cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gəl təzədən evlənək (film, 2012)
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: İmir Məmmədli Qurluşcu rejissor: Ceyhun Şüküroğlu Qurluşcu operator: Fərmayıl İsmayılov Bəstəkar: Faiq Sücəddinov Montaj rejissoru: Elşad Rasimoğlu Səs rejissoru: Natiq Hüseynov, Mütəllim Nuriyev İcraçı prodüser: Kamil Muradov
Pustomi
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 216 nəfər təşkil edirdi.
Gəl təzədən evlənək (film, 2012)
Filmi səsləndirənlər
Allahverdi Yolçuyev
Qədir Hüseynov
Nəsibə Eldarova
Rəhim Rəhimov
Oqtay Quliyev
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Xarici keçid
Filmi izlə
Səlcuq Şahbazi
Səlcuq Şahbazi — Cənubi Azərbaycan aşığı, İran Aşıqlar Birliyinin sədri.
Həyatı
Səlcuq Şükür oğlu Şəhbazi 1962-ci ilin 6 yanvar tarixində keçmiş Miyananın Ağcaqışlaq kəndində anadan olub. 1975-ci ildə ailəlikcə köçüb Tehran şəhərinin Nəmətabad məhəlləsində yaşamışlar.
Aşıq Yədullanın məsləhəti ilə tanınmış aşıq və məşhur sazbənd Aşıq Əvəzin yanına gedib ona şəyird olub. Gənc Səlcuq ondan iki müqəddəs peşə öyrənir. Onun biri aşıqlıq, biri də saz düzəltmək peşəsi olur. Düz 4 il ustadıyla bir yerdə olur.
1980-ci ildə hərbi qulluğa yollanır. İki ildən sonra hərbi qulluqdan qayıdanda ustadının vəfatına çox acıyır. Özünə ikinci ustad kimi Tehranın “Xaksıfid” məhəlləsində Girişanlı Aşıq Hüseyn Əsədini ustad seçir. O, özüylə Çingiz Mehdipur və Fərrux Mehdipuru da yanına gətirir. Onlardan da bəhrələnib kamil sənətkar kimi tanınmağa başlayır.
Aşıq Səlcuq 1988-ci ildən sırf aşıqlığa başlayır. Çox nüfuzlu alimlərdən biri olan Professor Məhəmməd Hüseyn (Düzgün) onun ifasını, yaradıcılığını, səsini və hörmətini qiymətləndirir və xalq arasıda Səlcuq adını daşımasını xahiş edir. O vaxtdan da bu adı şərəflə daşıyır. Eyni zamanda Aşıq Səlcuq Şəhbazi olduğca diqqətli və bacarıqlı təşkilatçıdır. 1989-cu ildə "Azərbaycan aşıqları" kollektivini yaradır. 1992-ci ildə Azərbaycana səfər edir. Gəncədə aşıq diplomuna layiq görülür. 1999-cu ildə kollektivinin adını dəyişib "Dədə Qorqud Aşıqları" adlandırır. Çox çalışdıqdan sonra İranın radio və televizyasında aşıq musiqisini rəsmiləşdirir. 7 il radio və televiziyada çıxış edir.
2005-ci ildə "Əl səsi" adında birinci şeirlər kitabı işıq üzü görür. 2006-cı ildə Dədə Qorqud kitabının Qazanxan dastanını müasir aşıq dilinə çevirib və Dədə Qorqud aşıqları ilə ifa edib. 2007-ci ildə “Təpədən dırnağa Azərbaycanam” şeirlər kitabı nəşr edilir. Onun bu kitabının müqəddiməsini Xalq Şairi Zəlimxan Yaqub yazıb. Dədə Qorqut aşıqları 2010-cu ildə Azərbaycanda keçirilən birinci Bəynəlxalq aşıq Festivalına dəvət olunur. Festivalda Dədə Qorqut aşıqlarının rəhbəri kimi çıxış edir.
Aşıq Səlcuq Şəhbazi 2010-cu ildə İranda musiqi evinda İran aşıqlarının nimayəndəsi seçilir. Həmin ildə "Aşıq dastanları" kitabı işıq üzü görür. 2013-cü il ”İran Aşıqları və ədəbiyyatı” kitabı aşıq Səlcuq Şəhbazinin 40 ildə çəkdiyi zəhmətin bəhrəsi kimi nəşr olunur. Bir bəstəkar aşıq kimi tanınaraq 8 aşıq havasının yaradıcısıdır.
Aşıq Səlcuq Şəhbazi İranın musiqi evində işləyir. Elə burada da aşıqlara bir mərkəz yaratmağa nail olur. 2015-ci ilin əvvələrində bütün sənədləri hazırlıyandan sonra İran dövlətinə rəsmi muraciət edıb. "İran Aşıqlar Birliyi" 2015-ci ilin oktyabr ayının 10-da Tehranın Niyavəran Mədəniyyət mərkəzində İran Aşıqlar Birliyinin beynəlxalq rəsmi açılışı oldu. Artıq Aşıq Səlcuq Şəhbazi İran aşıqlar birliyinin qurucusu və sədridir.
2016–cı ilin Fevral ayının 14-də Azərbaycanın xalq şairi Zəlımxan Yaqubun anım günü Tehranın “Əndişə” musiqi salonunda İranın bir çox rəsmilərinin və Azərbaycanın İrandakı səfirinin iştirakıyla yüksək səviyyədə keçirildi. Burada Səlcuq Şəhbazinin rəhbərliyi ilə 170 aşığın çıxışı hər yana səs salmışdır.
Əli Qasımov (yazıçı)
Əli Camal oğlu Qasımov — Zaqafqaziya (Qori) Müəllimlər Seminariyasının məzunu, pedaqoq, yazıçı, jurnalist, tərcüməçi.
Həyatı
Əli Qasımov 1892-ci ilin aprelin 15-də Babək rayonu, Nehrəm kəndindində anadan olmuşdur. 1913-cü ildə Qori Müəllimlər Seminariyasını, 1925-30-cu illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsini bitirmişdir. Bir müddət Bakıda müəllimlik etdikdən sonra Naxçıvana qayıdaraq, həmyerlilərinin erməni-daşnak təcavüzünə qarşı mübarizəsinə qoşulmuş, könüllü xalq dəstələrinin yaradılmasında təşəbbüskarlıq göstərmişdir.
1919-cu ilin yayında ingilis-daşnak hərbi hökuməti Şərur-Naxçıvan ərazisində repressiyaya başlamış və apardığı kütləvi həbslər zamanı demokratik fikirli adamlar içərisində Əli Səbri də həbs olunaraq, Aleksandropola (Gümrü) sürgün edilmişdir.
Əli Qasımov 1983-cü ilin fevralın 19-da Bakıda vəfat etmişdir.
Lev Tostoyla görüşü
Qori seminariyasında təhsilini uğurla başa vurduqdan sonra, Əlibəy Qasımov Azərbaycana qayıtdı və müəllimlik fəaliyyətinə başladı. O, Azərbaycanda ən savadlı insanlardan biri, dünya ədəbiyyatı klassikasının, o cümlədən Cek Londonun əsərləri və Covanyolinin "Spartak" romanının Azərbaycan dilinə ilk tərcüməçisi idi.
"Hacı Murat" povestini oxuyandan sonra Qasımov Lev Tolstoyun islamın əsas prinsiplərini tam dəqiqliklə izah etmədiyini aşkar etdi. Əlibəy Tolstoy dühasına vurğun idi. Lakin həqiqət daha qiymətli idi. Qasımov qrafa mükəmməl rus dilində məktub yazdı. Məktub hörmətlə və nəzakətlə yazılmışdı. Burada "Hacı Murat" əsəri müfəssəl şəkildə araşdırılırdı.
Bu müraciət Lev Nikolayeviçə elə təsir etdi ki, o, cavab verdi. Və Əlibəyi Yasnaya Polyanaya söhbət etməyə dəvət etdi. 1900-cü il idi. Qasımov özü ilə Quran, tar və nərd. götürərək iki aylıq görkəmli rus yazıçısının yanına qonaq getdi. Onlar din, həyat və ədəbiyyat haqqında çox söhbət etdilər. Və Əlibəyin 23, Tolstoyun isə 72 yaşı olmasına baxmayaraq dostlaşdılar. Sonra Qasımov bir dəfə də, 1907-ci ildə gəldi.
