cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ağasəlim Bağırov
Həyatı
Ağasəlim Yaqub oğlu Bağırov 1940-cı ildə anadan olmuşdur. İxtisasca əmtəəşünasdır.
Əmək fəaliyyətinə "Qızıl Şərq" mətbəəsində başlamış, Azərbaycan SSR Ət və Süd Sənayesi Nazirliyində iqtisadçı-mühəndis vəzifəsində işləmişdir. Sonra 13 il ərzində ərzində Azərbaycan SSR Ticarət Nazirliyi sistemində müxtəlif vəzifələrdə çalışmış, "Azərittifaq"ın universal topdansatış bazasının direktoru, Azərbaycan SSR Dövlət Plan Komitəsinin şöbə müdiri olmuşdur.
Ağasəlim Bağırov 1985-ci ildə Azərbaycan İstehlak Kooperasiyasının XVI qurultayında "Azərittifaq"ın idarə heyəti sədrinin müavini seçilmişdir. 1988-ci ildən Azərbaycan SSR Dövlət Plan Komitəsinin ticarət və ictimai iaşə şöbəsinin rəisi vəzifəsində işləmiş, 1989-cu ilin aprel ayında Azərbaycan SSR ticarət naziri təyin edilmişdir. O, bu vəzifədə 1992-ci ilin aprel ayınadək işləmiş, həmin ilin aprel–iyul aylarında Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı olmuşdur.
Gəmi ranqı
thumb|right|I ranq [[cinah gəmisinin boylama kəsiyi sxematik (1728)]] Gəmi ranqı — döyüş gəmilərinin topların miqdarına, top göyərtəsinin, o cümlədən heyətin sayına görə təsnifat sistemidir. Təsnifat ilk dəfə İngiltərədə yaranmış və sonralar bir qədər düzəlişlərlə digər dəniz dövlətləri tərəfindən geniş istifadə olunmuşdur.
Famil İsgəndərov
Famil İsgəndər oğlu İsgəndərov — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı, Qarabağ müharibəsinin fəal iştirakçısı, Mart hadisələri zamanı dövlətçiliyimiz, suverenliyimiz uğrunda ömrünü qurban verərək şəhidlik zirvəsini fəth etmiş fateh.
Həyatı
15 may 1975-ci ildə Bakı şəhərində doğulmuşdur. 1991-ci ildə 157 saylı orta məktəbi bitirmişdir. Orta məktəbi bitirdikdən sonra 6 ay gəmi təmiri zavodunda işləyib. 1993-cü ildə Milli Ordu sıralarına çağırılmışdır. Oxuduğu 157 saylı orta məktəb hal-hazırda onun adını daşıyır.
Ailəsi
Subay idi.
Hərbi xidməti
Famil İsgəndərov 1993-cü ildə Milli Ordu sıralarına çağırılıb. O, 6 ay Qusar rayonundakı hərbi hissədə təlim keçdikdən sonra cəbhə bölgəsinə göndərilib.
Döyüşlərdə iştirakı
Famil Ağdərə və Tərtər döyüşlərində iştirak etmiş, Murovdağın geri qaytarılması zamanı ayağından yaralanır. Müalicədən sonra isə "N" saylı hərbi hissədə xidmətini davam etdirir. 1995-ci il 13-17 mart hadisələri zamanı silahlı dəstənin zərərsizləşdirilməsi zamanı döyüşçü dostlarını xilas edərkən baş nahiyəsindən ağır yaralanaraq həlak olub. Bakı şəhərinin Şəhidlər Xiyabanında dəfn edilmişdir.
Hirkan armudu
Qısa morfoloji təsviri
25 m-ə qədər hündürlüyündə ağacdır. Yarpaqları yumurtavaridir, kənarları xırda, sivridişlidir. Altdan ağ keçətükcüklü, üstdən tükcüksüzdür. Saplağı uzun, nazik, yarpaq ayasının uzunluğuna bərabər, zəriftükcüklüdür. Meyvələri darçını rəngli, basıq, kürəşəkilli olmaqla, birillik zoğlarda tək-tək və ya dəstə halında yerləşir.
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
Aprel—may aylarında çiçəkləyir. Meyvələri avqust-sentyabr aylarında yetişir. Tozlanması — entomofildir. Toxumla və kök pöhrələri ilə çoxalır. Dağ massivinin dağətəyi meşələrində və meşə talalarında qarışıq halda yayılmışdır.
Ümumi yayılması
Azərbaycanda və İranda təbii arealı vardır. Azərbaycanda Astara, Lənkəran rayonları ərazisində yayılmışdır. Lənkəran ovalığı (Astara-Şüvi, Anbabu, Duriya, İstisu, Astara kəndləri; Lənkəran rayonu-Daşdatük və Xanbulaq kəndləri) və Lənkəranın dağlıq hissəsi (Yardımlı rayonu — Pirembel kəndi; Lerik rayonu — Lerik kəndi). Lənkəran rayonunun Xanbulan, Daşdatük kəndlərində, Astara rayonunun Anbabu kəndində, Hirkan Milli Parkının Vənəbicar və Himmətəli məhəllə adlanan ərazisində, Nıvıştaru çayının sahilində tək-tək rast gəlinir.
Sayı və tendensiyası
İtmə təhlükəsi altında olan yeganə lokaliteti mövcuddur, populyasiyanın sayı sürətlə azalır.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Meyvəsi yerli əhali tərəfindən toplanır, meyvələri yetişmədən əvvəl gəmiricilər və quşlar tərəfindən yeyilir. Mal-qara ilə otarılması təbii bərpanı çətinləşdirir.
Zəruri qoruma tədbirləri
Yeni yasaqlıqların təşkil edilməsi tövsiyə olunur.
Mühafizə tədbirləri
Hirkan Milli Parkında mühafizə olunur. Azərbaycanın "Qırmızı Kitabı"na daxil edilmişdir. Mədəni halda Nəbatat bağlarında becərilir.
Pəri qızın təəccübü (tablo)
Pəri qızın təəccübü - Eduard Mane tərəfindən 1859 - 1861-ci illərdə çəkilmiş tablo.
Həmid Arzulu
Həmid Arzulu (Həmid Fərhad oğlu Əliyev; ) – şair, yazıçı, tərcüməçi, dramaturq, alim, pedaqoq, filologiya elmləri doktoru.
Həyatı
Həmid Arzulu Naxçıvanda dünyaya gəlmişdir.
Tədqiqatçı Həsənalı Eyvazov 2005-ci ildə "H. Arzulunun yaradıcılığında tarixilik" adlı monoqrafiyasını nəşr etdirmişdir.
Ədəbi fəaliyyəti
O, ədəbiyyata şeirlə gəlmiş, sonralar həm nəsr, həm də alman dilindən bədii tərcümə sahəsində fəaliyyət göstərmişdir. Onun ədəbi fəaliyyətinə əruz vəznində yazdığı satirik sabiranə şeirləri, sərbəst şeir vəznində qələmə aldığı "Deyirsən ki, açıq danış" poeması, ənənəvi janrda dərc etdirdiyi "Kəndimizin dastanı", "Bayramım-Novruzum gəlir" və nəhayət, "Şərq qapısı" qəzetinin keçirdiyi müsabiqədə birinci mükafata layiq görülən "Heydərnamə" poeması, digər şeir və mənsur hekayələri aiddir.
Tarixi mövzuda Həmid Arzulunun bir sıra hekayələri ("Göy geyimli fateh", "Çinarlar qurumur", ("Qaya altında səs"), bir povesti ("Günahsız şikəstlər"), iki romanı ("Qaçaq Quşdan" və "Qara Xəncər") nəşr edilmişdir. Bununla yanaşı, "İnam", "Əlincə Qalası", və "İtilənən xəncərlər" pyesləri, "Qaçaq Quşdan", "Qara Xəncər" romanları və "Günahsız şikəstlər" povesti dərc olunmuşdur.
Tərcümələri
Alman dilindən alman klassik şairlərindən Henrix Heynenin "Hars səfəri" povestini və bu povestdə olan yüz beytə qədər lirik şeirləri, Yohan Volfqanq Hötenin məşhur "Qərb-Şərq" divanını, Qothold Efraim Lessinqin "Müdrik Natan" mənzum dramını, Fridrix Şillerin "Balladaları"nı, həmçinin Qothold Efraim Lessinqin "Emiliya Qalotti" faciəsini, "Minna fon Barnhell" komediyasını, Bertold Brextin "Təbaşir xaç" dramını, Stefan Sveyqin "Novellaları"nı Azərbaycan dilinə tərcümə edərək nəşr etdirmişdir.
