cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qanlı Toy
Qanlı toy - ispan yazıçı, dramaturq Federiko Qarsiya Lorka tərəfindən 1931-ci ildə yazılmış faciə janrında üç pərdəli pyes.
Mövzu
Feliks ailəsi ilə davam edən qan düşmənçiliyində bir oğlu və ərini itirən Ananın digər oğlu evlənmək üzrədir. Bəyin istədiyi qız, Gəlin, bir neçə il əvvəl Feliks ailəsindən olan Leonardo ilə görümüş, lakin daha sonra aralarında mübahisə düşmüş və ayrılmışlar. Leonardo Gəlinin əmisiqızı ilə evlənmiş və təzəcə doğulmuş bir uşağı var. Gəlin Leonardoya qarşı ehtirasını, sevgisini saxlamış, lakin Bəylə evlənməyə razılıq vermişdir. Bəylə Gəlinin toy gecəsi qonaq kimi ailəsi ilə dəvət edilən Leonardo Gəlini də ikna edərək toydan qaçırlar. Bundan xəbər tutan Bəy və qohumlar onların axtarışına çıxır. Gecənin bir vaxtı qaçaq sevgililərin önlərini kəsən Bəy Leonardo ilə təkbətək döyüşə girir və nəticədə hər ikisi ölür. Sevgilisini itirən Gəlin, ərini itirən Gəlinin əmisiqızı (Leonardonun arvadı) və yeganə oğlunu itirən Ana öz faciələrini yaşayırlar.
Əsər 1930-cu ilin əvvəlində Əndəlüsdə bir region qəzetində çıxan cinayət xəbərindən ilham alınaraq yazılmışdır.
Personajlar
Ana                                        Gəlin
Bəy                                        Gəlinin atası
Qonşu qadın                          Qulluqçu qadın
Leonardo                               Gənc qızlar
Qaynana                                Gəncə oğlanlar
Gəlin                                      Ay
Ölüm (Dilənçi qadın qılığında)
Simvolizm
Dilənçi qadın: ölümü təmsil edir
Ay: Həm həyatı, həm də ölümü bildirir.
Çay: Həyatın davam etdiyini bildirir.
Qırmızı yumaq: ölüm
Torpaq: Ana, ana torpaq, həyat
Kərbəlayi Ağamalı
Həyatı
Ağamalı 1848-ci ildə, qırx yaşında Seyidli oymağında vəfat etmişdir.
Ailəsi
Ağamalı Yetər xanımla ailə həyatı qurmuş, Xırda adlı qızı, Mustafa, İbrahim, Camal adlı oğlanları dünyaya gəlmişdir. İbrahim (1842-1845) körpə yaşlarında dünyasını dəyişmişdir.
Xırda (1841-...) Ağamalının ilk övladı və yeganə qızıdır. Seyidli oymağında anadan olmuşdur. Dini təhsil almış, Məşhədi ziyarət etdiyi üçün Seyidli oymağında Məşədi Xırda xanım adı ilə tanınmışdır.
Məşədi Xırda xanım Seyidli oymağının qədim nəsillərindən sayılan Qazılı Məhəmmədalı bəylə ailə həyatı qurmuş, Mənzər və Mələk adlı iki qızı olmuşdur.
AMEA-nın müxbir üzvü, fəlsəfə elmləri doktoru, professor Zakir Məmmədov ana tərəfdən Məşədi Xırda xanımın kötücəsidir
Məşədi Xırda xanım 20-ci illərin ortalarında vəfat etmişdir.
Mustafa (1843-...) ilk təhsilini Seyidlidə almış, sonralar mədrəsədə oxumuşdur. Mədrəsədə təhsil aldığı illərdə qeyri-adi istedadı, qabiliyyəti sayəsində ərəb, fars dillərini, şəriəti mükəmməl öyrənmiş, savadlı din xadimi kimi Qarabağa qayıtmışdır. O, Ağdam Cümə məscidinin axundu seçiləndə otuz yaşlarında olmuşdur.
Axund Molla Mustafa Əliyev adı ilə Qarabağda savadlı din xadimi kimi tanınmış, müəllimlik fəaliyyəti ilə məşğul olmuşdur. Onun mükəmməl dini təhsili olduğu üçün ərəb, fars dillərini, şəriət elmlərini tədris etmiş, Qarabağda savadlı din xadimlərinin yetişməsində əhəmiyyətli rol oynamışdır.
Hazırda Axund Molla Mustafa Əliyevin nəsli Axundov soyadını daşıyır.
Camal Ağamalının (1846-...) kiçik oğludur. Seyidli oymağında anadan olmuşdur. İki yaşı olanda atası vəfat etmişdir. Kərbəlanı ziyarət etdiyi üçün Seyidli oymağında Kərbəlayi Camal adı ilə tanınmışdır.
Hazırda Kərbəlayi Camalın nəsli Camalov soyadını daşıyır.
İbrahim bəy Azər
İbrahim bəy Əli bəy oğlu Fuladov (və ya Poladov) (1836 – 1885) — şair, quberniya katibi, Qasım bəy Zakirin nəvəsi. Əli bəy Fuladovun oğlu və Abdulla bəy Asi nin kiçik qardaşı.
Həyatı
İbrahim bəy Əli bəy oğlu 1836-cı ildə Şuşa şəhərində anadan olmuşdu.
Təhsili
Atasını erkən yaşlarda itirdiyindən babası Qasım bəy Zakirin himayəsində böyümüşdü. İbtidai təhsilini molla yanında, daha sonrakı təhsilini mədrəsədə almışdır. Mədrəsə dəki təhsilinə daha sonra qəza məktəbində davam etdirmişdir. Rus və fars dilləri ni bilmişdir.
Fəaliyyəti
Təhsilini tamamladıqdan sonra bir müddət mədrəsədə çalışmış, daha sonra isə dövlət qulluğunda işləməyə başlamışdır. Dövlət qulluğundakı fəaliyyəti boyunca qəza idarəsində II dərəcəli dəftərxana xidmətçisi, dilmanc, polis pristavı vəzifələrində çalışmışdır. Quberniya katibi çini almışdı. İbrahim bəy şair idi. Azər təxəllüsü ilə şeirlər yazan İbrahim bəyin yaradacılığının böyük hissəsi dövrümüzə gəlib çatmamışdır. Lakin şeiriyyatının əsasən, əruz vəznində olan şeirlərdən ibarət olduğu məlumdur. Onun şeirləri ilk dəfə Firudin bəy Köçərli tərəfindən "Azərbaycan ədəbiyyatı" və "Poetik məclislər" kitablarında yayımlanmışdır.
İbrahim bəy, Mir Möhsün Nəvvab tərəfindən təşkil edilən və Şuşa ziyalılarının aktiv iştirak etdiyi Məclisi Fəramüşanın üzvlərindən biri olmuşdur.
İbrahim bəy Əli bəy oğlu Fuladov 1885-ci ildə elə doğulduği Şuşa şəhərində vəvat etmişdir.
Ailəsi
Fuladov və ya Poladov deyə adlandırılan ailə Qarabağ xanları nəsli nin nümayəndələridirlər.
XII Lüdovik
XII Lüdovik və ya Orleanlı Lüdovik  (d. 27 iyun 1462 — ö. 1 yanvar 1515) — Fransa və Neapol kralı. Atası V Çarlzın nəvəsi Orleanlı Çarlz, anası isə Klevezli Mariya idi. Lüdovik 1498-ci ildə ata şəcərəsindən qohumu olan Fransa kralı VIII Çarlzın geridə varis qoymadan vəfatının ardından taxta çıxdı.
Taxta çıxmadan öncə, qohumu olan XI Lüdovik şikəst və sonsuz olan qızı Jannanı onunla zorla evləndirdi və bununla da, Valua sülaləsinin Orlean qolunu qurutmağı planlaşdırdı. Orleanlı Lüdovik Fransa monarxiyasına qarşı aparılan və Dəlisov müharibə kimi tanınan qarşıdurmada ayaqlanan zadəganlardan biri idi və 1488-ci ildə baş tutan döyüşlərdən birində əsir düşdü. Buna baxmayaraq çox keçmədən VIII Çarlz tərəfindən azadlığa buraxıldı. Ardından 1494–1498-ci illərdə İtaliyada baş tutan hərbi əməliyyatlarda iştirak etdi.
