cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mallampati təsnifatı
İlkin təsnfat Samsun və Yanq tərəfindən bir qədə təkmilləşdirilərək indiki istifadə olunan formanı almışdır.
Göyərçin
—  fəsiləsinə aid heyvan cinsi. Orta böyüklükdə, kiçik başlı, qısa boyunlu və qısa qıçlı quşlardır. Dimdikləri qısa, zəif quruluşlu, ucu yüngülcə aşağı əyilmişdir. Qanadları orta uzunluqdadır. Olduqca iti uçma qabiliyyətinə malikdirlər. Ayaqları yaxşı inkişaf etmişdir və arxa barmaq yerə dəyir. Meyvələr, dənəli və ya tumlu toxumlarla qidalanırlar.
Alp Tipli Buzlaq
Alp Tipli Buzlaq- sadə dərə buzlağı, müasir mərhələdə geniş yayılmış iri dağ-dərə buzlaq tipi olub, dağ sirkindən dərə boyu aşağı enir. Buzlağın birinci (qidalanma) hissəsi iqlim qar xəttindən yuxarıda, ikinci (ərimə) hissəsi isə aşağıda yerlışir.
Analsim
Analsim (yun. άναλkις – zəif, zəif elektrikləşmə xüsusiyyətinə görə) – Na [AlSi2O6]· H2O - Kubik sinqoniya. Rast gəlmə tezliyi şkalası: nadir
Xassələri
Rəng – rəngsiz, yaxud bozumtul, sarımtıl, yaşılımtıl çalarlı ağ, bəzən Fe oksidləri qarışığından asılı olaraq ətrəngi-qırmızı olur; Mineralın cizgisinin rəngi– ağ; Parıltı – şüşə; Şəffaflıq – şəffafdan qeyri-şəffafadək; Sıxlıq – 2,24-2,31; Sərtlik – 5,5; Kövrəkdir; Ayrılma – bəzən {100} üzrə olduqca qeyri-mükəmməl; Sınıqlar – qeyri-hamar, qabıqvari; Başqa xassələr – sürtüldikdə və qızdırıldıqda zəif elektrikləşmə; molekulyar ələk xassəsi; Morfologiya – kristallar: tetraqon-trioktaedrik, bəzən heksaedrlə kombinasiyada; İkiləşmə: {001}və {110} üzrə polisintetik; Mineral aqreqatları: dənəvər, radial-şüalı, sıx kütlələr, jeodalar, druzalar, kristallik qabıqlar.
Mənşəyi və yayılması
Maqmatik analsim teşenitlər, esseksitlər, siyenitlər və doleritlər üçün səciyyəvidir. Mineralın hidrotermal əmələgəlmələri adətən qələvi effuziv və intruziv əmələgəlmələrdə qeyd edilir. Mineralın qələvi süxur peqmatitlərindəki yığınlarında o, əsasən nefelini əvəzləyir. Autigen - diagenetik analsim bəzi çökmə əmələgəlmələrdə–qumdaşlarında, argillitlərdə, gilli süxurlarda, göl çöküntülərində, torpaqda, kömür yataqlarında geniş yayılmışdır. Birlikdə rast gəldiyi minerallar: kalsit, prenit, xlorit, illit, həmçinin natrolit, şabazit, tomsonit və başqa seolitlər. Mineralın tapıldığı yerlər: Siklop adaları (İtaliya); Sankt-Andreasberq (Almaniya); Rodop dağları (Bolqarıstan); İlmen dağları (Rusiya); Kutaisi rayonu (Gürcüstan); Berqen-Hill (ABŞ); Oaxu adası; Havay adaları və b. Azərbaycanda Dağlıq Talışda, Dağlıq Qarabağda, Qubadlı, Göy-Göl, Göranboy, Laçın rayonlarında, Naxçıvan MR-nın, Kiçik Qafqazın Qazax və Ağcakənd çökəkliklərinin bir çox məntəqələrində tapılmışdır.
Yatmış gözəl (film, 2011)
«Yatmış gözəl» — avstraliyalı rejissor Culiya Linin, erotika elementləri ilə çəkilmiş dram janrında film. Baş rolda Emili Brauninq çəkilib. Film dolanacaq qazanmaq üçün özəl klubda işləyən cavan tələbə qız haqda danışır. Filmin beynəlxalq premyerası 11 may 2011-ci ildə Kann kinofestivalında keçirilib.
Məzmun
Filmin süjeti «Susanna və qocalar» adlı bibley tarixcəsinin allüziya və reminissensiyasıdır. Bir neçə yerdə işləyən, yaşayış yeri ilə əlaqədar problemləri olan Avstraliyalı tələbə Lüsi student qəzetində özəl elitar gecə klubunda, klientlər üçün alt paltarında yemək verən offisiant işi tələb olunan elan görür. Başqa-başqa vaxt ərzində telefon zəngi ilə onu şəhərətrafında yerləşən villaya dəvət alır. Orada güclü narkotikların təsiri ilə o səhərə kimi yatır, qoca klientlər isə bu zaman onun bədəni ilə istədiklərini edirlər. Yeganə tabu — vaginal seksin qadağasıdır və bu haqda klientlər salonun sahibəsi tərəfindən əvvəlcədən xəbərdar olunurlar. Vaxt keçdikcə baş qəhrəman daha və daha da çox, onunla yuxulu olduğu zaman nə baş verdiyini bilmək istəyir.
Onu ofisdən çıxardıqdan sonra, Lüsi elektronika mağazasından gizli kamera alır. O ona həmkarı tərəfindən təklif etdiyi yüksək dozalı antidepressant-preparatı prozakı (onun adı oğlan ingilis dilində deyəndə eşidilir) gəbuluna asanlıqla razılıq verir, bu isə salonun sahibəsi Klara tərəfindən qəti sürətdə qadağan olunmuşdu, sonra isə oğlanla dənizdə birgə çimir. Səhəri o oğlanla bir yataqda olduğunu görür. Birdən ona Klara zəng eləyir və təcili olaraq villaya gəlməyi ona deyir. Sürücü artıq qapının dalında duraraq onu gözləyir. Lüsi özünü pis hiss edir və yolda qusur. Villaya çatanda o Klaraya yalan danışaraq "özünü əla hiss etdiyini" deyir, sonra isə o xahiş edir ki, Klara bu dəfə ona narkotik verməsin, çünki heç olmasa bir dəfə o yatan zaman onunla nə baş verdiyini görmək istəyir. Klara razı olmur və "bu onun klientləri üçün şantaj olabiləcək qorxu" olduğundan onları sığorta etmək üçündür — deyir. Lüsi otaqda tək qaldığından və yatağa girdiyindən sonra, ağzında gizlədiyi portativ kameranı çıxarır. Narkotik vasitələrin təsiri altında o özündə güc taparaq otağın kənarında yerləşən vazaya kameranı taxaraq yenidən yatağa yıxılır.
Klara ilə birgə otağa daxil olan klient, əzələli qoca bir kişidir. O əvvəllər Lüsi ilə birgə gecə keçirib, lakin bu dəfə o da Lüsinin içdiyi narkotikli çayı, ancaq 4 dəfə artıq dozada içir və yataqda uzanır. Bir neçə vaxt sonra Klara otağa girir, aynaları açır, qocanın pulsunu ölçür və əmin olur ki, o ölüb. Sonra o Lüsini oyadmağa çalışır. Lüsinin qəbul etdiyi prozakın və yuxugətirən çayın təsiri nəticəsində oyanmır, onun ağır nəfəsalması isə Klaranı qorxudur və o ona süni nəfəs verərək onu dirildir. Qız oyanır, yanındaki lüt kişiyə toxunaraq onun bədəninin soyuq olduğunu — onun öldüyünü anlayır. Bu onda dəhşətli qışqırığa səbəb olur. Filmin sonunda Lüsi tərəfindən qoyulan kameranın çəkilişi ilə sona bitir — qoca insan, öz həyatından bezmiş, sadəcə sakitcə əbədi yuxuya gərg olmaq istəyi ilə gözəl yuxuda olan qızın yanına gəlir.
Neft və milyonlar səltənətində
Neft və milyonlar səltənətində — Azərbaycan yazıçısı İbrahim bəy Musabəyovun povesti.
