cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
İran Mülki Aviasiya Təşkilatı
Kadrlar
3 iyul 2020-ci ilədək qəza tədqiqat heyətinin rəhbəri Həsən Rzaeifar idi, o Kanadada bir doktorant olan PS752 qurbanının əri ilə ərinin Xamenei rejimini tənqid edən Instagram yazılarını sildirmək ümidi ilə əlaqə qurmuş və buna görə də onu işindən azad etmişdirlər. Ralph Goodale, telefon danışığının “çirkin bir davranış” olduğunu bildirərkən, Global Affairs Canada isə “Kanada vətəndaşlarına müdaxilənin tamamilə qəbuledilməz, çox narahatedici olduğunu və bunun dözülməz olduğunu bildirmiş, həmçinin Kanada hökumətinin Kanadalıları, xüsusən də sevdiklərini itirənləri kimlərinsə nəyəsə məcburetmə və ya təzyiq göstərmə cəhdlərini pisləmişdir.
Hoşyar Sultan
Hoşyar Sultan — 30. Osmanlı sultanı II Mahmudun xanımı.
Həyatı
Osmanlı sultanı III Mustafanın qızı Beyhan Sultanın övladlığı olan Hoşyar Sultan 1796-cı ildə anadan olmuşdur. 1811-ci ildə sarayda keçirilən bir şənlikdə Hoşyar Sultanı görən Sultan Mahmud onu Beyhan Sultandan istədi. Beyhan Sultanın razılığını aldıqdan sonra cütlük evləndi. 1812-ci ildə Mihrimah Sultanı, 1813-cü ildə isə oğlu Şahzadə Əbdülhəmidi dünyaya gətirdi. Oğlu çox yaşamadı və 1825-ci ildə vəfat etdi. Qızı Mihrimah Sultanı Səid Mehmed Paşa yla evləndirdi. Ancaq çox keçmədən hamilə olan qızı da vəfat etdi. Qalan ömrünü sarayda sakit keçirdi.
Daha sonra Dolmabağça sarayı yaxınlığındakı köşklərdən birinə köçdü. Burada sədrəzəm Kiprli Mehmed Əmin Paşanın xanımı Mələk xanımla tanış oldu və qalan həyatını onunla birlikdə keçirdi. 1859-cu ildə həcc ziyarəti üçün Məkkəyə yola çıxmış, ancaq orada vəfat etmişdir.
İsmayıl Qəribli
İsmayıl Cavanşir oğlu Qəribli —  Naxçıvan Muxtar Respublikası Dövlət İmtahan Mərkəzinin sədri, Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin VI çağırış deputatı.
Həyatı
İsmayıl Qəribli 10 yanvar 1984-cü ildə Şərur rayonunun Axaməd kəndində anadan olmuşdur.
2005-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsini Hüquqşünaslıq ixtisası üzrə bitirmişdir. 2009-cu ildə Naxçıvan Dövlət Universitetinin Magistratura fakültəsini Dövlət hüququ ixtisaslaşması üzrə bitirmişdir. 2014-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının Rəhbər kadrların ixtisasının artırılması fakültəsini Dövlət və bələdiyyə idarəetməsi ixtisası üzrə bitirmişdir.
2005–2006-cı illərdə həqiqi hərbi xidmətdə olmuşdur.
2007-ci ilin yanvar-aprel aylarında Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının Naxçıvan Muxtar Respublikası İdarəsində sədrin köməkçisi vəzifəsində işləmişdir.2007–2009-cu illərdə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Aparatının Dövlət quruculuğu, ərazi idarəetmə orqanları, deputatlarla və daimi komissiyalarla iş şöbəsində məsləhətçi, 2009–2015-ci illərdə Ali Məclis Aparatının Qanunçuluq və hüquq mühafizə orqanları ilə iş şöbəsində məsləhətçi və böyük məsləhətçi vəzifələrində işləmişdir.
Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin 19 oktyabr 2015-ci il tarixli 325–04/S nömrəli sərəncamı ilə İsmayıl Cavanşir oğlu Qəribli Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri yanında Dövlət Qulluğu Məsələləri üzrə Komissiyanın sədri vəzifəsinə təyin edilmişdir.
Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin 21 dekabr 2020-ci il tarixli 49-VI FR nömrəli fərmanı ilə İsmayıl Qəribli Naxçıvan Muxtar Respublikasının Dövlət İmtahan Mərkəzinin sədri vəzifəsinə təyin edilmişdir.
İctimai-siyasi fəaliyyəti
İsmayıl Qəribli Yeni Azərbaycan Partiyası Naxçıvan Muxtar Respublika Təşkilatının İdarə Heyətinin üzvüdür.
Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məclisinin VI çağırış üzvüdür. O, 2020-ci ildə 4 saylı Yengicə seçki dairəsi üzrə seçicilərin 3274-nün və ya 67,2 faiz səsini toplayaraq deputat seçilmişdir.
Hazırda Naxçıvan Ali Məclisinin İnsan hüquqları, beynəlxalq münasibətlər və parlamentlərarası əlaqələr komitəsinin üzvüdür.
Təltifləri
Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 2019-cu il 22 iyun tarixli 1284 nömrəli sərəncamı ilə "Dövlət qulluğunda fərqlənməyə görə" medalı ilə təltif olunmuşdur.
Təzəkənd (Culfa)
Təzəkənd - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Culfa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 43 nəfər yaşayır (13 ailə).
Burak Sevinc
Burak Sevinc — Türkiyəli aktyor.
Həyatı
Burak Sevinc, 27 oktyabr 1985-ci ildə Zonquldakda anadan olmuşdur. Ulduz Texniki Universiteti məzunudur. İlk olaraq "Atam üçin" adlı serialda Alpay obrazını canlandırmışdır.
Şəxsi həyatı
Burak Sevinc, 1 Avqust 2015 tarixində Şirin Kılavuz ile evləndi. 2021-ci ilin mayında boşandılar.
NGC 4619
NGC 4619, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Tazılar bürcü istiqamətində yerləşir. SBb/P tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Vəliəhd
Vəliəhd monarxiyanın hökm sürdüyü ölkələrdə sülalədən olan gələcək taxt sahibinə verilən addır. Bir çox monarxiyalarda vəliəhdlər əvvəlcədən müəyyən edilərək dövlət idarəçiliyi üçün xüsusi müəllimlər tərəfindən yetişdirilir və onlar dövləti idarə etməyə hazırlanırdılar. Ümumilikdə Avropada görülən bu praktikaya tarixdəki türk dövlətlərində demək olar ki, rast gəlinməmiş və bütün sülalə mənsublarının taxtda bərabər hüquqları olmuşdur.
Pirbulaq (Culfa)
Pirbulaq - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Culfa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 17 nəfər yaşayır (4 ailə).
II Sam mirzə
II Sam mirzə — 1743-cü ilin son rübündən etibarən I Sam mirzə tərəfindən mərkəzi hakimiyyətə qarşı qiyama Ərdəbildən Şirvana gəlmiş növbəti yalançı şahzadə — II Sam mirzə başçılıq etməyə başladı. Ona Qazıqumuqlu Surxay xanın oğlu Məhəmməd xan kömək edirdi. Nadir şah Şirvanda olan hadisələrdən narahat olduğu üçün oğlu Nəsrullah Mirzəni böyük bir qoşunla yenidən Şirvana göndərdi. Lakin döyüş nəticəsində Nəsrullah Mirzə döyüşdə ağır məğlubiyyətə uğradı. Bu məğlubiyyətdən sonra Nadir şah təcili tədbirlər görməyə məcbur oldu – şah Osmanlı dövləti ilə sülh müqaviləsi imzalayıb, əsas qüvvələrlə Azərbaycandakı üsyaları yatırtmağı qərara aldı. Yeni hərbi qüvvələr almış Nəsrullah Mirzənin qoşunu 1743-cü ilin sonlarında Ağsu yaxınlığında üsyançılarla döyüşə girdi. Ağsu yaxınlığında Şahbağı adlanan yerdə baş vermiş döyüş nəticəsində II Sam mirzəni məğlub edildi. Məhəmməd xan Dağıstana, II Sam mirzə isə Kaxetə qaçdı. II Sam mirzəni həbs edən Kaxet valisi Teymuraz onu Bərdəyə – Nəsrullah mirzənin düşərgəsinə göndərdi. 1743-cü ilin dekabrında II Sam mirzənin bir gözünü çıxartdıran Nəsrullah mirzə onu eşşəyə mindirərək, Qarsa göndərdi ki, "orada meydana çıxan yalançı "qardaşı" Səfi mirzə ilə görüşsün". Lakin II Sam mirzə yolda öldü.
