cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sosial xərclər
Azərbaycan Respublikasının dövlət büdcəsinin xərclərinin təsnifatı
bölünür. İqtisadi məzmunundan asılı olaraq büdcə xərcləri cari və əsaslı xərclərə bölünür. Büdcənin cari xərcləri. Büdcə xərclərinin əsas hissəsini cari xərclər təşkil edir. Cari büdcə xərcləri dövlət hakimiyyəti orqanlarının, yerli özünüidarəetmə orqanlarının,büdcə idarələrinin cari fəaliyyətini təmin etmək, habelə başqa büdcələrə və iqtisadiyyatın ayrı-ayrı sahələrinə dotasiya, subsidiya və subvensiya, qrantlar formasında yardim etmək və s. üçün nəzərdə tutulur. Cari xərclərə malların (işlərin və xidmətlərin) satın alınması, əmək haqqı, əmək haqqına üstəlik, Dövlət Sosial Müdafiə fonduna ayırmalar, daxili və xarici dövlət borcları üzrə ödənişlər və əsaslı xərclərə aid edilməyən digər büdcə xərcləri daxildir. Büdcənin əsaslı xərcləri- İnnovasiya və investisiya fəaliyyətinin maliyyələşdirilməsinə yönəldilir. Bu xərclərə aşağıdakılar daxildir:
İsmayıl Seragəldin
İsmayıl Seragəldin (d. 1944-cü il Giza) — İsgəndəriyyə kitabxanasının təsisçi direktoru, həmin kitabxananın tədqiqat institutu və muzeyinin direktorlar şurasının sədri, bir sıra akademik, elmi, beynəlxalq müəssisələrinin məşvərətçi komitələrinin üzvü, yaxud sədri, o cümlədən də Nizami Gəncəvi Beynəlxalq Mərkəzin in həmsədri, AMEA A.A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutu nun fəxri doktoru.
Həyatı
1944-cü ildə Misir Ərəb Respublikasının Giza şəhərində anadan olub.
Senecio reticulatus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Kiçik kompüter sistemləri interfeysi
thumb|SCSI Kiçik kompüter sistemləri interfeysi (SCSI, Small Computer System Interface) – Amerika Milli Standartlar İnstitutunun (American National Standarts Institute, ANSI) X3T9.2 komitəsinin müəyyənləşdirdiyi yüksəksürətli paralel interfeys standartı. SCSI interfeysindən kompüteri periferiya qurğuları ilə (məsələn, sərt diskləri və printerləri), eləcə də lokal şəbəkədə başqa kompüterlə əlaqələndirmək üçün istifadə olunur. SCSI interfeysi ilə kompüterə 6 periferiya qurğusu, o cümlədən sərt disklər, CD-ROM disksürənləri, skanerlər, əlavə sərt disklər və əlavə CD-ROM disksürənləri qoşmaq olar.
Rədd edilənlər salonu
Rədd edilənlər salonu — əsasən Paris Salonunda sərgilənməkdən imtina edilən tabloların sərgiləndiyi salon. Salon rəssamların etirazlarından sonra 1863-cü ildə III Napoleonun göstərişi ilə yaradılmışdır.
Zelda Vilyams
Zelda Rae Vilyams — ABŞ aktrisası.
Neftçi Fərqanə FK
Neftçi (Fərqanə) — Özbəkistanın futbol klubu
Tarixi
1962-ci ildə yaranıb.
Daylaqlı
Daylaqlı (əvvəlki adı: Əzizbəyov) — Azərbaycan Respublikası Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şahbuz rayonunda kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 1 mart 2003-cü il tarixli, 423-IIQ saylı Qərarı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şahbuz rayonunun Sələsüz kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Əzizbəyov kəndi Daylaqlı kəndi adlandırılmışdır.
Gömür (Şahbuz)
Gömür kəndi — Azərbaycan Respublikası Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şahbuz rayonunda kənd.
Melanxoliya
200px|thumb|right|Melanxoliyanı təsvir edən bir tablo
Gömür (Şahbuz)
Tarixi
Adı mənşəcə, türk sözü olub "gömmək", "basdırmaq" mənasını verir. Başqa bir bənzər versiyaya görə isə "Göy ömür" mənasındadır.
Daylaqlı
Əhalisi
Əhalisi 405 nəfərdir.
Salis Məmmədov
Salis Məmmədsani oğlu Məmmədov — "Şəkinin səsi" və "İpəkçi" qəzetlərinin həmtəsisçisi və baş redaktoru, Azərbaycan Respublikasının əməkdar jurnalisti (23.10.1991).
Melanxoliya
right|thumb|150px| Temperament tiplərinə Hippokratın verdiyi [[fleqmatik, Xolerik, sanqvinik və melanхоlik adları, şəkildə sadalanma soldan sağa istiqamətlənmişdir]]
Salis Məmmədov
Həyatı
Salis Məmmədov 1 iyul 1932-ci ildə Nuxa (indiki Şəki) şəhərində anadan olmuşdur. 1948-ci ildə Nuxa radio məlumatları redaksiyasında məlumatçı kimi əmək fəaliyyətinə başlamış və 1951-ci ilə - Nuxa radio verilişləri redaksiyası ləğv edilənədək orada işləmişdir.
Melanxoliya
Melanxoliya — dərin bir kədərin içində hüznlü, əziyyət çəkən, tənha, ümidsiz bir insanın olduğu vəziyyətdir. Melanxolik insanlar xoşbəxt deyillər. Tənhalığı, cəmiyyətdən uzaqlaşmağı və insanlarla soyuq münasibətdə olmağı seçirlər. Digər insanlarla yaxın münasibətdə olmaqdan qaçarlar. Həyatı boş və mənasiz görürlər. Kədər, qəm, narazılıq və dəyərsizlik duyğuları içində olurlar. Melanxoliya depressiyaya çevrilə bilər və ağır depressiyanın nəticəsində özünə qəsdlə də nəticələnə bilər.
Salis Məmmədov
Həyatı
1952-ci ildən "Nuxa fəhləsi" qəzeti redaksiyasında, 1962-ci ildən isə Nuxa rayonlararası "Lenin bayrağı" qəzetində ədəbi işçi olmuşdur. 1959-cu ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsinin qiyabi şöbəsinə daxil olmuş, 1965-ci ildə oranı bitirmişdir. Tələbəlik illərində onun vasitəçiliyi ilə Bəxtiyar Vahabzadənin "Gülüstan" poeması "Nuxa fəhləsi" qəzetində nəşr edilmişdir.
Melanxoliya
Melanxolik insan dinc ola bilmək üçün, sakit bir həyat keçirə bilmək üçün təkliyi seçir. Ancaq tək olanda da həyatla və insanlarla olan münasibətlərini hər zaman düşünmək və analiz etmək, özünü günahlandırmaq, varlığının səbəbini axtarmaq kimi səbəblərə görə heç vaxt dincliyi tapa bilmir. Darıxmaqları, sıxılmaqları heç vaxt bitməz.
Salis Məmmədov
Həyatı
1965-ci ilin aprelində Nuxa şəhər partiya komitəsi bürosunun qərarı ilə Nuxa İpək Kombinatının "İpəkçi" qəzetinə redaktor təyin edilmiş və 2009-cu ilin yanvar ayına qədər - 44 il bu qəzetin redaktoru olmuşdur. 1990-cı ilin dekabrında "İpəkçi"nin ənənəvi təsisçilərindən imtina etmiş və bu qəzeti "Şəki İpəkçilərinin Açıq Tribunası" elan edərək, qəzetin başlığı üstündəki V.İ.Lenin tərəfindən deyilmiş və Sovet mətbuatının atributu olan "Bütün ölkələrin proletarları birləşin!" şüarını yığışdırmışdır. Bu, həmin vaxta qədər Azərbaycanda analoqu olmayan, SSRİ-də isə yalnız nadir təsadüf edilən hadisə idi.
