cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bəhruz Dehqani
Behruz Dehqani — Behruz Təbrizi kimi də tanınan Cənubi Azərbaycanlı yazıçı, tərcüməçi və partizan Əşrəf Dehqani və Ruhəngiz Dehqaninin qardaşı və İran Xalq Fədai Partizanlar Təşkilatının məşhur üzvlərindən idi. O, SAVAK tərəfindən həbs ediləndən sonra, həbsxanada işgəncə və böyrəklərinin zədələnməsi səbəbindən öldürülüb.
İstisu
Yaşayış məntəqələri
Digər
Günəş kolibrisi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Ruslan Abışov
Ruslan İbrahim oğlu Abışov — "Neftçi" Bakı klubunun və Azərbaycan milli futbol komandasının yarımmüdafiəçisidir. 2017-ci ilin yanvar ayından etibarən Azərbaycanın ""Neftçi"" klubunda çıxış edir. "Neftçi Bakı" və "Xəzər-Lənkəran" klublarının heyətində çıxış edib. 2011, 2012-ci illərdə Azərbaycan çempionu olub, 2012-ci ildə Azərbaycanda ilin futbolçusu seçilib.
Həyatı
Ruslan Abışov Bakıda anadan olub. 6 yaşında Uşaq Gənclər Futbol Məktəbinə üz tutub. Abışovun ilk məşqçisi Əli Məmmədov olub. Ruslan daha sonra İsmayıl Əliyev, İbrahim Dadaşov və Rüstəm Rəhimovun rəhbərliyi altında futbolun sirlərinə yiyələnib. Onun futbolçu kimi püxtələşməsində İslam Kərimovun da böyük rolu olub. Ruslan Abışov orta təhsilinə paytaxtın 246 saylı məktəbində yiyələnib. Ali təhsilini isə Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasında alıb.
Karyerası
thumb|Ruslan Abışov "Zirə"də məşq zamanı|left|201x201px 15 yaşında ikən Ruslan Abışov Türkiyəyə yollanıb. 6 ay müddətində Dənizlispor klubunun əvəzedici komandasında çıxış edib, lakin Türkiyə vətəndaşlığına malik olmadığı üçün geri qayıtmaq məcburiyyətində qalıb. Vətənə qayıdıb 1 il Neftçinin əvəzedici komandasında çıxış edən Ruslan 2006-cı ildən əsas komandaya cəlb olunub və 18 yaşında ilk peşəkar müqaviləsini imzalayıb. Bir neçə dəfə xarici klublara keçidi gündəmə gəlsə də, transferi baş tutmayıb. 2012-ci ildə çoxlarının gözləmədiyi halda Neftçinin əzəli rəqibi Xəzər Lənkəranın heyətinə keçib. Xəzər-Lənkəranda Ruslan 15 nömrəli formada çıxış edib. Burada 22 oyunda 2 qol vurub. 2013-cü ilin fevral ayında Rusiyanın Rubin Kazan klubuna transfer olunub. Bu klubla 2.5 illik müqavilə imzalayıb. 250px|thumbnail|right|Ruslan Abışov Malta ilə oyunda cərimə zərbəsi yerinə yetirir, 2013
Milli komanda karyerası
Əsas milliyə çağırılmazdan əvvəl Azərbaycanın U-21, U-19, U-17 və U-15 komandalarında forma geymişdir. 2009-cu ilin avqust ayında Finlandiya və Almaniya millisi ilə keçirilən oyunlarda Azərbaycan milli futbol komandasının tərkibində çıxış etmişdir. 2012-ci ildə Futbol üzrə dünya çempionatı 2014-ün seçmə mərhələsində Şimali İrlandiyaya qarşı keçirilən oyunda millinin kapitanı olub. thumb|Abışov IV İslam Həmrəyliyi oyunlarının çempionu və qızıl medalçısı kimi.
Milli komandada oyunlar
thumb|Abışov IV İslam Həmrəyliyi oyunlarının çempionu və qızıl medalçısı kimi. Mənbə: Son yeniləmə:15 noyabr 2013
Milli komandada qollar
Mənbə: Son yeniləmə:15 noyabr 2013
Uğurları
thumb|Ruslan Abışov Azərbaycan Premyer Liqası 2010/2011 mövsümünün ən yaxşı müdafiəçisi seçilib
Digər fəaliyyətləri
2011-ci ildə Ruslan Abışov müğənni Sevda Yəhyayevanın "Gecdir daha" mahnısının klipində çəkilib.
Yeni üfüqlər
230px|thumb|right|"Yeni üfüqlər" yığım sexində thumb|left|2018-ci il aprelin 1-nə kimi kosmik gəmisinin yolu.
"Yeni üfüqlər", NASA tərəfindən hazırlanan bir insansız kosmos gəmidir. Cırtdan planet olan Pluton və peyklərinə uçuş edəcək ilk kosmos vasitəsidir. 19 yanvar 2006-cı ildə uğurla uçurulmuşdur. 28 fevral 2007, saat 5:43:40 Yupiterin yanından keçən New Horizonsın Günəş Sistemini tərk etmədən öncə iyul 2015-ci ildə Plutona ən yaxın nöqtədən keçərək planetin quruluşu və atmosferini təhlil etməsi gözlənilir. Bundan başqa, Plutonu kəş edən Clyde Tombaughun külünün bir hissəsi bu insansız kosmik gəminin içindədir. 2015 Aprel ayı etibarilə Yeni Üfüqlər gəmisi Plutonun ilə bağlı zəif keyfiyyətə malik şəkillər göndərmişdir. Yeni üfüqlər peyki NASA-nın rəsmi saytından tam zamanlı təhlil olunduğu kimi 14 iyul 2015-ci ildə Plutonun 12500 km məsafə uzaqdan şəkillər çəkib göndərəcəyi düşünülür. Görüntülər National Geographic Channeldan 14 iyul 2015 tarixində yayımlanacağı planlanmışdır.
230px|thumb|"Yeni üfüqlər" aparatının yerləşdirildiyi Atlas V 551 raket-daşıyıcının startı
Nokalakevi
Nokalakevi, həmçinin Arxeopolis (, ; mənası qədim şəhər) və ya Tsixeqoci (mənası  Kuci qalası) — Gürcüstan ın Sameqrelo-Zemo Svaneti diyarı nın Senaki bələdiyyəsi ndə tarixi qala şəhər. Lazika krallığı nın paytaxtı olmuşdur.
Tarixi
Nokalakevinin qalıqları Gürcüstan Respublikası ın qərbində yerləşən Kolxida düzənliyi nin şimal ucundakı Sameqrelo da, Texuri çayı nın sahilindədir. Ərazisi təxminən 20 ha olan qala şəhər Bizans tarixşünaslarına görə, Arxeopolis olaraq da tanınırdı. Şəhərin daxilində yerləşən Kuci qalası isə gürcü (kartli) tarixşünaslar tərəfindən Tsixeqoci adlandırılırdı. Ehtimal olunur ki, qalanın adı bir Kolxida hökmdarları ndan və ya bir eristavi dən alınıb. Qala Martvili yolundakı müasir Senaki qəsəbəsi ndən 15 km uzaqlıqda yerləşir. Qala Texuri çayındakı əhəmiyyətli bir keçid nöqtəsidir. Qala şəhər mövqeyinə görə regiondakı təpələri Sameqrelonun mərkəzindəki Çxorotsku şəhəri nə bağlayır. Nokalakevi VI əsrdə Cənubi Qafqaz da Bizans və Sasanilər arasında gerçəkləşən müharibələrdə əhəmiyyətli bir rol oynayırdı. Qala Lazikanı (indiki Sameqrelo) Sasanilər və iberiyalılar dan (qərbi gürcüstanlılar/kartlilər) qoruyan stratejik bir tikili idi. 540562-ci illərdə gerçəkləşən müharibələrdə Sasanilər imperiyasının Nokalakevini Bizans və lazlar dan ala bilməməsi Lazikanın üzərindəki Sasani təsirinin itirlməsinə səbəb olmuşdur.
