cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 5086
NGC 5086, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Sentavr bürcü istiqamətində yerləşir. *2 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Daməd Nəbiyev
Daməd Nəbiyev(Daməd Məcid oğlu Nəbiyev;d.1925, Yevlax rayonu, Varvara kəndi) - Böyük Vətən müharibəsi veteranı, mayor.
Həyatı
Daməd Nəbiyev 1925-ci ildə oktyabr ayının 15-də Yevlax rayonunun Varvara kəndində anadan olmuşdur.
1943-cü ildə Gürcustanın Qambori rayonunda yerləşən hərbi məktəbə yollanmışdır. İkinci dünya müharibəsində D.Nəbiyev Birinci Belarusiya cəbhəsinin 221-ci aviabombardmançı diviziyasının 8-ci qvardiya bombardmançı polkunda hava atıcı radisti kimi iştirak etmişdir.
Müharibə bitdikdən sonra 1946-cı ilin payızında D. Nəbiyevin polku Ukraynanın Zaporoje şəhərinə gəlir və 5 ay qaldıqdan sonra hərbi hissəsi dağılır və D. Nəbiyev Leninqrada göndərilir. 1949-cu ilə kimi Leninqradda təlim uçuşları həyata keçirmişdir.
1950-ci ildə hərbi nazir marşal Jukovun əmri ilə D. Nəbiyev səhəti ilə əlaqədar aviasiyanın tərkibindən çıxarılmış və Bakı hərbi dairəsinə göndərilmişdir. Bir neçə il Bakıda, daha sonra Ağdamda qulluq etmişdir.
1960-cı ilin əvvəllərində D. Nəbiyevin hərbi hissəni ləğv etdilər və onu Gəncə şəhərinə göndərirlər.
1963-cü ildə qiyabi olaraq Gəncə Kənd Təsərrüfatı İnstitutunun Aqronomluq fakültəsinə daxil olmuşdur.
1973-cü ilə qədər Gəncədəki radiotexniki hərbi hissədə xidmət edir.31 il hərbi xidmət keçdikdən sonra təqaüdə çıxmaq qərarımı almışdır.
GBU-12 Paveway II
GBU-12 Paveway II, çox məqsədli bomba MK-82-yə əsaslanan ABŞ istehsalı Paveway seriyalı lazerlə idarə olunan silahdır. 1976-cı ildə istifadəyə verilmiş, ABŞ ordusu və müxtəlif NATO qoşunları tərəfindən istifadə edilmişdir. Lazer təyyarədən və ya yerdən hədəfin üzərinə tutulur və bombanın önündəki optik gözlə idarə edilir.
Daməd Nəbiyev
Həyatı
1973-cü ildən Gəncə Kənd Təsərrüfatı Texnikumunda, 1979-dan da 2002-ci ilə qədər Gəncə Musiqi Texnikumunda hərbi hazırlıq dərslərini tədris etmişdir.
GBU-12 Paveway II
Lazerlə idarə olunan bombaların, işləməsi üçün kənardan hədəfin lazerlə işarələməsinə ehtiyac var, lakin buna baxmayaraq, “ağıllı bomba” adlandılırlar.
Daməd Nəbiyev
Həyatı
Sonra isə Bakıya köçmüşdür.
Almaniya–Ermənistan münasibətləri
Almaniya—Ermənistan münasibətləri — Almaniya və Ermənistan arasında iki tərəfli diplomatik münasibətlər.
Daməd Nəbiyev
Ailəsi
1951-ci ildə D. Nəbiyev Yevlaxda Səlimə xanımla ailə qurmuşdur. Dörd övladı, səkkiz nəvəsi və səkkiz nəticəsi var.
Almaniya–Ermənistan münasibətləri
Tarixi
Almaniya—Ermənistan münasibətləri hələ də geniş şəkildə şərti olaraq sabit və möhkəm olaraq xarakterizə olunur. Hər iki ölkə 1918-ci ildə Ermənistan Demokratik Respublikası elan edildikdən sonra birlikdə çalışmış və 1991-ci ildə Ermənistanın SSRİ-dən müstəqilliyini elanından sonra işbirliklərini genişləndirmişlər. Hər iki dövlətin liderləri ikitərəfli münasibətlərini müzakirə edərək və son bir neçə ildə nəzərəçarpacaq dərəcədə yaxşılaşdıqları qənaətinə gəlmişlər.
2005-ci ildə Almaniyanın Federal Kansleri Gerhard Şröder Qondarma Erməni Soyqırımının tanınması üçün addımlar atdı. Almaniya, Türkiyəni bu hadisələrə görə "tarixi məsuliyyətini" qəbul etməyə çağırdı, ancaq "soyqırım" ifadəsini istifadə etməkdən imtina etdi. Soyuq müharibə dövründə Almaniya Federativ Respublikası, NATO üzvü Türkiyə ilə həmrəylik üzündən Qondarma Erməni Soyqırımı mövzusuna məhəl qoymadı.
Ancaq Ermənistanla Almaniya arasındakı münasibətlər müsbət olaraq qalırdı. Halbuki nisbətən az sayda erməni Almaniyada yaşayırdı.
2015-ci ilin mart ayında Almaniyanın Xarici İşlər Nazirliyi Ermənistanla müsbət siyasi, iqtisadi və mədəni əlaqələrin qurulduğunu bildirdi. Əfqanıstan müharibəsi zamanı (2001-2014) erməni əsgərləri Əfqanıstandakı Alman kontingentinə bağlı idilər və Kunduz şəhərindəki koalisiya hava limanını qorumaq funksiyasını yerinə yetirirdilər.
2016-cı ilin iyun ayında Alman Bundestaqı 1915-ci ildə Osmanlı imperiyasında ermənilərə qarşı törədilən cinayətləri soyqırım kimi tanıyan bir qərar qəbul etdi.
İqtisadi əlaqələr
Almaniya Avropa İttifaqında Ermənistanın aəsas ticarət tərəfdaşıdır. Ermənistana ixrac etdiyi ümumi ixracat baxımından dünyada üçüncüdür. Bu baxımından yalnız Rusiya və Çindən geri qalır. Ermənistan məhsullarının ixrac edildiyi beçinci ən böyük ölkədir. Bu baxımından Almaniya ancaq Rusiya, Bolqarıstan, İsveçrə və Gürcüstandan geri qalır. 2017-ci ildə Ermənistanın Almaniyaya ixracatı 112 milyon avro, Almaniyanın isə 152 milyon avro olmuşdur. Almaniyanın Ermənistana ixracatı əsasən avtomobillər, maşınlar, kimyəvi maddələr və elektrik məhsullarıdır. Ermənistanın Almaniyaya ixracatı: dəmir, polad, mis, molibden və digər metallar, həmçinin tekstildir. Ermənistana qoyulan təxminən 4.3 milyard ABŞ dolları təşkil edən birbaşa xarici investisiyanın 6.3% -i Almaniyadan gəlir.
Diplomatik nümayəndəliklər
Ermənistanın Berlində səfirliyi var.
Almaniyanın İrəvanda səfirliyi və Gümrüdə baş konsulluğu var.
NGC 4921
NGC 4921, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. SBab tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Azərbaycanda abort
Azərbaycanda abort tələb əsasında hamiləliyin 12 həftəsinə qədər, xüsusi hallarda isə 12-28 həftə arasında qanunidir. Azərbaycanın hazırkı abort qanunu Azərbaycan Sovet İttifaqının tərkibində (Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikası kimi) 1955-ci ildə qəbul edilmiş abort haqqında Sovet İttifaqının qanununa əsaslanır və Azərbaycan 1991-ci ildə müstəqil olduqdan sonra heç bir dəyişiklik edilməmişdir. 1965-1987-ci illər arasında abort nisbəti çox yüksək idi (20 ilə 28% arasında). Müstəqillik əldə etdikdən sonra abort nisbəti demək olar ki, iki dəfə azalıb və 2000-ci ildən sonra nisbətən sabitləşib (12-14%). 2014-cü ildə Azərbaycanda hamiləliklərin 13,8%-i abortla başa çatıb ki, bu da 2005-ci ildə qeydə alınan ən aşağı göstəricidən (12,1%) bir qədər yüksəlib.