Melanxoliya
Mövcud olduğu dünyaya və cəmiyyətə ayaq uydura bilmədiyini hiss edər. Bu vəziyyət bəzən onu hüzünləndirir, bəzən isə məmnunluq hissi verir. Hadisələrin, həyatın içində olmaqdansa heç bir çıxarsız, heç bir məqsədsiz bir tamaşaçı və nəzarətçi kimi kənarda qalmağı üstün tutur. Bitməyən sıxıntısı, həmişə boşluqda olmağı və hüznü onu heç çıxa bilməyəcəyi kədərə boğa bilər. Kədərini bəzən gülərək (Demokritos), bəzən ağlayaraq (Heraklitos), bəzən də susaraq (Hölderlin) üzə vururlar. Melanxolik insan həssasdır. İnsanlarla yaxşı münasibətlər qurmaq istəyə bilər. Ancaq təbii olmayan, süni münasibətlər, "saxta" kimliklər, maskalar, kobud, düşüncəsiz davranışlarla rastlaşanda qurmaq istədiyi münasibətdən əl çəkib, "öz qabığına" çəkilə bilər. Nə vaxtsa təbii, səmimi, ruhunu oxşayıb, onu "qabığından" çıxardacaq insanlarla qarşılaşmağı ümid etmək istər, amma ümidsizdir, çünki insan yaşadığı cəmiyyətdə belə insanların varlığından şübhəlidir. Düşünür ki, bir-birinə güvənməyən insanlardan ibarət bir cəmiyyətdə maskalar taxılmasa, rahat yaşamaq olmaz.
Melanxolik insan hər zaman "get-gəl" içindədir, qərarsızdır. İnsanlarla münasibətlərində hər zaman bir problem vardır. Özlərinə hormeti, "mənəm"lik əsas əlamətlərindəndir. Melanxolik insanıarda həyata qarşı maraqsızlıq, bezginlik ola bilər. Çökmüş, "sönmüş" vəziyyətdə görünə bilərlər. Gələcəyə ümidsiz olmaqla yanaşı çarəsiz və yazıq olduqlarını da düşünə bilərlər. Həyatı öz əlində tuta bilməmə, varlığın mənasını tapa bilməmə, özünü yetişdirə bilməmə qorxusu melanxoliyaya səbəb ola bilər. Özünü yetişdirmədikdə, daha doğrusu yetişdirə bilmədikdə çarəsizliyə düşürlər. Hansısa bir varlığın onunla oynadığı, ona rahatlıq vermədiyi hissi keçirib, özü belə bilmədiyi şeylərə hirslənə bilər. Ölümün qaçınılmazlığı, var olmağın, yaşamağın əksi olan "yox olamanın" olduğunu bilirlər. Ölüm, heçlik hissi yaradır. "Ölüm düşüncəsi melanxolikləri heç vaxt tərk etməz, məhz buna görə də dünyanı ən yaxşı "oxumağı" bacaranlar melanxoliklərdir".
Melanxolik insan hər çağda içində olduğu cəmiyyətin şərtlərindən razı olmadığını, razı ola bilmədiyini, həyatda bir məna görmədiyini, cəmiyyətlə ayaqlaşa bilmədiyini, ünsiyyət qura bilmədiyini və buna görə də hər hansı (özünə məxsus) yolla öz "qabığına" çəkilərək, heç olmasa ruhunun bir hissəsi də olsa xilas etməyə çalışdığını demişdir.
Gömür (Şahbuz)
Mədəniyyəti
Kənddə yeni tipli orta məktəb(2006), icra numayəndəliyi (2014) binası vardır.
Salis Məmmədov
Həyatı
Salis Məmmədov 29 yanvar 2009-cu il tarixində uzun sürən xəstəlikdən sonra vəfat etmişdir.
Əməyinin qiymətləndirilməsi
SSRİ-nin "Şərəf nişanı" ordeni, "Leninin yubiley" medalı, Azərbaycan Jurnalistlər İttifaqının "Qızıl Qələm" mükafatı, 21 iyul 2005-ci ildə Azərbaycan Respublikasının "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilmişdir. 1993 və 1994-cü illərdə redaktoru olduğu "İpəkçi" qəzeti 60 illik yubileyi münasibəti ilə prezident Heydər Əliyev tərəfindən 2 təbrik məktubu almışdır.
23 oktyabr 1991-ci ildə "Azərbaycan Respublikasının əməkdar jurnalisti" fəxri adına layiq görülmüşdür.
Gömür (Şahbuz)
Mədəniyyəti
Yolların asfaltlanmasi prosesi başa çatdırılıb.
Coğrafiyası
Kənd dəniz səviyyəsindən 2000 metr yüksəklikdə, dağlıq ərazidə yerləşir. Geniş otlaqlara və biçənəklərə sahibdir. Ərazidə çoxlu dərman mənşəli bitki əvəlik, şıbbık, ələyəz, qırxbuğum, səhləb, solmazçiçək, çobanyastığı, böyrəkotu və s.), kol meyvələri (yemişan, zirinc, itburnu, böyürtkən, mərmərik qoyungözü, qaraçöhrə və s. vardır.
Əhalisi
İvan İvanoviç Şopenin rəhbərliyi 1829-cu ilin aprel ayında başlanmış və 1832-ci ilin may ayında sona çatdırılmış əhalinin kameral siyahıyaalınmasının yekunlarına əsasən Erməni vilayətinin Naxçıvan əyalətinin Naxçıvan mahalında yerləşən Gömür kəndində 12 evdə 27 nəfəri kişilər 23 nəfəri isə qadınlar olmaqla 50 nəfər erməni (10 fevral 1828-ci ildə bağlanılmış Türkmənçay müqaviləsinin XV bəndinə əsasən 16 mart 1828-ci ildə Qacar dövlətindən köçürülmüşdülər) yaşayırdı.
2009-cu il Azərbaycan Respublikası əhalisinin siyahıyaalınmasına əsasən əhalinin sayı 536 nəfərdir.
İqtisadiyyatı
Əhali əsasən qoyunçuluq, maldarlıq və arıçılıqla məşğuldur.
Etiraf (Tolstoy)
Etiraf — Lev Tolstoyun romanı.
Məzmun
Bu əsərin baş qəhrəmanı Tolstoyun özüdür. Dünya şöhrətli əsərlər müəllifi bu dəfə öz həyatı haqqında yazır. Keçirdiyi həyat yolunu yanlışları ilə, doğruları ilə oxuculara etiraf edir. Həyatın həqiqi mənasının axtarışında olan Tolstoyun keçdiyi gərgin, sıxıntılarla dolu həyat yolunu insan həyəcansız oxuya bilmir. Kitabı oxuduqca, bədiiliklə yanaşı aparılan elmi-fəlsəfi təhlilləri gördükcə insan Tolstoy zəkasına, onun hərtərəfli elminə heyran qalır.
Adaq
Adaq - türk ve altay mifologiyasında və xalq mədəniyyətində əhd və ya nəzir deməkdir. Azərbaycan dilində əhd və ya nəzir anlayışına bənzəsə də daha geniş əhatəlidir, çünki Şamanlık ənənəsindəki qansız qurban (saçı) və azad qurbanı (ıdık) anlayışları da "Adak" anlayışı içərisində iştirak edər. Hər hansı bir dilək yerinə gəldiyində qarşılığında ediləcəyi və ya veriləcəyi deyilən şey və bunun nəticəsində insanın özünü Tanrıya qarşı öhdəçilikli etdiyi vəziyyət. Osmanlıca nəzir sözünün Türkçe qarşılığıdır. Müqəddəs varlıqlardan kömək istəmək məqsədiylə qurban kəsmək, saçı vermə, şam yandırma, pul bağışlamaq kimi hərəkətlərdə iştirak etmək taahhüdü. Bu yüklenim yerinə yetirilmədiyi təqdirdə adamın başına mənfiliklər, hətta fəlakətlər gələcəyinə inanırlar. Çünki bu söz Tanrıya qarşı verilmişdir. Əhd anlayışına hər dində rast gəlinməkdədir. Anadoluda "Adamak" (Həsr etmək) sözü ilə də istifadə edilər. Türk mədəniyyətində ən məşhur olanı, əhd qurbanı və əhd sədəqəsidir. Adak orucuna da rast gəlinir. Bir dilek yerinə gələndə, əvvəldən adandığı formaya uyğun olaraq ya qurban kəsilir, ya da yoxsullara pul verilir və ya oruc tutulur. Bundan başqa özünü bir işə tamamilə vermək və ya o uğurda fəda etmək mənasında da istifadə edilir.
Etimologiya
(Ad/At) kökündən törəmişdir. Adını ortaya qoymaq, adıyla məsuliyyət alma deməkdir. Çünki adını vermək, özünü vermək mənasını verər. Fərqli Türk dillərində Adah və ya Azah olaraq da deyilər. Öz adı üzərinə and içmək deməkdir.
