cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ulak adası
Bitki örtüyü dəniz və alp tundrası üçün səciyyəvidir və əsasən çəmənlər, çəmənlər , torf mamırları , likenlər və müxtəlif ot bitkilərindən ibarətdir. Ağaclar və kollar yoxdur. Adanın cənub tərəfində kifayət qədər dərin torpaqları olan sıldırım yamacları var. Burada minlərlə dəniz quşu, o cümlədən fırtına quşları, qaya suları , zirəli kambala və Aleut aukları çoxalır. Şimal tərəfdə sıldırım qayalıqlar üstünlük təşkil edir, onlara qarabatanlar, Aleut aukları və minlərlə gillemotlar gəlir .məskunlaşırlar. Çoxsaylı saqqallı auksların yuvaları daşlı sahil zolağında və böyümüş dağ yamaclarında olur.
Alyaska tarixindəki ən pis gəmi qəzalarından biri 1964-cü il dekabrın 17-də Liberiya bayraqlı, 520 fut (158 m) yük gəmisi San Patrick Ulakın qayalı sahilində qəzaya uğradığı zaman baş verdi; 32 nəfərdən ibarət bütün ekipaj həlak oldu.
Coğrafiya
Ada 34 km² sahəyə malikdir. Onun uzunluğu 10,8 km, eni 5,6 km təşkil edir. Maksimal hündürlüyü 162 metrdir. Amatiqnak adası ondan 4 mil (6 km) cənub-qərbdə yerləşir.
Ada vulkanik mənşəllidir. Olduqca seysmik zonada yerləşir. Tundra zonasında yerləşir. Sahil qayalıqlarında dəniz quşları yaşayır. İqlimi soyuqdur. Duman və atmosfer yağıntıları adi haldır. Dəniz səviyyəsindəı orta illik temperatur 4,8 ° С-dir. Orta illik yağıntının miqdarı isə 1660 mm-dir.
Bolonya prosesi
Bolonya prosesi — 1990-ci illərin sonunda Avropa universitetlərinin bir-biri ilə müqayisə edilməsi üçün vahid bir əsasın işlənilməsi üzərində təşəbbüs başlanılır. Fransa, Almaniya, İtaliya və Böyük Britaniya təhsil nazirləri daxil olmaqla ümumi 29 avropa dövlətlərinin nümayəndələri arasında 19 iyun 1999-cu ildə Bolonya (İtaliya) şəhərində razılıq imzalanır. Bu razılığın hazırlanması və yayılması Bolonya prosesi adlanır. Bu prosesin təşkilatçıları sonrakı illərdə Praqada (2001), Berlində (2005), Londonda (2007) görüşmüş və məsləhətləşmələr aparmışlar. Hal hazırda bu proses 48 ölkəni əhatə edir. Prosesin əsas məqsədinin, Avropa Ali Təhsil Məkanının yaradılmasının, 2010-cu ildə yerinə yetirilməsi nəzərdə tutulmuşdu və məkan yaradıldı. Bolonya prosesinin həyata keçirilməsində bir çox azərbaycan ali məktəbləri iştirak edir.
Tarixi
"Bolonya prosesi" adı altında başlayan fəaliyyətlərin tarixi 1988-ci ildən başlayır. Həmin ilin sentyabrında Avropanın ən qədim universitetlərindən biri olan Bolonya Universitetinin (İtaliya) təsis olunmasının 900 illik yubileyində "Magna Carta Universitatum" hazırlanıb. Bir il sonra Sarbonna Universitetinin yaradılmasının 800 illik yubileyində "Sarbonna Bəyannaməsi" qəbul olunub və 19 iyun 1999-cu ildə 29 Avropa ölkəsinin təhsil nazirləri "Bolonya Bəyannaməsi"ni imzalayıb. Bəyannamədə 2010-cu ilədək müştərək Avropa Ali Təhsil Zonasının (EHEA) formalaşdırılmasının prinsipləri müəyyənləşdirilib. 25 mart 2001-ci ildə "Göteborq Tələbə Bəyannaməsi" imzalanır və bu məsələ üzrə sonuncu iclas 2001-ci ilin mayında Praqada keçirilir.
2005-ci ildən bəri 45 ölkə prosesə qoşulmaqla, Bolonya təhsil hədəfinə tərəfdar çıxıblar. Bolonya Monitorinq Qrupunun üzvləri olan 45 ölkədən başqa bəzi beynəlxalq təşkilatlar (Avropa Komissiyası, Avropa Şurası, Avropa Universitetlər Birliyi, Avropa Tələbələri Milli Birlikləri, UNESCO-CEPES və başqaları) da prosesə qoşulub.
Məqsədləri
Bolonya prosesi üç əsas məqsəd daşıyır: Çevikliyi, beynəlxalq rəqabətə davamlığı və məşğulçuluq imkanını artırmaq. Alt məqsədlərə aiddirlər: Avropada ali təhsildə çərçivə şərtlərinin atraktivliyinin artırılması,
Caypur
Caypur — Hindistanın şimal qərbində şəhər. Racəstan ştatının inzibati mərkəzi.
Əhalisi
Əhalisi 2,9 milyon nəfərdir (2007).
Coğrafiyası
Aravalli silsiləsinin ətəklərində, 431 m hündürlükdə yerləşir. İri nəqliyyat qovşağı və beynəlxalq aeroportdur.
Tarixi
Əsasını 1728-ci ildə, 12-ci əsrdə bu torpaqları işğal etmiş racput tirələrindən birinin nümayəndəsi – Amber maharacəsi II Cay Sinqh qoymuşdur. Moğol imperiyasının vassalı olmuş Caypur racəliyinin eyniadlı yeni paytaxtı kimi yaradılmışdır. 1947-ci ildə Hindistan müstəqilliyik qazandıqdan sonra Caypur Racəsthan ştatının inzibati mərkəzi oldu (1948).
Şərq qoralı
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Caypur
Memarlığı
Divarlarla əhatə olunmuş köhnə şəhərin memarlığında çəhrayı qumdaşıdan çox istifadə edildiyi üçün Caypur “çəhrayı şəhər” kimi məşhurdur. Onun düzgün planlaşdırılması qədim hind memarlığı ənənələrinin (düz bucaq altında kəsişən geniş küçələr dünyanın 4 cəhətinə istiqamətləndirilmişdir) davamıdır: Hava-Mahal sarayı (“Küləklər sarayı”; 18-ci əsrin 2-ci yarısı) orijinaldır: onun ornamentli fasadında 953 pəncərə var. Çandra-Mahal sarayı (18-ci əsr; hazırda Caypur maharacəsinin muzeyi), Cantar-Mantar rəsədxanası (1728–34), bağlar, fəvvarələr və s.-nin daxil olduğu şəhər sarayı kompleksinin (köhnə Caypur meydanının 1/7 hissəsi) qəribə üslubunda racput və moğol memarlığının elementləri birləşir.
Şərq qoralı
Xüsusiyyətləri
Şərq qoralı bozumtul rəngə malikdir. Boğazı parlaq rəngə malikdir. Bel nahiyyəsindən tünd zolaq keçir.
Caypur
Memarlığı
Şəhər divarları xaricində 19–20-ci əsrə aid evləri olan Caypurun yeni hissəsi yerləşir. Şəhərdə Racəstan universiteti (1947); 50-yə yaxın kollec (o cümlədən kənd təsərrüfatı, tibb, mühəndislik və s.); Albert muzeyi (1876, 1886-cı ildə açılmışdır; -miniatür, xalça, silah və s.-dən ibarət kolleksiya) fəaliyyət göstərir. Caypur Hindistanda kriket mərkəzlərindən biridir. “Savay Mansinqx” stadionunda (təqr. 30 min tamaşaçı tutur) 1987 və 1996-cı illərdə kriket üzrə Dünya kuboku yarışları keçirilmişdir.
