cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kulevi terminalı
Tarixi
8 sentyabr 1999-cu ildə Gürcüstanın keçmiş prezidenti Eduard Şevardnadze Kulevi terminalının tikintisi barədə sərəncam vermişdir. Tikinti işlərinə 2000-ci ildə başlanılıb. Terminalın tikintisi Gürcüstanın Aqromar LTD və Gürcüstan Dəmiryolları şirkəti tərəfindən aparılsa da, 2002-ci ildə tikinti işləri maliyyə çatışmazlığı və ətraf mühitə dəyən ziyan səbəbindən dayandırıldı. Tikinti işləri 2004-cü ilin sentyabrında gürcü biznesmeni Badri Patarkatsişvilinin nəzarətində olan beynəlxalq konsorsium tərəfindən yenidən bərpa edildi. 2006-cı ildə Badri Patarkatsişvili terminalı Azərbaycanın Dövlət Neft Şirkətinə məbləği gizli saxlanan pul müqabilində satdı. Terminal 2008-ci ilin may ayında istifadəyə verilmişdir. 2012-ci ildə terminal daha da genişləndirilərək propilenin daşınması üçün yeni kompleks tikilmişdir.
Texniki Göstəriciləri
Terminal müasir infrastruktura malikdir. Dörd xəttli dəmiryol estakadası eyni zamanda 168 sisternin boşaldılmasına imkan verir. 16 rezervuardan ibarət çən parkının ümumi tutum həcmi 320 000 m³ bərabərdir. Dəniz limanı 40 000 və 100 000 tonluq neft tankerlərini qəbul edə bilən yükləmə platformalarından ibarətdir ki, bunların da hər birində eyni zamanda uyğun həcmli neft tankerləri qəbul edilə və 8 000–12 000 m³/saat tezliyi ilə yüklənə bilər.
Kəpəz (film, 1972)
Məzmun
Film güclü zəlzələ nəticəsində yaranmış, 3030 metr hündürlüyü olan, Ağsu çayının mənbəyində yerləşən şairlərin sevə-sevə vəsf etdiyi Kəpəz dağından, dağ gölləri — Göygöl, Maralgöl və s.-dən bəhs edir.
Ağbulaq (Avəc)
Ağbulaq — İranın Qəzvin ostanında kənd. .
Coğrafi yerləşməsi
Mərkəzi şəhristanının Avəc bölgəsinin Şərqi Xərəqan kəndistanında, Avəc şəhərindən 36 km şimal-şərqdə, dağlıq ərazidədir.
Besix
Besix — Belçikanın inşaat şirkəti.
1909-cu ildə Belçikada yaradılmışdır. Şirkət xarici ölkələrdə yüksək mərtəbəli ofis binalarının tikintisində böyük təcrübəyə malikdir. Avropa, Şimali və Mərkəzi Afrika və Asiya ölkələrində bir çox irimiqyaslı layihələr reallaşdırmışdır. Hazırda 15 ölkədə 17 min işçi heyəti ilə fəaliyyət göstərir.
Con Hiks
Ser Con Riçard Hikk (8 aprel 1904 – 20 may 1989) — britaniyalı iqtisadçı və XX əsrin ən mühüm və təsiredici iqtisadiyyatçılarından biridir. Onun tanınmış işlərindən mikroiqtisadiyyata aid olan istehlakçının tələbi nəzəriyyəsi, həm də makroiqtisadiyyatda Keyns baxışını yekunlaşdıran IS/LM modeli (1937) olub. Onun Dəyər və Kapital (1939) kitabı dəyər və ümumi müvazinət nəzəriyyəsini xeyli zənginləşdirib. Əvəzini verən tələb funksiyası Hikkin şərəfinə adlandırılmışdır.
1972-ci ildə o (birgə olaraq) ümumi müvazinət nəzəriyyəsində və rifah iqtisadiyyatında ilk kəşf edici işlərinə görə İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatını alıb.
Bioqrafiya
Hikk 1904-cü ildə Varvikdə anadan olmuşdur. Onun atası yerli qəzetin jurnalisti olub. O, Klifton Kolleci (1917–1922) və Balliol Kollecində (1922–1926) təhsil alıb, və riyaziyyat təqaüdləri ilə maliyyələşdirilib. Məktəb günlərində və Oksfordda birinci ilində riyaziyyat üzrə ixtisaslaşıb, amma eyni zamanda ədəbiyyat və tarix ilə maraqlanırdı. O, 1923-cü ildə Oksfordda "təzə məktəb" kimi sayılan "Filosofiya, Siyasət və İqtisadiyyat" şöbəsinə keçdi, və onu ikinci dərəcəli fərqlənmə (Britanyadaki tələbə qiymətləndirməsi sisteminə uyğun olaraq) ilə bitirib. Hikk özü demişkən, "hər öyrədiyim fənn üzrə tələblərə cavab verməyən qiymətlər ilə".
1930-cu ildə Hikk müvəqqəti mühazirəçi kimi London İqtisadiyyat və Siyasət məktəbində yer alıb. İlkin olaraq o əmək üzrə iqtisadiyyatçı kimi işləyib sənaye əlaqələrini təsvir edirdi, amma sonra o təhlilə keçib və öz riyazi bilikləri tətbiq etməyə davam edib. Ona təsir göstərənlər bunlar olub: Laynel Robbins və kolleqalar Fridrix fon Hayek, R.G.D. Allen, Nikolas Kaldor , Abba Lerner – və nəhayət Ursula Veb , 1935-ci ildən onun həyat yoldaşı.
1935-1938 müddətində o Kembricdə mühazirə verib, və eyni zamanda Gonville & Caius Collecin əməkdaşı olurdu. O, əsasən Dəyər və Kapital yazmaq ilə məşğul idi və Londonda etdiyi işinə əsaslanırdı. 1938-dən 1946-cı ilə qədər o Mançester Universitetində professor kimi çalışıb. Məhz orada o rifah iqtisadiyyatı və onun sosial mühasibata tətbiqi haqqında əsas işini görüb. 1946-cı ildə o Oksforda qayıtdı, ilkin olaraq Natfild Kollecində tədqiqat əməkdaşı kimi (1946–1952), sonra isə Siyasət İqtisadiyyatı üzrə Drummond Professoru kimi (1952–1965), və axırda "Ol Souls" Kollecində tədqiqat əməkdaşı kimi (1965–1971) işlədi, harada ki o, öz yazmaqlarını təqaüdə çıxdıqdan sonra davam edirdi. 1989-cu ildə o, vəfat etdi.
1964-cı ildə Hikk cəngavər adına layiq görüldü, 1972-ci ildə isə İqtidadiyyat üzrə Nobel mükafatının birgə alıcısı olub (Kennet Arrou ilə birlikdə). Öz mükafatını o London Məktəbinin kitabxanasında bağışladı.
Əl-Əzim
Əl-Əzim (ər. العظيم) — Allahın adlarından biri.
Göylərdə və yerdə nə varsa (hamısı) Onundur! O, (hər şeydən) ucadır, (hər şeydən) uludur! (Şura Surəsi, 4)
Allahın böyüklüyü və əzəməti şübhəsiz bir insanın anlayışının çox üstündədir. Lakin insan yenə də öz ağılının sərhədləri daxilində Allahın nə qədər güclü və qüdrətli olduğunu görə bilər, anlaya bilər. Çünki bütün kainat Allahın böyüklüyünü göstərən saysız örnəklə doludur. İnsan yalnız içində yaşadığı dünyanı bir az araşdırsa, hər şeyi yaradan Allahın əzəmətini hiss edəcək.
Ağırlığı tonlarla olan buludları daşıyan səma, min metrlərlə yüksəyə uzanan dağlar, içlərində milyonlarla növ canlının olduğu dənizlər, çaxan şimşək və onun ardından gələn göy gurultusu və Allaha boyun əymiş milyardlarla canlı… Bunlar və burada sayıla bilməyən saysız detal Allahın böyüklüyünün açıq dəlillərindəndir.