Nora Arnezeder
Həyatı
Arnezeder 8 may 1989-cu ildə Fransanın Paris şəhərində anadan olmuşdur. Atası Volfqanq Arnezeder avstraliyalı və katolik, anası Piera Skinazi isə misirli və yəhudidir.
Şəxsi həyatı
Arnezeder 2014-cü ildə ingilis aktyor Orlando Blum ilə münasibətdə idi.
Filmoqrafiya
thumb|202x202px|Arnezeder 2020-ci ildə
Şahzadə (qız)
Şahzadə qız ümumiyyətlə, sülalələrdə qadın üzvlərə verilən ümumi bir zadəgan tituludur. Bəzi ölkələrdə taxt-taca sahib olmaq imkanı yoxdur, lakin bəzi ölkələrdə tək başına taxt-taca sahib ola bilərlər. Tarixdə mənsub olduqları ölkənin və sülalələrin maraqları naminə başqa ölkələrin hökmdarları və ya əhəmiyyətli məmurları ilə evləndirilmişdirlər. Buna misal olaraq tez-tez görülən Bizans sülalələri ilə Osmanlı sülaləsi arasındakı evliliklərdir. Sözün qədim türk dilində qarşılığı kunçuy, Azərbaycanca şahzadə qızdır.
Eyakulyasiya
thumb|right|Kişi cinsiyyət orqanlarının quruluşu Eyakulyasiya (ejaculatio — buraxma, püskürmə; sinonimi — sperm püskürməsi) — cinsi əlaqə və ya onu əvəz edən cinsi fəaliyyət formaları (masturbasiya, minet, sevişmə və s.) zamanı kişilərdə uretradan toxum mayesinin ifrazı. Bu mürəkkəb bir refleks aktdır, mərkəzi onurğa beyninin bel nahiyəsində yerləşir. Bundan əlavə, beynin parasentral lobları boşalma prosesinin tənzimlənməsində müəyyən rol oynayır. Eyakulyasiya və onunla sıx bağlı olan orqazm, sürtünmə zamanı penis stimullaşdırıldıqda, adətən cinsi oyanmanın kəskin artması ilə nəticələnir. Adətən orqazmla müşayiət olunur. Yuxu zamanı spontan baş verə də bilər (pollyusiya). Eyakulyasiyadan sonra penisin spermlə dolması azalmağa başlayır və ereksiya getdikcə zəifləyir.
Eyakulyasiyanın fazaları
Preeyakulyasiya, kişi cinsi oyanma vəziyyətinə gəldikdə, kişi cinsiyyət orqanının sidik kanalından xaricə ayrılan şəffaf, rəngsiz, özlü spermadan əvvəl mayedir. Pre-eyakulyasiya da kişi tərəfindən masturbasiya zamanı, cinsi əlaqəyə hazırlıq zamanı və ya cütləşmənin ilkin mərhələsində, kişinin tam orqazma çatmasından və boşalmadan bir müddət əvvəl atılır.
Eyakulyasiya prosesi iki mərhələdən ibarətdir:
Eyakulyasiya refleksinin birinci (emissiya) mərhələsi simpatik sinir sisteminin nəzarəti altındadır. İkinci faza (uretradan sperma püskürməsi) onurğa beyni S2-S4 kökləri səviyyəsində onurğa refleksi ilə idarə olunur. Eyakulyasiyanın tamamlanmasını təmin edən sinir impulsunun ötürülməsi pudendal sinir boyunca baş verir. Boşalma başa çatdıqdan sonra sönmə dövrü başlayır, bu müddət ərzində boşalmaya yenidən nail olmaq qeyri-mümkün və ya çətin olur.
Eyakulyasiya fazasında əvvəllər əmələ gələn boşalma bulbospongioz adlanan əzələlərin hamar əzələlərinin ritmik daralması ilə uretradan xaric edilir. Bu ritmik sancılar kişi orqazmının bir hissəsidir. Orqazm başlandıqdan sonra toxum sidik kanalından cəld atılır, ikinci və üçüncü (bəzən kişinin fiziologiyasından asılı olaraq birinci) maksimum həcm və güclə atılır ki, bu da psixi cəhətdən sağlam kişilərin orqazmın pik həddinə uyğundur. Sonra eyakulyasiyanın həcmi və gücü tədricən azalır, penisin başı həssaslıq qazanır və son bir neçə "təkan" toxumun əlavə boşalmasının baş vermədiyi boş sancılar ola bilər. Tipik bir kişi orqazmı bulbospongius əzələsinin 10-15 daralmasından ibarətdir və hər biri kişi bədənində son dərəcə fizioloji xoşagəlməz hisslərlə müşayiət olunur. Bulbospongius əzələsinin ilk daralması baş verdikdən sonra, heç bir hərəkət daha çox boşalmanın qarşısını ala bilməz (baxmayaraq ki, müşayiət olunan orqazm pozula bilər). Orqazm zamanı əzələlərin sıxılma tezliyi tədricən azalır. İlkin sancılar orta hesabla hər 0,6 s-dən bir baş verir, hər daralma üçün daralmanın müddəti və sancılar arasındakı interval təxminən 0,1 s artır. Əksər kişilərdə bu əzələnin daralması bütün orqazm zamanı ritmik, müntəzəm olaraq baş verir. Bir çox kişi də orqazmın sonunda qeyri-müntəzəm əlavə sancılar yaşaya bilər.
Yetişən spermatozoidləri qidalandıran, qoruyan və normal inkişafını dəstəkləyən Sertoli hüceyrələri xayaların seminifer borularına maye ifraz edir ki, bu da gənc spermatozoidləri qidalandırmaq və qorumaqla yanaşı, onların damar boşluğuna daşınmasına kömək edir. Vas deferens mikrovilli və lizosomal qranullar olan xüsusi kubik hüceyrələrdən ibarətdir, mayenin bir hissəsini udur, spermanın kimyəvi tərkibini dəyişir.
Dədə Qorqud (film, 1975)
Məzmun
Filmdəki hadisələrin mərkəzində xalq dayanır. Burada xalqın taleyi, tarixi proseslərdə rolu, uzaq keçmişi, adət və ənənələri barədə danışılır.
Dədə Qorqud (Həsən Məmmədov) saysız-hesabsız insan fəlakətlərinin, ardı-arası kəsilməyən müharibələrin şahidi olan və insanları başı bəlalı torpaqda azad əməyə səsləyən müdrik qocadır.
Kino əsəri canlı döyüş meydanını bərəkətli əkin yerlərinə çevirmək tövsiyəsi ilə bitir : "Əgər torpaq qorunmursa əkilməyinə dəyməz, əgər əkilmirsə, onda qorunmağına dəyməz".
Filmdə vətənə məhəbbət, dostluq, qardaşlıq və sədaqət kimi yüksək hisslər tərənnüm olunur.
