cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Malik Qabdullin
Bioqrafiyası
Malik Qabdullin 2 (15) noyabr 1915-ci ildə Puxalskoye kəndində (indi Qazaxıstanın Akmola vilayətinin Zerendinsky rayonunda) anadan olub. Birbaşa Kanay Kuttımbetulyin nəslindəndir Orta juzun Qazaxlarının liderlərindən biri, Abılay Xanın baş müşaviri və XVIII əsrin ictimai xadimi. 14 yaşından etibarən Malik məşhur qazax yazıçısı Sabit Mukanovun ailəsində böyümüşdür.
Qabdullin, faşistlərin üstünlük təşkil edən qüvvələri ilə döyüşdə 2 tankı qumbara ilə yıxan, çox sayda faşisti məhv edən və 12 əsiri götürən bir qrup əsgərə rəhbərlik etdi. Qabdullin döyüşdə yaralandı, lakin döyüş meydanını tərk etmədi. Bu bacarığına görə, böyük siyasi təlimatçı Malik Qabdullin, SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 30 yanvar 1943-cü il tarixli Fərmanı ilə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülmüş və Lenin ordeni və Qızıl Ulduz medalı ilə təltif edilmişdir.
Müharibədən sonra elmi və pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmuş, Qazaxıstan SSR Elmlər Akademiyası Ədəbiyyat və Dilçilik İnstitutunun direktoru (1946-1951), Abay KazPİ-nin rektoru (1953-1963), rəhbər vəzifələrində çalışmışdır. Qazaxıstan SSR Elmlər Akademiyası MO Auezov adına Ədəbiyyat və İncəsənət İnstitutunun folklor şöbəsinin (1963-1973). Malik Qabdullinin tədqiqatının əsas mövzusu qazax xalqının qəhrəmanlıq dastanı, xalq mahnıları, ağılı, nağılları, atalar sözləri və kəlamlarıdır.
Qazax ədəbiyyatının çoxcildli tarixinin hazırlanmasında və nəşrində iştirak etmişdir. Elmi işi "Qazaxıstanın qəhrəmanlıq dastanı" 1972-ci ildə Ç.Vəlixanov adına mükafata layiq görülmüşdür. Malik Qabdullin bir sıra bədii əsərlərin müəllifidir: "Mənim cəbhə dostlarım" (1947), "Qızıl Ulduz" (1948), "Cəbhə eskizləri" (1949), "Müharibənin gündəlik həyatı" (1968), "Dostlar haqqında, yoldaşlar" (1969), "Dəhşətli illər" (1971). Əsərlərin bir hissəsi Rus dilində, İ.P.Şeqolixin tərəfindən tərcümə olunmuşdur.
II-IV çağırışlar SSRİ Ali Sovetinin deputatı seçilmişdir.
Maydan Malikovna adlı bir qızı, Əminə və Mədinənin nəvələri, Malik, Cəmilya, İlyas və Mayanın nəvələri qaldı.
Müşfiq Hətəmov
Müşfiq Mürşüd oğlu Hətəmov ( 6 may 1969, Ağdam rayonu ) — ssenarist, kinoprodüser, "Azərbaycanfilm" kinostudiyasının direktoru (2011–2019), Space TV-nin sabiq direktoru (2021-2023), Azərbaycan Prodüserlər Gildiyasının sədri (2012—2022), Azərbaycanın Əməkdar incəsənət xadimi (2016).
Həyatı
Müşfiq Hətəmov 6 may 1969-cu ildə Ağdam rayonunda anadan olmuşdur. 1976–1986-cı illərdə orta təhsil almış, 1986-cı ildə M. Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun dram və kino aktyoru fakültəsinə daxil olmuş, 1992-ci ildə bu təhsil ocağını bitirmişdir. 1987–1989-cu illərdə ordu sıralarında xidmət etmişdir. Ailəlidir.
Fəaliyyəti
1992–2002-ci illərdə Əhməd Cavad adına Bakı Mədəni Maarif Texnikumunda gənc nəslə rejissor və aktyor sənətini tədris etmişdir. 2000-ci ildə təsis etdiyi "MM" MMC-də 100-ə yaxın konsert və televiziya proqramlarının, reklam kampaniyalarının rəhbəri, 12 video-filmin prodüseri, bir çox televiziya layihələrinin müəllifi olmuşdur. 2002-ci ildən 2006-cı ilə qədər Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin Kinematoqrafiya şöbəsində inspektor, 2006-cı ildən Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin Kinematoqrafiya şöbəsində filmlərin dövlət reyestri sektorunun müdiri, 2010-cu ildən isə Kinematoqrafiya şöbəsinin müdir müavini vəzifəsində çalışmışdır. 2011-ci ilin dekabr ayından 2019-cu ilədək C. Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyasına rəhbərlik etmişdir. 2012-2022 -ci illər aralığında Azərbaycan Prodüserlər Gildiyası sədri, 2021-2023-cü illərdə SPACE TV-nın baş direktoru olmuşdur.
Filmoqrafiya
Reklam kampaniyasının rəhbəri kimi
Aktyor kimi
Prodüser kimi
Bədii rəhbər kimi
Ssenari müəllifi kimi
İqor polku haqqında dastan
"İqor polku haqqında dastan" —  İqor Svyatoslaviç Novqorod-Severskinin başçılıq etdiyi rus knyazlarının 1185-ci ildə poloveslərə qarşı uğursuz yürüşündən bəhs edən qədim rus ədəbi abidəs Dastanın mətni ritmləşdirilmişdir, lakin ritmləşmənin təbiəti və əsərin özünün janrı qeyri-müəyyən olaraq qalır və ədəbiyyatda tez-tez rast gəlinən “poema” anlayışı çox şərtlidir. Dastan özündə folklor obrazlarını, xristian və bütpərəstlik elementlərini birləşdirir. Onun mətnində süjetli povest, qəhrəmanların monoloqları, müəllifin lirik ekskursiyaları, Rusiyanın tarixinə ümumi baxış nəzərə çarpır. Dastan müəllifinin baş qəhrəman İqor Svyatoslaviçə münasibəti olduqca qeyri-müəyyəndir: müəllif onu bir tərəfdən rus və xristianlığın düşmənləri ilə döyüşən cəsur komandir kimi vəsf edir, digər tərəfdən onu məğlubiyyətlə nəticələnən özbaşına yürüşünə görə qınayır. Bütün bunlar dastanı orta əsr rus ədəbiyyatında analoqu olmayan unikal əsərə çevirir. Mütəxəssislər digər ədəbi mətnlərdə (xüsusən də “Zadonşina”da) bəzi paralellər tapırlar ki, bunu sözügedən dastanın təsiri ilə izah edirlər.
İqor polku haqqında dastanın nə vaxt və necə yaradıldığı barədə heç nə məlum deyil. Əksər alimlər onun XII əsrin son rübündə, təsvir olunan hadisədən (çox vaxt 1185-ci ilə və ya bir neçə il sonra) qısa müddət sonra yazıldığını düşünürlər. Əvvəlcə dastan xalq qarşısında ifa olunmaq üçün nəzərdə tutula bilərdi və yalnız sonradan yazıya alına bilərdi. Müəllifin şəxsiyyəti yalnız mətndə olan məlumatlar əsasında qiymətləndirilə bilər; alimlər onun hansı sinfə mənsub ola biləcəyini və hansı rus torpağından ola biləcəyini mübahisə edirlər. Müəllifi hər hansı tanınmış tarixi şəxsiyyətlərlə (o cümlədən İqor Svyatoslaviç, Pyotr Borislaviç və s.) eyniləşdirən fərziyyələr daim ortaya çıxır, lakin onların heç biri inandırıcı deyil.