Şərq qoralı
Yayılması
Bu canlılar əsasən Rusiyanın cənub-şərq meşələri (Xabarovsk diyarı və Primorsk diyarı), Çinin şimal-şərqi (Heylunszyan və Qirin), üstəlik Koreya yarımadası ərazisində rast gəlinir
Həyat tərzi
Qorallar əsasən elə də böyük olamayan və sayları 4–6 baş olan qruplarda birləşirlər. Erkəklər yalquzaq olaraq yaşayırlar. Dişilər isə yay ayları balaları ilə birlikdə yaşayır. Qida arxasınca əsasən səhər və gecə saatlarında gedirlər. Əsasən ot, yarpaq və bitkilərin digər hissələri və növləri ilə qidalanır. Erkəklər zoopark şəraitində 17 il 8 ay müddətində yaşayır. Təbiətdə isə 5–6 il erkəklər, 8–10 il dişilər yaşayır.
Caypur
Sənayesi
Mühüm sənaye-ticarət mərkəzidir. Kimya, elektrotexnika, sement, şüşə-saxsı, yüngül (o cümlədən pambıq parça), yeyinti sənayesi müəssisələri fəaliyyət göstərir. Caypur Hindistanda qiymətli və yarım qiymətli daşların və əlvan daşların emalı üzrə ən iri mərkəzdir. Bədii sənətkarlıq (zərgərlik məmulatlarının rəngkarlıq miniatürlərinin, xalçaların hazırlanması; zərbetmə, fil sümüyü və daş üzərində oyma və s.); turizm inkişaf etmişdir. Caypurun yaxınlığında Amber şəhərinin iç qalasında, racəstxan knyazlarının sarayı (16-cı əsrin sonu – 17-ci əsr), Cayqarx istehkamı, çariça Sisodinin bağları, Qalta məbəd kompleksi (18-ci əsr, divar naxışları) var.
Şərq qoralı
Həyat tərzi
Uzun məsafəli qaçışa dözümlü deyil. Bununla belə 2–3 metr tullana bilirlər. Qalınlığı 25–30 sm olan qar sahələrində qaçırlar. Qış ayları əsasən şibyə, gölələk, mamır ilə qidalanırlar. Sixote-Alin qoruğunda onlar ümumilikdə 268 növ bitkilərlə qidalanır.
Çoxalması
Çütləşmə dövrü sentyabrdan noyabra qədər sürür. Bu zaman erkəklər adəti üzrə savaşırlar. Mayın sonları, iyunun əvvəlləri dişilər 1 və ya 2 bala verirlər. İlk bir ay balalar gizləndiyi yerdən heç yerə getmirlər, halbuki istəsələr istənilən yerə gedə bilərlər.
Sayları
Çoxalma potensialları olsa da, ovlananların böyük hissəsi 0,5–1,5 ilinə təsadüf edir. Bu idə papiəulyasiyaya mənfi təsir edir. Saylarının azalmasında insan faktoru böyük rol oynayır. Ümumi saylarının 3–18 % arası canavar, yerdə qalan hissələri isə vaşaq, bəbir tərəfinfən ovlanılır.
Qorunma statusu
Dəqiq sayları bilinmir. Rusiyanın şərqində saylarının cəmi 600–750 baş olması ehtimal edilir. Onların 90 % qoruq, yasaqlıq ərazilərində yaşayır.
Nadir qorunan növdür. Beynəlxalq qırmızı kitaba daxil edilmişdir. 1924-cü ildən Rusiya ərazisində ovuna qadağa qoyulmuşdur.
Benderı (Moldova)
İranın şimalında, BENDER TÜRKMƏN (farsca "Bandar-e Torkaman”) adlanan şəhər varmış. Gülüstan əyalətinin mərkəzi sayılan bu şəhər Xəzər dənizinin cənubunda, Türkmənistan sərhəddinə yaxın, tam sahildə yerləşir. Əhalisi türkmənlərdir. Yarı türkcə,yarı farsca danışırlar. İslamın sünni –hənəfilik məzhəbini mənimsəyiblər. Musiqi alətləri saz və zurnadır. Geyimləri fars geyim üslübündan fərqlidir. Məşğuliyyətləri əsasən, heyvandarlıq, əkinçilik, kürü tədarükçülüyü və atçılıq olub.
Tarixi
XIII əsrdə tatarların bura hakim olduqları məlumdur. Onlar bu keçidi mühafizə etmək məqsədilə kiçik bir keşik qalası tikmişdilər. Bəndər bir keçidi və ya boğazı qoruyan qarovul məntəqəsinə deyilirdi. 1484-cü ildə Bəyazid xan və Gedik Əhməd Paşa Bəndəri möhkəm hərb qalası kimi bərpa etdilər. Hazırda Bəndər şəhərində XIV–XV əsrlərə aid türk qalası və Süleyman xan camisi durmaqdadır. Bəndər şəhərində iki dəfə olmuş Övliya Çələbi qalanı alınmazlığına və əminliyinə görə "Aman yeri Bəndərabad" adlandırır. Səyahətnamə"sində bu barədə yazır: "Turla (Dnestr çayını qədim türk adı) nəhri kənarında, qayalar üstündə daşdan tikilmiş bu gözəl qalanın hər bir daşı fil gövdəsi boyda sərt daşlardır. Memarbaşı Sinan ağa bu qalanı tikərkən bütün məharətini göstərmişdir". Övliya Çələbi türk memarı Sinanın 1538-ci ildə qala divarı içində tikdiyi Narın qaladan vəcdlə danışır: "Qala bürclərindən Turla nəhri müşahidə olunur. Və buradan bir dənə də olsun rus şaykası (şayka "çayka" çay gəmisi; həm də quldur dəstəsi) əsla keçə bilməz, nə də qaça bilməz. Qala hasarlarının dörd bir tərəfi savaş meydanıdır… Xalqı son dərəcə cəsur və savaşqandır. Hər zaman kazaklarla cəng edərlər". Bu möhkəm qalanın tikilməsi Qanuni Süleymanın adıyla bağlıdır. Qala qapısı üzərindəki kitabədə Sultan Süleymanın fəthi nəticəsində bu qalanın inşa olması bildirilir. Kitabə sonralar Ruslar tərəfindən yerindən çıxarılmışdır.
Türk şəhəri Bəndər XVIII–XIX əsrin Rus-Türk müharibələrində üç dəfə (1770, 1789, 1806) rusların əlinə düşmüşdüsə də, yalnız 1812-ci ildə Buxarest sülhünə görə birdəfəlik Bessarabiyanın tərkibində Rusiyaya keçir. Ruslarla ilk müharibədə Bəndərin valisi Köprülü Əhməd Paşa idi. İndi İstanbulda Osmanlılar dövrünə aid qədim tikililərdən biri olan Köprülü Sarayı Bəndər valisinin adını yaşadır. Bəndərdə Vəzirlər məzarlığı var. Burada Osmanlı dövrünün adlı-sanlı adamları dəfn olunmuşdur. Bəndərin işğalında ruslar çox ağır itkilər verdi. Bu itkilər onların qələbə sevincləri üzərinə ağır kölgə salırdı. Odur ki, şəhəri tutarkən dəhşətli intiqam aldılar. Şəhər əhalisini qılıncdan keçirdilər, əllərinə keçən heç kimə rəhm etmədilər.
Mənbə
Minaxanım Təkləli. Türk kitabı. Unudulan tarix. Dəyişdirilən adlar, Bakı, Nurlar, 2009
Hakan Fidan
Hakan Fidan — kürdəsilli Türkiyə hərbçisi, bürokrat, Milli Kəşfiyyat Təşkilatı (MİT) rəhbəri (2010–2023), Xarici İşlər Naziri (2023-cü ildən). Bəzi iddialara görə, Abdullah Çatlı Susurluq qəzasında öldü kimi göstərilsə də, əslində ölməyib əməliyyatla kimliyini dəyişdirmiş və Hakan Fidan olmuşdur.
Həyatı və karyerası
Ata tərəfdən kürddür.