Yaradıcılığı
Nehrəmdə əzilən Andronik Naxçıvan üzərinə hücuma keçmiş və Turşsudan türk toplarından atılan atəş erməni quldurlarını tələm-tələsik Zəngəzura çəkilməyə məcbur etmişdir. 1918-ci ilin iyul ayında türk əsgərləri Naxçıvan şəhərinə daxil olmuş və yerli əhali kütləvi qırğından xilas edilmişdir.
Artemisia valida
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İstinadlar
Artemisia valida Artemisia valida
Amblyseius alpigenus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Dairəvi sistem
Dairəvi sistem — idman yarışlarında mübarizə sistemi. Bu sistemlə keçirilən yarışlarda hər bir iştirakçı,  bir-bir turnirin digər iştirakçıları ilə qarşılaşır. İdmanın populyar növləri (futbol, voleybol, basketbol), xüsusilə, mülli çempionatlar, dünya, yaxud kontintent çempionatlarının seçmə mərhələləri bu sistemlə keçirilir.
Anqllar
thumb|190px|[[Yutlandiya yarımadasının cənubunda Angeln]] Anqllar — bizim eranın başlanğıcında Almaniyanın şimal-şərq sahilində və Yutlandiya yarımadasının mərkəzi hissəsində məskən salmış qədim alman tayfası. Yazılı mənbələrdə adı ilk dəfə Qədim Roma tarixçiləri Tasit və Ptolemey tərəfindən qeyd edilib.
Anqlların ehtimal edilən tarixi vətəni kimi elədə böyük olmayan yarımada Angeln hesab edilir (Yutlandiya yarımadasının bir hissəsi), müasir Almaniyanın şimal-şərqində yerləşən Şlezviq-Holşteyn vilayəti.
Xalqların böyük köçü dövründə, III əsrdən başlayaraq V əsrin ortalarına kimi qonşu alman tayfaları sakslar, yutlar, frizlər o zaman əsasən xristianlaşdırılmış Roma kelt qəbilələri ilə birlikdə Britaniya adalarına köçürüldülər. Yerli əhalini sıxışdıran anqllar orada üç krallıq yaratdı: şimali anql — Nortumbriya, orta anql — Mersiya və Şərqi İngiltərə. Eramızın VII—X əsrlərində anqllar və sakslar vahid anqlosaks adı altında müasir ingilis milləti üçün birləşdi.
Andranik Teymuryan
Andranik Teymuryan (d. 6 mart 1983, Tehran) — Təbrizin Traktor Sazi futbol klubunun erməni əsilli yarımmüdafiəçisidir.
Teymuryan İran milli futbol komandasının yeganə xristian üzvüdür və bundan öncə Tehranın Ararat, İstiqlal, Oqab, Məşhədin Əbumoslem, İngiltərənin Bolton Uanderers, Fulhem və Barnsli futbol komandalarının oyunçusu olmuşdur.
Baccharis maxima
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Ağ-qara çəkçəki
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Şıx Baba piri (Qəbələ)
Şıx Baba piri — Qəbələnin Həmzəlli kəndi ərazisində yerləşəir. . Qəbələ rayonunun qədim tarixə malik kəndlərindən olan Həmzəlli kəndi özünün gözəl təbiəti, həm də tarixi abidələri ilə məşhurdur. Belə tarixi abidələrdən biri də el arasında Şıx baba kimi tanınan Seyyid Şeyx Molla Məhəmməd piridir. O, həm rayona gələn qonaqlar, həm də turistlərin diqqət mərkəzində olan abidələrdəndir. Abidənin əsas özəlliyi məhz bu abidədə olan ağacların "Qırmızı kitab"a düşməsi və abidənin cox qədim tarixə malik olmasıdır.
Tarixi
El dilində İşıq baba kimi tanınan ən ağır ocaq Həmzəlli kəndindədir. Şıx Baba piri XVI əsrin abidəsidir. Pirdəki şeyxə məxsus məqbərə, içəridəki məzar və üzərindəki kitabələr hazırda mühafizə olunur. Bu abidələr kompleksinin yaranması tarixi haqqında dəqiq məlumat yoxdur. Məqbərədə saxlanılan Şeyxə aid sənəd oxunarkən məlum olub ki, şəhadətnamə hicri tarixi ilə 1283-cü ilin ramazan ayının əvvəllərində (7.1–6. 11. 1867 ildə) yazılıb. Şəhadətnamədə Həmzəlli kənd sakinlərindən Seyyid Hacı Əli Əfəndi və Seyyid Lütfəli qardaşlarının əsrlərdən bəri ziyarətgah kimi şöhrət tapmış məqbərədə dəfn olunmuş alimin nəslindən olmaları və pirdə mücövürlük haqqına malik olmaları göstərilib. Şəhadətnamə Nuxa qəzasının Qəbələ mahalına daxil olan Qəbələ, Vəndam, Bum, Mıxlıqovaqlı, Tikanlı kəndlərindən olan 33–dən çox yüzbaşı, kəndxuda, ruhani və bəylərin möhür və imzası ilə təsdiq edilmişdir. Sənəddə şeyxin adı — deyə qeyd edilib. Beləliklə, Şeyx Məhəmmədin sağlığında daşıdığı "ariflərin qütbü, "mövlana", "şeyx" ləqəb-lərinə, məqbərəsinin müqəddəs məkan kimi ziyarətgaha çevrilməsi və digər amillərə görə, onun ruhani-alim, ictimai-siyasi xadim kimi xalq kütlələri arasında böyük nüfuza malik olduğunu göstərir.
Qəbristanlıq
Bu bir daha şeyxin məqbərəsi ətrafında böyük bir qəbiristanın meydana gəlməsi ilə izah edilə bilər. Ətrafda Şirvan-Abşeron bədii daşyonma sənəti və xəttatlıq məktəbi ustalarına məxsus XV–XVI əsrə aid sənduqə formalı xatirə abidələri mövcuddur. Məqbərənin şərq divarı önündə alim Mövlana Sədrəddin dəfn olunub. Onun qəbri üzərində mərmər başdaşı və sinə daşı qoyulub. Abidə çox nəfis işlənmiş nəbati naxışlarla və kitabə motivləri ilə bəzədilmişdir. Sinə daşının haşiyəsində Qurandan 2-ci surənin 39-cu ayəsi, 29-cu surənin 56-cı ayəsi yazılıb. Haşiyədən içəri xalça ornamentləri həkk olunub. Düzbucaqlı kitabə motivində ərəbcə mərhumun adı və vəfatı tarixi yazılıb. "Bu qəbir alim, fazil Mövlana Sədrəddinindir. 1012 il" (1603/1604). Başdaşında (0,95X0,41X0,5 m) Qurandan 97, 1–5; 29, 56 ayələr yazılıb. Alimlərin qənaətinə görə yüksək dərəcəli alimlərə məxsus ləqəblərlə qeyd edilmiş Şeyx Sədrəddin Mövlana Şeyx Məhəmmədin davamçılarındandır. Ətrafdakı abidələrə əsasən qeyd edilir ki, məqbərə sosial-siyasi və iqtisadi əhəmiyyəti olan bir mərkəz kimi XIV əsrin əvvəllərindən fəaliyyət göstərib (Müasir dövrdə bu ocağa göz xəstəliklərinə düçar olan insanlar daha çox niyyət olunurlar).
