cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ramin Qurbanov
Elmi-pedaqoji fəaliyyəti
Ramin Qurbanov Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının Hüquq elmləri üzrə Ekspert Şurasının üzvüdür.
2004-cü ildən başlayaraq R. Qurbanov pedaqoji fəaliyyət göstərir. 2004-cü ildən 2005-ci ilədək "Odlar Yurdu" Universitetinin hüquq fakültəsinin mülki-prosessual hüquq kafedrasında müəllim işləmişdir. Sonradan Azərbaycan Respublikası Məhkəmə-Hüquq Şurasının hakimlər və dövlət ittihamçılarının tədrisi sektorunun mühazirəçisi olmuşdur. 2009-cu ildən hal-hazıradək Ədliyyə Akademiyasının mühazirəçisidir və 2018-ci ildə həmin akademiyanın prorektoru vəzifəsini müvəqqəti icra etmişdir.
R. Qurbanov müxtəlif beynəlxalq təşkilatların — Amerika Hüquqşünasları Assosiasiyası (Çikaqo bölməsi), Beynəlxalq Hüquq üzrə Rusiya Akademiyası və Azərbaycan Hakimləri Assosiasiyasının İttifaqının üzvü olmuşdur.
Mükafatlar
Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirinin əmrləri ilə ədliyyə orqanlarında səmərəli fəaliyyətə görə müxtəlif tarixlərdə mükafatlandırma qaydasında qiymətli hədiyyə, fəxri fərmanlar, döş nişanı və vaxtından əvvəl ədliyyə müşaviri xüsusi rütbəsi ilə təltif olunmuşdur. Azərbaycan Respublikası Məhkəmə-Hüquq Şurasının qərarı əsasında Dünya Bankı ilə birgə aparılan məhkəmə sisteminin müasirləşdirilməsi sahəsində layihələri uğurla icra etdiyinə və ölkəni Avropa Şurası Ədalət Mühakiməsinin Səmərəliliyi üzrə Avropa Komissiyasında layiqincə təmsil etdiyinəgörə təşəkkür elan olunmuşdur. Habelə Avropa Şurasının "Ədliyyənin Kristal Tərəzisi" müsabiqəsi çərçivəsində qalib gəldiyi "Elektron məhkəmə" sistemini hazırladığına görə qiymətli hədiyyə ilə təltif edilmişdir.
2019-cu ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası tərəfindən AMEA-nın elmi və elmi-ictimai həyatında fərqləndiyinə, elmi məhsuldarlığına, Azərbaycan elmini beynəlxalq aləmdə layiqincə təmsil etdiyinə, süni intellekt məsələlərinə dair ölkədə ilk beynəlxalq konfransın yüksək səviyyədə təşkil etdiyinə və məhkəmə sistemlərinə dair ilk üçcildlik beynəlxalq ensiklopedik nəşri hazırladığına görə Ramin Qurbanova təşəkkür elan olunmuş, habelə o Fəxri Fərmanla təltif edilmişdir.
Avropa Şurası Ədalət Mühakiməsinin Səmərəliliyi üzrə Avropa Komissiyasının (CEPEJ) yaradılmasının 15 illiyinin qeyd olunması ərəfəsində Avropada ədliyyənin səmərəliliyi və keyfiyyətinin artırılması sahəsində CEPEJ-in işinə verdiyi töhfəsinə görə təşəkkür elan olunmuşdur.
2018-ci ilin dekabr ayında R. Qurbanov professor Rövşən Mustafayev adına medal ilə təltif olunmuşdur.
Banksia dallanneyi
(Banksia dallanneyi) –  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Banksia cypholoba
–   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Apennin qonur ayısı
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinin  növünə aid heyvan yarımnövü. Əsasən İtaliya ərazizində, Apennin dağları bölgəsində yayılmışlar. Qonur ayıların elə də böyük olmayan yarımnövüdür. 95-150 kq çəkiyə və 190 sm boya malik olurlar. Hər şeylə qidalanırlar. Hər ayının özünə məxsus ərazisi olur.
Həyatı
Bu canlılar balalarının vəhşi təbiətdə qalması 50 %-dir. Belə vəziyyətdə 20 il müddətində yaşaya bilirlər (qapalı vəziyyətdə daha çox)
Qorunması
Nəslinin kəsilməsi yüksəkdir. Təbiətdə cəmi 50—80 arası fərd qalmışdır.
Cəfərabad (Xudafərin)
Cəfərabad - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Xudafərin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 116 nəfər yaşayır (27 ailə).
Clibadium
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Növləri
[[SS 2 (*
Abbatlıq
thumb|280px|Monte-Kassino abbatlığı Abbatlıq abbatın idarə etdiyi katolik monastır. VI əsrdə yaranıb. Nüfuzlu abbatlıqlar orta əsrlərdə Qərbi Avropanın dini, siyasi və iqtisadi həyatında mühüm rol oynamış, reformasiya dövründən etibarən, xüsüsən Böyük Fransa inqilabından sonra əhəmiyyətini itirmişdir. Bəzi abbatlıqlar indi də qalır.
Banksia densa
–   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Məhəmməd Müsəddiq
Məhəmməd Müsəddiq  — 28 aprel 1951 – 19 avqust 1953-cü illərdə İranın baş naziri.
Həyatı
Məhəmməd Müsəddiq 16 iyun 1882–ci ildə Tehran şəhərində anadan olmuşdur. Atası Mirzə Hidayətulla xan Aştiyani (?-1892), anası Şahzadə Malikə Tac Xanım Qacar (1858-1933) idi. Şahzadə Malikə Tac Xanım Qacar Müzəffərəddin Şah Qacar ın (25 mart 1853 - 7 yanvar 1907) kiçik bacısı olmuşdur.
Məhəmməd Müsəddiq ali təhsilini hüquq ixtisası üzrə almış, daha sonra İsveçrədə Lozanna Universitetini bitirərək hüquq üzrə doktorluq dərəcəsi almışdır.
Məhəmməd Müsəddiq Müzəffərəddin Şah Qacarın böyük qızı Zəhra Xanım Qacarla (1879-1965) evlənmiş və onların 5 övladı olmuşdur; oğulları - Əhməd, Qulam Hüseyn və qızları – Mənsurə, Ziya Əşrəf və Xədicə Xanım.
Siyasi fəaliyyəti
20-ci illərin əvvəllərində İngiltərə ilə yaxınlaşan İran ölkədəki neftin çıxarılmasında İngiltərəyə böyük imtiyazlar verdi. 1909-cu ildə yaradılan İngilis şirkəti "Anqlo Persian Oil Company" İran neftini işlətməyə başladı. Şirkət qurulduğu gündən İrandan böyük qazanclar əldə etdi. Ancaq neft gəlirinin çox böyük bir qismi İrana çatırdı. Bu gəlir isə İran xalqına verilmirdi və xalq bu neftdən faydalanmırdı. O, siyasi fəaliyyətinə 1914-cü ildə Fars əyalətinin valisi seçilməsi ilə başlamışdı. Rza xanın 1921-ci ildə etdiyi çevrilişdən sonra yeni yaranan hökumətdə əvvəl maliyyə naziri daha sonra isə xarici işlər naziri vəzifələrini yerinə yetirmişdir. Məhəmməd Müsəddiq 1923-cü ildə Milli Məşvərət Məclisinin üzvü olmuşdur. 1922-ci ildə Azərbaycan valisi təyin edilən Müsəddiq sonralar Rza xanın özünü Şah elan etməsinə qarşı çıxdığı üçün bütün vəzifələrindən kənarlaşdırılmışdır. }}
1941-ci ildə Rza şah taxtı oğlu Məhəmməd Rza Pəhləvi lehinə taxtdan çəkilmək məcburiyyətində qalır. Bu hadisədən sonra Məhəmməd Müsəddiq yenidən siyasi arenaya qayıdır və ikinci dəfə məclisə seçilir (1944)
İngiltərə,İranın təkcə iqtisadiyatında deyil,həmçinin siyasətində də təsirliydi. 1941-ci ildə Rza şah Pəhləviyə də hakimiyyətdən çəkilib yerinə oğlu Məhəmməd Rza Pəhləvini də gətirən elə məhz İngiltərənin özü idi. İngiltərə İran üzərindəki bu siyasi və iqtisadi hegemonluğu 1950-ci illərdə önəmli sarsıntılar keçirdi. Bunda birinci dərəcəli rol oynayan isə Məhəmməd Müsəddiq idi.
