cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Siyasi liderlərin Münhendə Ermənistan və Azərbaycan arasında münaqişə ilə bağlı "sərt söhbəti"
Məzmunu
Kitabda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan arasında Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı tarixdə ilk debatı təhlil edir. Bu debat 15 fevral 2020-ci ildə Münhen Təhlükəsizlik Konfransında baş tutmuşdur. Müzakirələr zamanı qaldırılan mövzular və məsələlər əsasında Ermənistanın Azərbaycana qarşı ərazi iddialarının tarixi, siyasi, beynəlxalq hüquqi və humanitar aspektləri nəzərdən keçirilir. Beynəlxalq vasitəçilik səyləri, Almaniya və digər Avropa siyasətçilərinin mövqeləri də müzakirə olunur. Nəhayət, BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1993-cü il qətnamələri əsasında münaqişənin həlli variantları təqdim olunur. Nəşr münaqişənin tarixi ölçüsü və genezisini əhatə edir, Cənubi Qafqazda cari siyasi və sosial hadisələrlə maraqlanan geniş oxucu kütləsi üçün nəzərdə tutulub. Müəllif debat və münaqişəni Almaniya və Avropanın baxış bucağından təhlil edir.
Şaləsiv (Sərdəşt)
Şaləsiv — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 16 nəfər yaşayır (5 ailə).
Avranlo qalası
Avranlo qalası (ავრანლოს ციხე) — Gürcüstanın cənubundakı Kvemo-Kartli (Aşağı Kartli) diyarının (mxare) Tsalka bələdiyyəsindəki meqalit tikili.
Quru hörgü texnologiyası ilə tikilmiş siklop tikili eyniadlı kənddən 0,5 km şimal-qərbdə, Anaxatır çayının sol sahilində, dəniz səviyyəsindən 1640 m yüksəklikdə yerləşir. Tikili e.ə.I minilliyin son rübünə aiddir.
Təsviri
Qalanın ikinci və üçüncü pillələri böyük qayalar, quru daş hörgü və qeyri-adi tikinti üsulu ilə səciyyələnən həqiqi "siklopik" strukturlardır. Qalanın üçüncü, ən yuxarı, hündür pilləsi, dağın başında yerləşir. Uzunluğu 25 m, eni 18 m olan düzbucaqlı plana malikdir. Divarlarının qalınlığı isə 3-4 m-dir. Konstruksiyanın xeyli hissəsi zədələnmiş, bir çox hissələri də dağılmışdır. Meqalit qalasından şimaldakı ərazilərdə aparılan arxeoloji qazıntılar 2006-cı ildə Kür-Araz mədəniyyətinə aid yaşayış məskənini və e.ə.XII-XI əsrlərə aid nekropolu aşkar etməyə imkan verib. Burada xeyli sayda müxtəlif dövrlərə aid keramika nümunələri fraqmentləri aşkar olunub. Avranlo kompleksinin ətrafında da son Tunc dövrü-erkən Dəmir dövrünə aid saray aşkar edilib. Demək olar ki, Kür-Araz mədəniyyəti dövrünə aid istehkam kompleksi və ona bitişik ərazisi e.ə.II minilliyin sonuna qədər intensiv inkişaf etmişdir.
Avranlo qalası 2007-ci ildə Gürcüstanın Milli Əhəmiyyətli Daşınmaz Mədəni abidələri siyahısına daxil edilib. 2019-cu ilin sentyabrında Abuli, Şaori, Avranlo və Sameba qalaları da daxil olmaqla, ölkənin meqalit komplekslərinin daha da öyrənilməsi və qorunması üçün çoxillik arxeoloji tədqiqat layihəsinə başlanılıb.
Məmməd İskəndərov
Məmməd Salman oğlu İskəndərov — tarixçi, tarix elmləri namizədi, ictimai xadim, Ümumittifaq Kommunist (bolşevik) Parityasının Mərkəzi Komitəsi yanında Marksizm – Leninizm İnstitunun Azərbaycan filialının direktoru, Azərbaycan SSR EA Tarix və Fəlsəfə İnstitutunun direktoru.
Şaməşeyxə (Sərdəşt)
Şaməşeyxə — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
NGC 604
NGC 604, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış H II bölgesidir. Göy üzündə Ücbucaq bürcü istiqamətində yerləşir. GxyP tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Şaməşeyxə (Sərdəşt)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 51 nəfər yaşayır (8 ailə).
Pelisterin gözləri
Pelisterin gözləri — bunlar Pelisterin buzlaq mənşəlli gölləridir. Bu iki gölü həmçinin böyük və kiçik göllər olaraq adlandırırlar. Böyük göl 2218 m yüksəklikdə yerləşir. Onun uzunluğu 233 m, eni isə 162 metrdir. Kiçik göl isə 2180 metr yüksəklikdə yerləşir. onun uzunluğu 79 m, eni isə 162 metrdir. Böyük göl 14,5 m, Kiçik göl isə 2,6 m dərinliyə malikdir. Böyük gölün yanında 50–100 yerlik bir dağ evi və gəzinti, dağa dırmanma, dağ velosipedi və idman üçün gözəl terraslar var. Göllərə iki tərəfdən yaxşı işarələnmiş cığır yolu boyunca çatmaq olar. Bir cığır Nizepole kəndindən Lak Potok kəndində və ya Debel Rid ərazisindən xizək liftinədək, digər çığır isə yolsuzluq avtomobili ala biləcəyiniz Molika Oteldən Yorqov-Kamen kəndindən keçir. Böyük gölün dağ evindən (1 saatdan 1,5 saata qədər) bütün dağın ən yüksək zirvəsinə — 2601 m hündürlüyü olan Pelister yoluna doğru çəkilmiş bir dırmaşma yolu Kiçik gölə aparır. Böyük göldə az sayda da olsa endemik balıqlar vardır. Yayda qonaqlar və alpinistlər tez-tez iki gölün soyuq sularında çimirlər
Afro-Argentinalılar
Afro-Argentinalılar Afrikada, daha dəqiq desək, Saharada olan argentinalılardır. 2010-cu ildə Argentinanın milli siyahıyaalınmasında ümumi əhali 40,117,096 nəfər olub, 149,493 özünü müəyyən edən qaradərililər əhalinin 0,37%-nə uyğundur.
Tarix
Argentinalıların Argentina əhalisinin Argentina tarixində böyük rolu var, çünki əsrlər boyu Rio de la Plata qul ticarəti səbəbindən İspan hakimiyyətinə bağlı qalmışdır. XVIII-XIX əsrlərdə bəzi əyalətlərdə əhalinin 50 faizini təşkil etmiş və milli mədəniyyətə böyük təsir göstərmişlər. Bəzi nəzəriyyələr Argentinanın əhalisinin 19-cu əsrdə bir sıra amillər, o cümlədən Argentinanın Müstəqillik Müharibəsi (təxminən 1810-1818), yüksək uşaq ölümləri və yüksək uşaq ölümləri səbəbindən kəskin şəkildə azaldığını göstərir. doğuş, Paraqvay müharibəsi, 1861 və 1864-cü il vəba epidemiyaları və 1871-ci il sarı qızdırma epidemiyaları. 19-cu əsrin sonlarında Argentina əhalisi əsasən çoxlu sayda avropalı mühacirlərlə qarışmış qadınlardan ibarət idi.
1960-cı illərdə Argentinanın əhalisinin üçdə ikisinin avropalı mühacirlərə borcu olduğu hesablansa da, Argentina xalqının 5%-dən çoxunun ən azı bir qaradərili əcdadı var və onların 20%-dən çoxunun olub-olmadığını bilmirlər. Onun qara atı var. 2005-ci ildə aparılan genetik tədqiqatlar göstərdi ki, Buenos-Ayres əhalisinin orta hesabla Afrika genetik töhfəsi 2,2% təşkil edirdi, lakin bu kompozisiya bu səviyyədə əhalinin 10%-də cəmləşib və əcdadların Afrikada əhəmiyyətli dərəcədə yüksək olub. Bu gün Buenos Ayresin San Telmo və La Boka rayonlarında hələ də əhəmiyyətli bir Afrika-Argentin icması var. Buenos-Ayresin paytaxtı Merlo və Ciudad Evita şəhərlərində də bir neçə Afrika argentinalı var.
