cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Emma Frost
Emma Frost — Marvel Comics tərəfindən yaradılmış super qəhrəman personajı. İks-adamlar komandası ilə tanınır. 1980-ci ildə Kris Klermont və Con Brin tərəfindən yaradılmış və ilk dəfə "Əsrarəngiz İks-adamlar" komiksinin 129-cu sayında yer almışdır. Ağ kraliça adı ilə də tanınır. İlk əvvəllər bir super cinayəkar olsa da, yaxşıların tərəfinə keçib İks-adamların əhəmiyyətli üzvlərindən biri olmuşdur.
Emma Frost bir telepatdır. Bununla yanaşı dərisi almaz qədər sərt ola bilir.
2011-ci ildə çəkilən "İks-adamlar: Birinci dərəcə" filmində Emma Frost əhəmiyyətli personajlardan biri olmuşdur. Bundan əvvəl 1996-cı ildə "Nəsil X" və 2009-cu ildə "İks-adamlar: Başlanğıc. Şimal porsuğu" filmlərində də görünmüşdür.
2008-ci ildə "Empire" jurnalı Emma Frostu "Ən böyük 50 komiks personajı" siyahısında 30-cu yerdə götürmüşdür. IGN-nın 2006-cı "Top 25 İks-adamlar üzvü" siyahısında isə 21-ci yerdə göstərilmişdir.
Bioqrafiya
XVIII əsrdə yaradılmış Cəhənnəm Atəşi Klubunun üzvləri tanınmış və nüfuzlu şəxslərdir. Xaricə çox da açıq olmayan qrupun əsas məqsədi dünyada siyasi və iqtisadi üstünlük quraraq üzvlərinə mənfəət qazandırmaqdır.
Klubun üzvləri ildən-ilə dəyişsə də, idarə sxemi dəyişməmişdir. Adlarını şahmat taxtasının fiqurlarından alan idarə üzvləri şəxsiyyətlərini əks etdirən rənglərlə xatırlanmışdır. Bunlar "Kral", "Vəzir", "At" və "Fil"dir.
Emma Frost bu kluba əvvəlcə striptizçi kimi qatılır, daha sonra yüksələrək klubda böyük mövqə tutur. Özü kimi mutant olan Sebastian Şou ilə birlikdə klubun üzvlərinə mutantları daxil edir, klubun adını "Daxili çərçivə" qoyur.
Həm gözəlliyi, həm də telepatik qabiliyyətinə görə Emma Frost daim diqqət mərkəzində olmuşdur. Biseksual hərəkətlərini və bədənini saxlama tərəfkeşi olmayan Emma Frost bir çox nəfərlə münasibət yaşamışdır. Münasibət yaşadığı şəxslərin ən böyük ortaq nöqtəsi liderlik keyfiyyətinə sahib olmalarıdır. Cəhənnəm Atəşi Klunun lideri Sebastian Şou; Atlantida kralı Namor; milyoner və dahi Dəmir adamla yaşamışdır. Amma ən böyük sevgisi Təpəgözlə bağlıdır.
VIII Mixail Paleoloq
Mixail VIII Paleoloq — 1259–1282-ci illərdə hakimiyyətdə olmuş Bizans imperatoru. VIII Mixayil 1453-cü ildə Konstantinopolun Osmanlı İmperiyası tərəfindən fəthinə qədər mövcud olmuş Paleoloq sülaləsinin banisidir. 1261-ci ildə VIII Mixayil Konstantinopol şəhərinin Dördüncü səlib yürüşü zamanı yaranmış Latın İmperatorluğunun əlində alaraq Bizans İmperatorluğunu yenidən qurmuşdur.
Emma Frost
Gücləri
Bununla yanaşı Emma Frost digər mutantlarda görünməyən "ikinci mutasiyaya" sahibdir: dərisini almaza çevirmək qabiliyyətinə malikdir. Dərisi almazdan ibarət olduğu müddətdə digər telepatlar onun fikirlərini oxuya bilmir. Almaz onu istidən, təzyiqdən, yorulmaqdan qoruyur. Dərisi almazdan ibarət olduğu müddətdə digər telepatlar onun fikirlərini oxuya bilməsə də, telepat gücündən də istifadə edə bilmir.
Filmlərdə
thumbnail|Cenyuari Cons "[[İks-adamlar: Birinci sinif" filmində Emma Frost rolunda.]] 1996-cı ildə çəkilən "Nəsil X" televiziya filmində Emma Frostu Finola Hayes canlandırmışdı. 20th Century Fox tərəfindən çəkilən "İks-adamlar" seriyasının 3-cü filmi olan "İks-adamlar: Son müqavimət" filmində bu personaj yer vermək fikri var idi. Hətta bu rol üçün Siqurni Uiver seçilmişdir, amma onun layihəni tərk etməsinə görə Emma Frost bu filmdə görünməmişdir.
VIII Mixail Paleoloq
1223–1258
Gənc yaşlarda tanınmağa və Nikeya İmperatorluğu içərisində sürətlə yüksəlməyə başlamışdır. III Iohannın qohumu olan Teodora Dukayna Vtatzina ilə evlənmişdir. 1256-cı ildə Mixayil Anadolu Səlcuqlu Dövləti imperatoru olan II İzəddinin təmsilçiləri ilə bir üsyan planlamaqla ittiham olunmuşdur. Konyada yerləşən II İzəddinin sarayına ya öz istəyi ilə getmişdir, ya da sürgün edilmişdir. 1258-ci ildə təmiz çıxınca geri çağırılmış və frank əsilli muzdlu əsgərlərdən ibarət orduya rəhbərlik etməyə başlamışdır.
Emma Frost
Filmlərdə
2009-cu ildə çəkilən "İks-adamlar: Başlanğıc. Şimal porsuğu" filmində Emma Frost personajına kiçik də olsa, nəhayət, yer verilmişdir. Amma burada Emma Frost kimi deyil, Emma Silverfoks kimi, üstəlik telepat gücü olmadan təsvir edilmişdi. Lakin filmin fraqmanında personajın "Emma Frost" olduğu göstərilmişdir. Bu rolu filmdə Taina Tozzi ifa etmişdir.
VIII Mixail Paleoloq
1258–1261
1258-ci ildə II Teodor Laskaris ölmüş və yerinə 8 yaşlı IV İohann Laskaris gəlmişdir. Geoq Mouzalon və I Patrik Arsenius naibləri olmuşdur, lakin Mixayil Paleoloq hər ikisini öldürmüşdür. Mixayil taxtı əvvəl naib kimi əlinə keçirmiş, daha sonra 1 yanvar 1259-cu ildə Cenevrə Respublikasının köməyi ilə Nimpayonda imperator elan edilmişdir.
Emma Frost
Filmlərdə
Emma Frostun ən çox diqqət çəkdiyi film 2011-ci ildə çəkilən "İks-adamlar: Birinci sinif" filmidir. Komiksə uyğun olaraq bu dəfə Emma Frost telepat bacarığı, almaz dərisi, Sebastian Şou ilə partnerliyi, Cəhənnəm Atəşi Klubuna üzvlüyü göstərilmişdir. Emma Frostu filmdə Cenyuari Cons oynamışdır.
VIII Mixail Paleoloq
1258–1261
25 iyul 1961-ci ildə Mixayil Paleoloq general Aleksey Stratiqopulun nəzarəti altında olan Konstantinopolu ələ keçirmiş və Latım imperatoru olan II Balduini qovmuşdur. VIII Mixayil Konstantinopola 15 avqustda girmişdir. Orada həm özü, həm də kiçik oğlu II Andrenik Paleoloq üçün tacgeymə mərasimi keçirmişdir. O, orada imperatorluk etməyə başlamış, ortaq imperator olan IV Yannis Laskarisi Nikeyada buraxmışdır. Dekabr ayında 11 yaşı olarkən Yannis Laskarisin gözlərini çıxararaq taxtdan salmış və bir monastıra keşiş kimi göndərmişdir.
