cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cirit
thumb|right|263x263px|Cirit Cirit — at üzərində oynanılan idman növlərindən biridir. At üzərindəki idmançının ciritini rəqibinə dəqiq atmasını, döyüş zamanı özünə və atına hakim olmasını və bu yolla rəqibinə hakim olmağı hədəfləyən qaydaları olan bir idman növüdür. Ümumiyyətlə Qars, Bayburt, Ardahan, Uşak və Ərzurumda oynanılır.
Tarixi
Cirit türklərin Mərkəzi Asiyadan Anadoluya gəlişindən bəri oynadıqları döyüş oyunu olaraq bilinir. Sonrakı dövrlərdə Anadoluda oynanılan və atçılıq idmanı olaraq da bilinən cirit, nəsildən-nəslə ötürülərək mövcudluğunu bugün də davam etdirir. Alp Arslan dövründə Anadoluda oynanılan bu idman növü, Şərqi və Orta Anadolunun fərqli bölgələrində daha çox yayılmışdır. XI-XVI əsrlərdə Anadoluda döyüşü oyunu kimi oynanılan cirit, sonrakı dövrlərdə, xüsusilə XIX əsrdə Osmanlı imperiyası sarayında ən böyük əyləncə idman növü idi. Müsabakalarda yaşanan hayati Yarışmalardakı həyati təhlükə səbəbiylə bu oyun II Mahmut dövründə qadağan edildi və daha sonra Anadoluda yenidən nümayiş oyunu olaraq oynanılmağa başlandı. Türkiyədəki cirit idmanına bugünkü dövrdə maraq Şərqi Anadolu bölgəsində yaşayan insanların daha sıx maraq göstərdiyi görülür. İlk Atçılıq İdman klubu 1957-ci ildə bu bölgədə Ərzurumda quruldu. Bu ilə bağlı, şəhər və kəndlərdə atçılıq idman klublarının ümumi sayı 11-dir. Uşak, bu bölgədə Türkiyənin ən yaxşı atçılıq idman klublarının olduğu ildir, ildə 30 klub fəaliyyət göstərir. Bu klublar və ənənəvi cirit oyununun yanında tarixdə "Lobut atma" adı ilə tanınan və ciritdən daha qısa lobutlar ilə oynanılan "Qarğıdalı odun" oyunu da Uşakda davam etdirilir.
Oyunun xüsusiyyətləri
Döyüşdə komanda olaraq düşməni məğlub etmək və məğlub etmək yönündə davranışlar və nəticədə güclülərin qələbəsi cirit yarışlarının əsas mövzusudur. Yenə də heç bir idman yarışında olmayan, ancaq ciritdə olan "rəqibi əfv etmək, bağışlamaq" davranışı ciritə fərqli bir məna verir. Rəqibini bağışlayan idmançıya və komandasına xal yazılır. Zəif olana əl qaldırmamanın, gücsüz olana vurmaq yerinə bağışlamanın zəruriliyini ifadə edən bu davranış, demək olar ki, idman və fəzilətin birləşməsidir. Yolunu kəsib ciritlə vurmaq imkanı olduqda rəqibini vurmayan və rəqibini bağışlayan idmançıların bu mənalı davranışları öz nəcibliklərini üzə çıxarır. Xüsusilə Ərzurum, Bayburt, Erzincan, Sivas, Tokat, Uşak və Söyüd bölgələrində cirit yarışları keçirilərkən insanların bu idman növünə marağı sıx olur. Anadoluda sayı gündən-günə artan Cirit (atçılıq idman klubları) klubları öz aralarında zaman-zaman yörəsəl olaraq Türkiyənin Ənənəvi İdmanları Federasiyası ilə əməkdaşlıq edərək ilin hər mövsümündə yarışlar təşkil edirlər. Federasiya olaraq Türkiyədə oynanılan cirit oyunları türklərin ciritə verdikləri önəmin göstəricisidir.
İstifadə olunan ifadələr
Hər idman növündə olduğu kimi ciritdə də istifadə olunan xüsusi ifadələr var. Bunlar həm oyunla əlaqəli olan, həm də ümumi olan ifadələrdir.
Oyun və qaydaları
Hakimlər üzəngiləri yoxlayaraq oyunu başladırlar. Qolbaşı, komandasındakı bütün idmançıların müsbət və mənfi hərəkətlərindən cavabdehdir. Oyun taktikasını komandasına izah edir. Qolbaşı vaxtlı-vaxtsız çıxış edən,eyni vaxtda cüt çıxan oyunçuların qarşısını alır və sıradakı oyunçuların 5 m irəliyə və ya geri məsafədə dayanacaqda dayanmasına imkan verir. Komandalarda bir heyətdə olduqları təqdirdə iki əvəzedici,alay sırasındalarsa üç əvəzedici olur. Əvəzedicilər sahə hakiminin arxasında və öz meydançasında açıq yerdə dayanırlar. Əvəzetmə oyunların dayandırıldığı vaxt sahə hakimi tərəfindən baş hakimə bildirilərək aparılır. Bir oyunda 3 oyuncu dəyişikliyi edilə bilər. Oyundan çıxan oyunçu yenidən oyuna alına bilməz. Hər bir oyunçunun arxasında və atların üzərinə qoyulan parçanın hər iki tərəfində nömrələr yazılır (idmançı ilə atının nömrəsi eynidir.). Komandaların formaları eyni rəngdədirsə: komanda nömrələri; A komandasında 1-dən 10-a, B komandasında isə 11-dən 20-yə qədərdir. Oyuna başlamaq hüququ və ilk çıxış püşkatmanın sonunda meydanı itirən komandaya verilir. Alayın çıxışı alay dayanacağında edilir. Erkən çıxış pozuntusu olduqda; İkiqat çıxış pozuntusu atış məsafəsinin xaricindən atış kimi qəbul edilir. Hər iki xətalı duruma düşən oyuncular alay dayanacağına gəldikdən sonra, başqa bir oyuncu ancaq hərəkət göstərə bilər. Bir ciritçi oyun sahəsində rəqiblərindən birinə tam və yarım çarx etmək üzrə ciritini atar. Cirit ümumiyyətlə göstəriş oyunu olaraq oynanılır. Cirit oyununda idmançı rəqibinin ona atacağı ciritdən qaçmaq üçün müxtəlif hərəkətlər edir və atın sağında və solunda, mədənin altında və ya boynunda uzanır. Bəzi idmançılar qaçış xəttinə çatana qədər rəqiblərini təqib edir və sonra nizə atırlar. Vuruşu dəqiq atdıqlarına görə xal qazanırlar. Oyun zamanı başına və üzünə cirit vurulan oyunçuların zədələnmə ehtimalı böyükdür. Bu cür vuruşlar səbəbiylə ölüm hadisələri qaçılmazdır. Belə vəziyyətdə, vəfat edən idmançı, idman ənənəsinə görə ər meydanında ölmüş hesab olunur. Ölən idmançının yaxınlarının şikayətçi və iddiaçı olmaması idman ənənəsidir. Hətta bunu igidlik sayıb övünürlər. Cirit xala görə oynanıldıqda komandaların oyundan əvvəl birlikdə təyin etdikləri qaydalar çərçivəsində ən çox xal toplayan komanda cirit oyununun qalibi hesab sayılır. Hər iki komanda və orada o anda iştirak edənlər; Cirit oyunun qaydalarını yaxşı bildiklərinə inandıqları insanların hakimliyi ilə oynanılır. Heç kim bu şəxsin (hakimin) qərarlarına və verdiyi xala etiraz etmir.
