cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Oğru Dünyaya Hökm Etmir
Haqqında
İlk bölümü 8 sentyabr 2015-ci ildə yayımlanan Oğru Dünyaya Hökm Etmir filminin ssenarisini Raci Şaşmaz və Bahadır Özdener birlikdə yazmışdır.rejssorluğu Onur Tan Zübeyr Şaşmaz və Baran Özçaylanın aksiyon film aksiya cinayət və dram (kino və televiziya) Türklər Televiziya serialı Ümumilikdə 6 mövsümdən ibarət olan serial 15 iyun 2021-ci ildə yayımlanan 199-cu bölümü ilə mövsüm finalını etdi və son dəfə ekranda oldu.
Serialın rəqəmsallaşdırılması haqqında
Serialın davamı üçün BluTV ilə əl sıxma. İlk olaraq hazır olan, lakin yayımlanmayan 200-cü bölüm yenilənmiş montajı və əlavə səhnələri ilə bir film olacaq. Ad hüququ atv-də olan layihənin yeni adı Son Əfsanə oldu. Digər tərəfdən layihənin serial versiyası fevral ayında çəkiləcək və baş rolda İlyas Çakırbəyliyə həyat verən uğurlu aktyor Ozan Akbaba çəkiləcək. Xızır Oktay Kaynarca həbsxanada, Alpaslan Yunus Emre Yıldırımer isə xaricə sürgündə çəkiləcəyi üçün serialda yer almayacaq. Bu inkişafdan sonra ATV BVB Production-a qarşı 165 milyon dollarlıq iddia qaldıracağını açıqladı. Pərdə arxasında yayılan xəbərlərə görə, BluTV ATV-nin iddia qaldırmağa hazırlaşmasından sonra BVB Production ilə bağladığı müqavilədən geri çəkilib.
Qara Dərbənd (Bicar)
Qara Dərbənd — İranın Kürdüstan ostanı Bicar şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Oğru Dünyaya Hökm Etmir
Fon
Serialın 3 mövsümü Bahadır Özdenerlə ssenari müəllifi olan Raci Şaşmaz 2019-cu ildə aktyorların maaşlarını ödəyə bilməyib və istehsalı ATV İç Yapımlar-a transfer etməli olub. Bahadır Özdener Berna Aruzla birlikdə serialın ssenarisini yazmağa davam edib. Serialın 7-ci sezonunun ilk bölümü olan 200-cü bölümü çəkildi, lakin ATV meneceri Ömer Numanoğlu ilə Bahadır Özdener arasında aparılan müzakirələr nəticəsində kaset 26 oktyabr 2021-ci ildə çatdırılmadı və bölüm yayımlanmadı.31 oktyabr 2021-ci ildə serialın ləğv olunduğu açıqlandı.
Qara Dərbənd (Bicar)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 93 nəfər yaşayır (23 ailə). Əhalisini kürdlər təşkil edir.
Oğru Dünyaya Hökm Etmir
Aktyorlar və personajlar
Qeyd: Əsas personajların ətraflı təsviri, köməkçi personajlar və digər simvollar haqqında ətraflı məlumat və aşağıdakı fəsil nömrələri üçün xarakter siyahısına baxın.
Ağa Məsih Şirvani
Ağa Məsih Şirvani — XVIII əsr Azərbaycan şairi və maarifpərvəri. Sultan Məcid Qənizadənin ulu babası
Həyatı
Ağa Məsih Şirvani Şamaxı yaxınlığında yerləşən Dədəgünəş kəndində doğulmuşdur. Muasirlərindən Nişat Şirvani və Zülali ilə dostluq etmişdir. Məsih Şirvani Zülalini özünə ustad seçmişdir. Deyişmələrindən yalnız "Verir" rədifli şeiri dövrümüzədək gəlib çatmışdır. Qəzəl, müəşşər və müxəmməslərində Məhəmməd Füzuli və Nişat Şirvaninin təsiri duyulur. Aşıq ədəbiyyatının təsiri ilə qoşmalar yazmışdır. Ağa Məsih Şirvaninin yaradıcılığında tarixi mənzumələr əhəmiyyətli yer tutur. Bizə gəlib çatmayan "Şahnamə" adlı əsəri Fətəli xana həsr olunmuşdur. Əhməd xan Şahsevənin 1749-cu ildə Şirvana basqınından bəhs edən mənzumələri XVIII əsr Azərbaycan ictimai siyasi həyatından bəhs edir. Azərbaycan şairlərindən Molla Pənah Vaqif, Qasım bəy Zakir və Mirzə Ələkbər Sabir Ağa Məsih Şirvaninin şeirlərinə bənzətmələr yazmışdılar. Mirzə Fətəli Axundov, Salman Mümtaz, Zülali Ağa Məsih Şirvaninin ədəbi irsini yükək qiymətləndirmişdir.
Ar-sür-Forman
Ar-sür-Forman  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Reryo kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Burk-an-Bres.
Coğrafiyası
O, 35 km şimalda Lion və dəniz səviyyəsindən 226–281 metr yüksəklikdə yerləşir.
Əhalisi
2010-cu ildə əhalinin sayı 1367 nəfər təşkil edirdi.
Tarixi
Ar kəndinin adı ilk dəfə 969-cu ilə aid sənədlərdə qeyd olunur. XI əsrdə zadəgan ailəsinə məxsus olan Ar, sonra bu torpaqları Lion yaxınlığındakı bir monastıra köçürdü. Təxminən 1409-cu ildə, dini müharibələr zamanı kənd tamamilə yandırıldı.
1592-ci ildə torpaqlar yerli qalaya sahib olan Qarnye-de Qare zadəganlarının mülkiyyətinə keçdi. 1826-cı ildən bəri Ar-Syur-Forman, yerli müqəddəs Jan-Mari Vianninin ziyarətgah yeri oldu.
İndoneziya mədəniyyəti
İndoneziya mədəniyyəti — İndoneziya Respublikasında mədəniyyət.
Tarixi
İndoneziya - əhalinin çoxmillətli xarakterini nəzərə alaraq demək lazımdır ki, yüksək səviyyəli etno-mədəni müxtəliflik ilə fərqlənir. Yerli materialların və mənəvi mədəniyyətin inkişafında ən mühüm amillər müxtəlif dinlərdən - Buddizm, Hinduizm, İslam və müxtəlif paganizm növlərinin müxtəlif təsirləridir - müxtəlif dövrlərdə yerli əhali tərəfindən tətbiq edilən, xüsusən də hind, çin, ərəb və Avropa əhəmiyyətli xarici təsirlər. Müxtəlif müxtəlif irs bir və ya digər şəkildə milli sənətin demək olar ki, bütün formalarında izlənilə bilər.
Ədəbiyyatı
right|thumb|311x311px|Əbdül Muis (1883—1959) — [[İndoneziya dilində əsərlərin ilk müəlliflərindən biri]] İndoneziya ərazisində VII əsrin sonu- VIII əsrin əvvəllərinə aid olan daş kitabələr, yazılı abidələr mövcuddur. Bu kitabələr, əsasən, Malayya və Yava dillərində yazılmışdır. Yava dilində ədəbiyyat da IX-XI əsrlərdə daha yüksək şəkildə inkişaf etmişdir. "Ramyana" (Hind şairi Bhattinin "Ravana vadha" eposu əsasında), "Arcunanın toyu" poemalarını misal gətirmək olar. Bu dövrdə İndoneziyada ədəbiyyatın inkişafına Hind ədəbiyyatı güclü təsir göstərmişdir. Lakin bununla belə mifologiyaya əsaslanan və tarixi inkişafı əks etdirən əsərlər də yazılmışdır. Məsələn, "Tantu Pangelaran", "Pararaton" kimi mifologiyaya istinad edən nəsr əsərlərini, Prapançanın "Naqarakertaqama" poemasını göstərmək olar. Həmzah Fansuri, Nurəddin ər – Raniri, Əbd ür – Rauf və başqalarının tarixi, didaktik və islamın təbliğinə xidmət edən əsərləri meydana gəldi. Ədəbi dil inkişaf etməyə başladı. Bu işdə Abdullah bin Əbdülqadir Münşinin rolu daha böyük olmuşdur. Onun əsərləri o dövr üçün ədəbi dil nümunələrinə çevrilmişdir.