Nokalakevidəki Bizans dövrü qala səddləri Texuri çayının mövqeyindən mənfəətlənmişdir. Buna görə qalanın qərbinə əhəngdaşlarıyla bir keçid oyulmuşdur. Qalanın şimalındakı dik və çala-çuxur ərazi burada qurulmuş qalanı demək olar ki, hücuma uğramaz vəziyyətə gətirir. Qalanın yerləşdiyi "yuxarı şəhər"i IV və VI əsrdən qalma binaların yerləşdiyi "aşağı şəhər"ə bir divar bağlayır. Roma dövrü nün axırlarından qaldığı düşünülən tapıntılara görə, region e.ə. VII və II əsrlər arasında sırasıyla işğal və tərk edilmişdir.
Kosova Respublikası Milli Marşı
Kosovo Respublikası Milli Marşı — 17 fevral 2008-ci il tarixində müstəqilliyini elan edən Kosova Respublikasının milli marşıdır. Bir başqa adı Europe olan marşın sözləri yoxdur, yalnız musiqidən ibarətdir.
Marş, 11 iyun 2008-ci il tarixində qəbul edilmişdir. Marşı sözsüz olması, çox etnikli Kosovo Respublikasının quruluşuna uyğundur. Beləcə hər hansı bir etnik qrupa göndərmədə bulunulmamıştır.
Kosovo Məclisi tərəfindən oylanıp qəbul edilən marşın səsverməsi, 72 qəbul; 15 rədd və 5 bitərəf səslə nəticələnmişdir.
Yarma
thumb|[[Qarabaşaq yarması]] Yarma – dənli, qarabaşaq və paхlalı bitkilərin emalı nəticəsində kənar qarışıqlardan, orqanizm tərəfindən mənimsənilməyən və ya pis mənimsənilən hissələrdən, çiçək qişasından, meyvə  qılafından, aleyron təbəqəsindən və rüşeymdən azad edilmiş bütöv,  хırdalanmış,  əzilmiş  dəndən ibarət yeyinti məhsuludur. Yarma yüksək qidalılıq dəyərinə malik olan, orqanizmdə yaхşı mənimsənilən kalorili məhsuldur. Yarma uşaqların və bir çoх хəstələrin qidası üçün əvəzedilməz yeyinti məhsulu hesab edilir. Yarmaların tərkibində asan mənimsənilən karbohidratlar, bitki zülalları, müхtəlif vitaminlər və mineral maddələr (kalium, kalsium, dəmir, fosfor, maqnezium) vardır.
Yarmalardan kulinariyada, uşaq və pəhriz qida məhsulları, həmçinin yeyinti  konsentratları və müхtəlif konservlərin hazırlanmasında geniş istifadə olunur.
Yarmalar növlərə (məsələn, buğda, arpa, qarabaşaq və s.), tiplərə (məsələn, düyü) və bəziləri  əmtəə sortlarına (məsələn, düyü, darı) və iriliyindən asılı olaraq nömrələrə (arpa, perlova, poltava yarmaları) ayrılır. Müхtəlif yarma növləri biri digərindən хarici  əlamətlərinə (formasına, ölçüsünə, rənginə), toхumalarının quruluşuna, nişasta dənələrinin formasına və ölçüsünə, bioкimyəvi  хassələrinə, tərkibində olan zülalların,  karbohidratların (хüsusilə nişastanın), yağların, mineral maddələrin, vitaminlərin miqdarına görə fərqlənirlər.
İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı
İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı (İƏT (2011-ci ilə qədər — İslam Konfransı Təşkilatı (İKT)); (OIP), ) — 1969-cu ildə Rabatda (Mərakeş) müsəlman ölkələrinin dövlət və hökumət başçılarının konfransında yaradılmışdır. 60-a yaxın dövləti özündə birləşdirir. Bəzi ölkələrin müsəlman icmalarının, habelə bir sıra beynəlxalq təşkilatların nümayəndələri İƏT yanında müşahidəçi statusuna malikdirlər.
1972-ci ildə qəbul edilmiş nizamnamnaməyə görə, İƏT-in ali orqanı dövlət və hökumət başçılarının konfransıdır: (1969-cu ildə Rabatda, 1974-cü ildə Lahorda, 1981-ci ildə Məkkədə və Taifdə, 1984-cü ildə Kasablankada keçirilmişdir). İƏT-in siyasi orqanı xarici işlər nazirləri konfransı (1970–1981-ci illərdə 12 növbətçi və 3 fövqəladə konfrans keçirilmişdir), icraçı orqanı isə Baş katiblikdir. Baş katibliyin iqamətgahı Qüds İsrail işğalından azad edilənədək müvəqqəti olaraq Ciddədə (Səudiyyə Ərəbistanı) yerləşir.
İslam Konfansı Təşkilatı böyük regional birlik kimi meydana gəlib ciddi fəaliyyətə başlaması ilə həmin təşkilatın üzv dövlətlərinin ictimai — siyasi həyatında yeni bir tarixi mərhələ başlandı. Bu mahiyyətdə təşkilatın özünü inkişafında da hərəkət baş verdi. İKT daxili təşkilatı problemləri həll etməyə yönəldilən təşkilati işlər, daxili qanunlarının, quruluşunun və qarşısında duran əsas vəzifələrin yerinə yetirilməsi istiqamətində tədbirlər müəyyənləşdirib həyata keçirilməsi uğrunda ciddi mübarizəyə atıldı. Bu işdə İKT-nin konfransları çox böyük rol oynadı və indi də oynayır. Bu istiqamətdə gedən işdə 1970-ci ilin mart ayının 25-də keçirilən təşkilatın birinci konfransının əhəmiyyətini qeyd etmək vacibdir.Baş katibliyin tərkibində bir sıra şöbələr, o cümlədən sosial-iqtisadi, elm və texnika, Asiya məsələləri, Afrika məsələləri, beynəlxalq məsələlər, informasiya, insan hüquqları və azsaylı dini icma məsələləri, müsəlmanların qeyri-hökumət təşkilatları məsələləri şöbələri və başqa şöbələr fəaliyyət göstərir.
YÖS yanında onun konfranslarının qərarları ilə yaradılmış tam bir sıra müstəqil təşkilatlar fəaliyyət göstərir. Onların fəaliyyətini baş katiblik əlaqələndirir. İslam Əməkdaşlıq Təşkilatına üzv ölkələrin xarici işlər nazirlərinin 2011-ci il iyunun 28–30-da Astanada keçirdiyi iclasda təşkilatın adının, embleminin və bayrağının dəyişməsi məsələsi müzakirə edilmişdir.
İƏT-nin baş katibləri
thumb|Bayrağı.
Adının dəyişdirilməsi
2011-ci ilin iyun ayında Qazaxıstanın paytaxtı Astanada keçirilmiş İslam Konfransı Təşkilatı xarici işlər nazirlərinin 38-ci sessiyasının Xarici İşlər Nazirləri Şurasının qərarı ilə təşkilatın adı İslam Əməkdaşlıq Təşkilatına (İƏT) dəyişdirilmişdir.
Migel Alexandro Kaliksto Lopez
Migel Alexandro Kaliksto Lopez (9 may 1994) — Kolumbiyalı peşəkar kişi BMX velosipedçisi. Migel Alexandro Kaliksto Lopez Kolumbiyanı beynəlxalq yarışlarda təmsil edir.
Karyerası
Migel Alexandro Kaliksto Lopez 2015 UCI BMX Dünya Çempionatında 1 km zaman yarışında iştirak etmişdir. O, Belçikada baş tutan yarışlarda 32.977 saniyəlik nəticəsi ilə 54-cü yeri tutdu.
İsfəndiyar Qarabaği
Doktor İsfəndiyar Qarabaği - Cənubi Azərbaycanlı müğənni. 1942-ci ildə Təbrizin Qarabağlılar məhəlləsində dünyaya gəlibdir.O, İtaliyada musiqi sahəsində təhsil alıb. O, Traktor Sazi futbol klubunun rəsmi mahnısının müğənnisidir.
Puşkin abidəsi (Tbilisi)
Puşkin abidəsi — Gürcüstanın paytaxtı Tiflisdə yerləşən Pişkin bağında qoyulmuş abidə. Abidənin müəllifi Feliks Xodoroviçdir.