Tarixi
Bütün keçmiş SSRİ- də olduğu kimi, 1992-ci ilə qədər Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikası kimi tanınan Azərbaycanda da keçmiş Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqının abort qanunvericiliyi və qaydaları əsas idi. Nəticə etibarı ilə Azərbaycanda abort praktikası bütün keçmiş SSRİ-də olduğu kimi idi.
Aşağıda verilən təsvir Azərbaycanın müstəqillikdən əvvəlki vəziyyətinə aiddir. Müstəqillik əldə etdikdən sonra abort haqqında qanunda heç bir dəyişiklik edilməyib.
Sovet İttifaqının 27 iyun 1936-cı il tarixli fərmanı həyat üçün təhlükə, sağlamlığa ciddi təhlükə və ya valideynlərdən miras qala biləcək ciddi xəstəliyin mövcudluğu istisna olmaqla, abortların aparılmasını qadağan etdi. Abort xəstəxanada və ya doğum evində aparılmalı idi. Xəstəxanadan kənarda və ya bu əlamətlərdən biri olmadan təhlükəli abort edən həkimlər bir ildən iki ilədək həbs cəzası ilə cəzalandırılırdı. Əgər abort antisanitar şəraitdə və ya lazımi tibbi təhsili olmayan şəxs tərəfindən aparılardısa, cəza üç ildən az olmayaraq azadlıqdan məhrumetmə ilə cəzalandırılırdı. Qadını aborta sövq edən şəxs iki il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib. Abort etdirən hamilə qadına töhmət və təkrar cinayət törətdiyi təqdirdə 300 rubla qədər cərimə ödənilirdi.
Keçmiş SSRİ hökuməti 23 noyabr 1955-ci il tarixli fərmanla 1936-cı il fərmanında abortların aparılmasına dair ümumi qadağanı ləğv etdi. 1955-ci ildə də qəbul edilmiş digər qaydalar, əks göstəriş olmadıqda və bu andan sonra hamiləliyin davam etməsinin və doğuşun anaya zərər verəcəyi təqdirdə, hamiləliyin ilk on iki həftəsində abortların sərbəst şəkildə həyata keçirilə biləcəyini göstərirdi. Abort xəstəxanada həkim tərəfindən aparılmalı idi və ananın sağlamlığına təhlükə olmadığı halda, ondan pul alınırdı. Qeyri-qanuni abort edən şəxslər SSRİ Cinayət Məcəlləsinin qanunları ilə müəyyən edilmiş cinayət cəzalarına məruz qalırdılar. Məsələn, əgər abort xəstəxanada aparılmayıbsa, bir ilədək həbs cəzası, yüksək tibbi təhsili olmayan şəxs tərəfindən aparılıbsa, iki ilədək müddətə azadlıqdan məhrumetmə cəzası nəzərdə tutula bilərdi. Cinayətlərin təkrar törədilməsi və ya hamilə qadının ölümü və ya ağır xəsarət alması halında daha yüksək cəza səkkiz ilədək müddətə azadlıqdan məhrumetmə cəzası verilə bilər. Qanunsuz abort etdirən qadın cəzalandırılmırdı.
1955-ci il qanununun təsdiq edilməsinə baxmayaraq, keçmiş SSRİ-də qeyri-qanuni abort problemi tamamilə aradan qalxmadı. Bu vəziyyət qismən hökumətin kontrasepsiyaya qarşı ziddiyyətli münasibəti ilə nəticələndi. Bəzən kontrasepsiyaya dəstək göstərsə də, kontrasepsiyanı mümkün etmək üçün çox az şey etdi və 1974-cü ildə oral kontraseptivlərin geniş istifadəsini effektiv şəkildə qadağan etdi. Vəziyyət həm də qismən aborta xoşagəlməz baxan hökumət tərəfindən uşaq dünyaya gətirməyə yenidən canlanmış pronatalist yanaşma ilə bağlı idi. Nəticə ailə planlaşdırılmasının əsas üsulu kimi abortdan istifadə etmək idi.
Qeyri-qanuni abortların yüksək nisbətindən narahat olaraq, 1982-ci ildə hökumət hamiləliyin iyirmi səkkizinci həftəsinə qədər sağlamlıq səbəbi ilə abortların aparılmasına icazə verən bir fərman verdi. Hökumət qanuni abortların mümkün olduğu şərtləri genişləndirməyə davam etdi və 31 dekabr 1987-ci ildə hamiləliyin iyirmi səkkizinci həftəsi ərzində sorğu əsasında həyata keçirilən abortlar üçün qeyri-tibbi göstərişlərin geniş spektrini müəyyən edən başqa bir fərman verdi. Bunlar: hamiləlik zamanı ərin ölümü; hamilə qadının və ya ərinin həbsi; analıq hüququndan məhrum etmə; çoxşaxəlilik (uşaqların sayı beşdən çoxdur); hamiləlik dövründə boşanma; təcavüzdən sonra hamiləlik; və ailədə uşaq əlilliyi. Üstəlik, sərəncamda nəzərdə tutulurdu ki, komissiyanın razılığı ilə abort istənilən başqa əsasla həyata keçirilə bilər.
Hamiləliyin ilk on iki həftəsindən sonra abort üçün əsasların bu cür uzadılması, hökumətin kontrasepsiyaya ikitərəfli münasibəti ilə birlikdə, rəsmi olaraq bildirilən abortların sayının kəskin artmasına səbəb oldu. Abort hallarının yüksək olması ilə nəticələnən digər amillərə yüksək keyfiyyətli müasir kontraseptivlərin çatışmazlığı və daha az etibarlı ənənəvi üsullara etibar; cütlüklər arasında kontrasepsiya və tez-tez abortların sağlamlıq üçün zərərli nəticələri haqqında məlumatın olmaması; və həkimlər, tibb bacıları, müəllimlər və digər mütəxəssislər üçün adekvat təlimin olmaması. 1989-cu ildə bütün keçmiş SSRİ-də prezervativlərin mövcudluğu tələbatın cəmi 11 faizini təşkil edirdi; intrauterin cihazlar (IUD), 30%; və həblər, 2 faiz. 1990-cı ildə aparılan kontraseptiv vasitələrdən istifadə üzrə ümumittifaq seçmə sorğusunun məlumatları göstərir ki, Azərbaycanda 15-49 yaşlı bütün qadınların 6,5 faizi müntəzəm olaraq kontrasepsiyadan, 10,1 faizi bəzən kontrasepsiyadan istifadə edir, 41,9 faizi heç bir kontraseptiv üsuldan istifadə etmir və 35,3 faiz kontrasepsiya haqqında heç nə bilmirdi.
Skraup reaksiyası
Skraup reaksiyası - Zdenko Hans Skraup adını daşıyır. Reaksiya tipi - tsiklin əmələ gəlməsi ilə gedən reaksiya.
Bu nümunədə nitrobenzol həm həlledici, həm də oksidləşdirici agent kimi iştirak edir. Əks halda şiddətli reaksiya olduğu üçün əsasən dəmir(II)sulfatın iştirakı ilə aparılır.[5] Nitrobenzol əvəzinə arsen turşusu istifadə edilə bilər və birincisi daha yaxşıdır, çünki reaksiya daha az şiddətlə gedir.[6]
Əjdər Həmidov
Əjdər Qüdrət oğlu Həmidov — Azərbaycan teatr və kino aktyoru, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2018).
