cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Siyasi sosiologiya
Siyasi sosiologiyanın inkişaf tarixi
XIX əsrin sonlarında ingilis filosofu Volter Becetdən bəhs etmədən siyasi sosiologiyanın inkişafından danışmaq olmaz. Sosioloji təkamülçülüyün tərəfdarı olaraq, təkcə dövlət azadlıqları təmin etdiyi təqdirdə cəmiyyətin üzvi inkişafı mümkünlüyünü irəli sürən təkamül etikası kimi bir liberal cərəyanın formalaşmasına əhəmiyyətli bir töhfə verdi. Əslində dövlət ən təsirli demokratik qurumların "təbii seçilməsini" təmin etməlidir. Bejgot siyasi prosesləri təhlil edərkən əsasən şəxsiyyətin tarixdəki roluna, bu vəziyyətdə siyasi liderə güvənirdi. Siyasi liderliyi bir şəxsin insanlarla qarşılıqlı məsuliyyət və etimada əsaslanan münasibətləri qurma qabiliyyəti, həmçinin liderin cəmiyyətdəki sinif dəyişikliklərinə, seçicilərindəki dinamiklərə qəbuletmə qabiliyyəti kimi təyin etdi. Filosof, sosioloji və siyasi baxımdan tarixi proseslərə dair genişmiqyaslı tədqiqatlar aparmış, cəmiyyətin siyasi tarixində özünə məxsus mərhələlərin öz tipologiyasını təklif etmiş və eyni zamanda müxtəlif ölkələrin dövlət sistemlərini eyni baxımdan təhlil etmişdir.
İyirminci əsrin ən məşhur siyasi sosioloqlarından biri Seymur Lipset idi. Seçki sisteminin, siyasi elitanın, liderlərin və digərlərinin demokratik cəmiyyətlərdə işləməsini öyrəndi. Bundan əlavə seçicilərin gəlir səviyyəsindən, sosial vəziyyətindən, təhsilindən və s. asılı olaraq davranışlarının sosioloji təhlilini aparmışdır.
.tw
.tw — Tayvanın internet kodu.
Həna
Həna — İranın İsfahan ostanının Səmirom şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 5,358 nəfər və 1,335 ailədən ibarət idi.
.tz
.tz — Tanzaniyanın internet kodu.
.ug
.ug — Uqandanın internet kodu.
"Ən yaxşı müəllim" müsabiqəsi
"Ən yaxşı müəllim" müsabiqəsi — Azərbaycan Respublikasında müasir təlim texnologiyaları və üsulları üzrə kompleks tədbirləri (innovativ təhsil proqramlarını) həyata keçirən, keyfiyyət göstəriciləri ilə fərqlənən müəllimlər üçün 2007-2008-ci tədris ilindən başlayaraq hər tədris ilində bir dəfə olmaqla, müsabiqə əsasında 100 ən yaxşı müəllimin hər birinə innovativ təhsil üsullarının inkişaf etdirilməsi üçün 5.000 manat məbləğində birdəfəlik mükafatın verilməsini nəzərdə tutan müsabiqə.
Təsisi
"Ən yaxşı müəllim" müsabiqəsi Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 4 sentyabr 2007-ci il tarixli, 2373 nömrəli Sərəncamı ilə gənc nəslə fundamental biliklərin əsaslarını yeni üsullarla aşılayan, Azərbaycan dili, ədəbiyyatı və tarixinin, xarici dillərin tədrisində nailiyyətlər qazanan, informasiya texnologiyalarının mənimsədilməsi, şagirdlərin vətənpərvərlik ruhunda tərbiyəsi işində yüksək nəticələr əldə edən müəllimlərin fəaliyyətini qiymətləndirmək məqsədilə təsis edilmişdir.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 25 fevral 2008-ci il tarixli, 714 nömrəli Fərmanı ilə "Ən yaxşı müəllim müsabiqəsinin keçirilməsi Qaydaları" təsdiq edilmişdir.
Başlıca məqsədi
Müsabiqənin keçirilməsində başlıca məqsəd ölkənin ümumtəhsil müəssisələrində çalışan yaradıcı müəllim potensialını üzə çıxarmaq, müasir təlim texnologiyalarının tətbiqi sahəsində uğurlu nəticələri ilə fərqlənən istedadlı müəllimləri müəyyən etmək, novatorluğa və innovasiyalara meyilli müəllimlərə pedaqoji ustalıqlarını nümayiş etdirmək üçün səmərəli şərait yaratmaq, cəmiyyətdə müəllimin statusunu və nüfuzunu yüksəltmək, dövlətin təhsil siyasətinin həyata keçirilməsində müəllimin rolunun getdikcə artmasına nail olmaq və onların peşəkarlıq səviyyəsinin yüksəldilməsində stimullaşdırıcı tədbirlərin mühüm əhəmiyyət daşıdığını geniş ictimaiyyətin diqqətinə çatdırmaqdan ibarətdir.
Müsabiqədə iştirak şərtləri
Müsabiqədə iştirak etmək istəyən müəllimlər aşağıdakı şərtlərə cavab verməlidir:
Müsabiqənin keçirilməsinə rəhbərlik və nəzarət
Müsabiqənin keçirilməsinə rəhbərlik və nəzarət, tərkibi Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi tərəfindən təsdiq edilən və ictimai əsaslarla fəaliyyət göstərən "Ən yaxşı müəllim müsabiqəsinin keçirilməsi üzrə Təşkilat komitəsi" tərəfindən həyata keçirilir. Təşkilat komitəsinin tərkibinə beynəlxalq və qeyri-hökumət təşkilatlarının və ictimaiyyətin nümayəndələri də daxil edilə bilərlər. Müsabiqə prosesində mərhələlər üzrə qiymətləndirmə balları Təşkilat komitəsi tərəfındən müəyyən edilir.
Müsabiqənin keçirilməsi və nəticələri ilə bağlı yaranan mübahisəli məsələlərə Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi tərəfindən yaradılan apelyasiya komissiyasında baxılır.
Müsabiqənin təşkili
Müsabiqə üç mərhələdə keçirilir. Müsabiqənin mərhələlər üzrə keçirilmə müddətləri hər il üçün Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi tərəfindən müəyyən edilir.
İddiaçı müəllim müsabiqədə iştirak etmək barədə Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi tərəfindən müəyyən olunmuş formada ərizə ilə Təşkilat komitəsinə müraciət edir. Nəzərdə tutulmuş şərtləri təsdiq edən sənədlərin surətləri ərizəyə qoşma kimi əlavə olunur. Ərizə elektron poçt vasitəsi ilə də göndərilə bilər (office@edu.gov.az).
Sənədlərin qeydiyyata alınması və ekspertizasının aparılması üçün Təşkilat komitəsi tərəfindən ekspert qrupu (qrupları) yaradılır. Ekspert qrupu sənədlərin ekspertizasını aparır və nəticələri barədə Təşkilat komitəsinə hesabat təqdim edir.
