cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Benedikt Spinoza
Həyatı
"Avropalı sufi" Benedikt Spinoza (1632-1677), Amsterdamda varlı yəhudi tacirinin ailəsində dünyaya göz açmışdır. Ordakı yəhudi icmasının nüfuzlu üzvlərindən olan ailənin bu fərdində kiçik yaşlarda etibarən kəskin zəkanı sezən icma nümayəndələri, onun gələcəkdə ravvin olmağına ümid edirdi. Elə o da, ilk təhsilini bu yöndə alır. Lakin atasının onun haqqındakı planları -atası onun özü kimi tacir olmağını istəyirdi — təhsilini yarımçıq qoymağına səbəb olur. Lakin Spinoza ruhdan düşmür, sərbəst şəkildə riyaziyyatı, tibbi, latın dilini öyrənir və antik klassiklərin əsərləri ilə tanış olur.
Atasının vəfatından sonra onun vəziyyəti pisləşir, əvvəlki inanclarını sorğulamağa başlayır. Hətta iş o yerə çatır ki, icma onun "əhdi-ətiq" təfsirinin küfri ifadələr ehtiva etdiyinə fitva verir və onu icmadan qovurlar (1656). Elə həmin il o, Amsterdamdan Haaqaya gəlir, burda öz güzəranını mikroskop və eynəklər üçün hazırlanan linzaları cilalamaqla təmin edir. Bununla yanaşı, ilk fəlsəfi-elmi əsrlərini də məhz bu dövrdə yaratmağa başlayır. Bu əsərlər elə ilk andan etibarən güclü təsir bağışlayır; hətta onu Heydelberq Universitetinə müəllim olaraq çağırırlar. Lakin o həyatı boyunca heç kimdən asılı olmaq istəmirdi; elə bu səbəbdən də bu təklifi rədd edir. "Tanrı, insan və onun xoşbəxtliyinə dair", "Ağılın təkamülü haqqında traktat", "Siyasi traktat", "Etika" və s. onun əsas əsərləridir.
Fəlsəfəsinin əsası
Spinoza fəlsəfəsinin xaraktertik xüsusiyyəti, fəlsəfəni səhih təməllər üzərində inşa etməkdir. Bu səbəbdən də riyaziyyatı özünə model olaraq seçir. O dövrdə (elə indi də) ciddi və dəqiq isbatlar riyaziyyata məxsus idi. "Etika" da məhz belə ərsəyə gətirilib.
Spinozada fəlsəfənin əsasını substansiya təşkil edir. Substansiya dedikdə nəzərdə tutulan, vahid, daimi və sonsuz təbiətdir. O öz-özünün səbəbidir.
Onun insanın idrak qabiliyyəti haqdakı təlimi də oluqca maraqlıdır. Ona görə insan idrakı üç mərtəbədən ibarətdir. Birinci, nəsnəni qeyri-adekvat əks etdirən, çox vaxt tərəddüd yaradan, lakin həqiqətin zərrəciklərindən ibarət olan hissi (sensual) idrakdır. İkinci, anlamaqdır, istinad nöqtəsi mühakimə və ağıldır. Bu mərtəbə — öz dili ilə desək — "həqiqətin etibarlı mənbəyidir". Üçüncü mərtəbə isə intuisiyadır (sezgi, bəsirət). Bu, "etibarlı (…) biliyin təməlidir". Bu yolla alınan həqiqət daha aydın olur.
Spinoza fəlsəfəsində ən orijinal mövzu isə, "amor intellectualis dei"dir. Yəni, Tanrıya qarşı intellektual sevgi. Filosof israrla vurğulayır ki, "insan Tanrını zəkası ilə sevməlidir". Təmiz intellektual münasibətdə həyəcan və qorxu yox olur. İnsanın ruhu, sakit və məmnun qalır. "Yalnız intellektual-mənəvi gərginlik sayəsində, insan həqiqi xoşbəxtliyə vasil ola bilər, (…) həyatda baş verən hadisələrə əbədilik nöqteyi nəzərindən baxmağa öyrəşər, əşya və hadisələrin dərin qarşılıqlı əlaqəsini öyrənər (…), belə olan halda, insanda Tanrıya qarşı intellektual sevgi yaranır". Bu "Rəbbin, insanı təltif etməsidir".
Karl Yaspersin, bu haqdakı şərhi də çox maraqlıdır. "Xalis ağıl, bu ən ali müdrikələri aşan tanımaq tərzi ki, onda insan ən mütləq azadlığa qovuşur, Tanrıya bəslənən sevgi ilə eynidir, lakin Spinoza Tanrıdan, bu sevgisinə hansısa bir qarşılıq gözləmir. Çünki Tanrı insani kriteriyalarla sevən bir insan varlığı deyil. Spinozanı Tanrıya məhəbbəti digərqəmdir, eynən Yeremiyanın Tanrıya bəslədiyi sevgi kimi. Tanrının varlığı onun üçün yetərlidir. Tanrıya olan sevgi onun sarsılmaz dayağıdır, (…) Spinoza və Yeremiya Tanrının onları sevdiyinə görə yaşamırlar, əksinə Tanrı var olduğu üçün yaşayırlar".
Dini fanatizmin təqibindən güclə yaxasını qurtaran Spinozanın, cəmiyyət və azadlıq haqqındakı düşüncələri də çox proqressivdir. Ona görə, Spinoza da, Hobbsla eyni fikirdə idi ki, "insanların ictimai müqavilə ilə yaratdıqları dövlətin əsas məqsədi şəxsiyyətin hüquq və azadlıqlarını təmin etməkdir (…) azadlıq dərk edilmiş zərurətdir". Fərdi və ictimai azadlıq, şəxsiyyətin yalnız hüquq və vicdan azadlığının qəbul olunduğu bir cəmiyyətdə sığınacaq tapmaq mümkündür. Bu onun, "hüquqi dövlət necə olmalıdır" sualına cavab verməklə başlayan, ictimai-hüquqi yazılarının əsas mövzusudur. İlk növbədə hər insan təbii hüquqlara malikdir. ali mövcudluq formasıdır.
Mənbə
Benedikt Spinoza
Naoyuki Fucita
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 1 oyun keçirib.
147 (ədəd)
Yüz qırx yeddi — say sistemində ədədlərdən biridir. Yüz qırx altıdan sonra, yüz qırx səkkizdən əvvəl gəlir.
Sovet-yapon deklarasiyası (1956)
Sovet-yapon deklarasiyası (1956) — 19 oktyabr 1956-ci ildə Moskvada imzalanmış və 12 dekabr 1956-cı ildə qüvvəyə minmişdir.
Şərtləri
Deklarasiyaya görə 1945-ci ilin 9 avqustunda başlamış müharibə rəsmən bitmiş elan edilir. İki ölkə arasında sülh və dostluq şəraitində diplomatik əlaqələrin qurulmasını üzərinə götürür. Deklarasiyaya görə SSRİ və Yaponiya ticarət və dəniz ticarəti, balıqçılıq və dənizdə baş verə biləcək bədbəxt hadisələr zamanı qarşılıqlı yardım göstərilməsi nəzərdə tutulurdu.
Üstəlik ölkələr BMT prinsipləri cərcivəsində fəaliyyət göstərməyi üzərlərinə götürürlər. Ölkələr bir-biirinin daxili işələrinə qarışmırlar. Üstəli SSRİ Yaponiyanın BMT təşkilatına üsvlüyünə yardım göstərməcəyini bildirir. SSRİ bütün Yaponiya vətəndsşlarını Yaponiyaya qaytarmağı öhtəsinə götürür.
Deklarasiyanın nəticəsinə hörə hər iki ölkə bir-birinə olan iddialardan imtina edirlər.
