cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
İvlin Vo
Şəxsiyyəti və düşüncələri
Vonun konservatizmi estetik, siyasi və dini idi. O, Anqas Uilson, Muriel Spark və V,S, Naypaul kimi gənc yazıçıları tərifləsə də, özlərini “Hərəkat” adlandıran 1950-ci illərin yazıçıların qrupuna qarşı laqeyd münasibət göstərirdi. O, ədəbi dünyanın "qara fəlakətə uğradığını" və ədəbiyyatın otuz ildən sonra ölə biləcəyini söylədi. Məktəbli olarkən Vo Kubizm sənətini yüksək qiymətləndirirdi, lakin tezliklə bədii modernizmə olan marağını tərk etməyə başladı. 1945-ci ildə Vo qeyd etdi ki, Pablo Pikassonun bədii bacarığı “hiptonik hiylələrin” nəticəsidir və onun rəsm əsərləri "sivilizasiyanın dahi ustadların əsərləri ilə müqayisə edilə bilməz”. 1953-cü ildə radioya verdiyi bir müsahibəsində Vo Avqust Eqqi (1816-1863) xüsusi hörmət bəslədiyi rəssam adlandırmışdı. Siyasi dünyagörüşlərinin fərqli olmasına baxmayaraq Vo Corc Oruellin vətənpərvərliyinə və əxlaqi duyğularına heyran qalırdı.
İvlin Vo öz ədəbi əsərlərində, xüsusilə də, İkinci Dünya Müharibəsindən öncə yazdığı kitablarında irqi və anti-semitik fikirləri sərbəst şəkildə ifadə edirdi. Yazıçı V.S. Pritçet qeyd edir ki, Vonun anti-semitizmi Everest dağındakı kimi mövcuddur, lakin danılmazdır”. Vaykis bildirir ki, Vonun anti-semitizmi onun ən pis xüsusiyyətlərindən biri idi və əlavə edirdi ki, Vonun irqçiliyi "ictimai təşkilatın əsas prinsipi kimi iyerarxiyanın təbiəti və düzgünlüyünə dair fikirlərinin məntiqsiz şəkildə ifadəsidir". Vonun əsərlərinin heyranı olan Oruell qeyd edirdi ki, “İvlin Vo indiyə kimi tanıdığım ən yaxşı roman yazıçılarından biridir... lakin təəssüf ki, əsassız fikilərə sahibdir”.
Mövzuları və üslubu
Oxucu yazıçının bədii əsərlərində yaratdığı qəhrəmanlarının dilindən ifadə olunan fikirlərlə razılaşdığını düşünməməlidir. Lakin Ann Pasternak Slater “Tam Qısa Hekayələr” əsərinin girişində qeyd edirdi ki, "Sosial düşüncələrin və əsərin ifadə olunduğu dilin təsviri Vonun müasir dünyanı diqqətlə izlənməsinin bir hissəsidir".
Tənqidçi Kliv Ceyms Vo haqqında yazır: “Bu günə kimi heç kəs əsərlərində ingilis dilindən belə təbbi şəkildə istifadə etməmişdi... ingilis dilinin yüz illər ərzində mövcud olan davamlı inkişafı onunla tamamlanır”. 40 illik yazıçı karyerasının ilk mərhələlərində 1930-cu ildə katolik dinini qəbul etməmişdən öncə Vo Parlaq Gənc Yazıçılar Birliyinin roman yazıçısı kimi fəaliyyət göstərirdi. Onun ilk iki romanı olan “Tənəzzül və süqut” və “Murdar bədənlər” oxucunun duyğularını oyatmaq üçün çox fantastik şəraitdə əsasən inanılmaz simvollarla dolu boşluqlu bir cəmiyyəti əks etdirir. Vonun ilkin romanlarına xas olan ən əsas cəhət iştirakçıların asanlıqla təsbit ediləcəyi sürətli, çoxsaylı dialoqdur. Eyni zamanda Vo üzvü olduğu cəmiyyətindəki insanları "dəli və sonsuz" kimi qələmə verdiyi "Müharibə və gənc nəsil" kimi ciddi bir romanın da üzərində işləyirdi.
Vonun katolik dinini qəbul etməsi növbəti iki romanı olan “Qara fitnəkar” və “Bir ovuc toz” əsərlərinin dilini nəzərəçarpacaq dərəcədə dəyişdirmədi, lakin sonuncu romanında komik elementlərdən daha az istifadə olunmuşdur və əsərin baş qəhrəmanı Toni Last komik bir obraz kimi deyil, adi bir şəxs kimi təsvir edilmişdir. Vonun katolik dini mövzusunda 1933-cü ildə qələmə aldığı ilk əsəri olan “Dərinliklərdən” adlı qısa hekayəsində kilsədəki dini mərasimlərin icarasından bəhs edir. 1930-cu illərin ortalarından başlayaraq, katolik və mühafizəkar siyasi motivlər onun jurnalistik və qeyri-bədii yazılarında əks olunurdu, lakin jurnalistika, jurnalistlər və qeyri-adi jurnalistika təcrübələri haqqında yazdığı roman olan “Sensasiya” əsərini nəşr etdirdikdən sonra yazı üslubunu dəyişdirdi.
“Şübhəlilər və digər əsərlər” romanında Vo real insanları təsvir edirdi və əsər ilk şəxsin dilindən nəql olunurdu, beləcə, o, bir neçə il sonra yazacağı “Bradyshedə qayıdış” romanının ədəbi üslubu haqqında bir iz qoyurdu. “Bradyshedə qayıdış” romanı İvlin Vonun aşkar şəkildə mühafizəkar dini və siyasi baxışlarını təqdim etdiyi ilk əsəridir. 1950-ci ildə nəşr etdirdiyi “Yelena” romanı İvlin Vonun xristianlıq dini mövzusunda yazdığı ən fəlsəfi kitabıdır.
“Braydşedə qayıdış” romanında canladırılan proletar məmur personajı Huper Vonun müharibədən sonra yazdığı əsərlərində üstünlük təşkil edən mövzunu işıqlandırır. “Şərəf qılıncı” trilogiyasında (Silahlanan insanlar, 1952; Məmurlar və cənablar, 1955; Şərtsiz təslim, 1961) kələkbazlıqla qələbə qazanan murdar və saxtakar qəhrəman hesab olunan Trimmer orta əsrlərdə mövcud olan mötədilliyin bariz nümunəsi idi. "Kral Skottun müasir Avropası " romanında (1947) Vonun gələcək haqqındakı pessimist düşüncələri məktəb müəlliminin timsalında təsvir edilmişdir. “Xarabalıqlar arasında sevgi” (1953) romanında Britaniya torpaqlarında qurulan distopiya təsvir edilir. Patey qeyd edir ki, Vonun müharibədən sonra yazdığı romanları, xüsusilər də, “Qilbert Pindolfun qəzəbi” (1957) əsəri “oyuncaq roman” xarakteri daşıyır. Vonun sonuncu bədii əsəri olan “Qanadlı at yenə də uçur” (1962) romanında müharibədən öncə tanış olduğu insanlar və hadisələr təsvir edilmişdir; Vo qəbul edirdi ki, bu əsərdə o, “gəncliyində sahib olduğu roman üslubunu geri qaytarmaq istəyirdi”. Vo bu sonuncu qələmə aldığı əsəri ilə ilk əsərində eyni yazı üslubundan istifadə etmişdi.
Tənqidçilərin mövqeyi
Arnolt Bennet İvlin Vonun ilk yazdığı romanlarından biri olan “Tənəzzül və süqut” əsərini “mükəmməl şəkildə yazılan satira” adlandırmışdı. İki il sonra qələmə aldığı “Mundar bədənlər” əsəri ilə bağlı tənqidçilərin mövqeyi daha da heyrətləndirici idi. Lakin daha sonralar şah əsəri kimi təqdim edilən “Bir ovuc toz” Vonun ən yüksək qiymətləndirdiyi əsərlərindən biri olsa da, tənqidçilər tərəfindən elə də səsli-küylü qarşılanmadı. Siril Konnollinin kitab haqqında ilk reaksiyası elə də ürəkaçan deyildi, o, Vonun yazıçı kimi gücünün azaldığını bildirdi, lakin daha sonra kitab haqqında fikir bildirmək üçün tələsdiyini qeyd etdi.