Aparılan tədqiqatar
Abidə Şirvan-Abşeron memarlıq məktəbinə aid türbədən və sənduqələrdən ibarətdir. Orada olan qəbirlərin üstündə və sənduqələrin üzərində nəfis işlənən kitabələr və yazılar həkk olunub. Burada çox nəfis surətdə müxtəlif mürəkkəb çiçək və həndəsi naxışlarla işlənən qəbir daşlarına və yazılı sənduqələrə rast gəlmək mümkündür. Bu abidələrin təqribən XV–XVI əsrlərə aid olması haqqında fikir söylənilir. Lakin türbələrin ətrafında aparılan arxeoloji qazıntılar və tədqiqatlar zamanı təxminən 2000 il bundan əvvəllərə aid edilən qəbirlər də aşkarlanıb. Həmzəlli kəndində dövlət tərəfindən qorunan bu tarixi abidə demək olar ki, dağılmaq üzrədir. Sonuncu dəfə 1976-cı ildə akademik Həsən Əliyev tərəfindən burada araşdırmalar aparılıb və abidənin həm yaşı, həm də onunla bağlı digər maraqlı nüanslar ortaya çıxıb. İnsanların inanc yeri olan bu tarixi abidə özünün 1200–1500 yaşlı iynəyarpaqlı ağacları ilə də diqqəti cəlb edir. Bu abidəni hər il Azərbaycanla yanaşı Türkiyə, Özbəkistan, Rusiya və ərəb ölkələrindən gələn minlərlə turist ziyarət edir. Burada bitən ağacları çoxaltmaq məqsədilə digər yerlərə əksələr də, onlar ya bitmir, ya da öz təbii strukturunu dəyişir.
Bəstəkar Qara Qarayevin portreti
"Bəstəkar Qara Qarayevin portreti" — Azərbaycan-sovet rəssamı, SSRİ xalq rəssamı Tahir Salahov tərəfindən 1960-cı ildə çəkilmişdir. Moskva Dövlət Tretyakov Qalereyasında saxlanılır. Rəsm əsərində məşhur sovet-azərbaycan bəstəkarı, SSRİ xalq artisti, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı Qara Qarayev təsvir olunmuşdur.
1962-ci ildə Tahir Salahov, bu rəsm əsərinə görə SSRİ Rəssamlıq Akademiyasının gümüş medalı ilə təltif edilmiş, 1968-ci ildə isə SSRİ Dövlət Mükafatına layiq görülmüşdür.
Xarici ölkə jurnalistlərinə verdiyi müsahibələrin birində Tahir Salahov demişdir: "Mən bu əsərin üzərində işləyərkən tez-tez Opera və Balet Teatrına gedib, Qara Qarayevin baletlərinə tamaşa edirdim. Hər gün onun musiqisini dinləyirdim. İstəyirdim ki, Qaranın musiqi dünyasını tamamilə mənimsəyə bilim. Bax, bundan sonra portreti başa çatdırdım".
Amblyseius alpinia
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Təbii killer hüceyrələri
Təbii killer hüceyrələri ( (NK cells)) — B- və T- hüceyrələri ilə ümumi mənşəyə malikdirlər və limfositlərin üçüncü populyasiyasını əmələ gətirirlər. B- və T- limfositlərindən fərqli olaraq onlar xüsusi antigenbirləşdirən reseptorlar kompleksindən məhrumdurlar. Ona görə də onlara bəzən 0 hüceyrələri də deyilir. Təbii killer hüceyrələrinə orqanizmin bütün toxuma və orqanlarında rast gəlinir. Qan dövranınmdakı limfositlərin 10–15% i onların payına düşür. Ölçülərinə ğörə adi limfositlərdən təxminən 2 dəfə böyükdürlər. Morfoloji quruluşlarına görə də təbii killaer hüceyrələri digər limfositlərdən fərqlənirlər. Onların sitoplazmasının nüvəyə olan nisbəti yüksəkdir və sitoplazmaları azurofil qranullarla zəngindir. Qranullarda ehtiyat şəklində perforin zülalı, apoptozun induksiyasını həyata keçirən qranzimlər(serin esterazaları) və təbii killer hüceyrələrini autolizisdən qoruyan proteoqlikan molekulları toplanırlar.
Təbii killerlər üçün xarakterik olan quruluşa böyük qranulositar limfosit(BQL) quruluşu deyilir. Təbii killerlər sitotoksiki və humoral funksiyaara malikdirlər. Sitotoksiki aktivlik onların bir çox viruslarla yoluxmuş və transformasiyaya məruz qalmış şiş hüceyrələrinin tapıb məhv edilməsinə xidmət edir. Humoral funksiya aktivləşmiş təbi killerlərə məxsusdur. Onlar müxtəlif sitokinlər ifraz etməklə immun hüceyrələrinin böyümə və inkişafına təsir göstərirlər.
Artemisia vallesiaca
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Mariya
Mariya — Qadın adı.
Buzüstü xokkey
thumb|250px|right|Buz üstə xokkey Buz üstə xokey adından da aydın olacağı kimi buzun üzərində iki komanda/dəstələ oynanan bir idman və ya oyundur. Oyunçular hokey konkilərini geyib hokey çubuqlarıyla diski (pakı) nəzarət etməyə çalışarlar. Oyunçular diski (pakı) qalaya soxaraq ədəd taparlar. Komanda/dəstədə biri qapıçı olmaq üzrə altı oyunçu fasiləsiz oynayar. Əslən bir komanda/dəstədə 20dən çox oyunçu vardır. Bir oyunçu qaydaları pozuntu etsə hakim cəza olaraq komanda/dəstəs(n)i bir müddətə 5 adamla oynadar. 26x56 metr ölçüləri olan bir sahədə oynanır. Oyun vaxtı 15 ya da 20 dəqiqəlik üç dövrdən ibarətdir.
Buz üstə xokey mövzusunda Kanada, Rusiya, İsveç, Finlandiya, Çex Respublikası, Amerika Birləşmiş Ştatları və Slovakyia qabaqda gələn ölkələrdir. Dünyadakı ən yaxşı oyunçuların çoxu NHLdəndir (Milli Xokey Liqası). İlin sonunda Stenli Kubokunu qazanmağa çalışarlar. Şimali Amerikada qadınlar Qadınlar Milli Xokey Liqası və Qadınlar Qərb Xokey Liqasında oynayır. Şimali Amerika və Avropada kişilər xokeyi qadınlar xokeyinden daha məşhurdur. Olimpiadalarda xokey həm qadınlar həm də kişilər tərəfindən oynanır. Buz üstə xokey 19-cu əsrdə Kanadalı göyərtəçilər tərəfindən tapılmışdır. NHL 1917-də başlamışdır. 2007 etibarilə şərq-qərb konfransı adlarıyla 15-lik iki liqası vardır.
Bu idmanın ən məşhur olduğu ölkələr ABŞ, Kanada, Rusiya, İsveç və Finlandiyadır.
Tarixçəsi
Buz üstə xokey, ilk dəfə orta çağlarda Şimali Avropalılar tərəfindən oynanmaqda idi. 19-cu əsrin ortalarında isə primitiv formada Kanadada oynanmağa başlanmış, ilk rəsmi xokey oyununun 1855-də Kinqston, Ontarioda oynandığı düşünülməkdədir. Qeydlərə keçən ilk matç 1865-də bir universitet şagirdi olan Robertson tərəfindən təşkil edildi. Daha sonra Robertson, ilk Buz üstə xokey qaydalarını inkişaf etdirdi. Bu qaydaların tələbimə görə komandalar doqquz oyunçuyla meydana çıxır və kvadrat şəklində bir pak istifadə edilirdi. Montrealda toplanan bir komitə oyunun yeddi nəfərlik komandalarla oynanmasını nəzərdə tutmuşdur. 1909-da milli xokey təşkilatı, oyunçu sayının altıya endirilməsinə qərar verdi. 1893-də isə Stenli kuboku başladı. Bu kubokda ən yaxşı Kanadalı xokey komandasına Lord Stenli mükafatı verilməkdə və indiki vaxtda davam etməkdədir.
Əlavə
Hociȝ
Akihabara
right|300px|thumb|Akihabara 2007-ci ildə Akihabara — Tokionun Çiyoda rayonunda yerləşən bir sahə. Otakular üçün çox əhəmiyyətli bir yerdir.
Rəsmi olaraq Tayto rayonuna aid olsa da, Akihabara adı ilə tanınan sahə eyniadlı dəmiryol stansiyası ilə əslində Çiyoda rayonunda yerləşir və Soto Kanda adlanır.