1986-dan 2001-ə qədər Türkiyə Silahlı Qüvvələrində ehtiyat zabit olaraq çalışmışdır. Hərbçi peşəsini öz istəyiylə buraxan Fidan, ABŞ-nın Merilend Universitetindən İdarəetmə və Politologiya sahəsində bakalavr dərəcəsi almışdır. Bilkənt Universitetində "Xarici Siyasətdə Kəşfiyyatın Yeri" adlı tezisiylə magistr dərəcəsi almışdır. Eyni universitetdə 2006-da da "Məlumat Əsrində Diplomatiya: Müqavilələrin Təsdiqlənməsində İnformasiya Texnologiyalarının İstifadəsi" başlıqlı tezis ilə doktorluq müdafiə etdi. Viyanada Beynəlxalq Atom Enerjisi Təşkilatında, Cenevredə Birləşmiş Millətlər Silahsızlanma İnstitutunda və Londonda Verification Technologies Research Centerdə akademik işlərini davam etdirdi. Hacəttəpə və Bilkənt universitetlərində elmi fəaliyyətlə məşğul olmuşdur. Almaniyadakı NATO Çevik Reaksiya Korpusunun Qərargahında da çalışan Fidan, 2001-dən etibarən iki il Avstraliyanın Türkiyə Səfirliyində Baş Siyasi və İqtisadi Məsləhətçi vəzifəsində çalışmışdır. 2003-də Baş nazirlik nəzdindəki Türkiyə Əməkdaşlıq və İnkişaf İdarəsinin (TİKA) başçısı təyin edildi.
Erigeron flagellaris
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Mandragora caulescens
(Mandragora caulescens) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Türkiyədə atom enerjisi
Türkiyədə nüvə energetikası - hal-hazırda mövcud olmayan, ancaq inkişaf üçün planlaşdırılan sahə.
Türkiyə Respublikasında nüvə sənayesinin inkişafı xronologiyası :
Layihələndirilən AES
Türkiyənin cənubunda, aralıq dənizi sahilində tikiləcək ilk atom elektrik stansiyası «Akkuyu AES»-dır. Stansiya Türkiyənin Mersin ili ərazisində inşa edilməlidir. Tikinti işlərini «Atomstroyeksport» həyata keçirəcəkdir — «Rosatomun» törəmə şirkəti. Stansiya Rusiya layihəsi əsasında 1,2 qiqavat gücündə dörd ədəd enerji blokundan ibaət olacaqdır. Tikinti haqqında raqzılaşma 2010-cu ildə imzalanır. 2011-ci ildə Ankara Ali Məhkəməsi yerli əhalinin və Kipr adası əhalisinin kütləvi etirazlarına cavab olaraq tikintinin müvəqqəti olaraq dayandırılması barədə qərar qəbul edir. 2015-ci ilin sonlarında Suriyada Rusiyanın Su-24 təyyarəsinin vurulması nəticəsində Rusiya–Türkiyə münasibətlərində soyuqluq müşahidə edilir. Bundan sonra tikinti işləri dayandırılır. 2016-cı ilin avqustunda Rusiya və Türkiyə prezidentlərinin görüşündə AES-ı layihəsinin bərpası barədə qərar qəbul edilir. 2017-ci ilin may ayında inşaatın başlanğıcı elan olundu. İlin sonuna kimi Türkiyə səlahiyyətlilərindən rəsmi icazə alması gözlənilir. Bu prosedur gözlənilməli, bundan sonra isə rus şirkəti başlamalı idi. 2017-ci ilin iyununda Avropa İttifaqı Türkiyədən AES tikintisindən imtina etməyi tələb edir. Mersində olan AES ilk bloku 2019-cu ildə istifadəyə verilməlidir.
Türkiyənin şimalında, Qara dəniz sahilində, Sinop şəhəri yaxınlığında olacaq ikinci AES Atmea şirkəti tərəfindən inşa ediləcəkdir. Şirkət fransız Orano və yaponların Mitsubishi Heavy Industries müştərək şirkətlərinin törəmə müəssəsidir. Layihənin ümumi dəyəri 22-25 milyard dollardır. Dörd blokun inşası planlaşdırılır. Stansiyanın ümumi gücü 4800 MVt təşkil edəcəkdir. Layihə 3 may 2013-cü ildə Türkiyə və Yaponiya Baş nazirləri səviyyəsində təsdiqlənmişdir.
2016-cı ilin sentyabrında Türkiyə və Çin Atom enerjisi haqqında əməkdaşlıq haqqında anlaşma imzalamışlar — Çin böyük ehtimalla Türkiyədə Westinghouse texnologiyası ilə üçüncü AES tikəcəkdir.
Kirman
Kirman şəhəri İranın cənub-şərqində yerləşən şəhər. Kirman ostanının mərkəzi. 515 114 nəfər əhalisi var.
Mustafa Sübhi
Mustafa Sübhi — Türkiyə kommunisti.
Otto Binsvanger
Otto Binsvanger (14.10.1852, İsveçrə, Münsterlingen – 16.7.1929, Kroyslingen) — alman psixiatrı. L. Binsvangerin atası.
Fəaliyyəti
Tibb təhsilini Haydelberq, Strasburq, Sürix Universitetlərində almışdır (1875). Vyanada T. Meynertin və Höttin gendə L. Mayerin (1827–1900) yanında psixiatriya üzrə ixtisaslaşmış və burada non-restraint (xəstənin sıxılmaması) sistemi ilə tanış olmuşdur. 1882–1921-ci illərdə Yena Universitetinin psixiatriya klinikasının professoru və direktoru işləmişdi. Psixi pozuntuların əsasını təşkil edən baş beyin funksiyalarının anatomik-fizioloji pozuntuları elmi fəaliyyətinin başlıca istiqaməti idi. 1895-ci ildə aterosklerotik ensefalopatiyanı (B. xəstəliyi) təsvir etmişdir. Əsərləri proqressiv iflic (1893), nevrasteniya (1896), epilepsiya (1899), isteriya (1904) və s. xəstəliklərə həsr edilmişdir. Populyar psixiatriya dərsliyinin (1904; 6-cı nəşr, 1923, E. Zimerinqlə birlikdə) müəllifidir. Avropa (o cümlədən Rusiya) və Amerikada ekspert və məsləhətçi kimi böyük nüfuz qazanmışdır.
Erigeron flettii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Henrik Larsson
Henrik Larsson ― İsveç futbolçusu
Futbolçu karyerası
Karyerası boyu vətənində "Hyoqabor" klubunda da oynayan Henrik ölkədən kənarda Hollandiyada "Feyenoord", Şotlandiyada "Seltik", İspaniyada "Barselona", İngiltərədə "Mançester Yunayted"də forma geyinib. Karyerası boyu həm çoxsaylı mükafatlar, ölkə çempionluğu, kuboku qazanan Larsson "Qızıl buts"un sahibi, Çempionlar Liqasının qalibi olub. Hətta vətənində bütün dövrlərin ən yaxşı futbolçusu seçilib.
Qeyd edək ki, milli komandasının heyətində dünya çempionatının bürünc medalını qazanan, keçirdiyi 106 oyunda 37 qol vuran Larsson Azərbaycan milli futbol komandasının da qapısına yol tapıb.
Karyerasını 2009-cu ildə bitirib. Yaşıl meydanda çıxışını 38 yaşında başa vuran hücumçu son oyununu ölkə çempionatında "Helsinqborq"un heyətində "Yurqorden"lə qarşı görüşdə keçirib. O, futboldan komandasında bu ilin yaxşı oyunçusu seçilməsi ilə bağlı aldığı mükafatla yola salınıb.
Məşqçilik karyerası
Larsson İsveç çempionatının ikinci divizionunda çıxış edən "Landskrona Boys" komandası ilə 1 illik məşqçilik müqaviləsi bağlayıb.
Diana
Diana — qadın adı.
Astragalus pinetorum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü. IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Kritik təhlükə həddində olanlar" kateqoriyasına aiddir –CR A2c+3c; B1ac(i)+2ab(i,ii,iii). Azərbaycanın nadir növüdür.
