cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hövsan qəbiristanlığı
Hövsan qəbiristanlığı — Bakıda yerləşən qəbiristanlıq. Adını Hövsan qəsəbəsindən alır. 26 Bakı komissarının sonuncu (2009) rebaylorluğunun yeri kimi tanınır. 26 Bakı komissarının rebaylorluğunun ərazisində 23 ədəd əhəngdaşı sütun quraşdırılmışdır. Qəbirlərdən kimə aiddir, məlum deyil, çünki məbədlər üzərində işarə yoxdur.
Byutt qraflığı (Kaliforniya)
Byutt — Amerika Birləşmiş Ştatlarının Kaliforniya ştatında yerləşən qraflıq. Qraflığın əhalisi 2010-cu il hesablamasına görə 220,000 nəfər olmuşdur. Mərkəzi Orovill şəhəridir.
Hesperis matronalis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Botaniki xarakteristikası
Çoxillik bitkidir. Gövdəsi əyilmiş, qısa budaqlı və ya uzun, hündürlüyü (15) 30-100 sm, sadə və ya qarışıq tükcüklüdür. Yarpaqları yumurtavari və ya uzunsov-lansetvari, ucubiz, kənarları diş-dişli və ya demək olar bütöv, aşağı yarpaqları saplaqlı, yuxardakılar oturaq, dar lansetvaridir. Salxımı qeyri-sıxdır. Çiçəkləri xoş ətirli, ləçəkləri bənövşəyi, çəhrayı, az hallarda ağ rəngdədir. Buynuzmeyvələri demək olar ki düz, təsbehvari, uzunluğu 5-12 sm, nazik, çılpaq və ya tüklənmişdir. Toxumları xırda, mixəyidir.
Yayılması
BQ qərbi, BQ şərqi, BQ Quba sahəsi, Samur-Dəvəçi və Xəzər sahili ovalıqları, Qobustanın rayonlarında arandan subalp qurşağına kimi yayılmışdır. Dağ çəmənlərində, kolluqlarda, meşələrdə, meşə kənarlarında, çay kənarlarında bitir.
Arktik səhralar
thumb|300px|Arktik səhralar boz rəngdə işarə olunub
Loqan medalı
Loqan medalı (Logan Medal) — Kanada Geologiya Cəmiyyətinin geologiya sahəsində yüksək nailiyyətlərə görə elmi təltifi.
Arktik səhralar
Arktik səhralar (yunanca Arctos — ayı deməkdir) — Yerin təbii zonası. Arktik coğrafi qurşağındakı Şimal Buzlu Okeanının bir hissəsini əhatə edir. Bu arktik iqlimlə səciyyələnən ən şimal təbii zonadır. Burada ərazı buzlarla, çınqıl və daşla örtülmüşdür.
Loqan medalı
Medal "XIX əsrin ən görkəmli alimlərindən biri  olan"  Kanada geoloqu Vilyam Edmond Loqanın şərəfinə adlandırılmışdır.
Xarici keçid
Geological Association of Canada
Arktik səhralar
Ümumi məlumat
Yerin quru hissəsinin Arktika qurşağında ən şimal təbii zonası. Arktika səhraları zonası Taymır yarım-adasının şimal kənarları, Şimal Buzlu okeanının Şpitsbergen arxipelaqı, Frans-İosif Torpağı, Novaya Zemlyanın Şimal adası, Novosibir və De-Lonq adaları, Kanada Arktika arxipelaqının və Qrenlandiyanın şimal hissələri daxildir. Zonanın daha rütubətli Atlantikayanı hissəsində ümumi sahəsi 2 mln. km2-dən çox olan buzlaqlar var; buz səhraları landşaftı üstündür. Arktika səhraları zonasında sərt Arktika iqlimi hakimdir. Bütün ayların orta temperaturu 5˚C-dən aşağıdır. İllik yağıntı 200–300 mm-dir. Əsasən, qar yağır. Bitkiləri və torpaqları zəif inkişaf etmişdir. Xarakterik faunası: ağ ayı, tundra tülküsü, lemminq, müşk öküzü, canavar. Şimal Buzlu okeanı adaları "quş bazarları" (kayra, rustik, qaqarka) məskənidir.
İqlimi
Qışda aşağı temperatur müşahidə olunur (−60 °S-yə qədər). Temperatur fevralda orta hesabla −30˚S, iyulda isə +3˚S olur. İllik atmosfer yağıntılarının miqdarı 400 mm-ə qədər olur.
Flora və fauna
Arktik səhralarda demək olar ki, bitki örtüyü yox dərəcəsindədir. Kollar yoxdur, şibyə və mamırlar isə seyrək şəkildə bitir.
Faunası əsasən dəniz canlılarından ibarətdir: morj və suiti. Yayda quş bazarları yaranır. Yerüstü fauna kasaddır. Ara-sıra qütb tülküsü, ağ ayı, lemminqə rast gəlinir.
Kodori çayı
Kodori və ya Kodor ( [Kudrı], [Kodori]) — Gürcüstanın şimalında Abxaziya ərazisindən axır. Çay Suxum şəhərindən 20 km cənub-şərqdə Qara dənizə tökülür.
Sabir Ağabəyov
Sabir Ağabəyov (tam adı: Sabir Məmməd oğlu Ağabəyov) — Azərbaycan diplomatı.
Kodori çayı
Kodori çayı öz başlanğıcını Qafqaz silsiləsinin Naxar aşırımına yaxın ərazidən götürür. Sərhəddə Qaraçay və Qrandra yerləşir. İki dağ çayı olan Saken və Qrandra çaylarının birləşməsindən əmələ gəlir. Saken Kodorinin ən böyük qoludur.
Sabir Ağabəyov
Diplomatik fəaliyyəti
Sabir Ağabəyov Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 14 iyun 2006-cı il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının Mərakeş Krallığında Fövqəladə və Səlahiyyətli Səfiri təyin edilmişdir.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2 fevral 2007-ci il tarixli Sərəncamı ilə iqamətgahı Rabat şəhərində olmaqla, eyni zamanda Azərbaycan Respublikasının Tunis Respublikasında, 22 fevral 2007-ci il tarixli Sərəncamı ilə Mavritaniya İslam Respublikasında, 4 iyun 2007-ci il tarixli Sərəncamı ilə Seneqal Respublikasında, 20 avqust 2007-ci il tarixli Sərəncamı ilə Mali Respublikasında, 10 iyul 2008-ci il tarixli Sərəncamı ilə Qambiya Respublikasında, 19 noyabr 2008-ci il tarixli Sərəncamı ilə Portuqaliya Respublikasında Fövqəladə və Səlahiyyətli Səfiri təyin edilmişdir. Həmin vəzifələrdə qalmaqla Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 4 iyul 2011-ci il tarixli Sərəncamı ilə eyni zamanda Azərbaycan Respublikasının İslam Təhsil, Elm və Mədəniyyət Təşkilatında (ISESCO) daimi nümayəndəsi təyin edilmiş və 25 sentyabr 2012-ci il tarixində bu vəzifəsindən geri çağırılmışdır.
Sabir Ağabəyov Azərbaycan Respublikasının Mərakeş Krallığında, Tunis Respublikasında, Mavritaniya İslam Respublikasında, Seneqal Respublikasında, Mali Respublikasında, Qambiya Respublikasında və Portuqaliya Respublikasında Fövqəladə və Səlahiyyətli Səfiri vəzifələrindən Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 13 iyul 2012-ci il tarixli Sərəncamı ilə geri çağırılmış və eyni gün imzalanmış digər Sərəncamla Azərbaycan Respublikasının İordaniya Haşimilər Krallığında Fövqəladə və Səlahiyyətli Səfiri təyin edilmişdir.
