cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Leontev adası
Tarixi
Leontev adası digər Medvejıy adaları kimi 1710-cu ildə Yakov Premyakov tərəfindən kəşf edilmişdir. Adaların xəritəyə salınması isə 1769-cu ildə geodeziya mütəxəsisləri İvan Leontev, Aleksey Puşkaryov və İvan Lısov tərəfindən həyata keçirilmişdir. Onlar adalara Nıjnekolıma qəsəbəsindən xizəklərdə itlərlə gəlmişlər. Adaların bir qismidə omların şərəfinə adlandırılmışdır.
Baccharis chilco
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Neoseiulus lula
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Benqallar
Benqallar — Banqladeşdə (152 milyon nəfərdən çox), Hindistanın Qərbi Benqaliya və Tripura ştatlarında (100 milyon nəfərə yaxın) yaşayırlar, ümumi sayları 300 milyon nəfərə yaxındır (2009). Müxtəlif dövrlərdə Nepal, Butan, Sinqapur, ABŞ, Kanada, Böyük Britaniya və başqa ölkələrdə də məskunlaşmışlar.
Etimologiyası
"Banqa" etnonimi vedalarda əksini tapan, Hindistanın şərqində, Qanq çayı vadisində mövcud olmuş Banqa dövlətinin adı ilə bağlıdır.
Tarixi
Benqal (benqal dilində Banqla) xalqı Qanq vadisində, Qanq və Brahmaputra çaylarının deltasında yaşayırlar. Qədimdə bu ərazilər Anqa, Vanqa, Qauda adı ilə tanınmışdır. E.ə. I minillikdə benqalların etnik ərazisində caynizm və buddizm dinləri yayılmışdır. Benqal xalqının etnik tarixi çoxsaylı heterogen qrupların qarışması, konsolidasiyası ilə zəngindir. Bu ərazi X–XII əsrlərdən Benqal adlandırılmağa başlamışdır. VIII–XIII əsrlərdə benqal dövlətçiliyi mövcud olmuşdur. XIII əsrdə bura Dehli sultanlığının nəzarəti altına düşmüş, XIV əsrdə müstəqil dövlət olmuşdur. Buddizmin inkişaf etdiyi, böyük məbədlərin fəaliyyət göstərdiyi Pali dövləti XV əsrədək yaşamışdır. 1575-ci ildə Böyük Baburşahların hakimiyyəti altına keçən benqallar XVIII əsrədək bu imperiyanın tərkibində qalmışdır. XVIII əsrin başlanğıcında müstəqil dövlət yaranmışdır. XVIII əsrdə Benqaliyada ingilis Ost-Hind şirkəti fəaliyyət göstərməyə başlamış, 1757-ci ildə İngiltərənin işğalı altına düşmüşdür Britaniya adminstrasiyası 1905-ci ildə Benqaliyanı 2 yerə ayırsa da, müqavimətlə üzləşmiş, 1911-ci ildə yenidən birləşdirilmişdir. 1947-ci ildə Benqaliya ikinci dəfə parçalanmış, hinduist benqalların yaşadığı Qərbi Benqaliya Hindistana, müsəlmanların yaşadığı Şərqi Benqaliya Pakistana verilmişdir. 1971-ci ildə milli-azadlıq hərəkatı nəticəsində Pakistan geri çəkilməyə məcbur olmuş və Banqladeş Respublikası yaradılmışdır.
İrqi xüsusiyyətləri, dilləri və dinləri
Benqallar xalq olaraq avropoid irqinin hind-Aralıq dənizi tipinə, əsasən mezo-hind antropoloji tipə aiddir. Bu xalq monqoloid (şimalda və şərqdə) və dravid (cənubda) irqi əlamətlərinə malikdir. Benqali (banqla-bhaşa) dili hind-avropa dil ailəsinin hind-ari qrupuna aiddir. Bu xalqın nümayəndələri hindi, urdu dillərində də danışırlar. Benqali dilinin qərbi-şərqi dialekləri, eləcə də iki ədəbi dil–klassik (qərb dialektləri əsasında) və danışıq (Kəlküttə və müasir qərbi dialektlər əsasında) dilləri formalaşmışdır. "Bonqakhor" yazısı qədim hind brahmi qrafikası əsasında yaranmışdır. Banqladeşdə yaşayan benqallar əsasən sünni müsəlmanlardır, aralarında hinduslar da vardır. Hindistanda yaşayan benqallar isə əsasən hinduslardır, aralarında müsəlman, caynist, xristian benqallar vardır. Şivaist və vişnuit benqallar Durqu və Kali tanrılarına sitayiş edir, payızda "Durqa-puca" bayramını keçirirlər.
Etnoqrafik xüsusiyyətləri
Benqaliyanın cənub rayonlarında yaşayış məskənləri əsasən çayların sahili boyu yerləşmişdir, evlər (bari) bir-birinə yaxın yerləşir. Şimal-qərbdə yaşayış məskənləri əsasən yollar boyu yerləşir, evlər bir-birindən aralı olur, burada yağışlar mövsümündə evlər arasında əlaqə qayıqlar vasitəsi ilə saxlanılır. Karkas dirəklər üzərində yerləşən evlər gillə suvanır, dik damlar isə bambuk və ya ağaclardan qurulur.
Benqal qadınlarının əsas geyimi "sari" sayılır, bəzəklər isə geyimin vacib atributudur. Kişilər "dhoti" geyinir, "çadar" adlanan şala bürünürlər. Müsəlman qadınları dəsmal, kişilər isə "lunqi" adlanan dəsmal gəzdirir. Hinduistlərin baş geyimləri türbanlar, müsəlmanların baş geyimləri dairəvi papaqlardır. Burada musiqi, rəqs, xalq teatrı (kukla, "catra" adlanan lirik dram), peşəkar kino sənəti geniş inkişaf etmişdir.
Echinodorus macrophyllus
(Echinodorus macrophyllus) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Gövhərşad Qəzvini
Həyatı
Gövhərşad xanım Məşhur xəttat Mir İmadın ailəsində dünyaya gəlmişdi. İbtidai təhsilini və xəttatlığı atasından öyrənmişdi. Nəstəliq xəttini gözəl yazırdı.Məşhur dilçi və ədəbiyyatşünas Mirzə Səngilax (Məhhəmədəli Qoçani, 1771-1877) onun xəttini bir çox yazılarında tərifləyir.
Gövhərşad xanım Qəzvin ədəbi mühitində gözəl şeirləri ilə da tanınırdı. Həsəni və Seyfi təxəllüsləri ilə məşhur idi.
Azərbaycan kinosu-80 (film, 1996)
Azərbaycan kinosu-80 qısametrajlı sənədli filmi rejissor Cəmil Fərəcov tərəfindən 1996-cı ildə çəkilmişdir. "Salnamə" sənədli filmlər studiyası nda istehsal edilmişdir. Film Azərbaycan milli kinosunun 80 illiyi ilə əlaqədar bir növ kinomuzun salnaməsi səpgisində çəkilmiş və görkəmli kino xadimlərinin yaradıcılıq bəhrələrinə həsr edilmişdir.
Məzmun
Film Azərbaycan milli kinosunun 80 illiyi ilə əlaqədar bir növ kinomuzun salnaməsi səpgisində çəkilmiş və görkəmli kino xadimlərinin yaradıcılıq bəhrələrinə həsr edilmişdir.
Filmdə kinorejissor Muxtar Dadaşov "Arşın Mal Alan" kinokomediyasının çəkilişlərindən söhbət açır. Kinoaktrisa Leyla Bədirbəyli, kinorejissorlardan Tofiq Tağızadə, Şamil Mahmudbəyov, Rasim Ocaqov və başqa sənətkarlar müsahibə verir, kinomuzun gələcəyi ilə bağlı məsələlərdən danışırlar. Biz ekranda kino ustalarından Əlisəttar Atakişiyevi, Arif Babayevi, Arif Nərimanbəyovu, Lətif Səfərovu, Eldar Quliyevi, Rüstəm İbrahimbəyovu, Oqtay Mirqasımovu, Xamis Muradovu görürük.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Toğrul Cuvarlı, Cəmil Fərəcov Rejissor: Cəmil Fərəcov Operator: Sərdar Vəliyev
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1996-cı ilin Azərbaycan filmləri 1990-cı illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Edvard Kennedi
thumb|160px|Arlinqton Edvard Kennedi — ABŞ-nin sui-qəsd nəticəsində qətlə yetirilən 35-ci prezidenti Con Kennedinin sağ qalan iki qardaşından biri.
