cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Venera (planet)
Səth geologiyası
2008–2009-cu illərdə davam edən vulkanik aktivliyin ilk birbaşa dəlilləri Venera Ekspress tərəfindən əldə edildi. Maat Mons qalxanvari vulkanının yaxınlığında yerləşən Qanis Çasma rift bölgəsində infraqırmızı şüalar vasitəsilə dörd müvəqqəti istilik nöqtəsi müəyyən olundu. Üç istilik nöqtəsi kosmik gəminin bir neçə orbit keçişində müşahidə olundu. Bu istilik nöqtələrinin vulkanik partlayışlar zamanı yeni çıxan lavanı təmsil etdiyi düşünülür. Bu bölgələrin həqiqi istiliyi bilinmir, çünki istilik nöqtələrinin böyüklüyünü ölçmək mümkün olmadı. Buna baxmayaraq səthin orta istiliyi olan 467 °C dərəcə ilə müqayisə edildikdə, istiliyin 527–827 °C aralığında olduğu düşünülür.
Ayətullah
Böyük ayətullah
Böyük ayətullah (, ‎ ) — şiəlikdə dini titul. Bu ad islam hüququnda (fiqh) və metodologiyada (üsul ül-fiqh) yüksək zirvələrə çatmış və fətva vermək hüququna malik olan şiə üləmalarına verilir. Böyük ayətullah "mərcə ət-təqlid" titulu daşıyır.
Gürcüstan parlamenti
Gürcüstan parlamenti ― Gürcüstanın ən yüksək milli qanunverici orqanı. Hal hazırda 150 üzvdən ibarət bir palatalı parlamentdir; bunlardan 120-si mütənasib nümayəndələr, 30-u öz dairələrini təmsil edən tək üzvlü dairə çoxluğu sistemi vasitəsilə seçilir.
Ayətullah
Böyük ayətullah
"Böyük ayətullah" titulu Əli Xamenei, Sadiq Şirazi, Məkarim Şirazi, Əli Sistani və bir sıra digər din xadimlərinə məxsusdur. Böyük ayətullahın mütləq ictihad etmək hüququ var. Başqa sözlə desək, o, dini normaları subyektiv dərk etməsinə əsaslanaraq, ictimai münasibətlərin bütün sahələrində yeni davranış qaydaları formalaşdıra bilir.
Gürcüstan parlamenti
Parlamentin bütün üzvləri ümumi seçki hüququ əsasında dörd il müddətinə seçilirlər. Gürcüstan Konstitusiyası Gürcüstan Parlamentinə Acarıstan və Abxaziya muxtar respublikalarının qanunları ilə məhdudlaşdırılan mərkəzi qanunverici səlahiyyət verir.
"Heydər Əliyevin 100 illiyi (1923–2023)" yubiley medalı
"Heydər Əliyevin 100 illiyi (1923–2023)" Azərbaycan Respublikasının yubiley medalı — Azərbaycan Respublikasının yubiley medalı.
Gürcüstan parlamenti
Tarix
thumb|250x250px|Tiflisdəki köhnə parlament binası Kral hakimiyyətini məhdudlaşdırmaq və parlamentli bir idarəetmə orqanı yaratmaq ideyası, 12-ci əsr Gürcüstan Krallığında, ilk gürcü qadın hökmdarı Kral Tamarın dövründə, aristokratlar və vətəndaşlar arasında yaranmışdı. Kraliça Tamarın müxalifətçiləri və onların lideri Qutlu Arslanın (gürcü Simon de Montfort) fikrincə, ilk Gürcüstan Parlamenti iki " Palatadan " ibarət olmalı idi:
"Heydər Əliyevin 100 illiyi (1923–2023)" yubiley medalı
Təltif edilən şəxslər
"Heydər Əliyevin 100 illiyi (1923–2023)" Azərbaycan Respublikasının yubiley medalı ilə Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları, əcnəbilər və vətəndaşlığı olmayan şəxslər, Azərbaycan Respublikasının və xarici ölkələrin dövlət və digər qurumlarının, beynəlxalq təşkilatların nümayəndələri, Azərbaycan xalqının Ümummilli Lideri Heydər Əliyev irsinin tədqiqində və təbliğində xüsusi xidmətlərinə görə, Azərbaycan Respublikasının dövlət quruculuğunda, o cümlədən milli azadlıq hərəkatında xüsusi xidmətlərinə görə, azərbaycançılıq ideyasının həyata keçirilməsində, dünya azərbaycanlılarının həmrəyliyinin möhkəmləndirilməsində xidmətlərinə görə, sülhün və xalqlar arasında dostluğun möhkəmləndirilməsində və beynəlxalq əməkdaşlığın inkişafında xidmətlərinə görə, Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyinin qorunub saxlanılmasına və inkişafına, Azərbaycanın tərəqqisinə və şöhrətinin artmasına töhfə verən xidmətlərinə görə, Azərbaycan Respublikasının sosial-iqtisadi, elmi-texniki və mədəni inkişafında xidmətlərinə görə, dövlət idarəçiliyində, dövlət qulluğunda və ictimai-siyasi sahədə səmərəli fəaliyyətinə görə təltif edilirlər.
Gürcüstan parlamenti
Tarix
Qarşıdurma kral hakimiyyəti tərəfdarlarının qələbəsi ilə başa çatdı. Qutlu Arslan Kralın əmri ilə həbs edildii. Kral Tamarın hakimiyyəti dövründə monarx üçün qanun təklif edə biləcək bir müşavirə otağı olsada, ancaq qanunlar və ölkənin necə idarə olunacağı ilə bağlı son fikirləri yox idi.
"Heydər Əliyevin 100 illiyi (1923–2023)" yubiley medalı
Taxılma qaydası
"Heydər Əliyevin 100 illiyi (1923–2023)" Azərbaycan Respublikasının yubiley medalı döşün sol tərəfinə, Azərbaycan Respublikasının digər orden və medalları olduqda ordenlərdən sonra, bütün medallardan isə əvvəl taxılır.
Gürcüstan parlamenti
Tarix
Sonradan, yalnız 1906-cı ildə gürcülərə öz nümayəndələrini Parlament idarəetmə orqanına, İkinci Dövlət Dumasına göndərmək imkanı verildi (1801-ci ildən Gürcüstan Rusiya imperiyasına daxil edildi). Dumadakı gürcü millət vəkilləri Noy Jordaniya (sonradan 1918–21-ci illərdə müstəqil Gürcüstan prezidenti), İlya Çavçavadze (Gürcüstan Milli Hərəkatının qurucusu), İrakli Sereteli (İkinci Dumadakı Sosial-Demokratik Fraksiya lideri, daha sonra Rusiyanın Müvəqqəti Hökumətinin Daxili İşlər İdarəsi naziri), Karlo Çxeidze (Dördüncü Dövlət Dumasındakı Menşevik Fraksiyasının lideri, 1917-ci ildə Ümumrusiya İşçi və Əsgər Deputatları Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin birinci çağırışının sədri və 1918-ci ildə Trans-Qafqaz Seym) və başqaları daxil edildi.
Venera (planet)
Səth geologiyası
thumb|Əldə olunmuş radar təsvirləri əsasında formalaşdırılmış [[zərbə krateri]] Venerada təqribən minə yaxın zərbə krateri vardır ki, səthdə bərabər şəkildə yayılmışdır. Yer və Ayda müşahidə olunan kraterlər kimi Veneranın kraterlərində də aşınma müşahidə olunur. Ayda aşınmalara yeni toqquşmaların baş verməsi, Yerdə isə külək və yağış mənşəli eroziyalar səbəb olmuşdur. Buna baxmayaraq Veneradakı kraterlərin təqribən 85%-i öz ilkin formasını saxlayır. Kraterlərin sayı və onların yaxşı qorunmuş vəziyyətdə olması təqribən 300–600 milyon il bundan əvvəl baş vermiş qlobal qabıq soyumasını və bunun ardınca vulkanik aktivliyin zəifləməsini göstərir. Yer qabığının davamlı olaraq hərəkətdə olmasında baxmayaraq Venerada bu proses davamlı ola bilmədi. Venerada Yerdəki kimi istiliyin ayrıldığı tava sərhədləri olmadığından, mantiyada yaranan istilik qabığın zəifləyən nöqtələrində kritik səviyyəyə çatana qədər toplanır.