Amfitrita (nereida)
Əfsanəyə görə Poseydonun onu özünə arvad etmək arzusunu eşidərək dərhal Atlantın yanına qaçır, lakin sonradan Poseydonun göndərmiş olduğu delfinin təkidi ilə geri qayıtmağa məcbur olmuşdur. İncəsənət əsərlərində okeanida Amfitrita bir ilahə və okeanın çariçası kimi, dəniz atları və tritonlar qoşulmuş arabada, dəniz tanrısı Poseydonun yanında təsvir edilir. Teseyə qızıl çələngi məhz Amfitrita bağışlamşdır.
Rəsulilər sülaləsi
Rəsulilər sülaləsi — Əyyubilərin Ərəbistan yarımadasının cənub əyalətlərindən çəkilmələrindən sonra Yəmən və Hədrəmutda hökm sürən (1229–1454) türk-müsəlman xanədan.
Tarixi
Rəsulilər sülaləsi cənublu ərəblərin əfsanəvi atası Kəhtanın soyundan gəldiklərini iddia etməklə yanaşı, oğuz kökənliydilər. Xanədanın qurucusu Rəsul Abbasi xəlifəsinin elçisi idi. Oğlu Əli Yəmənin son Əyyubi hökmdarı Məsud Səlahəddin dönəmində (1215–1229) Məkkə valisi, sonradan bütün ölkənin başçısı olmuşdur. Rəsulun nəvəsi I Ömər bin Əli (1229–1250) öncə Yəmənin qərbindəki Zəbid şəhərinə yerləşsə də, sonralar dağlıq iç bölgələrə daşınaraq Sənanı Rəsulilər sülaləsinin mərkəzi etmişdir. Hicazın 1252-ci ildən sonra Məmlüklərin hegemonluğu altına girməsinə qarşı, Məkkənin idarəsini əlində tutdu.
İki əsr içində Yəmən önəmli və zəngin bir müsəlman dövlətinə çevrildi. Rəsulilər sülaləsi hökmdarı 1258-ci ildə xəlifə unvanı aldı. Çin, Hindistan və Seylonla (bu gün Şri Lanka) siyasi və ticari əlaqələr qurdu. Ədən limanının açılması xarici ticarətin canlanmasını təkan verdi, amma məmlüklər XIV əsrin ortalarında Məkkədə yaşanan qarışıqlıqlardan yararlanaraq Rəsulilərin daxili işlərinə qarışmağa başladılar. Səlahəddin Əhməd (1400–1424) bir müddət hakimiyyəti yenidən ələ aldısa da daxili çəkişmələr, kölə ayaqlanmaları və vəba xanədanın çöküşünü sürətləndirdi. Son Rəsuli hökmdarı güclənən Tahirilər qarşısında 1454-cü ildə taxtdan çəkildi və Osmanlıların əlinə keçdiyi XVI əsrədək Yəmən Tahirilərin hegemonluğu altında qaldı.
Pyotr Çaadayev
Pyotr Yakovleviç Çaadayev — rus mütəfəkkiri və publisisti.
Həyatı
Pyotr Yakovleviç Çaadayev 7 iyun 1794-cu ildə Moskva şəhərində anadan olmuşdur.
Pyotr Çadayevin məşhur birinci məktubu və orada yer alan fikirlər hər kəsə məlumdur. Hansı ki, onu məhz bu məktuba görə dəli elan etmişdilər. Onun ilk məktubu dərc olunanda bütün Rusiya sarsılmış, I Nikolay qəzəblənmişdi. O zaman Çaadayevi Avropada tanındığı üçün öldürə və ya başqa şəkildə cəzalandıra bilmədilər və odur ki, onu dəli elan etdilər. Çaadayev də hesab edirdi ki, xalq öz ziyalılarının ardınca getməli və onu öyrənə-öyrəni özü də yüksəlməlidir.
Pyotr Çaadayev 26 aprel 1856-cı ildə Moskva şəhərində vəfat edib.
Tbilisi su anbarı
Tbilisu su anbarı (qeyri-rəsmi — Tbilisi dənizi) — Tbilisi şəhərinin şimal-şərqində yerləşən su anbarı. 1952-ci ildə İori çayının suyu ilə doldurularaq istifadəyə verilib. Su anbarının ərazisində üç duzlu göl mövcud idi. Uzunluğu 9 km, eni isə 3 km-dir. Ən dərin yeri 45 m, orta dərinlik 26, 6 metrdir. Anbarın tam dolması yaz aylarına təsadüf edir. Yay və payız aylarında anbarın suyu müntəzəm istifadə olunur. Mövsümü su səviyyəsinin tərəddüdləri nəticəsində ümumi dərinlik 7-10 metr arasında dəyişir.
Su anbarı qış aylarında donmur. Ancaq istisna hallarda olmuş. 1960, 1992 və 2012-ci illərdə su anbarı donmuşdur
Tbilisi su anbarı xüsusiyyətinə görə oliqotrof tip daxildir. Ancaq bəzən, ilin isti vaxtlarında evtorofikasiya hadisəsidə müşahidə olunur.
Su anbarı Samqor suvarma sisteminə daxildir. Sahillər rekresiya məqsədi ilə geniş istifadə olunur. Ərazidə çimərlik, yaxta klubu və s. fəaliyyət göstəririr. Su anbarının yaxınlığında Tbilisi Milli Parkı var. Su anbarının yeganə çatışmayan cəhəti daima marşrut xətlərinin olmamasıdır. Şimal hissəsinə Qrmaqele metrosu vasitəsilə çatmaq olsada, cənub hissələrinə şəxsi nəqliyyat vasitəsi ilə gəlmək mümkündür.
Homunkul
thumb|200px|Kriptid-Homunkul thumb|right|200px|Homunkul spermatazoidin içində. Holland alim [[:en:Nicolaas Hartsoeker|Nikolas Xartsekerin rəsmi (1694 il)]]
Homunkul, homunkulus (homunculus — balaca insan) — orta əsr kimyagərların təsvirində, süni şəkildə alına bilən, insanabənzər canlı.
Ətraflı məlumat
Homunkulun birinci yaradıcısı, uzun müddət ərzində, XIII əsrdə yaşamış Arnaldos de Vilanova sayılırdı. Homunculusun alınmasının ən tanınmış "resepti", XVI əsrdə, Parelses tərəfindən təqdim olunub. Kimyagər sanırdı ki, xüsusi qabda qapanmış sperma, isitmə, və bir neçə manipulyasiyaya görə (peyinin içinə basdırılma, "maqnetisizasiya", dəqiq mənası, hələdə, bilinmir) homunkula çevrilir. Homunkul, qaba insan qanı əlavə etməknən "əmizdirilirdi". Canlının püxtlənmə vaxtı, Paraselsin məlumatına görə, — qırx gün, homunkulun boyu — 12 qarış.
Xarici görünüşü
XVII—XVIII əsrlərin təsvirinə görə, homunkul, spermatazoidin içində olur. , qadının orqanizminə daxil olduqdan sonra isə, insana çevrilir. Belə görüşlər animalkulizm adlandı;animalkulizmin bir tərəfdarçısı isə, Levenquk olub, spermatazoidi ilk kəşf edən.
Tuvalar
Tuvalar/Tıvalar və ya Tuvalılar/Tıvalılar (tıvaca: Тывалар, Tıvalar) — Cənubi Sibirdə yaşayan türk xalqlarından biri. Tuvalılar türk xalqlarının uyğur qrupuna daxildirlər. Tubalar, tocinlər və urianxaylar tuvaların etnik qruplarıdır.
Əsasən Rusiya Federasiyasının bir hissəsi olan Tıva Respublikasında, qismən Monqolustanın şimal-qərb oymaqlarında (Rusiya və Tıvayla olan sərhəd bölgələrində), və az sayda Çinin Şincan Uyğur Muxtar Rayonunun şimal qismində yaşayırlar.
