cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Adeleinlər
Xarakterik əlamətləri
Balıqların və sürünənlərin qan parazitləridir. Adeleid koksidiləri üçün belə bir xüsusiyyət xarakterikdir ki, makro və mikroqamontların inkişafı bilavasitə bir-biri ilə əlaqədə baş verir. Mikroqametosit 1-4 mikroqamet formalaşdırır. Qametlərin kopulyasiyası siziqiyanın ümumi qabığı altında baş verir. Əmələ gələn ziqota böyüyür, qabıqla örtülür və oosistaya çevrilir. Sporoqoniya prosesi oosistanın içərisində ya sporozoitlərlə sporosistaların, ya da sporosistalara daxil olmayan sərbəst sporozoitlərin əmələ gəlməsinə gətirib çıxarır. Bu koksidilərin transmissiyası onurğasız daşıyıcının udulması nəticəsində baş verir. Sporozoitlər daxili orqanların hüceyrələrində məskunlaşırlar, ancaq son nəticədə onlar qan hüceyrələrinə keçir və sahibin periferik qan dövranına düşürlər. Əksər hallarda periferik qan eritrositlərində aşkar edilən mərhələlər qamont olur.
Yayılması
Azərbaycanda balıqların və sürünənlərin qanında məhz bu mərhələlər tapılmışdır. Parazitlərin növ tərkibi müəyyən edilməmiş, daşıyıcıları tapılmamışdır. Haemogregarina, Hepatozoon cinslərindən olan parazitlər Kür xramulasında, adi koramalda, tısbağada, gürzədə, Qafqaz aqamasında; Karyolysus udavcıqda, sarı koramalda aşkar edilmişdir.
Həmçinin bax
Sporlular
Kazuko
Kazuko — ad.
Şeytanla savaşan Müqəddəs Mikayıl (Rafael)
Şeytanla savaşan Müqəddəs Mikayıl - İntibah dövrü İtaliya rəssamı Rafael Santinin yağlı boya ilə işlədiyi rəsm əsəri. Rafel əsəri 1518-ci ildə çəkmişdir. Əsər Rafael Santinin yaradıcılığının Roma dövrünə aid edilir. Şeytanla savaşan Müqəddəs Mikayıl əsəri hal-hazırda Fransada  Paris  şəhərində Luvr muzeyində saxlanılır.
Səreyn şəhristanı
Səreyn şəhristanı - Ərdəbil ostanının (vilayətinin) şəhristanlarından biri. Şəhristanın inzibati mərkəzi Səreyn (Sarıqaya) şəhəridir.
Bölgənin adı farsca "baş, üst, təpə" mənalarını daşıyan "sər", və ərəbcə "göz, bulaq" mənalarını daşıyan "eyn / əyn" sözlərindən ibarətdir, mənası " bulaq başı ", " bulaqlı təpə " kimi açıqlana bilər. Bölgənin Azərbaycan türkcəsindəki keçmiş adı isə  Sarıqaya dır.
Əhalisinin əksəriyyəti Azərbaycan türklərindən ibarətdir və Azərbaycan türkcəsində danışırlar.
Nazim Sadıxov
Nazim Sadıxov — UFC-də çıxış edən Azərbaycan əsilli ABŞ qarışıq döyüş sənəti iştirakçısıdır.
Həyatı
Nazim Sadıxov 6 yaşı olanda ailəsi ilə birlikdə Azərbaycanın paytaxtı Bakıdan Bruklin, Nyu-Yorka köçdü. Uşaq yaşlarından karate, daha sonra MMA ilə məşğul olmağa başladı.
Karyerası
16 avqust 2022-ci ildə, Sadıxov əfqan əsilli MMA döyüşçüsü Əhməd Həsənzadə ilə Dana White's Contender Series - Contender Series 2022 yarışmasında yüngül çəkidə qarşılaşdı və UFC prezidentinin qarşısında kifayət qədər təsirli qalibiyyəti sayəsində UFC ilə müqavilə bağladı.
Nazim Sadıxov UFC-də ilk görüşünü 18 fevral 2023-cü ildə Evan Elder-ə qarşı keçirib və qalib gəlib.
Sadıxov karyerası boyu 9 görüşdə 9 qələbə və 1 məğlubiyyət yaşayıb.
Beyeş
"Beyeş" ("Biish") məşhur tarixi başqırd xalq mahnısı uzun-kyui.
Tarix
Mahnının müxtəlif versiyaları F. H. Kamayev, L. N. Lebedinsky, K. Y. Rəhimov, instrumental versiyalar — S. T. Rıbakov və "Ural Müsəlmanlarının məişət oçerki ilə musiqi və mahnıları" lentə alınmışdır.
Təsvir
Mahnıda hüquqları uğrunda mübarizə aparan və hakimiyyətin zülmündən gizlənən Beyeş batır təsvir olunur.
Rəvayətə görə, 19-cu əsrin ortalarında başqırdlar hərbçi qismində, Rusiyanın müharibələrində və yürüşlərində iştirak etmiş, müdafiə tikililərinin inşası və şəhərlərin abadlaşdırılması ilə məşğul olmuşlar. Hərbi xidmət yükünü çəkmək istəməyən başqırdlar xidmət etdikləri yeri tərk etdilər. Beyeş və ortaqları da bu cür qaçaq əsgərlər idi. Onların ələ keçirilməsi üçün dəstələr quruldu, lakin Beyeş və yoldaşları Abubakir Abdakov, Kunakbay Abdrahimov, Rəhmatulla Barakov, Kurman Ilbakov, Kutluşa Murzaqulov 10 il ərzində — 1838–1848-ci illər arasında ələ keçmədən yaşadılar. Beyeş Verxneuralski rayonunun Kaginski və Avzyano-Petrovski fabrikləri ərazisindəki Burzyanskaya, Tamyanskaya ərazilərində fəaliyyət göstərmişdir. 1848-ci ildə Skoryatinovun dəstəsi Beyeşin izinə düşür, atışmalardan sonra Beyeş və tərəfdarları ələ keçir. Əməliyyatdan sonra polis rəisi Skoryatinov IV dərəcəli müqəddəs Vladimir ordeni ilə mükafatlandırılmışdır. .
Mahnı yüngül major, melodik, vurğu ritmi ilə xarakterizə olunur. Süjeti Salavat Yulayevlə bağlı mahnılara yaxındır.
İfaçılar
Mahnı İ. Dilmuhammedov, R. R. Karabulatov, A. S. Şaymuratovun repertuarında yer almışdır.
Melodiyanın istifadəsi
"Beyeş" mahnısı Klyuçaryov, R. A. Murtazin, Rahimov tərəfindən səs və simfonik orkestr üçün, S. Q. Şagiahmedov tərəfindən səs və fleyta üçün tənzimlənmişdir.
Mahnının melodiyası A. S. Klyuçaryovun "Dağ nağılı" baletində, N. İ. Peykonun "Gulnazira", "Durna mahnısı", "Ayqılyu" ("Ayxılu") operasında istifadə edilmişdir.
Kiyev metropoliteni
Kiyev metropoliteni (Київський метрополітен) — Ukraynanın paytaxtı Kiyev şəhərində yeraltı metropoliten xətlərini birləşdirən nəqliyyat sistemi. 6 noyabr 1960-cı ildə fəaliyyətə başlaması ilə SSRİ-də Moskva və Leninqrad metropolitenlərindən sonra üçüncüdür.
NGC 560
NGC 560, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Ağciyər transplantasiyası
Ağciyər transplantasiyası — bir şəxsin (resipiyentin) xəstə ağciyərlərinin başqa şəxsdən (donordan) götürülmüş sağlam ağciyərlərlə tam və ya qismən əvəz etməsindən ibarət cərrahi əməliyyat. Ağciyər transplantasiyası hazırda bəzi xroniki ağciyər xəstəliklərinin yeganə müalicəsidir.
