cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bilik iqtisadiyyatı
Bilik iqtisadiyyatının tarixi
İqtisadiyyat və cəmiyyət tiplərində baş verən dəyişikliyin başlıca amili insan kapitalı idi (toplanmış bilik, zəka, yenilik, peşəkarlar).
Tədqiqatçılar bilik iqtisadiyyatının formalaşmasına təsir edən bir sıra amilləri müəyyənləşdirirlər. Hamısı birlikdə klassik səbəblərdən fərqli səbəblərə əsaslanan keyfiyyətcə yeni bir iqtisadi artım növünü göstərir.
Dünyanın inkişaf etmiş ölkələri dünyanın insan kapitalının əsas hissəsinə sahibdirlər. Üstəlik inkişaf etmiş ölkələr investisiyalarının çox hissəsini insan kapitalına yatırırlar. Bu, həm texnoloji və intellektual inkişafda, həm də əhalinin həyat keyfiyyətində artımdan üstün bir nəticə verir.
İnkişaf etmiş ölkələrdə insan kapitalı ən yeni texnologiyaların yaradılmasında, sənaye sahələrinin inkişafında, səmərəliliyinin artmasında, elm, mədəniyyət, səhiyyə, təhlükəsizlik və sosial sahələrin inkişafında əsas məhsuldar amil olmuşdur. BMT-nin İnsan İnkişafı Hesabatlarından belə çıxır ki, ABŞ, Finlandiya, Almaniya, Yaponiya, İsveçrə və s. kimi yüksək inkişaf etmiş ölkələrdə insan kapitalının nisbəti onların milli sərvətlərinin 80% -ni təşkil edir.
Dünyanın aparıcı ölkələri alimlərin fikirlərini konkret mal və məhsullara sürətli və effektiv şəkildə tətbiq etmək üçün optimala yaxın şərait yaratdılar. Dünyanın aparıcı ölkələrini liderliyi ilə təmin edən fundamental tədqiqatlar, insan kapitalına artan investisiyalar və yaratdıqları yeni nəsil texnologiyalardır.
Bilik iqtisadiyyatı infrastrukturu
Bilik iqtisadiyyatı yüksək iqtisadi azadlıq, inkişaf etmiş vətəndaş cəmiyyəti və demokratiya və bilik cəmiyyəti ilə xarakterizə olunur.
İndiyə qədər ABŞ və qismən aparıcı AB ölkələri bilik iqtisadiyyatını ən yüksək səviyyədə tətbiq etdilər.
Əl-Fərabi Qazax Milli Universiteti
Əsası
Əl-Farabi Qazaxıstan Universiteti, Qazaxıstanın Almatı şəhərinin ən gözəl bölgələrindən birində 100 hektar ərazisi olan ən böyük şəhərciyinə sahibdir. Kampusun təhsil infrastrukturu ümumi sahəsi 165,000 m² olan 13 tədris binasından və ümumi sahəsi 18.940 m² olan elmi laboratoriyalardan ibarətdir. .
Kampusda on yeddi yataqxana və daha dörd şöbə var: Fəlsəfə və Siyasi Elmlər, Şərqşünaslıq, Hazırlıq və Beynəlxalq Münasibətlər, Karasay Batır - Masançı küçələrinin kəsişməsində yerləşən ikinci, kiçik şəhərcikdə.
Fizika, Mexanika-Riyaziyyat və Kimya bölmələri əvvəllər ikinci şəhərcikdə idilər; 2011-ci ildə ilk olaraq yeni tikilmiş binalara köçdülər.
Tarixi
15 yanvar 1934, SSRİ Xalq Komissarları Sovetinin və VKPb Qazaxıstan Komitəsinin qərarı ilə Pedaqoji İnstitutun bazasında qurulmuş Qazaxıstan Dövlət Universitetinin rəsmi açılış günüdür. Elə həmin il dekabrın 2-də KazSU-ya məşhur Sovet partiyası və dövlət başçısı S.M. Kirov.
1934-cü ilin yanvarında Biologiya, Fizika və Riyaziyyat fakültələrində ilk qəbul imtahanları keçirildi; Sentyabr ayında Kimya Fakültəsində edildi. 1937-ci ildə ilk Humanitar Fakültə - Xarici Dillər Fakültəsi quruldu; bir il sonra Filologiya fakültəsi. 1941-ci ilin mayında Qazaxıstan Kommunist Jurnalistika İnstitutu Universitetinə qoşulma nəticəsində Jurnalistika fakültəsi yaradıldı.
Döyüşün ağır illərindən sonra yeni fakültələr açılmağa başladı. 1947-ci ilin avqustunda Coğrafiya fakültəsi, 1949-cu ildə isə Fəlsəfə və İqtisad fakültələri yaradıldı. 1955-ci ildə Alma-Ata Hüquq İnstitutuna qoşulma nəticəsində Hüquq Fakültəsi yaradıldı.
Eyni dövrdə universitetdə güclü bir elmi tədris və metodik baza yarandı. 1980-ci illərin ortalarında KazSU-da 98 şöbə, 43 elmi tədqiqat laboratoriyası və 9 elmi tədqiqat qrupu var idi. Müəllim heyəti 1180 nəfərdən ibarət idi; müəllim heyəti arasında 30 akademik və AS KazSSR müxbir üzvü, 100-dən çox doktor, professor, 600-dən çox elm namizədi, müəllim vardı. İnsan resursları 21 ixtisas və 74 ixtisas üzrə hazırlanmışdır.
Biraç
Biraç — Bosniya və Herseqovinanın tarixi vilayəti. Serb Respublikasının Miliçi, Vlasenisa, Srebrenisa, Bratunas, Zvornik və Şekovisi icmaları daxildir.
Coğrafiya
Osmanlı İmperatorluğu dövründə Biraç bölgəsi Podrine vilayəti daxilində yerləşirdi. Qərbdən Vlasenisa və şərqdən Srebrenitsa ilə əlaqəli oəhatələnir. Öz növbəsində 600 - 900 metr arası hündürlüyə malik platodur. Şimal-qərbdən cənub-şərqə doğru uzanır. Hündür zirvələri — Sirika (1071 m), Komiç (1032 m), Lisina (1262 m). Yavor dağlarının cənub-qərbindən axan çay vadiləri Yadar çayına şimal-şərqdən tökülür. Biraç özünəməxsus yumşaq iqlimə və bitki örtüyünə malikdir. Vilayətin ancaq az bir qism ərazisi kənd təsərrüfatının əkinçilik sahəsinə cəlb edilir. Böyük hissə isə iynə və enli yarpaq meşələrlə örtülüdür.
İri yaşayış məntəqələri: Qorni-Zalukovik, Vrli-Kray, Qerovi, Baçiçi, Vişnisa, Nuriçi, Pomol, Beçiçi, Qorne-Vrsine, Done-Vrsine, Zaklopaça, Zaqradje. Əsas məşquliyyət — meşə təsərrüfatı və heyvandarlıq.
Tarixi
Türk hakimiyyəti dönəmində «Birçe» olaraq adlandırılırdı. XVI əsrin sonlarından etibarən Birçedə kadılık təşkil edilir. Ora Knejina, Nova-Kasaba və Vlasenisa şəhərləri daxildir. Kadılık ərazisinə Lovnisa monastrı daxildir. region bütün tarixi dövrlərə aid tikililər, yollar, binalar, qalalar və kilsələrə sahibdir.
İkinci Dünya müharibəsi dövründə Biraçda Tito və Yutqoslav partizanları arasında şiddətli döyüşlər gedirdi.