Əsərin məzmunu Bakı neft kapitalistlərinin həyatından, məişətindən alınmışdı. İnqilaba qədərki Bakıda neft fontanları hesabına milyonlar əldə edən, birdən-birə varlanan lütfəlilərin, cəlilağaların həyat tərzi povestin əsasını təşkil edir. Müəllif doğru olaraq belə nəticəyə gəlir ki, pula hərislik, nəfsin qurbanı olmaq eyni zamanda əxlaqın korlanmasına, müvəqqəti xoşbəxtliyin faciəyə çevrilməsinə səbəb olur. Əsərin əsas qəhrəmanları olan Cəlil ağa da, Lütfəli bəy də öz yaxalarını bu faciədən qurtara bilmirlər.
Nə qədər ki, Cəlil ağa pulun insan mənəviyyatını, əxlaqını korlama qabiliyyətinə bələd deyildi, burjua cəmiyyətinin pozucu, məhvedici, insanı alçaldan xüsusiyyətlərini başa düşmürdü, öz namuslu zəhməti ilə sakit bir həyat sürürdü. Ancaq Lütfəli bəy kimi alçaq təbiətli bazar adamı ilə ilk tanışlıq tədricən Cəlil ağanı mənəviyyatca korlayır, bazar əxlaqı, bazar mühiti onu öz toruna salmağa başlayır. Nəhayət, o, canından əziz tutduğu ailəsinə də xəyanət edir.
Povestin əsasında 1916-cı ildə eyniadlı film çəkilmişdir.
Roza İbadova
Roza İbadova (Roza İbadova Kocamaz; ) — Azərbaycanlı teatr və kino aktrisa.
Həyatı
İbadova Roza 1990-cı il mayın 14-ü Bakıda anadan olub. 2008-ci ilə orta məktəbi bitirərək Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universetininin musiqili komediya aktyoru fakültəsinə daxil olub. İlk sənət müəllimi Faiq Zöhrabov, daha sonra isə Telman Əliyev olub. 2010-cu ildə rejissor Cənnət Səlimovanın dəvəti ilə Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrına gəlir. İlk rolu Vaqif Əsədovun quruluşunda olan Çarlz Dikkensin "Oliver Tvistin macəraları" tamaşasında Oliver rolu olub və daha sonra bir çox tamaşalarda rol ifa edib. R. İbadova Space tv-də yayımlanan "Mən böyümüşəm" uşaq verlişin aparıcı və İctimai TV-də "Hoqqabaz" uşaq verlişinin aparıcısı olub. Roza İbadova çalışdığı illər ərzində Qarabağla bağlı bir çox dövlət tədbirlərində səhnəciklərdə iştirak edib. Bir neçə film və serialda rol alıb. Hal-hazırda Türkiyənin İzmir şəhərində yaşayır. İzmirdə bir neçə Xocalı və digər tədbirlərdə aparıcılıq edib. Hazırda İzmir Han Teatrında aktrisa və xoreoqraf çalışır. İzmir şəhərində ilk dəfə Xocalıya həsr olunan Orxan Muxtarlının "Yol ayrımında" dramının rejissoru olub.
Əsas rolları:
"İzmir Han Teatrı"
Çində xristianlıq
Çində xristianlıq
Xristianlıq Çinə hələ VII əsrdə daxil olmuşdur, onu yaymağa bütün avropalılar – portuqallardan tutmuş ingilislərəcən cəhd etmişlər – buna baxmayaraq, o, Çin hökumətinin müqavimətinə görə burada tam yayıla bilməmişdir. Hazırda bu dinin ardıcılları (katoliklər və protestantlar) Çində təxminən 4 mln. təşkil edir.
Aysel Məmmədova
Aysel Məmmədova — Azərbaycan müğənnisi. O, "X My Heart" mahnısı ilə Azərbaycanı Portuqaliyanın paytaxtı Lissabonda keçirilən 2018 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdir.
Həyatı və musiqi karyerası
Aysel Məmmədova 3 iyul 1989-cu ildə Azərbaycanın Bakı şəhərində anadan olub. Musiqiçi ailəsində doğulan Ayselin həyatı uşaqlıqdan musiqi ilə bağlı olub. O, 1995–2006-cı illərdə Bülbül adına orta ixtisas musiqi məktəbində təhsil alıb. 2010-cu ildə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasını bitirib. Aysel "Caspian Jazz & Blues Festival" (2002), Bakı Beynəlxalq Caz Festivalı (2005/2006), "MuzEnergo Festival of Music Improvisation" (2007), Montro Caz Festivalı (2009) Emil İbrahimin musiqi qrupunun müşayiəti ilə, Qafqaz Caz Festivalı (2012) və "Jara-2017" festivalı kimi beynəlxalq musiqi festivallarının iştirakçısı olub.
Aysel 2013-cü ildə tanınmış musiqiçilər Aleksandr Koppaloni və 2015-ci ildə isə Debora C.Karterdən özəl dərslər alıb. Eyni zamanda, Rusiya, Gürcüstan, Türkiyə, Ukrayna, İsrail, İsveçrə, Niderland və İtaliyada keçirilən musiqi tədbirlərində də iştirak edib.
Aysel pianoçu, vokalist və bəstəkardır.
2018 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
8 noyabr 2017-ci il tarixində İctimai TV rəsmi olaraq Aysel Məmmədovanın ölkəni Portuqaliyanın paytaxtı Lissabonda keçirilən Avroviziya 2018-də təmsil edəcəyini açıqlamışdır. İfaçının Lissabon səhnəsində ifa edəcəyi mahnı "X My Heart" 2018-ci ilin mart ayının 4-də təqdim olunmuşdur. Müsabiqənin 8 mayda baş tutan birinci yarımfinalda səhnə alan ifaçı nəticədə müsabiqənin final mərhələsinə adlaya bilməmişdir.
Üçtəpə (Üskü)
Üçtəpə — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Üskü şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 70 nəfər yaşayır (17 ailə).
Meliorasiya
thumb|228px| Meliorasiyan işləri Meliorasiya ( - yaxşılaşdırmaq) — torpaqların faydalı istifadəsi üçün yararlı olmayan təbii şəraitin yaxşılaşdırılmasına yönəldilmiş təsərrüfat və texniki tədbirlər sistemi: əsasən torpağın su, hava, qida və istilik rejimlərini nizamlamaq yolu ilə həyata keçirilir.Tətbiq sahəsinə görə meliorasiya üç əsas qrupa bölünür: Qurutma, duzsuzlaşdırma və kimyəvi meliorasiyası da əsas mübarizə tədbiri ərazinin drenlənməsi, suvarma meliorasiyasında isə əsas tədbir suvarma şəbəkəsinin yaradılması və onun su mənbəyinə birləşdirilməsidir. Hər iki halda torpağın su-duz rejimi normal saxlanmalı, lazımi aqrotexniki, fitomeliorasiya və hidrotexniki üsullarla aparılır. Azərbaycan Respublikasının düzənlik rayonlarında yarıdan çoxu müxtəlif dərəcədə şor olan, suvarılmalı, şorakətli, qurudulmalı və su eroziyasına qarşı mübarizə aparmalı torpaq vardır. Respublikada müxtəlif drenlər, Ceyranbatan, Sərsəng, Ağstafa, Xanbulançay, Xaxınçay, Arpaçay, Bəhramtəpə su anbarları və qovşaqları tikilib istifadəyə verilmişdir. Muğan-Salyan, Mil-Qarabağ, Şirvan, Şabran-Xaçmaz zonalarında 100 min hektarlarla ərazi suvarılaraq duzsuzlaşdırılmış və kənd təsərrüfatı üçün yararlı hala salınmışdır.
Meliorativ bitkilər
Öz təsirilə torpağın bərpasına və münbitliyinin artmasına, torpaqəmələgəlmə prosesinə demək olar ki, əksər bitkilər meliorativ xüsusiyyətə malikdir.
Fərhad Fəxrəddini
Fərhad Fəxrəddini (11 mart 1938, Təbriz, İran) — İran azərbaycanlısı tanınmış bəstəkar, dirijor və İran Milli Simfonik Orkestrinin qurucusu
Həyatı
Atası Məhəmmədəli Fəxrəddini (1899–1986), Məhzun təxəllüsü ilə Azərbaycan şairlərindən idi, və böyük qardaşı Fəxrəddin Fəxrəddini tanınmış portret fotoqrafıdır.