Ekspertizanın yekununa görə daha çox bal toplamış müəllimlər ekspert qrupunun təqdimatı əsasında Təşkilat komitəsinin qərarı ilə ikinci mərhələyə buraxılırlar.
Müsabiqənin ikinci mərhələsi bu Qaydaların 3.2-ci bəndinə uyğun olaraq müəyyən edilmiş müddətdə təşkil edilir. Bu mərhələnin iştirakçıları ümumi təhsil müəssisələrində ixtisasları üzrə təklif olunan siniflərdə sınaq dərsləri aparırlar.
Sınaq dərsləri Təşkilat komitəsi tərəfındən ixtisaslar əhatə olunmaqla, tanınmış alim və metodistlərdən, təcrübəli mütəxəssislərdən, ictimaiyyətin nümayəndələrindən ibarət tərkibdə yaradılmış fənn komissiyaları tərəfindən qiymətləndirilir.
Sınaq dərslərinin qiymətləndirilməsi prosesində aşağıdakı göstəricilər nəzərə alınmalıdır:
Müsabiqənin yekunu
Təşkilat komitəsi tərəfindən zonalar üzrə qaliblərin seçilməsi üçün müəllimlərin say nisbəti nəzərə alınmaqla kvotalar müəyyənləşdirilir.
Təşkilat komitəsi hər üç mərhələnin nəticələrinə görə müəyyən olunmuş zonalar üzrə kvotalara uyğun olaraq daha çox bal toplamış 100 müəllimi seçir və müsabiqənin yekununu müvafiq aktla rəsmiləşdirir. Müsabiqədən müvəffəqiyyətlə keçmiş müəllimlərin siyahısı, müsabiqənin yekunlarına dair əsaslandırılmış arayış əlavə edilməklə, Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi tərəfindən Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyasına təqdim edilir. Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi, zərurət yarandıqda, müsabiqənin keçirilməsi ilə bağlı zəruri sənədləri (məlumatlan) Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyasına təqdim etməlidir.
Hər tədris ili üzrə müsabiqədən müvəffəqiyyətlə keçmiş müəllimlər Azərbaycan Respublikası Prezidentinin müvafiq sərəncamı ilə ən yaxşı müəllim mükafatı ilə mükafatlandırılırlar. Ən yaxşı müəllim mükafatı ilə mükafatlandırılmış müəllim mükafatlandırıldığı tədris ilindən yalnız 4 il keçdikdən sonra müsabiqədə təkrar iştirak edə bilər.
Statistika
Müsabiqə qalibləri arasında qadınlar üstünlük təşkil edir:
Xalidabad
Xalidabad — İranın İsfahan ostanının Nətənz şəhristanının İmamzadə bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 3,308 nəfər və 859 ailədən ibarət idi.
.uy
.uy — Uruqvayın internet kodu.
NGC 6690
NGC 6690, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. SBcd tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Qəribdost (Miyanə)
Qəribdost — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 381 nəfər yaşayır (89 ailə).
Erik
Isveç kralları
Eric VI əvvəlki İsveç kralları tarix elmində sabit sayılmır. Əslində, monarxların sayı 16-cı əsrin ortalarında tətbiq olundu və onun sayəsində istifadə olunan tək Erik, Erik XIV idi. əfsanəvi kralı, ehtimal ki, Erik Anundson ilə eyni.
Fazil
Fazil — Kişi adı.
Bağırabad (Miyanə)
Bağırabad — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 279 nəfər yaşayır (61 ailə).
Afaq Məlikova. Rəqs dünyam mənim (film, 2017)
'Afaq Məlikova. Rəqs dünyam mənim' qısametrajlı sənədli televiziya filmi rejissor Aydın Əsədulla tərəfindən 2017-ci ildə çəkilmişdir. Film İctimai televiziya da istehsal edilmişdir. Film məşhur Azərbaycan rəqqasəsi, Azərbaycan SSR-in Xalq Artisti Afaq Məlikovanın həyat və yaradıcılığından bəhs edir. Film xalq artistinin 70 illik yubileyi münasibətilə çəkilmişdir.
Məzmun
Film məşhur Azərbaycan rəqqasəsi, Azərbaycan SSR-in Xalq Artisti Afaq Məlikovanın həyat və yaradıcılığından bəhs edir.
Afaq Məlikova 1963-1974–cü illərdə Azərbaycan Dövlət Mahnı və Rəqs Ansamblının solisti olmuşdur. 1974–cü ildən Azərbaycan Dövlət Rəqs Ansamblının solisti və məşqçi pedaqoqudur. Azərbaycan xalq rəqslərinin ifaçısı olan Afaq xanımın repertuarına Şərq xalqları rəqsləri də daxildir. 1982-ci ildən Dövlət Rəqs Ansamblının bədii rəhbəri vəzifəsində çalışır.
Film xalq artistinin 70 illik yubileyi münasibətilə çəkilmişdir.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenarist: Vidadi Hüseynov Rejissor: Aydın Əsədulla Operator: İsmayıl Eyvazi
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2017-ci ilin Azərbaycan filmləri 2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Fransua
Fransua — ad.
.um
.um — BMT uzaqda yerləşən kiçik adalar üçün İnternet kodu.
Göydərə (Miyanə)
Göydərə — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 491 nəfər yaşayır (125 ailə).
.va
.va — Vatikan üçün internet kodu.
Cavid Adıgözəlov
Cavid Gülhəsən oğlu Adıgözəlov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Cavid Adıgözəlov 1995-ci il dekabrın 11-də Şamaxı şəhərində anadan olub.
Subay idi.
Hərbi xidməti
Cavid Adıgözəlov 2016-cı ildə müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb.
2016-2018-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Goranboy rayonunda yerləşən “N” saylı hərbi hissəsində xidmət edib.
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri olan Cavid Adıgözəlov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Ağdam, Cəbrayıl, Zəngilan və Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak edib.
Cavid Adıgözəlov oktyabrın 21-də Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. Şamaxı Şəhidlər Xiyabanında torpağa tapşırılıb.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Cavid Adıgözəlov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Cavid Adıgözəlov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Kazım
Kazım — Kişi adı.
.vc
.vc — Sent-Vinsent və Qrenadin üçün internet kodu.
.ve
.ve — Venesuela üçün internet kod.
