cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lana Del Rey
Del Rey həmçinin film soundtrekləri təqdim etmişdir: 2013-cü ildə o qısa musiqili film Tropico-nu yazıb və baş rolda oynamış, Böyük Qetsbi romantik draması üçün isə "Young and Beautiful" mahnısını buraxmışdır. 2014-cü ildə Malefisenta filmi üçün "Once Upon a Dream" eləcə də Böyük gözlər biopik filmi üçün də mahnı yazdı. Del Rey ABŞ Billboard Hot 100-də 13-cü sıraya yüksələn Çarlinin mələkləri (2019) komediya filmi üçün yazılan "Don't Call Me Angel" mahnısında Ariana Qrande və Mayli Sayrus ilə birlikdə işlədi. Həmçinin o 2020-ci ildə Violet Bent Backwards Over the Grass adlı şeir və fotoqrafiya kolleksiyasını nəşr etdirdi.
1985–2004: İlk dövrlər
Elizabet Vulric Qrant 21 iyun 1985-ci ildə  Nyu-Yorkun Manhetten bölgəsində anadan olmuşdur. Atası Robert İnqland Qrant Cuniyor Grey Group şirkətinin kopirayteri, anası isə həmin şirkətin hesab rəhbəri Patrisiya Enn "Pet" (qızlıq soyadı: Hill)-dir. Onun Kerolayn "Çak" Qrant adlı kiçik bacısı və Çarli Qrant adlı kiçik qardaşı var. O, Roma‐Katolik kimi böyüdülüb və şotland əsillidir, ata-babası Lanarkşirdəndir. Bir yaşında olarkən ailəsi ilə birlikdə Nyu-Yorkda yerləşən Leyk-Plesid şəhərinə köçmüşdür. Atası orada sahibkarlıq sahəsinin investoru olmamışdan əvvəl mebel şirkətində çalışmış: anası isə məktəb müəllimi işləmişdir. İbtidai məktəb illərində o, Müqəddəs Aqnes məktəbində təhsil alıb və kantor olduğu kilsə xorunda oxumağa başlayıb.
O, anasının dərs dediyi orta məktəbdə bir il oxuyub, lakin 14  və ya 15  yaşında olarkən valideynləri onu alkoqolizmdən uzaq tutmaq üçün Kent məktəbinə göndəriblər. Qrant müsahibələrinin birində deyib: "Məni spirtli içkidən uzaq tutmaq üçün 14 yaşımda internat məktəbinə göndərdilər"  Məktəbin rəhbərliyində işləyən əmisi ona maddi yardım göstərmişdir. Qrant yeniyetmə və gənclik illərində dost tapmaqda çətinlik çəkirdi.
Kent məktəbini bitirdikdən sonra bir il xalası və əmisi ilə Lonq-Aylenddə yaşadı və ofisiant işlədi. Bu müddət ərzində Qrantın əmisi ona gitara çalmağı öyrətdi və "onun [Lananın] bu altı akkordla yəqin ki, bir milyon mahnı yaza biləcəyini başa düşdü". Qısa müddət sonra o, "Sparkle Jump Rope Queen" və "Lizzy Grant and the Phenomena" kimi müxtəlif adlar altında şəhər ətrafındakı gecə klublarında mahnılar yazmağa və çıxış etməyə başladı. "Mən həmişə mahnı oxuyurdum, amma ciddi şəkildə məşğul olmağı planlaşdırmırdım—On səkkiz yaşım olanda Nyu-Yorka gələndə Bruklin klublarında mahnı oxumağa başladım" dedi.
2005–2010: Karyera başlanğıcı və ilk səsyazmalar
2004-cü ilin payızında 19 yaşlı Qrant, Bronksdakı Fordham Universitetinə daxil oldu, o metafizika sahəsinə verdiyi dəyəri nəzərə alaraq fəlsəfə ixtisasını seçdi. Bu sahəni nə üçün öyrənməyi seçdiyini dedi, çünki bu, "Tanrı ilə elm arasındakı uçurumu bağladı… Mən Tanrı və texnologiyanın bizi haradan və nə üçün gəldiyimizi öyrənməyə necə yaxınlaşdıra biləcəyi ilə maraqlandım". Del Rey 2005-ci ilin yazında, hələ kollecdə oxuyarkən, Birləşmiş Ştatların Müəllif Hüquqları Ofisində yeddi trekdən ibarət mini albom qeydə aldı: Bunların adı Rock Me Stable və başqa adı ilə Young Like Me idi. İkinci mini albom, From the End, o zaman Del Reyin səhnə adı olan May Jailer adı ilə də qeydə alınmışdı. 2005–2006-cı illər arasında o, May Jailer layihəsi çərçivəsində Sirens adlı akustik albom yazdı, adı gedən mini albom 2012-ci ilin ortalarında internetdə sızdırıldı.
Del Rey 2006-cı ildə Uilyamsburq Canlı Mahnı Müsabiqəsi üçün ilk ictimai çıxışında David Nichternə məxsus müstəqil leybl olan 5 Points Records üçün A&R nümayəndəsi Van Uilson ilə tanış oldu. 2007-ci ildə Fordhamda sonuncu kursda oxuyarkən o, No Kung Fu adlı akustik mahnılarının demo lentini 5 Points Records-a təqdim etdi. 5 Points onunla 10.000 dollarlıq səsyazma müqaviləsi bağladı, o, pulu Nyu-Cersi ştatının Nort-Berqen şəhərində yerləşən treyler parkı Manhattan Mobile Home Park-a köçmək üçün istifadə etdi və prodüser David Kahne ilə işləməyə başladı. Nichtern bunları xatırladı: "Bizim planımız hər şeyi təşkil etmək və bir səs yazısına sahib olmaq idi, o kolleci bitirdikdən dərhal sonra konsert turlarına gedəcəkdi. Bir çox sənətçi kimi, o da dəyişdi. Bizə ilk gələndə o, zərif kiçik akustik gitara çalırdı, sarı saçlı, çox gözəl gənc qadın idi. Bir az qaranlıq, lakin çox ağıllı idi. O, çox tez təkmilləşməyə doğru gedirdi."
Kalib ibni Yufənna
"Kamilut-tarix"in müəllifi öz tarixində yazır:
Lana Del Rey
2005–2010: Karyera başlanğıcı və ilk səsyazmalar
thumb|left|upright=.9|Del Rey səhnə adını seçərkən kino aktrisası Lana Törnerdən ilhamlanıb
Kalib ibni Yufənna
Yuşə ibni Nun dünyadan gedəndən sonra Kalib ibni Yufənna Bəni-İsrailə rəhbərlik etdi. Mərhum Təbərsi də "Məcməül-bəyan" kitabında "Bəqərə" surəsinin 244-cü ayəsində bu məzmunda yazır. Sələbi "Ərais" kitabında yazır ki, Kalib ibni Yufənna Həzrət Musanın (ə) bacısının əri, yəni İmranın qızı Məryəmin həyat yoldaşı idi. İbni Əsir də bu xəbəri "Kamil" kitabında Əriha şəhərinin fəthində qeyd edib.
Lana Del Rey
2005–2010: Karyera başlanğıcı və ilk səsyazmalar
Del Rey 2008-ci ildə Fordhamı fəlsəfə üzrə İncəsənət Bakalavr dərəcəsi ilə bitirdi,  bunun ardınca o, Lizzy Grant ləqəbi ilə Kahnenin prodüseri olduğu Kill Kill adlı üç trekdən ibarət mini-albom buraxdı. Açıqlamasında dedi: "David demomu aldıqdan yalnız bir gün sonra mənimlə işləmək istədi. O, çox dürüst bir prodüser kimi tanınır və sadəcə pop deyil, istənilən musiqi üzərində işləməyi bacarır." Bu vaxtlarda, Del Rey evsiz şəxslər və narkomanlar üçün könüllü xeyriyyə işi görürdü;  o, Yuta ştatında Hinduların məskunlaşdığı evlərin rənglənməsinə kömək edən zaman kollecdə könüllü işlərlə maraqlanmağa başlamışdı.