XVI əsrin əlyazma kolleksiyasına daxil olan dastanın mətni XVIII əsrin sonunda A.İ.Musin-Puşkin tərəfindən təsadüfən aşkar edilmiş və dastan ilk dəfə 1800-cü ildə nəşr edilmişdir. Əlyazma tezliklə məhv olmuş və bu, dastanın unikallığı ilə yanaşı, ədəbi saxtakarlıq haqqında fərziyyələrə səbəb olmuşdur. Ən nüfuzlusu sovet tarixçisi Aleksandr Zimin olmaqla bir çox skeptiklər dastanın XVIII əsrdə yaradıldığı və sonradan qədim rus ədəbiyyatının abidəsi kimi qələmə verilməsi versiyalarını irəli sürmüşdülər. Lakin müasir elmdə bu dastan həqiqiliyi sübut edilmiş əsər hesab olunur. Bədii-ideoloji baxımdan yüksək qiymətləndirilir. Onun mövzusunda çoxlu tərcümələr və poetik variasiyalar yaradılmışdır. Dastan N. V. Qoqolun, A. A. Blokun, S. A. Yeseninin və bir çox başqa şair və yazıçıların yaradıcılığına təsir göstərmiş, bir sıra rəsm əsərlərinin (o cümlədən Viktor Vasnetsov və Vasili Perov), musiqi əsərlərinin (ən məşhuru Aleksandr Borodinin "Şahzadə İqor" operasıdır) əsasını təşkil etmişdir.
Milli Okean və Atmosfer Administrasiyası
Milli Okean və Atmosfer Administrasiyası — ABŞ-də dövlət idarəsi
İkinci Milli
İkinci Milli — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun Milli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 25 may 1991-ci il tarixli, 123-XII saylı Qərarı ilə Kəlbəcər rayonunun Sınıqkilsə kənd Sovetindən İkinci Milli kəndi Birinci Milli kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir. 1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. Kənd 25 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycana qaytarılıb.
Toponimikası
Yaşayış məntəqəsi XIX əsrin sonunda Milli (indiki Üçüncü Milli) kəndindən ayrılmış ailələrin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Oykonimin birinci komponenti fərqləndirici xüsusiyyətə malikdir. İkinci komponent isə etnotoponimdir. 1920-ci illərdə İkinci Milli kəndindən ayrılmış ailələr Birinci Milli kəndini salmışlar.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Tərtərçayın sahilində, Qoçdaş dağının yamacında yerləşir.
Alan Kalter
Alan Robert Kalter ― Amerika televiziya aparıcısı.
Mequinenza Muzeyləri
thumb|267x267px| Mequinenza Muzeyləri Mequinenza Muzeyləri, Mequinenzada (Araqon, İspaniya) yerləşən üç muzey məkanıdır.
Bunlar Mədən Muzeyi, Mequinenza Tarixi Muzeyi və Tarixə qədərki keçmiş muzeydən ibarətdir. Məqsədləri şəhərin mədəniyyəti və tarixi irsini, xüsusən də Ribarroja su anbarının tikilməsindən sonra Ebro çayı altında itən Mequinenzanın qədim şəhərinin tanıdılmasıdır. Yerləşdiyi yer 1927-ci ildə inşa edilmiş María Quintana School Group-dadır.
Morbian
Morbian  — Fransanın qərbində, Bretan regionun departamenttlərindən biri. Sıra nömrəsi — 56. İnzibati mərkəzi — Van. Əhalisi — 744.663 nəfər (departamentlər arasında 32-ci yer, 2010-cu ilin məlumatları).
Coğrafiyası
Ərazisi — 6823 km². Departament Biskay körfəzinin suları ilə yuyulur, o cümlədən Kiberon körfəzi, onun ərazisində bu körfəzdə bir neçə ada daxildir:
Mequinenza Muzeyləri
Memarlıq
Mequinenza Tarix Muzeyinə ev sahibliyi edən bina, ön tərəfin fasadında iki yan irəliləyişlə, digər bir daha görkəmli mərkəzi ilə uzanan bir mərkəzi gövdəsi olan E şəkilli bir plana sahibdir. Əvvəllər yan tərəfdə iki giriş var idi, birinci mərtəbədəki oğlanların və qızların məktəb zonasını birinci mərtəbədən ayırırdı. Arxasında məktəb yeməkxanası və uşaq bağçasının yerləşdiyi başqa bir kiçik bina tikildi.
Morbian
Tarixi
Morbian — 1790-cı ilin mart ayında Böyük Fransız İnqilabı zamanı yaradılan ilk 83 departamentdən biridir. Keçmiş Bretan əyalətinin ərazisində yerləşir. Adı Morbian körfəzindən gəlir (breton dilindən tərcümədə "kiçik dəniz" deməkdir).
İnzibati bölgüsü
Departamentə 3 rayon, 42 kanton və 261 kommun daxildir.
Mequinenza Muzeyləri
Memarlıq
Bina dördbucaq daşdan, ərəb üslublu plitələrdən düzəldilmiş tonozlu tavan və Aragon İntibah sarayları üslubunda vurğulanan taxta saçaqlarla tikilmişdir. Pəncərələri yuxarı mərtəbədəki endirilmiş bir tağla örtülmüş bir neçə istisna olmaqla düzdür. Xarici görünüşünə görə 20-ci əsrin ilk üçdə birinin yerli memarlıq cərəyanları ilə əlaqəlidir.
Tanıma
Mequinenza Muzeyləri 2017-ci ildən, Espais Escrits ədəbi məkanlar və 2020-ci ildən bəri UNESCO-nun Dünya Su Muzeyləri Şəbəkəsinin İber Geomining Məkanları Şəbəkəsinin bir hissəsidir.
Qədim Uyğur əlifbası
Qədim uyğur yazısı VIII-XVII əsrlər arasında ilk növbədə Çinin indiki Sincan-Uyğur Muxtar Rayonunda yerləşən Mərkəzi Asiyanın Tarım hövzəsində istifadə edilmişdir. Əbcəd xüsusiyyətlərinə malik əyri-birləşən əlifbadır və şaquli şəkildə yazılmışdır. Yazı XV əsrdə Orta Asiyada və İranın bir hissəsində genişləndi, lakin sonda XVI əsrdə ərəb qrafikası ilə əvəz olundu. Onun istifadəsi Qansuda XVII əsrə qədər davam etdi.
Soqdi əlifbası (texniki olaraq əbcəd) kimi, köhnə uyğurlar da qısa saitlərlə yanaşı, uzun saitlərdən də dərsliklərdə istifadə edirdilər. Qısa saitlərin təmsil olunmaması praktikasından demək olar ki, tamamilə imtina edildi. Beləliklə, semit əbcədindən yaransa da, köhnə uyğur əlifbasının böyük ölçüdə "əlifbaya salındığını" söyləmək olar.
