cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Səfa İsazadə
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri Səfa İsazadə 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan və Ermənistan arasında başlanan Vətən müharibəsinin 3-cü günündə 29 sentyabrda müharibəyə yollanıb. Talış kəndinin azad olunması uğrunda əməliyyatlarda iştirak edib. Səfa İsazadə oktyabrın 14-da Suqovuşan döyüşlərində qəhrəmancasına vuruşaraq həlak olmuşdur. Səfa İsazadə oktyabrın 19-da Oğuz rayonunun Xaçmaz kənd Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Səfa İsazadə ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Səfa İsazadə ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Fiona McKann
Fiona McKann (d. 13 may 1987) — Birləşmiş Krallığı təmsil edən su poloçusu. Fiona McKann, Birləşmiş Krallığ yığmasının heyətində 2012-ci ildə baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarına qatılıb.
Karyerası
Fiona McKann, 2012-ci ildə Birləşmiş Krallığ yığması ilə birgə XXX Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Yarışların 1/4 final mərhələsinin görüşündə İspaniya yığmasına 7:9 hesabı ilə məğlub olan Birləşmiş Krallığ yığması, XXX Yay Olimpiya Oyunlarını 8-ci yerdə başa vurdu.
Nir (Yəzd)
Nir-İranın Yəzd ostanının Təft şəhristanının Nir bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 1,567 nəfər və 503 ailədən ibarət idi.
Uzun Bazar küçəsi (Qdansk)
Uzun Bazar — Qdansk, Polşada yerləşən, şəhərin ən görkəmli turistik məkanlarından biri. Qdanskın ən çox ziyarət edilən məkanlarından birinə çevrilmişdir.
Küçə başlanğıcını Long Lane Binasından (Ulica Długa, Langgasse) götürür. Küçənin Sonu isə Yaşıl Darvaza (Brama Zielona, Koggentor) ilə bitir.
Xüsusiyyətləri
XIII əsrdə qurulan ilk növbədə oval bazara aparan ticarət yolu kimi əsası qoyulmuşdur.
Qdansk qırğını olaraq bilinən "Tevtonik Qılınclar" tərəfindən Qdansk qanlı bir şəkildə ələ keçirdikdən sonra, küçə şəhərin əsas arteriyası halına gəlir. Latınca Lonqa Platea-nın rəsmi adı ilk olaraq 1331-ci ildə yazılmışdır, Alman adı Langgasse daha sonra təqdim edilmiş və 1552-ci ildə Polşa Ulica Długa tərəfindən verilmişdir. Polşanın Bölmələrindən əvvəl Krallıq Yolu adlandırılmışdı, çünki şəhərə Polşa monarxlarının ziyarətləri tez-tez olurdu və adətən təntənəli şəkildə keçirilirdi. Sonuncu adı 1457-1552 arasında məşhur olmuşdur. Monarxların şəhərə səfərləri zamanı onlar küçə boyunca evlərdə əylənirdilər. Kral ailəsinin bayramlarında şəhər məclisi məhz Uzun Bazar küçəsində atəşfəşanlıq təşkil edirdi. Küçə, Qdansk şəhərinin ən görkəmli və ən zəngin vətəndaşlarının yaşadığı nöqtəyə çevrilib. Bura, həmçinin cənabların, qəhrəmanların və cinayətkarların birlikdə yaşadığı məskənlərdən biri olmuşdur.
Abidələr
Küçənin əsas sahəsinin tipik şəhər planlaşdırılmasından fərqlidir. Bu küçə daha uzun fasadlı, ikimərtəbəli, böyük dəhlizləri olan üçmərtəbəli çoxmənzilli bina evləri ilə dolmuşdur.
Herat (İran)
Herat-İranın Yəzd ostanının şəhərlərindən və Xatəm şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 10,795 nəfər və 2,751 ailədən ibarət idi.
İstinadlar
Herat, Iran
Vaqon
thumb Vaqon (wagon, araba mənasını verən sözündən) ― dəmiryolu nəqliyyatı sistemində yük və ya sərnişin daşınması üçün istifadə olunan nəqliyyat vasitəsi. Vaqonlar bir-birinə bağlandıqda və bir və ya daha çox lokomotiv tərəfindən dartılanda qatar yaranır. Alternativ olaraq, bəzi sərnişin vaqonları öz-özünə hərəkət edir.
Françeska Snell
Françeska Snell (d. 28 mart 1987) — Birləşmiş Krallığı təmsil edən su poloçusu. Françeska Snell, Birləşmiş Krallığ yığmasının heyətində 2012-ci ildə baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarına qatılıb.
Karyerası
Françeska Snell, 2012-ci ildə Birləşmiş Krallığ yığması ilə birgə XXX Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Yarışların 1/4 final mərhələsinin görüşündə İspaniya yığmasına 7:9 hesabı ilə məğlub olan Birləşmiş Krallığ yığması, XXX Yay Olimpiya Oyunlarını 8-ci yerdə başa vurdu.
Kurgeh (Soyuqbulaq)
Kurgeh - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Soyuqbulaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 54 nəfər yaşayır (9 ailə).
Ukrayna qaqauzları
Ukrayna qaqauzları — Qaqauzlar Ukraynada yaşayan çoxsaylı xalqlar arasında öz saylarına görə 18-ci yerdədirlər. Ukraynada baş tutmuş 2001-ci il siyahıyalınmasına əsasən onların bu ölkədəki sayı 31.900 nəfərdir. Əcdadları əsasən 1812–1830-cu illərdə Osmanlı İmperiyasının Bolqar torpaqlarından köçürülmüş pravoslavlardır. Odessa vilayətinin cənub-qərbində Qaqauziya Muxtar Bölgəsi ilə olan sərhəd boyunca kompakt şəkildə yaşayırlar. Bununla da Ukrayna qaqauzların kompakt şəkildə yaşadıqları iki ölkədən biridir.
Tarixi
Bessarabiya bolqarları kimi qaqauzların da kompakt yaşadıqları ərazilər USSR və MSSR arasında bölünmüşdür. Sonradan bu sərhədlər SSRİ dağıldıqdan sonra Moldova və Ukrayna arasında olan rəsmi dövlət sərhəddinə çevrildi. Bununla yanaşı sovet dövründə ittifaq dağılandan sonra baş verənlərin əksinə olaraq Ukrayna SSR ərazisində qaqauzların sayı durmadan artırdı. Bu dövr ərzində onların ölkədəki sayı 23.500-dən 32.000 nəfərə qədər artmışdı. 1959–1989-cu illər ərzində Ukrayna SSR ərazisindən Moldova SSR ərazisinə və eləcə də RSFSR ərazisinə qaqauzların miqrasiyası xarakterik idi bu isə yetəri qədər böyük qaqauz diasporunun yaranmasına səbəb olub.
Yaşadıqları bölgələr
200px|thumb|right|Odessa vilayətində qaqauzların yayılması (faizlə) Ukrayna qaqauzlarının 86.5 faizi Odessa vilayətində yaşayırlar. Odessa bölgəsindən yəhudilərin kütləvi şəkildə miqrasiya etmələrindən sonra sayları 27.600 qaqauzlar bölgədə yaşayan millətlər arasında saylarına görə beşinci yerə yüksələrək bölgə əhalisinin 1.1 faizini təşkil edirlər. Ukrayna qaqauzlarının əsas etno mədəni xüsusiyyətləri onların daha çox kənd həyatı sürmələridir. Ukraynada yaşayan kəndli qaqauzların sayı şəhərli qaqauzların sayından 2.5 dəfə çoxdur. Bu, qaqauzlar arasında nisbətən yüksək doğum davamlılığını qismən izah edir. Odessa bölgəsinin 5 monoetnik qaqauz kəndi var. Bunlar Vinoqradovka, Starıe Troyanı, Aleksandrovka, Dmitrovka və Kotlovina kəndləridir. Bundan başqa bölgədə 3 qarışıq bolqar-qaqauz kəndi də var. Bu kəndlərə Novoselovka, Krasnoe və Tabaki kəndi aiddir.