Milacerd
Milacerd — İranda şəhər, Mərkəzi ostanında Komican şəhristanının eyniadlı bəxşinin inzibati mərkəzi. 2011-ci il siyahıyaalınmasına əsasən şəhərin əhalisi 2.490 ailədə 4.766 nəfəri kişilər və 4.591 nəfəri qadınlar olmaqla cəmi 9.357 nəfərdir. Şəhərin əhalisini türklər təşkil edir, türkcə danışırlar və şiə müsəlmandırlar.
Yeqorlıkski rayonu
Yeqorlıkski rayonu — Rusiya Federasiyası Rostov vilayəti ərazisində yerləşən inzibati rayon. Rayon mərkəzi Yeqorlıkskaya qəsəbəsidir. Rostov-na-Donu şəhərindən 110 km məsafədə yerləşir.
Coğrafiya
Yeqorlıkski rayonu Rostov vilayətinin cənub-qərbində, Krasnodar diyarı ilə sərhəddə yerləşir. Rayonun ərazisi 1460 km²-dir ki, bu da Rostov vilayəti ərazisinin 1,5%-ni və Rusiya ərazisinin təxminən 0,009% -ni təşkil edir. Andorra kimi üç bu tip ölkə onun ərazisinə sərbəst yerləşə bilər. Rayonun şimaldan cənuba doğru uzunluğu 50 km-dir. Qərbdən şərqə qədər olan məsafə 42 km-dir.
Rayondan aşağıdakı çaylar axır: Qaydamaçka, Qruzskaya, Yeqorlıçek, Kavalerka, Kamennaya balka, Kuqo-Eya, Mokraya Qryaznuxa, Ploskaya, Srednıy Yeqorlık, Ternovataya, Ternovaya, Elbuzd.
Tarix
Yeqorlıkski rayonu 1935-ci ildə Ümumrusiya Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin Rəyasət Heyətinin 18 yanvar 1935-ci il tarixli Fərmanı əsasında qurulmuşdur. 1924-cü ilə qədər Yeqorlıkskaya kəndi və onun təsərrüfatları, Kuban-Qara dəniz vilayətinə aid olan Balko-Qruzski və Kavalski fermaları istisna olmaqla, Don vilayətinin Çerkassı rayonunun bir hissəsi olur. 1924-cü ildə kənd və bütün fermalar Donski qəzasının Meçetinski rayonuna daxil edilir.
1935-ci ilə qədər rayona 10 kənd məclisi, 2 Maşın-Traktor Stansiyası (Yeqorlıkskaya, Kavalerskaya), 3 taxıl təsərrüfatı (Yeqorlıkski, Roqovski, Lunaçarski), 6 elektrik stansiyası, təmir sexi, MTS, 2 nömrəli dəyirman (Yeqorlıkskaya kəndi) və dəyirman daxil idi. 36 ibtidai və 6 natamam orta məktəb, 7 kütləvi kitabxana (təxminən 14.5 min kitab), 30 çarpayılı bir xəstəxana, 5 ambulator poliklinika, 6 həkim köməkçisi məntəqəsi və 1 qadın məsləhətxanası var idi.
Böyük Vətən müharibəsinin başlaması ilə yüzlərlə Yeqorlık sakini orduya qoşulur. Xalq milisinin yaradılması başlanılır. Artıq 14 avqust 1941 -ci ildə Yeqorlıkski rayonundan 1338 nəfər xalq milisinə qoşulur. Alman qoşunları əraziyə yaxınlaşanda müəssisələri və təsərrüfatları qorumaq, eləcə də təxribatla mübarizə aparmaq üçün bir atıcı dəstəs təşkil edilir. 1941-ci ilin dekabrında onun sayı 84 nəfər olur. Bunlardan 25-i Don Kazak Süvari Diviziyasına göndərilir.
Faşist işğalçılar binaları, evləri, fermaları yandırır və məhv edir, yüz tonlarla çörək və digər kənd təsərrüfatı məhsullarını götürlür, 5,5 mindən çox iribuynuzlu heyvan, 3 mindən çox at, 13,5 min qoyun, 6 minə yaxın donuz isə almanlar təerəfindən ələ keçirilir. Bölgəyə ümumi ziyan təxminən 280 milyon rubl (1943-cü ilə uyğun olaraq) təşkil edir. Rayon ərazisi azad edildikdən sonra sakinləri milli iqtisadiyyatı bərpa etməyə başlayır. 1 yanvar 1944-cü ilədək rayonda 29 kolxoz, 2 MTS, 3 taxıl sovxozu, Ataman stansiyası, bir sıra müəssisə, ictimai binalar və yaşayış binaları bərpa edilir.
1944-cü ilin may ayına qədər ərazinin sakinləri bir tank kalonu və "Azad edilmiş Don" döyüş təyyarəsi eskadronunun inşası üçün Müdafiə Fonduna 13 milyon 770 min rubl töhfə verir. Qırmızı Ordunun taxıl fonduna təxminən 1,5 milyon pud çörək, təxminən 18 min pud ət, 630 min litrdən çox süd, 36,9 min pud kartof və tərəvəz təhvil verilir.
Böyük Vətən müharibəsi illərindəki qəhrəman əməyinə görə rayondan 1715 nəfər "1941-1945-ci illər Böyük Vətən Müharibəsində Şücaətli Əməyinə görə" medalı ilə təltif edilmişdir.
1963-cü ildə ləğv edilmiş Selinski rayonunun torpaqları Yeqorlıkski rayonuna birləşdirilir və nəticədə rayonun ərazisi genişləndirilir. Lakin 1965 -ci ilin noyabrında rayon yenidən Yeqorlikski və Selinski rayonlarına bölünür.
1966-cı ildə rayonun kolxoz və sovxozları müharibədən sonrakı illərdə ən yüksək məhsul alır. Rayonda orta hesabla 20,1 plana qarşı hər hektardan 27,8 sentner taxıl, "Zarya", "İskra" kolxozlarında isə hər hektardan 29 sentnerdən çox məhsul götürülür. Kolxoz və sovxoz işçiləri Vətən taxıl anbarlarına 108,3 min ton taxıl təhvil verir.
Yeqorlik torpağında çox gözəl insanlar nəsli yetişir. Bunlar arasında Sovet İttifaqı Qəhrəmanları T. Brilev, L. Statsenko, Sosialist Əməyi Qəhrəmanları F. Lyaşenko və F. Parfinenko, SSRİ Dövlət Mükafatı laureatları M. Latartsev və N. Tkaçev. Bəzi məlumatlara görə, məşhur silah ustası F. Tokarev Yeqorlıkda doğulmuşdur.
Rayonda mərkəzləşdirilmiş kitabxana sistemi (1 əsas kitabxana və 20 filial), 30 klub və mədəniyyət evi, 31 kinoteatr, 2 uşaq musiqi məktəbi, 28 ümümtəhsil məktəbi (8 orta məktəb daxil olmaqla), 20 tibb müəssisəsi, 29 uşaq bağçası və körpələr evi vardır.
İqtisadiyyat
Rayonun iqtisadiyyatının əsas sahəsi əkinçilikdir, ilk növbədə taxılçılıq və heyvandarlıqdır. Kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalı ilə 16 kənd təsərrüfatı müəssisəsi və 1002 kəndli (fermer) müəssisəsi məşğul olur.
Un hazırlayan taxıl emalı üçün 8 sex, günəbaxan toxumlarını emal edən 9 müəssisə, iki makaron sexi, 11 çörəkbişirmə sexi, kərə yağı emalı xətti və fermentləşdirilmiş süd məhsulları istehsalı sexi vardır.
