cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yağlayıcı materiallar
Hidromexaniki və hidrohəcmli ötürücülər üçün yağlar
Hidromexaniki və hidrohəcmli ötürücülər üçün yağlar – hidromexaniki ötürücülər mühərrikdən ötürülən fırlanma anının və fırlanma tezliyinin mütamadi dəyişilməsini təmin edirlər. ötürmə prosesi işçi maye ilə (aşağı özlülü yağla) doldurulan boşluq əmələ gətirən təkərli pərli nasosun və turbinin hesabına həyata keçirilir. Nasosdan mayenin aldığı enerji turbinlə aparılan vala ötürülür. Hidromexaniki ötürücülər konstruksiyasına görə hidromuftalara və hidrotransformatorlara bölünürlər. Hidrotransformatorlar iki təkərlə(nasoslu və turbinli) təchiz olunub, hər ikisi vallarda bərabər fırlanma momentinə malikdir. Normal rejimdə hidromuftaln f.i.ə. 0,95-0,98 təşkil edir. Xüsusiliyi və tətbiq şəraiti – Hidromexaniki ötürücülər üçün yağların təyinatının xüsusiliyi və tətbiq şəraitləri onlara olan aşagıdakı tələbləri(bir sıra hallarda ziddiyyətli) müəyyənləşdirilmişdir:
Göstəriciləri
Yağlayıcı materiaların aşağıdakı fiziki göstəriciləri mövcuddur:
Şakir Nağıyev
Şakir Məmməd oğlu Nağıyev — azərbaycanlı alim, fizika-riyaziyyat elmləri doktoru (1995), professor (2012), Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Fizika İnstitutunun “Nüvə və yüksək enerjilər fizikası” laboratoriyasının rəhbəri.
Həyatı
Şakir Məmməd oğlu Nağıyev 15 mart 1949-cu ildə Gürcüstan SSR-nin Marneuli rayonunun Qasımlı kəndində müəllim ailəsində anadan olmuşdur. 1966-ci ildə Qasımlı kənd orta məktəbini qızıl medalla bitirmiş və Azərbaycan Dövlət Universitetinin fizika-riyaziyyat fakültəsinə daxil olmuşdur. Diplom işini 1970 – 1971-ci illərdə Birləşmiş Nüvə Tədqiqatları İnstitutunun (BNTİ, Moskva vilayəti, Dubna ş.) Nəzəri Fizika Laboratoriyasinda yerinə yetirmiş, burada MDU-nun Nüvə Elmi Tədqiqat İnstitutunun Dubna filialında tələbələrlə birlikdə mühazirələri dinləmişdir. Diplom işində Kulon sahəsində səpilmə amplitudu üçün Lippman-Şvinger inteqral tənliyinin Fredholm determinantlar metodu ilə həllinə baxmışdır. 1971-ci ildə Fizika fakultəsini “Nəzəri və riyazi fizika” ixtisası üzrə fərqlənmə diplomu ilə bitirmiş və təyinatla AEA Fizika İnstitutunun “Nüvə Tədqiqatları” laboratoriyasında laborant vəzifəsində elmi fəaliyyətə başlamışdır. 1972-ci ildə Fizika İnstitutunda “Nəzəri və riyazi fizika” ixtisası üzrə aspiranturaya daxil olmuş və aspirant təhsilini BNTİ-nin Nəzəri Fizika Laboratoriyasinda almışdır. Aspirant dövründə relyativistik Hamilton kvant sahə nəzəriyyəsini işıq konusunda kovariant şəkildə formulə etmiş və 1979-cu ildə “Relyativistik Hamilton nəzəriyyəsinin işıq konusunda kovariant formulirovkası və onun bəzi tətbiqləri ” mövzusunda namizədlik dissertasiyasını, 1995-ci ildə isə “Relyativistik bağlı halların sonlu-fərq modelləri” mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir. 1975-1983-сü illərdə Fizika İnstitutunda kicik elmi işçi, 1983-1993-ci illərdə böyük və aparıcı elmi işçi, 1993-1995-ci illərdə isə baş elmi işçi vəzifələrində çalışmışdır. 1995-2019-cu illərdə “Nüvə Tədqiqatları” laboratoriyasının, 2019-cu ildən isə “Nüvə və yüksək enerjilər fizikası” laboratoriyasının rəhbəridir. (2000-2006-cı illərdə də “Yüksək enerjilər fizikası” laboratoriyası “Nüvə Tədqiqatları” laboratoriyasına birləşdirilmişdi.) Şakir Nağıyev 2012-ci ildə professor adını almışdır.
•	Elmi-kütləvi və elmi-nəzəri məqalələrin sayı-25-dən cox
•	Beynəlxalq konfranslarda iştirakının sayı-30-dan çox
•	Xaricdə çıxmış elmi əsərlərinin sayı-60
•	Kadr hazırlığı - 20-yə yaxın magistrant, 8 fəlsəfə doktoru. Hazırda 2 magistrantın, 4 dissertant və doktorantın rəhbəridir.
•	10-a qədər elmi kitabın elmi redaktoru və ya rəyçisi olmuşdur.
Respublika, beynəlxalq və xarici ölkələrin elmi qurumlarında üzvlüyü
Şakir Nağıyev 1996-2003-cü illərdə Tələbə Qəbulu üzrə Dövlət Komissiyası (TQDK) ilə əməkdaşlıq etmiş, TQDK-nın fizika fənni üzrə ekspert şurasınin üzvü, 2003-2009-cu illərdə Azərbaycan Respublikası Prezident yanında AAK-ın fizika elmləri üzrə Ekspert Şurasının üzvü, 2009-2015-ci illərdə Bakı Dövlət Universiteti nəzdində fəaliyyət göstərən Dissertasiya Şurasının üzvü olmuşdur. Hazırda Fizika Institutunun nəzdində fəaliyyət göstərən Dissertasiya Şurasının üzvü, Fizika İnstitutunun Elmi Şurasının üzvü, Dissertasiya Şurasının nəzdindəki Elmi seminarın sədri və AMEA-nın "Fizika" və "Xəbərlər" (fizika və astronomiya seriyası) elmi jurnallarının redaksiya heyətlərinin üzvüdür. O, həmçinin BNTİ-nin Beynəlxalq Elmi Şurasının üzvü və CERN –də (Cenevrə, İsveçrə) ATLAS Experimentində Azərbaycan alimlərinin Qrup rəhbəridir.
Elmi-Pedoqoji fəaliyyəti
1976-1980-cı illərdə 1 nömrəli Fizika-riyaziyyat təmayüllü internat məktəbində (indiki FRİTL), 1982-1984-cü illərdə Xankəndində Pedaqoji İnstitutda və 1988-2014-cü illərdə (fasilələrlə) Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetində Nəzəri və riyazi fizika kurslarından saat hesabı dərs demişdir. 1980-ci illərdən başlayaraq “Elm və həyat” və “Fizika və riyaziyyatın tədrisi” jurnallarında elmi-kütləvi və elmi-nəzəri məqalələrlə cıxış etmişdir. Bu məqalələr elementar zərrəciklərə, Böyük partlayış, Kainatın genişləməsi, təkamülü və fiziki vakuumun xassələri kimi məsələlərə və s. həsr olunmuşdur. 1996-20011-ci illərdə TQDK ilə sıx əməkdaşlıq etmiş, TQDK-nın fizika fənni üzrə test bankının yaradıcılarından biri olmuş, Abituriyent jurnalında, Bakı Təhsili qəzetində və s. məktəb fizika müəllimlərinə və şagirdlərə kömək məqsədilə cətin mövzuları işıqlandıran elmi-metodiki məqalələrlə cıxış etmişdir. 2001-2014-cü illədə Heydər Əliyev adına Müasir Təhsil Kompleksində əvəzçiliklə kafedra müdiri vəzifəsində çalışmışdır. 2015-ci ildən Fizika İnstitutunun magistrantlarına Kvant mexanikası, Kvant sahə nəzəriyyəsi, Kalibrlənmə sahə nəzəriyyəsi, Kvant elektodinamikası, Nüvə və yüksək enerjilər fizikasi fənnlərini tədris edir.