Öz ölkəsində sevilən bir kral olan Lüdovik vergiləri azaltdığı, hüquq sahəsində yeniliklər etdiyi və ölkədə əmin-amanlığı qoruduğu üçün 1506-cı ildə "Le Père du Peuple" ("Xalqın atası") ünvanı verildi. Lüdovik 1515-ci ildə geridə oğul varisi buraxmadan vəfat etdi. Yerinə Valua sülaləsinin Anqulem qoluna mənsub olan kürəkəni Fransisk taxta çıxdı.
Roberto Mançini
Roberto Mançini — italyalı keçmiş futbolçu.
Bolonya FC 1909
Roberto Mançini 27 noyabr 1964-cü ildə İtaliyanın Ankona şəhərində anadan olmuşdur. Futbola Bolonyanın məktəbində başlayan Mançini ilk peşəkar ilini 1981/82-ci illərdə yaşamışdır. Həmin il Bolonya'da 30 oyunda 9 qol vuraraq diqqətləri cəlb etmişdir. 1982/83-cü illərdə Sampdoriya ya transfer olan Mançini 15 il ərzində bu komandanın formasını geyinmişdir.
Sampdoriya
Sampdoriya da oynadığı 15 ildə 566 oyuna çıxmaqla 1 UEFA Kuboklar Kuboku və 4 İtaliya Kuboku qazanmış, 1990/91-ci illərdə də komandanın tarixindəki ilk çempionluğunda da iştirak edən futbolçulardan biri olmuşdur. Həmin il Sampdoriya 57 qol vurarkən, Roberto Mançini 12 dəfə fərqlənmişdir. Bir il sonra isə bu komanda tarixin ilk UEFA Çempionlar Liqası finalında Barselona ilə qarşılaşmış, lakin Barselona nın əlavə vaxtda vurduğu qolla məğlub olmuşdur.
Latsio
Roberto Mançini 15 ildən sonra, yəni, 1997-ci ildə karyerasındakı üçüncü komandaya - Latsio ya trasnfer olmuşdur. Mançini bu komanda ilə 1989/90-cı illərdə UEFA Kuboklar Kubokunu, 1999/2000-ci illərdə isə İtaliya A Seriyasını qazanmışdır.
Lester Siti
Mançini karyerasının son transferini İngiltərənin Lester Siti komandasına transfer olmaqla həyata keçirdi. Mançini, Lester Siti də heç 4 oyun keçirmədən fiziki cəhətdən hazır olmadığını dedi və futbolçu karyerasını bitirdi.
Fiorentina
Roberto Mançini 2001-ci il fevral ayında Fiorentina dan ayrılan Fatih Terimin yerinə keçdi. Roberto Mançini baş məşqçi kimi ilk kubokunu da məhz Fiorentina da qazanmışdır. O, İtaliya Kubokunu finalda Parma ya qalib gəlməklə qazanmışdır. Lakin maliyyə problemləri yaşayan komanda bir sıra ulduz futbolçularını satmağa məcbur olmuşdur. Beləliklə də, Mançini 2002-ci ilin yanvar ayında Fiorentinadan getmişdir.
Latsio
O, 2000/01-ci illərdə köməkçi məşqçi kimi çalışdığı Latsio da 2002-ci ildə baş məşçiliyə gətirildi. 2002/03-cü illərdə liqanı dördüncü yerdə bitirdikdən sonra UEFA Çempionlar Liqasında pley-off oynamış, həmin il UEFA Kubokunda yarı finala çıxmışdır.
2003/04-cü illərdə UEFA Çempionlar Liqası pley-off 'da Benfika ya qalib gəlməklə qruplara yüksəlmiş, lakin qrupda sonuncu olmuşdur. Mançini və klubu liqanı altıncı yerdə bitirməklə UEFA Kubokunda pley-off haqqı qazanmışdır. Latsio Avropa və liqadakı uğurzusluqlara baxmayaraq İtaliya Kubokunda çempionluq qazanmış və Roberto Mançini karyerasına bir kubok da ələvə etmişdir. İl sonunda isə İnter Milan-dan təklif alan baş məşqçi növbəti il komandanın sükanı arxasına keçməyi qəbul etmişdir.
İnter Milan
2004/05-ci illərin əvvəlində İnter Milan FK-da rəhbərliyə başlayan Mançini ilk rəsmi oyununu İtaliya Superkubokunda Yuventusa qalib gəlməklə qazanmışdır. İl sonunda isə liqanı üçüncü yerdə bitirməklə UEFA Çempionlar Liqasının pley-offuna yüksəlmişdir. Pley-off'da Bazelə qalib gələrək qruplara vəsiqə qazanmışdır. Qruplarda məğlubiyyət görməyən komanda səkkizdə bir finala yüksəlmişdir. Bu mərhələdə isə Porto nu iki oyundan sonra 4-2 hesabı ilə məğlub etmişdir. Dörddə bir finalda isə Milan a iki oyundan sonra 5-0 məğlub olmuşdur. İtaliya Kubokunda isə çempion olmaqla İnter Milan da ikinci kubokunu qazanmışdır.
2005/06-cı illərdə İtaliyada çempion olmaqla bərabər, həm ilin əvvəlində İtaliya Superkubokunu, həm də il sonu İtaliya Kubokunu da əldə etmişdir.
2006/07-ci illərdə komandaya Zlatan İbrahimoviç, Maikon, Fabio Qrosso, Patrik Viera və Hernan Krespo kimi ulduzlar dəvət olunmuşdur. Komanda UEFA Çempionlar Liqasında qrupda ikinci yeri tutmaqla növbəti mərhələyə keçmişdir. Lakin səkkizdə bir finalda Valensiya ya məğlub olmaqla turnir ilə vidalaşmışdır.
2007/08-ci illərdə arxa-arxaya kuboklar qazanan Mançini, UEFA Çempionlar Liqasında yenə səkkizdə bir finalda məğlub olmuşdur. Komanda bu dəfə Liverpul a iki oyundan sonra 3-0 hesabı ilə məğlub olmaqla turnir ilə vidalaşmışdır. Beləliklə, İtaliya liqasında üç dəfə çempion olduqdan sonra komanda ilə razılaşmanı pozmuş və ayrılmışdır.
Mançester Siti
Mançester Siti yə gəldiyi ilk sezon İngiltərə Premyer Liqasında beşincilik əldə etmiş və UEFA Avropa Liqasına vəsiqə qazanmışdır. Lakin səkkizdə bir finalda Dinamo Kiyevə məğlub olmaqla turnir ilə vidalaşmışdır. Növbəti sezon çempionluğu planlaşdıran komanda liqanın son oyununda qalib gəlməklə 44 illik həsrətə son qoymuş və çempion olmuşdur. UEFA Çempionlar Liqasına vəsiqə qazansa da, hələ qruplarda sonuncu olaraq turnir ilə erkən ayrılmışdır. Bunun nəticəsində də rəhbərlik baş məşqçini uğursuzluqla günahlandırmış və razılaşma qarşılıqlı pozulmuşdur.
Qalatasaray
Roberto Mançini, 29 sentyabr 2013-cü ildə Qalatasaray ilə üç illik razılaşmışdır. 7 may 2014-cü ildə Türkiyə Kubokunu qazanmaqla karyerasına bir kubok da ələvə etmişdir. Həmin il komanda liqanı Fənərbaxça nın ardından ikinci yerdə tamamlamış və UEFA Çempionlar Liqasına birbaşa qatılmışdır. Lakin 11 iyun 2014-cü ildə komandadan ayrılmışdır.
İnter Milan
Roberto Mançini 14 iyun 2014-cü ildə yenidən İnter Milan a baş məşqçilik etməyə başlamışdır.
398 (ədəd)
Üç yüz doxsan səkkiz — say sistemində ədədlərdən biridir. Üç yüz doxsan yeddidən sonra, üç yüz doxsan doqquzdan əvvəl gəlir.