Balın verilməsi
Balların hesablanmasında, oyunda sərgilənən hərəkətlər nəzərə alınır, xal qazandıran və qazandırmayan özəlliklər isə saylarla hesablanır. Oyuna xalların verilməsi kriteriyası müsabiqədən öncə komandalarla qərarlaşdırılır yarış bu dəyərlərə uyğun olaraq yekunlaşdırılır. Hesab fərqi komandaların oyun hesabını müəyyənləşdirir. Ən yüksək ümumi xal toplayan komanda qalib sayılır.
Fellatio
thumb|Bir qadının bir kişiyə fellatio etməsinin təsviri
Fellatio — ağız, boğaz və ya hər ikisini istifadə edərək digər şəxsin penisini stimullaşdıran oral seks.
Fellatio hər iki şəxsdə cinsi oyanma yarada bilər və orqazma səbəb ola bilər. Fellatio cinsi yolla ötürülən infeksiyalara (CYBX) yoluxma riski yarada bilər, lakin risk, xüsusilə HİV yoluxması üçün, vajinal və ya anal seksdən xeyli aşağıdır.
Dmitri Şepilov
Dmitri Şepilov (Дми́трий Трофи́мович Шепи́лов, Dmitrij Trofimovič Šepilov; ) — Xarici İşlər Naziri vəzifəsində çalışmış sovet iqtisadçısı, hüquqşünas və siyasətçi. O, 1957-ci ildə Nikita Xruşşovu hakimiyyətdən devirmək üçün uğursuz plana qoşuldu və pislənərək hakimiyyətdən uzaqlaşdırıldı.
Dnestrovsk
Dnestrovsk — Moldovada Dnestryanı Respublikasının Slobodzeya rayonunda şəhər.
Sərdar İrəvani
Sərdar İrəvani — İrəvan xanlığının son xanları olan Hüseynqulu xan Sərdar Qacar (1740-1830) ilə onun qardaşı Həsən xan Qacarın titulları. Bu titul həmçinin Məhəmməd xan İrəvaninin oğlu Məhəmmədhəsən xan Sərdar İrəvani tərəfindən də istifadə edilmişdir. O, qədim Qacar nəslindən olan Sərdari İrəvani nəslinin əcdadı idi.
Vardan Areveltsi
Vardan Areveltsi, həmçinin Şərqli Vardan və ya Böyük Vardan  — erməni tarixçisi,     coğrafiyaçısı, filosofu, dilçisi, tərcüməçisi, müəllimi və kilsəsi və ictimai xadimi.
Həyatı
Vardan ya Kilikiyada, ya da indiki Gəncə şəhərinin yaxınlıqlarında anadan olmuşdur. İbtidai təhsilini evdə və Qoşavəng monastırında almış, Mxitar Qoşun tələbəsi olmuşdur. Bundan sonra o, Ovannes Vanakan ilə indiki Tavuş mərzinin Çinari kəndi ərazisində yerləşən Xoranaşat monastırında təhsilini davam etdirmiş, burada qrammatika, ilahiyyat və kitab biliyini təkmilləşdirmişdir. O, erməni dili ilə yanaşı, yunan, süryani, fars, həmçinin ivrit və latın dillərini də bilirdi. O, vardapet və 1235-ci ildən rabunapeta dərəcəsi aldıqdan sonra tədqiqat fəaliyyətini inkişaf etdirmişdir. Vardan 1235–1239 və 1252–1255-ci illərdə Kayenaberddə Müqəddəs Andrey monastırının məktəbini qurmuşdur. 1239-cu ildə Yerusəlimə yola düşmüşdür. Qayıdandan sonra kral I Hetumun dəvəti ilə Kilikiyaya baş çəkmişdir. O, burada Burada o, məhkəməyə və katolikosluğa yaxın idi. O, 1243-cü ildə Sis milli kilsə şurasında iştirak etmiş, onun qanunlarını daha sonra Ermənistanın müxtəlif bölgələrinə gətirmişdir. 1248-ci ildə yenidən Kilikiyada olmuş, Kilikiya çarlığının ictimai-siyasi həyatında, Bizans və Vatikanın ekspansionist siyasətinə qarşı mübarizədə iştirak etmişdir. Katolikos I Kostandin Bardzrberdtsi adından Ermənistan xalqına müraciət yazmışdır. 1251-ci ildə Sis kilsə məclisində iştirak etmişdir. Elə həmin il Ermənistana qayıtmış, müəllimlik fəaliyyətini bərpa etmiş, Axpat və Dzaqavanda sinodlar təşkil etmişdir. 1255-ci ildə o, Xorvirabda məktəb yaratmış, burada qədim fəlsəfə, məntiq, qrammatika və s. tədrisini tətbiq etmişdir. Burada onun tələbələri orta əsrlərin mədəniyyət xadimləri Gevorq Skevratsi, Ovanes Erznkatsi, Nerses Mşetsi, Yesai Nçetsi, Qriqor Baluetsi, Qriqor Bcnetsi və başqaları idi. 1264-cü ildə Təbrizə getmiş, burada monqol hökmdarı Hülaku ilə danışıqlar aparmış və sonuncudan Ərməniyyədə vergi toplamaq üçün xüsusi etibarnamələr almışdır. Vardan Areveltsi 120-yə yaxın əsərin müəllifidir. O, Xorvirabda vəfat etmiş və orada dəfn olunmuşdur.
Cəfərabad (Meşkinşəhr)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 273 nəfər yaşayır (52 ailə).
Tipi (çadır)
thumb|320px|Siu qəbiləsinin tipisi Karl Bodmer, 1833-cü il thumb|320px|Kayova qəbiləsinin tipi
thumb|320px thumb|320px|[[Montana, ABŞ]] thumb|320px thumb|320px|{{center|Kri qəbiləsinin düşərgəsi, 1871-ci il thumb|320px|{{center|Müasir tipilər}} Tipi ({{dil-en|tipi, tepee, teepee}}) — Böyük Düzənliklərin köçəri hindularının ənənəvi portativ yaşayış yeri üçün hamı tərəfindən qəbul edilmiş ad. Lakin, Sioux dilində thípi [ˈtʰipi] hər hansı bir yaşayış mənasını verir və bu tip çadır üçün xüsusi sözü mövcüddur — wi-. Bu tip yaşayış məskəni, ov qərbində, Uzaq Qərbdəki dağ tayfaları, çöl kənarındakı oturaq qəbilələr tərəfindən də istifadə edilmişdir. Sonrakı dövrlərdə meşə bölgələrində də tez-tez istifadə olunurdu. Tipini tez-tez viqvam adlandırırlar.
Cəbrayıl Xanməmmədov
Həyatı
1939-cu ildə Suraxanıda anadan olub.
Şəhid olması
Həmin gecə saat 24-də güllə səsinə küçəyə çıxıb. Bütün gecə evə gəlməyib. Yanvarın 20-də onu Caparidze adına xəstəxanaya aparıblar. Ona yardım göstərilsə də gecə saat 04 radələrində keçinir. Yanvarın 21-də vəfat edib. Yeni Suraxanı qəbiristanlığında dəfn edilib.
Ünvan
Bu ünvanda yaşamışdır: Hövsan qəsəbəsi, Sahil küçəsi, ev 33, mənzil 23.