Elmi fəaliyyəti
Həmid Arzulu 1988-ci ildə "Alman dilindən Azərbaycan dilinə bədii tərcümə zamanı poetik forma və üslubi xüsusiyyətlərin əks etdirilməsi prinsipləri" mövzusunda dissertasiya müdafiə edib filologiya elmləri namizədi dərəcəsini almışdır. 2010-cu ildə "Alman klassik poeziyasının Azərbaycan dilinə tərcüməsinin nəzəri və praktik prinsipləri" mövzusunda elmlər doktorluğu üzrə elmi işini müdafiə edərək filologiya elmləri doktoru olmuşdur. Onun bu sahədə 30-dan çox elmi məqaləsi, monoqrafiyası, "600 alman – Azərbaycan atalar sözləri lüğəti" nəşr olunmuşdur.
Həmid Arzulu Naxçıvan MR əməkdar müəllimidir. Hal-hazırda o, Naxçıvan Müəllimlər İnstitutunda ixtisasartırma və yenidən hazırlanma üzrə prorektor vəzifəsində çalışır.
Nəşr olunmuş şeir, hekayə, povest və romanları
Yeni nəşr olunmuş əsərləri
Eytor Villa-Lobos
Eytor Villa-Lobos (5 mart 1887 - 17 noyabr 1959) - braziliyalı bəstəkar.
Braziliya xalq musiqisindən və klassik Avropa musiqisindən təsirlənmişdir. Bachianas Brasileiras adlı əsər onun ən məşhur əsəridir.
Bulbophyllum leniae
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Böyük Qafqaz
Böyük Qafqaz — Xəzər dənizi ilə Qara dəniz arasında yerləşən dağ sistemi; Alp-Himalay dağ qurşağının tərkib hissəsi. Cənub-şərq hissəsi Azərbaycan Respublikası ərazisinə daxildir.
Oroqrafik təsvir
Böyük Qafqazın çox hissəsini təşkil edən Baş Qafqaz silsiləsi Azərbaycan Respublikasının ərazisində Gürcüstan Respublikası və Rusiyanın Dağıstan Respublikası ilə sərhəddəki Tinov-Rosso (3385 m) zirvəsindən başlayaraq cənub-şərq istiqamətində uzanır. Silsilənin Tinov-Rosso və Bazardüzü zirvələri arasındakı hissəsinin yalnız cənub yamacı (şimal yamacı Rusiyanın Dağıstan ərazisinə düşür)və Bazardüzü zirvəsindən cənubdakı hissəsinin isə hər iki yamacı Azərbaycan ərazisinə daxildir.
Baş Qafqaz silsiləsinin yan hissəsi heç bir yerdə çay dərələri ilə kəsilmir (buna görə o, bəzən Suayrıcı silsilə də adlanır). Silsilənin çox yerində hündürlüyü 3000 m-dən, mərkəzi hissəsində isə 4000 m-dən artıqdır (Bazardüzü — 4466 m, Tufandağ — 4191 m, Bazaryurd — 4126 m). Babadağ zirvəsindən (3629 m) cənub-şərqdə həmin silsilə tədricən alçalmağa və genişlənməyə başlayır. Baş Qafqaz silsiləsi Dübrar zirvəsindən (2205 m) şimal-şərqə doğru yelpikvarı şəkildə genişlənərək Xəzər dənizinə tərəf getdikcə alçalan və çay dərələri ilə bir-birindən ayrılan Gədi-Kürkeçidağ, Aladaş, Kəmçi və s. silsilələrə bölünür. Həmin silsilələr çoxlu daha kiçik və alçaq silsilələrə ayrılaraq Qobustan adlanan alçaq dağlıq sahəyə keçir, oradan da Abşeron yarımadasınadək davam edir. thumb|300px|Böyük Qafqazın ən hündür zirvəsi [[Elbrus dağı|Elbrus]] Baş Qafqaz silsiləsindən şimalda yerləşən və ona paralel uzanan Yan silsilənin Azərbaycandakı hissəsi Şahdağdan (4243 m) başlayaraq cənub-şərqə doğru tədricən alçalır və Beşbarmaq dağında (546 m) qurtarır. Yan silsilə Baş Qafqaz silsiləsindən başlayan çayların (Qusarçay, Qudyalçay və.s) dərələri ilə kəsilərək ayrı-ayrı massivlərə — platolara (Şahdağ, Qızılqaya, Buduq və s.) bölünmüşdür. Yan silsiləyə şimal-qərbdə paralel istiqamətdə Tələbi-Qaynarca tirəsi (hündürlüyü qərbdə 1000–1100 m, cənub-şərqdə 150–200 m) uzanır. Silsilələr və tirələr bir-birindən dərələr, dağarası çökəkliklər (Şahnabad, Xınalıq, Yerfi, Qonaqkənd, Xaltan, Gilgilçay, Tığçay, Rustov, Pirəbədil və s.) vasitəsilə ayrılır.
Baş Qafqaz silsiləsinin cənub yamacı çox yerdə ona paralel uzanan Alazan-Əyriçay çökəkliyinə enir. Gürcüstan ərazisindən başlanan həmin çökəkliyin Azərbaycan Respublikası ərazisində uzunluğu 210 km, eni 30 km-ə qədərdir. Cənub-şərqdə Baş Qafqaz silsiləsindən Lahıc çökəkliyilə ayrılan Niyaldağ silsiləsi (hündürlüyü 2100 m-dək) uzanır.
Böyük Qafqazın subalp çəmənlikləri
Subalp yarımqurşağının iqlimi alp yarımqurşağı ilə müqayisədə landşaft komplekslərinin inkişafı üçün əlverişlidir. Bu ilk növbədə bu yarımqurşağın nisbətən aşağı hipsometrik səviyyədə yerləşməsi ilə əlaqədardır. Burada illik cəm günəş radiasiyası 135–140 kkal/sm2, illik radiasiya balansı 25 kkal/sm2 təşkil edir. Havanın ortaillik temperaturu müsbət 2–60, orta yanvar-minus 60, orta iyul temperaturu isə müsbət 150C təşkil edir. Ortaillik yağıntıların miqdarı 1300 mm olub, nəmləmə 300–240%-dir. Subalp yarımqurşağının 2600 m hündürlüklərində qar örtüyü yerdə 200 gün qalır.
Alp qurşağına nisbətən subalp yarımqurşağında istilik ehtiyatının kifayət qədər olması qeyd olunan landşaft kompleksinin bitki tərkibinin müxtəlifliyinə səbəb olmuşdur. İki bitki qurşağı-Yuxarı hissədə alp çəmənləri, aşağı hissədə isə meşə bitkiləri arasında yerləşən subalp qurşağı hər iki bitki formasiyalarının elementlərini özündə əks etdirir.
Subalp yarımqurşağında torpaq örtüyünün formalaşması və inkişafı məlum fizcoğrafi qnunquyğunluqlara tabe olaraq əsasən iqlimdən ərazinin yüksəklikdən, yamacların ekspozisiyasından və relyefinmorfologiyasından asılıdır. Yüksək dağlığın subalp yarımqurşağında torflu dağ-çəmən, dağ-çəmən çimli, dağ-çəmən qaratorpaqlar inkişaf etmişdir. Bu qeyd olunan torpaq yarımtiplərindən başqa meşələrin subalp qurşağı ilə qovuşduğu yerlərdə dağ-çəmen-meşə torpaqları yayılmışdır.
Ərazinin dağ-çəmən torpaqları, xüsusilə Girdimançayını Pirsaatçayın yuxarı axarlarında və kəskin parçalanmış yamaclarda çay şəbəkəsinin sıxlığı, yamacların dikliyi, nizamsız otarma, gur yağışlar və digər amillərdən təsiri nəticəsində eroziya prosesləri inkişaf etmiş, torpaq qatı yuyulmuş, sürüşmələr, uçqunlar yaranmışdır.
