cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Forma yaddaşlı xəlitələr
Tərkibi
Forma yaddaşlı materiallarda deformasiya mexanizminin əsasında geriyə dönə bilən termosərtlikli martensit çevrilməsi durur. Austenit tərkibli materialın deformasiyası zamanı o bir haldan digərinə - martensitə çevrilir. Bu materiallarda martensit yüksək termosərtliyə malikdir. Çevrilmə temperaturundan yuxarıda qızdırma zamanı əks proses baş verir, yəni martensitdə yaranan daxili gərginliklər, materialın strukturunu əvvəlki vəziyyətinə qaytarmağa çalışır. Keçid, deformasiyaya uğrayan kristal qəfəsin yenidən düzlənməsi ilə müşayiət olunur. Material öz əvvəlki formasını alır və soyuduqda yenidən martensitə çevrilməsinə baxmayaraq bu formanı saxlayır. Qəfəslərdə bu və ya digər istiqamətdə deformasiya zamanı ayrı-ayrı fazaların dənəciklərinin sərhəd səthləri boyunca yaranan sürtünmə nəticəsində histerezis effekti meydana gəlir. Histereze intervalı təxminən 10K-20 K arasında yerləşir və hər növbəti tsikldən sonra sürüşür.
Forma yaddaşına malik olan xəlitələr kimi Ti-Ni, Cu-Al-Ni, Cu-Zn-Al, Au-Cd və s. göstərmək olar. Martensitin austenitə çevrilməsi temperaturu bir başa xəlitənin kimyəvi tərkibindən, onun termiki və mexaniki emalından asılıdır. Bu temperatur həm otaq temperaturu, həm azot mayesində, həmçinin 150 °C-dən yuxarıda yerləşə bilər. Forma yaddaşlı xəlitələr martensit çevrilməsi ilə bağlı digər xassələrə (yüksək sərtlilik, yüksək plastiklik, enerjini cəmləmək) malik olurlar. Forma yaddaşlı xəlitələrin praktikada tətbiq üçün onlar əvvəlcədən lazımı formaya uyğun məşq olunurlar ki, temperaturun təsirindən xəlitədən hazırlanmış hissə bu formanı ala bilsin.
Natiq Əhmədov (milli qəhrəman)
Natiq İlyas oğlu Əhmədov — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı.
Həyatı
Natiq Əhmədov 1 fevral 1969-cu ildə Xocalı rayonunun Kosalar kəndində anadan olmuşdur. Ağdamın Novruzlu kəndində orta məktəbi oxumuş, Kalininqrad şəhərinin artilleriya hissəsində hərbbi xidmətdə olmuşdur.Natiq Əhmədov 1988-ci ildə ordudan tərxis olunur. Bir müddət Kalininqradda qalıb işləyir. Vətən çağırır onu. Natiq Əhmədov boy-buxunda, fiziki möhkəmlikdə yoldaşlarından seçilirdi. Rayonda keçirilən müxtəlıf idman yarışlarında oxuduğu məktəbin şərəfini həmişə ləyaqətlə qoruyurdu. Hələ orta məktəbi bitirərkən onu Ağdamın futbol komandasına dəvət etmişdilər. Sonralar isə o, Riqada Şərq əlbəyaxa döyüşü sənətini-karateni öyrənmişdi. O, ermənilərin Dağlıq Qarabağda törətdikləri vəhşiliklərin saya gəlmədiyi bir vaxtda Xocalı Rayon Daxili İşlər Şöbəsində yol-patrul xidməti müfəttişi vəzifəsinə qəbul edilir. Həmin dövrdə Qarabağın dağlıq hissəsində yerləşən kəndlərə, eləcə də Şuşaya gediş-gəlış son dərəcə çətinləşmişdi. Ermənilər yol boyunca pusqular qurur, ardı-arası kəsilməyən terror əməlləri törədirdilər. Natiq Əhmədov Ağdam-Şuşa marşrutu ilə hərəkət edən sərnişin avtobuslarının təhlükəsizliyini təmin etmək üçün dəfələrlə ölümlə üzbəüz gəlmişdi.
Döyüşlərdə iştirakı
26 sentyabr 1991-ci ildə Əsgərandan Xocalıya işə gedərkən ermənilər tərəfindən pusquya düşmüş avtobusu görür. Avtobusdakı mülki şəxsləri xilas etmək üçün iş yoldaşı ilə birgə son damla qanına qədər döyüşür. Həmin döyüşdə Natiq qəhrəmancasına Şəhid olur.
Ailəsi
Subay idi.
Milli Qəhrəman
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 8 oktyabr 1992-ci il tarixli 264 saylı fərmanı ilə Əhmədov Natiq İlyas oğluna ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür.
Vera Biryukova
Vera Leonidovna Biryukova (d. 11 aprel 1998, Omsk, Rusiya) — Rusiyanı təmsil edən bədii gimnast. Vera Biryukova, 2016-cı ildə Rusiyanı XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və qızıl medal qazanıb.
Karyerası
Vera Biryukova, 2016-cı ildə Rusiya bayrağı altında Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, qrup yarışlarında komanda yoldaşları Anastasiya Bliznyuk, Anastasiya Maksimova, Anastasiya Tatareva və Mariya Tolkaçeva ilə birgə final yarışlarında 36.233 xal toplayaraq 1-ci yeri tutdu və Olimpiya Oyunlarının qızıl medalını qazandı.
Mixail Abramoviç
Abramoviç Mixail Vladimiroviç  (Michał Abramowicz) — Azərbaycan polyaklarından olan məşhur geoloq-neftçi, geologiya-mineralogiya elmləri doktoru (1941), professor, Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü (1955), Əməkdar elm xadimi.
Elmi fəaliyyəti
O, Azərbaycanın geologiya elminin əsasını qoyanlardan biri olmuşdur. D.V.Qolubyatnikovla birlikdə Abşeron yarımadasının ilk irimiqyaslı xəritəsinin tərtibində iştirak etmişdir.
İlk dəfə neft yataqlarında suyun paylanması üzrə Palmer sistemini tətbiq etmişdir. Neft yataqlarının səmərəli kəşfiyyatı və işlənilməsi üçün elmi əsaslar işləyib hazırlamışdır. Respublikada bir sıra ilk neft yataqlarının açılması onun adı ilə bağlıdır. Dünya geolgoyası təcrübəsində ilk dəfə olaraq neftli qatların ritmik quruluşunu, neftin xüsusiyyətlərinin dəyişməsi ilə neftli layların yatım şəraiti arasında əlaqəni müəyyən etmiş, neft mədənləri sularının təsnifatını vermiş, neft yataqlarının əmələgəlməsində tektonik faktorların rolunu təyin etmiş, neft və qazın proqnoz ehtiyatlarının hesablanması üsulunu işləyib hazırlamış, yod və brom hasil etmək üçün neft sularını xammal kimi təklif etmiş, neft yataqları sularının kimyəvi tərkibinə görə təsnifatını neft mədənlərində tətbiq etmişdir. O, quyularda açılmış layların qazlılığını müəyyən etmək üçün qaz karotaj fiziki-kimyəvi üsulunu ilk dəfə olaraq təklif etmişdir.
O, professor, Əməkdar elm xadimi olmaqla yanaşı, elmi işlərini müəllimlik fəaliyyəti ilə birlikdə aparmışdır. Neft hasılatında təkrarı üsulların geoloji tətbiqi layihəsinin, Respublikada neft yataqlarında ehtiyatların hesablanmasının və yüksək ixtisaslı geoloq kadrların hazırlanmasında böyük rol oynamışdır. 100-dən artıq elmi əsərin, o cümlədən 6 monoqrafiyanın müəllifidir.
Elmi Tədqiqatları
M.Abramoviç 100-dən çox elmi əsərin, o cümlədən 6 monoqrafiyanın müəl­lifidir.
Phallostethidae
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Famil Çıraqov
Famil Musa oğlu Çıraqov  — Bakı Dövlət Universiteti, kimya elmləri doktoru, professor, «Analitik kimya» kafedrasının müdiri.