Ağciyər transplantasiyası əməliyyatın mürəkkəbliyinə və ondan sonra immunosupressiv dərmanların daimi qəbuluna ehtiyac olmasına baxmayaraq, bu əməliyyat ağciyər xəstəliyinin son mərhələsi olan xəstələrin yaşama müddətini əhəmiyyətli dərəcədə artıra və həyat keyfiyyətini yaxşılaşdıra bilər.
Göstərişləri
Ağciyər transplantasiyası mütərəqqi obstruktiv, fibroz və ya damar xəstəlikləri olan xəstələrdə həyata keçirilir. 2005-ci ildən etibarən ağciyər transplantasiyası üçün ən ümumi səbəblər bunlardır:
Əks göstərişləri
Xəstənin tənəffüs xəstəliyinin vəziyyətinin şiddətinə baxmayaraq, əvvəlcədən mövcud olan müəyyən şərtlər bir insanı ağciyər transplantasiyası üçün zəif namizəd edə bilər:
Asuman Baytop
Asuman Baytop 27 Mart 1920-ci ildə İstanbul-da anadan olub. Atası Mustafa Kamal Atatürk-ün həkimlərindən olan Mehmet Kamil Bərk (1878–1958) idi.
Ağciyər transplantasiyası
Tarixi
1940-1950-ci illərdə Vladimir Demixov və Henri Metras tərəfindən heyvanlar üzərində apardıqları təcrübələr əvvəlcə prosedurun texniki cəhətdən mümkün olduğunu nümayiş etdirdi. Missisipi Universitetinin cərrahı Jeyms Hardi 11 iyun 1963-cü ildə ilk dəfə insana ağciyər transplantasiyasını həyata keçirmişdir. Tək ağciyər transplantasiyasından sonra, məhkum edilmiş qatil Con Riçard Rassell kimi tanınan xəstə 18 gündən sonra böyrək çatışmamazlığından dünyasını dəyişdi.
Asuman Baytop
Həyatı
Asuman Baytop btidai, orta və orta məktəb təhsilini Sainte-Pulchérie Fransız Qızlar Orta məktəbində və Şişli Terakki Liseyində tamamladı. Daha sonra İstanbul Universiteti Fen Fakültəsi, Əczaçılıq Bölməsində universitetə başladı. 1943-cü ildə məzun olduqdan sonra Farmakobotaniya və Genetika İnstitutunda Elm Fakültəsində köməkçi vəzifəsində çalışmağa başladı. Ord. Prof. dr. Alfred Heilbronn ilə birlikdə ümumi botanika, farmakobotanik və farmakognoziya tədqiqatları aparmışdır.Sürix-ə gedərək ETH’nın Əczacılıq Məktəbində doktorantlığı Prof. Dr. Hans Flück-ün nəzarəti altında tamamladı.1949-cu ilin iyununda İstanbul Universiteti Əczaçılıq Məktəbinə qayıtdı. Farmakognoziya kafedrasına köməkçi kimi daxil oldu. İsveçrədə topladığı 601 bitki nümunəsini İstanbul Universitetinə bağışladı. 1952-ci ildə dosent oldu. Bir il sonra Turhan Baytopla evləndi. 1963-cü ildə professor dərəcəsinə yüksəldi. Bir il sonra fakültənin Əczaçılıq Botanikası kafedrası oldu.Sonrakı zamanlarda üçün Türkiyə florasının akademik işlərində iştirak edib kitablar nəşr etdi.
Ağciyər transplantasiyası
Tarixi
1963-cü ildən 1978-ci ilə qədər çoxsaylı ağciyər transplantasiyası cəhdləri uğursuz oldu.
lk uğurlu ağciyər transplantasiyası 1981-ci ildə Stenford Universitetinin həkimi J. Brüs Reitz tərəfindən idiopatik ağciyər hipertenziyası diaqnozu olan bir qadına ürək-ağciyər transplantasiyası edilib.
Asuman Baytop
Botanika Səfərləri
Frakiya Bölgəsi, İstanbul-a yaxın olduğu üçün Baytopun ən çox ziyarət etdiyi yerlərdən biri idi. Bölgənin florası ilə bağlı az araşdırma aparıldığı üçün Frakiya Baytop üçün maraqlı bir məkana çevrildi. İlk dəfə araşdırma aparmaq üçün 1954-cü ilin iyun ayında Tekirdağa getdi. Sonrakı 7 ildə bölgəni daha 3 dəfə araşdırdı. 1966–1980-ci illər arasında daha çox bölgəyə gəldi və işini artırdı, təxminən 50 səyahət təşkil etdi. Doxsanlı illərdə Frakiya gəzintilərinə son verdi. Asuman Baytop İSTE elmi dünyaya yeni gələn nümunə qeydlərinə görə Frakiya bölgəsindən 7470 nümunə topladı.Eyni zamanda o Botanic Gardens Edinburgh, Curtis’s Botanical Magazine,İstanbul Universiteti Əczaçılıq Fakültəsi Jurnalı, Türk Botanik Jurnalı və Willdenowia (Almaniya) və digər botanika və əczaçılıq jurnallarında əsərlərini nəşr etdirdi.
Ağciyər transplantasiyası
Tarixi
1988-ci ildə irlandiyalı qadın Vera Dvayerə geri dönməz, xroniki və fibrotik ağciyər xəstəliyi diaqnozu qoyuldu. Həmin il o, İngiltərədə tək ağciyər transplantasiyası əməliyyatı keçirdi. 2018-ci ilin noyabr ayında xanım Dvayer Dublin Mater Xəstəxanasında keçirilən tədbirdə dünyada ən çox yaşayan tək ağciyər transplantasiyası əməliyyatı keçirilən şəxs kimi tanındı.
Potensial donorlar üçün tələblər
Potensial ağciyər donorları xəstənin ehtiyaclarına əsaslanaraq müəyyən tələblərə tabedir. Canlı donorlarda əməliyyatın donora necə təsir edəcəyi mütləq nəzərə alınır:
Asuman Baytop
Botanika Səfərləri
Anadolu Bölgəsi-də olan çalışmalarına isə köməkçilik etdiyi illərdə başlamışdır(1943).1945-ci ildə Heilbronn tərəfindən təşkil edilən Uludağ səyahətinə qatıldı. 1946-cı ildə Cənub-Qərbi Anadoluda oldu. 1947–1949-cu illər arasında İsveçrə-də ilk özəl bitki kolleksiyasını yaratdı. Bu ölkədən topladığı bitkiləri İÜ-ya bağışladı.İstanbul xaricində Anadolunun Marmara Bölgəsindəki təxminən 25 bitki toplama gəzintisində iştirak etdi. 75-ə yaxın daha uzaq bölgələrdə də müşahidələr etdi. 1987-ci ildə üç dəfə Anadoluya qısa səyahətlərə çıxdı. Ümumiyyətlə, Anadolu səyahətləri zamanı minlərlə bitki topladı, bunlardan 8-i yeni, 3-ü isə alt növlər olaraq elm üçün yeni növlərdən idi. Təqaüdə çıxdıqdan sonra yenidən İstanbul florasına üz tutdu.
Ağciyər transplantasiyası
Potensial alıcılar üçün tələblər
Transplantasiya mərkəzi transplantasiya namizədləri üçün öz meyarlarını təyin edə bilsə də, müəyyən tələblər ümumiyyətlə razılaşdırılır:
Asuman Baytop
Mükafatları
Asuman Baytopun qazandığı mükafatlar belədir:
Ağciyər transplantasiyası
Potensial alıcılar üçün tələblər
Alkoqol, siqaret və ya narkotikdən sui-istifadə etməmək (bu vərdişləri dayandırıb müalicəyə uyğun gələn bəzi şəxslərə şans verilə bilər).