Anlaşma sonrası
Nikita Xruşşov anlsşmaya uyğun olaraq adaları (iki adanı) Yaponiyaya qaytarmağı düşünürdü. O, Yaponiyanı birtərəf ölkə kimi görmək istəyirdi. Düşünülürdü ki, Yaponiya İsveçrə və Avstriya timallı bir ölkə olacaqdır. ABŞ bu anlaşmanı özü üçün təhlükə hesab edirdi. Bu səbəbdən Yaponiyaya təzyiq göstərməyə başlayır. ABŞ Yaponiyaya açıq şəkildə bildirir ki, əgər Yaponiya Kunaşir və İturup adalarına olan iddiadan əl çəksə o xaman San-Fransisko sülh müqaviləsinın üçüncü bəndinə əsasən Ryukyu adalarını və Okinava adasını öz idarəçiliyinə alaraq ərazisinə qatacaqdır.
19 yanvar 1960 Yaponiya ilə ABŞ arasında qarşılıqlı anlaşma və təhlükəsizlıq haqqında müqaviləyə görəyə amerikanlar Yaponiyaya məxsus adalarda 10 il müddətində öz bazalarını saxlaya bilərdilər. 27 yanvar 1960 ildə SSRİ bu anlaşmanın ona və Çinə qarşı yönəldiyini bildirərək adaları Yaponiyaya qaytarmaqdan imtina edir. Səbəb kimi adalarda ABŞ-yə məxsus bazaların yerləşdirilə biləcəyi göstərilir.
Rusiyanın diplomatik mövqeyi
14 noyabr 2004 Rusiyanın xariçi işlər naziri Sergey Lavrov Rusiya prezidenti Vladimir Putinnin Yaponiyaya səfəri zamanı SSRİ-nin varisi olaraq Rusiya 1956-cı il deklarasiyasına uyğun şəkildə ərazi mübahusəsini həll etməyin mümkünlüyünü bildirmişdir.
Luristan quşarmudu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ümumi yayılması
Tyan-Şan, Pamir-Alay, Kopetdağ, Türkiyə, Azərbaycan və İranda təbii arealı vardır.
Statusu
Azərbaycanın nadir bitkisidir. NT.
Bitdiyi yer
Orta və yuxarı dağ qurşaqlarında qoz, ağcaqayın, palıd meşəliklərində, qayalıq yerlərdə kolluqlarda yayılmışdır.
Təbii ehtiyatı
Azərbaycanda arealı geniş deyildir.
Bioloji xüsusiyyətləri
Təbiətdə hündürlüyü 10 m-ə qədər olan ağac və ya koldur. Budaqları tikansız, cavan zoğları çılpaqdır. Yarpaqları ensiz tərs yumurtavarı, uc tərəfi qısa, sivridir. Altdan məxmər və ya keçətüklü olması ilə adi növdən fərqlənir. Saplaqları az tüklüdür. Çiçəkləri orta böyüklükdədir. Meyvələri sarı, qırmızı və ya qaramtıl, iri və oval şəklində, 20-35 mm diametrdədir. Çəyirdəyi azca çuxur və ya deşikdeşikdir. May-iyun ayında çiçəkləyir, sentyabr ayında isə meyvəsi yetişir.
Çoxalması
Generativ yolla çoxalır.
Təbii ehtiyatının dəyişilməsi səbəbləri
Başlıca olaraq insan fəaliyyətidir.
Becərilməsi
Mədəni şəraitdə becərilir.
Qəbul edilmiş qoruma tədbirləri
Xüsusi mühafizə tədbiri görülməmişdir.
Zəruri qoruma tədbirləri
Azərbaycanın "Qırmızı Kitab"ına daxil edilməsi zəruridir.
Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetinin Neft-mexanika fakültəsi
Azərbaycan Dövlət Neft və Sənayə Universitetinin Neft-mexanika fakültəsi (NMF) — Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasının fakültələrindən biridir.
Tarixi
İlk dövrlərdə “Neft sənayesi” fakültəsinin tərkibində şöbə kimi, 1930-cu ildən isə sərbəst “Neft-mexanika” fakültəsı kimi fəaliyyət göstərir. Fakültənin yaranması və inkişafinda yaradıcıhq təşəbbüskarlığı göstərmiş alim və pedaqoqlardan professorlar İ.Q.Yesman, N.Y.Bulax, L.S.Leybenzon, P.P.Lukin, K.V.Pokrovskiy, N.L.Vannikov, A.M.Trequbov, İ.S.Quxman, S.M.VoIox, Y.N.Dunin, A.X.Mirzəcanzadə, R.İ.Şişşenko, S.V.Yurkevskiy. R.A.BədəIov, K.S.Əliverdizadə, A.C.Mustafeyev, Y.Ə.Əmənzadə, H.M.Şahmalıyev və başqalarını göstərmək olar. Yarandığı gündən indiyədək fakültədə 10 minlərlə bakalavr, 100 –lərlə magistr mühəndis-mexanik hazırlanmişdır. Hal-hazırda fakültəmizdə təhsili alan əyani və qiyabi tələbələrin sayı 1248-dur. Fakültədə dekan vəzifəsini ardıcıl olaraq müxtəlif dövrlərdə İ.İ.Semyanistiy, A.İ.Sevastyanov, R.A.Bədəlov, F.M.Yaroşevskiy, Ə.Q.Mirzəbəyov, Z.H.Əliyev, F.S.Hüseynov, N.M Erivanli, A.R.Cərrahov, S.H.Babayev, V.H.Şərifov, R.İ. Camalov, Q.Ə. Məmmədov, S.H.Abbasov icra etmişlər.
Leopard 2
Leopard 2 Almaniya istehsalı 3-cü nəsil əsas döyüş tankıdır. Leopard 2 1970-ci illərin başlanğıcında dizayn olunmağa başlanmışdır. İlk nümunə 1979-cu ildə istehsal olunub. İngiltərə və Fransa xaricində 12 Avropa ölkəsinin silahlanmasında olan tankdır. Müxtəlif variantları Alman ordusu tərəfindən istifadə olunur.
Tankın iki inkişaf prosesi var. Leopard 2A4 tipinə qədər olanlar düz qülləyə sahib olduğu halda, Leopard 2A5 variantından etibarən qüllə daha maili formaya sahibdir. Bütün variantlar elektron atəş sistemi, lazer məsafə ölçən və termal kameraya sahibdir. Bu tanklar 4 metr dərinliyindəki sulardan keçməyə və 1 metr hündürlüyündəki divarları dağıtmağa qadirdir. 1500 at gücü olan V12 motoruna sahibdir ki, bu da tankın 70 km/s sürətlə hərəkət etməsinə şərait yaradır.
Almaniya istehsalı “Leopard 2A6” tankı
sağ|thumb|Almaniya ordusuna aid olan Leopard 2A6M
sağ|thumb|Almaniya ordusuna məxsus olan Leopard 2A6
219px|sağ|thumb|Leopard 2A6HEL
İstehsalçı ölkə: Almaniya
Tip: Əsas döyüş tankı
İstehsalçı firma: Kraus-Maffei Wegmann
İstehsal tarixi: 2001 – davam edir
Xidmətə giriş ili: 2001 – günümüzə
İstehsal sayı: 500 ədəddən çox
Ekipaj: 4 nəfər
Ölçülər
Ağırlığı: 63 ton
Mollacəlilli məhəlləsi
Mollacəlilli məhəlləsi — Mollacəlilli məhəlləsi əvvəllər Gəncənin yuxarı hisəsində mövcud olmuşdur.Gəncənin yuxarı hissəsində əsasən Ermənilər yaşayırdı ancaq burda üç müsəlman məhəlləsi olub bunlar. Mollacəlilli, Çaylı və Hacıməlikliydi. Sonradan Məhəllə 1905 də indiki yerinə köçmüşdür. Gəncənin salınmış ən son həhəllələrindəndir. 1905 Ermənilərin qırğını nəticəsindən Köçüb gəlmışlər. Məhəllədə Mollacəlilli məscidi hələdə qalır.