Həyatı
Çıraqov Famil Musa oğlu -1958-ci ildə Gürcüstan respublikasının Bolnisi rayonunun Qoçulu kəndində anadan olub. 1984-cü ildə   Bakı Dövlət Universitetinin kimya fakultəsini bitirmiş, 1987-ci ildə namizədlik, 1999-cu ildə isə doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir.
Təhsili,elmi dərəcə və elmi adları
1980-1984- tələbə kimya fakültəsi BDU, 1987- kimya elmləri namizədil «Qeyri-üzvi kimya» KPİ, 2003-kimya elmləri doktoru, «Analiik kimya», «Qeyri-yzvi kimya» BDU.
Əmək fəaliyyəti
1980- BDU, 2004-professor analitik kimya kafedrası (BDU), 2006 -analitik kimya kafedrasının müdiri, 420 məqalənin, 10 kitabın, 14 patentin müəllifidir,16 elimlər namizədi yetirmiş.Y.Məmmədəliyev adına mükafata layiq görülüb.
Tədqiqat sahəsi
Metal ionlarının fotometrik təyini və onların sorbsiyası üçün xelat sorbentlərin tədqiqindən ibarətdir. β-diketonlar, xromotrop və piroqallol əsasında sintez edilmiş üzvi reagentlərdən bir sıra metal ionlarının təyini üçün fotometrik reagent kimi tətbiqi ilə məşğuldur. Malein anhidridi və stirol əsasında sintez edilmiş sorbentlərdən istifadə etməklə bir sıra metalların sorbsiya imkanlarının öyrənilməsi.
İş yeri və ünvanı
Bakı şəhəri, Bakı Dövlət Universiteti AZ-1073/1, Akademik Zahid Xəlilov küçəsi – 23 indeks: AZ 1148
Xarxatan
Xarxatan — Azərbaycan Respublikasının Lənkəran rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
Əhalisi 2054 nəfərdir. Tanınmış ziyalısı Şahab müəllim Babayev.
Toponimiyası
Xarxatan yerli sakinlər tərəfindən talış dilində Xəxərton adlandırılır. Xəxərton-Xarxatan qeyri-şəffaf toponimdir. Toponimin izahı ilə bağlı bir neçə mülahizə vardır. Beləki, toponim gah “Xərqəltan” (fars dilində “eşşək batan yer”), gah “Xılxəton” (“çökək yerdə yerləşən kənd”) sözləri, gah da monqol mənşəli “Xartaqan” tayfasının adı ilə əlaqələndirilir. Xarxatan/Xəxərton zootoponimdir və onun farsca Xərqəltan sözündən yaranması daha inandırıcıdır. Fars dilində “xər” – eşşək, “qəltan” – batmaq, oturmaq deməkdir. Kəndin belə adlanması heç də əbəs yerə deyildir. Məlum olduğu kimi Talış xanları sülaləsinin banisi Seyid Abbasdır. Seyid Abbasın Xarxatanda yaşaması və Cil kəndindəki “Sexəlifə” (“Seyyid xəlifə”) qəbiristanlığında dəfn edilməsi ilə bağlı fikirlər vardır.
Din
Xarxatan rayonda seyidlər kəndi kimi tanınır. Burada əsasən dördüncü imam Zeynalabidinin (ə.s.) şəcərəsindən olanlar yaşayırlar.
Kənddə Xarxatan kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Arctostaphylos stanfordiana
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mənim gözəl alibim (roman)
"Mənim gözəl alibim" — Çingiz Abdullayev tərəfindən yazılmış roman. Tərcümənin redaktoru Munisə Dadaşqızıdır.
Məzmun
Bu kitab əvvəllər Əfqanıstan müharibəsində döyüşüb qolunu itirmiş, lakin taleyin gərdişindən sonradan killerə çevrilən zabitin faciəvi həyat yolundan bəhs edir. Qüdrətli dövlət dağılandan sonra əvvəl mötəbər vəzifə sahibi sayılan zabit lazımsız, artıq bir insana dönür…
Milyonlarla insanların faciəsi bir nəfərin timsalında qabarıq çalarla təsvir olunmuşdur.
1962 FİFA Dünya Kuboku
VII Dünya Çempionatı
Final Mərhələsi
30 may – 17 iyun
Çilidəki dünya çempionatı ikili təəssürat yaratdı. Bir tərəfdən Pele, Qarrinça, Puşkaş, Albert, Skobar, Masopust, Bobbi Çarlton, Rivera kimi istedadların oynaması mundiala rəng qatdı. Digər tərəfdən, kobudluq, dava-dalaş çox oldu. Turnirin gedişində ağır zədə alan oyunçuların sayı 20-dən çox oldu. Onlardan 12-i evə "əlavə ayağ2ın kpməyi ilə qayıtmalı oldu. Hətta FİFA mundial zamanı meydandakı vandalizmlə bağlı iclas da keçirdi.
DÇ Dittbornun həyatı bahasına başa gəldi
DÇ təşkilatçılığının Çiliyə həvalə olunması çoxları üçün sirr olaraq qaldı. Bu ölkənin yığması futbolda ciddi nailiyyətlər qazamamışdı. , iqtisadiyyatı da durğunluqda idi. Hətta Pinoçetin gəlişinə 11 il qalmış Çilidə siyasi vəziyyət stabil deyildi. Cəmiyyət 3 yerə parçalanmışdı: hakimiyyətdə olan Xorxe Alessandri Rodriges mühafizəkarlar idi. Onu isə Eduardo Freyin demxristianları və Salvador Alyendenin kommunistləri sıxırdı. Üstəlik 60-cı ildə Çilidə dəhşətli zəlzələ baş verdi və Argentina mundialı qəbul etməyə hazır olduğunu bildirdi. Çoxsaylı tənqidlərə, baxmayaraq, Çili təşkilatçılıq hüququnu özündə saxlaya bildi. Burada Karlos Alberto Dittborn Pintonun da böyük rolu oldu. Alman kökləri olan bu adam (1956-cı il iyunun 10-da FİFA DÇ-ni Çiliyə verəndə onun 32 yaşı vardı) böyük qəhrəmanlıq göstərərək DÇ-nin Çilidən alınmasına mane olmuşdu. Zəlzələdən sonra turnirin yerinin dəyişdirilməsi ortaya çıxanda Dittborn "qoyun DÇ bizdə qalsın. Bizim ondan başqa heç nəyimiz yoxdu." – deyə qışqırdı. Onun səsində o qədərdramatiklik və istək var idi ki, rəqiblər dərhal geri çəkildi. Dittbornun ifadəsi isə tarixə düşdü və sonralar Santyaqodakı milli stadionun tribunalarından birində yazıldı. 6 illik iş təsirsiz ötüşmədi. Mundiala bir ay qalmış Dittborn xəstələndi və vəfat etdi.
Tale Di Stefanonu mundialsız qoydu
Seçmə mərhələdə yalnız bir sürpriz oldu. Ötən çempionatın bürünc mükafatçısı fransızlar Fonten və Kopanın olmasına baxmayaraq, əlavə oyunda 0:1 uduzaraq yerini Bolqarıstana verdi. İtalyanlar isə xoşagəlməz hadisə ilə üzləşdilər. Onlar Təl-Əvivdə İsraillə oynayırdı. 53-cü dəqiqədə yerli komanda hesabda 2:0 irəlidə olsa da, "Skaudra Adzurra" 4 top vurmaqla sensasiyaya mane oldu – 4:2. Düzdü, cavab oyununda Omar Sivorinin pokeri hər şeyi həll etdi – 6:0. İspaniya yığmasnda Di Stefano peyda olmuşdu. 35 yaşında o, DÇ-də oynamaq üçün sonuncu şansını qazanmışdı. Di Stefano daha gənc yaşlarında mundialda oynamamasına Argentina futbolunda baş verən böyük qalmaqal səbəb olmuşdu, Ancaq tale onu yenə DÇ-yə buraxmadı. Ağır zədə alan Di Stefano klub səviyyəsində böyük uğurlar qazasa da yığmanın heyətində mundialda bir dəqiqə belə oynamayan unikal futbolçu oldu.
