cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Diyarbəkirin mühasirəsi
Nəticə
Səfəvi ordusunun geri çəkilməsindən sonra Mehmed paşa şəhərə daxil olmadı, qarnizon üçün bir qədər döyüşçü buaxdıqdan sonra Səfəvi ordusunu təqib etmək üçün Mardinə yollandı. Mardində də durmayan Qara xan Sincara geri çəkildi. Mardin Osmanlıya təslim olsa da, içqaladakı qızılbaş ordusu Osmanlı ordusuna müqaviməti davam etdirdi. Bu qızılbaş ordusunu məğlub edə bilməyən Osmanlı ordusu Diyarbəkirə doğru geri çəkilməyə məcbur oldu.
Mardində ordunu tərk edən Şadi paşa və başqa 5 sancaqbəyi Səlim tərəfindən ordudan qovuldular və cəzalandırıldılar. Bıyıklı Mehmed paşa isə 4 oktyabrda Osmanlının ilk Diyarbəkir bəylərbəyi olaraq vəzifələndirildi. Ona azsayda olan və artilleriya dəstəyindən məhrum olan qızılbaş ordusuna qarşı hərəkatını davam etdirə bilmək üçün durmadan İstanbuldan və Anadoludan dəstək qüvvələr göndərildi. Bundan əlavə, Qaraman bəylərbəyi Hüsrəv paşaya ordusu ilə ona qatılması əmr edildi.
Yeddibulaq (Hurand)
Yeddibulaq — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Hurand şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Qeyri-müəyyənlik
Qeyri-müəyyənlik — cümlənin, müddəanın və ya həllin aydın şəkildə müəyyən edilmədiyi, bir neçə şərhi ağlabatan edən məna növüdür.
Bu, bir işarənin, simvolun, şəklin və ya ifadənin birdən çox mənası ola biləcəyi vəziyyətləri təsvir edən bir termindir. Beləliklə, nəzərdə tutulan mənası məhdud sayda üsullarla bir qayda və ya prosesə uyğun olaraq qəti şəkildə həll edilə bilməyən hər hansı bir fikrin və ya ifadənin atributudur. Qeyri-müəyyənlik anlayışı çox vaxt fəlsəfə ilə əlaqələndirilir.
Yan Körtis
Yan Kevin Körtis (15 iyul 1956 — 18 may 1980) — Ingiltərəli musiqiçi, poet, Joy Division qrupunun vokalçısı və bütün mahnı sözlərinin müəllifi. Dəfələrlə rok musiqisinin tarixində görkəmli şəxs, və post pank, qotik rok janrlarının "ögey atası" adına layiq görülüb. Onun yaradıcılığı indi rok, və bu musiqiyə ayıd olan mədəniyyətə böyük təsir göstərib. Yanın «sonuncu» mahnısı olan «Love Will Tear Us Apart» dünyada ən çox oxunan mahnılardan biri oldu. Körtisin həyatı iki bədii filmdə göstərilib — «24 hour party people» (2002) və «Kontrol» (2007).
Həyatı
Yan Körtis Mançester şəhərində dünyaya göz açıb. Uşaqlığı isə Maklsfildin Hördlsfid royununda keçib. Kevin və Dorin Körtislərin iki uşağından böyüyü olub. Poeziyaya, ədəbiyyata olan marağı lap uşaq illərindən büruzə verməyə başlayıb və o özündə natiqliyi, şeir yazmaq bacarığını erkən yaşlardan inkişaf etdirib. 11 yaşında King’s Schoola qəbul olmaq üçün təqaüd proqramlna düşsə də, o bu şansı işlətməyib, lakin öz şairliyini və musiqiyə olan marağını inkişaf etdirməkdə davam edib. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Körtis dövlət işinə düzəlir, ilk öncə Mançesterdə, sonra isə Maklsfilddə.
Yeniyetmə olarkən dostları ilə, məktəbinin "qocalara yardım" proqramı çərçivəsində, ahıl insanların yanına gedirdi. Orada əlinə düşən hər hansı bir dərmanı götürüb, sonra dostları ilə qəbul edirdi. Bir dəfə, Yanın 16 yaşı olanda, Xlorpromazinin yüksək dozunu qəbul etdiyinə görə huşunu itirmişdir. Öz atası tərəfindən otağında tapılıb təcili xəstəxanaya çatdırılmışdı,harada onun qarnını yudular.
Körtis 12 yaşından musiqiyə böyük maraq göstərməyə başlayıb. Ən sevdiyi və Yanın gələcək yaradıcılığına ən çox təsir edən ifaçılar, Cim Morrison və Devid Boui idi. Amma sadə işçi təbəqəsindən olduğuna görə vinil almaq onun üçün həmişə mümkün deyiliydi, ona görə də çox vaxtı oğurluğa əl atırdı.
Onun ədəbiyyatda sənəmi Uilyam Berrouz, Ceyms Ballard və Cozef Konrad idi. («Interzone», «Atrocity Exhibition» və «Colony» mahnılarının başlıqları bu şairlərin eyniadlı əsərlərindən götürülüb).
Vidadi İsayev
Vidadi İsayev — Bərdə Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı (3 mart 2011 – indi).
Həyatı
İsayev Vidadi İsa oğlu 18 aprel 1959-cu ildə Ermənistan SSR-nin Əzizbəyov rayonunun Artavan kəndində anadan olub. 1980-ci ildə Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunu (indiki ADPU) bitirib.
Yan Körtis
Joy Division
Sex Pistolsun 1976 cı ilin iyulunda keçirilən konserindəу Körtis məktəbdə bir oxuduğu dostlarını görür - Bernard Samner, Piyer Huk və Teri Meysonu. Onlar Yana qrup yaratmaq istədiklərini deyirlər, və o onlara eyni şey etmək istədiyini söyləyir. Qrup əvvəlcə öz adını, Devid Boui nin Low albomunda olan «Warszaw» mahnısı ilə ilhamlanıb «Warsaw» qoyur, lakin sonra, Londondan «Warsaw Pakt» qrupu ilə yanlış salmasınlar deyə adını deyişir. Yeni «Joy Division» adı 1955 ci ildə çap olunmuş «Kukla evi» adlı romandan götürülüb, bu ad orada nasist əsgərləri üçün ölüm düşərgələrindən gətirilən qadınlardan ibarət fahişəxana adı idi. Körtis qrupun vokalisti, bütün testləri müəllifi və qrupun lideri oldu. Arada oxuya oxuya gitarada da ifa edirdi.
Vidadi İsayev
Həyatı
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 3 mart 2011-ci il tarixli Sərəncamı ilə Bərdə Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı təyin edilmişdir.
Yan Körtis
Joy Division
Yanın qaranlıq, sanki dəfn mərasimi kimi ağır lirikası Joy Divisiona sonsuz depresiya qruounun imicini yaratdı. Körtisin qakın və duyğusuz səsi, onun səhnədəki obrazı ilə kontrast yaradlrdı.O çıxış edəndə sanki transa düşüb, robot tək bədən hərəkətləri edirdi, hansıları ki epileptik sudurğaları xatırladırdı. Körtis gerçəkdən də epilepsiya xəstəsi idi, lakin qrup üzvləri bunu əvvəldən bilmirdi.
Vidadi İsayev
Həyatı
Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvü, tarix elmləri namizədidir.
Ailəsi
Ailəlidir, dörd övladı var.
Təltifləri
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 21 dekabr 2017-ci il tarixli Sərəncamı ilə "Əmək" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 17 aprel 2019-cu il tarixli Sərəncamı ilə "Vətənə xidmətə görə" ordeni təltif edilmişdir.