Dil bilikləri
Azərbaycan dili, Rus dili, İngilis dili.
Beynəlxalq seminar, simpoziyum və konfranslarda iştirakı
2.	School of Young Scientists on Problems of High Energy Physics and QFT (Baku, 1976, USSR).
4.	IV Intern.Workshop on Problems of High Energy Physics and QFT (Protvino, 1982, USSR).
5.	VII Intern.Workshop on Problems of High Energy Physics and QFT (Protvino, 1984, USSR).
6.	School of Young Scientists on Problems of High Energy Physics and QFT (Protvino, 1985, USSR).
7.	Intern.Workshop Quaks-86 (Tbilisi, 1986, USSR).
8.	Intern.Workshop on Problems of QFT (Alushta, 1987, USSR).
9.	Workshop on High Energy Physics (Edirne, 1991, Turkey).
10.	 Regional Conference on Mathematical and Theoretical Physics (Tebriz, 1992, Iran).
11.	 Invitation to the Institute of Physics and Mathematics (University of Mexico, 1April-30 June, 1997, Mexico).
12.	 First International Conference on “Invers Problems of Theoretical and Mathematical Physics” is devoted to the 80th anniversary of the President of Azerbaijan Republic Haydar Aliyev (Sumgait, 2003, Azerbaijan).
13.	 IPM String School and Workshop (Tehran, 2004, Iran).
14.	International Scientific-Conference “Fizika-2005” dedicated to the 60th anniversary of the Institute of Physics of ANAS (Baku, 2005, Azerbaijan).
16.	 X International Conferences on “Modern Trends in Physics”, Baku State University (Baku, April 2017, Azerbaijan).
19.	 Participation in the JINR International Scientific Council (Dubna, February 2019, Russia).
20.	 First International Multidisciplinary Studies Conference (Greisen, March 2019, Turkey).
21.	 XI International Conference on “Modern Trends in Physics” dedicated to the 100th anniversary of Baku State University (Baku, May 2019, Azerbaijan).
22.	 Participation in the JINR International Scientific Council (Dubna, September 2019, Russia).
23.	 Visitor CERN as Team Leader of Scientists from Azerbaijan in ATLAS Experiment (28.10.2019-03.11.2019).
Kitabları
1.	A. Muxtarov, Ş. Nağıyev, M. Rəcəbov, Uşaqlar üçün eksiklopediya. Fizika, I hissə, “Şərq-Qərb” nəşriyyatı, Bakı, 2008, 464səh.
2.	A. Muxtarov, Ş. Nağıyev, Uşaqlar üçün eksiklopediya. Fizika, II hissə, “Şərq-Qərb” nəşriyyatı, Bakı, 2008, 424səh.
4.	E.N.Əmirbəyov, Ş.M.Nağıyev, Fizika-10. Test tapşırıqları, Ümumtəhsil məktəbləri üçün dərs vəsaiti, TQDK-nın nəşriyyatı, Bakı, 185 səh.: 2001-2019-cu illərin nəşrləri.
Elmi əsərlərindən nümunələr
1.	E.I. Jafarov, A.M. Jafarova, S.M. Nagiyev, Existence of a pair of a new recurrence relations for the Meixner-Pollaczek polynomials, Tbilisi Mathematical Journal (Thomson Reuters), Vol. 11(3) (2018), pp. 29-39.
2.	N.M. Atakishiyev, Sh.M. Nagiyev, K.B. Wolf, Realization of Sp (2, r) by Finite-difference Operators: the Relativistic Oscillator in an External Field, Juor. of Group Theory in Physics, Vol. 3, № 1 (1995) 61-70.
5.	Sh.M. Nagiev, Using the evolution operator method to describe a   particle in a homogeneous alternating field, ТМF, 194:2 (2018), 364–380. Theoretical and Mathematical Physics, 194:2 (2018), 313–327.
7.	Shakir M. Nagiyev, Konul Sh. Jafarova, Relativistic quantum particle in a time-dependent homogeneous field, Physics Letters A 377 (10-11) (2013), 747-752.
9.	N.M. Atakishiyev, E.I. Jafarov, S.M. Nagiev, K.B. Wolf, Meixner oscillators, Revista Mexicana de Fisica (Mexico), 44 (3) (1998), 235-244.
10.	 S.M. Nagiyev, E.I. Jafarov, R.M. Imanov, The relativistic linear singular oscillator, Journal of Physics A: Mathematical and General, 36 (2003), 7813-7824.
11.	S.M. Nagiyev, E.I. Jafarov, R.M. Imanov, L. Homorodean, A relativistic model of the isotropic three-dimensional singular oscillator, Physics Letters A 334 (4) (2005), 260-266.
12.	E.I. Jafarov, S. Lievens, S.M. Nagiyev, J. Van der Jeugt, The Wigner function of a q-deformed harmonic oscillator model, Journal of Physics A: Mathematical and Theoretical, 40 (20)(2007), 5427-5441.
13.	S.M. Nagiyev, G.H. Guliyeva, E.I. Jafarov, The Wigner function of the relativistic finite-difference oscillator in an external field, Journal of Physics A: Mathematical and Theoretical 42 (45) (2009), 454015.
14.	N.M. Atakishiyev, E.I. Jafarov, S.M. Nagiyev, K.B. Wolf, Difference oscillator in terms of the Meixner polynomials, Proceedings of SPIE, Photonic Quantum Computing II Book Series: Vol. 3385 (1998), 120-127. https://doi.org/10.1117/12.312639.
15.	 E.I.Jafarov, S.M. Nagiyev, A.M. Seyidova, Explicit solution of the position-dependent mass Schrödinger equation with Gora-Williams kinetic energy operator: confined harmonic oscillator model, (UNIVERSITY POLITEHNICA OF BUCHAREST SCIENTIFIC BULLETIN-SERIES A-APPLIED) U.P.B. Sci. Bull., Series A 82 (1) (2020), 327-336.
16.	 N.M. Atakishiyev, S.M. Nagiyev, On the Rogers-Szego polynomials, Journal of Physics A: Mathematical and General, 27 (17) (1994), L611.
17.	 N.M. Atakishiyev, R.M. Mir-Kasimov, Sh.M. Nagiyev, Relativistic model of the isotropic oscillator, Annalen der Physik (Leipzig), 42 (1) (1985), 25-30.
Mersi (Alye)
INSEE kodu — 03171.
Şakir Nağıyev
Elmi əsərlərindən nümunələr
18.	 N.M. Atakishiyev, R.M. Mir-Kasimov, Sh.M. Nagiyev, “A relativistic Hamiltonian theory in the light-like case”, Journal of Physics G: Nuclear Physics 4 (8) (1978), 1201-1213. 19.	 N.M. Atakishiyev, R.M. Mir-Kasimov, Sh.M. Nagiyev, Quasipotential models of a relativistic oscillator, Theoretical and Mathematical Physics, 44 (1) (1980), 592-603.