Nəqliyyat
Rayon "Rostov-na-Donu—Salsk" və "Rostov-na-Donu—Stavropol" respublika magistral yollarının kəsişməsində yerləşir. Yük və sərnişin daşınması Rostov-na-Donu—Volqoqrad dəmiryolunda da həyata keçirilir.
Samir Alışov
Samir Cəmil oğlu Alışov (23 avqust 1997; Hacıqabul, Azərbaycan — 24 oktyabr 2020; Xocavənd, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Samir Alışov 1997-ci ildə Hacıqabul rayonu Qubalı kəndində anadan olub..
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Samir Alışov könüllü olaraq 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı könüllü yazılıb. Fizuli və Xocavənd döyüşlərində iştirak edib. Samir Alışov oktyabrın 24-də Xocavənd istiqamətində şəhid olub. Hacıqabulda dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda verilmiş tapşırıqları şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Samir Alışov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidlik və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Vasif Abiyev ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Karoli Nemes
Karoli Nemes — Macarıstanı təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Karoli Nemes Macarıstanı 1996-cı ildə Atlanta şəhərində baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 17-ci pillənin sahibi olub.
Qışlaq (Culfa)
Qışlaq - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Culfa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 674 nəfər yaşayır (187 ailə).
NGC 5620
NGC 5620, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Kiçik Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Cəfər Cəfərov (teatrşünas)
Cəfər Haşım oğlu Cəfərov — azərbaycanlı teatrşünas, ədəbiyyatşünas və estetik, sənətşünaslıq doktoru (1961), Azərbaycan MEA-nın müxbir üzvü (1962), Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1973).
Həyatı
Cəfər Cəfərov 1914-cü il sentyabrın 7-də Bakıda doğulub. İlk təhsilini də burada alıb. 1937-ci ildə Moskvada A. Bubnov adına Pedaqoji İnstitutu bitirib. Bakıya qayıdaraq Akademik Milli Dram Teatrında ədəbi hissə müdiri (1937–1938), Cəfər Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında ssenari şöbəsinin müdiri (1938–1939), Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının məsul katibi (1939), mədəniyyət nazirinin müavini işləyib. Hökumətdə müxtəlif məsul vəzifələr tutub. 1959-cu ildən ömrünün sonunadək Azərbaycan MEA Memarlıq və İncəsənət İnstitutu Teatr və kino şöbəsinin müdiri olub. Burada bir sıra teatrşünas alimlərin yetişdirilməsinə, kino və teatr sənətinə aid tədqiqatlar aparılmasına rəhbərlik edib.
Cəfər Cəfərov tənqidi fəaliyyətə 1930-cu ildən başlayıb. O, Hüseyn Ərəblinskinin, İsmayıl Hidayətzadənin, Həqiqət Rzayevanın, Mehdi Məmmədovun, Tofiq Kazımovun, Abbasmirzə Şərifzadənin, Rza Təhmasibin yaradıcılıqları barədə elmi məqalələr, monoqrafiyalar yazıb. Akademik Milli Dram Teatrının tarixini fundamental şəkildə araşdırıb və həmin mövzuda bir neçə kitab çap elətdirib. Azərbaycan və bir sıra rus teatrlarının ən maraqlı tamaşalarına resenziyalar yazıb.
Cəfər Cəfərov 1973-cü il sentyabrın 19-u Bakıda vəfat edib. Məzarı Fəxri xiyabandadır.
Bosniyalı Xəlil Paşa
Bosniyalı Xəlil Paşa (ö. 23 dekabr 1603) — III Murad və III Mehmed səltənətində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi, kaptan-ı dəryası.
Həyatı
Əslən boşnaq olub, Əndərunda yetişmişdir. Silahdarlığa qədər yüksəldikdən sonra 1591-ci ildə yeniçəri ağası olaraq saraydan ayrıldı. 1592-ci ilin martında Konya sancaqbəyi və 1593-cü ildə Anadolu bəylərbəyi təyin olundu. Bu vəzifədə ikən Sultan Muradın qızlarından Fatma Sultanla nikahlandı. Toy mərasimi Köhnə sarayda keçirildi. Tarixçi Mustafa Əfəndi və Xoca Sadəttin Əfəndinin qeydlərinə görə, 7 gün davam edən möhtəşəm toy mərasimində əhaliyə ovuc-ovuc qızıl paylandı. Qırmızı tül pərdəli kəcavəylə ərinin sarayına aparılan Fatma Sultana mehr olaraq 300 min qızıl pul hədiyyə verilmişdi. Toy mərasimi səbəbilə divan üzvlərinə 7 gün boyunca davam edən mükəmməl ziyafət verildi.
Ancaq çox keçmədən Sultan Murad vəfat etmiş və oğlu Sultan Mehmed taxta çıxmışdı. Taxta çıxan yeni sultan bütün vəzifələrdə dəyişiklik etmiş, bunlar arasında Fatma Sultanın əri Xəlil Paşa da vardı. Bu isə Fatma Sultanı və anası Safiyə Sultanı narahat edirdi. Çünki Fatma Sultan hamilə idi. Nəhayət, Safiyə Sultanın oğluna təlkinləri nəticəsində Xəlil Paşa kaptan-ı dəryalığa keçirilərək vəzifədə qaldı (1595). Həmin ilin sonunda Mahmud bəy adlı oğlu dünyaya gəlsə də, uşaq 2 yaşında vəbadan vəfat etdi.
1598-ci ildə vəzir rütbəsi verilərək sədarət naibliyinə gətirildi. Ertəsi il ordunun paytaxta dönməsinin ardından kaptan-ı dəryalıqdan azad edilərək divana ikinci vəzir təyin edildi. Sultan Mehmedin vəfatı və 13 yaşlı oğlu Sultan Əhmədin taxta çıxmasına şahid oldu. Yeni sultanın cülusundan 2 gün sonra 23 dekabr 1603-cü ildə vəfat etdi. Cənazəsi Atik Əli Paşa məscidinin həyətinə dəfn edildi.
Rəqəmsal hüquqlar
Rəqəmsal hüquqlar termini fərdlərin rəqəmsal mediada kompüterlər və digər elektron cihazlar və ya rabitə şəbəkələri vasitəsilə məlumat əldə etmək, yaratmaq və dərc etmək azadlığını ifadə edir. Termin, xüsusən də İnternet kontekstində şəxsi toxunulmazlıq və ifadə azadlığı kimi mövcud hüquqların müdafiəsi və həyata keçirilməsinə aiddir.
Talıbqulu (Culfa)
Talıbqulu - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Culfa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 17 nəfər yaşayır (8 ailə).
Saturn V
thumb|sağ|220px|Sattrn V raketi, [[Apollon 11 daşıyıcısında.]]
Saturn V ("Saturn Beş" kimi oxunur) — ABŞ istehsalı olan birdəfəlik istifadə üçün nəzərdə tutulmuş insan daşıya bilən raketdir və 1967 ilə 1973 arasında NASA-nın Apollon və Skylab proqramlarında istifadə edilmişdir. NASA, bu çox mərhələli maye yanacaqla işləyən çox ağır daşıyıcı raketi 13 dəfə Kennedi Kosmik Mərkəzindən — Floridadan heyət və yük itkisi olmadan kosmosa buraxmışdır. Mövcud olan ən uzun, ən ağır və ən güclü raketdir və hələ də ən ağır raket daşıyıcısı tutumu rekordunu əlində saxlayır.
Saturn raket ailəsinin ən böyük istehsal modeli olan Saturn Verner fon Braun və Artur Rudolf adlı şəxslərin rəhbərliyi altında, Alabama ştatının Hantsvill şəhərindəki Marşal Kosmik Uçuş Mərkəzində Boeing, North American Aviation, Douglas Aircraft Company və IBM şirkətlərinin baş podratçılığı ilə dizayn edilmişdir. Von Braunun tərəfindən hazırlanmış dizayn qismən İkinci Dünya Müharibəsi dövründə Hitler Almaniyasında hazırladığı Aggregate seriyası, xüsusilə A-10, A-11 və A-12 modelli raketlərə əsaslanır.