Yan Körtis
Joy Division
…Hər şey 1978 ci ilin 28 dekabr Hope & Anchor barında verdiyimiz konsertdən sonra dəyişdi. Evə qayıdanda Yanı sudurğa tutdu və mən düz 4 saat onun dilini saxlayaraq yanında oturmuşam. Ən pisi də o idi ki, o hər saniyə özünü günahlandırırdı, artıq yük hesab edirdi. O çox çalışırdı ki heçnə yoxmuş kimi davam etsin, və biz ona çox minnətdar idik, amma… Bəlkə də, öz minnətdarlığımızı daha aydın izah etməli idik. Amma xəstəlik haqda qəti danışmaq olmazdı, bu vəziyyəti daha da çətinləşdirəcək idi. "Yaşı görək, hər şey yaxşı olacaq" kimi boş cümlələrlə bir təhər atmosferi dəyişməyə cəhd edirdik, lakin ona bu sözləri deyən ki o elə bir zarafat edirdi ki, tam əksini göstərirdi. Belə baxanda o özü özü üçün ən pis düşmən idi.
Xəstəlik qrupun inkişafı ilə birlikdə inkişaf edirdi. Sonlara yaxın artıq çıxış vaxtı sudurğalar tuturdu.
Şəxsi həyatı
Yanın həyat yoldaşı deyirdi ki o 1979 cu ilin oktyabrında Annik Onore adlı belçikalı jurnalist ilə, hansını ilk dəfə Brüsseldəki konsertində tanıyıb, roman qurmuşdu. Baxmayaraq ki Körtis uzun müddət həyat yoldaşına xəyanət edib, və onun xəyanət etməsinə heç bir imkan yaratmayıb, yenə də ailəli olub kənarda eşq qurduğuna görə əzab çəkirdi,amma Annik ilə olmaq istəyi daha üstün idi. 1980 ci ildə Yan Bernarddan onun yerinə qərar almağını istədi - həyat yoldaşı ilə qalsın, yada onunla ayrılıb Annik ilə daha dərin münasibət qursun, Bernard bu qərarı qəbul etməkdən imtina etdi. Annik Onorenin özü 2010 cu ildə verdiyi müsahibədə demişdir "baxmayaraq ki biz Yanla birlikdə çox vazt keçirirdik, bizim münasibətlərimiz platonik idi"
İntiharı
1980ci ilin yazında, baxmayaraq ki qrupun potensialı gündən-günə artırdı, Yan depressiyada idi. Onun evliliyi Annik Onireyə olan sevgisinə görə dağılırdı, epilepsiyanın sindromları isə özlərini daha çox üzə verməyə başlamışdı. Mayın 18 i Körtis Maklsfilddəki evinin mətbəxində, birinci intihar cəhdindən bir neçə gün sonra, düyün düzəldərək özünü asıb intihar etdi. Həyat yoldaşı onun cansız nəşini səhər evə qayıdaraq tapdı. Qramafonda dayanmadan İggi Popun The Idiot albomu oxuyurdu. Ölümündən bir gün qabaqkı axşamı «Stroşek» filmini izləyin telefonla, Throbbing Gristle qrupundan olan Pi-Oriclə telefon danışığı apardı. Onların söhbətindən sonra Oric əmin idi ki Yan birazdan özünə qəsd edəcək. Musiqiçinin vücudu 23 may tarixində yandırıldı (kremasiya).
Körtisin ölümü Joy Division qrupuna olan marağı daha da artırdı, və yayda çıxan ikinci və sonuncu albomlarının satışında şamil olundu. Qrupun qalan üzvləri New Order adlı yeni qrup yaratdı, hansı ki gələcəkdə inanılmaz iqtisadi uğur qazanacaq.
Lətif Ağayev
Həyatı
Ağayev Lətif Xeyrulla oğlu 1974-cü il may ayının 2-də Lerik rayonunun Züvüç kəndində anadan olub.
Omaha
Omaha — Nebraska ştatının ən böyük şəhəri, ştatın şərq sərhədində yerləşir, Duqlas dairəsinin mərkəzidir. Missuri çayının sahilində, Platt çayının mənsəbindən təxminən 30 kilometr şimalda yerləşir. 2017-ci il ABŞ Siyahıyaalma Bürosunun qiymətləndirməsinə görə, şəhər əhalisinin 466.893 nəfərdir. Şəhərətrafı qəsəbələri ilə birlikdə şəhər, 8 dairədə yaşayan 895.151 nəfər əhalisi ilə ABŞ-nin ən böyük 60-cı şəhər aqlomerasiyasıdır. Şəhərin adı XVII əsrdən bəri müasir Nebraskanın şimal-şərqində yaşayan Omaha hindu qəbiləsindən gəlir. 2008-ci ildə Kiplinger's Personal Finance jurnalı Omaha-nı ABŞ-də yaşamaq üçün ən cəlbedici şəhərlər arasında 3-cü yerə qoydu.
Ice Spice
Ice Spice (Əsl adı: Aysis Nayca Qaston; ) — amerikalı repçi. Nyu-York şəhərinin Bronks bölgəsində böyüyüb, karyerasına 2021-ci ildə SUNY Purchase-də təhsil alarkən prodüser RiotUSA ilə tanış olduqdan sonra başlayıb.
Ice Spice 2022-ci ilin sonlarında TikTok hit mahnısı "Munch (Feelin' U)" ilə məşhurluq qazandı. O, "Bikini Bottom" və "In Ha Mood" sinqllarını yayımladı, bunun ardınca debüt mini-albomu Like..? buraxıldı. Aysis Lil Tjay ilə əməkdaşlıq edərək "Gangsta Boo" mahnısını buraxdı, mahnı Billboard Hot 100 hit-paradında ilk 100-ə daxil oldu. Onun remiks sinqlları "Boy's a Liar Pt. 2" (PinkPantheress ilə) və "Princess Diana" (Niki Minaj ilə) ABŞ-də ilk beşliyə yüksəldi, Aysisin Teylor Sviftin "Karma" mahnısına olan remiksi 26 may 2023-cü ildə yayımlandı.
Musiqi jurnalistləri Ice Spice-nin rep üslubunu unikal hesab edirlər. The New York Times və Billboard kimi nəşrlər onu "repin yeni şahzadəsi" adlandırıblar.
Həyatı
Aysis Qaston 1 yanvar 2000-ci ildə Nyu-York şəhərinin Bronks bölgəsində anadan olub. O, Fordham Road küçəsində böyüyüb. Atası afroamerikalı keçmiş reper, onu 17 yaşında dünyaya gətirən anası isə Dominikanlıdır. Aysis beş qardaş/bacının ən böyüyüdür. Valideynləri McDonald's tanış olub və Aysisin 2 yaşı olanda ayrılıblar.
Şəxsi həyatı
Ice Spice kuirdir.
Aşağı Gərgul (Piranşəhr)
Aşağı Gərgul - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Piranşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Mayk Pompeo
Maykl (Mayk) Riçard Pompeo — ABŞ siyasətçisi. 2011-ci ildən Kanzas şatatını ABŞ Nümayəndələr Palatasında təmsil edir.
18 noyabr 2016-cı ildə ABŞ-nin 45-ci, yeni seçilmiş Prezidenti Donald Trampın Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin direktoru vəzifəsini tutmaq təklifini qəbul edib.
Həyatı
Pompeo Vest Point hərbi akademiyasından birinciliklə məzun oldu (1986). Bir müddət Soyuq Müharibə dövründə orduda xidmət elədi. Daha sonra isə Harvard Universitetində hüquq təhsili aldı. Harvard Law Review adlı jurnalın redaktəsini etdi. Qısa müddətlik vəkillik işinin ardından hərbi təyyarələr üçün parçalar emal edən Thayer Aerospace adlı firmanı qurdu. Neft ehtiyatlarında istifadə edilən vasitələri istehsal edən Sentry İnternational firmasında rəhbərlik etdi. 2010-cu ildə Kanzas ştatından Nümayəndələr Palatasının üzvü olub. Kəşfiyyat komissiyasında vəzifə göstərdi. 2012-ci ildə Liviyanın Benqazi şəhərində Amerika səfiri və bir çox diplomatın ölümü ilə nəticələnən hücumu araşdıran komissiyada vəzifə aldı. MKİ rəhbərliyinə gələndə İnsan haqları təşkilatları ABŞ Senatına, Pompeonun MKİ Rəhbərliyini bəyənməmə çağırışı etdi. Vəzifəsini davam etdirərkən Donald Trump tərəfindən Reks Tillersondan sonra xarici işlər naziri təyin olunub. Trump onun üçün "Mike Pompeo, ölkəmizə şərəflə xidmət etmiş, həyatını, vətəndaşlarımızın təhlükəsizliyi üçün vuruşaraq keçirmişdir. O, Amerika və müttəfiqlərinin təhlükəsizliyini təmin edən kəşfiyyat cəmiyyətinin məğlubedilməz lideri olacaq" ifadələrini işlətmişdir.
