cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Konstitusiyalı Demokratiya Partiyası
Bakı şöbəsi
Kadetlərin nümayəndələri, həmçinin, o dövrdə Qafqazı idarə edən Xüsusi Zaqafqaziya Komitəsinin əsas tərkib hissəsini təşkil edirdilər. Oktyabr çevrilişindən sonra Rusiyada hakimiyyətə gələn bolşeviklər kadetlər partiyasını qadağan etdilər. Bakı şöbəsinin bəzi üzviəri Rus Milli Şurasının tərkibinə daxil oldu, bəziləri isə mühacirətə getdi. 1918-ci ilin noyabrında Bakıya daxil olmuş ingilis qoşunlarının komandanı general Tomson Rus Milli Şurasının üzvləri M.Podşibyakini, Y.Smirnovu, B.Baykovu və A.Leontoviçi qəbul edərkən onlar Azərbaycan hökumətinə daxil olmaq barədə ingilislərin təklifıni rədd etmişdilər. Onlar Azərbaycanın öz milli müqəddəratını təyin etməsinin əleyhinə çıxır və onu yalnız Rusiyanın tərkibində görmək istəyirdilər. Lakin Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti öz hakimiyyətini bütün ölkə ərazisində bərqərar edəndən sonra Rus Milli Şurası mövcud vəziyyətlə barışmalı oldu. Onun bəzi üzvləri Parlamentdə yaradılmış Slavyan-Rus və Milli azlıqlar fraksiyasına daxil oldular.
Sluçenkonun binası (Taqanroq)
Sluçenkonun binası— Rostov vilayəti Taqanroq şəhəri ərazisində yerləşən tarixi arxitektur bina. Bina Taqanroq şəhəri Anton Qluşko xiyabanı ev 8 ünvanında yerləşir. Bina XIX əsrin 40-cı illərində inşa edilmişdir. Bina mədəni irs siyahısına daxil edilmişdir.
Tovuzquşu (aerobatika eskadronu)
Tovuzquşu Hindistan Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus aerobatika eskadronudur. 2003-cü ildə qurulmuşdur. Banqalorda mərkəzləşib. Uçuşlar üçün HAL Dhruv helikopterləri istifadə olunur. Komanda adını Hindistanın milli quşu olan Tovuz quşudan almışdır. Helikopterlərin üzərində tovuz quşu rəsmi var.
Sluçenkonun binası (Taqanroq)
Tarixi
1840-cı illərdə şəhər sakini Varvasi soyadlı birisi Anton Qluşko xiyabanı, ev 6 və 8 ünvanlarında bir mərtəbəli zirzəmiyə sahib bina inşa etmişdir. 1873 - 1880-ci illərdə bina tacir Anna Dikiakinin xüsusi mülkiyyəti olmuşdur. 1890-cı ildə isə artıq bima I gildiya taciri Timofey Leonteviç Sluçenkoya məxsus olmuşdur. 1885—ci ildə o, şəhər ibtidai uçilişlərinə nəzarət edən komisiyanın üzvü olmuşdur. Artıq 1890-cı ildə isə Taqanroq şəhər dumasına üzv seçilir. Bir müddət o, D. Q. Kandoyankinin ofisində işləyir. O, bu işində il ərzində 3000 rubl pul əldə edir. Onun həyat yoldaşı Sofya Yakovlevna olur. Onların İvan, Pavel Qeorqi və Aleksandr adlı övladları olur. Oğlu İvan I gildiya taciri olmuşdur. O, azad rəssam Valerian Qaentanoviç Molla ilə ailəvi dostluq etmişdir. Sluçenko tacirləri Taüanroqda dəyirman işə salmışdılar. 1898-ci ildə bina tacirin vərəsələrinə keçmişdir. Bina 1906-1915-ci illərdə İvan, Aleksey və Aleksandr Sluçenko və Aspazii Qerqevna Sluçenkoya məxsus olmuşdur.
1920-ci ildə bima milliləşdirilmişdir. Bu ərəfələrdə binada dövlət Sovnaxoza aid «Sedlo» fabriki yerləşirdi. 1992-ci ilin 28 noyabr tarixixli, 301 nömrəli qərarla regional əhəmiyyətli mədəni irs siyahısına daxil edilmişdir.
Təsviri
Bina bir mərtəbədən ibarətdir. Üstəlik zirzəmiyə sahibdir. Dərin bir təməl üzərində inşa edilmişdir. Binanın girişində yarımkolonnalar mövcuddur.
Albaniyada xristianlıq
thumb|right|200px|[[Berat şəhərində Bizans pravoslav kilsəsi.]] Albaniyada xristianlıq 325-ci ildə bütün ölkəyə yayıldı. 1100-cü ildən Bizans imperiyası ərazidə ruhani missiyalarını yerinə yetirirdi. Venesiyanın artan təsiri ilə əlaqədar olaraq, fransisklər 13-cü əsrdə bölgədə yerləşməyə başladılar. 15-ci əsrdən 19-cu əsrə qədər, Osmanlı İmperatorluğunun hakimiyyəti dövründə əksəriyyət İslamı qəbul etdi və xristianlıq ölkədə dominantlığını itirdi. Kommunizmin süqutundan sonra Albaniya hökumətinin verdiyi statistikaya görə, əhalinin 58% müsəlman, 10% katolik, 7% pravoslav və 15% ateist idi, lakin zəif sayma prosesinə görə və əksər vətəndaşlarla əlaqənin qurulmamasına görə 2011-ci ildə keçrilən sorğu əhalinin böyük hissəsinin fikrini öyrənə bilmədi. 2011-ci il siyahıyaalınmasında əhalinin elan edilmiş dini mənsubiyyəti aşağıdakı kimidir: 56,7% müsəlman, 13,79% fikrini bildirmədi, 10,03% katolik, 6,75% pravoslav, 2,5% ateist, 2,09% bəktaş, 0,07% digər xristianlar və 0,02% digər inanclar.
2015-ci ildə aparılan araşdırmaya, əsasən 13.000 insan İslamdan imtina edərək xristianlığı qəbul etmişdir.
Pravoslavlıq
Hökumətin 2010-cu ildə verdiyi rəqəmlərə görə albanların təxminən% 20-ı pravoslavlığa inanır. 2011-ci il əhalinin siyahıyaalınmasına ıəsasə, pravoslav xristianlar əhalinin əhalinin 6,75%-nı təşkil edirdilər. Albaniya tarixən həm katolik kilsəsi, həm də pravoslavlıqla əlaqələri var. Albanlar bölgədəki missionerləri qarşılayan və xristianlığı qəbul edən ilk xalqlar arasında idilər. 1054-cü ildə Kilsənin bölünməsindən sonra pravoslavlıq Bizans hakimiyyəti altındakı ərazilərdə yaşayan albanların dininə çevrildi.
Roma-Katolik kilsəsi
thumb|right|200px|[[Vlyora şəhərində katolik kilsəsi]] Albaniya Katolik Kilsəsi, Roma Papasının ruhani rəhbərliyi altında dünya katolik kilsəsinin bir hissəsidir. 2011-ci ildə hökumət tərəfindən verilən rəqəmlərə görə dindar əhalinin təxminən 10.03%-ı katolik olduğunu bildirdi, lakin yeni hökumət məlumatları katoliklərin yüzdə 21.3 olduğunu göstərdi. Ölkədə beş yeparxiya mövcuddur, o cümlədən iki arxiyeparxiya və Albaniyanın cənubunu əhatə edən apostol idarəsi də fəaliyyət göstərir.
Osmanlı istilasına qədər albanlar arasında ən çox yayılmış din xristianlıq idi. Şimali albanları katolik idilərsə, cənubda yaşayanlar pravoslavlığın tərəfdarları idilər.
