cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rəşid İsmayılov
Həyatı
Hadisə gecəsi gecə işdən evə, qayıdarkən Biləcəri qəsəbəsində qarın nahiyəsindən yaralanmış, Biləcəridəki 2 nömrəli dəmiryol xəstəxanasına aparılmışdır. Cərrahiyyə əməliyyatından sonra 3 gün yaşamış və yanvarın 23-də səhər saat 5-də keçinmişdir. 2 uşaq atası idi. Rəşid İsmayılov Şəhidlər xiyabanında dəfn edilmişdir.
Beynəlxalq Fizika Olimpiadası
Yarışın strukturu
3. Təklif olunan məsələlər şagirdlərə öz ana dillərində verilir və şagirdlər də məsələlərin həllini öz dillərində yazırlar.
Rəşid İsmayılov
Ünvan
Ünvanı: Biləcəri qəsəbəsi, Tbilisi şosesi, 5075-ci kvartal, ev 2a, mənzil 8.
Beynəlxalq Fizika Olimpiadası
Yarışın strukturu
4. Şagirdlər imtahandan çıxdıqdan sonra onların yazılarının surətləri çıxarılır, komanda rəhbərlərinə və sual yoxlama komissiyasına (koordinatorlara) verilir. Hər iki tərəf yazıları nəzərdən keçirir, yazılanlar sualların qiymətləndirilməsi cədvəlinə əsasən qiymətləndirir və koordinasiya zamanı bu qiymətləndirmə müzakirə olunur. Tərəflər razı qaldıqda qiymətləndirmə kağızına imzalar ataraq bu prosesi bitirmiş olurlar.
5. Nəzəri məsələlər cəmi 30, təcrübi məsələr 20 bal olmaqla cəmi 50 balla qiymətləndirilir.
6. Ümumi bala görə yarış iştirakçıların 8% -ə qədəri qızıl, 25%-ə qədəri qızıl və gümüş, 50% -ə qədər qızıl, gümüş və bürünc medallarla ,67% -ə qədər həvəsləndirici mükafatlarla mükafatlandırılır. Bundan əlavə ən yaxşı həllə görə, nəzəri və təcrübi imtahanlarda ən yüksək nəticəyə və s. göstəricilərə görə xüsusi mükafatlar verilir.
== Olimpiadanın proqramı == Beynəlxalq Fizika olimpiadasının proqramı təxminən aşağıdakı kimi olur:
1-ci gün: Komandaların qarşılanması.
2-ci gün: Olimpiadanın rəsmi açılış mərasimi. Mərasim adətən rəsmi və bədii hissədən ibarət olur. Mərasimdən sonra komanda rəhbərləri və təşkilatçılar nəzəri məsələləri müzakirə etmək və öz dillərinə tərcümə etmək üçün toplaşırlar.
3-cü gün: Nəzəri imtahan keçirilir. Günortadan sonra şagirdlərə müəyyən ekskursiya turları təşkil olunur. Komanda rəhbərləri və müşahidəçilər üçün ekskursiyalar təşkil olunur.
4-cü gün: Şagirdlərə müəyyən ekskursiya turları təşkil olunur. Komanda rəhbərləri və təşkilatçılar təcrübi məsələləri müzakirə etmək və öz dillərinə tərcümə etmək üçün toplaşırlar.
5-ci gün: Təcrübi imtahan keçirilir. Günortadan sonra şagirdlərə müəyyən ekskursiya turları təşkil olunur. Komanda rəhbərləri və müşahidəçilər üçün ekskursiyalar təşkil olunur. Komanda rəhbərləri koordinatorlarla bərabər şagirdlərin yazı işlərini yoxlayırlar.
6-cı gün: Şagirdlər və komanda rəhbərləri üçün müəyyən ekskursiyalar və ya elmi konferanslar təşkil olunur.
7-ci gün: Komanda rəhbərləri koordinatorlarla bərabər şagirdlərin yazı işlərini yoxlayırlar (Moderation).
8-ci gün: Olimpiadanın rəsmi bağlanış mərasimi - medal və mükafatların təqdim edilməsi.
9-cu gün: Komandaların yola salınması.
Bu olimpiadanın Beynəlxalq Riyaziyyat olimpiadasından əsas fərqi onda idi ki, Beynəlxaq Riyaziyyat Olimpiadasında iştirakçılar ancaq nəzəri məsələlər həll edirdilərsə bu olimpiadada isə nəzəri məsələlərlə yanaşı təcrübi məsələlər də həll etməli idilər. Bu baxımdan yarışmanın təşkilatçılığı daha mürəkkəb və maliyəti də daha bahalı idi.
Olimpiada keçirilməmişdən bir neçə ay əvvəl bütün Mərkəzi Avropa ölkələrinə olimpiadada iştirak üçün dəvət göndərildi. Beləliklə ilk olimpiada dəvəti qəbul edən Bolqarıstan, Macarıstan, Ruminiya və Çexoslavakiya və təşkilatçı ölkə olaraq Polşanın iştirakı ilə keçirildi. Həmin olimpiadada hər ölkə 3 şagird və onlara rəhbərlik edən 1 rəhbərdən ibarət olan komanda ilə təmsil olunurdu. Olimpiadada bir gün nəzəri məsələlərə, bir gün də təcrübi məsələlərə vaxt ayrıldı. Olimpiadada şagirdlər 4 nəzəri, 1 də təcrübi məsələ həll etməli idilər. Ancaq qiymətləndirmə üçün iştirakçılar bir neçə gün gözləməli idilər. Bu müddət ərzində iştirakçılar üçün təyyarə ilə Krakov və Qdansk şəhərlərinə ekskursiyalar təşkil olundu.
İkinci olimpiada 1968-ci ildə Prof. Rudolf Kunfalvi nin təşkilatçılığı ilə Macarıstanın paytaxtı Budapeşt şəhərində keçirildi. Həmin olimpiadada əvvəlki ölkələrlə yanaşı ADR(Almaniya Demokratik Respublikası), SSRİ və Yuqoslaviya da iştirak etdi. Beləlilkə bu olimpiadada iştirakçı ölkə sayı 8-ə yüksəlmiş oldu. Əvvəlki olimpiadada da olduğu kimi burada da hər ölkə 3 şagird və 1 rəhbərlə təmsil olunurdu.
3-cü olimpiada Çexoslovakiyanın Brno şəhərində Prof. Rostislav Kostial nın təşkilatçılığı ilə keçirildi. Əvvəlki olimpiadalardan fərqli olaraq burada hər komanda 5 şagird və 2 rəhbərlə təmsil olundu. Brnodakı olimpiada daha əvvəl qəbul olunmuş nizamnaməyə əsasən keçirildi.
Növbəti olimpiada 1970-ci ildə Moskva şəhərində keçirildi. Burada hər komanda 6 şagird və 2 rəhbərlə təmsil olunurdu. Bu olimpiadada əvvəlki nizamnaməyə bir neçə dəyişiklik edildi.
1971-ci ildə Bolqarıstanın paytaxtı Sofiya keçirlən 6-cı olimpiadadan etibərən artıq hər komanda 5 şagird və 2 rəhbərlə təmsil olunmağa başlandı.
6-cı olimpiada Ruminiyanın Buxarest şəhərində keçirildi. Bu olimpiada bəzi əhəmiyyətli hadisələrə görə yadda qalan oldu. Belə ki, burada avropadan olmayan ölkə-Kuba və Qərbi Avropadan ilk dəfə olaraq Fransa da iştirak edirdi.
Təəssüf ki, 1973-cü ildə baxmayaraq ki, iştirakı ölkələrin sayı əvvəlki illərə nəzərən daha çox idi, ancaq heç bir ölkə olimpiadanın keçirilməsini öz öhdəsinə götürmədi. Olimpiadanın davam etməsi üçün 1974-cü ildə 7-ci olimpiada yenidən Varşava şəhərində keçirilməli oldu.