Müsəddiq Sovet İttifaqına İranın şimalında neft çıxartmaq və axtarış hüququnun tanınmasına qarşı uğurlu bir müxalifət aparırdı. Daha sonra İngilislərə məxsus "Anglo-İranian Oil Company Ltd"-ni İrandakı müəssisələrini milliləşdirilməyə dəvət edərək, millətçi dairələrdə də böyük nüfuz qazanmışdı. 1949-cu ildə Məhəmməd Müsəddiq Milli Cəbhə adlanan siyasi təşkilat yaradır. 1951-ci ildə Milli məclisdə neft sənayəsinin milliləşdirilməsi qərarının qəbulunda iştirak edir. Həmin il İranın baş naziri vəzifəsinə təyin olunur və neft sənayesinin milliləşdirilməsi istiqamətində fəaliyyətə başlayır. Bu zəmində onun neft İngiltərə-İran şirkəti ilə qarşıdurması baş verir. Böyük Britaniya ilə ABŞ-nin maraqlarının ziddiyətindən istifadə etməyə çalışan Müsəddiqin siyasəti özünü doğrultmur. İngilis və ABŞ xüsusi xidmətlərinin səyi ilə hakimiyyətdən 1953-ci ildə uzaqlaşdırılır və bir daha siyasətə qayıtmır. Bundan sonra İran xaricilərlə bağladığı bütün sazişləri təsdiq edir.
Məhəmməd Rza Pəhləvinin dövründə siyasi səhnəyə qayıdaraq məclisə seçildi. Konstitusiyalı Monarxiya olan İranda Məhəmməd Rza təzyiqi idarəni biraz yumşaltmış, siyasi partiyaların qurulmasına icazə vermişdi. Bu vəziyyət ölkədə kommunistlət, milliyyətçilər və din adamları başda olmaqla müxtəlif qrupların güclənməsinə səbəb oldu. Siyasətin sərbəstləşməsi və 1947-ci ildə keçirilən seçkilərdə ortaya çıxan məclisin quruluşu İngiltərə başda olmaqla böyük dövlətlərin İran üzərindəki siyasi və iqtisadi hegemonluğuna qarşı mübarizənin mərkəzi oldu. Yeni Məclis dövründə prezident Ahmet Kavam ilə Sovet Rusiyası arasında imzalanan neft imtiyazlarının məclisin çoxluğu tərəfindən rədd edilməsi buna işarə idi.
İngilislərin neft imtiyazlarına və İrana düşən payın az olduğu illərdə bu gündəm maddəsi idi. İmtiyazların yenidən ələ alınması üçün 1948-ci ildən İngiltərə ilə görüşmələrə başlandı. Bu vaxt 1949-cu ildə ümumi seçkilər keçirildi. Parlamentə seçkilərdə Məhəmməd Müsəddiqin lideri olduğu Milliyətçi Cəbhə müvəffəqiyyət qazandı. İngiltərə ilə görüşlərdən nəticə çıxmadığından, Məclis Neft komissiyası 25 noyabr 1950-ci ildə görüşmələrdən çəkildi. Bu hadisələrdən sonra Milliyyətçi Cəbhə lideri M.Müsəddiq 19 fevral 1951-ci ildə Neft Məclis komissiyasının bəzi millət vəkilləri ilə İran neftinin milliləşdirilməsi üçün məsləhətləşdi. İran neftini milliləşdirən qərar 20 mart 1951-ci ildə Məclisdə qəbul edildi. Beləliklə, İngiltərənin İran nefti üzərindəki imtiyazları ləğv olundu. Milliləşdirmə qərarı Müsəddikin zəfəri idi. Xalq tərəfindən çox sevilən,rüşvət yeməyən Müsəddiq 1 ay sonra prezident seçildi.
Neftin milliləşdirilməsi Müsəddiq ilə İngiltərəni qarşı-qarşıya gətirdi. İran nefti onlar üçün həyati önəm daşıyırdı. İrandakı neft sahələrini itirmək istəməyən İngiltərə bu məsələni Lahey Ədalət Divanına qədər daşıdı. Eyni zamanda İrana bir heyət göndərərək milliləşdirmə qərarını tanıyacaqlarını ancaq bunun 100-də 50-50 hissəsi və “Anqola-İranian Oil Company” damı altında olmasını təklif etdi. Ancaq bu təklif Müsəddiq tərəfindən rədd edildi. Buna görə də İngiltərə İranı iqtisadi baxımdan çətin vəziyyətdə qoymaq üçün beynəlxalq amborqa çağırışı etdi. İngilis donanmasına aid gəmilər Bəsrə körfəzinə keçdi. İngiltərənin bütün cəhdlərinə baxmayaraq 1952-ci ildə Laheydəki Beynəlxalq Ədalət Divanı neft davasında verdiyi vəzifəsizlik qərarı İranın qalibiyyəti mənasına gəlirdi. Bu qərardan sonra ilk ölkə ilə münasibətləri çıxılmaz nöqtəyə gəldi və 1952-ci il noyabrda Müsəddiqin İngiltərə səfirliyi ilə əlaqələri tamamən qopdu. Müsəddiq bir tərəfdən nefti milliləşdirərkən digər tərəfdən də ölkədəki iqtisadi problemləri həll etmək üçün cəhd edirdi. Bu məqsədlə böyük torpaq sahiblərinin əlindəki torpaqların bir qismini torpaqsız kəndlilərə paylamaq istəyirdi. Ancaq Müsəddiqin bu cəhdləri onu böyük sahibəri ilə qarşı-qarşıya gətirdi. Neftin milliləşdirilməsi vaxtı Musəddiqi dəstəkləyən bəzi din adamları ilə əlaqələr pozulurdu. Müsəddiqə düşmən olan general Fəzlullah Zahidi ilə hərbi gücü əlində cəmləyən Raşidiyan qardaşların birlikdə hərəkət etməsi Müsəddiq üçün çətin bir dönəmi başladırdı.
Ajax əməliyyatı
Bu vaxt İngiltərə itirdiklərini geri almaq məqsədilə ABŞ ilə Müsəddiqi devirmək planlarını qururdu. 1953-cü il martda TP-Ajax,“Operasyon Ajax” deyilən bir plan CİA və İngiltərə kəşfiyyat servisi M16 tərəfindən tətbiq edilməli idi. Planın məqsədi Müsəddiqi xalqı ayağa qaldırmaqla vəzifədən əl çəkməyə məcbur etmək idi. Amerika və İngilis kəşfiyyatı Müsəddiq hoküməti ilə düşmən olan qruplarla yaxınlaşmağa başladı. Milyonlarla dollar rüşvətin dağıdıldığı bu işlərdən sonra bu qruplar idarəetmədən razı olmayan xalqı ayağa qaldırdı və ölkədə asayişi pozdu. Bu qarşıdurmalarda yüzlərlə insan həyatını itirdi.
Şah Məhəmməd Rza Pəhləvi isə Müsəddiqi vəzifədən uzaqlaşdırmaq istəyirdi. Onun yerinə general Fəzlullah Zahidi gətirdi. Bu səbəbdən də Müsəddiqin tərəfdarları da küçələrə axışdı və Şah əvvəlcə İraqa, sonra da Romaya qaçdı. Müsəddiqi devirmək üçün edilən bu həmlə uğursuz oldu. Lakin bir neçə ay sonra generallar ölkədəki qarışıqlığa son vermək iddiası ilə Müsəddiq, nazirlər və tərəfdarları həbs edildi. Şah 3 gün sonra İrana qayıtdı. İngiltərə və ABŞ demokratik seçkilərlə iqtidara gələn və xalqın istəyi ilə nefti milliləşdirən, həyata keçirməyə çalışdığı islahatlarla demokratiyanın qarşısını açmağa çalışan Müsəddiq hökumətini devirdilər.
