cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bal arısı
Kompüter proqramçıları bal arılarını nümunə götürür (1)
İnternet mühitində ticarətin getdikcə artması özü ilə bəzi əhəmiyyətli problemləri də gətirir. Müştərilərin ticarət davranışları çox vaxt gözləniləndən uzaq və bir-birlərindən tamamilə fərqli olur. Bu vəziyyətin ortaya çıxardığı dəyişkən trafik isə onlayn satış edən internet serverləri üzərində ani yüklənmə meydana gətirir. (Server － istifadəçilərin internetdəki veb-səhifələrə və digər verilənlərə daxil olmasına şərait yaradan xüsusi proqramlar ilə təmin olunmuş kompüter) Məhz bu yüklənmələri nizamlayacaq texnologiyalar inkişaf etdirmək üçün Oksford Universiteti və Corciya Texnologiya İnstitutunun mütəxəssisləri birlikdə çalışırlar. Tədqiqatçılar bu işlərdə trafiki fəal şəkildə təşkil olunmuş bir topluluğu nümunə götürürlər. Trafikin sıx olduğu anlarda internet serverlərinin işini yüngülləşdirən  texnologiyalarda  “bal arısı koloniyalarının” davranışları təqlid edilir.
İnternetdə həyata keçirilən səhmlərin alqı-satqısında, alış və ya hərraclarda müştərilərin bir anda kəskin artması server işlədən firmalar üçün böyük çətinlik meydana gətirir. Maksimum gəlir əldə etmək üçün bağlı olduqları kompüterləri anbaan nəzarət etməklə, sürətli müdaxilələrlə dəyişən istək səviyyələrinə uyğunlaşma göstərə biləcək halda tutmalıdırlar. Ancaq bir kompüterə eyni vaxtda yalnız bir şəbəkə proqramı yükləmək mümkün olduğu üçün bu, çatışmazlıq meydana gətirir. Bu proqramları ard-arda dəyişdirmək kompüterin özünü yenidən nizamlaması üçün lazım olan 5-7 dəqiqəlik zaman intervalında kəsilmə, yəni zərər meydana gətirir.
Arıların gördüyü işdə də bənzər bir problem nəzərə çarpır. Çiçək sahələri keyfiyyət cəhətdən müxtəlifdirlər. Buna görə də maksimum miqdarda nektar toplamağa istiqamətli hərəkət edən bir koloniyada hər bir çiçək sahəsinə neçə arının göndəriləcəyi, bu arıların orada nə qədər zaman sərf edəcəkləri kimi qərarların problem yaradacağı düşünülə bilər. Ancaq arıların olduqca səmərəli iş sistemi sayəsində belə bir problem yaranmadan işlər asanlıqla həll edilir.
Bir pətəkdə olan arıların beşdə biri nektar toplayan işçi arılardan ibarətdir. Bunların vəzifəsi çiçək sahələri ilə pətək arasında daima gedib-gəlmək və mümkün qədər çox miqdarda nektar yığmaqdır. İşçi arılar pətəyə qayıtdıqları zaman yüklərini pətəyə nəzarət edən və yemləri tədarük edən arılardan birinə təhvil verirlər. Nektarı qəbul edən arılar da bunları pətəyin xanalarına yerləşdirirlər. Nektar daşıyıcı arı yoldaşlarının tapdığı çiçək sahələrinin özünün tapdığı çiçək sahəsinə nisbətən nə qədər məhsuldar olduğunu öyrənmək üçün yenə pətəkdəki yoldaşlarından faydalanır. Belə görünür ki, arı pətəyə gəldikdə yükünü təhvil verə biləcəyi, məşğul olmayan bir arı tapmaq üçün sərf etdiyi müddətə baxır. Əgər bu gözləmə müddəti çox uzun çəkərsə, nektar toplayıcı arı bunu öz çiçək sahəsinin yüksək keyfiyyətdə olmadığına, digər arıların çoxunun da müvəffəqiyyətli axtarışlar etdiyinə bir işarə olaraq qəbul edir. Ancaq nektarını özündən təhvil alacaq çox sayda arı ilə qarşılaşsa, yükünün yaxşı keyfiyyətdə olması ehtimalı artır.
Beləliklə, bu məlumatı istifadə edən arı çiçək sahəsinin daha çox zəhmətə dəyib dəymədiyinə qərar verir. Əgər bu zəhmətə dəyərsə, digərlərinin özünü təqib etməsi üçün məşhur arı rəqsini edir. Bu rəqsin uzunluğu isə çiçək sahəsinin nə qədər məhsuldar olacağına işarə edir.
İngiltərədənin Oksford Universitetindən Sanil Neykrani ilə ABŞ-nin Atlanta şəhərinin Corciya Texnologiya İnstitutundan Kreyq Tovi arıların strategiyasını internet serverlərinin problemlərilə uyğunlaşdırdılar. Bu uyğunlaşdırmada hər bir server nektar toplayıcı arı, müştəri tələbi də çiçək sahəsi rolunu üzərinə götürmüş oldu. Beləliklə, dr.Neykrani və dr.Tovi internet serveri "pətəkləri" üçün "bal arısı" alqoritmi yaratdılar. (Alqoritm — qarşıya qoyulan məsələni həll etmək üçün yerinə yetirilməsi vacib olan əməliyyatlar ardıcıllığıdır.)
Arıların rəqslə reallaşdırdığı işi server reklam hazırlayaraq və reklamı pətəkdəki digər serverlərə göndərərək edir. Bu reklamın müddəti o serverin müştərilərinin əhəmiyyətini və kar gətirmə dərəcəsini əks etdirir. Digər serverlər də reklamı oxuyub arı rəqsindəki təlimatları izləyən işçi arılar kimi davranır. Reklamı və öz təcrübələrini də dəyərləndirərək o an üçün xidmət etdikləri müştərilərdən reklamı göndərən serverin xidmət etdiyi müştərilərə keçid edib etməmə mövzusunda qərar verirlər.
Dr.Nakrani və dr.Tovi qurduqları bal arısı alqoritmini hal-hazırda bir çox internet provayderi (internet host providers) tərəfindən istifadə edilən və “açgöz” alqoritm adlandırılan alqoritmlə müqayisə etdilər. Açgöz alqoritm geriyə dönəndir; zamanı bərabər dilimlərə bölür və bir əvvəlki dilimdə ən qazanclı tənzimləmənin nə olduğunu təsbit edərək yeni dilimdə artıq serverlər müştərilərə ona görə xidmət edir. İnternet trafikinin olduqca dəyişkən olduğu anlarda bal arısı alqoritmi açgöz alqoritmdən 20% daha yaxşı performans göstərir. Bəlkə də, yaxın gələcəkdə bal arısı loqarifmi ilə işləyən serverlər yayılacaq və onda internet üçün “interkoloniya” terminini istifadə etmək daha uyğun olacaq.
Arı cinsləri
Azərbaycanın arı genofondunu iki arı növü – Bozdağ Qafqaz arısı və Sarı İran arısı təşkil edir. Bozdağ Qafqaz arısının Qabaqtəpə və Şahdağ populyasiyası, Sarı İran arısının isə Lənkəran və Sarı İran populyasiyası var.
Bozdağ Qafqaz arı cinsi öz sakitliyinə və xortumunun uzunluğuna görə Sarı Qafqaz arı cinsindən fərqlənir. Ən uzun xortumlu arılardan biri də Qabaqtəpə arı populyasiyası hesab olunur. Bunu ilk dəfə 1906-cı ildə Qorbaçov soyadlı alim Şəkidə Qabaqtəpə kəndində olanda aşkar edib. Sonra dünyada məşhurlaşan Qabaqtəpə arılarından ana arını Amerikaya aparıb. Keçmiş ittifaq dövründə Qabaqtəpə arılarının yetişdirilməsi üçün qoruq və stansiyalar yaradılmışdı. Burada yetişdirilən ana arılar dünyanın 40-a qədər ölkəsinə göndərilib.