Subalp çəmənliklərindən əsasən biçənək kimi istifadə olunur. Əlverişli termik rejim, nəmlənmə şəraiti ərazidə hündür, zəngin növ tərkibinə malik otların formalaşmasına səbəb olmuşdur. Bundan əlavə subalp çəmənliklərdə çoxlu sayda dərman bitkilər i vardır. Yüksək dağ çəmənliklərinin su, torpaqqoruyucu və eroziyaya qarşı mühafizə rolu vardır.
Süxurlar
Qafqaz dağlarının geoloji quruluşu haqqında müxtəlif fikirlər mövcuddur. Məsələn, geoloq akademik Ə.Ş.Şıxəlibəyli Astraxanovka yaylasına təbaşir çöküntüləri örtüyü altında yatan çökmə süxur kompleksinin kaynozoy çöküntüləri olmasını şübhə altına almaqla, onların yura sisteminə aid olması haqda fikini söyləmişdir. Dibrar zonasından cənubda Taxtayaylaq sinklinalının, Altıağac antiklinalının və bir sıra başqa strukturların normal morfoloji quruluşu burada tektonik örtüyün özəyinin yerləşməsini də böyük şübhə altına qoyur.
Kirşə
Kirşə — qar və buz kimi sürüşkən yerlərdə, bəzən də palçıq, çəmən ya da düz daş səthlərdə hərəkət etmək üçün, adətən, altı hamar iki paralel xizək üzərində düzəldilmiş minik və ya yük arabası. Qışda uşaqlar tərəfindən əyləncə məqsədi ilə işlənən kirşəyə "əl kirşəsi" deyilir.
Ölü buğa matadoru (tablo)
Ölü buğa matadoru — Eduard Mane tərəfindən 1864-cü ildə çəkilmiş rəsm əsəri.
Göz xəstəlikləri
Görmə orqanı — Periferik görmə reseptoru - göz alması və onun əlavə aparatı, görmə yolları və baş beyinin görmə mərkəzindən ibarətdir. Göz alması - cüt orqanı olub, kəllənin göz yuvalarında - orbitalarda yer göz düzgün kürə formasında deyil. Sağital oxunun uzunluğu - 24 mm, üfüqü - 23,6 mm, şaquli - 23,3 mm, göz almasının kütləsi 7-8 qrama bərabərdir. 3 qişası var: xarici və ya fibroz qişa, orta, damarlı qişa, daxili və ya tor qişa.
Gözün xarici qişası
Xarici qişa gözün fibroz qişası adlanır. (tunika fibrosa bulbi) lakin möhkəm qişadır. O, gözün formasını yaradır, onun müəyyən turqorunu saxlayır, müdafiə funksiyasını yerinə yetirir və gözü hərəkət etdirən əzələlərin bağlanması üçün xidmət edir. Fibroz qişa 2 yerə bölünür: buynuz qişa və sklera.
Buynuz qişa - O, şəffafdır və səthi hamardır, parıltılıdır. Sındırma qüvvəsi 40 dptr. Horizontal diametri 11 mm, şaquli 10 mm. Mərkəzi hissədə qalınlığı 0,4 - 0,6 millimetr, periferiyada 0,8 - 1,0 millimetr. Əyrilik radiusu 7,8 millimetr. Buynuz qişanın skleraya keçən yarımşəffaf hissəsi limb adlanır eni 1,0 mm-dir.
Koşinya
Koşinya (Coxinha) - Braziliyaya xas yemək. İçərisində toyuq olan unun xaricinin qalet unu ilə örtülməsi ilə hazırlanır. İçərisindəki toyuq adətən qaynadılmış şəkildə olur.
Cərəyan şiddəti
Cərəyan şiddəti ilə bağlı məsələ həlli üçün istifadə olunan əsa düstur Om qanunu hesab olunur:
BS-də — 1 Amper (А) = 1 Kulon / saniyə.
Dövrədəki cərəyan şiddətini ölçmək üçün xüsusi ampermetr adlanan cihazdan istifadə olunur. Kiçik ölçülü cərəyan şidddətinin dəyişməsini ölçmək üçün qalvanometrdən istifadə olunur.
Ədəbiyyat
شدة التيار الكهربائي Сіла току Stromstärke Intensidad (electricidad) Intentsitate elektriko Intensità di corrente Elektrisch Stroomstärk Natężenie prądu elektrycznego Сила тока
Ariel Universiteti
Ariel Universiteti (אוניברסיטת אריאל בשומרון) — İsrail ali təhsil müəssisəsi. İordan çayının qərb sahilində, Samariyada, Ariel şəhərində yerləşir. 1982-ci ildə kiçik bir kollec kimi yaradlaraq universitet pilləsinə qədər inkişaf yolu keçib. 2014-cü ildə universitetdə 14 min nəfər tələbə təhsil alır və 100 nəfər professor çalışırdı. Universitet kampusunda yəhudilər, ərəblər, dünyəvi və dini təhsil nümayəndələri, ölkə vətəndaşları və xarici ölkələridə yaşayan yəhudi ailələrindən tələbələr təhsil alır.
Ali Federal Məhkəmə (Braziliya)
Braziliya Ali Federal Məhkəməsi (portuqalca: Supremo Tribunal Federal, qısaca STF) - Braziliyada ən son müraciət ediləcək məhkəmədir və aldığı qərarlar şikayət edilə bilməz.
Braziliya Ali Federal Məhkəmənin binası
Məhkəmə binası Oskar Nimeyer tərəfindən dizayn edildi.
Sətirlər (Turan Uğur)
230px|right240px|right 240px|right Sətirlər —
Dünya və Azərbaycan ədəbiyyatının poetik nümunələrilə ömürlərə sətir-sətir yazılacaq "Sətirlər" verilişi AzTV-nin "Mədəniyyət" kanalında hər həftənin 4-cü günü saat 21:15 də yayımlanır. İlk buraxılışı 2019-cu ilin aprelin 1 də efirə gedən proqram məşhur İspan şairi Federiko Qarsia Lorkaya həsr olunmuşdu. Proqramın ssenari müəllifi "Mədəniyyət" kanalının "Buraxılış və əlaqələndirmə şöbəsinin" redaktoru, gənc şair Turan Uğurdur.(İsmayılzadə Turan Asif oğlu) Verilişin aparıcısı: Xalq artisti, füsunkar aktrisamız, Mehriban Zəkidir. Verilişin redaktoru: Yazıçı, jurnalist Azər Qismətdir. Verilişin quruluşçu rejissoru: Bəhram Yaqublu, quruluşçu operatoru Müşfiq Qasımovdur. Baş redaktor: Əməkdar jurnalist, Flora Xəlilzadədir. Verilişdə Mikayıl Müşfiq, Rəsul Rza, Nigar Rəfibəyli, Məmməd Araz, İsmayıl Şıxlı, Nüsrət Kəsəmənli, Camal Yusifzadə, habelə Lorka, Yesenin, Hüqo, Düma, Mopassan kimi ədiblərin həyat və yaradıcılıqlarına yer ayrılıb.
İstinadlar
AzTV Sətirlər verlişi
1848 (film, 1949)
1848 — 1949-cu ildə istehsal olunmuş Fransa filmi.
Emboabas müharibəsi
Emboabas müharibəsi - 1708-ci ildə Şərqi Braziliyada iqtisadi səbəbdən baş vermiş vətəndaş müharibəsi.
Səbəbi
XVII əsrdə Şərqi Braziliyanın Minas Gerais əyalətində qızılın tapılması San-Pauludan gələn və oradakı mədənlərin özlərinə aid olduqlarını iddia edənlər və çoxu avropalı immiqrantlar olan Emboabas adlı yeni məskunlaşanlar arasında gərginliyin yaranmasına səbəb oldu. Gərginlik 10 il davam etdi.
Müharibənin alovlanması
Avropalılar rəqiblərinə nisbətən daha da artdılar və 1708-ci ildə qızıl mədənlərini ələ keçirmək üçün müharibəyə başladılar. Müstəmləkə hökuməti tərəfindən də dəstəklənən emboabaslar rəqiblərini həmin əraziləri tərk etməyə məcbur etdilər. San-Pauludan gələnlər qərbdəki Mato Qrossoya doğru geri çəkildilər və xoşbəxtlikdən 1718-ci ildə geri çəkildikləri ərazidə yeni qızıl mədənləri tapdılar.