Birləşdirici toxuma
Heyvan orqanlarının əsas hissəsini təşkil edir. Birləşdirici toxuma orqanizmdə əsasən müdafiə və dayaq funksiyasını yerinə yetirir. Birləşdirici toxumanın müxtəlif funksiya yerinə yetirən bir neçə növü var. Bu qrupa lifli, sümük, qığırdaq, qan və piy toxumaları aiddir. Birləşdirici toxumada, adətən, hüceyrəarası maddə çox olur.Birləşdirici toxuma və ya başqa adı ilə daxili mühit toxuması orqanizimdə digər toxumalardan daha geniş yayımış toxuma növüdür. Bu toxuma latınca adı ilə isə “textus conjuctivus” adlanır.Əsasən dayaq sistemində yerləşir.TDV-BTI
Poliakrilatlar
Poliakrilatlar- Ümumi formulu (-CH2-CR'(COOR)-)n (R' = Н — akrilatlar, R' = СН3 — metakrilatlar, R' = CN — sianakrilatlar) olan akril,  metakril,  sianakril,  turşularının  mürəkkəb efirləridir, termoplastik  polimer  materialdır,  poli-H- alkilakrilat  və  polimetakrilat  sinfinin  praktiki  əsas  nümayəndəsidir.
Xassələri
Poli -H - alkilakrilatlar CR=C1-C12-aşağı temperaturda  şüşələşən  şəffaf  kütlədə  amorf   polimerlərdir. Alkil zəncirinin uzunluğu 12-dən çox  olduqda kristallaşır  və  öz şəffaflığını   itirir. R=C1-C2 polimetakrilatları amorf şüşəvari, R=C2-C14- elastiki,   R   >   C14  isə  mumşəkilli  polimerlərdir. R >   C10 polimetakrilatları  qablaşdırıldıqda   kristallaşır. Radikal böyüdükcə  polimetakrilatların  ərimə  temperaturu   da  artır. Poliakrilat və  polimetakrilatlar  öz  monomerlərində,  mürəkkəb  efirlərdə,  aromatik  və  xlorlu  karbohidrogenlərdə (dixloretan  və  polimetakrilatların  dixloretanda  məhlulu  üzvi şüşələrin  yapışdırılmasında  istifadə  edilir)  həll  olur, aşağı molekul kütləli poliakrilatlar asetonda həll olur. Poliakrilar və  polmetakrilatlar günəş şüalarına, atmosferin oksigeninə, durulaşdırılmış  turşu  və   qələvilərin təsirinə davamlıdır. 80-1000C- də qələvinin  təsiri  isə  poliakrilat  və  polimetakrilat poliakril və polimetakril turşularına hidroliz  olunur.
Birləşdirici toxuma
Xüsusiyyətləri
Xarici mühitlə birbaşa əlaqədə deyil.
Poliakrilatlar
Sintez və tətbiqi
Poliakrilat və polimetakrilatların, əsasən, radikal  polimerləşmə yolu ilə  alınır, böyük  miqyasları  emulsiya  yaxud  suspenziya  polimerləşməsi  ilə,   bəziləri - həlledicidə polimerləşməklə,  nisbətən  kiçik  miqyası  isə blok  polimerləşməsi  ilə  alınır. Poliakrilatların termodestruksiyası 1500C-dən yüksək  temperaturda  baş  verir və polimerin  tikilməsi  və  bir  hissəsinin  depolimerləşməsi  (1%monomer)  müşayiət olunur. Onlardan fərqli  olaraq  alifaktik  polimetakrilatların termodestruksiyası  200-2500C-də baş verir. Anion polimerləşmə üsulu ilə  steriorequlyar  kristal  polimetakrilatlar  və  poliakrilatlar  alına  bilər. Poliakpilatlardan - polimetilmetakrilat (üzvi şüşə, pleqsiqlas) yaxşı optiki xassələrinə görə konstruksiya  materiallarının  alınmasında, aviasiya quruculuğunda və sənayenin digər   sahələrində şüşəni  əvəz  edən ilk sintetik  polimerdir. Poliakrilatlar əsasında həmçinin polimer  kompozisiyalar, xüsusilə, akril  boyaları  və  lakları  alınır.
Birləşdirici toxuma
Xüsusiyyətləri
Ümumilikdə toxuma və onun hüceyrələri polyarlıq xüsusiyyətinə malikdir.
Poliakrilatlar
Akril plastikləri
Akril plastiklərinin bir çox növü məlumdur. Misal üçün poliakrilesterlərini, poliakrilnitrili, poliakril turşusunu, polimetakril turşusunu, polimetakrilnitrili və polimetakrilat esterlərini göstərmək olar. Bunlardan ən əhəmiyyətlisi olan olan polimetilmetakrilat, metilmetakrilatın polimerləşməsi ilə alına bilər. Metilmetakrilat qətranları almaq üçün blok-polimerləşmə üsulundan istifadə edilir. Polimetilmetakrilat qətranı şəffaf, gec əriyən, atmosfer təsirinə, zərbəyə və istiyədavamlı, yüksək dielektrik xassəli polimerdir, asan emal olunur.
Birləşdirici toxuma
Xüsusiyyətləri
Bu toxumanın hüceyrələrində mübadilə prosesi eyni formada gedir. Buna səbəb bütün hüceyrələrin daxili mühitin içərisində yerləşməsidir.
Bu toxuma orqanların həm daxilində həmdə aralarında olmaqla yeganə sistem yaradır.
Bu toxumada hüceyrələrarası maddə güclü inkişaf edir və hüceyrə elementlərindən çoxdur.
Birləşdirici toxuma yüksək plastikliyə və regenerasiya qabiliyyətinə malikdir.
Yüksək adaptasiya ( mühitə uyğunlaşma)  qabiliyyətinə malikdir.
Gənc və yaşlı hüceyrə
Birləşdirici toxuma növlərinin hərbirində isə iki tipdə hüceyrə olurki bunlarda aşağıdakı formada gösdərilir.
Bunlardan birinci inkşafı davam edən hüceyrələr və ya başqa formada desək  yüksək metabolizmə malik olan “blast” hüceyrələrdir. Digəri isə inkşafını sona çatdırmış “sit” yəni zəif metobolizmə malik olan hüceyrələr. Bu xüsusiyyət hər növə aid edilir.
Əmələ gətirdiyi qruplar
Birləşdirici toxuma qruplara görədə fərqlənir. Daha dəqiq desək hüceyrələr qruluşuna görə 4 qrup formalaşdırır : Qan və limfa,əsl birləşdirici toxuma, qığırdaq toxuması və sümük toxuması.
Minas-Jerays
Minas-Jerays —  Braziliyanın şərqində yerləşən ştat. Şimaldan Baiya, şərqdən Espiritu-Santu və Rio-de-Janeyro, cənubdan San-Paulu, qərbdən isə Qoyas və Matu-Qrosu-du-Sul ştatları ilə sərhədə malikdir. Üstəlik Federal dairə ilə şimal-qərbdən kiçik sərhədi vardır. İnzibati mərkəzi Belu-Orizonti şəhəridir.
Minas-Jerays əhalisinin sayına görə ikinci, sahəsinə görə isə Braziliyanın dördücü ştatıdır. Portuqalcadan tərcümədə «əsas yataq (mədən)» anlamını verir.
Coğrafiya
Şərq hissəsini Atlantik meşələr örtür. Nisbətən quru iqlimə malikdir. Digər ərazilərdə alcaq kollar yayılmışdır.
Əhali
thumb|left
Əhalisi rəngarəngliyi ilə seçilir. Bu qarışıqlığın əhalinin tərbikində görünüşü belədir:
İnzibati bölgü
İnzibati cəhətdən 12 mezoregiona və 66 mikroregiona bölünür.
İqtisadiyyat
Minas-Jerays Braziliyanın əsas dağ-mədən sənayesinə malik ştatıdır. Burada qızıl, almaz, boksid, qrafit, nikel, dəmir filizi, uran və marqans kimi faydalı qazıntılar çıxarılır.
Ştatda əkinçilik və maldarlıq belə inkişaf etdirilir. Kofe, şəkər qamışı, sitrus meyvələri, tütün və dənli bitkilər əkilir. Hazlrda ştat Braziliyanın ən inkişaf etmiş bölgələrindən biridir.
Bayraq
Bayraqda təsvir olunan kəlmə («Libertas quæ sera tamen») latıncadan tərcümədə «Azadlıq, hətta tezliklə olmasa belə» anlamını verir.
İdman
Minas-Jeraysda məşhur futbolcu Pele ananadan olmuşdur. O, 14 yaşında Santosa köçmüşdür. Ən iri stadionu Mineyraodur. Kruzeyru və Atletiko Mineyro əsas futbol klublarıdır.