1975, 1976-cı illərdə olimpiada ilk dəfə olaraq ADR, Macarıstanda ,1977 də isə ikinci dəfə Çexoslavakiyada keçirildi. 1978 və 1980-da olimpiada müəyyən siyasi səbəblərə görə keçirilmədi. 1979-cu ildə olimpiada iknci dəfə SSRİ-də keçirildi. 1982-ci ildə ilk dəfə olmaqla 13-cü olimpada sosyalist olmayan –AFR-də təşkil olundu.
Beləliklə olimpiada bu ildən etibarən istisnasız olaraq hər il keçirilməyə davam etdi. Hazırda olimpiadada 80 dən artıq ölkə iştirak edir. Azərbaycan komandası 1999-cu ildən bu olimpiadada iştirak etməkdədir.
Beynəlxalq Fizika Olimpiadasının təşkilatçıları (1967–2022-ci illər)
Bütün zamanların ən yaxşı nəticələrinə malik hazırkı on ölkə aşağıdakılardır:
Misti Bass
Mistie McCray Bass — hazırda azad agent olan Amerikalı peşəkar qadın basketbolçudur.
Orta məktəb karyerası
Bass 2002-ci ildə Janesvilledəki Corc S. Parker Liseyini bitirərək məktəbin iki il dalbadal ştat çempionluğunu qazanmasına müstəsna rolu oldu. O, ştatda üç dəfə ilin oyunçusu seçilən yeganə oyunçudur. O, həmçinin USA Today All-America birinci komandası, ikinci komanda Parade All-America, ikinci komanda School Sports All-America, üçüncü komanda Student Sports All-America, iki dəfə Wisconsin Gatorade Play of the Year və birinci komanda All-State-in oyunçusu olaraq komandalar tərəfindən transfer olunub. Mistie altı xal və doqquz ribaund vuraraq Phoenix/WBCA High School All-America oyununda oynamaq üçün seçildi. Bass ilk McDonald's All-America oyununda oynadı.
Kollec karyerası
O, 2006-cı ildə Duke Universitetini bitirib. 2003 və 2006 (Milli Çempionat oyununda mübarizə aparıb). O, karyerasını xalla səkkizinci (1,409), vurulan sahədə qollarda səkkizinci (557), sahədə qol faizində beşinci (.567), ribaundlarda (800), bloklarda beşinci (131), sərbəst atışlarda səkkizinci (295), sərbəst atış cəhdlərində yeddinci (459), ikiqat qol vurma oyunlarında səkkizinci (78), qalibiyyətdə birinci (127) və ACC müntəzəm mövsüm qələbələrində dördüncü oldu (55). O, həmçinin Zeta Phi Beta sorority üzvü idi.
Peşəkar karyera
2006-cı il WNBA layihəsi zamanı Bass əvvəlcə Phoenix Mercury tərəfindən seçildi, lakin daha sonra Houston Comets-ə satıldı. İlk mövsümündə Bass, bütün ulduzlar Sheryl Swoopes, Tina Thompson və Dawn Staley-dən geri qalaraq, hər oyunda orta hesabla 10,1 dəqiqə oynadı. 2007 və 2008-ci illərdə Bass 8 nömrəli formanı geyinərək Comets üçün ehtiyat hücumçu kimi oynamağa davam etdi.
Loqar dərəsi (Sloveniya)
Loqar dərəsi ― Sloveniyada dərə. Dərənin slovencə adı nisbətən yenidir və öz növbəsində slovencə "bataqlıq çəmən" mənasını verən log sözündən yaranmış Loqar fermasının adından qaynaqlanır. 1987-ci ildə ərazidə 24,75 kvadrat kilometri əhatə edən ladşaftı parkı yaradılmışdır.
Coğrafiya
Loqar dərəsi tipik bir U şəkilli buzlaq dərəsidir. Dərə loq adlanan aşağı hissə, Plest adlanan orta hissə (əsasən meşə sahəsindən ibarətdir) və Kot adlanan (kar) yuxarı hissə olmaqla üç hissəyə bölünür. Dərə özü tektonik mənşəli olsa da, onun son güclü "dizayner"i buzlaq olmuşdur. Ərazidə ən gənc buzlaşma dövrü olan Pleystosenin izləri var.
Dərədəki təcrid olunmuş ferma torpaqlarında cəmi 35 nəfər yaşayır.
İqlim
Loqar dərəsində kontinental iqlim hakimdir. Ərazinin orta temperaturu 4°C-dir. Dərə ən yüksək temperatur 14°C olmaqla iyul ayında, ən aşağı temparetur isə -7°C olmaqla dekabr ayında qeydə alınır. Ərazi üçün orta illik yağıntı 1 979 millimetrdir. Ən çox yağıntı 272 millimetr olmaqla noyabrda, ən az yağıntı isə 100 millimetr olmaqla martda düşür.
Loqar dərəsi dar olmasa da (ən dar yeri təxminən 500 metrdir), şimal antisiklonu nəticəsində temperatur inversiyası baş verə bilər. Yamaclarda istilik paylanmasına qışda fərqli qar və buz şəraitində müşahidə olunan günəşli və kölgəli sahələr arasındakı fərqlər güclü təsir göstərir.
Flora
Loqar dərəsində ən çox yayılmış ağac növü meşə fıstığıdır (Fagus sylvatica ). Ərazidə həmçinin küknar (Picea abies) da yayqındır. Dərənin şimal yamaclarında ağ şama (Abies alba) da rast gəlinmişdir. Xüsusilə orta silsilənin qayalı yamaclarında çoxlu şam ağacı mövcuddur.
Fauna
Dərədə yaşayan quşlara əsasən iri arıquşu, qaraca arıquşu, kəkilli arıquşu və adi göy arıquşu kimi arıquşları fəsiləsinə aid növlər daxildir. Qara ağacdələn (Dryocopos martius) ərazidəki ağacdələnlərin ən böyüyüdür. Loqar dərəsi həmçinin qırğıkimilər dəstəsinə aid iki növün: berqut (Aquila chrysaetos) və şahinin (Falco peregrinus) yaşayış yeridir. Ərazidəki digər yırtıcı quşlara sar, tetraçalan və bildirçinçalan daxildir.
Dərənin faunasına daxil olan qarapaçalar yayda ucqar dağlarda yaşayır və qışda daha aşağıdakı günəşli ərazilərə enirlər. Dərədəki əsas məməli növü isə cüyürdür. Ərazidə son illərdə marallar da məskunlaşmağa başlamışdır. Yüksək dağlarda dağ dovşanları, dərənin dibində isə boz dovşanlar yaşayır. Loqar dərəsindəki meşələrdə vaşaq və qonur ayıya da rast gəlinir.
Külək dalğaları
thumb Külək dalğaları — Dənizlər çox az hallarda sakit olur. Hətta küləklər əsməsə belə onun səthində daim yüngül xəfif dalğalar yaranır. Küləklərin sürəti yüksəldikcə dənizlərdə mənzərə ani olaraq dəyişir. Bu zaman dalğalar yüksəlir,onlar arasındakı məsaf artır. Əvvəlcə sahilə alçaq,bir-birinə paralel olan bəndlər ardıcıl sıralarla gedir. Tədricən külək güclənir, dalğalar da təpələr formasını alır. Ymaclar çökəklik və yallarla bir-birindən ayrılır, yallarda köpüklər əmələ gəlir. Köpüklər dalğaların yamaclarında zolaqlar şəklində uzanır, havaya su damcıları uçur. Köpüklər dənizi ağ rəngə boyayır. Dalğalar küləyin təsirilə yaranır (sürəti 1m/san-dən çox olduqda) və onun gücü küləyin sürətindən asılıdır. Dalğanın ən aaşağı hissəsi onun dabanı (n) adlanır. Onun ən hündür hissəsinə yal(q),iki yal arasındakı məsafəyə isə dalğanın uzunluğu deyilir. Dalğanın hündürlüyü onun yalı ilə dabanı arasındakı məsafədir.Bunlarla yanaşı dalğa yamacının dikliyi (üfüqi səthlə onun yamacı arasındakı bucaq) və dalğanın sürəti də (bir saniyədə dalğanın getdiyi yol) müəyyən edilir.