Tarixi
1892-ci ildə şairin vəfatının 55-ci il dönümündə şəhərin «Yeni Bağ» hissəsində (1885-ci ildə qədər təsis edilib), Puşkinin Tiflisdə qaldığı (1829) evin yaxınlığında qoyulmuşdur ("Puşkinin qaldəığı" ev günümüzə qədər gəlib çıxmamışdır . Abidənin hazırlanmasının təşəbbüskarı Tiflis polis məmuru Rossinski idi. Adidənin hazırlanması ilə bağlı hətta vəsait toplama belə təşkil edilir. Bir büstü hazırlamaq üçün 2281 rubl toplanmışdır. 30 aprel 1890-cu ildə Şəhər Duması tərəfindən layihə qəbul edilmiş və layihə martın 14-də  1891-ci ildə Sankt-Peterburqda təsdiq edilmişdir.
Bürünc büst Sankt-Peterburqdakı Verfel zavodunda hazırlanır - bədii brünc istehsalında Rus İmperiyasının aparıcı müəssisələrindən biri idi. Qırmızı və boz alqeti daşından hazırlanan postament Vinçenso Pilacinin Tiflis emalatxanasında hazırlanmışdır. Müasirlər şairin büstünün bədii dəyərlərini tənqid edirlər
2007-ci ildə Gürcüstan parlamentinin deputatı Nuqzar Siklauri paytaxt administrasiyasına Puşkin meydanınnın adını Varşava meydanı olaraq dəyişməyi barədə müraciət etmişdir.
Ədəbiyyat
Дѣло Тифлисской Городской Управы, 1-го Распорядительнаго отдѣленія, 1890 г., по описи № 31 «О сооруженію въ Тифлисѣ памятника Пушкину»
Mənmbə
Памятник нерукотворный: Пушкин и Тбилиси
Phaethornis rupurumii
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Phaethornis longirostris
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Şərq yarımkürəsi
Şərq yarımkürəsi - Yer kürəsinin tən yarısı. Qrinviçdən şərqdəki əraziləri əhatə edir.
Şərq yarımkürəsində London şəhərindən şərqə tərəf Çukotka yarımadasının bir hissəsi olmaqla, Afrikanın böyük bir hissəsi, Hind okeanı, Avstraliya və Atlantik və Sakit okeanın bir hissəsi aiddir.
Bu yarımkürədə dünyanın ən hündür (Everest 8848m) və ən alçaq (Ölü dəniz -406m) nöqtələri yerləşir. Şərq yarımkürəsi 0o və 180o dərəcə arasında yerləşir. 300px|thumb|Sarı rənglə rənglənmiş ərazi Şərq yarımkürəsidir. thumb|right|250px|Şərq yarımkürəsi
Qarabaği
Qarabaği bu mənalarda gələ bilər: thumb|Ağa xan Qarabaği
Paralimpiya Oyunları
200px|thumb|Paralimpiya oyunlarının emblemi
Tarixi
Dünyada Paralimpiya Hərəkatının tarixi Böyük Britaniyanın Elsberri şəhərindəki Stok Mandevil xəstəxanasının neyrocərrahı Lüdviq Qoutmanın təşəbbüsü ilə 1948-ci ildə Londonda, Olimpiya Oyunlarınının açılış mərasimi zamanı ilk dəfə kolyaskalı əlillər arasında Böyük Britaniyanın 1-ci milli yarışlarının keçirilməsi ilə hesablanır.
1960-cı ildə Romada keçirilən 1-ci Paralimpiya Oyunlarında 23 ölkənin 400 idmançısı iştirak etmişdir.
2000-ci il XII Sidney 11-ci Yay Paralimpiya Oyunlarında 127 ölkədən 4000 idmançı altı əlillik qrupunda, 18 idman növündə təmsil olunmuşdu. Bu Beynəlxalq Paralimpiya Hərəkatı tarixində rekord göstərici idi.
Jordan Qalland
Jordan Qalland — Amerika Birləşmiş Ştatlarının pop müğənisidir (estrada artistidir).
Həyatı
Jordan Qalland 2 yanvar 1980-ci ildə Nyu-Yorkda anadan olub.
Beynəlxalq Gənclər Günü
12 avqust — Beynəlxalq Gənclər Günüdür. Bu tarix 8-12 avqust 1998-ci il tarixlərdə Lissabon şəhərində keçirilmiş Gənclər nazirlərinin I toplantısında qəbul edilmişdir.
Phaethornis aethopygus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Başkənd (Ordubad)
Başkənd (əvvəlki adı: Disər) — Azərbaycan Respublikası Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ordubad rayonunda kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 1 mart 2003-cü il tarixli, 423-IIQ saylı Qərarı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ordubad rayonunun Vənənd kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Disər kəndi Başkənd adlandırılmışdır.
Toponimikası və tarixi
Vənənd çayı sahilində, Zəngəzur silsiləsinin ətəyindədir. Kəndin adı onun ş.-ində bir-birinə yaxın 300 m. hündürlükdə olan və Disər adlanan iki kiçik dağın adından yaranmışdır. Oronim isə İran dillərindəki dildə (iki) və sər (baş, zirvə) sözlərindən düzəlib, "iki baş, iki zirvə" deməkdir. 2003-cü ildən Başkənd adlandırılmışdır.
Ernanodon
Ernanodon — Məməlilərə aid canlı cinsi. Tək növdən ibarətdir,, üst palrosen dönəmində Çində yayılmışdır.
Yevgeni Komarov
Yevgeni Komarov (8 noyabr 1988) — Rusiyalı peşəkar kişi BMX velosipedçisi. Yevgeni Komarov Rusiyanı beynəlxalq yarışlarda təmsil edir.
Ernanodon
Aid edilməsi
Ernanodon aşkarlanarkən onu qarışqa yeyənə bənzədirdilər. Hətta Ernanodonu avropada yayılmış və sonradan nəsli nəsilmiş Eurotamandua cinsinə aid edilirdi. Onlar Almaniyada Eosen dönəmində yaşayırdılar.
Antonio Van Deyk
Ser Antonis Van Deyk (Flomandca: Antoon Van Dijck) — Flomand rəssamı.
Yevgeni Komarov
Karyerası
Yevgeni Komarov 2015 UCI BMX Dünya Çempionatında 1 km zaman yarışında iştirak etmişdir. O, Belçikada baş tutan yarışlarda 32.894 saniyəlik nəticəsi ilə 51-ci yeri tutdu.
Antonio Van Deyk
O, Anversli tacirin ailəsində dünyaya gəlib. Yaradıcılıq fəaliyyəti qısa olsa da yadda qalandır. Van Deyk Şahzadə və kralların sevimlisi idi.İngilis portret məktəbini qurması incəsənət tarixinə verdiyi ən böyük töhfələrdən biridir. Rəssamın adı ilə bağlı rəng çaları da var: “Van Deyk qəhvəyisi”. 1609-cu ildən 1612-ci ilə qədər Hendrick Van Balenin yanında şagirdlik etmişdi. Bu dövrdə çəkdiyi “Qoca” adlı əsəri 1613-cü ilə aiddir. Yakop Yordaens və Piter Paul Rubenslə birlikdə müəyyən müddət əməkdaşlıq aparmışlar. 1618-ci ildən peşəkar rəssam kimi fəaliyyət göstərməyə başlayıb. 1620-ci ildə kolleksioner Tomas Hovardın köməyilə sarayda fəaliyyətini davam etdirmək imkanı əldə edir və Venesiya rəssamlıq məktəbi ilə tanış olur. 1622-ci ildən 1627-ci ilə qədər İtalyada yaşayır. Romaya gələndə zaman Kardinal Bentivoglionun qonağı olur. Müəyyən müddətdən sonra Cenevrəyə köçür. Cenevrədə daha çox portret janrında əsərlər çəkir. 1627-1632-ci illər arasında Ansverdə kilsələrin bədii tərtibatı üçün çalışır, portretlər çəkir. 1630-cu ildə Parisə gedir, məşhur kəmərlərin gravüralarını hazırlayır. 1632-ci ildə Kral I Çarlz rəssama cəngavər adı verir, pulla mükafatlandırır. Van Deyk o zamandan başlayaraq zəngin ingilis ailələrin rəsmlərini çəkir, öhdəsinə verilmiş Blackfriars və ya Elthamdakı həyət evində lyuks bir həyat yaşayır.
