cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Adil Qəribov
Həyatı
Adil Qəribov 28 mart 1950-ci ildə Şəki rayonunun İbrahimkənd kəndində anadan olub. 1966-cı ildə məktəbi gümüş medаlla bitirmiş və Azərbaycan Dövlət Universitetinin kimya fakultəsinə daxil olmuşdur. 1972-ci illərdə AMEA-nın aspirantura şöbəsinin radiasion tədqiqatlar sektorunda təhsil alıb. 1979-cu ildə AMEA-nın organika və Fiziki Kimya institutunda namizədlik disertasiyasını müdafiə edib. 1977–1978-ci illərdə aspiranturanı bitirdikdən sonra, Radiasiya Tədqiqatlar sektorunda mühəndis işləyib, 1978–1980-cı illərdə kiçik, daha sonra 1980–1990-cı illərdə baş elmi işçi kimi çalışıb.1990–1995-ci illərdə "Müxtəlifnövlü sistemlərin radiasion kimyası" qrupunun rəhbəri olub. 1995-ci ildə doktorluq dissertasiyasını müdafiə edib, 1998-ci ildə isə "Radiasiya kimya" ixtisası üzrə professor adını alıb. 1995–2001-ci illərdə "Müxtəlifnövlü sistemlərin radiasiya kimyası" laboratoriyasının, AMEA Radiasiya Tədqiqatlar sektorunun rəhbəri olub. 2002-ci ildə AMEA Radiasiya Problemləri İnstitutuna dəyişdirilib və oranın direktoru seçilib. O, 2007-ci ildən AMEA –nın Radiasiya Kimya ixtisası üzrə müxbir üzvü seçilib. Qəribov Adil Əbdulxaliq oğlu-Azərbaycan kimyaçısı, kimya elmləri doktoru, professor, AMEA-nın müxbir və həqiqi üzvüdür. Azərbaycan Respublikası Prezidenti İ.H.Əliyevin 14 dekabr 2005-ci il tarixli Fərmanı ilə Əməkdar Elm Xadimi (Vəsiqə № 0066) adına layiq görülüb.
2020-ci ildə Azərbaycanda elmin inkişafında xidmətlərinə görə "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilib.
Toqhon Teymur
Toqhon Teymur — Çindəki Yuan dövlətinə hökmdarlıq etmiş monqol sülaləsinin son nümayəndəsidir   və onun Monqolustana gedişi ilə Çində Min sülaləsi hakimiyyətə gəlmişdir.
Hakimiyyətə gəlməzdən əvvəl
Togon Teymurun atası 1329-cu ildə hakimiyyətdə olmuş Yuan imperatoru Biliqtü xaqan, anası isə qarluq türk qəbiləsindən olan Mailaiti adlı bir qadın idi. Atası vəfat etdikdən sonra hakimiyyətə əmisi Tok Temür (1329–1332) gəlmişdir. Əmisi hakimiyyətdə olarkan o, əvvəlcə Koreyaya, daha sonra isə Quanxiyə sürgün edilmişdir. O, sürgündə olarkən ögey anası Babuşa edam edilmişdir. 1332-ci ildə əmisinin ölümü ilə onun dul arvadı Budaşiri öz oğlu El Tegüsü yox, Togon Teymurun hakimiyyətə gəlməsini istəmiş, ancaq hakimiyyətə Togon Teymurun qardaşı Irinjibar gəlmişdir. Irinjibarin ölümü ilə Togon Teymur Quanxidən Pekinə gəlmişdir. Bu zaman faktiki hakim El Teymur idi. Togon Teymurun taxta çıxması El Teymur tərəfindən 6 ay gecikdirildi və 1333-cü ildə El Teymurun ölümündən sonra Togon Teymur taxta sahib ola bildi.
Hakimiyyəti dövründə önəmli şəxslər
200px|thumb|right|Togon Teymurun heykəli
Vatikanla əlaqələr
Papa John XXII və Papa Benedict XII 1317–1343-cü illərdə Krımdan Çinə qədər öz șəbəkələrini yaratdılar. 1338-ci ildə Vatikandan göndərilən John of Marignolli 1328-ci ildə ölən John of Montecorvinonu əvəz etdi. Yeni səfirlik nümayəndələri Togon Teymura Avropa atlarını hədiyyə gətirmişdi.
Dehli Sultanlığı ilə əlaqələr
1338-ci ildə Dehli sultanı Məhəmməd bin Tugluq səyahətçi İbn Bəttutəni Yuana səfir təyin etdi. Hədiyyə isə 200 hindli qul idi. Ancaq hindli üsyançılar onlara hücum etdi. Dehli sultanlığının süvariləri 78 qurban verdi və hindli üsyançıların hamısı, yəni 4000 nəfər öldü. Bu hadisədən sonra heyət Togon Teymurun yanına gedə bildi.
Yaponiya ilə əlaqələr
200px|thumb|Right|Çin 1362-ci ildə Koreyalılar yapon balıqçı gəmisini tutanda bunun casusluq olduğunu fikirləşdilər. Həmin dövrdə Koreyada Yuanın müstəmləkəsi olan Koreyo dövləti balıqçıları hökmdarları Togon Teymura göndərdi. Ancaq Togon Teymur balıqçıları Yaponiyaya geri göndərdi və buna cavab olaraq, bir keşişin başçılığı ilə Yaponiyanın Aşikaqa şoqunatı öz minnətdarlığını bildirmək üçün elçilərini Pekinə göndərdi
Qırmızısarıqlılar üsyanı
XIV əsrin 40-cı illərinin axırlarında xalq aclıqdan, daşqınlardan və quraqlıqdan əziyyət çəkirdi, hakimiyyətinin duz monopoliyası qanunsuz duz satanları narahat edirdi və beləliklə 1351-ci ildə Qırmızısarıqlılar üsyanı başladı. Togon Teymurun naibi Toghtogha böyük ordu topladı ancaq Togon Teymur onun xəyanət eləyəcəyini fikirləşdiyi üçün ona olan inamını itirmişdi və 1354-cü ildə Toghtogha naiblikdən getdi.
Vəliəhd şahzadə Ayushiridaranın əleyhdarlarına qarşı mübarizəsi
Togon Teymurun koreyalı Kraliça Kidən olan oğlu Ayushiridara 1353-cü ilde vəliəhd șahzadə oldu. O, xanın əvəzinə idarəçilik edənlərlə konflikti oldu. Onun anası Kralica Ki və şahzadənin naziri onu taxtı ələ keçirməyə inandırdı. Togon Teymur ise konfliktə son verə bilməsə də, oğlunun nazirini edam etdirdi. 1364-cü ilde Shangxi ərazisinin başçısı Bolad Temur Xanbalığı işğal etdi və şahzadəni onun qış iqamətgahından qovdu. Ayushiridara Henan ərazisinin başçısı Koke Temurla ittifaqa girdi və Bolad Temuru məğlub etdi. Bütün bu hadisələr ölkənin zəifləməsi ilə nəticələndi.
Şimala doğru çəkilmə
Cənubi Çində üsyançı qüvvələr birləşdi və Min dövləti yaradıldı. Min dövlətinin birinci lideri olan Zhu Yuanzhang 1368-ci ildə Yuan ordusunu məğlub etdi. Koke Temur Min generalı Xu Daya qarşı döyüşü uduzdu. Min qoşunu Hebeyə yaxınlaşdı. Togon Teymur Xanbalıqdan vaz keçdi və yay iqamətgahı olan Xanaduya getdi.
1369-cu ildə Shangdu Min işğalı altına düşdü və Togon Teymur Yingchanga-Daxili Monqolustana getdi və beləliklə, monqolların Çində hakimiyyəti zəiflədi. Togon Teymur 1370-ci ildə vəfat etdi. Onun oğlu Ayurşiridara Monqolustanda Şimali Yuan imperatoru olaraq taxta çıxdı və Qaraqoruma çəkildi.
Togon Teymur incəsənətdə
Cənubi Koreyada Togan Teymura aid Shin Don (2005–2006) və Kraliça Ki (2013) serialları çəkildi.
Yuusuke Kobayaşi
— Yaponiya səs aktyoru. Yaponiyanın Saytama prefekturasında anadan olmuşdur. Yu-rin Pro ilə əməkdaşlıq edir.
Hindistan gerbi
Hindistanın rəsmi gerbidir. Gerbdə məşhur olan Hind şirləri təsvir edilmişdir. Rəsmi olaraq 26 yanvar 1950-ci ildə qəbul edilmişdir.
