cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mona Liza (Prado versiyası)
Müəllifi
Restavrasiya işlərindən sonra portretin müəllifinin Leoardonun iki məşhur tələbəsindən biri – Salai və ya Françesko Melzi – olması güman edilsə də, bəziləri bu fikirlə razılaşmayaraq, Prado Mona Lizasının Leonardonun ispan tələbələri Frenando Yanez de la Almedina və ya Hernando de los Llanis tərəfindən işləndiyini bildirmişlər. Dəqiq və incə işlənmə xüsusiyyyəti, həmçinin lyapis-lazur və qırmızı lak kimi nadir materialların istifadə edilməsinə görə, Prado Mona Lizasını adi studiya kopyası hesab etmək olmaz.
Qafqaz yürüşü (1735)
Strateji konteksti
Qafqaz cəbhəsi Mesopotomiya cəbhəsi ilə birlikdə Osmanlı-Səfəvi müharibəsinin əsas cərəyan etdiyi regionlardan biri idi. 1720-ci illərdə Səfəvi imperiyasının əfqan üsyanı nəticəsində faktiki olaraq devrilməsi Osmanlı imperiyasına nəinki Qafqazı, həmçinin İranın qərb bölgələrinə qədər yayması ilə nəticələnmişdi. Nadirin İranın qərbinə və Osmanlı hakimiyyəti altında olan İraqa hücumundan sonra imperiyanın qərb sərhədləri bir qədər təhlükəsiz vəziyyətə gətirildi. Lakin şimalda vəziyyət fərqli idi və görünürdü ki, İstanbul hökuməti Qafqazı öz hakimiyyəti altında saxlamaqda qərarlıdır. Osmanlı rəhbərliyi bunu həyata keçirmək üçün Qafqaza Köprülü paşanın komandanlığı altında yeni güclü ordu göndərmişdi.
1734-1735-ci illər yürüşünün əsas hədəfi Şirvan torpaqlarını yenidən ələ keçirmək idi. 1734-cü il avqustunda Şirvanın paytaxtı Şamaxı ələ keçirildi. Təhmasib xan Cəlair in Osmanlılarla Krım tatarları nın birləşmiş ordularını darmadağın etməsindən sonra Qafqazın cənub-şərqində olan bu döyüş nəticəsində onların geri çəkiliş yollarının çoxu qapadıldı. Nadirin son zərbəsindən sonra Osmanlı ordusu şimaldakı dağlara səpələndilər.
Şimaldakı dağlarda düşmənin təqib olunması təhlükəli hesab edildiyindən qışın yaxınlaşmasını da nəzərə alan Nadir Gəncəni mühasirəyə almağa yollandı. Gəncəyə gələn Səfəvi ordusu çox güclü qalalarla əhatələnmiş şəhərlə qarşılaşdılar. Bu zaman Səfəvi ordusu hələ də güclü artilleriya qüvvələri baxımından zəif olaraq qalmaqda idi. Ordudakı artilleriya silahları daha çox meydan döyüşləri üçün nəzərdə tutulmuşdu və mühasirə artilleriyası mövcud deyildi. Olanlar isə şəhər qalasına və divarlarına qarşı yetərli deyildi.
Mühasirəni əllərindəki artilleriya silahları ilə yara bilməyəcəklərini anlayan Səfəvi ordusu qalanı lağımlar qazmaqla dağıtmaq planını qəbul etdilər. Lakin lağımların haradan atıldığı barədə baxtında kəşfiyyyat materialları alan Osmanlı ordusu o yerlərə basqın həyata keçirdi. Yeraltı lağımlarda əlbəyaxa baş tutmuş döyüşdə Səfəvi ordusu 30-40 itki verib, 700 Osmanlı döyüşmüsünün ölməsinə səbəb olan 6 partlayıcını işə sala bilsələr də, əsas hədəf olan divarları dağıtmaq istəyinə nail ola bilmədilər.
Nadir həmçinin İrəvan və Tiflis i blokadaya alaraq, Osmanlı sərəskəri Köprülü Abdulla paşanı cavab tədbirləri həyata keçirməyə məcbur etmək istəyirdi. Bağdad valisi Əhməd paşanın ilkin danışıqlarını qənaətbəxş hesab etməyən İstanbul hökuməti 50 min süvari, 30 min yeniçəri və 40 topdan ibarət nəhəng bir ordunu bölgədəki Osmanlı maraqlarını qoruması üçün bölgəyə göndərdi. Orduya Köprülü paşa komandanlıq etməkdə idi.
Gəncə mühasirədə saxlanılsa da, onu ələ keçirmək mümkün görünmürdü. Nadiri Rusiya nümayəndəsi Qolitsin də müşayiət edirdi. Gəncəni uzun müddət mühasirədə saxlayan Nadir heç cür uğur qazana bilmirdi. Şəhəri güclü istehkam qurğularına, şəhərdəki Osmanlı qarnizonu uzun müddət mühasirəyə tab gətirə biləcək ərzaq ehtiyatına və artilleriya texnikasına sahib idi. Şəhərə edilən hücumlar nəticəsiz qalırdı. Nadir hətta Gəncə çayının axın istiqamətini dəyişdirərək qala divarlarına yönləndirməsi də nəticə vermədi.
Nadirin qalanı təslim etmələri üçün müdafiəçilərə göndərdiyi məktub da nəticə vermədi. Nadir Osmanlı qarnizonuna şəhəri təslim edəcəkləri halda canlarının bağışlanacağı və sağ-salamat evlərinə getmələri üçün şərait yaradılacağını bildirirdi. Osmanlı qarnizonu isə bunu rədd etdi və yalnız sultanın əmri olacağı halda şəhəri boşaldacaqlarını bildirdilər.
Muradtəpə döyüşü
Abdulla paşa ilə döyüş həlledici əhəmiyyətə sahib idi və ona görə də, Nadir Gəncə qalasının mühasirəsini dayandırmağı lazım bildi. Abdulla paşa üzərində qələbə əldə edildiyi halda tək Gəncəd ə deyil, Cənubi Qafqaz dakı digər Osmanlı qarnizonlarının da geri çəkilməkdən başqa çarəsi qalmayacaqdı. Amma Abdulla paşanın Qars qalasını tərk etməməsi Nadir üçün anlaşılmaz olaraq qalırdı. Osmanlı qoşunlarının oradan çıxmayacağı təqdirdə yenidən qala mühasirəsinə əl atılması isə Nadir üçün arzuolunmaz idi.
Abdulla paşanı döyüşə sövq etmək və qaladan çıxarmaq üçün Nadir bir süvari alayını Qarsa tərəf göndərdi. Həmin alay qala ətrafındakı yaşayış məntəqələrini qarət etməli və bununla da Abdulla paşanın diqqətini özünə cəlb etməli idi. Amma Nadirin bu gedişi nəticə vermədi.
1735-ci ilin may ayında Nadir qoşunu ilə Gəncədən Qarsa doğru hərəkətə başladı. Gəncə qalasının mühasirəsinin davam etdirilməsi üçün bir dəstəni orada saxladı. Həmin dəstəyə Baba xan rəhbərlik edirdi. Dəstə 12 min nəfərdən ibarət idi. Bir dəstə də Şirvana göndərildi. Bu dəstə Şirvanı ləzgilərin hücumundan qorumalı idi. Nadir isə əsas qüvvələrlə Qarsa doğru irəliləməyə başladı.
Abdulla paşanın və eləcə də Nadirin qarşı-qarşıya gələn qoşununun sayı barədə müxtəlif rəqəmlər mövcuddur. "Aləm Ara-ye Naderi"də Osmanlı qoşunlarının sayı 300 min nəfər, "Tarix-e Cahanqoşa-ye Naderi"də 20 min nəfər, tarixi ədəbiyyatda isə 80 min nəfər göstərilir. Nadirin qoşunlarının sayı isə Osmanlı qoşunu ndan ən azı iki dəfə az olduğu güman edilir. left|thumb|360x360px|Döyüşün taktiki sxemi Kiçik toqquşmalar xaric heç bir iri çaplı toqquşma baş vermədi. Nadirin cəhdlərinə baxmayaraq, Abdulla paşa qaladan çıxıb həlledici döyüşə girmədi. Nadir qərara gəldi ki, Qars dan çəkilərək İrəvan qalasını mühasirəyə alsın. O, güman edirdi ki, belə olacağı halda Abdulla paşa onu təqib edəcəkdir. "Aləm Ara-ye Naderi"yə görə isə. Nadir Qars ətraflarında ərzaq tapmaqda çətinlik çəkmiş və İrəvana getməyə məcbur olmuşdur. Bu çəkilmə Abdulla paşa tərəfindən zəiflik əlaməti kimi qiymətləndirildi və o, Nadiri təqib etməyə başladı.