1989-cu ildən 2001-ci ilə qədər Ukraynadakı qaqauzların təbii artımı 8 min nəfər təşkil edib. Lakin qaqauzların daha çox Rusiya Federasiyasına miqrasiyası və seyrək məskunlaşma bölgələrində asssimilyasiyasına görə qaqauzların ölkədəki sayının eyni qalmasına səbəb olub. Şəhərdə yaşayan qaqauzlar əsasən Volqradda (2%) eləcə də Odessada (1.3%) yaşayırlar. Bununla yanaşı qaqauzlar Volqrad şəhərində saylarına görə ikinci etnik qrupdurlar. 2001-ci il siyahıyaalınmasına əsasən onların bu şəhərdəki sayı 16,76 % təşkil edir ki bu isə Ukrayna şəhərlərinə görə rekord göstəricidir. Ukraynada tarixən qaqauz dilində təhsil mümkün olmayıb. Volqrad şəhərinin 16,76 % əhalisi qaqauz olmalarına baxmayaraq 2001-ci il siyahıyaalınmasında şəhər əhalisinin yalnız 2 faizi öz ana dili kimi qaqauz dilini göstərib.
Dili
150px|thumb|right|2001-ci il siyahıyaalınmasına əsasən Odessa vilayətində qaqauz dilinin yayılma arealı 2001-ci il siyahıyalmasına əsasən qaqauzların 71 faizi öz ana dilləri kimi qaqauz dilini qeyd ediblər. Diqqət çəkən və digər siyahıyaalınmalarda da nəzərə çarpan rus dilini ana dili kimi göstərən qaqauzların artmasıdır.
Müxtəlif illərdə baş tutmuş əhalinin siyahıyaalınmasına əsasən qaqauzların ana dili:
Nikaraqua Kampaniyası Medalı
Nikaraqua Kampaniyası Medalı — 22 sentyabr 1913-cü il tarixində Vudro Vilsonun sərəncamı ilə səlahiyyətləndirilən ABŞ dəniz piyadaları korpusunun kampaniya medalı. Daha sonra səlahiyyətləndirilən İkinci Nikaraqua Kampaniyası Medalı, 8 noyabr 1929-cu il tarixində ABŞ Konqresinin qanunu ilə icazə verilmişdir. Mükafatların ikisi də, iki ayrı medal olaraq hesab edilirdi. Orijinal medal əsasən "Birinci Nikaraqua Kampanyası Medalı" olaraq bilinirdi.
Həmzə Ablayev
Həmzə Ablayev və ya Amza Ablayev — krım tatar ictimai xadimi, pedaqoq, krım tatar milli hərəkatının liderlərindən biri. İkinci Dünya Müharibəsinin iştirakçısı
Nikaraqua Kampaniyası Medalı
Birinci Nikaraqua Kampaniyası Medalı
Birinci Nikaraqua Kampaniyası Medalı, 1912-ci ilin 29 iyul–14 noyabr tarixləri arasında Nikaraquada keçirilən hərbi əməliyyətlarda fəaliyyət göstərən ABŞ dəniz piyadaları korpusu əsgərlərini tanıya bilmək üçün yaradılmışdır. Aşağıdakı dəniz hərbi dəniz komandanlıqları bu medal layiq görülmüşdür: Birinci Nikaraqua Kampaniyası Medalının mərkəzində göldən yüksələn bir vulkan, kənarlarında "Nikaraqua Kampaniyası" sözləri və "1912" tarixi təsvir edilmişdir. Medal, iki qalın mavi zolaqlı qırmızı bir lentdən asılmışdır. Hər medalın əks tərəfində, laurentin şöbəsinə bağlı olaraq bir Donanma və ya Dəniz Piyadaları kreş olur.
Həmzə Ablayev
Haqqında
Həmzə Memet oğlu Ablayev 22 may 1921-ci ildə Korbek kəndində anadan olub. 1929-cu ildə onun valideynləri kolxoza daxil olmaqdan imtina etdikləri üçün Urala sürgün ediliblər.
1942-ci ildə orduya çağırılıb və İkinci Dünya Müharibəsində iştirak edib. 1944-cü ildə Krım tatarları sürgün edildikdən sonra Özbəkistan SSR-də Qovunçu qəsəbəsində yaşayıb. 1948-ci ildə Daşkənd Pedaqoji İnstitutunun fizika-riyaziyyat fakultəsinin qiyabi şöbəsinə daxil olur və yerli şəhər məktəbində riyaziyyat dərsi keçməyə başlayır.
1950-ci illərin sonundan Krım tatar Milli Hərəkatında iştirak etməyə başlayıb. Yanqıyolda Əbdürrəhman Muradasılovlar birlikdə təşəbbüs qrupu yaradıb. Krıma qayıdıb orada dövlətçiliyi bərpa etmək uğrunda yaranan milli hərəkatla əlaqə saxlayıb. 1960-cı ildə Daşkənd Pedaqoji İnstitutunun tarix fakültəsinə daxil olub. Müəllim heyəti ilə ölkənin milli məsələlərdəki siyasəti ilə bağlı olan suallarda mübahisələr yaşadığına görə təhsilini yarımçıq qoyub. Sonradan isə Sov.İKP-dan xaric edilib.
1965-ci ildən 1970-ci ilə qədər bir çox görüşlərin və proqramların hazırlanmasında iştirak edir. 27 avqust və 2 sentyabr 1967-ci ildə Daşkənddə baş tutmuş Krım tatarlarının kütləvi mitinqlərinin təşkilatçısıdır. 1985-1986-cı illərdə Yanqıyol gənclərdən ibarət təşəbbüs qrupunun yaradılmasına kömək edib. 14 mart 1987-ci ildə Krım tatarlarının təşəbbüs qruplarının Sov.İKP Mərkəzi Komitəsinin katibi Mixayıl Qorbaçovla baş tutacaq görüşündə çıxış etmək üçün o da, xalq təmsilçisi seçilmişdir. 1987-ci ilin aprel ayında Daşkənddə baş tutmuş Krım tatarlarının milli hərəkatının təşəbbüs qruplarının ümumittifaq görüşündə iştirak etmişdir. 16 nəfərdən ibarət olan Mərkəzi Təşəbbüs Qrupunun üzvü olub. 1987-ci ilin iyun ayında Daşkənddə baş tutmuş Krım tatarlarının milli hərəkatının təşəbbüs qruplarının II ümumittifaq görüşündə də iştirak edib. Moskvada baş tutmuş eitraz aksiyalarında iştirak edib.
1989-cu ildə Krıma geri qayıdıb. Milli hərəkatın veteranları cəmiyyətinin rəyasət heyətinin üzvü olub. "Xalqın faciəsi" əsərinin müəllifidir. 10 sentyabr 1998-ci ildə Şumxay kəndində dünyasını dəyişib. Elə orada da dəfn edilib.
Pavoniya Ferri
thumb|321x321px|Pavoniya Ferrinin Hudzon çayı üzərində marşrutunun xəritəsi Pavoniya Ferri ― Hudzon çayı üzərində Nyu-York və Cersi-Siti arasında sərnişinləri daşıyan keçmiş bərə xidməti. İstifadə üçün 1854-cü ildə təhvil verilmişdir. 1854-cü ilin fevral ayında Nyu-York ratuşasında aşağı qiymət sayılan $9.050-yə Cersi-Sitinin Pavoniya Ferri şirkətinə satıldı. thumb|257x257px|Vest və Çeymbers küçələrində Pavoniya Ferrinin terminalı Bərənin adı Pavoniya yaşayış məntəqəsindən götürür, hansı ki 1633-cü ildə ilk öncə Yeni Niderlandın bir hissəsi olaraq Hudzon çayının qərb sahilində salınmışdır və daha sonra Bergen kimi tanınan regionu qədər genişlənmişdir.