Paraqvay əhalisinin yalnız 2%-i, Çilinin 3.8%-i, Perunun 3.1%-i və Boliviya əhalisinin 0.35%-i orijinal insanlar olduğundan bu nisbət bir çox ətraf ölkələrdə bildiriləndən yüksəkdir. . Cənubi Braziliya da qonşu Braziliyadan daha yüksəkdir, çünki bu, əcnəbilərin yalnız 3%-dən 5%-ə qədərini təşkil edir. Afro-Argentinalıların ümumi əhalisi Uruqvay əhalisindən 4-5 dəfə çoxdur, çünki Uruqvayın 3,5 milyon əhalisi nəsillərin 12%-ni təşkil edir.
8 noyabr 2013-cü ildən bu gün Afrika Argentinalılarının və Afrika Mədəniyyətlərinin Milli Günü kimi qeyd olunur. Bu tarix Argentinanın Müstəqillik Müharibəsi zamanı Şimal Ordusunda xidmət etmiş rabona döyüşçüsü və partizan Maria Remedios del Vallenin ölümünün müəyyən edilmiş tarixini qeyd etmək üçün seçilib.
Səbuhi Hüseynli
Səbuhi Babək oğlu Hüseynli (2 may 1997; Maqsudkənd, Xaçmaz rayonu, Azərbaycan — 15 aprel 2021; Bakı, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Səbuhi Hüseynli 2 may 1997-ci ildə Xaçmaz rayonunun Maqsudkənd kəndində anadan olmuşdur. 2003-2009-cu illərdə Xaçmaz rayon Maqsudkənd kənd Ömər Ayatov adına tam orta məktəbdə təhsil almışdır. 2009-2014-cü illərdə Xudat şəhər Texniki Fənnlər təmayüllü məktəbdə təhsilini davam etdirmişdir. Ailəli idi, bir oğlu yadigar qaldı.
Hərbi xidməti
Səbuhi Hüseynli 2014-2016-cı illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmət etmişdir. Ağdam və Tərtər istiqamətində xidmətini davam etmişdir. Hərbi xidmət müddətində 2016-cı ilin aprelin 2-dən 5-nə qədər davam edən Aprel döyüşlərində Talış kəndi istiqamətində yaxından vuruşmuş, fərqlənmişdir. Nümunəvi xidmətinə görə bir çox fəxri fərmanlar ilə təltif edilmişdir.
Səbuhi Hüseynli 2020-ci ilin aprelindən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu idi. Qusar rayonunda yerləşən "N" saylı hərbi hissədə xidmət etmişdir.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Səbuhi Hüseynli 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Cəbrayılın, Füzulinin və Xocavəndin və Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Səbuhi Hüseynli 26 oktyabr tarixində Xocavənd-Şuşa istiqamətində baş-beyin nahiyəsindən yara almışdır. Anası Samirə Əhmədxanova müsahibəsində bildirmişdir ki, 8 saatlıq əməliyyatdan sonra onun vəziyyəti pisləşib və o, komaya düşüb. Səbuhi Hüseynli koma vəziyyətinin 6-cı ayında, 15 aprel 2021-ci ildə müalicə aldığı xəstəxanada şəhid olmuş və ertəsi gün doğulduğu Xaçmaz rayonunun Maqsudkənd kəndində dəfn olunmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Səbuhi Hüseynli ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Səbuhi Hüseynli ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Səbuhi Hüseynli ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Səbuhi Hüseynli ​ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Seria A (Braziliya)
Campeonato Brasileiro Série A (Portuqalca tələffüz: [kãmpjoˈnatu braziˈlejɾu ˈsɛɾii ˈa]; İngiliscə: Braziliya Çempionatı A Seriyası), adətən Brasileirão (Portuqal dilində tələffüz: Big Brazilian] futbolu; [brazilian: Big Brazilian] kimi istinad edilir. Braziliyada futbol liqaları içində ən alisi, ölkənin əsas futbol yarışmasıdır. 20 klubun rəqabət apardığı çempionat Campeonato Brasileiro Série B ilə yüksəlmə və aşağı liqaya düşmə sistemi üzərində işləyir.
Aslan qayası (poema)
Məzmunu
"Aslan qayası" poeması Səməd Vurğunun yaradıcılığında xüsusi yer tutur. Poemada əfsanəvi və tarixi faktlar vəhdətdə verilir. Şair poemanı 1938-ci ildə qələmə alıb. Poemanın süjeti iki elementdən ibarətdir. Birinci element Ağ at, ağ çuxa barədə el əfsanəsidir. Bu, xalq içindən çıxmış kasıb, amma qoçaq və igid Aslan haqqında rəvayətdir. Ağ at şah qızının mindiyi atdır. Bu at şah qızından başqa heç kəsi yaxına qoymur. Şah elan edir ki, kim Ağ atı minib cıdırda qalib gəlsə, qızını ona verəcəkdir. S.Vurğun bu əfsanəni 1806-cı il fevral ayının 8-də İçərişəhərin Qoşa qala qapıları ağzında rus generalı Sisianovun şəhərin açarını təhvil alma mərasimi zamanı qətlə yetirilməsi haqqında tarixi faktla birləşdirmişdi.
Seria A (Braziliya)
Tarixi xüsusiyyətlərə və ölkənin böyük coğrafi ölçüsünə görə, Braziliya ümummilli futbol yarışlarının nisbətən qısa tarixinə malikdir. Yalnız 1959-cu ildə mülki aviasiya və hava nəqliyyatında irəliləyişlər və Libertadores Kubokunun ilk buraxılışına Braziliya nümayəndəsinin təyin edilməsi ehtiyacı ilə Taça Brasil ümummilli turniri yaradıldı. 1967-ci ildə Torneio Rio-São Paulo digər ştatların komandalarını da əhatə edəcək şəkildə genişləndirildi və Torneio Roberto Gomes Pedrosa oldu və bu da milli turnir hesab edildi. Bu adla ilk Campeonato Brasileiro 1989-cu ildə keçirilib. Bundan əvvəl yalnız 1971-ci ildən sonrakı mövsümlər Campeonato Brasileiro kimi qəbul edilirdi.
Aslan qayası (poema)
Məzmunu
SSRİ-də represiyanın qızğın vaxtında şairin bu mövzuya müraciəti və tarixi faktların əks olunması əsəri maraqlı edir. Xüsusən general Pavel Sisianovun öldürülməsi səhnəsinin təsviri şair tərəfindən cəsarətli addımdır. "Aslan qayası"nda 1806-cı ildə Bakı xanı olmuş Mehdiqulu xan əfsanəvi xanın, onun qızı Mahnigar xan qızının, əfsanəvi qəhrəman Aslan isə tarixdə Sisianovu öldürmüş tarixi şəxsin yerini tutur. Şair əsərdə mövzuya xalq yaddaşında həmişə balaca xalqın böyük rus imperiyasından intiqamı, böyük mənəvi qələbəsi fikri kimi yaşamışdır.
Seria A (Braziliya)
2010-cu ildə 1959-cu ildən 1970-ci ilə qədər milli turnirlərin çempionları - Taça Brasil və Torneio Roberto Qomes Pedrosa - Braziliya Futbol Konfederasiyası tərəfindən Braziliya çempionatının rəsmi qalibi və ya Braziliya çempionu (Brasileyrao və ya A Seriyasının qalibləri deyil) elan edilib. Braziliya çempionatının tarixində qeyd olunan köhnə turnirlərin adları A Seriyasının başlığına bərabər tutulur, lakin turnirlər statistikada öz orijinal adları ilə kataloqlaşdırılır (fərqli yarışlar olmasına baxmayaraq, eyni adı verirlər).