Kodori çayı
Kodor çayı öz növbəsində dağ çayıdır. Onun ümumi uzunluğu 170 kilometr təşkil edir. Yuxarı axarlarda əsasən dağlıq ərazilərdən axan çay dərin dərələr əmələ gətirir. Bu hissədə Cedisvik silsiləsi ona paralel uzanır. Çayın axdığı yerdə meşəliklər geniş ərazi tutur. Axdığı ərazilərdə məskunlaşma olduqca azdır.
Kodor çayının axdığı yerdə daş yola malik olan Kluxor aşırımı yerləşir. Hansı ki, buradan Çerkessk şəhərinə yol vardır.
Çayın adı ilə SSRİ-də yelkənli gəmi istifadəyə verilmişdir. Bu gəmi «Kapitan Qrantın axtarışında» adlı kinun çəkilişində istifadə edilmişdir. C Çayın axdığı dərə uzun zaman Gürcüstan və Abxaziya (Rusiyanın dəstəyi ilə) arasında döyüş meydanı olmuşdur. 90-cı illərin əvvəllərində dərə Gürcüstan ordusunun əlində qalmışdı. 2008-ci ilin 8 avqustunda başlanan növbəti müharibə zamanı Rus hərbiçilərinin fəstəyi ilə Kodor dərəsi Abxaziyanın nəzarətinə keçmişdir.
Abraxanovlar
Soyun yaranması
Bu soy Dünbili elindən (ilk olaraq XI əsrdə ərəb coğrafyaçıların Suriya ilə bağlı məlumatlarda adı çəkilir) gəlib. Soyun ilk nümayəndəsi Əbuturab xan (Əbuturab xan Dünbili Cəfərqulu xan oğlu), Dünbili əşirətindən olmasına baxmayaraq özü və övladları Abraxanov soyadını qəbul etdilər. Cəfərqulu xanın digər törəmələri isə Xoyski soyadını daşıyır. Əbuturab xan Xoy şəhərində anadan olmuşdu. Mədrəsə təhsili almışdı. Atası ilə Quzey Azərbaycana mühacirət etmişdi. İbrahimxəlil xanın qızı Əzət bəyimlə ailə qurmuş, Şuşa şəhərinə köçmüşdü.
Soyun nümayəndələri
Abraxanov familiasının daşıyıcıları, Əbütürab xanın övladlarından təkcə Ata xanın övladları Abraxanov familiasını daşıyır:
Hebe
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Erigeron mimus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Moderatus (Qadesli)
Qadesli Moderatus (yun. Μοδέρατος, m. I yüzilliyin ikinci yarısı) — Roma filosofu, yeni-pifaqorçular məktəbinin təmsilçisi.
Təlimi
O yeni-platonçu Plotinin ifadə etdiyi Üçlük haqqında fikirlərinin əsasını qoymuşdur. Belə ki, Moderatusa görə bütün varlıq birdir və üç hissədən ibarətdir. Birincisi hər şeydən yüksək olan Vahiddir. İkincisi ideyalar toplusu və həqiqi varlıq olan Əqldir ki, onu düşüncə ilə qavramaq mümkündür. Üçüncüsü isə Ruhdur ki, o birinci və ikinci hissənin sayəsində mövcud olur. Eyni zamanda, Moderatus Pifaqor fəlsəfəsinə üstünlük verərək hesab edirdi ki, Platon, Aristotel və digər filosoflar onun fikirlərini mənimsəmişdirlər. Bunu edərək, onlar bütün mənfilikləri və qüsurları pifaqorçulara aid edərək onu gözdən salmışdırlar.
Əlhərbi El Jaduyi
thumbnail
Əlhərbi El Jaduyi (8 avqust 1986) — mərakeşli futbolçu. Azərbaycan Premyer Liqasında, Qarabağ FK-da forma geyinir. Fransanın lens kulubundan Qarabağ komandasına keçib.
Luici Ferraris stadionu
Luici Ferraris — İtaliyanın Sampdoriya və "Cenoa" komandalarının stadionu
Genuyanın "Luici Ferraris" stadionunda iki klub: "Sampdoriya" və "Cenoa" çıxış etsə də, arenanın adı onlardan yalnız birinə aiddir. Karyerasının parlaq dövründə ikincilərin şərəfini qoruyan (1909-1913) Ferraris Birinci Dünya Müharibəsi zamanı cəbhəyə yollanır. 1915-ci ilin 23 avqustunda döyüş meydanında həlak olan 27 yaşlı şəxsin adı o vaxtdan "qriflər" üçün müqəddəsləşib. Onu da əlavə edək ki, Sampdoriya azarkeşləri ev arenalarına özləri üçün doğma olan "Marassi" (Genuyanın şimal-şərqində "Luici Ferraris"ə yaxın nöqtədə yerləşən kvartal) adını veriblər. "Bluçerkiati" tiffozilərinin müəyyən etdiyi qeyri-rəsmi isim populyarlığına görə birincidən heç də geri qalmır.
İtalyanca "fedelissimi" sözünü ("sadiqlər", "vəfalılar") təşkil edən 11 böyük hərf dəyişməz olaraq Sampdoriya azarkeşlərinin ev sektorunu bəzəyir. Görünür, qapılardan birinin arxasında bütün tribunanı tutan genuyalı tərəfdarların dəstəyi də komandanın çıxışında mühüm rol oynayır.
Ümumiyyətlə, "Luici Ferraris"də keçirilən oyunları canlı izləmiş futbolsevərlərin çoxunun etirafına əsasən, bu stadionda olan əhvali-ruhiyyə heç nə ilə müqayisəyə gəlmir. Bunu həmin klubun formasını geyinmiş futbolçular da təsdiqləyirlər. Genuyada, həqiqətən də, həm aydın, həm də kölgəli vaxtlarda sevimlilərini dəstəkləməyi bacarırlar.
Keckiella antirrhinoides
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Habil Həsənov
Habil Həsənov - Qarabağ müharibəsi iştirakçısı, şəhid.
Ürəyi arzularla dolu Habil silaha sarılaraq Vətənin müdafiəsinə qalxdı. Tale onun yolunu Füzuli və Cəbrayıl rayonlarından saldı. Bu zaman çox ağır döyüşlər gedirdi. Bu döyüşlərdə dəfələrlə iştirak edən Habil təmkini, yoldaşlıq münasibətlərinə hörmətlə yanaşması, koman¬dan-lığın əmrlərinə sözsüz əməl etməsi ilə, ümumiyyətlə, sakit təbiətli bir insan kimi zabitlərin və əsgərlərin dərin hör¬mətini qazandı. Ha¬bilə dərs dediyim vaxtlarda müəllimlərin və şagirdlərin hörmətini qazan¬dığı kimi.
Dəfələrlə ön cərgələrdə döyüşən Habil nə biləydi ki, ömrünün bahar çağı Cəbrayıl torpağında bitəcək. 1993-cü il avqustun 30-u idi. Düşmən havadarlarının köməyi ilə torpaqlarımızı işğal edərək Cəbrayıl rayonuna qədər gəlib çıxmışdı. Ağır artileriyanın atdığı mərmilər altında Habilin aid olduğu hərbi hissə gərgin döyüşlər aparırdı. Lakin Habil bu mərmi yağışı altında Vətənin müdafiəsində qəhrəman kimi durmuşdu. Neçə hədəfdən yayınan Habil onun ömrünə son qoyan bir mərminin hədəfindən yayına bilmədi. Mərmi onun üzərində partladı. Döyüşçülərimizin şahid olduqları o dəhşətli anları xatırlamaq onlar üçün indi də çox çətindir. Ən çətini isə o oldu ki, düşmən həmin əraziləri zəbt etdi. Döyüşçülərimiz geri çəkilməyə məcbur oldu. Habilin cismi və ruhu qarışıq o torpaqlar düşmən əlində qaldı. Daha bir nakam övlad gəncliyinin 19-cu baharında şəhidlik dünyasına qovuşdu. Ruhun şad olsun!