Bir də dünyanın bir az xaricinə çıxıb düşünək. Belə bir nümunə kainatı yaradan sonsuz əzəmət sahibi Rəbbimizi bir az daha dərin qavramağımıza kömək olacaq:
Kainat adını verdiyimiz sərhədsiz bir məkan içində yaşayırıq. Bu gün elm adamlarının çata bildikləri məlumat səviyyəsinə görə bu kainat, içində milyardlarla qalaktikanı saxlayır. Yaxşı bu qalaktikaların içində nələr var? Yenə, elmin bizə bildirdiyinə görə, hər qalaktikanın içində milyardlarla ulduz olduğunu bilirik. Biz də içində milyardlarla ulduz ehtiva edən milyardlarla qalaktikadan birinin içində, Dünya adı verilən və saatda 1670 km. sürətlə heç dayanmadan dönən bir planet üzərində yaşayırıq. Və şübhəsiz bu rəqəmlərlə düşünüldüyündə, kainatın içindəki varlığımızın, bir toz zərrəciyinin dünya içindəki varlığıyla belə müqayisə edilə bilməyəcək dərəcədə olduğu aydın olacaq.
İnsan, səmimi olaraq düşündüyündə də milyardlarla qalaktikanı yaradan və bütününü idarəsi altında tutan Rəbbimizin əzəmətini dərk edə bilər. Rəbbimiz bütün kainatı yaradan, milyardlarla ulduzu saxlayan, milyardlarla qalaktikanın hamısını idarəsi altında saxlayan böyük bir gücün sahibidir. Allah, Öz üstün sifətlərini bir ayədə belə xəbər verməkdədir:
Allah… Ondan başqa heç bir tanrı yoxdur. (Zatı və kamal sifətləri ilə hər şeyə qadir olub bütün kainatı yaradan və idarə edən, bəndələrini dolandıran və onların işlərini yoluna qoyan) əbədi, əzəli varlıq Odur. O nə mürgü, nə də yuxu bilər. Göylərdə və yerdə nə varsa (hamısı) Onundur. Allahın izni olmadan (qiyamətdə) Onun yanında (hüzurunda) kim şəfaət (bu və ya digər şəxsin günahlarının bağışlanmasını xahiş) edə bilər? O, bütün yaranmışların keçmişini və gələcəyini (bütün olmuş və olacaq şeyləri) bilir. Onlar (yaranmışlar) Allahın elmindən Onun Özünün istədiyindən başqa heç bir şey qavraya bilməzlər. Onun kürsünü (elmi, qüdrət və səltənəti) göyləri və yeri əhatə etmişdir. Bunları mühafizə etmək Onun üçün heç də çətin deyildir. Ən uca, ən böyük varlıq da Odur! (Bəqərə Surəsi, 255)
Bülbülabad
Bülbülabad - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Qırxbulaq nahiyəsində kənd adı  Mənbədə kəndin Xəlfəkəndindən yaranmış məntəqə olması qeyd edilir.
374 (ədəd)
Üç yüz yetmiş dörd — say sistemində ədədlərdən biridir. Üç yüz yetmiş üçdən sonra, üç yüz yetmiş beşdən əvvəl gəlir.
Həmçinin bax
300 (number)
Kağız formatı
thumb Kağız formatı və ya A formatları — beynəlxalq İSO standartlarına müvafiq olaraq, ən böyük ölçüsü A0, ən kiçik ölçüsü isə A10 sayılır; yəni A4 (210x297 mm), A0 (841x1189 mm), A10 (26x37 mm). Müvafiq olaraq digər nəşr formatları çap vərəqinin qatlanması ilə alınır. Tərəflərin uzunluğu 1:2 nisbətdə götürülür.
Ədəbiyyat
Əliquliyev R.M., Şükürlü S.F., Kazımova S.İ., Elmi fəaliyyətdə istifadə olunan əsas terminlər // Bakı. İnformasiya Texnologiyaları nəşriyyatı. 2009. 201 s.
Kaymakam
Kaymakam (Baş məmur, rayon qubernatoru), ərəbcə .kâim (قائم) ”sabit olmaq”, Makâm (مقام) “rütbə, mövqe” Türkiyə Respublikası və Şimali Kipr Türk Respublikasının idarəetmə sistemində, mahalın (rayonun) mülki idarə əmiridir. Rayonda hökumətin səlahiyyətli nümayəndəsidir, buna görə də kaymakamlıq binasına hökumət binası da deyilir.
Tuda Məngu
Tuda Məngu - Məngü Timurun kiçik qardaşı idi. 1280-ci ildə taxta çıxmış, 3 il sonra müsəlman olmuşdu. Çox müharibə aparmamağa çalışırdı. 1287-ci ildə qardaşı oğlu Tula-Buqanın xeyrinə xanlıqdan istefa verdi. Ölüm tarixi bilinmir.
Kaymakam
Bundan əlavə müasir polkovnik-leytenant rütbəsinə Osmanlı imperiyası dövründə kaymakam deyilmişdir.
Kaymakamlıq ilə əlaqəli idarələr
İlçə Qeydiyyat İdarəsi
Təhsil
Kaymakam (Rayon valisi) olmaq üçün Siyasi Elmlər, Hüquq və ya İqtisadiyyat və İdarəetmə Elmləri Fakültələrindən birini bitirmək şərti tələb olunur. Rayon rəhbərləri (Kaymakam) 3 illik təhsildən sonra ortaq bir fərmanla təyin olunurlar. Kaymakam namizədliyinə namizəd olan şəxsin təhsili aşağıdakı proseslərdən ibarətdir:
Namizədlik
Kaymakam namizədliyi Dövlət Qulluğuna Nəzarət xidmətinin birinci dərəcəsidir və İlçə Qubernatoru (Kaymakam) kursunu müvəffəqiyyətlə bitirənlərə püşkatma yolu ilə təyin edildikləri müddətdə verilən addır. Keçmiş adı məmur idi. İlçə qubernatorluğu kursunu müvəffəqiyyətlə başa vurduqdan sonra ortaq fərmanla təyin olunmuş rayon rəhbərləri qubernatorların (valilərin) nəzdində işləyirlər. Vəzifə yerləri təyinetmə qaydalarındakı rayon təsnifatına görə dəyişir. Bu dövrlər 2 ilə 5 il arasında dəyişə bilər. Rayon Qubernatorluğu (Kaymakam) peşə məmurluğudur və son Avropa Birliyinin uyğunlaşdırma qanunları çərçivəsində başqa peşəyə mənsub şəxslər, hətta etibarnamə ilə də olsa belə kaymakamlık vəzifəsini icra edə bilməzlər.
Jerar Depardye
Jerar Depardyö (Gérard Xavier Marcel Depardieu, ) — Oskar mükafatına namizəd göstərilmiş, Qızıl Qlobus mükafatı sahibi fransız aktyor, Fransanın tanınmış kinoaktyorlarından biri. Fransızlar onu ölkənin ən böyük nailiyyətləri və dəyərləri sırasına daxil edərək fəxrlə "Bizim ümummilli Depardyömüz" adlandırırlar. O, karyerası ərzində 180-dən çox filmdə çəkilib. Bu filmlərdən bir çoxu Fransa kinematoqrafının inciləri sırasına daxil olub. Depardyö həm də aktiv kommersiya fəaliyyəti ilə məşğuldur. O, neft yataqlarının istismarı, çoxsaylı şərab təsərrüfatları və Parisdəki iki restoranının fəaliyyəti ilə bağlı işlərini davam etdirir.
2008-ci il oktyabrın ortalarında aktyorun 4 uşağından biri — onun davamçısı və gözəl aktyor Qiyom Depardyö gözlənilmədən vəfat edib. Maraqlıdır ki, ata və oğul Depardyö arasında uzun müddət münaqişə olub. Lakin son vaxtlar onlar barışıblar. Depardyö oğlunun ölümünü çox ağır keçirib. O, yubiley günlərində heç bir telekanala müsahibə verməyib.
3 yanvar 2013-cü ildə Rusiya prezidenti Vladimir Putin Jerar Depardyöyə Rusiya vətəndaşlığı verilməsi haqqında fərman imzalayıb.
Quşüzümü
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Növləri
[[SS 3 (*
Coreopsis spectabilis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Pakistan Baş naziri
Pakistan Baş naziri — Vəzifəni 18 avqust 2018-ci ildən Pakistan İslam Respublikasının 22-ci Baş naziri İmran Xan icra edir.