O, səkkiz dəfə Senata seçilib və ABŞ Demokratik partiyasının ən nüfuzlu üzvlərindən biri olub. Edvard Kennedi ilk dəfə Senata 1962-ci ildə seçilib. 1962–2009-cü illərdə, fasiləsiz olaraq 47 il müddətində ABŞ-nin Massaçuses ştatının senatoru olub.
O, Amerikanın və bir çox xarici ölkələrin mükafatlarına layiq görülüb. 2009-cu il avqustun 12-də isə Barak Obama Con Kennediyə ABŞ-nin ən yüksək mülki mükafatını – "Prezident azadlıq medalı"nı təqdim edib.
Vəfatı
Onun 2003-cü ildən beynindəki şişdən əziyyət çəkdiyi məlum idi. Şişin diaqnostikası və cərrahiyyə əməliyyatı ilə kəsilməsi ancaq 2008-ci ildə həyata keçirilib. Edvard Kennedi 2009-cu ilin yanvarında prezident Barak Obamanın andiçmə mərasimi zamanı huşunu itirib.
2009-cu ilin avqustunda 77 yaşında vəfat edib. ABŞ senatoru Edvard Kennedi Arlinqton qəbiristanlığında dəfn edilib.
Şah İsmayıl (opera)
Şah İsmayıl — Bəstəkar Müslüm Maqomayevin eyniadlı Azərbaycan dastanı əsasında yazdığı opera.
Bəstəkar əsəri 1916-cı ildə eynadlı Azərbaycan dastanı əsasında yazıb, ilk dəfə tamaşaya 1919-cu ildə qoyub. Əsər 1925-ci ildə və sonrakı illərdə, müəllifin vəfatınadək (1937), ciddi libretto və musiqi dəyişikliklərinə məruz qalıb. Librettonun ilkin müəllifi Mirzə Qədir İsmayılzadədir ("Vüsaqi", Mikayıl Müşfiqin atası) olub, sonradan Məmməd Səid Ordubadi tərəfindən dəyişilib.
Operanın sujetinin əsasını Səfəvi Dövlətinin banisi Şah İsmayıl (XV-XVI) haqqımda eyniadlı dastanın variantlarından biri təşkil edir. Birinci Şah İsmayıl, Xətai təxəllüsü ilə istedadlı sərkərdə və şair kimi şöhrət qazanmışdır. Onun şəxsiyyəti zaman ötdükcə xalqın təsəvvüründə ideallaşdırılmış və əfsanəyə çevrilmişdir. Operanın librettosunda Şah İsmayılın taxt-tac uğrunda mübarizəsi əks olunmuşdur. Müəllim mirzə Qədir İsmayılov tərəfindən yazılmış operanın librettosunu bəstəkar sonralar yenidən işləmişdir.
Şah İsmayıl dastanı
Bu məhəbbət dastanının 10-a yaxın variantı toplanmışdır. Bəzi mülahizələrə görə, dastan I Şah İsmayılın adı ilə bağlı yaranmışdır. Burada Şah İsmayılın Gülzara aşiq olması, bir sıra macəralardan sonra ona qovuşması, atasının taxtına keçməsi və ədalətli hökmdar olması təcəssüm olunur. Dastanda qəhrəmanlıq motivləri də öz əksini tapmış, Ərəbzəngi kimi cəngavər qadın obrazı verilmişdir.
Neoseiulus luppovae
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Kerninq
thumb|250px|Nümumə: Kerninqsiz (yuxarıda), kerninq ilə (aşağıda)
Kerninq — simvollararası intervaldır. Bu parametr üç qiymət alır: normal, genişlənmiş, sıxılmış.
Mitsubişi
Mitsubişi — Yaponiyada ilk seriyalı avtomobil istehsalçısı.
Haqqında
Hər şey 1870-ci illərdə başladı.Gənc sahibkar İvasaki Yataro Tsukomo Şokai adlı kiçik paroxod şirkətinin əsasını qoydu və 1875-ci ildə adı bir neçə dəfə dəyişildikdən sonra o, "Mitsubishi Mail Steamship Company" ("Mitsubishi" potç paroxod şirkəti) adlandırılmağa başladı – hazırkı bütün müasir "Mitsubishi" şirkətlərinin əcdadı bu cür yarandı.
İvasaki ailəsi "Mitsubishi" şirkətinin sahibi idi və onu idarə edirdi. Fəaliyyət sahəsi sürətlə inkişaf edən şirkət müharibəyə qədər Yaponiyada (II Dünya müharibəsinə qədər) ən böyük və güclü müxtəlifcəhətli şirkətlərdən birinə çevrildi. 1945-ci ilin sonu üçün "Mitsubishi" gəmiçikliklə yanaşı,gəmiqayırma,bank fəaliyyəti,nəqliyyət xidmətləri,faydalı qazıntıların hasilatı,daşınmaz əmlakla əməliyyatlar,kimya istehsalı və bir çox digər fəaliyyət növləri ilə məşğul olmağa başladı. İvasaki sahibkarlar ailəsindəki yapon həssaslığı,ntizam və kəskin məsuliyyət hissi "Mitsubishi" şirkətlərində bu günədək qorunub saxlanılır."Mitsubishi"nin avtomobil istehsalçısı kimi bərqərar olduğu iyirmi il ərzində bütün idərəedicilər yeniliklər yaratmaq,təzə texnologiyaları o vaxtlar yaranmaqda olan Yaponiya sənayesində tətbiq etmək təşəbbüsünə yönəldilmişdi. Bu təşəbbüs "Model-A" tarixi minik avtomobilindən başlayıb.4 il ərzində istehsal edilən bu avtomobil cəmiyyət tərəfindən o qədər yüksək qiymətləndirilib ki,1922-ci ildə o,Yaponiya Sənaye sərgisinin eksponatına çevrilib."Model-A" "Mitsubishi"yə Yaponiyanın başlıca avtomobil istehsalçılarından biri kimi bərqərar olmaqda kömək edib.
1918-ci ilin əvvəlində "Mitsubishi" özünün ilk yük maşınını, eksperimental T1 modelini yaradır.T1 yük maşını Yaponiya hökumətinin sponsorluq etdiyi 1000-kilometrlik testdən uğurla keçir və öz konstruksiyasının uzunömürlüyünü və etibarlığını təsdiq edir.Mitsubishi" üçün 1931-ci il avtomobilqayırma sahəsində ilk böyük sıçrayış ili oldu – "Mitsubishi" kollektivi Yaponiyada avtomobil nəqliyyatı üçün ilk dizel mühərriki (yanacağın bilavasitə vurulması sisteminə malik, gücü 70 a.g. olan 450AD modeli) yaratdı.Bir ildən sonra ilk, o vaxtlar üçün ən böyük və güclü, "Fuso" yük şöbəsinin bütün dünyada məşhur avtomobillərinin əcdadı olan "Mitsubishi" avtobusu (B46) buraxılır.
1930-cı illərdəki sıçrayış xüsusilə hissolunan idi."Mitsubishi" yeni ideyaları, işləmələri tətbiq edir ki,onların çoxu Yaponiyanın avtomobil sənayesində ilk dəfə tətbiq edilir.Onlardan ən əhəmiyyətlisi bunlar idi: tamötürücülü sərnişin avtomobilinin prototipi PX33 (1934-cü il), dizel avtobusları BD46 və BD43 (1935-ci il),forkameralı dizel SHT6 və dizel mühərrikinə malik TD45 yük maşını.
Şübhəsiz, bu müddət ərzində "Mitsubishi" tərəfindən irəli sürülən bütün yenilik və kəşflər sənaye istehsalında tətbiq edildi.Amma,daha vacib olanı budur ki,"Mitsubishi"nin eksperiment etmək,yeni ideyaları axtarmaq və onları işləyib hazırlamaq cəhdi "Mitsubishi" firmasının sonrakı illərdə ona yaxşı xidmət göstərən bilik və texnologiyalarının əsasını qoydu.