Gürcüstan parlamenti
Tarix
1918-ci ildə artıq müstəqil Gürcüstanda ilk Gürcüstan Milli Parlamenti yaradıldı. 1921-ci ildə Parlament ilk Gürcüstan Konstitusiyasını qəbul etdi. Ancaq Konstitusiyanın qəbulundan qısa müddət sonra Gürcüstan Bolşevik Qırmızı Ordusu tərəfindən işğal edildi. Bunun ardınca Gürcüstan tarixində parlament idarəçiliyində 69 il boşluq müşahidə edildi. Parlament binasının inşası 1938-ci ildə başlamış və 1953-cü ildə, Gürcüstan hələ Sovet İttifaqının tərkibində olanda tamamlanmışdı. Memarlar Viktor Kokorin və Giorgi Lezhava tərəfindən hazırlanmışdır.
Sovet İttifaqında ilk çoxpartiyalı seçkilər 28 oktyabr 1990-cı ildə Gürcüstanda keçirildi. Seçilən Ali Sovet (keçmiş Sovet İttifaqında simulyasiya edilmiş və yalançı parlamentin adı) Gürcüstanın müstəqilliyini elan etdi. 26 may 1991-ci ildə Gürcüstan əhalisi Ali Şuranın sədri Zviad Qamsaxurdiyanı ölkə prezidenti seçdi.
İqtidar və müxalifət partiyaları arasındakı gərginlik getdikcə gücləndi və 1991–92-ci illərdə silahlı qarşıdurmaya çevrildi. Prezident ölkəni tərk etdi, Ali Sovet fəaliyyətini dayandırdı və səlahiyyət Hərbi Şura tərəfindən alındı.
Venera (planet)
Səth geologiyası
Veneradakı kraterlərin diametri 3–280 kilometr arasında dəyişir. Veneranın sıx atmosferinin təzyiqi nəticəsində səthlə toqquşan göy cisimlərinin yaratdığı kraterlərin diametri 3 kilometrdən daha az olmur. Kinetik enerjisi müəyyən bir həddən daha az olan göy cisimləri sıx atmosfer tərəfindən yavaşladılırlar və bunların səthlə toqquşması zərbə kraterinin yaranmasına səbəb olmur. Diametri 50 metrdən daha az olan göy cisimləri Veneranın səthinə çatmadan atmosferdə yanaraq parçalanır.
Georgi Jarkov
Futbolçu karyerası
Karyerasına 1930-cu ildə Noqinskin "Krasnoye Znamya" komandasında oynamaq ilə başlayıb. Daha sonra "Dinamo" (1936-1938 (iyun)), "ÇDKA" (1938 (iyul)), "Torpedo" (1939-1940), (1941 (iyul)-1951), "Profsoyuzı-2" (1941 (iyun)) klublarında çıxış edib.
Venera (planet)
Daxili quruluşu
thumb|Veneranın daxili quruluşunun təmsili təsviri: qabıq, mantiya və nüvə Seysmik göstəricilər və ətalət momenti haqqında məlumatlar olmadan Veneranın daxili quruluşu və geokimyası haqqında birbaşa çoxlu məlumatlar əldə etmək mümkün deyildir. Venera ilə Yer arasında ölçü və sıxlığın oxşarlığı səbəbindən daxili quruluşlarının da oxşar olduğu düşünülür. Veneranın nüvəsinin də Yerin nüvəsi kimi qismən ərinti halında olduğu düşünülür, çünki hər iki planet də eyni dərəcədə soyuyur. Veneranın Yerdən bir az daha kiçik olması daxili hissələrindəki təzyiqin Yerdəkindən 24% daha az olmasına səbəb olur. İki planet arasındakı ən önəmli fərqlilik Venerada tektonik tavalarla bağlı sübutların tapılmamasıdır. Ehtimal olunur ki, Veneranın qabığı ərinti halında olan mantiyanın üzərində hərəkət etməsi mümkün olmayacaq qədər möhkəmdir. Bu da planetin istilik itkisinin azalmasına və soyumasının zəifləməsinə səbəb olur. Bunun planetin maqnit sahəsinin olmamasının səbəbi olduğu düşünülür. Venerada periodik olaraq baş verən qabığın böyük şəkildə yeniləndiyi hadisələrdə daxili istilikdən itki baş verir.
Atmosfer və iqlimi
Venera 96,5%-i karbon dioksid, 3,5%-i azot və qalan hissəsi digər qazlar, xüsusən də kükürd dioksid olan olduqca sıx atmosferə sahibdir. Veneranın atmosferi Yerin atmosferindən 93 dəfə daha ağırdır. Atmosferin daha ağır olması səbəbindən Venerada atmosfer təzyiqi Yerdəkindən 92 dəfə daha çoxdur ki, bu göstərici Yerdə təqribən okeanın 1 kilometr dərinliyindəki təzyiq göstəricisinə uyğun gəlir. Planetin səthindəki sıxlıq 65 kq/m3-a bərabərdir. Bu da suyun sıxlığının 6,5%-nə və ya dəniz səviyyəsində 20 °C-yə bərabər olan istilikdəki Yer atmosferinin sıxlığından 50 dəfə çox olan göstəriciyə uyğun gəlir. Karbon dioksid qazı ilə zəngin olan atmosferi Günəş sistemində ən güclü istixana effekti yaradır ki, bu da səthdə istiliyin 462 °C-yə qədər çatmasına səbəb olur. Bu səbəbdən də Venera Günəşə Merkuridən iki dəfə daha uzaq olmasına və 25% daha az Günəş radiasiyasına məruz qalmasına baxmayaraq Merkuridən daha istidir. Merkurinin səthində qeydə alınan ən aşağı istilik göstəricisi −220 °C, ən yüksək istilik göstəricisi isə 420 °C-yə bərabərdir. Veneranın səthindəki istilik göstəricisi sterilizasiya üçün tələb olunan istilikdən daha çoxdur. Veneranın səthinin istilik göstəricisi cəhənnəmin ənənəvi istilik səviyyəsinin hesablanması nəticəsinə əldə olunan göstəriciyə uyğun gəlir. thumb|Veneranın buludlu atmosferinin görünüşü Aparılan tədqiqatlar nəticəsində milyardlarla il bundan əvvəl Veneranın atmosferinin indiki halından daha çox Yer atmosferi ilə oxşarlıq təşkil etdiyini və səthində maye şəklində su ola biləcəyi düşüncəsi formalaşmışdır. Buna baxmayaraq 600 milyon ildən bir neçə milyard iləcən keçən müddət ərzində Venera atmosferində təhlükəli həddə çatan qazlar istixana effektinin yaranmasına səbəb olmuşdur. Bunun nəticəsində də Venera planeti həddən artıq isinmiş və səthindəki su buxarlanmışdır. Veneranın səthindəki şərait bu prosesdən daha əvvəl yarana bilməsi ehtimal olunan həyatı dəstəkləyəcək vəziyyətdə deyildir. Buna baxmayaraq alimlər Veneranın səthindən 50 kilometr yüksəklikdə yerləşən üst bulud təbəqəsində həyat ola biləcəyini düşünürlər, ancaq burada turşuluq səviyyəsi yüksəkdir. thumb|left|[[Magellan (kosmik gəmi)|Magellan tərəfindən 1990–1994-cü illərdə çəkilmiş radar təsvirləri əsasında formalaşdırılmış Veneranın səthinin görünüşü]] İstilik ətaləti və atmosferin alt təbəqəsində əsən küləklər Veneranın öz oxu ətrafında çox yavaş dönməsinə baxmayaraq gündüz və gecə istiliyi arasında demək olar ki, fərqin olmamasına səbəb olur. Səthə yaxın olan küləklərin sürəti saatda bir neçə kilometr olmaqla olduqca azdır. Buna baxmayaraq atmosferin olduqca sıx olması səbəbindən küləklərin səthə göstərdiyi təsir nəticəsində kiçik daşlar və toz hissəcikləri küləklərlə birgə daşınır. Təkcə bu faktor istilik, təzyiq və oksigen çatışmazlığı kimi problemləri nəzərə almadıqda belə insanın yeriməsi üçün çətinliklər yarada bilər.
