cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dövlət
Dövlət quruluşu formaları
3. KONFEDERASİYA — ümumi məqsədlərin təmini üçün yaradılmış suveren dövlətlərin müvəqqəti hüquqi ittifaqıdır. Konfederativ dövlət quruluşunda üzvlər həm daxili, həm də xarici işlərdə öz suveren hüquqlarını saxlayırlar. Konfederasiya öz ümumi qanunverici, icra və məhkəmə orqanlarına malik deyildir.Konfederativ orqanlar iqtisadi müdafiə, əməkdaşlıq problemlərini həll edirlər.Konfederativ quruluşun vahid ordusu, vahid vergi sistemi və vahid dövlət büdcəsi olmur.Lakin ayrı-ayrı ölkələr müəyyən müdafiə qabiliyyətini möhkəmləndirmək və ya onlara zəruri, iqtisadi yardım göstərmək üçün konfederasiya üzvlərinin razılığı ilə ümumkonfederal büdcə yaradıla bilər.Bir dövlətin vətəndaşının digər ittifaq dövlətinin ərazisinə yerdəyişməsi əhəmiyyətli dərəcədə yəni vizasız, başqa rəsmiyyətlər götürülməklə sadələşir.
Konfederativ dövlətin vahid pul sistemi, vahid gömrük qaydaları, vahid dövlətlərarası kredit siyasəti, ümumi mənafeləri dünya birliyi ilə dövlətlərarası münasibətlərdə əlaqələndirilməsi ilə məşğul olan xarici siyasət müdafiə orqanlarının fəaliyyəti mümkündür.Konfederativ dövlətlər ümumi məqsədə nail olduqdan sonra bir qayda olaraq parçalayırlar,Dövlət rejimi forması dövlət tərəfindən hakimiyyətin həyata keçirilməsinin üsul və metodlarının məcmusudur.
Plüralist (çoxluqçu) dövlət
Liberal fəlsəfədən doğulmuşdur. Buna görə fərd ön planda, dövlət ikinci plandadır. Dövlətin əsas vəzifəsi də cəmiyyətdə bir ‘hakimlik’, ‘bilirkişilik’ vəzifəsi etməkdir. Dövlət, tərəfsiz bir şəkildə hakimlik vəzifəsi edərsə o zaman ortaq yaxşılını təmin edilməsi yolunda çalışmış olur.
Dövlətin olmadığı yerdə fərdlər bir-birlərini istismar edə bilər. Con Lokk bu vəziyyəti "Harada qanun yoxsa orada azadlıq də yoxdur." deyərək açıqlamışdır. Buna tədbir olaraq konstitusiya nizamı ortaya çıxar. Tomas Hobbs isə dövlət olmazsa xaosun ortaya çıxacağını söyləmişdir. Və vətəndaşların mütləqiyyətçilik ilə xaos arasında bir seçim etmələri lazım olduğunu ifadə etmişdir. Yəni təhlükəsizlik istəyən bir insan mütləqiyyətçilik seçmək məcburiyyətindədir.
Qney Pompey
Qney Pompey (tam adı: Qney Pompey Maqn,, tələffüzü: ), Böyük Pompey və ya sadəcə Pompey (, tələffüzü: ; ) — Roma siyasi və hərbi xadimi, e.ə. 70-ci, 55-ci və 52-ci illərdə Roma Respublikası konsulu, e.ə. 49–45-ci illərdə gerçəkləşmiş vətəndaş müharibəsində senata ləyaqətli olan qüvvələrin komandiri.
Dövlət
Kapitalist dövlət
Marksist dünyagörüşüylə ortaya çıxmışdır. Buna görə cəmiyyətin, iqtisadi yapısıyla birlikdə analiz edilməsi lazımdır. Bu fikrə görə dövlət, sinif sistemindən doğular və sinif sisteminə dayanır.
Qney Pompey
E.ə. 83-cü ildə Sulla ilə yaxınlaşmış, ölümündən sonra (e.ə. 78) onun düşmənlərinə qarşı mübarizə aparmışdır. E.ə. 71-ci ildə Spartak üsyanının yatırılmasında iştirak etmiş, e.ə. 70-ci ildə konsul (Krassla birgə) seçilmişdir. E.ə. 66-cı ildə Pont padşahı VI Mitridat əleyhinə müharibədə Roma qoşunlarına başçılıq etmiş və onu məğlubiyyətə uğratmış, e.ə. 66-65-ci illərdə Qafqaz Albaniyasına soxulmuş, lakin oranı tuta bilməmişdi. .
Dövlət
Kapitalist dövlət
Neo-marksist'lərdən Antonio Qramşi Marksın düşüncələrinə əlavə olaraq ‘hegemoniya’ anlayışını gətirmişdir. Buna görə burjua hegemonyasında dövlət, əhəmiyyətli bir vasitədir.
Leviathan dövlət
Özü-özünə xidmət edən və özünü inkişaf etdirən bir canavar kimidir Leviathan dövlət. Bu fikir yeni sağcılara və neo-liberallara aiddir. Onlar üçün dövlət, fərdi məhdudlaşdıran və iqtisadi azadlığı təhdid edən; plüralist hakim dövlət prinsipinin əksinə hər şeyə müdaxilə edən bir ‘dadı’dır. Bu yanaşmanın mərkəzində, dövlətin toplumunkinden ayrı mənfəətləri olduğu düşüncəsi yatar. Yeni sağçı düşünürlər, dövlətlərin 20-ci əsrdəki müdaxiləçi meyllərinin səbəbinin, kapitalizmə tarazlıq gətirərək sinif qarşıdurmasını həll etməyi və sabitliyi təmin etmək deyil, öz məqsədləri və daxili dinamikası olduğunu söyləyər.
Patriarxat dövlət
Liberal feministlər plüralist dövlət fikrini qəbul edir və sosial cinsiyyətə bağlı bərabərliyin islahatlarla həll oluna biləcəyini söyləyirlər. Qadınların səs hüququnun olmadığı zamanlarda dövlətin patriarxat olduğunu lakin yenə də bu bərabərsizliyi yalnız dövlətin həll edə biləcəyini qəbul edirlər.
Radikal feministlər isə dövlətə qarşı mənfi yanaşır. Dövlət iqtidarının patriarxat bir təzyiqi əks etdirdiyini düşünürlər. Həmçinin marksistlərlə radikal feministlər arasında müəyyən nöqtələrdə fikir birliyi var. Hər iki qrup da dövlətin özünə xüsusi mənafeləri olduğu fikrini rədd edir. Feministlər üçün dövlət ‘kişilər tərəfindən, kişilər üçün’ idarə olunmaqdadır.
Qarabudaqkənd rayonu
Qarabudaqkənd rayonu — Rusiya Federasiyasının subyekti olan Dağıstan Respublikasının rayonlarından biri.
Dövlət
Patriarxat dövlət
Yəni qadının həyatda ‘ev xanımı ya da ana’ mövqeyi dəyişmədikcə dövlətin patriarxat quruluşu davam edəcək. Dövlət qadınları ictimai sahəyə yönəltsə belə bu hərəkət ‘adi peşələr’ qrupundakı peşələrlə məhdudlaşdırıldığı müddətcə qadınlar, dövlətdən daha asılı hala düşəcəklər. Beləcə qadın kişi bərabərsizliyi hər zaman davam edəcək.
Qarabudaqkənd rayonu
Coğrafiyası
Rayonun sahəsi 1.460 km², inzibati mərkəzi Qarabudaqkənd kəndidir.
Dövlət
Məşhur şəxslərin dövlət haqqında dedikləri
edirdi ki, dövlət – insanları barışdıran bir alətdir. Dövlətdən kənarda insan təcavuzkar və təhlükəlidir.
Qarabudaqkənd rayonu
Əhalisi
Rayonun əhalisi 79.161 nəfərdir (2015-ci il).
