cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kiçik Hüseyn Paşa
Həyatı
Əslən çərkəz olub, 1757-ci ildə dünaya gəlmişdir. Silahdar İbrahim Paşanın köləsi ikən 1767-ci ildə Şahzadə Mehmedin doğulması münasibətilə Sultan Mustafaya hədiyyə edildi. Ancaq şahzadənin 5 yaşında vəfat etməsiylə, sultanın digər oğlu Şahzadə Səlimin xidmətinə alındı. Uzun illər onun xidmətində qalan Hüseyn, şahzadənin taxta çıxmasıyla sürətlə yüksəldi. 1789-cu ilin oktyabrında baş çuxadar, 10 mart 1792-ci ildə isə kaptan-ı dərya oldu. Həmin il Sultan Əbdülhəmidin qızlarından Əsma Sultanla evləndirildi ancaq bu nigahdan paşanın övladı olmadı.
1797-ci ilin dekabrında Vidin sərdarı olaraq donanmayla səfərə yollandı. Səfərdən döndükdən sonra 8 dekabr 1803-cü ildə anidən vəfat etdi. Cənazəsi Əyyubsultandakı Mihrişah Validə Sultan türbəsinin həyətinə dəfn edildi.
Sentrifuqa etmə
Sentrifuqa etmə
Sentrifuqa etmə—mərkəzdənqaçma qüvvəsi sahəsinin təsiri altında qeyri-cinsli sistemlərin ayrılması prosesidir.
Sentrifuqa üçün müxtəlif quruluşlu sentrifuqalar tətbiq olunur.Yüksək ayrılma faktoruna malik,nimçəvari barabanlarla təchiz olunmuş sentrifuqalar-seperatorlar sentrifuqanın ən geniş yayılmış tiplərindəndir.Seperatorlar nəmliyi 60–90%-ə qədər olan çöküntüləri qatılaşdırmağa imkan verir.
Son illərdə seperasiya prosesini avtomatlaşdırılmış rejimdə aparan,konkret kultur məhlulu üçün optimum fərdi şərait seçilməsinə imkan verən xüsusi hermetik seperatorlar meydana gəlmişdir.
Tətbiq sahələri
Sentrifuqa etmənin tətbiq sahələrinə aiddir: 1.Kultur məhlulundan biokütlənin (mayalar,bakteriyalar,göbələklər) ayrılması; 2.Mikrobioloji sintezin müxtəlif məqsədli məhsulların ayrılması (antibiotiklər,fermentlər, vitaminlər və s),qabaqcadan bərk fazaya keçirilməsi; 3.Ekstraksiyada əmələ gələn emulsiyanın ayrılması.
Seyid Mustafa Paşa
Seyid Mustafa Paşa (ö. 1813) — I Əbdülhəmid və III Səlim səltənətində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi.
Həyatı
Doğum tarixi bilinməsə də, indiki Nevşəhər də doğulduğu məlumdur. Atası Seyid Əli bəy bölgənin məşhur din xadimlərindəndir. Qardaşı isə gələcəkdə sədarətə yüksələn Silahdar Mehmed Paşa dır. 1747-ci ildə İstanbul a gətirildi və saray aşçısı olan Süleyman ağanın yardımıyla saray mətbəxinə xidmətçi olaraq anıldı. O illərdə Şahzadə Əbdülhəmid lə yaxın münasibət qurdu və onun qəhvəçisi kimi xidmət göstərdi. Şahzadənin taxta çıxmasının ardından o da yüksəlməyə başladı. Öncə silahdar və baş qapıçı, ardından 1777-ci ilin mayında miraxur və qapıçılar kəndxudası təyin olundu. 1778-ci ilin sentyabrında vəzirliklə Raqqa sancaqbəyliyi nə, daha sonra isə nişançı vəzirliyə yüksəldi.
6 noyabr 1778-ci ildə Sultan Mustafa nın qızlarından Şah Sultan la evləndirildi. Sarayda keçirilən toy mərasiminin ardından Cağaloğlu səmtindəki sarayda yaşamağa başlayan cütlüyün yeganə övladı olan Şərifə Həvva xanım Sultan 1780-ci ildə dünyaya gəlmiş, 6 ay sonra vəfat edən qızcığaz babası Sultan Mustafanın türbəsi nə dəfn edilmişdir.
Toy mərasiminin ardından Anadolu və Rumeli nin müxtəlif əyalətlərinə təyin olundu. 1779-cu ilin martında Aydın, oktyabrında Bosniya, ardından Belqrad və Konya, 1780-ci ildə ikinci dəfə Aydın, 1782-ci ilin dekabrında Hələb və Karesi sancaqbəyliyi nə gətirildi. Daha sonra Sivas sancaqbəyliyi ilə divan üzvlüyünə yüksəldi. Ancaq çox keçmədən 1784-cü ildə təqaüdə ayrıldı.
İllərcə dövlət vəzifələrindən uzaq qalan Mustafa Paşa Sultan Səlim in son illərində 1807-ci ildə sədarət naibi oldu. Ardından 4 avqust 1808-ci ildə vəzir rütbəsiylə Filibə yə göndərildi. Vəzifəsini tamamlamasının ardından İstanbul a geri çağrıldı və paytaxtın yaxınlığındakı köşkündə yaşamağa məcbur edildi. 1813-cü ildə burada vəfat etdi. Məzarı xanımı Şah Sultan ın Əyyubsultan dakı türbəsinə (Şah Sultan külliyəsi) dəfn edildi.
Akromeqaliya
Akromeqaliya – hipofizin boy hormonunun və ya somatotrop hormonunun artmış sekresiyası təsirindən əl, ayaq, çənə, daxili orqanlar və bədənin digər hissələrinin ölçüsünün böyüməsi ilə müşayiət olunan endokrin xəstəliyi. Akromeqaliyada təxminən bütün hallarda hipofizin adenoması olur. Əhalinin 1 milyon nəfərinə ildə  3,3–4,5 Akromeqaliya ilə xəstələnmə düşür. Akromeqaliya, əsasən, 20–40 yaşlarında, ən çox qadınlarda, uşaqlarda isə təsadüfi hallarda qeyd edilir. Xəstəliyin kliniki əlamətləri tədricən inkişaf edir: ilk əlamətlərin meydana çıxmasından diaqnozun qoyulmasına qədər 8–10 il keçir. Akromeqaliyalı xəstələri ümumi zəiflik, əmək qabiliyyətinin azalması, çox tərləmə, başağrısı, əzginlik narahat edir. Xəstədə qaşüstu qövslərin, almacıq və çənə sümüklərinin böyüməsi hesabına üz cizgilərinin kobudlaşması, əllərin və ayaqların böyüməsi, tüklərin yoğunlaşması, dərinin qalınlaşması baş verir, dil və dişlərin arası böyüyür. Akromeqaliyanın diaqnostikası həmçinin STH-nin sekresiyasının və qan zərdabında insulinəbənzər boy-1 amilinin təyininə əsaslanır.
Müalicəsi: STH-nin artmış sekresiyasının aradan qaldırılması, klinik əlamətlərin azaldılması, şüa terapiyası, hipofizdə cərrahi əməliyyat.
Şeyxsalı (Şot)
Şeyxsalı - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Şot şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 431 nəfər yaşayır (91 ailə).
Çəkic sümükcüyü
Çəkic sümüyü (Malleus) — daxili qulağa aid eşitmə sümüklərindən biri. Başcıq, boğazcıq və dəstək hissələrə bölünür. Uzunluğu 7,6-9,1 mm arasında, dəstək hissəsinin uzunluğu 4,3-5,7 mm arasında (8–9 mm), kütləsi isə 25 mq-dır.