Tarixi
Baş nazirin ofisi bölünmədən və 1947-ci ildə Pakistanın qurulmasından dərhal sonra yaradıldı; Baş nazir İngiltərə Monarxiyasının nümayəndəsi olan general-qubernatorla yanaşı mövcud idi. İlk Baş nazir Ləyaqət Əli Xan, 1951-ci ildə öldürülməsinə qədər mərkəzi icra səlahiyyətlərini həyata keçirdi. Ancaq Baş Qubernatorun davamlı müdaxiləsi nəticəsində səlahiyyətlər yavaş-yavaş azalmağa başladı. 1956-cı ildə mərkəzi güc verən ilk Konstitusiya toplusuna baxmayaraq, sonrakı altı Baş nazir general-qubernator tərəfindən 1951-ci ildən 1957-ci ilə qədər vəzifədən alındı. Bundan əlavə, Konstitusiyanın ilk dəstəyi general-qubernatoru Pakistan prezidentinə çevirdi. 1958-ci ildə Prezident İskəndər Mirzə yeddinci Baş naziri cəmi iki həftə içində hərbi vəziyyət tətbiq etmək üçün vəzifəsindən azad etdi, Prezident Mirzə qısa müddət Baş nazir postunu tutan ordu generalı Əyyub Xan tərəfindən devrildi.
1962-ci ildə Konstitusiyanın ikinci dəstəsi Baş nazir vəzifəsini tamamilə ləğv etdi, çünki bütün səlahiyyətlər Pakistan prezidentinə verildi. 1965-ci ildə keçirilmiş prezident seçkilərindən sonra səlahiyyətlərin mərkəzləşdirilməsi ilə bağlı prezidentliyə dair tənqid. 1970-ci ildə edilən ümumi seçkilərdən sonra, Başçı Köməkçi olan Nurul Amin ilə birlikdə ofis quruldu. Şərqi Pakistanda azadlıq hərəkatına təkan verən Zülfikar Əli Bhutto, Mujibur Rehman və Yahya Khan arasında baş verən danışıqlar. Hindistanın Şərqi Pakistana və Pakistana müdaxiləsi ilə müharibənin sona çatması məğlubiyyətini qəbul edərək 1971-ci ildə prezident sisteminin dağılmasına səbəb oldu.
Hərtərəfli Konstitusiya 1973-cü ildə yenidən qurulduğundan, konstitusiya Pakistan prezidenti ilə parlament sistemini təmin etdiyi üçün post daha mərkəzi səlahiyyətlərlə yenidən quruldu. Sağçı alyansın təşəbbüsü ilə 1977-ci ildə vəzifəsini dayandıran hərbi müdaxiləyə dəvət edildi.
1985-ci ildə keçirilmiş ümumi seçkilər, vəzifəsini bərpa etdi, Məhəmməd İyunjo Baş nazir oldu. Həmin il Milli Məclis Konstitusiyaya mübahisəli səkkizinci düzəliş qəbul etdi, prezidentə əvvəlcədən məsləhətləşmədən Baş nazir və Milli Məclisi vəzifədən azad etmək səlahiyyətini verdi.1988-ci ildə edilən ümumi seçkilər Pakistan Xalq Partiyasının üzvü Benazir Bhuttonun müsəlman ölkəsində seçilən ilk qadın baş nazir olması ilə nəticələndi.
1988-ci ildən 1993-cü ilə qədər Baş nazir və Prezidentlik arasındakı güc mübarizəsi, prezidentin üç fərqli vəziyyətdə Milli Məclisi vəzifədən azad etməsi ilə davam etdi. 1997-ci il seçkilərində PML (N) parlamentdə üçdə iki səs çoxluğunu qazandı və Konstitusiyaya səkkizinci düzəlişin geri qaytarılması üçün XIII və XIV düzəlişlərin layihəsini hazırladı; bu, Nəvaz Şərifin daha çox icra hakimiyyətlərini mərkəzləşdirməsinə imkan verdi.1999-cu ildə mülki-hərbi münasibətlər kəsildikdən sonra Sədrlərin baş qərargah rəisi general Pərviz Müşərrəf PML (N) hökumətinə qarşı dövlət çevrilişi etdi və 2002-ci ildə ümumxalq seçkiləri keçirdi.
Heç bir partiyanın çoxluğunu qazanmadan PML (Q) ilə koalisiya quruldu - PML (N) və Müşərrəf tərəfdarı - MQM ilə lider. Bəzi siyasi çəkişmələrdən sonra Zəfərullah Camali Baş nazir oldu və Prezidentin Milli Məclisi ləğv etmək səlahiyyətini qismən bərpa edən, lakin ləğv edilməsini Pakistan Ali Məhkəməsinin razılığı ilə həyata keçirən XVII düzəliş qəbul edildi.
Səlahiyyət məsələlərinə görə, 2004-cü ildə Baş Nazir Cəmali istefa etdi və Milli Məclisdəki 191 səsdən 151-ni təmin edərək Şövkət Əziz baş nazir təyin edildi. XVII düzəlişdə prezidentliyə müdaxiləni icra və məhkəmə sistemini saxlamağa imkan verən yarı prezident sistemi mövcuddur. 2008-ci ildəki ümumi seçkilər, AXC-nin hakimiyyətə gəlməsi və Pərviz Müşərrəfi devirmək hərəkatını dəstəkləməsi ilə nəticələndi. Pərviz Müşərrəfin getməsinə səbəb olan populist bir intellektual hərəkat Asif Zərdarinin prezident olmasına imkan verdi. 2010-cu ildə Pakistan Konstitusiyasına XVII düzəlişin ləğvi üçün qəbul edildi; ölkəni parlamentli bir respublikaya çevrildi. Bundan əlavə, XVIII Düzəliş Parlamenti birtərəfli qaydada ləğv etmək və keçmiş prezidentlər Pərviz Müşərrəf və Zia-ul-Haq tərəfindən incə bir yoxlama və tarazlıq qorumaq üçün yığılmış səlahiyyətləri silmək üçün bütün səlahiyyətləri ləğv etdi.
Məhkəmə iddiasına hörmətsizlikdən sonra Ali Məhkəmə, Baş nazir Yusuf Raza Gillanini daimi olaraq vəzifədən kənarlaşdırdı.Əvvəlcə PXP namizədliyi Makhdoom Şahbuddin idi,, lakin ANF ona qarşı həbs olunmamış həbs qərarı verdikdən sonra geri çəkilməyə məcbur oldu. Racə Pərviz Əşrəf Baş nazir oldu və 2013-cü ilə qədər vəzifədə qaldı. Ümumi 2013-ci ildə edilən seçki PML (N) sanki bir üstünlüyə çatdı. Bunun ardınca, Nevaz Şərif, on dörd illik uğursuzluqdan sonra üçüncü dəfə, demokratik bir keçid dövrünə qayıdaraq Baş nazir seçildi. 2017-ci ilin iyul ayında, Nemaz Şərif, baş nazir vəzifəsindən istefa verməyə məcbur edən Panama sənədlərinin sızması nəticəsində ortaya çıxan korrupsiya ittihamlarından sonra istefa verməyə məcbur oldu.
Artur Lüis
Vilyam Artur Lüis — Böyük Britaniya iqtisadçısı. 1979-cu ildə Teodor Şultsla birlikdə İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı almışdır.
Həyatı
Artur Lüis 1915-ci ildə o dövrdə Böyük Britaniyanın müstəmləkəsi olan Sent-Lüsiyanın mərkəzi Kastrisdə anadan olub. İngiltərədə yerləşən London İqtisadiyyat məktəbindən 1937-ci ildə məzun olaraq diplom almışdır. Artur Lüis 1940-cı ildə doktorluq dərəcəsinə yüksəlmişdir. Artur Lüis əvvəlcə Mançester Universitetində müəllim olaraq işləmiş, sonralar isə yeni yaradılan Karib Universitetinə rektor olaraq təyin olunmuşdur. 1970-ci ildə Karib Dövlət Bankına direktor təyin olunmuşdur. 1963–1991-ci illərdə ABŞ-nin Prinston Universitetində professor olaraq işləmişdir. 15 iyun 1991-ci ildə Barbadosun Brictaun şəhərində ölmuşdür. Məzarı Sent-Lüsiyada öz adını daşıyan kollecin həyətindədir. Uzun müddət işlədiyi Mançester Universitetində xatirəsinə bir bina tikilmişdir.
Murad Gəray bəy Tlexas
Tlexas Murad Gəray — hərbi xadim, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti ordusunun general-mayoru. Əslən çərkəzdir.