1930-cu illərin sonlarında Vonun Katolik dinini qəbul etməsi və mühafizəkar polemikaları onun əsərlərinin mövzusuna da təsirini göstərdi. “Vo Abissiniyada” əsərində Vonun faşizmə qarşı meylləri oxucularını məyus etdi və kitabın Amerikada nəşr edilməsinə qadağa qoyuldu. Vo 1938-ci ildə ənənəvi satira üslubunda qələmə aldığı “Sensasiya” əsərini nəşr etdirdikdən sonra tənqidçilərin ona qarşı mövqeyi bir qədər yumşaldı. Tənqidçilər elə hesab edirdilər ki, Vonun pro-faşist düşüncələri partizanlıq və təbliğat ilə əvəz olunmuşdu.
1942-ci ildə nəşr etdirdiyi “Bayraqları atın” əsərindən sonra Vonun itirdiyi şöhrəti geri qayıtdı və əsər müharibə dövrünün qadağalarına baxmayaraq böyük tirajla satıldı. Lakin bu əsərin oxucu kütləsi üç il sonra satışa çıxarılan “Braydşedə qayıdış” əsəri ilə müqayisə edilə bilməzdi. “Braydşedə qayıdış” əsərinin Amerikada “Ayın kitabı” seçilməsi onun Birləşmiş Ştatlar ərazisində satışlarını daha da artırdı və Britaniyadakından daha çox satış faziləri müşahidə edildi. İctimaiyyətin rəğbtəni qazanmasına baxmayaraq kitab tənqidçilər arasında bir o qədər də bəyənilmədi. Braydşedin katolik cəmiyyəti Vonun əvvəlki romanlarını böyük coşqu ilə qarşılayan bəzi tənqidçilərin fikirlərini təhqir etdi. Onun təkəbbürü və aristokratlara qarşı nümayiş etdirdiyi ehtiramı Konor Kruis Obrien də daxil olmaqla bir sıra tənqidçilər tərəfindən mənfi qarşılandı. Konor Kruis İrlandiyanın The Bell ədəbi jurnalında Vonun cəmiyyətin yuxarı təbəqəsinə qarşı ehtiramını “mistik venerasiya” adlandırdı. Yazıçı Roza Makulay hesab edirdi ki, Vonun düşüncələrinə onun sağçı-partizan mövqeyi təsir edir. Bunun əksinə isə, kitab York, Qrem Qrin və Harold Akton tərəfindən bəyənildi. 1959-cü ildə Chapman and Hall nəşriyyatı kitabın nəşrlərini artırdı və bununla əlaqədar olaraq Vo öz tənqidçilərinə belə cavab verdi: “Mən bir sıra maneələr ilə üzləşmişəm, lakin heç bir zaman onları aradan qaldırmaq üçün cəhd etməmişəm. Çünki onlar kitabın vacib hissəsidirlər”.
"Fanfar" əsərini nəşr etdirdiyi ərəfədə Vo gələcək kitablarında dini mövzuların yer alacağı səbəbindən çox sevilməyəcəyini proqnozlaşdırırdı. 1950-ci ildə nəşr edilən “Yelena” romanı ictimaiyyət və tənqidçilər tərəfindən tamamilə fərqli qarşılandı. Vonun proqnozları özünü doğrultmadı; bütün bədii əsərləri nəşr edildi və satış sayı artdı. 1957-ci ildə Daily Express qəzetində Vo əleyhinə məqaləni yayımlanarkən onun məsləhətçisi kitablarının satış göstəricilərini nümayiş etdirdi; bu zaman onun 4 milyondan çox kitabı satılmışdı, göstəricilərin üçdə ikisi Britaniyanın, digəri isə Amerikanın payına düşür. Müharibə trilogiyasının ilk romanı olan “Silahlanan insanlar” əsəri 1953-cü ildə James Tait Black Memorial mükafatını qazandı. Tənqidçi Konnollinin əsər haqqında ilk reaksiyası ürəkaçan deyildi. O, daha sonra kitab haqqındakı fikrini dəyişərək onu”müharibədən çıxan ən yaxşı roman” adlandırdı. Vonun müharibədən sonra yazdığı əsərlərinin içərisində Knoksun bioqrafiyası onun yaxın dostları tərəfindən çox bəyənildi, lakin bəzi kilsə nümayəndələri tərəfindən tənqid edildi, onlar Knoksun Katolik iyerarxiyasının əvəzsiz qurbanı kimi təsvir olunmasından çox narahat olurdular. Kitabın satışı çox da uğurlu olmadı. "Qilbert Pinfoldun qəzəbi” əsəri tənqidçiləri öz orijinallığı ilə təəccübləndirdi.
Reputasiyası
Vonun gündəlikləri 1976-cı ildə kitab şəklində nəşr edilməzdən öncə 1973-cü ildə The Observer jurnalında dərc edildi. Şəxsi həyatında olan düşüncələri və yanaşmaları oxucular arasında birmənalı qarşılanmadı. Vonun Oksforddakı illərinə və ilk evliliyinə dair bütün məlumatları gündəlikdən çıxarmasına baxmayaraq həyatının digər mərhələləri ilə bağlı qeydə aldığı məlumatlar onun yazıçı kimi mənfi imicini formalaşdırmaq istəyən düşmənləri üçün kifayət idi. Lakin bu vəziyyətdə Vo bəzi pərəstişkarları tərəfindən müdafiə edildi. Buna baxmayaraq, insanlar arasında formalaşan ümumi fikir Vonun “bədheybət bir məxluq” kimi tanınmasına gətirib çıxardı. 1980-ci ildə məktublarının bir nüsxəsi çap olunduğu zaman ictimai nüfuzu yenə də müzakirə obyektinə çevrildi. Filip Larkin onun The Guardian qəzetində toplanan məktublarını nəzərdən keçirərkən qeyd etdi ki, onlar Vonun elitizmini nümayiş etdirir; Vodan məktub almaq istəyən bir şəxs ya zadəgan ailəsinə mənsub olmalı, ya ağdərili Roma katoliklərindən biri olmalı və yaxud da zəngin ailədə dünyaya gələn xanım olmalı idi.
Stannard qeyd edirdi ki, ictimaiyyət arasında taxdığı maskasının altında Vo əslində “özünü sənətinə həsr edən sənətkar və qəlbinin kirlənməsinə qarşı mübarizə aparan cəsarətli bir iman sahibi” idi. Vonun ölümündən qısa müddət sonra The Times jurnalına məktub yazan Qraham Qrin onu “günümüzün ən böyük roman yazıçılarından biri” adlandırdı, lakin Timejurnalının nekroloq müəllifi onu “müasir Britaniya ədəbiyyatının qoca mandarini” kimi təsvir etdi və iddia etdi ki, “Vonun romanları tənqidçi V.S.Pritçettin də qeyd etdiyi kimi “onun mənfur xasiyyətinə” vurulan oxucular olduğu müddətdə oxunulacaqdır”. Nanci Mitford televiziya kanallarında birinə verdiyi müsahibəsində qeyd edirdi ki, “Vo haqqında hər kəsin bilmədiyi bir fakt vardı ki, onun bütün elədikləri sadəcə bir zarafat idi. Hər şey. Onun haqqında yazan insanların heç biri bunu nəzərə almamışdı”.
NGC 6283
NGC 6283, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Herkules bürcü istiqamətində yerləşir. S tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Janghwa Hongryeon jeon
Canqva Honqryon Con (hərfi mənada Canqva və Honqryon hekayəsi) – Coseon dövrünə aid Koreya xalq nağılı.
