cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qars vilayəti
Etnik tərkib, dil və din
"1904-cü il üçün Qafqaz təqvimi"nə əsasən 1902-ci ilin polis məlumatlarına görə bütün vilayətin faktiki əhalisi 297.125 nəfər (154.950 nəfəri kişilər, 142.175 nəfəri qadınlar) təşkil edirdi. Həmin əhalidən Ərdahan dairəsində 68.382 nəfər (35.158 nəfəri kişilər, 33.224 nəfəri qadınlar), Kağızman dairəsində 64.362 nəfər (34.128 nəfəri kişilər, 30.234 nəfəri qadınlar), Qars dairəsində 132.961 nəfər (69.303 nəfəri kişilər, 63.653 nəfəri qadınlar), Oltu dairəsində isə 31.420 nəfər (16.361 nəfəri kişilər, 15.059 nəfəri qadınlar) yaşayırdı.
"1905-ci il üçün Qafqaz təqvimi"nə əsasən 1903-cü ilin polis məlumatlarına görə bütün vilayətin faktiki əhalisi 304.193 nəfər (158.204 nəfəri kişilər, 145.989 nəfəri qadınlar) təşkil edirdi. Həmin əhalidən Ərdahan dairəsində 71.873 nəfər (37.096 nəfəri kişilər, 34.777 nəfəri qadınlar), Kağızman dairəsində 64.845 nəfər (34.230 nəfəri kişilər, 30.615 nəfəri qadınlar), Qars dairəsində 135.964 nəfər (70.604 nəfəri kişilər, 65.360 nəfəri qadınlar), Oltu dairəsində isə 31.511 nəfər (16.274 nəfəri kişilər, 15.237 nəfəri qadınlar) yaşayırdı.
"1906-cı il üçün Qafqaz təqvimi"nə Qafqaz diyarının demoqrafik vəziyyəti ilə əlaqəli statistik məlumatlar daxil edilməmişdir.
"1910-cu il üçün Qafqaz təqvimi"nə əsasən 1908-ci il tarixinə bütün vilayətin faktiki əhalisi 310.155 nəfər (160.347 nəfəri kişilər, 149.808 nəfəri qadınlar) təşkil edirdi. Həmin əhalidən Ərdahan dairəsində 71.460 nəfər (36.765 nəfəri kişilər, 34.695 nəfəri qadınlar), Kağızman dairəsində 55.624 nəfər (28.731 nəfəri kişilər, 26.893 nəfəri qadınlar), Qars dairəsində 119.363 nəfər (61.074 nəfəri kişilər, 58.289 nəfəri qadınlar), Oltu dairəsində isə 31.870 nəfər (16.303 nəfəri kişilər, 15.567 nəfəri qadınlar) yaşayırdı.
"1911-ci il üçün Qafqaz təqvimi"nə Qafqaz diyarının demoqrafik vəziyyəti ilə əlaqəli statistik məlumatlar daxil edilməmişdir.
"1912-ci il üçün Qafqaz təqvimi"nə əsasən 1910-cu il tarixinə bütün vilayətin faktiki əhalisi 368.057 nəfər (190.202 nəfəri kişilər, 177.855 nəfəri qadınlar) təşkil edirdi. Həmin əhalidən Ərdahan dairəsində 85.536 nəfər (44.108 nəfəri kişilər, 41.128 nəfəri qadınlar), Kağızman dairəsində 73.306 nəfər (38.456 nəfəri kişilər, 34.850 nəfəri qadınlar), Qars dairəsində 172.128 nəfər (88.546 nəfəri kişilər, 83.582 nəfəri qadınlar), Oltu dairəsində isə 37.087 nəfər (19.092 nəfəri kişilər, 17.995 nəfəri qadınlar) yaşayırdı.
"1913-cü il üçün Qafqaz təqvimi"nə əsasən 1912-ci il tarixinə bütün vilayətin faktiki əhalisi 371.903 nəfər (191.842 nəfəri kişilər, 180.061 nəfəri qadınlar) təşkil edirdi. Həmin əhalidən Ərdahan dairəsində 88.890 nəfər (45.802 nəfəri kişilər, 43.088 nəfəri qadınlar), Kağızman dairəsində 75.636 nəfər (39.642 nəfəri kişilər, 35.994 nəfəri qadınlar), Qars dairəsində 169.283 nəfər (86.859 nəfəri kişilər, 82.424 nəfəri qadınlar), Oltu dairəsində isə 38.094 nəfər (19.539 nəfəri kişilər, 18.555 nəfəri qadınlar) yaşayırdı.
"1914-cü il üçün Qafqaz təqvimi"nə əsasən 1913-cü il tarixinə bütün vilayətin faktiki əhalisi 382.745 nəfər (197.950 nəfəri kişilər, 184.795 nəfəri qadınlar) təşkil edirdi. Həmin əhalidən Ərdahan dairəsində 93.019 nəfər (48.061 nəfəri kişilər, 44.958 nəfəri qadınlar), Kağızman dairəsində 79.176 nəfər (41.601 nəfəri kişilər, 37.575 nəfəri qadınlar), Qars dairəsində 171.721 nəfər (88.251 nəfəri kişilər, 83.470 nəfəri qadınlar), Oltu dairəsində isə 39.029 nəfər (20.037 nəfəri kişilər, 18.992 nəfəri qadınlar) yaşayırdı.
"1915-ci il üçün Qafqaz təqvimi"nə əsasən 1914-cü il tarixinə bütün vilayətin faktiki əhalisi 391.213 nəfər (201.386 nəfəri kişilər, 189.927 nəfəri qadınlar) təşkil edirdi. Ərdahan dairəsində 94.016 nəfər (47.933 nəfəri kişilər, 46.083 nəfəri qadınlar), Kağızman dairəsində 80.818 nəfər (42.428 nəfəri kişilər, 38.390 nəfəri qadınlar), Qars dairəsində 176.288 nəfər (90.485 nəfəri kişilər, 85.803 nəfəri qadınlar), Oltu dairəsində 40.091 nəfər (20.540 nəfəri kişilər, 19.551 nəfəri qadınlar) faktiki əhali var idi.
"1916-cı və 1917-ci illər üçün hazırlanmış Qafqaz təqvimləri"ndə vilayətin ümumi faktiki əhalisi haqqında məlumatlar natamamdır. Belə ki, təqvimə daxil edilən demoqrafik məlumatlar qəza rəhbərliyindən alınırdı və I Dünya Müharibəsinin başlaması və gedişi ilə əlaqədar bu bəzən münkün olmurdu. Beləliklə, "1916-cı il üçün Qafqaz təqvimi"ndə Ərdanhan və Oltu dairələrinin, "1917-ci il üçün Qafqaz təqvimi"ndə isə Oltu dairəsinin əhalisi haqqında məlumatlar göstərilməmişdir.
"1916-cı il üçün Qafqaz təqvimi"nə əsasən 1915-ci il tarixinə Kağızman və Qars dairələrində toplam 255.461 nəfər (131.815 nəfəri kişilər, 123.646 nəfəri qadınlar) əhali var idi. Onlardan 79.181 nəfəri (41.392 nəfəri kişilər, 37.789 nəfəri qadınlar) Kağızman dairəsinin, 176.280 nəfəri (90.423 nəfəri kişilər, 85.857 nəfəri qadınlar) isə Qars dairəsinin əhalisi idi.
"1917-ci il üçün Qafqaz təqvimi"nə əsasən 1916-cı il tarixinə vilayətdə Oltu dairəsi sayılmadan 364.214 nəfər əhali vardı, onlardan 308.400 nəfərini yerlilər, 55.814 nəfərini isə müvəqqəti yaşayanlar təşkil edirdi. Ümumi əhalinin 44.797 nəfərini şəhər əhalisi, 319.417 nəfərini isə kənd əhalisi təşkil edirdi. Şəhər əhalisinin 24.258 nəfərini, kənd əhalisinin isə 284.132 nəfərini yerlilər təşkil edirdi, vilayətdə müvəqqəti yaşayanların şəhər yerlərində sayı 20.529 nəfər, kənd yerlərində isə 35.285 nəfər idi. Vilayətdəki etnik ermənilər ümumi əhalinin 32,46%-ini, daimi əhalinin 27,50%-ini, müvəqqəti əhalinin 59,87%-ini; etnik kürdlər ümumi əhalinin 18,51%-ini, daimi əhalinin 19,55%-ini, müvəqqəti əhalinin 12,77%-ini; qaraçılar ümumi əhalinin 10,47%-ini, daimi əhalinin 11,71%-ini, müvəqqəti əhalinin 3,64%-ini; etnik ruslar ümumi əhalinin 5,22%-ini, daimi əhalinin 5,64%-ini, müvəqqəti əhalinin 2,85%-ini təşkil edirdilər. Qars dairəsinin faktiki əhalisi 191.970 nəfər idi, onun 30.514 nəfəri Qars şəhərində, 161.456 nəfəri isə kəndlərdə yaşayırdı; Ərdahan dairəsinin faktiki əhalisi 89.039 nəfər idi, onun 3.167 nəfəri Ərdahan qəsəbəsində, 85.869 nəfəri isə kəndlərdə yaşayırdı; Kağızman dairəsinin faktiki əhalisi 83.208 nəfər idi, onun 11.116 nəfəri Kağızman qəsəbəsində, 72.092 nəfəri isə kəndlərdə yaşayırdı; Oltu dairəsi üzrə isə məlumatlar olmamışdır.