Döyüşün əvvəlində Nadirin sərkərdəsi Yarbəy xanın rəhbərliyi altında olan topçular Osmanlılara güclü zərbələr vurmuşdu. Səhər açılan kimi Nadir 6 min nəfərlik cəzayirçi dəstəsini irəli çıxardı, bu dəstənin ardınca qumsal yüksəkliklərdə mövqe tutmuş olan sərkərdələr tabeçiliklərində olan qoşun dəstəsi ilə döyüş meydanına doğru irəlilədilər. Nadir özü də döyüşlərdə iştirak edirdi. Osmanlı hücumu dəf edildi və onlar geri çəkildi.
Bu hücumun ardıyca Teymur və Əkbər paşaların rəhbərlik etdiyi yeni Osmanlı hücumu reallaşdı. Nadirin qoşunu inadla müqavimət göstərsə də, Osmanlı qoşunu daim yeni qüvvələrlə təmin edilirdi. Nadir yavaş-yavaş geri çəkilmə əmri verdi və bu Osmanlı komandanlığı tərəfindən döyüş meydanından qaçma kimi qiymətləndirildi. Nadiri izləyən osmanlı ordusu müəyyən yerə çatdıqdan sonra Nadirin əmri ilə gizlədilmiş artilleriya qurğularından güclü atəşə məruz qaldılar. Osmanlı ordusunun cinahları güclü itkiyə məruz qaldı. Nadirin özü cəzayirçilər dəstəsi ilə Osmanlı sərəsgərinin, yüksəkliklərin birinin üzərində yerləşdirdiyi topların üzərinə hücum çəkdi, bir dəstəni isə sol tərəfdə yerləşdirilmiş artilleriya mövqeləri üzərinə göndərdi. Nadir yüksəklikdə qurulmuş Osmanlı toplarının hamısını ələ keçirdi və bununla öz qüvvələrinə qarşı tərəfdən yaradılmış artilleriya təhlükəsini qismən neytrallaşdırdı.
Tələyə salınmış Osmanlı ordusu çaşqınlıq içində qaçmağa başladı. Abdulla paşa qaçmağa çalışarkən atından yıxıldı və qaracurlu tayfasından Rüstəm adlı döyüşçü onun başını kəsərək Nadir xana verdi. "Aləm Ara-ye Naderi"də Abdulla paşanın qaracurlu Ağabəy tərəfindən öldürüldüyü bildirilir. Belə ki, Osmanlı xüsusi dəstəsi arasında bir nəfərin bahalı geyimi onun diqqətini cəlb edir və o, həmin şəxsi öldürüb başını kəsir. Kəsdiyi başı Nadirin yanına gətirərkən əsir Osmanlı əsgərləri meyidin kimə məxsus olduğunu deyirlər. Nadir Abdulla paşanın meyidini hörmətlə Qarsa dəfn olunmağa yola salır.
Təxminən 5 saat davam edən əməliyyat nəticəsində xeyli sayda Osmanlı sərkərdəsi qətlə yetirilir. Qətlə yetirilənlər arasında Osmanlı sultanının kürəkəni və Diyarbəkir valisi Soltan Mustafa paşa da var idi. Nadir onnu da meyidini hörmətlə dəfn olunmaq üçün İrəvan qalasına göndərir.
Nəticə
Osmanlı imperiyasının Nadir tərəfindən ağır formada məğlub edilməsi Rusiyanın cəsarətlənməsinə səbəb oldu. Rusiya Krım tatarlarının Abdulla paşanın qoşununa qoşularkən Qara dəniz sahillərində Rusiyanın sərhədlərini pozmasını bəhanə edərək osmanlı imperiyasına müharibə elan etdi və Azovu işğal etdi. Avstriya da bu fürsətdən istifadə etməyə qərar verdi. Lakin onlar rus müttəfiqləri kimi uğur qazana bilmədilər və Qorçka döyüşündə çox ağır formada məğlub edildilər.
Bu yürüşün nəticəsində Nadir Qafqazdakı rəsmi Səfəvi hakimiyyətini qəti olaraq bərqərar etdi. Osmanlıların məğlub edilib qovulması ilə birlikdə, Qafqaz qalan ruslar da razılıq əsasında şəhərləri təhvil verib geri çəkildilər. Bu yürüşdən sonra daha şimala da uğurlu yürüş təşkil edən Nadir sonra da qurultay toplayaraq özünü şah elan etdi.
Benben
Benben — Nunun ilkin sularından çıxan təpə. Misirlilərin mifologiyasına görə, yaradıcı tanrı Atum təpədən enərək hansı tanrılar yaratmaq barədə düşünməyə başlayır.
İlkin kurqan
thumb|280px|III Amenemhat piramidası (Dahşur)|Amenemhat III piramidası, Misirin on ikinci sülaləsi|On ikinci sülalədən Benben daşı. Misir Muzeyi, Qahirə. Piramida Mətnlərində, 587 və 600-cü fəsillərdə Atumun özü bəzən təpə kimi xatırlanır. Həmçinin təpənin İunuda (Heliopolis) yerləşən kiçik bir piramidaya çevrildiyi, Atumun oturacağı olduğu deyilir. Digər şəhərlərin ilkin təpənin görünüşü ilə bağlı öz versiyaları var idi. Memfis mifologiyasında əsas təpə yer allahı Tatenen'in "ondan hər cür yemək və yeməklər, müqəddəs təqdimlər və bütün yaxşı şeylərin baş verdiyi" təcəssümü idi.
Benben daşı
Kurqanın adını daşıyan Benben daşı Heliopolisdəki Ra məbədində müqəddəs daş idi. Günəşin ilk şüalarının düşdüyü yer idi. Onun sonrakı obelisklərin prototipi olduğuna inanılır və böyük piramidaların baş daşları onun dizaynına əsaslanırdı. Piramidanın qapaq daşı və ya yuxarı hissəsinə də piramida deyilir. Qədim Misirdə, ehtimal ki, günəşdə parıldamaq üçün qızılla örtülmüşdülər. Çox vaxt oyma təsvirləri və yazıları olan bir çox Benben daşları dünya muzeylərindədir.
Feniks üçün ilham mənbəyi olan quş tanrısı Bennu, Benben daşında və ya müqəddəs söyüddə yaşadığı deyilən Heliopolisdə hörmətlə qarşılanırdı.
Barri Kempin fikrincə, benben, feniks və günəş arasındakı əlaqə yaxşıca alliterasiyaya əsaslana bilərdi: günəşin doğuşu, veben, günəşin şüalarını bennu quşunun yaşadığı benbenə doğru göndərirdilər. Piramida mətnlərində zaman zaman Atumdan bəhs edir.
Tarixi inkişaf
thumb|right|Misir papirusundan Bennu quşu. Ən qədim zamanlardan Benben obrazı iki şəkildə stilizə edilmişdir; birincisi uclu piramidal formaya malik idi, bu, yəqin ki, piramidalar və obelisklər üçün nümunə idi. Digər forma yuvarlaq üstü idi; Bu, yəqin ki, Benbenin ayrıca bir əhd obyekti və pərəstiş obyekti kimi mənşəyi idi.
Beşinci sülalə dövründə benbenin təsviri çömbəlmiş obelisk kimi tərtib edilmişdir. Sonralar, Orta Krallıq dövründə uzun nazik obeliskə çevrildi.
Tugarinovia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Zaur Pənahov
Həyatı
Pənahov Zaur Maarif oğlu, 3 Aprel 1988-ci ildə Şəmkir rayon Kür qəsəbəsində anadan olub, ilk təhsilini elə burda almışdır.
