cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Türkiyə əhalisinin siyahıyaalınması (1927)
1927–ci il Ümumtürkiyə əhali siyahıyaalınması — 1927–ci il, 28 oktyabr tarixində Türkiyə Respublikasında keçirilmiş əhalinin birinci siyahıyaalınması. Siyahıyaalınma tarixində Türkiyə inzibati cəhətdən 63 vilayətə, vilayətlər öz növbəsində 328 qəzaya, qəzalar isə 699 nahiyəyə bölünürdü, bütün ölkədə kəndlər daxil olmaqla cəmi 40.991 yaşayış məntəqəsi var idi.
Euro Neuro
Euro Neuro — Monteneqronun Avroviziya-2012 mahnısıdır. Yarım finalda məğlub olub. Mahnını Rambo Amadeus ifa edib.
Cinlidərə yaşayış yeri
Cinlidərə — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Kəngərli rayonunda yerləşən son orta əsrlərə aid yaşayış yeri.
ABŞ dəniz piyadaları korpusu
ABŞ-nin dəniz piyada korpusu ( (USMC)) ABŞ hərbi qüvvələrinin hissələrindən biridir. Hərbi-dəniz qüvvələrlə yanaşı amerikalı dəniz piyada korpusu ABŞ-nin hərbi-dəniz qüvvələr Departamenti görə əməliyyat aparılır. 2005-ci ildə korpus cəmi 210,000 əsgərlərindən ibarət olmuşdur.
Təşkilat
Korpusunun başçılıqı qoşulmuş döyüşçü komandirlər edirlər. Korpusunun baş zabiti dəniz piyada korpusunun komendanti (Commandant of the Marine Corps) adlanır.
Tarix
Amerika Birləşmiş Ştatları-ın dəniz piyada korpusu əvvəlcə Kontinental dəniz piyada kimi 1775-ci ilin noyabr ayının 10-da yaradılmışdır. İkinci dünya müharibəsində amerikalı dəniz piyada korpusu Sakit okean teatrında mühüm rol oynamışdır.
Rıçal çayı
Rıçal çayı — Mənbəyi Cənubi Dağıstan dağlarındakı Tsmur kəndində – 1120 metr hündürlükdə yerləşir. Su 1862-ci ildən axır. Bulaq sularının axıb töküldüyü Rıçal çayı (hazırkı rəsmi adından fərqli olaraq, çayın əsl adı “Rçal-vats”dır) Dağıstanın Süleyman-Stalski rayonunun təxminən mərkəzindən keçir.
Rusiyada kəndli islahatı
Rusiyada kəndli islahatı—1861-ci ildə keçirilən islahat.
Azərbaycanın energetika nazirlərinin siyahısı
Azərbaycan energetika siyahısı — 18 oktyabr 1991-ci ildən sonra ölkədə müstəqillik elan edilmişdi, bu vaxtdan başlayaraq Azərbaycanın energetika nazirləri bu siyahıda göstərilib. Bu məqalədə Azərbaycanın energetika nazirləri (müxtəlif dövrlər və müxtəlif titullarla) sıralanmışdır.
9x9 (film, 2013)
9x9 qısametrajlı bədii filmi rejissor Radmila Gordic tərəfindən 2013-cw ildə ekranlaşdırılmışdır. Film İtaliya ("Torre") və Azərbaycan (Nərimanfilm kinostudiyası) tərəfindən birgə istehsal edilmişdir. Film bir memarın taleyindən bəhs edir; Memar taleyi tamamilə başqa bir taledir. O, tez-tez bütün istedadını və ehtirasını özünün yaşamayacağı məkanların yaradılmasına sərf etməli olur! “9x9” bizim memarın öz evindən ofisə qədər olan səyahətindən bəhs edir. Filmdə Rüstəm Şəfiyev memarın kölgəsi rolunda çəkilmişdir. Film 2014-cü ildə XIII Mumbay beynəlxalq kinofestivalında "Ən yaxşı operator işinə görə” mükafata layiq görülüb.
Məzmun
Film bir memarın taleyindən bəhs edir; Memar taleyi tamamilə başqa bir taledir. O, tez-tez bütün istedadını və ehtirasını özünün yaşamayacağı məkanların yaradılmasına sərf etməli olur! “9x9” bizim memarın öz evindən ofisə qədər olan səyahətindən bəhs edir. Biz yalnız onun kölgəsini görürük; onun qızmar günəş altındakı velosiped gəzintisi yaradıcılıq prosesinin dərinliyinə olan səyahətə çevrilir. Divarlar, küçələr, şən uşaq səsləri, qədim xarabalıqların müqəddəs sükutu, təzə yuyulmuş camaşır və ya təzə bişmiş çörək qoxusu, xüsusi işıqlandırma bizi yol boyu müşayiət edir və canlı iş materialına dönürlər. İndi bizə elə gəlir ki, bu velosiped səyahətinda biz onun arxasınca getmirik, tamamilə başqa bir yerdə, başqa bir ölkədə, başqa küçələrdəyik-onun düşüncələrinin küçələrində. O məhkum edilib və bu onun xoşuna gəlir. Memarın düşüncələri heç vaxt onu tərk etmir: o öz xüsusi dünya görüşünü və ömür yolunda yığdığı təcrübəni birləşdirərək böyük bir ideya yaratmağa çalışır: 9x9.
Festival və mükafat
Film 2014-cü ildə XIII Mumbay beynəlxalq kinofestivalında "Ən yaxşı operator işinə görə” mükafata layiq görülüb.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenarist: Radmila Gordic, Sonia Cugini Rejissor: Radmila Gordic Operator: Konstantin (Mindia) Esadze, Luca Coassin Prodüser: Nəriman Məmməodov, Radmila Gordic Bəstəkar: Marcello Gori
Rolda
Rüstəm Şəfiyev — memarın kölgəsi
Mənbə
Nərimanfilm kinostudiyası
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2013-cü ilin Azərbaycan filmləri 2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Aksel (hoppanma)
Aksel ― fiquristin hərəkətdə ikənirəli-xaricə icra edilən yellə ən ayaqüzərinə düşməklə arxaya-xaricə gedişinə 1,5 dövrəli hoppanma. Uçuşda bədənin fırlanma istiqaməti tamdır, yəni təkan ayağının əyrilik  istiqamətinə uyğun gəlir. Hoppanma məşhur Norveç fiquristi Aksel Paulsenin adı ilə adlandırılmışdır.
Rəşad Məmmədov (aktyor)
Məmmədov Rəşad Rasim oğlu – Azərbaycanlı aktyor.
Həyatı
28 sentyabr 1986-cı ildə Bakı şəhərində anadan olub. Orta məktəbi bitirdikdən sonra 248 saylı peşə məktəbinə daxil olmuşdur.
2003-cü ildən Azərbayjan Dövlət Musiqili Komediya teatrında əvvəlcə səhnə maşinisti, sonralar isə xor artisti kimi fəaliyyət göstərməyə başlayıb.
R.Abbasov hal-hazırda Musiqili Komediya teatrında yaradıcılıq fəaliyyətini davam etdirir.
Subaydır.
Torsi (rayon)
Torsi  — Fransanın İl-de-Frans regionun rayonlarından biri. Departamenti — Sena və Marna. Suprefektura — Torsi. Rayon əhalisi 2006-cı ildə 378 585 nəfər təşkil edirdi. Əhalinin sıxlığı — 1254 nəf / km². Rayon sahəsi — 302 km².
NGC 5359
NGC 5359, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Pərgar bürcü istiqamətində yerləşir. OCL tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Pelops
thumb|300px|sağ|[[Manisa Spil Dağı Yarıkkaya mövqeyində “Pelopsun Taxtı”]]
“Frigiyalı” və ya hətta “Frigiya kralı” olaraq bilinən Pelops, Frigiya ölkəsinin ən qərb ucunda, İzmir-Manisa arasındakı Spil dağı və Yamanlar dağı ətrafında, dağ ilə eyni adı daşıyan, lakin bu günümüzə qədər çox az iz qalmış, Sipylus şəhər mərkəzli ehtimal ki, eramızdan əvvəl XII əsrdə hökm sürmüş yerli bəy Tantal və həyat yoldaşı Dionanın oğlu, Niobenin qardaşıdır. Povest şəklində bu günümüzə qədər qalan məlumatlar qədim yunan mifologiyasından keçmişdir.