Protestantlıq
thumb|[[Tirana şəhərimnin katolik kilsələrindən biri.]]
Haşımovun dörd mərtəbəli gəlir evi
Haşımovun dörd mərtəbəli gəlir evi — Əziz Əliyev küçəsi, 11 ünvanında yerləşən və azərbaycanlı milyonçu Hacı Baba Haşımovun dörd mərtəbəli gəlir evi.
Elsevər Yariyev
Elsevər Qalib oğlu Yariyev (25 sentyabr 1986; Xudat, Azərbaycan SSR — 30 sentyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin çavuşu, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Elsevər Yariyev 1986-cı il sentyabrın 25-də Xudat şəhərində anadan olub. 1993-2004-cü illərdə K. Məhərrəmov adına 3 nömrəli tam orta məktəbdə təhsil alıb. 2004-2009-cu illərdə isə Azərbaycan Dövlət Dəniz Akademiyası nəzdində Azərbaycan Dənizçilik Kollecində təhsil alıb. Ailəli idi. 2 övladı yadigar qaldı.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun çavuşu olan Elsevər Yariyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Elsevər Yariyev sentyabrın 30-da Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elsevər Yariyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elsevər Yariyev ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elsevər Yariyev ​ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Google+
Google+ (bəzən "Google Plus" olaraq da bəhs edilir və G+ şəklində qısaldılır), qurucusu olan Google tərəfindən idarə edilən sosial şəbəkə.
28 iyun 2011 tarixində duyurulan servis ilk vaxtlarda dəvət sistemi ilə istifadəçi qəbul etmiş, 20 sentyabr 2011 günündən etibarən isə sayta qeydiyyatlar gerçək adını istifadə etmək şərti ilə 18 yaş üzəri hər kəs üçün açılmışdır.
Google+, Google Profillər üzərinə inşa edilmişdir. Google Buzz kimi digər Google proyektlərində də enteqrə işləyən servis Çevrələr, Mövzular və Video Söhbət Otaqları kimi sosial şəbəkə dünyasında yeni olan funksiyalar mövcuddur. Mobil proqramlar ilə də daxil oluna bilən Google+, Google-un ən böyük sosial şəbəkə girişimi olaraq 800.000.000 istifadəçisi olan Facebookun rəqibi olaraq görülməkdədir. Bu servis, Google Buzz, Google Friend Connect və Orkut'un ardından Google-un dördüncü sosial şəbəkə girişimidir.
NGC 4333
NGC 4333, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. SBab tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Google+
27 dekabr 2011 tarixində 62.000.000 istifadəçi barajını aşan Google+un böyümə analizi göz önünə alındığında hər gün 625.000 yeni istifadəçi qazanaraq 2012 ili sonunda 400.000.000 istifadəçi barajını aşacağı təxmin edilmişdir. 2012 ili dekabr ayı etibarı ilə Google+ 500 milyon istifadəçi sayını keçmişdir.
52,5 milyon istifadəçini əhatə edən təhlükəsizlik boşluğunun aşkarlanması ilə əlaqədar olaraq, Google 2 aprel 2019-cu il tarixində xidməti fərdi və kommersiya məqsədli istifadə üçün bağladı.
Qazax bələdiyyələri
Qazax bələdiyyələri — Qazax rayonu ərazisində fəaliyyət göstərən bələdiyyələr.
Tarixi
Azərbaycanda bələdiyyə sistemi 1999-cu ildə təsis olunub.
Vavjinets Jmurko
Vavjinets Jmurko — Polşa riyaziyyatçısı. O, Lvov Universitetinin və Lvov Politexnikinin professoru, Lvov Universitetinin fəxri işçisi, Polşa Tədris Akademiyasının üzvü olmuşdur. Jmurko həmçinin, 1879–1881-ci illərdə Polşa Kopernik Təbiətşünaslar Cəmiyyətinin prezidenti olmuşdur. O, 1885–1886-cı illərdə Lvov Universitetinin rektoru olmuşdur.
Aleksey Şahmatov
Aleksey Aleksandroviç Şahmatov — Rus filoloqu, dilçi və tarixçisi, rus dilinin, qədim rus salnamələrinin və ədəbiyyatının tarixi tədqiqatının banisi. Sankt-Peterburq İmperator Elmlər Akademiyasının akademiki, İmperator Pravoslav Fələstin Cəmiyyətinin üzvü. 1901-ci il yanvarın 1-dən - əsl dövlət müşaviri.
Həyatı
Zadəgan sülaləsi olan Şahmatovların ailəsində anadan olub. Atası - Aleksandr Alekseyeviç Şahmatov, məmur, vəkil, ana - Mariya Fedorovna evdar qadın olub. Ailədə dörd uşaq olublar, bir oğlan, üç bacı. Valideynləri 1871-ci ildə vəfat etdi və üç azyaşlı uşaq Evgeniya, Aleksey və Olqa əmi Aleksey Alekseeviç Şahmatov tərəfindən himayəyə götürüldü. Buna görə də Aleksey bir müddət Saratov quberniyasının Qubarevka kəndində yaşayıb və orada vaxtilə Heydelberq Universitetini bitirmiş əmisi onunla məşğul olub.
1874-1878-ci illərdə Kreyman gimnaziyasında oxuyub, sonra 4-cü Moskva gimnaziyasının 5-ci sinfinə keçib. Hələ 1878-ci ildə orta məktəb şagirdi olarkən o, dillərin mənşəyi haqqında məqalə yazır və onu İmperator Moskva Universitetinin professorları Vsevolod Miller, N.İ.Storojenko və F.F.Fortunatova təqdim edir. Məhz Fortunatov 1882-ci ildə A.İ.Sobolevskinin protoslavyan dilinin fonem sisteminə dair magistrlik dissertasiyasını müdafiə etmək üçün Şaxmatovu dəvət edir. Burada Şaxmatov məruzənin bəzi mühüm müddəalarını inandırıcı şəkildə tənqid edir. Bu hadisə Sobolevski ilə onun arasında uzunmüddətli güclü düşmənçiliyə gətirib çıxarır.
Gimnaziyanı gümüş medalla bitirdikdən sonra 1883-cü ildə İmperator Moskva Universitetinin tarix-filologiya fakültəsinə daxil olur. 1884-cü ildə “Rus dilinin tədqiqi” jurnalında ilk məqaləsi dərc olunur: “XIII-XIV əsrlərin Novqorod hərflərinin dilinə dair araşdırma”.
Akademik Y.K.Qrotun ölümündən sonra rus dilinin ilk normativ lüğətinin tərtibini öz üzərinə götürdü. 1898-ci ildən 34 yaşlı Şahmatov XVIII əsrdən bu günə qədər Elmlər Akademiyasının İdarə Heyətinin ən gənc üzvüdür. 1906-cı ildən - Akademiyanın Rus dili və ədəbiyyatı kafedrasının sədri təyin olunub.
1908-ci ildən Privatdosent, 1910-cu ildən Sankt-Peterburq Universitetinin Tarix-filologiya fakültəsinin rus dili və rus ədəbiyyatı kafedrasının professoru olub.
Konstitusiya Demokratik Partiyasının üzvü (1905), 1906-cı ildən - Akademik Kuriyadan Dövlət Şurasının üzvü. 1917-1918-ci illərdə aparılan rus orfoqrafiyası islahatının hazırlanmasında iştirak edib.
1920-ci il iyulun 23-də Şahmatovun sədrliyi ilə ORJAS-ın son iclası oldu. 16 avqust 1920-ci ildə Petroqradda peritonitdən vəfat edib. Smolensk pravoslav qəbiristanlığında dəfn edilib. Daha sonra onun külü Volkovskoye qəbiristanlığına köçürülüb.