Dalğaların yaylma sürəti
Suda üzən bütün obyektlər çox yavaş sürətlə sailə tərəf hərəkət edir. Dalğalarda suyun hissəcikləri sadəcə olaraq aşağı- yuxarı və ya irəli- geri yox,şaquli dairəvi orbit üzrə hərəkət edir.Ona görə bir dalğanın köməyi ilə onun orbitinin diametrinə bərabər olan arxa yamacdan ön yamaca qədər məsafədə irəli hərəkət etmək olar.Dalğa suyu özündən irəli itələyir, yeni dalğa yaradır,o da öz növbəsində impulsu növbəti dalğaya ötürür. Beləliklə, irəli qaçan dalğaların mənzəzrəsi yaranır.Bu impulsun ötürülməsi sürəti dalğaların yayılması sürətinə bərabərdir. Okean və dənizlərin,bir-birinin ardınca qəzəblənmiş dalğaları fırtınalar zaman əsən küləklərin enerjisini uzun məsafələrdə toplayaraq sahillərə çırpır, bəndləri dağıdır,sahilboyu yerləşən şəhərlərin küçələrini basır. Dənizlərdən gələn fəlakətlər sahilboyu yerləşən binalara dağıdıcı təsir göstərir, dalğalar aşağı mərtəbələrdə şüşələri sındırır,sular otaqları basır. Fırtınalar açıq okeanlarda da fəlakətli hadisə hesab olunur. Bu zaman dalğalar 20 metrə qədər hündürlüyə qalxır. Belə vəziyyət hətt müasir gəmilər üçün faciəli nəticələr verə bilər. İkinci Dünya müharibəsi zamanı Sakit okeanda amerikan eskardasının 3 esmines gəmsisi batmış, 28 döyüş gəmisi güvğclü şəkildə dağılmışdır. Faciə nəticəsində 800 nəfər insan həlak olmuşdur.
Yaramaz Ancelo
Yaramaz Ancelo — Chloé Miller və Franz Kirchner-in rejissorluğu ilə çəkilmiş, "Teletoon", "TeamTO" və "Cake Entertainment" tərəfindən hazırlanmış Fransa istehsalı animasiya serialı. Serial Sylvie De Mathuisieulx və Sebastien Diologent-in yazdığı "Comment Faire Enrager..." kitabı əsasında çəkilib. Serialın beşinci mövsümü 2022-ci ildə işıq üzü görmüşdür.
Məzmun
Ancelo sürətli düşüncəsi və ağıllı fikirləri ilə həmişə bir addım öndədir. O, ev işlərindən qaçmağın yollarını tapmağı və məktəb tapşırıqları üçün yaradıcı həllər tapmağı sevir. Bəzən valideynləri və müəllimləri ilə arasında problem yaranır, amma o, hər şeyi öz xeyrinə çevirməyi bacarır. Dostu Şervud ona hər bir detalı planlaşdırmağa kömək edir. Lola onların qrupuna həvəs və yaradıcılıq gətirir. Onlar cinayət ortaqları kimi birlikdə işləyirlər və qarşılarına çıxan hər hansı bir problemin öhdəsindən gəlirlər.
Əliqara Hüseynov
Əliqara Alıhüseynov Əliaslan oğlu — 20 yanvar şəhidi.
Həyatı
1949-cu ildə Todan kəndində anadan olmuşdur. Todan kənd məktəbində müəllim, son zamanlar isə Todan kəndinin daxil olduğu Xanlar adına kolxozun sədri işləmişdir. 4 övladı vardı. Böyük övladının 16, kiçik övladının isə 10 yaşı var idi. Yanvarın 12-də erməni ekstremistləri birinci dəfə kəndə basqın etmiş, bu ərazidə heç vaxt görünməmiş döyüşlər olmuşdur. Həmin gün həlak olan dörd nəfərin sırasında kolxoz sədri Əliqara Alıhüseynov da olub. Todan kənd qəbiristanlığında dəfn edilmişdir. Həmin kənddə yaşamışdır.
Qırmızı Şeytanlar (aerobatika eskadronu)
Qırmızı Şeytanlar Belçika Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus aerobatika eskadronudur. Əsası 1957-ci ildə qoyulmuşdur. Uçuşlar üçün SIAI-Marchetti SF.260 təyyarələri istifadə olunur.
Tarixi
1965-ci ildə komanda yenidən quruldu və 1977-ci ilə qədər Avropada uçuşlar həyata keçirdi.
2011-ci ildə "Hardship Red" aerobatika komandası adını dəyişib, Qırmızı Şeytanlar adlanmağa başladı.
Marko Van Basten
Marko Van Basten (Marcel van Basten; (, MORF : ;) — Niderlandlı keçmiş futbolçu və məşqçi. Daha çox İtaliyanın Milan klubunda oyunu ilə populyarlıq qazanıb. Hal hazırda "FİFA"nın texniki direktorudur.
Erkən illər
Marko Van Basten 31 oktyabr 1961-ci ildə Utrext şəhərində anadan olmuşdur. Markonun atası Yol, 50-ci illərdə tanınmış futbolçu olub. Anası Lenni Van Der Borq isə gimnastika ilə məşğul olub. Gələcəyin futbol ulduzu 7 yaşında yerli EDO komandasında futbol öyrənməyə başlayıb. Bir il sonra Marko UVV komandasına keçir. Daha sonra Marko USV klubuna keçir.
Markonun 13 yaşı olanda o, Rotterdamın Feyenoord klubunun skautlarının diqqətini cəlb edir və o Rotterdama dəvət edilir. Ancaq Markonun atası Yol, 13 yaşlı oğlunun başqa şəhərə getməsinə razılıq vermir. Bir il sonra 1978-ci ildə Van Basten ciddi zədələnir və həkimlər onun futbol oynamasını qadağan edirlər.
"Ayaks"
1981-ci ildə Van Basten Amsterdamın Ayaks klubuna keçir və 3 aprel 1982-ci ildə, Ayaks ilə NEK oyununun 46-cı dəqiqəsində, əfsanəvi Yohan Kroyfu əvəz edərək "yəhudi"lərin heyətində debut edir. Bu oyunda komandasının vurduğu 5 qoldan birinə imza atan Marko Van Basten, peşəkar karyerasının debut oyununda vurduğu qol ilə yadda qalır. Ayaksın heyətində 6 mövsumdə meydana çıxdığı 133 oyuna 128 qol vurur. Bu illərdə Van Basten ardıcıl 4 dəfə Niderland çempionatının bombardiri olur.
"Milan"
19 noyabr 1986-cı ildə, Amsterdam restoranlarının birində Van Basten və Ruud Qullitin Silvio Berluskoni ilə şam yeməyi baş tutur. Dövrunun ən uğurlu iş adamlarından biri olan Berluskoni hər iki futrbolçunu Milana keçməyə razı salır. 30 iyun 1987-ci ildə futbolçu Ayaks ilə vidalaşır və Milan Van Bastenə görə Ayaks klubuna 1 milyon ABŞ dolları ödəyir. Futbolçu Milanda ilk mövsumdə 11 oyuna 2 dəfə fərqlənir. Bu qollardan birini Milanın çempionluq yarışında əsas rəqibi, Maradonalı Napolinin qapısına vurur. Furbolçu Milanda 8 mövsumdə ümumilikdə 147 oyunda 90 dəfə fərqlənir. Milanın heyətində 2 dəfə "Seria A"-nın bombardiri olur. Van Basten Milanda oynayarkən şəxsi 13, klub ilə isə 14 titul qazanır. Futboçu bu dövrdə 3 dəfə qızıl top qazanır. Ancaq hər şeyin əla getdiyi dövrdə, futbolçunun köhnə zədəsi təkrar üzə çıxır və 1992-ci ildən onun oynamasında problemlər yaranır. Ancaq Milan klubu onunla müqaviləni 2.5 illik uzadır. 30 iyun 1995-ci ildə onun klub ilə müqaviləsi bitsədə, Berluskoninin istəyi ilə ona məvacibi bir neçə ay ödənilir. Milan azarkeşləri onun geri qayıdacağına ümid eləslərdə, 17 avqust 1996-cı ildə Van Basten futbolçu karyerasını bitirdiyini açıqlayır. Van Bastenin Milanla son oyunu 26 may 1993-cü ildə baş tutur.
