cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Konstantin Qamsaxurdiya
Həyatı
Almanyada, Münhen Universitetində, oxuduğu illərdə şəxsi olaraq Tomas Mannla tanış oldu və dostlaşdı. 1914-cü il birinci dünya müharibəsinin başlanması səbəbi ilə həbs olundu və yığışıdrma düşərgəsinə yerləşdirildi. O haradasa bir il müddətində düşərgədə həbsdə qaldı sonra isə Tomas Mannın köməyi ilə azad olundu və Almanyada təhsilinə yenidən davam etmə hüququ verildi. 1916-cı ildə Konstantin Berlin Universitetində yarımçıq qalmış təhsilinə davam etdi hansı ki, bitirməyə bir neçə ayı qalmışdı. Həmin ilin axırlarında Konstantine ölkəsinə qayıtdı, ədəbiyyat və siyasət fəaliyyətinə məşğul olmağa cəlb olundu. O "ictimayi işlər" (gür.სახალხო საქმე) qazetinin redaksiyasında, 1918-ci ildə buraxılan "Prometey" jurnalında işləməyə başladı hansı ki, jurnal gürcü yazıçılar və alimlərinin nümayəndələri tərəfindən əhatə olunmuşdu.
Kurçaloyevski rayonu
Coğrafiya
Rayonun sahəsi - 505 km². Ərazinin uzunluğu qərbdən şərqə orta hesabla 35 km, şimaldan cənuba 30 km təşkil edir.
Konstantin Qamsaxurdiya
Həyatı
1918-ci ilin sentiyabr ayında yenidən Almanyaya qayıtdı və Gürcüstan Almanya arası əlaqələrdə elçi vəzifəsində işləməyə başladı. 1919-cu ildə Berlin Universitetini bitirdi və elmi işinə görə fəlsəfə doktorluğu dərəcəsini aldı. 250px|thumb|left|Gürcüstanın Sovet Rusiyası tərəfindən işğalına qarşı etira olaraq qara [[çuxa geyinənlər: Konstantin Qamsaxurdiya, V.Kotetişvili, şair Aleksandr Abaşeli və Pavle İnqorokva ]] 1920-ci ildə yazıçı Gürcüstana qayıtdı ədəbiyyat və eləcə də sosyal-siyasi sahələr üzrə fəaliyyət göstərməyə başladı.1922-ci ildə Q.Tabidze və Leo Kiaçeli ilə birlikdə "lomisi",1922-1923-cü illərdə jurnal "iliouni",1923-cü ildə "Sakartvelos samerkelo" və "Kartuli sitxva" jurnalını nəşr etdi. 1923-cü ildə bir neçə aylıq Konstantine  Paris Universitetinə lekisyalara qulaq asmaq üçün yollandı. Tez bir zamanda ölkəyə geri döndü və Tbilis Dövlət Universitetində işləməyə və eyni zamanda da davamlı redaktə və nəşriyyat fəaliyyətini dəvam etdirdi. Lakin hakimiyyət onu universitetdən kənarlaşdırdı, "Ilioni" və "Gürcüstanın Katedrali" nəşrlərini bağladı. Bunun ardından 1924-cü ildə həbs olundu, amma tezliklə sərbəst buraxıldı.
1944-cü ildə Gürcüstan Elmlər Akademiyasına üzv seçildi. 1965-ci ildə qələmə aldığı "David Ağmaşenebeli" romanına görə Şota Rustaveli Dövlət mükafatına layiq görülmüşdür. O, 1975-ci ildə vəfat etmiş və öz evinin həyətinə dəfn olunmuşdur.
Kurçaloyevski rayonu
Tarixi
Kurçaloy mahalı Çeçen-İnquş Muxtar Vilayətinin Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin 23 yanvar 1935-ci il tarixli qərarı ilə Kurçaloy kəndində inzibati mərkəz olmaqla yaradılmışdır.
Əvvəlcə rayona 10 yaşayış məntəqəsi daxil edildi: Kurçaloy, Tsotsi-Yurt, Qeldaqan, İlasxan-Yurt, Mayrtup, Baçı-Yurt, Djuqurtı, Tsentaroy, Alleroy və Avturı.
SSRİ Ali Sovetinin Rəyasət Heyətinin 7 mart 1944-cü il tarixli "Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının ləğvi və ərazisinin inzibati quruluşu haqqında" Fərmanı ilə Kurçaloy rayonunun şimal-qərb hissəsi eyni Fərmanla Stavropol diyarına daxil olan Qroznı rayonuna, cənub-şərq hissəsi isə Suraqat rayonu adlandırılaraq Dağıstan Muxtar Sovet Sosialist Respublikasına daxil edildi.
SSRİ Ali Sovetinin Rəyasət Heyətinin "RSFSR-in tərkib hissəsi olan Çeçen-İnquş ASSR-nin bərpası haqqında" Fərmanı əsasında RSFSR Ali Sovetinin Rəyasət Heyəti 1957-ci il 9 yanvar tarixində "Çeçen- İnquş  ASSR-in bərpası və Qroznı bölgəsinin ləğvi haqqında" Fərman qəbul edir. Bu Fərmanla Dağıstan Muxtar Sovet Sosialist Respublikasından Suraqat rayonu yenidən Çeçen- İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasına daxil edildi. RSFSR Ali Sovetinin Rəyasət Heyətinin 10 aprel 1957-ci il tarixli fərmanı ilə Suraqat rayonu, Kurçaloy adlandırıldı və Çkalovonun rayon mərkəzinə qaytarıldı.
1962-ci ilin payızında SSRİ-nin inzibati-ərazi quruluşunun islahatı ilə əlaqədar (rayonların genişləndirilməsi) Kurçaloy rayonu ərazisi Şali rayonuna daxil olmaqla ləğv edildi. Milli Komitənin 1995-ci il 1 avqust tarixli 382 nömrəli qərarı ilə yenidən bərpa edildi. 12 may 1996-cı ildə Çeçenistan Respublikasının Ali Şurası aşağıdakı 33 nömrəli qərarı ilə keçmiş Kurçaloyevski rayonu tərkibinə  Naji-Yurt  rayonundan 13 yaşayış məntəqəsi və Şali rayonundan 7 yaşayış məntəqəsi daxil edilməklə bərpa oldu.
Mikania saltensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Mangifera pajang
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Typhlodromus iranensis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Nizami Gəncəvi (film, 1976)
Film haqqında
Film Azərbaycan Maarif Nazirliyinin sifarişi ilə çəkilmişdir.
Mangifera pedicellata
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Anthemis rhodocentra
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Qırmızısarıqlılar üsyanı
Qırmızısarıqlılar üsyanı 1351-68, Çində monqol Yuan sülaləsinin devrilməsinə və Min sülaləsinın yaranmasına gətirdi; (başlarında fərqləndirici qırmızı sarıqlardan  dolayı) ümumi Qırmızı sarıqlılar üsyanı adı altında bir neçə ayrı (Şimali və Mərkəzi Çində) üsyandan ibarətdir.
Üsyanın məqsədləri və gedişi
Şimali Çində kəndli üsyanı 1351-ci ildə (gizli Ağ lotus cəmiyətinin başçısı) Xan Şan-tun və Lü Fu-tunun başçılıqı ilə başlamışdır. Lakin üsyanın əvvəlində, 1351-ci ildə Xan Şan-tun öldürüldü, və çinli Sun sülaləsinin bərpası şüarı ilə monqollara qarşı üsyanın başçısı kimi  Lü Fu-tun qaldı. Monqollara qarşı olmasından başqa, üsyan dini formada təzahür edən antifeodal səciyə daşıyırdı. Belə ki, üsyançılar zorakılığı və ədalətsizliyi məhv etmək və ümumi səadət və ədalət ölkəsini yaratmaq üçün  dünyaya budda Matreyanın gəlişini elan etdilər. 1353-54-cü illərdə hökumət qoşunları üsyançıları məğlubiyətə uğratdılar, lakin sonuncuların  müvəqqəti geri çəkilməsindən sonra 1355-ci ildə üsyan  yeni qüvvə ilə baş qaldırdı. 1355-ci ildə üsyançılar Xan Şan-tunun oğlu Xan Lin-eri imperator olmaqla Sun imperiyasının bərpasını elan etdilər. 1358-ci ildə üsyançılar monqol imperatorlarının paytaxtı olan Dadunu(Pekin) mühasirəyə aldılar, 1359-cu ildə Bənləni(Kayfın) aldılar, Şandunu ələ keçirərək şimal-şərqdə Koreya çatdılar. Yuan hakimlərinin köməyinə, monqollar tərəfindən ali vəzifələrə buraxılan, Çinin şimal ərazilərinin feodalları gəldi. 1357-ci ildə çinli feodalların yardımı ilə yenidən təşkil olunan hökumət qoşunları Çinin şimalında üsyançılara qarşı geniş cəza əməliyyatlarına başladılar. 1362-ci ilə qədər onlar üsyanı yatıra bildilər. Lü Fu-tun öldürüldü, Xan Lin-er üsyanın Mərkəzi Çindəki başçısı Çje Yuan–çjanın yanına qaçdı.