Elmi fəaliyyəti
A.Şahmatovun sədrliyi ilə İmperator Elmlər Akademiyasının Rus dili və ədəbiyyatı şöbəsi rus dilinin tədqiqi istiqamətində mühüm işlər görürdü. 1910-cu ildə rus dili və ədəbiyyatı kafedrası Rusiyada filologiyanın mərkəzinə çevrildi. Şahmatovun təşəbbüsü ilə Elmlər Akademiyası kaşub, polab, lusat, polyak, serb, sloven dillərinə dair monoqrafiyalar, lüğətlər, materiallar və tədqiqatlar nəşr etdirib. 1897-ci ildə Şahmatov rus dilinin akademik lüğəti işinə rəhbərlik edirdi. Şöbə Rusiya müvəqqəti hökumətinin qəbul etdiyi orfoqrafiya islahatını öz nəzarəti altına aldı.
Şahmatovun əsərlərindən sonra Qədim Rusiyanın tarixinə dair bütün araşdırmalar onun nəticələrinə əsaslanır. Alim bir elm kimi qədim rus mətnşünaslığının əsasını qoyub. 1925-1927-ci illərdə alimin ölümündən sonra Rusiyada sintaktik nəzəriyyənin inkişafına əhəmiyyətli təsir göstərən, əsasən qeyri-ənənəvi "Rus dilinin sintaksisi" nəşr olundu. Bununla da ilk dəfə olaraq rus dilinin çoxlu sintaktik strukturları sisteminin müəyyən edilməsinə cəhd edildi.
A.Şahmatovun tələbələri arasında: D.K.Zelenin, rus və sovet etnoqrafı, SSRİ Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü; G.A.İlyinski, rus və sovet slavyan filoloqu, tarixçi və arxeoqrafı, Rusiya Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, S.P.Obnorski, rus və sovet rus dilçisi, SSRİ Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü; M.D.Priselkov, rus və sovet tarixçisi; M.Vasmer, rus və alman slavyan dilçisi, 3 cildlik Rus dilinin etimoloji lüğətinin müəllifi (Russisches etymologisches Wörterbuch); S. Q. Bərxudarov, dilçi alim, çoxcildlik “Rus ədəbi dili lüğətinin” redaktoru, SSRİ Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü; D.V.Bubriç, sovet uqrikşünaslığının banisi, SSRİ Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü; V. L.Komaroviç, M.Q.Dolobko var idi.
Folklorşünas-dialektoloq və etnoqraf
Şahmatov ilk dəfə 1884-cü ildə Olonets vilayətində dialektoloji səfəri zamanı folklor qeydlərini aparıb. Topladığı materiallar arasında arasında 71 nağıl, 11 dastan, 2 mənəvi beyt, 30 tapmaca, həmçinin toy mahnıları və məsəllər var idi. Alim dialektoloji xüsusiyyətlərinin aydın şəkildə təzahür edəcəyi ayrıca bir dialekt tapmaq ümidi ilə Olonets bölgəsini uzaq olduğuna görə seçmişdi. Səfəri ilə o, dialektologiyaya dair maraqlı məlumatlar toplayan məşhur folklorşünaslar P.N.Rıbnikov və A. F. Qilferdinqin, bir çox nağılları, toy və oyun mahnılarını lentə yazan rus dili tarixçisi M. A. Kolosovun tədqiqatlarını davam etdirmişdir. İki yay ayı ərzində (iyul və avqust) Şahmatov Zaonejye, Kondopojskaya, Velikoqubskaya, Şunqskaya və Tolvuiskaya volostlarına baş çəkdi.
Nağılların bəziləri Rusiya Coğrafiya Cəmiyyətinin qeydlərində dərc edilib. Səfər zamanı toplanmış dialektoloji materialdan Şahmatovun “Novqorod hərflərinin dilinin tədqiqi”, “Rus fonetikası sahəsində tədqiqatlar” dissertasiyasında və bir sıra başqa məqalələrində istifadə edilib. Leksik material G.İ.Kulikovskinin tərtib etdiyi "Regional Olonets dialektinin gündəlik və etnoqrafik tətbiqi lüğəti"nə dəyərli töhfə oldu.
Elmi cəmiyyətlərdə və təşkilatlarda iştirak
Aleksey Şahmatov Serbiya Elmlər Akademiyasının üzvü (1904), Praqa (1909) və Berlin Universitetlərinin fəlsəfə doktoru (1910), Krakov Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü (1910), Vitebsk Elmi Arxiv Komissiyasının fəxri üzvü, Rus Bibliologiya Cəmiyyətinin (1900), Arxeoqrafiya Komissiyasının üzvü olub. Член Русского Географического общества с 1896 года, председатель (и. о.) Отделения этнографии РГО с 30 ноября 1912 года по 1915 год.
18 may 1899-cu ildən Rus Ədəbiyyatı Sevənlər Cəmiyyətinin (Moskva) fəal üzvü, 11 aprel 1909-cu ildən fəxri üzvü seçilib. 1896-cı ildən Rusiya Coğrafiya Cəmiyyətinin üzvü, 30 noyabr 1912-ci ildən 1915-ci ilə kimi Rusiya Coğrafiya Cəmiyyətinin Etnoqrafiya şöbəsinin sədri vəzifəsini icra edib. Nizamnaməsini yazdığı və Elmlər Akademiyasının prezidenti Böyük Knyaz Konstantin Konstantinoviçin "avqust himayədarlığını" təmin etdiyi Saratov Vilayət Elmi Komissiyasının fəxri üzvü.
Rusiya Coğrafiya Cəmiyyətinin Etnoqrafiya şöbəsinin Nağıllar Komissiyasının üzvü (noyabr 1896). Taras Şevçenko adına Elmi Birliyinin üzvü (Lvov). 1911-ci ildən - Helsinqfors şəhərindəki Fin-Uqor cəmiyyətinin tamhüquqlu üzvü seçilib.
Ailəsi
Saratov vilayətinin Dövlət Arxivində (SASO) digər sənədlərlə yanaşı, Saratov süvari polkunun mayoru Aleksey Tixonoviçdən (1749-cu ilə qədər vəfat edib) başlayaraq (saxlama vahidi - 4, 1711-ci il) Şahmatovlar ailəsinin üzvləri haqqında məlumatlar saxlanılır.
Xatirəsi
1971-ci ilin noyabrında Şahmatovun şərəfinə Peterhof küçələrindən birinə onun adı verilib.
1994-cü ildən Rusiya Elmlər Akademiyası mənbəşünaslıq, mətnşünaslıq və dilçilik sahəsində fərqlənən ailmləri mükafatlandırmaq üçün A.A.Şahmatov mükafatını təsis edib.
Tənqidi
Tarixçi Vasili İstrinin fikirlərini götürərkən onun əsərlərinə istinad etmədiyinə görə Şahmatovu sərt tənqid etməsi məlum bir hadisədir.
Əstup
thumb|Əstup Əstup (, stūpa, "yığın, topa", ), bardaş qurub oturmaq üçün dağcıq və yarımkürəyə bənzər şəkildə bir tapınaqdır. Maraqlı memarlıq stilində qurulan bu tikinti ibadət və dualar üçün istifadə olunur.