Kalib ibni Yufənna
Amma Yuşə`dən sonra Kalibin peyğəmbər olması Məsudinin "İsbatul-vəsiyyə" kitabındakı və Yəqubinin yazdığı tarixdəki sözü ilə ziddiyyətdədir. Məsudi yazır: Elə ki, Yuşənin əcəli çatdı, Allah taala ona vəhy edərək yanındakı əmanəti oğlu Fənhasa verməyi əmr etdi. Yuşə də Fənhası çığırıb peyğəmbərlərin irslərini ona tapşırdı və dünyadan getdi. Fənhasdan sonra da oğlu Bəşir ibni Fənhas onun canişini olub peyğəmbərlik məqamına nail oldu.
Lana Del Rey
2005–2010: Karyera başlanğıcı və ilk səsyazmalar
Debüt albomu üçün səhnə adı seçərkən o dedi: "Mən musiqini formalaşdıra biləcəyim bir ad istəyirdim. O vaxtlar Mayamiyə çox gedirdim, Kubadan olan dostlarımla ispanca danışırdım–Lana Del Rey bizə dəniz sahilinin qlamurunu xatırlatdı. Dilin ucundan çıxan söz möhtəşəm səslənirdi. "Bu ad həm də aktrisa Lana Törnerdən həm də 1980-ci illərdə Braziliyada istehsal edilmiş Ford Del Rey sedanından gəlir. 2010-cu ilin yanvarında özünün adını daşıyan debüt albomunu buraxdı. Atası albomun marketinqində kömək etdi,  albom 2010-cu ilin aprelində geri götürülməzdən əvvəl qısa müddət ərzində iTunes-dan satın alınması əlçatan idi.
Del Rey, Lana Del Ray buraxıldıqdan üç ay sonra menecerləri Ben Mawson və Ed Millett ilə görüşdü və onlar ona 5 Points Records ilə müqaviləsindən çıxmasına kömək etdilər. Qısa müddətdən sonra o, Londona köçdü və "bir neçə il" Mawsonla birlikdə yaşamağa başladı. Del Rey 1 sentyabr 2010-cu ildə Mando Diao ilə birlikdə Berlindəki Union Film-Studios-da MTV Unplugged konsertində çıxış etdi. Elə həmin il o, bir neçə dostu ilə birlikdə çəkdiyi Poolside adlı qısametrajlı filmdə rol aldı.
2011–2013: Born to Die və Paradise-ın uğuru
Del Rey 2011-ci ildə "Video Games" və "Blue Jeans" mahnıları üçün özünün hazırladığı musiqi videolarını YouTube-a yüklədi. "Video Games" musiqi videosu viral internet sensasiyasına çevrildi  və bu, Del Reyin mahnını debüt sinqlı kimi buraxmaq üçün Stranger Records ilə müqavilə imzalanmasına səbəb oldu. O, The Observer-ə dedi: "Mən bu mahnını bir neçə ay əvvəl internetə yerləşdirdim, çünki bu, mənim sevimli mahnım idi. Düzünü desəm, bu sinql olmayacaqdı, amma insanlar həqiqətən buna reaksiya verdilər." 2011-ci ilin oktyabrdında mahnı ona Q mükafatı, 2012-ci ildə isə "Ən yaxşı müasir mahnı" üçün Ayvor Novello mükafatı qazandırdı. Elə həmin il o, Born to Die adlı ikinci studiya albomunu buraxmaq üçün Interscope Records və Polydor ilə birgə müqavilə imzaladı. ​​O, həmin il şotlandiyalı müğənni Barrie-James O'Neill ilə münasibət qurdu. Cütlük üç il birlikdə olduqdan sonra 2014-cü ildə ayrılıb. Del Rey 14 yanvar 2012-ci ildə Saturday Night Live-da albomdan iki mahnı ifa etdi və müxtəlif tənqidçilərdən və geniş ictimaiyyətdən mənfi cavab aldı, onlar performansı bəyənmədiklərini bildirdilər.
thumb|left|upright=.9|Del Rey 2012-ci ildə [[Kann kinofestivalında]]
Born to Die 31 yanvar 2012-ci ildə dünya miqyasında satışa çıxarıldı, çox keçmədən kommersiya uğuru qazandı, 11 ölkədə bir nömrə oldu və ABŞ Billboard 200 albom hit-paradında ikinci yeri tutdu. Elə həmin həftə o, 2010-cu il debüt albomunun hüquqlarını geri aldığını və 2012-ci ilin yayında onu Interscope Records və Polydor altında yenidən buraxmağı planlaşdırdığını dedi. Born to Die 2012-ci ildə 3,4 milyon nüsxə sataraq 2012-ci ilin ən çox satılan beşinci albomu oldu. Born to Die 2012-ci ildə ABŞ Billboard 200-də 76-cı yerdə qaldı.
Sonrakı bir neçə ay ərzində o, iki kover mahnısının videolarını: Leonard Koenin "Chelsea Hotel#2", ardınca o vaxtkı sevgilisi Barrie-James O'Neill ilə ifa etdiyi Li Hezlvud və Nensi Sinatranın "Summer Wine" buraxdı. Del Rey 2013-cü ilin may ayında Böyük Qetsbi filminin adaptasiyasının saundtreki üçün "Young and Beatiful" adlı orijinal mahnı buraxdı. Mahnı buraxıldıqdan sonra Billboard Hot 100-də 22-ci yerə çıxdı, 2 iyul 2013-cü ildə Del Reyin "Summertime Sadness" mahnısının Cedric Gervais remiksi radioya göndərildi; hit olan mahnı kommersiya uğurunu sübut etdi, "Young and Beautiful"-u keçərək, Billboard Hot 100-də 6-cı yerə çatdı və onun ilk Amerikan ilk on hitinə çevrildi. Remiks 2013-cü ildə Qeyri-klassik Remiks, Ən yaxşı remiks səsyazısı üzrə Qremmi mükafatını qazandı, "Young and Beautiful" isə Vizual media üçün yazılan ən yaxşı mahnı nominasiyasına namizəd oldu.
Del Rey 2013-cü ilin iyun ayında Entoni Mandlerin rejissorluq etidiyi Paradise filminin treklərinin daxil olduğu Tropiko adlı qısa musiqili film çəkdi. Filmi 4 dekabr 2013-cü ildə Hollivuddakı Cinerama Dome kinoteatrında nümayiş etdirdi. Dekabrın 6-da soundtrek rəqəmsal satış nöqtələrində buraxıldı.
2014–2016: Ultraviolence, Honeymoon və film işi
thumb|left|upright|Del Rey 2014-cü ildə [[Koaçella Vadisində Musiqi və İncəsənət Festivalı|Koaçella Festivalında çıxış edir]] Del Rey 26 yanvar 2014-cü ildə "Malefisenta" qaranlıq fantastik filmi üçün "Once Upon a Time" mahnısının kover ifasını təqdim etdi. Paradise-ın tamamlanmasından sonra Del Rey, Den Auerbax ilə birlikdə Ultraviolence adlı növbəti albomunu yazmağa və lentə almağa başladı. Ultraviolence 13 iyun 2014-cü ildə buraxıldı və ABŞ və Birləşmiş Krallıq da daxil olmaqla 12 ölkədə bir nömrədə debüt etdi. İlk həftəsində dünya üzrə 880.000 nüsxə satılan albomdan əvvəl "West Coast", "Shades of Cool", "Ultraviolence"  və "Brooklyn Baby" sinqlları buraxıldı. Fotoqraf Françesko Karrozzini Del Reyin "Ultraviolence" mahnısı üçün klip çəkdikdən sonra onunla münasibət qurmağa başladı; cütlük bir ildən sonra 2015-ci ilin noyabrında ayrıldılar. Del Rey albomu "kinematik və qaranlıq" kimi təsvir etdi, bəzi tənqidçilər isə albomu onun əvvəlki buraxılışlarından daha qabarıq şəkildə gitara alətlərini özündə əks etdirən psixodelik  və desert rok rekordu kimi xarakterizə etdilər. Həmin ilin sonunda Del Rey, Tim Burtonun rejissorluğu ilə çəkilmiş "Big Eyes" filmi üçün "I Can Fly" və filmin adını daşıyan mahnı buraxdı.