Vəfatı
Çevrilişdən sonra Müsəddiq vətənə xəyanət maddəsi ilə 3 il müddətinə həbs edilir və həyatının son illərini ev dustaqlığında keçirir. 1967-ci ildə ev dustağı olaraq vəfat edir.
Pak Ci Son
Pak Ci Son (Hangul: 박지성; Hanja: 朴智星; Koreya tələffüzü: [pak̚.t͈ɕi.sʌŋ]; ) — hazırda Mançester Yunayted FK klubunun səfiri vəzifəsini icra edən Cənubi Koreya keçmiş futbolçusu.
Həyatı
Goheung, Jeollanamdə anadan olan Park, beynəlxalq futboldan təqaüdə çıxana qədər Cənubi Koreya milli komandasının kapitanı oldu. O tarixdə ən müvəffəqiyyətli Asiya futbolçusu, karyerasında 19 kubok qazanan və UEFA Çempionlar Liqası kubokunu, ilk Asiya futbolçusunu UEFA Çempionlar Liqası finalında oynayan ilk Asiya futbolçusu və ilk Asiya futbolçusu FIFA Klub Dünya Kuboku qazandı.Park orta sahə boyunca hər yerdə oynaya bilər və onun müstəsna idman səviyyəsinə, intizamına, iş etikasına və kənardan top hərəkətinə görə qeyd olunur. Onun əlamətdar sədaqət səviyyəsi və sürətlə ona "Üç Ağciyər" Parkı ləqəbini qazandırdı.
Park, doğma Cənubi Koreyada futbol karyerasına başlamış və Kyongo Purple Sanga ilə oynamaq üçün Yaponiyaya hərəkət etmədən əvvəl Myongji Universiteti komandasında oynamışdı. Parkın milli komanda müdiri Guus Hiddink PSV Eindhoven idarə etmək üçün Hollandiyaya köçürdükdən sonra Park bir il sonra Hollandiya tərəfinə keçdi. PSV, 2004-05 UEFA Çempionlar Liqasının yarı finala çıxmasından sonra, Parkın qabiliyyətləri Manchester United idarəçisi Sir Alex Ferguson tərəfindən tanındı və 2005-ci ilin iyul ayında 4 milyon TL əvəzi ilə Parkı imzaladı. Manchester Uniteddə, Park dörd dəfə Premyer Liqa qazandı və 2007-08 UEFA Çempionlar liqası və 2008 FIFA Klub Dünya Kuboku qazandı. O, keçən mövsüm "Mançester Yunayted" üçün oynadığı çıxış sayının azaldılmasından sonra 2012-ci ilin iyulunda "Queens Park Rangers" -ə keçdi. Bununla birlikdə, QPR ilə yaranan zədəli bir mövsüm, klubun düşmə ilə bir araya gələrək, 2013-14 mövsümündə PSV-ə yola salındı.
Cənubi Koreya milli komandasının üzvü olaraq, Park 100 oyun oynadı və 13 qol vurdu və 2002 FIFA Dünya Kubokunda dördüncü olan komandanın üzvü oldu. 2006-cı ildə FIFA Dünya Kubokunda millətini təmsil etdi və 2010 FIFA Dünya Kubokunun kapitanı oldu. Park hər üç ardıcıl turnirdə (ilk Cənubi Koreyalı və ikinci Asiya oyunçusu) iştirak etdi və hal-hazırda Asiyanın FİFA Dünya Kuboku finalında üç qolla birlikdə həmyerlisi Ahn Jung-hwan, Avstraliyanın Tim Cahill və Səudiyyə Ərəbistanının Sami əl-Jaber. 2011-ci il Asiya Kubokundan sonra 31 yanvar 2011-ci ildə Park, Suwon'daki Koreya Futbol Federasiyasının təşkil etdiyi mətbuat konfransında beynəlxalq futboldan ayrıldığını açıqladı.
14 May 2014 tarixində, Park futboldan ayrıldığını, diz çöküntüsünün səbəb olduğu səbəbiylə ayrıldığını açıqladı.
Park 2014-cü il 2 oktyabr tarixində "Manchester United" klubunun qlobal səfirlərindən biri kimi qayıdıb. Evertona qarşı ev oyununda Sir Alex Ferguson tərəfindən təqdim edildi. Park, Sir Bobby Charlton, Andy Cole, Sir Alex Ferguson, Denis Law və Bryan Robson'tan sonra, Manchester United və İngiltərədə altıncı səfir oldu.
Təqaüdçü olduqdan sonra 2017-ci ilin iyul ayından etibarən məzun olan FİFA Master - Beynəlxalq İdman İdarəetmə, Hüquq və Həssaslıq üzrə Beynəlxalq Magistr dərslərinə başlamışdır.
NGC 4003
NGC 4003, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. SB0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Cnicothamnus
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
İsa bəy məscidi
İsa Bəy Məscidi, İzmirin Səlcuq mahalında, Artemida Məbədi ilə Müqəddəs Cean Kilsəsi arasında yerləşir. 1375-ci ildə Aydınoğlu İsa Bəy tərəfindən inşa edilmişdir. Memar Şamlı Əlinin əsəridir.
İsa Bəy Məscidi, Türk memarlıq tarixinin Anadolu bəylikləri zamanına aid ən qədim və göstərişli əsərlərindəndir. XIX əsrdə karvansara olaraq da işlənilirdir.
Simmetrik olmayan bir plana görə inşa edilən məscidinin yamacda iki giriş qapısı yerləşir, biri qərb digəri isə şərq tərəfdədir. Qərq qapısı yazılar ve geometrik şəkillərlə süslüdür. Divarlar mərmərlə örtülüdür, diğər cəbhələr isə qismən daşdandır. Ətrafı, pəncərə kənarları və hər iki günbəzinin də qasnağı Səlcuqlu çiniləriylə süslüdür.
Arzuların ardınca...
Arzuların ardınca... — tammetrajlı bədii filmi rejissor Ramil Ağasıyev tərəfindən 2015-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Melodram xərçəng xəstəsi olan gəncin həyatının son aylarından bəhs edir. Film rejissorun ilk böyük işidir. Əsas rolları Ziya Ağa və Zarina Qurbanova ifa edirlər.
Film haqqında
Film rejissorun ilk böyük işidir.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Mehman Rəsulov Rejissor: Ramil Ağasıyev Operator: Şahmar Səfəroğlu Prodüser: Rauf Ağasıyev, Asif Rəhimov Rəssam: Elgün Vəliyev Bəstəkar: Emil Murad
Rollarda
Ziya Ağa — Kamil Zarina Qurbanova (aktrisa) — Arzu Vaqif Əsədov Asif Rəhimov Aynur Hüseynova Rasim Cəfər
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2015-ci ilin Azərbaycan filmləri 2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Pasianlar
Pasianlar — indiki Ermənistanın Türkiyə ilə həmsərhəd zonalarında yaşamış digər türkdilli tayfa yunan və erməni mənbələrində pasian və basian kimi də qeyd olunmuşdur. İlk dəfə eradan əvvəl IV əsr yunan müəllifi Ksenofont pasianlar haqqında məlumat vermişdir.
Pasianların orada məskunlaşması eradan əvvəl IV əsrdən qabağa aiddir. Ksenofontun pasianlarla qonşuluqda skiflərin (yəni sakların) yaşaması haqqındakı məlumatına görə güman etməyə əsas var ki, pasianlar məhz eradan əvvəl VII əsrdə saklarla gəlmişlər və bəlkə də elə sakların bir hissəsidir. Qeyd olunmalıdır ki, pasian etnonimi qədim yunan dilində "ç" səsi olmadığına görən paçian kimi nəzərə alınmalıdır ki, bu da qədim türkdilli paçana (peçeneq) tayfasının adıdır.