1990-cı ilin noyabrında Bosniya və Herseqovina azad seçkilər sonrası Bosniya serbləri özlərinin muxtariyyatlarını təşkil edirdilər. Artıq 1991-ci ilin sentyabrında Bosniya və Herseqovina tərkibində ilk Serb muxtariyyatı təşkil edilmişdir. . Noyabrın 9-da Bosniya serbləri Assambleyasının qərarı ilə -Biraş Muxtar Vilayəti ilə təkil edilmişdir, 21 noyabrda isə ləğv edilmiş və Rumıniya-Biraç Muxtar vilayətinə birləşdirilmişdir
9 yanvar 1992-ci ildə Bosniya serbləri Bosniya və Herseqovinada elan edilmiş bütün Serbiya muxtar bölgələrini əhatə edən Serbiya Respublikası Bosniya və Herseqovinanın formalaşdığını elan etdilər. 12 avqust 1992-ci ildə dövlət Serb Respublikası adını aldı. Biraç vilayəti Bosniya və Herseqovinada baş vermiş müharibədən sonrada Serb respublikasının tərkibində qalmışdır.
Stevan Todoroviç
Bioqrafiya
Stevan Todoroviç Novi Sadda anadan olub və Belqradda vəfat edib. O, ilk serb [qılıncoynatma müəllimi Djordje Markovic Koderin tələbəsi idi və demək olar ki, ölümünə qədər qılıncoynatma ilə fəal məşğul olmuşdur. 1855-ci ildə Novi Sadda şəhərdə qılıncoynatma hərəkatının təşkilatçılarından biri olmuşdur. Stevan Todoroviç Vyana və Münhendə Waldmiler və Rahlın şəxsi studiyalarında rəssamlıq təhsili alıb. Təhsilini başa vurduqdan sonra Belqrada köçüb. 1857-ci ildə Stevan Todoroviç rəssamlıq məktəbinin əsasını qoyub. Onun məktəbində şagirdlər əlavə olaraq ədəbiyyat, musiqi, estetika sahəsində biliklər alırdılar. Şagirdlər arasında böyük marağa səbəb olan qılıncoynatma da daxil olmaqla idman dərsləri təşkil edilmişdir. Məktəb Raspop Markoviçin evində yerləşirdi. 1857-ci ilin yayında ilk Serb gimnastika və güləş cəmiyyəti yaradıldı. Cəmiyyətin ilk üzvləri arasında Lubomir Kaleviç, Milan Kuyundjiç, Ceda Miyatoviç, Andra Nikoliç və sonralar Serbiyada yüksək vəzifələrdə çalışmış və 18 ildən sonra ilk Belqrad gimnastika və güləş cəmiyyətinin yaradılması təşəbbüsü ilə çıxış edən Vladan Corceviç var idi. Stevan Todoroviç gimnaziyada müəllim işləmiş, rəssamlıq məktəbinə rəhbərlik etmiş, qılıncoynatma bölməsini idarə etmişdir. Serb milli teatrının tikintisinin təşəbbüskarı olmuş, özünü aktyor, rejissor və dekorator kimi sınamışdır. Stevan Todoroviç uzun ömrü boyu müxtəlif vizual poetika, əsasən də Romantizmdən Akademizmiyə qədər sənət yaradıb. Onun ən yaxşı əsərləri romantik ruhda həyata keçirilirdi. Onun geniş bədii irsi portretlər, dini və tarixi rəsmlər, mənzərələr və çoxsaylı tədqiqat və rəsmlərdən ibarətdir. Onun bədii fəaliyyətinin çoxu mədəni və ictimai həyatda fəal iştirak etdiyi Serbiya və Belqradla bağlıdır. Stevan Todoroviç Serbiyanın sosial və mədəni sahələrində dərin iz buraxdı. Onun bəzi əsərləri Serbiya Milli Muzeyindədir. Stevan Todoroviç Belqradda Yeni Qəbiristanlıqda dəfn edilib.
Xaliq Azadi Məmmədov
Xaliq Azadi (Məmmədov Xaliq Teymur oğlu; ) – şair, yazıçı, Rusiya Yazıçılar Birliyinin üzvü.
Həyatı
Xaliq Azadi 13 aprel 1964-cü ildə Gədəbəy rayonunda, Şınıx mahalının Çayrəsullu kəndində anadan olub. Orta məktəbi 1981-ci ildə bitirib. Hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra, Rusiyanın Krasnoyarsk vilayətinə gedib. Politexnik İnstitutunun axşam şöbəsində təhsil almaqla bərabər sərnişin daşıma nəqliyyatında avtobus sürücüsü işləmişdir.
1991-ci ildən Rusiyada dərc olunmağa başlayıb. 1994-cü ildə "Köhnə evimiz" (rus dilində) şeiri ilə şəhər müsabiqəsinin qalibi olmuş, mükafata layiq görülmüşdür.
Jurnal və qəzetlərdə 30-dan çox bədii və publisistik yazıların müəllifidir. Hal-hazırda yeddi şeir kitabı, bir romanı, altı povesti, çoxsaylı hekayələri oxucuların ixtiyarındadır.
Rusiya Yazıçılar Birliyinin (РСП) üzvüdür.
NGC 3152
NGC 3152, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Kiçik Şir bürcü istiqamətində yerləşir. SB0 tipli. tərəfindən ildə 182.88 sm (72 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Milli Fizika Laboratoriyası (Birləşmiş Krallıq)
Milli Fiziki Laboratoriyası (NPL) London, Böyük Britaniyada yerləşən metrologiya və materialşünaslıq laboratoriyasıdır. Milli ölçmə sistemlərinə və fiziki standartların texniki aspektlərinə cavabdehdir. Ölkənin ən böyük tətbiqi fizika təşkilatıdır.
Tarixi, təsviri
1900-cü ildə Böyük Britaniyada Milli Fizika Laboratoriyası yaradıldı və onun yeri olaraq 1663-cü ildə tikilmiş keçmiş kral iqamətgahı olan "Kollu Ev" müəyyən edildi. Bu gün yalnız bir neçə laboratoriya, köhnə elmi avadanlıqların nümayiş olunduğu iki kiçik muzey və iclaslar, konfranslar üçün istifadə olunan bir neçə otaq qalıb. Əvvəlcə NFL hökumət təşkilatı idi və onun işçiləri dövlət qulluğunda hesab olunurdu. Bu, 1995-ci ilə qədər davam etdi, idarəetmə forması "Hökumət Sahibdir, Podratçı Fəaliyyət göstərir" olaraq dəyişdirildikdən sonra NFL digər şeylərlə yanaşı, hərbi sahədə ciddi şəkildə iştirak edən tərəfindən qəbul edildi. İndi NFL həm özəl, həm də dövlət sifarişlərini yerinə yetirir, xüsusən də laboratoriyanın atom saatı ölkəni dəqiq vaxt siqnalları ilə təmin edir. NFL binalarının əksəriyyəti Teddinqtonda yerləşir, burada sualtı akustika ilə məşğul olurlar. 2013-cü ilə qədər NFL-in 650 işçisi var idi. Həmin il 25 milyon funt-sterlinqə dəyəri olan yeni müasir laboratoriya binasının tikintisi elan edildi. 2014-cü ilin iyul ayından etibarən NFL aspiranturadan sonrakı peşə təhsili verir. Həmçinin 2014-cü ilin iyulunda NFL Tomsk Dövlət Universiteti ilə 5 il müddətin əməkdaşlıq etmək barədə razılığa gəlib.
Anal qarmaq
Anal qarmaq - anal cinsi əlaqə və ya digər cinsi fəaliyyətlər üçün istifadə olunan, görünüşcə balıq qarmağına bənzəyən seks oyuncağı. Anal qarmaqlar daha çox paslanmaz polad dan hazırlansa da, müxtəlif materiallardan hazırlana bilər. Anal qarmağın dizaynı adətən bir ucunda metal top, digər tərəfində halqa olan əyri çubuqdur. Dildolar və anal muncuqlar kimi penetrasiya üçün nəzərdə tutulmuş digər oyuncaqlardan fərqli olaraq anal qarmaqlar daha sərt materiallardan hazırlandıqları üçün doğru istifadə olunmadıqları təqdirdə ciddi yaralanmalara səbəb ola bilər.