Dövrü tarixi insanların və hadisələrin əfsanə və povestlərə və xüsusən də Qərbi Anadoluda olan Het/Luvi/Frigiya/Lidiya mədəniyyətlərinə görə fərqləndirmək çətin olduğu bir dövr olsa da, vətəni özündən bir neçə əsr sonra Lidiya mədəniyyətinin doğacağı məkan olacağına görə bəzi mənbələr, Pelopsu və buna görə Tantalı və Niobeyi Lidiyalı olaraq qəbul etmək üçün möhkəm bir zəmin olduğu qənaətinə gəlmişdilər.
Rəvayətə görə Tantal oğlu Pelopsu Tanrılara qurban verdi və ətini onlara yedirtmişdir. Tanrılar bunu başa düşdükdə, Pelopsu yenidən diriltdilər və Tantalı cəzalandırdılar. Daha sonra Pelops Pisa kralı Oenomausun qızı Hippodameia ilə evləndi.
Yunanıstana Anadolulu Pelops Spilindən böyük bir sərvətlə getmiş və onu orada da kral elan etmişdilər. Mora yarımadasının Qərb dillərindəki adı olan Peloponnes adı da Pelopsun adından gəlir. Bəzi mənbələr, qurduğu sülalədə özündən sonra gələn oğlu Atreusu, Het kralı III Hattuşilinin hakimiyyəti dövründə (e.ə. 1275-1250) Qərbi Anadolu sahil xəttinə hücumlar təşkil etdiyi, Hett qeydlərinə alınmış Ahhiyalı Attarsiya ilə əlaqələndirirlər.
Spil dağında, Yarıkkaya bölgəsində “Pelops taxtı” adlandırılan və Pelops ilə əlaqələndirilən, Frigiya dini sənətinin izlərini saxladığı və əvvəllər bir heykəlin yerləşdirildiyi ehtimalını yüksək olan “səcdəgah” və ya “qurbangah” var
L’Officiel
L’Officiel bir Fransız moda dergisidir. 1921-ci ildə Parisdə nəşr edilmiş və 25-49 yaş arası yüksək gəlirli təhsilli qadınlara yönəldilmişdir. 2006-cı ildə 101.719 nüsxə tirajı var idi. Həmçinin dərc olunan L'Officiel və 11 xarici nəşrlərin (2008-ci ilin mart ayından etibarən). Jurnalın tam adı: "Parisin L'Officiel de la couture et de la mode de Paris".
Tarix
L'Officiel ilk olaraq 1921-ci ildə André Castagnier tərəfindən nəşr olundu. 1932-ci ildə Georges Jalou jurnalı bədii rəhbər kimi qatılıb. Daha sonra L'Officiel Pierre Balmen (Balmain), Cristobal Balenciaga, Christian Dior və Yves Saint Laurent kimi dizaynerləri açdı və jurnal "moda və yüksək cəmiyyətin Müqəddəsi" oldu. Daha sonra Jalu jurnalın baş direktoru oldu və nəticədə nəşr alıb. 1986-cı ildə L'Officiel'i üç uşağına təslim etdi. Laurent, Editions Jalou-un prezidenti oldu, Marie-José, redaksiyalı materiallara nəzarət etdi və Maxim dərc üçün məsuliyyət daşıyırdı. Laurent'in 2003-cü ilin yanvar ayında ürək çatışmamazligından sonra öldürüldüyü şirkətin başçısı Marie-José Saskind-Jalou idi. Son illərdə nəşr modaya daha gənc və enerjili bir yanaşma etmişdir.
Nuran (Ərdəbil)
Nuran - İranın Ərdəbil ostanının Ərdəbil şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd. 2006-cı il siyahıya alınmaya görə kənddə 918 nəfər yaşayır (211 ailə).
Ha*Ash
Ha*Ash — Pop country üslubunda mahnılar ifa edən Luizianalı musiqi qrupu.
Meqalodon
Meqalodon (ing. Megalodon) — nəsli tükənmiş köpək balığı növü. Boyu 15–25 m arasında dəyişir. Ağırlığı 27–69 tondur. Saatda 17 km sürətlə hərəkət edir.
Mövcudluğu
Meqalodon təxminən 19,4 milyon il mövcud olmuş nəhəng köpəkbalığıdır. Meqalodon erkən Miyosen çağıdan Piyosen çağına qədər yaşadı. Onlar balina belə ovlayırdılar. Elə əsas yeməkləri balina idi. Çünki ona həm hücum edə bilməyən, həm də ona bəs edəcək qidadır. Ancaq Piyosen çağında Yer kürəsi soyuqlara qərq olur. Meqalodon da soyuq sularda yox, isti sularda üzməyi sevir. Sularda donmağa başlayır. Üstünə üstün balinalar da soyuq sulara tərəf gedirlər. Meqalodonlar da məcburi şəkildə köpəkbalığı, qatil balina və b. ilə qidalanmağa başladılar. Düzdür, çox güclüdürlər, ancaq bunların çoxu sürü halda olduğu üçün bəzən uduzurdular. Axırda ölməyə başlayırlar. Balalarını sahildə qoyurdular. Ancaq balalar sahildə ölmə təhlükəsi ilə üz-üzə qaldıqda okeana gedirlər. Okeanda da təhlükəli varlıqlara qarşı dözməyib ölürlər. Beləliklə, nəsilləri tükənir.
Don çömçəxulu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü. Növün latın adı ingilis naturalisti və yazıçısı Cerald Durrellin şərəfinə adlandırılmışdır.
Təsviri
2004-cü ilə qədər Ulduzlu çömçəxul olaraq hesab edilirdi. Halbuki analoji növün bel üzgəci don çömçəxuluna nisbətdə daha arxada yerləşir.
Uzunluğu 6,6 sm təşkil edir. Ətraflarında üç tünd ləkə vardır. Onlardan birincisi belində yerləşir. Ensiz, yarımdairəvi formadadır. Bel üzgəcində çoxlu ləkələr olur. onurğasında fəqərələrinin sayı 28-29-dir.
Arealı və yaşayış ərazisi
Don çömçəxulu Rusiyanın avropa hissəinin endemik canlısıdır. Təbii arealı Don çayının aşağı axarları, Simlyansk su anbarından Taqanroq körfəzinə, Manış çayı da daxil olmaqla Manıç-Qudilo gölü. Əsasən çşirinsulu əraziləri, çay mənsəblərini üstün tuturlar. hansı ki, burada suyun duzluğu 3 ‰ təşkil edir. Azov dənizinə daxil olmurlar. Volqa-Don kanalı istifadəyə verildikdən sonra Volqa çayına krevetlərin araxasınca köç etmişlər. Kama çayının yuxarı axarlarına kimi yayılmışlar. Dib balıqları olduğundan lilli və qumlu dibi olan ərazilərdə yaşayır.
Xüsusiyyətləri
Kürüləmə dövrü may-avqust ayları baş tutur. kürüləmədən sonra balıqlar ölür. Kiçik molyusklar, xərçəngkimilər və həşərat qurdları ilə qidalanır. Orta ömür müddəti bir ilə yaxındır.
Mikayıl İsgəndərov
Həyatı
Mikayıl İsgəndərov 10 fevral 1997-ci ildə Göygöl rayonunun Topalhəsənli kəndində anadan olmuşdur. 2003-2014-cü illərdə E. Bayramov adına Göygöl rayon Topalhəsənli kənd tam orta məktəbində təhsil almışdır. Subay idi.
Hərbi xidməti
Mikayıl İsgəndərov 2015-ci ilin aprel ayında Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Göygöl rayon üzrə Hərbi Komissarlığı tərəfindən hərbi xidmətə çağırılmışdır. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmət etmişdir. 2016-cı ilin oktyabr ayında hərbi xidmətdən tərxis olunmuşdur.
