cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yəmən inqilabı
On minlərlə hökumət tərəfdarları və əleyhdarları Yəmən paytaxtı Sənanın bir neçə bölgəsində nümayiş keçiriblər. Nümayişlərin zorakılıq hərəkətləri baş vermədən dinc şəkildə sona çatıb. Bu nümayişlər prezidentin hakimiyyəti 2013-cü ildə tərk etməyə söz verməsindən sonraya təsadüf edir. Müxalifət tərəfdarları bu günü "qəzəb günü" elan ediblər və keçirdikləri nümayişdə ölkə başçısını istefaya çağırıblar. Prezident Əli Abdullah Salehin əleyhdarları Səna Universitetində nümayiş keçiriblər. Bu nümayiş, yanvar ayının ortalarından indiyədək Salehə qarşı təşkil edilən ən irimiqyaslı nümayiş olub. Həftələrlə davam edən nümayişlərin ən izdihamlısının təşkilatçıları Tunis və Misirdəki nümayişlərdən ilham aldıqlarını deyib. Salehin tərəfdarları hökumət əleyhinə nümayişçilərin ölkədə stabilliyi pozduqlarını deyərək Səna şəhərinin mərkəzində əllərində bayraqlarla nümayiş keçirib. 32 il Yəmənə rəhbərlik etmiş Saleh nümayişlərə artıq son qoyulmasına çağırıb. Yəmənin Ədən şəhərindən şahid ifadələrinə əsasən verilən xəbərlərdə isə zorakılıqların baş verdiyi, polisin hökumət əleyhinə nümayişçilərə qarşı göz yaşardıcı qazdan istifadə etdiyi və nəticədə iki adamın yaralandığını bildirilib.
Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonu
İqtisadiyyatı
Rayon iqtisadiyyatının əsasını kənd təsərrüfatı təşkil edir. Ölkə üzrə kənd təsərrüfatı məhsullarının əmək bölgüsündə rayon tütünçülük, baramaçılıq, çayçılıq, gülçülük, çəltikçilik, meyvəçilik, taxılçılıq, üzümçülük, qoyunçuluqla təmsil olunur. Azərbaycanda istehsal olunan tütünün 75 faizdən çoxu, taxılın 17 faizi, baramanın 35 faizi, yaşıl çay yarpağının 2 faizi bu iqtisadi rayonun payına düşür. Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonu heyvandarlıq məhsullarının tədakürü ölkə üzrə həmin məhsulların tədakürünün 10 faizdən çoxunu təşkil edir.
Yəmən inqilabı
Nümayişçilər prezident Əli Abdullah Salehin istefasını tələb edirlər. Bu gün polislə bir neçə yüz universitet tələbəsi arasında toqquşma baş verib. Nümayişçilər prezident sarayına doqru yürüş etməyə çalışırdılar. Onlardan bəziləri dəyənəklərlə vurulub. Nümayişlər habelə Yəmənin Taiz şəhərində baş qaldırıb. Burada 120 nümayşçi həbsə alınıb. Misirdə baş verən nümayişlər ki, Yəməndə də nümayişçilərin hədəfi ölkəni 30 ildən çox idarə etmiş Salehi devirməkdir.
Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonu
İqtisadiyyatı
Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonunun sənayesi nisbətən zəif və birtərəfli inkişaf etmişdir. Ölkə üzrə sənaye məhsulunun 3 %-dən bir az çoxu bu rayonun payına düşür. İqtisadi rayonun sənayesi əsas etibarilə kənd təsərrüfatı məhsullarını emal edən yüngül və yeyinti sənaye sahələri üzrə ixtisaslaşmışdır. Bu sahələr iqtisadi rayonun sənaye məhsulunun 95%-dən çoxunu verir. Yeyinti sənayesi bağçılıq, tütünçülük və heyvandarlıq məhsullarının emalına əsaslanır. Şəki yeyinti kombinatı və şərab zavodları, Qəbələ, Qax, Balakən, Nic meyvə-tərəvəz konserv zavodları, Zaqatala fındıq və gızıl gül yağı zavodu, çay fabriki, Şəki ət kombinatı yeyinti sənayesinin əsas müəssisələridir. Bundan başqa, yerli tələbatı ödəyən çörəkbişirmə, şərq şirniyyatı, spirtsiz içkilər istehsal edən kiçik müəssisələr də fəaliyyət göstərir. Yüngül sənayenin əsasını ipəkçilik təşkil edir. Bütün rayon mərkəzlərində müxtəlif ölçülü tikiş sənayesi müəssisələri fəaliyyət göstərir. Şəkidə kustar üsulla bəzəkli toxumaları olan ipək parçalar, pərdələr, kəlağayılar, yaylıqlar toxunur. Tütünçülüyün inkişafı ilə əlaqədar Şəki, Qəbələ, Balakən və Zaqatala tütün fermentasiya zavodları fəaliyyət göstərir. Sənayenin digər sahələrinə yerli xammal bazasına əsaslanan Zaqatala mebel fabrikinı, kərpic zavodunu, Balakən tarla müəssisəsini aid etmək olar.
Yəmən inqilabı
Yəməndə isə mindən çox müxalifətçi baş nazir Əli Abdullah Salehin istefası və islahatların həyata keçirilməsi tələbi ilə aksiya keçirib. Universitet tələbələri, insan haqları müdafiəçiləri və vəkillər paytaxt Sənada yürüşə çıxıblar.
Yəmən prezidenti Əli Abdulla Saleh fevralın 21-də mətbuat konfransı keçirib. "Media forum" saytı xəbər verir ki, Əli Abdulla Saleh müxalifətin təzyiqlərinə baxmayaraq istefaya getməyəcəyini bildirib: "Mən ancaq seçkidə uduzsam, gedəcəm".
Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonu
İqtisadiyyatı
Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonunun gözəl təbiəti, onu Azərbaycanın mühüm istirahət-turizm reqionuna çevirmişdir. Qəbələdə, Şəkidə, Zaqatalada istirahət-turizm müəssisələri fəaliyyət göstərir.
Yəmən inqilabı
Fevralın 2-də Əli Abdulla Saleh xalqa müraciət edərək 2013-cü ildə keçiriləcək prezident seçkisinə qatılmayacağına və dövlət başçısı postunu oğluna ötürməyəcəyinə söz vermişdi. 68 yaşlı Əli Abdulla Saleh 1978-ci ildən Şimali Yəmənin prezidenti olub, 1990-cı ildən vahid Yəmənə rəhbərlik edir.
Fevralın 22-də Yəməndə prezident Əli Abdull Salehin tərəfdarları və prezidentin istefasını tələb edən aksiyaçılar arasında baş verən qarşıdurmada ən azı 2 nəfər həyatını itirib.Prezident tərəfdarları Səna Universiteti qarşısında yığılmış aksiyaçılara atəş açıblar. Aksiyalar bu gün də davam edir.
Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonu
Avtomobil yolları
Regionda Bakı-Yevlax-Balakən və ona paralel olan Bakı-İsmayıllı-Qəbələ-Balakən avtomobil yolları mühüm yer tutur. İqtisadi-coğrafi rayonda avtomobil yollarının ümumi uzunluğu 1921 km-dir ki, bunun da 141 km-i və ya 7,3%-i respublika, 1780 km-i və ya 92,7%-i yerli əhəmiyyətli yolların payına düşür (cədvəl 3.25). Respublikamız müstəqillik qazandıqdan sonra Yevlax-Balakən şose yolunun davamı kimi Balakən-Loqodexi xəttinin beynəlxalq əhəmiyyəti artmışdır. İqtisadi-coğrafi rayon bu avtomobil yolu vasitəsilə Cənubi Qafqaz və TRACECA nəqliyyat şəbəkəsinə qoşulur. Cədvəl 3.25
Yəmən inqilabı
Yəməndə etiraz aksiyaları davam edir. Paytaxt Sənada nümayişlərə qadın tələbələr də qoşulub. Lau-Dar şəhərində nümayişçilərin yaxınlığında partlayış baş verib, 1 nəfər ölüb, 2-si yaralanıb. Prezident Əli Abdullah Saleh isə bu səhər güc strukturlarına nümayişçilərə qarşı zorakılığa qətiyyən yol verməməyi əmr edib. Yəməndə bu günədək keçirilən nümayişlərdəki toqquşmalar zamanı 15 nəfər həlak olub.
Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonu
Avtomobil yolları
İqtisadi-coğrafi rayonda respublika və yerli əhəmiyyətli yolların quruluşu, km [Z.S.Məmmədova (2002) görə] İqtisadi-coğrafi rayonun avtomobil yollarının quruluşunda asfalt yollar və ya 11%, qara örtüklü və ya 26%, çınqıl örtüklü və ya 55%, qrunt yollar və ya 8% təşkil edir (cədvəl 3.26). 2011-ci ilin göstəricilərinə görə, avtomobil nəqliyyatı ilə 6,1 mln ton yük və 48,3 mln nəfər sərnişin daşınmışdır ki, bu da 2000-ci ilə görə uyğun olaraq 3,6 mln ton və 18,3 mln nəfər artım deməkdir. Cədvəl 3.26
Yəmən inqilabı
Yəməndə hökumətin nümayişçilərə qarşı güc tətbiq etməsinə etiraz olaraq, 8 millət vəkili istefa verdi. Millət vəkilləri prezident Əli Abdullah Salihin istefa tələbi ilə paytaxtda oturaq aksiya keçirən nümayişçilərə qarşı polisin güc tətbiq etməsinə etiraz olaraq 24 fevral tarixində istefa verdiklərini bəyan ediblər. Daha 59 millət vəkilinin hökumətə etiraz olaraq istefa verəcəyi haqda məlumat yayılıb.
Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonu
Avtomobil yolları
İqtisadi-coğrafi rayonda nəqliyyat və rabitə sistemi [Azərbaycan regionları – 2012].
Yəmən inqilabı
25 fevralda polislə nümayişçilər arasındakı toqquşmada 4 aksiya iştirakçısı həyatını itirib. Onlar polislər tərəfindən öldürülüb.
Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonu
Avtomobil yolları
Göstərilən dövrdə yük dövriyyəsi 803,6 mln ton/km, sərnişin dövriyyəsi 272,7 mln sərnişin/km olmuşdur. Yuxarıda göstərilən bir sıra iqtisadi göstəricilər iqtisadi-coğrafi rayonun nəqliyyat şəbəkəsinin mənfi və müsbət tərəflərini görməyə imkan verir. İlk növbədə iqtisadi-coğrafi rayonun ərazisini kəsib keçən Yevlax-Balakən və Balakən-Loqodexi şosesinin təmir olunması nəzərə alınmalıdır (cədvəl 3.27).
Yəmən inqilabı
Yəmən prezidenti Əli Abdullah Saleh ABŞ və İsraili Yaxın Şərqdə münaqişə yaratmaqda günahlandıraraq deyib: "Tunisdən Omanadək ərəb dünyasında baş qaldırmış təlatümlər Vaşinqtonun rəhbərliyi ilə Təl-Əviv tərəfindən hazırlanıb". Yəməndə hökumət əleyhinə nümayiş keçirən kütlə ilə polis arasında növbəti toqquşma baş verib. Toqquşma Sədr şəhəri küçələrində baş verib. Polis nümayişçilərə qarşı gözyaşardıcı qazdan istifadə edib. Aksiya iştirakçıları isə polis maşınlarını yandırıb. Ölkənin bir sıra digər şəhərlərində də nümayişlər keçirilib. Toqquşmalarda bir neçə nəfərin həlak olduğu bildirilsə də, onların dəqiq sayı açıqlanmır.
Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonu
Hava nəqliyyatı
Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonunun sosial-iqtisadi inkişafında hava nəqliyyatının mövcudluğu mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Məlum olduğu kimi, keçmiş sovet dövründə Bakıdan mütəmadi olaraq Zaqatala və Şəkiyə sərnişin təyyarələri uçurdu. Eyni zamanda, bölgənin digər inzibati rayonlarında (Balakən, Qax, Qəbələ) sanitar aviasiyanın qəbul edilməsi üçün aeroportlar istifadə olunurdu. Cədvəl 3.27
Yəmən inqilabı
Yəmən prezidenti Əli Abdulla Saleh yaxın 9 ay ərzində postunu tərk etməyə razılaşıb. Əli Abdulla Saleh postunu 2011-ci ilin sonunda tərk edəcək və hakimiyyəti demokratik partiyalara verəcək. Hazırda isə Yəmən prezidentinin istefası tələbi ilə keçirilən mitinqlərdə iştirak edən aksiyaçılara hücumla bağlı halların araşdırılması üçün komissiya formalaşdırılacaq. Bu mitinqlər zamanı 27 nəfər öldürülüb. Zərər çəkənlərin hamısının ailəsi dövlət hesabına kompensasiya alacaq.
Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonu
Hava nəqliyyatı
texniki vəziyyəti, km. [Z.S.Məmmədova (2002) görə] Son illər regionların inkişafına diqqətin artırılması Şəki-Zaqatala rayonunda hava nəqliyyatının bərpa edilməsinə imkan yaratmış və 2007-ci ildə Zaqatalada yeni aeroport istifadəyə verilmişdir. Qəbələdə dünya standartlarına cavab verən aeroport fəaliyyət göstərir. Onlar sərnişin daşımalarının artırılması ilə yanaşı, regiona turistlərin gəliş-gedişini asanlaşdıracaqdır.
Who Named It?
Who Named It? — Tibbi eponimlərin və onların identifikasiyası ilə əlaqəli insanları məlumatlandıran ingilis dilli lüğət. Lüğət olmasına baxmayaraq, bir çox eponimlər və şəxslər haqqında geniş biblioqrafiyalar və geniş məqalələr təqdim edir. Lüğətin fəaliyyət göstərdiyi ofis Norveçdə yerləşir. Məlumatlar tibb tarixçisi Ola Daniel Enersen tərəfindən əlavə olunur.
Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonu
Hava nəqliyyatı
Dövlət səviyyəsində regionların davamlı inkişaf proqramı qəbul olunmuş, yerli bələdiyyələrin lokal səviyyədə səlahiyyətlərinin artırılması nəzərə alınmışdır. Regionda hər bir təsərrüfat sahəsinin inkişaf etdirilməsi üçün konkret proqramlar hazırlanmışdır.
Yəmən inqilabı
Yəməndə müxalifət paytaxt Sənada istefa tələblərini davam etdirir. Ölkənin cənubunda keçirilən aksiyada daha iki nəfər ölüb. Yəmənin şimalında prezident Əli Abdullah Salehinin istiefası tələbi ilə keçirilən mitinqin dağıdılması üçün sərt tədbirlərə əl atılıb. Ordu aksiya iştirakçılarını atəşə tutub. Müxalifətçilər bildirir ki, onlara tərəf 2 reaktiv raket də atılıb. Ən azı 2 nəfər həlak olub, 10-dək yaralı var. Yəməndə yenidən minlərlə nümayişçi hökumət əleyhinə yürüş keçirib. Yəməndə hökumət qüvvələri ilə qarşıdurma zamanı 4 nəfərin öldürülməsindən sonra bu gün yenidən minlərlə hökumət əleyhinə nümayişçi yürüş keçirib. Nümayişçilər prezident Əli Abdulla Salehin istefasını tələb edib. Təhlükəsizlik qüvvələri havaya xəbərdarlıq atəşi açıb, nümayişçilərə qarşı gözyaşardıcı qazdan istifadə edib. Prezident Saleh isə bir daha hakimiyyəti tərk etməyəcəyini və 2013-cü il prezidentlik müddəti başa çatanadək vəzifəsində qalacağını bəyan edib. Martın 8-də Yəmənin paytaxtı Səna şəhərində polis aksiyaçılara atəş açıb. Azı 50 nəfər yaralanıb. Yaralıların 3-ün vəziyyəti ağırdır. Qeyd edək ki, yanvarın 27-dən Sənada prezident Əli Abdull Salehin istefası tələbi ilə aksiyalar keçirilir. Bu günə qədər 27 aksiyaçı həyatını itirib. Aksiyalar artıq Atak və Ədən şəhərlərində də keçirilir.