Aslan qayası (poema)
Məzmunu
Mehdiqulu xan özünə arxa axtararaq cıdırda qonşu xanların oğlanlarının iştirakına imkan yaradır ki, qızı Mahnigar onlardan birinə qismət olsun və bu yolla öz hakimiyyətinə dayaq qazansın. Lakin onların heç biri Ağ atı ram edib onu minə bilmir. Ağ atı ancaq Aslan minə bilir və cıdırda qalib gəlir. Şair Aslanı el qəhrəmanı, dastan qəhrəmanı kimi tərənnüm və təqdim edir: Baş əymədin xanlara, Sığındın ormanlara. Yurdun oldu yaylaqlar, Durna gözlü bulaqlar. Adın düşdü dillərə, Bayraq oldun ellərə. Cütçülərin ağzında, Aşıqların sazında Dinlədik dastanını, Ellər qəhrəmanını. Səməd Vurğun dövrün tələbinə uyğun olaraq qəhrəmanlarını sinfi əlamət üzrə qütbləşdirir: Bakı xanı Mehdiqulu xan və Sisianov hakim sinfin nümayəndələri kimi mənfi planda verilir. Onların hər ikisi qəddar və öz hakimiyyətlərini hər şeydən yüksək tutan adamlardır. Mehdiqulu xan Bakının açarlarını Sisianova verməyə hazırdır. Lakin Aslan buna imkan vermir. O, açar general Sisianova təqdim edilən zaman onu qətlə yetirir. Əlbəttə ki, burda Aslan zülmkar və işğalçı generala və istismarçı feodal Mehdiqulu xana qarşı çıxır. Əsərdə şair tarixi faktları bolşevik ideologiyasına uyğunlaşdırır. Aslanı işğalçılara qarşı yox, sinfi mübarizə aparan xalqın qəhrəmanı kimi təqdim edir.
Tənqidi
Mərhum şair-tədqiqatçı A.Zeynallı "Aslan qayası" əsərini obyektiv təhlil etməyə səy göstərib. O, "Səməd Vurğun sənəti" (Bakı, "Elm", 1990) kitabında əsər haqda bunları yazırdı: "1948-ci ildə SSRİ Yazıçılar İttifaqının Milli Komissiyasının növbəti iclasında S.Vurğunun rus dilində buraxılmış kitabının müzakirəsi zamanı tənqidçi P.Q.Skosıryev "Aslan qayası"nı tarixi təhrif edən zərərli bir əsər adlandırmışdır. Heç şübhəsiz ki, poemada Azərbaycanın Rusiyanın tərkibinə daxil olması dövrünün hadisələri qələmə alındığı üçün burada çar Rusiyasına qarşı, onun işğalçılıq siyasətinə qarşı mübarizə motivləri vardı. Bu motivlər bədxah, vulqar-sosiologizm təsəvvürlərindən ayrılmamış ayrı-ayrı tənqidçi və ədəbiyyatşünaslara xoş gəlmirdi. Onlar böyük beynəlmiləlçi olan S.Vurğunun şair mövqeyini şübhə altına almaq istəyirdilər. P.Q.Skosıryev S.Vurğunu nəzərdə tutaraq deyirdi: "Millətçilik qalıqları elə adamların kitablarına daxil olur ki, onlar özlərini bu qalıqlara qarşı mübariz sayırlar".
Seria A (Braziliya)
Campeonato Brasileiro dünyanın ən güclü liqalarından biridir; altı klub arasında qazanılan 10 çempionluqla ən çox klub dünya çempionu titullarını və 10 klub arasında 20 titul qazanan ikinci ən çox Libertadores Kubokunu ehtiva edir. Beynəlxalq Futbol Tarixi və Statistikaları Federasiyası (IFFHS) liqanı 2001-12 dövrü üçün Premyer Liqa (İngiltərə), La Liqa (İspaniya) və A Seriyasından (İtaliya) sonra güc baxımından dördüncü elan etdi. Campeonato Brasileiro Amerika qitəsində ən çox baxılan futbol liqasıdır və dünyanın 155 ölkəsində yayımlanan ən çox izlənən futbol liqalarından biridir. O, həm də dünyanın ən zəngin çempionatlarından biridir və 2012-ci ildə 1,17 milyard ABŞ dollarından çox illik dövriyyəsi yaradan 1,43 milyard ABŞ dollarından çox dəyərlə altıncı ən dəyərli çempionatdır.
1959-cu ildən bəri Campeonato Brasileiro-da cəmi 156 klub oynamışdır. On yeddi klub Braziliya futbol çempionu olub, onlardan on ikisi bir dəfədən çox titul qazanıb. Palmeiras, Campeonato Brasileiro-nun ən uğurlu klubudur, yarışmada on dəfə qalib gələrək, səkkiz titulla Santos və 7 titulla Korintians və Flamenqodur. Santosun Os Santásticos komandası 1961-1965-ci illər arasında ardıcıl beş titul qazandı və bu, misilsiz bir uğurdur. San Paulo əyaləti beş klub arasında 32 titul toplayan ən uğurlu əyalətdir.
Müsabiqə
Brasileyraoda 20 klub var. Mövsüm ərzində (maydan dekabr ayına qədər) hər bir klub digərləri ilə iki dəfə (ikiqat dövrəli sistem), bir dəfə öz stadionunda və bir dəfə də rəqibin stadionunda, cəmi 38 oyun oynayır. Komandalar qələbə üçün üç xal və heç-heçə üçün bir xal alırlar. Məğlubiyyətə görə xal verilmir. Komandalar ümumi xallara, qələbələrə, top fərqinə və vurulan qollara görə sıralanır. Hər mövsümün sonunda ən çox xal toplayan klub çempion olur. İki və ya daha çox klub arasında xallar bərabər olarsa, qaydalar belədir: Əgər bərabərlik milli çempionluq və ya aşağı liqaya düşmək uğrunda mübarizə aparmayan ikidən çox klub arasında olarsa, klubların bir-birinə qarşı keçirdikləri oyunlardan istifadə etməklə bərabərlik pozulur: a) oyunların əksəriyyəti qalib gəldi b) cəmi qol fərqi c) vurulan ümumi qollar d) baş-başa rekord (yalnız iki klub nəzərə alınarsa, səfər qolları qaydası qüvvədədir) Əgər bərabərlik hələ də pozulmayıbsa, qalib Fair Play şkalası ilə müəyyən ediləcək. e) ən az sarı vərəqə f) ən az qırmızı vərəqə Çempionluq, aşağı liqaya düşmə və ya digər yarışlara vəsiqə üçün bərabərlik olarsa, Fair Play şkalası nəzərə alınmayacaq; neytral məkanda keçiriləcək pley-off matçı rütbəni müəyyənləşdirir. Əks halda, püşkatma mərasimi yekun mövqeləri müəyyən edəcək. Brasileyrao və B Seriyaları arasında yüksəlmə və aşağı liqaya düşmə sistemi mövcuddur. Brasileyraoda ən aşağı yer tutan dörd komanda B Seriyasına, B Seriyasından isə ilk dörd yeri tutan komanda Brasileyraoya yüksəlir.
Beynəlxalq yarışlara vəsiqə
2016-cı ildən bəri Brasileirão-nun ən yaxşı altı klubu aşağıdakı Libertadores Kubokuna vəsiqə qazanır. Ən yaxşı dörd klub birbaşa qrup mərhələsinə, beşinci və altıncı yerləri tutan klublar isə ikinci tura çıxır. Libertadores-ə vəsiqə qazanan komandaların sayı Copa do Brasil, Copa Sudamericana və ya Copa Libertadores-i kimin qazanmasından asılı olaraq arta bilər.