Dendrobium williamsonii
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Senecio claussenii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Hantsvill (Alabama)
Hantsvill — ABŞ-nin Alabama ştatının Medison qraflığında şəhər. .
22 fevral
1601–1900
thumb|[[Corc Vaşinqton]]
1901–cari
thumb|[[Yalçın Rzazadə]]
Kazbek dağı
Kazbek ( — buz zirvəsi, Башлам) — Mərkəzi Qafqazın şərq hissəsində Rusiya və Gürcüstan sərhədlərində yerləşən dağ.
thumb|360px|SSRİ poçt markası (1987)
Venda (xalq)
Venda — Cənubi Afrika Respublikasının şimalında Zimbabve ilə sərhəddə yaşayan xalq.
Haqqında
Venda xalqının sayı təxminən 600 min nəfərdən 1 milyon nəfərədəkdir. Venda dili Cənubi Afrika Respublikasının rəsmi dillərindən biri olan bantu dilləri ailəsinə aiddir. Venda xalqı bəzi mülahizələrə görə Konqo meşələri adlanan ərazidən, bəzi mülahizələrə görə Böyük Rif vadisində, Limpopo çayı sahillərində məskunlaşan bantuların köçürülməsi zamanı bu əraziyə gəlmişlər. 1973-1994-cü illərdə venda bandustanı mövcud olmuşdur.
Əfsanəyə görə venda knyazları öz xalqını Zimbabvedən Şimali Transvaala (idiki Cənubi Afrika Respublikasının Limpopo vilayəti) gətirən əfsanəvi qəhrəman Toxo ya Ndoyun nəslindəndirlər. Paytaxtın əsasını qoyduqdan sonra o, Fundizi gölündə itmişdir, əfsanəyə görə o, bu gün də həmin göldə yaşayır.
Senecio krameri
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Layma Vaykule
Layma Vaykule(Laima Vaikule; ) — estrada müğənnisi.
Həyatı
Latviyalı ulduz Layma Vaykule sovet dönəmində estrada müğənnisi kimi ilk addımlarını Azərbaycanda atıb. Tanınmış müğənni bir müddət "Azkonsert"in üzvü olub.
Adamin
Haqqında
Rombik. Habitus prizmatik, bəzən lövhəcikvari, yaxud izometrik. Ayrılma: {101} üzrə -mükəmməl, {010} üzrə - qeyri-mükəm­məl. Aqreqat: -  kristallik qabıqcıqlar. Rəng­siz, bənövşəyi, yaşıl. Parıltı  şüşəli. Sərtlik 3,5. Xüsusi çəkisi 4,48. Zn və As-lə zəngin olan yataqların oksidləşmə zonasında tapılır.
Növ müxtəlifliyi
Kobaltadamin, kuproadamin.
Mənbə
Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. Bakı: Nafta-Press, 2006, səh. 679.
Uc beyin
Uc beyin — telencephalon uc beyin qovuğundan diferensasiyaetmiş törəmələrə böyük beyin yarımkürələri — hemispheria cerebri, görməqabaraltının görmə hissəsi — pars optica hypothalami, komissural sistemdən (bitişmə sistemindən) hesab olunan döyənək cismi — corpus collosum və ön bitişmə — commissura anterior aiddir. Uc beyin yüksək inkişaf dərəcəsinə çatmışdır; yuxarı tərəfdən və yanlardan beyin kötüyünü çəpgən kimi əhatə etmişdir.
Crest
Crest - Procter & Gamble şirkəti tərəfindən yaradılmış diş məcunu markası. Amerika Birləşmiş Ştatları və Almaniya bazarları başda olmaqla bir çox ölkələrdə istehlakçılar tərəfindən ən çox üstünlük verilən diş məcunu markası. Marka Blend-a-Med adı ilə Avropanın Bolqarıstan, Almaniya, Serbiya, Rusiya, Polşa, Ukrayna, Macarıstan, Rumıniya, Latviya və Ukrayna kimi ölkələrində satılır. Şirkət 1987-ci ildə Procter & Gamble şirkəti tərəfindən satın alındıqdan sonra marka üçün digər bir ad Blend-a-Med adıda əlavə edilmişdir. Şirkət P&G-nin tərkibinə daxil olduğu ilk zamanlarda mərkəz kimi Almaniyanın Mayns şəhərini istifadə edirdi.
Tarixi
thumb|250px|right|Şirkət tərəfindən uşaq sağlamlığına hər zaman önəm verilmişdir. Bu baxımdan XX əsrin ortalarında [[Şimali Amerikada məşhur olan Bax ana - heç bir boşluq yoxdur reklamların şirkətin ən uğurlu reklam lövhələrindən biri idi.]] Şirkət Crest adı ilə 1955-ci ildə Amerika Birləşmiş Ştatlarında yaradılmışdır. İstehsal edilən diş məcunlarında ilk dəfə olaraq qalay florid istifadə edilirdi və bu yeni məhsul bazara Floristan adı altında təqdim edilmişdir. Müxtəlif bazarlarda bu ad Floristanlı Crest formasında əvəz olunmuşdur. İnsanlar üçün daha effektli bir diş məcunu yaradılması üçün laboratoriyalarda qızğın araşdırmalar aparılırdı. Aparılan araşdırmaların nəticəsində İndiana Universitetinin alimləri Muhler, Harry Day və Vilyam Hergel tərəfindən diş məcunu Crest yeni tərkibinə qovuşur. Araşdırmaların pantenti isə Doktor Nebergelə təqdim edilir.
Procter & Gamble şirkəti tərəfindən patentin xərcləri ödənmiş və daha sonra araşdırmalarının aparıldığı İndiana Universitetində şirkətin vəsaiti hesabına yeni bir dental araşdırmalar mərkəzi yaradılmışdır. Procter & Gamble tərəfindən yaradılan bu mərkəz bu gün Crest İnşaat Evi adlandırılır. Bu gün Blend-a-Med diş məcunlarının hazırlanmasında Sodium Floriddən istifadə olunur. Diş minasında cürüklərin qarşısını alınmasında istifadə edilən bu maddə bir çox diş məcunların tərkibində də yer alır. Blend-a-Med dünyanın bir çox dental mərkəzləri eyni zamanda Amerika Stomatoloqlar Assosiasiyasının həqiqiq üzvü və tərəfdaşıdır.
Hal-hazırda Blend-a-Med tərəfindən diş və ağız müdafiəsi üçün nəzərdə tutulan iyirmiyə yaxın məhsul istehsal edilməkdədir. Diş məcunu, diş fırcası, diş ipi ağız yaxalayıcısı və ya nəfəs təravətləndirici istehsal edilən əsas məhsulların sırasında gəlir. İstehsal edilən diş məcunlarından Crest Pro Health, Crest 3D White və Crest Tartar Protection göstərmək olar. Bu gün istifadə edilən Crest loqosu Donald Deskey tərəfindən hazırlanmışdır. Şirkət Procter & Gamble qrupuna daxil olduqdan sonra əhatə etdiyi çoğrafi ərazilərə uyğun olaraq Crest və Blend-a-Med adları altında satılmağa başladı. Bu gün dünyanın onlarla ölkəsində satılan diş məcunları istehlakçılar tərəfindən ən çox üstünlük verilən diş məcunlarınını sırasında gəlir.
Dioksinlər
Dioksinlər — məlum olan ən zəhərli maddələr qrupu. Dioksinlər polixlorlu dibengodioksinlər (PX DD) və ona uyğun olan polixlorlu dibenzofuronlar (PX DF) sinfinə aiddir.
Dioksinlər üzvi maddələrdə həll olur, kanserogen təsirə və davamlığa malikdir. Torpaqda dioksinlərin yarımparçalanma dövrü 10–20 il təşkil edir.
Dioksinlərin ətraf mühitə yayılması
Aşağıda ətraf mühitin (atmosfer havasına, su hövzəsinə, torpaq örtüyünə) dioksinlərlə çirklənməsi prosesləri verilmişdir.
Atmosfer havasına
Atmosfer havasına dioksinlər və furanlar yanma prosesləri, metalların işlənməsi zamanı, məsələn, aqlomerasiya və əridilmə, qurutma, piroliz, krekinq və digər texnoloji proseslərin gedişi zamanı daxil olur.
