cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Azay Quliyev
Siyasi fəaliyyəti
2019-cu ildən Azərbaycan-Almaniya, Azərbaycan-Böyük Britaniya, Azərbaycan-İspaniya və Azərbaycan-İtaliya Parlamentlərarası İşçi qruplarının üzvüdür.
ATƏT PA-da
2005-ci ildən ATƏT-in Parlament Assambleyasında Azərbaycan nümayəndə heyətinin üzvüdür, 2005–2013-cü illərdə Böyük Britaniya, Ukrayna, Serbiya, Rumıniya, Rusiya, Belarus və Gürcüstanda keçirilən seçkilərdə ATƏT PA-nın seçki müşahidə missiyalarının üzvü olub. 2013–2016-cı illərdə bu qurumun Siyasi Məsələlər və Təhlükəsizlik Komitəsinin sədr müavini, 2016–2022-ci illərdə ATƏT PA-nın vitse-prezidenti olub.
2016-cı ildə Monteneqroda keçirilən parlament seçkilərində ATƏT PA-nın Seçki Müşahidə Missiyasının rəhbəri olub, 2016-cı ildə Şimali Makedoniyada keçirilən parlament seçkilərində ATƏT PA-nın Seçki Müşahidə Missiyasının rəhbəri olub,
2017-ci ildə Qırğızıstan Respublikasında keçirilən prezident seçkilərində ATƏT-in Seçki Müşahidə Missiyasının xüsusi koordinatoru olub, 2017-ci ildə ATƏT PA-nın "İpək Yoluna Dəstək Qrupu"nun (Silk Road Support Group of the OSCE PA, SRG) yaradılmasının təşəbbüskarı olmuş və Qrupun sədri seçilmişdir. Qrupa hazırda ATƏT-in 27 ölkəsi üzvdür.
2020-ci ildən Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin ATƏT PA-dakı nümayəndə heyətinin rəhbəridir.
2021-ci ildə Albaniya Respublikasında keçirilən parlament seçkilərində ATƏT-in xüsusi koordinatoru və qısamüddətli seçki missiyasının rəhbəri olub. ATƏT çərçivəsində 15-dən artıq ölkədə keçirilən seçkilərdə müşahidəçi olmuşdur.
2021–2022-ci illərdə ATƏT PA-nın Cənub-Şərqi Avropa üzrə Xüsusi Nümayəndəsi olmuşdur.
Müəllifi olduğu qanunlar
Azay Quliyevin müəllifliyi ilə Milli Məclisdə 2 qanun qəbul edilib:
Müəllifi olduğu beynəlxalq qətnamələr
Azay Quliyevin müəllifi olduğu 4 qətnamə ATƏT-in Parlament Assambleyasında qəbul olunub: Qətnamənin məqsədi iştirakçı dövlətləri və ATƏT inistutlarını milli QHT-lərin fəaliyyət imkanlarının genişlənməsi, inkişafı, ölkələri daxilində qərar qəbuletmə prosesində yaxından iştirak etməsi üçün əlverişli şəraitin yaradılmasına həvəsləndirməkdir. ATƏT-in müvafiq inistitutlarında QHT-lərə məşvərətçi statusun verilməsini nəzərdə tutan qətnamənin qəbulundan sonra ATƏT PA-nın illik sessiyalarında QHT-lərin iştirakına icazə verilir. Qətnamənin məqsədi iştirakçı dövlətlərin mühüm əhəmiyyət kəsb edən mədəni və tarixi, dini mülkiyyətin, xüsusi ilə də işğal edilmiş ərazilərdə olan abidələrin qorunması, saxlanılması, qanunsuz olaraq formasının və məzmununun dəyişdirilməsinə qarşı mübarizəsinin gücləndirilməsi və bu istiqamətdə fəaliyyətinin əlaqələndirilməsidir. Bu qətnamənin məqsədi dövlətlərarası münasibətlərdə, xüsusilə də Azərbaycan, Gürcüstan, Ukrayna və Moldova ərazilərində davam edən münaqişələrdə Helsinki prinsiplərinə riayət edilməsinin vacibliyini vurğulamaqdır. Qətnamədə Azərbaycan, Gürcüstan, Moldova və Ukraynada mövcud münaqişələrdən ciddi narahatlıq və bu münaqişələrin yalnız beynəlxalq hüququn norma və prinsipləri, xüsusuilədə həmin dövlətlərin ərazi bütövlüyü, suverenliyi və sərhədlərinin dəyişilməzliyi prinsipləri əsasında həll edilməsinin vacibliyi vurğulanır. Bu qətnamənin məqsədi ticarət və nəqliyyat sahəsində əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsinin, həmçinin, Şimal-Cənub və Şərq-Qərb multimodal dəhlizlərinin artan əhəmiyyəti fonunda bu sahədə müvafiq prosedurların asanlaşdırılmasının vacibliyini vurğulamaqdır. Qətnamədə həmçinin Böyük İpək Yolunun dirçəldilməsinin potensialı qeyd olunur və ATƏT PA-nın İpək Yoluna Dəstək Qrupu tərəfindən həyata keçirilən fəaliyyətlərə dəstək verilir.
Digər vəzifələri
"Beynəlxalq Əməkdaşlıq Mərkəzi" İctimai Birliyinin sədridir.
Elmi fəaliyyəti
2013-cü ildə "Qeyri-Hökumət Təşkilatlarının İctimai-Siyasi Sistemdə yeri: Milli və Beynəlxalq Təcrübə" mövzusunda dissertasiya işi müdafiə edib, siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktorudur. QHT sahəsində ilk doktorluq işi olan dissertasiyada vətəndaş cəmiyyətinin vacib tərkib hissəsi olan QHT-lərin inkişaf dinamikası, müasir Azərbaycan siyasi elmində QHT institutlarının yeri və rolu araşdırılıb, mövzu beynəlxalq təcrübə müstəvisində geniş təhlil edilib.
2018-ci ildə nəşr edilmiş "Azərbaycanda qeyri-hökumət təşkilatları: tarix və inkişaf" adlı kitabın (monoqrafiya) müəllifidir.
ABŞ, Ukrayna, Moldova, Gürcüstan, Rusiya və digər Avropa ölkələrinin nüfuzlu elmi jurnallarında vətəndaş cəmiyyətinin qarşısında dayanan aktual problemlərin təhlilinə həsr edilən 30-dan artıq elmi məqaləsi dərc olunub.
GM Daewoo
GM Daewoo - 2001-ci ildə yaranmış Cənubi Koreyalı şirkətlər birliyi. Daewoo şirkətinin Cənubi Koreya hakimiyyəti tərəfindən 1999-cu ildə ləğv edilməsindən sonra bəzi bölmələri və o cümlədən Daewoo Motors fəaliyyətini davam etdirirdilər. 2001-ci ildə Daewoo Motors əsas aktivlərini General Motorsa satır və GM Daewoo yaranır. 2011-ci ildə şirkətin adı GM Korea oldu. Daewoo avtomobillərinin adının bir çoxu Chevrolet adı ilə əvəz olundu.
Bataqlı torpaqlar
Bataqlı torpaqlar — dənizsahili çökəklərdə, düzənliklərin depresiya sahələrində, çayların axmazlarında lokal şəkildə rast gəlinən torpaq tipidir. Bu torpaqlar 137 min hektar sahəni əhatə edir.
Yayıldığı ərazilər
Lənkəran rayonu, Kür-Araz ovalığı, Naxçıvanın düzənlikləri, Qanıx-Əyriçay vadisi, Dəvəçinin Ağzıbirçala gölü hövzəsi və s yerlərdə yayılmışdır.
Bitki örtüyü
Bataqlı torpaqların inkişaf etdiyi ərazi üçün halofitlər (qamış, çil, sirkən və s.) iştirak etdiyi su-bataqlıq bitki qruplaşmaları səciyyəvidir. Qeyd olunan bitkilər hər il torpağa böyük miqdarda fitokütlə verir.