Avstriya ilə dövlət müqaviləsi
Avstriya ilə dövlət müqaviləsi və ya Müstəqil və demokratik Avstriyanın bərpası haqqında dövlət müqaviləsi  — Avstriyanın dövlət müstəqilliyini bərpa edən müqavilə. Bu, İkinci Dünya müharibəsində antihitler koalisiyasına daxil olan dörd böyük dövlət – SSRİ, ABŞ, Birləşmiş Krallıq və Fransa ilə Avstriya arasında 15 may 1955-ci ildə Vyana şəhərində imzalanmışdır. Müqavilə Avstriyanın dörd böyük dövlət tərəfindən işğalına son qoymuşdu. Böyük dövlətlər Avstriyanın müstəqilliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət edəcəyi, Avstriya isə Almaniya ilə hər hansı bir şəkildə siyasi, iqtisadi ittifaqa girməyəcəyi, ölkədə demokratik azadlığı təmin edəcəyi, nasist və faşist təşkilatların fəaliyyətinə imkan verməyəcəyi barədə öhdəlik götürmüşdür. Müqaviləyə anşlussu qadağan edən maddə də əlavə edilmişdir Avstriya ilə dövlət müqaviləsi beynəlxalq gərginliyin zəiflədilməsi və Avropada sülhün möhkəmləndirilməsində mühüm rol oynamış, müstəqil Avstriyanın inkişafına zəmin yaratmışdır.
Polygonum cognatum
(Polygonum cognatum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mirzə Axundov
Mirzə Axundov — Azərbaycan Quru Qoşunlarının Baş giziri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Mirzə Axundov 1984-cü il martın 15-də Lənkəran rayonunun Gəgiran kəndində anadan olub. 1991–2000-ci illərdə Gəgiran kənd tam orta məktəbində təhsil alıb.
Hərbi xidməti
Mirzə Axundov 2002–2004-cü illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olub. Hərbi xidmətini başa vurduğdan sonra isə müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olan Mirzə Axundov, 2004–2016-cı illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Zığ qəsəbəsində yerləşən "N" saylı hərbi hissəsində, 2016–2019-cu illərdə Ağdam rayonunda yerləşən "N" saylı hərbi hissəsində, 2019-cu ildən isə Tərtər rayonunda yerləşən "N" saylı hərbi hissəsində xidmət edib. 2016-cı ilin 2 – 5 aprelində baş verən Aprel döyüşlərində savaşıb.
Azərbaycan Ordusunun Hərbi Dəniz Qüvvələrinin miçmanı olan Mirzə Axundov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Suqovuşanın və Talışın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Mirzə Axundov oktyabrın 2-də Talış istiqamətində şəhid olub. Xəzər rayonunun Türkan qəsəbəsində dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mirzə Axundov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Laçın rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mirzə Axundov ölümündən sonra "Laçının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Qafar Məmmədov
Qafar Yaqub oğlu Məmmədov — Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin I çağırış deputatı, Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin deputatı, Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi sədrinin müavini.
Həyatı
Qafar Yaqub oğlu Məmmədov 1940-cı ildə Naxçıvan Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Noraşen rayonunun Xok kəndində anadan olmuşdur. 1957-ci il tarixində Üzeyir Hacıbəyov adına Naxçıvan şəhər oğlan məktəbini bitirmişdir. Həmin il Azərbaycan Xarici Dillər İnstitutunun İngilis dili fakültəsinə qəbul olmuş, 1962-ci ildə həmin institutdan məzun olmuşdur. Qafar Məmmədov əmək fəaliyyətinə Naxçıvan stansiyasın 39 nömrəli orta məktəbində müəllim olaraq başlamışdır. O, 1970–1972-ci illərdə Sovet ordusunda hərbi xidmətdə olmuşdur. Hərbi xidməti bitirdikdən sonra 39 nömrəli orta məktəbdə yenidən müəllimlik fəaliyyətinə başlamışdır.
Siyasi fəaliyyəti
Qafar Məmmədov Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin üzvü olmuşdur.
Qafar Məmmədov 12 noyabr 1995-ci il tarixində Naxçıvan Ali Məclisinə keçirilmiş seçkilərdə 29 saylı Vağzal seçki dairəsindən deputat seçilmişdir.
Cozef Rayt
Cozef Rayt, daha çox Derbili Rayt kimi tanınan (ing. Joseph Wright, Wright of Derby; ) — XVIII əsrin görkəmli ingilis rəssamlarından biridir. O, təsviri sənətdə sənaye mövzusunun qabaqcıllarından hesab olunur. Rayt, ilk növbədə holland rəssamları Gerrit van Honthorst və Hendrik Terbruggen tərəfindən karavacizmdən təsirlənmişdir. Raytın bir çox rəsm və rəsmləri Derbi Şəhər Şurasının mülkiyyətidir və Derbi Şəhər Muzeyi və İncəsənət Qalereyasında nümayiş etdirilir.
Bioqrafiya
Cozef Rayt 3 sentyabr 1734-cü ildə Derbidə hüquqşünas Con Rayt (1697–1767) və sonradan şəhər rəsmisi olmuş həyat yoldaşı Hanna Bruks (1700–1764) ailəsində anadan olub. Rayt Derbi Qrammatika Məktəbində təhsil alıb və qravürları kopyalayaraq özü rəsm çəkməyi öyrəndi. Rəssam olmağa qərar verən Rayt 1751-ci ildə Londona səyahət etdi. Üç il (1751–1753 və 1756–1757) gələcək rəssam London Studiyasında məşhur portret rəssamı Tomas Hudsonda oxudu. 1760-cı ilə qədər portretləri Rayt müəllimi üsulu ilə çəkirdi (Miss Kettonun portreti, Sent-Luis, Missuri, Qor. İncəsənət Qalereyası; Tomas Bennetin Portreti, Derbi Muzeyi). Yaradıcılıq axtarışlarının ilk dövründə — 1760–1773-cü illərdə rəssam Derbidə yaşayırdı. Burada o, Wedgwood şirkətinin qurucusu keramikaçı Josiah Wedgwood və kimyaçı Cozef Priestli ilə tanış oldu. O, alimlərin təcrübələrində iştirak etmiş və onları öz əsərlərində təsvir etmişdir. Xüsusilə, bu dövrdə o, "Planetarium" (1766, Derbi, Muzey; variant — Nyu-Heven, Yale Britaniya İncəsənət Mərkəzi) və "Pump Test" (1768, London, Tate Rogers-Coltman Gallery) rəsmlərini çəkdi. Orta İngiltərə sakinlərinin elmi araşdırmalara marağı. Denis Didro Raytın bu əsərlərini qeyd edərək, onları "ciddi bir janr" adlandırdı. 1773–1775-ci illər arasında Cozef İtaliya da olub, burada qədim xarabalıqları (məsələn, Virgil məqbərəsini) çəkib, landşaft rəsmlərini öyrənib (Burrowing Man), klassik heykəllərin surətini çıxarıb və Romadakı karnaval zamanı möhtəşəm atəşfəşanlığa baxıb. Neapol da Cozef Rayt Vezuvi dağı nın möhtəşəm püskürməsinin şahidi oldu və bu, onu od və qaranlıq arasındakı mübarizənin dramatik təsirini əks etdirən onlarla rəsm əsəri yazmağa ruhlandırdı. Sonralar bu mövzu onun əsərlərində çox tez-tez əks olundu. 1778-ci ildən başlayaraq ən yaxşı portretlərindən bəzilərini bitirdi ("Ser Brooke Boothby portreti", 1781, London, Gal. Tate; "Portrait of Eus Cock with his life and Daniel Parker Cock", 1780–1782, Derby, Muzey; "Tomas Gisbornun həyat yoldaşı ilə portreti, 1786, Nyu-Heyven, Yale Britaniya İncəsənət Mərkəzi və Derbi Muzeyinin kolleksiyasından Samuel Uordun portreti). O vaxtdan etibarən Raytın əsərləri tezliklə üzv olduğu Kral Akademiyasında sərgiləndi. Ömrünün son illərində tez-tez xəstələnir və dostu Erasmus Darvin tərəfindən müalicə olunurdu. Cozef Rayt 29 avqust 1797-ci ildə Derbidə vəfat etmişdir. Rayt və həyat yoldaşının altı uşağı var idi, onlardan üçü körpəlikdə öldü.