Yəmənin dövlət başçısı Əli Abdullah Saleh müxalifətə milli birlik hökumətinin yaradılmasını təklif edib. O, müxalifət nümayəndələrinin də daxil olduğu hökumətin yeni konstitusiya layihəsini hazırlamasını təklif edib. Prezident məhz milli birlik hökumətinin hazırladığı yeni konstitusiya layihəsi əsasında ölkənin parlament üsul-idarəçiliyinə keçməsi təklifini irəli sürüb. Müxalifət isə prezidentin təklifini rədd edib və nümayişlərin davam etdiriləcəyini bildirib. "Bu, gecikmiş təklifdir. Bizim tələblərimiz daha genişdir", – deyə müxalifət təmsilçisi Məhəmməd Kahtan bildirib. . Yəmən prezidenti Əli Abdulla Saleh elan edib ki, ölkə yeni konstitusiya qəbul edəcək və parlament sistemi ilə idarə olunacaq. Saleh deyib ki, yeni konstitusiyaya dair ümumxalq referendumu keçiriləcək və hakimiyyət parlament tərəfindən seçiləcək hökumətə ilin sonuna kimi ötürüləcək. Yəmən müxalifətinin lideri Yassin Səid Numan deyib ki, prezident öz təşəbbüsü ilə ləngiyib. Amma o təkliflə tanış olacağını söz verib.
Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonu
Sosial infrastrukturu
İqtisadi rayonun sosial infrastrukturuna ümumtəhsil və orta ixtisas məktəbləri, ali məktəblərin filialları, mədəni-maarif və səhiyyə ocaqları, muzey və teatrlar daxildir.
Yəmən inqilabı
prezident Əli Abdullah Salehinin istefası tələbləri ilə gecədən səhərədək küçələrdə olan nümayişçilərlə polis arasında toqquşma ən azı 1 nəfərin həyatına son qoyub. 300-dən artıq yaralı var. Polis nümayişi dağıtmaq üçün gözyaşardıcı qazdan, odlu silahdan istifadə edib. ABŞ prezidenti Barak Obama Yəmən hakimiyyətini zorakılığa yol verməməyə, müxalifətlə danışıqlara getməyə çağırıb.
Yəməndə hökumət əleyhinə nümayişlər davam edir. Paytaxtla yanaşı, digər şəhərlərdə də izdihamlı mitinqlər keçirilir. Bu gün səhər saatlarında hökumət paytaxt Sanaya ordu və zirehli texnika yeridib. Ordu həftələrdir nümayişçilərin çadırlarda gecələdiyi ərazini mühasirəyə alıb. Şahidlər Taiz şəhərində atışma səslərinin eşidildiyini bildirir.
Yəməndə polisin prezident Ali Abdulla Salehin hakimiyyətdən getməsini tələb edən aksiya iştirakçılarına atəş açması və gözyaşardıcı qazlardan istifadə etməsi nəticəsində 14 nəfər yaralanıb.
Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonu
İqlimi
İl ərzindəki günəş parıltısının miqdarı 2200–2400 saatdır.Ən soyuq ayın orta temperaturu baxımından qışın sərtliyi ərazi üçün yumşaq (0;-5 °C), çox yumşaq (2.5–0 °C) və həddən çox yumşaq (5–2.5 °C) şəraitdə keçir.İsti dövrlərdəki (aprel-oktyabr)mümkün buxarlanma 400–1000 mm tərtibindədir.İyun-sentyabr aylarında quraqlıq keçən günlərin sayı 5–25 günvə az, küləyin orta illik sürəti isə 2m/san və az olur.İqlim kontinentallığı zəif, mülayim və orta kotinentallıq intervalında səciyyələnir.İl ərzində şaxtasız dövrün davamiyyəti 150–250 gün və daha çox,havanın temperaturunun 0 °C-dən aşağı olan günlərin sayı 20–120 gün ətrafında tərəddüd edir.Dəniz səviyyəsindən 500–700 m yüksəkliklərə qədər sahələrdə subtropik, yuxarılarda isə mülayim, sərin və soyuq iqlim hakimdir.Düşən yağıntıların miqdarına görə Lənkəran-Astara zonasından sonra ikinci yeri tutur.Ərazinin ən quraq yeri Acınohur ətrafı (300–350 mm), ən rütubətli yerlər (1000–1300 mm) orta yüksək dağlıq ərazilərdir.
Yəmən inqilabı
Yəmən hərbçiləri paytaxt Səna şəhərində prezident Ali Abdullah Salihin istefasını tələb edən aksiya iştirakçılarına atəş açıb. Hərbçilər cümə namazından sonra paytaxtın mərkəzi meydanına gedərək aksiya keçirmək istəyən insanların qarşısını almaq üçün atəş açıblar. Ən azı 30 nəfər ölüb, 100 nəfər yaralanıb.
Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonu
Çayları və gölləri
Ərazinin əsas çaylarının uzunluğu və mənbəyinin yüksəkliyi aşağıdakı kimidir:Mazım (30 km; 2720m), Kiş (33 km; 3680 m), Şin (39 km;2800 m), Balakənçay (39 km;1000 m) Əyriçay (46 km; 3200 m) Katex( 54 km; 2840 m), Qaraçay (56 km;2800 m), Kümrük(55 km; 3480 m), Dəmiraparan(69 km; 3400 m),Əlican (98 km; 3500 m), Türyan (180 km; 3680 m), Qanıx (413 km; 3500 m) və s. Bu çaylar ən gursulu və selli çaylar hesab edilir.Ərazi Oğlanbulaq, Qızbulaq, Hamambulaq, Budusşor, Ağbulaq, Xal-xal kimi termal-mineral su yataqları ilə çox zəngindir. Ərazidə Tufangöl, Turfangöl, Nohurgöl, (Qəbələ), Acınohur(Qax) gölləri vardır.
Yəmən inqilabı
Yəməndə prezident Əli Abdalla Salehə sadiq Milli Qvardiya hissələri müxalifətin tərəfinə keçmiş hərbi hissələrlə döyüşləri davam etdirir. Martın 24-ü ölkənin şərqindəki Hadramaut vilayətindəki Mukalla şəhərində qanlı toqquşmalar olub. Döyüşlərdə bir polkovnik həlak olub. Müxalifətçilər prezidentin təcili istefasını tələb edirlər. Əli Abdalla Saleh 1978-ci ildə Şimali Yəmənin prezidenti olub. 1990-cu ildə Şimal və Cənubi Yəmənin birləşməsindən sonra isə o, yeni yaranmış Yəmən Respublikasına başçılıq edib.
Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonu
Torpaq örtüyü və biomüxtəlifliyi
Ərazidə dağ-çəmən, dağ-çəmən-meşə, qonur-dağ-meşə, qəhvəyi-dağ-meşə, çəmən-qəhvəyi, boz-dağ-qəhvəyi, dağ-şabalıdı, şabalıdı, boz, çəmən-meşə və çəmən torpaqlar geniş yayılmışdır.Ərazidə zəngin və özünəməxsus lanşafta malikdir.Region Azərbaycanın ən meşəli ərazilərdəndir.Ərazinin düzənlik sahələrindəqızılağac (Alnus sp.), qanadmeyvə yalan qoz(Pterocarya pterocarpa), hibrid qovaq (Populus hybrida), uzunsaplaq palıd(Quercus longipes) növlərindən ibarət düzən meşələri mövcuddur.Bozqır yayla ərazilərdə ardıc növləri (Juniperus sp.),saqqızağac (Pistacia mutica) və iberiya palıdı (quercus iberica) meşəlikləri mövcuddur.Alp qurşağında (2600–3200 m) alçaqboylu otlardan ibarət alp xalıları yayılmışdır. Onlardan alp zəngiçiçəyi (Campanula alpestris), çobanyastığı, alp ətirşahı (Geranium alpestre), alp mahmızlaləsi( Corydalis alpestris), qafqaz dovşankələmi (Sedum villosum), alp qayaotu (Sempervivum alpestre) alp unutması (Myosotis alpestres) və s.göstərmək olar. Nival qurşaq( 3600–4400 m) bitki örtüyü olmayan çılpaq qayalıqlardan və buzlaqlardan ibarətdir. Bölgənin mədəni irsi və etnik palitrası rəngarəng və zəngindir.Burada azərbaycanlılar ilə yanaşı avar, saxur, ləzgi, gürcü, yəhudi, udin, ingiloy, qaraçılar və s xalqlar və etnik qruplar əsrlər boyu qardaşlıq və mehriban dostluq şəraitində yaşayırlar. Burada qədim dövrlərə aid yaşayış məskənləri, arxeoloji materiallar, antik və orta əsrlər dövrlərinə aid qala və istehkamlar, tarixi-memarlıq abidələri, məbədlər və müqəddəs yerlər mövcuddur. Ərazi buzlaqlar, morenlər yüksək dağ gölləri, şəlalər, yaşı 500–1000 il olan veteran ağaxlar kimi təbiət abidələri ilə olduqca zəngindir.