XVI – XVIII əsrlərdə yaşayıb yaratmış ədiblərin əsərlərində maarifçilik ideyaları da təbliğ edilirdi. Məhəmməd Musa, Viləm İsgəndər Mud və başqalarının yaradıcılığında bu daha qabarıq verilmişdir. Bu dövrdə həm də İndoneziya dili də dövlət dili kimi formalaşdı. XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində daha zəngin və ziddiyyətli əsərlər yazılmağa başladı. M.Rusei, Nur Sultan İsgəndər məişət romanları, S.T.Əlişahbana maarifçi romanlar, R.Əfəndi və M.Yəmin vətənpərvər ruhlu şerlər yazdılar. Əbd ül– Muis, Asmar Hadi və başqalarının yaradıcılığında müstəmləkəçiliyə qarşı mübarizə mövzusu əsas yer tuturdu. 30-cu illərin sonunda Armayn Pane, X.B.Yasin, X.Bandaharonun əsərlərində realist ideyalar daha üstünlük təşkil edirdi. İndoneziyada mütərəqqi ədəbiyyat ancaq o müstəqillik qazandıqdan sonra daha yüksək şəkildə inkişaf etməyə başladı.
Təsviri incəsənət
right|thumb|273x273px|Raden Salah (1807—1880) — Müasir İndoneziya rəssamlığının banisi Tarixi olaraq, İndoneziyada yayılmış ən cazibədar təsviri sənət növü heykəltaraşlıqdır. Mövcud heykəllərin ən qədimi VII əsrə aiddir. Həm bu dövrdə, həm də o dövrdə heykəllərdə dini - Hindu və Buddist mövzularında hökm sürməsi, o cümlədən gündəlik həyat səhnələri də (məsələn Borubudur relyeflərində) əks olundu.
Milli rəsm məktəbinin formalaşması müstəmləkə dövründə Hollandiyanın təsiri altında baş vermişdir. Onun təsisçisi Yavalı Raden Saleh (1807-80), Hollandiyada bədii təhsil almış epik əsərlər müəllifidir. XIX əsrin digər bir böyük sənətçisi, peyzaj janrının ustası Abdullah Surjesubroto idi.
İndoneziyada milli incəsənətin gələcək inkişafına əhəmiyyətli təsir Suxarto dövründə mədəni həyatının ən görkəmli hadisə hərəkət "New Art" idi (Indon Gerakan Seni Rupa Baru.) - rəssam, qrafik rəssam və heykəltaraşlarının Assosiasiyası - nonconformists (eyni adı Indonesian verilib art) dərnək iş verilir. işləri GÜN üçün - müəlliflərin üslub böyük sıra - şok elementləri ilə - tənqidi ictimai-siyasi həqiqətləri suhartovskogo rejimi xarakterik kifayət qədər ekran, qərbləşmə İndoneziya, bəzən qeyri-ənənəvi incəsənət formaları və üsulları ilə millətçi motivləri bir yerdə prosesdir. DNI-ni mütəşəkkil bir birlik kimi dağılmasına baxmayaraq, qeyri-rəsmi liderlər Jim Supangkat və Harsono (İndoneziya Harsono) daxil olmaqla, bir çox nümayəndəsi 2000-ci ilə qədər yaradıcı fəaliyyətlərini davam etdirdi.
Mətbuat
İndoneziyada 100-dən çox gündəlik qəzet çıxır. İndoneziya dilində "Merdeka", "Sinar xarapan", "Kompas", "Anqkatan bersencata", "Brita Buana", "Suara Kaya", "Pelita", ingilis dilində "İndonezian observer" (1950) və başqa adda qəzetlər nəşr edilir. Cakartada həmçinin dövlət radio və televiziya şirkətləri də fəaliyyət göstərir.
Musiqi
İndoneziyada xalq musiqisi yüksək peşəkarlıqla inkişaf etmişdi. Slendro (pentatonika növü) və peloq (tonları qeyri – bərabər olan 7 pərdəli lad) İndoneziya musiqisinin lad əsasını təşkil edir. İnkişaf etmiş heterofoniya və çoxsəslilik İndoneziya musiqisinin xarakterik cəhətlərindəndir. Orta əsrlərdə mövcud olan qamilan xalq çalğı alətləri orkestri İndoneziyanın klassik musiqisinin yüksək nümunəsidir.
Musiqi alətlərindən bonanq, qambanq, gendanq, müxtəlif sinclər (zərb alətləri), sulinq (nəfəs aləti) geniş yayılmışdır. İndoneziyanın peşəkar musiqisinə XX əsrdə Avropanın dini musiqisinin (Qriqori xorları) müəyyən dərəcədə təsiri olmuşdur. Ölkədə respublika yarandıqdan sonra bir sıra həvəskar və peşəkar musiqi kollektivləri, Cokyakarta, Cakarta radioları nəzdində kamera orkestrləri yaradılmışdır. Surakarta şəhərində konservatoriya və İndoneziyada klassik musiqi məktəbi açılmışdır. Həmin dövrdə Sucasmina, A.Pasaribu, Susbini kimi məşhur bəstəkarlar fəaliyyət göstərmişlər.
Səmərqənd vilayəti
Səmərqənd vilayəti — Özbəkistanda vilayət.
Əbdi Şirvani
Əbdi Şirvani — Azərbaycan şairi
Həyatı
Gözəl xəttat və natiq idi.qəzəl yazan şairdir.bəzilərin fikrincə, şair sofi idi və 975-ci ildə Təbrizdə vəfat etmişdir.
Kirovski kənd dairəsi
Kirovski kənd dairəsi — Krasnodar diyarının Soçi kurort-şəhər ərazisində yerləşən inzibati-ərazi vahidi. Kənd dairəsi Lazarevski rayonu daxilindədir. Dairənin inzibati mərkəzi — Txaqapş auludur.
Psezuapse və Çusxvac çaylarının hövzələrində, şəhər hüdudlarından kənarda yerləşən bölgənin ərazilərini və yaşayış məntəqələrini birləşdirir.
Coğrafiyası
Kənd dairəsi Böyük Soçinin dağətəyi və dağlıq ərazilərində yerləşir. Relyef əsasən qərbdən şərqə doğru yüksələn sıx meşə örtüyünə malik yüksək parçalanmış dağlıq ərazidir. Dəniz səviyyəsindən təxminən 804 metr yüksəklikdədir. Psezuapse çayının yuxarı axınındakı mütləq yüksəkliklər dəniz səviyyəsindən 1800 metr yüksəkliyə çatır.
Ərazinin iqlimi əsasən subtropikdir. İsti yay və az qarlı qışI ilə xarakterizə olunur. Dənizdən uzaqlaşdıqca iqlimin kontinentallığı yüksəlir. Orta illik hava temperaturu təxminən + 14,2 ° C-dir və yanvarda orta + 5,3 ° C-dən iyulda + 23,2 ° C-ə qədər dəyişir. İllik orta yağıntı təxminən 1300 mm-dir. Baş Qafqaz silsiləsinin şimal yamacından asılı olaraq, cənub yamacında yağıntının əsas miqdarı qışda düşür.
Tarixi
Kirovski kənd Soveti 1965-ci il yanvarın 12-də Psezuapse çayının vadisində, Lazarevski kəndindən yuxarıda yerləşən, əvvəllər Lazarevskidən Tuapse rayonuna köçürülmüş, sonra isə geri qayıtmış yaşayış məntəqələri arasından yaradılmışdır. Həmçinin Tsuşvac çayının yuxarı axını kənd sovetinin ərazisinə verilib.
1992-ci ildə Kirovski kənd Soveti dəyişdirilərək Kirovski kənd dairəsi elan edildi.
Əhalisi
2010-cu ilin məlumatına əsasən kənd dairəsində 712 nəfər əhali yaşayır.
Xubyarlı (Kəleybər)
Xubyarlı — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Kəleybər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 95 nəfər yaşayır (18 ailə).