Ernanodon
Mübahisə
E. antelios Dişsiz məməlilərə aidliyi inkar edilir. Səbəb isə onurğa sütünündakı sümüklərin düzülüşü əsas gətirilir. Eyni sözləri Eurotamandua aid etmək olar.
Antonio Van Deyk
Rəssam əvvəllər Karavaggio ilə Cordaensin üslublarının təsiri altında qərarsız qaldıqdan sonra, fırça vuruşunu və parlaq rənglərdən istifadəsini mənimsədiyi Piter Paul Rubensin üslubuna üstünlük verir. Amma bu üsluba müəyyən dəyişiklik edərək öz bacarığına uyğunlaşdırır. Rubens kimi Van Deyk də ədəbi və mifoloji mövzulara üstünlük verir. “Su pərilərinin yuyunması”, “Diana və Endimion”, “Amarillis və Mirtila”, “Renald ilə Armida” adlı əsərləri, rəssamın həmin dönəm yaradıcılığına örnək olaraq göstərilir. Sənətçi eyni zamanda böyük bir katolik rəssamdır: Valon Brabant və Flandre kilsələri üçün hazırladığı geniş kətan rəsmlərdə, ölçülü və yumşaq, yepyeni bir barokko anlayışı görülür. Dindarlığı sonsuz, bitkin bir üzüntünü əks etdirən incə detallarla doludur. “Müqəddəs ailə”, “Piyeta” kimi tablolarında görülən bu özəllik, rəsmlərinin bəyənilməsində böyük rol oynadı. Ancaq Antoni van Deyk əsl uğurlarını təkrarsız portretçiliyinə borcludur. Cenevrədə, Rubensin dəbdəbəli portretlərini örnək alaraq, Spinolalar, Durazzolar kimi ən böyük ailələri olduqca bacarıqla təsvir etməyə müvəffəq oldu. Şaha qalxmış atlarını cilovlamağa çalışan minicilərin, ağır parçadan olan geyimləri içində dimdik duran məğrur qadınların rəsmlərində monumental bir görünüş əldə etmək üçün rəssamın tapdığı yol, üfüqi xətləri aşağıdan almaq, üzləri aşağıdan yuxarıya doğru baxan kimi göstərməkdi. Bu sahədə ən bacarıqlı əsərləri olan “Balbi Markizi”, “Paola Adorno”, “Marki Cattaneo”, “Ağ atı üstündə Tomaso di Carignano” və Romada hazırladığı “Kardinal Bentivoglio”nun portretləridir. Brüsseldə isə müştərilərinin çoxu burjua təbəqəsinin nümunələri, dostları və ya sənətçilər olduğu üçün Van Deyk flomand üslubuna xas yarı boy portretlərinə qayıtdı. Sadəliyə, palitranın zənginliyinə, dairəvi biçimlərə daha çox önəm verdi, şəxsi detallar üstündə dəqiqliklə durdu. Rəssamlardan Jan Vaele və Grayerin, heykəltaraş Colins de Nolenin və xüsusilə Marie-Louise de Taksisin portretləri, sənətçinin belə əsərləri arasındadır. Bundan başqa İngiltərədə daha 400 portret çəkmişdir. Həmin portretlərdə isə boyanın çox incə qatlarla çəkilməsi, ən incə detalların da gözə çarpmasına imkan verir; isti rənglərlə işlənən kölgələr, gümüş rəngi işığın təsirini daha da artırır; məxmər, ipək və atlas kimi parçaların təəccübləndirici dərəcədə gerçək görüntüsü rənglərin ən yaxşı şəkildə dəyərləndirilməsini təmin edir.
NGC 91
NGC 91, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Andromeda bürcü istiqamətində yerləşir. * tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Orxan Fikrətoğlu
Orxan Fikrətoğlu (Sadıqov Orxan Fikrət oğlu; ) — azərbaycanlı yazıçı, ssenarist, rejissor, jurnalist,Əməkdar incəsənət xadimi. Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət nazirinin müşaviri (2023).
Phaethornis longuemareus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Orxan Fikrətoğlu
Həyatı
İlk hekayəsi 1981-ci ildə "Kirpi" jurnalında çap olunub. Ondan sonra dövrü mətbuatda yüzlərlə hekayə, povest və publisistik yazılar çap etdirib. Onlarla bədii filmin ssenari müəllifidir. Əsərləri İran, Türkiyə, Bolqarıstan, İsveç və bir çox dünya ölkələrində çap olunub. "Yeddi" romanı Almaniyada mükafata layiq görülüb. Onun hekayələri OKSFORD Universitetinin dərsliklərinə salınıb. Bir sıra Respublika mükafatları laureatıdır. Hekayələri "Dünya Nəsr Antalogiyasına" düşüb.
Orxan Fikrətoğlunun, "TAS", "Qıyığın ölümü", "Şəkilçi və şəkilçi " pyesləri ölkə teatrlarında səhnələşdirilib.Ssenariləri əsasında onlarla film çəkilib.
2023 cü ildə Mədəniyyət nazirinin müşaviri təyin edilib.
Ailəsi
Şair Fikrət Sadığın oğludur. Ailəlidir. Bir qızı var.
Fors-majorlar serialının seriyalarının siyahısı
300px|thumbnail|right|Serialın dördüncü mövsümünün təbliğat afişası; soldan sağa: Cessika Pirson (Cina Torres), Donna Polsen (Sara Rafferti), Reyçel Zeyn (Meqan Markl), Luis Litt (Rik Hoffman), Harvi Spekter (Qabriel Maxt), Mayk Ross (Patrik Cey Adams). Fors-majorlar — Aaron Korş tərəfindən yaradılmış, "USA Network" telekanalında 23 iyun 2011-ci ildə premyerası baş tutmuş ABŞ teledrama serialıdır. Serialda əsas hadisələr Nyu-York hüquq firmalarından birində vəkil işləyən Mayk Ross (Patrik Cey Adams) və Harvi Spekter (Qabriel Maxt) ətrafında baş verir. Harvi Nyu-Yorkun ən məşhur və nüfuzlu vəkillərindən biri olsa da, heç vaxt Harvard Hüquq Məktəbində (və ya hansısa başqa hüquq məktəbində) təhsil almamış, yalnız eydetik yaddaşı və təbii istedadı ilə uğur qazanan Mayk Rossu özünə köməkçi seçir.
27 avqust 2015-ci ilə kimi, beşinci mövsümün on seriyası da daxil olmaqla, serialın 70 seriyası çıxarılmışdır. Serial 2016-cı ilin yayında on altı seriyalıq altıncı mövsüm üçün yenilənmişdir.
I mövsüm
Fors-majorlar serialının birinci mövsümü ABŞ-da 23 iyun 2011-ci ildən 8 sentyabr 2011-ci ilə kimi yayımlanmışdır.
II mövsüm
11 avqust 2011-ci ildə Fors-majorlar serialının on altı seriyalıq ikinci mövsüm üçün yeniləndiyi elan edilmiş, ikinci mövsüm ABŞ-da 14 iyun 2012-ci ildən 21 fevral 2013-cü ilə kimi yayımlanmışdır.
III mövsüm
21 oktyabr 2012-ci ildə Fors-majorlar serialının on altı seriyalıq üçüncü mövsüm üçün yeniləndiyi elan edilmişdir. Üçüncü mövsüm ABŞ-da 16 iyul 2013-cü ildən 10 aprel 2014-cü ilə kimi yayımlanmışdır. Üçüncü mövsümdə Mişel Feyrli bir neçə seriyada "Pearson Darby" şirkətinin müştərisi olmuş Dr. Yeva Hessinqton obrazını canlandırmışdır. Maks Bisli müvəqqəti personaj olan, Darbinin sağ əli Stefan Hantlini canlandırır. Mövsümün onuncu seriyası yay finalı rolunu oynamış və 17 sentyabr 2013-cü ildə yayımlanmışdır. Altı seriya isə 2014-cü ildə Soçi Qış Olimpiya Oyunlarından sonra yayımlanmışdır. Üzgüçü Maykl Felps mövsümün on birinci seriyasında kameo kimi çıxış etmişdir. Qabriel Maxtın atası Stefan Maxt bu mövsümdə Professor Cerard obrazını canlandırmışdır.