Ənqəm Atnabayev
Ənqəm Qasım oğlu Atnabayev (,, ; d. 23 fevral 1928, İske Kurcem, Birsk kantonu, Başqırd ASSR, Rusiya SFSR, SSRİ — ö. 2 sentyabr 1999, Ufa, Başqırdıstan, Rusiya) — Başqırdıstan və Tatarıstan əsilli Rusiya şairi və dramaturqu, Başqırd ASSR (1977) və Rusiya SFSR (1988) əməkdar incəsənət xadimi, Başqırdıstan Respublikasının xalq şairi (1997), Q. Sələm adına Respublika Mükafatı laureatı (1971).
Habil Həsənov
Mişni kənd tam orta məktəbinə Habil Həsənovun adı verilibdir.
Ənqəm Atnabayev
Bioqrafiyası
Ənqəm Qasım oğlu Atnabayev 23 fevral 1928 tarixində, SSRİ-in respublikalarından biri olan Rusiya SFSR-in subyektlərindən biri olan Başqırd ASSR-in Birsk kantonu nda yerləşən İske Kurcem kəndində anadan olmuşdur. Ənqəm 1951-1968-ci illərdə respublika qəzeti olan "Qızıl Tan" qəzetində birinci ədəbi işçi, daha sonra isə redaksiya şöbəsinin müdiri olaraq işləmişdir. Ənvər Atnabayev 1977-1980-ci illərdə "Hənək" satirik jurnalının redaktor müavini vəzifəsində işləmişdir. Ənqəm Atnabayevin ədəbiyyatda debütü 1950-ci illərdə olmuşdur. 1958-ci ildə şairin ilk şeirlər toplusu olan "Qəlblə söhbət" nəşr olunmuşdur. Şair həmçinin "Gənclərlə görüş" (1961), "Mən sənə müraciət etdim" (1963), "Sevgim mənim, həsrətim mənim" (1968), "Ürəyin yolu" (1971), "Sən həmişə mənimləsən" (1972), "İllər mahnıları tərk edir" (1975), "Zəngin melodiyaları" (1978) daxil olmaqla 20-dən çox şeir və şeir kitabının müəllifidir. Ənqəm Atnabayev əsərlərini tatar dili ndə yazırdı, ancaq onlar başqırd dili ndə nəşr olunurdu.
Mükafatlar və titullar
Ənqəm Atnabayev yaradıcılığına görə Q. Sələm adına Respublika Mükafatı na və Rusiya SFSR-in (1988) və Başqırd ASSR (1977) əməkdar incəsənət xadimi titullarına layiq görülmüşdür. Ənqəm Atnabayev 1997-ci ildə Başqırdıstan Respublikasının xalq şairi adına layiq görülmüşdür. Şair, 1999-cu ildə "Vətənə xidmət üçün" II dərəcəli mükafat a layiq görülmüşdür.
Nəşr olunan kitabları
Başqırd dili ndə:
Rus dili ndə:
Ələşgird
Ələşgird — Ağrı ilinin ilçəsi.
Etimologiya
Ələşgird adı köhnə erməni mənbələrində Alaşkert olaraq adı çəkilir. Ancaq erməni mənbələri bu adı, dövrün ilçə mərkəzi olan Topraqqala kəndi üçün istifadə etmişdir. Çünki tarixdə Ələşgird ilçəsi, Urartu qalası ilə əhatə olunmuşdur. Osmanlı mənbələrində, Şəmsəddin Saminin Kamus-ül Alam'ın kitabında, ilçə mərkəzini Alaşkerd olaraq istifadə edir. Digər tərəfdən bölgədə Axısqa türkləri və azərbaycanlılar yaşayır. Kürdlər, rayon mərkəzini də əhatə edən Zêtka düzənliyini Elajgir adlandırırlar.
Tarixi
İlçəyə bağlı 3 şəhər, 61 kənd və 8 məhəllədən ibarətdir. 1926-cı ilə qədər rayon mərkəzinin indi kənd statusu daşıyan Topraqqala tərəfində olduğu deyilir. Əlverişli təbii şəraiti olan Ələşgird ərazisində insanlar qədim zamanlardan bəri məskunlaşmışlar.
Mədəniyyət
Kürd, türk, erməni, azərbaycanlı xalqların min illər boyu yaşadığı Ələşgird, Osmanlı dövründə birlikdə kosmopolit yaşam mədəniyyətinin inkişaf etdiyi bir yaşayış məntəqəsi olmuşdur. Ələşgirddə bu zəngin mədəniyyətlərin birləşməsindən ibarət olan yemək mədəniyyəti bu gün çox zəngindir. Mətbəxin əsas tərkibi ət, yerli ədviyyatlar, kərə yağı və bulqurdur. Bir növ ayran şorbası olan Qrar, Ələşgirddə fərqli hazırlanır və yerli ədviyyatlarla zənginləşdirilir. Ələşgird mətbəxi elə də ağır deyil, çox sayda göyərtidən hazırlanır və fərqli quruluşa malikdir. Ələşgird eyni zamanda cical adlanan trikotaj pendiri ilə də məşhurdur. Ən məşhur yeməklər Keşkek, Gıra və Cılbırdır.
Əhali
İnsanların əksəriyyəti türklər və kürdlərdir. Ələşgirddəki türklər ümumiyyətlə 1993 müharibəsi sonrası və Dünya müharibəsindən sonra bölgədə məskunlaşmış Axısqa türkləri, qarapapaqlar və azərbaycanlılardır.
Blumfild stadionu
Blumfild — Təl-Əvivdə stadion
1962-cı ildə inşa olunan “Blumfild” stadionu 29400 tamaşaçı tutur. Bney Yehuda Tel-Əviv 2004-cü ildən etibarən ev oyunları bu stadionda keçirir. Bu klubdan əlavə Tel-Əvivin digər iki komandası - İsrail futbolunun nəhəngləri Makkabi Tel-Əviv və "Hapoel Tel-Əviv" də rəqiblərini bu arenada qəbul edirlər.
Del-Norte qraflığı (Kaliforniya)
Del-Norte — Amerika Birləşmiş Ştatlarının Kaliforniya ştatında yerləşən qraflıq. Qraflığın əhalisi 2010-cu il hesablamasına görə 28,610 nəfər olmuşdur. Mərkəzi Kresent şəhəridir.
Abzar iyəsi
Xüsusiyyətləri
Bəzi dillərdə bu adlarla bilinər:
Evin həyətində və ya bağçasında yaşayır. İnsanların gözünə ancaq uzaqdan və müxtəlif heyvan qılıqlarına girərək görünür. Ev heyvanlarını sevər. Məsələn atların quyruğunu hörməkdən çox xoşu gəlir. Hər obyektin bir qoruyucu ruhu olduğu üçün, əslində həyət divarının belə ayrı bir iyəsi vardır. Həyət anlayışı fərqli şivə və ləhcələrdə fərqli sözlərlə qarşılandığı üçün adı dəyişir, lakin məzmun təxminən olaraq eynidir. Əgər söz olaraq ən çox bilinən Abzar İyesidir. Avlu iyəsi də buralarda yaşayır və gəzişir.
Aran iyəsi evin ahırında yaşayır, həyətində gəzinir. Ümumiyyətlə ahırda və həyətdə yaşayır və orada yaşayan canlılara sahib çıxar. Bəzən bir heyvan qılığında, görünər. Ahır iyəsi ahırda yaşayan heyvanların bəzilərini sevər, bəzilərini çəkə bilməz. Sevdiyi heyvanın (ümumiyyətlə atın) yelesini hörər. İnsanlar görmədiyi zaman onun önünə quru ot atar. Sevdiyi inəyin quyruq ucunu darayar. Sevmədiyi atı gecə boyu koşturur, tər içində buraxar, yorar. Otu sevdiyi atın önünə qoyar, sevmədiyi atı aç buraxar.