Yeddincidən on ikinci yerə qədər olan klublar aşağıdakı Copa Sudamericana üçün vəsiqə qazanır, baxmayaraq ki, yuxarıda göstərildiyi kimi, rəqəmlər digər yarışlardan asılı ola bilər.
Çempionlar
Seventeen clubs are officially recognized to have been the Brazilian football champions. In bold those competing in Série A as of 2021 season.
Clubs
The following 20 clubs are competing in the Série A during the 2021 season.
a: Unrelegated clubs
Şəmayılar
Növləri
Cinsə 45 növ daxildir: thumb|right|[[Alburnus arborella]] thumb|right|[[Alburnus leobergi]]
Şibanə (Sərdəşt)
Şibanə — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Daban balıq
Daban balıqları — Volqa, Ural və Terek çaylarının deltasında yaşayan şirinsu balıqlarıdır. Daban balıqları Azərbaycanın su hövzələrində ilk dəfə 1980-cı ildən görünməyə başlamışdır. Buraya onlar Orta Asiyanın əmtəə balıqçılıq təsərrüfatlarından bitki ilə qidalanan balıq körpələrini gətirərkən təsadüfən onların arasında gətirilmiş və qısa müddətdə yerli şəraitə uyğynlaşaraq bütün Kürətrafı su hövzələrində geniş yayılmışdır.Hal-hazırda Azərbaycan sularında daban balıqlarının 2 növü yaşayır: qızılı daban balığı və gümüşü daban balığı.
Boris Gevorkov
Gevorkov Boris Sərkisoviç — Dağlıq Qarabağ vilayət partiya komitəsinin birinci katibi (1973—1988). SSRİ Ali Sovetinin Millətlər üzrə Şurasının 9-11 çağırışında Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətindən millət vəkili (1974-1989).
Həyatı
1932-ci ildə Şamaxı şəhərində anadan olub. Azərbaycan Dövlət Universitetini bitirib. 1954—cü ildən Bakı şəhəri komsomol Komitəsinin təlimatçısı, lektor qrupunun müdiri, təşviqat və təbliğat şöbəsi müdirinin müavini, əvvəlcə Dzerjinski rayonu, daha sonra Nərimanov rayonu komsomol komitəsinin sədrinin birinci müavini. 1961-ci ildən partiya orqanları şöbəsinin məsul təşkilatçısı, Azərbaycan KP MK-nın təşkilati-partiya işləri şöbəsinin inspektoru, 1970-ci ildən respublikanın Kirov raykomunun birinci katibi olmuşdur.
1969-cu ildə Azərbaycan KP MK-nın birinci katibi təyin edilən Heydər Əliyev Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin rəhbərliyi ilə münaqişəyə girdi. 1973-cü ildə Boris Kevorkov Qurgen Melkumyanın yerinə Sov.İKP Dağlıq Qarabağ vilayət komitəsinin birinci katibi vəzifəsinə təyin edildi.
Ultraviolence
Ultraviolence — amerikalı müğənni Lana Del Reyin 13 iyun 2014-cü ildə Polydor və Interscope Records tərəfindən buraxılan ikinci studiya albomu. Albomun hazırlanması 2014-cü ilə qədər davam etdi, albomda yer alan treklərin əksəriyyətinin prodüserliyini The Black Keys qrupunun üzvü Den Auerbax etdi. Albomun hazırlanmasına digər prodüserlər: Paul Epworth, Greg Kurstin, Daniel Heath və Rick Nowels töhfələr vermişdir, albom Lananın əvvəlki işlərindən fərqli olaraq daha çox gitara əsaslı səsə malikdir.
Trek siyahısı
Sempl istifadəsi
Qeydlər
Bulud Qaraçorlu
Bulud Qaraçorlu Səhənd — Azərbaycanlı şair.
Həyatı
Bulud Qaraçorlu Səhənd 1926-cı ildə Marağada anadan olub.
İlk təhsilini Marağa və Təbrizdə alan Bulud 17 yaşında ikən Razi, az müddət keçdikdən sonra isə Səhənd təxəllüsü ilə şeirlər yazmağa başlayır.
Səhəndin gənclik illəri İranda Azərbaycan xalqının milli istiqlaliyyəti uğrunda apardığı çətin mübarizə dövrünə – 40-cı illərdən başlayan milli-azadlıq hərəkatına təsadüf edir.
O, milli hərəkatda fəal iştirak edirdi. 1945-ci ildə Pişəvərinin rəhbərliyi ilə Güney Azərbaycan Milli Hökumətinin qurulması, ölkədə aparılan misli görünməyən mütərəqqi islahatlar onda böyük ruh yüksəkliyi yaradır. Səhənd həmin illərdə sevinc və iftixardan doğan şeirlər yazırdı. Lakin vətənin azadlığı uzun sürmədi.
Lirik şerlər yazan şair arzu, istək və ağrılarını xalqa çatdırmaq üçün "Dədə Qorqud" dastanlarına üz tutur. Xalq yaradıcılığından yararlanıb məşhur "Sazımın sözü" əsərini yazır.
Səhənd 1979-cu ildə vəfat edib.
New York Daily News
Daily News — ABŞ-də Nyu-York şəhərinin ən böyük gündəlik tirajı; İlk qəzet, tabloid formatında çap olunur. Qəzet 2007-ci ildən etibarən 1919-cu ildə təsis edilib, sahibi və nəşiri Mortimer Tsukermandır. Qəzet 10 ədəd Pulitser mükafatına layiq görüldü. .
Fəxrəddin İsayev (şəhid)
Fəxrəddin İsayev (tam adı: Fəxrəddin Xudu oğlu İsayev; ) — Qanlı Yanvar şəhidi.
Həyatı
Nişanlı idi. Özündən başqa üç bacısı, bir qardaşı var idi: Elmira, Gülnarə, Adil, Sevinc. Atası Xudu Bədirxan oğlu İsayev Yardımlı rayonunun Alçabulaq kəndində doğulmuş, Böyük Vətən müharibəsinin iştirakçısı, əmək veteranı olmuşdur.
Qanlı Yanvar faciəsi
19-dan 20-nə keçən gecə təxminən saat 24 radələrində evdən çıxmış, XI Qızıl Ordu meydanına getmişdir. Dinc əhaliyə qarşı silahlı basqın olunanda Fəxrəddin yaralıların bir qisminə kömək etmiş, onları imkan daxilində təcili yardım maşını ilə Respublika Xəstəxanasına daşımışdır. Belə daşımaların birində təcili tibbi yardım maşını XI Qızıl Ordu meydanında, qəzet köşkünün yaxınlığında atəşə məruz qalmış, Fəxrəddin baş, sinə və qarın nahiyəsindən güllə yarası almışdır.
Sabahısı gün meyidini qardaşı Semaşko adına xəstəxananın meyidxanasından tapmışdır. Şəhidlər xiyabanında dəfn olunmuşdur.
Ünvan
Biləcəri qəsəbəsi, Y. Hüseynov küçəsi, ev 87, mənzil 22.
Migel Aziz
Migel Adedayo Aziz (22 sentyabr 2002, İngiltərə) — İngiltərə Premyer Liqası təmsilçilərindən olan "Arsenal" klubundan icarə əsasında "Portsmut" klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar İngiltərə futbolçusu.
Klub karyerası
Aziz futbolçu karyerasına 5 yaşı olarkən "Arsenal" akademiyasında başlamışdır. 24 sentyabr 2019-cu ildə Aziz klub ilə ilk peşəkar müqaviləsini imzalamışdır. O, peşəkar karyerasında debütünü 10 dekabr 2020-ci ildə İrlandiya təmsilçisi olan "Dandolk" klubuna qarşı Avropa Liqası görüşündə etmişdir. O, 83-cü dəqiqədə Co Villokun əvəzinə meydana daxil olmuş və komandası rəqibinə 4-2 hesabı ilə qalib gəlmişdir.