İntiqam Yaşar
İntiqam Yaşar (d. 3 oktyabr 1990-cı il, Gədəbəy rayonu) — şair, publisist, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (2015), Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyi İdarə Heyətinin sədri (2019), Prezident təqaüdçüsü. Azərbaycan Respublikasının Gənclər və İdman Nazirliyi yanında İctimai Şuranın katibi (2021).
Həyatı
Cavanşir İntiqam Yaşar oğlu 3 oktyabr 1990-cı ildə Gədəbəy rayonunda anadan olub. 1997–2008-ci illərdə Gədəbəy rayonu, Çobankənd kəndində orta məktəbdə, 2008–2012-ci illərdə isə Azərbaycan Universitetinin Filologiya fakültəsində bakalavr dərəcəsi üzrə ali təhsil alıb. 2012–2013-cü illərdə həqiqi hərbi xidmətdə olub.
Yaradıcılığı
İntiqam Yaşar mətbuatda müxtəlif məzmunlu yazılarla çıxış edir. Yazıları "Ulduz", "Yazı" jurnallarında, "Ədəbiyyat", "Aydın yol", "525-ci qəzet", "Kaspi" kimi qəzetlərdə mütəmadi olaraq dərc olunur. Şairin 2012-ci ildə "İlk görüş" adlı şeirlər kitabı çapdan çıxıb. Həmçinin 2016-cı ildə "…və susarsan", 2018-ci ildə isə "Evdə yoxam" adlı şeir kitabları işıq üzü görüb. O, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin "Ən yaxşı şeir" müsabiqəsinin qalibidir.
İntiqam Yaşar 2009-cu ildən Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin üzvü, 2013-cü ildən Məclis üzvü, 2016-cı ildən Məclis Başqanı əvəzi olub. Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin icra etdiyi bir çox layihələrin rəhbəri olub. 2018-ci ildə Özbəkistanın Səmərqənd şəhərində təşkil olunan "Səmərqənd şeir axşamları" adlı beynəlxalq tədbirdə Azərbaycanı təmsil edib, 2019-cu ildə Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin nümayəndəsi kimi Özbəkistanın "Gənc Yaradıcılar Birliyi" təşkilatı ilə birgə əməkdaşlığa dair Memorandum imzalayıb.
İntiqam Yaşar eyni zamanda Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür. O, 2015-ci ildə Azərbaycan Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdünə layiq görülüb. Habelə 24 iyun 2019-cu ildə Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin başqanı seçilib. Şairin şeirləri yerli türkcəyə uyğunlaşdırılaraq Özbəkistanda, Türkiyədə, Qazaxıstanda nəşr olunan dərgilərdə və antologiyalarda yayımlanıb, həmçinin rus, ingilis, belarus dillərinə tərcümə edilib.
Miconia pseudorigida
(Miconia pseudorigida) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Caucasalia
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Satışa qoşmaq hüququ
Satışa qoşmaq hüququ — korporativ hüquqda mövcud olan hüquqi konsepsiya. “Satışa məcbur etmək” və bəzi ədəbiyyatlarda "özünlə dartmaq hüququ" kimi də adlandırılır. Satışa qoşulmaq hüququnun əksidir.
Bu hüquq majoritar səhmdarlara minoritar səhmdarları şirkətin satılmasına qoşulmağa məcbur etmək imkanı verən hüquqdur. Bu zaman majoritar səhmdar minoritar səhmdara hər hansı digər səhm satanların təklif etdiyi eyni qiyməti və şərtləri təklif etməlidirlər. Bu hüquq majoritar səhmdarları qorumaq üçün nəzərdə tutulub. Bəzi alıcıların şirkətə tam nəzarət etmək istədiyini nəzərə alaraq, müvafiq hüquq minoritar səhmdarları ləğv etməyə və şirkət səhmlərinin 100%-ni alıcıya satmağa kömək edir.
Neoseiulus calorai
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
La-Selv (Averon)
La-Selv  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Rekista kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Rodez.
INSEE kodu — 12267.
Kommuna təxminən Paris dən 530  km cənubda, Tuluza şəhərindən 105  km şimal-şərqdə, Rodez dən isə 27  km cənubda yerləşir.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 665 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 388 nəfər (15-64 yaş) arasında 279 nəfər iqtisadi cəhətdən, 109 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 71.9%, 1999-cu ildə 70.7%). 279 fəal 268 nəfər (157 kişi və 111 qadın) işləyir, 11 nəfər işsizdir (4 kişi və 7 qadın). Aktiv olmayan 32 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 57 nəfər - təqaüdçü, 20 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Yozef Emin
Yozef Emin - Erməni milli hərəkatının rəhbəri. Yozef Emin 1726-cı ilin 2 avqust tarixində İranın Həmədan şəhərində anadan olmuşdur. Yozef Hindistan ermənilərindən hesab olunur.
Rəşid Faxralı
Hüseynov Rəşid Məmməd oğlu (Rəşid Faxralı) — şair, jurnalist, ehtiyatda olan mayor, II qrup Qarabağ müharibəsi əlili.
Həyatı
Rəşid Faxralı 21 yanvar 1954-cü ildə Gürcüstan SSR-nin Bolnisi rayonunun Faxralı kəndində anadan olub. 1975-ci ildə APİ-nin riyaziyyat fakültəsini, 1992-ci ildə isə BDU-nun jurnalistika fakültəsini bitirib. 1992-ci ildən həqiqi hərbi xidmətdə olub, Qarabağ döyüşlərində hərbi jurnalist kimi iştirak edib. 2008-ci ildə həcc ziyarətində olub.
25 kitabın, 4 sənədli filmin müəllifidir.
"Qızıl qələm", "Məmməd Araz" və "Həsən bəy Zərdabi" mükafatlarının laureatıdır.
Rusiyanın Xəzəryanı bölgələrə hərbi yürüşü
Rusiyanın Xəzəryanı bölgələrə hərbi yürüşü və ya 1722-23 Rusiya-Səfəvi müharibəsi — Xəzər dənizinin qərb sahili bölgələrini işğal etmək və Cənubi Qafqazda möhkəmlənmək məqsədilə Rusiya imperiyasının 1722-1723-cü illərdə apardığı müharibə. 1722-1723-cü illər kampaniyasında hətta Təbrizə və Azərbaycanın digər bölgələrinə də yürüş nəzərdə tutulurdu.
Səbəbləri
1721-ci ilin avqustunda Şirvan üsyanı zamanı Şamaxını ələ keçirən Hacı Davud və Surxay xanın adamlarının rus tacirlərini öldürmələri Rusiyanın Xəzəryanı bölgələri tutmaq planını qətiləşdirdi. I Pyotr onları həm Rusiyanın, həm də Səfəvilərin ümumi düşməni elan etdi. Bu zaman Hacı Davud kömək üçün Osmanlı sultanı II Əhmədə (1703-1730) müraciət etdi, sonra isə İstanbula gedib özünün Şirvan hakimi təsdiq olunması üçün razılıq aldı. Buna baxmayaraq, Rusiya işğalçılıq niyyətlərindən əl çəkməmişdi. Əvvəla, Rusiya iqtisadiyyatının Azərbaycan xammalına böyük ehtiyacı vardı. İkincisi də Rusiya osmanlıların Cənubi Qafqazda, Xəzəryanı bölgələrdə möhkəmlənmək cəhdlərinin qarşısını almağa çalışırdı.