Məzmun
Bir zamanlar Muryonq adlı bir adam var idi, bir gün arvadı yuxusunda bir mələyin ona gözəl bir çiçək verdiyini gördü. On aydan sonra o, cütlüyün "Canqva" ("Qızılgül çiçəyi") adını verdiyi gözəl bir qız uşağı dünyaya gəldi. İki il sonra onların başqa bir gözəl qızı oldu və ona "Honqryon" ("Qırmızı Lotus") adını verdilər. Təəssüf ki, ana Honqryon 5 yaşında olanda vəfat etdi və tezliklə ata yenidən evləndi. Yeni ögey ana həm çirkin, həm də qəddar idi. O, ögey qızlarına nifrət edirdi, lakin bu hissləri gizlədib, yalnız üç oğlu ard-arda dünyaya gələndən sonra əsl üzünü göstərdi. Tezliklə o, ögey qızlarına zülm etməyə başladı. Lakin Canqva və Honqryon heç vaxt atalarına bu barədə heç nə deməmişdilər.
Canqva yetkinlik yaşına çatıb nişanlandıqdan sonra ata ikinci həyat yoldaşına Canqvaya toy mərasimi planlaşdırmağa kömək etməsini söylədi. Ögey ana qəzəbləndi, "ailəsinin pulundan" və ya "övladlarının gələcək sərvətindən" bir qəpik də olsa Canqvaya xərcləmək istəmədi. Beləliklə, o, çirkli bir plan hazırladı: Bir gecə Canqva yatarkən, ögey ana böyük oğluna Canqvanın yatağına ölü dərili bir siçovul qoydurdu. Ertəsi gün səhər tezdən o, böyük ögey qızı haqqında pis yuxu gördüyünü söyləyərək atasını Canqhvanın otağına gətirdi. O, Canqvanın çarpayısındakı yorğanı geri çəkəndə təzə doğulub ölmüş uşağa bənzəyən qanlı bir şey otaqdakı hər kəsi şoka saldı. Ögey ana Canqvanı nikahdankənar uşaq dünyaya gətirməkdə günahlandırdı. Ata buna inandı. Nə edəcəyini bilməyən Canqva evdən qaçaraq yaxınlıqdakı meşədəki kiçik bir gölməçəyə getdi. Ögey ana böyük oğluna Canqvanın ardınca getməyi və onu gölməçəyə itələməyi əmr etdi. Canqva boğularkən qəfildən nəhəng bir pələng gəldi və o, ögey ananın böyük oğluna hücum edərək, bir ayağını və bir qolunu ondan aldı.
Ögey ana istədiyini aldı — Canqvanın ölümü — ancaq öz oğlunun sağlamlığı bahasına. O, qəzəbini Honqryona çevirdi, bu qalan ögey qızına həmişəkindən çox nifrət etdi və onu təhqir edirdi. Sevimli bacısının itkisinə dözə bilməyən Honqryon tezliklə Canqvanın ardınca getdi: onun cəsədi Canqvanın boğulduğu gölməçədə tapıldı.
Bundan sonra kəndə nə vaxt yeni bələdiyyə sədri gəlsə, gələndən bir gün sonra onu ölü tapırdılar. Bu davam etdikcə kəndə müəmmalı söz-söhbətlər yayıldı, lakin heç kim kişilərin başına nə gəldiyini və hansı səbəbdən baş verdiyini dəqiq bilmirdi.
Kəndə yeni bələdiyyə sədri kimi cəsur bir gənc gəlmişdi. O, sələflərinin ölümlərindən xəbərdar idi, lakin öz həyatı üçün qorxmurdu. Gecə olduqda o, otağında oturmuşdu ki, şamı qəfil söndü və ətrafı dəhşətli səslər bürüdü. Qapı açıldıqda əvvəlcə heç kim görünməsə də, lakin sonra yeni vali iki gənc qadın ruhu gördü. Onlardan kim olduqlarını və əvvəlki bələdiyyə sədrlərini niyə öldürdüyünü soruşdu. Böyük bacı ağlaya-ağlaya başa saldı ki, istədikləri həqiqəti insanlara çatdırmaqdır: utanc içində intihar edən böyük bacı əxlaqsız qız olmayıb. O, ögey anası tərəfindən ittiham edilmiş və böyük ögey qardaşı tərəfindən öldürülmüşdü. Bələdiyyə sədri Canqvanın ruhundan bunun sübutunu istədi. Canqva ona ögey anasının kəndlilərə göstərdiyi düşük dölü araşdırmağı tapşırdı.
Ertəsi gün səhər yeni vali bacıların ruhlarının ondan tələb etdiklərini etdi. O, atanı, ögey ananı və böyük oğlunu çağırdı və ögey ananın israrla Canqvanın bədənindən gəldiyini iddia etdiyi dölü yoxladı. Onu bıçaqla parçalayanda onun siçovul olduğu üzə çıxdı. Ögey ana və onun böyük oğlu ölümə məhkum edildi. Ata isə azadlığa buraxıldı, çünki vali atanın ögey ananın şər planı barədə heç nə bilmədiyini və əslində başqa bir qurban olduğunu başa düşdü.
İllər sonra ata yenidən evləndi. Ata özünün üçüncü toyunun gecəsində yuxuda iki qızını görür. Qızlar atalarına hər şey yaxçı olduğunu və onun yanına qayıtmaq istədiklərini dedilər. Doqquz aydan sonra atanın üçüncü həyat yoldaşı əkiz qızları dünyaya gətirdi. Ata bu əkizlərə Canqva və Honqryon adını verib və onları çox sevdi. Yeni ailə bundan sonra da xoşbəxt yaşadı.
Nquyen Hıy Tho
Nquyen Hıy Tho — Vyetnam inqilabçısı, Vyetnam Sosialist Respublikasının Prezidenti (1980–1981).
Həyatı
Məmur ailəsində anadan olmuşdur. Fransada hüquq təhsili almışdır.
Birinci Hind-Çin müharibəsi illərində (1945–1954) vəkil kimi müqavimət üzvlərini müdafiə etmişdir. O, Sayqonda (1950-ci il mart) kütləvi antiamerikan nümayişinin liderlərindən biri idi. 1954-cü ildə Sülh Uğrunda Hərəkat təşkilatını yaratmışdır və onun vitse-prezidenti seçilmişdir. İki dəfə (1950–1952, 1954–1961) həbsdə olmuşdur.
Kəmalə Piriyeva
Kəmalə Piriyeva — Azərbaycan teleaparıcısı və aktrisası.
Həyatı və fəaliyyəti
Kəmalə Piriyeva 1990-cı il yanvar ayının 9-da Bakı şəhərində doğulub. Atası tərəfdən əslən Qafan rayonundandır. 1996–2007-ci illərdə Nərimanov rayon 73 saylı orta məktəbdə təhsil alıb. Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin "Televiziya rejissorluğu" fakültəsindən məzun olub. 2007-ci ildə universitetdən Azad Azərbaycan televiziyasına təcrübə keçmək üçün göndərilib. İlk işi 2007-ci ildə 17 yaşında "Yeni ulduz 7" yarışmasında aparıcılq etmək oldu. Daha sonra isə o, "Bizim səhər", "Xalq ulduzu", "CinemaAtv", "Atv maqazin", "Qaça-Qaç", "Piknik", "Mətbəx işi", "Azərbaycanın Səsi Bala" kimi verilişlərdə aparıcılıq edir. Bu illər ərzində o, aktrisalıq fəaliyyəti ilə də məşqul olur. İlk dəfə Atv də yayımlanan "Sirr" serialinda rol alır. Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrında "Məhv olmuş gündəliklər" tamaşasında əsas rollardan birini (Anjel) icra edir. Daha sonra o, "Sonuncu fəsil", "Miras", "Palata 106", "Vicdan haqqi", "Ər Arvad" seriallarında rol alır. Filmoqrafiyasında "Gecə qonagı 1", "Şər qarışanda", "Təhmin və Zaur", "Qız qalası" filmlərdə müxtəlif rolları ifa etmişdir.
Telengitlər
Telengitlər - Rusiya nın Altay Respublikası nda yaşayan bir türk xalqıdır, altaylıların bir hissəsidir. Telengitlər teleutlar ilə birgə altaylıların cənub qolunu təşkil edirlər. Dilləri cənubi altay dili nin bir ləhcəsidir.