Çiyələk
Çiyələk –  fəsiləsinə aid bitki cinsi. Toxumları meyvənin üzərində (xaricdə) yerləşən azsaylı meyvələrdən biridir. Əksər meyvələrin toxumları meyvənin içərisində yerləşdiyi halda çiyələk istisnalıq təşkil edir.
Azərbaycanın dağ-meşə rayonlarında çox geniş yayılmışdır. Quba, Xaçmaz, Qusar, Şəki, Zaqatala, Lənkəran rayonlarında bu bitkinin ehtiyatı çoxdur. Xalq təbabətində çiyələyin meyvəsindən podaqra və böyrəklərdə daş əmələgəlmə xəstəliyində, yarpaqlarında isə sidikqovucu dərman kimi istifadə edilir. Çiyələk eyni zamanda orqanizmin maddələr mübadiləsini yaxşılaşdırır və həzmolmanı asanlaşdırır, qaraciyərin və kisəsinin iltihabını aradan qaldırır. Çiyələk avitaminoz xəstəliyinə qarşı da yaxşı təsir göstərir.
Əhəmiyyəti
Meşə çiyələyinin meyvələrində bir sıra vacib maddələr vardır. Bunlardan: alma, limon və xinin turşularının [2,5 – 4 %-ə qədər], qlükoza və saxaroza şəkərlərini [6 – 9,5 %], aşı maddələri [0,4 %], C vitaminini [20 – 50 mq %], karotini [3,5 %], pektin maddələri, dəmir duzlarını və efir yağını göstərmək olar. Yarpaqlarında isə 250 – 280 mq % C vitamini, 2 – 3 %-ə qədər aşı maddəsi, üzvi turşular vardır.
Çiyələyin qurudulmuş yarpaqlarını moruq meyvəsilə birlikdə çay kimi dəmləyib, soyuqdəymədən baş verən xəstəliklərə qarşı tərlədici dərman kimi işlədilir.
Elmi təbabətdə çiyələyin meyvələrindən və yarpaqlarından istifadə olunur. Meyvələrini tam yetişəndə quru havalı gündə toplayıb, həmin vaxta günün qabağında və ya çadır altında, yaxud peç üzərində qurudurlar. Yarpaqlarını bitki çiçəkləyən fazada toplayıb kölgəli yerdə və ya quru havalı binalarda qurudurlar. Qurudulmuş meyvələrini və yarpaqlarını havası daim dəyişilən, quru havalı binalarda saxlamaq lazımdır.
Çiyələyin təzə dərilmiş meyvələrindən və onlardan hazırlanan şərbətdən son dərəcə faydalı dietik vasitə kimi istifadə olunur.
Qurudulmuş meyvələrindən və yarpaqlarından çay kimi dəmləyib, öd yolları xəstəliklərində ödqovucu, böyrək xəstəliklərində və böyrəkdə daş əmələ gəlmə zamanı daşı salmaq məqsədilə, eləcə də podaqrada və uşaqlıq qanaxmalarında qankəsici və şəfaverici dərman kimi istifadə edilir. thumb|left|150px Xalq təbabətində qurudulmuş yarpaqlarından və meyvələrindən çay dəmləyib, ödem xəstəliyinə qarşı müalicə məqsədilə, eləcə də sidik yollarında daş yığılan zaman daşsalıcı və iltihabı aradanqaldırıcı, həbelə sidikqovucu dərman kimi içirlər.
Xalq təbabətində təzə toplanmış çiyələk meyvələrinin şirəsindən [1:10 nisbətdə, yəni 1 q şirəni 10 q suda həll etməklə] "çiyələk suyu" hazırlayıb, körpə uşaqlarda baş verən sidik ifrazı çətinliyində sidikqovucu kimi işlədilir.
Çiyələyin təzə meyvələrindən, eləcə də qurudulmuş kökümsovlarından sulu bişirmə hazırlayıb ödqovucu dərman kimi qəbul edilir. Kökümsovlarını toplayıb soyuq suda yuyub qurudandan sonra çay kimi dəmləyərək babasil xəstəliyinə qarşı içirlər.
Qurudulmuş meyvələrindən və yarpaqlarından çay hazırlayıb yel xəstəliyi və podaqra xəstəliklərinə qarşı içirlər. Bu məqsədlə qurudulmuş meyvələri və yarpaqları ayrı-ayrılıqda xırdalayıb qarışdırır, sonra ondan 2 xörək qaşığı 1 stəkan qaynar suda çay kimi dəmləyib gündə 2 dəfə, hər dəfə də yarım stəkan qəbul edirlər. Çiyələyin meyvələri qanazlığında və ümumi zəiflikdə eləcə də ağciyər xəstəliklərində qüvvətverici kimi çox faydalıdır.
Çiyələyin sağlamlıq üçün çox mühüm əhəmiyyəti vardır. Ondan daha geniş istifadə etmək zəruridir.
Növləri
[[SS 2 (*
Gözəl dazı
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü. Cənubi Zaqafqaziyanın nadir, məhdud endemik növdür. Arealı azalmaqda olan relikt növdür.
Yayılması
Azərbaycanda yalnız Naxçıvan Muxtar Respublikasının Əznəburd kəndi ətrafında olması məlumdur. Azərbaycandan kənarda isə Ermənistanda bitir. Aşağı dağlıq qurşağın əhəngli yamaclarında bitir. Ehtiyatı çox azdır, çünki növün yayılması olduqca məhduddur.
Çoxalması
Toxumla çoxalır.
Ehtiyatının dəyişilmə səbəbləri
Antropogen amillər və populyasiyasının az miqdarda olması bitkinin azalmasına səbəb olub.
Lloqara Milli Parkı
Lloqora (Parku Kombëtar i Llogarasë/Llogorasë) — Albaniyanın cənub-qərbində yerləşən milli park. Vlyora bölgəsinidə, Vlyora şəhərindən 40 km cənubda yerləşir. Ölkənin ilk yaradılmış milli parklarından biri. Park 1966-cı ilin 21 nayabrında yaradılıb. Milli Parkın sahəsi 10,1 hektardır. Ərazinin 470 metrdən 2018 metrə qədər olan şimal hissəsini meşə örtüyü tutur.
Lloqara aşırımında meydana gələn hava axınları ərazidə bitən ağaclara qeyri-adi forma veriri. Bəzi ağaclar yer səthinə tam fərqli bir bucaq üzrə bitirlər. Məsələn "Bayraq şamı" ağacı.(Pisha e Flamurit). Aşırım boyu uzanan yolda çoxlu turistlər üçün istirahət və gecələmə məntəqələri var. Milli parkın ərazisi piyada turizm həvəskarlarının sevimli məkanıdır. Parkda hər il beynəlxalq paraplan yarışları keçirilir.
Florası
Bu region aralıq dəniz bitkilərinin müxtəlifliyi ilə seçilir. Park ərazisində alp və subalp çəmənlikləri, qara şam (Pinus nigra), Pinus heldreichii (Pinus heldreichii), makedoniya ağ şamı (Abies borisii-regis), göyrüş (Fraxinus) kimi ağac bitkiləri geniş yayılıb. Nadir və sayı azalmış növlərdən giləmeyvəli qaraçöhrə (Taxus baccata) və keçibuynuzu (Ceratonia siliqua) misal göstərmək olar.
Faunası
270px|thumb|left|[[Ağbaş kərkəs ]] Park ərazisində müxtəlif kəpənək növlərinə də, rast gəlinir.
Bulbophyllum lemurense
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Aravaklar
thumb|Aravak qəbiləsindən ox atan qız (rəssam Con Stedmen) thumb|Aravakların yaşayış yeri thumb|[[Qyana tayfasından aravaklar. Rəssam Erkül Florans.]] Aravaklar — Hindilərin Cənubi Amerikada yaşayan bir qrupu.
Etnik tərkibi və yayılması и расселение
Amerikada geniş yaşayan qızıldərili qəbiləsi. Floridanın cənubu, Paraquayın şimalı ilə Peru sahilləri, Amazonun agzı və Antillərdə yaşayan Aravaklar, Cənubi Amerikanın ən önəmli dil ailəsinə və mədəniyyətinə bağlıdır. Uzun köçlər etdilər və getdikləri yerlərdə dillərini və mədəniyyətlərini yaydılar. Bəzi muzeylərdə əl işləri sərgilənir.