Yürüş
thumb|right|250px|Xəzər dənizi ətrafı ərazilərin I Pyotrun əmri ilə Reyner Ottens tərəfindən hazırlanmış xəritəsi, 1723–cü il 1722-ci il iyunun 18-də I Pyotr Həştərxandan yürüşə başladı. Rus qoşunları iki istiqamətdə-quru və dəniz yolu ilə hərəkət edirdi. Dərbənd yolu üzərində Sultan Mahmudun hücumuna məruz qalmış ruslar bu hücumu dəf edib, 6 kəndi yandırdılar. İşğalçılar belə dağıdıcı basqınlarla yerli əhalini qorxutmağa çalışırdılar. Azərbaycan ərazisinə daxil olan I Pyotr zəifləmiş Səfəvi qoşunu tərəfindən ciddi müqavimətə rast gəlmədi. O, dini amildən də məharətlə istifadə edərək, Cənubi Qafqazın xristian əhalisinə elan etdi ki, bu yürüşdə məqsəd onları müsəlmanların zülmündən xilas etməkdir. 1722-ci il iyunun 15-də I Pyotr Azərbaycan dilində bəyannamə nəşr etdirərək Şirvana və Xəzəryanı bölgələrə göndərmişdi. Bəyannamədə yenə də rus ordusunun yürüşünün əsas səbəbi ört-basdır edilirdi. I Pyotr Xəzəryani bölgələrdə yaşayan şiə əhalisini inandırmağa çalışırdı ki, o, səfəvi şahının dostudur, yürüşdən onun məqsədi bu yerlərdə əmin-amanlıq yaratmaqdan və rus tacirlərini qarət edən qiyamçıları cəzalandırmaqdan ibarətdir. Onun bu əraziləri işğal etmək niyyəti yoxdur. O, riyakarcasına bildirirdi ki, Səfəvilərə qarşı usyan edən feodalların, Osmanlı turklərinin bu torpaqları zəbt etməsinin qarşısını alacaq, burada səfəvilərin hakimiyyətini bərpa edəcəkdir. I Pyotrun belə hiyləgərliyi ilk vaxtlar Xəzəryanı bölgələrdə əhalinin bir qisminin Rusiyaya meyil etməsinə səbəb oldu.
1722-ci il avqustun 15-də rus eskadrası Dərbəndə çatdı. Avqustun 23-de 150 minlik piyada qoşun da şəhərə daxil oldu. Şəhərin naibi İmamqulu bəy qalanın açarlarını rus çarına təqdim etdi. I Pyotr buradan senata göndərdiyi məktubda şəhərdə səmimi qarşılandığını bildirirdi. Lakin, Azərbaycanın nüfuzlu feodalları rus ordusuna müqavimət göstərməyin tərəfdarı idilər. Bakı hakimi Məhəmməd Hüseyn bəy və onun tərəfdarları öz güclərinə, həmçinin Hacı Davudun köməyinə arxalanaraq, şəhəri qorumaq və rus qoşununu Bakı qalasına buraxmamaq əzmində idilər. Buna görə də Məhəmməd Hüseyn bəy I Poytrun məktubunu gətirən şəxsi qəbul etmir. Belə bir vaxtda Avropada İsveç tərəfindən Rusiyaya qarşı yeni müharibə təhlükəsi yaranır. Digər tərəfdən rus ordusunun Xəzəryanı bölgələrə təcavüzü Osmanlı dövlətində kəskin etiraza səbəb olur. Hacı Davud dağlarda qoşun toplayaraq rusların hücumunun qarşısını almağa hazırlaşır. Bu cəhətləri nəzərə alan və geri qayıtmağa tələsən  I Potr bu işi general-mayor M.Matyuşkinə tapşıraraq Sankt-Peterburqa qayıdır.
Osmanlı ordusunun qarşısına qoyulan əsas vəzifə isə rusların Səfəvi dövlətinin qərbini və Cənubi Qafqazın şərqini ələ keçirməsinə mane olmaq, ilk növbədə isə onların Bakını tutmasının qarşısını almaq olur. Sankt-Peterburqa qayıdan I Pyotr burada Osmanlı ordusunun irəliləməsi xəbərini eşidir. Onun göstərişi ilə 1722-ci ilin dekabrında Rəşt şəhəri zəbt edilir. Rus eskadrası 1723-cüu il iyulun 6-da Bakı körfəzinə daxil olur. Məhəmməd Hüseyn bəy rus komandanlığının təslim olmaq təklifini rədd edərək müqavimət göstərir. Rus qoşunu rədd cavabı alan kimi şəhəri top atəşinə tutur və 1723-cü il iyulun 23-də Bakı zəbt edilir. M.Matyuşkin Bakı hakimi Məhəmməd Hüseyn bəyin guya Hacı Davudla əlaqədə olduğunu bəhanə gətirərək onun həbs olunması haqqında əmr verir. Məhəmməd Hüseyn bəy həbs olunaraq əvvəlcə Həştərxana, sonra isə Roqaçevskə sürgün edilir və orada da vəfat edir. Knyaz İ.Baryatinski Bakının komendantı təyin edilir. I Pyotr Bakının alınmasına hədsiz dərəcədə sevinir və onun göstərişi ilə bu hadisə Sankt-Peterburqda yaylım atəşi ilə qeyd olunur. Bakı tutulduqdan sonra rus qoşunu Salyanı da asanlıqla işğal edir.
1723-cü il sentyabrın 12-də II Təhmasibin Peterburqa göndərdiyi elçisi İsmayıl bəy şahdan xəbərsiz olaraq Xəzəryanı bölgələrin-Dərbənddən Gilana qədər olan torpaqların Rusiyaya birləşdirilməsi haqqındakı müqaviləni özbaşına imzaladı. Rusiya bunun əvəzində Səfəvi şahına əfqanlarla müharibədə yardım göstərəcəyini öhdəsinə götürürdü. Lakin, II Təhmasib müqaviləni təsdiq etmədi. Beləliklə, 1722–1723-cü illərdə Xəzəryanı bölgələrin Rusiya tərəfindən işğalının birinci mərhələsi başa çatdı.
Yenikənd (İsmayıllı)
Yenikənd (əvvəlki adı: Qırmızı Oktyabr) — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 27 mart 2001-ci il tarixli, 110-IIQ saylı Qərarı ilə İsmayıllı rayonunun Kəlbənd kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Qırmızı Oktyabr kəndi Yenikənd kəndi adlandırılmışdır.
Əhalisi
Əhalisi 812 nəfərdir.
Kotordır
Kotordır — elə də böyük olmayan, Şərqi Sibir dənizində Anju adaları qrupuna daxil ada. İnzibati cəhətdən Yakutiyanın Bulunski ulusu ərazisinə daxildir.
Faddeevski yarımadası yaxınlığında Qedenşetrom körfəzində yerləşir. Şimal-qərbdən cənub-şərqə uzanmış formadadır. Quşluqdan ibarətdir. Adada daimi yaşayış məntəqəsi yoxdur.
Ruslan Qurbanov (futbolçu)
Ruslan Eldar oğlu Qurbanov — Azərbaycanlı futbolçu. "Keşlə FK"nin oyunçusudur. Mövqeyi hücumçudur. 2014-2015 ci il mövsümünü icarə əsasında Xorvatiyanın Hajduk Split komandasında keçirib.
Milləti Ləzgi.
Həyatı
12 sentyabr 1991-ci ildə doğulub.
Türkiyə erməniləri
Türkiyə erməniləri - Türkiyədə yaşayan ermənilərə verilən ümumi ad. 45.000-ə qədər erməni, İstanbulda yaşayır. Vakıflı kəndi hazırda Türkiyədə mövcud yeganə erməni kəndidir. Kənd əhalisi cəmi 135 nəfərdir.
Türkiyə erməniləri, digər müsəlman olmayan camaatlarda də olduğu kimi, xaricə köçlər, aşağı doğum nisbətləri və daha yüksək ölüm tənasübləri sayəsində, azalmaqdadır.
Türkiyədə ermənicə
Türkiyədə ermənicə bugünkü etnik ermənilər arasında yalnız kiçik bir azlıq tərəfindən danışılmaqdadır. Etnik ermənilərin 82 % ana dili olaraq türk dilində danışır, yerdə qalan 18 % isə ana dili olaraq ermənicə danışır. Bu nisbət gənclər arasında daha da aşağıdır və 92 % gənc ana dili olaraq türk dilində danışır. Digər 8 % isə ermənicədən istifadə edir. Kiçik azlıq tərəfindən erməni dilinin qərb ləhçəsində danışması səbəbindən, şərq ermənilərini danışıq zamanı tam anlaya bilmirlər. Ana dili olaraq türk dili ermənicənin yerini alır və buna görə Türkiyədə erməni dili (qərb ləhçəsi) yox olma təhlükəsi qarşısındadır.