Emma Frost
Filmlərdə
2014-cü ildə çəkilən "X adamlar: Gələcəyin keçmiş günləri" filmində Maqneto təyyarədə 1962–1973-cü illərdə insanlar tərəfindən öldürülən mutantların adlarını sadayarkən Emma Frostun da adını çəkmişdir.
VIII Mixail Paleoloq
1261–1273
1265-ci ildə [[Bizans İmperiyası|thumb|]] VIII Mixayil hökmdarlığı boyunca Latın İmperatorluğunu bərpa etmək istəyənlərlə mübarizə aparmalı olmuşdur. Latım imperatoru II Balduin evlilik və diplomatika yolu ilə Fransa kralı IX Luisin qardaşı I Karlo ilə ittifaq qurmuşdur. Karlo papanın göstərişi Cənubi İtaliyaya soxulmuşdur. Hohenştaufen sülaləsinin nümayəndələri olan Manfredi və Konradi məğlub etmiş və Palermo və Neapolu ələ keçirmişdir. Karlo Balkan yarımadasına çataraq Konstantinopolu ələ keçirmək istəyirdi,
Emma Frost
Filmlərdə
2018-ci il istehsalı "Qara Feniks" filmində Emma Frost personajının olması planlaşdırılsa da, filmdən çıxarılmışdır.
VIII Mixail Paleoloq
1261–1273
Amma Karlonun yürüşləri papa üçün əlverişli deyildi. Papa ilə VIII Mixayil arasında Karloya qarşı ittifaq üçün apardıqları danışıqlar 20 il davam etmişdir. Sonda alınan qərara görə papa Karlonun Konstantinopola hücum etməsini əngəlləməli, Mixayil isə Şərq Ortodoks Kilsəsini Romaya birləşdirməli idi. Mixayilin belə bir söz verməsi Bizans xalqında narazılıq yaratmışdır. Papanın dini üstünlüyünü qəbul etmək istəməyənlər Latın İmperatorluğunun belə bərpa olunacağını düşünürdülər.
1274–1282
1274-cü ildə İkinci Lion Məclisində birlik elan edilmişdir. Bizanslılar məclisə qarşı çıxdılar. Mixayil birliyin qorunması üçün səylər göstərmişdir, Amma 1281-ci ildə IV Martinin papa olmasından sonra Mixayil birlikdən imtina etmişdir.
Karlo və Mixayil arasında siyasi gərginlik artarkən Karlo ordusunu gücləndirməyə başlamışdır. Fransız general Sallinin rəhbərliyi altında Berata (Albaniya) hücum olsa da Mixayil tərəfindən dəf olunmuşdur. Mixayil diplomatik yolla papanın inamını qazanmış və Siciliyadakı Hohenştaufen nümayəndələri ilə birləşmiş, Cenoanın dəstəyini almış və Araqon kralı III Pedro ilə gizli ittifaq qurmuşdur. 30 – 31 mart 1282-ci ildə Siciliyada Vesperum üsyanı baş vermişdir. Karlonun hakimiyyəti təhlükə altına düşmüş və fransızlar öldürülmüşdür. Beləliklə Bizans Latın işğalından qurtulmuşdur. Mixayil isə həmin il ölmüşdür. Mixayilin təkcə Avropaya diqqət verməsi Anadolunun türklər tərəfindən ələ keçirilməsi üçün zəmin yaratmışdır.
Cəfərqulu
Cəfərqulu — Azərbaycanlı kişi adı.
Senecio integrifolius
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İstinadlar
Senecio integrifolius Senecio integrifolius
Hərbi kəşfiyyat
Hərbi kəşfiyyat nümunələrinə piyada əsgərlər, hərbi gəmilər və ya sualtı qayıqlar, pilotlu və ya pilotsuz uçuş aparatları və süni peyklər tərəfindən həyata keçirilmiş olan patrullar və ya gizli müşahidə nöqtələrinin qurulması daxildir.
Casusluq əsasən hərbi kəşfiyyat sayılmır, çünki bu iş əsas qüvvələrin qabağında işləyən hərbi təyinatlı xüsusi qüvvələr tərəfindən həyata keçirilir. Cəsuslar düşmən mövqelərinin arxasında mübarizə aparırlar.
Qərbi Frakiya
300px|thumb
Qərbi Frakiya — Yunanıstanın şimal-şərqində tarixi vilayət, Balkan yarımadasının şərqində daha böyük bir tarixi vilayət olan Frakiyanın tərkib hissələrindən biri.
Qərbi Frakiya qərbdə Nestos və şərqdə Evros çayları arasında yerləşir. Şimalda vilayət Bolqarıstanla sərhədin keçdiyi Rodop dağları ilə həmsərhəddir. Frakiyanın 1986-cı ilə qədər olan inzibati rayonuna Ksanti, Rodopi və Evros nomları daxil idi. Frakiya həmçinin, 2010-cu ilə qədər Evros nomunun bir hissəsi olan Egey dənizindəki Samotraki adasını da əhatə edirdi. 1986-cı ildən Frakiya Şərqi Makedoniya və Frakiya periferiyasının bir hissəsidir.
Nuxt.js
Nuxt.js — Vue.js, Node.js, Webpack və Babel.js-a əsaslanan pulsuz və açıq mənbəli veb tətbiqetməsidir. Proqram "universal tətbiqlər üçün meta-çərçivə" kimi reklam olunur. Universal termini burada çərçivənin məqsədi istifadəçilərə tanış Vue.js vahid fayl komponent sistemindən istifadə edərək JavaScript-də veb görünüşləri yaratmağa imkan vermək mənasında istifadə olunur və həm brauzerdə vahid səhifə tətbiqi kimi işləyə bilər. Bundan əlavə, proqram istifadəçilərə məzmunu və ya onun hissələrini, serverdə əvvəlcədən göstərilən və statik sayt generatorları şəklində xidmət göstərməyə imkan verir.
Shahed 171 Simorgh
Shahed 171 Simorgh (Azərbaycan dili: “Simurq quşu” və ya “Zümrüd quşu”; bəzən S-171), Shahed Aviasiya Şirkəti tərəfindən istehsal edilmiş olan, İranın reaktiv təyyarələrə dəstək məqsədilə istifadə etdiyi “uçan qanad” (Flying wing) dizayınına malik olan PUA-sıdır.
İran tərəfindən ələ keçirilmiş Lockheed Martin RQ-170 Sentinel Pilotsuz uçuş aparatının tam ölçülü kopyasıdır. Shahed 171 Simorgh Pilotsuz uçuş aparatı RQ-170 aparatına əsaslanan, İranın uçan qanadlı pilotsuz uçuş aparatlarından biri və Saegheh ilə birlikdə, istifadə edilən və eyni zamanda onunla tez-tez qarışıq salınan, Saegheh pilotsuz uçuş aparatının daha kiçik versiyasıdır. İlk uçuşunu 2014-cü ildə həyata keçirmişdir. Hal-hazırda İran Hərbi Hava Qüvvələri tərəfindən istifadə edilir.
Dizayn
Simurq pilotsuz uçuş aparatının, eniş çarxlarına və şinlərə qədər olan hissəsi Lockheed Martin RQ-170 Sentinelin dəqiq bir nüsxəsidir. Əsasən fiberglas (şüşə lif) materialından istifadə edilərək istehsal olunduğu görünür. Bir tədqiqatçı iddia edir ki, çəkisi, mühərriki və dözümlülüyü RQ-170-dən zəifdir.
İran aparatın döyüş sursatları ilə silahlandırıla biləcəyini iddia etməsi Qərb analitikləri tərəfindən mübahisələrə səbəb olmuşdur.
Statusu
300px|thumb|İran istehsalı olan Simurq pilotsuz uçuş aparatının yandan görünüşü
Senecio candollii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Shahed 171 Simorgh
Statusu
2014-cü ildə Simurq “ucuz saxta” adlandırılmış və İranın yaydığı fotolar “xam örnəklər” hesab edilmişdir. Müstəqil analitiklər, məsələn, uçan qanad dizaynı üçün uçuşa nəzarət sisteminin çox tələbkar olduğuna işarə edərək Saegheh-ə ciddi şübhə etdiklərini ifadə etmişdirlər.