Sırdərya vilayəti
Sırdərya vilayəti — Özbəkistanda vilayət.
Qızılağac (Bicar)
Qızılağac — İranın Kürdüstan ostanı Bicar şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 82 nəfər yaşayır (22 ailə). Əhalisini azərbaycan türkləri təşkil edir.
Luis Fabiano
Luis Fabiano Klemente (Luís Fabiano Clemente; 8 noyabr 1980, Kampinas, Braziliya) — braziliyalı futbolçu, "San-Paulu" futbol klubunun və futbol üzrə Braziliya millisinin hücumçusu.
NGC 3331
NGC 3331 - Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Hidra bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Lümədərə (Kəleybər)
Lümədərə - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Kəleybər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 765 nəfər yaşayır (162 ailə).
Surxandərya vilayəti
Surxandərya vilayəti — Özbəkistanda vilayət.
Aerofotoşəkil
Aerofotoşəkil
Aerofotoşəkil-təyyarə dən çəkilmiş şəkillər. Bu şəkillər məsafədən alınmış verilənlər növünə aid olmaqla aşağıdakı təsnifata malikdirlər.
Aerofotoşəkilçəkmə
thumb|right|Karikatura, Onori Dome,1852-ci il Təyyarə, vertolyot vo digər uçuş cihazları ilə yer səthi nin fotoşəkillərinin çəkilməsi. Aerofotoşəkilçəkmə irimiqyaslı (10 000- dən çox), ortamiqyaslı (10000-30 000) və kiçik­miqyaslı (30000-dən kiçik) aparılır. Ərazinin təyyarə dən çəkilməsi paralel marşrutla aparılır. Bu marşrut ların bir-birindən uzaqlığı elə müəyyən edilir ki, qonşu marşrutlara aid aeroşokillər, orta hesabla, bir-birini 30 (enino örtmə), bir marşruta aid qonşu şəkillər isə bir-birini 60 (uzununa örtmə) örtsün. Aerofotoşəkil lərə əsasən şəkil montaj edilir və fotosxem qurulur. Fotosxem şəkillərin mərkəz hissələrindən qarışdırılmış bütün ərazi­nin aeroşəklini verir.
Aerofotoçəkilişlərin növləri
Aerofotoçəkilişin müxtəlif növləri ayrılır ki, bu zaman yuxarıdan düz çəkiliş və ya meyillik nəzərə alınaraq aparılan çəkiliş plan və ya perspektiv çəkiliş adlanır. Bəzən hərəkət edən cisimlərin silindir səthində çəkili də mövcuddur ki, bu da panarama adlanır. Əsasən aerofotoşəkillər bir obyektivli kamera ilə çəkilir. Bəzən isə lazım olduqda çoxobyektivli kameralardan istifadə edilir. Həmçinin tək hava şəkilişləri də mövcuddur ki, bu zaman bir istiqamətdə və ya sahə boyu çəkilişlər də aparmaq mümkündür. Bu zaman çəkiliş marşrut və ya sahəvi ad alır.
Aeroşəkillərin deşifrlənməsi
Aeroşəkil əsasında yer səthi nin öyrənilməsi üsullarından biri. Aeroşəkillərin deşifrlənməsi-rəngli aerofotoşəkil, zorrebin, parallaktik xətkeş, stereoskop və s-dən istifadə edilir. Topoqrafik deşifrleşdirmə aerofotoşəkildəki sahənin təfsilatı (bitki örtüyü, hidroqrafıya, yaşayış məntəqələri, yollar, sərhədlər və s.) və relyefi ayırd edilib topoqrafik xəritə də göstərilir. Xüsusi deşifrləşdirmə isə geoloji, hidroloji, torpaqşünaslıq və s. məqsədlər üçün aparılır. Geoloji deşifrləşdirmədə aerofotoşə­kildə əks olunmuş geoloji obyekt, süxur, faydalı qazıntı və b. geoloji xüsusiyyətlər ayırd edilir.
Quruçay (Bicar)
Quruçay — İranın Kürdüstan ostanı Bicar şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 82 nəfər yaşayır (18 ailə). Əhalisini kürdlər təşkil edir.
Sisanna Baca
Sisanna Baca — məşhur Perulu müğənni; Peru Mədəniyyət naziri (2011-dən).
Sisanna Baca 2002-ci ildə "Lamento Negro" albomu ilə Latın Gremmi mükafatını alıb.
O, 2011-ci ildə – 67 yaşında Peru Mədəniyyət naziri təyin olunub. Ölkənin İspaniyanın əsarətindən çıxıb müstəqillik qazandığı vaxtdan – 1821-ci ildən bəri ilk qaradərili naziri olmuşdur.
Məzrayə-i Əkrad (Kəleybər)
Məzrayə-i Əkrad - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Kəleybər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əlfəcin
thumb|Əlfəcinlə kitab Əlfəcin  — kitabda istədiyiniz səhifəni qeyd etmək üçün xüsusi alət.
Əlfəcinlərin prototipi, papirus parçalarını kitablara yapışdıran qədim Misir katibləri arasında belə mövcud idi.
Tarixi
XV—XVI əsrlərdə kitabın seçilmiş vərəqlərinin kənarına yapışdırılmış və bir qayda olaraq yan kənarından kənara çıxan kiçik bir dil şəklində (dəri, perqament, kumaşdan) əlfəcinlər-qeydlər, geniş yayılmışdır.
Əlfəcinlərin istifadəsinə dair ilk qeydlərdən biri, 1584-cü ildə, kral çapçı Kristofer Barkerin Kraliça I Yelizavetaya gümüş yer imi hədiyyə etməsindən başlayır.
XVII əsrdə əlfəcinlər kitab bloğunun onurğasına və ya yer imi (lassa) kimi istifadə etmək üçün alt bağlayıcı örtüyə bir və ya daha çox lent taxmağa başladılar. Eyni zamanda, bəzi obyektlərə, məsələn, bir düyməyə və ya bir bobinə yapışdırılmış bir neçə lentdən ibarət olan sekmələrin növü yayılır. Bu əlfəcinlər ən çox dua kitablarında dua mətnlərini tez bir zamanda tapmaq üçün istifadə edilmişdir.
Mehman (povest)
Mehman — Süleyman Rəhimovun yazdığı böyük əsər, povest. Əsər əsasında "Qanun naminə" adlı film çəkilmişdir.
Burada Mehman adında bir oğlan rayonda prukror olur. Mehman qatı cinayətlər törədənlərə qarşı mübarizədə canını qurban verməli olur.
Əsərin obrazları:
Türklər gəlir: Ədalətin qılıncı (film, 2019)
Türklər gəlir: Ədalətin qılıncı (Türkler Geliyor: Adaletin Kılıcı) — ssenaristi və prodüseri Mehmed Bozdağ, rejissoru isə Kamil Aydın olan Bozdağ Film imzalı tarixi türk filmi. Film, XV əsrdə (1450-ci illərdə) Fateh Sultan Mehmetin Lazar Brankoviçin zülmünə son qoymaq üçün göndərdiyi Axıncıların əhvalatını anladır.
Qırmızı cadugər
Qırmızı cadugər — Marvel Comics tərəfindən 1964-cü ildə yaradılan mutant superqəhrəman. Əsl adı Vanda Maksimovdur. Qardaşı Pietro Maksimov da mutantdır və Civə adı ilə tanınır. "Əsrarəngiz Qisasçılar" komiksinin 4-cü sayına (2015) qədər atalarının Maqnito olduğu zənn edirdilər.
İlk illəri
Vanda və Pietro Maksimov Marvel dünyasında xəyalı olan və Qərbi Avropada yerləşən Transiyada anadan olur. Anaları Maqda ataları Maqnitodan qaçırdı və onun övladlarını tapmamasını istəyirdi. Buna görə uşaqları ölkədəki qaraçılara əmanət edərək qaçmağa davam etdi. Qısa müddət sonra öldü. Əkizlər böyüdükcə güclərini fərq etməyə başladılar. Vanda güclərini kontrol etməkdə çətinlik çəkirdi və səhvən yanğına səbəb olaraq onları böyüdən adamı öldürüncə həqiqət ortaya çıxdı. Güclərini görən xalq onları öldürməyə çalışdı. Amma son anda Maqnito tərəfindən tapılaraq xilas edildilər. Nə Maqnito, nə də əkizlər aralarındakı əlaqəni bilmirdilər. Maqnito onları Bəlalı Mutantlar Qardaşlığı adlı komandaya daxil etdi və əkizlər cinayət karyeralarına başladılar.