Düşüncələri
Mühafizəkar düşüncəyə yaxın olan Pompeo abortun əleyhinədir. Barak Obamanın Quantanamo bazsını bağlamaq planına qarşı çıxdı. 2013-cü ildə "İslamçı terroristləri tənqid etməyən müsəlman din adamlarının terror hücumlarında iştirakçı olduqlarına" aid fikirləri, demokratlar və müsəlman lobbisi təşkilatların reaksiya verməsinə və qınağına səbəb oldu. O boğulma hissi verən su tapşırıqları haqqında "həyati məlumatlar əldə etmək" üçün istifadə oluna biləcəyini bildirdi. Gizli sənədləri ifşa etdirən keçmiş Milli Təhlükəsizlik Qurumunun (NSA) əməkdaşı Edvard Snovdeni vətən xaini olaraq gördü və edam fikrini dəstəklədi. İranla 2015-ci ildə əldə olunan nüvə razılaşmasına qarşı çıxdı. Hökumətin vətəndaşları dinləmə səylərini dəstəklədi.
Şəxsi həyatı
Pompeo, 1986-cı ildə Leslie Libert ilə ailə həyatı qurdu və daha sonra ikinci dəfə ailə həyatını Suzan Pompeo ilə qurdu. Bir oğulları var. Mayk və həyat yoldaşı Suzan Pompeo, Yevangelik Presbiteryen kilsəsinə mənsubdurlar. Pompeo, yerli kilsə dyakonu olaraq xidmət edir və Bazar məktəbində dərs deyir.
Canpolad Budaqov
Canpolad Budaqov — Uşu-sanda üzrə Avropa (1996-cı il) və Dünya (1999-cu il) birincisi; Azərbaycan yığmasının sabiq məşqçisi
Legion ədəbiyyatı
200px|thumb|right
Azərbaycanın Legion ədəbiyyatı haqqında
Cümhuriyyətsonrakı Azərbaycan ədəbiyyatını tədqiq edərkən mühacirət ədəbiyyatı ilə yanaşı legion ədəbiyyatı da Azərbaycan ədəbiyyatında bu və ya digər şəkildə öz əksini tapır. Mühacirətdə yaranan ədəbi-bədii nümunələrinin mövzu və problematikasını, əsasən vətən, xalq, milli məfkurə barədə düşüncələr yer alırdı ki, bu da Azərbaycanın milli müstəqilliyi, azadlığı uğrunda mübarizəni sönməyə qoymurdu. Azadlığın, müstəqilliyin milli ruhun Azərbaycan xalqının ideya-estetik, düşüncə-məfkurə yaddaşında yaşaması işində legion ədəbiyyatı özünəməxsus yer tutur. Məhdud dairədə yaranmasına və yayılmasına baxmayaraq legion ədəbiyyatı xalqı yenidən yaddaşına qaytardı; iyirmi il keçməsinə rəğmən xalqın azadlıq, müstəqillik duyğularını ifadə etdi, bolşevizmin əsarətinə, qadağalara, represiyyalara qarşı çıxdı. Bu cəhətdən Azərbaycan legion ədəbiyyatını siyası mühacirət dünyagörüşünün bədii əksetdirilməsi hesab etmək olar. Çünki legion ədəbiyyatı ideoloji, siyasi qidasını birbaşa siyasi mühacirətin nəzəri-ideoloji düşüncəsindən alırdı.
Legion ədəbiyyatının yaranmasında siyası məqamlar
Mühacirət ədəbiyyatı kimi, legion ədəbiyyatının da yaranması siyası proseslərlə bağlı idi. İkinci dünya müharibəsi illərində almanlara xeyli azərbaycanlı əsir düşmüş və yaxud şüurlu şəkildə almanlar tərəfə keçmişdilər. Azərbaycan legionerlərinin başçılarından olan F.Düdənginskinin verdiyi məlumatda deyilirdi. " Almaniya tərəfə keçən azəri türklərinin sayı 150 min, bütün türklərin və başqa qafqazlıların sayı isə milyona çatırdı". Təkcə azərbaycanlıların deyil, qeyri millətlərin də əsir düşənlərinin çoxluğu almanları bir legion ətrafında birləşdirmənin zərurətinə inandırmış və legionlar təşkil olunmuşdu. Legionların təşkil olunmasında siyasi mühacirətin Sovetlərinin sonunun gəlib çatması və Azərbaycanın yenidən öz milli müstəqilliyinə qovuşması ideyası da mühüm iş görmüşdü. Belə bir siyasi-ideoloji təşkilatmanın ardından legionçuların ədəbi, bədii düşüncəsinin yaranması tamamilə qanunauyğun idi və Azərbaycan legionçularının həm öz yaradıcılığında, həm də müxtəlif şairlərin əsərlərində öz ifadəsini tapırdı.
Legion ədəbiyyatında janr və mövzu
Legion ədəbiyyatını mühacirət, mühacirət ədəbiyyatını isə sovet Azərbaycanında yaranan ədəbi nümunələrdən ayrı təsəvvür etmək mümkün deyildir. Bu nümunələr legion həyatı yaşamış, özlərini ictimai mücadilənin mərkəzində hiss etmiş, Vətən yadlarından xilas etmək haqqında düşünmüş vətənpərvərləri ürək düöyüntüləri, könül çırpıntıları olmaqla yanaşı, həm də xalqın, millətin ictimai ideallarının ifadəsidir. Bu cəhətdən də legion ədəbiyyatı mühacirət ədəbiyyatınıın bir qolunu təşkil edir. Vətən, Ana, Torpaq, Azadlıq, Müstəqillik, milli şüur və düşüncə və s. kimi ictimai ideallar həm mühacirət, həm də legion yaradıcılığından qırmızı xətt kimi keçir.
Azərbaycan legion ədəbiyyatında poeziya janrı aparıcı janr olaraq diqqəti çəkir. Bunlar içərsində həm hecada, həm də sərbəst olan şeirlərə rast gəlmək mümkündür. Legion həyatı yaşayanların yaradıcılığının baş mövzusunu isə Azərbaycanın müstəqilliyi, tezliklə işğaldan azad olmasına inam hissi tutur. Yazılan hekayə, məqalə, dram, felyetonlar, "Molla Nəsrəddin" ənənəsini yaşadan məzmunlu karikaturalar legion ədəbiyyatının çoxjanrlı və və müxtəlif formalı olduğunu təsdiq edir. Legionçu olan A.Bulaq, Daşqın, Gültəkin, Dəniz, Bəxtiyar, Qafarlı və b. poeziya, Şuşalı, Avaylı, Vulqan, Xaspolad bədii nəsr, felyeton və məqalələr sahəsində fəaliyyət göstərirdi.
Triqlif
thumb|Triqlif
Triqlif ― klassik memarlıqda Dor frizinin şaquli kanallı tabletləri üçün istifadə olunan bir memarlıq terminidir. Buna görə Dorik frizindəki trigliflər arasındakı düzbucaqlı oyuqlara metopalar deyilir. Kanallar arasındakı qaldırılmış boşluqlara Latın dilində femur, Yunan dilində meros deyilir.
Abarğan (Sərab)
Abarğan — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Sərab şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,301 nəfər yaşayır (315 ailə).
Məryəm Seyidbəyli
Seyidbəyli Məryəm Həsən qızı — Azərbaycan tarixçisi, tarix üzrə elmlər doktoru (2013), professor (2021), AMEA Elm Tarixi İnstitutunun direktoru, Beynəlxalq Elmlər Akademiyaları Assosiasiyasının üzvü.