Tarixi
thumb|left|Qədim uyğur əlifbası ilə yazılmış [[Qutadqu-bilik əsəri sağdan sola yazılmışdır.]] thumb|left|Uyğur şahzadəsinin təsviri Bu yazı ilə ədəbiyyat, incəsənət, din, hüquq sahələrinə aid kitablar ilə dolu kitabxanalar yarandı. Uyğurlar Çin, Hindistan və İran mədəniyyətlərindən təsirlənərək çox böyük və əhatəli mədəniyyət inkişaf etdirdilər. Uyğurlar kağız və mətbəədən istifadə edən ilk türk xalqıdır. Məlum olan ən qədim mətnlər IX əsrə aiddir. Qədim uyğur əlifbası Qarahoca uyğur idıkutluğunun dağılmasından sonra da istifadə edilmişdir. Türklər müsəlman olduqdan sonra ərəb əlifbasını qəbul etsələr də, Türküstan və Krım türk dövlətlərində uyğur əlifbası istifadə olunmağa davam edirdi. Bu əlifba Teymurilər dövlətində və onun qollarında da istifadə olunurdu. Əbu Səid Mirzənin 1468-ci ildə Uzun Həsənə göndərdiyi məktub uyğur əlifbası ilə yazılmışdır. Osmanlı sarayında da uyğurca bilən və danışan katiblər də var idi. Məhz Otluqbeli döyüşündən sonra II Mehmetin Özbək xana göndərdiyi zəfər məktubu uyğur əlifbası ilə yazılmışdır. Uyğur dövründə uyğur qrafikası ilə yazılmış yazılı nəsrlər aşağıdakılardır:
Unicode
Qədim uyğur əlifbası 2021-ci ilin sentyabrında 14.0 versiyasının buraxılışı ilə Unicode standardına əlavə edilib.
NGC 1229
NGC 1229, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. SBb/P tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
NGC 3189
NGC 3189, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış H II bölgesidir. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. GxyP tipli. tərəfindən ildə 182.88 sm (72 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Seymur Bəylərov
Seymur Səlyəddin oğlu Bəylərov (24 iyun 1996; Samux, Azərbaycan — 28 sentyabr 2020; Suqovuşan, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələri'nin MAXE hərbi qulluqçu'su, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Seymur Bəylərov 24 iyun 1996-cı ildə Samux rayonu, Qarayeri kəndində anadan olub. Əslən Kəlbəcər rayonu Alı kəndindəndir.
Hərbi xidmətləri
2014-2016-cı illərdə həqiqi hərbi xidmətdə olub. Daha sonra müddətdən artıq xidmət edən hərbi qulluqçu kimi yenidən ordu sıralarına qayıdıb.
2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Seymur Bəylərov Talış Suqovuşan döyüşlərində savaşıb. O, müharibənin ilk günlərində içərisində bir neçə döyüş yoldaşlarının da olduğu zirehli maşınla düşmənə hücum edən vaxt ermənilərin ağır artilleriyadan açdığı atəşlə maşın vurulub. Buna baxmayaraq, Seymur sıradan çıxmış zirehli maşından sağ çıxıb. Şəhid olan döyüş yoldaşlarını yanan avtomobilin içərisindən çıxararaq kənara qoyub. Onların silahlarını da götürərək düşmənin üzərinə təkbaşına gedib. Bir neçə erməni terrorçusunu məhv edib. 28 sentyabr 2020-ci il tarixində snayper gülləsindən şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı verilmiş tapşırıqları şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Seymur Bəylərov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Seymur Bəylərov ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Üçüncü Milli
Üçüncü Milli — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun Milli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 25 may 1991-ci il tarixli, 123-XII saylı Qərarı ilə Kəlbəcər rayonunun Sınıqkilsə kənd Sovetindən Üçüncü Milli kəndi Birinci Milli kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir. 1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. 10 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan, Rusiya və Ermənistan dövlət başçılarının imzaladığı üçtərəfli bəyənatdan sonra Üçüncü Milli kəndi 25 noyabr 2020-ci ildə boşaldıldı.
Tarixi
Yaşayış məntəqəsini XIX əsrin ortalarında Dərələyəz mahalının Milli kəndindən (kürd nəsillərindən birinin adı) köçüb gəlmiş kürd ailələri salmışlar. Oykonimin birinci komponenti kəndi rayondakı eyniadli iki kənddən (Birinci Milli, İkinci Milli) fərqləndirməyə xidmət edir.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd dağətəyi ərazidə yerləşir.
NGC 3947
NGC 3947, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. SBb tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
"Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin 100 illiyi (1921–2021)" yubiley medalı
"Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin 100 illiyi (1921–2021)" yubiley medalı — Azərbaycan Respublikasının dövlət təltifi. Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin yaradılmasının 100 illiyi münasibətilə 14 dekabr 2021-ci ildə təsis edilmişdir.
Tarixi və əsasnaməsi
"Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin 100 illiyi (1921–2021)" yubiley medalının əsasnaməsi Azərbaycan Respublikasının 2021-ci il 14 dekabr tarixli 428-VIQD nömrəli Qanunu ilə təsdiq edilmişdir. Qanunun tətbiqi isə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 27 dekabr 2021-ci il tarixli 1530 nömrəli Fərmanı ilə müəyyən edilmişdir.
"Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin 100 illiyi (1921–2021)" Azərbaycan Respublikasının yubiley medalı ilə elm, təhsil və pedaqoji kadr hazırlığı sahələrində yüksək nailiyyətlər əldə etmiş, bu sahələrin inkişafına xüsusi töhfə vermiş, sosial-mədəni inkişafda fəal iştirak etmiş Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin əməkdaşları, o cümlədən keçmiş əməkdaşları, məzunları, həmçinin elm, təhsil və beynəlxalq əməkdaşlıq sahəsində dövlət siyasətinin həyata keçirilməsində və Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin tərəqqisində xüsusi xidmətləri olan Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları, əcnəbilər və vətəndaşlığı olmayan şəxslər təltif edilirlər.
Medala layiq görülən şəxslər Azərbaycan Respublikasının elm və təhsil naziri tərəfindən təltif edilirlər.
"Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin 100 illiyi (1921–2021)" yubiley medalı döşün sol tərəfinə, Azərbaycan Respublikasının digər orden və medalları olduqda, onlardan sonra taxılır.
Təsviri
"Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin 100 illiyi (1921–2021)" yubiley medalının təsviri 2021-ci il 14 dekabr tarixli 428-VIQD nömrəli Qanunu ilə təsdiq edilmişdir.
Medalın ümumi təsviri
Medalın ön tərəfi
Medalın elementləri
Tenuqui
thumb|Tenuquilər. – yapon əl dəsmalı. Baş örtüyü kimi də istifadə olunur.
Tarixi
Tenuquinin tarixi XV əsrə qədər uzanır. Həmin dövrdə tenuqui şinoist məbədlərindəki müqəddəs yerləri bəzəmək üçün istifadə olunurdu. Senqoku dövründən sonra insanlar tərəfindən istifadə olunan adi əl dəsmalına çevrilmişdir.
Ənənəvi tenuqui boyaq olmadan kətan parçadan hazırlanırdı, lakin Edo dövründən etibarən pambıqdan hazırlamağa üstünlük verilir. Kabukinin populyarlaşmasından sonra məşhur aktyorların emblemlərinin təsvir olunduğu tenuquilər yayılmışdır. Tezliklə ənənəvi rəqs və musiqi məktəbləri öz tenuquilərini dizayn etməyə, eləcə də, suvenir kimi satmağa başlamışdırlar.
Tenuquinin müxtəlif baş örtüyü üslubları var idi və bu üslublar şəxsin statusunu göstərirdi.