Çox vaxt İks-adamlar ilə qarşı-qarşıya gələn əkizlər güclərinin qüdrətini anlamağa başladılar. Xüsusən Vandanın gücləri qarşısında ən güclü İks-adamlar personajları çarəsiz qalırdı. Maqnito Yadelli tərəfindən qaçırılandan sonra fasilə etməli oldular. Sadəcə Maqnito yox, Quruqurbağası da qaçırılmışdı. Komanda dağıldı. Avropaya qayıdan əkizlər burada Dəmir adamın Qisasçılara yeni iki gənc üzv axtardıqlarını eşidəndə Nyu Yorka qayıtdılar. Şahingöz kimi Kapitan Amerika və Dəmir adam onların Qisasçılara qatılmasını təmin etdilər.
Vijn ilə münasibətləri
thumbnail|left|Qırmızı cadugər ilk dəfə Qisasçılar komandasında. ([[may 1965)]] Vanda həm gözəl, həm də güclü idi. Bir çox superqəhrəman onunla evlənmək istəyirdi. Lakin Qırmızı cadugər imkansızı istəyirdi. Sonda o, Altron tərəfindən düzəldilmiş, lakin sonradan Qisasçılara qatılmış robot-insan Vijna aşiq oldu. Buna qarşı çıxanlar oldu. Xüsusən Pietro və Şahingöz bunu istəmirdi. Pietro bir robotla qohum olmaqdan çəkinirdi. Şahingöz isə Vandaya aşiq olmuşdu. Lakin sonra hər kəs onların məhəbbətini qəbul etməli oldu və Qırmızı cadugər ilə Vijn evləndilər.
Uzun müddət xoşbəxt yaşaya bilmədilər. Bir döyüş zamanı Vijn parçalandı və yenidən təmir olundu. Amma bu dəfə yaddaşı silinmiş, bam-başqa robot olmuşdu. Bu münasibətlərinə böyük zərbə vurdu. Bir başqa zərbə də uşaqlarına dəydi. Onlar sehrlə yaradılmışdı və əfsanəvi şeytan Mefistonun ruh daşının iki parçası idilər. Mefisto dünyaya qayıdınca uşaqlar da ona qarışaraq yox oldular. Həm ərini, həm uşaqlarını itirən Vanda çətin günlər yaşamağa başladı. Hətta hansı tərəf üçün döyüşəcəyini də unutdu. Daha sonra Doktor Strenc və Aqata onun yaddaşından Vijnı və uşaqlarını silə bildilər, Vanda normal hala dönməyə başladı.
Sonrakı həyatı
İllər keçdikcə Vandanın gücü də artırdı. Etdiyi sehrlər hətta Doktor Strenc üçün də çətin gəlirdi. Bu sehrlərdən biri də eyni qandan onlara inanılmaz acı hiss etdirmək idi. Bunu Maqnitoya etdikdə ona heç nə olmadı, ancaq Civə acı hiss etməyə başladı. O zaman əkizlərə məlum oldu ki, Maqnito onların ataları deyil.
Gücləri
İlk gücləri manipulyasiya qabiliyyəti idi. Daha sonra məlum oldu ki, bunu Xaos sehrindən istifadə edərək həyata keçirir. Məsələn, hər hansı qəpiyi göyə atdıqda Qırmızı cadugər hansı tərəfi seçirsə, o tərəf də çıxır. Buna görə taleyi də müəyyənləşdirə bilir.
Vanda bu güclərini bu güclərini Heks Bolt adı verdiyi kürələrlə və oxlarla həyata keçirir. Amma güclərinin sərhədi var. Sehr etdiyi insanı görməsi lazımdır. Həmçinin bunun üçün güclü iradə və diqqət vacibdir.
Gücləri çox təsirlidir və hətta bütün kainatın tarixini dəyişdirə bilər.
Filmlərdə
Marvel Studioları tərəfindən ilk dəfə 2014-cü ildə "Kapitan Amerika: Qış əsgəri" filminin sonlarında görünmüşdür. Burada Qırmızı cadugəri aktrisa Elizabet Olsen canlandırmışdır. Daha sonra 2015-ci ilin mayında yayınlanan "Qisasçılar: Altron dövrü" filmində də Elizabet Olsen Qırmızı cadugəri canlandırmış və Qırmızı cadugər ilk dəfə bir filmdə bu qədər uzun müddət göstərilərək ulduz olmuşdur. 2016-cı ildə çəkilmiş "Kapitan Amerika: Vətəndaş müharibəsi" filmində Elizabet Olsen öz rolunu yenidən ifa etmişdir. "Qisasçılar: Sonsuzluq savaşı" (2018) və "Qisasçılar: Final" (2019) filmlərində də öz rolunu canlandırmışdır. Disney+ platforması üçün buraxılacaq "VandaVijn" serialında da öz rolunda qayıdacaqdır.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ABŞ-də lobbiçilik cəhdləri
thumb|[[Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti nin Paris dəki nümayəndəliyinin rəhbəri Əlimərdan bəy Topçubaşov ]] Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ABŞ-də lobbiçilik cəhdləri — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti nin beynəlxalq aləmdə özünə tərəfdaş toplaması, ABŞ-la yaxınlaşmaq və beynəlxalq ictimamiyyət tərəfindən müstəqil dövlət kimi tanınmaq üçün etdiyi cəhdlərdən biri. Ən mühüm məqsədlərdən biri isə dövlət müstəqilliyinin ABŞ tərəfindən tanınmasına nail olmaq idi.
Çandlerlə müqavilə
Baltik ölkələri, Azərbaycan və Gürcüstan nümayəndələri vəkil V.Çandlerlə müqavilə bağlamışdılar. 1919-cu ilin sentyabrında Ə.M. Topçubaşov Parisdə olan bütün nümayəndə heyətinin iştirakı ilə V.Çandlerlə iki müqavilə imzaladı. 3 ay müddətinə imzalanmış birinci müqaviləyə görə, Amerika vətəndaşı Valter M.Çandler Azərbaycan nümayəndə heyətinin tərkibinə təbliğati məsələlərlə bağlı hüquq məsləhətçisi kimi qəbul edilirdi və üç ay müddətinə Azərbaycan Respublikasının mənafeyini və müstəqilliyini müdafiə etməyi öz üzərinə götürürdü. Azərbaycan tərəfi isə bu xidmətin müqabilində V.Çandlerə 5 min Amerika dolları həcmində zəhmət haqqı verməli idi. Bu məbləğin yarısı müqavilə imzalanan kimi, qalan yarısı isə 1919-cu ilin dekabr ayının 1-dən gec olmayaraq ödənilməli idi. Qarşılıqlı razılığa əsasən, müqavilə imzalandığı andan qüvvəyə minirdi. Azərbaycan tərəfi müqavilənin parlamentdə təsdiq edilməsinə təminat verirdi. Bu müqavilə ilə yanaşı, eyni zamanda tərəflər uzunmüddətli dövr üçün nəzərdə tutulan ikinci kontraktı hazırlamalı idilər və oktyabr ayının 4-dən başlayaraq V.Çandler öz müqavilə öhdəliklərinin icrasına, yəni ABŞ-də Azərbaycan haqqında təbliğat kampaniyasına başlamalı idi. Az sonra imzalanan ikinci müqavilənin preambulasında göstərilirdi: bu sazişə əsasən, Azərbaycan Respublikası parlamentinin sədri, Azərbaycan Respublikasının Paris Sülh konfransında nümayəndə heyətinin rəhbəri Ə.M.Topçubaşov Azərbaycan Respublikası tərəfindən ona verilmiş səlahiyyətə əsasən, Amerika Birləşmiş Ştatlarında müstəqil Azərbaycan Respublikasının mənafeyini müdafiə və təbliğ etmək məqsədi ilə Nyu-York şəhərindən olan, hüquq məsləhətçisi işləməyə razılıq verən vəkil Valter M.Çandlerin xidmətindən istifadə etməyə razılıq verir. İmzalanmış müqavilənin şərtlərinə görə, yuxarıda qeyd edilən vəzifəni yerinə yetirmək üçün Ə.M.Topçubaşov V.M.Çandlerə ABŞ Azərbaycanın tam müstəqilliyini de-fakto tanıyan kimi əlli min dollar zəhmət haqqı verməli idi. Müqavilədə göstərilirdi ki, əgər ABŞ Azərbaycanın tam müstəqilliyini tanımaqdan imtina edərdisə, V.M.Çandlerə Azərbaycan tərəfindən heç bir kompensasiya ödənilmirdi! Müqavilə Azərbaycan Parlamentində təsdiq edildikdən sonra Ə.M.Topçubaşov və Valter M.Çandlerin imzası və Azərbaycan hökumətinin möhürü ilə hüquqi cəhətdən qüvvəyə minirdi. Öz növbəsində Gürcüstan Respublikası da V.Çandlerlə təxminən bu məzmunda bir saziş imzalamışdı.
