cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yalova zəlzələ abidəsi
thumb|250x250px| Qurbanların adlarını daşıyan mərmər bloklar. Yalova zəlzələ abidəsi və ya 17 Avqust 1999 zəlzələ abidəsi   ― Türkiyənin Yalova şəhərində İzmit zəlzələsi qurbanlarının xatirəsini qoyulmuş abidə. Yalovadaki 17 Avqust memorial parkında yerləşən abidə 17 Avqust 2000-ci ildə, zəlzələnin birinci ildönümündə açılmışdır.
Arxa fon
1999-cu ilin 17 avqustunda Türkiyənin şimal-qərbindəki Yalova, Kocaeli və İstanbul illərində 7,4 bal gücündə güclü zəlzələ baş verdi və təxminən 18 000 adamın ölümünə səbəb oldu. Yalovada meydana gələn zəlzələnin ziyanının dərəcəsi rəsmi olaraq 2 508 nəfər ölü və sökülməli olan 13 939 ziyan çəkmiş ev olaraq qeyd edilmişdir. Qeyri-rəsmi hesablamalara görə isə ölənlərin sayı daha çoxdur. Zəlzələ nəticəsində 15 237 yikili orta dərəcədə, daha 12 878 tikili isə nisbətən daha az zərər görmüşdür.
Abidə
Zəlzələdən dərhal sonra Yalovada təmizlik və bərpa işləri başladı və dağılmış binaların dağıntıları birbaşa sahilindəki Mərmərə dənizinə atıldı. Təmizləmə işləri başa çatdıqdan sonra dənizə əlavə edilmiş quru sahəsi 65 000 kvadrat kilometr ərazini əhatə edirdi.
5 iyun 2000-ci ildə Yalovadakı zəlzələ qurbanlarının xatirəsinə abidə tikilməsi üçün təməlqoyma mərasimi keçirildi. Abidə heykəltaraş Ümit Öztürk tərəfindən dizayn edilmişdi. Artırılmış ərazidə yaradılmış yeni ictimai parkda yerləşən abidənin açılışı 17 Avqust 2000-ci ildə, fəlakətin ildönümündə Baş nazir köməkçisi MəsutdYılmaz və Əmək və Sosial Müdafiə Naziri, Yalova Millət vəkili Yaşar Okuyanın iştirakı ilə baş tutdu. 1 iyun 2000-ci ildə Yalova şəhər bələdiyyəsi tərəfindən əvvəlcə "Yaşar Okuyan parkı" adlandırılan parkın adı nazirin şəxsi istəyi ilə "17 Avqust parkı" olaraq dəyişdirildi.
Kiçik bir süni təpənin ortasında olan abidə, dəhlizin kənarında yığılan və 3 000-ə yaxın zəlzələ qurbanının adını ehtiva edən yığılmış mərmər bloklardan ibarətdir. Hər adın yanında çiçək qoyulması üçün kiçik çuxur var. Abidənin dəhlizinə rəngarəng mozaika fiqurları döşənmişdir. Mozaikalar arasındakı kiçik daş parçaları Yalovadakı uşaqlar tərəfindən hazırlanıb. Dəhlizinin hər iki tərəfində zəlzələdən sonra çəkilmiş fotoşəkilləri nümayiş etdirən iki salon var.
Qara Əliyev
Qara Kamal oğlu Əliyev — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Qara Əliyev 2001-ci il oktyabrın 20-də Yevlax rayonunun Cırdaxan kəndində anadan olub. 2007–2016-cı illərdə Cırdaxan kənd tam orta məktəbində, 2016–2018-ci illərdə isə Yevlax şəhərində S. Əliyev adına 1 nömrəli tam orta məktəbdə təhsil alıb. Subay idi.
Hərbi xidməti
Qara Əliyev 2019-cu ildən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin "N" saylı hərbi hissəsində müddətli həqiqi hərbi xidmətdə idi.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Qara Əliyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Qara Əliyev oktyabrın 23-də Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. Yevlax rayonunda dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Qara Əliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Qara Əliyev ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Kapoşvar
Kapoşvar — Macarıstanın Şomod medyesinin paytaxtı. Şəhər Budapeştin 186 km cənub-qərbində və Kapoş çayının sahilində yerləşir.
Tarixi
Əfsanəyə görə, şəhər Roma kimi yeddi təpə üzərində qurulmuşdur. Bu ərazidə e.ə. 5000-ci illərdən etibarən məskunlaşma başladı. Təxminən e.ə. 400-cü illərdə keltlər burada məskunlaşdılar.
Qardaşlaşmış şəhərlər
Kapoşvar aşağıdakı şəhərlər ilə qardaşlaşmışdır:
Əməkdaşlıq etdiyi şəhərlər
Əməkdaşlıq etdiyi şəhərlər:
Qışlaq-i Aba (Germi)
Qışlaq-i Aba — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 161 nəfər yaşayır (36 ailə).
NGC 4220
NGC 4220, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Tazılar bürcü istiqamətində yerləşir. S0-a tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Məsud Pənahi
Məsud Pənahi — Azərbaycan və Almaniya animasiya rejissoru, kino rəssamı, animatoru və ssenari müəllifi.
Həyatı
Məsud Pənahi 10 yanvar 1943-cü ildə doğulub. 1966-cı ildə Əzim Əzimzadə adına Rəssamlıq Məktəbini, 1972-ci ildə isə Ümumittifaq Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutunun (ÜDKİ) rəssamlıq fakültəsini və ÜDKİ-nin nəzdindəki animasiya üzrə quruluşçu-rejissor kurslarını bitirib.
1973-cü ildən 1979-cu ilə kimi Cəfər Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında animasiya filmlərinin rejissoru və rəssamı kimi çalışmışdır. Həmin illər ərzində bir neçə animasiya kursları təşkil etmiş, onlarla animasiya mütəxəssisi yetişdirmişdir.
Məsud Pənahi "Tıq-tıq xanım" ("Pıspısa xanım və Siçan bəy") animasiya filminin müəllifidir.
1979-cu ildən Almaniyada yaşayır. Berlin Mərkəzi Telestudiyasında və müxtəlif animasiya studiyaları nəzdində 60-dan çox animasiya filmlərinin çəkilişlərində iştirak edib.
M. Pənahinin son işlərindən biri Berlindəki Azərbaycan diasporasının dəstəyi ilə 2012-ci ildə çəkilmiş və Xocalı şəhərində baş vermiş faciədən bəhs edən "Sükutun pozulması" ("Zerstörter Friede") animasiya filmidir.
2020-ci ildə Almaniyanın Berlin şəhərində Məsud Pənahinin "Rezin xoruz" adlı avtobioqrafik kitabı nəşr olunub.
Kim Petras
Kim Petras — Los-Ancelesdə fəaliyyətə başlayan Alman müğənni, bəstəkar. 2021-ci ildə Amigo və Republic Records ilə müqavilə bağlamazdan əvvəl o, 2016–2020-ci illər arasında sahibi olduğu BunHead Records vasitəsilə müstəqil olaraq mahnılar buraxmışdır.
Petras musiqi yazmağa yeniyetməlik yaşlarından başladı, 2011-ci ildə "One Piece of Tape" adlı debüt mini albomunu buraxdı. Müstəqil olaraq 2017-ci ildə "I Don't Want It at All" adlı beynəlxalq debüt sinqlini buraxdı, həmin mahnı Spotify-da bir neçə viral musiqi hit-paradlarında birinci yerə çıxdı. Mahnı Billboard-da hit olan "Feeling of Falling" (Cheat Codes ilə), "Heart to Break" və "1, 2, 3 Dayz Up" (Sophie ilə birlikdə) kimi sinqllarla davam etdi.