Qısa morfoloji təsviri
Hündürlüyü 30 sm-ə qədər, gövdəsiz, ağ tükcüklərlə örtülmüş çoxillik bitkidir. Yarpaqları ellipsvari və ya neştərşəkillidir, yarpaqcıqları hər iki tərəfdən sıx olmayan tükcüklüdür, uc hissəsi sivriləşmişdir. Tacı sarı rəngdədir, nəzərə çarpacaq dərəcədə kasacıqdan uzundur, qanadı enlidir, tərs-yumurtaşəkillidir, uc hissəsi oyuqludur. Yumurtalığı və dişiciyi sıx ağ tükcüklərlə örtülüdür.
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
Çiçəkləmə aprel-may, meyvəvermə iyun aylarına təsadüf edir. Mezokserofitdir. Orta dağ qurşaqlarınadək, otlu-daşlı yamaclarda rast gəlinir.
Yayılması
Naxçıvanın dağlıq hissəsi (Şahbuz rayonu — Badamlı kəndi, Küküdağ ətrafı).
Sayı və tendensiyası
İtmə təhlükəsi altında olan yeganə lokaliteti mövcuddur, populyasiyanın sayı sürətlə azalır. Məhdud ərazilərdə az saylı olduğundan davamlı azaldığından (90%) ehtiyatı yoxdur.
Mühafizə tədbirləri
Təbiətdəki vəziyyəti böhranlı həddə çatmış və nəslinin kəsilmə ehtimalı olan növ kimi yayıldığı sahələr xüsusi nəzarət altına alınmalı və qorunması üçün müvafiq tədbirlər görülməlidir.
Aşağı Axtala
Aşağı Axtala / Gümüşxana, Axtala — Ermənistan Respublikasının Loru mərzində şəhər. 1939–cu ildə işçi qəsəbəsi, 1995–ci ildə isə şəhər statusu almışdır. 7 noyabr 1995–ci il tarixində Ermənistan Respublikası Milli Məclisinin qəbul etdiyi və 4 dekabr 1995–ci ildə Ermənistan Respublikasının prezidenti Levon Ter-Petrosyanın təsdiq etdiyi "Ermənistan Respublikasının inzibati-ərazi bölgüsü haqqında Qanunu" na əsasən yaxınlığındaki kurort kəndi ilə birlikdə "Axtala bələdiyyəsi"ni təşkil edir. 12 – 21 oktyabr 2011–ci il siyahıyaalınmasına əsasən şəhərin (de–yuri) daimi əhalisi 2.092 nəfərdir, şəhərdən 3 km aralıda yerləşən və onunla eyni bələdiyyəyə daxil olan (adsız) kurort kənddə isə cəmi 14 nəfər əhali yaşayır.
Rinorea
(Rinorea) — fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Növləri
[[SS 2 (*
Əlcəzair evkalipti
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Vətəni Əlcəzairdir.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 20 m-ə çatan, piramidal çətirli, gövdəsi hamar qabıqlı, vaxtaşırı qabığını tökən ağacdır. İri ağaclarda yarpaqlar növbəli düzülüşlü, oraqvari, neştərvari, 10-15 sm uzunluqda 1-2 sm enində olub, mavi rənglidir. İri yarpaqları yumurtavari, 7-9 ədəd çiçəkləri başcıq çiçək qrupunda, 6–7 mm uzunluqda nazik saplaq üzərində yerləşmişdir. Qönçələrinin uzunluğu 8–9 mm, diametri 5–6 mm, uzunsov və ya yumurtavaridir. Meyvələrinin uzunluğu və diametri isə 10 mm-ə yaxındır. Toxumla çoxaldılır. Oduncağı qırmızımtıl rəngdədir. Morfoloji əhəmiyyətinə görə E. camaldulensis növünə oxşayır. Ancaq E.rudis və E. camaldulensis növləri arasında hibrid hesab olunur. Bu növ Əlcəzairdə təbii növlərin əkinləri arasında əldə edilmişdir və Abşeron şəraitində yaxşı bitir.
Ekologiyası
Quru subtropik zonalar üçün qiymətlidir. Abşeronun torpaq-iqlim şəraitində yaxşı inkişaf edir. Rütubətsevən bitkidir.
Azərbaycanda yayılması
Dendrologiya İnstitutunun təcrübə sahəsinə 1967-ci ildə Batumi Botanika bağından toxumu gətirilmiş və çoxaldılmışdır.
İstifadəsi
Çayların, bataqlıqların qurudulmasında geniş istifadə olunur.Park və bağların salınmasında, tək əkinlərdə, yolların kənarlarında qrup halında istifadə edilir. Tərkibində efir yağı vardır.
Rumıniya himni
Deșteaptă-te, române! ("Deştəpta-te, romıne!", azərb. "Oyan, Rumın!") — 1989-cu ildən Rumıniyanın dövlət himnidir. 1990-cı ildən 1994-cü ilədək Moldovanın da dövlət himni idi.
Himnin sözlərinin müəllifi Rumın şairi Andrey Mureşanudur. Himnin musiqisin Anton Pann yazıb.
Himnin sözləri
Deșteaptă-te, române, din somnul cel de moarte, În care te-adânciră barbarii de tirani Acum ori niciodată croiește-ți altă soarte, La care să se-nchine și cruzii tăi dușmani.
Acum ori niciodată să dăm dovezi în lume Că-n aste mâni mai curge un sânge de roman, Și că-n a noastre piepturi păstrăm cu fală-un nume Triumfător în lupte, un nume de Traian.
Priviți, mărețe umbre, Mihai, Ștefan, Corvine, Româna națiune, ai voștri strănepoți, Cu brațele armate, cu focul vostru-n vine, “Viața-n libertate ori moarte” strigă toți.
Preoți, cu crucea-n frunte căci oastea e creștină, Deviza-i libertate și scopul ei preasfânt. Murim mai bine-n luptă, cu glorie deplină, Decât să fim sclavi iarăși în vechiul nost’pământ.
Xarici keçidlər
• Rumıniya himni
Jan Batist Bio
Jan Batist Bio — fransız fiziki, geodeziyaçısı və astronomu, Paris EA-nın üzvü (1803).
Həyatı
Parisdə Politexnik Məktəb də təhsil almışdır. Kollej de Fransın (1800) və Paris Universiteti nin (1809) professoru, Yer meridianının uzunluğunu ölçmə üzrə komissiyanın üzvü olmuşdur (1806). Göy mexanikasına və qazların xassələrini öyrənməyə aid işlərin müəllifidir. 1804-cü ildə J.L. Gey–Lüssakla birlikdə müxtəlif hündürlüklərdə havanın tərkibini öyrənmək üçün aerostatda uçuş həyata keçirmişdir.
Nikulitsın
Nikulitsın — 1374-cü ildə Novqorod uşkuynikləri (qaravulçu, əslində soyğunçu gəmiləri) 1000-dən artıq döyüşçü ilə Vyatka çayına enib, oradan Kamaya, Kamadan da Volqa çayına keçib aşağılara üz tuturlar. Qızıl Orda xanlarının zəngin iqamətgahlarını hədəf seçən bu talançılar, (onların çoxavarlı quldur gəmiləri uşkuynik adlanırdı) çay üstündəki abad tatar şəhərlərini yağmaya keçdilər. Çuvaş və mari yaşayış məntəqələrini talayıb bütün Vyatka boyunu ələ keçirdilər. Özlərinə yeni torpaq, hazır məskən arayan və böyük gücə malik ruslar bu şəhərlərdə məskunlaşırdılar. Ruslar həmin ildəcə (1374) Vytaka çayı sahilindəki qədim Balvan şəhərini zəbt etmiş, əvvəl Bolvanskiy Qorodok desələr də, sonra onu Nikulitsın adlandırdılar. Türk dillərində balban (bolvan) pəhləvan "igid, güclü şəxs" mənalarını bildirmiş, nəhayət müasir türk dillərində, o cümlədən qazax, özbək dillərində palvan, balvan, "güləşçi, pəhləvan" mənalarını ifadə etməkdədir. N. Baskakov "İqor alayı haqqında dastan" ın türk leksikası" əsərində işlənən türk sözləri içərisində mifik obraz adı olaraq bolvan (Tmu Tarkan bolvanı) kəliməsini də göstərir. Bu sözü türk xalqlarının dilində işlənən balvan, palvam, polvon "güclü adam, pəhləvan" sözü ilə bağlayır. Türk dillərində böyük ov şahini balaban adlanır. Müasir türk dillərindən isə yalnız Kırım tatarlarında və türkcə balaban "böyük" mənasında saxlanılmaqdadır.