Qafqaz Universitetinin Dünya iqtisadiyyatı fakultəsində ali təhsil almışdır.
Yaradıcılığı
İlk dəfə tələbəliyin birinci ilində yazmağa cəhd edən yazıçı, uzun müddət buna nail ola bilməmişdir. Öz dili ilə desək: -Həyat təcrübəm və biliyimin buna kifayət etmədiyini gördüm.- beləliklə o, daha üç il gözləməyə və bu müddət ərzində özünü yazıçılq həyatına hazırlamağa başladı. Özünün və "Qaranlıq Günəş" seryasının ilk kitabı olan "Xeyrin çöküşü" əsərini 2009-cu ildə yazmağa başlamışdır. -Həyatımın ən ağır və həyəcanlı keçən iki ili- deyir yazıçı. 2011-ci ildə Qanun nəşriyatı tərəfindən işıq üzü görən "Qaranlıq Günəş - Xeyrin çöküşü" Azərbaycanda ilk fentezi (fantastik qurğu) janrında yazılmış əsərdir. 1000 nüsxə ilə çap olunan əsər, Azərbaycanda gözlənilməyən bir maraqla qarşılanmış və qısa müddətdə öz oxucu kütləsini başına toplamışdır. 2011-ci ildə hərbi xidmətə çağırılan yazıçı, bir il sonra, 2012-ci ildə başladığı, "Qaranlıq Günəş" seriyasının davamı olan "Həyat sandığı" əsərini qələmə almışdır. 2014-cü ilin yanvar ayında gün üzü görən əsər, üç ildir həsrətlə gözləyən oxucularını sevindirmişdir. Yazıçı, hazırda seryanın üçüncü kitabı olan "Ölüm mələyi"ni yazmaqdadır.
İş həyatı
2014-cü ildə İçərişəhər bookhouse and cafe`nin iki partniyorundan biri, növbəti il isə əsas sahibi olan yazıçı, qısa müddətdə biznes həyatında da uğur qazanmışdır. - Bura yalnız kitab evi deyil, həm də intelektual gənclərin rahat toplaşa biləcəyi ikinci evləridir, deyir yazıçı. İki illik iş həyatından sonra üçüncü kitabını tamamlamaq üçün biznesə qısa fasilə verən yazıçı, hazırda "PAN MMC" şirkətini öz rəhbərliyi altında qurmaqdadır. Əsas vəzifəsinin yerli əsərlərin xarici bazara çıxarmaq olan PAN nəşriyatı, tərcüməçi və redaktor heyəti ilə ölkəni bütün dünyada təmsil etməyə hazırlaşır.
İstinadlar
Yazıçı ilə 2015-il tarixli reportaj.
Qaranlıq Günəş, facebook sahifəsi. facebook.com/QGfans
Yazıçı ilə 2017-il tarixli reportaj
Xarici keçidlər
Zaur Pənahov
Yuxarı Qırmızıxəlifə (Qoşaçay)
Yuxarı Qırmızıxəlifə - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Qoşaçay şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 539 nəfər yaşayır (152 ailə).
Kerogen
Kerogen
Neftin mənşəyi, eləcə də miqrasiya və akkumilyasiyası ilə bağlı ikili problemin dəqiq  təfərrüatları hələ də tam surətdə aydınlaşdırılmamışdır. Analitik kimya və geokimyada son zamanlar əldə edilən uğurlar bu istiqamətdə bilikləri və dərk olunmanı artırmağa kömək etmişdir, lakin mübahisəli məsələlər həll edilməmiş qalmaqdadır. Buna görə də  neft elmindən bəhs edən hər hansı bir mətndə kerogen ilə bağlı bölmənin olması vacibdir. Neft sahəsində çalışan alimlər həmişə çöküntülü hövzələrdə tapılan karbohidrogenlərin mənşəyi ilə bağlı qiymətli dəlilləri əldə etmək üçün yeni etibarlı texnologiyalar axtarışında olmuşlar. Neft sistemlərinin bugünkü analizi geokimya ilə birbaşa vəhdətdə yerinə yetirildikdə, xam neft və təbii qaz toplantılarının bioloji mənşəyə malik olması haqda nəzəriyyəni dəstəkləyir. Neft və qazın biogenik sələfinin (prekursorunun) kerogen olması ehtimal edilir. Kerogen təbiətdə tapılan, bərk, həll olmayan üzvi maddə olaraq, daş mənbə süxurlarında rast gəlinir və qızdırıldıqda neft əmələ gətirə bilir. Kerogenin tipik üzvi tərkib hissələri dəniz yosunu və ağac mənşəli   bitki materialıdır. Kerogen bitum və ya həll olan üzvi maddəyə nisbətən yüksək molekul kütləsinə malikdir. Bitum neftin yaranması zamanı kerogendən əmələ gəlir. I növ kerogen əsasən dəniz yosunu mənşəli və amorf (lakin ehtimal ki, dəniz yosunundan törənmiş) kerogendir və çox böyük ehtimalla neft əmələ gətirir; II növ kerogen –quru (torpaq) və dəniz (qarışıq) mənşəli materialdır ki, parafinli neft əmələ gətirə bilir; III növ kerogen isə quru (torpaq) ağac   mənşəli materialdır ki, tipik olaraq, qaz əmələ gətirir. IV növ kerogen də hal-hazırda tanınır (bir qədər sonra məlumat veriləcəkdir). Mətn boyu istifadə edilən “kerogen” termini çöküntülü süxurlarda, karbonlu şistlərdə və neft şistində rast gəlinən karbonlu materialı nəzərdə tutur. Bu karbonlu material adi üzvi həlledicilərdə əsasən həll olmur. Həll olan fraksiya-bitum kerogenlə birgə mövcud olur. “Bitum” termini çox vaxt həmçinin həddindən artıq ağır neftlərə aid edilir.
Tərkib
Çox ümumi terminlərdə kerogenin hidrogen tərkibi neft və kömür arasına düşür, lakin bu, mənbədən asılı olaraq  əhəmiyyətli dərəcədə dəyişilir, belə ki, qiymətlər intervalı aşkar olunur. Bu, quru və su mənşələri arasında olan üst-üstə düşməni əks etdirən bir məqam kimi fərz edilir. Faktiki, mənbə materialında su bitkilərinin rast gəlinməsi ilə uyğun gələn yüksək lipid tərkibinin,  quru mənşəli liqnin vasitəsilə kerogendə azalması meydana çıxır. (Whitehead, 1982; Skouten, 1990 və orada istinad edilən ədəbiyyat mənbələri). Faktiki, kerogen ən yaxşı halda əhəmiyyətli miqdarda  karbon- və hidrogen-tərkibli makromolekul kimi təsvir olunur. Daha sonra, kerogenin makromolekulyar və heteroatomlu təbiətinə gəldikdə bu makromolekulun inteqral hissəsi kimi rastlanan hər 1000 karbon atomuna 400-ə qədər heteroatom (azot+oksigen+kükürd) düşür ki, bu  kerogenin təbii hetereatomlu material kimi təsnif  edilməsinə əsas verir.
