cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nasos
Nasosların təsnifatı
İşçi kameranın nasosun girişi və çıxışı ilə birləşdirmə xarakterindən asılı olaraq nasoslar periodik (həcm) və daimi (dinamik) olaraq fərqlənirlər. Həcmi nasoslar mayeni bir yerdən başqa yerə vurmaq üçün tətbiq edilir.Bu nasoslarda bir enerji çevrilməsindən istifadə edilir. Mühərrikin enerjisi bir başa mayenin enerjisinə çevrilir. Bu yüksək təzyiqli nasoslar olub, mayelərin çirkliliyinə çox həssasdırlar. Həcmi nasoslarda iş prosesi stabil deyil, ona görə də onlar üçün massiv bünövrə qurmaq lazımdır. Onların üstün cəhətləri ondan ibarətdir ki, onlar quru sorma ilə işləyə bilirlər.
Dinamik nasoslar üçün ikili enerji çevrilməsi xarakterikdir (I etap: mexaniki=> kinetik+potensial, II etap kinetik => potensial). Bu nasoslarda çirkli sular vurmaq olar. Onlar stabil iş prosesinə malikdirlər. Ancaq həcmi nasoslardan fərqli olaraq onlar quru sorma qabiliyyətinə malik deyillər.
Kompressor
thumb|right|150px|Çentrifuqal kompressor thumb|right|100px|Vintli kompressor Kompressor — patik maşın olub qazların sıxılması üçün tətbiq edilir. Sıxma zamanı başlanğıc təzyiqə p1 və həcmə V1 malik qaz kiçilərək v2 həcmini alır. Bu zaman qazın təzyiqi (p2) artır və qaz qızır. Əsasən iki forması vardır. Porşenli kompressorda verilən həcmdə qaz tutularaq sıxılır və sonra xaric edilir. Bunlar siklik işləyirlər və öz kiçik həcm tutumu və yüksək təzyiq fərqi ilə fərqlənirtlər.
Vintli kompressorlar iki vallı olub daxili sıxışdırma ilə işləyirlər. Kiçik ölçüsü, çəkisi, stabil və sakit axma qabiliyyəti onun üstün cəhətlərindəndir. Bu kompressorlarda 30 bar-a qədər təzyiq yaranır.
İtaliya iqtisadiyyatı
Tarixi
İkinci dünya müharibəsindən sonra İtaliya iqti­sa­diyyatı çox möhkəmləndi. Ölkə dünya bazarında bərqərar oldu və kök saldı. Kapitalın yığılma sürətinə görə İtaliya yalnız Yaponiyadan geri qalırdı. Müharibədən sonrakı dövr­də İtaliya ÜDM-in orta illik artım sürətinə və əmək məhsu­l­darlığına görə Qərbi Avropanın aparıcı ölkələri arasında ikinci (AFR-dən sonra), bütün Qərb dünyasında dördüncü idi. Bununla yanaşı, tarixi, siyasi və sosial xarakterli bir sıra səbəblər iqtisadi inkişaf prosesini səngidirdi. Ona görə də iqtisadiyyatın inkişaf dinamikası isteh­salın yüksək inkişaf sürəti və iqtisadi enişlərin, staqnasiyaların növbələnməsi ilə xarakterizə olunurdu. XX əs­rin axırıncı onilliyində və XXI əsrin əvvəlində ölkə üçün ÜDM-in kifayət qədər stabil inkişaf templəri xarakterikdir
İqtisadiyyatın sahələri
Sənayenin ÜDM-da payı 30,3%, kənd təsərrüfatının payı – 3,2%, xidmətlərin payı 66,5% təşkil edir. Ona görə də keçən illərdə İtaliya iqtisadiyyatının ümumi inkişafının zəif gös­təriciləri italyan sənayesindəki vəziy­yətlə, xüsusi halda geyim istehsalı, tekstil, ayaqqabı, mebel, kimya sənayesi, metallurgiya, elektrotexnika səna­yesi və maşınqayırmanın bəzi digər növlərindəki vəziy­yətlə şərtlənirdi. Son illər ərzində daxili tələbatın, xüsusi halda əhalinin istehlak tələbatının artım templərinin (2000-ci ildə 2,9%-dən 2001-ci ildə 1,5%-ə qədər) və sənayenin daxili tələbatının azalması işgüzar aktiv­liyin məhdud­laş­dırılmasına gətirib çıxarırdı. Bunun nəticə­sin­də ümumi inves­tisiyaların artımı da azaldı. Maşın, avadanlıq və nəqliyyat vasitələrinə gedən ümumi investisiya 1,2%-ə qədər, tikintiyə gedən isvestisiyalar isə 3%-ə qədər azaldı. Real ÜDM-in aşağı artımı həm də İtalyan ixracatının azal­ma­sı ilə izah olunur. Ekspertlərin fikrincə, İtalyan ixracatının azalması birinci növbədə avro kursunun artımı üzündən baş vermiş və bu da ilk növbədə İtaliyanın və Almaniyanın ixrac imkanlarını azaltmışdır.
Məşğulluq
Müasir mərhələdə İtaliya iqtisadiyyatının nisbətən aşağı inkişaf templəri işsizlik probleminin həllində müsbət irəli­lə­yişlərə gətirib çıxarmasa da, məşğulluğun müəyyən artımı qeyd olunurdu. Belə ki, 1996-cı ildə işsizliyin səviy­yəsi (işçi qüvvəsi sayının %-i ilə) 11,7; 1997-ci ildə yenə də 11,7; 1998-ci ildə 11,8; 1999-cu ildə 11,4 və 2000-ci ildə 10,6 təşkil etmiş­dir. 2001-ci ildə əhalinin məşğulluğu əvvəlki illə müqa­yi­sədə 1,4% artmışdır. İşsiz­liyin səviyyəsi əmək qabiliyyətli əha­li­nin 9,6% -i ölçüsündə qeyd olun­muşdur. Ümumilikdə 2001-ci ili əmək bazarının inki­şafı nöqteyi nəzərindən müsbət qiy­mətləndirmək olar. Həmin ildə məşğulluq faizinin daha böyük artımı İtaliyanın şimal (+ 1%, yaxud 107 min iş yeri) və cənub (+0,5%, yaxud 32 min iş yeri) regionlarında qeyd olunmuşdur. İqti­sadiyyatın sektorları nöqteyi nəzərindən, məşğulluğun ar­tımı əsasən xidmətlər sahəsində və tikintidə yer almış, kənd təsər­rü­fatında və sənayedə isə məşğulların sayı azalmışdır. 2002-ci ildə işsizliyin səviyyəsi 9,1%-ə qədər azalmış, məş­ğulluğun artım templəri aşağı düşmüşdür.
Xarici iqtisadi əlaqələr
İtaliyanın xarici iqtisadi maraqları əsasən Qərbi Avropada mərkəzləşmişdir (ixracın 56%-i, idxalın 60%-i). İta­liyanın əsas ticarət partnyorları Almaniya (ixracın 14,5%-i), Fransa (12,2%) və ABŞ-dır (ixracın 9,7%-i. Ölkə­nin xarici iqtisadi əlaqələrinin ödəniş balansı ilə ifadə olunmuş mühüm xarakteristikaları cədvəl 8.2-də göstərilmişdir.