Bolvanlar və ya Daş heykəllər (kamennıye babı) – insanabənzər statuylara Cənubi Rus torpaqlarında, Qalisiyada, Prussiya əyalətlərində, Sibir, Orta Asiya, müasir Monqolustan ərazilərində rast gəlinir. Daş heykəlləri və ya bolvanları ilk təsvir edən Avropalı Rubrukoviç (XIII əsr) olub. O göstərirdi ki, bu daş heykəllər, komanlar (poloveslər) ölkəsində kurqanlar üzərində qurulmuşdur. XVII əsrə aid olan "Çertyojlar Kitabı"nda isə göstərilirdi ki, bu heykəllər yolları, sərhədləri göstərən işarələr olmuşdur. Sonralar kiçik bolvanları elçilər özlərilə səlahiyyət nişanəsi olaraq gəzdirirdilər. Bu xanın obrazı (şəkli) idi. Tarixi Moskvada Bolvanovka yer adı olmuşdu. Karamzinin yazdığına görə bu meydanda Orda səfirləri qəbul edilirdi. Rus knyazları Kremldən çıxıb piyada burayadək gəlirdilər. Səfirlər basma "xan möhürü" və xan bolvanı "xanın obrazı, heykəlciyi" tuturdular. Xandan gələn fərman oxunduğu zaman knyazların ayağı altına sovol döşəyir, onlar dizləri üstə xəzlərin üstünə düşür, fərmanı dinləyirdilər.İndi də o tarixi yer Bolvanovka adlanır. Sonralar rus çariçəsi olan Bizans çahzadəsi Sofiyanın iradəsincə çar 1485-ci ildə həmin Bolvanovkada Spas Preobrajeniye kilsəsini tikdirdi. Bu abidə Sovet quruluşu illərində 1930-cu ildə söküldü.
Hazırda Xarkov, Odessa, Novoçerkassk şəhərlərində Qıpçaq çöllərindən toplanıb gətirilmiş nəhəng daş heykəllər saxlanılır. Vaxtilə Moskva İmperatorluq muzeyinin salonlarında, eləcə də həyətində 30 belə heykəl var idi. Ruslar belə azman insan fiquruna "Kamen bolvan", "Kamen Devka", "Kamen çelovek" deyirdilər.
Mənbə
Minaxanım Təkləli. Türk kitabı. Unudulan tarix. Dəyişdirilən adlar, Bakı, Nurlar, 2009
Erigeron floribundus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Anbar gənələri
Anbar gənələri, taxıl gənələri, un gənələri (Acaroidea, yaxud Tyroglyphoidea) – akariformlar dəstəsindən gənələr fəsiləüstlüyü.
Ümumi məlumat
Uzunluğu 0,2–1,2 mm-dir. Yarımşəffaf, ağımtıl rəngli bədəninin örtüyü zəif skeletləşmiş, yumşaqdır. Ağız aparatı gəmirici tiplidir. Dünyada 200-dən çox, Azərbaycanda 27 növü var. Torpaqda, çürümüş üzvi qalıqlarda, heyvan yuvalarında və s. yaşayır. Saprofaqdırlar. Sürətli artma (4 gündən bir neçə həftəyədək), yüksək məhsuldarlıq (ayrı-ayrı növlər sutkada 40-adək, cəmi 700-dən çox yumurta qoyur) əlverişli şəraitdə onların külli miqdarda artmasına səbəb olur. İnkişaf tsikli yumurta, sürfə, 2–3 nimfa fazası və cinsi yetkin fərd mərhələlərindən ibarətdir. Anbar gənələrinin bəzi növləri üçün nimfa mərhələsində qidalanmayan, xarici təsirlərə davamlı, xüsusi hipopusların olması səciyyəvidir. Hipopuslar anbar gənələrinin müxtəlif yerlərdə məskunlaşmasına və əlverişsiz şəraitə davam gətirməsinə xidmət edir. Anbar gənələri dəni, dən məhsullarını və yemi korlayır, pendirin, quru meyvələrin üstündə məskunlaşır, müxtəlif bitkilərinsoğanaqlarını zədələyir, şərabçılıq və şampinyon təsərrüfatlarına zərər verir; allergenlər mənbəyidir. Gənələrin qida ilə insan mədə-bağırsağına düşməsi kəskin bağırsaq pozulmaları ilə müşayiət oluna bilər.
Misir bayrağı
Misir bayrağı — Misir Ərəb Respublikasının hal-hazırda istifadə etdiyi Dövlət bayrağıdır. 3 rəngli bayraq qırmızı, ağ və qara rəngli üç üfüqi zolaqdan ibarətdir. Misirin gerbi bayrağın ağ zolağında əks olunmuşdur. Bayrağın hazırkı variantı 4 oktyabr 1984-cü ildə qəbul edilmişdir.
Rinorea bicornuta
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Tənbölən
AD tənböləni A bucağını yarıya bölür|right Tənbölən (bi- "ikiqat" və sectio "bölmə") və ya "bucağın tənböləni" — başlanğıcı bucağın təpəsində olan və onu iki bərabər bucağa ayıran parçaya deyilir. Tənböləni bucağın daxilində yerləşən və onun tərəflərindən eyni uzaqlıqda olan nöqtələrin həndəsi yeri kimi də təyin etmək olar.
Üçbucağın üç tənböləni var.
Üçbucağın tənböləni
right|thumb|ABC üçbucağının tənböləni .
Uzunluğu uyğun olaraq l_a, l_b, və l_c, olan A, B və C bucaqlarının tənbölənləri üçün ağağıdakı doğrudur:
İstisu (içki)
İstisu — Azərbaycanda qida qəbulundan(əsasən nahar və şam yeməyindən) sonra, eləcə də toy və ziyafət məclislərində, qonaq qəbul edildikdə və başqa şadyanalıqda içilən təbii, müalicəvi mineral süfrə suyu.
Bu suyun hidrotermal, karbon qazlı, hidrokarbonatlı-xlorlu-sulfatlı-natriumludur. Kəlbəcər rayonu ərazisində çıxır. Slovakiyada çıxan Karlovı-Varı mineral suyuna yaxındır. Mədə-bağırsaq, maddələr mübadiləsinin pozuntuları, habelə hərəkət orqanları, sinir sistemi və ginekolojixəstəliklərə tutulanlar bu su ilə müalicə olunur, xroniki qəbzlik, qaraciyər, qastrit və s. xəstəliklərin müalicəsində işlədilir. Erməni silahlı qüvvələrinin işğalına qədər İstisu yaxınlığında mineral su dolduran zavod fəaliyyət göstərirdi.
Xosrov Ruzbeh
Xosrov Ruzbeh (15.4.1915-11.5.1958)—İran inqilabçısı.
Həyatı
İranın orta məktəbi–iki dərəcəlidir. Xosrov birinci dərəcəni çox da böyük olmayan Məlayir şəhərində keçirmiş, sonra təhsilini davam etdirmək üçün Həmədana gəlmişdir. Xosrov Məlayirdə atasının ona göndərdiyi otuz rialla, Həmədanda isə əlli rialla yaşayırdı. Bu da onun kömür, yemək və təhsil xərcinə çox çətinliklə çatırdı.