IV mövsüm
22 oktyabr 2013-cü ildə Fors-majorlar serialının on altı seriyalıq dördüncü mövsüm üçün yeniləndiyi elan edilmişdir. Dördüncü mövsüm ABŞ-da 11 iyun 2014-cü ildən 4 mart 2015-ci ilə kimi yayımlanmışdır. Dördüncü mövsümdə Brendon Firla Maykın yeni müdiri Conatan Sidvell rolunu canlandırmışdır. Zeljko İvanek Erik Vudal rolu ilə dördüncü mövsümdə seriala qayıdır.
V mövsüm
11 avqust 2014-cü ildə Fors-majorlar serialının beşinci mövsüm üçün yeniləndiyi elan edilmişdir. 7 aprel 2015-ci ildə "USA Network" serialın premyerasının 24 iyun 2015-ci ildə baş tutacağını açıqlamışdır. Beşinci mövsümün yay finalı olan onuncu seriya 26 avqust 2015-ci ildə yayımlanmışdır. Beşinci mövsümün altı seriyasının 2016-cı ildə yayımlanacağı gözlənilir.
Qonzalo Molina
Qonzalo Molina (5 may 1995) — Argentinalı peşəkar kişi BMX velosipedçisi. Qonzalo Molina Argentinaı beynəlxalq yarışlarda təmsil edir.
Adi tovuz quşu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Qonzalo Molina
Karyerası
Qonzalo Molina 2015 UCI BMX Dünya Çempionatında 1 km zaman yarışında iştirak etmişdir. O, Belçikada baş tutan yarışlarda 32.937 saniyəlik nəticəsi ilə 52-ci yeri tutdu.
Adi tovuz quşu
Ümumi xarakteristikası
Baş, boyun və döşün bir hissəsi göy, bədənin aşağı hissəsi qara rəngdədir. Dişiləri bir qədər kiçik olur və onlarda quyruqüstlüyündəki lələklər olmur.
Anabad (Ordubad)
Anabad — Azərbaycan Respublikası Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ordubad rayonunda bir kənd.
Eyniadlı bələdiyyənin tərkibindədir. Rayonun mərkəzindən 4 km şimal-şərqdə, Ordubad-Gənzə avtomobil yolunun sağ kənarında, Gənzə çayının sol sahilindədir. Əhalisi 208 nəfər(2000); meyvəçilik və heyvandarlıqla məşğuldur.İbtidai məktəbi, kulubu, kitabxanası, tibb məntəqəsi var.
Tarixi
Anabad kəndi Zəngəzur silsiləsi nin cənub ətəyindədir. Bu sözlə bağlı Anabad yeri (Qubadlı), Anabad dərəsi (Laçın) və s. mikrotoponimlər mövcuddur. Van gölündən cənubda, Anabad məbədinin yaxınlığında Anabad adlı kənd var. Tədqiqatçılar toponimi orta fars dilindəki anapat. (adam yaşamayan, abad olmayan yer) sözü ilə bağlayırlar. Oykonim ana (əsas, böyük, baş) və bad/bat/bet (dağ yamacı, eniş, dağ ətəyi) sözlərindən düzəlib, "böyük dağ ətəyi" deməkdir. 1918-ci ilədək Ermənistanın Qafan rayonunda Anabad adlı yaşayış məntəqəsi olmuşdur.
Əhalisi
Əhalisi 235 nəfərdir.
Phaethornis idaliae
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Qarabucaq
Yaşayış məntəqələri
Yava tovuz quşu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
3 yarımnövü var:
Cənubi Qafqaz gürzəsi
Cənubi Qafqaz gürzəsi (Vipera transcaucasiana) — Əsl gürzələr cinsinə aid ilan növü. Bəzən isə buynuzlu gürzə adlandırılır.
Görünüşləri
Bədən uzunluğu 84 sm təşkil edir. Yuxarı hissəsi coşqun qara rəngdə olur.
Həyat tərzi
Dağ kserofit ərazilərdə, meşəliklərdə, daşlı qayalıqların yaxınlığında, gilli ərazilərdə yayıla bilirlər. Onlar hətta 1700 m yüksəkliyi olan ərazilərdə belə müşahidə edilir. Əsasən gəmiricilər və kərtənkələlərlə qidalanır.
Yumurta qoymaqla çoxalır. 4–10 yumurta qoyurlar.
Yayılması
Cənubi Qafqaz gürzəsinə əsasən qərbi Azərbaycan, Gürcüstan, şərqi Türkiyə və İran ərazisində rast gəlmək olar.
Gənclər Günü (Azərbaycan)
Gənclər günü — 2 fevral Azərbaycanda gənclər günü.
Bu gün 1997-ci ildə prezident Heydər Əliyevin sərəncamı ilə təsdiq olunub. .
Sülh körpüsü (Tbilisi)
Sülh körpüsü — Gürcüstanın paytaxtı Tiflis şəhərində, Kür çayı üzərində yerləşən piyada körpüsü. Metexi körpüsü (axar ilə aşağıda) ilə Brataşvili körpüsü (axarı ilə yuxarı) arasında yerləşir. Körpü II İrakli küçəsi ilə Rike parkını birləşdirir. 156 metr uzunluğa malik körpü polad konstruksiyadan yığılmışdır. Üzəri isə şüşə ilə örtülüdür. Bütün konstruksiya 4 dirək üzərində durur. Körpüyə istər II İrakli küçəsindən, istərsə sahil bulvarından gəlmək mümkündür. Körpünün eni 5 metrdir. piyadaların hərəkətinə hesablanmış körpünün inşasına 2010-cu ildə başlanılmışdır.
Gənclər Günü (Azərbaycan)
Bu, Heydər Əliyevin gəncilyə göstərdiyi diqqət və qayğının bir nümunəsi idi. Gənclər günü MDB məkanında və Şərqi Avropa ölkələri arasında ilk dəfə olaraq Azərbaycanda qeyd olunub. 1996-cı ildən başlayaraq Azərbaycanda Gənclər günü qeyd olunandan sonra digər MDB ölkələrində və Şərqi Avropa dövlətlərində də bu gün qeyd olunmağa başladı. Azərbaycanda hər il Gənclər günündə bütün istiqamətlər üzrə fəaliyyət göstərən gənclər yekun hesabat verirlər.
Dünyada yalnız 1998-ci il avqustun 8-dən 12-dək Lissabonda keçirilən Konfransda BMT-nin qərarı ilə avqustun 12-si gənclər günü elan edilmişdir.
Sülh körpüsü (Tbilisi)
Körpünün memarı italyalı Mikele de Lukkidir. Buna qədər o Gürcüstanda Gürcüstan Mərasim Sarayını və Gürcüstanın Daxili İşlər Nazirliyinin binasının memarı olmuşdur. İşıqlandırma üzrə dizayneri isə fransız Filipp Martinodur.
Körpünün dizaynı şəhər əhalisi arasında xoşagəlməz təssüratlar oyadır.
Tarixi
Körpü rəsmən 6 may 2010-cu ildə istifadəyə verilmişdir.
Bağdad sülh müqaviləsi
Bağdad sülh müqaviləsi — Səfəvilər və Osmanlı dövləti arasında bağlanan sülh müqaviləsi. 6 yanvar 1733-cü ildə bağlanmışdır.
Arxa plan
Nadir xan II Təhmasibin imzaladığı Kirmanşah sülh müqaviləsi ilə razılaşmadı və Osmanlı qüvvələri üzərinə yenidən hücuma keçdi. Osmanlı dövləti Nadirin hücumunun Qafqazdan olacağını gözləsə də, Nadir gözlənilməz formada İraqdan hücum etdi. Samarra döyüşündə məğlub olan Nadir sonradan qüvvələrini cəmləşdirib əsas Osmanlı ordusunu Kərkük döyüşündə darmadağın etdi. Bu zaman əsnasında Bağdad şəhəri uzun müddət mühasirədə saxlanıldı. Köməyə göndərilən orduların məğlubiyyətə uğradılmasından sonra Bağdaddakı Osmanlı canişini Əhməd paşa sülh danışıqlarına başlamaq xahişi ilə öz elçisini Nadirin düşərgəsinə göndərdi.