Pyetro Badalyo
Pyetro Badalyo ingiliscə (Pietro Badoglio) 1-ci Addis Abeba hersoqu, 1-ci Sabotino Markesi (ABŞ: /bəˈdoʊljoʊ/, İtalyanca: [ˈpjɛːtro baˈdɔʎʎo]; ) — həm Birinci Dünya Müharibəsi zamanı, həm də italyan generalı idi. Həm Birinci Dünya Müharibəsi zamanı, həm də italyan generalı kimi. Şərqi Afrika vitse-prezidenti. İtaliyada nasist rejimi süqut etdikdən sonra İtaliyanın baş naziri oldu.
Trayan Besesku
Trayan Besesku — Rumıniyalı ictimai-siyasi xadim, Rumıniya prezidenti.
Haqq Ədalət Partiyası
Haqq Ədalət Partiyası — sabiq səhiyyə naziri Əli İnsanov tərəfindən 25 yanvar 2020-ci ildə təsis edilən, 15 oktyabr 2021-ci ildə dövlət qeydiyyatlna alınan siyasi partiya.
Haqqında
Partiya yaratmaq üçün 15 nəfərdən ibarət Təşkilat Komitəsi yaradılmış, Əli İnsanov Təşkilat Komitəsinin sədri, Rəşad Abbaslı isə Təşkilat Komitəsinin sədrinin katibi seçilib.
Təsis konfransında Təşkilat Komitəsi sədri Əli İnsanovun namizədliyi sədr postuna sürülmüşdür. Əli İnsanov yekdilliklə sədr seçilmişdir. Həmçinin konfransda 15 nəfərdən ibarət İdarə Heyəti də seçilmişdir. Bəxtiyar Vahabzadənın oğlu İsfəndiyar Vahabzadə və Zəminə Dünyamalıyeva yekdilliklə sədrin müavini seçilmişdir.
4 mart 2020-ci il tarixində Haqq Ədalət Partiyası İdarə Heyətinib iclasında Elşən Bayramlı partiyanın Mərkəzi Aparatının rəhbəri, Sevinc Sadıqlı Mərkəzi Təftiş Komisiyasının sədri vəzifəsinə seçilmişdir.
12 iyun 2020-ci ildə Haqq Ədalət Partiyası İdarə Heyətinin iclasında sabiq prezident Əbülfəz Elçibəyin sabiq müavini, Klassik Xalq Cəbhəsi Partiyası Ali Məclisinin sabiq sədri, Xətai rayonunun sabiq icra başçısı, Borçalı İctimai Birliyinin sədri Zəlimxan Məmmədli partiyaya üzv seçilmiş, Haqq Ədalət Partiyası Ali Məclisinin sədri və İH-nin üzvü seçilmişdir.
18 iyun 2020-ci ildə İH iclasında sabiq xarici iqtisadiyyat naziri Qüdrət Quliyev partiya üzvü qəbul olunmuş və Haqq Ədalət Partiyası sədrinin müavini seçilmişdir.
15 oktyabr 2021-ci il tarixində Haqq Ədalət Partiyası Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən dövlət qeydiyyatına alınmışdır.
Haqq Ədalət Partiyası İdarə Heyətinin 30 oktyabr 2021-ci il tarixində keçirilən iclasında 5 aydan artıqdır partiya fəaliyyəti göstərməyən və xaricdə olan Zəminə Dünyamalıyeva səs çoxluğu ilə İdarə Heyətinin üzvlüyündən, sədr müavinliyindən və partiya sıralarından ixrac olunmuşdur.
5 noyabr 2022-ci il tarixində Haqq Ədalət Partiyasının sədri Əli İnsanov prezident İlham Əliyevin apardığı siyasəti birmənalı dəstəklədiyini açıqlamışdır. Bu açıqlamanın ardınca 7 noyabr 2022-ci il tarixində partiyanın sədr müavinləri İsfəndiyar Vahabzadə, Qüdrət Quliyev və partiya sədrinin müşaviri Nuridə Hidayət partiyadan istefa verdiklərini elan etmişdirlər.
2023-cü ilin iyulunda partiyanın İdarə Heyətinin üzvü Murad Bayramoğlu partiyadan istefa vermiş və Facebook sosial şəbəkəsində bununla bağlı yazı paylaşmışdır: "HƏP Abşeron təşkilatının bütün üzvləri (452 nəfər) 06.07.2023 -cü il tarixdə, Culfa rayon təşkilatının 120 üzvü - (toplam 572 üzv) imzalarını geri götürməklə, partiyadan istefa verib."
Rəhbərlik
Partiya sədri Əli İnsanovdur.
Luici Fakta
Luigi Fakta — italyan siyasətçisi, jurnalisti və Benito Mussolini rəhbərliyindən əvvəl İtaliyanın son Baş naziri idi.
Həyatı
Luici Fakta İtaliyanın Piemont əyalətinin Pinerolo şəhərində anadan olub. Hüquq təhsili alıb, sonra jurnalist olub. O, siyasətə 1892-ci ildə Pinerolodan deputatlar palatasına seçildikdə, 30 il bu vəzifəni tutdu. Liberal Partiyasının üzvü olan Fakta, parlamentdəki vaxtının çox hissəsini koalisiya kabinetində ədliyyə və daxili işlər departamentlərinin müşaviri vəzifəsində çalışıb. O, Eyni zamanda 1910-cu ildən 1914-cü ve 1920-dən 1921-ci ilə qədər İtaliyanın Maliyyə Naziri olub. Birinci Dünya Müharibəsi başlayanda Fakta İtaliyanın neytrallığını dəstəklədi, lakin sonra İtaliya ona daxil olanda müharibəni dəstəklədi. Oğlu müharibədə şəhid olub, ölkəsinə oğul bəxş etdiyinə görə fəxr etdiyini bildirib. Fakta 1922-ci ilin iyulunda baş nazir təyin edildi. Həmin vaxt İtaliya siyasi qarışıqlıq içərisində idi və Mussolininin faşist üsyanı ilə mübarizə aparırdı. Mussolini Roma üzərinə yürüş etmək qərarına gəldikdə, Facta reaksiya verdi və hərbi vəziyyət elan etmək və Mussolinini dayandırmaq üçün ordu göndərmək istədi. Belə bir bəyannamə qüvvəyə minməzdən əvvəl monarxın imzasını daşımalı idi. Fakta həmişə fövqəladə vəziyyət elanını imzalamamaqdan, Kral III Viktor Emmanueli gətirən gizli səbəbləri izah etməkdən imtina etdi. Ertəsi gün Fakta və hökuməti Kralın qərarını təsdiq etmədiklərini nümayiş etdirmək üçün istefa verdilər. Kral daha sonra Mussolininin yeni hökumət qurmaq üçün Romaya gəlməsini xahiş etdi.
Geosiyasət
Geosiyasət — siyasi fikrin istiqaməti, əraziyə nəzarət anlayışı.
Geosiyasət anlayışı
Elmi ədəbiyyatda “geosiyasət” anlayışı dəqiq və tam formalaşdırılmamışdır. Bu, bütün formalaşan elm sahələrinin xarakterik cəhətidir. Geosiyasət elminin obyekti və subyekti haqqında mübahisələr 100 ilə yaxındır ki, davam edir. Bir çox tədqiqatçılar geosiyasət elmini bir-biri ilə qarşılıqlı əlaqədə olan və dövlətin strateji potensialına böyük təsir göstərən coğrafi, tarixi, siyasi və digər faktorların kompleksi kimi görürlər. SSRİ-də uzun müddət geosiyasət elmi imperialist dövlətlərin ərazi ekspansiyasına bəraət qazandıran burjuaziyanın yalançı elm sahəsi kimi nəzərdən keçirilirdi. XX əsrin 80-ci illərində elmə dair baxışlarda böyük dəyişikliklər yarandı. Belə ki, 1989-cu ildə nəşr olunmuş sovet fəlsəfi ensiklopediyasında geosiyasət elminə negativ münasibət bəslənilmirdi. Bununla belə, geosiyasət qərbi politoloji konsepsiya kimi göstərilərək bildirilirdi ki, “dövlətlərin siyasəti, xüsusən də xarici siyasət müxtəlif coğrafi faktorlar vasitəsilə müəyyən olunur: məkan faktoru, təbii resursların mövcudluğu və ya çatışmazlığı iqlim faktoru və s.”