Yaradıcılıq
Cozef Raytın portret rəssamı kimi uğuru ona sabit gəlir gətirdi. Bununla belə, o, ilk növbədə onu digər müasirlərindən fərqləndirən, onu digər böyük Britaniya rəssamları ilə bir sıraya qoyan dramla dolu elmi və sənaye əsərləri ilə tanınır. İlk dəfə olaraq, böyük kompozisiyaların qəhrəmanları qədim və bibliya personajları və ya janr-alleqorik fiqurlar deyil, işçilər və elm adamları oldu. Derbidəki dəmirxanalar, şüşə və gil dükanları və yerli fabriklərin ruhu rəssamın bir çox əsərlərində öz əksini tapmışdır, məsələn: "Günəş sistemi haqqında mühazirələr"də (təxminən 1763–1765, Derbi İncəsənət Qalereyası); "The Air Pump Experience" (1768, Tate Britain Gallery, London), "İki qız pişik balasını şam işığında geyindirir" (1768–1770, Kenwood House), "The Forge" (1773, Ermitaj, Sankt-Peterburq), Kimyagər, fosforu kəşf edən" (1771–1795, İncəsənət Qalereyası, Derbi). Cozef Rayt ömrünün sonuna qədər əyalət rəssamı olaraq qaldı, lakin qotika və neoklassizm elementlərini birləşdirən orijinal üslubu, elmi araşdırmalara və müasir ədəbiyyata olan marağı sayəsində romantik sənətin qabaqcıllarından birinə çevrildi. Raytın yaradıcı irsi əsasən Nyu-Heyvendəki Yale Britaniya İncəsənət Mərkəzində, Hartforddakı Wadsworth Atheneumda, Londondakı Tate Qalereyasında və Derbi Muzeyində toplanır.
Sent-Andre-de-Korsi
Sent-Andre-de-Korsi  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Reryo kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Burk-an-Bres.
INSEE kodu — 01333.
Coğrafiyası
thumb|200px|left|Kommunanın xəritəsi Kommuna Paris şəhərinin 380 km cənub-şərqində, Lion şəhərindən 21 km şimal-şərqdə və Burk-an-Bres şəhərindən 38 km cənub-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 2991 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə 1937 yaşda olan insanlar (15-64 yaş) arasında 1437 nəfər iqtisadi fəal, 500 nəfər fəaliyyətsiz (fəaliyyət göstərici 74,2%, 1999-cu ildə 74.2%) idi. 1437 aktiv sakindən 1368 nəfər (699 kişi və 669 qadın) işləyir, 69 nəfər işsizdir (34 kişi və 35 qadın). Aktiv olmayan 201 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 224 nəfər - təqaüdçü, 75 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Ümumdünya Banklararası Maliyyə Telekommunikasiya Cəmiyyəti
SWIFT – Ümumdünya Banklararası Maliyyə Telekommunikasiya Cəmiyyəti məlumat ötürülməsi və ödənişlərin həyata keçirilməsi üçün beynəlxalq banklararası sistemdir. SWIFT 1973-cü ildən mövcuddur. Onun köməyi ilə ilk maliyyə əməliyyatı 19 oktyabr 1977-ci ildə Belçika şahzadəsi Albert tərəfindən həyata keçirilib. SWIFT – Belçika qanunvericiliyi tərəfindən yaradılmış kooperativ cəmiyyətdir və onun üzvlərinə – 209 ölkədə 9700-dən çox bank təşkilatı – məxsusdur. Bu təşkilat maliyyə aləmini birləşdirən alətləri birlikdə təqdim edir. Onun əsas xüsusiyyəti isə ondan ibarətdir ki, iştirakçı bank şəxsi unikal SWIFT şifrəyə sahib olur. Avropada ödənişlər həyata keçirmək üçün bankın SWIFT şifrəsini və alıcının IBAN şifrəsini bilmək kifayətdir.Bir gün ərzində SWIFT vasitəsilə pul köçürmələri, banklararası ödənişlər, qiymətli kağızlar, ümumi dəyəri milyard avrodan çox olan yol çekləri də daxil olmaqla milyondan çox tranzaksiya həyata keçirilir. Bu növ köçürmələr adətən əcnəbi valyuta, xüsusən də ABŞ dolları vasitəsilə həyata keçirilir.SWIFT demək olar ki, bütün qaydalarında beynəlxalq ISO standartlarından istifadə edir. Bu səbəbdən bəzi inkişaf etmiş ölkələr SWIFT standartları əsasın öz milli köçürmə sistemləri standartlarını yaradıblar. Buna misal, İngiltərə (CHAPS), Fransa (SAGITTAIRE), İsveçrə (SIC) göstərmək olar. Bu sistem vasitəsilə hər gün 40 milyondan çox mesaj göndərilir və trilyonlarla dollarlıq maliyyə vəsaiti şirkətlər və ya hökumətlər arasında əl dəyişir. Bir ildə SWIFT ilə 5 milyard informasiya mübadiləsi aparılır. Sovet İttifaqında SWIFT sistemi 1989-cu ilə fəaliyyət göstərməyə başlayıb.
SWIFT şifrə– ISO 9362 standartı əsasında yaradılan və SWIFT sistemində maliyyə hesablaşmaları iştirakçılarını identifikasiya etmək üçün nəzərdə tutulmuş unikal şifrədir. Bu standarta əsasən SWIFT BIC şifrəsi özündə hərf-rəqəm kombinasiyası növünü əks etdirir:
BBBB CC LL bbb
Şifrənin hər hissəsi aşağıdakı kimi müəyyən edilir:
BBBB — maliyyə təşkilatının şifrəsi və hesablaşma iştirakçılarını identifikasiya edən unikal 4 simvollu hərfi şifrədir.
CC — ölkə kodu və ISO 3166 standartı əsasında 2 simvollu hərfi koddur.
LL — 0 və 1 rəqəmlərindən başqa 2 simvollu hərf-rəqəm tipli yerləşməni bildirən koddur. Cütlükdə 1 rəqəmindən istifadə olunması qeyri-fəal koda, 0 isə SWIFT şəbəkəsində işi test etmək üçün nəzərdə tutulmuş xüsusi hala işarədir.
bbb — filialın kodudur. Filiallar olmadığı təqdirdə isə XXX simvollarından istifadə edilir.
SWIFT kimindir və ona kimlər nəzarət edir?
SWIFT heç bir qurumun beynəlxalq ödəniş sistemi yaratmasını və bu sahədə monopolist olmasını istəməyən Amerika və Avropa banklarının birgə qurduğu sistemdir. 2 mindən çox bank və maliyyə institutu SWIFT şəbəkəsinin ortaq sahibidir
Azərbaycan Bankları
İlk 4 simvol bank kodunu, sonrakı 2 simvol ISO ölkə kodu (Azərbaycan üçün AZ), sonrakı 2 simvol isə yerli kodu ifadə edir. Azərbaycanda fəaliyyət göstərən bütün banklar, Mərkəzi Bank, bank olmayan Aqrarkredit birliyi, Dövlət Xəzinədarlığı Agentliyi SWIFT-in üzvləridir.
Ceff Brices
Ceff Brices — ABŞ aktyoru.