1997-ci il Asiya böhranından sonra dünya ticarətin­də­ki vəziyyətin pisləşməsi İtaliyanın xarici iqtisadi əməliyyat­larında da əks olundu. 2000-ci ildə ödəniş balansının bütöv­lük­də profisitlə yekunlaşmasına baxma­yaraq, cari əməliy­ya­tlar hesabının mənfi saldosu və ticarət balansının müsbət qiy­mə­­tinin düşməsi qeyd olun­muşdur. Beləliklə, ümumi profisit əsa­sən investisiyanın ölkəyə axını ilə və yeni kredit axın­la­rının yaranması ilə izah olunur. 2001-ci ildə xarici ticarətin həcmi təqribən 529 milyard avro, o cümlədən ixracat təqribən 269 milyard avro (+3,5% dəyiş­məz qiymətlərdə), idxalat təqribən 260 milyard avro (+0,8%) təşkil etmişdir. Artım templərinin 2000-ci illə müqayisədə əhəmiyyətli şəkildə düşməsinə baxmayaraq, İtaliya çox qısa müddət ərzində ABŞ və Yaponiyanın xarici tələbatının azalmasını kompensə etməyə və öz kommersiya axınlarını qismən başqa ölkə­lərə, o cümlədən Şərqi Avropaya və Çinə yönəltməyə müvəffəq oldu. İtaliya 2001-ci ildə sənaye cəhətdən in­kişaf etmiş ölkələr qrupunun ixracatında öz payını artırdı və 6,3% səviyyəsinə çatdırdı. Bununla da, beynəlxalq ticarətdə İtaliya kvotasının azalması ilə bağlı 1990-cı illərin ikinci yarısında başlamış neqativ tendensiya dayan­dırıldı. Mal və xidmət ticarətindəki müsbət saldoya baxmayaraq, 2001-ci ildə İtaliyanın cari əməliyyatlarının hesabı 6 milyard avro kəsiri ilə yekunlaşdı. Buna səbəb bank faizləri ödənişlərinin və dividendlərin böyük məbləğdə mənfi saldosu (-13 milyard avro), həmçinin xaricə gedən cari transfertlərin (şəxsi adamların və dövlət müəs­sisə­lərinin pul köçürmələri, xarici dövlətlərə əvəzsiz yardım) xaricdən gələn daxilolmalardan üstün olmasıdır (-4,8 milyard avro). 2001-ci ildə İtaliya müəssisələrinə qoyulan xarici investisiyalar İtali­ya­nın xarici investisiyalarından 3,2 milyard avro çox oldu.
İtaliya iqtisadiyyatının müasir vəziyyətini əsasən avronun tətbiqinin nəticələrinin aradan qaldırılması kimi xarakterizə etmək olar. Əgər əvvəllər ölkə öz iqtisa­diyyatın­dakı durğunluğu milli valyutanın qiymətdən düşməsinin və dövlət xərclərinin artırılmasının köməyi ilə aradan qaldıra bilirdisə, indiki zamanda Avropa monetar ittifaqının üzvü olan İtaliya onun tələblərinə tabe olmalı və öz valyutasının stabilliyini saxlamalı, sərt vergi siyasətini aparmalıdır. Bunun­la eyni zamanda, həm ənənəvi bazar­lara (məsələn, Alma­niya), həm də inkişaf edən bazar­lara ixracatın nəzərə­çar­pacaq dərə­cədə azalması müşahidə olunur. Əsas problem ondan ibarətdir ki, Maastrixt razılaşmasının tələblərinin yerinə yetirilmə zərurəti iqtisadi artımın stimullaşdırılması üçün hakimiyyətə az imkan verir. Bu, əsasən dövlət bor­cunun azalmasına aiddir (ÜDM-un 120%-dən 60%-ə qədər). Nəticədə, borc yükünü çək­məyən digər ölkələrlə müqayisədə Italiya daha çətin vəziy­yətdədəir.
Göstəricilər
Aşağıdakı cədvəl 1980-2020-ci illər aralığında İtalya iqtisadiyyatındakı əsas iqtisadi göstəriciləri əks etdirir. İnflasiyanın 2%-in altında olduğu mərhələlər yaşıl rəngdə verilib.
Ballıca (Miyanə)
Ballıca — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 210 nəfər yaşayır (52 ailə).
NGC 2657
NGC 2657, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Xərçəng bürcü istiqamətində yerləşir. Sd tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Turbin
thumb|right|220px|Buxar turbinin quraşdırılması, [[Siemens AG firması,(AFR)]] Turbin ( - dönən) ― mayelərin, qazların kinetik enerjisini fırlanma hərkətinə çevirən enerji maşınlarına aid edilir. Tətbiq olunan mayenin şırnağı rotorda oturdulmuş pərlərə dəyərək onu fırladır. Əldə edilən güc rotora bərkidilmiş iş maşının, məsələn, generatorun valına ötürülür. İş maşınının sabit dönmə momenti turbinin fırlanmasını tənzim edir.
Turbinlər elektrik enerjisinin alınması üçün atom və istilik elektrik stansiyalarında, həmçinin gəmilərdə, təyyarələrdə hidrodinamik ötürmənin tərkib hissəsi kimi tətbiq olunurlar. Turbinlərlə oxşarlığı olan, əksinə işləmə prinsipnə malik olanlara nasoslar və kompressorlar aiddirlər.
Tarixi haqqında
XİX əsrin sonunda elektrikləşmə epoxasının qədəm qoyması ilə sənayeləşmə prosesi daha güclü şəkildə genişlənərək Avropanın başqa ölkələrini bürüməyə başlayır. Elektrik maşınlarının böyük həcmdə istehsal edilməsi onu istehsalın və məişətin çox sahələrində tətbiqini mümkün etmişdir. Bunun nəticəsində elektrik enerjisinə getdikcə artan tələbat elektrik stansiyalarının işlədilməsi üçün daha güclü enerji mənbələrinə ehtiyacı artırmışdır. Bu problem buxarla işləyən turbinlərin ixtirası ilə həll edilmişdir. 1883-cu ildə isveçrəli Karl de Lavalın (ingl. Carl Gustav Patrik de Laval) düzəltdiyi buxar turbini 770 m/s sürətinə malik olaraq gücü adi buxar maşınınkından on dəfə artıq idi. Bu turbinin işləmə prinsipi belədir. Dörd borudan verilən buxar carxın pərlərinə yönəldilir. Yüksək təzyiq altında olan buxar pərlər üzrə axaraq onu fırladır. Çarxın dönməsi nəticəsində istilik enerjisi mexaniki enerjiyə çevrilir. Laval ilə eyni vaxtda ingilis mühəndisi Çarlz Parsons çox pilləli buxar turbinini ixtira edir. Parsonun düzəltdiyi turbindən həm elektrik stansiyalarının işlənməsində, həm də gəmilərin sürətlə hərəkət etdirilməsi üçün tətbiq edilirdi. 1884-cü ildə amerikalı Pelton böyük təzyiq altında şırnaqla işləyən hidroturbini ixtira edir. Hidroturbinlərin faydalı iş əmsalı çox yüksək idi, təxminən 80%-i təşkil edirdi. Bundan əlavə hidroturbinlərin tətbiqi ilə əldə edilən enerji ucuz başa gəlirdi.
Sonralar səneyenin inkişafı bütün dünyanı bürüdükcə elektrik enerjisi və bununla bağlı olaraq onun alınma mənbələrinə olan tələbat da artmışdır. Bu turbinlərin sürətlə inkişafını və tətbiqini stimullaşdırmışdır.
Qaynaq (texnika)
thumb|150px|Qaynaq thumb|Qaz altında metalların qaynağı 1. Veriş istiqaməti 2. Kontakt oymağı 3. Qaynaq məftili 4. Qoruyucu qaz 5. Köməkçi material 6. Tikiş 7. Əsas material
Qaynaq — hissələrin bir-biri arasında atomar əlaqə yaratmaq üçün istilik və ya təzyiqdən istifadə etməklə birləşdirilməsi üçün texnoloji üsuldur.