Del Reyin dördüncü studiya albomu Honeymoon 18 sentyabr 2015-ci ildə buraxıldı və musiqi tənqidçilərinin rəğbətini qazandı. Albomun buraxılmasından əvvəl "High by the Beach" və "Terrence Loves You" sinqlları yayımlandı. Del Rey 2015-ci ilin may ayında Honeymoon albomunu buraxmazdan əvvəl The Endless Summer Tour konsert turuna başlayacağını bildirdi, bundan əlavə Kortni Lav  və Qrims konsertin açılış mərasimində çıxış edəcəyi məlum oldu. Əlavə olaraq, Del Reyin The Weeknd ilə birlikdə yazıb ifa etdiyi "Prisoner" mahnısı 27 avqust 2015-ci ildə işıq üzü gördü.
2015-ci ilin noyabr ayında Del Rey müğənni-bəstəkar Daniel Constonun həyatı haqqında çəkilən Hi, How Are You Daniel Johnston adlı qısametrajlı sənədli filmin prodüserliyini etdi. Film üçün o, Constonun "Some Things Last a Long Time" mahnısının kover ifasını etdi. Del Rey 2015-ci ilin noyabrında Billboard Women in Music mərasimində Trailblazer Mükafatını aldı  və Ən Yaxşı Alternativ mahnıya görə MTV Avropa Musiqi Mükafatına layiq görüldü.
Del Reyin Honeymoon-dan "Freak" mahnısına çəkilmiş klipin premyerası 9 fevral 2016-cı ildə Los-Ancelesdəki Wiltern Teatrında baş tutdu. Daha sonra Del Rey Starboy (2016) albomu üçün The Weeknd ilə əməkdaşlıq etdi,  o "Party Monster" və "Stargirl Interlude" mahnılarında yer aldı. Del Reyin birgə yazdığı "Party Monster" sinql olaraq buraxıldı  və daha sonra Billboard Hot 100-də Top 20-yə daxil oldu  və ABŞ-də ikiqat platin sertifikatı qazandı.
Accipiter collaris
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Nefertari Merenmut
Nefertari Merenmut - II Ramzesin ən sevimli arvadı. Güman edilir ki II Ramzesdən 5 oglan 2 qız olmaqla 7 uşağı vardır. Oğulları Amunherxepeşef, Parahervenemef, Sethherxepeşep, Seti, Merire. Qızları Meritamun və Henuttaui.
Əbu Simbel məbədi tanrı Xatxorun və onun şərəfinə qurulub.
Qapar Aytiyev
Qapar Aytiyeviç Aytiyev — qırğız rəssam və heykəltəraşı. Qırğızıstan SSR Dövlət mükafatı laureatı (1966). SSRİ Rəssamlıq Akademiyasının müxbir üzvü (1973). SSRİ xalq rəssamı (1971). Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1982).
Həyat və yaradıcılığı
Qapar Aytiyev 15 sentyabr 1912-ci ildə Qırğızıstanın Tuleyken kəndində anadan olub. 1935—1938-ci illərdə Moskva Rəssamlıq Texnikumunda təhsil almışdır. Qırğızıstanın ilk peşəkar rəssamlarından biridir. Seyrçi-poetik, bədii-epik təsviri ilə seçilən portret, mənzərə və məişət janrlarında tablolar yaratmışdır. "Qırğızıstan torpağı" (1954—1960) sisilə rəsm əsərlərinin, Toktoqul Satılqanovun heykəlinin (1974, Frunze) müəllifidir. Qırğızıstan musiqili dram teatrı tamaşalarının rəssamı olmuşdur. 1971-ci ildə SSRİ xalq rəssamı adı ilə, 1982-ci ildə isə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adı ilə təltif olunmuşdur. Qapar Aytiyev 16 dekabr 1984-cü ildə Bişkek şəhərində vəfat etmişdir.
Mənbə
AME. 2-ci cild. Bakı, 2010. səh 439.
Lilbalıq
Lilbalıq —  cinsinə aid balıq növü. Çəkikimilər fəsiləsinə aid balıq növüdür.
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Şirin su balığıdır. Kür çayı hövzəsində, Hacıqabul, Sarısu və Kür boyu Yevlaxa qədər olan su hövzələrdə yayılmışdır. Bundan başqa lil balığına Lənkəran yaxınlığındakı Olxov gölündə də çoxlu miqdarda təsadüf edilir. Dibi lilli və içərsində çoxlu su bitkiləri olan sularda yaşayır. Suda oksigen azlığına yaxşı davam gətirə bilir. Suyun dibində az hərəkət edərək yaşayır. Zəif hərəkətli olan bu balıq kiçik molyuskalar, xironomid sürfələri, digər cücü sürfələri ilə qidalanır.
Çoxalması
Azərbaycan sularında lil balığı cinsi yetkinliyə 3–4 yaşında çatır. Olxov gölündə yaşayan lil balığı kürüsünü mayın axırlarında tökməyə başlayır və iyunun axırlarında qurtarır. Kürülər üç hissədə yetişir. Tam yetişmiş kürünün diametri 0,88–1,06 mm olur. Lil balığının kürü tökmə şəraiti, çoxalması və qidalanması hələ yaxşı öyrənilməmişdir.
Təsərrüfat əhəmiyyəti
Lil balığının təsərrüfat əhəmiyyəti çox deyil.
Accipiter striatus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Avtandil Ağbaba
Həyatı
Avtandil Ağbaba 1955-ci il sentyabrın 26-da Qərbi Azərbaycanın Amasiya rayonunun Balıqlı kəndində anadan olmuşdur. Təpəköy məktəbində orta təhsil almışdır. Azərbaycan Dövlət Universtetinin filologiya fakültəsinə daxil olmuşdur(1973). Ordu sıralarında xidmət etmişdir(1974-1976). Sonra ADU-nin filologiya fakültəsində təhsilini qiyabi davam etdirmişdir. Eyni zamanda doğma Balıqlı kəndində klub müdiri, sonra Oksüz kənd səkkizillik məktəbində müəllim, tədris hissə müdiri, yenidən Balıqlı kənd səkkizillik məktəbində müəllim işləmişdir(1976-1988). Məlum səbəblərə görə doğma yurdundan qaçqın düşmüşdür. Sumqayıtda 11 saylı otra məktəbdə müəllim(1989-1999), 25 saylı orta məktəbdə təlim-tərbiyə işləri üzrə direktor müavini(1999), "Ulu Göyçə" qəzetinin xüsusi müxbiri olmuşdur(1993). Sumqayıt Dövlət Universtetinin filologiya fakültəsində müəllim, baş müəllim(2000-2004), sonra kafedra müdiri işləmişdir(2005-ci ildən).
2005-ci ildən filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, 2006-cı ildən dosent vəzifəsini tutmuşdur.2012-cü il noyabr ayında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərmanı ilə əməkdar jurnalist adı verilmişdir. 2016-cı ldə doktorluq dissertasiyası müdafiə edərək Filologiya elmləri doktoru elmi dərəcəsini almışdır. 2017-ci ildən Sumqayıt Dövlət Universitetinin professorudur. Bədii yaradıcılığa orta məktəbdə oxuyarkən başlamışdır. İlk mətbu şeri-"Anam", "Əmək" adlı Amasiya rayon qəzetində çıxmışdır(1972). Tələbəlik illərindən şeirləri almanaxlarda, qəzet və jurnallarda vaxtaşırı çap olunur. Onun ilk şeirlər toplusu "Ağbabaya gedən yollar"(1993) kitabında yurd həsrəti, qaçqınlığın ağrı-acısı, sıxıntısı, düşmənə nifrət ifadəsini tapmışdır.
Brayan Treysi
Brayan Treysi — Kanada əsilli Amerikalı motivasiyalı ictimai natiq və özünü təkmilləşdirmə üzrə müəllif. O, onlarla dilə tərcümə edilmiş səksəndən çox kitabın müəllifidir. Onun məşhur kitabları: Həqiqətən dəyər verdiyini qazan, O qurbağanı ye!, Bəhanələrə yox!, Daxili İntizamın Gücü və Nəailiyyət Psixologiyası.