"Mitsubishi" milli iqtisadiyyatı bərpa edir
Müttəfiq Qoşunların Komandanlığının əmrinə əsasən,sənaye-maliyyə qrupları (dzaybatsu) ləğv edilir."Mitsubishi Heavy Industries" üç regional şirkətə ayrılır və 1950-ci ildə onların hər biri avtomobil biznesinə cəlb olunur.Bu,"Mitsubishi"nin rəngarəng və qismən bir-birini ötüb keçən model sırasını izah edir lakin iqtisadi zərurət 40-cı illərin sonu – 50-ci illərdə şirkətin tərəqqisinin əsas hərəkətverici qüvvəsi idi.
1957-ci ildə "Mitsubishi"ilk iri ixracı həyata keçirərək Çiliyə 600 R32 avtobusu göndərir. 1946-cı ildə "Mizushima" – kiçik,etibarlı və ucuz üçtəkərli avtomobil işlənib hazırlanır ki,o, müharibədən sonrakı dövrdə insanların və yüklərin qısa məsafələrə daşınması üçün idealdır. Tezliklə avtomobilə iki nəfərlik bağlı kabinə quraşdırılmağa başladı. "Mitsubishi" o vaxtlar dağılan Yaponiya iqtisadiyyatı və yanacaq çatışmazlığından daha da ağırlaşan iqtisadi vəziyyət şəraitində zəruri kommersiya avtomobilləri istehsal edir.İstehsalı 1946-cı ildə başlayan "Mitsubishi B1" avtobusu həm benzinlə,həm də alternativ yanacaqla işləyə bilirdi.1947-ci ildə ilk "Mitsubishi MB46" trolleybusu meydana çıxır.1950-ci ildə "Mitsubishi" Yaponiyada ilk arxamühərrikli avtobus –"Mitsubishi R1"i yaradır. Yük avtomobillərinin istehsalı sahəsində "Mitsubishi" Yaponiyada ilk yol açanlar ənənəsini davam etdirir: 1951-ci ildə orijinal şassi növü ilə təchiz olunan T31 yük maşını, onun ardınca isə "Mitsubishi T33" yük maşını və "Mitsubishi T380" – Yaponiyada ilk kapotsuz yük maşını (açılan kabinəyə malik) meydana çıxır.
Yaponiyada minik avtomobili erası başlayır
Nəhayət,60-cı illərin əvvəli üçün Yaponiya iqtisadiyyatı yüksəliş dövrünü yaşayır.Əhalinin əmək haqqı artır və bir çox adamlar artıq minik avtomobilləri əldə etmək imkanı qazanırlar.Şəxsi minik avtomobili ideyası yaponların ağıllarına və ürəklərinə sahib olmağa başladı və 1960-cı ildə "Mitsubishi 500" – kütləvi istehlakçı üçün nəzərdə tutulan minik avtomobili meydana çıxır və yaponiyalının şəxsi avtomobili barədə arzusunu gerçəkliyə çevirməyə imkan verir.
Sonra 1962-ci ildə "Minica" (Minika) –ilk yığcam sinfə məxsus 4-yerlik avtomobil meydana çıxır."Mitsubishi 360"ın şassisi üzərində qurulan "Minica"hava soyuducusu olan,359 kub.sm-lik işçi həcminə malik ikitaktlı mühərriklə təchiz olunmuşdu ki bu da onu ən az vergiyə məruz qalan avtomobillər kateqoriyasına aid etməyə imkan verirdi.Lakin bu,"Minica"nın yaxşı satılmasının yeganə səbəbi deyildi,o,çox etibarlı və qənaətcil avtomobil idi.Bu adlı-sanlı "Mitsubishi" avtomobilinin "kötücəsi" "Minica" adını bu günədək yaşadır.
Eyni sözləri istehsalı 1962-ci ildə başlayan "Colt 600"–daha iri və rahat ailə avtomobili haqqında da demək olar. 1965-ci ildə "Mitsubishi Colt 800" –Yaponiyada "fastbək" ("fastback") tərtib üsuluna malik ilk avtomobil meydana çıxır.
1969-cu ildə "Mitsubishi" daha yüksək sinfə malik avtomobillər bazarını fət edir."Colt Galant"ralli yarışlarında çoxsaylı qələbələr qazanan və dəfələrlə yüksək istehlak keyfiyyətlərinə görə "İlin avtomobili" mükafatlarını qazanan yüksək keyfiyyətli və nüfuzlu avtomobillərin bütöv bir ailəsinin banisi olub.Beləliklə, "Galant" 1969-cu ildə öz dövrünün ən yaxşı müasir nailiyyətlərini və texnologiyalarını təcəssüm etdirərək Yaponiyada avtomobil bazarının bütöv seqmentinin əcdadına çevrildi.
Mitsubishi Motors Corporation
70-ci illərin əvvəli üçün"Mitsubishi"nin avtomobil sahəsi heç vaxt olmadığı kimi aktuallaşdı, ona olan tələbat artdı və "Mitsubishi Motors Corporation"u yaratmaq qərara alındı.Beləliklə, "Mitsubishi Motors" yeni yaranan şirkətin nikbinliyi eləcə də əcdadı"Mitsubishi Heavy Industries"dən irsən aldığı çox zəngin texnoloji təcrübə ilə 70-ci illərə qədəm qoydu. "Mitsubishi Motors Corporation"özünün əsas istiqamətlərindən biri kimi elmi-tədqiqi və istehsalat bazasından tutmuş distribütor şəbəkəsi və avtomobillərə servis xidmətinin göstərilməsinədək bütün istiqamətlər daxil olmaqla Yaponiyada şəxsi infrastrukturunun inkişafını seçdi.Və qanunauyğundur ki, şirkətin düzgün planlaşdırılmış strategiyası onu uğurla dünya bazarına çıxardı.
1972-ci ildə"Galant 16GLS" 7-ci "Southern Cross" (Cənub Xaçı) Rallisinin – Avstraliyada keçirilən və dünya avtomobil mətbuatı tərəfindən işıqlandırılan çox nüfuzlu ralli-reydin mütləq zaçotunda qalib gəlir.Növbəti il eyni yarışlarda "Lancer 1600GSR" qələbə qazanır."Lancer" 1974-cü ildə Avstraliyada keçirilən rallidə öz sələfinin uğurunu təkrar edir,eləcə də "East Africa Safari"Rallisində qalib gəlir və bu qələbəni 1976-cı ildə də təkrarlayır."Mitsubishi Motors Corporation"dünya arenasında öz avtomobillərinin çox gözəl texniki xarakteristikalarını və etibarlığını nümayiş etdirir.
Qənaətcilliyi və yüksək güc və dinamik göstəricilərini özündə birləşdirən "Mitsubishi" avtomobilləri insanların təxəyyülünə hakim kəsilən yeni dünya standartı müəyyən etdilər. Onilliyin sonunda "Motor Fan" jurnalı "Mitsubishi Colt 1400 GLX" avtomobilinə Yaponiyada "İlin avtomobili" adını verir,"Pickup","Van & 4WD" jurnalları isə "Mitsubishi L200"ü "USA's Pickup of the Year" adı ilə təltif edir.
"Mitsubishi Motors"həmçinin ən yeni "Silent Shaft" ("Səssiz val") texnologiyasını işləyib hazırlayaraq,"Mitsubishi Astron 80" mühərrikinin konstruksiyasına yığcam tarazlı valların müasir kütləvi texnologiyasını tətbiq edərək dünya avtomobilqayırma sənayesinə əhəmiyyətli töhfə verir.Bu kəşfə görə "Mitsubishi Motors" Yaponiyanın Avtomobil Texnoloji Assosiasiyasından "Elmi nailiyyətlərə görə mükafat" alır."Porsche" ilə "Volvo" həmin texnologiya üçün "Mitsubishi Motors"dan lisenziya alır."Mitsubishi"nin texnoloji nailiyyətləri bütün dünyada həm ona,həm də bütövlükdə yapon avtomobilqayırma sənayesinə layiqli hörmət qazandırır.
Mitsubishi – dünya avtomobil istehsalçısı
Dünya avtomobil istehsalçısı kimi "Mitsubishi"nin inkişafında əsas istiqamətlərdən biri əhəmiyyətli beynəlxalq tədbirlərə sponsorluq etməsi olub."Mitsubishi Motors" həmin səmtdə ilk addımını ataraq 1984-cü ildə Sarayevoda keçirilən Olimpiya oyunlarında və 1987-ci ildə Zaqrebdə keçirilən Universiadada avtomobillərin Rəsmi ixracçısına çevrilir.