Qazaxda kəndli qurultayı
Tarixi
Qurultay hümmətçi menşeviklərin təşəbbüsü ilə çağırılmışdı. Bolşeviklərlə digər sosial-demokratlar arasında kəskin mübahisə şəraitində keçən qurultayda Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Hökumətinin aqrar siyasəti müzakirə olunmuşdur. "Müsavat" partiyasının nümayəndələri qurultayda iştirak etmirdi. Qurultayda iştirak edən Bakı Fəhlə Konfransının nümayəndə heyəti kəndliləri fəhlələrlə ittifaqda sovet hakimiyyəti uğrunda, burjua-mülkədarlar əleyhinə mübarizəyə çağırdı. Qurultayda hümmətçi menşeviklər öz aqrar proqramlarını, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamenti sosialist fraksiyasının üzvləri isə aqrar komissiyada yeritdikləri torpaq siyasətinin mahiyyətini izah və müdafiə edirdilər. S.Ağamalıoğlu hər mülkədara 10 desyatin bağ yeri, 15 desyatin əkin yeri və 45-50 desyatin otlaq saxlamaqla, qalan torpaqların ödənc ilə kəndlilərə paylanmasını, torpaq pulunun ödənilməsi üçün əhaliyə gəlir vergisi qoymaq yolu ilə fond yaradılmasını təklif etdi. İ.Əbiləv və Ə.Pepinov da bu aqrar proqrama tərəfdar çıxdılar. D.Bünyadzadə, R.Hüseynov, Ə.Qarayev, A.Yusifzadə isə bütün mülkədar torpaqlarının müsadirə edilib, təmənnasız olaraq kəndlilərə paylanması təklifini irəli sürdülər. Qurultayın qəbul etdiyi qətnamədə deyilirdi: "...Rusiya inqilabının ən böyük nailiyyətlərindən biri torpağın zəhmətkeşlərə verilməsi şüarı idi. Ona görə də biz parlament və hökumətdən tələb edirik ki, ən yaxın müddətdə bu məsələni həll etsin və kəndlilərin tələbini yerinə yetirsin". Qurultayın seçdiyi xüsusi nümayəndə heyəti oktyabrın 12-də Bakı Fəhlə Konfransının iclasında iştirak etmişdir. Konfransda qurultay haqqında məruzə dinlənilmiş, müvafiq qətnamə qəbul olunmuşdu.
NGC 5668
NGC 5668, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. Sd tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
.vg
.vg — Britaniya Virgin adaları üçün internet kodu.
Tədiyə balansı
Tədiyyə balansının tərtibi zamanı əldə rəhbər tutulan əsas prinsip ikili yazılış sistemidir. Bu prinsip ona əsaslanır ki, tədiyyə balansında əks etdirilən istənilən əməliyyat xarakterindən, növündən asılı olmayaraq bərabər miqdarda iki dəfə qeyd olunur. Belə yazılışlardan biri müsbət işarəli kredit, digəri isə mənfi işarəli debet adlanır.
Qaydalara müvafiq olaraq kredit üzrə aşağıdakı əməliyyatlar əks etdirilir: 1) real resurslar maddələri üzrə ixrac, 2) maliyyə resursları maddələri üzrə mövcud ölkənin rezidentlərinə məxsus xarici aktivlərin azalmasına, yaxud ölkənin xarici öhdəliklərinin artmasına gətirib çıxaran əməliyyatlar.
Debet üzrə isə əksinə, 1) real resurslar maddələri üzrə idxal, 2) maliyyə resursları maddələri üzrə ölkə rezidentlərinə məxsus xarici aktivlərinartmasına, yaxud ölkənin xarici öhdəliklərinin azalmasına gətirib çıxaran əməliyyatlar qeyd olunur.
Başqa sözlə, aktivlər üçün onun real, yaxud maliyyə aktivi olmasından asılı olmayaraq müsbət rəqəm (kredit) onun ehtiyatlarının azalmasını, mənfi rəqəm (debet) isə artmasını əks etdirir. Müvafiq olaraq öhdəliklər üçün müsbət kəmiyyət artmanı, mənfi kəmiyyət isə azalmanı xarakterizə edir.
Standart tədiyə balansının strukturu aşağıdakı kimidir:
1. Cari əməliyyatlar hesabı 1.1. Ticarət hesabı 1.2. Xidmətlər hesabı 1.3. Gəlirlər hesabı 1.4. Cari transfertlər
2. Kapital və maliyyənin hərəkəti hesabı 2.1. Kapital hesabı 2.2. Maliyyənin hərəkəti hesabı 2.2.1. Birbaşa xarici investisiyalar 2.2.2. Portfel investisiyalar 2.2.3. Digər investisiyalar
3. Səhvlər və buraxılmalar
4. Ehtiyat aktivlər
Balans (1+2+3+4) = 0
Netten burnu
Netten burnu (Нэтъэн) — İnzibati cəhətdən Çukot Muxtar Dairəsinin Çukotski rayonu ərazisində yerləşir. Sahillərini Çukot dənizinin suları yuyur.
Eskimosca «çiçəklənən» mənasını verir.
Burunda qədim eskimos düşərgəsi və qütb stansiyası vardır.
Xansar
Xansar və ya Xunsar — İranın İsfahan ostanının şəhərlərindən və Xansar şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 20,490 nəfər və 6,019 ailədən ibarət idi. Əhlisinin əksəriyyəti Xansarlardan və yəhudilərdən ibarətdir, xansar dilində və Yəhudi-Xansar dilində danışırlar və şiə müsəlman və yəhudidirlər.
Azad Əfəndizadə
Həyatı
Azad Əfəndizadə 1907-ci ildə mart ayının 20-də Şamaxı şəhərində anadan olmuşdur. İlkin təhsilini Şamaxı realni məktəbində aldıqdan sonra, 1924-cü ildə Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunun nəzdində nümunəvi məktəbi bitirmişdir. Həmin il Politexnik İnstitutuna daxil olmuş və təhsilini M.İ.Kalinin adına Leninqrad Politexnik İnstitutunda davam etdirmişdir. 1931-ci ildə institutu bitirdikdən sonra elektrik mühəndisi peşəsinə yiyələnmişdir. 1931-ci ildə əmək fəaliyyətinə başlayan Azad Əfəndizadə Bakıda və Sumqayıtda mühəndis, baş mühəndis, şöbə rəisi vəzifələrində çalışmışdır. 1938-ci ildə Sənaye İnstitutunun Elektrik maşınları kafedrasında işə başlamış, 1939-cu ildə isə SSRİ Elmlər Akademiyasının Azərbaycan filialının energetika sektorunda çalışmaqla yanaşı Azərbaycan Sənaye İnstitutunun aspiranturasına daxil olmuşdur. 1941-1944-cü illərdə Azərbaycan SSR EA-nın Kirovabad Elmi-Tədqiqat Bazasında direktor, 1952-1960-cı illərdə İ.Yesman adına Elmi-Tədqiqat Energetika İnstitutunun direktor müavini və direktoru olmuşdur. Azad Əfəndizadə 1998-ci il avqust ayının 12-də, ömrünün 92-ci ilində Bakı şəhərində vəfat etmiş və Fəxri Xiyabanda dəfn edilmişdir.
Fəaliyyəti
1960-cı ildən həmin institutun idarəolunan elektrik intiqalları laboratoriyasına rəhbərlik etmişdir. Azad Əfəndizadə 1945-ci ildə namizədlik, 1952-ci ildə isə doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir. 1953-cü ildə ona professor elmi rütbəsi verilmiş, 1955-ci ildə Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, 1969-cu ildə isə həqiqi üzvü seçilmişdir. O, avtomatik idarəetmə üzrə SSRİ milli komitəsinin Azərbaycan yerli şöbəsinin sədri, Beynəlxalq Avtomatika Terminologiya və Standartlar Komitəsinin üzvü, Sovet-Bolqar Dostluq Cəmiyyəti Azərbaycan şöbəsinin sədr müavini olmuşdur.