Dövlət
Məşhur şəxslərin dövlət haqqında dedikləri
● Leninə görə :" Cəmiyyət nə vaxt siniflərə bölünürsə, dövlət də o vaxt yaranır"
Dulıbevka (Askın)
Dulıbevka — Başqırdıstan Respublikasının Askın rayonunda yerləşən kənd. Kənd Urmiyaz kənd şurasının tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Lyaxovski adaları
Lyaxovski adaları — adalar qrupu Yeni Sibir adalarının cənubunda yerləşir. İki iri Kiçik və Böyük Lyaxovski adaları, bir elədə böyük olmayan Stolbovoy, iki kiçik Zatoplyaemı, Yaya və iki keçmiş Semyonovski adası, Vasilevski adası daxildir. Ümumi sahəsi 6100 km² təşkil edir. Adalar Ust Lenski qoruğu ərazisinə daxildir. Adaları materikdən Dmitri Laptev boğazı, Anju adalarından isə Sannikov boğazı.
Relyefi düzəndir. Ən hündür nöqtəsi Emiy-Tas dağıdır (311 m). Zirvə Böyük Lyaxovski adasında yerləşir.
Adalar 1712-ci ildə Yakov Permyakov və Merkuri Vaqin tərəfindən aşkarlanmışdır. Adalar Yakutiyalı tacir İvan Lyaxovun şərəfinə adlandırılmışdır. O, mamont ticarəti ilə məşğul olurdu.
2012-ci ildə Kiçik Lyaxovski adasında donmamış qana malik mamont aşkarlanmışdır.
Milet məktəbi
Milét məktəbi — VI yüzillikdə fəaliyyət göstərmiş ilk yunan fəlsəfi məktəbi olmuşdur.
Ümumi bilgilər
Milet şəhəri (yun. Μίλητος) müasir Türkiyənin Qərbində, Ege dənizinin sahilində yerləşirdi. Bu məktəbi təmsil edən filosoflar ilk dəfə dini inanc və əsatirlərdə olan kosmoqonik və kosmoloji baxışlara elmi praktiki yöndən baxmağa başlamışdılar. Onlar üçün bütün bunlar artıq inanc və adətlər deyil, araşdırma obyekti olmuşdur. Məhz ona görə də, miletlilər müasir fizika, astronomiya, meteorologiya, biologiya, coğrafiya və başqa elmlərin təməllərini qoymuşdular.
Milet filosoflarının irəli sürdüyü ilk problem ontologiya olmuşdur. Bu da təbiidir, çünki düşüncə fəaliyyəti birinci növbədə varlıq probleminə yönəlir. Ondan isə müxtəlif məsələlər ortaya çıxır. Məhz bu baxımdan, ilk filosoflar dünyanın yaranması probleminə önəm vermiş, bununla bağlı anlayışların tərifini və anlamını izah etməyə çalışmışdırlar. Beləliklə, bu filosofların fəaliyyətləri nəticəsində mif və onun əsasında formalaşan dinə baxış bucağı dəyişmişdir.
Milet filosofları hesab edirdilər ki, dünyanın və varlığın başlanğıcında müəyyən bir ilk maddə durur. Onlar, bu ilk maddənin nə olduğu haqqında düşüncələrini də irəli sürmüşdülər. Çünki, ətrafda olan müxtəlifliyə baxmayaraq, dünya bir tamlıq və vahidlik durumundadır. Ona görə də, dünyanın bir başlanğıcı olmalıdır. Ancaq bu filosoflar dünyanın yaradılışı məsələsində yaradıcı Tanrı haqqında heç nə demirdilər. Çünki onlar hesab edirdilər ki, dünyanın əsasında yaradıcı qüvvə deyil, maddi ünsürlər durur. Tanrılar və insanlar isə artıq var olan materiyadan hər şeyi yaradırlar. Məhz bu baxımdan da Milet filosofları ilk maddə haqqında fərqli fikirlər irəli sürmüşdülər. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, dünyanın əsasında hansısa maddənin durması haqqında rəvayətlərə Misir və Babil mifologiyasında da rast gəlmək mümkündür. Ancaq, miletlilər bu kimi mifoloji təsəvvürlərə fəlsəfi baxımdan yanaşmağa başlamışdılar.
Eyni zamanda qeyd olunmalıdır ki. miletlilər dünyanın yermərkəzçi (geosentrik) quruluşu haqqında qədim təsəvvürlərə fəlsəfi baxımdan yanaşırdılar. Bu baxımdan onlar hesab edirdilər ki, yer kainatın mərkəzində durur. Yerin kainatın mərkəzində durması inancı dünya elmində orta əsrlərin sonlarına qədər hakim olmuşdur. Yalnız Renessans dövründə bu inanc şübhə altına alınmış, daha sonra isə iflasa uğramışdır.
Bundan başqa miletlilər canlı aləmin yaradılışı haqqında ilk elmi nəzəriyyələr irəli sürmüşdülər. Bu nəzəriyyələrdə canlıların təkamül nəticəsində formalaşması ehtimallarına da rast gəlinir. Milet fəlsəfi məktəbinin fəaliyyətinə miladdan öncə V yüzillikdə son qoyulmuşdur. O zaman Milet şəhəri Əhəmənilər tərəfindən ələ keçirilmişdir. Buna baxmayaraq onların təlimi başqa yunan şəhərlərinə yayılmış və inkişaf etmişdir.
Heydərbabaya salam
Heydərbabaya salam — məşhur Cənubi Azərbaycanlı şair Məhəmmədhüseyn Şəhriyarın 1954-cü ildə Azərbaycan dilində yazdığı poema. Heydərbaba ildırımlar çaxanda Sellər,sular şaqıllayıb axanda Qızlar ona səf bağlayıb baxanda Salam olsun Şövkətüzə,elüzə Mənim də bir adım gəlsin dilüzə...
Poema haqqında
Poema əslində şairin uşaqlıq yaddaşında yaşayan ucqar bir kəndin xiffəti ilə yazılsa da, bütöv Vətən haqqında dastan kimi oxunur. "Heydərbabaya salam" əsəri 2003-cü ilin mart ayında Təbrizdə nəşr olunmuşdur. Həmin nəşrə müqəddimə yazmış alimlər – Mehdi Rövşənzəmir və Əbdüləli Karəng onu yüksək qiymətləndirmiş, bu poemanın dünya ədəbiyyatının bir sıra nadir əsərləri ilə eyni səviyyədə dayandığını göstərmişlər. right|thumb|350x350px|"Azerbaycan" jurnalının 1955-ci il yanvar-fevral sayı Şəhriyar "Heydərbabaya salam" əsəri ilə Azərbaycan türkünün milli həyatını bütün cəhətləri ilə göstərməyə müvəffəq ola bilmişdir. Bəzilərinin dediyi kimi, bu əsər qısa bir zaman fasiləsində yaranmayıb. Bu əsər illərdən bəri Vətəndən ayrı düşmüş, Vətən həsrəti, Vətənə qovuşmaq arzusu ilə yaşayan, Vətən üçün qəlbi yanan Şəhriyarın ürəyində dönə-dönə təkrarlanmış və yalnız anasının Tehrana gəlişindən sonra qələmə alınmışdır.
Sadə bir formada yazılan poema hələ əlyazma şəklində yayılaraq şöhrət tapmış və dövrün ziyalılarının diqqətini özünə cəlb etmişdir. Poema iki hissədən ibarətdir. Şəhriyar poemanın birinci hissəsini Tehranda, ikinci hissəsini isə Təbrizdə yazmışdır.
1954-cü ildə "Heydərbabaya salam" əsərinin Təbrizdə nəşr olunmuş ilk çapına ikinci müqəddimə yazan Əbdüləli Karəng olmuşdur. Əbdüləli Şəhriyarın ən yaxın dostlarından biri və Azərbaycanın əski abidələrinin tədqiqatçısı, bir çox kitabların müəllifidir. Ə.Karəng poemaya yazdığı müqəddimədə həm Şəhriyar dühasının böyüklüyündən, həm də poemanın xüsusi məziyyətlərindən söhbət açır.