Leopard 2
Ölçülər
Eni: 3.7 m
Hündürlüyü: 3 m
Klirens: 0.49 m
Müdafiə
Sis bombaları
NBC qorunma
Aktiv müdafiə: MUSS (quraşdırıla bilər)
Performans
Zəminə təzyiq: 0.85 kq/sm ²
Dalış dərinliyi: 1 m (şnorkelsiz), 4 m (şnorkellə)
Xəndək keçmə: 3 m
Maneə keçmə: 1.1 m
Qalxma bucağı: 30º
Mühərrik: MTU MB 873 Ka-501 dizel
Güc: 1500 at gücü Yanacaq çəninin tutumu: 900 litr
Maksimal sürət: 72 km/saat
Döyüş radiusu: 340 km (yolda), 220 km (yolsuzluq şəraitində)
Atəşi idarəetmə sistemi: EMES-15/FLT-2
Optik sistemlər
Komandirin optik və idarəetmə sistemi: PERİ-R17
Panoramik baxış sistemi: Carl Zeiss 2 dəfə və 8 dəfə böyütmə
Silahlanma
Əsas silahı: 120 mm Rheinmetal “L55” hamarlüləli top
Kalibr: 120 mm
Lülənin qalxma bucağı: –8º... +18º Üfüqi tuşlama bucağı: 360º
Mərminin başlanğıc sürəti: 1800 metr/saniyə
Atış tezliyi: 8 atış/dəqiqədə
Atəş məsafəsi: 2 km
TƏİR “Lahat”: 6 km (sürəti: 285-300 metr/saniyə)
Maksimal atəş məsafəsi: 8 km
Döyüş sursatı: 42 ədəd
Köməkçi silahları: 2 ədəd 7.62 mm “MG3” pulemyotu
Kalibr: 7.62 mm
Mərmi: 7.62x51 mm NATO
Atış tezliyi: 1000-1300 atış/dəqiqədə
Güllənin başlanğıc sürəti: 820 metr/saniyə
Maksimal atəş məsafəsi: 3.75 km
Mərmi sayı: 4750 ədəd
Tarixi
Tankın inkişafını 2 dövrə ayırmaq olar. Leopard 2A4 tipinə qədər istehsal edilənlər düz lüləli, Leopard 2A5 tipindən sonrakılar isə əyimli lüləli istehsal edilib. SSRI istehsalı olan 2-ci nəsil tanklara qarşı yeni bir döyüş tankına ehtiyac duyulduğunu anlayan Almaniya 1970-ci ildə Leopard tankına yeni top - Rheinmetall L44 əlavə etdi. Lakin sonralar ABŞ ilə birlikdə MBT-70 tankının konstruksiyasına başladı. Bu tank mükəmməl konstruksiyaya malik idi lakin baha başa gəldiyindən istismarı dayandırıldı. 1974-cü ildə 17 prototip arasından seçilən yeni tank tipi əvvəlkindən daha mükəmməl zirehə, böyük bir topa və geniş silah tutumuna malik idi. ABŞ 1976-cı ildə bu yeni prototip ilə maraqlandığını bəyan etdi. Almaniya ABŞ üçün bir neçə ədəd nümunə istehsal etdi. Bunların taretlərindən başqa bütün hissələri eyni idi. Taretlər ABŞ standartlarına uyğunlaşdırılmaq üçün L7A3 105-mmlik top və Hughes atış nəzarət etmə qurğusu ilə təchiz edildi. ABŞ-yə çatan ilk prototiplər(Leopard 2) XM1 (M1 Abrams) ilə müqayisə edildikdən sonra Leopard 2-nin atəş gücü və manevr cəhətdən XM1-dən daha öndə olduğuna qərar verildi. Lakin zireh baxımından XM1 Leopard 2-dən daha üstün idi. Bu səbəbdən ABŞ XM1 istehsalı haqqında qərar qəbul etdi. Lakin hazırda Leopard 2-nin konstruksiyasında dəyişiklilər edilərək daha təkmil formaya gətirilmişdir. İlk olaraq XM1-dən daha dözümlü zireh qoyuldu. Atəş dəqiqliyi hərəkətsiz 65%-dən 87%-ə, hərəkətli 30%-dən 80%-ə gətirildi. Leopard 2A5, 2A6 və Hell versiyalarında bu göstərici daha yüksəkdir.
Leopard 2
thumb|300px|Leopard 2 tankının ilk prototipi
Leopard 2 tankının ilk variantıdır. Bəzən digər variantlardan fərqləndirmək üçün AO olaraq da adlandırılır. Bu variant 1979-cu ilin dekabrından 1982-ci ilin martına qədər istehsal olundu və cəmi 380 ədəd tankdır. Bu tanklardan 209-u Krauss Maffei, 171-i MaK tərəfindən istehsal olundu. Ümumi təchizatına WNA-H22 elektrikli hidravlik, bir atəş idarəetmə kompüteri, bir lazer məsafə ölçən, bir külək sensoru, bir ümumi məqsədli EMES-15 teleskopu daxildir.
Leopard 2A1
İlk varianta bir neçə kiçik dəyişiklik edilmiş və termal kamera quraşdırılmışdır. İkinci partiyada 450 ədəd istehsal olunmuşdur ki, bunlardan 248-ni Krauss Maffei, digər 202-ni MaK istehsal etmişdir. 2A1 modelinin təslimatı 1982-ci ilin martında başlamış, 1983-cü ilin noyabrında başa çatmışdır.
Leopard 2A3
4-cü partiyadır. Bu variantdan 300 ədəd istehsal olunub. Bunlardan 165-i Krauss Maffei tərəfindən, 135-i isə MaK tərəfindən 1984-cü ilin dekabrı və 1985-ci il arasında təhvil verilmişdir. Əvvəlki variantdan əsas fərqi SEM80/90 rəqəmsal radio qəbuledici əlavə olunması və sursat yükləmə qapağı ilə bağlı olmuşdur.
Leopard 2A4
thumb|300px| Sinqapur ordusuna məxsus olan Leopard 2A4 tankı
thumb|301x301px|Leopard 2A4 tankı. Drezden (Almaniya)
Leopard 2 tankları arasında ən geniş yayılmış variantdır. Görünüş cəhətdən əvvəlki 3 modellə eynidir, lakin, bir neşə dəyişiklik edilmişdir. Bu dəyişikliklərə avtomatik yanğın söndürmə sistemi, rəqəmsal atəş idarəetmə sistemi, inkişaf etdirilmiş qüllə və volfram/titan zireh aiddir. Leopard 2-lər 1985-1992 arasında 7 partiya şəklində istehsal olunmuş, əvvəlki bütün modellər standart 2A4 səviyyəsinə çatdırılmışdır. Ümumən Almaniya 2,125 ədəd, Hollandiya isə 445 ədəd bu tankdan istifadə etmişdir. İsveçrə 380 ədəd 2A4-ü Pz87 adında istehsal etmişdir.
thumb|298x298px|İsveçrə ordusuna aid Pz 87 Leopard tankı [[2006-cı ildə təşkil edilmiş parad zamanı]]
Soyuq müharibə başa çatdıqdan sonra, Almaniya və Hollandiya bu tankları NATO və digər müttəfiq ölkələrə uğurlu şəkildə satdı. İstehsal artığı olan tanklar Avstraliya (114), Kanada (80), Çili (140), Danimarka (51), Türkiyə (354), Finlandiya (124), Yunanıstan (183) və digər bir sıra ölkələrə satdı.
Leopard 2A4CAN/M Hollandiya ordusunda ehtiyac olmadığı üçün Kanadaya satılan Leopard 2A4 tankının Kanada tərəfindən inkişaf etdirilmiş variantıdır. Xüsusilə Əfqanıstan müharibəsi üçün nəzərdə tutulub. Bu tanklardan ilk 20 ədədi 2010-cu ilin sonunda Kanada ordusuna təhvil verilmişdir. Kanada ordusu bu tanklardan 2011-ci ilin iyuluna qədər Əfqanıstanda istifadə etmişdir.
Leopard 2A4CHL Chile
219px|sol|thumb|Leopard 2A4CL
Leopard 2A5
1998-ci ilin ortalarından etibarən Alman ordusunda xidmətə daxil olmuşdur. Əsas silahı dəyişdirilərək L-55 topu quraşdırılmışdır ki, bu da tankın DM-53 APFSDS kimi daha güclü mərmilərdən istifadə edə bilməsinə şərait yaratmışdır.
thumb|300px|Leopard 2A5 tankı
thumb|300px|[[Almaniya Silahlı Qüvvələri nə məxsus olan Leopard 2A5 tankı]]
Leopard 2A6
thumb|302x302px|Alman ordusuna aid Leopard 2A6 tankı.