Erkən uğurunun ardınca Petras Era 1 kimi tanınan qeyri-rəsmi rəqəmsal sinqllar kolleksiyasını buraxdı. Petras 28 iyun 2019-cu ildə Clarity adlı debüt albomunu buraxdı. Rekorddan əvvəl doqquz həftəlik tanıtım kampaniyası keçirildi, bu müddət ərzində o, vizual lirik video ilə həftədə bir sinql buraxdı. Clarity musiqi tənqidçilərindən bəyənmə qazandı, Heatseekers Chart-da yeddinci, Müstəqil Albomlar cədvəlində isə 26-cı yerə çıxdı. Bunun ardınca Petras, 2019-cu ilin oktyabr ayında ikinci studiya albomu olan Turn Off the Light-ı buraxdı. 2020-ci ildə Petras "Malibu" və Kygo ilə ikinci əməkdaşlığı olan "Broken Glass" mahnısı ilə uğur qazandı.
2021-ci ildə Petras Republic Records ilə müqavilə bağladı və 2022-ci ildə 7 trekdən ibarət mini albomu Slut Pop-u dərc etdi. O, hazırda üçüncü studiya albomu üzərində işləyir.
Həyatı
Kim Petras Köln şəhərində anadan olub. O, doğulanda kişi təyin edilərkən valideynləri onun qız kimi olduğunu öyrəndilər. 2006-cı ildə, o zaman 13 yaşında olan Petras, cinsiyyət dəyişimini müzakirə etdiyi Alman televiziyasının cari məsələlər şousunda göründü. Petras 14 yaşında sənədli filmdə və tok-şouda, Almaniyada minimum 18 yaşından əvvəl 16 yaşında cinsiyyətin erkən dəyişdirilməsi əməliyyatı üçün icazə almaq üçün təkan verdi Bu çıxışlar onun dəyişimini beynəlxalq mediada işıqlandırılması ilə nəticələndi və onu "dünyanın ən gənc transseksualı" kimi təqdim etdi.
2007-ci ilin sentyabrında Almaniyanın saç salonları şəbəkəsində model oldu. Petras Frankfurt Xəstəxanasının psixiatriya bölməsinin rəhbəri Dr Bernd Meyenburq tərəfindən qiymətləndirilmiş və 16 yaşında cinsiyyət əməliyyatı üçün təsdiq edilmişdir; Petras 2008-ci ilin noyabrında əməliyyatın tamamlandığını elan etdi. The Daily Telegraph Petrasın o dövrdə bu əməliyyatı keçirən dünyada ən gənc insan olduğunu iddia etdi. Əməliyyatı haqqında o, "Məndən soruşdular ki, indi özümü qadın kimi hiss edirəm — amma həqiqət odur ki, özümü həmişə qadın kimi hiss etmişəm — sadəcə olaraq yanlış bədənə düşmüşəm" dedi.
BuzzFeed-ə verdiyi müsahibədə, yazdığı ilk mahnının "ikinci sinifdə oxuyan və məni sevməyən oğlan haqqında" olduğunu söylədi.
Qışlaq-i Baxşəli (Germi)
Qışlaq-i Baxşəli — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 33 nəfər yaşayır (6 ailə).
Cigna
Cigna korporasiyası — Şimali Amerika Sığorta Şirkətinin ana korporasiyası.
Tarixi
Cigna 1982-ci ildə Connecticut General Life Insurance Company (CG) və INA Corporation (Amerikada ilk səhm sığorta şirkəti olan ) birləşməsi nəticəsində yaranmışdır. Şirkətin adı, Cigna, birləşən şirkətlər, CG və INA hərflərinin qarışığıdır. 1871-ci ilin oktyabrında böyük Çikaqo yanğını iki gün ərzin də yandı, 2000 akr ərazini məhv etdi və İllinoys ştatında 100.000 insanı evsiz qoydu. İNA iddiaları tam ödəmək üçün yalnız 51 sığorta şirkətindən (ümumi 202 sığorta şirkətindən) biri olan 650.000 dollar ödəmişdir. 1990-cı illərin sonlarında yerli və beynəlxalq əmlakını və zərərçəkmiş biznesini Bermudada yerləşən ACE Sığorta şirkətinə satmazdan əvvəl Cigna AIG, Allianz və Sürix ilə müqayisə oluna bilən geniş beynəlxalq şəbəkəyə malik şirkətlər sırasında idi. Satışın arxasında duran strategiya əsas biznes üzərində cəmləşmək idi. O zamanlar Bermuda və Lloyds sığorta bazarının əsas oyunçusu olan ACE, digər tərəfdən, ənənəvi sığorta bazarında beynəlxalq şəbəkənin genişləndirilməsində maraqlı idi. Cigna 1997-ci ildə həyat sığortası əməliyyatlarının əksəriyyətini Lincoln National Corporation -a satdı. 2002-ci ildə o, gəlirlərin manipulyasiyası üçün Qiymətli Kağızlar Birjası Qanununu pozduğu iddia edildi. Nəticədə onun adi səhm qiyməti əhəmiyyətli dərəcədə aşağı düşdü.2011-ci ilin oktyabrında Cigna 46.000 Medicare Advantage üzvündən təxminən 400.000 Medicare Advantage üzvünə qədər Medicare planlarını satan biznesinə başlamaq üçün HealthSpring Inc-i 3.8 milyard dollara almağa razılaşdı. Ödəniş dəyərin təxminən 20 faizini ödəmək üçün yeni kapital buraxılışından, qalan hissəsi isə əlavə pul və borcla maliyyələşdiriləcək. 2013-cü ildə Cigna 30 ölkədə fəaliyyət göstərirdi, təxminən 35.800 işçisi var idi və 53.734 milyard ABŞ dolları dəyərində aktivləri idarə edirdi. 2015-ci ilin iyun ayında ABŞ-nin sağlamlıq sığortaçısı Anthem Inc., Cigna-nı 47 milyard dollara nağd pul və səhmlər üçün alacağını açıqladı. Himni 24 iyul 2015-ci ildə Cigna-nın alınması ilə bağlı razılığa gəldiyini təsdiqlədi. 21 iyul 2016-cı ildə ABŞ Ədliyyə Departamenti təklif edilən birləşmənin qarşısını almaq üçün antiinhisar iddiası qaldırdı və Rayon Məhkəməsinin qərarı 8 fevral 2017-ci ildə rəqabətə zidd əsaslarla birləşməni blokladı. Həmin ay Cigna Corp. Anthem Inc. ilə 48 milyard dollarlıq birləşmə müqaviləsini ləğv etdi və Anthem "birləşmə müqaviləsi üzrə hüquqlarını tətbiq etməyə davam edəcəyini və əməliyyatı bağlamağa sadiq qalacağını" bildirdi.
Natrium dihidrogen pirofosfat
Natrium dihidrogen pirofosfat (Na2H2P2O7) – qeyri-üzvi birləşmədir, pirofosfor turşusunun və qələvi metalı natriumun turş duzudur.
Fiziki xassələri
Natrium dihidrogen pirofosfat — rəngsiz kristallardı, soyuq suda orta dərəcədə həll olunur, isti suda parçalanır. Na2H2P2O7• 6H2O formasının kristalhidratını əmələ gətirir.
Cigna
Tarixi
7 mart 2018-ci ildə Cigna-nın 67 milyard dollarlıq sövdələşmə ilə Express Scripts-i alacağı açıqlandı və 24 avqust 2018-ci ildə Cigna və Express Scripts səhmdarları müqaviləni təsdiqlədilər.
Natrium dihidrogen pirofosfat
Alınması
1.	Natrium dihidrogen fosfatın qızdırdıqda parçalanması zamanı alınır:
Cigna
Tarixi
2020-ci ilin iyun ayında Cigna, hərtərəfli səhiyyə əhatəsini Miçiqan işəgötürənləri və müştəriləri üçün daha əlverişli və əlçatan etmək üçün Priority Health ilə strateji ittifaq yaratdı.