Milli karyerası
Van Bastenin Niderland Milli komandasında debutu 1983-cü ilin yayında baş tutub. Niderland millisi ilə 1988-ci ildə Avropa Çempionatının qalibi olur. Onun "AÇ-88" finalında SSRİ millisinə vurduğu qol turnir tarixinin ən gözəl qollarından biri sayılır.
Oyun Stili
Van Basten akrobatik qolları ilə tanınırdı.
Məşqçilik karyerası
Karyerasını bitirdikdən sonra müxtəlif klublarda və Niderland millisində məşqçi kimi çalışıb.
FİFA
2017-ci ildə Van Basten futbol qaydalarında bəzi dəyişikliklərin edilməsi təklifi ilə çıxış edir. Ancaq bunlar qəbul edilmir.
2018-ci ilin martında Van Basten İran futbolunun 100 illiyinin qeyd edilməsi tədbiri ilə əlaqədar olaraq, FİFA prezidenti ilə birlikdə İrana səfərə yollanır. İran prezdienti Həsən Ruhani və İran Futbol Federasiyası prezdienti ilə göruşdə Van Basten İranda qadınların stadiona buraxılması qadağasının aradan qaldırılması təklifini verir.
Komanda ilə
"Milan"
Niderland Millisi
Kamal Təbrizi
Kamal Təbrizi - azərbaycanlı məşhur kinorejissor.
Həyatı
1959-cu ildə Tehran şəhərində anadan olmuşdur. O, anadan olmamışdan əvvəl valideynləri Təbriz şəhərindən Tehran şəhərinə köçmüşdü. Yeni üzə çıxan şəkillərə əsasən demək olar ki, 1979-cü ildə Tehrandakı ABŞ səfirliyinin işçiləri əsir götürülən zaman Kamal Təbrizi orada fotoqraf və jurnalist kimi fəaliyyət göstərmişdir.
Təhsili
Kamal Təbrizi Tehran İncəsənət Universitetinin Film və Teatr fakültəsini bitirmişdir.
Bulavin üsyanı
thumb|Kondarti Bulavinin evi, Staroçerkaska Bulavin üsyanı (1707–09) — Rusiya da kəndli və kazakların antifeodal hərəkatı.
Həyata keçirilməsi
Başçısı K.A. Bulavin idi. Üsyanda kazaklar, onlara qoşulmuş qaçqın kəndlilər, şəhər əhalisinin aşağı təbəqələri, həmçinin Volqaboyu nda yaşayan xalqlar – tatarlar, mordvalar və b. da iştirak edirdi.
Birinci mərhələsi
Üsyan 1707-ci il oktyabrın 9-na keçən gecə başlandı, tezliklə Don un yuxarı axarlarında qaçqın kəndlilər yaşayan şəhərcikləri bürüdü. Lakin üsyançılar məğlub edildi; Bulavin, tərəfdarları ilə Zaporojye Seçinə qaçdı.
İkinci mərhələsi
1707-ci ilin sonunda üsyanın ikinci mərhələsi başladı. Hərəkat Don və Volqaboyu nu, Ukrayna nın bir hissəsini bürüdü. 1708-ci il mayın 1-də Bulavin Çerkas sı şəhərini tutdu. Üsyançıların bir hissəsi Volqaboyu nda, digəri Sloboda Ukraynasında fəaliyyət göstərirdi. Bulavin əsas qüvvələrlə Azov a hücuma hazırlaşırdı. Qüvvələrin parçalanması üsyanın məğlubiyyətini asanlaşdırdı. 1708-ci il iyulun 6-da Bulavin Azov u mühasirəyə aldı, lakin tuta bilmədi. Üsyanda iştirak edən varlı kazaklar həlledici vaxtda ona xəyanət etdilər. İyulun 18-də yasavullar Bulavini öldürdülər. Üsyanın üçüncü mərhələsində ayrı-ayrı dəstələr 1709-cu ilin əvvəlinədək Orta və Aşağı Vol -qaboyunda fəaliyyət göstərdi. Bulavin üsyanı amansızcasına yatırıldı. Üsyançıların bir hissəsi çar qoşunlarının təqibindən xilas olmaq üçün 1740-cı ildə ataman İ. Nekrasovun başçılığı ilə Türkiyə yə köçdü. 1962-ci ildə bulavinçilərin nəsillərinin böyük bir qrupu SSRİ-yə (Stavropol diyarı na) qayıtdı.
Alternativ rok
Alernativ rok — musiqi janrı. 1970-ci illərin sonunda hard roka bir alternativ təqdim etmək məqsədilə ortaya çıxmışdır. Hər nə qədər hard roka bənzədilsə də akkord və ritmləri fərqlidir. Dinləyiciyə fərqli bir harmoniya anlayışı təqdim edir. Analiz edildiyində indiki vaxtda sərt tonlarla istifadə edilən alternativ rok, Hard Rok əsaslıdır. Proqressiv rok, İndi-rok, Grunge, Indie Pop, Brit Pop, kimi bir çox fərqli musiqi növünü içində saxlayır. İndiki vaxtda ən çox seçilən rok sahəsidir. "Alternativ rok" termini ən çox ABŞ'da işlədilir. Rusiya və Böyük Britaniyada isə "alternativ musiqi" və "alternativ" terminləri işlədilir.
Tarixi
thumb|right|200px|[[Nirvana (qrup)|Nirvana]] ABŞ-də 1980-ci illərin əvvəllərində kolleclər vaxtı bir neçə radiostansiyada ilk dəfə alternativ rok səsləndirilməyə başladı. Böyük Britaniyada alternativ rok Riçard Skinner, Enni Naytinqeyl və Con Pil kimi didceylərin sayəsində populyarlaşdırılırdı, hansılar ki, BBC radiosunda alternativ musiqini dəstəkləyirdilər. 1980-ci illərin ortalarında alternativ rok ABŞ'da məşhur oldu və kolleclərin bir çox radiostansiyalarına yayıldı. Bu Amerikada "kolleck rok" termininin istifadəsinə gətirib çıxardı. Böyük Britaniyada alternativ rok (orada "indi-rok" termini istifadə edilirdi) əhəmiyyətli müvəffəqiyyətə nail oldu: çox alternativ qruplar tez-tez hit-paradların yuxarı pillələrində yer alırdı (ancaq ən radikal musiqi formaları kölgədə qalmağa davam edirdi). 1986-cı ildə ABŞ'da MTV alternativ musiqi haqqında "120 dəqiqə" gecə proqramını göstərməyə başladı. Nəhayət, 1980-ci illərin sonlarında Şimali Amerikada WFNX (Boston, Massaçusets) və KROQ (Los-Anceles, Kaliforniya) kimi belə ticarət stansiyaları alternativ roku səsləndirməyə başladı. 1980-ci illərin ortalarında ən məşhur amerikan alternativ qrupları R.E.M., Sonic Youth, The Replacements və Hüsker Dü; və ingilis New Order, The Smiths, The Cure idi. 1980-ci illərin alternativ qrupları böyük müvəffəqiyyət əldə etmədilər, amma musiqi qruplarının növbəti nəsilinə böyük təsir göstərdilər, onların məşhurluğu üçün əsaslı təməli qoydular.
Bu qruplar alternativi həmin onillik üçün rok-musiqinin ən populyar forması edərək 1990-ci illərdə meynstrimə daxil oldular. Bu artistlərdən çoxu alternativin ilk növbədə malik olduğu DİY-etikasına zidd olduğuna görə öz məşhurluğundan imtina etdilər. Bu tərzin əksər əsas qruplarının dağılmasından sonra alternativ rok öz populyarlığını itirdi.