Həyatı
Məryəm Seyidbəyli 1955-ci il oktyabr ayının 3-də Bakı şəhərində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. Bakı Dövlət Universiteti Şərqşünaslıq fakültəsinin Ərəb dili və ədəbiyyatı şöbəsində təhsil almışdır. 1981-ci ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası A. A. Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun "Azərbaycanın qədim tarixi" şöbəsində kiçik elmi işçi kimi fəaliyyətə başlamışdır. 1983-cü ildə "Azərbaycanın Orta əsrlər tarixi (III–XII əsrlər)" şöbəsində öz fəaliyyətini davam etdirmişdir. 1980–1986-cı illərdə ərəb dili tərcüməçisi kimi dövri olaraq Əlcəzair, Suriya, Liviyada ezamiyyətlərdə olmuşdur. 2003-cü ildə "Azərbaycan diasporu" şöbəsinin müdiri təyin edilmişdir. O, həmçinin Bakı Multikulturalizm Mərkəzinin Beynəlxalq əlaqələr komissiyasının sədridir. AMEA-nın Rəyasət Heyətinin 27 fevral 2014-cü il tarixli qərarı ilə Elm Tarixi İnstitutu yaradılmış və Məryəm Seyidbəyli AMEA-nın Elm Tarixi İnstitutunun direktoru vəzifəsinə təyin olunub.
Elmi fəaliyyəti
1996-cı ildə "XIII əsrin birinci yarısı — XIV əsrin əvvəllərində Azərbaycanın elmi-mədəni həyatı" mövzusunda (İbn əl-Fuvatinin "Talxis macma al-adəb fi mucam al-alkab" materialları əsasında) namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir. 15 fevral 2013-cü il tarixində "Rusiya Federasiyasında Azərbaycan diasporunun formalaşması və inkişafı" adlı doktorluq dissertasiyasını müdafiə edərək tarix üzrə elmlər doktoru adını almışdır. Çapdan çıxmış elmi əsərlərin ümumi sayı: 200-ə yaxın məqalə, 24 kitab- 11 monoqrafiya, 13 həmmüəllif və layihə rəhbəri
Gərdmuradbəy (Piranşəhr)
Gərdmuradbəy - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Piranşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 70 nəfər yaşayır (10 ailə).
Qaz İxracatçısı Ölkələrinin Forumu
Qaz İxracatçısı Ölkələrinin Forumu (QİÖF; ) — dünyada təbii qaz ixracaatında liderlik edən ölkələrin birliyidir. Neft ixracatçıları ölkələri təşkilatı təçkilatına uyğunlaşdıraraq birliyi qeyri-rəsmi olaraq "qaz OPEK-i" adlandırırlar. Baxmayaraq ki, təşkilat üzvlərinin bəziləri birliyi kartel olmasının əleyhinədirlər.
Təşkilat 2001-ci ildə Tehranda yaradılıb, rəsmi olaraq isə 2008-ci ildə Moskvada təsis edilib. Təşkilata dünyanın ən iri qqaz ixracatçıları daxildir ki, onlar dünyada mövcud olan qaz yataqlarının 42%-nə malikdirlər. Həmin ölkələrdə təsdiqlənmiş qaz ehtiyatlarının 70%-i, boru ilə qaz nəqli həcminin 40%-i, maye təbii qaz bazarının 65%-i cəmləşib.
Azərbaycan 18 noyabr 2016-cı ildə QİÖF-a üzv qəbul edilib
Lanji
Lanji  — Fransa da kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Varen-syur-Alye kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vişi.
INSEE kodu — 03137.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 237 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 152 nəfər (15-64 yaş) arasında 116 nəfər iqtisadi fəal, 36 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 76.3%, 1999-cu ildə 76.7%). Fəal olan 116 nəfərdən 103 nəfəri (55 kişi və 48 qadın), 13 nəfəri işsizdir (5 kişi və 8 qadın). 36 hərəkətsiz 11 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 20 nəfər təqaüdçü, 5 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
NGC 444
NGC 444 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Balıqlar bürcü istiqamətində yerləşir. Scd tipli. tərəfindən ildə 182.88 sm (72 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Nyu-York metropoliteni
Nyu-York metropoliteni - Nyu-York şəhərinə məxsus metrodur və ştat idarəsində olan Metropolitan Transportation Authority (MTA) şirkətinin törəmə idarəsi olan New York City Transit Authority-ə icarəyə verilmişdir. 1904-cü ildə açılan Nyu-York metropoliteni dünyanın ən qədim ictimai nəqliyyat sistemlərindən və ən çox istifadə olunan metro sistemlərindən biridir və ən çox stansiyaya malik olan metro sistemidir. İlin hər günü 24 saat xidmət göstərir.
Nyu-York metropoliteni fəaliyyətdə olan stansiyası ilə dünyanın ən geniş metrosudur (keçid stansiyaları bir stansiya kimi hesablanarsa  stansiya). Stansiyalar Manhetten, Kuins, Bruklin və Bronks borolarının ərazisində yerləşir. Staten-Aylend dəmiryolları rəsmən metronun bir hissəsi sayılmır, belə ki, bu, metro sistemi ilə dəmir yolu əlaqəsi yoxdur, ona görə də digər borolara gedən sərnişinlər Staten-Aylend Ferri və ya MTA Regional Bus Operations istifadə edirlər, bununla belə Nyu-York metrosundan və MTA avtobuslarından ödənişsiz istifadə edə bilirlər. Müvafiq olaraq Manhetten və Kuinsdə yerləşən PATH və AirTrain JFK metronun MetroCard-ını qəbul edir, lakin MTA tərəfindən idarə edilmir və ödənişsiz transferə icazə vermir. MTA tərəfindən idarə edilməyən digər kütləvi nəqliyyat xidməti olan Rusvelt adası kanat yolu MTA və avtobus xidmətinə ödənişsiz transferə icazə verir.
Sistem həmçinin dünyanın ən uzun sistemlərindən biridir. Ümumiyyətlə, sistem 236 mi marşruta, 665 mi gəlirli relsə və qeyri-gəlirli rels ilə birlikdə ümumi 850 mi relsə sahibdir.
İllik sərnişin dövriyyəsinə görə Nyu-York metropoliteni qərb yarımkürəsinin ən işlək metrosudur və Pekin, Şanxay, Seul, Tokio, Quançjou və Moskva metropolitenindən sonra dünyanın ən işlək 7-ci metrosudur. 2015-ci ildə metro həftəiçi ortalama təxminən gündəlik 5.7 milyon, həftəsonu ümumilikdə 5.9 milyon (şənbə günləri 3.3 milyon, bazar günləri 2.7 milyon) olmaqla illik 1.76 milyarddan çox minik həyata keçirmişdir. Sərnişin daşınması artmaqda davam edir və 1985-ci ildən müntəzəm şəkildə izlənilən birgünlük sərnişin daşıması 23 sentyabr 2014-cü ildə 6.1 milyon sərnişin ilə rekord qırmışdır.
Sistemin marşrutdan  qatarı, Franklin-Avenyu məkiyi və Rokavey-Park məkiyi istisna olmaqla  marşrut Manhetten ərazisindən keçir. Metronun Menhettendən kənardakı yerlərinin böyük hissəsi dambalarda və ya açıq kəsiklərdə olmaqla yerüstü və relsin bir neçə hissəsi qrunt səviyyəsindədir. "Metro" adlansa da ümumi relslərin 40 faizi yerüstüdür. Xətlərin və stansiyaların çoxunda ekspress və yerli marşrutlar var. Bu xətlərdə üç və ya dörd rels var. Əsasən xarici iki rels lokal qatarlar, daxili bir və ya iki rels isə ekspress qatarlar üçün istifadə edilir. Ekspress qatarların xidmət etdiyi stansiyalar, əsasən, böyük keçid nöqtələri və ya istiqamətləridir.
Tarixi
thumb|[[Leksinqton-Avenyu xətti, IRT|Leksinqton-Avenyu xəttinin Siti-Holl stansiyası 27 oktyabr 1904-cü ildə açılmışdı.]]