Natrium dihidrogen pirofosfat
Alınması
2.	Pirofosfor turşusu məhlulunun durulaşdırılmış natrium hidroksid məhlulu ilə neytrallaşdırılması:
3.	Soyuq qatı sirkə turşusunun, natrium pirofosfatının doymuş məhluluna təsiri nəticəsində:
Ammonium nitrat
Ammonium nitrat – NH4NO3 kimyəvi birləşmədir, nitrat turşusunun duzudur.nnnunun duzudur.itrat turşusunun duzudur.
Natrium dihidrogen pirofosfat
Kimyəvi xassələri
1.	Kristalhidrat vakuumda qızdırıldıqda su itirir:
Cigna
Tarixi
2020-ci ilin sentyabr ayında Cigna, Express Scripts, Accredo və eviCore daxil olmaqla, sağlamlıq xidmətləri portfelini Evernorth adı altında rebrendinq etdi.
Natrium dihidrogen pirofosfat
Kimyəvi xassələri
2.	Qızdırıldıqda, yavaş-yavaş suyu itirərək digər fosfatlara çevrilir:
3.	İsti suda parçalanır:
Ammonium nitrat
Tarixi
İlk dəfə 1659-cu ildə İohan Qlauber tərəfindən kəşv edilmişdir.
Natrium dihidrogen pirofosfat
Kimyəvi xassələri
4.	Qələvilərlə reaksiyaya girərək normal duzlar alınır:
Tətbiqi
Natrium dihidrogen pirofosfat müxtəlif sənaye sahələrində geniş istifadə olunur:sterilizasiya zamanı konservləşdirilmiş dəniz məhsullarının rəngini qorumaq üçün istifadə olunur; oksidləşmə nəticəsində kartofdan hazırlanan yarımfabrikatları qaralmadan qorumaq üçün istifadə olunur; dəri və xəz istehsalında ləkələri çıxarmaq üçün; süd sənayesində; neft sənayesində; kosmetik sənayedə (saç boyaları, diş pastaları və s.).
Cigna
Tarixi
2020-ci ilin oktyabr ayında Cigna və Envision Healthcare-nin Envision klinisyenlerini Cigna üzvləri üçün şəbəkədaxili provayderlər kimi daxil etmək üçün razılaşmalarını yenilədikləri elan edildi.2021-ci ildə Molina Healthcare Texasda Cigna's Medicaid müqavilələrini 60 milyon ABŞ dollarına aldı.
Cignanın Qlobal Sağlamlıq Faydaları
Cigna Global Health Benefits Cigna daxilində biznes bölməsidir. Şirkətin baş ofisi Delaver ştatının Vilmington şəhərində, Filadelfiya yaxınlığında yerləşir. Əlavə Cigna Global Health Benefits əməliyyatları Visalia, Kaliforniya və Greenock, Şotlandiya və Şanxay , Çin və Antverpen , Belçikada yerləşir. Satış ofisləri Şimali Amerika , Avropa, Asiya və Yaxın Şərqdə yerləşir.
Məhsullar və xidmətlər
CGHB qlobal sağlamlıq planlarına adətən tibbi,diş, davranış və əlillik, habelə işgüzar səfər və həyat komponentləri daxildir. Qürbətçilər öz ölkələrindən kənarda qısa və uzunmüddətli beynəlxalq təyinatlarla işləyən transmilli şirkətlərin işçiləri kimi müəyyən edilir. bCGHB öz daxili beynəlxalq iddia platformasını saxlayır və üzvləri üçün həkimlər və xəstəxanalar şəbəkəsi təklif edir (o cümlədən ABŞ-da 550,000 və ABŞ-dən kənarda 141,000-dən çox).
Mühasibat uçotu və investor əlaqələri
9 fevral 2005-ci ildə Cigna 2004-cü ilin dördüncü rübündə SFAS No.123-ə uyğun olaraq səhm opsionları üçün ədalətli dəyərin uçotunu qəbul etməyi və əvvəlki dövrləri yenidən təqdim etməyi seçdi.
İctimaiyyətlə əlaqələr və lobbiçilik
Böyük Britaniyanın Guardian qəzeti öz Esc və Ctrl videobloqlarında internetə korporasiyalar tərəfindən nəzarət haqqında Nataline Sarkisyan və Cigna-nın keçmiş vitse-prezidenti ilə astroturfing, maraqlı qruplar tərəfindən saxta bloqların yaradılması təcrübəsi , məsələn, tibbi sığorta şirkətləri, sözügedən şirkət üçün sərfəli olan ddiaları mediaya yaymaq,məsələn, universal səhiyyə xidmətini rədd etmək.
Cigna 2005-2009-cu illərdə şirkətin bəyəndiyi qanunvericiliyə nail olmaq üçün lobbiçilik üçün 4,4 milyon dollardan çox xərcləyib. Buraya təkcə 2009-cu ildə,beş firmada onların adından işləyən 20 lobbiçisinin  olduğu 720.000 dollar xərclənmişdir.
2008-ci ildə Cigna-nın ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin rəhbəri Vendell Potter istefa verdi və 2009-cu ildə ABŞ Senatının Ticarət, Elm və Nəqliyyat Komitəsinə səhiyyə sənayesində islahatların aparılması lehinə ifadə verən bir məlumat verən oldu.
Natalin Sarkisyan qaraciyər transplantasiyası işi
2007-ci ilin dekabrında şirkət Kaliforniyalı yeniyetmə qız Natalin Sarkisyanın qaraciyər transplantasiyası üçün pul ödəməkdən imtina etdikdən sonra Cigna tənqid olundu və əməliyyatın eksperimental olduğunu iddia edərək  ödəməkdən imtina etmələrini əsaslandırdı, baxmayaraq ki, orada hazır qaraciyər var idi. transplantasiya edildi və həkimlər onun ən azı altı ay sağ qalma şansının 65% olduğunu təxmin etdilər. Çoxlu etirazlara və ictimai nəzarətə cavab olaraq Cigna  qərarını ləğv etdi,baxmayaraq ki, xanım Sarkisyan transplantasiya gözləyərkən öldü. Cigna qeyd edir ki, onun transplantasiyaya icazə verilməsi icazə verilməsi maliyyə payı yoxdur,  çünki o,sadəcə cənab Sarkisyanın işə götürəninin sığorta planını idarə edir və heç bir əməliyyatın xərclərini  öz üzərinə götürmür. Bununla belə, Cigna siyasətdən istisna etdikdə transplantasiyanın özünü ödəməyi təklif etdi.
Baxmayaraq ki, qaraciyər transplantasiyası 1963-cü ildən  həyata keçirilir və son mərhələdə qaraciyər xəstəliyi və kəskin qaraciyər çatışmazlığı üçün yaxşı qəbul edilən müalicə variantıdır, Cigna Sarkisyanın vəziyyətində olan bir xəstə üçün  transplantasiya olduğunu göstərmək üçün kifayət qədər məlumat olmadığını iddia edərək öz hərəkətlərini müdafiə etdi. təhlükəsiz və effektiv olardı. Kaliforniya məhkəməsi Cigna-nın mövqeyi ilə razılaşdı ki, Sarkisyanların Cigna-nın qərar verməsi ilə bağlı iddiaları federal ERISA qanunu ilə önləndi. 16 aprel 2009-cu ildə ABŞ-nin Kaliforniya Mərkəzi Dairə Məhkəməsi əhatə dairəsinin müəyyən edilməsi ilə bağlı Cignaya qarşı bütün iddiaları rədd etdi.
Mükafatlar və qiymətləndirmələr
Cigna 2009-cu ildə Gartner & 1to1 Müştəri Təcrübəsi Mükəmməlliyi Mükafatında qızıl aldı. Mükafatlar “nümunəvi müştəri münasibətləri strategiyasını və müştəri təcrübəsini çatdırmaqda rakipsiz mükəmməllik səviyyəsini ən aydın şəkildə nümayiş etdirən” şirkətlərə verilir.