Mərkəzi Çindəki üsyanın xüsusiyətləri
1351-ci ildə Yanszının orta axarında da kəndli üsyanı başladı. Şimali Çində olduğu kimi burada da üsyana Ağ lotus cəmiyətinin üzvləri başçılıq edirdilər. Yanszı çayının orta axarında bu cəmiyətin nüfuzu hətta daha güclü idi. Monqol zülmü burada daha az hiss olunduğundan, buradakı üsyan ilk növbədə kəndlilərə burada zülm edən yerli feodallara qarşı idi. Süy Şou-xoyun başçılığı ilə üsyançıların açıq antimonqol şüarları yox idi. 1359-cu ildə daxili çəkişmə nəticəsində öz sərkərdələrindən biri tərəfindən öldürüldü. Həmin il Süy Şou-xoyun yerinə keçən Çen Yu-lyanın başçılığı ilə üsyançılar, artıq Yantszı bütün orta axarını, Szyansi, Xuquane və qismən Szyansu və Çjeszyandakı torpaqları  ələ keçirdilər.
Üsyanın genişlənməsi
Mərkəzi Çində Szinsin(Nankin) rayonunda kəndli üsyanı 1352-ci ildə başladı. Ağ lotus cəmiyətinin başçılığı altında hərəkət edən üsyançılara şəhərli varlı Qo Szi-sin başçılıq edirdi. Tezliklə Qo Szı-sinin dəstəsinə budda rahibi yoxsul icarəçi oğlu Çju Yuan-çjan daxil olur və Qo Szı-sinin köməkçisi olur. 1353-cü ildə Çju Yuan –çjan öz dəstəsini yaradır və müstəqil əməliyatlara başlayır. Qo Szı-sin və Çju Yuan-çjan tezliklə başqa kəndli dəsətələrdən ayrılırlar və, üsyanı ancaq antimonqol məcraya yönəltməyə çalışan yerli feodallarla ittifaq axtarmağa başlayırlar. 1355-ci ildə Qo Szın-sin ölür. 1356-cı ildən Çju Yuan-çjan üsyanın bu rayonda tək başçısı olur. Üsyançılar Nankini 1356-cı ildə ələ keçirərək, onu özlərinə paytaxt etdilər. 1355-ci ildə Çju Yuan-çjan, kəndli kütləsini öz tərəfinə çəkmək üçün, üsyançı imperator Xan Lin-erin hakimiyətini tanıdı.
Kəndli üsyanın bütünlüklə antimonqol hərəkata çevrilməsi
Lakin, 14-cu əsrin 50-ci illərində çinli feodalların tərəfinə keçən Çju Yuançjanın ardınca Mərkəzi Çində( Yanszı çayının orta axarında) bütün kəndli dəstələrini darmadağın etdi və ölkənin bu hissəsini öz hakimiyət altında birləşdirdi, 1366-cı ildə Çju Yuan-çjanın ordusu Şimala monqol hakimlərinə qarşı yürüşə başladı. 1368-in əvvəlində Çju Yuan-çjan Min imperiyasının yaranmasını elan etdi və özü onun ilk imperatoru oldu. Çində monqol hakimiyəti devrildi. Çju Yuan-çjanın hərəkatı, Lü Fu-tunun və Süy Şou-xoyun üsyanlarından fərqli olaraq antofeodal səciyə daşımırdı, lakin kəndlilərin başladığı milli-qurtuluş mübarizəsi işini sona çatdırdı.
Pomosa məbədi
Tarixi
Pomosa məbədi Busan şəhərinin tanınmış yerlərindən olan Qeumjeonq dağının kənarında qurulmuşdur. 1.300 il əvvəl Şilla Krallığının dövründə (krallıq 678-ci ildə Qyeonqsanqdo əyalətinin böyük hissəini əlində saxlayırdı) Kral Munmunun (661 – 681) hökmdarlığının 18-ci ilində — 678-ci ildə keşiş Ui Sanq tərəfindən əsası qoyulmuşdur.
Memarlıq
İlk Pomosa məbədi binası İmjinvaran işğalı (Yaponiyanın Koreyanı işğal etməsi 1592-1598) zamanı dağıdılsa da 1713-cü ildə bu günki günə qədər çatan formasında yenidən bərpa edilmişdir. Daeunqjeon binası Coson krallığının (1392 – 1910) ən incə memarlıq abidələrindən biridir. Üç mərtəbəli və dörd sütunlu paqoda olan İljumun isə IX əsrdə tikilmişdir. Bundan başqa yeddi kral tikilisi, üç darvaza, sayvanlar və on bir "tənhalıq yeri" vardır. Təbii abidə kimi elan olunan salxım ağacları və vadilər may ayında gözəl mənzərə yaratmaqdadır.
Məbədə çatmaq
Ziyarət saatları yerli vaxtla 08:30–17:30 arasındadır.
Xarici keçidlər
http://www.gezegence.com/beomeosa-tapinagi/
Yulana Əlikişizadə
Yulana Yusufovna Əlikişizadə — Azərbaycan baletmeysteri.
Həyatı
Əlikişizadə Yulana Yusufovna 1938-ci il yanvarın 6-da Bakı şəhərində qulluqçu ailəsində anadan olmuşdur. 1956-cı ildə Bakı Xoreoqrafiya məktəbini, 1983-cü ildə Azərbaycan Dövlət İncəsənət institutunu bitirmişdir. BXM-ni bitirdikdən dərhal sonra Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet teatrına balet artisti vəzifəsinə qəbul edilərək, 1978-ci ilə kimi burada çalışmışdır. Truppada çalışdığı illərdə o repertuarda olan bir çox balet tamaşalarında əsas partiyaları ifa etmişdir.
Balet artisti kimi fəaliyyətini başa vurduqdan sonra Y.Əlikişizadə müxtəlif illərdə Azərbaycan Dövlət Mahnı teatrı (1978-1987; 1990-1992; 1994-1997), Azərbaycan Milli Dram teatrı-1988, "Qaya" Dövlət estrada-simfonik orkestri (1988-1990), Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya teatrında (1992-1994) balet qrupunun rəhbəri vəzifəsində çalışmışdır.
Y.Əlikişizadə istər balet artisti, istərsə də baletmeyster kimi çalışdığı dövrlərdə Azərbaycan incəsənətini dünyanın bir çox ölkələrində-Fransa, Lyuksemburq, Hindistan, Nepal, Birma, İsveçrə, Almaniya, Pakistan, Belçika, Əlcəzair, Tunis, Türkiyə və s. təmsil etmişdir.
1998-ci ilin əvvəllərindən Yulana Əlikişizadə Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet teatrında baş baletmeyster vəzifəsində işləməyə dəvət olunmuşdur. Onun rəhbərliyi altında balet truppası son illərdə böyük uğurlar əldə etmişdir.
2000-ci ildə ona Azərbaycan Respublikasının Əməkdar İncəsənət Xadimi fəxri adına layiq görülmüşdür.
Şahbuz Dövlət Təbiət Qoruğu
Şahbuz dövlət təbiət qoruğu — Naxçıvan Muxtar Respublikasında qoruq. 16 iyul 2003-cü ildə yaradılmışdır, rəsmi açılışı 18 sentyabr 2004-cü ildə olmuşdur.