Tarixi və təsviri
Sarnathdakı Aşoka sütununa yapışdırılan (taçlandırılan) "aslanlar paytaxtı (Aşokanın şir kapitalı"nın bir təsviridir.
Eramızdan əvvəl III əsrin ortalarında İmperator Aşoka, Budda Qautamanın ilk öncə dharma öyrətdiyi və böyük bir Buddist sanghasının qurulduğu yeri qeyd etmək üçün, kapitallı bir sütun qurdurdu. Bir-birinə yaxın duran dörd şir, kənarlığı olan bir abakusa quraşdırılmışdır.
Buddizmə rəğbət bəsləyən Cəvahirləl Nehrunun təkidi ilə, bu özəl heykəlin təsviri 26 yanvar 1950-ci ildə (Hindistanda respublikanın qurulduğu gün) Hindistanın dövlət gerbi elan edildi.
Gerbdə dəyirmi abakus üzərində dörd Hindistan şiri təsvir edilmişdir. Dördüncü aslan arxada yerləşir və buna görə də görünüşdən gizlənir. Emblem "cəsarətli, bədəni güclü, məsləhətlərdə ehtiyatlı və müxalifləri qorxudan" bir milləti simvollaşdırır. Abakus dörd heyvanla bəzədilib — dörd istiqamətin simvolları: Aslan — şimal, Fil — şərq, At — cənub və Buğa (öküz — qərb (görünüşdə yalnız At və Buğa (öküz) görünür). Abakus, həyat qaynağını simvolizə edən və tam çiçək açan bir lotusa (şanagül) güvənir.
Abakusun aşağısında Devanaqaridə yazılmış şüar yerləşir: सत्यमेव जयते (Satyameva Jayate, "Yalnız həqiqət qalib gəlir"). Bu, Mundaka Upanişaddan sitatdır.
Bayer 04 FK
Bayer 04 -Almaniya bundesliqasında oynayan futbol klubu
Qara cil
(Carex nigra) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Coğazçay su anbarı
Coğazçay su anbarı — Azərbaycan və Ermənistan sərhəddində yerləşir. Coğazçay üzərində tikilib və 1988-ci ildə istismara verilmişdir. Su anbarının bir hissəsi Ermənistanın İcevan rayonun ərazisində qalan hissəsi Qazax rayonu ərazisində yerləşir.
Su anbarının əsas texniki göstəriciləri: Bəndin hündürlüyü 41m, bəndin uzunluğu 855m və su anbarının ümumi həcmi 26mln.m³-dur.
Hekatonxeyrlər
Hekatonoxeyrlər ( "yüzqollular", ἑκατόν — "yüz" və χεῖρ — "əl, qol"; Centimani) yunan mifologiyasında Uranın və Geyanın nəhəng hərəsinin yüz əli və 50 başı olan oğlanları: Briarey, Gies və Kottos. Hekatonxeyrlər haqqında əsasən Hesiodun Teoqoniyasında, Psevdo-Apollodor kitabələrində və Higin mifoqrafiyalarında bəhs edilir. Hesiod teoqoniyasına görə Geya Uranla nigaha girərək dağları, nimfaları, Pontu, altı kişi və altı qadın cinsli titanları, təpəgözləri, yüzqollu hekatonxeyrləri, nəhəngləri, eriniləri dünyaya gətirmişdir. Ondan törənmiş titanlar dəhşətli ilahi qüvvəyə malik idilər. Belə ki, titan Okean çox nəhəng olub yeri tamam bürümüşdür. Uşaqları dəhşətli və kinli olduqları, ona hörmətsizlik etdikləri üçün səltənətinin və taxtının devrilməsindən ehtiyat edərək onları Geyanın — yerin bətnində — zülmət Tartarda gizlətmişdir. Titanomaxiya zamanı yüzqolluların azadlığa çıxmasına imkan yaranmış olur. Müharibə on il davam etsə də bu və digər tərəf üstünlüyü əldən vermir. Bu zaman Geya Kronun bir vaxtlar Tartara salmış olduğu yüzqollular və təpəgözlər azad etməsini məsləhət görür. Azad edildikdən sonra olimplərə köməyə gələn təpəgözlər Zevsə şimşək və ildrımı, Aidə "kineyi" — gözəgörünməz edən, it dərisindən olan, papağı verirlər. Zevs ildırım və şimşəyi sağa-sola çaxdıraraq hər tərəfi oda, alova qərq edir, okeanı qaynadır. Üç yüzqollular isə malik olduqları üçyüz əl-qol vasitəsilə düşmən istiqamətinə nəhəng qayaları atırlar. Titanlar nəhəng sal qayalar altında qalaraq əzilmiş olurlar, beləliklə də müharibənin taleyi həll edilmiş olur. Qaliblər məğlubları zəncirləyərək Tartara atırlar. Zevs yüzqolluları tartara salınmışların bir daha geri qayıda bilməmələri üçün ğözətçi təyin edir.
Coğazçay su anbarı
Xarici keçidlər
Wikimpaia
Pentacalia moaensis
Pentacalia moaensis Pentacalia moaensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Vesiloo adası
Vasiloo adası (Vesiloo saar) — Baltik dənizinə aid elədə böyük olmayan ada, Vilsandi adasının yaxınlığında yerləşir. Adalar arasındakı boğazda dərinlik gəmilərin keçməsi üçün kifayət qədərdir. Ada Vislandi Milli Parkının bir hissəsini təşkil edir.
Coğrafiya
Adanın sahəsi 3,3 km², sahil xəttinin uzunluğu 1,9 km, maksimal hündürlüyü isə 4 m təşkil edir. Adada yaşayış yoxdur.
Pentacalia morazensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Əbdürrəhim xan Baharlı
Əbdürrəhim xan Baharlı (Devanagari: अब्दुल रहीम खान-ए-खाना; 1556–1627) — Böyük Moğol dövlətinin görkəmli dövlət xadimi və sərkərdəsi. Şair və tərcüməçi.
Həyatı
Əbdürrəhim xan Bayram xan oğlu Baharlı 1557-ci ildə Lahor şəhərində anadan olmuşdu.
Qaraqoyunlu oymaqlarından Baharlı türkmənlərinə mənsubdur. Sultan Əkbərin ilk vəkili Bayram xan Baharlının oğludur. Anası Camal xan Meratinin qızıdır. Dörd yaşında atası vəfat etmişdi.
Atası öldürülərkən 4 yaşının içində idi. Əkbər şah onu anası ilə bərabər saraya gətirdi. Balaca Əbdürrəhimi sarayda şahanə tərbiyə etdirdi. Ən yaxşı müdərrisləri ona müəllim təyin etdi. Müəllimlər ona Hindistanda işlək olan türk, fars, ərəb, hindi, urdu dillərini, eləcə də elmi, tibbi və fəlsəfəni öyrətdilər.
1576-cı ildə imperator Sultan Əkbər Əbdürrəhim xanı Hindistanın ən varlı əyalətlərindən sayılan Qucarata vali təyin etdi. Gənc baharlı əmiri get-gedə dolğunlaşdı və müsbət keyfiyyətlər qazandı.
1579-cu ildə doğuşdan istedadlı olan Əbdürrəhim xan şəxsi keyfiyyətləri sayəsində daha da ucaldı. Şaha sədaqətli və vəfadar olduğuna görə "mirac" ünvanı aldı. Bu titul sarayda ən etibarlı adamlara verilirdi. Şah onu oğlu Səlim mirzəyə lələ təyin etdi. 1583-cü ildə Qucaratda böyük miqyaslı qiyam qalxdı. Əkbər şah bu qiyamdan qorxuya düşdü. Əbdürrəhim xanı qiyamı yatırmağa göndərdi. Əbdürrəhim xan ağlı, zəkası, döyüş taktikası sayəsində qiyamçılar üzərində parlaq qələbə qazandı. Qələbədən ruhlanan Əkbər şah Əbdürrəhim xana Bayram xanın "xani-xanan" (xanlarxanı) ünvanını əta etdi.
Əbdürrəhim xan şiə olsa da, nəqşibəndi şeyx və dərvişlərinə hörmətlə yanaşırdı. Nəqşibəndi şeyxi mürüdləri ilə Məkkəyə yollanarkən Əbdürrəhim xan onlara 100 min rupi xərclik göndərmişdi.