Entoni Perkins
Entoni Perkins (4 aprel 1932, Nyu-York, ABŞ — 12 sentyabr 1992, Hollivud, ABŞ) — ABŞ aktyoru.
Brayan Treysi
Həyatı
Brayan Treysi 27 noyabr 1944-cü ildə, Şarlottaunda, Kanadada doğulmuşdur. Heykəltəraşlıq üzrə professor olan atası,Toronto Universitetində işlədiyindən ailə Torontoya köçür. 1952-ci ildə Kaliforniyaya köçürlər və Brayan 16 yaşınadək orada qalır. 1960-cı ildə isə onlar Britaniya Kolumbiyasına, Vankuverə köçürlər və Brayan orada Ali məktəbə daxil olur lakin, təhsilini yarımçıq qoymalı olur. Bir müddət taxta emalı sexində, fabrikdə və tikintidə işlədikdən sonra Norveçin Hanifaks yükdaşıma şirkətində işə düzəlir və gəmi ilə dünya səyahətinə çıxır. Brayan növbəti 7 ili işləyərək və səyahət edərək 80-dən artıq ölkədə olmuşdur. 21 yaşında iki dostu və Land Rover maşını ilə Saxara səhrasını keçərək Qibraltardan Qərbi Afrikaya səyahət etmişdir. Sonra Yohansburqa və Keyp Tauna gedərək bir ilə ümumilikdə 17000 mil quru və su ilə səyahət etmişdir. Beş il ərzində Afrika, Avropa, Orta Asiya, Türkiyə, İraq, Pakistan və İranı keçərək, 16000 mildən çox yol qət etmişdir. Bir müddət Cənub Qərbi Asiyada işlədikdən sonra Vankuverə qayıdaraq orada Cənubi Afrikaya işlənmiş Land Rover ixracı ilə məşğul olmuş və bir ilə kimi Mexiko Şəhərində yaşamışdır.
Bələm ibni Baur
Bələm ibni Baur - Tövratda adı çəkilən dini fiqur.
Brayan Treysi
Həyatı
Artıq muzdlu iş tapmadığından satış işi ilə məşğul olmağa başlayır. Bir neçə ay bu sahədə səmərəsiz fəaliyyətdən sonra məsləhət üçün yaxşı satıcılara müraciət edir və onlar da həvəslə Brayana məsləhət verməyə başlayırlar. Cəmisi bir ilə o özü yaxşı satıcılar cərgəsinə qoşulur və 6 ölkədə 95-dən çox satıcı cəlb edərək təlim keçir. O vaxt onun yalnız 25 yaşı var idi. 1975-ci ildə Edmontona köçür və orada torpaq sahəsi alaraq 3 milyon dollarlıq ticarət mərkəzi tikir və onu nəhəng əmlak konqlomeratına satır və özü də həmin şirkətdə işləməyə başlayır. 1978-ci ildə, 265 milyon dollarlıq kapitala və Qərbi Kanadada külli miqdarda əmlaka sahib olan Partiya Əmlak Şirkətinin İcraçı Direktoru olur. 1981-ci ildə şirkət Fideliti İnvestment tərəfindən alındıqda Brayan şirkəti tərk edir və peşəkar biznes natiqi və treneri kimi müstəqil fəaliyyətə başlayır. Yeni işin təşkilinə və planlaşdırılmasına sərf edilən bir ildən sonra Brayanın seminarlarına yüzlərlə və minlərlə insan gəlməyə başlayır. Onun amalı fərdi insanlara və biznesmenlərə öz məqsədlərinə tez və asan yolla nail olmağı öyrətmək olur. Uğur və nailiyyətə dair audio proqramları milyondan çox nüsxə ilə Avropa, Asiya, Amerika, Kanada və Latın Amerikasında satılır.
Bələm ibni Baur
İslamda
Tarix kitablarında Yuşə ibni Nunun Bəni-İsrailin düşmənlərilə vuruşduğu müharibələrdə Bəl`əm ibni Baurunun da adı çəkilib. Təfsirçilərdən bir dəstəsi də “Əraf” surəsinin ayələrini də belə təfsir ediblər. Allah taala o iki ayədə öz peyğəmbərinə xitab edərək buyurur:
Entoni Perkins
Həyatı
Entoni Perkins 4 aprel 1932-ci ildə anadan olmuşdur. Onun atası aktyor Osqud Perkins 1930-cu illərdə Brodveyin sahibi idi. O vəfat edəndə, oğlunun 5 yaşı var idi. Özünün biseksuallığını gizlətməyən zəif, utancaq aktyor televiziya aktyoru kimi fəaliyyətə başlayır. İlk kino rolunu isə rejissor Corc Kyukorun "Aktrisa" filmində ifa etmişdi.
Brayan Treysi
Həyatı
Brayan Treysi dünyanın 61-dən çox ölkəsində 1000- dən çox şirkətin beş milyona yaxın əməkdaşı üçün treninqlər keçirmişdir. Mativləşdirici natiq və seminar lideri kimi hər il 250 mindən çox insanla ünsiyyətdə olur. Bu illər ərzində Brayan Treysi, 28 dilə tərcümə edilmiş, bütün dünyada tanınan Nailiyyət Psixologiyası bestselləri də daxil olmaqla 500-dən artıq audio və video proqram istehsal etmişdir.
Bələm ibni Baur
İslamda
- “Biz ayələrimizi belə ətraflı izah edirik ki, onlar bəlkə, (batildən haqqa, küfrdən imana) dönələr. (Ey Məhəmməd!) Onlara (yəhudilərə) ayələrimizi verdiyimiz kimsənin xəbərini də söylə (oxu). O, (ayələrimizi inkar edib) imandan döndü. Şeytan onu özünə tabe etdi və o, (haqq yolundan) azanlardan oldu. Əgər biz istəsəydik, onu (həmin ayələrlə) ucaldardıq. Lakin o yerə (dünyaya) meyl edib nəfsinin istəklərinə uydu. O, elə bir köpəyə bənzəyir ki, ona tərəf gəlsən də, gəlməsən də hürkər (onun üçün heç bir fərqi yoxdur.) Bu, ayələrimizi yalan hesab edənlər barəsində çəkilən misaldır. (Ey peyğəmbərimiz!) Bu əhvalatları (yəhudilərə) söylə ki, bəlkə, düşünsünlər!”
Entoni Perkins
Həyatı
Perkins 1957-ci ildə ilk dəfə olaraq Ən yaxşı ikinci plan kişi roluna görə "Oskar" mükafatına namizəd olmuşdur. Onun ifa etdiyi bu rol Uilyam Uaylerin "Qızıl Palma Budağı"na layiq görülmüş "Dostluq nəsihəti" filmindəki Coş Börduell idi. O, eləcə də Sofi Lorenlə bir neçə filmdə çəkilmiş, Orson Uellslə işləmiş və 1961-ci ildə "Brahmsı sevirsinizmi?" filmindəki roluna görə Ən yaxşı kişi roluna görə Kann kinofestivalının mükafatına layiq görülmüşdür.
Brayan Treysi
Həyatı
Onun xidmətindən istifadə edən insanların sırasında İMB, FedEx, Hewlett Packard, Caterpillar və PepsiCo kimi məşhur şirkətlərin yüksək səviyyəli menecer heyəti də vardır. Onun "Liderlik", "Satış", "Biznes Uğuru", "İdarəçilik Effekti", "Strategiya", "Yaradıcılıq və Uğur Psixologiyası" mövzusunda dolğun və dəyərli seminarlarının müsbət nəticəsi özünü gözlətmir və uzun müddətli olur.
Entoni Perkins
Həyatı
Onun ən uğurlu ifası "Psixo" filmindəki məşhur və unudulmaz Norman Beyts rolu oldu. Maraqlıdır ki, bu filmdən sonra onun karyerası enişə doğru getdi. O, öz istedadının qurbanı oldu. Tamaşaçılar artıq onu hər hansı başqa rolda təsəvvür edə bilmirdilər. Perkins bu filmin davamı olan daha 3 filmdə də çəkildi. Bu filmlərdən birinin rejissoru o özü idi. 1988-ci ildə o, kannibalizm mövzusunda "Şanslı" filmini çəkir. Qara komediya janrında çəkilmiş bu film onun ikinci və sonuncu rejissor işi idi.
