cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nikolas Çumaçenko
Həyatı
Nikolas Çumaçenko 27 mart 1944-cü ildə, faşistlər tərəfindən işğal olunmuş Polşanın Krakov şəhərində İkinci Dünya müharibəsinin sonunda Polşanı tərk etmiş ukraynalıların ailəsində anadan olmuşdur. O, Argentinada böyümüş və musiqi təhsilinə başlamışdır. Çumaçenko Argentinanı tərk edərək ABŞ-da Cənubi Kaliforniya Universitetinin Tornton məktəbində Yaşa Heyfets ilə, daha sonra Efrem Simbalist ilə Filadelfiyada yerləşən Körtis İnstitutunda təhsil almışdır. O, Beynəlxalq Çaykovski Müsabiqəsində və Kraliça Yelizaveta Musiqi Müsabiqəsində mükafatlar qazanmışdır.
Çumaçenko Zubin Mehta, Volfqanq Zavalliş, Peter Maaq və Rudolf Kempe kimi incəsənət xadimlərinin rəhbərlik etdiyi bir çox orkestrlərlə solist kimi çıxış etmişdir.
Çumaçenko Sürix kvartetinin ilk skripkaçısı, Frayburq Ali Musiqi Məktəbinin skripka professoru, Madriddə Kraliça Sofiya Kamera Orkestrinin rəhbəri və musiqi rəhbəri olmuşdur.
Nikolas Çumaçenko 12 dekabr 2020-ci ildə Almaniyanın Şallştadt şəhərində vəfat etmişdir.
Ailəsi
Onun bacısı Anna Çumaçenko (d. 1945) Münhen Ali Musiqi və Teatr Məktəbində skripka üzrə professoe olmuşdur. Onun oğlu Erik Çumaçenko (d. 1964) klassik pianoçudur və Salzburq Motsarteum Universitetində müəllim vəzifəsində çalışır.
Cerki
Cerki (ing. jerky) - qaxac edilmiş, nazik kəsilmiş ət parçaları. Xüsusi qaydada bişirilir. Cersinin tək və ya iştahaçıcı kimi istifadə etmək olar.
Tarixi
Cersi sözü ch'arki terminindən irəli gəlir və mənası "saralmış ət" deməkdir. əsas məqsəd əti müəyyən müddət basdırma etməkdir. Avropada cersi Napaleonun dövründə məşhurlaşmağa başladı. Cersi ABŞ və Qərbi Avropada çox məşhurdur. 1996-cı ildə NASA-nın əsas yeməklərindən biri olur. O artıq çəki yaratmır və yüksək keyfiyyətə malikdir. Bu qəlyənaltı keçən dövrlərdə SSRi-də məşhurlaşır. Onlarda onu ətdən hazırlayır və 0-6 dərəcə temperaturda saxlamaq olduğunu qeyd edir.
Məlik Orucov
Məlik Həsən oğlu Orucov - tarix elmləri doktoru, professor
Həyatı
Məlik Orucov 1905-ci ildə anadan olmuşdur. O, 1917-1941-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Hərbi kafedrasının rəisi vəzifəsində çalışmış, 1941-1946-cı illərdə II Dünya müharibəsində iştirak etmişdir
Məlik Orucov 1946-1948 və 1960-1966-cı illərdə Tarix fakültəsinin dekanı olmuş 1948-1951-ci illərdə BDU-nun prorektoru, 1960-1966-cı illərdə Ümumi tarix kafedrasının müdiri vəzifələrində çalışmışdır.
Məlik Orucov 1954-cü ildə namizədlik, 1970-ci ildə doktorluq dissertasiyası müdafiə etmiş, Bakı Dövlət Universitetinin professoru olmuşdur.
Məlik Orucov 4 monoqrafiyanın və “Yeni tarix” dərsliyinin müəllifi olmuşdur.
Məlik Orucov 14 dəfə Dövlət mükafatı, orden və medallarla təltif olunmuşdur.
Mozilla Firefox
Mozilla Firefox — populyar, ödənişsiz və açıq-qaynaqlı İnternet brauzeri (veb səyyahı), əməliyyat sistemi ilə əla uyuşaraq, əvvəlki brauzerlərin favoritlər bölməsindəki informasiya bazasını idxal etmək kimi vacib funksiyalara sahibdir. Pop-up reklamların qarşısını alır və yüksək səviyyədə brauzerin təhlükəsizliyi imkanlarını təklif edir. Rəsmi olaraq Microsoft Windows, Mac OS X və Linux əməliyyat sistemləri üçün buraxılır. İlk adı “Phoenix” (“Simurq”) idi. Ticarət işarələrində yaranmış toqquşma səbəbindən bir müddətdən sonra adı dəyişdirilərək “Firebird” qoyuldu. Eyni səbəbdən sonradan bu ad da “Firefox” adı ilə əvəz olundu. Çox zaman yanlış olaraq “Mozilla” adlandırılır.
NGC 2402
NGC 2402, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Kiçik Köpək bürcü istiqamətində yerləşir. E? tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Toşiko Yuasa
– Fransada fəaliyyət göstərmiş Yaponiya nüvə fizikaçısı. Yaponiyanın ilk qadın fizikaçısı hesab olunur. "Yaponiyanın Mariya Kürisi" adlandırılır.
İlk illəri
Toşiko Yuasa 11 dekabr 1909-cu ildə Tokio şəhərinin Ueno rayonunda doğulmuşdur. Anası ənənəvi ədəbiyyat sahəsində tanınmış ailəyə mənsub idi, atası isə Yaponiya hökumətinin patent ofisində işləmiş mühəndis idi. Toşikonun 3 böyük bacısı və 3 qardaşı var olmuşdur.
Toşiko Tokio Qadınlar Ali Normal Məktəbinin liseyindən məzun olmuş, daha sonra Tokio Qadınlar Ali Normal Məktəbinin elm fakültəsinə daxil olmuş və burada fizika üzrə ixtisaslaşmışdır. Onun fizikaya maraq göstərməsində atasının böyük təsiri olmuşdur.
Toşiko 1931–1934-cü illərdə Tokio Bunrika Universitetində təhsil almışdır. Universitetin fizika fakültəsinin köməkçisi olmuş, atomlar və molekulyar spekroskopiya haqqında araşdırmalara başlamışdır. Həmin il ilk məqaləsi nəşr olunmuşdur. 1935-ci ildə Tokio Qadınlar Xristian Kollecinin mühazirəçisi olmuş, 1938-ci ildə isə Tokio Qadınlar Ali Normal Məktəbinin köməkçi professoru təyin olunmuşdur.
Müharibədə və sonrası
1940-cı ildə Frasanın paytaxtı Parisə köçmüş və Frederik Jolio-Küri ilə birlikdə Nüvə Kimyası Kolleci Laboratoriyasında işləməyə başlamışdır. 1944-cü ildə Berlin Universitetinin Fizika İnstitutunda tədqiqatlar aparmağa başlamışdır.
1945-ci ilin dekabrında Yaponiyaya qayıtmış və Tokio Qadınlar Ali Normal Məktəbinin professoru olmuşdur. Həmin dövrdə ABŞ ordusu Yaponiyada nüvə tədqiqatlarını qadağan etdiyi üçün bu istiqamətdə araşdırmalara davam edə bilməmişdir. Toşiko 1946–49-cu illərdə RIKEN-in Nişina laboratoriyasında işləmiş və bir il Kioto Universitetində mühazirələr vermişdir. 1949-cu ilin mayında nüvə spektroskopiyası araşdırmalarına davam etmək üçün Fransaya qayıtmış və Fransa Milli Elmi Tədqiqat Mərkəzinin (CNRS) işçisi kimi Nüvə Fizikası Kolleci Laboratoriyasında işləməyə başlamışdır.