Furajka
thumb
Furajka və ya Hərbi mərasim papağı bir çox ölkənin silahlı qüvvələrinin, habelə hüquq mühafizə orqanları və yanğınsöndürmə idarələri kimi bir çox formalı mülki təşkilatların geyindiyi baş geyimidir. Hərbi mərasimlərdə və digər mərasimlərdə taxılır. XVIII əsrin sonu və ya XIX əsrin əvvəllərində Şimali Avropada meydana çıxmışdır.
Digər əsas komponentlər tac, lent və fərqlənmə nişanlarıdır, adətən bir başlıq nişanı və rütbə ilə nisbətli formada olur. Tez-tez tacın rəngindən fərqli olaraq borular da mövcud olur. Rəng adətən donanma üçün ağ, hava qüvvələri üçün mavi, quru qoşunları üçün yaşıl olur. Bant adətən tünd, ziddiyyətli bir rəngdə olur və ümumiyyətlə qara rəngdədir, lakin naxışlı və ya zolaqlı ola bilər.
NGC 5962
NGC 5962, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə İlan bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Ziya Gözəlov
Ziya Zahid oğlu Gözəlov (19 yanvar 2001; Masallı rayonu, Azərbaycan — 8 oktyabr 2020; Ağdərə, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Ziya Gözəlov 2002-ci il yanvarın 19-da Masallı rayonunun Kəlbəhüseynli kəndində anadan olub. Subay idi.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Ziya Gözəlov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Ziya Gözəlov oktyabrın 8-də Ağdərə istiqamətində şəhid olub. Masallı rayonunda dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ziya Zahid oğlu Gözəlov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Yaşıl Dərə
Yaşıl Dərə və ya Yaşıldərə — Sumqayıt şəhəri periferiyasında yerləşən gecəqondu və bağlardan ibarət yaşayış massivi.
Yaşayış massivi cənubdan Ceyranbatan, şərqdən Saray qəsəbəsinə doğru uzanır. Şimaldan Sumqayıt şəhərinin məhəllə və mikrorayonları əhatələnən massivdə ilk məskunlaşmalar 90-cı illərdən başlasa da, tikinti bumu əsasən 2000-ci illərin ortalarından etibarən intensivləşib. Hal-hazırda massiv Sumqayıt şəhər əhalisinin mənzil tələbatını qarşılayan əsas ərazilərdən biridir.
2013-cü ildə hazırlanmış Sumqayıt şəhərinin Baş Planında Yaşıldərə ərazisi Sumqayıtın əsas genişlənmə istiqamətlərindən biri kimi nəzərdə tutulub.
Fahri Kaya
Fahri Kaya — Yazıçı, jurnalist, içtimai-siyasi xadim, dövlət adamı.
Həyatı
Fahri 1950-ci ildə Üsküp Unversitetinin filologiya fakültəsinə qəbul olunsa da təhsilini Belqrad Unversitetinin Filologiya Fakültəsinin Şərqşünaslıq şöbəsində davam etdirib. Buradakı Ədəbiyatçılar Kulübüna üzv olub. İçtimai fəallığını nəzərə alaraq onu Filologiya Fakültəsinin Tələbələr Birliyinə sədr seçiblər.
Fahri Kaya birinci şeirlər kitabını "İlk adımlar’’ adlandırıb. Bu kitab, İkinci Dünya Savaşından sonra Yuqoslaviyada Türk dilində uşaqlar üçün yazılmış və çap olunmuş ilk kitab olub. Müəllifin "Köyden sesler’’ (1958), "Hoşça kalın" (1965) ve "Çocuk rüyaları" (1991) şeir kitabları uşaqların dünygörüşünün formalaşmasına, onların estetik tərbiyəsinə nə dərəcədə təsir göstəribsə, "Güle güle" (1978) və "Küçük hanım" (1997) və b. heykayələr kitabları da dillərini zənginləşməsinə, vətənsevər və hümanist ruhda böyümələrinə bir o qədər təsir göstərib. Fahri Kayanın uşaq hekayələri 2001-ci ildə Ankarada Milli Eğitim Bakanlığı tərəfindən yenidən çap olunub.
Aqustin Pio Barrios Manqore
Aqustin Pio Barrios Manqore (Agustín Pío Barrios Mangoré; ) ― Paraqvay klassik gitaraçı və bəstəkarı.
Barrios Avropa məkanında məşhurluq qazanmış ilk Cənubi Amerika gitaraçısıdır. Mütəxəssislər onu Andres Seqoviy və Nikkolo Paqanini ilə müqayisə edirlər. 1913―1929-cu illərdə o bir sıra ifa yazıları etmişdir. Barriosun irsi gitara üçün üç yüzdən çox əsəri təşkil edir, onların bir çoxu indiyə qədər nəşr edilməmişdir. Müasir gitaraçıların repertuarlarına onun «kafedral məbəd» süitası(La Catedral), valsları, prelyudiları, variasiyaları və digər əsərləri daxildir.
NGC 3205
NGC 3205, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. P tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Kasbot Koçkarov
Kasbot Koçkarov — Qaraçay şairi.
Həyatı
Kasbot Bağır oğlu 1834-cü ildə bugünkü Qaraçay Çərkəz Respublikasının Uçkulan qəsəbəsinin yaxınlığındakı Kasbot kəndində kasıb bir ailədə doğulub. Onun adı ilə doğulduğu kəndin adının eyni olması çoxlarını çaşdırır. Kəndlərimizin bir çoxu orada yaşayan tayfasının, yaxut kəndi salan insanın, nəslin adıyla adlanır. Kasbot da belə kəndlərdəndir.
Kasbot Koçkalanov 1940-cı ildə, 106 yaşında dünyasını dəyişib.
SSRİ dağıldıqdan sonra Kasbot Koçkalanov əsərləri Türkiyədə də çap olunmağa başladı. Onun qaraçay milli ruhunu özündə daşıyan şeirləri Türk xalqlarının ədəbiyyatının bir parçasına çevrilməkdədir.
Vaqif Mirzəyev
Həyatı
Vaqif Mirzəyev 5 yanvar 1953-cü ildə Bakının Mərdəkan qəsəbəsində anadan olmuşdur. 1966-cı ildə 12 saylı musiqi məktəbinə qəbul olunmuş, 1971-ci ildə məktəbi klarnet ixtisası üzrə bitirmişdir. Vaqif Mirzəyev 1989–1994-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində təhsil almışdır. 1970-ci ildə Moskva qurultaylar sarayında Ümumittifaq festivalın iştirakçısı olmuş və festivalın laureatı adına layiq görülmüşdür. Bundan sonra isə Böyük Oktyabr İnqilabının 70 illiyi münasibəti ilə yenə də Moskva şəhərində keçirilən II Ümumittifaq festivalında birinci yeri tutaraq laureat olmuşdur.
Uzun müddət Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasında "Humayun" xalq çalğı alətləri ansamblında işləmişdir. 1990-cı ildə Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən "solist" adına layiq görüldükldən sonra, özünün "Azərbaycan təranələri" ansamblını yaratmış və uzun müddət Musiqi Ansamblları Birliyində çalışmışdır. Eyni zamanda 1990-cı ildə Türkiyədə keçirilən Ümumdünya festivalında birinci yeri tutaraq festivalın medalını almış, 1992-ci ildə ilk dəfə olaraq Azərbaycandan İrana gedən 10 nəfər xüsusi seçilmiş sənətkarlar arasında klarnet ustası kimi iştirak etmişdir. 1994-cü ildə isə Suriya, İordaniya və İraqda Azərbaycan musiqisini yüksək səviyyədə təbliğ etdiyinə görə diploma layiq görülmüşdür. Xarici mətbuat dəfələrlə yaradıcılığıyla maraqlanmış və tez-tez öz səhifələrində işıqlandırmışdır.
Xalqımızın ağır günlərində də geridə qalmamış, cəbhələrdə, hərbi hissələrdə, qaçqın şəhərciklərində çıxışlar etmiş və sənət yoluyla əldə etdiklərindən bir sıra xeyriyyəçilik işləri ilə də məşğul olmuşdur.