Qırğınlar
150px|thumb|right|Sülh haqqında dekret (1917) 1917-ci ildə Oktyabr inqilabı nəticəsində Müvəqqəti Rusiya Hökuməti devrildi, Rusiya Sovet Respublikasının yaradıldığı elan edildi və yeni hökumət — "Xalq Kommisarları Soveti" təsis edildi bununla da Rusiyada vətəndaş müharibəsi başladı, tarixində isə devrilmiş müvəqqəti hökumətin üzvləri həbs edildi. – tarixlərində baş tutmuş "İşçi, fəhlə və əsgər deputatların Sovetlərinin II Ümumrusiya qurultayı"nın ikinci günü, yəni  tarixində Sovet hakimiyyəti  qəbul etdi. tarixində Xalq Komissarları Soveti bütün müttəfiq dövlətlərin səfirlərinə müraciət edərək müharibə edən tərəflər arasında barışıq elan olunmasını və sülh danışıqlarının başlanılmasını təklif etdi. tarixində Xalq Kommisaraları Sovetinin sədri Vladimir Lenin cəbhə xətti boyu orduların bütün alaylarına teleqram göndərdi:“Qoy cəbhə boyu yerləşən orduların alayları düşmənlə barışıq əldə olunması üçün dərhal rəsmi danışıqlara girəcək nümayəndlər seçsinlər.” 1917-ci ildə ruslarla türklər arasında Ərzincan barışığı imzalandı. Bundan sonra rus ordusu kütləvi şəkildə Rusiyaya doğru çəkilməyə başladı.
Osmanlı tərkibində
Çıldır sancağı 1845-ci ildə təşkil edilmişdi. Buna qədər (1578–1845) əyalət idi. Ancaq 1828 – 1829-cu illərdə baş vermiş Osmanlı–Rusiya müharibəsi nəticəsində əyalətin böyük bir hissəsi Rusiyanın əlinə keçdiyi üçün işğal olunmayan ərazilərdən yığılan vergilərin əyalət səviyyəsində böyük həcmli olmaması səbəbi ilə bu ərazilər (1845-ci ildə) Çıldır sancağı adlandırıldı və Ərzurum əyalətinin inzibati tabeliyinə verildi.
Hicri 1288-ci il tarixli Ərzurum salnaməsinə (səh. 144) əsasən həmin tarixdə Çıldır sancağı inzibati mərkəz Oltu qəzası olmaqla, Ərdahan, Mamərvan və Ardanuç qəzaları ilə Çıldır, Posxov, Gölə, Pənk, Mamərvan, Tavuskər və Şavşit nahiyyələrindən ibarət idi. Ümumən sancağı mutasarrıflar, qəzaları qayməqamlar, nahiyyələri müdirlər, nahiyyələrin bölündüyü mərkəzləri (kənd icmalarını) isə icmaların seçdiyi muxtarlar idarə edirdi. Muxtarların yanında bir neçə nəfərdən ibarət ixtiyar–məclis, polis vəzifələrinin icrası üçün isə kənd icması tərəfindən təyin edilmiş çavuş olurdu. Muxtarların və məclislərin səlahiyyətləri məhdud idi və qəzaların yerli hakimiyyətlərindən asılı idi. Mollalar icmalarda oxuma–yazma bacaran yeganə şəxs kimi sənədləşmə işini icra edərək mərkəzlərin idarəsində aktiv iştirak edirdilər. 1829-cu ildə Çıldır əyalətinin böyük ərazi itkisi səbəbi ilə 1829–1845-ci illərdə əyalət adı qalsa da əyaləti artıq bəylərbəyi ünvanlı məmurlar yox mutasarrıf ünvanlı məmurlar idarə etmişdir. Miladi 1829-cu ildə təyin edilən ilk mutasarrıf Əhməd Paşa idi. Daha sonra hicri 1288-ci ilədək Bican Paşa, Feyzulla bəy, Ədhəm Paşa, Cəlal Paşa və Osman bəy mutasarrıf vəzifəsinə gətiriliblər. Hicri 1288-ci ildə sancağın mutasarrıfı Süleyman bəy idi.
Hicri 1293-cü (miladi 1876) ilə olan "Ərzurum vilayəti səlnaməsi"nə əsasən Ərzurum vilayəti inzibati cəhətdən Ərzurum, Van, Ərzincan, Bəyazid, Muş, Qars və Çıldır sancaqlarına bölünürdü. 1877-ci ildə vilayətin Van sancağı əsasında Van vilayəti təşkil edildi, Muş sancağı isə qonşu Bitlis vilayətinə birləşdirildi. Bununla əlaqədar hicri 1294-cü (miladi 1877) ilə olan "Ərzurum vilayəti səlnaməsi"ndə vilayətin inzibati cəhətdən Ərzurum, Ərzincan, Bəyazid, Qars və Çıldır sancaqlarına bölündüyü göstərilmişdir. Hicri 1293 və 1294-cü il Ərzurum vilayəti səlnamələrinə əsasən Ərzurum sancağı Ərzurum, Bayburt, İspir, Xınıs, Kiği və Tercan qəzalarına, ayrıca Tortum, Kiskim, Pasin-i Ulya, Pasin-i Süfla, Tekman, Şuşar, Köksu, Tağeteki, Çareki və Kubik nahiyyələrinə; Ərzincan sancağı Ərzincan, Kemax, Quruçay, Quziçan, Ovacıq və Mazgird qəzalarına, ayrıca Rəfahiyə nahiyyəsinə; Bəyazid sancağı Bəyazid, Diyadin, Qarakilsə, Eleşgird və İntab qəzalarına, ayrıca Xamur və Patnos nahiyyələrinə, Cəlali və Odmanlı aşirətləri bölgələrinə; Qars sancağı Qars, Şuragel, Zaruşad və Kağızman qəzalarına, ayrıca Ağbaba nahiyyəsinə; Çıldır sancağı Oltu, Ərdəhan və Ardanuç qəzalarına, ayrıca Çıldır, Posxov, Gölə, Pənk, Mamərvan, Tavuskər və Şavşit nahiyyələrinə bölünürdü.
Təhsil
1891-ci ilə olan məlumata əsasən vilayətdə Qars şəhər 3 illik kişi məktəbi və Mariinsk qadın məktəbi, Kağızmanda, Oltuda, Ərdahanda və Diqorda adi məktəblər, ümumsinfi və ibtidai kilsə məktəbləri (500 şagirdli) və 331 oxuma–yazma məktəbi (5.610 şagirdli) olmaqla cəmi 7.930 şagirdi (6.225 nəfər oğlan, 1.705 nəfər qız) olan 364 təhsil müəssisəsi var idi.
Yollar
Qars vilayətində sırf şose və qrunt yollardan ibarət olan rabitə yollarından ən önəmli olanlar bunlar idi: Qalan yolların əksəriyyətini bəzi yerlərində hərəkətin olduqca çətin olduğu araba cığırları təşkil edirdi.
Yapon qızılağacı
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bulbophyllum lamelluliferum
(Bulbophyllum lamelluliferum) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Lotos məbədi
Lotos məbədi — Bəhai dininin Asiya qitəsi üzrə əsas ibadət mərkəzi. Lotus məbədi Hindistanın Nyu-Dehli şəhərində yerləşir. Binanın görünüşü nəhəng lotos gülünü xatırladır və 27 ləçəkdən ibarətdir. Həmin ləçəklər 3 mərtəbə formasında qurulmuşdur. Məbədin hündürlüyü 34 metrdir və məbədin daxilində 1.300 nəfər insan eyni anda ibadət edə bilər.