Haqqında
Tenuqui dördbucaqlı formasında olub pambıqdan hazırlanır. Həm dəsmal, həm də baş örtüyü kimi istifadə olunur. Standart eni 35, uzunluğu isə 90 santimetr olsa da, müxtəlif ölçülərdə olan növləri var. Qırmızı və indiqo boyaqlar tenuquini rəngləmək üçün istifadə olunan ən populyar seçimlərdir. Dükkanlar və şirkətlər açılışlar zamanı tenuqui paylayırlar. Şəhər və qəsəbələr turistlərə suvenir kimi satmaq üçün öz tenuquilərini hazırlayırlar. Tenuquinin üzərində Fuci dağı və ya anime personajlarının təsvirləri ola bilər.
Tenuqui baş örtüyü kimi istifadə olunanda saçı yığmaq və ya təri hopdurmaq məqsədlərini daşıyır. Tenuquidən hədiyyə bəzəyi, ev dekorasiyası, kitab üzlüyü kimi də istifadə edirlər.
Yalançı müxtəlifyarpaq yemişan
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
İran, Qafqaz, İraq, Əfqanistanda təbii halda yayılmışdır.
Ekologiyası
Dəniz səviyyəsindən 1200-2000 m hündürlükdə daşlı qayalıqlarda bitir. İstiyə, soyuyğa davamlı olub, torpağa təlabkar deyildir.
Azərbaycanda yayılması
Böyük və Kiçik Qafqaz, Naxçıvan MR-da təbii halda rast gəlinir.
Aleksandr Vinerberqer
Aleksandr Vinerberqer sonrakı illərdə ölkədən çıxmağı baçarmış və çəkmiş olduğu fotoları özü ilə aparmışdır. Fotolar qısa zamanda Şimali Amerika və Qərbi Avropa mətbuatında geniş əks-səda doğurdu və SSRİ-nin yaratmış olduğu mifi darmadağın etdi. Qolodomor soyqırımı ilə bağlı çəkilmiş fotoların böyük əksəriyyəti və ən əhəmiyyətliləri Vinerberqerin adı ilə bağlıdır.
Həyatı
Aleksandr Vinerberqer 1898-ci ildə Avstriya-Macarıstan İmperiyasının paytaxtı Vyana şəhərində, çex-yəhudi əsilli ailədə anadan olmuşdur. Atası milliyyətinə görə yəhudi olsa da, qızının vermiş olduğu məlumatlara görə özünü avstiryalı və ateist hesab etmişdir. Birinci Dünya Müharibəsi zamanı Avstriya ordusu tərəfdən müharibəyə yollanmış, 1915-ci ildə Rusiya imperiyasına qarşı aparılan döyüşlərdə əsir düşmüşdür.
Əsirlikdə olduğu dövrdə 1919-cu ildə saxta sənədlərlə əsirlikdən qaçmağa cəhd göstərsə də, bu cəhdi uğursuz alınmışdır. Pskov yaxınlığında Çeka əməkdaşları tərəfindən təkrar həbs edildikdən sonra Vinerberqerə qarşı cəsusluq ittihamı irəli sürülmüşdür.
1920-cı ildə verilmiş cəzasını çəkməsi üçün Moskva yaxınlığındakı Lubyanka həbsxanasına göndərilmişdir. Rus həbsxanasında olduğu dövrdə, özünün kimyaçı kimi bacarıqlarını göstərməyi bacaran Vinerberqer qısa müddət ərzində Sovet hakimiyyətinin diqqətini çəkməyi bacarmışdır. Məhbuslar üçün ayrılmış istehsalat zavodlarında çalışan kimyaçının laklar və boyaların hazırlanmasındakı qabiliyyətləri onun məhbusu olduğu zavodda mühəndis təyin olunması ilə nəticələnmişdir. Sonralar Vinerberqer sovet rəhəbərliyi üçün müxtəlif təyinatlı partlayıcı maddələrin hazırlanmasında da köməklik göstərmişdir. .
thumb|right|200px|[[Qolodomor soyqırımının simvolu hesab olunan Ac qız fotosu 1933-cü ildə Xarkov şəhərində gizli şəkildə Aleksandr Vinerberqer tərəfindən çəkilmişdir.]]
1928-ci ildə Vinerberqerə ailəsini və qohumlarını ziyarət etmək üçün Vyana şəhərinə getməsinə icazə verilir. SSRİ-yə evlənib qayıtması səbəbindən sovetlər kimyaçının həbsxana müddətinin ev həbsi ilə əvəzlənməsinə və əvəzində də, SSRİ üçün xidmət göstərməsi şərtini irəli sürürlər. 1931-ci ildə ailənin qızı övladı dünyaya gəldikdən sonra həyat yoldaşı yenidən Vyana qayıtmışdır. . 1930-cu illərdə Vinerberqer SSRİ-də artıq keçmiş bir məhbus yox, savadlı və istedadlı alim kimi tanınmaqda və hörmət görməkdə idi. Aleksandr dövlət tərəfindən Moskva şəhərində mənzillə təmin olunmuşdu və kimya zavodlarının birində rəhbər vəzifədə çalışırdı. 1933-cü ildə Xarkov şəhərində göndərilmiş və burada sintetik fabrikə texniki direktor vəzifəsinə təyin edilmişdir.
Xarkov şəhərində olduğu müddət ərzində Qolodomor soyqırımının şahidi olan alim, NKVD tərəfindən həbs olunmaq təhlükəsinə baxmayaraq, həmin hadisələrinin fotolarını çəkməyi bacarmışdır. 1934-cü ildə birdəfəlik Vyanaya qayıtmasından sonra şəxsi foto arxivini Kardinal Teodor İnnitzerə göndərmiş və beləliklə də, dünya ictimaiyyəti Qolodomor haqqında detallı foto faktlar əldə edə bilmişdir. .
Qolodomor fotoları
Aleksandr Vinerberqer Xarkov şəhərində yaşadığı bir ilə yaxın müddət ərzində gizli şəkildə yüzdən çox foto çəkməyi bacarmışdır. Onun fotolarında dükkanların qarşısında yemək növbəsinə dayanmış ac insanlar, ac uşaqlar və Xarkov küçələrindən acından ölmüş insanlar cəsədləri, soyqırım qurbanlarının kütləvi formada dəfn edildiyi məzarlıqlar təsvir edilmişdir. Mühəndisin fotoları alman istesahlı olan Leica fotokamerası ilə çəkdiyi məlumdur və fotokameranı Avstriyadan gizli şəkildə ölkəyə gətirdiyi təxmin olunur.
1934-cü ildə mühəndisin ölkəsinə qayıtmasından az əvvəl, çəkilmiş fotoların neqativlərini Avstriyanın SSRİ-də yerləşən səfirliyinə diplomatik poçt vasitəsi ilə göndərmişdir. O, neqativləri özü ilə birlikdə ölkədən çıxarmağı düşünsə də, Avstriya səfirliyinin əməkdaşları Sovet təhlükəsizlik qüvvələrinin sərhəd-buraxılış məntəqəsində baş verə biləcək mümkün yoxlamalara görə neqativlərin diplomatik kanal üzərindən ölkədən çıxarmasını məsləhət görmüşdür. Fotoların neqativləri Vyana şəhərində əvvəlcə Milli azlıqlar üzrə Beynəlxalq Komitə və oradanda din xadimi Teodor İnnitzerə göndərilmişdir.