Nitrifikasiya
Nitrifikasiya (lat. nitrogenium - azot) – ammonium duzlarının nitratlarla mikrobioloji çevrilməsi prosesi; torpaqda və su hövzələrində gedir. Yandırılan məhsullar nəticəsində atmosferdə toplanan azot oksidləri yağış və s. yollarla suya, torpağa daxil olduqda oradakı nitrifikasiya bakteriyalarının köməyi ilə nitratlara çevrilir. Suda bu duzların çox toplanması onu içmək üçün yararsız edir. Torpaqda nitrifikasiyanın qarşısını almaq üçün bu prosesi ləngidən kimyəvi maddələrdən istifadə edilir.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ABŞ-də lobbiçilik cəhdləri
Çandlerlə müqavilə
V.Çandlerlə imzalanmış müqavilə barədə Ə.M.Topçubaşov Azərbaycan hökumətinə yazırdı: "Amerikalı vəkil Çandlerlə bağlanmış kontraktlara gəldikdə, deməliyəm ki,...bu vəkil Estlandiyanın (Estoniyanın), Litvanın və Letoniyanın (Latviyanın), həmçinin, Gürcüstan və Azərbaycanın mənafelərini müdafiə etməyi öz üzərinə götürür...Bütün bunlar ondan irəli gəlir ki, Amerikada kimi isə əldə saxlamaq zəruridir.
Nitrifikasiya
Nitrifikasiya bakteriyaları
Ammoniumu və ammonium duzlarını nitratlara çevirən torpaq və su aerob bakteriyaları.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ABŞ-də lobbiçilik cəhdləri
Henri Morqentau ilə görüş
V.Çandler ABŞ-yə yola düşdükdən sonra Ə.M.Topçubaşov Parisdə olan və Vaşinqtona yola düşmək ərəfəsində olan Amerika nümayəndə heyətinin üzvü H.Morqentau ilə görüşüb xahiş etdi ki, Azərbaycanın Birləşmiş Ştatlarda müvəkkili olan, onun yaxşı tanıdığı V.Çandlerə köməklik göstərsin. H.Morqentau buna razılıq verərək məsləhət gördü ki, "ABŞ-də Azərbaycanın öz nümayəndəliyi olsa, daha yaxşı olar." Söhbət zamanı Morqentau bildirdi: Biz bütün kiçik xalqların dostuyuq. Sizin hamınıza kömək etməyə şadıq, lakin beynəlxalq siyasətdə, təkcə biz hər şeyi həll etmirik. Mən sizin memorandumla tanış oldum və görürəm ki, Azərbaycan varlı ölkədir və özü sərbəst yaşaya bilər. Siz Amerikada yaxşı qəbul edilirsiniz və həm də ola bilsin ki, sizin sərvətinizə layiq kapital tapıla bilər.
ABŞ-la əlaqələr
Əlbəttə, sonuncu məsələ Parisdə olan Azərbaycan nümayəndələrinin diqqətindən yayınmamışdı və Amerika ilə iqtisadi əlaqələr yaratmaq üçün ABŞ işgüzar dairələrinin nümayəndəsi Maks Rabinov Azərbaycan nümayəndəliyinin maliyyə işləri üzrə məsləhətçisi təyin olunmuşdu və onunla müqavilə bağlanmışdı. M.Rabinov Azərbaycandan dünya qiymətlərinə uyğun neft alınmasını, ABŞ maliyyə orqanları tərəfindən Azərbaycana kredit buraxılmasını, habelə, Azərbaycan üçün Amerika manufaktura mallarının alınmasını təşkil etməli idi. Bu əməliyyatda əldə olunmuş gəlirin 3 faizi M.Rabinova çatmalı idi. M.Rabinovla bağlı məsələlər Azərbaycan və Gürcüstan nümayəndələrinin 23 avqust, 18 sentyabr tarixli birgə iclaslarında müzakirə edilmişdi. M.Rabinovla müqavilə altı ay müddətinə bağlandı, tərəflər arzulayardısa, müddət artırıla bilərdi. M.Rabinov ABŞ-yə qayıdan kimi Amerikanın "Standard oyl kompani of Nyu-York" neft şirkətinin direktoru, hələ 1919-cu ilin iyununda neft alınması ilə bağlı Bakıda danışıqlar aparmış P.İ.Tomas onunla əlaqəyə girib, Bakıdan neft alınması ilə bağlı uzun müddətli müqavilə bağlamaq istəmişdi. Bu barədə M.Rabinov noyabr ayının 1-də Ə.M.Topçubaşova göndərdiyi teleqramda "Standard oyl"la danışıqlar aparmaq üçün Ə.M.Topçubaşovdan icazə istəyirdi. Bu kompaniya ilə 1919-cu ilin iyul ayında 12 milyon pud kerosin alınması barədə P.İ.Tomasla yollar naziri X.Məlik-Aslanov arasında müvəqqəti saziş imzalanmışdı. 1920-ci ilin 31 yanvarına qədər "Standard oyl" kompaniyasına hər tonu 34 dollardan 6 milyon pud kerosin verilməli idi.1107 Bu kompaniyanın vasitəsi ilə Azərbaycan ABŞ-dən hər pudu 2,5 dollara 40 min ton taxıl almışdı.
Oktyabr ayının 18-də Valter Çandler Amerikadan Ə.M.Topçubaşova özünün hesabat xarakterli birinci məktubunu göndərdi. О yazırdı ki, ABŞ-də Gürcüstan və Azərbaycan kimi ölkələr barədə təbliğat kampaniyası aparmaq çox çətindir, çünki onlar Amerikada tanınmırlar və eyni zamanda estonlar, ukraynalılar, latışlar və ermənilər kimi koloniyaya malik deyildirlər. Çandler təklif edirdi ki, ya Azərbaycan və Gürcüstan nümayəndələri Amerikaya gəlməlidir, ya da bu işi о özü dostları ilə birlikdə görməlidir. V.Çandler yazırdı: {{cquote|''Prezidentin (V.Vilsonun) uzunmüddətli xəstələnməsi təbliğat aparılması yolunda başlıca maneədir. Digər ölkənin müstəqilliyinin tanınması bizim hökumətin icra orqanının qərarından asılıdır. Bu, о deməkdir ki, hər şeydən əvvəl prezident fəaliyyətə başlamalıdır." V.Çandler prezident sağaldıqda onunla mütləq görüşəcəyini, Ə.M.Topçubaşovun məktubunu və Azərbaycana aid materialları ona çatdıracağını bildirirdi. İndi isə o, Azərbaycan nümayəndələrindən aldığı materialları Amerika senatorları arasında yayaraq qeyd edirdi ki, prezident işə çıxdıqda "mən Azərbaycanın və Gürcüstanın müstəqilliyinin tanınmasına aid qətnaməni Senata və Konqresə verəcəyəm." Мəktubda o, Azərbaycanın istiqlaliyyətini tanıtmaq üçün bütün vasitələrdən istifadə edəcəyini, Ə.M.Topçubaşov və gürcü nümayəndəsi Z.Avalovun Amerikaya gəlməsi üçün çalışdığını göstərirdi.