"Azərbaycantelefilm" tərəfindən "Sənətinin Vaqifi" adlı sənədli film çəkilmişdir. 2008-ci ildə 40 illik fəaliyyəti ilə əlaqədar olaraq haqqında "Bahar nəfəsli sənətkar" adlı sənədli film ekranlaşdırılmışdır.
40 illik səhnə fəaliyyəti dövründə Azərbaycan mətbuatı dəfələrlə haqqında məqalələr çap etmiş, bunlardan başqa Azərbaycan incəsənətində olan xidmətlərinə görə bir çox fəxri fərmanlara və diplomlara layiq görülmüşdür. 2008-ci il sentyabrın 17-də Azərbaycanm prezidentinin sərəncamı ilə "əməkdar artist" fəxri adına layiq görülmüşdür.
Bunlardan başqa kinorejissorlarımız tərəfindən bir sıra bədii filmlərə musiqiçi kimi dəvət olunmuşdur.
Filander
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Zeytun budağı əməliyyatı
Zeytun budağı əməliyyatı və ya Əfrin əməliyyatı, Əfrin hərəkatı və ya əməliyyatın şifrələnmiş adı ilə Zeytun budağı hərəkatı — 2018-ci ilin 19 yanvar tarixindən etibarən Türkiyə Silahlı Qüvvələri tərəfindən Suriyanın şimalında yerləşən Hələb mühafəzəsinin daxil olduğu Əfrin bölgəsinə doğru başladılmış hərəkat. Türkiyə və Azad Suriya Ordusunun əsas məqsədi ərazidəki PYD, YPG və PKK hökmranlığını aradan qaldırmaq və bölgəni təhdid edən "terrorçu" ünsürləri məğlub etməkdir. İraq Şam İslam Dövlətinin bölgədən uzaqlaşdırılması da, qarşıya qoyulan hədəflər arasındadır. Türkiyə Respublikasının prezidenti, Rəcəb Tayyib Ərdoğan əməliyyatın başladığı gün etdiyi çıxışında Əfrindən sonrakı hədəfin Mənbic olduğunu açıqlamışdır.
Arxa plan
Suriya vətəndaş müharibəsi nin gedişində, 2012-ci ilin yazında Suriya Ordusu  nun geri çəkilməsi nəticəsində Hələb mühafəzəsi  nda yerləşən Əfrin şəhəri PYD-nin nəzarəti altına keçdi. 2014-cü ilin yanvar ayında YPG Əfrin bölgəsində tək tərəfli müstəqillik elan etdi. 2016-cı ilin əvvəlində isə Şimali Hələbdə yerləşən Tel Rıfatı ələ keçirdi. Buna qarşı olaraq Türkiyə hökuməti YPG mövqelərinə artilleriya zərbələri endirmək barədə qərar qəbul etdi. Türkiyə tərəfindən 2016-2017-ci illərdə həyata keçirilən Fərat Qalxanı əməliyyatı nəticəsində Suriya sərhədindəki IŞİD hakimiyyəti sona çatdı. Bundan əlavə, Əfrin və Kobani bölgələri arasındakı ərazidə bufer zonası yaradıldı ki, bu da PYD/YPG-nin Suriyanın şimalında Türkiyə sərhədi boyunca uzanan dəhliz yaratmaq istəyinə mane oldu.
Türkiyə hökuməti PKK-nın Suriya qanadı olaraq gördüyü və "terror təşkilatı" olaraq adlandırdığı PYD və YPG-yə qarşı əməliyyat hazırlıqlarını 2017-ci ilin əvvəlindən etibarən başlatmışdı. Bununla birlikdə, başda Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan daxil olmaqla yüksək çinli dövlət məmurları öz çıxışlarında tez-tez Şimali Suriyada əməliyyatın başlama ehtimalı haqqında danışırdılar. Kanton ərazisinə qoşun yeridilməsi yalnız iki əsas səbəbdən Ankaranın prioritet məqsəd kimi görülürdü. Birincisi, YPG-yə hərbi-texniki dəstək imkanı aradan qaldırılır, ikincisi "Azad Suriya Ordusu"nun nəzarətində olan əraziləri artırmaqla onların Azazda olan mötədil müxalifətlə birləşdirilməsi mümkün olurdu. Bu məqsədlərin həyata keçirilməsində Türkiyə üçün tək maneə Afrin idi.
Əməliyyata başlamazdan bir müddət əvvəl Rusiyanın Əfrinin hökumət qüvvələrinə təslim edilməsi və bölgənin ortaq qorunması mövzusunda YPG rəhbərliyi ilə görüşdüyü, lakin bu təklifin YPG tərəfindən qəbul edilmədiyi iddia edildi. Bu məsələ ilə əlaqədar olaraq Suriya hökuməti nümayəndələri ilə də görüşmələrin olduğu və bu danışıqlarda Menaq aviabazasının və bölgədəki bəzi nəzarət məntəqələrinin təhvil verilməsi məsələsində müsbət fikirlərin olmasına baxmayaraq, bütün Əfrinin təhvil verilməyəcəyinin məlum olmasından sonra danışıqların nəticəsiz qaldığı iddia edildi. İraq və Suriyada "Inherent Resolve" əməliyyat qərargahının nümayəndəsi, ABŞ ordusunun polkovniki Rayan Dillon bəyan edib ki, TSQ-nın əməliyyat aparacağı bölgə koalisiyanın cavabdehlik ərazisinə daxil deyil.
19 yanvar 2018-ci ildə mərkəzi İngiltərədə yerləşən Suriya İnsan Hüquqları Müşahidə Mərkəzi YPG/PYD tərəfindən Türkiyənin dəstəklədiyi Azad Suriya Ordusu nun nəzarət etdiyi Əzaz  də yerləşən mülki xəstəxanaya minaatanlar vasitəsilə edilən hücum nəticəsində bir mülki vətəndaşın həlak olduğu, 13 nəfərin isə yaralandığını bildirdi. Suriya Demokratik Qüvvələri sözçüsü isə bu xəbərlərin yalan olduğunu açıqladı.
Əməliyyatın başlamasına bir neçə gün qalmış Türkiyə və Azad Suriya Ordusu bölmələri Əfrin yaxınlığından keçən Türkiyə-Suriya sərhədi istiqamətində YPG silahlılarının olduğu mövqelərə artilleriya zərbələri endirmişdir. YPG qüvvələri isə buna cavab olaraq ASO-nun nəzarətində olan Əzaz qəsəbəsini bombalamışdır. 19 yanvar tarixində Türkiyəyə məxsus Anadolu Agentliyi Əfrin ərazisində yerləşən rusiyalı hərbi müşahidəçilərin buranı tərk etdiyini bildirmişdir.
Türkiyə Silahlı Qüvvələri ilə birlikdə Fərat Qalxanı əməliyyatına qatılan müxtəlif üsyançı qruplar əməliyyat başlamazdan əvvəl avtobuslarla Öncüpınarda yerləşən sərhəd keçid məntəqəsindən Suriya tərəfə daşındı.
Əməliyyat
Türk hökuməti 2018-ci ilin 19 yanvar tarixində hücum əmrini verildiyini rəsmən elan etmişdir. Müdafiə Naziri Nürəddin Canikli, əməliyyat, əslində sərhəd hüdudlarında yerləşən terror yuvalarının bomalanması ilə qeyri-rəsmi formada başlamışdır- fikirini səsləndirmişdir. Əməliyyatın ilk saatlarında Suriya sərhəddinin keçilməsi halı baş verməmişdir. Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus qırıcılar Suriyanın şimalında yerləşən və Türkiyə üçün təhdid təşkil etməkdə olan hədəflərə doğru müntəzəm atəşlər açmağa başlayıblar.