Pasianlar indi Türkiyəyə daxil olan Qars, Sarıqamış, Arpaçay, Kaqızman və Sürməli ərazisində yaşayırdılar. Bu tayfanın adı ilə Araz çayının yuxarı axarını yunan müəllifləri Fasis (əslində Paçis) adlandırmışlar. Məhz bu etnonimlə əlaqədar olaraq orta əsrlərdə Ermənistanda Göyçə gölündən axan Zəngiçay (Axuryan) çayının sahilində Beçni, Beçini (Peçene) adlı qala mövcud idi.
Qaşıqçı almazı
Qaşıqçı almazı — 86 karat çəkiyə malik və ətrafdan iki sıra 49 ədəd brilyantla bəzədilmiş dünyanın ən məşhur 22 almazından biri. Hazırda Topqapı sarayı muzeyində sərgilənir.
Pasianlar
"Kitabi-Dədə Qorqud" eposundakı Bay Becan şəxs adı və Pasinuk toponimi məhz həmin Pasian (Paçian) etnonimini əks etdirir. Eradan əvvəl II əsrdə isə, V əsr erməni tarixçisi Moisey Xorenskiyə görə, Basian əyalətinə Şimali Qafqazdan bulqarlar köçüb gələrək məskunlaşmışlar.
Bazarçay
Bazarçay və ya Bərgüşad (Ermənistan ərazisində Vorotan adlanır) – Qafqazda çay. Ermənistandan və Azərbaycanın Qubadlı rayonundan keçir.
Uzunluğu 178 km, hövzəsinin sahəsi 2711 km²-dir. Başlanğıcını Zəngəzur silsiləsinin şimal yamacından, 3040 m yüksəklikdə yerləşən Zalxa gölündən götürür. Həkəriçaya qovuşandan sonra nisbətən düzənlik sahə ilə axaraq bir sıra qollara ayrılır. İllik axımını yeraltı (55%), qar (35%) və yağış (10%) suları təşkil edir. Yaz-yay aylarında qar suları çayda daşqın əmələ gətirir.
Qaşıqçı almazı
Topqapı muzeyindəki bu almaza niyə "Qaşıqçı almazı" deyildiyi haqda bir neçə rəvayət vardır. Bunlardan ən ağla batanı brilayntın quruluşunun oval olması və qaşığa bənzəməsidir. Almazın Osmanlı Sarayına necə gəlməsini bir neçə rəvayətlə bağlayırlar.
Bazarçay
Orta illik su sərfi 19,0 m³/san-dir. Bunun 45%-i yazda, 25%-i yayda, 18%-i payızda, 12%-i isə qışda keçir. Orta illik asılı gətirmələr sərfi 3,63 kq/san, lillənməsi isə 200 q/m³-dir.
Qaşıqçı almazı
Əfsanəyə görə 1774-cü ildə Pijo adlı bir fransız hərbçisi, bu almazı Hindistanın Mədrəs Mihracesinden pulla alaraq Fransaya aparmışdır. Burada satışa çıxarılan almazı Napoleon Bonapartın anası alır ve uzun illər paltarının sinəsində gəzdirir. Lakin Napoleon sürgünə göndərildiyi zaman oğlunu xilas edə bilmək üçün almazı məcburən satır. Həmin vaxt Fransada olan Təpədələnli Əli Paşanın adamlarından biri paşanın adından 150 min qızıl pula almazı alır və paşaya gətirir.
Sultan II Mahmudun dövründə Təpədələnli Əli Paşa dövlətə qarşı çıxdığı üçün öldürülür və paşanın bütün əmlakı müsadirə olunaraq Osmanlı xəzinəsinə göndərilir. Beləliklə, Napoleonun anasından alınan "Qaşıqçı almazı" Türkiyədə qalır.
Bazarçay
Bərgüşadçayın mənbəyi Ərikli dağlarından başlanır. O, Urud kəndinə qədər Bazarçay adlanır. Dəli çay, Şəki çayı, Sisyançay, Taxtakörpü çayı, Daşlı dərə çayı, Bəxtiyarlı çayı, Ağa çayı adlı qolları var. Bərgüşad çayı Qaralar kəndi yaxınlığında Həkəri çayı ilə birləşib Araza tökülür.
Sandakşatru
Sandakşatru (e.ə 639-cu il) — Kimmerlərin çarı Tuqdamenin oğlu.
"Sandakşatru" adının mənası haqqında
Bu şəxsin adında qədim fars dilindəki "xşadra" "hakimiyyət" sözü axtarırlar, lakin adın əvvəlindəki "Sanda" hissəsini izah edə bilmirlər150. Əslində isə bu ad türk dillərindəki san "ad-san", "şan", "şöhrət", dək "kimi", "elə bil", "sanki" (Azərbaycan dilində də "dək" sözü bu mənadadır: məsələn, "igid tək", yəni "sanki igid"), şat "şahzadə" və ər "igid", "bahadır" sözlərindən ibarət mürəkkəb addır. Demək, bu şəxsin əsl adı Sandakşatər olmuşdur ("Sandakşatru" adındakı "u" səsi assur dilində yer və adam adlarının sonuna adlıq halda əlavə olunan şəkilçidir). Beləliklə, bu ad "Sanlı (şanlı) şahzadə – igid kimi" mənasını verir.
Sandakşatru çar sülaləsindən idi və o, doğulandan sonra qanuni olaraq vəliəhd sayıldığı üçün valideynləri ona belə ad qoya bilərdilər. Bu adın türk mənşəli olduğunu və onun əvvəlində məhz qədim türk mənşəli san "ad-san", "şan-şöhrət" sözünün durduğunu söyləməyə əsas verən faktlar vardır. Erkən orta əsrlərdə Cənubi Rusiya çöllərində hun tayfa ittifaqına daxil olan türkdilli kuturqurların çarı Sandil adlanırdı.
Qafqaz Albaniyasında IV əsrin əvvəllərində Sanesan və Sanatürk adlı əmirlər qədim erməni mənbələrində qeyd olunur. Çingiz xanın övladları içərisində Sankur (qədim türk dillərində kür "cəsarətli", "cüssəli", "təlatümlü", "çılğın xasiyyətli" və s. deməkdir.) adı da çəkilir. Qaraqalpaq və başqa Orta Asiya türk xalqlarına məxsus "Alpamış"  dastanının bir qəhrəmanı Sandaqaç (əslində Sandıqoç, yəni "adlı-sanlı qoç") adlanır. "Şat" sözü Midiyada bəzi çar və hakim adlarında da vardır. Məsələn, Midiyanın Kizilbunda əyalətinin Uraş qalasının hakimi assur mənbələrində Pirişati adlanır. E. A. Qrantovski bu adı qədim fars dilində pari "əvvəl", "qabaq", və şiyati "sülh", "əmin-amanlıq", "sevinc", "şad" sözləri ilə əlaqələndirir və onu fars mənşəli Pərizad şəxs adı ilə müqayisə edir151. Halbuki Pərizad ancaq qadın adıdır və "Pəri doğulmuş" deməkdir.
Banksia dentata
–  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Coespeletia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Banksia drummondii
–   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Sancak bölgəsi
thumb|Sancakın inzibati bölgüsü Sancak bölgəsi (Новопазарски санџак, Novopazarski sandžak; Yeni Pazar sancağı; Sanxhaku i Pazarit të Ri) — Serbiya (cənub-qərb) və Monteneqro (şimal-şərq) sərhədindəki tarixi bölgə. Bölgə adını türk hakimiyyəti dövründə (1912-ci ilə qədər) mövcud olmuş inzibati vahid adından almışdır.
Tarixi
Orta əsrlərdə bölgə serb Raşka dövlətinin mərkəzi idi, onun paytaxtı Ras müasir Yeni Pazar şəhəri yaxınlığında yerləşirdi, buna görə Sancakın serb hissəsi Raşka bölgəsi olaraq da tanınır. Osmanlı hakimiyyəti dövründə (XIV əsrdən) Yeni Pazar Sancağı mərkəzi Novi Pazar şəhərində olan Osmanlı İmperatorluğunun inzibati vahidi idi. 1878-1908-ci illər arasında ərazi Avstriya-Macarıstan, 1908-1913-cü illərdə yenidən Osmanlı İmperiyasının nəzarəti altına keçdi.
