cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rindü-zahid
Haqqında
“Rindü-zahid” əsərində çox maraqlı bir məsələ vardır. Müasir dövrdə sübut olunmuşdur ki, 14-20 yaşlı gənclə 50-60 yaşlı bir adamın bir elmi öyrənmək, qavramaq, yadda saxlamaq və həyata tətbiq etmək arasında böyük fərq vardır. İnsan elmi gəncliyində daha yaxşı öyrənib mənimsəyər, daha çox fayda verər. Füzuli bu cəhəti Rindin dili ilə belə bildirir ki, nə öyrənirsən gəncliyində öyrən, bədən süstləşdikdən sonra öyrənmək çətin olar. İnsan uğur qazanmaq üçün qarşıya məqsəd qoymalı, bu məqsədə çatmaq üçün mübarizə aparmalıdır. Onda bütün arzulara qovuşmaq olar. Beləliklə, Füzuli dahiliyi kiçik bir hekayədə tam böyüklüyü ilə ortaya çıxır, dövrünün bütün vəziyyəti reallıqla təsvir olunur. Bəşər tarixinin əsas diqqət mərkəzində olan insan təhsili, tərbiyəsi ustalıqla, böyük bir mütəxəssis kimi göstərilir. Onun XVI əsrdə tərbiyə haqqındakı fikirləri bu günlə tam ayaqlaşır, sanki bu gün üçün yazılmışdır.
Ramin İbrahimov
Ramin İbrahim oğlu İbrahimov (2 iyul 1978; İcevan, Ermənistan SSR) — Azərbaycanı təmsil edən cüdoçu. 2012-ci ildə XIV Yay Paralimpiya Oyunlarında qalibi olub.
Həyatı
Ramin İbrahimov 1978-ci il iyulun 2-də İcevan şəhərində anadan olub.
Karyerası
Ramin İbrahimov 2006-cı ildə Dünya Çempionatının bürünc medalına sahib oldu. 2007-ci ildə isə Ramin İbrahimov, həm Avropa Çempionatının, həm də Ümumdünya Oyunlarının qalibi oldu.
Ramin İbrahimov 2008-ci ildə Çində baş tutan XIII Yay Paralimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Turnirin təsnifat mərhələsində Ukrayna nümayəndəsi İqor Zasyadhoviçi ipponla, 1/4 final mərhələsində Rusiya nümayəndəsi Səid Şahanova da ipponla qalib gələn Ramin İbrahimov, 1/2 final mərhələsində Əlcəzair nümayəndəsi Mövlud Nuraya məğlub oldu və Paralimpiada da mübarizəsini bürünc medal uğrunda görüşdə davam elədi. Bu görüşdə onun rəqibi Birləşmiş Krallıq nümayəndəsi Ben Kulter oldu. Həmin görüşdə rəqibini ipponla məğlub edən Ramin İbrahimov, XIII Yay Paralimpiya Oyunlarının bürünc medalına sahib oldu.
2009-cu ildə Debretsen şəhərində (Macarıstan) baş tutan Avropa Çempionatının qızıl medalına sahib olan Ramin İbrahimov, 2010-cu ildə Dünya Çempionatını, 2011-ci ildə isə Ümumüünya Oyunlarını bürünc medallarla başa vurdu.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 16 fevral 2011-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ramin İbrahim oğlu İbrahimov "Tərəqqi" medalı ilə təltif edildi.
Ramin İbrahimov 2012-ci ildə London şəhərində (Birləşmiş Krallıq) baş tutan XIV Yay Paralimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Turnirin təsnifat mərhələsində Cənubi Koreya nümayəndəsi Min-Ya Liya, 1/4 final mərhələsində isə Fransa nümayəndəsi MKevin Villemonta qalib gələn Ramin İbrahimov, 1/2 final mərhələsində Yaponiya nümayəndəsi Tahaahi Hiraini məğlub elədi və Paralimpiadanın final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi Çin nümayəndəsi Xiandon Li oldu. Həmin görüşdə rəqibinə ipponla qalib gələn Ramin İbrahimov, XIV Yay Paralimpiya Oyunlarının qalibi oldu.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 14 sentyabr 2012-ci il tarixli Sərəncamına əsasən XIV Yay Paralimpiya Oyunlarında qazandığı nailiyyətlərə və Azərbaycan idmanında xidmətlərinə görə Ramin İbrahim oğlu İbrahimov "Şöhrət" ordeni ilə təltif edildi.
Ramin İbrahimov 2015-ci ildə Odivelaş şəhərində (Portuqaliya) Avropa Çempionatının gümüş medalına sahib oldu.
Ramin İbrahimov 2016-ci ildə Rio-de-Janeyro şəhərində (Braziliya) baş tutan XV Yay Paralimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Turnirin təsnifat mərhələsində Argentina nümayəndəsi Eduard Qautoya ipponla, 1/4 final mərhələsində Qazaxıstan nümayəndəsi Aunuar Sarıyeva da ipponla qalib gələn Ramin İbrahimov, 1/2 final mərhələsində Özbəkistan nümayəndəsi Şerzod Nomozova məğlub oldu və Paralimpiada da mübarizəsini bürünc medal uğrunda görüşdə davam elədi. Bu görüşdə onun rəqibi Monqolustan nümayəndəsi Uqanxu Bolorma oldu. Həmin görüşdə rəqibini ipponla məğlub olan Ramin İbrahimov, XV Yay Paralimpiya Oyunlarının beşinci pillədə başa vurdu.
Ovik Dəmirçyan
Ovik Dəmirçyan — milliyətcə erməni olan Kipr müğənnisi. O Kipri 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdir.
Həyatı
Ovik Dəmirçyan 3 yanvar 1989-cu ildə Kiprin paytaxtı Nikosiya şəhərində erməni ailəsində anadan olmuşdur. Marketinq təhsili alan Ovik, təhsilini başa vurduqdan sonra musiqi karyerasını başlatmaq məqsədi ilə piano və gitarada ifa etməyi öyrənmiş və eyni zamanda caz və vokal dərsləri almışdır.
Musiqi karyerası
Ovikin musiqidə ilk uğuru Larnakada keçirilən musiqi yarışmasında ikinci yeri tutmağı olmuşdur. 2009-cu ilin iyun ayında onun "Den mou milas alithina (Istoria exei teleiwsei)" adlı ilk mahnısı təqdim edilmişdir. Daha sonra mahnıya videoklip də çəkilmişdir. Həmin ildə Ovik Yunanıstanın The X Factor musiqi yarışmasında iştirak etmiş və yeddinci yeri qazanmışdır. Yarışmadakı iştirakından sonra müğənni Kiprə geri dönərək, öz karyerasını davam etdirmişdir. 2010-cu ildə Ovik "Ksana", 2012-ci ildə "Mystika" və 2013-cü ildə "Ekho ya mena" sinqllarını çıxarmışdır. O eyni zamanda Yunanıstan, Yaxın Şərq və Rusiyada konsertərdə iştirak etmişdir.
Ovik Yunanıstanın The X Factor musiqi yarışmasında iştirakından sonra 2010-cu ildə Kipri Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmək üçün "Goodbye" mahnısı ilə Kiprin milli seçim turunda iştirak etmiş və üçüncü yerdə qərarlaşmışdır. Daha sonra müğənni növbəti dəfə 2015-ci ildə Kiprin Avroviziya üçün keçirdiyi seçim turuna "Stone in a River" mahnısı ilə qatılmış və dördüncü yerə layiq görülərək, yenidən Avroviziyada iştirak hüququnu qazana bilməmişdir.
2016-cı ilin oktyabr ayında Kiprin CyBC telekanalı Ovikin "Gravity" mahnısı ilə Kipri Ukraynanın paytaxtı Kiyevdə keçirilən 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil edəcəyini açıqlamışdır. Ovik 9 may tarixində baş tutan yarımfinal mərhələsində 14-cü nömrə altında çıxış etmişdir. Nəticədə 164 xalla 5-ci yerdə qərarlaşaraq, final mərhələsinə vəsiqə qazanmışdır. Müsabiqənin finalında bir daha öz mahnısını ifa edən Ovik 26 ölkə təmsilçisinin mübarizə apardığı şouda 68 xal toplayaraq, 21-ci yerdə qərarlaşmışdır.