Həyatı
Əjdər Həmidov 28 sentyabr 1953-cü ildə Şabran rayonunun (keçmiş Dəvəçi rayonun) Aygünlü kəndində anadan olmuşdur. 1979-cu ildə M.A.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun dram və kino aktyorluğu fakültəsini bitirmişdir. Təyinatla Sumqayıt Dövlət Musiqili Dram Teatrına göndərilən Ə.Həmidov bu teatrın səhnəsində bir sıra maraqlı rollar oynamışdır.
Onun Vəzir ("Lənkəran xanının vəziri" M.F.Axundov), ("Tamahkar" S.S.Axundov), Milis ("Bəxt üzüyü" V.Səmədoğlu), Məlik ("Adamın adamı" Anar), Sərsəri ("Bütün Şərq bilsin" N.Həsənzadə), Dursunəli ("Dursunəli və ballıbadı" S.M.Qənizadə) və s. kimi obrazları tamaşaçı rəğbəti qazanmışdır.
Ə.Həmidov 1990-cı ildə Akademik Milli Dram Teatrının aktyor heyətinə qəbul edilmişdir. Bu illər ərzində o, Şeytan ("Özümüzü kəsən qılınc" B.Vahabzadə), 1-ci kafir ("Burlaxatun" N.Xəzri), Daşdəmir ("Bu dünyanın adamları" Hidayət), Vanya Koxa ("Hökmdar və qızı" İ.Əfəndiyev), Məşədi Oruc ("Ölülər" C.Məmmədquluzadə), Şou-Zəli ("Hələ "sevirəm" deməmişdilər…" R.Novruz), Dito ("Kaş araba aşmayaydı" O.İoseliani) kimi müxtəlif janrlı obrazlar yaratmışdır.
Aktyor "Azərbaycanfilm"in istehsal etdiyi bir sıra filmlərdə uğurlu obrazlar yaratmışdır. "Kişi sözü"ndə Qasım, "Lətifə"də Əhməd, "Hacı Qara"da Kərəməli və başqa rolları onu tamaşaçıların sevimlisinə çevirmişdir. 2006-cı ildə çəkilmiş "Yoxlama" adlı çoxseriyalı televiziya filmindəki Müfəttiş obrazı sənətçiyə böyük uğur gətirmişdir. Əjdər Həmidov 2002-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Artisti, 27 may 2018-ci ildə Azərbaycanın xalq artisti fəxri adına layiq görülmüşdür. 30 aprel 2014-cü ildə, 6 may 2015-ci ildə, 6 may 2016-cı ildə , 1 may 2017-ci ildə , 9 may 2018-ci ildə , 10 may 2019-cu ildə və 7 may 2020-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.
Əjdər Həmidov 2020-ci il noyabr ayının 24-də Kliniki Tibbi Mərkəzdə insultdan vəfat edib.
Samir Əliyev (leytenant)
Samir Əliheydər oğlu Əliyev — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin leytenantı, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Samir Əliyev 1999-cu il avqustun 9-da Bakı şəhərinin Suraxanı rayonunun Zığ qəsəbəsində anadan olub. 2016–2020-ci illərdə Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbində (AAHM) ali hərbi təhsil alıb.
Hərbi xidməti
Samir Əliyev 2020-ci ildən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin "N" saylı hərbi hissəsində xidmət edirdi.
Azərbaycan Ordusunun leytenantı olan Samir Əliyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Tərtər rayonunun Suqovuşan qəsəbəsinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Samir Əliyev sentyanrın 29-da Suqovuşan döyüşləri zamanı şəhid olub. II Fəxri Xiyabanda dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi zamanı döyüş əməliyyatlarının rəhbəri olan, düşmənin canlı qüvvəsinin məhv edilməsində rəşadət göstərən, vəzifə borcunu ləqayətlə və vicdanla yerinə yetirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Samir Əliyev ölümündən sonra 3-cü dərəcəli "Rəşadət" ordeni ilə təltif edildi.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Samir Əliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Samir Əliyev ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Caracur dağı
Caracur dağı – Ordubad rayonu ərazisində dağ (hünd. 1483,6 m). Zəngəzur silsiləsindən cənub-qərbə ayrılan Dəmirlidağ-Göydağ qolunun cənub istiqamətli Gəvək şaxəsində, Qaradərə-Gilançay suayırıcısında zirvə. Biləv kəndindən 4 km-dək şimal-qərbdədir. Orta Eosenin Lütet mərtəbəsinə aid Dərəlik və Biləv lay dəstələrinin çökmə və vulkanogen-çökmə süxurlarından təşkil olunmuş, cənub yamacı sıldırımlı günbəzvari yüksəklikdir. Tektonik cəhətdən Ordubad qarılma zonasının Paradaş seqmentində, eyniadlı əyilmənin cənub-qərb cinahında müşahidə edilən Gilançay antiklinalının şimal-şərq qanadında yerləşir.
Yollar (Göksel albomu)
Yollar – Göksel-in 1997-ci ildə çıxardığı 1-ci albomudur. Albomdakı "Sabır" mahnısına klip çəkilmişdir.
Ermənistan–İspaniya münasibətləri
İspaniya—Ermənistan münasibətləri — İspaniya və Ermənistan arasında iki tərəfli diplomatik münasibətlər. Münasibətlərin əhəmiyyəti ermənilərin İspaniyaya köçürülmə tarixinə əsaslanır. İspaniyada təxminən 40.000 erməni və onların nəsilləri yaşayır. Hər iki ölkə Avropa Şurasının üzvüdür.
Tarixi
Ermənistan və İspaniya arasında ilk əlaqə 1382-ci ildə, Kilikiya çarlığının devrilən kralı VI Levon, dövləti bərpa etmək üçün İspaniya kralı I Juandan kömək istəmək üçün İspaniyaya gəldiyi zaman baş verir. İspaniyada V Levon "Madrid Lordu" unvanını alır və I Juan ölümünə qədər İspaniyada qalır. Əsrlər boyu ermənilər müharibədən və qeyri-müəyyənlikdən qurtulmaq üçün İspaniyaya üz tutmuşlar. Bəzi ermənilər 1400-cü illərin sonları - 1500-cü illərin əvvəllərində İspan tədqiqatları dövründə iştirak etmişlər.
İkitərəfli müqavilələr
Hər iki ölkə, İnvestisiyaların Qarşılıqlı Təşviqi və Qorunması Sazişi (1990) kimi bir neçə ikitərəfli müqavilə imzalamışdır. İki ölkə arasında imzalanan saziş və müqavilələr:Beynəlxalq avtomobil nəqliyyatı haqqında Saziş (2000); Turizm üzrə Anlaşma Memorandumu (2013); İkiqat vergitutmanın və vergidən yayınma hallarının qarşısının alınması haqqında Saziş (2010) və Mədəniyyət, Təhsil və Elm sahəsində əməkdaşlıq haqqında Saziş (2013).
Ticarət
2015-ci ildə Ermənistan və İspaniya arasında ticarət dövriyyəsi 55,8 milyon avro təşkil etmişdir. Ermənistanın İspaniyaya ixracatının əsasını mədən filizlər, şlak və küldür. İspaniyanın Ermənistana əsas ixrac məhsulları bunlardır: keramika, meyvə və tərəvəz konservləri, ətriyyat, kauçuk və ət. İspaniyanın Zara çoxmillətli şirkəti Ermənistanda fəaliyyət göstərir.
Daimi diplomatik nümayəndəliklər
Ermənistanın Madriddə səfirliyi var.