Məbədin unikallığı ondadır ki, burada bir ədəd də olsa düz xətt boyunca yerləşən hissə yoxdur. Məbədin tikilməsi üçün 100 milyon hind rublu xərclənmişdir. Məbədin tikilməsinə görə İrandan Fariburz (Fariburz Sahba) dəvət edilmişdir. Tikinti işləri 1980-ci ildə başlamışdır və 1986-cı ilin dekabrında yekunlaşdırılmışdır. Lakin bildirək ki, tikinti üçün nəzərdə tutulmuş yer hələ 1953-cü ildə alınmışdır.
Məbədə daxil olmaq üçün bütün insanlar ilk öncə ayaqqabılarını çıxartmalıdır. Həmçinin məbədin daxilinə girmək üçün də gələn şəxslərdən heç bir maddi vəsait tələb olunmur. Məbədin daxili olduqca sakit və səssiz olur, orada hündürdən danışmağa icazə verilmir, hətta fotoşəkillərin çəkilməsi və video görüntüyə almaq da qəti qadağandır. İçəri sərindir, çünki xüsusi sərinləşdirmə sisteminə malikdir. Məbədin tam mərkəzində qızıldan hazırlanmış bürc qoyulmuşdur. Ətrafında isə gələnlərin rahatlığını təmin etmək üçün bir neçə stol yerləşdirilib.
Məbədin ətrafında 9 hovuz yerləşir və burada da sakitliyə nəzarət olduqca güclüdür. Həmçinin hovuz və həyəti də insanlar qoruyur və daima təmiz saxlayır. Hovuzun içərisindəki su həmişə təmiz və büllurdur. Nyu-Dehli şəhərinin əsas turistik tikilərindən biri olan Lotos məbədinə hər il milyondan çox turist ziyarət edir.
Brickellia lanata
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Müşfiq Rzayev
Müşfiq Nazir oğlu Rzayev (23 mart 1998-ci ildə anadan olub) — Azərbaycan Premyer Liqası təmsilçilərindən olan Sumqayıt klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən Azərbaycanlı professional futbolçudur.
Karyerası
Müşfiq Rzayev öz peşəkar karyerasında debütünü 4 avqust 2016-cı ildə Solyaris Moskva klubu ilə Rusiya Peşəkar Futbol Liqasında Spartak Kostroma klubuna qarşı oyunda etmişdir.
Rubus nepalensis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Medvedev fillireyası
Təbii yayılması:
Qafqazın və Qərbi Asiyanın meşələrində təbii halda yayılmışdır.
Botaniki təsviri:
Hündürlüyü 3-5 m-ə qədər olan, çılpaq budaqlı koldur. Yarpaqların uzunluğu 6-12 sm, eni 2-6 sm, yumurtavari-neştər formalıdır. Səthi dərivari, tam kənarlı və biz ucludur. Çiçəkləri xoş ətirli, sarımtıl-ağ rənglidir, qısa çiçək saplağında dəstələrlə yerləşir. İyun ayında çiçəkləyir, meyvələri oktyabrda yetişir. Qələmlərlə çoxaldılır.
Ekologiyası:
Yavaş böyüyür, kölgəyə davamlı və rütubətsevəndir.
Azərbaycanda yayılması:
Abşeron şəraitində normal inkişaf edir. Respublikamızda bir çox rayonlarda mədəni şəraitdə becərilir.
İstifadəsi:
Çiçəkləmə və meyvələrin yetişməsi dövründə dekorativ görünür. Yaşıllaşdırmada tək və qrup əkinlərində istifadə edilir.
Plimut (Montserrat)
Pıimut - Montserrat, Britaniya dəniz ərazisinin rəsmi paytaxtı.
1995-ci ildə а произошла серия мощных извержений вулкана Sufrier-Hills vulkanının oyanması nəticəsində 4 min nəfər əhalisi olan şəhərin böyük hissəsi vulkan külü altında qaldı. 25 iyun 1997-ci ildə vulkan yenidən oyanır və hətta 19 nəfər həlak olur. Vulkan şəhərin 80 % -i dağıdır, lavanın qalınlığı 1,4 metrə çatır. Ada əhalisinin üçdə ikisi adanı tərk edir. Lavanın təmizlənməsi böyük məsrəf tələb etdiyindən adanın cənub hissəsi bağlı zona elan edilir və paytaxt şimal-qərbdəki  Breyds kəndinə köçür. Plimutdakı vəziyyətin hələ 10 il dəyişməyəcəyi güman edilir, bu səbəbdən Plimut de yure Monserratın paytaxtı hesab edilir.
Vin Çun
Vin Çun və ya Vinq Çunq (Çin dili: 詠春, Ving Tsun, ya da Wing Tsung (WT), palladiya: Yunçun — Əbədi yaz fəsli) — çin döyüş sənətidir.
Tarixi
Bu stil 1700–1820-ci illərdə Çinin Futçzan Əyalətində yaşayan Şaolin rahibəsi Ng Mui tərəfindən yaradılmışdır.
Rəvayətə görə, həmin illərdə Çinə hökmranlıq edən Mançu hökuməti tərəfindən Şaolin məbədi yandırılır və həmin hadisədə xeyli rahib və güclü ustadlar öldürülür. Lakin buna baxmayaraq məbəddən beş ustad qaça bilir. Həmin o qaçanlardan biri məhz rahibə Ng Mui idi. Rahibə Taylən dağındakı Ağ Durna Məbədində gizləndi.
Yaşadığı həmin o hadisəni heç vaxt unuda bilməyən Ng Mui, bu məbəddə Zen təriqəti ilə məşğul olarkən eyni zamanda da Şaolin döyüş təlimi ilə də məşğul olurdu.
Ng Mui başa düşürdü ki, bütün insanlar eyni gücə malik deyildirlər. Güclünü məğlub etmək üçün zəif nə etməlidir?
Rahibə bir gün çay kənarında paltar yuyarkən bir durna ilə ilanın döyüşünə şahid olur.
İlan, durnanın ətrafında ölümcül bir hücum edə bilmək ümidiylə dairəvi şəkildə dönərkən, durna dairənin ortasında qalıb daim ilana qarşı dönürdü. Durna, ilanın etdiyi hər bir hücumu qanadlarının biri ilə qarşılayarkən, eyni anda dimdiyi ilə ona hücum edirdi. Beləcə durna üzünü qanadları ilə qoruyub, dimdiyi ilə hücum edə bilirdi.
Ng Muinin müşahidə etdiyi bu döyüş uzun bir zaman davam etdi. Bu döyüş Ng Mui yə yeni bir döyüş sisteminin yaratmasına səbəb oldu.
Həmin Vonq qızı zorla özü ilə evlənməsini istəyir və ona hədə qorxu gəlir. Qızın adı Ving Çun idi.
Vinq Çun olduqca gözəl və ağıllı idi, lakin qızcığaz həmin o başçı ilə evlənmək istəmirdi.
Ng Mui qızı özü ilə məbədə aparır və yaratdığı yeni döyüş stilini ona öyrədir.
Bir müddət Ng Mui ilə qalan Ving-Çun bu döyüş texnikasını məharətlə öyrənir.
Məbəddən qayıtdıqdan sonra Ving-Çun yenə də Vonq tərəfindən narahat edilir.
O, belə olduqda onu açıq döyüşə dəvət edir.
Rubus nivalis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Vin Çun
Tarixi
Şərt belə olur; Vonq qalib gələrsə Ving-Çunla evlənəcək, əks halda onu birdə narahat etməyəcək. Həmin döyüşdə Ving-Çun Vonqu məğlub edir.
Beləliklə bütün narahatçılıqlara son qoyulur.
Ng Mui yeni yaratmış bu döyüş stilinə ilk tələbəsi olmuş Ving-Çunun adını qoyur. Beləliklə yeni stil Ving-Çun adlanır.
Bu döyüş stiıinin daha sonralar orjinal formada qorunub saxlanılması və inkişafı 1893–1972-ci illərdə yaşamış qrandmaster Yip-Manın adı ilə bağlıdır. Yip-Man, Ving-Çun döyüş üslubunu açıq bir şəkildə dünyaya yayan və öyrədən ilk kung-fu ustasıdır.
Yip-Man 13 yaşında olarkən ving-çunla məşğul olmağa başlamışdır. Onun müəllimi Çan Vah-Şu idi.