Qurluşu
Çəkic sümüyünün başı-caput mallei (capitulum mallei-BNA), boynu-collum mallei, dəstəsi-manubrium mallei, uzun ınçıxıntısı-processus anterior (Folil) və qısa bayır çıxıntısı-processus lateralis vardır. Çəkicin dəstəyu qulaq pərdəsinə bitişmişdir (syndesmosis tympanomalleolaris); başı yuxarıya doğru çevrilmiş və üzərində zindana məxsus oynaq səthi vardır.
Funksiyası
Qulaq sümükcükləri bir-birilə oynaqlar vasitəsilə birləşərək hərəkətli bir zəncir təşkil edir. Xarici qulaqdan daxil olan səs dalğaları qulaq pərdəsini ehtizaya gətirir, nəticədə çəkic sümüyü müvafiq olaraq zindan sümüyünü döyəcləyərək səs dalğalarını üzəngi sümüyü vasitəsilə dəhliz pəncərəsindən daxili qulağa ötürmüş olur.
Pasifizm
thumb| Pasifist simvolu (pasifik) thumb|250x250px| " Sınıq Tüfəng ": Şəkil — orijinalla müqayisədə onun stilizə edilmiş forması — 1931-ci ildən siyasi antimilitaristlərin və [[Vicdanlı etirazçı|vicdanlı əsgərlərin mövcud beynəlxalq təşkilatının, Müharibə Müqavimətçiləri Beynəlxalq Təşkilatının loqosu kimi istifadə olunur.]] right|thumb|250x250px| [[Birləşmiş Krallıq|Böyük Britaniya, Şeffild şəhəri, 2003-cü ildə İraq işğalına qarşı aksiya]] right|thumb|250x250px| Dini səbəblərə görə hədəflərə atəş açmaqdan imtina edən [[Qırmızı Ordu əsgərləri . Kontekst əsasında — Evangelist xristianlar və ya baptistlər]] right|thumb|341x341px| [[Lev Tolstoy pasifizm mövzusunda bir neçə fundamental əsərin müəllifidir.]] right|thumb|250x250px| [[İdarə Heyətinin üzvü Robinson|Boardman Robinson — Fərari, 1916 il dünya müharibəsi cizgi filmi. İsa Məsih bütün döyüşən ölkələrin əsgərləri tərəfindən güllələnir .]] thumb|250x250px| 4-cü Beynəlxalq Sülh üçün Dua Günü. [[Assizi|Assisi, İtaliya, 27 oktyabr 2011-ci il]] Pasifizm ( — sülhməramlı, pax- dan — sülh və facio — edirəm) — zorakılığa və onun yox olması naminə müqavimət ideologiyası. Hətta özünə zərər vermək bahasına da olsa, zorakı müqavimət göstərməmək dərəcəsində müharibə və zorakılıq əleyhinə olan hərəkatdır. "Pasifizm" sözü fransız Emil Arno (1864–1921) tərəfindən düşünülüb və 1901-ci ildə Qlazqoda X Beynəlxalq Sülh Konqresində başqa aktivistlər tərəfindən qəbul edilmişdir. Müasir dövrdə Mahatma Qandi (1869–1948) tərəfindən bu hərəkat "satyaqraha" adlandırdığı qeyri-zorakı müqavimət praktikasında təkmilləşdirilmişdir. Bunun effektivliyi Martin Lüter Kinq və başqalarını ruhlandırmışdır. Pasifizmin ikonik rəsmi 1989-cu ildə Tyananmen Meydanında Etiraz-da "Naməlum üsyançı"nın tank sütunu qarşısında qeyri-zorakı müqavimətlə durmasından götürülüb. Alimlər hesab edirlər ki, bu hadisə kommunizmin tənəzzülünü sürətləndirən Berlin divarının çökdürülməsi üçün başlıca motivasiya olmuşdur.
Pasifizm qeyri-zorakılıq, anti-imperializm, tərksilah, silahlara nəzarət, demilitarizasiya, antimilitarizm, anti-müharibə və anti-nüvə hərəkatlarını əhatə və ehtiva edir.
Pasifist hərəkat, sülh uğrunda hərəkat, siyasi münaqişələrin həllinin müharibə üsullarına qarşı çıxan, xüsusən də bu cür metodların əxlaqsızlığını pisləyən müharibə əleyhinə ictimai hərəkatdır. Davamlı pasifistlər istənilən müharibəni pisləyir, müharibələrin qanuni, milli azadlıq, müqəddəs və s. olma ehtimalını inkar edirlər.
Müasir dövrdə pasifizm
Pasifistlərin fəaliyyəti ona gətirib çıxardı ki, məcburi hərbi xidmət mövcud olduğu bir çox dövlət və ölkələrin qanunvericiliyində onu alternativ dövlət qulluğu ilə əvəz etmək imkanları yarandı.
Pasifizmin tənqidi
Pasifizm müxtəlif tərəflərdən tənqid edilmişdir.
İqtisadiyyat üzrə 2005-ci il Nobel Mükafatı laureatı Robert Aumann bunu belə izah etmişdir: " Təcavüzkar onun metodlarının işlədiyini görəndə onlara əməl etməyə davam edir və getdikcə daha çox yeni tələblər irəli sürür. Təcavüzkar qəti müqavimətlə qarşılaşarsa, yanaşmasını yenidən nəzərdən keçirir. Pasifizm müharibəyə gətirib çıxarır, çünki ideologiyaya çevrildiyi ölkə təcavüzkarın qaydaları ilə oynamağa başlayır. ".
Protestant teoloq və filosof Reinhold Niebuhr yazırdı :
Hacı Əbdülfəttah Paşa
Hacı Əbdülfəttah Paşa (ö. 1702) — II Mustafa səltənətində kaptan-ı dərya olan Osmanlı dövlət xadimi.
Həyatı
Dərya bəylərindən olub, haqqında məlumat olduqca azdır. 1694-cü ildə İstanbul donanmasının rəisi oldu. 1701-ci ildə kaptan-ı dərya olsa da, bir il sonra səhhəti pisləşdi. Bu səbəblə 23 dekabr 1702-ci ildə vəzifədən alındı. Çox keçmədən Saaqız adası yaxınlığında vəfat etdi və orada dəfn olundu.
Kalante
Kalante – Polşa yazıçısı Andjey Sapkovskinin "Cadugər" romanlar seriyasının personajı, Sintra kraliçası. Pavettanın anası və Sirinin nənəsidir.
Bioqrafiya
Sintra kralı Ryöqnerin həyat yoldaşı və Pavettanın anası olan Kalante gözəl və ağıllı qadındır. O, “Sintranın dişi aslanı” kimi tanınır. Həyat yoldaşını erkən itirən Kalante, qızı Pavettanın on beş yaşı tamam olduqda, iradəsinə zidd olaraq onu, Erlenvaldlı Yoj adlı cəngavərə ərə verməli olur. Sonradan Yoj Nilfqaard imperiyasının taxt varisi olur. Nilfqaardın Sintraya hücumu zamanı, Kalante şəhərin müdafiəsini təşkil edir. Məğlubiyyətin qaçılmaz olduğunu başa düşdükdə isə intihar edir.
Seriallarda
Polşa istehsalı olan “Cadugər” teleserialında Kalante rolunu Yeva Vinyevska oynamışdır. ABŞ istehsalı olan eyni adlı teleserialda isə həmin rolu Codi Mey canlandırmışdır. Personaj Sintra uğrunda döyüşün təsvir edildiyi pilot seriyasında ölsə də, sonradan keçmiş hadisələri göstərən dördüncü seriyada yenidən görünür.
Aytun Çıray
Aytun Çıray — TBMM XXIV, XXV, XXVI, XXVII çağırış millət vəkili, İYİ Partiyanın baş katibi, Türkiyə səhiyyə nazirinin müşaviri, həkim və siyasətçi.
Həyatı
Aytun Çıray 1957-ci ildə anadan olmuşdur. Egey Universiteti Tibb fakültəsini bitirib. Daxili xəstəliklər üzrə rezidentura təhsili almışdır. 1989-cu ildə başhəkim olmuşdur. Fransızca bilir.