Kitabda maraq doğuran cəhətlərdən biri də "Heydərbabaya salam" poemasında işlədilmiş şəxs və yer adı göstəricilərinin izahatı ilə əlaqədardır. Həmin izahlar say etibarilə 74 izahat şəklində qruplaşdırılmışdır və demək olar ki, poemanın birinci hissəsində bütün adlar izah olunaraq oxucunun poema boyu heç bir çətinlik çəkmədən göstərilən şəxs və yer haqqında tam məlumatlanmasına imkan yaradır. Bu izahatlar Şəhriyarın dili ilə verilir. Lakin kitabda həmin izahlar Mirzə Tahir Xoşnevisin xətti ilə yazılmışdır. Poemadakı şəxs və məkan adlarının izahını ustad Şəhriyar demiş, Mirzə Tahir isə qələmə almışdır.
Babakişi (Abaran)
Babakişi — 1972-ci ilə kimi Abaran rayonunun tərkibində kənd. thumbnail
Tarixi
İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indi Nairi rayonunda kənd. Nairi rayonu yaradılanadək 1972-ci ilə kimi Abaran rayonunun tərkibində olmuşdur. Rayon mərkəzindən 27 km cənub-şərqdə, Zəngi çayından axan arxın yanında yerləşir. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir. Kənddə X-XIV əsrlərə aid tarixi abidələr vardır. Toponim Babakişi şəxs adı əsasında əmələ gəlmişdir. Antropotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir. Kəndin adı dəyişdirilib Bujakan qoyulmuşdur.
Antropotoponimi
1918-ci ildə Azərbaycan türklərindən ibarət əhalisi qovulmuş və Türkiyədən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir. 1922-ci ildə qovulmuş əhalinin az hissəsi geri qayıdaraq ermənilərə qarışıq yaşamışdır. Lakin 1931-ci ilədək azərbaycanlılar sıxışdırılıb çıxarılmışdır. 1948-ci ildə kənd ermənicə Bujakan adlandırılmışdır. Babakişi şəxs (mülkədar) adındandır.
Əhalisi
Kənddə 1831-ci ildə 72 nəfər, 1873-cü ildə 268 nəfər, 1886-cı ildə 435 nəfər, 1897-ci ildə 431 nəfər, 1904-cü ildə 483 nəfər, 1914-cü ildə 573 nəfər, 1916-cı ildə 471 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır. 1918-ci ildə kənd erməni təcavüzünə məruz qalaraq yerli sakinlər-azərbaycanlılar tarixi-etnik torpaqlarından deportasiya olunmuş və Türkiyədən köçürülən ermənilər yerləşdirilmişdir. Lakin bəzi erməni mənbələrində tarixi faktlar təhrif edilir. Belə ki, 1831, 1873-cü illərdə burada azərbaycanlılar yaşadığı halda, həmin illərdə yaşayanlar ermənilər kimi göstərilir. Ermənilər Babakişi kəndinə 1918-ci ildən sonra gəlmişdir. Lakin ermənilərin buraya səhv olaraq 1829-cu ildə gəldiyi göstərilir. İndiki Ermənistanda sovet hökuməti qurulandan sonra kənddə ermənilərlə yanaşı, 1922-ci ildə 4 nəfər, 1931-ci ildə 4 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. Onlar 30-cu illərin ortalarında sıxışdırıhb kənddən çıxarılmışdır. İndi ermənilər yaşayır.
Abşeron lövhələri (film, 1990)
Abşeron lövhələri filmi rejissor Teymur Bəkirzadə tərəfindən 1990-cı ildə çəkilmişdir. Film "Rakurs" Sənədli Filmlər Studiyası nda istehsal edilmişdir. Film Abşeron torpağının ekoloji bəlaları haqqında istehsal edilmiş növbəti həyəcanlı kinolentlərdən biridir. Sənədli kadrlar haray çəkib torpağın müsibətlərini car eləyir. Abşeronun təzadlı mənzərələri-təbii gözəllik və toprağın ekoloji müsibəti qarşı-qarşıya qoyulur; bir vaxtlar bağlı-bəhərli Abşeronu neft gölməçələrinə çevirənləri ittiham edir.
Məzmun
Abşeron torpağı həm öz nemətlərilə-inciri, üzümü, zeytunu, badamı ilə, həm də zəngin neft yataqları ilə dünyada məşhurdur.
Film Abşeron torpağının ekoloji bəlaları haqqında istehsal edilmiş növbəti həyəcanlı kinolentlərdən biridir. Sənədli kadrlar haray çəkib torpağın müsibətlərini car eləyir. Abşeronun təzadlı mənzərələri-təbii gözəllik və toprağın ekoloji müsibəti qarşı-qarşıya qoyulur; bir vaxtlar bağlı-bəhərli Abşeronu neft gölməçələrinə çevirənləri ittiham edir.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Teymur Bəkirzadə Rejissor: Teymur Bəkirzadə Operator: Azər Salayev Bəstəkar: Aqşin Əlizadə
Mənbə
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 356-357.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1990-cı ilin Azərbaycan filmləri 1990-cı illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Getmə (film, 2004)
«Getmə» — rejissor Serco Kastellittonun dram filmi. 2004-cü ildə Marqaret Madzantininin eyniadlı romanı əsasında ekranizasiya edilmişdi.
Süjet
Yağış. Motosikletdə qəza alan qızı, ağır beyin travması ilə reanimasiyaya gətirirlər. Xəsarət alan Timoteo adlı cərrahın qızı Anceladır. Onu əməliyyatdan ayırırlar və ona bu kədərli hadisəni danışırlar. O aynanı açır və səki ilə gedən qadına baxır. Qadın özü ilə stul götürür, səkinin kəsişməsinə qoyur və oturur. Timoteo xatırlamağa başlayır...
Bir gün cavanlıqda gecəqonduların yanında onun avtomobili sınır. Yıpranmış, yöndəmsiz, İtaliya adında qadın telefonla əlaqə saxlamaq üçün ona kömək edir və öz evinə dəvət edir. Ev çox köhnədir, İtaliyanın babasının əmlaki idi. Amma indi sökülməlidir. O kasıb yaşayır, lakin öz həyatından razıdır.
Timoteonun rəfiqəsinə zənq çatmır və o İtaliyaya yardıma görə təşəkkür eləyir. Timoteo kafeyə gedir və avtomobilin təmir olunmasını gözləyir. Kafenin barında ona araq təklif edirlər, çünki içkilər arasında o ən soyuğudur. Bir neçə gədəh içdikdən sonra, Timoteo həmin qadının yanına qayıtmağı və bir dəfə də zəng etməyə gərar verir. Rəfiqəsinə zəng yenə də çatmır. Birdən onda evin sahibinə sahib olmaq arzusu, vəhşi ehtirası yaranır. Alkoqolun təsiri altında o dayana bilmir və onu zorlayır. Bir az özündə gəldikdə, o tələsik evi tərk edir.
Bir neçə vaxtdan sonra, o qadından üzr istəməyə gəlir. Küçədə onunla qarşılaşır və qadının etirazına baxmayaraq, onun aldığı məhsulları evə gətirməyə kömək edir. Və burada o yenidən ehtiras hissi keçirir və qadını yenidən zorlayır. Evdən gedərkən o stolun üstünə bir gədər pul da qoyur. Baş qəhrəmanın rəfiqəsi dərindüşüncəli, lakin elə də romantik və diqqətçil olmayan bir qadın kimi təsfir olunur. Timoteo qumun üstündə "mən qadını zorlamışan" yazısı qoyur, o isə buna fikir vermir.