İsveç alimi 'Rudolf Çellen' elmə “geosiyasət” anlayışını gətirmişdir. Bu ad altında çıxış edən elmi o, “dövləti coğrafi orqanizm və ya məkan fenomeni kimi nəzərdən keçirən doktrina” kimi qiymətləndirir. Geosiyasət dövləti daimi, dəyişməz təşkil forması deyil, canlı varlıq kimi nəzərdən keçirir.Bu cür yanaşmanı alman nəzəriyyəçisi 'Fridrix Ratsel' irəli sürmüşdür. Geosiyasət dövləti xarici aləmlə münasibətdə öyrənmək və bu münasibətlərdən doğan problemləri həll etmək məqsədini daşıyır. F. Ratselin fikrincə, siyasi coğrafiyadan fərqli olaraq, geosiyasət elmini dövlətin vəziyyəti, forması, sərhədləri və ya ölçüləri, iqtisadiyyatı, ticarəti və mədəniyyəti maraqlandırmır. Bütün bu məsələlər əsas etibarı ilə, dövlətin strateji vəziyyətinin təsviri ilə məhdudlaşan siyasi coğrafiya elminə aiddir. Politoloq E. A. Pozdnyakov təsdiqləyir ki, geosiyasət əsas diqqətini fiziki əhatə, dövlətin hərbi-siyasi, iqtisadi, və ekoloji təhlükəsizliyi faktorlarına və bu faktorların siyasətdə istifadə edilməsinin real imkanlarının açılmasına və öyrənilməsinə diqqətini yönəldir. Praktik geosiyasət dövlətin ərazi problemlərinin, sərhədlərinin, insan resursları da daxil olmaqla, resursların müəyyən edilməsi və səmərəli istifadə olunmasını öyrənir.
Geosiyasət elmi 3 elmi yanaşmanın əsasında meydana gəlmişdir:
'Aristotel', “Siyasət” əsərində Krit adasının geosiyasi vəziyyətinin xüsusilikləri barədə qeyd edir: “Krit adası sanki Yunanıstan üzərində ağalıq etmək üçün nəzərdə tutulub.Onun coğrafi vəziyyəti isə çox əlverişlidir: o, demək olar ki, bütün yunanların ətrafında məskunlaşdığı dənizlə əhatələnir. O, bir tərəfdən Peloponnes, digər tərəfdən isə, Asiya ilə yaxın məsafədə yerləşir”.
Geosiyasətin obyekti və predmeti
“Geosiyasət” termini artıq 100 ildən artıqdır ki, mövcuddur.Uzun müddət elm sahəsi kimi geosiyasətin mahiyyəti, sərhədləri və obyekti haqqında suallar cavabını tapmamışdır. Geosiyasətin obyekti barədə belə söyləmək olar ki, geosiyasət- dəniz və qurunun, hava və yer qabığının milyon illər boyu qarşıdurması baş verdiyi planetar məkan- quru səthi, su səthi, hava qatı, yer kürəsidir.Geosiyasətin predmeti qlobal və regional problemlərin həlli zamanı geosiyasi subyektlər arasındakı qarşılıqlı əlaqədir.İlk növbədə, geosiyasətin predmeti planetar məkan üzərində nəzarətdir.Lakin buradan suallar doğur: bu nəzarət hansı yollarla həyata keçirilir?, onun mexanizmi necədir?, hansı faktorlar bu mexanizmdə daha önəmlidir?, bu mexanizmi hərəkətə gətirən subyektlərin rolu nədən ibarətdir? və s. Qeyd etmək lazımdır ki, bu və ya digər faktorların rolu tarixən dəyişmişdir. Məsələn, hələ iki yüz il bundan əvvəl ön sırada coğrafi, təbii-iqlim, məkan və iqtisadi faktorlar, istehsalçı qüvvələrin inkişaf dərəcəsi və s. olmuşdur. XXI əsrin əvvəllərində biz dünya düzəninin bir modelindən digərinə-qlobal modelə keçidinin şahidi oluruq. Bu dövrdən etibarən geosiyasi vəziyyət daha az davamlılıq kəsb etməyə başladı ki, bunun da əsas səbəbi 150-200 il əvvəl olduğundan sayca daha çox faktorun əhəmiyyətli təsirə malik olmasıdır.
Elmi-texniki tərəqqi nəticəsində ayrı-ayrı cöğrafi elementlərin: böyük ərazilərin, okeanların, dənizlərin, dağlar, çaylar, meşələr və çöllərin rolu azalmışdır.Bununla yanaşı, bir çox rabitə növlərinin də əhəmiyyəti azalmışdır: dəmir yolları, dəniz yolları. Lakin boru kəmərləri, avtonəqliyyat və hava daşımalarının rolu daha da artmışdır; elmi potensiala, texnologiya və maliyyəyə malik nisbətən kiçik dövlətlər daha çox əhəmiyyət kəsb etməyə başlamışdır.
Geosiyasi epoxalar
Geosiyasət nöqteyi nəzərindən bəşər tarixinə geosiyasi epoxaların və ya güc mərkəzlərinin bir-birini ardıcıl əvəzləməsi kimi baxmaq olar.Hər bir geosiyasi epoxa öz qüvvələr balansına, təsir dairəsinə, sərhədlərinə malikdir.Qədim sivlilizasiyalar tarixi, “kontinental Roma”ilə “dəniz” Karfageni arasındakı qarşıdurmalar XX əsrdə bir çox geosiaysi reallıqları şərtləndirmişdir.Müasir dünya siyasətinin əsas prinsipləri “30 illik” müharibənin başa çatmasından sonra Beynəlxalq münasibətlərin Vestfal sistemi(1648) tərəfindən təsdiq edilmişdir.Bu dövrdə Avropada əsas etibarı ilə milli dövlətlər formalaşmışdı. Dünya sənaye inkişafı və mərkəzləşmiş dövlətlərin yaranması mərhələsinə qədəm qoydu.Bu dövrdən etibarən Avropa tarixi dünya tarixinə çevrilməyə başlayır.İspaniya, Portuqaliya, Hollandiya Avropada əsas güc mərkəzlərinə çevrilir. Daha sonra isə dünyanın bölüşdürülməsi uğrunda mübarizəyə İngiltərə, Fransa, İsveç qoşulur.Yaranmış milli dövlətlər öz sərhədlərini dil əlamətləri və təbii-coğrafi hüdudları nəzərə almaqla formalaşdırırdılar. Bu cür dünya düzəni və geosiyasi vəziyyət təqribən 150 il- Fransa inqilabına qədər davam etdi.XVII əsin sonu- XVIII əsrin əvvəllərində İspaniya, Portuqaliya, Hollandiya, İsveç, XVIII əsrin sonunda isə Polşa əvvəlki qüdrətini itirdi. Fransa və İngiltərənin mövqeləri möhkəmləndi, Prussiya qüvvətləndi.XIX əsrin sonu üçün Rusiya çox mühüm dünya dövlətinə çevrildi.