Bağ (Sərdəşt)
Bağ — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Beta Əjdaha
Beta Draconis — ikili bir ulduz və Draco şimal dairəvi plitələrində üçüncü parlaq ulduzdur. 2.79-da görülə bilən vizual ölçülüdür, Adi gözlə asanlıqla görülə bilən parlaqdır. Hipparcos astrometri peykindən parallax ölçmələrinə əsasəndir. Günəşdən təxminən 380 işıq ili (120 parsek) məsafəsində yerləşir.
Xüsusiyyətləri
İkili sistem hər dörd minillikdə və ya bir dəfə cırtdan bir yoldaş tərəfindən yaradılan parlaq nəhəngdən ibarətdir.
Günəşlə müqayisədə, Beta Draconis A altı dəfə kütləsi və təxminən 40 qat radiuslu böyük bir ulduzdur. Bu ölçüdə Günəşin parlaqlığını 950 dəfə xarici zərfdən effektiv 5,160 K temperaturda, isə G tipli bir ulduzun sarı hündürlüyünə verir. Spektri II parlaq parlaqlıq göstərən II parlaqlıq sinfi ilə G2 II, -nin mükəmməl təsnifatına uyğun gəlir. Bu təxminən 67 milyon yaşındadır.
Mariya Qrolmusets
Mariya Qrolmusets  (Marja Grólmusec, Maria Karoline Elisabeth Grollmuß; ) — Sorb ictimai xadim, jurnalist, publisist və Almaniyada nasist rejiminə qarşı sosialist müqavimətinin lideri.
Bioqrafiya
Mariya Qrolmusets 24 aprel 1896-cı ildə Leypsiqdə filologiya elmləri doktoru və məktəb direktoru Yan Qrolmusun ailəsində anadan olub. 1917-ci ilin dekabrında Leypsiqdəki Pedaqoji Məktəbi bitirmişdi. Qrolmusets sonralar Leypsiqdəki dövlət məktəbində ibtidai məktəbdə dərs deməyə başlamışdır. 1918-ci ildə "Matitsy Serbian" sorb mədəni və ictimai təşkilatına qoşuldu. Leypsiq və Berlin universitetlərinin filologiya və tarix fakültələrində təhsil alıb. Təhsil aldığı müddətdə Sosialist Tələbələr Liqasının üzvü olub. 1928-ci ildə “Jozef Görres və demokratiya” mövzusunda elmlər doktoru alimlik dərəcəsi almaq üçün dissertasiya müdafiə etmişdir. Eyni zamanda, o, Alman Mərkəz Partiyasının solçu fraksiyasına aid olan və katolik gənclərin «Quickborn» hərəkatı tərəfindən nəşr olunan «Die Schildgenossen» katolik jurnalı ilə əməkdaşlıq edən «Rhein-Mainische Volkszeitung», üçün məqalələri yazmağa başladı. 1927-ci ildə Almaniya Sosial Demokrat Partiyası]na daxil oldu və kommunist ideyalarına sadiq qaldığı üçün partiyadan qovuldu. 1932-ci ildə Almaniya Sosialist İşçi Partiyasına üzv oldu. Nasistlər hakimiyyətə gəldikdən sonra o, inqilabçı sosialistlərlə (Arbeitskreis Revolutionärer Sozialisten) əməkdaşlıq etdi və qeyri-qanuni siyasi fəaliyyətlə məşğul oldu. O, Çexoslovakiyadan qanunsuz nəşrlər daşıyıb və sərhədi keçərkən siyasi qaçqınları müşayiət edib. Bunun üçün o, Yuxarı sorbiyadakı Dorf-Radibor kəndindəki ata evindən istifadə edirdi. 7 noyabr 1934-cü ildə o, yeraltı yoldaşı Hermann Reinmutla birlikdə Drezdendə həbs edilib. 1935-ci il noyabrın 23-də o, Valdheymdə Xalq Məhkəməsi tərəfindən altı il həbs cəzasına məhkum edildi. Qalxanabənzər vəzi xəstəliyi səbəbindən həbsdə olarkən ona yeraltı fəaliyyətlərdən çəkinmək şərti ilə azadlıq təklif edilib. Onun imtinasından sonra 1940-cı ilin dekabrında Ravensbrück düşərgəsinə köçürüldü və 6 avqust 1944-cü ildə xərçəng xəstəliyindən ölür. thumb|Qrolmusetsinin məzarı Radibor qəbiristanlığı
Avstraliya Müharibə Memorialı
Avstraliya Müharibə Memorialı — Avstraliyanın iştirak etdiyi müharibələrdə və ya sülhməramlı əməliyyatlarda həlak olmuş avstraliyalılar üçün memorial. Memorial paytaxt Kanberrada yerləşir və üç hissədən ibarətdir: memorial zalın yerləşdiyi memorial zona, memorial qalereyaları və kitabxana. Memorial qalereyalar Avstraliyanın XIX əsrin ortalarından indiki dövrdə qədər müharibələrdə iştirakını əhatə edən geniş hərbi tarix kolleksiyasını ehtiva edir.
Mariya Qrolmusets
Kompozisiyaları
thumb|Radiborda onun adını daşıyan məktəbin qarşısında Qrolmusets heykəli thumb|[[Bautzendə xatirə lövhəsi]]
Avstraliya Müharibə Memorialı
Memorialın yaxınlıqlarında yerləşən "Anzak paradı"nın digər abidələri Milli Paytaxt Səlahiyyəti (MPS) tərəfindən ayrıca nəzarət olunur və Avstraliya Müharibə Memorialının bir hissəsi deyil.
İspaniya–Türkiyə münasibətləri
Tarix
XVI əsrdə Habsburglar İspaniyası və Osmanlı İmperiyası Aralıq dənizində üstünlük uğrunda mübarizə aparırdılar. 1571-ci ildə Lepanto döyüşündə İspan donanması (Venesiya Respublikası və Papa dövlətləri ilə ittifaqda) Osmanlı İmperiyasını məğlub edir. Şimali Afrikada ispanlar Bərbər quldurlarının simasında Osmanlı müttəfiqləri ilə döyüşürdülər. İspaniyada dini zülmdən qaçan konverso və səfəradlar uğursuz morisko qiyamından sonra Osmanlı İmperiyasına gəldilər. Latın Amerikasından gətirilən gümüş İspaniyada inflyasiyaya səbəb olur, daha sonra Avropanın qalan hissəsinə və hətta Osmanlı İmperiyasına yayılır. 1782-ci ildə İspaniya ilə Osmanlı İmperiyası Sülh, Dostluq və Ticarət haqqında Saziş imzalayır.
Siyasi münasibətlər
Türkiyə və İspaniya Avropa Şurası, NATO, İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatı, Avropada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatı, Ümumdünya Ticarət Təşkilatı və Aralıq dənizi Birliyinə üzvdür.
İkitərəfli səviyyədə ölkələr arasında ciddi diplomatik ziddiyyətlər yoxdur. İspaniya Türkiyənin Avropa İttifaqına qoşulma cəhdlərini dəstəkləyir. 22 iyul 1998-ci ildə ölkələr ikitərəfli münasibətlərin inkişaf vektorunu təyin edən Birgə Fəaliyyət Planını imzaladılar. Sivilizasiyalar İttifaqı 2004-cü ildə İspaniyanın Baş naziri Xose Luis Rodriges Sapatero və Türkiyənin Baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğan tərəfindən qurulmuşdur.
Ticarət əlaqələri
2011-ci ildə ölkələr arasındakı ticarət həcmi 5.99 milyard avro təşkil etmişdir. 2015-ci ildə İspaniya ilə Türkiyə arasındakı ticarət 8,5 milyard ABŞ dolları təşkil edir. Türkiyədə 610-dan çox İspan firması vardır. İspaniyanın Türk iqtisadiyyatına yatırdığı investisiyalar təxminən 10 milyard ABŞ dolları idi. 2008-ci ildə Türkiyəni 350 mindən çox ispan turist ziyarət etmişdir. İspaniyada təxminən 75 türk firması fəaliyyət göstərir. 2002–2015-ci illər dönəmində İspaniyadakı türk yatırımları 143 milyon dollara çatmışdır.
Diplomatik nümayəndəliklər
İspaniyanın Ankarada səfirliyi və İstanbulda baş konsulluğu var.