30 avqust 2021-ci ildə Aziz Birinci Liqa təmsilçilərindən olan "Portsmut" klubuna mövsüm sonuna qədər icarəyə verilmişdir. O, klub ilə debütünü 18 sentyabr 2021-ci ildə "Kembric Yunayted" klubuna qarşı liqa görüşündə etmişdir. Həmin görüşdə komandası rəqibinə 1-2 hesabı ilə məğlub olmuşdur.
Milli karyerası
Aziz İngiltərədə anadan olmuşdur. Atası Nigeriya, anası isə İspaniya vətəndaşıdır. Aziz İngiltərə millisinin müxtəlif yaş qruplarında çıxış etmişdir.
Sürəçum (Sərdəşt)
Sürəçum — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 123 nəfər yaşayır (27 ailə).
Qızılı daban balığı
Qızılı daban balıq — Bədəni hündür olub qızılı rəngə çalır. Hazırda Kür ətrafında çox yayılıb və Cənubi Xəzərdə öz arealını daim genişləndirməkdədir. Sakit axan, oksigeni az olan lilli sahələrdə yaşayır. Qızılı dabanbalığı o qədər də böyük deyil. Uzunluğu 12–25 sm, kütləsi 50–400 q, bəzən 500–600 q olur. 2–4 yaşında cinsi yetişkənliyə çatır. Kürütökmə suda temperatur 17–18 °C olduqda baş verir. Məhsuldarlığı 100–450 min ədəd kürüdən ibarətdir. Kürüləri yapışqanlıdır, su bitkilərinin üzərinə yapışır. Onlar həşarat sürfələri və xırda ilbizlərlə qidalanır. Vətəgə əhəmiy yəti azdır. Qızılı dabanbalığı çəki, karp, külmə və s. kimi qiymətli balıqların qidalandığı orqanizmlərlə yemləndikləri üçün balıq təsərrüfatı məhsuldarlığının aşağı düşməsinə səbəbolur.
Etibar Əhmədov (20 Yanvar şəhidi)
Etibar Əhməd Rzaqulu oğlu — 20 yanvar şəhidi.
1962-cu ildə 20 avqustda Şərur rayonunun Dəmirçi kəndində anadan olub. Tikinti idarəsində sürücü işləmişdir. İki oğlu, bir qızı qaldı, doqquz bacı-qardaşı.
Yanvarın 19-da Sədərək yaxınlığındakı postlarda növbədə olub. Axşam növbəsini qurtarıb evə gəlib. Yoldaşları onu evə dincəlməyə göndərmişdi. Qərar tuta bilmədi evdə, qayıtdı yoldaşlarınınyanına. Özü də həmişəlik. Yoldaşlarını müdafiə etməyə getmişdi, torpaqlarını qorumağa getmişdi, elə o torpağa da tapşırıldı. Etibar yanvarın 20-də qərargah yaxınlığında ürək nahiyəsindən odlu silahla yaralanmış, axşam saat 06ː00-da şəhid olmuşdur. Etibarla bir yerdə yaralananlar; Bahəddin, Aydın, Vəli, Şahverdi.
Mərhum anadan olduğu və yaşadığı Dəmirçi kəndində dəfn edilmişdir.
Dəmirçi kənd orta məktəbinə Etibar Əhmədovun adı verilmişdir.
Ailəsi
Şəhid olanda 3 övladı, 9 da bacı-qardaşı qaldı.
Kərim Məşrutəçi Sönməz
Kərim Məşrutəçi — İranın nüfuzlu qələm sahiblərindən. "Sönməz" təxəllüsü ilə yazdığı əsərlərlə oxuculara daha yaxşı tanış olan naşir.
Yaradıcılığı
1979-cu il İran islam inqilabından sonra, professor Həmid Nitqi, Məhəmmədəli Fərzanə, Həsən Məcidzadə Savalan, Mənzuri Xamneyi, Səməd Sərdarniya, Qulamhüseyn Beqdeli və Tehranda nəşr olunan Varlıq (jurnal)ının təsisçisi Cavad Heyətlə birlikdə həmin jurnalın işıq üzü görməsində böyük rolu olmuşdur.
Moldova pasportu
Moldova pasportu — Moldova vətəndaşlarına beynəlxalq səyahət üçün verilən sənəd. Pasport Dövlət Təşkilat və İnformasiya Resursları mərkəzi "Registru" tərəfindən, xaricdə isə Moldovanın xarici nümayəndəlikləri tərəfindən verilir. Pasportun etibarlılıq müddəti 7 ildir. 7 yaşa qədər uşaqlar üçün pasportun etibarlılıq müddəti 4 ildir. 2006-cı il yanvarın 1-dən Moldova vətəndaşları eyni vaxtda iki pasport almaq imkanı üçün yerli pasport idarəsinə yazılı müraciət etməlidirlər.
Moldovanın ilk biometrik pasportu 2008-ci il yanvarın 1-də verilib. Yeni məcburi Moldova biometrik pasportu 1 yanvar 2011-ci ildə buraxılıb və qiyməti 700 MDL (45 avro) təşkil edir. Pasportun çipində sahibinin qan qrupu, rəqəmsal barmaq izi və rəqəmsal şəkli var. Rəqəmsal barmaq izi 12 yaşdan kiçik uşaqlar üçün məcburi deyil. Köhnə qeyri-biometrik pasportlar istifadə müddəti bitənə qədər etibarlı olacaq, səyahət üçün isə yalnız yeni biometrik pasportlar etibarlı olacaq.
Pasport 32 səhifədən ibarətdir. Məlumat vərəqi rumın, ingilis və fransız dillərində çap olunur.
Bundan əlavə, Rumıniya Hökuməti Rumıniya əsilli Moldova vətəndaşlarına Rumıniya pasportları verir ki, bu da onlara Avropa İttifaqında və region ölkələrində vizasız səyahət etməyə imkan verir. Bu gün 120 minə yaxın Moldova vətəndaşı Rumıniya vətəndaşlığı üçün müraciət edib və Rumıniya pasportu alıb.
Avropa İttifaqı 2008-ci ildən bəri viza rejimini asanlaşdırdığı Moldova ilə vizadan azad olmaq üçün danışıqlar aparıb. 2010-cu ilin iyununda Avropa İttifaqı (Aİ) Moldova ilə vizasız səyahət danışıqlarına başlayıb. Aİ və Moldova arasında viza rejiminin sadələşdirilməsinə dair saziş 2012-ci ilin iyununda baş nazir Vlad Filat və Avropa komissarı Sesiliya Malmström tərəfindən imzalanıb. 2013-cü ilin noyabrında Avropa İttifaqı Moldova vətəndaşları üçün vizanın 2014-cü ildən ləğv edilməsini təklif edib.
Biometrik pasportu olan Moldova vətəndaşları 28 aprel 2014-cü il tarixindən etibarən Şengen zonasına daxil olarkən vizadan azad ola bilərlər.
Henley Viza məhdudiyyətləri indeksinin 2016-cı il hesabatına əsasən, Moldova vətəndaşları sərhəd qapısında vizalı və ya vizasız 101 ölkəyə səyahət edə bilərlər. Bu yolla Moldova vətəndaşları dünyada səyahət azadlığına görə 52-ci yerdədirlər.
thumb|centre|750px|Moldova vətəndaşlarının vizasız və ya sərhəd qapısında viza alaraq səyahət edə biləcəyi ölkələr.
Tərşiyan (Sərdəşt)
Tərşiyan — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 35 nəfər yaşayır (10 ailə).
Yevgeni Rudakov (futbolçu)
Yevgeni Vasiliyeviç Rudakov — Sovet və rusiya əsilli ukraynalı futbolçu, qapıçı. SSRİ beynəlxalq dərəcəli idman ustası (1973). SSRİ-nin əməkdar idman ustası (1973).