Bu populyasiylar içərisində isə yerli arı genofondumuzun "qızıl arısı" sayılan Qabaqtəpə populyasiyası xüsusilə seçilir. "Qızıl arı" məşhur Bozdağ Qafqaz arısının bütün müsbət xüsusiyyətlərini özündə cəmləməklə yanaşı, ondan üstün olaraq yüksək sürətlə inkişaf etmək, soyuq qışı keçirmək, küləkli iqlim şəraitinə uyğunlaşmaq, böyük floramiqrasiya göstəricisi ilə seçilmək kimi müsbət xüsusiyyətlərə malikdir. Başqa arılardan fərqli olaraq, bu qiymətli seleksiya materialı sancmaya həsir deyil, beçəvermədən asan qayıdır, gün ərzində nektar ardınca uçuşa tez başlayıb, gec qurtarır. Nektar bolluğu rayonlarda belə digər arı cinslərindən çox bal toplayır ki, bu xüsusiyyətlər də onun yüksək məhsuldarlığını şərtləndirən əsas cəhətlərdəndir. Lakin çox təəssüf ki, qeyri-məqbul aqrar siyasəti nəticəsində "qızıl arı"nın gələcək mövcudluğu təhlükə altındadır.
Sarı Qafqaz arı cinsindən olan Sarı İran və Lənkəran arı populyasiyası isə Lənkəran-Astara bölgəsində, həmçinin Yardımlı, Lerik-Cəbrayıl, Zəngilan və Naxçıvanda yayılıb. Arılar bizim üçün bal gətirirlər
Yurakare dili
Yurakare dili (və ya Yurakar, Yurukare, Yuruyure, Yuruyare) — ölü dilə çevrilmək üzrə olan Boliviya dili. Yurakare dili mərkəzi Boliviyanın Koçabamba və Beni departamentlərində yayılmış, Yurakare xalqı tərəfindən danışılan, təcrid olunmuş dildir.
2004-cü ilin məlumatına görə bu dildə təxminən 2700 nəfər danışır. Gənc nəsil bu dili öyrənmədiyindən danışanlarının sayı getdikdə azalır (bax: Ölü dillər).
Yurakare dili de İa Sueva (Adam 1893) adlı missioner əlyazmasına əsaslanan qrammatika ilə sənədləşdirilmişdir. Bu dil hazırda Rik van Qiyn tərəfindən öyrənilir. Təhlükə Altında Olan Dillər Fondu 2005-ci ildəki Yurakare-İspan / İspan-Yurakare lüğəti layihəsinə görə mükafatlandırılmışdır.
Genealoji əlaqələr
Suarezin (1977) fikrincə Yurakare dili ilə Çimane dili, Pano-Takona dilləri, Aravaka dilləri, Çona dilləri ilə əlaqəsi vardır. Onun ilkin təklifi Makro-Panoa idi.
Niv Kavana
Niv Kavana (Niamh Kavanagh; 13 fevral 1968, Dublin, İrlandiya) - İrlandiya müğənnisi. O, İrlandiyaya 1993 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində qələbə qazandırmışdır.
Musiqi karyerası
Niv Kavana 1993-cü ildə İrlandiyanın Milstrit şəhərində keçirilən Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində "In Your Eyes" adlı mahnı ilə ev sahibi ölkəni təmsil etmiş və 25 ölkənin iştirak etdiyi müsabiqədə qələbə qazanmışdır. . Mahnı həmin illərdə İrlandiya və Böyük Britaniya radiolarının ən çox səsləndirilən mahnılarından biri idi.
Daha sonra 17 illik fasilədən sonra Niv Kavana 2010-cu ildə bir daha Avroviziyaya geri dönmüşdür. Norveçin paytaxtı Oslo şəhərində keçirilən 2010 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində "It's for You" mahnısı ilə İrlandiyanı təmsil edən Niv ölkəsini müsabiqənin final mərhələsinə yüksəltməyə nail olmuşdur. Finalda isə müğənni 25 iştirakçı arasında 23-cü yerdə qərarlaşmışdır.
Həyatı
Niv Kavana 13 fevral 1968-ci ildə İrlandiyanın Dublin şəhərində anadan olmuşdur. Onun atası müğənni və eyni zamanda saksafonçu olub. Niv musiqiçi Pol Meqahey ilə ailə həyatı qurub. Onların Tom və Cek adlı iki oğulları var.
Grumman
Grumman, (The Grumman Aircraft Engineering Corporation, sonra Grumman Aerospace Corporation) mərkəzi ABŞ-də yerləşən, hərbi və mülki aviasiya texnikası istehsalı sahəsində fəaliyyət göstərən, 1994-cü ildə Northrop ilə birləşərək Northrop Grumman adını alan şirkətdir. Şirkət 6 noyabr 1929-cu ildə Leroy Grumman (1895–1982), Jake Swirbul (1898–1960) və William Schwendler (1904-1978) tərəfindən yaradılmışdır. ABŞ donanması ilə bağladığı müqavilə ilə bağlı olaraq istehsal etmiş olduğu bir çox hərbi təyyarə istehsal etmiş şirkət, birləşmədən əvvəl hərbi təyyarələrdən başqa təyyarə hissələri və avadanlıqları, data, axtarış və naviqasiya sistemləri, yük maşınları və avtobuslar, elektrik avadanlıqları və vəsaitləri, kosmik gəmi kimi çoxsaylı məhsullar istehsal edirdi. Ay modulu da Grumman tərəfindən istehsal edilmişdir.
250px|Grumman şirkətinin bayrağı
Bulbophyllum rupicola
(Bulbophyllum rupicola) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kütyarpaq kassiya
—  cinsinə aid bitki növü.
Şlyaxta
thumb|Stanislav-Antoni Şuka,[[Böyük Litva knyazlığının kansler müavini.]]
Şlyaxta(, — Polşa krallığı, Böyük Litva knyazlığı, Reç Pospolita və digər ölkələrdə ictimai zümrə.
Şlyaxta mədəniyyəti
Öz mənşələrini sarmatlarla bağlayan (sarmatizm) şlyaxtalar rəiyyətlə (slavyanlar və litovlar) aralarında məsafə saxlayırdılar. Sarmatizm şlyaxtanın hakim ideologiyası olmaqla yanaşı, həm də müəyyən davranış qaydalarını da özündə ehtiva edən həyat tərzi idi. Reç Pospolitanın bü­tün yuxarı təbəqələrinə sirayət edən sarmatizm mədəniyyəti onları Qərbi Avropa aristokratiyasından fərqləndirirdi: sarmatizm ideologiyası geyimdə, incəsənətdə, arxitekturada və bu kimi bü­tün sahələrdə hakim idi.
Şlyaxta mədəniyyəti əslində Asiya hərbi demokratiya ənənələrinin yeni (avropalaşmış) forması idi. Şlyaxtalar əsil-nəcabətlərinə gö­rə hərbçi ağalar idilər: fərqi yoxdur onun torpağı və ya kəndlisi var, ya yoxdur, varlıdır, yoxsa kasıbdır. Hətta öz torpaqlarını şəxsən özləri əkib-becərən şlyaxtalar yüksək ləyaqət hissi (“qonor”, “honor”), hədsiz cəsarəti və mərdliyi ilə seçilirdilər. Geniş şəxsi azadlıqlara (Qızıl azadlıqlara) malik şlyaxtalar krala “pan qardaş” deyərək onu özlərinə tən tutur və ona tabe olmamaq hü­ququnu (rokoş) həmişə özlərində saxlayırdılar. Digərlərinə xü­susi ehtiramla yanaşan şlyaxtiç­lər arvadlarına da hədsiz hörmət bəsləmələri ilə seçilirdilər. Hətta bu onların vəzifəsi sayılırdı.
XVI-XVIII əsrlərdə Litvada şlyaxta demokratiyası hakimlik edirdi,buradan da onun Polşa şlyaxtası ilə yaxınlığı qaçılmaz oldu. Nəticədə Böyük Lİtva knyazlığı öz əvvəlki milli litvalı xarakterini itirir, onun yerində Polşa mədəniyyəti yayılırdı.
Osmanlı dövləti 1795-ci ildə Reç Pospolitanın Avstriya, Rusiya və Prussiya dövlətləri arasında bö­lü­nüb tarixdən silinməsi ilə heç vaxt razılaşmadı.