Türkiyənin Madriddə səfirliyi və Barselonada baş konsulluğu var.
Köhnə əşya satan və oğulları (roman)
Köhnə əşya satan və oğulları - Orxan Kamalın yazdığı psixoloji və sosial romandır.
Məzmun
“Köhnə əşya satan və oğulları” romanı baş qəhrəman Topal Antikvar və iki oğlunun həsrət və arzularını, bu həsrətlərlə arzularını həyata keçirmək üçün mübarizə aparmalarını, əllərində qalanı itirdikdən sonra çökmələrini əks etdirir.
Personajlar
1. Antikvar- Hər kəsə hirsli və küsmüş, ailəsinə, xüsusən də uşaqlarına rəğbət bəsləyir. O, baş qəhrəmandır. Döyüşdə bir ayağını itirdiyi üçün axsaqdır.
2. Qocanın arvadı- O, övladları ilə əri arasında körpüdür, ailəsinin dağılmasını istəməsə də, gəlinini heç sevmir. Keçmişi öyür və gələcək üçün də eynisini istəyir. O, zəngin qayınatasını qonşularına şişirdir və buna görə də qonşularına qəribə gəlir.
3. Mehmet- O, qocanın böyük oğludur. Ailəlidir, üç övladı var, həyat yoldaşı və uşaqlarını sevir. Atası ona çox qəzəbli olsa da, anlayır. Ailədə zəkasına qiymət verilən insandır. O, Birləşmiş Ştatlar istehsalı olan maşınlara görə işini itirdi; ona görə də öz ailəsi ilə atasının əlinə qulluq edir.
4. Əli- O, ağsaqqalın kiçik oğludur. Evlilik yaşındadır. O, həmişə qardaşını atasına qarşı müdafiə edir, qardaşının etmək istədiyini paylaşır. Onun atası ilə mübahisələri daim ailədə inciklik yaradır. O, qürurludur və atası Topal Eskici ilə çox oxşar xarakter daşıyır.
5. Zeliha- Qocanın qızıdır. O, Əli və Mehmetdən kiçikdir. O, evlənmək arzusu ilə yaşayır. Evdəkilərə qarşı nəsillər arası münaqişə ilə üzləşdiyi üçün o, daim valideynləri ilə döyüşür. Əli daima Zelihadan şübhələnir. Ailə üzvlərinin yerli dialektlərini dəyişmək istəyir.
6. Gəlin- O, qocanın böyük oğlunun həyat yoldaşıdır. Ərini sevsə də, həmişə qayınanasına görə qaçmaq istəyir, buna baxmayaraq gedəcək yeri yoxdur. Ev işlərini həmişə dəqiq və səhvsiz görür.
7. Ünal- Antikvar ailəsi ilə pambıq yığmağa gedəndə onlara kömək edən şofer köməkçisi olur. O, istənilən sənətkarlığı bacaran mahir insandır. O, Zeliha ilə evlənir. O, qayınatası Topal Eskici ilə də oxşar xarakter daşıyır.
8. Zeynəb- Eskici ailəsi ilə pambıq yığmağa gedəndə rastlaşırlar, kütlü (pambıq toxumu) yığan yeldir. O, bibisi ilə yaşayır. Əli ilə evlənir.
9. Zeynəbin xalası- O, tarlada işləyən küləkçilərdəndir və Zeynəbin bibisidir.
10. Ayşə- Mehmetin böyük övladı və tək qızıdır. İbtidai məktəbə gedir. O, qardaşı Cavitlə daim mübahisə edir. Xalası Zelihanın gözü həyat yoldaşı Ünaldadır.
11. Cavid- Mehmetin böyük oğludur. Məktəbə başlamaq üçün çox gəncdir. O, çox ağıllıdır və ağıllı olduğu qədər də nəzakətsizdir. O, bacısını qısqanır.
12. Körpə- Mehmetin kiçik övladıdır. Hələ körpədir.
13. Həkim Anası- Qocanın qonşusudur, oğulları həkim-zabitdir, soyuqqanlıdır, qocanı və ailəsini sevmir, amma çox sadiqdir.
14. Səfir- Kaptanların başı kapstanların sahələrini müəyyənləşdirir və istəyənlərə avanslar verir.
Dmitri Loban
Dmitri Valentinoviç Loban (doğ. 3 may 1981) — Belarus paralimpyaçısı. Xizəksürmə və biatlon idmanı üzrə Paralimpiadanın bürünc mükafatçısı (Vankuver). Phençhan Paralimpiyadasının iki qat gümüş mükafatçısı. Dünya Kubokunun sahibi. Lidiya Dmitrevnanın həyat yoldaşı. LW12 kateqoriyasında çıxış edir.
Bioqrafiyası
Brest vilayətinin Qonçarı kəndində anadan olmuşdur. Peşə məktəbini bitiridikdən sonra inşaatçı işləyib və kənd təsərrüfatı işləri ilə məşğul olub. 22 yaşında qatar altına düşmüş və həkimlər ayaqlarını dizdən aşağı amputasiya etməyə məcbur olmuşlar. Əlillərin Minsk idman və reabilitasiya mərkəzində aparılan reabilitasiya proqramından sonra Dmitri əlil arabası ilə rəqsilə məşğul olmağa başladı və hətta ölkə çempionu belə oldu.
Daha sonra Dmitri əlil arabalarının yarışları ilə məşğul oldu və Belarusiyada ən güclü oldu. 2007-ci ildə isə xizək sürməyə maraq göstərdi. İlk yarışda 40 iştirakçı arasında 12-ci yeri tutdu. Finlandiyada keçirilən dünya çempionatında iki dəfə 4-cü yeri tutdu.
2010-cu ildə ilk dəfə Fransada xizək sürmə üzrə Dünya Kuboku mərhələsində qələbə qazandı. Vankuverdəki Paralimpiya Qış Oyunlarında isə xizək sürmə üzrə ilk mükafatını - 10 km-lik klassik üslubda yarışda bürünc medal qazandı.
2014-cü ildə Soçidə keçirilən oyunlarda Yuri Buzanovun rəhbərliyi altında təlim keçən Dmitri, xizək sürmə və biatlon yarışlarında çıxış etdi. Sprintində 1 km məsafədə çıxış etdi, lakin yarımfinala belə düşə bilmədi. 10 km xizək məsafəsində 11-ci yeri tutdu və beləliklə xizək yarışında mükafatsız qaldı.
2018-ci ildə keçirilən Olimpiya Oyunlarında Belarusiya Paralimpiya komandasının kapitanı olan Dmitri 7.5 km-lik biatlon yarışında gümüş medal qazandı.
Teuta Arifi
Teuta Arifi — Makedoniya siyasətçisi, 2011-ci ilin iyulundan 2013-cü ilin fevralınadək Makedoniya Respublikası Baş nazirinin müavini.
Təhsili
1991-ci ildə Priştina Universitetinin (indiki Kosovo Respublikası) filologiya fakultəsini bitirib. 1995-ci ildə Skopyedəki Müqəddəs Kiril və Mefodiya Universitetindən filologiya üzrə magistr dərəcəsi almışdır. Orada "Alban qadını ənənəvi hüquq normalarında və XX əsrin əvvəllərindən sonuna qədər alban ədəbiyyatı" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə edir.
Elnur Şahbazov
Elnur Şahbazov (20 avqust 2001; Yeni Suraxanı, Azərbaycan — 23 oktyabr 2020; Şuşa, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsinin şəhidi.
Haqqında
Şahbazov Elnur Qədir oğlu 20 avqust 2001-ci ildə Bakı şəhəri Suraxanı rayonunda anadan olub. 2007-2015-ci illərdə Suraxanı rayonu 89 nömrəli məktəbində orta təhsil alıb. 2019-cu il oktyabr ayında həqiqi hərbi xidmətə yollanıb. Xidməti dövründə xüsusi təyinatlı dəstəyə qoşulub. 27 sentyabr 2020-ci ildə başlayan Vətən müharibəsində iştirak edib. Cəbhənin müxtəlif istiqamətlərində döyüşlərdə iştirak edib. 23 oktyabr 2020-ci ildə Laçın dəhlizi uğrunda gedən döyüşlərdə 6 şəhidi döyüş meydanından çıxararaq özü şəhid olub. Ölümün gözünə dik baxan şəhidimiz Elnur Şahbazov böyüyüb boya-başa çatdığı Yeni Suraxanı qəsəbəsində dəfn edilib. Ölümündən sonra "Vətən uğrunda" və "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edilib.