Mayıl Əsgərov
Mayıl Binnət oğlu Əsgərov (17 yanvar 1962, Tovuz rayonu)— filologiya elmləri doktoru, AMEA Dilçilik İnstitutunun Sosiolinqvistika və psixolinqvistika şöbəsinin müdiri, Linqvo-psixoloji vəhdət nəzəriyyəsinin müəllifidir.
Həyatı
Mayıl Binnət oğlu Əsgərov 17 yanvar 1962-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Tovuz rayonunun Bozalqanlı kəndində anadan olub. 1979-cu ildə Y. Sadıqov adına Bozalqanlı kənd orta məktəbinində təhsil alıb, 1981–1983-cü illərdə hərbi xidmətdə olub, 1990-cı ildə Leninqrad Dövlət Universitetinin şərqşünaslıq fakültəsini şərqşünas-türkoloq ixtisası ilə bitirib.
1990–1994-cü illərdə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunda çalışıb. 1994–2000-ci illərdə Azərbaycan Milli Ordusunda xidmət edib. Xidmət etdiyi müddət ərzində Azərbaycan Respublikası Silahlı qüvvələrinin (1997-ci ildə), Türkiyə Respublikası Silahlı Qüvvələrinin Sülh Naminə Əməkdaşlıq Şurasının (1999-cu ildə), NATO Birləşmiş Komandanlığının (2000-ci ildə) fəxri fərmanları ilə təltif olunub.
28.03.2012-ci ildən Türk dilləri ixtisası üzrə dosentdir (Attestat seriya DS, № 04027).
22.01.2016-cı ildən filologiya üzrə elmlər doktorudur (Diplom seriya ED, № 01696). Doktorluq dissertasiyasının mövzusu: "Dillərin leksik- qrammatik səviyyədə tədqiqinin linqvo-psixoloji problemləri".
2000-ci ildən 2013-cü ilə qədər Dilçilik İnstitutunun Türk dilləri şöbəsində kiçik elmi işçi, elmi işçi, böyük elmi işçi, aparıcı elmi işçi vəzifələrində çalışıb. 2013-cü ildən həmin institutunun Sosiolinqvistika və Psixolinqvistika şöbəsinin müdiridir.
Elmi fəaliyyətinə paralel olaraq pedaqoji və tərcümə fəaliyyətləri ilə də məşğul olmuşdur. 1996–2006-cı illərdə "Fortuna Lux" tərcümə və dil öyrənmə mərkəzində çalışmışdır, 2006-cı ildən sonra isə Bakı Avrasiya Universitetində çalışır.
30-a yaxın elmi monoqrafiya, dərs vəsaiti və digər kitabların, 70-dən artıq elmi məqalə və konfrans materialının müəllifidir. Moskva, Leninqrad (indiki Sankt-Peterburq), Ufa, Elista, Çadır-Lunqa, Ankara, İstanbul, İzmir, Urfa, Niğde, Almata, Atırau, Nursultan və başqa şəhərlərdə keçirilmiş nüfuzlu elmi məclislərdə Azərbaycanı təmsil etmişdir.
Evlidir. İki qız atasıdır.
Elmi yaradıcılığı
Mayıl B. Əsgərov "Adverbial feil formaları ilə zaman formaları arasındakı funksional-semantik əlaqələr" mövzusunu namizədlik dissertasiyası kimi araşdırmış, türk dillərində işlənən zaman formalarının yeni xüsusiyyətini üzə çıxarmış, onların həm indiki, həm keçmiş, həm də gələcək zaman fonunda işlənmə potensialına malik olduğunu göstərmişdir. İngilis, alman fransız dillərində 16, 18, 24, Azərbaycan dilində isə cəmisi 5 zaman formasının (2 keçmiş, 2 gələcək, 1 indiki) olduğunu etiraf edən dilçilərin əksinə olaraq sübut etmişdir ki, Azərbaycan dilində indiki zaman fonunda 7, keçmiş zaman fonunda 12, gələcək zaman fonunda 4 aktiv forma olmaqla ən azı 23 zaman forması vardır. Bu tədqiqatda Mayıl B. Əsgərov nəzəri şəkildə bildirmiş və praktik olaraq sübut etmişdir ki, nitq vaxtı zaman formalarının müəyyən edilməsi meyarı deyil və ola da bilməz. Çünki nitq vaxtı real həyat hadisəsi olmaqla obyektiv gerçəkliyə aiddir. Zaman formaları isə dilə məxsusdur, yəni subyektiv gerçəklik fenomenidir. Bir sistemə aid faktor digər sistemə məxsus meyar əsasında müəyyən edilə bilməz. Bu məntiqə ziddir. Hər bir sistemə aid meyar onun öz daxilindədir — aksiomasına əsaslanmaqla sübut etmişdir ki, zaman formalarının müəyyən olunma meyarı dil sisteminin öz daxilindədir və dil struktur vahidi mahiyyəti daşıyır. Həmin dil struktur vahidləri, zaman formalarının müxtəlif fonlarda işlənməsinə də şərait yaradır. Bir qayda olaraq, bunlar indi (bu gün), əvvəl (dünən), sonra (sabah) kimi konkret zaman mənaları ifadə edən sözlər və ya adverbial feil formalarıdır.
Mayıl B. Əsgərov biheviorizm, neobiheviorizm, onların yeni qolları olan konneksionist və koqnitiv dilçilik, eləcə də nitq fəaliyyəti nəzəriyyəsini tənqidi şəkildə analiz edərək göstərmişdir ki, onlar təxminən eyni səviyyəli uğurlara və eyni tipli çatışmazlıqlara malikdir. Mayıl B. Əsgərov Amerika, Avropa və Rusiyada yaranan psixolinqvistik məktəb və istiqamətlərin qazandığı uğurlardan yaradıcı şəkildə istifadə etməklə tamamilə yeni bir nəzəriyyə irəli sürmüşdür. "Linqvo-psixoloji vəhdət nəzəriyyəsi" adlı bu nəzəriyyə ilə psixoloji dilçilik sahəsində yeni bir istiqamətin və ya məktəbin əsası qoyulmuşdur.
Məlum olduğu kimi, klassik psixolinqvistik məktəb və istiqamətlərin yeganə məqsədi nitqin necə yarandığını və mənimsənildiyini müəyyən etmək idi. Linqvo-psixoloji vəhdət nəzəriyyəsinin həmin nəzəriyyələrdən prinsipial fərqi odur ki, bu nəzəriyyənin tətbiqi ilə sadəcə nitqin deyil, istənilən səviyyəli dil struktur vahidlərinin həm yaranma, həm də mənimsənilmə mexanizmini tədqiq və şərh etmək mümkündür. Bu nəzəriyyənin yaranması ilə bərabər dilçilik, psixologiya və fəlsəfə elmləri üçün tamamilə yeni olan anlayışlar və onları ifadə edən terminlər də yaradılmışdır ki, onlardan bəziləri bunlardır: gerçəklik elementi, intellekt obrazı, natamam intellekt kodu, tam intellekt kodu, genişlənmiş intellekt kodu, dil struktur vahidi, vizual dərketmə, vokal dərketmə, friktual dərketmə, tastual dərketmə, attaral dərketmə, sinktual dərketmə və s.