Mükafatları
Akademik “Qırmızı Əmək Bayrağı” və “Şərəf nişanı” ordenləri təltif edilmiş, “Əməkdar elm xadimi” fəxri adına layiq görülmüşdür.
.vi
.vi — ABŞ Vircin adaları üçün İnternet kod.
Çamçadağ
Çamçadağ Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasında dağ adı.
Toponimkası
Çamçadağ- Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasında dağ adı. Çamça (türk dillərində çam, çəm — "çayqırağı göylük", "kiçik çəmən" və azərbaycanca "-ca" şəkilçisindən) və dağ sözlərindəndir.
Həmçinin bax
Tiflis quberniyası
Xarici keçid
elibrary.bsu.az
.vn
.vn — Vyetnam üçün internet kodu.
NGC 685
NGC 685, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Türk lirəsi
Türk lirəsi — Türkiyədə və Şimali Kiprdə istifadə olunan pul vahidi. Türk lirasının alt vahidi kuruşdur. Türkiyədə kağız pul çap etmə səlahiyyəti Türkiyə Respublika Mərkəzi Bankına aiddir.
Puldakı 0 (sıfır) sayını azaltmaq məqsədi ilə 31 yanvar 2005-ci ildə müvəqqəti olaraq tədavüldən qaldırılmış və yerinə Yeni Türk Lirəsi istifadə edilməyə başlanmışdır. YTL-dən TL-yə keçidin tamamlanması səbəbiylə 1 Yanvar 2009 tarixində yenidən tədavülə girmişdir. Lakin 2009-cu ildə tədavülə girən pullardan YTL-də olduğu kimi 6 sıfır yoxdur. YTL-nin alt vahidi Yeni Kuruş-dur.
Bu günə qədər Türk lirəsının ön tərəfində yalnız Mustafa Kamal Atatürk və İsmət İnönü-nün şəkilləri var. İsmət İnönünün şəkli yalnız prezidentlik etdiyi dövrdə (1938-1950) Türk lirasının ön tərəfində yer almışdır. Bunun səbəbi isə Osmanlı dövründən bəri bir ənənə halını almış və Osmanlıdan başqa bir çox dövlət tərəfindən də istifadə olunan bir ənənə olan pulun ön tərəfinə o zaman ki dövlət başçısının şəklini qoymaqdır. Bu ənənə 30 dekabr 1925-ci ildə qəbul edilən 701 saylı "Mevcut Evrak-ı Nakdiyenin yenileriyle İstibdaline Dair Qanun" -la rəsmiləşmişdir. Buna görə prezident olduğu müddət içində İsmət İnönünün şəkli pulun ön tərəfində istifadə edilmişdir. Lakin bu qanun 1952-ci ildə Adnan Menderesin başçılıq etdiyi hökumət tərəfindən dəyişdirilmiş və Türk Lirəsinin üstündə o zamanki dövlət başçısının deyil yalnız Mustafa Kamal Atatürk-ün şəklinin olması qərarı alınmışdır. Buna görə Türk Lirəsinin üstündə şəkilləri istifadə olunan tək dövlət böyükləri Mustafa Kamal Atatürk və İsmət İnönü olmuşdur. Ayrıca Yunus Əmrə, II Mehmed, Mәhmәd Akif Ərsoy və Cahit Arf kimi Türk böyüklərinin portretləri isə Türk lirəsının bəzi emissiyalarının arxa tərəfində təsvir olunmuşdur.
Tarixi
İlk lirə Sultan Əbdülməcid dövründə 5 Yanvar 1843-də Osmanlı Lirəsi adıyla tədavülə buraxıldı. Kağız pulun tədavülündən əvvəl istifadə edilən bu Osmanlı qızıl puluna Sarı lirə deyilərdi. 2 İyun 1854-də dörddəbir lirə və 18 Fevral 1855-də də 2,5-lik və beşibiryerdələrin tədavülünə başlandı.
Rəşid Mahmudov (fizioloq)
Mahmudov Rəşid Mahmud oğlu — tibb elmləri namizədi.
Türk lirəsi
Tarixi
thumb|left|200px|1927-ci ildə dövriyyəyə buraxılan, ön tərəfində Atatürkün bir portretinin yer aldığı kağız pul Respublika dövründəki ilk kağız pullar 1927-ci ildə Böyük Britaniyada, Tomas de la Rue şirkəti tərəfindən 88 min Britaniya qızılına çap edilmişdir. 1927-ci ildə Hərf İnqilabı hələ reallaşmadığı üçün pulların üzərində latın hərfləri yox idi. 1927-ci ildə nəşr edilən 1, 5 və 10 lirədən Atatürkün portreti filiqranda görünürdü.Digər pullarda isə Atatürk həm filiqranda həm də şəkil olaraq görünür. İlk pulların üzərində Osmanlı Türkcəsi və Fransız yazılar ilə dövrün Maliyyə naziri Mustafa Əbdülxaliq Rendanın imzası vardı. Pulların yenidən Latın hərfləriylə bazara çıxması böyük bir xərc olduğu üçün 1927-ci ildə nəşr olunan pullar 1928-dəki hərf inqilabından sonra da illərcə qüvvədə qalmışdır. 1937-ci ildə tədavülə çıxarılan Latın məktubu pulların hamısında Atatürk portretləri var idi.
1927-ci ilin sentyabrından 11 noyabr 1938-ci ilə qədər nəşr edilən kağız pulların üzərində Atatürkün portretləri olmuşdur. İsmət İnönü ilk dəfə prezident seçildiyində Londona xəbər verilərək nəşr edilməkdə olan pullardan Atatürkün portretləri çıxarılmış, yerinə İnönünün portretləri qoyulmuşdur. 1938-ci ildən 1951-ci ilə qədər pullarda İnönünün portretləri yer almışdır.
Rəşid Mahmudov (fizioloq)
Həyatı və fəaliyyəti
Rəşid Mahmudov 28 noyabr 1938-ci ildə Gədəbəy rayonunun Kəsəmən kəndində anadan olmuşdur.
Türk lirəsi
Simvolu
TCMB tərəfindən, Türk lirasının etibarının möhkəmlənməsi və dünyada tanənmasının artırılması məqsədi ilə 8 Sentyabr 2011 tarixində TL simvolu yarışması təşkil edilmiş, yarışma nəticəsində yeni simvol təyin olunaraq 1 Mart 2012 tarixində baş nazir Rəcəb Tayyib Ərdoğan tərəfindən təqdim olunmuşdur.
Tülay Lalənin dizaynı yeni simvol Fayl:Turkish lira symbol 8x10px.png, yarım anker halındakı L hərfi içinə yerləşdirilmiş yuxarı doğru cüt xəttli kiçik  T hərfindən ibarətdir. Cüt xətt şərq-qərb körpüsü və sabitliyi, anker isə yüksəlişi və etibarı təmsil edir.