Albula vulpes
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Geokimyəvi xəritələr
Geokimyəvi xəritələr — müəy­yən rayonun əsas geoloji məlumatlar fonunda bəzi xarakterik kimyəvi elementlərin süxur, su və bitkilərdə yayılmasını göstərən xəritələr.
Nəhəng yapon salamandrası
thumb|Andrias japonicus kəlləsi
Nəhəng yapon salamandrası —  Andrias cinsinə, Suda-quruda yaşayan quyruqlular fəsiləsinə aid olan növ. Ölçülərinə görə dünyanın ikinci ən böyük salamandralarıdır. Rekord isə 1,8 m uzunluqlu Nəhəng çin salamandrasıdır
İlk dəfə 1820-ci ildə alman realist janrında əsərlər yazan Filip Frans fon Zimbold tərəfindən qeydə alınmışdır. Bu zaman o, Yaponiyanın Naqasaki prefekturasına daxil olan Deşima adasında yaşayırdı. O, ovlanmış salamandranı Hiderlandın Leyden şəhərinə göndərmişdir.
Yaponlar onların ətindən yararlanır və onu dilekates hesab edirlər
Yayılması
Bu növ salamandralar Yaponiya adalarının endemik canlısıdır. Onlar əsasən Honşu adasının qərbi, Şikoku bütün ərazisində və Kyuşuda yayılmışlar.
Xüsusiyyətləri
200px|thumb|left|Nəhəng yapon salamandrası Nəhəng yapon salamandrası xariçi görünüş baxımından Nəhəng çin salamandrasına bənzəsədə yalnız başında olan ziillərinə görə fərqlənir.
Rəngləri tünd qəhvəyi və qara tonlara sahib olurlar. Başları böyük və enli olur. Qəlsəmələri yetkinlik yaşına çatdıqdan sonra yoxa çıxır. Ətraflarının sonları qısa və kök olur. Ön ətraflarda 4, arxa ətraflarda isə 5 barmaq olur.
Onlar pis görmə qabiliyyətinə malikdirlər. Əsasən digər hiss etmə orqanlarına əsaslanaraq hərəkət edirlər. Metabolizm xüsusiyyətinə malikdirlər. Həftələrlə aç qala bilirlər Ümumi uzunluqları 30 - 150 sm arasında dəyişir. Bədənin uzunluğu 20 - 90 sm, orta uzunluqları isə 60-70 sm-dir. Təbiətdə aşkarlanan ən iri salamandra 26,3 kq çəkiyə və 136 sm uzunluğa malik olmuşdur
Onların maksimal ömrü 55 il çəkir. Salamandralarda regenerasiya baş verir.
Həyat tərzi
Ömrünün böyük hissəsini suda keçirir. Tənəffüs əsasən dərisi ilə həyata keçirir. Gecələr aktivləşir. Xüsusi ilə soyuq dağ bulaq və çayırında yaşayırlar. . Balıqlar, suda-quruda yaşayanlar, xərçəngkimilər və cücülərlə qidalanır. Çoxlma dövrü avqust-sentyabr aylarına təsadüf edir.
Dişilər yumurtaları sahildə və dərinliyi 1–3 m arasında olan yuvalarda saxlayır. Yumurtaların sayı bir necə yüz olur. Yumurtalar 6–7 mm diametrə malikdir. Dişilər kürüləri qoruyur. İnkubasiya dövrü 12—13°S şəraitində 60—70 gün müddətində baş verir. Yeni doğulan balalar 30 mm ölçüyə malik olur.
Hücum helikopteri
thumb|[[AH-64 Apache]] Hücum helikopteri, düşmənə məxsus olan piyadaların döyüş maşınlarını, zirehli maşınları, tanklarını, haubitsalarını məhv etmək üçün istifadə edilən silahlı helikopterdir. Əsil vəzifəsi quru qoşunlarını yaxın məsafədən havadan dəstək ilə təmin etməkdir.
thumb|300px|Polşa Ordusuna məxsus [[Mi-24 hücum helikopteri]]
Hücum helikopterlərində istifadə edilən silahlar, top, pulemyot, raket, tank əleyhinə idarə ediləbilən raketlərdən ibarət olur. Bir çox hücum helikopteri, ayrıca olaraq özünü digər düşmən helikopterlərinin və təyyarələrinin hücumlarından qorumaq üçün hava-hava tipli döyüş raketi ilə təmin olunurlar.
Yel dəyirmanı
thumb|right|300px|[[Estoniyanın kiçik Kurema səmtində yerləşən yel dərmanı.]]
Yel dərmanı — enerji əldə etmək üçün küləyin gücündən faydalanaraq hərəkət gələn iri çarxlı qurğu. Qədim zamanlardan yel dərmanları buğdanı üyütmək və su ehtiyatını qorumaq üçün istifadə olunmuşdur. Orta əsrlərdə Hollandiyada yerləşən yel dərmanları sahildə toplanan suyu təziqlə geri vururdu.
Texnikanın sürətlə inkişaf etməsi nəticəsində yel dərmanlarının əhəmiyyəti müəyyən qədər azalmışdır. Orta əsrlərdə yel dərmanlarından əsasən kənd təsərrüfatında istifadə olunurdu. Enerji əldə etmək üçün ilk yel dərmanı 1890-cı ildə Danimarkada tikilmişdir. Yel dərmanlarının növu və hərəkətə gəlməsi küləyin sürəti, istiqaməti və hündürlüyünə əsaslanır.
Küləyin saatdakı sürəti 29 – 40 km saat sürət olan ərazilər yel dərmanlarının tikilməsi üçün münasibdir. 8 km saat sürəti olan ərazilərdə yel dərmanlarının tikilməsi üçün əlverişsiz hesab olunur və çarğların hərəkətə gəlməsi üçün bu sürət kifayət etmir. Küləyinin şiddətli əsdiyi ərazilərdə və ya külək sürətinin çox olduğu təpələrdə yel dəyirmanları əl verişsiz şərait səbəbindən tikilmir.
Yardanqlar
Yardanqlar   /turk.-uçurum, sərt tirə/-düz xəttli dəhliz və bunların arasında yerləşən qalıq tirələrdən ibarət deflyasion relyef. Güclü hakim küləklərin isti­qamətinə uyğun yerləşib gilli-qum­lu, gilli, cavan göl, bəzən də allü­vial çöküntülərində  inkişaf edir.
thumb|Yardaqan
Oksiturşular
Oksiturşular - qarışıq funksiyalı birləşmələrdi, spirt turşularıdır. Tərkibində müxtəlif funksiya daşıyan iki və daha çox qrupları olan birləşmələrə qarşıq funksiyalı birləşmələr deyilir. Bunlar misal olaraq oksiturşuları göstərmək olar.
İzahı
Oksiturşuların tərkibində turşu funksiyası daşıyan karboksil və spirt funksiyası daşıyan hidroksil qrupları vardır. Bunların formullarını çıxarmaq üçün turşularda bir hidrogeni hidroksil qrupu ilə əvəz etmək lazımdır. Buna əsaslanaraq, sirkə turşusundan CH3-COOH oksisirkə turşusu HOCH2-COOH, propion turşusundan CH3-CH2-COOH α-oksipropion turşusu CH3-CHOH-COOH və β-oksipropion turşusu CH2OH-CH2-COOH kimi iki turşu almaq olar. Normal yağ turşusundan α, β, γ-oksiyağ turşuları kimi üç izomer almaq olar. Bu oksiturşularda bir karboksil və iki hidroksil olduğu üçün (karboksilin hidroksilini də nəzərə almaq şərtilə) bunlara birəsaslı ikiatomlu oksiturşular deyilir. Birəsaslı ikiatomlu oksiturşuları almaq üçün aşağıdakı üsullardan istifadə edirlər:
Oksiturşuların xassələri
Sadə oksiturşular qatı və ya bərk maddələr olub, suda yaxşı həll olur. Bunlar müvafiq doymuş birəsaslı turşulardan daha qüvvətli turşulardır.