Həyatı
Mixail artilleriya məktəbini bitirdikdən sonra Rusiyanın bir sıra bölgələrində xidmət etmişdi. Tlexas milli tərkibli qoşun hissələrinin sıralarında xidmətə Müsəlman korpusunun təşkilindən sonra başlamışdı. 1918-ci il yanvarın 1-də bu korpusa qəbul edilən Tlexas 2-ci topçu briqadasının komandiri təyin olunmuşdu. Əlahiddə Azərhaycan korpusunda Tlexas topçu müfəttişi vəzifəsini icra edirdi. O, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Hökuməti tərəfındən general-mayor rütbəsinə layiq görülmüş ilk zabitlərdəndir.
Əlahiddə Azərbaycan korpusu 1918-ci il avqustun 13-də ləğv edilərkən Tlexas Azərbaycan və Türkiyə hərbi hissələrindən ibarət Qafqaz İslam Ordusu komandanlığının topçu müfəttişliyinə qəbul olunmuşdu. Hərbi Nazirlik bərpa edildikdən sonra hərbi nazir Səməd bəy Mehmandarovun ordu qərargahının formalaşdırılması ilə bağlı 1918 il 15 noyabr tarixli əmrilə Tlexas Ümumi qərargahın tərkibindəki topçu şöbəsinin rəisi təyin olundu. O, topçu hissələrinin təşkilinə, topçu əmlakının mühafızəsinə və bölüşdürülməsinə rəhbərlik edirdi. Orduda iki topçu briqadası və bir neçə əlahiddə topçu taboru təşkil olunmuşdu. Ləki stansiyasındakı mərkəzi topçu anbarı və onun Kürdəmirdəki bölməsi də topçu şöbəsinə tabe idi. S. Mehmandarovun 1918-ci il 31 dekabr tarixli əmri ilə topçu şöbəsi genişləndirilərək, Topçu idarəsinə çevriləndən sonra da Tlexas bu qurumun rəisi vəzifəsində saxlanıldı. Tlexas 1919-cu ilin yanvarında qoşun hissələrinin, hərbi idarə və müəssisələrinin ştat və maaş cədvəlini müəyyənləşdirməli olan komissiyanın tərkibinə daxil edilmiş, həmin ilin iyununda isə Gürcüstandan satın alınmalı olan hərbi texnika, silah və sursat, habelə ərzağını qəbulu komissiyasmın sədri təyin olunmuşdu. Onun rəhbərliyi ilə alınmış çoxlu top, atıcı silah, texniki ehtiyat hissələri, ərzaq üç eşelonla Azərbaycana yola salmmışdı. 1919-cu il sentyabrın 13-də Tlexas hərbi nazirin təqdimatı ilə Dövlət Müdafıə Komitəsi tərəfındon Bakı İstehkamçılar hissəsinin rəisi təyin olundu. Bu struktur Denikin təhlükəsinin mövcud olduğu dövrdə şəhərin müdafiəsini təşkil etməli və Bakıda asayişin sabitliyini qorumalı idi. Tlexas Bakının hərbi general-qubernatoru vəzifəsini də öz üzərinə götürmüşdü. Onun rəhbərliyi ilə Bakının qurudan və dənizdən müdafıəsi üçün konkret tədbirlər həyata keçirildi, şəhər ətrafında müdafıə zolaqları quruldu. S.Mehmandarovun 1919-cu il 4 dekabr tarixli əmri ilə Topçu idarəsinin rəisi vəzifəsindən azad edilən Tlexas bundan sonra bütün diqqətini yalnız Bakının müdafıəsinin və asayişin təşkilinə yönəltməli idi. 1919-cu il dekabrın 10-da Bakının hərbi general-qubernatoru vəzifəsini daha səmərəli icra etməsi üçün Tlexas Bakı istehkamçılar hissəsinin rəisi vəzifəsindən azad edildi. Aprel işğalından (27 aprel 1920) sonra həbs olunan Tlexas bolşevik Əli Bayramovun qətlində ittiham olunaraq ölümə məhkum edildi və 29 may 1920-ci ildə güllələndi.
Izıh xan
Izıh Xan - türk və altay mifologiyasında heyvan ilahı. Itıh Xan olaraq da xatırlanır. Heyvanları və xüsusilə atları, "ıdık" olaraq təbiətə salınan azad qurbanları qoruyan tanrıdır. Dağların zirvəsində yaşayır.
Etimologiya
(Iz/Id) kökündən törəmişdir. "Idık" sözündən gəlir. Salmaq, sərbəst buraxmaq mənaları vardır. Müqəddəslik və ilahilik anlayışlarını da bünyəsində saxlayar.
375 (ədəd)
Üç yüz yetmiş beş — say sistemində ədədlərdən biridir. Üç yüz yetmiş dörddən sonra, üç yüz yetmiş altıdan əvvəl gəlir.
Həmçinin bax
300 (number)
Pilsudskilər
250px|thumb|right|Pilsudski ailəsinin gerbi. Pilsudskilər — kökləri Böyük Litva knyazlığı na gedib çıxan, Reç-Pospolita və İkinci Polşa Respublikası dövründə əhəmiyyətli rol oynamış zadəgan ailəsi.
Ailə tədricən Polşa zadəganlığının da bir parçasına çevrilmişdir. Bu səbəblə də ailənin mənşəyi qeyd olunarkən Polşa və ya Polşa-Litva əsilli olaraq qeyd olunur. Ailənin ən məşhur üzvü olan Yozef Pilsudski polyak və ya Reç Pospolitalı olaraq qeyd olunurdu. Pilsudskilər adına hələ XIII əsrdə Litvanın paqan inancına sahib olduğu dövrlərdən etibarən rast gəlinir.
Nurol Holdinq
Nurol Holding A.Ş., Türkiyədə fəaliyyət göstərən holdinq təşkilatı. Şirkət ticarət, müdafiə sənayesi, tikinti, maşınqayırma, istehsal, turizm, maliyyə, texnologiya, enerji, xidmət sahələrində fəaliyyət göstərir. 1966-cı ildə Arhavi (Artvin) mənşəli Çarmıklı ailəsinin üzvü olan 3 qardaşın müştərəkliyi ilə holdinqin ilk şirkəti olan Nurol İnşaat A.Ş. qurulmuşdur. Çarmıklı ailəsinin üç üzvünün bərabər paya sahib olduğu xüsusi mülkiyyətdir. Adını Nurəddin, Erol, Oğuz adlı qardaşların adlarındakı hecalardan götürmüşdür. Şirkətlər 1989-cu ildə holdinq çətiri altında birləşdirilmişdirlər. Baş ofisi Ankaradadır. Ankaranın ən güclü konqlomeratlarından biridir.
2001-ci ildə şirkətin 35 illik yubileyinə, keçmiş baş nazir və Türkiyə prezidenti Süleyman Dəmirəl qatılmışdır. 2007-ci ildə Sabah - ATV tenderində iştirak etməklə media sektoruna daxil olmağı düşünmüşdü, lakin şirkətlərin maliyyə vəziyyətinə baxdıqdan sonra buna əleyhinə qərar verildi.
Şirkətlər
İnşaat və Öhdəlik sahəsi; Müdafiə və İstehsal sahəsi; Maliyyə sahəsi; Ticarət və Xidmət sahəsi; Turizm sahəsi;
Ağbulaq (Əhər)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 72 nəfər yaşayır (12 ailə).
Coğrafi yerləşməsi
Əhər şəhristanının Horand bölgəsinin Diglə kəndistanında, Horand qəsəbəsindən 26 km cənubda, Əhər-Kəleybər avtomobil yolunun 8 kilometrliyindədir.
Tənzimləmə Şurası (Polşa)
250px|thumb|right|Tənzimləmə Şurasının üzvləri. Tənzimləmə Şurası — Birinci dünya müharibəsi illərində bölünmüş Polşanın yarımüstəqil və müvəqqəti təyin olunmuş ən yüksək hakimiyyət səlahiyyətlərinin sahibi olan qurum. Tənzimləmə Şurası Almaniya və Avstriya-Macarıstan tərəfindən Polşa Krallığının yenidən formalaşdırılmasından sonra 1917-ci ilin sentyabrında yarandı. Şuranın yeni hökmdar və ya nümayəndə təyin olunana qədər fəaliyyət göstərməsi nəzərdə tutulmuşdu. 1918-ci ilin 7 oktyabrında Tənzimləmə Şurası Polşanın müstəqilliyini elan etdi. Daha sonra isə Şura tərəfindən Polşa Krallıq Ordusunun komandanlığı təhvil götürüldü.