Aravak dilləri
Aravak dilləri (maypur dilləri) – Cənubi Amerika hindi dilləri ailəsi. Əsasən, Cənubi Amerikanın şimal və mərkəzi hissələrində (Çili və Uruqvaydan başqa), qismən də Mərkəzi Amerikada Karib dənizi sahilləri (qarifuna dili); əvvəllər həmçinin Böyük Antil adaları – Kuba, Haiti, Yamayka, Puerto-Riko (taino dilləri) və Kiçik Antil adalarında (inyeri dilləri) yayılmışdır. Aravak dillərində danışan əhalinin ümumi sayı təqribən 630 min nəfərdir (1999), onların, demək olar ki, yarısı quaxiro dilində danışır. Aravak dillərində danışanların əksəriyyəti Venesuela (təqr. 180 min), Kolumbiya (140 mindən çox), Honduras (100 min) və Peruda (90 min) yaşayır. Tərkibinə daxil olan dillərin sayına (65 dil, onlardan 31-i ölü dildir) görə, Amerika qitəsində ən iri dil ailəsidir. Şimal və Cənub yarımailərinə bölünür. Şimal yarımailəsi 3 qola ayrılır: 1) Amazon (yuxarı Amazon) qolu 6 qrupa bölünür: qərbi naviki; şərqi naviki; resiqaro dili; mərkəzi Amazon dilləri; manau; təsnif edilməmiş ölü dillər; 2) sahilyanı (Karibyanı) qolu 3 qrupa bölünür: ölü aruan dili; vapişana və mavayana dilləri; ta-maypur qrupu; 3)şərq qoluna palikur və maravan-karipura ölü dili daxildir. Cənub yarımailəsi 4 qola ayrılır: 1) qərb qoluna amueşa(yan eşalar; 10 min) və çamikuro dilləri; 2) mərkəzi qol 2 qrupa bölünür: paresi və şinqu; 3) cənub qolu 3 qrupa bölünür: terena, moxo, piro; 4) kampa qolu 3 dildən ibarətdir: aşaninka, aşeninqa və maçigenqa. Bəzi Aravak dilləri üçün yazı sistemi ispan, portuqal və ingilis əlifbası əsasında hazırlanmışdır. Aravak dilləri 20 əsrin ortalarından tədqiq olunur (D.M.Teylor, R.Şeyfer, D.Peyn, T.Kaufman, A.Y.Ayxenvald).
Xəzər lələyi
Xəzər lələyi, Xəzər şeytanağacı —  cinsinə aid bitki növü.
Elmi adı — Astragalus zangelanus Grossh.
IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Nəsli kəsilməyə həssas olanlar"– VU A2abcde+3de. Azərbaycanın nadir növüdür.
Qısa morfoloji təsviri
10–15 (20) m hündürlüyündə, 60–80 sm-ə qədər diametrində, çətiri dağınıq kürəvi və ya ovalvari ağacdır. Yarpaqları lələkvari və ya ikiqat-lələkvaridir, 15–22 sm uzunluğundadır. Çiçək salxımları yarpaqların qoltuğunda yerləşir, uzunluğu (8) 10–12 sm-dir. Kasacıq və tac lələkləri sıxılmış tükcüklüdür. Paxlaları uzunsaplaqlı, düzgün və çox zaman bir qədər oraqvari əyridir, 20–30 sm uzunluğundadır, enli, dairəvi, tünd-qəhvəyi qonurdur, demək olar ki, açılmayandır, daxildən ətlidir. Toxumları yastı, ellipsşəkilli, tünd-qəhvəyidir, 10–12 mm uzunluğunda, 5–7 mm diametrindədir.
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
May ayında çiçəkləyir, sentyabr-oktyabr aylarında meyvə verir. Toxumla və pöhrələrlə çoxalır. Tozlanması entomofildir. İstiliyə və rütubətə tələbkardır. Dənizkənarı ovalıqda, çay vadilərində və dəniz səviyyəsindən 150 m yüksəkliyədək yayılıb. Çay terraslarının təzə allüvial, narıncı meşə torpaqlarında, həmçinin gilli torpaqlarda, az hallarda dağ-meşə, sarı torpaqlarda, təzə az və ya çox podzollaşmış orta ağırlıqlı torpaqlarda bitir. Hirkan meşələrinin Qafqaz vələsi, şabalıdyarpaq palıd, dəmirağac, göyrüş və başqalarından ibarət meşə bitkilərinin tərkibinə daxil olur. Lənkəran ovalığında həmçinin yalanqoz, qarağac və qovaqla birlikdə çürüntülü yapışqanlı bataqlıq torpaqlarda, bataqlaşmış yerlərdə də təsadüf edilir. Qumsal torpaqlarda yaxşı bitir [1, 2]. Dekorativ bitkidir. Balverəndir. Oduncağı mühkəm, bərkdir, dülgərlik və xarratlıq işlərində istifadə olunur. Meyvələri qışda mal-qara tərəfindən yeyilir.
Sayı və tendensiyası
Populyasiyasının təbii bərpası azalır, ətraf mühitin mənfi təsirlərinə həssaslıq müşahidə olunur.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Mal-qara otarılması, ağacların qırılması, təbii bərpanın zəif getməsidir.
Con Ross (çeroki)
Con Ross (3 oktyabr 1790 — 1 avqust 1866), Quvisqyvi (mifoloji, və yaxud nadir quş) kimi də tanınırdı — Çerokilərin 1828—1860-cı illərdə başçısı.
Başmaq
200 px|thumb|Taxta başmaqlar Başmaq — dabanı açıq ayaqqabı növü. Adətən, qabarıq pəncəli və hündürdaban olurdu. Şərq xalqlarının, xüsusilə türk xalqlarının məişətində geniş istifadə edilmişdir.
Qadın başmaqlarının (zənənə başmaq) üzlüyü, adətən, tumac və ya müşküdən, bəzən isə parçadan (məxmər, tirmə) tikilirdi. Başmağın üzlüyü parça olduqda, onu müxtəlif tikmələrlə (muncuq, güləbətin, təkəlduz) bəzəyirdilər (güllü başmaq, məxməri başmaq, güləbətinli başmaq və s.).
2011 Asiya Qış Oyunları
2011 Asiya Qış Oyunları — Qazaxıstanın Astana və Almatı şəhərlərində təşkil edilən idman yarışı. 2011-ci ilin Yanvar ayının 20-dən Fevral ayının 6-a qədər keçirilən müsabiqələr, Asiya Qış Oyunları tarixində 7-ci yarış olmuşdur. Qazaxıstan, SSRİ-dən ayrıldıqdan sonra ilk dəfə bu miqyasda bir yarışa ev sahibliyi etdi.
Ev sahibi şəhərin seçimi
Yarışa ev sahibliyi edəcək ölkə, 2006-cı ilin Mart ayının 4-də Küveytdə açıqlandı.
İştirakçı ölkələr
Yarışa 26 ölkə iştirak etmişdir. Bəhreyn, Qətər və Sinqapur ilk dəfə iştirak edərkən, 2007-ci ildə iştirak etmiş Makao və Pakistan bu dəfə iştirak etmədi.
Acita Kesakambala
Kesakambalanın fikirlərinə görə, həqiqi idrak mənbəyi yeganə cismani təcrübə dir. O, din in ümumi qəbul edilmiş normalarını və mənəviyyatı tənqid etmişdir. Kesakambala dörd elementin – torpaq, su, atəş və hava nın kombinasiyasını hər şeyin əsası kimi qəbul etmişdir. Onun fikirləri qədim yunan filosof u Demokrit in fikirləri ilə müqayisə edilir.
2011 Asiya Qış Oyunları
İdmanlar
Mötərizə içində verilən məlumatı, hər idman üçün medal paylanan kateqoriyaların sayını göstərir.
İdman qurğuları
right|thumb|Almatıda Oyunlar üçün hazırlanan xizəklə tullanma mərkəzi
Medal Cədvəli
Qazaxıstan medal cədvəlinizirvədə tamamladı. İran ve Qırğızıstan Asiya Qış Oyunlarındaki ilk medallarını qazandılar.