Brickellia cylindracea
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Bulbophyllum khaoyaiense
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
ABŞ Patent və Marka qeyd olmaz üçün büro
ABŞ Patent və Əmtəə Nişanıları İdarəsi — ABŞ Ticarət Nazirliyin agentliki, hansı ixtiraçılara və şirkətlərə patent verir öz məhsullara və ixtiralara, həmçinin ticarət nişanları və əqli mülkiyyət qeyd edir.
Akademik musiqi
Akademik musiqi - Avropa XVII-XIX əsrlərə əsasən yaradılan davamlılığı olan musiq janrları və formaları (opera, simfonik, sonata, və s.), melodik və harmonik prinsipləri və instrumental tərkibi.
399 (ədəd)
Üç yüz doxsan doqquz — say sistemində ədədlərdən biridir. Üç yüz doxsan səkkizdən sonra, dörd yüzdən əvvəl gəlir.
Sürünən ayrıqotu
Sürünən ayrıqotu — ayrıqotu cinsinə aid bitki növü.
Botaniki təsnifatı
Kökləri uzun, üfqi uzanan, sapabənzər olub 5–15 sm dərinliyə qədər gedir. Gövdədinin hündürlüyü 40–150 sm olur. Bitkinin dibindən çixan və gövdədən 2–8,5 mm hündürlükdə olan yarpaqları uzunluğu 15–40 sm, eni 3–10 mm çılpaq düz xət şəklində olur.
Çiçəyin formulu:.
Yayılması
Bitkinin vətəni Avropa, Şimali Afrika və Asiyadır olsa da, demək olar ki, hər yerə yayılmışdır və əksər yerlərdə alaq otu hesab edilir. Bostan şəraitində bu bitkiləri təmizləmək üçün torpağı çevirir və kökləri əllə çıxarılıb atılır. Torpaqdan kənarda tez quruyur və məhv olur. Düzənliklərdə və dağlarda bitir.
Göylər sonsuz bir dənizdir. İkinci film. Züleyxa (film, 1995)
Məzmun
Azərbaycanın qəhrəman təyyarəçilərinə həsr olunan filmin ikinci hissəsində Azərbaycanın ilk qadın hərbi təyyarəçisi, aviasiya kapitanı, Bakı aeroklubunun yetişdirməsi, Jukovski adına hərbi-hava akademiyasının məzunu, İkinci Dünya müharibəsi illərində 500-ə qədər döyüş əməliyyatının bilavasitə iştirakçısı Züleyxa xanım Seyidməmmədovadan bəhs edilir.
Film haqqında
Film faşizm üzərində qələbənin 50 illiyi münasibətilə çəkilmişdir.
Filmdə səslənən mahnının bəstəkarı Tofiq Babayev, sözlərin müəllifi A. Rəsuldur. Mahnını ifa edən Flora Kərimovadır.
Filmdə Azərbaycan Respublikası Dövlət kino-foto-fono arxivinin və şəxsi arxiv materiallarından istifadə olunmuşdur.
Filmdə səslənən Tofiq Quliyevin bəstələdiyi və Rəşid Behbudovun ifa etdiyi "Züleyxa xanım" mahnısı məhz Züleyxa Seyidməmmədovaya həsr edilmişdir.
Eduard Zeynalov
Eduard Cahangir oğlu Zeynalov — Azərbaycan əsilli Ukrayna siyasətçisi.
Spitak zəlzələsi
Spitak zəlzələsi (həmçinin Leninakan zəlzələsi, Gümrü zəlzələsi də adlanır) — 7 dekabr 1988-ci ildə Ermənistanın şimalında baş vermiş 7 bal gücündə zəlzələ.
Yeraltı təkanlar 30 saniyə ərzində Ermənistanın Spitak şəhərini məhv edib, Leninakan (hazırkı Gümrü), Kirovakan (hazırkı Vanadzor) və Stepanavan şəhərlərini dağıdıb. Ümumilikdə zəlzələdən 21 şəhər, eləcə də 350 kənd (58-i tamamilə dağılıb) ziyan çəkib. Rəsmi məlumatlara görə, 25 min nəfər ölüb, 140 min adam şikəst olub, 514 min nəfər evsiz qalıb. Zəlzələ Ermənistanın şimalına güclü zərbə vurub və respublikanın 40 faizinə təsir edib. Yeraltı təkanlar İrəvan və Tiflisdə də hiss edilib. Alimlərin hesablamalarına görə, zəlzələ zamanı Xirosimaya atılmış on atom bombasına bərabər enerji çıxıb.
Spitakdakı zəlzələdən dərhal sonra Ermənistana ilk yardım əlini uzadanlardan biri Azərbaycan olub. O zaman təbii fəlakətdən zərər çəkənlərə yardım göstərmək üçün Bakıdan fəlakət zonasına təcili yola düşən azərbaycanlılardan ibarət böyük qrupu təyyarə qəzasına düşmüşdü. İL-76 təyyarəsinin qəzaya uğraması nəticəsində 78 azərbaycanlı könüllü həlak olmuşdu. Ermənistanın hava məkanında Azərbaycan təyyarəsinin qəzaya uğramasının səbəbləri bu günədək aydınlaşdırılmayıb.
Brickellia dentata
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Yuqoslaviya
Yuqoslaviya — 1918-ci ildən 2003-cü ilə qədər Balkan yarımadasında mövcud olan və Adriatik dənizinə çıxışı olan Avropa dövləti.
Böyük Yuqoslaviya - 1947-ci ilə qədər unitar dövlət (Yuqoslaviya krallığı), 1947-ci ildən federativ dövlət (YSFR) kimi tərkibinə 6 respublika daxil idi: Serbiya, Xorvatiya, Sloveniya, Makedoniya, Monteneqro və Bosniya və Herseqovina. Hazırda bu dövlətlərin hamısı müstəqildir. Kiçik Yuqoslaviya - (Yuqoslaviya İttifaq Respublikası) - indiki müstəqil Monteneqro və Serbiya dövlətləri daxil idi.
Cənubi slavyan etnoslarının dövlət-siyasi birliyi ideyası XVII əsrdə Sloveniya və Xorvatiya ərazisində yaranıb. Yuqoslaviya XX əsrin əvvəllərində Birinci Dünya müharibəsindən və Avstriya-Macarıstan imperiyasının dağılmasından sonra (Serblər, Xorvatlar və Slovenlar Krallığı kimi) formalaşmışdır. XX əsrin sonu — XXI əsrin əvvəllərində ölkə bir neçə dövlətə parçalandı.
Serb və xorvat dilçiləri arasındakı əməkdaşlıq nəticəsində rəsmi dil serb-xorvat dili olmuşdur. İkinci Dünya müharibəsindən sonra müttəfiq respublikaların dilləri bərabərhüquqlu dövlət dilləri elan edildi. Əsas əhali — cənub slavyanlardır: bosniyalılar, serblər, xorvatlar, sloveniyalılar, makedoniyalılar, çernoqoriyalılar, eləcə də qeyri — slavyan xalqları-albanlar və macarlardır. Kiçik icmalar türklərə, ruslara, slovaklara, romalılara, bolqarlara, italyanlara, çexlərə, qaraçılara təqdim edildi.
Yuqoslaviya Krallığı (1918-1945)
300px|thumb|left|[[1929-1939-cu illərdə Yuqoslaviyanın inzibati-ərazi bölgüsü.]] Avstriya-Macarıstan dağıldıqdan sonra 1918-ci ildə Xorvatiyanın, Sloveniyanın, Bosniya və Herseqovinanın, Dalmasiyanın, Serbiyanın və Monteneqronun Yuqoslaviya torpaqları Serblər, Xorvatlar və Slovenlar Krallığının adını almış bir dövlət olaraq birləşdi. 1929-cu ildə dövlət çevrilişindən sonra adı Yuqoslaviya krallığı adlandırıldı.