Lakin İtaliya da hamilədir. Bunu Timo, onun özünü pis hiss etməsi ilə öyrənir. Timo onu xəstəxanaya aparır və orada onu yoxlayır. Yoxlama nəticəsində, onun sağlamlığı normal olduğu və uşağa heç bir təhlükə dəymədiyini deyir. Uzaq səfərdən qayıtdaqda, Timoteonun həyat yoldaşı hamilə olduğunu və hətta körpəyə necə ad qoyacağını da deyir. İndiki zamanda isə Timonu çağırırlar. Onun qızı özünü pis hiss edir. O öz əlləri ilə onu həyata qaytarır, ancaq cərrahiyyə otağında çox qala bilmir. O sevdiyi qadınla, ailə arasında parçalanır, buna görə də İtaliyanı daha ziyarət etmir. İtaliya abort eləyir. O itir. Lakin şəhər səs-küyü və leysan yağış arasında Timo onu tapır və onunla yağış altında keçirir. Həyat yoldaşı Timonun ona hər şeyi danışmadığına şübhələnir. Elə həmin gündə Ancela anadan olur. Həyat yoldaşı Timonun xoşbəxt olduğunu soruşur — o isə "Əlbəttə!" — deyir. Özü isə İtaliyanın yanına gedir və uşağının anadan olduğunu deyir. Və buna görə bədbəxt olduğunu da etiraf edir. İtaliyanın evini yaxın zamanda sökəcəklər və o öz paltarlarını yığaraq köçməyə hazırlaşır, lakin qatara gecikir. Timo onu öz avtomobilinə mindirir və onun Vətəninə aparır. Moteldə o İtaliyaya onunla evlənməyə təklif edir. Birdən İtaliya özünü çox pis hiss edir. Ancelanın da vəziyyəti pisləşir. Ultrasəs müayinə göstərir ki, İtaliyanın qarın boşluğunda qanaxma baş vermişdi. Timo özü onu əməliyyat edir. Məlum olur ki, bu ağırlaşma — qaraçılar tərəfindən pis keçirilmiş abortun nəticəsidir. İtaliyanın uşaqlığını götürürlər, amma bu kömək etmir və o ölür. Ancelanın əməliyyatı uğurla bitir. O sağ qalır.
Səkidə oturan qadın itir. Bircə stul qalır. Timoteo öz şkafından İtaliyanın qırmızı ayaqqabısını götürür, onu küçəyə çıxarır və minnətdarlıqla səmaya baxır.
Elektro (Marvel Comics)
Elektro – Marvel Comics nəşriyyatı tərəfindən 1964-cü ildə yaradılmış komiks personajı. Sten Li və Stiv Ditko tərəfindən yaradılmış və ilk dəfə "The Amazing Spider-Man" komiksinin 9-cu sayında peyda olmuşdur. Əsl adı Maksvell Dillon olan Elektro güclərini elektrik stansiyasındakı keçirdiyi qəzadan sonra əldə etmişdir. Məşum altılıq komandasının üzvüdür. Hörümçək-adamın əzəli düşmənidir.
Elektro ilk dəfə 2014-cü il istehsalı "Yeni Hörümçək-adam: Yüksək gərginlik" filmində Ceymi Foks tərəfindən canlandırılmışdır.
Elektro bir çox Marvel Comics animasiyasında və video oyununda peyda olmuşdur. 2009-cu ildə IGN onu "Bütün dövrlərin ən böyük komiks cinayətkarları" siyahısında 87-ci yerdə göstərmişdir.
Nəşrolunma tarixi
thumb|left|Elektro "The Amazing Spider-Man" komiksinin 9-cu sayının üzlüyündə. Personaj Sten Li və Stiv Ditko tərəfindən yaradılmışdır. İlk dəfə "The Amazing Spider-Man" komiksinin 9-cu sayında (fevral 1964) görünmüşdür. Elektro həmçinin Dəlisovla vuruşan ilk supercinayətkar olmuşdur.
Bioqrafiya
Daha sonra Elektro Bakster binasına hücum edərkən ilk dəfə olaraq Dəlisovla qarşılaşır və yenə məğlub edilir. Elektro daha sonra Hörümçək-adama məğlub olmuş supercinayətkarlardan qurulmuş Məşum altılıq komandasına qatılır və Hörümçək-adamla Stark fabrikində döyüşür. Lakin Hörümçək-adam onu yenə məğlub edə bilir və Ovçu Kreyven ilə döyüşməyə gedir. Elektro Doktor Dumun zehin kontrol cihazının təsiri ilə Suzan Storm və Rid Riçardsın toyuna hücum təşkil edir, lakin Mister Fantastikin sayəsində insident haqqında heç bir xatirəsi qalmır. O, daha sonra Dəlisovdan əvvəlki məğlubiyyətlərinə görə qisas almaq üçün Bədxahlıq emissarları komandasını təşkil edir. Bu komanda Qladiator, Dirək-adam, Hop-Qurbağa və Matadordan ibarətdir.
İqor Mitreski
İqor Mitreski (doğ. 19 fevral 1979, Struqa, Yuqoslaviya) — müdafiəçi mövqeyində çıxış etmiş Şimali Makedoniya futbolçusu. Şimali Makedoniya milli futbol komandasının keçmiş üzvü və kapitanı.
Klub karyerası
İqor Mitreski peşəkar karyerasını 1997-ci ildə Skopye şəhərini təmsil edən "Makedoniya" klubunda başlayıb. 1997-ci ildən 2001-ci ilə qədər Şimali Makedoniyanın müxtəlif klublarında forma geyinib. 2001-ci ildə Rusiyanın "Spartak Moskva" komandasına transfer olunub. Bu komandanın heyətində 2001-ci ildə ölkə çempionatının, 2003-cü ildə isə ölkə Kubokunun qalibi olub. 2004-cü ildə komandaya yeni baş məşqçi təyin olunmuş Aleksandr Starkov, heç bir səbəb göstərmədən Mitreskini əvəzedici heyətə göndərmək qərarını qəbul edib. Bu hadisədən sonra Mitreski agentinin köməyi ilə Moskva təmsilçisiylə olan müqaviləsini qarşılıqlı razılaşma əsasında ləğv edib. Ümumilikdə qırmızı-ağların heyətində 117 rəsmi oyunda meydançaya çıxan Mitreski, klubun heyətində ən çox oyun keçirmiş legioner futbolçular siyahısında yer almaqdadır.
"Spartak"dan ayrıldıqdan sonra transfer pəncərəsinin bağlı olması səbəbindən bir müddət klubsuz qalıb. 2005-ci ilin avqust ayında Ukraynanın "Metallurq Zaporojye" komandasına keçib. Ümumilikdə bu komandanın heyətində 12 oyun keçirib. 2006-cı ildə İsrailin "Beytar Yerusəlim" komandasına transfer olunub. Burada 12 oyun keçirdikdən sonra maddi vəziyyətin yaxşı olmaması səbəbindən komandanı tərk edib. 2006-cı ildə Almaniyanın "Enerji Kottbus" komandası ilə üç illik müqavilə bağlayıb. Almaniya təmsilçisinin heyətində 63-ü Bundesliqada olmaqla, ümumilikdə 78 oyun keçirib. 2008-2009 mövsümünün bir hissəsini icarə əsasında Belçikanın "Beersxot" komandasında keçirib.
2010-cu ildə Bolqarıstanın "MOİK Sofiya" komandasında 4 oyun keçirdikdən sonra, Azərbaycanın "Neftçi" komandasına transfer olunub. Bakı təmsilçisinin heyətində dörd mövsüm ərzində ümumilikdə 129 oyun keçirib, 1 qol vurub.
Milli karyerası
28 fevral 2001-ci ildə Çexiya milli komandasına qarşı keçirilmiş yoldaşlıq oyununda Şimali Makedoniya milli futbol komandasının heyətində debüt edib. Mitreski 2001–2011-ci illər aralığında formasını geyindiyi Şimali Makedoniya milli futbol komandasının heyətində ümumilikdə 70 oyun keçirib və 1 qol vurub.
İqor Mitreski Şimali Makedoniya milli futbol komandasının heyətində ən çox oyun keçirmiş beşinci futbolçudur.
Şəxsi həyatı
Evlidir, iki oğlu və bir qızı var. Oğlanları "Vardar Skopye" klubunun akademiyasında futbolla məşğul olurlar.
Zəncirli ev
Zəncirli ev — İçəri şəhərdə yerləşən abidə.