Qaynaq üsulları çox vaxt metallarda tətbiq olunsa da, şüşə və termoplastik materialların birləşdirilməsində də bu üsuldan geniş istifadə olunur. Qaynaq növündən asılı olaraq birləşmə ya tikiş xətti, sahə və ya nöqtədə həyata keçirilir. Qaynaq üçün lazım olan enerji xaricdən daxil edilir. Qaynaq zamanı əksər hallarda yerli əritmə prosesi baş verir. Qaynaqdan və tikiş soyuduqdan sonra ixtiyar materialda müəyyən dəyişikliklər baş verə bilər. Bu mənfi təsir material seçimi, ətraf mühit və üsulla aradan qaldırıla bilər.
Poladlarda möhkəm birləşmə əldə etmək üçün onun tərkibində karbonun miqdarı 0,22%-i keçməməlidir. Yüksək mökəmliyə malik poladlarda isə qaynaqdan öncə müəyyən hazırlıq işlərinin aparılması vacibdir. Buraya qızdırma, termiki emal və s. daxildir.Metalların qaynağı zamanı yaranan istilik 3700'C olur.
Qaynaq üsulunun aşağıdakı növləri vardır.
Binaravan (Miyanə)
Binaravan — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 287 nəfər yaşayır (70 ailə).
Kənar adamlar (film, 1992)
Məzmun
Film təmiz və ülvi məhəbbət haqqında, dostluq etmək arzusunda olan gənclərin taleyi barədədir. Lakin taleyin hökmü ilə bu cavanlar çirkin adamların mafiya toruna düşürlər. Məhz məhəbbət onları ölümün pəncəsindən qurtarır.
Film haqqında
Filmin çəkilişinə 1 milyon 200 min rubl xərclənib.
Film Fərid Hümbətovun "Quşbazlar" hekayəsi əsasında çəkilmişdir.
Aleks Kurtzman
Alex Kurtzman Amerikalı televiziya və film rejissorudur.
Həyatı
Kurtzman Los Ancelesdə doğulmuş və orada da böyümüşdür. Kollecdə Roberto Orci ilə tanış olmuşdur. Wesleyan Universityi bitirmişdir.
Ağciyər sorucusu
Ağciyər sorucusu digenetik sorucular və ya trematodlar sinifinə daxil olan parazit qurdlardır.
Quruluşu
Ağciyər sorucusunun bədəni yumurta formasındadır, canlı halda qonur-qırmızı, ölmüş halda isə boz-qonur rəngdə olur. Bədənin uzunluğu 10-16, eni 4-8 mm-dir. Kutikula çoxlu miqdarda enli formada pulcuğaoxşar tikancıqlarla örtülmüşdür. Hər iki sormac eyni ölçüdə olur. Quruluşlarında əsas xarakter xüsusiyyət balalığın və yumurtalığın bədənin orta hissəsində - qarın sormacının yan tərəflərində yerləşməsidir. Sarılıqlar çox yaxşı inkişaf etmişdir. Bağırsağın şaxələri çox qıvrılmışdır. Qarın sormacının arxa və yan tərəflərində bir tərəfdən yumurtalıq, digər tərəfdən isə boruşəkilli balalıq yerləşir. İki ədəd beş-paylı toxumluq balalığın və yumurtalığın arxasında yerləşir. Toxumluqlar arasında yoğun və uzun ifrazat orqanı vardır, cinsiyyət dəliyi qarın sormacının arxa nahiyəsində yerləşir.
Uesleyan Universiteti
Uesleyan Universiteti — ABŞ-nin Connecticut ştatının Middletown şəhərində yerləşən özəl universitet. Əsası 1831-ci ildə qoyulmuşdur.
Belarusneft
Tarix
1964-cü ilin avqust ayında Belarus ərazisində iqtisadi əhəmiyyət daşıyan neft ehtiyatları aşkar edilir və oktyabr ayında neft ehtiyatları təsdiq edilmiş olur. R-8 və Р-6 quyularından gün ərzində müvafiq olaraq 126 və 600 ton karbohidrogen əldə edilir. Neft yatağına Reçitskoye adı verilir.
Çorur (Miyanə)
Çorur — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Belarusneft
Tarix
1966-cı ildə SSRİ Neft Sənayesi naziri V. Şaşin “Belorusneft” dövlət neft və qaz hasilatı birliyinin yaradılması haqqında əmr imzalayır. thumb 1976-cı ildə Belarus Qaz Emalı Zavodu istifadəyə verilir. İlk 11 min ton mayeləşdirilmiş qaz səmt qazından əldə edilir.
Çorur (Miyanə)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 303 nəfər yaşayır (76 ailə).
Belarusneft
Tarix
1970-ci illərdən bəri Belorusneft istehlakçı kooperativi, Belarus Qazma İşləri Müdirliyinin tərkib hissəsi olaraq RSFSR-in Tümen vilayətindəki neft yataqlarının sənaye qazması ilə məşğul olan Qərbi Sibir neft və qaz kompleksinin inkişafına böyük töhfə vermişdir. 1981-ci ildə dərnək işçiləri eyni vaxtda üç fərqli sahədə çalışırdılar. 1986-cı ilin əvvəlində Qərbi Sibirdə 5729 Belorusneft mütəxəssisi işləyirdi. Bu isə dərnək işçilərinin ümumi sayının 38.9% demək idi. Neftçilərin əksəriyyəti Tümen vilayətində növbəli şəkildə ekspedisiya işlərində işləyirdi. Çox sayda ixtisaslı neft işçisinin Qərbi Sibirə yönləndirilməsi Belarus yataqlarında iş vəziyyətinə mənfi təsir göstərir. SSRİ-nin dağılmasından sonra “Belorusneft” in Qərbi Sibir neftçiləri ilə əməkdaşlığı 1993-cü ildə imzalanmış Belarus-Rusiya müqavilələri əsasında davam etdirilir. 1998-ci ildə Belorusneft birliyinin ilk yanacaqdoldurma stansiyası Reçitsada istifadəyə verilir. 15 mart 2012-ci il tarixindən etibarən "Belorusneft" markalı satış şəbəkəsi artıq 500 yanacaqdoldurma stansiyası və 204 qazdoldurma məntəqəsindən ibarət idi.
14 sentyabr 2006-cı ildə Belarus Respublikası Prezidentinin ““ Belorusneft ”Dövlət İstehsalat Birliyinin yaradılması haqqında” Fərmanı verilir. Buraya Belorusneft neft və qaz hasilatı müəssisəsi, bölgələrin və Minsk şəhərinin neft məhsullarının tədarükü üzrə törəmə müəssisələri, Belorusneft-Osobino aqrar sənaye müəssisəsi və Seysmotexnika maşınqayırma müəssisəsi daxil idi. Seysmotexnikanın “Belorusneft” İB daxil olması ilə müəssisədə yeni bir fəaliyyət istiqaməti ola maşınqayırma meydana çıxır.
2016-cı ilin dekabrında respublika ərazisində yeni bir neft yatağı kəşf edilir. Yataq Pripyat novunun regional Reçitsa-Vişan qırılmasının ara bloku içərisində aşkar edilmişdir. Yatağa "Uqolskoe" adı verilir. İlkin hesablamalara görə, yeni yataqdakı neft ehtiyatları 1,695 milyon ton olaraq qiymətləndirilir.
2018-ci ildə hasilatı 1,67 milyon tona çatdıraraq yeddi illik bir rekord vurulur.
2020-ci ildə şirkət siyasi qalmaqal yaşayır. Sahə geofiziki əməliyyatlar şöbəsinin altı əməkdaşı, şiddət və qanunsuzluğa etiraz etdikləri bir video mesaj yayımlayır. Axşam saatlarında videoda görünən bütün iştirakçıların işdən qovulduğu məlum olur.