Fərhad Fəxrəddininin öz sözlərinə görə, o, onun böyük bacısı və iki qardaşı Fəxrəddin və Fərrux, Sovet Azərbaycanının Gədəbəy şəhərində doğuldular, və Fərhadın iki aylıq yaşı olanda ailəsiylə İrana köçdülər. Anası əslən gədəbəyli, atası isə əslən Təbriz yaxınlığındakı Üskü şəhərindən idi.
iyul 2008-ci ildə, İranda bir poçt markası onun şərəfinə buraxılmışdır.
1991-ci ilin payızında Fəxrəddini Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının dəvəti ilə Bakıda olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasında bəstəkarın "İbn-Sina" və "Sərbedaran" simfonik süitaları səslənmişdir. Dirijor qismində Fəxrəddini özü çıxış etmişdir.
Adi qurqur
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Gecəgözlü
Gecəgözlü — Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunda kənd.
Tarixi
Kənd 1993-cü ildə Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal olunub.
21 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.
Toponimikası
Gecəgözlü (oyk.) - Füzuli rayonu nun Aybasanlı inzibati ərazi vahidində kənd. Dağətəyi düzənlikdədir.
Oykonim Qarabağ da yaşamış cavanşir eli nə mənsub gecəgözlü tirəsinin adını əks etdirir. Etnotoponimdir.
İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyəti kənd təsərrüfatı-əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq olub.
Bulbophyllum polyblepharon
(Bulbophyllum polyblepharon) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Eyniyyətli-həqiqi mülahizələr
Eyniyyətli-həqiqi mülahizələr — məntiqi hesablamaların mülahizələri, ifadələri və ya formullarıdır. Müvafiq eyniyyətli-yanlış mülahizələr və ya formullar onların dəyişənlərinin həqiqiliyinin istənilən qiymətlərində yanlış olacaqlar.
Entelexiya
Entelehiya — yunanca "entelecheia" sözündəndir və mənası "özü-özündə məqsədə malik olan" deməkdir. Aristoteldə və sxolastikada hərəkətverici qüvvə kimi(Teleologiya) məqsədyönlülük, məqsədlilik; imkanı gerçəkliyə çevirən özünəməqsəd, fəal başlanğıc olan entelehiya anlayışından Leybnitsin monodalogiyasında istifadə olunmuşdur. Bioloji hadisələrin idealist şərhi də (Vitalizm) bu anlayışla bağlı olmuşdur.
Amqan (Üskü)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 794 nəfər yaşayır (185 ailə).
Fəxrəddin Fəxrəddini
Fəxrəddin Fəxrəddini — İranda portret fotoqrafiyanın qabaqcıllarından.
Həyatı
1933-cü ildə Azərbaycanda dünyaya gəlibdir, atası Məhəmmədəli Fəxrəddini, Məhzun təxəllüsü ilə Azərbaycan şairlərindən idi, və qardaşı Fərhad Fəxrəddini tanınmış bəstəkar və musiqiçidir.
Allar (Yardımlı)
Allar — Azərbaycan Respublikasıınn Yardımlı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Alar Yardımlı rayonu ərazisində kənd. Alar çayının (Viləş çayının qolu) sahilindədir. Etnooykonimdir. Müxtəlif məlumat kitablarında Alar/Allar/Alılar Şəklində qeydə alınmışdır. Alarlar monqol yürüşlərində (XIII əsr) iştirak etmiş türk-monqol mənşəli oyrat tayfasının bir qolu olub, həmin əsrdə Talış zonasına köçürülmüşlər. XIX əsrin ortalarında alarlar canşalı (cahanşahlı) tayfa birliyinə daxil idilər.
Tarixi
Türk tayfasının adıdır. Xalq ehtimalına görə İrandan gəlib burada ilk binə salan Alı xan və övladlarının şərəfinə əvvəlcə Alılar adlandırılıb. Sonra Allar və nəhayət Alar formasına düşüb. Toponimi eyni zamanda Şahsevən tayfalarından olan alarlılar ilə də bağlayırlar.
Qız Qalası (V əsr)
Təbii abidədir. Alar kəndi yaxınlığındakı uca dağ silsilələrinin birində yerləşən konusşəkilli qaladır. El arasında Qız qalası kimi tanınan bu qaya zirvəsi lap qədimdən insanların sığınacaq yeri olub. Burada yerli atəşpərəstlər əvvəlcə ibadətgah, sonra isə qala bürcləri inşa etməklə güclü və möhkəm bir istehkam qurublar. Dəniz səviyyəsindən təxminən 1810 metr yüksəklikdə yerləşir. Qalanın üstündə od yerlərinin izlərini tapan tədqiqatçılar buranın həm də atəşpərəstlik dövründə fəaliyyət göstərən məbəd olduğu fikrini irəli sürürlər. Ehtimal edilir ki, İslamdan əvvəl oda sitayiş edən atəşpərəstlər burada yaşayıb və məbəd ucaldıblar. Sonralar ərəb işğalçılarına qarşı məbəddən qala kimi istifadə ediblər. Bəzi müəlliflər qalanın tarixini V-IX əsrlərə, zərdüştlüklə məşğul odsevərlər dövrünə qədər aparıb çıxarırlar. Alar Qız Qalası 1812-ci ildə İran hökmdarı Fətəli şah Qacarın vəliəhdi, İran ordusunun baş komandanı Abbas Mirzənin Azərbaycana hücumu zamanı müdafiə baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edib. Uzaqdan baxanda dağın başında papaq kimi görünən qalanın bir tərəfi dərin uçurumdur. Üç tərəfdən sərt döngəli, təhlükəli qaya cığırı vasiətsilə ən üstə qədər gedib çıxmaq olur. Buranı ziyarət etmək bir gün vaxt aparır. Qalaya saxsı borular vasitəsilə Xanbulaqdan su kəməri çəkilib. Həmin saxsıların izləri bu günədək qalır. Qaladan 500-600 metr aralıda Oğlanqala var. Hər iki qalaya gediş-gəlişi təmin edən yeraltı yol, tunel olub. Təhlükə olanda bir qaladan digərinə xəbər vermək üçün ən üstdəki bürclərdə tonqal qalanıb. Əraziyə yerlilər Voynbərə deyir. Dəniz səviyyəsindən 2400 metr yüksəklikdə aralıda qədim qəbiristanlıq, müxtəlif mağaralar, eləcə də 10-15 ədəd gözətçi məntəqəsi var. Qayaüstü yazılar diqqəti çəkir. Tədqiqatçılara görə qalanın ətrafı Orta əsrlər yaşayış məntəqəsi olub.
Adrasteya (nimfa)
Adrasteya
Minsk vilayəti
Minsk vilayəti (Мінская вобласць) — Belarusda inzibati–ərazi vahidi.
Tomb Raider: Lara Kroft
Lara Kroft — 2013-cü ildə satışa çıxarılan "Tomb Raider" video oyunu əsasında çəkilmiş Böyük Britaniya və ABŞ döyüş-macəra filmi. Roar Uthauq un rejissorluğu, Evan Doqerti, Ceneva Robertson-Duoret və Alaster Siddonsun ssenaristliyi ilə "Crystal Dynamics" tərəfindən çəkilən filmin baş rollarında Alisiya Vikander, Dominik Uest, Kristin Skott Tomas, Deniel Vu və Volton Qoqqins var.
Başlıca fotoqrafiya 2017-ci ilin yanvar ayından iyun ayına qədər Böyük Britaniya dakı "Warner Bros." studiyasında, daha sonra isə Cənubi Afrika Respublikası nın Keyptaun şəhəri ndə davam etmişdir. Distrübüterliyini "Paramount Pictures" şirkətinin etmədiyi ilk "Tomb Raider" filmi ilk dəfə 14 mart 2018-ci ildə Böyük Britaniya da, 15 mart 2018-ci ildə Azərbaycan da, 16 mart 2018-ci ildə isə ABŞ-də ekranlaşdırılmışdır. Film ümumi olaraq, 273 milyon ABŞ dolları qazanmışdır.