Mikayıl İsgəndərov 2020-ci ildən müddətdən artıq hərbi xidmət qulluqçusu idi.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Mikayıl İsgəndərov 2020-ci il sentyabrın 27-dən Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsində atıcı olaraq iştirak etmişdir. Murovdağın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Mikayıl İsgəndərov 2 oktyabr 2020-ci ildə Murovdağ döyüşləri gedişatında Goranboy rayonunun Buzluq kəndi istiqamətində təmas xəttində bir çox hərbi qulluqçular ilə birlikdə döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mikayıl İsgəndərov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Kəlbəcər rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mikayıl İsgəndərov ​ölümündən sonra "Kəlbəcərin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Pithon
thumb|350px|sağ|Apollo Pythonu öldürərkən. [[1581-ci ildə Virgil Solis tərəfindən Ovidin Metamorfoz kitabının I cildi üçün çəkilmişdir.]] Pithon, qədim yunan mifologiyasında tanrı Apollonun öldürdüyü nəhəng bir ilanın adı, yer ana Geyanın oğlu idi.
Müqəddəs Xaç monastırı
Müqəddəs Xağ monastırı — Yerusəlimdə Şərqi Pravoslav monastırı. Xaç Vadisində, İsrail Muzeyi və Knessetin aşağısında yerləşir.
Tarixi
Rəvayətə görə, monastır Adəmin başının dəfn yerində qurulmuşdur.
Ərazinin IV əsrdə Roma imperatoru Böyük Konstantinin göstərişi ilə müqəddəsləşdirildiyi güman edilir. Konstantin eramızın 327-ci ilində səltənətinin xristianlığa çevrilməsindən sonra ərazini Kartli kralı III Miriana verdi.
Monastır XI əsrdə gürcü Giorgi-Proxore tərəfindən Kral IV Baqratın hakimiyyəti dövründə inşa edilmişdir.
Sultan Baybarsın (1260–1277) dövründə rahiblər monqollar üçün casus olmaqda günahlandırıldıqdan sonra edam edildi. 1305-ci ildə Kral II Andronikos tərəfindən dəstəklənən Sultan Ən-Nasir Məhəmməd ibn Kalavun monastırın geri alınmasına nail oldu.
Osmanlı dövrü
1600-cü illərin əvvəllərində Fransiskus Quaresmius buranı belə təsvir edir: "gözəl və geniş, mozaika işləri ilə döşənmiş və müxtəlif Yunan şəkilləri ilə bəzədilmiş. Üstəlik, monastır həqiqətən böyük və dayanıqlı bir sərvətdir; lakin xarabalıqlarında göründüyü kimi əvvəllər daha böyük olmuşdur. "
Monastır 1685-ci ildə böyük bir borc səbəbiylə gürcülər tərəfindən Yunan Pravoslav Patriarxı II Dosiseouya satıldı. Hal-hazırda Qüds Yunan Pravoslav Patriarxlığının rahibləri tərəfindən istifadə edilir.
Qunars Astra
Qunars Astra (Gunārs Astra; ) — Latviya milli müqavimət hərəkatının üzvü, siyasi məhbus, sovet dissidenti, radio mühəndisi.
Müqəddəs Xaç monastırı
Osmanlı dövrü
1697-ci ildə Henri Maundrell qeyd edir: Müqəddəs Xaçdan adını almış bir Yunan monastırı. Bu tikilinin quruluşu çox səliqəlidir və mövqeyi cazibədardır. Lakin ən çox qeyd olunmağa layiq olan şey onun adının və təməlinin səbəbidir. Çünki bura kökü bəsləyən, ağacı yetişdirən, Xaç düzəltmək üçün taxta verən Yerdir. Yüksək qurbangahın altında ağacın kötüyünün dayandığı yerdə bir çuxur görə bilərsiniz, [..] Geri qayıtdıqdan sonra, ayağımızı yumaq üçün monastıra dəvət edildik. Hər Zəvvar üçün Ata Qəyyumunun özü tərəfindən bir mərasim təşkil edildi. Bütün cəmiyyət bəzi Latın Himnlərini oxuyanların ətrafında durur və bitdikdə hər bir Friar sıra ilə gələrək Zəvvarın ayaqlarını öpür: bütün bunlar böyük nizam və təntənə ilə edildi ".
Qunars Astra
Bioqrafiya
Qunars Astra Larion Astra və Elza Ernestina Astra ailəsində ikinci uşaq olaraq anadan olub. Hariys və Leon qardaşları. 1947-ci ildə Riqa şəhərində 48 saylı ibtidai məktəbi bitirib. 1952-ci ildə Riqa Elektromexanika Texnikumunu radio mühəndisi ixtisası üzrə bitirmişdir. 1952–1953-cü illərdə Ümumittifaq Qiyabi Hüquq İnstitutunun Latviya filialında təhsil alıb. 1958-ci ildə qiyabi olaraq Riqa Pedaqoji İnstitutunun Dillər və Ədəbiyyat fakültəsinə daxil olmuş, lakin 1958-ci ilin sentyabrında Latviya Dövlət Universitetinin tarix və filologiya fakültəsinə köçürülmüş və 1961-ci ilin fevralında həbs olunana qədər burada qiyabi ingilis dilini öyrənmişdir.
Müqəddəs Xaç monastırı
Osmanlı dövrü
Monastırının Səlib yürüşü dövrünə aid qalıqları əksəriyyəti bərpa edilmiş və yenidən qurulmuş cari kompleksin kiçik bir hissəsini təşkil edir. Səlib yürüşü bölməsində bir kilsə, o cümlədən bir yerə bir pəncərə, xaçın (çox hörmətli) böyüdüyü yerin görünməsinə imkan verir. IV əsrdən qalan qalıqlar dağınıqdır və bunlardan ən başlıcası mozaikanın parçalarıdır. Əsas kompleksdə yaşayış evləri, bir muzey və hədiyyə mağazası yerləşir. Monastır kitabxanasında bir çox gürcü əlyazması var.
Qunars Astra
Bioqrafiya
1961-ci ildə Qunars Astra casusluq, dövlətə xəyanət və antisovet təşviqat və təbliğatda ittiham olunurdu. O, 15 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib, cəzasını Mordoviya SSR-də və Perm vilayətində çəkib.
Müqəddəs Xaç monastırı
Müasir dövr
Oxşar hadisələr 1970–1980-ci illərdə monastırda baş vermiş, Gürcü yazıları boyanmış və yunan yazıları ilə əvəz edilmişdi. Bir çox yerlərdə (məs. Müqəddəs Luka və Müqəddəs Prokore rəqəmlərinin yaxınlığında) gürcü hərflərinin konturları yaxınlarda əlavə olunmuş yunan kitabələrinin altından aydın görünür.
Qunars Astra
Bioqrafiya
1976-cı ildə Latviyaya qayıdır. 1983-cü ildə o, ikinci dəfə həbs edilib və "antisovet" ədəbiyyatına sahib olmaq, çoxaltmaq və yaymaqda ittiham olunur. O, residivist kimi 7 il xüsusi rejimli koloniyada, 5 il isə düşərgədə cəza çəkib.
1 fevral 1988-ci ildə Qunars Astra həbsdən azad edilir, lakin həmin il aprelin 6-da Leninqrad xəstəxanasında ölür.
Aprelin 19-da Qunars Astra Meşə qəbiristanlığında dəfn edilib.
Qunnar Astra yalnız SSRİ-nin dağılmasından sonra bəraət alır. 1992-ci il dekabrın sonunda Latviya Respublikasının Ali Məhkəməsi 1983-cü il işində Qunars Astranı reabilitasiya obyekti kimi tanıyır. 1993-cü ilin yanvarında Latviya Respublikasının Ali Məhkəməsi 1961-ci ildə Baltik Hərbi Dairəsinin Hərbi Tribunalının cinayət tərkibinin olmamasına görə Qunars Astranın məhkum edilməsinə dair hökmünün ləğv edilməsi və Gunars Astranın reabilitasiya olunmuş kimi tanınması barədə qərar çıxarır.
Tarix
22 oktyabr 1991-ci ildə Meşə qəbiristanlığında Qunars Astranın abidəsi qoyulur, müəllifləri rəssam Raimonds Muzıkants və memar P. Ştokmanis idi.