Artemisia kelleri
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Sirli ulduz
Sirli ulduz - Məşhur belçikalı komiks yazıçısı Erjenin qələmə aldığı Tintin macəralarının bir seriyası. Bu seriyanın qəhrəmanı Yerə düşən meteoriti tapmaq üçün Şimal dənizinə yollanan müxbir Tintindir.
"Sirli ulduz" Tintin macəralarının 10-cu hissəsidir. Macəra 1941-ci il 20 oktyabrından 21 may 1942-ci ilə qədər "Le Soir" qəzetində yayımlanmışdır.
Mövzu
Tintin bir isti yay günü Milu ilə gəzişərkən göydə əvvəl heç vaxt görmədiyi parlaq ulduz diqqətini çəkir. Ulduz haqqında məlumat almaq üçün rəsədxanaya baş vuran Tintin onun əslində ulduz yox, Yerlə toqquşacaq olan kometa olduğunu öyrənir. Dünyanın sonun gəldiyini düşünən Tintin kədərlənir. Amma sabahısı gün zəlzələdən başqa hadisə baş vermir. Astronomlar kometanın trayektoriyasını səhv hesablamışdılar. Kometa Yer ilə toqquşmamışdır, amma bir hissəsi Şimal dənizinə düşmüşdür.Bu hissə isə naməlum kimyəvi elementdən təşkil olunmuşdur. Tintin həmin hissənni tapmaq üçün Avropa Elmi Araşdırma Qurumu (uydurma) tərəfindən təşkil olunan səfər qatılır. Səfərə Tintinlə yanaşı müxtəlif ölkələrdən elm adamları və "Üfiq" gəmisinin kapitanı Haddok da qatılır. Amma həmin parçanı tapmaq istəyən onlar deyildirlər: Sao Riko (uydurma) ölkəsinin bankiri yeni elementi ələ keçirmək istəyir. Bunun üçün sadəcə öz adamlarını göndərir, həm də "Üfiq" gəmisini dayandırmaq üçün müxtəlif hiylələrdən istifadə edir. Sonda komet parçasına birinci Tintin çatır. Amma özünü yeni elementin təsiri ilə sürətlə böyüyən bitkilərin dünyasında tapır. Kometadan bir kiçik nümunə alan Tintin gəmiyə minib ölkəsinə qayıdır. Kometanın qalan hissəsi Şimal dənizinə batır.
Ay alan! (film, 1981)
Ay alan! qısametrajlı sənədli süjeti rejissor Fikrət Əliyev tərəfindən 1981-ci ildə çəkilmişdir. "Azərbaycanfilm" kinostudiyası nda istehsal edilmişdir. Filmdə meyvə və tərəvəzlərin zaylığı tənqid olunur.
Məzmun
Filmdə meyvə və tərəvəzlərin zaylığı tənqid olunur.
Film üzərində işləyənlər
Müəllif: Sirus Zindadel Rejissor: Fikrət Əliyev Operator: Şərif Şərifov
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1981-ci ilin Azərbaycan filmləri 1980-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Aqil Şirinov
Aqil Muxtar oğlu Şirinov — Azərbaycan İlahiyyat İnstitutunun rektoru; İlahiyyat üzrə fəlsəfə doktoru, dosent
Həyatı
Aqil Şirinov 1979-cu il sentyabr ayının 28-də Kəlbəcər şəhərində anadan olub. 1985-ci ildə Kəlbəcər şəhər 3 saylı orta məktəbinə daxil olub, 1996-cı ildə Kəlbəcər rayon 12 saylı orta məktəbi bitirib. 1996-cı ildə Bakı Dövlət Universitetinin İlahiyyat fakültəsinə daxil olub, 2001-ci ildə qeyd olunan fakültədən "ilahiyyatçı" və "ərəb dili müəllimi" ixtisasları üzrə məzun olmuşdur. 2001-ci ildə Türkiyə Respublikası Mərmərə Universiteti Sosial Elmlər İnstitutunun magistratura bölməsinə daxil olmuş, 2003-cü ildə "İslam Məzhəbləri Tarixi mənbələrində ifrat meylli məzhəblər və görüşləri (İslam Mezhepleri Tarihi Literatüründe Aşırı Fırkalar ve Görüşleri)" adlı elmi iş mövzusunu müdafiə edərək magistr dərəcəsinə layiq görülüb.
2003-cü ildə eyni institutun doktorantura şöbəsinə daxil olub, 2007-ci ildə "Nəsirəddin Tusinin varlıq və tanrı anlayışı (Nasiruddin Tusi’de Varlık ve Uluhiyyet)" adlı dissertasiya mövzusunu müdafiə edərək ilahiyyat üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsini alıb.
2008-ci ildən etibarən Bakı Dövlət Universitetin İlahiyyat fakültəsinin "İslam elmləri" kafedrasının saathesabı müəllimi, 2011-ci ildən müəllimi, 2016-cı ildən etibarən isə baş müəllimi vəzifəsində çalışıb. Aqil Şirinov Bakı Dövlət Universiteti İlahiyyat Fakültəsində Fəlsəfə, İslam Məzhəbləri Tarixi, Din sosiologiyası və Din psixologiyası fənlərini tədris edib. Habelə 2015–2017-ci illər ərzində Bakı Dövlət Universitetin Tarix, Folologiya, Jurnalistika, Kitabxanaçılıq və informasiya fakültələrində ümumi fəlsəfə və məntiq, İqtisad Universitetinin Beynəlxalq İqtisadiyyat fakültəsində ingiliscə ümumi fəlsəfə dərslərini aparıb.
Aqil Şirinov 2016–2020-ci illər ərzində Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin "Fətva və moizə" şöbəsinin müdiri vəzifəsində də çalışmışdır. Hal-hazırda Aqil Şirinov Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin elmi-dini şurasının üzvüdür.
Aqil Şirinov 2009–2010-cu illərdə Böyük Britaniyanın Kembric şəhərində Studio Cambridge adlı dil kursunun həm ümumi ingliscə, həm də elmi əsər yazma (Academic writtings) bölmələrini müvəffəqiyyətlə bitirib. O, həmçinin ABŞ Kongres kitabxanasının Açıq Dünya (Open World) proqramının "Dini Dözümlülük" (Religious Toleration) adlı proqramında iştirak etmək hüququ qazanmış və 4–14 may tarixində ABŞ-də olub.
2016-cı ilin iyul ayında ABŞ-nin Çikaqo şəhərində yerləşən və ilahiyyat sahəsində magistratura təhsili verən akademik bir qurum olan "Meadville Lombard Theological School"- un "Dini Multikulturalizm" mövzusuna həsr olunmuş bir aylıq seminar-treyninqinin iştirakçısı olub. Habelə Aqil Şirinov Böyük Britaniya, Fransa, Almaniya, Türkiyə, Albaniya, Pakistan və Qırğızıstanda multikulturalizm, dinlərarası münasibət və tolerantlıq mövzularına həsr olunmuş müxtəlif konfranslarda iştirak edərək "Azərbaycanın tolerantlıq modeli", "İslam və tolerantlıq", "Azərbaycanın multikultural dəyərləri", kimi mövzularda məruzələrlə çıxış edib. O, Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin təşkil etdiyi çox sayda yerli və beynəlxalq tədbirlərdə iştirak edib, radikalizm, tolerantlıq, multikulturalizm, dini dözümlülük və s. mövzularda məruzələrlə çıxış edib, radikalizmin zərərlərindən bəhs edən "Dini radikalizm və onun fəsadları" adlı bir broşura yazıb.
Fəlsəfə və İslam məzhəbləri tarixi sahəsində çox sayda kitab və məqalə müəllifidir. İngilis, ərəb, fars, rus və türk dillərini bilən Aqil Şirinovun 6 kitabı (biri müəllif digərləri həmmüəllif), 2-si xaricdə olmaqla 20-dən çox məqaləsi, ikisi xaricdə olmaqla 8 tezisi nəşr olunub. Ərəb, ingilis, fars və türk dillərindən və bu dillərə bir çox elmi məqalələri tərcümə edən Aqil Şirinov eyni zamanda fəlsəfə, tarix və dinlə əlaqəli bir çox beynəlxalq və yerli simpozium və konfranslarda elmi məruzələrlə çıxış edib.