1952-ci ildə ikinci dəfə Tokio Qadınlar Ali Normal Məktəbinin professoru təyin olunmuşdur. Bu postu 1955-ci ilə qədər tutsa da, bu dövrdə CNRS ilə işləməyə davam etmişdir. 1955-ci ildə daimi olaraq Fransaya köçməyə qərar vermişdir. 1957-ci ildə CNRS-də baş tədqiqatçı olmuşdur. 1957-ci ildə Kioto Universitetinin elm doktoru dərəcəsini almışdır. 1974-cü ilə qədər CNRS-də işləməyə davam etmişdir. Həyatının qalan hissəsini Yaponiyada konfranslara qatılmaqla keçirmiş, 1978-ci ildə nüvə tədqiqatları haqqında Yaponiya–Fransa əməkdaşlığını təklif etmişdir.
Ölümü və xatirəsi
Toşiko 1 fevral 1980-ci ildə Parisdə yerləşən Bekkerel xəstəxanasında xərçəng xəstəliyi səbəbilə ölmüşdür. Ona məxsus olan əşyalar Parisdən Yaponiyaya gətirilmişdir və hazırda Oçanomizu Universitetində saxlanılır. 2002-ci ildə Oçnanomizu Universitetinin və Fransanın dəstəyi ilə Toşiko Yuasa mükafatı təsis olunmuşdur. Bu mükafat gənc qadın alimlərə təqdim olunur.
Elmi töhfələri
Toşiko süni radioaktiv nüvədən ayrılan ß şüaları barədə araşdırmasına görə 1943-cü ildə Fransada dərəcə əldə etmişdir. 1945-ci ildə Berlin Universitetində ß şüalarının spektral ölçməsi üçün ikiqat fokuslu spektroskop hazırlamışdır. O, 1955-ci ildə ABŞ-nin Bikini adasında apardığı hidrogen bombası sınağının təhlükəsi barədə məqalə yazmışdır.
Toşiko 1967–80-ci illərdə 2 və ya 3 nukleondan ibarət nukleon sistemləri üzərində işləmişdir. Araşdırmalarından sonra sürətli neytronlar üçün effekiv maye stintillasiya sayğacı və plastik stintillasiya sayğacı hazırlamışdır. Bu alətlər vasitəsilə 2H və 3He parçalanmaları üzərində təcrübələr aparmışdır. O, 100-dən çox elmi məqalənin müəllifi olmuşdur.
Toşio Fransa mədəniyyəti və elmi haqqında yapon dilində bir çox kitab yazmış, Yaponiya ilə Fransa arasında elmi mübadilədə vacib rol oynamışdır. O, Yaponiyada qadın təhsilinə də böyük təsir göstərmişdir. Onun üç qadın tələbəsi fizika üzrə universitet professoru olmuşdur. O, 1976-cı ildə "Bənövşəyi lent" medalı və "Müqəddəs xəzinə" ordeni ilə təltif olunmuşdur.
Farj (kommuna)
Farj  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Kollonj kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Jeks.
Cöğrafiyası
Kommuna Paris şəhərinin 410 km cənub-şərqində, Lion şəhərindən 95 km şimal-şərqdə və Burk-an-Bres şəhərindən 55 km şərqdə yerləşir.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 854 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə 546 nəfər əmək qabiliyyətli insan (15-64 yaş arasında) 443 nəfəri iqtisadi cəhətdən fəal, 103 nəfər hərəkətsizdir (fəaliyyət göstərici 81,1%, 1999-cu ildə bu göstərici 69.1%). Fəal 443 sakindən 417 nəfər (217 kişi və 200 qadın) işləyir, 26 nəfər işsizdir (12 kişi və 14 qadın). 103 hərəkətsiz olan 34 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 27 nəfər təqaüdçü, 42 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Rusiya–Ukrayna müharibəsi (2022–hal-hazırda)
Rusiyanın Ukraynanı işğalı — 2014-cü ildən davam edən Rusiya-Ukrayna müharibəsi'nin aktiv fazasıdır. 24 fevral 2022-ci ildə Rusiya Ukraynanı işğal etməyə başladı. Kampaniya uzunmüddətli hərbi birləşmədən və işğaldan bir neçə gün əvvəl Rusiyanın Donetsk Xalq Respublikası və Luqansk Xalq Respublikasını tanımasından sonra başlayıb.
Moskva vaxtı ilə saat 06:00-da (UTC+3) Rusiya prezidenti Vladimir Putin Ukraynanın şərqində hərbi əməliyyat elan etdi. Daha sonra, paytaxt Kiyev də daxil olmaqla, ölkənin müxtəlif yerlərində raket zərbələri endirildi. Ukrayna Sərhəd Xidməti bəyan edib ki, onun Rusiya və Belarusla sərhədləri hücuma məruz qalıb. Bir çox ölkə Ukraynaya hücumu pisləyib.
Postsovet münasibətləri
1991-ci ildə SSRİ-ni dağıldıqdan sonra, Ukrayna və Rusiya arasında yaxın münasibətlər davam edirdi. 1994-cü ildə Ukrayna nüvə arsenalından imtina etməyə razılıq verdi. Bunun qarşılığında Rusiya, Birləşmiş Krallıq və ABŞ Ukraynanın ərazi bütünlüyünə və ya siyasi azadlığına qarşı olan təhlükələrdən onu birgə qoruyacaqdır.
Ukrayna 1991-ci ildən bəri müstəqilli tanınsa da, keçmiş SSRİ dövləti olduğuna görə Rusiya tərəfindən müdaxilə edilən dövlət kimi qəbul edilir. 2008-ci ildə Rusiya prezidenti Vladimir Putin Ukraynanın NATO-ya üzv olmaq istəyinə qarşı çıxdı.
Ukraynada aksiyalar
Həftələrlə davam edən Avromeydan etiraz aksiyasının (2013–2014) ardınca keçmiş Ukrayna prezidenti Viktor Yanukoviç və Ukrayna parlament müxalifətlərinin liderləri 21 fevral 2014-cü ildə uyğunlaşma müqaviləsi imzaladılar. Növbəti gün Yanukoviç Kiyevdən qaçdı. Xaosun davamı Donbass müharibəsi oldu. Müharibənin səbəbi 2014-cü ilin martında Rusiyanın Krımı ilhaq etməsi və 2014-cü ilin aprelində Donetsk və Luqansk Xalq Respublikalarının yarı dövlət olmaları idi.
Rusiya və NATO
14 sentyabr 2020-ci ildə Ukrayna prezidenti Zelenski Ukraynanın NATO-ya üzv olması barədə yeni strategiya imzaladı. 2021-ci il martın 24-də Zelenski "Krım Muxtar Respublikası və Sevastopol şəhərinin müvəqqəti işğal olunmuş ərazilərinin işğaldan azad edilməsi və reinteqrasiya strategiyası"nı təsdiq edən 117/2021 saylı fərman imzaladı.
Putin 2021-ci ilin iyulunda "Rusiya və Ukraynanın tarixi birliyi" adlı məqalə nəşr etdi. Həmin məqalədə rusların və ukraynalıların "vahid xalq" olduğunu yenidən bildirdi. ABŞ tarixçisi Timoti Sinder Putinin fikirlərini imperializm olaraq adlandırdı. İngilis jurnalist Eduard Lukas isə bunu tarixi revisionizm olaraq adlandırdı.
İşğala hazırlıq
İşğala hazırlıq ilk olaraq 2021-ci ilin mart-aprel ayları və ardınca 2021 oktyabr — 2022 fevral ayına qədər irimiqyaslı əsgər hazırlığı ilə başladı. Rusiya ABŞ və NATO-ya Ukraynanın NATO-ya üzv olmasına qarşı çıxdığı haqda qanuni iki müqavilə hazırladı.