Mersi (Alye)
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 282 nəfər təşkil edirdi.
Şakir Nağıyev
Elmi əsərlərindən nümunələr
20.	 Natig M. Atakishiyev, Shakir M. Nagiyev, Luis Edgar Vicent, Kurt Bernardo Wolf, Covariant discretization of axis-symmetric linear optical systems, JOSA (Optical Society of America) A 17(12) (2000), 2301-2314.
21.	 N.M. Atakishiyev, S.M. Nagiyev, K.B. Wolf, Wigner function for a relativistic oscillator with finite-difference Hamiltonian, NASA, 1998 (Issue 19980218045).
Mersi (Alye)
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 178 nəfər (15-64 yaş) arasında 129 nəfər iqtisadi fəal, 49 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 72.5%, 1999-cu ildə 65.5%). Fəaliyyət göstərən 129 nəfərdən 117 nəfər (73 kişi və 44 qadın), 12 nəfər işsiz (5 kişi və 7 qadın) idi. Aktiv olmayan 12 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 19 nəfər təqaüdçü, 18 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Axeya
Axeya  və ya Axayya (, ;, Axaiya; ) — Balkan yarımadasının cənub hissəsində, Yunanıstanda tarixi-coğrafi ərazi, həmçinin Qərbi Yunanıstan periferiyasında, Peloponnesin şimal-qərbində yerləşən nom. Axeya adını e.ə. XII əsrdə Mikena şəhərlərinin son fəthləri zamanı dorilər tərəfindən Arqolidadakı torpaqlarından qovulduqdan sonra burada məskunlaşan axeylərin şərəfinə almışdır. Axeyanın inzibati mərkəzi Patrasdır, adını axeylərin lideri Patreyadan almışdır. 2011-ci il siyahıyaalınmasına görə 309,694 nəfər yaşayır.
Şakir Nağıyev
Elmi əsərlərindən nümunələr
22.	N.M. Atakishiyev, R.M. Mir-Kasimov, Sh.M. Nagiyev, Ковариантная формулировка релятивистской гамильтоновой теории на световом конусе (поля со спином). Covariant formulation of relativistic Hamiltonian theory on the light-cone (Fields with spin), Известия АН Азерб. ССР, сер. Физ-техн, и мат. наук. № 1 (1979), 8-18.
23.	E.D. Kagramanov, R.M. Mir‐Kasimov, S.M. Nagiyev, The covariant linear oscillator and generalized realization of the dynamical SU (1,1) symmetry algebra, Journal of mathematical physics 31 (7) (1990), 1733-1738. ICTP preprint IC /89/ 42, 1989, Trieste.
25.	 S.M. Nagiev, Разностное уравнение Шредингера и модель q-осциллятора, ТМФ, 102: №2 (1995), 247-257. Difference Schrödinger equation and q-oscillator model, Theoretical and Mathematical Physics, 102 (2) (1995), 180-187.
26.	 S.M. Nagiev, On a hidden symmetry of a relativistic Coulomb problem in the quasipotential approach, Journal of Physics A: Mathematical and General 21 (11) (1988), 2559.
27.	 A.I. Ahmadov, S.M. Nagiyev, E.A. Dadashov, Meson production in proton-proton collisions in the naïve nonabelianization approximation and the role of infrared renormalons, International Journal of Modern Physics E 21 (2) (2012), 1250014.
28.	S.M. Nagiyev, A.I. Ahmadov, Exact solution of the relativistic finite-difference equation for the Coulomb plus a ring- shaped-like potential, International Journal of Modern Physics A 34 (17) (2019), 1950089 (17pages). World Scientific Publishing Company, DOI: 10.1142/S0217751X19500891.
29.	 S.M. Nagiyev, Wigner function of a relativistic particle in a time-dependent linear potential, Theoretical and Mathematical Physics, 188 (1) (2016), 1030-1037.
30.	 S.M. Nagiyev, A.I. Ahmadov, V.A. Tarverdiyeva, S.A. Amirova, Regarding Nonstationary Quadratic Quantum Systems, Russian Physics Journal 61 (12) (2018), 2173-2187. О нестационарных квадратичных квантовых системах, Известия Высших Учебных Заведений, Физика, Т. 61: 12 (2018), 27-38.
31.	 Н.М.Атакишиев, Р.М.Мир-Касимов, Ш.М.Нагиев, Структурные функции глубоко неупругих лептон - адронных процессов рассеяния в квазипотенциальном подходе на световом конусе, Труды Ш Международного семинара по проблемам физики высоких энергий и квантовой теории поля, Протвино, 1981, т. I, с.221-236; Препринт ОИЯИ Р2-80-635, Дубна, 1980, 20с.
32.	 Sh.M. Nagiyev, S.İ. Quliyeva, Relativistik quantum particle in a homogeneons extremal field, Phys. Lett. A 373 (2009), 2810-2813.
33.	E.I. Jafarov, S.M. Nagiyev, A.M. Jafarova, Quantum-mechanical explicit solution for the confined harmonic oscillator model with the Von Roos kinetic energy operator, Reports on Mathematical Physics, Vol. 86: 1 (2020) 25-37.
Sərkay Tütüncü
Sərkay Tütüncü — Türkiyə TV serial aktyoru və idmançı.
Yığcam avtomobil
Yığcam avtomobil, Yığcam maşın, Kompakt avtomobil, Kompakt maşın, Aşağı orta sinif, Alt orta sinif, Avropada C seqmenti, Kiçik ailə avtomobili və ya Orta avtomobil kimi də tanınan bu avtomobillər təxminən 4100-4600 mm uzunluğunda, kifayət qədər avadanlıq və performans təklif edən avtomobillərdirlər. Geniş model diapazonuna malik olan yığcam avtomobil sinfində hər bir kuzov tipli avtomobil tapmaq mümkündür. Buna görə də, avtomobil dünyasında ən çox satılan sinif kompakt sinifdir.
Simon Virsaladze
Simon Baqratoviç Virsaladze — Sovet, gürcü və rus teatr sənətçisi. SSRİ xalq artisti (1976). Lenin mükafatı (1970), iki Stalin mükafatı (1949, 1951) və SSRİ Dövlət mükafatı (1977) laureatı.
Həyatı
Simon Virsaladze 31 dekabr 1908-ci ildə Tiflisdə anadan olub. İlk təhsilini Tbilisi şəhərində almışdır.
Sonradan Simon Virsaladze Moisey Toidzenin rəhbərliyində Tbilisi Dövlət Rəssamlıq Akademiyasında (1923–1926) D. N. Kardovski, İ. M. Rabinoviç və N. A. Şifrinden, İ. M. Rabinoviçin ona rəssamlığa böyük inamı aşıladığı Leninqraddakı Proletar Gözəl Sənətlər İnstitutunda (indiki Repin Rəssamlıq, Heykəltəraşlıq və Memarlıq İnstitutu) (1930–1931) təhsil almışdır. Burada dekorasiya sənətinin sirrlərinə yiyələnmişdir.
Simon Virsaladze 1927-ci ildən Tiflis Fəhlə Teatrında işləyir. 1931–1936, 1941–1945-ci illərdə Z. Paliaşvili adına Tbilisi Dövlət Opera və Balet Teatrının baş teatr-dekorçusu olaraq çalışır. 1941–1945-ci illərdə Şota Rustaveli adına Tbilisi Milli Teatrında çalışır.