Turizm imkanları
Qaxda Oğlanbulaq, Qızılbulaq, Mosku, Hamambulaq, Qəbələdə Bum, Oğuzda Xalxal, Buqusşor və Ağbulaq kimi çoxlu mineral bulaqlar vardır. Ərazidə bir neçə sanatoriya fəaliyyət göstərir. Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonunda Qafqaz Albaniyasının memariyyə abidələri cəmlənmişdir. Bunun səbəbi indiki Qəbələnin Albaniyanın paytaxtı olmasıdır.
Qaxda "İlisu" Dövlət Qoruğu yerləşir. Rayonun bəzi ərazilərində ovçuluq üçün münasib yerlər var. Qaxdakı "Sumuq" qalası, "Kürmük" məbədi taixi baxımdan çox əhəmiyyətlidir.
"Zaqatala" Dövlət qoruğu, Zaqatala mərkəzi mədəniyyət və istirahət parki- "Heydər" parkı, "Zərifə Əliyeva" adma park, "Dədə Qorqud" meydanı Zaqatala əhalisinin sevimli istirahət yerləridir. Zaqatalada yerləşən "Pəri", "Şeytan" qalalarının tarix turizm baxımından əhəmiyyəti böyükdür.
Oğuza meşə resurslarına görə "Azərbaycanın İsveçrəsi" deyirlər.
Crataegus triflora
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Rüstəmli (Sabirabad)
Rüstəmli — Azərbaycan Respublikasının Sabirabad rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Kub
right|thumb|150px thumb|150px|right|Kubun açılışı
Kub — Tərifi:Ölçüləri bərabər olan düzbucaqlı paralelepipede Kub deyilir. Üzlərin sayı 6, forması kvadrat, tillərin sayı 12, təpə nöqtələrin sayı 8, bir nöqtədən çıxan tillərin sayı 3-dür.
Kub ilə bağlı aşağıdakı düsturlar vardır: h=a Diaqonal kəsiyinin sahəsi:S=a^2\sqrt{2} Daxilinə çəkilmiş kürənin:r=a/2
Tiger II (tank)
Bu tank ən əhəmiyyətli xüsusiyyəti Tiger I tankının zireh qalınlığı ilə Panther tankının zireh yamacı xüsusiyyətlərinin bir yerdə birləşməsi idi. Tiger II tankının şassisindən Jagdtiger adlı tank qatilinin istehsalında istifadə edilmişdir. Tiger II tanklarının ağırlığı tank qülləsini nəzərə almadan 68.5 tondur, tank qülləsi ilə birlikdə bu çəki 69.8 tona çatırdı. Tankın ön qismindəki zirehin qalınlığı 150 mm-dən 180 mm-ə qədər idi. Tank qülləsində bir ədəd 8.8 sm-lik KwK 43 L/71 topu var idi. Bəzilərində 10.5 sm-lik KwK L/68 topu var idi.
Ağır zirehi və uzun mənzilli topu səbəbindən digər tanklara qarşı çox güclüydü. Xüsusilə qərb cəbhəsində müttəfiq qüvvələrin az qala heç ağır tankı yox idi. Bu tanka qarşı müdafiə savaşıda vermək az qala qeyri-mümkün idi.
Tiger II tankları 2500 metrdən ABŞ istehsalı olan M4 Sherman tanklarını, 1800 metrdən növbəti ABŞ istehsalı olan M26 Pershing tanklarını SSRİ istehsalı olan IS-2 tankını, 1200 metrdən isə bütün düşmən tanklarını məhv etməyə qadir idi. Bu tankdan Nasist Almaniyası propaqanda məqsədi ilə çox geniş şəkildə istifadə etmişdir.
Bu tankın ən böyük problemi mexaniki qüsurları idi. Tanka cəbhədə təcili ehtiyac olduğundan kifayət qədər sınanmamış və problemləri həll edilməmişdir. Çox ağır olması səbəbi ilə bəzən tankı hərəkət etdirmək üçün tam qaz verilməsi lazım idi. Müharibənin sonununa doğru Nasist Almaniyasındakı xammal çətinliyi səbəbi ilə zirehinin polad keyfiyyəti aşağı idi, bu da zərbəyə qarşı dayanıqlığını azaldırdı (ruslar tərəfindən testlərdə, ard-arda zərbə alan zirehdə çatlar meydana gəlmişdir). Bütün bunlara baxmayaraq Tiger II, İkinci dünya müharibəsinin ən güclü tanklarındandır. O qədər güclü idi ki, təcrübəli bir ekipajla ilə 10 ədəd Amerika istehsalı M4A1 Shermanı məhv etdiyi qeydiyyata alınmışdır.
Digər xüsusiyyətləri
thumb|200px|Tiger II tankı
Radiorabitə: FuG 5, Befehlswagen (komanda tankı) modeli: FuG 8 (Sd. Kfz. 267), FuG 7 (Sd. Kfz. 268)
Sursat: 88 mm — 80 mərmi (Porsche tank qülləsi), 86 mərmi (Henschel tank qülləsi), 7.92mm — ən çoxu 5,850 mərmi
Zireh planı: (bütün bucaqlardan üfüqi)
Qüllə öndən, alt qisimi: 100 mm @ 40°; üst qisimi: 150 mm @ 40°
Qüllə yandan, alt qisimi: 80 mm @ 90°; üst qisimi: 80 mm @ 65°
Qüllə arxadan: 80 mm @ 60°
Qüllə üstü: 40 mm @ 90°
Qüllə tavanı: 40 mm @ 90° (öndən), 25 mm @ 90° (yandan)
Tank qülləsi ön: 180 mm @ 80° (Porsche tank qülləsi: 60–110 mm, yuvarlaqlaşdırılmış)
Tank qülləsi arxa: 80 mm @ 70° (Porsche tank qülləsi: 80 mm @ 60°)
Tank qülləsi üst: 44 mm @ 0–10° (Porsche tank qülləsi: 40 mm @ 0–12°)
İstehsalı
300px|thumb|Panzer VI (Tiger II)
Nasist Almaniyası hökuməti tərəfindən 1500 ədət tank sifariş edilmişdir. Toplamda 485 və ya 489 ədət (prototiplər daxil olmaqla) istehsal edilmişdir. 1944-cü ilin ortalarından kütləvi istehsalına başlanılmış və müharibənin sonunda istehsalı bitmişdir.
İllərə görə istehsal miqdarı aşağıdakı kimidir:
Dünya miqyasında bu tankdan işlək vəziyyətdə olan sadəcə olaraq cəmi 1 ədəd qalmışdır. Bu tank da Fransadakı bir tank muzeyində sərgilənir. Restavrasiya (yəni təzədən bərpa) görmüş və işlək vəziyyətdədir.
Mübariz İsmayılov
İsmayilov Mübariz Məcid oğlu – şəhid, "Fəxri dəmiryolçu" nişanı ilə təltif edilib.
Həyatı
İsmayilov Mübariz Məcid oğlu 1962-ci il yanvar ayının 10-da Ermənistan SSR-nin Vedi kəndində anadan olub. Orta məktəbi həmin kənddə bitirib. Ailələri Gəncə şəhərinə köçmüşdür.
Mübariz İsmayılov Gəncə lokomotiv deposunda maşinist vəzifəsində işləmişdir. Azərbaycanın Milli Ordu sıralarında olmuşdur. 1994-cü il yanvar ayının 3-də Ağdərə rayon istiqamətində gedən döyüşlərdə şəhid olub.