Su hövzəsinə
Su hövzəsinə dioksinlər əsasən xlordan istifadə olunan sellüloz-kağız və kimya sənayesinin, dioksinlərlə çirklənmiş qoruyucu hopduruculardan istifadə olunan müəssisələrin, xlorfenol herbisidlərdən toxuculuqda, dəri, oduncaq və digər məhsulların örtükləri və rənglənməsində, yaxud hopdurulmasında istifadə edən müəssisələrin tullantılarından daxil olur.
Torpaq örtüyünə
Torpaq örtüyünün dioksinlərlə furanlarla çirklənməsi bəzi pestisidlərdən və kanalizasiya lilindən istifadə edilməsi nəticəsində baş verir. Bir sıra istehsalatın, o cümlədən tibbi tullantılar, lil, kimya istehsalının tullantıları, pestisidlərin tullantıları, işlənmiş transformator yağları və bir çox başqalarının tullantılarının tərkibində disoksinlər olur. Bu maddələrin təbii mənbələri meşə və bozqır (step) yanğınları və vulkan fəaliyyəti hesab olunur.
G nöqtəsi
thumb|G nöqtəsi
G nöqtəsi — Qadınlarda göbəyin aşağı hissəsi hesab edilən G nöqtəsi ən ehtiraslı yeridir. Alman həkim Ernst Qrefenberqin araşdırmasına görə, bu hissə beyinlə əlaqədardır. Oranı astaca sığallamaq sinirləri sakitləşdirir, beyinə siqnal göndəririr. Bu hissəyə edilən masaj ehtirası ikiqat artırır.
G nöqtəsi qadınlarda klitorisdən sonra cinsi doyumun ən sıx hiss edildiyi, vaginanın 2–3 sm iç hissəsində yerləşən sinir toxumasıyla zəngin bir anatomik sahədir.
İlk dəfə 1950-ci ildə Dr. Ernest Grafenberg tərəfindən tərifi verildiyi üçün onun adının baş hərfi ilə adlandırılmışdır. Cinsi xəbərdarlıq ilə birlikdə G nöqtəsində olan sıxılmalar və qadınlarda cinsi doyum və orqazm baxımından əhəmiyyətli funksiyalara malikdir.
G nöqtəsi vagina girişindən 3–4 sm qabaqda, üst divarda olan və barmaqla toxunulduğunda diqqətə çarpan hala gələn erogen bir bölgədir. Bu bölgədə "skene" vəziləri dediyimiz ifrazat etmə qabiliyyətinə sahib vəzlər toplu olaraq yerləşir və buna görə burada bir qabarıqlıq meydana gəlir.
Cinsi əlaqə əsnasında penisin bura təması ilə qadınlarda vaginal orqazm meydana gəlir. Digər bir orqazm şəkli olan klitoral orqazm isə vagina girişində üst hissədə olan klitorun təmas yoluyla xəbərdar edilməsi ilə olur. G nöqtəsi böyütmə əməliyyatının xüsusilə cinsi doyuma çata bilməyən xəstələrdə çox təsirli nəticələri vardır. Bu bölgənin plomb maddəsi ilə anatomik olaraq genişlədilməsi və diqqətə çarpan hala gətirilməsi qadınlarda cinsi əlaqə əsnasında daha çox xəbərdar edilməyə səbəb olur. Bu şəkildə cinsi doyumun sıxlığı və müddəti uzanır.
Lokal anesteziya altında ortalama 1–2 dəqiqə davam edən bir əməliyyatdır. Plomb maddəsinin fəaliyyəti 6 aydan sonra bədən tərəfindən əmiləcəyi üçün azalır. Altı ay sonra təkrar tətbiq olunmasının heç bir əks təsiri yoxdur. Xəstələr eyni gün gündəlik fəaliyyətlərinə, sabahısı gün cinsi birlikdəliklərinə davam edə bilərlər.
G nöqtəsi qadınların çox həssas bir erogen zonasıdır. 1950 ci ildə ginekoloq Ernst Qrefenberq tərəfindən kəşv edilmişdir. Ona görə də onun adı ilə adlandırılmışdır. Sonralar ixtisara salınaraq ancaq baş hərfi saxlanılmışdır(G).
G nöqtəsi qasıq sümüyünün arxasında, uşaqlıq yolunun ön divarında, 2–8 sm dərinlikdə yerləşən həssas bir yerdir. Bu nöqtə qadın cinsi orqanında ən həssas nöqtələrdən biridir. Həmin nöqtəyə manual təsir göstərərək orqazma çatmaq olar. Amma bəzən bu nöqtənin qıcıqlanması bəzi qadınlarda siyimə hissi əmələ gətirə bilər.
G nöqtəsindən başqa, qadınlarda A nöqtəsi, uretranın xarici dəlik ətrafı zonası- U nöqtəsi də həssas erogen zonalardan sayılır. Bu nöqtələr bütün qadınlarda vardır.
Bu gün müraciət olunan və çoxluq təşkil edən suallardan biri G nöqtəsinin harada yerləşməsidir. Bəzi ginekoloqlar bu nöqtənin ən tez orqazma çatma nöqtəsi də adlandırırlar. Ona görədir ki, bir çox kişi və qadınlar bu haqda maraqlanırlar.
Bu nöqtə yuxarıda qeyd olunan kimi uşaqlıq yolunun ön divarında yerləşir və bu həmişə ortada olmur, yəni sağ və ya solda yerləşə bilər. Ona görə bu nöqtənin tapılması çox vaxt çətinlik törədir.
Bu nahiyyənin stimulə edilməsi tək orqazm yaratmir. G nöqtəsinin masaji müalicəvi xarakter daşıyaraq stres və neqativ enerjidən azad olunmaqda xeyirlidir.
Bu haqda məlumatlı olmaq bir çox ailələrdə intim problemlərin həllində müsbət rol oynayır. Bir çox qadınlar normal cinsi əlaqə zamanı orqazma çata bilmirlər. Bu zaman həkim mütəxəssis tərəfindən cütlüyə verilən G nöqtəsi və stimulə olunması haqda məlumat çox dəyərlidir.
Bu nöqtə diaqnostik dəyər də kəsb edir.
İlk dəfə 1944-cü ildə Alman elm adamı ginekoloq Ernst Gräfenberg tərəfindən təyin olunmuşdur. G nöqtəsi adını 1982-ci ildə Alice Kahn NADAS "The G-Spot and Other Recent Discoveries About Human intimuality" kitabında istifadə etmişdir. Ernst Gräfenberg onu atfen adlandırılmışdır. G nöqtəsinin həddindən artıq şəkildə erogen olduğu və qadın orqazmının yalnız klitorisə deyil ayrıca G-nöqtəsi tərəfindən də çox güclü bir şəkildə əks etdirilməsi iddia edilməkdədir. Vaginal orqazm üçün G-nöqtəsinin xəbərdar edilməsinin lazım olduğu düşüncəsi vardır.
G nöqtəsi qasıq sümüyünün arxasında sidik kanalını əhatə edən həssas bir genital bölgədir. Ya da vaginanın ön divarında girişdən sonrakı yolun 1/3 məsafəlik hissəsinin sonunda (vagina girişindən təxminən 3–4 sm sonra) təmas etmənin mümkün olduğu saat 10 ilə 13 arasında bir sahədə olan bir bölgədir. Daha da əhəmiyyətlisi G nöqtəsi qadının ən erogen bölgəsi, yəni ən tez və asan xəbərdar edilən bölgəsi olaraq qəbul edilməkdədir.
G nöqtəsinin yeri və var olub-olmadığına dair keçmişdə fərziyyələr oldu. Kişidə olan prostatla eyni bölgədə qadının prostat vəzi (Skene vəzi) (ya da kişilərin g nöqtəsi) olduğu düşünülən bu sahədə, üretraya prostatik turşu fosfataz ifraz edən bir sekresiya vəzinin olduğu düşünülmüşdür. Zaman-zaman ifrazat o qədər bol miqdardaydı ki, qadınlar orqazm əsnasında boşalır kimi görünürdü. Qadınlarda boşalma ilə əlaqədar olduğu düşünülən bu maye araşdırıldığında bu mayenin prostatik maye deyil, sidik olduğu isbat edilmişdir. G nöqtəsinin (g point) xəbərdar edilməsi ilə əvvəllər sidik etmə istəyi görünür ki, yaxşı bir vaginal orqazm üçün qadınların bir müddət buna dayanması lazımdır. Normalda sidik qaçırma problemi olmayan qadınların orqazm əsnasında sidik qaçırması adidir. Bu qadınlarda sıx qarşılaşılan bir vəziyyətdir və tibbi müdaxiləyə ehtiyac yoxdur. Bu bölgənin klitoris kimi tam bir lokalizasyonu yoxdur, qadından qadına dəyişir və hətta fərqli yazarlar fərqli dərəcələrdə olmaqla bərabər ortalama 30–40 % qadın arasında bu sahənin daha incə olmasına görə g nöqtəsinin olmadığını bildirmişdirlər. Bütün bunlar başda həkimlər olmaqla, qadın və kişilərin başını qarışdırmaqdadır və belə bir sahənin olmadığı düşüncəsinə səbəb olmaqdadır.