Əliağa Kürçaylı
Vəliyev Əliağa Həsənağa oğlu (Əliağa Kürçaylı) — şair, dramaturq, tərcüməçi, 1951-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1979)
Həyatı
Əliağa Kürçaylı 1928-ci il fevral ayının 20-də Salyan qəzasının Kür Qaraqaşlı kəndində doğulmuşdur. Orta məktəbin 9-cu sinfindən təhsilini yarımçıq qoyub 1944–1946-cı illərdə Zaqafqaziya Dəmir Yolu İdarəsinin Salyan şöbəsində mühasib işləməyə başlamışdır. Bakı Dəmir Yolu Texnikumunda birillik mühasiblər kursunda oxuduqdan sonra baş mühasib olmuş, Salyan Dram Teatrında eyni vəzifəyə dəyişilmişdir (1946–1947). Bu dövrdə onda poeziyaya güclü maraq oyanmışdır. "Sənin gözlərin" adlı ilk şeiri ilə ("Azərbaycan gəncləri", 1946) ədəbiyyata gəlişi uğurlu olmuş, mərkəzi və respublika dövri mətbuatda müntəzəm çıxış etmişdir. Salyan radio qovşağında redaktor işləmiş, gənc yazıçıların I Respublika müşavirəsində iştirak etmişdir (1947). Bakıda fəhlə gənclər orta məktəbinin son sinfini bitirib ADU-nun Filologiya fakültəsinə daxil olmuşdur. Onu M. Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutuna təhsil almağa göndərmişlər, ab-havası düşmədiyindən geri qayıdıb universitetdə təhsili davam etdirmişdir (1949–1954), eyni zamanda "Kommunist" qəzeti redaksiyasında ədəbi işçi, "Ədəbiyyat və incəsənət" qəzetində şöbə müdiri (1953–1955) işləmişdir. Moskvada ali ədəbiyyat kursunun dinləyicisi (1955–1957), "Azərbaycan gəncləri" qəzeti redaksiyasında şöbə müdiri (1959–1965), "Azərbaycan" jurnalı redaksiyasında məsul katib, Azərbaycan Yazıçılar İttifaqı nəşriyyat şöbəsinin rəisi (1965–1966), "Literaturnıy Azerbaydjan" jurnalı redaksiyasında məsul katib, Azərbaycan Dövlət Nəşriyyatında redaktor (1966–1967) işləmiş, sonra bir müddət yaradıcılıq fəaliyyəti ilə məşğul olmuş, Azərbaycan Yazıçılar İttifaqında dramaturgiya bölməsinə rəhbərlik etmiş (1975), "Yazıçı" nəşriyyatında (1978-ci ilin mayından ömrünün axırınadək) baş redaktor olmuşdur.
Əliağa Kürçaylı böyük xanəndə Cabbar Qaryağdıoğlunun qızı Şəhla xanım ilə ailə qurmuşdur. 1 qızı və 1 oğlu var idi. 1980-ci il fevralın 11-də 51 yaşında vəfat etmişdir.
Tərcümələri
(ruscadan)
NGC 4590
NGC 4590, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış kürəşəkilli ulduz topasıdir. Göy üzündə Hidra bürcü istiqamətində yerləşir. X tipli. tərəfindən ildə 8.38 sm (3.3 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Banəzir (Sərdəşt)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 291 nəfər yaşayır (48 ailə).
Coan Fonteyn
thumb|Coan Fonteyn 1940-cı ildə Rebekka rolunda
Nikita Vityuqov
Nikita Kirilloviç Vityuqov — Rusiya şahmatçısı, qrosmeyster (2006).
Vityuqov 2006-cı il gənclər arasında Dünya Çempionatının vitse-çempionu və Rusiya Çempionatlarının iştirakçısı olmuşdur. (2006 və 2007-ci illər). O, 2009-cu ildə Bursada keçirilmiş Komandalar arasında Dünya Çempionatında qızıl medal qazanmış Rusiya komandasının heyətində olmuşdur. 2011-ci ildə Aeroflot Open turnirində 1-3-cü yerləri Yevgeni Tomaşevski və Lê Quang Liêm ilə bölüşdürmüşdür. 2013-cü il 20 aprel- 1 may tarixlərində Alyoxinin xatirəsinə həsr olunmuş turnirdə Vitiugov beşinci olmuşdur.
Omikron Əqrəb
Omikron Əqrəb — Scorpiusun Bürcündə bir ulduzdur. +4.57 görünən vizual ölçülü ilə adi gözlə görünə bilər. Parallaks ölçmələr təxminən 900 işıq ili olan məsafəni göstərir. Bu, Rho Ophiuchi qaranlıq bulud yaxınlığında yerləşir.
Bu A4II / III mükəmməl təsnifatlı ağ A tipli parlaq nəhəngdir. Bu nadir sinif sinfinin parlaq üzvlərindən biridir və öyrənməyə maraqlıdır. Omikron Əqrəb günəş kütləsinin təxminən səkkiz dəfə, radiusdan on beş dəfə, təxminən 40 milyon yaşındadır. Ulduzun günəş işığının 3.125 dəfə təxminən 8,128 K olan effektiv temperaturda xarici atmosferindən yayılır. Ətrafdakı tozun və ya mümkün bir infraqırmızı parlaq yoldaşı olması səbəbindən infraqırmızı aşınma göstərmir, lakin bu ulduzun işığı interstellar tozundan məhv olur.
Omikron Əqrəb 20-ci əsrdə Scorpius-Centaurus OB assosiasiyasında Üst Scorpius alt qrupunun mümkün bir üzvü kimi bəzən xatırlandı. Bununla belə, Hipparcos tərəfindən ölçüldüyü qədər kiçik hərəkətə və kiçik trigonometrik paralaksaya görə bu qrupun daha son üzvlük siyahılarında görünmür. Bu, Scorpius-Centaurus ilə əlaqəli bir fon ulduzu olduğunu göstərir.
Salmonellyoz
Salmonellyoz (lat. salmonellosis) daha çox qida zəhərlənməsi kimi tanınan Salmonella tipli bakteriyaların yaratdığı simptomatik infeksiya.
Salmonellyoz həm də qida yoluxucu xəstəlikdir və qida qəbulu ilə bədənə daxil olan agentlərin səbəb olduğu adətən yoluxucu və ya toksik təbiətli bir xəstəlik kimi müəyyən edilir.
Növləri
Salmonellanın iki növü var: salmonella bongori və bir çox alt növə malik olan salmonella enterika. Bununla belə, bir növ daxilindəki alt qruplar xəstəliyə səbəb olmaq qabiliyyətinə görə əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənə bilər. Bu onu göstərir ki, alt növlər səviyyəsində orqanizmlərin epidemioloji təsnifatı salmonella və oxşar patogenlərə qarşı mübarizəni yaxşılaşdıra bilər.
Simptomları
İnsanlarda ən çox görülən simptomlar ishal, qızdırma, qarın ağrısı və qusmadır. Simptomlar adətən infeksiyadan 12–36 saat sonra başlayır və 2–7 gün davam edir. Zəifləmiş immun sistemi olan insanlarda xəstəliyin ağır formalarına daha çox rast gəlinir. Bəzi salmonella növləri qarın yatalağı və paratif xəstəliklərinə səbəb ola bilər. Həm vegetarianlar, həm də qeyri-vegetarianlar infeksiyaya yoluxmuş ətdən və süddən istifadə etməklə salmonellaya yoluxa bilərlər.