Osmanlı sultanları diplomatik korpusu qəbul edəndə həmişə Polşa səfirinin niyə gəlmədiyini soruşardılar. Cavabında sədr-əzəm əminliklə söyləyərdi ki: “Lehistan (Polşa) elçisi yoldadır, ancaq yollardakı müşkü­lat üzündən gecikməkdədir”. Mənbələrdə Osmanlı sədr-əzəmlərinin səfirlərin illik dəvətlərində Rusiya, Avstriya və Prussiya elçilərinə hər dəfə: “Lehistanlı həmkarınız harada? Aranızda gö­rə bilmirəm də!” sualını yö­nəltdiyi göstərilir. Bu vəziyyət Polşa 1918-ci ildə yenidən müstəqillik əldə edənə qədər davam etmişdir. Türkiyə Cümhuriyyətini rəsmi olaraq tanıyan ilk Avropa dövləti də məhz Polşa Respublikasıdır və dərhal sonra Türkiyə ilə Polşa təkrar diplomatik əlaqə yaratmışdır. 1924-cü ilin aprel ayında ilk Türkiyə Cümhuriyyəti səfiri Varşavaya, 1924-cü ilin iyununda ilk Polşa səfiri Ankaraya təyin edilmişdir.
Osmanlı dövlətinin Polşanın ləğvini qəbul etməməsinə bənzər bir hadisə də II Dünya mü­haribəsi illərində Polşanın Hitler Almaniyası tərəfindən işğalı zamanı baş vermişdir. Faşist Almaniyası 1939-cu ildə Polşanı işğal edəndə Almaniyanın Türkiyədəki səfiri Fon Papen Polşa səfirliyinin binasının almanlara verilməsini tələb edir (Bundan əvvəl almanlar Çexoslavakiyanı işğal edəndə eyni tələblə çıxış etmişdilər və Türkiyə bu tələbi yerinə yetirmişdi). Zamanın respublika başçısı İsmət Paşa bu istəyə qarşı çıxıb: “Bizim Polşa ilə ənənəvi bir dostluğumuz var. Türkiyə Polşa səfirinin gəlişi üçün 130 il gözləmişdir. İndi çox qısa bir müddət üçün polşalı dostlarımızı qıra bilmərik və sizin bu tələbinizi Türkiyə qətiyyən yerinə yetirməz...” - deyə cavab vermişdi.
Beləcə, II Dünya müharibəsi boyunca Ankaradakı Polşa səfirliyi müntəzəm olaraq fəaliyyət göstərmiş, Fon Papen də Polşanın bayrağının səfirlik binasında necə dalğalandığını pəncərəsindən seyr etməyə məcbur olmuşdur.
Həmçinin bax
Szlachta
Mərğilan
Mərğilan  — Özbəkistanın Fərqanə vilayətində şəhər.
Tarixi
Mərğilan Fərqanə vadisinin ən qədim şəhərlərindən biridir. Böyük İpək yolu məhz bu şəhərin ərazisindən keçir. Çinlilər ipək istehsalının sirrini gizli saxlaya bilmədiyindən Mərğilan X əsrdən öz ipəyi ilə şöhrət qazanıb. Burada qədim üsulla bənzərsiz naxışları rəngdən-rəngə çalan parçalar toxunur.
Mərğilan 1710-cu ildən 1876-cı ilədək Kokand xanlığının mərkəzi olub.
Heydərabad (Saatlı)
Heydərabad (əvvəlki adı: Qolovinovka) — Azərbaycan Respublikasının Saatlı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ saylı Qərarı ilə Saatlı rayonunun Dədə Qorqud kənd inzibati-ərazi vahidi tərkibindəki Qolovinovka kəndi Heydərabad kəndi adlandırılmışdır.
Azərbaycan Tələbə Gənclər Təşkilatları İttifaqı
Azərbaycan Tələbə Gənclər Təşkilatları İttifaqı (ATGTİ və ya Tələbə İttifaqı) Azərbaycan ın 101 ali və orta təhsil müəssisəsini özündə birləşdirən ən böyük tələbə təşkilatlarından biridir.
ATGTİ qeyri-siyasi, qeyri-kommersiya və qeyri hökumət təşkilatıdır. İttifaqın əsası 20 noyabr 2009-cu ildə qoyulmuşdur, 2010-cu ilin mart ayında isə Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyində dövlət qeydiyyatına alınmışdır. İttifaqın məqsədi ali məktəblərdə təhsilin inkişafına kömək olmaq, tələbələrin maraqlarını təmsil və müdafiə etmək, respublikanın ictimai, mədəni və sosial-iqtisadi həyatında onların fəal iştirakını təmin etməkdir.
ATGTİ mütəmadi olaraq yerli təlimlər, seminarlar, konfranslar, milli və beynəlxalq yay düşərgələri, tələbə mübadilələri, tələbələrarası müxtəlif olimpiadalar, incəsənət müsabiqələri və digər bu kimi fəaliyyətlər təşkil edir.
Cəfər Cabbarlı metrostansiyası
Cəfər Cabbarlı metrostansiyası — Bakı metrosunun ilk tikilən keçid stansiyasıdır. 1993-cü ildə birinci platforması, 2008-ci ildə isə ikinci platforması istifadəyə verilmişdir. 28 May stansiyasın a keçid var. Buradan qatarlar yalnız Xətai stansiyasına hərəkət edir. Gələcəkdə xətlərin ayrılması zamanı bu stansiya Nizami stansiyası na birləşdirilicək.
Tarixi
Müstəqillik illərinin ilk stansiyası kimi istismara verilmiş ilk keçid stansiyadır. O, görkəmli Azərbaycan mütəfəkkiri, dramaturq, yazıçı, şair Cəfər Cabbarlının adını daşıyır. 1993-cü ildə onun birinci platforması istismara verildi. 2008-ci ildə isə ikinci – şərq platforması istifadəyə verildikdən sonra, «Cəfər Cabbarlı-Xətai» mənzilində iki yollu məkik hərəkət istifadəyə verildi. Stansiyanın hər iki yolu bir-birindən «28 May» stansiyası ilə aralanıb. Mövcud perspektiv inkişaf planına uyğun olaraq, Yaşıl və qırmızı xətlər bir-birindən ayrıldıqdan sonra stansiya tam funksional fəaliyyətə keçiriləcək.
Buradan Qırmızı xəttin «28 May» stansiyasına keçid var. Qatarlar yalnız «Xətai» stansiyasına hərəkət edir. Gələcəkdə xətlərin ayrılması zamanı bu stansiya ayrıca yol mənzili ilə «Nizami» stansiyasına birləşdirilicək.
Yaxınlaşma dəhlizində gipsdən "Cəfər Cabbarlı və qəhrəmanları" adlı qorelyef quraşdırılıb. Dəhlizlərində qırmızı mərmərdən milli memarlıq ənənələrinə uyğun olaraq "xalça" yığılıb.
İks-adamlar (filmlər seriyası)
İks-adamlar filmlər seriyası Marvel Comics super qəhrəman komandasının eyni adlı super qəhrəmanlarından ibarətdir. Filmin əsas diqqət çəkən rolları Volverin (Hyu Cekman), Professor Xavier (Patrik Stüart və Ceyms MakEvoy) və Maqneto (Yan MakKellen və Maykl Fassbender) obrazlarıdır. Filmdə Xavier və Maqneto arasındakı münaqişəyə Volverinin cəlb olunması, mutantlarla insanların əlaqələri üzərində olan fikirlər əks olunur. Xavier insanlarla mutantların bir yerdə ola biləcəyinə inanır, ancaq Maqneto mutantların insanlıq üzərində hakim olacağını hesab edir. Filmin altsahələri "Weapon X" və "Dark Phoenix" obrazları əsasında genişləndirilib.
20th Century Fox 1994-cü ildə xarakterlər film hüquqlarını əldə etdi və saysız qaralamalardan sonra Brayan Singer birbaşa "İks-adamlar" filmini yönəltdi və o "İks-adamlar 2" filmi üçün geri qayıtdı. O potensial üçüncü və dördüncü filmləri buraxdı və "Supermen qayıdır" filmini yönəltdi. "İks-adamlar: Son müqavimət" filminə Bret Retner rejissorluq etdi.
Gəlir performansı
Logan (film, 2017)
Anita Ekberq
Anita Ekberq (Kerstin Anita Marianne Ekberg; 29 sentyabr 1931, Malmye — 11 yanvar 2015, Rokka-di-Papa) — İsveç aktrisası və fotomodeli.