Bələm ibni Baur
İslamda
“Kamilüt-təvarix” kitabının müəllifi Musanın (ə) “Əriha”nı fəth edəndən sonra dünyadan getməsini deyən alimlərin nəzərinə əsas olaraq yazır: Musa (ə) Təyyədən çıxıb Əriha şəhərinə tərəf hərəkət etdi. Musanın (ə) qoşunun önündə Yuşə ibni Nun və Kalib ibni Yufənna gedirdi. Qoşun Əriha şəhərinə çatanda şəhərin zalım adamları Lut peyğəmbərin övladlarından olan Bəl`əm ibni Baurun yanına getdilər. Onlar Bəl`əmə dedilər:
Brayan Treysi
Həyatı
Muzdlu iş, satış, marketinq, investisiya, avtomobil ixracı,daşınmaz əmlak biznesi, distribyutorluq və menecer sahələrində uzun müddətli təcrübə və təhqiqatlarına əsaslanan 55 kitabı 42-dən artıq xarici dilə tərcümə edilmiş və 60-dan çox ölkədə satılmaqdadır. Brayan Treysi şəxsi inkişaf və biznes uğuru sahəsində ən yaxşı trenerlərdən hesab edilir.
Entoni Perkins
Həyatı
Entoni Perkins 60 yaşında QİÇS xəstəliyindən vəfat etmişdir.
Bələm ibni Baur
İslamda
-“Musa bizi öz şəhər və diyarımızdan çıxartmaq məqsədi ilə müharibəyə gəlib. Sən onlara nifrin et.” Allahın “İsmi-Ə`zəm”ini bilən Bəl`əm onlara dedi:
Entoni Perkins
Şəxsi həyatı
Aktyorun həyat yoldaşı Berri Berenson olmuşdur. O, 11 sentyabr 2001-ci ildə baş vermiş terror aktlarında təyyarələrin birində həlak olmuşdur. Perkins və Berensonun övladları: Oz Perkins aktyor, Elvis Perkins isə musiqiçi kimi fəaliyyət göstərirlər.
Bələm ibni Baur
İslamda
- “Allahın peyğəmbərlərinə və imanlı insanlara nifrin edim? Halbuki, ilahi mələklər onlarla birlikdədir.”
Entoni Perkins
İstinadlar
.
Tariyel Qasımov
Tariyel İsgəndər oğlu Qasımov — Azərbaycanın teatr və kino aktyoru, Azərbaycan SSR-in əməkdar (1979) və Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (1991).
Bələm ibni Baur
İslamda
Əriha əhalisi çox çalışdılar, lakin Bəl`əm imtina etdi. Camaat Bəl`əmin həyat yoldaşına hədiyyə alıb onun yanına gəldilər. O, hədiyyəni qəbul etdi. Sonra ona dedilər ki, hansı yolla olursa-olsun Bəl`əmi razı sal, qoy Musa və onun qoşununa nifrin etsin. O da Bəl`əmi çətinliklə razı saldı. Bəl`əm ulağa minib nifrin etmək məqsədilə bir dağa sarı yola düşdü. Bəl`əm bir az yol gedəndən sonra ulaq dayandı və yerə yatdı. Bəl`əm ulaqdan düşüb onu o qədər vurdu ki, ulaq ayağa qalxdı. Təzədən minib yoluna davam etdi. Amma bu dəfə də bir az yol getmişdi ki, ulaq yenə dayandı və hərəkət etmədi. Üçüncü dəfə də bu hadisə təkrar oldu. Nəhayət, Allahın izni ilə heyvan dilə gəlib Bəl`əmə dedi: -“Vay olsun sənə, ey Bəl`əm! Hara gedirsən? Görmürsənmi mələklər məni geri qaytarırlar!”
Tariyel Qasımov
Həyatı
Tariyel İsgəndər oğlu Qasımov 4 fevral 1939-cu ildə Ağstafanın Köçəsgər kəndində anadan olub. 1956-cı ildə Bədən Tərbiyəsi İnstitutuna qəbul olunub. Bədən Tərbiyəsi İnstitutunda təhsil aldığı zaman Lütfi Məmmədbəyovun dram dərnəyinə getməyə başlayıb. İkinci kurs tələbəsi ikən Gənc Tamaşaçılar Teatrında tamaşada rol alıb. Teatr müdriyyətinin məktubu ilə 1960-cı ildə köçürülmə yolu ilə sənədlərini Teatr İnstitutuna verib. Kino və dram aktyorluğu fakültəsinə — Rza Təhmasibin kursuna qəbul olunub. Üçüncü kursda ikən Dram Teatrına işə qəbul olunub. 1964-cü ildə Azərbaycan Dövlət Teatr İnstitutunun Dram və kino aktyorluğu fakültəsini bitirmişdir. 1964-cü il oktyabr ayının 1-dən (müəyyən fasilələrlə) Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrının aktyorudur. 2 il GTT-da işlədikdən sonra Naxçıvan Dövlət Musiqli Dram Teatrına dəvət olunub. 1967-ci ildə İrəvanda yenidən açılan Azərbaycan Teatrının ilk aktyorlarından olub. 1968-ci ildə yenə də Bakıya qayıdıb, kinostudiyada rejissor assistenti kimi işləyib. 1972-ci ildə Gənc Tamaşaçılar Teatrına qayıdıb. 1997-ci ildən Qazax Dövlət Dram Teatrına bədii rəhbər və direktor göndərilib. Hazırda Gənc Tamaşaçılar Teatrında çalışır. Azərbaycanfilmdən başqa Türkmənfilm, Tacikfilm, Özbəkfilm, Mosfilm, DEFA (Almaniya) studiyalarında filmlərə çəkilib: "Rüstəm və Söhrab" (1969–1971, Tacikfilm, 3 seriyalı, rej: Boris Kimyagərov), "Qızıl rəngi" (1975, Türkmənfilm), "Çilidə gecə" (1982, Mosfilm), "Əlvida, yaşıl yay" (1983, Özbəkfilm), "Həyatın mənası" (1983, Özbəkfilm, 2 seriyalı), "Odlu yollarla" (1981–1983, Özbəkfilm, 17 seriyalı), "Sahib" (1983, Özbəkfilm), "Sonya raport verir" (1983, 2 seriyalı, DEFA (Almaniya), rej: Ştefan Bernxard).
Bələm ibni Baur
İslamda
Bəl`əm ona diqqət etməyib hərəkət etməyə başladı. Dağa yetişdi. Bəni-İsrailin hamısını görürdü. Nifrin etmək istədi, amma bacarmadı. Hər dəfə nifrin etmək istəyəndə dili dolaşaraq dua edirdi. Axırda dili ağzından çölə çıxdı. Başa düşdü ki, bu iş görüləsi iş deyil. Öz qövmünün yanına qayıdıb dedi:
-“Daha mənim dünya və axirətim viran oldu. Əlimdən də heç bir iş gəlmir. Onları hiylə ilə aldatmaqdan başqa yol qalmayıb.”
Sonra camaata göstəriş verdi ki, qadınlar özlərini bəzəsinlər. Əllərinə satdıq malları götürüb Musanın qoşununun içinə getsinlər. Əgər qoşunda bir kişi onlarla zina etmək istəsə mane olmasınlar. Çünki onlardan biri zina etsə hamısı həlak olacaqlar. Sizin də onların şərrindən canınız qurtaracaq.
Bəl`əmin göstərişi ilə qadınları bəzədilər. Malları satmaq məqsədilə qadınlara verib Musanın qoşununun içinə göndərdilər. Şəm`un ibni Yəqub tayfasından olan Zumri ibni Şəlum o qadınlardan birinin əlini tutub Musanın yanına gətirib dedi:
- “Səncə bu qadın mənə haramdır. Amma and ola Allaha sənin sözünə qulaq asmayacağam.”