Bu vəziyyət G nöqtəsinin harada olduğunu araşdırmanı daha mənalı etməkdədir. "International Journal of intimology" adlı jurnalda nəşr olunan Dr. Ernest Gräfenberg tərəfindən yazılan məqalədə qadınlardakı vagina ön divarında olan həssas və həzz verən bir bölgədən bəhs edildi. Amma əslində Gräfenberg yazdığı məqaləsində bu həssas bölgədən fərqli bir anatomik bölgə olaraq söz etməmişdir. Vaginal orqazmda dərin təzyiqə son dərəcə həssas bir bölgə olduğundan bəhs etmişdir.
Belə ki, vaginal orqazm əsnasında G nöqtəsi olaraq bilinən bölgənin xəbərdar edilməsi üçün, qadının əvvəlcə cinsi istiqamətdən xəbərdar edilmiş və istəkli olması lazımdır. Əvvəlcə, xəbərdar etmə dərininə, uzun, davamlı və yaxşıca basdıraraq edilməlidir. İlk əvvəl zövqə yoldaşlıq edən və narahatlıq verəcək səviyyədə bir sidik etmə istəyi hiss edilə bilər.
Xəbər edildiyi təqdirdə bu duyğu ortadan qalxar və yerini tamamilə zövqə buraxar. Bir müddət sonra, qadında sıx bir orqazm və buna yoldaşlıq edən eqakulasiya görülər.
Asiya ölkələrində isə şəhvət nöqtəsi olaraq bilinməkdədir. Əsasən G-nöqtəsi ən soyuq qadını belə intim tutqunu halına gətirə biləcək bir möcüzə olaraq bilinir. Bu nöqtənin xüsusiyyəti saatlarla intim həzzi təmin edə biləcək, cinsi baxımdan bir qadının ən həssas olduğu yer olmasındadır.
G-nöqtəsi xəbərdar edilən qadınların intim münasibətə qarşı uzun saatlar boyunca bitmək-tükənmək bilməyən bir istək duyacağı deyilir. 2009-ci ildə L'Aquila Universiteti tərəfindən edilən araşdırma ilə varlığı rəsmi olaraq təsbit edilən G nöqtəsi çox təəssüf ki, hər qadında yoxdur. Araşdırma vajina orqazmı olduğunu söyləyən və olmadığını söyləyən qadınlar üzərində edilmişdir. Bu qadınların toxuma fərqlilikləri olduğu və vajina orqazmı olan qadınların vajina ilə sidik yolu arasındakı ayrı-seçkilik divarının daha geniş olduğu təsbit edildi, bu toxumanın da vajina orqazmı yaşanmasında təsirli olduğu görüldü. Ancaq ümumi olaraq G nöqtəsinin vaginanın ön divarında təxminən 2.5 santimetr böyüklüyündə bir yer olduğu bilinir. Nöqtə sözü, Alman dilindəki terminin tam qarşılığıdır. Ancaq əslində G nöqtəsi bir nöqtə olmaqdan çox böyük bir bölgədir.
Bu tapıntı bu günə qədər orqazm olmayan qadınların günahkarı axtarışına gərək olmadığını isbat etmişdir. Çünki bu qalın toxuya sahib olmayan qadınların vajina orgazmı olma şansı da, yoxdur və bu qadınların yalnız kilitorislərinden xəbərdar edilərək orqazma çatma şansı var.
G nöqtəsi bölgəsi qalın olan qadınlarda orqazmın daha asan olduğu isbat edilmişdir. Bu nəticələrdən yola çıxılaraq bu sahəni genişləndirə bilmək ya da daha tam və dolğun edə bilmək üçün bu bölgəyə müxtəlif maddə enjeksiyonları sınandı və nəhayət kollagenin ən müvəffəqiyyətli dolğu maddəsi olduğu müəyyən edilmişdir.
G nöqtəsi enjeksiyonu
Mövqeyi etibarilə cinsi əlaqə əsnasında kafi bir şəkildə xəbərdar edilmədiyi üçün, ümumiyyətlə bir çox qadının bu erogen nöqtədən xəbərsiz bir şəkildə yaşadığı iddia edilər. Xəbərdarlıq üçün ən yaxşı yol, dolğu maddəsi enjeksiyonlarıdır.
Amerika başda olmaq üzrə Avropada çox tətbiq olunan bir müalicədir.
Cərrahi olmayan, həkim tərəfindən tətbiq olunması lazım olan, cinsi istiqamətdən aktiv qadınlarda, keçici və sadə bir müalicə üsuludur. Bu müalicə üçün bir kollagen növü istifadə edilər. Kollagen laboratoriyada müxtəlif mühəndislik texnikaları ilə diqqətlə istehsal olunur və saxlanılır, istifadəyə hazır şprislər halında həkimə çatdırılır. Bu məhsul FDA təsdiqlidir, biolojidir və digər kollagen növlərinin əksinə allergiya ya da dəri testinə ehtiyac olmadan istifadə edilə bilər. Edilən pilot işdə inyeksiya edilən 10 qadının 9-da cinsi xəbərdar edilmədə artım izlənilmişdir (G nöqtəsi orqazmı) və təsiri ortalama 4 ay davam etməkdədir.
Qaraçaylılar
Qaraçaylar (къарачайлыла, таўлула'') — Şimali Qafqazda əsasən Qaraçay-Çərkəz respublikasında yaşayan və xüsusən dağlıq dağətəyi bölgələrdə və Kuban, Teberda, Podkumok, Malka, Cequta, Böyük və Kiçik Zelençuk, Böyük Laba, Urup çaylarının vadiləri boyunca məskunlaşmış türk xalqıdır.
Sayları
Rusiyada ümumi sayları 218.403 (2010) nəfərdir bu sayın 194.324 nəfəri Qaraçay-Çərkəz Respublikasının əhalisi təşkil edir bu isə respublikanın 41 % əhalisi deməkdir.
Qazaxıstan və Qırğızıstanda da 2-3 min civarında qaraçaylılar yaşayırlar. Onlar buraya 1943-cü ildə zorla sürgün ediliblər.
Qaraçaylılar həmdə Türkiyə, Suriya, Avropa və Amerikada da yaşayırlar. Bu ölkələrdə yaşayan qaraçaylıların çoxu Qafqazı 19-cu əsrdə tərk etmiş mühacirlərin nəslindəndirlər.
Türkiyə
Türkiyə Cümhuriyyətində Konya, Tokat, Əskişəhər, Afyonkarahisar, Kayseri, Ankara və Sivas illərində qaraçaylılara mənsub 12 kənd vardır ki, onların əhalisi ancaq qaraçaylılardan ibarətdir. Ancaq böyük şəhərlərdə məskunlaşmış qaraçaylıların sayı barədə məlumat yoxdur.
Tarix
Qaraçay bölgəsi və qaraçaylılar haqqında ilk yazılı mənbə 1639-cu ilə aiddir. Bu mənbə Megreliyadakı rus səfiri Fedot Elchina məxsusdur. O öz hesabatında “Karoçae” “Koraçee” adlı bölgədən danışır və həmin bölgədəki “qaraçay şəhzadələrindən” iki qardaş olan Elbuzduk və Elistan haqqında da məlumat verir.
1743-cü ildə yazılmış rus mənbəsində kuban yüksəkliklərində yaşayan və tatarca danışan “xaraçay” xalqı haqqında məlumat verilir. 1753-cü ildə o dövrki Xarici İşlər Kollegiyasında krım xanına tabe olmayan “Xaraçay” xalqı haqqında da qeydlər vardır. .