ABŞ-də erməni təbliğatı
Ə.M.Topçubaşov Çandlerə yazdığı cavab məktubunda konfransda Qafqaz barədə cərəyan edən hadisələr, konfransda Azərbaycana münasibət, Denikinlə və digər məsələlərlə bağlı ətraflı məlumat vermişdi. O, Parisdə Amerika nümayəndə heyətinin üzvü və Henri Morqentaunun onunla tanış etdiyi M.Q.Buklerlə görüşmüş və Qafqazda cərəyan edən hadisələrlə bağlı Buklerin çoxlu suallarına cavab vermişdi. Xüsusən, Qafqazda ermənilərlə bağlı eşitdikləri M.Q.Bukler üçün yenilik olmuşdu. Söhbətin sonunda o, Əli Mərdan bəyə təşəkkür edərək demişdi: Biz sizin qonşularınızı bir az da tanıdıq, onları heç də mələk saymırıq.
Lakin M.Q.Buklerin dediyinin əksinə olaraq, ermənilər okeanın о tayında "mələk" donuna girə bilmişdilər. Amerikada fəaliyyət göstərən "Müstəqil Ermənistanın Amerika Komitəsi"nin sədri, Birləşmiş Ştatların Berlində keçmiş səfiri Ceyms Cerard "əzabkeş xristian ermənilərin", "xristian məbədlərinin" xilas edilməsini bütün vasitələrlə amerikanlara təlqin edirdi. Sentyabr ayının 28-də onun imzası ilə bütün Amerika şəhərlərində yayılmış müraciətdə göstərilirdi: Erməniləri tamamiləməhv olmaq təhlükəsi təhdid edir. Ermənistan Respublikası nümayəndələrindən aldığımız teleqram bu məsələdə heç bir şübhə yeri qoymur. Ermənistan sonuncu yalvarışlarını göndərir ki, xristian Amerikası onu xilas etsin. Deməyə ehtiyac yoxdur ki, əgər erməni xalqının məhv edilməsi baş verərsə, xristian kilsəsi əbədilik təhqir olunacaqdır. Yazıb sizdən xahiş edirik ki, Amerika Birləşmiş Ştatlarının prezidentinə teleqramlar vurun, məktublar yazın, Ermənistanın xilas edilməsi üçün əsaslı və təcili tədbirlər görməyə onu tələsdirin. Sizin yaşadığınız yerlərdə təcili şəkildə kilsələrin diqqətini buna cəlb edin. Hər bir kişidən və qadından xahiş edirik ki, prezidentə və öz ştatlarından olan senatorlara teleqram vurub Ermənistanı xilas etmək üçün təcili tədbirlər görməyə çağırsınlar. Bizim icraiyyə komitəsi bu fikirdədir ki, yardım göstərmək üçün prezident yetərli hakimiyyətə malikdir və kömək etmək onun borcudur. Ermənistan məhv olur. Amerika öz sözünü deməlidir.
Bu müraciətin mətnini Ə.M.Topçubaşova göndərərək, Çandler yazırdı: Azərbaycanın və Gürcüstanın müstəqilliyi uğrunda mübarizə aparmaq üçün də bax belə komitələr və belə müraciətlər zəruridir." Kaçaznuni, Enfiadcyan və Piralovun Amerikaya səfəri münasibəti ilə C.Cerardın komitəsi nümayəndələr palatasının bütün üzvlərini, о cümlədən V.Çandleri də təbliğat xarakterli ziyafətə dəvət etmişdi. V.Çandler həmin dəvətnamənin mətnini də Əli Mərdan bəyə göndərmişdi. Ziyafətdə çıxış edən Kaçaznuni ABŞ siyasi dairələrinə bildirirdi: Ermənistana silah versəniz əmin ola bilərsiniz ki, türklər, kürdlər və tatarlar erməni xalqının dincliyini pozmağa cəsarət etməzlər.
Ceymis Cerardın geniş məruzəsi əsasında yığıncaqda dörd bənddən ibarət qərar qəbul edildi. Orada federal hökumətdən tələb edilirdi ki, Ermənistan Respublikası Birləşmiş Ştatlar tərəfindən tanınsın; 30 min nəfərlik ordunu saxlamaq üçün Ermənistana ərzaqla, silahla və hərbi sursatla yardım göstərilsin; ABŞ-də yaşayan ermənilərə 10 min nəfərlik könüllü legion təşkil etməyə icazə verilsin, eyni zamanda İstanbul və Bolqarıstanda da 10 min nəfərlik erməni legionu təşkil edilsin və bu konüllü legionlar Ermənistana göndərilsin; Ermənistanın müstəqilliyi, Şərqi Anadolunun "erməni vilayətləri" və Kilikiyanın da daxil olduğu Ermənistan dövlətinin yaradılması haqqında hazırlanmış qətnamə ABŞ Senatından keçirilsin.
M.Rabinovun vasitəçiliyi ilə ABŞ-la iqtisadi əlaqələr
Noyabr ayının 1-də yazdığı məktubda Çandler ABŞ-də ermənilərə münasibətdə xristian həmrəyliyinin xeyli qüvvətləndiyini qeyd edirdi. O, göstərirdi ki, qarşılaşdığım hər hansı senator və deputat bu fikirdədir ki, guya azərbaycanlılara çox diqqət yetirmək lazım deyil, ona görə ki, onlar türk, tatar və müsəlmandırlar. Мən onları başa salıram ki, "Azərbaycan xristian ölkəsi olan Gürcüstanla tam həmrəydir, azərbaycanlılar və xristian gürcülər bu yaxında müdafiə paktı imzalamışlar və siyasi cəhətdən müttəfiqdirlər, onlar erməniləri də bu pakta dəvət etmişlər." Valter Çandlerin bu məktubuna cavab olaraq, Parisdə olan Azərbaycan və Gürcüstan nümayəndələri yazıb xahiş etdilər ki, "ermənilərlə heç bir mübahisəyə girmədən orada bizim xeyrimizə xüsusi təbliğat komitəsi yaratsın." Az sonra, noyabr ayının 3-də M.Rabinov Azərbaycan nümayəndələrinə məktubla müraciət etdi. Məktubdan məlum olur ki, о xeyli iş görmüş, Azərbaycana göndərmək üçün 15 milyon dollarlıq mal tədarük etmişdir. Amerika kreditləri məsələsinə gəldikdə isə bu məsələdə çətinlik ondan ibarət idi ki, ABŞ siyasi cəhətdən tanımadığı ölkəyə kredit vermirdi. Rabinov bunu üçüncü ölkə vasitəsi ilə etmək istəyirdi. M.Rabinov Ə.M.Topçubaşova bildirirdi ki, dekabrın 5- də o, Parisdə olacaqdır və özü ilə Bakıya yola salmaq üçün işgüzar adamların böyük bir dəstəsini gətirir. M.Rabinovun qısa müddətdə ABŞ-də gördüyü ən mühüm iş Amerika-Qafqaz kommersiya palatasını təşkil etmək idi. Bu palata Azərbaycanla ticarət-iqtisadi münasibətlərdə həlledici rol oynaya bilərdi.