Vüsal Sultanov
Vüsal Eynulla oğlu Sultanov (Şabran rayonu, Azərbaycan SSR) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin general-mayoru, Azərbaycan Dövlət Sərhəd Xidməti Çevik Hərəkət Qüvvələrinin I komandan müavini və Qərargah rəisi, Vətən müharibəsi iştirakçısı, Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı.
Həyatı
Vüsal Sultanov Şabran rayonunda anadan olub. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin general-mayorudur. 27 sentyabr 2020-ci ildə başlanan Vətən müharibəsinin iştirakçısıdır. 9 dekabr 2020-ci ildə göstərdiyi şücaətə görə "Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı" medalı, 24 dekabr 2020-ci ildə isə "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edilib.
Vətən müharibəsi
Vüsal Sultanov vətən müharibəsinin ən çətin 5 döyüşündən biri olan Əmirvarlı döyüşlərinə rəhbərlik edib.Polkovnik Sultanov oktyabr ayının 8-dən başlayaraq Əmirvarlı səddinin yarılması üçün gedən əməliyyatlarda iştirak edib.Ermənistan ordusunun müdafiə xəttinin birinci ,ikinci eşalonundan geri çəkilmiş qüvvələri son ümid kimi bu səddə cəmləşdiyindən səddi yarmaq çətin olmuşdur. DSX-nin Çevik Hərəkat Bölmələri Əmirvarlıda 8 gün fasiləsiz döyüşlər aparmışdır. Son döyüşündə ağır yaralanan Vüsal Sultanov bu gün xidmətini DSX -nin Çevik Hərəkat Dəstəsinin komandanının müavini kimi davam etdirir.
Qrenbi krateri
Qrenbi krateri — Vadstenanın (Österyötland, İsveç) cənub-şərqində yerləşən zərbə krateri. Onun təxminən 470 milyon il əvvəl (Orta Ordovik dövründə) forlamaşdığı ehtimal olunur. Diametri 3 kilometrdir və səthə çıxmır.
Mariya Kapnist
Mariya Kapnist — Aktrisa.
Həyatı
9 mart 1913-cü ildə Sankt-Peterburqda doğulub.
25 oktyabr 1993-cü ildə Kiyevdə vəfat edib.
Şirabad (Özbəkistan)
Şirabad (Sherobod) — Özbəkistanın Surxandərya vilayətində şəhər.
Coğrafiya
Termezdən 60 kilometr quzeydə, Şirabad çayının qırağında yerləşir.
Qışlaq-i Bəxtiyar (Sayınqala)
Qışlaq-i Bəxtiyar - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sayınqala şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 420 nəfər yaşayır (90 ailə).
NGC 4145A
NGC 4145A, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Tazılar bürcü istiqamətində yerləşir. Sd tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
NGC 3930
NGC 3930, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Körebe (Göksel albomu)
Körebe – Göksel-in 2001-ci ildə çıxardığı 2-ci albom. Albomdakı "Depresyondayım" mahnısına klip çəkilmişdir.
Ermənistan parlament binası
Ermənistan parlament binası (Հայաստանի Ազգային ժողովի շենքը; Hayastani Azqayin Joğovi Şenk) - İrəvanda Bağramyan prospektində yerləşir. Memarı Mark Qriqoryan olmuşdur.
NGC 3133
NGC 3133, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Hidra bürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Aslanidi qardaşlarının tütün fabriki binası
Aslanidi qardaşlarının tütün fabriki binası - Rostov-na-Donu şəhərinin ərazisində XIX əsrin sonlarında inşa edilmişdir. Bina Budyonnovski prospektinin küncündə və Krasnoarmeysk küçəsində yerləşir. İlk əvvəllər bina Aslanidi qardaşlarının tütün fabriki idi. Hazırda bina № 8 xəstəxanasının korpuslardan biridir. Bina Regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekləri siyahısına daxildir.
Tarixi
1874-ci ildə İvan Xristoforoviç və Axilles Xristoforoviç Aslanidi qardaşları tərəfindən tütün fabriki inşa edilmişdir. Onların binası Skobelevski küçəsi və Taqanroq prospektində yerləşirdi. 1913-cü ildə Aslanidi qardaşlarının tütün fabriki «V. İ. Asmolov və K°» səhmdar vəmiyyəti tərəfindən alınmışdır. 1920-ci ildə tütün fabrikinin binası göz xəstəlikləri xəstəxanasına verilir. 1950-ci illərin əvvəllərində bina təmir olunmuş və şəhər xəstəxanasına verilir. 1962-ci ildə binanın önündə memorial lövhə vürülür. Lövhədə yazılır: «1920-1952-ci illərdə bu binada dahi alim-oftamoloq, professor Konstantin Xrisanfoviç Orlov yaşamış və işləmişdir.». Rostov vilayəti Aministrasiyası rəhbərliyinin 9 oktyabr 1998-ci il № 411 qərarı ilə bina bina regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekləri siyahısına daxil edilir.
Arxitektura
Aslanidi qardaşlarının tütün fabriki binası iki mərtəbədən ibarətdir. Fasadı kərpiç dekordan ibarətdir. П-formasına malikdir. Binanın fasadı Krasnoarmeysk küçəsi və Budyonnovski prospektində açılır. Binanın pəncərələri məhəccərlərlə qorunur. Dəhliz sistemli bir tikilidir.
Yuxarı Sarıca (Sayınqala)
Yuxarı Sarıca - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sayınqala şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 571 nəfər yaşayır (101 ailə).
Şarl Furye
Fransua Mari Şarl Furye  — Fransız filosofu, sosioloq, ütopik sosializmin nümayəndələrindən biri, Furyeizm sisteminin qurucusu; "feminizm" termininin müəllifidir.
İdeyalarına Furyeizm, ardıcıllarına Furyerist deyildi.
Uşaqlıq və gənclik illəri
Şarl bezansonlu varlı bir tacirin yeganə oğludur. Zəif və xəstə, erkən uşaqlıqdan xəyal qurmağa meyli ilə seçilir və hər şeyi musiqi və kitab oxumaqdan üstün tuturdu. Yalnızlıq onda güclü bir xəyal inkişaf etdirdi və bütün sistemində sərt bir iz buraxdı. Fourierin uşaqlığı haqqında bilinən hər şey onu çox doğru və mehriban kimi boyayır. 12–13 yaşına qədər məktəbdə oxudu, ancaq bununla yanaşı məntiq, coğrafiya, fizika, riyaziyyat və digər mövzularda sistemsiz də olsa müstəqil dərslər var idi. Atasının ölümündən sonra məyus olan ticarət, məktəbi tərk etdikdən sonra dolanışıq üçün vəsait toplamağa başladı və tribunanın arxasında dayandı, baxmayaraq ki, məktəb təhsillərini davam etdirmək üçün uğursuz cəhdlər edildi. Sistemli bir təhsil almadı, özü öyrədildi, elmi işlərə qərəzli yanaşdı. Mükəmməl bir yaddaşa, bədii və satirik istedada sahib idi. Uşaq vaxtı anası onu uğursuz, kənar insanlar isə dəli sayırdı.
Əvvəlcə başqalarının mağazalarında katib kimi xidmət etdi və müxtəliflik ehtirası üzündən bir neçə sahibini dəyişdirdi, Fransanın bir çox şəhərində — Lion, Ruan, Marsel, Bordo, Parisdə oldu. Müxtəlif ticarət şirkətləri adından xaricə — Almaniya, Belçika, Hollandiyaya səyahətlər etdi.