Bulbophyllum leonii
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Emalatxanada səhər yeməyi (tablo)
Emalatxanada səhər yeməyi — Eduard Mane tərəfindən 1868-ci ildə çəkilmiş rəsm əsəri. Rəsmin içərisində xüsusilə oğlu Léon Koëlla-Leenhoff və rəssam dostu Joseph-Auguste Rousselin var.
Kanal 35
Kanal 35 — 2004-cü il iyul ayının 14–dən Naxçıvan Muxtar Respublikasında fəaliyyətə başlayan televiziya kanalı.
İnformatsionizm
İnformatsionizm transhumanist utopiyanın bir növü olub Böyük Verilənlərin nüfuzlanması nəticəsində əmələ gəlmiş düşüncə quruluşunu və ya fəlsəfəni təsvir edən termindir. Bu termindən ilk dəfə 2013-cü ildə Devid Bruks tərəfindən New York Times qəzetində istifadə edilib. Daha sonra, Yuval Harari bu terminə yeni əmələ gəlmiş ideologiya və hətta üstün gücün informasiya axını olduğu bir din mənası qatmışdır.
Kanal 35
Tarixi
"Kanal 35" televiziyası Heydər Əliyevin Azərbaycanda hakimiyyətə gəlməsinin 35-ci (1969–2004) ildönümünə həsr edilərək yaradılmışdır. "Kanal 35" ilk vaxtlar ayda 15 gün 5 saatlıq yayımla fəaliyyətə başlayıb. 2004-cü il sentyabr ayının 1–dən etibarən yayım müddəti 1 saat artırılıb. Lakin getdikcə yüksələn tamaşaçı marağı televiziyanın 8 saatlıq efir müddəti ilə yayımlanmasına gətirib çıxarıb. 2005-ci il mart ayının 7–dən 10 saatlıq efir müddəti müəyyənləşdirilib. Hazırda "Kanal 35" 16 saatlıq efir müddəti ilə yayımlanır. 2008-ci ildən etibarən "Kanal 35" "Naxçıvanın səsi" radiosu ilə birləşdirilmiş, Televiziya və Radio Verilişləri Redaksiyasının tərkibində öz fəaliyyətini davam etdirmişdir. 2008-ci ildən etibarən kanalda əsaslı dəyişikliklər olmuş, ilk olaraq "Dublyaj" redaksiyası fəaliyyətə başlamışdır.
Altinu Arantis binası
Altinu Arantis binası və ya Banespa binası (Edifício Altino Arantes) — Braziliyanın ən yüksək göydələnidir. San-Pauluda yerləşir. 161 metr yüksəkliyə malikdir və 40 mərtəbədən ibarətdir. Binada Banespa muzeyi yerləşir.
Kanal 35
Tarixi
Naxçıvan Muxtar Respublikası tərəfindən kütləvi informasiya vasitələri maddi-texniki baza ilə təchiz olunub, onların fəaliyyəti üçün iş şəraiti yaradılıb. Televiziya və Radio Verilişləri Redaksiyasının yenidən qurulması məqsədilə Ali Məclisin Sədrinin müvafiq Sərəncamı ilə 2020-ci il Fevralı 17-də "Kanal 35" Televiziyası və "Naxçıvanın Səsi" Radiosu Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun tabeliyinə verilib. Bununla yanaşı Redaksiyanın nəzdindəki "Kanal 35" televiziyası və "Naxçıvanın səsi" radiosunun efir vaxtı 8 saat, yəni hər gün 16:00-dan gecə saat 12:00-dək müəyyənləşdirilib.
Ali Məclis Sədrinin 18 dekabr 2020-ci il tarixli Sərəncamı ilə muxtar respublikada təhsillə bağlı teleradio proqramlarının hazırlanması və yayımını təmin etmək, eləcə də sistemli maarifçilik işinin aparılması məqsədilə Televiziya və Radio Verilişləri Redaksiyası Naxçıvan Muxtar Respublikası Təhsil Nazirliyinin tabeliyinə verilib. Birləşdirilənə qədər "Kanal 35" televiziyası və "Naxçıvanın səsi" radiosu təhsillə bağlı televiziya və radio proqramlarını hazırlayan və yayımını həyata keçirən teleradio yayımçısı kimi fəaliyyətini davam etdirir və muxtar respublikanın təhsil müəssisələri ilə qarşılıqlı əlaqədə fəaliyyət göstərərib.
İnformatsionizm
Tarixi
Devid Bruks 2013-ün fevral ayında New York Times qəzetində bu sözləri yazmışdı: “Bu gün ən sürətlə böyüyən fəlsəfə nədir deyə soruşsanız, dataizm deyərdim”. Bruks iddia edir ki, məlumatlara bel bağlamaq düşüncə yanılmalarını azaldır və “davranışların diqqət yetirmədiyimiz ülgülərini aydınlaşdırır.”
Kanal 35
Tarixi
2023-cü ilin fevralında “Kanal 35”in yaradıcı kollektivi bağlanmaq təhlükəsi ilə qarşı-qarşıya olduqlarını açıqlayıblar.
15 may 2023-cü ildə Muxtar Respublika Təhsil Nazirliyinin Televiziya və Radio verilişləri redaksiyası olan “Kanal 35” televiziya kanalı “Naxçıvan Muxtar Respublikası Televiziya və Radio Verilişləri” Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin tərkibinə keçib.
İnformatsionizm
Tarixi
Stiv Lohrun 2015-ci ildə ərsəyə gətirdiyi “data-ism” adlı kitab Böyük Verilənlərin cəmiyyəti necə dəyişdirdiyindən bəhs edir. Müəllif bu dəyişimi Böyük Verilənlər İnqilabı adlandırmışdır.
Yuval Noy Hararinin 2016-cı ildə yazdığı Homo Deus: A Brief History of Tomorrow adlı kitabında müəllif bütün rəqabətli siyasi və ya sosial strukturları məlumatların işləndiyi sistemlər adlandırır. “Dataizm kainatın məlumat axınlarından ibarət olduğunu və hər bir varlığın məlumat axınına olan tövhələrinə görə dəyərləndirildiyini elan edir. “Biz bəşəriyyəti insanların çip rolu oynadığı məlumatların işlənməsi sistemi olaraq düşünə bilərik” – Harari qeyd edib. Yuval Noy Hararinin fikirlərinə əsasən “bir dataistin məqsədi məlumat axınını zənginləşdirməkdir.”
Universitet başçıları şurası (İsrail)
Universitet başçıları şurası  (ועד ראשי האוניברסיטאות) — İsraildə universitetlərarası təşkilat. Tərkibinə İsraildə fəaliyyət göstərən yeddi İsrail universiteti daxildir.
İnformatsionizm
Tarixi
Harari təxmin edir ki, bir gün insanların həyatındakı ən mühüm qərarları (məsələn: kimlə evlənmək, hansı kariyeranı seçmək və s.) alqoritmlər verəcək. Onun fikrincə Aaron Şvarts dataizmin “ilk qurbanıdır.”
Universitet başçıları şurası (İsrail)
Şuraya psixoloji qəbul imtahanları keçirən və 1981-ci ildə yaranan İsrail imtahan və qiymət mərkəzi tabedir.
İnformatsionizm
Tənqidlər
Harari özü də bəzi məsələlərə tənqidi yanaşır. Məsələn: Böyük ehtimal ki, informatsionizmin işıqlandıra bilməyəcəyi şüur məsələsi. O bildirir ki, insanlar orqanizmlərin alqoritm olmadığı fikrinə gələ bilərlər. İnformatsionizm sistemin bir bütöv olaraq çalışması naminə şəxsi məlumatlar da daxil olmaqla bütün məlumatların ictimailəşdirilməsi tərəfdaşıdır.
Universitet başçıları şurası (İsrail)
Şura hər kvartalda dərc olunan, şuranın və universitetlərin fəaliyyətini əks etdirən «Akademiya» jurnalı buraxır. Şuranın 2012-ci ildən prezidenti professor Menahem Ben-Sassondur (Qüdsdə Yəhudi Universitetinin prezidenti).