Xosrov onun yaşayış xərcini təmin etməkdə çox çətinlik çəkən atasının vəziyyətini yüngülləşdirmək uçün böyük ciddiyyətlə çalışaraq orta məktəbi vaxtından iki il əvvəl qurtarmağa və fərqlənmə attestatı almağa müvəffəq olur. Ona məktəbdə riyazi məsələləri həll etmək xüsusilə asan gəlirdi və bu fənndən həmişə əla qiymət alırdı. Riyaziyyata marağı və bu sahədə qeyri-adi bacarığı Xosrovun gələcək təhsilinin istiqamətini müəyyənləşdirirdi. O, orta məktəbi bitirdikdən sonra Tehran universitetinin mexanika fakültəsinə daxil olur və riyaziyyat sahəsində ixtisaslaşır.
Xosrov hələ orta məktəbin 5-ci sinifində oxuyarkən "Bir-birinin ardınca gələn rəqəmləri bölmək yolu ilə dörd dərəcəli və yuxarı dərəcəli tənliklərin həll edilməsi" barədə kitabça yazdı. O, universitetdə bu mövzu üzərində çalışmağı davam etdirdi. Daha sonralar o, "Həndəsə məsələlərinin həllinə dair nəzəri əsaslar" adlı kitabını yazır. Xosrov Ruzbehin universitetdə təhsilini davam etdirmək imkanı olsaydı, o riyaziyyat sahəsində böyük bir alim olardı. Lakin ailəsinin ağır maddi vəziyyəti onu universiteti buraxmağa, dövlət hesabına təhsil almaq imkanı verən Ali hərbi məktəbə daxil olmağa məcbur etdi.
Elə o zaman Xosrov Ruzbehdə mövcud üsuli-idarəyə qarşı nifrət hissi oyandı. O, məhkəmədə son sözündə demişdi ki, mövçud üsuli-idarə məndə müasir cəmiyyətin bütün bədbəxtliklərinin mənbəyi olan kapitalizmə qarşı tənqidi fikirlər doğurmaya bilməzdi. Sonralar bu baxışlar onu kapitalizmə qarşı fəal mübarizlər cəbhəsinə gətirib çıxartdı.
Xosrov Ruzbeh Ali hərbi məktəbdə topçuluq fakültəsində təhsil alırdı. Oradakı məşğuliyyət ona çox sevdiyi riyaziyyat fənnini daha dərindən öyrənməyə imkan verirdi. Ruzbeh topçuluq fakültəsinin ən yaxşı tələbələrindən biri sayılırdı. Ruzbeh Ali hərbi məktəbdə oxuduğu dövrə aid xatirələrində yazırdı ki, "müəllimimiz olan diviziya generalı Zəngene ballistikadan, mərmilərdən və topçuluğa aid başqa sahələrdən nəzəri məşğələlərdə tələbələrin suallarına cavab verməkdə çətinlik çəkəndə zarafatla deyərdi: "Doktor, sualı izah elə görək". Xosrov da hər çətin sualı çox gözəl həll edirdi.
1937-ci ildə Xosrov Ruzbeh Ali hərbi məktəbi leytenant rütbəsi ilə bitirib, topçu alayında xidmət etməyə başladı. O, zenit toplarındakı elektrik və optik cihazlarının nəzəri əsaslarını öyrənməklə məşğul olmuş və "Zenit toplarındakı optik qurğuların nəzəri əsasları" adlı kitabını yazmışdır. Ruzbeh həm də mərmilərin hədəfini dəqiq hesablamaq üçün qurğu işləyib hazırlamış və bunun məsafələrə görə hesablama cədvəlini tərtib etmişdir. Döyüş zamanı bu cədvəldən istifadə edildikdə vaxta xeyli qənaət olunur. Ruzbeh, hərəkətdə olan hədəflərə yüngül silahdan atəş açmağı məşq etmək üçün sistem yaratmış və "hərəkət edən hədəflərə yüngül toplardan atəş açmağın nəzəri əsasları" mövzusunda kitab yazmışdır. Onun təklif etdiyi sistemə görə daha arxasınca hədəf aparan təyyarələrdən istifadəyə ehtiyac qalmırdı. Bundan başqa Ruzbeh piyada ordu üçün nəzərdə tutulan müxtəlif silah növlərinə dair hesablamalar təklif etmişdir. Riyaziyyat sahəsində, topçuluğa dair xariqülada istedadına və yazdığı kitablarına görə Ruzbeh komandanlığın diqqətini özünə cəlb etdi. Ruzbeh baş leytenant rütbəsi alaraq Ali hərbi məktəbin topçuluq fakültəsində müəllimliyə dəvət olundu. Bir neçə vaxtdan sonra ona kapitan rütbəsi verdilər. Burada, Ali hərbi məktəbdə onun müəllimlik və alimlik istedadı xüsusilə özünü göstərir. Xosrov Ruzbeh iki cildlik "Topçuluq fakültəsi üçün ali riyaziyyat kursu" əsərini, "Daxili ballistika", "Xarici ballistika", "Sahil toplarının atəşi" və topçuluğa dair bir sıra başqa kitablar yazır. Yüzlərlə topçu zabiti onun Ali hərbi məktəbdə oxuduğu mühazirələri dinləyir və əsərlərini öyrənir. Bütün bunlar ona gənc zabitlər arasında böyük şöhrət qazandırır.
Ruzbehin istedadı çoxcəhətli, maraqlandığı məsələlərin dairəsi isə son dərəcə geniş idi. Ali riyaziyyat və topçuluq nəzəriyyəsindən başqa, o, ədəbiyyatı, fəlsəfəni, şahmatı və xarici dilləri, iqtisadiyyatı və estetikanı öyrənir. O, çox yazır və tərcümə edir. Onun əsərləri içərisində "İkinci dünya müharibəsinin qısa tarixi" və "Koreya müharibəsi" kimi elmi–publisist kitablara, "Eşq ilə ölüm əylənir", "Xirosimalı qız Sumiko", "Solmuş qönnçələr", "Roz-frans", "İnadcıl kənd" kimi bədii kitablara və uşaqlar üçün yazdığı "Yoldaşlar" (uşaqlar üçün dərs kitabı), "Uşaq evdə və məktəbdə" kimi tərbiyəvi mövzulara rast gəlinir. Şahmatla maraqlanan Ruzbeh "Şahmat", "Şahmatı təkbaşına öyrənənlərə kömək", "Şahmat oynamağın məharəti", "Şahmatı nə cür oynamaq olmaz", "Şahmata dair yeni müfəssəl məlumat (endişpil–oyunu bitirmək qaydaları)" kitablarını yazır.
Ruzbeh tərcümə ilə məşğul olur, mexanikaya, termodinamika, ali riyaziyyat, fizika, həndəsə və astronomiyaya dair əsərlər onu çox maraqlandırır. O, "Qrafostatika", "Analitik həndəsə", "Tərsimi həndəsə", "Həndəsi optika", "Fiziki optika", "Maddələr müqaviməti", "Nəzəri mexanika", "Termodinamika", "Astronomiya və kosmoqoniya" kimi tədris vəsaitlərini tərcümə etmişdir. Eləcə də o, "Rus dilini təkbaşına öyrənənlərə kömək" kitabını fransız dilindən fars dilinə tərcümə etmiş və onu fars dilinin xüsusiyyətlərinə müvafiq olaraq işləmişdir. Ruzbeh fəlsəbəyə aid "Fəlsəfənin əsasları", "Elmi sosializm və utopik sosializm" adlı kitabların da müəllifidir.