Bergen-Belzen
250px|thumb|right|Azad edildikdən sonra düşərgənin gprünüşü. Bergen-Belzen və ya sadəcə Belzen  — Almaniyanın Hannover vilayətində (indiki Aşağı Saksoniya), Belzen kəndindən 1 mi məsafədə və Bergen şəhərindən bir neçə kilometr cənub-qərbdə yerləşən nasist həbs düşərgəsi.
Yevgeni Rudakov (futbolçu)
Həyatı və karyerası
Yevgeni Rudakov 2 yanvar 1942-ci ildə Moskvada anadan olmuş, 17 yaşında Torpedo Moskvanın gənclər komandasına yazılmış və dublla 2-ci yeri qazandı. Komandada güclü qapıçıların olması ilə əlaqədar olaraq 1961-ci ildə Nikolayev təmsilçisi Sudostroitel Mykolayivda oynamağa başladı. 1963-cü ildə Kiyev təmsilçisi Dinamo Kiyevə qoşuldu və 1964-1977-ci illərdə bu klubda oynadı.
Bergen-Belzen
Məhbuslara rəftar
Hazırkı hesablamalara görə, həbs düşərgəsinin 1943-cü ildən 1945-ci ilə qədər fəaliyyət göstərdiyi dövrdə orada olan məhbusların sayı 120 min nəfərə yaxındır. SS qulluqçularının düşərgənin dosyelərini məhv etməsi səbəbilə onların demək olar yarısının, təxminən 55 min nəfərinin adı məlum deyil. SS-nin məhbuslarla rəftarı düşərgənin ayrı-ayrı hissələrinə uyğun olaraq dəyişirdi. Düşərgəyə mübadilə ilə gələn məhbuslara, ən azı ilkin vaxtlarda digər məhbuslardan daha yaxşı rəftar edirdilər.
Müharibədən sonra düşərgənin və ya bəlkə də bir hissəsinin digərləri ilə müqayisədə "imtiyazlı xarakter"ə malik olduğu iddiaları yayılmışdır. Saloniki yəhudi icması kollaborator olduğu 55 nəfərin 53-nün almanlar tərəfindən Bergen-Belzenə "xüsusi lütfkarlıq" kimi göndərilməsi iddiasına görə kollaborator olduğu iddia olunan şəxslərə qarşı məhkəmə işi açmışdır.
Yevgeni Rudakov (futbolçu)
Həyatı və karyerası
Kiyev Dinamosu ilə 7 dəfə SSRİ çempionu olan Rudakov, eyni zamanda komandasının 3 dəfə SSRİ Kuboku qazanmasında da mühüm rol oynadı. Həmçinin Yevgeni komandasına 1974-75 mövsümündə UEFA Kuboklar Kubokunun və 1975-ci il UEFA Superkubokunu qazanmasına da kömək etdi.
Bundan əlavə SSRİ milli futbol komandasının heyətində 42 matç keçirmişdir. SSRİ yığması ilə 1972-ci ilin Futbol üzrə Avropa çempionatında finalına vəsiqə qazanmağlarına baxmayaraq final matçında Qərbi Almaniyaya 0-3 hesabı ilə məğlub olub gümüş medal qazandı. Milli komandadakı yoldaşları Revaz Dzodzuaşvili və Murtaz Xurtsilava ilə birlikdə çempionatın rəmzi komandasına daxil edildilər. Həmin rəmzi komandaya onlarla yanaşı - Frans Bekkenbauer, Paul Braytner, Uli Xöness, Günter Netzer, Herbert Vimmer, Raul Lamber, Yupp Haynkes və Gerd Müller daxil edilmişdi.
O cümlədən SSRİ Olimpiya komandası ilə 6 oyuna çıxan Rudakov 1972 Yay Olimpiya Oyunlarında bürünc medal qazanmışdı.
Rudakov 1971-ci ildə SSRİ-də ilin futbolçusu, 1969, 1971 və 1972-ci illərdə SSRİ-nin ən yaxşı qapıçısı seçildi. Eyni zamanda 1971 və 1972-ci illərdə Qızıl topu qazanmaq uğrunda mübarizə aparmışdır.
Məşqçi kimi Spartak İ-F, 1980-ci illərdə Kiyevdəki Zmina klubunda, 1990-cı illərdə idman internat məktəbində, sonra V. Lobanovski adına Kiyevin Dinamo gənclər məktəbində çalışmışdır.
21 dekabr 2011-ci ildə Ukraynanın paytaxtı Kiyevdə vəfat etmişdir.
İrlandiya–Türkiyə münasibətləri
Türkiyə–İrlandiya münasibətləri — İrlandiya və Türkiyə Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli münasibətlər. İrlandiya Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında diplomatik əlaqələr 1972-ci ildə qurulmuşdur. İrlandiyanın Ankaradakı səfirliyi 1998-ci ildə açılır. Türkiyənin 1973-cü ildən bu yana Dublində səfirliyi var. Hər iki ölkə Avropa Şurasının, İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının (OECD) həqiqi üzvüdür, hər ikisi də Aralıq dənizi Birliyindədir və Ümumdünya Ticarət Təşkilatının (ÜTT) üzvüdür. Ayrıca İrlandiya Avropa İttifaqının üzvüdür, Türkiyə isə bu quruma üzv olmaq üçün namizəddir.
Tarix
1840-cı illərdə İrlandiyadakı Kartof aclığı dövründə Osmanlı Sultanı Əbdülməcid kömək üçün 1000 funt bağışlamışdır. İrlandiyalıların Sultana yazdığı bir təşəkkür məktubu Osmanlı arxivində saxlanılır.
Sultanın 10.000 funt bağış etmək istədiyi ilk iddia, “Taylor və Makkeyiın həyatları və Sir Robert Pilin zamanı (1851)” əsərində yer alır, lakin kitab orijinal mənbəyinə istinad etmir. İkinci qaynaq 1894-cü ilə aiddir və daha doğrudur: İrlandiyalı millətçi Villyam O'Neyll, sultanın oğlunu müalicə edən həkimdən “Sultan aclıq çəkən İrlandiyaya 10.000 funt sterlinq vermək istədiyini, ancaq İngiltərə səfiri Lord Kouley tərəfindən dayandırıldığını iddia edir. Məsələ isə əlahəzrətin 2000 funt bağışladığı halda, xarici bir hökumətin böyük bir məbləğ bağışladığını öyrənmək onu qəzəbləndirəcəkdir.
Vizasız proqram
2011-ci ilin iyul ayında təsdiqlənmiş vizasız rejiminə əsasən, etibarlı İngiltərə C vizası olan və təsdiqlənmiş İngiltərə miqrantı olan Türkiyə vətəndaşları (17 ölkə ilə birlikdə) 90 gün ərzində vizasız olaraq İrlandiyada qala bilərlər.
Davud Paşa hamamı
Davud Paşa hamamı — köhnə hamam və bugünkü sənət qalereyası, Skopyedəm Köhnə Bazarın yuxarı hissəsində, "Müqəddəs Dimitriya" kilsənin yaxınlığında yerləşir. Bina XV əsrin sonlarında, Davud Paşanın mirası olaraqinşa edilmişdir. Bina onun şərəfinə adlandırılmışdır. Hamamın heç vaxt hamam kimi istifadə edilmədiyi məlumdur və iki əfsanə onu təstiqləmək üçün göstərilir. Bu gün hamamdan sənət qalereyası kimi istifadə olunur və Makedoniya Milli Qalereyasının qərargahı yerləşir.