Potensial transplantasiya namizədləri üçün tibbi testlər
Orqan transplantasiyası siyahısına salınması nəzərdə tutulan xəstələr ümumi sağlamlıq vəziyyətini və transplantasiya əməliyyatına uyğunluğunu qiymətləndirmək üçün geniş tibbi testlərdən keçməlidilər:
Proseduru
thumb|Ağciyərlər transplantasiyası nəticəsində kəsik izi Əməliyyatın təfərrüatları transplantasiya növündən asılı olsa da, bütün bu prosedurlar üçün bir çox addımlar ümumidir. Xəstəni əməliyyat etməzdən əvvəl cərrah donor ağciyər(lər)ini zədə və ya xəstəlik əlamətləri üçün yoxlayır. Ağciyər(lər) təsdiqlənirsə, o zaman pasiyent tibbi avadanlıqlara qoşulur. Xəstəyə ümumi anesteziya verilir.
Xəstənin əməliyyatdan əvvəl hazırlanması təxminən bir saat çəkir. Tək ağciyər transplantasiyası təxminən 4-8 saat, iki ağciyərlər transplantasiyası isə təxminən 6-12 saat çəkir.
Riskləri
thumb|150px|Ağciyər transplantasiyasının rədd edilməsini göstərən mikroqraf. Ağciyər [[biopsiyası. H&E ləkəsi]] Hər hansı bir cərrahi əməliyyatda olduğu kimi, qanaxma və infeksiya riskləri vardır. Yeni köçürülmüş ağciyərin özü düzgün sağalmaya və işləməyə bilər. Xəstənin bədəninin çox hissəsi xarici havaya məruz qaldığından, sepsis mümkündür, buna görə də bunun qarşısını almaq üçün antibiotiklər təyin edilir. Digər ağırlaşmalara transplantasiyadan sonrakı limfoproliferativ xəstəlik, immunosupressantların səbəb olduğu lenfomanın bir forması, mədə-bağırsaq traktının iltihabı, mədə və yemək borusunun xorası daxildir.
Transplantın rədd edilməsi həm əməliyyatdan dərhal sonra, həm də xəstənin həyatı boyu böyük problemidir. Transplantasiya edilmiş ağciyər(lər) başqa bir insanın olduğundan, xəstənin immun sistemi onları işğalçı kimi qəbul edəcək və onları zərərsizləşdirməyə çalışacaq. Transplantdan imtina ciddi bir vəziyyətdir və mümkün qədər tez müalicə edilməlidir.
Rədd etmə əlamətləri:
Panik (İğdır)
Panik — Türkiyənin İğdır ilinin İğdır ilçəsinə daxil olan kənd.
Ağciyər transplantasiyası
Riskləri
Orqan rəddinin qarşısını almaq üçün lazım olan immunosupressantlar da bəzi risklər yaradır. Bədənin immunitet reaksiyasının qabiliyyətini azaltdığına görə bu dərmanlar infeksiya şansını da artırır. Bu cür infeksiyaları müalicə etmək və ya qarşısını almaq üçün antibiotiklər təyin oluna bilər.
Panik (İğdır)
Tarixi
Kənd 1901 və 1928-ci il qaynaqlarında Panik adını daşıyır. 1960-cı ildə kəndin adı Özdəmir olaraq dəyişdirilmişdir. Uzun illər bu adı daşıdıqdan sonra, 2014-cü ildə tekrar "Panik" olaraq adlandırılır.
Ağciyər transplantasiyası
Riskləri
Xroniki imtina, yəni transplantasiya əməliyyatından sonrakı ilk il ərzində təkrarlanan rədd edilmə əlamətləri xəstələrin təxminən 50%-da baş verir. Bu xroniki imtina bronxiolit obliterans və ya ateroskleroz kimi özünü göstərir.
Panik (İğdır)
Coğrafiyası
İğdırdan 7 km uzaqlıqdadır.
Əhalisi
1886-cı il məlumatına görə kənddə 960 nəfər erməni yaşayırdı.
Savoyyalı Bona
Savoyyalı Bona  — Milan hersoqu Qalezzo Mariya Sforzanın ikinci xanımı, Milan hersoqinası. Atası Savoyya hersoqu Lüdovik, anası isə Kipr kralı Yanoşun qızı Annadır.
1464-cü ildə İngiltərə kralı IV Eduardla nişanlanması müzakirə edilsə də, kralın Elizabet Vudvillə gizlicə evlənməsi bu planı pozdu. Savoyyalı Bona gələcəkdə qızlarından birinin onun oğlanlarından biriylə evlənməsinə qarşı çıxaraq kraldan intiqamını almış oldu. Ardından 9 may 1468-ci ildə Milan hersoqu Qalezzo Mariya Sforzayla evləndirildi və bu nikahdan 4 övladı dünyaya gəldi.
Təkirdağspor
Təkirdağspor — Türkiyənin Təkirdağ ilçesinə bağlı futbol klubu. 1967-ci ildə qurulmuşdur.
Liqa mübarizələri
1977-1986
1967-1977, 1986-2004, 2015-2018, 2020-2021
2010-2011, 2012-2015, 2018-2020, 2021-
2004-2010, 2011-2012
Uğurları
Çempionat (1): 1976-1977
Çempionat (1): 2014-2015
Xarici keçidlər
Təkirdağspor rəsmi saytı
Liu
Liu — Çin adı.
Lez-Avenyer
Lez-Avenyer  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Morstel kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — La-Tur-dyu-Pen.
INSEE kodu — 38022. Kommunanın 2008-ci il üçün əhalisi 5095 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 200 ilə 260 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 440 km cənub-şərqdə, Lion dan 55 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 50 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Valeri Marçenko
Valeri Marçenko — Ukraynalı dissident, hüquq müdafiəçisi, ədəbiyyatşünas və tərcüməçi.
Bioqrafiya
16 sentyabr 1947-ci ildə Kiyevdə anadan olub. Doğulduğu zaman soyadı Umrilov olmuşdur. Mixail Marçenkonun ana tərəfdən nəvəsidir. 25 yaşında soyadını babasının soyadına (anasının qızlıq soyadı) dəyişib.
Qiyamət (film, 2003)
Qiyamət (Rom: Qayamat, digər adı: "Qiyamət: Şəhər təhlükə altında") — 2003-cü ildə Harri Baveja tərəfindən çəkilmiş hind trilleridir. Film Hollivud istehsalı olan Qaya filminin remeykidir. Baş rollarda Acay Devqan və Sunil Şetti oynamışdır. Film Hindistanda bir sıra mükafatlar əldə etmiş və eyni zamanda da, hərəkətlər, xüsusi effektlər və kinematoqrafiya üzrə mükafatlara namizəd olmuşdur.
Valeri Marçenko
Bioqrafiya
Məktəbi bitirdikdən sonra T. Şevçenko adına Lenin Dövlət Universitetinin Kiyev ordenli filologiya fakültəsinə daxil olub. Eyni zamanda Bakı Dövlət Universitetində türk dilləri üzrə təhsil alıb.
Qiyamət (film, 2003)
Süjet xətti
Mumbayda milyonlarla insan bioloji silah hücumundan sonra əzab içində ölümlə üz-üzə qalırlar. Təhlükəli raketlərin istehsalında istifadə edilən virus, pakistanlı generalın sifarişi ilə iki qanqster qardaş olan Əli və Abbas Ramani və onların müştərək sevgilisi Leyla tərəfindən Hindistan laboratoriyasından oğurlanmışdır. 200 nəfəri girov götürdükdən sonra şəhərlə üzbəüz yerləşən bir adadakı həbsxananı tuturlar. Onlar Hindistan hökumətindən Kəşmirin müstəqilliyini, yüz milyonlarla rupi və onların qaçması üçün vertolyot tələb edirlər. Komando əməliyyatına cavabdeh olan kəşfiyyat zabiti Əkrəm Şeyx (Sunil Shetty), bir vaxtlar həbsxanadan qaçmağı bacaran və buna görə də həbsdən azad edilən yeganə cinayətkar olan Raçitaya (Ajay Devqan) indi terrorçular tərəfindən işğal olunmuş adadakı həbsxanaya girməyə kömək etməsi üçün müraciət edir.