Soyqırım ittihamları
Rusiya prezidenti Vladimir Putin 9 dekabr 2021-ci ildə Rusiyadan kənarda yaşayan və rus dilində danışan insanlara qarşı edilən ayrı-seçkilik barədə bunları dedi: "Bildirməliyəm ki, ruslara qarşı edilən ayrı-seçkilik soyqırıma doğru ilk addımdır. Hamımız Donbassda baş verənləri bilirik. Bu, şübhəsiz ki, soyqırıma çox bənzəyir". Rusiya həmçinin Ukrayna dili qanununu da qınadı. Putin 15 fevral 2022-ci ildə mediaya "Donbassda baş verlənlər soyqırımdır." açıqlaması etdi. Xəbər saytları Putinin ana dili rus dili olanlara qarşı edilən soyqırımları ittiham etməsinə baxmayaraq, Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenskinin də ana dilinin rus dili olduğunu bildirdi.
ABŞ-nin Ukraynadakı səfirliyi Rusiyanın soyqırım ittihamlarını "yalan" olaraq adlandırdı. ABŞ Xarici İşlər Nazirliyinin təmsilçisi Ned Pris isə Moskva tərəfindən edilən bu növ ittihamların Ukraynanı işğal etmək üçün bəhanə olduğunu dedi. 18 fevralda Rusiyanın ABŞ-dəki səfiri Anatoli Antonov Rusiyanın soyqırım həqiqəti haqqında şübhələnən ABŞ rəsmilərinə Səfirliyin rəsmi Facebook səhifəsində belə cavab verdi: "Amerikalılar sadəcə məhəl qoymamaqla kifayətlənmirlər. Rusların Ukraynada məcburi assimlyasiya cəhdlərini təsdiq edirlər."
Müharibə ittihamları
Donbasda baş verən münaqişə 17 fevral 2022-ci ildə böyük miqyasda artdı. 2022-ci ilin ilk həftəsində gündəlik hücum sayı iki-beş arası ikən, Ukrayna ordusu 17 fevralda bu rəqəmin 60-a qalxdığını açıqladı. Rusiya qüvvələri Luqanskda yerləşən məktəbə top atdı və üç mülki vətəndaş yaralandı. LXR qüvvələri isə Ukrayna tərəfindən silahlı atəşlərə və bombardmana məruz qaldığını dedi.
Növbəti gün DXR və LXR mülki vətəndaşların paytaxtdan məcburi təxliyə edilməsini əmr etdi.
2022-ci il fevralın 21-də Donetsk və Luqansk "xalq respublikalarını" tanıdıqdan sonra Rusiya prezidenti Vladimir Putin Rusiyanın "sülhməramlı missiya" adı altında Rusiya qoşunlarının Donbassa daxil olmasını əmr etdi. Rusiya Ukrayna ilə sərhəddə hava məkanını bağlandı. Bu ərəfədə Donbassda qoşunların təmas xəttində vəziyyət kəskin pisləşməyə başladı. Rusiya Ukrayna diversantlarının ölkə ərazisinə daxil olmasını və onların məhv edilməsi kadrlarını yaydı. Donbassın separatçıların nəzarətində olan əhalinin Rusiyaya təxliyəsi xəbərləri yayılmağa başladı. Rus kanalları bunu geniş şəkildə işıqlandırdı. Bellingcat araşdırma saytı Donbassda terror aktları, partlayışlar və təxliyələrin çoxunun Rusiya tərəfindən təşkil edildiyinə dair mümkün sübutlar dərc etdi.
NGC 1776
NGC 1776, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. OCL tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Rusiya–Ukrayna müharibəsi (2022–hal-hazırda)
Müharibə ittihamları
Fevralın 21-də Luqansk Xalq Respublikasında yerləşən Luqansk İES naməlum qüvvələrin atəşinə məruz qalıb, nəticədə o, işləri dayandırmaq məcburiyyətində qalıb. 2022-ci il fevralın 22-də ABŞ prezidenti Co Bayden "Rusiyanın Ukraynaya təcavüzünün başlanğıcı" olduğunu bəyan etdi. Həmin gün Rusiya Federasiya Şurası yekdilliklə Putinə Rusiyadan kənarda hərbi güc tətbiq etməyə icazə verir. Öz növbəsində, Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenski hələ ümumi səfərbərlik həyata keçirməsə də, Ukraynada ehtiyatda olan hərbçilərin orduya çağırılması barədə göstəriş verir. 23 fevral 2022-ci ildə Ukraynada bütün ölkə ərazisində fövqəladə vəziyyət elan edib. Həmin gün Rusiya Kiyevdəki səfirliyini boşaltmağa başlayıb və həmçinin binanın damından Rusiya bayrağı endirilib. Fevralın 23-də Ukrayna parlamentinin və hökumətinin saytları, eləcə də bank saytları DDoS hücumlarına məruz qalıb.
24 fevral
24 fevral səhər saat 5 radələrində (Bakı vaxtı ilə), Rusiya Prezidenti Vladimir Putin çıxışında Ukraynaya hücum etməyə başladığını açıqladı. Putin çıxışında Ukrayna ərazilərini işğal etmək niyyətinin olmadığını dedi. Rusiya Müdafiə Nazirliyi Ukraynanın hava limanlara hücum etdikdən sonra Avropa İttifaqı Aviasiya Təhlükəsizliyi ərazini müharibə zonası olaraq adlandırıb buradakı hava nəqliyyatına məhdudiyyətlər qoydu.
Putinin çıxışından 15 dəqiqə sonra, jurnalistlər Kiyev, Xarkov, Odessa və Krematorskda baş verən partlatışlar haqda məlumat yaymağa başladı. Ukrayna Rusiyanın Mariupol şəhərinə əsgərlər göndərdiyini və Kiyev, Xarkov və Dniprodakı hava limanlarına və hərbi bazalarına qanadlı raket və ballistik raketlər atdığını açıqladı. Hərbi maşınlar Ukrayna vaxtı ilə səhər saat 5-də Krım sərhədindən Ukraynaya girdi.thumb|200x200px|Kiyev şəhəri raket hücumundan sonra|leftUkrayna Baş Naziri Anton Heraxenko 6:30-da (UTC+2) Rusiya qüvvələrinin Xarkov şəhərinin yaxınlığındakı magistral yolu işğal etdiyini və Mariupol şəhərində irimiqyaslı amfibiya müharibə etdiyini dedi. Ukrayna Sərhəd Qüvvələri Krımla birgə Sumı, Xarkov, Çerniqov və Jitomirdəki yaşayış ərazilərinə hücum edildiyini açıqladı.
helikopter məhv edilmişdir. Səhər saat 7-də (UTC+2) prezident Zelenski ölkədə hərbi vəziyyət elan etdi.
Podilskdə rus qüvvələri tərəfindən altı nəfər öldü, yeddi nəfər yaralandı. On doqquz nəfərin itkin düşdüyü deyildi. Mariupol şəhərində bir nəfər öldürüldü. Çuquev şəhərində bir ev Rusiya topçusu tərəfindən zədələnərək yaşayanlar yaralandı və bir uşaq öldü. Lipetsk kəndində Rusiyanın törətdiyi partlayış nəticəsində 18 nəfər öldü.
Səhər saat 10-da (UTC+2) Ukrayna hökumətinin brifinqində Rusiya qoşunlarının Ukraynanı şimaldan işğal etdiyi açıqlandı. 10:30-da (UTC+2) Ukrayna Müdafiə Nazirliyinin rəsmi vebsaytında Çerniqov vilayətində Rusiya qoşunlarının qarşısının alındığı, Xarkiv yaxınlığında müharibənin davam etdiyi və Mariupol və Şastyanın geri qaytarıldığı və ən az altı təyyarə, iki helikopter və düşmənin bir sıra zirehli maşınlarının məhv ediliyi bildirildi. Rusiya təyyarə və yaxud zirehli maşın itirmədiyini açıqladı.