Dünyanın ən böyük elektronika, kompüter texnikası, anime və otaku üçün malların (həm yenə, həm də istifadə olunmuş) ticarət sahələrindən sayılan Akihabarada çoxlu sayda anime dükanları və otakular üçün restoran və klubları da tapmaq olar.
Mənsəb
thumb|250px|Elə də böyük olmayan çayın mənsəbi Mənsəb — çayın dənizə, gölə, su anbarına və ya digər çaya töküldüyü yerə deyilir.
Mənsəblərin növü
Çayın bir hissəsini təşkil edən mənsəb delta və ya estuari (liman, quba). əmələ gətirir. Bütün çaylar daimi mənsəbə malik olmur. Buna misal kimi Okavanqo çayını göstərmək olar. Belə ki, çay Kalaxari səhrasının şimal-qərbində bataqlıqda yoxa çıxır. Qazaxıstan ərazisindən axan Çu çayı nadir hallarda mənsəbi olan Akjaykın gölünə tökülür. Hazırda isə Amudərya öz suyunu Böyük Aral gölünə çatdıra bilmir. Azərbaycan ərazisində mövsümdən asılı olaraq bəzi çaylar öz suyunu mənsəbinə çatdırmır: Ceyrankeçməzçay, Sumqayıtçay, Pirsaatçay. Bu tip çaylar dilimizdə Kor çay adlanır.
Səhra çəkçəkisi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Mənsəb
Mənsəblərin növü
Bəzi çaylar mövsümdən asılı olaraq mənsəbini dəyişir. Hətta mənsəbini dəyişərək əks istiqamətdə mənbəyə axan çaylar belə mövcuddur.
Qaşığek
right|230px thumbnail|Zeybek oyununda qaşığekin istifadəsi Qaşığek - qədim idiofonlu musiqi alətlərdən biri.
Marko
Marko — ad.
Qaşığek
Tarixçə
Miniatür mənbələrdən aydın olur ki, XVI əsrdə kiçik ölçülü qaşığek aləti Azərbaycanda daha çox istifadə edilib.
XVI əsrdə yaşamış Azərbaycan miniatür rəssamlıq məktəbinin tanınmış nümayəndəsi Məhəmmədi (?-1580) “Dərvişlərin rəqsi” (əslində “Bahar bayramının qarşılanması” – Rasim Əfəndi) qoşa miniatür əsərində dəf, təbirə, dühul, dairə, musiqar, cərəs alətləri ilə yanaşı qaşığeki də təsvir edir. Bu qoşa rəsmdə “Təkə oyunu” el tamaşası təsvir edilib. Oyun iştirakçıları adları çəkilən çalğı alətlərini səsləndirirlər. Məsxərəçilər atılıb-düşərək əllərindəki qaşığeki döyəclədikdə alətin şaqqıltılı səsi ətrafa yayılırmış.
Məsxərəçinin bel kəmərində asılan idiofonlu cərəs aləti diqqəti cəlb edir. Eləcə də müəllifi məlum olmayan başqa bir miniatür rəsmdə çəng, dəf və 12 nəfər qaşığek çalan qadın ifaçıları təsvir edilib. Bu miniatür rəsmlərdən bir daha bəlli olur ki, Orta əsrlərdə Azərbaycan ərazisində qaşığekin kiçik növündən müşayiətedici alət kimi geniş istifadə edilib.
Əsərin müəllifi Məhəmmədi XVI əsr Azərbaycan və ümumiyyətlə, Şərq miniatür məktəbinin istedadlı və orijinal rəssamlarından biri Nizaməddin Sultan Məhəmmədin (1470-1555) oğlu və şagirdi olmuşdur. Bəzi mənbələrdə həm müəllifin adı-soyadı, həm də miniatürün adı təhrif olunur. M.Allahverdiyev “Dərvişlərin rəqsi” miniatür rəsminin müəllifinin yanlış olaraq Sultan Məhəmmədinin olduğunu bildirir. Əslində müşahidələrdən aydın olur ki, Sultanın soyadı Məhəmmədi deyil, Məhəmməddir. Həm də bu əsəri Sultan Məhəmməd deyil, onun oğlu Məhəmmədi işləmişdir. Yəni, bu rəssamlar (Sultan Məhəmməd və Məhəmmədi) ata-oğul olsalar da, müxtəlif şəhərlərdə fəaliyyət göstərmişlər. Nizaməddin Sultan Məhəmməd “Təbriz məktəbi”nin, Məhəmmədi isə “Qəzvin məktəbini”n nümayəndəsi kimi tanınmışdır. Orta çağlarda Məhəmməd soylu digər rəssamlarımız da fəaliyyət göstərmişlər: Xoylu Əbdül Mömin ibn Məhəmməd – XIII əsrin əvvəllərində “Vərqa və Gülşa” əsərinə çəkdiyi 70 miniatür dövrümüzə gəlib çıxmışdır; Dərviş Məhəmməd – XV əsrdə Nizaminin “Xəmsə”sinin əlyazmasına işlənmiş miniatürlərin müəlliflərindən biri, hansı ki, bu nadir əsər İstanbulda Topqapı sarayı muzeyində qorunur; Dust Məhəmməd (XVI əsr) isə tanınmış miniatür rəsm ustası olmaqla bərabər, həm də yüksək portretçi rəssam olmuşdur.
Sənətşünas akademik Rasim Əfəndinin fikrincə, “Məhəmmədinin “Dərvişlərin rəqsi”, “Təlxəklərin rəqsi”, “Təlxəklərlə keçilərin rəqsi” və s. qondarma adlar altında xarici kitablarda dərc və qeyd olunan miniatürü öz bədii formasına görə xüsusilə əhəmiyyətlidir. Burada müxtəlif musiqi alətləri çalan dərvişlərin müşayiəti ilə təlxək və keçi obrazını təmsil edənlərin rəqs etmələri təsvir olunur. Əsərdə hansı konkret surətin təsvir olunduğunu söyləmək çətindir. Lakin inamla demək olar ki, burada öz kökləri ilə baharın gəlişi ilə bağlı olan qədim bir ayinlə, ritualla əlaqədar olan, lakin zaman keçdikcə öz ilkin mənasını itirib adi tamaşaya, oyuna çevrilmiş bir mərasim təsvir edilir. Buna görə də bu əsəri “Bahar bayramının qarşılanması” adlandırmaq daha məntiqi olardı”.
Növləri
Orta əsrlərdə Azərbaycan ərazisində bir-birindən ölçülərinə və istifadə qaydalarına görə fərqlənən iki növ qaşığekdən istifadə edilib:
Böyük qaşığek
Ağacdan hazırlanmış iri, eyni ölçülü (təxminən 42 mm uzunluğunda) iki qaşıq üzbəüz sarınır. Qaşığekdə səsoyadıcı yaratmaqdan ötrü qaşıqlar sarınmazdan öncə əvvəl içərisinə, yəni boşluq olan, yarımkürəvi hissəsinə 10-15 ədəd kiçik, yumru diyircəklər və ya metal qırıntıları qoyulur. İfaçı sağ əlində qaşığekin dəstəyindən tutub, onu silkələməklə ifa olunan musiqinin ritminə uyğun səsləndirir. Yaxud, ifaçı digər əlində tutduğu mili qaşığekə zərblə vurmaqla fərqli səslənmələr, yəni yeni səs tembrləri əldə edir.
Kiçik qaşığek
Kiçik qaşığekləri bir-birinə döyəcləməklə ifa olunan musiqinin ritminə uyğun səsləndirirlər. Alət çırtma səsinə bənzər, şaqqıltılı səsə malikdir.
İstifadəsi
Qaşığekdən “Novruz” bayramlarında və bir sıra el oyunlarında, tamaşalarda musiqiçilər müşayiətedici alət kimi istifadə ediblər: Təkə oyunu, Qaşıq oyunu, Dəvə oyunu, Şeydalı və Çömçəbaşı el tamaşaları.
Böyük ölçülü qaşığekdən İ. Əbilov adına Mədəniyyət Mərkəzinin “Oğuzlar” folklor ansamblının zərb alətləri ifaçıları ara-sıra etnoqrafik konsertlərdə istifadə edirlər. Alətdən həmçinin, “İrs” folklor ansamblının solisti Cavanşir Qasımov ara-sıra etnoqrafik konsertlərdə istifadə edir.