1859-cu ilin fevral ayında "Erie Railroad" şirkətini təmsil edən Nataniyel Marş bərəni icarəyə götürdü. Onun başlatdığı bərə marşrutu Manhettenin Çeymbers küçəsindən Hudzon sahilinin digər tərəfindəki Pavoniya prospektinin ətəyinə qədər davam edirdi. Hüquqi problemlər Pavoniya Ferri şirkətinə bu marşrut üzrə bərənin hərəkət etməsinə maneə oldu. "The New York and Erie Railroad" şirkəti sərnişinləri irəli-geri daşımaq üçün illik 9.050 dollar icarə haqqı ödəyirdi. Sonunda dəmir yolu öz terminalını Harsimus adlı keçmiş buxtada qurdu. Şəhərətrafı və uzun məsafəli səyahətçilər çaydan keçmək üçün qatarlardan düşüb qayıqlara keçirdilər. 23-cü küçəyə xidmət 1869-cu ildə başlamışdır.
18 yanvar 1903-cü ildə Nyu-Cersi ştatının Passaik şəhərindən "New York Times" qəzetinə gələn məktubda bir şəxs o vaxt "Erie Railroad" şirkətinə məxsus Pavonia bərə qayıqlarının yararsızlığından bəhs olunurdu. "Onların bütün qayıqları köhnədir, kiçikdir və qızğın saatlarda kütlənin yerləşməsi üçün heç uyğun deyil".
Şeytan göz qabağında (film, 1987)
Məzmun
Kino əsərinin qəhrəmanı respublika qəzetinin əməkdaşı Teymurdur (Fəxrəddin Manafov). O, haqq-ədalət naminə əlində hakimiyyət olan adamlara qarşı mübarizəyə atılır. Şantaj, hədə-qorxular, açıq-açığına pul təklif olunması-bütün bu vasitələr işə salınır. Lakin namuslu jurnalisti ələ almaq mümkün olmur...
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Xarici keçid
Filmi izlə
Filmin musiqisi
left|thumb|Musiqi-1
Salyan Dövlət Rəsm Qalereyası
Salyan Dövlət Rəsm Qalereyası — Heydər Əliyev Fondunun təşəbbüsü ilə Salyan rayonunda inşa olunan rəsm qalereyası 2008-ci ilin noyabrında istifadəyə verilib. Gənc istedadlara dövlət qayğısının əyani nümunəsi olan bu qalereya rayonda yeniyetmə rəssamların estetik zövqünün formalaşdırılmasında və onların peşəkarlığının artırılmasında əsaslı rol oynayır. Salyan Dövlət Rəsm Qalereyasının yeni binası Heydər Əliyev Fondunun dəstəyi ilə orijinal layihə əsasında tikilib. Ümumi sahəsi təxminən 1000 kv. metr olan qalereya gənc rəssamlar üçün emalatxanalardan, foye və sərgi salonundan, habelə iş otaqlarından ibarətdir. Asma şüşə tavan qalereyanın təbii işıqlandırılmasına imkan yaradır. 80-ə yaxın əsas və köməkçi fondu olan mədəniyyət müəssisəsinin bölmələrində peşəkar rəssamların 48 əsəri yerləşdirilib. Mədəniyyət Nazirliyinin hədiyyə etdiyi 22 rəsm əsəri qalereyanın əsas fondunu daha da zənginləşdirib. Qalereyada rayon məktəblilərinin yaradıcılıq müsabiqələrinin keçirilməsi, əl işlərindən nümunələrin nümayiş etdirilməsi nəzərdə tutulur.
Yanszı Xidmət Medalı
Yanszı Xidmət Medalı, ABŞ Hərbi Donanması və Amerika Dəniz Piyadaları (və daha az bir nisbətdə Amerika Ordusu üzvləri) üzvlərinə təqdimat üçün 1930-cu ildə qurulan ABŞ Silahlı Qüvvələri bir dekorasyasıdır. Yanszı Xidmət Medalı, Yantszı çayı vadisində, 3 sentyabr 1926 və 31 dekabr 1932 tarixləri arasında bölgədə ciddi bir qarışıqlıq dövründə verildi.
Bəzəmə ayrıca, Yanszı çayı Vadisindəki geniş əməliyyatlarının (məsələn, Nanjing hadisəni) birbaşa dəstəkləndiyi halda, Şanxay, Çində daimi vəzifəsində olan hərbi xidmət üzvləri üçün verilə bilər. Yanszı Xidmət Medalı, 1940-cı ildə Çin Xidmət Medalı ilə dəyişdirildikdə köhnə halına gəldi.
Aleksandra Rutlidge
Aleksandra Rutlidge — Birləşmiş Krallığı təmsil edən su poloçusu. Aleksandra Rutlidge, Birləşmiş Krallığ yığmasının heyətində 2012-ci ildə baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarına qatılıb.
Karyerası
Aleksandra Rutlidge, 2012-ci ildə Birləşmiş Krallığ yığması ilə birgə XXX Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Yarışların 1/4 final mərhələsinin görüşündə İspaniya yığmasına 7:9 hesabı ilə məğlub olan Birləşmiş Krallığ yığması, XXX Yay Olimpiya Oyunlarını 8-ci yerdə başa vurdu.
"General Məhəmməd Əsədov" mükafatı
"General Məhəmməd Əsədov" mükafatı — Qarabağ müharibəsinin ilk günlərində Famil Mehdi tərəfindən yaradılmış "Nicat" cəmiyyətinin təsis etdiyi mükafat.
Məqsədi
Bu mükafatın verlməsində əsas məqsəd Vətənin müdafiəsinə qalxan könüllülər arasında stimul yaratmaq olmuşdur.
Gəbit Əxmərov
Gəbit Abdulla oğlu Əxmərov — Böyük Vətən müharibəsi iştirakçısı, 62-ci qvardiya süvari alayının 45 mm-lik silah batareyasının atəş taqımı komandirinin köməkçisi (16-cı qvardiya süvari diviziyası, 7-ci qvaridya süvari korpusu, Mərkəzi cəbhə), sovet qvardiyasının baş çavuşu.
Sovet İttifaqı Qəhrəmanı (02.09.1944), 1945-ci ildən ehtiyatda olan leytenant.
Həyatı
24 fevral 1921-ci ildə Başqırdıstanın Fyodorovski rayonunun Starı Çetırman kəndində kəndli ailəsində anadan olmuşdur. Milliyətçə başqırd idi. 1943-cü ildən BKP (b) üzvü. 1941-ci ilin dekabr ayında Başqırd Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Fyodorovski rayon hərbi qeydiyyatdan könüllü olaraq Qırmızı Orduya qoşuldu. 1942-ci ilin aprel ayından fəaliyyətdə olan orduda xidmət etməyə başladı.
O, ən çox Ukraynanın Çerniqov vilayəti ətrafında keçirilən döyüşlərdə fərqlənmişdir.
SSRİ Ali Sovetinin Rəyasət Heyətinin 9 fevral 1944-cü il tarixli fərmanı əsasında qvardiyanın baş çavuşu Gəbit Abdulloviç oğlu Əxmərova Lenin ordeni və "Qızıl Ulduz" medalı (№ 3024) verilməklə o, Sovet İttifaqı Qəhrəmanı elan olundu.
1945-ci ildə G. A. Axmerov Tambov süvari məktəbini bitirdi. 1945-ci ilin noyabr ayından leytenant Axmerov ehtiyatda qalan leytenant oldu. Fyodorovski rayonunda Daxili İşlər Nazirliyinin regional şöbəsinin rayon müfəttişi, Puşkin adına "Salavat" kolxozlarının sədri, "Puqaçevski" sovxozunda yerləşən Bala-Çetırman kənd sovetinin sədri.
11 aprel 1996-cı ildə vəfat etdi.
NGC 3640
NGC 3640, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. E3 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Elano Blumer
Elano Blumer — Braziliya məşqçisi və hücumameyilli yarımmüdafiəçi mövqeyində çıxış etmiş keçmiş futbolçusu.