Simon Virsaladze 1937-ci ildən S. M. Kirov adına Leninqrad Opera və Balet Teatrında işləyir (indiki Mariinski Teatrı). Bu tetrda o, 1940–1941-ci illərdə dekorçu, 1945–1962-ci illərdə isə baş rəssam-dekorçu kimi çalığır.
Bolşoy Teatrda bütün baletlərini tərtib edərək Y. N. Qriqoroviçlə fəal əməkdaşlıq edib.
Rəngarəng, zəngin olan rəssamın bəzəklərinin incə rəngləri, qəhrəmanlıq abidəsi, romantik coşqu və şənlik sadəlik və lakonizm, incə üslub hissi ilə birləşir. Dekorasiyalarında yüksək emosional ifadəliyə nail olur, rəngdən və işıqdan məharətlə istifadə edirdi.
Simon Virsaladze həmçinin Gürcüstan SSR Xalq Rəqs Ansamblının bir sıra proqramları üçün kostyumların müəllifidir.
Simon Virsaladze SSRİ Rəssamlıq Akademiyasının müxbir üzvü (1958), SSRİ Rəssamlıq Akademiyasının həqiqi üzvü (1975) olmuşdur (1958). SSRİ Rəssamlar İttifaqının da üzvü olmuşdur.
Simon Virsaladze 7 fevral 1989-cu ildə Tiflisdə vəfat etmişdir. O, Didube panteonunda dəfn edilib.
Dilijan Milli Parkı
Dilijan Milli Parkı — Ermənistanın şimal-şərqində, Tavuş mərzində yerləşən milli park. Sahəsi 240 km2-dır. Ən çox təbiəti, biomüxtəlifliyi, müalicəvi bulaq suları, tarixi abidələri ilə tanınır. Ermənistanın iki milli parkından biridir (Digəri Göyçə Milli Parkıdır).
Tarixi
thumbnail|Erməni poçt markasında.|left Milli park 2002-ci ildə Dilijan və Kuybişev meşələrini qorumaq üçün 1958-ci ildə qurulmuş qoruğun yerində təşkil olunmuşdur. Milli parkın ərazisində hələ də dəyişiklik olmayıb. Dilijan şəhərinin yaxınlığındadır və buradan İrəvan-Karvansaray dəmiryolu keçir. Milli parkın gələcəkdə istirahət, bufer zonası, sərhəd istiqamətlərində inkişaf etdirilməsi planlaşdırılır.
Flora və fauna
Milli parkda 902 bitki növü və 800 növ heyvan növü qeydə alınmışdır.
Neokeynsçi iqtisadiyyat
Neokeynsçi iqtisadiyyat  — müharibədən sonrakı dövrdə Con Meynard Keynsin əsərləri əsasında inkişaf edən makroiqtisadi düşüncə məktəbi. Bir qrup iqtisadçı (xüsusən Con Hiks, Pol Samuelson və Franko Modilyani) Keynsin təlimlərini şərh etməyə və rəsmiləşdirməyə və neoklasik iqtisadiyyat modelləri ilə sintez etməyə çalışdılar. Onların işləri "neoklassik sintez" kimi tanınmağa başladı və onlardan neokeynsçi mərkəzi fikirlərini formalaşdıran modellər yaradıldı. Neokeynsçi iqtisadiyyat 1950, 60-70-ci illərdə inkişaf etdi.
1970-ci illərdə bir sıra hadisələr neokeynsçi nəzəriyyəsini sarsıtdı. Staqflyasiyanın başlanğıcı və Milton Fridman kimi monetaristlərin işləri neokeynsçi nəzəriyyəsində şübhələr yaratdı. Nəticə, Keyns təhlilinə yeni alətlər gətirən və 1970-ci illərin iqtisadi hadisələrini izah etməyə kömək edən bir çox yeni fikir oldu. Keynsçiliyin növbəti böyük dalğası, Keynsçilik makroiqtisadi yanaşmanı mikroiqtisadi əsasda izah etmək cəhdləri ilə başladı. Yeni Keynsçilik, indi yeni makroiqtisadi nəzəriyyənin əsas axını halına gələn yeni bir neoklassik sintez xarabalığının yaradılmasına imkan yaratdı. Yeni Keynsçilik məktəbinin meydana çıxmasından sonra neo-Keynsianizmə bəzən köhnə keynsçilik adı verildi.
Neoklasik sintez
Keynsin ardınca Keyns təhlili neoklasik iqtisadiyyatla birləşdirilərək 1950-ci illərdən 1970-ci illərədək ümumi makroiqtisadi düşüncəyə hakim olan "neoklasik sintez" olaraq adlandırılan bir şey meydana çıxdı. Tam məşğulluğa güclü avtomatik meylin olmadığı geniş yayılmış olsa da, bir çoxları dövlət siyasətindən istifadə edilərsə iqtisadiyyatın klassik və ya neoklassik nəzəriyyənin proqnozlaşdırdığı kimi davranacağına inanırdılar.
II Dünya Müharibəsindən sonrakı illərdə Keynsin siyasi fikirləri geniş qəbul edildi. İlk dəfə olaraq hökumətlər mütəmadi olaraq yüksək keyfiyyətli iqtisadi statistika hazırladılar və makroiqtisadiyyata necə təsir edəcəyi ilə bağlı sualları cavablandıracaq nəzəriyyələrə sahib oldular.
IS-LM modeli (investisiya qənaəti — pul kütləsinin likvidliyi üstünlük)
Məhz Con Hiks ilə Keynesyen iqtisadiyyatı siyasətçilərin iqtisadi fəaliyyəti başa düşməyə və nəzarət etməyə çalışa biləcəyi açıq bir model inkişaf etdirdi. Bu model, IS-LM modeli, demək olar ki, faktiki siyasi və iqtisadi təhsilin müəyyənləşdirilməsində Keynesin orijinal təhlili qədər təsirli olur.
O, ümumi tələbi və məşğulluğu üç ekzogen miqdarla əlaqələndirir, yəni dövriyyədəki pul miqdarı, dövlət büdcəsi və işgüzar gözləntilərin vəziyyəti. Bu model, II Dünya Müharibəsindən sonra iqtisadçılar arasında çox populyar idi, çünki ümumi tarazlıq nəzəriyyəsi baxımından başa düşülə bilərdi. Bu, makroiqtisadiyyatın yuxarıda göstəriləndən daha statik bir baxışına kömək etdi.
Gülyaz Məmmədova
Azərbaycan Respublikasının Xalq artisti {2014)
Gülyaz Məmmədova — xanəndə. Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2014). Azərbaycanlı xanəndə Azərbaycanın və Özbəkistanın Xalq artisti Gülyanaq Məmmədovanın bacısı.
Həyatı
Məmmədova Gülyaz Zakir qızı 1 may 1970-ci ildə Şəki rayonunun Böyük Dəhnə kəndində anadan olub. 1977–1987-ci illərdə Böyük Dəhnə 1 saylı orta məktəbdə oxuyub. 1988–1992-ci illərdə Azərbaycan Milli Konservatoriyası nəzdində Musiqi Kollecində (keçmiş A. Zeynallı adına Musiqi texnikumu) təhsil almışdır. 2002-ci ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində "solo oxuma" xanəndəlik fakültəsində təhsil almışdır. 1991-ci ildən 2014-cü il mart ayının 1-dək R. Behbudov adına Azərbaycan Dövlət Mahnı teatrında solist vəzifəsində çalışmışdır. 1992-ci ildən Milli Opera və Balet Teatrının solistidir. 1996-cı ildən Azərbaycan Milli Konservatoriyası nəzdində Musiq kollecində pedaqoq kimi fəaliyyət göstərir.