Ustadından ving-çunun bütün döyüş sirrlərini mükəmməl öyrənmiş Yip-Man, 1967-ci ildə Honq-Konq vin-çun döyüş assosiasiyası qurmuşdur.
Oxford University Press
"Oxford University Press" (abbr. OUP, ) — ən böyük və "Cambridge University Press"dən sonra ikinci ən qədim universitet nəşriyyatı.
Vin Çun
Tarixi
Yip Manın ən məşhur tələbələrindən biri də Brus-Li idi. Çində çox populyar olan bu stil, daha sonralar 1960-cı illərin sonunda Bryus Li tərəfindən Qərbdə və eləcə də bütün dünyada tanınmağa başladı.
Ving-Çun effektiv "Çi" tənəffüsündən, univrsal əl texnikalarından, çevik mövgelərdən və ayaq zərbələrindən istifadə edir – hansı ki, azaddır və tez-tez hərəkət edəndir. Bu döyüş sistemində taxta adam üzərində aparılan məşqlər və sistemin nüvəsi sayılan Çi Sao (yapışqan əllər) texnikası idmançıya mükəmməl ustalıq bəxş edir. Təlim məşqləri bu texnika ilə başlayır və həssaslıq, hiss etmə qabiliyyətini özündə formalaşdırır.
Vin Çun haqqında əfsanələr
Vin Çun haqqında çoxlu əfsanələr mövcuddur. İlk dəfə bu texnikanın əsasını Cənubi Şaolin rahiblərindən olan qız Yan Yunçun hazırlamışdır. Sonralar Yunçun bu texnikanı ən yaxşı qız tələbəsinə "Beş ərik" mənasını verən Ng Moiyə (Umey) öyrətmişdir. Ng Moi bu texnikadan Mancurların Şaolin məbədinə tez-tez basqın etdiyi üçün onlara qarşı istifadə edir. Ng Mui Emei dağlarında ağ durna ittifaqında sığındığı üçün bu texnikanın adını "Ağ durna boksu" kimi işlədirdi.
Uşu axtarışçısı Tan Haonun sözlərinə görə, "Cənubi Şaolin" məbədi heç vaxt mövcud olmayıb. Onun haqqında yalnız romanda vardır. Dəqiq məlumatlara görə XVIII əsrdə Vin Çun Quandun operasında istifadə edilirdi. Buradan sonralar ayrılan aktyorlar aptekçi Yan Tszana öyrədirlər. Aptekçi çoxlu döyüşlər keçirərək "Vin Çunun kralı" (Yunçun van) adlandırılır. Vin Çunun əsas ustalarından ən məşhuru E. Ven (İp Man) olur. İp Man varlı tacir ailəsində dünyaya gəlmişdir. İp Man üç Vin ustalarından (Lyan Bi-Lyan Tszanın oğlu) bu texnikanı öyrənmişdir. Onun sayəsində Vin Çun indiki dövrdə də məşhurdur. İp Manın Vin Çun texnikası sayəsində öz şəxsi "İp Man vinçunkuen" stili vardır. İp Manın tələbələrindən biri Brüs Li olmuşdur.
Bulbophyllum lamii
(Bulbophyllum lamii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
AEK Afina FK
AEK (Afina) FK — Yunanıstanın futbol klubu
Tarixi
13 aprel 1924-cü ildə yaranmışdır.
Avropa kuboklarında iştirak
37 dəfə Avropa kuboklarında iştirak edib.
İrem Karamete
İrem Karamete — Türkiyə rapira qılıncoynatması idmançısı. 2013 Aralıq dənizi Oyunlarının bürünc medalçısı. 2016 Yay Olimpiya Oyunlarının iştirakçısı.
Həyatı
İrem 10 yaşında qılıncoynatma ilə məşğul olmağa başladı. 2008-ci ildə beynəlxalq yarışlarda debüt etdi. 2013-cü ildən qılıncoynatma dünya çempionatlarında müntəzəm olaraq çıxış edir. 2014-cü ildə o, Türkiyə çempionu oldu. 2015 Qılıncoynatma Dünya Kubokunun mərhələlərində bir neçə mükafat qazanmışdır.
2016-cı ildə Rio-de-Janeyroda keçirilən debüt olimpiadasında İrem 1/16 final mərhələsin 3-cü hissəndə mübarizəni dayandırmışdır. O, fransız qılıncoynadan İsaore Tibyusa 6:15 hesabı ilə məğlub olmuşdur.
SOCAR-GPC
SOCAR-GPC — Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin (SOCAR) Qaradağ rayonu ərazisində inşa etməyi planlaşdırdığı qaz emalı və polimer kompleksi. İnşasına 2020-ci ilin I rübünün sonunda başlanılması və 2023-cü ilin III rübündə istismara verilməsi planlaşdırılır. 2019-cu ilin aprel ayında olan məlumata görə layihə üçün FEED (Front End Engineering Design - ilkin detallı qiymətləndirmə), geotexniki və topoqrafik işlər və digər işlər yekunlaşıb, Qaradağ rayonu ərazisində 250 hektar torpaq ayrılıb. Məhsullar üçün Türkiyə, İran, Mərkəzi və Qərbi Avropa, Çin, Rusiya və digər ölkələr ixrac bazarları olaraq nəzərdə tutulub.
Texniki göstəriciləri
SOCAR-GPC qaz emalı və polimer zavodlarından ibarət olacaq. Qaz Emalı Zavodunun illik gücü 10 mlrd. kubmetr həcmində (təmizlənmiş 9,1 mlrd.kubmetr) nəzərdə tutulub. Kompleksdə həmçinin ildə 600 min ton aşağı və yüksək sıxlıqlı polietilen, 130 min ton propilen, 42 min ton benzol, 25 min ton benzin istehsalı nəzərdə tutulur. Bundan başqa, daxili istifadə üçün ildə 32 min ton buten, 1,21 min ton heksen-1 istehsalı planlaşdırılır. Layihədən ildə 1 milyard dollar gəlir əldə olunması proqnozlaşdırılır. Bundan başqa zavodun tikintisində təxminən 10.000 nəfərin, istismara verildikdən sonra isə 1.500 nəfər işlə təmin olunması gözlənilir. Layihə ümumilikdə 4 milyard dollar dəyərində qiymətləndirilir. SOCAR-GPC layihəsi üzrə son investisiya qərarı 2019-cu ilin dördüncü rübündə qəbul ediləcək.
Brickellia lancifolia
Brickellia lancifolia Brickellia lancifolia
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Rubus niveus
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mutatis mutandis
Mutatis mutandis — "dəyişməsi lazım olanlar dəyişdirildi" anlamına gələn latın sözüdür.
Haqqında
Hər hansısa ölkədən və ya qurumdan qanunlar itxal edildiyində o qanunlarda dəyişikliklər etmək lazım ola bilər. Bu dəyişikliklər iki ölkə arasındakı fərqlər ya da başqa səbəblərə görə qaçınılmaz ola bilər. Qanunlar üçün mutatis mutantis tədbiq edilə bilər deyilirsə, o qanunların olduğu kimi tədbiq ediləməyəcəyini, ancaq uyğunluq yaratmaq üçün dəyişikliklər edildikdən sonra tədbiq edilə biləcəyi deyilir.
Çoban Əfqan
Çoban Əfqan (Ələkbər Namazov, 1866–1924) — Azərbaycan aşığı.
Həyatı
Ələkbər Namazov 1866-cı ildə Qazax qəzasının Qıraq Kəsəmən kəndində anadan olmuşdur.
Çox yoxsul həyat keçirən Çoban Əfqan kiçik yaşlarından varlıların mal-qoyununu otarmış, onlara muzdurluq eləmişdir.
Çoban Əfqan 1924-cü ildə vəfat edib.
Yaradıcılığı
Ləzzət çəkin, kef də sürün a bəylər, sizə qulluq edən ac inciməzmi? Sizin evinizdə buğda çörəyi, bizdə darı bişir, sac inciməzmi?