1993-cü ildə Latviya Dövlətinin 75 illiyi münasibətilə Brivibas bulvarı 34-də Riqa Rayon Məhkəməsinin binasında Qunars Astraya həsr olunmuş xatirə lövhəsi qoyulmuşdur. 20 yanvar 2022-ci ildə binanın qarşısındakı parkda dissidentin abidəsinin açılışı olur (heykəltaraş Qleb Panteleyev). 1996-cı ildə Riqada bir küçə Qunars Astranın adını daşıyır.
Çəpərobası yaşayış yeri
Çəpərobası yaşayış yeri — Naxçıvan Muxtar Respublikası Şahbuz rayonunun Biçənək kəndininin yaxınlığında, meşənin içərisində yaşayış yeri.
Haqqında
Yaşayış yeri vaxtilə meşənin içərisindən keçən qədim torpaq yolun kənarında, olduqca əlverişli bir mövqedədir. Hər tərəfdən dağlarla əhatələndiyindən yaşayış üçün əlverişlidir. Yaşayış yerindəki tikintilər dağıntıya uğrasa da, o, öz arxaik quruluşunu qoruyub saxlamışdır. Yaşayış yerinə aid binalar oval formalı mərkəzi meydanın ətrafında yerləşmişdir. Binaların bəzisi bir, bəzisi isə iki otaqlıdır. Burada irihəcmli ictimai binalar da vardır. Mərkəzi meydana girən ensiz giriş şübhəsiz ki, vaxtilə qapı üə qapadümışdır. Tədqiqat zamanı yaşayış yerindən Son Antik və Erkən Orta əsrlərə aid çəhrayı rəngli keramika parçaları əldə edilmişdir. Arxeoloji materiallara əsaslanaraq yaşayış yerini 1-8 əsrlərə aid etmək olar.
Yetkinlik
Yetkinlik — 35 yaşdan 65 yaşa qədər olan yaş dövrü. Əksər dövlətlərdə yetkinlik yaşı 18 yaşdır.
Darıxdırıcı əhvalat
Darıxdırıcı əhvalat  — (Скучная история) — Anton Çexovun 1889-cu ildə yazdığı "Qocanın dəftərlərindən" altyazılı romanıdır. Çexovun qardaşı Nikolayın vərəmdən ölməsinin təsiri ilə bu əsər Çexovun ən qalıcı əsərlərindən biri və “yaşlı və ölüm ayağında olan tibb professorunun zehninə nüfuz edən bir araşdırma” kimi təsvir edilmişdir.
Yaradılış tarixi
Hekayə yazıçının bacı və qardaşlarının yaşadığı Luka kəndində (Xarkov vilayəti, Sumı rayonu) yazılmışdır. Çexov orada üç yayı - 1888, 1889 və 1894-cü illərdə keçirib. Burada "Darıxdırıcı hekayə" ilə yanaşı, "Problem", "Ad günü" hekayələri yazılıb və burada Anton Pavloviç "Naməlum bir adamın hekayəsi" üzərində işləyirdi. Kənddə yazıçı müalicə işi ilə də məşğul olurdu: xəstələri öz kabinetində təmənnasız qəbul edirdi. 1889-cu ilin yayında Çexovun qardaşı Nikolay öldü - ölümü yazıçını vurdu. 1889-cu ildə "yumorist Antoşa Çexontenin ədəbi fəaliyyətindən Anton Çexovun yaradıcılığına" keçid baş verdi. "Darıxdırıcı bir hekayə" 1889-cu ilin sentyabrında tamamlandı və Çexovun "Qadsız insanlar" (1890) kolleksiyasına daxil edildi. Hətta mətn üzərində işləyərkən müəllif yazıçı və tənqidçi Aleksey Pleşçeyevə yazdığı məktubunda belə etiraf edib: " Mən doğulduğumdan bəri heç vaxt belə bir şey yazmamışam, motivlər mənim üçün tamamilə yenidir və qorxuram ki, təcrübəsizliyim məni ələ salacaq. Daha doğrusu, boş şeylər yazmağa qorxuram. Sonralar Pleşçeyev bitmiş hekayəni oxuyanda Çexova səmimiyyətlə yazırdı: " Sənin heç vaxt bu şey qədər güclü və dərin bir şey olmayıb". " Darıxdırıcı bir hekayə " mətbuatda müxtəlif reaksiyalar aldı. Bəzi tənqidçilər bunu "uydurma-patoloji araşdırma", tibb yazıçısının qoca bir ruhun ölümünü izləmək cəhdi adlandırdı, bəziləri isə hekayəni "cənab Çexovun indiyə qədər yazdıqlarının ən yaxşısı və ən əhəmiyyətlisi" hesab etdi. Hekayə oxucuların böyük marağına səbəb oldu.
Məzmun
Tamaşa bir qocanın xəstəlikdən dünyasını dəyişməsindən bəhs edir. Bu qoca Nikolay Stepanoviç tanınmış professor, çoxlarının hörmət etdiyi ən ağıllı insandır. O, bütün ömrü boyu hörmət qazanmaq üçün çalışmışdı, indi isə cəmi altı ay qalmışdı. Xəstəliyinin əlamətlərini bilən ağıllı bir insan kimi bu termini özü özünə verib. Amma o, nə etməlidir? Bütün intellektinə, savadına, elmi dairələrdə nüfuzuna baxmayaraq, o, qoca, cılız və ölüm ayağındadır. Davamlı ölüm gözlədiyi üçün qəhrəman yatmağı dayandırdı, həyatın bütün kiçik cazibələrinin zövqünü itirdi, indi ona tamamilə mənasız görünür. Suallarına cavab axtarır - və ümumiyyətlə, onun bütün həyatının mənası nə idi ki, bu belə bir sona səbəb oldu. Axı o, baş verənləri düzəldə bilməz. O, heç vaxt axirətə inanmırdı, amma indi bu mövzular üzərində düşünməyə, suallarına cavab axtarmağa başladı. Aldanmış kimi hiss etdiyindən, daimi narazılıqdan əsəbiləşdi. Evdə hadisələr həmişəki kimi inkişaf edir - arvad və qızı gündəlik işlərini yaşayırlar və bu, Nikolay Stepanoviçə qıcıqdan başqa bir şey gətirmir. Onun yeganə təsəllisi uşaqlıqdan övladlığa götürdüyü dostunun qızı Katyadır. Gəncliyindən teatrı sevirdi, aktrisa olmağa çalışırdı, alınmadı, sevməyə çalışdı, amma alınmadı, övladı öldü, ümumiyyətlə, şirin yaşamırdı. Katya onu başa düşdü və “Nə etməliyəm?” deyə soruşdu. Nikolay Stepanoviç cavabı bilmirdi, çünki özü də eyni suala cavab verə bilmirdi. Sonradan hekayənin qəhrəmanı belə nəticəyə gəldi ki, onun bütün həyatını və sonda onu rahatlığa aparacaq hərəkətlərini birləşdirən ortaq bir tel yoxdur. Amma onun belə bir məqsədi yox idi və daha onu düşünməyə, tanımağa və anlamağa vaxtı yox idi. Onun üçün həyatın mənası itirdi, təslim oldu və tam biganəliklə sonunu gözləməyə qərar verdi. Belə biganəlik qorxulu idi, çünki bu, həyatdan heç nə almayan ruhun ölümü demək idi. Bu hekayə deyir ki, insan kim olursa olsun, son hamı üçün eyni olacaq. Odur ki, vaxtımızı heç bir məna kəsb etməyən gündəlik işlərə sərf etdikdə, insanın varlığının səbəbi haqqında düşünməyə dəyər. Axı, əgər o, ölümə məhkumdursa, sonra peşman olmayacağınız ən yüksək, ən gözəl, mənəvi məqsədlərə çatmaq üçün bunu etmək daha yaxşı deyilmi ?