2014-cü ildəki məlumata görə ikisi istehsal mərhələsində idi. 2014-cü ildə İran tərəfi bildirmişdir ki, 2015-ci ilin mart ayına qədər dörd ədədi xidmətə qəbul ediləcək.
PUA ilk dəfə 2015-ci ilin may ayında görülmüşdür və 2016-cı ilin oktyabr ayında İranın dövlət televiziyasında aparatın uçuş kadrları göstərilmişdir. Ceynin (Jane) təhlili PUA-nı Kaşan Hərbi Hava Bazasına yerləşdirmişdir.
Simurqun faktiki olaraq hər hansısa bir əməliyyat zamanı istifadə edilməsi məlum deyil və ola bilər ki, 2018-ci ildən sonra layihəyə son verilmişdir.
Bəzi mənbələr bir ədəd Shahed 171-in 2018-ci ilin fevral ayında baş vermiş olan İsrail-Suriya münaqişəsi zamanı vurulmuş ola biləcəyini bildirirlər, lakin vurulmuş PUA, ehtimal ki, ona çox oxşar olan Saegheh olmuşdur.
İstifadəçilər
thumb|300px|İran istehsalı olan Simurq pilotsuz uçuş aparatı
Şamaxı Humanitar Kolleci
Şamaxı Humanitar Kolleci (əvvəlki adı: Şamaxı Mədəni-Maarif Texnikumu) — Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olmuş orta-ixtisas təhsili müəssisəsi
Tarixi
Əvvəlki adı Şamaxı Mədəni-Maarif Texnikumu olmuş və 16 iyun 2010-cu ildən Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarına əsasən bu ad ilə adlandırılmışdır.
İxtisaslar
Kollecdə aşağıdakı ixtisaslar üzrə mütəxəssislər hazırlanmışdır:
Ləğvi
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 3 fevral 2016-cı il tarixli, 30 nömrəli Qərarına əsasən Şamaxı Humanitar Kolleci Şamaxı Dövlət Sənaye-İqtisad Kolleci ilə birləşdirilərək Şamaxı Dövlət Regional Kolleci adlandırılmışdır.
Ocotea kenyensis
(Ocotea kenyensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Ocotea kenyensis növü Efiopiyadan Afrikanın cənub hissələrinə qədər yayılmışdır.
İlqar Abbasov
İlqar Namaz oğlu Abbasov — Şirvan Şəhəri İcra Hakimiyyətinin başçısı.
Həyatı
İlqar Namaz oğlu Abbasov 1958-ci il fevral ayının 12-də anadan olub. Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnstitutunu 1979-cu ildə sənaye və mülki tikinti ixtisası üzrə, 1993-cü ildə isə Bakı Sosial İdarə etmə və Politologiya institutunu bitirmişdir. Müxtəlif tikinti idarələrində çalışmış, sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olmuşdur.
2004–2005-ci illərdə Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı, 2005–2019-cu illərdə isə Bakı Şəhər Suraxanı Rayon İcra Hakimiyətinin başçısı vəzifələrində çalışıb.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 12 noyabr 2019-cu il tarixli Sərəncamı ilə Şirvan Şəhər İcra Hakimiyətinin başçısı vəzifəsinə təyin edilmişdir.
Cəmil
Cəmil — Azərbaycanlı kişi adı.
Əyrinin uzunluğu
Uzunluq riyaziyyatda parça, yol və əyrilərin xassələrini səciyyələndirir. Əyrinin uzunluğu həmçinin "qövs uzunluğu" da adlanır.
Parçanın uzunluğu
Əgər, uyğun olaraq,  koordinatlarına malik A və B nöqtələri verilmiş \R^3 fəzaya aiddrsə, onda bu koordinatlar arasındakı AB parçasının uzunluğu Pifaqor teoreminə görə hesablanır:
Müstəvidə yolun uzunluğu
Müstəvi üzərində və ya fəzada yol iki və ya üç koordinat funksiyası ilə verilir:
Hissə-hissə kəsilməyən yolun uzunluğu onun vektorunun inteqrallanması ilə əldə edilir:
Polyar koordinat sistemində yolun uzunluğu
Müstəvidə verilmiş yol polyar koordinat sistemnində r(\varphi) şəklind təyin olunmuşsa, onda
hasil qaydasından alınır
Buradan polyar koordinat siistemondə yolun uzunluğu belə tapılır:
Həmçinin bax
Uzunluq (Fizika)
Uzunluq (Cəbr)
Alaqoas
Alaqoas  — Braziliyanın şərqində yerləşən ştat. Ştat şimaldan Pernambuku, cənubdan Serjipi, cənub-qərbdən Baiya ştatları ilə sərhədlənir. Şərqdən Atlantik okeanın suları ilə yuyulur. Ərazisi 27 767,7 km² təşkil edir. Əhalisinin sıxlığına görə Braziliyada dördüncü yerdədir. Ştatın inzibati mərkəzi Maseyo şəhəridir.
Ştat 102 rayona bölünür. İri şəhərləri Maseyso, Arapiraka, Palmeyra-duz-İndius, Riu-Larqu, Penedu, Union-dus-Palmaris, San-Migel-dus-Kampus, Santana-du-İpanema, Delmiru-Qoveya, Koruripi, Mareşal-Doedoru və Kampu-Aleqri.
Əhalinin 2,100,000 nəfəri (66.18%) qarışıq, 964,000 nəfəri ağlar (30.39%), 96,000 nəfəri qaralar (3.02%), 11,000 nəfəri isə asiyalılar (0.35%). təşkil edir.
Həsənqaya (Tərtər)
Həsənqaya — Azərbaycan Respublikasının Tərtər rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 25 avqust 1992-ci il tarixli, 287 saylı Qərarı ilə Ağdərə rayonunun Həsənqaya kənd Soveti Tərtər rayonunun tərkibinə verilmişdir.
Alaqoas
İnzibati bölgü
Ştat üç mezoregiona bölünmüşdür: Şərqi Alaqoas — Atlantik okean sahili ərazilər, Kənd təsərrüfatı mezoregionu — mərkəzi ərazilər və Sertan — qərb ərazilər.
Həsənqaya (Tərtər)
Toponimikası
Kəndin keçmış adı Buruc olmuşdur. Yaşayış məntəqələri Həsənqaya adlı yerdə salındığına görə belə adlandırılmışdır.
Alaqoas
İqtisadiyyat
Ştat iqtisadiyyatının əsasınl kənd təsərrüfatı təşkil edir. Burada Şəkər qamışı, pambıq və tütün yetişdirilir. San-Fransisko çayında yerləşən Paulu-Afonsu şəlaləsi üzərində iri SES fəaliyyət göstərir.
Son zamanlar Atlantik okeanın sahil zonasında turizm inkişaf etdirilir. left|300px|thumb|[[Maseyo]]
Həsənqaya (Tərtər)
Tarixi
Kənd Qarabağ müharibəsinin əvvəlində Ermənistan ordusu tərəfindən işğal olunub, lakin 1992-ci ilin Ağdərə əməliyyatı zamanı erməni işğalçılarından azad edilib.
2008-ci ilin mart ayında Erməni silahlı qüvvələri 1994-cü ildə imzalanmış Ermənistan-Azərbaycan atəşkəsini pozması nəticəsində bu kənd istiqamətində də şiddətli döyüşlər olmuşdur. Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri Ermənistan ordusunun işğal etdikləri bəzi hərbi mövqeləri azad etmişlər. Müdafiə nazirliyinin məlumatına görə yaranmış hərbi münaqişə nəticəsində dörd azərbaycanlı əsgər şəhid olub və 12 erməni əsgər öldürülüb. Məlumata görə döyüş zamanı Azərbaycan Silahlı Qüvvələri artilleriyadan istifadə edib.
Əhalisi
Kənddə işğal olunmuş ərazilərdən qovulmuş azərbaycanlılar məskunlaşıb. Burada əsasən Kəlbəcər və Laçın rayonundan olan qaçqınlar məskunlaşıb. Təxminən 20 ailə evini burada qismən düzəldə bilib və kənddə yaşayış davam edir.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd dağətəyi ərazidə yerləşir.