Təsnifat
Təbii heteroatomlu material kimi, təsnif edilməsindən əlavə, kerogen 3 müxtəlif növə bölünə bilər (I, II və III). Kerogenin bu növləri, çöküntüdə çökmüş qırıntıların müxtəlif növlərindən və həmçinin həmin çöküntüdə geoloji zaman ərzində  üstün olan şəraitdən irəli gəlir. Hər bir qırıntı növü yerli şəraitdən, məsələn, qırıntıların mənbəyi olan flora və faunanın növündən asılı ola bilən tərkibin xarakterik intervalına malik ola bilər. Çöküntü uzun müddətə torpağa daha dərindən və ya isti şəkildə qarışarsa, çöküntüdəki üzvi material yetişməyə uğrayaraq, neft, qaz və ya bunların hər ikisini verir (Tissot və Welte, 1978; Hunt, 1996). I növ kerogen lipid-törəməli alifatik zəncirlərlə zəngindir və nisbətən az çoxnüvəli aromatik sistemlərə və heteroatomlu sistemlərə malikdir. İlkin H/C atom nisbəti yüksəkdir (1,5 və ya daha artıq), O/C atom nisbəti isə, ümumiyyətlə, aşağıdır(0,1 və ya daha az). Bu növ kerogen, ümumiyyətlə, göl mənşəlidir. I növ kerogenin üzvi mənbələrinə yosun çiçəklərinin lipidlə zəngin məhsulları və sabit qatları olan göllərdə çökmüş narın bölünmüş və əhəmiyyətli dərəcədə dəyişikliyə uğramış lipidlə zəngin olan biokütlə daxildir. II növ kerogen dəniz neft şistləri üçün xarakterikdir. Bu növ kerogendə üzvi maddə, adətən, reduksiyaedici mühitdə çökmüş zooplankton, fitoplankton və bakterial qalıqların qarışığından törəyir. I növ kerogenə nisbətən H/C atom nisbətləri, ümumiyyətlə,aşağıdır, lakin O/C atom nisbətləri isə, ümumiyyətlə, II növ kerogendə I növdəkindən yüksəkdir. Üzvi kükürd miqdarı da, ümumiyyətlə, II növ kerogendə daha yüksəkdir. II növ kerogenin neft əmələgətirmə potensialı I növ kerogeninkindən daha aşağıdır (yəni yetişmənin eyni səviyyəsində II növ kerogenin qızdırılmasından üzvi materialın daha az hissəsi neft kimi ayrılır). III növ kerogen kömür və kömürlü şistlər üçün xarakterikdir. Asanlıqla identifikasiya edilə bilən daşlaşmış bitkilər və bitki fraqmentləri ümumi xarakterlidir və bu tip kerogenin ağac mənşəli yerüstü materialdan törədiyini göstərir. Bu materialların nisbətən aşağı H/C atom nisbətləri (adətən <1,0) və nisbətən yüksək H/C atom nisbətləri vardır (>0,2). Aromatik və heteroatom tərkibləri yüksəkdir və sadə efir manqalarının (xüsusilə diaril efirlərinin) olması liqnin-törəməli materiallar üçün gözlənildiyi kimi mühümdür. Neft əmələgətirmə potensialı az, qaz-əmələgətirmə potensialı isə yüksəkdir. I növ kerogenin yetişmə yolunun başlanğıcında kerogen tipləri qüvvətli alifatik təbiətə malikdir. III növ kerogenin əmələgəlmə yolunun başlanğıcında kerogen, əsasən, oksigenli funksional qruplar daşıyan aromatik strukturlardan ibarət olur. II növ kerogenin əmələgəlmə yolunun başlanğıcında və, ümumilikdə, I və III növ kerogenlərin  arasında olan növlərin əmələgəlmə yolları üçün element analizi kimyəvi quruluş haqqında az məlumat verir.
NGC 4975
NGC 4975, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qızbürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Atikə Sultan (III Əhmədin qızı)
Atikə Sultan — 23. Osmanlı sultanı III Əhməd in qızı.
Həyatı
Atikə Sultan 29 mart 1712-ci ildə Topqapı sarayı nda dünyaya gəldi. Atası Sultan Əhməd, anasının kimliyi isə bilinmir. Hələ 12 yaşında ikən 6 yanvar 1724-cü ildə sədrəzəm Nevşəhərli İbrahim Paşa nın oğlu Mehmed Paşa yla nişanlandı. 20 fevral günü İbrahim Paşa sarayı ndan Topqapı sarayı na daşınan nişan hədiyyələrinin ardından cütlüyün nigahı bağlandı. Eyni mərasimlə bacısı Xədicə Sultan da Osman Paşa nın oğlu Əhməd Paşa yla nigahlandı. Cütlüyün toy mərasimi isə 13 mart günü baş tutdu və 3 gün boyunca davam etdi. Mərasimin ardından Cağaloğlu sarayı cütlüyə təsis edildi. Övladının olub-olmadığı bilinmir.
Postsovet ölkələrində tarakanların depopulyasiyası
thumb|[[Çelyabinsk və Yekaterinburq alimləri hesab edirlər ki, qara tarakanlar artıq təhlükə altında olan növlər siyahısına daxil edilməlidirlər.]] Postsovet ölkələrində tarakanların depopulyasiyası – XXI əsrin əvvəlindən etibarən Rusiyada və keçmiş SSRİ ölkələrində bir çox tarakan növlərinin sürətlə yoxa çıxması fenomeni. Tarakanların sayının azalması bir çox faktorla əlaqələndirilir.
Arxa plan
XXI əsrin əvvəllərindən etibarən Rusiya və digər postsovet ölkələrində tarakanların populyasiyasında böyük azalma müşahidə olunur. Alimlər Rusiya, Azərbaycan, Ukrayna, Moldova, Qazaxıstan və Belarus şəhərlərində müxtəlif tarakan növlərinin sürətlə yoxa çıxdığını aşkarlayıblar. Lakin Rusiyanın Moskva, Sankt-Peterburq və Nijni-Novqorod kimi meqapolislərində bu cür azalma müşahidə olunmayıb.
Çelyabinsk və Yekaterinburq alimləri hesab edirlər ki, qara tarakanlar artıq təhlükə altında olan növlər siyahısına daxil edilməlidirlər.
Səbəblər
Bəziləri tarakan populyasiyasının azalması barədə fikirləri şişirdilmiş hesab edir. Digər fərziyyəyə görə bu fenomen müvəqqəti və ya tsiklikdir. Kütləvi informasiya vasitələri bu fenomeni açıqlamaq üçün bir çox səbəb ortaya atmışdır:
Yekaterina Osadçaya
Yekaterina Aleksandrovna Osadçaya (Катерина Олександрівна Осадча; d. 12 sentyabr 1983, Kiyev) — Ukrayna jurnalisti və model və teleaparıcı. "1+1" telekanalında yayımlanan "Kübar həyat" (Світське життя) verilişinin aparıcısıdır. Gənclik illərində (13–18 yaşları arasında) Qərbi Avropada modellik sahəsində çalışmış, 18 yaşından sonra yenidən Ukraynaya qayıtmışdır.
Həyatı
Məktəbdə oxuduğu illərdə Yekaterina musiqi və rəqslə də məşğul olur, "Şahinlər" rəqs ansamblında çıxış edirdi. 13 yaşında olarkən peşəkar model karyerasına başlamış və "Bagira" model agentliyi məktəbini bitirmişdir. 14 yaşında – 9-cu sinfi bitirdikdən sonra üç ay müddətinə Tokioda çəkilişlərə qatılmışdır. Sonralar onun Almaniya, İngiltərə və Fransada da çəkilişləri olmuşdu. Parisdə gərgin çəkiliş qrafiki olan Yekaterina, məktəb buraxılış imtahanlarını ekstern üsulu ilə vermişdir.
18 yaşında olarkən Yekaterina modellik fəaliyyətinə yekun vurub Ukraynaya qayıdır. Ukrayna xalq deputatı Oleq Polişşukla ailə həyatı qurmuş və 2002-ci ildə onların İlya adlı oğlu dünyaya gəlmişdir. Hələ hamiləlik dövründə Yekaterina özünü televiziya jurnalistikası sahəsinə həsr etməyə qərar verir. Ukrayna dilini zəif bildiyindən övladının anadan olmasından dörd ay sonra nitq, tələffüz və səs quruluşu vərdişlərinə yiyələnmək üçün xüsusi müəllimlə məşğul olur. Taras Şevçenko adına Kiyev Milli Universitetinin tarix fakültəsini qiyabi bitirmişdir.
Seliya
400px|right
Yekaterina Osadçaya
Həyatı
Telejurnalist kimi ilk təcrübəsini Ukraynanın Birinci milli telekanalında (UA: Перший) ştatdankənar müxbir kimi əldə etmişdir. 2005-ci ildə Yekaterina sınaqlardan uğurla keçərək ТОНІС telekanalında "Kübar salnamələr" (Світські хроніки) layihəsinin aparıcısı olur. 2007-ci ildə Birinci kanalda "Kübar həyat" (Світське життя) verilişinin aparıcısı təyin edilir. 2008-ci ilin avqustunda bu proqram "1+1" telekanalında efirə çıxmağa başladı.