NGC 6683
NGC 6683, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Qalxan bürcü istiqamətində yerləşir. I2p tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Midltaun (Konnektikut)
Midltaun — ABŞ-nin Konnektikut ştatında yerləşən Middlesex dairəsindəki şəhər. Şəhərin əhalisi 2010-cu ilin statistikasına görə 47.468 nəfər təşkil edir.
Haytarma (film, 2013)
Haytarma — 2013-cü ildə istehsal edilmiş rusca və Krım tatarcası nda çəkilmiş Ukrayna istehsalı film.
Haqqında
Filmin çəkilişinə 2012-ci ildə Krımda başlanmışdır. Başlanğıcda filmin büdcəsi 2.5 milyon dollar idi. Filmin maliyyə ehtiyyacı Ukraynanın televiziya kanalı olan ATR-in sahibi Lenur İslam tərəfindən qarşılanmışdı. Filmə ilk baxış 2013-cü ilin mart ayında keçirilmiş, premyerası isə 2013-cü ilin 18 mayına nəzərdə tutulmuşdu. Bu tarix Krım tatarlarının sürgün edilməsinin 69-cü ildönümü idi. Premyerada Əhmədxanın nəvəsi Veronika, Sovet Hərbi Hava Qüvvələrinin pilotları, rus generalları və müxtəlif xarici ölkələrin səfirləri dəvət edilmişdi.
Filmdə krımlı tatar olan Sovet İttifaqı qəhrəmanı və sınaq pilotu Əhmədxan Sultan ın həyatından və 18 may 1944-cü ildə Krım tatar sürgünü ndən bəhs edilir. Haytarma "geri dönüş" mənasına gəlməkdədir.
Krım ın bütün şəhərləri ilə yanaşı Kiyev, Moskva, Nyu-York, Kazan və Berlin də nümayiş etdirilmişdir. 50-ci Qızıl Portağal Film Festivalında nümayiş etdirilən film Türkiyə nin müxtəlif bölgələrindən gələn Krım tatarı kökənlilərin toplu olaraq filmi izləməsinə səbəb olmuşdur. Rejissorluğunu və baş rol aktyorluğunu Axtem Seytablıyevin yerinə yetirdiyi filmdə rus və ukraynalı aktyorlarla birlikdə Krım sürgününü yaşamış bir çox şəxs də rol almışdır. Film 86-cı Akademiya Mükafatları Xarici Dildə Ən Yaxşı Film nominasiyasında namzidəlik üçün Ukrayna nın son üç filmi arasına girmiş və müsbət tənqidlər almışdır.
Reaksiyalar
Kiyev Post filmə müsbət rəy vermiş və onu tarix maraqlılarının "mütləq baxmalı olduğu filmlər" siyahısına salmışdır. Simferopoldakı Kosmos Sinema filmə ilk həftə ərzində 6 min insanın baxdığını, sonradan isə hər gün min nəfərin baxdığını hesablamışdır. Bu 4 iyuna qədər belə davam etmişdir. Kinoteatr ilk əvvəl hər günə iki seans nəzərdə tutsa da, gözlənilməyən səviyyədə yüksək maraqdan sonra əlavə olaraq 1 senans da əlavə edilmişdir.
Simferopoldakı rus konsulu Vladimir Andreyev Krım tatarlarının Nasist Almaniyası ilə əməkdaşlığını əks etdirməyi üçün filmi tarixi saxtalaşdırmaqda ittiham etmiş və ictimai müzakirələrə səbəb olmuşdur. O, premyeraya dəvət edilən, lakin iştirak etməyən bir neçə rus generalına demişdi ki, Krım tatarları sürgün edilməyi haqq edirdilər. Onun bu sözləri onnu kütləvi qınanmasına səbəb olmuşdu. O, sonra bildirdi ki, əslində o, filmi izləməmişdir:
Mən filmi izləməmişəm, lakin bilirəm ki, film tarixin saxtalaşdırılmasına əsaslanır, çünki onu istehsal edənlər Krım tatarlarıdırlar.
İctimaiyyət öz narazılığını dilə gətirdi və 23 may 2013-cü ildə təxminən 300 nəfər konsulluğun qarşısında Andreyevin sözlərinə etiraz mitinqi təşkil etdilər və onun persona non grata elan edilməsini tələb etdilər. Ukraynanın XİN isə onun sözlərini "uyğunsuz" deyə qiymətləndirdi. Andreyev əvvəlcə film haqqında məlumat sahibi olmadan dilə gətirdiyi tatarofob sözlərinin üstündə durdu və üzr istəmədi. Lakin Rusiya XİN-in də onun sözlərini "uyğunsuz və səhv" adlandırmasından sonra, nəhayət Rusiyanın onu dəstəkləmədiyi üçün qəzeb içində istefa verdi.
Kekinin evi
Kekinin evi — Kazan şəhərində Qorki 8/9 ünvanında yerləşən, şəhərin mədəni irsi olan ev. Bina özündə modern və neoqotikanı cəmləyən eklektik üslubda inşa edilib. Binanın elementləri arasında mərakeş motivlərinə rast gəlmək mümkündür.
Haqqında
Binanın tikintisi 1903-1905-ci illərdə olub və memar Henri Ruşun son işidir. Binanı sifariş verən yeni evdən əlavə Kazanda bir çox binanın sahibi olan tacir milyonçu Leonti Kekin idi. Bina gəlir evi kimi istifadə olunub. 1910-1914-cü illər arasında binada V.Ryaxinanın özəl gimnaziyası, Təhsili yaymaq üçün pedaqoji cəmiyyətin gimnaziyası, N.Benevskinin hazırlıq məktəbi, Kazan dairəsinin yol və əlaqə idarəsi, S.Palçinskinin kitabxanası, L.Qrossun nəşriyyatı, P.Şatalovun kitab mağazası, A.Afanasyevin çaxır baqqalı və M.Tuxvatullinanın dükanı yerləşib.
Sovet hökumətinin dövründə Kekinin evi dövlət mülkiyyətinə keçir. Müxtəlif dövrlərdə binada Kazan hərbi komissarlığı, Rayon su nəqliyyatının idarəetməsi idarəsi, 1 nömrəli yeməkxana yerləşib.
XX əsr in sonlarında bina qəzalı vəziyyətə düşüb. 1998-ci ildən bina istifadə olunmayıb, istilik sistemi söndürülüb bu isə özlüyündə bina daxili dağıntılara səbəb olub. 2005-ci ildə bina xarici görünüşünü qorumaqla birlikdə yenidən qurulur və binaya yeraltı qaraj əlavə edilir. Təmirdən sonra binanın ticarət və ofis üçün istifadəsi nəzərdə tutulub.
Boyunbağı
thumb|right|250px|Boyunbağı
Boyunbağı- Boyun ətrafında geyilən qiymətli mədənlər, qiymətli daşlar və ya sıravi vəsaitlərdən tikilmiş bijüteriya.Boyunbağılar ən sadə halıyla, bir zəncir və ya kəndir üzərinə keçirilmiş daşlardan və ya boyunbağı uclarından meydana gəlirlər. 250 px|thumb|Qədim Misir Boyunbağısı
Midlseks dairəsi (Konnektikut)
Midlseks dairəsi — ABŞ-nin Konnektikut ştatında yerləşən bir dairədir. Dairənin əhalisi 2010-cu ilin statistikasına görə 165.676 nəfər təşkil edir.
Müqəddəs torpaq (film, 1992)
Xarici keçid
Filmi izlə
Mənsur Ələkbərov
Ələkbərov Mənsur Abbas oğlu — şair, jurnalist, Təbib qəzetinin məsul katibi.
Həyatı
Ələkbərov Mənsur Abbas oğlu 13 yanvar 1963-cü ildə Göyçə mahalının Basarkeçər rayonunun Subatan kəndində doğulub. İbtidai təhsilini doğma kəndində alıb. Sonra təhsilini qonşu Kərkibaş kəndində davam etdirərək 1981-ci ildə həmin məktəbi bitirib.