Siyasi fəaliyyəti
Aytun Çıray müəyyən dövrlərdə səhiyyə nazirinin müşaviri, baş nazirin müşaviri, PETKİM, ERDEMİR və İSDEMİR İdarə Heyətlərinin üzvü olmuşdur. ERENCO şirkətinin İdarə Heyətinin sədri olmuşdur. Dünya Bankı 2. Səhiyyə Layihəsi Krediti Müqaviləsi danışıqlarına Türkiyə adından rəhbərlik edib.
DYP-ANAP
1995-ci il Parlament seçkilərində Tansu Çillərin lideri olduğu Doğru Yol Partiyasından İzmir millət vəkili namizəd namizədi olmuşdur. Partiya daxili seçkidə 3-cü sıraya seçildi, ancaq mərkəzi rəhbərliyin qərarı ilə sırası 5-ci yerə dəyişdirildi. Buna baxmayaraq, partiyası kifayət qədər səs ala bilmədiyi üçün həmin il millət vəkili seçilmədi. 1999-cu il parlament seçkilərində yenidən Doğru Yol Partiyasından millət vəkili namizəd namizədi oldu. Deputat namizədinin partiyadaxili ön seçimində birinci oldu, ancaq qərargah tərəfindən siyahıdan çıxarıldı. Bu səbəbdən Aytun Çıray DYP sıralarında istefa verdi.
2002-ci il Parlament seçkilərində Ana Vətən Partiyası İzmir siyahısında 2-ci sırada millət vəkili namizədi oldu, ancaq partiyası 10%-lik sərhəddi keçə bilmədiyi üçün millət vəkili seçilə bilmədi. 2007-ci ildə Demokrat Partiyaya üzv oldu və partiyanın 2007-ci il qurultayında sədrliyinə namizəd oldu. Həmin dönəmdə sədrliyə əsas üç namizəddən biri kimi qəbul edilirdi, ancaq qurultay siyasi olaraq qanuni hesab etmədiyi üçün namizədliyindən imtina etdi.
CHP
Cümhuriyyət Xalq Partiyası sıralarında XXIV, XXV, XXVI çağırış Türkiyə Böyük Millət Məclisinə millət vəkili seçilmişdir.
İYİ Partiya
23 oktyabr 2017-ci ildə Cümhuriyyət Xalq Partiyasından istefa verdi və Meral Akşenərin rəhbərlik etdiyi İYİ Partiyanın qurucu üzvü oldu. O, İYİ Partiyada baş katib və partiya sözçüsü vəzifəsinə təyin edildi.
20 sentyabr 2020 tarixli İYİ Partiyanın növbədənkənar olmayan II Qurultayında yaranan "İdarə Heyətinə daxil olmayacaqlar" siyahısı krizisi sonrasında partiyanın qurucu üzvlərindən İstanbul millət vəkili Ümit Özdağ partiyadan ixrac edilmiş və Adana millət vəkili İsmail Koncuk İYİ Partiyadan istefa vermişdir. Beləliklə partiya daxilində qarışıqlıq başlamışdır. Eyni zamanda Cümhuriyyət Xalq Partiyasından prezidentliyə sabiq namizəd Məhərrəm İncənin öz partiyasını quracağını elan etməsi eks-CXP üzvlərinin İYİ Partiyadan istefa verəcəyi kimi mediada səsləndirilmişdir. Aytun Çırayın İYİ Partiya rəhbərliyini sosial şəbəkələr üzərindən tənqid etməsi bu iddiaları gücləndirmişdir. Bu məsələlərdən sonra İYİ Partiya lideri Meral Akşenər müəyyən adımlar atmağa başlamış və 7 fevral 2020 tarixində Aytun Çırayla 1.5 saatlıq görüş keçirmişdir. Görüşün nəticəsində Aytun Çıray İYİ Partiya liderinin siyasi məsələlər üzrə baş məsləhətçisi təyin olunmuşdur.
2023-cü il seçkilərində İYİ Partiya böyük şəhərlərdə namizədlər siyahısının hazırlanması üçün ön seçki (praymeriz) keçirmiş, lakin Aytun Çıray bu seçkilərə qatılmamışdır. Partiya sədri isə hər şəhər üzrə 2 və 4-cü sıralara şəxsləri birbaşa özü tərəfindən seçmişdir. Ön seçkiyə qatılmadığı üçün İzmirdə ikinci sıraya adı düşən Aytun Çıray buna etiraz edərək namizədliyini geri çəkmişdir. Daha sonra prezident seçkiləri ilə bağlı Kamal Kılıçdaroğlunu dəstəkləsə də, zaman-zaman Millət İttifaqı və İYİ Partiyanı hədəfinə alan tənqidlərlə mediada çıxışlar etmişdir. Seçkilərdən sonra, yəni 6 iyun 2023-cü il tarixində Aytun Çıray İYİ Partiyadan istefa vermişdir.
Ailəsi
Evlidir və iki övladı var.
Marqarita Annenskaya
Marqarita Matveyevna Annenskaya — rus əsilli Azərbaycan aktrisası, Azərbaycan SSR xalq artisti (1956)
Səhnə fəaliyyəti
Marqarita Annenskaya 30 iyul 1896-cı ildə Tiflisdə anadan olmuşdur. Səhnə fəaliyyətinə 1916-cı ildə Tiflis Xalq Teatrında başlamış, sonralar Tiflisin digər teatrlarında işləmiş, Armavir və Tula şəhərlərində çıxış etmişdir. 1930–1937-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Rus Dram Teatrının aktrisası olmuşdur.
Əsas rolları: Panova ("Lyubov Yarovaya", K.Trenyov), Nadejda ("Sonuncular", M. Qorki), Elmira ("Tartüf", J.B. Molyer), Anna Karenina ("Anna Karenina", L. Tolstoy), Oliviya ("On ikinci gecə", U. Şekspir), Mariya Aleksandrovna ("Ailə", İ. Popov), Klavdiya Vasilyevna ("Şadlıq sorağında", V. Rozov), nənə ("Ağaclar ayaq üstə ölür", A. Kasona) və s. M. Annensakayanın yaratdığı obrazlar üçün bütövlük, səmimilik, incə yumor səciyyəvi idi.
Sitokinez
Sitokinez — Sitokinez ( / ˌsaɪtoʊkɪˈniːsɪs /), bir eukariotik hüceyrənin sitoplazmasının iki qız hüceyrəyə bölündüyü hüceyrə bölünmə prosesinin bir hissəsidir. Sitoplazmik bölünmə, mitoz və meyozda nüvə bölgüsünün son mərhələlərində və ya sonra başlayır. Sitokinez zamanı, aparat ayrılan xromatidləri ayıran qız hüceyrələrin sitoplazmasına köçürür. Bu yolla, xromosom saylarının və tamamlayıcısının bir nəsildən digərinə qorunmasını və xüsusi hallar istisna olmaqla, ana hüceyrənin funksional surətləri olmasını təmin edir. Telofazanın və sitokinezin tamamlanmasından sonra hər bir qız hüceyrə hüceyrə dövrünün interfazasına daxil olur.
Bəzi funksiyalar simmetrik sitokinez prosesindən fərqli kənara çıxma tələb edir. Məsələn, heyvanlarda oogenez zamanı yumurta hüceyrə demək olar ki, bütün sitoplazma və orqanoidləri tutur. Mitozun başqa bir forması qaraciyər və skelet əzələsi kimi toxumalarda meydana gəlir.
Bitki sitokinezi, qismən bitki hüceyrə divarlarının sərtliyinə görə heyvanların sitokinezindən fərqlənir. Bitki hüceyrələri, heyvanların qız hüceyrələri arasında meydana gələn bir parçalanma meydana gətirmək əvəzinə, sitoplazmada bitkilərin qız hüceyrələri arasında yeni bir cüt hüceyrə divarına çevrilən bir hüceyrə lövhəsi olaraq bilinən bir quruluş meydana gətirir. Hüceyrəni iki qız hüceyrəyə bölür.