Çoban Əfqanın ikinci qism şeirləri ənənəvi məhəbbət lirikasıdır. Bu qəbil şeirlərində də şair özgün yeni ifadə formaları tapır. Həm də o, Kərəm və Məcnun yanğısından daha çox qarşılıqlı real həyat sevgisini təsvir və tərənnüm edir…
Bulbophyllum lamingtonense
(Bulbophyllum lamingtonense) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Sofokl
Sofokl — yunan dramaturqudur. O, üç böyük yunan faciə yazıçılarından biridir. Digərləri Esxil, Evripid olmuşdur. Sofokl e.ə. 496-cı ildə Afina yaxınlığında Kolonda anadan olmuşdur. Varlı bir ailədən olduğu üçün yaxşı təhsil almış və o dövr üçün mühüm olan musiqi sənətinə də yiyələnmişdir. Sofokl dramaturgiya sahəsinə yeniliklər gətirmiş: xoru ixtisar etmiş; aktyorların əhəmiyyətini artırmış; mükəmməl bədii kompozisiya yaratmışdır. Onun 123 əsəri olduğunu deyirlər. Bunlrdan dövrümüzə tam şəkildə 7 pyes çatmışdır: Tiran Edip, Edip Kolonda, Antiqona, Elektra, Ayaks, Filoktet, Traxinya qadınları. Sonralar İz izləyənlər və Proqona adlı əsərlərdən parçalar tapılmışdır.
İstinadlar
https://1000kitap.com/yazar/Sophokles/alintilar
Lego Marvel's Avengers
Lego Marvel's Avengers — TT Games tərəfindən hazırlanmış və Warner Bros. Interactive Entertainment tərəfindən nəşr olunmuş, PlayStation 4, PlayStation 3, PlayStation Vita, Nintendo 3DS, Wii U, Xbox One, Xbox 360, Macintosh və Microsoft Windows platformalarında oynanıla bilən macəra-döyüş janrında Lego videooyunudur. Videooyun Lego Marvel Super Heroes videooyununun spin-ofudur və Lego Marvel franşizinin ikinci oyunudur. Filmdə baş verən hadisələr "Qisasçılar" və "Qisasçılar: Altron dövrü", eləcə də, "Birinci qisasçı", "Dəmir adam 3", "Tor 2: Zülmət aləmi" və "Birinci qisasçı: Başqa müharibə" filmlərinə əsaslanır. Videooyunda Kapitan Amerika, Dəmir adam, Halk, Qara dul, Şahingöz, Qırmızı cadugər, Civə, Tor, Altron, Loki, Qış əsgəri, Şahin, Vijn, Müharibə maşını kimi tanınmış personajlar, Şeytan dinozavr, Finq Fanq Fum kimi də az tanınmış personajlar yer alır. Bundan əlavə bir çox personaj vardır. Oyun 26 yanvar 2016-cı ildə yayımlanmışdır.
Personajlar
Oyunda əvvəlki oyunda da olan personajlar daxil olmaqla oynanıla bilən 200-dən çox personaj vardır. Personajların dizaynı üçün sadəcə Marvel Kinematoqrafiya Kainatı deyil, həmçinin komiksləri də nəzərə alınmışdır. Direktor Artur Parsons qeyd edir: "Bu Qisasçıların hər şeyinin qeydidir. Komikslər, cizgi filmlər, filmlər. Bu, videooyunlarda Qisasçılar barədə sevdiyiniz hər şeydir". Əsas personajlarla yanaşı oyunda Ms. Marveli (Kamala Xan), Sem Vilsonun Kapitan Amerika görünüşünü, Miss Amerikanı, Ceyn Fosterin Tor formasını, Vikkanı və Sürəti də görmək olar. Hər iki personajın özünəməxsus birlikdə döyüşmək bacarığı var. Oyunda 800-ə yaxın komanda hərəkəti var.
Geympley
Oyunun qeympleyi digər Lego oyunlarına bənzər olub, diqqət səpələnmiş pazlları macəra ilə həll etməyə cəmləndirilmişdir. Oyunçular tez-tez onların irəliləməsinə əngəl olan maneləri keçmək üçün lazım olan cihazları düzəltmək üçün oyun mühitində səpələnmiş pazlları həll etməlidirlər. Həmçinin, oyunda bəzi fəndlər var, məsələn üçün, davam etmək üçün iki spesifik obrazdan istifadə etmək tələb oluna bilər. Super cinayətkar döyüşlərində də diqqət pazlların həllinə yönəlir və uzun vaxt götürür. Oyun başdan ayağa macəra və döyüş janrındadır, lakin bütün döyüşlərdə LEGO-ya məxsus zarafatyana tərzdə keçir. Əsas məkan Nyu Yorkdur, lakin ilk dəfə olaraq başqa personajların səyahət edə biləcəkləri yeni yerlər əlavə olunmuşdur: Asqard, Malibu, Cənubi Afrika, Helikarrier, Bartonlar ferması, Vaşinqton, Solokviya. Bundan əlavə, oyunda xüsusi nöqtələrdə vətəndaşların problemlərini həll etmək, resinq və s. kimi tapşırıqları yerinə yetirmək olar. Videooyunun ssenarisi Filmdə baş verən hadisələr "Qisasçılar" və "Qisasçılar: Altron dövrü", eləcə də, "Birinci qisasçı", "Dəmir adam 3", "Tor 2: Zülmət aləmi" və "Birinci qisasçı: Başqa müharibə" filmlərinə əsaslanır.
Yonatan Netanyahu
Yonatan Netanyahu (יונתן נתניהו ) — İsrail Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahının Xüsusi Təyinatlı Bölməsi olan Sayeret Matkalın zabiti, Polkovnik-leytenant. Yonatan Netanyahu 1976-cı ilin 4 iyul tarixində Uqandanın Entebbe şəhəri yaxınlığında yerləşən eyni adlı hava limanında İsrail ordusunun xüsusi təyinatlı qüvvələri tərəfindən gercəkləşdirilmiş girovların xilas edilməsi əməliyyatında iştirak etmiş və girov götürülən 106 nəfərdən, 102 nəfəri xilas edilmişdir.
Lego Marvel's Avengers
Audio
Orijinal səsləndirmədən istifadə olunan Lego Marvel Super Heroes-dən fərqli olaraq Lego Marvel's Avengers oyununda oyunun əsasını aldığı altı filmdə çıxış etmiş aktyorların səslərindən istifadə edilmişdir (Lego The Lord of the Rings, The Lego Movie Videogame, Lego The Hobbit və Lego Jurassic World oyunlarında olduğu kimi). Lakin, Klark Qreqq, Kobi Smolders, Eşli Conson, Heyli Etvell əlavə dialoqlar üçün uyğun personajları səsləndirmişlər. Marvel komiksçisi Sten Li isə yenə özünü səsləndirmişdir. Robbi Deymond A-bombanı, Lu Ferillo özünü, Qreq Miller Aldrix Killian özünü səsləndirmişdir.
Yükləniləbilən məzmun
Azad PlayStation 4 xüsusi yükləniləbilən məzmunun olacağı anons olunmuşdur. Bu, gələcəkdə nəzərdə tutulmuş personaj boğçası və Qarışqa-adam üzərində qurulmuş səviyyəni ehtiva edir.
Qəbul
Videooyunun çıxışından sonra müxtəlif pozitiv rəylər almışdır. Oyun Metacritic-də 74 %-lik nəticə qazanmışdır. Game Informer jurnalının əməkdaşı Andru Reyner oyuna 10 xaldan 7,75 xal vermişdir. IGN-nın qiymətləndirməsi isə 6,7/10 olmuşdur. Sayt açıqlmasında bunu bildirmişdir: "Lego Marvel's Avengers əyləncəlidir, amma heyf ki, ancaq Marvel Kinematoqrafiya Kainatı ilə məhdud qalmışdır". Destructoid oyuna 10-dan 6 xal, PlayStation Lifestyle isə 10-dan 7,5 xal vermişdir.
Breyds (Montserrat)
Breyds - kənd və 1998-ci ildən Montserratın müvəqqəti paytaxtı. Adanın şimalında yerləşir. 1 000 nəfər sakini var.
Sufrier-Hills vulkanının 25 iyun 1995-ci ildə püskürməsi ilə adanın paytaxtı Plimutun dağılmasından sonra müvəqqəti olaraq hakimiyyət orqanları burada yerləşdirilib.
Soma
Soma   — Türkiyənin qərbində, Egey regionunun Manisa ilində yerləşən şəhər və rayon.