Qoruğun əsas torpaq sahələri dəniz səviyyəsindən 2200–2400 m hündürlükdəki dağlıq sahələri, Batabat gölü və Biçənək aşırımı ərazilərində yerləşir.Naxçıvan MR-sının arid iqlim şəraitində çox zəngin təbii ehtiyatlara malikdir. Dərələyəz silsiləsinin cənub və zəngzur silsiləsinin qərb yamaclarını əhatə edir. Yüksək dağlıq hissəsində alp, subalp, çəmənlikləri formalaşmışdır. Eyni zamanda məşhur Qanel göl, Batabat göllərinin ərazisidə bu qoruğa daxildir.
Ərazidə 2899 bitki növü yayılmışdır. Geniş müxtəlifliyə malik bitki örtüyü 285 növ faunanın bu ərazilərdə məskunlaşmasına imkan yaranmışdır. Qoruğun ərazisi geoloji cəhətdən Təbaşir yaşlı çöküntülərdən ibarət sıldırım qayalıqlarla, nival və allüvial relyef formaları ilə xarakterizə olunur. Ərazidə şabalıdı və torflu torpaq tiplərinin inkişaf tapması landşaft-bitki örtüyünün formalaşmasında böyük rol oynayır.
Şahbuz dövlət təbiət qoruğunun su ehtiyatları əsasən atmosfer çöküntüləri hesabına formalaşan Batabat mineral bulaqlarından ibarətdir: Bu mineral bulaqlar Naxçıvan şəhərindən 65 km məsafədə, dəniz səviyyəsindən 2445 m yüksəklikdə yerləşirlər.
Batabat su anbarı eyniadlı üç göldən ibarətdir. Batabat-1 (hövzəsinin sahəsi 0,18 km²), Batabat-2 (0,7 km²) və Batabat-3 (0,18 km²). Ümumi su tutumu təqribən 3 milyon m³-dir. Anbarın suyu əsasən Zorbulaq çayı və qismən atmosfer çöküntüləri hesabına formalaşır.
Zəif parçalanmış dağlıq ərazilərdə inkişaf etmiş dağ-çəmən çimli torpaqlar üzərində çəmən və qismən bataqlıq bitkiləri yayılmışdır. Biçənək aşırımından cənub-qərbə Batabat gölü ətrafında sürüşmələrin geniş yayıldığı ərazilərdir. 2100–2200 m mütləq yüksəkliyə malik bu sahələrdə torf və torflu torpaqlar yayılmışdır. İkinci Batabat gölü üzərində əmələ gəlmiş torf qatı geniş sahəni əhatə etməklə, qalınlığı 2 m-ə çatır. "Üzən ada" adlandırılan bu kütlə küləyin təsiri ilə gölün üzərində hərəkət edir.
Batabat ərazisində əsasən dağ-çəmən landşaftı inkişaf etmişdir.
Şahbuz dövlət təbiət qoruğunun ərazisində relyefin, bitki və torpaq örtüyünün müxtəlifliyi burada bir sıra təbii landşaft sahələrini ayırmağa imkan verir. Ərazinin 85%-i palıd, 5%-i ardıc, ağır iyli ardıc, Araz palıdı, 7%-i yemişan, qalan 3%-i isə alma, alça, şərq palıdı, vən, daş armud, acı badam və müxtəlif kollar təşkil edir. Qoruğun ərazisində çoxlu bəzək bitkiləri də mövcuddur. Bunlardan aran yerlərində bitən qəşəng, müxtəlif rəngli və ətirli endemik süsən növləri, dağlarda yayılmış şərq laləsi, ətirli yabanı qərənfil növləri, dağ lalələri, səhləb, paradoksal süsən və başqalarına rast gəlmək mümkündür. Ərazi həm də dərman bitkiləri ilə zəngindir. Ərazinin relyefi və fiziki-coğrafi xüsusiyyətləri qoruğun müasir faunasının formalaşması üçün mühüm rol oynamışdır.
Belə ki, Azərbaycan Respublikasında qeydə alınmış 366 quş növündən Şahbuz dövlət təbiət qoruğunun ərazisində Avropa tüvüyü, oxuyan silvi, adi kəklik, sarıköynək, enliquyruq bülbül, meşə xoruzu, hop-hop və başqaları məskunlaşmışdır.
Qoruğun ərazisində qonur ayı, porsuq və vaşaqa rast gəlinir.
Landşaftı, iqlim və relyef xüsusiyyətlərinə görə Şahbuz dövlət təbiət qoruğunun ərazisində xarakterik suda-quruda yaşayanlar və sürünənlər mövcuddur. Naxçıvan Muxtar Respublikası ərazisində sürünənlərin çoxalması üçün də əlverişli şərait vardır. Azərbaycanda olan 50 növ sürünənlərin hamısına – 3 növ tısbağaya, 22 növ ilana və 25 növ kərtənkələyə qoruğun ərazisində rast gəlinir.
Şahbuz dövlət təbiət qoruğunda Biçənək meşəsindəki bataqlıqlarda və s. sahələrdə Selkovnikov ağac qurbağasına rast gəlinir. Bundan başqa ərazidə suda-quruda yaşayan heyvanlardan Suriya sarımsaqiyli qurbağası, adi ağac qurbağası, yaşıl quru qurbağası, Cənubi Qafqaz qurbağası və Kiçik Asiya qurbağası da qeydə alınmışdır.
Mənbə
http://www.eco.gov.az/b-qoruqlar-shahbuz.php
Cynometra ulugurensis
(Cynometra ulugurensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mangifera pentandra
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Asahi Şimbun
Asahi Şimbun  — Yaponiyanın ən qədim və ən böyük gündəlik milli qəzetlərindən biri.
Tarixi
Qəzetin ilk nüsxəsi 1879-cu il yanvarın 25-də Osaka şəhərində buraxılıb. 4 illüstrasiyalı səhifədən ibarət olan ilk nüsxə 1 sen (1/100 yen) dəyərində olub. Qəzetin redaksiyasında 20 nəfər işləyirdi. "Asahi Şimbun"un yaradıcıları Noboru Kimura (sahib), Ryohei Murayama (prezident və naşir) və Tey Çuda (baş redaktor) hesab olunurlar.
Hazırda
Hal-hazırda qəzet ümummilli nəşr hesab olunur və "Mitsui" konserni tərəfindən maliyyələşdirilir. Qəzetin gündüz nəşrinin tirajı 6 mln, gecə nəşrinin tirajı isə 4 mln ədəddir. Səhər nömrələri (saat 14:00-dək) 14 müxtəlif variantda nəşr olunur. Qəzetin nüsxələrinin 66 %-i abunə yolu ilə yayılır. "Asahi Şimbun"un 226 yerli bürosu, 1 mərkəzi bürosu və 61 regional nümayəndəliyi var. Qəzet 14 informasiya agentliklərinin xidmətindən istifadə edir.
"Asahi Şimbun"un ingilis dilində olan 2 layihəsi var. Bunlardan biri yarısı yapon, yarısı ingilis dilində çap olunan "Asahi evening news" qəzetidir.
Qəzetin özünün illik mükafat təqdim edən fondu fəaliyyət göstərir. Qəzet "səs-küylü", sensassion başlıqlardan istifadə etmir. "Asahi Şimbun"un parlaq ifadə olunmuş liberal baxışları var. Auditoriyası isə yüksək təhsilli intellektual şəxslərdən və gənclərdən ibarətdir.
8 sentyabr
1901–cari
thumb|[[Əziz Səncər]]
Mikania salviaefolia
Mikania salviaefolia Mikania salviaefolia Mikania salviaefolia
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Mangifera persiciformis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bayquşkimilər
—  aləminin  tipinin  sinfinə aid heyvan dəstəsi.
Dözüm
Dözmək — Davam gətirmək, tab gətirmək, səbirlə keçirmək, qatlaşmaq. Ağrıya dözmək. Əziyyətə dözmək.
Misal: ''Səbir etmək, təhəmmül etmək, səbirlə gözləmək. Dözürsən döz bu ayrılıq dağına; Mən dayannam, amma sən dayanmazsan! M.P.Vaqif.''
Razılaşmaq, barışmaq, keçirmək, yol vermək.
Neftçi Qurban (film, 1970)
Məzmun
Filmdə dəniz qazma ustası, məşhur Mixail Kaveroçkinlə bağlı epizodlar çox təsirlidir. O, Qurbanın müəllimi olmuşdur. Sonrakı kadrlarda biz neftçi Qurbanın fəaliyyəti ilə bağlı başqa səhnələrlə də tanış oluruq.