Belarus Ukraynanı şimaldan işğal etmək üçün rus qoşunlarının ərazisinə daxil olmasına icazə verdi. Səhər saat 11:30-da (UTC+2) Rusiyaya məxsus raketlər Kiyev, Odessa, Xarkov və Lvivə atıldı. Donetskda quru müharibəsinin davam etdiyi açıqlandı.
Yerli əhali atılan raketlərdən qorunmaq üçün Kiyev metropoliteni və Xarkov metropoliteninin bəzi stansiyalarına sığındı. Uqledarda (Donetsk vilayəti) xəstəxananın bombalanması nəticəsində mülki vətəndaşlardan dördü öldü, onu isə (altısı həkim idi) yaralandı. Saat 16:00-da (UTC+2) Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski müharibənin əhatə dairəsinin Çernobıl və Pripyata yayıldığını açıqladı. Həmçinin Krımdan irəliləyən Rusiya qoşunlarının Şimali Krım kanalında idarəni ələ keçidiyi açıqlandı.
Kiyev meri Vitali Kliçko saat 16:18-də (UTC+2) 22:00–07:00 arasında komendat rejimi elan etdi.
Ukrayna vaxtı ilə saat 17:55-də (Bakı vaxtı ilə 19:55-də) Moskvada keçirilən sülh tərəfdarlığı nümayişinə polis müdaxilə edərək çox sayda insanı saxladı.
18:35-də (Bakı vaxtı ilə 20:35) Ukrayna Heniçeski itirdiyini açıqladı. 19:20-də (Bakı vaxtı ilə 21:20) isə Çernobıl Atom Elektrik Stansiyası Rusiya qoşunları tərəfindən işğal edildi.
25 fevral
thumb|200x200px|Kiyevdə yaşayış binası bombardman edildikdən sonra 25 fevral gecə saatlarında Ukrayna Prezidentinin rəsmi saytında Ali Baş Komandan, bu vəzifəni Volodimir Zelenski özü tutur, idarə kabinetinin yaranması haqda fərman yayıldı. Prezident digər paylaşımda ölkədə 90 sutkalıq tam səfərbərliyin elan olunduğunu bildirdi. İlk öncə operativ ehtiyatda olan hərbçiləri qulluğa çağırılması nəzərdə tutulur. Bunlar yaşı 40-dan çox olmayan, hərbi təcrübəsi olan və ya keçmiş səfərbərlik vaxtı (2014-cü ildən bəri) orduya cəlb olunmuş hərbçilərdir. Eyni anda yaşı 18–60 arası Ukrayna vətəndaşı olan bütün kişilərə ölkədən çıxış qadağan edildi. Ukrayna vaxtı ilə gecə saat 4 radələrində (UTC+2) Kiyevdə iki dəfə partlayış oldu. Ukrayna Daxili İşlər Nazirliyindən Anton Qeraşenko bu partlamanın qanadlı və ballistik raketlər olduğunu açıqladı.
Ukrayna Kiyevdə düşmənin təyyarəsini məhv etdiyi xəbərini yaydı. Daha sonra sosial mediada paylaşılan şəkillər vasitəsilə bu xəbərin düzgün olduğu təsdiqləndi.
25 fevral səhər saatlarında Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski televiziyada etdiyi çıxışında Rusiyanı mülki vətəndaşları və hərbi bazaları hədəfə almaqda ittiham etdi. Ukraynalı jurnalist Vadim Denisenko son 24 saat ərzində mülki vətəndaşlar olan 33 yerin vurulduğunu dedi. Ukrayna Müdafiə Nazirliyi tərəfindən Rusiya qoşunlarının Kiyevin Obolonski ərazisinə girdiyi və Ukrayna Parlament binasından təxminən 9 km uzaqlıqda olduğu açıqlandı. Həmçinin Ukrayna Müdafiə Nazirliyi yaş fərqi olmadan bütün Ukraynalı yerli əhalinin hərbi qulluq üçün könüllü olmağa dəvət etdi.
Prezident Zelenski Ukraynanın "tərəfsiz statusu barəsində danışmaqdan qorxmadığını" bildirdi. Həmin gün Rusiya Prezidenti Putin Çin Prezidenti Si Tsinpinə müraciətində "Rusiya Ukrayna ilə yüksək səviyyədə danışıqlar aparmağa hazırdır." dedi.
Rusiya qoşunları Kiyevə yaxınlaşarkən Ukrayna prezidenti Zelenski vətəndaşlarından düşməni zərərsizləşdirmək üçün "Molotov kokteyli" hazırlamağı xahiş etdi. Putin isə Ukrayna ordusunu hökuməti devirməyə çağırdı.
26 fevral
Gecə saat 3 radələrində Kiyev ətrafında 30 dəqiqə ərzində 48-dən çox partlayış baş verib. BBC bu hücumu şəhərin elektrik enerjisini kəsmək cəhdi ola biləcəyini bildirdi. Kiyev zooparkı və şəhərin digər ərazilərində döyüşlər davam edir. ABŞ rəsmiləri bildiriblər ki, Rusiyaya məxsus II-76 nəqliyyat təyyarəsi Kiyevdən təxminən 80 kilometr cənubda Ukrayna qüvvələri tərəfindən məhv edilib. left|thumb|200x200px|[[Xarkovdakı yaşayış binasına raket atılıb]] Associates Press-in məlumatına görə Kiyevdə gecə ərzində baş verən döyüşlər zamanı yaşayış binaları, körpülər, məktəblər və bir sıra yerlər məhv edilərək yüzlərlə insan həlak olmuşdur. Rusiya Müdafiə Nazirliyi tərəfindən bildirildi ki, Azov dənizi yaxınlığındakı Melitopol şəhəri ələ keçirilib. Amma britaniyalı nazir Ceyms Happi bu iddianın şübhəli olduğunu açıqladı.
Reuters xəbər verir ki, Ukraynanın bəzi bölgələrində, xüsusilə də cənub və şərq ərazilərində internet əlaqəsi kəsilib.
Yaponiyaya məxsus yük gəmisi Qara dənizdə Rusiya tərəfindən atılan raket nəticəsində məhv oldu. Moldovaya aid gəmi də Rusiya döyüş gəmisi tərəfindən bombardman edildi.
Çeçenistan prezidenti Ramzan Kadırov Kadırovtsı ordusunu Ukraynaya qarşı çıxaracağını təsdiqlədi.
ABŞ və İngiltərə rəsmiləri Rusiya qüvvələrinin yanacaq qıtlığı ilə qarşılaşdığını və bu səbəblə də, tankların və zirehli maşınların irəriləməsinin yavaşladığını açıqladı. Yol kənarında dayanan rus tanklarının və zirehli maşınlarının internetə yayılan videoları da bunu bir daha təsdiqlədi.
27 fevral
thumb|241x241px|[[Odessa vilayətində Rusiya kəşfiyyat qrupunun texnikası ələ keçirilib]] Gecə saat 01:00-da (Ukrayna vaxtı ilə) Rusiya qüvvələri tərəfindən Xarkov bombardman edildi. Xarkovun yaxınlığında yerləşən qaz kəmər Rusiya tərəfindən partladıldı. Vasilkov yaxınlığında yerləşən Kriaçki kəndindəki neft anbarı raketlə vuruldu. Kiyev Beynəlxalq Hava Limanı da bombardman edilib.
Ukraynanın keçmiş Avstraliyadakı səfiri Aleksandr Çerbanın paylaşdığı videoda Rusiyanın 500 tankla şəhərin müxtəlif istiqamətlərinə gəldiyini iddia etdi. Ukrayna Dövlət Fövqəladə Hallar Xidməti Karkovdakı yaşayış binasının ruslar tərəfindən vurulmasından sonra binadan 80 nəfəri xilas ediblər. Buna baxmayaraq partlayış nəticəsində binaya böyük ziyan vurulub və bir qadın ölüb.