Tarixi
Tənzimləmə Şurasının üzvlərinə Varşava arxiyepiskopu Kardinal Aleksandr Kakovski, Şahzadə Zdislav Lybomirski, Varşava Bələdiyyə başçısı və torpaq mülkədarı Yozef Ostrovski daxil idi. Tənzimləmə Şurası yarımüstəqil fəaliyyət göstərdiyi üçün təhsil və hüquqi məsələlərlə məşğul olmaqla məhdudlaşdırılmışdı. 7 oktyabr 1918-ci ildə Polşa müstəqilliyini elan etdi. Həmin ilin 14 noyabrından etibarən bütün səlahiyyətlər Yozef Pilsudskinin əlinə keçdi. O, 22 noyabr 1918-ci ildən etibarən Dövlət Başçısı olaraq adlandırılmağa başlandı.
Qreqor Mendel
Qreqor Yohan Mendel (Gregor Johann Mendel); (20 iyul 1822, Heinzendorf bei Odrau, Sileziya, Avstriya İmperiyası — 6 iyun 1884, Brno, Avstriya-Macarıstan) avstriya bioloq və botaniki, irsiyyət haqqındakı təsəvvürlərin inkişafında mühüm rol oynamış, genetikanın atası və İrsi əlamətlərin qanunauyğunluğunun müəllifi.
Bioqrafiya
Qreqor Yohan Mendel 20 iyul 1822-ci ildə Avstriya imperiyasının Heinzendorf bei Odrau şəhərciyində (indiki Çexiya) kəndli Anton Mendelin ailəsində doğulmuşdur. Təbiətə erkən yaşlarında maraq göstərmiş və bağbanlıq etmişdir. İki il Olmüç universitetində fəlsəfə sinifində oxuduqdan sonra, 1843-cü ildən Brnodakı Avqustin ordeninin Müqəddəs Foma monastrında Qreqor adı altında monarxlığa başlayır. 1844-1848-ci illərdə Brno ali ruhani məktəbində oxumuş və 1847-ci ildə rahib olmuşdur. Bir çox elmlərə maraq göstərərək onları öyrənmiş, bir məktəbdə yunan dilindən, hesabdan dərs demişdir. 1849-1851-ci illərdə Znoym gimnaziyasında riyaziyyatdan, latın və yunan dilinən dərslər demişdir. 1851-1853-cü ildə Vyana universitetində sitoloq Ungerin rəhbərliyi altında təbiət hadisələrini öyrənmiş, bitkilərin çalaqlaşdırılması metodları ilə maraqlanmışdir.
1854-cü ildə diplomsuz mütəxəssis olsa da Brno ali real məktəbində fizikadan və təbiətşünaslıqdan dərs demək üçün təklif almışdır. Növbəti iki biologiya imtahanından kəsilən Mendel Avqustin monastrında abbatlıq edir. Bitkilərin müxtəlif əlamətləri onda böyük maraq yaradaraq 1856-1863 illərdə monastrın baxçasında noxud bitkisi üzərində bəzi tədqiqatlar apararaq irsi əlamətlərin qanunauyğunluğunu izah edən günümüzdə "Mendel qanunu" kimi tanınan qanununun izahını vermiş olur.
8 mart 1865-ci ildə Mendel öz təcrübə və tədqiqatlarının nəticələri haqqında Brno təbiətşünaslar cəmiyyətinə hesabat verir. Onun tədqiqatları cəmiyyətin işləri ilə birlikdə "Calaq bitkiləri üzərində təcrübələr" başlığı altında dərc olunur. Brno təbiətşünaslar cəmiyyətinin jurnalı prestij və bir o qədər də məşhur deyildir. Bu qəbildən olan dərclərə yalnız mərkəzi kitabxanalarda rast gəlmək mümkün idi. 1884-cü ildə Mendelin vəfatından sonra onun bu tədqiqatları unudulur və məşhurlaşa bilmir. 1900-ci ildən başlayaraq holland Huqo De Friz, alman Karl Korrens və avstriyalı Erix fon Çermak bir-birilərindən müstəqil şəkildə nəbati tədqiqatlar apararkən Mendelin məqaləsinə rast gəlirlər və anlayırlar ki, onların apardıqları tədqiqatlar Mendelin nəticələri ilə tam üs-üstə düşür. Beləliklə mendelin dərci sağlığında ala bilmədiyi qiymətini alaraq və yayılaraq dünyanın 120 universitetinin kitabxanasına yetişmiş olur.
Mendelin kəşfinin məğzi ondan ibarət idi ki, hər bir canlı orqanizm irsi əlamətləri daşıyan, hal-hazırda gen adlandırılan əsas hissəciklərə malikdir. Bu hissəciklər vasitəsilə irsi xasiyyət və əlamətlər nəsildən-nəsilə ötürülmüş olur.
Əl-Bəri
Əl-Bəri (ər. البارئ) — Allahın adlarından biri.
O, (hər şeyi) yaradan, yoxdan var edən, (hər şeyə) surət verən Allahdır. Ən gözəl adlar (əsmayi-hüsna) ancaq Ona məxsusdur. Göylərdə və yerdə nə varsa (hamısı) Onu təqdis edib şəninə təriflər deyər. O, yenilməz qüvvət sahibi, hikmət sahibidir! (Həşr Surəsi, 24)
Yaşadığımız kainat ilə əlaqədar hər şeydə bir tarazlıq və ahəngə rast gələrik. Xüsusilə elm sahəsində yeni inkişaflar yazılıb bu günə qədər bilinməyən bir çox detal ortaya çıxdıqca, bu tarazlıq və ahəng daha da dəqiqləşməkdədir. Görünən odur ki, kainat üzərində var olan hər sistem Üstün Bir Ağlın dizaynıdır. Bu Üstün Ağlın Sahibi, hər şeyi heyrət ediləcək bir nizam içində var etmişdir. Kainatdakı hər cisim, yer üzündə yaşayan milyardlarla canlı müdhiş bir ahəng içində varlıqlarını davam etdirərlər. Təbiətdəki nizam heç bir şəkildə pozulmaz və milyonlarla ildir son dərəcə sabit bir şəkildə davam edər.
Yalnız dünya üzərindəki həyatı araşdırdığımızda belə heyrət ediləcək bir çox detalla qarşılaşarıq. Ətrafımız, fərqində olduğumuz və ya olmadığımız, saysız yaradılış dəlili ilə doludur. Məsələn: havadakı qazların qarışığı bütün canlıların həyatlarını davam etdirə bilməsi üçün ən əlverişli şəkildə nisbətlənmişdir. İnsanlar və heyvanlar yaşaya bilmək üçün oksigen alıb, karbon 4 oksid verərlər. Ancaq bu əməliyyat dayanmadan davam etdiyi halda havadakı oksigen miqdarı azalıb, karbon 4 oksid miqdarı artaraq mövcud tarazlığı pozmaz. Çünki bu nöqtədə çox incə bir nizam var edilmişdir; insanların və heyvanların tərsinə bitkilər, həyatlarını davam etdirərkən karbon 4 oksid alıb, oksigen verərlər. Bu səbəbdən insanların və heyvanların aldığı oksigen, bitkilər vasitəsiylə təkrar qaytarılır və dünyadakı tarazlıq qorunur.
Şübhəsiz bu nümunə dünya üzərində görə biləcəyimiz yaradılış dəlillərindən yalnız biridir. Gərək mikro, gərəksə makro aləm araşdırıldığında bunun kimi saysız nümunəylə qarşılaşmaq mümkündür. Əgər kainat və kainatla yanaşı dünya üzərindəki canlılıq varlığını davam etdirə bilirsə, bu, Üstün Ağıl Sahibi, hər şeyin Yaradıcısı olan Rəbbimizin 'hər şeyi bir-birinə uyğun olaraq yaratması' ilə mümkündür. Allah bir ayəsində belə buyurmaqdadır:
Mənası
Əşyaları müxtəlif surətlərdə, bir-birindən fərqli, qüsursuz, bənzərsiz yaradan deməkdir.
"Yeddi göyü (bir-birinin üstündə) qat-qat yaradan da Odur. (Ey insan!) Sən Rəhmanın yaratdığında heç bir uyğunsuzluq görməzsən. Bir gözünü qaldırıb (səmaya) bax, heç orada bir yarıq (çatdaq, nöqsan) görə bilərsənmi?!".