Geosiyasətin əsas qanunları
Cəmiyyət və təbiət haqqında olan digər elmlər kimi geosiyasət də sosial-iqtisadi, coğrafi, siyasi, hərbi və digər sistemlərin yaranma, fəaliyyət və inkişaf qanunauyğunluqlarını öyrənir.Tədqiqatçıların fikrincə, geosiyasətin əsas qanunu fundamental dualizm qanunudur.Bu qanun özünü planetin geosiyasi düzənində və sivilizasiyaların tarixi tiplologiyasında göstərir.Qərb alimləri Çellen və Mexenin, Makinder və Haushoferin, rus tədqiqatçıları Danilevski, Semenov-Tyan-Şanski və başqalarının fikrincə, bu dualizm quru(tellurokratiya) və dəniz(talassokratiya) qarşıdurmasında əks olunur.Geosiyasət banilərinin, xüsusilə Alfred Tayer Mexen və Helford Makinderin fikrincə bu dualizm özü ilə düşmənçilik toxumları daşıyır ki, bu da əlverişli şərait yaranan kimi iki ünsür arasında barışmaz düşmənçiliyin yaranmasına səbəb olur.Tellurokratiya üçün dəqiq müəyyən edilmiş sərhədlər, təsdiq edilmiş ərazi, oturaq həyat fəaliyyəti, konservatizm, insan qrupları, tayfalar, xalqlar, ölkələr, imperiyaların riayət etdiyi əxlaqi və hüquqi norma və qanunlar xarakterikdir.Qurunun özünün davamlılığı, möhkəmliyi əxlaq normalarının, qanunların və ənənələrin də davamlığını təmin edir.Əxlaq normaları ictimai fikirdə möhkəmlənir, irsən ötürülür, etik norma və prinsiplər məcəlləsi formalaşır.Bu da onunla izah olunur ki, oturaq xalqlara individualizm deyil, kollektivizm hissləri daha yaxındır.Böyük və kiçik qrupların idarə olunmasında ierarxizm əsas prinsipdir.
Geosiyasətin kateqoriyaları
Geosiyasət haqqında olan bütün nəzəriyyələr bu elmin əsas kateqoriyasını- məkan üzərində nəzarət kateqoriyasını formalaşdırır.Geosiyasət siyasi institutlar, ilk növbədə dövlətlər və dövlətlərin ittifaqı tərəfindən məkanın idarə olunmasının əsaslarını, imkanlarını, mexanizm və formalarını öyrənir. Dövlətin nəzarət etdiyi və ya nəzarət etməyə can atdığı ərazi mərkəz tərəfindən mənimsənmə və mərkəzlə əlaqələrin inkişafı səviyyəsi ilə xarakterizə olunur. Dövlətlər və ya onların ittifaqları tərəfindən idarə olunan məkan geosiyasi sahə adlanır. K.V.Pleşakov geosiyasi sahələrin təsnifatını bu cür verir:
Qədimdən bəri geosiyasi məkan üzərində nəzarətin müxtəlif formaları məlumdur: iqtisadi, demoqrafik, kommunikasion, hərbi, siyasi, dini və s. XX əsrin sonlarından etibarən informasiyon-ideoloji, texnoloji və mədəni-sivilizasiyon nəzarət böyük rol oynamağa başlayıb.Geosiyasi münasibət müxtəlif dünya güclərinin nisbi birliyi və mübarizəsidir.Əksər hallarda bu, ziddiyyətlərin mübarizəsidir: quru və dənizin, mərkəz və periferiyanın. Dünya tarixi inkişafında birlik müvəqqəti mövcud olan anlayışdır.Böyük Britaniyanın görkəmli siyasi xadimi Vinston Çörçil(1874-1965) qeyd edir ki, İngiltərənin daimi dostları, müttəfiqləri yoxdur, onun yalnız daimi siyasi(geosiyasi) maraqları vardır.Buna görə də əksliklərin mübarizəsi mütləqdir.Buradan görünür ki, geosiyasətin başlıca kateqoriyalarından biri '''qüvvələr tarazlığıdır. '''SSRİ dağıldıqdan sonra dünyadakı qüvvələr tarazlığı əhəmiyyətli dərəcədə dəyişmişdir. Dünya artıq, ikiqütblü xarakterini itirmiş oldu.Bundan istifadə edən Qərb Rusiyaya dünya arenasında öz şərtlərini diktə etməyə başlayır, Rusiyanın hesabına yeni dünya düzəni yaratmağa çalışır.Bu isə bütün Yer kürəsinə Qərb təsiri güclənməsi faktorunun göstəricisidir.
Republic P-47 Thunderbolt
P-47 Thunderbolt, ABŞ istehsalı olan İkinci Dünya Müharibəsi dövrünün qırıcı-bombardmançı təyyarəsidir.
Bolşeviklərdən qaçan iki gürcü, Alexander de Seversky və Alexander Kartveli tərəfindən hazırlanmışdır. P-47 böyük və kobud bir təyyarədir. Ən əhəmiyyətli xüsusiyyəti möhkəmliyi və yaxşı sürətidir. Su ilə vurulan mühərrikləri var. Müttəfiqlər və Sovetlər tərəfindən müharibə zamanı istifadə edilmişdir. İlk uçuşunu 6 may 1941 -ci ildə etmiş və cəmi 15677 ədəd istehsal edilmişdir. İkinci Dünya Müharibəsindən sonra ABŞ-nin hərbi yardımı çərçivəsində Türkiyəyə ümumilikdə 180 ədəd P-47D gətirilmişdir. Bütün təyyarələr 1948 -ci ildə gətirilmişdir və 9, 5 və 8 -ci Hava Alaylarında yerləşdirilmişdirlər. 1951-ci ildə Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələrinin yenidən təşkil edilməsi nəticəsində, “Hava Bazaları” (Hava Üssü — HÜ) sisteminə keçildikdən sonra, P-47-lər 5-ci Hava Bazasının 151/152 eskadronlarında, 8-ci Hava Bazasının 181/182 eskadronlarında və 9-cu Hava Bazasının 191/192 eskadronlarında xidmət etmişdirlər. Reaktiv təyyarələr dövrünə keçid təyyarələri sayıla bilən bu təyyarələrin ömrü çox qısa olmuşdur. 1952-ci ildən başlayaraq F-84G hərbi təyyarələri ilə əvəz olunmağa başlanmışdırlar. Son P-47D 1954-cü ildə xidmətdən çıxarılmışdır.
Le-Kot-de-Kor
Le-Kot-de-Kor  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Matezin-Triyev kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl.
INSEE kodu — 38132. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 44 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 680 ilə 2 015 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 530 km cənub-şərqdə, Lion dan 135 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 45 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
I Domnall (Dal Riada kralı)
I Domnall, Domnall mak Exdax , Domnall Brekk , I Çilli Domnall — Dal Riada kralı (629–642).
Həyatı
I Domnall I Eoxaydın oğlu idi. Onun adı tarixi mənbələrdə ilk dəfə 622-ci ildə qeyd edilmişdir. O, Konall Qutbinn ilə birlikdə bir döyüşdə qalib olmuşdur.
629-cu ildə atasının ölümündən sonra Dal Riada kralı olan I Domnall İrlandiya klan rəhbəri Kenel Konayll ilə olan ittifaqını pozmuş, ona hücum etmişdir. I Domnall 637-ci ildə Olster kralı Yalançı Konqal ilə birlikdə Domnall mak Edo rəhbərliyindəki koalisiyaya Maq Rot döyüşündə məğlub olmuşdur. Domnall mak Exdax 635-ci ildə və daha sonra 638-ci ildə piktlərə məğlub olmuşdur. Əlavə olaraq, Domnall Brekk Alt Klut kralı Euqeyn ap Beliyə Stratkarron döyüşündə məğlub olmuşdur. O, bu döyüşdə həlak olmuşdur.
I Domnallın xələfi oğlu Domanqart yox, keçmiş hakimiyyət şəriki I Ferxar olmuşdur.
Fransua Ribado Düma
Fransua Ribado Düma (fr. François Ribadeau Dumas; 14 iyun, 1904 – 27 dekabr, 1998) — fransız yazıçı, tarixçi və publisist.
Həyatı
Fransua Ribado Düma 14 iyun 1904-cü ildə Nöyi-sür-Sendə anadan olmuşdur.
Gizli ezoterik elmlərlə üzrə mütəxəssis. O, rəsmi Paris-Rive Qaşe bələdçi-direktoru və Qastronomiya Mətbuat Assosiasiyasının (l'Association de la presse gastronomique) qurucu üzvü olmuşdur. Parisin 7-ci dairəsinin (Saint-Tomas-d'Aquin) müşaviri və Senanın baş müşaviri idi.