Rusiya Müdafiə Nazirliyi tərəfindən rus qoşunlarının Xerson Beynəlxalq Hava Limanını tutmaqla yanaşı, Xerson və Berdyanskı tam mühasirəyə aldığı elan olundu. Putin NATO-nun verdiyi qarşılığa cavab olaraq Rusiya nüvə silahı qüvvələrinə "xüsusi müharibə rejmi" əmri verdi.
Ukrayna Baş Qərargah rəisi Sergey Şaptala şəxsi Twitter səhifəsində Rusiyaya aid hərbi düşərgənin Bayraktar TB2 tərəfindən vurulduğunu göstərən video paylaşdı. Həmçinin Sergey Şaptala "1+1" telekanalına verdiyi müsahibədə Türkiyədən daha çox Bayraktar alacağını dedi.
Ukrayna Rusiya ilə görüşmək üçün Qomelə heyət göndərəcəyini dedi. Zelenski isə bunu təsdiq etdi. Kreml sözçüsü Smitri Peskov Belarusda planlanmış görüş haqda "Rusiya heyəti görüş üçün hazırdır. Ukraynanı gözləyirik." dedi. Ukrayna prezidenti Zelenski isə ölkəsinə qarşı edilən hücumlar səbəbi ilə bu görüşü Belarusda etməkdən imtina edərək, görüşün Varşava, Brastislava, İstanbul, Budapeşt və yaxud Bakıda baş tutmasını təklif etdi.
28 fevral
ABŞ rəsmilərinin bildirdiyinə görə Belarus Ukrayna ilə imzaladığı əvvəlki müqavilələrə baxmayaraq, Rusiyanın işğalına dəstək verməyə hazırlaşır. The Kyiv Independent qəzeti yazır ki, Belarus paraşütçüləri çox güman Kiyev və yaxud Jitomir şəhərlərinə enəcək.
Gecə boyu Mariupol şəhəri ətrafında döyüşlər davam edirdi. 28 fevral səhər saatlarında Böyük Britaniya Müdafiə Nazirliyi bildirdi ki, Rusiya quru qoşunlarının əksər hissəsi Qostomel Hava Limanında Ukraynanın müqaviməti ilə qarşılaşaraq Kiyevdən 30 km şimalda qalıb. Nazirlik həmçinin Çerniqov və Xarkov yaxınlığında döyüşlərin getdiyini bildirib. Hər iki şəhər Ukraynanın nəzarətindədir.
Rusiya Müdafiə Nazirliyi tərəfindən Zaporjiya AES və Berdians və Enerhodar şəhərlərinin ələ keçirildiyi açıqlandı. Ukrayna bunu qəbul etməyib, qeyd olunan ərazilərin öz nəzarəti altında olduğunu dedi. Enerhodar şəhərinin meri Dmirti Orlov da şəhərin ələ keçirildiyi xəbərini inkar etdi.
Rus rublunun və Rusiyaya aid səhmlərin qiymətinin düşməsinə görə, MOEX birjası dövriyyəni dayandırdı.
1 mart
Sumı vilayətinin qubernatorunun dediyinə istinadən, Rus Silahlı Qüvvələrinin Ukraynanın Axtırka şəhəri yaxınlığında yerləşən hərbi hissənin bombalamağı nəticəsində 70-dən çox hərbçinin həlak olduğu bildirilir. Ondan sonra isə Rusiyanın sivil ərazilərin davam edtdiyi bombardmanın nəticəsi olaraq Xarkov şəhərinin İcra Hakimiyyəti binasına düşən mərmi 9 nəfər, 3-ü uşaq olmaqla, mülki şəxsin dünyasını dəyişdiyi və daha 37 nəfərin xəsarət aldığı bilinir.
Ukrayna Ali Radasının (Parlament) bildirdiyinə görə Belarus Rusiyanın hərbi əməliyyatına qoşulduğu bildirilir. Deyilənə görə, Belarusun ordusu 33 hərbi nəqliyyat vasitəsilə Ukrayna ərazisinə, Çerniqov vilayətinə, daxil olub. Eyni anda Aleksandr Lukaşenko çıxışından deyib ki ölkəsi müharibədə iştirak etmir, və öz ərazisindən rus ordusuna keçid təmin etməyib.
Rusiya Müdafiə Nazirliyinin bəyanatından sonra, "İnformasiya hücumunun" qarşısını almaq üçün, Kiyevdə əsas yayım məntəqələri vurulmağa başladı. İlk növbədə tele-qüllə, radio antenlər və sair.
2 mart
Gecə saat 02:12 radələrində BBC-in verdiyi məlumata görə, Rusiya qüvvələri cənubdakı Xerson şəhərini ələ keçirdi. Amma BBC saat 08:16-da şəhərin qubernatorunun dediyinə əsasən şəhərin Ukraynanın nəzarətinidə olduğu xəbərini yayımladı. Ukrayna ordusu hərbi xəstəxananın bombardman edildiyini bildirdi.
Associated Press 2 marta qədər 5 mindən çox rus əsgərinin öldürüldüyünü və yaxud əsir götürüldüyünü təxmin etdiyini paylaşdı.
Beynəlxalq reaksiyalar
24 fevralda Avstraliya Prezidenti Skott Morrison Rusiya beynəlxalq təhlükəsizlik şurasının səkkiz üzvünə qarşı səyahət qadağalarını açıqladı. BMT baş katibi Antoniu Quterreş Rusiyaya Ukraynadakı hücumlarına son verməyə dəvət etdi. Fransa və ABŞ səfirləsi isə 25 fevral 2022-ci ildə bu mövzu haqda BMT Təhlükəsizlik Şurasına qərar təqdim edəcəklərini açıqladılar. Birləşmiş Krallıq Rusiyanın bu hücumunu tənqid edərək İngiltərə və müttəfiqlərinin buna cavab verəcəklərinə söz verdi. ABŞ Prezidenti Co Bayden bu hücumu "səbəbsiz və haqsız" olaraq adlandırdı. Fransa hökuməti Rusiyanın hücumunu tənqid edən məlumatlar paylaşdı. Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyip Ərdoğan Rusiyanın bu hücumunu beynəlxalq hüquqları pozduğunu dedi. İspaniya, Yaponiya, Gürcüstan, İtaliya, Nepal və Norveç də müharibəni tənqid etdi.
Birjaya təsiri
Moskva birjası 24 fevralda səhər saat 8:05-də birjalardakı bütün əməliyyatları müvəqqəti dayandırdı. Saat 10-da isə dayandırma ləğv edildi. Sankt-Peterburq birjası da xəbərdarlıq ediləndə qədər ticarəti müvəqqəti dayandırdı. İşğalın nəticəsində Brent neft qiymətinin 2014-cü ildən sonra ilk dəfə bir bareli 100 dolları keçdi. Asiyadakı birjaların dəyəri endi. Həmçinin Okyeaniyada da birjaların dəyəri endi.
Azərbaycan vətəndaşları arasında itkilər
Azərbaycanın Ukraynadakı Səfirliyindən verilən məlumata görə, müharibə nəticəsində 4 dinc Azərbaycan vətəndaşı həlak olub: Odessa şəhərindən Moldova istiqamətinə gedən 8 avtomobillik karvana naməlum adamların açdığı atəş nəticəsində eyni ailədən 3 nəfər həyatını itirib, 4-ü isə yaralanıb. Digər azərbaycanlı Xarkov şəhərində naməlum istiqamətdən gələn güllə nəticəsində dünyasını dəyişib.