Suriya İnsan Hüquqları Müşahidə Mərkəzinin məlumatlarına əsasən psixoloji dispanserə gətirlənə 14 nəfər şəxs Suriya Demokratik Qüvvələrinin açdığı atəşlər nəticəsində yaralanmışdır. PYD tərəfdarlığı ilə bilinən Havar Xəbər Agentliyinin verdiyi məlumata görə PYD və YPG döyüşçüləri tərəfindən Şhabba bölgəsində Türkiyə və Azad Suriya Ordusuna mənsub olduqları iddia edilən dörd nəfər ödürülmüş, 5 nəfər isə müxtəlif dərəcəli yaralarla xilas olmağı bacarmışdır.
Xəbər agentliyi verdiyi bir digər məlumatda Türkiyə tərəfinin havadan gerçəkləşdirdiyi bombardımanlar nəticəsində dinc insanlarında zərər gördüyünü iddia etmişdir. Türkiyə hökumətini verdiyi rəsmi bəyanətda əməliyyatın ilk günündə 150-dən çox terror hədəfinin məhv edildiyi, hədəflər vurulan zaman ərazidə və yaxın bölgələrdə yaşayan dinc insanların zərər görməməsi üçün, maksimum dərəcədə həssaslıq göstərildiyi açıqlanmışdır.
Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin Baş qərargah idarəsindən verilən rəsmi açıqlamada sərhəd bölgələrində təhlükəsizlik və sülhün təmin olunması üçün PYD, PKK, YPG və İraq Şam İslam Dövləti kimi terror təşkilatlarının aradan qaldırılmalı olduğu qeyd edilmişdir. Yanvarın 21-də, F- 16C qırıcılarının, 227-mm YARS və "Fırtına" ÖAQ-dan uzun artilleriya atəşlərindən sonra, TSQ quru əməliyyatına, yəni əməliyyatın ikinci mərhələsinə başladığını elan etdi. Bu mərhələdə TSQ saat 11:05 radələrində Azad Suriya Ordusunun bölmələri ilə bərabər, zirehli texnikaların dəstəyi ilə sərhəd xəttini keçdi. Günorta saatlarında Türkiyə xüsusi təyinatlılarının Şankal yaşayış məntəqəsini ələ keçidikləri barədə məlumat yayıldı.
Məlumatlara əsasən türk ordusu Suriyanın şimalından etibarən ölkənin 5 km (3.1 mil) dərinliklərinə daxil olmuş və bölgədə yerləşmişdir. Sözügedən xəbər mərkəzi Londonda yerləşən SOHR xəbər agentliyi tərəfindən də təsdiq olunmuşdur. Bölgədə yerləşən və PYD-YPG nəzarətində olan bir çox kənd Azad Suriya Ordusunun nəzarəti altına keçib.
22 yanvar 2018-ci il tarixində türk qoşunları 7 kəndi YPG-dən azad etdiyini açıqlasa da, qarşı tərəf cəbhə xəttində döyüşlərin davam etdiyini bildirdi. Yeni ələ keçirilmiş ərazilərə strateji əhəmiyyətli Burseya dağı da daxil idi. Elə həmin gün türk ordusu ilk şəhid xəbərini açıqladı. Əməliyyatın artıq üçüncü günündə türk qoşunları Suriya ərazisinin 7.5 km dərinliklərinə daxil olmuşdu.
26 yanvar 2018-ci ildə YPG tərəfindən jurnalistlərin olduğu bölgəyə atəş açıldı. Yenə eyni gün YPG rəhbərliyi Suriya Ordusuna çağırış etdi və Əfrinin qorunması üçün Suriya Ordusunun Türkiyə sərhədlərinə yerləşdirilməsinin vacib olduğunu bildirdi.
27 yanvar tarixində Türkiyə Silahlı Qüvvələri YPG-yə məxsus 42 hədəfi məhv etdi. Türklərin dəstəklədiyi ASO qoşunları Bekki yaşayış məntəqəsini ələ keçirdikdən sonra YPG qoşunlarının geri çəkilməyə başladığı və çəkilərkən də tələlər qurduqları iddia edildi. TSQ əməliyyatın səkkizinci günündə YPG-yə aid ümumi 340 hədəfin məhv edildiyini açıqladı. Elə həmin gün baş vermiş münaqişələrdə iki nəfər türk əsgəri həlak oldu. 28 yanvar tarixində strateji əhəmiyyətli Burseya dağı tamamilə Türkiyə və Azad Suriya Ordusunun nəzarəti altına keçdi. Əməliyyat ərzində YPG-nin qadın qolu olan YPJ-nin bir üzvü türk əsgərlərinin olduğu bölgədə intihar hücumu həyata keçirdiyi bildirildi.
29 yanvar 2018-ci il tarixində TSQ və ASO tərəfindən Ömər Uşağı bölgəsi və Burseya dağının cənubunda yerləşən Kastel Cundo kəndi ələ keçirildi. Bu bölgələrə YPG-nin diversiya hücumu həyata keçirdiyi və türk artilleriyası tərəfindən bu hücumun qarşısının alındığı iddia edildi. Türkiyə Silahlı Qüvvələri Əfrinin mərkəzinə 13 km məsafədə yaxınlaşdı. 30 yanvarda TSQ Əfrinə havadan türk, kürd və ərəb dillərində bildiriş atdı. Bildirişlərdə xalqdan bölgədə yerləşən qruplaşmalara qarşı mübarizə aparmaları istənildi.
Nəticə
Əməliyyat nəticəsində Afrin şəhəri ilə bərabər 6 rayon və qəsəbə, 282 kənd, 23 strateji yüksəklik, 1 su anbarı, 1 hava limanı və 1 hərbi baza, ümumilikdə 2000 km² ərazi nəzarət altına alındı. 2018-ci ilin martın 24-də başa çatan əməliyyat müddətində 4608 nəfər YPG/PYD üzvü məhv edildi. 320 nəfər Azad Suriya Ordusunun, 54 nəfər isə Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin şəxsi heyəti əməliyyatda şəhid oldu. Bu əməliyyat nəticəsində Afrin və onun ətrafında təhlükəsiz yaşayış təmin olundu. Hazırda bölgədə 350 min nəfər yaşayır. Zeytun Budağı əməliyyatı başa çatandan sonra TSQ Suriya ərazilərini tərk edib idarəetməni yerli əhalinin ixtiyarına verdi.
Reaksiya
thumb|right|right|250px|[[Türkiyə Silahlı Qüvvələri və Azad Suriya Ordusu tərəfindən həyata keçirilən Əfrin əməliyyatına etiraz olaraq Xalqların Demokratik Partiyasının təşkil etdiyi mitinqin qarşısı polis tərəfindən alınmışdır. ]]
Nikolay Renkov
Nikolay Renkov — operator.
Həyatı
5 may 1906, Rylsk, Kursk rayonu — 1988, Moskva Mosfilm studiyasında işləyib.
Qaraçayevsk
Coğrafiyası
Qaraçayevsk şəhəri üç çayın birləşdiyi yerdə: Kuban, Teberda və Marı, dəniz səviyyəsindən təxminən 870 metr yüksəklikdə yerləşir. Qaraçaevskin sahəsi 1184 ha-dır. Şəhərin iqlimi mülayimdir. Günəşli günlərin çox olması ilə xarakterizə olunur. Orta illik rütubət 70 %-dir. Şaxtasız dövr 175 gün davam edir. Küləklər və dumanlar nadir görülür. Orta illik temperatur +8 °C təşkil edir. Qış isti, az qar keçir. Qışda orta temperatur −2,2 °C-dir. Yayda güclü istilər müşahidə edilmir, orta temperatur + 16.9 °C təşkil edir. Payız isə isti, quru, günəşli və sakit keçir. Payızda orta temperatur +9 °C təşkil edir.