Oksiturşularda hidroksil və karboksil qrupları bir-birindən uzaqlaşdıqca, onların turşuluq qüvvələri zəifləyir. Bunu onların elektrolitik dissosiasiyakonstantlarını (K=k•100) ölçməklə sübut etmək olur.
Bunların tərkibində hidroksil və karboksil qrupları olduğu üçün, bunlar həm spirtlər, həm də turşulara xas olan reaksiyalara girir.
Birəsaslı çoxatomlu oksiturşular
Tərkibində bir karboksil və bir neçə hidroksil qrupu olan turşulara birəsaslı və çoxatomlu turşular deyilir. Bunlara misal olaraq birəsaslı üçatomlu α, β-dioksipropion turşusunu CH2OH — CHOH — COOH və ya qliserin turşusunu, birəsaslı dördatomlu trioksiyağ turşusunu CH2OH→CHOH——CHOH—COOH, yaxud eritron turşusunu göstərmək olar.Bu turşular karbohidratlarla əlaqədar olub, başqa praktik əhəmiyyətləri yoxdur.Bunları karbonun miqdarından asılı olaraq tetron, penton, hekson turşuları, yaxud əlaqədar çoxatomlu spirtlərdən və monosaxaridlərdən asılı olaraq arabon, qlikon, qalakton, mannon turşuları və ümumiyyətlə "OH" turşuları adlandırırlar. OH turşuları suda yaxşı həll olan bərk maddələr olub, oksiturşuların reaksiyalarını verir. Dörd və çoxatomlu OH turşuları asnlıqla su ayırır və müvafiq laktonlara çevrilir.
İkiəsalı üçatomlu oksiturşular
Tərkibində iki karboksil və üç hidroksil qrupu olan turşulara ikiəsaslı üçatomlu oksiturşular deyilir. Bunlara misal olaraq, oksimalon turşusu və ya tartron turşusunu, monooksikəhrəba və ya alma turşusunu köstərmək olar.
Ikiəsaslı dördatomlu oksiturşular
Bunların ən sadə nümayəndəsi dioksimalon turşusudur.
Dioksimalon turşusu
Onu dibrommalon turşusuna suyun təsiri ilə almaq olar. Dioksimalon turşusu bərk maddədir. Dioksamalon turşusunda iki hidroksilin bir karbon yanında yerləşməsini turş karboksil qruplarının karbona təsiri ilə izah etmək olar. Ancaq dioksamalon turşusunu qızdırdıqda o, əriməzdən qabaq su çıxarıb ikiəsaslı ketonturşuya – mezoksal turşusuna HOOC-CO-COOH çevrilir. Mezoksal turşusu isə 1210C-də əriyir. Buna görə də dioksamalon turşusu mezoksal turşusunun hidrat forması kimi tanınır. Daha maraqlı ikisaslı, dördatomlu turşu – dioksikəhrəba turşuları HOOC-CHOH-CHOH-COOH və ya ,axır turşularıdır. Çaxır turşusunda iki asimmetrik karbon atomu olduğu üçün onun altı stereoizomeri (4 fəal izomeri və iki rasemik forması) olacağını gözləmək olardı. Ancaq çaxır turşusu molekulunda (eritritdə olduğu kimi) müəyyən dərəcədə simmetriklik (quruluşlu bərabər iki asimmetrtrik sistem ) olduğu üçün onun dörd stereoizomer forması vardır. Bunlardan ikisi optik-fəal (sağ və sol çaxır turşuları), üçüncüsü üzüm turşusu adlanan rasemin r-forma və dördüncü mezoçaxır turşusu adlanan inaktiv l formasıdır. Üzüm turşusu üzüm şirəsində rast gəlinir. Sağ və sol çaxır turşularını qarışdırmaqla üzüm turş usu alınır. Bu zaman istilik əmələ gəlir və alınan üzüm turşusu xassələrinə görə çaxır turşularından xeyli fərqlənir. Bundan başqa üzüm turşusu trans-etendikarbon turşusunu (fumar turşusu) permanqanat ilə oksidləşdirdikdə də alınır. Siseten-dikarbon turşusu oksidləşdirildikdə isə mezoçaxır turşusu alınır.
Üçəsaslı dördatomlu oksiturşular
Bu turşulardan oksitrikarballil turşusu və ya limon turşusunu gğstərmək olar. Bitkilər aləmində çox yayılmış olan bu turşu bir çox meyvələrdən, xüsusən sitrus meyvələrindən (limon, portağal, mandarin) alına bilər. Bundan başqa limon turşusunu, onun tənbəki və ya maxorkadakı nikotinli birləşməsindən, yaxud texnikada şəkəri xüsusi bakteriyalarla qıcqırtma yolu ilə almaq olur. Azərbaycanda limon turşusu almaq üçün cır nardan istifadə edilir.
Qəbələ şəhər stadionu
Qəbələ şəhər stadionu — "Qəbələ" İdman Klubunun stadionu.
Tarixi
Qəbələ şəhər stadionu 1985-ci ildə Tütün Fermentləmə Zavodunun nəzdində tikilib istifadəyə verilib. Ərazisi 6 hektardır. Stadionda əsas meydança ilə yanaşı, kiçik məşq meydançaları da mövcuddur. 2005-ci ildən etibarən stadionun bərpasına başlanılıb. Həmin dövrdə plastik oturacaqlar yerləşdirilib və tamaşaçı tutumu 2 minə bərabər olub. Eyni zamanda ot örtüyü də yenilənib. 2006-cı ildə müasir tələblərə cavab verən soyunub-geyinmə otaqları, su problemini aradan qaldırmaq üçün artezian quyuları və idmançıları fiziki hazırlıqlarını artırmaları üçün trenajor zalı istifadəyə verilib. 2007-ci ildən etibarən stadionun əsaslı təmir edilməsi qərara alınıb. Hazırda əsas komandanın oyunlarını keçirdiyi stadionun daxili yarışlar üçün 4, beynəlxalq yarışlar üçün 2 min nəfərlik tamaşaçı tutumu mövcuddur. Meydançanın örtüyü təbiidir və aşağıdan isitmə sistemi ilə fəaliyyət göstərir. 8 nəfərdən ibarət işçi qrupunun fəaliyyət göstərdiyi meydança məhz yüksək diqqət sayəsində nəinki ölkə və region, hətta bütün Avropada ən yaxşılardan biri hesab edilir.
Meydançalar
- Əsas stadionun meydançası (təbii, isitmə sistemli)
- Gənclərdən ibarət komandaların oyun meydançası (təbii)
- Məşq meydançaları (3 ədəd, təbii)
- Məşq meydançaları (2 ədəd, süni)
- Məşq meydançası (1 ədəd, süni, qapalı)
- Məşq meydançasl (2 ədəd, süni, kiçik ölçülü)
- Məşq meydançası (1 ədəd, qum, 35 m X 35 m)
Beynəlxalq oyunlar
UEFA Avropa Liqası
2016. "Qəbələ" - "Dinamo" (Tbilisi, Gürcüstan) 2:1
2018. "Qəbələ" - "Proqre" (Lüksemburq) 0:2
UEFA Gənclər Liqası
2017. "Qəbələ" - "Dinamo" (Moskva, Rusiya) 0:2
Hazırda Qəbələ şəhər stadionunda 30-a yaxın işçi işləyir. Stadionun direktoru Mübariz Əhmədovdur.
NTV (Türkiyə)
NTV (Nərgiz TV) – Türkiyənin ilk xəbər kanalı. Təqaüddə olan siyasətçi və biznesmen Cavit Çağlar tərəfindən qurulmuş və ilk yayımını 1 noyabr 1996-cı il tarixində etmişdir. 1999-cu ilin yanvarında "Doğuş Qrupu" tərkibinə qatılmışdır. 2000-ci ildən ABŞ-nin MSNBC kabel televiziya kanalı ilə əməkdaşlıq edir.