Otto Ueyninger
Otto Ueyninger (3 aprel 1880 - 4 oktyabr 1903) Avstriya-Macarıstan İmperiyasında yaşamış Avstriya filosofu idi. 1903-cü ildə o, 23 yaşında intihar etdikdən sonra populyarlıq qazanan Geschlecht und Charakter (Seks və Xarakter) kitabını nəşr etdirir. Onun əsərinin bəzi hissələri nasist rejimi tərəfindən istifadə üçün uyğunlaşdırılmışdır (həmçinin bu hissələrdən istifadə edib onu qınayırdılar). Ueyninger Lüdviq Vitgenşteyn, Avqust Strindberq, Julius Evola və daha az tanınan əsəri Über die letzten Dinge (Son şeylər haqqında) vasitəsilə Ceyms Coysa güclü təsir etmişdir.
Quakamole
thumb|Guacamole|alt=Guacamole.jpg Quakamole (isp. guacamole) āhuacamōlli, āhuacatl (avokado) və mōlli (salsa və ya sous) — avokado suyundan hazırlanır. Meksika mətbəxinə məxsusdur.
Hazırlanması
Quakamolenin bir neçə hazırlanma növü vardır. Müxtəlif ədviyyatları əlavə etmək və çıxartmaqla o dəyişir. Çox vaxt ona pomidor, müxtəlif bibər, göyərti və ya soğan, sarımsaq və s. əlavə edilir. Avokadonun baha olduğu bölgələrdə isə onu mayonezlə əvəz edirlər. Bu zaman onun keyfiyyəti aşağı düşür. Çünki avokado ona xüsusi dad verir. Onu püre halına salmaq üçün çəngəl, bıçaq və blenderdən istifadə edirlər.
Resept
Avokoda püresinə limon şirəsi və ya kireç, zövqə görə duz əlavə edilir. Limon şirəsinin antioksid təsiri vardır. Quakamoleyə əlavə edildikdə qəhvəyi rəngdə olur.
Servizi
Ənənəvi olaraq quakamoli qarğıdalı ilə yeyirlər (tortilla chips). Həmçinin müxtəlif çipsi ilə də yemək olar. Onun yanında sousda verilir. Quakamole ABŞ, Meksika və digər ölkələrdə məşhurdur.
Yakov Premyakov
Yakov Premyakov (d. ? – ö. 1712) — Rus dənizçisi və tədqiqatçısı.
1710-cı ildə Y. Permyakov Lena çayı ilə şimala irəliləyir və Kolıma çayına çatır. O dövrə Rusiya dövlətinə məlum olmayan Böyük Lyaxovski və Medvejıy adalarını kəşf edir. 1712-ci ildə Boqdan Daniloviçin təşkil etdiyi ekspedisiyaya rəhbər olmuşdur. Kazak Vaqim Merkuriydə bu ekspedisiyada iştirak etmişdir. Onlar qışda itlərlə şimala Böyük Lyaxovski adasına gəlmiş Syatoy Nos burnuna çatmış və adanı tətqiq etmişlər.
Böyük Finlandiya
Böyük Finlandiya (Fince: Suur-Suomi; Estonca: Suur-Soome; İsveçcə: Storfinland), Finlandiya'nın torpaqlarının genişlemesini vurğulayan irredentist ve milliyətçi bir düşüncədir.
İstinadlar
1.https://elibrary.ru/item.asp?id=25502760 2015: 259–266.
2.http://www.inkeri.com/historia.htmlhttps://web.archive.org/web/20150216134553/http://inkeri.com/historia.html 2015-02-16
3.http://heninen.net/miekka/p-1918_e.htm
Ən çox gəlir gətirən filmlərin siyahısı
thumb|269x269px|Dünya üzrə ən çox gəlir gətirmiş film "[[Avatar (film, 2009)|Avatar"]] Ən çox gəlir gətirən filmlər — Dünya üzrə gəlir gətirməsi miqyasına görə filmlərin siyahısı.
Filmlər film icarəsi, rəqəmsal satış və icarə, ticarət və televiziya yayımı və yayım hüquqları da daxil olmaqla bir çox mənbədən gəlir əldə edir. Buna baxmayaraq, filmin kommersiya uğurunun əsas göstəricisi, əsasən digər göstəricilərlə müqayisədə məlumatların mövcudluğu və tarixi təcrübə səbəbindən teatr kassası hesab olunur. Məqalədə kino tarixində ən çox gəlir gətirən filmlərin siyahısı (həm nominal dəyəri, həm də inflyasiya nəzərə alınmaqla), ilin kassa liderləri və ən çox gəlir gətirən filmlərin xronologiyası, ən çox gəlir gətirən film seriyalarının və film franşizalarının siyahısı təqdim olunur. Bütün cədvəllər, başqa bir mənbə göstərilmədiyi təqdirdə, Box Office Mojo veb saytına görə beynəlxalq icarə əsasında tərtib edilir.
Ənənəvi olaraq, musiqili filmlər, Müharibə filmləri və tarixi dramlar ən populyar janrlar idi, lakin XXI əsrdə kassada film franşizaları üstünlük təşkil etməyə başladı. Hal-hazırda onların arasında lider mövqeləri super qəhrəman filmləri tutur. Marvel Cinematic Universe filmlərinin ümumi haqları 27 milyard dollardan çoxdur və "Avengers: Endgame" filmi, "Avengers" dastanının dördüncü hissəsi və seriyanın 22-ci filmi siyahıda ikinci yerdədir. Həm də görkəmli bir yer tutur " J. J.-nin sehrli dünyası. K. Roulinq", "Orta yer", "Tez və qəzəbli"və" Karib Dənizinin Quldurları". Siyahıdakı filmlərin əksəriyyəti remeyklər və ya davamlar olsa da, orijinal "Avatar"filmi siyahıya başçılıq edir. Cizgi filmləri daim yaxşı göstəricilərlə qeyd olunur, bunların arasında ən böyük uğur Uolt Disney Animation Studios, Pixar, Dreamvorks Animation və Illumination şəkilləridir.
İnflyasiya XX əsrin birinci yarısı və 1960–1970-ci illərin əksər filmlərinin nailiyyətlərini alt-üst etsə də, dövrün hələ də aktiv olan film franşizaları var. "Ulduz döyüşləri" və "Supermen" dən başqa, "Ceyms Bond" və "Ulduz yolu" filmləri vaxtaşırı yayımlanır; dördü də ən çox gəlir gətirən epizodlar arasındadır. Əvvəllər ən çox gəlir gətirən hesab edilən bəzi köhnə filmlər, yenidən yayımlar sayəsində hələ də müasir liderlərlə rəqabət aparır, lakin bugünkü bilet qiymətlərinin daha yüksək olması səbəbindən əksəriyyəti artıq yoxdur. Bununla birlikdə, inflyasiya nisbətinin düzgün hesablanması ilə dövrün ən çox gəlir gətirən "küləklə getdi" filmi hələ də bütün zamanların ən çox gəlir gətirən filmidir. Siyahıdakı bütün ödənişlər, başqa bir valyuta göstərilmədiyi təqdirdə, filmin yayımlandığı zaman mövcud məzənnə ilə ABŞ dolları ilə ifadə edilir.
Torpağın münbitliyi
Torpağın münbitliyi- torpağın bitkilər tərəfindən mənimsənilən qida maddələri, rütubət və s. ilə təminetmə və məhsulvermə qabiliyyəti. Torpaqşünaslıq elminin klassik tərifinə görə, münbitlik torpağın bitkinin normal inkişafı və böyüməsindən ötrü qida elementləri və su, onun kök sistemini hava və istiliklə və əlverişli fiziki-kimyəvi mühitlə təmin etmək qabiliyyətidir.
Hələ qədim dövrlərdən insanlar torpaqlardan istifadə edərkən onları bitkilərin məhsul vermək qabiliyyəti nöqteyi-nəzərdən qiymətləndirməyə cəhd etmişlər. Ona görə də münbitlik anlayışı torpaqşünaslığın bir elm kimi yaramasından çox əvvəl insanlara məlum idi və istehsal vasitəsi kimi torpağın ən əhəmiyyətli xassəsi hesab olunurdu.