Etimologiya və tələffüz
"Sitokinez" sözü ( saɪtoʊkaɪˈniːsɪs, -tə-, ) klassik Latın və qədim yunan dilindən yeni Latın kyto- + kine- + -sis formalarının birləşmələrindən istifadə edir və kinesis ("hərəkət, hərəkət"). 1887 -ci ildə Şarles Otis Vitman tərəfindən icad edilmişdir.
Heyvan hüceyrəsi
Sitokinez bir çox cəhətdən ikili bölünmə prokariotik prosesə bənzəyir, lakin prokariotik və eukariotik hüceyrələrin quruluşu və funksiyaları arasındakı fərqlərə görə mexanizmlər fərqlidir. Məsələn, bir bakteriya hüceyrəsinin xətti, çoxlu eukariotik xromosomlardan fərqli olaraq, qapalı döngə şəklində yalnız bir xromosom vardır. Bundan əlavə, prokarotik DNT -nin təkrarlanması xromosomların faktiki ayrılması zamanı baş verir. Mitozda, cütləşmə mitozdan əvvəl interfazada baş verir, baxmayaraq ki, qız xromatidləri anafazadan əvvəl tamamilə ayrılmazlar.
Zəncirə (Şövt)
Zəncirə - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Şot şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 58 nəfər yaşayır (15 ailə).
Amfibiya adam (roman)
200px|thumb|right|Amfibiya adam romanının Latın qrafikalı Azərbaycan əlifbası ilə nəşrinin üz qabığı. Amfibiya adam — Aleksandr Belyayevin yazdığı fantastik roman.
Elgün Həsənov
Həyatı
Elgün Həsənov 16 avqust 1999-cu ildə İmişli rayonunun Bəhrəmtəpə qəsəbəsində anadan olmuşdur. 2005–2016-cı illərdə İmişli rayon Bəhrəmtəpə qəsəbə tam orta məktəbdə təhsil almışdır. Subay idi.
Hərbi xidməti
Elgün Həsənov Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olmuşdur. Hərbi xidməti başa vurduqdan sonra mülki fəaliyyət göstərmişdir.
2020-ci ilin 14 iyul tarixində Tovuz döyüşləri zamanı general-mayor Polad Həşimovun şəhid olmasından sonra səfərbərlik başlamış, Elgün Həsənov səfərbər olunmuş, hərbi təlim toplantılarına çağırılmışdır.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Elgün Həsənov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində könüllü atıcı olaraq iştirak etmişdir. Füzulinin və Xocavəndin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Elgün Həsənov 24 oktyabr 2020-ci ildə Xocavənd rayonunun Qırmızı Bazar qəsəbəsində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur. Doğulduğu İmişli rayonunda dəfn olunmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elgün Həsənov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
İmamqulubəyli (qəsəbə, Ağdam)
İmamqulubəyli — Azərbaycan Respublikasının Ağdam rayonunun İmamqulubəyli qəsəbə inzibati ərazi dairəsində qəsəbə.
Elgün Həsənov
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elgün Həsənov ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elgün Həsənov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elgün Həsənov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Dövlətabad (Kövsər)
Dövlətabad — İranın Ərdəbil ostanının Kövsər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 117 nəfər yaşayır (28 ailə).
Azerbaijan International (jurnal)
Azerbaijan İnternational — Jurnalın hər nömrəsi incəsənət, musiqi, ədəbiyyat, folklor, arxitektura, arxeologiya, sağlamlıq, ətraf mühit, beynəlxalq əlaqələr, biznes, dəb və adətlər kimi sosial məsələlərlə bağlı müəyyən bir mövzuya həsr edilmiş təxminən 100 səhifədən ibarətdir.
Jurnalın hədəf auditoriyası biznes, diplomatiya və akademik sahələrdəki beynəlxalq oxuculardır. Lakin jurnalda azərbaycanlıların özləri üçün də yeni olan mövzular və məsələlər araşdırılaraq təqdim edilir, məsələn Reza Degati adlı jurnalistin Parisdən gizli yolla Azərbaycana girərək 1990-cı ilin yanvarında sovet qoşunlarının küçədəki mülki əhaliyə hücum etməsi ilə müşayiət olunan faciəli gecənin şəkillərini çəkib dünyaya çatdırmağa müvəffəq olması hekayəsi.
Nadir buraxılışları
Jurnalın Stalin repressiyalarına həsr edilmiş buraxılışından əvvəl Azərbaycanda bu mövzu ilə bağlı materiallar heç vaxt ingilis dilində çap edilməmişdi. Bu materialları Azərbaycan dilində tapmaq da olduqca çətindir.
"Əli və Nino" ilə bağlı tədqiqat
"Azərbaycan İnternəşnl" jurnalının üç cildlik 2011-ci il nömrəsi (c. 15:2-4) ilk dəfə 1937-ci ildə Avstriyada E.P. Tal nəşriyyatı tərəfindən "Qurban Səid" təxəllüsü altında çap edilmiş "Əli və Nino" romanının müəllifi ilə bağlı gizli məqamların araşdırılmasına həsr edilmişdir. Jurnalın həmin nömrəsi belə adlanır: "Azərbaycanın ən məşhur romanı "Əli və Nino"nu kim yazıb? Ədəbiyyat biznesi" (c. 15:2-4, 364 səh., 1200 şəkil, ingilis və Azərbaycan dillərində iki ayrı nəşrdə).
Mövzu ilə bağlı altı il ərzində (2004-2010) Azərbaycan Dövlət Tarix Arxivi, Əlyazmalara İnstitutu (Bakı), Əlyazmalar Mərkəzi (Tbilisi), Milli arxiv (Kiyev), ZMO (Müasir Şərq Elmləri Mərkəzi, Berlin) və Kaliforniyadakı Los Anceles Universitetinin (UCLA) böyük kitabxana ehtiyatlarında 10 dildə (Azərbaycan, rus, ingilis, alman, fransız, italyan, türk, gürcü, fars və İsveç) sənəd və materialların araşdırılması ilə dərin tədqiqat həyata keçirilmişdir.
Bizim bu məsələ ilə bağlı gəldiyimiz nəticələr aşağıdakılardan ibarətdir:
Tədqiqatımız Lev Nussimbaum / Əsəd Bəyin "Əli və Nino" romanının yeganə müəllifi olması ilə bağlı Tom Risin "Orientalist" (New York: Random House, 2005) kitabında irəli sürdüyü iddiaları təkzib edir. Bu romanla əlaqədə Əsəd Bəy mətni redaktə edərək oraya folklorla bağlı elementlər əlavə edən bir broker rolu oynamışdır, lakin Azərbaycanın müstəqilliyi ilə bağlı mövzular Yusif Vəzir Çəmənzəminlinin gündəlikləri və əsərlərinə işarə edir. Tədqiqat materialımız romandakı hadisələrin cərəyan etdiyi dövrdə dünyanın, Azərbaycanın və imperiyaların dağılması, avtoritar rejimlərin yaranması, yaşamaq uğrunda mübarizə aparan müflisləşmiş qaçqın və vətəndaşların ümidsiz vəziyyəti ilə müşayiət olunan XX əsr Avropasının daha kompleks bir təsvirini təqdim edir.
Veb səhifələr
"Azərbaycan İnternəşnl" eyni zamanda dörd veb səhifəni maliyyələşdirir:
Çap edilən kitablar
1996: “Odlar yurdu – Azərbaycan” / “Azerbaijan: Land of Fire”. Red. Betti Bleyer. 168 səh. Kağız üz qabığı, rəngli. ISBN 0-9654388-0-5. Azərbaycanın erkən müstəqillik dövrünü (1991-ci ildən) əks etdirən fotoşəkillərdən ibarət kitab.