İqtisadiyyatı
Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsi kəndi içməli su ilə təchiz edib.
Təhsil
2009-cu ildə tam şəkildə təmir edilən kənd məktəbində 5 şagird rahat şəkildə təhsil ala bilir. Kənddə uşaq bağçası mövcud deyil.
Səhiyyə
Kənddə tibb məntəqəsi mövcud deyil.
Çingiz Əhmədov
Çingiz Əli-Əşrəf oğlu Əhmədov — Azərbaycanın tanınmış  komediya aktyoru, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti, Azərbaycan Dövlət Musiqili Teatrının aparıcı aktyoru.
Həyatı
Əhmədov Çingiz Əli-Əşrəf oğlu 27 dekabr 1962-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1983-cü ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetini bitirmişdir. 1983-cü ildə Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrına dəvət olunmuşdur. «Boşanaq, evlənərik», «Bəbirlinin kələkləri», «Qızıl toy», «Sevgilimin anası», «Məşədi İbad», «Qız görüşə tələsir» tamaşalarında çıxış etmişdir. 1991-ci ildə Dövlət Gənclər Teatrına dəvət olunub. Gənclər Teatrından dəfələrlə cəbhə bölgələrinə getmiş, çıxışlar etmiş və bu çıxışları fərmanlara, diplomlara layiq görülmüşdür. Bundan başqa «Arvadımın əri özüməm», «Toy kimindir?», «Valeh, kəndinə qayıt», «Hamlet», «Ox və hədəf»,«Aldanmış kəvakib» və s. tamaşalarda da iştirak etmişdir. 2003-cü ildə yenidən Musiqili Komediya Teatrına dəvət olunub. Bu illər ərzində S. Fərəcov, R.N. Güntəkin «Bir günlük siğə»əa Helmi, V. Adıgözəlov, Anar «Aldın payını, çağır dayını»da Əli Əyrizadə, R. Əkbər «Bəydullanın möhtəşəm toyu»nda Qeybulla, S. Ələsgərov, İsi Məlikzadə "Kələkbazlar”da Mayıl, R. Mirişli M. Haqverdiyev "Qısqanc ürəklər”də Əjdər, N.V. Qoqol "Evlənmə”də Kaçkaryov, E. Sabitoğlu, C. Məmmədov otel şefi,Elçin"Baladadaşın toy hamamı”də Gümüş Malik kimi koloritli, duzlu obrazlar yaratmışdır. 2012-ci ildə Əməkdar artist fəxri adına layiq görülmüşdür.
Hal-hazırda SpaceTV-də 'Yerimdəyəm' verilişinin aparıcısıdır.
6 may 2015-ci ildə, 6 may 2016-cı ildə , 1 may 2017-ci ildə , 9 may 2018-ci ildə , 7 may 2021-ci ildə , 10 may 2022-ci ildə və 6 may 2023-cü ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür. 2016-cı ildə Azərbaycan Dövlət Musiqili Teatrı üzrə "İlin ən yaxşı aktyoru" adına layiq görülmüşdür.
Dinə Qaripova
Dinə Fəhim qızı Qaripova — tatar Rusiya müğənnisi, Rusiya «Birinci» kanaldakı «Голос»  müsabiqəsin qalibi, Tatarıstan Respublikasının əməkdar artisti.
Dina 2013 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Rusiyanı "What If" mahnısı ilə təmsil edib və Rusiyaya 5-ci yeri qazandırıb.
Qazaxıstan əhalisi
Sayı - 18 838 730 nəfər 01.08.2020
Şuşa Humanitar Kolleci
Erkən tarixi
Bu gün Şuşa Humanitar kolleci kimi fəaliyyət göstərən məktəbin tarixi XIX əsrin ortalarına Şuşa musiqi məktəbinin yaradılmasına söykənir. Xarrat Qulu Məhəmməd oğlu (1823-1883) Şuşada ilk dəfə musiqi məktəbini açır. bu məktəbdə o, özünün düzəltdiyi tütək, davul, dümbək və s. alətlərlə uşaqlara musiqinin sirlərini öyrədirdi. Şuşanın görkəmli xanəndələri Cabbar Qaryağdıoğlu, Hacı Hüsü, Keçəçioğlu Məhəmməd, Əbdülbaqi (Bülbülcan), Məşədi İsi və bir sıra başqaları bu məktəbin yetirmələridir. Məktəbin tar sinifində oxuyan Sadıqcan (1846-1902) novator tarzən kimi tanınmışdır.
XIX əsrin 90-cı illərində görkəmli alim, rəssam Mir Möhsün Nəvvabın təşəbbüsü ilə yeni musiqi məktəbi təşkil edildi. Bu məktəbin təşkili ilə musiqi ifaçılığ və vokal sənətində canlanma yarandı.
XX əsrin 30-cu illərində Azərbaycan vokal sənətinin banisi Bülbülün təşəbbüsü ilə Azərbaycan SSR Xalq Maarif Komisarlığının 10 oktyabr 1932-ci il tarixli qərarına əsasən Şuşa Musiqi məktəbi yaradıldı (bu həm də Azərbaycanda yaradılan ilk uşaq musiqi məktəbi idi). Məktəb Xan qızı Natəvanın evində fəaliyyətə başladı. Məktəbdə tar, kamança, fortepiano, skripka və vokal şöbələri fəaliyyət göstərirdi. 1933-cü ildə məktəbə ilk direktor Həmzə Əliyev təyin olunur. O, məşhur skripkaçı, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti, professor Azad Əliyevin atasıdır. Həmzə Əliyev Şuşa Musiqi Məktəbinin direktoru vəzifəsində olduğu müddətdə respublikanın görkəmli bir çox müəllimlərini məktəbə dəvət etmiş, özünün rəhbərliyi, müəllim və şagirdlərin iştirakı ilə tez-tez konsertlər təşkil etmişdir. respublikanın tanınmış musiqi müəllimləri: Qəmbər Hüseynli, əməkdar müəllim Fatma Zeynalova, Saleh Əbdürrəhimov, Nikolay və Polina Sergeylər, Lətif Əliyev, Aleksey Raxmanov, Zoya Vladimirovna və başqaları bu məktəbdə dərs demişlər.
Tarixi
Əvvəlki adı Şuşa Mədəni-Maarif Texnikumu olmuş və 16 iyun 2010-cu ildən Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarına əsasən hazırkı ad ilə adlandırılmışdır.
Əvvəlki adı Şuşa Musiqi Texnikumu olmuş və 16 iyun 2010-cu ildən Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarına əsasən Şuşa Musiqi Kolleci adlanan təhsil müəssisəsi Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 3 fevral 2016-cı il tarixli, 30 nömrəli Qərarına əsasən Şuşa Humanitar Kollecinə qoşulmuşdur.
İxtisaslar
Kollecdə aşağıdakı ixtisaslar üzrə mütəxəssislər hazırlanır:
Ocotea lancilimba
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Nəsrulla
Nəsrulla — kişi adı.
Montafon
Montafon (yerli dialektdə:"Muntafu") Avstriyanın Vorarlberg federal əyalətində olan İll çayı ilə kəsişən 39 km uzunluğunda bir vadidir. Şimalda Bludenz şəhəri və Verwall Alplarından, cənubda Silvretta və Rätikon dağlarına qədər uzanır. Ərazinin 16.642 nəfər əhalisi var. (1 yanvar 2016)
Coğrafiya
Montafon 10 kənddən ibarətdir. Montafonda bütün bələdiyyələr Bludenz rayonuna aiddir, əsas şəhər Şrunsdur. Bələdiyyələr: Bludenzdən yola çıxaraq, siz Lorünsün köhnə sement zavoduna və Lorüns şəhərinə gedən B 188 dövlət yoluna daxil olursunuz. Alma meşələri və Tränabächle (gözyaşları çayı) keçəndən sonra, vadinin solda St. Anton (yerli dialektdə "Santatöni") və sağda Vens və Vandans kimi əzəmətli görkəmi açılır.