Dorağacı
thumb|right|250px|[[Qrand Turk freqatının dorağacı]] Dorağacı ya dor — yelkənli gəmi konstruksiyasında şaquli bərkidilmiş dirək. Dorağacına adətən yelkən bərkidilir. Yelkənli gəmilər təkmilləşdikcə, yelkənlərin sayı artdıqca dorağacının sayı 2-yə, 3-ə bəzən 4-ə qədər atmışdır. Buxar mühərikli gəmilərdə dorağacı funksiyasını itirərək, metal qülləyə çevrilmiş olur. İlk yelkənli gəmilərin dorağacları bütöv bir ağac gövdəsindən hazırlanırdı. Dorağacının aşağı nisbətən qalın hissəsi bilavasitə qayığa ya gəmiyə bərkidilirdi. Dorağacı adətən yüngül oduncaqlı və şirəli şam ağacından: küknar, kedr ağaclarından hazırlanırdı. XVIII əsrdə dorağacı bir və iki dirəyin birləşdirici dəmir üzüklərlə bir-birinə pərçinlənməsi üsulu ilə hazırlanırdı. Yelkənli gəmlərin təkmilləşməsi ilə əlaqədar dorağacının sayı artıqca müxtəlifliyinə görə adlandırılmağa başlanılır.
Mübariz İsmayılov
Həyatı
Gəncə şəhər qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.
Dorağacı
Dorağacının növləri
Mast (sailing) Mast
Mübariz İsmayılov
Həyatı
Ölümündən sonra "Fəxri dəmiryolçu" nişanı ilə təltif edilmişdir. Ailəsi Gəncə şəhəri Z.Hacıyev küçəsində 20/30 N-li evin 7-ci mənzilində yaşayır.
Mənbə
İsmayilov Mübariz Məcid oğlu
Tabo Mbeki
Tabo Mvuyelva Mbeki — Cənubi Afrikalı siyasətçi və bu ölkənin aparteid sonrası 2-ci prezidenti.
Jak Mayol
Jak Mayol (1 aprel 1927–22 dekabr 2001) — fransız dalğıcı, 23 noyabr 1976-cı ildə nəfəsini tutaraq 100 metr dərinliyə enmiş ilk şəxs. Fri-dayvinq üzrə çoxqat dünya çempionu.
2001-ci ildə 74 yaşında Elba adasındakı evində özünü asaraq intihar etmiş, vəsiyyətinə əsasən kremasiya olunaraq külü Toskana sahillərinə səpilmişdir.
Lük Besson 1988-ci ildə çəkdiyi "Mavi ənginlik" filmində fri-dayvinqin pionerlərindən olan Jak Mayol və Entso Mayorkanın həyatındakı hadisələrdən bəhrələnmişdir.
Bulbophyllum malachadenia
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yasəmən inqilabı
Tunisin paytaxtı Tunis şəhərində də kasıblar küçələrə çıxmağa başlayıblar. Paytaxtda əsasən, fəhlələrin yaşadıqları Ettadamen məhəlləsində yüzlərlə gənc mağazalara hücum çəkib, bir bankı yandırıb. Polis onlara qarşı güc tətbiq edib.
Hökumət bu vaxta qədər baş verən olaylarda 21 nəfərin öldüyünü açıqlayıb. Ancaq hüquq müdafiəçiləri ölənlərin sayının 50 nəfəri keçdiyini iddia edirlər.
Tunis hakimiyyəti ölkədə komendant saatı tətbiq edib. Lent.az-ın "Reuters" agentliyinə istinadən verdiyi məlumata görə, buna səbəb bir həftədən artıqdır ki, ölkədə işsizliyə, qiymət artımına və korrupsiyaya etiraz edən yoxsulların aksiyalarının səngiməməsidir.
Komendant saatı saat 20:00-dan saat 06:00-a qədər insanların və nəqliyyatın hərəkətinin qadağan edilməsini nəzərdə tutur. Ölkədəki bütün məktəblər və universitetlər artıq bağlanıb.
Bu arada Tunis prezidenti Zin əl-Abidin bin Əli ölkədə 300 min yeni iş yeri yaradılacağına söz verib. Qeydə edək ki, indiyə qədər hüquq-mühafizə orqanları ilə baş verən toqquşmalarda 21 nəfər həyatını itirib.
Bir aydır işsizlik, yoxsulluq və korrupsiyaya etiraz nümayişlərinin keçirildiyi Tunisdəki toqquşmalarda ölənlərin sayı 28 nəfərə çatıb.
Lent.az-ın "trt.net.tr" saytının Azərbaycan versiyasına istinadən verdiyi məlumata görə, komendant saatının tətbiq olunması və küçəyə çıxmağa qadağa qoyulmasına baxmayaraq, paytaxtda nümayişçilərlə təhlükəsizlik qüvvələri arasında qanlı toqquşmalar davam edir.
Nümayişçilər gecə saatlarında polisə və ətrafdakı binalara hücum edib. Atışmalarda ən azı 4 nəfərin vurularaq öldürüldüyü bildirilir. Müxalifət həftə sonundan bəri ən azı 50 nəfərin öldüyünü bəyan edib. Polis nümayişlərinin qarşısını ala bilmədiyi üçün paytaxta ordu qüvvələri yeridilib. Küçələrdə zirehli hərbi texnikalar gəzir.
Dövlət başçısı Zeynal Abidin Bin Alinin daxili işlər nazirini vəzifədən uzaqlaşdırması həbsdəkilərin azadlığa buraxılması barədə tapşırıq versə də, toqquşmalar ölkə ərazisinə yayılır. Yoxsulluq, korrupsiya və işsizliklə bağlı şüarlar sırasına indi fikir azadlığı, toplanma azadlığı kimi siyasi şüarlar da əlavə edilib.
Kütləvi aksiyalar nəticəsində yanvarın 14-də hakimiyyətdən kənarlaşdırılan və ölkədən qaçmağa məcbur olan Tunis prezidenti Zin əl-Abidin bin Əlinin ailəsi çevrilişdən sonra ölkədən 1,5 ton qızıl aparmağa nail olub. Lent.az-ın "Mond" qəzetinə istinadən verdiyi məlumata görə, prezident ailəsinin Tunis Mərkəzi Bankında qızıl ehtiyatının alınması üçün öncə prezidentin xanımı Leyla müraciət etsə də, ona rədd cavabı verilib.
Moneqros səhrası
Moneqros (Desierto de los Monegros) — İspaniyanın şimal-şərqində, Araqon muxtar bölgəsi ərazisində yerləşən yarımsəhra.
Coğrafiya
thumb|Çadır düşərgəsi Səhra Saraqosa, Ueksa vilayətlərinin büpöv ərazisini və Moneqros rayonunun bir hissəsini əhatə edir. Частично расположена в долине реки Эбро. Площадь пустыни 27 644 км². На её территории расположено 49 деревень и 31 муниципалитет. Ən hündür nöqtəsi Oskuro dağı 822 metr hündürlüyə malikdir. Bu bölgənin orta hündürlüyü 61 - 91 metr arasında dəyişir. Əsas bitki örtüyü kolluqlardır. il ərzində 350 mm yağıntı düşür. Burada az saylı fermer təsərrüfatları və artıc kollarına rastlanılır.
Flora və fauna
Bu ərazilərdə bitən bitkilər əsasən istiyə davamlı və torpağa tələbkar olmayanlardır. bu ərailər üçün çöl kiolları və ardıc xarakterik olsa da qırtıckimilərdə geniş sahədə yayıla bilikrlər.
Ərazidə çoxlu sayda endemik və bu yaxınlarda aşkar edilmiş bitki növləri vardır. 1990-cı il məlumatına görə burada bu tip 5400 növ vardır. Ancaq Araqon hökuməti onları qorumaq üçün tədbir görmür.
Nəsli kəsilmək üzrə olan növlərin qorunması
Bu növlərin qorunması üçün əlverişli şərait yaradılmalıdır. ancaq bu ərazidə tikinti içlərinin aparılması ekoloji fəlakətlə nəticələnə bilər.