Valeri Marçenko
Bioqrafiya
1970-ci ildən “Literaturna Ukraina” qəzetinin əməkdaşı olur. Kiyevdə orta məktəbdə ukrayna dili və ədəbiyyatından dərs deyib. 1971-1972-ci illərdə o, Azərbaycan dilindən, o cümlədən Süleyman Sani Axundov və Cəlil Məmmədquluzadənin tərcümələrini nəşr etdirmişdir.
1973-cü il iyunun 25-də Ukrayna SSR DTK tərəfindən həbs edilib. 27 dekabr 1973-cü ildə Ukrayna SSR Cinayət Məcəlləsinin 62-ci maddəsinin 1-ci hissəsi (antisovet təbliğatı və təşviqatı) ilə təqsirli bilinərək Kiyev Vilayət Məhkəməsi tərəfindən 6 il müddətinə ciddi rejimli koloniyada həbs və 2 il sürgünə məhkum edilib.
O, cəzasını Perm şəhərindəki 35 saylı siyasi məhbus düşərgəsində çəkib, orada ukraynalı hüquq müdafiəçiləri - İvan Svetliçnı, Semyon Qluzman və başqaları ilə görüşüb. Sonda o, bir sıra publisistik esselər yazıb, burada sovet düşərgələrində məhbusların saxlanma şəraitini, 1940-50-ci illərdə Qərbi Ukraynada baş vermiş faciəli hadisələri işıqlandırıb.
Əlilliyə səbəb olan ağır böyrək xəstəliyinə baxmayaraq, Marçenko peşmanlıq ərizəsi yazmaqdan imtina edir. Azadlığa çıxandan sonra Kiyevdə yaşayıb. Uzun müddət iş tapa bilmir, sonra gözətçi işləyir. İngilis dilindən tərcümələrlə məşğul olub, publisistik məqalələr yazıb. O, fəal insan haqları fəaliyyəti ilə məşğul olub, mövcud totalitar sistemi pisləyən etiraz məktubları göndərib. O, Ukrayna SSR Təhsil Nazirliyinin “Ukrayna məktəblərində rus dilinin öyrənilməsinin gücləndirilməsi haqqında” göstərişinə qarşı çıxıb.
1983-cü il oktyabrın 21-də Valeri Marçenko ikinci dəfə həbs olunur. 1984-cü il martın 14-də Kiyev Şəhər Məhkəməsi tərəfindən təqsirli bilinərək 10 il müddətinə xüsusi rejimli koloniyaya və 5 il sürgünə məhkum edilib.
Aşıq Pənah (film, 2007)
Aşıq Pənah qısametrajlı sənədli-bədii televiziya filmi Eldar İsgəndərzadənin ssenarisi əsasında  rejissor Vasif Məmmədzadə tərəfindən 2007-ci ildə çəkilmişdir. Azərbaycan Televiziyasında istehsal edilmişdir. Bədii-sənədli televiziya filmi Şirvan aşıq məktəbinin tanınmış nümayəndəsi Aşıq Pənah haqqındadır. Aşıq Pənah rolunda ustadın oğlu Taleh Pənahov çəkilib.
Valeri Marçenko
Bioqrafiya
1984-cü il oktyabrın 5-də Leninqrad həbsxanasının xəstəxanasında vəfat edib. Kiyev vilayətinin Qatnoe kəndində dəfn edilmişdir.
Aşıq Pənah (film, 2007)
Məzmun
Bədii-sənədli televiziya filmi Şirvan aşıq məktəbinin tanınmış nümayəndəsi Aşıq Pənah haqqındadır.Eldar İsgəndərzadənin ssenarisi əsasında 2007-ci ildə çəkilmiş film. Şair aşıq Pənahın həm el aşığı, həm də mahalının ağsaqqalı olduğu filmdə öz əksini tapır. Filmdə el sənətkarının ailə üzvləri, sənət dostları, eləcə də şagirdlərinin onunla bağlı maraqlı söhbətləri təqdim olunur.
Lorenzo
Lorenzo — İtalyan adı.
Aşıq Pənah (film, 2007)
Film haqqında
Film boyu ustadın obrazını oğlu Taleh Pənahov canlandırır.
Film üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Eldar İsgəndərzadə Rejissor: Vasif Məmmədzadə Operator: Mahir Cahangirov
Rolda
Taleh Pənahov — Aşıq Pənah
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2007-ci ilin Azərbaycan filmləri 2000-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Şahin Əli Paşa
Şahin Əli Paşa — I Əbdülhəmid səltənətində ümumilikdə 10 ay sədrəzəm olmuş Osmanlı dövlət adamı.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Abiyentin turşusu
Abiyentin turşusu - təbii qatran turşusu (C19H19COOH), kanifolun əsas tərkib hissəsi, 174-175oC-də əriyən kristal maddə. Efir, spirt və b. həlledicidə asan həll olur, suda həll olmur.
Tətbiqi
Saf formada quruducuların, boya və lakların, emulqatorların istehsalında istifadə olunur. Bu turşunun spirtləri (abietol, dihidroabietol) sabun (pambıq çapında istifadə olunan qatran sabunu adlanır), kosmetika istehsalında istifadə olunur. Turşu duzlarına abietatlar deyilir və yağların və sabunların qurudulması üçün qatılaşdırıcı kimi istifadə olunur. Ətir istehsalında da istifadə olunur.
Təhlükəsizlik
Zəif kontaktda alergendir.
Əl-Kamil fi’t-Tarix
Əl-Kamil və ya Əl-Kamil fi’t Tarix (Ərəbcə: الكامل في التاريخ‎, al-Kāmil fit-Tārīkh)1230-1231-ci illər arasında Mosulda İzəddin Əli İbnü'l-Əsir tərəfindən yazılmışdır.
İbn əl-Əsir kitabında 12-13-cü əsrlərdə qurucusu İmadəddin Zəngi olan Zəngilər, Şimali İraq və Suriyada Səlcuqlu Atabəyləri kimi zaman-zaman hökmranlıq edən bu sülalənin əhəmiyyətini izah edir. O, bu əsərində 1090-cı ildə səlibçilərin Qüdsün mühasirəsi və Qüdsdəki Məscidül-Əqsaya hücumu zamanı on minlərlə müsəlmanın öldürülməsindən bəhs edir.
Qəzalinin həyatını ehtiva edən əsas mənbə əsəridir. 915-ci ilə qədər olan tarixi hadisələri nəql etmişdir. O, Təbərini nümunə götürüb, öz üslubunda yazıb. Təbərinin xəbər vermədiyi bəzi məsələlər; xüsusilə Şimali Afrika və Əndəlüs coğrafiyası haqqında məlumat verir. Təbəridən sonrakı dövr haqqında məlumat verərkən mövcud mənbələrə və hadisələrin şahidlərinə istinad edərək mənbələrə istinad etmişdir.
Əsər 1800-cü illərdə Avropada tanınıb. İbn-ul Əsirdən mənbə kimi istifadə digər əsərlərə nisbətən daha yaxındır.
İstinadlar
^ Abdülkerim Özaydın, "İBNÜ’l-ESÎR, İzzeddin", https://islamansiklopedisi.org.tr/ibnul-esir-izzeddin, İstanbul 2000, s.26 ^ Mehmet Azimli, "http://isamveri.org/pdfdrg/D04111/2009_3/2009_3_AZIMLIM.pdf", http://www.doguedebiyati.com/doguarastirmalari03-2009-1.pdf, Sayı: 3, İstanbul 2009, s. 59-64
Xalxal (Ərdəbil)
Xalxal  — İranda şəhər, Ərdəbil ostanının Xalxal şəhristanının inzibati mərkəzi.