Şirinov Aqil Muxtar oğlu 09.03.2018-ci il tarixində elmlər doktoru proqramı üzrə dissertantlıq yolu ilə 7214.01 – "Dinin tarixi və fəlsəfəsi" ixtisası üzrə doktoranturaya qəbul olub. "Təşkilatlanma və təbliğat metodları baxımından Yaxın şərqdəki radikal dini qruplar" mövzusunda dissertasiya işi üzərində çalışır.
13 sentyabr 2018-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədrinin əmri ilə Azərbaycan İlahiyyat İnstitutunun Elm və innovasiyalar üzrə prorektoru vəzifəsinə təyin edilib.
12 may 2020-ci ildə Azərbaycan İlahiyyat İnstitutunun rektoru təyin edilmişdir.
Aqil Şirinov 2020-ci ilin sentyabr ayında Avropa Şurası "Mədəniyyətlərarası İnteqrasiya İşçi Qrupu"nun (Working Group on Intercultural Integration) Azərbaycan üzrə təmsilçisi seçilmişdir.
Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür.
Ailəlidir, 2 övladı var.
Xəlilli (İsmayıllı)
Xəlilli — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 27 mart 2001-ci il tarixli, 110-IIQ saylı Qərarı ilə İsmayıllı rayonunun Xəlilli kəndi Qubaxəlilli kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, mərkəzi Gəraybəyli kəndi olmaqla, Gəraybəyli kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmışdır.
Əhalisi
Əhalisi 321 nəfərdir ki, onun da 156 nəfəri kişi, 165 nəfəri qadındır.
Zeytun yağı
thumb|300px|Zeytun yağı Zeytun yağı — Olea europaea (zeytun) bitkisinin meyvələrindən əldə edilən maye yağ.
İstehsalı
Zeytun yağı dünyada ildə 1,6–2,6 milyon ton həcmində istehsal edilir və bunun 75–80% qədəri istehsalçı ölkələr tərəfindən istehlak edilir. Geri qalan 20–25%-lik qismi isə, dünya bazarlarına ixrac edilir. Zeytun yağı, zeytunun əzilib sıxılması və qara su adlanan hissəsinin ayrılması ilə əldə edilir. Zeytun yağı tamamilə fiziki üsullarla əldə edilir və burada heç bir kimyəvi metoddan istifadə edilmir.
Növləri
Zeytun yağının üç əsas növü var: Təbii zeytun yağı, çiy yeyilə bilən ən keyfiyyətli zeytun yağıdır. Daha çox salat və souslarda istifadə olunur. 2. Rafinə zeytun yağı; fiziki üsullarla rafinə edilərək, ləzzəti artırılan və turşuluq nisbəti aşağı salınan yağ növüdür. Rafinə zeytun yağı daha çox, bişirilən yeməklərdə istifadə olunur. Bundan başqa Rusiya və Amerika kimi zeytun yağı dadına alışmamış ölkələrdə istifadə edilir. Rafinə yağa 10–20% nisbətində təbii yağ əlavə edilməsi ilə əldə edilən Riviera tipi zeytun yağı isə; daha çox qızartmalarda və bişirilən yeməklərdə istifadə olunur.
Zeytun yağının 99,8%-i triqliserid adlanan yağlardan ibarətdir. Bunların 14%-i doymuş yağ turşularıdır, 72%-i tək doymamış yağ turşularıdır, 12%-i çoxlu doymamış yağ turşularından ibarətdir. Bir kiloqram zeytun yağında bundan başqa 300 milliqram fenoller və 150 milliqram tokoferoller mövcuddur. Digər yemək yağları ilə müqayisədə, zeytun yağında, təkli doymamış yağ turşularından oleik turşusunun çox yüksək nisbətlərdə olduğu görülmüşdür.
Əhəmiyyəti
Zeytun yağının yüksək miqdarda istehlak edildiyi Aralıq Dənizi ölkələrində, ürək-damar xəstəlikləri və xərçəngin daha az olması diqqətə layiqdir. Ürək və damar xəstəliklarinin meydana gəlməsində xolesterolun rolunu yaxşı bilirik. Xolesterol, qanda LDL və HDL adlı iki qrup lipoprotein tərəfindən daşınır. HDL ilə daşınan xolesterol qara ciyərdə daha çox məhv olaraq ürək və damar xəstəliyi yaranma təhlükəsini azaldır. LDL ilə daşınan xolesterol isə ürək və damar xəstəliklərinin bir nömrəli səbəbidir. Buna görə insanlarda LDL-nin aşağı, HDL-nin yüksək olması, ürək və damar xəstəliklərina qarşı qoruyucu təsir göstərir. Zeytun yağına əsaslanan bəslənmədə LDL-nin aşağı olması və HDL səviyyələrinin yüksək qalması, ürək və damar xəstəliklarinin inkişafını azaldan ən önəmli səbəbdir.
Zeytun yağının xərçəng təhlükəsini azaltması isə tərkibinə qoyulan fenolların güclü antioksidan təsirinə bağlıdır. Bu maddələrin antioksidan təsirləri səbəbi ilə DNT-yə xəsər verə biləcək maddələri təsirsiz hala gətirdikləri və DNT üzərindəki xəsərin aradan qalxmasına kömək etikləri hesab olunur. Alman Xərçəng Araşdırma Mərkəzindən Ouen və yoldaşları zeytun yağının insan sağlamlığı üzərində təsirlərini analiz etdikləri bir çalışmalarında; bu yağın tərkibində olan fenolların antioksidan xüsusiyyətləri səbəbi ilə bəzi xərçənglərin (qalın bağırsaq, döş və dəri) və koroner ürək xəstəliklərinin inkişafına mane olduğunu bildirmişlər.
Yaponiyanın Kanazava Universitetindən Budiyanto və yoldaşları, xərçəng əmələ gətirici ultra bənövşəyi şüalara məruz qoyulan siçovullarda dəriyə tətbiq olunan zeytun yağının təsirlərini incələmişlər. Siçovulları üç qrupa ayıraraq, birinci qrupdakılara zeytun yağı sürtməmişlər, ikinci qrupdakılara şüalanmadan əvvəl, üçüncü qrupa isə şüalanmadan sonra zeytun yağı sürtmüşlər. Xərçəng əmələ gətirici şüalara məruz qoyulduqdan sonra zeytun yağı sürtülən qrupda xərçəngin daha az nisbətdə inkişaf etdiyini müşahidə etmişlər.
Yayılma
2010-cu ildə dünya zeytun yağının demək olar ki, 44%-i İspaniyada, əsasən Andalusun cənub bölgəsində istehsal edilib. İspan şairi Federiko Qarsia Lorka yazırdı: “Mən sənin sehrini bilirəm, zeytun, dünya üçün yerdən qan çıxarırsan”. İtaliya hasil edilən neftin əsas hissəsini istehlak edir və əlavə olaraq digər ölkələrdən idxal edir. Yunanıstan zeytun yağının üçüncü böyük istehsalçısıdır. Yunanlar italyanlara və ispanlara nisbətən nəzərəçarpacaq dərəcədə daha çox zeytun yağı istehlak edirlər - ildə adambaşına 20 litrdən çox. Avropadan kənarda əsas zeytun yağı istehsalçıları Tunis, Mərakeş və Suriyadır.
Baş ofisi Madriddə yerləşən Beynəlxalq Zeytun Şurası (IOC) bütün zeytun yağının 95%-nin istehsalına nəzarət edir. Aİ tərəfindən dəstəklənən bu təşkilat məhsulu bütün dünyada tanıtmaq məqsədi daşıyır. Bu fəaliyyət nəticəsində Avropadan kənarda zeytun yağı istehlakı hər il durmadan artır. Dünyada zeytun yağının istehsalı və istehlakı ilə bağlı statistika:
İstehsal
mini|200px|Zeytun yağının sıxılması [[Mərəkeş]]
Zeytun yağının çıxarılması Zeytun ağacının orta ömrü 500 ildir, lakin bəzi ağaclar 1500 il və ya daha çox yaşayır.