Rəşid Mahmudov (fizioloq)
Həyatı və fəaliyyəti
1952–1955-ci illərdə Füzuli adına Böyük Qaramurad kənd orta təhsil almışdır. 1955-ci ildə, Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutuna daxil olmuş, 1961-ci ildə təhsilini başa vuraraq Səhiyyə Nazirliyinin göndərişi ilə Gədəbəy rayonunun Rəsullu kənd xəstəxanasına baş həkim təyin edilmiş və 1963-cü ilə qədər burada fəaliyyət göstərmişdir.
Türk lirəsi
Birinci emisiya
Həmin dövrün maliyyə naziri Əbdülxaliq Renda başçılıq etdiyi komissiya tərəfindən 1, 5, 10, 50, 100, 500 və 1.000 lirəlik əskinaslar müəyyənləşdirilmiş; Böyük Britaniya firması olan De La Rue tərəfindən filiqranlı kağızlara qabartma olaraq çap edilmişdir.
Rəşid Mahmudov (fizioloq)
Həyatı və fəaliyyəti
1963–1966-cı illər arasında Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun aspiranturasında təhsil almış, 1966-cı ildən 1971-ci ilə qədər həmin institutun normal fiziologiya kafedrasında assistent kimi çalışmışdır. 1971-ci ildə normal fiziologiya kafedrasında baş müəllim kimi çalışmışdır.
Türk lirəsi
Birinci emisiya
Bu emissiya qrupundakı əskinaslar 1928-ci ildəki hərf inqilabından əvvəl çap edildiyi üçün əsas mətnləri ərəb hərfləriylə, kupür dəyərləri isə fransız olaraq yazılmışdır.
Rəşid Mahmudov (fizioloq)
Həyatı və fəaliyyəti
1983-cü ildə "Aterosklerozun yaranmasında böyrək üstü vəzin beyin maddəsinin hormonu adrenalin və noradrenalinin (katexolaminlər) rolu" mövzusunda tibb elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almaq üçün dissertasiya müdafiə etmişdir.
Türk lirəsi
Birinci emisiya
Bu əskinaslar 5 dekabr 1927 tarixində dövriyyəyə çıxarılmışdır. Dövriyyədə olan mövcud sənəd-ı nakdiyeler isə, 4 dekabr 1927 tarixindən etibarən dövriyyədən çıxarılaraq 4 Sentyabr 1928 tarixində dəyərlərini itiriblər.
Rəşid Mahmudov (fizioloq)
Həyatı və fəaliyyəti
1991-ci ildən Nəriman Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutuda dosent təyin edilmişdir. Hal-hazırda Azərbaycan Tibb Universitetinin normal fiziologiya kafedrasında dosent vəzifəsində çalışır.
Türk lirəsi
İkinci emissiya
3 Oktyabr 1931 tarixində Mərkəzi Bankı fəaliyyətə başlamış pul çap etmək səlahiyyəti bu quruluşa verilmişdir. Türkiyə Respublikası Mərkəzi Bankı qurulduqdan sonra, Hərf İnqilabından əvvəl nəşr olunan köhnə yazılı əskinaslar, yeni hərflər ilə nəşr edilmiş yeni əskinaslarla dəyişdirilmişdir.
Kəlhor (Miyanə)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 908 nəfər yaşayır (179 ailə).
Türk lirəsi
İkinci emissiya
Latin əlifbası ilə hazırlanmış yeni əskinaslar 9 fərqli dəyərdə və 11 tətibatdan ibarətdir. Əskinaslardan 50 qəpiklik olanı Almaniyada, digərləri isə Böyük Britaniyada hazırlanmışdır.
Türkiyə Respublikası Mərkəzi Bankı tərəfindən dövriyyəyə ilk çıxarılan pul olan 5 Türk lirəlik əskinası da ehtiva edən İkinci emisiya qrupu əskinaslar 1937-1944 illəri arasında tədavülə çıxarılmışdır.
İkinci emisiya qrupu içində həm Atatürk, həm də İnönü portretli əskinaslar olmuşdur. Bu emissiya qrupu içində Böyük Britaniyada çap olunan ancaq, II. Dünya müharibəsi əsnasında əskinasları Türkiyəyə gətirən gəminin Pire Limanında hücuma uğrayıb batması nəticəsində dənizə tökülən İnönü portretli 50 qəpiklik və 100 Türk lirəlik əskinaslar ilə yenə Böyük Britaniyada çap olunan ancaq, Londondakı bir hava hücumu əsnasında çap edildiyi mətbəə zərər görən 50 Türk lirəlik əskinaslar dövriyyəyə verilməmişdir.
Kağız pul
Yeni türk lirəsi və yeni qəpiklər 1 yanvar 2005-ci il tarixindən etibarən dövriyəyə buraxılmışdır.
Mütəxəssislər tərəfindən anlaşıla bilən təhlükəsizlik özəllikləri
Görmə qüsuru olan şəxslər müxtəlif dəyərdə olan pulları, müxtəlif ölçüdə olduğuna görə bir-birindən fyıra bilirlər. Gələcəkdə görmə qüsurlular üçün banknotlarda müxtəlif ayırma üsulları tətbiq olunacaq.
Türk lirəsi — Türkiyə Cümhuriyyətinin pul vahidi. Daha kiçik ekvivalenti quruşdur. Bir türk lirəsi (TL) 100 quruşa (Kr) bərabərdir. thumb|200px|1 ₺ thumb|200px|Türk lirəsinin işarəsi
Xansar dili
Xansar dili və ya Xunsar dili ——Hind-Avropa dil ailəsinin Şimal-qərbi İran dillərinin Mərkəzi İran qrupuna aid olan dildir ki İsfahan ostanında xüsusilə Xansarda danışılır.
Xomeynişəhr
Xomeynişəhr — İranın İsfahan ostanının şəhərlərindən və Xomeynişəhr şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 218,737 nəfər və 57,551 ailədən ibarət idi. Bu şəhərin adı 1930 illərdə, Rza şah Pəhləvi hakimiyyəti dövründə Sedədən Hümayunşəhrə çevrildi Hümayun, Rza şahın ləqəbi idi və 1979-cu ildə İran İslam İnqilabından sonra adı Hümayunşəhrdən Xomeynişəhrə çevrildi.
Xomeyni Şəhr antik dövrü
Xomeyni Şəhrinin bir çox tarixi hadisələrinə İsfahanda baş verən hadisələr təsir edir. Ancaq bu bölgənin tarixi antik dövrü Sasanilər dövrünə təsadüf edir, İsfahana gedən yolda yerləşən qədim qala Sasanilərin paytaxtı olduğu görünür. İslam dövründə bu bölgə də çox vacib idi və Xozan xiyabanında böyük bir Böyük Məscidin olması keçmişdə bir şəhər olduğunu göstərir. Çünki Böyük Məscid şəhər xüsusiyyətidir və kəndlərdə yoxdur. Məhəmməd Əfqan Əfqaninin İsfahana hücumunda əsr xalqı cəsarətlə dözdü və çox sayda Mahmud qoşununu ələ keçirdi.