İqtisadiyyat
Montafondakı iqtisadiyyat, meşə sənayesi, hidroenerji, kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı, turizmlə əlaqəli xidməti kimi ənənəvi fəaliyyətlərdən, ibarətdir.
Turizm
Ərazidə turizm mühüm rol oynayır və Montafon xizək, yürüyüş və dağ velosipedi idmanı ilə məşhurdur. Əsas yol olan, Silvretta yüksək Alp yolu, dəniz səviyyəsində 650 ilə 1430 metr arasında olan ,xizək sahələrinə çıxışı təmin edir. Bu ərazidə 60 funikulyor və 225 km-lik yamacı əhatə edən 5 xizək sahəsi Golm, Silvretta Montafon, Gargellen, Silbertal-Kristberg və Silvretta-Bielerhöhe var. Bütün yürüyüş və velosiped marşrutları çox yaxşı qeyd olunmuşdur. Bir çox sahə mühafizə olunur və velosiped həmişə icazə verilmir. Başlayanlar üçün 8 dırmaşma parkı və 15 sabit ip marşrutu var. Tschagguns və Partenendə qolf sahələri mövcuddur.
İdman
2012/13-ci ildən Montafon Dünya Kuboku FIS Snowboard Dünya Kubokunun bir hissəsidir. Montafonda Dünya Kuboku hər il dekabr ayında keçirilir. Yarış Silvretta Montafon ərazisində keçirlir.
Mədəniyyət
Bir çox məşhur bu vadidə qalmışdır. Tanınmış opera mügənnisi Elisabeth Schwarzkopf ömrünün son günlərini Şrunsda keçirmiş və 2 avqust, 2006-cı idə burada vəfat etmişdir.
Montafon pendiri
Montafon pendiri, (sura kees) 12-ci əsrdən xamadan hazırlanan və az yağlı pendirdir. Montafon, Alp bölgəsində pendir istehsalının ən qədim ənənələrindən birinə sahibdir və hələ də burada əhəmiyyətli bir süd məhsuludur.
Rahim Sterlinq
Rahim Şakil Sterlinq (8 dekabr 1994, Kinqston, Yamayka) — ingilis futbolçu, "Çelsi" futbol klubunun və İngiltərə milli futbol komandasının futbolçusu.
Kuins Park Reyncers
Sterlinq "Liverpul"a transferindən öncə yeddi il ərzində "Kuinz Park Reyncers"in futbol məktəbində oynamışdır.
Liverpul
Sterlinq 2010-cu ilin fevral ayında "Liverpul" ilə razılığa gəlmişdir. 1 avqust 2010-cu ildə "Borussiya Münhenqladbax"la dostluq oyununda ilk dəfə forma geyinmişdir. "Liverpul" forması ilə ilk qolunu isə "Hibernian"a vurmuşdur.
Mançester Siti
14 iyul 2015-ci ildə 49 milyon funt-sterlinq qarşılığında "Mançester Siti"yə transfer olunmuşdur.
Milli komanda karyerası
Sterlinq əslən Yamaykalı olduğu üçün millinin U-17 yığmasında, həmçinin İngiltərənin U-17 yığmasında oynaya bilir.
PyCharm
PyCharm — xüsusi olaraq Python dili üçün kompüter proqramlaşdırmasında istifadə olunan inteqrasiya edilmiş inkişaf mühitidir. Çex və rus şirkəti JetBrains tərəfindən hazırlanmışdır. Kod təhlili, qrafik ayırıcı, inteqrasiya olunmuş bir cihaz sınayıcısı, versiyaya nəzarət sistemləri (VCSes) ilə inteqrasiya təmin edir və Django ilə veb inkişafını, həmçinin Anaconda ilə birlikdə Məlumat Elmini dəstəkləyir.
PyCharm Windows, macOS və Linux versiyaları olan çarpaz platformadır. Community Edition və Apache Lisenziyası, altında buraxılmışdır və əlavə xüsusiyyətlərə sahib Professional Edition da var:Mülkiyyət Lisenziyası.
Senecio cannabinifolius
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Misis körpüsü
Misis körpüsü — Ceyhan çayı üzərində, Adananın Yürəgir ilçəsinin Misis bölgəsində yerləşən tarixi körpü.
IV əsrdə Roma İmperatoru II Flavius Julius Costantinus tərəfindən tikdirilmişdir. VI əsrin ortalarında Bizans İmperatoru Justinianus tərəfindən təmir edilmşidir. Doqquz hissəli olaraq inşa edilmişdir. Köhnə Adana-Hələb yolu buradan keçirdi. Anadolunun ilk Roma körpüsü kimi tanınır. Səlcuqilər Bizanslılar və Səlibçilər arasında döyüşlərə səhnə olan əfsanəvi şəhər Misis adını daşıyan körpü, Ramazanoğlu bəyliyi və Osmanlı dövründə şiddətli zəlzələlərlə ziyan dəymiş, amma buna baxmayaraq bu günümüzə qədər qalan memarlıq abidələrindən biridir.
Körpü haqqında söylənilən əfsanələrdən biri olan Loğman Həkimin ölümsüzlük dərmanını tapdığı və bu dərmanı yazdığı kağızı Misis Körpüsündə əlindən uçmasıdır.
Günümüzdə insanları üzərində daşımağa davam edən körpü, 1998-ci ildə yenidən bərpa edilmişdir. Körpü hələ də təsirli bir şəkildə istifadə edilir.
Pensər
Etimologiyası
Pensər kənd adının tərkibindəki penə sözü talış dilindəki «yuxarı» və sə «baş», «hündür» sözlərindəndir (Yuxarıbaş kəndi).
Tarixi
Kəndin qədim adı Butəsərdir.
Şeyx Zahid Gilani Astaranın Butəsər ( indiki Pensər) kəndində XIII əsrin sufi alimi Seyid Cəmallədindən dərs almışdır. Cəmallədin Gilani 1253 -cü il noyabrın 28-də vəfat etmiş, məzarı Astara rayonunun Pensər kənd qəbristanlığındadır.
Astarada bir neçə əsrin yadigari olan kərpic kürəsi aşkar olunub. Bu kürə vasitəsi ilə bişirilən kərpiclərlə rayonda ilk ümumtəhsil müəssisəsi olan Rus-Tatar məktəbi titkilib. İndi bu kürə Astaranın Pensər kəndində qorunub saxlanılır. Kərpic Kürəsi kəndin sakini İntizar Mürsəlov tərəfindən aşkarlanıb. O, iki il əvvəl həyətində ağac əkmək üçün çala qazarkən hansısa tikilinin kərpicləri üzə çıxır. O, bu barədə rayon mədəniyyət və turizm idarəsinə məlumat verir. Aparılan tədqiqatlara əsasən məlum olur ki, həmin kərpiclərin 19-cu əsrin əvvəllərində inşa olunan kərpic kürəsinin qalıqlarıdır. Bu kərpic kürəsi İntizarın ulu babası, Astara mahalında dövrünün tanınmış xeyriyyəçi olan Hacı Teymura məxsusdur. O, nənəsindən vaxtilə bu həyətdə kərpic kürəsinin mövcud olduğunu tez-tez eşidib. Amma onun yerini heç kim dəqiqləşdirə bilməyib. Çünki, represiya illərində kürə torpağa basdırılırb. Mütəxəsisslər kərpic bunu sovet rejiminin imkanlı adamlara münasibətinin nəticəsi kimi dəyərləndirir. Tarixi faktlar da göstərir ki, burada bişirilən kərpiclər vasitəsilə Pensər və ətraf ərazilərdə bir sıra irimiqyaslı tikililər inşa olunub. Hacı Teymurun özünün şəxsi vəsaiti ilə tikdirdiyi XIX əsrdə Hacı Teymur məscidinin binası bu kürədə hazırlanan kərpicdən tikilib. Hacı Teymurun oğlu Hacı Osmanda 1912-ci ildə ilk rus-tatar məktəbinin bünövrəsini məs buradakı bişirilmiş kərpiclərdən qoymuşdur. Həmin məktəb binası da 1912-ci ildə aşılmış Pensər kəndində fəaliyyət göstərmiş məktəblərdən biridir. Qeyd edək ki, hazırda Hacı Teymur məscidi və Astarada ilk ümümtəhsil müəssisəsi olan Rus-Tatar məktəbinin binası yerli əhəmiyyətli mədəni abidə kimi dövlət qorunur. thumb|250px
Sublime Text
Sublime Text — bir Python tətbiqi proqramlaşdırma interfeysi (API) ilə şərtsiz bir çarpaz platforma mənbə kodu redaktorudur.Bir çox proqramlaşdırma dillərini və işarələmə dillərini dəstəkləyir və funksiyaları, ümumiyyətlə cəmiyyət tərəfindən qurulmuş və pulsuz proqram lisenziyaları altında saxlanılan plaginləri olan istifadəçilər tərəfindən əlavə edilə bilər.