1-ci qrup: Çislenkonun etirafı
DÇ-58-lə müqayisədə SSRİ yığması xeyli dəyişmişdi. Üstəlik 60-da qazanılan Avropa kuboku onları favoritlərdən birinə çevirmişdi. İlk oyunda sovetlərin rəqibi Yuqoslaviya idi. Yuqoslavların kobud oyunu rəqib üçün gözlənilməz oldu. Ponedelnik və İvanov bir neçə dəfə həkim yardımı üçün meydanı tərk etdi. Dubinski xərəkdə xəstəxanaya, ordansa birbaşa Moskvaya yollandı. Həmin an hesab 1:0 SSRİ-nin xeyrinə idi. Azlıqda daha 1 qol vuran İttifaq futbolçuları qələbəyə rəğmən meydanı üzgün tərk edirdi. Dubinskidən başqa Metreveli də çıxışını dayandırmalı oldu. Kolumbiyanın o zaman nüfuzu yüksək deyildi. İlk oyunda Uruqvay kolumbiyalıları 2:1 hesabıyla yenmişdi. Artıq 12-ci dəqiqədə SSRİ kolumbiyalıların qapısına 3 cavabsız top vurmuşdu. Fasiləyəcən Yaşin bir top buraxsa da, ikinci hissədə fərq yenidən üçə yüksəldi, Ancaq kolumbiyalıların künc zərbəsindən birbaşa qol vurması SSRİ yığmasını "sındırdı". Rəqib daha 2 top vuraraq hesabı bərabərləşdirdi – 4:4. Son dəqiqələrdə Yaşinin sıçrayışı olmasaydı sovetlər 5-ci topu da buraxacaqdı. Yuqoslavlar Uruqvayı (3:1), sonra Kolumbiyanı (5:0) da yenərək vəsiqəni təmin etdi. SSİ isə son turda ikiqat dünya çempionları ilə oynamalı idi. Mamıkinin qolundan sonra Çislenkonun yaddaqalan zərbəsi baş verdi. Onun qapıya yönəltdiyi top tordan keçsə də, uruqvaylılar qolun olmadığını təkid etdi. Onların dediyinə görə, top dirəyin arxasındakı deşikdən keçmişdi. Hətta Çislenko onun yanına qaçan Nettoya, o isə hakimə qolun olmadığını bildirdi və hakim qərarını dəyişdi. Uruqvaylılar dərhal irəli atılıb. Ikinci hissədə hesabı bərabərləşdirdi, Ancaq İvanov yenidən komandasını irəli çıxardı – 2:1.
2-ci qrup: İtalyanlar almanlardan qorxdu
İtalyanların heyətində hələ də "oriundilər" var idi, Ancaq öz istedadları – Rivera, Korso, Menikelli də peyda olmuşdu. Potensialına görə bu, müharibədən sonra ölkənin ən güclü komandası idi, Ancaq bu yığma da heç nə edə bilmədi. Komandaya iki nəfər – Covanni Ferrari və Paolo Matsa rəhbərlik edirdi. Futbola fərqli baxışı olan adamların "Skuadra Adzurra"ya rəhbərlik etməsi işləri korladı. İtalyanlar ilk turda almanlardan əməlli-başlı qorxurdu. Əsləində isə almanlar əvvəlki iki mundialda olduğu qədər güclü deyildi. Firits Valter çoxdan karyerasını bitirmişdi. Frants Bekkenbauer isə hələlik böyük futbolda yox idi. İtaliya yığması müdafiə taktikası seçməsəydi, Almaniyanı yenə bilərdi – 0:0. İsveçrəliləri 3:1 sonra yenən Çili ilk turdan sonra lider oldu.
Hər mundialda hakimlər az-çox "ev" sahiblərinin tərəfini saxlayır. Çili – İtaliya görüşündə ingilis Astonun hakimliyi əfsanəyə çevrildi. Artıq 7-ci dəqiqədə o, Ferrini meydandan qovdu. Düzdü, müdafiəçi buna layiq idi, Ancaq çilili Sançes də onun dalınca göndərilməli idi. Çünki Sançes boksçu yuçruğu ilə eks-uruqvaylı Maskionun burnunu sındırdı. Sançesin hərəkətini görən David özünü saxlaa bilməyib çılğınlıq etdi. Bu üzdən meydanda italyanların sayı 9 oldu. Üstəlik Almaniya ilə oyundan sonra "Skuadra Adzurra"nın məşqçiləri gözləinləmədən heyəti dəyişmişdi. Qapıçı Buffon (Canluici Buffonun uzaq qohumu), Maldini (Paolo Maldininin atası) Radiçe, Lozi, Rivera və Sivori ehtiyatda oturmuşdu. Bir sözlə Çili ilə oyuna təcrübəsiz oyunçular çıxmışdı. Kapitan Mora o zaman yığmada cəmi 10 oyun keçirmişdi. Beləcə italyanlar 0:2 hesabıyla uduzdu. Hakimlərin köməyindən başqa, Çili yığmasının uğurunu baş məşqçi Fernando Riera ilə də bağlamaq olar. O, oyunçuların bacarığından maksimum istifadə edə bildi.
3-cü qrup: Nə Pele dözdü, nə də ispanlar
Braziliya Çiliyə demək olar 4 il əvvəlki heyətlə gəlmişdi. Jilmar, Nilton və Calma Santoslar, Zito, Didi, Vava, Qarrinça, Zaqallo, və Pele yenə əsas heyətdə idi. Bellini də mundiala gəlmişdi, ancaq ehtiyat oyunçu qismində. Onun mərkəz müdafiəçisi mövqeyində Mauro oynayırdı. Argentinaya yollanan Orlandonun əsas heyətdə yerini Zozimo tutmuşdu. Komandanı yenə Feola hazırlayırdı, Ancaq xəstəlik üzündən Vittorio Potsonun nailiyyətini (məşqçi kimi iki dəfə dünya çempionluğunu (1934, 1938) qazanan yeganə şəxs) təkrarlaya bilmədi. Bu missiyanı Ayomre Moreyra yerinə yetirdi. Braziliyalılar seçmə turnirdən azad olduğundan mundiala yoldaşlıq görüşləriylə hazırlaşmışdı. Portuqaliya ilə oyunun sonunda Pele qasıq nahiyəsindəki ağrılar üzündən meydanı tərk etmişdi. Ağrı sonralar kəsməsə də, mundiala getmək arzusunda olan gənc ulduz uzun müddət onu gizlətmiş və qalan yoxlama oyunlarında canını dişinə tutaraq oynamışdı. Beləliklə, Pele Çiliyə zəif fiziki vəziyyətdə yollandı. Braziliya turnirə zəif Meksika üzərində qələbəylə(2:0) başladı. Qolardan birini Pele vurdu, Amma ağrılar daha da kəskinləşdi. Buna dözməyən futbolçu həkimə müraciət etdi. Qoslinq onun məşqlərdən kənarlaşdırılmasını istədi və "futbol kral"ı bir daha ona bu barədə ona heç nə deməməyi sadəcə dözmyi qərara aldı. Növbəti oyun Çexoslovakiyayla idi. "Oyun başlayanda ağrıya fikir verməməyə çalışırdım. Ayağımın zərbəyə necə reaksiya verəcəyini yoxlamaq istəyirdim. Qarrinçadan ötürmə alıb bir neçə müdafiəçini keçdim. Bir fəndlə topu çəkib var gücümlə zərbə endirdim. Top dirəyə dəyib qayıtdı və yenə vurdum. Birdən qasıq nahiyəmdə nəyinsə hərəkət etdiyini hiss etdim. Ayağımı dizimə sıxıb yerə yıxıldım" – deyə Pele sonralar xatırlayırdı. O zaman əvəzetməyə icazə verilmədyindən futbolçu oyunun qalan vaxtını yarımcan halda keçirməli oldu. Müdafiəçilər – Masopust, Popluxar və Lala alicənablıq edərək ona qarşı sərt oynamırdılar. Düzdü, zərbəyə imkan verməsələr də, Peleyə xəsarət yetirməməyə çalışırdılar. Oyun qolsuz başa çatdı və Pele DÇ-ni unutmalı oldu. Onun yerini Amarildo tutdu. Bu, çempionat boyu Aymore Moreyranın etdiyi yeganə dəyişiklik idi.