1997: “Qlobal üfüqlər: Prezident Əliyevin ABŞ-yə səfəri”/ Global Horizons: President Aliyev’s Visit to the USA”. Red. Betti Bleyer, 68 səh. ISBN 0-9654388-1-3. Kağız üz qabığı, rəngli, iki dildə. Prezident Heydər Əliyevin ABŞ Prezidenti Bill Klintonla görüşmək üçün Ağ Evə etdiyi ilk rəsmi səfərinə aid fotoşəkillərdən ibarət kitab. 1998: “İclas qurusu və digər hekayələr”, Mir Cəlal. Tərcüməçi (Azərbaycan dilindən ingilis dilinə): Həsən Cavadi, red. Betti Bleyer. Azərbaycan Ədəbiyyatı Silsiləsi, I cild, 91 səh., ISBN 0-9654388-3-X. Giriş: Hafiz Paşayev (Mir Cəlalın oğlu), qısa bioqrafiya: Həsən Cavadi. On iki hekayə: İclas qurusu, Anket Anketov, Ay İsmayıl, başa sal, Öyrəncəli, Pambıqçı, Dissertasiya, Təzə toyun nəzakət qanunları, Matışgə, Şaftalı söhbəti, Xarici naxoşluq, Mirsa, Söyüd kölgəsi.
2011: "Tur Heyerdal: Sərhədləri aşaraq, dənizləri aşaraq – Azərbaycanla əlaqələr”/“Thor Heyerdahl: Beyond Borders, Beyond Seas Links to Azerbaijan”. İki dildə (Azərbaycan / İngilis). Betti Bleyer (red., ingilis dili), Məhərrəm Qasımlı (red. Azərbaycan dili). Tərcüməçilər: Şeyda Süleymanova və Sevinc Seyidova. Qərb Universiteti Tədqiqatlar Silsiləsi: VII cild, 187 səh., rəngli. ISBN 978-0-9654388-2-7.
2011: “Tur Heyerdal: Adəmin izləri ilə, xatirələr” (Kitab yalnız Azərbaycan dilində çap edilib). Qərb Universiteti Tədqiqatlar Silsiləsi: VIII cild, 16 rəngli səhifə daxil olmaqla 312 səh. Tərcüməçilər (ingilis dilindən): Sevinc Seyidova, Aişə Cabbarova, Aynura İmecer, Şeyda Süleymanova, Fəttah Xalıqzadə. Betti Bleyer (red., ingilis dili), Məhərrəm Qasımlı (red., Azərbaycan dili). ISBN 978-0-9654388-4-1.
2012: “Kon-Tiki və mən”/ “Kon-Tiki and I". Erik Hesselberq (mətn və illüstrasiyaların müəllifi), Uşaq Kitabları Silsiləsi, I cild. Tərcüməçilər (ingilis dilindən): Sevinc Seyidova və Şeyda Süleymanova. Redaktorlar: Betti Bleyer (ingilis dili) və Məhərrəm Qasımlı (Azərbaycan dili), 164 səh. ağ-qara. ISBN 978-0-9654388-5-8. Tur Heyerdalın Kon-Tiki salı ilə Perudan Polineziya adalarınadək 5000 millik Sakit okeanı səyahətinin yumoristik təsviri və illüstrasiyaları. Həmin salın şturmanı olan Hesselberq 1947-ci ildə həyata keçirilən bu səyahətin altı üzvündən biri idi.
2012: “The Unauthorized Autobiography of W.B.: The War Years (1933-1945)”/ "U. B.-nin qeyri-rəsmi avtobioqrafiyası: Müharibə illəri (1933-1945)", Volter Bodlander. 16 səhifəlik şəkil əlavəsi ilə birgə 214 səh. ISBN 978-0-9654388-6-5; Mobi: (ISBN 978-0-9654388-8-9); və PDF formatı (ISBN 978-0-9850279-1-9). Bu xatirədə yəhudi bir gəncin Hitler Almaniyasından qaçdıqdan sonra ABŞ ordusuna qatılaraq geri qayıdıb alman dili bilmə qabiliyyəti sayəsində nasistlərə qarşı apardığı mübarizədən söhbət gedir.
Kitabın video afişasına baxın (ingilis dilində):
Barmaq meymunu
Barmaq meymunu və ya Cırtdan oynağan (Cebuella pygmaea) — primatlar dəstəsinə, oynağanlar fəsiləsinə (Callitrichidae) daxil olan növ. Primatlar dəstəsinin ən kiçik nümayəndəsidir.
Xarici görünüş
Barmaq meymunu ölçülərinə görə cırtdan sıçan lemuru ilə rəqabətdədir. Onların uzunluğu 11–15 sm arasında dəyişir. Quyruqlarının uzunluğu isə 17–22 sm-dir. Bu canlıların çəkisi 100–150 q arasıdır. Onların xəzləri sıx və uzun olur. Üzəri qızılı-boz rəngə çalır. Alt hissəsi ağ və ya narınçıdır. Boyun və baş nahiyyəsi ətrafında olan tüklər yalı xatırladır.
Yayılması
Bu canlılar Amazonka çayı hövzəsində yayılmışlar. Onlara Kolumbiya və Ekvadorun cənubu, Peru və Boliviyanın şimalı, Braziliyanın qərbində rastlamaq mümkündür. Onlar əsasən çay kənarı sıx meşələrdə yayılırlar. Ömürlərinin böyük qismini ağaclarda keçirsələr də, yerə belə enirlər.
Xüsusiyyətləri
Barmaq meymunları əsasən səhər və günün ikinci yarısında aktiv olurlar. Ağaclarda yaşayır və qidalanırlar. Dörd ayaq üzrətdə gəzsələrdə dikinə dura bilirlər. 1 metr məsafəyə tullanırlar. Bu canlılar bir necə nəsili özündə birləşdirən qohum qruplarda yaşayırlar. Xəzlərinə xüsusi qulluq edirlər. Öz ərazilərini işarələyirlər. Yad qrupdan olanlar dərhal ərazidən qovulur. Bəzən məsələ döyüçlər səviyyəsinə çata bilir.
Bəndili (Çaypara)
Bəndili - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaypara şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Barmaq meymunu
Çoxalması
Mənbələrə əsasən onlar arasında monoqam həyat tərzi üstünlük təşkil edir. Ancaq bəzi alimlər bunun tam əksini iddia edirlər. Boğazlıq dövrü 150 gün davam edir. Adətən dişi 2 bala doğur. Balaların atası və digər erkəklər dişinin balalarını südlə bəsləməsi üçün bellərində ana barmaq meymununa yemək gətirirlər. Artıq 2 yaşında cinsi yetkinliyə qədəm qoyurlar. Ən uzun ömürlü canlının yaşı 11 il olmuşdur.
Bəndili (Çaypara)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 89 nəfər yaşayır (23 ailə).
Barmaq meymunu
Təhlükələr
Onlara tez-tez rast gəlindiyindən nəslinin kəsilmə təhlükəsi yoxdur. Onlar yaşadığı məkana bağlı canlılar sayılmırlar.
Mərkəziasiyaşünaslıq
Mərkəziasiyaşünaslıq — Mərkəzi Asiyanın mədəniyyətini, tarixini və dillərini öyrənən elm. Sosial elm kimi Mərkəziasiyaşünaslığın kökləri XIX əsrin Britaniya–Rusiya "Böyük oyunu"na gedib çıxır. XIX əsrdə Britaniya və Rusiya agentləri, əsgərləri, alimləri tərəfindən regiona edilən çoxsaylı səfərlər sayəsində Mərkəzi Asiya sistemli məlumat toplanması və təşkili obyektinə çevrilmişdir. Sovet İttifaqının dağılmasından sonra bu sahəyə maraq xeyli artmışdır. Müasir dövrdə Mərkəziasiyaşünaslıq bütün dünyada bir çox alimlər, institutlar və akademik proqramlar ilə təmsil olunur.