Hamam
left|thumb|1963-cü il Skopye zəlzələsi: Davud Paşa hamamı thumb|1963-cü il Skopye zəlzələsi:Davud Paşa hamamı Hamam 1489 ilə 1497 arasında Rumelinin o zamankı vəziri Daut Paşaya vəsiyyət olaraq inşa edilir. Bu gündə binanın memarlarının adları bilinmir. Bina 1689-cu ildə baş verən yanğında ciddi şəkildə zədələnir və tədricən dağılır. 1948-ci ildə incəsənət qalereyasına çevrildiyi zaman bərpa edilir. O, 1963-cü il zəlzələsindən də böyük zərə görür, lakin tezliklə təmir edilir. O vaxtdan bəri bir sənət qalereyası olaraq yenidən açılır. Bu gün İbni Payko məscidi və Karavansaraydan ibarət olan keçmiş "İslam üçlüyü" nin yeganə qalan binasıdır.
NGC 6610
NGC 6610, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Herkules bürcü istiqamətində yerləşir. SBbc tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Tüvə (Sərdəşt)
Tüvə — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 123 nəfər yaşayır (29 ailə).
ABŞ–Türkiyə münasibətləri
Türkiyə–ABŞ münasibətləri — ABŞ və Türkiyə arasındakı mövcud ikitərəfli münasibətlər.
Tarix
1831-ci ildə Amerika Birləşmiş Ştatları Osmanlı İmperiyası ilə diplomatik əlaqələr qurur. Birinci Dünya müharibəsi bitdikdən sonra, ABŞ 1927-ci ildə Türkiyə Cümhuriyyəti ilə diplomatik əlaqələr qurur. 12 iyul 1947-ci ildə ABŞ-nin Truman Doktrini çərçivəsində Türkiyəyə yardım göstərmə siyasətinin məntiqi davamı olan, Sovet İttifaqının təhdidlərinə qarşı durmağa kömək etmək üçün hazırlanmış İqtisadi və Texniki Əməkdaşlıq Sazişi imzalanır. Sovetlərin genişlənməməsini ehtiva edən ortaq maraq, ABŞ və Türkiyə arasında yaxın qırx il ərzində möhkəm münasibətlərin təməlini qoyur. Türkiyə Soyuq müharibədə ABŞ-nin tərəfini tutur: 1950-ci ildə Koreya müharibəsində iştirak etmək üçün hərbi hissələrini göndərir (1950-1953), 1952-ci ildə NATO-ya qatıldı, 1955-ci ildə Mərkəzi Müqavilə Təşkilatının təşkilatçılarından biri olur və eyni zamanda 1957-ci ildə Eyzenhauer doktrinasının əsaslarını təsdiqləyir. 1950-1960-cı illərdə Türkiyə Sovet İttifaqı siyasətini dəstəkləyən Misir, İraq və Suriyanın təsirini zəyiflətmək üçün Yaxın Şərqdəki digər Amerika müttəfiqləri ilə (İran, İsrail və İordaniya) çalışır.
Ancaq zaman zaman ABŞ və Türkiyə arasında münaqişə vəziyyətləri və anlaşılmazlıqlar meydana gəlir. 1974-cü ildə münasibətlərinin ən çətin dövrü Şimali Kiprə Türkiyə qoşun çıxartdıqdan sonra başlayır. Türkiyənin Kiprdəki qarşıdurmaya müdaxiləsinə cavab olaraq, ABŞ bu ölkəyə silah tədarükünü dayandırır. Ankara ABŞ silahlı qüvvələrinin öz ərazilərində NATO missiyaları ilə əlaqəli olmayan fəaliyyətlər etmələrini də qadağan edir. Kipr problemi bir neçə il ABŞ–Türkiyə münasibətlərini korlamağa davam edir. ABŞ Konqresi 1978-ci ildə Türkiyəyə qarşı silah embarqosunu ləğv etdikdən sonra da, ikitərəfli müdafiə əməkdaşlığının 1974-cü il səviyyəsinə qaytarılması iki il çəkir.
1980-ci illərdə Türkiyə ilə ABŞ arasındakı münasibətlər tədricən bərpa olunur. ABŞ Konqresinin Kipr üzərində hərbi yardım tədarükünü məhdudlaşdırmaq cəhdləri və ABŞ-nin siyasətçiləri tərəfindən erməni soyqırımını qınaması Ankaranı hiddətləndirsə də, Turqut Özal hökuməti ümumiyyətlə Ronald Reyqan və Corc Herbert Uoker Buşun siyasətlərinə müsbət yanaşır. Vaşinqton Turqut Özalın iqtisadi siyasətini dəstəklədiyini nümayiş etdirir və Beynəlxalq Valyuta Fondunun Türkiyəyə iqtisadi yardım proqramını başladaraq Türkiyə iqtisadiyyatını beynəlxalq ticarətə açmaq imkanlarını artırır. ABŞ,Avropa ölkələrindən fərqli olaraq Türkiyəni insan haqlarının pozulması faktlarına görə xüsusilə tənqid etmir və eyni zamanda türk-kürd qarşıdurması səbəbiylə Turqut Özal hökumətinə təzyiq göstərmir. 1989-cu ilə qədər Amerika Birləşmiş Ştatlarının siyasətləri, Türkiyədəki siyasi elita tərəfindən yaxşı qarşılanır
1991-ci ildə Soyuq mharibə sona çatır və Türkiyə liderləri ölkələrinin xarici siyasətini yenidən düşünməyə məcbur olur. Sovet təhlükəsinin yoxa çıxması və ölkənin Avropa Birliyinə qoşulması ilə bağlı həll olunmamış problemli məsələ türklər arasında qeyri-müəyyənlik hissinə səbəb olur. Turgut Özal Türkiyənin gələcək təhlükəsizliyinin ABŞ ilə ortaqlığının davam etməsi ilə sıx bağlı olduğuna inanırdı. Bu səbəblə Türkiyə və İraq arasında geniş iqtisadi əlaqələr olmasına baxmayaraq, Körfəz müharibəsi dövründə ABŞ-nin mövqeyini dəstəkləyir․ Müharibə bitdikdən sonra Turqut Özal ABŞ-nin bölgədəki siyasətini dəstəkləməyə davam edir: Şimali İraq üzərində uçuşa qadağan zonanın yaradılması, Ərəb-İsrail sülh prosesi və MDB-də Orta Asiya dövlətləri ilə əlaqələrin genişləndirilməsi.
Türk əhalisi arasında Turqut Özalın qərbyönümlü siyasətini hər kəs bəyənmir. 1991-ci ildə ABŞ-nin İraqı bombalamaq üçün Türkiyə hərbi obyektlərindən istifadə etməsini qadağan etməyi hədəfləyən bir sıra müharibə əleyhinə nümayişlər keçirilir. 1992 və 1993-cü illərdə ABŞ-nin Türkiyədəki obyektlərinə ara sıra hücumlar olur. Buna baxmayaraq Türkiyədəki siyasi elita arasında ölkənin ABŞ-nin strateji müttəfiqi olaraq qalmasının faydalı olduğu barədə bir fikir birliyi var idi. Bu səbəbdən Türk siyasətçilər Süleyman Dəmirəl və Tansu Çillər ABŞ prezidentləri Böyük Buş və Bill Klintonla əlaqələrini inkişaf etdirməyə davam edir. 1995-ci ilin əvvəlində Türkiyənin ən güclü beynəlxalq bağları Amerika Birləşmiş Ştatları ilə olur.
2001-ci ildə Türkiyə koalisiya qüvvələrinin Əfqanıstandakı hərbi əməliyyatına qatılır.
2016-cı ildə Amerika Birləşmiş Ştatları Türkiyədəki hərbi çevriliş cəhdini qınayır və mövcud Türkiyə hökumətini dəstəkləməyə davam edir.
Türkiyədə keşiş Endryu Bransonun həbsi ilə əlaqədar 2018-ci ildə ölkələr arasındakı münasibətlər kəskinləşir. 2018-ci ilin oktyabr ayında Türkiyə hökuməti Bransonu sərbəst buraxır və o, Amerika Birləşmiş Ştatlarına dönür.