Xosrov Ruzbeh orduda qalsaydı ən yüksək rütbələrə çatar, mühüm vəzifələr tutar, dolanacağını təmin edə bilərdi. Lakin Xosrov Ruzbeh bu yolla getmədi. Ruzbeh məhkəmədə belə dedi: "Mən, arxayın həyat tərzinə və qarşımda açılan gözəl perspektivlərə uyub təhqir və məşəqqətlərlə dolu öz keçmişimi necə unuda bilərdim! Daha çətin və daha ağır şəraitdə yaşayan və güzəranlarının yaxşılaşacağına heç bir ümidi olmayan yüz minlərlə Ruzbehlərin halını necə düşünməyə bilərdim! Yalnız yoxsul olduğuma görə kübarzadələrin mənə sarı yönəldilən o təhqiramiz nəzərlərini, nəştər kimi qəlbimə sancılan o tərs baxışları necə unuda bilərdim! Nail ola biləcəyim təkcə rahat, tox həyat xatirinə bunların hamısını mən necə unuda bilərdim! Hətta belə etsəydim də bunu bir muzd kimi qəbul edib, xoş güzəranıma uyub susmağa və mənimlə olduğu kimi başqa Ruzbehlərlə də belə bir təhqiramiz tərzdə rəftar edilməsinə yol verməyə nə haqqım var idi? Mənim belə bir haqqım yox idi və ola da bilməzdi. Sözümün əsil mənası budur ki, mənim əqidələrimi müəyyən edən artıq öz şəxsi mənafeyim deyildir. Mənim baxışlarım daha genişdir". Ruzbeh öz ətrafında həm milyonlarla həmvətəninin müsibətli yoxsulluğunu, İran xalqının bədbəxtlik və əzablarını, həm də kapitalistlərin və mülkədarların var-dövlətini, cahi-cəlalını görürdü. Ruzbeh məhkəmədə dedi: "İran cəmiyyətinin hazırkı vəziyyətinin ötəri nəzərdan keçirilməsi və müxtəlif siniflərin həyat tərzlərinin müqayisəsi belə, adamı dəhşətə gətirir, belə bir vəziyyətə kədərlənir, acıyırsan. Cəmiyyətin imtiyazlı və məhrum sinifləri arasında böyük, dərin və eyni zamanda gündən-günə daha da dərinləşən uçurum həssas ürəyi olan bir insana təsir göstərir, onu kədərləndirir və düşündürməyə vadar edir".
Əlbəttə, Xosrov Ruzbehi ölkədə mövcud quruluşa qarşı mübarizə yoluna təkcə şəxsi məhrumiyyətləri və bədbəxtliyi sövq etməmişdir. Onda həyata müəyyən dünyagörüşü qərarlaşdığı zaman, öz həyatını xalqa xidmət üçün sərf etmək qərarına gəldiyi zaman onun şəxsi bədbəxtlikləri və maddi çətinlikləri artıq geridə qalmışdı. Lakin Xosrov Ruzbeh öz xalqının bir sədaqətli oğlu kimi, bir vətənpərvər kimi ətrafında baş verən hadisələrə qarşı etiraz etməyə bilməzdi. Ruzbehin ölkədəki mövcud istibdad quruluşuna qarşı barışmaz münasibəti, onun dünyagörüşünün formalaşmasında başlıca rol oynayan bu münasibət ictimai fırtınalarda və daxili axtarışlarda yaranmışdı. Ruzbehin dünyagörüşünün bərqərar olduğu dövrdə İranda inqilab hərəkatı yüksəlməkdə idi. Ətrafda hər şey coşurdu. İranın tarixində ilk dəfə olaraq ölkənin bnr çox şəhərlərində minlərlə nümayişçinin iştirakilə çoşqun mitinqlər ksçirilirdi. Həmkarlar ittifaqları meydana gəlir, partiyalar işləməyə başlayır, İran Xalq Partiyası yaradılır. 1943-cü ildə Ruzbeh bu partiyanın üzvu olur. Bu dövrü xatırlayaraq Ruzbeh deyirdi: "qəzetlərdə və ümumiyyətlə bu partiyanın mətbuatında dərc olunmuş məqalələri oxuyanda hiss etdim ki, bu–mənim istədiyim təşkilatdır və o, mənim çoxdankı arzu və meyllərimi fəal bir formaya sala bilər". Bu dövrdən başlayaraq Ruzbeh marksizm-leninizm klassiklərinin əsərlərini inadla öyrənir və marksizm-leninizm ideyalarının alovlu təbliğatçısı olur. Ruzbeh öz haqqında belə deyirdi: "Artıq mən, əsər yazmaq, tərcümə etmək və ya tədqiqat aparmaq yolu ilə cəmiyyətə xidmət etmək istəyən Ruzbeh deyildim. Mən birdən-birə dəyişdim. Əzəmətli bir tufan əsəblərimə və ruhuma hakim kəsildi. Kiçik işlərlə məşğul olmaq haqqındakı məhdud fikirləri bir kənara atdım və milyonlarla həmvətənimin bədbəxtliyinə son qoymaq üçün vəziyyəti kökündən və əsaslı surətdə dəyişməyi qət etdim".
Xosrov Ruzbeh cəsarətlə öz ürəyini tufanlara tapşırır. Ruzbeh İranın Ordu zabitlərindən birinci olaraq İran Xalq Partiyasının sıralarına daxil olur. O, siyasi mübarizədə fəal iştirak edir və partiyanın tapşırığı üzrə orduda böyük iş aparır. Ruzbeh İran kommunistlərinin qocaman nəslinin gözəl nümayəndələrindən, ölkədə kommunist hərəkatının veteranlarından olan polkovnik İzzətulla Siyaməklə görüşür. Siyamək Ruzbehdəki istedadı görür və marksizm-leninizm təliminin əsil mahiyyətini düzgün başa düşməkdə və məqsədinə çatmaqda ona kömək edir. Ruzbeh, Siyaməklə və İran ordusunun partiyaya daxil olmuş digər ən yaxşı zabitləri ilə birlikdə "İranın azadlıqsevən zabitlər təşkilatı"nı yaradır və bu təşkilatın mərkəzi komitəsinə üzv seçilir. Ruzbeh demişdir: "Bu təşkilatın məqsədi ondan ibarət idi ki, asayişi qoruyan qüvvələri hakim siniflərin tabeliyindən çıxarsın, azlığı təşkil edən əlvan geyimli və qəşəng papaqlıları millətin əksəriyyətinin, yəni nəsibsizlərin, talan olunanların xidmətinə versin… Milli hökumət yaratsın, əsil xalq hakimiyyəti qursun, sevimli vətənimizin tərəqqisi, azadlığı, ləyaqəti və istiqlaliyyəti naminə suveren hüquqlarımız bərqərar olsun". Zabitlər təşkilatına vətənpərvər əhvali-ruhiyyəli, həqiqi, namuslu və bilikli bir adam kimi tanınmış ən yaxşı zabitlər daxil idi. 1945-ci ildə İranda irtica baş qaldırırdı. Baş qərargah tərəfindən İranın mütərəqqi zabitləri şiddətli surətdə təqib olunmağa başlandı. "İranın azadlıqsevən zabitlər təşkilatı"nın üzvlərindən bəziləri həbs olunub sürgün edildilər, çoxları isə gizləndi, Xosrov Ruzbeh gizli fəaliyyətə keçməyə məcbur oldu. Ruzbeh yaratmış olduğu zabitlər təşkilatının fəaliyyətinə rəhbərliyini gizli şəraitdə davam etdirdi. O, böyük risqə baxmayaraq, İran Xalq Partiyasının zabitlər təşkilatına yeni mübarizlər cəlb edirdi. Gələcəyin məşhur publisisti olan Ruzbeh ordudakı vəziyyəti ifşa edən çoxlu məqalələr yazır. Bu dövrdə Ruzbeh "Kor–korana itaət" və başqa kitablar yazır ki, bunlar da İran ordusunda olan biabırçı vəziyyəti tənqid edir. Bu kitabları orduda oxuyan zabitlərdən, xüsusilə gənc vətənpərvərlərdən mütaliənin təsiri altında demokratik hərəkata qoşulanlar az olmadı. Hökumət orqanları Xosrov Ruzbehi üç dəfə həbsə almış, lakin o hər dəfə həbsxanadan qaçmış və işini davam etdirmişdir. Ruzbeh hər dəfə həbsxanadan çıxdıqda zabitlər təşkilatını möhkəmləndirmək üçün yeni quvvətlə işə başlayırdı. 1950-ci il dekabrın 15-də "Qəsr" həbsxanasından qaçmaq xüsusilə cəsarətli bir iş idi. Günün günorta çağı yük maşını ilə uzun müddətli həbs cəzalarına məhkum olunmuş on nəfər partiya rəhbəri həbsxanadan qaçmışdı; Xosrov Ruzbeh də onların sırasında olmuşdu. Bu iş qabaqcadan düşünülmüş və yaxşı təşkil edilmişdi. Ondan sonra Ruzbehin şöhrəti geniş xalq kütlələri içərisində, xüsusilə orduda daha çox artdı.