Film tənqidçilər tərəfindən qarışıq rəylər almışdır. Bəziləri filmin ssenarisini tənqid etmiş, bəziləri isə filmin franşizanın mövzusuna sadiq qalması və Vikanderin aktrisalığını tərifləmişdir. Lara Kroft un xarakterləşdirilməsi polyarlaşdırılmış cavab almışdır. Bəziləri onu "bacarıqlı, güclü və obyektivləşdirilməmiş qəhrəman", bəziləri isə onu "ancaq döyülən və tamaşaçı" adlandırmışdır.
Süjet
Lara Kroft atası Lord Riçard Kroftun 2011-ci ildə qeyb olmasından sonra velosiped kuryeri olaraq işləyir. 21 yaşlı Kroft öz velosipedi və bir polis maşını ilə bir qəza yaşadıqdan sonra posta göndərilir. Bu zaman Riçardın biznes yoldaşı Ana Miller Laraya yardım etməyə gəlir. O, Laraya atasının vərəsəliyini qəbul etməsə onun bütün var-dövlətinin, eləcə də Kroft Malikhanəsinin satılacağı barədə xəbərdarlıq verir. Lara bu təklifi ala-könül halda qəbul edir və atasının məqbərəsində yerləşən gizli bir zala daxil olur. Lara orada atası tərəfindən əvvəlcədən çəkilmiş bir video mesaj tapır. Riçard bu videoda mifik Yamatay kraliçası Himiko barədə apardığı tədqiqatın təfsilatların verir. Qədimdə Himikonun sehirli güclərə malik olduğuna inanılırdı, ona görə də tarixi mənbələrdə bir cadı kimi təsvir edilirdi. Riçard Laradan Himiko barədə apardığı tədqiqata dair bütün sübutları məhv etməsini istəyir, amma Lara bunu etməyib atasını axtarmağa gedir.
Lara atasının ona verdiyi tilsimi satıb, əldə etməyə pulla Honkonq a gedir və «Endurance» gəmisinin kapitanı olan Lu Reni işə alır. Onlar Şeytan dənizi nə, Yamatay adasına gedirlər. Lu Ren Laranın atasını adaya aparması üçün yeddi il əvvəl işə aldığı kapitanın oğlu olduğu aşkarlanır. Gəmi şiddətli bir qasırğada çevrilir, Lara isə sahilə üzür. Burada bir əsgər onu vurub bihuş edir. O Himikonun məqbərəsini aşkarlamaq üçün aparılan ekspedisiyanın rəhbəri Matias Foqel tərəfindən yuxudan oyadılır. Ekspedisiya «Trinity» adlı kölgəli bir təşkilat tərəfindən maliyyələşdirilirdi. Foqel Laranı məhbus olaraq götürür və onun atasını öldürdüyünü iddia edir. Foqel Lara və Lu Reni öz kölə qüvvəsinə daxil edir, amma Lara Lunun köməyi ilə qaçır. Foqel Lu Renin atasını da öldürmüşdü. Çaya düşən Lara köhnə bir təyyarəyə minir, ancaq həmin təyyarə şəlalədən aşağı düşür. Bu zaman Lara təyyarədəki paraşütlə oradan qaçır, amma ciddi şəkildə yaralanır.
Lara gecə vaxtı huşunu geri qazanır və bir «Trinity» bələdçisini öldürməli olur. O, adada gəzən sirli bir fiquru təqib edir. Bir qədər getdikdən sonra Lara həmin fiqurun Riçard olduğunu aşkar edir. Riçard Himiko nu «Trinity» təşkilatından gizlətmək üçün yeddi il onları ləngitmişdir. Lara atasını gerçək olduğuna inandırdıqdan sonra Riçard onun yaralarını sağaldır. Riçardin etirazlarına baxmayaraq, Lara Foqelin düşərgəsinə gedib atasının tədqiqat sənədlərini tapmağa gedir. Lara bunu tək başına edə bilməyəcəyini öyrənir və kölələri qurtarır. Riçard bundan hasil olan xaosda Himikonun məqbərəsinə getmiş, ancaq Foqel tərəfindən məhbus alınmışdır. Lara atasını qurtarmağa çalışsa da, onun ölməməsi üçün məqbərənin girişini açıq.
Lara, Riçard, Foqel və daha üç «Trinity» əsgəri tələlərlə dolu məqbərədən keçir və Himikonun sarkofağını tapır. İki «Trinity» əsgəri onun cəsədini götürməyə çalışır, amma Himikonun mifik gücünə yoluxur. Bu güc əslində fiziki əlaqədə insanın bədənini dağıdan və xəstəni zombi yə bənzər bir vəziyyətdə buraxan təhlükəli bir xəstəlik idi. Məqbərənin ətrafında yerləşən şəkillər Himikonun bu xəstəliyin daşıyıcısı olduğu və onun bu xəstəliyə immunitetli olduğunu sübut edir. Himiko əfsanəyə görə, bu adaya məcburi şəkildə gətirilmişdi, ancaq bu şəkillər onun buraya öz iradəsi ilə gəldiyini təsvir edir. O, dünya əhalisini bu xəstəlikdən qorumaq üçün özünü qurban vermişdir. Foqel Himikonun bədənini daşıya bilməyəcəyini anlayır, buna görə də sadəcə onun bir barmağını götürür və bir kisəyə qoyur. Bu zaman Lara və Riçard Foqel və qalan bir əsgəri yaralayır. Foqel oradan qaçsa da, Riçard bu xəstəliyə yoluxur. Xəstəliyin bir müalicəsi olmadığından, Riçard Laraya məqbərədən qaçmasını və Foqeli dayandırmasını istəyir. Bu zaman Riçard məqbərəni və özünü partladacaqdı. Lara və Foqel üz-üzə gəlir və dava etməyə başlayır. Lara Himikonun barmağını Foqelə yedizdirir və onu dərin bir uçurumdan aşağıya atır, atası isə məqbərəni və özünü partladır. Lara dağılan məqbərədən qaçır və Lu Renlə qarşılaşır. Bu vaxt bir «Trinity» helikopteri adaya gəlir, amma Lara və balıqçılar onları dayandırır və adadan qaçır.
Lara London şəhəri nə geri qayıdır və atasının vərəsəliyini qəbul edir. Bu zaman Lara «Trinity»nin ana şirkəti olan «Patna»nın "Croft Holdings"in bir filialı olduğunu öyrənir. Buna əlavə olaraq, Lara Ana Millerin «Patna» agentlərindən biri olduğunu öyrənir. «Trinity»nin qəddarlığının görən Lara növbəti macərasına hazırlaşır.
Rollarda
• 2
İstehsal
"GK Films" filmi çəkmək hüququnu 2011-ci ildə əldə etmişdir. Norveç film rejissoru Roar Uthauq layihəyə 2015-ci ilin noyabr ayında qoşulmuşdur. Alisiya Vikander in yeni Lara Kroft olacağı 2016-cı ilin aprel ayında açıqlanmışdır. "Deadline Hollywood" Lara Kroft rolunu Deyzi Ridli nin canlandıracağını açıqlamışdır, amma Ridli bu iddiaları yalanlamışdır. Ualton Qoqqins in antaqonist rolunu canlandıracağı 2016-cı ilin dekabr ayında açıqlanmışdır. Rollarda olan aktyorların geri qalan hissəsi 2017-ci ilin əvvəllərində açıqlanmışdır.
Çəkilişlər
Başlıca fotoqrafiya 23 yanvar 2017-ci ildə Cənubi Afrika Respublikası nın Keyptaun şəhəri ndə başlamış, 9 iyun 2017-ci ildə Böyük Britaniya dakı "Warner Bros." studiyasında sona çatmışdır. Kroft Malikhanəsi üçün Solsberi də yerləşən Uilton-haus dan istifadə edilmişdir. Şəlalə səhnəsi Li-vellidə yerləşən bir su parkında, XXX Yay Olimpiya Oyunları üçün nəzərdə tutulmuş bir arenada və Cənubi Afrika Respublikası nda çəkilmişdir.