Tənqid
Tənqidçilər hekayəni birmənalı qiymətləndirmirdilər. Yazıçı Pleşçeyev müəllifə yazdığı məktubunda hekayəni belə qiymətləndirir: “Sizin heç vaxt bu şey qədər güclü və dərin bir şey olmamışdır. Qoca alimin tonu təəccüblü dərəcədə yaxşı dayanır və hətta subyektiv qeydlərin eşidildiyi arqumentlər də buna zərər vermir. Bu üz isə sanki canlı kimi oxucunun qarşısında dayanır. Katya əla çıxdı. Bütün ikinci dərəcəli üzlər də çox canlıdır. Çoxlu iradlar doğrudur, bəzən hətta dərindir. Motivin mütləq yeniliyini demirəm. Onu subyektiv və publisistik hesab edən Suvorin də hekayə haqqında P.Svobodin, K.F.Qolovin, D.Strunin, L.Obolenski və başqaları kimi öz fikirlərini yazıblar. Deməli, P.Svobodin yazırdı: “Moskvadan gedərkən “Sarı hekayə”ni bütövlükdə oxudum və oxuyandan sonra öz-özümə dedim ki, L.Tolstoy səni nədənsə “fikirli” adlandırıb. Çox çox yaxşı". K. Qolovinin fikrincə, Çexovun "Darıxdırıcı hekayə" hekayəsi "ictimaiyyət arasında ən böyük uğur qazanan hekayələrindən biri idi". Hekayəyə qulaq asan Lev Nikolayeviç Tolstoy Çexovun ağlına heyran idi. Tənqidçi D.Strunin hekayənin əsas ideyasını belə müəyyənləşdirmişdir: " Çexov belə bir vəhyə gəldi: " Ağıl və vicdanın tələblərindən hər hansı bir sapma, hər hansı ixtisas, o cümlədən elm adamı insanı azaldır onu təsadüfən əsarətə salır, məhrum edir, onun həyatın tələblərini dərk etməsi və nəhayət, həyatının belə yaşanmadığını kədərli dərk etməsinə səbəb olur. Vvedenski və Nikolaev bu hekayədə müəllifin Lev Tolstoyu uğursuz təqlid etdiyinə inanırdılar.
Əlixan məscidi
Əlixan məscidi — Naxçıvan şəhəri İstiqlal küçəsi, Əlixan məhəlləsində tarixi-memarlıq abidəsi.
Mycetophagus infulatus
Mycetophagus infulatus — Mycetophagidae fəsiləsinə aid böcək növü.
Ümumi məlumat
Azərbaycanın endemik canlısıdır.
Əlixan məscidi
Tarixi
“Məscidin həyətində” Bazar çayı axmaqla çeşmə (kəhriz) quyusu olub. Binanın minarəsi olmadığından müəzzin taxta nərdivanla dama qalxıb əzan verərdi. İkinci Dünya savaşı ərəfəsində və 50-ci illərədək məsciddə məhəllənin dindarları namaz qılıb, mərasimlər (təziyələr) keçirərdilər. Məscidin axundu Hacı (Molla) Talıb olub.
Məhəllənin yaşlı nümayəndəsi mərhum Kamil Mirzəyev (1917-2003) dediklərinə görə, həmin məscid binasını məhəllənin xeyirxah insanı Əlixan Kəngərli tərəfindən tikdirib. Mərhum Kərbəlayı Əlixan Kəngərlinin (1888-1935) iki mərtəbəli iqamətgahı indiki H. Cavid məqbərəsi ilə üz-üzə olub. Otuzuncu illərdə Kərbəlayı Əlixan tutulub, 1918-20-ci illərdə erməni Andranikə qarşı şəhər (məhəllə) könüllülərini silahlandırdığı üçün güllələnib. Mərhumu Hacı Məhəmmədtağı Sidqinin (1854-1903) Naxçıvan qəbiristanlığındakı məzarı yaxınlığında dəfn ediblər. 1950-ci ildə ərazidəki “Nuhun qəbri” tarixi abidəsini buldozerlə sökəndə Kəngərli soyundan olan məzar yerləri də uçurulub.
1918-21-ci illərdə erməni quldurbaşı Andranik Ozanyan silahlı dəstəsi ilə şəhəri mühasirədə saxlayanda təslim olmaq üçün ultimatum yazıb göndərir. Əlixan məhəllə məscidi həmin illərdə naxçıvanlı vətənpərvərlərin düşmənə qarşı hərbi qərargahına çevrilir. Andranikin göndərdiyi ultimatum kağızının arxasında Əlixan Kəngərlinin tövsiyəsi ilə Şirəli bəyin (qohumunun) oğlu Bəhruz Kəngərli tayqulaq ulaq şəkli çəkərək altında ermənicə Andranikin adını yazıb geri göndərib.
1970-ci ildə məhəllə ərazisində söküntü işləri aparılarkən Əlixan məhəllə məscidi uçurulur və yerində güləş idman məktəbi binası tikilir. Hazırda binada Naxçıvan MR Gənclər və İdman Nazirliyinin inzibati idarəsi yerləşir.
4N1K 2 (film, 2018)
4N1K — Murat Onbulun rejissoru olduğu, 2018-ci ildə çəkilmiş Türkiyə istehsalı komediya filmi.
Keyta Şibata
– Yaponiya biokimyaçısı və bitki fizioloqu.
Həyatı
Keyta Şibata 1877-ci ildə Tokioda doğulmuşdur. Tokio Universitetindən məzun olmuş və elə bu universitetdə işləməyə başlamışdır. Almaniyada təhsil almış və bitki fizioloqu Vilhelm Pfefferin tələbəsi olmuşdur.
Şibata bitki dünyasında flavonoid birləşmələrinin yayılması üzrə araşdırmalar aparmaqla yanaşı, tənəffüs və metabolizma sahələrində də uğurlu tədqiqatlara imza atmışdır. Bir çox tanınmış alim yetişdirmişdir.
Ailəsi
Şibatanın atası Şokey Şibata tanınmış farmakoloq olmuşdur.
Mycetophagus hyrcanicus
Mycetophagus hyrcanicus — Mycetophagidae fəsiləsinə aid böcək növü.
Ümumi məlumat
Azərbaycanın endemik canlısıdır.
İmaməddin Həsənov
İmaməddin Həsənov — rejissor, aktyor.
Həyatı
İmaməddin Həsənov 1980-ci oktyabr ayının 15-də Quba şəhərində dünyaya gəlib. Orta təhsilini Qubada alıb. 1996-cı ildən Kimya-biologiya liseyində oxuyub. 1998-ci ildə liseyi bitirib, ADMİU-nun "rejissorluq" fakültəsinə daxil olub. Sənət müəllimləri Fikrət Məlikov və Cənnət Səlimova olublar. 1999-2006-cı illərdə Bakı Kamera Teatrında aktyor, rejissor, 2006-2007-ci illərdə Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqı Yaradıcı Gənclər Mərkəzinini həmtəsisçisi və rejissoru, 2007-2008-ci illərdə Space TV-də rejissor vəzifəsində çalışıb. Hazırda Azərbaycan Televiziyasının rejissorudur.
2006-cı ildə "2005-2006-cı illərin ən yaxşı gənc aktyoru" mukafatı ilə təltif olunub. Türkiyə, Rusiya, İran və digər Avropa və Asiya ölkələrində Beynəlxalq Teatr Festivallarında çıxış edib, mükafatlar qazanıb. Azərbaycan, rus və ingilis dillərini bilir.
Vüqar Tağıyev
Vüqar Bəhram oğlu Tağıyev- Azərbaycanlı şəhid
Həyatı
Tağıyev Vüqar Bəhram oğlu 1973-cü ilin may ayının 24-də Gədəbəy rayonunun İsalı kəndində anadan olmuşdur. 1982-ci ildə İsalı kənd orta məktəbinə getmiş, 1990-cı ildə orta təhsilini başa vurmuşdur.
Hərbi xidməti
1990-91-ci ildə Ukraynada hərbi xidmətdə olmuş və 1992-ci ildə Vətənə dönmüşdür. Bundan sonra, Azərbaycanın bütövlüyü uğrunda gedən döyüşlərdə 4 il iştirak etmişdir.
Vəfatı
1990-91-ci ildə Ukraynada hərbi xidmətdə olmuş və 1992-ci ildə Vətənə dönmüşdür. Bundan sonra, Azərbaycanın bütövlüyü uğrunda gedən döyüşlərdə 4 il iştirak etmişdir.
Ailə vəziyyəti
Evli idi. Bir övladı var.