Tarixi
Dağlıq Qaraçayda şəhər quruculuğunun təşəbbüskarı Qaraçay-Çərkəz Muxtar Vilayəti Regional Şurasının İcraiyyə Komitəsinin sədri (1922-1926-cı illərdə rayon icra komitəsinə rəhbərlik etmişdir) Qurman Kurdciyev olmuşdur. Təşəbbüs bəzi məlumatlara görə Qaraçay kəndlərinin nümayəndələrindən olan ağsaqqallar şurası tərəfindən təsdiqlənmişdir. Sonra Qaraçay-Çərkəz MV-nin daxil olduğu Şimali Qafqaz diyarının icraiyyə komitəsinin birinci katibi Anastas Mikoyan tərəfindən dəstəklənmişdir (o, 1926-cı ilin avqustuna qədər diyara rəhbərlik etmişdir). Yeni şəhərin təməlində ilk atılan ilk daş guya 1926-cı ildə indiki şəhər xəstəxanasının yerləşdiyi ərazidə olmuşdur.
1926-cı ilin aprelində qaraçay-Çərkəz MV-dən Qaraçayev Muxtar Vilayətinin ayrılması nəticəsində yeni şəhər regional mərkəzinə çevrilməli idi. 17 dekabr 1926-cı il siyahıyaalınmasına əsasən, mərkəzinin inşasında 117 ailədə 157 nəfər (116 kişi və 41 qadın) yaşayırdı, onlardan 120 nəfəri rus (76.4%), 8 nəfər alman (5.1%), 8 nəfər ukraynalı (5.1%), 21 nəfər isə digər millətlərin (13.4%) nümayəndələri olmuşdur. Tikinti sahəsi inzibati cəhətdən Kamennomost Kənd Sovetliyinə daxil ərazi olmuşdur.
Əhali
2019-cu il 1 yanvar tarixinə əsasən Rusiyanın 1115 şəhəri arasında əhalisinin sayına görə 644-ci yerdədir. Əhalisinin sıxlığı — 1777,62 nəf./km². 2002-ci il Ümumrusiya siyahıya alınmasının məlumatlarına görə rayonun milli tərkibi haqqında aşağıdakı məlumatlar verilmişdir : 2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasının məlumatlarına görə rayonun milli tərkibi haqqında aşağıdakı məlumatlar verilmişdir :
Naxçıvan Elektrotexnika Zavodu
Naxçıvan Elektrotexnika Zavodu- (1961 -ci il) elektrotexnika sənayesi müəssisəsi.
Tarixi
Naxçıvan Radiotexnika məmulatları zavodu adı ilə 1961-ci ildə yaranmış və 1965-ci ildən indiki adını daşıyır. 1961-1965-ci illərdə müxtəlif radiotexniki hissə və məmulatlar istehsal edilmişdir. Həmin dövrdə zavodda 40 nəfərədək işçi çalışmışdır. Zavod 1965-ci ildən lüminessent lampaları üçün işəsalıcı-tənzimləyici aparatların istehsalına başlamış və 1977-ci ilədək bu məmulatlar zavodun istehsal etdiyi yeganə məhsul olmuşdur. 1977-ci ildən bu məhsulların istehsal həcminin artırılması ilə bərabər, elektrik-quraşdırıcı məmulatların və sənaye işıqlandırıcılarının istehsalı və mənimsənilməsinə də başlanmışdır.
İstehsalı
1965-1982-ci illər ərzində bu məhsulun konstruksiyasında və istehsal texnologiyasında 5 dəfə ciddi dəyişikliklər aparılmışdır. 1989-cu ildə zavodun ümumi məhsulunun 87,6%-ni lüminessent lampaları üçün işəsalıcı-tənzimləyici aparatlar, 5,6%-ni tikiş maşınları üçün işıqlandırıcılar, 0,3%-ni k. t. üçün işıqlandırıcılar, 6,5%-ni müxtəlif elektrik quraşdırıcı məmulatların istehsalı təşkil edirdi. Həmin dövrlərdə zavodda işləyənlərin sayı 480 nəfərə çatmışdı. SSRI-nin dağılması, iqtisadi əlaqələrin pozulması, respublikada işıq texnikası avadanlıqlarına ehtiyacın xeyli azalması səbəbindən zavod 1992 -cı ilin avqustundan 1994-cü ilin mart ayınadək işləməmişdir. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti nin qərarı ilə (1994) N. e. z. Bakı İstehsalat Birliyinin tərkibindən çıxarılaraq Azərbaycan Dövlət Xüsusi Maşınqayırma və Konversiya Komitəsinin tərkibinə verilmişdir. 1994-cü ilin mart ayından zavodda Naxçıvan Muxtar Respublikası nın daxili tələbatına uyğun mallar istehsal edilir.
Səbuhi (film, 1941)
Məzmun
Film Azərbaycan maarifçisi, dramaturqu və filosofu Mirzə Fətəli Axundovun həyat və fəaliyyətindən bəhs edir. Burada Mirzə Fətəli öz xalqının sədaqətli oğlu, dövrünün qabaqcıl ideyaları uğrunda alovlu mübariz kimi göstərilmişdir.
Film Axundovun həyatının vacib detallarını göstərir: əlifba islahatı üçün Türkiyəyə səfəri, ilk tamaşa, xalqın maariflənməsi üçün verdiyi çabalar, mübarizə...
Filmin əsas məziyyətlərindən biri budur: müəlliflər Axundov vasitəsilə xalqı ətalətdən, kədərdən, bədbinlikdən çırpılıb hərəkətə, mübarizəyə səsləyir.
Rollarda
300px|thumb|filmdən kadr
Anastas
Anastas — kişi adı.
Fransua Pöti de La Krua
Fransua Pöti de La Krua —fransız şərqşünası.
Həyatı
Fransız şərqşünası Pöti dö la Krua 1653-cü ildə Parisdə anadan olub, 1713-cü ildə orada vəfat etmişdir. Fransanın xarici işlər naziri Şarl Kolber tərəfindən Şərqə göndərilən Pöti dö la Krua Misirdə, İranda olmuş, sonra İstanbula gələrək Kiçik Asiyanı qarış-qarış gəzmişdir. Səyahət zamanı xalqların adət-ənənələrini, ədəbiyyat və incəsənətini dərindən öyrənmiş, əlyazmalar toplayıb Fransa Kral kitabxanasına gətirmişdir. Vətənə qayıdandan sonra Fransa dənizçilik nazirliyində tərcüməçi işləmişdir. 1692-ci ildə "Kollej Ruayal"da ərəb dili üzrə professor, bir neçə ildən sonra atasının vaxtilə kral sarayında tutduğu katib-tərcüməçi vəzifəsinə seçilmişdir. "İran sultanlarının və vəzirlərinin tarixi" (Paris, 1707), "Min bir gecə" (Paris, 1710–1712) əsərlərinin müəllifidir. Atası Pöti Fransua məşhur fransız şərqşünası və alimi olub. 1622-ci ildə Parisdə anadan olmuş, 1695-ci ildə orada vəfat etmişdir. İngilis mənşəli ailədə doğulmuşdur. Əmisinin yanında türk dili üzrə katib-tərcüməçi işləmişdir. O, "Fransanın tarixi"ni türk dilinə tərcümə etmişdir. 1710-cu ildə "Böyük Çingiz xanın tarixi" kitabını yazmışdır. Peti Fransua "Türkcə-fransızca" və "Fransızca-türkcə" lüğətlərin müəllifidir. Bundan əlavə, kral kitabxanasında olan türk və fars əlyazmalarının kataloqunu tərtib etmişdir. Bu kataloq və lüğətlər bizim üçün dəyərli mənbələrdir. Tədqiqatçının oğlu Fransua Pöti dö la Krua atasının təsiri altında şərqşünaslıqla məşğul olmuş, XVII əsrdə Fransada bir şərqşünas kimi məşhurlaşmışdır. O, "Min bir gecə" nağıllarını fransız dilinə tərcümə etmişdir. Şərq folkloru ilə maraqlanan Pöti dö La Krua 1712-ci ildə Parisdə Şərq nağıllarını "İran nağılları" başlığı altın-da fransızca nəşr etdirmişdir. Peti dö la Kruanın nəvəsi Aleksandr Lui Mari (1698–1751) də şərqşünas idi. De La Krua nəsli şərqşünaslıqla məşğul olur, o cümlədən Azərbaycan ədəbiyyatı ilə də maraqlanırdı. Peti dö La Krua Nizami Gəncəvinin "Yeddi közəl" poemasından gözəllərin Bəhrama söylədikləri hekayətlərdən (nağıllardan— Ə. Ç.) ikisini "İran nağılları" kitabına daxil etmişdir. "Xeyir və Şər" hekayəti Fransada daha tez yayılmışdır. Bəhramın saraya topladığı yeddi şahzadə qız, hərəsi bir fantastik rəvayət söyləyir. hekayətlər şahı əyləndirməklə bərabər, onu tərbiyələndirir, şəhvətdən uzaqlaşmağa, saf məhəbbət aşiqi olmağa çağırır. Nizami Gəncəvinin tərbiyəvi ideyaları Şərqşünas alimin, diqqətini cəlb etmiş, o, şairin əsərlərindəki bəşəri süjetləri fransız ədəbiyyatına gətirmişdir.