Araqonun çöl zonasında yaşayan bəzi quş növləri yoxa çıxmaq ərəfəsindədir: dovdaq, bəzgək, adi pərttəgöz, səhra qızılquşu, Circus pygargus. Endemik bitki və heyvan növlərinmi qorumaq məqsədi üçün BirdLife International proqramı dövrüyəyə buraxılmışdır.
İqtisadiyyat
Ərazi olduqca az məskunlaşılmışdır. Gələcəkdə buranın iqtisadiyyatını inkişaf etdirmək planlaşdırılır. «Gran Scala» proqramı işə salınmışdır. Burada 32 kazino, 70 metmanxana, 232 restoran, 500 mağaza, idman meydançalarının inşası planlaşdırılır.
The Isolator
— Şimecinin rəssamlığı ilə Reki Kavahara tərəfindən yazılan ranobe seriyası. ASCII Media Works 2014-cü ilin iyunundan bu yana 4 cildini nəşr etmişdir. Naoki Koşimizunun rəssamlığı ilə hazırlanan manqa adaptasiyası "Dengeki Daioh" jurnalında nəşr olunur. Yen Press ranobe və manqanı Şimali Amerika üçün lisenziyalaşdırmışdır.
Məzmun
2019-cu ilin avqustunda alimlər Yer kürəsinin kənarından gələn və onları böyük kataklizmdən xəbərdar edən siqnallar qəbul edirlər.
Bu hadisədən sonra müxtəlif Yerdənkənar həyat formaları insanlarla ünsiyyətə girməyə başlayırlar. Onlarla ünsiyyətdə olan şəxslər Üçüncü göz adlandırılırlar və müxtəlif güclər əldə edirlər. Bəziləri səs sürətində hərəkət etmək bacarığı qazanır, bəziləri poladı belə kəsən qılınc əldə edir.
Hadisələrin əsas diqqət mərkəzində 17 yaşlı dərrakəli oğlan Minoru Utsuqi və supergüclərə malik şəxslərə nəzarət edən təşkilatın üzvü Yumiko Azudur. Ögey bacısı ilə sakit həyat tərzi keçirən Minoriyə bir gün yadplanetlilər tərəfindən həmişə arzuladığı "kimsəsizlik" gücü verilir. Lakin tezliklə Minori ona verilən bu gücə görə qatılmaq istəmədiyi müharibəyə qoşularaq İzolyator olur.
Ranobe
Reki Kavahara ranobeni əvvəlcə 23 noyabr 2004-cü ildən 20 iyul 2009-cu ilə kimi onlayn şəkildə saytında yayımlamışdır və bu zaman kəsiyində 40 cild yazmışdır. Lakin peşəkar karyeraya başladıqdan sonra ranobeni yazmağı dayandırmışdır. 2014-cü ildə Reki Kavahara ranobeni nəşr etdirmək qərarına gəlmişdir. ASCII Media Works ranobenin 4 cildini nəşr etmişdir.
Ranobe seriyası 2014-cü ildə Yen Press tərəfindən Şimali Amerika üçün lisenziyalaşdırılmışdır.
Manqa
Naoki Koşimizunun rəssamlığı ilə hazırlanan manqa adaptasiyası "Dengeki Daioh" jurnalında nəşr olunur. İki cildi buraxılmışdır. Yen Press tərəfindən Şimali Amerika üçün lisenziyalaşdırılmışdır.
Qəbul
Anime News Network-dan Rebekka Silverman ranobenin ilk cildini qiymətləndirərək personajların inandırıcı olduğunu və müəllifin əvvəlki əsərlərinə nisbətən daha yaxşı yazdığını bildirmişdir.
Crataegus uniflora
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Eupatorium oxylepis
Eupatorium oxylepis Eupatorium oxylepis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
UEFA Avropa Liqası 2010/2011
UEFA Avropa Liqası 2010/2011 — 2-ci klub futbol turniri — UEFA Kubokunun yerinə gəlmiş UEFA Avropa Liqasıdır. Final matçı 18 may 2011-ci il Dublində "Aviva" stadionunda oldu.
İştirakçılar
Oynamada UEFA-ın 53 assosiasiyasından 194 komanda UEFA Avropa Liqası 2010/11-də iştirak edirlər. 2008/09 mövsümünün avrokubokların son halına görə UEFA-nın əmsallar cədvəlində yerə uyğun olaraq yarışda hər assosiasiyadan komandaların müəyyən miqdarı iştirak edir:
Onlardan başqa tirajda iştirak edir:
Birinci təsnifat mərhələsi
İkinci təsnifat mərhələsi
Üçüncü təsnifat mərhələsi
Dördüncü təsnifat mərhələsi
Qrup mərhələsi
İştirakçıların start toru
Madridin "Atletiko" klubu İspaniya Kubokunun finalçısı olub ki, ona üçüncü təsnifat mərhələsindən başlamaq hüququ verirdi, lakin klub turnirinin son qalibi kimi birbaşa qrup mərhələsinə vəsiqə qazanıb. Buna görə iştirakçıların turnirdə startı cədvəli üzrə aşağıdakı dəyişikliklər: baş verib
1 İngiltərə Kubokunun finalçısı"Portsmut"Avropa Liqasında iştiraka buraxılmamışdı onun yerinə "Liverpul" klubu iştirak etmişdir. 2İspaniya çempionatında 5-ci yeri tutmuş "Malorka", UEFA lisenziyalaşdırmasından keçməyib, sərbəstləşmiş yeri "Vilyarreal" klubu tutub. . 3Litva futbol Federasiyasında 2-ci yeri tutmuş "Vetra" klubu,Litva çempionatında lisenziyadan keçməyib, sərbəstləşmiş yeri"Tauras" klubu tutub. . 4İrlandiya çempionatının bürünc mükafatçısı "Коrк Siti"avrokuboklarda iştirak edə bilməyib, sərbəstləşmiş yeri "Dandolk" klubu tutub. . 5Qazaxıstan çempionatının gümüş mükafatçısı "Lokomotiv" UEFA lisenziyalaşdırmas;ndan keçə bilməyib, sərbəstləşmiş yeri "Tobol" klubu tutub. .
Birinci təsnifat mərhələsi
İlk oyunlar iyulun 1-də, cavab oyunları isə 8 iyul 2010-cu ildə keçirilib.
İkinci təsnifat mərhələsi
İlk oyunlar iyulun 15-də, cavab oyunları isə 22 iyul 2010-cu ildə keçirilib.
*Əlverişsiz hava şəraiti səbəbindən "Myupa-47" "San-Julia" görüşü iyulun 22-i 80-ci dəqiqədə hesab 0:1 olarkən yarımçıq dayandırılıb. Oyun iyulun 23-nə dəyişilmişdi. ** "Bakı" və "Atırau" klublarına verilən 0:3 hesablı texniki məğlubiyyət oyunlarda iştirakına görə onların tərkibində cəzalı futbolçular sayılmayacaq.
Üçüncü təsnifat mərhələsi
İlk oyunlar 27-29 iyulda, cavab oyunları isə 3-5 avqust 2010-cu ildə keçirilib.
Pley-off mərhələsi
İlk oyunlar 17-19 avqustda, cavab oyunları isə 24-26 avqust 2010-cu ildə keçirilib.
G qrupu
''
1/8 final mərhələsi
İlk oyunlar 10 mart, cavab oyunları isə 17 mart 2011-ci ildə keçirilib.
1/4 final mərhələsi
İlk oyunlar 7 aprel, cavab oyunları isə 14 aprel 2011-ci ildə keçirilib.
Final
2010/2011 UEFA Avropa Liqasının qalibi Portu oldu. Triumfatorların məşqçisi Andre Villaş-Boaş ən gənc məşqçi, avrokubok qalibi oldu
Ən yaxşı bombardirlər
mənbə: UEFA
Ankilostoma
Ankilostom Dəyirmi qurdlar tipinə aid olan növ.
Xarici quruluşu
Onikibarmaq bağırsaqda yaşayan, çox qorxulu qurddur. O, uzunluğu cəmi 10-18 mm-ə çatan lakin çox ensizdir (0,6 mm) balaca qırmızımtıl əyribaş prazitdir.
Yayılması
Bu parazit əsasən subtropik və tropik ölkələrdə və Avropada yayılmış qanazlığı xəstəliyinin törədicisidir.