Ola bilsin ispanlar ilk oyundan sonra (1:0) mənfi təəssürat yaradan Çexoslovakiya Peleyə münasibətdə ətrafdakıların rəyini dəyişmək istəyirdi. Çexlərlə oyundan sonra ispanlar sanki "ətçəkən maşın"dan keçmişdi. Reyha, Riviliya və Seqarra müxtəlif sınıqlarla meydanı tərk etdi. İspanların əla heyəti vardı: Peyro, Hento, Suares, Santamariya. Vətəndaşlığını dəyişən 35 yaşlı Puşkaş 8 illik fasilədən sonra yenidən mundialsa iştirak etdi. Üstəlik, Elenio Errera kimi məşqçi də "sükan arxasında" idi. İkinci turda prineylilər Meksikanı 1:0 məğlub etdi. Beləliklə Braziliya – İspaniya oyunu qalan 1 vəsiqənin taleyini həll etməliydi (digərlərini çexlərin qazanacağına şübhə yox idi). Təəssüf ki, çilili hakim Bustamantenin yararsız idarəçiliyi oyunu korladı. Braziliyalılar bu matçı uduzmalıydı, ancaq Bustamante onların qulağından tutub ¼ finala daşıdı. İlk yarı 1:0 ispanların xeyrinə bitmişdi. İkinci hissə də onların hücumları ilə başladı. İlk qolun müəllifi Adellardo cərimə meydançasında yıxılsa da, hakim penalti vermədi. Sonra Puşkaş tullanaraq başı üzərindən gözəl qol vurdu. Bustamante onun kobud oynadığını bildirərək qolu hesaba almadı. Buna dözməyən ispanlar 2 top buraxdı.
Yubiley (film, 1989)
Məzmun
Azərbaycanın xalq rəssamı Səttar Bəhlulzadənin baş tutmayan yubileyinə həsr olunmuş bu filmdə sənətkarın həyatının tamaşaçılara məlum olmayan dramatik məqamları öz əksini tapmışdır.
Pseudomugilidae
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan yarımfəsiləsi.
1962 FİFA Dünya Kuboku
Final Mərhələsi
4-cü qrup: Macarların yeni nəsli
Macarlar böyük üstünlüklə qrupun qalibi oldu. Onlarda yeni, istedadlı nəsil yetişmişdi. Albert, Tixi, Mesey. İlk turda ingilislərin qapısına həlledici qolu vuran (2:1) Albert bolqarlarla görüşdə (6:1) het-trik etdi. Bu bombardirlərin zəif çıxış etdiyi mundialda yeganə het-trik idi. Fransa üzərində sensasion qələbəylə mundiala çıxan bolqarlar uğuru davam etdirə bilmədi. İngilislərlə qolsuz heç-heçə yeganə nailiyyət oldu. İngilislər aşağı səviyyədə çıxış etdilər. Onlar Argentina ilə bərabər xal toplasa da, yalnız top fərqinə görə növbəti mərhələyə çıxdılar.
¼ final: İtlərin oyunu
Braziliya – İngiltərə oyununda təkcə futbolçular yox, meydana qaçan itlər də əyləndi. Artıq 2-ci dəqiqədə ingilislərin qapısı arxasında qaraşın it meydana qaçaraq qapıçı Ron Sprincettə hürməyə başladı. Oyun dayandırıldı. Nə qolkiper, nə də Qarinça iti tuta bildi. Yalnız Cimmi Qrivs bu sahədə ustalıq nümayiş göstərdi: yerə əyilib dörd ayaqlını xatırladan yerişi ilə itin inamını qazandı. İt onu iyləməyə başlayanda Qrivs fürsəti əldən vermədi. Beş dəqiqə keçməmiş sol cinahdan başqa bir it meydana qaçdı. Zaqallo bir müddət onu müşayiət etdi, Ancaq bu dəfə heyvan oyunun davam etməsinə mane olmadı.
Braziliya 4 il öncə olduğu kimi qrupdan çətinliklə çıxsa da, pley-offda rəqiblərini rahat yenməyə başladı. Qollar yağış kimi yağırdı. Xüsusən də Qarrinça fəal idi. Braziliyalı estrada ulduzu Elza Suareslə eşq macərası quran kimi futbolçu parlaq oyun göstərməyə başladı. Elza İspaniya üzərində qələbədən sonra yığmanın düşərgəsinə gəlmişdi. Yığma rəbərliyi belə belə gözəl gecədə rejimi unudaraq futbolçulara sərbəstlik vermişdi. Qarrinçaya da elə bu lazım idi. O, gecəni müğənni ilə keçirdi. Onların sevgi romanı elə coşqun idi ki, bütün komanda narahat olmağa başladı. Məşqçilər bilik və nizam-intizamı saxlamaq üçün tədbir görməli idi. Pelenin ardınca Qarrinça da kənarda qalsayı, hər şey dağılardı. Qarrinçanın Braziliyada Nair adlı həyat yoldaşının olması işləri daha da çətinləşdirdi. Rəhbərlik nəyin bahasına olur-olsun bu ilişkini gizli saxlamalıydı. Qarrinçanın gizlincə oteldən getməsini istəməyən yığmanın bossları Elzaya otelə köçməyə icazə verdi. Həyat göstərdi ki, bu doğru addım idi. Mane ruhlanaraq fantastik oyun sərgiləməyə başladı. Qarrinça ingilislərə iki qol vurdu və onlarla qol vəziyyəti yaratdı. Hətta başla oynamaqda usta olmayan futbolçu həmin gün bu cür qol vurdu. Bir dəfə o uşaq vaxtl palçıqlı və yaş topa başla zərbə endirdikdən sonra huşunu itirmiş, ondan sonra kompleksdən yaxa qutara bilməmişdi. Görünür, Elza hər şeyi unutdurmuşdu.
SSRİ ¼ finalda yenə ev sahibləriylə düşdü. Çili yığması Yaşinin qapısına iki kuryoz qol vurmaqla qələbə qazandı – 2:1. Yaşin uzun müddət bu məğlubiyyətdə günahkar sayıldı. Digər iki ¼ final oyunlarında Çexoslovakiya Macarıstanı, Yuqoslaviya isə Almaniyanı minimal hesabla məğlub etdi.
½ final: Zarafat Qarrinçaya baha başa gəldi
Braziliya – Çili görüşü turnirin ən maraqlılarından oldu. Bir saat ərzində Qarrinça və Vava ingilislərlə oyunun süjetini təkrarladı. Rəqib üç qola biriylə cavab verdi. Perulu hakim Yamasaki sonradan oyuna müdaxilə etdi. Onun təyin etdiyi penaltiylə Sançes fərqi minumuma endirdi. 78-ci dəqiqədə Vava 4-cü topu vurdu. İki dəqiqə keçməmiş Landa meydandan qovuldu, Ancaq Yamasaki Qarrinçanı da onun dalınca göndərərk sayı bərabərləşdirdi. Buna Qarrinçanın rəqibə yüngül təpik vurması səbəb oldu. İş ondadı ki, Rohas kobudluğu ilə onu o qədər bezdirmişdi ki, epizodların birində Mane dözməyərək onun dalınca qaçıb sonda təpik vurdu. Daha çox zarafatla edilən bu hərəkətə hətta ətrafdakılar da güldü. Səbəbkarlar da bir-birinin əlini sıxmağa hazır idi. Bu an Yamasaki gözlənilmədən Qarrinçanın meydanı tərk etməsini istədi. Meydandan çıxarkən tribunadan atılan butulka onun başına dəydi vəyaraya bir neçə tikiş vuruldu. Çexoslovakiya yuqoslavları 3:1 hesabıyla məğlub etdi. Burada da kuryoz hadisə baş verdi. Yerkoviç cavab topunu vuranda çexlərdən biri tullanaraq topu çıxarmaq istəyərkən butsının dişi tora ilişdirildi və tor cırıldı. Uzun müddət xidmətçilər onu bərpa etməli oldu.