Fotolar ilk dəfə 1935-ci ildə geniş kütləyə təqdim olunmuşdur. Müəllifin təhlükəsizliyi baxımından fotoları çəkən şəxsin adı gizli saxlanılmışdır. 1939-cu ildə mühəndis tərəfindən SSRİ-də yaşadığı dövrün memuarlarını özündə birləşdirən kitabda, həmin fotolar və Qolodomor soyqırımı haqqında iki fəsil mövcuddur. Qolodomor soyqırımı ilə bağlı çəkilmiş fotoların demək olar ki, mütləq əksəriyyəti Aleksandr Vinerberqer tərəfindən çəkilmişdir.
Üfüqi analiz
Üfüqi analiz — müxtəlif dövrlər üzrə göstəricilərin müqayisəsini nəzərdə tutan maliyyə təhlili üsulu. Zamanla ayrı-ayrı maliyyə göstəricilərinin dinamikasının öyrənilməsi əsasında. Maliyyə göstəriciləri kimi maliyyə hesabatı maddələrinin (gəlir, mənfəət, balans maddələri) və maliyyə fəaliyyətinin göstəriciləri (məsələn, EBITDA), maliyyə əmsalları (gəlirlilik, likvidlik, Borc/EBITDA və s.) məlumatlarından istifadə edilə bilər. Dövrlər kimi istənilən eyni vaxt intervalları (ay, rüb, il) istifadə olunur.
Təhlillərə yanaşmalar
1. Mütləq qiymətlərlə müqayisə: Beləliklə, pul ifadələrində ən böyük dəyişikliyin müşahidə olunduğu hesabat maddələri müəyyən edilir. Əmsalları müqayisə edərkən əmsalların baza dəyərindən maksimum kənara çıxdığı vaxt dövrləri müəyyən edilir.
2. Nisbi baxımdan müqayisə:
Nisbi dəyərlərdən istifadə edərək, fəaliyyət miqyasına görə müqayisə olunmayan müəssisələrin göstəricilərinin dinamikasını müqayisə etmək (məsələn, gəlir və mənfəət dinamikasının göstəricilərini müqayisə etmək) rahatdır.
Təhlilin nəticələrinə əsaslanan nəticələr onların əlaqəsində olan göstəricilərin məcmusunun təhlilinə əsaslanmalıdır. Üfüqi maliyyə təhlilinin bütün növləri ayrı-ayrı amillərin müvafiq effektiv göstəricilərin dəyişməsinə təsirinin öyrənilməsi ilə tamamlanır. Belə bir analitik tədqiqatın nəticələri dinamik amil modellərini qurmağa imkan verir, sonradan maliyyə göstəricilərinin planlaşdırılması prosesində istifadə olunur.
Mənfi cəhətləri
Təhlil zamanı müşahidə edilməli olan vacib şərt göstəricilərin müqayisəliliyidir, yalnız keyfiyyətcə homojen dəyərlər müqayisə edilə bilər.
Psycho-Pass 2 seriyalarının siyahısı
Naoyaşi Şiotaninin rejissorluğu və To Ubukatanın ssenaristliyi ilə Tatsunoko Production studiyası tərəfindən istehsal olunmuş anime serialı. Psycho-Pass animesinin sikvel mövsümüdür. Anime serialında hadisələr avtoritar antiutopik gələcəkdə baş verir. Bu dünyada hər yerdə mövcud olan ictimai sensorlar fasiləsiz olaraq hər keçən vətəndaşın zehni vəziyyətini analiz edir. Hazırkı zehni vəziyyətinə və ümumi şəxsiyyətinə əsaslanaraq cinayət törətmə potensialına malik vətəndaşlar müəyyənləşdirilir. Bu göstəricilərə vətəndaşın psixopasportu deyilir. İkinci mövsümdə Akane bərpa olunmuş bir nömrəli birliyin lideridir. Birliyə bu dəfə yeni inspektor Mika Şimotsuki, indi icraçı olan Qinoza, Yayoy və iki yeni icraçı – Sakuya Toqane və Şo Hinakava daxildirlər. Birlik bu dəfə yeni cinayətkar Kirito Kamui ilə qarşılaşır. Anime serialı 10 oktyabr 2014-cü ildən 19 dekabr 2014-cü ilə kimi Fuji TV kanalının NoitaminA veriliş blokunda yayımlanmış və 11 seriya davam etmişdir.
Davam mövsümü 6 iyul 2013-cü ildə Production I.G prezidenti Mitsuhisa İşikava tərəfindən anons edilmişdir. Rejissorları Kiyotaka Suzuki və Naoyaşi Şiotani, ssenaristləri To Ubukata və Cun Kumaqaydır. Personajları dizayn edən Akira Amano, onları animeyə adaptasiya edən Kyoci Asanodur. Anime serialı 5 DVD və Blu-ray cildi şəklində 17 dekabr 2014-cü ildən 15 aprel 2015-ci ilə kimi buraxılmışdır. Anime serialı Şimali Amerikada Funimation, Avstraliyada Madman Entertainment, Böyük Britaniyada Anime Limited tərəfindən lisenziyalaşdırılmışdır.
Musiqisi Yuqo Kannodur. Serialın açılış mahnısı Ling Tosite Sigure qrupu tərəfindən ifa olunan "Enigmatic Feeling" mahnısı, bağlanış mahnısı isə Egoist qrupu tərəfindən ifa olunmuş "Fallen" mahnısıdır.
Ayşe Şasa
Ayşe Şasa(d. 1 yanvar 1941, İstanbul, Türkiyə Respublikası - 16 iyun 2014, İstanbul, Türkiyə Respublikası) — çərkəz əsilli türkiyəli senarist və yazıçı.
Həyatı
Çərkəz əsilli ana və yarı çərkəz əsilli atanın övladı olaraq dünyaya gələn Ayşe Şasa 1 yanvar 1941-ci ildə İstanbulda anadan olmuşdu. Babası Bəkir Şasa Meşə İdarələrində müdirlik etmişdir. Ankaranın Əskişəhər çıxışında onun xatirəsinə həsr edilmiş meşə sahəsi mövcuddur.
Təhsili
İndiki adı Robert Kolleci olan Arnavutköy Amerikan Qız Kollecində oxumuş, 1960-cı ildə məzun olmuşdur. Robert Kollecinin İdarəçilik Elmləri böklümündə təhsilinə davam etmişdir (1963-1965).
Fəaliyyəti
1963-cü ildən etibarən senaristlik etmişdir. Bu illərdə özünü marksist olaraq təqdim edirdi. Kamal Tahir ilə güclü dostluq qurmuş və bu dostluğun onun üzərində güclü təsiri olmuşdur. Kamal Tahir türk ədəbiyyatının ən məhsuldar roman yazarlarından biri hesab edilir. O da, Ayşe Şasa kimi marksist olmuşdur.
"Son quşlar", "Ah gözəl İstanbul", "Utanc" və "Qramofon Avrat" kimi filmlərə imza atmışdır. 1993-cü ildə film ilə əlaqəli Yeşilcam gündəliyi adlı testləri nəşr etdirmişdir.
1980-ci illərdə ağır psixoloji narahatlıq keçirmişdir. Doktorlar şizofreniya olduğunu bildirmişdilər. On illik tənhalıq dövründə film bazarından tamamilə çəkildi. Bu müddətdə yanında yalnız üçüncü həyat yoldaşı Bülent Oran olmuşdur. Bülent Oran özü də film işçisi olmaqla yanaşı, həmçinin aktyorluqla, senaristliklə və yazıçılıqla məşğul olmuşdur.