Albulalar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Külüg Bəy
Külüg Bəy xan — əsl adı Xu olan xaqan əmisinin ölümündən sonra taxta çıxmışdı. Onun dövründə üsyanlar baş qaldırdı. Yuelouvu (掘羅勿) adlı sərkərdənin üsyana başlaması və özünə Şato türklərini kömək olaraq çağırması Uyğur xaqanlığının çöküşünü sürətləndirən xəbərlərdən idi. Şato türklərinin Ordu-Balıq şəhərini mühasirəyə aldığı zaman intihar etdi. Yerinə Uge xan keçdi.
Azərbaycansayağı künc zərbəsi
Azərbaycansayağı künc zərbəsi — 1994-cü ildə Azərbaycan futbol məşqçisi Vaqif Sadıqov tərəfindən yaradılan və futbolda istifadə olunan taktiki gediş.
Tarixi
Azərbaycansayağı künc zərbəsi Azərbaycan futbol məşqçisi Vaqif Sadıqov tərəfindən yaradılıb. Taktiki gedişin əsas məqsədi futbolda künc zərbəsi zamanı topa yaxınlaşan futbolçu onu cərimə meydançasına doğru ötürür. Bu zaman topa doğru şığıyan 2 və ya 3 futbolçu topa toxunmayıb onu arxaya buraxır. Öncədən planlaşdırıldığı kimi sonuncu şəxs qapıya doğru zərbə vurur.
Vaqif Sadıqov ilk dəfə Azərbaycansayağı künc zərbəsini 1994-cü ildə Neftçi klubunun baş məşqçisi olduğu vaxtda Bərdənin Pambıqçı klubu ilə görüşdə tətbiq etmişdi. Həmin oyunda Neftçinin futbolçuları Bəxtiyar Musayev və Mirbağır İsayev künc zərbəsinin yerinə yetirilməsində iştirak etsələr də, topa toxunmamış, son nöqtəni rəqibin cərimə meydanına gələn müdafiəçi Yaşar Vahabzadə vurmuşdur.
Vaqif Sadıqov baş məşqçisi təyin olunandan sonra da bu üsuldan istifadə etdi. Bu oyun elementinin uğurlu tətbiqi sayəsində 1997-ci ildə Tofiq Bəhramov adına Respublika Stadionunda Azərbaycan millisi Türkmənistanla yoldaşlıq matçından qalib ayrılmağı bacarmışdı. Belə ki, yerinə yetirilən künc zərbəsindən sonra müdafiəçi Rasim Abışov matçdakı yeganə qola imza atmışdı. Milli 1999-cu ildə Estoniya ilə Kiprdə keçirilən yoldaşlıq görüşü zamanı da analoji ev tapşırığından istifadə etmiş və qol vurmuşdur.
"Azərbaycansayağı künc zərbəsi"ndən ən çox qol vuran futbolçu
Bu taktika ilə ən çox qol vuran futbolçu Rəşad Sadıqovdur. UEFA kubokunun ilk təsnifat mərhələsinin cavab matçında Avstriyanın "Rid" klubunu qəbul edən "Neftçi" bu ev tapşırığı sayəsində qol vurub. 2007-ci ildə keçirilən görüşün ilk hissədə Rəşad Sadiqovun künc zərbəsi zamanı iki futbolçu topa toxunmayıb və Rəşad Sadıqov qüvvətli zərbə ilə qola imza ataraq avstiyalıları məyus edib.
2008-ci ildə UEFA İntertoto Kubokunda "Neftçi" Slovakiya təmsilçisi “Nitra" ilə qarşılaşıb. Bakıda keçirilən ilk oyunda "Neftçi" ev tapşırığını ustalıqla yerinə yetirib. Bu dəfə də son zərbəni Rəşad Sadıqov vurub.
R.Sadıqov Avropa Liqasında da “azərbaycansayağı künc zərbəsi”ni qolla tamamlayanlardandır. Ağdam klubunun kapitanı 25 avqust 2016-cı ildə Bakıda İsveçin “Göteborq” klubunun qapısına yol tapıb.
CAR əhalisi
thumb|CAR əhalisinin sıxlığı xəritəsi CAR əhalisi 26 milyon nəfər olub bantu dilləri ailəsinə mənsub Afrika xalqlarıdır. Əhalisi əsasən zulular (7,9 mln.), kosalar (təqr. 7,4 mln.), tsvanalar (3,7 mln.), pedilər (təqr. 2,9 mln.), sutolar (təqr. 4,1 mln.) və s. ibarətdir (1998). Zəncilər – 79,4%, ağlar – 9,2%, digərləri (əsasən mulatlar) – 8,8%, hindlilər və asiyalılar – 2,6% təşkil edir (2010). Əhalisinin sayına görə (49,9 mln. nəfər) dünyada 26 - cı yeri tutur (2010). Orta sıxlıq 1 km²-də 41 nəfərdir (2011). Son iki onillik ərzində ölkə əhalisinin sayı İİÇ virusuna yoluxma, həmçinin ağların sayının azalması səbəbindən, demək olar ki, dəyişmir. CAR-da 11 dil rəsmi dövlət dilidir (ingilis dili, afrikaans, venda, zulu, kosa, ndebele, svati, şimali soto, sesoto, tsvano, tsonqo). Əhalinin əksəriyyyəti xristiandır (77,3%), müsəlmanlar (1,3%) və digər dinlərə mənsub olanlar da var. Gözlənilən orta ömür müddəti 49 ildir (kişilərdə – 50, qadınlarda – 48 ildir; 2008). İÇİ virusunun yayılması səbəbindən CAR-da ölüm səviyyəsi doğum səviyyəsini üstələyir (2010-cu ildə əhalinin azalması – 0,05%; fertilliyin göstəricisi 1 qadına 2,33 uşaqdır). Ölkədə ağların sayının tədricən azalması Şimali Amerika, Avropa, Avstraliya və Yeni Zelandiyaya mühacirətlə bağlıdır. 1985–2005 illərdə CAR-dan təqribən 0,9 mln. ağ əhali (əsasən 40 yaşa qədər olanlar və onların uşaqları) köçmüşdür. Qara dərili əhali isə digər Afrika ölkələrindən mühacir axını hesabına artır. Əmək qabiliyyəti olanların sayı 18 mln. nəfərdir. İşləyən əhalinin 65%-i xidmət sahəsində, 26%-i sənayedə, 9%-i kənd təsərrüfanda çalışır (2008). İri şəhərləri (2007): Yohannesburq – 3888180 nəfər, Keyptaun – 3497097 nəfər, Pretoriya – 2345908 nəfər, Durban – 536644 nəfər.
Vulkan sütunu
Vulkan sütunu – vulkan kanalını dolduran və ka­nalın dağılması zamanı aşınmaya qar­şı davamlı olması sayəsində sax­lanılan,vulkan məhsullarının qalığı.
Peru cərəyanı
Peru cərəyanı (və ya Humbolt cərəyanı)— Sakit okeanda Cənubi Amerikanın qərb sahillərindən şimal istiqamətdə axan soyuq okean cərəyanıdır. Cərəyanın Humbolt adı Prussiya təbiətşünası Aleksandr fon Humboldtun adından götürülmüşdür. 1846-cı ildə Humbolt "Cosmos" adlı kitabında bu soyuq axımın ölçülərini vermişdir.
Fiziki xüsusiyyətləri
Cərəyan cənuda Çilidən (~ 45° c.en) şimalda Peruya (~ 4°S) qədər uzanır və soyuq, yüksəlmiş sular Ekvator cəbhəsi yaratmaq üçün isti tropik sularla kəsişir. Peru sahillərində dəniz səthinin temperaturu 5°C-dən 16°C-dək aşağı temperatura çatır. Digər bölgələrdə temperaturun 25 ° C-dən yuxarı olması səbəbiylə tropik suların özəlliklləri çox hiss olunmur. Yüksəlmə fitoplanktonu bəsləyən və nəticədə bioloji məhsuldarlığı artıran qida maddələrini səthə gətirir.
Korrespondensiya
Korrespondensiya – [lat. correspondentia, correspondo – cavab verirəm, bildirirəm]
Xarici keçidlər
Correspondent
Quanqsi Normal Universiteti
Quanqsi Normal Universiteti (Pinyin:Guǎngxī shīfàn dàxué) — Çinin Quanqsi vilayətinin Quilin şəhərində yerləşir. 2180 nəfər kadrı var.