Seliya
Seliya (Sēlija; Sėla) və ya Auqşzeme (Augšzeme) — Latviyanın mədəni diyarı. O, Zemqale diyarının tərkibi hissəsi sayılır.
Yekaterina Osadçaya
Şəxsi həyatı
Yekaterina Osadçaya 2001-ci ildə Ukraynanın Yaşıllar partiyasının xalq deputatı, iş adamı Oleq Polişşukla ailə həyatı qurmuşdur. 2002-ci ilin sentyabrında bu onların İlya adlı oğlu dünyaya gəlmişdir. Cütlük 2004-cü ildə boşanıb.
Seliya
Seliya adı bu torpaqlarda yaşamış sellar xalqından gəlir.
Yekaterina Osadçaya
Şəxsi həyatı
2017-ci ildən teleaparıcı və aktyor Yuri Qorbunovla ailəlidir. 18 fevral 2017-ci ildə cütlüyün İvan adlı oğlu dünyaya gəlib.
Mükafat və nailiyyətlər
2007-ci ildə "Fokus" jurnalının açıqlamasına əsasən, "Ukraynanın 100 ən nüfuzlu qadını" siyahısında 96-cı; 2013-cü ildə isə 64-cü yerləri qazanıb. 2009-cu ildə "Afişa" qəzetinin açıqlamasına görə, "Kiyevin siması" sorğusunda 6-cı yerə sahib olub. 2009-cu ildə Osadçayanın "Royal Ascot" kral at yarışlarında budaq üzərinə qonmuş qarğanı əks etdirən şlyapası Britaniya qəzeti The Daily Telegraph tərəfindən ən qeyri-adi baş geyimi kimi xüsusi qeyd edilmişdir.
NGC 7121
NGC 7121, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Dolça bürcü istiqamətində yerləşir. Sbc tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Karl Abraham
Karl Abraham — Almaniya psixoanalitiki. O, libidonun pregenital mərhələsinə, psixozun təhlilinə dair əsərlərin müəllifi obyekt münasibətləri nəzəriyyəsinin inkişafının əsasını qoymuşdur.
O, Eygen Bleylerin rəhbərliyi altında Sürixdəki Burqholtsli klinikasında (1904–1907) işləmiş, burada Karl Qustav Yunqun ideyalarına yaxınlaşmışdır. Abraham sonra Berlində özəl praktikant kimi çalışmışdır. 1907-ci ildə Ziqmund Freydlə tanış olmuşdur. Abraham bütün həyatı boyu Freydin ideyalarına yaxın qalmış, zamanla Yunqdan uzaqlaşmışdır. O, 1910-cu ildə Psixoanalitik Cəmiyyətin Vyanadan kənarda ilk şöbəsini – Berlin Psixoanalitik Assosiasiyasını təşkil etmiş və 1924-cü ildə onun prezidenti olmuşdur. Bu təşkilat əsasında bir klinika yaradılmışdır. Bunun sayəsində Berlin psixoanalitiklərin hazırlanması üçün mühüm mərkəzə çevrilmişdir.
Şirvanda 2015-ci il Azərbaycan parlament seçkiləri
V çağırış Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi üçün 2015-ci ildə Azərbaycanda keçirilmiş parlament seçkiləri. Bu seçkilərdə Şirvan şəhəri üzrə 1 seçki dairəsi təşkil olunmuş və 1 deputat seçilmişdir. Seçki nəticələri Mərkəzi Seçki Komissiyasına istinadən yerləşdirilmişdir.
Əvvəlki seçkilər
2010-cu il parlament seçkiləri Şirvan şəhəri üzrə 1 seçki dairəsində keçirilmişdir. Seçilmiş 1 deputat bitərəf olmuşdur.
Ümumi nəticələr
Hakim Yeni Azərbaycan Partiyası bu seçkilərdə vahid namizəd irəli sürmə strategiyasından istifadə etmişdir. Azadlıq-2015 Seçki Bloku isə bu dairədə vahid namizəd irəli sürməmişdir.
Raşid Gezal
Rachid Ghezzal Super Liqa klubu Beşiktaş və Əlcəzair milli komandasında cinah müdafiəçisi kimi çıxış edən peşəkar futbolçudur.
Gezal, karyerasına 2012-ci ilin oktyabrında debüt etdiyi "Lion"da başlayıb. O, bütün yarışlarda 119 oyunda iştirak edib və 13 qol vurub. 2017-ci ilin avqustunda Gezal, pulsuz transferlə Monakoya keçdi.
Lion
2010-cu ilin iyulunda Lion Metropoliteninin Desines Şağpyu şəhərində anadan olmuş Gezal Lion ilə beş illik müqavilə imzaladı.Ardıcıl iki mövsüm "Championnat National 2" də klubun ehtiyat komandası ilə çıxış etdikdən sonra, 2012–13 mövsümündən əvvəl o, menecer Remi Qarde tərəfindən böyük komandaya yüksəldi və 31 nömrəli formaya sahib oldu. Gezal böyük komandada debütünü 4 oktyabr 2012-ci ildə UEFA Avropa Liqasının qrup mərhələsində İsrailin İroni Kiryat Şmona klubu ilə səfər matçında etdi.
2013–14 mövsümündə Gezal Lionda ikən ilk altı ayda belindən zədə aldı və bu, onu 10 yanvar 2014-cü ilə qədər maça çıxmamağa məcbur etdi, bu müddət ərzində Lionun 32 oyununu buraxdı. Daha sonra heyətə qayıtdı, lakin mövsümün qalan hissəsində Lion üçün heç bir çıxış etmədi; ya oyun günü heyətlərdə adı çəkilmədi, ya da ehtiyat oyunçular skamyasında adı çəkildi. 2016-cı ilin yanvarından müntəzəm olaraq oynayırdı.O, 2015–16 mövsümünü Liqa 1-də 29 matçda 8 qol və 8 asist ilə başa vurub.2017-ci ilin iyununda Lion Gezalın müqaviləsinin yenilənməyəcəyini açıqladı.
Monako
7 avqust 2017-ci ildə Gezal 2021-ci ilin iyun ayına qədər davam edəcək dörd illik müqavilə imzalayaraq Liqa 1 komandası Monakoya qoşuldu. Bildirildi ki, Monako ona 3 milyon avro imza bonusu və təxminən 180.000 avro aylıq maaş ödəyəcək.Onun "Lion"la müqaviləsi 30 iyun 2017-ci ildə bitdiyi üçün o, pulsuz transferlə gəlib.
Lester Siti FK
5 Avqust 2018-ci ildə Gezal İngiltərə Premyer Liqası klubu Lester Siti FK ilə həmyerlisi Riyad Mahrezin birbaşa əvəzi olaraq dörd illik müqavilə imzaladı. Klub üçün ilk başlanğıcında, "Fleetwood Town" üzərində 4–0 hesabı ilə qalib gəldikləri oyunda cərimə meydançası xaricindən zərbə ilə ilk Lester qolunu vurdu.
Fiorentina FK
Raşid 2019-cu il sentyabrın 2-də Lester Siti FK tərəfindən A Seriya komandalarından Fiorentina FK-ya almaq opsiyonu ilə icarəyə verilmişdi.
Beşiktaş
Gezal, 2020–21 mövsümündən əvvəl Beşiktaş ilə görüşməyə başladı.5 oktyabr 2020-ci ildə o, sağlamlıq yoxlamasından keçdi və yeni komandası ilə bir illik icarə müqaviləsi imzaladı. Raşid Gezal Beşiktaşda 18 nömrəli formaya sahib oldu. Transferin son günündə Gezalın sənədləri motosikletlə Türkiyə Futbol Federasiyasına göndərilib. O, "Beşiktaş"la ilk matçını 26 oktyabr 2020-ci ildə "Dənizlispor"a qarşı keçirib və ilk assistini edib.Gezal, Beşiktaş üçün ilk qolunu 15 fevral 2021-ci ildə Gənclərbirliyi İdman Klubu-na qarşı vurdu. Beləliklə, o, Beşiktaşda qol vuran ilk əlcəzairli futbolçu oldu. O, xüsusilə Beşiktaşın sağ cinahında Valentin Roziyerlə yaxşı anlaşırdı. Liqanın sonunda Beşiktaş ilə çempionluq qazanan Gezal liqanı 17 asist və 8 qolla superliqada assistlər kralı olaraq başa vurdu. O, Xose Sosadan sonra Beşiktaşda assistlər kralı olan ikinci əcnəbi futbolçu oldu.