Şəxsi həyat
Bridges 1977-ci ildə Syuzan Gestonla evləndi. 19 oktyabr 2020-ci ildə Bridges ona lenfoma diaqnozu qoyulduğunu və kimyaterapiyadan keçdiyini açıqladı. Bridges, müalicə zamanı COVID-19 ilə müqavilə bağladığını da açıqladı və bunun xərçəngin "bir parça tort kimi görünməsinə" səbəb olduğunu söylədiyi çətin bir təcrübə olduğunu qeyd etdi. O, hazırda COVID-19-a qarşı tam peyvənd olunduğunu söylədi.
Nadir Abdullayev (şəhid)
Nadir Mənsim oğlu Abdullayev (d. 9 iyun 1973; Şamaxı, Azərbaycan - ö. 19 aprel 1994; Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri. I Qarabağ müharibəsinin şəhidi.
Həyatı və Qarabağ müharibəsi
Nadir Abdullayev 1973-cü il 9 iyunda Şamaxı rayonunun Məlikçobanlı kəndində anadan olub.
1993-cü ildə hərbi xidmətə yollanan və bir sıra döyüşlərə qatılan Nadir Abdullayev 1994-cü il 19 apreldə Ağdam rayonunda itkin düşüb.
Şamaxı rayon Məhkəməsinin 2008-ci ildə qəbul etdiyi qətnamə ilə Nadir Abdullayev şəhid hesab edilir.
Avropa Siyasi İcması (2022)
Avropa Siyasi İcması (ASİ;, EPC) — 2022-ci ildə Rusiyanın Ukraynaya hücumundan sonra yaradılmış, Avropanın gələcəyi ilə bağlı siyasi və strateji müzakirələr üçün hökumətlərarası forum. Qrup ilk dəfə 2022-ci ilin oktyabrında Praqada 44 Avropa ölkəsindən olan iştirakçılar, həmçinin Avropa Şurası və Avropa Komissiyasının prezidentləri ilə görüşmüşdür.
Tarixi
ASİ Fransa Prezidenti Emmanuel Makron tərəfindən 2022-ci ilin mayında Rusiyanın Ukraynaya hücumundan sonra Avropa İttifaqı Şurasının prezidenti vəzifəsində təklif edilmişdir. O, 23–24 iyun 2022-ci il tarixlərində bunu Avropa Şurasının iclasında rəsmi olaraq təqdim etmişdir. Qrup 6 oktyabr 2022-ci ildə toplanmış, 44 ölkənin dövlət başçıları kollektiv şəkil çəkdirimişdir. Rusiya və Belarus bilərəkdən iştirakdan kənarlaşdırılmışdır.
Məqsədi
Birinci sammit zamanı razılaşdırılmışdır ki, Avropa İttifaqının rəhbərlik etdiyi missiya Azərbaycan–Ermənistan sərhəd böhranından sonra iki aylıq monitorinq müddətində Azərbaycan ilə sərhədin Ermənistan tərəfinə yerləşdirilsin.
Kamila Kabello
Kamila Kabello — Kuba əsilli Amerikalı müğənni və aktrisadır. O, Fifth Harmony qrupunun üzvü olmuşdur və elə burada da şöhrətə qovuşmuşdur.
Həyatı və karyerası
İlk öncə Fifth Harmony qrupunda çıxış etmişdir. Machine Gun Kelly ilə birlikdə "Bad Things" adlı dueti "Amerika Billboard Hot 100" siyahısında 4-cü pilləyə qədər yüksəlmişdir. 2016-cı ildə Fifth Harmony qrupundan ayılaraq, fəaliyyətini solo olaraq davam etdirir və ilk solo sinqlı olan "Crying in the Club"-u təqdim edir. 2018-ci ildə təqdim etdiyi "Camila" albomu və bu albomdakı "Havana" mahnısı "US Billboaard 200"-də və bir çox ölkələrin hit paradların da birinci olmuşdur. . Hal-hazırda Şon Mendes ilə sevgilidir.
Şəxsi həyat
O, 2019-cu ilin iyulunda kanadalı müğənni Şon Mendes ilə görüşməyə başladı. Münasibət mübahisələrə səbəb oldu, çünki hər ikisi reklam üçün münasibət qurmağa cəhd etməkdə günahlandırılırdı, lakin Mendes bunun "mütləq reklam işi deyil" olduğunu təkid edirdi. Münasibət onların "Señorita" mahnısının buraxılmasından sonra təsdiqləndi. 2021-ci ilin noyabrında Kabello və Mendes ayrıldıqlarını elan etdilər.
NGC 7275
NGC 7275, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Peqas bürcü istiqamətində yerləşir. Sa tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Xəlifə Beynəlxalq Stadionu
Xəlifə Beynəlxalq Stadionu — Qətərin paytaxtı Dohada inşa edilən "Doha Sports City" kompleksinin bir hissəsi olan, çox məqsədli stadion. Qətərin keçmiş əmiri Xəlifə bin Həməd Al Taninin adını daşıyır. 2011 AFC Asiya Kubokunun finalı bu stadionda keçirildi. Stadion eyni zamanda 2022 FİFA Dünya Kubokunun bir hissəsinə ev sahibliyi edəcək ilk tamamlanmış məkandır.
Tarixi
Stadion 1976-cı ildə açıldı. 1992-ci ildə stadion 15 oyunla 11-ci Körfəz Kubokunun oyunlarına ev sahibliyi etdi. Qətər finalda birinci oldu və ilk qolf kubokunu qazandı. 2005-ci ildə 2006 Asiya Oyunlarından əvvəl onun tutumunu ilk 20 000 idi və 40 000-ə qədər artırmaq üçün stadion yenilənərək və genişləndirildi. 200px|thumb|right|Stadionda 2006 Asiya Oyunlarını açan atəşfəşanlıq Stadionun qərb tərəfini dam əhatə edir. Şərq tərəfində, 2006 Asiya Oyunlarının açılış mərasimində atəşfəşanlıq atmaq üçün bir platforma olaraq istifadə edilən böyük bir tağ hissə mövcuddur. 2005-ci ildə yenidən qurulmadan əvvəl stadion əsasən Futbol Assosiasiyasının (futbol) oyunlarına ev sahibliyi etmək üçün istifadə olunurdu, lakin bir çox digər idman növləri üçün təchiz olunmuşdu. Bu həmçinin Qətər milli futbol komandasının ev stadionudur. Stadionda 2011 Pan Ərəb Oyunlarının 6 oyunu — Qətər millisinin qrup mərhələsindəki bütün oyunları, həmçinin turnirin dörddəbir, yarı final və final oyunları keçirilmişdir.
Yeni təmirdən sonra stadion 2017-ci ilin may ayında yenidən açıldı.
Stadion, 2019-cu ilin sentyabr və oktyabr aylarında 2019 Yüngül Atletika üzrə Dünya Çempionatının keçirildiyi yer olub.
2022-ci ildə 2022 FİFA Dünya Kubokunu Qətərdə keçirmək qərarından sonra stadionun tutumunun 68 minə çatdırılması planlaşdırılırdı.
Erməni-friqiyalılar
Erməni-friqiyalılar, ibtidai icma quruluşu dövründə Anadoluda yaşadıqları güman edilən hipotetik insanlardır
Bu hipotetik cəmiyyətin mənşəyi ilə bağlı iki növ ziddiyyətli fikir və iddialar mövcuddur.