Olimpiya oyunlarında və Yuqoslaviyada keçirilən Universiadada "çıxış edən" "Mitsubishi Pajero"bir çox hallarda dünya istehsalçısı kimi "Mitsubishi Motors"un uğurunu təcəssüm etdirən bir avtomobildir.İstehsalı 1982-ci ildə başlayan "Pajero" o vaxtın bütün offrouderlərindən son dərəcədə fərqlənirdi.Bu, mükəmməl dinamik və texniki xarakteristikaları, yüksək rahatlıq və uğurlu dizaynı özündə birləşdirən əsl offrouder idi.
1983-cü ildə dünyanın ən ağır və risqli rallisi sayılan Paris-Dakar rallisində "Mitsubishi Pajero" Marafon sinfində (modifikasiya edilməyən seriyalı offrouderlər) qalib gələrək komanda birinciliyini qazanır (Best Team Award)."Pajero" əfsanəsi bu cür yaranır.1985-ci ildə "Pajero" Paris-Dakar rallisinin mütləq zaçotunda qələbə qazanır.Təəccüblü deyil ki, "Pajero" offrouderlər arasında "bestsellerə" çevrilir.Biz onlardan ən nüfuzlusunun adını çəkirik – "Pajero" 1986-cı ildə Böyük Britaniyada ilin offrouderi adına (UK's What Car) adlandırılıb.
Lakin yüksək mükafatlara layiq görülən təkcə "Pajero" deyil.1984-cü ildə "Mitsubishi Galant" Almaniyanın "Das Goldene Lenkrad" (Qızıl sükan) mükafatını qazanır. Avropada və Rusiyada populyar olan "Mitsubishi Colt" və "Lancer" avtomobilləri də həmin nüfuzlu mükafata layiq görülürlər.Vətəni Yaponiyada "Galant VR-4" "Yaponiyada 1987-88-ci illərin avtomobili" müsabiqəsində səs çoxluğu əldə edir.Elm və avtomobil texnikası sahəsindəki son nailiyyətləri özündə cəmləşdirən yüksək keyfiyyətli, etibarlı avtomobillərin istehsalçısı kimi "Mitsubishi"nin ad-sanı indi bütün dünyada çox məşhurdur.
"Mitsubishi" XXI əsrin astanasında
Ötən əsrin son onilliyi ralli-reydlərdə "Pajero" üçün çox uğurlu olub.1992-ci il – Paris-Keyptaun – "Mitsubishi Pajero"fəxri kürsünün bütün pillələrini tutur.1993-cü il – "Pajero" Paris-Dakar rallisinin qalibidir.1997-ci il – əfsanəvi "Pajero" elə həmin çox ağır ralli-reyddə 1, 2, 3-cü yerləri tutur.Bu qələbələr siniflərdə çoxsaylı birinciliklərlə müşayiət olunub.
1996-98-ci illərdə argentinalı yarışçı Qustava Treles "Mitsubishi Lancer"də çıxış edərək N qrupunda –faktiki olaraq,avtomobil dilerindən əldə etməyin mümkün olduğu seriyalı avtomobillər kateqoriyasında ralli üzrə dünya çempionatının qalibi olur.Bu qələbə "Mitsubishi"nin N kateqoriyasında bir sıra qələbələri arasında layiqli mərhələ idi. 1996-98-ci illərdə argentinalı yarışçı Qustava Treles "Mitsubishi Lancer"də çıxış edərək N qrupunda –faktiki olaraq,avtomobil dilerindən əldə etməyin mümkün olduğu seriyalı avtomobillər kateqoriyasında ralli üzrə dünya çempionatının qalibi olur.Bu qələbə "Mitsubishi"nin N kateqoriyasında bir sıra qələbələri arasında layiqli mərhələ idi.
Paralel olaraq,"Mitsubishi Motors" dünya miqyasında özünün istehsalat gücünü genişləndirir.1995-ci ildə "Mitsubishi" Avropada özünün ilk avtomobilini istehsal edir: Hollandiyadakı "Nedcar" zavodunun –"Mitsubishi Motors","Volvo" və Hollandiya hökuməti arasında birgə müəssisənin konveyerindən ilk "Carisma" avtomobili çıxır.1996-cı ildə Avstraliyada "Sigma" sedanı və universalının, Taylandda isə L200 pikapının istehsalı başlayır.
Texnologiyaya gəldikdə isə, "Mitsubishi" XXI əsrin astanasında avtomobil və mühərrikqayırma, təhlükəsizlik və ekologiya sahəsində elm və texnikanın ən yeni nailiyyətlərinin yüksək keyfiyyəti və tətbiqinə əsaslanır.1990-cı ildə "Mitsubishi Motors" "Sigma" avtomobilində ilk yedəkləməyəqarşı sistemi –"Traction Control System"i tətbiq edir.1991-ci ildə ikinci nəsil "Pajero"da məşhur "Super Select 4WD" offrouder transmissiyası və çoxrejimli ƏAS (əyləclərin antiblokirovka sistemi) meydana çıxır.1996-cı ildə inqilabi "Mitsubishi GDI" mühərriki ("Gasoline Direct Injection") işlənib hazırlanır –az qala dizelə yaxınlaşan əlverişliliyi və benzin mühərrikinin gücünü özündə birləşdirən benzinin silindrlərə bilavasitə vurulması sisteminə malik ilk kütləvi mühərrik.1997-ci ilin sonu üçün "Mitsubishi GDI" mühərriki Yaponiyanın daxili bazarı üçün "Galant", "Pajero", "Diamante", "Challenger" ("Montero Sport"), "Chariot" ("Space Wagon"),RVR ("Space Runner") və Avropa bazarı üçün "Carisma" avtomobillərində quraşdırıldı.Beləliklə, avtomobil istehsalçısı kimi meydana çıxdığı gündən 80 il keçsə belə, "Mitsubishi" bu gün də XX əsrin əvvəlində ilk yol açan ruhuna sadiq qalır –həmişə tərəqqi zirvəsində.
Artemisia maximovicziana
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Mitsubişi
Yeni əsrə yeni nailiyyətlərlə
Yeniliklərin böyük hissəsini "Mitsubishi"dən olan yeniliklər təşkil edir.2002-ci ildə "Space Star"ın restaylinq versiyası debüt edir.2003-cü ilin yazında "Mitsubishi Outlander" offrouderinin satışı başlayır.Elə həmin ilin avqustunda Moskva avtosalonunda 9-cu nəsil "Mitsubishi Lancer"in Avropa premyerası olub.2004-cü ildə dərhal üç yenilik meydana çıxıb: sport-kar "Lancer Evolution VIII", "Grandis" miniveni və "V Colt" seqmentindən "Mitsubishi" üçün ilk hetçbek.
2004-cü il "Mitsubishi" üçün beynəlxalq mükafatlarla zəngin olub belə ki, "Lancer Evolution VIII" Fransa və ABŞ-da ən yaxşı idman avtomobili kimi tanınır,"Colt" isə Hollandiya və Danimarkada ilin avtomobili hesab edilərək "Qızıl Sükan" nüfuzlu mükafatına layiq görülür.
"Texnoloji yarış" davam edir və bu yarışda "Mitsubishi" özünün lider mövqelərini saxlayır. Qazpaylaşdırma fazaları və klapanların qaldırılma hündürlüyünün dəyişdirilməsi üzrə firma sistemi –MIVEC ("Mitsubishi Innovative Valve lift and time Electronic Control") geniş tətbiqini tapır."Pajero" əfsanəvi çoxrejimli "Super Select" transmissiyasına əlavə olaraq təkərlərarası differensialların "elektron" blokirovkalarının funksiyalarını və dinamik sabitləşmə sistemini özündə birləşdirən MASTC elektron sistemini əldə edir.
a
Kosalı (Gürcüstan)
Kosalı — Gürcüstan Respublikasının Aşağı Kartli mxaresinin Qarayazı rayonunun inzibati-ərazi vahidində kənd. Qarayazı düzündə, avtomobil yolu kənarında, rayon mərkəzindən 5 km gündoğarda, dəniz səviyəsindən 290 m yüksəklikdə yerləşir.
Əhalisi
Kəndin əhalisi 1886-cı ildə 161 ailədə 887 nəfər; 1926-da 425 ailədə 2004 nəfər; 1995-da 1095 ailədə 5836 nəfər; 2002-də 5612 nəfər, 2006-da 6000 nəfər təşkil edib. Əhalinin 98%-i azərbaycanlılardan ibarətdir.