ABŞ-yəzərbaycan münasibətlərinə Ağqvardiyaçıların təsiri
ABŞ-nin keçmiş Rusiya imperiyasında yeni yaranmış dövlətlərə, о cümlədən, Azərbaycana münasibətinin səciyyəvi cəhətləri V.Çandlerin noyabr ayının 10-da Ə.M.Topçubaşova göndərdiyi məktubda daha qabarıq şəkildə açılır. O, rəsmi şəkildə Azərbaycanın müstəqilliyinin tanınmasını Dövlət Departamenti qarşısında qaldıranda aydın olur ki, Birləşmiş Ştatlar Kolçak, Denikin və Yudeniçin aqibətinin nə ilə qurtaracağını gözləyir. V.Çandler göstərir ki, rus ağqvardiyaçı generallarının məğlubiyyəti Dövlət Departamentində fikri yeni yaranmış respublikaların xeyrinə dəyişdirməkdədir. ABŞ Dövlət Departamentində yeni respublikaların müstəqilliyinin tanınması ilə bağlı V.Çandlerin sorğusuna verilən cavabda göstərilirdi ki, Ştatların Departamenti son nəticədə kiçik xalqların müstəqilliyinin tanınmasının əleyhinə deyildir, lakin bu indi ona görə mümkün deyildir ki, Amerika hökuməti Millətlər Cəmiyyəti məsələsini axıra qədər həll etməmişdir və bir də Kolçaka axırıncı dəfə imkan verilir ki, bolşevizmi məhv etmək üçün öz gücünü göstərsin. Eyni zamanda bu məktubda yaxın vaxtlarda, Azərbaycan da daxil olmaqla, Rusiya xalqlarına ABŞ tərəfindən prezident layihəsi üzrə yardım göstəriləcəyinin mümkünlüyü söylənilirdi. V.Çandler haqlı olaraq qeyd edirdi ki, kiçik xalqlar öz müstəqilliklərinin tanınması üçün bir neçə ay, yəni, Kolçak və Denikinin tam məğlubiyyətini gözləməli olacaqlar.
1919-cu ilin payızında rus ağqvardiyaçı generallarının məğlubiyyəti hiss edildiyi üçün, təkcə ABŞ-nin deyil, Böyük Britaniya, Fransa, İtaliya siyasi və işgüzar dairələrinin də Qafqaza, о cümlədən Azərbaycana marağı artırdı. De Monzienin rəhbərlik etdiyi Franko-Qafqaz Komitəsi oktyabr ayının 4-də Azərbaycan və gürcü, habelə Fransa işgüzar dairələrinin iştirakı ilə Qafqaza aid konfrans keçirmişdi. Konfransın işini şərh edən Fransa mətbuatının Qafqaza münasibətdə əvvəlki mühafizəkarlığı demək olar ki, yox idi. Konfransda Azərbaycan nümayəndələrindən C.Hacıbəyli və M.Məhərrəmov məruzə etmişdilər.
Nəticə
1920-ci ilin yanvarında Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin müstəqilliyi Antanta Ali Şurası tərəfindən tanındı. Lakin qısa müddət sonrakı Aprel işğalı Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinə əvvəlki dövrdə ABŞ-la yaratdığı iqtisadi əlaqələrdən istifadə etməyə imkan vermədi.
Rzaabad (Bicar)
Rzaabad — İranın Kürdüstan ostanı Bicar şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 65 nəfər yaşayır (11 ailə). Əhalisini kürdlər təşkil edir.
İncəsənət və Dil
280px|thumb|right İncəsənət və Dil — 1960-cı illərin sonlarından etibarən bir çox dəyişikliklərə məruz qalan konseptual sənətkarların əməkdaşlığıdır. Qrup intellektual ideyaları və narahatlıqları incəsənət yaradıcılığı ilə birləşdirmək üçün ortaq arzusu olan rəssamlar tərəfindən təsis edilmişdir. Art-Language və (jurnal qrupu) ilk sayı 1969-cu ilin noyabrında İngiltərədə Chipping Nortonda nəşr olunmuşdur və Birləşmiş Ştatlarda və Birləşmiş Krallıqda konseptual sənət və müasir sənətə əhəmiyyətli təsir göstərmişdir.
Ətiqi Şirvani
Ətiqi Şirvani — Azərbaycan şairi
Həyatı
Bəktaşılardan idi. جائی كه لطف او در امید باز كرد              معصـوم انفعــال كشـد از گناهكــار
İlxıyabı
İlxı yabı — İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında, indi Düzkənd (sonra Axuryan) rayonunda kənd.
Toponimi
Toponim ilxı sözü ilə Azərbaycan dilidə at mənasında işlənən yabı sözünün birləşməsindən əmələ gəlmişdir. "At ilxısı olan yer, at ilxısı yer yanında salınan kənd" mənasını bildirir. Zootoponimdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir. Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 26. IV.1946-cı il fərmanı ilə adı dəyişdirilib Ayqabats qoyulmuşdur. 1946-cı ildə kənd ermənicə Haykabats adlandırılmışdır. XIX əsrə aid ədəbiyyatda kəndin adı. "Ilxı Abi" kimidir. "Ilxı Abi", yə'ni Abı adlı şəxsə məxsus at ilxısının saxlandığı yerin adını əks etdirir.
Əhalisi
Kəndin köklü sakinləri azərbaycanlılar olmuşdur. 1828-ci ildən sonra azərbaycanlılar tarixi-etnik torpaqlarından qovulmağa başlamışdır. 1830-cu ildə Türkiyənin Basin vilayətindən köçürülən ermənilər burada yerləşdirilmişdir. İndi ermənilər yaşayır. 1878-ci ildə Azərbaycan türklərindən ibarət əhalisi qovulmuş və Türkiyədən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir
İstinadlar
Kateqoriya:Şörəyel kəndləri Kateqoriya:Ermənistandakı Azərbaycan kəndləri
NGC 1759
NGC 1759, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə İskənə bürcü istiqamətində yerləşir. E0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Məhəmmədan (Kəleybər)
Məhəmmədan - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Kəleybər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 241 nəfər yaşayır (34 ailə).
Braziliya milli voleybol komandası
Braziliya milli voleybol komandası - Braziliyanı beynəlxalq voleybol turnirlərində təmsil edən milli voleybol komandası.
Fatma Əfəndiyeva
Fatma Əfəndiyeva;(1906, Qaraqoyunlu mahalı,– 1982, Bakı) — İrəvanın ilk maarifpərvər qadınlarından biri. İrəvan Dövlət Azərbaycan Dram Teatrının ilk qadın aktisası. Görkəmli partiya və dövlət xadimi Bala Əfəndiyevin həyat yoldaşı. 1906-cı ildə Gəncə quberniyasının Qazax qəzasının Çəmbərək (indiki Krasnoselo) rayonunun Çaykǝnd kəndində anadan olmuş Fatma xanım da ilk təhsilini Çaykənddə almışdır.
Bala Əfəndiyevin əmisi qızı və eyni zamanda həyat yoldaşı olmuşdur. Qeyd edilənə görə, Sovet Ermənistanında Türk Qadınlar Klubunun təşkilatçısı və ilk müdiri olan F. Əfəndiyeva orada mədəni-maarif sahəsində xeyli işlər görüb. Əlbəttə, Türk Qadınlar Klubunun təşkilatçısı və ilk rəhbəri kimi, o bura qadınları cəlb edib, onların savadlanması uğrunda maarifçilik işi, təbliğat aparmışdır. Fatma Əfəndiyeva Ermənistanda 20-ci əsrin iyirminci illərində latın əlifbasına keçidin də öncülərindən biri olmuş və həyat yoldaşı Bala Əfəndiyevlə birlikdə İrəvanının mədəni və maarif həyatında aktiv rol almışdır.
1929-cu ilədək Ermənistan SSR ictimai təminat komissarı(1935–1937) işləmiş Bala Əfəndiyevin 1938-ci ildə represiyaya məruz qalaraq güllələnməsindən sonra Fatma xanım Əfəndiyeva da 8 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilmişdir.
Hər ikisi təxminən 20 il sonra tam bəraət qazanmışlar.
1924-cü il teatr prosesinin maraqlı hadisələrindən biri o olub ki, "azərbaycanlı Fatma xanım Əfəndiyeva ilk dəfə İrəvanda səhnəyə çıxmışdır. Gənc qız "İki yol və yaxud Məhəmmədəmin Azəri" pyesində Gülsüm rolunda oynamışdır" ("Yeni fikir", 3 mart 1925). Fatma xanım Əfəndiyeva İrəvan Dövlət Azərbaycan Dram Teatınının fəal üzvü olmağın yanı sıra məsul vəzifələrdə çalışan yoldaşı Bala Əfəndiyevin rəhbərliyi ilə İrəvanda yeni əlifba ilə ana dilində nəşr olunan "Zəngi" və "Rəncbər" qəzetlərində də müxbir kimi fəaliyyət göstərmişdir.