Şəhər (Xomeyni Şəhr) ilə İsfahan arasındakı məsafə 8 km-dir. Xomeyni Şəhr şəhəri İsfahan əyalətinin qərbində yerləşir və şimalda Borkhar və Maymeh şəhərləri, cənubda Falavarjan şəhəri, şərqdə İsfahan şəhəri və qərbdə Nəcəfabad şəhəri ilə məhdudlaşır. Bu şəhər İsfahan əyalətinin ən xoş və ən çiçəklənən bölgələrindən biridir. Torpağı Zayandehrud çayı ilə suvarılır və bütün axınları su ilə doludur. Bundan əlavə, əhəmiyyətli bir kariyes var, bu da şəhərin dörddə üçünün böyük bağlar və sahələrinin dörddə birinin olmasına səbəb olmuşdur.
"Qomış" ın materialı şəhərin cənub torpaqlarından keçir və çaydan ayrılma nöqtəsindəki bulaqlar ilə əlaqəli olduğundan suyu heç tükənmir.
Buğda, arpa, xiyar, bostan məhsulları, paxlalı bitkilər, tütün kimi meyvə və torpaq məhsulları yetişdirilir, bahar bostanları, pavilyonlar, üzüm, albalı, Nəsrabad və Gortan kimi bəzi yerlər məşhurdur və digər yerlərdə. Tapılmadı.
İqlimi mülayim və qurudur. Yaz aylarında ən yüksək temperatur 39 dərəcəni, qışda ən aşağısı 8 dərəcəni təşkil edir.
.yt
.yt — Mayotta üçün İnternet kod.
Xomeynişəhr
Xomeyni Şəhr antik dövrü
Xomeyni Şəhr Xozan, Foroş və Vernosfadran adlı üçdən çox addan meydana gəldiyindən, bu kəndlərin genişlənməsi və bir-birlərinə bağlı olması səbəbindən tədricən Homayounshahr və sonra Khomeini Shahr adlandırıldı.
.ye
.ye — Yəmən üçün internet kodu.
.yt
Xarici keçidlər
Toppdomän
.ws
ws— Samoa üçün internet kodu. Global Domains International şirkətinin sayəsində 2000-ci ildən .ws domeni ümumi istifadə üçün yuxarı səviyyəli domenlərdən biri oldu. Saytların spesifikasından asılı olmayaraq .ws zonasında istənilən təşkilatların domenləri qeyd edilmiş ola bilər.
Bir çox şirkətlər bu abreviaturanın cazibədarlığı səbəbdən .ws domenini seçir. Bəziləri abreviaturanı Web-Site kimi izah edir. .
Qeydiyyata və domendən istifadəyə məhdudiyyətlər yoxdur.
Nətənz dili
Nətənz dili ——Hind-Avropa dil ailəsinin Şimal-qərbi İran dillərinin Mərkəzi İran qrupuna aid olan dildir ki İsfahan ostanında xüsusilə Nətənzdə danışılır.
Mehmandost (Miyanə)
Mehmandost — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Xorasqan
Xorasqan və ya Bobogil — Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Kəski
300px|thumb|Kəski alətinin elementləri
Kəski - materialların torna dəzgahında kəsmə ilə emalında tətbiq olunan alətdir. Kəski normal halda üzərində möhkəm və ya hərkətli bərkidilmiş kəsici lövhələr olan tutqacdan ibarətdir. Tutqacın en kəsiyi dördbucaqlı və dairəvi olur.
Kəski ən geniş yayılmış metalkəsən alətdir. O metal qatını əsas tilinin köməyi ilə kəsir. Əsas til düz və ya fasonlu ola bilərlər. Veriş həmişə kəsmə hərəkətinə perpendikulyar aparılır. Kəaskilər torna, yonma dəzgahlarında tətbiq olunurlar.
Kəsici materialı
Kəsici material kimi dəyişiləbilən lövhələrdən istifadə edilir. Bu lövhələr üzərinə örtük çəkilmiş bər xəlitədən, keramikadan, almazdan və ya polikristal bornitriddən hazırlanır. Bərk xəlitə adətən əlvan və qara metalların emalında tətbiq olunurlar. Daha bərk materiallar (məsələn, çüqün) isə silisiumnitridlə edmal edilirlər.Bəzi hallarda tezkəsən alət poladından da hazırlanmış kəskilərin tətbiqinə rast gəlinir.
Formaları
Kəskinin formaları əsas iki qrupa bölünürlər:
Xur (İsfahan)
Xur — İranın İsfahan ostanının şəhərlərindən və Xur və Biyabanək şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 6,126 nəfər və 1,754 ailədən ibarət idi.
Mollahacı (Miyanə)
Mollahacı — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 238 nəfər yaşayır (53 ailə).
Kollin Ballincer
Kollin Ballincer — amerikalı komediyaçı, aktrisa, müğənni və youtuber. O, yaratdığı uydurma internet personajı Mirana Sings ilə tanınır.
İttihamlar
2023-cü ilin iyun ayında Ballincerin yetkinlik yaşına çatmamış uşaqlarla yazışmaları ortaya çıxdı. Bu ekran görüntülərində onun 15 yaşlı uşaqlara əxlaqsız təkliflər etdiyi əks olunurdu. Ballincer bu ittihamlara cavab olaraq mahnılı bir video yerləşdirib səhv etdiyini etiraf etdi, lakin uşaqları pis yola çəkdiyi iddiası ilə razılaşmadı. O, bu ittihamları "yalan" və "uydurma" adlandırdı. Ballincer buna görə qınandı və tənqid olundu.
NGC 4661
NGC 4661 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Sentavr bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Kəsmə ilə emal
Kəsmə ilə emal - mexaniki emal üsullarına aid olan texnologiyadır. Burada pəstahda olan artıq material yonularaq (kəsilərək) çıxarılır və lazımi olan formaya salınır. Baxmayar ki, bu üsullarla qeyri metallar da emal oluna bilirlər, çox vaxt kəsmə ilə emal metalların emalı ilə əlaqələndirilir. Bunun səbəbi sənaye inqilabı dövründə maşınqayırmanın inkişafı ilə bağlıdır. Maşınlarda çalışan peşəkarlardan tornaçılar və başqa mütəxəssislər meydana gəlirlər. Əslində əl ilə emal da (məsələn, yonma, yiyələmə, mişarlama) bu sahəyə aiddir. Kəsmə ilə emal istehsal prosesinin tərkib hissəi olub ayrıca bir elm kimi tədqiq olunur.
Kəsmənin əsas prinsipi iti tilə malik kəsici alətinin pəstahın səthinə girməsi və bunun nəticəsində nazik material qatını - yonqarı çıxarmasından ibarətdir. Alətin materialı emal olunan pəstahın materialından bərk olmalıdır. Yumşaq materialların emalında adi polad kəsici material kimi tətbiq oluna bilir. Möhkəm materialların emalında isə xüsusi alət poladları, bərk xəlitələr, sinter materialları, kəsici kermaika və ya almaz tətbiq edilir. Alətin tili müəyyən olunmuş həndəsi formaya (məsələn, yiv kəskisi, burğu) və ya da qeyri müəyyən həndəsəyə (məsələn, pardaq dairələri, honalar) malik olurlar.