Gezal,12 avqust 2021-ci ildə 3 milyon avroluq transfer haqqı ilə "Beşiktaş"a keçib və 3+1 illik müqavilə imzalayıb. "Beşiktaş" klubu bu haqda açıqlama verilib:
Fransa
Gezal Fransa vətəndaşlığına sahibdir. 2013-cü ildə o, Fransanın 20 yaşadək futbolçulardan ibarət komandasına Toulon turnirində iştirak etmək üçün dəvət alıb.Gezal Fransanın 20 yaşadək futbolçulardan ibarət yığması ilə 4 oyunda meydana çıxıb və bu oyunlarda 1 qol vurub.
Əlcəzair
Həm Fransa, həm də Əlcəzair A millisində oynamaq şansı qazanan Gezal Əlcəzair millisini seçib. O, ilk milli qolunu 2016-cı ilin martında Efiopiyaya qarşı vurub.
Necdət Özəl
Necdət Özəl — Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin generalı. Türkiyə Respublikası Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahının 28-ci rəisi. O, həmçinin Türkiyə Quru Qoşunları komandanı olub. General Necdət Özəl bu vəzifədə NATO təcrübəsinə sahib olmayan ikinci şəxsdir.
Həyatı
Necdət Özəl 1950-ci ildə Ankarada anadan olub. 1969-cu ildə Türkiyə Quru Qoşunları Hərbi Məktəbini, 1970-ci ildə Hərbi Piyada Məktəbini bitirib. 1975-ci ildə London İqtisadiyyat Məktəbində Beynəlxalq Diplomatiya ixtisası üzrə təhsil alıb.
Hərbi karyerası
Özəl 1978-ci ilə qədər Türkiyə Quru Qoşunları Komandanlığının (TQQK) müxtəlif vahidlərində taqım komandiri və bölük komandiri vəzifələrində çalışıb. 1980-ci ildə Ordu Kollecini qərərgah zabiti olaraq bitirdikdən sonra müvafiq olaraq Kiprdəki Türk Sülh Qüvvələri Baş Qərargahında Əməliyyat Planı bölməsində Şöbə müdiri və daha sonra Türkiyə Quru Qoşunları Baş Qarargahında baş katib, Türkiyə Quru Qoşunları Hərbi Məktəbində qərargah rəisi və 17-ci Piyada Alayının Komandiri olaraq xidmət etmişdir.
1995-ci ildə briqada general rütbəsinə çatan Özəl 172-ci Zirehli Briqadanın komandiri və Türkiyə Quru Qoşunları Daxili Təhlükəsizlik Əməliyyatları Müdirliyinin rəisi vəzifələrində çalışmışdı. 1999-cu ildə general-mayor rütbəsindən sonra 39-cu Mexanikləşdirilmiş Piyada Diviziyası və Ordunun Hərbi Kollecinin komandanlığını öz üzərinə götürdü.
Yüksək komandanlıqda
2003-cü ildə general-leytenant rütbəsi almış və 7-ci korpus komandiri təyin edilmişdir. Daha sonra Türkiyə Quru Qoşunları komandanın təlim və doktrina üzrə müavini vəzifələrində çalışmışdır. 2007-ci ildə Necdət Özəl general mayor rütbəsinə yüksəldi. General-mayor rütbəsi ilə 2007–2008 arasında Ege Ordusu Komandanlığı və 2008–2010 arasında 2-ci Ordu Komandanlığı vəzifəsini icra etmişdir. Necdət Özəl 4 avqust 2010 tarixində Jandarma Ümumi Komandanlığı vəzifəsinə təyin edildi.
29 iyul 2011-ci il tarixində Baş Qərargah rəisi İşık Koşaner, Quru Qoşunları Komandanı Erdal Ceylanoğlu, Dəniz Qüvvələri Komandanı Eşref Uğur Yiğit və Hava Qüvvələri Komandanı Həsən Aksay istefa verməsi ilə 29 iyul 2011-ci il tarixindən etibarən Necdət Özəl Quru Qoşunları komandanı təyin olundu. Eyni zamanda O, Baş nazir tərəfindən Baş Qərargah rəisinin müavini təyinatını da aldı. Necdət Özəl 4 avqust 2011-ci il tarixli Ali Hərbi Şura iclasında Baş Qərargah rəisi təyin edildi.
Bu vəzifə müddətində təqaüdçü və aktiv yüksək rütbəli hərbçilərin həbs olunduğu Balyoz və Hərbi casusluq kimi hadisələrdə Türkiyə Silahlı Qüvvələri üzvlərinin hüquqlarını qorumaqda təsirsizliyinə görə aramsız tənqid hədəfinə düşdü. 22 fevral 2015-ci ildə rəhbərlik etdiyi Şah Fırat Əməliyyatı səbəbiylə Milliyyətçi Hərəkat Partiyasının başqanı Dövlət Baxçalıdən mənfi tənqidlər aldı. 2015-ci ildə vəzifəsindən getmədən əvvəl Dövlət Şərəf Medalı ilə təltif edildi. 18 avqust 2015-ci ildə Baş Qərargahının rəisi vəzifəsini Hulusi Akara təhvil verdi.
Şəxsi həyatı
Neriman Kamuran Özel ilə evlidir və bir övladı var. İngilis dilində sərbəst danışır.
Multikopter
thumb|Multikopter. Multikopter və ya multirotor ən azı iki mühərriki olan helikopter növüdür. Multikopterlərin müxtəlif sayda mühərrikləri ola bilər.
Ən çox istifadə edilən multirotor versiyaları bunlardır:
Bu sistemlər təkrar doldurulabilən litium polimer akkumulyatorlarla işləyirlər. Multikopterlərin havada tarazlığını saxlaması üçün nəzarətçiyə ehtiyacı vardır. Bu nəzarətçilərin içərisində müxtəlif sensorlar olur. Nümunə kimi giroskop, sürətlənmə sensoru, maqnit sahəsi sensoru, qlobal yerləşmə sistemi, Ultrasəs sensoru və təzyiq sensoru göstərilə bilər. Bu tipdə olan hava dronları havadan çəkiliş və video çəkilişlər üçün istifadə olunurlar. çəkilişlər zamanı havada kameraların sabit və titrəməsiz görüntü keyfiyyətinə nail olmaq üçün gimbal kimi Elektromexaniki sistemdən istifadə edirlər.
USS Indianapolis (CA-35)
USS Indianapolis (CA-35), ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin 5-ci Donanmasının Portland sinifli döyüş gəmisidir.
1945 -ci ilin iyulunda Admiral Raymond Spruancenin komandanlığı altında yola çıxan USS Indianapolis, Yaponiyaya atılan ilk atom bombası hesab edilən “Little Boy”un kritik hissələrini Şimali Mariana Adalarındakı Tinian ABŞ Hava Bazasına çatdırır. Sonra Filippinə yola düşür.
Gəmi, 30 iyul 1945-ci il saat 00: 15-də Mochitsura Hashimotonun komandanlığı altında olan Yaponiya İmperator Dəniz Qüvvələrinin “I-58” adlı B3 tipli sualtı qayığı tərəfindən görülür və biri arxa tərəfə, biri də yanacaq çənlərini nişan almaqla iki ədəd torpedo atılır. USS Indianapolis 12 dəqiqə ərzində batır. Gəmidə olan 1195 ekipajdan təxminən 300-ü gəmi ilə birlikdə dənizə qərq olur. Qalan 890 dənizçi, bir neçə xilasetmə gəmisi ilə, demək olar ki, heç bir yemək və ya su ehtiyatları olmadan açıq okeanda susuzlaşma, duzlu su zəhərlənməsi və köpək balığı hücumları ilə üz-üzə gəlir. Yalnız 316 nəfər sağ qalır.