1582-ci ildə Əkbər şahın oğlu Səlimə atalıq (lələ) oldu. Eyni tarixlərdə Müzəffər şah Qucaratiyə qarşı qazandığı zəfərlər sayəsində xan-ı xananlığa (Xanlarxanlığına) yüksəldildi.
1589-cu ildə Əbdürrəhim xanı özünə vəkil (şəxsi işlər vəziri) vəzifəsinə ucaltdı. Bu ildə Əbdürrəhim xan "Baburnamə" əsərini fars dilinə çevirdi. Əbdürrəhim xan diplomat kimi də tanınırdı. Qonşu dövlətlərlə ən qatı məsələri çözməyə o gedirdi.
1593-cü ildə vəliəhd Danyal mirzənin yardımçısı olaraq Dekkan səfərinə qatılan Əbdürrəhim xan, daha sonraki iki il içində baş sərkərdə olaraq etdiyi savaşlarla Dekkanı fəth etdi. Əbdürrəhim xanın dövlət içindəki təsirli rolu Səlim Cihangir dövrində də davam etdi. 1612-ci ildə Dekkana vali təyin edildi. 1622-ci ildə Qəndəharı fəth etdi. 1626-cı ildə ölkə içində üsyançı gruplara qarşı savaşa hazırlanərkən xəstələndı və Dehliyə döndükdən qısa bir müddət sonra vəfat etdi (1627). Əbdürrəhim xan 1628-ci ildə vəfat edib.
Vəfatı edərkən 71 yaşında olan Xanı xənan Əbdürrəhim xanın qəbri Nizaməddin Övliyanın türbəsinin yaxınındadır. Müqtədir bir dövlət adamı və sərkərdə olan Əbdürrəhim xan, eyni zamanda alim və şair olub, türk dilindən başqa, ərəbi, farisı və hindini çox gözəl bilirdi. Dörd dildə də şeirlər yazan Əbdürrəhim xan, Rəhimi təxəllüsünü işlədirdi. Bir çox şeirlərini "Məasir-i Rəhimi" adını verdiyi divanda toplamışdır.
Mirzə Əziz Kokahın bacısı Şahbanu ilə ailə qurmuşdu.
Ailəsi
Əbdürrəhim xanın Canan bəyim adlı qızı vardı.
Qarabağ xanlığının ictimai həyatında yaxından iştirak etmiş Bayramxan bəy Baharlı, Qarabağ xanının vəziri, şair Mirzə Vəli bəy Baharlı, Mirzə Haşım bəy Baharlı, İbrahim bəy Baharlı, çar ordusunun zabiti, bir çox xalq qəhrəmanlarını, günahsız insanları azğınlaşmış rus və erməni xainlərinin əlindən xilas etmiş Mirzə İsmayıl bəy Ibrahim bəy oğlu Vəliyev (Baharlı), Qarabağın varlı taciri Məşədi Əsədulla bəy Hacı Həsənəli bəy oğlu Vəliyev, "Məxfi" təxəllüsü ilə Azərbaycan və fars dillərində klassik üslubda şeirlər yazmış, "Əhvalati-Qarabağ" əsərinin müəllifi Məhəmmədəli bəy Məşədi Əsədulla bəy oğlu Vəlizadə, onun kiçik qardaşı şair Abdulla bəy Vəlizadə, İsmayıl bəy Adıgözəl bəy oğlu Vəlibəyov, Azərbaycanın ictimai-mədəni həyatında əhəmiyyətli rol oynamış Mirzə Məhəmmədhəsən bəy Hacı Həsənəli bəy oğlu Vəliyev və onun oğlanları Nəcəfqulu bəy Vəliyev (Şeyda), Əbülfət bəy Vəli, sovet dövründə siyasi fəaliyyətinə görə qətlə yetirilmiş görkəmli ensiklopedik alim Məhəmmədhəsən bəy Nəcəfqulu bəy oğlu Vəlili (Baharlı), sovet hökumətinə qarşı döyüşdüyü üçün uzun illər sürgün həyatı yaşamış Əliş bəy Məşədi Ələsgər bəy oğlu Vəliyev, Ağdamın I Baharlı kəndində yeni tipli məktəbin əsasını qoymuş, 1937-ci il repressiya qurbanı Cabbar bəy İsmayıl bəy oğlu Vəlibəyov, 30-cu illərdə böhtana salınaraq bir müddət həbsxana həyatı yaşamış Səttar bəy Məhəmməd bəy oğlu Vəliyev, əməkdar müəllim Vəli Abdulla bəy oğlu Vəlizadə Azərbaycanda orta əsrlərə aid Şərq fəlsəfəsi tarixinin əvəzolunmaz tədqiqatçısı, AMEA-nın müxbir üzvü, fəlsəfə elmləri doktoru, professor Zakir Cabbar bəy oğlu Məmmədov (Baharlı), coğrafiya elmləri doktoru, professor Xosrov Ələsgər bəy oğlu Vəliyev və başqaları Əbdürrəhim xan Baharlının görkəmli övladlarındandırlar. Əbdürrəhim xan Baharlı nəslinə mənsub coğrafiya elmləri doktoru, professor Zahid Səttar bəy oğlu Məmmədov, tanınmış yazıçı-jurnalist Məhəmməd Baharlı, tədqiqatçı-jurnalist Orxan Zakiroğlu (Baharlı) hazırda Azərbaycanın sayılan ziyalılarındandırlar.
Böyük Sinaqoq (Varşava)
Böyük Sinaqoq - Polşanın paytaxtı Varşava şəhərində yerləşmiş sinaqoq. Məbəd 1875-1878-ci illərdə şəhərdə yaşayan yerli yəhudi icması tərəfindən tikilimişdir. Böyük Sinaqoq olaraq adlandırılan məbəd 1878-ci ilin 26 sentyabr tarixində Roş Haşana bayramı münasibəti ilə istifadəyə verilir. Uzun müddət şəhərin əsas sinaqoqu olaraq fəaliyyət göstərən Böyük sinaqoq 1943-cü ildə Varşava gettosunda saxlanılan yəhudilər tərəfindən başladılmış Varşava gettosu üsyanı zamanı Üçüncü Reyx ordusu tərəfindən dağıdılmışdır.
Carex nigricans
(Carex nigricans) –  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yaponiya kürdləri
Yaponiya kürdləri (Kurdên Japonyayê) — Şərqi Asiyada yerləşən ada ölkəsi Yaponiyada məskunlaşmış kürd əsilli əhali. Yaponiyada 2 min nəfərə yaxın etnik kürd yaşayır. Kürdlərin ölkəyə Türkiyənin şərqi və İraqın şimalındakı şəhərlərdən gəldiyi məlumdur. İcmanın kompakt yaşadığı bölgələr paytaxt Tokiodan şimalda yerləşən Şarabi və Kavaquçi şəhərləridir. Şarabinin bəzən Şərəbistan formasında adlandırılması kürd icmasının adlı ilə bağlıdır.
La-Bom
La-Bom  — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Alplar. Kommunanın dairəsi — Qap. Aspr-syur-Byueş kantonuna daxildir.
INSEE kodu — 05019.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 161 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 92 yaşda (15-64 yaş arasında) 51 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 41 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 55.4%, 1999-cu ildə 59.2%). Fəal olan 51 nəfərdən 45 nəfər (23 kişi və 22 qadın) işləyir, 6 nəfər işsizdir (3 kişi və 3 qadın). 41 hərəkətsiz 11 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 24 nəfər təqaüdçü, 6 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Lok Sabha
Lok Sabha (Xalq Məclisi), Hindistanın iki palatalı parlamentinin aşağı palatasıdır. Hindistan Parlamentinin yuxarı palatası Rajya Sabha adlanır. Lok Sabha üzvləri, səsvermə yaşına çatmış şəxslərin ümumi səsvermə hüququ və öz seçdikləri seçim regionlarını təmsil etmək üçün bir ilk-son-post sistemi ilə seçilirlər və kürsülərini beş il ərzində və ya mövcud nazirlər kabinetinin tövsiyəsi əsasında prezident tərəfindən ləğv edilincəyə qədər davam etdirirlər. 545 kürsüyə sahib olan Lok Sabha üzvlərinin 543 nəfəri seçkilər yolu ilə, 2 nəfəri isə Anqlo-Hind icmasından Hindistan Prezidenti tərəfindən seçilir.