Qocalma
thumb Qocalma — bioloji proses, zamanla təbii səbəblərdən ölüm riskinin artması, orqanizminin xüsusilə çoxalma və regenerasiya qabiliyyəti kimi vacib funksiyalarının tədricən pozulması və ya itirilməsi.
NGC 3584
NGC 3584, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktik dumanllıqdır. Göy üzündə Kil bürcü istiqamətində yerləşir. EN tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Corc Frensis Hots
George Francis Hotz — geohot ləqəbi ilə Amerikalı təhlükəsizlik hakeri, sahibkar, və proqram mühəndisi.
Təhsili
Nyu Cersi ştatında maqnit dövlət liseyi olan Bergen County akademiyasında mühəndislik və dizayn Texnologiyaları üzrə təhsil alıb. Hotz İstedadlı Gənclər üçün Johns Hopkins Mərkəzinin məzunu olub. O qısa müddət ərzində Rochester Texnologiya İnstitutunda və Karnegi Mellon Universitetində də iştirak etmişdir.
iOS
2007-ci ilin avqustunda on yeddi yaşlı Corc Hotz iPhone-da SİM kilidini çıxardığını bildirir və bundan sonra o ilk SİM kilidini çıxardan şəxs kimi tanınır.
Android
2014-cü ilin iyun ayında Hotz ABŞ bazarında istifadə edilən Samsung Galaxy S5 cihazları üçün kök istismar proqram təminatının hackini dərc etdi. İstismar haker Pinkie Pie tərəfindən aşkar edilmiş CVE-2014–3153 zəifliyi ətrafında qurulmuşdur və o, Futex altsistemindəki problemi əhatə edir ki, bu da öz növbəsində imtiyazların artırılmasına imkan verir. Towelroot kimi tanınan istismar "bir kliklə Android kökləmə aləti" olaraq təyin olundu.
Digər fəaliyyətləri
Hotz 2004-cü ildə Oreqon ştatının Portlend şəhərində keçirilən ISEF müsabiqəsində "Mapping Robot" layihəsi ilə finalçı olub. Hotz "The Googler" layihəsi ilə 2005-ci ildə ISEF müsabiqəsinin finalçısı olmuşdur. Hotz 2007-ci il Intel Beynəlxalq Elm və Mühəndislik Sərgisində, orta məktəb tələbələri üçün keçirilən elm yarışmasında iştirak etdi və burada onun "Mən Holodeyk istəyirəm" adlı 3D təsvir layihəsi bir neçə kateqoriya üzrə mükafatlar və o cümlədən 20.000 dollarlıq Intel təqaüdü aldı. O, Stokholm Beynəlxalq Gənclər Elmi Seminarında layihə haqqında danışmaq üçün İsveçə səfər edib. 2008-ci ilin mart ayında PC World Hotz-u 21 yaşdan aşağı ən yaxşı 10 müvəffəqiyyət qazananlardan biri kimi siyahıya alımışdır.
Pyer-Ogüst Renuar
Pyer-Ogüst Renuar — fransız rəssam, impressionizmin yaradıcılarından biri.
Həyatı və yaradıcılığı
Pyer-Ogüst Renuar 1841-ci il fevralın 25-də Fransanın Limoges şəhərində anadan olub. Atası dərzi olan Renuar ailənin dördüncü uşağı idi. Ailəsinin maddi vəziyyəti yaxşı olmadığı üçün 4 yaşında Parisə köçmək məcburiyyətində qalırlar. O, 13 yaşında ailəsinə maddi yardım etmək üçün işləməyə başlayır. İlk işi çini qablar düzəldən emalatxanada qabların üstünə şəkil çəkmək olur. Renuar rəssamlıqla burada tanış olur. Çini qabların üstündə rəssamlığın texniki tərəflərini öyrənir. Günortaya qədər çini qablara rəsmlər çəkir, günortadan sonra isə Luvr Muzeyinə gedib, orada usta rəssamların əsərlərin surətini kətana köçürürdü. Onun rəssamlıq zövqü beləcə formalaşmağa başlamışdır.
Fransız impressionisti Ogüst Renuarın yaradıcılığında insan təsvirləri — qadın və uşaq portretləri xüsusi yer tutur. Fransız impressionistləri əsasən mənzərə janrına üstünlük verdikləri halda, Renuar ailəvi gəzintilərə, rəqs səhnələrinə, süjetli məişət tablolarına üz tutardı.
O uzun illər işləyib pul yığdıqdan sonra 1862-ci ildə İncəsənət məktəbinə adını yazdırdı. Məktəbdə rəssam Qleyrenin emalatxanasında işləməyə başladı. Bazille, Monet, Sisley kimi gənc rəssamlarla burada tanış oldu. thumb|left|Pyer-Ogüst Renuar, 1910-cu il İllər sonra yaranacaq impersionizm cərəyanı beləcə meydana çıxırdı. Renuar Kourbet tərzinə uyğun olaraq tünd rəgnlərə üstünlük versə də, rəssam tanışları daha açıq rənglərdən istifadə edirdilər.
Növbəti il onlara başqa gənc rəssamlar da qoşuldu. Vaxtlarının çoxunu Luvr Muzeyində və Fontaneybl meşəsində keçirirdilər. Meşədə rəsm çəkdiyi günlərin birində Diaz la Pena adlı ispan rəssamı ilə tanış oldu. Barbizon məktəbinin keçmiş müəllimi olan Diazdan təbiətə sevgini və rəngləri necə istifadə etməyi öyrəndi. Diaz, ona gördüyü mənzərənin rəngələrini daha parlaq bir formada kətana köçürtməli olduğunu göstərdi.Əsərlərindən biri 1863-cü ildə rəsm sərgisinə qəbul edilmişdisə də, sonradan qalareya sahibi bu rəsmdən imtina etdi. Renuarın sevdiyi rəssam Kourbet belə həmin illərdə rəsm sərgilərinə buraxılmırdı.
Sərgidə nümayiş olunmayan əsərin müştəri tapmağı olduqca çətin idi. 1863-cü il sərgisinə heç bir dostunun rəsmi qəbul edilməmişdi. 1867-ci ilə qədər onun rəsmləri sərgiyə qəbul edilmədi. Münsiflər heyəti onun əsərlərini həddən artıq yenilikçi kimi qiymətləndirirdi. 1868-ci ildə "Lize" adlı əsəri sərgiyə qəbul olundu. 29 yaşlı rəssamın əsəri Parisdə böyük səs-küyə səbəb oldu.
1870-ci ildə Almaniyanın Fransaya qarşı savaşa başlaması Renuarın yaşamında və yaradıcılığında dəyişikliyə səbəb oldu. Cəbhəyə gedən rəssam sonradan xəstəliyi üzündən ordudan tərxis edildi. Yenidən yaradıcılığa başlayan sənətkar iki məşhur əsərini yaratdı. Onlardan biri dostunun sevgilisinin portreti, o birisi isə "Qadın tutuquşu ilə" əsəri idi. Bu əsərdə yenə də əsas obraz sevimli Liza idi.
1874-cü ildə Renuarın səyləri nəticəsində fotoqraf Nadarın studiyasında sərgini açmaq mümkün olur. Bu sərgi sayəsində xalq bu rəssamları tanımağa başladı. Renuar bu sərgiyə "Luca" adlı əsəri ilə qatılmışdı.
Renuar 1870–1880-ci illər arasında imperssionalizmin ən gözəl əsərlərini yaratdı. 1880-ci ildə sevdiyi model Alina Çarioqot ilə evləndi. 1881-ci ildə İtaliyaya səyahət etdi. Bu səfərdən sonra rəsm həyatında yeni bir dövr başlandı. O, bu hadisəni belə şərh edirdi: "İtaliyada Raffaellonun rəsmlərini gördükdən sonra rəsmlərimdə bir qırılma oldu. İmpersionizmin ən son nöqtəsinə çatdıqdan sonra anladım ki, əslində mən nə rəsm çəkməyi, nə rəngləməyi bacarmıram".