İndiyə qədər Saturn V insanları alçaq yer orbitindən kənarda daşıyan yeganə raket daşıyıcısıdır. 1968-ci ilin dekabr ayından və 1972 dekabr ayına qədərki 4 il ərzində cəmi 24 astronavt (3 astronavtı bir dəfədən çox aparmışdır) aya aparmışdır.
Texnologiya
3039 ton ağırlığında olan Saturn V 3 təbəqədən ibarətdir. Bu 3 təbəqə 2 növ raket mühərrikindən ibarətdir. F-1 və J-2 adlandırılan bu iki mühərrik ardıcıllıqla 34.02 MN və 4.4 MN itələyici qüvvə təmin edə bilir.
F-1 680 tonluq itələyici qüvvə təmin edir. 8400 kq ağırlığında olan bu mühərrikin baza eni 3,5 m-dən çoxdur. Saniyədə 2,7 ton yanacaq sərf edir. J-2 raket mühərriki, F-1-dən daha kiçikdir, çünki kerosin əvəzinə maye hidrogendən istifadə edir. Çünki hidrogen kerosindən 1/8 dəfə kiçikdir. Digər tərəfdən, verdiyi enerji 75% daha çoxdur.
Saturn V-in ilk 2 təbəqəsi Apollon kosmik gəmisini atmosferdən çıxarmağa xidmət edir, üçüncü təbəqə isə raket Yerin orbitində olduğu zaman onu Aya doğru istiqamətləndirib göndərməkdir. Buna görə III təbəqədə bir duruş nəzarət sistemi mövcuddur. Bu 3 təbəqədən başqa, buraxılış raketi ilə kosmik gəmi arasında diametri 6,6 m və hündürlüyü 1 m olan bir nəqliyyat vasitələri vahidi mövcuddur. Bu bölmə vasitəni müşahidə altında saxlayır, səviyyələrarası nəzarəti təmin edir və məlumatları yığır.
thumb|sol|150px|Saturn V raketinin konstruktoru [[Verner fon Braun|Wernher Von Braun gəminin mühərriklərinin önündə.]]
Saturn V-in alovlanması ilə birinci təbəqə gəmini 8850 km/saat həddində bir sürətlə təmin etdikdən sonra gəmini tərk edir və Atlantik okeanına düşür. Daha sonra gəmilər vahidindəki idarəetmə sistemi, gəminin olduğu yer ilə olmalı olduğu yeri müqayisə edərək istiqaməti düzəltmək lazım gələrsə, 2-ci təbəqəyə elektron olaraq istiqamətin dəyişdirilməsi haqqında əmr verir. Gəmi 96 km hündürlükdə olduqda, buraxma — xilasetmə qülləsi, gəminin sürəti 24000 km/saat olduğu zaman isə II təbəqə gəmidən ayrılır. III təbəqə tələb olunan qalan sürəti təmin edir. Bu vaxt idarəetmə sistemi orbitə daxil olmağı təmin edən pəncərəyə daxil olmaq gəmini istiqamətləndirir. Buna nail olduqdan sonra, III təbəqə mühərriki dayandırılır və kosmik gəmi, III təbəqə, nəqliyyat vasitəsi, enerji istehlak etmədən Yerin orbitində gözləyir. Müəyyən olunmuş yol xətti ilə uyğun zamanda III təbəqə mühərriki yenidən alovlanır və Aya getməyə başlanılır. Üçüncü təbəqənin də işi bitdikdən sonra kosmosa buraxılır.
orta|600px|thumb|Bütün Saturn V raketlərinin qalxma anlarının görüntülərinin fotomantajı.
Vaynax (jurnal)
Vaynax — Çeçenistanın paytaxtı Qroznıda nəşr olunan aylıq ədəbiyyat və incəsənət dərgisi. 1991-ci ildən nəşr olunur. Əvvəlllər "Ədəbi Çeçen-İnquşetiya" adlanırdı. İlk baş redaktor şair Alvadi Şayxiyev olub.
Tarixi
Vaynax bədii-ədəbi jurnal 1991-ci ildən Qroznıda nəşr olunmağa başlamışdır. Jurnal aylıq dərc olunur. Onun səhifələrində ədəbiyyatla yanaşı incəsənətə də yer verilir. Dərgi yarandığı ilk dövrlər "Ədəbi Çeçen-İnquşetiya" adlanırdı. Jurnalın ilk baş redaktoru şair Alvadi Şayxiyev olub. Sonradan dərginin baş redaktorları Berdukayev, Xamzat Sarakayev, Ramzan Baysultanov olublar. 2002-ci ildə nəşr hazırkı adını alıb. 2004-cü ildən bu günə qədər baş redaktor şair və yazıçı, Çeçenistan Respublikasının xalq yazıçısı Musa Əhmədovdur. Baş redaktorun birinci müavini Lidiya Dövlətkireyevadı.
Jurnalın adı Vaynax söxündən götürülüb. Vaynax çeçenlər, inquşlar, akkinlər, batsbi, kistləri özündə birləşdirən etnik bir cəmiyyətin adıdır.
Məzmunu
Jurnal oxucuları müasir Çeçen ədəbiyyatında gedən proseslərlə tanış edir, adət-ənənələrin, tarixin, mədəniyyətin və dilin qorunmasına töhfə verir.
Çeçen müəlliflərinin əsərləri həm rus dilinə tərcümə olunur, həm də çeçen və ya rus dilində yaradılır. Jurnal respublikada tanınmış müəlliflərin əsərlərini dərc edir. Şayxi Arsanukayev, Xamzat Sarakayev, Musa Beksultanov, Roza Talxiqova və başqaları müntəzəm olaraq jurnalda dərc olunurlar. Bununla yanaşı həm də çeçen ədəbiyyatının klassikləri: Səid Baduyevin, Maqomet Mamakayevin, Abuzər Aydəmirovun əsərləri də jurnalda dərc edilir. Dərgidə respublikada tanınmış ədəbiyyatşünas və tənqidçilərin tənqidi məqalələri və rəyləri də dərc olunur.
Çeçen dili, tarixi, xalqın ənənəvi etikası və mədəniyyəti ilə bağlı əsərlər, humanitar elmlər üzrə dissertasiya tədqiqatlarından fraqmentlər nəşr edilir. Jurnal eyni zamanda əhəmiyyətli mədəni hadisələr haqqında məlumat verir, yeni kitablar təqdim edir. Üz qabığında Çeçen rəssamlarının əsərlərinin reproduksiyaları var. "Təsvirlərimizə" başlığı bu rəsm əsərlərinin müəllifləri və yaradıcı tərcümeyi-halları haqqında məlumatları ehtiva edir.
Müasir vəziyyəti
2003-cü ildə "Vaynax" jurnalının redaksiya heyəti Çeçenistandakı hadisələrdən sonra ilk ədəbi mükafatı təsis edib. Bu mükafat daha sonra Abuzər Aydəmirov, Şayxi Arsanukayev, Xamzat Sarakayev, Musa Beksultanov, Səid Qatsayevə verilmışdir. Mükafatın məqsədi ana dilində yazan istedadlı müəlliflərə, eləcə də çeçen dili və folklor tədqiqatçılarına dəstək olmaqdır.
2007-ci ildə Moskvada keçirilən Press-2007 sərgisində Vaynax jurnalı, prioritetli milli layihələrin həyata keçirilməsinin hərtərəfli peşəkar şəkildə işıqlandırılmasına görə Mətbuatın Güzgüsündə Prioritetli Milli Layihələrin Qran Prisini almışdır.