2010-cu ilin yanvar ayında Cigna ardıcıl dördüncü dəfə bütün zəng mərkəzləri üçün müştəri xidməti üçün JD Power mükafatını aldı.
2011-ci ildə Kaliforniya Tibb Bacıları Assosiasiyası müəyyən etdi ki, Cigna bütün iddiaların təxminən 39,6%-ni rədd edir ( eyni vaxt çərçivəsində bütün iddiaların təxminən 5,9%-ni inkar edən Aetna kimi rəqiblərlə müqayisədə ).
İcma və vətəndaş işləri və xeyriyyəçilik
2008-ci ildə Cigna Fondu rifahı təşviq edən xeyriyyə fəaliyyətlərinə 2,533,535 ABŞ dolları məbləğində töhfə verib. 1995-ci ildən bəri Cigna və işçiləri Dimes Martına 22,3 milyon dollar töhfə vermişlər.
2010-cu ilin iyul ayında Cigna hər bir şirkət işçisinə qeyri-kommersiya sağlamlıq və ictimai xidmət təşkilatlarında könüllü olmaq üçün hər il səkkiz saat ödənişli məzuniyyət verməyə başladı. Böyük Filadelfiyanın Qurtuluş Ordusu iyul ayında Milad kampaniyası ilə Cigna'nın Filadelfiya qərargahı qarşısında proqramın başlamasına kömək etdi.
Strateji ittifaqlar
16 aprel 2010-cu ildə Cigna təqaüdçülər üçün işəgötürən müştəriləri vasitəsilə sadələşdirilmiş Medicare Advantage təklifi təklif etmək üçün Humana qrupu ilə ittifaq elan etdi. 2011-ci ilin noyabrında Cigna və Hindistanın səhiyyə sahəsinə yönəlmiş biznes konqlomeratı olan TTK Group hökumətin icazəsi ilə Hindistanda tibbi sığorta biznesini inkişaf etdirmək üçün Cigna TTK adlı birgə müəssisə yaratdılar.
Mübahisələr
2015-ci ildə Amerika İstehlakçı Məmnuniyyəti İndeksi Cigna-nı ABŞ-da ən çox nifrət edilən şirkətlərdən biri adlandırdı Cignanın adı 2018-ci ildə ACSI-nin ən çox nifrət edilənlər siyahısına qayıtdı.
Ammonium nitrat
Fiziki xassələri
Ammonium nitrat ağ kristal maddədir. Suda çoxyaxşı həll olur: 100 q buzlu (oC) suda 118,3 qram, 20oC-də 192 qram, 30oC-də 241,8 qram, 50oC-də 384 qram, 80oC-də 580 qram, 100oC-də 871 qram. Həmçinin, ammonium nitrat ammonyak, piridin, metanol, etanolda həll olunur. Detonasiyanın sürəti 2570 m/s. Normal atmosfer təzyiqində NH4NO3 kristalları üçün bir neçə modifikasiya mövcuddur. Adi şəraitlərdə rombik kristallik qəfəs stabildir. O, 32,2oC-dən yuxarı temperaturda digər rombik, parametrləri kəskin dəyişmiş formaya keçir. 82,2oC-dən yuxarı temperaturda tetraqonal, 125,8oC-dən yuxarı temperaturda kubik forma stabildir. Təmiz ammonium nitrat 169,6oC-də əriyir. Mənfi 16,9oC-dən aşağı soyudanda isə rombik qəfəs tetraqonal qəfəsə çevirir. Həll olmasısuda:
Alınması
1.	Sənaye istehsalında susuz ammonyak və qatı azot turşusunun reaksiyası zamanı almaq olar:
Reaksiya böyük miqdarda istiliyin ayrılması ilə şiddətlə davam edir. Bu reaksiyanı yalnız laboratoriya şəraitində keçirtmək lazımdı, əks halda çox təhlükəlidir. Məhlul əmələ gəldikdən sonra, adətən konsentrasiyası 83% olur, artıq su ərinti vəziyyətinə qədər buxarlanır və hazır məhsulun növündən asılı olaraq ammonium nitratın həcmi orada 95-99,5% olur. Ammonium nitratı kimyada istifadə etmək üçün susuzlaşdırmaq lazımdır, çünki çox hiqroskopikdir və tərkibində suyun faizini təyin etmək demək olar ki, mümkün deyil.
Qaber üsulu
Qaberin üsuluna görə, azot və hidrogendən ammonyak sintez edilir, onun bir hissəsi azot turşusuna oksidləşir və ammonyakla reaksiyaya girir, nəticədə ammonium nitrat əmələ gəlir:
Nitrofosfat üsulu
Bu üsul həm də prosesin tətbiq etdirildiyi Norveç şəhərinin adı ilə (Odda üsulu) kimi tanınır. Geniş yayılmış təbii xammaldan istifadə edərək azot və azot-fosfor gübrələri almaq üçün birbaşa istifadə olunur. Bu proses aşağıdakı kimi gedir:
a.	Təbii kalsium fosfat (apatit) nitrat turşusunda həll olunur:
b.	Alınan məhlul 0 ° C-yə qədər soyudulur, kalsium nitrat isə tetrahidrat -     Ca(NO3) 3 • 4H2O şəklində kristallaşır və fosfor turşusundan ayrılır.
Kimyəvi xassələri
1.	Quru ammonium nitrat əriyir, daha yüksək temperaturda parçalanma baş verir və parçalanma 210oC-də tam başa çatır:
Bu reaksiya zəif ekzotermikdir: standart şəraitlərdə 80 q (1 mol) ammonium nitrat parçalandıqda 37 k /Coul istilik ayrılır.
2.	Lakin, 200oC-dən yuxarı temperaturda parçalanma mexanizimi dəyişir: Bu iki prosesdə yalnız çox miqdarda istilik deyil, həm də güclü bir oksidləşdirici maddə ayrılır, buna görə də ammonium nitratın reduksiyaedici ilə, məsələn, alüminium tozu (ammonal) ilə qarışıqları partlayıcı kimi istifadə olunur.
3.	Həmçinin ammonium nitrat qələvilərlə reaksiya daxil olur:
Tətbiqi
Ammonium nitratın çox hissəsi ya birbaşa yaxşı azot gübrəsi kimi, ya da digər gübrələr üçün yarım məhsul kimi istifadə olunur. Partlayıcı maddələrin tərkib hissəsi kimidə tətbiq olunur. Ammonium nitrat əsasında partlayıcı maddələrin yaradılmasının qarşısını almaq üçün gübrələrə təbaşir (kalsium karbonat)kimi, təmiz ammonium nitratın partlama təhlükəsini və detonasiya xassələrini azaldan komponentlər əlavə edilir. Avstraliya, Çin, Əfqanıstan, İrlandiya və bəzi ölkələrdə ammonium nitratın hətta gübrə şəklində satışı qadağandır və ya məhdudlaşdırılır. Bəzi ABŞ ştatlarındada ammonium nitratın satışı və saxlanmasına məhdudiyyətlər qoyuldu.
Buenos-Ayres Universiteti
Buenos-Ayres Universiteti (Universidad de Buenos Aires və ya qısaca UBA) — Argentinanın paytaxtı Buenos-Ayres şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.
Fakültələri
thumb|250px|Hüquq fakültəsi
Muzeyləri
28 aprel 2005-ci il tarixində universitetin İqtisadiyyat fakültəsində Argentina Xarici Borc Muzeyi fəaliyyətə başlamışdır.
Beddu Amanq
Beddu Amanq — İndoneziyalı iqtisadçı. 1995–1998-ci illərdə İndoneziyanın Qida Naziri vəzifəsini icra etmişdir. O, həmçinin, Dövlət Lojistik Agentliyinin (BULOG) rəhbəri idi. Qacah Mada Universitetinin Kənd Təsərrüfatı fakültəsini, sonra isə 1977-ci ildə Kənd Təsərrüfatı Sosial-İqtisadiyyat Bölməsini və magistr dərəcəsini bitirmişdir. 1981–1984-cü illərdə ABŞ-nin Deyvis Kaliforniya Universitetinin iqtisadi inkişaf doktoru dərəcəsini almışdır.