Ərəbistan plitəsi
thumb|right|375x375px|Ərəbistan plitəsi Ərəbistan plitəsi — coğrafi baxımdan Ərəbistan yarımadasına uyğun gələn qədim platformalardan, yer qabığının sabit ərazilərindən biridir. Ərəbistan plitəsinin sahəsi 0,12082 steradian və ya təxminən 2 milyon km²-dir. Litosfer plitəsinin sərhədləri bunlardır: şərqdə - Hind-Avstraliya plitəsi, cənubda - Afrika plitəsi, qərbdə Afrika plitəsi ilə sərhəd Qırmızı dəniz və Ölü dəniz riftləri ilə, şimalda - Anadolu və Avrasiya plitələri.
Müasir dövrdə Ərəbistan plitəsi Qondvananın şimala doğru hərəkət edən fraqmentləri olan üç böyük tektonik plitədən (Afrika və Hindistan ilə birlikdə) biridir, Avrasiya ilə toqquşması Pireneylərdən Alp qırışlarının geniş Aralıq dənizi qurşağının yaranmasına səbəb olmuşdur. Ərəbistan plitəsinin birbaşa Avrasiyaya təzyiqi İranda Zaqros dağ sisteminin, Anadoluda isə Türkiyədə Tavr dağ sisteminin formalaşmasına səbəb olur.
BIND
BIND (tələffüzü: bayınd) - internet məkanında ən çox istifadə olunan DNS proqram təminatıdır. 1980-cı illərdə Kaliforniya_Berkli_Universitetinin dörd tələbəsi tərəfindən yaradılmışdır. Buna görə Berkley Internet Name Domain (az:"Berkli İnternet Domen Adı") adlandırıblar. 2007-ci ilə qədər BIND zone verilənlərini ancaq mətn faylarda saxlamaq mümkün idi. 2007-ci ildə çıxan BIND-ın 9.4 versiyası zone məlumatlarını LDAP, Berkeley DB, PostgreSQL, MySQL, and ODBC kimi müxtəlif verilənlər bazası formatında saxlamağa imkan verdi.
Eldar Məmmədov (milli qəhrəman)
Eldar Harun oğlu Məmmədov — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı, Qarabağ müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Eldar Harun oğlu Məmmədov 1968-ci il 10 yanvar tarixində Bakı şəhərində doğulmuşdur. Cəmşid Naxçıvanski adına hərbi liseyi bitirdikdən sonra 1985–1989-cu illərdə Riqa Ali Hərbi Siyasi Məktəbdə təhsil almışdır. 1989–1991-ci illərdə Rusiyanın Orenburq vilayətində zabit kimi hərbi xidmətdə olmuşdur. Eldar Məmmədov Azərbaycana qayıtdıqdan sonra əvvəl raket qoşunlarında, sonra isə Milli Təhlükəsizlik Nazirliyi Sərhəd Qoşunları Baş İdarəsində hərbçi kimi fəaliyyətini davam etdirmişdir.
Döyüşlərdə iştirakı
Eldar Ağdərədə gedən döyüşlərdə xüsusi fədakarlıq nümayiş etdirən E. Məmmədov 1993-cü il 24 fevral tarixində qəhrəmancasına həlak olmuşdur.
Ailəsi
Subay idi.
Milli Qəhrəman
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 11 dekabr 1994-cü il tarixli 247 saylı Fərmanı ilə Eldar Harun oğlu Məmmədov "Azərbaycan Milli Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür.
Dövlət Sərhəd Xidmətinin Göytəpə Sərhəd Dəstəsinin N saylı sərhəd-keçid məntəqəsi E. Məmmədovun adını daşıyır.
Boris Arkadyev
Bioqrafiya
Futbol karyerasına 1914-cü ildə Petroqradın Unitas komandası ilə başlamışdır, Moskvanın Saxarniki (1923—1925), RKimA (1926—1930) və Metallurq (1931—1936) klublarında oynamışdır. 1925, 1930—1931-ci illərdə Moskva yığmasında çıxış etmişdir.
SSRİ-nin əməkdar idman ustası (1942, 1952-ci ildə Finlandiya Olimpiya Oyunlarında Yuqoslaviyaya məğlubiyyətə görə mükafatdan məhrum edilib, 1955-ci ildə isə yenidən bərpa edilib), SSRİ-nin əməkdar məşqçisi (1957) mükafatlarına layiq görülüb. Futbol haqqında iki kitabın müəllifidir: "Futbol oyununun taktikası" (Moskva, 1-ci nəşr — 1948, 4-cü nəşr — 1962) və "Yarımmüdafiəçilərin oyunu" (Moskva, 1956 və 1958).
Futbolçulara "siz" deyə müraciət edirdi.
SSRİ-nin qılıncoynatma üzrə əməkdar məşqçisi — Vitali Arkadyevin əkiz qardaşıdır (1899—1987). Qardaşı oğlu — Geliy Arkadyev (1927—2002) cizgi filmlərinin bədii rəhbəridir.
Vostryakovskoye qəbiristanlığında dəfn edilib.
Məşqçi karyerası
1922–1936-cı illərdə M.V.Frunze adına Hərbi Akademiyada qılıncoynatma müəllimi olmuşdur. 1936-cı ildən futbol məşqçisi kimi fəaliyyət göstərib.
NGC 7571
NGC 7571, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Peqas bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Barat Qaravəliyev
Barat Süleyman oğlu Qaravəliyev — Azərbaycanlı ictimai-siyasi və dövlət xadimi.
Həyatı
Barat Qaravəliyev 1923-cü ildə indiki Ağstafa rayonunun Dağ Kəsəmən kəndində anadan olmuşdur.
1930-cu ildə kənddəki yeddillik məktəbə daxil olub. 1939-cu ildə Qazax Müəllimlər Seminariyasını bitirib Dağ Kəsəmən kəndində müəllim təyin edilib. 1942-ci ilə kimi Əli Bayramli və Tərtər rayonlarında İcraiyyə Komitəsinin sədri olub. 1942–1945-ci illərdə Ukrayna, Belarus, Latviya, Litvada Sovet ordusu tərkibində alman faşistlərinə qarşı vuruşub. "Şöhrət", "I dərəcəli Vətən müharibəsi", "III dərəcəli Şərəf nişanı", "Qırmızı Ulduz" ordenləri və 12 medalla təltif olunub. Müharibədən sonra bir müddət Dağ Kəsəmən kəndində pedaqoji fəaliyyət göstərib. 1952-ci ildə Gəncə Dövlət Pedaqoji İnstitutunun tarix fakültəsini bitirir. O vaxt yaradılmış Gəncə vilayətində hələ təhsilini qurtarmamış təlimatçı təyin olunub. 1953-cü ilin dekabrında Ağstafa rayon Partiya Komitəsində ümumi şöbənin və partiya kitabxanasının müdiri təyin edilib. 1959-cu ilə kimi raykomun təşkilat şöbə müdiri və ikinci katib, 1959–1964-cü illərdə Qazax Rayon İcraiyyə Komitəsinin sədri vəzifələrində çalışıb, 1964–1967-ci illərdə Tovuz Rayon Partiya Komitəsinin I katibi olub. 1967-ci ildə Qazax Rayon Partiya Komitəsinin I katibi təyin olunub. 1972-ci ilə kimi rayon rəhbəri olan Barat Qaravəliyev 1974–1979-cu illərdə Pirili kəndində sovxoz direktoru olub. Azərbaycan SSR Ali Sovetinin VIII çağırışında deputat seçilib.
2009-cu il avqustun 18-də Ağstafada dünyasını dəyişib.
Or Qapı
Or Qapı və ya Perekop  — Ukraynanın, Krım Muxtar Respublikası, Armyansk şəhər şurası, Suvorov kənd şurasına daxil olan kənd. 2014-cü ildən etibarən Krım Muxtar Respublikası referendum əsasında Rusiya Federasiyasının tərkibinə daxil olmuşdur. Rusiya Federasiyasının inzibati bölgüsünə görə Krım Respublikası Armyansk şəhər dairəsinə daxil edilir, lakin dünya ölkələri və BMT Krımı Ukrayna ərazisi kimi tanıyır.