Sıx karbon dioksid təbəqəsinin üzərində əsasən sulfat turşusu damcılarından təşkil olunmuş buludlar vardır. Buludlarda eyni zamanda kükürd aerozolu, təqribən 1% dəmir xlorid və az miqdarda su vardır. Buludda olması ehtimal olunan digər maddələrə dəmir sulfat, alüminium xlorid və fosfor anhidrid daxildir. Fərqli yüksəkliklərdə yerləşən buludların fərqli tərkibləri və hissəcik böyüklükləri vardır. Bu buludlar üstlərinə düşən Günəş şüalarının 90%-ni əks etdirir və birbaşa yolla Veneranın səthinin müşahidə olunmasına əngəl olur. Sahib olduğu daimi bulud örtüyü səbəbindən Venera Günəşə Yerdən daha yaxın olmasına baxmayaraq, daha az Günəş işığına məruz qalır. Buludların üstündə 300 km/s sürətlə əsən güclü küləklər hər 4–5 Yer gününə bərabər olan vaxtda Veneranın ətrafında dövr edir. Veneradakı küləklərin sürəti planetin öz oxu ətrafındakı sürətindən 60 dəfə daha çoxdur. Buna baxmayaraq bu göstərici Yerdəki küləklərdə sadəcə öz oxu ətrafındakı hərəkət sürətinin 10–20%-nə bərabərdir.
Veneranın səthi effektiv şəkildə izotermikdir, yəni təkcə gecə və gündüz olan hissələri arasında yox, həm də ekvator və qütbləri arasında da sabit istilik vardır. Veneranın oxunun meyilliyi 3°-dən daha azdır ki, bu göstərici Yerdə 23°-ə bərabərdir. Veneranın oxunun meyilliyinin az olması səbəbindən fəsillər arasında istilik fərqi çox azdır. İstiliyin dəyişməsi təkcə hündürlüyün dəyişməsi zamanı müşahidə olunur. Veneranın ən yüksək zirvəsi olan Maksvell Montesdə istilik 380 °C, atmosfer təzyiqi isə 45 bara bərabərdir. Bu göstərici ilə Maksvell Montes zirvəsi Venera səthində istilik və təzyiqin ən az olduğu yerdir. 1995-ci ildə Magellan kosmik gəmisi Veneranın yüksəkliklərinin zirvələrində Yerdəki qara oxşar şəkildə yüksək əks etdirmə göstəricisinə sahib olan maddə müşahidə etdi. Ehtimal olunur ki, bu maddə qarın yaranmasına oxşar proses nəticəsində, ancaq yüksək istilikdə meydana gəlir. Səthdə sıxlaşmaq üçün çox uçucu olan maddə daha sərin və çökə bilməsi üçün uyğun olan hündür yerlərə qədər qaz şəklində yüksəlir. Bu maddənin nə olması dəqiq bilinmir. Buna baxmayaraq ehtimallar arasında tellur və qalenit kimi maddələr var.
Veneranın buludlarında ildırım meydana gələ bilir. Venera atmosferində ildırımın olması mübahisəli olmuşdur. İlk şübhəli çaxmalar SSRİ-in Venera zondları tərəfindən müşahidə edilmişdi. 2007-ci ildə Avropa Kosmik Agentliyi tərəfindən göndərilmiş Venera Ekspress kosmik gəmisi vistler dalğalarını müəyyən etdi ki, bu da Venerada ildırım çaxması hadisəsini təsdiqlədi. Aparılan müşahidələrə görə Veneradakı ildırımların dərəcəsi Yerdəkilərin yarısı qədərindədir. 2007-ci ildə Venera Ekspress kosmik gəmisi Veneranın cənub qütbündə iki mərkəzli nəhəng qasırğa kəşf etdi.
2011-ci ildə Venera Ekspress kosmik gəmisi böyük ehtimalla Venera atmosferində ozon təbəqəsi olduğunu müəyyən etdi. 29 yanvar 2013-cü ildə Avropa Kosmik Agentliyinin alimləri Venera ionosferinin kometanın ion quyruğu kimi kənara doğru axdığını kəşf etdilər.
2015-ci ilin dekabr ayında, qismən də 2016-cı ilin aprel və may aylarında Yaponiyanın Akatsuki missiyasında işləyən alimlər Veneranın atmosferində yay formalarının olduğunu müşahidə etdilər. Bu Günəş sistemindəki bəlkə də ən böyük qravitasiya dalğalarının olmasının birbaşa sübutudur.
Georgi Jarkov
Futbolçu karyerası
SSRİ çempionatlarında 191 qarşılaşma keçirib və 63 qol vurub. 1941-ci ildə isə 6 matça 1 qol vurub.
Venera (planet)
Maqnit sahəsi və nüvə
1967-ci ildə Venera 4 kosmik gəmisi Veneranın Yerdən çox zəif olan maqnit sahəsini kəşf etdi. Bu maqnit sahəsi Veneranın ionosferi ilə Günəş küləyinin reaksiyaya girməsi nəticəsində meydana gəlir. Halbuki Yerin maqnit sahəsi nüvənin dinamo hərəkətləri nəticəsində meydana gəlir. Veneranın zəif maqnit sahəsi kosmik radiasiyaya qarşı atmosferə önəmsiz səviyyədə müdafiə təmin edir.
Georgi Jarkov
Futbolçu karyerası
Kombinasiya planının oyunçusu idi. Jarkov həm də yaxşı taktiki qabiliyyətə sahib idi, tərəfdaşlarla məharətlə qarşılıqlı əlaqə qura bilirdi. Zərbələri sağ ayağı ilə vururdu. Futbolçu karyerasında müxtəlif texnika və hücum üsullarından istifadə edib. Onun verdiyi ötürmələrdən Pyotr Petrov və Aleksandr Ponomaryov bir çox qol vurublar.
Venera (planet)
Maqnit sahəsi və nüvə
Veneranın Yer ölçülərində və oxşar daxili quruluşa sahib olmasına baxmayaraq önəmli səviyyədə maqnit sahəsinin olmaması təəccüblə qarşılandı. Buna baxmayaraq Veneranın nüvəsində dinamo təsiri müşahidə olunmurdu. Dinamo təsirinin baş verməsi üçün keçirici maye, dönmə və konveksiya faktorlarının olması lazımdır. Nüvənin keçirici olması üçün yetərli səviyyədə olduğu, planetin dönüşünün yavaş olmasının dinamo təsirinin yaranmasına əngəl olduğu düşünülsə də, simulyasiyalar dönüşün dinamoya yetərli olduğunu göstərdi. Bu da dinamo təsirinin yaranması üçün planetin mərkəzində konveksiya çatışmazlığının olması mənasına gəlirdi. Yerdə konveksiya nüvənin ərinti halında olan xarici təbəqəsində meydana gəlir, çünki alt təbəqə üstdən daha istidir. Venerada qabığın qlobal səviyyədə yenidən formalaşması hadisəsi plitələrin tektonikasını dayandıraraq qabıq boyunca istilik axışına səbəb ola bilər. Bu da mantiyanın istiliyinin artmasına və beləliklə də nüvədən kənara çıxan istilik axışının azalmasına səbəb olur. Nəticədə bu proses maqnit sahəsini formalaşdırmaq üçün lazımlı olan dinamo təsirinin olmamasına səbəb olur. Bunun əvəzində nüvənin istiliyi qabığı yenidən isitmək üçün istifadə olunur.
Dilmanc
thumbnail
Venera (planet)
Maqnit sahəsi və nüvə
Başqa bir ehtimala görə Veneranın bərk nüvəsinin olmaması və ya nüvənin soyumamasıdır. Beləliklə nüvənin ərinti halda olan hissəsi bütünlüklə eyni istiliyə sahib olur. Digər ehtimala görə isə Veneranın nüvəsi bütünlükdə bərkimişdir və ərinti xarici nüvəsi yoxdur. Nüvənin vəziyyəti hal-hazırda səbəbi bilinməyən kükürd konsentrasiyası ilə də bağlıdır.
Dilmanc
Dilmanc layihəsi çərçivəsində Azərbaycan dili üçün dil texnologiyaların yaradılması və tətbiqi sahəsində işlər həyata keçirilir. Layihədəki əsas elmi tədqiqat istiqamətləri aşağıdakılardır:
Venera (planet)
Maqnit sahəsi və nüvə
Veneranın zəif maqnitoserə sahib olması səbəbindən Günəş küləyi planetin xarici atmosferinə birbaşa təsir edir. Burada ultrabənövşəyi radiasiya səbəbindən neytral molekullar ayrılaraq hidrogen və oksigen ionlarının yaranmasına səbəb olur. Günəş küləyinin təsiri nəticəsində bəzi ionlar Veneranın cazibə sahəsini tərk edəcək qədər enerji əldə etmiş olurlar. Günəş küləyinin səbəb olduğu bu eroziya Veneranın atmosferində hidrogen, helium və oksigen ionları kimi aşağı kütləli ionların davamlı şəkildə itkisinə səbəb olur. Karbon dioksid kimi nisbətən ağır kütləli molekullar isə bu prosesdən daha az təsirlənir. Bu eroziya səbəbindən ehtimal olunur ki, Veneranın formalaşmasının ilk milyard illik periodu ərzində planetin sahib olduğu su kütləsi yox olmuşdur. Bu eroziya nəticəsində eyni zamanda Günəş sistemindəki digər planetlərin atmosferlərinə nisbətən Venerada daha ağır kütləli deyterium daha yüngül olan hidrogenə nisbətən 100 dəfə daha çoxdur.