Əhali
2006-cı ilin siyahıya alınması əsasən bu şəhərdə 9.619 ailədə 38.521 nəfər əhali yaşayır. Əhalisinin əksəriyyəti azərbaycanlılardan ibarətdir və azərbaycan dilində danışırlar. Şəhərin əsas hissəi 95 faiz göstərici ilə Azərbaycan türkləridir, əhalinin 3 faizi talış və tatlardan ibarətdir, kürdlər və farslar isə əhalinin hərəə 1 faizini təşkil edir.
Madonna qızılgüllə (Rafael)
Madonna qızılgüllə  — İntibah dövrü İtaliya rəssamı Rafael Santinin yağlı boya ilə işlədiyi rəsm əsəri.
Abuta
— fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Növləri
[[SS 2 (*
Ukrayna İstiqlaliyyət müharibəsi
Ukrayna İstiqlaliyyət müharibəsi — 1917-1921-ci illər arasında baş verən və nəticədə Ukrayna Respublikasının yaranması ilə nəticələnən hərəkat. Daha sonra Ukrayna respublikası SSRİ tərəfindən işğal edilmiş və Ukrayna SSR-sı yaradılımışdır. Müharibə ukraynalı milliyətçilər, bolşeviklər, alman və Avstriya-Macarıstan imperiyasının əsgərləri, Belarus Könüllüləri Ordusu və İkinci Polşa Respublikasının qüvvələri arasında baş vermişdir.
Abibəyli
Abibəyli — İranın Ərdəbil ostanının Nəmin şəhristanının Vilkic bəxşində yerləşən bir şəhərdir.
Əhali
2006-cı ilin siyahıya alınması əsasında bu şəhər 5,242 nəfər və 1,090 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti azərbaycanlılardan ibarətdir və azərbaycan dilində danışırlar.
NGC 6567
NGC 6567, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış planetar dumanlıqdır. Göy üzündə Oxatan bürcü istiqamətində yerləşir. PN tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Fransalı İolanda
Valualı Yolanda  — Savoyya hersoqu IX Amadeus un xanımı, Savoyya hersoqinası. Atası Fransa kralı VII Çarlz, anası isə onun ikinci xanımı Anjulu Mariya dır.
1452-ci ildə Savoyya hersoqu Lüdovik in böyük oğlu Amadeus la evləndirildi. Ərinin 1465-ci ildə taxta çıxmasıyla Savoyya hersoqinası oldu. Ancaq ərinin epilepsiya xəstəsi olması səbəbilə hersoqluğun idarəsində söz sahibi olmuşdur.
1472-ci ilin martında əri IX Amadeus un vəfat etməsiylə, oğlu Filibert hersoq, özü isə taxt naibi elan edildi. Atasına qarşı ayaqlanıb onu taxtdan devirən qardaşı XI Lüdovik ə qarşı Burqundiya hersoqu Cəsur Karl la ittifaq bağladı. Ancaq müttəfiq qoşunların 1476-cı ildə fransızlar a məğlub olmasının ardından, oğlu bütün bu itkilərin səbəbkarı olaraq anasını gördü və onu həbs etdirdi. Qısa müddət sonra azadlığa buraxılan Yolanda daha sonra qardaşı olan Fransa kralı XI Lüdovik lə barışdı və ölümünədək onunla dost münasibət saxladı.
Orta əsrlər tarixi ndə Avropada pələng əhilləşdirən ilk insan olaraq tanınan Yolandanın 1478-ci ildə Turin sarayında bunlardan birini bəslədiyi bilinir.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Məhəmmədcəfər Qaracadaği
Məhəmmədcəfər Qaracadaği — Azərbaycan maarifçisi, tərcüməçi.
Həyatı
Məhəmmədcəfər Qaracadaği ehtimallara görə 1835-ci ildə anadan olmuşdur. M.F.Axundovun komediyalarını, "Aldanmış kəvakib" povestini fars dilinə çevirmiş, 1871-1874-cü illərdə əvvəlcə parça-parça, 1874-cü ildə isə Tehranda kitab şəklində nəşr etdirmişdir. Onun tərcümələri fars nəsrinin sadələşməsində, İranda dramaturgiyanın yaranmasında, demokratik ideyaların inkişafında mühüm rol oynamışdır. QƏrbi Avropa şərqşünasları M.F.Axundovun əsərləri ilə ilk dəfə, əsasən, həmin tərcümələr vasitəsilə tanış olmuşlar. M.F.Axundov Məhəmmədcəfər Qaracadağiyə məktubunda onun tərcümələrini yüksək qiymətləndirmişdir.
Sent-Jüli (Fransa)
Sent-Jüli  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Lanyo kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Belle.
INSEE kodu — 01366.
Coğrafiyası
thumb|200px|left|Kommunanın xəritəsi Kommuna Paris şəhərinin 360 km cənub-şərqində, Lion şəhərindən 45 km şimalda və Burk-an-Bres şəhərindən 45 km qərbdə yerləşir.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 889 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 192 nəfər arasında (15-64 yaş arasında) 146 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 46 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici - 76.0%, 1999-cu ildə 70.4%). Aktiv 146 sakindən 139 nəfər (79 kişi və 60 qadın), 7 nəfər işsiz (3 kişi və 4 qadın) idi. 46 hərəkətsiz 11 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 22 nəfər təqaüdçü, 13 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
İncəsənət Muzeyi (San-Paul)
thumb|right|300px|San Paulu İncəsənət muzeyi San Paulu İncəsənət muzeyi — Braziliyanın və Latın Amerikasının ən məşhur muzeylərindən biri.
1947-ci ildə açılan və sahəsi 10 000 m² olan muzey San-Pauluda yerləşir. Təkcə 2009-cu ildə muzeyə 679 106 nəfər baş çəkmişdir.
Qışlaq (Xoy)
Qışlaq - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Xoy şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,287 nəfər. yaşayır (302 ailə).
Məsumə Məlikova
Məsumə Fazil qızı Məlikova — AMEA-nın müxbir üzvü (1989), Azərbaycanın Əməkdar hüquqşünası (1969), hüquq elmləri doktoru, professor, BDU Hüquq fakültəsində "Dövlət və hüquq nəzəriyyəsi tarixi kafedrası"nın müdiri.
Həyatı
Məsumə Məlikova 22 noyabr 1929-cu ildə Bakı şəhərində anadan olub.
Elmi fəaliyyəti
M. F. Məlikova 1958-ci ildə M. V. Lomonosov adına MDU-da "M. F. Axundovun ictimai-siyasi baxışları" mövzusunda namizədlik dissertasiyası, 1973-cü ildə isə "XIX əsrin ikinci yarısı-XX əsrin başlanğıcında Azərbaycan maarifçilərinin siyasi və hüquqi baxışları" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1974-cü ildə professor elmi adını almış, 1989-cu ildə Azərbaycan MEA-nın müxbir üzvi seçilmişdir.
Bir çox dərslik, dərs vəsaiti, monoqrafiyanın, 150-dən artıq risalə və elmi məqalənin müəllifidir. Rəhbərliyi altında 20 namizədlik və 2 doktorluq dissertasiyası müdafiə edilmişdir.
Prof. Məlikova baş redaktor qismində Azərbaycanda ilk dəfə 1991-ci ildə nəşr edilmiş "Hüquq ensiklopedik lüğəti"nin tərtib edilməsini təşkilatçısı olmuş, böyük müəlliflər kollektivinə rəhbərlik etmişdir və həm də bu lüğətdə 80-dən artıq məqalənin müəllifidir. Prof. M. F. Məlikova bir çox monoqrafiya, elmi jurnal və dərsliklərin elmi redaktorudur.
Prof. Məlikova tərəfindən ilk dəfə yazılmış "Azərbaycanın siyasi-hüquqi nəzəriyyələr tarixi" (1984), "Kitabi Dədə Qorqudda ictimai siyasi ideyalar" monoqrafiyaları ölkədə hüquq elminin inkişaf etdirilməsində diqqətəlayiq hadisə olmuşdur.