Əhalisi
2001-ci ilin Ümumukrayna əhalinin siyahıya alınmasına əsasən əhalinin dil tərkibi belədir
Müasir vəziyyət
2016-cı ilə görə Or Qapıda 9 küçə vardır. Kəndin sahəsi kənd şurasının məlumatına görə 200 ha-dır. 332 evə sahib kənddə 978 nəfər yaşayır. № 7 orta təhsil məktəbi fəaliyyət göstərir. Ayrıca poçt şöbəsi, ilk yardım stansiyası , provaslav kilsəsi vardır. Kənd rayon mərkəzi ilə mini avtobuslarla əlaqələnir. Rusiya Federasiyasının Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin 26 noyabr 2014-cü il tarixli 65 saylı fərmanı ilə Perekopun şimal sərhədindən və daha şimaldan sərhəd zonası başlayır. Or Qapının özü isə sərhəd zonasına daxil deyildir.
Coğrafiyası
Or Qapı kəndi Or bərzəxində yerləşir. Materiklə yarımada arasında mühüm yolun üzərindədir. Kənd mərkəzi dəniz səviyyəsindən 14 m yüksəklikdədir. Bununla yanaşı kənd Armyansk şəhər sovetliyinin və Krımın ən ucqar şimal yaşayış məntəqəsidir. Armyansk şəhər mərkəzindən 6 km məsafədə yerləşir (şose ilə). Üstəlik həm də ən yaxın dəmir yolu stansiyasıdır. «Ukrayna səhəddi — Armyansk» yolu üzərindədir.
Tarixi
Kənd əvvəllər 1–2 km cənubda yerləşən, lakin Rusiya vətəndaş müharibəsi illərində məhv edilmiş Perekop şəhərinin şərəfinə adlandırılmışdır. Köhnə mahal şəhəri bərpa etmək qərarı 1922-ci ilin dekabr ayında qəbul edilsə də, ancaq bir kənd statusu daşımışdır. 17 dekabr 1926-cı ildə Prekop kəndi Erməni Bazar kənd şurasına daxil edilir. Bu zaman kənddə 82 həyət olmuşdur ki, bununda 79-u həyət evi idi. Kənddə 357 nəfər yaşamışdır. Bunun 273 rus, 80 ukraynalı, 4 nəfəri isə digərlər olaraq göstərilmişdir. 1941-ci ildə Prerekop kəndində 156 həyət olmuşdur. .
1989-cu il SSRİ siyahıya alınmasıına görə kənddə 1072 nəfər yaşayırdı. 21 mart 2014-cü ildən isə Krım Muxtar Respublikasının Rusiya tərəfindən ilhaqından sonra Rusiya Federasiyası Krım Respublikasının bir parçasına çevrilmişdir, ancaq dünya ictimaiyyəti bunu qəbul etmir
Hanoy
Hanoy (vyet. Hà Nội|河内) "çaylar arası şəhər" və ya "çaylar əhatə edəilən yer" — Vyetnamın paytaxtı və ölkənin əhali sayına görə ikinci şəhəri. Vyetnamın əsas siyasi, təhsil və mədəni, ikinci sənaye mərkəzi ( Xoşimindəm sonra). 1902 - 1953-cü illərdə Fransa Hind-Çininin,с 1954 - 1976-ci illərdə — Şimal Vyetnamın paytaxtı.
Xonqxa çayı sahilində yerləşir. Coğrafi koordinatları 21.03333°N, 105.85°W. Əhalisi — 6 448 837 nəfər (2009-ci il).
1 avqust 2008-ci ildə Hanoyun ərazisi üç dəfə böyüdüldü, ona bir sıra şəhər ətrafı əyalət və qəsəbələr birləşdirildi. İndi şəhərin ərazisi 3 345 kvadrat kiloьetrdir və bununla da ərazisinə görə dünyanın 17-ci şəhəridir.
İnzibati bölgüsü
Hanoy 10 şəhər rayonuna (Badin — siyasi mərkəz, Kauzey — ərazisində eyniadlı körpü vardır, Donqda, Xoankiem — eyniadlı gölü olan köhnə şəhər, Haybaçınq - Çınq bacıları şərəfinə adlandırılıb, Hadonq — 2000-ci ildə Hanoya birləşdirilmiş şəhər, Hoanqmay,Lonqben,Teyho,Txansuan), 18 kənd rayonuna (Txıonqtin, Donqan,Zyalam,Tılem,Txançi,Şokşon və digəriləri) və  1 şəhərə (Şontey) bölünür.
thumb|right|Yerləşməsi thumb|Hanoy qülləsi - şəhərin qeyri-rəsmi simvolu
İkinci Nikaraqua Kampaniyası Medalı
Mükafatlandırmanın səbəbi   Nikaraqua'da vəya yaxınlardaki dəniz əməlliyatlarında servis
Status                                  Artıq Mövcüd Deyildir ]] İkinci Nikaraqua Kampaniya Medalı, Amerika Birləşmiş Ştatları Konqresi tərəfindən 8 noyabr 1929-cu ildə səlahiyyətləndirilən ABŞ Dəniz Piyadalarının bir kampaniya medalıdır. İkinci Nikaraqua Kampaniyası Medalı, Nikaraquadakı əməliyyatlar əsnasında 1926-cı ildən 1933-cü ilə qədər Nikaraqua vətəndaş müharibəsi və sonrakı ABŞ işğalı. Daha erkən bir kampaniya medalı olan, Nikaraqua Kampaniyası Medalı, Nikaraqua'da 1912-ci ildə xidmət üçün mükafatlandırılırdı.
Tarixi
İkinci Nikaraqua Kampaniyası Medalı, Donanma katiblərinin ümümi əmrləri ilə təsdiqlənib, yaradılmış və Konqres tərəfindən Nikaraquadakı 27 Avqust 1926 və 2 Yanvar 1933 tarixləri arasında olan dəniz əməliyyatlarını tanıması üçün yaradıldı
Görünüşü
İkinci Nikaraqua Kampaniyası Medalı, bir neçə ağ xəttli qırmızı bir lentlərdən asqılı bir medal olaraq görünür. Medal, qılıncla silahlanmış, digər iki fiqur plaşla müdafiə edən bir qadın (Kolumbiya'nı təmsil edir) göstərdi. Tarixləri 1926 ilə medal köhnəlmiş sözlər İkinci Nikaraqua Kampaniyası Medalı - 1930 (medal 1933-cü ilə qədər təsdiq olmamasına baxmayaraq) medalın kənarlarında sərgilədi. uydurmalara icazə verilməmişdir.
Meyarlar
İkinci Nikaraqua Kampaniyası Medalı mükafatlandırmaq üçün, bir xidmət işçisi ya göstərilən tarixlərdə Nikaraqua sularında ya da quru ərazilərində müəyyən bir müddət ərzində ya da Amerika Birləşmiş Ştatların bir gəmisində ya da dənizə açılmış bir piyada olaraq xidmət etmiş olmalıdır.
İkinci Nikaraqua Kampaniyası Medalı medalın ilk versiyasından ayrı bu medal bir mükafat olaraq qəbul edildi və Dənizçilik qanunvericiliyi, hər iki dekorasiyanın alınması və köhnəlməsinə təsdiqlənildikdən sonra icazə verilir. Həm Nikaraqua kampaniyalarının başçılığını edən kontr-admiral Admiral V. H. Sauferlend, Nikaraqua Kampaniyası Medalının ikinci versiyasının da ilk alanı idi.
NGC 7371
NGC 7371 - Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Dolça bürcü istiqamətində yerləşir. SB0-a tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Kürd mifologiyası
Kürd mifologiyası — şimal-qərb Zaqros, Şimali Mesopotamiya və Cənub-Şərqi Anadolunun Kürdüstan dağlarında məskunlaşmış, mədəni, etnik və ya linqvistik baxımdan əlaqəli qədim xalqlar qrupunun inanc və təcrübələri üçün istifadə olunan ümumi termin. Bura onların islam və ya xristianlığı qəbul etməzdən əvvəlki dövrə aid Hind-Avropa bütpərəstliyi, həmçinin müsəlman olduqdan sonra ortaya çıxardıqları yerli miflər, əfsanələr və folklor daxildir.