Buraxılış
Lara Kroft filminin premyerası 2 mart 2018-ci ildə Almaniya nın paytaxtı Berlin şəhəri ndə keçirilmişdir. Filmin Azərbaycan dakı premyera öncəsi nümayişi 14 mart 2015-ci ildə Gənclik Mall Ticarət Mərkəzində yerləşən “CinemaPlus” premium kinoteatrında keçirilib. Kinoteatrda furşet masası, alkoqollu və alkoqolsuz içkilər, müsabiqələr və mükafatların oynanılması təşkil olunmuşdur. Film 15 mart 2018-ci ildə ABŞ-də ekranlaşdırılmışdır. Film IMAX 3D və RealD 3D şəklində də buraxılmışdır.
Ev videosu
Lara Kroft 29 may 2018-ci ildə rəqəmsal striminq platformalarında buraxılmışdır. Filmin 4K UHD Blu-Ray, Blu-ray və DVD buraxılışı 12 iyun 2018-ci ildə gerçəkləşmişdir. Bu buraxılış Avstraliya da 18 iyun 2018-ci ildə gerçəkləşmişdir.
Viktor Kabanov
Həyatı
15 yanvar 1934-cü il tarixində Moskvada professor A. N. Kabanovun ailəsində dünyaya göz açıb. 1956-cı ildə M. V. Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin Kimya fakültəsini bitirib və həmin il MDU-nun Yüksək molekullu birləşmələr kafedrasına qəbul olunub. 1960-cı ildə namizədlik, 1966-cı ildə isə doktorluq dissertasiyasını müdafiə edib. 1968-ci ildən SSRİ Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, 1975–1991-ci illərdə SSRİ Elmlər Akademiyasının Ümumi və texniki kimya şöbəsinin akademik-katibinin müavini vəzifəsində çalışıb. 1987-ci ildə SSRİ Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü seçilib. 1988-ci ildən SSRİ Elmlər Akademiyasının (1991-ci ildən Rusiya Elmlər Akademiyasının) Rəyasət Heyətinin üzvü olub. 1988–2002-ci illərdə SSRİ Elmlər Akademiyasının Yüksək molekullu birləşmələr üzrə Elmi Şurasının sədri, 1991–2002-ci illərdə isə Rusiya Elmlər Akademiyasının Ümumi və texniki kimya şöbəsinin akademik-katibi vəzifəsini yerinə yetirib. Eyni zamanda M. V. Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin Yüksək molekullu birləşmələr kafedrasının müdiri, "Rusiya Elmlər Akademiyasının Hesabatları" jurnalının baş redaktoru, "Yüksək molekullu birləşmələr" jurnalının redaksiya heyətinin üzvü olub.
1977–1981-ci illərdə Beynəlxalq Nəzəri və Tətbiqi Kimya İttifaqının Yüksək molekullu birləşmələr şöbəsinin sədri seçilən ilk rus alimi, Belçika Kral Akademiyasının xarici üzvü, Avropa Elmlər Akademiyasının üzvü, Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının xarici üzvü olub. 31 mart 2006-cı il tarixində vəfat edib. Moskvada Novodevichy qəbiristanlığında dəfn edilib.
Elmi fəaliyyəti
Viktor Kabanov — polimer elmi sahəsində dünya liderlərindən biri, böyük elmi məktəbin yaradıcısıdır. Onun əsas tədqiqat sahələri: kinetika və polimerləşmə mexanizmi, interpolimerlər kompleksləri və interpolielektrolit reaksiyaları, biopolimerlərin modelləşdirilməsi və bioloji aktiv polimer maddələrin yaradılması, polimer metal kompleksləri və gel-immobilizə olunmuş metal kompleks katalizatorları.
Kabanovun fundamental elmi nailiyyətləri arasında "Şüşə- kristal" faza keçidində bərk monomerlərin aşağı temperaturda yüksək sürətlə polimerləşməsi fenomeninin kəşvi və izahı mühüm yer tutur. Onun tərəfindən keşf edilən polianionlar üzərində 4-vinilpiridinin kortəbii polimerləşməsi biomakromolekulların formalaşmasını modelləşdirən qeyri-təbii polimerin ilk spesifik matriks sintezi olub.
Kabanov polimerləşmə proseslərinin xüsusi bir növü kimi vinil və allil monomerlərin kompleks-radikal polimerləşməsi konsepsiyasını yaratmış və əsaslandırmış, ion monomerlərin radikal polimerləşməsinin əsas xüsusiyyətlərini izah etmişdir. "Molekulyar tanınması" və supramolekulyar polielektrolit strukturlarının özü özünə yığılmasında həlledici rol oynayan interpolielektrolit komplekslərində makromolekulyar mübadiləsi və əvəz reaksiyasını keşf edib və araşdırıb. Alimin bu keşfi yeni nəsil peyvəndlərin yaradılmasında mühüm rol oynayıb.
Çernobıl qəzası
1986–1987-ci illərdə Viktor Kabanov, şöbəsinin digər üzvləri ilə Çernobıl qəzasının fəsadlarının aradan qaldırılmasında iştirak edib. O, tozun yayılmaması üçün polimer resept hazırlayaraq tətbiq etmişdir.
Mükafatlar, təltiflər
1975 — "Şərəf nişanı" ordeni
1984 – S. V. Lebedev adına SSRİ Elmlər Akademiyasının Mükafatı
1980 — Lenin mükafatı laureatı
1984–1986 – Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni (Çernobılə görə)
1991 — Lenin ordeni
1994 — Xalqlar dostluğu ordeni
1995 — Yaponiya Polimer Cəmiyyətinin Beynəlxalq Mükafatı
1999 – Lomonosov mükafatı, akademik B. E. Sokolov adına Elmə Dəstək Fondunun mükafatı, III dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni
2001 — Rusiya Dövlət Mükafatı və Demidov müküfatı.
Selesten Buqle
Selesten Buqle (1.6.1870, Kot-dü-Nor dep-ti, Sen-Briyo – 25.1.1940, Paris) — fransız sosioloqu, Fransız sosioloji məktəbinin nümayəndəsi.
Həyatı
1893-cü ildə Ali Normal Məktəbi bitirmişdir. Tuluza universitetində (1900–1907-ci illər ) və Sorbonna da (1908-ci ildən professor) dərs demiş, Sosial Sənədləşdirmə Mərkəzinin direktoru (1920-ci ildən), Ali Normal Məktəbin direktoru (1935-ci ildən) olmuşdur. E. Dürkheymin davamçısı olan, həmçinin G. Zimmelin ideyalarından bəhrələnən Buqle sonuncunun təsiri ilə sosiologiyanın vəzifəsini sosial formaların, onların səbəb və nəticələrinin öyrənilməsində görürdü.
Fəaliyyəti
Buqle sosiologiya da biologizm i tənqid etmiş, Qərb cəmiyyətlərində bərabərlik ideyalarının yayılmasının sosial amillərini araşdırmışdır (“Bərabərlik ideyaları”, 1899).
Buqlenin Hindistan da kasta sisteminin sosioloji təhlilinə həsr olunmuş “Kasta rejiminə dair oçerklər” (1908) kitabı klassik əsərə çevrilmiş və bu sahədə aparılan sonrakı tədqiqatlara (L. Dümon və b.) əhəmiyyətli təsir göstərmişdir. Üçüncü respublika ideologiyasının mühüm elementi olan həmrəylik ideyalarının Fransa cəmiyyətində formalaşmasında Buqlenin də xidməti vardır.
Frederik Rafael
Frederik Rafael — ABŞ yazıçısı, ssenaristi və jurnalisti.
Həyatı
Rafael iki müstəqil məktəbdə təhsil almışdır. Bunlar Koptorn xüsusi hazırlıq məktəbi və Çarterhaus məktəbi idi. Sonradan o, Kembric Universitetinin Seint Con Kollecində də oxumuşdur.
Frederik Rafael 1965-ci ildə "Əzizim" filminə görə "Oskar" mükafatı qazanır. İki ildən sonra isə "İki nəfər yolda" filminin ssenarisinə görə bu mükafata namizəd olur.
Onun məqalələri və kitab resenziyaları qəzet və jurnal nömrələrində çıxırdı. Bunların sırasına "Los Angeles Times" və "The Sunday Times" da daxil idi. Onun iyirmidən çox romanı işıq üzü görmüşdür. Yarıavtobioqrafik "Bərq vuran mükafatlar" (1976) əsəri daha çox tanınmışdır.