Kirk Duqlas
Kirk Duqlas (, ilk adı İssur Danieloviç, ; ) — amerikalı kino və teatr aktyoru, kinoprodüser və ssenarist. Hollivudun "qızıl erası"ndan indiyədək sağ qalan son ulduzlardan biri. Onun məşhur filmləri arasında Keçmişdən (1947), Çempion (1949), Ace in the Hole (1951), Pis və gözəl (1952), 20000 lye su altında (1954), Yaşamaq yanğısı (1956), Şöhrətin yolları (1957), OK korralında atışma (1957), Vikinqlər (1958), Spartak (1960), Cəsurlar tənhadır (1962), Mayda yeddi gün (1964), The Heroes of Telemark (1965) və Sərt oğlanlar (1986).
O, Amerika Kino Akademiyasının Amerika kino tarixinin ən yaxşı kişi ekran əfsanələri siyahısında 17-ci yerdədir və bu, siyahıdakı hələ də həyatda olan şəxslər arasında ən yüksək göstəricidir. Kinodakı 50 illik əməyinə görə 1996-cı ildə o, fəxri Oskar mükafatına layiq görülmüşdür.
Abzar iyəsi
Mal iyəsi
Mal iyəsi - türk və altay xalq inancında heyvan iyəsidir. Abzar iyəsi və ya Aran iyəsi ilə əlaqəli bir varlıqdır. Mal (Sıyır) iyəsi, Davar (Tavar) iyəsi, Dəvə (Teve) iyəsi, Yond (Yunt) iyəsi ("At iyəsi") kimi növləri vardır. Atların və malların qoruyucu ruhudur. Türklər heyvanları ümumiyyətlə dörd sinifə ayırarlar. Atlar, inəklər, qoyunlar və dəvələr. Mal anlayışı bunların hamısını əhatə edər. Ancaq kimi bölgələrdə yalnız iribuynuzlu heyvanlar (at və inək) və ya sırf inəklər üçün deyilər. Mal iyəsi də bu heyvan sürülərinin başında onları qoruyur. Mal sözü monqol mənşəli bir olub, iribuynuzlu heyvan deməkdir. Ərəbcə əşya, məhsul mənasını verən Mal ilə heç bir əlaqəsi yoxdur.
Etimologiya
(Ab / ​​Ap) kökündən törəmişdir. Söz kökündə külək mənası vardır. Kökenbilimsel olaraq baxıldığında küləkli yer demək ola bilər. Avlu mənası daşıyır.
Keckiella breviflora
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Erigeron tener
(Erigeron tener) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Numenius (Apameyalı)
Apameyalı Numenius (yun. Νουμήνιος ὁ ἐξ Ἀπαμείας, m. II yüzilliyin ikinci yarısı) — Roma filosofu, yeni-pifaqorçular məktəbinin təmsilçisi.
Təlimi
Onun fikrincə tam olan varlığın üç əsası vardır. Birincisi İlk Tanrıdır. O özünə qapanmış halda mövcuddur. İkincisi İkinci Tanrıdır. O maddə ilə münasibətdə olan Demiurqosdur; bir tərəfdən İlk Tanrıya, digər tərəfdən isə əbədi olan maddəyə yönəlir. Varlığın üçüncü əsasını isə kosmos təşkil edir.
Başqa məlumatlara görə, o varlığın üçüncü əsasını kosmosda deyil, Dünya Ruhunda görürdü. Ondan insan ruhunun ölən hissəsi yaranmışdır. İnsan ruhunun əqli hissəsi isə ölməzdir və dünya Əqlinə yönəlir.
Numenius platonçuluğu Müqəddəs kitabın (Bibliyanın) dünyagörüşünə, eləcə də Hind, Misir və digər dini təlimlərlə yaxınlaşdırmaq və uyğunlaşdırmaq istəmişdir. Hətta o, Platonu Musaya bənzədirdi. Bunun da zərurəti ondan doğmuşdur ki, o zaman Romada ənənəvi yunan-roman dini böhranda idi və eyni zamanda imperiyada çoxlu dinlər ortaya çıxmışdır. Onlardan biri də sonralar dövlət dininə çevrilmiş Xristianlıq idi. Buna görə də, o dövrün filosofları bu həqiqətləri nəzərə alıb antik təlimləri başqa inanclarla, xüsusən də Xristianlıqla qarışdırmağa çalışırdılar. Numeniusun varlıq haqqında nəzəriyyəsi də bu qəbildən idi. Sonralar bu ideya yeni-platonçular tərəfindən daha da inkişaf etdirilərək Xristian inancına uyğunlaşdırıldı.
Ağal
Ağal - Yakut ve Altay mifologiyasında ruh çağırma mərasimi. Məşhur olaraq istifadə edilən iki mənası vardır:
Erigeron miyabeanus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Ağal
Etimologiya
(Ağ/Ak) kökü. Ağmak, axmaq, bəyazlamaq, işıldamaq, yüksəlmək, yuxarı çıxmaq və ya aşağı enmək kimi mənalar daşıyar. Ağalbay sözü, hörmətli deməkdir.
Hündür podokarp
Hündür podokarpus — Avstraliyada Cənubi Uelsin şərqində və Kvinslenddə bitən bitki. Hündürliyi 30–36 m-ə qədər və gövdəsinin qalınlığı 1,5m-ə qədər olan, qonur və ya tünd-qonur qabıqlı, orta ölçülü və ya iri, həmişəyaşıl ağacdır. Yarpaqları neştərvaridir, uzunluğu 5-15 sm və eni 6–18 mm- dir. Mikrostrobilləri xırdadır, spiral şəklində yerləşmiş çoxsaylı xırda mikrosporofillərdən ibarətdir və hərəsində 2 mikrosporangi vardır. Meqastrobil reduksiyaya uğramışdır və toxum qabığı ilə əhatə olunmuş bir toxum rüşeymindən ibarətdir. Bəzən toxum qabığı tamamilə olmur. Mayda iyulda çiçəkləyir. Erkək strobilləri ensiz-silindirik, sırğavari, uzunluğu 3 sm olub, təxminən oturaqdır. Dişi qozaları saplaqlı, tək, azsaylı qabıqlıdır, yarpaq qoltuğunda yerləşir. Meyvələri al-qırmızıdır, göy mum çöküntüsü ilə örtülmüş, ətlidir. Diametri 2-2,5 sm-dir. Hər meyvədə diametri təxminən 1 ədəd oval və ya kürəşəkilli toxum yerləşir, ətli meyvələri yeməlidir. Oduncağından mebel istehsalında istifadə edilir. Azərbaycanda Abşeronda, Lənkəranda yaşıllıqlarda rast gəlinir.
Məlumat mənbələri:
Деревья и кустарники СССР. т.3.1954; Флора Азербайджана. т.5. 1954; Azərbaycanın ağac və kolları. III cild. 1970; Azərbaycanın “Qırmızı” və “Yaşıl Кitabları”na tövsiyə olunan bitki və bitki formasiyaları. 1996; Azərbaycan florasının konspekti. I-III cildlər. 2005; 2006; 2008.