Kəsmə ilə emalım aşağıdkı əməliyyat növləri vardır:
Bu əməliyyatlarda tətbiq edilən alətlər də onların adı ilə adlanırlar.
Abbas gölü
Abbasgölü — İrəvan xanlığının Dərəkənd-Parçenis mahalında kənd.
Toponimi
Kəndin digər adı "Güllücə"dir (dəqiqi: "Göllücə"). 1828–1832-ci illərdə kənddə gəlmə ermənilər də yerləşdikdən sonra əhali qarışıq yaşamışdır. 1886-cı ildə kəndin əhalisi azərbaycanlılardan və ermənilərdən ibarət idi. 1988-ci ildə azərbaycanlılar qovulmuşdur. Tam adı Abbasgöl-qışlaq. Qışlaq gölün adı ilə adlanmışdır.
Qaracaqaya (Türkmənçay)
Qaracaqaya — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 302 nəfər yaşayır (63 ailə).
.za
.za — CAR üçün internet kodu.
.zm
.zm — Zambiya üçün internet kodu.
.yu
.yu — Keçmiş Yuqoslaviya üçün nəzərdə tutulmuş İnternet kod.
1989-cu ildə Yuqoslaviyada tətbiq olunmuş “.yu” domeni ölkə dağılandan sonra da fəaliyyətini davam etdirib. 2010-cu il martın 30-da günorta saatlarında Yuqoslaviya üçün nəzərdə tutulmuş “.yu” domen zonası fəaliyyətini dayandırıb.
“.yu” zonasının dəstəklənməsinin dayandırılmasına dair qərar Serbiya milli internet-domenlərin qeydiyyatı ilə məşğul olan RNIDS təşkilatı tərəfindən qəbul olunub. RNIDS öz növbəsində bu qərarı Qlobal Şəbəkədə adların və ünvanların paylanmasını həyata keçirən ICANN təşkilatının müvafiq hökmündən sonra qəbul edib.
“.yu” zonasının serverlərinin Serbiyaya məxsus yeni “.rs” zonasına keçirdilməsi prosesi 2009-cu ilin may ayında başa çatdırılıb. Əvvəlcədən “.yu” zonasının 30 sentyabr 2009-cu il tarixinədək bağlanacağı nəzərdə tutulub. Lakin RNDIS nümayəndələri planlaşdırılmış müddətin uzadılmasını xahiş etdikdən sonra bu tarix 2010-cu ilin mart ayının 30-na dəyişdirilib.
NGC 7589
NGC 7589, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balıqlar bürcü istiqamətində yerləşir. Sa tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Sanyan-i Süfla (Miyanə)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 494 nəfər yaşayır (100 ailə).
Özbəkistan coğrafiyası
Özbəkistan coğrafiyası — Orta Asiyanın cənub-qərb hissəsində yerləşən ölkə.
Ümumi məlumat
Ümumi sahəsi 448,900 km²-dir. Bunların 425,400 km² (95%) quru sahəsidir (dünyada 56-cı yer). Bu ölkə İsveçlə demək olar ki, eyni ölçüdədir.
İqlimi kəskin kontinentaldır. Orta temperatur: yanvar - +4 °C-dən 8 °C-ə, iyul - +22 °C-dən +26 °C-ə qədər. Düzənliklərdə orta illik yağıntı 90–580 mm, dağlıq rayonlarda 460–910 mm təşkil edir. Okeanlara şıxışı yoxdur. Lixtenşteynlə birgə, yalnız okeanlara çıxışı olmayan ölkələrlə həmsərhəd olan bir dövlətdir. Özbəkistan ərazisi tamamilə qapalı hövzələrinə daxildir.
Ucqar nöqtələri
Ən ucqar şimal nöqtəsi: Ustyurt yaylasının şimal-şərqində, Aral dənizinin (gölün) qərb sahilində - 45 ° 36 ′ ş.e.
Ən ucqar cənub nöqtəsi: Termez şəhəri - 37 ° 13 ′ ş.e.
Ən ucqar qərb nöqtəsi: Ustyurt yaylasında - 56 ° ş. u.
Ən uqar şərq nöqtəsi: Fərqanə vadisinin cənub-şərqindəki Əndican su anbarının, Orta Asiyadakı ən yüksək bəndinin ətəyində - 73 ° 10 ′ ş.e
Relyefi
Ölkə ərazisinin üçdə ikisi səhralar (Qızılqum şəhrası), çöllər (Mirzəçöl) və dağlardan (Hissar silsiləsi) ibarətdir. Özbəkistan şəhərləri əsasən çay vadilərinin (Amudərya və Sırdərya) ətrafında yerləşir. Hansıkı ölkə əhalsini cəmləşmişdir.
Sərhədləri
Sərhədlərin ümumi uzunluğu 6221 km-dir
Şərqdə - Qırğızıstanla (sərhədin uzunluğu 1099 km-dir.
Şərqdə və cənub-şərqdə - Tacikistanla (sərhədin uzunluğu 1161 km).
Cənubda - Əfqanıstanla (sərhədin uzunluğu 137 km).
Cənub və qərbdə - Türkmənistanla (sərhədin uzunluğu 1621 km).
Anklavlar və eksklavlar
Özbəkistanın əsas ərazidən ayrılan dörd eksklavı var (hamısı Fərqanə vadisində yerləşir və Qırğızıstan ərazisi ilə əhatə olunmuşdur).
Özbəkistan ərazisində Tacikistan (Sarvak) və Qırğızıstan (Barak) anklavları mövcuddur.
Qulaq pərdəsini gərginləşdirən əzələ
Qulaq pərdəsini gərginləşdirən əzələ - eyni adlı yarımkanalda yerləşərək həmin kanalın divarından və yevstax borusunun qığırdağından başlayır və çəkic sümükcüyünün dəstəsinə bağlanır; vəzifəsi çəkicin dəstəsini dartmaqla qulaq pərdəsini gərginləşdirməkdir.
Şeyxəhmədli (Miyanə)
Şeyxəhmədli — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 114 nəfər yaşayır (27 ailə).
Black Sabbath (albom)
Black Sabbath – İngilis heavy metal qrupu Black Sabbath-ın 13 fevral 1970-ci ildə çıxardığı ilk albomudur. Albomda qrupun "Black Sabbath", "The Wizard" və "N.I.B." kimi klassik mahnıları vardır.
Məmmədağa Səfərov
Məmmədağa Balakişi oğlu Səfərov (d. 10 may 1997; Bakı – ö. 21 oktyabr 2020; Xocavənd) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən Müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Məmmədağa Səfərov 10 may 1997-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Yasamal rayonu 20 saylı tam orta məktəbdə orta təhsil almışdır. 2014–2019-cu illərdə Türkiyənin Balıkəsir Universitetinin makina mühəndisliyi fakültəsində təhsil almışdır. Oxuduğu universitetdə akt zalına Şəhidimizin adı verilib.