Şərtlər
Bağdad qalası hələlik osmanlıların əlində qalmaqla, razılaşmada Nadirin əsas tələbi öz əksini tapdı. Birincisi, Osmanlı sarayı son 10 il ərzində ələ keçirdiyi torpaqları geri qaytarmalı və 1639-cu ildə Osmanlı sarayı ilə Səfəvi sarayı arasında imzalanmış müqavilədə göstərilən sərhəd xətti bərpa edilməli idi. İkincisi, döyüşlərin gedişində əsir götürülmüş döyüşçülər və ələ keçirilmiş artilleriya geri qaytarılmalı idi. Nəhayət üçüncüsü, Osmanlı nəzarəti altında olan ərazilərdəki müqəddəs yerlərə ziyarətə gedən iranlılara müəyyən güzəştlər təqdim edilməli idi.
Əhməd paşa söz verdi ki, razılaşma İstanbula göndəriləcək və iki ay ərzində Osmanlı sarayı tərəfindən imzalanacaqdır. O eyni zamanda Qafqazdakı Osmanlı paşalarına məktub göndərdi, onlara Nadirlə əldə edilmiş razılaşma haqqında məlumat verdi və onlardan tələb etdi ki, Gəncə, Şirvan, İrəvan və Tiflis Osmanlı qoşunları tərəfindən tərk edilsin. Həmin vilayətlər Nadirin nəzarəti altına düşməli idi
“Aləm Ara-ye Naderi”yə görə, Nadirin Əhməd paşadan tələb etdiyi əsirlər arasında vaxtilə onun qoşununda topçubaşı olmuş Mehdi xan da var idi. Nadirin Bağdad ətrafındakı uğursuzluğu zamanı Mehdi xan onu tərk edib Osmanlılara sığındı.Fərarilik göstərən döyüşçülərinə qarşı amansız olan Nadir bundan çox qəzəbləndi. Amma Əhməd paşa Nadirə çoxlu hədiyyələr göndərməklə bərabər, Mehdi xanın günahından keçməsini də xahiş etdi. Nadir bu xahişi qəbul etdi və Mehdi xana toxunmadı.
Nəticə
Tərəflər arasında imzalanan Bağdad sülh müqaviləsinə əsasən, Osmanlı dövləti 1723 -1724-cü illərdən başlayaraq ələ keçirdiyi bütün Səfəvi torpaqlarını geri qaytarmağa razılıq verdi. Osmanlı dövləti həmin dövrdə Şimali Azərbaycanın böyük hissəsini (Xəzəryanı ərazilərdən savayı), habelə Təbriz, Ərdəbil, Marağa, Xoy və digər Cənubi Azərbaycan ərazilərini nəzarətə götürmüşdür. 1732-ci il 16 yanvarda bağlanan Kirmanşah müqaviləsi ilə Səfəvilər Cənubi Azərbaycan ərazilərini geri ala bilmişdir.
Nadir Bağdad ətrafını tərk etməzdən əvvəl Osmanlı sarayının sədrəzəmi Əbdül Kərim əfəndiyə məktub göndərdi. O çox güman ki, əldə edilmiş razılaşmanın sədr-əzəm tərəfindən tezliklə imzalanmasına nail olmaq istəyirdi. Məktubda Nadir türk olduğunu və Osmanlı türkləri ilə eyni kökə malik olmasını da xatırladır və məhz buna görə də sülhə razı olduğunu bildirirdi. Amma istər Osmanlı sarayı, istərsə də elə Əhməd paşa özü də əldə olunmuş razılaşmanın imzalanmasına tərəfdar deyildi. Yaranmış vəziyyətdə Bağdadın mühasirədən xilas edilməsi naminə Əhməd paşa razılaşma söhbətini ortaya atdı və niyyətinə də nail oldu. Osmanlı sarayı Əhməd paşanı vəzifəsindən azad etdi. Onun Gəncə, Şirvan, İrəvan və Tiflis paşalarına göndərmiş olduğu əmr də ləğv edildi. Yəni, həmin şəhərlərin boşaldılması haqqında verilən əmrin qüvvədən düşdüyü bəyan edildi. Bununla belə, Bağdad ətrafında əldə edilmiş razılaşmanın imzalanmayacağı barədə Nadirə konkret xəbər verilmədi. Onun diqqətini Osmanlı qüvvələri ilə döyüşlərdən çəkindirmək üçün bildirilirdi ki, Osmanlı sarayı razılaşma üzərində işləyir. Beləliklə, Osmanlı dövləti Nadir xanla imzalamış olduğu müqaviləni ratifikasiya etməkdən imtina etdi. Buna cavab olaraq isə Nadir Osmanlı dövlətinə qarşı olan yürüşlərini daha da intensivləşdirdi və ard-arda Osmanlı qoşunlarını ağır formada məğlub etdi.
Phaethornis nattereri
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Anaqut
Tarixi
Vənənd çayının (Arazın qolu) sahilində, dağətəyi ərazidədir. Danaqrrd variantında da qeydə alınmışdır. Danaqırt xırda yabanı otdur. Kənd öz adını ərazinin bitki örtüyündən almışdır.
Əhalisi
Əhalisi 465 nəfərdir.
Siyavuş Kərimi
Həyatı
Səyavuş Kərimi 1954-cü il noyabrın 9-da Bakıda dünyaya gəlib .1961-69-cu illərdə Bakıda 159 sayılı tam orta məktəbdə təhsil alıb. 1969-72-ci illərdə Bülbül adına Orta İxtisas Musiqi Məktəbinin tar sinfini bitirib, ustad musiqiçi Əhsən Dadaşovun tələbəsi olub. 1972-77-ci illərdə Ü.Hacıbəyli adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında təhsilini davam etdirib. 1979-cu ildən başlayaraq Rəşid Behbudov adına Dövlət Mahnı Teatrının orkestrində solist musiqiçilərdən biri, "Azkonsert", "Aşıqlar" qrupunun, "Cəngi" estrada-folklor ansamblının, Azərbaycan Televiziyası və Radiosunun estrada-simfonik orkestrinin üzvü, C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyasının Rafiq Babayev adına musiqi studiyasında bədii rəhbər vəzifələrində çalışıb. Bu illərdə birgə çalışdığı Xalq Artisti Rafiq Babayevlə yaxın dost olub və onun musiqisindən təsirlənib.
Siyavuş Kərimi 2014-cü ildə musiqi təhsili sahəsində səmərəli fəaliyyətinə görə "Şöhrət" ordeni ilə, 31 dekabr 2020-ci ildə isə Azərbaycanda milli musiqi təhsilinin inkişafındakı xidmətlərinə görə "Şərəf" ordeni ilə təltif edilib.
Phaethornis atrimentalis
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Mark Link
Mark Link (27 fevral 1995) — Niderlandlı peşəkar kişi BMX velosipedçisi. Mark Link Niderlandı beynəlxalq yarışlarda təmsil edir.
Karyerası
Mark Link 2015 UCI BMX Dünya Çempionatında 1 km zaman yarışında iştirak etmişdir. O, Belçikada baş tutan yarışlarda 32.823 saniyəlik nəticəsi ilə 48-ci yeri tutdu.
Duz torbası
200px|thumb
Duz torbasından Azərbaycan və Türkmənistanda duzu müəyyən müddət saxlamaq və həmçinin daşımaq üçün istifadə edilirdi.
Xüsusi naxış və ornamentlərlə bəzədilmiş duz torbası uzun, dar boğazlı olmaqla müxtəlif rəngli yun, pambıq və həmçinin ipək ipliklərdən Zili (Qayıq) toxunuşla toxunmuş olur.
Parsabad
Parsabad və ya Parsa Abad (farslaşdırılmazdan öncəki tarixi adı Qoçkəndi, bəzi qaynaqlarda həmçinin Muğanşəhr kimi də qeyd olunub) — İranın Ərdəbil ostanında şəhər, Parsabad şəhristanının inzibati mərkəzi.
NGC 1029
NGC 1029, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qoç bürcü istiqamətində yerləşir. S0-a tipli. tərəfindən ildə 121.92 sm (48 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Parsabad
Şəhər İran İslam Respublikasının Azərbaycan Respublikası ilə sərhədində yerləşir, Azərbaycanın Biləsuvar, İmişli, Beyləqan və Füzuli rayonlarına yaxın məsafədə yerləşir.