Enterit
Bir neçə saatdan bir günə qədər qısa bir inkubasiya dövründən sonra bakteriyalar nazik bağırsaqda çoxalaraq bağırsaq iltihabına (enterit) səbəb olur. Salmonellyozlu insanların çoxunda infeksiyadan 12–72 saat sonra ishal, qızdırma, qusma və qarında spazmalar inkişaf edir. Əksər hallarda xəstəlik 4–7 gün davam edir və müalicə tələb etmir. Bəzi hallarda, ishal o qədər şiddətli ola bilər ki, xəstənin orqanizmi təhlükəli dərəcədə susuzlaşır və xəstəxanaya yerləşdirilməli olur. Xəstəxanada xəstə susuzlaşdırmanı müalicə etmək üçün venadaxili maye qəbul edə bilər və temperaturun azaldılması üçün dərmanlar verilə bilər. Ağır hallarda, salmonella infeksiyası bağırsaqlardan qana, sonra isə bədənin digər hissələrinə yayıla bilər və insana dərhal antibiotiklərlə müalicə edilmədikdə, ölümlə nəticələnə bilər.
Sağlam yetkin insanarda simptomlar yüngül ola bilər, onlarda adətən sepsis olmur. Bununla belə, risk altında olan insanlarda (körpələr, kiçik yaşlı uşaqlar və yaşlılar) salmonella infeksiyaları çox ağırlaşa bilər və bu, ağırlaşmalara səbəb ola bilər. Körpələrdə susuzlaşma ağır toksikoz vəziyyətinə səbəb ola bilər.
Yeganə əlaməti ishal olanlar adətən tamamilə sağalırlar, lakin onların bağırsaqları bir neçə ay ərzində normallaşa bilmir.
Qarın yatalağı
Qarın yatalağı salmonella bakteriyaları limfa sisteminə daxil olduqda və salmonellyozun sistemli formasına səbəb olduqda baş verir. Endotoksinlər ilk növbədə damar və sinir aparatlarına təsir göstərir, bu da keçiriciliyin artmasına və damar tonusunun azalmasına, termorequlyasiyanın pozulmasına, qusma və ishala səbəb olur. Xəstəliyin ağır formalarında maye balansını, elektrolit balansını pozmaq, dövran edən qan həcmini və arterial təzyiqi azaltmaq, hipovolemik şok yaratmaq üçün kifayət qədər maye və elektrolit itirilir. Septik şok da inkişaf edə bilər. Qarışıq xarakterli şok (həm hipovolemik, həm də septik şok əlamətləri ilə) ağır salmonellyozda daha çox olur. Hipoksiya və toksemiya nəticəsində böyrəklərin tutulması baş verir və ağır hallarda oliquriya (sidik ifrazının pozulması) və azotemiya (böyrəklərdə glomerular filtrasiya dərəcəsi azalması) inkişaf edir.
Uzun müddətli
Salmonellyoz sonradan qıcıqlı bağırsaq sindromu və iltihablı bağırsaq xəstəliyi ilə əlaqələndirilir, lakin sübutlar bunun sonuncunun birbaşa səbəbi olduğunu təsdiq etmir.
Diaqnostikası
Salmonellyoz bütün dünyada diareyanın ən çox yayılmış səbəblərindən biridir. İnfeksiya adətən yoluxmuş ət, yumurta, su və ya süd qəbul etməklə yayılır. Bir sıra ev heyvanları, o cümlədən pişiklər, itlər və sürünənlər də infeksiyanın daşıyıcısı və yayıcısı ola bilərlər. Diaqnoz nəcis və qan analizləri götürüldükdən sonra qoyulur.
Səbəbləri
thumb|upright=1.3|Salmonella bakteriyalarının fermadan necə yayıldığını göstərən infoqrafika
Salmonella bakteriyaları bir müddət sahibsiz yaşaya bilər (çirklənmiş suda).
Təxminən 142000 amerikalı hər il toyuq yumurtalarından Salmonella Enteritidis-ə yoluxur və təxminən 30 nəfər ölür.
Yumurtanın qabığı və ya daxili (sarısı) ifrazat və ya ətraf mühit vasitəsilə salmonella ilə çirklənə bilər.
Müalicəsi
Xəstəliyin yüngül halında adətən xüsusi müalicə tələb olunmur. Daha ağır hallarda venadaxili mayenin dəyişdirilməsi tələb oluna bilər. Yüksək risk altında olan və ya xəstəliyin bağırsaqdan kənarda yayıldığı şəxslərə antibiotiklər tövsiyə olunur.
Reyhan Müslümova
Reyhan Müslümova - Azərbaycanlı müğənni
Aleks Rou
Aleksandr Maykl Rou-Braun — Britaniya aktyorudur. O, daha çox Qaçaqlar serialında Cey Kiton, Kəsik filmində Elliott Biden və Siren-də Ben rolları ilə tanınır. O, həmçinin bir sıra filmlərdə, o cümlədən İsti yay gecələri, Üzüklər və Həmişəlik mənim sevgilim filmlərində əsas rollar oynamışdır.
Reyhan Müslümova
Həyatı
Reyhan Müslümova 1949-cu ildə Qubada anadan olub. Valideynləri həkim olduğundan qızlarını da həmin sahəyə yönləndirmək istəsələr də, o müğənni olmağa qərar verib. Müğənnilik karyerasında ilk addımlarını "Lalə" qızlar ansamblında atıb. Kəmalə Rəhimli, Nəzakət Məmmədova, Nisə Qasımova, Ruhəngiz Allahverdiyeva, Yaqut Babayeva ilə birgə səhnəyə qədəm qoyub. 18 yaşındaykən Hüseyn Seyidzadənin ekranlaşdırdığı "Dəli Kür" filmində Cahandar ağanın qızı Salatın rolunu canlandırıb.
Aleks Rou
Həyat və təhsil
Rou Londonda anadan olub və Ladbroke Grove-da böyüyüb. Atası santexnik, anası isə balet artisti idi. O, 2009-cu ilə qədər oxuduğu Hammersmitdəki Latymer Upper School-da altıncı sinif təqaüdü qazanmışdı.
Reyhan Müslümova
Vəfatı
Reyhan Müslümova artıq çəkidən əziyyət çəkib. Şəkər xəstəsi olduğundan həkimlər əməliyyat aparmaqdan imtina ediblər. 2002-ci ildə Bakıdakı 5 saylı xəstəxanada liposaksiya əməliyyatı keçirən sənətçinin şəkəri yüksələrək komaya düşür və 52 yaşında həyatını itirir.
Aleks Rou
Həyat və təhsil
İdmandan, xüsusən də hücumçu kimi oynayan assosiasiya futbolundan zövq alır. O, 16 yaşında ikən İkinci Divizion futbol klubuna qoşulub, sonra bir il İspaniyada oynayıb. İngiltərədəki məktəbə qayıtdıqdan sonra və aktyorluq karyerası başlamazdan əvvəl Chalfont St Peter ilə yarı peşəkar futbol oynadı. O, şəbəkə televiziyasında fəaliyyət göstərdiyi müddətdə də, 2010-cu ildə Hayes Middlesex Bazar liqasında çıxış edən Chiswick Albion futbol komandasında da oynayırdı. O, Los-Ancelesə köçdükdən sonra futbol oynamağa davam etdi və burada həvəskar Atletiko Silverleyk komandasında oynayır.
Reyhan Müslümova
Vəfatı
Digər bir versiyaya görə həkim müğənninin mədəaltı vəzini deşdiyi üçün qanaxma olub və ölüm də bu səbəbdən baş verib. Xəstəxanadan verilən ölüm kağızında isə Reyhan Müslamovanın guya yanıq xəsarətlərindən öldüyü qeyd olunub.
Aleks Rou
Karyera
Rou ilk dəfə uşaq ikən Milky Way reklamında göründü. O, aktyorluq debütünü 2000-ci ildə 10 yaşında olanda Çağırış qorxu filmi ilə etdi. Rou həmçinin CITV- nin 2005-ci ildə yayımlanan Cey Keton rolu ilə “Qaçaqlar” adlı uşaq elmi fantastika serialında baş rol ifa edib.