cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Selestin
Xassələri
thumb|Selestin, Türkmənistan Rəng – açıq-mavi, ağ, rəngsiz, sarımtıl, qırmızımtıl, yaşılımtıl, qəhvəyimtil; Mineralın cizgisinin rəngi – ağ; Parıltı – şüşə, ayrılma müstəvilərində sədəfi; Şəffaflıq – şəffaf, yarımşəffaf; Sıxlıq – 3,9-4,0; Sərtlik – 3-3,5; Kövrəkdir; Ayrılma – {001} üzrə mükəmməl, {210} üzrə orta, {010} üzrə qeyri-mükəmməl; Sınıqlar – qeyri-hamar; Morfologiya – kristallar: qalın lövhəşəkilli, qısasütunvari, bəzən uzunluğu 50 sm-dək olan prizmatik; İkiləşmə: {210} və {101} üzrə çox nadirdir; Mineral aqreqatları: dənəvər, lifli, lövhə-, qabıq- və torpaqvari kütlələr, jelvaklar, sekresiyalar, konkresiyalar, druzalar, lifli damarcıqlar, gips və üzvi qalıqlar üzrə psevdomorfozalar.
Tətbiqi
Şəkərin, istiqamətlənmiş güllələrin istehsalında, pirotexnikada, şüşə, keramika, kimya və əczaçılıq sənayesində, metallurgiyada istifadə edilən stronsiumun və onun birləşmələrinin əsas mənbəyidir.
Sven Hedin
Sven Hedin — isveç səyyahı, coğrafiyaçı, jurnalist, yazıçı, qrafik.
Tərcümeyi-hal
Stokholmda bürqer ailəsində anadan olub. Evli olmayıbdı. 1886-1934-cü illərdə Tibet və Mərkəzi Asiyada ekspedisiyada olmuşdur. Bu səyahətləri zamanı çoxlu tarixi abidələr və landşaftlarla rast gəlmiş və xəritədə qeyd etmişdir. Bir dənə tibetdə 170 000 kv.km-dir. Hedin isveç kralının mükafatlandırdığı axrıncı insan olmuşdur. 1920-1930-cu illərdə o artıq bütün dünyada tanınmış alim idi. Onun kitabları bir neçə dildə çap olunmuşdur. Hedin birinci dünya müharibəsində iştirak etmişdir. Birinci və ikinci dünya müharibələri zamanı Almaniyada çoxlu sayda məqalələr və kitablar çap etdirmişdir. Hitler onu öz cavanlıq dövrünün kumirləri hesab edirdi. Həmçinin, Hitler Almaniyada bir çox yəhudi ailəsini xilas etmişdir. 1940-cı illərdə Amerika əlehinə kitablar çap etmişdir. Hitler özünə qəsd etdikdən sonra Hedin qəzetdə nekroloq yazmışdır. Müharibədən sonra Hedin alman generalı Falkenxorst tərəfindən qaçırılır. onun bir çox medal və ordenləri var. Bütün bunlar dövlət tərəfindən qorunub saxlanılır. Yazıçı bir çox monoqrafiya və kitabın müəllifidir. Onun kitabları Rusiya, Çin, İran, Hindistan, Almaniya, Avstriya, İtaliya, İngiltərə, ABŞ və başqa ölkələrdə maraqla oxunur.
Proteyakimilər
— proteyaçiçəklilər dəstəsinə aid bitki fəsiləsi.
Şərahil Laçın
Məmmədov Şərahil Hüseyn oğlu (Şərahil Laçın) — Avrasya Yazarlar Birliyinin üzvü, şair.
Həyatı
1986-cı ildə Nəriman Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunu bitirmişdir.
1987-ci ildə Respublika Mərkəzi Xəstəxanasında İnternatura kursunu tamamlamışdır.
1992-ci ildə Respublika Urologiya İnstitutunda urologiya kursunu bıtırmış, 1999-cu ildə Qazaxıstan Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitunda Alternativ Tibb (Çin Tibbi) təhsili almışdır.
Sumqayıt və Bakı şəhərlərində həkim işləmişdir.
La-Roşet (Yuxarı Alplar)
La-Roşet (, La Rocheta) — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Alplar. Kommunanın dairəsi — Qap. La-Bati-Nyov kantonuna daxildir.
Şərahil Laçın
Həyatı
Evlidir, 2 övladı var.
La-Roşet (Yuxarı Alplar)
INSEE kodu — 05124.
Şərahil Laçın
Fəaliyyətləri
1993–1995-ci illərdə Xudu Məmmədov adına Xeyriyyə Cəmiyyətində və Azərbaycan Demokratik Gənclər Birliyində sədr müavini kimi çalışmışdır.
La-Roşet (Yuxarı Alplar)
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 380 nəfər təşkil edirdi.
Şərahil Laçın
Fəaliyyətləri
Şeirləri və publisistik yazilari 1980-ci illərdə "Azərbaycan Gəncləri", "Ədəbiyyat və İncəsənət", "Qarabağ", "Tibb kadrlari uğrunda", "Dədəm Qorqud", "Ədalət", "Təzadlar", "Boz Qurd" (Moskva) qəzetlərində, "Ulduz", "Azərbaycan Təbiətı", "Xudafərin" (Praqa), "Bir Təbəssüm" (Türkiyə), "Andız" (Türkiyə) ədəbi jurnallarında, "Azərbaycan aşıqları və el şairləri" kimi almanaxlarda çap olunub.
Yaradıcılığı barədə Məmməd Araz, Məmməd Aslan, Şahmar Əkbərzadə, Zəlimxan Yaqub, Kamal Abdulla və başqa tanınmış qələm adamları rəylər və ön sözlər yazıblar.
La-Roşet (Yuxarı Alplar)
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 246 yaşda olan (15-64 yaş arasında) 169 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 77 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 68,7%, 1999-cu ildə 70.6%). Fəal olan 169 nəfərdən 156 nəfər (89 kişi və 67 qadın), 13 nəfər işsiz (4 kişi və 9 qadın) idi. Aktiv olmayan 26 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 28 nəfər təqaüdçü, 23 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Şərahil Laçın
Fəaliyyətləri
Türkiyənin tanınmış şairlərindən Yavuz Bülənt Bakilərin təqdimatı ilə "Ömrümüz bilməcə qaldı" şeir kitabı Türkiyədə işıq üzü görüb.
Vektor Beynəlxalq Elm Mərkəzinin təsis etdiyi "Şahmar Əkbərzadə" adına ədəbiyyat mükafatına 2010-cu ildə layiq görülüb.
Avrasya Yazarlar Birliyinin üzvü olan şair Türkiyədə yaşamaqdadır.
Dünyanın bir çox ölkələrində elmi konqreslərin iştirakçısı olmuşdur.
Xoşab şəhristanı
Xoşab şəhristanı— İranın Rəzəvi Xorasan ostanının şəhristanlarından biridir. Şəhristanın inzibati mərkəzi Soltanabad şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 37,600 nəfər və 9,944 ailədən ibarət idi.
Satya Sai Baba
Satya Sai Baba (23 noyabr 1926 - 24 aprel 2011) — ardıcılları tərəfindən canlı ilah və avatara kimi qəbul edilən məşhur hindistanlı quru və mənəvi ustad.
Adı sanskrit dilində "həqiqi ana və ata" mənasını ifadə edən Satya Sai Baba 1926-cı ildə Hindistanın şimal kəndlərindən birində dünyaya göz açmışdır. O, xatirələrində 14 yaşında komaya düşdüyünü, iki ay güclü ağrılar keçirdiyini, tez-tez huşunu itirdiyini və bu hadisələrdən sonra parapsixoloji qabiliyyətlərinin genişlənərək, inkişaf etdiyini söyləmişdir. Tezliklə o, özünü Şivanın yeni təcəssümü, "müqəddəs hesab olunan və möcüzə göstərən" Şirdi bölgəsinin sakini Sai Babanın (1856-1918) xələfi və Şahtilərdən (Krişnanın təzahür forması) biri kimi yenidən zühur edəcəyini iddia etmişdir.