İkinci Dünya Müharibəsi
İkinci dünya müharibəsi zamani Yuqoslaviya Antihitler koalisiyası tərəfində olmuşdur və nasist almaniya tərəfindən Aprel döyüşləri zamani ələ keçirilmişdir. İxtişaş, demək olar ki, müdafiəsiz Belqradın kütləvi şəkildə bombalanması ilə 6 aprel 1941-ci ildə başlamışdır. Yuqoslaviya və NATO-nun Yuqoslaviyaya qarşı müharibəsi aviasiyası ilk reydlər zamanı məhv edilib, Belqradın xeyli hissəsi xarabalığa çevrilmiş, mülki əhalinin itkiləri minlərlə ölçülürdü. Ali hərbi komandanlıq və cəbhədəki birləşmələr arasında əlaqə qırıldı ki, bu da ixtişaşların nəticəsini əvvəlcədən müəyyənləşdirdi: krallığın milyonuncu ordusu dağıldı, ən azı 250 min döyüşçü əsir götürüldü.
Avropada Yuqoslaviyanın əsas müttəfiqi hesab etdiyi Fransa hitler Almaniyası tərəfindən işğal edildikdən sonra Yuqoslaviya Almaniya ilə SSRİ arasında tərəfdaş seçmək dilemması qarşısında qalmışdır. 1941-ci il martın 25-də Üçlər paktına daxil olmaq haqqında protokola imza atdılar. Bu, Yuqoslaviyada hökumətin hitlerçi siyasətinə qarşı kütləvi nümayişlərə təkan verdi. İngiltərə və ABŞ-dən kömək alan ordunun ali zabit heyətinin bir hissəsi xalqın kəskin etiraz çıxışlarından istifadə edərək çevriliş təşki etdilər və Duşan Simoviçin başçılığı altında yeni hökumət yaratdılar. 1941-ci il martın 27-də baş verən hadisələrdən xəbər tutan Hitler Yuqoslaviyanı işğal etməyə qərar verdi.
Uğursuz "Böyük Yuqoslaviya"
Müharibədən sonra İosip Broz Tito Balkan Federasiyasının yaradılması planlarının reallaşdırılması çərçivəsində Böyük Yuqoslaviyanın yaradılmasını nəzərdə tuturdu. İosip Broz Tito Belqradın mərkəzi hakimiyyəti ilə birinci Yuqoslaviya, həmçinin Bolqarıstan və Albaniya ərazisindən federal respublikalar kimi Sosialist Federasiyası formalaşdırmağı planlaşdırırdı. Əvvəlcə Alban iqtisadiyyatının Yuqoslaviyaya inteqrasiyası ilə Yuqoslaviya-Alban və Yuqoslaviya-Bolqarıstan iqtisadi-gömrük ittifaqları yaradıldı, lakin sonra nə böyük Yuqoslaviya, nə də Albaniyanın Yuqoslaviyaya qoşulması, Albaniya və Bolqarıstan rəhbərliyi ilə fikir ayrılıqları nəticəsində reallaşmamışdır.
Sosialist Yuqoslaviya (1945—1991)
thumb|left|300px|Yuqoslaviya Sosialist Federativ Respublikasının inzibati ərazi bölgüsü
Yuqoslaviya altı sosialist respublikanın adları altında bir federasiya idi: Demokratik Federativ Yuqoslaviya (1945-ci ildən), Yuqoslaviya Federativ Xalq Respublikası (1946-cı ildən), Yuqoslaviya Sosialist Federativ Respublikası (1963-cü ildən).
Sosialist Yuqoslaviyada milli quruluş modeli kimi federalizm seçildi. 1974-cü ildə qəbul edilmiş YSFR Konstitusiyasına əsasən, federasiyanın subyektləri altı sosialist respublika və iki muxtar sosialist bölgə idi. Yuqoslaviyanın bütün xalqları bərabərhüquqlu xalqlar kimi tanınmışdır. Titonun milli-dövlət islahatı müəyyən uğurlara səbəb oldu: müharibə illərində etnik təmizlənmə tədricən unudulmağa başladı, ölkədəki millətlərarası münasibətlərin gərginliyi azaldı. Ölkə rəhbərliyi yeni fövqəllmilli bir etnik icmanın - Yuqoslaviya xalqının meydana çıxdığını elan etdi.
Yuqoslaviya Kommunist Partiyasının lideri İosip Broz Tito ilə Stalin arasındakı fikir ayrılıqları SSRİ ilə münasibətlərin qırılmasına gətirib çıxardı, 1948-ci ildə Yuqoslaviya Kommunist Partiyası informasiya bürosundan çıxarıldı. 1949-cu ildə Sovet rəhbərliyi Yuqoslaviya ilə dostluq, qarşılıqlı yardım və müharibədən sonrakı əməkdaşlıq müqaviləsini pozdu. Yuqoslaviya rəhbərliyinin nüfuzdan salınmasına yönəlmiş təbliğat kampaniyası başladı. Stalinin ölümündən sonra o, Yuqoslaviya əvvəlki fəallığını itirsə də, Varşava Təşkilatına üzv olmayıb, əksinə, həm ona, həm də NATO-ya qarşı əsasən, müstəmləkələşdirilmiş ölkələri əhatə edən qoşulmamama hərəkatını yaradıb.
Yuqoslaviyada mərkəzsizləşmə prosesləri
Müharibədən sonra Yuqoslaviyanın iqtisadi və siyasi sistemi sovet nümunəsi ilə qurulmağa başlayırdı, lakin 1949-cu ildə baş verən informasiya bürosu ilə münaqişə yaranmış həyat tərzinin transformasiyasına zəmin idi. Bu münaqişədən sonra Yuqoslaviya Cəmiyyətinin onilliklər bundan sonra da inkişafına meyl göstərən qanun — "dövlət təsərrüfat müəssisələrinin və Ali Təsərrüfat birliklərinin əmək kollektivləri tərəfindən idarə edilməsi haqqında əsas qanun qəbul edilmişdir» Formal olaraq, bu qanun yalnız işçi kollektivlərinə müəssisədə tam hakimiyyətə malik olan iş şurasını seçmək hüququnu verirdi, lakin digər tərəfdən, Yuqoslaviyanın mərkəzsizləşdirilməsinə yol açmışdı.
Bu yolda növbəti addım “Yuqoslaviya Federal Xalq Respublikasının ictimai və siyasi quruluşunun əsasları və federal hökumət haqqında” özünüidarəetmə prinsiplərini özündə cəmləşdirən və qismən siyasi sahəyə yayan qanun idi. Müəyyən edilmiş yol 1952-ci ildə Yuqoslaviya Kommunist Partiyasının VI qurultayının işçilərin özünüidarəetmə prinsiplərinə əsaslanan yeni bir ictimai-siyasi sistem şəraitində partiyanın əsas vəzifəsinin kütlələri maarifləndirmək üçün ideoloji və siyasi iş olduğunu müəyyənləşdirən qətnamələri ilə möhkəmləndirmişdir. Bu formul yeni qurultayda qəbul edilərək yeni nizamnaməsi ilə təsdiqləndi.
İctimai şüurda dövlətin mərkəzsizləşdirilməsinə gedən yol, görkəmli siyasi xadim Milovan Cilas 1953-54-cü illərin qışında çıxan "Borba" qəzetində bir sıra məqalələri il gücləndirildi, burada müəllif ölkənin demokratikləşdirilməsini davam etdirməyi tələb edir. Bu məqalələr ictimai rəyi partlatdı və ölkənin ali rəhbərliyindəki bəzi şübhələrə baxmayaraq, bəlkə də qismən davam etdirilən kursun davam etdirilməsinə səbəb oldu.
1963-cü ildə yeni bir konstitusiyanın qəbulu ilə dövlət Yuqoslaviya Sosialist Federal Respublikası adını alır. Respublikaların və ərazilərin hüquqları genişləndirildi, daha böyük iqtisadi müstəqillik əldə etdilər.
1980-ci ildə Titonun ölümündən sonra 1981-ci ildə iqtisadi çətinliklər şəraitində Kosovoda münaqişə başladı.
Yuqoslaviyanın dağılması
250px|thumb|right|Yuqoslaviyanın dağılması Yuqoslaviya Federasiyasının dağılmasında əsas faktorlar Tito və onun varisləri tərəfindən həyata keçirilən iqtisadi və milli siyasətin fiaskosu, dünya sosialist sisteminin süqutu, Avropada millətçiliyin artması idi. 1990-cı ildə Yuqoslaviya Sosialist Federal Respublikasının bütün altı respublikasında yerli seçkilər keçirildi. Milliyyətçi qüvvələr hər yerdə qələbə qazandı.