Tarixi
Bina XIX əsrin sonlarında — XX əsrin əvvəllərində Rzayevlər ailəsi tərəfindən inşa edilmişdir. Bir müddət sonra Rzayevlər bu evi öz qohumları Nuru Əmiraslanova satırlar. 1910-cu ildə isə binanı milyonçu İsa bəy Hacınski alır və bu yerdə daha hündür bir bina tikdirməyi planlaşdırır. Lakin ərazidə yeraltı suların olması onu bu fikrindən daşındırır və 1920-ci ildə binanı satır. Həmin ildən tacir Hacı Məmmədhüseyn Məmmədova məxsus olan bu mülk 1928-ci ildə İçərişəhərin tanınmış tacirləri sayılan Məlikov qardaşları tərəfindən alınmışdır. 1930-cu ildə müsadirə edilərək dövlət istifadəsinə verilən bina həmin ildən N.Nərimanov adına tikiş fabriki kimi fəaliyyət göstərmişdir. Mülkün son sahibi Məlikov qardaşları olduğu üçün bina Məlikovların mülkü kimi tanınır.
Sonradan binada Dəniz gəmiçiliyi İdarəsi yerləşdirilmişdir.
Zəncirli bina memarlıq üslubuna və bədii estetik görünüşünə görə XX əsrin əvvəllərində İçəri şəhərdə inşa olunmuş memarlıq abidələri içərisində özünəməxsus yer tutur.
Yerli əhəmiyyətli abidə
Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci il tarixli, 132 nömrəli Qərarı ilə Ölkə əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin Siyahısında inventar nömrəsi 93-4, ünvan Qüllə küçəsi, 19.
Hal-hazırda binada AMEA-nın Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun Arxeologiya və Etnoqrafiya Muzeyi fəaliyyət göstərir.
Abdi İpəkçi
Həyatı
Abdi İpəkçi ibtidai təhsil aldıqdan sonra Qalatasaray litseyini bitirmişdir. Bir müddət Hüquq fakültəsinə təhsil almışdır. "Yeni Səhər", "Yeni İstanbul" və "İstanbul Ekspress Qəzeti" kimi müxtəlif qəzetlərdə idman müxbiri, səhifə sekretarı və yazı işləri müdiri kimi çalışmışdır. Əli Naci Cüyürün nəşr etdirdiyi "Milliyyət" qəzetinin yazı işləri müdiri (1954), bir müddət sonra da ümumi nəşr müdiri olmuşdur. 1961-ci ildən qətlə yetirildiyi 1 fevral 1979-cu ilə qədər bu qəzetin redaktoru olmuş, Türkiyə Jurnalistlər Birliyi, Türkiyə Mətbuat İnstitutu Qurumu, İstanbul Jurnalistlər Cəmiyyəti və Beynəlxalq Mətbuat İnstitutunun ikinci katibi, Mətbuat Şərəf Divanının ümumi katibi vəzifələrini də daşımışdır. Yazılarında Atatürkçülüyü, sülhü, düşüncə azadlığını, ölkənin müstəqilliyini və bütünlüyünü müdafiə etmişdir.
Sui-qəsd və ölümü
1970-ci illərdəki anarxiya və terrorun qarşısının alınması üçün iqtidarla müxalifət liderləri arasında dialoq qurulmasının vacibliyini söyləyən, dövlət rəhbərliyinə hakim kəsilən döyüşçü və romantik ruhunun ağıl və soyuqqanlıq ilə əvəzlənməsini istəyən İpəkçi 1979-cu il 1 fevral gecəsi İstanbul Maçkadakı evinin yaxınlığında avtomobilində ikən Məmməd Əli Şəbəkə tərəfindən qətlə yetirilmişdir. Məmməd Əli Şəbəkə verdiyi ifadədə ona 5–6 dəfə atəş etdiyini söyləmişdir. Lakin hadisə yerindən 9 giliz tapılmışdır. Bu isə qətldə başqa birinin də iştirak etdiyini göstərmişdir. Həmin şəxs Oral Polad olmuşdur. Oral Polad və Məmməd Şənər sui-qəsdi birlikdə planlaşdırmış, Məmməd Əli Şəbəkə isə onu icra edəcək şəxs kimi onlara sonradan qoşulmuşdur.
Məmməd Əli Şəbəkə sui-qəsdə görə edama məhkum edilsə də 1979-cu ildə ölkənin ən ciddi qorunan hərbi həbsxanalarından biri Maltepe Hərbi Həbsxanasından qaçırılmışdır.
Abdullah Çatlı Bədrəddin Comərd sui-qəsdində əli olduğuna görə axtarışa verilmiş və 1978-ci ilin avqustunda Sakaryada saxlanılmışdır. Buna baxmayaraq o 48 saat sonra sərbəst buraxılmışdır. Uğur Şamçının İpəkçi cinayətinin əsas fiquru adlandırdığı Çatlı 1982-ci ilin fevralında bu dəfə "MHP" cinayəti ilə axtarışa verilmiş, Sürixdə Məmməd Şənər ilə birlikdə saxta pasportla tutulmuş, ancaq yenə də 48 saat sonra azadlığa buraxılmışdır.
Uğur Şamçı "Şənər qaytarılsa İpəkçi cinayəti açılar, itirilən hər saniyə əhəmiyyətlidir" demişdir. Amma aylar sonra Şənər mühakimə olunsa da dəlil azlığına görə həbs olunmamışdır.
Oral Polad 1982-ci ildə İsveçrədə saxlanılmışdır. 10 gün sonra sərbəst buraxılmışdır. Türkiyəyə döndükdən sonra Malatyada istintaqı gedən bir cinayətdə iştirak etməsi iddiası ilə saxlanılsa da, cinayət işindəki bir sənəd itdiyinə görə yenidən azad edilmişdir.
Şəbəkə İpəkçi cinayətinin tətikçisi olduğunu söylədiyi Yalçın Özbəy isə 1983-cü ildə Almaniyada törətdiyi bir cinayətə görə saxlanılmış, 2 ay sonra isə sərbəst buraxılmışdır.
Xatirəsi
1980-ci ildə xatirəsi üçün, Türkiyə ilə Yunanıstanda ortaq bir iş çərçivəsində, iki ildə bir verilmək üzrə ABŞı İpəkçi Barış və Dostluq Mükafatı qoyuldu. İstanbulun Zeytunburnu mahalında Yediyilə Zindanları ətraflarında olan idman salonuna ABŞı İpəkçi İdman Salonu adı verildi. Öldürülüyü Əmlak Prospektinin adı da 6 Fevral 1979da İstanbul Bələdiyyə Məclisinin qərarıyla ABŞı İpəkçi olaraq dəyişdirildi. 2000-ci ildə, saldıya uğradığı nöqtədə, heykeltıraş Gürdal Duy/eşidərin əsəri olan, 70 santimetr granit qaidə üzərində oturan 3,5 metr yüksəkliyində bir abidə tikildi. Müasir Türk Romançılarından Ragıp Eşref Filizin 2013-cü ildə nümayiş olunan 'Raul Mendez Ölməli' adlı romanında, ABŞı İpəkçi adı, despotizmin və ifadə azadlığı əleyhdarı təşkilatların sui-qəsd qurbanı olan digər Türk jurnalistləriylə birlikdə xatırlanmaqdadır.
Ligularia phyllocolea
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü. Latın dilindən "kəmər" mənasını verən Ligularia adı, şüa çiçəklərinin formasına işarə edir.
Ephedra altissima
(Ephedra altissima) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Fərid Hüseyn
Fərid Bəybala oğlu Hüseynov və ya Fərid Hüseyn; — şair, esseist, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Prezident təqaüdçüsü (2010).
Həyatı
Fərid Hüseyn 10 oktyabr 1989-cu ildə Kürdəmir şəhərində dünyaya gəlib. 1995–2006-cı illərdə M.Ə. Rəsulzadə adına Kürdəmir rayon 2 saylı tam orta məktəbdə təhsil alıb. 2006-cı ildə Azərbaycan Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin Sənətşünaslıq fakültəsinin "Nəşriyyat işi və redaktəetmə" ixtisasına, 2008-ci ildə Bakı Slavyan Universitetinin iki illik "Yaradıcılıq" fakültəsinin "Poeziya" bölümünə daxil olub. Hər iki universiteti 2010-cu ildə bitirib. 2010–2013-cü illərdə ADMİU-nun "Kultralogiya" fakültəsinin "Mədəniyyətşünaslıq" ixtisası üzrə magistr təhsili alıb.