Ağ xardal
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Rajya Sabha
Fayl:Council of States 2020.svgRajya Sabha (Əyalətlər Məclisi) Hindistan Parlamentinin yuxarı palatasıdır. Rajya Sabha üzvlərinin sayı konstitusiyaya görə ən çox 250 üzvlə məhdudlaşdırılır və mövcud qanunlarla 245 üzvü vardır. Məclis üzvlərinin əksəriyyəti dəyişdirilə bilən səsvermə haqqından istifadə edən dövlət və regional qanunverici hakimiyyət orqanları tərəfindən dolayı yolla seçilsə də, prezident incəsənət, ədəbiyyat, elm və sosial xidmətlərə verdiyi töhfələrə görə 12 üzv təyin edə bilər. Üzvlər hər altı ildən bir seçilir; üzvlərin üçdə biri vəzifələrini hər iki ildən bir başqasına verir.
Ağ xardal
Əhəmiyyəti
Ağ xardal müxtəlif sahələrdə istifadə edilir. Ağ xardalın toxumlarının tərkibində 30-40% yüksək qidalı yarımquruyan (yod ədədi 92-122) yağ, 32% zülal, 0,1-1,1% efir yağı vardır. Ağ xardalın yağı qızılı-sarı rəngdə olmaqla yaxşı saxlanılır. Ağ xardal yağı ərzaq kimi, eyni zamanda marqarin istehsalında, çörəkbişirmə və qənnadı sənayesində istifadə edilir.
Tərkibindəki efir yağının miqdarına görə göy xardaldan geri qalır. Ağ xardal yağı çörək-peçenye, qənnadı konserv və s. sənaye sahələrində istifadə edilir. Ağ xardal jmıxı xüsusi işləmədən sonra heyvandarlıqda zülallı yem kimi istifadə olunur.
Bir çox rayonlarda ağ xardal yaşıl yem kimi istifadə edilir. Bu məqsədlə o qınları əmələ gələn dövrdə biçilir. Onu həm tək, həm də paxlalı bitkilərlə qarışıq səpirlər. Qısa vegetasiya müddətinə malik olduğu üçün ağ xardal kövşənlik və aralıq bitki kimi də istifadə oluna bilər. 100 kq yaşıl kütləsində 12 yem vahidi və 1,3 kq həzm olunan protein vardır. Rusiyanın şimal rayonlarında ağ xardaldan yaşıl gübrə kimi istifadə olunur. Ağ xardal həm də yaxşı bal verən bitkidir.
Tarixi, yayılması və məhsuldarlığı
Ağ xardalın vətəni Aralıq dənizi ölkələri hesab olunur. Buradan o demək olar ki, Şimal yarım-kürəsinin bütün ölkələrinə ABŞ-yə, Yaponiyaya, Hindistana yayılmışdır. Hindistanda ağ xardal bağ bitkisi kimi becərilir. Ölkənin şimalında onun cavan yarpaqları qış fəslində tərəvəz kimi istifadə olunmaqla sənaye əhəmiyyəti daşımır. Qədim sanskrit dilində ağ xardal “isidici”, “cüzam aradan qaldırıcı” kimi tərcümə edilir.
Rusiyada ağ xardalı ilk dəfə XVIII əsrdə Aşağı Volqaboyunda mədəniləşdirməyə başlamışlar. Lakin, o burada çox yayılmamışdır. O, xüsusi çəkisinə görə göy xardaldan az yer tutur. Ağ xardal Rusiyanın Qeyri-qaratorpaq bölgələrində əsasən yem məqsədilə becərilir. Qısa müddət ərzində hektardan 20-30 ton yaşıl kütlə əmələ gətirir ki, o da heyvandarlıqda yem kimi və ya yaşıl gübrə kimi istifadə olunur. Orta toxum məhsuldarlığı 1,2-1,5 t/ha, yaşıl kütlə məhsuldarlığı isə 20 ton/ha - ya yaxındır.
3 növmüxtəlifliyi məlumdur :
Botaniki xarakteristikası
Ağ xardal gövdəsinin hündürlüyü 100-120 sm olan budaqlanan birillik ot bitkisidir. Budaqları bir-birindən kəskin şəkildə aralı və sərtdir. Yarpaqları lələkvari bölünəndir. Aşağıda yerləşən yarpaqları uzun saplaqlı, yuxarıdakılar isə qısa saplaqlıdır. Gövdə və yarpaqları qalxanvari cod tüklərlə örtülmüşdür. Hamaşçiçəkləri çoxsaylı salxım çiçək qrupunda toplanmışdır. Çiçəkləri açıq-sarı və yaxud ağ rəngdədir. Meyvəsi silindr şəklində yoğun, qabarıq, yastıdır.
Bioloji xüsusiyyətləri
Ağ xardal sarpet xardalına nisbətən soyuğa davamlıdır. Toxumları 1-2 °C-də cücərti verməyə başlayır. Cücərtiləri -6 °C-dək uzun müddət qaldıqda tələf olmur. Sarpet xardalına nisbətən quraqlığa az davamlı olub, torpağa az tələbkardır.
Çoxalması və aqrotexnikası
Toxumları vasitəsilə əkilib becərilir. Hər hektar sahəyə 15-18 kq toxum səpilir. Cərgələr arası eninə əkildikdə isə hər hektar sahəyə 10-12 kq toxum lazım gəlir. Aqrotexnikası sarpet xardalı kimidir.
Məhsulun toplanması və saxlanılması
Ağ xardalın qabıqları çatlamadığına görə kombaynla toplayırlar. Toxumları qəhvəyi sarı rəng alan dövrlərdə toplayırlar. Toplanmış toxumları daima havası dəyişilən anbarlara doldurub saxlayırlar. Hər hektar sahədən 1,5 ton toxum əldə edilir.
Tibbi əhəmiyyəti
Ağ xardalın toxumlarının tərkibində sinalbin qlükozidi 16,5-38,5%-ə qədər piyli yağ aşkar edilmişdir. Yağı maye halında olub, tünd sarı rəngli xoş iyə, özünə məxsus acımtıl tama malikdir. Ağ xardaldan hazırlanan preparatlardan Türkiyədə, Venesuelada, Çində, Hindistanda və s. ölkələrdə skleroza, hipertoniya, qara ciyər və öd kisəsi, həzm pozuntularında, köpmə, revmatizm, ekzema və s. xəstəliklərin müalicəsində istifadə edilir.
İstifadə sahələri
Toxumlarından yeyinti məhsullarının uzun müddət xarab olmaması üçün qatqı kimi istifadə edilir. Toxumlarından hazırlanan yağından kulinariyada, yeyinti və kimya-əczaçılıq sənayesində istifadə edilir. Toxumlarından ədviyyə məhsulları hazırlanıb xörəklərin, konserv məhsullarının tərkibinə əlavə edirlər. Ağ xardalın toxumlarının tərkibində xoş iyə malik maddə tapılmadığından, tam kəskin və tünd olduğundan ən çox müalicə məqsədləri üçün istifadə edilir. Ağ xardaldan ən çox Şimali Afrika ölkələri və ABŞ-da istifadə еdilir. Bu ölkələrdə onun toxumlarından aşxana ədviyyələri hazırlanır. Bu ədviyyələrdən tərəvəz, göbələk məhsullarından hazırlanan xörəklərin, konsеrv, ət, balıq və salatların tərkibinə qatılır. Bir sıra ölkələrdə isə ağ xardalın cavan və yaşıl yarpaqlarından müxtəlif salat növlərinin, şorabaların tərkibinə qatılır. Ağ xardal yaxşı nеktar və yеm bitkisi hеsab еdilir. Hər hеktar ağ xardaldan çiçək açan dövrlərdə 50-90 kq bal əldə olunur.
AzerGold
"AzerGold" (tam adı: "AzerGold" Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti) — 2015-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin əmri ilə yaradılan səhmləri dövlətə məxsus olan qurum.
"AzerGold" Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin 11 fevral 2015-ci il tarixli 1047 nömrəli Sərəncamına əsasən təsis edilib.
"AzerGold" QSC ölkə ərazisində əlvan və qara metal filizi yataqlarının öyrənilməsi, tədqiqi, kəşfiyyatı, idarə olunması, bu metalların hasilatı, emalı və satışı, bu sahədə yeni texnologiyaların tətbiqi, maddi-texniki bazanın müasirləşdirilməsi və ondan səmərəli istifadə, habelə bu sahənin inkişafı ilə bağlı digər işləri yerinə yetirir.
İnsan (Təbatəbai)
"İnsan" traktatı — Əllamə Təbatəbainin kitabı.