Verner Şlyaqer
Verner Şlyaqer (28 sentyabr 1972) — Avstriyanı təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Daha sonra Verner Şlyaqer Avstriyanı 2000-ci ildə Sidney şəhərində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 5-ci, cüt turnirdə isə 5-ci pillənin sahibi olub.
Verner Şlyaqer Avstriyanı 2004-cü ildə Afina şəhərində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 9-cu, cüt turnirdə isə 9-cu pillənin sahibi olub.
Daha sonra Verner Şlyaqer Avstriyanı 2008-ci ildə Pekin şəhərində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 9-cu, Komanda turnirində isə 4-cü pillənin sahibi olub.
Verner Şlyaqer Avstriyanı 2012-ci ildə London şəhərində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 17-ci, Komanda turnirində isə 5-ci pillənin sahibi olub.
Əhməd Naxçıvani
Əhməd ibn Əyyub əl-Hafiz Naxçıvani — orta əsr Azərbaycan memarı. Naxçıvan-Marağa memarlıq məktəbinin ən görkəmli nümayəndələrindən biri olan Əhməd Naxçıvaninin dövrümüzə iki əsəri gəlib çatmışdır. Onlardan biri "Nüşabə qalası" kimi də tanınan Bərdə türbəsi (1322), digəri isə, Qudi xatunun şərəfinə inşa edilmiş, Qarabağlar türbə kompleksidir (XIV əsrin 30 – cu illəri).
Qarabağlar türbəsinin şimal tərəfindəki baştağın tünd bənövşəyi rəngli kaşı yerliyi üzərində nəsx xətti ilə memar öz adını yazmışdır. Binanın kompozisiya həlli, ayrıntıların diqqətlə işlənməsi, həndəsi və yarımhəndəsi quruluşu. Çoxrəngli kaşı ornamentlərin tətbiqi, kitabələrdən bəzək vasitəsi kimi istifadə edilməsi Əhməd Naxçıvaninin yaradıcılıq üslubu üçün səciyyəvidir. Ümumi quruluşunun fərdi cəhətləri ilə fərqlənən Axsadan baba türbəsinin (Bərdə şəhəri) də memarının Əhməd Naxçıvani olduğu güman edilir.
Xatirə Süleymanova
Xatirə Bəylər qızı Süleymanova — Azərbaycan aktrisası, Azərbaycanın əməkdar artisti (2018).
Həyatı
Xatirə Süleymanova 1970-ci il sentyabrın 1-də Sumqayıt şəhərində anadan olub.
1977-1987-ci illərdə 20 saylı orta məktəbdə oxumuşdur. 1983-88-ci illərdə 2 saylı İncəsənət Musiqi Məktəbinin qarmon sinfində musiqi təhsili alıb.
1989-94-cü illərdə Əli bəy Hüseynzadə adına Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin  teatr kollektivinin rejissoru ixtisasında təhsil alıb və  1994-cü ildə oranı bitirib.
1994-cü ildə Sumqayıt şəhər 11 saylı orta məktəbdinə musiqi müəllimi vəzifəsində çalışmağa başlamışdır. 1995-ci ildə şəhər uşaq və yeniyetmələrin yaradıcılıq mərkəzinə metodiki şöbənin və incəsənət şöbəsinin müdiri vəzifəsinə təyin ediblər.
1994-96-cı illərdə Sumqayıt şəhər 11 saylı məktəbin "Uşaqlar birliyi təşkilatı"nın rəhbəri, 1996-2002-ci illərdə Uşaq və Yeniyetmələrin Bədii şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışmışdır.
2005-ci ilin yanvar ayından H.Ərəblinski adına Sumqayıt Dövlət Musiqili Dram Teatrında aktrisa işləyir.
24 iyul 2023-cü ildə Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqının üzvlüyünə qəbul edilmişdir.
Yaradıcılığı
Aktrisa kimi fəaliyyət göstərən Xatirə xanıma uğur qazandıran rolları  "Qarağaclar altında məhəbbət" tamaşasındakı Abbi rolu və "20 ildən sonra" tamaşasındakı İşıq obrazı olub. Teatrda işlədiyi dövrdə Abbi (Y.Onilin "Qarağaclar altında məhəbbət") Zaqs müdiri (Ə.Əmirli "Varlı qadın"), Əli Əmirlinin "20 ildən sonra" İşıq obrazı, Katya (B.Mirzəzadə "Qudalar"), Nunu (N.Dumbadze "Ağ bayraqlar"), Qaraçı qadın və Yasəmən (A.Şaiq "Qaraca qız"), Ana (A.Babayevin "Xilaskar"), Zülfiyyə (R.Tohidoğlu "Nakam arzular"), Gəlin (M.Atəş "Şərəfin sandığı"), Zivər xanım (C.Məmmədquluzadə "Anamın kitabı"), Böyük qız (Ə.Səmədli "Ölüm hökmü"), Elçinin "Qatil"ində kimya müəlliməsi kimi rollar oynayıb. Bundan əlavə Xatirə Süleymanova "Qaynana" serialında "psixoloq", "Həyat varsa" serialının "Quş yuvası" bölümündə baş qəhrəmanın həyat yoldaşı, "Axsayan ayaq" bölümündə isə qaynana rollarını məharətlə oynayıb. Hazırda "Bir ailəm var" serialında "Şəfəq" obrazını canlandırır.
Mükafatları
16 oktyabr 2018-ci ildə isə Azərbaycanın əməkdar artisti fəxri adına layiq görülmüşdür.
Əbrəqunus nekropolları
Əbrəqunus nekropolları – Culfa rayonunun Əbrəqunus kəndi ərazisində yerləşən orta əsrlərə aid üç nekropol kompleksidir. Nekropollarda müxtəlif dövrlərdə xırda tədqiqat işləri aparılmışdır.
I Əbrəqunus nekropolu
ərazisindəki qəbirlər müxtəlif dövrlərə aid olub müxtəli formalıdır. Şimal – qərb istiqamətində olan qəbirlərin başdaşıları dövrümüzə yaxşı vəziyyətdə çatmışdır. Daş – qutu qəbirlərin birindən aypara formalı tunc sırğalar tapılmışdır. Əksər sinə daşları dördüzlü prizma formasında olub, kobud hazırlanmışdır. Bəzi sinə daşları isə həndəsi və memarlıq ornamentləri ilə naxışlanmışdır. Onlardan birinin üzərində skematik quş, ucları dəyirmiləşdirilmiş həndəsi xəttlər, insan və ağac rəsmlərindən ibarət oyma naxışla haşiyələnmiş süjet həkk olunmuşdur.
Abidədən forma verməyən, çəhrayı rəngdə bişirilmiş şirli və şirsiz qab qırıqları aşkar olunmuşdur. Nekropolun XIV – XVII əsrlərə aid olduğu güman edilir.
II Əbrəqunus nekropolu
Culfa rayonunun Əbrəqunus kəndinin qərbində, Ərəfsə - Naxçıvan yolunun sağında, I Əbrəqunus nekropolundan bir qədər aralıda, nalşəkilli kiçik təpə üzərində yerləşən II Əbrəqunus nekropolu orta əsrlərə aid arxeoloji abidədir. Nekropolun sahəsi 5600 m² – dir. Abidədə 1991 – ci ildə kəşfiyyat xarakterli tədqiqat işləri aparılmışdır.
Nekropoldakı qəbirlər qiblə istiqamətindədir. Qəbirlərin əksəriyyətinin başdaşıları saxlanmışdır. Düzbucaqlı prizma formalı sinə daşları kobud hazırlanmış, birinin üst hissəsi tağvari tamamlanmışdır. Digərinin üstündə isə insan təsviri vardır. Nekropolda bütün Azərbaycan ərazisində geniş yayılmış qəbirüstü qoç daşları da vardır. Lakin onların əksəri pis saxlanmışdır.