Yaşıl yemişan
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Fridrix Völer
Fridrix Völer (almanca Friedrich Wöhler; 31 iyul 1800-cü il Eşersxeym — 23 sentyabr 1882-ci il, Hettingen) — alman kimyaçısı, təhsilcə həkimdir. Kimyanı L.Gmelindən Heydelbergdə və Y.Berseliusdan Stokgolmda öyrəndi. 1831-ci ildən Kasseldə texniki məktəbin professoru idi, 1836-cu ildən ömrünün axırına qədər Hettingendə professor idi. 1853-cü ildən Peterburq Elmlər Akademiyasının xarici müxbir üzvü idi. 1824-cu ildə turşəng turşusunu kəşf etmişdir.
Sidik cövhərinin sintezi
1824 ildə NH4CNO almaq istəyəndə, Völer ağ şəffaf kristallik maddə almışdır, hansı ki ammonium və sian turşuna qarşı heç bir reaksiya vermirdi. 1828 o qeyd etdi di bu maddə tərkib və xassəsinə görə sidik covhərilə oxşardır. Belə ki Völer ən birinci insan idi ki hansı ki qeyri-üzvi maddədən üzvi maddə sintez etmişdir, və bununla vitalistik elminin yayılmasına qədəm qoymuşdur. Ancaq sidik cövhərini sintezi yeganə faktor idi hansı ki həyat qüvvəsinə qədəm qoya bilmədi. Canlı qüvvənin kimyada yox olması ancaq 1860 ildə baş verdi, hansı ki fransız kimyaçısı P.E.M.Bertlonun sintezlərinin hesabına baş verdi.
Völerin üzvi kimya sahəsində işləri
1832-ci ildə Fridrix Völer və Yustus Libix "acı badam turşusunun" törəmələrini öyrənəndə gostərdilər ki, benzoil C7H5O radikalı heç bir dəyişiklik olmadan bir haldan o bir hala keçir,bununla belə radikal teoriyası daha da gücləndi. Völera üzvi kimya sahəsində başqa işlər də məxsusdur: sidik turşusunu və onun törəmələrinin öyrənilməsi (Libixlə birlikdə 1838), dietil tellurun (1840), hidroxinonun (1844) alınması, opia alkaloidlərinin təhqiqi (1844).
Völerin qeyri-üzvi kimya sahəsində işlər
Völerin qeyri-üzvi kimya sahəsində işləri:alüminiumum kalium və alüminium xloridlə közərmə nəticəsində alınmması (1827), bu usülla berillium və ittiriumun alınması (1828), fosforun turş fosfor kalsiumla karbon və qumun kozərtməsi nəticəsində alınması (1829), silisium və onun hidrogenlə və xlorla alınması (1856-1858), silisiumun nitridlərini və titanın alınması (1857-1858), kalsum karbidin alınması və onun su ilə reaksiya nəticəsində asetilenin alınması (1862). Völer böyük elmi məktəb yaratmışdır və təhsil ıdarəsini yazmışdır, hansının ki geniş arealı var idi.
Janna P.M.R. Vinaktu
Həyatı
Vinaktu 20 mart 1955-ci ildə İndoneziyanın Cakarta şəhərində anadan olub. 1982-ci ildə İndoneziyanın İcbari Hərbi Təhsil Məktəbini (Sepawamil) bitirib. İndoneziya Hərbi Dəniz Qüvvələrində xidmət edən ikinci qadın yüksək rütbəli əsgər idi. Dr. Janna PMR Vinaktu, 9 yanvar 2012-ci ildə Briqada rütbəsində olarkən irəli çəkildi və Admiral Kristina Maria Rantetanadan sonra İndoneziya Silahlı Qüvvələri daxilində Səhiyyə xidmətləri rəhbəri təyin edilən ikinci qadın rütbəsi oldu.
Ölüm
Vinaktu, doğum yeri olan Cakarta şəhərində, COVID-19 xəstəliyi səbəbi ilə 2 aprel 2020-ci ildə, 65 yaşında vəfat etdi.
Hacı Ələkbər bəy Nəsirbəyov
Nəsirbəyоv Hacı Ələkbər bəy Atakişi bəy оğlu — qurucu, xeyriyyəçi, məmur
Həyatı
Mоlla yanında, sоnra məktəbdə оxumuşdu. Bakı qəzasında dövlət idarələrində məmur işləmişdi. Bir müddət Bakının ikinci sahəsinin pristavı оlmuşdu. Quberniya katibi mülki çini vardı.
Hacı Ələkbər bəy qurucu və xeyriyyəçi bir şəxsiyyət idi. Qaryagin kəndində dəyirman, məscid, klub tikdirmiş, kəhriz vurdurmuşdu.
Ailəsi
Ələkbər bəy Mina xanım Məşədi Ələkbər bəy qızı Zöhrabbəyova ilə ailə qurmuşdu.
Sona xanım, Tovuz xanım, Mələk xanım adlı qızları vardı.
Ziqburq
Ziqburq — Şimali Reyn-Vestfaliya vilayətinin Rhein-Sieg-Kreis rayonunda yerləşən şəhər.
Coğrafiyası
Şəhər Ziq və Agger çaylarının sahilində, 10 km Bonndan və 26 km Kölndən aralıda yerləşir.
Əhalisi
2012-ci il hesabatına görə, əhalisi 39103 nəfərdir.
Adolf Saks
Adolf (Antuan Jozef) Saks (6 noyabr 1814, Dinan, Belçika — 4 fevral 1894, Paris) — belçikalı musiqi alətləri ixtiraçısı. Ən məşhur ixtiraları saksofon və sakshorn alətləridir.
Maraqlı faktlar
Adolf Saks Belçikada avro tətbiq olunana qədər dövriyyədə olan belçika frankının 200 nominallı əskinazında təsvir olunmuşdu. Əskinazın əks tərəfində saksofonçularının, Dinanın (Saksın doğulduğu şəhərin) baş kilsəsi və qalasının siluetləri təsvir olunmuşdu.
Bulbophyllum makoyanum
(Bulbophyllum makoyanum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Eupatorium paucicapitulatum
Eupatorium paucicapitulatum Eupatorium paucicapitulatum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Ola Daniel Enersen
Ola Daniel Enersen — Norveç alpinisti, fotoqrafı, jurnalisti, yazıçı və tibb tarixçisi.
Həyatı
1965-ci ildə o, alpinist kimi Leyf Normann Petterson, Odd Eliassen və Yon Tayqland ilə birlikdə Romsdalen bölgəsində yerləşən Trollveggen dağına ilk dırmanışını gerçəkləşdirmişdir.
Enersen 2000-ci ildə Dragen som elsket meg ("Məni sevən əjdaha") adlı fantaziya janrında roman nəşr etdirmişdir.
O, tibbi eponimlərin böyük bir onlayn lüğəti olan "Who Named It?" saytının yaradıcısı və redaktorudur.
Crataegus visenda
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Afrika darısı
Afrika darısı — xüsusi qida məhsulu kimi yetişdirilən bitki növü
Tarix
2000 ildən çox tarixə malik olan bu darı növü ilk dəfə Afrika qitəsində yetişdirilmişdir.
Xüsusiyyətləri
Digər dənli bitkilərdən fərqli olaraq bu növün özünün spesifik xüsusiyyətləri vardır. Əsas xüsusiyyətlərindən biri odur ki, məhsul götürüldükdən sonra əkinə hazırlanan yerdə hər hansı gübrəyə ehtiyac olmur.
Dünyada
Afrika darısı bitki növü dünyanın bir çox yerində becərilir. Hindistan, Pakistan, Avstraliya və bəzi Avropa və Amerika ölkələrində 10 milyonlarla hektar ərazidə əkilir.
Azərbaycanda
Azərbaycan təbiəti üçün xarakterik hesab olunmayan bu bitki növü ilk dəfə 2011-ci ildə Bərdədə yetişdirilib. Afrika darısı "Regionların sosial-iqtisadi inkişafı" Dövlət Proqramı çərçivəsində Azərbaycana gətirilmiş və sınaq əkini uğurlu nəticələnmişdir. Bu məqsədlə toxum dövlət hesabına Hindistandan alınmışdır.