Satya Sai Baba özünü "canlı Tanrı" adlandırdıqdan sonra ailəsini və yaxınlarını tərk etmiş, ardıcıllarının köməyi ilə Puqqaparti kəndində "Daimi sükut iqamətgahı" ("Praşanti Nilayam"), sonradan isə "Satya Sai Baba Foundation" adlı beynəlxalq təşkilatlar yaratmışdır. O, nüfuzunun artması üçün hər hansı xalq və din deyil, bütün bəşəriyyət naminə yer üzərinə zühur etdiyini deyirdi. Onun ideoloji təlimində üzdə sevgi və həqiqət vasitəsilə Tanrıya yol tapmağın mümkünlüyünü insanların qardaşlıq və əməkdaşlıq təşəbbüsü kimi konsepsiyalar əsas yer tutur.
Polisaxarid
Polisaxarid – mürəkkəb karbohidratlara deyilir. Polisaxaridlərin molekulları 1000-dən çox monosaxaridlərin monomerlərindən ibarətdir.
Satya Sai Baba
Firavan yaşamaq üçün 10 həyat prinsipi
Sai Babaya görə, firavan yaşamaq üçün on həyat prinsipinə əməl edilməlidir:
Pliosen
Pliosen — Lyayell, 1841 neogen sisteminin üst şöbəsi. Beynəlxal stratiqrafik şkalaya görə, 3 mərtəbəyə bölünür: alt –zankl, orta-plasenz və üst — gelaz. Xəzər hövzəsində məhsuldar qat (alt) və aqcagil (üst), Qara dəniz hövzəsində kimmeri və kuyalni, Aralıq dənizi hövzəsində – zankl, plasenz və gelaz mərtəbələrinə bölünür.
Polisaxarid
Mürəkkəb karbohidratlar
Karbohodratların ən mürəkkəbləri nişasta və sellülozadır. Nişasta - qlükoza qalıqlarından ibarət (C6H10O5)n tərkibli təbii polimerdir. Nişastanın təyini onun yodla qarşılıqlı təsirdə olub, göy rəng əmələ gətirməsinə əsaslanır.
Satya Sai Baba
Satya Sai Babanın ardıcılları
ABŞ-da Sai Babanın gündəmə gəlməsi keçən əsrin iyirminci illərdə Rusiyadan buraya köçmüş və restoranlarda rəqqasəlik edən Yevqeniya Petersonun adı ilə bağlıdır. Bu qadın uzun müddət Şərq ölkələrində, əsasən, Hindistanda yaşamışdır. O, 1947-ci ildə ilk dəfə Holivudda hatha-yoqa kursları açmışdır. Onun açdığı yoqa məktəbi sonralar ABŞ sərhədlərini aşaraq Meksikaya da yayılmışdır. Sai Babanın pərəstişkarı olan bu qadın vurğulayırdı ki, hər kəs İsa, Budda və Krişnanın təsirini özündə hiss etmək istəyirsə, Satya Sainin təlimini öyrənməlidir. Onun fikrincə Sai Baba həmin müqəddəslərin yer üzərindəki yeni təzahür formasıdır.
Polisaxarid
Mürəkkəb karbohidratlar
Sellüloza nişastaya nisbətən daha çox yayılmış karbohidratdır.O, bütün bitki hüceyrələrinin qılaflarını təşkil edir.
Hüseyn bəy Şərifbəyov
Şərifbəyov Hüseyn bəy Şərif bəy oğlu-(1832-?), çar zabiti, unter-ofitser
Satya Sai Baba
Satya Sai Babanın ardıcılları
Keçən əsrin 70-ci illərindən etibarən Sai Babanın ardıcılları Şimali Amerika və Qərbi Avropaya da yayılmışdır. Onlar müxtəlif şəhərlərdə Sai Baba haqqında kitablar nəşr etdirir, çıxışlarını internet və videokassetlər vasitəsilə yayırdılar. Məktəb, otel və xəstəxanalarda təbliğat işi aparırdılar.
Hüseyn bəy Şərifbəyov
Həyatı
Hüseyn bəy Şərif bəy oğlu 1832-ci ildə Kəbirli mahalının Seyidli obasında doğulmuşdu. İbtidai təhsilini molla yanında almışdı. Sonra Şuşa qəza məktəbində rus dilini öyrənmişdi.Çar ordusunda xidmət etmişdi. Rusiya-Oamanlı savaşına qatılmışdı. Orden və madallarla təltif edilmişdi. Ordudan tərxis olduqdan sonra Şuşa şəhərində məskunlaşmışdı.
Satya Sai Baba
Satya Sai Babanın ardıcılları
Satya Sai Baba Puqqaparti şəhərində tərəfdarlarının vəsaiti hesabına monastır kompleksi inşa etdirmişdir. Bu kompleksin nəzdində dini kollec, xəstəxana, bir neçə çoxmərtəbəli mehmanxana, dünya dinləri muzeyi və kiçik aeroport fəaliyyət göstərir. Monastırın tavanı qızılla örtülmüşdür.
Sai Baba tərəfdarlarını inandırmağa çalışırdı ki, o, yalnız yuxa, düyü və isti su ilə qidalanır. Həqiqətdə isə onun təkcə şam yeməyinə 6-8 növ yemək daxildir. Son illərdə "Allaha sadiq insan" kimi tanınan Sai Babanın yalançı və fırıldaqçı olduğu aşkarlanmışdır. Bununla əlaqədar o, ardıcıllarını durmadan itirməyə başlamışdır. Çünki onun inşa etdirdiyi Puqqaparti kollecində təhsil alan uşaq və gənclərin müntəzəm cinsi zorakılığa məruz qaldığı məlum olmuşdur. Lakin zorakılıqla qarşılaşanlar heç bir adekvat addım ata bilməmişlər. Bunun əsas səbəbi onların ciddi şəkildə nəzarətdə olması və valideynlərinin Sai Babaya pərəstiş etmələridir.
Hüseyn bəy Şərifbəyov
Ailəsi
Hüseyn bəyin Şərif bəy, Babakişi bəy adlı oğlanları vardı.
Satya Sai Baba
Satya Sai Babanın ardıcılları
Puqqapartidə yerləşən "Praşanti Nilayam" mərkəzində Sai Babanın şagirdləri ilə görüşmək üçün nəzərdə tutulan "Sai Qulvant" adlı böyük zal, bir neçə monastır, qonaq otağı, ticarət kompleksi və xəstəxana fəaliyyət göstərir. Aşramın yaxınlığında məktəb və institut, oyun meydançası, eləcə də böyük müasir aeroport mövcuddur. Bu mərkəzin fəaliyyət dairəsinə inzibati məsələlərin həlli, bütün dünyanı əhatə edən on beş regiondan məlumatların toplanması daxildir. Hər regionun iç bölmələri, coğrafi prinsiplə bölünmüş ərazisi, yəni ölkə, rayon və yaşayış məntəqəsi mövcuddur. Rusiya və MDB məkanına daxil olan ölkələr üçüncü regiona daxildir.
Bitum
Bitum — karbohidrogenlərdən və onların oksigenli, kükürdlü, azotlu törəmələrindən ibarət qatrana oxşar təbii və ya süni mürəkkəb üzvü maddələrin ümumi adı.
Satya Sai Baba
Satya Sai Babanın ardıcılları
Təzadlı mahiyyətinə baxmayaraq, hazırda Hindistanla yanaşı, başqa ölkələrdə də Sai Baba təlimi tədris edilir.
Bitum
İki növə bölünür – süni və təbii. Bərk və özlü neft bitumları yer qabığında qumdaşı və əhəngdaşı laylarına hoparaq həmçinin çatları dolduraraq yataqlar əmələ gətirir. Bitum yataqları neftli, qazlı sahələrlə əlaqədardır. Süni (texniki bitum) əsasən, tərkibində asfalt–qatran maddələri çox olan ağır neft qalıqlarını (mazut, qudron və s.) 300 – 350 °C-də yüksək vakuumda distillə etməklə və neft emalı qalıqlarını (qudron və s.) 260 – 280 °C-də havanın oksigeni ilə oksidləşdirməklə alınır.