Final: Günəş Şroyfun gözünü qaraltdı
Braziliya və Çexosolovakiya bir qrupdan çıxmışdı. Oyundan öncə nizam-intizam komissiyasının iclası oldu. Qarrinça bəraət qazandı. Çilili azarkeşlər onun meydana çıxmasını sevinclə qarşıladı. Hətta onların həmyerlisi Landa bağışlanmayıb, yuqoslavlarla 3-cü yer uğrunda oyunda (1:0) iştirak etməsə də. Brazilyaya teleyayımı məşhur Leonidas şərh edirdi. O, braziliyalı üçün səslənən Şroyfun adını uzun müddət düzgün söyləyə bilmədiyindən, axırda onu "qapıçı" deyə çağırmağa başladı. Sonda məhz Şroyf Braziliyaya yardımçı oldu. İkinci hissədə hesab 1:1 olarkən o, adi vəziyyətdə topu əlindən saldı və özünü yetirən Zito 2-ci qolu vurdu. Oyundan sonra qolikper günəş şüalarının gözünə düşdüyünü söylədi. Sonra Vava 3-cü qolu vurdu. Oyunu idarə edən Latışev isə ilk yarıda çexlərin kapitanı Masopustdan idarlar eşitdi. Onun fikrincə hakim Nilton Santosun əllə oynadığı epizodda penalti təyin etməliydi.
26 aprel, 2002-ci il, Futbol+ qəzeti, Atəş Sultanovun yazısı
16 komanda 4 qrupda mübarizə apardıqdan sonra, hər qrupdan 2 qalib komanda 1/4 finala yüksələrək mübarizəni olimpiya sistemi ilə davam etdiriblər.
32 oyun
776 000 tamaşaçı (orta hesabla hər oyunda 24 250)
89 qol (orta hesabla hər oyunda 2,78)
"Het-trik" (bir oyunda üç qol) – Albert (Macarıstan)
Yubiley qolu: 600-cü qol Yerkoviç (Yuqoslaviya)
Bombardir: Florian Albert (Macarıstan), Vava (Braziliya), Qarrinça (Braziliya), Drajen Yerkoviç (Yuqoslaviya), Yerkoviç (Yuqoslaviya), Valentin İvanov (SSRİ), Leonel Sançes (Çili) – 4
Seyidəkəran
Əhalisi
Əhalisi 1048 nəfərdir.
Coğrafiyası və iqlimi
Lənkəran rayonunun Aşağı Nüvədi inzibatı ərazi vahidində kənddir. Lənkəran ovalığında yerləşir. Kənd qərbdən Tütəpeştə kəndi, cənubdan Xolmili kəndi, şərq tərəfdən isə Kənarmeşə kəndi ilə həmsərhəddir.
Tarixi
25 oktyabr 2011-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin qərarı ilə Kənarmeşə, Seyidəkəran və Şilim kəndləri Aşağı Nüvədi qəsəbə inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, mərkəzi Kənarmeşə kəndi olmaqla Kənarmeşə kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmış və Azərbaycan Respublikasının ərazi vahidlərinin Dövlət reyestrinə daxil edilmişdir.
Mövsüm Məmmədov
Mövsüm Şahin oğlu Məmmədov — polkovnik, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı, Qarabağ müharibəsi zamanı erməni terrorizminə qarşı mübarizənin fəal iştirakçısı.
Döyüşlərdə iştirakı
Mövsüm Şahin oğlu Məmmədov 1992–1993-cü illər erməni işğalçılarına qarşı vuruşmuş, xeyli quldur məhv etmişdi. Xocalı faciəsi zamanı onlarla insanın həyatını xilas etmişdi. 1994-cü ildə Şuşa rayon Polis İdarəsində bölüy komandiri təyin edilmişdir. 1998-ci ildə DİN-nin Polis Akademiyasını bitirmişdir. Polis polkovnikidir, Şuşa rayon Polis şöbəsində çalışır.
Promil
thumb Promil (lat. pro mille – hər minə) — hər hansı kəmiyyətin mində bir hissəsi.
Promil faizin onda birinə bərabərdir və ‰ işarəsi ilə qeyd olunur. Bu işarənin üç ədəd sıfır rəqəmindən tərtib edilməsi Promilin tərifi ilə əlaqədardır. Bəzi kəmiyyətlər ənənəvi olaraq Promil ilə ölçülür; məsələn, dəniz suyunun şorluğu ‰ ilə göstərilir. Suyun şorluğunun 35 Promil olması onun kütləsinin 0,035 hissəsinin duzlardan ibarət olduğu deməkdir (hər litrə 35 qram). Dəmir yollarının meyilliliyi kiçik olduğundan onu da Promil ilə hesablayırlar.
Raşomon (film)
Məzmun
Məhkəmədə bir samurayın ölümü və onun zorakılığa məruz qalmış arvadının işinə baxılır. Şahid və müttəhimlərin ifadələri dinlənilir. Hadisənin dinlənilən dörd variantı tamamilə bir-birindən fərqlənir.
İstehsal
Son illərdə bu film "Kadokawa Pictures" şirkəti və Amerika Kinoakademiyası tərəfindən bərpa edilmişdir. Bu variantın ilk nümayişi 18 sentyabr 2008-ci ildə Los-Ancelesin Samuel Goldwyn Theater kinoteatrında olmuşdur.
Ədəbiyyat
• 2
The Velvet Underground
The Velvet Underground (The Velvets olaraq da tanınır) — 1965-ci ildə Amerikada qurulan rok qrupudur. Lu Rid qrupun ən məşhur üzvüdür.
İlk illər
Qrupun adı «The Velvet Underground» Maykl Leyin sadomazoxizm haqqında yazdığı bir kitabın adıdır. Lu Rid 1965-ci ildə öyrənmək üçün üçün Nyu-Yorkda Con Keyl ilə tanış olur. Lu ilə Con dostlaşır və qrup yaratmağa qərar verirlər. Qrup üçün əvvəl müxtəlif adlara müraciət etsələr də (The Warlocks, The Falling Spikes), sonradan «The Velvet Underground» adlandırmağa qərar verirlər.
Lunun dostu Sterlinq Morrison ve Keylin dostu Anqus Maklaysın qoşulması ilə qrup yavaş-yavaş özünü göstərməyə başlayır. Qrup səhnəyə çıxmaq üçün verilən pulu qəbul edəndə Maklays qrupdan ayrılır. Sənət üçün qrupa qoşulduğunu, pulu qəbul etməyəcəyini deyir. Daha sonra 21 yaşında olan qız Morin Taker 1965-ci ildə qrupa daxil olur. Qrup artıq öz yerini tutur.
Eak
Eak (həmçinin Ayak və ya Oyak, Αἰακός, Aeacus) — qədim yunan mifologiyasında personaj, Zevsin oğlu və Egina adasının hökümdarı. O, güclü ədalət və dindarlıq hissləri ilə seçilirdi. Axilles və Ayaks Telamonidin də daxil olduğu Eakidlər sülaləsinin əcdadıdır. Bir mifə görə, vəfatından sonra axirət dünyasında hakim oldu.
The Velvet Underground
Endi Uarhol
Qrup gündən-günə şöhrətlənməsinə baxmayaraq heç bir albomu olmur. Endi Uorhol qrupu çıxış etdikləri yerdə dinləyir. Bəyənir, qrupun meneceri olur. Uorhol, keçmiş model, müğənni olmaq istəyən alman əsilli Nikonu qrupa dəvət edir. Uarholun sayəsində qrupun albomu çıxır.
Eak
Mifologiyada
Eakın anası Egina idi, hansı ki çay tanrısı Asopun qızı və Saronikos körfəzində yerləşən adanın eponimi olmuşdur (qədim müəlliflərindən yalnız biri Mavr Sevi Honorat Eakın anası kimi digər qadını Avropanı qeyd edir). Elə məhz bu adada Eak dünyaya göz açdı. Hesiod tərəfindən yazılmış mifin köhnə versiyasına görə, o, orada yeganə insan idi; Zevs onun istəyi ilə yerli qarışqaları insanlara çevirdi və beləliklə yeni Mirmidonlar xalqı yarandı və Eak onların hökümdarı oldu. Sonrakı dövrlərdə yaşayan müəlliflər yazırlar ki, qısqanc Hera Eginaya azar göndərdi, bunun nəticəsində bütün yerli sakinlər öldü. Elə onda da Zevs palıd və ya əncir ağacının yanında sürünən qarışqaları insanlara çevirdi. Pavsaninin rəvayətinə görə, Zevs Eak üçün insanları torpaqdan yaratdı.