1895-ci ildə Renuar artrit xəstəliyinin kəskin formasından əziyyət çəkirdi. Onun barmaqları əcaib hala düşmüşdü, əli fırça tutmurdu. Fırçanı onun əlinə bağlayırdılar. Ömrünün son günlərinə qədər metr hər gün molbert önünə keçib sol əliylə sağ əlinə dəstək verərək səbrlə işləyirdi. Xəstəlik öz işini görürdü, işləmək hər gün bir az daha çətinləşirdi, barmaqları iflic olmuş, fiziki ağrılardan, mütəmadi yuxusuzluqdan əzab çəkən qoca rəssam rəsm əsərləri yaratmaqda davam edirdi.
Renuar yaradıcılığının ən yüksək nöqtəsinə çatdığı zaman amansız xəstəliyə tutulur. 1903-cü ildə ölkənin cənubundakı Caqnes şəhərinə köçür. 1915-ci ildə həyat yoldaşı, dörd il sonra — 1919-cu ildə isə Renuar vəfat edir.
Tityos
Tityos və ya Tityus (yunanca: Τιτυός) - qədim yunan mifologiyasında divdir.
Zevsin oğlu hibriddir. Anası Eların yaşadığı mağaradakı qazlar uşağa təsir etmişdi; Böyüdü və anası onu bətnində daşıya bilmədi və anasını öldürdü.
Geya Tityosun könüllü anası idi və oğlan mağara inkubatora çevrilənə qədər böyüdü. Tityos dünyaya gələndə hibriddən daha çox div kimi görünürdü. Hera, Apollonun anası Letonu öldürmək üçün ondan istifadə etməyə çalışdı, amma Apollon onu vurarkən öldü
ISO 3166-2:BE
ISO 3166-2:BE əsas bölmələrin (məsələn, əyalətlər və ya ştatlar ) adları üçün kodları müəyyən edən Beynəlxalq Standartlaşdırma Təşkilatı (ISO) tərəfindən təqdim olunan ISO 3166 standartının bir hissəsidir
Hal-hazırda Belçika üçün ISO 3166-2 kodları iki səviyyədə olan bölmələr üçün müəyyən olunmuşdur:
Hər bir kod defis işarəsi ilə ayrılmış iki hissədən ibarətdir. Birinci hissədə Belçikanın ISO 3166-1 alfa-2 kodu yerləşir. İkinci hissə isə üç hərfdən ibarət olur. Birinci hərf isə vilayətin yerləşdiyi bölgəni göstərir:
Hibrid (biologiya)
thumb|Hercules, bir [[aslan/pələng hibridi.]] thumb|Bir "[[Zonkey", bir zebr/eşşək hibridi.]]
Benqaliya
280px|right|thumb|Benqaliya thumb|[[Budda və Bodhisattva, XI əsr, Pala imperiyası]] Benqaliya  — Cənubi Asiyanın şimal-şərqində tarixi region. Burada məskunlaşmış benqalların doğma dili benqal dilidir. Hazırda Banqladeş dövləti (Şərqi Benqaliya) və Hindistan (Şərqi Benqaliyanın bir hissəsi və Qərbi Benqaliya) arasında yerləşir.
Ərazisi
Şərqi Pakistanda və Qərbi Benqaliyanın İkinci Dünya müharibəsindən sonra ayrılmasından əvvəl Benqaliyanın ərazisi 1 674 279 kv. km. olmuşdur.
Tarixi
Benqaliya qədim tarixi haqqında az məlumat vardır. VI əsrə qədər Benqaliya ərazisinin Maqadha krallığının ən güclü hissəsi olmuşdur. XVIII əsrin əvvəllərində Benqaliya canişinliyi faktiki olaraq müstəqil dövlətə çevrildi. 1757-ci ildə İngiltərə müstəmləkəçiləri Benqaliyanı, sonra isə bütün Hindistanı zəbt etdilər. Müstəmləkəçilik dövründə (1757-1947) bu ərazi də metropoliyanın aqrar xammal bazası idi.
XIX əsrin əvvəllərində Benqaliyada milli hərəkat genişlənməyə başladı. Birinci dünya müharibəsindən sonra benqal milli azadlıq hərəkatı yeni vüsət aldı.
1930-cu illərdə dini-icma mövqelərində duran siyasi qüvvələr artmağa başladı. Bu, hinduistlərlə müsəlmanlar arasında müstəmləkəçilər tərəfindən qızışdırılan toqquşmalara səbəb oldu. İkinci dünya müharibəsindən sonra Cənubi Asiya xalqlarının böyük vüsət alan azadlıq mübarizəsi İngiltərə müstəmləkəçilərini Hindistana istiqlaliyyət verməyə (1947) məcbur etdi. 1947-ci ildə keçmiş Britaniya Hindistanı ərazisində dini prinsiplərə görə iki dövlətin-Hindistanın və Pakistanın yaranmasından sonra əhalisi, müsəlmanlardan ibarət olan Şərqi Benqaliya ərazisi Pakistanın tərkibinə daxil edildi. Bu ərazidə Şərqi Pakistan əyaləti təşkil edildi.
Benqaliyanın bir hissəsi IV əsrdən 1200-cü illərə qədər mövcud olmuş Kamarupa çarlığına məxsus olmuşdur. XIX əsrdən Böyük Britaniyanın müstəmləkəsi olmuşdur. 1947-ci ildə Benqaliya (dini zəmində) iki hissəyə bölündü. Benqaliyanın müsəlmanlar olan hissəsi - Şərqi Pakistan (sonra Banqladeş, digər hissəsi isə Hindistanın tərkibinə qatıldı.
Vladimir Vernadski
Vladimir Vernadski — sovet alimi, mütəfəkkir, noosfera haqqında təlimin banisi.
Həyatı
Vladimir Vernadski 28 fevral 1863-cü ildə Sankt-Peterburqda doğulmuşdur. Onun atası Ivan Vasileviç Vernadski müqəddəs Vladimir Kiyev Universitetindən ali təhsilini almışdır; bir neçə il xaricdə siyasi iqtisadiyyatı öyrənmişdir. Bir neçə il orta məktəbdə Rus ədəbiyyatını öyrətmiş, Kiyev Universitetində siyasi iqtisadiyyat kafedrasına rəhbərlik etmiş, tanınmış Rus iqtisadçısı Nikolay Şiqayevın qızı Mariya ilə evləndikdən sonra, gənc ailə Moskvaya köçmüşdür. Orada Ivan Vasileviç Moskva Universitetində siyasi iqtisadiyyatı və statistikanı öyrətmişdir. Ailə Peterburqa köçmüş və orada I.Vernadski Əsas pedaqoji məktəbin professoru postunu tutmuşdur. Birinci həyat yoldaşı toydan 10 il sonra ölmüş və ondan oğlu Nikolay qalmışdır. İkinci dəfə Ivan Vasileviç onun əmisi qızı, torpaq sahibi-zadəganın qızı Anna Petrovna Konstantinova ilə, musiqi və nəğmə müəllimi ilə evlənmişdir.
1868-ci ildə pis iqlim səbəbindən Vernadskinın ailəsi o vaxtın Rusiya İmperiyasının aparıcı elm və mədəni mərkəzlərindən biri Xarkova köçmüşdür. 1873-cü ildə Vladimir Xarkov klassik orta məktəbinin birinci sinif şagirdi oldu.
Fəaliyyəti
1885-ci ildə O. Peterburq Universitetinin fizika və riyaziyyat fakultəsini bitirmişdir. 1912-ci ildən o, Rusiya Elmlər Akademiyasının (sonrakı SSRİ Elmlər Akademiyası) akademiki oldu. Ukrayna Elmlər Akademiyasının banilərdən biri və birinci prezidenti (27 oktyabr 1918). 1920-ci ildən 1921-ci ilə kimi o, Simferopolda Tavriya Universitetinin rektoru olur. 1922-1939-cu illərdə o, özünün təşkil etdiyi Radium institutunun direktor idi. 1922-1926-cı illər ərzində o, xaricdə Praqada və Parisdə işləmişdir. Curie Parisia laboratoriyalarında tədqiqat – yanlış olaraq yeni radioaktiv element üçün qəbul edilən maddə Fransada əsas iş səbəblərindən biri olmuşdur.