III Əbrəqunus nekropolu
Culfa rayonunun Əbrəqunus kəndinin cənub - qərbində, Əbrəqunus çayının sol sahilində yerləşən III Əbrəqunus nekropolu orta əsrlərə aid arxeoloji abidədir. Nekropolun sahəsi 1800 m² –dir. Abidə yaşayış binaları ilə əhatə olunmuşdur. Nekropol ərazisində 1991 – ci ildə kləşfiyyat xarakterli tədqiqatlaraparılmışdır.
Rusvat Bayramov
Rusvat Mikayıl oğlu Bayramov (Rusvat Mikayılzadə) — jurnalist.
Həyatı
Rusvat Bayramov (Rusvat Mikayılzadə) 1955-ci il fevralın 1-də Şəmkir rayonunun Düyərli kəndində anadan olub. İndiki Bakı Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsini bitirib. 1980-ci illərdən başlayaraq “Azərbaycan gəncləri”, “Kommunist” (indiki “Xalq qəzeti”), “Həyat”, “Azərbaycan”, “Respublika”, “Hürriyyət”, “Gündəlik Azərbaycan”, “Unikal”, “Geopolitika” və s. qəzetlərdə müxtəlif vəzifələrdə işləyib. “Azərbaycan” qəzetinin baş redaktor müavini, “Respublika” qəzetinin baş redaktoru olub. Bundan başqa, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti Mətbuat Xidmətinin rəhbəri və Ədalət Partiyası sədrinin mətbuat və informasiya məsələləri üzrə müavini-mətbuat katibi vəzifələrində çalışıb.
1000-dən çox publisistik məqalənin, ən müxtəlif problemlərə aid yüzlərlə araşdırma materiallarının müəllifi, bir neçə kitabın isə həmmüəllifi, müəllifi və redaktorudur.
R.Bayramov Azərbaycan jurnalistikasının inkişafındakı xidmətlərimə görə “Dan ulduzu” (1992), “Qızıl qələm” (1993) mükafatları, “Kamil sənətkar” diplomu və Fəxri fərmanlarla təltif olunub. 2013-cü ilin iyunundan 2021-ci il iyulun 6-dək Virtualaz.org portalının informasiya redaktoru olub.
Ailəlidir, dörd övladı, dörd nəvəsi var.
Nəsir İmanquliyev
Nəsir Əsədulla oğlu İmanquliyev — azərbaycanlı jurnalist, elm xadimi və ictimai xadim, Azərbaycan SSR Əməkdar jurnalisti (1990), Azərbaycan SSR Əməkdar mədəniyyət işçisi (1976).
Həyatı
Nəsir İmanquliyev 22 dekabr 1911-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. O, 1925-1926-cı illərdə Bakı şəhərində peşə məktəbini bitirmişdir. 1926-cı ildə Komsomol sıralarına qəbul edilmişdir. 1934-cü ildə Bakı şəhərində Lassal adına Neft Texnikumuna daxil olaraq təhsilini davam etdirmişdir.
Dövri mətbuatda ilk yazıları tələbəlik illərində, yəni 1934-1952-ci illərdə çap olunmağa başlayır. Həmin illərdə o, "Kommunist", "Yeni yol", "Gənc işçi", "Vətənin səs" qəzetlərində ədəbi işçi, ədəbi şöbənin müdir müavini, şöbə müdiri, məsul katib, redaktor vəzifəsində çalışmışdır. İkinci dünya müharibəsi zamanı, 1942-ci ildə Nəsir İmanquliyev siyasi işçi kimi Krım cəbhəsinə göndərilmiş, orada o, "Vuruşan Krım" qəzetinin məsul katibi kimi fəaliyyət göstərmiş, eyni zamanda hərbi hissədə tərcüməçi kimi çalışmışdır.
Bir il sonra, 1943-cü ildə Nəsir İmanquliyev "Kommunist" qəzetinə məsul katib təyin edilmiş, bu qəzetdə onun vətənpərvərlik mövzusuna həsr edilmiş bir çox məqalələri işıq üzü görmüşdür. O, 1944-cü ildə Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası sıralarına qəbul olunmuşdur. 1946-cı ildə Moskvada Mərkəzi Qəzet kursunu bitirən Nəsir İmanquliyev 1947-ci ildə Bakı Dövlət Universitetində pedaqoji fəaliyyətə başlamışdır. O, Jurnalistika fakültəsinin Jurnalistikanın nəzəriyyəsi və təcrübəsi kafedrasında dərs demişdir.
Nəsir İmanquliyev 1948-1950-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsində təhsil almışdır. Təhsilini iki ilə başa vurmuşdur. O, daha sonra təhsilini 1948-1955 -ci illərdə Moskva Ali Partiya Məktəbində qiyabi olaraq davam etdirmişdir. 1958-ci ildə Nəsir İmanquliyev "Bakı" qəzetini yaratmış və 10 yanvar 1958-ci il tarixində qəzetin ilk nömrəsi işıq üzü görmüşdür. "Bakı" qəzeti 1958-1988-ci illərdə işıq üzü görmüşdür. Həmçinin 1963-1988-ci illərdə "Баку" qəzeti rus dilində fəaliyyətə başlamışdır. Nəsir İmanquliyev uzun illər yaratdığı bu iki qəzetin baş redaktoru vəzifəsində çalışmışdır. Nəsir İmanquliyev 1965-ci ildə "Böyük Vətən müharibəsi illərində (1941-1945) Azərbaycanda sənaye və nəqliyyat işçilərinin əmək fəallığının sürətləndirilməsi uğrunda mübarizədə "Kommunist" qəzetinin rolu" mövzusunda tarix elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır. 2006-cı ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev "N.Ə.İmanquliyevin xatirəsinin əbədiləşdirilməsi haqqında" Sərəncam imzalamışdır. Yenə həmin ildə Ömər Eldarovun müəllifliyi ilə yaşadığı binaya xatirə lövhəsi vurulmuşdur. 2007-ci ildə Bakı Dövlət Universitetində xatirə lövhəsi açılmışdır. 2011-ci ilin dekabrında Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin sərəncamına əsasən Azərbaycanda Nəsir İmanquliyevin 100 illiyinə həsr olunmuş silsilə yubiley tədbirləri keçirilmişdir.
Ailəsi
Nəsir İmanquliyev Yusif bəy Sultanovun qızı Gövhər Sultanzadə ilə ailə həyatı qurmuş və bu evlilikdən onların yeganə qız övladı, görkəmli şərqşünas alim Aida İmanquliyeva dünyaya gəlmişdir. Aida xanım Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyevanın anasıdır.
Məqalələri
• 2
Peter Karlsson
Karyerası
Peter Karlsson İsveçi 1996-cı ildə Atlanta şəhərində baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 17-ci, cüt turnirdə isə 17-ci pillənin sahibi olub.
Daha sonra Peter Karlsson İsveçi 2000-ci ildə Sidney şəhərində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 17-ci, cüt turnirdə isə 9-cu pillənin sahibi olub.
Peter Karlsson İsveçi 2004-cü ildə Afina şəhərində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 33-cü pillənin sahibi olub.
Blaqodarnenski rayonu
Blaqodarnenski rayonu — Rusiya Federasiyası, Stavropol diyarının tərkibində inzibati ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Blaqodarnı şəhəridir.
Coğrafiyası
Blaqodarnenski rayonu Stavropol diyarının mərkəzində yerləşir. Petrovski, Türkmən, Arzqirski, Budennovski, Novoselitski və Aleksandrovski rayonları ilə həmsərhəddir.