Satya Sai Baba
Satya Sai Babanın ardıcılları
Şəxsi təxəyyülün məhsulu olan, eyni zamanda, maddi-mənəvi ehtiyacların ödənilməsinə xidmət edən bu təlimin Azərbaycanda bir neçə ardıcılı olmasına baxmayaraq, vətəndaşlarımız arasında uğur qazana bilməmişdir.
Bitum
Bitum adətən yol inşaatında, plastik kütlə və s. hazırlanmasında işlədilir. Sənayedə işlədilən bitumun ümumi miqdarının 90%-i süni bitum növlərinin payına düşür.
Bitum
Bu məvhum müxtəlif məna daşısa da çox hallarda neft və onun törəmə məhsullarının adlandırılmasında istifadə olunur. Qədim zamanlarda bitum deyildikdə meftin bərk və qatı xəmirəbənzər foması başa düşülürdü. Bəzi hallarda isə malta və ya asfalt kimi də qəbul olunurdu. Bitum genezis baxımından həm yerin dərin qatlarında yuxarıda göstərilən formalarda, həm də yerin səthində «Bitumiaşma» məvhumunda təsvir olunan forma halında yaranır. Hal-hazırda bitum məvhumu ədəbiyyatlarda üç müxtəlif prinsipial anlayış halında ifadə olunur: Mənşəyindən asılı olmayaraq yalnız texniki məqsədlər üçün istifadə edilməsi onların səciyyəvi xüsusiyyətləri hesab olunur.
Bitumoid
Neft mədəni yerlərində neft məhsullarının torpaqların profilində (A+B qatlarında) toplanması ilə yaranan bitumlu torpaq qatıdır. Bitumoidin səciyyəvi xüsusiyyətlərindən biri onların üzvü mənşəli həlledicilərdə asan həll olunmasıdır.
Pentacalia pleniaurita
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Dərgəz şəhristanı
Dərgəz şəhristanı— İranın Rəzəvi Xorasan ostanının şəhristanlarından biridir. Şəhristanın inzibati mərkəzi Dərgəz şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 73,439 nəfər və 19,435 ailədən ibarət idi.
Carex rostrata
(Carex rostrata) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Protea cynaroides
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Volfsburq
Volfsburq — Almaniyanın Aşağı Saksoniya bölgəsində şəhər. Şəhərdə məşhur Volkswagen konserninin baş qərargahı yerləşir. Volfsburq, Braunşveyq və Zalsgitter şəhərləri ilə birlikdə Aşağı Saksoniyadakı doqquz yüksək səviyyəli mərkəzdən birini təşkil edir. Bundan əlavə, şəhər Hanover-Braunşveyq-Göttingen-Volfsburq şəhər aqlomerasiyasına daxildir.
Roştxar şəhristanı
Roştxar şəhristanı— İranın Rəzəvi Xorasan ostanının şəhristanlarından biridir. Şəhristanın inzibati mərkəzi Roştxar şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 57,247 nəfər və 13,519 ailədən ibarət idi.
Fərman Süleymanov
Fərman Süleymanov — 18 noyabr 1980-ci ildə anadan olmuşdur. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Quru Qoşunlarının əsgəri olan Fərman Süleymanov 2000-ci ilin 7 may tarixində Erməni Silahlı Qüvvələrinin Tərtər rayonu istiqamətində atəşkəsi pozması nəticəsində şəhid olmuşdur.
Günqışlaq
Günqışlaq kəndi dəğətəyi ərazidədir. Əsl adı Güneyqışlaqdır. Keçmiş adı Düşmənli olmuşdur. Yaşayış məntəqəsi günəşli qışlaq yerində salındığı üçün belə adlandırılmışdır.
Fərman Süleymanov
Həyatı
Fərman Süleymanov 18 noyabr 1980-ci ildə anadan olmuşdur.
Günqışlaq
1993-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. Kənd 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad olunub.
Fərman Süleymanov
Şəhidlik zirvəsi
Hacıqabul şəhərində dəfn olunmuşdur.
Ailəsi
Subay idi.
Mobil genetik elementlər
Mobil genetik elementlər — ilk dəfə olaraq Barbara Mak-Klintok tərəfindən müəyyənləşdirilib. O, genlərin yerdəyişmə hadisəsini transpozisiya, hərəkət edən lokusları isə nəzarət elementləri adlandırmışdır. Transpozonlar və ya mobil elementlər bir neçə əlamətlə xarakterizə olunur: Prokariotlarda 3 tip mobil element məlumdur. İS — elementləri,transpozonlar və bəzi bakteriofaqlar. Bunlar həm quruluş və həmçinin tənzimləyici genlərdə mutasiya əmələ gətirir. Mobil elementlərin yerdəyişməsi müxtəlif dəyişikliklərlə nəticələnə bilər. Mobil element genə daxil olub, ekzonu parçalyaraq onu zədələyə bilər. Bu zaman gen zülal kodlaşdırıcı funksiyasından məhrum olur. Mobil elenment enhanser sahələrinə daxil olduqda genin tənzimləyici funksiyasını dəyişdirə bilər. Əgər mobil element intronun spllaysing prosesinə nəzarət edən sahəsinə daxil olursa, bu halda mutasiya baş verə bilər. Transpozonlar genomda yerini dəyişdikdə genlərin aktivliyinə təsir göstərir. Məs: mobil elementin protoonkogenlə yanaşı düşməsi zülalın normadan artıq sintezi və hüceyrənin bədxassəli formaya çevrilməsi ilə nəticələnə bilər.
Buludun növləri
thumb| Buludlar
Bulud
Havada həmişə müəyyən qədər su buxarı olur. Hava soyuduqda su buxarı birləşir, iriləşərək kondensasiyaya uğrayır. Su buxarının maye hala keçməsi prosesi su buxarının kondensasiyası adlanır. Su buxarı yer səthinə yaxın kondensasiya və sublimasiya etdikdə duman, sərbəst atmosferdə olduqda isə bulud yaranır.
Buludun növləri
Tərkibinə görə buludlar sulu, buzlu və qarışıq olur.Təsnifatına görə isə 3 qrupa, 10 formaya, yüzlərlə növə bölünür.
Laylı buludlar
Laylı buludlar-ilin soyuq dövründə 2000m hündürlükdə (2-3km-ə kimi) yaranır.Əsasən qışda üstün olur.Havanı tam təşkil edir.Mülayim havanın yuxarı qalxması ilə yaranır.3 forması var:
Topa buludlar
Topa buludlar - 2-6km hündürlükdə yaranırlar.Topa buludlar yayda, yazın sonu və payızın əvvəlində daha çox olurlar.Yaranmasına səbəb qızmış isti havanın sürətlə yuxarı qalxmasıdır.4 forması vardır:
Lələkvari buludlar
Lələkvari buludlar - 6km-dən hündürdə (10-12km) yaranır. Qışda üstün olur. 3 forması vardır:
Algol dili
ALGOL (The ALGOritmick Language) – 1958-ci ildə Avropada bir konsorsium tərəfindən inkişaf etdirilmişdir. IBM Firması FORTRAN dilini öz təchizatlarında istifadə ediləcək ortaq proqramlaşdırma dili olaraq mənimsədiyindən, avropalılar da alternativ bir dil inkişaf etdirmək istəmişlər. ALQOL dilində inkişaf etdirilən bir çox prinsip müasir proqramlaşdırma dillərinin hamısında istifadə edilməkdədir.
1958-1960-cı illərdə riyazi düsturları proqram əmrlərinə rahat çevirməyə imkan verən ALGOL (ALGOrithmic Language) dili Algol-58, Algol-60 yaradılmış və 1964- 1968-ci illərdə Algol 68 təkmilləşdirilmişdir. İlk proqramlaşdırma dillərindən olan bu dil həm proqramların, həm də alqoritmlərin yazılma vasitəsi kimi yaradılmışdır.