Fəaliyyəti
2010-cu ildə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinə (AYB) üzv olub. AYB və Mədəniyyət Nazirliyinin nəzdində faəliyyət göstərən "Gənc ədiblər məktəbi"ni bitirib. Hazırda N. Gəncəvi adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyinin dissertantıdır və "Azərbaycan ədiblərinin ev muzeylərindəki şəxsi fondların tədqiqi və nəşri prinsipləri" mövzusunda elmi mövzu üzərində çalışır.
Serbiya Yazıçılar Birliyinin üzvüdür.
Fərid Hüseyn 2019-cu ildən AYB-nin Gənclər Şurasının sədridir.
Fərid Hüseyn 2010 və 2021-ci illərdə Prezident təqaüdünə layiq görülüb. 2021-ci ildə Serbiya Respublikasının Semska Mitrovika — İmperatorluq şəhərinin fəxri vətəndaşı seçilib və adı Çaçak şəhərinin Mırçayevçi qəsəbəsindəki şairlər məhəlləsinin girişində yerləşən bulağın yanındakı daş lövhəyə vurulub.
2021-ci ildən AYB-nin katibliyinin və Üzvlüyə Qəbul Komissiyasının, həmçinin, "Ədəbiyyat qəzeti"nin redaksiya heyətinin üzvüdür. Şeirləri Türkiyə, qazax, özbək, qırğız türkcəsinə və ingilis, rus, belarus, ukrayn, serb, gürcü, rumın dillərinə tərcümə edilərək dünyanın müxtəlif ölkələrinin mətbuat orqanlarında çap olunub.
İştirak etdiyi beynəlxalq sərgilər
F. Hüseyn London, Qahirə , Budapeşt , Praqa , Peterburq və İstanbulda keçirilən beynəlxalq kitab sərgilərində iştirak edib.
O, həmçinin İstanbul Şeir Festivalı, Sapanca Şeir Festivalı  , Tiflis Poeziya Festivalı, Moldovada Avropa Şairlər Baharı Festivalı  , Dünya Yazarlarının Belqrad Görüşləri  , Tatarıstanda "Ana dili bayramı" və Abdulla Tukay Poeziya günləri  , Özbəkistanda Azərbaycan Mədəniyyəti və Ədəbiyyatı günləri və IX Babil Şeir Festivalında  ölkəmizi təmsil edib.
"Eşq" kitab seriyası
Fərid Hüseyn "Eşq" kitab seriyasını təsis edib. Onun rəhbəri olduğu kitab seriyasından Məmməd Orucun "Oyun havası" (povest, 2012), Eldar Baxışın "Sərçə balası" (şeirlər, 2012), İsi Məlikzadənin "Qırmızı yağış" (roman, 2013), Asif Atanın "İnam və şübhə" (2015), Serkanın "İtkin gül" (roman, 2011) Tuğrul Tanyolun "Sən əlimdən tutanda" (şeirlər, 2019), Adnan Özerin "Kasıbın eşq nəğməsi" (şeirlər, 2019), Gjeke Marinajın "Sevginin 24 saat" (şeirlər, 2018), Koman Şovanın "Sevginin izi ilə" (şeirlər, 2020) nəşrləri işıq üzü görüb.
Tərcümələri
2006-cı ilin "Nobel" mükafatçısı Orxan Pamukun "Yeni Həyat" və "Bəyaz Qala" romanlarını, həmçinin O. Pamukun esselərindən ibarət "Mənzərədən parçalar" kitabını, 20-dən çox türk şairinin 50-yə qədər şeirlərini, fransız esseisti Mişel Montenin esselərini, Alber Kamünün esselərini, Dino Busattinin, Vasili Şukşinin hekayələrini, Yılmaz Ərdoğanın şeirlərini və esselərini Azərbaycan dilinə çevirib. Həmçinin Frans Kafkanın sevgilisi Milenaya yazdığı məktubları və Milenanın F. Kafkanın ən yaxın dostu Maks Broda yazdığı məktubları da dilimizə tərcümə edib.
2019-cu ildə Orxan Kamalın "Nazim Hikmət ilə üç il yarım həbsdə" kitabını Azərbaycan türkcəsinə uyğunlaşdırıb.
2021-ci ildə tanınmış türk şair Sunay Akının seçmə şeirlərdən ibarət "Yastığındakı çuxur" adlı kitabını tərcümə edib.
Müxtəlif vaxtlarda Luiza Qlük, Frans Kafka, Alber Kamü, Vasili Şukşin, Mario Benedetti, Yuliana Veliçkovskaya, Əli əl-Şalah, Nina Smiç, Aqi Mişol, Meyr Veyselter, Əmir Or, Ronni Somek, Kokis Kristos, Nagy Hajnal Csilla, Əhməd Zəkəriyyə, Najvan Dərviş, Linda Hestinq, Svetlana Boym, Mahmud Dərviş kimi müəlliflərin şeir və hekayələrini Azərbaycan dilinə çevirib.
Syzygium ramavarma
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Beersxot FK
Beersxot FK – Belçikanın futbol klubu.
Tarixi
Antverpen təmsilçisi 1999-cu ildə "Jerminal Ekeren" ilə "Jerminal Beerschot" klublarının birləşməsindən yaranıb. Avrokuboklarda 2005-2006 mövsümündə UEFA kubokunda Marselin "Olimpik" klubu ilə hər iki görüşdə qolsuz heç-heçə edən "Jerminal" oyun sonrası penalti seriyasında uduzub – 1:4. 2008-2009-ci illər mövsümündə isə sonuncu İntertoto kubokunun ikinci mərhələsində Neftçi Bakı klubuna məğlub olaraq mübarizəni dayandırıb. 1991-ci ildən qitə miqyaslı turnirdə çıxış edərək 20 oyundan 7-də qələbə qazanıb, 8-də heç-heçə edib, 5-də uduzub (topların fərqi 27-30).
Masulə
Masulə — İranın Gilan ostanında yerləşən şəhər. Masulə əhalisinin əksəriyyətini talışlar təşkil edir.
Cüneyd Şah
Cüneyd Şah — Hindistan aktyoru və modeli. Bolid aktyor Ranbir Kapoor ilə bənzərliyi səbəbindən ayrı bir fan bazasına sahib idi.
Şəhriyar (Şamaxı)
Şəhriyar – Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ saylı Qərarı ilə Şamaxı rayonunun Şamaxı şəhər inzibati-ərazi vahidi tərkibindəki yaşayış məntəqəsi Şəhriyar qəsəbəsi adlandırılmış və rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatına daxil edilmişdir. Şəhriyar qəsəbəsi Şamaxı şəhər inzibati-ərazi vahidi tərkibindən ayrılaraq, bu qəsəbə mərkəz olmaqla Şəhriyar qəsəbə inzibati-ərazi vahidi yaradılmışdır.
Tarixi
Kənd 1931-ci ildə Lenin adına sovxoz adı ilə yaranmışdır.
İqtisadiyyatı
Həmin ildən təsərrüfatda sürətlə üzümçülük inkişaf etmişdir. Üzümlüklərin ümumi sahəsi 2422 ha. çatdırılmışdır. Dünya şöhrətli "Mədrəsə", "Şirvanşahı", "Şamaxı mərəndisi", "Qara mərəndi", "Qızılı mərəndi" sortları bu torpaqda yaranmışdır. Sovxozun üçümçülərindən 4 nəfərinə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adı verilmiş, 18 nəfəri isə Lenin ordeni ilə təltif olunmuşlar. Yerli üzüm sortlarından hazırlanan "Kaqor", "Şamaxı" şərabları 2 dəfə ümumdünya və ümumittifaq sərgilərinin qızıl, 3 dəfə gümüş medalına layiq görülmüzdür. "Mədrəsə", "Mədrəsəli", "Qarayeri", "Qırmız Azərbaycan", "Dəllər" şərabları sovxoz şərabçılarının məhsulu idi. Lenin adına sovxoz 1992-ci ildə Nadir Məmmədov (vaxtilə sovxozun direktoru olub) adına sovxoz, 1999-cu ildən isə Şəhriyar qəsəbəsi adlandırıldı. İki uşaq bağçası, məktəb, klub, kitabxana, mədəniyyət evi, Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunun Şamaxı filialı, FHN-in Mülkü-Müdafiə Qoşunlarının Şamaxı taboru var.