Dilmanc
Azərbaycan dilindən digər dillərə və əksinə tərcümə sistemlərinin yaradılması
Venera (planet)
Orbit və fırlanması
thumb|Venera (sarı) və [[Yerin ( göy) orbitlərinin müqayisəli təsviri.]] Venera Günəşdən orta hesabla 0,72 AV (108 milyon km) məsafədə yerləşir və Günəş ətrafında hərəkətini 224,7 gündə tamamlayır. Bütün planetlərin orbitlərinin elliptik formada olmasına baxmayaraq Veneranın orbiti daha dairəvidir və orbital ekssentrsiteti 0,01-dən daha azdır. Venera ən yaxın nöqtəsində Yerə 41 milyon kilometr məsafədə yaxınlaşır ki, bu göstərici ilə Yerə ən çox yaxınlaşan planetdir. Venera hər 584 gündə bir Yerə ən yaxın nöqtədən keçir. Yerin azalan orbital ekssentrsiteti nəticəsində hər iki planetin ən yaxın olduğu məsafə on minlərlə il keçdikcə daha da azalacaqdır.
Dilmanc
Azərbaycan dili üçün nitqin tanınması sisteminin yaradılması Az Azərbaycan dili üçün mətnin səsləndirilməsi sisteminin yaradılması
Venera (planet)
Orbit və fırlanması
Günəş sistemindəki bütün planetlər Günəş ətrafında saat əqrəbinin əksi istiqamətdə dönür və Yerin şimal qütbündən görünür. Əksər planetlər öz oxu ətrafında da saat əqrəbinin əksi istiqamətində dönür, ancaq Venera bunun əksinə olaraq öz oxu ətrafında 243 Yer gününə bərabər olan vaxtda saat əqrəbi istiqamətində hərəkət edir. Veneranın öz oxu ətrafında dönmə sürəti çox yavaş olduğu üçün forması kürəyə yaxındır. Veneranın ulduz sutkası (243 gün) Venera ilindən (224,7 gün) daha uzun çəkir. Veneranın ekvatorunda dönmə sürəti 6,52 km/s olduğu halda, Yerdə bu göstərici 1,669 km/s-a bərabərdir. Bir Venera ili təqribən 1,92 Venera Günəş gününə bərabərdir. Veneranın səthində duran müşahidəçi üçün Günəş qərbdən yüksəlib şərqə doğru yönələrdi, ancaq Veneranın mat buludları Günəşin səthdən görünməsinə əngəl olur.
Dilmanc
Telefon danışığını Azərbaycan dilindən digər dillərə və əksinə tərcümə edə bilən sistemin yaradılması
Georgi Jarkov
Məşqçi karyerası
Moskvadakı Vaqankovo qəbiristanlığının 4-cü hissəsində dəfn edilib.
Dilmanc
Mətnin kompüter tərəfindən başa düşülməsi sistemin yaradılması
Venera (planet)
Orbit və fırlanması
Veneranın təbii peyki yoxdur. Buna baxmayaraq bəzi troyan asteroidlərə sahibdir. Buna örnək olaraq kvazipeyk olan 2002 VE68 və iki müvəqqəti troyan olan 2001 CK32 və 2012 XE133 troyanlarını göstərmək olar. XVII əsrdə Covanni Kassini Veneranın peyki olduğunu bildirdi və onu Nit olaraq adlandırdı. Bu peyk 200 il axtarılsa da tapılanların əksəriyyətinin sadəcə müşahidə olunan ulduzlar olduğu bildirildi. 2006-cı ildə Aleks Alemi və Devid Stivinson Kaliforniya Texnologiya İnstitutunda Günəş sisteminin erkən dövrlərinə aid modellərini öyrənərkən Veneranın milyardlarla il əvvəl böyük toqquşma nəticəsində meydana gəlmiş ən azı bir peykə sahib olmalı olduğunu göstərdi. Tədqiqatlara görə bu hadisədən təqribən 10 milyon il sonra başqa bir səbəb nəticəsində Venera təsrinə dönməyə başladı və peyk Venera ilə toqquşdu. Əgər daha sonralar da toqquşmalar nəticəsində peyklər meydana gəlmiş olsa belə, eyni səbəbdən onlar da yox olmuşdular.
Dilmanc
Layihənin əsas prioritetlərindən biri də bu texnologiyaların istifadəçilər tərəfindən praktik istifadəsini təmin etmək üçün proqram təminatının hazırlanmasıdır.
Venera (planet)
Müşahidəsi
thumb|İşığı [[Sakit okeanın üzərində əks olunan Venera]] Venera Günəş istisna olmaqla adi gözlə baxıldıqda göydə görünən ən parlaq kosmik cisimdir. Ən böyük göründüyü halda −4,6 görünmə böyüklüyünə sahib olur. Günəşin arxadan aydınlatdığı vaxtda Veneranın görünmə böyüklüyü −3-ə qədər azalır. Venera Günəş doğularkən və batan vaxt daha aydın görünsə də, aydın səmada günorta vaxtı da görülə biləcək qədər parlaqdır. Daxili planet olan Venera Günəşdən çox uzaqlaşmır və ən çoxu 47,8° bucaq uzaqlığına sahibdir.
Dilmanc
Layihənin tarixi
Azərbaycan dilindən digər dillərə və əksinə tərcümə prosesinin avtomatlaşdırılmasının mümkünlüyünün öyrənilməsi ilk dəfə 2003-cü ilin əvvəllərində akademik Ə.M.Abbasov tərəfindən qoyulmuş və onun rəhbərliyi altında maşın tərcüməsi sisteminin yaradılması istiqamətində tədqiqatlara başlanmışdır. Bu müddət ərzində Azərbaycan dilindən digər dillərə və əksinə tərcümə prosesini avtomatlaşdırmağa imkan verən xüsusi modelləşdirmə metodu (rəqəmsal modelləşdirmə metodu) yaradılmış və bu metod əsasında Azərbaycan-ingilis maşın tərcüməsi sisteminin yaradılmasına başlanmışdır.
Venera (planet)
Müşahidəsi
Venera Günəş ətrafında hərəkət edərkən 584 gündə bir Yerə ən yaxın nöqtədən keçir. Bu mərhələdə Günəş batdıqdan sonra görülə bilən "axşam ulduzundan" Günəşin doğmasından əvvəl görünə bilən "sabah ulduzuna" çevrilir.
Dilmanc
Layihənin tarixi
İşlərin məntiqi davamı kimi Azərbaycan Respublikası Rabitə və İnformasiya Texnologiyaları Nazirliyi ilə BMT-nin İnkişaf Proqramının Azərbaycandakı Nümayəndəliyinin birgə həyata keçirdiyi bu layihəni göstərmək olar. Layihə üzrə işlərə 2005-ci ilin aprel ayından başlanılmışdır.
Venera (planet)
Fazaları
Teleskopla müşahidə olunduğu zaman Günəşin ətrafında hərəkət edən Veneranın da Yerdən baxan müşahidəçi üçün Ay kimi fazalara sahib olduğu görünəcəkdir. Venera Günəşin qarşı tərəfində olduğu vaxt bədirlənmiş formada görünür. Venera Günəşdən maksimum uzaqlaşma məsafəsində Yerdən baxan müşahidəçi üçün ən parlaq şəkildə müşahidə olunur və aypara formasında görünür. Venera Günəş və Yer arasından yaxın olduğu zaman keçərkən, teleskopla baxan müşahəçi üçün çox incə hilal şəklində görünür. Venera ən böyük şəkildə Yerlə Günəş arasından keçərkən yeni fazada olduğu vaxt görünür. Teleskopla müşahidə olunan zaman planetin atmosferi kənarlarda Günəş işığının qırılması nəticəsində müşahidə edilə bilər.