İnsan dünyadan əvvəl
İnsan dünyadan əvvəl — Əllamə Təbatəbainin insanın dünyadan əvvəlki həyatı, dünya aləminə gələnə qədər hansı yaradılış mərhələlərindən keçməsi barədə olan kitabı.
Nəşr
Kitab 2011-ci ildə Rövşən Abdullaoğlu tərəfindən ərəb dilindən Azərbaycan dilinə tərcümə, şərh və əlavələr edilmiş, Bakıda Qədim Qala nəşriyyatında "İnsan və taleyi kitablar" silsiləsindən əvvəlcə 136 səhifədə 60x90 ölçüsündə çap edilib.
Kitab 2011-2012-ci illərdə 2 dəfə təkrar nəşr edilib.
Məzmun
“İnsan dünyadan sonra” adlı bu kitab Əllamə Təbatəbainin “İnsan risaləsi” əsasında işlənilmişdir. Bu kitab insanın dünyadan sonrakı taleyi barəsindədir. Ölüm və onunla başlayan sonrakı həyat ayə və hədislər əsasında bəyan edilmişdir. Bu kitabda ölüm və ondan sonra baş verəcək hadisələr barədə bir çox maraqlı faktlara toxunulmuş, insanın dünya həyatından sonra keçəcəyi müxtəlif mərhələlər və onlarda insanı gözləyəcək hadisələr barədə geniş məlumat verilmişdir.
Nəşr
Kitab 2011-ci ildə Rövşən Abdullaoğlu tərəfindən ərəb dilindən Azərbaycan dilinə tərcümə, şərh və əlavələr edilmiş, Bakıda Qədim Qala nəşriyyatında "İnsan və taleyi kitablar" silsiləsindən əvvəlcə 150, 2012-ci ildə 160, 2013 və 2015-ci ildə 172 səhifədə 60x90 ölçüsündə çap edilib.
Ramiz Rizayev
Ramiz Həsən Qulu oğlu Rizayev — Azərbaycan alimi, kimya elmleri doktoru, AMEA-nın həqiqi üzvü.
İnsan (Təbatəbai)
Nəşr
Kitab 2011, 2012, 2013 və 2015-ci illərdə 4 dəfə təkrar nəşr edilib.
Ramiz Rizayev
Həyatı
Ramiz Rizayev 1939-cu il noyabrın 2-də Naxçıvan şəhərində anadan olub. O, Azərbaycan Dövlət Universitetinin kimya fakültəsini bitirib. R.Rizayev “Neft və neft-kimya sintezi” ixtisası üzrə doktorluq dissertasiyasını müdafiə edib. 1983-cü ildə AMEA-nın müxbir üzvü seçilib. 2001-ci ildən AMEA-nın həqiqi üzvüdür. Azərbaycan Dövlət Universitetində fiziki-kimya fənni ilə dərs demişdir. AMEA-nın Kimya Problemləri İnstitunun baş mütəxəssisdir. 1993-cü il 3 iyul tarixindən Ramiz Rizayev Rusiya Federasiyası fövqəladə və səlahiyyətli səfiri təyin edilmişdir, Azərbaycan Prezidentinin Fərmanı ilə Moskvada, 1994-cü 15 avqust tarixindən səlahiyyətli nümayəndəsi vəzifəsinə təyin edilib. 2005-ci ildə vəzifəsindən geri cağırılıb.
Elmi Fəaliyyəti
R.Rizayev – heterogen kataliz sahəsində tanınmış alimdir. Parafin, olefin və aromatik karbohidrigenlərin yumşaq və cüt oksidləşmə reaksiyası və onların funksional əvəzli nəzəri və praktik aspektlərin inkişafı ilə bağlı alimin elmi nailiyyətləri olmuşdur. O, aromatik nitrillərin bir sıra istehsalı üçün yeni, faktiki olaraq tullantı pulsuz prosesler əsasında oksidləşmə aromatik karbohidrogenlerin ammonoliz və yüksək katalitik sistem yaradıb. Ramiz Rizayev hidro Olefin və aromatik birləşmələr və parafinic karbohidrogenlərin bir addım oksidləşmə yolu ilə dəhidrogenləşmə oksid birləşməsi geniş  tədqiqatlar aparılmışdır. 160 elmi əsərin, 50 müəllif işləri, 29 patentin müəllifidir. O, 7 elmlər namizədi, 26 elmlər doktorunun elmi rəhbəri olmuşdur.
İnsan (Təbatəbai)
İnsan dünyadan sonradan sonra
İnsan dünyadan sonradan sonra — Əllamə Təbatəbainin insanın dünyadan sonrakı taleyi barəsində olan kitabı.
Nəşr
Kitab 2013-cü ildə Rövşən Abdullaoğlu tərəfindən ərəb dilindən Azərbaycan dilinə tərcümə, şərh və əlavələr edilmiş, Bakıda Qədim Qala nəşriyyatında "İnsan və taleyi kitablar" silsiləsindən 224 səhifədə 60x90 ölçüsündə çap edilib.
Aşıqbayramlı su anbarı
Aşıqbayramlı su anbarı — İsmayıllı rayonu ərazisində İvanovka kəndi yaxınlığında yerləşir. Dəvəbatan çayının yatağında yerləşir.
Dəvəbatan çayının suyunu bənd vasitəsilə saxlamaq üçün yaradılmış bu göl 1951-ci ildə istifadəyə verilmişdir. Göyçay rayonunun pambıq tarlalarını suvarmaq üçün istifadə olunur. Adını yaxınlığındakı eyniadlı kənddən almışdır. Bəzi ədəbiyyatlarda bu su qovşağının adı Aşağı Bayramlı variantında qeydə alınmışdır.
Biləsuvar rayonu
Tarixi
Biləsuvar rayonu Azərbaycanın zəngin tarixi keçmişi olan ərazilərdən biridir.
İran tarixçisi Həmdullah Qəzvininin məlumatına görə Biləsuvar X əsrdə Büveyhi əmiri Piləsuvar saldırmışdır və şəhər də öz adını ondan almışdır. XIV əsr feodal çəkişmələri nəticəsində tənəzzülə uğrayan Biləsuvar şəhəri 1828-ci il Türkmənçay müqaviləsinə əsasən iki hissəyə bölünmüşdür. Rusiya İmperiyası daxilində qalan hissəsinin əhalisi 1914-cü ildə bu imperiya cənub sərhədlərini keçilməz etdikdən sonra sərhəddən 20–40 km kənarda ruslar üçün salınmış yaşayış məntəqələrinə və digər ərazilərə köçürülmüşdür. Nəticədə vaxtilə Rusiyadan köçürülmüş əhalinin məskunlaşdığı Puşkin qəsəbəsi mərkəz olmaqla 1930-cu ildə Biləsuvar rayonu təşkil edilmişdir.
1938-ci ildə Biləsuvar adı dəyişdirilərək Puşkin rayonu adlandırılmışdır. 1963-cü ildə ərazisi Cəlilabad rayonu ilə birləşdirilmiş, 1964-cü ildən isə yenidən müstəqil rayon olmuşdur. SSRİ dövləti dağıldıqdan sonra 7 fevral 1991-ci ildən onun tarixi adı özünə qaytarılaraq Biləsuvar adlandırılmışdır.
Tədqiqatçı Sabir Nəsiroğlu "Sehrli diyarın sirri" adlı qısaldılmış tarixi monoqrafiyasında və "Həməşəradan gələn səslər" kitabında tarixi mənbələrə istinad edərək yazır ki, Muğanda xəzərlər, massagetlər və s. tayfalarla yanaşı bilyər və suvarlar da yaşamışdır. O, belə bir nəticəyə gəlir ki, Biləsuvar iki tayfanın – bilyər və suvarların cəmlənib düşmən qarşısında qəhrəmancasına vuruşduğu yer mənasını verir. Daha sonra müəllif qeyd edir ki, "Atlı əsgərlərin və çaparların keçid yeri" toponimi Biləsuvarın toponiminə uyğun gəlir.
Xalq etimologiyasına görə isə ərazi öz adını "belə", "su", "var" sözlərinin birləşməsindən almışdır. Yerli əhali də bu versiyaya daha çox üstünlük verir.