Mükafatları
Prof. M. F. Məlikovaya 1969-cu ildə "Azərbaycan SSR əməkdar hüquqşünası" fəxri adı verilmişdir. O, 1976-cı ildə "Şərəf nişan" ordeni ilə, 2000-ci ildə "Şöhrət" ordeni ilə, 1985-ci ildə "Əmək veteranı" medalı ilə, bir neçə fəxri fərmanlarla, o cümlədən 1994, 1999, 2004-cü illərdə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının fəxri fərmanları ilə təltif edilmişdir.
Mənə məhəbbətini bəxş et (film, 2019)
Mənə məhəbbətini bəxş et (Rom: De De Pyaar De) — Luv Rancan tərəfindən yazılmış və rejissor debütündə Akiv Əlinin rejissorluğu ilə çəkilmiş 2019-cu il istehsalı olan hind dilində çəkilmiş romantik komediya filmidir. Film Bhushan Kumar, Krishan Kumar, Luv Ranjan və Ankur Garg tərəfindən T-Series və Luv Films adlı müvafiq film şirkətlərinin rəhbərliyi altında istehsal olunmuşdur. Baş rollarda Ajay Devgn, Tabu və Rakul Preet Singh çəkilmişdirlər. Film orta yaşlı Londonda yaşayan Hindistanlı olan və boşanmaq istəyən Aşişdən bəhs edir; Aşiş az qala yaşının yarısı qədər yaşı olan gənc qadın Ayişə ilə evlənməyə qərar verir. Ayişə tezliklə Aşişlə bərabər Hindistana gəlib Aşişin keçmiş həyat yoldaşı və uşaqları da daxil olmaqla bütün ailə üzvləri ilə tanış olduqdan sonra xaos baş verir.
Korla Avqust
Korla Avqust  (Karl August Katzer;) — Sorb bəstəkarı və peşəkar müəllim. Sorb himninin musiqinin müəllifidir.
Bioqrafiya
Uşaq ikən o, skripka, fortepiano və musiqi nəzəriyyəsini öyrənib. İlk təhsilini Budestecdə almışdır. 1839-cu ildə Bautzen pedaqoji məktəbində oxuyarkən Robert Şumanın dostu olan yerli orqan ifaçısı və bəstəkar K.E Goeringin tələbəsi idi. 1844-cü ildə yolda öz doğma folkloruna valeh olan sorb şairi və həvəskar musiqiçi Xandriy Seilerlə tanış olur. Seilerlə ilə əməkdaşlıq Korlanı Sorb mədəniyyətinə əsaslanan oratoriyalar yaratmağa ruhlandırdı.
Stili
Kokorun musiqisində Romantik üslub Sorb folklorundan götürülmüş bütün zənginliklə Cozef Haydn musiqisinə xas olan klassik həllərlə birləşir. O, çox dar ifa aparatına malik olsa da, xalqının musiqi həyatında böyük rol oynamışdır. O, yuxarı sorb dilində mətnin oxunması və bəyan edilməsi ilə bağlı musiqi vasitələri işləyib hazırlamışdır. O, ümumxalq şöhrəti qazanan mahnıların müəllifi oldu və nəhayət, o, Sorbiyanın milli himni Rjan Tuzic üçün musiqinin müəllifidir.
thumb
Bəhramnamə
Bəhramnamə — bəstəkar Eldar Mansurov tərəfindən bəstələnmiş muğamla müasir musiqi növlərinin sintezindən ibarət musiqi albomu.
"BƏHRAMNAMƏ" (Bahramnameh) əsəri 2004-cü ildə bəstəkar Eldar Mansurov tərəfindən yaranmışdır. Bu əsər onun atası - görkəmli tarzən Bəhram Mansurovun xatirəsinə həsr olunub.
Eldar Mansurov "BƏHRAMNAMƏ"də vaxtilə atasının ifa etdiyi azərbaycan muğamlarının lent yazılarından istifadə edib. Belə ki, bu əsərdə muğam hissələri Bəhram Mansurovun, digər musiqi parçaları isə Eldar Mansurova aiddir. Bəstəkar burada muğamla rok və simfonik musiqinin sintezini yaradıb. "BƏHRAMNAMƏ"nin instrumental versiyası 12 müğamdan ibarətdir. Bunlar: Bayatı-Şiraz, Segah, Mahur-Hindi, Şur, Şüştər, Rast, Hümayun, Bayatı-kürd, Çoban-bayatı, Nəva-Nişapur, Kürdü-şahnaz və Çahargahdır. "BƏHRAMNAMƏ"nin ikinci versiyası vokal-instrumental formadadır. Bu da muğamla rok musiqisinin sintezi əsasında qurulmuşdur.
Eldar Mansurovun "BƏHRAMNAMƏ" əsəri eyniadlı konsert proqramı ilə 2005-ci il dekabrın 1-də Heydər Əliyev Sarayında keçirilmişdir. Həmin konsertdə Bəhram Mansurovun kiçik oğlu, tarzən Elxan Mansurov, müğənni Manana və xanəndə Elbrus Abdulzadə Eldar Mansurovun yaratdığı rok-qrupla birlikdə çıxış etmişlər.
Həmçinin bax
Video
Odlar yurdu (oratoriya)
Odlar yurdu — Vasif Adıgözəlovun 1988-ci ildə yazdığı (sözləri Rəfiq Zəka Xəndanındır) oratoriya. Əsər Azərbaycan xalqının keçdiyi keşməkeşli yolu musiqinin dili ilə dinləyiciyə çatdırır. Əsərə görə Vasif Adıgözəlov Dövlət Mükafatına layiq görülmüşdür.
Odlar Yurdu oratoriyası ilk dəfə 1988-ci il martın 3-də Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasında səslənmişdir. Əsərə görkəmli dirijor R.Abdullayev dirijorluq etmişdir. Aparıcı, solistlər, xor və simfonik orkestr üçün yazılmış bu oratoriyanı Üzeyir Hacıbəyli adına Azərbaycan Dövlət Simfonik orkestri, Dövlət xor kapellası, Azərbaycan televiziyası və radiosunun xoru, solistlərdən xalq artisti Xuraman Qasımova, Əli Haqverdiyev və bədii qiraətçi Mikayıl Mirzə ifa etmişlər.
Oratoriya 10 hissədən ibarətdir:
Pişikdırnağı dağı
Pişikdırnağı və ya Pişikdərəsi — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Culfa rayonu ərazisində dağ. Arazın sol sahilindəki şimal-qərb istiqamətli alçaq tirənin suayrıcında, Arazkənddən 3,5 km qərbdədir (hünd. 808,7 m). Zəngəzur silsiləsindən cənub-qərbə ayrılan Dəmirlidağ-Göydağ qolunun cənub istiqamətli Gəvək şaxəsinin qurtaracağında, onun cənub-qərb yamacında təcrid olunmuş zirvədir. Araz çayının sol sahilində, Yaycı kəndindən 4 km-dək şərqdədir. Üst Paleosenin Zeland və Tanet mərtəbələrinə aid Türkeş və Ordubad lay dəstələrinin terrigen-çökmə süxurlarından təşkil olunmuş günbəzvari yüksəklikdir. Tektonik cəhətdən Ordubad qarılma zonasının Paradaş seqmentinin cənub-qərb cinahına aid Darıdağ-Aza qalxımının şimal-şərq qurtaracağında, onun strukturunda iştirak edən ikincidərəcəli Dikdaş-Dəstə antiklinalının cənub-qərb qanadında yerləşir.
Kəllə sümüklərinin sınıqları
Kəllə sümüklərinin sınıqları — açıq və qapalı sınıqlara ayırd edilərək, bütün bədəndə olan sümük sınıqları ilə müqaisədə ən qorxulu sınıqlara aiddir. Avtomobil, istehsalat qəzası, bərk, güclü zərbə, hündürdən yıxıldıqda, yaxud müxtəlif səbəbli fövqəladə hallar və s. kəllə sümüklərinin sınmasına səbəb ola bilər.