I Ceyms
I Ceyms  (d. 19 iyun 1566 – ö. 27 mart 1625) — Şotlandiya, İngiltərə və İrlandiya kralı, Stüartlar sülaləsindən İngiltərə taxtına çıxan ilk kral. 24 mart 1603-cü ildən Şotlandiya və İngiltərə birləşdi; parlament, məhkəmə və qanunvericilik strukturu bütövlükdə I Ceymsin əlində cəmləndi.
I Ceyms həm Şotlandiya kraliçası Mariya Stüartın oğlu, həm də İngiltərə və İrlandiya kralı VII Henrinin kötücəsi idi. Buna görə də hər üç taxtda pay sahibi idi. Hələ 13 aylıq bir körpə ikən anası taxtdan geri çəkilmiş və oğlunu Şotlandiya kralı elan etmişdir. 12 yaşınadək ölkəni 4 müxtəlif taxt naibi idarə etdi. 1578-ci ildə hakimiyyətə özü keçsə də, 1583-cü ilədək dövlət idarəsini tam olaraq ələ ala bilmədi. 1603-cü ildə ardında vəliəhd buraxmadan vəfat edən İngiltərənin son Tüdor hökmdarı olan I Elizabet vəfat etdi və I Ceyms onun taxtını da ələ keçirdi. Beləliklə, tarixdə Yakobin dövrü adlanan və hər 3 ölkənin birləşdiyi 22 illik bir dövr başladı. Taxt-tacın birləşdirilməsindən sonra, İngiltərəyə köç etdi və özünü "İngiltərə və İrlandiya kralı" olaraq elan etdi. Bundan sonra, yalnız 1617-ci ildə Şotlandiyaya geri qayıtdı. O, İngiltərə və Şotlandiya üçün vahid bir parlament strukturunun yaradılması tərəfdarı idi. Onun hakimiyyəti illərində, Şimali İrlandiya və Amerika qitəsinin bir hissəsi Britaniyanın müstəmləkəsinə çevrildi.
I Ceyms Şotlandiyadakı 57 il 246 günlük səltənəti ilə sələfləri arasında ən uzun müddət taxtda qalan hökmdar kimi tarixdə anılır. Şotlandiyadakı arzularının çoxunu həyata keçirsə də, İngiltərədə bir çox çətinliklərlə qarşılaşdı. Məsələn, 1605-ci ildəki Barıt sui-qəsdi. I Ceymsin səltənət illərində Uilyam Şekspir, Ben Conson və Frensis Bekon kimi ədiblərlə I Elizabet dövrünün "Qızıl çağı" inkişaf etməyə davam etdi. I Ceymsin özü də "Daemonologiya" (1597), "Müstəqil monarxiyaların həqiqi qanunları" (1598) və "Basilikon Doron" (1599) adlı əsərlərin müəllifi kimi bacarıqlı bir elm insanı idi. Bundan başqa o, İncilin yeni bir tərcüməsini maliyyələşdirdi.
Körpə kral
left|thumb|306x306px|Gənc kral I Ceyms (1574) I Ceyms Şotlandiya kraliçası Mariya Stüartın və onun ikinci əri Darnley lordu Henri Stüartın yeganə övladı idi. Həm kraliça Mariya, həm də onun əri Henri İngiltərə kralı VII Henrinin nəticələri idi. Kraliça Mariyanın Şotlandiya üzərindəki hakimiyyəti etibarsız idi və bu katolik cütlük ölkədə protestant əsilzadələrin üsyanları ilə üz-üzə qalmışdı. Siyasi çətinliklərlə davam edən evliliklərinin son illərində Henri Stüart kraliçanın düşmənlərilə gizli bir ittifaq qurmuşdu və I Ceymsin doğumundan sadəcə 3 ay əvvəl kraliçanın şəxsi katibi David Rizzoya qarşı bir sui-qəsd təşkil etmişdi.
I Ceyms 19 iyun 1566-cı ildə Edinburq qalasında Şotlandiyanın yeganə vəliəhdi olaraq dünyaya gəldi. 17 dekabr 1566-cı ildə Stirlinq qalasında tərtib olunan katolik vəftiz mərasimi ilə vəftiz olundu.
Ceymsin atası Darnley lordu 10 fevral 1567-ci ildə Edinburqda öldürüldü. Bir çox tarixçilərə görə bu cinayət David Rizzonun intiqamı idi. Kraliça Mariya isə çoxdan gözdən düşmüş, ərinin qatili olaraq anılan Ceyms Hepbörnlə evlənmiş, bu səbəbdən Şotlandiyada "vətən xaini" elan edilmişdi. 1567-ci ilin iyun ayında protestant üsyançılar tərəfindən həbs olunan Mariya Stüart Lock Leven qalasına salındı. Həbs olunarkən hamilə olan kraliça 22 iyul tarixində övladını itirdi. 2 gün sonra isə yeganə övladı olan Ceymsin lehinə Şotlandiya taxtından zorla əl çəkdirildi. Taxt naibi olaraq isə kraliçanın ögey qardaşı Moray lordu Ceyms Stüart təyin olundu.
Hakimiyyəti ələ alması
thumb|20 yaşlı I Ceyms Kral Ceyms 1583-cü ilin iyun ayında ölkəni öz hakimiyyəti altında birləşdirməyə başladı. Oktavianlar adlı 8 nəfərlik bir komissiya 1596-cı ildə ölkənin maliyyə vəziyyətini yaxşılaşdırdı. Kral Ceymsə qarşı son dövlət çevrilişi isə 1600-cü ilin avqust ayında Aleksandr Rutven tərəfindən həyata keçirildi.
1586-cı ildə İngiltərə ilə Bervik sülhü bağlandı. Ancaq bu müqaviləni və 1587-ci ildə İngiltərədə həbsdə olan anasının edam edilməsini həzm edə bilməyən I Ceyms Kraliça I Elizabeti taxtdan endirməyi hədəflədi. Kraliça I Elizabet evli deyildi və özündən sonra heç kimi vəliəhd olaraq elan etməmişdi. Kral Ceyms isə onun ən yaxın qohumu idi. 1588-ci ildə baş verən Məğlubedilməz armada müharibəsi ərzində özünü "İngiltərənin vətəndaşı və kraliçanın doğma oğlu" olaraq elan edərək Kraliça I Elizabetə öz ehtiramını göstərdi.
Evliliyi
Kral Ceyms gənclik illərində qadınlara çox da düşkün olmamış, buna görə də öz ismətliliyi ilə öyünmüşdür. Ancaq sonrakı illərdə özündən sonra vəliəhd qoymaq məqsədilə evlənməyə qərar verdi. Evlənəcəyi şəxs isə protestant olan II Frederikin 14 yaşlı qızı Danimarkalı Anna oldu. left|thumb|Kraliça Danimarkalı Anna (1605) 1589-cu ildə Kopenhagendə vəkalətən bağlanan nigahdan sonra Anna Şotlandiyaya yollandı, ancaq Norveç sahillərində fırtınaya düşdü. Kral Ceyms isə 300 nəfərlik şəxsi dəstəsilə yeni arvadını xilas etmək üçün Leith sahillərindən gəmiylə yola çıxdı.
Cütlüyün rəsmi toy mərasimi 23 noyabr tarixində Oslodakı Qədim Yepiskop Sarayında baş tutdu. Kral və kraliçanın həyatda qalan 3 övladı olmuşdur. Danimarkalı Anna ərindən öncə 1619-cu ilin mart ayında vəfat etdi.