İnformatsionizm
Tənqidlər
Facebook–Cambridge Analytica məlumat skandalı siyasi liderlərin Facebook istifadəçilərinin şəxsi məlumatlarından istifadə edib xüsusi psixoloji profillər yaratmaqla internet şəbəkəsini necə manipulyasiya etdiyini göstərdi. Bir qrup məlumat icmalçısı Cambridge Analytica-ın Facebook üzərində qurduğu Süni İntellekti ətraflı araşdırdı və bəzi ümumi nəticələrə gəldi: 10 bəyənmə bir cihazın bir insan haqqında iş yoldaşı qədər, 70 bəyənmə bir dost qədər, 150 bəyənmə bir valideyn qədər, 300 bəyənmə bir həyat yoldaşı qədər, 300-dən çox bəyənmə isə insanın özündən daha çox məlumat sahibi olması deməkdir.
İlqar Mehdiyev
Mehdiyev İlqar Ərşad oğlu — şəhid.
Həyatı
İlqar Mehdiyev 1958-ci il oktyabrın 24-də Cəbrayılda müəllim ailəsində doğulmuşdur. 1975-ci ildə M. Qorki adına Cəbrayıl qəsəbə orta məktəbini bitirmişdir. 1975–1977-ci illərdə Bakı şəhəri Lenin rayon OADKYC-də məlumatçı işləmişdir. 1977–1979-cu illərdə ordu sıralarında xidmət etmişdir.
5 fevral 1997-ci il tarixdə faciəli şəkildə vəfat etmişdir.
Ailəsi
Ailəli idi, bir oğlu və iki qızı var.
8 (film, 2008)
8 — 2008-ci ildə istehsal olunmuş Fransa filmi.
Metr
Metr ( — ölçü; işarəsi: m) — BS-də uzunluq vahidi. 1 metr işığın vakuumda 1 saniyə müddətində qət etdiyi yolun uzunluğudur. 1m = 1000000mkm = 1000mm = 100 sm = 10 dm =39,37in (39,37007874015748dyüm) = 3,28in(3,280839895013123)
Metrdən ilk dəfə XVIII əsrdə Fransada istifadə olunmağa başlamışdır.
Naxçıvanın səsi
Naxçıvanın səsi - 2001-ci ilin sentyabr ayının 19-da fəaliyyətə başlamış radio.
Haqqında
“Naxçıvanın Səsi” Radiosu:
“Naxçıvanın səsi” radiosu 2001-ci ilin sentyabr ayının 19-da fəaliyyətə başlamışdır. Yarandığı ilk günlərdə radio yalnız Naxçıvan şəhərində və şəhərətrafı kəndlərdə yayımlanırdı. Radio  hazırda muxtar respublika ərazisində 100.3 FM tezliyində yayımlanır.
“Naxçıvanın səsi” radiosu  hər gün səhər saat  08:00-dan gecə saat 00:00-dək  16 saat efirdə yayım həyata keçirir.
Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin 18 dekabr 2020-ci il tarixli Sərəncamı ilə muxtar respublikada təhsillə bağlı teleradio proqramlarının hazırlanması və yayımını təmin etmək, eləcə də sistemli maarifçilik işinin aparılması məqsədilə Televiziya və Radio Verilişləri Redaksiyası Naxçıvan Muxtar Respublikası Təhsil Nazirliyinin tabeliyinə verilib. Artıq “Naxçıvanın səsi” radiosu təhsillə bağlı radio proqramlarını hazırlayan və yayımını həyata keçirən teleradio yayımçısı kimi fəaliyyətini davam etdirir və muxtar respublikanın təhsil müəssisələri ilə qarşılıqlı əlaqədə fəaliyyət göstərərir.
"Naxçıvanın səsi" radiosuna fəaliyyətinin 7-ci ilində - 31 iyul 2008-ci il tarixdə Naxçıvan MR Televiziya və Radio Şurası tərəfındən müsabiqədənkənar xüsusi razılıq lisenziyası verilmişdir.
Yaakov Neman
Yaakov Neeman — eyni zamanda Ədliyyə naziri və Maliyyə naziri vəzifəsini icra edən bir İsrailli vəkil.
Həyatı
Neman, mandat dövründə Təl-Əvivdə bir dini sionist ailəsində anadan olmuşdur. Midraşyat Noam orta məktəbində təhsil alıb və Golani Briqadasında hərbi xidmətini başa vurdu. 1964-cü ildə LL.B dərəcəsi alaraq Qüds Yəhudi Universitetində hüquq təhsilinə davam etdi. 1965-ci ildə Nyu York Universitetindən bir LL.M dərəcəsi aldı, 1968-ci ildə İsrailə qayıtdıqdan sonra 1972-ci ildə İsrailin gələcək prezidenti Şaim Herzoq ilə birlikdə Herzog, Fox & Ne'eman hüquq firmasını qurdu.
Narın çayı
Narın çayı - Qırğızıstanda çay. Sırdərya çayının əsas qollarından biridir. Çay Qırğızıstanın ən böyük və ən uzun çayıdır. Qərbə doğru Özbəkistan Repsublikasının Fərganə vadisinə doğru istiqamətlənmişdir. Qırğızıstanla Özbəkistan sərhəddində Qırğızıstanın İsıkgöl, Narın, Cəlalabad və Özbəkistanın Namaqan vilayətlərindən keçir. Uzunluğu 807 km, Hövzəsinin sahəsi 59 100 km2-dir.
Etimologiyası
Çay adını 1868-ci ildə Rus qarnizonu olan və indi müasir şəhər olan Narın şəhərindən götürmüşdür. Başqa bir ehtimalla Narın qırğız nağıllarında qarın mənasını verir. Monqol dilində isə Günəşli mənasında işlədilir.
Qolları
Kiçi-Narın, At-Başı, On Arça, Kadciti, Çiçkan, Alabuga, Kökömörən çayları Narın çayının əsas qollarındandır
Hidroenergetika
Mənbəyi dünyanın ikinci ən böyük dağ gölü olan İsıkgölünün cənubundakı Tyan-Şan dağlarından alan Narın çayı illik su balansı 13.7 km3-dur. Beş dəfə əkin yerlərinin sulanması və enerji istehsalı məqsədililə istifadə edilir.
250px|thumb|right|Mərkəzi Asiya xəritəsində Narın çayının yeri Narın çayının qolları üstündə bir neçə vacib su anbarı var. Onlardan ən böyüyü 19.9 m³ su ehtiyatına malik Toktogül su anbarıdır. Toktogül su anbarına Kurpsay, Daş-Kumir, Şamaldsay və Uç-Kurgansk su anbarları daxildir. Kambarata-2, At-Başı su anbarları istifadədə, Kambarata 1 və Kambarata 3 su anbarları isə planlaşdırma mərhləsindədir.
Çay boyunca sahillərində Qara-Day, Narin vilayətinin Narın və Dostuk şəhərləri, Cəlalabad vilayətinin Kazarman, Toktogül su anbarı, Qaragöl, Daş-Kumir şəhərləri yerləşir.
Müfidə Fərid Tək
Müfidə Fərid Tək — türk roman müəllifi, türkçülük axınının roman sahəsindəki ilk təmsilçilərindən biri. Türkiyə İstiqlaliyyət müharibəsinə qələmi vasitəsiylə qatılmış qadın yazıçıdır. Türkiyənin ilk daxili işlər naziri Əhməd Fərid Təkin həyat yoldaşıdır. Sənət tarixçisi Əməl Əsinin anasıdır.
Həyatı
Atası Kemahlı Mazhar paşanın oğlu və hürriyyət tərəfdarı zabit olan Şövkət bəy, anası Plevne şəhidlərindən Zaimzadə İsmayıl Əfəndinin qızı Fəridə Xanımdır.
Natəvan Mirvətova
Natəvan Mürsəl qızı Mirvətova  — general-mayor, filoloq.
Müfidə Fərid Tək
Həyatı
Atasının vəzifəsinə görə, ibtidai təhsilinə Trablüsqərbdə başladı. Orada hələ türk məktəbi olmadığı üçün italyanların hakimiyyəti altında olan Müqəddəs İosif Rahibə Məktəbində oxudu. Məktəbdə italyanca və fransızca öyrəndi. Bundan əlavə, xüsusi dərs vasitəsiylə ərəbcə və farsca öyrəndi. O illərdə İstanbulda olan Hərb Məktəbində qanundan kənar fəaliyyətlərə görə, Fizana sürgün edilən bir qrup tələbə arasında Əhməd Fərid ilə Yusif Akçura da var idi. Gələcəkdə evlənəcəyi Əhməd Fərid bəylə burada tanış olmuşdur.