Fransua Ribado Düma 27 dekabr 1998-ci ildə vəfat etmişdir.
Tayka islahatı
thumb|[[İşşi insidenti (645).]] – 645-ci ildə Yaponiyada həyata keçirilmiş bir sıra siyasi innovasiyalar. Tayka islahatı Şahzadə Nakano Oe (daha sonra İmperator Tenci) və Nakatomi no Kamatari (daha sonra Fucivara no Kamatari) tərəfindən 645-ci ildə Soqa klanı hakimiyyətinə qarşı olan çevrilişdən sonra baş tutmuşdur.
Tayka islahatı imperator ailəsinin bütün Yaponiya boyunca mütləq hakmiyyətini bərqərar etmək və Çindəki Tan sülaləsinin dövləti əsasında hökumət qurmaq üçün həyata keçirilmişdi. Çindən götürülən yeniliklərdən biri imperator dövrlərini adlandırmaq idi və taxta çıxmış İmperator Kotoku hakimiyyətinin birinci yarısını Tayka dövrü ("Böyük dəyişiklik") adlandırmışdır. Tayka islahatını araşdıran alimlər onu Meyci islahatı ilə müqayisə etsələr də, ondan fərqli olaraq, Tayka islahatı diqqətlə planlaşdırılmış və elan olunmuş islahatdır.
Arxaplan
645-ci ildə Şahzadə Nakano Oe və Nakatomi no Kamatari Nakanonun anası olan İmperatriça Koqyokunun sarayında İrukanı öldürmüşdürlər. Bu hadisə İşşi insidenti adını almışdır. İmperatriça Koqyoku taxtı Nakanonun dayısı İmperator Kotokuya buraxmış və islahatların həyata keçirilməsi üçün zəmin yaranmışdır.
Cəmi 20 yaşında olmasına baxmayaraq Nakanonun taxta böyük təsiri var idi və vəlihəd şahzadə olmuşdur. Nakatomi no Kamatari isə daxili işlər naziri seçilmişdir. Nakano Oe və Kamatari Tayka islahatının memarları hesab olunurlar. Çindəki Tan sülaləsinin intizamlı hökuməti yaponlara çoxdan məlum olsa da, məhz Nakano və Kamatarinin həyata keçirdiyi islahatlar Yaponiyada effektiv, mərkəzi hökumətin qurulmasına gətirib çıxarmışdır.
İslahatların məzmunu
Tayka dövrünə aid edilən bəzi islahatların daha sonra həyata keçirildiyi güman edilsə də, çoxu Kotokunun ilk hakimiyyət illərində baş tutmuşdur. 646-cı ilin əvvəlinə aid bir fərman islahatlar dalğasını başlatmışdır. Fərman dörd əsas müddəadan ibarət idi:
Mart ayında Şahzadə Nakano öz mülklərini və təhkimlilərini dövlətə təhvil etmişdir və digər zadəganlar da onu izləmişdir. Avqust ayında çıxarılan hökmdən sonra bu cür təhvil məcburi və universal olmuşdur. Əhalinin və istifadə olunan torpağın qeydiyyatı aparılmış, torpağın istifadəsinə görə yox, əhalinin sayına əsaslanan yeni vergi sistemi yaradılmışdır. Omidə Çin stilində imperatorluq sarayı yaradılmışdır. Paytaxt ərazisində böyükmiqyaslı torpaq paylanması proqramı başlamışdır.
Qanunlar ilk dəfə sistemləşdirilmiş və yenilənmişdir. Tan sülaləsindən nümunə götürülərək yeni hökumət orqanları yaradılmış və məmurlar Çində təhsil almış şəxslərdən dərslər almışdır. Ölkə boyunca uzanan yeni yol sisteminin tikintisi başlamışdır.
NGC 2405
NGC 2405, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əkizlər bürcü istiqamətində yerləşir. S tipli. tərəfindən ildə 121.92 sm (48 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Aleksandr Kvasnevski
Aleksandr Kvasnevski (, 15 noyabr 1954 Beloqrad) — Polşa dövlət xadimi və siyasət adamı. 1995-2000-ci illərdə Polşa prezidenti olmuşdur. 2000-ci ildə ikinci müddətə prezident seçilmişdir.
Lans (rayon)
Tərkibi
Lans rayonun kantonları (22 mart 2015-ci ildən):
Lans rayonun kantonları (22 mart 2015-ci ildən 31 dekabr 2016-ci ilə qədər):
Mixo Mosulişvili
Həyatı
Daha sonra o, geoloq kimi çalışmış və müxtəlif qəzetlərdə jurnalist kimi fəaliyyət göstərmişdir.
Gürcü dilində bir neçə hekayələr, roman və pyesləri nəşr etmiş və Boris Akunin üç romanını tərcümə etmişdir. Gürcüstanda onun əsərləri televiziya, radio və teatrlarında təqdim olunmuşdur.
Bundan əlavə, onun bəzi bədii əsərləri latış, ingilis, alman, erməni və rus dillərinə tərcümə edilmişdir.
Fairchild Republic A-10 Thunderbolt II
A-10 Thunderbolt II, quru qoşunlarına yaxın aviasiya dəstəyi vermək üçün xüsusi olaraq hazırlanmış ilk avia platformadır. Orijinal ləqəbi “Warthog” (qısaca: Hog) olsa da, İkinci Dünya Müharibəsində quru qoşunlarına yaxın hava dəstəyi verən Republic P-47 Thunderboltun şərəfinə eyni adı daşıyır.
Amerikanın Fairchild Republic şirkəti tərəfindən istehsal olunan A-10 Thunderbolt II, aşağı hündürlükdə və aşağı sürətdə manevr etməyi bacaran, effektiv vuruş qabiliyyəti olan sadə və etibarlı, hər cür yer hədəflərinə, xüsusilə tanklara və zirehli maşınlara hücum edərək onları məhv edə bilən, iki mühərrikli reaktiv təyyarədir. Soyuq müharibə zamanı Sovet tanklarını və zirehli maşınlarını aşağı uçuşlarda məhv etmək üçün hazırlanmışdır. Buna “Tank Qatili” deyilir. Döyüş meydanlarında 300 m -dən aşağı yüksəkliklərə enə bilər və geniş qanad sahəsi sayəsində yerdəki düşmən elementlərini atəş altında saxlaya bilər. Qısa və xam uçuş-enmə zolaqlarından enmə və qalxma qabiliyyəti Thunderbolta cəbhəyə yaxın ərazilərdə də tamamilə effektiv şəkildə işləməsinə imkan yaradır. Son dərəcə yüksək dayanıqlığa malik olan bir təyyarə olması, təyyarəyə böyük bir döyüş radiusu və uzun müddət döyüş meydanında qalma qabiliyyəti bəxş edir. Sistemi və zirehi sayəsində döyüş meydanlarında sağ qalma ehtimalı son dərəcə yüksəkdir. Zədələnməsinə baxmayaraq pilotun təyyarəni bazaya qaytara biləcək formada dizaynı və yükləmə diapazonu, təyyarənin diqqət çəkən elementləridir. Pilot kabinəsi 3,8 sm qalınlığında titan zirehlə örtülmüşdür. Bütün təyyarə zirehlə əhatə edilməmişdir, zireh yalnız kokpit və yanacaq çəninə tətbiq olunmuşdur. Təyyarənin dizaynı, performansa deyil, aşağı yüksəkliklərdəki (300 m) kreyser sürətlərində yerdən açılacaq atəşə baxmayaraq hədəflərin məhvi və bazaya salamat qayıtmağa əsaslanır. Bu xüsusiyyətlər istifadəçi pilotlara təyyarəyə etibar etməyə və təyinat yolunda konsentrasiyanı saxlamağa imkan verir. Birinci Körfəz Müharibəsi zamanı bəzi A-10 təyyarələrinin gövdəsində və qanadlarında 30 sm civarında zenit güllə çuxurları olsa da, təyyarələr bazaya qayıda bilmişdirlər.