Yaradılış mifi
Kürd mifologiyasında kürdlərin əcdadları Zəhhaq adlı padşahın zülmündən xilas olmaq üçün dağlara qaçmışdılar. Tarix boyu dağlarda gizlənən Dəmirçi Kave kimi insanların kürd etnosunu yaratdığına inanılır. Dağlar indiki dövrdə də kürdlərin həyatında əhəmiyyətli coğrafi və simvolik fiqurlardır. Digər milli miflərdə olduğu kimi, kürd mifologiyası da siyasi məqsədlər üçün istifadə olunur.
İslamdan sonra
Sasani hökmdarı II Xosrov Pərviz kürd şifahi ənənəsində, ədəbiyyatında və mifologiyasında yüksək ehtiram sahibidir.
Şahmaran kürd folklorunda mifik bir məxluqdur. Onun mağarada yaşayan insan-ilan hibridi olduğuna inanılır və sirləri qoruyan hikmət ilahəsi hesab olunurdu. Bundan başqa, şahmaran vəfat etdikdən sonra onun ruhunun öz qızına keçdiyinə inanılır.
Haiti Kampaniyası Medalı
Haiti Kampaniyası Medalı, 22 iyun 1917-ci ildə və yenə 6 dekabr 1921-ci ildə qurulan ABŞ hərbi donanması hərbi mükafatı idi.
Medal ilk olaraq Haitidə sahilə xidmət edən və Donanma və ABŞ Dəniz Piyada üzvləri üçün hazırlandı və kreyser və admiral gəmisi USS Washington (ACR-11) və ya Amerika hərbi donanmasının digər adı olan on üç gəmidən hər hansı birində gəmi idi. Haitidəki bir inqilab əsnasında həyat və mülkiyyətin qorunması məqsədiylə, 9–6 dekabr 1915-ci il tarixlərində, Admiral Vilyam Banks Kaperton'un əmrində qaldı.
Medalın bir başqa versiyası 1921-ci ildə yaradıldı; bu məqsəd 1 iyun 1919-cu ildə Haitidə 15 iyun 1920-ci ildə quruya ya da dənizdə əməliyyatlar edən ABŞ hərbi donanması və ABŞ dəniz piyadalarının üzvləri üçün yenidən hazırlandı.
İkinci Haiti Kampaniyası Medalı təməldə eyni mükafatlardır, tək fərq hər medalın qabaq və ya arxa üzünün alt qisiminə yazılmış tarixlərdir, ya 1915, ya da 1919–1920-ci illərdir. Hər iki zaman dövrlərində də uyğun olanlar üçün, xidmət xəttini bir 3/16 düym bürünc ulduzu olan medalın 1915 distributivi üzərində bir kampaniya toka ilişdi. Haiti Kampaniyası Medalının həm birinci, həm də ikinci versiyaları eyni vaxtda olaraq istifadə edilə bilməz.
Medal artıq Amerika hərbi donanmasının aktiv bir mükafatı deyil və köhnəlmiş olaraq qəbul edilməkdədir. 1994-cü ildəki sülhsaxlayıcı əməliyyatları kimi Haitidəki günümüz hərbi əməliyyatları NATO Medalı kimi beynəlxalq hərbi mükafatlar tərəfindən tanınmaqdadır.
The Amazing Spider-Man vs. The Kingpin (video oyun)
The Amazing Spider-Man vs. The Kingpin (Spider-Man Vs. the Kingpin və ya Spider-Man) - Sega oyun şirkəti tərəfindən 1990-cı ildə yaradılan macəra oyunudur.
Hekayə
Oyunun hekayəsində Ambala tərəfindən şəhəri atom bombası qoyulmuşdur. Hörümçək-adam (Spider-man) 24 saatın içində bombanı neytrallaşmalıdır. Əks halda şəhər partlayacaqdır. Bunun üçün Hörümçək-adama müxtəlif pis adamlarla döyüşmək lazım olacaqdır. Döyüşün ortasında Venom tərəfindən Hörümçək-adamın sevgilisi Meri Ceyn Uotsonu oğurlayır. Hörümçək-adam atom bombasını neytrallaşdırdıqdan sonra Ambala ilə döyüşməyə məcbur olur. Oyunun sonluğu portlarda müxtəlif sonluqla bitir. Əsas hekayədə Meri turşunun içinə düşmək üzrədir. Lakin bu müddətdə Hörümçək-adam Ambalaya qalib gəlir və qızı xilas edir. Bu zaman polislər gəlir və Ambalanı həbs edərək aparırlar.
Manaqua gölü
thumb|414x414px|Manaqua gölünün kosmosdan görünüşü Manaqua gölü (Lago de Managua) — Nikaraqua ərazisində yerləşən göl. Sahəsi 1,042 km², uzunluğu 65 km, eni isə 25 km-dır. Gölün adı "manague" (eyniadlı qəbilə adı) ilə "agua" ("su") kəlimələrinin birləşməsindən yaranmışdır. Bu adı gölə ispan konkistadorları vermişlər. Manaqua şəhəri Nikaraquanın paytaxtıdır və ölkənin cənub-qərb sahilində yerləşir.
Sel basqınları
Manaqua gölünün səviyyəsi leysan yağışlar yağan zaman əhəmiyyətli dərəcədə yüksəlir. Ən yüksək su səviyyəsi 1933-cü ildəki sel basqını zamanı qeyd edilmişdir
Çirklənmə
Bəzi yazarlar Manaqua gölünü "Mərkəzi Amerikanın ən çirkli gölü" hesab edir. 1927-ci ildən bəri şəhərin axıdılan kanalizasiya suları üzündən göl ciddi dərəcədə çirklənməyə məruz qalmışdır. 2009-cu ildə Manaquada Böyük Britaniyanın "Biwater" şirkəti tərəfindən müasir tullantı suları arıtma təsisi qurulmuşdur. Şəhər tullantıları gölün suyunun 40%-ni təşkil edir.
Sel basqınlarını nəzərə almasaq, göl bu gün Tipitapa çayı boyunca Nikaraqua gölünə sabit bir çıxışa sahib deyil. Bu səbəbdən suyun çirklənmə səviyyəsi azalmır. Ancaq buna baxmayaraq manaqualıların bir qismi hələ də göl sahilində yaşayır və buradan tutduqları balıqları yeyir.
Faunası
Manaqua gölündə təxminən 20 balıq növü var.
Rəsədxana
thumb|Rəsədxana, Axen(AFR) thumb|right|250px|Dünyada ən qədim observatoriya — [[Karaunc, 7,5 min il əvvəl tikilib.]] Rəsədxana — (başqa dillərdə Observatorium -lat.: observare = müşahidə etmək) kosmosda ulduzları və digər astronomik cismləri elmi cihazlarla müşahidə etmək üçün xüsusi elmi mərkəzdir.
Müşahidəetmə və ölçmə əsasən teleskopların, hal-hazırda isə antennaların köməyi ilə yerinə yetirilir. 1620-ci ilə qədər rəsədxanalarda müşahidə yalnız açıq havada gözlə baxmaqla aparılırdı. Stounhenc (ingl. Stonehenge) və sekstant, kvadrant kimi qurğular qədim rəsədxanaların əsasını təşkil edirdi.
Rəsədxana işi ilə məşğul olan sahələr arasında Astrometriya geniş yayılmışdır. 1850-ci ildən isə bu Astroqrafiya və Astrofizika ilə tamamlanmışdır.