Linqvo-psixoloji vəhdət nəzəriyyəsi bazasında dərketmə və təfəkkür prosesləri vahid dərketmə və təfəkkür aktı çərçivəsində cərəyan edən dörd ardıcıl faza (təmas, yadda saxlama, xatırlama, praktik istifadə) kimi izah və şərh edilir. Bu nəzəriyyə əsasında söz və formaların, eləcə də söyləmdən kiçik dil struktur vahidlərinin sinktual dərketmənin, yəni düşünərək dərketmənin birinci fazasında yarandığı elan və sübut edilir. Klassik psixolinqvistikanın onilliklər boyu izah edə bilmədiyi "qlobal problem", yəni ünsiyyətə xidmət edən kommunikativ nitqin yaranma və mənimsənilmə mexanizmi bu nəzəriyyə bazasında çox asanlıqla şərh edilir və göstərilir ki, kommunikativ nitq istənilən dərketmə üsulunun dördüncü fazasında total modullaşma yolu ilə yaranır. Bədii və elmi yaradıcılığın nəticəsi mahiyyəti daşıyan intellektual nitq isə, sinktual dərketmənin birinci fazasında yaranır. Kombinal nitqin kommunikativ və intellektual nitq növlərinin birləşməsi nəticəsində yarandığı qeyd edilir.
Mayıl B. Əsgərovun rəhbərlik etdiyi Salam, Azərbaycan! layihəsinin nəzəri bazasını linqvo-psixoloji vəhdət nəzəriyyəsi təşkil edir. Bu nəzəriyyənin tətbiqi ilə Azərbaycan dilini öyrənmək istəyən əcnəbilər üçün dərs vəsaitləri hazırlanır. Bu dərs vəsaitləri həm klassik kitab formasına, həm də müasir elektron interaktiv formata malikdir. Bu layihənin A və B səviyyələri üzrə Mayıl B. Əsgərov tərəfindən 8 kitab hazırlanmışdır. Onlardan 2 tematik lüğət digər həmmüəlliflərlə birlikdə hazırlanmışdır. İngilisdilli əcnəbilər üçün hazırlanan kitablar Mələk Əliyeva və Sevinc İsmayılova, rusdilli əcnəbilər üçün hazırlanan kitablar isə f.ü.f.d, dos. Gülrux Həsənova tərəfindən bu dillərə tərcümə edilmişdir. Həmin kitablar 2020-ci ilin əvvəlində nəşr olunmuş və elmi ictimaiyyətə təqdim edilmişdir. Layihənin elektron versiyası 2020-ci ilin may ayından etibarən "Salam Azerbaijan" adlı yutub kanalında yayımlanmağa başlamışdır. "Salam Azerbaijan" yutub kanalının ünvanı (linki) belədir: https://www.youtube.com/channel/UCDMKZKw7ycbTDwraEbHC8Qw?view_as=subscriber
Pedaqoji və tərcümə fəaliyyəti
Mayıl B. Əsgərov pedaqoji fəaliyyətə 1996–2006-cı illərdə "Fortuna Lux" tərcümə və dil öyrənmə mərkəzində "Azərbaycan dili" və "Türk dili" fənlərini rus dilinin daşıyıcısı olan şəxslərə tədris etməklə başlamışdır. 2006-cı ildən bu günə qədər Bakı Avrasiya Universitetində müəllim, baş müəllim, dosent, professor vəzifələrində çalışmışdır. Hal-hazırda Bakı Avrasiya Universitetinin Ümumi filologiya kafedrasının professorudur, 9 dərs vəsaitinin və 20-dən artıq fənn proqramının müəllifidir. 8 magistrantın, 11 fəlsəfə doktorunun elmi rəhbəri və 3 elmlər doktorunun elmi məsləhətçisidir. Türk dilindən 2, rus dilindən 7 kitab olmaqla 9 kitabı Azərbaycan dilinə tərcümə etmişdir.
Elmi monoqrafiyaları
5. Linqvo-psixoloji vəhdət nəzəriyyəsi. Bakı, "Elm və Təhsil", 2015, 192 s. http://anl.az/el/Kitab/2015/Azf-286714.pdf
4. Türk dillərinin tarixi-müqayisəli leksikologiyası məsələləri, III cild, (Mirzəliyeva M. və başqaları ilə birlikdə) Bakı, "Nurlan", 2013, 468 s.
3. Linqvopsixologiya və ya dilin psixologiyası. Bakı, "Elm və Təhsil", 2011, 308 s.
2. Türk dillərində zaman formaları, adverbial fel formaları və onlar arasında funksional-semantik əlaqələr. Bakı, "Elm və təhsil", 2003. Əlavə və düzəlişlər edilmiş ikinci nəşr, 180 s.
1. Zaman formaları, adverbial fel formaları və onlar arasında funksional-semantik əlaqələr. Bakı, ‘Nurlan’, 2002, 146 s.
Hazırladığı dərs vəsaitlərindən bəzi nümunələr
9."Salam, Azerbaijan!" A-1 and A-2 – Beginning and Elementary levels (grammatical rules, exercises, thematic vocabulares). Baku, "Elm", 176 p.
8."Salam, Azerbaijan!" B-1 and B-2 – Pre-intermediate and intermediate levels (grammatical rules, exercises, thematic vocabulares). Baku, "Elm", 172 p.
7."Salam, Azerbaijan!" Azerbaijani-English, English-Azerbaijani thematic vocabulary (levels A-B). Dərs vəsaiti. Baku, Publishing House "Elm", 194 p. (Co-authors: Malak A. Aliyeva, Sevinj S. Ismayilova)
6."Салам, Азербайджан!" Азербайджанско-русский, русско-азербайджанский тематический словарь (уровни А-В). Баку, издательство "Элм", 212 стр (Соавторы: Г.С.Гасанова, Ш.Атакишиева)
5."Салам, Азербайджан!" B-1 и B-2 – Начально-средний и средний уровни (грамматические правила, упражнения, тематический словар). Баку, издательство "Элм", 180 с.
3. Salam, Azərbaycan!". B-1 və B-2 – Aşağı orta və orta səviyyələr (oxu mətnləri, çalışmalar, tematik lüğət). Bakı, "Elm" nəşriyyatı, 142 s.
2."Salam, Azərbaycan!". A-1 və A-2 – Başlanğıc və Elementar səviyyələr (oxu mətnləri, çalışmalar, tematik lüğət). Bakı, "Elm" nəşriyyatı, 154 s.
1. Türkçe oku metinleri. Dərs vəsaiti. Bakı, "Elm və Təhsil", 2014, 252 s.
Hazırladığı fənn proqramlarından bəzi nümunələr
9."Dil siyasətinin nəzəri əsasları" fənninin proqramı. Proqram Bakı Avrasiya Universitetinin Metodiki Şurasının 05.07.2018 tarixli, 12 saylı qərarı ilə nəşr olunmuşdur. Bakı, Vətən, 2018. 36 s.
8."Sosial və psixoloji dilçiliyin aktual problemləri". Ali təhsilin magistratura səviyyəsi, filologiya (dilşünaslıq) ixtisası üzrə təhsil alanlar üçün – Bakı, Vətən, 2018. 50 s.
7."Dilçiliyin nəzəri problemləri". Ali təhsilin magistratura səviyyəsi, filologiya (dilşünaslıq) ixtisası üzrə təhsil alanlar üçün – B.: Bakı Avrasiya Universiteti, Bakı, 2016. 24 s.
5."Kommunikativ dil təliminin xüsusiyyətləri" fənninin proqramı Bakı Avrasiya Universitetinin Elmi Şurasının 16.11.2016 tarixli, 751 saylı qərarı ilə nəşr olunmuşdur. Bakı, 2016. 24 s.