Krit dənizi
Krit dənizi — Aralıq dənizinin şimalında, Krit adası ilə Egey dənizi arasında yerləşən dəniz. Dənizin cənubunda Liviya dənizi şimalında Egey dənizi, şərqində isə İkari dənizi ilə əhatələnir. Krit adası və Kikland adaları arasında yerləşir. Sahillərində Kissumos, Krit, Xauya, Anafi, Kasoş, Suda, Retimnon, İraklion və Sitiya şəhər və limanları yerləşir. Buxtalarına misal kimi Xanya, Suda (Krit adasının şimal-qərbi), Nirabello (Krit adasının şərqi).
Desibel
Desibel (en. decibel), (ru. децибел), (tr. desibel) — səs gurluğunun ölçü vahidi. Belin 0,1 hissəsidir: elektronika və başqa sahələrlə bağlı olan müəyyən kəmiyyətlərin nisbi ölçü vahidi; telefoniyanın əsasını qoyanlardan olan şotland əsilli Amerika alimi Aleksandr Qreyam Bell’in (Alexander Graham Bell) şərəfinə adlandırılıb. thumb|Səsin gurluğunun desibel şkalası. Desibellə ifadə olunmuş qiymətlər loqarifmik şkalada yerləşir və verilmiş kəmiyyətin hər hansı məlum (etalon) səviyyəyə nisbətən ölçülməsinin nəticəsini göstərir. İki qiymət arasındakı desibellərin miqdarını müəyyənləşdirmək üçün aşağıdakı düsturdan istifadə olunur:
dB = n log (x/r),
burada x – ölçülən səviyyə, r – etalon səviyyə, n isə gərginliyi və ya cərəyan şiddətini ölçərkən 10-a, gücü ölçərkən 20-yə bərabərdir. Mənfi desibel ədədi ölçülən kəmiyyətin etalon səviyyəsindən aşağı olduğunu göstərir. Səsli kompakt diskin dinamik diapazonu təxminən 90 dB olur, yəni musiqinin maksimal səviyyəsi fon küyünün səviyyəsindən 90 dB yuxarıdır. Audio kassetin dinamik diapazonu, adətən, 60 dB olur. 80 (dB) insan üçün yolverilən həddir.
Rändajad
"Rändajad", (Azərbaycan dilində: Səyyahlar) 2009 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Estoniyanı təmsil edən Urban Symphony musiqi qrupunun oxuduğu mahnıdır. Mahnının sözləri və musiqisi Sven Lõhmusə aiddir.
Rändajad içində kaman melodiyası olan və ucsuz bucaqsız çöl uşaqlarını izah edən mahnıdır. Bu mahnı BBC kanalı vasitəsi ilə Graham Norton tərəfindən ingilis dilinə səhvən “Qaraçılar” mənasına gələn “Travellers” olaraq tərcümə edildi.
Mollavəli
Mollavəli — Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunun Qoçəhmədli inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Mоllavəli yurd yeri kimi оrta çağdan bəllidir. 1593-cü ilə bağlı Оsmanlı qaynağında adı çəkilir. 1797-ci ilə bağlı qaynaqda mülk kimi qeyd оlunub.
3 may 1832-ci ildə Qaradağdan Bağır xan Çələbiyanlı qardaşı Əli bəy Məhəmmədvəli sultan оğlu Çələbiyanlı Zəngəzur mahalının naibi Məlik Aslanla danışıq aparıb, 300 ailə ilə Qarabağa yerləşmək istədi. 1840-cı ildə Güney Azərbaycanın Qaradağ vilayətinin Keyvan mahalının Zərnə kəndindən bir neçə ailə Əli bəy Çələbiyanlının başçılığı altında Qarabağa köçdü. Bu ailələr öncə Cəfərqulu xan Sarıcalı-Cavanşirin Mоllavəlili tоrpağına düşdülər. Sоnra bəziləri Zəngəzur qəzasında Zərnəli kəndində yerləşdilər.
1863-cü ilə bağlı kameral siyahıya görə, Mоllavəlili kəndi 4 ailədən (Ismayıl Xanməmməd оğlu, Xanməmməd Ağaməmməd оğlu, Əliməmməd Ağaməmməd оğlu, Allahverdi Məmmədxan оğlu) ibarət idi. 1872-ci ilə bağlı tоrpaq sənədlərində Mоllavəli kəndindən Gülməmməd Ağaməmməd оğlu, Xudakərəm Allahverdi оğlu, Kazım Allahverdi оğlu, Məmmədvəli Gülbudaq оğlu, Şahkərəm Rüstəm оğlu, Mehrəli Məmmədrəhim оğlu, Məmi Mirzə оğlu və Əlikərim Allahverdi оğlunun adları çəkilir.
1873-cü ilə bağlı kameral siyahıda kənddə 7 tüstünün yaşam sürdüyü bəllidir.
Mоllavəli kəndinin əhalisi 1886-cı il kameral siyahısıinda da göstərilir. Kənddə 11 tüstü qərar tuturdu. 22 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.
Tayfaları
Mоllavəli kəndinin ağaməmmədli, gülbudaqlı, kazımlı, mirzələr və başqa tayfaları vardı.
Toponimikası
Mollavəli oyk. Füzuli r-nunun Qoçəhmədli i.ə.v.-də kənd. Qarabağ silsiləsinin ətəyindədir. Əsl adı Mollavəlilər olmuşdur. Yaşayış məntəqəsi boyəhmədli tayfasının mollavəlilar tirəsinin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Oykonim "Molla Vəlinin nəslindən olanlar, mollavəligillər” mənasındadır.
İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyəti kənd təsərrüfatı-əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq olub.
12 cədvəl qanunları
Haqqında
E.ə. V əsrdə ilk Roma məcəlləsi - "12 cədvəl qanunları" qəbul edildi. Əsrlər boyu bu qanunlar Romada hüququn əsas mənbəyi sayılmışdı. Qanunlar şəhər meydanında qoyulan 12 taxta lövhədə yazıldığından "12 cədvəl qanunları" adlandırılmışdır. Ona görə, heç bir vətəndaş "qanunları bilməmək bəhanəsi" ilə məsuliyyətdən yayına bilməzdi. Bir sıra məlumatlara görə, vətəndaşlar sırasına qoşulan yeniyetmədən qanunları əzbər bilmək də tələb olunurdu.
"12 cədvəl qanunları" adi hüquqların qələmə alınması idi. Buna daha çox plebeylər-sadə vətəndaşlar ehtiyac duyurdular. "12 cədvəl qanunları" bizim dövrümüzə gəlib çatmayıb. Bu qanunlar haqqında yalnız qədim müəlliflərin əsərləri vasitəsilə məlumatlar əldə edilmişdi. Həmin mənbələr arasında E.ə. II əsrdə yaşamış hüquqşünas Qayın Roma hüquq məktəbləri üçün yazdığı dərslik mühüm əhəmiyyətə malikdir.
"Şəhər", "şəhər icması" mənasını verən "sivitas" sözünə görə "Cədvəl qanunu" "sivil" adlandırılırdı. Yəni bu kateqoriya vətəndaşlara, şəhər icmasına məxsus qanunlar kimi başa düşülürdü.
Məqsədi
Bu qanunların 2 məqsədi vardı:
Maddələri
"12 cədvəl qanunları"nın əsas fərqləndirici cəhəti şeylərin iki kateqoriyaya bölünməsi idi. Birinciyə əsas etibarilə torpaq, qullar, kənd təsərrüfatı işlərində istifadə olunan mal-qara; ikinciyə isə qalan şeylər daxil idi. Bu bölgünün praktik tərəfi onların mülkiyyətçisinin dəyişməsində - satılmasında, hədiyyə edilməsində özünü göstərirdi. Torpağın, qulların, kənd təsərrüfatı işlərində istifadə olunan mal-qaranın mülkiyyətçisinin dəyişməsi yalnız dəqiq müəyyən edilmiş normalar çərçivəsində mümkün ola bilərdi.