Tarixi
Ən qədim rəsədxana kimi bizim eradan əvvəl yaradılmış daş tikililər tanınır. Məsələn, İngiltərədə mövcud olan Stounhenc b.e.ə. 3000-ci illiyə təsadüf edir. Çxomsonde (ingl. Cheomseongdae) Şərqdə ən qədim rəsədxana sayılır (VII əsr). Çində isə rəsədxana üzrə sülalə yaradılmışdır. Tanq sülaləsi ərəfəsində Da Yan təqviminin tərtibi üçün 729-cu ildə 114-cü coğrafiya eninə paralel olaraq 10 rəsədxana tikdirilir. Peruda bir dağın təpəsində tikilmiş 13 qüllədən ibarət 2300 yaşlı Çanquillo rəsədxanası hələ də qalmaqdadır. Orta əsrlərdə rəsədxanalarda çalışanlar klassik münəccimlər idilər. Onlar ölçü aparmaq üçün kvadrantlardan və astrolablardan istifadə edirdilər. Buna misal üçün Nəsirəddin Tusinin Marağa və Tixo Brahanın rəsədxanalarını göstərmək olar.
1608-ci ildə teleskopun ixtirasından sonra münəccimlər də təkmilləşirlər və bu gün bizə məlum olan astronomiya ilə məşğul olan şəxslər formalaşmağa başlayır. Çox vaxt bu işlə varlılar boş vaxtlarında məşğul olurdular. Səmanı seyr etmək üçün evlərin damlarında qüllələr ucaldılır və əlavə otaqlar tikilirdi. 1675-ci ilə təsadüf edən Royal Qrinüiç rəsədxanasının (ingl. Royal Greenwich Observatory) tikintisi də bu araya düşür.
XIX əsrin sonuna kimi rəsədxanada çalışanlar dövlətlərdə gedən tədqiqat işlərində əsas mövqelərdən birini tutmuşdur. Bununla onlar hakim dairələrə çox yaxın olmuşlar. Səmanın keyfiyyətli müşahidə edilməsi üçün qaranlıq və aydın səmanın olması vacibdir. Şəhərlər böyüdükcə onların səmasının tüstüdən tutulması aparılan müşahidə işlərinin dəqiqliyinə mənfi təsir göstərirdi. Buna görə də, rəsədxanaları getdikcə şəhərlərin kənarlarında, açıq səmalarda hündür yerlərdə tikməyə başlayırlar.
Eyni zamanda daha böyük teleskopların hazırlanmasının texnoloji cəhətdən mümkünlüyü və bununla daha zəif işıq kütləsinin tutulması daha uzaq məsafələrə baxmağa və müşahidə etməyə imkan yaratmışdır. Havada mövcud olan qeyri sakitliyin təsirini azaltmaq üçün hal-hazırda kosmik teleskoplardan istifadə edilir. Bu teleskoplar həm də yerdən ölçülməsi mümkün olmayan spektrlərdə müşahidəyə şərait yaradırlar.
Atmosferdənkənar rəsədxanalar
Tipik astronomik tədqiqatlar üçün yaradılmış peyklərdə enerji mənbəyi kimi günəş batareyalarından istifadə olunur, stabilləşmə peykin özünün dönməsi ilə və ya üçoxlu stabilləşmə yaradan piroskoplarla həyata keçirilir. Belə sistem fəzada istiqamətə görə yönəltməni idarə etməyə imkan verir. Peykin Yerlə əlaqəsi birbaşa radiorabitə vasitəsilə və ya geostasionar orbitdə yerləşən çevirici peyklə həyata keçirilir. Bəzi hallarda müşahidə peykləri orbitdə istiqaməti dəyişmək üçün zəruri olan raket mühərriki ilə təmin olunmuşlar. Müasir kosmik astronomik rəsədxanalarda obyektdən gələn şüalanmanı toplamaq və fokuslamaq üçün teleskop, spektral və ya fotometrik şəkildə alınan siqnalları rəqəmsal və ya təsvir formasında qeyd edən cihazlar yerləşdirilir. Bundan başqa, müasir orbital rəsədxana, əsas qəbuledici sistemi yönəldən və lazımi obyekt istiqamətində saxlaya bilən köməkçi teleskop sistemləri ilə də təmin olunmuşdur.
Astronomik peyklər əsasən iki rejimdə işləyir. Bunlardan birincisi, sistemaik olaraq səmanın müxtəlif oblastlarını qeyd etməklə göyün həmin hissələrində bütün obyektlərin xülasəsini yaratmaqdır. Belə müşahidələr əksər hallarda müəyyən tip obyektlərin axtarışını həyata keçirmək, və ya kompleks şəkildə ulduz topalarının, qalaktikaların xassələrini öyrənmək üçün çox vacibdir. Kosmik rəsədxana müşahidələrinin ikinci tip iş rejimi, seçilmiş müəyyən obyektlərin uzun bir müddət ərzində (bəzən bir neçə saat ərzində) ardıcıl şəkildə müşahidə olunmasından ibarətdir. Əvvəllər müşahidə obyektlərinin seçilməsini elə peyki yaradan kollektivlər həyata keçirirdi. 1970-ci ildən başlayaraq müşahidə proqramları peşəkar astronomlar tərəfindən tərtib olunur. Əksər peyklərin orbiti Yer səthindən bir neçə yüz km-dən, bir neçə on min km məsafədən keçir. Orbitin belə seçilməsinin əsas məqsədi Yeri əhatə edən güclü kosmik şüalanma qurşaqlarının intensiv oblastlarının təsirindən qaçmaqdır. Peykdə qurulmuş qəbuledici detektorlar kosmik şüalanma zərrəciklərinə çox həssas olduğundan peyk bu hissədən keçərkən həmin detektorlar söndürülür. Aşağı orbitlərdə hərəkət edən peyklər üçün əsas problem cənubi Atlantik anomaliya qurşağında Yer səthinə ən yaxın güclü kosmik şüalanmanın olmasıdır. Kosmik rəsədxananın orbitinin seçilməsində deyilənlərdən başqa daha bir neçə amili nəzərə almaq lazımdır. Aşağı orbitlərdə peyki idarə etmək daha çətindir, çünki Yer bəzən öz səthiylə müşahidə olunan obyektin qarşısını kəsir. Lakin yaxın məsafədən onu təmir etmək daha asandır. Peykləri yüksək orbitə çıxarmaq üçün isə daha güclü raket texnikası tələb olunur. Bununla yanaşı, uzaqda yerləşən peykləri təmir etmək çətindir və onları kosmik daşıyıcılarla Yerə qaytarmaq mümkün deyil.
Riad Əhmədov
Riad Əhmədov — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı; Qarabağ müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Əhmədov Riad Fikrət oğlu 1956-cı il dekabr ayının 20-də Bakıda anadan olub. Riadın ata babası Həmid Əhmədov Qərbi Azərbaycanda anadan olub.
R. Əhmədov 1979-cu ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.
1976–1979-cu illərdə Azərbaycan SSR Ədliyyə Nazirliyi yanında Məhkəmə Ekspertizası Institutunda laborant işləyib. 1979–1980-ci illərdə həmin nazirliyin Qanun Layihələrinin Hazırlanması və Qanunvericiliyin Sistemləşdirilməsi idarəsində məsləhətçi, 1980–1981-ci illərdə isə Ədliyyə Nazirliyinin kadrlar şöbəsində baş məsləhətçi vəzifələrində çalışıb. 1981-ci ildə təhlükəsizlik orqanlarında fəaliyyətə başlayan Riad Əhmədov, 1981–1982-ci illərdə DTK-nın Minskdəki Ali Məktəbində təhsil alıb. 1984-cü ildə isə DTK-nın Y. V. Andropov adına institutu nəzdindəki kurslarda dinləyici olub.
1992-ci ildə Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyi Kəşfiyyat İdarəsinin rəis müavini vəzifəsinə irəli çəkilmişdir. Riad Əhmədovun başçılıq etdiyi xüsusi kəşfiyyat dəstəsi Dağlıq Qarabağ uğrunda gedən döyüşlərdə düşmənin xeyli canlı qüvvəsini və hərbi texnikasını məhv etmişdir.
R. Əhmədov 1992-ci il yanvar ayının 25-də "Daşaltı əməliyyatı"nın gedişində itkin düşmüşdür.
Riad Fikrət oğlu Əhmədov Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 7 iyun 1992-ci il tarixli 833 saylı Fərmanı ilə Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür.