Ölümündən sonra Titonun vəsiyyəti ilə əlaqədar artan milli fikir ayrılıqlarını nəzərə alaraq, ölkənin prezidenti vəzifəsi ləğv edildi və bununlada Rəyasət Heyəti üzvləri (müttəfiq respublikaların və muxtar vilayətlərin rəhbərləri) növbə ilə bir-birini əvəz edərək ölkənin başçısı oldu. 1980-ci illərin ortalarında qısamüddətli iqtisadi möcüzə sürətli inflyasiya və iqtisadiyyatın çöküşü ilə nəticələndi ki, bu da iqtisadi cəhətdən daha inkişaf etmiş Serbiya, Xorvatiya və Sloveniya ilə digər respublikalar arasında münasibətlərin gərginləşməsinə gətirib çıxardı.
1991-da siyasi böhran zamanı altı respublikadan dördü ayrıldı: Sloveniya, Xorvatiya, Bosniya və Herseqovina, Makedoniya. BMT-nin sülhməramlı qüvvələri əvvəlcə Bosniya və Herseqovina ərazisinə, daha sonra isə Kosovo muxtar vilayətinə yeridildi.
Minerallaşma (geologiya)
Minerallaşma — qalxan və ya enən filizli məhlullar və ya dağ enamasiyaları, bəzən isə maqmatik ərintilərdə filiz və qeyri-filiz minerallarının gətirilməsi və çökdürülməsi prosesi.
Qardaşlıq (dərgi)
"Qardaşlıq" (dərgi) — 1961-ci ildə Bağdad şəhərində çap edilmiş dərgi.
Məlumat
1961-ci ildə Bağdad şəhərində çap edilmiş dərgidir. İlk sayı həmin 1961-ci ilin may ayında çap edilmişdir. Dərginin məsul rəhbəri və baş yazarı vəkil Məhəmməd Hac İzzət, katibi Həbib Hörmüzlüdür. Üç ildən sonra dərginin baş yazarı Abdulqadir Süleyman və yenidən Məhəmməd Hac İzzət olub. Dərginin fəaliyyətinin 16-cı ilində 19-cu sayında məsul baş yazar Cəlal Taha Abdulqadir, katibi Dr.Fazil Mehdi Bayat, əməkdaşlıq edən qələm sahibləri Hilmi Osman Məhəmməd, Xəlil Əhməd Əl Huseyni, Adnan Sadullah olub. 2003-cü ilə qədər fasilələrlə olsa da nəşr edilən dərgi Türkman Qardaşlıq Ocağının mətbu orqanı olaraq Səddam rejimindən sonra da fəaliyyətini davam etdirib. Dərginin son sayı 2007-ci ilin oktyabrında Bağdadda çap edilib.
Horkelia bolanderi
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bulbophyllum kittredgei
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qızlıq soyadı
Qızlıq soyadı — qadınlarda soyadın evlənmədən əvvəl ailəsindən qalmasına deyilir. Bir qadın evlənmədən əvvəl ailəsindən aldığı soyadı daşıyır. Evləndikdən sonra isə evləndiyi kişinin ailəsindən daşıdığı yeni soyadı alır. Köhnə soyada "qızlıq soyad" deyilir. Bəzi ölkələrdə isə qadınlar, istədiyi soyadı daşıyabilir.
Horkelia californica
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Brickellia desertorum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Şoqun
thumb|right|230px|[[Kamakura şoqunluğunun əsasını qoymuş Minamoto no Yoritomo.]] və ya bəzən syoqun — 1192–1867-ci illərdə Yaponiyanın hərbi diktatorlarına verilən titul. Onların rejimi bakufu (hərfi tərcümədə "çadır hökuməti") adlansa da, bu termin əsasən "şoqunluq" sözü şəklində tərcümə olunur. Yaponiya tarixində üç şoqunluq olmuşdur: Kamakura şoqunluğu (1192–1333), Aşikaqa və ya Muromaçi şoqunluğu (1338–1573) və Tokuqava şoqunluğu (1603–1867).
Kamakura dövründə şoqun titulu müxtəlif ailələrin fərdlərinə keçirdi, lakin bu titul Muromaçi dövründə Aşikaqa ailəsinin, Edo dövründə isə Tokuqava ailəsinin fərdlərinə verilirdi. Şoqun titulu formal olaraq imperator tərəfindən şəxsə sülhü qoruması üçün verilirdi, lakin əslində imperatorlar gücsüz idilər, şoqunların təyinatı daxili işlərdə üstünlüyü olan hərbi şəxslər tərəfindən müəyyən olunurdu. Hər şoqun vassallarını və torpaqlarına birbaşa nəzarət edə bildiyi bir inzibati təşkilata başçılıq edirdi. Digər hərbi ailələrə, buddist və şinto məbədlərinə aid olan torpaqları isə müəyyən dərəcədə idarə edə bilirdi.
Tarixi
"Şoqun" sözü sey-i tayşoqun titulunun qısaltmasından yaranmışdır. Sey-i tayşoqun titulu isə daxili qarışıqlıqlara və digər etnik qruplara qarşı ekspedisiyalara başçılıq edən hökumət rəsmilərinə verilmiş qədim titullardan yaranmışdır. Nara dövründəki (710–794) imperatorluq hökuməti Honşu adasının şimal-şərqini işğal etmiş Emişi qruplarını məğlub etmək üçün göndərilmiş qüvvələrin komandalığına bir neçə şəxsi təyin etmişdir. Bu şəxslərə çinto şoqun ("şərqi sakitləşdirən general"), çinteki şoqun ("barbarları sakitləşdirən general"), sey-i şoqun ("barbarları ram edən general") və ən sonda sey-i tayşoqun kimi titullar verilmişdir. Bu şəxslər arasında ən məşhuru 791-ci ildə şimal-şərqə göndərilmiş və 797-ci ildə sey-i tayşoqun titulunu almış Sakanoe no Tamuramaro olmuşdur.
Kamakura şoqunları
Nara dövründən sonra Yaponiya nisbi sakitlik dövrünə girdiyi üçün şoqun titulu 4 əsr boyunca öz əhəmiyyətini itirmişdir. 1180–1185-ci illərdə baş vermiş Tayra–Minamoto müharibəsi şoqun titulunun yenidən bərpa olunması ilə nəticələnmişdir. Döyüşçü və hərbi xadim Minamoto no Yoşinaka Tayra liderlərini Kiotodan qovmuş və özünə sey-i tayşoqun titulunu vermişdir. Onun ölümündən sonra qohumu Minamoto no Yoritomo müharibənin qalibi olmuş və Kamakurada hərbi qərargahını yaratmışdır. 1192-ci ildə imperator Yoritomunu şoqun təyin etmiş, rejiminə qarşı çıxa biləcək istənilən şəxsə qarşı hərbi müdaxilə etmək üçün böyük səlahiyyətlər vermişdir.
Yoritomonun oğulları vassalları olan güclü Hoco ailəsinə üstün gələ bilməmişdirlər. Nəticədə, Hoco ailəsi gücü ələ keçirmiş və Minamoto ailəsinin yox olmasından sonra Kioto zadəganları içərisindən Kamakuraya şoqun kimi gedəcək şəxsləri seçməyə başlamışdır. 1333-cü ildə baş vermiş Kenmu islahatı nəticəsində Hoco ailəsi şoqun seçmə gücünü itirmişdir və bu dövrdən sonra ancaq imperatorluq sarayı tərəfindən təsdiqlənən bakufu və ya şoqunluğa başçılıq edən şəxsə bu titul verilməyə başlanmışdır.
Aşikaqa (Muromaçi) şoqunları
thumb|[[Aşikaqa şoqunluğunun əsasını qoymuş Aşikaqa Takauci.]]
Səadət Sarayı
Səadət Sarayı və ya Muxtarovun evi — Milyonçu Murtuza Muxtarovun 1911–1912-ci illərdə osetin mənşəli həyat yoldaşı Yelezaveta xanım Tuqanova üçün inşa etdirdiyi saraydır. Sarayın layihə müəllifi memar İosif Ploşkodur.