Yaşburunlar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan yarımdəstəsi.
6 fəsiləsi, 50 növü əhatə edən 26 cinsi var. Bədənlərinin ölçüsü 13 sm dən 70 sm-dək, kütləsi 60—100 q-dan 2 kq-dək olur. Əksəriyyətinin quyruğu uzun, lorilərin quyruğu qısa, bəzən də quyruqsuz olur. Ön ətrafı arxa ətrafından qısadır. Əl va pəncə barmaqları əsasən hərəkətlidir. Baş barmaq əli yumduqda o biri barmaqlara çatır. Tükləri sıxdır. Beynində qırış pa şırımların miqdarı azdır. Afrika tropiklərində, Madaqaskarda, həmçiiin Asiyada və Malayya arxipelaqı adalarında yayılmışdır. Ağacda yaşayırlar. 1—3 bala doğur. Bir çox növlərinin sayı (xüsusilə Madaqaskarda) kəskin surətdə azalır.
Şimali Kaliforniya meşə yanğınları (2017)
İqlim
Meşə yanğınları ndan günləş əvvəl Kaliforniya Meşəçilik və Yanğından Mühafizə Şöbəsi, Şimali Kaliforniya nın əksər hissələrində qırmızı bayraq xəbərdarlıq ları verməyə başlamışdı. Buna səbəb isə, küləklərin sürətinin 40 ilə 56 km/saat arasında olması idi. 8 oktyabr axşamı, Diablo küləkləri saatda 110 kilometrə çatdıqları bildirilmişdir.
Təsir
Yanğınlarda həlak olanların əksəriyyəti 8 oktyabr və ya 9 oktyabr 2017 tarixində, yanğınlar başladığı zaman öldüyünə inanılır. Qurbanların əksəriyyəti yaşlıdır, baxmayaraq ki, ölənlərin yaşları 14-dən 100-ə qədərdir.
9 oktyabr 2017 tarixində Kaliforniya qubernatoru Jerri Braun Napa, Sonoma, Yuba, Byutt, Leyk, Mendosino, Nevada və Orinc kimi dairələr üçün fövqəladə vəziyyət elan etdi və Ağ Evə böyük fəlakət bəyannaməsi tələb edən bir məktub göndərdi. ABŞ prezidenti Donald Tramp 10 oktyabr tarixində təbii fəlakət nəticəsində hazırlanan bəyannaməni təsdiqləmişdir. Ərazini araşdırarkən, Kaliforniya 5-ci Konqresi nin nümayəndəsi Mayk Tompson, "Bu, Kaliforniya tarixinin ən pis yanğın fəlakəti olacağını gözləyirəm" dedi.
10,000-dən çox yanğınsöndürən 1000-dən çox yanğın mühərrikləri və digər avadanlıqları istifadə edərək, yanğına qarşı mübarizə aparırlar. Kanada və Avstraliya dan da yanğınsöndürənlər gəlmişdir.
Yanğınlar
20 oktyabr 2017 tarixindəki məlumatlara əsasən
Atlas yanğını
300px|thumb|right|2017 Şimali Kaliforniya meşə yanğınlarının xəritəsi Atlas yanğını Napa dairəsi nin mərkəzi olan Napa şəhəri nin şimalında, Napa Soda Sprinqs yaxınlığında, 8 oktyabr 2017 tarixində başlanan və hələ də davam edən meşə yanğını.
Çeroki yanğını
Çeroki yanğını Byutt dairəsi nin mərkəzi olan Oronvil şəhərinin yaxınlığında, 8 oktyabr 2017 tarixində başlanan və hələ də davam edən meşə yanğını. Orovil yaxınlığında və ətraf kənd məhəllələrini təhdid edən yanğın, başlamasından bir neçə saat sonra yüz hektar dan yüz minlərlə hektara qədər genişlənmişdir.
Nans yanğını
Nans yanğını Sonoma şəhərinin şərqində və şimalında, 8 oktyabr 2017 tarixində başlanan və hələ də davam edən meşə yanğını. Nans yanğını oktyabrın 11-də Norbom yanğını ilə birləşmişdir. Nans/Norbom yanğını oktyabrın 12-də Abod yanğını ilə birləşmişdir. Petrik yanğını oktyabrın 13-də Nans/Norbom/Adob yanğını ilə birləşərək dörd-yanğın yaratmışdır. Oktyabrın 16-da Presli yanğınını da ehtiva edən Nans yanğın 48,000 hektar sahəni əhatə etmişdir.
Basatın igidliyi (film, 1988)
Basatın igidliyi qısametrajlı cizgi televiziya filmi rejissor Vaqif Behbudov tərəfindən 1988-ci ildə çəkilmişdir. "Azərbaycantelefilm" də istehsal edilmişdir. Filmdə müdrik Dədə Qorqud gənc döyüşçünün cəsarətini görüb ona Basat adını verir. Basat əzazil Təpəgözə qalib gəlib uşaqları, anaları bəladan qurtarır.
Məzmun
Kukla filmində müdrik Dədə Qorqud gənc döyüşçünün cəsarətini görüb ona Basat adını verir. Basat əzazil Təpəgözə qalib gəlib uşaqları, anaları bəladan qurtarır.
Mükafat
1991-ci ildə filmə görə Vaqif Behbudov Azərbaycan Respublikası Dövlət Mükafatına layiq görülmüşdür.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Anar Rejissor: Vaqif Behbudov Operator: Vaqif Behbudov Rəssam: Vaqif Məmmədov Bəstəkar: Rafiq Babayev
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1988-ci ilin Azərbaycan filmləri 1980-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Eozinofillər
Eozinofillər — qranulositlərin bir populyasiyasıdır.
Qanın leykositlərinin 2–5%i onların payına düşür. Onlar adətən ikiseqmentli nüvəli hüceyrələrdirlər. Sitoplazmadaxili qranulları eozin (turş təbiətli boya) boyası ilə rəngləndiyinə görə onlara "eozinofillər" deyilir.
Ölçülərinə görə qranullar böyük və kiçik eozinofil qranullar olmaqla iki tipə bölünürlər. Böyük eozinofil qranullar elektron mikroskopunda mərkəzi kristalları özək, ətrafı isə matrikslə əhatə olunmuş, diametri təxminən 1 mkm ə bərabər orqanoidlər kimi görünürlər. Onların möhtəviyyatının əsas hissəsini mərkəzdə kristallik formalı əsas qələvi zülalı, matriksində isə peroksidlər və eozinofillərin kation zülalı adlanan molekullar təşkil edirlər. Kiçik qranullarda arilsulfataza və turş fosfataza toplanır. Bu maddələrdən başqa eozinofillərdə həmçinin elastaza, kollogenaza, qlükuronidaza, katepsin, mieloperoksidaza və RNT -aza da aşkar edilmişdir.
Müəyyən stimulların təsirindən qranulların möhtəviyyatı ekzositoz nəticəsində hüceyrə xaricinə boşaldılır. Eozinofillər digər qranulositlər kimi sümük iliyində ümumi mieloid sələf hüceyrələrindən yaranırlar. Onların əsas böyümə və differensiasiya faktoru İL-5-dir (interleykin-5). Sümük iliyini tərk etmiş eozinofillər qan dövranında təxminən 30 dəqiqə qalır və sonra toxumalara keçirlər. Onların yarım yaşama dövrü 24 gündür.
Yavuz Bülənd Bakilər
Yavuz Bülənd Bakilər — Türk şair və yazıçı. Jurnalistika və vəkillik ilə məşğul olub.
Dürtüli (Avurğazı)
Dürtüli — Başqırdıstan Respublikası nın Avurğazı rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Yeni Kəlsir kənd şurası nın tərkibindədir. 10 sentyabr 2007-ci ilə qədər Starotrumbet adlanırdı.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Yavuz Bülənd Bakilər
Həyatı
Litseydən məzun olduğu 1953-cü ildə Türk Sənəti dərgisində çıxan ilk şeirinin ardından şeirleri məhəlli dərgi və qəzetlərdə çap olundu. Hisar dərgisi şairleri arasında yer aldı. Uzun müddət Tərcüman və Türkiyə qəzetlərində köşə yazıları yazdı. 24 mart 2013-cü il tarixində Türkiyə qəzetndəki vəzifəsindən öz istəyiylə ayrıldı.