Əlamətləri
Kəllənin açıq sınıqlarının əlamətləri:
Qapalı sınıqlarının əlamətləri:
İlk yardım
Zədələnmiş üfiqi vəziyyətdə başı mütləq yana çevrilmiş vəziyyətdə olmalıdır (Qəflətən baş vermiş qusma zamanı dilin qatlanmasına qarşı profilaktik tədbirdir). Başın altına dairə formasında kiçik balış qoyulur, o olmadıqda dəsmalı və ya hər hansı bir parçanı "bubliq" formasında düzəldib xəstənin başının altına qoyurlar.
Başda yara olduqda onu antiseptik dərmanlar ilə təmizləyib steril sarğı qoyurlar. Yaradan çıxan sümük fraqmentlərinə dəymək, təsir etmək olmaz. Burun, qulaqdan qanın və beyin mayesinin axması zamanı steril salfet ilə onu xaric edib, burun nahiyəsinə və başın arxasına soyuq kompress qoyulur.
Zədələnmişin yanında daima ona qulluq edənin olması maqsədəuyğundur, çünki xəstədə mərkəzi sinir sistemində kəskin oyanma dövrləri, qıcolmalar, qəflətən qusma halları, tənəffüs fəaliyyətində müxtəlif pozulmalar və digər həyat üçün təhlükəli kəllə-beyin zədələnməsinin ağırlaşması müşahidə oluna bilər.
Kəllə sümüklərinin sınmasında çox vaxt ölüm halının səbəbi tənəffüs fəaliyyətinin pozulması və sonralar dəyanmasıdır. Bu səbədən həkiməqədər yardım mərhələsində təxirə salınmaz həkiməqədər tədbirləri keçirərkən hazır olmaq lazımdır ki, hər an xəstəyə ağ ciyərlərin süni ventilyasiyasını tətbiq etmək lazım olacaqdır.
İraqın suverenliyi
thumb|250px|right|İraq Nümayəndələr Şurasının iclasının keçirildiyi Bağdad Konfrans Mərkəzi.
İraqın suverenliyi — beynəlxalq münasibətlərdə məsələ. Ölkənin suverenliyi 2003-cü ildə İraqa müdaxilə zamanı Səddam Hüseyni devirən çoxmillətli qüvvələr tərəfindən pozulmuşdur. 8 iyun 2004-cü ildə BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1546 saylı qətnaməsi yekdilliklə qəbul edilmiş, bu qətnamədə "30 iyun 2004-cü ilə qədər işğala son qoymağa və İraqın tam suveren və müstəqil Müvəqqəti Hökumətinin tam məsuliyyət və səlahiyyəti öz üzərinə götürməsi"nə çağırış edilmişdir.
Suverenliyin verilməsi faktiki olaraq vaxtından bir-iki gün əvvəl baş vermişdir. Bu, İraqın rəhbərlik etdiyi hakim qüvvələrə suverenliyin qanuni şəkildə qaytarılması və işğalın formal olaraq sona çatması ilə nəticələnsə də, praktiki məsuliyyətlər hələ də İraqdakı çoxmillətli qüvvələrə həvalə edilir.
Tənqidi
İraqda müharibənin tərəfdarları İraqın 2003-cü ilin iyununda öz suverenliyini bərpa etməsi və bununla da işğala son qoyulması fikri ilə razılaşırlar. Bu tərəfdarlar qiyamçıları İraq hakimiyyətinə qarşı üsyançılar kimi görürlər. Müharibənin bəzi əleyhdarları çoxmillətli qüvvələrin İraqda fəaliyyətinə davam etməsini işğal hesab edirlər.
Müvafiq olaraq, onlar qiyamçıları əsas məqsədi xarici qüvvələri qovmaq olan "müqavimət" döyüşçüləri kimi müsbət müstəvidə xarakterizə edirlər. Tənqidçilər Fransadakı Vişi rejimini və 1980-ci illərdə SSRİ tərəfindən işğal olunmuş Əfqanıstanda Kremlin dəstəklədiyi rejimlə müqayisə edirlər.
Anna Frank
Anna Frank kimi tanınan Annelies Marie Frank yəhudi əsilli bir alman olaraq İkinci dünya müharibəsi illərindəki həyatını qələmə aldığı gündəliyi ilə yazıçı kimi ad qazanıb. Müəllifi olduğu "Gənc qızın gündəliyi" avtobioqrafiyası Holokost soyqırımı mövzusunda yazılmış ən dəyərli əsərlərdəndir.
Həyatı
149px|thumb|Anna Frank Anna Frank 1929-cu il 29 iyunda Frankfurt-Maynda anadan olmuşdu. Anna Frankın özündən 3 yaş yarım böyük olan Marqot adlı bacısı var idi. Hitlerin hakimiyyəti ilə Antisemitizmin yüksəlməsi Annanın ailəsini Almaniyadan köçməyə vadar etdi. Niderlanda köçən ailə burada yaşamağa başlasa da, savaşın buralara da yayılması riskinin güclənməsi ilə ailə yeni sığınacaq axtarmağa başlayır. İngiltərə və Amerikaya miqrant kimi müraciət edən ailə hər ikisindən də rədd cavabı alır. . 10 may 1940-cı ildə Niderland almanlar tərəfindən işğal olunur, tezliklə burada da yəhudilər əleyhinə kampaniyalar başlayır. Annanın atası Otto öz işini itirir, ikinci dəfə Amerikaya miqrasiya üçün müraciət etsə də, yenə rədd edilir. Bundan sonra Otto və həyat yoldaşı gizlənmək qərarına gəlirlər.
5 iyul 1942-ci ildə Marqot alman düşərgəsindən zəng qəbul edir, həmin günün sabahından ailə gizlənməyə başlayır. Onlar iki ildən artıq gizlənməyi bacarırlar. Bu dövrdə onların əsas tələbatları hədəfdən kənardakı tanışları tərəfindən qarşılanırdı. Anna gündəlik tərtib edir və bu gündəliyə yaşadığı çətin günlərdən və qısa hekayələr yazır. Londonda sürgündə olan Niderland təhsil naziri Britaniya radiosu vasitəsilə insanları savaş haqqında yazmağa gündəliklər tutmağa çağırdıqda Anna da öz gündəliyinin üzərində yenidən işləmək və "Gizli artırma" adlı roman yaratmaq qərarına gəlir, ancaq yazısını bitirməmiş tapılır və həbs olunur.
4 avqust 1944-cü ildə gizlənənlər onlara kömək edən iki nəfərlə birgə həbs edilir. Kömək edənlərdən Coannes nisbətən erkən azad olunur. Həbslərdən az sonra Miep Gies və Bep Voskuijl Annanın gündəliyini və yarımçıq romanını tapırlar. Atası Otto ailədə savaşdan sağ çıxa bilmiş tək üzv olur. Həyat yoldaşının öldüyünü öyrənən Otto, qızları haqqında yalnız sonralar öyrənə bilir ki, hər ikisi xəstəlikdən ölüblər.
Ölümü
3 sentyabr 1944-cü ildə ailə Polşaya göndərilir. Auşvitzdə qadınlar və kişilər ayrılır bununla da, Anna ilə atasının yolları ayrılır. Burada Anna ana və bacısının yanında olur. Düşərgələr üçün işçi seçməyə başlayananda, Anna qaşıntıları olduğu üçün qəbul edilmir, ana və bacısı da onunla qalmağa qərar verirlər. Elə Annanın xəstəliyinə görə də ailə artıq "xəstəliklər yuvası" sayılan Berqen-Belsenə göndərilir. Berqen-Belsenin azad olunduğu 15 aprel 1945-ci ildən öncə yatalaq xəstəliyindən ölən Annanın ölüm tarixi dəqiq bilinmir. Mart ayında öldüyü ehtimal olunan Annanın son araşdırmalardan sonra fevralda öldüyü düşünülür.