Vücudumuza nəzər yetirdikdə asanlıqla bütün orqanlarımızın necə ahəngli yaradıldığının şahidi ola bilərik. Hətta, hər insanın barmaq izi bir-birindən fərqli yaradılmışdır. Kainatın özbaşına mövcud deyil, Onun Yaradıcısının olduğunu anlaya bilməyimiz üçün bunlar kifayətdir.
"əl-Xaliq" ilə "əl-Bəri" adlarının mənaları arasında az fərq vardır. Məsələn, insanın yaradılışında bu adların təzahürünü müqayisə etsək, əl-Xaliq - insanı yoxdan var edən, əl-Bəri - ona əl, göz, üz və s. orqanlar yapan deməkdir.
Bu ad Qurani-Kərimin "əl-Həşr" surəsinin 24-cü, "əl-Bəqərə" surəsinin isə 54-cü ayəsində keçmişdir.
Mənbə
Hazırladı: Güney Həsənova, "Cəmiyyət və Din" qəzeti, 2010-cu il.
Mirzə Həsən xan Vüsuqəddövlə
VÜSUQÜDDÖVLƏ Mirzə Həsən xan Mirzə İbrahim xan oğlu (1874–1950) — İran dövlət xadimi. Baş nazir.
Həyatı
Dəfələrlə Məclisin deputatı seçilmiş, müxtəlif nazir vəzifələri daşımışdır. 1916–1917-ci il və 1918–1920-ci illərdə İranın baş naziri olmuşdur. 1919-cu ilin iyununda Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin nümayəndə heyətini qəbul etmiş. iki dövlət arasında dostcasına sıx münasibətlərin qurulacağına əminliyini bildirmişdir. Vətənə yola düşməzdən əvvəl Vüsuqüddövlə nümayəndə heyətini yenidən qəbul etmiş, İranın öz sərhədlərini Azərbaycan, Türküstan və digər ərazilər hesabma genişləndirmək niyyəti barədə İran nümayəndə heyətinin Versal konfransındakı bəyanatına münasibətini açıqlayaraq, ölkəsinin belə bir fıkri olmadığını bildirmişdi. Versal nümayəndə heyətinə protest göndərilərək, bu qeyri-dəqiq xəbərin təkzib olunması tapşırılmışdı. Vüsuqüddövlə hər iki dövlət üçün dostluq, qarşılıqlı əlaqə və çiçəklənmə dövrünün başladığına əminliyini bir daha vurğulamışdı.Vüsuqüddövlə hökuməti Versaldakı nümayəndə heyətinə konfransda Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin suverenliyini dəstəkləmək barədə teleqram göndərmişdi. 1920-ci il martın 20-də, bolşevik işğalının yaxınlaşdığı şəraitdə, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti ilə İran arasında sülh və dostluq haqqında müqavilə bağlandı. Vüsuqüddövlə hökuməti Azərbaycanın müstəqilliyini de-yure tanıdı.Tərəflər dostluq, iqtisadi əlaqələrin yaradılması və inkişaf etdirilməsi, Tehranda Azərbaycan, Bakıda isə İran səfirliyinin açılması haqqında öhdəliklər götürdülər. Vüsuqüddövlə hökuməti 1919-cu il avqustun 9-da İngiltərə ilə saziş bağlamışdı. Həm ölkə daxilində, həm də xaricdə kəskin əks-reaksiya doğurmuş İngiltərə-İran sazişinin bağlanması Cənubi Azərbaycanda genişlənən milli azadlıq hərəkatına yeni təkan vermişdi. 1920-ci il Təbriz üsyanı nəticəsində iyunun 25-də Vüsuqüddövlə istefaya çıxmağa məcbur olmuş, 1921-ci ildə saziş ləğv edilmişdi.
Tofiq Oğuz
Tofiq Oğuz (tam adı: Tofiq Qafar oğlu Rzayev; ) — Qarabağ müharibəsi vaxtı mövcud olmuş Azərbaycan Qarabağı batalyonunun komandiri.
Haqqında
Tofiq Rzayev 19 yanvar 1945-ci ildə Oğuz rayonunun Yaqublu kəndində anadan olub. Yaqublu kənd orta məktəbini bitirdikdən sonra 2 il Sumqayıt Texnologiya Texnikumunda oxuyub, daha sonra Rusiyanın Sankt-Peterburq şəhərində hərbi xidmət keçmişdir. Xidmətini başa vurduqdan sonra Bakı Ali İdman məktəbində ali təhsil alıb və sambo üzrə idman ustası adını qazanıb. Hələ gənc yaşlarında idmana olan böyük marağı onu Azərbaycanda sambonun banisi İsmayıl Əhmədovun sinfinə gətirib çıxardıb. 1961-1962-ci illərdə Azərbaycanda gənclər arasında keçirilən yarışlarda birinci yerin sahibi olub. Bununla kifayətlənməyən Tofiq Oğuz ölkə hüdudlarında da sambo üzrə nailiyyətlər əldə edib. SSRİ idman ustası adını alan, beynəlxalq dərəcəli hakim kimi Ümumittifaq yarışlarında, turnir və çempionatlarda Azərbaycanı təmsil edib. Uzun illər Bakı və Sumqayıtda müəllim işləyib, daha sonra öz elinə, obasına qayıdaraq burada rayon rəhbərliyinin diqqətini cəlb edib və Oğuz Rayon İdman Komitəsinin sədri vəzifəsinə təyin olunub. Vətənini azad və müstəqil görmək istəyən Tofiq Oğuz 1988-ci ildə başlayan milli azadlıq hərəkatının fəallarından biri olub, siyasi meydana atılıb, ətrafına hərəkat tərəfdarlarını toplamağı bacarıb və AXC-nin Oğuz Rayon Şöbəsinin liderinə çevrilib. Elinə obasına bağlı olan Tofiq Rzayev Oğuz rayonunun adını özünə təxəllüs götürüb.
Şəxsi həyatı
1988-ci il iyunun 18-də Güləsər Hüseynova ilə ailə həyatı qurub. Polad və Qafar adlı oğlu, Nüşabə adlı qızı var. Polad və Qafar hal-hazırda hərbçi olaraq fəaliyyət göstərirlər.
Hərbi xidməti
1989-cu ildə AXC dövlət qeydiyyatına alındıqdan sonra könüllülərdən ibarət dəstə Ermənistanla sərhəd kəndlərimizin müdafiəsində dayanır. Ermənilərin Qarabağ iddialarının açıq müstəviyə keçməsi və 1990-cı ilin 20 yanvar faciəsi Tofiq Oğuzu Şuşaya gətirib çıxarır. O, öz istəyi ilə Oğuz Rayon İdman Komitəsinin sədri vəzifəsindən istefa verərək Şuşada yaratdığı Azərbaycan Qarabağı batalyonunun komandiri olur. Şuşanın işğalından əvvəl Şuşada yerləşən ən iri batalyonlardan biri olan 500 nəfərlik Azərbaycan Qarabağı batalyonunun batalyon komandiri Tofiq Oğuzun sağ qalıb-qalmaması haqda heç bir məlumat yoxdur. Sonuncu dəfə Laçın dəhlizində başından yaralı vəziyyətdə görünüb.
Kuban çayı
Kuban çayı — Şimali Qafqazın Qaraçay-Çerkesiya və Adıqe respublikaları, Stavropol və Krasnodar diyarları ərazisindən axan çay.