Plümboyarozit
Plümboyarozit — mineral, PbFe6+3 [(OH)6ï(SO4)2]2
Rəsul Xətibi
Rəsul Xətibi Sentyabr.22 1978 də İranının Təbriz şəhərində anadan olub. O indi bir peşəkar futbolçudur və Təbrizin Traktor Sazi klubunun baş məşqçisidir.
Yeni Tırbıy (Şaran)
Yeni Tırbıy — Başqırdıstan Respublikası nın Şaran rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Miçurinsk kənd şurası nın tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Uşaqlıq arteriyalarının embolizasiyası
Uşaqlıq arteriyalarının embolizasiyası (UAE) – kiçik həcmli, cərrahi kəsik tələb etməyən əməliyyatdır. Bu əməliyyat zamanı yerli keyitmə ilə, bud nahiyyəsində kiçik dəlikdən bud atreriyasına girilir və nazik xüsusi katetorların köməyi ilə miomanı qidalandıran damarlara plastik hissəciklər yeridilir, nəticədə düyünlərdə qan dövranı tamami ilə dayanır. Qan dövranı dayandıqdan sonra miomanı təşkil edən əzələ hüceyrələri ölür. Sonra sorulma prosesi nəticəsində düyünlərin nəzərə çarpan kiçilməsi və/və ya tam yox olması baş verir, mioma simptomları tam keçib gedir. 98,5% hallarda UAE sonra uşaqlıq mioması ilə bağlı əlavə müalicəyə ehtiyac olmur.
Tarixi
Uşaqlıq arteriyalarının embolizasiyası (UAE) hələ 1979-cu ildən doğumdan sonra və uşaqlıqda aparılan əməliyyatlardan sonra meydana çıxan uşaqlıq qanaxmalarının dayandırılması üçün geniş tətbiq olunur. Bu metodika artıq uzun müddətdir ki, əməliyyat ginekologiyasında tətbiq olunmağa başlamış laparoskopik cərrahiyyənin yaranmasından əvvəl tətbiq olunurdu.
Bununla belə embolizasiya üsulunu uşaqlıq miomasının müalicəsində tətbiqinə yalnız 90-cı illərin əvvəllərində başlamışdırlar. İlk zamanlar UAE-nı mioektomiya əməliyyatlarında qanaxma riskinin azaldılması üçün əmaliyyat öncəsi hazırlıq metodu olaraq istifadə etməyə başlamışdırlar. Lakin sonra tezliklə müəyyən olunmuşdu ki, embolizasiya edildikdən sonra mioektomiya əməliyyatının aparılmasına ehtiyac qalmırdı.
İlkin ümidverici nəticələrdən sonra bir çox ABŞ, Avropa, Asiya və Yaxın Şərq ölkələrinin müalicə ocaqlarının (müəssisələrinin) praktikasında UAE sürətlə istifadə olunmağa başladı.
Mexanizmi
UAE-nın mahiyyəti uşaqlıq miomasını qanla təmin edən uşaqlıq arteriyalarının şaxələri boyunca qan axınının dayandırılmasından ibarətdir. Bu zaman miometrinin sağlam hissəsini qanla təchiz edən şaxələr ziyan görmür. Bu miomada qan dövranının aşağıdakı xüsusiyyətləri hesabına mümkündür – düyünlərin qan təchizatı perifibroid kələf – miomanı periferiya boyunca əhatə edən qan-damar şəbəkəsi vasitəsilə həyata keçirilir.
Bu damarlar 0,5 mm qədər diametrə malikdir, yəni normal miometrinin arteriyalarından bir neçə dəfə böyük ölçüdə. Bu damarlara xüsusi embolizasiyaedici zərrəciklərin yeridilməsindən sonra miomanın qan təchizatı dayanır və onun birləşdirici toxuma ilə əvəz olunması – fibroz və bunun nəticəsində mioma və onun təzahürlərinin əhəmiyyətli dərəcədə kiçilməsi və/və ya mimanın və onun törəmələrinin (təzahürlərini) yox olması baş verir.
UAE zamanı düyünlər kəsilib götürülmür. Embolizasiya edici hissəciklər damarları örtür (bağlayır) və mioma quruyur (öləziyir), eynən üzüm giləsinin qoraya (kişmişə) çevrilməsi kimi.
Metodikası
Embolizasiya prosesi xüsusi təchizatlı olunmuş, angioqrafik aparatla təchiz olunmuş rentgen-əməliyyat otağında yerinə yetirilir. Embolizasiyanı ginekoloqlar deyil, endovaskulyar cərrahlar yerinə yetirir. Bu onunla əlaqədardır ki, UAE metodikası damar cərrahiyyəsi və radiologiya sahəsində peşəkarlıq tələb edir və əməliyyat edən ginekoloqlar üçün vərdiş olunmamış bir haldır.
Embolizasiya praktik olaraq ağrısız prosedurdur və yerli anesteziya ilə həyata keçirilir. Yeganə təsir olaraq xəstələr sağ ümumi bud arteriyasının punksiyasına məruz qalırlar. Bunun üçün əməliyyat öncəsi novokain və ya lidokain məhlulu ilə yerli anesteziyadan sonra budun yuxarı hissəsində dəridə açılan kiçik (1,5 mm) dəlikdən arteriyaya nazik katetr keçirilir (1,2 mm) və bu katetr rentgen televiziyası nəzarəti altında birbaşa uşaqlıq arteriyalarına yeridilir.
Sonra katetrdən embolizasiyaedici preparatın kiçik hissəcikləri yeridilir, onlar da miomanı qidalandıran damarları qapayır. Embolizasion hissəciklər bir qayda olaraq ardıcıllıqla həm sağ, həm də ki sol uşaqlıq arteriyalarına yeridilir.
Prosedur uşaqlıq arteriyasının boşalmasından və cərrahın təcrübəsindən asılı olaraq 10 dəqiədən 2,5 saata qədər müddət ərzində davam edə bilər. Lakin bir qayda olaraq prosedurun davam etmə müddəti 20 dəq-dən artıq olmur. UAE praktik olaraq ağrısız müdaxilədir. Yerli anesteziya sayəsində arteriyaların punktuasiyası praktik olaraq heç bir duyğu əmələ gətirmirməyən prosedurdur. Prosedurun yerinə yetirilməsi prosesi zamanı ara-sıra istilik hissinin, qarının aşağı nahiyələrində, beldə yüngül yanıq qıcıqlanması ola bilər. Bu cərrahın damarları vizualizə etmək üçün yeritdiyi kontrastlı maddənin fəaliyyətinin nəticəsidir. Qeyd etmək lazımdır ki, əmbolizasiyada istifadə olunan preparat tamamilə təhlükəsizdir, bioloi inertdir və allergik reaksiya verə bilməz. Bundan əlavə UAE üçün preparatın azacıq bir hissəis lazım olur - orta heasbla 500 mq-dan çox olmayaraq.
Hal-hazırda embolizasiya üçün bir neçə növdə preparat mövcuddur. Düzgün preparatın seçimi həkimin vacib öhdəliyidir. Uşaqlıq miomasının embolizə olunması üçün tətbiq edilən preparatlar haqqında məlumatı ətraflı nəzərdən keçirin.