ABŞ Konqresi 29 oktyabr 2019-cu il tarixində ABŞ–Türkiyə münasibətlərini bir qədər gərginləşdirən erməni soyqırımını tanıyan bir qərar qəbul edir. Həmin il 16 dekabr tarixində Türkiyə lideri Rəcəb Tayyib Ərdoğan, ölkə parlamentinin Amerika qitəsinin müstəmləkəçiliyi əsnasında ABŞ-nin yerli əhalisi olan hindlilərin soyqırımı ilə bağlı bir qərar qəbul edə biləcəyini bildirir.
Ticarət əlaqələri
2000-ci illərdə Türkiyə Amerika malları üçün vacib bir bazar olur. ABŞ-dən Türkiyəyə illik ixracat 2001-2011-ci illərdə 3261 milyon dollardan 16034 milyon dollara yüksəlir. Bu müddət ərzində Türkiyənin ABŞ-na illik ixracatı biraz artır: 3126 milyon dollardan 4584 milyon dollara yüksəlir. 2015-ci ildə ölkələr arasındakı ticarət həcmi 17,4 milyard ABŞ dolları təşkil etmişdir.
Hərbi əməkdaşlıq
1990-cı illər: ABŞ-nin bölgədəki siyasətinə, o cümlədən Şimali İraq üzərində uçuşa qadağan zonanın yaradılması, Ərəb-İsrail sülh prosesi üçün dəstək.
2001-ci ildə Türkiyə koalisiya qüvvələrinin Əfqanıstandakı hərbi əməliyyatına qatılması.
Türkiyəyə 4 ədəd F-35 təlim təyyarəsi gətirilir (2020-ci ilə kimi). Ümumilikdə 100 ədəd F-35A sifariş edilir. Ankara tərəfindən Rusiiyaya məxsus S-400-lərin alınması ilə bağlı Vaşinqtonla fikir ayrılıqları səbəbindən müqavilə ləğv edilir (Rusiya öz növbəsində, Türkiyəyə F-35 əvəzinə Su-35 və Su-57 tədarük etməyi təklif edir ).
Ramiz Atakişiyev
Atakişiyev Ramiz Rafiq oğlu (4 mart 1996; Siyəzən, - 14 noyabr 2020; Şuşa rayonu), — Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Atakişiyev Ramiz Rafiq oğlu 1996-ci il mart ayının 4-ü Siyəzən şəhərində anadan olub. 2002-ci ildə 1-ci sinfə daxil olub. 2013-cü ildə Siyəzən şəhər 6 saylı tam orta məktəbin 11-ci sinfini bitirmişdir. 2014-cü ildə Naxçıvanda N saylı hərbi hissədə xidmət etmiş, 2016-ci il sentyabr ayında hərbi xidməti başa vurmuşdur. 2020-ci ilin oktyabrında SHXÇDX -nin Siyəzən bölməsi tərəfindən səfərbər edilmiş və Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyü uğrunda gedən döyüşlərdə həlak olmuşdur.
Döyüş yolu
Ramiz Atakişiyev Siyəzəndən könüllü olaraq hərbi xidmətə adını yazdırmış və ilk olaraq Ağcabədi rayonuna göndərilmişdir. Burada bir neçə günlük təlimdən sonra oktyabr ayında Füzuliyə döyüşə yola düşüb. Bu zaman evə zəng edib və hər şeyin yolunda olduğu haqqında məlumat vermişdir. Daha sonra Şuşa yolunda döyüşlərə gedərkən düşmənin minasına tuş gəlib və sağ ayağının tamamilə qopması nəticəsində qanaxmadan dünyasını dəyişərək həlak olmuşdur.
Təltifləri
- 24.06.2021
İstinadlar
1.https://www.bbc.com/azeri/azerbaijan-55234647 2. https://mod.gov.az/az/news/azerbaycan-respublikasi-prezidentinin-silahli-quvvelerin-herbi-qulluqcularinin-igidliye-gore-medali-ile-teltif-edilmesi-36520.html 3.https://mod.gov.az/az/news/azerbaycan-respublikasi-prezidentinin-silahli-quvvelerin-herbi-qulluqcularinin-veten-ugrunda-medali-ile-teltif-edilmesi-36518.html 4.https://mod.gov.az/az/news/azerbaycan-respublikasi-prezidentinin-silahli-quvvelerin-herbi-qulluqcularinin-susanin-azad-olunmasina-gore-medali-ile-t-36501.html
Vərdə (Sərdəşt)
Vərdə — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 587 nəfər yaşayır (104 ailə).
Elvis Presley (albom)
Elvis Presley (Birləşmiş Krallıqda Elvis Presley Rock n' Roll adı altında çıxarılmışdır) amerikalı müğənni Elvis Preslinin ilk studiya albomudur. Albom 1956-cı ilin martında RCA Victor studiyası tərəfindən, monofon səs ilə, LPM 1254 kataloq nömrəsi ilə çıxarılmışdır. Səsyazma sessiyası yanvarın 10-11-i Neşvill, Tenessi'də RCA Victor səsyazma studiyasında, yanvarın 30 və 31-i isə həmin studiyanın Nyu-Yorkdakı ofisində baş tutmuşdur. Qalan işlər isə Memfisin Sun studiyasında görülmüşdür
Vaşməzin (Sərdəşt)
Vaşməzin — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 82 nəfər yaşayır (17 ailə).
NGC 7514
NGC 7514, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Peqas bürcü istiqamətində yerləşir. Sbc tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Sağçılıq
Sağçılıq — sosial iyerarxiya və ya ictimai bərabərsizliyi qəbul edən və dəstəkləyən siyasi mövqe.
Tarixi
Sağ və sol adlı siyasi anlayışlar Fransız inqilabı (1789-1799) zamanında, ayrı fikirdəki siyasətçilərin fransız parlamentinin sağında və ya solunda oturmalarından sonra ortaya çıxmışdır. Parlament sədrinin sağındakı kreslolarda oturanlar, əksəriyyətlə monarxiyaçı Köhnə Rejimin dəstəkçilərindən meydana gəlmişdir.
Beynəlxalq Fizika Olimpiadası
thumb|IPhO 2019-un qızıl medalı Beynəlxalq Fizika Olimpiadası (IPHO — International Physics Olympiad) – ilk dəfə 1967-ci ildə Polşanın Varşava şəhərində keçirilmiş yarış. Olimpiadada hər ölkədən 2 rəhbərin başçılığında 5 şagird iştirak edir. Bununla yanaşı hər ölkə müşahidəçilərlə də təmsil olunur. Olimpiada adətən iyul ayının ortalarında, hər dəfə fərqli bir ölkənin təşkillatçılığı altında keçirilir və ümumi 9–10 günü əhatə edir. Hazırkı prezidenti Prof Rajdeep Singh Rawatdır.
Rəşid İsmayılov
Rəşid İsmayılov (tam adı: Rəşid İslam oğlu İsmayılov; ) — 20 yanvar şəhidi. Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 31 mart 1998-ci il tarixdə fərmanı ilə ölümündən sonra 20 Yanvar Şəhidi fəxri adı verilmişdir.
Beynəlxalq Fizika Olimpiadası
Yarışın strukturu
1. Hər komanda yalnız orta məktəb şagirdlərindən ibarət olmaqla 5 nəfərdən artıq olmamalıdır. Universitet tələbələrinin iştirakına icazə verilmir. Hər komandaya 2 rəhbər başçılıq edir.
2. Yarış iki hissədən ibarətdir. Hər bir hissə üçün 1 gün vaxt ayrılır. Birinci gün fizikanın müxtəlif sahələrini əhatə edən 3 nəzəri məsələ, ikinci gün isə 1 vəya 2 təcrübi məsələ təklif olunur. Hər iki hissə üçün 5 saat vaxt ayrılır.