Ağac Ana
Ağac Ana — türk mifologiyasında ağac ilahə. Fərqli dillərdə Ağaç (Ağaş, Ağas, Yağaç, Yığaç, Cığaç, Eves) Ana olaraq da bilinər. Monqolcada Mod ve Modun (Modon) Eçe olaraq deyilər. Yerlə göyü bir-birinə bağlayan həyat ağacı Uluqayını (Baytereki) qoruyar. Bəzi türk tayfaları ağacdan törəndiklərinə inanarlar. Məsələn bir boyun adı olan Qıpçaq sözü, "Ağac qovuğu" deməkdir. Qıpçağı anası, bir adanın ortasında olan ağacın qovuğunda doğmuşdur. Qıpçaqlar da onun nəslindən törənmişlər. Əslində ağac qovuğunun içərisində iştirak edən qadın torların sonrakı əsrlərdə, əfsanəni daha həqiqi bir hala gətirmək üçün yaradıldığı aydın olmaqdadır. Daha köhnə dövrlərdə birbaşa ağacdan doğma şəklində bir anlayışın var olduğu rahatlıqla deyilə bilər və buradakı ağac da əslində adi bir ağac olmayıb, uluqayındır. Çünki o, bütün həyatı və doğurganlığı işarələməkdədir. Bir bənzətmə edildiyində Oğuz Xanın ilk arvadının da Ağac Ana anlayışıyla əlaqəli olduğu görülə bilər. Oğuz Xanın tapdığı bu qız da bir ağacın ortasında oturarkən doğur. Və daha sonra doğduğu üç oğulundan törəyən Üçoxlar adı verilən türk tayfalarının anası olaraq qəbul edilir. Ağac, nəcabəti da ifadə edir. Türk mədəniyyətində böyük və qovuğu olan ağaclara hörmət edilər, hətta bu cür ağaclardan qorxardılar, içində Al Anasının (və ya Ağac Ananın) yaşadığına inanılırdı. Ağac Ananın diqqətə çarpan bir şəkildə Ağac Atadan ayıran ən əhəmiyyətli xüsusiyyəti, içində yaşayan dişi bir aktivin və ya qadının tapılmasıdır.
Tükəl
Tükel, türk xalq inancında ağac övladı, ağacdan doğulduğuna inanılan adam, ağacın içindən çıxan deməkdir. Söz; tikilmək, tam olma və bütünlük ifadə edər.
Etimologiya
(Ağ / Ak) kökünden törənmişdir. Müxtəlif növləri olan odunu olan bitki. Ağmaq (yuxarı çıxmaq) hərəkətiylə əlaqəlidir. Uzanma mənası daşıyır. Bu məzmunda göyə doğru olmağı bildirir. Ağacın müqəddəsliyi belinin göyə doğru yüksəməsindən qaynaqlanır.
Keckiella cordifolia
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İsrafil Nəzərov
İsrafil İmamnəzər oğlu Nəzərov (Nəzərli) — Azərbaycan jurnalisti, mətbuat xadimi və tərcüməçi, Azərbaycan SSR Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsinin sədri
Xarici İşlər Nazirliyi (İsveçrə)
İsveçrə Xarici İşlər Nazirliyi  — İsveçrənin xarici əlaqələrini davam etdirməklə məsul olan orqan.
Tarixi
1849-cu ildə Xarici İşlər Nazirliyinin funksiyaları müəyyən dərəcədə olan "Siyasi Departament" yaradılmışdır. Ancaq ənənəvi olaraq bu departamentə beynəlxalq məsələlərin həlli üçün əsas rol verilmişdir və nüfuzlu valideynlərin gənc aristokratı həmişə başçı təyin edilirdi.
Quruluş
Federal Xarici İşlər Nazirliyi Berndəki mərkəz ofisindən və 300-dən çox xarici missiyadan (səfirliklər, konsulluqlar və koordinasiya ofislərindən) ibarətdir. Mərkəzi aparat dörd şöbədən ibarətdir: Siyasi İdarəetmə, Beynəlxalq Hüquq Bürosu, İnkişaf və Əməkdaşlıq üzrə İsveçrə İdarəsi və Koporotiv idarəetmə. Dövlət Federal Xarici İşlər Nazirliyinin təxminən üçdə biri Berndə, qalanları isə ölkədən xaricdə vəzifə yerinə yetirməkdədir.
Nazirlərin siyahısı
• 1848–1849: Jonas Furrer
• 1850: Henri Druey
• 1851: Josef Munzinqer
• 1852: Jonas Furrer
• 1853: Vilhelm Matthias Naeff
Erigeron modestus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Xarici İşlər Nazirliyi (İsveçrə)
Nazirlərin siyahısı
• 1854: Friedrix Frey-Herose
• 1855: Jonas Furrer
• 1856: Jakob Stampfli
• 1857: Konstant Fornerod
• 1858: Jonas Furrer
• 1859: Jakob Stampfli
• 1861: Melxior Josef Martin Knüsel
• 1862: Jakob Stampfli
• 1863: Konstant Fornerod
• 1864: Jakob Dubs
• 1866: Melxior Josef Martin Knüsel
• 1867: Konstant Fornerod
• 1868: Jakob Dubs
• 1869: Emil Velti
• 1870: Jakob Dubs
• 1871: Karl Sxenk
• 1872: Emil Velti
• 1873: Paul Keresole
• 1874: Karl Sxenk
• 1875: Johann Jakob Sxerer
• 1876: Emil Velti
Erigeron supplex
(Erigeron supplex) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Xarici İşlər Nazirliyi (İsveçrə)
Nazirlərin siyahısı
• 1877: Joaxim Heer
El-Dorado qraflığı (Kaliforniya)
El-Dorado — Amerika Birləşmiş Ştatlarının Kaliforniya ştatında yerləşən qraflıq. Qraflığın əhalisi 2010-cu il hesablamasına görə 181,058 nəfər olmuşdur. Mərkəzi Pleyservil şəhəridir.
Xarici İşlər Nazirliyi (İsveçrə)
Nazirlərin siyahısı
• 1878: Karl Sxenk
• 1879: Bernhard Hammer
• 1880: Emil Velti
• 1881: Numa Droz
• 1882: Simeon Bavier
• 1884: Emil Velti
• 1885: Karl Sxenk
• 1886: Adolf Deuxer
• 1887–1892: Numa Droz
• 1893–1896: Adrien Laxenal
• 1897: Adolf Deuxer
• 1898: Eqene Ruffy
• 1899: Eduard Müller
• 1900: Valter Hauser
• 1901: Ernst Brenner
• 1902: Josef Zemp
• 1903: Adolf Deuxer
• 1904: Robert Comtesse
• 1905: Mark-Emile Ruxet
• 1906: Ludvig Forrer
• 1908: Ernst Brenner
• 1911: Mark-Emile Ruxet
• 1912: Ludvig Forrer
• 1913: Eduard Müller
• 1914–1917: Artur Hoffman
• 1917: Qustave Ador
• 1918–1919: Feliks Kalonder
• 1920–1940: Quseppe Motta
• 1940–1944: Markel Pilet-Qolaz
• 1945–1961: Maks Petitpierre
• 1961–1965: Fredrix Trauqott Vahlen
• 1970–1978: Pierre Qraber
• 1978–1987: Pierre Aubert
• 1994–1999: Flavio Kotti
• 1999–2002: Josep Deiss
• 2003–2011: Mixeline Kalmi-Rey
• 2012–2017: Dadier Burxalter
• 2017–: İqnazio Kassis
Kolayır (Ağstafa)
Kolayır — Azərbaycan Respublikasının Ağstafa rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
Kolayır Ağstafa rayonunun Düzqışlaq i.ə.v.-də kənd. Gəncə- Qazax düzənliyindədir. Kəndin adı yerli əhalinin dilində Koləir kimi tələffüz edilir. Bəzi tədqiqatçıların ehtimalına görə, oykonim qismən təhrifə uğramış, əslində Kolayir olmalıdır. Oykonimin tərkibindəki kol sözü "xırda meşə, meşəlik" mənasındadır. Kəndin adı "meşə yeri, meşəli yer" kimi izah edilir. Toponimi tayfa adı ilə əlaqələndirənlər də var. Lakin türk dillərində kolayi sözü işlənir ki, bu da "əlverişli, rahat" mənalarını ifadə edir. Kəndin Düzqışlaq adlı i.ə.v.-in tərkibində olması da ərazinin hamar, rahat bir yer olduğunu bildirir. Azərb. dilinin dialektlərində "hamar, çıxıntısı olmayan" mənasında kola (buynuzsuz keçi) sözü işlənir. Odur ki, oykonimi "hamar, düz, əlverişli yer" kimi izah etmək daha məqsədəuyğundur; 2. Bərdə rayonunun eyniadlı i.ə.v.-də kənd. Qarabağ düzündədir. Yerli əhalinin məlumatına görə, yaşayış məntəqəsi vaxtilə Qazax mahalındakı Kolayır kəndindən gəlmiş ailələr tərəfindən salındığı üçün belə adlandırılmışdır; 3. Samux rayonunun eyniadlı i.ə.v.- də kənd. Gəncə-Qazax düzənliyindədir. Yaşayış məntəqəsi Qazax mahalındakı Kolayır kəndindən gəlmiş ailələr tərəfindən salınmışdır.Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti.