Həyatı
Ekberqin Hollivud karyerası 1951-ci ildə İsveç gözəli qismində Dünya Gözəllik müsabiqəsində iştirak etmək üçün ABŞ-yə gəlməsindən sonra başlayıb.
O, Con Ueyn, Frank Senatra, Bob Hop və Henri Fonda kimi Hollivud ulduzları ilə filmlərdə çəkilib və 1956-cı ildə ən perspektivli gənc aktrisa kimi Qızıl Qlobus mükafatının qalibi olub.
Anita Ekberq Trevi fontanında məşhur səhnələri ilə tanınan “La Dolce Vita” filmindəki roluna görə dünya şöhrətli kino ulduzuna çevrilmişdir.
Bulbophyllum rupestre
(Bulbophyllum rupestre) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Anita Ekberq
Həyatı
1960-cı ildə italiyalı rejissor Federiko Fellininin çəkdiyi klassik “La Dolce Vita” filmində rolu ilə məşhurlaşan isveç aktrisası Anita Ekberq 83 yaşında vəfat edib.
Pyer-Şarl de Vilnyov
Bioqrafiyası
1778 ci ildən dəniz qvardiyasında xidmət edib. Fransa müsəmləkələrində - Cənubi Amerika və Şimali Amerikada hərbi əməliyyatlarda iştirak etmişdir. 1786 cı ildən Aralıq dənizində xidmət etmişdir Fransa inqilabından sonra Gəmi kapitanı olmuş, lakin həmin illər zadəgan əsilli olduğundan təqib və təzyiqlərə məriz qalmışdır. 1795 ci ildə Tulonda dəniz qvardiyasında Misir ekspedisiyasında iştirak edir. Əbukir döyüşündə, həlak olmuş donama komandanı admiral Büreys d Eqalye Fransua-Polu əvəz etsə də tam passivlik göstərir, Malta adasında ingilislərə təslim olur.
Yom Kippur müharibəsi
Yom Kippur müharibəsi və ya digər adları ilə Ramazan müharibəsi, Oktyabr müharibəsi (, Milẖemet Yom HaKipurim, və ya מלחמת יום כיפור, Milẖemet Yom Kipur;, Ḥarb ʾUktōbar, və ya , Ḥarb Tišrīn) Misir və Suriyanın başçılığı altındakı Ərəb dövlətlərindən ibarət koalisiya ilə İsrail arasında 6–25 oktyabr 1973-cü il tarixləri arasında baş vermiş döyüşlərə verilən addır. Bəzi ədəbiyyatlarda 1973 Ərəb-İsrail müharibəsi də adlandırılır. Döyüşlər ən çox 1967-ci ildə baş vermiş Altıgünlük müharibə ərzində İsrail tərəfindən ələ keçirilmiş ərazilərdə, Sinay yarımadasında və Qolan təpələrində baş tutmuşdur. Müharibənin baş verməsinin əsas səbəblərindən biri də Misir prezidenti Ənvər Sadatın Süveyş kanalını yenidən açmağa cəhd etməsi olmuşdur.
Müharibə 6 oktyabr tarixində yəhudi xalqı üçün ən müqəddəs gün sayılan Yom-Küpür günü Ərəb koalisiyası tərəfindən İsrail mövqelərinə gözlənilən hücumla başladı. Misir və Suriya qoşunları gözlənilməz hücum nəticəsində atəşkəs xəttini keçərək Sinay yarımadası və Qolan təpələrinə daxil oldular. ABŞ və SSRİ müharibəni kəskin şəkildə pisləsə də, hər iki dövlət müharibə ərzində qarşı cəbhələrdə mövqe tutdular ki, bu da nüvə silahına malik iki dövləti qarşı-qarşıya qoydu.
Misir qoşunları uğurlu hücum əməliyyatı nəticəsində Sinay yarımadasına daxil olsa da, İsrail tərəfi öz qoşunlarını üç gün ərzində toplayaraq əks-hücuma keçdi və hücumda olan Misir qüvvələrini geri çəkilməyə məcbur etdi. Suriyalıların məqsədi isə Altıgünlük müharibə ərzində itirilmiş Qolan təpələrini yenidən ələ keçirmək və mümkün olduqca İsrailin nəzarətində olan ərazilərə daxil olmaq idi. Lakin, müharibə başladıqdan cəmi üç gün sonra İsrail Silahlı Qüvvələrinin cavab həmləsi nəticəsində Suriya qoşunları əvvəlki mövqelərinə geri çəkilməyə məcbur oldular. İsrail Silahlı Qüvvələri rəqibi geri çəkilməyə məcbur etdikdən sonra, dördgünlük əks-hücum əməliyyatına başladılar və Suriya ərazisinə daxil oldular. Bir həftə ərzində İsrail artilleriyası artıq Dəməşq şəhərinin yaxınlığını atəşə tutmağa başlamışdı və buna görə Misir prezidenti Ənvər Sadat öz əsas müttəfiqinin ərazi bütövlüyü barədə narahat olmağa başlamışdı. O, belə düşünürdü ki, Sinay yarımadasının dərinliklərində yerləşən iki strateji dağ keçidinin ələ keçirilməsi ona müharibədən sonrakı danışıqlarda güclü mövqe tutmağa imkan verəcək. Buna baxmayaraq, İsrail Ordusu Sinay istiqamətində əks-hücuma başladı. Onlar iki Misir ordusunun arasına keçərək, cənub və qərb istiqamətində irəlilədikdən sonra Misir ərazisinə daxil olmuş və Süveyş şəhərinə yaxınlaşmışdı. Bu istiqamətdə gedən döyüşlərdə hər iki tərəf ağır itkilərə məruz qalmışdı.
Əjdaha (bürc)
Yunan mifologiyasına görə əjdaha Heranın bağında qızıl almaları qoruyurdu. Herakl əjdahanı öldürür və almaları oğurlayır. Əjdaha isə göydə bürcə çevrilir.
Yom Kippur müharibəsi
Oktyabrın 22-də BMT-nin vasitəçiliyi ilə atəşkəs bərpa olunsa da, hər iki tərəf bir-birini atəşkəsi pozmaqda ittiham edirdi. İsrail 24 oktyabra qədər öz mövqelərini bir qədər də yaxşılaşdırdı və Misir 3-cü Ordusunun, həmçinin Süveyş şəhərinin mühasirəsini tamamladı. Hadisələrin bu cür inkişafı ABŞ və SSRİ arasında gərginliyin daha da artmasına gətirib çıxarırdı. Nəticədə, 25 oktyabrda ikinci dəfə atəşkəs razılığı əldə olundu və müharibə başa çatdı.
Arxa plan
Bu müharibə 1948-ci ildə İsrail Dövləti nin müstəqillik əldə etməsindən sonra bir çox müharibə və silahlı münaqişənin baş verdiyi Ərəb-İsrail münaqişəsinin tərkib hissəsidir. 1967-ci ildə baş vermiş Altıgünlük müharibə ərzində İsrail qoşunları Misirin Sinay yarımadasını, Suriyanın Qolan təpələrinin təqribən yarısını və 1948-ci ildən bəri İordaniyanın nəzarəti altında olan İordan çayının qərb sahili ni ələ keçirmişdi.
Altıgünlük müharibədən qısa müddət sonra, 19 iyun 1967-ci ildə İsrail hökuməti daimi sülh müqaviləsinin imzalanması və qaytarılacaq ərazilərin demilitarizasiya olunması qarşılığında Sinay yarımadasının Misirə, Qolan təpələrinin isə Suriyaya qaytarılmasına razılıq verdi. Lakin, ərəb dövlətləri bütün işğal edilmiş ərazilərin geri qaytarılmasını tələb etdi və əks təqdirdə heç bir sülh danışığının aparılmayacağını bildirdi.