İbn əl-Ərəbi və Andrey Tarkovski ilə bağlı bir çox kitablar oxumuş, Tarkovskinin filmlərini dəfələrlə izləmiş və onlar barədə dərin düşüncələrə malikdir.
Aypara adası (Şpitsbergen)
Aypara adası — Şpitsbergen arxipelaqına daxil olan elədə böyük olmayan ada. Edj adasından cənub-şərqdə yerləşir. 1973-cü ildən adanı ziyarət etmək yerli faunanı qorumaq məqsədi ilə qadağandır. Ada ilk dəfə 1625-ci ildə Moskva şirkətinin xəritəsində əsk olunmuşdur. Ona ilk adı isə 1663-cü ildə Hedrik Donker vermişdir. Dörd rus dənizçisi — Aleksey İnkov, Xrisanku İnkov, Stepan Parapov və Fedor Veriqin — 1743-cü ilin may ayından gəmi qəzası səbəbindən adada 6 il yaşamalı olmuşlar. Onlardan ancaq 3 sağ qalmışdır. Yazıçı Devid Roberts bu gözəl hekayəni "Dörd nəfər Arktikaya qarşı" kitabıda əks etdirmişdir. Roberts etdiyi araşdırma ilə dənizçilərin Edj adasında yaşamaq istədikləri nəzəriyyəni yalanlamışdı.
Leksinqton prospekti (Manhetten)
Leksinqton prospekti — Nyu-York şəhəri Manhetten borosunun İst Sayd rayonunda yerləşən birtərəfli uzun küçə. Küçənin cənub sərhədi 21-ci küçədəki Qramersi Parkda yerləşir, şimal sərhədi isə 131-ci küçədə. Leksinqton prospektinin uzunluğu 8,9 kilometr təşkil edir və o, Harlem, Karnegi Hill, Yuxarı İst Sayd, Midtaun və Marri Hill kvartal və rayonlarından keçir. Qramersi Parkdan cənubda, 14-cüdən 20-ci küçələrə qədər prospekt xətti boyunca kiçik, iki tərəfli İrvinq Pleys küçəsi yerləşir.
İctimai nəqliyyat
Leksinqton prospekti boyunca Nyu-York metropoliteninin Leksinqton Avenyu, Ay Ar Ti xətti keçir. Həmçinin küçədə Mərkəzi vağzal — 42-ci küçə (7), Leksinqton Avenyu — 63-cü küçə (7) və Leksinqton Avenyu — 59-cu küçə (N, Q, R) kimi stansiyaların çıxışı yerləşir. 2013-cü ilin iyun ayına olan vəziyyətə əsasən Leksinqton prospektində M98, M101, M102 və M103 avtobus marşrutları xidmət göstərirlər.
İrvinq Pleys küçəsində ictimai nəqliyyat vasitəsi xidmət göstərmir.
Qarabağır
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Könül dağı (serial, 2020)
"Könül dağı" serialı — 17 oktyabr 2020-ci ildən TRT 1 kanalında yayımlanan ailə, sevgi, komediya və dram janrında olan Türkiyə komediya serialıdır. Serial yazıçı Mustafa Çiftçinin yayımlanmamış hekayələrinin motivləri əsasında çəkilmişdir. "Köprü Film" kinoşirkətinin çəkdiyi serialın prodüserliyini Ferhat Eşsiz edir. Rejissor kürsüsündə daha əvvəl tamaşaçı kütləsinə çatan "Yaşıl dəniz" serialının rejissoru olan Yahya Samancı yer alır. Serialda baş rolları Berk Atan, Ecem Özkaya, Ferdi Sancar, Cihat Süvarioğlu və Semih Ertürk canlandırır.
Çəkilmə prosesi
Serial Əskişəhərin Sivrihisar bölgəsində çəkilir. Serialdakı bütün hadisələrin cərəyan etdiyi və baş rolun yaşadığı Gedelli kəndi Niğdə ilinin Uluqışla ilçəsində yerləşir.
Məzmun
Taner, Ramazan və Veysəl 3 əmioğlulardır. Onlar Gedelli qəsəbəsində yaşayırlar. Gedelli qəsəbəsində bir dağ var. Oraya "Könül dağı" deyirlər. Burada kim sevgi acısı çəkirsə həmin dağdan daş-qaya yuvarlanır və düşür.
Film heyəti
Rejissor: Yahya Samancı
Əsərin müəllifi: Mustafa Çiftçi
Prodüser:Ferhat Eşsiz
Berk Atan — Taner
Gülsim Ali — Dilek
Ecem Özkaya — Zahidə
Ferdi Sancar — Dolmuşçu Sefer
Ali Düşenkalkar — Toyçu Muammər
Erdal Cindoruk — Yasçı Hüseyn
Gülhan Tekin - Günşıl
Feyza Işık — Döndü
Ege Aydan - Münir Korkmaz
Eser Eyüboğlu - Selami Fersoy
Cihat Süvarioğlu — Ramazan
Semih Ertürk — Veysel
Şebnem Dilligil - Həlimə
Yavuz Sepetçi - Abdullah
Nuri Gökaşan - Dişçi Musa
Hüseyin Sevimli - Rüfət Turan
Çiğdem Aygün — Keriman Yavru
Xarici keçidlər
TRT 1-də "Könül dağı"
IMDB-də "Könül dağı"
Oskar Pistorius
Oskar Pistorius (22 noyabr 1986, Yohannesburq) — CAR-lı atlet. Hər iki diz nahiyəsində olan protezlərlə qaçır (Oskar Pistorius incik sümükləri olmadan dünyaya gəlib və bu səbəbdən ayaqları amputasiya olunub). 2004, 2008 və 2012 Paralimpiya oyunlarının qalibi. Ülgüclü protezlərlə qaçdığına görə o "Ülgüclü Qaçan" ləqəbi qazanmışdı.
2011-ci il Dünya Çempionatında bayraq yarışında gümüş medalın sahibi olub.
Beynəlxalq Atletika Federasiyaları Birliyi, Pistoruisun 2008-ci il Yay Olimpiya Oyunlarında iştirakına qadağa qoyulmuşdu. Daha sonra edilən testlər nəticəsində afrikalı atletin London 2012-də mübarizələrə qoşula biləcəyinə qərar verilib.
Beləliklə, Pistorius London Yay Olimpiya Oyunlarında 400 m məsafəyə qaçış uğrunda yarışa qatılmışdır. Burada o 23-cü yeri tutmuşdur.
14 fevral 2013-cü il tarixində Pistorius Pretoriya şəhərindəki evində sevgilisi CAR-lı fotomodel Riva Stinkampı oğru zənn edərək başından və qolundan odlu silahla vuraraq öldürüb) . Riva Stinkampı öldürdüyünə görə Oskar Pistorius beş il müddətinə azadlıqdan məhrum edilmişdir. O həmçinin odlu silahdan istifadə etdiyinə görə üç il şərti cəza almışdır.
Altınbek Sarsenbayulı
Altınbek Sərsenbay oğlu ― öncə Qazaxıstan hökumətində işləmiş, daha sonra siyasi müxalifət lideri olmuş Qazaxıstan siyasətçisi. Vəfat etməzdən öncə son vəzifəsi "Nağız Ak Jol" (Həqiqi İşıq Yolu) müxalifət partiyasının həmsədri idi.