Hərbi xidməti
Məmmədağa öz istəyi ilə təhsilini donduraraq hərbi xidmətə yollanır. 2020-ci ilin oktyabrın 8-də hərbi xidmətə başlamış və Qusar rayonunda xidmət etmişdir. Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyü uğrunda 27 sentyabr 2020-ci il tarixindən başlayan Vətən müharibəsində Xocavənd, Cəbrayıl və Füzuli istiqamətində gedən döyüşlərdə iştirak etmiş, oktyabrın 21-də Xocavənd uğrunda gedən döyüşlərdə həlak olmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Məmmədağa Səfərov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" və 'Xocavəndin azad olunması uğrunda" medalları ilə ilə təltif edildi.
Sevinc-i Ülya (Miyanə)
Sevinc-i Ülya və ya Yuxarı Sevinc — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 40 nəfər yaşayır (9 ailə).
Sevinc-i Süfla (Miyanə)
Sevinc-i Süfla və ya Aşağı Sevinc — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 331 nəfər yaşayır (72 ailə).
NGC 5437
NGC 5437, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Naxırçı bürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Təndirli (Miyanə)
Təndirli — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 138 nəfər yaşayır (33 ailə).
Xorzuq
Xorzuq — İranın İsfahan ostanının Borxar şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 20,301 nəfər və 5,478 ailədən ibarət idi.
Tirabad (Miyanə)
Tirabad — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 132 nəfər yaşayır (26 ailə).
Bakı Əmək Birjası
Bakı Əmək Birjası — tələb və təklif əsasında sahibkarlarla fəhlələr arasında vasitəçilik edən, habelə əmək bazarının uçotu və tənzimlənməsi sahəsində fəaliyyət göstərən müəssisə.
Tarixi
Bakı Əmək Birjası Bakı şəhər ictimai idarəsi tərəfindən təsis olunmuşdu. Nizamnaməsi 1918-ci il yanvarın 13-də Bakı Şəhər Dumasında təsdiq edilən birja həmin ilin fevralından fəaliyyətə başlamışdı. Birjanın proqramının hazırlanmasında Petroqrad birjasının təcrübəsindən istifadə olunmuşdu. Rusiya birjalarında tətbiq olunan qaydalar isə Almaniya bələdiyyə əmək birjalarının təcrübəsinə əsaslanırdı. Əmək bazarını tənzimləyən birjanın yaradılması zərurəti təsərrüfatın dağılmasından və işsizlikdən irəli gəlirdi.
Fəaliyyəti
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti yarandıqdan sonra fəaliyyətini davam etdirən Bakı Əmək Birjası əhalinin ümumi məşğulluğunun təmin edilməsində müəyyən rol oynamışdır. Bakı Əmək Birjası əməyə tələb və təklifləri qeydiyyata alır, işə götürülməkdə vasitəçilik xidməti göstərir, əmək bazarının statistikasını müəyyənləşdirdi. Birjanın fəaliyyəti bütün əmək növlərini əhatə edirdi. Birja hər iki tərəfə pulsuz xidmət göstərir, onları yalnız peşə və işə götürülmə şərtləri barədə məlumatlandırır, heç bir tövsiyə və zəmanət vermirdi. Bakı birjası fəhlə peşə təşkilatlarının nümayəndələrindən və işə götürən təşkilatların təmsilçilərindən ibarət 8 nəfərlik komitə (hərəsindən 4 nəfər) tərəfindən idarə olunurdu. Onun sədrini və sədr müavinlərini Bakı Şəhər Duması seçirdi. Bütün fəaliyyəti dövründə (1918, fevral - 1919, noyabr) əmək birjası tərəfindən 14660 işsiz qeydə alınmış və onların işlə təmin olunması üçün 8569 iş yeri təklif edilmişdi.
Torna
thumb|Universal torna dəzgahında alüminium emalı Torna metalların və süni materialların kəsmə ilə hazırlanmasında tətbiq olunan texnoloji əməliyyat növüdür. Torna əməliyyatı kəskilərin tətbiqi ilə torna dəzgahlarında aparılır. Başqa əməliyyatlardan fərqli olaraq burada əsas hərkəti pəstah, köməkçi hərkəti isə alət yerinə yetirir. Pəstah fırlanır, kəski isə supportun köməyi pəstah boyunca hərəkət etdirilərək veriş hərəkətini alır. Bu zaman kəskiyə verilən eninə veriş kəsmə dərinliyini yaradır, bunun nəticəsində də emal zamanı yonqar əmələ gəlir. Xüsusi hallarda alət də baş hərkətin alınmasında iştirak edir.
Klassik torna əməliyyatında fırlanan səthlər emal olunmuşlar. Hal-hazırda müasir CNC idraəetmə sistemi ilə təchiz olunmuş dəzgahlar daha mürəkkəb səthlərin emalına imkan yaradırlar.
Verişin istiqamətindən asılı olaraq uzununa və eninə torna əməliyyatları mövcuddur. Alətin pəstaha nisbətən vəziyyəti isə xaric və daxili yonma ilə səciyyələnir. Emal olunan səthlərin formasına görə dairəvi, müstəvi, vint, sonsuzvint, eksnetrik, profil torna əməliyyatlarından istifadə edilir.
Burğulama
Burğulama həm də artıq açılmış deşiklərin böyüdülməsi üçün də tətbiq olunur.
Konstruksiyasına görə aşağıdakı növləri vardır:
Spiralvari burğuların tilləri konus formasında olur. Təpə bucağı tezkəsən alət poladından olduqda 118°, bərk xəlitədən isə 135°-dir. Bu həndəsə metalların deşilməsi üçün nəzərdə tutulsa da onlarla başqa materialları da deşmək olur. Tillərin mailliyi isə təxminən 30° həddində hazırlanır. Bu emal zamanı yonqarın asan kəsilməsini və nəql edilməsini asanlaşdırır.
Yalqızağac (Miyanə)
Yalqızağac — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 255 nəfər yaşayır (79 ailə).
Robert Skotland Liddell
Robert Skotland Liddell AXC dövründə Bakıda və Tiflisdə fəaliyyət göstərmiş ingilis hərbi müxbiri.
Həyatı
I Dünya Müharibəsi zamanı Rusiyanın müharibədəki iştirakından bəhs edən, ingilis qəzeti olan "The Sphere"-nin müxbiri və fotoqrafı olmuşdur. 1915-ci ildə Petroqrada gəlmiş və ordan Varşavaya getmişdir. Burada Rus ordusunun Polşalı Qızıl Xaç Könüllülərinin üzvü olmuşdur. Bu dövrlərdə başda "Sphere" olmaqla müxtəlif qəzetlərdə məqalələri çıxmışdır. Müharibənin sonlarından etibarən Cənubi Qafqazla sıx bağlı olmuşdur.