Hərəkət rotası haqqında olan məlumatlar, missiyasının çox gizli olmasına görə heç bir bazaya bildirilməmişdi. Hərbi Dəniz Qüvvələri gəminin batdığını yalnız dörd gün sonra, adi patrul xidmətində olan “PV-1 Ventur” ekipajının sağ qalanları görməsi nəticəsində xəbər tutmuşdur. USS Indianapolisin batması ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin tarixinə tək bir gəminin qəzaya uğraması nəticəsində dənizdə ən böyük can itkisinin verilməsi ilə nəticələnmiş qəza kimi düşüb.
Sağ qalanlardan biri, Kapitan Charles B. McVay III, xilas edildikdən sonra maraqlı bir formada günah keçisi elan edilərək, məhkəmədə mühakimə olunaraq günahkar bilinir. 1968 -ci ildə həyat yoldaşının da ölümündən sonra xidməti tapançası ilə intihar edir.
19 Avqust 2017-ci ildə Microsoft şirkətinin müştərək qurucusu Paul Allen tərəfindən maliyyələşdirilən axtarış qrupu, Filippin dənizində təxminən 5500 m dərinlikdə batmış kreyserin qalıqlarını tapır. 20 dekabr 2018 -ci il tarixində USS Indianapolis ekipajı kollektiv olaraq Konqresin Qızıl Medalı ilə təltif edilib.
Populyar mədəniyyətdə
Kreyser (film, 2016)
ESCP Business School
ESCP Business School (École supérieure de commerce de Paris), Paris, Berlin, London, Madrid, Turin, və Varşava da kampusları olan biznes sahəsində ixtisaslaşmış Avropa mərkəzli bir universitetdir. 1819-cu ildə qurulan məktəb. ESCP, Financial Times tərəfindən 2021-ci ildə Avropa Biznes Məktəbləri arasında 14-cü yerdə qərarlaşmışdır. Məktəbin proqramları AMBA, EQUIS və AACSB beynəlxalq akkreditasiya qurumlarının hər üçü tərəfindən akkreditə olunmuşdur.
Turaniphytum
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Ruqiyə Sultan (IV Muradın qızı)
Ruqiyə Sultan — 17. Osmanlı sultanı IV Muradın qızı.
Həyatı
Ruqiyə Sultan 1639-cu ildə Topqapı sarayında dünyaya gəldi. Atası Sultan Murad, anası isə Hasəki Ayşə Sultandır. Hələ 1 yaşında ikən atası vəfat etdi və əmisi Sultan İbrahimin taxta çıxmasıyla Ruqiyə Sultan nənəsi Validə Kösəm Sultanın, onun 1651-ci ildə öldürülməsindən sonra isə Validə Turhan Sultanın himayəsinə verildi. Validə Turhan Sultanın istəyilə 1663-cü ildə vəzir Mələk İbrahim Paşayla nigahlanan Ruqiyə Sultanın bu nigahdan 2 qızı dünyaya gəldi.
Ərinin 1685-ci ilin dekabrında edam edilməsinin ardından çox yaşamayan Ruqiyə Sultan 1696-cı ilin martında vəfat etdi və cənazəsi Sultan Əhməd türbəsinə atasının yanına dəfn olundu.
Aşağı Qırmızıxəlifə (Qoşaçay)
Aşağı Qırmızıxəlifə - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Qoşaçay şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 540 nəfər yaşayır (127 ailə).
Kavkas
thumb|350px|Targamos və onun oğulları. Fiqurların soldan sağa düzülüşü: Movakan, Bardos, Kartlos, Xaos, Lekos, Targamos, Qafqaz, Egros. "Gürcü Salnamələri" nin giriş siyahısı (Vaxtanqiseuli nəşri), 1700-ci illər.
Kavkas — Qafqaz salnamələrinə görə Qafqaz və ya Kavkasos (gürcü: კავკასოსი Kavḳasosi) adlanır. Bunların Çeçenlərin və İnquşların atası olduğu iddia edildi. Onun hekayəsi XI əsrdə Leonti Mroveli tərəfindən şifahi ənənədən götürülmüş orta əsr gürcü salnamələri "Kartlis tsxovreba" toplusunda izah edilmişdir. Əfsanəyə görə, o, Tarqamosun oğlu idi və buna görə də Xaosun qardaşı Movakos, Lekos (Lezgin xalqlarının əcdadı adlanır), Geros, Kartlos (gürcü xalqının əcdadı kimi tanınır) və Egros onların mənbəyini aldı.
Qafqazın oğlu Durdzuk Çeçenlərin və İnquşların atası sayılır.
Nəvələri
XI əsrin gürcü salnaməçisi Leonti Mroveli fikrinə görə, "Qafqaz" sözü Qafqazdakı Nax xalqlarının əcdadının adından gəlir.
Quba hadisələri (2012)
Səbəbləri
Quba rayonunun həmin dövr İcra Başçısı Rauf Həbibov keçirilən iclasların birində Quba camaatına qarşı təhqiredici ifadələrdən istifadə etmişdir. Təhqiredici ifadələrin işləndiyi video youtube portalında yayımlanandan sonra böyük bir kütlə tərəfindən mənfi qarşılanaraq mitinq tarixi kimi 1 Mart 2012-ci il seçilmişdir.
Nəticə
2 mart 2012-ci ildə Rauf Həbibov Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə Quba rayonu İcra hakimiyyətinin başçısı vəzifəsindən azad edilmişdir.
Tuxtla
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Pal Abraham
Pal Abraham və ya Pol Abraham  — Macarıstan bəstəkarı. 1939-cu ildən ABŞ-də, 1956-cı ildən Qərbi Almaniyada yaşamışdır. 13 operettanın (o cümlədən "Savoyda bal", 1932), kino musiqisinin və s. müəllifidir.
Tiflo pedaqogika
Tiflo pedaqogika — görmə məhdudiyyəti olan insanların təhsil imkanlarının özündə ehtiva edilməsi. Zəif görən və ya tamamilə görə bilməyən şəxslər üçün qədim dövrlərdən etibarən müxtəlif təhsil imkanları yaradılmışdır.
NGC 3982
NGC 3982 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. SBb tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Bəşşar Cəfəri
Bəşşar Cəfəri — Suriyalı diplomat. 2006-2020-ci illərdə Suriyanın BMT-dəki daimi nümayəndəsi idi.
Müşviq Abbasov
Müşviq Qabil oğlu Abbasov (16 aprel 1970; Abdal Gülablı, Ağdam, Azərbaycan — 6 oktyabr 2020; Qərvənd, Ağdam, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsinin şəhidi.
Həyatı və Hərbi xidməti
Əsgər Müşviq Abbasov 16 aprel 1970-ci ildə Ağdam rayonunun Abdal Gülablı kəndində anadan olmuşdur.
Orta təhsilini bitirdikdən bir müddət sonra Qarabağ müharibəsi başlamış və 2 qardaşı ilə birgə Müşviq də könüllü olaraq həmin müharibədə döyüşməyə başlamışdı. O, bir çox döyüşlərdə və hərbi əməliyyatlarda iştirak etmiş, Ağdam şəhərinin kəşfiyyat komandiri təyin edilmişdi. thumb|299x299px|Şəhid Müşviq Abbasov hərbi xidmətdə ikən|left
Müharibə bitdikdən sonra məcburi köçkün həyatı sürən Müşviq ailəsi ilə birgə Mingəçevirə köçmüş və burada yaşamışdır. 31 mart 1998-ci ildə İntiqam adlı və 31 yanvar 2000-ci ildə Şamil adlı oğlu dünyaya gəlmişdir.