Erkən həyatı və təhsili
Sarsenbayulı kəndində 12 uşaqlı ailədə anadan olmuşdur. 1982-ci ildə Əl-Fərabi Qazax Milli Universitetinin jurnalistika fakültəsini, daha sonra 1985-ci ildə Moskva Dövlət Universitetini bitirdi.
Karyerası
1985-ci ildən "KazTAG"-ın öncə redaktoru, sonra da baş redaktoru olmuşdur. 1987-ci ildə Sarsenbayulı "Aray-Zarya" urnalının redaktoru və məsul katibi təyin edildi. 1989–1992-ci illərdə "Orken — Üfüq" qəzetinin redaktoru olmuşdur.
1992-ci ilin mart ayında Sarsenbayulı prezidentin mədəniyyət və millətlərarası münasibətlər bölməsinin rəhbəri təyin edildi. 1992-ci ilin avqust ayından prezidentin daxili siyasət bölməsinin rəhbəri vəzifəsində çalışmağa başladı.
20 yanvar 1993-cü ildə Sarsenbayulı mətbuat və KİV naziri təyin edildi. Bu vəzifədə olarkən 1 iyul 1995-ci ildə Qazaxıstan Demokratik Partiyasını qurdu və 1 mart 1999-cu ildə Otan partiyası ilə birləşənə qədər onun həmsədri vəzifəsini tuturdu. 14 oktyabr 1995-ci ildə nazirlik Qazaxıstan Respublikası Milli Mətbuat və Kütləvi İnformasiya Agentliyinə dəyişdirildi və Altınbek Sarsenbayulı onun sədri oldu.
Rəzzaq Məmmədov
Rəzzaq Məmmədov (tam adı: Rəzzaq Qüdrət oğlu Məmmədov; ) — azərbaycanlı aktyor.
Altınbek Sarsenbayulı
Karyerası
13 oktyabr 1997-ci ildə Sarsenbayulı məlumat və ictimai birlik naziri oldu. Nazirliyin birləşməsindən sonra 22 yanvar 1999-cu ildə mədəniyyət, məlumat və ictimai birlik naziri təyin edildi, bu postu ancaq 5 may 2001-ci ildə Qazaxıstan Təhlükəsizlik Şurasının katibi olandan sonra tərk etdi. 25 yanvar 2002-ci ildə Sarsenbayulı 3 noyabr 2003-cü ilə qədər Qazaxıstanın Rusiyadakı səfiri vəzifəsinə təyin edildi.
Rəzzaq Məmmədov
Həyatı
Rəzzaq Qüdrət oğlu Məmmədov 2 noyabr 1948-ci ildə Lənkəran rayonunun Liman qəsəbəsində anadan olmuşdur. 1978-ci ildə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun "Dram və kino aktyorluğu" fakültəsini bitirib. Həmin ildən "Tədris Teatrı"nda aktyor kimi fəaliyyətə başlayıb. 1989-cu ildən Azərbaycan Dövlət Gənclər teatrında aktyor vəzifəsində çalışıb. 2009-cu il may ayının 1-dən Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrının aktyoru olub. Daha sonra təqaüdə çıxıb.
Altınbek Sarsenbayulı
Karyerası
2003-cü ilin dekabr ayında Sarsenbayulı Ak Jol Demokratik Partiyasının həmsədri oldu. 12 iyul-29 sentyabr 2004-cü ildə o, Məlumat Naziri vəzifəsini icra edirdi, amma 2004-cü il parlament seçkilərində hökuməti saxtalaşdırmaqda günahlandırıldıqdan sonra vəzifəsindən istefa etdi. 19 aprel 2005-ci ildə Ak Jol bölündükdən sonra Sarsenbayulı qeydiyyata alınmamış Nağız Ak Jol partiyasının təşkilatçısı və həmsədri idi.
Rəzzaq Məmmədov
Həyatı
Rəzzaq Məmmədov 3 may 2023-cü ildə 74 yaşında vəfat edib. Lənkəranda dəfn olunub.
Altınbek Sarsenbayulı
Qətli və istintaq
13 fevral 2006-cı ildə Sarsenbayulının, onun cangüdənləri və sürücüsünün cəsədləri Almatı şəhəri yaxınlığındaki bir yolda tapıldı. Məlumata görə, onların bədənləri üzü üstə sərilmiş, əlləri bellərinə bağlanmı və baş nahiyəsinə yaxından qüllə zərbəsi endirilmiş vəziyyətdə aşkar olunmuşdur.
22 fevral 2006-cı ildə Qazaxıstanın Milli Təhlükəsizlik Komitəsinin beş zabiti və xüsusən də elit "Arıstan" döyüş bölməsi Sarsenbayulının qətlində iştirak etdikləri üçün həbs olundu. Daxili İşlər Naziri Baurjan Muhammedjanovun verdiyi məlumata görə, beş nəfərə qətl törətdiklərinə görə 25.000 dollar ödənilmişdir. Hökumətin milli təhlükəsizlik xidmətinin rəhbəri Nartay Dutbayev ona tabeli şəxslərin həbs olunduğu günün ertəsi, 23 fevral tarixində istefa verdi.
Polis əməliyyatı təşkil etməkdə şübhəli bilinən keçmiş hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşı Rüstəm İbrahimovu həbs etdi. Daha sonra qətllə bağlı daha dörd kişi həbs olundu. 31 avqust 2006-cı il tarixində ittiham olunan 10 qatilin hər biri Sarsenbayulının qətlində təqsirli bilindilər. Rüstəm İbrahimov ölüm cəzasına məhkum edildi, doqquz ortağı isə 3–20 il arasında həbs cəzası aldı. İbrahimovun edam hökmü 2014-cü ildə ömürlük həbs cəzasına dəyişdirildi.
Orduey Qazaxıstan hüquq-mühafizə orqanları ilə Amerika Federal Təhqiqat Bürosu arasındakı "müstəsna əməkdaşlığı" yüksək qiymətləndirdi və FTB-nin gəldiyi nəticələrinin Qazaxıstan Baş Prokurorunun qərarları ilə üst=üstə düşdüyünü bildirdi. Orduey Federal Təhqiqatlar Bürosunun istintaqının Baş prokurorluğdan asıllı olmadığını və FTB-nin bütün materialları və məlumatları tam və bilavasitə əldə etdiyini vurğuladı.
Yumruyarpaq yemişan
Təbii yayılması
Vətəni Şimali Amerikadır.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 6 m-ə çatan çoxgövdəli, sıxçətirli iri kol və ya ağacdır. Yarpaqları yumurtavari, kənarları iri dişlidir. Çiçəkləri ağ, diametri 2 sm-dir. 8-10 ədədi çətir çiçək qrupuna yığılmışdır. İyun ayında çıçəkləyir, meyvələri qırmızı, yumru çəyirdəkmeyvədir, sentyabrda yetişir.
Ekologiyası
Yumru yarpaqlı yemişan qışa, quraqlığa, şəhər şəraitinə digər yemişan növlərinə nisbətən daha çox davamlıdır.
Azərbaycanda yayılması
Respublikanın bəzi bölgələrində mədəni şəraitdə becərilir.