Münbitlik haqqında müasir təlimin inkişafı V.R.Vilyamsın adı ilə bağlıdır. O, təbii torpaqəmələgəlmə prosesinin gedişatında torpaq münbitliyinin formalaşmasını və inkişafını hərtərəfli öyrənmiş, torpağın bir sıra xassələrindən asılı olaraq münbitliyin təzahür formalarını nəzərdən keçirmiş, həmçinin münbitliyin artırılmasının əsas prinsiplərini işləmişdir.
Münbitlik-torpağı dağ süxurlarından fərqləndirən əhəmiyyətli keyfiyyət xassəsidir. Torpaq və onun münbitlik anlayışları bir-birindən ayrılmazdır. Torpağın münbitliyi təbii torpaqəmələgəlmə prosesinin inkişafının, həmçinin kənd təsərrüfatı istifadəsi zamanı mədəniləşmə prosesinin neticesidi
Torpağın xassə və rejimləri
Torpaq münbitliyinin amilləri və torpaq münbitliyinin şəraiti anlayışları bir-birindən fərqləndirilir. Torpaq münbitliyinin amillərinə bitkinin həyatı və böyüməsi üçün zəruri olan azot və kül qidalanması elementləri, su, hava və qismən istilik, torpağın münbitlik şəraitinə isə bitkinin yer amilləri (fiziki və fiziki-kimyəvi xasələr, toksiki maddələrin olması və s.) ilə təmin olunmasını müəyyən edən xassə və rejimlərinin məcmusu daxildir.
Torpaq münbitliyinin asılı olduğu vacib parametrlər torpaq rejimlərinin (temperatur, su-hava, qida, fiziki-kimyəvi, biokimyəvi, duz və oksidləşmə-reduksiya) konkret göstəriciləridir.
Rejim parametrlərini isə öz növbəsində iqlim şəraiti, torpağın aqrofiziki xassələri, onun qranulometrik, mineraloji və kimyəvi tərkibi, qida elementlərinin potensial ehtiyatı, həmçinin onların mütəhərrik formalarının miqdarı, humusun tərkibi və ehtiyatı, mikrobioloji proseslərin intensivliyi, reaksiyası və başqa fiziki-kimyəvi xassələr müəyyən edir.
Geokimyəvi və geoloji proseslər (cod və ya yumşaq, şirin və ya minerallaşmış suların axımı, humuslu horizontların eroziya vasitəsilə aparılması və s.) də həmçinin torpaq münbitliyinin formalaşmasına təsir göstərə bilər.
Torpağın temperatur rejimi
Temperatur şəraitini səciyyələndirmək üçün torpağın 0-20 sm qatında 10°C-dən yuxarı temperaturların cəmi göstəricisindən, vegetasiya dövrünün uzunluğundan, həmçinin torpağın donmasının dərinlik və müddət göstəricisindən istifadə olunur. Bu parametrlərə uyğun olaraq torpaqlar aşağıdakı kimi ayrılır: isti, mülayim-isti, mülayim, mülayim-soyuq, soyuq, donuşlu və uzun müddət mövsümi donan.
Torpağın su-hava rejimi
Torpağın su-hava rejiminin optimal səviyyəsi optimal miqdarda nəmliyin (təqribən TS-nun 60%-ə qədəri) və torpaq havasında bitkinin həyatı üçün zəruri miqdarda oksigenin (təqribən 20%) olmasını tələb edir. Torpağın su-hava rejimi aqronomik baxımdan əhəmiyyətli strukturun, məsaməliyin, onun su-fiziki xassələrinin olmasını tələb edir. Bu komöleks fiziki xassələr öz növbəsində torpaqda humusun miqdarı, onun qranulometrik tərkibi və fiziki-kimyəvi xassələri ilə sıx əlaqədardır.
Torpağın fiziki-kimyəvi rejimi
Torpağın optimal fiziki-kimyəvi xassələri torpağın reaksiyasından, mübadilə olunan kationların tərkibindən və miqdarından, torpağın buferlik xassəsindən asılı olaraq formalaşır.
Torpağın biokimyəvi rejimi
Torpağın biokimyəvi rejimi üzvi qalıqların torpağa daxil olması və onların transformasiyasının mürəkkəb kompleks prosesləri ilə müəyyən olunur. Bu proseslər isə öz növbəsində üzvi maddələrin humuslaşmasında və minerallaşmasında, həmçinin btkilərin qida elementlərinin mənimsənilə bilən formaya düşməsində fəal iştirak edən müxtəlif qrup mikroorqanizmlərin iştirakı ilə baş verir.
Torpağın qida rejimi
Torpağın qida rejimi torpaqdakı bütün zəruri qida elementlərinin ümumi və onların mənimsənilən formalarının miqdarından, bioloji akkumuyasiya proseslərinin və maddələrinin bioloji dövranının intensivliyindən, həmçinin bitkinin qida elementlərinin çevrilməsinə təsir edən torpaq xassələrindən (aerasiya, reaksiya və s.) asılıdır.
Torpağın duz rejimi
Torpağın duz rejiminin torpaq münbitliyində rolu əvvəlki fəsillərdə nəzərdən keçirilmişdir. Müəyyən edilmişdir ki, bitkilərin inkişafına suda həll olan duzların toksik miqdarı mənfi təsir göstərir.
Vivo
Tarixi
Vivo 2009-cu ildə Çində yaradılıb.
Torpağın münbitliyi
Torpağın oksidləşmə-reduksiya rejimi
Torpağın ayrı-ayrı xassə və rejimlərinin münbitliyinin formalaşmasında rolunu qiymətləndirərkən, aşağıdakı əhəmiyyətli müddəaları qeyd etmək lazımdır: münbitlik torpağın xassə və rejimlərinin mürəkkəb qarşılıqlı asılılığının və qarşılıqlı təsirinin nəticəsi kimi özünü göstərir; xassə və rejim göstəriciləri kəmiyyətcə qiymətləndirilə bilər; müxtəlif bitkilərin (bitki qruplarının) torpağın xassə və rejimlərinə tələbi müxtəlifdir; xassə və rejimlər dinamikdir, yəni zaman ərzində dəyişkəndir.
Vivo
Tarixi
Şirkət 2012-ci ildə "Vivo X1" smartfonunu təqdim edir.
Torpağın münbitliyi
Torpağın oksidləşmə-reduksiya rejimi
Bu müddəaların təhlilindən deyə bilərik ki, torpağın qida rejimi onun mineral birləşmələrinin mürəkkəb çevrilmələrinin, üzvi maddələrin mienarallaşma və humuslaşma proseslərinin, müxtəlif qrup mikroorqanizmlərin və torpaq faunasının fəallığının, qələvi-turş şəraitinin təsirinin, oksidləşmə-reduksiya proseslərinin, su-hava və temperatur rejimlərinin dinamikasının nəticəsidir.
Vivo
Tarixi
2014-cü ildən başlayaraq xarici bazarlara inteqrasiya edən Vivo, Hindistan və Cənub-Şərqi Asiya ölkələrində fəaliyyətə başlayır.
Torpağın münbitliyi
Torpağın oksidləşmə-reduksiya rejimi
Öz növbəsində, oksidləşmə-reduksiya rejimi üzvi maddələrin miqdarından və formasından, aerasiya şəraitindən və mikrobioloji proseslərin inkişafının hidrotermik şəraitini müəyyən edən torpağın fiziki xassələrindən və s. asılıdır.
Vivo
Tarixi
2017-ci ildə Vivo FIFA-nın Rəsmi Sponsoru olur. Forbes nəşrinin məlumatına görə şirkət, bu razılaşma üçun ildə 60 milyon avroya qədər reklam üçün pul ödəyəcək.
Torpağın münbitliyi
Torpağın oksidləşmə-reduksiya rejimi
Torpağın çox əhəmiyyətli xassəsi kimi strukturu da su-hava, oksidləşmə-reduksiya rejimləri, torpağın aqrofiziki xassələri ilə sıx bağlıdır.