Parastacidae
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
17 yanvar
1901–cari
thumb|[[ABŞ Vircin adaları]]
Parastacidae
Bu fəsiləyə aid çay xərçənglərinə Cənub Yarımkürəsinin mülayim zonalarında — Cənubi Amerika, Avstraliya və Madaqaskar adasında rast gəlinir.
17 yanvar
1901–cari
thumb|[[Məhəmməd Əli]]
thumb|[[Bobbi Fişer]]
Ağdam Dövlət Sosial-İqtisadi Kolleci
Tarixi
26 avqust 2002-ci ildə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarına əsasən Ağdam Kənd Təsərrüfatı və Ağdam Kənd Təsərrüfatının Mexanikləşdirilməsi və Elektrikləşdirilməsi texnikumları birləşdirilərək onların bazasında yaradılmışdır.
İxtisaslar
Kollecdə aşağıdakı ixtisaslar üzrə mütəxəssislər hazırlanır:
"Azərbaycan Sərhəd Mühafizəsinin 100 illiyi (1919–2019)" yubiley medalı
"Azərbaycan Sərhəd Mühafizəsinin 100 illiyi (1919–2019)" yubiley medalı — Azərbaycanın dövlət təltifi (medal). "Azərbaycan Sərhəd Mühafizəsinin 100 illiyi (1919–2019)" yubiley medalı Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2018-ci il tarixli 432 nömrəli Fərmanı ilə təsis edilmişdir.
Əsasnamə
"Azərbaycan Sərhəd Mühafizəsinin 100 illiyi (1919–2019)" yubiley medalının əsasnaməsi Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2018-ci il tarixli 432 nömrəli Fərmanı ilə tətbiq edildi.
Pəlikəş
Pəlikəş — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
"Azərbaycan Sərhəd Mühafizəsinin 100 illiyi (1919–2019)" yubiley medalı
Əsasnamə
'''Maddə 1. Təltif edilən şəxslər'''
Pəlikəş
Etimologiyası
Coğrafi ad pəli Azərbaycan dilindəki pələng sözünün talışca tələffüz forması və keş (kəs) "iki yamac arasındakı dərədən axan kiçik çay" sözlərindən ibarətdir.
"Azərbaycan Sərhəd Mühafizəsinin 100 illiyi (1919–2019)" yubiley medalı
Təsviri
"Azərbaycan Sərhəd Mühafizəsinin 100 illiyi (1919–2019)" yubiley medalının təsviri Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2018-ci il tarixli 432 nömrəli Fərmanı ilə tətbiq edildi.
Pəlikəş
Yolları
12 sentyabr 2013-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin Sərəncamı ilə Deqadi-Pəlikəş avtomobil yolunun tikintisi məqsədilə Azərbaycan Respublikasının 2013-cü il dövlət büdcəsində nəzərdə tutulmuş Azərbaycan Respublikası Prezidentinin ehtiyat fondundan Astara Rayon İcra Hakimiyyətinə 2 milyon manat ayrılmışdır.
"Azərbaycan Sərhəd Mühafizəsinin 100 illiyi (1919–2019)" yubiley medalı
Təsviri
'''Maddə 1. Medalın ümumi təsviri'''
'''Maddə 2. Medalın ön tərəfi'''
'''Maddə 3. Medalın arxa tərəfi'''
'''Maddə 4. Medalın elementləri'''
Drakula (film, 1931, İngiliscə versiya)
"Drakula" — 1931-ci ildə istehsal olunmuş ABŞ filmidir.
Məhəmmədtağı xan Əmir-Əhmədi
Məhəmmədtağı xan Yusif xan oğlu Əmir-Əhmədi — Cənubi Azərbaycan şairi, el böyüyü.
Həyatı
Məhəmmədtağı xan Yusif xan oğlu 1906-cı ildə Cənubi Azərbaycanın Xalxal vilayətinin Təbrizəq kəndində anadan olmuşdu. İbtidai təhsilini mollaxanada, sonra mədrəsədə oxumuşdu.
II Dünya Müharibəsi dövründə Cənubi Azərbaycan ruslar tərəfindən yenidən işgal edildi. Məhəmmədtağı xan Şatiranlı, topladığı silahlı gücü ilə dövlətə qarşı ayaqlandı. Özünə aid 800 nəfərdən ibarət süvari gücü ilə Xalxalın mərkəzi olan Heroabadı ələ keçirdi. Bir neçə ay keçdikdən sonra Gilan Jandarma Birliyi rəisi yavər (mayor) Alai, əmrindəki jandarma gücü ilə Xalxal və Tarumdakı üsyanları yatırmaq üzrə hərəkətə keçdi. Çatışma nəticəsində Məhəmmədtağı xan həyatını itirdi.
Ağdam Musiqi Kolleci
Ağdam Musiqi Kolleci (əvvəlki adı: Ağdam Musiqi Texnikumu) — Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olan orta-ixtisas təhsili müəssisəsi
Tarixi
Əvvəlki adı Ağdam Musiqi Texnikumu olmuş və 16 iyun 2010-cu ildən Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarına əsasən hazırkı ad ilə adlandırılmışdır.
Həsən Bənna
Həsən Bənna — Misirin ictimai-siyasi xadimi, Müsəlman qardaşlar təşkilatının banisi.
Həyatı
1906-cı ildə Misirin Mahmudiyyə qəsəbəsində, sərmayədar Əhməd ibn Əbdürrəhman Bənnanın ailəsində doğulmuşdur. Ata İslamı öyrənsin deyə oğlunu Rəşadiyyəyə göndərir. Həsən ər-Rəşad Məktəbində Mühəmməd Zəhranın nəzarəti altında təhsilə başlayır. Burada Qurani-Kərimi hifz etməyə başlayan Əl-Bənna hifzini tamamlamadan Hazırlıq Məktəbinə keçir və ev şəraitində hifz fəaliyyətinə yiyələnir. Bu arada "Əxlaq və Ədəb Cəmiyyəti"ni qurur və cəmiyyətə nəzarəti öz öhdəsinə alır. Çox keçməmiş bir neçə mömin dostu ilə əl-ələ verib "Əmrun bil-məruf və nəhyun ənil-münkər" vəzifəsini həyata keçirmək üçün "Məni Mühərrəmat" ("Haramların yasaqlanması") cəmiyyətini qurur. Hazırlıq Məktəbindən sonra Dəmənhur İbtidai Sinif Müəllimi Məktəbinə daxil olur.
Əl-Bənna Dəmənhurda olduğu dövr ərzində fiqh, təfsir, hədis, İslam qanunvericiliyinin tarixi və hikmətləri, məzhəb, firqə və bunlarla bağlı ətrafında toplananlardan mükəmməl dərs aldı. 17 yaşında olarkən bu məktəb də tamamlanır və həmin il Qahirəyə gedərək, Darül-Ülum Fakültəsinə daxil olur. 1927-ci ilin iyununda bu fakültəni də bitirir və İsmailiyyəyə müəllim təyin edilir. 1928-ci ilin mart ayında altı dostu, Hafiz Əbdülhəmid, Əhməd əl-Husəri, Fuad İbrahim, Əbdürrəhman Həsəbullah, İsmail İzz və Zəki əl-Məğribi ilə Müsəlman Qardaşlar Birliyini ("Cəmaətül-İxvanil-Müslimin") yaradır. Həsən Əl-Bənna 1949-cu il 12 fevralda qətlə yetirilərək, şəhid olmuşdur.