Gürcüstan parlamenti
Tarix
1992-ci ildə Sovet İttifaqının keçmiş xarici işlər naziri Eduard Şevardnadze Dövlət Təhlükəsizlik Şurasına çevrilən Hərbi Şuranın sədrliyini qəbul edərək Gürcüstana qayıtdı. Dövlət Şurası 4 Avqust 1992-ci ili parlament seçkiləri günü elan edərək Gürcüstanın 1921-ci il Konstitusiyasını bərpa etdi.
Dilmanc
Layihənin tarixi
19.02.2014-cü ildə Dilmanc tərcümə sisteminin yeni versiyası istifadəyə verilmişdir. Bu versiyada mətnləri Azərbaycan, İngilis və Rus dilləri arasında daha yüksək keyfiyyətlə tərcümə etmək, sözlərin lüğətdəki tərcümələrinə baxmaq, alınmış mətnin səslənməsinə qulaq asmaq və digər yeni imkanlar əlavə edilmişdir. Yeni versiyanın əsas imkanları aşağıdakılardır:
Allium punctum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Gürcüstan parlamenti
Tarix
1995-ci ildə yeni seçilmiş Parlament yeni Konstitusiya qəbul etdi. İndi Gürcüstanın bir palatalı parlamenti olan yarı prezident sistemi var. 2011-ci ildə Gürcüstan prezidenti Mixeil Saakashvili, parlamentin qərbindəki Kutaisi şəhərində konstitusiya düzəlişini imzaladı.
2019-cu il yanvarın 1-dən başlayaraq Tbilisi yenidən parlamentin yeganə yeridir və 2012-ci ildə Kutaisiyə köçməmişdən əvvəlki vəziyyətə bənzər bütün əməliyyatlar və yığıncaqlar paytaxtda həyata keçirilir.
Vəziyyəti və quruluşu
Gürcüstan Parlamenti qanunverici səlahiyyətləri həyata keçirən, ölkənin daxili və xarici siyasətinin əsas istiqamətlərini müəyyənləşdirən, Konstitusiya ilə müəyyən edilmiş hədlərdə Hökumətin fəaliyyətinə nəzarət edən və digər hüquqları həyata keçirən ölkənin ali nümayəndəli orqanıdır.
Parlament qarışıq sistem vasitəsilə dörd il müddətinə seçilən 150 üzvdən ibarətdir (1995-ci ildə cəmi 235-dən azalma): 77 nisbətli nümayəndələr, 73-ü öz dairələrini təmsil edən tək üzvlü dairə çoxluğu sistemi ilə seçilir. 2017-ci il konstitusiya dəyişikliklərinə görə, Parlament 2024-cü ildə tam proporsional təmsilçiliyə keçəcəkdir.
Seçki
Gürcüstan Parlamenti ümumi, azad, bərabər və birbaşa seçki hüququ əsasında gizli səsvermə yolu ilə seçilir. Planlaşdırılmış parlament seçkiləri Parlamentin səlahiyyət müddətinin bitdiyi təqvim ilinin oktyabr ayının son şənbə günü keçirilir. Parlament dağılacağı təqdirdə seçkilər 45-ci gündən əvvəl və qanunverici orqan ləğv edildikdən sonra 60-cı gündən gec olmayaraq çağırılır. Seçki tarixi fövqəladə və ya hərbi vəziyyətə təsadüf edərsə, seçkilər 45-ci gündən əvvəl və fövqəladə və ya hərbi vəziyyət ləğv edildikdən sonra 60-cı gündən gec olmayaraq keçirilir.
Venera (planet)
Tranziti
thumb|200px|Veneranın tranziti. 2004-cü il Veneranın orbiti Yerə nəzərən bir az meyillidir. Bu səbəbdən də Venera Yerlə Günəş arasından keçərkən həmişə Yerdən baxan müşahidəçi üçün Günəşin üzərindən keçirmiş kimi görünmür. Veneranın tranziti orbitinin Günəşin önündən keçərkən Yerlə eyni xətt üzərində olması zamanı müşahidə olunur. Veneranın tranziti 243 illik dövrə ərzində bir-birindən 8 il fərqlənən 105,5 və ya 121,5 il aralıqlarla müşahidə olunur. Bu cür dövrənin baş verməsini ilk dəfə 1639-cu ildə ingilis astronomu Ceremi Horroks müşahidə etmişdir.
Gürcüstan parlamenti
Seçki
2017-ci düzəliş, üzvlüyə namizədlik yaşını 21 ilə 25 arasında artırdı. Seçki hüququ olan və ən azı 10 il Gürcüstanda yaşayan istənilən Gürcüstan vətəndaşı Parlament üzvlüyünə layiq görülür. Həbsxanaya məhkum edilmiş bir şəxs Məclis üzvü seçilə bilməz. Üzvü parlamentin hazırkı üzvü və ya ən azı 25.000 seçicinin imzaları ilə dəstəklənən siyasi partiya seçkidə iştirak edə bilər. 2020 seçkiləri üçün Parlamentə girmə həddi 3% -ə endiriləcək və partiyalara seçki blokları yaratmağa icazə veriləcəkdir. Ancaq 2024-cü ildən başlayaraq hədd 5% -ə qayıdacaq və seçki bloklarına artıq icazə verilməyəcəkdir.
Venera (planet)
Tranziti
Sonuncu tranzit cütlüyü 8 iyun 2004-cü ildə və 5-6 iyun 2012-ci ildə baş vermiş, xüsusi təchizatlarla müşahidə oluna bilmişdi. Daha əvvəl baş vermiş tranzit cütlüyü 1874 və 1882-ci illərin dekabrında baş vermişdi. Növbəti tranzit cütlüyü isə 2117 və 2126-cı illərin dekabrında baş verəcəkdir.
Gürcüstan parlamenti
İclaslar və oturmalar
Yeni seçilmiş Parlamentin ilk iclası seçkilərin nəticələri rəsmi elan edildikdən sonra 10-cu gündən gec olmayaraq keçirilir. Parlamentin ilk iclası Gürcüstan Prezidenti tərəfindən çağırılır. Parlament rəsmi olaraq ildə iki dəfə, sentyabr-dekabr və fevral-iyun aylarında müntəzəm iclas keçirir. Sessiyalar arasındakı müddətdə Gürcüstan Prezidenti Parlamentin sədrinin, Parlamentin və ya Hökumət üzvlərinin ən azı dörddə birinin tələbi ilə Parlamentin növbədənkənar iclasını çağıra bilər.
Venera (planet)
Tranziti
Veneranın tranzitinin məlum olan ilk video təsviri 1874-cü ildə çəkilmiş Veneranın keçişi qısa filmidir. Astronomiya tarixi baxımından Veneranın tranziti mühüm əhəmiyyətə sahibdir. Belə ki, tranzitləri müşahidə edərək Astronomik Vahidin ölçülərini müəyyənləşdirmək mümkün oldu və 1639-cu ildə Ceremi Horroks Günəş sisteminin hesablamış olduğu ölçülərini elan etdi. Ceyms Kuk Avstraliyanın şərq sahillərini öyrənən ekspedisiya zamanı 1768-ci ildə əvvəlcə Taitiyə gələrək Veneranın tranzitini müşahidə etmişdi.
Gürcüstan parlamenti
Qanunvericilik
Hökumət, Parlament üzvü, parlament fraksiyası, parlament komitəsi, Abxaziya və Acarıstan Muxtar Respublikalarının ali nümayəndəlik orqanları və ən azı 25.000 seçicinin qanun layihəsi irəli sürmək hüququ vardır. Qanun, hazırkı parlament üzvlərinin əksəriyyəti tərəfindən dəstəklənərsə, ancaq parlament üzvlərinin ümumi sayının ən azı 1/3 hissəsi tərəfindən qəbul edilərsə qəbul edilir. Parlamentin qəbul etdiyi qanun 10 gün ərzində Gürcüstan Prezidentinə təqdim edilməlidir. Prezident qanunu imzalaya və yaya bilər və ya 2 həftə ərzində əsaslandırılmış iradlarla Parlamentə qaytara bilər. Əgər qeydlər qəbul edilərsə, qanunun son variantı 5 gün ərzində prezidentə təqdim olunur, sonuncu isə 5 gün ərzində qanunu imzalamalı və təbliğ etməlidir. Prezidentin iradları rədd edilərsə, qanunun ilkin variantı Parlamentdə səsə qoyulur və qəbul edildiyi təqdirdə imzalanmaq və elan etmək üçün 3 gün ərzində prezidentə təqdim olunur. Prezident qanunu təbliğ etmədikdə, Məclis sədri müvafiq müddət bitdikdən sonra bunu edir.