Kuban Şimali Qafqazın iki böyük çayından biridir. O birisi Terekdir. Başlanğıcını, Elbrus dağının cənub-qərb ətəyindəki buzlaqlarda qaynaqlanan Üçkulan və Ullukam qollarının birləşməsindən götürür. Kuban çayının uzunluğu 870 km, Ullukamla birlikdə 900 km. Hövzəsinin sahəsi 57900 kv.km. Temrük şəhəri yanında, Petruşin adlanan əsas qolu ilə Azov dənizinə tökülür. Kazaçiy yerik və Perevoloka qolları ilə suyunun bir hissəsini Axtanizovski limanına və duzsuzlaşdırma kanalı vasitəsi ilə Qızıldaş limanına axıdır. Azov dənizinə 116 km qalmış, böyük qolu - Protoka - sağa ayrılır və Açuyevo qəsəbəsi yanında Azov dənizinə tökülür. Ümumi çoxillik axımının orta həcmi 13,5 kum/m. Çayın suyu çox bulanıqdır. Çay Azov dənizinə 8 mln. ton lil və 3 mln. ton əridilmiş duzlar gətirir. Suyun minerallaşması yuxarı axarında aşağıdır(50-200 mq/l), orta və aşağı axarında (200-350 mq/l). Sərt lil hesabına Kubanın 4300 kv.km sahəsi olan mənsəbi yaranıb. Bu ərazilərdə əsasən qamışlıqlar və limanlar çoxdur. Kubanın qidalanması qarışıqdır - qar-buzlaq, yağış və qruntdan. Axımı əsasən yayda olur, daşqın vaxtı. Suyun səviyəsi və məsrəfi il ərzində xeyli tərəddüd edir. Buzlaşması 1-3 aydır. Kuban - alp, dağ-meşə, meşə-çöl və çöl zonalardan axır. Yuxarı axarında, dar dağ dərələrindən sürətlə axan tipik dağ çayıdır. Orta və xüsusən aşağı axarında bir neçə terassalı geniş vadisi var. Burada çayın çoxsaylı əyri döngələri olduğuna görə çay öz sahilini sürətlə yuyub aparır. Kubanın hövzəsi simmetrik deyil, demək olar ki bütün qolları sol tayındadı. Əsas qolları(yuxarılardan başlayaraq) - Teberda, Malıy(Kiçik) Zelençuk, Bolşoy(Böyük) Zelençuk, Urub, Laba, Belaya(Ağ), Pşiş, Psekups, Afips. Kuban çayının və onun qollarının axımının tənzimlənməsi üçün hövzəsində su anbarları var: Tşikskoye, Şapsuqskoye, Varnavinskoye, Krükovskoye, Oktyabrskoye, Şendjiyskoye. Kubanın özündə tutumu 3,1 mlrd. kub/m olan Fedorovskiy su qovşağı və Kranodar su anbarı tikilib. Kubanın suları Stavropol və Krasnodar diyarlarının suvarılması üçün (Kuban-Eqorlık, Kuban çəltik və Petrov-Anastasiyev suvarma sistemləri) istifadə olunur. Kuban 300 km məsafədə gəmiçilik üçün yararlıdır. Zəngin balıq ehtiyatı var(nərə, sterləd, ağ balıq, şemaya, yayın). Kubanın qollarında bir sıra su elektrik stansiyası tikilib. Çayın sahilində, Krasnodar diyarı daxilində bir sıra yaşayış məntəqəsi var: Armavir, Kropotkin, Üst-Labinsk, Krasnodar, Temrük və başqaları.
Böyük Britaniyanın Antarktika əraziləri
Böyük Britaniyanın Antarktika əraziləri — Antarktika ərazisində yerləşən və sahəsi 1,709 milyon km² əraziyə malik bölgəni əhatə edir. Bu əraziyə Britaniya iddia edir. 20° - 80° qərb uzunluqları arasında və 60°Cənub enliyindən Cənub qütbünə qədər olan əraziləri nəzərdə tutur.
Britaniya 1908-ci ildə əraziyə iddia qaldırmışdır. İlk əvvəllər Folklend adaları asılı əraziləri adlı ərazinin tərkibinə daxil idi. Hazırda isə asılı əraziyə Cənubi Şetlend adaları, Cənubi Orkney adaları, Antarktik yarımadası, Ueddell dənizi sahilləridə daxil olmaqla Cənub qütbünə qədər uzanır.
1 dekabr 1959-ci il Vaşınqtonda imzalanmış və 1961 ilin 23 iyunda qüvvəyə minən Antarktika haqqında konvensiyaya görə 60°Cənub enliyindən cənubda yerləşən ərazilərə olan ərazi iddiaları dondurulur. Bölgə silahsız zona elan edilir. Burada faydalı qazıntəların istifadəsi qadağan edilir. Elmi məqsədlər üçün isə açıq elan edilir.
IV bəndə əsasən Britaniya bölgəyə olan iddiası qorunur. Bununla belə bu ərazilər Çili və Argentinanın iddia əraziləri ilə kəsişir.
Antarktik yarımadası və yaxınlığında yerləşən adalar insanların yaşayışı üçün əlverişlidir. Burada qütb stansiyaları fəaliyyət göstərir. Dekabrdan fevrala qədər yarımada və ətraf adalarda 3 min insan yaşayır. Onların böyük hissəsi Böyük Britaniya vətandaşlarıdır. Qışda isə 500-700 nəfər elmi işçi stansiyalarda yaşayır. Daimi əhalisi yoxdur. Turizm ancaq yay ayları mümkün olur.
Kələdəhnə
Kələdəhnə — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Typhlodromips nestorus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Lamon adası
Lamon adası — Frans-İosif Torpağı arxipelaqı daxil olan ada. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisinə daxildir.
Yerləşməsi
Lamon adası arxipelaqın cənubunda yerləşir. Adadan uzunluğu 1,33 km təşkil edir. Adada göl və axar yoxdur.
Şotland qütb araşdırmaşısı Ceyms Lamontun şərəfinə adlandırılmışdır.
Açıq dənizdə yerləşən adanın sahillərini Barens dənizinin suları yuyur. Sahillərində dərinlik 20 metrdir
Ağbulaq (Sərab)
Ağbulaq - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Sərab şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 110 nəfər yaşayır (27 ailə).
Coğrafi yerləşməsi
Sərab şəhristanının Mərkəzi bölgəsinin Yengicə kəndistanında, Sərab şəhərindən 15 km şimal-qərbdə, Sərab-Təbriz dəmir yol xəttinin 7 kilometrliyindədir.
Coreopsis stillmanii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Keşikçi (film, 1990)
Məzmun
Siyasi satira olan film Qorbaçov dövrünün Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi haqqındadır.
Film haqqında
Cizgi filmi Belarus Animasiya Mərkəzinin sifarişi ilə çəkilmişdir.
Marvin Gey
Marvin Pents Gey, kiçik ( 2.4.1939 — 1.4.1984) — amerikalı müğənni, aranjemançı, bəstəkar və prodüser. Stivi Uanderlə birlikdə müasir ritm-ənd-blyuz musiqisinin ilk ifaçılarından biridir. 45 illiyinə bir gün qalmış ailə münaqişəsi zəminində atası tərəfindən odlu silahla qətlə yetirilmişdir.
1960-cı illərdə Marvin "How Sweet It Is (To Be Loved By You)" və "I Heard It Through the Grapevine" mahnıları və Meri Uells və Temmi Terrel ilə oxuduğu duetlərlə "Motown Records" səsyazma şirkətinin səsinə çevrildi. Sonradan o, "Motaunun şahzadəsi" və "Soulun şahzadəsi" ləqəblərini qazandı. 1970-ci illər ərzində o, "What's Going On" və "Let's Get It On" konsept-albomlarını buraxmış və "Motown"da öz prodüser şirkətinin buxovlarından azad olan ilk sənətçi olmuşdu. 1982-ci ildə o, "Sexual Healing" və "Midnight Love" albomlarını buraxmış, birinci albom həmin il Qremmi mükafatına layiq görülmüşdü.
Marvin Gey 45 yaşının tamam olmasından bir gün əvvəl, 1 aprel 1984-da ailə mübahisəsi zamanı atası tərəfindən öldürüldü. Marvin Gey ölümündən sonra da bəzi mükafatlara layiq görülmüş, o cümlədən 1987-ci ildə Rok-n-Rol Şərəf Zalına daxil edilmiş və 1996-cı ildə isə "Ömürboyu uğurlarına görə" Qremmi mükafatı ilə mükafatlandırılmışdır.
Bəsit (islam)
Əl-Bəsit (ər. الباسط) — Allahın adlarından biri.