Cadugər ovu
Kral Ceyms cadugər ovu ilə çoxdan tanış olan Danimarkaya səyahəti əsnasında cadugərlik və cadugər ovu ilə yaxından tanış oldu. 1563-cü il tarixli Cadugərlik haqqında qanunnaməyə əsaslanaraq Şotlandiyada keçirilən ilk böyük miqyaslı cadugər ovunu dəstəklədi. Yüzlərlə insan kralın Norveç sahilində tutulduğu fırtınaya görə təqsirləndirildi və cadugər damğası vurularaq cəzalandırıldı. thumb|1609-cu ilə aid Şotlandiya sikkəsi Kral Ceyms isə illər keçdikcə cadugərlik siyasətini daha da sərtləşdirmiş, hətta cadugər olaraq elan edilən qadınların işgəncə proseslərinə şəxsən şahidlik etmişdir. 1599-cu ildən sonra isə onun bu məsələyə olan münasibəti daha skeptik olmağa başladı.
İngiltərədə taxta çıxışı
left|thumb|256x256px|Birləşmiş Krallığın 1603-cü ildə istifadə edilən gerbi. Gerbdə Tüdor qızılgülü, Şotlandiya qanqalı və İngiltərə tacı təsvir olunmuşdur İngiltərənin sonuncu Tüdor hökmdarı olan Kraliça I Elizabet VIII Henrinin həyatda qalan son nəvəsi idi və I Ceyms VIII Henrinin bacısı Marqarita Tüdorun nəvəsi olduğundan İngiltərə taxtına ən yaxın vəliəhd hesab olunurdu. 1601-ci ildən sonra, yəni Kraliça I Elizabetin son illərində bəzi ingilis siyasətçilər, xüsusilə də baş nazir Robert Cecil İngiltərədə çıxa biləcək taxt müharibəsini önləmək üçün I Ceymslə gizlicə razılığa gəlməyə başladı. Baş nazir Robert Cecil 1603-cü ilin fevral ayının sonlarında Kral Ceymsə İngiltərə taxtına oturması ilə bağlı bir dövlət sənədi göndərdi və bu alış-verişdən bir neçə həftə sonra — 23 mart tarixində səhərə yaxın Kraliça I Elizabet vəfat etdi. Kral Ceyms isə vaxt itirmədən, elə həmin gün Londonda kral elan olundu.
5 aprel tarixində I Ceyms hər 3 ildən bir geri qayıdacağına söz verərək (o, Şotlandiyaya 1617-ci ildə geri qayıtmışdı) Edinburqdan Londona yola düşdü. Yerli əsilzadələr və lordlar yol boyunca kralı öz iqamətgahlarında keçirdikləri möhtəşəm məclislərlə qarşıladılar. Bu məclislərin birində Kral Ceyms "daşdan taxtı quş tükündən yatağa dəyişdim" ifadəsini işlətmişdir. Yeni kralı görmək üçün ölkənin hər yerindən paytaxta doğru böyük bir axın başlamışdı. 7 may tarixində Londona daxil olan I Ceyms böyük bir izdihamla qarşılandı.
Tacqoyma mərasimi 25 iyul tarixində baş tutdu. Dövrün ziyalılarından olan Ben Jonson öz yazılarında qeyd edir ki, həmin günlərdə ölkədə vəba epidemiyası olsa da, küçələr insanlarla dolu idi. Buna baxmayaraq, I Ceymsin təhvil aldığı İngiltərə taxtı çətin bir vəziyyətdə idi. Ölkədəki monopoliya və vergi sistemində böyük narazılıqlar var idi və İrlandiyada davam edən müharibə dövlət xəzinəsi üzərində böyük yük idi. I Ceyms taxta keçmədən öncə, İngiltərə 400,000 pound xarici borc almışdı.
I Ceyms öz vətənində yaxşı qarşılansa da, səltənətinin ilk ilində iki sui-qəsdə məruz qaldı. Yeni kral baş nazir Robert Cecil ilə gəldiyi gizli razılığa əsasən sələfinin yaratdığı Məşvərət məclisinin fəaliyyətini sonlandırmadı. Bu isə hökumət dəyişikliyi istəyənləri yeni kraldan narazı saldı. Bir müddət sonra isə özünün ən yaxın 2 adamını həmin məclisə daxil etdi.
1604-cü ilin oktyabr ayında "Böyük Britaniya kralı" titulunu qəbul etdi. I Ceyms xarici siyasətdə daha böyük nailiyyət qazandı. Belə ki, illərdir davam edən İngiltərə-İspaniya müharibəsinə son qoydu. 1604-cü ilin avqust ayında bağlanan sülhə əsasən İngiltərədəki katoliklərə dini azadlıq hüququ verildi.
Kral və parlament
Barıt sui-qəsdindən sonra parlament və kral arasındakı münasibətlər kəskinləşdi. 1604-cü ilin əvvəlində çağırılan növbədənkənar parlament məclisində hər iki tərəf bir-birinə dostluq münasibəti vəd etsə də, bu heç də belə olmadı. 7 iyul 1604-cü ildə I Ceyms dəstək ala bilməyəcəyini başa düşərək parlamenti buraxdı. Hətta kral yekun nitqində bunları vurğulamışdır: "Axmaqları tərifləyəcək qədər axmaq deyiləm... Ölkə idarəsinə nəinki dəstək vermək, hətta mane olursunuz... Ümid edirəm ki, gələcəkdə öz müstəqil iradənizdən daha alçaq könüllülüklə istifadə edərsiniz...."
I Ceymsin səltənəti davam etdikcə, hökumət artan iqtisadi böhran səbəbilə zəifləyirdi. Kral sarayının bədxərcliliyi və iqtisadi iradəsizliyi artmaqda olan inflyasiyanı daha dərinləşdirirdi. Nəhayət, 1610-cu ilin fevral ayında Salisbari əyalətində bu məsələnin həlli üçün bir plan hazırlandı. "Böyük sözləşmə" adlanan bu plana əsasən, parlament yenidən fəaliyyətə başlamalı və krala aid 10 rəsmi imtiyaz parlamentə verilməli idi. Bunun qarşılığında isə parlament 600.000 £ həcmindəki dövlət borcunu ödəməli və əlavə olaraq dövlət xəzinəsinə illik 200.000 £ həcmində yardım göstərməli idi. Davam edən gərgin vəziyyət o qədər qarışıqlığa səbəb oldu ki, sonda I Ceyms dövlətin süqutunu gözə alaraq bu razılığı pozdu və 31 dekabr 1610 tarixində parlamentin fəaliyyətini yenidən dayandırdı. Bu tipdə olan digər bir plan isə 1614-cü ildə "Qarışıq Parlament" adıyla irəli sürülsə də, 9 həftəlik danışıqdan sonra pul ödənişlərindəki gecikmə səbəbilə qəbul edilmədi. Bundan sonra I Ceyms 1621-ci ilədək dövləti parlament olmadan idarə etdi. Ticarətdə və maliyyə məsələlərində mahir olan tacir Lionel Qranfildin köməyilə ölkənin maliyyə vəziyyəti yaxşılaşdı. Bundan başqa bir çox yüksək vəzifələr pul qarşılığında satılmağa başlandı.
Son illəri
Təqribən 50 yaşlarından sonra Kral Ceyms tif və böyrək xəstəliyinə tutulmuşdu. Dişləri tökülmüş və spirtli içki aludəçisinə çevrilən kral ömrünün son illərində yeganə vəliəhdi olan Şahzadə Karlın nəzarəti altında yaşadı. 1625-ci ilin əvvəllərində Kral Ceyms malyariyaxəstəliyinə tutuldu və bu xəstəliklə mübarizə apararkən insult keçirdi. Bir müddət yatağa bağlı müalicə olunan kral 27 mart tarixində vəfat etdi. 7 may tarixində möhtəşəm bir dəfn mərasimi keçirildi. Kralın cənazəsi Vestminster abbatlığında dəfn edilsə də, məzarının dəqiq yeri əsrlər boyunca gizli tutuldu. Mərhum kralın məzarı XIX əsrdə VII Henrinin məzarı üzərində aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı aşkar olundu. thumb|299x299px|I Ceyms və ailəsi
Ailəsi
Kral Ceyms 1589-cu ildə Norveç və Danimarka kralı II Frederikin qızı Anna ilə evləndi. Bu evlilikdən kralın 7 övladı dünyaya gəldi:
AMEA Naxçıvan Regional Elm Mərkəzi
Naxçıvan Regional Elm Mərkəzi — Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Naxçıvan Regional Elm Mərkəzi, H. M. Abdullayev adına – Naxçıvan Muxtar Respublikasının təbii xammal ehtiyatlarının kompleks şəkildə öyrənilməsi və səmərəli istifadə olunmasının elmi əsaslarının işlənib hazırlanması, muxtar respublikanın sosial-iqtisadi tarixinin, arxeoloji, epiqrafik, etnoqrafik və folklor abidələrinin araşdırılması və s. sahələrdə tədqiqat işlərini gecləndirmək məqsədilə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Rəyasət Heyətinin 1972-ci il 7 iyul tarixli qərarı əsasında təsis edilmişdir.