Təhsil
Kənddə 19-cu əsrdən məscid fəaliyətdədir. Dünyəvi məktəb 1918-ci ildən fəaliyyətdədir. Kosalı orta məktəbində 2006-cı ildə 1028 şagird, 73 müəllim olub.
Nizamiyyə mədrəsəsi
Nizamiyyə mədrəsəsi — Bağdad şəhərində 1067-ci ildə açılmış mədrəsə.
Echinodorus nymphaeifolius
(Echinodorus nymphaeifolius) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Nizamiyyə mədrəsəsi
Mədrəsənin yaradılma səbəbi
Mədrəsə sözü ərəbcə “dərəsə-oxumaq, anlamaq, bir mətni öyrənmək və əzbərləmək üçün təkrarlamaq” kökündən olub “dərs deyilən yer” deməkdir. Bu sözdən “tədris”, “müdərris”(“dərs deyən”), midrəs (“Quran oxunan yer”) və s. kimi terminlər yaranmışdır. İslamın yayıldığı ilk dövrlərdə ayrı-ayrı ilahiyyatçı alimlərin mühazirə oxuduqları yer, eləcə də böyük məscidlərdə daimi məktəb və ya mühazirə kursları mövcud idi. Mədrəsə adlanan xüsusi tipli orta və ali ilahi-hüquqi məktəblər h. IV/IX əsrlərdə Xilafət Şərqində (Mərkəzi Asiya və Xorasanda) yaranmış, daha sonra isə oradan qərb vilayətlərinə keçmişdi.
Mədrəsə təsisatı Səlcuqların hakimiyyəti illərində özünün çiçəklənmə dövrünü keçirirdi. Bəzi tədqiqatçıların (C.Maqdisi və K.Klauzner) fikrincə, səlcuqilər bu mədrəsələri yalnız inzibati idarəetmə kadrlarının hazırlanması məqsədilə yaratmışdılar. Lakin, tədris prosesində gələcək inzibatçılar özlərinin fəaliyyəti üçün vacib olan elmləri və təcrübəni almırdılar. C.Maqdisi mədrəsəni bitirən şəxslərin aldığı geniş əhatəli vəzifələri sadalayarkən qazı vəzifəsindən başqa hökumət xidməti ilə bağlı heç bir vəzifənin adını çəkmir. Qazı vəzifəsi isə dini xarakter daşıyırdı. Bununla belə Maqdisi göstərirdi ki, mədrəsədə təlim almış şəxs fiqhdə, yəni qanunvericilikdə-hüquqşünaslıqda məlumatı olan şəxs hesab olunurdu. O, məhkəmədə qazı vəzifəsində çalışa bilər, mədrəsədə müdərris kimi tədris hissəsinə başçılıq edə bilərdi. Bağdad Nizamiyyə mədrəsəsinin yaradılması dövrün tələbi idi. Qahirədəki şiə ismailiyyə universiteti müqabilində yaranan Nizamiyyə adlanan tədris müəssisəsi sonralar bütün müsəlman dünyasına yayılmışdı.
İ.Filştinskiyə görə, Nizami mədrəsəsinin yaranması hər cür dini azad fikirliyin qarşısını almaq tələbatından yaranmışdır. Artıq dini münaqişələr silah gücünə deyil, elmdən istifadə yolu ilə həll edilirdi. Çünki Nizamiyyədə olan ab-hava əl-Cahiz vaxtındakı Bəsrə məscidinə xas olan alimlərin azad və sərbəst fikir mübadiləsindən fərqlənirdi.
Müasir ərəb tarixçisi Əbu Hac Məhbubə haqlı olaraq yazırdı ki, Nizamülmülk əleyhdarlarını zəif salmaq üçün silahdan əlavə elmdən də istifadə edirdi. A.Müllerə görə isə onun bu siyasəti yeritməsi özünün fars əsilli olaraq dini təəssübkeşliyi ilə bağlı idi və o bununla özünün fars milli mənliyinə iltifat göstərirdi. Qeyd etmək lazımdır ki, Nizamiyyənin sünnilik tərəfdarı olan rəhbərləri hər şeydən çox tələbələrin müstəqilliyindən qorxurdular. Lakin, hər-halda dini münaqişələri həll etməklə bərabər mədrəsənin üzərinə hər şeydən əvvəl daha böyük bir missiya - elmi inkişaf etdirmək missiyası düşürdü. Məlikşahın Bağdaddakı Nizamiyyə mədrəsəsinin rəisi Əbu İshaq Şiraziyə göndərdiyi məktubda bunun təsdiqini tapmaq olar. O yazırdı: “Nizamiyyə mədrəsəsi məzhəb münaqişələri üçün deyil, elmi inkişaf etdirmək üçündür”.
OHSAS
OHSAS 18001-ın prinsipləri
Əməyin təhlükəsizliyi və peşə sağlamlığı menecment sistemi Deminq davamlı təkmilləşmə dairəsinə əsaslanır - Planlaşdır, Yerinə yetir, Yoxla və Hərəkət et, bunlar isə öz növbəsində növbəti dörd fəaliyyət istiqamətini özündə birləşdirir: - Əməyin təhlükəsizliyi və peşə sağlamlığı siyasəti - Planlaşdırma, tətbiq və hərəkət - Nəzarət, qiymətləndirmə və korrektiv hərəkətlər - Menecment icmalı
Nizamiyyə mədrəsəsi
Mədrəsənin yaradılması və fəaliyyəti
Alp Arslanın hakimiyyəti illərində onun vəziri Nizamülmülkün təşəbbüsü ilə bütün iri şəhərlərdə "Nizamiyyə" mədrəsələri açıldı. 1067-ci ildə açılmış Bağdad Nizamiyyə mədrəsəsi əslində orta əsrlərin ilk universiteti sayıla bilər. Hətta şah özü əsas məqsədin qorunmasına nəzarət edir, müəyyən kənara çıxmalar, təriqətçilik təzahürləri olduqda onu aradan qaldırmaq üçün göstərişlər verirdi. Professor R.Sultanov türk tarixçisi Osman Turana istinadən yazır: "Məlikşah Bağdaddakı Nizamiyyə mədrəsəsinin rəisi Əbu İshaq Şiraziyə göndərdiyi məktubda yazırdı: "Nizamiyyə mədrəsəsi məzhəb münaqişələri üçün deyil, elmi inkişaf etdirmək üçündür".
Bağdadda tikintisinə 200 min dinar sərf edilən Nizamiyyə mədrəsəsində 6000 tələbə təhsil alırdı. Bu mədrəsə öz yeni keyfiyyətlərinə görə Şərqdə mövcud olan mədrəsələrdən tamamilə fərqlənirdi. Onu sözün əsl mənasında orta əsrlərdə dünyada təşkil olunmuş universitetlərin ən mükəmməli adlandırmaq mümkündür. Burada dilçilik, tibb, tarix, məntiq, ədəbiyyatşünaslıq,ədəbiyyat tarixi, ritorika, riyaziyyat, astronomiya, ilahiyyat kimikimi dünyəvi və dini elmlər tədris olunurdu. Nizamiyyə mədrəsəsində təhsil pulsuz idi, müəllimlərə isə dövlət hesabına aylıq maaş verilirdi. Müəllimlərə mühazirə zamanı tamamilə sərbəstlik verilmişdi və onlar tədris üslubu seçməkdə müstəqil idilər. Bundan əlavə, mədrəsədə dərs deyən müəllimlər tələbələrinə özləriyazdıqları əsərlərdən dərs keçirdilər. Dərslər asandan çətinə, sadədən mürəkkəbə prinsipi əsasında qurulmuşdu. Tələbələrə əvvəlcə dilçiliyin əsasları öyrədilir, daha sonra müxtəlif nəzəri elmlər tədris olunurdu. Fiqh və onun üsullarının öyrədilməsi“Nizamiyyə” də təhsilin son mərhələsini təşkil edirdi.