1967-ci ilin sentyabrında bütün ərəb dövlətlərinin iştirakı ilə təşkil olunan Xartum sammitində iştirakçı dövlətlər İsraillə istənilən sülh müqaviləsinin imzalanmasına qarşı çıxış etdilər. Bu sammitdə iştirak edən səkkiz dövlət olan Misir, Suriya, İordaniya, Livan, İraq, Əlcəzair, Küveyt və Sudan sonradan tarixə "üç yox" adı ilə daxil olacaq qətnamə qəbul etdilər. Bu qətnaməni imzalayan dövlətlər İsraillə sülh müqaviləsinin imzalanmasına, bu dövlətin tanınmasına və onunla hər hansı danışıqların aparılmasına "yox" deyirdi. Buna əlavə olaraq, İordaniya kralı Hüseyn bin Təlal İsrail və ərəb dövlətləri arasında "real, daimi sülh" olacağına inanmadığını açıqladı.
Altıgünlük müharibə dən sonra ara-sıra davam edən kiçikmiqyaslı atışmalar tərəflər arasında növbəti müharibə ilə nəticələndi, lakin 1970-ci ilin avqustunda atəşkəs müqaviləsi imzalandı.
Misir prezidenti Camal Əbdül Nasir 1970-ci ilin sentyabrında vəfat etdi və onun yerinə Ənvər Sadat hakimiyyətə keçdi. Sadat və BMT vasitəçisi Qunnar Yarrinqin rəhbərliyi ilə 1971-ci ildə sülh təşəbbüsü hazırlandı. Sadat 4 fevral 1971-ci ildə Misir parlamentinə gələcəkdə yekun sülh müqaviləsinin imzalanması məqsədilə ilkin mərhələdə atəşkəs müddətinin uzadılması və Süveyş kanalının yenidən açılması qarşılığında İsrailin öz qoşunlarını qismən geri çəkəcəyi ilə bağlı planı təqdim etdi. Bu, bir müddət əvvəl Moşe Dayan tərəfindən hazırlanmış planın oxşarı idi. Sadat 1970-ci ilin dekabrında "Nyu-York Tayms” nəşrinə verdiyi müsahibədə İsrail qoşunlarının Sinay yarımadasından tam şəkildə çəkilməsi qarşılığında, BMT Təhlükəsizlik Şurası nın müəyyənləşdirdiyi kimi İsrailin müstəqillik hüquqlarını tanıyacağını açıqladı. BMT vasitəçisi olan Qunnar Yarrinq də bundan dörd gün sonra, 8 fevral 1971-ci ildə oxşar təşəbbüs irəli sürdü. Misir tərəfi Yarrinqin təkliflərinin əksər hissəsini qəbul etsə də, Qəzzə zolağı da daxil olmaqla bəzi məsələlərdə tam razılaşma olmadı. Bununla belə, bir ərəb dövləti ilk dəfə olaraq, İsraillə sülh müqaviləsi imzalamağa hazır olduğunu açıqladı.
Buna əlavə olaraq, Misir tərəfi İsrail Silahlı Qüvvələri nin 5 iyun 1967-ci ildən bəri işğal etdiyi ərazilərdən tamamilə çəkilməməsi halında davamlı sülhün baş tutmayacağını bildirdi. Qolda Meyer təklifi araşdırmaq və mümkün güzəştlər barədə fikirləşmək məqsədilə komitə yaratdı. Bu komitənin İsrailin vaxtilə ələ keçirdiyi ərazilərdən beynəlxalq birlik tərəfindən tanınmış sərhədlərinə çəkilməsinin İsrailin maraqları daxilində olduğunu yekdilliklə bildirməsi Meyeri qəzəbləndirdi və o, bu sənədi arxivə qoydu. ABŞ hökumətinin nümayəndəsi Cozef Sisko İshaq Rabin ə "İsrailin müstəqillik əldə etməsindən bəri sülh müqaviləsi imzalamağa çox yaxın olduğunu və bunu lazımınca dəyərləndirməyin vacib olduğunu" bildirdi. 26 fevralda İsrail tərəfi Yarrinqin planına cavab olaraq, öz qoşunlarını vaxtilə ələ keçirilmiş ərazilərdən qismən geri çəkə biləcəyini, lakin 5 iyun 1967-ci il tarixindən əvvəlki sərhədlərə qayıtmaq fikrində olmadıqlarını bildirirdi. Yarrinq isə İsraili Sinay yarımadasından tam geri çəkilməkdən imtina etdiyinə görə günahlandırdı.
Sadat İsrailin məhdud həcmli məğlubiyyətinin mövcud status-kvonun aradan götürülməsinə yardım edəcəyini ümid edirdi. Lakin, Suriya lideri Hafiz Əsəd başqa cür düşünürdü. O, danışıqların aparılmasında daha az maraqlı idi və Qolan təpələri ni hərbi yolla geri qaytara bilcəyinə inanırdı. Əsəd Altıgünlük müharibədən sonra ordunun genişmiqyaslı yenilənməsinə başladı və o, bunun nəticəsində Suriyanı ərəb dövlətləri arasında dominant hərbi gücə çevirmək niyyətində idi. Əsəd Misirin verdiyi dəstəklə birlikdə hiss edirdi ki, onun yeni ordusu İsraili asanlıqla məğlub edib, regionda Suriyanın təhlükəsizliyini təmin edə bilər.
Misir prezidenti Sadatı müharibəyə başlamaqda narahat edən əsas problemlərdən biri də vacib daxili məsələlər idi. Misir iqtisadiyyatının getdikcə zəifləməsi Sadatın xalq arasındakı imicinə ciddi zərər vururdu. Hərbi qələbə onun məşhurluğunu artıracaq əsas alət ola bilərdi. Misir əhalisinin bir hissəsi, xüsusilə də geniş etiraz aksiyaları təşkil edən universitet tələbələri Sinay yarımadasının güc yolu ilə geri qaytarılmasının tərəfdarı idi və onlar Sadatın üç illik hakimiyyəti dövründə onu müharibəyə başlamadığına görə qınayırdı.
Digər ərəb dövlətləri yeni müharibəyə başlamağa daha çox istəksizlik göstərirdi. İordaniya kralı Hüseyn bin Təlal müharibə baş verəcəyi halda daha çox ərazi itirməkdən qorxurdu. Sadat, həmçinin Fələstin Azadlıq Təşkilatı nın (FAT) İordan çayının qərb sahili və Qəzzə zolağına olan iddialarını dəstəkləyir və qələbə qazanacaqları halda həmin ərazilərin idarəçiliyini bu təşkilatın rəhbəri olan Yasir Ərəfat  a verilməsinin tərəfdarı idi. Hüseyn bin Təlal isə İordan çayının qərb sahili ni hələ də İordaniyanın tərkib hissəsi kimi görürdü və öz krallığının ərazi bütövlüyünü bərpa etmək niyyətində idi. Üstəlik, 1970-ci ilin Qara Sentyabr böhranı ərzində FAT və İordaniya hökuməti arasında vətəndaş müharibəsi baş vermişdi. Bu müharibədə Suriya FAT tərəfdən çıxış etmişdi ki, bu da İordaniya tərəfini ciddi narahat edirdi.
İraq və Suriya arasında olan gərgin münasibətlər səbəbilə İraq ilkin hücum əməliyyatlarında iştirak etməkdən imtina edirdi. İsraillə sərhəd xəttinə sahib olan Livan isə öz kiçik ordusu və ölkə daxilində baş verən qeyri-stabilliyə görə müharibəyə qoşulmaq istəmirdi. Müharibənin başlamasından bir neçə ay əvvəl Sadat müharibədə dəstək əldə etmək məqsədilə diplomatik hücum təşkil etdi. 1973-cü ilin sonlarında o, yüzdən çox ölkənin dəstəyini qazandığını açıqladı. Bu ölkələrin əksəriyyəti Ərəb Liqası, Qoşulmama Hərəkatı və Afrika Birliyi Təşkilatı üzvləri idi.
Bundan başqa, Sadat Avropa ölkələri arasında da özünə dəstək qazanmaq məqsədilə iş apardı və müharibədən əvvəl bəzi uğurlar qazandı. ABŞ Soyuq müharibə ərzində İsraillə müttəfiqlik əlaqələri yaratmışdı və 1960-cı illərdən etibarən İsrailə hərbi təchizat cəhətdən dəstək göstərirdi. ABŞ dövlət müşaviri Henri Kissinger regional qüvvələr balansının İsrailin xeyrinə olduğunu və ərəb dövlətlərinin qalibiyyətinin regionda Sovet İttifaqının təsirini artıracağını bildirirdi. Digər tərəfdən, Britaniya ərəblər və israillilər arasında baş verə biləcək bu müharibənin qarşısının yalnız BMT Təhlükəsizlik Şurasının 242 saylı qətnaməsinin tətbiqi və 1967-ci ildən əvvəlki sərhədlərə qayıtmaq sayəsində alına bilinəcəyinə inanırdılar. Müharibənin başlamasından təqribən bir həftə əvvəl, 12 oktyabrda Kipr hökuməti Kiprdə yerləşən ingilis hərbi bazalarından ərəb ölkələrinə qarşı istifadə etməyin əleyhinə olduqlarını açıqladılar ki, bu hadisə də sonradan İngiltərə və ABŞ arasındakı münasibətlərdə gərginliyə səbəb oldu.