1988-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin "Kitabşünaslıq və nəşr işi" fakültəsinə daxil olub və təhsilini davam etdirməklə bərabər M.F.Axundov adına dövlət kitabxanasında Elmi-metodiki şöbədə redaktor, baş redaktor vəzifələrində çalışıb.
1993-cü ildə həmin fakültəni Poliqrafiya ixtisası üzrə başa vurub. Onlarca elmi-metodiki tövsiyələrin müəllifi olub, bir sıra bibloqrafik göstəricilərə redaktorluq etmişdir. Onun həmçinin yerlərdə kitabxana işinin təşkili və xidmət işinin həyata keçirilməsində əməyi olmuşdur.
1997-ci ildən Azərbaycan Tibb Universitetinin mətbu orqanı olan "Təbib" qəzetində məsul katib işləyir.
Bu illər ərzində yüzlərlə ədəbi-publisistik məqalələri, bədii yazıları, şeirləri dövrü mətbuatda işıq üzü görüb, onlara kitaba redaktorluq etmişdir.
Dizac (Miyanə)
Dizac — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 172 nəfər yaşayır (41 ailə).
İrina Kindzerskaya
İrina Kindzerskaya — Ukrayna əsilli Azərbaycanlı cüdoçu. İrina Kindzerskaya, 2017-ci ildə baş tutan IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarında 2 gümüş medal qazanıb.
2017
İrina Kindzerskayanın növbəti turniri 22-24 iyulda Belarusda baş tutan Belarus Open beynəlxalq turniri oldu. Həmin turnirin 1/8 final mərhələsində İrina Kindzerskaya Ukrayna nümayəndəsi Vasilina Kiriçeno ilə üz-üzə gəldi.
2017-ci ilin əsas turniri 28 avqust-4 sentyabrda Macarıstanın Budapeşt şəhərində baş tutan Dünya Çempionatı idi. İrina Kindzerskaya Dünya Çempionatında sentyabrın 2-də mübarizə apardı. Turnirin təsnifat mərhələsində onun rəqibi Toqo nümayəndəsi Essohanam Noelin Koro oldu. Həmin görüşdə İrina Kindzerskaya rəqibi üzərində ipponla qələbə qazandı və turnirin 1/8 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Litva nümayəndəsi Santa Pasenite oldu. Bu görüşdə də İrina Kindzerskaya rəqibi üzərində ipponla qələbə qazandı və turnirin 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə isə onun rəqibi Bosniya və Herseqovina nümayəndəsi Larisa Çeriç oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə İrina Kindzerskaya rəqibinə qalib gəldi (02:00) və Dünya Çempionatının yarım-final mərhələsinə adladı. Finala gedən yolda onun rəqibi 2016-cı il Rio-de-Janeyro Olimpiadasının bürünc medalçısı Çin cüdoçusu Yu Son oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə İrina Kindzerskaya rəqibinə məğlub oldu (00:01) və mübarizəsini bürünc medal uğrunda görüşdə davam elədi. Bu görüşdə onun rəqibi Niderland nümayəndəsi Tessi Saveluls oldu. Bu görüşdə İrina Kindzerskaya rəqibi üzərində qələbə qazandı və Dünya Çempionatının bürünc medalına sahib oldu. Bununla da İrina Kindzerskaya 7 ildən sonra Dünya Çempionatının medalına sahib olan birinci azərbaycanlı qadın cüdoçu oldu (sonuncu dəfə 2010-cu ildə Ramilə Yusubova turnirin bürünc medalına sahib olmuşdu).
Ukraynanın İtaliya səfirliyi
Ukraynanın İtaliya səfirliyi — Ukraynanın İtaliyanın Roma şəhərində yerləşən səfirliyi.
Vəzifələri
Səfirliyinin vəzifələri öz səlahiyyətləri daxilində qəbul edən dövlətdə Ukraynanın təmsil edilməsi, Ukraynanın vahid xarici siyasət xəttinin aparılması, Ukraynanın milli maraqlarının, o cümlədən siyasi, iqtisadi və digər maraqlarının diplomatiya üsulu ilə təmin edilməsi, Ukraynanın, onun vətəndaşlarının və hüquqi şəxslərinin hüquq və maraqlarının müdafiə edilməsidir.
Tarixi
1991-ci il avqustun 24-də Ukraynanın dövlət müstəqilliyini bərpa eləməsindən sonra xarici dövlətlərlə münasibətlərin qurulmasına başlanıldı.
1992-ci il yanvarın 28-də Ukrayna və İtaliya dövlətləri arasında diplomatiya sahəsində münasibətlərin qurulmasına dair birgə sənəd imzalandı. 1993-cü ildə isə Ukraynanın İtaliya səfirliyi yaradıldı.
Ukraynanın İtaliyada olan fövqəldə və səlahiyyətli səfiri Yaroslav Melnikdir. O, 2020-ci ildən bu vəzifədədir.
Elmar Mamedov
Elmar Elçin oğlu Mamedov (7 iyul 2001; Mahamalar, Balakən rayonu — 6 oktyabr 2020; Tərtər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Elmar Mamedov 2001-ci il iyulun 7-də Balakən rayonunun Mahamalar kəndində anadan olub.
2008-2019-cu illərdə R.Baxışov adına 218 saylı Binə qəsəbə tam orta məktəbində təhsil alıb.
Subay idi.
Hərbi xidməti
Elmar Mamedov 2019-cu ildə müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb.
Vətən müharibəsinə qədər Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin “N” saylı hərbi hissəsində xidmət edirdi.
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri olan Elmar Mamedov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Ağdərə və Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak edib.
Elmar Mamedov oktyabrın 6-da Tərtər istiqamətində gedən döyüşlər zamanı şəhid olub. Balakən Şəhidlər Xiyabanında torpağa tapşırılıb.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elmar Mamedov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elmar Mamedov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elmar Mamedov ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Fındıqlı (Miyanə)
Fındıqlı — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 326 nəfər yaşayır (81 ailə).
NGC 677
NGC 677, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qoç bürcü istiqamətində yerləşir. E0 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Eyzenhauer matrisi
Eyzenhuer matrisi və ya Eyzenhauer prinsipi - 1953-1961-ci illərdə ABŞ-nin 34-cü prezidenti olmuş Duayt Devid Eyzenhauerin adını daşıyan vaxtın idarə olunması üsulu. Eyzenhauer prinsipi vəzifələrin aktuallığı əsasında prioritetləşdirmə metodudur. Bu metodla edilməli olan təcili və önəmli işləri asanlıqla müəyyənləşdirmək mümkündür.
Matrisin kateqoriyaları
Eyzenhauer matrisi 4 kateqoriyaya ayrılır:
Cəmilə Novruzova
Cəmilə Novruzova (tam adı: Novruzova Cəmilə Həsən qızı; ) — sənətşünas, pedaqoq, sənətşünaslıq doktoru, professor (1990).
Həyatı
Cəmilə Novruzova 9 aprel 1930-cu ildə Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur.
4 may 2011-ci ildə vəfat etmişdir.
Təhsili
1952-ci ildə Bakı Dövlət Universitetini bitirmişdir.
Elmi fəaliyyəti
1962-ci ildə Azərbaycan Milli Elmlər Memarlıq və İncəsənət İnstitutunda baş elmi işçi vəzifələrində çalışır. Azərbaycan heykəltəraşlığının yaranması və inkişafı problemlərinə, görkəmli nümayəndələrinin yaradıcılığına dair elmi əsərlərin müəllifidir. "SSRİ xalqları incəsənət tarixi" əsərinin hazırlanmasında iştirak etmişdir. 1988-ci ildə Azərbaycan Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində pedaqoji fəaliyyətlə də məşğuldur. 1978-ci ildən Sənətşünaslıq doktoru, 1990-cı ildə professor olub.