120 mm yivsiz top, köməkçi motor, mina qoruma sisteminə sahibdir. Kanada Hollandiyadan 40 ədəd Leopard 2A6 almaq istədiyini bildirmiş, bu tanklar 2007-ci ildə təhvil verilmişdir.
Leopard 2A6M Standart 2A6 variantının inkişaf etdirilmiş variantıdır. Heyətin sağ qalma şansını artırmaq üçün bir sıra əlavələr edilmişdir.
Leopard 2A6 HEL 2003-cü ildə Yunan ordusu tərəfindən sifariş olunmuşdur. 2006-2009-cu illər aralığında 170 tank təhvil verilmişdir.
Leopard 2PSO (Peace Support Operations- Sülhə dəstək əməliyyatları) şəhər daxili əməliyyatlar üçün, sülh sonrası təhlükə ilə qarşılaşma zamanı xüsusilə dizayn olunub.
Leopard 2A7
İlk dəfə ictimaiyyətə Eurosatory 2010 zamanı göstərilmişdir. 2012-ci ildən etibarən 50 ədəd Leopard 2 tankının 2A7 səviyyəsinə çatdırılması planlaşdırılır.
İstifadəçilər
thumb|right|350px|Leopard 2 istifadəçiləri (göy)
Fokatça
Focaccianın ən əhəmiyyətli xüsusiyyəti, yüngül və orqanik vəsaitlərdən edilir olması. zatən pizzadan ən böyük fərqi də bu. Xəmiri, içinə süd və zeytunyağı qatılmasıyla daha incə və daha yumşaq. Bir başqa bir sirri də gözləmə və bişirmə üsulu. İtalyancada söz mənşəyi 'focus' olan (atəş) Focaccia, yüksək soba atəşində qısa müddətdə, amma qüvvətli bir şəkildə bərabər olaraq bişirilir.
Rub əl-Xali
Rub-əl-Xali — (الربع الخالي‏ — "boş rüb")) — Yaxın Şərqdə geniş qumlu səhra. Ərəbistan yarımadasının cənubun üçdə bir hissəsini təşkil edir. Dünyanın ən böyük (sahəsi 650 000 km² təşkil edir), isti (iyul-avqust aylarında maksimum orta temperatur 47–50 °C təşkil edir) və quru (yağıntıların illik miqdarı ≈35 mm, buxarlanma qabiliyyəti >2000 millimetr təşkil edir) səhralarından biridir. Arid səhralar kateqoriyasına aiddir. Oman, BƏƏ və Yəmən dövlətlərinin ərazisində yerləşir. Koordinatları: 44°30' — 56°30' ş.u və, 16°30' — 23°00'. şim.e.
Geoloji quruluş
Rub-əl-Xali Ərəbistan şelfi vasitəsilə cənub-qərbdən şimal-şərqə tərəf uzanmış böyük hövzədir. Qum təpələrinin hündürlüyü 250 m-ə çatır. Əsasən silikat qumundan təşkil olunub. Qumun tərkibinin 80–90 %-i kvars, qalanları — dəmir oksidlə örtülmüş çöl şpatından ibarətdir. Buna görə qum zərrəciklərinin rəngi narıncı və qırmızı rəngdədir.
Ədəbiyyat
Bruce Kirkby, Maurus Pascher: Im leeren Viertel. Piper, o. O., aprel 2003, ISBN 3-492-23865-3
Qacarlar (tayfa)
Qacar tayfası (Qacar qəbiləsi; Qacar oymağı; Qacar soyu) — Oğuz türklərinin Bayat boyuna mənsub oymağı (qəbiləsi).
"An Ethnohistorical dictionary of the Russian and Soviet empires"-ə görə bu gün azərbaycanlıların İranın şimalında yaşayan sub-etnik qrupudur.
Yaşayış yerləri
Kompakt şəkildə Gorgan ostanının Sovar-Şaku şəhristanında və Mazandaran ostanının Xəzər-Cərib vadisində yaşıyırlar. Sayları 35 mindən çoxdur.
Tarixi
Qacarların əcdadları XIII-XIV əsrlərdə Orta Asiyadan Ön Asiyaya köç etmişlər.
Qacar hərbçiləri Səfəvilər dövlətinin hərbi dayağı olmuşlar.
Din
Qacarların əksər hissəsi şiə müsəlmanlar, az bir hissəsi isə sünnilərdir.
Məşğuliyyətləri
Vadidə əkinçiliklə, dağlarda isə heyvandarlıqla (keçi və qoyun bəsləmənməsi) məşğul olurlar. Bir çox qacarlar şəhərlərdə yaşayırlar və yüksək sosial statusa malikdirlər. Qacarların əhəmiyyətli bir hissəsi farslar tərəfindən assimilə olunmuşdur.
Ageratina viejoana
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Bayandur (tayfa)
Bayandur — oğuz tayfalarından birinin adıdır. Oğuz tayfa birliklərinin adları Mahmud Kaşğari, Fəzlullah Rəşidəddin, Yazıçı oğlu Əli və Əbülqazi Xan Xivəli tərəfindən qeydə alınmışdır. Türk Muntəhəb-i tavarixi-səlcuqiyyə nin məlumatına görə, Sultan Səncər oğuz-səlcuq qoşununda bayatlar daim sağ cinahda qayılarla birgə dururdular, sol cinahda -bayandurlar və peçeneqlər.
Bayandur adı tarixi mənbələrdə
Mahmud Kaşğari özünün "Divani-lüğət-it türk" adlı əsərində Oğuzun 22 boydan (qəbilə-tayfa birlikləri) ibarət olduğunu göstərir.
Uçalı məscidi
Uçalı məscidi (Учалы йәмиғ мәсете) — Rusiya Federasiyasının Başqırdıstan Respublikasının Uçalı şəhərindəki Taşbiek dağında yerləşən məscid.
Tarixi
Məscid Uçalı şəhərinin mərkəzində tikilmişdir.
Bayandur (tayfa)
Bayandur adı tarixi mənbələrdə
Fəzlullah Rəşidəddinin "Cami-ət təvarix" (bütün tarixlər) əsərində Oğuzların 24 boydan ibarət olduğunu göstərir. Qeyd olunan müəlliflər Bayandur tayfa adını qeyd etmişlər. Mahmud Kaşğaridə Bayandur adı üçüncü, Rəşidəddində 13-cü çəkilir.
Uçalı məscidi
Tarixi
Uçalı məscidi Başqırdıstanın Respublika Müsəlmanları Ruhani Şurasının balansındadır.
Uçalı şəhərinin əhalisinin əksəriyyəti başqırdlar olduğu üçün burada 2009-cu ildə ikinci məscid də tikilmişdir. Həmin məscid Zaynulla Rasulev məscididir.
Bayandur (tayfa)
Bayandur adı tarixi mənbələrdə
Bayandur xan adı Orxon-Yenisey abidələrində yüksək titul, fəxri ad hesab olunurdu. Ağqoyunlu tayfa birləşmələrində bayandurlar tayfasının hakim rol oynaması və ağqoyunlu hökmdarlarının bu tayfadan çıxması faktı ilə səsləşir
Tarixi mənbələrdə Bayandur həm antroponim, həm də etnonim kimi işlədilməsi məlumdur.
Bayandur antroponimi də Oğuz Xaqanın "Üç ox-boyundan olan Göy xanın dörd oğlundan biridir. Oğuzların "Üç ox" un sol qolu olan Göy xanın dörd oğlundan birinin adı "Oğuznamə"də Bayandur kimi verilmişdir.
"Kitabi-Dədə Qorqud" dastanlarında Bayandur xan Oğuz elinin xanlar xanıdır. Bundan əlavə dastanda Bayandır çay, Bayandurlu, Bayandır yaşayış məntəqə adları vardır.