İncələmələri
Xatirələri
Huxanye
Huxanye — Hunların XIV şanyüsü.
Huxanye əyanların dəstəyi ilə üsyan qaldıraraq hakimiyyətə gəlmişdi. Əvvəlki adı Tsihouşan idi. Eramızdan əvvəl 57-ci ildə Hun dövlətində 5 şanyü var idi və hamısı hökmdarlığa iddialı idi. Çuki, Hüge, Utzsi, Yuydi özünü şanyü elan etmişdi. Bu şəxslərin hamısı Mete xaqanın ayrı qadınlardan olan nəvələridi idi. Çuki əvvəlcə Hüge, Utzsi və Yuydinin müttəfiq ordularına qarşı vuruşmağa başladı və məğlub olaraq qaçdı. Yuydi isə Huxanyeyə tabe olduğunu bildirdi. Digər tərəfdən general Li Linin oğlu Utszini şanyü elan etdi. Utszi öldürüldükdən sonra Huxanyenin yeni rəqibləri baş qaldırdı. Sünsün adlı hun generalı bir şahzadəni II Günçen şanyü adı ilə hökmdar elan etdi. Daha qərbdə isə Huxanyenin qardaşı Çiçi şanyü özünü hökmdar elan etdi. Çiçi və Günçen ittifaqa girərək Huxanyeni məğlub etdilər. Huxanye öz əyanları ilə qurultay çağırdı amma əyanlar onun Çin vassallığını qəbul etməsi fikrinə etiraz etdilər. Hun generallarından biri İçjiçzı isə o dövrlərin geridə qaldığını Çinin artıq güclü olduğunu dedi. Huxanye onunla razılaşdı. Huxanye Çinə yola düşdü. 147 ildən sonra ilk dəfə idi ki, Çin imperatoru və şanyü görüşürdü. İmperator ona ordu və ərzaq verərək ölkəsinə göndərdi. Çiçi şanyü bu arada öz dövlətini qurmağa hazırlaşırdı. Talas döyüşündə Çin ordusu Çiçini məğlub edərək başını kəsdi və üsyan yatırıldı. Huxanyenin hakimiyyəti dövründə qəbilə başçılarının Çinə axını davam edirdi. Huxanye imperatorun qızı ilə evlənmiş və İtuzyaşi adlı oğlu anadan olmuşdu. Öləndən sonra isə yerinə Fuculi şanyü keçdi.
Fuculi
Fuculi — on dördüncü hun hökmdarı.
Həyatı
Hakimiyyət dövrü səssiz keçdi. İmperatorun vassalı olaraq həyat sürən Fuculinin ölümündən sonra yerinə qardaşı Tzyumisyu Souse adı ilə şanyü oldu.
W (UNIX)
w - Unix-utilit, maşında işləyən istifadəçilər haqqında və onların prosesləri haqqında informasiyanı göstərir. Hər bir istifadəçi üçün aşağıdakı yazılar çıxarılır: Qeydiyyat adı, terminalın adı, kənar maşının adı, sistemdə qeydiyyat vaxtı, adi vaxt, JCPU, PCPU və onun prosesinin əmr sətri.
JCPU vaxtı - terminala bağlanmış və bütün proseslərin getmə vaxtı.
PCPU vaxtı - «what» sahəsində göstərilmiş prosesin işləmə müddəti.
== Sintaksis == w - [-husV] [user]
Bayern Münhen FK
Bayern Münhen — Almaniyanın ən nüfuzlu peşəkar futbol klubu. 2013-cü ildən bu yana 11-i ardıcıl olmaqla, 33 milli çempionluq və çoxsaylı Avropa mükafatları ilə yanaşı 20 ölkə kuboku da daxil olmaqla, Almaniya futbol tarixinin ən uğurlu klubudur. 2020-ci ildə baş məşqçi Hans-Diter Flikin rəhbərliyi altında Bayern Münhen bütün matçlarda qalib gələrək UEFA Çempionlar Liqasını qazanan ilk komanda olmuşdur.
Avrokuboklarda iştirak
Hazırda Almaniyanın, o cümlədən dünyanın ən güclü klublarından biri sayılır. 2009/10 mövsümündə UEFA Çempionlar Liqasında final mərhələsinə yüksəlmiş, lakin finalda İtaliyanın İnter klubuna Militonun 2 qolu ilə 2-0 məğlub olmuş, kuboku qazana bilməmişlər. Bavariya 2011/2012 mövsümündə də UEFA Çempionlar Liqasında yarımfinalda Real Madridi məyus edərək, finala çıxıb. Bavariyanın finaldakı rəqibi Çelsi oldu. Lakin 1-1 bitən maçda penalti zərbələri ilə 4-3 uduzan Bavariya 5-ci dəfə bu kuboku qazana bilmədi.2012/2013 mövsümündə finalda Borussiya Dortmundu məğlub etdi və sevinən tərəf oldu.
Avropa
● Audi Kuboku (3) : 2009, 2013, 2015
Pyerfiş (Averon)
Vimne  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Sen-Jenye-d’Olt kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Rodez.
INSEE kodu — 12182.
Kommuna təxminən Paris dən  500  km cənubda, Tuluza şəhərindən 155 km şimal-şərqdə, Rodez dən isə 32  km qərbdə yerləşir.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 262 nəfər təşkil edirdi.
Rast. Niyazi (film, 2014)
Məzmun
Film Azərbaycanın görkəmli dirijoru və bəstəkarı, SSRİ Xalq Artisti, Dövlət və Beynəlxalq mükafatları laureatı, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı Niyazi Tağızadə-Hacıbəyova həsr olunmuşdur.
Pyerfiş (Averon)
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 156 nəfər arasında (15-64 yaş arasında) 126 nəfər iqtisadi fəal, 30 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici - 80,8%, 1999-cu ildə 70,7%). Fəal olan 126 nəfərdən 120 nəfər (61 kişi və 59 qadın), 6 nəfər işsiz (4 kişi və 2 qadın) idi. 30 hərəkətsiz şəxs arasında 10 nəfər şagird və ya tələbə, 18 nəfər təqaüdçü, 2 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Rast. Niyazi (film, 2014)
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Baccharis megapotamica
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İlana sitayiş (totemizm)
Qədim xalqların dini baxışlarında ilana sitayiş
Dünyanın müxtəlif xalqları arasında qədim dini dünyagörüşlərdən biri olan totemizmin təzahür formalarından biri olan ilana sitayiş geniş yayılmışdır. Bu inam şifahi xalq yaradıcılığında - nağıllarda, əfsanələrdə, əsatirlərdə, toponimlərdə, arxeoloji və tarixi abidələr üzərindəki təsvirlərdə özünü göstərir. Qayaüstü rəsmlər arasında da ilan təsvirləri xüsusi yer tutur. E.ə.II minillikdə I minilliyin başlanğıcında bütün dünyada günəşin ilanlarla mübarizəsi haqqında əsatir yayılmışdır. İlanlarla əhatə olunmuş günəş səhnələrinə Tagil çayında yerləşən ilan dağında qayaüstü təsvirlərdə və Qafqazın Qızıl Qobu mədəniyyətinə aid olan saxsı qırıqlarında rast gəlmək olar. İlan bir çox xalqlarda qorxu hissi yaradırdı. Onların təsəvvürlərinə görə, ilan şamanların köməkçisidir. İlan müqəddəs və toxunulmaz idi. Lakin müqəddəs ilanlara sitayiş təkcə bu zəhərli və təhlükəli heyvan qarşısında qorxu ilə deyil, həm də onların əzəməti qarşısında ehtiramla bağlıdır. İlanlara ehtiram, digər heyvanlarla müqayisədə daha qədim hesab olunur və dünyanın bir çox xalqlarına məlumdur.