Mədrəsənin fəaliyyətində Azərbaycan alimlərinin rolu
Alimlərin həqiqəti üzə çıxarmaq məqsədilə keçirdiyi diskussiyalar bu mədrəsələrə başqa ölkələrin nümayəndələri ilə yanaşı Azərbaycan alimlərini cəlb edirdi. Onlar mədrəsədə müxtəlif vəzifələrdə çalışaraq onun davamlı fəaliyyətində yaxından iştirak edirdilər. Təsadüfi deyil ki, “Nizamiyyə” mədrəsəsinin tikintisi başa çatan kimi Nzamülmülk bu dövrdə dərin bilikli, ərəb dili sahəsində kamil əsərləri olan azərbaycanlı Xətib Təbrizini mədrəsə kitabxanasının müdiri, eyni zamanda İ.Y.Kraçkovskinin təbirincə desək, onu ədəbiyyat kafedrasının «professoru» təyin edir. Qeyd etmək lazımdır ki, kitabxana rəhbərinin seçilməsi məsələsində bəzi meyarlar mütləq nəzərə alınırdı. Belə ki, bu vəzifəni icra edən şəxslər dərin təfəkkürə malik olmalı, kitablar barədə məlumatlı olmalı idilər. Rəşidəddinin yaratdığı “Rəbi-Rəşidi” elm və mədəniyyət mərkəzində hətta digər şərtlər də qoyulmuşdu. Kitabxananın açarının daşıyıcısı subay, əməlisaleh, arif, mömin və dindar olmalı idilər. Əgər bu vəzifədə olan evli olardısa,ailəsindən ayrı olmaqla “Rabi Raşididə” yaşamalı və ailəsi iləəlaqədə olmamalı idilər.
Xarici keçidlər
[http://tarixinstitutu.az/Web/uploads/books/books/2020/03/OrtasrlrdAzrbaycanalimlrininelmilaqlri.pdf Nərgiz Əliyeva. Orta əsrlərdə Azərbaycan alimlərinin elmi əlaqələri və tədris fəaliyyəti. Bakı: «Turxan» NPB, 2015.]
Qeys Aylan
Qeys Aylan — Şimali Ərəbistanın böyük və qüdrətli qədim tayfa birliyi.
Rəvayətə görə Qeys Aylanlar əvvəlcə Tihama düzənliyinin alçaq yerlərində yaşayırdılar. Məhəmməd Peyğəmbərin dövründə Ərəbistanın mərkəz və şimal hissələrinin geniş torpaqlarına yayıldılar. Onlar Məkkənin cənub-şərq və şimal-şərq tərəflərinə, Mədinə torpaqlarına, Hicazın hər yerinə, Bəhreynə, sonra da İraq və Suriya torpaqlarına köç etdilər .
Adımı Kalbine Yaz
Adımı Kalbine Yaz - Tarkanın 29 iyul 2010 - cu ildə çıxardığı sayca səkkizinci studio albomudur. Alboma daxil olan mahnılar üzərində Tarkan, Sezen Aksu, Yıldız Tilbe, Ozan Çolakoğlu, Mithatcan, Günay Çoban və başqaları işləmişlər.
Son albomunun yayımlanmasından sonra çıxışı dəfələrlə təxirə salınmış bu albom uzun çalışmalardan sonra 2010 - cu ildə dinləyicilərə təqdim edilmişdir. Alboma daxil olan nmahnılar hamısı türk dilində ifa edilmişdir. Müğənni müsahibələrinin birində albomun ərsəyə gəlməsi üçün çox əmək sərf etdiyini qeyd etmişdir.
Albomun satşa çıxarılmasından əvvəl 11 may 2010 - cu il tarixində alboma daxil olan Sevdanın Son Vuruşu mahnısı promo sinql kimi satışa çıxarılmış və böyük uğur qazanmışdır. Ümumilikdə albom satışa çıxarıldığı iki ay müddətində 591.782 nüsxəylə satılmaqla böyük uğur qazanmışdır.
Vasili İstratov
Vasili İstratov — Rusiya dövlət xadimi, diplomat. 2006–2009-cu illərdə Rusiya Federasiyasının Azərbaycanda Fövqəladə və Səlahiyyətli səfiri olmuşdur.
Həyatı
Vasili İstratov 1954-cü il dekabrın 30-da Moskva şəhərində anadan olub. M.V.Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin tarix fakültəsində təhsil almış, həmin universitetin aspiranturasını bitirmişdir. Fransız və ingilis dillərini bilir. Tarix elmləri namizədidir.
2009-cu ildən sonra — Azərbaycan əsilli rusiyalı iş adamı Fərhad Əhmədova məxsus Teymur Əhmədov adına "AzNar" QSC-nin direktorlar şurasının üzvüdür. "Rus dünyası" Fondunun icraçı direktorunun birinci müavinidir.
Şəxsi həyatı
Evlidir, bir qızı var.
Siqne Bro
Siqne Bro ( 5 mart 1999) — Danimarkalı üzgüçü. Siqne Bro Danimarkanı 2017-ci ildə XXXVII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında təmsil edib.
Karyerası
Siqne Bro birinci dəfə Dünya Çempionatına 2017-ci ildə qatıldı. O, Budapeştdə baş tutan XXXVII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında qadınlar 200 m sərbəst stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 2:02.23 saniyəlik nəticəsi ilə 54 üzgüçü arasında 27-ci oldu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.
Tər vəzisi
255px|thumb|right|Dərinin quruluşunu və tər vəziləri Tər vəziləri — orqanizmdə tərləmə prossesini yerinə yetirən vəzilərdir. Tər vəziləri uzunsov borucuq şəklindədir. İnsanın dəri örtüyündə təxminən 2 milyona qədər tər vəzisi yerləşmişdir. Onlar orqanizmin daxili mühitinin sabit saxlanılmasında, su-duz mübadiləsinin tənzim olunmasında və ifrazat funksiyasının yerinə yetirilməsində bilavasitə iştirak edir. Dəri örtüyünün müxtəlif sahələrində tər vəzilərinin miqdarı eyni deyildir. İnsan normal şəraitdə sutkada 500 ml tər ifraz edir. Tər vəzilərinin fəaliyyətini vegetativ sinir sistemi tənzim edir, ali tənzim mərkəzləri isə uzunsov beyində və hipotalamusda yerləşir. Burada temperatur tənzimi mərkəzi də yerləşir. Tər vəziləri dırnaq və saç kimi dərinin əlavələri qəbul edilir. Bu vəzilər fiziki quruluşları, orqanizmdə yaşayış yerləri və funksiyalarına görə 3 müxtəlif alt qrupda bölünürlər.
Apokrin tər vəziləri
285px|thumb|left|Qadın döşündə tər vəzilərinin görünüşü Tər vəziləri adlandırılmaqla yanaşı əsas vəzifələri tərləmə yəni orqanizm istiliyini tarazlamsı deyil. İnsana xas bədən qoxusunun edilməsidir. Apokrin vəzilərin özünə məxsus qoxusu; Tərkibindəki ammonyak, yağ turşuları və hidroksi turşulara və bunları həzm edən bakteriyalar tərəfindən ortaya çıxır. Bu vəzilərin hakimiyyət sahəsinin işarələnməsi, xəbərdarlıq və təhlükə siqnalı, cinsi cəlbedici kimi heyvanlarda rolları var. İnsanlarda bu vəzifələri tam olaraq açıqlanmayıb. Ekrin tər vəzilərinə görə orqanizmdə bölgüləri daha azdır. Əsasən qoltuğ altı, döş və göbək dəliyi ətrafı, qulaq arxası, bud və qasıqda var. Qoltuq altında sm 2 də 8–43 ədəd olaraq ölçülmüşdür. Asiya irqlərdə və kişilərdə apokrin tər vəziləri daha çoxdur. Apokrin tər vəziləri hirslənmə, ağrı və seksual istək kimi hiss vəziyyətlərində ifrazatlarını artırırlar və dəri səthinə buraxırlar. Bu vəzilər qeyri-iradi sinir sistemi nəzarəti altındadır. Bu vəzilərin ifrazatları yağlı, sıx, sterilləşdirilmiş və qoxusuz quruluşdadır. Tərkibində zülal, yağ və steroidlər var. Sebase vəzilərin kanalı ilə birgə dəriyə çıxarıldıqları üçün bu məzmuna sebumda iştirak edir. Dəri səthinə çıxdıqda tərkibindəki su buxarlanır lakin digər məzmunları dəri səthində qalır. Şəfaf- süd ağı rəngindədir ancaq daima dəyişkəndir. İnsanın dəri rənginə, pəhrizə və cinsiyyətə görə də dəyişir. Apokrin vəzilərdə lipid və xolestrol tərkibi 20 mg/ml-dir. Orqanizmə yaşayış yerinə görədə miqdar dəyişkəndir. Qoltuq altında 60 mg/cm2-dır. Apokrin vəzilər ekrin tər vəzilərinə görə daha böyük daim funksiya halındadır. Ancaq istehsalları olduqca azdır. Məsələn, qoltuq altında gündə 1 mln-dir.