1927-ci ildə o, SSRİ Elmlər Akademiyasının canlı maddələr Şöbəsini təşkil etmişdi. Hər halda "canlı maddə" termini O.B.Lepeshinskinin işlərində verilən mənadan başqa mənada istifadə edilirdi ki, biosferanın canlı orqanizmlərinin yığımı kimi.
Vernadski 700-dən çox elmi iş nəşr etmişdir.
O, yeni elmin – biogeokimyanın əsasını qoymuşdu və geokimyaya böyük töhfələr vermişdir. 1927-ci ildən ölümünə kimi o, SSRİ Elmlər Akademiyasında Biogeokimyəvi laboratoriyanın direktorunun postunu tuturdu. O, Sovet geokimyaçılarının hamısının müəllimi idi. Vernadskinin fəlsəfi irsindən ən böyük populyarlığı noosfera haqqında doktrina aldı; o, Rusiya kosmizmi kimi tanınan istiqamətin əsas mütəfəkkirlərdən biri hesab edilir.
Şamaxı fiziki-coğrafi rayonu
Bu andıra qalmışın iqliminidə yazında
Mövqeyi
Bu fiziki-coğrafi rayon ərazisininin ən uca hissəsi Baş Qafqaz silsiləsindəki Gülümdostu və Dübrar zirvələri (2200 metrdən yüksək), ən alçaq zirvəsi isə cənub-şərqdə Gicəki (1047 m) dağıdır. Baş Qafqaz silsiləsinin suayrıcı xətti Babadağdan (3600 m) şərqə kəskin alçalaraq az bir məsafədə (40 km), yəni Dübrar dağına qədər 1400 metr alçalır. Buna başlıca səbəb Qərbi Xəzər eninə tektonik sınma xəttinin keçməsi nəticəsində öndağ ərazisinin tektonik cəhətcə daha aşağı düşməsidir.
Geoloji qurluşu
Şamaxı rayonu ərazisinin şimal hissəsində təbaşır sisteminin əhəngdaşları geniş sahə tutur. Burada mezozoy qrupu çöküntülərindən başqa kaynozoy qrupunun (paleogen sisteminin) gilləri, qumdaşları yayılmışdır. Cənuba doğru qədim paleogen çöküntüləri bir qədər cavan neogen sistemi çöküntüləri ilə (gillər, qum daşları, əhəng daşları) əvəz olunur. Ərazidə, xüsusilə dağarası çökəkliklərdə Dördüncü dövrün gilləri, qumları, çaydaşları da geniş yayılıb. Göründüyü kimi, Şamaxı təbii rayonunun ərazisində şimaldan cənuba doğru süxurlar cavanlaşır, yəni qədim Təbaşir, ondan cavan Paleogen, sonucu isə Neogen və Dördüncü dövr süxurları ilə əvəz olunur. Deməli, eyni ardıcıllıqla, başqa sözlə Baş Qafqaz silsiləsindən cənuba doğru qədim dənizlər reqressiyaya uğramış və həmin ərazilər quruya çevrilmişdir.
İLk dəfə Təbaşir dövrü ndən sonra quruya çevrilən Baş Qafqaz silsiləsi və ona yaxın olan quru ərazilər tədricən cənuba doğru öz sahələrini genişləndirmişdir. Əgər Gülümdostu-Dübrar hissəsi 8-10 milyon il bundan əvvəl dəniz altından azad olubsa, ondan cənubda
I Axsartan
I Axsartan, yaxud I Axsitan – Şəki - Kaxeti hökmdarı. Mənbələrdə adı ilk dəfə 1062-ci, sonuncu dəfə isə 1082-ci ildə baş vermiş hadisələrin təsvirində çəkilmişdir. XVIII əsr gürcü tarixçi-coğrafiyaşünası Vaxuşti Baqrationi I Axsartanın konkret olaraq 1058-ci ildən 1084-cü ilə qədər hakimiyyətdə olduğunu və 1084-cü ildə vəfat etdiyini göstərsə də XII əsr erməni tarixçisi 1082-ci il üçün Şəki çarı II Kverikenin adını çəkir.
Həyatı və siyasi fəaliyyəti
thumb|250px|right|[[Kvetera şəhər-qalasının içindəki Kvetera kilsəsi bu gün. ]] I Axsartanın hakimiyyətə başladığı ilk illərdə Şəki-Kaxeti qərbdən gürcü çarı IV Baqratın (1027—1072), cənubdan Şəddadilərin, şərqdən isə Şirvanşahların təcavüzünə məruz qalırdı. IV Baqratın əbədi rəqibi, Şəki-Kaxetinin isə müttəfiqi olan Kldekari eristavı Liparitin (1021—1059) Konstantinopolda vəfat etməsindən sonra IV Baqrat Şəki-Kaxeti qalalarını bir-bir ələ keçirməyə başladı. XII əsrdən gec olmayaraq yazılmış “Kartli salnaməsi”nə görə Alp Arslanın birinci Gürcüstan yürüşünə (1064-1065) qədər IV Baqrat Kvetera və Naxçivani qalaları istisna olmaqla, artıq bütün Hereti və Kaxeti qalalarını tutmuşdu. Mənbələrə görə bu dövrdə Şəddadilər Xornabuci, Aradeti və Vecini qalalarını (1065), Şirvanşahlar isə Maluq qalasını (1053) əllərində saxlayırdılar.
Bütün bunlara baxmayaraq I Axsartan siyasi məharət nümayiş etdirərək əlindən çıxmış qalaları əksər hallarda heç bir döyüş əməliyyatı keçirmədən bir-bir geri alır və öz dövründə regionun ən nüfuzlu hökmdarlarından birinə çevrilir.
Tiflisi və açarlarını qəbul etməsi və satması
XI əsrin son rübünün əvvəlində namalum müəllif tərəfindən yazılmış “Tarix-i əl-Bab”a görə 1062-ci ildə Tiflisin tanınmış adamlarından bir qrupu  Şəddadi hökmdarı Əbüləsvar Şavurun yanına gedərək Tiflisin açarlarını ona təqdim edirlər və ondan xahiş edirlər ki, kim olur olsun, bir nəfər göndərsin qalanı təslim edək. Çünki Tiflis hakimi Cəfər ibn Əli ölüb, özündən sonra iki oğlu qalıb – Mənsur və Əbul Xeyc; və onlar arasında qalada hakimiyyət üstündə dava gedir. Əhali onların hər ikisini qaladan qovub. Gələnlər Əbüləsvar Şavurdan Tiflisə adamlar, ərzaq və silah göndərməsini istəyirdilər. Əbüləsvar Şavur əvvəlcə onların təkliflərini qəbul etsə də onun vəziri onu bu fikrindən daşındırır. Bundan sonra Əbüləsvar Şavur Tiflisin açarlarını gələnlərə qaytarır. Tiflisdən gələnlər geri dönürlər və bu açarı və qalanı Şəki hökmdarı Axsartan ibn Qaqikə verirlər, Axsartan onları qəbul etmiş, onlara yaxşı hədiyyələr vermiş və yola salmişdir. Bundan sonra Axsartan onu Rum hökmdarına çoxlu pula satır və Rum hökmdarı ləngimədən ora mühafizəçilər göndərir, oranın adamlarını ərzaq və silahla təchiz edir.
Əbüləsvar Şavurun Vecinini tutması
Şəddadi hökmdarı Əbüləsvar Şavur 1062-ci ildə Tiflisdən imtina etsə də elə 1063–1067-ci illər arasında Şirvana qarşı dəfələrlə qarətçi yürüşlər etmiş, yalnız birinci yürüşü zamanı 50 mindən çox adamı əsir götürmüşdür.
“Tarix-i əl-Bab”a görə Əbüləsvar Şavur 1065-сi ildə isə alınmaz bir qala hesab edilən Vecinini mühasirəyə alır; qalanın yaxınlığında öz düşərgəsini qurur və zor yolu ilə qalanı tutub ora öz adamlarını yerləşdirir. Bundan sonra Gəncəyə qayıdır və ordusunu evə buraxır. Bu zaman – 1065-ci ilin oktyabr ayında, alanlar böyük dəstələrlə Bab-Allandan çıxıb Şəki və Xazrana gəlirlər.