Rafael eləcə də tarixi kitablar, esselər toplusu və tərcümələr nəşr etdirir. O, həm də Somerset Moem və Corc Bayronun bioqrafiyasını yazmışdır. 1964-cü ildə o, ədəbiyyat üzrə Kral Cəmiyyətinin üzvü seçilmişdir.
1999-cu ildə Rafael "Geniş açılmış gözlərlə" adlı xatirələrini nəşr etdirir. Burada o, Stenli Kubriklə "Geniş bağlanmış gözlərlə" filminin ssenarisi üzərində işləməkləri haqqında yazıb. Bu film Kubrikin kinoda son işi olmuşdu. Elə həmin ildə "Penguin Books" nəşriyyatı Artur Şnislerin "Arzu" əsərini yeni tərcümədə çap edir. "Geniş bağlanmış gözlərlə" filmi məhz bu əsər əsasında çəkilmişdi. Kitabın ön sözünü Frederik Rafael yazmışdır.
Şəxsi həyatı
O, 17 yanvar 1955-ci ildə Silviya Betti Qlattla ailə qurmuşdur. Bu evlilikdən onların 3 övladı olmuşdur. Pol Simon kinoprodüser, Sara Nataşa (1960–2001) rəssam, Stefen Mettyu Coşua isə ssenaristdir.
Çində islam
Çində islam
right|thumb|[[Çinın ən yaşlı məscidi. Sian]]
İslam Çinə Tan imperatoru Qaotszunun hakimiyyəti dövründə Çinə ticarətə gələn ərəb və fars tacirləri vasitəsilə daxil olmuşdur. Ticarətçilər və diplomatlar tərəfindən istifadə olunan quru yolları İran və Əfqanıstandan keçərək Çinin şimal-qərbinə gəlirdi. Su yolları Quançjou, Tsyuançjou, Xançjou və Yançjou – Çin limanlarına çatana qədər Ərəb dənizindən başlayıb Benqal körfəzindən və Malakka boğazından keçirdi. Ərəb və fars tacirlərinin əksəriyyəti çinli qadınlarla evlənərək Çində məskən salırdılar. Elə onların nəsilləri də Çinin ilk müsəlmanları olmuşdular.
Baterst (şəhər, Avstraliya)
Baterst   — Yeni Cənubi Uelsdə şəhər, Makkvari çayının cənub sahilində Göy dağlardan qərbdə yerləşir. Bu Avstraliyanın sahildən uzaq ən qədim yaşayış məskəni və Böyük Suayırıcı sıra dağlarından qərbə ən qədim məskəndir. 2006-cı ilin statistikasına əsasən 29 min əhalisi var.
Müasir dövr
Müasir Baterst inkişaf etmiş kənd təsərrüfatı regionunun iqtisadi mərkəzidir. Şəhərdən Sidneyə gedən dəmiryol xətti keçir. Katolik və anqlikan kilsəsi, məhkəmə qərarlarının icrası idarəsi binası (1880), Avstraliya qazıntılar və minerallar muzeyi (1874), bir sıra XIX əsrin otasında tikilən qəsrlər vardır.
Bulbophyllum polliculosum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Dara Şükuh
Sultan Məhəmməd Dara Şükuh — Böyük Moğol İmperiyasının sultanı Şahcahanın oğlu, Allahabadın söbədarı.
Həyatı
20 mart 1615-ci ildə Əcmir yaxınlarında doğulmuşdu. Şahcahanın böyük oğludur. Anası, xatirəsinə Tac Mahal inşa edilən və daha çox Mümtaz Mahal deyə anılan Ərcümənd Banu Bəyimdir. Muhamməd Dara gələnəğə uygun olaraq İslami təlim-tərbiyə gördü; Ərəbcə, Farsca və Sanskritcə öyrəndi. Özəlliklə nəzari elimlərlə ilgiləndi, dini və təsəvvufi bilgisini təkviyə etmək üçün bu sahədəki əsərlərin bəlli başlılarını incələdi. Ona ilahi bilgi və ilhamın verildiyi inancı ilə bu yoldakı çalışmalarını daha da artdırdı.
Şahzadə Dara Şükuh 1633-cü ildə 12.000 "zat" (6000 "süvarilik") bir mənsəbə sahib idi. Eyni il Səfəvilərin Qəndəharı təhdid etmələri və bunu 1642-ci ildə təkrarlamaları üzərinə şəhəri müdafiə etməyə gedən orduda ona önəmsiz bir komandanlıq verilmişdi. 1645-ci ildə Allahabad söbədarlığına (valilik) gətirildi. 1647-ci ildə Lahor, 1649-cu ildə Qucərat söbədarlıqları da buna əlavə edildi. Bu vilayətləri naibləri vasitəsiylə idarə edir, sahib olduğu mövqeyin gərəkdirdiyi sorumluluğu nadir olaraq yüklənə bilirdi. Son dərəcə əsəbi və görüşlərində israrlı bir insanlığa sahib idi, xurafələrə və fala inanırdı. Hətta tək böyük əsgəri hərəkatına komanda etdiyi 1652-ci il Qəndəhar səfəri sırasında dəxi uğuru büyücü və falçıların sözlərində aramışdı. Ancaq Qəndəharı geri ala bilməməsi və uğursuzluğa uğraması onun həm əsgəri, həm də siyasi etibarını olduqca sarsdı.
Şahcahan, çox sevdiyi oğlu Dara Şükuhun dövlət işləriylə daha çox ilgilənməsini sağlamak üçün ona o zamana qədər bənzərinə rastlanmayan 60.000 zat böyük bir mənsəb verdi. Ayrıca daha sağlığında onu xələf olaraq mənimsədi və öz yerinə hazırlamaq istədi. Ancak bu durum digər şahzadələrin müxalifətinə yol açdı. Şah Cahan 1657-ci ildə xəstələnincə səltənət mücadiləsi daha da qızışdı. Fəqət bu mücadilədə Dara Şükuhun zəif əsgəri və idari qabiliyəti bir kərə daha ortaya çıxdı. Sonunda Aqra yaxınlarında Samargarhta qardaşı Övrəngzebin qüvvələri qarşısında məğlub oldu (8 iyun 1658). Həmən ardından 23 mart 1659-cu ildə Əcmir yaxınlarında ikinci dəfə uğursuluğa uğradı və əsir alındı. Dehliyə gətirildi və burada mülhidliklə suçlanarak edam edildi (10 sentyabr 1659).
Dara Şükuh siyasi və askəri bakımdan yətərsizliğinə rağmən dini və tasavvufi fikirləriylə çağının dikkatə dəğər simalarından biridir. Büyük babası Əkbər Şah tarafından başlatılan Hint və İslam düşüncələrini bağdaştırma harəkətinin təsiriylə gənç yaşta tasavvufi düşüncəyə ilgi duymaya başladı və gidərək kəndini bu harəkətə vərdi. O sırada tasavvufa mütəmayil kız kardəşi Bibi Cəmal ilə birliktə Sinddən Lahora gələn Mısır asıllı Kādiri tarikatı şəyhi Miyanmir (Miyanəci) ilə tanıştı. Daha sonra ablası Cihanara Bəgüm ilə birliktə bu şəyhin halifəsi Molla Şah Bədahşinin müridi oldu. Ədəbiyyat və hüsnühat gibi güzəl sanatlarla da ilgilənən Dara bir yandan Kurana dair bilgilərini artırırkən ötə yandan Təvrat, Zəbur və İncil gibi səmavi kitapları incələməyi də ihmal ətmədi. Kuranı fazla məcazi, diğər üç kitabı isə tutarsız bularak Hint dinləriylə ilgilənməyə, özəlliklə Hint mistisizminin ünlü əsəri Upanişadlar üzərində çalışmaya başladı. Başta İbnül-Arabi olmak üzərə Fahrəddin-i Irakī və Molla Cami gibi mutasavvıfların əsərlərini incələdi, nəticədə vahdət-i vücûd*a dayanan bir tasavvuf anlayışına ulaştı. Bu durum onu bazı Hint inanç və düşüncələriylə İslam arasında bənzərlik görməyə, hatta Upanişadların Kuranda bahis konusu ədilən "Gizli Kitap" (Kitab-ı Məknûn; bk. Vakıa 56/78) olduğunu, dolayısıyla da onun özünü təşkil əttiğini önə sürməyə səvkətti. Bu tür sərbəst düşüncələr onun muhafazakar alimlər tarafından kafir və münkir olmakla suçlanmasına səbəp oldu. Fakat Dara hiçbir zaman İslamı inkar ətməmiş, hər vəsilə ilə İslamın hak din olduğunu ifadə ətmiş, Allah və Muhamməd hakkında sağlam bir inanca sahip olmuş, hatta mirac olayının ruh və bədənlə məydana gəldiğini kəndinə has bir nazariyə ilə ispatlamaya çalışmıştır.