İstifadəsi
1737-ci ildən mədəni şəraitdə yetişdirilir. Dekorotiv xüsusiyyətlərinə əsasən canlı çəpərlərin salınmasında qiymətli bitkidir. Yemişanın meyvələrinin spirtdə ekstraktı əsəb xəstəlikləri, ürək nevrozları, hipertoniyanın müalicəsində istifadə edilir.
Sibir porsuğu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Tərs qəfəs
Tərs qəfəs-mücərrəd üçölçülü bir fəzada qurulmuş nöqtəvi qəfəsdir. Bunun hansı fəzada necə qurulduğunu və ümumiyyətlə nəyə yaradığını yaxşı anlamaq üçün tərs qəfəs anlayışının bərk cisimlər fizikasındakı roluna nəzər salaq.
Kristallik bərk cisimlərin bütün fiziki xassələri, əsas etibarı ilə iki faktor əsasında formalaşır. Bunlardan biri bərk cismi təşkil edən atomların quruluşu, ikincisi isə bərk cisimlərin öz kristal quruluşudur. Bir bərk cismin kristal quruluşa sahib olması nəzəri problemlərin həllində xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Beləki bərk cismin fiziki xassəsini ifadə edən və koordinatın funksiyası olan hər bir fiziki kəmiyyət koordinatın üçölçülü periodik funksiyası olur. Bu o deməkdir ki, bir nəzəri məsələnin həlli üçün yazılacaq tənliklərin bərk cismi təşkil edən bütün atomlar üçün deyil, periodun müəyyən elədiyi oblastda yer alan atomlar üçün yazılması kifayətdir. Period isə kristal qəfəsin köçürmə simmetriyasını müəyyən edən vektorları ilə verilir. Bu vektorlara qəfəsin bazis vektorları və onların ədədi qiymətləri olan a, b, c -lərə qəfəs sabitləri deyilir. Hər bir qəfəs üçün \vec{a}_i vektorları üzərində qurulumuş paralepiped həmin qəfəsin elementar özəyi adlanır və onun həcmi. (Burada, kiçik mötərizə vektroların skalyar, orta mötərizə isə vektorial hasilni göstərir.) Beləliklə bir fiziki kəmiyyəti ifadə edən funksiyanın periodik olması o deməkdir ki, amorf bərk cisimlərdə bütün atomlar üçün yazılacaq tənliklərin yerinə kristallik bərk cisimlərdə bir elementar özəkdə yer alan atomlar üçün tənliklər yazmaq kifayətdir. Bu üstünlüyün miqyasını qiymətləndirmək üçün, sadə qəfəslərdə hər elementar özəkdə sadəcə bir atomun olduğunu xatırlamaq kifayətdir.
Digər tərəfdən bərk cisimlərin fiziki xassələrini ifadə edən kəmiyyətlər təkcə koordinatın deyil, impulsun da funksiyası ola bilərlər. Belə olan halda impulsdan asılı olan bir funksiyanın da kristal qəfəsin köçürmə simmetriyası ilə bağlı periodikliyi haqda nə söyləmək olar deyə bir sual qarşıya çıxar. Bu sualın cavabını riyaziyyatın məlum problemi Furye analizində axtarmaq lazımdır.
Lakin qısaca onu demək olar ki, bundan sonra düz qəfəs olaraq adlandırılan hər bir kristal qəfəsə qarşı impuls fəzasında (daha doğrusu dalğa vektoru fəzasında) bir qəfəs qurmaq olar və bu tərs qəfəs adlanır.
Başqa sözlə düz qəfəsin bazis vektorları olan \vec{a}_i vektrolarının köməyi ilə   olmaq üzərə üç bazis vektoru qurulur.
və düz qəfəsdə olduğu kimi bu vektorlar üzərində həcmi   olan bir paralelopiped qurmaq olar ki, o, bir qəfəsin elementar özəyini təşkil edər. Göründüyü kimi \vec{b}_i -vektorlarının böyüklüyü, |\vec{a}_i|-lər sm-lərlə ölçüldüyünə görə onun tərsi sm^{-1}-lərlə ölçülürlər. Eləcə də \vec{b}_i-lər üzərində qurulmuş elementar özəyin həcmi də sm^{-3} ölçüsünə sahibdir. Çox guman ki, tərs qəfəs termini də buna əsaslanır.
Eyni zamanda, \vec{a}_i vektroları ilə \vec{b}_j bir-birinə aşağıdakı ortoqonallıq şərtini ödəyirlər.
isə
Nəticə olaraq, düz qəfəs bazis vektorları əsasında qurulmuş \vec{b}_i vektorları, bir qəfəsin bazis vektorları olaraq istifadə olunaraq, üçölçülü dalğa vektrou fəzasında bir nöqtəvi qəfəs qurmaq olur və o qəfəsə tərs qəfəs deyilir. Onun hər düğün nöqtəsi, bu nöqtələrdən ixtiyari biri koordinat başlanğıcı olaraq seçilərsə, aşağıdakı vektorlar vasitəsiylə müəyyən olunur.
Digər tərəfdən həcməmərkəzləşmiş kubik qəfəsin tərsi səthəmərkəzləşmiş və tərsinə, səthəmərkəzləşmiş kubik qəfəsin tərsi həcməmərkəzləşmiş kub olacaq.
Dalğa vektoru fəzasında verilmiş müəyyən fiziki kəmiyyəti ifadə edən bir funksiya tərs qəfəsin sahib olduğu simmetriya xassələrini saxlayan funksiya olacaq. Digər tərəfdən simmetriya nəzəriyyəsində isbat edilir ki,düz qəfəsin, yəni kristallik bərk csmin bütün simmetriya elementləri uyğun tərs qəfəsdə də var. Məsələn qəfəs dinamikaslnda mərkəzi rol oynayan rəqs tezlikləri, dalğa vektorunun funksiyası olaraq, periodları \vec{b}_i vektorları ilə təyin olunan üçölçülü periodik funksiyalardır.
Nəhayət tərs qəfəs anlayışı rentgen şüalarının kristal qəfəsdən difraksiya hadisəsində xüsusi rol oynayır. Beləki bu hadisədə interferensiya şərti (Laue şərti) nəticə etibariylə dalğa vektorları və tərs qəfəs vektorlarının ödədiyi bir tənliyə çevrilir. (Bu mövzu haqda başqa bir maqalədə bəhs ediləcəyi üçün üzərində dayanmağa ehtiyac yoxdur)
NGC 7047
NGC 7047, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Dolça bürcü istiqamətində yerləşir. SBb tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
NGC 7093
NGC 7093, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Ququşu bürcü istiqamətində yerləşir. *Grp tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Anar Məmmədov (əsgər)
Həyatı
Anar Məmmədov 1995-ci il avqustun 12-də Gəncə şəhərində anadan olub. 2013-2017-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetində (ADAU) ali təhsil alıb, 2017-2019-cu illərdə isə həmin universitetdə magistr dərəcəsi alıb. Subay idi.
Hərbi xidməti
Anar Məmmədov 2019-2020-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Naxçıvan MR-da yerləşən "N" saylı hərbi hissəsində müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olub.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Anar Məmmədov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Anar Məmmədov noyabrın 7-də Şuşa döyüşləri zamanı şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Anar Məmmədov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Anar Məmmədov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Anar Məmmədov ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Klement Ettli
Klement Riçard Ettli - Böyük Britaniya dövlət və siyasi xadimi. 1945-1946-ci illərdə Böyük Britaniyanın 62-ci baş naziri olmuşdur.
Sibir porsuqları
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan yarımfəsiləsi.