1913-cü ildə Birinci Balkan müharibəsinin nəticələrindən sonra Sancak Serbiya və Qaradağ arasında bölündü, 1945-ci ildə müasir sərhədlər quruldu.
İnzibati bölgüsü
Bölgənin sahəsi 8403 km²-dir. Hazırda Sancakın ərazisi Serbiya (Raşka və Zlatibor bölgələrinin qərb rayonları) və Çernoqoriya arasında bölünür.
Əhalisi
thumb|Sancakın etnik xəritəsi 2002-ci ildə ərazidə 420 min əhali yaşayırdı.
Bölgə əhalisinin 52%-i (228.000) müsəlman slavyanlar, 45%-ı (198.000) serblər və monteneqrolulardır. Albanlar, roma icması və digər xalqlar əhalinin az bir hissəsini təşkil edir.
Bölgənin ən böyük şəhərləri Yeni Pazar (55 min əhali), Plyevlya (23,8 min), Priboy (19,6 min).
Selikli qişa
Əsasını lifli birləşdirici toxumadan əmələ gəlmiş xüsusi səfhə - lamina propria mucosae təşkil edir; boşluğa baxan səthi müxtəlif şəkilli (yastı və silindrəbənzər) epitel ilə örtülüdür. Çoxqatlı yastı epitel ilə örtülü olan nahiyələrdə lifli birləşdirici toxumadan məməciklər - papillae əmələ gəlir. Selikli qişanın bəzi nahiyələrində saya əzələ liflərindən təşkil olunmuş əzələ səfhəsində - laminamuscularis mucosae təsadüf olunur.
Selikli qişa həzm və tənəffüs aparatında ağız boşluğunu, ağız vəzilərinin axacaqlarını, əsnəyi, udlağı, eşitmə borularını və onun əlavə boşluqlarını (ciblərini), göz yaşı-burun axacaqlarını, qırtlağı, nəfəs borusunu, bronxları, qida borusunu, mədəni, bağırsaqları, ödlüyü, öd axacaqlarını və pankreas axacağını örtür.
Selikaltı qat - tela submucosa boş birləşdirici toxumadan əmələ gəlmişdir, burada artıq miqdarda damalar, sinirlər, piy toxuması, vəzilər və limfoid ünsürlər vardır. Selikaltı qat selikli qişanı əzələ təbəqəsilə birləşdirir və selikli qişanın əzələ səfhəsi yığıldıqda selikli qişada bir çox büküşlər - plicae mucosae əmələ gətirir. Bəzi nahiyələrdə selikaltı qat olmur, belə olduqda selikli qişa bilavasitə əzələ qişası ilə birləşir və nəticədə selikli qişada büküşlər əmələ gəlmir. Selikli qişanın epitel təbəqəsinin başlıca vəzifələrindən biri selik - mucus ifraz etmək, qida maddələrini və suyu sormaqdır. Selikli qişanı örtən epiteldən vəzilər - glandulae inkişaf edir, odur ki bunlar selikli qişa törəmələri hesab olunur.
Vəzilərdən başqa selikli qişada limfoid ya tor (retikulyar) toxumadan təşkil olunmuş limfa follikullarına - folliculi limphatici təsadüf edilir. Bunlar ya tək-tək (folliculi limphatici solitarii), ya yığıntı (folliculi limphatici aggregati), ya badamcıq (tonsilla) şəklində olur və qanyaradıcı üzvlərə aiddir.
Coleocoma
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Növləri
Coleocoma centaurea F.Muell.
UEFA Avro 1980 (seçmə mərhələsi, 3-cü qrup)
UEFA Avro 1980-nin seçmə mərhələsinin 3-cü qrupunda İspaniya, Kipr, Rumıniya və Yuqoslaviya milli futbol komandaları mübarizə aparmışlar. . Turnirin final mərhələsinə vəsiqəni 1-ci yeri tutan İspaniya millisi qazanmışdır.
Oyunların nəticələri
Oyunların başlama vaxtı - yerli vaxtdır
Banksia dryandroides
(Banksia dryandroides) –  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bolqarçay
Bolqarçay — Azərbaycanın Biləsuvar rayonu ərazisindən axaraq Mahmudçala gölünə tökülür. Uzunluğu 163 km, hövzəsinin sahəsi 2170 km²-dir. Mənbəyini Talış silsiləsində, Qarıçadağın şimal yamacından (1716 m) başlayır. Yuxarı axımından Biləsuvar rayonuna qədər məsafədə Azərbaycanla İran arasında dövlət sərhədini təşkil edir. Çayın illik axımının 90-95%-ni yağış sularından əmələ gəlir. İlin soyuq aylarında yağan yağışlar çayda böyük daşqınlar əmələ gətirir. Yay aylarında çayın suyu tamamilə azalır, bəzi illərdə isə quruyur.
Balharı çayının suyunun səmərəli istifadəsi məqsədilə çayın üzərində Bolqarçay su anbarı tikilmişdir. Muğan düzündə suvarılmada Balharı çaynıın müstəsna əhəmiyyəti var.
Toponimikası
31 may 2023-cü ildə çayda olacaq sel təhlükəsindən vətəndaşların qorunması məqsədilə Biləsuvar rayonunun Yuxarı Ağalı, Amankənd və Muğan kəndlərinin sakinləri təxliyə edilmişdir.
Fərhad Ağayev
Fərhad İslam oğlu Ağayev — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı, Qarabağ müharibəsi zamanı xüsusi fəallıq göstərmiş, Mart hadisələri zamanı dövlətçiliyimiz, suverenliyimiz uğrunda ömrünü qurban verərək şəhidlik zirvəsini fəth etmiş fateh.
Həyatı
Fərhad Ağayev 4 avqust 1975-ci ildə Sabirabad rayonunun Əliləmbəyli kəndində anadan olmuşdur. Əslən Lerik rayonunun Şivlə kəndindəndir. O 1992-ci ildə Ələmbəyli kənd məktəbini bitirdikdən sonra, 1993-cü ildə Sabirabad rayon Hərbi Komissarlığı tərəfindən Milli Ordu sıralarına çağırılır. Fərhad Prezident Qvardiyasında xidmətə başlayır.
Döyüşlərdə iştirakı
Fərhad Ağayev 24 yanvar 1994-cü ildə cəbhəyə yola düşür, ilk döyüşlərini Füzuli rayonunun Seyid Əhmədli kəndində keçirir. O Murovdağ, Güzgü, Ömərdağ kimi əhəmiyyətli ərazilərin müdafiəsində şücaət göstərir. 1995-ci ilin mart ayında bir qrup silahlı dəstə namərdlik edərək yenicə təşəkkül tapmağa başlayan dövlətimizə xəyanət edir. Fərhad dövlət çevrilişinin qarşısını almaq üçün Ağstafaya göndərilir. 1995-ci il 13 mart Fərhad Ağayev qardaş gülləsindən ağır yaralanır, 15 mart 1995-ci il tarixdə bu yaradan həlak olur.
Ailəsi
Subay idi.
Xatirəsi
Azərbaycan Respublikası prezidentinin 4 aprel 1995-ci il tarixli, 307 saylı fərmanı ilə Ağayev Fərhad İslam oğlu olümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı " adına layiq görülmüşdür. Sabirabad rayonundakı şəhidlər xiyabanında dəfn edilmişdir.
Bitirdiyi orta məktəb onun adını daşıyır.
Coleostephus
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Eldar Şengelaya
Eldar Nikolayeviç Şengelaya — rejissor.
Həyatı
Eldar Şengelaya 26 yanvar 1933-cü ildə Tbilisidə anadan olub. Atası rejissor Nikolay Şengelaya, anası aktrisa Nata Vaçnadze, qardaşı rejissor Georgi Şengelayadır. ÜDKİ-də təhsil alıb. Mosfilmdə (1958–1960), Gürcüstanfilmdə (1960-dan) çalışıb. Ş.Rustaveli adına Tbilisi Teatr İnstitutunda dərs deyir. Gürcüstanın və SSRİ-nin xalq artistidir (1988). Müxtəlif festivalların mükafatını alıb.