Nəticələri
UAE-nin effektivliyinin ilk təzahürü simptomların normallaşmasıdır. Müdaxilədən həmən sonra birbaşa menstrual qanaxmalar normallaşır, onların həcmi və müddəti azalır. Eləcə də basılma simptomları azalır və yox olur, bu proses bir qədər daha uzunmüddətlidir və bir neçə həftədən bir neçə aya qədər davam edə bilər. Miomatoz düyünlərin və eləcə də uşaqlığın ümumi ölçülərinin kiçilməsi UAE həyata keçirildikdən müddətində daha fəal baş verir. Orta hesabla bir il müddətində miomatoz düyünlərin həcmi 4 dəfədən çox kiçilir. Kiçik miomalar tamamilə yox olur. Ciddi desək, miomaların UAE-dan 2 həftə keçdikdən sonra miomalar demək olar ki qalmır - onlar birləşdirici toxuma ilə əvəz olunur. Bu çapıq toxumalı düyünlər fəal surətdə kiçilirlər və bir daha nə simptoplar büruzə verə nə də böyüyə bilməzlər. UAE-nın daha bir vacib xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, müdaxilədən sonra xəstəliyin residivi təhlükəsi mövcud deyil. Bu onunla əlaqədardır ki, UAE zamanı ölçüsündən asılı olmayaraq bütün düyünlərə təsir baş verir. Hazırkı dövrdə çox sayda pasientlərin uzunmüddlərətli müşahidələrinin müsbət nəticələri haqqında məlumatlar var - 98% qadınların UAE-dan sonra uşaqlığın miomasının heç bir əlavə müalicəsinə ehtiyacı olmur.
Embolizə sonrası dövr
UAE-nın praktik olaraq ağrısız proses olmasına baxmayaraq 1-2 saat sonra qarının aşağı hissələrində kifayət qədər güclü çəkmə hissi olan ağrılar əmələ gəlir. Bu duyğular miomanın hüceyrələrinin işemiyasının nəticəsində əmələ gəlir və müdaxilənin nəticə verdiyini göstərir. Ağrı hissləri bir neçə saat davam edir və müvafiq olaraq ağrıkəsici preparatlarla kupirizasiya olunurlar. Bundan başqa UAE-dan sonrakı ilk günlər bədən temperaturu qalxa bilər (37-37,5oC qədər). Eləcə də halsızlıq hissi ola bilər. Bununla belə bütün bu simptomlar embolizasiya sonrası simptomlardır, tez keçib gedirlər, sağlamlığa heç bir təhlükələri yoxdur və heç cürə müdaxilənin ağırlaşması deyil.
Əlavə təsirləri və ağırlaşması
Uşaqlıq miomasının embolizasiyası çox təhlükəsiz prosedurdur, istənilən ağırlaşma riski cərrahi müalicədən onlarla dəfə azdır və 1%-i keçmir. Bir sıra tədqiqatların məlumatlarına görə UAE-dan sonra ağırlaşma uşaqlıq miomasının istənilən cərrahi müalicəsindən (laparoskopik əməliyyatlar da daxil olmaqla) 20 dəfə daha az rast gəlinir. Təəssüf ki, uşaqlıq miomasının cərrahi üsuldan başqa bir metodla müalicəsini tətbiq etmək imkanı olmayan ginekoloqlar çox vaxt pasientləri embolizasiyadan sonra çox sayda ağırlaşmalarla qorxudurlar. bu köklü surətdə bir səhvdir və pasiyentlərin qəsdən aldadılmasıdır.
UAE-dan sonrakı ən çox rast gəlinən problem arteriyanın punksiya edildiyi bud nahiyyəsində gematoma (göyərti) əmələ gəlməsidir. Bu çox kiçik bir ağırlaşmadır, adətən əlavə müalicəyə ehtiyac olmur və 1-2 həftə ərzində keçib gedir.
3%-dən çox olmayaraq pasientlərdə uşaqlıq miomasınn embolizasiyasından sonrakı ilk 3-6 ay müddətində menstrual siklin mütəmadiliyinin pozulması və ya tranzitor (müvəqqəti) amenoreya baş verə bilər. Qeyd etmək lazımdır ki, cərrahi müalicəyə qayıtmağı tələb edən ağırlaşmaların inkişaf ehtimalı 600-800 UAE arasından bir haldan çox ola bilməz.
Fertillik (döllənmə qabiliyyəti)
Embolizasiya qadınları doğum qabiliyyətindən məhrum etmir. Aydındır ki, histeroktomiyadan sonra doğumdan söz ola bilməz, lakin hətta mioektomiyadan sonra belə tez-tez sonsuzluq baş verir. Bu uşaqlıqda və onun ətrafında bitişmələrin (spayka) əmələ gəlməsi ilə əlaqədardır.
Bütün dünyada UAE-dan sonra bir çox qadınlar sağlam uşaq dünyaya gətirirlər. Eləcə də bizdə fertilliklə əlaqədar yaxşı nəticələr var. UAE sayəsində Azərbaycanda artıq onlarla uşaq dünyaya gəlir. Qeyd etmək lazımdır ki, UAE nəticəsində uşaq dünyaya gətirmiş pasientlərin çoxunun orqan saxlayıcı müalicə üçün perspektivi yox idi - əksər klinikalarda onlara yalnız uşaqlığın götürülməsi tövsiyə olunurdu.
Rəhim bəy Novruzov
Həyatı
Hacı Babakişi bəyin ikinci oğlu Rəhim bəy 1872-ci ildə Şuşa qəzasının Hüsülü obasında anadan olmuşdu. Şuşa şəhər məktəbində oхumuşdu. Sonra Zaqafqaziya (Qori) Müəllimlər Seminariyasında təhsilini davam etdirmişdi. Bir çoх məktəblərdə müəllim işləmişdi.
1883-cü ildə Qubadlı kənd məktəbinin rəhbərliyinə Hüsülü kəndindən olan Rəhim bəy Novruzbəyov dəvət edildi.
Rəhim bəy Novruzbəyov Qubadlı məktəbinin gələcək inkişafında çox böyük rol oynamışdı.
Rəhim bəy Novruzbəyovun himayəsi ilə XX əsrin ilk illərində Qubadlı maarifinin və təhsilinin səmasında bir ulduz parlamağa başladı. Bu ulduz Qubadlı kənd sakini Həsən bəy Teymur bəy oğlu Sultanov idi.
Zavə şəhristanı
Zavə şəhristanı— İranın Rəzəvi Xorasan ostanının şəhristanlarından biridir. Şəhristanın inzibati mərkəzi Dövlətabad şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 66,206 nəfər və 15,818 ailədən ibarət idi.
Gizem Karaca
Gizem Karaca — Miss Turkey 2011 ikincisi, model və aktrisadır. Aktrisa kimi debütü 2011-ci ildə "Eve Düşen Yıldırım" serialında baş rolu canlandırıb.
Həyatı
Gizem Karaca 7 sentyabr 1992-ci ildə İstanbulda doğulmuşdur. Kiçik yaşlarından ailəsi ilə bərabər Amerikaya köçüb. İbtidai məktəbi ABŞ-də, orta məktəbi Kanadada bitirdikdən sonra, lise illərində Türkiyə'yə dönmüşdür. Daha sonra İstanbul Universitetinin fransız dili və ədəbiyyatı fakültəsinə daxil olmuşdur. İngilis və orta səviyyədə fransız dillərini bilir.
Karyerası
Universitet illərində çətin keçən dərslərdən qaçmaq üçün Miss Turkey 2011 gözəllik müsabiqəsinə qatılmağa qərar verir və ikinci yeri tutur. Müsabiqə bitdikdən dərhal sonra Eve Düşen Yıldırım adlı serial ilə aktrisa kimi debütünü edir. 2012-ci ildə Emirin Yolu adlı serialda da baş rol oynayır, lakin reytinqlərin aşağı düşməsi səbəbindən serialın çəkilişləri 13.bölümdən sonra dayandırılır. Bundan sonra Karaca ABŞ-yə gedir və bir müddət Nyu York Film Akademiyasında təhsil alır. 2013-cü ilin yayında Benim hala umudum var adlı serialda baş rol Umut Özden / Korkmaz obrazı ilə ekranlara geri dönür. 2014-cü ildə Seni seviyorum adamım adlı ilk sinema filmində oynayır. Film 21 noyabrda tamaşaçılara təqdim olundu. Aktrisa Güzel Köylü adlı serialda baş rol Gül Sümbül obrazını canlandırıb.
Pənahabad
Pənahabad, pənahabadi — Qarabağ xanlığında zərb olunan sikkə.