Qaçaq Kərəm (Ağstafa)
Qaçaq Kərəm — Azərbaycan Respublikasının Ağstafa rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 29 dekabr 1992-ci il tarixli, 428 saylı Qərarı ilə Ağstafa rayonunun Xətai kənd Sovetinin ərazisindəki yaşayış məntəqəsi Qaçaq Kərəm kəndi adlandırılmış və rayonun yaşayış məntəqələri siyahısına daxil edilmişdir.
Kərbəlayı Qulu bəy Təpəsərov
Kərbəlayı Qulu bəy Məşədi Mеhdiqulu  bəy oğlu Təpəsərov (1855 - ?)— xeyriyyəçi.
Həyatı
Məşədi Mеhdiqulu  bəyin  üçüncü  oğlu  Qulu  bəy  1855-ci  ildə Şuşa  şəhərində    anadan olmuşdu. Molla yanında  oxumuşdu. Ticarətlə məşğul  idi. Müqəddəs Kərbəla  torpağını  ziyarət  еtmişdi.
Ailəsi
Kərbəlayı Qulu  bəyin Cəfərqulu   bəy,  Allahqulu  bəy  adlı  oğulları  vardı.
Teotiuakan
Teotiuakan (Teōtīhuacān — allahların doğum yeri) — Mexiko şəhərindən 48 km şimal-şərqdə, San-Xuan-Teotiuakan bələdiyyəsində yerləşən qədim şəhər. Hal-hazırda Kolumbaqədərki Amerikada inşa edilmiş ən böyük piramidaşəkilli tikililərin, geniş iqamətgahların, çox sayda rəngarəng freskaların yerləşdiyi arxeoloji muzey kimi fəaliyyət göstərir.
Teotiuakan qərb yarımkürəsindəki ən qədim şəhər kimi məlumdur. Şəhər indiki Mexiko ştatının ərazisində erkən sinfi cəmiyyətin ən böyük mərkəzlərindən olmuşdur. E.ə. II əsrdə şəhər regional mərkəzə çevrilir. Bunun səbəbi əvvəlki mərkəz Kuikuilko şəhərinin vulkan püskürməsi nəticəsində tərk edilməsi idi.
İbadət Nəcəfov
Həyatı
Nəcəfov İbadət Nəcəf oğlu 1972-ci il yanvarın 2-də Laçın rayonunun Oğuldərə kəndində anadan olub. 1979-cu ildə Oğuldərə kənd orta məktəbinin I sinfinə gedib, 1989-cu ildə həmin məktəbi qurtarıb. 1990-cı ildə hərbi xidmətə çağırılıb. Əvvəlcə Şəmkir rayonunun Leninkənd kəndində yerləşən hərbi hissədə olub. Bir aydan sonra Şınıx bölgəsinə, Qaravəllər kəndinə göndərilib. 1992-ci ilin əvvəlində ordudan tərxis olunub. İki ay evdə qaldıqdan sonra könüllü olaraq müstəqil respublikamızın ilk milli hərbi qurumuna yazılıb. Od-alova bürünmüş Qarabağ torpağının müdafiəsinə qalxıb. Döyüşlərdə öz cəsurluğunu nümayiş etdirib. 811-ci hərbi hissənin plomyotçusu və kəşfiyyatçısı olub. Hələ itkin düşməmişdən qabaq Azərbaycan ordusuna əsir düşən erməni kəşfiyyatçısının cibindən üzərində başına qoyulmuş pulun məbləği yazılı  İbadətin şəkli çıxmışdır. İbadətin sonuncu döyüşü Yığın Seyidləri uğrunda gedən döyüş olub (17.09.1992). Düşmənlə qarşı-qarşıya gələn İbadət hər iki qıçından güllə yarası alıb. Döyüş bölgəsini tərk edə bilməyib və əsir düşüb.
Keckiella corymbosa
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Meşə örtüyü
Respublikamızın meşə örtüyü haqqında hər tərəfli geniş məlumatla oxucu «Azərbaycanın meşələri»(Məmmədov, Xəlilov 2002) kitablarında tanış ola bilər. Aşağıda meşələrimiz haqqında qısa məlumat verilir. Dünyanın digər regionlarına nisbətən respublikamız az meşəli sayılır.
Sahəsi
Ümumi ərazimizin yalnız 11%-i meşə ilə örtülüdür, yəni hər adam başına 0,14 ha meşə düşür.
Tərkibi
Lakin meşələrimiz ağac, kol və heyvanat aləmi ilə olduqca zəngindir. Burada 450-dən çox yabanı ağac və kol növü bitir, onların 70-i endemik növ olub respublikamızdan başqa dünyanın heç bir yerində təbii halda bitmir. Qeyd edək ki, hələ yaxın keçmişdə respublikamızın bitki və heyvanat aləmi olduqca zəngin olmuşdur. Bir sıra bitki və heyvan növlərinin kökü kəsilərək adları flora və faunamızdan silinmişdir. Bir çox qiymətli ağac cinslərindən ibarət meşələrin sahəsi xeyli azalmışdır. Keçən əsrdə qoz, palıd, və digər qiymətli ağac cinsləri bəzi rayonlarda başdan-başa kəsilərək baha qiymətlə xaricə satılmış, əkinçilik və maldarlığın inkişafı ilə əlaqədar olaraq geniş meşə sahələri məhv edilmişdir.
Qırmızı kitaba daxil olan bitkilər
Hazırda bəzi ağac və kol növləri - dəmirağac (Parrotia persica), azatağac (Zelkova), qaraçöhrə (Taxus baccata), ipək (və ya Lənkəran) akasiyası (Albizzia yulibrissin), ayıfındığı (Colurus colurna), araz palıdı (Quercus Araxina), şərq çinarı (Platanus orientalis), Xəzər lələyi (Gleditschia Caspica), meşə üzümü (Vitis silvestris), adi nar (Punica granatum), adi xurma (qafqaz xurması-Diospyros lotus), söyüdyarpaq armud (Pyrus salicifolia) və s. adları «Qırmızı kitaba» salınmış, onların mühafizəsi və artırılması üzrə tədbirlər irəli sürülmüşdür.
Ayurveda
thumb|Çaraka Ayurveda (sanskritcə, "ayur" - uzunömürlülük və "veda" - bilik, hərfi mənada - uzunömürlülük haqqında elm) — hinduizm çərçivəsində formalaşmış və Hindistanda, həmçinin Cənubi, Cənub-Şərqi, və Qərbi Asiyada geniş yayılmış tibb sistemi.
Xəstəliyin istisnasız olaraq tilsimli qüvvə kimi başa düşülməsinə əsaslanan xalq təbiblərinin, astroloqların, şamanların, kahinlərin, ilan dişləməsi üzrə mütəxəssislərin tibbi praktikasından fərqli olaraq, klassik Ayurveda sağlamlığı və xəstəliyi daha ümumi dünyagörüşü və bioloji prinsiplər çərçivəsində (Hippokratın və Qalenin qumoralarını xatırladan üç fizioloji amilin balansı və disbalansı, karmanın təsiri və s.) başa düşür, zəngin bilik ənənələri ilə bağlıdır və əsasən brahmanlar tərəfindən inkişaf etdirilirdi.