Yaradıcılığı
Əsərləri. Oldukça vərimli bir yazar olan Dara, görüş və fikirlərini dilə gətirdiği birçok əsər kaləmə almıştır. 1. Səfinətül-əvliyaǿ (Agra 1852; Lucknow 1857; Kanpur 1883). 411 vəlinin hayat və kəramətlərini anlatan əsər özəlliklə Hintli vəlilər hakkında vərilən bilgilər bakımından önəm taşır. Əsərin düzəni diğər əvliya tabakat kitaplarından farklıdır. Dara 1640ta kaləmə aldığı bu əsərin giriş bölümündə yazılış maksadı hakkında bilgi vərdiktən sonra sûfilər və sözlərinin önəmini açıklamış, sonra Pəygambər, Huləfa-yi Raşidin, on iki imam, dört Sünni məzhəbin kurucularından bahsəttiktən sonra sırasıyla Kādiriyyə, Nakşibəndiyyə, Çiştiyyə, Kübrəviyyə və Sührəvərdiyyə silsilələrində yər alan şəyhlər hakkında bilgi vərmiş, bundan sonraki bölümdə isə söz konusu silsilələrdə yər almayan diğər mutasavvıfların biyografilərini kaydətmiştir. Əsərin sonunda isə Pəygambərin hanımları, kızları və ünlü kadın mutasavvıflar hakkında kısa bilgilər vərilmiştir. Bizzat kəndisinin də ifadə əttiği gibi (s. 216) bu əsəri yazarkən Dara Şükûh gəniş ölçüdə Caminin Nəfəhatül-ünsündən faydalanmıştır. Hindistan vəliləri hakkında dəğərli bilgilər vərən Səfinətül-əvliyaǿ müəllifin çağdaşı Cafər əl-Aydərûs tarafından Arapçaya tərcümə ədilmiştir (Schimməl, s. 308). 2. Səkinətül-əvliyaǿ (Lahor, ts.,; Tahran 1344 hş./1965, nşr. Tara Chand və S. M. Rıza Cəlali). 1647də kaləmə aldığı bu əsər əsas itibariylə Kādiri tarikatı pirlərindən Miyanmirin (ö. 1635) biyografisini və Lahordaki sohbətlərini içinə alır. Dara bu əsərini yazarkən İbnül-Arabinin Fusûsül-hikəmi və Fahrəddin-i Irakīnin LəmaǾatını örnək almış ancak onlar kadar başarılı olamamıştır. 3. Risalə-i Haknüma (Lucknow 1874, 1881, 1910; Tahran 1957, nşr. S. M. Rıza Cəlali). 4. Tarikatül-hakīkat (Lahor 1340). Bu iki əsər tasavvufun anlaşılması güç yönləriylə ilgilidir. 5. Hasənatül-Ǿarifin (Dəlhi 1309). 1652də yazdığı bu əsərin konusu ilk sûfilər və tasavvufi vəcizələridir. Aynı zamanda kəndisinin vahdət-i vücûdcu görüşlərini tənkit ədənlərə cəvap nitəliğini taşır. 6. Mükaləmə-i Baba Lal və Dara Şükûh (Dəlhi 1885). 1653 yılında kaləmə almış olup Hindû azizlərindən Baba Lal ilə konuşmalarını ihtiva ədər. 7. MəcmaǾul-bahrəyn (Kalküta 1929; Tahran 1335 hş./1957). 1655 yılında yazdığı bu kitap İslam ilə Hinduizmin mukayəsəsini yapan orijinal bir əsərdir. D. Shayəgan əsərlə ilgili müstakil bir çalışma yapmıştır (bk. bibl.). 8. Sırr-ı Əkbər (Tahran 1340 hş./1962, nşr. T. Chand və S. M. Rıza Cəlali). 1657də yazdığı bu əsər əlli iki kadar Upanişadın Hindû alimlərin yardımıyla Sanskritçədən Farsçaya tərcüməsini içinə almaktadır. Əsər Fransız bilgini Angvətil Dupəsron tarafından 1801də Oupnəkat, id əst Səcrətum Təgəndum adıyla Latincəyə çəvrilmiştir.
Daranın ayrıca Yoga-Vasista (Lucknow 1887; Aligarh 1953, nşr. Tara Chand) və Bagvat Gita gibi çok sayıda Hindû dini mətninin çəvirisini kapsayan əsərləri vardır. Bazı küçük əsərləri də Külliyyat-ı Dara Şükuh adıyla basılmıştır (I–IV, Gujranwalla 1857).
Saquaro
Saquaro (Carnegiea) — Kaktuskimilər fəsiləsinə aid monotip cins. Cinsə daxil olan yeganə növ Nəhəng Karneliya (Carnegiea gigantea), və ya Karneliya (Carnegiea) kimi tanınır. Ağac ölçülərinə malik olan kaktus növü əsasən Meksika, Kaliforniya və Arizona ərazilərində yayılmışdır.
Cins amerikan sahibkarı, milyonçusu və filantropu Endryu Karneqinin (1835–1919) şərəfinə adlandırılmışdır.
Biologiyası
Bu kaktuslar uzun ömürə malikdir. Onlar ortalama olaraq 75 il, maksimal olaraq isə 150 il yaşayır. Onlar 15 metr hündürlüyə malikdir. Çəkiləri 10 ton.
Çiçəkdə erkəkçiklərin sayı 2,5 minə çatır.
Britomartida (nimfa)
Britomartida
İran yaylası
thumb|200px|[[Avrasiya, Afrika və Hindistan platformalarının sərhədlərinin yaxınlaşmasını göstərən xəritə.]]
İran yaylası və ya Fars yaylası — Ön Asiyanın ən böyük və ən geniş yaylası.
Coğrafi mövqeyi
İran yaylası Cənub-qərbi Asiyada yerləşən Ərəbistan və Hindistan yarımadası arasında qalan Avrasiya yaylalarının bir hissəsidir.Qərbdə Zaqros dağları, şimalda Xəzər dənizi və Kopetdağ, cənubda İran körfəzi, Ərəbistan dənizi və şərqdə Hinduquş dağları ilə əhatələnir
Tarixi
Tarixi bir bölgə olaraq yayla Parfiya, Midiya, Əhəmənilər dövlətinin şərq hissələrini, Böyük İranın (müasir İran, İraq, Əfqanıstan və Pakistan ərazilərini əhatə edir) əsas bölgələrini ərazisi daxilinə almışdır. Zaqros dağları yaylanın qərb sərhədlərini formalaşdırmışdır və dağların cənuba doğru olan hissələri də buraya aid edilə bilər. Britaniya ensiklopediyası Xuzistan ovalığını İran yaylasının xaricində saxlayır və Elam dövləti Mesopotamiya ovalığını İran yaylasına bağlayan bölgəni(yəni Xuzistan ovalığını)əhatə edir  deyə qeyd etmişdir.
Slade
Slade (oxunur "Sleyd" ; əvvəllər Ambrose Slade) — Britanialı rok qrupdur, qlem rokun liderlərindən biridir.
Alp Dağları Tipi
Alp Dağları Tipi -"alplar", nisbətən yaxşı saxlanılmış, parçalanmnağa yenicə başlamış, orta yüksəkliyi kifayət qədər olan, süxurların müxtəlif növ strukturları və formaları müşahidə edilən dağ qurumları, sistemi.
Donanma
thumbnail Donanma — mülki və hərbi məqsədlər üçün, çoxlu müxtəlif üzən (Dəniz donanması) və uçan (Hava donanması) obyektdən təşkil olunaraq, suda (dənizdə və ya çayda) yaxud havada istifadə olunmaq üçün nəzərdə tutulur.