Əfsəhəddin Hidayətullah
Əfsəhəddin Hidayətullah (Hidayət; ) — Ağqoyunlular dövlətinin siyasi xadimi, şair.
Həyatı
Əfsəhəddin Hidayətullah XV əsrin sonlarınadək Təbrizdə yaşamış, Ağqoyunlu dövlətinin banisi Uzun Həsənin və Sultan Xəlilin sarayında böyük əmir rütbəsinə qədər xidmət etmiş, bir qədər sonra isə onun qardaşı Sultan Yaqubun sarayında yaşamış, fəaliyyət göstərmişdir. Hidayətin şeirlər divanı vardır. O, zəmanəsinə görə sadə Azərbaycan dilində şeirlər yazmışdır. Ədib şeirlərində daha çox Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatından yararlanırdı.
NGC 337A
NGC 337A, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. SBdm tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
NGC 4950
NGC 4950, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Sentavr bürcü istiqamətində yerləşir. SB0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
NGC 4172
NGC 4172, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. S? tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Leonid Andreyev
Leonid Nikolayeviç Andreyev  Rus ədəbiyyatında ekspressionizmin atası hesab edilən rus dramaturqu, romançı və qısa hekayələr yazıçısı idi. O, dövrünün ən istedadlı və məhsuldar nümayəndələrindən biri kimi qəbul edilir. Andreyevin üslubu ədəbiyyatda realist, naturalist və simvolist elementlərini özündə birləşdirir. 25 pyesdən 1915 -ci ildə yazdığı “Şillələnən” əsəri onun ən yaxşı uğuru hesab olunur.
Həyatı
Andreyev 1871-ci ildə Rusiyanın Orel şəhərində anadan olub. 1891-ci ildə Sankt- Peterburq Universitetinə daxil olur amma yoxsulluq üzündən universiteti atmağa məcbur olur. 1897-ci ildə Moskva Universitetinin hüquq fakültəsini bitirib, ancaq bir il hüquqla maraqlanıb. O, Moskvanın “Moskovskiy Vestnik” qəzetinin polis-məhkəmə müxbiri kimi işləməyə başladı. Andreyev ilk hekayəsi olan, "Kasıb bir tələbə haqqında" əsərini nəşr etdi. Bu hekayənin mövzusu onun tələbəlik illərinə söykənirdi. Qorki Ceyms Linç tərəfindən nəşr olunan hekayələrini “Moskovskiy Kuryer” qəzetində çap olundu. Andreyev 1902-ci ildə "Siste" (В тумане) povestini yazmışdır.
Onun əsərlərində 1905-1917-ci illər inqilablarının çətinliklərini əks etdirirdi. Çar hakimiyyətinə qarşı 1905-ci il inqilabının uğursuzluğu onun psixi depressiyaya düşməsinə səbəb olur. Birinci Dünya Müharibəsindən sonra o, özünü tamamilə anti- bolşevik pyesləri yazmağa həsr etdi.
İsmayıl Canbulad
İsmayıl Canbulad — Türk siyasətçi.
Həyatı
Çərkəs soyqırımı zamanı Anadoluya köç edən Adıgey Hatko ailəsindəndir. Hərb məktəbini bitirdikdən sonra Manastır və Salonikidə xidmətdə oldu. Konstitusiyalı monarxiyasını elan etmək üçün Makedoniyada əhəmiyyətli işlər görmüşdü. Daha sonra isə İstanbula geri dönərək hərbi məktəbdə tarix müəllimi kimi fəaliyyət göstərməyə başladı. 1909-cu ildə hərbi xidmətdən ayrılaraq Böyükada bələdiyyəsində vəzifəyə təyin edildi.
Fəaliyyəti
1912-ci ildə İzmit millət vəkili kimi Məclis-i Məbusana daxil oldu. Balkan müharibələrinə könüllü olaraq ehtiyatda olan zabit kimi qoşuldu. Müharibədən sonra Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinə. Daha sonra isə Ümumi Təhlükəsizlik İdarəsinə təyin edildi. İstanbul valisi və İstanbul şəhər qubernatoru oldu. Stokholm səfirliyinə təyin edildi. 30 iyul 1918-ci ildə Daxili İşlər Naziri təyin edildi. 30 sentyabrda vəzifəsini tərk etdi.
Mütarəkə dövrünün əvvəlində İttihad və Tərəqqi firqəsinin öz fəaliyyətini dayandırmağa səbəb olacaq qərarı almağından sonra Təcəddüd firqəsinin qurucalarından biri oldu. Kürəkən Fərid Paşa hökuməti tərəfindən həbs edildi və ingilislər tərəfindən Maltayasürgün edildi. Sürgündən qayıtdıqdan sonra 1923-cü ildə Türkiyə Böyük Millət Məclisinin ikinci çağırışında İstanbulun millət vəkili oldu. Rauf Bəy ilə birlikdə Tərəqqipərvər Cümhuriyyət Firqəsinin qurucusu və idarəediciləri arasında yer alırdı.
1926-cı ildə İzmir sui-qəsdindən sonra həbs edildi. 1926-cı ildə İzmirdə Atatürkün sui-qəsdində iştirak etdiyi iddiasıyla İzmirin İstiqlal Məhkəməsinin qərarı ilə edam edildi.
Şakurkəndi (Qoşaçay)
Şakurkəndi - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Qoşaçay şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 475 nəfər yaşayır (98 ailə).
İzmir parkı
İzmir parkı – Azərbaycanın Bakı şəhərinin Yasamal rayonunda yerləşən park. Parkda eyniadlı restoran da fəaliyyət göstərir.
Tarixi
Park keçmişdə xalq arasında Pojarnıy parkı kimi tanınırdı, çünki keçmişdə yanğından mühafizə xidmətinin bağçası idi. Bakı ilə İzmir şəhərləri qardaşlaşdıqdan sonra parka İzmir parkı adı verilmişdir. Keçmişdə parkın ərazisində ərik, alma, heyva, tut kimi meyvə ağacları da bitirdi. Meyvə ağaclarından bəziləri hələ də parkda qalıb.
2009-cu ilin fevral ayında İzmir parkında əsaslı təmir və yenidənqurma işləri həyata keçirilib və park abadlaşdırılıb. Yenidənqurma işləri may ayında başa çatmışdır.
Xüsusiyyətlər
thumb|left|Parkın yaşıllığı. Bir hektara yaxın ərazini əhatə edən parkda hündürlüyü 8 metr, diametri 14 metr, çəkisi 10 ton olan qranit daşdan və çuqundan hazırlanmış fəvvarə yerləşir. Beş iş rejimi olan fəvvarə 300 lampa ilə işıqlandırılmışdır. Parkın ərazisinə Hindistandan gətirilmiş təbii daşlar və piltələr döşənmişdir. Yaşıllaşdırılmış park ərazisində avtomatik suvarma sistemi quraşdırılıb. Parkın xarici divarları Abşeron daşından, istinad divarları isə xaricdən gətirilən travertin və mərmərdən inşa olunmuşdur. Ərazidə yeni yollar salınmış, daş heykəlciklər qoyulmuşdur. Parkın işıqlandırma sistemi isə Almaniya istehsalı olan avadanlıqla təmin olunmuşdur. Parkda 85 orijinal çıraq və 85 rahat oturacaq qoyulmuşdur.