Müharibəyə aparan hadisələr
Sadat bildirirdi ki, milyonlarla misirli hərbçi öz canı bahasına olsa belə işğal olunmuş əraziləri geri qaytarmağa hazırdır. 1972-ci ilin sonlarından etibarən Misir hökuməti öz ordusunu gücləndirmək məqsədilə Sovet İttifaqından MiQ-21 döyüş təyyarələri, S-75, S-125, "Kub" və "Strela-2" hava hücumundan müdafiə sistemləri, T-55 və T-62 tankları, RPQ-7 tankəleyhinə qumbaraatanları və "Malyutka" tankəleyhinə idarəolunan raket kompleksləri əldə etdi, həmçinin öz döyüş taktikalarını Sovet döyüş doktrinaları əsasında inkişaf etdirdi. 1967-ci ildəki məğlubiyyətin əsas səbəbkarları hesab edilən siyasətçilər vəzifəsindən azad edildi və onların yerinə daha səriştəli olanlar təyin olundu.
1972-ci ilin iyulunda Sadat Misirdə yerləşdirilmiş demək olar ki, bütün Sovet hərbi məsləhətçilərini ölkədən xaric etdi və Misirin xarici siyast xətti daha çox ABŞ-yə meylli oldu. Buna baxmayaraq, suriyalılar isə hələ də Sovet İttifaqı ilə yaxın müttəfiqlik əlaqələrinə sahib idi.
Sovet İttifaqı baş verə biləcək mümkün müharibədə Sadatın qalib gəlmək ehtimalını çox aşağı dəyərləndirirdi. Onlar belə düşünürdülər ki, israillilər tərəfindən istehkam cəhətdən möhkəmləndirilmiş Süveyş kanalını keçmək cəhdləri misirlilərin məğlubiyyəti ilə nəticələnəcək və bu dəfə onlar əvvəlki müharibəyə nisbətən daha çox itkiyə məruz qalacaqlar. Sovet və ABŞ hökumətləri xarici siyasətdə yumuşamanın tərəfdarı idilər və Yaxın Şərqdə qeyri-stabilliyin yaranmasında maraqlı deyildilər. 1973-cü ilin iyununda ABŞ prezidenti Riçard Nikson və Sovet lideri Leonid Brejnev aralarında baş tutmuş görüş zamanı İsrailin 1967-ci ilə qədərki sərhədlərə qayıtmasının vacib olduğunu vurğulayırdı.
Müharibədən təqribən bir il əvvəl, 24 oktyabr 1972-ci ildə Sadat Silahlı Qüvvələrin Ali Şurası ilə görüşündə Sovet dəstəyi olmasa belə İsrailə qarşı müharibənin baş tutacağını açıqladı. Misirin müharibə ilə əlaqədar planları 1971-ci ildə gizlilik prinsiplərinə əməl olunmaqla başlamışdı. Misirin Suriya ilə birlikdə İsrailə hücumunu nəzərdə tutan bu plana kod adı olaraq Bədr əməliyyatı (ərəbcə "tam ay" deməkdir) adı verilmişdi.
Hücumun gözlənilməzliyi
İsrail Müdafiə Qüvvələri nin Hərbi Kəşfiyyat İdarəsinin ("Aman" adı ilə tanınır) araşdırma şöbəsi İsrailin müxtəlif mənbələrdən əldə edilən kəşfiyyat məlumatlarının hesablanmasına cavabdehdir. Onların qiymətləndirmələrinə əsasən müharibənin başlamasının bir neçə ehtimalı mövcud idi. İlk olaraq, əgər Misir müharibəyə qoşulmasa, onda Suriyanın İsrailə qarşı tək başına müharibəyə başlamayacağına inanırdılar. İsrail kəşfiyyat orqanları Misirin keçmiş prezidenti Camal Əbdül Nasir in kürəkəni və yüksək rütbəli Mossad agenti olan Əşrəf Marvan vasitəsilə Misirin bütün Sinayı geri qaytarmaq fikrində olduğunu, lakin İsrail Hərbi Hava Qüvvələri  ni neytrallaşdırmaqda yardımçı olacaq MiQ-23 döyüş təyyarələri və İsrail şəhərlərinə hücum etmək məqsədilə "Skad" ballistik raketləri alınana qədər müharibəyə başlamaq istəmədiklərini öyrənmişdilər.
1973-cü ilin ortalarından etibarən Aman demək olar ki, ərəblərin müharibə planlarından tamamilə xəbərdar idi. Onlar bilirdilər ki, Misirin ikinci və üçüncü orduları Süveyş kanalı nı keçərək Sinay yarımadasının içərilərinə doğru 10 kilometr məsafədə irəliləmək, Milta və Gidi keçidlərini zirehli divizionlarla keçərək dəniz və paraşütçü birləşmələrin birbaşa köməyi ilə Şarm əş-Şeyx şəhərini ələ keçirmək niyyətində idi. Aman təşkilatı Suriyanın da müharibə planlarının əksəriyyəti barədə kifayət qədər məlumata sahibdi.
İsrailin preventiv hücumunun çatışmazlığı
thumb|İsrailin baş naziri [[Qolda Meyer preventiv hücum tədbirləri görməkdən imtina etmişdi.]] İsrailin strategiyasına əsasən əgər onlar qarşı tərəfin müharibəyə başlayacağı barədə qəti məlumatlar əldə etsələr, preventiv (önləyici) hücum təşkil edərək rəqibin bütün planlarını alt-üst etməliydilər. Bu fərziyyəyə görə İsrailin kəşfiyyat xidmətləri ərəb hücumunun başlanmasına ən azı 48 saat qalmış bütün məlumatları əldə etməli idilər.
Müharibənin başlanmasından altı saat əvvəl, Yom-Küpür səhəri saat 08:05-də baş nazir Qolda Meyer, müdafiə naziri Moşe Dayan və Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargah rəisi David Elazar arasında görüş baş tutdu. Danışıqlara başlayan Moşe Dayan müharibənin başlanacağının dəqiq olmadığını bildirirdi. Daha sonra çıxış edən David Elazar gecə vaxtı Suriyanın aerodromlarına preventiv hücum təşkil etmənin tərəfdarı idi. Buna baxmayaraq, bütün təqdimatlardan sonra baş nazir Qolda Meyer preventiv hücumun əleyhinə qərar verdi. O, ilkin hücum edən tərəfin İsrail olacağı halda heç kimin onlara kömək etməyəcəyindən çəkinirdi. Müharibəyə qədərki dövrdə Kissinger və Nikson da daxil olmaqla ABŞ hökumət nümayəndələri Qolda Meyerə xəbərdarlıq etmişdilər ki, o, Yaxın Şərqdə baş verə biləcək yeni müharibənin səbəbkarı olmamalıdır. Müharibənin başladığı tarix olan 6 oktyabr 1973-cü ildə Kissinger preventiv zərbə endirməməsi ilə əlaqədar İsraili xəbərdar etdi və Meyer də preventiv hücum təşkil etməyəcəkləri barədə məlumatı təsdiqlədi.
Müharibə başladıqdan sonra David Elazar bütün hərbi hava qüvvələrinin və dörd zirehli divizionun, yəni ümumilikdə 120,000 nəfərə yaxın qüvvənin səfərbər edilməsi təklfini irəli sürsə də, Moşe Dayan hərbi hava qüvvələrinin və iki zirehli divizionun (cəmi 70,000 nəfər) səfərbər edilməsinə tərəfdar oldu. Son nəticədə, Meyer Elazarın təklifini qəbul etdi.