Venera (planet)
Qədim dövrlər
thumb|Veneranın tranziti zamanı çəkilmiş qara damcı effektinin təsviri. 1769-cu il Venera qədim mədəniyyətlərdə "dan ulduzu" və "axşam ulduzu" kimi iki ayrı adla tanınırdı. Bu da onun iki ayrı göy cisimi olduğunu düşündükləri mənasına gəlir. E.ə. XVII əsrin ortalarına aid olduğu düşünülən qədim Babil astronomları tərəfindən tərtib olunmuş Ammisaduqa Venera gil lövhəciyində planet iki ayrı adla yox, Göyün parlaq kraliçası adı ilə adlandırılırdı. Bu da babillilər tərəfindən Veneranın sabah və axşam görünən iki ayrı göy cisimi olmadığının bilindiyi mənasına gəlir. Qədim yunanlarda Venera iki ayrı göy cisimi olaraq bilinirdi və Fosfor (dan ulduzu) ilə Hesper (axşam ulduzu) kimi iki ayrı adla tanınırdı. Böyük Pliniy e.ə. VI əsrdə Pifaqorun Veneranın tək obyekt olduğunu bildiyini qeyd edirdi. Qədim çinlilər də Veneranı iki ayrı cisim olaraq bilirdi. Dan ulduzu olaraq göründüyü vaxt Böyük ağ və Parlaqlığı başladan, axşam ulduzu olaraq isə Mükəmməl qərb biri  kimi adlandırırdılar. Qədim Romada Venera dan ulduzu olaraq Lusifer (hərfi mənası işıq gətirən), axşam ulduzu olaraq isə Vesper adlandırırdılar.
Dilmanc
Layihənin tarixi
Mətnin avtomatik tərcüməsi. Mətnləri Azərbaycan dilindən İngilis və Rus dillərinə və əksinə daha keyfiyyətlə tərcümə etmək. Lüğət. Tək söz daxil etdikdə həmin sözün lüğətdəki tərcüməsi, nitq hissələri, sinonimləri və s. informasiyaya baxmaq. "Nümunələr" düyməsinə basmaqla həmin sözün işləndiyi cümlələr və onların tərcümələrini görmək. Mətnin səsləndirilməsi. Tərcümə nəticəsində alınmış mətn çox uzun və yorucudursa, "Səsləndir" düyməsinə basmaqla həmin mətnin səsli oxunuşuna qulaq asa bilərsiniz. Mobil qurğulara yüklənə bilmə. Android əsasında işləyən telefon və planşetlərinizə "Dilmanc Mobile Translator" proqramını yükləməklə şifahi danışığı, mətni və tək sözləri Azərbaycan, İngilis və Rus dilləri arasında tərcümə edə bilərsiniz. Bu proqram istifadəçilər arasında böyük populyarlıq qazanaraq, "Play Store"-da istifadəyə verildiyi gündən 4 ay müddət ərzində 50 min dəfəyə yaxın yüklənmişdir.
Gürcüstan parlamenti
Digər səlahiyyətlər
Parlament üzvlərinin ümumi sayının çoxluğu ilə beynəlxalq müqavilələri təsdiq etmək,dəyişmək və ləğv etmək gücünə malikdir. Bundan əlavə, Prezidentə, Hökumət üzvü, Ali Məhkəmənin hakimi, Baş Prokuror, Baş Auditor və ya Milli Bank İdarə Heyətinin üzvünə şamil edilə bilərlər. Qanunverici orqan hökuməti müəyyən edilmiş müddətdə təsdiqləmədiyi təqdirdə Parlament Gürcüstan Prezidenti tərəfindən ləğv edilə bilər.thumb|Gürcüstan parlamenti, 2021
Venera (planet)
Qədim dövrlər
XVII əsrdə Qalileo Qaliley teleskopla Veneranı müşahidə edərkən onun da Ay kimi fazalara sahib olduğunu müəyyən etdi. Göydə Venera Günəşdən ən uzaqda olduğu vaxt yarısının göründüyü fazada, Günəşə ən yaxın olduğu vaxtda isə bədirlənmiş fazada görülür. Bu müşahidə Venera Günəşin ətrafında orbitdə olduğu vaxt mümkün ola bilərdi ki, bunun da Ptolomeyin geosentrik sistemi ilə ziddiyyət təşkil edən ilk müşahidələrdən olması ehtimalı var.
Veneranın 1639-cu ildəki tranziti Ceremi Horroks tərəfindən təxmin olunmuşdu. 4 dekabr 1639-cu ildə Ceremi Horroks və dostu Uilyam Krebtri tranziti evlərindən müşahidə etmişdilər.
Gürcüstan parlamenti
Qərargah
Gürcüstan parlamenti mərkəzi Gürcüstanın paytaxtı Tbilisidə yerləşir. 2012-ci ildən 2018-ci ilə qədər Gürcüstanın paytaxtı Tbilisinin 231 km qərbində yerləşən və ölkənin ikinci böyük şəhəri olan Kutaisidə yerləşirdi. 2017-ci ilin düzəlişi 2018-ci ilin dekabrında qüvvəyə mindi, Kutaisi'nin Parlamentin oturacağı olaraq istinad etməməsi, Parlamentin 2019-cu ilin yanvar ayında tamamilə paytaxta qayıdacağı mənasına gəldi.
Venera (planet)
Qədim dövrlər
1761-ci ildə Mixail Lomonosov tərəfindən Veneranın atmosferi olduğu kəşf edilmişdi. 1790-cı ildə Veneranın atmosferi İohann Şroter tərəfindən də müşahidə olundu. O, planetin kənarlarında Günəş şüalarının qırılmasını müşahidə edərək, bunun sıx atmosferdə Günəş şüalarının yayılması nəticəsində ola biləcəyini bildirdi. Daha sonra Çester Laymen planetin fazada olduğu zaman qaranlıq üzünü müşahidə edən zaman planetin atmosferə sahib olması ilə bağlı daha güclü dəlillər əldə etdi. Atmosfer planetin öz oxu ətrafında dönmə müddətini müəyyən etmə tədqiqatlarını mürəkkəbləşdirdi. Covanni Kassini və İohann Şroter kimi tədqiqatçılar planetin atmosferindəki izləri müşahidə edərək bu müddətin səhvən təqribən 24 saat olduğu qənaətinə gəlmişdilər.
Dilmanc
Müxtəlif vaxtlarda layihə qrupunda işləmiş mütəxəssislər
f.r.e.n. A.Mehdiəliyev, f.r.e.n. F.Əhmədov, dos. T.Abbasquliyev, f.e.n. İ.Tahirov, f.e.n. A.Bəylərova, Ç.Şirinov, V.Salehov, B.Talıbov, R.Zamanov, E.Nuriyev, S.Şaqavatov və d. Görülən işlərin tərkibindən asılı olaraq layihə qrupunun tətkibinin yenilənməsi prosesi bu gün də davam etdirilir.
Venera (planet)
Yerdən öyrənilməsi
1900-cü illərdəki ilk spektroskop müşahidələri Veneranın öz oxu ətrafında fırlanması ilə bağlı ilk məlumatları verdi. Vesto Sliper Veneradan gələn işığın Dopler dəyişməsini ölçməyə çalışdı, ancaq dönüşün müəyyən edilməyini müşahidə etdi. O, bunun səbəbinin planetin öz oxu ətrafında dönmə müddətinin əvvəl düşünüldüyündən çox daha az olması ilə bağlı olduğunu düşündü. 1950-ci illərdən sonrakı tədqiqatlar Veneranın digər planetlərin əksinə olaraq öz oxu ətrafında döndüyünü aşkara çıxardı.
1970-ci illərdə radar müşahidələri ilk dəfə Veneranın səthinin xüsusiyyətlərini aşkara çıxarmağa imkan verdi. Aresibo radio teleskopundan istifadə olunaraq göndərilən dalğalar nəticəsində Veneranın səthində Alfa Regio və Beta Regio bölgələri aşkarlandı. Bu müşahidələr nəticəsində eyni zamanda Veneranın ən yüksək zirvəsi olan Maksvell Montes də kəşf olunmuşdu. Kəşf olunan bu üç yer Venerada qadın adları ilə adlandırılmayan landşaft formalarıdır.