Yerləşmə və əhali
2009-cu il əhali siyahıya alınmasına əsasən, ərazidə 101 011 nəfər yaşayır. Bunlardan 74 158 nəfəri Soma şəhərinin kənarında yaşayır. . Bütün rayonun ərazisi 839 kv. kilometrdir (324 kvadrat mil). Şəhər mərkəzi dəniz səviyyəsindən 161 metr hündürlükdədir. Şəhər Egey dənizinin sahilindən (Dikili limanı) 62 km uzaqlıqda, Bakırçayın sol qolunda yerləşmişdir. Şəhərin mikrorayonları: Turqutalp və ya Zəfər (qərb), Onüç Eylül (şimal), Hüriyyet (şərq), Samsaci (cənub). 13 mayda 2014-cü ildə bölgədə yerləşən kömür mədənlərində böyük insan tələfatına səbəb olan partlayış baş vermişdir. Soma kömür mədənində baş verən partlayış yüzlərlə insanın həlak olması ilə nəticələndi.
Aşağı Saral
Aşağı Saral — Gürcüstan Respublikasının Kvemo Kartli mxaresinin Sarvan bələdiyyəsinin inzibati-ərazi vahidində kənd.
Luici Di Byaco
Luici Di Byaco — italyan peşəkar futbol meneceri və keçmiş oyunçu.
Bioqrafiyası
Təəccüblüdür, amma "Roma" ilə (1995–1999) "İnter"in (1999–2003) hərəsinə dörd mövsüm verən Di Byaço onlarla əhəmiyyətli uğur əldə edə bilməyib. Buna baxmayaraq, həmin illərdə hər iki nəhəng onsuz da diqqət mərkəzində idi, Cicinin uğurlu oyunu isə onun İtaliya yığmasına dəvət alması ilə nəticələndi. 1998–2002-ci illər aralığında havbek 31 görüşdə "Skuadra Azzura"nın formasını geyindi, 2 qolun müəllifi oldu və komandanın 2000-ci il Avropa çempionatında ikinci yeri tutmasına kömək etdi. "İnter"dən sonra Di Byaço ötən ilin yayına qədər "Breşiya"da çıxış edirdi. O, məlum yaradıcı keyfiyyətləri ilə yanaşı "A" Seriyasının tarixində ən kobud futbolçu kimi tanınır. Luçinin kolleksiyasında 12 qırmızı vərəqə var.
2006/07-ci illər mövsümü
Çempionatın ikinci dövrəsində yüksək liqada yerini qoruya bilməyən "Askoli"nin düşərgəsinə qatıldı. Meydana çox çıxmasa da (mərkəz müdafiəçisi mövqeyində oynayırdı), 7 oyunda 2 qol vurdu.
Nailiyyətləri
2000-ci il Avropa çempionatının gümüş mükafatçısı.
Rubus occidentalis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kolıma çayı
Kolıma — Saxa və Maqadan vilayəti (Rusiya) ərazisindən axan çay. Çayın uzunluğu 2129 km təşkil edir. Bu məsafənin 1400 km Maqadan vilayətinin yerdə qalanı isə Yakutiya ərazisindən keçir. Çay hövzəsinin ümumi sahəsi 643.000 km² təşkil edir.
Coğrafiyası
thumb|left|Kolımanın hövzəsi Kolıma Ayan-Yoryax və Kulu çaylarının birləşməsindən əmələ gəlir. Başlanğıcını Oxotsk-Kolımsk ön dağlığından götürür.
Çay sonda Şərqi Sibir dənizinə daxil olam Kolıma körfəzinə tökülür. Deltada çay üç iri qollara bölünür: Kamennaya Kolıma, Poxodskaya Kolıma və Çukoçya. Deltasının eni 110 km, sahəsi isə 3,000 km² təşkil edir.
Hidrologiya
thumb|left|350px|Kolıma çayı, payız, səhər çağı thumb|200px|thumb Çayın qidalanması qarışıqdır. Qar (47 %), yağış (42 %) və yeraltı sular (11 %) vastəsi ilə qidalanır. Daşqınlar əsasən mayın ortalarından sentyabr ayına qədər müşahidə edilir. Çayın axın sürəti ilin fəsillırindən asılı olaraq dəyişir. Orta axın 2250 m³/s, maksimal 25 100 m³/s (iyun), minimal 23,5 m³/s (aprel) müşahidə edilir. Suyun temperaturu qışda — 10—15 °S, yayda isə (iyulun sonu avqustun əvvəli) 20—22 °s olur. Çay oktyabrın ortaları donur. Yazda deltasında toroslar əmələ gəlir.
Etimalogiyası
Çayın hövzəsi boyunca yayılmış Evenlər Kolımanı Kulu adlandırırlar. Kulu hazırda təkcə Kolımanın sağ qoluna aid edilir. Evenqlər isə onu kul adlandırırlar. Bu isə çay sahilinin enişi mənasında işlədilir. 1643-ci ildə Mixail Vasileviç Staduxin çayı Kovıma çayı onradan isə Kolıma adlandırır. Hələdə Kul və Kolıma adları arasında heç bir əlaqə tapılmamışdır.
Tarixi
Kolımanın açılışı İndiqirka və Alazey çaylarının ardından aşkarlanmışdır. Çay kazaklar tərəfindən 1638-1939 ci illərdə aşkarlanmışdır. Bəzi fərziyəyə görə isə onu Staduxin 1644-ci ildə kəşf etmişdir. Semen İvanoviç tarcirlər və kazaklarla birlikdə Anadır çayının mənsəbinə çatmaq məqsədi ilə Kolımanı keçməli olmuşdur. Dmiyriy Laptev özünü ekspedisiyası zamanı çayın deltasında olmuşdur. SSRİ-də olan Qulaqların böyük əksəriyyəti sibirdə yerləşmişdir. Onlardan biridə Bereqlaq Kolımanın sahilində yerləşirdi.
Gəmiçilik əhəmiyyəti
Kolıma ilə Baxapça çayının mənsəbinə qədər gəmi ilə sərbəst irliləmmək olur. İlin cəmi 4-5 ay ərzində gəmiçiliyə yararlıdır. Əsas limanları: Seymçan, Zıryanka, və deltasında Çerski.
Ehtiyyatları
Çay üzərində Kolımskaya SES fəaliyyət göstərir. Əldə edilən enerji Maqadan vilayəti və Maqadan şəhərinin ehtiyacını təmin edir. Hazırda isə çay üzərində Ust-Srednekanskaya SES tikintisi həyata keçirilir.
Kolımanın hövzəsi boyunca qızıl ehtiyatları vardır.
Çay balıq məhsulları ilə məşhurdur. Üstəlik vaxtı ilə sahillərində yayılmış canlıların xəz dərilərindən istifadə edilirdi
Slovakiyada nəqliyyat
right|thumb|[[Slovakiya dəmir yolları]] right|thumb| Slovakiyada nəqliyyat özündə hava, boru, avtomobil və dəmiryol nəqliyyatını əks etdirir. Dəmiryol (3662) və avtomagistralları (225,25 km) Mərkəzi Avropanın ən yaxşı inkişaf etmiş yolları sayılır. Ölkənin ən iri hava limanı Bratislavada yerləşən M. R. Ştefanika adına hava limanı adlanır. Dunay çayının ölkədən keçən hissəsi yük və sərnişin daşımada böyük əhəmiyyət daşıyır.
Dəmir yolları
Dövlət şirkəti olan Slovakiya dəmir yolları şirkəti yeni yolların çəkilməsi və istismarını təşkil edir. 2008-ci ilə olan məlumata görə ölkədə dəmir yollarının uzunluğu 3662 km təşkil edir:
Avtomobil yolları
2008-ci ilə olan məlumata görə ölkədə 43761 km avtomobil yolu vardır. Bunun 432 kilometri avtomagistralların payına düşür. Yüksək sürətli yolların uzunluğu, 288 kilometrdir.
Su nəqliyyatı
Dunay çayının ölkədən keçən hissəsinin uzunluğu 172 km təşkil edir. Bu hissə yük və sərnişin daşımada böyük əhəmiyyət daşıyır. Ölkədə iki çay limanı vardır: Bratislava və Komarno. 2010-cu ilə olan məlumata görə Slovakiyanın ticarət donanması 9 yük gəmisindən və iki refricerator gəmidən ibsrətdir. Ümumi yük götürmə qabiliyyəti 309049 tondur.
Hava nəqliyyatı
right|thumb| right|thumb| Slovakiyada ümumilikdı 37 hava limanı vardır. Bu limanlardan 18 eniş-uçuş zolağı süni, 17 hava limanınki isə təbii örtüyə malikdir. Burada həm də bir helikoptürlərin eniş meydançası vardır.