Polis xəfiyyələri aldən–ayaqdan düşdülər, lakin qaçanları tapa bilmədilər. Hay-küy hərisi olan burjua qəzetləri yazırdılar ki, Ruzbeh xarici ölkəyə qaçmışdır. Lakin o, İranda qalmışdı və inqilabi fəaliyyətini davam etdirirdi. Hərbi təşkilata mənsub olan yoldaşlarından biri xüsusilə Ruzbehin xarici ölkəyə getməsini təkid etdikdə–ona cavab olaraq Ruzbeh demişdi: "Mənim qanım sənin qanından qırmızı deyil, nə üçün sən qalasan, mən isə ölkədən çıxıb kedim?". Partiya ağır dəqiqələr keçirirdi. İrtica azğınlaşır və bütün azad düşüncəli adamları şiddətli surətdə təqib edirdi. Opportunistlər və hər növ vəzifəpərəstlərdən kimi irtica cəbhəsinə qoşulmaq üçün, kimi də partiya üzvlərinin məruz qaldığı təqib və zülmlərdən yaxa qurtarmaq üçün partiya sıralarını tərk edirdilər. Xain və fitnəkarlar partiya üzvlərinin inam və etimadını sarsıtmaq və təşkilatı tamamilə dağıtmaq üçün partiyanın ən məşhur rəhbərləri əleyhinə hücuma başladılar. Partiyanın fəaliyyətinin tamamilə dayandırılması həqiqətən onların öz xəyanətlərini xalqdan gizlətmələri üçün ən yaxşı vasitə olardı. Belələri də var idi ki, partiya sıralarında qalmaqda davam edirdilər, lakin zindana düşdükdə qətiyyətsizlik göstərir, xəyanətkarlıq yolu ilə gedirdilər. Xəyanətkarlıq "İranın azadlıqsevən zabitlər təşkilatı"nın dağılmasına gətirib çıxardı. 1954-cü il avqust ayının ikinci yarısında həmin təşkilat üzvlərinin kütləvi həbsləri başlandı. Ordu, polis və jandarmın yüzlərlə ən bilikli və şərəfli zabitləri həbs edildi.
O zaman İran qəzetləri xəbər verirdilər ki, hərbi təşkilata kapitan Xosrov Ruzbeh, polkovnik İzzətulla Hüseyn Siyamək, Podpolkovnik Məhəmməd Əli Abbas Mübəşeri və sair zabitlər rəhbərlik edirdilər. Gizlənməyə imkan tapan kapitan Ruzbehdən başqa onların hamısı həbs olundu. Zabitlər, Xosrov Ruzbehin silahdaşları məhkəmədə özlərini görünməmiş mərdliklə aparıb qəhrəmanlar kimi həlak oldular. Polkovnik Siyaməkin, Podpolkovnik Mubəşerinin, mayor Vəkilinin, mayor Vəziryanın və onların silah yoldaşlarının adları İran xalqlarının xatirində həmişəlik yaşayacaqdır. Hökumət orqanları çox çalışdılar ki, polkovnik Siyaməki–İranın bu görkəmli inqilabçısı və vətənpərvərini inqilab işinə xəyanət etmək yoluna yuvarlatsın və onun, guya ki, sovet casusu olduğunu özünə etiraf etdirsinlər. Çünki bu, hökumət orqanlarına və beynəlxalq irticaya növbəti antisovet kampaniyası qaldırmağa imkan verirdi. Siyamək nifrətlə dedi: "Bəli, siz düz deyirsiniz. Mən hər gün səhər jandarm haqqında bütün sənədləri hazırlayıb xarici zabitlərin birinə verirdim. Lakin həmin zabit rus deyildi. O, ABŞ Dövlət departamentinin kəşfiyyat xidməti məmurudur ki, müşavir adı ilə mənim vətənimin jandarmına başçılıq edir". Kapitan Mərzvan öz həbsxana kamerasının divarına belə yazmışdı: "Bu axşam mənim həyatımın axırıncı gümüdür. Öz ürəyimi yoxladım–sakitdir. Ümid edirəm ki, bütün siyasi məhbuslar özlərini mənim kimi hiss edirlər". Mehtəri ölüm çağında habsxana kamerası divarında bu sözləri yazmışdı: "Mehtəri ölümə hazırdır. Siyasi məhbuslara salam!". Həlak olmuş zabitlərin öz qohum və dostlarına müraciətlə dedikləri onların ölümündən sonra hamıya məlum olmuşdur. Mayor Rəhim Behzad ölümünə bir saat qalmış yazmışdı: "Bir saatdan sonra mən, Mehtəri, Nasiri, Mərzvan, Mohəqqət və Saruşyan güllələnəcəyik. Bəli, İran xalqı qələbə çalacaqdır! Mən ölümün yaxınlaşdığı son dəqiqələrdə İran xalqı və sevimli partiyam barəsində, əziz arvadımvə Kavənin taleyinə oxşayan taleyim haqqında düşünürəm. Mən İran xalqı yolunda məhkum olunub güllələnəcəyimlə fəxr edirəm".
Podpolkovnik Mübəşeri gecə ölümdən qabaq arvadına yazmışdı: "Gecə yarısından 3 saat keçmiş mənə və mənim yoldaşlarıma bildirdilər ki, məhkəmənin hökmü, yəni güllələnmə hökmü olduğu kimi yerinə yetiriləcəkdir. Mənim gözlədiyim bir şey varsa, o da sizin səbirli və möhkəm olmanızdır… Həmişə yadda saxla ki, sənin vicdanlı bir kişin var idi. Mən İran xalqlarına xoşbəxtlikdən başqa ayrı bir şey istəmirdim və bu yolda mən güllələnirəm. Bu ölüm–alicənab ölümdür. Uşaqlarım böyüyəndə onlara deyərsən ki, "Sizin atanız İran xalqının səadəti naminə güllələnmişdir".
Elmli zabitlərdən biri, inqilab üçün çox iş görmüş olan mayor Vəkili güllələnməsinə bir gün qalmış ailəsinə yazdığı məktubunda bslə qeyd etmişdi: "Mən sevdiyim adamların hamısı ilə və məni sevənlərin hamısı ilə, əziz xalqımla, naminə güllələnəcəyim xalqla vidalaşıram. Mən günahsız öldürülürəm. Mən nə xəyanət etmişəm, nə də çasus olmuşam. Mənim təqsirim bundan ibarətdir ki, öz xalqım və vətənim üçün çalışmışam. Mən ölümdən qorxmamışam və son dəqiqəyədək ölümlə üz-üzə getmişəm. Sizə və öz xalqıma səadət diləyirəm". Polkovnik Siyamək öz ailəsinə göndərdiyi məktubda yazırdı: "Bilmək istədiyiniz həqiqət budur ki, mən öz ölkəmi satmamışam, xəyanət etməmişəm, casusluqla məşğul olmamışam. Başınızı uca tutun, çünki mən nəcib arzu yolunda həlak oluram. Məqsədim–ölkənin yenidən qurulması, xalqımın səadətə çatmasıdır. Haqq işin, zabitlər təşkilatı üzvlərinin uğrunda mübarizə apardıqları və öz həyatlarını qurban verdikləri işin qələbəsinə möhkəm inamla və tam nikbinliklə dolu olan bu məktublardan qeyri-adi bir ruhi qüvvə və saf qəlblərin səmimi hərarəti hiss olunur.