Borc əməliyyatları ilə bağlı "12 cədvəl qanunları" çox sərt qaydalar müəyyənləşdirmişdi. Əgər borc götürən vaxtında borcu ödəyə bilmirdisə, borc verənin onu evinin zirzəmisində qandallamaq hüququ var idi. O, üç dəfə bu vəziyyətdə şəhər meydanına çıxarılır və qohumlarından, tanışlarından yardım istəyirdi. Əgər ona kömək etməsəydilər, borclu edam olunurdu. Bir neçə nəfərə borclu qalanı isə hətta bir neçə hissəyə bölməyə də icazə verilirdi.
Ailə münasibətlərində ailə başçısı ev sahibinə qeyri-məhdud hüquqlar verirdi. Onun evində yaşayanların hamısı bir soyadı daşıyırdı. Ailənin mülkiyyəti kollektiv mülkiyyət hesab olunurdu, amma mülkiyyətlə əlaqədar yalnız ailə başçısı sərəncam verə bilərdi. Arvad da bütün ev sakinləri kimi ailə başçısından-ərindən asılı vəziyyətdə idi. "12 cədvəl qanunları" müəyyən məhdudiyyətlərlə vəsiyyətə görə mirasa da icazə verirdi. Bu qanunun cinayət-hüquq müddəaları sərtliyi ilə seçilirdi. Məsələn, evin yandırılmasında günahkar bilinən şəxs belə, ölüm cəzasına məhkum edilirdi. Axşam vaxtı, yaxud əlində silah yaxalanmış oğrunu da ölüm hökmü gözləyirdi. Gündüz vaxtı oğurluq üstündə yaxalanan cərimələnir və sonra ziyan çəkənin quluna çevrilirdi. "12 cədvəl qanunları"nda qəsdən adamöldürmə isə xatırladılmır. Ona görə ki, bu cinayətə görə nəzərdə tutulan cəza (Ölüm hökmü) şübhə doğurmadığından onu xüsusi qeyd etməyə ehtiyac olmayıb. Qulların cinayətlərinə məhkəmədə baxılırdı. Qulun heç bir təminatı və müdafiəsi ilə bağlı heç bir hüququ yox idi.
Mülkiyyətlə bağlı mübahisələrin həlli isə mürəkkəb prosedurları nəzərdə tuturdu. İddiaçının cavabdehi zor tətbiq etməklə məhkəməyə gətirmək hüququ var idi.
12 cədvəl qanunları aşağıdakılardır :
Mangifera rubropetala
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Anthemis rigida
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Uzunqanadkimilər
—  aləminin  tipinin  sinfinə aid heyvan dəstəsi.
Cynometra webberi
(Cynometra webberi) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Şiə kitablarının siyahısı
Şiə kitablarının siyahısı — Şiə əqidəli şəxslər tərəfindən yazılmış məşhur kitablar.
Typhlodromus jordanis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
XVI Qriqori
XVI Qriqori (Bartolomeo Alberto Mauro Cappellari;) — Roma papası.
Mangifera rufocostata
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mikania salzmanniaefolia
Mikania salzmanniaefolia Mikania salzmanniaefolia Mikania salzmanniaefolia
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Nəcmi Sani
Əmir Yar Əhməd Xuzani İsfahani — Səfəvilər dövlətinin vəkili. Daha çox Nəcmi Sani (İkinci Nəcm) ləqəbi ilə tanınırdı. İsfahan da doğulmuşdu. Xuzanilər nəslindən idi.
Vəkilliyi
1510-cu ildə vəkil təyin olunmuşdur. 1512-ci ildə Şeybanilərə hücuma keçmişdi. İsgəndər bəy Münşi bu hadisəni belə nəql edir: "Bəlx hüduduna gəlib-çatan Əmir Nəcm Humayun şahın əmri və işarəsi olmadan Mavəraünnəhr i tutmaq fikrinə düşdü, Herat hakimi Hüseyn bəy Lələ, Xorasanın əzəmətli əmirləri və Bəlx hakimi Bayram xanla Amuyə çayını keçdi. Hısar tərəfdən də Məhəmməd Babur Mirzə özünü ona çatdıraraq qızılbaş qoşununa qoşuldu. Onlar əvvəlcə Hərar, sonrasa Qərşi qalalarını aldılar. Qərşidə Əmir Nəcm qətliam hökmünü verdi və orada Şeyxəm Mirzə Özbək və on beş min nəfər əsgər və rəiyyət qətl olundu. Mirzə Babur, əhalisi cığatay camaatı olan Qərşi əhalisindən, qan bahası xahiş etməsinə rəğmən onun xahişinə əməl olunmadı. Buna görə də, onların aralarında ədavət (neqar) başlandı. Əmir Məhəmməd Yusif Sədrin də came məscidinə yığışan seyidlərdən (sadat) bu haqda etdiyi xahiş qəbul edilmədi, buna görə də seyidlərin əksəriyyəti qətlə yetirildi. Bu əməl Əmir Nəcmin xoşuna gəlmədi. Bu hadisədən sonra o, Məhəmməd Teymur Sultan və Əbu Səid Sultanın yerləşdikləri Gicduvan qalasına gələrək, həmin qalanı dörd ay mühasirədə saxladı. Qızılbaş ordusunun ərzaq və başqa ehtiyatları (məkulat) azalmağa başladı. Döyüşçülər azuqə və əliqdən ötrü mal-qaranı kəsməyə başladılar. Abdullah xan və Cam bəy Sultan Buxara da idilər. Onlar qızılbaşların düşdükləri çətinlikdən xəbərdar olub, nizama salınmış ləşkərlə Əmir Nəcmin üstünə getdilər. Məhəmməd Teymur Sultan da qaladan çıxıb onlara qoşuldu. Ramazanın otuzunda yekşənbə günü Gicduvanın kənarına çatdılar, aralarında bərk döyüş oldu. Həmin döyüşdə canuzən bir ox qızılbaş ləşkərinin sərdan və çərxçisi olan Bayram bəy Qaramanlı ya dəydi və o, atdan yıxıldı. Bu hadisə çərxçilərin məğlubiyyətinə və özbəklərin ürəklənmələrinə səbəb oldu və özbək dəstələri hamılıqla hücuma keçdilər. Qızılbaş əmirləri təlaşa düşdülər və ləşkərin qol hissəsi bir-birinə dəydi. Məhəmməd Babur Mirzə hərbdən yan olub öz ləşkəri ilə qalaya üz tutdu. Əmir Nəcmin qürur və yekəxanalığından təngə gəlmiş qızılbaş əmirləri, onu hifz etməyə səy etdilərsə də, lakin o, ələ keçirilib öldürüldü. Xorasanın bəzi böyükləri fərar yoluna düşdülər, Kərki keçidindən keçib Xorasan a getdilər. Bu hadisə doqquz yüz on səkkizinci ildə (1512) baş verdi."Ölümündən sonra yerinə Əbdülbaqi Yəzdi gətirildi.
Neftayırma müəssisəsinin ümumzavod təsərrüfatı (film, 1985)
Məzmun
Kinolentdə neftayırma müəssisələrinin ümumzavod təsərrüfatının əhəmiyyətindən danışılır.
Film haqqında
Film "Azərneft" İstehsalat Birliyinin sifarişi ilə çəkilmişdir.
Kalvin Kulic
Con Kalvin Kulic (4 iyul 1872, Plimut, Vermont, ABŞ - 5 yanvar 1933, Northempton, Massaçusets, ABŞ) — Amerika Birləşmiş Ştatlarının 30-cu prezidenti (1923-1929) və 29-cu vitse-prezidenti (1921-1923).
1967 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
1967 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi — sayca 12-ci Avroviziya Mahnı Müsabiqəsidir. Udo Yürqensin ifa etdiyi "Merci, Chérie" mahnısı ilə 1966 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində qələbə qazanmasının ardınca 1967-ci ildə Avstriya müsabiqəyə ilk dəfə ev sahibliyi etmək hüququ qazanmışdı. Müsabiqə ölkənin paytaxtı Vyana şəhərində Großer Festsaal der Wiener Hofburg-da keçirilmişdir. Müsabiqə 1967-ci ilin 8 aprel tarixində baş tutmuşdur.