Bulbophyllum lancifolium
(Bulbophyllum lancifolium) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Nosferatu
Nosferatu — yunan dilindən tərcümədə vəba xəstəsi mənasını ifadə edir. Qədim Yunanıstanda vəba xəstələri nosferatu adı ilə qeyd edilmişdir. Nosferatu XIX əsrin əvvələrindən başlayaraq, başqa bir mənada ifadə etməyə başlamışdır.
Nosferatu vampir olaraq dünyaya gəlmiş insanlara deyilir. Nosferatuların valideynləri əsasən vampirlər olur.
Rəvayətlərdə Nosferatu dünyaya gətirmiş qadın vampirin doğumdan dərhal sonra öldüyü bilirilirdi. XIX əsrin ortalarında Amerika Birləşmiş Ştatlarında özünü Nosferatu adlandıran bəzi şəxslər olmuşdur. Məşhur silsilə qatil hesab edilən Albert Fiş öz qurbanlarının valideynlərinə göndərdiyi məktublarda özünü nosferatu kimi təqdim edir. Bu anlayış bir çox xalqların ədəbiyyatlarında mənfi mənada işlənmişdir. Qədim Roma əfsanələrində lənətlənmiş ailələr və ya cəmiyyət tərəfindən kənarlaşdırılan şəxslərə nosferatu müraciət formasından istifadə edilmişdir.
Əliqulu Həsənoğlu
Əliqulu Həsənoğlu (d. 1944 – ö. 3 yanvar 2016) — Yunan-Roma güləşi üzrə SSRİ-nin və Azərbaycanın əməkdar məşqçisi.
Həyatı
Əliqulu Həsənoğlu 3 yanvar 2016-cı ildə vəfat etmişdir.
Fəaliyyəti
Azərbaycan idmançısı, olimpiya çempionu Fərid Mansurovun məşqçisi olmuşdur.
Yeniyetmələri arasında Arif Niftullauev, Avdışev kimi tanınmış gənclər də var.
Quşqonmazçiçəklilər
—  aləminə aid bitki dəstəsi.
Sıraya daxil olan növ sayı bütün birləpəlilərin təxminən 50%-ni, çiçəkli bitkilərin isə 10–15%-ni təşkil edir.
Təsvir
Dəstədəki növlərin əksəriyyəti hündürlüyü 15 santimetrdən çox olmayan ot bitkiləri olsa da, onlar arasında dırmaşan növlər (məsələn, qulançarın bəzi növləri), eləcə də ağac əmələ gətirən, hündürülüyü 10 metrə çata bilən bir neçə cins (məs. aqava, yukka, drasena, əzvay) də var. Bir neçə fəsilədə sukkulent cins (məs. Əzvay) mövcuddur.
Port-Lui
Port Lui  — Mavrikinin əsas şəhəri, əsas portu və paytaxtı. Hind okeanının sahilində yerləşir.
Əhalisi 156 720 nəfər ( 2010-ci il siyahıyaalması).
Tarixi
Şəhər 1735-ci ildə fransızlar tərəfindən Ümüd Burnunu keçən gəmilərinin dayanacaq yeri kimi salınıb. Kral XV Lüdovikin şərəfinə adlandırılıb.
Əhalisi
Şəhər əhalisi əsasən XIX əsrdə Hindistandan gəlmiş fəhlələrin nəticələridir. Ondan əvvəl XVIII əsrdə bura Fransa və Böyük Britaniya müstəmləkiçiləri tərəfindən zəncilər gətirilirdi. Hal-hazırda əhalinin 75 faizi hind, çinli, afrikalılar və avropalılarn qarışığından ibarətdir.
İqtisadiyyat
Şəkər, yağ və tütün sənayesi müəssisələri vardır. Şəhərdə universitet və bir neçə muzey vardır.
Hacı Məhəmməd ağa Naxçıvani
Hacı Məhəmməd ağa Hacı Əliabbas ağa oğlu Naxçıvani — kitabşünas alim və ictimai xadim. Təbriz Milli Kitabxanasının açılmasında böyük rolu olub. Kitabxanaya maddi yardımla yanaşı öz kitab kolleksiyasını da hədiyyə edib.
Həyatı və fəaliyyəti
Hacı Məhəmməd ağa Hacı Əliabbas ağa oğlu Naxçıvani Təbriz şəhərində anadan olub. Ata-babaları vaxtilə Naxçıvandan Təbrizə köçmüşlər. Əsas işi ticarət olsa da, ömrü boyu öz vəsaiti hesabına fars, ərəb və türk dillərində nadir əlyazma və çap kitabları toplamış, bu məqsədlə böyük qardaşı Hüseyn Naxçıvani ilə birlikdə dəfələrlə Avropa, Asiya və Afrika ölkələrinə — Misirə, Türkiyəyə, Hindistana, Orta Asiyaya səfər etmiş, İranın müxtəlif şəhərlərini gəzmişdir. Onun 3692 əlyazma və çap kitabından ibarət kitabxanasındakı nadir incilər arasında "Quran"ın XII əsrə aid nadir nüsxəsi, Nizami Gəncəvi "Xəmsə"sinin 4 nüsxəsi (2-si XIV–XV əsrlərə aiddir), Mirzə Hüseyn Zünuzinin 8 hissədən ibarət "Riyaz ül-cənnə", ikicildlik "Bəhrül-ülum" əsərləri, Sadıq bəy Əfşarın külliyyatı, Əlişir Nəvainin 18 əsərdən ibarət külliyyatı, Abdulla Vafi Əhməd ibn Məhəmmədin "Məcməil-Fəsih ül-Xəvas", Ömər Xəyyamın müasiri olan məşhur riyaziyyatçı Əbdürrəhman Xazinin "Mizan ül-hikmət" kitabları vardır. O digər kitab həvəskarlarından fərqli olaraq, baha qiymətə aldığı nadir kitablarını təmənnasız olaraq tədqiqatçıların istifadəsinə verirdi. Buna görə də dünyanın hər yerindən şərqşünas alimlər onun yanına axışırdı. 1956-cı ildə Təbriz Milli Kitabxanası təşkil olunarkən kitablarından 500-nü həmin kitabxanaya bağışlamış, vəfatından sonra isə bütün kitabxanasının həmin kitabxanaya bağışlanmasını vəsiyyət etmişdir.
"Ərməğan", "Mahtab" və "Yəğma" jurnallarında onun məqalələrinə geniş yer verilib. Onun "Saib Təbrizi", "Əbu Əli Sinanın məzarı", "Sədrəddin Rəbii", "Setan sözünün şərhi", "Məazi Təbrizi", "Məhəmməd ibn Əlbəis və Azərbaycan dili" və digər əsərləri İranda geniş yayılıb. Ən böyük işlərindən biri də çoxsaylı əlyazmalara yazdığı qeyd və haşiyələrdir. Mədhuşun "Divan"ının əlyazmasının birinci səhifəsində yazdığı haşiyədə onun müəllifinin adının Molla Məhəmməd Sadiq və Mollabaşı Heydərqulu Mirzə olduğunu, əlyazmanın müəllifin özü tərəfindən yazıldığını qeyd edib və haşiyənin yazıldığı tarixi-1327 (1948) qoyub. Mənsur Həllacın əlyazma divanının bir səhifəsində M.Naxçıvani tərəfindən yazılmış haşiyədə əsərin sonunda Hicri-qəməri 922, 925 və 927 tarixlərinə rast gəlindiyi və onun təqribən Zəhirəddin Babur şahın vaxtında yazıldığı göstərilir. Sonradan bu qeyd və haşiyələrin nümunələrini Əziz Dövlətabadi toplayıb və çap etdirib. Bundan başqa, M.Naxçıvani Heyran xanım Dünbülünün "Divan"ını çap etdirib, "Xəmsəül-motəəhhedin"i türk dilinə, "Əzaye-Came"ni fars dilinə çevirib. Onun Azərbaycan ədəbiyyatına və mədəniyyətinə ən böyük xidmətlərindən biri də Əbu Mənsur Qətran Təbrizi və Saib Təbrizinin "Divan"larının elmi-tənqidi mətnini hazırlaması və çap etdirməsidir.