Allah yolunda (könül xoşluğu ilə halal maldan) yaxşı borc verən kimdir ki, (Allah da) onun mükafatını (əvəzini) qat-qat artırsın?! Allah (kimisini) sıxıntıya salar (ruzisini azaldar), (kimisinin də) ürəyini açar (bol ruzi verər). Siz (dünyada gördüyünüz işlərin əvəzini almaq üçün) Onun hüzuruna qaytarılacaqsınız. (Bəqərə Surəsi, 245)
Bu mövzuda Quranda verilmiş bir çox nümunə vardır. Məsələn:  Musa və ona tabe olan İsrailoğulları, Fironun zülmü səbəbiylə yurdlarından çıxmaq məcburiyyətində qalmışlar. Ancaq Firon arxalarını buraxmamış və tutmaq üçün ordusuyla birlikdə onları izləmişdir. Bu qaçış əsnasında Fironun ordusu ilə dəniz arasında qalan İsrailoğulları 'həqiqətən tutulduqlarını' sanmışlar. Lakin Allah  Musanın duasına qarşılıq, bir möcüzə göstərərək dənizi yarmış və İsrailoğullarını Fironun zülmündən qurtarmışdır. Üstəlik bunun ardından Fironu və ordusunu yox etmiş, onların çıxdıqları yerlərə İsrailoğullarını varis etmişdir.
Şübhəsiz, Allahın vədi bütün inanan qulları üçün, hər dövrdə etibarlı olmuşdur və olacaq. Bir ayədə belə xəbər verilər:
Həqiqətən, Rəbbin istədiyi şəxsin ruzisini artırar da, azaldar da. Doğrudan da, O Öz bəndələrinin halından xəbərdardır, (hər şeyi) görəndir! (İsra Surəsi, 30)
Mənası
"Bəndələrini sınağa çəkmək, çətinlikdən xilas etmək, rəhmət üçün xəzinələrinin qapısını açan, onların etdiklərinin qarşılığında qat-qat verən" mənasını daşıyır.
Bu iki ad birlikdə deyilməlidir. Çünki həyat həmişə düz xətt üzrə davam etmir. Onun yoxuşları olduğu kimi, enişləri də var. İnsan tez-tez problemlərlə rastlaşa bilər. Lakin Allaha inanan insan bilməlidir ki, Rəbbi nə çətin, nə də xoşbəxt anlarında onu tək qoymaz. Buna görə də çətinliklə üzləşdikdə səbirli olmalı, problemləri həllini tapdıqda şükür etməyi bacarmalıdır.
Həzrət Peyğəmbərdən (s) nəql edilən hədislərdən birində deyilir: "Mömin insanın vəziyyəti nə qədər təəccüblüdür. Hər işi onun üçün bir xeyirdir. Bu vəziyyət başqasına deyil, sadəcə möminə xasdır: ona məmnun olacağı bir şey gəlsə, şükür edər, bu isə xeyirdir; bir zərər gəlsə səbir edər, bu da xeyirdir".
Allah-Təala sonsuz qüdrəti ilə hər şeyi əhatə etmişdir. Kasıb ikən zənginləşdirən, xəstə ikən sağaldan, güclü ikən zəiflədən, yüksək məqamda ikən mərtəbəsini aşağı salan Odur. Dünya imtahanının mənası da bundadır.
Qurani-Kərimdə buyurulur: "Həqiqətən, Rəbbin istədiyi şəxsin ruzisini artırar da, azaldar da. Doğrudan da, O Öz bəndələrinin halından xəbərdardır, (hər şeyi) görəndir!" .
376 (ədəd)
Üç yüz yetmiş altı — say sistemində ədədlərdən biridir. Üç yüz yetmiş beşdən sonra, üç yüz yetmiş yeddidən əvvəl gəlir.
Həmçinin bax
300 (number)
Typhlodromips pederosus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Ağbulaq (Molla Yaqub)
Ağbulaq — İranın Şərqi Azərbaycan ostanında kənd. .
Coğrafi yerləşməsi
Sərab şəhristanının Mərkəzi bölgəsinin Molla Yaqub kəndistanında, Sərab şəhərindən 25 km cənub-qərbdə, Sərab-Ərdəbil avtomobil yolunun 7 kilometrliyindədir.
Mikrokompüter
Mikrokompüter (ing. microcomputer, ru. микрокомпьютер) — bir mikroprosessor vasitəsilə hazırlanan mərkəzi prosessor (CPU) ilə təchiz olunmuş, kiçik və nisbətən ucuz bir kompüterdir. Kompüter həmçinin yaddaş və giriş-çıxış (G/Ç) dövrəciklərini daxil edən elektronika qurğularını da əhatə edir və onlar bir nəzarət panelində (PCB) quraşdırılır. Mikroprosessorlara malik mikrokompüterlər, 1970-ci və 1980-ci illərdə güclü mikroprosessorların ortaya çıxması ilə məşhur olmuşdur. Bu kompüterlərdən əvvəl olan böyük və bahalı mainframe və minikompüterlər ilə müqayisədə çox daha böyük və bahalı idi. Bir klavyatura və ekranla (giriş və çıxış üçün) təchiz edildikdə bir çox mikrokompüter şəxsi kompüterlər ola bilir. Mmikrokompüter bir nəzarət sistemi kimi istifadə edildikdə giriş və çıxış qurğularına sahib olmayabilir.
"Mikro" qısaldılması 1970-ci və 1980-ci illərdə çox yayğın idi, ancaq sonralar istifadədən çıxmışdır. Mikrokompüter termininin yayğın istifadəsi minikompüterin təqdim edilməsindən sonra başlamışdır, hərçənd ki, Isaac Asimov əvvəlcədən, 1956-cı ildə "The Dying Night" adlı qısa hekayəsində (o ilin iyul ayında The Magazine of Fantasy and Science Fiction dərc olunmuşdur) bu termini istifadə etmişdir. Mikrokompüter minikompüterin CPU-sunu təşkil edən bir çox ayrı komponentləri, bir bütün formada mikroprosesor çipi ilə əvəz edir.
1973-cü ildə Fransanın Institut National de la Recherche Agronomique (INRA) qurumunun kənd təsərrüfatı higrometriyasını ölçə bilən bir kompüterə ehtiyacı var idi. Bu tələbi cavablandırmaq üçün Fransız mühəndis heyəti, R2E kompüter texnologiya şirkəti ilə bağlı olaraq İnkişaf İdarəsinin rəhbəri olan François Gernelle tərəfindən, ilk mövcud mikroprosesorlu mikrokompüter olan Micral N-i yaratdı. Eyni ildə şirkət patentlərini, mikrokompüteri təsvir edən "Micro-ordinateur" termini ilə təqdim etdi, bu da mikroprosesorla təmin edilmiş bir elektronik maşını təyin edirdi.
2000-ci illərin əvvəllərində "mikrokompüter" ifadəsinin günlük istifadəsi (xüsusilə "mikro" ifadəsi) 1980-ci illərin ortasındakı zirvəsindən daha aşağı səviyyədə olmağa başladı. Bu termin ən çox populyar birləşmiş 8-bit ev kompüterləri (məsələn, Apple II, ZX Spectrum, Commodore 64, BBC Micro və TRS-80) və CP/M əsaslı mikrokompüterlərlə əlaqədar olur.
Hər gün istifadədə olan söhbət dilində "mikrokompüter" termini nisbətən "şəxsi kompüter" və ya "PK" termini tərəfindən əvəzlənmişdir ki, bu da bir neçə insanın istifadə etməsi üçün hazırlanmış bir kompüteri göstərir və bu termin ilk dəfə olaraq 1959-cu ildə təsis edilmişdir. IBM ilk olaraq "şəxsi kompüter" terminini, işinə kiçik biznes bazarına hədəf götürülmüş CP/M əsaslı mikrokompüterlərdən fərqli olaraq IBM PC-ni fərqləndirmək üçün təşkil etmişdir. Lakin çıxışından sonra IBM PK və termin geniş şəkildə təqib edildi. Birləşən hissələr çox istehsalçı üçün əlçatan idi və BIOS geri mühəndislik olaraq yenidən yaradıldı. IBM PK uyğunluğuna malik "klonlar" yayğınlaşdı və "şəxsi kompüter", xüsusilə "PK" termini əhalinin yaddaşında qalmağa başladı.
Qırxbulaq (Şəki)
Qırxbulaq (əvvəlki adı: Vayvay) — Azərbaycan Respublikasının Şəki rayonunun Orta Zəyzid kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ saylı Qərarı ilə Şəki rayonunun Orta Zəyzit kənd inzibati-ərazi vahidi tərkibindəki Vayvay kəndi Qırxbulaq kəndi adlandırılmışdır.
Toponimikası
Kəndin əvvəlki adı Qırbulaq olmuş, bir müddət Vayvay adlandırılmış, sonra tarixi adı bərpa olunmuşdur.