4."Psixolinqvistika" fənninin proqramı. Proqram Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin 18.05.2011 tarixli 843 N-li əmri ilə fənn proqramı kimi təsdiq edilmişdir. Bakı Avrasiya Universitet, 2012, 15 s.
3."Türk dilçiliyinin əsasları" fənninin proqramı. Proqram Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin 18.05.2011 tarixli 843 N-li əmri ilə fənn proqramı kimi təsdiq edilmişdir. Bakı Avrasiya Universitet, 2012, 16 s.
2."Türk dil qrupunun inkişaf tarixi" fənninin proqramı. Proqram Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin 18.05.2011 tarixli 843 N-li əmri ilə fənn proqramı kimi təsdiq edilmişdir. Bakı Avrasiya Universitet, 2012, 23 s.
1."İxtisas (Türk və Azərbaycan) dillərinin müqayisəli təhlili: Fonetika və morfologiya" fənninin proqramı. Proqram Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin 18.05.2011 tarixli 843 N-li əmri ilə fənn proqramı kimi təsdiq edilmişdir. Bakı Avrasiya Universitet, 2012, 61 s.
Tərcümə etdiyi kitablardan bəzi nümunələr
4. Nikon Rojdestvenskiy "Serqi atanın həyatı və fədakarlıqları". Rus dilindən tərcümə. Sankt-Peterburq, 2017, 320 s.
3. İ. A. Qluxov "Pravoslav Katexizisi". Rus dilindən tərcümə. Sankt-Peterburq, 2013, 495 s.
2. Arximandrit Venedikt (Knyazev) "Bibliya tarixi". Rus dilindən tərcümə. Sankt-Peterburq, 2012, 784 s.
1. Tahsin Parlak "Aralın sirləri: Tufandan Turan dənizinə, Turan dənizindən bu günə". Türk dilindən tərcümə. Bakı, 2005, 164 s. (Həmmüəllif: J. Əzizova)
Xaricdə nəşr olunmuş elmi məqalələrindən bəzi nümunələr
19. Türk dilli Voyniç El Yazması. 9. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Sempozyumu bildiri kitabı. cild 1, 7–10 Haziran 2022 Niğde, Türkiye, s. 763–786 (Həmmüəllif: Amet Ardıç)
18. "Voyniç əlyazması" haqqında. 9. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Sempozyumu bildiri kitabı. cild 1, 7–10 Haziran 2022 Niğde, Türkiye, s. 747–762 (Həmmüəllif: S. S. İsmayılova)
17. Дистанционное образование это требование XXI века // Научно-практическая конференция "Непрерывное образование в интересах устойчивого развития: Новые вызовы. 1-этап" – Казахстан, г. Нур-Султан: – 28 мая 2021.
16.Латинский алфавит как средство интеграции в мировую культуру: опыт Азербайджана по внедрению латинской графики. 23 – 24 may 2019-cu ildə Qazaxıstan Təhsil problemləri Akademiyası tərəfindən təşkil edilmiş "Непрерывное образование в интересах устойчивого развития: новые вызовы" adlı beynəlxalq konfrans. Nursultan 2019 http://lifelong-education-conf.kz/
15.Механизм образования и восприятия языковых единиц. 21–22 2019-cu ildə Qazaxıstan Təhsil problemləri Akademiyası tərəfindən təşkil olunan "Инновации в образовании: теория и практика" adlı beynəlxalq təlim seminarı. Nursultan 2019
14. Türk dünyasında dil siyasəti və latın əlifbası. Qazax Dövlət Qızlar Pedaqoji Universitetində keçirilən V Beynəlxalq Türk Dünyası araşdırmaları Simpozyumu. 11 – 13 oktyabr. Almatı. 2018, s. 89–95.
13.Латинский алфавит как очередной шаг в сближении тюркских народов и активное средство интеграции их в мировую культуру. Сборник материалов Научно практической конференции "Переход казахского языка на латинскую графику, развитие государственного языка в контексте глобализации" проводимой в рамках реализации программной статьи Президента КР "Взгляд в будущее: модернизация общественного сознания ", Атырау 2018, с. 123–129 (Соавтор: Г.С.Гасанова).
12.Новый взгляд на основы психологии языка. Вестник Тверского государственного университета. Серия "Филология", Bыпуск 4, № 24, Тверь, 2012, http://university.tversu.ru/vestnik/philology/content.html?id=19943725_2012_-_4_unicode.xml, с.5–11.
11.Взаимоотношения минимальных единиц мышления и языка в процессе образования и восприятия речи. Филологические науки: вопросы теории и практики. № 7 (18), часть 2, Тамбов, 2012, с.25–29.
10. Dilin Yapı Birimlerinin Oluşma ve Algılanmasının Şematik Modeli. Gazi Türkiyat. Türklük Bilimi Araştırmaları dergisi / Journal of Turkologi Research. Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi Basımevi, 5 Sayı, 8 Bahar, Ankara 2011, s. 209–216
9. El İşlerinin Pazarlanmasının Başta Gelen Problemleri ve Onların Çözüm Yolları Lengüistik ve Psikolojik Yöntemler Işığında, "Türk ve Dünya Kültüründe Şanlıurfa" 14–16 Ekim 2010 tarihleri arasında gerçekleştirilen Uluslararası Sempozyumun bildiri kitapçığı, Şanlıurfa, 2011, s. 49–55
8. Türkçenin Ruslara ve Rus dili üzerinden diğer Slavyan halklarına öğretilmesinin bazı lengüistik ve psikolojik yönleri üzerine. "Dünya Dili Türkçe" 16–18 Aralık 2010 tarihleri arasında gerçekleştirilen III Uluslararası Sempozyumunun bildiri kitapçığı, İzmir, 2011, s.103–109
7. Sözün Oluşma ve Algılanmasının Şematik Modeli. Zeitschrift für die Welt der Türken Journal of World of Turks/ Vol. 3, No. 3. Berlin, 2011 http://www.dieweltdertuerken.org/index.php/ZfWT/article/view/197/askerov, s. 75–80
6.Востребованность лингвопсихологии или другой течении в психолингвистике. Научно-практическая конференция, посвященная 19-летию Комратского государственного университета. Наука, культура, образование, 11 февраля 2010 г., Комрат- 2010, с. 123–129
5.О моделировании механизма порождения и восприятия речи. Актуальные проблемы гуманитарных и естественных наук. Институт Стратегических Исследований. № 7, Москва, издательство "Литера", 2010, с.164–168.
4.Разграничение модуляции и мышления. "Культура народов причерноморья" İSSN 1562–0808, Таврический Национальный Университет им. В.И.Вернадского, Межвузовский центр "Крым", № 182, 2010, s.112–115.
3. Psikolengüistik araştırmalarda gerçeklik, tefekkür ve dil ilişkileri. İCANAS 38, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumunca düzenlenen Uluslararası Asya ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresinin bildiri özetleri kitabı, Ankara, 2007, s. 6–7
2.Семантическая классификация деепричастных форм азербайджанского глагола. Тезисы первой конференции по теоретической лингвистике. Москва, 1993, s.10–11
1.Системность временных форм глагола (на материале турецкого глагола). Проблемы духовной культуры тюркских народов СССР. Уфа, 1991, s. 109–111.