1920-ilin sentyabr ayının əvvəlində Təbrizə gedən Cəlil Məmmmədquluzadə Molla Nəsrəddin jurnalının çıxarılmasına vəsait toplamaq üçün "Ölülər" əsərini tamaşaya qoymaq üçün hazırlıq işləri görürdü. Əsərin tamaşaya qoyulması da çox asan olmadı. Bir tərəfdən Təbrizdə böyük nüfuz və səlahiyyətləri olan ruhanilər, digər tərəfdən hökmranlıq edən şah mütləqiyyəti bu tamaşanın oynanılmasının əleyhinə idi. Cəlil Məmmədquluzadənin böyük fəaliyyəti, Hacı Məhəmməd Naxçıvaninin köməkliyi ilə əsərin tamaşaya qoyulmasına icazə alındı. Hacı Məhəmməd Naxçıvani tamaşanın təhlükəsiz başa çatması üçün böyük səy göstərmişdir.
Yaren
Yaren — Naurunun de fakto paytaxtı.
İmamverdi Əbilov
İmamverdi Xankişi oğlu Əbilov — azərbaycanlı ədəbiyyatşünas-alim, filologiya elmləri doktoru, professor, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.
Həyatı
İmamverdi Xankişi oğlu Əbilov 1927-ci ildə Neftçala rayonunun Qoltuq kəndində anadan olmuşdur. Buzovna pedaqoji məktəbini, ADU-nun filologiya fakültəsini bitirmişdir.
Əmək fəaliyyətinə balıq vətəgələlərində başlamış, 1955-ci ilə qədər pedaqoji fəaliyyətlə yanaşı Neftçala Rayon Partiya Komitəsinin 2-ci katibi vəzifəsində çalışmışdır.
Azərbaycan yazıçılarının 8-ci qurultayında təftiş komissiyasının, 9-cu qurultayında isə idarə heyətinin üzvü seçilmişdir. Azərbaycan müəllimlərinin ilk qurultayından (1946) başlayaraq bütün qurultaylarında nümayəndə olmuşdur. Bilik Cəmiyyətinin Azərbaycanda ilk üzvlərindən olmuş, cəmiyyətin 1964-cü ildə keçirilən 3-cü, 1968-ci ildə isə 4-cü qurultayında nümayəndə seçilmiş, çıxış etmişdir. 1988-ci ildə Moskvada keçirilən Ümumittifaq təhsil işçilərinin qurultayında, 1989-cu ildə isə Pedaqoji Cəmiyyətlərin 1-ci qurultayında (Moskva) nümayəndə olmuşdur. Azərbaycan Ağsaqqallarının 1-ci təsis və sonrakı qurultaylarında və Türk Yazarlarının 3-cü qurultayında (1996) nümayəndə olmuşdur.
Moskvada, Tehranda, Təbrizdə, Bağdadda, Zaqafqaziya Respublikalarının paytaxtlarında keçirilən elmi simpozium və konfranslarda məruzələrlə çıxış etmişdir. Yeni dərsliklər yaradılması üzrə respublika komissiyasının üzvü olmuşdur. 800-dən artıq məqaləsi dərc olunmuşdur. Filologiya elmləri doktorudur. "Rəsul Rza" (1960), "Azərbaycan ədəbiyyatında yeni insan", "Siyasi lirikanın tədrisi", "Tvorçeskiy put Rasul Rzı", "Könül dünyamıza səyahət", "Xatirələr işığında", "Uzaq keçmişimizdən uzaq gələcəyə", "Şəhidlər mehrabı. Rəhmət duası", "Ömrün anları", "Əsrlər… nəsillər… əməllər", "Ömrün dan qızartısından qürub şəfəqlərinədək", "Zamanla vaxt arasında", "Təbiətin və təfəkkürün möcüzəsi Xudu Məmmədov", Bəxtiyar Vahabzadə barədə "Xatirələrin ay işığında" (2013),"Ömrün və elmin romantikası" (2015) kitablarının müəllifidir. Əsərlərinin 15 cildliyi nəşr olunmuşdur.
2000-ci ildə "Əməkdar müəllim" fəxri adına layiq görülmüşdür. "Qabaqcıl Maarif Xadimi"dir (1960). SSRİ maarif əlaçısı olmuşdur. Krupskaya adına Ümumittifaq Pedaqoji mükafatı laureatı adına layiq görülmüşdür. "S. Vurğun" xatirə diplomunun, "Araz" ali ədəbi mükafatının, "Akademik Mehdi Mehdizadə" Ali pedaqoji mükafatının, "Rəsul Rza" və "Xudu Məmmədov" Beynəlxalq ədəbi mükafatlarının laureatıdır. Türk Dünyası Araşdırmaları Uluslararası Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvüdür. Milli Elmlər Akademiyası rəyasət heyətinin müxtəlif vaxtlarda Neftçalada və Salyanda keçirdiyi elmi-nəzəri konfranslar İmamverdi Əbilovun təşəbbüsü və yaxından iştirakı ilə keçirilmişdir.
B. Vahabzadə, X. Rza Ulutürk, Qabil, Z. Yaqub və b. İmamverdi Əbilova şeirlər həsr ediblər. Akademik Bəkir Nəbiyev İ. Əbilov barədə "El ağsaqqalı, elm fədaisi — İmamverdi Əbilov" (2007) kitabını yazmışdır.
Neftçala rayon Ağsaqqallar Şurasının sədri, Prezidentin fərdi təqaüdçüsü (2007) idi. Haqqında sənədli filmlər çəkilib.
9 aprel 2016-cı ildə ömrünün 89-cu ilində vəfat etmişdir.
Mixailov Sənət Məktəbinin binası
Mixailov sənət məktəbinin binası - Azərbaycanın Gəncə şəhərində yerləşir.
XIX əsrə aid tikilidir. Hazırda bu tikilidən inzibati bina kimi istifadə olunur.
Kolumbarium
thumb|[[Amerika Birləşmiş Ştatlarının Kaliforniya ştatının San-Fransisko şəhərində yerləşən kolumbarium.]]
Kolumbarium - Qədim Roma adətlərinə xas olan ölülərin yandırıldıqdan sonra küllərinin saxlanılması üçün nəzərdə tutulmuş xüsusi məzar otaqları. Kolumbariumlarda cəsəd küllərinin saxlanıldığı xüsusi qablar, urne adlanır. Qədim Romada geniş yayılmış bu tip məzar formaları əsasən kasıb və orta təbəqə tərəfindən istifadə olunmuşdur. Günümüzdə, kolumbarium tipli məzarlardan dünyanın müxtəlif ölkələrində hələ də, istifadə olunmaqdadır və burada əsasən bir-biri ilə qan qohumluğu olan və ya ailə fərdlərinin külləri saxlanılır.
Con Meycor
Həyatı
Con Meycor 29 mart 1943- cü ildə Cənub-Şərqi İngiltərədə, Sarrey qraflığında anadan olmuşdur. İbtidai sinifi Çim Kommonda oxumuş daha sonra- 1954-cü ildən etibarən təhsilini London Mertonda yerləşən Ratliş məktəbində davam etdirmişdir. 1959-cu ildə o məktəbi tərk etdi. Bu illər ərzində Meycor tarix, İngilis dili və ingilis ədəbiyyatı üzrə birinci səviyyəli sertifikatlar əldə etmişdi. Sonradan Britaniya konstutsiyası, riyaziyyat və iqtisadiyyat sahələri üzrə yeni setifikatlar qazandı.
Siyasi fəaliyyəti
Uşaq yaşlarından siyasətə maraq duyan Con Meycor 1964-cü ildə 21 yaşında Lambez London Regional məclisinə öz namizədliyini irəli sürdü və 1968-ci ildə məclisin Mühafizəkar Qanadından deputat seçilməyə müvəffəq oldu. Meycor 1974-cü ildə Böyük Britaniyanın ümumi seçkilərində iştrak etsədə uğursuzluqla qarşılaşdı. 1979-cu ildə yenidən seçkilərdə öz deputatlığa namizədliyini irəli sürdü. Bu dəfə o Britaniya Parlamentinə daxil ola bildi. Sərhəd dəyişikliyindən sonra Meycor 1983-cü ildə yeni yaradılmış Huntingdon kreslosunun deputatı oldu və 1987, 1992 və 1997-ci illərdə yerini qorudu. 2001-ci ildə parlamentdən təqaüdə çıxdı. 1981-ci ildə Con Meycor Parlamentin Xüsusi Katibi vəzifəsinə yüksəldi. 1979-cu ildə İngilis Mühafizəkar Partiyasından İcmalar Palatasının nümayəndəsi seçildi. Tezliklə partiya daxilində nüfuzu artan Meycor 1989-cu ildə baş nazir Marqaret Tetçer tərəfindən yaradılan hökumətdə əvvəl xarici işlər naziri, sonra isə maliyyə naziri təyin olundu.