Banksia echinata
(Banksia echinata) –  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ruby
Ruby — proqramlaşdırma dili. Dilin yaradıcısı yapon Yukihiro Matsumotodur. O, bu dili yaratmaq üçün Perl, Smalltalk və Eiffel dillərindən yararlanmışdır.
Adlandırma
Matsumoto əvvəlcə bu dilə iki ad seçmişdi — "Coral" və "Ruby". Amma "Coral" adı Matsumotodan öncə başqa dilə verildiyi üçün Ruby variantının üzərində dayanıldı. "Ruby" ingilis dilində "rubin" mənasını verir.
Seroz qişa
Seroz qişa – və ya xarici birləşdirici toxuma qişası –  həzm kanalının ən xarici qişasını təşkil edir. Bu qişa əzələ qişası ilə nazik, kövşək birləşdirici toxuma təbəqəsi – serozaltı toxuma – vasitəsilə rabitədədir. seroz qişa həzm kanalının bəzi hissələrini məsələn: mədəni, bağırsaqları xaricdən örtmüşdür. Bu çox nazik, şəffaf, hamar və seroz maye ifraz edən bir qişadır; qarın boşluğuna baxan səthi bir qatlı yastı mezodermal epitel (mezotel) ilə örtülüdür. Bu qişanın əsasını lifli birləşdirici toxuma səfhəsi təşkil edir; bu səfhə az, ya çox miqdarda elastik liflərə malik sərt birləşdirici toxumadan təşkil olunmuşdur.
Seroz qişa üzvləri örtdüyü kimi, bəzi boşluqların divarlarını əhatə edir, ona görə iki səfhəyə bölünür: 1) visseral səfhə – üzvləri örtən səfhə və 2) parietal səfhə –  divarları örtən səfhə. Bunların arasında əmələ gələn boşluqda seroz maye – olur. Bu maye daxiliüzvləri sürtünməkdən mühafizə edir. Bəzi nahiyələrdə üzvlərdə seroz qişadan büküşlər – və bağlar –  əmələ gəlir.
Albert Eynşteyn
Albert Eynşteyn — alman fiziki ; nəzəriyyəçi, müasir nəzəri fizikanın yaradıcılarından biri, fizika üzrə Nobel mükafatı laureatı (1921), ictimai xadim. Almaniya (1879–1893, 1914–1933), İsveçrə (1893–1914) və ABŞ-də yaşayıb (1933–1955). Dünyanın 20-dən çox nüfuzlu universitetlərinin, o cümlədən bir çox elmlər akademiyasının, SSRİ EA-nın fəxri xarici üzvü (1926).
İlk təhsilini Münhendəki Luitpold Gimnaziyasında alıb. 1894-cü ildə Hermann Eynşteynin iflası nəticəsində onlar İtaliyaya köçürlər. Albert təhsilini Münhendə davam etdirir. 1896-cı ildə İsveçrəyə təhsilini davam etdirmək üçün gedir və İsveçrə Federal Politexnik Məktəbində fizika və riyaziyyat müəllimi ixtisası üzrə təhsilini davam etdirir. 1903-cü ildə Mileva Maric ilə evlənir. Iki oğlu və 1 qızı dünyaya gəlir. 1905-ci ildə doktorluq dissertasiyası müdafiə edir və 1909-cu ildə Sürix Universitetində professor kimi çalışmağa başlayır. 1911-ci ildə Praqa Universitetində fizika professoru olur. 1912-ci ildə Sürix Universitetinə geri dönüb riyaziyyatçı Marsel Qrossman ilə birgə fəaliyyət göstərir. 1914-cü ildə Berlin Universitetində professor kimi çalışmağa başlayır. Albert Eynşteyn alman vətəndaşı olsa da, 1933-cü ildə siyasi səbəblərə görə bundan imtina edib ABŞ-yə köçür və Prinston Universitetində professor kimi çalışmağa başladı. 1940-cı ildə Amerika vətəndaşı olur və 1945-ci ildə təqaüdə çıxır.
İkinci dünya müharibəsindən sonra Albert Eynşteyn böyük şöhrət qazanır. Albert Eynşteyn Haim Ueytsman ilə Qüds Universitetində birgə çalışır. 1945-ci ildə prezident Ruzveltə yazdığı məktubunda fizik və mühəndislər tərəfindən nüvə silahının yaradılması barədə xəbər verir. "Xirosima" və "Naqasaki" faciəsindən sonra elmi kəşflərin insanlıq əleyhinə istifadə edilməsindən bir elm adamı kimi böyük peşmanlıq hissi keçirir və bundan sonra nüvə silahlarının yaradılmasına və istifadəsinə qarşı mübarizə aparır. Atom bombası Albert Eynşteynə, Avropa və ABŞ-dəki bir çox universitetlərdən fizika və tibb sahələrində qürurlu doktor dərəcəsini almağa haqq qazandırır.
Çalışmaları nəticəsində bir çox mükafatlar alır. Bunlar arasında "Kopli Nişanı" (1925) və "Franklin Nişanı" (1935) da var idi. 1921-ci ildə fizika sahəsində fotoeffekt bağlı işlərinə görə Nobel mükafatı na layiq görülür. Albert Eynşteyn 18 aprel 1955-ci ildə Prinstonda vəfat edir.
Nisbilik nəzəriyyəsi və xüsusilə, kütlə və enerjinin ekvivalentliyi:
E = mc2
münasibətinə görə məşhurdur. 1921-ci ildə nəzəri fizika elmindəki xidmətlərinə və ələlxüsus da fotoelektrik effektinin kəşfinə görə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür. Eynşteynin fizika elminə bəxş etdiyi digər töhfələr arasında xüsusi nisbilik nəzəriyyəsi, ümumi nisbilik nəzəriyyəsi, mexanikanın klassik problemləri və onların kvant fizikasına tətbiqi məsələləri, məhlullarda Broun hərəkətinin izahı, tək atomlu qazların kvant nəzəriyyəsi, aşağı şüalanma sıxlıqlarında işığın istilik xüsusiyyətləri (Foton nəzəriyyəsi) və digər elmi tədqiqat işlərini göstərmək olar.
1999-cu ildə "Time" jurnalının keçirdiyi səsverməyə əsasən "əsrin adamı", tanınmış fiziklər arasında keçirilmiş sorğulara görə isə bütün dövr və xalqların ən böyük fiziki adına layiq görülmüşdür. Müasir günümüzdə "Eynşteyn" adı dahi, düha kimi sözlərə sinonim kimi işlədilməkdədir.
Uşaqlığı və təhsili
1879-cu ildə Almaniyanın Ulm şəhərində dünyaya gələn Albert Eynşteyn 1880-ci ildə ailəsi ilə birlikdə Münhenə köçmüşdür. Münhendə atası Herman Eynşteyn və əmisi Cakob elektrik şirkəti qurdular. Anası Paulina Eynşteyn istedadlı pianoçu idi. Onun özündən yaşca kiçik Maya adında bacısı var idi. Məktəbə getməzdən əvvəl danışmaqda çətinlik çəkdiyinə görə Alberti anası və atası həkimə aparmışdılar. 200px|thumb|right|Albert Eynşteyn üç yaşında olarkən Dörd yaşında xəstə olarkən atası onu əyləndirmək üçün ona maqnitli kompas verir. Hətta bu yaşda kompasın əqrəbinin hərəkəti onda böyük maraq oyatmışdı.
Herman və Paulina Eynşteyn yəhudi əsilli, lakin dindar olmayan ailə idilər. Dini əməllərdən daha çox uşaqlarının təhsillərini düşünürdülər. Albert beş yaşında olarkən onu daha yaxşı təhsil verdiyini düşündükləri Katolik Xristian məktəbinə yazdırırlar. Bundan sonra Albert buradakı kəskin qanunlardan narahat idi, lakin buna baxmayaraq həmişə yüksək qiymətlər alırdı.