Bir çox xalqlarda müxtəlif əşyalar üzərində ilan təsvirlərinin yaşı çox qədim zamanlara gedib çıxır. Bəzi alimlər güman edirlər ki, ilan təsvirlərində əkinçiliklə məşğul olan xalqların kosmik təsəvvürləri əks olunur. Təsvirləri səma və günəşə sitayişlə bağlıdır. Ziqzaqvari və dalğavari xətlər ilanı əks etdirir və real mənzərə yaradır. Sonralar ilan obrazı başqa rəmz daşımağa başlayır. O, ağıl, müdriklik və qadın hiyləgərliyini səciyyələndirir. Digər xalqlarda ilan uşaq doğumu havadarı rolunu oynayır.
Bir çox faktlara əsasən ilan türklərdə də müqqədəsləşdirələrək totem səviyyəsinə qaldırılmış və bununla əlaqədar olaraq da, mifoloji antropotoponimlər formalaşmışdır. Qədim türk dilli xalqlar sitayiş etdiyi mifin adını həmişə qəbilə birləşməsinin bilicisinə, dini başcısına xaqanına, böyüklərinə vermişlər”. Hazırda türkmənlərin er sarı tayfasının böyük bir qolu ilanlar adlanır.
Azərbaycanda qədim dini təsəvvürlərdə ilana sitayiş
Azərbaycanlıların təsəvvürlərində ilana ikili münasibət vardır: həm xeyirxah obrazlar, həm də zalım ruhlar kimi. Etnoqrafik müşahidələrə görə, Azərbaycanın bəzi kənd yerlərində ilanı öldürmək (xüsusilə evin, ocağın qoruyucusu hesab olunan ilanların) günah hesab olunur. İlanın evə xoşbəxtlik və bolluq gətirməsi haqqında inanclar mövcuddur. İlan təsvirlərinə saxsı qablarda və bəzək əşyalarında təsadüf olunur (Naxçıvanın Şahtaxtı kəndində ilan təsvirli səhəng, Göygöl rayonunun tarix-diyarşünaslıq muzeyində saxlanılan səhəng üzərində yapma ilan təsviri, Mingəçevirdə yapma ilan təsvirli qab). İlanbaşlı bilərziklər hələ tunc dövründə məlum idi və əcdadlara sitayişi təcəssüm etdirirdi. Onlara çox erkən abidələrdə rast gəlinir. Adətən, hər hansı bir əşyanı dövrələyən iki ilan təsvir olunur.
Üzəri qabarıq, en kəsiyi dairəvi olan ilan başlı tunc bilərziyin bir hissəsi Qəbələdən tapılmışdır. Belə bilərziyin digər ucu da ilan başlı olur. Bu tapıntı ilana sitayişin ilk növbədə əcdadlarımızın şüurunda qorunaraq müxtəlif bədii formalarda öz əksini tapmasını sübut edir. Oxşar bilərziklərə Gürcüstan ərazisində aparılan arxeoloji qazıntlar zamanı da təsadüf olunmuşdur. İlana sitayiş qədim albanların şüurlarında uzun müddət qalmış və müxtəlif bədii formalarda (keramika və Azərbaycanın digər tətbiqi sənət nümunələrində) əks olunmuşdur. Albanlarda ilana sitayiş bədii tuncda (bəzək əşyaları, qolbaqlar və s.) öz əksini tapmışdır. Bu, antik dövrdə də davam etdirilir və onlara Naxçıvan, Mingəçevir səhəng qəbirlərində rast gəlinir.
İlanla əlaqədar olan müqəddəs yerləri xüsusi qeyd etmək lazımdır. İlan totemi həyat mənbəyi olan qida kimi deyil, zəhərinin təsirinə görə fövqəltəbii qüvvə kimi qəbul oluna bilərdi. Mingəçevirdə ilan haqqında əfsanə ilə bağlı olan İncimi bulağı piri mövcud idi. İlan qayaüstü təsvirlərinə Abşeronda (Ağdaş düzü), Gəmiqaya petroqliflərində də rast gəlmək olar. Burada ilanın müxtəlif təsvirlərinə - cüt və spiral şəklində tək, keçilərlə birgə və s. təsadüf olunur. İlan bir çox Azərbaycan xalq dastanlarında, əfsanələrində ağıl, müdriklik və digər müsbət keyfiyyətləri təcəssüm etdirir. Azərbaycan əfsanələrində ilana ərə getmə motivi həm özündə xalqın ibtidai təfəkküründə ilana olan sitayişin izlərini yaşadır, eyni zamanda mifoloji gerçəkliyi daşıyır, yəni əfsanədəki ibtidai düşüncədə ilana ərə getməklə ilan toteminə qovuşmaq, beləliklə, öz soykökünə yaxınlaşmaq meyili duyulur.
Kanar çəkçəkisi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Soltan Baba piri
Bu abidə Dəvəçi rayonunun Uqah kəndindədir. Vaxtilə bu tikilinin çəkilmiş fotoşəkilindən məlum olmuşdur ki, əvvəllər, qeyd olunan pirin qapısının üzərində ərəbcə süls xətti ilə kitabə olmuşdur. Kitabənin fotosu əsasında aşkarlanıb ki, "bu türbə şeyxlərin məliki, zahidlərin qütbü Şeyx Əbu Bəkrindir - Allah ona rəhmət eləsin. Bu türbəni məmləkətlərin sultanı, qadir Fərruxzad ibn Axsitan (vaxtında) Nəcəf beş yüz doxsan dördüncü tarixdə tikdirdi" (1197-1198).
Souse
Souse — Hun İmperiyası hökmdarı.
Həyatı
Qardaşı kimi sakit həyat sürən Souse 8 il hakimiyyət sürdü. Çinə imperatorla görüşməyə gedərkən xəstələnərək öldü. Yerinə qardaşı keçdi.
Artemisia velutina
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Yanüzənlər
Yanüzənlər — ali xərçənglər sinfindən onurğasız heyvan dəstəsi.
Bədəninin uzunluğu 0,5—25 sm-dir. Yan, bəzən isə bel-qarın istiqamətində sıxılmışdır. Yanı üstə üzür. Dəstənin adı bu xüsusiyyətinə görə seçilmişdir. Ayrıcinsiyyətlidir. 7000 növü məlumdur. Azərbaycanda 76, o çümlədən Xəzərin Azərbaycan sahilində 66 növü yayılmışdır. Balıqların, Suitilərin, quşların və s.-nin bir çoxu yanüzənlərlə qidalanır. Bəzi növləri limanların ağac dirəklərini, digəri isə balıq torlarını dağıtdığına görə zərərlidir.
Xəzər dənizində yaşayan 69 növü yerli faunadır, 4 növü (Pseudolibrotus caspius, P. Platyceras, Pontoporea affinis microphtalma, Gammaracanthus loricatus caspius) Arktika faunası qrupuna daxildir. Yanüzənlər balıqların (külmə, çapaq, çəki, xul) qidasında mühüm rol oynayırlar.
Vəsiyyətnamə
Vəsiyyətnamənin tərtib edildiyi məqamda fiziki şəxs öz hərəkətləri barəsində şüurlu mühakimə yürüdə bilən və öz iradəsini aydın ifadə edə bilən yetkinlik yaşına çatmış fəaliyyət qabiliyyətli olmalıdır. O, özünə məxsus olan əmlakın hamısını və ya onun bir hissəsini həm qanun üzrə vərəsələr sırasından, həm də kənar adamlar dairəsindən istənilən şəxsə, o cümlədən dövlət və bələdiyyə orqanlarına, hüquqi şəxslərə vəsiyyət edə, vərəsələrin miras paylarını müəyyənləşdirə, miras hesabına hər hansı öhdəliyin bir və ya bir neçə şəxsin xeyrinə icra olunmasını vərəsəyə həvalə edə bilər.