İsmayıl Yaqubov
İsmayıl Atamoğlan oğlu Yaqubov — Birinci Qarabağ döyüşlərində iştirak etmişdir.
Həyatı
23 iyul 1973-cü ildə Lerik rayonunda anadan olub.
Təhsili
1979-cu ildə birinci sinfinə daxil olub,1989-cu ildə orta məktəbi bitirib. Orta məktəbibitirdikdən sonra peşə məktəbinə daxil olub,1991-ci ildə oranı bitirmişdir.
Hərbi xidməti
İsmayıl Yaqubov Peşə məktəbini bitirdikdən sonra Lerik rayon Hərbi komissarlığı tərəfindən həqiqi hərbi xidmətə çağrılaraq milli ordu sıralarına yola salınır. İsmayılın döyüş yolu Qarabağ cəbhəsinin müxtəlif istiqamətlərinn keçib İsmayıl Yaqubov 29 dekabr 1993-cü ildə Şişqaya uğrunda gedən döyüşlər şəhid olub. Şəhidin cənazəsi Lerik rayonuna gətirilərək dəfn olunub.
Qışlaq-i Çortaqlı (Germi)
Qışlaq-i Çortaqlı — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 140 nəfər yaşayır (25 ailə).
Cahid Zərifoğlu
Həyat və yaradıcılığı
Uşaqlığı Siverek, Maraş və Ankarada keçib. İstanbul Universitetinin ədəbiyyat fakültəsinin alman dili və ədəbiyyatı ixtisasını bitirib. "Diriliş" dərgisində şeirləri çap olunub. Ərvasilərdən Seyyid Qasım Ərvasinin qızı Bərat Xanımla evlənib və bu evlilikdən üç qızı, bir oğlu dünyaya gəlib. Nikahında şahidliyi Nəcib Fazil Qısakürək edib. 1973-cü ildə Sarıqamışda hərbi xidmətə başlamış, 1974-cü ildə Kipr Sülh Hərəkatına qatılmış və 1975-ci ildə hərbi xidməti bitirmişdir. 1976-cı ildə "Mavera" dərgisində redaktorluq edib. 7 iyun 1987-ci ildə ağciyər xərçəngindən İstanbulda vəfat edib. Məzarı Üsküdar Bəylərbəyindəki Küplücə məzarlığında, qayınatası Qasım Ərvasinin məzarının yanındadır. Hər il 7 iyunda sevənləri tərəfindən məzarı başında yad edilir.
2003-cü ildən bəri hər il, ölüm il dönümünə yaxın "Cahid Zərifoğlu" mükafatı verilir. Adına məktəb və liseylər var.
Şeirlər
İşarət uşaqları
Yeddi gözəl adam
Mənzillər
Qorxu və yalvarış
Hekayələr
Məhəllə davası
Uşaq hekayələri
Sərçəquş
Qatıraslan
Ağacdələnlər
Ürəkbaba ilə padşah
Balaca şahzadə
Dərya
Quşların dili
Roman
Savaş ritimləri
Ana
Nərmin Kazımova
Nərmin Kazımova (doğ. 28 iyul 1993, Əylis, Ordubad rayonu, Naxçıvan, Azərbaycan) — azərbaycanlı şahmatçı, qadınlar arasında qrosmeyster (2015).
Erkən illəri
Nərmin 28 iyul 1993-cü ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ordubad rayonunun Əylis kəndində dünyaya gəlib. 2002-ci ildən şahmatla məşğul olmağa başlayıb. O, Bakı şəhərindəki 1 nömrəli İxtisaslaşdırılmış Olimpiya Ehtiyatları Uşaq-Gənclər Şahmat-Dama İdman Məktəbininin yetirməsidir. Məşqçi-müəllimi azərbaycanlı beynəlxalq qrosmeyster Rəsul İbrahimovdur.
Şahmat karyerası
2009-cu ilin noyabr ayında Türkiyənin Antalya şəhərində keçirilən gənclər arasında şahmat üzrə Dünya çempionatında üçüncü olub.
2010-cu ilin aprelində Yunanıstanın Saloniki şəhərində keçirilən məktəblilərin Avropa çempionatında ikinci yerə sahib çıxıb. Eyni ilin oktyabr ayında Yunanıstanın Haldiniki şəhərində keçirilən dünya birinciliyində 9 xal toplayaraq 18 yaşlı qızlar arasında dünya çempionatının qızıl medalına layiq görülüb.
2011-ci ildə 18 yaşa qədər qızlar arasında Azərbaycan çempionatında üçüncü yeri tutmuşdur.
Tacikistan Dövlət Ticarət Universiteti
thumb|300px|Universitetin korpusu Tacikistan Dövlət Ticarət Universiteti — Tacikistan Respublikasının ali təhsil müəssisəsi. Düşənbədə yerləşir. 24 iyun 1987-ci ildə SSRİ Nazirlər Sovetinin Fərmanı ilə Düşənbədəki Səmərqənd Kooperativ İnstitutunun təlim və məsləhət mərkəzi əsasında, Novosibirsk Sovet Kooperativ Ticarət İnstitutunun Düşənbə filialı olaraq yaradıldı. 1991-ci ildən — Tacikpotreb birliyi Tacikistan Dövlət Kooperativ Ticarət İnstitutu. 1993-cü ildən — Tacikistan Dövlət Kooperativ Ticarət İnstitutu. 12 ixtisas üzrə təlim. Təxminən 6 min tələbə (2007) təhsil alır və 170 müəllim (2007) fəaliyyət göstərir. 2001-ci ildən bəri Xujanda filial fəaliyyət göstərir — Tacikistan Dövlət Ticarət Universitetinin İqtisadiyyat və Ticarət İnstitutu. Rektor — Kurbonzoda M.R.
Nərmin Kazımova
Şahmat karyerası
2015-ci ildə qadınlar arasında şahmat üzrə Azərbaycan çempionatında Nərmin Məmmədova və Türkan Həsənova ilə 2-4-cü yerləri bölüşdürmüşdür. Əlavə göstəricilərə görə Kazımova 2-ci, Məmmədova isə 3-cü yerin sahibi olub.
2016-cı ildə qadınlar arasında şahmat üzrə Azərbaycan çempionatında 9 mümkün xaldan 8 xal toplamış Nərmin Azərbaycan çempionu oldu.
Tacikistan Dövlət Ticarət Universiteti
Haqqında
Universitet 1987-ci ildə Düşənbədə qurulub. Sovet vaxtında Tacikistan Kooperativ İnstitutu adlanırdı. Universitet ali təhsil müəssisəsi statusuna malikdir və Tacikistan Təhsil Nazirliyindən ali təhsil sahəsində təhsil fəaliyyəti aparmaq hüququ üçün dövlət lisenziyasına (lisenziyasına) və Dövlət Akkreditasiya Sertifikatına malikdir.
Nərmin Kazımova
Şahmat karyerası
Azərbaycanın qadınlardan ibarət milli komandasının tərkibində 2008-ci ildə İtaliyanın Turin və 2016-cı ildə Azərbaycanın Bakı şəhərlərində keçirilmiş Ümumdünya Şahmat Olimpiadalarında və 2009-cu ildə Serbiyanın Novi Sad şəhərində keçirilmiş komandalar arasında Avropa çempionatında çıxış etmişdir.
Nərmin, 2009-cu ildə qadınlar arasında beynəlxalq usta adına, 2015-ci ildə isə qadınlar arasında beynəlxalq qrosmeyster adına layiq görülmüşdür.