The Velvet Underground
The Velvet Underground and Nico (1967)
''Albomun üz qabığını Endi Uorhol dizayn etmişdir. Uarholun "Peel Slowly and See" adlı bu işi, 1995-də çıxan 5 CDlik yığmanın da adı olmuşdur.''
Eak
Mifologiyada
Mirmidonlar hökümdarı insanlar arasında ən dindarı hesab olunurdu; xüsusilə Mavr Sevi Honoratın məlumatlarına əsasən, məhz Eak Zevsin ilk ibadətgahını qurmuşdur (Arkadiyada). Androgeyin Egey tərəfindən və ya Stimfalın Pelops tərəfindən öldürülməsi səbəbindən Elladada ciddi məhsul qıtlığı başlayanda, Eak Zevsə dua etdi və bu fəlakət dayandı. Pindara əsasən, Eak Poseydon və Apollonla birgə Troya divarlarının inşasında iştirak etmişdir. İş başa çatdıqda üç ilan divarlara dırmaşdı və onlardan ikisi yerə yıxılaraq öldü, üçüncüsü isə Eakın ərazisinə sürünərək şəhərə keçə bildi. Bu hadisə belə izah edildi ki, Eakın nəsilindən olan insan Troyanı həmlə ilə zəbt edəcək.
The Velvet Underground
Kaver-versiya
The Velvet Undergroundun bir çox mahnısı başqa qruplar tərəfindən ifa edilib.
Eak
Mifologiyada
Nonn Panopollu Eakı Dionisin Hindistan kampaniyasının iştirakçısı və Nemeya hökmdarı Ofeltin şərəfinə qurulan dəfn oyunlarında hakim kimi qeyd edir: o, araba yarışlarında hakim idi, özü isə nizə atma və güləş yarışlarında iştirak edirdi. Stefan Bizanslı Eakı Fessaliya regionunda yeləşən Diya şəhərinin qurucusu, Servi isə bütövlüklə bu ölkənin hökümdarı adlandırır. Nəhayət, Böyük Pliniyə əsasən, Eak gümüşü kəşf etmişdir (çox güman ki, qədim insanlar Eginanın sikkə döyülməsində birinciliyini bu cür izah edirdilər).
Eak öldükdən sonra tanrılar onu Minos və Radamantla birgə ölülər dünyasının hakimlərindən biri kimi təyin etdilər.
Endeida Eakın həyat yoldaşı, Skiron və Xariklo isə qızları idi, sonuncu Telamon (Ayaks Telamonidin atası) və Peleyi (Axillesin atası) dünyaya gətirmişdir. Digər mənbələrdə, Fokun (Fokidanın eponimi) anası nereida Psamafaya Eakın sevgilisi kimi göstərilir. Telamon və Peley analarının tapşırığı ilə atadan bir-anadan ayrı qardaşlarını öldürdülər və buna görə Eak onları qovdu.
Xatirəsi
Tədqiqatçılar inanırlar ki, qədim müəlliflər Salamin hökumdarı Telamonu Eakın oğlu kimi göstərməklə Egina sakinlərinin Salaminə olan haqlarını əsaslandırmağa çalışırdılar.
UEFA Avro 2004 (seçmə mərhələsi, 3-cü qrup)
UEFA Avro 2004-ün seçmə mərhələsinin 3-cü qrupunda Çexiya, Niderland, Avstriya, Moldova və Belarus milli futbol komandaları mübarizə aparmışlar. Turnirin final mərhələsinə vəsiqəni 1-ci yeri tutan Çexiya millisi qazanmışdır. 2-ci yeri tutan Niderland millisi final mərhələsinə vəsiqə qazanmaq uğrunda Şotlandiya millisi ilə pley-off oyunu oynamışdır.
1974 FİFA Dünya Kuboku
X Dünya Çempionatı
Final Mərhələsi
13 iyun – 7 iyul
16 komanda 4 qrupda mübarizə apardıqdan sonra, hər qrupdan 2 qalib komanda növbəti qrup mərhələsinə yüksələrək mübarizəni dairəvi sistem üzrə davam etdirdikdən sonra, qrup qalibləri finalda, ikinci yeri tutan komandalar isə təsəlliverici finalda qarşılaşıblar.
38 oyun
1 774 022 tamaşaçı (orta hesabla hər oyunda 46 685)
97 qol (orta hesabla hər oyunda 2,55)
Ən yaxşı futbolçu – Kruiff (Hollandiya)
"Het-trik" (bir oyunda üç qol) – Bayeviç (Yuqoslaviya), Şarmax (Polşa)
Yubiley qolu: 900-cü qol Yasalde (Argentina)
Bombardir: Qjeqoj Lyato (Polşa) – 7
Nəticələr
İkinci mərhələ
Vilayət Eyvazov
Vilayət Süleyman oğlu Eyvazov — Azərbaycanın hərbi və siyasi xadimi, general-polkovnik, Azərbaycan Respublikasının daxili işlər naziri (2019-cu ildən), Azərbaycan Respublikasının daxili işlər nazirinin birinci müavini (2016–2019).
Həyatı
Vilayət Eyvazov 28 iyun 1968-ci ildə Culfa rayonunun Əbrəqunus kəndində anadan olmuşdur. 2000-ci ildə Daxili İşlər Nazirliyinin Polis Akademiyasını fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. Silahlı Qüvvələrin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmət keçmişdir.
Ailəlidir, üç övladı var.
Fəaliyyəti
Vilayət Eyvazov 1994-cü ilin noyabr ayında daxili işlər orqanlarında polis nəfəri kimi fəaliyyətə başlamış, cinayət axtarışı qurumlarında müxtəlif vəzifələrdə xidmət etmişdir. Ardınca Daxili İşlər Nazirliyinin Cinayət Axtarış Baş İdarəsində şöbə rəisinin müavini, 2001–2005-ci illər ərzində Mütəşəkkil Cinayətkarlıqla Mübarizə Baş İdarəsinin rəis müavini və rəisi vəzifələrində çalışmışdır.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2004-cü il tarixli 293 nömrəli Sərəncamı ilə polis general-mayoru rütbəsi almış, 2005-ci ildə Daxili İşlər nazirinin müavini təyin olunmuşdur. 2006-cı il tarixli 1546 nömrəli Sərəncamı ilə polis general-leytenantı ali xüsusi rütbəsi, 2019-cu il tarixli 1299 nömrəli Sərəncamı ilə general-polkovnik ali hərbi rütbəsi verilmişdir.
Vilayət Eyvazov 20 iyun 2019-cu ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirinin birinci müavini vəzifəsindən azad edilmiş və həmin tarixdə Azərbaycan Respublikasının daxili işlər naziri təyin edilmişdir.
Fərhad Köçər
Fərhad Köçər (d. 11 may 1970, Birecik, Şanlıurfa) — kürd əsilli Türkiyə musiqiçisi, Cərrahpaşa Tibb fakültəsi Xəstaxanasında həkim, cərrah.
Yuxarı Nüvədi
Yuxarı Nüvədi — Azərbaycan Respublikasının Lənkəran rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Yuxarı Nüvədi kəndi Lənkəran rayonunun Səpnəkəran kəndinin inzibati ərazi vahidinə daxildir. Xəzər dənizi sahilində, Lənkəran ovalığındadır. "Nüvədi" talış dilində Nüyə di-"Yeni kənd", "Təzə kənd" mənasını verir. Oykonimin birinci komponenti isə kəndin yerləşdiyi coğrafi mövqeyi göstərir.
Əhalisi
2084 əhalisi var.
Tarixi yerlər
Bu kənddə Babək qalası, Süyudatubər qəbirstanlığı və orda qədimi tapıntılar, Əbirlər qülləsi və s.