Şoqun
Aşikaqa (Muromaçi) şoqunları
Hərbi lider Aşikaqa Takauci 1333-cü ildə Hoco rejiminin məhv edilməsində iştirak etmişdir. O, 1335-ci ildə ölkədəki digər qarışıqlıqları basdırmaq üçün Kiotonun şərqindən ordusuna başçılıq etmiş və seyto şoqun ("şərqi ram edən general") titulunu tutmuşdur. 1336-cı ildə rəqiblərindən üstün gəlmiş, Kiotoda öz bakufusunu yaratmış və Minamoto nəslindən gəldiyini iddia edərək 1338-ci ildə özünü sey-i tayşoqun elan etmişdir. Növbəti 30 il ərzində Takauci və onun oğlu rəqiblərini məğlub etməklə məşğul olmuşdurlar. 1370-ci illərdən etibarən Aşikaqa Yoşimitsu güclü daymyolarla ittifaqa girərək şoqunluğunu qorumuşdur. Növbəti yüzillik ərzində o və davamçıları ölkə boyunca olan nəzarətlərini gücləndirmək üçün müxtəlif siyasi manevrlərdən istifadə etmişdirlər.
1467–1477-ci illərdə baş vermiş Onin müharibəsi şoqunların zəifləməsinə səbəb olmuşdur. Belə ki, regional daymyolar getdikcə güclənməyə və müstəqilləşməyə başlamışdırlar. 1493-cü ildə şoqun Aşikaqa Yoşitane üsyan qaldıran bir daymyonu dayandırmaq üçün Kiotodan ayrılmış, onun yoxluğunda başqa bir daymyo onun yerinə yeni bir şoqun təyin etmişdir. 1508-ci ildə Yoşitane rəqibini məğlub edərək yenidən şoqun olmuş, lakin 1521-ci ildə şəhərdən qaçmağa məcbur olaraq iki il sonra sürgündə ölmüşdür. Yaponiyanın hegemon hərbi xadimi Oda Nobunaqa tərəfindən 1568-ci ildə şoqun təyin olunmuş Aşikaqa Yoşiaki onu devirmək üçün 1573-cü ildə plan hazırlamış, lakin planı üzə çıxmışdır. Nəticədə, o, Nobunaqa tərəfindən Kiotodan qovulmuş və Aşikaqa şoqunluğu məhv olmuşdur. Nə Nobunaqa, nə də onun varisi olan, ölkəni birləşdirən şəxslərdən biri Toyotomi Hideyoşi şoqun titul və bakufu qurmaqla maraqlanmamışdır. Onların əlində böyük güc olsa da, bu titulu Minamoto nəslindən olan şəxslər üçün saxlamaq ənənəsini qəbul etmişdirlər.
Səadət Sarayı
Tarixi
Oktyabr inqilabından sonra bina Əli Bayramov adına Qadın klubu, daha sonra isə Şirvanşahlar muzeyi kimi fəaliyyət göstərib. Daha sonralar uzun illər Nikah evi kimi istifadə olunmuşdur.
Şoqun
Tokuqava şoqunları
1600-cü ildəki Sekiqahara döyüşündən sonra daymyolar arasındakı müharibə başa çatmışdır. Qalib ordunun lideri olan Tokuqava İeyasu Minamoto nəsli ilə əlaqəsi olduğunu göstərmiş və 1603-cü ildə saraydan şoqun titulunu almışdır. Növbəti yarım əsr boyunca onun davamçıları vassallarını və daymyoları manipulyasiya edərək hakimiyyəti öz əllərində saxlaya bilmişdirlər, lakin bu qrupları nəzarətdə saxlayan mürəkkəb balanslaşdırma mexanizmləri şoqunların siyasi gücünün zəifləməsinə səbəb olmuşdur. Tokuqava şoqunluğunun hakimiyyətdə olduğu son əsrdə şoqunlar siyasi sistemdə zəif fiqurlar olmuşdur.
Səadət Sarayı
Tarixi
Bina 1911–1912-ci illər abidəsi kimi Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci il tarixli, 132 nömrəli qərarı ilə "Ölkə əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısı"na daxil edilmişdir. Həmin siyahıda abidənin inventar №-si 149-dur.
Şoqun
Tokuqava şoqunları
Sonuncu şoqun Tokuqava Yoşinobunun 1867-ci ildə titulundan imtina edərək səlahiyyətlərini İmperator Meyciyə verməsindən sonra Yaponiyadakı şoqun sistemi başa çatmışdır.
Səadət Sarayı
Tarixi
Saray Bakının mərkəzində, Murtuza Muxtarov və Əhməd Cavadın adını daşıyan küçələrin kəsişməsində, M. Muxtarov küçəsi 6 ünvanında yerləşir.
Restavrasiyası
Sarayda restavrasiya işləri 2007–2012-ci illərdə aparılmışdır. . Bərpa işlərini Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin sərəncamı və Azərbaycan Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyinin sifarişi ilə "Creacon Construction" şirkəti tərəfindən həyata keçirilmişdir. Nazirliyin məlumatına görə, müayinə zamanı binanın zirzəmisində və fasad divarlarında çatlar aşkarlanıb. Yanğından sonra isə dam örtüyündə qüsurlar yaranıb. Binanın qəzalı olması, həmçinin yenidən planlaşdırılması və fəaliyyət profilinin dəyişməsi səbəbindən, sarayın bütövlükdə restavrasiyasına və rekonstruksiyasına zərurət yaranmışdır. Başlıca məqsəd müasir metodlardan istifadə etməklə binanın xarici görkəmini və konstruksiyasını əsaslı şəkildə təmir və bərpa etmək, interyerin bütün mövcud bəzək elementlərini orijinal görkəminə qaytarmaq, mövcud elementlər və tarixi məlumatlar əsasında isə yeni elementlər hazırlamaq olmuşdur.
Təmir-bərpa işləri zamanı binanın fasadı bütünlüklə əl ilə təmizlənmişdir. Daşın və bəzək elementlərinin zədələnməməsi məqsədi ilə elektrik-mexaniki üsuldan istifadə edilməmişdir. Qırılmış elementlər, bəzək elementləri yeniləri ilə əvəz olunmuş, çatlar bərpa edilmiş, zədələnmiş lövhələr təzələnmiş və bütün fasad daşları müxtəlif hava şəraitinin təsirindən müdafiə olunmuşdur. Binanın bütün tavanı sökülmüş, yeni tavan hazırlanmışdır. İşıqlandırma məqsədi ilə binanın fasadına 264 ədəd xüsusi çıraq-projektorlar quraşdırılacaqdır. Bu məqsədlə kabellərin çəkilişi artıq həyata keçirilmişdir. İş icraçıları demişlər ki, binanın konstruksiyası bütövlükdə xüsusi damper sistemi ilə möhkəmləndirilmiş və 9 bal gücündə zəlzələyə davamlı hala gətirilmişdir.
Yerləşməsi
200px|thumbnail|right|Səadət sarayı 1920-ci illərdə. Murtuza Muxtarovun sarayının tikintisi şəhərin mərkəzi magistralında (o zamanki Nikolayev, indiki İstiqlaliyyət küçəsi) nəzərdə tutulsa da, sonradan Nikolayev küçəsinin qonşuluğunda yerləşən ərazinin bu məqsəd üçün istifadə olunması qərarlaşdırılmışdır. Yerin sahibi torpağı satmaqdan imtina etdiyindən Muxtarov Persidski (hazırda Murtuza Muxtarov küçəsi) və Vrangel (hazırda Əhməd Cavad küçəsi) küçələrinin əks tərəfində, Aleksandr Nevski kafedralı (memar R. R. Marfeld, 1888–1889, inşaatçı Y. V. Qoslavski) ilə üzbəüz ərazini alır. Saray belə nəhəng və monumental kilsə ilə yanaşı yerləşməsinə baxmayaraq, çox əlverişli şəhərsalma mövqeyinə malik idi. 1930-cu ildə kilsənin sökülməsindən sonra sarayın ətrafı tamamilə açılmışdır.