Sonra o qadını öz xeyməsinə aparıb onunla zina etdi. Bu vaxt Allah taala taun xəstəliyini onların canına saldı. Bir saatın içində iyirmi, ya yetmiş min nəfər həlak oldu. Qoşun başçısı Fənhas ibni İzhar ibni Harun Musanın (ə) yanına gəldi. O, bu bəlanın səbəbini biləndən sonra qəzəblənib bir başa Zumri ibni Şəlumun xeyməsinə gəldi. Onu və xeymədə olan qadını öldürdü. Taun xəstəliyi yox oldu.
Ravəndi də bu hadisəni azacıq fərqli olaraq “Qisəsül-ənbiya” kitabında bir hədislə bəyan edib. Lakin hədisdə Musanın (ə) yerinə Yuşə ibni Nunun adı zikr olunub. Məsudi də “İsbatul-vəsiyyə” kitabında Ravəndi kimi nəql edib.
Yuşə ibni Nunun ömrünü “Kamilüt-təvarix”də 126 il yazıblar. Bəzi tarix kitablarında yazıblar ki, onun qəbri Fələstində olan Əfraim dağındadır.
Arkadi və Boris Struqatski
Arkadi və Boris Struqatski qardaşları (Arkadi Struqatski d.1925 – ö.1991), (Boris Struqatski 14.4.1933 - 19.11.2012) - Rus yazıçı,
Həyatı
Boris Struqatski 20-ci əsrin ən məşhur sovet və rus yazıçı-fantastlarından biri olub.
Qardaşı Arkadi ilə birlikdə o, “Bazar ertəsi şənbə günü başlayır”, “Tanrı olmaq çətindir”, “Yol kənarında piknik” kimi 30-dan çox roman və povest yazıb.
Struqatskinin əsərləri dəfələrlə ekranlaşdırılıb. Ən çox tanınan əsəri “Yol kənarında piknik” əsasında 1979-cu ildə Andrey Tarkovskinin çəkdiyi “Stalker” filmi çox məşhurdur.
Qardaşının ölümündən sonra Struqatski Vititski ləqəbi altında bir neçə əsəri təkbaşına yazıb.
Onun ölümünə səbəb kimi ürəyində olan problemlər göstərilib. Yazıçının 79 yaşı var idi. 2012-ci ilin noyabr ayının 19-da xəstəxana ölüb.
Mehdi Bakiri
Mehdi Bakiri — əslən azərbaycanlı İran-İraq müharibəsi qəhrəmanı. İran İslam İnqilabı zamanı inqilaba qoşulur və inqilabdan sonra Urmiya şəhərinin meri seçilir.
Həyatı
1954-cü ildə Qoşaçayda doğulub.
16.3.1985-ci ildə İraq qoşunları tərəfindən İranın Xuzistan vilayətində öldürülmüşdür.
Lidiya Rəsulova
Lidiya Xudat qızı Rəsulova — Azərbaycanın dövlət xadimi
Həyatı
Lidiya Rəsulova 1941-ci il dekabr ayının 4-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirərək o, 1959–1965-ci illərdə Mirzə Fətəli Axundov adına Azərbaycan Pedaqoji Dillər İnstitutunda ali təhsil almışdır.
Əmək fəaliyyətinə 1958-ci ildə Bakının ümumtəhsil və məktəbdənkənar tədris müəssisələrində başlayan Lidiya Rəsulova 1962–1981-ci illərdə gənclər təşkilatlarında, partiya və sovet orqanlarında ayrı-ayrı vəzifələrdə çalışmışdır.
Lidiya Rəsulova 1981–1988-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Həmkarlar İttifaqları Şurasının sədri, 1988–1992-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının sosial təminat naziri olmuş, daha sonra Azərbaycan Respublikası Dövlət Elm və Texnika Komitəsi sədrinin müavini, 1993-cü ildən etibarən Azərbaycan Respublikasının təhsil naziri işləmişdir. Səhhətində yaranmış problemlərlə əlaqədar 1997-ci ildə təhsil naziri vəzifəsindən azad olunan
Lidiya Rəsulova bir neçə çağırış SSRİ və Azərbaycan Ali Sovetinin deputatı seçilmişdir.
Lidiya Rəsulova bir çox orden və medallarla təltif edilmiş, dövlət quruculuğunda fəal iştirakına görə Azərbaycan Respublikasının ali mükafatı olan "Şöhrət" ordeninə layiq görülmüşdür.
Lidiya Xudat qızı Rəsulova 2012-ci il fevralın 5-də vəfat etmişdir.
Xatirəsi
2023-cü ildə tanınmış ictimai-siyasi xadim Lidiya Rəsulovaya həsr olunan və Dilarə Rüstəmin müəllifi olduğu "Tarixə yazılmış ömür" kitabı işıq üzü görmüşdür.
Seçki sistemi
[[Fayl:Electoral systems map.svg|thumb|right|300px|Map of electoral system for national legislatures, . {{legend|#FF0000|Nisbi çoxluq sistemi}} {{legend|#A02C5A|İki mərhələli sistem}} {{legend|#D35F8D|Alternativ səs sistemi}} {{legend|#0000FF|Majoritar bonus sistemi}} {{legend|#FF6600|Blok səs sistemi}} {{legend|#C87137|Ümumi bilet sistemi}} {{legend|#FFD42A|Tək transfer edilməyən seçki sistemi}} {{legend|#C8AB37|Komulyativ seçki sistemi}} {{legend|#ABC837|Borda hesablaması sistemi}} {{legend|#0066FF|Partiya siyahılı proporsional seçki sistemi}} {{legend|#37C871|Tək transfer edilə bilən seçki sistemi}}
]] Seçki sistemi seçkilərin və referendumların necə keçirildiyini və onların nəticələrinin necə müəyyən edildiyini özündə ehtiva edən qanunlar toplusudur. Siyasi seçki sistemləri hökumətlər tərəfindən müəyyən edilsə də, biznesdə, qeyri-hökumət təşkilatlarında və rəsmi olmayan təşkilatlarda da müəyyən seçki sisteminə əsaslanan seçkilər təşkil edilə bilər.
Seçki sistemləri seçki prosesinin bütün yönlərini özündə ehtiva edir: nə zaman seçkilər keçirilir, kimlər səs verə bilər, kimlər namizəd ola bilər, bülletenlər necə işarələnir və necə hesablanır, seçki kompaniyasi xərcləmələrinin limiti nə qədər olur və s. Seçki sistemləri konstitutsiyalar və ya seçki qanunları ilə müəyyən edilir və çox zaman müəyən seçki komissiyaları vasitəsilə həyata keçirilir. Müxtəlif məqsədlər üçün müxtəlif seçki sistemlərindən istifadə oluna bilər.
Bəzi seçki sistemləri prezident, baş nazir, qubernator kimi yalnız 1 qalibi müəyyən edir, bəziləri isə parlament üzvləri, direktor şurası üzvləri kimi birdən çox qalibi müəyyən edir. Xeyli sayda seçki sistemləri mövcud olsa da, daha çox bunlardan istifadə olunur: Nisbi əksəriyyət sistemi, iki mərhələli sistem, proporsional seçki sistemi və öncəlikli seçki sistemi. Bəzi seçki sistemləri isə qarışıqdır. Məsələn qarışıq seçki sistemi qeyri-proporsional və proporsional seçki sistemlərinin üstünlüklərini birləşdirmək üçün yaradılmışdır.
Rəsmən tanımlanmış seçki sistemlərinin çalışmasına sosial seçim nəzəriyyəsi və ya seçki nəzəriyyəsi deyilir. Bu etüd siyasət, iqtisadiyyat, riyaziyyat və xüsusilə oyun nəzəriyyəsi və mexanizm dizaynı sahələrində reallaşdırılır. Arrounun mümkünsüzlük nəzəriyyəsi göstərir ki, seçicilərə 3 və ya daha çox seçim verilən zaman onlar ictimaiyyətin qlobal seçimlərini proporsional və majoritar seçki sistemlərindəki kimi yansıta bilmirlər.