Türkmənistanın toponimiyasında türk dilli etnotoponimlər sırasında Bayandır adı mövcuddur. Bayandur sözünün mənşəyinə gəldikdə isə tədqiqatlarda onu müxtəlif cür izah edirlər.
Bayandır adının mənası
Bayandır adının kökü əski türk sözü olan "bay"-dır. Mənası "varlı", "zəngin"dir. Bu məna indi də qalır. "OrxonYenisey" abidələrində də bay sözü göstərilən semantik mənada işlənmişdir. "Oğuznamə"də də Bayandur "çox təminatlı", "varlı" kimi izah edilmişdir. Sözün tərkibindəki –an şəkilçisi isə bəzən bitişdirici bəzən də sözdüzəldici şəkilçi kimi işlənmişdir
Salman Mümtaz isə bay sözünü -varlı, böyük, bəy mənasında açıqlamışdır.
Azərbaycanın şimal rayonlarının dialektində "bay" sözü – hündür/iri/böyük/ canlı mənalarında qalmaqdadır. Qərbi Azərbaycan, indiki Ermənistan ərazisində Bayandur etnotoponiminin variantlarının müxtəlif areallarda yaşayan izləri də bu yerlərin məhz türk torpaqları olduğunu sübut edir.
Ermənistan ərazisində, Gorus rayonunda 2 Bayandur kəndi, Düzkənd rayonunda isə başqa bir Bayandur toponimi vardır. Bayandur etnotoponiminin müxtəlif areallarını göstərmək olar. Q.Qeybullayev Bayandur tayfasını qədim albanlarla əlaqələndirmiş və onun izlərinin Tərtərdə Bayandur oykonimində, Xanlar rayonunda isə Bayandurçay hidronimində saxlandığını qeyd etmişdir.
Bundan əlavə Bayandır Laçın və Bərdə rayonlarının ərazisində qeydə alınmışdır. Ermənistan ərazisində BAYANDUR- Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında (indi Ermənistanın Sisyan rayonununda) kənd adı; BIRINCI BAYANDUR- Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında (indi Ermənistanın Gorus rayonunda) kənd adıdır.
Ermənistandakı Bayandur Azərbaycanlı kəndi olub, əvvəllər Gəncə quberniyasına Zəngəzur qəzasına daxil olmuşdur. Kənd Xanazax sovetliyinə daxil idi. 1897-ci ildə Bəyəndur kəndində 153 nəfər azərbaycanlı əhali olmuşdur. 1918-ci il milli qırğınından sonra azərbaycanlılar kənddə tamamilə qırılmış, qovulmuş, kənd erməni kəndinə çevrilmişdir. 1969-cu ildə isə ermənilər kəndin adını dəyişib Vağadur qoymuşlar.
Digər Bayandur da azərbaycanlı kəndi olub, əvvəllər Gəncə quberniyasının Zəngəzur qəzasına daxil olmuşdur. 1897-ci ildə kənddə ancaq azərbaycanlılar (210 nəfər) yaşamışlar. Kənd sovet hakimiyyəti illərində Xandzorik sovetliyinə daxil olmuşdur. 1918-ci ildə Andranikin dəstəsi bu kəndləri dağıtdıqdan sonra orada azərbaycanlılar qalmamışdır
Bayandur həmçinin Düzkənd rayonuna daxil olan kənd və dəmiryol qəsəbəsinin adıdır. Orada daha bir Bayandur kəndinin olması və 1926-ci ilədək Gümrü zəlzələsində uçub xaraba qalması söylənilir. Kəndin qədim sakinləri türklər 1918-ci ildə oradan qaçqın düşmüşlər. Mənbələrdə Bayandur kəndində erməni və yunanların 1918–20-ci illərdə Muş və Bitlisdən gəlib məskunlaşması qeyd edilir. Türkiyədə Bayandır coğrafi adının arealları çox genişdir.
F.Sumər Anadoluda Bayandur adlı 52 oykonimin olmasını qeyd etmişdir. Bundan əlavə Qazaxıstan ərazisində Bayan, Bayandur etnotoponimləri vardır. Azərbaycanın Laçın rayonundakı Zabux çayının qolu və Tərtər rayonundakı kəndin adıdır. Bundan başqa, Daşkəsən və Oğuz rayonlarında Bayan adında kənd vardır
Üçrəng pəncər
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Aybəniz Əliyeva
Aybəniz İbrahim qızı Əliyeva-Kəngərli — Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Mərkəzi Elmi Kitabxanasının keçmiş direktoru, filologiya elmləri doktoru, Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür.
Həyatı
Aybəniz Əliyeva-Kəngərli 1946-ci il iyun ayının 6-da Naxçıvan Muxtar Respublikası Şərur rayonunda anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki Bakı Dövlət Universiteti) Kitabxanaçılıq fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.
Filologiya elmləri doktorudur. Azərbaycan Qadınlarının Milli Konfederasiyasının Azərbaycan MEA üzrə idarə heyətinin sədri, Kitabxanaşünaslıq və biblioqrafiya: elmi-nəzəri, metodik və təcrübi jurnalının redaksiya heyətinin üzvü, Kitabxanaşünaslıq və informasiya: elmi-nəzəri və təcrübi jurnalının redaksiya heyətinin üzvü, Azərbaycan Yazıcılar Birliyinin üzvü, Beynəlxalq Elmi Araşdırılmalar Jurnalının redaksiya heyətinin üzvüdür. Rus dilini bilir."
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Mərkəzi Elmi Kitabxananın direktoru vəzifəsində işləmişdir.
Ailəsi
Ailəlidir, 2 qız övladı var.
Rumıniya albanları
Demoqrafiya
2002-ci ildə Rumıniyada aparılan siyahıya alınmağa görə burada 520 nəfər alban olmasını bildirmişdir. Onlardan 484 nəfəri doğma dilinin alban olmasını birdirmişdir. Ancaq qeyri-rəsmi məlumata görə ölkədə 10 000 alban yaşayır. Onlar əsasən Buxarestdə cəmləşmişdir. Onlar həmdə ölkənin digər iri şəhərlərində belə yaşayırlar - Timişoara, Yassi, Kondtansa və Kluj-Napoka.
Burada yaşayan alban ailələrinin böyük qismi provaslavdır. Üstəlik albanlar arasında müsəlmanlar belə mövcuddur. Rumın alimi olan Corc Qriqorinin məlumatına görə 1999-ci ildə Rumıniya müəlmanlarının ümumi sayı 3000 olmuşdur. Onların bir qismi albandır. Ancaq albanların türk və ya tatarlarla sıx bağlılığı sayəsində anları ayırmaq mümkün deyildir.
Tarixi
Albanların Rumıniya ərazisinə ilk köçü Valaxiya knyazı Mixail Xrabronun hakimiyyəti dönəmində baş tutur. 1595-ci ildə bura 15 000 alban köçürülmüşdür. Buxarestdə ilk alban yaşayış məntəqələri 1628-ci ildə meydana gəlmişdir. 1634-cü ildə alban əsilli Vasile Luku Maldovada şahzadə olmuşdur.
1820-ci ildəki sənədlərdə Buxarestdə olan 90 tacirin Arnaut Kioy şəhəri əsilli olması qeyd edilir. Bu isə böyük ehtimalla onların alban olmasını deməyə imkan verir.
1893-ci ildə Rumıniyada ümumilikdə 30 000 alban yaşayırdı. 1920-ci ildə isə Buxarestdə onların sayı 20 000 təşkil edirdi. Yeni köç dalğası Birinci Dünya müharibəsindən sonra artmışdır. Onların böyük qismi Yuqoslaviya müsəlmanları idilər.
Alban icması komminizm dönəmində represiyaya məruz qalmışdır. Bu addımlar 1953-cü ildən gerçəkləşmişdir. 1989-cu ildə Rumıniya inqilabının baş tutması sayəsində azad fikir və aşkarlıq ölkədə yayılmışdır. Bununla belə 1920-2002-ci illər ərzində Rumıniyada albabların sayı gözə çaypacaq səviyyədə azalmışdır. 1996-cı ildə alban icması Deputatlar palatasında mandat əldə etmişlər.