Crataegus vulsa
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Maruf Baxit
Maruf Baxit — 1 fevral 2011-ci ildən İordaniya Haşimilər Krallığının baş naziri.
Tormoz və amortizator mayeləri
Tormoz və amortizator mayeləri — Mexanizmlərdə bəzən maye və buxar qarışığı sıxılarkən əyləcin pedalında iş prinsipi dayanır. Bu hadisəni aradan qaldırmaq üçün xüsusi tormoz mayelərindən istifadə edilir. Onları qaynama temperaturuna və özlülüyünə görə DOT (Departament of Transpartation – ABŞ Nəqliyyat Nazirliyi) normasına əsasən təsnifata ayırırlar. Özlülük iki temperatur əsasında (1000C və 400C) müəyyən edilir. Tormoz mayelərinin sürtkü xassələri tormoz silindrlərinin işçi təbəqəsinin siyrilməsinin qarşısını almaqla yanaşı, metalları korroziyadan qorumalı və davamlığını təmin etməlidir. Odur ki, tormoz mayelərinə inhibitorlar əlavə edilir.
Tərkibi və istismar xassələri
Tormoz mayeləri əsasən (93-98%) müxtəlif əlavələrdən, aşqarlardan və bəzi boyalardan (7-2%) ibarətdir. Öz tərkibinə görə onlar minerallara, qlikollara və silikonlara ayrılır. Minerallar t/m-ə əsasən müxtəlif qarışıqlardan sivuş yağı və spirtlərdən (məs. butil spirtindən) 1:1 nisbətində hazırlanır (БСК). Belə mayelər yaxşı yağlayıcı və müdafiəedici xassələrə malik olaraq, hiqroskopik və laklı boyanmış örtüklərə qarşı aqressiv deyillər, lakin bu mayelər aşağı qaynama temperaturuna malik olduğu üçün Beynəlxalq standartlara uyğun gəlmir. Qlikollu mayelərin əsasını poliqlikollar və onların efirləri – çoxatomlu spirtlər əsasında alınan kimyəvi birləşmələr qrupundan ibarətdir. Onlar yüksək qaynama temperaturuna malik olub, yaxşı özlülüyə və yağlama xassəsinə malikdir. Əsas çatışmayan cəhətləri hiqroskopik olmasıdır, yəni atmosferdən suyu udmasıdır. Silikonlu mayelər Si- üzvi birləşmələrin polimer məhsullar əsasında hazırlanır. Onların üzlülüyü temperaturdan az asılıdır; onlar müxtəlif materiallara qarşı sabit qalaraq yaxşı işlənilir (-1000C və +3500C aralığında) və nəmi adsorbsiya etmir. Amortizator mayeləri avtomobillərin asma elementlərinin silkələnməsinin qarşısını alır və onlar sayəsində avtomobillər pis keçidli yollarda belə rahat hərəkət edə bilir.
Məna sürüşməsi
Məna sürüşməsi — sözün istifadəsinin təkamülü ilə əlaqəli dil dəyişikliyinin forması, sözün müasir mənasında onun əsl (tarixi) söz ilə fərqlənməsi. Diaxronik (və ya tarixi) dilçilikdə məna sürüşməsi sözün bir mənasından başqa mənasına keçməkdir.
Mirzə Məhəmməd bəy Ədilbəyov
Ədilbəyov Mirzə Məhəmməd bəy Molla Allahverdi bəy oğlu (1808-?)-pedaqoq, ruhani
Həyatı
Məhəmməd bəy Molla Allahverdi bəy oğlu 1808-ci ildə Şuşa şəhərində anadan оlmuşdu. Ibtidai təhsilini atasından almışdı. Sоnra mədrəsədə охumuşdu. Savadlı оlduğundan dоlayı mirzə ünvanı daşayırdı.
Mirzə Məhəmməd bəy 1875-ci ildə Cümə (Ibrahimхəlilхan) məscidinin aхundu vəzifəsini icra еtmişdi.
Ailəsi
Mirzə Məhəmməd bəyin Mеhdiqulu bəy, Allahvеrdi bəy, Əli bəy, Mustafa bəy adlı оğulları vardı.
DBpedia
Layihət Berlin Azad Universiteti və Leipzig Universitetinin əməkdaşları tərəfindən 2007-ci ildə başladılıbdır.
Vahə
thumb|300px|right|[[Liviyada vahə]] Vahə — səhra və yarımsəhraların torpaqlarında intensiv əkinçilik rayonları, ağac, kol və ot sahələri. Vahənin əmələ gəlməsinə səbəb sahədə qonşu rayonlara nisbətən rütubətlənmənin (təbii rütubətlənmə yeraltı suların səthə yaxın olması, bulaq sularının təbii çıxışı, çayların vaxtaşırı daşması, süni rütubətlənmə isə çay, göl, kanal və quyu sularından suvarma ilə əlaqədardır) çox olmasıdır.
Vahələrin sahəsi (Afrikada Nil çayı dərəsi, Orta Asiyada Fərqanə dərəsi, Amudəryanın aşağı axını və s.) onlarca hektardan on minlərlə km2 -ə qədər olur. Vahələr səhralarda əhalinin məskunlaşdığı, kənd təsərrüfatı ilə məşğul olduğu yerlərdir. Vahələrdə ərzaq bitkiləri, qiymətli texniki bitkilər (xüsusən pambıq), üzüm və s. becərilir. Afrika və Cənubi-Qərbi Asiyadakı vahələrin xarakterik bitkisi xurma ağacıdır.
Həsən İsrafilov
Həsən İsrafilov (tam adı:İsrafilov Həsən Abid oğlu;)— iqtisad elmləri doktoru, professor
Həyatı və təhsili
1946-cı ildə Şəki şəhərində anadan olmuşdur.
1970-ci ildə Dadaş Bünyadzadə adına Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İstitutunu, 1978-ci ildə isə bu institutun aspiranturasını bitirmişdir.
1981-ci ildə Kiyev Ticarət-iqtisad İnstitutunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmiş və iqtisad elmləri namizədi elmi dərəcəsini qazanmışdır.
Ailəsi
Ailəlidir, bir övladı var.
Pedaqoji fəaliyyəti
Xalq Təsərrüfatı İnstitutunda baş laborant vəzifəsindən başlayaraq müxtəlif illərdə müəllim, baş müəllim, “Ticarət-əmtəəşünaslıq” fakültəsinin dekan müavini, “Kommersiya” və “Beynəlxalq iqtisadi münasibətlər” fakültələrinin dekanı vəzifələrində çalışmışdır.
2005-2014-cü illərdə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində Magistratura Mərkəzinin direktoru vəzifəsində çalışmışdır.
Elmi fəaliyyəti
Xarici ölkələrdə keçirilən bir çox beynəlxalq konqres və simpoziumlarda ölkəmizi təmsil etmişdir. 100-dən çox elmi əsərin, o cümlədən monoqrafiya, dərslik, dərs vəsaiti, metodiki göstəriş və elmi məqalənin müəllifidir.
Salmanlı
Salmanlı — Azərbaycan Respublikasının Sabirabad rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Salmanlı rayonun ucqar kəndidir, kənd ilə Sabirabad rayonunun mərkəzi arasındakı məsafəsi 70 km-dir və şimaldan rayonun Muğan Gəncəli kəndiylə sərhəddir. Kənd cənubdan Salyan rayonun Aşağı Noxudlu kəndiylə sərhədir, Salmanlı kəndinin Salyan şəhəri ilə olan məsafəsi 12-kilometrdir.
İqlimi və coğrafiyası
Orta temperatur yanvarda 1,8 C, iyulda 36.5 C -dir. İllik yağıntı 300 mm-dir. Əsas çayı Kürdür. Əs asən, boz-çəmən torpaqları yayılmışdır. Kür çayı sahilində tuqay meşələri mövcuddur.
Təbiəti
Salmanlı kəndin ərazisində bir çox təbiətə uyğunlaşmış canlılar var, bunlardan dovşan, tülkü, canavar, çaqqal, çöl pişiyi,quşlardan turac. Sürünənlərdən ən zəhərli ilan gürzə və başqa növ ilanlar da çoxluq təşkil edir.