Anası Paulina uşaqlarının kiçik yaşlarından musiqiyə bələd olmasını istəyirdi. Buna görə Alberti skripka, Mayanı isə piano dərslərinə aparırdı. Albert skripka dərslərinə altı yaşında başladı, on dörd yaşına qədər davam etdi. Motsartın əsərlərini çox bəyənir və onun sonatalarını çala bilmək üçün çox məşqlər edirdi.
Albert doqquz yaşı olarkən Katolik məktəbindən çıxır və təhsilini Luitpold Gimnaziyasında davam etdirir. Gimnaziya Antik Yunanca və Latıncaya böyük önəm verirdi. O burada Latın dili və riyaziyyat dərslərində ən yüksək qiymətləri alırdı. Gimnaziya orta məktəbdən daha möhkəm qaydalara tabe idi, buna görə Albert tez-tez müəllimlərlə mübahisə edir, müəllimlər isə onun azad və üsyankar xarakterini bəyənmirdilər.
Albertin ailəsi köhnə yəhudi ənənəsi olaraq həftədə bir gün kasıb bir tələbəni şam yeməyinə dəvət edirdilər. Maks Talmud adında yoxsul tələbənin onların evinə ziyarəti Albertin on yaşı olarkən başlamış və beş il davam etmişdi. Albert bu tələbə ilə söhbət etməkdən həzz alırdı, Talmud isə qısa vaxtda onun adi uşaq olmadığını başa düşmüşdü. On üç yaşı olarkən Talmudun gətirdiyi Emanuel Kantın kitabını oxumuş və onu başa düşməkdə qəti çətinlik çəkməmişdi.
1891-ci ildə əmisi Cakob ona cəbr kitabı gətirmişdi. Həmin il Albert Pifaqor teoreminin alternativ isbatını yaratdı. On altı yaşı olarkən isə öz ağlı sayəsində diferensial və inteqral hesabı ilə analitik həndəsəni öyrəndi.
1894-cü ildə 14 ildən sonra Albertin atası və əmisinin açdığı şirkət iflas etdi. Buna görə hər iki ailə İtaliyaya getmək qərarına gəldilər. Ailəsi Albertin Münhendə qalıb təhsilini tamamlamasına qərar verdilər. Albertin gimnaziyanı bitirməsinə hələ üç il qalmışdı, lakin üç ay Münhendə tək qaldıqdan sonra ağır depressiv hal yaşamağa başlayır. Həkimdən sinir sistemində olan gərginlik səbəbi ilə arayış aldı, gimnaziyadan tərk etdi və İtaliyaya ailəsinin yanına getdi.
İsveçrədəki təhsili
Təhsilini yarıda qoyan Albert ailəsinə Federal Politexnik Məktəbinə daxil olmağa söz verdi. Həmin məktəb diplom tələb etmədiyi üçün ondan yalnız imtahandan uğurla keçmək tələb olunurdu. İtaliyada yaşamaq Albert üçün çox rahat idi. O, burada çoxlu muzey, qalereya gəzirdi.
Albert Enşteyn militarizm və məcburi hərbi xidmətə də xoş münasibət bəsləmirdi. Atasına alman vətəndaşlığından çıxıb İsveçrə vətandaşı olmaq istədiyini bildirdi. Atası tərəddüd etsə, də lazım olan sənədləri imzaladı. 1896-cı ildə alman vətəndaşlığından çıxması haqqında sənədi əldə etsədə, 1901-ci ilə kimi İsveçrə vətəndaşı da ola bilmədi və beş il müddətində heç bir yerə aid olmadan yaşadı.
1895-ci ildə Politexnikə imtahan verdi. Bura imtahan vermək üçün on səkkiz yaşından böyük olmalı idi, lakin on altı yaşında olduğuna görə imtahan verə bilmək üçün xüsusi icazə sənədi aldı. Eynşteyn atasının tövsiyəsinə uyun olaraq mühəndislik bölümünə imtahan vermişdi. Riyaziyyat və fizikadan yüksək qiymətlər almasına baxmayaraq digər fənnlərdən yaxşı nəticə əldə etməmişdi. Politexnikin müdiri onun potensialını görüb İsveçrə məktəblərindən diplom alıb yenidən imtahan verməsini tövsiyə etmişdi. Ailəsi bu tövsiyəni qiymətləndirərək onu İsveçrə məktəblərindən birinə göndərirlər. Məktəbdəki təhsil mühiti onun xarakterinə çox uyğun idi, bütün imtahanları uğurla verərək 1896-cı ildə məktəbi bitirdi.
Məzun Eynşteyn lazım olan yaşdan altı yaş kiçik olmasına baxmayaraq Politexnikə qəbul olundu. Gələcək həyat yoldaşı, serbiya əsilli Mileva Maric ilə də burada tanış olur. Mileva bir il əczaçılıq oxuduqdan sonra fizika bölümündə təhsil almağa başlamışdı. Aralarında məhəbbət münasibəti yaranan bu gənclər təhsillərinin son ilində evlənməyə qərar verirlər. Onlar çox vaxt birlikdə fizika, kitablar haqqında söhbətlər edirdilər. 200px|thumb|right|Albert Eynşteyn və həyat yoldaşı Eynşteyn təhsilinin üçüncü ilində professor Henrix Veberin elektrotexnika laborotoriyasında dərs alır. Burada o həm də özünün icad etdiyi yenilikləri də sınaqdan keçirirdi. Veberə qarşı olan dikbaşlığının nəticəsi olaraq müəllimi məzuniyyətdən sonra onun universitetdə akademik pozisiyaya keçməsinə mane olmuşdu.
1899-cu ildə Albert universitetdən fizika diplomu ilə məzun oldu. Elmi fəaliyyətini davam etdirmək üçün universitetdə iş tapmaq istəsə də, təhsil müddəti ərzində üsyankar xarakterinə görə müəllimləri tərəfindən sevilməyən Eynşteyn heç bir nəticə əldə edə bilmədi. On səkkiz ay axtarışdan sonra Marsel Qrossmanın köməyi ilə patent ofisində işləməyə başladı.
Amerika vətəndaşlığı və Prinston
thumb|Eynşteynin 1935-ci ildə Prinstonda çəkilmiş portreti 1933-cü ildə Amerikada universitetləri ziyarət edərkən Alman hökumətinin yəhudilərin müəllimlik daxil olmaqla bütün rəsmi mövqelərdən məhrum etdiyini öyrəndi. Bir ay sonra nasistlər kitab yandırma kampaniyasına başladılar və Enşteynin də kitabları onların arasında idi. Bu ərəfədə Enşteyn artıq Almaniyaya geri qayıtmayacağını açıqladı. 1933-cü ilin mart ayında Avropaya qayıdarkən bir neçə ay Belçikada qaldı. Daha sonra müvəqqəti olaraq İngiltərəyə səfər etdi. Həmin il ABŞ-yə köçmək qərarına gəldi. Burada müxtəlif nüfuzlu universitetlərdə öz fəaliyyətini davam etdirdi. 1955-ci ilə kimi, yəni ölümünə qədər burada yaşadı.
Manhetten layihəsi
1939-cu ildə fizik olan macar elm xadimi Leo Slizardın da daxil olduğu qrup nasistlərin atom bombası haqqında tədqiqat aparması haqqında Vaşinqtona xəbərdarlıq etdi. Lakin qrupun xəbərdarlığına ciddi yanaşılmadı. Eynşteyn nüfuzundan istifadə edərək bu məsələ ilə bağlı Ruzveltə məktub göndərdi. Bu xəbərdarlıq ABŞ-nin nüvə silahını təkmilləşdirməsi üçün təkanverici qüvvə oldu. Nəticə olaraq, ABŞ nüvə silahı yarada bilən yeganə ölkə oldu.
Albert Enşteyn 1954-cü ildə (ölümündən bir il əvvəl) dostu Linus Paulinqə belə demişdi: "Həyatımda yalnız bir böyük xəta etdim. Prezident Ruzveltə atom bombası tövsiyəsini vermək. Amma onun da səbəbi vardı. Almanların bunu daha əvvəl etmək təhlükəsi."