Dilmanc
Dilmanc imla Haqqında
Klaviaturada yazmağa son! Telefonunuza şifahi imla deyin, Dilmanc İmla proqramı nitqinizi mətnə çevirərək kompüterə yazacaq. Dilmanc İmla telefonunuzu kompüterin mikrofonu kimi istifadə etmək imkanı yaradır. Kompüter və telefon arasında əlaqə yaradıldıqdan sonra, telefona deyilən şifahi nitq avtomatik mətnə çevrilərək kompüterdəki mətn redaktoru pəncərəsinə yazılacaq, beləliklə vaxtınıza dəfələrlə qənaət etmiş olacaqsınız.
İstifadə qaydaları
1.Kompüterinizə Dilmanc İmla prorqramını dilmanc.az/dilmanc-imla ünvanından yükləyib işə salın.
2. Android və ya İOS sistemi ilə işləyən telefona Dilmanc İmla proqramını yükləyin (Google Play və ya App Store-dan) və işə salın.
Venera (planet)
Kosmik tədqiqatlar
18 oktyabr 1967-ci ildə SSRİ-nin Venera 4 kosmik gəmisi planetin atmosferinə uğurlu şəkildə daxil oldu və tədqiqatlar apardı. Venera 4 kosmik gəmisinin apardığı ölçmələr nəticəsində planetin səthinin Mariner 2 kosmik gəmisinin hesabladığından daha isti olduğu, Veneranın atmosferinin 95%-in karbon dioksiddən ibarət olması və atmosferin kosmik gəmini dizayn edən alimlərin düşündüyündən daha sıx olduğu müəyyən oldu. Venera 4 və Mariner 5 kosmik gəmilərinin əldə etdiyi məlumatlar SSRİ və ABŞ alimlərinin birgə təşkil etdiyi elmi konfransda təhlil olundu.
Dilmanc
İstifadə qaydaları
3. Android və ya İOS sistemi ilə işləyən telefona Dilmanc İmla proqramını yükləyin (Google Play və ya App Store-dan) və işə salın.
Venera (planet)
Kosmik tədqiqatlar
1975-ci ildə SSRİ-nin Venera 9 və Venera 10 kosmik gəmiləri planetin səthinin ilk ağ-qara təsvirlərini Yerə çatdırdı. 1982-ci ildə ilk rəngli təsvirlər Venera 13 və Venera 14 kosmik gəmiləri tərəfindən göndərildi.
Dilmanc
İstifadə qaydaları
4. Kodu daxil etdikdən sonra mobil telefonunuzda imla rejimi aktivləşəcək. Ekrana toxunaraq danışın, nitqiniz mətnə çevrilərək kompüterə yazılacaq. Kursoru Microsoft Word və ya digər mətn redaktorunun ekranına qoymağı unutmayın.
Venera (planet)
Kosmik tədqiqatlar
NASA 1978-ci ildə Pioner proqramına daxil olan iki ayrı missiya ilə planet haqqında əlavə məlumatlar əldə etdi. SSRİ-nin Venera 15 və Venera 16 kosmik gəmiləri 1983-cü ilin oktyabr ayında planetə yaxınlaşaraq uğurlu şəkildə Veneranın 25%-lik ərazisinin (şimal qütbündən 30° şimal enliyinə qədər) xəritəsini tərtib etməyə başladı.
Dilmanc
Tələblər
1. Telefon və kompüter internetə qoşulmalıdır.
Otar bəy
Otar bəy və ya həmçinin Otar xan, daha sonra Zuəl-Fəqər xan kimi tanınan (təxminən 1583, - vəfat 1662/63) — Səfəvi hərbi komandiri, şah qulamı və gürcü Barataşvili-Orbelişvilinin (Orbeliani) nəslindən məmur.
Riqa Ali Hüquq Məktəbi
Riqa Ali Hüquq Məktəbi (, abbr. RJA;, abbr. RGSL) — Latviyanın paytaxtı olan Riqa şəhərində yerləşən, bakalavriat, magistratura və doktorantura proqramları təklif edən özəl hüquq məktəbi. O, hazırkı vaxtda rəsmi olaraq Latviya Universitetin filialıdır, lakin akademik olaraq müstəqildir.
Tarix
RGSL-ın əsası 1998-ci ildə İsveç və Latviya hökumətlətin və Soros Fondun arasında beynəlxalq müqaviləsi nəticəsində özəl hüquq məktəbi kimi qoyulmuşdu. 2005-ci ilin müqaviləsinə görə iki hökumətin aksiyaları (76%) Latviya Universitetinə keçdi, Soros Fondu isə öz hissəsini (24%) saxladı.
Doktorantura
RGSL Doktornatura proqramı Kopenhagen Universitetin Hüquq fakültəsi ilə əməkdaşlıq çərçivəsində yaradılmış.
Mütərəqqi proqram
RGSL Mütərəqqi proqramı Latviya Xarici İşlər Nazirliyi ilə əməkdaşlıq çərçivəsində yaradılmış.
Erasmus
RGSL Erasmus, Erasmus+ və Nordplus proqramların üzvüdür. 2012/2013 və 2013/2014 tədris illərində məktəbin tələbələri Erasmus proqramın çərçivəsində Avropanın beş xarici ölkəsinin səkkiz müxtəlif universitetlərində təhsil alırdılar.
Otar bəy
Həyatı
Otar bəyin erkən həyatı haqqında çox şey məlum deyil. Əsl ailə adı Barataşvili-Orbelişvili idi və bu da Orbeliani və Qaplanşvili olaraq xatırlanır. Atasının adı Aslamaz idi və onun kimi kiçik vəzifələrdə çalışan iki kiçik qardaşı Vaxuşti və Qorcasbi (Mənsur) vardı. Aleksandr Orbelianinin (1802-1869) fikrincə, Otarın Keyxosrov adlı daha bir qardaşı var. Bundan əlavə, atası Erizbar Barataşvili-Orbelişvilinin ölümündən sonra 17-ci əsrin əvvəllərində Səfəvilərə qaçan Qaplan Barataşili-Orbelişvili (Orbeliani) (? -1671) adlı məşhur gənc əmisi var idi.
Otar ilk dəfə Səfəvi mənbələrində 1626-cı ildə Yeni Culfanın darğa (vəzifə) funksiyasını icra edərkən bu vəzifədə Mirman Mirimanidzenin (Səfiquli xan) yerinə yetirildiyi adı çəkilir. 1629-cu ildə I Şah Abbas vəfat etdikdə, o, artıq Simnanın bəylərbəyi vəzifəsinə təyin edilmiş və sultan rütbəsinə sahib idi. Sonralar, 1649-cu ildə, II Şah Abbasın dövründə (1562-1666), şərq ərazilərindəki Qəndəhar valiliyi, həmçinin Zu əl-Fəqər xan fəxri adı verildi. 1653-cü ildə Qəndəhar Muğal qüvvələri tərəfindən mühasirəyə alındı, şəhər uzun sürən mühasirəyə görə yaxın zamanda qala zəbt olundu və Otar yumşaq rəftarına görə günahlandırıldı. Qəndəharda Otara şəxsən xidmət edən çağdaş Səfəvi tarixçisi və müəllifi Vəliqulu Şamlının dediyinə görə, Otar cavab verdi ki, sonuna qədər tək mübarizə aparacaq və generallar kimi öləcək. O, sitat gətirir: "Mən Səfəvi şahlarına yetmiş il xidmət etmişəm. Sümüklərim Şahın (padşahların) müxtəlif növ lütflərindən düzəldilmişdir."
Dilmanc
Tələblər
2.Telefon ağıza yaxın tutulmalıdır.
Çəhrayı soğan
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Dilmanc
Dilmanc plugin
Dilmanc plugin-i düymə şəklində İnternet brauzerinizə (Google Chrome, Mozilla Firefox) əlavə edərək Dilmancın təqdim etdiyi tərcümə imkanlarından yararlana bilərsiniz. “Dilmanc plugin”in üstünlüyü ondadır ki, tərcümə etmək istədiyiniz mətni kopyalayaraq Dilmancın səhifəsinə girməyə, kopyalanmış mətni lazımı pəncərəyə qoymağa ehtiyac qalmır. Siz istənilən səhifədə hər hansı mətni seçərək (qaralayaraq) “Dilmanc plugin” düyməsini basa bilərsiniz. “Dilmanc plugin” sizin əvəzinizdən bütün prosesi icra edəcək.
Sheareria
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Xəzər ovalığı
Xəzər ovalığı — Qazaxıstan və Rusiyanın Şərqi Avropa düzənliyində yerləşir. Xəzər dənizinin şimal hissəsini əhatə edir.