Çoxluq sistemləri
Çoxluq sistemləri elə bir seçki sistemidir ki, daha çox səs toplaya bilmiş namizəd qalib gəlir. Qalib gəlmək üçün səslərin 50 faizdən çoxunu qazanmaq lazım deyil. Bu sistem qanunverici orqanlara olan seçkilərdə ən çox istifadə olunan ikinci sistemdir. Dünyada bu növ seçkilərdə 58 ölkədə istifadə edilir. Bu sistemdən xüsusən keçmiş Böyük Britaniya və Amerika koloniyalarında və bölgələrində iştifadə olunur. Bu sistem həmçinin prezident seçkilərində ən çox istifadə olunan ikinci sistemdir. Bu sistemdən prezident seçkilərində 19 ölkədə istifadə olunur.
Bir çox hallarda seçilmək üçün çox vəzifə olduğu zaman majoritar seçki sistemi blok səsverməsinə baş vurur. Bu özünü iki əsas formada göstərir. Birincidə seçicilərin seçkili yer qədər səsləri var və istədikləri namizədə səs verə bilərlər. Bundan 8 ölkədə istifadə olunur. Digər formada isə seçicilərə seçkili yerin sayından az səs verə bilmə haqqı verilir. Belə sistemdən Cəbəllütariqdə istifadə olunur. "Tək transfer edilməyən səsvermə"də isə seçici məslən parlament seçkilərində yalnız bir namizədə səs verə bilir. Ən çox səs toplamış namizədlər isə sonda qalib elan olunur. Bu sistemdən Əfqanıstanda, Küveytdə, Pitkern adalarında və Vanuatuda istifadə edilir. Blok səsvermənin digər forması patiya blok səsverməsidir. Seçici bir partiyanın müxtəlif namizədlərindən birini seçir. bu formadan qarışıq sistemin hissəsi kimi 5 ölkədə istifadə edilir. Bundan əlavə Dovdall sistemi də mövcuddur. Bu sistem də Borca qaydasında istifadə edilir.
Majoritar sistemlər
Majoritar seçki sistemi elə bir sistemdir ki, burada qalib gələn şəxs səslərin əksəriyyətini qazanmalıdır. Lakin bəzi hallarda növbəti turlarda da üstünlük hər hansısa tərəfə keçmirsə, son turda daha çox səs qazanmış şəxs qalib elan olunur.
Majoritar seşki sistemində alternativ səsdən istifadə oluna bilər. Belə olduğu halda, seçicilər öz seçim öncəliklərinə uyğun namizədləri sıralaya bilərlər. Bu sistemdən Avstraliyada və Papua Yeni Qvineyada parlament seçkilərində istifadə olunur. Əgər ilk mərhələdə səslərin əksəriyyətini heç bir namizəd qazana bilmirsə, ən az səs toplamış namizədlərin ikinci tərcihləri ümumiyə əlavə edilir. Bu hər hansısa namizədin 50 faizdən səs toplamasına qədər davam edir. əgər seçicilər bütün seçimlərindən istifadə etməyiblərsə sayım iki namizəd qalana qədər davam edir. Bu mərhələdə isə daha çox səs toplayan qalib gəlir. Alternativ səsin bir qədər dəyişdirilmiş forması da mövcuddur. Bu zaman seçicilərə bütün namizədləri sıralama haqqı verilmir, onlar yalnız limitli sayda namizədləri öz seçimlərinə uyğun sıralaya bilirlər. Əgər heç bir namizəd lazimi səsi toplaya bilmirsə o zaman ən çox səs toplamış 2 namizəddən başqa digərləri seçkidən kənarlaşdırılır və bu iki namizəd arasından qalib müəyyən edilir. Bu sistemdən Şri Lankada prezident seçkilərində istifadə olunur. Bu zaman seçicilərə 3 namizədə səs verməyə icazə verilir. Majoritar sistemin digər əsas forması iki mərhələli sistemdir. Bu sistem dünyada prezident seçkiləri üçün ən çox istifadə olunan sistemdir. Beləki dünyada 88 ölkədə prezident seçkilərində bu sistemdən istifadə olunur. Həmçinin 20 ölkədə də qanunverici orqanlara olan seçkilərdə bu sistemdən istifadə olunur. Əgər ilk mərhələdə heç bir namizəd səslərin əksəriyyətini əldə edə bilmirsə ikinci mərhələ keçirilir. Bir çox hallarda ikinci mərhələdə birinci mərhələdə ən çox səs toplayan iki namizəd iştirak edir, lakin bəzi ölkələrdə ikinci mərhələdə 2-dən çox namizəd də iştirak edə bilər. Bu halda seçki çoxunluq səsverməsi sitemi ilə keçirilir. Bəzi ölkələrdə isə qarışıq sistemdən istifadə olunur. Məsələn Ekvadorda prezident seçkilərində namizəd 40 faiz səs toplayıbsa və bu ondan sonra ən çox səs toplayan namizədin səslərindən 10 faiz çoxdursa o qalib hesab edilir. Bu Argentinada 45 faiz — 10 faiz formasındadır.
Əhatəli sistem iki mərhələ ilə limitli deyil. Lakin səsvermədə sonuncu yeri tutan namizəd seçkidən kənarlaşdırılır. Potensial mərhələlərin çoxluğuna görə bu ssitemdən aktual seçkilərdə istifadə edilmir. Bu sistemdən bəzi ölkələrin parlament sədrlərinin və İsveçrə Federal Şurasının üzvlərinin seçilməsində istifadə edilir. Bəzi formatlarda isə heç bir namizəd seçkidən kənarlaşdırılmır. Seçkilər hansısa namizədin səslərin əksəriyyətini qazandığı ana qədər davam edir. Buna misal olaraq ABŞ Seçicilər Komitəsində istifadə olunan sistemi göstərmək olar.
Proporsional sistem
thumb|[[Proporsional seçki sistemindən istifadə edən ölkələrin.]] Proporsional sistem dünyada qanunverici orqanlara keçirilən seçkilərdə ən çox istifadə olunan sistemdir. Bu sistemin müxtəlif formalarından 80-dən çox ölkədə istifadə olunur.
Seçki limitinə uyğun olaraq partiya qalib gəlmək üçün müəyyən edilmiş faizdən çox səs toplamalıdır. Bunu hesablamaq üçün müxtəlif yollar vardır. Ən çox bu iki üsuldan istifadə olunur: ən yuxarı averaj metodu və ən geniş qalıq metodu.
Tək transfer edilə bilən səsvermə proporsional seçki sisteminin bir digər formasıdır. Bu sistemdə seçicilər partiya siyashısına səs verməkdən çox seçki bölgəsindən namizəd olanlar arasında seçim edirlər. Bundan Maltada və İrlandiya Respublikasında istifadə olunur. Seçilmək üçün hər bir namizəd minimum səs limitini keçməli olur. Namizədlər limiti keçdikdən sonra seçilirlər. Ən az səs toplayan namizədlərin səsləri bölünür. Bu seçkili yerə uyğun namizəd qalana qədər davam edir.
Qarışıq sistemlər
Bəzi ölkələrdə qanunverici orqanlara olan seçkilərdə qarışıq sistemlərdən istifadə olunur. Bura paralel səsvermə və qarışıq proporsional seçki sistemi daxildir. 20 ölkədə istifadə olunan paralel səsvermə sistemində qanunverici orqan üzvlərini seçmək üçün 2 metoddan istifadə olunur. Üzvlərin bir hissəsi çoxunluq və majoritar səsvermə ilə seçilir. Digər hissəsi isə proporsional üsul ilə seçilir. Bu iki metodla seçkinin nəticələrinin bir-birinə təsiri yoxdur.
8 ölkədə istifadə olunan qarışıq proporsional sistemdə isə qanunverici orqan üzvləri seçki dairələri və proporsional metodlar üzrə seçilir. Bu iki metod üzrə keçirilmiş seçkilərin bir-birinə təsiri olur və bir-birilərini balanslaşdırırlar.
Əlavə xüsusiyyətlər
Bəzi seçki sistemləri hər hansısa partiyanın və ya koalisiyanın qanunverici orqanda üstünlük qazanmasına şərait yaratmaq üçün ona əlavə yerlər verilməsini nəzərdə tutur. Yunanıstanda seçkilərdə üstün gəlmiş partiyaya əlavə olaraq 50 yer də verilir, San Marinoda isə bu məqdəs üçün dəyişiklik edilmiş 2 mərhələli seçkidən istifadə olunur. Sonda qalib gələn qrupa isə 60 nəfərlik parlamentdə 35 nəfərlik yer verilir.