Sənətşünas Əsəd Quliyev sənətşünas alim haqqında yazırdı: "Professor Cəmilə Novruzovanın elmi fəaliyyət dairəsini XX əsr Azərbaycan heykəltəraşlıq sənətinin yaranması və inkişaf xüsusiyyətləri, heykəltəraşlıq problemləri və tanınmış heykəltəraşların yaradıcılığının araşdırılması əhatə edirdi. Sənətşünas alim Azərbaycan heykəltəraşlıq məktəbinin məşhur simaları P. Sabsay, F. Əbdürrəhmanov, C. Qaryağdı, M. Mirqasımov, E. Hüseynova, T. Məmmədov, Ö. Eldarov, F. Bakıxanov və başqalarının həyat və yaradıcılığına həsr olunmuş 10 monoqrafiyanın, 200-ə qədər elmi məqalənin müəllifidir. Bu sırada "Sovet Azərbaycanının monumental heykəltəraşlığı" (rus dilində, 1960), "Heykəltəraşlıq haqqında" (Mürsəl Nəcəfovla birlikdə, 1960), "Azərbaycan sovet incəsənəti" (həmmüəllif, rus dilində, Moskva, 1970), "Tokay Məmmədov" (rus dilində, 1973), "Azərbaycan sovet heykəltəraşlığı" (1973), "Fuad Əbdürrəhmanov" (1974), "Azərbaycan SSR təsviri incəsənəti" (N. Həbibovla birlikdə, rus dilində, 1978), "Heykəltəraşlıq" (rus dilində, 1983), "Fuad Əbdürrəhmanov" (rus dilində, 1988), "İbrahim Zeynalov" (1998) və başqa kitabları qeyd etmək olar. O həmçinin "SSRİ xalqları incəsənəti tarixi" çoxcildliyinin hazırlanmasında iştirak edib".
Rumbahar
Rumbahar — Azərbaycan Respublikası Kəlbəcər rayonunun ərazisində dağ. Seyidlər kəndindən cənub-şərqdədir. Hündürlüyü 2610 m. Yerli əhalinin dediyina görə, dağın əsl adı Rumbaxardır və bu ad onun qədimdə Rum adlanmış indiki Türkiyə səmtinə baxmasi ilə bağlıdır. Mənbələrdə dağın adı Rumbasar ("Ruma yaxın" mənasında) variantında da qeydə alınmışdır.
Tamerlan Əliyev
Tamerlan Əziz oğlu Əliyev — Azərbaycan tibb elminin görkəmli nümayəndəsi, əməkdar elm xadimi, Dövlət mükafatı laureatı, tibb elmləri doktoru, professor.
Həyatı
Tamerlan Əliyev 3 oktyabr 1921-ci ildə Naxçıvanın bölgəsinin Şahtaxtı kəndində anadan olmuşdur. Onun dünyaya gəlməsindən 3 il əvvəl – 1918-ci ildə valideynləri əzəli Azərbaycan torpağı olan İrəvandan məcburi köçkün salınmış, gəlmə ermənilərin törətdikləri vandalizmin qurbanı olmuşdular.
Tamerlan Əliyev sonrakı həyatının bütün dövrlərini Bakıda keçirmiş, bu şəhərdə böyüyüb kamilləşmişdir. O, ilk təhsilini Bakıdakı 3 nömrəli ibtidai məktəbdə almış, sonra isə Bakının Oktyabr rayonundakı 176 nömrəli orta ümumtəhsil məktəbini bitirmişdir. Orta təhsilini əla qiymətlərlə başa vuran yeniyetmə o dövrün qaydalarına görə qəbul imtahanlarından azad edilmiş, həkim olmaq arzusunu reallaşdırmaq məqsədilə 1940-cı ildə Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun müalicə-profilaktika fakültəsinə daxil olmuşdur.
Stalin təqaüdçüsü olan Tamerlan Əliyev eyni zamanda təhsildə və ictimai işlərdə əldə etdiyi nailiyyətlərə görə o zamanlarda nadir hallarda rast gəlinən yüksək təltifə – Azərbaycan SSR Ali Sovetinin Fəxri Fərmanına layiq görülmüşdür.
Tibbi fəaliyyəti
Müharibə illərində Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunda təhsil müddəti 4 ilə qədər azaldıldığına görə Tamerlan Əliyev artıq 1944-cü ildə institutu bitirmiş və əmək fəaliyyətinə başlamışdı, lakin o, hələ 1943-cü ilin sentyabrında sonuncu kursda oxuyarkən artıq Bakı şəhərindəki Elmi-Tədqiqat Epidemiologiya və Mikrobiologiya İnstitutunda epidemioloq vəzifəsini yerinə yetirmiş, 1944-cü ildə isə Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun mikrobiologiya kafedrasında assistent kimi fəaliyyət göstərmişdir. Gənc məzun 1945-ci ildən etibarən Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun fakültativ terapiya – Azərbaycan Tibb Universitetinin indiki II müalicə – profilaktika fakültəsinin daxili xəstəliklər kafedrasında əvvəlcə kliniki ordinator, sonra isə assistent, dosent, professor və kafedra müdiri vəzifələrində çalışmış və onun bütün sonrakı fəaliyyəti Azərbaycan Tibb Universiteti ilə bağlı olmuşdur.
Professor T. Əliyev pedaqoji, müalicəvi, təşkilati fəaliyyəti ilə yanaşı, elmi-tədqiqat işlərinə də böyük əmək sərf etmişdir. O, XX əsrin 50-ci illərinin əvvəllərində Azərbaycan kurort amillərinin, o cümlədən İstisu və Darıdağ sularının, Naftalan neftinin insan və heyvan orqanizminə təsir mexanizmlərinin öyrənilməsi ilə məşğul olmuş, 1954-cü ildə "Heyvan orqanizminin immun reaktivliyinin Naftalan neftinin təsiri altında dəyişməsinin xarakteristikası" mövzusu üzrə namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir.
Elmi fəaliyyəti
Sonrakı illərdə o elmi-tədqiqat işlərini endokrin sistem xəstəliklərinin patogenezinin, klinika və müalicə üsullarının, həmçinin miokard infarktının müalicəsi və hemostaziologiya problemlərinin öyrənilməsi istiqamətinə yönəltmişdir.
Professor T. Əliyev apardığı elmi-tədqiqat işlərinin nəticələrinə əsasən 1969-cu ildə "Şəkərli diabetin müxtəlif formaları olan xəstələrdə, periferik damarların vəziyyəti: metabolizmin və qanın laxtalanmasının bəzi göstəriciləri" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edərək tibb elmləri doktoru elmi dərəcəsinə layiq görülmüşdür. 1970-ci ildə isə SSRİ Ali Attestasiya Komissiyası onun professor elmi adını təsdiq etmişdir. Elə həmin ildə Tamerlan Əliyev Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun daxili xəstəliklər kafedrasının müdiri vəzifəsinə seçilmişdir. O, 20 il bu vəzifədə çalışmışdır.
Professor T. Əliyev XX əsrin 70–80-ci illərində əməkdaşları ilə birlikdə tədrisin islahatlar yolu ilə təkmilləşməsinə böyük töhfələr vermişdir. O, tədris-metodiki işlərin müasir tələblər səviyyəsində aparılmasına, tədrisin keyfiyyət göstəricilərinin, həmçinin nəticələri səhiyyə praktikasına tətbiq olunan elmi-tədqiqat işlərinin sayının və sanbalının artmasına nail olmuş, nümunəvi bir kafedra yaratmışdır. Tamerlan Əliyev təkcə ATİ-də deyil, bütövlükdə ölkədə tədris-metodiki işlərin ən gözəl bilicilərindən biri kimi tanınırdı.