Çiy zeytun meyvəsi çox acı olduğu üçün yeyilməzdir. Bu acılıq yalnız bir neçə həftə xüsusi duzlu suda isladılmışdan sonra yox olur. Hətta sızma zeytun yağında oleuropeina maddəsinin olması səbəbindən acı bir dad var
Zeytun yağı yaşıldan yetişmiş qara və ya bənövşəyi rəngə qədər müxtəlif yetkinlik dərəcələrinə malik meyvələrdən istehsal olunur. Yetişməmiş zeytun yağı adətən sıx dada malikdir, yetişmiş zeytun yağının dadı daha yumşaq, məhsuldarlığı isə yüksək olur. Zeytun meyvəsinin pulpası 55%-ə qədər yağ ehtiva edə bilər.
Adətən üç fərqli hasilat prosesi var
Ənənəvi prosesdə (presləmə) iki fazalı süzmə (mərkəzdənqaçma) prosesində üç fazalı süzmə Ənənəvi prosesdə zeytun yuyulur, əzilir, qarışdırılır və az miqdarda su əlavə edilərək əzilir ki, bu da ayrılmasını asanlaşdırır. digər fraksiyaların yağı. Yaranan pasta sıxılır. Zeytun şirəsi, əlavə su və qalıq yağ qarışığı alınır. Zeytun yağı sudan şaquli sentrifuqada və ya dekanterdə ayrılır. Ənənəvi proses demək olar ki, yalnız kiçik neft dəyirmanlarında istifadə olunur və daha böyük zavodlarda davamlı dekansiya prosesi ilə əvəz edilmişdir.
Yağ sıxıldıqdan sonra qalan zeytun pomasından isti preslə əlavə olaraq aşağı keyfiyyətli yağ (“ağac yağı”) alınır.
Çirkab suların kimyəvi tərkibi çox dəyişkəndir. Bu, zeytun ağacının növündən, meyvənin yetişməsindən, yığım müddətindən və emal üsulundan asılıdır. Əsas xüsusiyyətlər kimyəvi maddələrin yüksək dəyərləri (COD - 60.000-180.000 mq/l) və bioloji oksigen tələbatı (BOD - 14.000-75.000 mq/l), sulu məhlulun bir qədər asidik təbiəti (aşağı pH), yüksək miqdarda polifenol və yüksək kalium tərkibi.
Son onilliklərdə çoxsaylı tədqiqatlar zeytun yağı ekstraksiyasının əlavə məhsullarının antioksidant, iltihab əleyhinə, immunomodulyator, analjezik, antimikrobiyal, antihipertenziv, antikanser, antihiperglisemik fəaliyyətlərini ətraflı şəkildə izah etmişdir.
İran erməniləri
İran erməniləri - İranda yaşayan ermənilərə verilən ümumi ad. İrandakı ermənilərin sayı daim azalmaqdadır. bunun səbəbi emiqrasiya və doğumun aşağı olmasıdır. Son illərdə aparılan hesablamalar ermənilərin sayının daha az, 60-80 min civarında olduğunu göstərib. İran ermənilərinin çoxusu Tehran və İsfahan şəhərlərində yaşayır.
Analar Günü
ABŞ-də "Analar Günü" ilk dəfə 1872-ci ildə məşhur ingiltere pasifisti Culiya Uord Houv tərəfindən dəstəklənmişdir. C.Uordun qənaətinə görə, həmin gün anaların Yer kürəsində sülh naminə mübarizədə birliyi günüdür. Lakin onun bu konsepsiyası nə ABŞ-də, nə də digər ölkələrdə öz təsdiqini tapmamışdır.
1907-ci ildə ABŞ-nin Filadelfiya ştatından olan Anna Carvis anaların təbrik olunması təşəbbüsü ilə çıxış etmişdir. O, ilin bir gününün analara həsr olunması, yəni bu münasibətlə "Analar Günü"nün qeyd olunması təklifi ilə dövlət idarələrinə, qanunvericilik orqanlarına və görkəmli şəxslərə məktub yazmışdır. 1910-cu ildə ilk olaraq Virciniya ştatı "Analar Günü"nü rəsmi bayram kimi tanımışdır. 1914-cü ildə ABŞ prezidenti Vudro Vilson may ayının ikinci bazar gününü bütün amerikalı anaların şərəfinə milli bayram elan etmişdir.
ABŞ-nin ardınca 23 ölkə may ayının ikinci bazar gününü bayram elan etdi. Daha 30 ölkə isə bu bayramı başqa günlərdə qeyd edir.
Rusiya Federasiyası Prezidentinin "Analar Günü haqqında" 30 yanvar 1998-ci il 120 saylı fərmanına müvafiq olaraq noyabr ayının sonuncu bazar günü ölkədə "Analar Günü" kimi qeyd olunur. Bu bayramın təsis olunması təşəbbüsü RF Dövlət Dumasının Ailə, qadın və uşaq məsələləri Komitəsi tərəfindən irəli sürülmüşdür.
Həmin vaxtdan etibarən hər il ənənəvi olaraq noyabr ayının sonuncu həftəsi dünyanın müxtəlif yerlərində yaşayan insanlar anaları təbrik edir, onlara gül-çiçək dəstələri hədiyyə etməklə, öz sevgi və hörmətlərini ifadə edirlər.
Analar Günü həm də qadın və anaların üzləşdiyi qlobal və milli məsələlərə bir daha dünya ictimaiyyətinin diqqətini cəlb etmək, onları narahat edən problemlərin həlli yollarını araşdırmaq məqsədi daşıyır.Bu bayram hər bir qadın üçündür.
99 sent
thumbnail|right|99 sent '''«99 sent. Diptix»''' — Andreas Qurski tərəfindən 1999-cu ildə yaradılan iki fotoşəkil. Bəzən onları «99 sent. 1999» da adlandırırlar.
Fotoşəkildə 99 sent formatlı mağazalardan birinin interyeri təsvir olunub. Şəklin ölçüsü — 2,07×3,37 metrdir.
Qiyməti
Fotoşəkillər dünyanın ən bahalı fotoşəkilləri siyahısındadır. 7 fevral 2007-ci ildə "Sotbis" hərracında onlar 3,346 mln dollara ukraynalı iş adamı Viktor Pinçuka satılıb.
Xarici keçidlər
http://www.moma.org/interactives/exhibitions/2001/gursky/
Qubbio FK
Qubbio 1910 FK — Umbriya regionunun Qubbio şəhərini təmsil edən peşəkar İtaliya futbol klubu. Klub hal-hazırda İtaliya futbol liqa sisteminin 3-cü diviziyası hesab edilən Serie C-də mübarizə aparır.
Rəngləri və stadionu
Komandanın rəngləri tünd göy və qırmızıdır.
Klub öz ev oyunlarını 5300 nəfərlik tamaşaçı tutumuna malik Pietro Barbetti stadionunda keçirir.
Honolulu (Havay)
Honolulu Havay əyalətinin paytaxtıdır, amma Havay adasında deyil. Çox daha kiçik, amma əhali sıxlığı daha çox olan Oahu adasında yerləşir. Havay Takımadasındaki adalar dünyanın ən böyük dağ silsiləsinin çıxıntı edən təpələrdir. Havay ABŞ -ın qəhvə yetiçdirən tək əyalətidir. Dünyada yetişən ananasların üçdə birindən çoxu Havaydır gəlir və adam basma ən çox konserv əti Havaylılar istehlak edir: ildə yeddi milyonadək. Konserv ətin bu qədər məşhur olmasının səbəbi II Dünya Müharibəsi vaxtında adada çox sayda ABŞ əsgəri olmuş və bunun əsnasında konserv ətindən çox istifadə edilməsi adəti yaranmışdır. Qızarmış konserv ətli plov Havay klassikidir.