Pavlodar
Pavlodar — Qazaxıstanın şimal-şərqində, paytaxt Astanadan şimal-şərqə 450 km, Rusiyanın Omsk şəhərindən 405 km məsafədə şəhər. Pavlodar vilayətinin mərkəzi.
Tez gəl (mahnı)
Tez gəl — azərbaycanlı müğənni Aygün Kazımovanın mahnısıdır. Mahnının müəllifi Xanım İsmayılqızıdır. Mahnı Aygün Kazımovanın "Sevdim" albomuna daxildir. Klip Aygün Kazımovanın müəllifliyi ilə Sankt-Peterburqda lentə alınmışdır. Klipdə Aygün Kazımovanın estetik cərrahiyə zamanı görüntüləri lentə alınmışdır. Klipin rejissoru Ülviyyə Könüldür.
I Firuz
Həyatı
Ağsuvar xan Sasani şahı I Yezdəgirdi özündən asılı vəziyyətə saldı və 459-cu ildə himayə etdiyi sasani vəliəhdi Firuzu Sasani taxtına çıxartmağa nail oldu. Firuz Ağ hunlardan asılılığı qəbul edərək, hər il onlara vergi verirdi. O, eyni zamanda Seyhun çayı ətrafındakı torpaqları Ağ hunlara güzəştə getmışdi. Lakin az sonra Firuz öhdəsinə götürdüyü şərtləri pozaraq, ağ hunlara qarşı yürüşə başladı. Sasani hökmdarlarının ikiüzlü siyasətinə bələd olan Ağsuvar xan bu yürüşün qarşısını almaq üçün əvvəlcədən tədbirlər görmüşdü. O, bütün hərbi qüvvələrini bir yerə toplayaraq döyüşə xeyli qoşun çıxardı, onları dağlıq əraziyə saldı. Onlar Turan taktikası ilə sasaniləri dar keçiddə tutdular. Dara düşən Firuz ağır vergi şərtlərini qəbul etdi. Ağsuvar ona cavab olaraq bunu göndərdi: "Gələrsən, əsgərlərinin də görəcəyi bir yerdə ayaqlarıma düşərək üzr dilərsən, ancaq onda çəmbəri qaldıraram". Sasani hökmdarı xaqanın ayaqlarına düşərək üzr istədi. Firuz artıq qürurunu itirmişdi. Firuz intiqam almaq məqsədilə yeni bir döyüşə başladı. Bu döyüşdə də xaqan yeni bir taktikadan istifadə edərək 484-cü ildə Firuzu və onun 7 oğlunu öldürdü. right|280px|thumb|I Firuzun hakimiyyəti zamanı buraxılan pul
Nişiki çayı
– Yaponiyanın Yamaquçi prefekturasının ən uzun çayı. Uzunluğu 110 kilometrdir. Nişiki uzunluğu 331,8 kilometr olan çay sisteminin ən böyük çayıdır. Yaponiya hökuməti həmin çay sistemini 2-ci sinif çay sistemi kimi təsnif etmişdir. Çayın hövzəsinin sahəsi 885 km² təşkil edir.
Çay öz başlanğıcını Şunan şəhərinin yaxınlığından götürür. İvakuni şəhərindən keçdikdən sonra Daxili Yapon dənizinə tökülür.
Çayın üzərində iki su bəndi tikilib: Kodo və Suqano.
Nuşirəvan Süleymanov
Nuşirəvan Süleymanov - Qarabağ müharibəsi iştirakçısı, şəhid.
Həyatı
Nuşirəvan Aydın oğlu Süleymanov 1972-ci ildə Laçın rayonunun Kaha kəndində anadan olub.
1992-ci ilin mart ayından könüllü olaraq Azərbaycan Milli ordusuna yazılmış, 816-cı Şuşa batalyonunun tərkibində qaynar nöqtələrdə, Ağdam ətrafında, Fərrux dağında, Paprəvənd və Boyəhmədli döyüşlərində iştirak etmişdir...
Döyüşlərdə bir qayda olaraq qəhrəmanlıq göstərmiş, dəfələrlə düşmən mühasirəsinə düşmüş və həmişə ölümün gözünə dik baxaraq döyüşçü dostlarıyla birlikdə mühasirədən çıxmışdır. Şuşanın işğalından sonra Beyləqanda yerləşən 704 saylı hərbi hissəyə köçürülən Nuşirəvan burdada ağır döyüşlərin şahidi olur.
1994-cu il avqustun 5-də qəhrəmancasına şəhid olmuşdur. Hazırda Şəki şəhəri Yeni Hacı Çələbixan məcburi köçkünlər qəsəbəsində yerləşən Laçın rayon Kaha kənd tam orta məktəbi Nuşirəvan Süleymanovun adını daşıyır.
Atası Aydın Süleymanovun oğluna yazdığı bayatılardan:
Mən aşıq dağlar qaldı, Qarabağ ağlar qaldı. Aydının sinəsində, Bax belə dağlar qaldı. Əzizinəm qala dağı, Şah dağı, qala dağı. Çarəsi, dərmanı yox, Sağalmaz bala dağı.
Maks Rimelt
Maks Rimelt (* 7 yanvar 1984 - Şərqi Berlin) - Almaniyalı kino aktyor.
Bioqrafiya
Maks Rimelt Berlin şəhərində anadan olub və indiyə kimi öz doğma şəhərində yaşayır. Onun bir qızı var.
Maks heç bir teatr məktəbində təhsil almayıb. Buna baxmayaraq, o özünün ilk aktyorluq fəaliyyətini hələ 11 yaşında, oxuduğu məktəbin teatr dərnəyində həyata keçirmiş və orada bir çox tamaşalarda iştirak etmişdi. Geniş tamaşaçı auditoriyasına Maks Rimeltin adı 1998-ci ilin Milad bayramı günü təqdim olunan "İki tənha məşhur" adlı miniserialın təqdimatından sonra tanınmışdı. Serialın ardınca Maks tezliklə 50-dən artıq fərqli film və televiziya proyektlərində iştirak etməyə dəvət almışdı. Çəkilişlə parallel olaraq Maks uğurla təhsili davam etməyi özünə məqsəd qoymuşdu. 2007-ci ildə o aktyor peşəsində tam iş saatını götürərək, hərbi xidmətdən imtina etmiş və bundan sonra məktəb təhsilini tamamilə dayandırmağı qərara almışdı. Buna baxmayaraq onun orta təhsil aldığını təsdiq edən diplomu var.
1997-ci ildə 13 yaşı olarkən «Öpüş üçün ailə» filmində debyut rol almışdı. İki il sonra «Ayı qaçdı» macəra filmində çəkilmişdi. 2001-ci ildə «Amerikan piroqu» ruhunda rejissor və ssenari müəllifi Dennis Qanzel tərəfindən çəkilmiş Qızlar qızlar filmində baş rol almışdı. Bir sıra telesriallarda («Volf qanunu», «Kobra») ikincidərəcəli rol aldıqdan sonra, o yenidən Dennis Qanzellə iş birliyi bağlamışdı. 2003-cü ildə dram janrında çəkilmiş «Ölüm akademiyası» filmində baş rol alır. Məhz bu film üçün Karlovı Varı Beynəlxalq film festivalında Ən yaxşı aktyor nominasiyası üzrə qalib gəlir. 2010-cu ildə Maks yenidən Qanzel ilə birgə işləyərək, «Gecənin dadı» filmində vampir rolunu oynayır.
Dennis Qansel ilə yanaşı, Rimeltin bədii inkişafını təşviq edən rejissorları sırasına həmçinin Dominik Qraf da daxildir. 2006-cı ildə o aktrisa Cessika Şvarts ilə birgə Dominik Qraf tərəfindən yaradılmış Qırmızı kakadu adlı romantik-dram filmində çəkilmişdi. 14 fevral 2006-cı ildə Berlin kino festivalında «Qırmızı kakadu» filminin premyerası uğurla baş tutmuşdu. Filmindəki performansıyla (Maks bu filmdə "Ziggi" rolunu oynayırdı), o 2006-cı ildə Bavariya Film festivalının "Ən yaxşı gənc kişi aktyor" mükafatına layiq görülmüşdü. Qraf və Rimelt 2008-ci ildə öz birgə əməkdaşlığını "Cinayət qarşısında" adlı triller janrlı filmin çəkilişləri ilə davam etdirdi.