Tarixi
XIX əsrin sonlarında Rusiya şərqşünası Vasili Vladimiroviç Bartold Mərkəzi Asiya tarixinin müasir tədqiqatının banisi hesab olunur. 1991-ci ildə Sovet İttifaqının dağılması Mərkəzi Asiyanın öyrənilməsinə marağın artmasına səbəb oldu.
Sevil (film, 1970)
Məzmun
Kino əsərinin mərkəzində cəhalətə qarşı üsyan edən, həyatda öz yerini axtarıb tapmağa çalışan Azərbaycan qadınının taleyi durur. Sevilin (Valentina Aslanova) taleyi Azərbaycan qadınlarının taleyi kimi verilir.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Xarici keçid
Filmi izlə
Bedel aşırımı
Bedel — Tyanşan dağ sistemində, Kakşaal-Too silsiləsi üzərindən keçən aşırım. Qırğızıstan və Çinin Sincan-Uyğur Muxtar Rayonu sərhəddində, dəniz səviyyəsindən 4,284 m yüksəklikdə yerləşir. İssık-Kul gölünün cənub sahilində yerləşən Barskoon kəndi ilə aşırımı birləşdirən yol var. Aşırımın yaxınlığında Yıştık çayının mənbəyidir. Aşırım tarixən mühüm karvan yolu kimi xidmət etmişdir və Böyük ipək yolu üzərində yerləşirdi.
Aşıq Müseyib
Aşıq Müseyib (Nəsibov Müseyib Qasım oğlu; d. 1909 – v. ?) — azərbaycanlı aşıq.
Həyatı
Aşıq Müseyib 1909-cu ildə Ermənistan Respublikasının Krasnoselo rayonunun Göyçə mahalının Cil kəndində dünyaya gəlmişdir. Aşıqlar nəslinin nümayəndəsi olan Aşıq Müseyibin daha üç qardaşı Aşıq Oruc, Aşıq Kazım və Aşıq Əli bu sənətin, yəni atası Aşıq Qasımın sənət davamçıları olmuşlar. Aşıq Müseyibin müəllifi oldugu "Qaragöz" mahnisi və öz ifasında yüksək zil səslə oxuduğu bir çox belə mahnıları hələ də xalq tərəfindən sevilməkdədir. O, 1988-ci ildə ermənilər tərəfindən başlanmış siyasi münaqişələrdən sonra Azərbaycana köçmüşdür və Bakıda yaşayıb dünyasını dəyişmışdir.
Qafqaz İstiqlal Komitəsi (1927)
Qafqaz İstiqlal Komitəsi — Azərbaycan, Gürcüstan və Şimali Qafqazın istiqlalının bərpası və birləşdirilməsini qarşıya məqsəd qoyan siyasi təşkilat.
Komitənin yaradılması
Qafqaz İstiqlal Komitəsi (QİK) 3+1 prinsipi əsasında qurulmuşdu: Üç Qafqaz Respublikası+Polşa dövləti. Polşa Qafqaz respublikalarını təmsil edən mühacir təşkilatlarının fəaliyyətini əlaqələndirir, maliyyə və s. yardımlar göstərirdi.
Komitənin fəaliyyəti
QİK-də Azərbaycanı Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Mir Yaqub Mehdiyev, Gürcüstanı Noy Jordaniya, Akaki Çxenkeli, A.Asatiani, S.Mdivani, dağlıları M.Sunşev və İ.Çumşov təmsil edirdilər. Təşkilat hərbi bölmə və mətbuat şöbəsindən ibarət idi. Operativ işləri M.Mehdiyev, M.Sunşev və İ.Salamodanın daxil olduğu üçlük həyata keçirirdi. Komitə gürcülərin separatçı mövqeyi üzündən çox böyük çətinliklərlə üzləşirdi. Bu səbəbdən onu maliyyələşdirən Polşa hökumətinin təşəbbüsü ilə 1930-cu ilin əvvəllərində Varşavada QİK-in yığıncağı keçirildi. Qızğın mübahisələr şəraitində keçən bu yığıncaqda Polşa və Azərbaycan nümayəndələri gürcülərin Şimaldan — Rusiyadan olan təhlükə ilə yanaşı, cənubdan, yəni Türkiyə tərəfindən də belə bir təhlükənin olması, habelə "pantürkizm" barədə fikirlərini kəskin tənqid etdilər. Qafqazlıların birliyinə mane olan bir çox başqa məsələlərə də aydınlıq gətirildi. Eyni zamanda, komitənin qərargahının İstanbuldan Varşavaya köçürülməsi qərara alındı. Yığıncaqda Qafqazın birliyi ideyasına azərbaycanlıların daha çox səy göstərmələri xüsusi qeyd edildi və QİK-in İstanbulda filialının fəaliyyət göstərməsi barədə qərar qəbul olundu. Qafqazlı mühacirlər erməniləri də komitənin fəaliyyətinə cəlb etməyə çalışırdılar. Ermənilər isə rus mühacirləri ilə birləşərək, onların mətbuatında daim Azərbaycana və Gürcüstana qarşı ərazi iddiaları irəli sürürdülər. Ermənilərin pozuculuq fəaliyyətinə baxmayaraq, mühacirlər Qafqaz birliyi məsələsində daha da irəli gedərək, 1934-cü il iyulun 14-də Brüsseldə "Qafqaz Konfederasiyası Paktı"ın (Misaqını) imzaladılar. QİK Qafqaz Konfederasiyası Paktının məqsədləri barədə bəyannamə yayaraq, "yaxın zamanlarda bir konfrans çağırılacağını və QİK-in istefasını qəbul edəcək olan bu konfransın müştərək bir Qafqaz orqanı yaradacağını" bildirdi.
Quzanlı
Quzanlı — Azərbaycan Respublikasının Ağdam rayonunun Quzanlı qəsəbə inzibati ərazi dairəsində qəsəbə.
Tarixi
Quzanlının tam adı Sarıcalı-Quzanlıdır. Kənd Qarabağda yaşamış böyük bir türk tayfasının adı ilə bu cür adlandırılmışdır. XX əsrin ikinci yarısında Sofulu, Sarıcalı (Cır Sarıcalı), Çaylı kəndləri Quzanlıya köçürülüb. Quzanlıda, Şahbəyli, Birinci Quzanlı, İkinci Quzanlı, Ana Quzanlı, Bala Quzanlı, Çaylı, Məmmədli və "Kommunist" adlanan məhəllələr mövcud olub.
Birinci Qarabağ müharibəsindən sonra Quzanlı kəndi uzun müddət cəbhə bölgəsində yerləşib. Ağdam şəhərinin işğalından sonra Quzanlı qəsəbəsi rayon mərkəzini əvəz edib.
Əhalisi
1992-ci ildən etibarən burada məcburi köçkünlər də məskunlaşıb və hazırda Quzanlıda 18 minə qədər əhali yaşayır.
İqtisadiyyatı
2006-cı ildə "Azərpoçt" DM üzrə Ağdam rayonu Quzanlı qəsəbəsində yeni poçtamt binası təmirdən sonra istifadəyə verilmişdir.
7 avqust 2014-cü il tarixində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Ağdam rayonunun Quzanlı-Üçoğlan-Xındırıstan-Səfərli avtomobil yolunun tikintisi məqsədi ilə Sərəncam imzalamışdır. Həmin Sərəncama əsasən Azərbaycan Respublikasının 2014-cü il dövlət büdcəsində nəzərdə tutulmuş Azərbaycan Respublikası Prezidentinin ehtiyat fondundan Ağdam Rayon İcra Hakimiyyətinə 3,2 milyon manat ayrılmışdır.
Pavetta (Cadugər)
Pavetta – Polşa yazıçısı Andjey Sapkovskinin "Cadugər" romanlar seriyasının personajı, Sintra şahzadəsi. Kraliça Kalantenin qızı və Sirinin anasıdır.