Tarixçə
thumbnail|Şirvanşah I Axsitan Bakı limanında, Oqtay Sadıxzadənin rəsm əsəri (Azərbaycan Tarix Muzeyi) Azərbaycan donanma tarixi çox qədim çağlara gedib çıxır. Buna sübut olaraq Qobustandakı qayaüstü rəsmləri göstərmək olar. Orta Çağlarda Azərbaycanda feodal xanlıqlarının yaranması, eləcə də IX–X əsrlərdə vikinqlərin və rusların dəniz tərəfdən hücumları ilə gəmi tikintisi yeni inkişaf qazanır. Özəlliklə Şirvanşahlar dövlətinin güclənməsi ilə Bakının önəmi bir liman şəhəri kimi artır. 1175-ci ildə I Axsitan Bakı yaxınlığında 73 rəqib gəmisini qıraraq rus donanmasını məğlub edir. Bu fakt XII əsrdə Şirvan donanmasının yüksək keyfiyyətindən xəbər verir. 1172-ci ildəki Şamaxı zəlzələsindən sonra paytaxtın köçürülməsi Bakının önəmin daha da artırır. Saray şairi Xaqani Şirvaninin yazdığına görə, Bakı böyük limana və Xəzərdə uluslararası ticarətin mərkəzinə çevrilir. Şirvanşah III Fəribürzun vaxtında Bakı adaların birində hərbi baza kimi istifadə edilən Səbayıl qalası tikilir.
Orta Çağ səyyahlarının qeydlərindən Şirvan gəmilərinin görünüşü haqqda əldə etmək olur: "görkəmcə qaleraya oxşayırlar, amma ölçüləri tartanınkı kimidir". Beləliklə, Şirvan gəmisi uzunburun, hündürdallı, əyik dirəkləri və qıyqacı yelkənləri olan iki dorlu, qaleraya oxşayan və tartana ölçülü, 30 tonnadək yükü qaldıra biləcək gəmi olmalı idi. .
XV əsrdə dəniz tərəfdən güclü rəqibin olmaması Şirvan donanmasının az qala yox olmasına gətirib çıxraır. Venesiyalı elçi Ambrocio Kontarini (XV əsr), habelə Oruc bəy Bayat, Pyetro della Valle, Yan Streys qeyd edirdilər ki, Xəzər gəmiləri Avropanınkılərdən geri qalırdı, çünki köhnə idi. XV əsrin ortalarından etibarən Bakının beynəlxalq ticarətdə aparıcı rol oynadığı və Osmanlı imperiyasının, Ağqoyunlu və Səfəvi dövlətlərinin yaranması ilə bağlı bölgənin hərbi-strateji durumu dəyişir. Başqa ölkələrə əsasən ipək, duz, neft, zəfəran ixrac olunur. Bakı nefti Manqışlaq yolu ilə Orta Asiyaya və Həştərxan vasitəsiylə Avropaya daşınırdı. Böyük fəthlər yolunda olan Osmanlı imperiyası Şərqlə Qərbi birləşdirən Aralıq dənizinin mühim limanlarını ələ keçirərək Xəzər dənizdə möhkəmlənmək istəyirdi. Bu, ona Orta Asiyadakı sünnü dövlətlərlə birləşib şiə Səfəvilərə qarşı çıxmağa və Asiya-Avropa ticarətini tam nəzarətə almağa imkan verə bilərdi. Osmanlı-Səfəvi savaşları məhz bunu hədəfləmişdi. 1578–1590-cı illərdə Osmanlı türkləri Xəzərin qərbi sahilini və Bakını ələ keçirirlər, burada öz donanmalarını qurmaq istəyirdilər.
Digər önəmli geosiyasi amil Rusiyanın Kazan (1552) və Həştərxan (1556) xanlıqlarını işğal edib Xəzər dənizinə çıxış qazanması idi. Bu dönəmdə Volqa-Xəzər su yolu Rusiyanın tam nəzarəti altında idi, bu da osmanlıları narahat etməyə bilməzdi.
Mikena sivilizasiyası
Mikena sivilizasiyası və ya Mikena mədəniyyəti — e.ə. II minillikdə Peloponnesdə inkişaf etmiş sivilizasiya.
Təxminən e.ə. 2200-cü ildə yunan dilinin erkən formasında danışan hind-avropa xalqları yunan yarımadasını işğal etdi və e.ə. 1600-cü ildən etibarən öz kiçik şəhərlərini qurmağa başladılar. Minoylular ticarət əlaqələri sayəsində onların mədəni inkişafına təsir etdilər. Yunan və Minoy elementlərinin birləşməsi nəticəsində Mikena sivilizasiyası yarandı. Mikena e.ə. 1600 və 1200-cü illər arasında Yunanıstanın əsas şəhəri idi. Mikena təxminən e.ə. 1500-cü ildən sonra Egey dənizi ətrafında aparıcı sivilizasiyaya çevrilmiş və hətta Kritdə belə dominantlıq qazanmışdı.
İlk dəfə arxeoloqlar ona aid abidələri Mikena şəhərini qazarkən aşkar etmişdirlər, ona görə də bu mədəniyyət Mikena və ya Krit - Mikena mədəniyyəti adlandırılmışdır. O vaxtlar Peloponnesdə axey tayfaları məskunlaşmışdı. Yerli tayfalar yunan dilinə uyğunlaşmış Krit yazısından istifadə edirdilər. Krit faciəsi adada yaradılmış mədəniyyəti tam məhv edə bilmədi. Oradan üzərində bu cür yazı nümunələri olan olan gil lövhələr tapılmışdır.
Arxeoloji qazıntı işləri
thumbnail|Ölüm maskası, Aqamemnonun maskası kimi tanınır, Mikena, 16-cı əsr Alman biznesmeni Henrix Şliman 1876-cı ildə Yunanıstanda qazıntı işlərinə başladı. O, böyük miqdarda qızıl olan qəbiristanlıq ərazi aşkarladı. Şlimanın rəhbərlik etdiyi qazıntı işləri Yunanıstanda Mikena adlanan tərk edilmiş ərazidə aparılırdı. İliadada Mikenanın Aqamemnonun vətəni olduğu bildirilir və bu şəhər “qızılla zəngin Mikena” adlanırdı. Təəssüf ki, Şlimanın apardığı qazıntı işləri uzaq keçmişin öyrənilməsində tamamilə faydalı olmadı, o, həddən artıq coşqunluğu və elmi prosedurlara etinasızlığı ilə dəlilləri məhv etdi və xırda, lakin lazımlı detallara məhəl qoymadı. Buna baxmayaraq, hər kəs Şlimanın kəşflərinin çox maraqlı və əhəmiyyətli olduğunu bildirmişdi. Şliman əvvəllər əfsanə hesab edilən faktların, əslində, həqiqət olduğunu göstərdi.
20-ci əsrin ən böyük elmi nailiyyətlərindən biri Krit və yunan tarixi (e.ə. 1500 və 1400-cü illəri əhatə edən) haqqında biliklərimizdə köklü dəyişikliklər etdi. Alimlər əvvəllər belə hesab edirdilər ki, Yunanıstan o dövrdə hələ də Kritin  yarıbarbar iqtisadi koloniyası olmuş və e.ə. 1500 və 1400-cü illər arasında Kritdə baş verən daxili dəyişikliklər “yeni sülalə”nin yaranmasına təsir etmişdi. Həm Kritdə, həm də Yunanıstanda eyni xətti yazının (“Xətti yazı B”) müxtəlif nümunələri tapılmışdı. Lakin alimlər bu yazının Kritdə yarandığını və sonradan Yunanıstana yayıldığını güman edirdilər. 1952-ci ildə gənc ingilis arxeoloq Maykl Ventris xətti yazı B-ni deşifrə edə bildi və bu yazının yunan dilinin erkən formasında yazıldığını sübut etdi. O zaman Ventrisin 33 yaşı vardı. O, 4 il sonra dəhşətli avtomobil qəzasında vəfat etmişdi. Ventrisin kəşfi antik yunan tarixi haqqında biliklərdə köklü dəyişikliklər etdi. Bu kəşf Minoy erasının sonlarına doğru yunanların Krit adasında hakimiyyəti ələ keçirdiklərini sübut edirdi.