Hazırda Azərbaycan Milli Konservatoriyası nəzdində Musiqi Kollecində (keçmiş Asəf Zeynallı) və Bakı Humanitar Kollecində dərs deyir.
Üzeyir Hacıbəylinin "Leyli və Məcnun"operasında Leyli, tərəf-müqabilləri Azərbaycanın Respublikasının Xalq artisti, Şöhrət ordenli, proferssor Mənsum İbrahimov (1993-cü il 23 iyun), Xalq artisti Baba Mahmudoğlu, Zahid Quliyev, Əməkdar artist Səbuhi İbayev (2001-ci il sentyabr), İlkin Əhmədov və digərləri olub. Ümumiyyətlə Gülyaz Məmmədova bu günə kimi 105 dəfə Leyli rolunu oynayıb. Bunun ardınca Zülfüqar Hacıbəylinin "Aşıq Qərib" operasında Şahsənəm, Üzeyir Hacıbəylinin "Arşın mal alan" operasında Telli, Şəfiqə Axundovanın "Gəlin qayası" operasında Gülbahar, Ramiz Mustafayevin "Vaqif" operasında Xanəndə qız, Üzeyir Hacıbəylinin "Koroğlu" operasında Xanəndə qız, Vasif Adıgözəlovun "Natəvan"operasında Xanəndə qız, Niyazinin "Rast" baletində Xanəndə obrazlarını yaradıb.
2012-ci il may ayınınn 28–30-da Azərbaycanın Gürcüstandakı səfirliyinin dəvəti ilə Tbilisidə və Kutasidə konsert proqramları ilə çıxış edib.
2012-ci il iyun ayının 7-dən 16-a kimi NAYO təşkilatı-Norveç-Azərbaycan gənclər təşkilatının dəvəti ilə Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti Sahib Paşazadənin rəhbərlik etdiyi muğam ansamblı ilə Norveçin paytaxtı Oslo şəhərində keçirilən Saqane beynəlxalq festivalında iştirak edib.
O, 20 iyun 2011-ci ildə Yeni Azərbaycan Partiyasına üzv qəbul edilmişdir.
Detsl
Detsl (tam adı: Kirill Aleksandroviç Tolmatski; ; ) — Rusiya repçisi.
Edigey dastanı
“Edigey” – özündə canlı tarixi əks etdirən dastandır və onun Krım-tatarlarına, başqırdlara, qazaxlara, qaraqalpaqlara, noqaylara, özbəklərə, baraba tatarlarına, dağlı altaylara və s. bir çox türk xalqlarına aid variantı mövcuddur. “Edigey” ilk olaraq 1820-ci ildə “Сибирский вестник”də Q.İ.Spasski tərəfindən nəşr olunmuşdur. Daha sonralar Ç.Vəlixanov, V.V.Radlov, S.Cığatay və başqaları tərəfindən dastanın 30-a yaxın mətni nəşr edilmişdir.
XIV əsrin sonu XV əsrin əvvəllərində baş verən hadisələri özündə bədii şəkildə əks etdirən dastanda Toхtamış xanla Edigey arasında gedən mübarizədən bəhs olunur. Azərbaycanda “Edigey” dastanının noqay və Anadoludan toplanmış rumeli variantları Qumru Şəhriyar tərəfindən tərcümə olunaraq “Dədə Qorqud” dərgisində (Bakı, 2017 (1), (2); 2018 (1) nəşr edilmişdir.
Qaynaqlar
1.	В.М.Жирмунский. Избранные труды. Тюркский героический эпос. Издательство “Наука”, Ленинградское отделение, Ленинград, 1974
2.	Qəhramanlıq salnaməsi – “Edigey” dastanı (noqay variantı) – I (noqaycadan tərcümə edəni Q.Şəhriyar). Dədə Qorqud elmi-ədəbi toplusu, 2017 (1), s.158-179; II, 2017(2), s.160-189
Daniel Maldini
Keçmiş futbolçu Paolo Maldininin oğlu, keçmiş futbolçu və məşqçi Çezare Maldininin nəvəsidir. Qardaşı Kristian Maldinidə futbolçudur.
Gənclik Karyerası
Maldini 2010-cu ildə "Milan"ın Gənclər Akademiyasına qoşulur.
2016–17 mövsümündə onun komandası, finalda "Latsio" klubunu 5–2 hesabı ilə məğlub edərək 16 yaşadək futbolçuların milli çempionatının (Campionato Nazionale Under-16) qalibi olur.
Peşəkar karyerası
Daniel 2 fevral 2020-ci il tarixində baş tutmuş "Milan" — "Hellas Verona" oyununda ispaniyalı Samu Kastiyexonu əvəzləyərək "Milan"ın heyətində debüt edir. Futbolçunun avrokuboklarda debütu isə, 15 sentyabr 2021-ci il trixində "Liverpul" klubuna qarşı oyunda baş verir.
Supermini
Supermini, Kiçik kateqoriyalı avtomobil və ya Avropada B seqmenti, ümumiyyətlə 3700 ilə 4099 mm arasında uzunluğa malik olan, avadanlıq baxımından zəif təchiz olunmuş, nisbətən aşağı keyfiyyətə malik və performans baxımından çox da uğurlu olmayan giriş modelləridir. Son zamanlar Mini Classın meydana çıxması ilə kiçik sinif avtomobillər yavaş-yavaş böyüməyə başlamış və onlar aşağı kiçik sinif və yuxarı kiçik sinif olaraq ikiyə bölünmüşdürlər. Supermini sedanlarda yaxşı ailə avtomobili, SW-lərdə geniş salon və idman hetçbeklərində təsirli çeviklik təklif edə bilər.
İdman hetçbeki
Hot Hatch, yəni idman hetçbeki sinfi, ümumiyyətlə, 3-qapılıdır (baqaj daxil olmaqla), mühərrik xüsusiyyətlərinə görə öz siniflərində kifayət qədər üstündürlər və nisbətən daha çox sürücülük həzzi yaşadırlar. Mini kateqoriyalı idman hetçbeki təxminən 100 at gücündə, şəhər avtomobilləri 150-200 at gücündə və superminilər 200-300 at gücündə istehsal olunurlar.
Elçin İsmayılov (əsgər, 1995)
Elçin İlqar oğlu İsmayılov (17 mart 1995, Göytəpə, Cəlilabad, Azərbaycan — 02 oktyabr 2020, Füzuli, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələri'nin MAHHXHQ əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Elçin İsmayılov 17 mart 1995-ci ildə Cəlilabad rayonu Göytəpə qəsəbəsində anadan olub. Evli və 2 uşaq atası idi.
Hərbi xidmətləri
2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Elçin İsmayılov Füzuli döyüşlərində savaşıb. 2 oktyabr 2020-ci ildə Füzuli istiqamətində Qaraxanbəyli kəndində gedən döyüşdə şəhid olub. Cəlilabadda dəfn edilib.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı verilmiş tapşırıqları şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elçin İsmayılov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elçin İsmayılov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elçin İsmayılov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Moline (Kommuna)
Moline  — Fransa da kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Dompyer-syur-Bebr kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Mulen.