Dilmanc
Dilmanc plugin
Dilmanc plugini Google Chrome brauzerinə yükləmək üçün:
Xəzər ovalığı
Coğrafiya
Xəzər ovalığı şimalda - Obşı Syrt, qərbdə Volqa dağları və Eeqeni, şərqdə - Ural yaylası  və Üstyurd ilə əhatə olunmuşdur. Ovalığın sahəsi 200 min km²-dir. Ovalığın maksimal hündürlüyü 149 m-ə qədərdir. Cənub hissəsi isə dəniz səviyyəsindən 28 m aşağıda yerləşir. Ovalığın şimal-qərb hissəsi, Erqeni dağları, Kumo-Manc çökəkliyi və Volqa arasındakı ərazi Qara torpaqlar adlanır. Səhra Xəzər çökəkliyinin 3,5 mln. ha ərazisi əhatə edir.
Dilmanc
Dilmanc plugin
https://chrome.google.com/webstore/search/dilmanc
Xəzər ovalığı
Coğrafiya
Kalmıkiya ərazisinin 47,3 % təşkil edir. Səhranın adı qışda qarın az yağması və bitkilərin qurumuş (qaralmış) çubuqlarının qara rəngə çalmasına görə verilmişdir. Səhranın sahəsi 40 000 km² təşkil edir.
Dilmanc
Dilmanc plugin
Dilmanc plugini Mozilla Firefox brauzerinə yükləmək üçün:
Pınar Dəniz
Pınar Dəniz — Türk aktrisa.
Xəzər ovalığı
Coğrafiya
Xəzər ovalığı dənizə doğru mailliyi ilə seçilir. Bununla belə ərazisində ayrı-ayrı yüksəkliklər qalxır - İnder dağları, Böyük Boqdo, Kiçik Boqdo və s.
Pınar Dəniz
Həyatı
Pınar, 4 noyabr 1993-cü ildə Mardinli və Ərəb kökənli bir ailənin uşağı olaraq Adanada dünyaya gəlmişdir. İki yaşından etibarən İstanbula gəlmiş və burada böyümüşdür. İstanbul Universiteti İctimaiyyətlə Əlaqələr və Reklam  bölməsindən məzun olmuşdur. İlk dəfə 2014-cü ildə özünü aktyorluq sahəsində sınamışdır. Sil başdan adlı serialda Evrim obrazını canlandırmışdır. Müğənni Murad Dalkılıçın Yəni adlı musiqisinin klipində yer almışdır. 2016-2018-ci illərdə məşhur Vətənim sənsən serialında Ulduz obrazını oynamışdır. FOX TVdə yayımlanan Bir Dəli Rüzgar serialında Bərk Cankatla  partnyor olmuş,Gökçə rolunu canlandırmışdır.
Xəzər ovalığı
Coğrafiya
Ovalıqdan axan çaylar: Volqa, Ural, Emba, Kuma), Terek və s. Kiçik çayları (Böyük və Kiçik Uzen, Vil, Saqiz) yayda quruyur və ya bir sıra boşluqlara dolaraq göl əmələ gətirir - Kamış-Samara gölü, Sarpa gölü. Ərazidə çoxlu duzlu göllər vardır (Baskunçak, Elton, İnder, Botkul və s.).
Dilmanc
Dilmanc plugin
https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/dilmanc-translate-plugin/
Pınar Dəniz
Həyatı
Netflix platformasında Burcu xarakterile Aşk 101 serialında yer almışdır. Hal-hazırda, 2021-ci ildə Kanal D tərəfindən ekranlaşdırılan Yargı serialında  Ceylin Ərguvan Qaya rolunu canlandırır.
Xəzər ovalığı
Geoloji quruluş
Xəzər ovalığı bir neçə iri tektonik stuktura sahibdir. Bunlar arasında Xəzər sineklizi, Erqeninski qalıxması, Noqay və Terek çökəkliklərini göstərmək olar. Ovalığın dörddə biri dəfələrlə dəniz altında qalmışdır. Şimal hissədə gilli, cənubda isə qumlu düzənliklər bunun bariz nümunəsidir.
Dilmanc
Mətnin səsləndirilməsi sistemi
Mətnin səsləndirilməsi sistemi daxil edilmiş mətni Kişi və Qadın səsi ilə oxuyur. Aşağıdakı sahəyə Azərbaycan dilində mətn daxil edərək Səsləndir düyməsini basın. Səs faylını kompüterinizə endirmək üçün mp3 kimi yüklə düyməsini basın.
Xəzər ovalığı
İqtisadi əhəmiyyəti
Otlaq kimi istifadə olunur.
Venera (planet)
Kosmik tədqiqatlar
Veneranın öyrənilməsində Vega 1 (1985), Vega 2 (1985), Qalileo (1990), Magellan (1994), Cassini-Hüygens (1998) və MESSENGER (2006) kosmik gəmilərindən əldə olunan məlumatlardan da istifadə olunmuşdur. 2006-cı ilin aprel ayında Avropa Kosmik Agentliyi tərəfindən göndərilən Venera Ekspress kosmik gəmisi planetin orbitinə uğurla yerləşmişdir. Venera Ekspress kosmik gəmisi yeddi elmi tədqiqat cihazı ilə təchiz olunmuşdu və planetin atmosferi ilə bağlı uzun müddət ətraflı məlumat toplamışdı. Avropa Kosmik Agentliyi tərəfindən bu missiya 2014-cü ilin dekabr ayında tamamlandı.
Xəzər ovalığı
İqtisadi əhəmiyyəti
Volqa-Axtuba yaylasında bostançılıq, bağçılıq və tərəvəzçilik geniş yayılmışdır.
Venera (planet)
Mədəniyyətdə yeri
Venera gecə səmasının başlıca göy cisimlərindən biridir. Bu səbəbdən də tarix boyunca fərqli mədəniyyətlərin mifoloji, astronomiya və qurğularında mühüm yer tutmuşdur. Qədim dövrün şairlərindən olan Homer, Safo, Ovidi və Vergili Veneradan və işığından bəhs etmişdilər. Romantik şairlər olan Uilyam Bleyk, Alfred Tennison, Robert Frost və Vilyam Vordsvrot da əsərlərində planetdən bəhs etmişdilər. Teleskopun kəşfindən sonra Veneranın bir fiziki dünya olmasının üzə çıxması onun gediləcək bir yer olması düşüncəsinin formalaşmasına səbəb oldu.
Xəzər ovalığı
İqtisadi əhəmiyyəti
Neft və qaz hasilatı (Xəzər neft-qaz əyaləti), göllərdə - duz istehsalı (Baskunçak, Elton və s.) həyata keçirilir.
Venera (planet)
Mədəniyyətdə yeri
İlkin müşahidələr nəticəsində Veneranın təkcə Yer böyüklüyündə olmaması, həm də atmosferə sahib olması ona marağı artırdı və keçilməz bulud örtüyü planetin şəraiti ilə bağlı fantastik qurğu yazıçılarına geniş imkanlar yaratdı. Yerə nisbətən Günəşə daha yaxın olduğu üçün insanların yaşaya biləcəyi daha isti bir yer kimi təsvir edilmişdi. Veneranın bəzi xüsusiyyətlərinin aşkara çıxarıldığı, ancaq hələ də səthi ilə bağlı ətraflı məlumatların olmadığı 1930–1950-ci illərdə bu düşüncələr zirvə həddinə çatdı. İlk Venera missiyalarından əldə edilən məlumatlar səthin düşünüləndən tamamilə fərqli olduğunu göstərdi və bu kimi düşüncələrə son qoyuldu. Venera ilə bağlı elmi məlumatlar artdıqca, bu dəfə də fantastik qurğu roman yazıçıları Veneranın terraformasiya edilməsi ilə bağlı əsərlər yazmağa başladılar.
Preslav
Preslav — Bolqarıstanda tarixi şəhər.
Venera (planet)
Simvolu
frameless|right|80px Veneranın astronomik simvolu biologiyada qadın cinsini göstərmək üçün istifadə olunan simvolla eynidir. Bu simvol çevrə və aşağı hissəsinə bitişmiş müsbət işarəsindən ibarətdir. Veneranın simvolu həm də qadınlığı təmsil edirdi. Eyni zamanda qərb əlkimyasında misin simvolu idi. Cilalanmış mis qədim dövrlərdə ayna kimi istifadə olunurdu və Veneranın simvolu bəzən ilahənin aynası kimi başa düşülmüşdü.