Tacikistan Dövlət Ticarət Universiteti
Tarixi
Tacikistan Dövlət Ticarət Universiteti 24 iyun 1987-ci ildə SSRİ Nazirlər Sovetinin qərarı ilə Düşənbədəki Səmərqənd Kooperativ İnstitutunun təhsil və məsləhət müəssisəsi əsasında Novosibirsk Sovet Kooperativ İnstitutunun Düşənbə filialı olaraq quruldu.
Nərmin Kazımova
Şəxsi həyatı
Azərbaycanlı şahmatçı Misrətdin İsgəndərov ilə ailə həyatı qurub.
Tacikistan Dövlət Ticarət Universiteti
Tarixi
Ticarət universiteti, SSRİ Nazirlər Sovetinin Fərmanına əsasən, 24 iyun 1987-ci ildə Düşənbədə, Səmərqənd Kooperativ İnstitutunun təlim və məsləhət mərkəzi əsasında, Novosibirsk Sovet Kooperativ İnstitutunun Düşənbə filialı olaraq quruldu. Ticarət.
1991-ci ildən — Tacikistan Dövlət Kooperativ Ticarət İnstitutu Tacikspozhivspilki. 1993-cü ildən — Tacikistan Dövlət Kooperativ Ticarət İnstitutu. 2000-ci ildən bəri müasir adını aldı.
2001-ci ildən bu yana Xucənddə (yeganə Xucənd təhsil kompleksi) universitetin bir filialı fəaliyyət göstərir.
2007-ci ildən etibarən Tacikistan Dövlət Ticarət Universitetində təxminən 6000 tələbə təhsil aldı, tədris korpusu 170 nəfər idi.
Universitet quruluşu
Universitetin strukturuna 5 fakültə daxildir:
İqtisadiyyat və İdarəetmə Fakültəsi, Ticarət və Gömrük Fakültəsi, Dünya İqtisadiyyatı və Hüquq Fakültəsi, Bank fakültəsi, Əyani fakültə.
2010-cu ildə, Xujand təhsil kompleksi, Tacikistan Dövlət Ticarət Universitetinin İqtisadiyyat və Ticarət İnstitutu olaraq yenidən təşkil edildi.
İzopropil spirti
İzopropil spirti – (propanol-2, vtor-propanol, izopropanol, dimetilkarbinol, İPS) – üzvi birləşmə olub, alifatik sıranın sadə ikili biratomlu spirtidir. Izopropanolun izomeri – propanol-1 mövcuddur. İzopropil spirti normal şəraitdə şəffaf, rəngsiz, kəskin iyli və yüngül acı dada malik mayedir[2]. İzopropil spirti kosmetika, parfümeriya, məişət kimyasında, avtomobil mayelərinin, tibbi məqsədlər üçün, şüşə təmizləyici vasitələrin, orqtexnikada və sənayedə üzvi maddələrin həlledicisi kimi etil spirtinin əvəzinə istifadə olunur. Inkişaf etmiş ölkələrdə izopraponol az zərərli olduğuna görə şəxsi gigiyena məhsullarında və tibbdə geniş istifadə olunur. Dimetilkarbinolun 75%-li sulu məhlulu əllərin dezinfeksiyaedici vasitəsi kimi istifadə edilir. Su dimetilkarbinolun bakteriyaların membran qəfəslərinə nüfuz etməsinə imkan yaradır, beləliklə daha effektiv zərərsizləşdirir. İzopropil spirti həmçinin tibbdə xarici otit üçün proflaktik vasitənin köməkçi komponenti kimi də işlədilir. Dermatitin müalicəsində dərinin zərərçəkmiş hissəsini silməklə effektiv nəticə verir, bu zaman dəriyə zərərli təsiri cüzi olur. İzopropil spirti bütün uçucu spirtlər kimi oddan təhlükəlidir. Nisbətən toksiki təsirli olduğuna görə onunla ehtiyatla davranmaq tələb olunur.
Fiziki xassələri
İzopropil spirti xarakterik spirt iyli rəngsiz mayedir, etanola nisbətən daha tünd iyli olduğuna görə onları çox halda fərqləndirmək olur. Digər fiziki göstəricilər yuxarıda verilmişdir. Asetonda həll olur, benzolda isə daha yaxşı həll olur, digər həlledicilərlə (su, üzvi həlledicilər) istənilən nisbətdə qarışır. 87,9%-li izopropil spirti su ilə 80,2oC qaynama temperaturuna malik azeotrop qarışıq əmələ gətirir. Izopropil-su qarışığının donma temperaturunun qarışıqdakı izopropil spirtinin qatılığından asılılığı cədvəldə verilir. Qatı məhlulları dondurduqda dərin soyuma[7] baş verir. Spirtin qatılığı, həcmi %	  Spirtin qatılığı, çəki %	Donma temperaturu, °C (*dərin soyuma ilə müşaiət olunur)
Alınması
Izopropanolun sənaye istehsalı üçün iki üsuldan istifadə edilir – asetonun hidrogehləşdirilməsi və propilenin hidratasiyası. Rusiya sənayesində izopropanolun əsas alınma üsulu propilenin sulfat turşusu iştirakında hidratasiyasından ibarətdir.
Propilendən başqa, tərkibində 30-90% propilen olan propan-propilen fraksiyasından (neftin pirolizi və krekinqindən alınan fraksiya) da xammal kimi istifadə oluna bilər. Hal-hazırda təmiz propilendən daha tez-tez istifadə edilir, belə ki bu halda prosesi aşağı təzyiqlərdə aparmaq olar ki, bu da reaksiyada polimer və aseton kimi əlavə məhsulların daha az əmələ gəlməsinə səbəb olur. Prosesin birinci mərhələsində bərabər miqdarlı izopropil spirti, izopropilsulfat propilenin birbaşa hidratasiyası, əsasən, katalizator – ortofosfat turşusu iştirakında aparılır (bərk qeyri-üzvi daşıyıcı üzərində 240-260°С və 2,5-6,5 MPа) və ya kationmübadiləli qatran üzərində 130-160oC və 8,0-10 MPa). Izopropil spirti həmçinin alkanların hava ilə oksidləşməsindən, habelə digər üsullarla alınır. Asetonun hidrogenlə müasir hidrogenləşmə üsulu:
Asetonun buxar fazada bərk mis-nikel-xromit katalizatoru üzərində hidrogenləşməsi[10][11] Rusiyada izopropanol ZAO “Sintetik spirt zavod”unda (Orsk ş.)[12] propilendən və asetonun hidrogenlə hidrogenləşməsi üsulu ilə “Sintez-Aseton” QSC – də (Djerzinsk ş.) istehsal olunur.
Tətbiqi
Izopropil spirtindən alınır:
İzopropil spirti etanolun tətbiq olunduğu bir çox sahələrdə onun əvəzedicisi rolunu oynayır. Belə ki, izopropil spirti aşağıdakı tərkiblərə daxildir: İzopropil spirti sənayedə alüminiumun kəsilməsində, tornaçı, frezer və digər işlərdə tətbiq olunur. Yağla qarışdırdıqda işin məhsuldarlığını əhəmiyyətli dərəcədə artırmağa imkan verir. Izopropil spirti qaz xromatoqrafiyada referens-standart kimi (məsələn, dərman maddələrini qalıq üzvi həlledicilərə görə sınaq zamanı) tətbiq olunur. Tez-tez optiki liflərin qaynağı zamanı qaynaq etməzdən öncə liflərin təmizlənməsi üçün istifadə edilir.