Ölümü və beyninin oğurlanması
200px|thumb|right|Həyatının sonuncu ili 18 aprel 1955-ci ildə Albert Enşteyn daxili qanaxma keçirdi. İsrailin yaranmasının yeddinci ildönümü münasibəti ilə televiziya üçün çıxış mətni hazırlayırdı, lakin bu işini tamamlaya bilmədən vəfat etdi. Eynşteyn bu sözləri deyərək əməliyyat olmaqdan imtina etmişdir: "İstədiyim vaxt getmək istəyirəm. Həyatı süni şəkildə uzatmaq mənasızdı. İndi getmək vaxtıdı və bunu nəzakətli şəkildə etmək istəyirəm." 76 yaşında Prinston xəstəxanasında vəfat etmişdir.
Eynşteyn öldükdən sonra elmə olan töhfələrinə görə bütləşdirilməsini istəmirdi. Buna görə də ailəsi onun cəsədinin yandırılması qərarına gəlmişdi. Həmin gecə xəstəxanada Harvey növbətçi idi. Harvey cəsədi yandırmaq üçün hazırladı, beynini isə gizlədərək özü ilə evə apardı.
Beyni oğurlanan Eynşteynin ailəsi şokda idi. Hökumət də daxil olmaqla hamı beyinin geri qaytarılmasını tələb etsə də Harvey bunu qəbul etmədi. Buna görə onu işdən çıxardılar. Harvey beyini yalnız elmi təqdiqatda istifadə edəcəyinə söz verdikdən sonra ailəsi iddialardan əl çəkdi. Eynşteynin bədəninin qalan hissəsi isə yandırılaraq külləri bilinməyən yerə səpildi.
Onun beyni müxtəlif beyin mütəxəssisləri tərəfindən tədqiq edildi və belə nəticəyə gəlindi ki, Albert Enşteynin beyni normal insan beynindən bəzi hüceyrələrinin çox olması ilə fərqlənir. Enşteynin beyni 53 il sonra oğurlandığı Prinston xəstəxanasına qaytarıldı və Hervey bundan üç il sonra özü də vəfat etdi.
Din haqqında fikirləri
1936-cı ildə Nyu-Yorkda altıncı sinifdə oxuyan bir qız Albert Eynşteynin özünə məktub yazmışdır.
"Hörmətli Eynşteyn!
Hal-hazırda mən altıncı sinifdə, missis Ellisin sinifində oxuyuram.
Hörmətlə Fillis."
Beş gündən sonra Eynşteyn məktubu lakonik olaraq cavablandırmışdır. Eynşteynin cavabı bu sual ətrafında Karl Saqanın və yaxud Klavdiy Ptolemeyin düşüncələri ilə yanaşı ahəngdar görünürdü.
"Hörmətli Fillis, Mən sənin sualına bacardığım qədər sadə dildə cavab verməyə çalışacağam.
Mənim cavabım:
Alimlər bütün hadisələrin və hətta insanların fəaliyyətlərinin təbiətin qanunları sayəsində baş verdiklərini hesab edirlər. Bu səbəbdən hər hansısa bir alim hadisələrin gedişatına duaların təsir edəcəyini düşünmür. Buna baxmayaraq etiraf etməliyik ki, bizim fövqəltəbii güclər haqqında biliklərimiz bəsitdir. Buna görə həyatımızın sonu və vahid ruh haqqında inanclarımız imana əsaslanır. Elmin müasir inkişafına baxmayaraq, bu inanclar bütün dünyada geniş yayılıb.
Bundan savayı, elmin dərinliklərinə varan hər bir şəxs fövqəltəbii bir ruhun, insan ruhundan dəfələrlə güclü bir ruhun Bəşəriyyətin qanunlarını idarə etdiyinə əmin olur.
Beləliklə, elm ilə məşğul olmaq insanda digər sadəlövh dini hisslərdən fərqlənən xüsusi bir növ dini hissin yaranmasına gətirib çıxarır.
Hörmətlə, sizin A. Eynşteyn."
Valeh Quliyev
Valeh Quliyev (azərb. Quliyev Valeh Cəfər oğlu; rus. Гулиев Валех Джафар оглы; d. 26.12.1943, Salyan r-nu, Azərbaycan SSR, SSRİ - ö. 5.1.2018) — Rusiya Kosmonavtikasının general-mayoru, fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor, Beynəlxalq Mineral Resurslar və Çuvaşiya Mühəndis Texniki Akademiyalarının akademiki, SSRİ Nazirlər Sovetinin mükafatı laureatı.
Həyatı
Valeh Cəfər oğlu Quliev 1943-cü il 26 dekabr tarixində Salyan rayonunun Şorsulu kəndində anadan olub. Orta məktəbi bitirəndən sonra 1963-cü ildə Bakı Dövlət Universitetinin mexanik-riyaziyyat fakültəsinə daxil olub. O, 1969-cu ildə Bakı Dövlət Universitetini fərqlənmə diplomu ilə bitirib və həmin ildə M.V. Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin aspiranturasına daxil olub. O, professor Y.P.Çerepanovun rəhbərliyi altında kövrək və knazikövrək möhkəmlik mexanikasının problemləri ilə məşğul olub və 1974-cü ildə Moskva Dövlət Universitetinin Elmi Şurasında disertassiya müdafiə edərək fizika-riyaziyyat elmləri namizədi alimlik dərəcəsini alıb.
V.Quliyev Moskva Avrasiya İnstitutunda böyük elmi işçi, daha sonra bölmə müdiri vəzifəsində çalışıb. Eyni zamanda 1979-1989-cu illərdə Azərbaycan Elmlər Akademiyası Elmi-Tədqiqat Mexanika və Riyaziyyat İnstitutunda xüsusi konstruktor bürosuna rəhbərlik edib. 1980-ci ildə Moskva Dövlət Universitetinin elmi şurasında “Möhkəmlik mexanikasının bəzi tətbiqi və nəzəri problemləri” mövzusunda disertassiya müdafiə edərək elmlər doktoru, 1987-ci ildə isə professor adını alıb. O, Moskva Dövlət Açıq Universitetində ali riyaziyyat kafedrasının müdiri, 1998-ci ildən tətbiqi riyaziyyat kafedrasının müdiri və Moskva Dövlət Açıq Universitetin filial direktoru kimi vəzifələrdə çalışıb. 1996-cı ildə Çuvaşiya Respublikası Mühəndis Texnologiyası Akademiyasının həqiqi üzvü, akademiki seçilib.
Qarın aortası
Qarın aortası – aorta abdominalis enən aortanın qarın boşluğunda olan hissəsidir; döş aortasının ardını təşkil edərək onurğanın ön səthilə aşağı doğru gedir və IV bel fəqərəsi bərabərliyində sağ və sol birər ic şsxə – sağ və sol ümumi qalça arteriyasını aa. iliaceae communes dextra et sinistra verərək birdən-birə nazikləşib orta oma arteriyasına (a. sacralis mediana) keçir. Qarın aortasının ümumi qalça arteriyalarına bölünən yerinə aorta haçalanması – bifurcatio aortae deyilir. Bu haçalanmanın əmələ gətirdiyi bucaq kişilərdə 60° və qadınlarda 68-70° bərabərdir.
Valeh Quliyev
Həyatı
2005-ci ildə kosmonavt xidmətlərinə görə, V.Quliyevə general-mayor rütbəsi verilib.
Qeyd edək ki, V.Quliyev 175 elmi əsərin, 7 dərsliyin, 2 monoqrafiyanın müəllifidir.
Onun redaktorluğu altında 30-dan çox elmi-metodoloji vəsait nəşr olunub. O, Rusiyada öz geniş riyaziyyat və məktəbini yaratmışdır. Onun rəhbərliyi ilə 5 fizika-riyaziyyat və texniki elmlər doktoru, həmçinin 11 elmlər namizədi hazırlanmışdır.
NGC 2061
NGC 2061, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Göyərçin bürcü istiqamətində yerləşir. *Grp tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Ernst Abbe
thumb|right|Ernst Abbe
Ernst Karl Abbe (d. 23 yanvar 1840, Eisenach - ö. 14 yanvar 1905, Jena) alman fiziki və sənayeçisi.