Nichi Vendola
Nichi Vendola (26 avqust 1958 - Bari, İtaliya) - İtaliyalı siyasətçi.
Alloxol
Alloxol — ödqovan dərman.
Xronik hepatit, xolankit, xolesistit xəstəliklərində və xronik qəbizlikdə işlədilir. Qurudulmuş heyvan ödü, sarımsaq və gicitkənin quru ekstraktları və aktiv kömür qarışığından ibarətdir.
148 (ədəd)
Yüz qırx səkkiz  — say sistemində ədədlərdən biridir. Yüz qırx yeddidən sonra,  yüz qırx doqquzdan əvvəl gəlir.
Abdulla Sabir
Sabir Abdulla — özbək yazıçısı, şairi.
Həyatı və fəaliyyəti
Abdulla Sabir (Sabircan Abdullayevin təxəllüsü) 18 sentyabr 1905-ci ildə Kokandda anadan olmuşdur.
Onun "Bahar" (1931), "Sevinc" (1933), "Dostluq" (1937), "Gülşən" (1939), "Həyat nəğmələri (1962), "Divan" (1970) şeir və hekayə toplularında zəhmət adamlarının həyatından söhbət açılır.
Abdulla Sabir "Mövlana Müqimi" (1965)romanının, "Bağban qızı" (1930), "Ayxan" (1935), "Qurban Ömərov" (1941) pyeslərinin, "Tahir və Zöhrə" (1943), "Muqimi" (1954), "Alpamış" (1959) musiqili dramlarının müəllifidir.
Abdulla Sabirə Özbəkistan ədəbiyyatında göstərdiyi xidmətlərinə görə 1944-cü ildə Özbəkistanın əməkdar incəsənət xadimi, 1965-ci ildə Özbəkistanın xalq şairi fəxri adları verilmişdir. O, 3 ordenlə təltif edilmişdir.
Abdulla Sabir 1972-ci ildə Daşkənddə vəfat etmişdir.
Ciabatta
Əgər tam buğda unundan edirsinizsə "Ciabatta inteqrala", içində su yerinə süd istifadə edirsinizsə "ciabatta al latte" adını alır. Dəyişməyən xüsusiyyəti mayalı olması və zeytunyağı ilə dadlandırılmasıdır.
Almaqurdu
Almaqurdu — yarpaqbükənlər (Tortricidae) fəsiləsinə aid  kəpənək.
Alma, armud, heyva, ərik, şaftalı ağaclarına çox ziyan vurur. Kəpənəyinin ön qanadları tünd-boz, arxa qanadları qonur-bozdur. Yumurtaları yastı və yaşılımtıl-ağdır. Uzunluğu 18 mm-dək olan tırtılları ağacın qabığı altında və meyvə anbarlarında baramanın içərisində qışlayır. Yazda pup halına keçir. Alma ağacı çiçəkləyəndən sonra puplardan çıxan kəpənək əvvəlcə yarpaqların, sonra meyvələrin üzərinə 100-150 yumurta qoyur. Yumurtadan çıxmış tırtıl 1—2 meyvəni zədələyir.
Keçid
http://almaqurdu.tr.gg
Aygün Kazımovanın qazandığı və namizəd olduğu mükafatların siyahısı
Aygün Kazımovanın qazandığı və namizəd olduğu mükafatlar — Azərbaycanlı müğənni, aktrisa, bəstəkar, prodüser Aygün Kazımovanın qazandığı və namizəd olduğu mükafatların siyahısı.
Aygün Kazımova 2002-ci ildə Heydər Əliyev tərəfindən "Əməkdar Artist", 2008-ci ildə İlham Əliyev tərəfindən "Xalq Artisti" fəxri adlarına layiq görülmüşdür. 2012-ci ildə Türkiydə ənənəvi olaraq hər il keçirilən, Kral TV Video Müzik Ödülleri-ndə "İlin qadın sənətçisi" və "İlin mahnısı" (Hayat ona güzel) kateqoriyalarında namizəd göstərilmişdir. Aygün Kazımova 2015-ci ildə ABŞ-da hər il keçirilən, Big Apple Music Awards-a namizəd göstərilmişdir. Lakin Aygün Kazımova, təşkilatçılardan birinin erməni olması səbəbiylə, mükafatdan imtina etmişdir. 2016-cı ildə hər il təqdim edilən Daf Bama Music Awards musiqi mükafatında "Azərbaycanın Ən Yaxşı Sənətçisi" mükafatına namizəd göstərilmiş və mükafatı qazanmışdır. Daf Bama Music Awards musiqi mükafatı Asiya, Avropa və Asiyanın ən yaxşı və uğurlu musiqiçilərinə verilir. Mükafatlandırma mərasiminin qaydalarına əsasən hər bir qalib, səhnədə çıxış etməlidir. Erməni müğənni Andre, çıxışdan öncə məşqlərdə "Sarı gəlin" mahnısını ifa etməsi Aygün Kazımovanı qəzəbləndirir və o tədbirin təşkilatçılarına etirazını bildirmişdir. Nəticədə erməni müğənni əsas çıxışı zamanı, başqa bir mahnı ifa etmişdir. Aygün Kazımova səhnədə Coffee from Colombia mahnısını ifa etmişdir. Aygün Kazımovanın bu etirazı erməni mətbuatında müzakirə edilmişdir.
2017-ci ildə yenidən Daf Bama Music Awards və hər il Türkiyədə televiziya, musiqi, film və digər sahələrdə nailiyyət əldə etmiş şəxslərə verilən Altın Kelebek mükafatına namizəd göstərilmişdir. Lakin 2017-ci ildə 3 estetik əməliyyatı keçirdiyi üçün namizədliyinin geri görülməsini istəmişdir. 2018-ci ildə yenidən Altın Kelebek mükafatlarında Azərbaycanın Ən Parlaq Ulduzu kateqoriyasında qalib olmuşdur. Türkiyədə keçirilən mükafatlandırma mərasimində pop-diva Duy albomunun ilk sinqlı - S.U.S. mahnısının remake versiyasını ifa etmişdir. 2017-ci ilinin son günü "Soyuq əllər - isti ürəklər" xeyriyyə yarmarkasında Azad Azərbaycan radiosunun 106.3 FM-i tərəfindən "Milli dalğa-2017" mükafatına layiq görülmüşdür.
Qrand Mükafatı
'' Siyahıda əksiklik var, tamamlamağa kömək edin. ''
Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin dəstəyi ilə ‘’V&V Company’’ tərəfindən təşkil olunan ‘’Qrand Mükafatı’’.
Big Apple Music Awards
Aygün Kazımova təşkilatçıların erməni olması səbəbi ilə "Big Apple Music Awards"-dan imtina etmişdir.
Daf Bama Music Awards
Hər il Almaniyada keçirilən musiqi mükafatıdır.
Altın Kelebek Ödülleri
Aygün Kazımova sıx iş qrafiki səbəbi ilə 2017-ci ildə "Altın Kelebek Ödülleri"ndən namizədliyinin geri götürülməsini istəmişdir.
Medalları
14 iyun 2021-ci il Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin “Vətənə xidmətə görə” medalı.
Bakı Payızı
1988-ci ildə keçirilən "Bakı Payızı - 88" mahnı müsabiqəsində Vaqif Gərayzadənin bəstəsi olan "Yarım eşitsin məni" mahnısını ifa etmişdir. Müsabiqədə birinci olmuşdur.
Yurmala-89
1989-cu ildə Latviyada keçirilən "Yurmala-89" mahnı müsabiqəsində iştirak etmişdir. Müsabiqədə Eldar Mansurovun Vahid Əzizin sözlərinə bəstələdiyi "Bu sevgi" mahnısını ifa edir. Aygün Kazımova mahnının giriş hissəsində muğam ifa edir. Lakin müsabiqə qaydalarını pozduğu üçün münsinflərdən az bal alaraq, finala çıxa bilməmişdir.