Çaldaş (Oğuz)
Çaldaş (əvvəlki adı: Astraxanovka) — Azərbaycan Respublikasının Oğuz rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 12 iyun 2018-ci il tarixli, 1190-VQ saylı Qərarı ilə Oğuz rayonunun Böyük Söyüdlü kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Astraxanovka kəndi Çaldaş kəndi adlandırılmışdır.
Tarixi
Kəndi 1849-cu ildə Rusiyadan Azərbaycana köçürülmüş rus-molokanlar salmışlar. Zaman keçdikcə özləri ilə bu adı buraya gətirmiş ruslar kənddən köçüb getmiş, ad qalmışdır.
Toponimikası
Düzənlikdədir. Yaşayış məntəqəsi XIX əsr də Həştərxan vilayəti ndən köçüb gəlmiş ailələrin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Oykonim "Həştərxan" şəhəri və vilayətinin rusca adı olan "Astraxan" (yer adı) və rusca yer adlarında istifadə olunan "-ovka" şəkilçisindən ibarət olub, "həştərxanlılar, həştərxanlıların yaşadığı yer" mənasındadır.
Leyla (Kavelius)
Leyla  — Aleksandra Kaveliusun romanı.
Məzmunu
Alman yazıçısı Aleksandra Kaveliusun qələmə aldığı “Leyla” romanında 1992-1995-ci illərdə bosniyalı serblər tərəfindən Bosniya müsəlmanlarına qarşı həyata keçirilmiş soyqırımında 16 yaşlı Leylanın iki il müddətində serb əsir düşərgəsində başına gələn acı hadisələrdən və dəhşətlərdən söz açılır.
Tərcümə və nəşr
Roman Gülarə Heydərova tərəfindən azərbaycan dilinə tərcümə olunub və Parlaq İmzalar nəşriyyatı tərəfindən 2015-ci ildə Bakıda nəşr olunub.
Henrix Heyne
Kristian İohan Henrix Heyne (, transkripsiya: Kristian Yohan Haynrih Hayne; ) — XIX əsr alman şairi və jurnalisti.
Heyne öz əsərləri ilə gündəlik alman dilini inkişaf etdirərək, onu lirik bir səviyyəyə çatdırmış, felyeton və səyahət xəbərlərini ədəbi şəkildə təsvir etməklə alman dilinin aydın və sadə şəkildə formalaşmasına töhfə vermişdir. Heyne dövründə tənqidçi, siyasi jurnalist, esseist, satirik və polemikaçı kimi də tanınırdı. Bu gün o, ən çox tərcümə olunan alman şairlərindən hesab edilir.
Uşaqlığı və təhsili
Heyne Düsseldorf şəhərində yəhudi tacir Samson Heynenin (1764 – 1828) və Betti Heynenin ilk övladı kimi dünyaya gəlmişdir. İlk təhsilini yerli katolik liseydə almış və burada da balaca Henricdə xristian dininəə rəğbət yaranmış və bu rəğbət onu bütün həyatı boyu izləmişdir. Fransızlarla müharibə zamanı böyük vətənpərvərlik ruhunda olan gənc Henrix Napoleonun məğlubiyyətindən sonra məyusluğa uğrayır, çünki müharibədən sonra onun vətənində qalib prussiyalıların feodal qayda-qanunlarını bərpa etməklə yanaşı, Napoleonun yəhudilərə verdiyi dini və digər azadlıqlar ləğv etmişdilər.
Heynenin valideynləri oğullarını Napoleon ordusunun generalı kimi görmək istəsələr də, məğlubiyyətdən sonra onlar onun üçün tacir peşəsini seçirlər. 1816-cı ildə o milyonçu əmisi Solomon Heynenin yanına ticarət işini öyrənməyə yollanır. Ancaq gənc Heyne nə yerli ticarətdə, nə Frankfurt-Maynda heç bir ümid verici fəaliyyət göstərmir. Bu arada artıq Heyne özünü şair kimi tanımış və ticarət işindən uzaq olduğunu anlamışdı.
Bu dövrdə yazdığı və əsas əmisi qızı Amaliyaya olan nakam məhəbbətindən bəhs edən şeirləri və məktubları dəhşət romantikasından bəhs edirdi. Onun üçün sonrakı romantizm motivləri məhəbətt-ölüm, ikilik, dəhşətli yuxular və s. səciyyəvi idi.
thumb|150px|Haynenin anası Betti Henrixdən heç bir ticarətmi alınmayacağını görən qohumları tezliklə ona universitetdə təhsil almağa imkan yaradırlar. 1819-cu ildə o Bonn şəhərində Şleqelin "Alman dilinin tarixi və poeziya" mövzusunda mühazirələrini dinləyir. Bununla da Şleqel Heynenin romantik meyillənməyə sövq etməsinə təsir göstərir. Heynrix Heyne Bayronun şeirlərini tərcümə edir və eyni zamanda romantik stilin incəliklərinə yiyələnir. O romatizm haqqında məqalələr yazır. Sonralar Bonnda daha bir müəllimi Morits Arndt da onun şairlik yolunu seçməsində önəmli rol oynayır.
Bonnda olarkən tələbə cəmiyyətlərində iştirak edir, liberal və milli axınlara qoşulur. Bunun səbəbi hələ o dövrdə zəif olan Almaniya idi.
1820-ci ildə Heyne Qöttingen şəhərindəki universitetə gedir. 1821-ci ildə o, bu universiteti duel əhvalatına görə tərk etməli olur. Heyne o dövrdə Almaniyada yəhudilərə qarşı olan münasibətə görə öz əslini gizlətməyə çalışan Heyne onu yəhudi olduğuna görə təhqir edən tələbə yoldaşını duelə çağırır. Bundan xəbər tutan Universitet onu təhsildən tam xaric edir, qarşı tərəfi isə bir semestr təhsildən kənarlaşdırır.
1822-ci ildə Hayne Berlindən Poznan şəhərinə səyahət edir. O, burada ilk dəfə olaraq İudaizmin Hassidi cərəyanı ilə yaxından tanış olur. Bu Hayneni heyran etsə də, o özünü yəhudi varlığı ilə identifikasiya edə bilmir. 1823-cü ildə xristian dinini qəbul etməzdən əvvəl o dostu İmmanuel Vohlvilə yazmışdır:"Mən nə uzun saqqal gəzdirməyə qadir deyiləm ki, məni yəhudi keşişi deyə çağırsınlar, və nə də mən oruc tutabilmərəm"
Xristian dinini qəbul etməsi
1825-ci ildə Qöttinqendə Heyne hüquq üzrə doktor elmi dərəcəsi alır. Hüquqşünas kimi böyük nailiyyətlər əldə etmək üçün o protestant kilsəsində o xristianlıq dinini qəbul edir və adının önünə "Kristian" adını əlavə edir. O bunu gizli saxlamağa çalışır. O keşişin evində kirvədən başqa heç kim olmasın. O bu dinin qəbul edilməsini avropa mədəniyyətə ayaq basmaq üçün edilən formal addım kimi qiymətləndirirdi. Ancaq o sonralar görür ki, buna baxmayaraq o bu "yad mədəniyyətdə" istədiyi kimi qəbul edilmir.
Henrix ilə Platten arasında olan bu çəkişmə ədəbi formada davam etdirilir və onların bir-biri haqqında yazdıqları şeirlərdə özünə yer alır. Nəticədə Heyne almaniyada hüquqşünas kimi çalışmaq cəhdi boşa çıxır. Beləliklə, xristian dinin qəbul edilməsi ona heç bir uğur gətirmir. O sonra 9 yanvar 1826-cı ildə Mozes Mozerə yazır:" Mən xristian dinini qəbul etdiyimә görə peşmanam, mən bundan sonra özümü daha da pis hiss edirəm, uğursuzluqdan başqa mənə heç nə nəsib olmur." Bundan sonra o həyatı üçün lazım olan maliyyə vəsaitini, o dövr üçün qeyri-adi olan yazıçılıqla qazanır.