Ekrin tər vəziləri
110px|thumb|right|Tər vəzilərinin göz qapağında eninə görünüşü Bədən temperatur nəzarətində tərləmə; Ekrin tər vəziləri tərəfindən baş verir. Bu vəzilər klitor, glans, penis, labia minör, xarici qulaq yolu və dodaqlarda başqa bütün bədən səthində geniş olurlar. Yetkin bir insanda təxminən 1.6–5 milyon arası ekrin tər vəzisi vardır və sıxlıq adamdan adama, irqlərə görə dəyişə bilər. Orta hesabla 1 cm2 də 200 ekrin tər vəzisi var. Ən intensiv olaraq ayaq dabanları (620±20 cm2), alın (360±60 cm2), ovuc içi (300±50) və yanaqlarda (320±60 cm2) ən seyrək olaraq da kürəkdə (65±20 cm2) və daha sonrada kişilərdə yumurtalıq dərisində və budlarda olurlar. Doğumda körpələrdə yeniyetmələrlə bərabər sayda tər vəzisi var. Ancaq bədən səthi sahəsi dar olduğu üçün sıxlıq daha çoxdur. Həmçinin yeni təbiətində ekrin tər vəziləri fəaliyyət göstərmirlər, doğuşdan bir neçə həftə sonra işə başlayırlar. Digər bir çox vəzidə olduğu kimi tər vəzilərinin sekretuvar hissəsində "Prekürsör sekresyon" (ön tər ifrazatı)" ifraz olunur, bundan sonra kanaldan keçərkən bu mayenin bəzi maddələri sorulur və ən son dəri səthinə tər atılır. Ön tər ifrazatı vəzinin qıvrım hissəsindəki epiteliali hüceyrələrinin fəal bir ifrazat məhsuludur və bu hüceyrələrin üzərində və ya yaxınlığında bitən xolinergik cazibədar sinir lifləri bu tər istehsalını nəzarət edir. Gündəlik tərləmə miqdarı 10 litrə qədər çata bilər. Bunun 99% su, 0,5% mineral duzlar (kalium xlor, dəmir və s), 0.5 faiz çoxal və üzvi maddələr (kreatinin, ürik turşusu) təşkil edir. Tərdə qana görə daha az səviyyədə glukoza, laktik turşu və civə, spirt, efir olur.
Apoekrin tər vəziləri
150px|thumb|left|Tər vəzilərinin dərinin eninə görünüşü
Ekrin və apokrin tər vəzilərinə bənzəyirlər, ikisinin qarışıq formasıdır. Ancaq ekrin tər vəziləri kimi öz kanalları ilə dəriyə açılırlar. Doğumla birlikdə var lakin aopkrin vəzilər kimi yetkinlik dövründə aktiv hala keçir. Qoltuq altında, anogenital regionda müəyyən edilmişdir. Qoltuq altında tər vəzilərinin 50% -indən çoxunu təşkil edir və bu hissədəhəddən artıq tərl cavabdehdir. Ekrin tər vəzi 10 qat daha çox tər ifraz edir. Apoekrinin tər quruluşu ekrin vəzilərinin ifraz etdiyi tərin quruluşuna bənzəyir bənzəyir.
Bakıxanov
Bakıxanov — Əsasən Bakı xanlarının soy daşıyıcılarının soyadı.
Türkiyə milli futbol komandası
thumb|upright=1.5|Türkiyə milli futbol komandası (2016)
Türkiyə milli futbol komandası - Türkiyəni Beynəlxalq turnirlərdə və oyunlarda təmsil edən futbol komandası. İlk oyununa 26 oktyabr 1923-cü ildə Rumıniyaya qarşı çıxmışdır. FİFA Dünya Çempionatına 1950, 1954, 2002 olmaq ilə 3 dəfə vəsiqə qazanmışdır. Amma FİFA Dünya Çempionatı 1950-də maliyyə problemlərinə görə çıxış etməmişdir.
Türkiyə Milli Komandası Beynəlxalq turnirlərə Avropa seçmələrindən qatılır. FİFA Dünya Çempionatı 2002-də Şenol Günəşin rəhbərliyi ilə üçüncü yeri tutdu, Fatih Terim rəhbərliyində Avropa Çempionatı 2008-də üçüncü yeri tutdu və Şənol Günəş rəhbərliyində gənc heyət ilə FİFA Konfederasiyalar Kuboku 2003-də üçüncü yeri tutdu. Tarixində iki dəfə FİFA Dünya Çempionatında iştirak etmişdir. Milli formanı ən çox 120 dəfə Rüştü Reçber geyinmişdir. Ən çox qol vuran isə 51 qol ilə Hakan Şükürdür.
Türkiyə Milli Komandası qitə miqyasında UEFA Avropa Çempionatında iştirak edir. Türkiyə Millisi ilk dəfə 1996-cı ildə UEFA Avropa Çempionatında iştirak etmişdir. Türkiyə Millisi 2008-ci ildə Avstriya və İsveçrədə keçirilən UEFA Avropa Çempionatında üçüncü yeri tutmuşdur. 2015-ci ildə 13 oktyabr tarixində Türkiyə Millisi tarixində dördüncü dəfə UEFA Avropa Çempionatına vəsiqə qazandı. Həmin Avropa Çempionatı 2016-cı ildə Fransada keçiriləcəkdir.
Tarixi
Türkiyə Millisi ilk oyununa 26 oktyabr 1923-cü ildə İstanbulda Rumıniyaya qarşı çıxdı. Taksim Stadionunda keçirilən oyunda Türkiyə Millisini meydana baş məşqçi kimi Əli Sami Yen çıxartdı. Türkiyə Millisi 25-ci dəqiqədə qol buraxsa da, daha sonra Türkiyə Millisinin heyətində Zeki Rıza Sporel 32 və 50-ci dəqiqə iki qol vuraraq hesabı 2-1 etdi. Amma 67-ci dəqiqədə Türkiyə daha bir qol buxardı və hesab heç-heçə bitdi. 2-2. thumb|Zeki Rıza Sporel left|thumb|267x267px|Yüksel Gündüz
Əli Sami Yen dövrü (1923)
Əli Sami Yen baş məşqçi kimi ilk oyununda Rumıniya ilə heç-heçə oynamışdır. Taksim Stadionunda keçirilən oyun 2-2 hesabı ilə bitmişdir. Bu oyundan sonra Əli Sami Yen Türkiyə Millisində baş məşqçi postundan kənarlaşdırıldı. Bu posta isə Şotlandiyalı Billi Hunter gətirildi. thumb|295x295px|Bedri Gürsoy|left
Billi Hunter dövrü (1924-1926)
Billi Hunter baş məşqçi kimi Türkiyə Millisində ilk oyununa 25 may 1924-cü ildə Çexoslovakiyaya qarşı çıxdı. Bu oyun Parisdə Yay Olimpiya Oyunlarında keçirildi. Birinci mərhələdə Türkiyə Çexoslovakiyaya 2-5 məğlub oldu və mübarizəni dayandırdı. Türkiyənin hər iki qolunu Bəkir Refet vurdu. Yay Olimpiya Oyunlarından sonra Türkiyə Millisi 17 iyunda Finlandiya ilə qarşılaşdı. Həmin oyundan Türkiyə tarixində ilk qələbəsini qazandı. Zeki Rıza Sporel 4 qol vuraraq həm rekorda imza atdı həmdə Türkiyənin qələbəsində əsas pay sahibi oldu. Hesab 4-2 Türkiyənin xeyrinə başa çatdı. Zeki Rıza Sporel poker edərək Millinin tarixində ilk poker edən futbolçu oldu. Türkiyə Millisi bu oyundan sonra daha iki oyun oynadı və qələbə qazandı. 19 mayda Estoniyanı Sabih Arca və Bedri Gürsoyun hərəyə bir və Zeki Rıza Sporelin iki qolu ilə 4-1 məğlub etdi. Bu oyundan 3 gün sonra 22 mayda Latviyanı 3-1 məğlub etdi. Riqadaki oyunda Türkiyənin hər üç qolunu Zeki Rıza Sporel 3 vurdu. 29 mayda Türkiyə Millisi o dövr üçün güclü milli hesab olunan Polşa ilə qarşılaşdı. Həmin oyunda Billi Hunterin yetirmələri güclü rəqibinə 0-2 uduzdu. O dövrdə FİFA Dünya Çempionatı və UEFA Avropa Çempionatı keçirilmədəyi üçün Türkiyə Millisi öz qüvvəsini yoldaşlıq oyunlarında sınayırdı. 16 noyabrda Türkiyə SSRİ Millisi ilə qarşılaşdı. Həmin oyundan Türkiyə Millisi ardıcıl ikinci məğlubiyyətini aldı. Türkiyə Millisi SSRİ Millisinə 0-3 uduzdu. Bu oyun 1924-cü ildə Millinin sonuncu oyunu oldu