Asiyanın Səsi
1992-ci ildə Qazaxıstanda keçirilən “Asiyanın Səsi” (Qazaxca:Азия дауысы) mahnı müsabiqəsində Azərbaycanı təmsil etmişdir.
Türkvizyon
1996-cı ildə Türkiyənin İstanbul şəhərində keçirilən “Türkvizyon” mahnı müsabiqəsində Azərbaycanı "Ah, Vətən" mahnısı ilə təmsil etmişdir. Mahnının sözləri Almas İldırıma, musiqisi isə Cavanşir Quliyevə məxsusdur. Aygün Kazımova yarışmada üçüncü yeri tutmuşdur.
Piri Mehmed Paşa
Piri Mehmed Paşa (d. 1463, Konya — ö. 1532, Silivri) — I Səlim və I Süleyman dönəmində 25 yanvar 1518 – 27 iyun 1523 tarixlərində ümumilikdə 5 il 5 ay Osmanlı imperiyasının sədrəzəmi olmuş dövlət adamıdır, Osmanlı alimi və şairi.
Həyatı
Təqribən 1463-cü ildə Konyada dünyaya gəlmişdir. Səlcuqlu dönəminin alimlərindən Fəxrəddin Ər-Razinin sülaləsinə mənsubdur. Atası Xəlvətiyyə təriqətinə mənsub məşhur din adamı Şeyx Camal Əfəndidir. Piri Mehmed Paşa mədrəsə təhsilini Amasiyada başlamış və İstanbulda tamamlamışdır. Bir müddət Amasiyada katiblik edən Piri Mehmed Paşa II Bəyazidin taxta çıxması ilə Sofiya, Siroz və Qalata qazılığına gətirildi. II Bəyazidin son illərində xəzinə dəftərdarlığına, I Səlimin cülusunun ardından isə başdəftərdar təyin olundu. Çaldıran səfərində Rumeli dəftərdarı olaraq iştirak etdi. Çaldıran qələbəsinin ardından Şah İsmayılın Təbrizi tərk etməsi səbəbilə şəhərdə qalan xəzinə və malların müsadirə edilməsi ilə vəzifələndirildi. 15 oktyabr 1514 tarixində isə divan məclisinə vəzir rütbəsilə daxil oldu.
Amasiyada meydana gələn yeniçəri ayaqlanmasında evi yağmalanan Piri Mehmed Paşa İstanbula döndükdən sonra aparılan tədqiqatların sonunda təqsirkar görülərək vəzifədən alınsa da, çox keçmədən yenidən vəzirliyə gətirildi (22 avqust 1515). Ancaq bir müddət sonra bilinməyən səbəbdən sədrəzəmlə birlikdə vəzifədən alınaraq Yeddiqüllə zindanlarına həbs olundu. Ancaq elə həmin günün sonunda yeni sədrəzəmin vastəçiliyi ilə azad edilən Piri Mehmed Paşa bir neçə ay sonra başlayan Misir səfəri səbəbilə taxt naibliyinə yüksəldi (iyun 1516). Cənub şərqi Anadolu və Suriyanın fəthindən sonra yaradılan Ərəb və Əcəm başqazılığına gətirildi. İstanbulda naib ikən apardığı maliyyə islahatları ilə Misirdəki ordunun maaş problemini həll etdi. Eyni zamanda qısa vaxt ərzində 82 parça gəmiylə ordu ləvazimatlarını və 2 böyük topu Misirə göndərdi. Yavuz Sultan Səlimin Sədrəzəm Yunus Paşanı edam etdirməsinin ardından Şama çağırılan Piri Mehmed Paşa burada 25 yanvar 1518 tarixində sədarətə gətirildi. Ardından padşah və ordunun böyük bir qismi İstanbula döndü, Piri Mehmed Paşa isə kiçik bir hərbi dəstə ilə Diyarbəkirdə qaldı.
Yavuz Sultan Səlimin vəfatına qədər vəzifəsində qalan Mehmed Paşa Sultan Süleyman səltənətində də vəzifəsini 3 il davam etdirdi. Belqradın fəthində önəmli rol oynadı (avqust 1521). Rodos adasının hədəf seçilməsində padşaha təkidlər edirdi. Adanın mühasirəsində padşahla birlikdə iştirak etdi. Ancaq mühasirə çox vaxt apardı və buna görə də padşahın gözündən düşdü. Səfərdən döndükdən sonra vaxtilə Misirdən sürgün edilən Məmlük dövlət xadimlərinin azadlığa buraxılması üçün rüşvət alması barədə haqqında tədqiqat başladıldı. Rumeli və Anadolu başqazıları tərəfindən aparılan araşdırmaların sonunda təqsirkar görüldü. Bu nəticədə sədrəzəm olmaq istəyən ikinci vəzir Xain Əhməd Paşanın da əlinin olduğu bəzi mənbələrdə qeyd olunur.
Bu vəziyyət, qoca sədrəzəmin yerinə yaxın adamı İbrahim Paşanı sədarətə gətirmək istəyən Sultan Süleymana fürsət verdi. Bu fürsət həmçinin Əhməd Paşanın da məğlubiyyəti oldu. Nəticədə Piri Mehmed Paşa vəzifədən alınaraq İbrahim Paşa sədrəzəm təyin olundu (27 iyun 1523). Ardından vəfatına qədər yaşayacağı Silivridəki köşkünə çəkildi. 1532-ci ilin payızında həmin köşkdə vəfat etdi. Məzarı Silivridə inşa etdirdiyi məscidin həyətindədir. Ölümü bəzi mənbələrdə şübhəlidir. Bu şübhələr isə İbrahim Paşanın sabiq sədrəzəmin oğlu Ədirnə qazısı Muhiddin Rəşid Əfəndi ilə birləşərək atasını zəhərləyərək öldürməsindən ibarətdir. Buna səbəb isə Piri Mehmed Paşanın vəzifədən azad edilməsinin ardından tez-tez saraya gəlib-getməsi və yenidən sədarətə gətiriləcəyi haqqında yayılan şayələrdir.
Oğullarından Mehmed bəy 1525-ci ildə İçel sancaqbəyi olmuş, digər oğlu Muhiddin Rəşid Əfəndi Ədirnə qazılığına qədər yüksəlmişdir.
Ageratina villarrealii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Dişli quşlar
Dişli quşlar (Odontornithes, yaxud Odontognathae) — sistematik vəziyyətli tam aydın olmayan təbaşir quşları. Kəlləsinin quruluşu onları müasir quşlara yaxınlaşdırır, lakin dişlərin və kəllənin ön hissəsində pulcuğ örtüyün olması ilə fərqlənir. Hesperornislərə və İxtiornislərə bölünür. Birincilərə uçma qabiliyyəti olmayan iri (180 sm-dək) su quşları, ikincilərə isə (25 sm-dək) qarğaları xatırladan uçan quşlar daxildir.
Dişli quşlar Şimali Amerika və Avropanın Təbaşir dövrü çöküntülərindən tapılmış, çənələrində dişləri olan nəsli kəsilmiş quşlar yarımdəstəsi. Bəzi alimlər dişli quşları müasir və ya "yeni quşlar" (Neornithes) yarımsinfinə daxil edirlər.
Honey and Clover
— Çika Umino tərəfindən yaranmış manqa və onun əsasında J.C.Staff tərəfindən istehsal olunmuş anime serial. Anime 14 aprel 2006-cı ildə Fuji TV-də noitaminA blokunun ilk animesi kimi yayımlandı.
Məzmun
Kollecdən 10 dəqiqəlik məsafədə hamamsız altıotaqlı ev. 25 il bundan əvvəl tikilib, aylıq ödəmə haqqı - 38 000 yen. Heç bir səs izolyasiyası olmayan uçuq ev. Yaşayanların hamısı tələbədir. Pəncərələr şərqə baxdığından səhərlər işıqlı olur.