Natəvan Mirvətova
Həyatı
Bakı şəhərində doğulub.
Müfidə Fərid Tək
Həyatı
Yazıçı 1903-cü ildə gizlicə göndərildiyi Paridə Versal liseyinə qəbul oldu. Onun Parisdəki təhsilini valideyni kimi atasının yaxın dostu olan məşhur Jön Türk Əhməd Rza bəy izlədi. Trablusdan qaçaraq Parisə gəlmiş olan Əhməd Fərid Tək ilə 1907-ci ildə, hələ 15 yaşında ikən evləndi. Bundan sonrakı həyatı ərinin sürgün və ya təyinatda olduğu müxtəlif şəhər və ölkələrdə keçdi.
Natəvan Mirvətova
Həyatı
30 mart 2009-cu ildə Azərbaycan ordusunda üçüncü ən yüksək hərbi rütbəsi olan general-mayor rütbəsinə gətirilir. Bu rütbə Azərbaycanda qadının gətirildiyi ən yüksək hərbi rütbədir.
Müfidə Fərid Tək
Həyatı
24 mart 1971-ci ildə 77 yaşında ikən vəfat etdi. Erenköy məzarlığında dəfn edilmişdir.
Yaradıcılığı
İşğal illərində yazdığı məqalələrə görə, ingilislər tərəfində axtarıldığı üçün Anadoluya keçdi. Atəşkəs və milli mübarizə illərində "İfham" ilə "Hakimiyyət-i Milliyyə" qəzetlərində milli mübarizəni dəstəklədi. Müharibənin sonlarına doğru Mustafa Kamal ilə türk dostu Pierre Loti arasındakı yazışmalara vasitəçilik etdi. Əri 1921-ci ildə diplomatik tapşırıqla Fransaya göndərildiyində École des Sciences Politiquesdən məzun oldu. Bu arada Pierre Lotini ölüm döşəyində ziyarət etdi. İkinci romanı "Pərvanələr"i 1924-cü ildə qələmə aldı. Roman Yeddi gün jurnalında hissə-hissə yayımlandı.
Natəvan Mirvətova
Həyatı
2018-ci il aprelin 23-də Sabunçu Rayon Məhkəməsinin binasında Bakı Hərbi Məhkəməsinin sədri Həbib Həsənov general-mayor Natəvan Mirvətovanın rütbələrinin alınması barədə Prezident İlham Əliyevə təqdimat göndərilməsi barədə qərar qəbul edib. Qərara görə, Natəvan Mirvətovaya 5 il sınaq müddəti seçilməklə şərti cəza verilib.
Müfidə Fərid Tək
Yaradıcılığı
Həyat yoldaşının diplomatik tapşırıqlarına görə 22 il xaricdə yaşadı. Paris, London, Varşava, Tokio və s. kimi şəhərlərdə yaşadı. Xaricdə olduğu zaman "Bağışlanılmayan günah" adlı üçüncü romanı almanca nəşr edildi. Son romanının mövzusu Türkiyə İstiqlaliyyət müharibəsidir.
1948-ci ildə Türkiyədəki ilk Soroptimist klubun yaradıcısı oldu.
Novruzçiçəyi
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi. Növlərinin əksəriyyəti gözəl çiçəkli çox da hündür olmayan ot bitkiləridir.
Növruzçiçəkləri bahar ərzində əsasən gül açır; onların çiçəkləri bənövşəyi ola bilər, sarı, açıq-qırmızı, və ya ağ. Ümumiyyətlə, onlar filtrlənən günəş işığını üstün tuturlar. Çoxlu növ alp iqlimlərə uyğunlaşdırılır.
Novruzçiçəklərinin bəzisi pulcuqlu qanadlılar növünün larvae-si (kəpənək qurdları) ilə qida bitkiləri kimi istifadə edilir. Burqundiya kəpənəyinin Hersoqu daxil olmaqla, Böyük Sarı Underwing, Daha kiçik Geniş məhdudlaşdırılan Sarı Underwing, Setaceous Yəhudi Xarakteri və Gümüş əsas Xalçası fərqləndirilir.
Becərilən novruzçiçəkləri bəzi "flowering" forması novruzçiçəyinin (P.vulgaris hibridləri) əksinə kimi polyanthus (P. elatior hibridləri) kimi adətən tanınır.
Təsnifat
Novruzçiçəyinin botaniklərə müasir dövrə kimi 14 növü məlumdur. Təsnifatı əsrdən çox müddətdə botaniklər tərəfindən araşdırılmışdır. Novruzçiçəyinin başqa növləri:
Kamboca rieli
Kamboca rieli ((simvol: ; code: KHR)) — Kamboca respublikasının pul vahidi. İki fərqli riel var. Birinci dəfə riel 1953-cü ildən 1975-ci ilin may ayına qədər buraxılmışdı. 1975–1980 illər arasında ölkədə pul sistemi yox idi. 20 mart 1980-ci ildən etibarən "riel" adlandırılan ikinci valyuta buraxılmışdır. Simvolu Unikode-də U+17DB kodu (៛) ilə göstərilir.
Xalqın fikrincə, valyutanın adı Mekonq çayı balığı olan rieldən (Kxmer dilində "kiçik balıq") gəlir. Adı çox güman ki, XIX əsrin ortalarında Kambocada Malay, Hind və Çinli tacirlər tərəfindən istifadə edilən yüksək gümüşün tərkibli Meksika realından gəlir.
Birinci riel (1953–1975)
Riel əvvəllər 100 santiyə (sikkələrin üstündə cent. qısaltması yazılırdı) bölünmüşdür, lakin 1959-cu ildə 100 sen olaraq dəyişdi. İlk bir neçə il ərzində riel və piastr birlikdə dövriyyədə oldular.
Sikkələr
1953-cü ilin 10, 20 və 50 sentiləri və sen sikkələri alüminiumdan zərb edilmişdi. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının sikkə proqramının bir hissəsi kimi 1970-ci ildə ABŞ-nin 5 sentlik sikkəsi ölçüsündə 1 riel buraxıldı, lakin tədavülə çıxarılmadı.
Qırmızı kxmerlər (1975–1980, 1993–1999)
Qırmızı kxmerlər əsginaslar çap etsə də, ölkə Qırmızı kxmerlərdən azad edildikdən sonra bu pul məhv edildiyi üçün dövriyyəyə buraxılmadı.
İkinci riel (1980–indiyədək)
1978-ci ildə Vytenam işğalı sona çatdıqdan sonra 1 riel 4 ABŞ dollarına bərabər olamaq riel Kambocanın milli valyutası olaraq 1 aprel 1980-ci ildə yenidən bərpa edildi. Yeni riel 10 kak və 100 sen olmaqla bölünürdü. Əvəz ediləcək heç bir pul olmadığı və ciddi şəkildə pozulmuş iqtisadiyyat mərkəzi hökumət onun istifadəsini təşviq etmək üçün yeni pulları əhaliyə payladı.
Sikkələr
İlk sikkələr 1979-cu ildə zərb edilən və alüminiumdan hazırlanan 5 sen sikkələri idi.
Qarxun (Aşağı Tarım)
Qarxun (Aşağı Tarım) İranın Qəzvin ostanının Qəzvin şəhristanının Aşağı Tarım bəxşinin ərazisinə daxil olan kənd.
Toponimikası
Kəndin adı hun türklərinin adı ilə bağlıdır. Professor Firudin Cəlilovun sözlərniə görə türk soylu Hunlar iki dəstəyə bölünərmişlər: Ağ Hunlar və Qara Hunlar ki Qarxun adıda Qara Hunlardan alınmışdır.Həmçinin qara azərbaycan dilində böyük və sıx anlamındada istifadə edilir ki kəndin adı qara hun yəni böyük hun kimi də çəkilə bilər.Qeyd etmək lazımdır ki Azərbaycan respublikasının Quba və Şərur rayonlarında da eyni adlı kəndlər var.
Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 196 nəfər yaşayır (68 ailə).
Milli tərkibi
Əhalisi azərbaycan türklərindən ibarətdir və azərbaycan dilində danışırlar.
Ağalar bəy Əliverdibəyov
Ağalar bəy Kərbəlayi Ələkbər bəy oğlu Əliverdibəyov — Azərbaycan musiqişünası.