Bioqrafiya
Pavetta Kral Ryöqner və kraliça Kalantenin yeganə övladıdır. Atası hələ uşaq doğulmazdan əvvəl onu, Erlenvaldlı cəngavər Yoja verməyə and içmişdi. Sonradan Yoj Nilfqaard taxtının varisi olur. Pavettanın on beş yaşı tamam olduqda Kalante vəfat etmiş ərinin sözünü yerinə yetirməli olur. Yoja ərə gedən Pavetta qız uşağı dünyaya gətirir və onu Sirilla adlandırırlar. Bir neçə il sonra gəmi qızası zamanı Pavetta vəfat edir. Sonradan bəlli olur ki, Pavetta Böyük qanın daşıyıcısı imiş və onun vasitəsiylə həmin qan qızına keçmişdir.
Seriallarda
Polşa istehsalı olan “Cadugər” teleserialında Pavetta rolunu Aqata Buzek canlandırmış, onun ifasında personaj tənqidçilər tərəfindən yüksək qiymətləndirilmişdir. ABŞ istehsalı olan “Cadugər” teleserialında isə Pavetta rolunu aktrisa Qaya Mondadori canlandırmışdır. Personaj serialın dördüncü seriyasında təqdim edilmişdir.
Gilandüz
Gilandüz — İranın Ərdəbil ostanının Kövsər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 168 nəfər yaşayır (30 ailə).
Alfred fon Şliffen
Alfred fon Şliffen — alman hərb xadimi, general-feldmarşal, 1891-1905-ci illərdə Almaniyanın Baş Qərargahının rəisi.
Arzqirski rayonu
Arzqirski rayonu — Rusiya Federasiyası, Stavropol diyarının tərkibində inzibati ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Arzqir kəndidir.
Coğrafiyası
Rayon Stavropol diyarının şimal-şərq hissəsində yerləşir. Rayonun təbii şəraiti ümumilikdə sakit bir relyeflə xarakterizə olunur, çöl düzənlikləri dərələr və yarğanlar ilə əvəz olunur. Rayonda əsasən aşıq şabalıd torpaqlar yayılmışdır. Rayonda quraq iqlim hakimdir.
Tarixi
Arzqirski rayonu 1924-cü ildə Tersk dairəsinin tərkibində qurulur.
9 sentyabr 1929-cu ildə Ümumrusiya Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin Rəyasət Heyəti qərar verdi: Şimali Qafqaz ərazisindəki Stavropol rayonunun Türkmən dairəsinin Bayçara, Kamennaya Balka və Zavetnı qəsəbələri Tersk rayonunun Arzqirski dairəsinə verilməlidir.
Şimali Qafqaz regional icraiyyə komitəsinin 28 dekabr 1930-cu il tarixli qərarı ilə Arzqirski rayonu ləğv edildi, kənd sovetlikləri və yaşayış məntəqələri Prikum rayonuna verildi. 1935-ci ilin yanvarında ərazi yenidən qurulur.
1942-ci ildə Başantinski kənd sovetliyi Türkmən rayonundan Arzqirski rayonuna verilir.
13 yanvar 1943-cü ildə Arzqirski rayonu alman faşist işğalçılarından azad edilir.
1944-cü ildə Stavropol diyarının Priyutnenski rayonu ləğv edilir, şərq hissəsi, o cümlədən Baqa-Burulski, Cenjenkinovski, İki-Burulski, Mandjikinovski kənd sovetlikləri və Manıçeski qəsəbə kənd sovetliyi Arzqirski rayonunun inzibati tabeliyinə verilir.
1952-ci ildə Arzqirski rayonunun Nikolo-Aleksandrovski kənd sovetliyi Levokum rayonuna verilir. 1954-cü ildə Arzqirski və Başantinski kənd sovetlikləri Arzqirski kənd soveliyində birləşdirilir. Rodnikovski və Kamennobalkovski kənd sovetlikləri isə Rodnikovski kənd sovetliyində birləşdirilir.
1959-cu ildə Stavropol diyarının Apanasenkovski rayonunun Xut-Xur kənd sovetliyinin bir hissəsi Arzqirski rayonuna keçir.
1 fevral 1963-cü ildə Arzqirski rayonu yenidən ləğv edilir (ərazinin Blaqodarnı Levokumski və Prikumski rayonlarına verilir) və 3 mart 1964-cü ildə yenidən bərpa edilir. Ona aşağıdakılar birləşdirilir: Prikumski rayonundan — Arzqirski, Petropavlovski, Novoromanovski və Rodnikovski kənd sovetlikləri; Levokumski rayonundan — Sadovski kənd sovetliyi; Blaqodarnenski rayonundan — Kendce-Kulak və Serafimov kənd sovetlikləri.
12 yanvar 1965-ci ildə RSFSR Ali Sovetinin Rəyasət Heyəti Arzqirski kənd rayonu bir rayon halına gətirilməsinə qərar verilir.
16 mart 2020-ci ildən etibarən, Stavropol diyarının 31 yanvar 2020-ci il tarixli 5-kz qanununa əsasən, Arzqirski rayonunun bütün bələdiyyələri Arzqirski bələdiyyəsi vahid bələdiyyə quruluşuna birləşdirilərək dəyişdirilmişdir.
Ərazi vahidi öz statusunu qorumuşdur.
Əhali
2010-cu il Ümumrusiya əhalisinin siyahıyaalınmasının nəticələrinə görə, rayonda 12 515 kişi (47,59 %) və 13 783 qadın (52,41%) yaşayırdı.
İqtisadiyyat
Rayonun əsas iqtisadi sektoru 17 müəssisə və 224 təsərrüfatla təmsil olunan kənd təsərrüfatdır. 2006-cı ildə kənd təsərrüfatı işçiləri taxıl bitkilərindən rekord bir məhsul əldə etmişlər.
2006-cı ildə mal-qaranın sayı 4 536 baş olmuşdur: donuzlar — 2 197 baş, qoyunlar — 83 572 baş.
Fyodor Çeskonov
Fyodor Çeskonov (tam adı: Fyodor Markeloviç Çeskonov,, ; ) — erzyan əsilli SSRİ yazıçı sı, romançı sı, dramaturq u, ədəbi tənqidçi si, Birinci Dünya müharibəsi və Rusiyada vətəndaş müharibəsi iştirakçısı. O, Mordoviya ədəbiyyatının qurucularından biri olmuşdur.
Həyatı
Birinci Dünya müharibəsi ndə Rusiya İmperator Ordusu na qoşularaq almanlar a, Rusiyada vətəndaş müharibəsi zamanı isə Qızıl Ordu ya qoşularaq Çar qüvvələrinə qarşı vuruşmuşdur.
Müharibə sona çatdıqdan sonra Çeskonov özünü Mordoviya xalqı na kommunizm i öyrətməyə və müasir Mordoviya mədəniyyətini qurmağa həsr etdi. 1922-ci ildə o, Moskva şəhəri nə köçmüş və ali təhsil almışdır. 1924-cü ildə Çeskonov Qızıl Professorlar İnstitutu nun Ədəbiyyat Fakültəsindən məzun olmuşdur.
Çeskonov 1932-ci ilə qədər SSRİ Xalqlarının Mərkəzi Nəşriyyat Evi nin (Tsentrizdat) Mordoviya bölməsində redaktor kimi işləmişdir.
Moskva şəhərində yaşadığı dövrdə Çeskonov görkəmli Mordoviya alimləri olan A. Ryabov və T. Danilov ilə birlikdə Mordva dili ndə dərs keçən məktəblər üçün dərs kitabları hazırlayırdı. O həmçinin, «Yakstere teşte» qəzetində redaktor kimi çalışmışdır. O, 1933-cü ildən Saransk şəhəri ndəki Mordoviya Mədəniyyəti Tədqiqat İnstitutunun Ədəbiyyat Sektorunun baş tədqiqatçısı kimi işləmişdir.
1934-cü ildə Ümumittifaq Sovet Yazıçılarının Birinci Qurultayı nda deleqat olmuşdur. O, burada Mordoviya ədəbiyyatı barədə hazırladığı raportu təqdim etmişdi.