Əhalisi
Əhalisi 4271 nəfərdir (2009), 2566 təsərrüfatı var.
Ligularia platyglossa
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Qarakilsə (Abaran)
Qarakilsə — İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indi Abaran rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 19 km məsafədə, Alagöz dağının ətəyində, Abaran çayının sağ qolu üzərində yerləşir «İrəvan əyalətinin icmal dəftəri»ndə, Qafqazın 5 verstlik xəritəsində Qarakilsə formasında qeyd edilmişdir.
Toponim kənddəki qara daşdan tikilmiş alban kilsəsinin adı əsasında əmələ gəlmişdir. Relyef əsasında yaranan mürəkkəb quruluşlu toponimdir.
Erm. SSR AS RH-nin 19.IV.1950-ci il fərmanı ilə adı dəyişdirilib Hartavan qoyulmuşdur.
Maksim İniç
Maksim İniç (26 may 1996) — Monteneqrolu üzgüçü. Maksim İniç Monteneqronu 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Maksim İniç birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Rio-de-Janeyroda baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər 50 m sərbəst stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 23.88 saniyəlik nəticəsi ilə 51-ci yeri tutdu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.
It
Ը, ը — (Səslənməsi: ıt, ) - erməni əlifbasının səkkizinci hərfi. Orta əsrlərdə «yerkatagir», «qraçagir», «notrgir», «şxagir» yazı üslublarında istifadə edilmişdir.
Unicode nömrəsi:
Yusif Məmmədəliyev (Şamaxı)
Yusif Məmmədəliyev — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə.
Solmaz Musayeva
Solmaz Qurban qızı Musayeva — teatr rəssamı, Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı (2007).
Yusif Məmmədəliyev (Şamaxı)
Tarixi
Şamaxı r-nu Avaxıl i.ə.d.-də qəsəbə. Niyaldağ silsiləsinin Alçalı Pir yaylasında yerləşir. Bəzən Pirqulu dağını Alçalı Pir yaylası ilə qarışıq salaraq qəsəbənin yerləşdiyi ərazini Pirqulu yaylası adlandırırlar. Pirqulu dağı bu qəsəbədən qərb tərəfdə yerləşir. Əhalisi 41 nəfərdir (2009), 6 təsərrüfatı var.
Solmaz Musayeva
Həyatı
Solmaz Musayeva 1928-ci il aprel ayının 10-da tanınmış ziyalı, yazıçı Qurban Musayevin (xalq yazıçısı Qılman İlkinin böyük qardaşı) ailəsində dünyaya göz açmışdır. 1947–1952-ci illərdə Ə.Əzimzadə adına Bakı Rəssamlıq Məktəbində təhsil almışdır. 1953–1955-ci illərdə təhsilini Muxina adına Leninqrad Ali Rəssamlıq Məktəbinin dekorativ-tətbiqi sənət fakültəsində davam etdirmişdir. 1965-ci ildən Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvü olmuşdur.
Solmaz Musayeva 21 oktyabr 2016-cı ildə vəfat etmişdir.
Yusif Məmmədəliyev (Şamaxı)
Tarixi
Yaşayış məntəqəsi Şamaxı Astrofızika Rəsədxanasının işçiləri üçün salınmış, görkəmli Azərbaycan alimi, kimyaçı, akademik Yusif Məmmədəliyevin (1905-61) şərəfınə adlandırılmışdır.
Ephedra aspera
(Ephedra aspera) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İqtisadi tarix
thumb İqtisadi tarix — insan iqtisadi fəaliyyətinin təkamül inkişafı və qarşılıqlı əlaqəsi ilə əlaqəli hadisələr və proseslərin öyrənildiyi bir elm sahəsi. İqtisadi tarix tarixi və iqtisadi elmlər arasında bir sərhəd xəttini tutur, sözdə baş verənlərdən biridir.
Funksiyaları
Bir elm olaraq, iqtisadi tarix bir sıra funksiyaları yerinə yetirir:
Metodologiya
Qlobal iqtisadiyyatın öyrənilməsində müxtəlif dövrlərdə dünyanın iqtisadi vəziyyətini müqayisə etmək üçün əsas olan induksiya və deduksiya, statistik məlumatların toplanması və işlənməsi kimi ümumi elmi tədqiqat metodlarından istifadə olunur.
İqtisadi tarixin öyrənilməsi sahəsində sözdə xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. "Tarixi metod." Bu metodun əsas xüsusiyyətləri XIX əsrin ən böyük iqtisadçı-tarixçilərindən biri alman alimi V. Rocher tərəfindən tərtib edilmişdir:
Bu metoddan istifadə edən alimlər iqtisadi sistemin inkişafı üçün vahid, universal qanunların olmadığını, müxtəlif ölkələr üçün iqtisadiyyatın yaxşılaşdırılması üçün vahid reseptlərin olmadığını düşünürlər ki, bu da əsasən tarixi inkişaf və coğrafi məkanların fərqliliyi ilə əlaqədardır.
XX əsrin ikinci yarısında. Şərti fərziyyələrə əsaslanan düşüncə təcrübəsi olan saxta təsdiqləmə üsulu "nə olarsa" xüsusi populyarlıq qazandı. Nobel mükafatı laureatı Robert Fogel “Dəmiryolları və Amerikanın iqtisadi artımı: İqtisadiyyat tarixindəki esseler” (1964) əsərində hətta “ABŞ-nin nəqliyyat sistemində nə baş verəcək? Dəmir yolları icad olunmazsa dövlətlər? "
Filippin qadın milli voleybol komandası
Filippin qadın milli voleybol komandası — Filippini qadın voleybolunda təmsil edən əsas milli komanda. Filippin Voleybol Federasiyası milli komandaya nəzarət edir. Federasiya Asiya Voleybol Konfederasiyasının tabeliyindədir.
Tarixi
Fillippin voleybolda elədə güclü komandalardan deyil. Buna komandanın qazandığı nəticələr baxaraq da inanmaq olar. Belə ki, milli komandanın ən böyük uğuru 1974-cü ildə keçirilən dünya çempionatına vəsiqə qazanmalarıdır. Həmin turnirdə də komanda yalnız 18-ci yeri tuta bilmişdi. Asiya və Okeaniya çempionatında səkkiz dəfə final mərhələsinə yüksələ bilən milli komandanın ən böyük uğuru 1983-cü ildə qazandığı beşincilikdir. Qitə miqyaslı olimpiada olan Asiya Oyunlarında isə yalnız keçmişdə yaxşı nəticələr qazana bilmişdir. Belə ki, milli komanda bu turnirə 1982-ci ildən bəri yüksələ bilmir. Halbuki 1962 və 1966-cı illərdə həmin turnirin yarımfinalına yüksələ bilmişdilər. Filippin millisi Yay Olimpiya Oyunlarına isə ümumiyyətlə lisenziya qazana bilməmişdir.
Kolxida stafulası (qönçəlisi)
Ümumi yayılması:
Gürcüstаnda və Türkiyədə təbii şəraitdə yаyılmışdır.
Dilican (şəhər)
Dilican — Ermənistan Respublikası Ağstafaçay dərəsində, dəniz səviyyəsindən 1255–1510 m yüksəklikdə yerləşən şəhər. İcevan rayonuna aiddir.
Kolxida stafulası (qönçəlisi)
Stаtusu:
Аzərbаycаnın nаdir bitkisidir. CR B2b(i,ii,iii).
Dilican (şəhər)
Əhali
Burada erməni və ruslarla yanaşı 1886-cı ildə 54 nəfər, 1897-ci ildə 119 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.