Coğrafi mövqeyi
thumb|250px|[[Biləsuvar (Azərbaycan)|Biləsuvar-Xırmandalı-Əliabad yolu]] Biləsuvar rayonunun ərazisi Muğan düzünün cənub-qərb və cənub hissəsini tutur. Ərazisi şimaldan İmişli rayonu ilə 53 km, şimal-qərbdən Saatlı rayonu ilə 23 km, Sabirabad rayonu ilə 20 km, şərqdən Salyan rayonu ilə 23 km, Neftçala rayonu ilə 4 km, cənubdan Cəlilabad rayonu ilə 54 km, qərbdən isə İran İslam Republikası ilə 64 km məsafədə həmsərhəd olmaqla, ümumi sərhəd dairəsinin uzunluğu 241 km-dir.
Biləsuvar beynəlxalq gömrük keçid məntəqəsi rayon ərazisində yerləşir. Rayonun ərazisi 1358 kvadrat kilometrdir. Tarixi araşdırmalar göstərir ki, Biləsuvar rayonunun ərazisindən keçən indiki Bolqar çayı kimi tanınan Biləsuvar çayı bir neçə adla adlandırılmışdır. İran ərazisində bu çayı – Şənbəçay, Adnabazarçay, Bəylər çayı, Şirinsu, Qələbə çayı və s. kimi adlandırmışlar. Amma rəsmi xəritələrdə bu çayın adı həmişə Bolqar çayı kimi göstərilir.
Relyefi
Rayon ərazisindən keçən Bolqarçay mənbəyini İran İslam Respublikasından götürməklə, mənsəbi Mahmudçalada bitir. Mənbəyinin Araz çayından götürən uzunluğu 101 km olan Əzizbəyov adına kanal rayon əhalisinin içməli suya olan təlabatını ödəməklə yanaşı, əkinlərin suvarılması üçün yeganə mənbədir. Rayonun qərb hissəsində şabaladı və açıq şabalıdı torpaqlar olmaqla, müəyyən hissəsi qeyri şorəkət və az miqdarda şorakət torpaqlardır.Bitki örtüyündə çöl formasiyası geniş yer tutur.Quru çöl bitkiləri (şahsöyüdü, yolğun və s.), kollar vardır.Rayonun çöl düzündə Mahmudçala ovalığı yerləşir.
Təbiəti
Rayon ərazisində ən çox rast gələn heyvan növləri canavar, tülkü, boz dovşan, çölsiçanı və çaqqal, quşlardan kəklik, qırqovul, göyərçin, su quşları və s. var. Əsasən şabalıdı və açıq şabalıdı torpaqlar geniş yayılmışdır. Müəyyən hissəsi az miqdarda şorakət torpaqlardır.
İqlimi
Rayonun iqlimi isti və quru iqlimdir. İyul ayında orta temperatur +35 °C olur. Qışı mülayim keçir. Yanvar ayının orta temperaturu +7 °C. Yağıntıların miqdarı ildə 220–275 mm təşkil edir.
Yaşayış məntəqələri
Aran iqtisadi rayonunda yerləşən Biləsuvar 1 şəhər və 25 kənddən ibarətdir. İri yaşayış məntəqələri Biləsuvar şəhəri, Xırmandalı, Bəydili və İsmətli kəndləridir.
Əhalisi
2019-cu ildə 126 nəfər rayon ərazisinə daimi yaşamaq üçün gəlmiş, 48 nəfər isə qeydiyyatdan çıxıb getmişdir. Rayon üzrə miqrasiyanın saldosu müsbət 78 nəfər olmuşdur.
İqtisadi xarakteristikası
Rayonun iqtisadiyyatını əsasən kənd təsərrüfatı təşkil edir. Son illərədə ölkə iqtisadiyyatının sürətli inkişafı nəticəsində Biləsuvar rayonunda da kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı edən sənaye müəssisələri yaradılmışdır ("Biləsvar-Aqro" süd emalı zavodu, "Natural Qreland MMC"-nin konsevr zavodu). Bundan əlavə rayonda mebel fabriki, beton zavod fəaliyyət göstərir. 2010-cu ildə rayonda ümumi məhsul buraxılışının həcmi 127246,9 min manat, adam başına düşən ümumi məhsul buraxılışının həcmi 1.408 manat təşkil etmişdir. Ümumi məhsul buraxılışının həcmində sənaye məhsulunun həcmi 5823,1 min manat, kənd təsərrüfatı məhsulunun həcmi 66.687 min manat təşkil etmiş, həmçinin pərakəndə əmtəə dövriyyəsi 27165.5 min manat, əsas kapitala yönəldilmiş investisyanın həcmi 27586.5 min manat olmuşdur.
Səhiyyə
Biləsuvar rayonunda 3 xəstəxana, 14 həkim ambulatoriyası, 6 həkim məntəqəsi var.
Gənclər
Biləsuvar rayonu 2013-cü ilin Gənclər Paytaxtı seçilmişdir.
2018-ci ildə Gənclər Evi fəaliyyətə başlayıb.
Maddi-mədəni irsi
Biləsuvar rayonunda 1 memarlıq, 12 arxeoloji tarixi və memarlıq abidəsi var. Bunlar keçmiş Biləsuvar yaşayış məntəqəsi ərazisində "Şəhriyar qalası" memarlıq abidəsindən, həmçinin Bədilli kəndi ərazisində tunc dövrünə aid 7 Kurqan təpəsi, Təzəkənd kəndi ərazisində tunc dövrünə aid 2 Kurqan (qoşatəpə), dəmir dövrünə aid "Torpağay təpə", Dərvişli kəndi ərazisində dəmir dövrünə aid "Seyid altı təpə" kurqanı, Yuxarı Ağalı kəndi ərazisində "Ceyran təpə" kurqanı, Əmənkənd kəndi ərazisində tunc dövrünə aid "Şəhriyar təpə" kurqanı, Şəhriyar kəndində orta əsrlərə aid Ağdam qalası, yenə həmin ərazidə orta əsrlərin əvvəllərinə aid "Çöl Ağdam şəhərciyi" və "İçəri Ağdam yaşayış ərazisində" arxeoloji abidələrindən ibarətdir.Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutu Biləsuvar rayonunda apardığı arxeoloji kəşfiyyat işləri zamanı orta əsrlərə aid bir neçə qədim abidə, eyni zamanda, qədim şəhərin qalıqlarını aşkarlayıb. Biləsuvar rayonunda arxeoloji qazıntı aparılan zaman "Çöl Ağdam qalası", "İçəri Ağdam qalası", orta əsrlər Şəhriyar şəhərinin qalıqları, rayonun İsmətli kəndində orta əsr yaşayış yeri və kurqanı, Səmədabad kəndində orta əsr yaşayış yeri və s. aşkarlanıb.İndiyədək Şəhriyar şəhəri haqqında məlumatlar olsa da, bununla bağlı arxeoloji qazıntılar aparılmayıb.
Rayon mərkəzi Biləsuvar şəhərində və Xırmandalı kəndində 1941–1945-ci illərdə İkinci Dünya müharibəsində həlak olmuş əsgərlərin xatirə abidələri, həmçinin rayon mərkəzindəki H.Əliyev adına İdman və Sağlmlıq Kompleksi ərazisində Qarabağ uğrunda həlak olmuş şəhidlərə və 20 Yanvar şəhidlərinə xatirə kompleksi və Dərvişli kəndində 20 Yanvar şəhidlərinə xatirə kompleksi abidələri ucaldılmışdır.
İdman
Biləsuvar Olimpiya İdman Kompleksi 2008-ci il oktyabrın 7-də istifadəyə verilib. 6,5 hektar ərazidə yerləşən Kompleksə 910 tamaşaçı tutan əsas idman salonu, 25 metrlik üzgüçülük hovuzu, müasir idman avadanlığı quraşdırılmış kiçik və böyük trenajor zalları, məşq zalları, şahmat otağı, stolüstü tennis salonu və yardımçı otaqlar daxildir. Yüz nəfərlik yeməkxanası olan kompleksin ərazisində 50 yerlik mehmanxana, habelə ikimərtəbəli iki kottec də tikilib.Müasir standartlara cavab verən kompleksdə mütəmadi olaraq respublika və beynəlxalq səviyyəli yarışların keçirilir.
Pentacalia mucronatifolia
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Qızılqaya (Gədəbəy)
Qızılqaya — Azərbaycan Respublikasının Gədəbəy rayonunun Çobankənd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Tarixi
29 may 2015-ci ildə Çobankənd kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Yenikənd kəndi Qızılqaya kəndi adlandırılmışdır.
Toponimikası
Kənd Kiçik Qafqaz dağının ətəyindədir.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 119 nəfər əhali yaşayır.
İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyətini kənd təsərrüfatı-əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq təşkil edir.
Carex occidentalis
(Carex occidentalis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Nəriz şəhəri
Nəriz şəhəri — Bəzi mənbələr Nərir kimi yazır. Yaqut Həməvi Nərir və ya Nəriz şəhərinin Ərdəbil nahiyəsində olduğunu göstərir.
Yə`qubi yazır ki, xəlifə Əbu Cəfər Mənsur Yəzid ibn Hatəm əl-Mühəlləbini Azərbaycana hakim təyin edərkən, bu vilayətə ilk dəfə Bəsrədən yəmənlilər köçürüldülər. Sonra xəlifə Rəvvad ibn əl-Müsənnə əl-Əzdini Təbrizə, Mürr ibn Əli ət-Taini Nərizə, Əl-Həmədanini Miyanicə köçürtdü
Azərbaycanın şimal vilayətlərində olduğu kimi, cənub vilayətlərində də bir sıra görkəmli şəhərlər var idi. İbn Xordadbeh bunlardan Marağa, Miyanic, Ərdəbil, Varsan, Sisrə, Bərzə, Səburxast, Təbriz, Mərənd, Xoy, Gülsərə, Muğan, Bərzənd, Cənzə,267 Əbərviz, Cabrvan, Nəriz, Urmu (Zərdüşt şəhəri), Səlmas, Şiz (burada atəşgədə olmuşdur) şəhərlərini göstərir
Bəlazuri Azərbaycanın Miyanic şəhərində məscid, Nərir331 şəhərciyində qədim qəsrin xarabaları olduğunu, ərəblərin hakimiyyəti zamanı burada qəsr və müxtəlif binaların tikildiyini göstərir
Aleksey Fedçenko
Aleksey Pavloviç Fedçenko — Orta Asiyadakı səyahətləri ilə məşhur olan rus təbiətşünası, tədqiqatçısı və səyyahı.
Mirzə Məhəmmədəli xan Rəhmətabadi
Mirzə Məhəmmədəli xan Hacı Mirzə Fətəli oğlu Rəhmətabadi (?-?)—Məşrutə hərəkatının fəal üzvü, İranın ictimai xadimi.
Aleksey Fedçenko
Haqqında
Aleksey Fedçenko 19 fevral 1844-cü ildə Sibirdə, İrkutskda anadan olub. O, doğma şəhərində gimnaziyada oxuduqdan sonra zoologiya və geologiya təhsili almaq üçün Moskva Universitetinə yollanıb. Fedçenkonun atası qızıl mədəninə sahib idi, ancaq iflas etdi və Aleksey Fedçenko orta məktəbi bitirəndə vəfat etdi. Daha sonra, o və anası o vaxta qədər Moskva Universitetini bitirmiş və məktəbdə müəllim işləyən böyük qardaşı Qriqori tərəfindən maddi olaraq dəstəkləndi.
Aleksey Fedçenko 2 iyul 1867-ci ildə Moskva Universitetinin professoru Aleksandr Armfeldin qızı ilə evləndi və bütün səyahətlərində onun sadiq yoldaşı oldu. O, 1868–1871 -ci illәrdә həyat yoldaşı Olqa Fedçenko ilә birlikdә bir sıra rayonların fiziki coğrafiyası, geologiyası, flora, fauna vә etnologiyasına dair çoxlu material toplayıb. Fedçenko Türküstan vә Alay silsilәlәrini, həmçinin Alay vә Fәrqanә vadilәrini öyrәnib, әn yüksәk zirvәsi ilә birlikdә Alayarxası silsilәsini kәşf edib. Eyni zamanda Fedçenko buzlağı onun şәrәfinә adlandırılıb.
Mirzə Məhəmmədəli xan Rəhmətabadi
Həyatı
Mirzə Məhəmmədəli xan Hacı Mirzə Fətəli oğlu Gilan ostanının Rəhmətabad şəhərində anadan olmuşdu. Məşhur Səmia tayfası tayfasındandır. Mülkədar idi. Əyalətin müxtəlif yerlərində mülkləri vardı.
Mirzə Məhəmmədəli xan Məşrutə inqilabı dövründə Rəştdən İran Milli Məclisinə vəkil seçilmişdi. O, vəkilliyini namizəd verərkən Məhəmməd Əmin Rəsulzadə yazırdı: "Parlaman vəkilliyinə namizədlər: Ağayi [Seyid Həsən] Tağızadə, Hüseynqulu xan Nəvvab, Vüsuqüddövlə, Ağa Mirzə Əli Məhəmmədəli xan, Ağa Mirzə Əli Məhəmməd xan, Müstəşarüddövlə, Həkimülmülk, Müizüssultan, Mirzə Hüseyn xan Kəsmai, Zəkaülmülk, Mirzə İbrahim xan Münşizadə, Əmidülhükəma, Müxbirülmülk, Əsədüllah mirzə, Muxtarüddövlə, Doktor Vəliyullah xan, Vəhidülmülk, Nizamülhükəma Möhsün mirzə, Mirzə Əbdülqasım xan, Rzaqulu xan rəisi-darülfünun, Sahib Nəsəq, Hacı Əminüzzərb, Fəhmülmülk, Doktor Mənuçöhr xan və digərləri. Adları zikr olunan bu namizədlər ki, əksər siyahılarda vardırlar – hamısı mütərəqqi tərbiyəşödə cavanlardır ki, çoxlarının sinni 30-35-dən o tərəfə keçməmişdir.
Bu adamlar məsləkən bütün hürriyyətpərəstdirlər". Mirzə Məhəmmədəli xan Rəhmətabadi sonadək mübarizəni davam etdirdi. Dostu və yerlisi Müəzzissoltanla birləşərək Məhəmmədəli şaha qarşı mübarizə aparırdı. Mirzə Nəsrulla Məlikülmütəkəlliminin şahı lənətlədi. Ona qarşı cihad elan edəcəyini bildirdi. M. Rəsulzadə yazırdı: "Məlikül Mütəkəlliminin təhdidi sözdən işə keçdi. Salari Milli və Sərdari Milii vasitəsilə Təbrizdə qaldırılan bayraq, Sərdar Əsəd Sipəhdar, Musyo Yefrimxan, Mirzə Məhəmmədəli xan, Müəzzissoltan və başqa mücahidlərin köməyilə Tehranda "Baharistan" xarabası üzərində azadlıq bayrağı dalğalandı.
Lyaxov təslim oldu. Məhəmmədəli şah Qacar isə rus səfirliyinə pənah gətirdi. Onun hakimiyyəti sona çatdı. İntiqam alındı".
Klod Lui Bertolle
Klod Lui Bertolle(9 dekabr 1748, Talluar (Savoyya) — 6 noyabr 1822, Arkey) — fransız kimyaçısı.
Həyatı
Klod Lui Bertolle 1785-ci ildə xlorun ağardıcı xassəsini, bataqlıq qazını, ammonyakı tədqiq etmişdir. 1792-ci ildə kalium-xlorat duzunu sintez etmişdir ki, bu da hazırda “Bertole duzu” adlanır.
J.Prust ilə Klod Lui Bertolle (1748-1822) arasında baş verən və 7 il (1801-1808) davam edən məşhur mübahisədə R.J.Hayui Prustun mövqeyini müdafiə etmişdir. Lakin Bertole ilk dəfə olaraq bəzi birləşmələrin dəyişən tərkibə malik olmaları barədə faktların mövcud olmasını çox düzgün göstərmişdir. O, həmçinin müxtəlif birləşmələrin eyni formalı kristal quruluşa malik olması barədə öz fikirlərini irəli sürmüşdür. Müəyyən vaxt keçdikdən sonra aydın oldu ki, Bertollenin fikirləri təsadüfi fikir deyil, düzgündür.
1819-1821-ci illərdə izomorfizm və polomorfizm xassələrini kəşf edən alman alimi Eylqard Mitçerlix (1794-1863) Bertollenin fikirlərini təsdiq etmişdir.
Fərrux Rüstəmov
Fərrux Abbas oğlu Rüstəmov — pedaqoji elmlər doktoru, professor, əməkdar elm xadimi, Beynəlxalq Pedaqoji Akademiyanın həqiqi üzvü, Pedaqoji və Sosial Elmlər Akademiyasının akademiki. Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, "Qızıl qələm" mükafatı laureatı.