INSEE kodu — 03173.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 733 nəfər əmək qabiliyyətli insan (15-64 yaş arasında) 535 nəfəri iqtisadi cəhətdən fəal, 198 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 73.0%, 1999-cu ildə 70.9%). Fəal 535 nəfərdən 478 nəfər (268 kişi və 210 qadın) işləyir, 57 nəfər işsizdir (20 kişi və 37 qadın). 198 hərəkətsiz 42 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 88 nəfər təqaüdçü, 68 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Liqr
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü. Erkək şir və dişi pələngin cütləşməsindən əmələ gələn hibrid yırtıcı heyvandır.
Liqr özünün əksi olan hibrid tiqonda fərqlənir (Tiqonun atası pələng, anası şirdir. Ancaq liqrda əksinədir).
Dünyanın ən məşhur liqri olan Herkules eyni zamanda dünyanın ən böyük və ən ağır pişiyidir (450 kq; uzunluğu-4 m). Liqrin görünüşü üstündə zolaq olan böyük şirə bənzəyir.
Görünüşü ilə mağara şirinə bənzəyir. Erkək liqrin şirdən fərqli olaraq başında demək olar ki, saç yoxdur, yanlız bəzi hallar istisnadır.
Benua Badiaşil
Benua Badiaşil Mukinayi — Liqa 1 təmsilçilərindən olan Monako klubunda müdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Fransa futbolçusudur.
Monako
5 fevral 2018-ci ildə Badiaşil Monako klubu ilə ilk peşəkar müqaviləsini imzalamışdır. Badiaşil peşəkar karyerasında debütünü 11 noyabr 2018-ci ildə Pari Sen-Jermen klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 90 dəqiqə meydanda mübarizə aparmışdır. Liqa 1 görüşündə Monako rəqibinə 0–4 hesabı ilə məğlub olmuşdur.
Milli karyerası
Badiaşil Fransada anadan olmuşdur. Valideynləri isə Konqo vətəndaşlarıdır. O, hal-hazırda Fransa millisinin müxtəlif yaş qruplarında çıxış edir.
NGC 7193
NGC 7193, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Peqas bürcü istiqamətində yerləşir. *Grp tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Filipomen
Filipomen (Φιλοποίμην Philopoímēn; ) — Qədim Yunanıstan siyasi xadimi və sərkərdəsi. Əsas hərbi-siyasi fəaliyyəti Axayya ittifaqı ilə bağlı idi. E.ə. 207-ci ildən başlayaraq müxtəlif vaxtlarda 8 dəfə strateq (e.ə. 200-cü ilədək 3 dəfə, e.ə. 193-cü ildən sonra 5 dəfə) seçilmişdir. Bir sıra hərbi islahatlar keçirmiş Filipomen, demək olar ki, bütün Peloponnesi, e.ə. 192 ildə isə Spartanı Axayya ittifaqına birləşdirmişdi. Yunanıstanın müstəqilliyi uğrunda Romaya qarşı inadlı mübarizə apardığına görə "Sonuncu ellin" ləqəbini almışdır. Axayya ittifaqından ayrılmış messenalılarla müharibədə yaralanmış Filipomen əsir götürülərək edam edilmişdir.
Azər Abdullazadə
Azər Rizvan oğlu Abdullazadə — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, tankçı, Vətən müharibəsinin qazisi, Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı.
Həyatı
Azər Abdullazadə 18 fevral 2001-ci ildə Tərtər rayonunun Cəmilli kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azər Abdullazadə 2019-cu ilin aprel ayında həqiqi hərbi xidmətə çağrılıb. Hərbi xidmət müddətinin bitməsinə bir neçə gün qalmış Vətən Müharibəsi başlayıb.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsində xüsusi xidmətlərinə və işğal olunmuş ərazilərin azad olunması zamanı düşmənin məhv edilməsi üzrə qarşıya qoyulmuş döyüş tapşırığını yerinə yetirən zaman göstərdiyi qəhrəmanlıq nümunəsinə görə, həmçinin hərbi qulluq vəzifəsini yerinə yetirən zamanı igidliyin və mərdliyin nümayiş etdirilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 09.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Azər Abdullazadəyə "Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı" adı verildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Azər Abdullazadə "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Mehrqarh
Mehrqarh — Pakistanda Bəlucistan əyalətinin Kacçi düzənliyində yerləşən neolit ​​dövrünə aid arxeoloji ərazi (e.ə. 7000—e.ə. 2500/2000). Bolan keçidinin yaxınlığında, Hind çayının qərbində və Pakistanın Kvetta, Kalat və Sibi şəhərlərinin arasında yerləşir. Ərazi 1974-cü ildə fransız arxeoloqları Jan-Fransua Jarrij və onun həyat yoldaşı Ketrin Jarrijin rəhbərlik etdiyi arxeoloji qrup tərəfindən aşkar edilmişdir. Mehrqarh 1974–1986-cı illərdə və 1997-ci ildən 2000-ci ilə qədər fasiləsiz olaraq qazılıb. Altı kurqanda arxeoloji material tapılıb və ərazidən 32.000-ə yaxın artefakt toplanıb. 495 akr (2.00 km²) ərazinin şimal-şərqində yerləşən Mehrqarhdakı ən erkən yaşayış məntəqəsi eramızdan əvvəl 7000-ci il ilə eramızdan əvvəl 5500-cü il arasında olan kiçik əkinçilik kəndi idi.
Tarixi
Mehrqarh Cənubi Asiyada əkinçilik və maldarlığın sübutunu göstərən ən qədim məlum yerlərdən biridir. O, Yaxın Şərqin neolit ​​mədəniyyətinin təsiri altında olub, "mədəni buğda sortları, əkinçiliyin erkən mərhələləri, dulusçuluq, digər arxeoloji artefaktlar, bəzi mədəniləşdirilmiş bitkilər və sürü heyvanları" arasında oxşarlıqlar var. Asko Parpolaya görə, mədəniyyət Hind vadisinə köç edərək tunc dövrünün Hind vadisi mədəniyyətinə çevrildi.
Jan-Fransua Jarrij Mehrqarhın müstəqil mənşəyini müdafiə edir. Jarrij "təsərrüfat iqtisadiyyatının Yaxın Şərqdən Cənubi Asiyaya tam hüquqlu tətbiq edildiyi fərziyyəsini" və bu ərazilər arasında "mədəni davamlılığın" sübutu olan Şərqi Mesopotamiya ilə Qərbi Hind vadisindəki neolit ​​sahələri arasında oxşarlıqları qeyd edir. Bununla belə, Mehrqarhın orijinallığını nəzərə alaraq, Jarrij belə nəticəyə gəlir ki, Mehrqarh daha erkən yerli mənşəyə malikdir və "Yaxın Şərqin neolit ​​mədəniyyətinin arxa tərəfi" deyil.
thumb|left|Mehrqarhın yeri. Lukaks və Hemphill mədəni inkişafda davamlılıq, lakin əhalinin dəyişməsi ilə Mehrqarhın ilkin yerli inkişafını təklif edirlər. Lukaks və Hemphillin fikrincə, Mehrqarhın neolit ​​və kalkolit mədəniyyətləri arasında güclü davamlılıq olsa da, stomatoloji dəlillər kalkolit populyasiyasının Mehrqarhın neolit ​​əhalisindən törəmədiyini göstərir ki, bu da "orta səviyyədə gen axınını təklif edir". Onlar yazırdılar ki, "Mehrqarhın neolit ​​sakinlərinin birbaşa xətti nəsilləri Hindistanın şimal-qərbində Pakistanın Mehrqarh şəhərinin cənubunda və şərqində və Dəkkən yaylasının qərb kənarında toplaşıb" və neolit ​​Mehrqarh kalkolit İnamqaon ilə daha çox yaxınlıq nümayiş etdirir.