Fyodor Markeloviç Çeskonov 1938-ci ildə repressiyaya məruz qalmış və edam olunmuşdur. 1956-cı ildə Sov.İKP XX Qurultayı nın aldığı qərarla bəraət qazanmışdır.
Şliffen planı
Şliffen planı — Almaniya imperiyası tərəfinən hazırlanmışdır. 1905-ci ildə "ildırımsürətli" müharibə planı hazırlandı.Bu Alfred fon Şliffen rəhbərliyi ilə Fransa və Rusiya ilə müharibəni nəzərdə tutan plan idi.Plana görə müharibə iki cəbhədə aparılmalı idi.
Fyodor Çeskonov
Yaradıcılığı
Çeskonov ilk əsərini 1922-ci ildə nəşr etmişdir. Onun «Sıre uçitel» adlı hekayəsi SSRİ hakimiyyətinin ilk illərində yaşayan kənd müəlliminin düşüncələrindən bəhs edir. Tezliklə o, çoxlu hekayə kolleksiyaları və esselər nəşr etmişdir: «Veles yavovs» (,, 1926), «Liya kiyava» (, , 1927), «Vasen tolt» (, , 1932), «Seçilmiş hekayələr» (1959), «Yeni çağın gurultusu» (, 1974) və s.
O, hekayələr, esselər, səyahət qeydləri, pyeslər və başqa ədəbi əsərlər yazırdı.
Onun əsərlərindəki qəhrəmanlar işçi təbəqənin nümayəndələri idi və əsərlərinin əsas mövzuları inqilab, vətəndaş müharibəsi, kollektivləşmə, təbəqələrarası mübarizə, kommunist hakimiyyətinin təsis edilməsi, dini qalıqlara qarşı mübarizə və mədəni inqilab idi.
Çeskonov əsərlərində həqiqətə uyğunluq əldə etmək üçün arxiv sənədlərindən və özünün gördüklərindən istifadə edirdi.
Fyodor Çeskonov Mordoviya ədəbiyyatında dram janrının formalaşmasında böyük rol oynamışdır.
1924-cü ildə Moskva şəhərində "Tsentrizdat"da E. Okin və T. Vasilyevin əməkdaşlığı ilə nəşr edilmişdir. Bu kolleksiyaya «Erzyan pyesat», «Kavto kilyava» , «A mon kedenze palın» , «Roki tuvo» , «Veluv» , «Barşinan şkasto» , «Kaldorqaut taşto kaytne» daxildir. Bu əsərlər inqilabdan sonrakı SSRİ-ni təsvir edirdi.
Onun dram janrındakı əsərlərində dövrün aktual və kəskin problemlər və konfliktlər üzə çıxarılırdı. Onun əsərləri əhəmiyyətli sosial problemlərin işıqlandırılması, konfliktlərin ciddiyyətliyi və dərin psixologizmi ilə xarakterizə edilirdi. O, uşaqlar üçün nəzərdə tutulmuş bir neçə əsərin də müəllifidir.
Çeskonovun Mordoviyanın ədəbi və yaradıcı tənqidinin inkişafında böyük rolu olmuşdur. Onun cəsarətliliyi, obyektivliyi və əhəmiyyəti «Avol ansyak kastano» (,, 1931), «Mokşerzyan dramaturgiyadont» (, , 1934) və «Erzyan folklordont» (, , 1934) məqalələri ilə seçilir.
Albin Kurti
Bioqrafiya
Albin Kurti 24 mart 1975-ci ildə Priştinada anadan olub. Kurtinin atası Monteneqronun Ulsin bələdiyyəsinin Sukobin kəndindən olan alban ailəsindəndir. Kurtinin anası Priştinada doğulub təhsil alan təqaüdçü ibtidai məktəb müəlliməsidir. O, Priştina Universitetində təhsil alıb, Priştina Universitetinin Müstəqil Tələbələr İttifaqının rəhbəri və Yuqoslaviyanın bölünməsini müdafiə edən alban tələbələrin iğtişaşlarının təşkilatçılarından biri olub. 1997-ci ildə Kosovo Azadlıq Ordusuna qoşulub. 1997-1999-cu illərdə Kurti Priştinada və Kosovonun digər böyük şəhərlərində tələbə etirazları təşkil edib. 1999-cu ildə 15 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib; 2001-ci ildə Miloşeviçin süqutundan sonra yeni Yuqoslaviya hökuməti tərəfindən azad edilmişdir.
Bu müddət ərzində o, Kosovo müstəqillik hərəkatının ən məşhur liderlərindən biri statusu qazanıb. Kurti xaricdə Vaşinqton, Nyu-York, Brüssel, Kopenhagen və Strasburqda Avropa Parlamentində geniş siyasi təcrübə və dəstək qazanıb. O, Qərbi Avropa və ABŞ-nin yüksək səviyyəli nümayəndələri ilə də görüşüb.
3 fevral 2020-ci ildə Kosovo Parlamenti Kurti hökumətini təsdiqləyib. Martın 25-də parlament, COVID-19 pandemiyası ilə əlaqədar fövqəladə vəziyyət elan etməkdən imtina etdiyi üçün Kurti birinci kabinetinə etimadsızlıq səsverməsi qəbul edib.
Kurtinin partiyası 2021-ci il parlament seçkilərində qalib gəlir və 22 mart 2021-ci ildə Kosovo parlamenti ikinci Kurti kabinetini təsdiqləyir.
Zindan sümükcüyü
Zindan sümükcüyü — daxili qulağa aid eşitmə sümüklərindən biri. Bu sümük ilk dəfə italyan anatomu Alessandro Akillini tərəfindən təsvir edilmişdir. Zindan sümüyü çəkic sümükcüyünün zərbələrindən alınan səs dalğalarını üzəngi sümükcüyünə ötürmüş olur. Bu sümük ancaq məməli heyvanlarda mövcuddur.
Qurluşu
Zindan sümüyünün cismi- və bir-birindən uzaqlaşan qısa- və uzun ayaqcığı- vardır. Uzun ayaqcığının ucunda mərciyəbənzər çlxlntı- ayırd edilir. Zindanın uzun ayaqcığı üzəngi başcığı və cismi çəkic başcığı ilə birləşərək müvafiq zindan-üzəngi və zindan-çəkic oynaqlarını əmələ gətirir. Kütləsi 30 mq, uzunluğu 4,8-5,4 mm arasındadır.
Navənd
Navənd — İranın Ərdəbil ostanının Kövsər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 109 nəfər yaşayır (24 ailə).
NGC 3613
NGC 3613, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. E6 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Yal (heyvan)
Yal — məməlilərn bel və boyun nahiyyəsində bitən uzun və sıx tüklər nəzərdə tutulur. Bəzən canlılar arasında erkək və dişi fərdlərin əsas fərqləndiricisi rolunu oynayır. Ancaq yetkinlik dövrünü yaşamayan fərdlərdə bu hələ formalaşmır. Bəzi heyvanlarda yal bütün onurğa boyunca uzanır.
Üçoğlan
Üçoğlan — Azərbaycan Respublikasının Ağdam rayonunun Üçoğlan kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Yol
7 avqust 2014-cü il tarixində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Ağdam rayonunun Quzanlı-Üçoğlan-Xındırıstan-Səfərli avtomobil yolunun tikintisi məqsədi ilə Sərəncam imzalamışdır. Həmin Sərəncama əsasən Azərbaycan Respublikasının 2014-cü il dövlət büdcəsində nəzərdə tutulmuş Azərbaycan Respublikası Prezidentinin ehtiyat fondundan Ağdam Rayon İcra Hakimiyyətinə, 3,2 milyon manat ayrılmışdır.
Hans fon Bülov
Hans Qvido fon Bülov (8.1.1830, Drezden – 12.2.1894, Qahirə) — alman pianoçusu, dirijor, bəstəkar, musiqi yazıçısı.