Eksteryeri
Saray tamaşaçı qarşısında detalları Fransız qotikası ruhunda həll olunmuş fasadla bərabər künc qüllənin hissəsi şəklində durur. Memarlıq kompozisiyasının şaquli olması ətraf tikililər arasında hökmran mövqe tutur və binanın inşasına kimi şəhər quruluşunda belə yüksək həcm-məkan quruluşu mövcud olmamışdı. Peterburqdan olan memarlıq akademiki H. D. Qrimm (rus.) tərəfindən tərtib olunmuş Bakı üçün mədaxilli evin müsabiqə layihəsi 1900-cü ildə birinci mükafata layiq görülmüşdür. Layihədə iri məhəllə müəllif tərəfindən bütöv həcm şəklində baxılır və Qahirə məscidlərinin minarələrini xatırladan künc, aksentlər arasındakı şaquli qüllələrin parlaq şəkildə əks olunması şərq koloritini çox yaxşı təcəssüm etdirirdi. Xüsusilə yaşayış evinin kompozisiyasını təşkil edən minarələr qrupu binanın künc hissəsində təsiredici şəkildə işlənmişdir. İ. Ploşko 1911–1912-ci illərdə Muxtarocun sarayını layihələşdirərkən H. D. Qrimmin layihəsindəki effektiv künc kompozisiyasından bəhrələnmişdir və fransız qotikasının üslub istiqamətinin traktəsinə yenidən baxaraq öz təfsirini vermişdir. Binanın ümumi memarlıq kompozisiyası nəinki krabba və qotikanın digər elementləri ilə bəzədilən öz künc giriş portalı ilə, həmçinin fasadlardakı kəsişən tağların daşıdığı və həcm plastikasının xüsusi dünyasını yaradan nazik sütunları olan lociyalarla maraqlıdır. Şaquli rizalitlərin itiuclu frontonlar və bölmələrlə, çoxpilləli və səkkizguşəli piramida şəklində olan qüllələrlə ahəngdar şəkildə təcəssümünü taparaq binanın parlaq siluetini aşkara çıxarır. İri həcm dinamikası küçənin bütün məkan strukturuna işləyərək özünəməxsus memarlıq kompozisiyası yaratmışdır.
Şaquli bölünmələr və zirvədə iti üçbucaqlı frontona malik portal kənarı İ. Ploşkonun qılınc və qalxanlı cəngavərin yerləşdiyi kapitellə birlikdə tilli sütunlar formasında dayaqla nəzərə çarpdırılır. Binanın künc hissəsi təkcə Bakı zəminində memarlıq qotikasının işlənməsinin təzahürü deyildir, burada həm də tarixi motivlər iştirak etmişdir. Memarın daş üzərində dərindən həkk olunmuş bədii keyfiyyətlərdən geniş istifadə etdiyi sarayın üslubu onun mahiyyətini müəyyənləşdirmişdir.
İnteryeri
Sarayın ön giriş qapısı klassik qaydada işlənmiş konik pilyastrlarla, barokko üslubu motivləri ilə zəngin olan yarımdairə görünüşlü tağlara və karniz elementlərinin keçdiyi yapma naxışlı tavana malik olan salona açılır. Giriş pilləkəninə dekorativ dayaq sütunları ilə xüsusi olaraq keçidi təmtəraqlı surətdə həll edilmişdir. Birmarşlı pilləkən aralıq meydançadakı tağdan keçərək davam etdirilir. Zalın pəncərə açırımları ilə işıqlanan giriş pilləkənlərinin hər iki tərəfində dairəvi formalı foye başlanır. Bu interyerdə dəbdəbə və təmtəraq birləşərək xüsusi məna kəsb edir. Dairəvi balyustradanın ardınca yarımdairəvi profilə malik dərin qapı açırımları ilə tamamlanmış foyenin divarları korinf pilyastrlarına bölünmüşdür.
Pilyastr üzərindəki bəzəkli karniz çox zəngin olan tavana keçmişdir, daha sonra yarımdairəvi tavanın ətrafında çoxsaylı motivlər təsvir olunmuşdur. Yapma işi foyenin aşağı hissəsi ilə ahəngdarlıq yaradaraq keyfiyyətli fəza-məkan mühitinə, memarlığın lirikasına, gözəllik və ecazkarlığa çevrilmişdir. Zallar, qonaq otaqları da barokko üslubunda çoxsaylı yapma elementlərlə işlənmişdir. Sarayın interyerləri sırasında yalnız kitabxana qotik üslubda işlənmişdir.
Cümə məscidi (Balaxanı)
Balaxanı Cümə Məscidi — Bakının Sabunçu rayonunun Balaxanı qəsəbəsində yerləşən məscid.
200px|thumb|left|Məscidin girişi Məscidin tikilmə tarixi ilə bağlı konkret məlumat olmasa da, məscidin içərisində qorunub saxlanan daş kitabədə hicri təqvimlə 1290-cı il (1873-cü il) yazılmışdır. Qəsəbədə yeganə ibadət ocağı olan bu məscid o dövrün neft milyonçularının xeyriyyə yardımları və qəsəbə sakinlərinin ianələri hesabına inşa edilmişdir.
Sovet hakimiyyəti illərində müqəddəs yerlərə qarşı aparılan repressiya bu məsciddən də yan keçməmişdir. XX əsrin 30-cu illərində bu dini abidə üzərində dəyişikliklər edərək onu mədəniyyət evinə çevirmişlər. Vətənimiz öz müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra isə qəsəbə sakinlərinin müraciəti ilə, yəni 1992-cı ilin sentyabr ayından yenidən məscid kimi dindarların ixtiyarına verilmişdir. Lakin onun məscid halına qaytarılması və bərpası üçün əsaslı təmir işləri görmək lazım idi. Beləliklə yenə qəsəbə sakinlərinin köməyilə Allah evi ibadət üçün yararlı hala gətirilmişdir. 1994/98-ci illər məscidin bərpa və təmir dövrü sayıla bilər.
Məscidin əsas ibadət zalının sahəsi 176, qadınlar ibadət edən hissəsinin sahəsi isə 99 kvadratmetrdir. Balaxanı qəsəbə Cümə məscidinin ilkin variantında minarə olmamışdır. Minarə 1995-1996-cı illərdə inşa edilmişdir. Hazırkı minarənin hündürlüyü 27 metrdir və 114 pilləli yonulmuş sal daşlardan tikilmişdir. Həyətyanı sahədə yaşıllaşdırma və abadlıq işləri aparılmış, səliqə-sahman yaradılmışdır. Məscidin həyətinə daş pilitələr döşənmişdir.
1994-cü ildə taxtadan düzəldilmiş minbər zövq oxşayır. Əsas ibadət zalının divarlarında "əl-Fatihə" və "əl-Bəqərə" surələrindən ayələr həkk olunmuşdur.
1998-ci il iyul ayının 18-də Şeyxulislam həzrətləri, Bakı şəhər icra hakimiyyətinin başçısı, rayon icra hakimiyyətinin rəhbər işçiləri, ziyalılar, dindarlar və çoxsaylı qəsəbə sakininin ştirakı ilə məscidin təmirdən sonra rəsmi açılışı olmuşdur. Hazırda məsciddə Bakı şəhəri Sabunçu rayon Balaxanı qəsəbə məscidi dini icması fəaliyyət göstərir. İcma 2009-cu il noyabr ayının 11-də Azərbaycan Respublikasının Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsində qeydiyyatdan keçmişdir. Qəsəbə dindarları rahat şəkildə öz dini ibadətlərini bu məsciddə icra edirlər. Dini icma müqəddəs bayramlarda və günlərdə burada müxtəlif mərasimlər təşkil edir, ölkənin daha da güclənməsi və torpaqların azadlığı uğrunda şəhid olanların ruhlarına dualar oxuyurlar.
Əliyaqublu
Əliyaqublu (əvvəlki adı: Üçüncü Beynəlmilər) — Azərbaycan Respublikasının Şəmkir rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 11 fevral 1997-ci il tarixli, 248-IQ saylı Qərarı ilə Şəmkir rayonunun Çaparlı kənd inzibati ərazi vahidinin tərkibindəki Üçüncü Beynəlmiləl kəndi Əliyaqublu kəndi adlandırılmışdır. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 20 oktyabr 2009-cu il tarixli, 892-IIIQ saylı Qərarı ilə Şəmkir rayonunun Əliyaqublu kəndi Çaparlı kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla, Əliyaqublu kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmış və Azərbaycan Respublikasının ərazi vahidlərinin Dövlət reyestrinə daxil edilmişdir.