Srvena Zvezda FK
Srvena Zvezda Futbol Klubu — adı Qırmızı (və ya Qızıl) ulduz kimi də tərcümə edilən, Serbiyanın Belqrad şəhərində yerləşən, tərkibində bir çox idman növünü birləşdirən Qırmızı Ulduz İdman Dərnəyinin kişilərdən ibarət professional futbol komandasıdır.
2008-ci ildəki sorğulara görə, Belqrad təmsilçisi Srvena Zvezda Serbiyada ən populyar futbol klubudur, əhalinin 48,2% -i onları dəstəkləyir. Digər keçmiş Yuqoslaviya respublikalarında və Serbiya diasporasında çoxlu sayda tərəfdarları var. Əzəli rəqibi Belqradın digər təmsilçisi Partizan klubudur. Bu iki rəqib klub arasındakı çempionat oyunları Əbədi derbi (və ya Cənub-Şərqi Avropa derbisi) kimi tanınır.
Beynəlxalq Futbol Tarixi və Statistikaları Federasiyasının XX əsrin ən yaxşı 200 Avropa klubunun siyahısında görə Srvena Zvezda Hollandiyanın Feyenoord klubu ilə siyahıda 27-ci yeri bölüşən ən yüksək reytinqli Serb və keçmiş Yuqoslaviya klubudur.
Tarixi
4 mart 1945-ci ildə yaranmışdır.
Uğurları
Çempionlar liqasının qalibi - 1991-ci il
Estoniyada isveçlilər
Estoniyada isveçlilər və ya Baltik isveçləri — Estoniya ərazisində yaşayan isveçlilər nəzərdə tutulur. Onlar orta əsr Estoniyasının tarixinə öz tövhəsimi vermiş və İkinci Dünya müharibəsinin sonlarına qədər seçilmiş milli azlıqlardan olmuşdur.
Tarixi
Sahil isveçləri qədim və sonradan yenidən bölgəyə almanlar tərəfindən köçürülmüş Skandinaviyalıların yörəmələridirlər. X-XI əsrlər bölgəyə vikinqlər sonradan isveçlilər və nəhayətdə almanlar köç etmişlər. Onlar indiki Estoniyanın sahil ərazilərini X-XVIII əsrlərdə nəzarətdə saxlamışlar.
1561—1721-ci illər ərzində,estonların indiki ərazilərini İsveç nəzarətdə saxlamışdır. Bu səbəbdən Estoniyada isveçələrin sayı XVII əsrdə pik dönəminə çatmişdir. Onlar bölgədə sayı 12 000 təşkil edirdi. On zamanlar az əhaliyə malik estoniyanın 5 % - 10 % arasınl təşkil edirdilər.
Hüsnü Əmir Ərkilət
Həyatı
Hüsnü Əmir Ərkilət 1883-ci ildə Kayserinin Ərkilət nahiyəsindən doğulmuşdu. Atası Osmanlı ordusunun zabiti olan Xəlil bəy idi. Xəlil bəy peşəkar zabit və yüksək təhsilə malik bir insan idi. Xəlil bəyin həyat yoldaşı Şəfiqə xanım əslən azərbaycanlı idi. Şəfiqə xanım Şuşada doğulmuş, 1880-ci ildə ailəsi ilə birlikdə Kayseriyə köçmüşdü. Elə bu şəhərdə kökəncə azərbaycanlı olan Xəlil bəylə ailə qurmuşdu.
Estoniyada isveçlilər
Tarixi
Estoniyanın Rusiya imperiyasına birləşməsindən sonra regionda yaşayan almanlar özlərinin sosial-iqtisadi mövcudluğu ilə yanaşı mədəni kimliklərini qoruyub saxlaya bilmişdilər. Finlər ərazi muxtariyyəti ilə öz mövcudluqlarını sürdürdükləri halda isveçlilərə bu imtiyazlar verilməmişdir. Onlar tədricən digər xalqların arasında əriyirdilər. Yekaterina isə onları köçürmək haqqında verdiyi fərmanla bölgədə sayları sıfıra enir. Hiyumaa adasından 1800 nəfər Ukraynaya köçürülmüşdür. Onlar burada Staroşvedskoe kəndini salmışlar.
Hüsnü Əmir Ərkilət
Həyatı
Bu ailənin ilk övladı olan Hüsnü bəy istedadlı bir insan idi. O həyatını atasının təkidilə hərb sənətinə bağlayır. Dayısı Rəfi bəyi onu hərbi məktəbə qoyur. 10 illik hərbi sahədə təhsil alan Hüsnü bəy kapitan kimi xidmətə başlayır. 1910–1912-ci illərdə təhsilini Almaniyada davam etdirən Hüsnü bəy Türkiyəyə mayor rütbəsində qayıdır.
Estoniyada isveçlilər
Tarixi
1934-cü ildə artıq müstəqil Estoniyada 7641 nəfər özünün doğma dilini isveç dili (Ölkə əhalisinin 0,7 %) hesab edirdi. Baltik dənizinin adalarının böyük əksəriyyətinin əhalisini isveçlilər üstünlük təşkil edir. Bunlardan Ruhnu və Vorsmi adalarını göstərmək olar. Bununla belə isveçlilərin sayı olduqca azalmışdı
Hüsnü Əmir Ərkilət
Həyatı
26 dekabr 1913-cü ildə Hüsnü Əmir Ərkilət 5-ci Ordu Korpusunun komandanı təyin edilir.
Estoniyada isveçlilər
Tarixi
Estoniyanın SSRİ tərəfindən işğalından sonra, əsasən 1943—1944-ci illərdə isveçlilərin böyük qismi İsveç və ABŞ kimi ölkələrə köç etmək məcburiyyəti qarşıdında qalmışlar.
Hüsnü Əmir Ərkilət
Həyatı
Onun komandanlığı altında bu korpus bir çox ağır döyüşlərin iştirakçısı olur.
2 avqust 1919-cu ildə 36 yaşlı Hüsnü Əmir Ərkilət general rütbəsi ilə təltif edilir və Baş Qərargahın rəisi təyin edilir.
Estoniyada isveçlilər
Estoniya isveçləri XXI əsrdə
Hazırda Estoniyada yaşayan isveçlilər əsasən bank sahəsi, daşınmaz əmlak və s. sahələrdə çalışırlar.
Hüsnü Əmir Ərkilət
Həyatı
İstiqlal Savaşında iştiraka görə təhsil üçün göndərildiyi Almaniyadan geri dönən Hüsnü bəy Sakarya döyüşünə qatılır.
1932-ci ildə 49 yaşında ordudan tərxis edilir. Lakin 1939-cu ildə o gizli olaraq Almaniyaya dəvət edilir. Almaniya səfiri Franz von Papenlə Almaniyaya gedən Hüsnü bəy burada alman ordusun yüksək rütbəli zabitləri ilə görüşür.
Hüsnü Əmir Ərkilət 1941-ci ildən başlayaraq alman ordusunun beyin mərkəzi olan baş qərargahda çalışmağa başlayır. Alman ordusunun Şərq Cəphəsi üzrə komandanı Marşal Fedor von Bocklun təqdimatı ilə Hüsnü bəy Adolf Hitlerlə görüşür. Bu görüşdən sonra general Hüsnü Əmir Ərkilət əməliyyatların icra qərargahında çalışmağa başlayır.O Alman ordusun ürəyini idarə edən bir general idi. Onun verdiyi məsləhətlər dərhal icra edilirdi. O, cəbhədə baş hadisələr barədə informasiyanı şəxsən Adolf Hitlerə verirdi. Onun alman ordusundakı fəaliyyəti haqqında məlumat 1943-cü ildə Faris Erkmanın "Ən böyük təhlükə" kitabında yer alırdı. Müəllif generalı alman ordusunun agenti adlandırırdı.
Aşıq İdris
Aşıq İdris (İdris Şirin oğlu Məhərrəmov; ) — Göyçəli ustad aşıq.
Hüsnü Əmir Ərkilət
Həyatı
Amma etiraf edək ki, məhz Hüsnü Əmir Ərkilətin təkidi nəticəsində yüz minə yaxın müsəlman hərbi əsir ölümün caynağından xilas edildi. Türk-tatar əsirlərindən milli legionlar yaratmaq fikri məhz Hüsnü bəyə məxsus idi. 1941-ci ilin oktyabrında bu planın müsbət həyata keçirilməsində cəhdlər göstərildi. Hüsnü bəylə bərabər Nuru Paşanın da milli legionların yaradılmasında böyük əməyi var idi.