Düşürülməyən təyyarə, A-10 Tanderbolt 2 (Thunderbolt 2)
Dünya hərb tarixində vurularaq düşürülməyən təyyarə düşünərkən əlbəttə ki, ilk ağıla gələn A-10 Tanderbolt hücum təyyarəsidir.
Boş yerə təyyarəyə Çöldonuzu adı verilməyib. Əsasən çöl və düzənlik şəraitlərdə tankların qəniminə çevrilmiş A-10 təyyarəsi dövrünün ən uğurlu hücum təyyarəsi hesab edilirdi. Lakin hesab edilirdi deməklə təyyarənin imicini cılızlaşdırmaq doğru olmaz. Çünki hazırda da hərbi əməliyyatlarda istifadə edilən A-10 70-ci illərin yeganə hücum təyyarəsi adını özündə saxlayır.
A-10-nun əsas adının “Çöldonuzu” (Warthog, qısaca Hog) olmasına baxmayaraq, ikinci dünya müharibəsində ABŞ quru qoşunlarına yaxından hava dəstəyi göstərmiş P-47 Tanderbolt bombardmançı təyyarəsinə görə Tanderbolt 2 olaraq adlandırılmışdır.
A-10 Tanderbolt quru qoşunlarına yaxından hava dəstəyi göstərmək üçün xüsusi hazırlanmış bir hücum təyyarəsidir. Əsas vəzifəsi havadan müdafiə və hücum əməliyyatlarını yerinə yetirməkdən ibarətdir.
Tanderbolt 2 dizayn etibarı ilə elə də yüksək manevr imkanlarına və yüksək sürətə malik təyyarə olmasa da, sahib olduğu 30 millimetrlik pulemyot tipli topu işin rəngini ciddi surətdə dəyişdirir.
1960-cı illəri Amerika Birləşmiş Ştatları üçün heç də yaxşı dönəm hesab etmək olmazdı. Bu dövr Soyuq müharibənin ən kritik dövrü hesab edilirdi. Kuba məsələsindən dolayı Sovet İttifaqı ilə yaşanan nüvə silahı gərginliyi bu iki super dövləti hər an qarşıdurmaya gətirə biləcək səviyyəyə gəlib çıxmışdı.
Vyetnam müharibəsinin başlanması da ABŞ-ni digər tərəfdən heç də razı salmırdı. Müharibənin başlanğıcında ABŞ Vyetnama müdaxiləni cılızlaşdıraraq bir neçə ay ərzində tam nəzarəti ələ alacaqlarını düşündükləri zaman, şimali Vyetnamın simmetrik və asimmetrik müharibə taktikaları qarşısında ABŞ ordusu həqiqi mənada şoka düşmüş bir vəziyyət almışdı.
Müharibənin gedişində daha çox F-4 qırıcı bombardmançılarından istifadə edən ABŞ ordusu, daha çox meşəlik ərazidə “burun-buruna” gedən döyüşlərdə üstünlük əldə edə bilmirdi. Çünki F-4 qırıcıları həm sürətli, həm də daha az hərbi sursat götürmək imkanına sahib idi. Bu da ABŞ tərəfini daha dərindən düşünməyə vadar etdi.
Beləliklə, elan edilmiş tenderi “Ferçayld Erkraft” (Fairchild Aircraft) şirkətinin A-10 layihəsi qazandı və 1966-cı ildən etibarən A-10-nun hazırlanmasına başlanıldı. Ferçayld şirkəti eyni zamanda İkinci dünya müharibəsi zamanı P-47 Tanderbolt bombardmançısının da istehsalçısı idi. Məhz bu səbəbdən A-10 layihəsi seçilmişdi. P-47 Tanderbolt İkinci dünya müharibəsi dövründə ABŞ ordusunda xüsusi yeri olan bir döyüş təyyarəsi idi.
Qısa haşiyə çıxaraq İkinci dünya müharibəsinin ən mükəmməl hücum təyyarəsi adını P-47 Tanderbolta verməklə əks tərəfdə Sovet İttifaqının əfsanəvi İlyuşin-2 (İl-2) hücum təyyarəsinin haqqını danmış olarıq. İl-2-nin imkanları məhdud olsa da, onu əfsanə edən güclü zirehə malik olması idi. Bu zireh sayəsində düşmən tanklarının üzərində rahat uçuşlar həyata keçirərək havadan ölüm yağdıra bilirdi. Hətta müharibənin gedişində bir İl-2 hücum təyyarəsinin ciddi zərbələr almasına baxmayaraq bazaya geri qayıtması ABŞ ordusuna məhz belə bir xüsusiyyətlərə malik təyyarə hazırlamağı vacib qılırdı.
Beləliklə, 1966-cı ildə ABŞ A-10 Tanderbolt 2 layihəsini başlatdı. İlk prototip 1972-ci ildə ilk uçuşunu reallaşdırdı və 1975-77-ci illər aralığında silahlanmaya qəbul edildi. 1977-ci ildən ABŞ ordusunun qatıldığı bütün hərbi əməliyyatlara A-10 Tanderbolt 2 hücum təyyarələri də cəlb edildi.
Birinci Körfəz müharibəsində uğurla iştirak edən A-10-lar, İkinci Körfəz müharibəsi və Əfqanıstan əməliyyatlarında da eyni uğuru təkrarlamağı bacarmışdılar. Günümüzdə A-10 Tanderbolt üçün düşürülməyən nadir təyyarələrdən biri desək məsələni şişirtmiş olmarıq.
Bu əsnada ortaya maraqlı sual çıxır. A-10 Tanderbolt 2-ni əfsanə edən nədir?
Qeyd etdiyim kimi A-10 Tanderbolt 2 yüksək manevr imkanlarına və yüksək sürətə malik deyil. 834 km/saat sürəti olan A-10 çox yüksəkliklərə qalxma imkanlarından da məhrumdur. Yük götürmə imkanları isə maksimum 9 tondur. Radara görünməzlik xarakterinə də sahib olmaması təyyarəni hava hücumundan müdafiə sistemlərinə asanlıqla yem edə bilər.
Lakin...Buz qatının görünməyən tərəfi isə A-10 Tanderbolt 2-nin gövdəsinin ön alt hissəsində yerləşən, tankların zirehlərini orta yüksəklikdən dəlməyə imkan verən 7 lüləli 30 mm-lik “GAU-8/A” pulemyot tipli topudur. Bu top tank və digər zirehli texnikalara qarşı tətbiq edilmiş dövrünün ən güclü toplarından biri, bəlkə də birincisi idi. Daha açıq desək bu top A-10 təyyarəsinə yerləşdirilmədi, təyyarə məhz bu topun ətrafında inşa edildi.
A-10 Tanderbolt 2-nin eyni zamanda çox üstün zirehli qorunması da var. Təyyarənin burun, pilot kabinəsi və yanacaq çənlərinin ətrafında 38 mm-lik titaniumdan hazırlanmış zirehli lövhələr tətbiq edillib. Bu zirehin sayəsində təyyarə düşmən üzərində rahat uçuşlar həyata keçirə bilir.
Mühərriklərə gəldikdə isə təyyarədə arxa üst hissədə iki ədəd General Elektrik TF-34-GE-100 turbofan mühərriki quraşdırılıb. Mühərriklərin arxa üst hissədə yerləşdirilməsinin səbəbi isə mühərrikləri hava hücumundan müdafiə sistemlərindən nisbətən qorumaqdır. Mühərriklərin soyuq işləməsindən dolayı havaya buraxılan qazın dəyəri digər təyyarələrə nisbətən daha aşağı olduğu üçün istiliyə hesablanmış raketlərdən də asanlıqla qoruna bilir.
Yüksək zirehli qorunması, soyuq işləyən mühərriki və 30 mm-lik ölümcül pulemyot tipli topu sayəsində A-10 Tanderbolt 2 bu günə qədər hazırlanmış ən uğurlu hava dəstəyi təyyarələrindən biri olma ünvanını əldə etdi.