Həyatı
Fərrux Rüstəmov 1 yanvar 1961-ci ildə Qərbi Azərbaycanın Göyçə mahalının Cil kəndində anadan olmuşdur. 1978-ci ildə Cil kənd orta məktəbini əla qiymətlərlə başa vurmuş, həmin ildə V. İ. Lenin adına (indiki ADPU) APİ-nin pedaqoji fakültəsinə qəbul olunmuşdur. Tələbəlik illərində fakültə əlaçılar şurasının və tələbə elmi cəmiyyətinin sədri kimi fakültənin və institutun ictimai-pedaqoji həyatında fəal iştirak etmiş, "Əla təhsilə görə", "Əla təhsilə və ictimai işə görə" SSRİ Ali və Orta İxtisas Təhsili Nazirliyinin, ÜİLKGİ-nin döş nişanları, Azərbaycan Ali və Orta İxtisas Təhsili Nazirliyinin I–II dərəcəli diplomları (tələbə elmi tədqiqat işinə görə), ÜİLKGİ-nin və institut rektorluğunun Fəxri Fərmanları ilə təltif olunmuşdur. Təhsil əlaçısı, bacarıqlı tədqiqatçı və ictimaiyyətçi tələbə kimi təhsil illərində ən yüksək təqaüdə — Lenin təqaüdünə layiq bilinmiş, Lenin təqaüdü ilə oxuyan ali məktəb tələbələrinin 1982-ci ildə Bakıda keçirilən Ümumittifaq konfransında iştirak (həm də çıxış) etmişdir. 1982-ci ildə institutu fərqlənmə diplomu ilə başa vurmuş, təyinatla Quba rayonunun Rəngdar kəndindəki səkkizillik məktəbdə 1982–1985-ci illərdə müəllim və məktəb direktoru işləmişdir.
Segunda División 1929
Segunda División 1929 — liqanın ilk mövsümüdür. Bu mövsümdə 10 komanda iştirak etmişdir. Heç bir komanda Primera Divisióna qalxa bilməsə də, Celta və Racing de Madrid Tercera Divisióna düşür.
Fərrux Rüstəmov
Həyatı
1985-ci ildə elmi işə maraq onu yenidən V. İ. Lenin adına APİ-yə gətirmiş, o, pedaqogikanın nəzəriyyəsi və tarixi üzrə əyani aspiranturaya qəbul olunmuşdur. 1985–1987-ci illərdə sovet ordusu sıralarında Qazaxıstanın Leninski şəhərində xidmət etmişdir. Hərbi xidmətdən sonra aspirantura təhsilini davam etdirmiş, akademik Hüseyn Əhmədovun elmi rəhbərliyi altında "Azərbaycan sovet pedaqoji elminin inkişafı (1961–1981-ci illər)" mövzusunda elmi axtarışlarını başa çatdırmış, vaxtından xeyli əvvəl, 1989-cu ildə müdafiə edərək pedaqoji elmlər namizədi, 2003-cü ildə "Azərbaycanda pedaqoji elmin inkişaf yolları (1920–1991-ci illər)" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmiş, pedaqoji elmlər doktoru alimlik dərəcəsi almışdır. ADPU-nin Ümumi pedaqogika kafedrasının nəzdindəki "Şagirdlərin peşəyönümü" problem elmi laboratoriyasında kiçik elmi işçi kimi fəaliyyətə başlayan F. Rüstəmov, az sonra kafedrada müəllim kimi əmək fəaliyyətini davam etdirmişdir. "Dədə Qorqud" elmi-tədqiqat laboratoriyasının "Pedaqogika, psixologiya, fəlsəfə" bölməsinin rəhbəri olmuşdur. 1998–2006-cı illərdə Bakı Qızlar Universitetinin pedaqogika kafedrasının müdiri olmuşdur. 22 aprel 1998-ci ildə Beynəlxalq pedaqoji Akademiyanın (Moskva) həqiqi üzvü (akademiki) seçilmişdir. Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvüdür. "Akademik Mehdi Mehdizadə", "Gənc alimlər" və "Qızıl qələm" mükafatları laureatıdır. ADPU-nun "Xəbərlər" nin pedaqoji-psixoloji elmlər seriyasının redaktorudur. 2007-ci ildə ADPU-nun pedaqoji fakültəsinin dekanı, böyük Elmi şuranın üzvü və pedaqoji fakültənin Elmi Şurasının sədri seçilmişdir. ADPU -nun Elmi şurasının qərarı ilə " İlin müəllimi və İlin alimi" muüsabiqəsinin qalibi olmuşdur. 2007–2012-ci illərdə ADPU-nun ibtidai təhsilin pedaqogikası kafedrasının müdiri olmuşdur. 2004-cü ildən professordur. ADPU-də fəaliyyət göstərən ümumi pedaqogika, pedaqogika və təhsilin tarixi üzrə ixtisaslaşdırılmış Dissertasiya Şurasının sədr müavinidir. 2010-cu ildə "Azərbaycan Respublikasının qabaqcıl təhsil işçisi" döş nişanı ilə təltif olunmuşdur. 2010-cu ilin aprelində Pedaqoji və Sosial Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü (akademiki) seçilmişdir. Təhsildə və elmdə qazandığı uğurlara görə Azerbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə "Tərəqqi medalı" (2006) ilə təltif olunmuş, "Əməkdar Elm Xadimi" (2012) fəxri adı verilmişdir.
İlk kitabını 1990-cı ildə nəşr etdirən F. Rüstəmovun qısa bir dövr ərzində 30-dan artıq monoqrafiya, kitab və kitabçanın, 31 tədris proqramının, 200 elmi məqalə və tezisin, 250-yə qədər elmi-pedaqoji və publisistik yazının müəllifidir. 10 kitabın tərtibçisidir. 40-a yaxın kitabın elmi redaktoru olub. Rəhbərliyi ilə 8 nəfər pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru dissertasiyası müdafiə edib. 3 nəfərin doktorluq, 20 nəfərin namizədlik dissertasiyasının rəsmi opponenti olub. Təhsil haqqında qanunu hazırlayan işçi qrupunun üzvü olmuşdur.
"Pedaqoji tədqiqatlar" elmi məqalələr məcmuəsinin redaktorudur. Elmi — pedaqoji fəaliyyəti ilə bağlı "Professor Fərrux Rüstəmov 50" kitabı (2011, 576 səh.) nəşr olunmuşdur.
Əsərləri Bakı, İstanbul, Tbilisi, Moskva, Çeboksarı, Səmərqənd, Təbriz şəhərlərində nəşr olunmuşdur.
Mətanət Abdurrəhmanova
Mətanət Əhəd qızı Abdurrəhmanova — SSRİ Ali Sovetinin deputatı.
Fərrux Rüstəmov
Həyatı
Prof. F. Rüstəmov akademik Hüseyn Əhmədovun əsərlərinin biblioqarfik göstəricisinin (1996, 2001, 2006), həm də 5 cildlik "Seçilmiş pedaqoji əsərləri"nin tərtibçilərindən biridir.
Mətanət Abdurrəhmanova
Həyatı
1961-ci ildə Zərdab rayonunun Çallı kəndində anadan olub. Səməd Vurğun adına kolxozda pambıqçı işləyib. 1984-cü il tarixdə XI çağırış (1984—1989) SSRİ Ali Sovetinin deputatı seçilib. Azərbaycan Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitəsinin üzvü seçilib.
III dərəcəli “Əmək şöhrəti” ordeni ilə təltif olunub. Zərdab rayonunun Məlikumudlu kəndində yaşayır.
Sara Ramadhani
Sara Ramadhani (30 dekabr 1987) — Tanzaniyalı marafonçu. Sara Ramadhani Tanzaniyanı 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Sara Ramadhani birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında marafon yarışlarında qüvvəsini sınadı və məsafəni 3 saat 3 saniyəyə qət edərək 157 marafonçu sırasında 121-ci yeri tutdu.
Yunan dili
Yunan dili ( — Elliniká) — Yunanıstan və Kiprin rəsmi dili. Yunanıstanda ölkə əhalisinin 99,9%-i, Cənubi Kiprdə isə 82%-i bu dildə danışır. 4000 illik tarixi vardır. Hind-Avropa dil ailəsinin Qreko-Qrabar qoluna aiddir. Müasir dünyada 13 milyondan çox insan yunan dilində danışır.
Dimotiki / (Δημοτική)
Müasir yunancadır. Kilsə yazışmaları xaric, müasir dövrdə xalqın istifadə etdiyi ləhcədir.