İqtisadiyyatı
Kənd əhalisinin əsas məşğuliyyətini heyvandarlıq və əkinçilik təşkil edir.
Bulbophyllum kestron
(Bulbophyllum kestron) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Sualtı qayıqlarda istifadə edilən idarəolunan raketlər üçün NATO kod adları
SSRİ-nin sualtı qayıqlardan buraxılan idarəolunan raketlərinin NATO kod adları
Torpedo gəmisi
Torpedo gəmisi — torpedoları döyüşdə daşımaq üçün hazırlanmış nisbətən kiçik və sürətli bir döyüş gəmisidir.
Ən erkən dizaynlar bomba yüklü bir torpedonun gəmidə aparılaraq digər gəmiyə çırpılmasına əsaslanır. İkinci nəsil dizaynlar isə torpedo borularından özüyeriyən torpedaları işə sala biləcək sistemlərdir. (Bu növ torpedonu dünyada ilk dəfə istifadə edən sualtı qayıq Əbdülhəmid sualtı qayığı olub.) Torpedo gəmiləri sürət və çeviklik baxımından ondan daha ağır və yavaş döyüş gəmilərini məhv etmək üçün hazırlanmışdır. Bir sıra ucuz qayıq və gəmilərdən ibarət torpedo qayıqları, güclü silahlanmış və bahalı döyüş gəmilərinə qarşı uğur qazandı. Bu şəkildə ucuz bir torpedo gəmilərindən ibarət olan donanma özünün kiçik ölçüləri və məhdud yanacaq tutumuna görə yalnız kiçik sahilboyu əraziləri özündən çox daha böyük və daha bahalı donanmalara qarşı uğurla müdafiə edə bilirdi.
19-cu əsrin sonlarında sürətli torpedo gəmilərinin tətbiqi dövrün dəniz qüvvələri üçün ciddi narahatlıq yaratdı. Buna cavab olaraq böyük gəmilərdən ibarət donanmalar təhlükəyə qarşı kiçik gəmilərlə təchiz edilməyə başlanıldılar. Əslində bunlarda qarşılaşdıqları torpedo gəmilərinə bənzəyirdiləe, lakin torpedonun əvəzinə bunlarda yüngül silahlar quraşdırılmışdı. Dizaynlar və ehtiyaclar yaxşılaşdıqca “torpedo gəmisi destroyeri” istehsal edilməyə başlanıldı. Bu gəmi sonradan zamanla inkişaf etdi və bugünkü müasir destroyerə çevrildi. Torpedo qayıqları da inkişaf edərək müasir idarə edilə bilən raketlərlə təchiz edilmiş raket katerlərinə çevrildi. Bu gün bu sinif “Sürətli hücum gəmisi” (ing.“Fast Attack Craft” (FAC)) adlanır
IX Lüdovik
IX Lüdovik  — Fransa kralı. Kapetinqlər sülaləsindəndir.
Həyatı
1248-ci ildə Fransa kralı IX Lüdovik öz qardaşları və vassalları ilə birlikdə yeddinci səlib yürüşünə çıxdı. Səlibçilər Damiyetta şəhərini ələ keçirdilər, lakin Mənsuriyyə uğrunda döyüşlərdə kralın qardaşı Robert öldürüldü. Müsəlman ordusu səlibçilərin geriyə yolunu bağladı. Tezliklə xristianların düşərgəsini aclıq və xəstəlik bürüdü. 1250-ci ilin aprelində səlibçilər dəhşətli məğlubiyyətə uğradılar, IX Lüdovik əsir düşdü, Damiyettanı geri qaytarmaq və iri məbləğdə təzminat ödəmək müqabilində azad edildi.
Səlibçilərin yaratdığı Antakiya knyazlığı 1268-ci ildə süqut etdi. 1270-ci ildə Fransa kralı IX Lüdovik Tunisdəki müsəlman Həfsi əmirliyinin üzərinə hücuma keçdi. Tunisə çatdıqdan az sonra kral, onun oğlu və papanın nümayəndəsi xəstələnib öldülər. Siciliya və Neapol kralı Anjulu Karl qoşuna başçılıq etməyi öz öhdəsinə aldı. Müsəlmanlarla sülh bağladıqdan sonra səlibçilərin bir hissəsi Avropaya qayıtdı, bir hissəsi də Müqəddəs Torpağa getdi. Lakin artıq uğur onlardan üz döndərmişdi. Bir-birinin ardınca şəhərlər səlibçilərin əlindən çıxırdı. Avropa monarxları artıq papanın çağırışı ilə İsa Məsihin məzarını xilas etmək arzusunda deyildilər. Müqəddəs Torpaqdakı səlibçilər də hakimiyyət uğrunda bir-biri ilə didişirdilər. 1289-cu ildə Tripoli qraflığı müsəlmanların hücumu qarşısında süqut etdi. 1291-ci ildə səlibçilər Yerusəlim krallığının son dayaq nöqtəsi olan Akra şəhərini itirdilər. Tir, Sidon, Beyrut şəhərləri müsəlmanlara tabe oldu. Səlibçilərin böyük bir hissəsi döyüşlərdə öldürüldü, sağ qalanlar Kipr adasına qaçdılar.
Alan Rikmanın aldığı mükafat və nominasiyaların siyahısı
Aşağıdakı siyahıda Alan Rikmanın kino və teatr sahəsindəki fəaliyyətinə görə aldığı mükafat və nominasiyalar göstərilmişdir.
Brickellia diffusa
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Günəşli (Şəmkir)
Günəşli (keçmiş adları: Novotroitskoye, Qolistıno, Martuni (1990-adək)) – Azərbaycan Respublikası nın Şəmkir rayonu nun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Şəmkir rayonunun Saler inzibati ərazi vahidində kənd. Dağətəyi ərazidədir.
Yaşayış məntəqəsini XIX əsrin ortalarında Rusiya dan köçürülmüş kəndlilər Novotroitskoye adı ilə salmışlar. Kənd salındığı ərazinin adı ilə bir müddət Günəşli kimi tanınmışdır. Sonralar knyaz Qolitsının adı ilə Qolitsıno adlandırılmışdır. Siyasi hadisələrlə əlaqədar 1918-ci ildə kəndin sakinləri şimali Qafqaza köçmüşlər.
Sonralar Ermənistanın Noyemberyan rayonu ndan Gədəbəy in mis mədənlərinə işləməyə gəlmiş erməni ailələri burada məskunlaşmışdı. 1929-cu ildə Qolitsınoda Martuni adına kolxoz yaradılmış və kəndə də Martuni (Aleksandr Myasnikyanın təxəllüsü) adı verilmişdır. 1990-cı ildə yaşayış məntəqəsinin adı dəyişdirilərək yenidən Günəşli adlandırılmışdır. Hal hazırda əhalinin 35% Bakı və digər rayon əhalisi yerləşir.
Oykonim oğuz türkmənlərinin tərkib hissələrindən biri olan günəşli (gündəşli) oymağının adı ilə bağlıdır.
Əhalisi
Kənd əhalisi 479 nəfərdir ki, onunda 253 nəfəri kişi, 226 nəfəri isə qadınlar təşkil edir.
İqtisadiyyatı
Əsas təsərrüfatı heyvandarlıq və əkinçilikdir.
Horkelia clevelandii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Cəhri
Cəhri — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunun Cəhri qəsəbə inzibati ərazi dairəsində qəsəbə. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 12 iyun 2020-ci il tarixli, 128-VIQ saylı Qərarı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunun Cəhri kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Cəhri kəndinə qəsəbə statusu verilmiş, Cəhri kənd inzibati ərazi dairəsi Cəhri qəsəbə inzibati ərazi dairəsi hesab edilmişdir.
Toponimikası
Oykonim xalq toponimik termini olan cəhir/cühür sözünün fonetik dəyişməsi olub, "çayın alçaq sahili" deməkdir.