Tibbdə
70% izopropil spirti etil spirtinin əvəzinə tibbi kağız dəsmalları (salfetlər) hopdurmaq üçün tətbiq olunur. Insan orqanizminə təsiri
Oral
İzopropanolla zəhərlənmə təsadüf hallarda rast gəlinir və bu əsasən 6 yaşdan aşağı uşaqlarda baş verir. İzopropanolla zəhərlənmədən ölümlə nəticələnmə halları çox nadir hallarda baş verir[2]. İzopropanolun az miqdarı, bir qayda olaraq, əhəmiyyətli pozulmalara səbəb olmur. Ağızdan qəbul olunan zaman insan orqanizminə ciddi toksiki təsiri 50 ml və ondan yuxarı həddlərdə baş verir. Izopropanol daxilə qəbul olunduqda qara ciyərdə alkoqoldehidroğenazların təsiri ilə asetona metabolizə olunur ki, onun toksiki təsiri də bununla şərtlənir. Daxilə qəbul zamanı alkoqollarda olduğu kimi, keyflənmə baş verir. Baxmayaraq ki, toksikliyi etanola nisbətən 3,5 dəfə çoxdur, izopropanolun keyfləndirici təsiri daha artıqdır (10 dəfədən çox). Bu səbəbdən də izopropanolla öldürücü zəhərlənmə etil spirti ilə zəhərlənmə ilə müqayisədə çox az-az hallarda baş verir, belə ki, insan alkoqol transına daha tez düşür ki, buna görə də sərbəst şəkildə öldürücü dozanı qəbul etmək iqtidarında olmur (əgər 500 ml birnəfəsə içməsə). Izopropil spirtinin insan orqanizmində bioloji yarım parçalanma dövrü 2,5-dən 8 saata qədərdir[2].
Narkotik təsiri
Izopropil spirti narkotik təsirə malikdir, narkotik təsiri etanolun analoji effektindən 2 dəfə üstündür[16]. Insan orqanizmində 12 promilli qatılıq 4 saatlıq təsirdən sonra dərin narkoz və ölüm halları ilə nəticələnir[15]. Qatı buxarlarının uzun müddət havada olması başağrısı yaradır, gözə və nəfəs yollarına qıcıqlandırıcı təsir edir. Bu effektlərin yaranması üçün insan geniş əhatə sahəsinə izopropanolun dağılmısı və havalandırılmayan məkanda uzun müddət qalması kifayətdir. Mərkəzi sinir sisteminə əzici təsir edə bilər. BQH-ni aşan qatı buxarlarının olduğu hava ilə nəfəs aldıqda insanın huşunu itirməsinə səbəb ola bilər. Izopropil spirti ilə ağır zəhərlənmə nadir hallarda baş verir.
Maldivlər
Maldivlər — Şri-Lankadan cənub-qərnbdə, Hind okeanı suları ilə əhatələnən Maldiv arxipelaqı və ya Maldiv adaları adlı dövlətin ərazisində yaşsyan xalq nəzərdə tutulur. Arxipelaq 19 atoldan ibarətdir ki, burada da, 1196 ada vardır. Bu adaların cəmi 200-də insan yaşayır. Əhalisinin sayı 180 000 nəfərdir. Üstəlik bu millətin nümayyəndələrindən 5 000 Hindistanda məskunlaşmışdır. Ölkənin ən böyük şəhəri olan Maledə 30 000 insan yaşayır.
Maldivlər özlərino divexi adlandırırlar. Bu isə tərcümədə Adalılar anlamını verir.
Dil və din
Malfivlərin dili Hind-Avropa dil ailəsinin hindari dilləri qrupuna daxildir. Ən yaxın dil Sinhal dili və digər hindari dilləridir. «Divexi» kəlməsi «diva» sözündən əmələ gəlmişdir. Diva ada mənasını verir. Maldivlərin rəsmi dövlət dini islamdır
Tarixi
Maldiv adalarının kolonizasiyalaşması haqüında dəqiq məlumat yoxdur. Burada ilk görünənlər Sinhallar olmuşdur. Sonradan bura ərəblər ayaq basırlar. 1153-cü ildə mərakeşli Abul Baraktul Barbari adaya gələrək buddistləri islam dininə döndərə bilir. Maldivlər bu günü özlərinin başlanğıcı hesab edirlər. Burada ən qədim dövrlərə aid bir məlumat yoxdur. XII əsrə qədər onlar buddizmə etiqat edirdilər, üstəlik sinhallardan daqob tikintisini öyrənirdilər.
Belə bir əfsanə vardır ki, Seylon şahzadəsi Koimala Kalo Seylon kralının qızı ilə evlənərək səyahətə çıxır. O Rasqetimu adasına çatarkən yerlilər onu qarşılayaraq özlərinin kralı olmasını təklif edirlər. Ancaq o razılaşmayaraq yoluna davam edir. Bir müddətdən son şahzadə Male adasına çatır. Buradaca qalan şahzadə adaların kralı seçilir. Onun oğlu Kalaminca idlamı qəbul edərək Məhəmməd ul Abdullah ismini götürür. Maldiv isə sultanlığa çevrilir.
Maldivlərin etnogenezində sinhallar, ərəblər və malaylar iştirak etmişdir.
Nəqliyyatın əsasını yelkənli və motorlu gəmilər təşkil edir.
Ənənəvi evləri ağac yarpağından hazırlanır. Evin təməli isə mərcandır.
Geyimləri köynək və saronqdan ibarət olmuşdur. Qadınları əvvəllər paranca geyirdilər. Hazırda isə bundan omtina etmişlər. Adalıların əsas qidası düyüdür.
Kakosdan yağ və süd alınır. Üstəlik ondan toddi, pivə tipli içki və araq hazırlanır. Ancaq yerlilər üçün onu içmək qadağan edilmişdir.
Qida rasionu:
Kəndlərdə iki əsas şəxs vardır — katib, ağsaqqal və muddim (müsəlman icmasının başçısı).
NGC 1335
NGC 1335, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Persey bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Ginkqoopsidlər
—  aləminin  şöbəsinə aid bitki sinfi.
Qışlaq-i Cida (Germi)
Qışlaq-i Cida — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 142 nəfər yaşayır (25 ailə).
Ginkqofitlər
—  aləminə aid bitki şöbəsi.
Ştrimer apteki
Ştrimer apteki - Taqanroq şəhərinin ərazisində, Petrovskaya küçəsi, ev 61 ünvanında yerləşən bina. Binanln inşasına 1971-ci ildə başlanılmışdlr. O zaman bina Petrovskaya küçəsi, ev 33 ünvanında qərarlaşırdı.
Tarix
Kənpiçdən inşa edilən iki mərtəbəli binanın əsası 1871-ci ildə qoyulmuşdur. Bu bina aptek binası olaraq Moisey Osipoviç Ştrimerin vəsaiti gesabına inşa edilmişdir. Təkcə onun zirzəmisində 1870-ci illərdə Taqanroqda butılkalarda Qafqaz mineral suları satılırdı.
Moisey Ştrimerin 44 yaşında ikən zərbədən ölümündən sonra (1880-ci ilin fevralında) mülkiyyət hüququ onun həyat yoldaşı olan Nadejda Davidovaya keçir. O, uşaqları Aleksandr (1866) vı Pelenoy (1869) ilə burlikdə binada 1925-ci ilə qədər yaşamışlar. Aktek isə öz fəaliyyətini davam etdirmişdir. Taqanroq üçün nadir hadisələrdən biri onda idi ki, iri bir bina sovet hakimiyyəti qurulduqdan donra belə uzun zaman milliləşdirilməmişdi. Burada 1870-1925-ci illər ərzində bir ailə yaşamışdı.
Bina 1941-1943-ci illərdə almanların nəzarətində olmuş və sənəd işləri aparılan bina kimi istifadə edilmişdir.
Hazırda binada Rusiya Vergilər Nazirliyinin № 15 ərazi idarəsi yerləşir.
Arxitektura
Borokko stilində və dekor işləmələri ilə inşa edilmiş binadır.
Qululu (Germi)
Qululu — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Parazit qamçılılar
Parazit qamçılılar— sarkomostiqoforlar tipinin (sarcomastigophora) qamçılılar (mastigophora) sinifinə daxildir.