Milli tərkibi
Əhalisi Azәrbaycan türklərindən ibarətdir və Azərbaycan türkcəsində danışırlar.
Coğrafiya
Araz çayı bu şəhərin yaxınlığından axır.
İran etirazları (2017–2018)
2017–2018-ci il İran etirazları — 28 dekabr 2017-ci il tarixində İran İslam Respublikasının müxtəlif şəhərlərində başlayan etiraz aksiyaları dalğası. İranın ən böyük ikinci şəhəri olan Məşhəd şəhərində keçirilən etiraz aksiyasında minlərlə, ölkənin paytaxtı Tehran şəhərində isə yüzlərlə insan iştirak etmişdir. İranın Nişapur, Kaşan, Kirman, Kirmanşah, Kaşmər, Rəşt, İsfahan, Ərak, Bəndər-Abbas, Ərdəbil, Qəzvin, Həmədan, Sari, Amul, Şahinşəhr, Şəhrikürd, Şiraz, Xürrəmabad, Zəncan, Gürgan, Zahidan, Urmiya, Dürud, Yəzd və Şahrud şəhərlərində də göstərişlər keçirilmişdir. İddialara görə etiraz aksiyaları sosial şəbəkələrdə insanların mesajlaşması vasitəsilə təşkil edilmişdir. Etirazda iştirak edənlər tez-tez "Ruhaniyə ölüm" və "diktatora ölüm" şüarlarından istifadə etmişdir.
Etiraz aksiyaları ilk olaraq ölkənin iqtisadi problemləri barədə idi, ancaq bu çox vaxt keçmədən etirazçıların İranın Orta Şərqdəki münaqişələrə daxil olması və ölkənin İslamçı hökumətini pisləməsiylə nəticələnmişdir. Bir çox etirazçı "İslam Respublikasına ölüm!" demişdir. Dekabrın 29-dan 30-a keçən gecə mərkəzi İranda gerçəkləşən etiraz aksiyalarında polisin 4 nəfərə atəş açmasıyla etirazlar gərginləşmiş, nəticəsində 3 nəfər ölmüş, 1 nəfər isə yaralanmışdır. Yanvarın 2-də baş verən gərginlikdə isə etirazçılardan 21, təhlükəsizlik qüvvələrindən isə 2 nəfər ölmüşdür.
Arxaplan
İran İslam Respublikası 1979-cu ildə Pəhləvi hakimiyyətinə qarşı qalibiyyətli inqilabdan sonra Ayətullah Xomeyni tərəfindən yaradılmışdır. Bu dövrdən sonra İran xarici və siyasi məsələlərə mühafizəkar yanaşma tətbiq etməyə başlamışdır.
Ruhullah Xomeyni 1989-cu ildə vəfat etdikdən sonra, keçmiş İran prezidenti Əli Xamenei İranın yeni Ali Lideri olmuşdur. Əli Xamenei hələ də bu vəzifədədir. Bu onu Orta Şərqdəki ən uzun müddət xidmət göstərən ikinci (Oman sultanı Kabus bin Səiddən sonra) dövlət başçısı, eləcə də XX əsrin ən uzun müddət xidmət göstərən ikinci (Şah Məhəmməd Rza Pəhləvidən sonra) İran rəhbəri edir. Xamenei ilə müqayisədə İran prezidentinin siyasi gücü azdır. Xamenei 2013-cü ildə 95 milyard ABŞ dolları qədər dəyəri olan iqtisadi bir imperiyaya sahibdir.
left|thumb|250px|[[İran prezidentlərinin siyahısı|İran prezidenti Həsən Ruhaninin Yurd kömür mədənində işçilərlə olan görüşü. İşçilər mədəndəki idarəçiliyin zəif olduğuna görə etiraz edirdilər.]]
2006-cı ildə İran hökumətinin nüvə proqramı tərtib etməsi və onun üzərində sınaqlar aparması səbəbilə buraya xarici sanksiyalar tətbiq edilməyə başlamışdır. 2015-ci ildə isə İran iqtisadi qüdrətini bərpa etmək üçün dünyanın bir sıra böyük dövlətləri ilə müqavilə imzalamışdır.
Məlumatlara əsasən sanksiyalar nəticəsində işsizlik artmış, İranın valyutası inflyasiyaya uğramış, əsas tələbat mallarının qiymətləri artmışdı. Bir çox iranlı xarici dövlətlər tərəfindən qoyulan sanksiyalar götürüldükdən sonra ölkənin iqtisadi vəziyyətinin yaxşılaşacağına inanırdı, ancaq bu orta təbəqənin vəziyyətini yaxşılaşdırmaq üçün yetərli olmamışdır. İranın son iqtisadi problemləri iqtisadiyyatla bağlı olan etiraz aksiyalarına təkan vermişdir.
2017-ci ilin dekabr ayında Ayətulla və İnqilab Keşikçilərinə üstünlük verən və əhalinin kasıb hissəsinin subsidiyalarını kəsən bir hökumət büdcəsi layihəsi ifşa olmuşdur. Bu qalmaqal əhalidə geniş bir qəzəbə səbəb olmuşdur. Sosial şəbəkələrdə #pashimanam heş-teqi məşhurlaşmışdır. Əhali İran hökumətinin 2018-ci il büdcə təklifindəki yanacaq və pul subsidiyalarının kəsilməsinə olan narazılıqlarını bildirmişdi. Hökumətin İnqilab Keşikçiləri Ordusunu maliyyələşdirmə prosesi dayanmamışdır. Hökumət bunlara əlavə olaraq, dini təşkilatların maliyyələşdirməsini də artırmışdır.
Xronologiya
300px|thumb|Şəhərlərinə görə 2017-ci il İran etiraz aksiyaları:
29 dekabr
Nümayişlər sabahki gün davam etmişdir. Etiraz aksiyaları Rəşt, İsfahan, Əhvaz, Qum, Sari, Zahidan və Qəzvin kimi böyük şəhərlərə də yayılmışdı. Həmin gün, ölkənin paytaxtı Tehran şəhərində bir neçə nəfər həbs olunmuşdur.
30 dekabr
Dekabrın 29-dan 30-a keçən gecə mərkəzi İranda gerçəkləşən etirazlarda polisin 4 nəfərə atəş açmasıyla etirazlar gərginləşmiş, nəticəsində 3 nəfər ölmüş, 1 nəfər isə yaralanmışdır. 30 dekabr 2017-ci il 30 dekabr 2009-ci il İran iqtidaryönlü mitinqinin ildönümü olduğundan, həmin gün ölkənin paytaxtı Tehran şəhərində 4,000 nəfərlik bir mitinq keçirilmişdir. Dövlət televiziyasına əsasən, hökumət lehinə olan mitinqlər 1,200 qəsəbə və şəhərdə keçirilmişdir. Həmin vaxtda, Tehran Universitetinin tələbələri hökumət əleyhinə şüarlar səsləndirdiyində çevik qüvvət polisi tərəfindən səpələndikdən sonra hökumət əleyhinə olan qiyamlar Tehran şəhərində yayılmışdır. Tehrən şəhərindəki bir çox yer daxil olmaqla, ölkənin böyük hissəsində internet bağlanılmışdır.
Həmin gün iqtidaryönlü anti-etiraz aksiyaları da gerçəkləşmişdir. İran hökuməti ölkə daxilində 1,200 iqtidaryönlü mitinqin keçirildiyini açıqlamışdır.
31 dekabr
İqtidar əleyinə olan etiraz aksiyaları 4-cü gündə də davam etmişdir. Tehranda nümayişlərin sayı azalmış və həbs olunan etirazçıların ailələri Evin həbsxanasının qarşısında yığışmışdır. Bazar günü Tehran şəhərində 200 nəfər, Qərbi Azərbaycan ostanında isə 10 nəfər həbs olunmuşdur.
İran prezidenti Həsən Ruhani günlərlə davam edən hökumət əleyhinə olan etirazlara olan ilk sözlərində "xalqın etiraz aksiyaları göstərməyə haqqı var, ancaq zorakılıq, vandallıq və iltihablı siyasi şüarlar aradan qaldırılmalıdır, çünki bunlar yalnız xalqın vəziyyətini daha da pisləşdirir" olmuşdur.