Görkəmli alim 1990-cı ildə o dövrün yaş senzinin tələblərinə riayət edərək ərizəsinə görə kafedra müdiri vəzifəsindən çıxmış, öz yetirməsinin həmin vəzifəyə seçilməsinə zəmanət vermişdir. O, 1990-cı ildən ömrünün sonuna (1997) qədər kafedranın professoru vəzifəsində çalışmışdır.
1975-ci ildə professor T. Əliyev Fuad Əfəndiyev adına 4 nömrəli Bakı şəhər Klinik Xəstəxanası nəzdində 90 yerlik endokrinologiya şöbəsi yaratmışdır və bu şöbə hazırda da fəaliyyətini davam etdirir. Həmin dövrdə Tamerlan Əliyev təşəbbüsü ilə daxili xəstləlikər kafedrasının nəzdində Azərbaycan Respublikasında ilk dəfə olaraq intensiv kardioloji yardım şöbəsi yaradılmış, reanimasiya və intensiv terapiya bloku, funksional diaqnostika şöbəsi təşkil edilmişdir.
T. Əliyev Azərbaycanda kardioloji xidmət sisteminin təşkili sahəsinin inkişafına böyük əmək sərf etmişdir. Novator alimin təşəbbüsü ilə keçmiş SSRİ miqyasında ilk dəfə olaraq Bakıdakı 4 nömrəli şəhər Klinik Xəstəxanası nəzdində miokard infarktı və şəkərli diabeti olan xəstələrin distansion diaqnostikası, təxirəsalınmaz yardımı, həmçinin intensiv terapiyası təşkil edilmişdir və bu da respublikada həmin xəstəliklərdən ölüm faizinin azalmasına səbəb olmuşdu.
Tamerlan Əliyevin Azərbaycan səhiyyəsində xidmətlərindən biri də bilavasitə onun təşəbbüskarlığı və təşkilatçılığı ilə inşa edilərək fəaliyyətə başlayan Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin akademik C. M. Abdullayev adına Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutu olmuşdur. Belə bir möhtəşəm müalicə-diaqnostika mərkəzinin fəaliyyətə başlaması Azərbaycan səhiyyəsinin, tibb elminin inkişafına güclü təkan vermişdir.
Görkəmli endokrinoloq
Professor T. Əliyevin 1983-cü ildə Ümumittifaq Endokrinoloqlar Cəmiyyətinin səyyar elmi sessiyasının Bakıda keçirilməsinə nail olması Azərbaycan səhiyyəsində böyük tarixi hadisəyə çevrilmişdi. Görkəmli alim uzun illər Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin baş terapevti, Bakı şəhər Səhiyyə İdarəsinin baş endokrinoloqu, ictimai əsaslarla ATİ-nin elmi işlər üzrə prorektoru və s. vəzifələri yerinə yetirmiş, Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin IV Baş İdarəsinin məsləhətçisi, Respublika Hərbi Çağırış Komissiyasının və "Azərbaycan Tibb Jurnalı"nın redaksiya heyətinin üzvü olmuşdur. O, həmçinin Azərbaycan Tibb Universiteti nəzdində fəaliyyət göstərən terapiya ixtisası üzrə İxtisaslaşdırılmış Müdafiə Şurasının sədri vəzifəsində çalışmış, bu sahə üzrə gənc elmi kadrların yetişməsinə, bacarıqlı, savadlı alimlər ordusu sıralarının artmasına rəhbərlik etmişdir.
Tamerlan Əliyevin elmi məsləhətçiliyi və rəhbərliyi altında 5 doktorluq və 25 namizədlik dissertasiyası yerinə yetirilmişdir.
Elmi nəticələri
Professor T. Əliyev 250-dən çox elmi əsərin, o cümlədən 12 monoqrafiyanın, dərslik və dərs vəsaitlərinin, metodiki tövsiyələrin və səmərələşdirici təklif, ixtiraların, həmçinin çoxsaylı elmi-kütləvi məqalələrin müəllifi olmuşdur.
Tamerlan Əliyevin müəllifi olduğu "Klinik-diaqnostik laborator tədqiqat üsulları" (1974), "Şəkərli diabet haqqında ətraflı məlumat" (1977), "Biokimyəvi tədqiqat üsulları" (1979), "Şəkərli diabet" (1979), "Prediabet" (1982), "Karbohidrat mübadiləsinin pozulmaları və ürəyin işemik xəstəliyi" (1983), "Şəkərli diabet zamanı qan dövranı pozulmaları və onların tənzimi" (1985), "Endokrinologiya" (1993) və s. bu kimi əsərlər indi də öz aktuallığını saxlayır. Alimin uzun illərin təcrübəsi sayəsində əldə etdiyi praktik vərdişlər və nəzəri biliklər əsasında qələmə aldığı "Endokrinologiya" adlı dərslik bu sahə üzrə Azərbaycan dilində yazılmış ilk irihəcmli, genişəhatəli nəşrdir. Alim həmçinin A. V. Sumarokov və A. A. Mixaylovun "EKQ üzrə vəsait" adlı kitabını rus dilindən Azərbaycan dilinə çevirmişdir.
Professor T. Əliyevin "Klinik-diaqnostik laborator tədqiqat üsulları" adlı monoqrafiyası SSRİ Xalq Təsərrüfatı Nailiyyətləri Sərgisinə təqdim edilmiş və sərginin qızıl medalına layiq görülmüşdür. Bu monoqrafiya Azərbaycan SSR Dövlət Mükafatı ilə təltif edilmişdir.
Tamerlan Əliyev Amerika Birləşmiş Ştatları, Fransa, Böyük Britaniya, Almaniya, Kanada, İsveçrə, Finlandiya və başqa xarici ölkələrdə keçirilmiş elmi toplantılarda dəfələrlə novator məruzələrlə çıxış etmişdir.
Tamerlan Əliyev 7 aprel 1997-ci ildə dünyasını dəyişmiş, Fəxri Xiyabanda dəfn edilmişdir.
Mükafatları
Görkəmli alim 1981-ci ildə "Əməkdar elm xadimi" fəxri adına, müxtəlif illərdə "Şərəf nişanı" və "Oktyabr İnqilabı" ordenlərinə, "Azərbaycan SSR Dövlət Mükafatı" laureatı adına, SSRİ Xalq Təssərrüfatı Nailiyyətləri Sərgisinin qızıl medalına, "Səhiyyə əlaçısı" döş nişanına, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin Fəxri Fərmanına və digər təltiflərə layiq görülmüş, sanballı elmi-metodiki işlərinin dəyərli nəticələrinin müqabilində dəfələrlə SSRİ İxtiralar və Kəşflər üzrə Dövlət Komitəsinin sertifikatlarını almışdır.
Xatirəsi
Tamerlan Əliyev yüksək mədəni səviyyəyə malik, təvazökar və obyektiv insan idi.
Onun anadan olmasının 90 illik yubileyi 2011-ci ildə elmi-pedaqoji, tibb ictimaiyyəti tərəfindən yüksək səviyyədə qeyd olunmuşdu. Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi və Azərbaycan Tibb Universiteti tərəfindən alimin əziz xatirəsinə həsr olunmuş elmi-praktik konfransın keçirilməsi nəzərdə tutulmuş, onun materialları isə artıq kitab şəklində çap olunmuşdur.
Gəngədik (Miyanə)
Gəngədik — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 53 nəfər yaşayır (17 ailə).
Sen-Didye-de-la-Tur
Sen-Didye-de-la-Tur  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Tur-dyu-Pen kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — La-Tur-dyu-Pen.