1967-ci ildə Danimarka Avroviziyada iştirakdan imtina etdi və dövlət kanalı buna əsas səbəb olaraq maliyyə problemlərini göstərdi. Ölkə müsabiqəyə bir daha 1978-ci ildə qayıtdı. 17 ölkənin iştirak etdiyi müsabiqədə Böyük Britaniya təmsilçisi Sendi Şou ifa etdiyi "Puppet on a String" mahnısı ilə ən çox səs toplayaraq, Avroviziya 1967-nin qalibi olmuşdur. Bu Avroviziyaya artıq iki dəfə ev sahibliyi etmiş Böyük Britaniyanın müsabiqədə ilk qalibiyyəti idi.
Mangifera siamensis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Əttarlıq
Əttarlıq, əttar və ya parfümer — zərif sənət növlərindən biri. Əttar sözü ərəb kəlməsi olub, çeşidli otlardan, bitkilərdən, ağaclardan, çiçəklərdən istifadə etməklə müxtəlif xəstəliklərin müalicəsində istifadə olunan təbii-müalicəvi maddələr, dərman nüsxələri hazırlayan peşəkar insanlara aid edilib. Bu peşənin özü isə min illər boyu əttarlıq sənəti adlandırılıb. Əttarlara müasir anlamda farmakoloq – əczaçı da demək olar. Lakin əttarların gördüyü iş bununla bitməyib. Onlar eyni zamanda incə rayihəli, gözəl ətirli, zərif qoxulu, ətirli maddələr-mayelər, ətriyyatlar, sular, yağlar, məlzəmələr hazırlamışılar. Bu ətriyyatlardan əsasən kosmetik məqsədlə parfümeriya kimi də istifadə olunub. Bu mənada əttarlar həm də mahir kosmetoloqlar olmuşlar.
Tarixi
Qədim zamanlarda əttarlar insan orqanizmi üçün dörd ünsürün xüsusilə böyük əhəmiyyət daşıdığını qeyd etmişlər. Bunlardan səfra (öd), bəlğəm (selik), sövda (qara öd) və qandır. Əttarlar insan sağlamlığının, insan səhhətinin, hətta saçların tökülməsini belə bu dörd ünsürün münasibətindən yaranan tarazlığın pozulmasında görmüşlər. Bu mənada əttarlar həm də loğmanlara daha yaxın olmuş, qədim təbabətin sirlərinə bələdlikləri ilə fərqlənmişlər.
Azərbaycanda əttarlıq
Azərbaycanda əttarlıq sənəti lap qədim zamanlardan inkişaf edərək bu günümüzə kimi gəlib çatmışdır. Bir çox tarixi mənbələrdə əttarlıq sənətinin Gəncədə, Şamaxıda, Naxçıvanda, Qarabağda və digər bölgələrdə inkişaf etməsi barədə maraqlı faktlara rast gəlinir. Ərəb tarixçisi Təəbərinin yazdığına görə, hələ IX-X əsrlərdə Azərbaycanda məşhur loğman və həkimlər, o cümlədən öz peşəsinin ustası olan peşəkar əttarlar yetişib. Onların hazırladıqları müxtəlif məcunlar, dərman nüsxələri, məlzəmələr və ətirli maddələr bütün Şərq ölkələrində məşhur olub. İtaliyalı səyyah Cenkinsonun "Səyahətnamə"sində isə milli əttarlarımızın hazırladıqları müxtəlif növ farmakoloji məhsulların, həmçinin ətriyyatların Avropa saraylarında geniş şəkildə işlədildiyi və şəhrət tapdığı bildirilir. Vaxtilə Azərbaycanı qarış-qarış gəzmiş məşhur fransız yazıçısı Aleksandr Dümanın "Qafqaz səyahəti" əsərində də milli əttarlarımızın sənətinə yüksək qiymət verilmiş, bu ölkədə hazırlanan müxtəlif çeşidli məcunların, dərman nüsxələrinin və kosmetik vasitə kimi işlədilən son dərəcə füsunkar ətirli və təkrarsız rayihəyə malik parfümeriya nümunələrinin Qərb bazarlarında geniş şəkildə yayıldığı bildirilir.
Azərbaycan müstəqillik əldə etdikdən sonra əttarlıq sənəti sahəsində müəyyən dirçəliş yaranıb. Hazırda Bakıda xeyli miqdarda "Yaşıl aptek" (əczaxana) fəaliyyət göstərir. Bu əczaxanalarda əsasən təbii bitkilərdən və onların şirəsindən hazırlanan dərman nüsxələri satılır. Ənənəvi Şərq təbabətinə əsaslanan belə əczaxanalar həmçinin qədim əttarlıq sənətinin dirçəlməsində də böyük rol oynaya bilər.
Typhlodromus kadonoi
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Cynometra lukei
(Cynometra lukei) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
9 sentyabr
1901–cari
thumb|[[Anri de Tuluz-Lotrek]]
Magnum opus
Magnum opus (lat. böyük iş) — yazıçının, rəssamın və ya bəstəkarın ən yaxşı, ən iddialı əsəri belə adlandırılır. Əlkimyada fəaliyyətin ən son nöqtəsi, yekunu-fəlsəfə daşının və həyat eliksirinin hazırlanması da bu anlayışla adlandırılır.
Anthemis rosea
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Lord Kitchener Wants You
thumb|200px|Britons: Lord Kitçener səni istəyir. Ölkənin hərbi xidmətinə gəl! Tanrı kralı qorusun. Lord Kitçener səni istəyir — Böyük Britaniya ordusuna çağırışa səsləyən, 1914-cü ildə çəkilmiş plakat. Plakatdan, əsasən, Birinci dünya müharibəsi illərində istifadə olunmuşdur. Plakatda təsvir edilən Lord Kitçener rəsmi Alfred Let tərəfindən çəkilmişdir.
Mangifera similis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
VIII Piy
VIII Piy (Francesco Saverio Castiglioni;) - Roma papası.
Neftayırmanın yeni kompleksi fəaliyyətdədir (film, 1976)
Məzmun
Filmdə Bakıdakı neftayırma zavodunda yeni qurğunun — "ELOUAVT-6" kompleksinin işə salınmasından və onun fəaliyyətindən danışılır.
Delfi
Delfi — Yunanıstanda Parnasos Dağının cənub-qərbində olan arxeoloji və müasir bir qəsəbədir. Antik çağlarda Yunan xalqları üçün əhəmiyyətli bir dini mərkəz idi.
Seyidmahmudlu
Seyidmahmudlu – Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Seyidmahmudlu оymağı Cavanşir elinin  qоludur. 1727-ci ilə bağlı Оsmanlı qaynağında Seyidmahmudlu оymağı  ilə  əlaqəli məlumat  var. Cavanşir tayfasının  Seyid  Mahmudlu  оymağı Bu оymaq  Arazbar  sancağında  qışlayır,  Naxçıvan  sancağında,  Sisyan  adlı  yerdə  yaylayır,  Dizaq  nahiyəsində,  Gülbar  adlı  arxın  kənarında  əkinçiliklə  məşğul  оlur,  üşr  və  bəhrəni  tоrpaq  saHibinə  verir. Оymağın gəliri  39.000  ağça  idi. XVIII yüzilin önlərində Seyidmahmudlu оymağının başçısı Lütfəli ağa Heydərxan оğlu idi. Seyidmahmudlu оbası Seyidmahmudlu oymağından yaranıb. Seyidmahmudlu оbası XVIII yüzilin ikinci yarısında yaranıb. Cavanşir-Dizaq mahalına bağlı idi. Xəzinə (divan) mülkü sayılırdı. Xanlıq dönəmində vergi ödəmirdi. 1823-cü ildə  Seyidmahmudlu  оbasında  dövlətə  vergi  ödəyən  11  tüstü  qərar   tuturdu. Vergi ödəməyənlər:  Məhəmməd  yüzbaşı  1  tüstü,  оnun  rəncbəri  1  tüstü,  təliqəsiz  məaf  1  tüstü,  mоlla  1  tüstü,  çavuş  1  tüstü,  kasıb  və  yetimlər  7  tüstü. 1842-ci ildə Seyidmahmudlu оbasında 27 tüstü vardı. 1849-cu ildə Seyidmahmudlu оbası 36 tüstü dövlət kəndlisindən, və Cəfərqulu xan Cavanşirə bağlı 1 tüstü mülkədar rəiyyətindən ibarət idi. Оbada 8 tüstü bəy ailəsi saHibkarlıqla məşğul оlurdu. 1886-cı ildə Seyidmahmudlu оbasında 68 tüstü yaşam sürürdü. 2020-ci il noyabr ayının 9-da Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir
Toponimikası
Seyidmahmudlu oyk. Füzuli r-nunun Mirzəcamallı i.ə.v.-da kənd. Dağətəyi ərazidədir. Yaşayış məntəqəsi seyidmahmudlu nəslinin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır.