Uruqvayda prezident və Ümumi Məclisi seçkilər zamanı eyni zamanda bir bülletenlə seçilir. Seçicilər bir səslə həmin partiyannı prezidentliyə, senatorluğa və nümayəndələr məclisinə olan namizədlərinə səs verə bilərlər. Bu metoddan əvvəllər Boliviya və Dominikanda da istifadə edilirdi.
İlk seçkilər
İlk seçkilər rəsmi seçkilərdən əvvəl keçirilir. Formasına və yerinə görə rəsmi və ya qeyri-rəsmi ola bilər. Məqsəd isə səslərin parçalanmasının qarşısını almaqdır. Bu nümunədən İtaliyada istifadə edilir. Argentinada bu rəsmi seçkinin bir hissəsidir və seçkilərdən iki ay əvvəl keçirilir. 1,5 faizdən az səs toplayan partiyaların əsas seçkilərdə iştirakına icazə verilmir. Bu sistemin bəzi xüsusiyyətlərindən ABŞ-də da istifadə olunur.
Bilvasitə seçkilər
Bəzi seçkilər bilvasitə seçki xüsusiyyətinə malikdirlər. Beləki belə sistemlərdə xalq səsverməsi ya tamamilə yoxdur, ya da xalq səsverməsi ümumi seçki prosesinin bir mərhələsidir. Son seçki isə müəyyən seçki komitələri tərəfindən edilir. Trinidad və Tobaqo və Mavriki bir çox ölkələrdə prezident qanunverici orqan üzvləri tərəfindən seçilir. Hindistan kimi ölkələrdə isə milli və ştat qanunverici orqanları üzvlərindən ibarət olan seçki komitəsi prezidenti seçir. ABŞ-də prezident iki mərhələdə seçilir. İlk mərhələdə xalq prezidenti seçəcək şəxsləri seçir və onlar da sonda prezidenti seçir. Bu vəziyyət elə bir şeyə gətirib çıxara bilər ki, ölkə üzrə ən çox səs qazanmış şəxs prezident seçilə bilməz. Belə bir hadisə 2000 və 2016-cı ildə baş vermişdir. thumb|Səsvermənin məcburi olduğu dövlətlər.
Qaydalar və tənzimləmələr
Namizədlərin seçilməsi ilə bağlı spesifik metodlarla yanaşı seçki sistemlərinin özlərinin qaydaları və tənzimləmələri də mövcuddur. Bu adətən həmin ölkənin konstitutsiyası və ya seçki qanunu ilə tənzimlənir. İştirakçılar barədə qaydalar namizədlərin müəyyən edilməsini, seçicilərin qeydiyyatını, onların yerləşdirilməsini, əlavə olaraq poçt səsverməsi, daimi yaşamayanlarla bağlı məsələləri müəyyən edir. Digər qaydalar isə səsvermə vəsaitinin kağız bülleten, maşın səsverməsi və ya açq bülleten sistemi olmasını, səsvermələrin sayılması sistemini, müşahidə qaydalarını və səsvermənin təsdiq edilmə üsullarını müəyyən edir.
Seçki qaydaları yerlərdə səsvermə haqqını və namizəd olma haqqını məhdudlaşdırır. Əksər ölkələrdə ümumi seçki hüququ tətbiq edilir. Lakin onlar arasında səsvermə yaşının müəyyən edilməsində fərqlər mövcuddur. Səsvermə yaşı ən az 16, ən yuxarı isə 21-dir. İstisna olaraq, İtaliyada senata olan seçkilərdə iştirak edə bilmək üçün seçicilərin ən azı 25 yaşı olmalıdır. İnsanları seçki hüququ bəzi hallarda əllərindən alına bilər. Buna misal olaraq həbsdə olanları və ya nə vaxtsa həbsdə olmuşları (müəyyən maddələr üzrə), iflas etmişləri, cinayətkar qruplarla əlaqəsi olanları və ya silahlı qüvvələrdə xidmət edənləri göstərmək olar. Namizəd ola bilmə məsələlərində də bəzi limitlər vardır. Əksər ölkələrdə namizəd ola bilmə yaşı səsvermə yaşından yuxarıdır. 21 ölkədə isə səsvermə məcburidir. Bəzi ölkələrdə isə bu məhdudiyyətlərin heç biri yoxdur.
Bəzi bölgələrdə seçkilər seçki dairələri üzrə həyata keçirilir. Burada seçki dairələrinin coğrafi sərhədləri dəqqi olaraq müəyyən edilir. Bəzi seçki dairələri olur ki, orada əhali az olur. Partiyalar belə "çürük yerlər"dən namizəd irəli sürməklə uğur qazanmaq istəyirlər. Belə yerlərdən adətən varlı ailələrin nümayəndələri qanunverici məclisdə işləmək mandatı əldə edir.
Bəzi ölkələrdə isə seçkilərin keçərli sayıla bilməsi üçün minimum seçici iştirakı şərti mövcuddur. Məsələn Serbiyada 1997-ci il seçkiləri 1 dəfə, 2002-ci il seçkiləri isə 3 dəfə təkrarlanmışdı. Bu şərt 2004-cü ildə ləğv edildi. Oxşar problem Belarusiyada da mövcud idi. 1995-ci ildə parlament seçkilərində seçkilər 4 dəfə təkrarlanmışdı.
Bir çox ölkələrin qanunverici orqanlarında "rezerv edilmiş yerlər" mövcuddur. Bu yerlər həmin ölkənin etnik azlıqları, qadınları, gəncləri və ya fiziki məhdudiyyətli şəxsləri üçün nəzərdə tutula bilər (Mərakeş parlamentində qadınlar üçün 60 yer, gənclər üçün isə 30 yer rezerv edilmişdir. Bu yerlərə seçkilər isə ayrı seçki formasında aparılır). Bu yerlərə seçkilər ayrıca keçirilir və ya seçkilərin sonunda partiyaların topladığı səslərə uyğun partiyalar arasında bölünür. İordaniyada qadınlar üçün rezerv edilmiş yerlər vardır. Keniyada isə qadınlar, gənclər və fiziki məhdudiyyətli insanlar üçün rezerv edilmiş yerlər mövcuddur.
Demokratiyadan əvvəlki dövr
Qədim Yunanıstan və İtaliyada seçki ən qədim zamanlardan ibtidai formada olsa da mövcud idi. Monarxiyaların erkən dövründə krallar hər hansısa məsələni etməmişdən xalqın təsdiqini almağa ehtiyac duyurdu. Buna görə xalq yığıncağı və ya xalq nümayəndələrinin yığıncağı keçirilirdi. Buraya gələn şəxslər müzakirə edilən məsələni ya qəbul edir ya da rədd edirdi. Bunu göstərmək üçün ya səs salır, ya da əllərini qaldırırdılar.
Erkən demorkatiya dövrü
Səsvermə e.ə. VI əsrdən Afina demokratiyasının ayrılmaz hissəsi kimi mövcud idi. Afinada bəzi vəzifələrə şəxslərin təyin edilməsində və qərarların qəbul edilməsində səsvermədən istifadə edilirdi. Lakin o zaman demokratiya hələ çox da inkişaf etmiş səviyyədə deyildi və səsvermələrin sonunda çox zaman varlılar qalib gəlirdilər.
Demokratiyaların erkən dövründə seçkilərdə çoxunluq seçki sistemindən və onun variantlarından istifadə olunurdu. Lakin XIII əsrdə Venesiya Respublikasında Böyük Şuraya seçkilər "qəbul edilmiş seçki sistemi"ndən istifadə edilirdi. 10-a yaxın mərhələni əhatə edən seçkinin sonunda seçilən seçki komitəsi doju seçirdi. Bu cür seçki sistemi Venesiya Respublikasında təxminən 500 il, 1268-ci ildən 1797-ci ilə qədər mövcud olmuşdur.