Azərbaycanda nəşr olunmuş elmi məqalələrindən bəzi nümunələr
40. Voyniç əlyazmasının dili haqqında. Professor Q. Kazımovu 85 illik yubleyinə hərs olunmuş elmi konfransın materialları. AMEA Dilçilik İnstitutu, Bakı, 2022, s. xx-xxxx (Həmmüəllif: Sevinc İsmayılova)
39. Sözün yaranma və mənimnsənilmə mexanizminin linqvo-psixoloji şərhi. "Dilçilik araşdırmaları" AMEA Dilçilik İnstitutu, Bakı, 2022, N 1, s. 120–132. (Həmmüəllif: Sevinc İsmayılova)
38. "Anlayış", "məna", "diskurs", "nitq" və "mətn" ətrafında müzakirələr. "Dilçilik araşdırmaları" AMEA Dilçilik İnstitutu, Bakı, "Elm", 2021, N 1, s. 72–79. (Həmmüəllif: S. R. Rzayeva)
37. Xəbərliyin semantik, morfoloji və sintaktik potensialı. "Dilçilik araşdırmaları" AMEA Dilçilik İnstitutu, Bakı, "Elm", 2019, N 2, s. 80–87. (Həmmüəllif: T. G. Məmmədova)
36. Diskurs, nitq, mətn və dil əlaqəsi. AMEA Dilçilik İnstitutunun əsərləri toplusu, N 1, "Elm və Təhsil", Baki 2018, s. 259–266
34. Demokratik dil siyasəti modelinin prioritet istiqamətləri. "Dilçilik İnstitutunun əsərləri" toplusunun Roza Eyvazovanın 80 illik yubileyinə həsr olunmuş xüsusi buraxılışı. Bakı, "Elm və təhsil", 2017, s. 69–84
33. Dil siyasətinin nəzəri əsasları. АMEA-nın Xəbərləri, Humanitar elmlər seriyası N 1, Bakı 2017, s. 212–221
32."Tolerant Türk Birliyi"nin yaradılması tarixi zəruriyyətdir. Türkoloji elmi-mədəni hərəkatda ortaq dəyərlər və yeni çağırışlar" mövzusunda beynəlxalq konfransın materialları. Bakı, "Elm və Təhsil", 2016, s. 38–41
31. Sözün fəlsəfi-məntiqi və linqvo-psixoloji mahiyyəti. Sivilizasiya, BAAU-nun elmi əsərlər toplusu, N 1, Bakı 2016, s. 4–11
30. Sərbəst və normalaşdırılmış nitqin linqvo-psixoloji fərqləri. АMEA-nın Xəbərləri, Humanitar elmlər seriyası N 1, Bakı 2016, s. 244–251
29."Теория лингво-психологического единства" – мультикультуральная теория, с потенциалом применения ко всем языкам мира. "Azərbaycan multikulturalizmi: din və dil siyasətinin inkişaf perspektivləri" adlı beynəlxalq konfransın materialları: Bakı – 8 – 9 sentyabr 2016, s. 24–34
28. Psixolinqvistika ilə bağlı yeni nəzəriyyə. "Türkologiya", Bakı, "Elm və təhsil", 2013, № 2, s. 3–15
26. Linqvo-psixologiyanin vahidləri və nəzəri əsaslari. "Filologiya məsələləri". АМЕА M. Füzuli adına Əlyazmaları İnstitutu. "Elm və Təhsil", Bakı, 2011, N 1, s. 145–153.
25. Qrammatik formaların linqvo-psixoloji mahiyyəti haqqında. "Türkologiya", № 1–2, Bakı, 2010, s.64–71.
24. Söz formalarının yaranmasının və mənimsənilməsinin modelləşdirilməsi. "Terminologiya məsələləri", AMEA Terminologiya komissiyası, Bakı, "Elm" 2010, s.78–84.
23. Leksik-qrammatik formaların linqvo-psixoloji təhlili. "Filologiya məsələləri". АМЕА M. Füzuli adına Əlyazmaları İnstitutu. "Elm və Təhsil", Bakı, 2010, N 1, s.40–52.
22. Leksik formaların linqvo-psixoloji təhlili. "Tədqiqlər". АМЕА Dilçilik İnstitutu. Bakı, "Elm", 2009, N 4, s. 13–22
21. Sözlərin və formaların əmələ gəlməsi. "Tədqiqlər". АМЕА Dilçilik İnstitutu. Bakı, "Elm", 2009, N 3, s. 61–68
20. Dərketmə və modulyasiya. "Dilçilik İnstitutunun əsərləri". АМЕА Dilçilik İnstitutu. Bakı, "Elm", 2009, N 1, s.219–228
19. Təfəkkür prosesləri baxımından dilin yaranması. "Tədqiqlər". АМЕА Dilçilik İnstitutu. Bakı, "Elm", 2008, N 4, s. 45–53
18. Dərketmə və təfəkkürün vahidləri. Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin "Xəbərlər"i, Humanitar elmləri seriyası, Bakı, № 4, 2006, s. 115–119
17. Dil və dərketmədə qarşılıqlı əksolunmalar. "Elmi axtarışlar", AMEA Folklor İnstitutunun elmi toplusu, XXV buraxılış, Bakı, "Səda" 2006, s. 111–115
15. Dərketmənin mexanizmi. "Tədqiqlər". АМЕА Dilçilik İnstitutu. Bakı, "Elm", 2006, N 4, s. 44–59
14. Psixolinqvistik behaviorizm. АMEA-nın Xəbərləri, Humanitar elmlər seriyası N 2–4, Bakı 2006, s. 221–233
13. A. A. Leontyevin Nitq fəaliyyəti nəzəriyyəsi. "Dilçilik məsələləri". АМЕА Dilçilik İnstitutu. Bakı, "Elm", 2005, N 4, s. 47–55
12. N. Xomskinin transformativ psixolinqvistikası. "Dilçilik məsələləri". АМЕА Dilçilik İnstitutu. Bakı, "Elm", 2005, N 2 (3), s. 86–92
11. İnanc, alqış və qarğışların linqvopsixoloji kökləri. "Ortaq türk keçmişindən ortaq türk gələcəyinə" III uluslararası folklor konfransının materialları. Bakı, 2005, s.251–256
10. L. S. Vıqotskinin dil nəzəriyyəsi ilə bağlı psixoloji görüşləri (linqvo-psixoloji problemlər seriyasından). "Tədqiqlər". АМЕА Dilçilik İnstitutu. Bakı, "Elm", 2005, N 1, s. 19–28
9. Dilin psixolinqvistik mahiyyəti. "Tədqiqlər". АМЕА Dilçilik İnstitutu. Bakı, "Elm", 2004, № 2, s. 60–64
8. Ümumi dərketmə prosesində sinktual dərketmənin rolu (psixolinqvistik araşdırma). "Tədqiqlər". АМЕА Dilçilik İnstitutu. Bakı, "Elm", 2004, № 1, s. 16–19.