Ayurvedanın mənşəyi bu günə kimi elmi mübahisə predmetidir. Onun meydana gəlməsinin mifik tarixi Ayurvedanın bütün nüfuzlu mətnlərində şərh edilir: kainatın yaradıcısı Brahma öz tibbi biliklərini Pracapatiyə, o da öz növbəsində Aşvinlərə və Hindraya ötürmüşdür. Müalicə allahı Dhanvantarinin inkarnasiyası sayılan Kaşa padşahı Divadasaya cərrahiyyəni (şalya), Aytrey Punarvasa isə daxili təbabət (kaya çikitsa) elmini İndra öyrətmişdir. Divadasa məktəbinin inkişafı nəticələrini Suşruta "Suşruta-samhita"da, Aytreya məktəbinin nəticələrini isə Kanişka padşahının saray həkimi Çaraka "Çaraka-samhita"da (e.ə. I əsrdə) sistemləşdirmişlər.
Əslində hər iki mətn əsrlər boyu zənginləşdirilmişdir. "Çaraka-samhita"nın son redaktəsi təqribən V əsrə, "Suşruta-samhita"nın son redaktəsi isə VII əsrə aid edilir. Ayurvedanın başqa mühüm mətnləri - Vaqbhatanın "Aştanqahridaya-samhita" (təqribən 600) və Madhavakaranın "Madhavanidana" (təqribən 700). Ayurveda XVII əsrədək yaradıcı ənənə kimi inkişaf etmişdir. Son vaxtlar Hindistan hökuməti Ayurveda təbabəti üzrə tədqiqatlara xeyli dəstək verir.
Ağan
Ağan - türk, Altay ve yakut mifologiyasında iki mənası vardır:
Fresno qraflığı (Kaliforniya)
Fresno — Amerika Birləşmiş Ştatlarının Kaliforniya ştatında yerləşən qraflıq. Qraflığın əhalisi 2010-cu il hesablamasına görə 931,098 nəfər olmuşdur. Mərkəzi Fresno şəhəridir.
Ağan
Etimologiya
(Ağ/Ak) kökü. Ağmaq, axmaq, bəyazlamaq, işıldama, yüksəlmək, yuxarı çıxmaq və ya aşağı enmək, yaratmaq kimi mənalar daşıyar. Məsələn, qız uşaqlarına verilən bir ad olan Ağanbüke göyə doğru yüksələn xanım, göyə doğru yüksələn gözəl deməkdir. Ehtimalla qədim bir Tanrı adı ilə əlaqəlidir. Kometa mənası da mövcuddur. Ağduk isə müqəddəs mənasını verər. Ağ sözcüyünün müqəddəslik mənası ehtiva etdiyi açıqdır.
Keckiella lemmonii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qazaxıstan milli futbol komandası
Qazaxıstan milli futbol komandası - Qazaxıstanı beynəlxalq futbol turnirlərində təmsil edən milli futbol komandası.
Tarixi
Əvvəllər Asiya ali futbol qurumunun üzvü olmuşdur.
Bruklin (film)
"Bruklin" — 2015-ci ildə dram-melodram janrında çəkilmiş İrlandiya-Böyük Britaniya-Kanada müştərək filmi. Kolm Toybinin eyniadlı əsəri əsasında çəkilən filmin rejissoru Con Krouli, ssenari müəllifi isə Nik Hornbidir. Baş rolları Sirşa Ronan, Emori Koen, Donal Qlison, Cim Broadbent və Culi Uolters ifa edirlər. Filmdəki hadisələr 1951-1952-ci illərdə cərəyan edir və gənc irland qızın öz sevgisini tapdığı Bruklinə mühacirət tarixindən bəhs edir. Keçmişi hər an onu təqib edir, lakin qız hər şeyə rəğmən iki ölkə və iki həyat arasında seçim etməlidir.
"Bruklin" filmi ilk dəfə tənqidçilər tərəfindən rəğbətlə qarşılandığı 2015-ci ilin Sandens Film Festivalında nümayiş etdirilmişdir. Bu nümayiş 4 noyabr 2015-ci il tarixində Birləşmiş Ştatlarda və 6 noyabr 2015-ci il tarixində Böyük Britaniyada məhdud çərçivədə təşkil olunmuşdu. Film "Ən yaxşı film", "Ən yaxşı aktrisa", "Ən yaxşı uyğunlaşdırılmış ssenari" nominasiyaları da daxil olmaqla, üç dəfə "Oskar" mükafatına namizəd göstərilib.
Məzmun
1952-ci ildə İrlandiyanın cənub-şərqində yerləşən Enniskorti şəhərindən olan Eylis Leysi adlı gənc qız anası və bacısı Rouzla birgə yaşayır. O, həftəsonu qəzəbli miss Kellinin mağazasında çalışdığı vəzifədən başqa özünə bir iş tapa bilmir. Qız Bruklindəki irland keşişi Flud Ataya məktub yazır. Keşiş onun özünə bir şərait yaratmaq üçün ABŞ-yə gəlməyinə kömək edir. Eylis yola düşür. Lakin o, dəniz xəstəliyindən əziyyət çəkir və yolda ərzaqdan zəhərlənir. Kayut qonşuları onun ayaqyoluna gedən qapısını bağlayırlar. Aşağı çarpayıdakı təcrübəli səyahətçi qadın ona kömək edir və ABŞ-da – Bruklindəki həyat barədə bir neçə məsləhət verir.
Flud Ata Rouzun naməlum xəstəlikdən vəfat etdiyini Eylisə xəbər verir. Anası ilə telefon əlaqəsi vasitəsilə danışan Eylis, çətin vəziyyətdə olduğunu başa düşüb onun yanına – evə qayıdır. Toni qıza getməmişdən qabaq onunla gizli nikaha girməyi təklif edir. Cütlük vətəndaş nikahına daxil olur və bu barədə ailə üzvlərinə, dostlarına bir söz demirlər. Keçmişinin İrlandiyasına gəlmiş Eylisə ətrafındakı hər şey yenidən Bruklinə qayıtmağa mane olur. Onun nəzərdə tutduğu qayıdış günündən bir həftə sonra ən yaxın rəfiqəsi ailə quracaq. Artıq Eylisin anası onun adından dəvəti qəbul edib. Qız orada mülkiyyət varisi olan Cim adlı münasib subay oğlanla tanış olur. Eylis isə fövqəladə bir haldan çıxış yolu olaraq, bir mühasib kimi bacısının işini davam etdirir. O, bu vaxta qədər Toninin məktublarını açıb oxumurdu və yalnız indi İrlandiyada gələcəyi olduğunu hiss etməyə başlayır.
Keçmiş iş yerindəki müdiri miss Kelli Eylisə onun ərə getdiyini öyrəndiyini deyir. O, baş götürüb qaçdığı keçmiş həyatını xatırlamağa başlayır. Eylis anasına nikahda olduğunu açıb deyir və növbəti gün Bruklinə yola düşür. Səfər zamanı artıq Eylis təcrübəli səyahətçi rolunu oynayaraq, yeni mühacir qıza öz məsləhətlərini verir. Film Eylis və Toninin bir-birinə qovuşması və xoşbəxt şəkildə qucaqlaşması ilə sona çatır.
Təqdimatı
thumb|300px|right|Filmin [[Nizami Kino Mərkəzində nümayişinin reallaşdığı İkinci Britaniya Film Baharı Festivalının açılışına həsr olunmuş gecə. Bakı, 25 aprel 2016-cı il.]] Film ilk dəfə 26 yanvar 2015-ci ildə Sandens Film Festivalında nümayiş olunmuşdur. İlk nümayişdən sonra Weinstein Company, Focus Features və Fox Searchlight Pictures arasında böyük narazılıq başlandı. Fox Searchlight Pictures ABŞ-da və digər ərazilərdə 9 milyon $ dəyərində yayım hüququ baxımından üstünlük əldə etdi. Filmin Sandens xaricində yayılması böyük nüsxə təşkil etdi. "Bruklin" filmi 2015-ci il Toronto Beynəlxalq Film Festivalının Xüsusi Təqdimatında nümayiş etdirilmək üçün seçildi. Birləşmiş Ştatlarda isə film 4 noyabr 2015-ci ildə əvvəlcə məhdud buraxılışla, daha sonra isə 25 noyabr 2015-ci ildə geniş şəkildə yayımlanmağa başlandı.