1869-cu ildə Alfred Eli Biç Nyu-York şəhərində ilk dəfə yeraltı nəqliyyat sisteminin nümayişini təşkil etdi və 1870-ci ilin fevralında açılış oldu. Onun sadəcə 312 ft uzunluğundakı Beach Pneumatic Transit sistemi Aşağı Manhettendə Brodveyin altından keçərək Uorren küçəsindən Mürrey küçəsinə qədər xidmət göstərirdi və onun pnevmatik boru texnologiyası ilə hərəkət edən metro ideyasını nümayiş etdirirdi. Tünel siyasi və maliyyə səbəbləri ilə genişləndirilmədi, baxmayaraq ki, tunelin cənubda Betteri-Park və şimalda isə Harlem çayına qədər genişləndirilməsi planlaşdırılırdı. (1912-ci ildə indiki Brodvey xəttini qazan işçilər xətti keçmiş Beach tunelinin içərisinə qazmışdılar; bugün Brodveyin altındakı Siti-Holl stansiyasının hüdudları içərisində olduğu üçün bu xəttin heç bir hissəsi tunel olaraq mövcud deyil.  )
1888-ci ildəki Böyük çovğun yeraltı nəqliyyat sisteminin faydalarını nümayiş etdirməyə kömək etdi. Metronun tikintisinin planı 1894-cü ildə təsdiq olundu və tikinti 1900-cü ildə başlandı. Metronun ilk yeraltı xətti 27 oktyabr 1904-cü ildə, demək olar ki, Nyu-York şəhərində ilk yerüstü xətt olan Doqquzuncu avenyu xətti, IRT-dən 36 il sonra açıldı. Gediş haqqı $0.05 idi və ilk gün qatarlar 15 mindən çox sərnişin daşımışdı. Hələ də istifadədə olan ən qədim struktur Bruklində Leksinqton-Avenyu xətti, BMT-nin bir hissəsi kimi 1885-ci ildə açılıb    və indi də Jameyka xətti, BMT-nin bir hissəsidir. Ən qədim servitut Koni-Aylend körfəzi yaxınlığında Vest-End xətti, BMT-nin bir hissəsi olmuş və 1864-cü ildə fəaliyyət göstərmiş Brooklyn, Bath and Coney Island Rail Road adlı buxar dəmir yolu xətti olmuşdu.
1904-cü ildə ilk dəfə metro açıldıqda xətlər Brooklyn Rapid Transit Company (BRT, daha sonra Brooklyn–Manhattan Transit Corporation, BMT) və Interborough Rapid Transit Company (IRT) adlı iki özəl sisyemə birləşdirilmişdi. Şəhər xətlərin əksəriyyətini tikib və bu şirkətlərə icarəyə vermişdi. Şəhər mülkiyyətində və idarəsində olan ilk xətt Independent Subway System (IND) 1932-ci ildə açılmışdı; bu sistem özəl sistemlər ilə rəqabət aparmaq və bəzi yerüstü dəmiryolu xətlərinin yıxılmasına imkan yaratmaq üçün yaradılmışdı, lakin kiçik başlanğıc kapitalına malik olduğuna görə sadəcə şəhərin əsas hissəsini əhatə edə bildi. Xərclərin ödənilməsi üçün o vaxtkı populyar beş sent gediş haqqını iki dəfə artırmağa məcbur oldular.
1940-cı ildə şəhər iki özəl sistemi satın aldı. Dərhal bəzi yerüstü xətlərin xidmədi dayandırıldı, digərləri isə bundan az sonra bağlandı. İnteqrasiya yavaş idi, lakin IND və BMT arasında bir neçə keçid yaradıldı; bunlar indi B Diviziyası adı ilə fəaliyyət göstərirlər. IRT tunellərinin, kəskin döngələrinin və stansiyaların kiçik olması və burada B Diviziyasının vaqonlarının sığışmaması səbəbi ilə tək qalaraq A Diviziyasını əmələ gətirdi. Bununla belə, bütün üç köhnə şirkətin stansiyaları arasında bir çox sərnişin keçidləri yaradıldı və bütün şəbəkənin bir vahid kimi qəbul edilməsinə imkan verdi.
1953-cü ildə metro, avtobus və tramvay fəaliyyətlərini öz üstünə götürən Nyu-York şəhərinin sədrliyində New York City Transit Authority (NYCTA) adlı orqan yaradıldı və 1968-ci ildə ştat səviyyəsində Metropolitan Transportation Authority-nin nəzarətinə verildi.
thumb|left|[[Qraffiti 1970-ci illərdə azalmış xidmətin görkəmli simvolu oldu.]]
BRT, IRT və IND nəqliyyat işçiləri tərəfindən 1934-ci ildə təşkil olunmuş Transport Workers Union of America Local 100 ən böyük və ən nüfuzlu yerli həmkarlar ittifaqı olaraq qalır. Birliyin qurulduğu gündən etibarən MTA ilə müqavilə mübahisələrinə görə üç ittifaq tətili baş vermişdir: 1966-cı ildə 12 gün, 1980-cı ildə 11 gün və 2005-ci ildə üç gün.
1970-ci və 1980-ci illərdə Nyu-York metropoliteni ən pis günlərini yaşayırdı. Sərnişindaşıma 1910-cu illərdəki səviyyə düşmüşdü, metroda qraffiti və cinayət tüğyan edirdi; Ümumiyyətlə, metro həmin müddət ərzində çox istismar edilmişdi və gecikmələr və yol problemləri adət halını almışdı. Bununla yanaşı, NYCTA 1980-ci illərdə altı yeni metro stansiyası açmağı bacarmış, metro vaqonlarının hamısını qraffitilərdən təmizləmiş və 1,775 yeni metro vaqonu sifariş vermişdi. 1990-cı illərin əvvəllərində vəziyyət xeyli yaxşılaşmışdı, baxmayaraq ki, bu 20 il ərzində yığılmış istismar problemləri günümüzə qədər həll edilir.
XXI əsrə daxil olarkən bir neçə fəlakətə baxmayaraq irəliləyiş davam etdi. 11 sentyabr terror aktları Aşağı Manhettendə fəaliyyət göstərən xətlərdə, xüsusilə Dünya Ticarət Mərkəzinin tam altından keçən Brodvey-Yeddinci avenyu xəttində xidmət məhdudiyyətlər ilə nəticələndi. Əkiz qüllələrin birbaşa altında olan tunelin bir hissəsinə, həmçinin Kortlandt-Strit stansiyasına ciddi ziyan dəydi. Yenidənqurma işləri Çambers küçəsindən cənubundakı xətdə xidmətin dayanarılımasına səbəb oldu. Yaxınlıqdakı digər on stansiya təmizlənməsi üçün bağlanıldı. 2002-ci ilin martında bu stansiyalardan artıq yeddisi yenidən açılmışdı. Qalanları (Brodvey-Yeddinci avenyu xəttindəki Kortlandt-Strit istisna olmaqla) 15 sentyabr 2002-ci ildə Çambers küçəsinin cəbunundakı xidmətlə birgə yenidən açıldı. 2012-ci ildə Sendi qasırğası nəticəsində bir neçə sualtı tunel və Nyu-York limanı yaxınlığında digər obyektləri, habelə Jameyka buxtası üzərindəki dəmiryol xətlərini su basaraq ziyan vurdu. Təxirəsalınmaz ziyanlar altı ay ərzində düzəldildi amma uzunmüddətli davamlılıq və bərpa layihələri davam edir.
Tikinti üsulları
thumb|left|[[7-ci xəttin genişləndirilməsi layihəsi çərçivəsində döşənmiş relslər.]] 1904-cü ildə IRT metrosu açılanda tipik tunel tikinti üsulu kəsmə-örtmə olmuşdur. Küçə dağıdılaraq tunel salınır, daha sonra üstü örtülürdü. Küçənin üstü qazıldığı üçün nəqliyyatın hərəkəti kəsilirdi. Müvəqqəti polad və taxta körpülər tikinti üzərindən yerüstü nəqliyyatı təmin edirdi.