Lakin əsl məşhurluq ona 2013-cü ildə rejissor Ştefan Lakantın Sərbəst eniş filmində Kai Engel adlı homoseksual oğlan rolu gətirmişdi.
Telmatherinidae
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan yarımfəsiləsi.
Qaraquç (Xudafərin)
Qaraquç - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Xudafərin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 66 nəfər yaşayır (16 ailə).
Arctostaphylos tomentosa
(Arctostaphylos tomentosa) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Meşə sənayesi
Meşə sənayesi — meşələrdə odun tədarük edən və onun emalı ilə məşğul olan sənaye sahələrinin məcmusu.
Valentin Kovalyov
Kovalyov Valentin Fyodoroviç (29 iyul 1914, Bakı – 1 dekabr 1972, Moskva) — Sovet İttifaqı Qəhrəmanı (5 oktyabr 1960), SSRİ-nin Əməkdar sınaqçı təyyarəçisi (1963, qvardiya mayoru, Bakıaeroklubunun yetişdirməsi)
Həyatı
Valentin Kovalyov 29 iyul 1914-cü ildə Bakı şəhərində doğulmuşdur. Milliyətcə rusdur. Bakı ŞHK-dan orduya çağırılmışdır.
Müharibə dövründə 196 döyüş uçuşu keçirmişdir. Düşmən qoşunlarını bombardman etmiş, dəfələrlə partizanların köməyinə çatmışdır.
5 oktyabr 1960-cı ildə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür.
1 dekabr 1972-ci ildə vəfat etmişdir.
Zövlə
Zövlə — Azərbaycan Respublikasının Lənkəran rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 27 mart 2001-ci il tarixli, 110-IIQ saylı Qərarı ilə Lənkəran rayonunun Zövlə kəndi Separadi kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla, Zövlə kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmışdır.
Toponimikası
Kəndin adı talış dilindən tərcümədə "kömürçülər" deməkdir.
Əhalisi
Kəndin əhalisi 2474 nəfərdir. Kəndin əsl əhalisi qədimdə İranın Mazandaran bölgəsindən gələnlər olub.
Nəzakət Məmmədova
Nəzakət Əli qızı Məmmədova — Azərbaycan müğənnisi, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1974).
Həyatı
Nəzakət Məmmədova 1944-cü ildə Kirovabad şəhərində anadan olub. Uşaq yaşlarında atasını itirib. Valideynləri onu müəllimə görmək istəyirdilər. Onların bu istəyini nəzərə alan gənc qız Bakıya gəlir və Xarici Dillər İnstitutuna daxil olur. Amma təhsilini yarımçıq qoyaraq 1966-cı ildə Asəf Zeynallı adına Bakı Musiqi Texnikumuna daxil olur. Onun səsinə ilk qiyməti Əhməd Bakıxanov və Hacıbaba Hüseynov verirlər. Onların qarşısında "Bayatı-Qacar" oxuyan gənc qız hər iki sənətkarın diqqətini cəlb edir. Sonralar təhsilini İncəsənət İnstitutunda davam etdirən Nəzakət Məmmədova bir müddət "Lalə" qızlar ansamblında çalışır. 1968-ci ildə Opera və Balet Teatrına qəbul olunur və 1971-ci ildə tamaşaçılar qarşısına yeni Leylilərdən biri kimi çıxır.
Vəfatı
Soçi şəhərində plastik əməliyyatlarla lisenziyasız məşğul olan Karol Anatoli İvanoviç adlı birinə müraciət edən sənətçi boynundakı qırışlardan azad olmaq istəyir. Lakin əməliyyat zamanı həkim-dermatoloqun səhvi – bıçağın boğazdakı şah damara dəyməsi müğənninin ölümünə səbəb olur. Nəzakət Məmmədova qanaxmadan dünyasını dəyişir. Əslən erməni olan həkim Karol isə törətdiyi əmələ görə Krasnodar məhkəməsi tərəfindən 9 il azadlıqdan məhrum edilir.
Yaradıcılığı
Nəzakət Məmmədova opera müğənnisi kimi parlaq istedadını nümayiş etdirir. Sürəyya Qacar, Həqiqət Rzayeva, Gülxar Həsənova kimi sənətkarlardan sonra Nəzakət Məmmədova da Leyli obrazları arasında yeni bir səhifə açır. O, "Rast", "Qatar", "Şahnaz", "Segah" və digər muğamların, mahnı və təsniflərin mahir ifaçısı kimi tanınır. Azərbaycan musiqi sənətinin incəliklərini gözəl və məlahətli səsi ilə vətənindən çox-çox uzaqlara da apara bilir. Türkiyə, İran, Əfqanıstan‚ Almaniya, Belçika, İtaliya və s. ölkələrdə qastrol səfərlərində olur.
Miotoniya
Miotoniya — əzələlərin iradi yığılmasından sonra onların boşalmasının ləngiməsidir. Daha çox aşağı temperaturda ifadəli olur, nəinki istidə. Təkrar hərəkətlərdə bu fenomen azalma göstərir.
Aşıq Seyid İbrahim
Aşıq Seyid İbrahim (İbrahim Musa oğlu Möhsümov; ) — Azərbaycanın ustad aşığı
Həyatı
Aşıq Seyid İbrahim 1895-ci ildə Tovuz rayonunun Qaradaş (keçmiş Seyidlər) kəndində sənətkar ailəsində doğulmuşdur. Atası Seyid Musa vaxtilə Şuşadan köçərək burada məskunlaşmışdır. Musa 1916-cı ildə vəfat edib. Onların nəsli həm ata, həm də ana tərəfdən Seyid imiş.
II Dünya müharibəsində
II Dünya müharibəsi başlayanda Seyid İbrahim ön cəbhəyə getmək üçün Stalinə şeirlə müraciət edir.
1943-cü ildə həmkarı Aşıq Nəcəf Əlimərdanlı kimi növbəti döyüşçüləri yola salan zaman sazını da götürüb döyüşlərə yollanır. Vətənpərvər və cəsur aşıq bir əlində saz, birində silah faşistlərə qarşı Krımda ölüm-dirim savaşına girir.
1944-cü ilin may ayına qədər Aşıq İbrahim ən ağır bölgələrdə vuruşur, ağır yaralanaraq evə qayıdır. Elə qayıdarkən yolda o vaxt epidemiyaya çevrilmiş tif (yatalaq) xəstəliyinə tutulur, bir müddətdən sonra vəfat edir.
İfaçılığı
Məşhur ustad Aşıq Əsəd Rzayev və onun qardaşı Aşıq Məhəmməd Rzayevdən aşıq sənətini mənimsəmiş, onların dastan və şeir yaradıcılığını öyrənmişdir.
Onu digər aşıqlardan fərqləndirən cəhətlərdən biri də muğam və təsniflərin, ənənəvi aşıq havalarının kamil və düzgün ifaşçsı olması, bədii danışıq mədəniyyəti, şeir yazmaq məharəti, özünü aparmaq qabiliyyəti olmuşdur.
Yaradıcılığı
Əldə qalan şeirləri az olsa da, mükəmməl bir şairin, ustadın qələmindən çıxdığı görünür. Onun yazdığı bir şeirə bəstələnmiş, sonralar böyük sənətkarlardan olan Əbülfət Əliyevin ifasında dinlənilən "Üç gül" mahnısı da populyardır. Aşıq Məhərrəm Hüseynlinin uzunmüddətli araşdırmalardan sonra bu şeirin məhz Aşıq İbrahimə məxsus olduğuna əminliyi Qızıl Fondda qalan və hətta rəqs ifaçılarının da ifa etdikləri köhnə kadrlarda şeirin müəllifinin adı dəqiq çəkilir.
Qaraquç Minbaşı
Qaraquç Minbaşı - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Xudafərin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 26 nəfər yaşayır (5 ailə).