Vivo
Fəaliyyəti
2017-ci ilin birinci rübünün nəticələrinə görə Vivo 600,2 milyon smartfon satır. Bu da şirkətin qlobal smartfon istehsalçıları sıralamasında 5-ci yeri tutmasına səbəb olur.
Şirkət 2017-ci ilin ikinci rübünün sonundada bazardakı mövqeyini qoruyur.
Torpağın münbitliyi
Torpağın oksidləşmə-reduksiya rejimi
Bu rejimlər də öz növbəsində humusun miqdarından, onun keyfiyyət tərkibindən, qranulometrik və mineroloji tərkibindən, fiziki-kimyəvi xassələrindən və s. asılıdır.
Vivo
Fəaliyyəti
Forbes- nəşrinin qeyd etdiyi kimi "Vivo"nun Avropa və ABŞ "smartfon bazarı"nda praktiki olaraq heç bir iştirakı yoxdur, lakin Çin ağıllı telefon bazarı o qədər genişdir ki, "Vivo"nun burada ilk üçlükdə olması, onu dünyanın aparıcı istehsalçılarından birinə çevirir.
Torpağın münbitliyi
Torpağın oksidləşmə-reduksiya rejimi
Müxtəlif bitkilərin (bitki qruplarının) torpaq şəraitinə tələbi eyni deyildir. Ona görə də torpaq münbitliyi onun xassə və rejimləri əsasında qiymətləndirilərkən konkret bitkilərin tələbi də nəzərə alınmalıdır. Belə ki, çay kolu üçün zəif turş reaksiya əlverişli hesab olunur; paxlalı bitkilər üçün bu cür reaksiya öldürücüdür. Torpağın xassə və rejimləri zaman ərzində dəyişir və torpaqəmələgəlmənn fəsli tskillərindən, torpağa təsir vasitələrindən və onun kənd təsərrüfatında istifadə müddətindən asılıdır. Bu hal torpaq münbitliyinin tənzimlənməsini zəruri edən səbələrdən biridir.
Vivo
Fəaliyyəti
Vivo hazırda 4 fabrikə sahibdir, bunlardan 2-si Çindədir. Digər iki fabriki isə, Hindistan və İndoneziyada yerləşir.
Torpağın münbitliyi
Torpağın münbitliyinin növləri
Torpağın münbitliyinin aşağıdakı növləri fərqləndirilir:
Təbii münbitlik
Təbii münbitlik təbii torpaqəmələgəlmə proseslərinin inkişafı ilə şərtlənmiş və insan tərəfindən pozulmamış torpaq xassə və rejimlərinin mürəkkəb qarşılıqlı təsiri ilə müəyyən olunur. Təmiz formada təbii münbitlik xam torpaqlara məxsusdur və torpaq üzərində yetişən senozların məhsuldarlığı ilə səciyyələnir.
Vivo
Fəaliyyəti
2019-cu ildə Vivo rəsmi olaraq yeni "iQOO" markalı smartfonunu təqdim edir.
Torpağın münbitliyi
Süni münbitlik
Torpaqların əkinçilikdə istifadəsi təbii torpaq proseslərində, rejim və xassələrində əhəmiyyətli dərəcədə dəyişikliklər əmələ gətirir. Bu dəyişikliklər torpaqların becərilməsi, gübrələrin verilməsi, müxtəlif meliorativ tədbirlər və s. ilə əlaqədardır. İnsanın təsiri nəticəsində torpağın xassə və rejimlərində yaranmış kəmiyyət və keyfiyyət dəyişiklikləri onları süni münbitlik kkimi səciyyələndirir. Süni münbitlik təmiz formada istixana, parnik və digər örtülü sahələrdə subsratların hazırlanması zamanı yaranır.
Effektiv və ya iqtisadi
Torpaqlardan kənd təsərrüfatı istifadəsi zamanı süni münbitlik təbii münbitliklə bitlikdə effektiv və ya iqtisadi münbitlik formasında özünü göstərir. O, kənd təsərrüfatı bitkilərinin məhsulu vasitəsilə realizə olunur. Effektiv münbitlik təkcə təbii münbitlikdən asılı deyil. onun səviyyəsinə istehsal prosesində torpaqdan istifadə şəraiti, elm və texnikanın inkişafı nailiyyətlərindən kənd təsərrüfatında, əkinçilikdə istifadənin imkanları da təsir göstərir. O, cəmiyyətdəki sosial-iqtisadi münasibətlərlə də sıx əlaqədardır.
Potensial münbitlik
Potensial münbitlik müəyyən iqlim və relyef şəraitində yerləşmiş konkret torpağın çoxillik tsikl ərzində təbii yolla və ya insanın təsərrüfatı fəaliyyəti nəticəsində qazandığı xassələri vasitəsilə bitkini bütün zəruri inkişaf amilləri ilə təmin etmək qabiliyyətidir. Potensial münbitlik kənd təsərrüfatı istifadəsində (əkin, biçənək, mədəni otlaq və s.) və ya təbii şəraitdə (meşə) bitkinin inkişafı üçün əlavə insan amillərini (ilk növbədə suvarma və gübrələmə) qoşmadan orta çoxillik iqlim şəraiti fonunda torpaq və digər ekoloji amillərin təsiri ilə müəyyən olunur. O, torpağın sabit göstəricisi olub, adətən zəif dəyişir. Potensial münbitlik yalnız intensiv meliorativ tədbirlər (qurutma, torpaq profilindən duzların yuyulması) və ya başqa səbəblərdən (texnogen çirklənmə, təkrar şorlaşma və s.) qısa vaxt ərzində dəyişə bilər. Yüksək potensial münbitliyə, məsələn, qara torpaqlar, aşağı potensial münitliyə isə podzollu torpaqlar mülikdirlər. Torflu-bataqlıq torpaqlar da yüksək potensial münbitliyə malik torpaqlardan hesab olunur. Özündə qida elementlərinin böyük ehtiyatını toplamış bu torpaqlar qurutma meliorasiyası tədbirlərindən sonra ehtiyat fondunu qismən sərf etmək hesabında yüksək effektiv menbitliyi təmin etmək qabiliyyətinə malikdir.
Həmçinin bax
•Torpaq
•Ekologiya
Hacıbala Sadıqov
Hacıbala Müseyib oğlu Sadıqov — Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi sədrinin müavini, sabiq hakimi,  Azərbaycan SSR Ali Məhkəməsinin üzvü, Naxçıvan MSSR Ali Məhkəməsinin sədri.
Torpağın münbitliyi
Həmçinin bax
•Torpaqşünaslıq
Hacıbala Sadıqov
Həyatı
H. Sadıqov 1935-ci il aprelin 10-da Ordubad rayonunun Dəstə kəndində anadan olmuşdur.
O, 1949–1953-cü illərdə Ordubad Pedaqoji Texnikumunda, 1953–1958-ci illərdə isə Azərbaycan Dövlət Universitetinin hüquq fakül-təsində təhsil almışdır.
Ali təhsil müəssisəsində hüquqşünas ixti-sasma yiyələndikdən sonra H. Sadıqov 1958–65-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin Rəyasət He-yətində təltif, hüquq və sovet işləri şöbələrində məlumatçı və referent vəzifələrində işləmişdir.
Onun 1965-ci ildən sonrakı həyatı respublikamızda ədalət mühaki-məsinin həyata keçirilməsi ilə bağlıdır. Belə ki, o, 1965–70-ci illərdə Salyan rayon hakimi, 1970–72-ci illərdə Yevlax rayon məhkəməsinin sədri vəzifələrində çalışmış, 1972-ci ildə isə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin üzvü seçilmiş və həmin vəzifədə 1978-ci ilə qədər çahşmışdır.