Tovuz döyüşləri zamanı hərbi komissarlığa oğulları ilə birgə getsə də, onu qəbul etmədilər. 26 sentyabr 2020-ci ildə hərbi komissarlığa çağırılan Müşviq Abbasov və 2 oğlu bir gün sonra, 27 sentyabr 2020-ci ildən könüllü olaraq Vətən müharibəsində döyüşə başladılar. Kiçik oğlu Şamil atası ilə çiyin-çiyinə döyüşmüş, böyük oğlu İntiqam isə Suqovuşanda N saylı hərbi hissənin kəşfiyyat bölüyünün baş kəşfiyyatçısı olaraq döyüşlərdə iştirak etmişdir. Müşviq Ağdam istiqamətində bir çox hərbi əməliyyatlarda müvəffəqiyyətlər qazanmışdır. 5 oktyabr 2020-ci ildə Ağdam rayonunun Qərvənd kəndi istiqamətində gedən döyüşlərdə könüllü əsgər Abbasov Müşviq Qabil oğlu qəhrəmancasına Şəhid olmuşdur. Ağdam Şəhərinin Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunmuşdur.
Azərbaycanın Ağdam rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Müşviq Abbasov ​ölümündən sonra "Ağdamın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Windows Server 2012
Windows Server 2012 — Microsoft tərəfindən təqdim edilən Windows Server ardıcıllığının ən yeni versiyası. 4 sentyabr 2012 tarixində tam versiyası nəşr, sınaq versiyası isə 9 sentyabr 2011 tarixində MSDN istifadəçilərinə təqdim edilmişdir. Bu versiyanın ən üstün tərəfi Xüsusi Bulut sisteminə inteqrasiya olmuş olmasıdı.
Windows Server 2012 Datacenter yüksək dərəcədə virtuallaştırılmış Xüsusi Bulut mühitləri üçündür. Windows Server 2012 Standart fiziki və ya az dərəcədə virtuallaştırılmış mühitlər üçündür. Windows Server 2012 Essentials ən çox 25 istifadəçi və 50 cihaza sahib kiçik biznes üçün idealdır. Windows Server 2012 Foundation ən çox 15 istifadəçi üçün Windows Server təcrübəsi təqdim edir.
Windows Server 2012 üçün Minimum Sistem Tələbləri Bit 64-bit Prosessor 1.4 GHz RAM 512 MB HDD boş alan 32 GB (16 GB RAM və ya üstü var isə daha çox)
1-ci xətt (Sankt-Peterburq metrosu)
Sankt-Peterburq metrosunun 1-ci xətti — Sankt-Peterburq metrosunun xətlərindən biridir. SSRİ dövründə, 15 noyabr 1955-ci ildə açılıb. Xəttin uzunluğu 29.57 km-dir və 19 stansiyadan ibarətdir.
Xəlil Fəhimi
Xəlil Mirzə Mahmud xan oğlu Fəhimi (1876-1953) — Cənubi Azərbaycanın valisi.
Həyatı
Xəlil Mirzə Mahmud xan oğlu 1876-ci ildə Tehran şəhərində doğulmuşdu. Fəhimülmülk ləqəbini daşıyırdı. O, Kirman vəziri Mirzə İsmayıl xanın nəvəsidir.
Xəlil Fəhimi 1936-cı ildən 1939-cu ilədək İranın Ankarada səfiri vəzifəsində çalışmışdı.
Yеni hökumətin ilk addımı sеntyabr ayının 21-də, 1941-ci ildə köhnə aristokrat ailəsindən olan, vaxtilə bir sıra nazir postlarında çalışmış, Ankarada səfir işləmiş Fəhimini (Fəhim-ol-Mülkü) Azərbaycana vali təyin еtmək oldu. Bu təyinat еlan olunan gün - sеntyabrın 21-də Əziz Əliyеv artıq Təbrizdə, onun başçılıq еtdiyi qrup Günеy Azərbaycanda işə başlamışdı.
Günеy Azərbaycanda normal həyatın yaradılmasında İran hakimiyyət orqanlarının maraqlı olmadığına diqtəti cəlb еdərək Ə.Əliyеv yazırdı: "Təbriz valisi Fəhimi özü qarışıqlıq salanları himayə еdir. O, yaxşı bilir ki, bir çox sənayе obyеktləri işləmir, iri tacirlər Tеhrana və ingilis işğal zonasına gеdirlər. Bеlə vəziyyətdə vali hеç bir iş görmür və bizim iqtisadi-təsərrüfat həyatını normallaşdırmaqla bağlı bütün tələblərimizdən yayınır. Lakin son vaxtlar mən bildirdim ki, onun fəaliyyətsizliyi barədə bizim səfir vasitəsilə Tеhran hökumətinə məlumat çatdıraçağam. Yalnız bundan sonra o, bir qədər fəallaşdı.
Noyabrın 21-də Rеytеr agеntliyi məlumat yaydı ki, Е.Bеvin İngiltərə parlamеntinin icma palatasında çıxış еdib və Britaniyanın öz qoşunlarını tədricən İrandan çıxaracağını bildirib, Еyni zamanda Bеvin Azərbaycandakı hadisələrlə bağlı dеputatların suallarına cavab olaraq qеyd еtdi ki, muxtariyyət almağa can atan bir siyasi qrup İranın şimalında fəaliyyətə başlamışdır. Bu qrup İran hökumətinə qarşı silahlı çıxışa əl atmışdır. Lakin bu rayonda Sovеt ordusu olduğundan İran hökuməti bu işi yatırmaqda çətinliklərlə qarşılaşmışdır. Noyabrın 24-də Xarici İşlər nazirinin müavini Homayun, noyabrın 25-də daxili İşlər naziri Fəhimi məclisdə Azərbaycandakı hadisələrlə bağlı çıxış еtdi.
Abdi Çilingir
Abdi Çilingir,, Türk siyasətçidir.
Həyatı
1902-ci ildə Karamanın Ərmənək bölgəsində anadan olmuşdur. Atasının adı Əli Rıza, anasının adı Xədicədir.
Abdi bəy Ərmənəkdə orta məktəb təhsili aldı, daha sonra 3 il ərəbcə təhsil aldı. Ərəb dilini mükəmməl bilirdi. Ticarətlə məşğul olan Abdi Çilingir, ağac taciri işləyirdi. Ticarət xaricində, məmləkətində özəl kapitalla qurulan Əhali Bankda 5 il mühasib işləmişdir.
1946-cı ildən bəri eyni zamanda Ərmənək bölgə Demokrat Partiyanın sədri olan Abdi bəy millət vəkili seçilənə qədər partiya işlərində fəal idi. 1950 seçkilərində Demokrat Partiyasından Konya namizədi oldu. Konyadan Türkiyə Böyük Millət Məclisinə verilən 274.569 səsdən 162.100 səs alaraq Konya Millət vəkili seçildi. Seçkilərdən sonra 22 may 1950-ci ildə ilk dəfə parlamentə qatıldı.
1954 seçkilərində eyni partiyadan bir Konya Millət vəkili namizədi olmuş və Konyada verilmiş 308.386 səsdən 159.992-ni alaraq X. çağırış Türkiyə Böyük Millət Məclisinə deputat seçilmişdir. (Qeydiyyat nömrəsi 1778)
Evli olan və bir övladı olan Abdi bəy 30 dekabr 1982-ci ildə vəfat etdi və Ərmənək Ailə Qəbiristanlığında dəfn edildi.
Siyasi fəaliyyətlər
1946-cı ildə Demokratik Partiyaya qatıldı və siyasi işlərdə iştirak etdi. IX. çağırış seçkilərinə namizədliyini verdi. Seçkilərdə DP siyahısından Konya millət vəkilliyini qazandı.
Ticarət və kənd təsərrüfatı komissiyalarının üzvü idi.
Meşə Qanunu Layihəsi və Meşə Ümumi Müdirliyinin Təşkilatı haqqında Qanun layihəsi üçün yaradılan müvəqqəti komissiyada iştirak etdi.
Adnan Menderes Hökumətinin etimad seçkisində 282 "bəli" səsi ilə seçkiyə qatıldı.
İstanbul Millət vəkili Fuad Köprülü və 203 dostu Konstitusiya Təşkilatının Əsaslara çevrilməsinə dair Konstitusiya Təklifi və Konstitusiya Komissiyası Hesabatını imzaladılar.
Abdi Çilingir, fəthin 500. ildönümü nümayəndə heyətinə seçilən millət vəkilləri arasındadır.