Tarixi
thumb|right|250px|Pənahabad XVIII yüzildə Qarabağ xanlığının paytaxtı Şuşa şəhərində Pənahabad adında gümüş sikkə zərb olunurdu. Onun bir tərəfində "la-ilahə-illəllah, Məhəmmədən Rəsulillah və Əliyyən Vəliyullah", digər tərəfində isə "Pənahabad zərbi" sözləri zərb olunmuşdu. Onun çəkisi bir misqal idi. Əvvəllər onun dəyəri dörd şahiyə bərabər bir abbası, sonralar isə on şahiyə bərabər oldu. Tədqiqatçılar tərəfindən "Pənabad" kimi tələffüz olunan "Pənahabad" Müzəffərəddin şah səltənətinin sonuna kimi Iranda rəvac tapmışdı. Ondan sonra da on şahılıq sikkələrə Cənubi Azərbaycanda "Pənabad" deyirdilər. Tarixi lüğət kitabında Pənahabad sikkəsinin dəyəri və ölçüsü haqqında belə yazılır: "Pənahabadi"nin qısaldılmış adı olan "Pənabadi" sikkə adıdır ki, Cavanşir elinin başçısı  Pənahabadda zərb etmiş "Pənahabadi", sonra isə "Pənahabad" və "Pənabad" adı ilə məşhur olmuşdur. O, gümüşdür və yarım qran, yəni on şahı dəyəri var.
"Pənabadi" (Pənahabadi) gümüş puldur ki, xanlıqlar zamanında (XVIII-XIX yüzillərdə) Azərbaycanda mövcud olmuşdur. Bu sikkə Pənahəli xan Sarıcalı-Cavanşir zamanında Pənahabad qalasında zərb olunmuşdur və onun dəyəri on şahı, yaxud 18 qəpik gümüş və ya 70 qəpik rus mis pulu qiymətində idi.
I tip sikkələrin aversində nöqtəvari və düzxətli çərçivənin daxilində Pənahəli xanın tuğrası verilib, sikkənin reversində nöqtəvari və düzxətli çərçivənin daxilində "Pənahabad/zərb" sözü zərb edilib. II tip sikkələrin aversi I tipdə olduğu kimidir, sikkənin reversində nöqtəvari və düzxətli çərçivənin daxilində "Pənahabad" sözü zərb edilib. Sikkələrin üzərində zərb tarixi oxunmur. Analoji sikkələr professor M.Ə.Seyfəddini tərəfindən çap edilmişdir.
İlyas Babayev (tarixçi)
İlyas Atababa oğlu Babayev — tarix elmləri doktoru (1983), professor, AMEA-nın müxbir üzvü (2007).
Həyatı
İlyas Babayev 23 mart 1935-ci ildə Quba rayonunun Xanagah kəndində anadan olub. Ali təhsilini 1958-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsində alıb. Universiteti fərqlənmə diplomu ilə bitirib.
Elmi fəaliyyəti
İlyas Babayev 1962-1964-cü illərdə Le­nin­qrad (Sankt-Peter­burq) şəhərin­də SSRİ EA Arxeologiya İnstitutunun Lenin­qrad böl­mə­sində M.İ.Maksimovanın rəhbərliyi altında aspi­ranturada təhsil alıb. 1965-ci ildə Bakıda “Azərbaycanın antik və orta əsrlər dövrü qliptika abidələri” mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müvəffəqiyyətlə müdafiə edib. O zaman Azərbaycanda qliptika, sfragistika üzrə mütəxəssis yox idi. Respublikanın müxtəlif yerlərində aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı əldə olunan müxtəlif qiymətli daşlardan, şüşədən, pastadan və keramikadan hazırlanmış qliptika abidələri mütəxəssislər tərəfindən işlənməmiş qalırdı. Qliptika abidələrinin cəmiyyətdə əmlak bərabərsizliyinin, sinifli cəmiyyətin və dövlətin, iqtisadi-ticarət və mədəni əlaqələrin öyrənilməsində mühüm əhəmiyyəti vardır. İlyas Babayev Azərbaycanda sfragistika üzrə ən yaxşı mütəxəssis hesab olunur.
Uzun illər Qəbələdə və Qafqaz Albaniyasının müxtəlif abidələri üzərində aparılan arxeoloji tədqiqatlar öz bəhrəsini vermiş, İlyas Babayev 1983-cü ildə Moskvada SSRİ EA Ar­­xeologiya İnstitutunda “Qafqaz Albaniyasının şəhərləri. (e. ə. IV - e. III əsrlərində)” mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə edib. Dissertasiya işi 1990-cı ildə monoqrafiya şəklində nəşr edilmişdir. Monoqrafiyada Azərbaycan ərazisində sinifli cəmiyyətin, şəhərlərin, dövlətin yaranması, sənətkarlıq, beynəlxalq ticarət əlaqələri, sikkə zərbi və s. problemlər geniş təhlil edilib.
2007-ci ildə AMEA-nın müxbir üzvü seçilən İlyas Babayev O, 260-dan çox elmi əsərin, o cümlədən xarici ölkələr­də nəşr olunmuş 80-dən çox elmi mə­qa­lənin müəllifidir. Onun rəhbərliyi ilə 12 nami­zəd­lik dissertasiyası müdafiə olunub.
İlyas Babayev Qafqaz və İranın Antik dövr arxeologiyası üzrə dünyada tanınmış mütəxəssislərdən biri olub. O, dünyanın müxtəlif şəhərlərində (Moskva, Kiyev, Afina, Ankara, Budapeşt, Seul, Geongu, Roma, Tbilisi, Mahaçqala) keçirilən beynəlxalq konqres, simpozium və konfranslarda maraqlı məruzələrlə çıxış edib.
Pedaqoji fəaliyyəti
O, Azərbaycanın müxtəlif universitetlərində “Arxeologiya”, “Qədim Şərq tarixi”, “Antik dünya tarixi”, “Tarixə köməkçi fənlər”, “Azərbaycan tarixi”, “Avropa və Amerika tarixi”, “Azərbaycanda və Qafqazda sinifli cəmiyyət və dövlətin yaranması”, “Qədim dünya tarixinin aktual problemləri”, “İbtidai icma tarixi”, “Antik dünya mədəniyyəti”, “Tarixi antropologiya”, “Ümumdünya dövlət və hüquq tarixi”, “Azərbaycanın dövlət və hüquq tarixi”, “Roma hüququ”, “İslam hüququ” fənləri üzrə mühazirələr oxuyub.
Əmək fəaliyyəti
İlyas Əfəndiyev 1958-ci ildən AEA-da arxeo­logiya elmi sa­həsində çalışıb. Alim Azərbaycanın müxtəlif ra­yonlarında tədqiqatlar aparan arxeoloji eks­pedisiyaların iştirakçısı, təşkilatçısı və rəh­bərlərindən olmuş­dur. O, iki bey­nəl­xalq ar­xeolo­ji ekspedisiyaya rəhbərlik edib. Onun rəhbərlik etdiyi Qəbələ arxeoloji ekspedisiyası beynəlxalq statusla çalışıb. Koreya Res­pub­li­ka­sı­nın arxeoloqları, həmçinin Qəbələ, Al­ma­ni­ya, Gürcüstan arxeoloqları ilə birlikdə İkinci Beynəlxalq ekspedisiya olan Şəm­kir-Qa­ra­cə­mir­li arxe­o­loji ekspe­di­si­ya­sına rəh­bərlik edib. Ekspedisiyanın apardığı qazıntılarda hər il Cənubi Koreya Respublikasından gəlmiş 30-dan artıq arxeoloq iştirak edib. Sonuncu ekspedi­siyaya 2014-cü ildən Belçikanın Lüvan Katolik Uni­ver­si­te­tinin alimləri də qoşulublar.