Yaradıcılıq fəaliyyətinin başlanğıcı
Bu zamana qədər Furye projektor oldu: elmi öyrənmək, ətrafdakı hadisələri müşahidə etmək, yalnız qarşılaşdıqları qüsurları ifadə etməklə və ya sadəcə onları tənqid etməklə məhdudlaşa bilmədi, hər cür kəşf, layihə və inkişaf etdirməyə başladı. Ancaq Furye uzun müddət özünə yaxın bir mövzu tapa bilmədi. İndi yeni, sadələşdirilmiş bir notasiya sistemi yaradır, sonra əvvəlcə taxta, sonra da metal raylar olan bir cihaz fikri irəli sürür; Ordu yeməyinin layihəsini yeni bir şəkildə Müharibə Nazirliyinə təqdim edir, daha sonra qoşunların Ren sahillərindən İtaliyaya köçürülməsini sürətləndirməyə dair tədbirlər haqqında bir qeyd yazır, sonra nəhayət prefekt, baqaj daşınması üçün xüsusi bir broker sinifinin yaradılması üçün bir layihə, bəstələyir və təqdim edir.
Mansur Piriyev
Mansur Piriyev — Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin İnformasiya Təminatı və İnnovativ Həllər şöbəsinin müdiri.
Həyatı
Piriyev Mansur Şahmar oğlu 3 fevral 1979-cu ildə Azərbaycan Respublikası Ağcabədi rayonu, Yuxarı Qiyaməddinli kəndində anadan olub.
Bakı Dövlət Universitetinin (BDU) Sosial elmlər və psixologiya fakültəsini, BDU-nun Tarix fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə və BDU-nun Sosial-fəlsəfə ixtisası üzrə magistraturasını bitirib. Tələbə olduğu illər ərzində bir çox mətbuat orqanlarında çalışmış, KİV-də bir sıra rəhbər vəzifələrdə mövqe tutmuşdur.
Fəaliyyəti
Tələbəlik illərində bir sıra qəzet və jurnallarda müxbir və məsul vəzifələrdə fəaliyyət göstərmişdir.
1998-ci ildən 2002-ci ilədək Azərbaycan Dövlət Dillər Universitetinin tədris şöbəsində mütəxəssis, 2005-2006-cı illərdə İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkətində Radionun elm-təhsil verilişləri departamentinin redaktoru, eyni zamanda "Qarabağnamə", "Zəng", "Həyat tərzi" adlı radio verilişlərinin müəllifi və aparıcısı olmuşdur. 2006-2008-ci illərdə İctimai Televiziyanın elm-təhsil verilişləri departamentinin  redaktoru kimi fəaliyyət göstərmiş  və   "Rəqəmsal dünya", "Hüquq müstəvisi", "Teleportret", "Açıq dərs" və. s verilişlərdə redaktor, aparıcı və ssenari müəllifi kimi çalışmışdır.
Bir sıra yerli və beynəlxalq seminarlarda uğurla iştirak etmiş,  çoxsaylı PR və marifləndirmə layihələri həyata keçirmişdir. Eyni zamanda bir çox analitik məqalələrin və televiziya-radio  verilişlərinin müəllifi və aparıcısı olmuşdur.
M.Piriyev 2003-2004-cü illər Müdafiə Nazirliyi N saylı H/H-də, cəbhə bölgəsində, ön xətdə Baş leytenant rütbəsində taqım komandiri vəzifəsində hərbi xidmət keçmişdir.
Mansur Piriyev Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 13 iyun 2019-cu iul tarixli Sərəncamı ilə Ölkədə qida təhlükəsizliyi sahəsində səmərəli fəaliyyətinə görə "Tərəqqi" medalı ilə təltif olunub, dövlət qulluğunun müşaviridir.
Valinyi
INSEE kodu — 03296.
Mansur Piriyev
Mükafatları
"Tərəqqi” medalı
Valinyi
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 397 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 238 nəfərdən (15–64 yaş) 154 nəfəri iqtisadi cəhətdən fəal, 84 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 64,7%, 1999-cu ildə bu 58,9%). 154 aktivistdən 134 nəfər (72 kişi və 62 qadın), 20 nəfər işsiz (8 kişi və 12 qadın) idi. Aktiv olmayan 84 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 43 nəfər təqaüdçü, 34 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Puebla döyüşü
Puebla döyüşü — 5 may 1862-ci ildə Fransa və Meksika arasında baş vermiş döyüş.
Safine-ye Süleymani
Safine-ye Süleymani (azərbaycanca: Süleymanın gəmisi) — Səfəvi sülaləsindən olan şah I Süleymanın (1666–1694) Siamda yerləşən Ayutiya krallığına göndərdiyi elçiliyin səyahətnaməsi nəzərdə tutulur.
Səyahətnamənin mətni elçiliyin katibi Məhəmməd Rəbi ibn Məhəmməd İbrahim tərəfindən qələmə alınmışdır. Səyahətnamədə əks olunanlar Səfəvi imperiyasının bu dövrdə Hind okeanının şərq bölgələrindəki varlığı barədə mükəmməl məlumat verir. Həmçinin səyahətnamədəki məlumatlar əsasında Siamın XVII əsrin sonlarında tarixini öyrənmək üçün də istifadə edilə bilər. Bu səyahətnamə dünyanın bu xüsusi bölgəsi ilə Səfəvi imperiyasının əlaqələrinin tarixindən bəhs edən yeganə qaynaqdır.
NGC 7081
NGC 7081, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Dolça bürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Aşağı Sarıca (Sayınqala)
Aşağı Sarıca - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sayınqala şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 109 nəfər yaşayır (20 ailə).
Dünya Qida Proqramı
Dünya Qida Proqramı — Birləşmiş Millətlər Təşkilatının tərkib hissəsidir. Bu qurum aclığın aradan qaldırılması və dünya qıda təhlükəsizliyini təmin edən ən böyük BMT təşkilatıdır. Təşkilatın əsası 1961-ci ildə qoyulmuş, baş ofisi Romada yerləşir və 80 ölkədə ofisləri var. 2019-cu ilə qədər 88 ölkədə 97 milyon insana xidmət göstərmişdir ki, bu da 2012-ci ildən bəri ən böyük göstəricidir və fəaliyyətinin üçdə ikisi münaqişə zonalarında həyata keçirilir.
Təcili ərzaq yardımına əlavə olaraq, DQP fövqəladə hallara hazırlıq və cavab tədbirləri üçün şəraitin yaradılması, təchizat zəncirlərinin və logistikanın idarə edilməsi, sosial təhlükəsizlik proqramlarının təşviqi və iqlim dəyişikliyinə qarşı davamlılığın gücləndirilməsi kimi texniki yardım və inkişaf yardımı təklif edir. Agentlik eyni zamanda birbaşa nağd pul yardımı və tibbi ləvazimatların əsas təchizatçısıdır və humanitar işçilər üçün sərnişin xidmətləri göstərir.
DQP-ı 17 Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərini yerinə yetirməyi qarşısına məqsəd qoyan və 2030-cu ilə qədər "sıfır aclıq" üçün SDG 2-yə nail olmaq üçün prioritet olan BMT qurumlarından ibarət konsorsium olan Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Davamlı İnkişaf Qrupunun icraçı üzvüdür.
Dünya Qida Proqramı 2020-ci ildə münaqişə bölgələrinə ərzaq yardımı göstərmək, ərzaqdan müharibə və münaqişə silahı kimi istifadənin qarşısını almaq istiqamətindəki səylərinə görə sülh üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.
Tarixi
DQP-ı 1961-ci ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının (FAO) 1960-cı il Konfransından sonra, ABŞ-nin Sülh Naminə Ərzaq Proqramlarının direktoru Corc Makqoverin çoxtərəfli ərzaq yardımı proqramının yaradılmasını təklif etdiyi zaman yaradılmışdır. Dünya Qida Proqramlarının fəaliyyətinə ilk dəfə 1963-cü ildə FAO və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyası üç illik eksperimental əsasda, Sudanda Vadi Halfadakı Nubiya əhalisini dəstəkləmək üçün başlanmışdır. 1965-ci ildə proqram davamlı olaraq uzadıldı.