Qədim yunan tarixçisi Herodotun yazdığına görə ; Anadoluya köçüb məskunlaşan Frigiyalılar, Bryges və ya Briges kimi tanınan qədim Balkan xalqının bir qolu olub, klassik antik dövrdə Anadoluda yaratmış olduqları Frig Krallığı və ya Frigiya Krallığının eramızdan əvvəl VII əsrin sonlarında Kimmer işğalçıları tərəfindən dağıdılmasından sonra frigiyalıların bir qismi Şərqə – Ermənistana köç etmiş və orada erməni xalqının etnogenezini formalaşdırmışdırlar. Herodotdan fərqli olaraq bəzi müasir alimlər “protoerməni/friqiya” əhalisinin Erməni dağlarında meydana gəldiyini və sonradan Frigiyalıların qərbə köç etdiklərini düşünürlər. Erməni-Friqiya adı həmçinin bu cəmiyyətin hipotetik dilini əhatə edən Hind-Avropa dil ailəsinin bir qolunu və yaxud da mübahisəli olsa da, linqvistlər tərəfindən irəli sürülmüş hipotetik “yunan-erməni-ari” və ya “erməni-ari” dil bölməsinin və ya budağının bir alt budağını təşkil edən hipotetik dil qrupunu kimi göstərmək üçün istifadə olunur. Təsnifatlandırma olduqca çətindir, çünki bu gün Friqiya dili haqqında çox az şey məlumdur. Həmçinin, proto-erməni dili, mübahisəli olaraq yunan və ya proto-hind-İran alt qrupunda yerləşdirilir.
Sözügedən erməni-friqiya fərziyyəsi ilə əlaqədar olaraq, Dəmir dövründə Anadoluda yaşamış və Het qaynaqlarında deyil, Assuriya mənbələrində rast gəlinən Muski və ya Müşkilər adlı icmanın həm proto-ermənilər, həm də frigiyalıları nəzərdə tutması ehtimal edilir. Bu istinadlar müxtəlif mənbələrdə və müxtəlif dövrlərdə istifadə edilmişdir. Muşki sözünün üçüncü və bəlkə də orijinal istifadəsi Qafqaz zonasından köçərək Anadoluda məskunlaşmış insan cəmiyyətini ifadə etməsidir.
Tənqidlər
Müasir tədqiqatlar göstərir ki,    erməni və friqiya dillərinin yaxınlığı haqqında nəzəriyyələr əsassızdır. Erməni dilinin hind-iran dillərinə yaxınlığının yunan və frig dilləri ilə eyni olduğu vurğulanır. Kembric Universitetinin linqvisti və Hind-Avropa eksperti, tədqiqatçı Ceyms Klakson yunan və erməni dilləri arasındakı yaxınlıq əlaqələrinin mövcud olduğunu inkar etmişdir.
Protoerməni dilinin mənşəyi ilə bağlı bir vaxtlar təklif edilən Paleo-Balkan fərziyyəsi  tarixi linqvistiklər; Russell Gray və Quentin Atkinson tərəfindən aparılan müasir Qlottoxronologiya tədqiqatları tərəfindən tamamilə rədd edilmişdir. Bu nəzəriyyəyə görə, erməni dili Anadolu torpaqlarında və ona bitişik ərazilərdə istifadə edilir və eramızdan əvvəl 7300-cü ildən regionda mövcuddur.
Həmçinin bax
Erməni hipotezi
Kükürd qazından təmizlənmə üsulları
Kükürd qazından təmizlənmə üsulları — Sənaye müəssisələrində atmosfer havasına buraxılan tullantı qazları ayrı-ayrı zərərli kimyəvi birləşmələrdən təmizlənməsi üçün hər bir maddənin kimyəvi xassələri ilə şərtlənən spesifik üsuldur.
Kükürd qazı
Atmosferi kükürd qazı (SO2)ilə ən çox çirkləndirən mənbələr əlvan metallurgiya, istilik-energetika və sulfat turşusu istehsal qurğularıdır.
Qrupları
Havaya buraxılan qazları kükürd-4-oksiddən təmizləməyin üsullarını 2 qrupa bölmək olar: Kükürd qazından təmizlənən tullantı qazlar seçilən üsuldan asılı olaraq öncədən təmizləyici qurğunun işinə mane olan bərk hissəciklərdən, hidrogen-sulfiddən, nəmdən, oksigendən və başqa maddələrdən ayrılmalıdır.
Kükürd qazını zərərsizləşdirməyin üsulları
thumb|350px|left|Atmosferdə kükürd qazı Kükürd qazını zərərsizləşdirməyin mühüm üsulları aşağıdakılardır:
Maqnezit üsulu
Burada tərkibində SO2 olan qazlar maqnezium-oksid suspenziyasından keçirilərək maqnezium-sulfitə çevrilir.
Ammonyaklı tsiklik proses
Burada qazlar ammonyak məhlulu ilə alçaq temperaturda absorbsiya edilir, sonra qızdırılaraq ondan sərbəst şəkildə ayrılır. Absorbsiya prosesində ammonium-sulfit və ammonium-hidrosulfit əmələ gəlir.
Ammonyak turşu üsulu
Bu üsulda kükürd qazı ammonium-sulfit məhlulu ilə udulur, sonra H2SO4 əlavə edilməklə ondan ayrılır.
Quru ammonyak üsulu
Burada tüstü qazlarında olan SO2 qazı V2O5 katalizatoru üzərində oksidləşdirilərək SO3-ə çevirilir, sonra əmələ gələn kükürd-6-oksid tüstü qazlarında olan su buxarı ilə birləşərək sulfat turşusu dumanına çevrilir. Qarışığa ammonyak qazı buraxıldıqda ammonium-sulfat kristalları əmələ gəlir.
Manqan-oksid üsulu
Adsorbent kimi vakuumda 300–400oC qurudulmuş manqan-3-oksiddən (Mn2O3) istifadə edilir. Tərkibində SO2 olan tüstü qazı uducu qüllədə manqan 3-oksidlə udulur, sonra oksidləşdirilərək SO3-ə çevrilir və su dumanı (kapilyar nəmlik) ilə qarışdırılaraq H2SO4 əmələ gətirir. O da manqan 3-oksidlə qarşılıqlı təsirdə olub manqan 3-sulfata çevrilir.
İonitlərlə SO2-nin təmizlənməsi
İonitlər molekulyar corbentlərdir. Adsorbsiya prosesində qaz molekulları ilə kimyəvi reaksiyalar baş verir, həm də ionitdəki suda həllolunma gedir. Proses zamanı tullantı qaz ionit təbəqəsindən keçirilir və eyni vaxtda oraya qələvi (NaOH) məhlulu verilir. NaOH qələvisi əvəzinə 25%-li ammonyak məhlulu da işlənir.
Qızıltəpə (İmişli)
Qızıltəpə — İmişli rayonunun Qızılkənd inzibati ərazi vahidində yerləşən hündür təpə. Bu abidə 2018,2019 və 2020-ci illərdə tarixçi Arxeoloq Mikayıl Mustafayevin rəhbərliyi ilə aparılan arxeoloji qazıntılar nəticəsində tədqiq olunmuş və bir sıra qiymətli maddi qalıqlar aşkar edilib. Qızıltəpədə aparılan arxeoloji qazıntılar nəticəsində Xll əsrə aid Eldənizlər dövlətinin pulları, Ox ucluqları ,800 ilə aid qalanın divarı, yaşı 800 ildən artıq olan təndir və çoxlu saxsı (keramika) qabların nümunələri tapılıb.