Tarixi
Mərkəzin yaradılması Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin adı ilə bilavasitə bağlıdır. Mərkəzin yaradılmasına SSRİ Elmlər Akademiyasının icazəsi alınana qədər o, respublika rəhbərliyinin dəstəyi ilə, əvvəlcə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Qeyri-Üzvi və Fizika Kimya İnstitutunun strukturuna daxil edilmişdi. Mərkəzin tərkibinə 5 bölmə (fizika-riyaziyyat, kimya, biologiya, iqtisadiyyat və tarix) fəaliyyət göstərirdi. Mərkəz 3 bölməni (geobotanika, riyazi modelləşdirmə, elmi-texniki informasiya), 5 laboratoriyanı (bitki mənşəli maddələrin kimyası, mineral xammalın kimyası və texnologiyası, fiziki-kimyəvi tədqiqatlar, genetika və seleksiya, dekorativ bağçılıq) və metrologiya və standartlaşdırma qrupunu birləşdirdi. Burada 105 nəfər əməkdaş çalışırdı ki, onların 14-ü elmlər nazimədi idi (2001).
Polye
Polye
Polye (serb-xorvat-polije-çöl, becərilən torpaq) aralıqdənizi karst tipində (açıq karstda), karst qıflarının birləşməsi nəticəsində əmələ gələn, hündür, sıldırım yamaclarla haşiyələnmiş,qapalı, geniş yastı çökəkliklərə deyilir. Polyenin sahəsi 300-400 km2 -ə, yamacların hündürlüyü isə bir neçə yüz metrə çatır. Polyenin çöküntülərlə örtülü dib sahəsində ponorlarda yox olan çay və ya ponorlarla qidalanan göl olur. Polyelər Balkan yarımadasında, Kırımda, Qərbi Gürcüstanda geniş yayılmışlar.
Albula forsteri
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Ponor
Ponor
Ponor (serb-xorvat-ponor-qıf)-qalın karstlaşan süxur laylarında əmələ gələn və səth sularının hərəkət etdiyi mürəkkəb quruluşlu dərin quyuya deyilir. Ponorun yayıldığı sahələrdə çayların qəflətən "yox olması", yer altına enməsi, müəyyən məsafədən sonra yenidən səthə çıxması və ya bulaq şəklində təzahür etməsi (belə bulaqlara voklüz deyilir), göllərin su səviyyəsinin qeyri-dövrü tərəddüd etməsi, yox olub, qəfildən meydana gəlməsi və s. hadisələr müşahidə edilir.
Estuari
Dəhnə və ya  estuari (aestuarium, su basmış mənsəb) – dənizə tərəf geniş açılmış qıfabənzər çay mənsəbi. Estuari çayın töküldüyü yerdə dəniz səviyyəsinin qalxması, çayın gətirdiyi materialların qabarma-çəkilmə və ya dəniz axınlarının yuyub aparması ilə əlaqədar əmələ gəlir. Estuaridə delta əmələ gəlir. Estuari dəniz suyu və saf suyun keçid zonası (ekoton) sayılır.
Bununla əlaqədar Estuari nadir fiziki və bioloji əlamətləri ilə səciyyələnir. Estuarilər ilk növbədə insanın düşünülməmiş mənfi təsirinə məruz qalır. Odur ki, estuarilərin daim qorunması və səmərəli istifadəsi tələb olunur. Estuari mənsəbli çaylara Ob, Yenisey, Amazon, Parana, Müqəddəs Lavrenti, Kolumbiya, Kolorado, Konqo, Taxo, Murrey aiddir.
ATV (Türkiyə)
ATV — 1993-cü ildə İstanbulda Dinç Bilgin tərəfindən qurulmuş, 2002-ci ildə Ciner Grubu-na keçmiş və indi Turkuvaz Medya Qrupuna bağlı olaraq yayımını davam etdirən özəl televiziya kanalıdır. 12 iyul 1993-cü il tarixində normal yayıma keçmişdir. Bir çox ilklərin ünvanı olan "ATV" Türkiyə televiziya tarixinə "Kaliteden ödün vermeden zirvedeyiz" şüarı ilə girmişdi. Bu günə qədər reytinqli serialların çoxunda "ATV"-nin imzası var. Qurulduğu ilk illərdə Ayşenur Yazıcı kanalın simalarından biri olmuş, telekanalın introlarında onun üz cizgiləri olmuşdu. 2007-ci ildə ATV; ATV Avrupa və Sabah qəzetinin sahibi Merkez Yayıncılık, Çalık Holding-in sahibi Turkuvaz A.Ş.-yə satılmışdır. ATV Ana Haber Bültenini həftə içi Cem Öğretir, həftəsonu isə Şebnem Sunar Küçük təqdim edirlər. 28 dekabr 2011-ci il tarixində ATV-nin bağlı olduğu Turkuvaz Medya Grubu, Ziraat Türkiye Kupası maçlarının yayım hüquqlarını almışdır. Maçlar ATV və A Xəbər kanallarında canlı yayımlanır.
4 sentyabr 2013-cü il tarixində 16:9 formatlı yayıma keçmişdir.
İfrat Əliyeva
İfrat Əliyeva (İfrat Səlim qızı Əliyeva; ) — Azərbaycan tənqidçisi, ədəbiyyatşünası, filologiya elmləri doktoru, professor.
Həyatı və təhsili
İfrat Əliyeva 1938-ci ilin noyabr ayının 9-da Azərbaycan Respublikasının Bakı şəhərində anadan olmuşdur.
1946-1956-ci illərdə Hüseyn Cavid adına orta məktəbi bitirmişdir. 1956-1961-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) filologiya fakültəsində təhsil almışdır.
Elmi fəaliyyəti
Hazırda Bakı Dövlət Universitetinin Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi kafedrasının professorudur. Müasir Azərbaycan ədəbiyyatı və ədəbi tənqid fənlərindən mühazirələr aparır.
Onun rəhbərliyi altında 10-dan artıq fəlsəfə doktoru dissertasiya müdafiə etmişdir.
Azərbaycan, Türkiyə və Rusiya mətbuatında dərc olunmuş 100-dən çox elmi məqalənin, 10-dan artıq monoqrafiya, dərs vəsaiti və biblioqrafik göstəricinin müəllifidir.
Azərbaycanın xalq şairi Məmməd Rahimin iki cildlik «Seçilmiş əsərləri»ni nəşrə hazırlamşdır.
Bir sıra beynəlxalq konfranslarda çağdaş Azərbaycan ədəbiyyatı ilə bağlı məruzə etmişdir.
Ali məktəblərin filologiya fakültələri üçün nəzərdə tutulmuş iki cildlik «Müasir Azərbaycan ədəbiyyatı» (2007) dərsliyinin müəlliflərindən biridir.
Nicat Qafuroğlu
Həyatı
1984-cü ildə Azərbaycanın Kürdəmir rayonunda, ziyalı ailəsində anadan olub. 2001-2005-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin psixologiya ixtisası üzrə bakalavr, 2006-2008-ci illərdə isə magistr təhsili alıb.
2002-ci ildə bir qrup gənc jurnalistlə "Gənclər üçün" adlı qəzet təsis edib. 2003-2005-ci illərdə "Ədalət" gündəlik ictimai-siyasi qəzetdə müxbir kimi fəaliyyət göstərib.