Aranda (kommuna)
Aranda   — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Sen-Ramber-an-Byuje kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Belle.
INSEE kodu — 01013.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə 95 yaşında (15-64 yaş arasında) 69 nəfər İqtisadi aktiv, 26 nəfər hərəkətsizdir (fəaliyyət göstərici 72.6%, 1999-cu ildə 74.1%). 69 fəal sakindən 62 nəfər (32 kişi və 30 qadın), 7 nəfər işsiz (2 kişi və 5 qadın) işlədi. 26 hərəkətsiz 9 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 14 nəfər təqaüdçü, 3 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Yasovul (Şörəyel)
Yasovul, Hovuni — İrevan quberniyasının Aleksandropol qəzasında, indi Düzkənd (Axuryan) rayonunda kənd. İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında kənd adı
Tarixi
Rayon mərkəzindən 18 km məsafədə yerləşir. 1728-ci ilə aid mənbədə Şirakel nahiyəsində kənd adıdır. "Başqa adı Ağkilsə-Qədim" (yenə orada). 1937-ci ilə kimi Leninakan rayonunun tərkibində olmuşdur. "İrəvan əyalətinin icmal dəftəri"ndə qeyd edilmişdir. .
Toponimi
1588-ci ilə aid mənbədə Qarabağ sancağının "Incərud aranında" (yə'ni "Incərud qışlağında") Yasaul adlı tayfanın yaşaması qeyd olunur. Səfəvilər dövründə fərmanı yaxud qanunu həyata keçirən şəxs yasavul adlanırdı. Yasavul (əsli monqolca yasaul) həm də məclis və mərasimlərin rəisi idi. Toponim "Şah fərmanını yerinə yetirən şəxs" mənasında işlənən yasavul sözündən əmələ gəlib "yasavula məxsus kənd" mənasını bildirir. Antropotoponimdir. Sadə toponimdir. Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 7. XII.1945-ci il fərmanı ilə adı dəyişdirilib Hovuni qoyulmuşdur.
Əhalisi
1878-ci ildə əhalisi qovulmuş və Türkiyədən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir
Mütəaliq (Kəleybər)
Mütəaliq - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Kəleybər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
İran Ordusu sənədlərinə istinad edərək 1940-cı illərin sonlarında kənddə 143 nəfərlik bir əhali olduğu bildirilir. Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 175 nəfər yaşayır (57 ailə). Daha yeni statistikaya görə əhalisi 115 nəfərdir (40 ailə).
Yusif İsmayılov (1958)
Yusif İsmayılov (tam adı: Yusif Tələt oğlu İsmayılov; ) — Qanlı Yanvar hadisələrinin qurbanı.
Həyatı
1958-ci il mayın 1-i anadan olmuşdur. Atası Tələt uzun müddət Neft-Kimya İnstitutunun elmi işlər üzrə prorektoru olmuş, anası Sima isə Elmlər Akademiyasının Geologiya İnstitutunun baş mühəndisi işləmişdir. Qardaşı Zeynal texnika elmləri namizədi olmuş, Neft-Kimya İnstitutunda dərs demişdir.
Yusif Tallində əsgərlik xidməti keçərkən eston Kristina ilə ailə qurmuş, ailə həyatından 2 qızı: Züleyxa və Leyli yadigar qalmışdır.
Bir müddət Hüsü Hacıyev küçəsindəki evlərdən birində yaşamış, daha sonra Naxçıvan küçəsindəki binaların birinə köçmüşdür.
Həbsi
Yusifin ailəsi Naxçıvan küçəsindəki binaların birinin 8-ci mərtəbələrində yaşayarkən onlardan bir mərtəbə yuxarıda yaşayan əvvəlcə ailəli zabit yaşamış, lakin ezamiyyətə getdiyindən həmin evə subay praporşik köçmüşdür. Həmin praporşik öz yoldaşları ilə içki məclisləri quraraq səs-küy yaratmış, içkiləri bitdikdə isə hərbçilər qonşulardan araq istəmişdir. Yusif bir dəfə onların yaxınlaşmamasını xahiş etsə də, Yusifin cəhdi nəticəsiz qalmışdır.
İkinci dəfə Yusif evə gəldikdə uşaqların çarpayının altında gizləndiyini görmüş, səbəbini soruşduqda hərbçilərin yenə araq istədiyindən xəbər tutmuşdur. Gecə saat 10-da Yusif onlara yaxınlaşaraq sözünü demək istədikdə praporşikin evində olan yeddi hərbçi dostu tərəfindən döyülmüş və təhqir olunmuşdur. Onların əlindən evə qaçmağı bacaran Yusif atasının ov tüfəngi ilə yenidən yuxarı qalxaraq ev sahibinin gəlməsini tələb etmiş, hərbçilərdən biri "Nə qorxursuz bu çurbandan. Belələrini Əfqanıstanda azmı öldürmüşük" deyərək üstünə gəldikdə atəş açaraq ev sahibini qətlə yetirmişdir.
Məhkəmənin qərarı ilə Yusifə 8 il iş cəzası kəsilmişdir.
Qanlı Yanvar faciəsi
Qanlı Yanvar hadisələrindən narahat olan məhbuslar əvvəlcə həbsxananın keşiyini çəkən hərbçilərdən icazə almağa çalışmış, alınmadıqda qaçmağa çalışmışdır. Keşikdə olan iki əsgərdən rus olanı onlara heç nə edilməyəcəyini, özbək isə rus əsgərin onlara atəş açacağını bildirmişdir. Yusif rus əsgərə inanaraq qaçmağa çalışdıqda həmin əsgər tərəfindən açılmış atəş nəticəsində həlak olmuşdur.
Maştağa qəbiristanlığında, atasının məzarı yanında dəfn edilmişdir.
Arslanhane məscidi
Arslanhane məscidi — Türkiyənin Ankara şəhərində yerləşən 13-cü əsrə aid məscid.
Yeri
Məscid Ankaranın köhnə məhəlləsindəki Ankara qalasının yanında yerləşir. 947 metr yüksəkliyində yerləşir.
Tarixi
Məscid Türkiyənin ən qədim məscidlərindən biridir. 1290-cı ildə Anadolu Səlcuqlu Dövlətinin II Mesudun hakimiyyəti dövründə inşa edilmişdir. Onun memarı Ebubekir Mehmet idi. Tikintisi iki əxilik lideri Hüsamettin və Hasaneddin tərəfindən sifariş edilmişdir. Ancaq 1330-cu ildə başqa əxilik lideri Şerafettin tərəfindən təmir edildi və hazırda məscid adını daşıyır. Bir neçə kiçik təmirdən sonra məscid 2010-2013-cü illərdə Vəqflər Ümumi Müdirliyi tərəfindən bərpa edildi.
Binası
400 kvm-lik kvadrat binanın bir minarəsi var. Taxta damı 24 böyük taxta sütun üzərində qurulub. Binanın 3 qapısı və 12 pəncərəsi var. Mehrab səlcuqlu plitələrlə bəzədilib. Tikinti materialı əsasən əvvəl tikilmiş binaların qalıq hissələrindən ibarətdir.
Məscidin qarşısında Şerafettinin qəbri yerləşir. Şerafettin məscidinin divarlarında bir aslan heykəli basdırılmışdır. Buna görə də məscid Arslanhane adı ilə məhşurlaşmışdır, adı şir evi mənasını verir.
Petr Çex
Petr Çex (çex. ); ) — çex futbolçusu, Londonun "Çelsi" futbol klubunun və futbol üzrə Çexiya millisinin qapıçısı.
Karyerası ərzində 153 penalti qaytaran Çex, dünyanın ən çox penalti qaytaran qapıçısıdır. U-21 Çexiya milli futbol komandasının heyətində 21 yaşadək futbolçular arasında 2002-ci il Avropa Çempionatının qalibi olub.