1925-ci ildə Milli ilk oyununa doğma meydanda çıxdı. Doğma meydanda yalnızca 1923-cü ildə elə ilk oyunda çıxan Milli uzun fasilədən sonra doğma azərkeşlər qarşısında oynayacaqdı. 10 aprel 1925-ci ildə rəqib Bolqarıstan idi. Taksim Stadionundaki oyunda Türkiyə 2-1 qalib gəldi. Türkiyənin qollarını Mehmet Ləbləbi və Sabih Arca vurdu. Türkiyə Millisi Billi Hunter ilə doğma meydanda ilk qələbəsini qazandı. Türkiyə bu oyundan sonra Buxarestə səfər etdi. Heyətində o dövr üçün güclü futbolçulara sahib olan Türkiyə Buxarestdə yerli milli ilə qarşılaşdı. Rumıniya ilə 1923-cü ildə Əli Sami Yen rəhbərliyində qarşılaşmışdı Türkiyə. 1925-ci ildə isə Billi Hunter ilə Rumınlar qarşısına çıxdı və qələbə qazandı. Zeki Rıza Sporel və Mehmet Ləbləbinin qolları ilə Türkiyə rəqibini 2-1 məğlub etdi. Belə yaxşı nəticələr Billi Hunterə Türkiyədə böyük sevgi qazandırmışdır. Türkiyə Millisi Buxarest səfərindən sonra üç ev oyununda qüvvəsini sınadı. 12 mayda SSRİ Millisinə 1-2 hesabı ilə məğlub oldu Türkiyə. Bu oyun məğlubiyyət ilə yanaşı bir hadisə ilə əlamətdar oldu. Belə ki Türkiyə İstanbulda yox Ankarada bu oyunu oynadı. Bu oyunda Türkiyə 3-cü dəqiqədə Bedri Gürsoy ilə hesabı açdı. Amma oyunun sonuna 5 dəqiqə qalmış SSRİ futbolçuları hesabı 1-1 elədi. Heç-heçə ilədə kifayətlənməyən SSRİ Millisi 88-ci dəqiqədə qələbə topunu vurdu. Bu oyun məğlubiyyətə baxmayaraq Türkiyənin yaxşı oyunlarından biri idi. Növbəti oyunda 2 oktyabrda İstanbulda Taksim Stadionunda Türkiyə Polşa ilə qarşılaşdı. Həmin oyunda SSRİ ilə oyunun ssenarisi kimi oldu. 5-ci dəqiqədə Zeki Rıza Sporel hesabı açsada daha sonra Polşalılar 29 və 67-ci dəqiqədə iki qol vuraraq hesabı öz xeyrlərinə dəyişdi. Türkiyə Millisi ardıcıl ikinci məğlubiyyətini aldı. Bu oyun həmdə 1925-ci ildə Türkiyənin sonucu oyunu olmuşdur.
1926-cı ildə Türkiyə ilk oyununa yenə doğma meydanda çıxdı. Rəqib bunda əvvəl məğlub etdiyi Rumıniya Millisi idi. Türkiyə Rumıniyaya bu dəfə məğlub oldu. 7 mayda İstanbulun Taksim Stadionunda keçirilən oyunda Türkiyə Rumıniyaya darmadağın oldu. 0-3. Bu oyun Billi Hunterin doğma meydanda sonuncu oyunu idi. 12 sentyabr 1926-cı ildə isə Türkiyə Polşada yerli Milliyə darmadağın oldu. 1-6. Bu oyundan sonra Billi Hunter Milli ilə yollarını ayırdı. Milliyə isə Macar Bella Tot gətirildi. thumb|400x400px|Misir-Türkiyə (28 may 1928) thumb|400x400px|Misir-Türkiyə (28 may 1928)
Bella Tot erası (1927-1932)
Macar Bella Tot Türkiyə Millisi ilə ilk oyununa 17 iyul 1927-ci ildə səfərdə Sofiyada yerli Bolqarıstana qarşı çıxdı. Bu oyunda 6 qol vurulsada qalib müəyyənləşmıdi. 3-3. Bella Tot Türkiyə Millisində ilk qələbəsini 14 oktyabrda İstanbulda Taksim Stadionunda qazandı. Türklər Bolqarları Zeki Rıza Sporelin iki və Nihat Bekdikin bir qolu ilə 3-1 məğlub etdi. Bu oyun 1927-ci ildə sonuncu oyun idi.
1928-ci ildə Türkiyə Millisi ilk oyununa o dövrün adlı-sanlı Millisi hesab olunan Yuqoslaviyaya qarşı çıxdı. 8 apreldə səfərdə Türkiyə rəqibinə güclü müqavimət göstərsədə məğlub oldu. 1-2. Türkiyənin yeganə qolunu Latif Yalınlı atdı. Növbəti oyunda səfərdə idi. Buxarestdə. Artıq Türkiyə Millisinin Rumıniya ilə oyunu böyük maraq doğururdu. Amma Türkiyə bu dəfə bacarmadı. Türkiyə Rumınlara 2-4 uduzdu. Növbəti oyun isə 1928 Yay Olimpiya Oyunlarında keçirildi. Türkiyənin rəqibi Misir Millisi idi. Amsterdamdaki oyunda Türkiyə rəqibinə darmadağın oldu. 1-7. Bu nəticə ilə Türkiyə Millisi ikinci Yay Olimpiya Oyunlarında yenədə birinci mərhələdən mübarizəni dayandırdı.
Türkiyə Millisi 1928 Yay Olimpiya Oyunlarından sonra ilk oyununu düz 3 il sonra oynadı. 1931-ci ildə Bolqarıstana qarşı. Sofiyada Vasil Levski Stadionunda Türkiyə rəqibinə 1-5 uduzdu. 2 oktyabrda isə eyni stadionda Yuqoslaviya ilə qarşılaşdı. Sonuncu dəfə 1928-ci ildə Yuqoslavlara qarşı oynayan Türklər bu dəfə qalib gəldi güclü rəqibinə. 2-0. Türklərin qollarını Rebii Erkal və Fikrət Arıcan vurdu. Bu oyundan sonra Bella Tot həmvətənləri ilə qarşı-qarşıya gəldi. 17 apreldə İstanbulda Taksim Stadionunda Türkiyə Macarıstan ilə qarşılaşdı. Oyuna maraq çox böyük idi. Oyunda ilk qol 35-ci dəqiqədə Səlahəttin Almaydan gəldi. 1-0. Bu qoldan sonrada Türkiyə üstün tərəf olsada sona 10 dəqiqə qalmış hər şey dəyişdi. 80 və 84-cü dəqiqələrdə Macarlar qol vurdu və Türklər doğma meydanda sona 10 dəqiqə qalmış qələbəni eldən verdi. Bu oyundan sonra Bella Tot istefaya göndərildi. Yeni baş məşqçi isə İngilis Fred Pagman idi.
Fred Pagman dövrü (1932)
Fred Pagman Millidə baş məşqçi kimi ilk oyununa 22 apreldə Macarıstana qarşı çıxdı. Taksim Stadionundaki oyunda Türkiyə rəqibinə 1-4 uduzdu. Pagmanın sonuncu oyunu 4 noyabrda oldu. Türkiyə bu oyunda Bolqarıstana 2-3 uduzdu. Ardıcıl iki məğlubiyyətdən sonra Fred Pagman istefaya göndərildi. Fred Pagman Əli Sami Yendən sonra Türkiyə Millisində baş məşqçi kimi ən az 2 dəfə meydanı çıxan baş məşqçi oldu.