Kapitan Cook, Havay adalarını 1778-ci ildə kəşf etdi və sponsoru Qraf Sandwich xatirəsinə buranın adını Sandwich adaları olaraq dəyişdirdi. Cook 1779-cu ildə Havayda öldürüldü.
XIX əsrin başlanğıcında bu adalar Havay Krallığı deyə bilinirdi. Havay 1900-cı ildə də ABŞ torpaqlarına daxil edilməsinə və 1959-cu ildə ABŞ-nin 50 əyaləti olmasına baxmayaraq, bayrağında Birləşmiş Krallığın bayrağını daşıyan tək ABŞ əyalətidir.
San-Fransisko
San Fransisko — ABŞ-nin Kaliforniya ştatında yerləşən və əhali sayına görə ştatda dördüncü ən böyük şəhərdir. 2015-ci ildəki hesablamalara görə 864.816 sakini olan San Fransisko, eyni zamanda ABŞ-nin 13-cü ən böyük şəhəridir. Şəhər San Fransisko yarımadasının şimalında yerləşir və əhalisinin sıxlığına görə ölkədəki şəhərlər arasında ikinci yeri tutur.
İstisu (Dərələyəz mahalı)
Cermuk — mənası çarmıx, Azərbaycan toponimidir. Etimologiyasi burada çarmıx qalasının yerləşməsi ilə bağlıdır. Qarabağda Çiləbörd məlikliyinin ərazisi olmuşdur. (Mənbə Qarabağnamələr 2 .Mirzə Yusif Qarabaği. 2-ci kitab. Bakı, 1991) Quşçu — Ermənistan Respublikasında Arpaçayın (Araz hövzəsi) yuxarı axınında, 2100 m yüksəklikdə yerləşən şəhər.
1961-ci ildən respublika tabeli şəhərdir. İrəvan şəhərindən 173 km məsafədədir. Balneoloji və kurort şəhəridir.
Əhalisi
1873-cü ilin kameral sayımına əsasən İrəvan quberniyasının Şərur-Dərələyəz qəzasında, Arpaçayın yuxarı axarında, sağ sahilində, "İstisu" adlanan mineral bulaqların yaxınlığında yerləşən və dövlət xəzinəsinə məxsus İstisu kəndində 19 evdə 56 nəfəri kişilər, 58 nəfəri qadınlar olmaqla toplam 114 nəfər şiə təriqətli müsəlman azərbaycanlılar yaşayırdılar.
Suçiçəyi
Suçiçəyi — yoluxucu xəstəlik növü.
Xəstəliyin əlamətləri
Su çiçəyindən qorunmanın bir üsulu çiçək peyvəndi olmaqdır. Peyvəndin qoruyuculuğu az olduğundan rutin istifadə olunmur.
Müalicəsi
Bədəndə olan qırmızı sulu ləkələri yaşıl briliant abısı ilə rəngləmək, dərini səthini təmiz saxlamaq, ikincili infeksiyalaşmanın qarşısını almaq lazımdır. Vitaminlər qəbul etmək.
Su çiçəyi xəstəliyini herpetik viruslardan biri törədir. Xəstəliyin baş verməsi ehtimalı çox yüksəkdir. Praktik olaraq bütün insanlar uşaqlıqda bu infeksiyaya yoluxurlar. Xəstəlikdən sonra yaranan immunitet çox yüksək olur və təkrar xəstələnmə halı olmur. Xəstəliyin əvvəlində uşağın hərarəti qalxır, onun ümumi halı, iştahası və yuxusu pozulur. Sonra səpgi əmələ gəlir. Səpgi ilk əvvəl xırda qırmızı ləkə şəklində olur. Bir neçə saatdan sonra ləkə qabarcığa çevrilir. Qabarcıqlar 1–2 gündən sonra açılır və onların yerində qartmaq əmələ gəlir. Suçiçəyi qabarcıqları nəinki dərinin müxtəlif yerlərində, başın tüklü hissəsində, cinsi orqanlarda, həmçinin ağız və daxili orqanların selikli qişasında da əmələ gəlirlər.
Xəstəlik, adətən, yüngül keçir. İmmuniteti zəif olan, həmçinin digər ağır xəstəliklər nəticəsində zəifləmiş uşaqlarda xəstəlik ağır formalarda keçə bilər.
Yoluxmuş uşaqların müalicəsi, adətən, ev şəraitində aparılır. Uşaqlara vitaminlərlə zənginləşdirilmiş pəhriz rejimi tətbiq edilir. Uşagın alt paltarlarını hər gün, yataq dəstlərini isə 1–2 gündən bir dəyişdirmək lazımdır. Onun dırnaqlarını qısa kəsmək, əllərini tez-tez yumaq məsləhət olunur. Uşağı çimizdirmək də olar, ancaq çiməndən sonra bədəni dəsmalla ehmalca qurulamaq lazımdır. Hər qida qəbulundan sonra uşaq ağız boşluğunu yaxşıca qarqara etməlidir. Onun yataq otağının havasını tez-tez dəyişmək və hər gün nəm əsgi ilə təmizləmə işləri aparmaq lazımdır.
Klikbeyt
Klikbeyt — əsas məqsədi istifadəçilərə müəyyən linki kliklətmək olan veb kontent üçün işlədilən ifadədir. Adətən keyfiyyətsiz və ya yanlış məlumat olur. Sosial şəbəkələr və internetdə sensasiya xəbər başlıqları və ya cəlbedici şəkillər vasitəsilə çoxlu istifadəçi cəlb edib reklam linklərini klikləməyə təşviq edir. Əsasən Youtube-da istifadə edilir ki, videoda olmayan bir şeyi kimi seçərək izlənmə sayı artırılır.
Neoseiulus camarus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Hovard Zinn
Hovard Zinn (Howard Zinn - 24 avqust, 1922 – 27 yanvar, 2010) — amerikalı tarixçi, yazıçı, dramaturq və sosial aktivist. 1964-1988 illərdə Boston Universitetində siyasi elmlər üzrə professor işləməmişdən əvvəl və işlədiyi ərəfədə o, ən təsiredici və ABŞ-də bestseller olan “Amerika Birləşmiş Ştatları Xalqlar Tarixi”nin (A People’s History of the United States) də daxil olduğu iyirmidən çox kitab yazmışdır. Zinn davamlı olaraq Birləşmiş Ştatlardakı fəhlə hərəkatı tarixi, vətəndaş hüquqları və müharibə əleyhinə olan hərəkatlar tarixi barədə yazmışdır. Onun memuarı olan “Hərəkət Edən Qatarda Neytral Ola Bilmərsən” (You Can’t be Neutral on a Moving Train) 2004-cü ildə Zinnin həyat və fəaliyyətini özündə əks etdirən sənədli filmin başlığıdır. Hovard Zinnin "A Young People's History of the United States" kitabı azərbaycan dilinə "Başla Kitab" tərəfindən tərcümə edilmişdir.