Bu tip tikinti işlərinin podratçıları həm təbii, həm də insan səbəbli bir çox maneə ilə üzləşdilər. Onlar qaya parçaları və nasoslanmağı lazım olan qrunt suları ilə əlaqədar problemləri həll etməyə məcbur oldular. On iki millik kanalizasiya, su və qaz şəbəkəsi, elektrik kanalları və buxar boruları yenidən istiqamətləndirilməli idi. İşin yerinə yetirilməsi üçün küçədəki dəmir yolları da qazılmalı idi. Hündürmərtəbəli binaların özülləri metro inşaatının yaxınlığında idi və bəzi hallarda təhlükəsizliyi təmin etmək məqsədi ilə onların özülünün bərkidiləməsi lazım olurdu.
Bu üsul küçə səthinə yaxın yumşaq torpaq və çınqılı qazmaq üçün əla işləyirdi. Bununla belə, daha dərin hissələr üçün tunel qalxanları tələb olunurdu, məsələn, dəmir borulardan istifadə edən Harlem və İst-River tünelləri. Park-Avenyu altında 33-cü stritdən 42-ci stritə, Brodveyin altında 116-ci stritdən 120-ci stritə, Brodvey və Müqəddəs Nikolas küçəsinin altında 145-ci stritdən Daykman-Stritə, 96-cı strit və Brodveydən Şimal Sentral-Park və Lenoks-Avenyuya qədər olan hissəsində qaya və ya beton örtülü tunellər istifadə edilmişdir.
Metro sisteminin təxminən 40% -i səthdə və ya yüksək səthlərdə, o cümlədən polad və çuqun estakadalar, beton viaduklar, dambalar, açıq kəsiklər və yerüstü marşrutlardan ibarətdir. Bütün bu tikinti üsulları yol və piyada keçidlərindən tamamilə və bir çox iki metronun kəsişməsi uçuşan qovşaqlar vasitəsilə üfiqi fərqlidir. Müntəzəm xidmətdə olan iki xəttin eyni yüksəklikdə kəsişməsində yeganə istisna 142-ci strit kəsişməsi və Mertl-Avenyu kəsişməsidir, hər ikisində relslər eyni yüksəklikdədir.
Orijinal metro xətlərini inşa edən 7,700 işçi əsasən Manhettendə yaşayan immiqrantlar idi.
Ən son layihələrdə tunel qazma maşınlarından istifadə edilir, bu da xərcləri artırır. Onlar küçə səviyyəsində pozuntuları minimuma endirirlər və artıq mövcud kommunal xidmətlərə toxunmurlar. Belə layihələrə Flaşinq xəttinin genişləndirilməsi   və İkinci avenyu metrosunu nümunə göstərmək olar.
Genişləndirmə
thumb|İkinci avenyu metrosu İctimai İnformasiya Mərkəzi 1904-cü ildə orijinal Nyu-York metro xəttinin açılışından bəri müxtəlif rəsmi və planlaşdırma qurumları metro sisteminə bir çox genişləndirmə təklif etmişdilər. Ən geniş təkliflərdən biri olan "IND İkinci Sistem", mövcud metro xətlərinin və dəmir yollarının saxlanılması ilə yanaşı, yeni metro xətləri qurmaq planının bir hissəsi idi. 1929-cu ildə təklif edilmiş ən möhtəşəm IND İkinci Sistem planı şəhər tabeçiliyində olan IND-nin bir hissəsi olmuşdu və hal-hazırda mövcüd olan metro sisteminin 1⁄3 hissəsini təşkil etmişdi. 1939-cu ilə qədər hər üç sistemində daxil olduğu birləşdirmə planı heç bir vaxt həyata keçirilmədi. Metro mövcud olduğu illər ərzində bir çox müxtəlif planlar təklif olundu lakin İkinci dünya müharibəsi zamanı metro sisteminin genişləndirilməsi əsasən dayandı.
Onilliklər ərzində təklif olunan marşrutların bir çoxu inşa edilməsə də, mövcud metro gücünün məhdudiyyətləri və əhalinin sıxlığını yüngülləşdirilməsi üçün bu xətlərin bəzilərinin inkişaf etdirilməsi hələ də müzakirə olunur, xüsusilə də İkinci avenyu xətti ən çox diqqət çəkənidir. Yeni xətlər üçün planlar 1910-cu illərin əvvəllərinə aiddir və sistemin mövcud olduğu uzun illər ərzində genişləndirilməsi planları təklif olunmuşdu.
1940-cı ildə Altıncı avenyu xətti inşa edildikdən sonra şəhər böyük borc içində qaldı, bundan sonra sistemə sadəcə 33 yeni stansiya əlavə edildi, onlardan da on doqquzu ləğv edilmiş dəmiryollarının bir hissəsi olaraq artıq mövcud idi. New York, Westchester and Boston Railway tərəfindən tərk edilmiş beş stansiya 1941-ci ildə Dayr-Avenyu xətti kimi 1941-ci ildə sistemə daxil edilib. Digər on dörd stansiya LIRR tərəfindən tərk edilmiş Rockaway Beach Branch (indiki Rokavey) xəttində 1955-ci ildə açıldı. İki stansiya (57-ci strit və Qrand-Strit) Kristi-Strit keçidinin bir hissəsi idi və 1968-ci ildə açıldı; eyni il bu layihə ilə bağlı olmayan Harlem-14-ci strit terminalı da açıldı. 1968-ci il planının bir hissəsi olaraq altı stansiya açıldı: 1988-ci ildə Arçer-Avenyu xəttində üç, 1989-cu ildə 63-cü strit xəttində üç. Yeni Saut-Ferri stansiyası tikildi və 2009-cu ildə mövcüd Vaytholl-strirt-Saut-Ferri ilə birləşdirildi. 2015-ci ildə Manhettenin Vest-Sayd məhəlləsinə 34-cü strit-Hudson-Yards stansiyası daxil olmaqla bir stansiyalı 7-ci xəttin genişləndirilməsi açıldı və 2017-ci ilin əvvəllərində Yuxarı İst-Sayd məhəlləsində İkinci avenyu metrosunda 3 stansiya açıldı.
Xətlər və marşrutlar
thumb|left| marşurtun [[R142 (Nyu-York metropoliteni vaqonu)|R142 tipli vaqonunun kənarındakı rəqamsal siqnal]] thumb|left|[[Brodvey-Yeddinci avenyu xətti, IRT|Brodvey-Yeddinci avenyu xəttində 125-ci strit stansiyası]]
Bir çox sürətli nəqliyyat sistemləri sabit marşurutlardan istifadə edir, bu qatar "marşurutları" demək olar ki, qatar "xətti" sözü ilə sinonimdir. Lakin Nyu-York şəhərində keçidlərin mövcudluğu və marşrut nümunələrinin quruluşu səbəbi ilə marşrut sistemi tez-tez dəyişir. Metro nomenkulturasına görə xətt, qatarın bir teminaldan digərinə getmək üçün istifadə etdiyi "marşrutun" üzərində hərəkət etdiyi fiziki relslər və ya relslər ardıcıllığıdır. "Marşrutlar" (həmçinin "xidmətlər" adlanır) hərf və rəqəmlərlə fərqləndirilir və "xətlərin" adları var. Onlar həmçinin qatarları da müəyyən edir, məsələn Billi Steyhornun Take the "A" Train mahnısında olduğu kimi.
', ', ', ', ', ', ', ' və  qatarları tamamilə lokaldır və bütün stansiyalarda dayanırlar. ', ', ', ', ', ', ', ', ', ', ', ' və  qatarlarının ekspress və lokal xidmətləri var. ' qatarı adətən lokal xidmət göstərir, lakin pik saatlarda pik istiqamətlərdə ' qatarı ilə biləşir; J və Z qatarlarının hər ikisi onların bölüşdüyü marşurutun müxtəlif hissələrində lokal, ekspress və ya skip-stop xidmət göstərirlər. hərfi üç məkik xidməti üçün istifadə edilir: 42-ci strit məkiyi, Franklin-Avenyu məkiyi və Rokavey-Park məkiyi.