Ərazidə Belçika və İtaliyadan gətirilmiş müxtəlif ağaclar və gül kolları, eləcə də, taksus, banzay və sərv ağacları, qızılgüllər, azaliyalar və digər dekorativ bitkilər əkilmişdir. Zeytun və bir çox iynəyarpaqlı ağaclar yenidənqurma işlərindən əvvəl əvvəl parkın ərazisində bitən bitki növləri idi. Gecələr bu ağaclar işıqlandırılır.
Ətrafda hotel olduğundan bu parka dincəlməyə yerli sakinlərlə yanaşı turistlər, xaricilər də gəlir. Yay mövsümündə İzmir parkında görülən əsas işlər suvarılma, qazonun biçilməsi, qızılgüllərin və bəzi bitkilərin dərmanlanmasıdır.
Aynov adaları
Aynov adaları — Barens dənizinın Varanger-Fiord körfəzində yerləşir. İnzibati cəhətdən Murmansk vilayətinın Peçenq rayonu ərazisində yerləşir. Arxipelaq iki adadan ibarətdir Böyük Aynov və Kiçik Aynov. Srednıy yarımadasından 5 km şimalda yerləşir. Adalar arasında dərinliyi 17 metr olan boğaz vardır. Adalarda dəniz quşlar kütləvi şəkildə yuva qururlar. Adalar Kandalaş qoruğu ərazisinə daxildir. 1920–1944-cü illərdə ərazi Finlandiyaya məxsus olmuşdur.
thumb|left|Kiçik Aynov adasında rus uşaqları (1904)
Luiza O`Merfi
Luiza O`Merfi (21 oktyabr 1737,(Ruan) — 11 dekabr 1814, Paris) — Fransa kralı XV Lüdovikin favoriti (məşuqəsi). thumb
Həyatı
Luiza O`Merfi irlandiyalı keçmiş əsgər Daniel O`Merfinin beş qızından biridir. Atasının vəfatından sonra anası qızları ilə Parisə köçərək köhnə pal-paltar satmaqla, qızları isə aktrisalıq və pozaçılıqla məşğul olurlar. 1752-ci ildə Buşenin "Dincələn qız" əsərinə poza verən O`Merfi Luiza, XV Lödovik şəkili gördükdən sonra onun fovarit məşuqəsinə çevrilir. Onların nikahdan kənar bir qızı Sen-Antuan, Aqata Luiza de dünyaya gəlir. Fransa inqilabı zamanı Krala əlaqəsinə görə qısamüddətli həbs edilir.
Fərid Mehbalı
Fərid Kəmaləddin oğlu Mehbalı (18 yanvar 1994; Kəngərli rayonu, Azərbaycan — 12 sentyabr 2022; Zəngilan rayonu, Azərbaycan) — Dövlət Sərhəd Xidmətinin Kapitanı, Vətən müharibəsi veteranı.
Həyatı
Fərid Mehbalı 1994-cü il yanvarın 18-də Kəngərli rayonunun Qıvraq qəsəbəsində anadan olub. Səttar Mehbalıyevin əmisi nəvəsi idi. Ailəli idi. 2 qızı yadigar qalıb.
Hərbi xidməti
Fərid Mehbalı 2022-ci il sentyabrın 12-də Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən törədilən genişmiqyaslı təxribatın qarşısının alınması zamanı şəhid olub.
NGC 5103
NGC 5103, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Tazılar bürcü istiqamətində yerləşir. S? tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Natufi mədəniyyəti
Natufi mədəniyyəti — əsasən, qədim Fələstində, qismən də indiki Suriya və Türkiyə ərazisində Mezolit dövrünə (e.ə. XX–VII minilliklər) aid arxeoloji mədəniyyət. İsrailin Yerusəlim şəhərindən 27 km şimal-şərqdə, 1928–1932-ci illərdə Natufi vadisində Şüqba mağarası tapıntılarına əsasən müəyyən edilmişdir. Əhalisi mağaralarda, yarımqazmalarda yaşamış, ovçuluq, balıqçılıq və yığıcılıqla (yabanı taxıl da) məşğul olmuşdur. Qəbirlərdə 3–5 skeletə təsadüf olunur. Bəzi tədqiqatçılar ibtidai əkinçiliyin bu dövrdən yarandığını ehtimal edirlər. Natufi mədəniyyəti üçün çaxmaqdaşıdan həndəsi formalı mikrolitlər, yığma-oraq dişləri iri qaşov və kərkivarı alətlər, sürtgəclər səviyyəvidir. Azərbaycanda Qobustanın "Firuz-1" düşərgəsində bir qəbirdə on skeletin mövcudluğu, "Kənizə" düşərgəsində bir qəbirdə on skeletin mövcudluğu, Kənizə düşərgəsində ibtidai divar qalıqları, mikrolitlər və s. Natufi mədəniyyəti tapıntıları ilə oxşardır.
Allahverdi xan körpüsü
Allahverdi xan və ya Si-o-se-pol  körpüsü — Hal-hazırda İsfahanda, Zayəndə çayı üzərində yerləşən XVII əsr Səfəvi memarlıq abidəsi. İtalyan səyyah Petro Della Valle bu köprünü Romadaki məşhur körpülərlə müqayisə edərək bildirir ki, Allahverdi xan köprüsü həm uzunluğuna həm eninə görə Romadaki körpülərdən bir neçə dəfə daha böyükdür. Körpü quruluşuna görə çox funksiyalı xarakter daşıyır. Burada şah üçün xüsusi yer ayrılmışdır. Şah əlamətdar günlərdə burada əyləşərək şəhərdəki mərasimləri seyr edirmiş.
Tarixi
Allahverdi xan və ya Sie-So-Pol körpüsü yerləşdiyi ərazi baxımından Səfəvi dövrü memarlığının mühüm nümunələrindən biri hesab olunur. Körpü Şah Abbasın hakimiyyəti dövründə İsfahanın Çaharbağ küçəsində inşa edilmişdir. İsfahanı paytaxt elan etmədən əvvəl Şah Abbas bu şəhərə xüsusi diqqət yetirirdi. Şah burada yeni bazar yerləri, küçələr, bağçaların salınmasını əmr etmişdi. Daha sonra Şah Çaharbağ küçəsinin və bu küçəylə Abbasabadı bir birinə bağlayan yeni körpünün inşasına başlamağı tapşırmışdı. Körpü Zayəndə çayı üzərində Səfəvi dövründəki Köhnə Çaharbağ, Yeni Çaharbağ bölgəsini erməni məhəllələri ilə birləşdirir. İnşa olunduğu ilk illərdə körpünün bir neçə adı varidi. Mənbələrdə qarşımıza çıxan adlar- Çahel Çeşmə, Allahverdi xan, Çaharbağ, Siosepol və Culfadır. Körpü 40 tağ üzərində qurulduğu üçün əvvəllər Çahel Çeşmə adlandırılmışdır. Digər bir tərəfdən həm Çaharbağ küçəsini həm də Culfa məhəlləsini birləşdirdiyi üçün körpü hər iki adla anılmışdır. Digər bir baxımdan isə körpünün inşasına Allahverdi xan rəhbərlik etdiyinə görə köprü həm də onun adı ilə adlandırılmışdır. Körpü ilk qurulduğu illərdə 40 tağ üzərində inşa edilsə də sonradan 7 tağ çıxarılmış və 33 tağ qalmışdır. Sio-Se-Pol adı da məhz 33 tağ mənasını daşıyır.