Arxa plan
Ərzaq çatışmazlığı, aclıq, qeyri-kafi qidalanma və qida zəhərlənməsi sağlamlığın pisləşməsinə səbəb olaraq, sonradan təhsil, məşğulluq və yoxsulluq kimi dayanıqlı inkişafın digər sahələrinə təsir göstərdiyinə görə, DQP-ı davamlı inkişaf məqsədlərinin geniş spektri üzərində işləyir.
2020-ci ildə COVID-19 pandemiyası kənd təsərrüfatı istehsalına əhəmiyyətli təzyiq göstərdi, qlobal dəyər və təchizat zəncirini pozdu. Sonradan, bu, ən yoxsul ailələrin ciddi şəkildə təsirləndiyi qida çatışmazlığı və qeyri-adekvat ərzaq təminatı problemlərini gündəmə gətirir. Bunun "2020-ci ildə daha 132 milyon insanın qida çatışmazlığından əziyyət çəkməsinə" səbəb olacağı gözlənilir.
Büdcəsi
DQP-nın büdcəsi əsasən dünya hökumətlərinin, həmçinin korporasiyaların və özəl donorların könüllü ianələri hesabına maliyyələşdirilir. 2019-cu ildə maliyyələşdirmə rekord həddə 8 milyard ABŞ dolları təşkil edib ki, bunlardan da ən böyük donorlar ABŞ (3,4 milyard dollar) və Almaniya (886,6 milyon dollar) olub. 4,1 milyard ABŞ dolları məbləğində maliyyə çatışmazlığı ilə ərzaq təminatı olmayan əhalinin müəyyən edilmiş ehtiyaclarını ödəmək üçün kifayət deyildi.
İdarəetmə, rəhbərlik və heyət
thumb|İcraçı direktor Devid Bisli Burkina Fasoda deqradasiyaya uğramış torpaqları bərpa edən qadınlar və kişilərlə görüşür. Foto: DQP/Corc Fominyen DQP-na 36 üzv dövlətin nümayəndələrindən ibarət icraçı şura tərəfindən idarə olunur və DQP-nın fəaliyyətinə hökumətlərarası dəstəyi, istiqamətləndirməni və nəzarəti təmin edir. Avropa İttifaqı DQP-da daimi müşahidəçidir və əsas donor kimi onun icraçı şurasının işində iştirak edir. Ümumdünya Ərzaq Proqramına BMT Baş Katibi və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının (FAO) baş direktoru tərəfindən birgə təyin edilən icraçı direktor rəhbərlik edir. İcraçı direktor müəyyən edilmiş beşillik müddətə təyin edilir və təşkilatın idarə olunmasına, habelə onun proqramlarının, layihələrinin və digər tədbirlərin həyata keçirilməsinə cavabdehdir. Əvvəllər ABŞ-nin Cənubi Karolina ştatının qubernatoru olan Devid Bisli bu vəzifəyə 2017-ci ilin martında təyin edilib. O, qərargahı Romada yerləşən DQP-ı katibliyinə rəhbərlik edir.
2020-ci ilin oktyabr ayında DQP-da 19,660 işçi var idi.
İcraçı direktorların siyahısı
1992-ci ildən bəri bütün icraçı direktorlar Amerikalıdır. Aşağıda Ümumdünya Ərzaq Proqramının icraçı direktoru vəzifəsində çalışmış şəxslərin xronoloji siyahısı verilmişdir:
Məqsədi
Məktəb Yeməkləri Proqramının qlobal kampaniyası, dünyada 300 milyon qidalanmamış uşağa qidalanma və təhsil vermək məqsədi daşıyır. Fövqəladə hallarda, WFP, döyüş əməliyyatları, təbii və texnogen fəlakət qurbanlarına təcili həyat dəstəyi göstərir.
Fövqəladə hallar
Ümumdünya Qida Proqramının həyat qurtaran ərzaq yardımının təxminən üçdə ikisi şiddətli ərzaq böhranı ilə üzləşən insanlara verilir. 2020-ci ilin sonuna qədər DQP 20 ölkədə fövqəladə hallar və böhranlarla mübarizə aparırıb. Onun rezonansına adətən qida, nağd pul, qida əlavələri və məktəb qidasının birləşməsi daxildir. DQP hesab edir ki, onun fəaliyyət göstərdiyi ölkələrdə təxminən 272 milyon insan, COVID-19-un ağır təsirləri səbəbindən qida təhlükəsizliyindən məhrumdur və ya belə vəziyyətə düşmə riski altındadır. Ümumdünya Qida Proqramı 73 ölkədə təxminən 97 milyon insana kritik qida və qida yardımı ilə kömək etmək üçün əhatə dairəsini genişləndirib. 2020-ci ilin yanvar-oktyabr aylarında 67 ölkədə 1,7 milyard ABŞ dolları məbləğində nağd pul yardımı həssas qruplara paylanıb. DQP-ı həmçinin real vaxt rejimində inkişaf edən ehtiyacları izləmək üçün monitorinqini 15-dən 39-a qədər genişləndirib. thumb|Qunda əyalətində daşqın qurbanları üçün Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Humanitar Hava Xidməti (UNHAS) helikopterindən ləvazimatlar boşaldılır. [[Mozambik. Foto: Marko Frattini]] Ümumdünya Qida Proqramının ən böyük və ən mürəkkəb təcili cavab tədbirləri Yəməndə davam edən münaqişə, dağılmış iqtisadiyyat və məhv olmuş səhiyyə sisteminin COVID-19 ilə öhdəsindən gələ bilməyəcəyi, dünyanın ən pis aclıq böhranlarından birinə və qıtlığa səbəb olan amillər arasındadır. DQP-ı Suriyada salan vətəndaş müharibəsi zamanı didərgin düşmüş 6,5 milyon insandan 4,5 milyondan çoxuna ərzaq yardımı etmişdir.
DQP-ı həm də qəfil baş verən fövqəladə hallara ilk cavab verən təşkilatdır. 2020-ci ilin iyul ayında Sudanda daşqınlar baş verəndə, o, təxminən 160,000 insana təcili ərzaq yardımı göstərdi. 2019-cu ilin əvvəlində İday siklonu Mozambiki bürüdükdən və daşqınlar təqribən 400.000 hektar məhsulu yuyub apardıqdan sonra DQP-ı insanların həyati əhəmiyyətli ləvazimatlar alması üçün qida və vauçerlərlə təmin etdi, eyni zamanda bərpa, yenidənqurma və dayanıqlığın artırılması işlərini planlaşdırdı.
DQP-nın fövqəladə halları həm də fəlakətlərin potensial təsirini kompensasiya etmək üçün qabaqlayıcıdır. Afrikanın Sahel bölgəsində iqtisadi çətinliklər, iqlim dəyişikliyi və silahlı hərbçiliyin fonunda DQP-nın fəaliyyətlərinə suvarma üçün suyun yığılması və deqradasiyaya uğramış torpaqların bərpası üçün ictimaiyyət və tərəfdaşlarla işləmək və bacarıqların öyrədilməsi vasitəsilə dolanışıq vasitələrinin dəstəklənməsi daxildir. O, ictimaiyyətin fəlakətlərə hazırlaşmasına kömək etmək üçün erkən xəbərdarlıq sistemlərindən istifadə edir. Banqladeşdə baş verən güclü daşqınlar nəticəsində ərzaq ehtiyatı yığmaq kimi tədbirlər üçün fermerlərə nağd pul paylanmasını təmin etdi.