Xətlərin bir hissəsi tikinti məqsədləri üçün müvəqqəti olaraq bağlanıldıqda nəqliyyat idarəsi bu xətlərdə adi halda hərəkət edən marşrutları dəyişmək üçün pulsuz məkik avtobuslarını (MTA Regional Bus Operations avtobus parkından istifadə etməklə) əvəz edə bilir. Nəqliyyat idarəsi planlaşdırılan xidmət dəyişikliklərini öz veb-səhifəsi, stansiyalarda və vaqonların içərisindəki divarlarda yapışdırılmış plakatlarda və Twitter səhifəsində elan edir.
Sədaqət Ulduz
Sədaqət Fəyaz qızı Quluyeva (Sədaqət Ulduz; ) — Azərbaycan müğənnisi;
Nyu-York metropoliteni
Metro xəritəsi
Cari Nyu-York metropoliteninin rəsmi xəritələri Michael Hertz Associates tərəfindən verilmiş 1979-cu il dizaynına əsaslanır. Sistemin mürəkkəbliyi səbəbindən xəritələr coğrafi cəhətdən düzgün deyil (yəni Manhetten kiçik borodur, lakin bir çox marşruta malikdir), lakin onlar naviqasiyaya kömək məqsədi ilə magistral şəhər küçələrini göstərir. Ən yeni nəşr 27 iyun 2010-cu ildə qüvvəyə minib və burada Manhetten daha böyük, Staten-Aylend isə daha kiçik göstərilmişdir. Metronun əvvəlki diaqramları (ilk dəfə 1958-ci ildə istehsal olunnmuşdu) estetik baxımdan xoşagələn olsa da, bugünkü diaqramlardan coğrafi olaraq daha qeyri-dəqiq idi. Massimo Vignellinin tərtib etdiyi metro xəritəsinin dizaynı 1972-1979-cu illərdə MTA tərəfindən nəşr olunmuş, modern klassikaya çevrilmişdi, lakin MTA coğrafi elementlərin yerləşdirilməsi səbəbindən xəritəni qüsurlu hesab etdi.
Sədaqət Ulduz
Həyatı
Sədaqət Ulduz 24 aprel 1974-cü ildə Sumqayıt şəhərində anadan olub. Orta məktəblə yanaşı musiqi məktəbinin qarmon sinfindən də məzun olmuşdur. Eyni zamanda musiqi, fortepiano və saz dərsləri də almışdır.
Nyu-York metropoliteni
Metro xəritəsi
30 yanvar 2012-ci ildə xəritənin yalnız gecənin gec saatları üçün olan bir versiyası təqdim edildi. 2011-ci il sentyabrın 16-da MTA öz veb saytında Vignelli tərzi interaktiv metro xəritəsi olan "The Weekender"-i təqdim etdi, adından da göründüyü kimi onlayn xəritə cümə gecəsinin sonundan bazar ertəsi səhərinin erkən saatlarına qədər planlaşdırılan işlər haqqında məlumat verir.
Onlayn və çap formasında bir neçə özəl hazırlanmış sxem mövcuddur, məsələn Hagstrom Map. Bundan əlavə, Nyu-York şəhərinin metro xəritəsi bədii təşəbbüslər mövzusu olaraq xidmət etmişdir.
Sədaqət Ulduz
Həyatı
Sədaqət Ulduz əvvəllər Azərbaycan Dövlət Muğam Teatrında solist kimi fəaliyyət göstərmişdir.
Nyu-York metropoliteni
Stansiyalar
thumb| qatarı [[Vernon-Bulvar-Jekson Aveyu (Flaşinq xətti, IRT)|Vernon-Bulvar-Jekson Aveyu stansiyasına daxil olur (43s)]]
Sədaqət Ulduz
Həyatı
Hal-hazırda Azərbaycan Dövlət Televiziyasında solist kimi fəaliyyət göstərir.
Mükafatları
Altı yaşında Moskvada keçirilən Ümumittifaq festivalın mükafatını almışdır.
Anası Aşıq Ulduz Sönməzin rəhbərlik etdiyi "Sazçı Qızlar Ansamblı"nın ən gənc üzvü kimi bir çox diplom və mükafatlara layiq görülmüşdür.
Nyu-York metropoliteni
Stansiyalar
Nyu-York metropoliteninin bütün stansiyalarından
Sədaqət Ulduz
Mükafatları
1997-ci ildə Azərbaycan Dövlət Televiziyasının təşkil etdiyi "Qızıl Açar" müsabiqəsinin qalibi olmuşdur.
Nyu-York metropoliteni
Stansiyalar
Bu isə o deməkdir ki, stansiyaların 61%-i səthin altındadır (59% tamamilə yeraltıdır və 2% stansiyanın isə çox hissəsi səthin altındadır). Stansiyaların 39%-i səthin üstündə və səthdən hündürdədir.
Sədaqət Ulduz
Ailəsi
Sədaqət Aşıq Ulduz Sönməzin qızıdır. 2019-cu ilin mart ayında Bakıda Türkiyədə yaşayan azərbaycanlı iş adamı ilə toyu olub.
Nyu-York metropoliteni
Gözləmə zalları
left|thumb|[[Tayms-Skver-42-ci strit/Liman İdarəsi Avtovağzalı (Nyu-York metropoliteni)|Tayms-skver-42-ci strit/Liman İdarəsi Avtovağzalı stansiyasının girişi]]
Metro sistemindəki bir çox stansiya mezoninə malikdir. Mezoninlər sərnişinlərə kəsişmələrdə müxtəlif yerlərdən girişə və girişdən əvvəl küçəni keçmədən düzgün platformaya getməyə imkan verir. Mezoninlərin içərisində sərnişinlər metro sisteminə girmək üçün gediş haqqını fiziki olaraq ödəyə biləcəkləri gediş haqqı nəzarət sahələri var. Bir çox köhnə stansiyalarda gediş haqqı nəzarət sahəsi mezonin ilə kəsişmə olmadan platforma səviyyəsindədir. Estakadalarda yerləşən stansiyaların bir çoxu marşrut istiqamətləri arasında ümumi stansiya binası olmadan platforma səviyyəsində gediş haqqı nəzarət sahəsinə malikdir.
Stansiyaya daxil olan sərnişinlər hazırda MetroCard-da saxlanılan gediş haqqı tariflərini almaq üçün stansiya kiosklarından (əvvəllər jeton kiskları kimi də tanınırdı) və ya satış aparatlarından istifadə edə bilərlər. Hər stansiyanın adətən ən işlək girişində yerləşdirilmiş ən az bir ədəd kiosk var. Kartı turniketdən keçirdikdən sonra sərnişinlər gediş haqqı nəzarət sahəsinə daxil olur və platformalar doğru hərəkət edirlər. Gediş haqqı nəzarət sahəsinin içərsində oturacaqlara maiik və sarı işarə ilə təyin olunmuş "Qeyri-İş Saatları Gözləmə Sahələri" var.
Platformalar
thumb|[[Səkkizinci avenyu xətti, IND|Səkkizinci avenyu xəttində 59-cu strirt-Kolumbus-Serkl stansiyası]]
Tipik metro stansiyası uzunluğu 480 ft ilə 600 ft arasında olan gözləmə platformlarına malikdir, baxmayaraq ki, bəzi IND plaformlarının uzunluğu 660 ft ilə 745 ft arasında dəyişir. Rokavey xətti kimi keçmiş şəhərətrafı dəmir yolu stansiyalarında platformalar hətta daha uzundur. Çox sayda tranzit xətləri sayəsində bir platforma və ya platformalar dəsti birdən çox marşruta xidmət edir. Sərnişinlər platforma giriş pilləkənlərinin və hər relsin üzərindəki hansı qatarın və nə vaxt gəldiyini göstərən yerüstü nişanlara və gələn qatarın hansı qatar olduğuna baxmalıdırlar.