Şeyx Yusif türbəsi
Şeyx Yusif türbəsi — Azərbaycanın Xaçmaz şəhəri ərazisində yerləşən türbə. thumb|Mövlana Şeyx Yusifin türbəsi. Mövlana Şeyx Yusifin türbəsi ikiotaqlıdır. Türbədə bir neçə qəbir var. Bir məzarın başdaşında yazılıb: "Bu qəbir Mövlana Şeyx Yusif oğlu mərhum Məhəmməd Əlinindir. Səkkiz yüz altıncı il" (1403–1404-cü il). Bir müddət İbrahimxəlil və Umsələməd adlı ər-arvad bu türbənin qorunub saxlanması üçün böyük zəhmət çəkiblər. Buna görə İbrahimxəlili 1937-ci ildə Sibirə göndərib əmlakını müsadirə ediblər, lakin ondan törəmələr abidənin bərpasını davam etdiriblər. Nəvəsi Əflatun Məmmədov camaatın köməkliyi ilə burada aman evi tikdirib. Şeyx Yusifin nəvəsi Teyyub Seyid Hacıbala oğlu 1986-cı ildə türbəni bərpa etdirib.
Azərbaycanda ən çox ziyarət edilən övliyalardan biri də Şeyx Yusif əfəndidir.
Haşimilər nəslindən olan və soykökü Həzrət Əli və Həzrət Fatimə vasitəsi ilə Peyğəmbər əfəndimizə bağlanan Şeyx Yusifin şəcərəsi bu gün Xaçmaz rayonunun Seyidlər kəndindəki törəmələrinin evində saxlanmaqdadır. Tam adı Yusif ibn Əli əl-Fazil əl-Hüseyni, künyəsi Əbül-Füyuzat, ləqəbi Ziyaəddindir.
Abbasqulu ağa Bakıxanov Mövlana Şeyx Molla Yusif haqqında "Gülüstani-İrəm" əsərində belə məlumat verir:
"Onun ulu babaları Qubanın Müskür nahiyəsinə Qarabağdan gəlmişlər. Şeyx cənabları hicri səkkizinci əsrin ortalarında dünyaya gəlmişdir. Təriqət mərasimini təkmil etdikdən sonra, Seyid Yəhya Bakuvidən (XIV–XV əsrlər) irşad xirqəsi almış və təriqət saliklərinin üzünə feyz və təbliğ qapılarını açmışdır. Şeyxin məzarı və onların yurdu olan kənd Şıxlar adı ilə adlanmışdır. Bakıda (Əlyazmalar fondunda) qorunan və ona aid edilən "Bəyanül əsrar lit-talibin" və "Silsilətül-uyun" adlı əlyazma əsərlərində adı Yusif əl-Şirvaniəl Müsküri kimi qeyd edilib. Bir müqəddimə və 24 fəsildən ibarət olan "Bəyanül-əsrar" kitabı əşyanın maddi və mənəvi xüsusiyyətlərinə, təriqət sahibləri və füqəranın adət və ədəbinə aid olan geniş mövzuları müxtəsər bir surətdə izah edir.
Hicri səkkizinci əsrin axırlarında vəfat etmişdir.
Tədqiqatçı Mehmet Rıhtımın araşdırmalarına görə Şeyx Yusifin vəfat tarixi 1485 miladi ilidir. Onun atası Şirvanın qazil-quzatı və dövrünün nüfuzlu alimlərindən olub. İlk təhsilini atasından alaraq, doqquz yaşında Quranı oxumağı tam öyrənib başa çatıb; həddi-buluğa yetəndə dərs deməyə başlayıb.
Sonralar Həccə gedərək Misir, Qüds, İsgəndəriyyə, Bağdad və Şamda olub; buradakı böyük alimlərdən dərs alaraq, elmi biliklərini təkmilləşdirib. Daha sonra Şamaxıya gələrək elm tədrisi ilə məşğul olub.
Seyid Yəhya Bakuvidən dərs almağı Yusifə Həzrət Peyğəmbərimiz yuxusunda tövsiyə etmişdir. Yusif Əfəndi dərhal Bakıya gələrək, Seyid Yəhyaya yetişdi və ona mürid oldu. Yeri gəlmişkən, qeyd edim ki, sufilikdə uca məqam (dərəcə) qazanmaq üçün mürid mütləq ildə bir dəfə xəlvətə girməlidir. Yəni, qırx gün qaranlıq otaqda tək-tənha qalaraq, ancaq su və xurma ilə qidalanır və "Quran" oxuyur. Bu müddətdə mürid ancaq tualet ehtiyacını ödəmək üçün bir neçə dəqiqəliyə otaqdan çıxır və onda da heç kəslə danışmır. Şeyxinin əmri ilə Yusif əfəndi də xəlvətə girərək, çətin riyazətlər ilə böyük mərtəbələr keçdi və xəlifəlik məqamına çatdı.
Amblyseius ampullosus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Şeyx Yusif türbəsi
Nəzminin yazdığına görə Seyid Yəhya Bakuvi ölümündən əvvəl xəlifələri və müridləri toplayaraq: "Məndən sonra səccadə və Allahın əmanəti Məxdumundur"- dedi (Bakuvi əzizləmə mənasında Yusifə "Məxdum" təxəllüsü vermişdi),
lakin Seyid Yəhya dünyasını dəyişəndə onun ortancıl oğlu Fətullah atasının səccadəsində oturdu. Yusif Məxdum da ona güzəşdə gedərək, müridləri sakitləşdirdi.
Daha sonra Şeyx Yusif Şamaxıya gələrək, burada irşad etdi. Bir müddətdən sonra isə, Qubanın Müskür nahiyəsində fəaliyyətini davam etdirdi.
Qəbri-şərifi Xaçmazın Şıxlar kəndindəki günbəzdədir. Həmin günbəzdə Şeyxin oğlu Məhəmməd Əminin və digər şeyxlərin də qəbirləri vardır.
AMEA-nın Arxeologiya İnsitutunun professoru Məşədixanım Nemətova Məhəmməd Əminin qəbrinin üstündəki ərəbcə yazını bu cür tərcümə edir:
"Bu qəbir Mövlana Şeyx Yusifin oğlu, mərhum Məhəmməd Əminindir. Səkkiz yüz altmışıncı il" (1455–1456 miladi ili).
M. Nemətovanın tədqiqatlarından o da məlum olur ki, Şeyx Yusifin digər övladları və nəvələri də onun yolunu davam etdirərək, şeyxlik titulu qazanıblar. Bunu günbəzdən çöldəki qəbrlərin üstündəki yazıların tərcüməsindən görmək olur:
"O əbədidir, əzəmətlidir. Bu, Şeyx Yusif Müskürünün övladı, mərhum, bağışlanmış Şeyx Əşrəfindir".
"Bu qəbrin sahibi Şeyx Əşrəfin oğlu rəhmətlik, günahları bağışlanmış İsgəndərindir. Allah ona rəhmət eləsin".
"Bu qəbr Şeyx Mövlana Yusifin övladlarından Şeyx Əşrəfin oğlu Şeyx Tahirindir. Allah ona rəhmət eləsin. Səfər ayı".
Xarici keçidlər
http://www.moderator.az/news/156413.html
Sikuta durnaotu
Adi durnaotu,  -  cinsinə aid bitki növü. thumb|Erodium cicutarium
Yayılması, Aralıq dənizi sahili olan ölkələr və Şimali Amerikada yayılıb. Azərbaycanda Qobustan,Xaçmaz rayonu ,Ceyrançöl və Naxçıvan Muxtar Respublikasının bəzi dağətəyi rayonlarında yayılıb.
Sinonim
[[SS 2 (*
Karlos Ximenez (oxatan)
Karlos Ximenez (10 aprel 1982) — İslandiyalı oxatan. Karlos Ximenez İslandiyanı 2015-ci ildə XXXXVIII Dünya Oxatma Çempionatında təmsil etdi.
Karyerası
Karlos Ximenez birinci dəfə Dünya çempionatına 2015-ci ildə qatıldı. O, Kopenhagendə baş tutan XXXXVIII Dünya Oxatma Çempionatında fərdi yarışlarda, təsnifat mərhələsində 206-c; yeri tutdu və 1/64 finala vəsiqə qazana bilmədi.
Gülbacı İmanova
Gülbacı İmanova — Azərbaycanın tanınmış dirijoru. Azərbaycan Dövlət Xor Kapellasının bədii rəhbəri və dirijoru,Azərbaycan Respublikasının xalq artisti(2005), Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü (2022-ci ildən).