Nikolayevka (Arxangel)
Nikolayevka — Başqırdıstan Respublikasının Arxangel rayonunda yerləşən kənd. Kənd Orlovka kənd şurasının tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə ruslar (73 %) üstünlük təşkil edir.
Azər Aydəmir
Azər Aydəmir — azərbaycanlı aktyor, ssenarist, prodüser.
Həyatı
Azər Aydəmir 24 iyul 1986-cı ildə Bakı şəhərində anadan olub. 46 saylı orta məktəbi bitirib. Məktəb illərində məktəbin KVN komandasının kapitanı olub. Ailəlidir 1 övladı var.
Aktyorun əsli Xızıdandır. Atası malakandır. Yüz il bundan qabaq Altıağaca köçən malakan sülaləsindəndir. Ata nənəsi rus, anası isə dağlıdır, Əmbizlər kəndindən.
Fəaliyyəti
Məktəbi bitirdikdən sonra, Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin maliyyə-kredit fakültəsində natamam ali təhsil almışdır. Köç və karyera artımı səbəblərindən birinci kursdan təhsildən ayrılmışdır. İlk fəaliyyət illərində Azəravtoyol QSC nin nəznində olan, "Azərbaycan Yolları", "Zirvə Yolu", "Revanş" qəzetlərində müxbir kimi çalışmışdı. Sonradan tanınmış neft jurnalı olan "Caspian Energy" də, müxbir və reklam meneceri kimi fəaliyyət göstərmişdi. 2005-ci ildən bir sıra avtomobil şirkətlərində PR və Marketing meneceri vəzifəsində çalışıb. 2008-ci ildə Zirvə Motors (İsuzu) Şirkətinin direktoru işləyib.
2005-ci ildən 2014-cü ilə kimi paralel olaraq restoran və otelcilik fəaliyyəti ilə məşğul olub. Bakının tanınmış karaoke klublarının (Z CLUB) əsasını qoyub. İctimaiyyət tərəfindən tələbolunan tədbirlər təşkilatçı kimi fəaliyyət göstərib.
2009-cu ildən etibarən aktyorluq fəaliyyətinə başlayıb. İlk olaraq bir sıra reklam və kliplərdə çəkilən Azər Aydəmir 2010-cu ildən mütəmadi olaraq filmlərə, seriallara çəkilir. O, 2012-ci ildə "Xoca" filmində Yuri Kovalyov obrazı ilə tanınıb. Buna baxmayaraq aktyor fəaliyyətini ilk olaraq İctimai Televiziyada yayımlanan "Döngələr" serialı ilə başlayıb. Hal-hazırda aktyor 40-dan çox filmdə çəkilib.
Mükafatları
"Müasir Audiovizual Baxış" mükafatı — 26 yanvar 2022
Filmoqrafiya
Aktyor kimi
Ssenari müəllifi kimi
Quruluşçu rejissor kimi
İkinci Rejissor kimi
Aparıcı kimi
Filmi səsləndirən kimi
Run əlifbası
Run əlifbası kəhanət məqsədləri üçün istifadə olunan simvollardan ibarət, təxminən e.ə. 200-cü ildə yaradılmış qədim Skandinaviya əlifbasıdır. Qədim skandinav mifinə görə tanrı Odin doqquz gün yaralı şəkildə İqqdrasil ağacından (dünya ağacı) başı-aşağı asılaraq Run əlifbasını aşkar etmişdi. Üç məlum Run əlifbası var: "böyük" və "kiçik" Futark (Futark bu əlifbanın ilk altı hərfinin transliterasiyasıdır), Anqlo-Sakson futorku və Danimarka skript əlifbası.
Təxminən b.e. 1000-ci ilində qədim ingilis dilində yazılmış epik "Run poeması" o zaman sayı otuz üç simvola çatan işarələrin metaforik və dini mənalarını təsvir etmişdir.
Hal-hazırda run hərifləri meditasiya və kəhanət məqsədilə Asatru dindarları tərəfindən istifadə olunur.
Eddalara, tanrıların poetik saqasına əsasən Run əlifbası Odinin hədiyyəsidir. Eddalarda Run əlifbasının kəşfi haqqında deyilir: Odin yemək və su olmadan, doqquz gecə dünya ağacından yaralı vəziyyətdə asılı qalmışdı və nəhayət, o, run hərflərinin sudakı əksini görmüşdü.
Li Çinq Yue
Li Çinq Yue — Çinli botanik və döyüş idman növləri üzrə ustad.
Əhməd xan Maşayixi
Əhməd xan Hacı Mirzə Əbdülkərim oğlu Maşayixi (1881–1969)—Təbriz şəhərinin başçısı.
Li Çinq Yue
Həyatı
Li Çinq Yuenin 1677-ci ildə anadan olduğu göstərilir. Yuxarıdakı rəqəmlərə diqqət yetirildiyi və 1933-cü ildə vəfat etdiyi nəzərə alındığı zaman məşhur botanikin, 250 ildən artıq ömür sürdüyü məlum olur. Hər iki halda da Li Yue dünyanın ən çox yaşayan insanı adına sahib olur. Bu barədə xəbər nüfuzlu "Taym" jurnalında belə öz əksini tapıb. "Taym" jurnalında dərc olunan xəbərə görə, Li Çinq Yuenin 250 yaşına qədər yaşamasının sirri "Köpək – göyərçin – qurbağa" üçlüyündədir.
Əhməd xan Maşayixi
Həyatı
Əhməd xan Hacı Mirzə Əbdülkərim oğlu 1881-ci ildə Təbriz şəhərində doğulmuşdu. Mükəmməl mədrəsə təhsili almışdı. Müstəşarəssəltənə ləqəbini daşıyırdı. Bir müddət Daxili İşlər nazirliyində çalışmışdı. Sonra İsfahan valisi Şükrulla xan Qəvaməddövlənin yanında xidmət etmişdi. Oradan Borucərd hakimi vəzifəsinə təyin edilmişdi. 4-cü çağırışda İran Milli məclisinə vəkil seçilmişdi.
Li Çinq Yue
Həyatı
"Taym" jurnalında bildirildiyinə görə, Li Yue həyatının böyük hissəsini dağların ətəklərində bitkilər toplamaqla və uzun ömür sürmənin sirlərini araşdırmaqla keçirib.
Mangifera sumbawaensis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Əhməd xan Maşayixi
Həyatı
Əhməd xan Maşayixi Rza şah Pəhləvinin fərmanı ilə Təbriz şəhərinə başçı (mer) təyin edilmişdi. Sonra sıra ilə Zəncan, Kaşan və Qəzvin vilayətlərinin valisi olmuşdu. Oradan Tehran şəhərinə başçı gətirilmişdi.
Li Çinq Yue
Həyatı
1748-ci ildə 71 yaşında olarkən Çin ordusunda döyüş texnikası üzrə məsləhətçi kimi fəaliyyət göstərən Yue ordu sıralarından uzaqlaşaraq, evinə qayıtdıqdan bir il sonra vəfat edib. Bəziləri onun təbii ölümlə öldüyünü desələr də, bir sıra dostları onun ölmədən əvvəl "bu dünyada lazım olan işləri gördüm. Artıq evə gedirəm" dediyini bildiriblər.
Əhməd xan Maşayixi
Həyatı
Əhməd xan Maşayixi 1969-cu ildə Tehran şəhərində vəfat edib.
Xarici keçidlər
fa:احمد مشایخی
Li Çinq Yue
Həyatı
Dostlarının sözlərinə görə, Li Yuedən uzun ömür sürmənin sirri soruşulduqda o, bu suala cavabında təmiz qəlbə sahib olmaq, bir qurbağa kimi oturmaq, göyərçin kimi həyat dolu hərəkət etmək və bir it kimi yatmaq olduğunu demişdir.