Bir çox ümumi platforma forması var:
Əlçatanlıq
Sistemin böyük hissəsi Fiziki Məhdudiyyətli Amerikalılar Aktının (FAA) qüvvəyə mindiyi 1990-cı ilə qədər inşa edildiyi üçün əksər Nyu-York metropoliteni stansiyası fiziki məhdudiyyətli şəxslər üçün əlçatan olaraq tərtib edilməmişdi. O vaxtdan bəri FAA tələblərinə uyğun olaraq yeni tikilən stansiyalarda liftlər quraşdırılır. (Bir çox qrunt səviyyəli stansiya FAA standarlarına cavab vermək üçün kiçik dəyişikliklər tələb edirdi.) Bundan əlavə MTA geniş təmir nəticəsində FAA-ya uyğun olacaq hərəkətin intesnsiv olduğu və (ya) coğrafi əhəmiyyətli "açar stansiyalar" təyin etdi. 2017-ci ilin yanvarına kimi artıq cari əlçatan stansiya mövcuddur; onların bir çoxu AutoGate sisteminə sahibdir. Mövcud MTA planlarına əsasən, 2020-ci ilə qədər FAA əlçatan stansiyalarının sayı 144-ə çatacaq.
Vaqon parkı
thumb|[[R32 (Nyu-York metropoliteni vaqonu)|R32 vaqonlarından ibarət  qatarı]] thumb|[[R142A (Nyu-York metropoliteni vaqonu)|R142A vaqonlarından ibarət  qatarının daxili]] thumb|[[R62 (Nyu-York metropoliteni vaqonu)|R62 vaqonlarından ibarət  qatarının daxili]] thumb|right|[[R160 (Nyu-York metropoliteni vaqonu)|R160 vaqonlarından ibarət  qatarının sürücü kabinəsi]]
2016-cı noyabr ayına olan məlumata görə, Nyu-York metropoliteni reyestrında vaqon vardır. Tipik Nyu-York metropoliteni qatarında 8-11 vaqon olur, baxmayaraq ki, məkiklərdə iki ədədə qədər az ola bilir və qatarların uzunluğu 150 ft ilə 600 ft arasında ola bilir.
Sistem biri A Diviziyasının marşrutları, biri isə B Diviziyasının marşrutları üçün olmaqla iki ayrı vaqon parkını istismar edir. Bütün B Diviziyası avadanlıqları təxminən 10 ft enində və 60 ft və ya 75 ft uzunluğunda, A Diviziyası avadanlıqları isə təxminən 8 ft enində və 51 ft uzunluğundadır. B Diviziyasının 60 futluq hissəsi BMT Şərq Diviziyasında istifadə olunurdu, hansı ki, orada 75 ft-dən uzun vaqonların istifadəsi qadağan edilmişdi.
1999-cu ildən bəri R142, R142A, R143, R160 və R188 tipli vaqonlar xidmətə verilib. Bu vaqonlar LED və LCD marşrut işarələri və məlumat lövhələri, eləcə də qeydə alınmış qatar elanları və Əlaqə Əsaslı Qatar Nəzarəti (ƏƏQN) sistemini asanlaşdırmaq bacarığı kimi müasir yeniliklər sayəsində kollektiv olaraq Yeni Texnologiya Qatarlar (YTQlər) olaraq tanınır. Köhnə vaqon parkı avadanlıqlarında canlı konduktor elanları hələ də istifadə edilir.
22 mart 2012-ci ildə MTA Bombardier firmasından R179 tipli 300 ədəd vaqon sifariş etdiyini açıqladı. Müqavilənin ümumi dəyəri 599 milyon ABŞ dollarıdır və davam edən təhvilvermə və istehsalatda ilkin problemlərlə əlaqədar olaraq beş vaqondan ibarət qatarın ilk sınağı 2016-cı ilin sentyabr ayında həyata keçirilib.
2017-2020-ci illər MTA Büdcə Planına uyğun olaraq 600 metro vaqonu müştəri məmnuniyyətini artırmaq məqsədi ilə rəqəmsal ekrana malik işarələrlə təchiz olunacaq.
Tariflər
Sərnişinlər metro sisteminə daxil olmaq üçün bir dəfə gediş haqqı ödəyirlər və stansiya turniketlərindən çıxmadıqları müddətcə qatarlar arasında heç bir xərç ödəmədən keçid edə bilərlər; sərnişinlərin getdiyi məsafədən və müddətdən asılı olmayaraq gediş haqqı sabitdir. Beləliklə, sərnişinlər metro sisteminə daxil olarkən öz MetroCard-larından istifadə edirlər, lakin çıxarkən isə istifadə etmirlər.
2016-cı ilin aprel ayına olan məlumata əsasən gediş haqlarının demək olar ki, hamısı MetroCard vasitəsi ilə ödənilmişdi; 22 mart 2015-ci ildə həyata keçirilən son gediş haqqı artmından sonra təkrar istifadə oluna bilən "məhdud istifadəli" MetroCard satın alındıqda baza tarifi $2.75 təşkil edir. Birdəfəlik kartları $3.00-a əldə etmək olar və 7-günlük və 30-günlük limitsiz gediş kartları gediş haqqını əhəmiyyətli dərəcədə aşağı sala bilər. Yaşlılar və fiziki məhdudiyyətli şəxslər üçün güzəştli tariflər mövcuddur.
Sistem tərəfindən toplanılan bütün gediş haqları Pul otağında idarə olunur.
MetroCard
1993-cü ilin noyabr ayında metro sistemi sərnişinlərə satıcı və satış aparatına ödənilən məbləğə bərabər olan miqdarı saxlayan kartlardan istifadə etməyə imkan verən MetroCard adlı gediş haqqı sistemini təqdim etdi. 1997-ci ildə MetroCard genişlənərək sərnişinlərin metro və avtobuslar arasında iki saat ərzində pulsuz transferlərinə imkan yaratdı; 2001-ci ildə yalnız MetroCard ilə keçidlərin mümkün olduğu bir neçə stansiya əlavə edildi. 1998-ci ildə limitsiz gediş MetroCard-ların (7-günlük və 30-günlük periodlarla, daha sonra 1-günlük "Əyləncə girişi" və 14-günlük peridolarla, sonuncu ikisinin istifadəsi dayandırılmışdır) əlavə edilməsi ilə Nyu-York şəhər nəqliyyat sistemi San-Fransiskodakı BART istisna olmaqla ABŞ-da limitsiz avtobus və metro gedişlərini təqdim edən sonuncu böyük nəqliyyat sistemi oldu. 2016-cı ilin aprelində MTA 2022-ci ildə MetroCard-ın əvəz edilməsi üçün təmasız "Yeni Gediş Haqqı Ödəniş Sistemi" ilə bağlı təkliflər istəmişdi.
Zoğala nekropolları
Zoğala nekropolu I — Culfa rayonunda, Milax kəndindən şimal-şərqdə, I Zoğala yaşayış yerinin yaxınlığında son orta əsrlərə aid arxeoloji abidə.
Nyu-York metropoliteni
Modernizasiya
thumb|[[Gücləndirilmiş Stansiya Təşəbbüsü çərçivəsində metro stansiyasının yenidənqurulması]]
Zoğala nekropolları
Ərazisi şimal qərb və cənub şərqdə dərin dərə ilə məhdudlaşır. Nekropoldakı qəbirlər q.-ş. istiqamətindədir. Heç birinin başdaşı saxlanılmamışdır. Abidənin IV–VII əsrlərə aid olması ehtimal edilir.
Zoğala nekrapolu II — Culfa rayonunda, Zoğalaçayın sağ sahilində, yaşayış yerinin yaxınlığında arxeoloji abidə. Qəbirlər yanlarda iri sal daşlardan qurulmuşdur. Bəzi qəbirlərin üzərində üst daşlarına rast gəlinir. Onların yan daşları torpağın aşınması nəticəsində üzə çıxmış, bəziləri qazılıb dağıdılmışdır. Qəbirlər müxtəlif istiqamətlərə yönəldilmiş vəziyyətdədir. Qərb-şərq istiqamətində olan qəbirlərdən birinin uzunluğu 1,3 m, eni 0,7 m idi. Qəbir kamerası baş və ayaqda bir, yanlarda bir neçə yastı sal daşla qurulmuşdu. Nekropolu I–VII əsrlərə aid etmək olar.