DQP-ı daha böyük ictimaiyyət adından genişmiqyaslı fövqəladə tədbirlərə Loqistik Klaster və Fövqəladə Telekommunikasiya Klasterinin aparıcı agentliyi kimi rəhbərlik edir. O, həmçinin Qida Təhlükəsizliyi Klasterinə rəhbərlik edir. DQP tərəfindən idarə olunan Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Humanitar Hava Xidməti (UNHAS) qlobal miqyasda 300-dən çox istiqamətə xidmət göstərir. DQP-ı həmçinin təşkilat və daha geniş humanitar ictimaiyyət üçün təcili ləvazimatları satın alan, saxlayan və daşıyan qlobal mərkəzlər şəbəkəsi olan Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Humanitar Cavab Deposunu (UNHRD) idarə edir. DQP-nın maddi-texniki dəstəyi, o cümlədən hava xidməti və mərkəzləri, COVID-19 pandemiyası zamanı DQP-ı və tərəfdaş təşkilatlardan olan heyət və təchizatların kommersiya uçuşlarının mümkün olmadığı ərazilərə çatmasına imkan verdi.
İqlim dəyişikliyi
thumb|DQP-ı [[Banqladeşdə daşqınların təsirini azaltmaq üçün qabaqlayıcı tədbirlər gördü. Foto: Asif Mahmud]] Ümumdünya Qida Proqramı iqlimlə bağlı artan müraciətlərə cavab vermək üçün hökumətlər və humanitar tərəfdaşlarla işləyir. O, həmçinin humanitar yardıma ehtiyacı olan insanların sayını azaltmaq üçün qabaqlayıcı tədbirlər görür. DQP-ı, 2019-cu ilin iyul ayında Banqladeşdə yağan leysan yağışları ərəfəsində onlara ərzaq almağa, evlərini möhkəmləndirməyə və digər addımlar atmağa imkan verən həssas ailələri nağd pulla təmin etmək üçün proqnozlara əsaslanan maliyyələşdirmədən istifadə etdi. DQP-nın 2019-cu ilin sentyabrında Baham adalarında baş verən Dorian qasırğasına reaksiyasına, fəlakətlərə daha yaxşı hazırlıq və cavab tədbirlərini təmin etmək üçün əvvəlki il yaradılmış Barbadosda regional ofis kömək etdi. Dorian qasırğasından əvvəl DQP ehtiyacların sürətli qiymətləndirilməsini dəstəkləmək üçün ərzaq təhlükəsizliyi, loqistika və fövqəladə telekommunikasiya sahələrində texniki ekspertləri yerləşdirdi. Qiymətləndirmə qrupları həmçinin komandaları mümkün qədər tez yerə çıxarmaq məqsədi ilə ilkin hava kəşfiyyatı missiyasını həyata keçiriblər.
Qidalanma
thumb|[[Yəməndə DQP-ı tərəfindən dəstəklənən klinikada uşaqlar arasında qida çatışmazlığının müalicə edilməsi. Foto: İssa-Al-Raqhi.]] DQP-ı son illərdə fövqəladə müdaxilələrdən tutmuş, vitamin və mineral çatışmamazlıqları, artıq çəki və piylənmə də daxil olmaqla qida çatışmazlığının bütün formalarının həllinə qədər öz diqqətini ayırmışdır. Ümumdünya Qida Proqramı qidalanmanın ilkin mərhələsindən uşağın doğum gününə qədər ilk 1000 günü hədəfləyən proqramlar vasitəsilə də çıxış edir. O, gənc uşaqlara, hamilə və laktasiya dövrü keçən qadınlara və HİV və vərəmlə yaşayan insanlara yönəlmiş sağlam pəhrizlərə çıxışı təmin edir. It provides access to healthy diets, targeting young children, pregnant and breastfeeding women and people living with HIV and tuberculosis. DQP-ı hökumətlər, digər BMT agentlikləri, QHT-lər və özəl sektorla işləyir, məktəblərin qida ilə təmin edilməsi və qida zənginləşdirilməsini əhatə edən qidalanma müdaxilələrini, siyasətləri və proqramları dəstəkləyir.
Nağd pul yardımı
thumb|İanə alan Nigeriyalı qadın DQP-nın təsis etdiyi humanitar yardım kartını göstərir. Foto: Pyer Dioff DQP-ı humanitar cəmiyyətdə ən böyük nağd pul təminatçısıdır. Məqsəd insanlar və donorlar üçün daha yaxşı maliyyəni təmin etməkdir, benefisiarlar üçün qida seçimlərini və pəhriz müxtəlifliyini artırmaq, eyni zamanda yerli kiçik sahibkarlıq istehsalı, pərakəndə satış və maliyyə sektorunu artırmaqdır. Ümumdünya Ərzaq Proqramı və Avropa İttifaqı Türkiyə Hökuməti və Türk Qızıl Ayparası ilə 2016-cı ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatı tərəfindən indiyə qədər həyata keçirilən ən böyük humanitar maliyyə proqramlarından biri və Avropa İttifaqının indiyə qədər maliyyələşdirdiyi ən böyük humanitar layihə olan Fövqəladə Sosial Təhlükəsizlik Şəbəkəsini işə salmaq üçün güclərini birləşdirdi. O, fərdi debit kartlarından istifadə edərək qaçqınlara aylıq nağd pul verir. 2019-cu ildə aparılan sorğu göstərib ki, layihə 1,7 milyon qaçqının yoxsulluğa düşməsinin qarşısını almağa kömək edib. Ümumdünya Qida Proqramı 2020-ci ilin aprelində Beynəlxalq Qızıl Xaç və Qızıl Aypara Cəmiyyətləri Federasiyasının öz rolunu öz üzərinə götürməsi ilə geri çəkildi.
Kiçik fermerlər
Kiçik fermerlər dünya ərzaq məhsullarının çoxunu istehsal edirlər və bu sıfır aclıq dünyasına nail olmaq üçün çox vacibdir. DQP-nın fermerlərə dəstəyi biznes bacarıqlarının öyrədilməsindən tutmuş bazarlara gedən yolların açılmasına qədər davamlı qida sistemlərinin qurulmasına kömək etmək üçün bir sıra fəaliyyətləri əhatə edir. DQP-ı kiçik fermerlərin məlumat, investisiya və dəstək alması üçün kömək edən Farm to Market Alliance-ı təşkil edən qlobal konsorsiumlar sırasındadır ki, onlar bazara çıxarıla bilən artıq məhsul istehsal edib sata və gəlirlərini artıra bilsinlər. DQP-ı kiçik fermerləri 40-dan çox ölkədəki bazarlarla əlaqələ saxlamasına dəstək verir. O, 2019-cu ildə kiçik fermerlərdən 37,2 milyon ABŞ dolları dəyərində 96,600 mt tədarük edib və kiçik təsərrüfatların güzəranının yaxşılaşdırılmasına kömək edib.
2008-ci ildə DQP-ı beşillik Tərəqqi üçün Satınalma (P4P) pilot layihəsini irəliyə sürdü. P4P kiçik təsərrüfat fermerlərinə kənd təsərrüfatı bazarlarına daxil olmaq və bazarda rəqabətədavamlı oyunçu olmaq imkanları təklif etməklə onlara kömək edir. Layihə Afrika, Asiya və Latın Amerikasının 20 ölkəsini əhatə edib və 800.000 fermerə təkmilləşdirilmiş kənd təsərrüfatı istehsalı, məhsul yığımından sonrakı idarəetmə, keyfiyyət təminatı, qrup marketinqi, kənd təsərrüfatının maliyyələşdirilməsi və DQP-ı ilə müqavilələr üzrə təlim keçib. Layihə 366,000 ton ərzaq istehsalı ilə nəticələndi və kiçik fermerlər üçün 148 milyon ABŞ dollarından çox gəlir əldə etdi.