Qalleqo Romero və başqalarının (2011) Hindistanda laktoza dözümlülüyü ilə bağlı araşdırmalarının Reiç və başqaları (2009) tərəfindən müəyyən edilmiş Qərbi Avrasiya genetik töhfəsinin əsasən Pakistan, İran və Orta Şərqdən gen axını əks etdirdiyini bildirir. Qalleqo Romero qeyd edir ki, laktozaya dözümlü olan hindlilər bu zaman "ümumi Avropa mutasiyasına xas olan" genetik nümunə göstərirlər. Romeronun fikrincə, bu, "ən çox yayılmış laktoza dözümlülüyü mutasiyası 10.000 ildən az bir müddət əvvəl Yaxın Şərqdən iki tərəfli miqrasiya etdi. Mutasiya bütün Avropaya yayılsa da, digər mutasiya şərqə, Hindistana gətirilmiş olmalıdır, bu da çox güman ki, Fars körfəzi sahillərində eyni mutasiyanın digər növünün tapıldığı yerdə uyğun gəlir". Onlar daha sonra qeyd edirlər ki, "Cənubi Asiyada mal-qaranın otarılmasına dair ən erkən dəlil Mehrqarhın Hind çayı vadisindən gəlir və 7.000 yaşı var".
Məskunlaşılma dövrləri
Arxeoloqlar ərazidəki məskunlaşmanı səkkiz dövrə bölürlər.
I Mehrqarh dövrü
I Mehrqarh dövrü (e.ə. 7000-ci ildən əvvəldən-e.ə.5500) neolit ​​və keramika (dulusçuluqdan istifadə etmədən) məmulatlarının geniş yayıldığı dövr idi. Ərazidə ən erkən əkinçilik buğda və arpa kimi bitkilərdən və qoyun, keçi və inək kimi heyvanlardan istifadə edərək yarı köçəri insanlar tərəfindən inkişaf etdirilmişdir. Yaşayış məntəqəsi bişməmiş çiy kərpicdən tikilmiş tikililərdən ibarət olub və onların əksəriyyətində dörd daxili bölmə var idi. Çoxlu dəfnlər tapılmışdır ki, onların bir çoxunda zənbillər, daş və sümük alətlər, muncuqlar, bilərziklər, kulonlar və bəzən heyvan qurbanları kimi mükəmməl işlənmiş əşyalar və kişi dəfnləri ilə daha çox əşyaların basdırılmasını əhatə edirdi. Sadə qadın və heyvan heykəlcikləri ilə yanaşı balıqqulağı, əhəngdaşı, firuzə, lapis lazuli və qumdaşından olan bəzək əşyaları aşkar edilmişdir. Uzaq dəniz sahillərindən gələn balıqqulaqları və indiki Bədəxşana qədər olan lapis lazuli bu ərazilərlə yaxşı əlaqəni göstərir. Bir məzarlıqda daş balta aşkar edildi və səthdən daha bir neçəsi əldə edildi. Bu torpaq daş baltalar Cənubi Asiyada təbəqələşmiş kontekstdən gələn ən erkən baltalardır.
II və III Mehrqarh dövrləri
III dövr çox tədqiq edilməmişdir, lakin məlum olmuşdur ki, Toqau mərhələsi (e.ə. 4000-e.ə. 3500) MR2, MR4, MR5 və MR6 ərazilərində təxminən 100 hektar ərazini əhatə edən xarabalıqlar, məzarlıqlar və zibilliklər olmuşdur, lakin arxeoloq Jan-Fransua Jarrij belə qənaətə gəldi ki, "belə geniş genişlənmə müasir məskunlaşma ilə əlaqəli deyil, daha çox bir neçə kəndin və ya yaşayış məntəqələrinin bir neçə ərazisində yerdəyişmə və qismən coğrafi toqquşma ilə əlaqədardır".
Toqau mərhələsi
III Mehrqarh dövrünün əvvəlində bu yerdə Toqau keramikaları meydana çıxdı. Toqau qabı ilk dəfə 1948-ci ildə Beatriz de Kardi tərəfindən müəyyən edilmişdir. Toqau Belucistandakı Kalatdan 12 kilometr şimal-qərbdə, Saravanın Çhappar vadisində böyük bir kurqandır. Bu tip saxsı qablar Bəlucistanda və Əfqanıstanın şərqində, Mundiqak, Şəri Xan Tarakay və Periano Qunday kimi yerlərdə geniş yayılmışdır. Posselə görə, bu günə qədər 84 saytda bu gün qablar aşkar edilmişdir. Ancira Toqau yaxınlığındakı antik məskunlaşma yeridir.
Toqau keramikası həndəsi naxışlarla bəzədilib və artıq dulus çarxından istifadə etməklə hazırlanıb.
III Mehrqarh dövrünün eramızdan əvvəl 4-cü minilliyin ikinci yarısına təsadüf edən dövrü mühüm yeni inkişaflarla xarakterizə olunur. Kvetta vadisində, Surab bölgəsində, Kaçhi düzənliyində və bölgənin başqa yerlərində yaşayış məntəqələrinin sayında böyük artım var. Kili Gül Məhəmməd (II−III) dulusçuluğu Toqau qabına bənzəyir.
IV, V, VI Mehrqarh dövrləri
thumb|200px|left|Mehrqarhdan tapılmış qadın fiquru; təxminən eramızdan əvvəl 3000-cü il; terakota; hündürlük: 9,5 sm (3¾ düym). Neolit ​​dövrünə aid "Venera heykəlcikləri" ənənəsinin bir hissəsi olan bu fiqurun bol döşləri və ombaları məhsuldarlıq və nəsil ilə əlaqələndirilir. Ehtimala görə, onun saçları qara; bədəni qəhvəyi və boyunbağısı sarı rənglə örtülmüşdür. Onun oturmuş duruşu, qollarını döşlərinin altından çarpazlaşdıraraq ekstravaqant saç düzümü bu bölgədən tapılmış bütün heykəlciklərdə tapılmışdır. IV dövr eramızdan əvvəl 3500–3250-ci illər əhatə edir. Eramızdan əvvəl 3250-ci ildən 3000-ci ilə qədər V dövr və VI dövr təxminən eramızdan əvvəl 3000-ci illəri əhatə edib. IV–VII dövrləri ehtiva edən sahə MR1 kimi təyin edilmişdir.
VII Mehrqarh dövrü
Eramızdan əvvəl 2600-cü il ilə eramızdan əvvəl 2000-ci illər arasında şəhər Hind vadisi sivilizasiyasının inkişafının orta mərhələsində olduğu zaman, beş mil uzaqlıqdakı daha böyük və möhkəmləndirilmiş Nauşaro şəhərinin lehinə tərk edilmiş kimi görünür. Tarixçi Maykl Vud bunun eramızdan əvvəl 2500-cü ildə baş verdiyini irəli sürür.
Arxeoloq Massimo Vidale hesab edir ki, Mehrqarhdakı tikilidə tapılmış, təxminən eramızdan əvvəl 2500-cü ildə oradakı fransız missiyası tərəfindən tarixə aid olan bir sıra yarımsütunlar Şəhri-Soxtada IV dövrdə tapılmış yarım sütunlara çox bənzəyir.
VIII Mehrqarh dövrü
Son dövrə Mehrqarhdan təxminən 8 kilometr aralıda yerləşən Sibri qəbiristanlığında rast gəlinir.