7. Klassik nağıl süjetlərində zaman formaları ilə yaranan psixolinqvistik keçidlər. "Ortaq türk keçmişindən ortaq türk gələcəyinə" II uluslararası folklor konfransının materialları. Bakı, 2004, s. 259–263
6. Gerçəklik elementinin intellekt obrazları. "Tədqiqlər". АМЕА Dilçilik İnstitutu. Bakı, "Elm", 2003, № 4, s. 39–43
5. Dərketmə və onun fazaları. "Tədqiqlər". АМЕА Dilçilik İnstitutu. Bakı, "Elm", 2003, № 4, s. 37–39
4. Dilin qloballaşması. "Tədqiqlər". АМЕА Dilçilik İnstitutu. Bakı, "Elm", 2003, № 2, s.19–23
3. Türk və Azərbaycan dillərində zaman formalarının müəyyən olunması meyarı. "Elmi axtarışlar". AMEA Ədəbiyyat İnstitutu. 3-cü toplu. Filologiya, tarix, incəsənət. Bakı, 2001, с. 172–176
2. Substantiv-adyektiv-adverbial fel formaları fellərdə ikinci təqdimat kateqoriyasının tərkib hissəsi kimi (Türk və Azərbaycan dilləri materialları əsasında). "Tədqiqlər". AMEA Dilçilik İnstitutu. Bakı, 2000, № 3, с. 42–59
1.Место сложных форм в общей системе временных форм турецкого глагола. Тюркология. Баку, 1992. № 2, s. 77–81
Rasim Tağıyev (yazıçı)
Rasim Hümmət oğlu Tağıyev - ədəbiyyatşünas, tənqidçi, mətnşünas, biblioqraf, 1976-cı ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, filologiya elmləri namizədi (1967).
Həyatı
1938-ci il iyunun 25-də Azərbaycanın Ağcabədi rayonunun Xəlfərəddin kəndində kolxozçu ailəsində anadan olmuşdur. Burada kənd orta məktəbini bitirdikdən sonra ADU-nun filologiya fakültəsində təhsil almışdır (1955-1962).
Təhsili
Xəlfərəddin kənd orta məktəbini bitirdikdən sonra ADU-nun filologiya fakültəsində təhsil almışdır (1955-1962). Azərtədrisnəşrdə, Azərnəşrdə korrektor olmuşdur (1962-1964), Azərbaycan EA Nizami adına Dil və Ədəbiyyat İnstitutunun aspiranturasında təhsilini davam etdirmişdir. “Azərbaycan sovet ədəbiyyatının inkişafında “İnqilab və mədəniyyət” jurnalının rolu (1932-1934-cü illər)” mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. İnstitutda kiçik elmi işçi (1967-1973), baş elmi işçi vəzifələrində işləmişdir (1973-1987).
Fəaliyyəti
1956-cı ildən ədəbi fəaliyyətə başlamışdır. Dövri mətbuatda vaxtaşırı çıxış etmiş, mətnşünaslıq və biblioqrafiya sahəsində ciddi fəaliyyət göstərmişdir: Məmməd Aranlının “Cəbhə gündəliyi” (B., Gənclik, 1975), Əli Nazimin “Seçilmiş əsərləri” (B., Yazıçı, 1979), Nikolay Tixonovun “ Azərbaycan dəftəri” (B., Yazıçı, 1979), Hənəfi Zeynallının “Seçilmiş əsərləri” (B., Yazıçı, 1983) kitablarını tərtib edib ön söz yazmışdır. “Azərbaycan” jurnalı biblioqrafiyası (1923-1972-ci illər)” (B., Elm, 1973), “M. S. Ordubadi (1872-1972)” (B., Elm, 1975) biblioqrafiyası onun zəhmətinin bəhrəsidir. “Azərbaycan sovet ədəbiyyatşünaslığı (1920-1975-ci illər)” (B., Elm, 1983) monumental biblioqrafiyasının müəlliflərindən biridir. Azərbaycan KP rayon komitəsinin mühazirəçilər qrupunun ədəbiyyat və incəsənət bölməsinin rəhbəri olmuşdur. (1970-1974), respublika “Bilik” cəmiyyətində ədəbiyyat və incəsənət üzrə elmi-metodiki şuranın katibi ( 1974-1977), şura sədrinin birinci müavini (1977-ci ildən) olmuşdur. Azərbaycan gənc müxbirlərinin II və III respublika toplanışlarına nümayəndə seçilmişdir (1959-1960). Mətbuatda fəal çıxış etdiyinə görə Azərbaycan LKGİMK-nın (1960), Azərbaycan SSR “Bilik” cəmiyyətinin (1971), AHİŞ-in (1974) fəxri tərifnamələrini almışdır.
İlham Cabbarov
İlham Cabbarov — — Azərbaycanlı şəhid.
Kürbulaq (Meşkinşəhr)
Kürbulaq — İranın Ərdəbil ostanının Meşkinşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
İlham Cabbarov
Həyatı
Cabbarov İlham Mirəli oğlu 1 yanvar 1960-cı ildə Qərbi Azərbaycanın Basarkeçər rayonunun Subatan kəndində anadan olmuşdur. Səkkizillik təhsilini kənd məktəbində aldıqdan sonra kənddə tam orta məktəb olmadığına görə Azərbaycan Respublikasının Xanlar (indiki Göygöl) rayonuna gəlmiş yaxın qohumlarıgildə yaşamış və oradakı orta məktəbi bitirmişdir. Orta məktəbi qızıl medalla bitirdikdən sonra İlham Cabbarov Özbəkistan Respublikasının Əndican şəhərində Toxuculuq İnstitutuna daxil olmuşdur. 1988-ci ildə erməni qəsbkarları azərbaycanlıları doğma ocaqlarından didərgin saldığı zaman İlhamgilin ailəsi də Gəncə şəhərinə pənah gətirmişdir. İlham Cabbarov ailəsinə kömək etmək məqsədilə Özbəkistandan qayıdaraq Gəncə şəhərinə gəlmiş, təhsilini Azərbaycan Texnologiya Universitetində davam etdirmişdir. O, oxuya-oxuya Toxuculuq kombinatında əmək fəaliyyətinə başlamışdır.
Hərbi xidmət
Erməni faşistlərinin Azərbaycan torpaqlarına olan iddiaları İlhamı rahat qoya bilməmiş, o, könüllü olaraq Milli Ordu sıralarına daxil olmuş, 773 saylı hərbi hissənin tərkibində xidmət etməyə başlayaraq podpolkovnik Yusif Teymurovun batalyonunda tankçı kimi böyüş igidlik göstərmişdir. Cəsur döyüşçü az müddət içərisində rəşadətinə görə böyük hörmət qazanmışdır. O, Daşaltı, Şuşa, Laçın, Qubadlıda dəfələrlə ölümlə üz-üzə dayansa da çevikliyi və ayıqlığı nəticəsində düşməni məhv edib azad ola bilmişdir. Həmçinin İlham Cabbarov üçrəngli bayrağımızı ermənilərin istekam seçdikləri Mundar qayasının üzərinə də sancmışdır. İlham Cabbarovun son döyüşü 1992-ci ilin iyul ayının 28-də olmuşdur. Cəbrayıl rayonunun Sur kəndi uğrunda gedən ağır döyüşlər zamanı Cabbarov İlham Mirəli oğlu düşmən snayperinin gülləsinə tuş gəlmiş, döyüş yoldaşları İlhamı Mərcanlı kənd xəstəxanasına çatdırsalar da həkimlər igid həmyerlimizin həyatını xilas edə bilməmişlər. İki övlad atası olan Cabbarov İlham Mirəli oğlu xəstəxanada gözlərini əbədi yummuşdur. Ölümündən cəmi iki gün sonra Azərbaycan Texnologiya Universitetin "Toxuculuq sənaye texnologiyası" fakültəsinin beçinci kurs tələbəsi İlham Cabbarov diplom müdafiəsinə girməli imiş, təhsilini bitirərək mühəndislik diplomunu ala bilməyən İlham Cabbarov bunun əvəzində vətənin unudulmaz şəhidi statusunu almış və Gəncə Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunmuşdur.
Kürbulaq (Meşkinşəhr)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 294 nəfər yaşayır (68 ailə).