2005-ci ildə müsabiqə yolu ilə İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkətinin xəbərlər departamentində müxbir kimi fəaliyyətə başlayan Nicat Qafuroğlu, 2006-cı ildən redaktor, 2007-ci ildən böyük redaktor və xəbərlər proqramının aparıcısı kimi fəaliyyət göstərib. "Gənclik meydanı" verilişinin müəllifi və aparıcı olub.
2010-cu ildə "Biz Production" MMC-ni təsis edib və 2014-cü ilə qədər bu müəssisəyə rəhbərlik edib. 2010-2011-ci illərdə "Milli musiqilərin ekranlaşdırılması" layihəsini həyata keçirib. Layihə çərçivəsində unudulmaqda olan 16 aşıq musiqisi yenidən lentə alınıb və klip formatında ekranlaşdırlıb. Azərbaycanın xalq artisti Mələkxanım Əyyubovanın ifasında "Mən necə bağban olaram", muğam müsabiqəsinin qalibi Abgül Mirzəliyevin ifasında "Nar ağacı, nar çiçəyi" mahnılarına klip çəkib. 2011-2013-cü illərdə "Ultionis” tammetrajlı bədii filmini ekranlaşdırıb. Rasim Balayev, Həmidə Ömərova, Sabir Məmmədov, Səidə Quliyeva və başqa görkəmli Azərbaycan aktyorlarının iştirakı ilə çəkilən filmin ssenari müəllifi və quruluşçu rejissorudur.
2014-2016-cı illərdə Azərbaycanın ilk xəbər televiziyası Türkel TV-nin baş redaktoru olub. Həmçinin "Gündəm" gündəlik analitik-informasiya proqramının müəllif-aparıcısı olub. 100-lərlə araşdırma televiziya reportajının müəllifidir.
2016-2017-ci illərdə Aran Film Yaradıcılıq Mərkəzində rejissor kimi fəaliyyət göstərib. 2018-ci ilin oktyabrında ARB 24 televiziyasının baş prodüseri vəzifəsinə təyin olunub.
Mükafatlar
2011-ci ildə "Aranda bir gün" adlı sənədli ekran əsəri ilə Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin keçirdiyi turizm filmləri festivalında "Ən yaxşı etnoqrafik film" nominasiyasında qalib olub.
Billy Bob Tornton
thumbnail|right|Billi Bob Tornton 2012 Billy Bob Thornton (4 avqust 1955) — Amerikan oyunçu, film yazarı. Onun şöhrətlənməsi 1990'ların ortasında, Sling Blade adlı filmi yazıb,rejissorluq edib,filmdə iştirak etməyindən  sonra başlayır. Bu filmlə Billy Bob Oskar mükafatı almışdır. Melissa Lee Gatlin ilə 1978-1980 illər arasında, Toni Lavrens ilə 1986-1988 illər arasında, Cynda Villiams ilə 1990-1992 illər arasında, Pierta Davn Çerniak ilə 1993-1997 illər arasında ve Ancelina Coli ilə 2000-2003 illər arasında evli qalan Billy Bob Thornton'un ən maraqlı sevgi hekayəsi Ancelina Coli ilə olmuşdur.
Pterothrissus gissu
—  cinsinə aid balıq növü.
Endr çayı
Ədəbiyyat
Endra // Brokqauza ensiklopedik lüğət: в 86 t. 1890—1907.
Sincabı balıq
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Xəmsin
Xəmsin – Misirdə cənubdan əsən quru küləyin adıdır.Xəmsin yazda Aralıq dənizi üzərində havanın təzyiqi alçaq Nilin yuxarısında isə yüksək olanda əsir,özü ilə çoxlu toz və qum gətirir.
Rebrendinq
Rebrendinq — brendin (əmtəə nişanının) və ya onun tərkib hissələrinin dəyişdirilməsi ilə bağlı aparılan kompleks tədbirlər planıdır. Tərkib hissələri isə bunlardır: adı, loqotipi, bədii tərtibatı və brendin ümumi ideoloji mövqeyi.
Rebrendinq məhsul və ya xidmətin inkişafı üçün brendin hazırkı vəziyyətinin təkmilləşdirilməsi kimi başa düşülür. Rebrendinq prosesində brendin adı, loqosu, sloqanı və s. kimi dəyişdirilməsi baş verə bilər. Həmçinin brendin reklam və marketinq siyasətlərinin dəyişdirildiyi rebrendinqlər də olub. Ümumiyyətlə Rebrendinq məhsul və ya xidmətin mövcud vəziyətindəki mənfi halları aradan qaldırmaq üçün yenidən qurulma prosesi kimi də şərh olunur. Satışa mənfi təsir edən səbəbləri aradan qaldıran zaman bəzən istehlakçılar bunu hiss eləməyə də bilər. Buna görə istehsalçılar belə düşünürlər ki, yenilənmə prosesini istehlakçılara çatdıranda onların şüurlarındakı həmin mənfi halları da silə biləcəklər. Yəni, x adam y firma haqqında onun keyfiyyətli olmadığını düşünür. Bu x adamların sayı çoxaldıqca y firması tədbirlər planı keçirtməyə başlayır. Tədbirlər planında problemi köklücə həll etmək üçün rebrendinqə getmək seçilir. Rebrendinqdən sonra x adam(lar) firmanın artıq yeniləndiyini düşünüb, onun məhsullarından yenə test üçün istifadə edəcəklər. Əgər firma rebrendinq prosesində itehsalatını mükəmmələşdiribsə x adam(lar) artıq y firması haqqında mənfi yox müsbət rəyə malik olacaqlar. Amma rebrendinqə gedən bütün firmalar sırf bu səbəbdən getmirlər. İstehlakçıların heç bir şikayəti olmadığı halda sırf dəyişiklik olsun deyə də rebrendiq edənlər də olur.
Tektonik xəritələr
Tektonik xəri­tələr –  bütünlüklə Yer in və yaxud ayrı-ayrı  region lar daxilində yer qabığının inkişaf mərhələlərini, quruluşunu, tektonik strukturların morfologiyasını, inkişaf tarixini, maqmatizm və tektonika ilə əlaqə­sini əks etdirən xəritələr.
Vulkan uçqunu
Vulkan uçqunu – kövrək vulkan materiallarının qrunt suları vasitəsilə yuyulması və qisməndə həll olması nəticəsində əmələ gəlmiş, mənfi relyef forması.
Bivye
Bivye  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Melan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl.
INSEE kodu — 38045. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi 2325 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 311 ilə 1388 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 480 km cənub-şərqdə, Lion dan 95 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 9 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Estoniyanın inzibati bölgüsü
Estoniya maakond adlanan (maakond) 15 bölgəyə bölünür.
Heçlik
Heç və ya Yox, söz mənasıyla heç bir varlığın olmadığını ifadə edən bir işarə əvəzliyi. Yəni olmayanı amma mütləq mənada olmayanı işarə edər. Heçlik və ya Yoxluq isə Heç əvəzliyinin hakim olduğu vəziyyəti ifadə edər. Fəlsəfi və texniki olmayan gündəlik istifadə mənasında, Heç və ya Yox sözü varlıqdakı bir əskikliyi ifadə edər. . Bu mütləq mənadakı heçlik / yoxluq qavramından fərqlidir. Mütləq mənada yoxluq və heçlik, suyun əslində heç olmadığı, su deyə bir varlığın yox olduğunu ifadə etməkdədir.
Pavel Şuvalov
Pavel Alekseyeviç Şuvalov (1 mart 1968-ci il) — 1991-1995-ci illərdə fəaliyyət göstərən sovet və rus seriyalı qatili.
İshaq xan Qarayi
İshaq xan Qarayi Tatar, Qacarlar dövründə Xorasan məntəqəsinin ən zəngin ataman və xanlarından birisi idi. O,İranın Rəzavi Xorasan ostanında yerləşən Türbət Heydəriyə şəhərinin banisidir.
Türbət Heydəriyə
Türbət Heydəriyə — İranın Rəzəvi Xorasan ostanında yerləşən şəhər, Türbət Heydəriyə şəhristanının mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən şəhərin əhalisi 119390 nəfər və 31869 ailədən ibarət idi .Bu şəhəri İshaq xan Qarayi təsis edib və əski adı "Türbət İshaq xan"idi.