Günlərin bir günü kollecin cavan professorlarından biri Şüci Hanamoto onları qardaşıqızı Haqumi ilə tanış edir. Haqumi istedadlı rəssamdır və Takemotonan Morita dərhal ona vurulurlar. Hər ikisi haqumiyə qarşı hisslərini fərqli bildirirlər: Morita öz ağlasığmaz layihələrində iştirak etməyi məcbur etməklə onu qorxudur, Takemoto isə hisslərini ona dost olmağa çalışaraq gizlədir.
Üçlüyün sonuncusu Mayama isə çoxdan professorun köhnə dostu olan Rika Haradaya vurulub. "Harada design" şirkətinin başçısı olan Rika avtomobil qəzasında həyat yoldaşını itirib və Mayamanın hisslərinə ağır zərbə yetirəcəyindən qorxaraq onu özündən uzaqlaşdırmaq çalışır. Mayamaya qarşı hisslər keçirən biridə var - bu, Mayamaya cavabsız vurulan, lakin onun özünə qarşı yalnız dost hissləri keçirən bədii kollecin başqa bir tələbəsi Ayumi Yamadadır.
Metropolitan Transportation Authority
Metropolitan Transportation Authority ABŞ-nin Nyu-York ştatında ictimai nəqliyyatdan məsul olan təsərrüfat hesabına fəaliyyət göstərən bir şirkətdir. Nyu-Yorkun 12 qraflığı ilə yanaşı Konnektikut Nəqliyyat Departamenti ilə müqavilə əsasında cənub-şərqi Konnektikutin 2 qraflığına da xidmət edir. Həftəiçi günlərdə ümumi sistem vasitəsi ilə ortalama 11 milyondan artıq sərnişin daşınır və yeddi pullu körpü və iki tunel 800.000-dən artıq nəqliyyat vasitəsinə xidmət göstərir. MTA ABŞ-də ən böyük ictimai nəqliyyat idarəsidir.
İnşan dağları
İnşan - Çinin şimalında, Daxili Monqolustanda, Xuanxe çayından şimal və şimal-şərqdə yerləşən, cənub yamacları dik olan bir çox yarımhorst tipli dağ tirələrindən ibarət dağ sistemi.
Coğrafiyası
Çinin şimalında, Daxili Monqolustanda, Xuanxe çayından şimal və şimal-şərqdə yerləşən İnşan dağlarının cənub yamacları dik olub bir çox yarımhorst tipli dağ tirələrindən ibarətdir. Dağın ümumi uzunluğu 650 kilometrdir. Dağın hündürlüyü isə 2187 metrə qədərdir. İnşan dağ sistemin tərkibinə Lanşan, Şeyten-Ula, Xelanşan, Datsinşan silsilələri daxildir. Dağ sistemi enlik dairəsi istiqamətində Xuanxe çayının şimal dirsəyinə qədər uzanırlar. Qobinin geniş şərq və cənub-şərq hissəsi alçaq təpəli dalğavari düzənlərdir. Səthində üçüncü və dördüncü dövrün çayları və göl hövzələrinin izləri çox yaxşı saxlanılmışdır. Qədim çay dərələri terraslıdır: çaqıl daşlarından qurulmuşdur. Həmin sahələrdə yeraltı sulara nisbətən dayaz yerlərdə hələ də rast gəlinməkdədir. Qədim çay dərələri və göllər ətrafında daş dövrünə aid mədəniyyətin aşkar edilməsi, hələ pleystosendə burada çayların və göllərin olduğunu sübut edir. Mərkəzi Asiya tədqiqatçılarının ehtimalına görə o zaman göllər (yəqin ki, həm də çaylar) Qobi landşaftının tipik bir elementi olmuşdur. Orta əsrlərin özündə belə Qobidə və Mərkəzi Asiyanın başqa sahələrində qrunt suları çox dayazda yerləşmiş, yağıntıların miqdarı isə indikinə nisbətən bir qədər artıq olmuşdur.
Lanşan silsiləsi
Bu silsilə Xuanxe çayının sol sahili boyunca 300 km uzanır. Maksimal hündürlüyü 2109 metrdir. Silsilə əsasən şist və qneyslərdən ibarətdir. Qeyd edək ki, şist quruluşca lay-lay olan dağsüxurudur və gil laylara güclü təzyiq və istiliyin təsiri ilə yaranır. Qneys isə qədim metaforik süxurdur. Silsilənin şimal-qərb yamacı maili, cənub şərqi isə Xuanxe vadisinə doğru yönəlir. Cənub-şərq hissə ən hündür və ən dik hissə olub, dar vadilərə parçalanır. Landşaft yarımsəhra kol bitkilərinə malikdir.
Xelanşan silsiləsi
alt=Xelanşan silsiləsi|left|thumb|420x420px|Xelanşan silsiləsi Çin Xalq Respublikasının şimali-mərkəzi hissəsində yerləşən bu silsilə Daxili Monqolustan və Ninsya ilə hüdudlanır. Sahəsi təxminən 673 400 km²-dir, uzunluğu şimaldan cənuba doğru 180 km, eni isə 15–50 km-dir. Orta hündürlüyü dəniz səviyyəsindən 2 km, ən hündür zirvəsi isə dəniz səviyyəsindən 3556 m-dir. Yüksək sahələrində meşələr və şəmənliklər var. Zəngin faunasına vəhşi ulaqlar, antiloplar, bəbirlər, qonur ay, bəzi sürünənlər və məməlilər daxildir.
Datsinşan silsiləsi
Daxili Monqolustan Muxtar Vilayətində yerləşən bu silsilənin uzunluğu 260 km-dir. Maksimal hündürlüyü 2187 km-dir. Silsilə qneys, bazalt və qum daşları kimi suxurlara örtülüdür. Cənub yamacı Xunaxe çayının vadisinə doğru güclü şəkildə parçalanmış dik yamac formalaşdırır. Şimal yamacı isə mailidir. Florasını çöl bitkiləri təşkil edir. Əhalisi maldarlıqla məşğul olur.
Tədqiqi tarixi
İnşanın ilk tədqiqi Nikolay Prjevalskidən başlayaraq rus səyyahlar tərəfindən aparılmışdır.
Çar Rusiyası
Çar Rusiyası — 1547–1721-ci illərdə Rusiyanın rəsmi adı. Bəzi mənbələrdə Rusiya Çarlığı kimi də adlandırılır.
Xətkeş
thumb|Müxtəlif növ xətkeşlər
Xətkeş — həndəsi qurmada və xətti ölçmədə işlədilən, üzərində bölgüləri olan riyazi alət.
Loqarifmik xətkeş xüsusi olaraq hesablamalar üçün hazırlanmışdır.
Şu Kurata
(d. 26 noyabr 1988) — Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 1 oyun keçirib.
Yeni Sibir
Yeni Sibir — Yeni Sibir adalarının Anju qrupuna daxil olan ada. Sahəsi 6,2 min km² təşkil edir. Şərqi Sibir dənizində Kotelnı adasından şərqdə yerləşir. Cənub-qərbdə Sannikov boğazı onun sahillərini yuyur. Üst-Lensk təbiət qoruğu ərazisində yerləşir.
Relyef
Adanın relyefi ümumilikdə düzəndir. Relyefin bu cür olması buzlaqların ekzarasiya fəaliyyəti ilə meydana gəlir. Ada tundra örtülü olur. Adanın sahillərində hündürlüyü 10–17 m hündürlüyə malik olan uçurumlar vardır. Şimalında isə bu bur sıldırımların hündürlüyü 25 metrə çatır. Sahilləri demək olar ki eyni quruluşa malik olaraq, şərqində Mir buxtası yerləşir. Adanın mərkəz hisələrdə kiçik yüksəkliklər vardır (Vısokiy 47 m, Qoristıy 51 m və Derevyannıy Dağları). Derevyannıy dağının ən hündür nöqtəsi 79 metrdir.
Flora və Faunası
Heyvanlardan Maral, Ağ ayı, su samuru, rossоmахи və çığın sıçan. Quşlarından Ağ filin, turaç, qaz, turpan və Qaqa kimilərinin adını çəşkək olar. Çay sularında iki növ balıq yaşayır: Xanıkimilər dəstəsinə aid balıqlar.