Potensialının artırılması
DQP-ı milli siyasət və proqramların davam etdirilməsində əsas rol oynayan bir sıra dövlət, özəl və vətəndaş cəmiyyəti subyektlərinə bacarıq və biliklərin ötürülməsinə böyük diqqət yetirir. Məqsəd hökumətlərin və digər tərəfdaşların fəliyyətlərində baş verə biləcək hər hansı bir riski idarə etmək və ərzaq təhlükəsizliyini yaxşılaşdırmaq, eyni zamanda iqlim dəyişikliyi və digər problemlərə qarşı erkən xəbərdarlıq və hazırlıq sistemlərinə sərmayə qoymaq üçün potensialını artırmaqdır. Məsələn, Filippinin ən çox iqlim fəlakətinə meyilli əyalətlərində DQP yerli hökumət bölmələrinə fövqəladə hallar üzrə təlim və avadanlıq təqdim edir və Avtomatlaşdırılmış Hava Stansiyalarının qurulmasına köməklik göstərir.
Tərəfdaşlıqlar
DQP-ı minlərlə tərəfdaşla, o cümlədən hökumətlər, özəl sektor, BMT agentlikləri, beynəlxalq maliyyə qrupları, akademik dairələr, QHT-lər və digər vətəndaş cəmiyyəti qrupları ilə işləyir. Dünya üzrə əməkdaşlıq etdiyi 1000-dən çox QHT onun ən böyük tərəfdaşlar qrupunu təşkil edir. DQP-ı Romada yerləşən digər iki qurumla - Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı və Kənd Təsərrüfatının İnkişafı üzrə Beynəlxalq Fondla tərəfdaşlığa böyük əhəmiyyət verir. Agentliklər, 2020-ci ilin oktyabrında rəhbər orqanlarının birgə iclası zamanı, xüsusən də COVID-19 pandemiyasının təsirləri fonunda qlobal aclığa son qoymaq üçün birgə səylərini bir daha təsdiq etdilər. ABŞ-də, Vaşinqtonda yerləşən 501(c)(3) ABŞ Ümumdünya Qida Proqramı təşkilatı Ümumdünya Qida Proqramını dəstəkləyir. Amerika təşkilatı tez-tez DQP-a ianə verir, baxmayaraq ki, ikisi də vergi məqsədləri üçün ayrı-ayrı qurumlardır.
Mükafatları
DQP-ı 2020-ci il Nobel sülh mükafatına "aclıqla mübarizə səylərinə", "münaqişədən təsirlənən ərazilərdə sülhün yaradılmasına verdiyi töhfəyə" və ərzaqdan müharibə silahı kimi istifadənin qarşısının alınması səylərində hərəkətverici qüvvə kimi çıxış etdiyinə görə layiq görüldü. Mükafatı alan icraçı direktor Devid Bisli milyarderləri 30 milyon insanı aclıqdan xilas etmək üçün ehtiyac duyduğu 5 milyard ABŞ dolları məbləğində DQP-a kömək etməyə çağırıb.
Çağırışlar
2018-ci ildə Qlobal İnkişaf Mərkəzi dörd mövzuda qruplaşdırılmış göstəricilərə əsaslanaraq 40 yardım proqramı üzrə: səmərəliliyin artırılması, institutların təşviqi, yüklərin azaldılması, şəffaflıq və öyrənmə və araşdırmada DQP-nı sonuncu sırada yerləşdirdi. Bu göstəricilər Yardımın Effektivliyi üzrə Paris Bəyannaməsində (2005), Fəaliyyət üçün Akkra Gündəliyində (2008) və Busan Tərəfdaşlıq Sazişində (2011) hazırlanmış yardımın effektivliyi prinsiplərinə aiddir.
Olaf Palme
Sven Olaf Yoakim Palme (30 yanvar1927-ci il, Stokholm — 28 fevral 1986-cı il, Stokholm) — isveçli siyasətçi, İsveç Sosial-Demokrat Fəhlə partiyasının (İSDFP) lideri, 1969-cu ildən 1986-cı ilə qədər iki dəfə İsveçin baş naziri (1969-cu il 14 oktyabırdan 1976-cı il 8 oktyabrına qədər və 1982-ci il 8 oktyabrdan 1986-ci il 28 fevrala qədər).
Sosial və Siyasi Bioqrafiya
left|220px|thumb|Olaf Palme([[1968-ci il)]] Olof Palme, yuxarı təbəqəyə məxsus mühafizəkar lüteran ailəsində anadan olub. O, 1945–1947-ci illərdə İsveç ordusunda xidmət edib. İsveç və ABŞ-da hüquqşünaslıq və iqtisadçı ixtisası üzrə təhsil almışdır. 1949-cu ildən SDLPS üzvüdür. İsveç gənclər hərəkatının fəal üzvlərindən olmuşdur. 1953-cü ildə Baş nazir Tage Erlanderin katibi işləmişdir. 1958-ci ildə Riksdağa seçilmişdir. 1960-cı illərdə bir sıra dövlət vəzifələrini tutmuşdur: Portfelsiz nazir (1963-1965), Nəqliyyat naziri (1965–1967), Təhsil və mədəniyyət naziri (1967–1969). 1969-cu ildə SDLPS sədri seçilmişdir. 1969–1976 və 1982–1986-cı illərdə Baş nazir (fasilələrlə hökuməti mərkəz sağ liderlər idarə edir: 1976–1978 və 1979–1982-ci illərdə Turbörn Feldin və 1978–1979-cu illərdə Olof Ulsten). 1976–1986-cı illərdə sədr müavini olduğu Sosialist İnternasionalının görkəmlli siması kimi tanınır. Sosialist İnternationalda Palma Cənubi Afrika Komitəsinə (1975–1982) rəhbərlik edirdi. 1980-ci ildə o, müstəqil tərksilah və təhlükəsizlik komissiyasını (Palme Komissiyası) təsis etmişdir. "Delhi Altılığının" üzvlərindən biri olmuşdur.
Palme beynəlxalq aləmdə bir neçə səbəbə görə məşhur idi:
Dünya Qida Proqramı
Çağırışlar
Bəzi sorğular DQP-da daxili mədəniyyət problemlərini, o cümlədən təcavüz problemini işıqlandırdı.
Olaf Palme
Qətli
Olof Palme 1986-cı il fevralın 28-də Stokholm un mərkəzi küçəsi olan Sveaveqendə qətlə yetirilmişdir. Həmin gün o, həyat yoldaşı Lisbet ilə birlikdə gecə yarısı Sveaveqen küçəsində yerləşən "Grand" kinoteatrından evə qayıdırdı. Palme şəhəri tək gəzməyi xoşladığı üçün onlar cangüdənsiz idi. Cütlük Tunnelqatan küçəsi ilə kəsişməyə yaxınlaşdıqda, cütlüyə bir nəfər yaxınlaşır və qəflətən Smith-Wesson markalı tapançadan iki dəfə atəş açır. Bu qətlin üstü hələ də açılmamışdır və müasir İsveç tarixinin ən müəmmalı sirrlərindən biri olaraq qalır. Qətldə əsas şübhəli Christer Pettersson (1947–2004) sayıldı. O, 1989-cu ildə ömürlük həbs cəzasına məhkum edilsədə, lakin sonradan dəlil yetərsizliyi səbəbindən sərbəst buraxıldı. Pettersson dəfələrlə cinayyəti törətdiyini həm təsdiq, həm də təkzib etsə də, onun qətli törətməsini sübut etmək mümkün olmadı.