Onun yaradıcılığını tədqiq edən bütün mütəxəssislər yəhudi əsilli olmasının Henrix Heynenin həyatında və şairliyində böyük əhəmiyyət kəsb etməsindən yazırlar. O hələ Berlində təhsil alarkən yəhudi icması ilə əlaqədə olur. İudaizm motivi onun xristian dinini qəbul etməsindən sonra qabarsa da, bu məsələ onu həyatı boyu müşayiәt etmişdir.
Heynenin Fransaya köçmə səbəblərinin kökündə də siyasi problemlərdən çox onun mənşəyi durduğu vurğulanır. Heyne alman cəmiyyətində yәhudi kimi izolyasiya olunmuşdur.
İlk ədəbi nailiyyəti
thumb|150px|"Su pərisi"nə qoyulmuş heykəl, St. Goarshausen Onun ilk şeirləri artıq 1816-cı ildə Hamburqda olarkən Froydhold Rizenharf (Freudhold Riesenharf) təxəllüsü ilə çap olunmuşdur. H.Heyne kimi onun ilk şeiri 1821-ci ildə Berlində işıq üçü görür.1824-cü ildə 33 şeirdən ibarət topluda Heyneni məşhur edən əsərlər də (Su pərsi) özünə yer tapır. Həmin il Vaymara çox hörmət etdiyi Volfqanq fon Qötenin yanına gedir. Hələ iki il öncə o Qöteyə ilk şeirlər kitabını onun haqqında yazdığı giriş sözləri ilə göndərmişdir. Görüş Heyne üçün məyusedici şəkildə keçir. Çünki, o bu görüşdə özünü solçu, təbii göstərsə də Qöte ondan mədəni şəkildə məsafə saxlamağa çalışır.
1826-ci ildə Heyne "Harts səfəri" adlı kitabını çap etdirir. Bu ona böyük uğur gətirir. Həmin il onun Hoffman və Kampe nəşriyyatı ilə iş əlqəsi yaranır. Bundan sonra Yulius Kampe Heynenin vəfatına qədər onun əsərlərini çap edən şəxs kimi qalır. O 1827-ci ildə Heynenin şöhrətinin əsası sayılan Lirik mahnılar məcmuəsini çap edir. Burada romantik, çox vaxt xalq dilində yazılmış şeirlər heç də yalnız o dövrün hisslərinə toxunmurdu.
Paris həyatı
Siyasi baxışlarına görə Prussiyada Heyneyə qarşı artan təzyiqlər nəticəsində o 1831-ci ildə Fransa inqilabından sonra Parisә köçür. Burada Heynenin yaradıcılığında ikinci mərhələ başlayır. Parisdə yaşadığı müddətdə o almaniya üçün darıxır. Bunu onun şeirlərindən görmək olur:
Ich hatte einst ein schönes Vaterland. Der Eichenbaum Wuchs dort so hoch, die Veilchen nickten sanft. Es war ein Traum.
Das küßte mich auf deutsch und sprach auf deutsch (Man glaubt es kaum Wie gut es klang) das Wort: "Ich liebe dich!" Es war ein Traum.
Sətri tərcümə: Mənim gözəl ana vətənim vardı, Orada hündür palıd ağacları bitərdi, Ağaclardan yarpaqlar yumşaq yellənərdi, Bu bir yuxu idi.
Məni alman dilində öpərdilər və almanca (Adamın heç inanmağı gəlmir, bu necə də gözəl səslənirdi) deyərdilər: "Mən səni sevirəm!" Bu bir yuxu idi.
O iki dəfə ana vətəninə baş çəkmək imkanına malik olur. 1833-cü ildə Prussuya və 1835-ci ildə Frankfurt federal parlamentin qərarı ilə onun əsərləri qadağan olunduqdan sonra Heyne üçün Paris əsl eksilə çevrilir.
Parisə Heyne əsasən "Augsburger Allgemeinen Zeitung" qəzetinin xarici müxbiri kimi çalışırdı. Buradan aldığı pul onun yeganə gəlir mənbəyi idi. 1833-cü ildə onda xəstəliyinin ilk simptomları üzə çıxır, baş ağrıları, bəzi qabiliyyətlərinin məhdudlaşması, görmə qabiliyyətinin zəifləməsi onu ömrünün sonunda 8 il yatağa məhkum edir. Ancaq ona qədər o ömrünü Parisə maraqlı keçirməyə çalışır. Heyne, Parisdə avropanın məşhur şəxsiyyətləri ilə (bunların arasında Duma, Humbolt kimi şəxslər var idi) tanış olur.
Evlənməsi və Almaniya səyahətləri
thumb|150px|Heynenin həyat yoldaşı Matilda 1841-ci ildə Heyne St. Sulpise kilsəsində özünün Matilda adlandırıdğı keçmiş ayaqqabı satıcısı Auqustine Kresçense Mirat ilə evlənir. Heyne 18 yaşlı Matilda ilə hələ 1833-cü ildə tanış olmuşdur və ehtimal olnur ki, 1834-cü ildən onunla birlikdə yaşayırdı. Toy mərasimi katolik ənənəsinə görə aparılır. O yəhudi mənşəyini uzun müddət gizlətmişdir. Onun dostlarından Karl Marks və Fridrix Engels belə aşağı təbəqədən olan çılğın bir qızla evlənməyi məsləhət görmürlər. Heyne isə onunla yəqin ona görə evlənir ki, Matilda onun malik olduğu intellektual mühitə rәngarәnglik gətirirdi. Evlənməmişdən əvvəl Heyne qızın təhsil alması üçün köməklik göstərməyə cəhd edir. Matilda isə özünə inamı olan bir qız olduğundan Heynenin tərbiyələrindən imtina edir.
Onlar evlənəndən sonra həyatları turbulentli keçir. Ancaq Heyne Matildanın alman dili bilməsə də onu çox dәyәrlәndirirdi. Matilda Heyne haqqında demişdir: Mənim ərim həmişə şeir yazır, ancaq mən inanmıram ki, onların zərrə qədər də dəyəri vardır, çünki o bunlarla razı deyil." Bu Heynenin fikrincə ona dəlalət edirdi ki, Matilda onu şair kimi yox insan sevirdi.
Onların bu nigahdan övladları olmamışdır. Matilda ərinin ölümündən sonra xeyli yaşayır və 1883--cü ildə vəfat edir.
Heyneni Almaniya ilə bağlayan təkcə orada baş verən siyasi problemlər olmayıb, həm də atasının vəfatından sonra tək qalmış anası idi. O 1843-cü ildə anasına həyat yoldaşını təqdim etmək və eyni zamanda həsrətində olduğu vətəninə səyahətə çıxır. Bu zaman yol boyu gördüklərini Heyne "Almaniya. Bir qış nağılı" adlı şeirində satirik şəkildə dövlət, kilsə və cəmiyyətdə olan münasibətləri təsvir edir. Onun bu şeirində Marksın, Lassalın sosialist ideyaları özünə yer almışdır.
Siyasi fəaliyyəti
XİX əsrin 40-cı illәrindә Heynenin siyasi baxışları radikallaşmağa başlayır. O sənaye inqilabı sayəsində yaranmış yeni fəhlə təbəqəsinin problemlərini görən ilk alman şairlәrindәn idi. Buna münasibətini bildirən şair 1844-cü ildə "Sileziya toxucuları" şerini yazır. O toxucular üsyanından təsirlənir. Heynenin bu şeri Karl Marks tərəfindən buraxılan İRƏLİ!-də çap olunur və 50000 ədəd vərəq şəklində çoxaldılaraq fəhlələr arasında paylanır. Bu şeir Prussiya şahı IV Friedrich Vilhelm tərəfindən kəskin tənqid edilir və o Almaniyada qadağan edilir. 1846-cı ildə onun bu şeirini camaat arasında söyləməyə çalışan bir şəxs həbs edilir. 1844-cü ildə Heyneni ilə Parisdə tanış olan Fridrix Engels onun şeirini ingilis dilinə tərcümə edir və həmin ili „The New Moral World"də çap etdirir.