Hüsnü Ərkilət müharibə qurtarandan sonra "Hitlerin qərargahında 45 gün" adlı xatirələrini çap etdirdi. General xatirələrində bəzən müsəlmanları xilas etmək üçün bütün vasitələrdən istifadə etdiyini yazırdı. "Hitlerin qərargahında 45 gün" adlı xatirələrində Hüsnü bəy yazırdı:"Olduqca ağır idi. Hərbi əsirlər sorğu-sualsız güllələnirdi. Məhz baş qərargahda apardığımız danışıqlardan sonra milli legionların yaradılması razılığını aldıq. Bilirdim ki, mənim sözüm keçərlidir. Məhz bu amildən istifadə edərək, milli legionların yaradılmasına nail olduq."
Aşıq İdris
Həyatı
Aşıq İdris 1894-cü ildə Göyçə mahalının Zərkənd kəndində Aşıq Şirinin ailəsində doğulmuşdur.
Hüsnü Əmir Ərkilət
Həyatı
Ömrünün son illərini yalnız xatirələr yazmaqla keçirən Hüsnü bəy bu yazıları " Yeni Bozkurt" jurnalında çap etdirirdi. Peşəkar hərbçi general
Hüsnü Əmir Ərkilət 1958-ci ildə Ankarada dünyasını dəyişdi. Hüsnü bəy Ankara Asri qəbiristanlığında dəfn edilib.
Aşıq İdris
Həyatı
O, on iki yaşından atası Aşıq Şirindən dərs almış, aşıq sənətinin sirlərinə vaqif olmuşdur.
Aşıq İdris otuz beş dastanı sinədən bilmiş, ağır yığnaqlar keçirmişdir. O, müharibəyə gedib geri qayıtmamışdır (1941/45).
Sergiyev rayon bayrağı
Sergiyev rayon bayrağı — Samara vilayətində yerləşən Sergiyev rayonunun bayrağı.
Bulbophyllum rugulosum
(Bulbophyllum rugulosum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İoniya
İoniya — Kiçik Asiyada qədim əyalət.
Tarixi
Qədim yunanlar özlərinə qədər şərqdə yaranmış elmlə tanış olur, təbiət üzərində müşahidələr aparırdılar. Bir çox ölkələrə səyahət etdilər və təbiət haqqında elmi inkişaf etdirdilər. E.ə. VII əsrdə Milet şəhəri nə Egey dənizinin şərqində yerləşən İoniya əyalətinin şəhərləri elmin mərkəzi idi. İoniya alimləri təbiət hadisələri üzərində müşahidələr aparır, onları izah etməyə, onların səbəblərini aşkar etməyə çalışırdılar. İoniya alimləri dünyanın mənşəyini də izah etməyə cəhd göstərirdilər. Bir qrup alimlər təbiətin başlanğıcını suda, bəziləri havada, torpaqda, digərləri odda görürdülər.
Northrop Corporation
Northrop — 1939-cu ildən 1994-cü ilə qədər mövcud olmuş aviasiya şirkəti. O, 1994-cü ildə Grumman ilə birləşərək Northrop Grumman adını almışdir. Şirkət 1928-ci ildə Con Nortrop tərəfindən Avion Corporation adı altında yaradılmışdır. 1929-cu ildə United Aircraft and Transport Corporation adını almış olsa da, 1939-cu ildə "Northrop Corporation" adı ilə Moye Stephens tərəfindən yenidən təshis edilmiş və 1994-cü ildə birləşərək Northrop Grumman şirkətinə çevrilmişdir. Birləşmədən əvvəl bombardmançı, hərbi təyyarələr və yük təyyarələri istehsalından əlavə təyyarə hissələri və avadanlıqları, idarə edilən döyüş raketləri ilə bunların avadanlıqları və vəsaitlərini kimi çoxsaylı məhsullar istehsal edirdi.
Corc Arliss
Corc Arliss (, 10 aprel 1868 — 5 fevral 1946) — Böyük Britaniya kinoaktyoru."Oskar" mükafatına layiq görülüb.
Hacıqasımlı
Hacıqasımlı — Azərbaycan Respublikasının Saatlı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Hacıqasımlı kəndinin yaranması nəslin banisi olan Hacı Qasımın adı ilə bağlıdır. Hacı Qasım özü bir neçə əsr qabaq ailəsi ilə birgə, dağlıq Şirvandan köçərək bu kəndin yaradıcısı və ilk sakini olmuşdur. Əslində kəndin yaranma tarixi XVII əsrin əvvəllərinə təsadüf edir. Kəndin yaranması XVII əsrin əvvəllərində Şamaxıdan gəlmiş Qasım adlı şəxsin adı ilə bağlıdır. Gənc yaşlarında bu ərazidə məskunlaşan Qasım ailə qurmuş, həcc ziyarətinə getmişdir. O, Hacıdan qayıtdıqdan sonra kənd onun adı ilə Hacıqasımlı adlandırılmısdır. Təxminən 20-ci əsrin əvvəllərində Hacıqasımlı kəndinə İran ərazisindən bir neçə seyid ailəsi gələrək Hacıqasımlı kəndinin el arasında Məmmədbəyli deyilən hissəsində məskunlaşmışlar. Bu gün Hacıqasımlı kəndində yaşayan əhalinin əksər hissəsini Hacıqasımın nəvə-nəticələri təşkil edir.
Mədəniyyəti
Kənddə 1 orta məktəb binası, 1 məscid, 1 tibb məntəqəsi, Mədəniyyət və Turizm Nazırliyinin kənd klubu və İcra Hakimiyyətinin yerli kənd icra nümayəndəliyi fəaliyyət göstərir. Orta Məktəb Qarabağ şəhidi İsmayıl Əliyevin adını daşıyır.(Əliyev İsmayıl Ayaz oğlu)
Təhsil uğurlar
138 evdən ibaret olan Hacıqasımlı kəndinin 70-dən çox ali təhsilli övladları Azərbaycanın müxtəlif yerlərində müəyyən vəzifələrdə çalışırlar.
Coğrafiyası və iqlimi
Saatlı rayonunun Hacıqasımlı kəndi Araz çayının sol sahilində yerləşir. Rayon mərkəzi ilə 5,5 km məsafədədir. Hacıqasımlı kəndi 2 hissədən ibarətdir. Kiçik su kanalı kəndi iki hissəyə ayırır. Kanalın sol sahilinə Məmmədbəyli, sağ sahilinə-daha böyük ərazisinə HACIQASIMLI deyilir.
Əhalisi
Əhalisinin müəyyən hissəsini seyidlər təşkil edir. Onlarda İrandan köç etmişlər. Kənd ağır seyidləri ilə də tanınmışdır. Onlardan Kərbəlayı Seyid İsmayıl ağa, onun oğlu Mirhadı ağa və Mirkazım ağa kənd sakinlərinin and yeridir.
Kəndin ən yaşlı sakinləri İbrahimov Əzizulla və Həsənov Məşədi Məhəmmədəli kişidir. M.Məhəmmədəli kişi kənddə öz əlləri ilə 2 məscid və 1 məktəb binası tikmişdir.
İqtisadiyyatı
Əsasən əkinçilik və maldarlıq əhalinin əsas iqtisadiyyatını təşkil edir.
Qaçaq Kərəm (roman)
200px|thumb|right|Romanın 2-ci hissəsinin üzü Qaçaq Kərəm — Fərman Eyvazlının Qaçaq Kərəmdən bəhs edən romanı.
Məzmun
Bütün roman boyu qatı kasıbçılıq, düşmənçilik və xainlik fonunda Azərbaycan kişilərinin necə öz mərdliklərini qoruyub saxlamaqları oxucunu kitabdan ayrılmağa qoymur...
Roman bəy-rəiyyət qarşıdurması kimi saxta Sovet təbliğatından xali deyil, amma Azərbaycanın yaxın tarixi keçmişi və real dövlətçilik həyatından götürülmüş çoxlu zəngin material istifadəsi baxımından indiki dövr üçün də tamamilə aktuallığını saxlayır.