INSEE kodu — 38381. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 1 419 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 328 ilə 554 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 440 km cənub-şərqdə, Lion dan 55 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 50 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Yuvarlaqlaşdırmaq
Yuvarlaqlaşdırmaq iki ədədin cəminin,fərqin,hasilin və qismətin təxmini cavab deməkdir. 1 2 34 '''altından xətt kəçilmiş rəqəmin yanındakı 5-dən aşağı rəqəmdirsə (1,2,3,4) həmin ədəd olduğu kimi qalır. Amma 5 və 5-dən yuxarı rəqəmdirsə (5,6,7,8,9) həmin ədəd bir vahid artır.'''
Gürcüstanın işğal edilmiş əraziləri
thumb|right|270px|Gürcüstanın inzibati əraziləri qara rənglə təsvir edilir. Rusların işğal etdiyi ərazilər ([[Abxaziya və Cənubi Osetiya) isə çəhrayı rənglə göstərilir.]] Gürcüstanın işğal edilmiş əraziləri 2008-ci il rus-gürcü müharibəsi zamanı Rusiya tərəfindən ələ keçirilən torpaqlardır. Torpaqların tərkibinə statusu beynəlxalq mübahisə olaraq qalan Abxaziya və Cənubi Osetiya daxildir.
Yuvarlaqlaşdırmaq
Məsələn: 1 2 34- 6 78=556
Gürcüstanın işğal edilmiş əraziləri
Müharibədən sonra işğal olunan ərazilərdə Rusiya hərbi qüvvələri yaradılır. Rusiya Avropa Birliyi Monitorinq Missiyasının həmin ərazilərə daxil olmasını izin vermir.
Yuvarlaqlaşdırmaq
1200-700=500
Sarıbulaq (dağ)
Sarıbulaq — Azərbaycan Respublikası Kəlbəcər rayonunun ərazisində dağ. Tərtər və Tutqun çaylarının suayrıcında yerləşir. Hündürlüyü 3004 m. Dağ oradakı Sarıbulaq bulağının adı ilə adlanmışdır. Bulağın adı isə suyunun kükürdlü (sarı rəngdə) olması ilə bağlı yaranmışdır. Ermənistan ərazisində də Sarıbulaq adlı dağ (3050 m.) qeydə alınmışdır.
Nupediya
thumb|200 px|left Nupediya — ingilis dilində fəaliyyət göstərmiş ensiklopediya layihəsidir.
Ensiklopediyada məqalələr ekspertlər tərəfindən yaradılaraq İnternetdə azad yayılırdı. Layihənin baş redaktoru və təşkilatçısı Lourens Senqer və Bomis şirkətinin icraçı direktoru Cimmi Ueyls tərəfindən yaradılmış Nupediya 2000-ci ilin mart ayından 2003-cü ilin sentyabr ayına qədər fəaliyyət göstərmişdir. Nupediya ensiklopediyasını viki-sayt hesab etmək olmazdı. Onun əsasını alim və mütəxəssislər tərəfindən məqalələrin dəqiq yoxlanması təşkil edirdi. Lakin Nupediyada məqalələrin daxil olunması prosesi çox ləng getdiyindən onun bağlanması haqqında qərar qəbul edildi. Nupediya ensiklopediyası bağlanarkən orada 25 tamamlanmış, 74 yoxlama prosesində olan məqalə var idi.
Vikipediya açıq ensiklopediyası Nupediya ensiklopediyası əsasında yaradılmışdır. Lakin Nupediyadan fərqli olaraq, burada yeni məqalələr könüllü internet istifadəçiləri tərəfindən yaradılır. Belə ki, hər bir könüllü internet istifadəçisi Vikipediya layihəsinə qoşularaq burada yeni məqalə yarada və digər istifadəçilərin yaratdığı məqalələri redaktə edə bilər.
Qomeyn (Miyanə)
Qomeyn — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Təvəkkül Karman
thumb|thumbtime=0.2| Karman [[Stokholmda. 2014-cü il]] Təvəkkül Abdel-Salam-Salam Karman — (توكل عبد السلام خالد كرمان Tawakkul 'Abd us-Salām Khalid Karmān; Tawakul, Tawakel  ) (7 fevral 1979-cu il təvəllüdlü ) Yəmənli Nobel sülh mükafatçısı, jurnalist, siyasətçi və insan haqları müdafiəçisi. 2005-ci ildə qurduğu "Zəncirsiz Qadın Jurnalistlər" qrupuna rəhbərlik edir. Ərəb baharı qiyamlarının bir hissəsi olan 2011-ci il Yəmən inqilabının beynəlxalq ictimaiyyətdə siması oldu. 2011-ci ildə bəzi yəmənlilər tərəfindən "Dəmir qadın" və "İnqilabın anası" adlandırılır. 2011-ci ildə Nobel sülh mükafatını alan ilk Yəmənli qadın, ilk ərəb qadını və Nobel mükafatını qazanan ikinci müsəlman qadın olur.
Karman 2005-ci ildən sonra ölkəsində məşhurluq qazandı, Yəmənli jurnalist və mobil telefon xəbər xidmətinin vəkili kimi 2007-ci ildə lisenziyanı rədd etdi,bundan sonra mətbuat azadlığı üçün etirazlara rəhbərlik etdi. 2007-ci ilin mayından sonra islahat məsələlərini genişləndirərək həftəlik etirazlar təşkil etdi. Tunis xalqının 2011-ci ilin yanvarında Zeynalabdin bin Əli hökumətini devirməsindən sonra Ərəb baharı yönündəki Yasəmən inqilabını dəstəkləmək üçün Yəmən etirazlarını yönləndirdi. Prezident Əli Abdullah Saleh rejiminin sona çatması üçün səs verən rəqib idi.
Şəxsi həyatı
Təvəkkül Karman, 7 fevral 1979-cu ildə Yəmənin Taiz vilayəti, Şarab As Salam rayonunda anadan olmuşdur. Mühafizəkar bir ölkədə öyrənməyə daha geniş şərait yaradılan Yəmənin üçüncü böyük şəhəri olan Taiz yaxınlığında boya-başa çatır. O, Taizdə təhsil alır. Bir vaxtlar Əli Abdullah Saleh hökumətində hüquq işləri naziri vəzifəsində çalışmış və sonradan istefa vermiş vəkil və siyasətçi Əbdül Salam Karmanın qızıdır. Şair Tariq Karman və Harvard Hüquq fakültəsini bitirən ilk Yəmən vətəndaşı vəkil Səfa Karmanın bacısıdır. Səfa eyni zamanda jurnalistdir və Əl-Cəzirədə jurnalist kimi fəaliyyət göstərir. Məhəmməd ən-Nehmi ilə evlidir və üç uşaq anasıdır.
Karman, Səna Universiteti nəzdindəki Elm və Texnologiya Universitetində ticarət ixtisası üzrə, Səna Universitetində siyasət elmləri üzrə təhsil aldı. 2012-ci ildə Kanadadakı Alberta Universitetindən beynəlxalq hüquq üzrə "Fəxri doktor" adını almışdır.
2010-cu ildə keçirilən etirazların birində bir qadın onu bıçaqlamağa çalışdı, lakin Karmanın tərəfdarları bu təcavüzün qarşısını almağı bacardılar.
"Yüksək səviyyəli Yəmən məmuru" Tariq Karman, 26 yanvar 2011-ci il tarixli telefon danışığında bacısı Təvəkkülü, ictimai etirazlarına davam edərsə ölümlə təhdid etdi. Dikster Filkinsin New Yorker-də yazdığına görə, rəsmi prezident Saleh idi.
Türk hökuməti ona Türkiyə vətəndaşlığını təklif etdi və vətəndaşlıq sənədlərini 11 oktyabr 2012-ci ildə Türkiyə xarici işlər nazirindən aldı.