Riad Əhmədov Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti sədrinin müavini vəzifəsində çalışmış Fikrət Əhmədovun oğludur. Bacısı bəstəkar, Azərbaycan Respublikasının əməkdar incəsənət xadimi Mehriban Əhmədovadır. Riad Əhmədovun həyat yoldaşı Elmira xanım isə Azərbaycan Respublikasının sabiq milli təhlükəsizlik naziri Eldar Mahmudovun bacısıdır.
Xatirəsi
Bakı şəhərindəki 203 nömrəli tam orta məktəb onun adını daşıyır.
Filmlər
Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Riad Əhmədovun şərəfli döyüş yolunu əks etdirən "İgidnamə" sənədli filmi çəkilmişdir.
2013-cü ildə xatirəsinə həsr olunmuş Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinin Mədəniyyət Mərkəzində keçirilən tədbirin sonunda "Qayıt, Riad" bədii-sənədli filmi nümayiş olunmuşdur.
Tamilla Abdullayeva
Tamilla (Tamella) İslam qızı Abdullayeva — Azərbaycan teatr aktrisası, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2007).
Həyatı
Tamilla Abdullayeva səhnə fəaliyyətinə Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrında başlamış, 1965–1967-ci illərdə bu teatrda aktrisa işləmişdir. 1967-ci ildə İrəvan Dövlət Azərbaycan Dram Teatrı uzun fasilədən sonra bərpa olunan zaman həmin teatrda fəaliyyət göstərməyə başlamışdır. 1988-ci ildə teatrın köçməsi ilə əlaqədar olaraq fəaliyyətinə Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrında davam edərək 1995-ci ilədək burada işləmiş, 1995–1999-cu illərdə isə "Bəşir" Miniatür Teatrında fəaliyyət göstərmişdir. 1999-cu ildə isə yenidən İrəvan Dövlət Azərbaycan Dram Teatrında işləməyə başlamışdır.
NGC 6384
NGC 6384, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə İlandaşıyan bürcü istiqamətində yerləşir. SBbc tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Marqarit Mid
Marqarit Mid (16 dekabr, 1901 - 15 noyabr 1978) ABŞ-lı antropoloq idi. 1960-70-ci illərdə kütləvi informasiya vasitələrində müəllif və aparıcı olmaqla mədəni antropologiya ilə bağlı verilişlər hazırlamışdır. Nyu-Yorkda Bernard Kollecində (Universitetində) bakalavr təhsili almış, magistr və dokrorluq dərəcəsini isə Kolumbiya Universitetində almışdır.
Marqarit Mid beş uşaqdan birincisi idi. ABŞ-da, Filadelfiyada doğulub. Ancaq Pensilvaniya ştatının Doylstoun şəhəri yaxınlığında böyüyüb. Atası Edvard Şervurd Mid Pensilvaniya Universiteti Varton məktəbində maliyyə professoru idi. Anası Emili Mid isə italyan köçkünləri araşdıran sosioloq idi. Bacısı Katarin (1906-1907) 9 aylığında ölmüşdü. Bu hadisə Mid üçün böyük zərbə olmuşdu. Məktəbə məktəbə qədər ilk təhsilini nənəsindən almışdı. 11 yaşında ailəsi onu Pensilvaniyada, Lahaskada Bukinqhem Dostlar Məktəbinə yazdırdı. Onun ailəsi 1912-ci ildən 1926-cı ilə qədər Lonqlənddə öz şəxsi təsərrüfatlarında çalışıblar. O, müxtəlif dini baxışların olduğu ailədə doğulmuşdu, bir neçə dini araşdırdıqdan sonra rəsmi xristianlıqla tanış olmuşdu. Bunu edərkən o, kilsə yepiskoplarının dini ayinlərinin ifadəsinin dinlə uyğunluğunu araşdırdı. Marqarit 1919-cu ildə De Pao Universitetində bir il təhsil aldı, sonra 1923-cü ildə bakalavr dərəcəsi aldığı Bernard Kollecinə köçürüldü.
1924-cü ildə magistr dərəcəsi alandan öncə Kolumbiya Universitetində professor Frans Boas və Rut Benediktdən təhsil almışdı. Mid 1925-ci ildə Samoada çöl araşdırmaları aparmaq qərarına gəldi. 1926-cı ildə kurator yardımçısı kimi Nyu-Yorkda Amerika Təbiəti Tarixi Muzeyinə qoşuldu. Mid Samoaya hazırlaşanda müəllimi Rut Bnediktin yaxın dostu dilçi Edvard Sapirlə qısa sürə işlədi. Ancaq Sapirin evlilik və qadının rolu haqqında mühafizəkar fikri Midə lənət kimi görünürdü. Beləliklə Mid Samoda işləmək üçün daimi olaraq ayrılır. Mid Samoada olarkən Sapirin evləndiyini eşidir, o, sonra məktublaşmağı dayandırır.
Mid üç dəfə evlənib. Birinci əri (1923-28) arxeoloq Lüter Kresman idi ki, bunun nəticəsində bir ilahiyyat tələbəsi antropoloq oldu.
Zəhhak
Zəhhak və ya Zəhhaq (, ; Avestada Azi Dəhakə — İran mifologiyasında üçbaşlı ilan, ilanların şahı. O, Babildə yaşamış və Əhrimənin tayfasından olan dəhşətli əjdaha idi. Son ənənədə əslən Ərəbistandan olan padşah Cəmşidin düşmənidir. O, Cəmşidi devirərək İran taxtını ələ keçirmiş, lakin Cəmşidin oğlu Firidun Dəmirçi Kavenin köməyi ilə Zəhhakın min illik zalım hökmranlığına son qoymuş, onu Dəməvənd dağının mağarasına həbs etdirmişdir.
Özbəkistanda, müasir Qarşi ərazisində, Qalayi-Zəhhaki-Moron adlı böyük qədim şəhərin xarabalıqları var və bu adın mənası "ilanların padşahı Zəhhak qalası"dır. Bamyandan 15 km qərbdə yerləşən Kabilistanda bişmiş kərpicdən tikilmiş, 25 m hündürlüyündə qala ilə əhatə olunmuş və mühüm dağ keçidini müşahidə etmək üçün ucaldılmış "Zəhhak qalası" adlanan xarabalıqlar mövcuddur.
Marağa Fosil Sahəsi
Haqqında
Marağa fosil sahəsində ümumilikdə 1500 kvadratmetr qazıntı işləri aparılıb, ərazidəki beş fosil sahəsindən 1330 fosil parçası aşkar edilərək müəyyənləşdirilib və 370 detal arxivə göndərilib. Marağa fosil sahəsi 40 min hektardan çox çox ərazini əhatə edir və 1026 hektarı Marağanın milli və təbii fosil abidəsi kimi sənədləşdirilib.
Maraghe'nin fosil sahəsi, dünyanın elmi icmaları tərəfindən illər əvvəl diqqət yetirilən məməlilərin fosillərinə görə dünyanın bənzərsiz yerlərindən biridir.
Fosil bölgəsinin əhəmiyyətinə görə bu şəhərdə 15 il öncə Fosil Tədqiqat Mərkəzi və bir muzeyin inşası başlayıb lakin hələ bu layihələ başa çatmayıb.
İskələ
Estakada — dənizdə və ya göldə gəmilərin yanaşması üçün körpü. Sərnişinlərin minməsi və enməsi və naviqasiya dövründə yenidən yükləmə əməliyyatları üçün nəzərdə tutulmuşdur. Adətən gəminin burada bağlanması üçün 1 və ya 2 yerə sahib olur.
Tarixi
O, həm qalıcı (mol şəklində), həm də üzən formada (barja, debrakader və ya ponton üzərində) ola bilər.
40-cı qapının qıfılı (film, 2003)
40-cı qapının qıfılı filmi rejissor Rövşən İsax tərəfindən 2003-cü ildə çəkilmişdir. Film "STV Azərbaycan" kanalında istehsal edilmişdir. Film Azərbaycan, telejurnalisti, publisist, şair, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Jurnalisti, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı; Qarabağ müharibəsi şəhidi Alı Mustafayevin xatirəsinə həsr olunub.