Erkən həyatı
Zinn, 1922-ci il avqust ayının 24-də Bruklində dünyaya göz açmışdır. Atası Eddie Zinn Avstriya-Macarıstan imperiyasında doğulmuş və Birinci dünya müharibəsinin başlamasından əvvəl qardaşı Samuel ilə birgə Birləşmiş Ştatlara köçmüşdür. Hovardın anası Cenni (Rabinovitz) Zinn Şərqi Sibirdə yerləşən İrkutsk şəhərindən ABŞ-yə immiqrasiya etmişdir. Hər iki valideyn tanış olduqları və evləndikləri zaman çox aşağı təhsil səviyyəli fabrik işçiləri idi və uşaqlarını böyütdükləri mənzildə heç bir kitab və ya jurnal yox idi. Zinn’in valideynləri Çarlz Dikkensin 20 cilddə toplanmış əsərlərini almaq üçün New York Posta hər bir əsər üçün 10 sent və bir kupon göndərərək oğullarını ədəbiyyatla tanış etdi. Zinn həmçinin direktor və şair olan Elias Liberman tərəfindən əsası qoyulmuş "Thomas Jefferson High School"da yaradıcı yazıçılıq üzrə təhsil aldı. İkinci dünya müharibəsi ərəfəsində Zinn könüllü olaraq Hava qüvvələri qoşununa qoşuldu və 490-cı topçu alayında bombardmançı olaraq təyin edildi. Berlin, Çexoslovakiya və Macarıstan səmalarından düşmən hədəflərini bombaladı .1945-ci il aprel ayında Birləşmiş Ştatlar topçusu Zinn Fransanın cənub-qərbində yerləşən, dənizkənarı istirahət düşərgəsi olan Ruayana napalm bombası atdı. Zinn’in müharibə əleyhdarı mövqeyi öz təcrübələrindən qaynaqlanan bu tip hadisələrdən sonra daha da inkişaf etdi. Doqquz il sonra, doktorluğunu müdafiə etdikdən sonrakı bir tədqiqatda Zinn, Bordonun yaxınlığındakı istirahət düşərgəsini ziyarət etdi. Orada sakinlərdən müsahibə götürdü, bələdiyyə sənədlərini nəzərdən keçirdi və yerli kitabxanada müharibə dövrünə aid qəzet materiallarını sürətlərini götürdü. 1966-cı ildə Zinn “Tarixin Siyasəti” (The Politics of History) kitabında araşdırma apararaq geniş məlumat verdiyi Ruayana qayıtdı. Ruayanda Zinn öyrəndi ki, özünün də iştirak etdiyi havadan bombalama əməliyyatı zamanı mindən çox siravi fransız və Ruayan yaxınlığında müharibənin bitməsini gözləyən bəzi alman əsgərlərinin ölümünə səbəb olub. “Bütün hesabatlar”da təsvir edilən bu hadisəni o, bu kiçik, amma qədim şəhərdə baş vermiş hadisəni “une trgeque erreur” (faciəvi səhv) kimi qiymətləndirdi. “Tarixin Siyasəti” kitabında Zinn bombardman əmrlərinin Avropada müharibənin bitməyindən üç həftə əvvəl hərbçilər tərəfindən hərbi məqsədlərdən çox öz karyeralarının inkişafı və motivasiyası üçün necə verildiyini təsvir edir.
Təhsili
“Əsgərlərin Yenidən Nizamlanması Qanunu”na (Servicemen's Readjustment Act) müvafiq olaraq Zinn İkinci dünya müharibəsindən sonra Nyu York Universitetinə daxil oldu və 1951-ci ildə bu universitetdən bakalavr pilləsi üzrə məzun oldu. 1952-ci ildə Kolumbiya Universitetində magistratura təhsili aldıqdan sonra 1958-ci ildə həmin universitetdə doktorluq müdafiə etdi. Onun magistratura təhsili aldığı zamanki elmi işinin mövzusu Ludlow Qətliamı kimi tanınan “1914-cü il Kolorado kömür mədənçilərinin tətili” idi. Onun doktorluq dissertasiya mövzusu isə 1923-1933 illərdə Nümayəndələr Palatası üzvü olmuş Fiorello LaGuardia’nın konqressdəki fəaliyyətini tədqiq edən “LaGuardia in Congress” (LaGuardia Konqresdə) olmuşdur. LaGuardia nümayəndə olduğu dövrdə ictimai güc, tətil hüququ, vergi qoymaq ilə sərvətin yenidən bölüşdürülməsi üçün mübarizə aparmışdır. “LaGuardia in Congress” Amerika Tarix Assossasiyası (American Historical Association) tərəfindən ingilis dilində yazılmış ən yaxşı Amerikan Tarixi nominasiyası üzrə Beveridge mükafatına layiq görülmüşdür. Kolumbiya Universitetində Zinnə Harry Carman, Henry Steele Commager və David Donald kimi tarixçi professorlar dərs demişdir. Amma kolumbiyalı tarixçi Richard Hofstadterin yazdığı “Amerika Siyasi Ənənəsi” (The American Political Tradition) kitabı Zinni ən çox təsirləndirən əsər olmuşdur. Zinn bu kitabı həmişə özünün “tövsiyə kitablar” siyahısına əlavə edirdi və Barak Obama Amerika Birləşmiş Ştatları prezidenti seçiləndə Zinn yazırdı: “Əgər Richard Hofstadter “Amerika Siyasi Ənənəsi” kitabına əlavə etsəydi, həm “mühafizəkar”, həm də “liberal” prezidentlərin (Demokratlar və Respublikaçılar Partiyasından) olduğunu müşahidə edəcəkdi və Amerikan siyasi sisteminin ən əsas iki xüsusiyyətini – milliyyətçilik və kapitalizm – qorumaq üçün Obama bu sistemə tam uyğun bir modeldir”.
Sonrakı həyatı
1960-1961-ci illərdə Zinn Harvard Universitetində Şərqi Asiya üzrə tədqiqat apardı. Zinn 1956-1963-cü illərdə Atlantada Spelman kollecində tarix professoru və eyni zamanda Paris və Bolonya universitetlərində qonaq professoru işləmişdir. Cənubda vətəndaş hüquqları hərəkatında iştirak etdikdən və 2 kitab yazdıqdan sonra 1964-cü ildə Zinn Boston Universitetində ona təklif olunan vəzifəni qəbul etdi. Onun “vətəndaş azadlıqları sinfi” universitetdə digər siniflər arasında ən məşhuru idi. Belə ki, hər semestr tələb olunmayan fənn olunmasına baxmayaraq təxminən 400 tələbə bu sinifdə Zinndən dərs almaq üçün qeydiyyatdan keçirdi. Siyasi elmlər üzrə Boston Universitetində 24 il dərs deyən Zinn 1988-ci ildə təqaüdə çıxdı. Boston Universitetində jurnalistika üzrə professor olan Caryl Rivers Zinn haqqında deyirdi: “''Onun məzlumlar üçün dərin ədalət hissi var, amma o həmişə öz zarafat qabiliyyətini qoruyur. O, xoşbəxt bir döyüşçüdür''”. Zinn və Rivers hər ikisi 1979-cu ildə Boston Universitetinin işçilərinin tətilini dəstəkləmiş və hətta bu dəstəklərinə görə universitetdən qovulmaqla təhdid olunmuşdular.
“Amerika Birləşmiş Ştatları Xalqlar Tarixi”nin nəşr olunduğu 1980-ci ildən bəri bu kitab bir çox məktəblərdə və kolleclərdə dərslik vəsaiti kimi istifadə olunmağa başladı və tənqidi pedoqoqikaya aid ən geniş yayılmış nümunəyə çevrildi. 2006-cı ildə The New York Times Book Review’nun verdiyi məlumata görə kitab hər il davamlı olaraq 100 000 nüsxədən çox satılır.
2004-cü ildə Zinn Anthony Arnove ilə birgə “Voices of a People’s History of the United States” (Amerika Birləşmiş Ştatları Xalqlar Tarixinin Səsi) kitabını nəşr etdirdi. Bu kitabda insanların özlərinin “Xalqlar Tarixi” adlandırdığı nitqlər, məqalələr, esselər, şerlər və mahnı sözləri cəmlənmişdi.
2008-ci ildə Zinn Təhsil Layihəsi (Zinn Education Project) çərçivəsində məktəblərin orta və yuxarı siniflərində “Amerika Birləşmiş Ştatları Xalqlar Tarixi”ndən dərslik kimi istifadə edilməsi üçün müəllimləri dəstəkləmək missiyası həyata keçirildi. Bu layihə Zinn’in keçmiş bir tələbəsinin öz müəlliminin bu kitabının ölkə miqyasında bütün məktəblərdə tədris olunmasını istəməsi və buna görə də başqa iki təşkilatı da bu layihəyə dəstək verməsi üçün maliyyələşdirməsi ilə başladı. Layihə çərçivəsində sayt yaradıldı və bu saytda pulsuz olaraq 100-dən çox hissəyə bölünmüş formada “Amerika Birləşmiş Ştatları Xalqlar Tarixi” kitabını yükləmək mümkündür.