Mirası
Annanın gizlənmiş olduğu ev 1960-cı ildə muzeyə çevrilib və hazırda muzey kimi faəliyyət göstərir. Bir müddət sonra Francess Goodrich və Albert Hackett bu kitabı teatr səhnəsinə qoydu və kitab ilk dəfə Broadway səhnəsində tamaşa qoyuldu.
Şamil Babayev
thumb thumb Şamil Baloğlan oğlu Babayev — Azərbaycanın Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarının kapitanı, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Şamil Babayev 1988-ci il yanvarın 26-da Culfa rayonunun Camaldın kəndində anadan olub.
Ailəli idi.
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarının kapitanı olan Şamil Babayev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin, Xocavəndin və Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Şamil Babayev noyabrın 8-də Şuşa döyüşləri zamanı şəhid olub. Culfa rayonunda dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsində xüsusi xidmətlərinə və işğal olunmuş ərazilərin azad olunması zamanı düşmənin məhv edilməsi üzrə qarşıya qoyulmuş döyüş tapşırığını yerinə yetirən zaman göstərdiyi qəhrəmanlıq nümunəsinə görə, həmçinin hərbi qulluq vəzifəsini yerinə yetirən zamanı igidliyin və mərdliyin nümayiş etdirilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 09.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Şamil Babayev "Zəfər" ordeni ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Şamil Babayev ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Şamil Babayev ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Acampe
— fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Növləri
[[SS 2 (*
Şivan (Xoy)
Şivan Kəndi — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Xoy şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Farasan arxipelaqı
Farasan arxipelaqı — Qırmızı dənizdə, Səudiyyə Ərəbistanına məxsus olan ada. Cizan adasından 40 km aralıda, ölkənin cənub-qərbində yerləşir.
Arxipelaqın ən iri adaları — Farasan. Digər adalar — Sacid, Zufaf.
Adalar qorunan ərazidir. Adalarda ərəbistan cüyürü yaşayır. Buraya Avropadan gələn köçəri quşlar qışlayır.
Teodoro Obianq Nqema Mbasoqo
Teodoro Obianq Nqema Mbasoqo — 1979-cu ilin avqustundan etibarən Ekvatorial Qvineyanın Prezidenti vəzifəsini icra edən siyasətçi və keçmiş hərbi zabit.
Hərbi məktəbi bitirdikdən sonra, 1979-cu ilin avqustunda baş verən hərbi çevrilişdə onu vəzifəsindən kənarlaşdırmadan öncə əmisi Fransisko Masias Nqumanın başçılığı altında çoxsaylı vəzifələrdə çalışdı. 1990-cı illərdən başlayaraq Ekvatorial Qvineyanın mühüm neft istehsalçısı kimi ortaya çıxmasına nəzarət etdi. Obiang 31 yanvar 2011-ci ildən 29 yanvar 2012-ci ilədək Afrika Birliyinin sədri oldu. Obianq geniş yayılmış insan haqları pozuntuları, korrupsiya və vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə etməkdə günahlandırılır. Ekvatorial Qvineya hal-hazırda Obianqın Ekvatorial Qvineya Demokratik Partiyasının bütün idarəetmə gücünə sahib olduğu hakim partiya tərəfindən idarə olunur. Konstitusiya hökümətini qanuni diktaturaya çevirərək fərmanla hökm vermək hüququ da daxil olmaqla, Obianqa geniş səlahiyyətlər verir.
İlk illəri
Esanqu etnik qəbiləsindən olan bir ailədən, Kontinental Ekvatorial Qvineya daxilində, Qabonla sərhəddə, İspaniya Qvineyası koloniyasına aid olan Akoakan şəhərində anadan olmuşdur. Qabonlu Santiaqo Nqema Eneme Obama və Mariya Mbasoqo Nqunun oğlu olaraq dünyaya gələn Obianq on qardaşın üçüncüsü idi, aralarında Milli Təhlükəsizlik Nümayəndəsi Armenqol Ondo Nqema və keçmiş Milli Müdafiə Naziri Antonio Mba Nqema da var. Obianqın valideynləri kapital vergisini ödəməmək və İspaniya Qvineyasındakı yaxşı iqtisadi vəziyyətdən istifadə etmək üçün Qabondan mühacirət etdilər. Mariya Mbasoqo Nqunun ölümündən sonra Obianq və qardaşları atası və yeni həyat yoldaşı Karmen Mikuye Mbira tərəfindən böyüdüldü.
Təhsili və formalaşması
Obianq ilk işlərini Ebebiyindəki "Cardenal Cisneros School Group"-da və Batadaki "La Salle" Mərkəzində bitirdi və burada əmək idarəçiliyi dərəcəsi aldı.
Obianq Ekvatorial Qvineyanın müstəmləkəçilik dövründə Koloniya Qvardiyasına qatıldı və İspaniyanın Saraqosa şəhərindəki Ümumi Hərbi Akademiyaya qatıldı. Əmisi Fransisko Masias Nqema ölkənin ilk prezidenti seçildikdən sonra leytenant rütbəsinə çatdı. Masias dövründə Obianq Bioko valisi və Milli Qvardiyanın lideri də daxil olmaqla müxtəlif vəzifələrdə çalışdı. O, məhbuslarına ağır işgəncə verməsi ilə məşhur olan "Black Beach" Həbsxanasının rəisi idi.
Obianq bildirilir ki, oğlu Teodoro Nqemanın onun yerinə keçməsini istəyir.
Prezident fəaliyyəti
Masiasın Obianq, qardaşı və yaxın ətrafındakılar da daxil olmaqla, ailənin bir neçə üzvünün öldürülməsini əmr etdikdən sonra, prezidentin dəli olduğunu düşündü. Obianq 3 avqust 1979-cu ildə qanlı çevriliş nəticəsində əmisini devirdi və əvvəlki onillikdə Bubi xalqının soyqırımı da daxil olmaqla əməllərinə görə mühakimə etdi. Masias 29 sentyabr 1979-cu ildə edama məhkum edildi və güllələnmə cəzası ilə edam edildi. Yerli əsgərlərin iddia edilən sehrli güclərindən qorxmasına görə, yeni Mərakeş kral mühafizəçisindən ibarət qrupun atəş açması ilə edam icra edildi.
Obianq yeni hökumətin Masiasın qəddar və repressiv rejimindən yeni başlanğıc açacağını bildirdi. Siyasi məhbuslara amnistiya verdi və öncəki rejimin məcburi əmək sisteminə son verdi. Lakin əmisinin hakimiyyəti altında törədilən vəhşiliklərdə öz rolunu demək olar ki, qeyd etmədi.
Yeni konstitusiya
thumb|left|Obianq və Leopoldo Kalvo-Sotelo ilə Monkloa sarayında, may 1982
2009-cu ildə müxalifət lideri Plasido Miko Aboqonu məğlub edərək seçicilərin saxtakarlıq və təhdid ittihamları fonunda 97% səs toplayaraq dördüncü müddətə yenidən seçildi.
Obianq hakimiyyəti öncə əmisindən daha humanist hesab olunurdu. Lakin bəzi siyasətçilərə görə, getdikcə qəddarlaşdı və Afrikada böyük demokratiyaya doğru gedən tendensiyanı pozdu. Əksər yerli və beynəlxalq müşahidəçilərə görə, dünyanın ən korrupsiyalı, etnosentrik və repressiv rejimlərindən birinə rəhbərlik edir. Ekvatorial Qvineya Obianqın Ekvatorial Qvineya Demokratik Partiyasının hakim olduğu tək partiyalı dövlətdir. Konstitusiya Obianqa fərmanla idarəetmə gücü də daxil olmaqla geniş səlahiyyətlər verir.