Həyat tərzi və texnologiyası
Erkən Mehrqarh sakinləri çiy kərpicdən tikilmiş evlərdə yaşayır, taxıllarını taxıl anbarlarında saxlayır, yerli mis filizindən alətlər düzəldir və böyük səbət qablarını bitumla üzləyirdilər. Onlar altı cərgəli arpa, buğda və zümrüd buğdası, innab və xurma yetişdirir, qoyun, keçi və mal-qara otarırdılar. Sonrakı dövrün sakinləri (e.ə. 5500-cü ildən 2600-cü ilə qədər) çaxmaqdaşından qırma, aşılama, muncuq istehsalı və metal emalı da daxil olmaqla sənətkarlığa çox səy göstərdilər. Mehrqarh ehtimal ki, Cənubi Asiyada məlum olan ən qədim kənd təsərrüfatı mərkəzidir.
İtirilmiş mum texnikasının ən qədim məlum nümunəsi Mehrqarhda tapılan 6.000 illik təkər formalı mis amuletdən gəlir. Amulet əridilməmiş misdən hazırlanmışdı, bu qeyri-adi yenilik sonradan unuduldu.
Artefaktlar
thumb|Oturmuş Ana ilahə, eramızdan əvvəl 3000–2500-cü illər, Mehrqarh.
İnsan heykəlcikləri
Cənubi Asiyada ən qədim keramika heykəlcikləri Mehrqarhda tapılıb. Onlar məskunlaşmanın bütün mərhələlərində hazırlanıb və saxsı qablar yaranmazdan əvvəl də geniş yayılmışdır. Ən erkən heykəlciklər olduqca sadədir və mürəkkəb xüsusiyyətlər göstərmir. Bununla belə, onlar zaman keçdikcə mükəmməlləşir və eramızdan əvvəl 4000-ci ilə qədər xarakterik saç düzümlərini və tipik görkəmli döşlərini göstərməyə başlayır. Bu dövrə qədər bütün heykəlciklər qadını təsvir edirdi. Kişi heykəlcikləri yalnız VII dövrdən görünür və getdikcə daha da artır. Qadın heykəlciklərinin çoxu körpələri tutur və "ana ilahə"nin təsviri kimi şərh edilirdi. Bununla belə, bu heykəlciklərin "ana ilahə" ilə qəti şəkildə eyniləşdirilməsində bəzi çətinliklər olduğundan bəzi alimlər "kultik əhəmiyyətə malik qadın heykəlcikləri" terminindən istifadə etməyə üstünlük verirlər.
Dulusçuluq
thumb|left|Mehrqarh boyalı saxsı qabları, eramızdan əvvəl 3000–2500-cü illər. Dulusçuluğun bu bölgədəki mövcudluğunun təsdiqi II dövrdən başlayır. III dövrdə dulus çarxı kimi tapıntılar daha da zənginləşir və daha mürəkkəb naxışlar və həmçinin heyvan motivləri göstərir. Xarakterik qadın heykəlcikləri IV dövrdən başlayaraq görünür və tapıntılar daha mürəkkəb dizayn və incəlik nümayiş etdirir. Pipal yarpaq dizaynları VI dövrdən dekorasiyada istifadə olunur. VI və VII dövrlərdən bəzi mürəkkəb üsullardan istifadə edilmişdir və MR1 kurqanında dulusçuluq sənayesi üçün ayrılmış sahə aşkar edilmişdir. Bununla belə, VIII Dövrə görə, dizaynların keyfiyyəti və mürəkkəbliyi kütləvi istehsal və bürünc və mis qablara artan maraq səbəbindən zərər görüb.
Metallurgiya
Metal işləmə hələ II dövrdə mövcud olub, tapılan bir neçə mis əşya bu dövrə aiddir.
Con Stiven Akvari
Con Stiven Akvari - tanzaliyalı yüngül atlet, 1968 Yay Olimpiya Oyunlarının iştirakçısı.
1968-ci ilin marafonu
1968-ci ilin olimpiadasının marafonunda 75 atlet iştirak edirdi. Qaçışın başlamasından biraz sonra dizini və budunu zədələyir. Amma distansiyanı tərk etmədi, qaçışa davam etdi.
Marafon qalibi Mamo Volde oldu, distansiyanı 2 saat 20 dəqiqə 26 saniyəyə. Con Stiven Akvari məsafəni 3 saat 25 dəqiqə 27 saniyəyə qət etdi. Məsafəni qət edənədək artıq qaliblərin təltif olunma mərasimi, günəş batması və azərkeşlərin çoxunun dağılışması baş verdi. Akvari axrıncı, finişə çatan 57-ci atlet oldu.
İntervyuda ondan sorüşdular ki, niyə yıxılandan sonra qaçışı davam etdi, Akvarinin cavabı:
Mənim ölkəm 5000 mil məsafəyə məni finişə çatmağım üçün göndərib, yarışa başlamaq üçün yox.
Gələcək karyerası
1968-ci ilin Olimpiadasından sonra on ildə yarışlarda iştirak edib. Onun ən yaxşı nəticəsi 1970-ci ildə Birlik oyunlarının marafonunda 5-ci yer olub.
Con Stiven Akvari adına idman fondu yaradılıb və Tanzaniyalı idmaçılara olimpiya oyunlarına hazırlamağa kömək edir.
Rumi təqvim
Rumi təqvim — təqvim, Osmanlı İmperiyasında 1840-cı ildən başlamaqla istifadə edilmiş və Türkiyə Respublikası zamanına — 1926-cı ilə qədər, istifadəsi davam etmiş rəsmi təqvim.
Tarixi
Osmanlı İmperiyasında 1839-cu ilə —Tənzimat dövrünə, qədər bütün islam ölkələrində olduğu kimi rəsmi təqvim Hicri-qəməri təqvimi idi. Hicri-qəməri təqvimin isə 33 ili təxminən 32 tropik ilə bərabərdir. Ay səhifələrinin dəyişməsinə əsaslanan Hicri-qəməri təqvim ili tropik ildən təx. 11 gün qısa olduğuna görə onda fəsillər daima yerlərini dəyişir. Məsələn, Hicri-qəməri təqvimin ayı həm qış fəslinə və həm də yay fəslinə təsəadüf edə bilər; başqa sözlə, haçansa qış fəslinə təsadüf edən Hicri-qəməri təqviminin ayı, 15-16 il sonra yay fəslinə təsadüf etməlidir. Bu hal isə Osmanlı İmperiyasında mövsümü işlərin planlaşdırılmasında və icrasında, o cümlədən, məhsula görə vergilərin toplanmasında və hesalanmasında çətinliklər yaradırdı.
Hələ 1677-ci ildə Sultan IV Mehmedin baş xəzinədarı Həsən paşanın təşəbbüsü ilə Hicri-qəməri təqvimin hər 33 ilində günəş təqviminə nisbətən yaranan 1 artıq ili atmaq yolu ilə maliyyə sənədlərini qaydaya salmağa başlamışdılar.
1740-ci ildə - I Mahmudun hakimiyyəti dövründə isə xəzinədar Atıf əfəndinin təklifi ilə maliyyə ilinin 1-ci ayı kimi Hicri-qəməri təqviminin məhərrəm ayı əvəzinə Yuli təqviminin mart ayı əsas götürüldü və vergilər də bu aydan başlayan dövrülük əsasında toplandı.
1794-cü ildə - I Əbdülhəmidin hakimiyyəti dövründə isə xəzinədar Osman əfəndinin təklifi ilə dövlət mədaxil-məxaricini də maliyyə ili əsasında hesablamağa başladılar.