Quruluşu
İyşəkilli formada olub, hər iki tərəfdən sivridir və xlorofilləri olmadığına görə rəngsizdir. Bədənləri 15–30 mikron ölçüdə olmaqla kiçik orqanizimlərdir. Qamçısı bədənin dal tərəfinə yaxın hissədə bazal dənəciyilə əlaqəli sahədən başlanır. Qamçı ön hissədə müstəsna olmaqla, bədənə nazik sitoplazmatikpərdə ilə bitişərək , boylama istiqamətində dal tərəfindən önə doğru uzanır. Bu pərdə dalğavari hərəkət etməklə parazitin qandakı hərəkətini təmin edir. Bazal dənəciyindən dalda, sitoplazmanın dərinliyində, kinotoblastvə ya bfefaroplast adlanan ovalşəkilli nisbətən iri parabazal cisimciyi yerləşmişdir. Bu orqanoid madddələr mübadiləsində və parazitin hərəkət etməsində enerji mənbəyi olmaqla mühüm rol oynayır. Nüvə bir ədəddir və demək olar ki, bədənin ortasında yerləşmişdir.
İnkişafı
İnsanların tripanozomaya yoluxması uzun müddət aydınlaşdırılmamışdır. sonrakı tətqiqatlardan məlum olur ki, bu parazit insanlarla yanaşı antiloplarda da yaşayır və onlar üçün çox da təhlükəli deyildir. Antiloplar parazitin yoluxma mənbəyi olmaqla onların insanlar arasında yayılmasına səbəb olurlar. Məlum olmuşdur ki, parazitin keçricisi qansoran se-se milçəyidir. Milçək triponozomlu antilop və insan qanını sorduqda parazit onun bədəninə düşür. milçəyin bədənində parazit çoxlu miqdarda bölünmə vasitəsilə çoxalır və onun tüpürcək vəzilərinə gəlir. tüpürcək vəzilərinə gələn mərhələ parazitin invazion formasıdır ki, bununla sahib yoluxur. Sonra milçək insanı sancarkən paraziti insanın qanına keçirir və xəstəliyi törədir. Triponozomun inkişaf mərhələsi antilop və ya insanda və həşəratın bədənində baş verir. Tripanazoma cinsinə mənsub olan növlər vardır ki, onlar bir çox kənd təərrüfatı heyvanlarına zərər verirlər.
Leishmaniya tropica
Leishmaniya tropica hüceyrədaxili parazitdir. Ən çox birləşdirici toxumalarda olurlar. Kiçik mikroskopik orqanizimlər olub, bədən forması ovalşəkilidir. Yaşadığı mühitdən asılı olaraq fəal hərəkətdən məhrumdur və ona görə də onlarda qamçı inkişaf etməmişdir. Yoluxmuş hüceyrənin daxilində parazit çoxalaraq külli miqdarda olur. Hər bir hüceyrədə bir iri girdə formalı nüvə vardır. Nüvənin önündə blefaroplast yerləşmişdir və omumnazik çıxıntısı vardır. Maraqlıdır ki, hüceyrə daxilində qamçısı olmayan bu paraziti qidalı maddələrlə zəngin olan mühitdə yetişdirdikdə onlarla qamçı inkişaf edir və hərəkət orqanoidi kimi fəaliyyət göstərir. Parazitin keçiricisi Phlebotomus cinsinə mənsub olan qansoran kiçik mığmığalardır. Leyişmaniyaya yoluxmuş mığmığanın bağırsağında parazit qamçılı olur. Sonra burada parazit çoxalaraq bağırsağın ön hissəsinə gəlir. Bununlada milçək insanın açıq yerini sancıb qanını sorarkən paraziti onlara keçirir. Parazitin törətdiyi xəstəlik pendinka, Şərq yarası adlanır. Professor N. İ. Latışdayevin və başqalarının tətqiqatlarından məlum olmuşdur ki, bu parazit qırmızı quyruq qum siçanlarında, nazik barmaq sünbülqıranlqrda da olur, onlar parazitin yoluxma mənbəyi olurlar. Mığmığalar parazitə göstərilən xəstə heyvanların qanını sormaqla yoluxurlar. Bu xəstəlik ən çox Cənubi Avropada, Cənubi Asiyada, Şimali Afrikada yayılmışdır. Leyşmaniya cinsinin insanlarda parazitlik edən formalarından biri də L.donovani növüdür. Morfoloji quruluşca L.tropica növünə oxşardır və keçriciləri Phlebotomus cinsinin mığmığalardır. Parazit çox ağır xəstəlik törədir. Xüsusilə, dalaq və qaraciyəri zədələmələri daha təhlükəli olur, müalicə olunmasa ölümlə nəticələnə bilər. Parazitin törətdiyi xəstəliyə kala-azar deyilir.
Bulqur
thumb| Bulqur [[plovu.]]
Bulqur — Buğda yarması ilə hazırlanan Anadolu yeməyidir. Taxıl yemək qrupuna aiddir. Bulqur mühüm və ekonomik karbonhidrat yağıdır.
Hazırlanması
thumb| [[Anadolu. Bir kənddə Bulqur hazırlanır.]]
Bulqurun əsas inqridenti olan buğda, yeməyin ən mühüm əlamətidir. Çünki buğdanın tərkibində kəpək, çinqo, maqnezium, xrom, selenium var. B12-dən başqa bütün B vitamini maddələridə vardır.
Faydaları
thumb|150 px|Bulqur dənələri thumb|150 px|Bulqur thumb|150 px|Bulqurun qaynadılması Bulqur bağırsaq xərçəngində mühüm rol oynayır. Bulqur həm də bağırsaq funksiyasını artırır. Çəkisini artırmaq istəməyənlər üçün bulqur faydalıdır. Bulqurda liflər də mövcuddur. Dünya Sağlamlıq Təşkilatının bildirdiyinə görə hər gün 25-30 qr. lifə ehtiyacımız var. Tərkibində olan Vitamin B1: sinir və həzm sistemi gücləndirilməsində əhəmiyyətli bir rol oynayır. Bundan əlavə, bu vitamin beriberi xəstəliyinin qarşısının alınmasında böyük rol oynayır. Bulqur, tərkibində olan folik turşusu, hamilə anaların körpələrinin beyin inkişafına faydalıdır. Qilemik indeksi aşağı olduğundan bulqur, diyetlərdə istifadə edilə bilən bir məhsuldur. Diabet xəstələri üçün də məsləhətdir. Bundan əlavə, bulqur, isti, soyuq qablarda, salatlarda istifadə edilən bir məhsul olduğu üçün çoxlu növləri var. Bulqur düyüdən daha faydalıdır.
Bulqurun tərkibində;
Yeməkləri
Bulqurdan çiy küftə, bulqur plovu, qısır, Bulqur çərəzi, Bulqur halvası, Pomidorlu bulqur plovu bişirmək olar.
Szyutszyan
Szyutszyan – Çin Xalq Respublikasının Jianqxi idarə bölgəsinin şimal hissəsində eyniadlı bələdiyənin mərkəzi olan çay liman şəhəri.
Szyutszyan şəhəri Yanszı çayının sağ qolu Qan çayının sahilində, çayın Poyan gölünə daxil olduğu yerin qərbində yerləşmişdir.
Jiangxi vilayətinin şəhəri olan Szyutszyan həmçinin vilayətin şimalında Yanqtze və Xiu (shui) çayları arasındakı Szyutszyan bələdiyəsinin (diqu) idarə mərkəzidir. Szyutszyan şəhəri həm limanı, həm digər şəhərlərlə əlaqə qurmaq üçün olan su yolları,həm də 1915-ci ildə tikilən və Szyutszyan şəhərini Nançanq şəhərinə birləşdirən demiryolu ilə Jiangxi vilayətinin "ticarət qapısı" hesab edilir.
Szyutszyan şəhəri Pekin şəhərində keçirilən iclasda Çinin 10 yaşamaq üçün əlverişli şəhərindən biri seçilmişdir.