Filmin Azərbaycanda ilk nümayişi 25 aprel 2016-cı ildə Nizami Kino Mərkəzində həyata keçirilmişdir. Nümayiş British Council Azərbaycan və Böyük Britaniyanın Azərbaycan səfirliyinin təşkilatçılığı ilə birgə İkinci Britaniya Film Baharı Festivalının açılışı zamanı reallaşıb. Film rus dilində subtitrlər vasitəsilə orijinal dildə nümayiş etdirilmişdir.
Tənqidçi rəyi
"Bruklin" filmi hələ Sandens Film Festivalında göstərilərkən yaxşı qəbul olundu və film ayaq üstə sürəkli alqışlandı. Rotten Tomatoes saytında film 222 icmal sayəsində 97 % müsbət rəy almışdır. Bu, reytinq cədvəli üzrə filmə münasibət 8.5/10 xal kimi dəyərləndirilmişdi. Sayt tənqidi münasibətini belə nümayiş etdirirdi: "Ekran əsərinin uğurunda Sirşa Ronan və Emori Koenin əməyi şübhəsizdir. Onların xüsusi dramatik səhnələri tamaşaçını sürətlə dərin hisslərə çəkib aparır və bu, ideyanı təmin edir". Metacritic saytında 42 tənqidçinin rəyi əsasında film orta hesabla 87/100 xalı ilə qiymətləndirilmiş və "universal bəyənmə" kimi qeyd olunmuşdur. "Bruklin" filminin "Oskar" təqdimatı zamanı tənqidçilərdən biri "Bu filmin öz layiqli yeri var" deyə öz fikrini bildirmişdi.
Gəlir
thumb|right|Sirşa Ronan [[13 sentyabr 2015-ci ildə filmin Toronto Beynəlxalq Film Festivalındakı (TIFF) premyerasında.]] 13 aprel 2016-cı ildən etibarən film Şimali Amerikada 38.2 milyon $, digər ərazilərdə isə 21.7 milyon $ məbləğində gəlir əldə etmişdir. Dünya nümayişindən əldə olunan ümumi gəlir 60 milyon $ həcmindədir. 2016-cı ilin əvvəlinə olan göstəricilərə görə, filmin təkcə Kanadadakı ümumi kassa gəliri 4 milyon Kanada dolları təşkil edirdi. Bu, 2015-ci il üçün Kanadanın daxili film bazarında əldə olunmuş ən yüksək göstərici idi. "Bruklin" filmi İrlandiyada 1996-cı ildən etibarən çəkilmiş istənilən irland filmi ilə müqayisədə ən böyük əks-səda doğurdu, 87 kinoteatrdan ümumi olaraq 650,000 $ gəlir əldə etdi. Göstəricilər "Bruklin"in 1996-cı ilin noyabrında "Maykl Kollins" filminin gəlirindən sonra ən uğurlu dram filmi kimi dəyərləndirilməsinə əsas verir.
Mükafatlar
"Bruklin" filmi kino sənayesi üzrə bir neçə nominasiyaya və 88-ci Oskar mükafatına namizəd göstərildiyi Ən yaxşı film, Ən yaxşı uyğunlaşdırılmış ssenari və Ən yaxşı qadın rolunun ifaçısı nominasiyaları da daxil olmaqla, tənqidçilərin mükafatına layiq görülüb. Sirşa Ronanın ifası xüsusilə alqışlanmış və aktrisanın adı "Oskar", BAFTA, Tənqidçi seçimləri, Qızıl Qlobus kimi mükafatlarla yanaşı səslənib və ABŞ Kinoaktyorlar Gildiyasının ən yaxşı qadın roluna görə mükafatına namizəd göstərilib. Aktrisa həmçinin Britaniya Müstəqil Kinosunda Ən yaxşı qadın roluna görə BIFA mükafatına da layiq görülüb. Eyni zamanda, Culi Uolters Ən yaxşı aktrisa kimi BAFTA mükafatına namizəd olub. Film həmçinin, Mill Valli Film Festivalında Dünya Kinosunda Tamaşaçı Rəğbəti Qızıl Mükafatına, Vankuver Beynəlxalq Film Festivalında Rogers People's Choice mükafatına və Virciniya Film Festivalında ən yaxşı təhkiyə nümunəsi kimi Tamaşaçı Rəğbəti mükafatına layiq görülmüşdür. Hemptons Beynəlxalq Film Festivalında isə aktyor Emori Koen ən yaxşı təsir bağışlayan aktyor kimi qiymətləndirilib. Ekran əsəri "Ən yaxşı operator işi" və "Ən yaxşı musiqi" nominasiyalarında 2 Kanada Ekran Mükafatına, eləcə də 18-ci Kvebek Kino Mükafatları (əvvəllər Prix Jutra kimi tanınırdı) təqdimatı zamanı "Ən yaxşı operator işi" və "Ən yaxşı quruluşçu rəssam işi" nominasiyalarında daha 2 mükafata layiq görülüb.
Televiziya layihəsi
BBC telekanalı hadisələrinin aktrisa Culi Uoltersin canlandırdığı missis Keo obrazının ətrafında cərəyan edən yeni dram filminin üzərində işləyir. Sirşa Ronanın gözlənildiyi kimi qayıdışı baş tutmayacaq. Prodüser Finola Dvayer planların doğruluğunu təsdiqləyərək, orijinal romanın müəllifi Kolm Toybinə layihə barədə öz təkliflərini irəli sürüb.
Erigeron utahensis
(Erigeron utahensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Erigeron mohinorensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Vurğun (Ağstafa)
Vurğun (əvvəlki adı: Kalininkənd) — Azərbaycan Respublikasının Ağstafa rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 29 dekabr 1992-ci il tarixli, 428 saylı Qərarı ilə Ağstafa rayonunun Kalininkənd qəsəbəsi Vurğun qəsəbəsi adlandırılmışdır.
Argentina milli futbol komandası
thumb|left thumb|left Argentina milli futbol komandası (Selección de fútbol de Argentina) — Argentinanı beynəlxalq oyunlarda və turnirlərdə təmsil edən futbol komandası. Argentina Futbol Assosiasiyası tərəfindən yönədilir. Ev oyunlarını El Monumental stadionunda keçirir. Hazırkı dünya çempionu.
Dünya çempionatında Argentina ilk dəfə finalda 1930-cu ildə Uruqvaya 4-2 məğlub oldu. Növbəti final 1978-ci ildə, Argentina 3-1 əlavə vaxtda Hollandiyanı məğlub edərək bu dəfə dünya çempionu oldular. Növbəti titulunu isə Argentina Diego Maradona başçılığıyla 1986-ci ildə Qərbi Almaniya üzərində 3-2 qalib gələrək qazandı. Lakin 1990-ci ildə Dünya Kuboku finalında Qərbi Almaniya Brehmenin 87-ci dəqiqədəki penaltisiylə qalib gəldi. Argentina yenə Almaniyaya 2014-cü ildə 1-0 məğlub oldular. Bu Argentinanın Dünya çempiontlarının finalında beşinci görüşü idi. Bununla yanaşı Argentina həmdə Copa Amerika turnirində 14 dəfə qalib gəlib. Və həmdə FİFA Konfederasiyalar Kuboku 1992 və 2004 Afina, və 2008 Pekin qızıl medallarına yiyələnib. Argentina futbol tarixi boyu Braziliya, Uruqvay, İngiltərə və Almaniya ilə rəqabətdə olaraq tanınır. Ən böyük ulduzlarından biri isə Lionel Messidir.