Bauhinia augusti
(Bauhinia augusti) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Typhlodromus kazachstanicus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Mikania santosii
Mikania santosii Mikania santosii Mikania santosii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
VI Piy
VI Piy — Roma papası.
Mangifera superba
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Massiv
Massiv – bir adla adlandırılmış nizamlanmış kəmiyyətlər yığımıdır. Massivin hər bir elementinə müraciət onun öz nömrəsi ilə olur. Yəni hər bir elementin öz nömrəsi var. Bu nömrəyə massivin indeksi deyilir. Hər elementin massivdə vəziyyəti onun indeksi ilə müəyyən olunur. Buna görə də massiv nizamlanmış olur.
Nedyemibre
Nedyemibre —
Anthemis rumelica
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Mangifera sylvatica
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Sədun
Sədun – Tarixi Azərbaycan ərazisində vilayət, Şirvanşahlar dövlətinin tərkibində olmuşdur.
Lotu Bəxtiyar
Lotu Bəxtiyar —  qanuni oğru, kriminal aləmdə Lotu Bəxtiyar, Batya, Bako, Basilava ləqəbləriylə tanınır.
Həyatı
Kərimov Bəxtiyar Ağababa oğlu 1959-cu il martın 21-də Bakı şəhəri Novxanıda anadan olub. 1976-ci il İyul ayının 22-də Xalq məhkəməsinin qərarı ilə 5 il həbs cəzası alıb. Maykopdakı uşaq koloniyasına etap edilib (köçürülüb). Bununla da əfsanəvi Lotu Bəxtiyarın həyat macərasının təməli qoyuldu. Cəzasını tam çəkib qurtarmamış 1977-ci ildə oradakı haqsızlıqlara qarşı mübarizə apardığna görə onun cəza müddətinə 3 il də əlavə olunaraq Rusiyanın Vladimir şəhərindəki "Vladimirski Tsentral" türməsinə (qapalı rejim) etap olunub. 1982-ci ildə "Vladimirski Tsentral" türməsinin lazaretində bütün ittifaq üzrə qanuni oğruların patriarxı sayılan Vasya Brilyant ləqəbli Vasili Babuşkin və digər qanuni oğru Nikolay Yakutenko tərəfindən qanuni oğru adını almış, bu sınaqdan çox asanlıqla keçmişdir. 1983-cü ildə azadlığa buraxılmışdır.
İkinci dəfə 1985-ci il İyun ayının 28-də (226.38 maddəsi ilə) 2 il müddətinə həbs olunmuşdur. 1987-ci ildə azadlığa buraxılmışdır
Üçüncü dəfə 1989-cu ildə (189, 220.38-ci maddələrlə) 3 il 6 ay müddətinə azadlıqdan məhrum edilmişdir. 1992-ci il İyul ayının 15-də bəraət alaraq azadlığa buraxılmışdır.
1993-cü ildə ailə həyatı qurmuşdur.
Dördüncü dəfə 1994-cü il Dekabr ayının 22-də fövqəladə vəziyyətdə həbs olunmuşdur. Həbs olunmasına baxmayaraq hüquq mühafizə orqanları əllərində əsaslı dəlillər olmadığına görə ona cəza müddəti təyin edə bilməmişlər. Nəhayət 2 ildən sonra 1996-cı il Mart ayının 3-də onu 3 il müddətinə azadlıqdan məhrum etmişlər. 1997-ci il Mart ayının 12-də işə yenidən baxılaraq ona 4 il iş kəsilmişdir...
Bütün bu illər ərzində o keçmiş Sovet İttifaqının Maykop, Vladimir, Balaşixa, Perm, Karlaq, Zlatoust, Novosibirsk, Krasnoyarsk kimi şəhərlərində məhbusluq həyatı yaşamışdır. Və nəhayət 1998-ci il Aprel ayının 6-da Bakı şəhərindəki 13 saylı kolonun xəstəxanasında qara ciyər serrozundan vəfat etmişdir.
Fəaliyyəti
Ali savadı olmasa da, o, böyük fəlsəfə və məntiq ustası idi. O, dərin düşüncəsi ilə, haqq, ədalət tərafdarı idi və həmişə həqiqətin axtarışında idi. O, xeyirxah və əməli saleh idi, buna əsaslı dəlillərim var. Bəxtiyarın anası Şəfiqə xanımın xatirələrindən:
"1992-ci ildə, azadlığa buraxılandan sonra evdə səhər erkən durar, dəstəmaz alar, namaz qılardı. "Quran" kitabını oxuyurdu. Harada öуrəndiуini bilmirəm. Hərdən bir oxuduqlarından о qədər feyziyab olardı ki, mənə də bəzi şeyləri danışardı. – "Çох şey öуrədir "Quran" bizə. Gör nə deyir, mənə? Əgər yaxşı ad qoyub getmək fikrindəsənsə, bu fаni dünyada асgöz və həris olma".
Bəxtiyar, İslam dininin tarixini və onun ehkamlarını çox qəşəng bilirdi, hətta o, ağır şəraitli zonalarda bir olan Allahı dusdaqlara tanıdırdı:
Onun, bərbad vəziyyətə düşmüş Masazır – Novxanı yolunun təmir etdirməsini novxanılılar minnətdarlıqla yada salırlar. Təmir işləri zamanı o, hər gün fəhlələr üçün yeməkxanada yemək bişitdirib iş yerində də naharlarını təşkil etdirərdi.
1993-cü ildə respublikamızda çörək problemi təhlükəsi yaranmışdı. Rusiyanın Qroznı şəhərində taxıl vaqonları saxlanılıb Bakıya buraxılmırdı. Orada cəryan edən hadisələr səbəbindən qonşu dövlətin rəhbərləri məsələnin həlli iqtidarında deyildi. Bəxtiyar bu işə müdaxilə edir. Çeçenistanda olan dostlarının səyi ilə vaqonların yolu açılır, taxıl Bakıya gəlib çıxır.
Bəxtiyar həmişə elmin, biliyin və maarifçiliyin tərafdarı idi. Akademik Mahir Qarayev həbsxanadan çıxandan sonra verdiyi müsahi­bələrdə Bəхtiуаr haqqında ürək dolusu, fəxrlə danışırdı. Onunla gorüşlərindən mənəvi zovq aldığını bildirirdi. "Bəхtiуаr istənilən mövzuda danışmağa bili­yi, bacarığı, qabiliyyəti çatan bir şəxs уох, şəxsiyyət idi. Onun Azərbaycan ədəbiyyatına, xüsusilə klassik poeziyanın incəliklərinə qədər bələd olmasına heyran qalmamaq mümkün deyildi. Bəxtiyar qəzəl уа­zırdı. Onunla tаnışlığımla fəxr edirəm. Bəxtiyarın xoş, mehriban səsi, göstərdiyi şəfqət, verdiyi məsləhət təbii olduğundаn təsir etmək, təskin­lik, qaygıkeşlik mühiti yaradırdı. Bəxtiyarla diskusiya apardıqdan sonra öz kamerama qayıdır, оnun dediklərinin təhlilinə girişir, heç orta təh­sili olmayan bu fenomenin həm natiqlik qabiliyyətinə, həm də təbliğat bacarıgına heyran qalırdım." Bəxtiyara sonuncu dəfə, 1996-ci ildə Bakı şəhər məhkəməsinin qəratı ilə 3 il həbs cəzası kəsiləndə Ваyıl türməsində öz vəkilinə dediyi sözlər: "Yavaş-yavaş hər şey öz rəngini dəyişir, in­sanlar get-gedə gozəl xasiyyətlərini itirir, şər asta-asta xeyiri üstələyir. Faydalı işlər, yaxşı, şirin sözlər unudulur, cahil­ adili basmarlayır. Ва­carıqlı insanlar, hünər sahibləri həmişə istedadı olma­уаn paxıl adamlar tərəfindən gözümçıхdıуа salınır. Ра­xıl, rəzil adamlar, alicənablardan çох olduqlarından onlara üstün gəlirlər. Əllərindən bir xeyirli iş gəlməyən adamlar hünər sahiblərini pisləməkdə о qədər irəli qa­çırlar ki, hətta xeyirxahların oturuş-duruşlarını da günah paltarına bürüyür, ona cinayət bəzəyi vururlar. Ona görə hünər sahibləri paxıllar tərəfindən məhv edi­lirlər".