İmişlidə yerləşən Qızıltəpə adlı yaşayış məskənində növbəti arxeoloji qazıntı işlərinə başlanılıb. Ərazidə orta əsrə aid gözətçi qalasının izləri üzə çıxıb. Ekspedisiyanın rəhbəri, AMEA-nın Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun tarix üzrə fəlsəfə doktoru Mustafayev Mikayıl bildirib ki, Qızıltəpə yaşayış məskəni müxtəlif tarixi dövrləri əhatə edən abidədir: "Şirvanşahlar dövlətindən Səfəvilərə qədər, həmçinin Ağqoyunlu və Qaraqoyunlu dövlətləri zamanı da bu ərazidə intensiv yaşayış məskənləri olub və bu kimi təpələr həmin dövrlər üçün əlverişli yüksəkliklər hesab edilib. Çünki bu qalalar üzərində inşa edilən gözətçi məntəqələri hücumların qarşısının alınmasında əhəmiyyətli rol oynayıb. Monqol yürüşləri zamanı bu ərazilər dağıntıya məruz qalsa da, Əmir Teymurun səfəri zamanı yenidən bərpa işləri aparılıb. Hazırda yerləşdiyimiz yer Qızıltəpə ərazisidir və ən böyük abidələrdən biridir. Bura artıq təpə yox, möhtəşəm qəsr hesab edilir. Çünki ərazisi 4 hektardan çox olan yerin unikallığı su hövzəsi ilə əhatə olunmasıdır".
Araşdırmalar zamanı məlum olub ki, qalaya giriş tam məhduddur, yalnız bir istiqamətdən daxil olmaq mümkündür. Bu da onu deməyə əsas verir ki, Qızıltəpə qorunan bir qala olub. İlk dəfə 2018-ci ildə aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı ərazidə Kür-Araz mədəniyyətindən orta əsrə qədər uzanan tarixi mədəniyyət nümunələri aşkar olunub. Qazıntılar zamanı gil və bişmiş kərpiclərdən ibarət hörgülər də üzə çıxıb. Budəfəki qazıntı isə Titadil adlandırılan hissədə aparılır. Qazıntı 200 kvadratmetri əhatə edir. Qazıntı zamanı ilk dəfə aşkarlanan hörgü divarlarının davamı üzə çıxıb. Həmçinin müxtəlif ocaq izləri, təndir tikililərinin qalıqları və dirəklərin olması bir daha onu göstərir ki, bu ərazi yaşayış məskəni olaraq qorunan bir yer olub. İzlər əsasən orta əsri əhatə edir. Həmçinin vaxtilə Araz çayının tarixi qolu bu ərazidən keçdiyi üçün burada əkinçilik və maldarlıq da inkişaf edib. AMEA-nın Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun baş laborantı Nərmin Bayramova qeyd edib ki, ərazidə xeyli sayda maddi mədəniyyət nümunələri də tapılıb. Burada şirli və şirsiz qab qalıqları, həmçinin üzəri naxışlı saxsı əşyalar da üzə çıxıb.
Hazırda təpədə qazıntı işləri davam etdirilir. Tarixi abidənin alt təbəqələrində daha qədim dövrlərə aid izlərin olduğu bildirilir.
Yaşı 3000 min ilə qədər olan saxsı qablar oradan tapılmışdır.
İstinadlar
https://science.gov.az/az/news/open/10170
Vilyams sindromu
Vilyams sindromu (“elf siması” sindromu)  — irsi xromosomun yenidən təşkili nəticəsində baş verən sindrom. Bu sindromdan əziyyət çəkən insanlar özünəməxsus bir görkəmə sahibdir və ağılın bəzi sahələrinin inkişafı ilə zehni inkişafın ümumi geriliyi ilə xarakterizə olunur.
Sindrom 1961-ci ildə Yeni Zelandiyadan olan kardioloq Con Vilyams tərəfindən, ürək-damar sisteminin oxşar qüsurları olan xəstələri arasında, bənzər bir görünüşü və orta geriliyi olan insanları təsbit edən Con Vilyams tərəfindən təsvir edilmişdir.
Görünüş xüsusiyyətləri
Xüsusi ədəbiyyatda, "elf siması" adlanan xəstələrdə üzün xüsusi bir quruluşu var, çünki ənənəvi, folklor versiyasında elflərin üzünə bənzəyir. Geniş bir aln, qaşların orta xətt boyunca yayılması, tam yanaqların aşağı enməsi, dodaqları böyük bir ağız (xüsusən də alt), düz burun körpüsü, düz küt burun, sivri çənə şəkli ilə xarakterizə olunur.
Gözlər tez-tez parlaq mavi, stellated iris və mavimsi skleradır. Gözlərin kəsilməsi xasdır, göz qapaqları ətrafında şişlik olur.
Vilyams sindromlu uşaqların daun sindromu kimi genetik xüsusiyyətləri var.Villiams sindromundan təsirlənən insanların ən diqqətə çarpan xüsusiyyətləri xəstəliyə xas tipik üz quruluşudur (“pəri üzü”).Yanaqlar dolğun,ağız açıq və geniş görünüşlüdür.Pəri üzləri böyüdükcə daha da diqqətə çarpan olur.
Əsas göstəriciləri
Vilyams sindromunun əsas göstəriciləri aşağı doğum çəkisi və inkişaf geriliyi,tipik bir üz ifadəsi (“Elf” pəri bənzəri),anadangəlmə ürək və damar malformasiyaları ,əzələ və skelet sisteminin anomaliyaları, yırtıq,hiperkalsemiya,diş və böyrək pozuntuları ilə yanaşı yaş artdıqca müəyyənləşən qıcıqlanma, hiperakusis (həssas eşitmə), öyrənmə çətinliyi və maraq müddətinin defisitidir.
Vilyams sindromlu uşaqların ümumiyyətlə,zəka səviyyələri aşağı olmaqla birlikdə bu şəxslərin dil, musiqi və ictimai bacarıqları son dərəcə qüvvətlidir.Villiams sindromlu uşaq son dərəcə xaricə dönük, musiqiyə və şeirə uyğun “ozan bənzəri” bir şəxsiyyətləri var.
Vilyams sindromlu uşaqlar müxtəlif dərəcələrdə öyrənmə və diqqətlərini toplama çətinliyi göstərirlər. Vilyams sindromu əzələlərə təsir etdiyinə görə bu tip uşaqlar gec yeriyir,əl və ayaq hərəkətləri koordinasiyası ilə tarazlıq çətinlikləri göstərirlər.Bəzi Villiams sindromlu uşaqlar təxmini və ya orta zəka səviyyəsi göstərə bilirlər.Həmçinin zehni gerilik və öyrənmə çətinliyi müşahidə edilir.Villams sindromlu uşaq gec danışa bilər və bu uşaqların danışmaları üç hətta dörd və ya beş yaşına qədər uzana bilər.
Yaranma səbəbi
Genlər,bədənimizin inkişafı və funksiyası üçün lazım olan məlumatları təlimatlar halında ehtiva edir. Genetik xəstəliklər və ya vəziyyətlər,genlərin ehtiva etdiyi bu təlimatların silinməsi və ya səhv olması nəticəsində ortaya çıxır. Genlər,hüceyrədə,hüceyrə-nüvəsi içərisində xromosom adı verilən strukturlar üzərində yerləşir. Yumurta və sperma hüceyrələri xaric hər hüceyrədə, 23 cüt olmaqla,46 xromosom var. Hər cütün yarısı anadan,digər yarısı isə atadan olur. 23-cü xromosom cütünün ən əhəmiyyətli xüsusiyyəti cinsiyyəti təyin etmədir. Kişilərdə 23-cü xromosom cütlükləri XY,qadınlarda XX-dır. Vilyams sindromu,7 nömrəli xromosom cütünün birində yaranan genetik səhvdən dolayı ortaya çıxır. Səhv Xromosom 7-in bir parçasındakı “təlimatların” silinməsindən dolayı yaranır. Bu genetik ‘səhv’ mayalanma zamanı təsadüfi ortaya çıxır və ana yaxud atanın səhvi deyil.
Be adası
Adada Kaoxtakiey adlı yaşayış məntəqəsi yerləşir. Ada rean Milli Parkından 1 km aralıda yerləşir.