İranın dövlət tərəfindən idarə olunan mediasına əsasən, bəzi silahlı etirazçılar polis şöbələrinin və hərbi bazaların nəzarətini ələ keçirmək istədiklərini, ancaq mühafizə qüvvələri tərəfindən dəf edildiklərini açıqlamışdır. Bazar günü gecəsi baş verən toqquşmalar nəticəsində 10 nəfər həlak olmuşdur.
1 yanvar
Etiraz aksiyaları bazar ertəsi Tehran və ölkənin digər şəhərlərində davam etmişdir. Dövlət mediası 1 yanvar 2018-ci il tarixində keçirilən etiraz aksiyalarında mühafizə qüvvələrinin bir üzvünə atəş açıldığını və nəticədə həmin polisin vəfat etdiyini xəbər verir.
2 yanvar
2 yanvar 2018-ci il tarixində gecə vaxtı baş verən toqquşmalarda 9 mülki şəxs həlak olmuşdur. Dövlət televiziyasının məlumatına görə ölümlərin 6-sı Qəhdəricanda silahları oğurlamaq istəyən etirazçıların polis şöbəsinə hücum etməsindən sonra baş vermişdir. Əlavə olaraq, Xomeynişəhrdə 11 yaşlı bir oğlan və 20 yaşlı bir kişi, Nəcəfabadda isə bir polis öldürülmüşdür. Ölənlərin hamısı ov tüfəngi ilə öldürülmüşdür. Etiraz aksiyaları başlanandan bəri 550 nəfər həbs edilib. Həbs olunanların 90%-i 25 yaşdan aşağı gənclərdir.
3 yanvar
thumb|İranın [[İsveçrənin Cenevrə şəhərində yerləşən səfirliyinin qarşısında etirazçılar.]] 3 yanvar 2018-ci il tarixində İranda etiraz aksiyaları sporadik olmuşdur. Məlayir şəhərindəki etiraz aksiyaları gün batımından sonra başlamışdır. Etiraz aksiyalarında səslənən şüarlar ölkə prezidentini hədəfləyirdi. İnternetdə paylaşılan videolar İranın şimalında yerləşən Novşəhrdəki etiraz aksiyalarında “diktatora ölüm!” şüarlarından istifadə edildiyini göstərir. Digər tərəfdən, İİKO-un rəhbəri Məhəmməd Əli Cəfəri "fitnə-fəsadın sona çatdığı"nı açıqlamışdır. Məhəmməd Əli Cəfəri bu açıqlamadan sonra, Həmədən, İsfahan və Luristan ostanlarına “yeni fitnə-fəsad” ilə mübarizə aparmaq üçün mühafizə qüvvələri göndərdiyini demişdir.
4 yanvar
İran Kəşfiyyat Naziriliyinin verdiyi məlumata görə 4 yanvar 2018-ci il tarixində İranın şimal-qərbində yerləşən Piranşəhr şəhərində, 3 İİKO üzvü "terrorçular"la vuruşan zaman öldürülmüşdür. İran İnqilab Keşikçiləri Ordusunun verdiyi məlumata əsasən, silah və partlayıcı qurğulara sahib olan etirazçıların əsas məqsədi iğtişaşı daha da kəskinləşdirmək üçün dinc sakinləri öldürmək idi. Həmin gün, İranın Sənəndac, Bukan, Kamyaran, Dezful, Əhvaz və Rəşt şəhərləri hökumət əleyhinə olan etiraz aksiyalarının mərkəzi idi.
5 yanvar
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının insan hüquqları mütəxəssisləri İran hökumətini etirazçıların hüquqlarına hörmət eləməyə və internet senzurasını bitirməyə çağırmışdır.
7 yanvar
İran İnqilab Keşikçiləri Ordusu İran xalqının və mühafizə qüvvələrinin, eləcə də Bəsic, polis və Kəşfiyyat Nazirliyinin iğtişaşı məğlub etdiyini demişdir. İİKO daha sonra iğtişaşın səbəbkarının ABŞ, Böyük Britaniya, İsrail, Səudiyyə Ərəbistanı, İran xalqının mücahidlər təşkilatı və monarxistlərin olduğunu demişdir. Həmin gün, hökumət əleyhinə olan etiraz aksiyalarına qarşı mitinqlər keçirilmişdir. Lakin, The Wall Street Journal qəzetinə görə, iğtişaşların izləri hələ də qalmışdır. Bunun səbəbi, hökumət sənədlərinin yandırımasıyla bağlı onlarla videonun sosial şəbəkələrdə yayılmasıdır.
"Əl-Qüds Əl-Ərabi" qəzetinin verdiyi məlumata görə, keçmiş İran prezidenti Mahmud Əhmədinejad Ali Lider Əli Xamenein qərarı ilə İranda həbs olunmuşdur. Bunun səbəbi Əhmədinejadın etiraz aksiyaları dalğası zamanı hökuməti tənqid etməsidir. Hökumət Əhmədinejadı "zorakılığı təşvik etdiyi"nə görə həbs etdiyini açıqlamışdır.
23 yaşlı Sina Ğənbari iğtişaşlar zamanı həbs olunmuşdur. Ölkədə etirazçının Evin həbsxanasında naməlun səbəblərə görə öldüyü məlumata yayılmışdır. İran parlamenti üzvü Təyibi Siəvoşi etirazçının həbsxanada intihar etdiyini demişdir.
14 yanvar
Tehran ostanının prokuroru Abbas Cəfəri Dolatabadi bildirib ki, Tehran vilayətində baş verən iğtişaşlar zamanı həbs edilmiş 440-dan artıq nümayişçi azadlığa buraxılıb.
İqtidaryönlü mitinqlər
30 dekabr 2017-ci il 30 dekabr 2009-ci il İran iqtidaryönlü mitinqinin ildönümü olduğundan, həmin gün ölkənin paytaxtı Tehran şəhərində 4,000 nəfərlik bir mitinq keçirilmişdir. Mitinqlər İran hökuməti tərəfindən təriflənmişdir.
3 yanvar 2018-ci il tarixində yenə iqtidaryönlü mitinqlər keçirilmişdir. "Washington Post" qəzetinin verdiyi məlumata əsasən mitinqlər "dövlət tərəfindən təşkil olunmuş yığıncaqlar"a bənzəyirdilər.
İran xaricindəki etiraz aksiyaları
3 yanvar 2018-ci il tarixində İrandan xaricdə yaşayan iranlılar İranda keçirilən etiraz aksiyalarına dəstək göstərmişdilər. Bu mitinqlər Stokholm, Afina, Bern və Köln şəhərlərində keçirilmişdir. 7 yanvar 2018-ci il tarixində Los-Anceles şəhərində 2,000-ə yaxın etirazçı əllərində II Rza Pəhləvinin şəkli olan plakartlarla yürüş etmişdir.
İtkilər
28–31 dekabr tarixlərində ümumi olaraq 12 etirazçı mühafizə qüvvələri ilə olan toqquşmalar zamanı həlak olmuşdur. 1 yanvar tarixində dövlət mediasını verdiyi xəbərə görə mühafizə qüvvələrinin bir üzvü Tehrən şəhərində ov tüfəngi ilə öldürülmüşdür. 2 yanvar tarixində ümumi olaraq 21 etirazçı polis şöbəsinə basqın cəhdində həlak olmuşdur. Etirazçılar basqın cəhdində uğursuz olmuşdur. Ölənlərin 6-sı silahlı idi. Bundan əlavə olaraq, Qəhdəricanda 5, Tuysirkanda isə 6 nəfər həlak olmuşdur.
İşgəncə iddiaları
"Fox News" kanalının verdiyi xəbərə görə, yüzlərlə etirazçı Evin həbsxanasının önündə toplanmış, yaxınları barədə məlumat istəmişdilər. Etirazçılar yaxınlarının işgəncəyə məruz qaldığını iddia edirdilər. ABŞ-də yerləşən Ağ Evin vəzifəli şəxsləri iddiaları "narahat edici" olaraq qələmə vermişdir.
thumb|Tehran şəhərində bir kafeyə verilən zərər.