Rus İmperiyasının tərkibində qaraçaylar
Qaraçay təmsilçiləri ilə imperiya təmsilçiləri arasında neytrallıq haqqında müqavilə hələ 1826-cı ildə bağlanmışdı. Lakin 1828-ci ildə Rusiya imperiyası bu əraziləri də işğal etdi. Ruslar qaraçaylıların davamlı hücumlarını, o cümlədən çərkəzlərin Qafqaz Xəttinə 9 iyun 1828-ci il tarixində Nezlobniy kəndinin dağıdılması ilə müşayiət olunan iyun hücumlarında qaraçaylıların da iştirak etdikləri ehtimallarını, təslim olmayıb Qaraçayda sığınacaq tapan dağlılara da qaraçaylıların kömək etməsini işğala səbəb kimi göstərirdilər.
Hərbi əməliyyatlar 17 oktyabr tarixində başladı. Hücum üçün iki dəstə təşkil olunmuşdur. Birinci dəstə polkovnik Lukovkinin rəhbərliyi altında Borqustan stansiyası ətrafında toplanmışdır. Dəstə Xopyor polkundan gəlmiş 250 kazakdan, 120 Don kazakından, 433 nəfər piyadadan, 2 batareya və 2 atlı silahdan təşkil edilmişdir. İkinci dəstə isə general Turçaninovun rəhbərliyi ilə Malka çayının üzərindəki daş körpüdə yığılmışdır. Bu dəstə isə 550 nəfər piyada, 300 nəfər Xətt kazakı və fərqli dəstələrdən gəlmiş don kazaklarından ibarət idi. Qoşunun başında duran general Georgi Emmanuel isə birinci dəstədə idi.
Rəşid bəy Əfəndiyev
Rəşid bəy Əfəndiyev və ya Rəşid bəy Əfəndizadə — Azərbaycan maarif xadimi, yazıçı, etnoqraf, müəllim və metodist.
Qaraçaylılar
Rus İmperiyasının tərkibində qaraçaylar
20 oktyabr 1828-ci ildə 12 saat davam edən Xasaukinsk döyüşündə artilleriyadan istifadə edən ruslar (general Emmanuelin şəxsi rəhbərliyi ilə) o dövrdə qaraçaylıların hökmdarı seçilmiş İslam Krımşamxalovun rəhbərliyində olan qaraçaylıların dəstəsini məğlub edə bilirlər.
İslam Krımşamxalovun dəstəsi təxmini 500 nəfərdən ibarət idi qarşı tərəfdə isə general Emmanuelin dəstələri ümumi 1653 zabit və əsgərdən 8 artileriya silahından ibarət idi. Döyüşün ən qızğın yerində Krımşamxalov yaralanır və bu zaman dəstəyə rəhbərliyi gənc Kazbek Bayramkulov öz üzərinə götürür. Buna baxmayaraq qüvvələr qeyri bərabər idi məhz buna görə də qaraçaylılar geri çəkilməyə məcbur oldular. A.L.Gizettinin yazdığına görə rus tərəfinin 17-29 oktyabr tarixində ümumi Qaraçay ekspedisiyası zamanı 69 nəfər əsgəri ölmüş, 193 əsgəri isə yaralanmışdır. Bu itkilərdən 44 nəfər əsgərin ölümü və 120 əsgərinin yaralanması məhz Xasaukinsk döyüşündə baş verib. Qaraçaylılar tərəfdən isə itkilər haqqında heç bir məlumat yoxdur.
Rəşid bəy Əfəndiyev
Həyat və fəaliyyəti
Rəşid bəy İsmayıl oğlu Əfəndizadə 1863-cü ildə Şəki şəhərində ruhani ailəsində anadan olmuşdular. O, ibtidai təhsilini Cümə məscidində yerləşən mollaxanada, Əbdürrəzzaq Tahirzadə adlı bir müəllimdən almışdır. 1873-cü ildə məscid məktəbini bitirib, təhsilini rus dilində əvvəl qəza məktəbində, sonra şəhər məktəbində davam etdirmişdir.O Mirzə Fətəli Axundzadənin "Hacı Qara" komediyasını, sonralar Qori seminariyasında dramaturqun digər komediyalarını tamaşaya qoymuş, eyni zamanda baş rolları ifa etmişdir. R. Əfəndiyev hələ XIX əsrin 80-ci illərində Qori müəllimlər seminariyasında oxuyarkən dram ilə maraqlanmış, ilk "Qan ocağı" pyesini yazıb məktəb səhnəsində tamaşaya qoymuşdur.
O, Mirzə Fətəli Axundovdan sonra ilk dramaturqlardan hesab edilir. Bu əsərinin müvəffəqiyyətindən ruhlanan müəllif sonralar da ardıcıl olaraq bədii yaradıcılıqla məşğul olmuşdur. On il Qutqaşendə müəllimlik etdiyi, 8 il Tiflis dini işlər idarəsində katib müavini vəzifəsində çalışdığı və nəhayət, 16 il Qori seminariyasında müəllim olduğu zamanlarda heç vaxt yazıçılıqdan uzaqlaşmamış, xüsusilə təlim-tərbiyəyə aid səhnə əsərləri yazmağa səy etmişdir. Rəşid bəy Azərbaycanın məşhur və çalışqan müəllimlərindən idi. Ömrünü məktəb, tərbiyə işinə, dərs kitablarının, uşaqların marağını oxşayan pyeslərin yaranmasına sərf etmişdir. Onun "Uşaq bağçası" adlı əlifba kitabı və "Bəsirətül-ətfal" adlı qiraət kitabı Azərbaycanda şöhrət qazanmış ilk dərs kitablarındandır. O, dəfələrlə İstanbula gedir, düzəltdiyi dərs kitablarını min zəhmət ilə çap etdirirdi.
Bununla yanaşı, səhnə əsərləri yazır, bunların birinci növbədə məktəb səhnələrində qoyulmasını təşkil edir, hətta şəxsən artist kimi iştirak edirdi. Rəşid bəyin "Qan ocağı"ndan başqa, "Saqqalın kəraməti", "Qonşu-qonşu olsa, kor qız ərə yox getmirdər"1, "Pul dəlisi", "Bir saç telin qiyməti", "Tiflis səfirləri", "Diş ağrısı", "Təbiətdə əhvali-məişət" adlı dramları vardır.
Güney Qışlaq
Güney Qışlaq (əvvəlki adı: Yuxarı Remeşin) — Azərbaycan Respublikası Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şahbuz rayonunda kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 7 fevral 1991-ci il tarixli, 55-XII saylı Qərarı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şahbuz rayonunun Kükü kənd Sovetinin tərkibindəki Yuxarı Remeşin kəndi Remeşin kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 1 mart 2003-cü il tarixli, 423-IIQ saylı Qərarı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şahbuz rayonunun Qızıl Qışlaq kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Yuxarı Remeşin kəndi Güney Qışlaq kəndi adlandırılmışdır.
Rəşid bəy Əfəndiyev
Həyat və fəaliyyəti
Rəşid bəy elmi, maarifi, məktəbi təbliğ edən bir sıra mənzumələr yazmış, rus klassiklərindən (Puşkin, Lermontov, Krılov) dərs kitablarına münasib parçalar seçib tərcümə etmişdir. Eləcə də farscadan "Rüstəm və Söhrab" əhvalatını (Firdovsidən), "Cam" adlı mənzuməsini (Şillerdən) tərcümə etmişdir. Rəşid bəy istər şeir tərcümələrində və istərsə müasir mövzularda yazdığı şeirlərində klassik şeir üslubu və yolu ilə genişdir. Hətta Şilleri də Firdovsinin işlətdiyi vəzndə, mütəqarib ilə tərcümə etmişdir. Rəşid bəy Əfəndiyevin ədəbi və bədii əhəmiyyəti olan əsərləri, demək olar ki, ən çox pyesləridir, xüsusilə əsrimizin əvvəllərində yazılan komediyalarıdır.
Güney Qışlaq
Əhalisi
İvan İvanoviç Şopenin rəhbərliyi 1829-cu ilin aprel ayında başladılmış və 1832-ci ilin may ayında sona çatdırılmış əhalinin kameral siyahıyaalınmasının yekunlarına əsasən Erməni vilayətinin Naxçıvan əyalətinin Naxçıvan mahalında yerləşən Yuxarı Remeşin kəndində 9 evdə 17 nəfəri kişilər 18 əfəri isə qadınlar olmaqla 35 nəfər müsəlman yaşayırdı. Kənd əhalisinin sayı 544 nəfərdir.