Ekspedisiya Kür çayının sağ sahilində e.ə. V-IV əsrlərə aid şəhər tipli yaşayış yerində böyük sarayın və onun ətrafında ictimai binaların qalıqlarını aşkar edib. Saray, əsas binası, hasarlı həyəti və propleyası (giriş binası) ilə birlikdə 20 hektara yaxın ərazini əhatə edir. Sarayın çoxlu sütunlu zalları, portiki, uzun dəhlizləri və digər otaqları olub. Gorünür, bu yaşayış yeri o zaman bütün Cənubi Qafqazı idarə edən inzibati mərkəzin qalıqlarıdır. Hazırda dünyanın başqa yerlərində bu tip abidələr tədqiq olunmur. Bu abidəni e.ə. 550-330-cu illərdə movcud olmuş, Misirdən Hindistana, Hind okeanından İran körfəzinə və Böyük Qafqaz dağlarına qədər ərazini əhatə edən Əhəmənilər imperiyasının mərkəzi şəhərləri olan Pasarqad və Persopolla müqayisə etmək olar.
İlyas Əfəndiyevin tələbəlik illərindən qədim dillərə və tarixin müxtəlif sahələrinə böyük marağı olub. Elə bu maraq onu Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Tarix İnstitutuna gətirdi. 1959-cu ildə Azərbaycanın ilk milli arxeoloq kadrlarından olan Saleh Qazıyevin rəhbərliyi ilə yaranmış Qəbələ arxeoloji ekspedisiyasında çöl tədqiqatlarına başlayan İlyas Babayev Qafqaz Albaniyası tarixinin və mədəniyyətinin tədqiqini davam etdirib. İlyas Babayev dissertasiya işi ilə bağlı tədqiqatlarla yanaşı, Leninqrad Universitetində qədim yunan dili və mədəniyyəti üzrə görkəmli mütəxəssis, professor K.M.Kolobovanın yanında qədim yunan dilini də öyrənib.
İlyas Babayev 1987-ci ildən AMEA Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutu Antik dövr arxeologiyası şöbəsinin müdiri olub. Şöbənin əməkdaşları institutun yaratdığı 5 arxeoloji ekspedisiyanın fəaliyyətində iştirak etməklə təkcə antik dövr deyil, eyni zamanda tunc, dəmir və ilk orta əsrlər dövrü abidələrinin tədqiqi ilə də məşğul olurlar.
İlyas Babayev Azərbaycan Respublikasının elmi-təşkilatı işlərində yaxından iştirak edib. O, 2005-2009-cu illər­də Brüsseldəki Beynəlxalq İNTAS Təş­ki­la­tının qrantlar üzrə qiymətləndirmə eksperti ol­ub. 2001-2010-cu illərdə Res­pub­lika Pre­zidenti yanında Ali Attestasiya Ko­mis­si­ya­sının Tarix üzrə Ekspert Şura­sının üzvü, 2011-2012-ci illərdə həmin şuranın sədri ol­ub.
Vəfatı
İlyas Babayev 28 dekabr 2017-ci ildə vəfat edib.
Pentacalia polymera
Pentacalia polymera Pentacalia polymera
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Carex scoparia
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Döyüş filmi
Döyüş filmi — Film janrlarından biridir. Döyüş filmlərinin səciyyəvi xüsusiyyəti süjet xətti boyu kaskadyor hərəkətlərinin, savaşların, maşın partlayışlarının və s. olmasıdır. İndiki vaxtda filmlərdə, həqiqi səhnələr əldə etmək üçün kompüter texnologiyasından faydalanılır. Əsasən, filmlərdə təhlükəli səhnələrin çəkilişində, aktyor və ya aktrisa yerinə dublyordan istifadə edilir.
Mirzə Xudaverdi Zərgər
Mirzə Xudaverdi Kərbəlayı Qurban oğlu Zərgər — Talış xanlığının baş vəziri.
Həyatı
Mirzə Xudaverdi Mir Mustafa xanın vəfatından sonra Mir Həsən xanın (1814-1825) divanxanasında baş vəzir vəzifəsində çalışmışdı.
Səbzivar şəhristanı
Səbzivar şəhristanı— İranın Rəzəvi Xorasan ostanında şəhristan. Şəhristanın inzibati mərkəzi Səbzivar şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 296,034 nəfər və 82,431 ailədən ibarət idi.
Asnı piri
Asnı piri — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Kəngərli rayonunun Qarabağlar kəndindən şimalda yerləşən ziyarətgah.
Pir Asnı çayının qaynağında yerləşir. Belə ki, Asnı çayının qaynağı xalq arasında müqəddəs pir kimi ziyarət olunur. Asnı çayı ilə bağlı bir-birindən fərqli üç əfsanə qeydə alınmışdır.
Əfsanələrin birində deyilir ki, Güney Azərbaycanda bir oğlan varlı bir adamın qızını istəyirmiş. Qızın adı Asnı imiş. Qızın da oğlana meyli varmış. Atası qızı başqasına vermək istəyəndə oğlanla qız qaçaraq Qarabağlar kəndi yaxınlığındakı Qalacıq adlı yerə gəlirlər. Hər tərəf meşə imiş. Onların yeməyi, suyu qurtardığından oğlan su axtarmağa gedir və meşədə azır. Qız sevgilisinin gəlmədiyini görəndə yanıqlı-yanıqlı ağlayır. Qızın göz yaşlarının töküldüyü yerdən su çıxır. Qız bir çobana rast gəlir. Çoban sevgilisini tapmaqda qıza kömək edir. Suyun çıxdığı yerin adı da Asnı qalır.
İkinci əfsanə variantı Asnı çayının adı ilə bağlıdı. Əfsanəyə görə, zalım bir hökmdar olur. Ona itaət etməyən insanlara hökmdarın bərk acığı tutur. Qalacıqdan axan çay boyunca dar ağacı qurdurur. Şah acığı tutduğu adamları bu dar ağacından asdırır. Elə o vaxtdan da çayın adına Asnı deyirlər.
Üçüncü əfsanə variantına görə, bir kişi olan-qalan varını qızıla çevirib əsanın içinə doldurur. Dərələyəzdən olan bu kişi su içəndə əsası bulağa düşür və axıb gedir. Həmin su əsanı gətirib Qarabağlara çıxardır. Bu əsanı bir çoban tapır. Çomağın sahibi axtara-axtara gəlib bu kəndə çıxır. Kişi baxır ki, əsası çobandadır. Əsanın sirrini deyib onu çobandan alır. Qayaların arasından çıxan gur bulaq xalq tərəfindən müqəddəsləşdirilmiş və ziyarətgaha çevrilmişdir. Bulağın ətrafındakı ağaclar da xalq tərəfindən müqəddəs hesab edilir və insanlar niyyət edib ora parça bağlayırlar. Əvvəlcə pirin yaxınlığında möhrədən tikilmiş dörd künc formalı bina olmuşdur. Hazırda həmin binanın yerində monumental bir memarlıq abidəsi ucaldılmış dır. Pirin içərisində orta əsrlərə aid iki qəbir vardır. Qəbirlərdəki sinə daşlarının üzərində ərəb əlifbası ilə kitabələr vardır. Kitabələrin oxunmasına əsasən qəbir abidələrini XIV əsrə aid etmək olar. Lakin pirin tarixi Azərbaycan türklərinin dağ, su və ağac inancı ilə bağlı olub daha qədim dövrə aiddir. Piri e.ə. I minilliyə aid etmək olar.
Ceffri Çarlz Lourens
Ceffri Çarlz Lourens (1915–1994) — 23 fevral-5 iyun 1961-ci il tarixləri arasında Zənzibarın Baş Naziri əvəzi işləmişdir.
Sarayevo–Ploçe dəmiryolu xətti
Sarayevo—Ploçe dəmiryolu xətti — Bosniya və Herseqovina və Xorvatiya ərazisindən keçən dəmiryolu xətti. Elektrikləşdirilmiş bir yol xətti Ploçe-Sarayevo və Osijek vasitəsilə Budapeştə qədər uzanır.
Bosniya və Herseqovina ərazisində maksimal sürət sərnişinlər üçün 70 km/s, yük qatarları üçün isə 50 km/s təşkil edir. . Xorvatiya ərazisində isə qatarların sürəti 100 km/s çatır. Dəmir yolu xətti D4 sinfinə aiddir.