Rayonun ərazisi Stavropol yüksəkliklərində yerləşir və böyük hissəsini düzənliklər təşkil edir. Qərbdən şərqə Mokraya Buyvula çayı tərəfindən zəif parçalanır. Tünd şabalıdı və şabalıdı torpaqları ilə təmsil olunur. Torpaq örtüyü müxtəlif və mürəkkəbdir. Şabalıdı qara torpaqlar rayonun qərb və cənub hissələrində ayrı konturlarda olur.
Rayonun cənub-şərqində regional əhəmiyyətli "Sotnikovski" dövlət təbiət qoruğu yerləşir (2010-cu ilə qədər - "Blaqodarnenski" botanika qoruğu ).
Tarixi
6 Noyabr 1923-cü ildə Ümumrusiya Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin "Stavropol əyalətinin inzibati bölgüsü haqqında" Fərmanı verilir ki, bu da qəzaların və volostların ləğvi, qubernuiyanın rayon və kənd icmalarına bölünməsini təmin etdi. 1924-cü ildə vilayətdə Blaqodarnenskiy də daxil olmaqla 12 rayon qurulur. Onun tərkibinə daxil idi: Şişkinskaya, Aleksandriyskaya, Elisavetinskaya, Burlatskaya, Spasskaya, Sotnikovskaya, Dovsunskaya, Serafimovskaya, Mirlenskaya, Aleksevskaya, Aleksevskaya və Akrenskaya.
1925-ci ildə Blaqodarnenski rayonuna 11 kənd sovetliyi daxil idi.
1930-cu ildə Blaqodarnenski rayonu birbaşa Şimali Qafqaz diyarına tabe olur. Ümumrusiya Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin 23 yanvar 1935-ci il tarixli "Şimali Qafqaz diyarının rayonlarının yeni bir şəbəkəsi və onun tərkibli muxtar birlikləri haqqında" qərarı ilə Blagodarnenski  müstəqil Burlatski rayonu (mərkəz Sotnikovski kəndində) ayrılır.
13 yanvar 1943-cü ildə Blaqodarnenski rayonu alman faşist işğalçılarından azad edilir.
RSFSR Ali Sovetinin Rəyasət Heyətinin 20 avqust 1953-cü il tarixli qərarı ilə Burlatski rayonu ləğv edilır. Ərazisi Blaqodarnenski rayonuna verilir.
2 noyabr 1956-cı ildə ərazinin Petrovski, Blaqodarnenski və Arzqirski rayonlarına verilməsi ilə Türkmən rayonu ləğv edilir.
1 may 2017-ci il tarixindən etibarən Stavropol diyarının 14 aprel 2017-ci il tarixli 38-kz qanununa uyğun olaraq, Blagodarnenski rayonunun bütün bələdiyyələri Blagodarnı şəhər dairəsinə birləşdirərək dəyişdirilmişdir.
Ərazi vahidi öz statusunu qorumuşdur.
Əhali
2010-cu il Ümumrusiya əhalisinin siyahıyaalınmasının nəticələrinə görə, rayonda 28 663 kişi (46,20 %) və 33 384 qadın (53,80%) yaşayırdı.
2010-cu il əhalinin siyahıyaalınmasının nəticələrinə görə rayonda aşağıdakı millətlərin nümayəndələri yaşayırdı:
İqtisadiyyat
İqtisadiyyatın əsas sahələri kənd təsərrüfatı, sənaye, tikinti, ticarət, ictimai iaşə, nəqliyyat, rabitə və mənzil-kommunal xidmət sahələridir. Bölgədə iyirmidən çox kənd təsərrüfatı, on dörd sənaye, on beş tikinti, otuz iki ticarət və ictimai iaşə müəssisəsi, beş - istehlakçı xidmətləri, iki nəqliyyat müəssisəsi fəaliyyət göstərir. == Ərazi ilə əlaqəli insanlar Blaqodarnenski şəhər dairəsinin fəxri vətəndaşları Siyahı :
Evdokiya Davıdovna Berşanskaya
Yakov Vasilieviç Boçarov
Pyotr Mixayloviç Dyakov
Aleksey Qriqorieviç Odnokozov
Pyotr Karpoviç Prilepa
Raisa Alekseevna Borisova
Vladimir Mixayloviç Zabelin
Nikolay Alekseeviç Momotov
Nikolay Panteleeviç Yakovlev
Dmitri Mixayloviç Lisitski
Rudar Plevlya FK
Rudar Plevlya FK və ya qısaca "Rudar" — Monteneqronun Plevlya şəhərini təmsil edən peşəkar futbol klubu. Monteneqro çempionatında çıxış edir. Klub Şariç qardaşları — Darko və Duşko tərəfindən idarə olunur.
2006-cı ildə Monteneqro çempionatının qurulmasından bu yana bu liqada çıxış edir və 2009-10 mövsümündə ilk dəfə çempion ola bilmişdir. 3 dəfə Monteneqro Kubokunu qazanmaqla bu tituala ən çox sahib çıxan klubdur. Monteneqro Kubokunda bununla yanaşı 1 dəfə finalçı, 2 dəfə yarımfinalçı olmuşdur.
Tarixi
"Rudar" 1920-ci ildə "Breznik" adı ilə qurulmuşdur. 1923-cü ildə adı "Sancak" olmuşdur. Komanda şəhərdə yerləşən 48-ci Piyada Alayı tərəfindən dəstəklənmişdir. İkinci dünya müharibəsindən sonra adı "Yedinstovo" olmuşdur 1947-ci ildə baş məşqçi Velimir Yakiçin şərəfinə yenidən ad dəyişdirilmişdir. Həmin ilk klub Yuqoslaviya Kubokunun 1/4 finalına qədər çatmış, amma "Sarayevo" klubu tərəfindən 2:3 məğlub edilmişdir. 1955-ci ildə klub indiki adını almışdır.
Stadion
thumb|Qradski stadionu "Rudar" ev oyunlarını Qradski stadionunda keçirir. Çoxməqsədli stadion olub həndbol, tennis, basketbol yarışları üçün də istifadə olunur. 1948-ci ildə tikilmişdir və 1985-ci ildə bərpa olunmuşdur.
Kürəkən Cəfər Paşa
Kürəkən Cəfər Paşa (ö. 1610) — III Murad, III Mehmed və I Əhməd səltənətlərində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi.
Həyatı
Doğum tarixi və əsli haqqında məlumat yoxdur. Kiçik yaşlarında Əndərun a alınaraq təhsil almış, ardından sarayda baş çuxadarlığa qədər yüksəlmişdir. 1586-cı ildə yeniçəri ağası, 1588-ci ildə isə Anadolu və 1590-cı ildə Rumeli bəylərbəyi təyin edilmişdir. 1594-cü ildə Sultan Murad tərəfindən divan vəzirliyinə yüksəlmişdir. 1598-ci ilin mayında Misir bəylərbəyliyi nə gətirildi və 3 il burada fəaliyyət göstərdikdən sonra 1601-ci ilin iyulunda vəzifədən alınaraq divandakı vəzifəsinə davam etdi. Bu vəzifəsi davam edərkən Sultan Mehmed vəfat etmiş, yerinə 13 yaşlı oğlu Sultan Əhməd taxta çıxmışdır.
Məhz onun səltənətinin ilk ilində 1604-cü ilin dekabrında Sultan Murad ın qızlarından Fatma Sultan la nigahlandı. Bu nigahdan övladı olmamışdır. Ardından Dunay mühafizəsi və sədarət naibliyi ilə vəzifələndirildi. Bu vəzifədə ikən 1610-cu ildə vəfat etdi. Cənazəsi Əyyubsultan məzarlığına dəfn edilmişdir.
Marya Kubaşeç
Bioqrafiya
thumb|Marya Kubaşec doğulduğu yer thumb|Evin üstündə lövhə