Şahin Təhməzov
Şahin Təhməzov — Naxçıvan Ədliyyə nazirinin müavini, Naxçıvan Penitensiar xidmətin rəisi.
Həyat və fəaliyyəti
1 oktyabr 1968-ci ildə Zəngilan rayonunda anadan olub. Naxçıvan Dövlət Universitetini bitirib. Şahbuz rayon polis şöbəsinin rəisi olaraq fəaliyyət göstərib. Daha sonra isə Naxçıvan Ədliyyə nazirinin müavini və Naxçıvan Penitensiar xidmətin rəisi kimi vəzifələrdə çalışıb.
Mükafatları
Ədliyyə orqanlarında qulluq keçərkən fərqləndiyinə,ədliyyə sistemində elm, səhiyyə sahələrinin inkişaf etdirilməsində, cəza-icra siyasətinin həyata keçirilməsində fəal iştirakına görə "Dövlət qulluğunda fərqlənməyə görə" medalı ilə təlfit edilib.
Vəfatı
12 dekabr 2015-ci il tarixində Naxçıvan Muxtar Respublikasında ürək tutmasından vəfat edib.
Altı region
thumb|300px| [[II Əbdülhəmid dövründə nəşr olunan (1893) Osmanlı imperiyasının Yaxın Şərqdəki torpaqlarını göstərən xəritə.]]
thumb|[[XIX əsrin sonu və XX əsrin əvvəllərində 6 əyalət (qırmızı rəngdə)]]
Vilâyatı Sitte (ولاية ستة; mənası: Altı region), 13 iyul 1878-ci ildə imzalanmış Berlin müqaviləsinə görə Osmanlı imperatorluğunun Ərzurum, Van, Mamurətül-əziz, Diyarbəkir, Sivas, Bitlis adlı əsas əhalisi ermənilərdən təşkil edilmiş olan altı regionunun adı.
thumb|[[1912-ci ildə 6 erməni əyalətinin siyahıya alınması]]
Ermənilər tərəfindən Qərbi Ermənistan (erm: Արեւմտեան Հայաստան/rom: Arevmdyan Hayasdan) adlandırılan region Türkiyənin sərhədləri içərisindədir
Sahibcamal Qizzatullina-Voljskaya
Sahibcamal Qizzatullina-Voljskaya (Сәхибҗамал Гыйззәтулла кызы Гыйззәтуллина-Волжская ) — Tatar əsilli Rusiya, Sovet aktrisası və rejissoru. Tatarıstan Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının əməkdar artisti.
Bioqrafiyası
Başqırdıstan Dram Teatrında Züleyxa (Kərim Tinçurinin "Yusif və Züleyxa"), Sarbi (Fəthi Burnaşın "Gənc Ürəklər") rollarını oynayır.
Rejissor kimi böyük və güclü hissləri əks etdirən qəhrəmanlıq-romantik, faciəli əsərlərə müraciət edir: "Gənclik", "Qeyri-bərabər" (Fatih Əmirxan), "Züleyha" (Ayaz İshaki) və s.
Tatar yazıçısı, şairi və dramaturqu Nəqi İsənbət onun həyat və yaradıcılığına "Gülcamal" (Гөлҗамал) pyesini həsr edir. Qazanda Karl Marks küçəsi, 60 ünvanında yaşayırdı. 1974-cü ildə Çistay şəhərində vəfat edir.
Qazan şəhəri Novo-Tatar qəsəbəsindəki tatar qəbiristanlığında dəfn edilir.
NGC 3580
NGC 3580, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Akademik legion
thumb|right|250px|1848-ci il inqilabi hadisələri zamanı Vyana tələbələri. Akademik legion — Avstriya imperiyasında 1848-1849-cu illər inqilabı zamanı hərbi əməliyyatlarda iştirak edən silahlı tələbə təşkilatı. Təşkilat 13 mart 1848-ci ildə Vyanada xalq üsyanının başlanmasından dərhal sonra yaradılmışdır. Akademik legion təqribən 4 min nəfərdən ibarət olmaqla, inqilabi ordunun nüvəsi olmuşdu. Liberal müxalifətin radikal demokratik qanadına bağlı olan Akademik legion Vyanada mart üsyanında, 1848-ci ilin mayında Vyanada silahlı üsyanlarda və 1848-ci ilin oktyabrında Vyanada silahlı üsyanda fəal iştirak etmişdir. Buna baxmayaraq, mütləqiyyətlə mübarizədə burjuaziya ilə fəhlə sinfi arasında aralıq mövqe tutan Akademik legion qeyri-sabit fəaliyyət göstərmişdir. Akademik legionun rəhbərliyi tərəddüd və siyasi kompromislərə meyl göstərmişdi. 1848-ci ilin iyun–avqust aylarında burjuaziya ilə birlikdə fəhlələrə qarşı çıxmışdır. Akademik legionun rəhbərliyi kəndlilərin tələblərinə məhəl qoymayaraq Avstriya imperiyalarında milli azadlıq hərəkatını yatırmağa yönəlmiş siyasətində liberal burjuaziyanı dəstəkləyirdi. İnqilabın məğlubiyyətindən sonra Akademik legion ləğv edilmiş, üzvlərinin çoxluğu ağ terrorun qurbanı olmuşdur.
Serb Respublikası coğrafiyası
thumb|Serb Respublikasının topoqrafik xəritəsi
Serb Respublikası coğrafi baxımından Balkan yarımadasının mərkəzində yerləşir. Serb Respublikasının ərazisi 24 641 km² təşkil edir. O 42°° 33 ‘ və 45°° 16 ‘ şimal enliyi, 16°°11 ‘ və 19 °° 37 ‘ şərq uzunluğunda yerləşir. Serb Respublikası Aralıq dənizinə çıxışı yoxdur.
Sərhədləri
Serb Respublikası Serbiya, Xorvatiya, Monteneqro və Bosniya və Herseqovina Federasiyası ilə sərhədlərə malikdir. Serb Respublikasının ümumi sərhədi 2170 kilometrdir. Onun 1080 km Bosniya və Herseqovina Federasiyası ilədir. Bu ölkənin sərhədləri etnik tərkibə əsasən deyil Deyton anlaşmasına əsasən mövcud olan situasiya əsasında müəyyənləşmişdir.
Qiymətləndirməyə əsasən Serb Respublikasının konsilidirləşmiş dairəyə malik idi. Onun sərhədi 561 kilometr təşkil etməli idi.
Dağları
thumb|Belej dağı Serb Respublikasınln ərazisi gromorfoloji baxımından müxtəlifdir. Şimalı təpəli ərazilərdən siyahısına daxildir. Şərqə və cənub-şərqə doğru Hersoqovina dağları ucalır.
Yaxorina dağı daha məşhurdur. Səbəb isə burada 1984-cü ildə qış olimpiya oyunlatı keçirilmişdir.
Hidroqrafiyası
Serb Respublikası zəngin su resurslarına sahibdir.
Çayları
thumb|Trebişnisa Serb Respublikası ərazisindən axan çayların böyük qismi dağlıq ərazilərdən axdığından zəngin hidro enerji potensialına sahibdir.
Serb Respublikası ərazisindən axan iri çaylar: Drina (305 km.), Sava (202 km.) və Vrbas (117 km.). Onların böyük hissəsi Qara dəniz hövzəsinə daxildir. Trebişnisa və Neretva çayı Adriatik dənizinə daxildir.