Tarixi
thumb|Sarayevo-Ploçe dəmir yolu xəttinin fərdi hissələrinin tikintisi xərcləri. Hazır ki standart xəttin sələfi 1891-ci ildə inşa edilmiş ensiz dəmir yolu xətti olur. Yuqoslaviya Sosialist Federativ Respublikasında yük daşımalarında bu xətt, tələbatı ödəmədiyindən, 1963-cü ildə standart dəmiryolu xəttinə keçilmiş və bəzi sahələrdə yeniliklər edilmişdir. Neretva çayı üzərində su anbarının inşası ilə bəzi köhnə sahələr su altında qalmışdır. 26 və 27 noyabr 1966-cı ildə dəmiryolu xətti rəsmi olaraq açılmışdır. O zaman Mostardaki dəmir yolu stansiyası, platformalar, təhlükəsizlik avadanlıqlarının quraşdırılması tam olaraq başa çatmamışdı. 1969-cu ildə dəmiryolu xəttinin elektrikləşdirilməsi tam olaraq başa çatır.
Standart bir ölçüyə malik Sarayevo-Ploçe dəmir yolu xəttinin tikintisindən sonra 1968-ci ildən 1988-ci ilədək liman və stansiyasında yük daşımalarının illik həcmi dörd dəfə artaraq - 956 min tondan 4.325.000 tonadək artmışdır. Bu dövr ərzində isə sərnişin daşımalarda azalma müşahidə edilir. Sərnişin daşımalarda azalma 436 000 nəfərdən 167 000 nəfərədək olmuşdur.
Xorvatiya müstəqil olduqdan sonra onun ərzaisindən keçən dəmir yolunun idarəsi Xorvatiya dəmir yolları (HŽ), Bosniya və Herseqovina ərazisindən keçən hissənin idarəsi isə Željeznice Federacije Bosne i Hercegovineyə (ŽFBH) həvalə edilir. Bosniya müharibəsi zamanı xəttin bəzi hissələri dağıdılır. Lakin sonradan bu hissələr yenidən bərpa edilmişdir.
Yeni Durtekəy (Baltas)
Yeni Durtekəy — Başqırdıstan Respublikası nın Baltas rayonu nda yerləşən kənd. Kənd, Səytək kənd şurası nın tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kəndidə tatarlar (86%) üstünlük təşkil edir.
Seyidlər (Zəngilan)
Seyidlər — Azərbaycan Respublikasının Zəngilan rayonunun Şərikan kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Seyidlər kəndi dağətəyi ərazidədir. Yaşayış məntəqəsi seyidlər nəslinin məskunlaşmasi nəticəsində yaranmışdır.
1993-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. Kənd 2020-ci ildə işğaldan azad olunub.
Gyasi Zardes
Gyasi Zardes - Amerika Birləşmiş Şatatlarını peşəkar futbolçusu. Hazırda Columbus Crew SC-da oynayır. ABŞ millisinin üzvüdür. Zardes 1991-ci il, Sentyabrın 2-də Kaliforniyada doğulmuşdur. Futbola 2009-cu ildə başlamışdır.
Fleş Oxa qarşı
Fleş Oxa qarşı – The CW telekanalında yayımlanan və DC Comics personajları əsasında yaradılmış Ox Kainatında baş tutan ənənəvi korossoverlərdən birincisi. Krossover “Fleş” və “Ox” teleserialları arasında baş tutmuşdur. Krossover hadisəsi 2 dekabr 2014-cü ildə “Fleş” teleserialının “Fleş Oxa qarşı” adlanan səkkizinci seriyası ilə başlamış və “Ox” teleserialının növbəti gün yayımlanan “Məğrur və kobud” adlı səkkizinci seriyası ilə davam etdirilmişdir. Krossoverdə Fleş komandası (Barri Allen/Fleş, Keytlin Snou və Sisko Ramon) cinayətkar Kapitan Bumeranqın həbs edilməsində Ox komandasına (Oliver Kuin/Ox, Felisiti Smok, Con Diql), Ox komandası isə metainsan Roy Bivolonun tutulmasında Fleş komandasına kömək edir.
İki teleserial arasında korssoverin baş tutacağı 2014-cü ilin iyulunda Barri Allenin “Fleş” serialının debütündən əvvəl “Ox”un ikinci mövsümündə təqdim edilməsindən sonra elan olunmuşdu. Bundan sonra sentyabrda hər iki seriya üçün ssenari yazılması tamamlanmış, 2014-cü ilin oktyabrında isə çəkilişlərə başlanılmışdır. Krossover seriyalarında hər iki serialın əsas aktyor heyətinə daxil olan bütün aktyorlar iştirak etmişdir.
Seriyalar tənqidçilər tərəfindən müsbət qəbul edilmiş, şən və fanların istədiyi hər şeyi əks etdirən adlandırmışlar. Tənqidçilər hər iki serialı bir araya gətirərək serialların hər ikisinin özünəməxsus xüsusiyyətlərinin saxlanmasına görə prodüsserlərin işini yüksək qiymətləndirmiş, Fleş və Oxun döyüş səhnələrini bəyənmişlər. Reytinqlər yüksək olmuş, hər iki seriya isə aid olduğu serialın mövsümündə ən yaxşı nəticəni göstərmişdir. Növbəti il Ox Kainatının “Qəhrəmanlar güclərini birləşdirir” adlı ikinci krossoveri təqdim edilmişdir.
Məzmunu
Sentral-sitidə peyda olan metainsan Roy Bivolo insanlara idarəolunmaz güclü qəzəb ötürür. Polis detektivi Eddi Toun Fleşi həbs etməyi təklif etsə də, kapitan onun təklifini qəbul etmir. Polis Bivolonu izləyərək anbara gəlsə də, o, bacarığını istifadə edərək qaçmağa çalışır. Barri Allen Co Vesti xilas etməyə çalışsa da özü polis tərəfindən yaralanır və bu zaman peyda olan Ox kostyumlu Oliver Kuin onu xilas edir. Daha sonra Oliver Barriyə izah edir ki, o, komandası ilə birlikdə Sentral-sitiyə qaçmış dəmir bumeranqlar istifadə edən cinayətkarı tutmaq üçün gəlmişlər. Barri və komandası Oliverlə razılığa gələrək hər ikisinin düşmənini tutmağa razılaşır. Oliver Barrini ətrafındakı insanlara qarşı daha diqqətli olmağı öyrətməyə çalışsa da, Barri Bivolonu tutmağa tək gedir. Bivolo bacarığını Barri üzərində tətbiq edir, lakin sürətinə görə təsir Barri üzərində daha uzun müddət davam edir.
Eddi rəhbərlərinin göstərişinə əməl etmədən Fleşin həbs edilməsi üçün fokus qrupu yaratmağa çalışır. Qəzəblənmiş Barri Eddiyə hücum etdikdə Oliver onun qarşısını alaraq dayandırır, beləcə onlar arasında ilk döyüş baş verir. Oliver Barrinin başını qarışdırdığı müddətdə Harrison Uells və Co impuls lampaları vasitəsiylə onun emosional vəziyyətini stabilləşdirirlər. Bundan sonra Barri və Oliver birlikdə Bivolonu tutaraq S.T.A.R. Labsdakı metainsanlar üçün nəzərdə tutulmuş həbsxanaya salırlar. Qarşıdurmadan sonra Eddi Fleşi həbs etməyi qarşısına məqsəd qoyur. Star-sitini tərk etməyə hazırlaşan Oliver Barriyə deyir ki, ikili həyat sürən adamların sevdiyi insanlarla xoşbəxt həyat sürməsi mümkün deyil və ona seviyi Ayris Vestdən uzaq durmağı məsləhət görür. Oliver Fleş komandasından onun alter-eqosunu gizli saxlamağı xahiş edir. Sentral-sitidə isə alovu idarə edə bilən yeni metainsan peyda olur.