1918-ci ildə azərbaycanlılar ermənilərin təcavüzünə məruz qalmışlar və deportasiya olunmuşlar. 1920-ci ildə indiki Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulandan sonra sağ qalan azərbaycanlılar geri dönə bilmişdir. 1922-ci ildə 5 nəfər, 1926-cı ildə 38 nəfər, 1931-ci ildə 5 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.
Kolxida stafulası (qönçəlisi)
Təbii еhtiyаtı:
Azərbaycanda arealı geniş deyildir.
Dilican (şəhər)
Əhali
Sonrakı siyahıyaalmalarda azərbaycanlılar ayrıca göstərilməmişdir. 1988-ci ilə qədər burada azərbaycanlılar yaşamışdır. 1988-ci ilin noyabr ayında onlar tamamilə deportasiya olunmuşdur. Burada indi yalnız ermənilər yaşayır.
2009-cu il siyahıya alınması nəticələrinə görə şəhər əhalisinin sayı 15.600 nəfərdir.
Kolxida stafulası (qönçəlisi)
Bioloji xüsusiyyətləri:
Kоlхidа qönçəlisi (stаfulаsı) təbiətdə 4 m-ə qədər hündürlükdə olan kоl və yа аğаcdır. Yаrpаqlаrı qаrşı-qаrşıyа düzülərək təklələkvаrıdır. Yаrpаqlаrın kənаrlаrı mişаrdişlidir. Çiçəkləri uzunsоv süpürgə çiçək qrupundа tоplаnmışdır. Hər mеyvə yuvаsındа 1-2, bəzən 3 mеyvə оlur. Tохumlаrı yumrumsоv-yumurtаvаrı оlub, bоzumtul-qоnur rəngdədir. Təbii hаldа аşаğı və оrtа dаğ qurşаğındа kölgəli yеrlərdə yаyılmışdır. Dəniz səviyyəsindən 800-1000 m yüksəkliklərə qаlхmır. Bu nаdir bitki növü rütubətli və humusu zəngin оlаn tоrpаqlаrdа rаst gəlinir. Аzərbаycаndа Bаlаkən rаyоnu ərаzisində fıstıq-vələs mеşələri аltlığındа təbii аrеаlı vаrdır. Kоlхidа qönçəlisi mоrfоloji əlаmətlərinə görə                S. pinnatadаn fərqlənmir.
Çохаlmаsı:
Təbiətdə generativ və vegetativ yolla çoxalır.
Təbii ehtiyatının dəyişilməsi səbəbləri:
Bаşlıcа оlаrаq insаn fəаliyyətidir.
Bеcərilməsi:
Mədəni şəraitdə Nəbatat bağlarında becərilir.
Qəbul еdilmiş qоrumа tədbirləri:
Azərbaycanın “Qırmızı Kitabı”na daxil edilmişdir.
Zəruri qоrumа tədbirləri:
Yeni yasaqlıqların yaradılması zəruridir.
Məlumat mənbələri:
Деревья и кустарники СССР. т.2.1951; Флора Азербайджана. т.3. 1952; Azərbaycanın ağac və kolları. I cild. 1961; Красная Книга СССР. 1984; Azərbaycanın “Qırmızı” və “Yaşıl Кitabları”na tövsiyə olunan bitki və bitki formasiyaları. 1996; Azərbaycan florasının konspekti. I-III cildlər. 2005; 2006; 2008; Azərbaycanın nadir və nəsli kəsilməkdə olan oduncaqlı bitkilərinin in situ və ex situ şəraitində bioekoloji xüsusiyyətlərinin reproduksiyasının, reproduksiyasının və repatriasiyasının elmi əsasları, b.e.d. alimlik dərəcəsi almaq üçün dissertasiya. Bakı. 2011.
İstinadlar
1."Azərbaycanın Nadir Ağac və kol bitkiləri", Bakı: "Elm", 2014, 380 səh.
2. “Azərbaycan dendraflorasi” I cild, Baki, “Elm”, 2011, 312 səh.
Vasluy FK
Vasluy — Rumıniyada futbol klubu.
Rumıniya çempionatında göstəriciləri
2006/2007 - 8-ci yer
2007/2008 - 7-ci yer
2008/2009 - 5-ci yer
Ligularia pleurocaulis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İnformasiya çıxarma
İnformasiya çıxarma – təbii (insan) dildə yazılmış sənədlərdən tanınabilən informasiyanın kompüter vasitəsilə çıxardılmasından ibarət hərəkət; məsələn, ingilis dilində hava haqqında məlumatı oxuyub, tarix və temperaturlar cədvəlinin qurulması.
Syzygium purpureum
(Syzygium purpureum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Zivər Ağayeva
Zivər Sübhan qızı Ağayeva — Azərbaycan şairəsi.
Həyatı
Zivər Ağayeva 1934-cü ildə Hacıqabul rayonunun Qarasu kəndində dəmiryolçu ailəsində anadan olmuşdur. İbtidai və orta təhsilini Hacıqabulda alıb. Bakı Tibb Texnikumunu və ADPU-nun dil və ədəbiyyat fakültəsini bitirmişdir. "Azərbaycan qadını" jurnalında işləmişdir.
Yaradıcılığı
Zivər Ağayeva ədəbiyyata, poeziyaya erkən yaşlarından maraq göstərir. Dövri mətbuatda şeirləri ilə çıxış edib. Şeirləri Azərbaycan türkcəsindən Türkiyə türkcəsinə tərcümə olunub.
Azərbaycanın bır çox tanınmış müğənniləri onun sözlərinə yazılan mahnılar oxuyublar.
Lorens Stern
Lourens Stern (24 noyabr 1713 Knommel, İrlandiya — 18 mart 1768 London) — irland yazıçı.
Hayatı
Lourens Stern 1713-cü ilin noyabrın 24-ündə İrlandiyada anadan oldu. Atası İspaniya ilə müharibəni bitirən Utrext müqaviləsinin imzalanmasından sonra köç etdi 1723-cü ildə təhsil almaq üçün Lourens İrlandiyadan İngiltərəyə köçüb dayısı ilə yaşamağa başladı. Atası Rocer Stern 1731-ci ildə vəfat etdi və Yamaykada dəfn olundu. Lourens Stern 1733-cü ildə Kembricdəki İsa Kollecində təhsil almağa başladı.
Parisdə mətbəx (film, 2014)
Parisdə mətbəx – Dmitri Dyaçenkonun gözlənilən Rusiya komediya filmi. «Mətbəx» sitkomunun davamıdır. Filmin kinoteatrlarda ilk göstərilməsi 1 may 2014-cü ilə nəzərdə tutulub.
Emerik Kpeqba
Emerik Kpeqba (29 may 1999) — Toqolu üzgüçü. Emerik Kpeqba Toqonu 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib.
Babakişi Babaşov
1892-cı ildə indiki Ağsu rayonunun inzibati ərazi vahidinə daxil olan Bico kəndində doğulmuşdur.
1948-ci ildə bir fərmanla Sosialist Əməyi Qəhrəmanı fəxri adı ilə təltif edilmiş, eyni kənddən olan 6 nəfərdən biridir. Bico kəndinin Əzizbəyov adına kolxozunda sıravi kolxozçu və manqa başçısı işləmişdir.
1972-ci il may ayının 20-də Bico kəndində vəfat etmişdir.
Ligularia potaninii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
"Müqəddəs Anna" ordeni
Müqəddəs Anna ordeni — 1735-ci ildə təsis edilmiş Rusiya imperiyasının ali mükafatı.
Yaubulək (Askın)
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kəndidə başqırdlar (46%), ruslar (41%) üstünlük təşkil edir.
To (hərf)
Unicode nömrəsi:
Ephedra boelckei
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Syzygium pseudofastigiatum
(Syzygium pseudofastigiatum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Əbu Səid Urməvi
Əbu Səid Urməvi (11 əsrin ortaları—12 əsrin əvvəli) — Azərbaycanlı alim, peripatetizmin nümayəndəsi. Zahirəddin Beyhəqiyə görə o, "hikmət zirvəsinə çatmış filosofdur. Urməvi tərki-dünyalığa qəbahət kimi baxmışdır: "Zahid insanlıq surətindən çıxmışdır və insanlara nifrət bəsləyir".