cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Büllur xəstəliyi
Müalicə
"Bİ" xəstəliyi genetik xəstəlik olduğuna görə müalicə, ancaq sipmptomatik üsulla aparılır Bura daxildir
Ştift ilə osteosintez
Bu müalicə üsulu ilə sümük hər iki tərəfdən ştiftə bağlanılır və beləliklə sümüyun qırılma riski azalır. Əvvəllər qalın materialdan istifadə olunurdu ki, bu zaman sümük böyüdükdə ştiftlər maneəçilik törədirdilər. Amma indi bir-birinin içinə yeridilmiş ştiftlərdən istifadə olunur ki, bu da sümüklərin rahat uzanmasına əngəl yaratmır.
Ağır ürək-damar, nəfəs çatışmazlığı zamanı, sümük toxumalarının az olması zamanı
Şoci Seto
– Yaponiya elektrik mühəndisi və biznesmeni.
Mükafatları
Gördüyü işlərə görə 1973-cü ildə "Mədəniyyət" ordeni ilə təltif olunmuşdur.
V Filipp (İspaniya kralı)
V Filipp və ya Burbonlu Filipp   — Burbon sülaləsinə mənsub ilk İspaniya kralı.
Vyaçeslav Molotov
Vyaçeslav Mixayloviç Molotov (əsl soyadı Skryabin; 25 fevral (9 mart) 1890-cı il, Kukarka, Vyatsk quberniyası, Rusiya imperiyası – 8 noyabr 1986-cı il, Moskva) — SSRİ dövlət və siyasi xadimi. SSRİ Xalq Komissarları Sovetinin Sədri (1930 – 1941-ci illər), 1939—1949 və 1953—1956-cı illərdə xarici işlər xalq komissarı (sonradan naziri).
SSRİ Elmlər Akademiyasının fəxri üzvü (29.11.1946, 26.03.1959-cu il tarixində ləğv edilib). Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1943).
V Filipp (İspaniya kralı)
Burbon sülaləsinə mənsub ilk İspaniya kralı olan V Filipp taxta çıxması Avropa siyasi meydanında böyük əks-səda doğurdu. Belə ki, Avropanın 2 böyük gücü olan Fransa və İspaniyanın eyni taxt-tac altında birləşmə ehtimalı dövrün digər hegemon dövlətlərinin etirazına səbəb oldu. Səltənətinin ilk 13 ili boyunca davam edən İspaniya vərasət müharibəsi nəticəsində bu 2 taxt-tacın birləşdirilməməsinə qərar verildi və beləcə, V Filippin krallığı digər monarxlar tərəfindən təsdiq edildi.
Düşmüş mələklər
Düşmüş mələklər — Yəhudilikdə bəzi pis mələklərin Şeytanın hökmranlığı altında olduğuna və Cinlərin “düşmüş mələklər” olduğu inancı mövcuddur.
V Filipp (İspaniya kralı)
45 il 21 gün davam edən səltənəti müasir İspaniya tarixində ən uzun səltənət dönəmi olaraq qəbul edilir. 1724-cü ildə böyük oğlu Lüdovikin lehinə taxtdan əl çəksə də, oğlu yalnız 7 ay sonra vəfat etdi və Filipp yenidən hakimiyyəti əlinə aldı. Geri qalan 22 il boyunca xanımı Elizabet Farnesinin təsiri altında ağır depressiv vəziyyətdə qalan V Filipp 1746-cı ildə vəfat etdi və yerinə oğlu VI Ferdinand keçdi.
Düşmüş mələklər
Yəhudilikdə
Yəhudi inancında düşmüş mələklərin özünə məxsus yeri vardır. Bu mələklər haqqında ən geniş məlumat Hanokun kitabında yer alıb. Hanok kitabında Tanrı oğulları olaraq bildirilən bu mələklər insan qızlarından xoşladıqları üçün yerə enirlər. Mənbələrdə yerə enən mələklərin sayı 200-ə qədər olduğu qeyd olunur. Bu mələklər özlərinə həyat yoldaşları seçib onlarla evlənirlər, bu evlilikdən böyük divlər dünyaya gəlir. Divlər hər şeyi yeməsinə baxmayaraq doymaq bilmirlər və insanlara hücum edirlər. Hətta doymaq bilmədikləri üçün bir-birlərinə hücum edərək qanlarını içirlər. Hanokun kitabının IX bölümündə isə yerdəki ölən şəxslərin ruhlarının hararyının Cənnətin qapılarına qədər yüksəldiyi bildirilir. Bunu görən baş mələklər (Gabriel, Uriel, Rafael, və d.) Tanrının bunun qarşısını almasını istəyirlər. Bundan sonra Tanrı vəzifəli baş mələklərdən olan Urieli Nuh peyğəmbərə böyük tufana hazırlaşmaq üçün, Rafaeli Azazeli tutaraq “Dudaeldəki" çöldə hədis etməsi üçün, Cəbrayılı düşmüş mələklərdən dünyaya gələn divləri insanların arasından çıxarmaq üçün və Mikayılı isə Semyaza ilə gələn mələkləri cəzalandırmaq üçün göndərir. Hanok kitabında baş verən bu hadisələr Semyaza və Azazel ilə əlaqələndirilir. Eyni zamanda düşmüş mələklərin harada qalmasından və son gedəcəkləri yerin hara olmasına da yer verilir. Belə ki, Hanokun dünya və Şeola etdiyi səfərlərində birlikdə olduğu Uriel ilə olan dialoqundan düşmüş mələklərin qaldığı yer böyük atəşlərin yandığı və ortasında böyük bir çuxurun olduğu yer olaraq təsvir olunur. Bu mələklərin Qiyamət günündə hesaba çəkiləcəkləri də qeyd olunur. Tövratın yaradılış bölümündə də Düşmüş mələklərdən bəhs olunur. Belə ki, burada ilahi varlıqların insan qızlarının gözəlliyini görüb onlarla evlənməsindən və uşağ sahibi olmalarından bəhs olunur. Eyni zamanda bəzi mənbələrdə düşmüş mələklərin liderləri ilə bağlı fərqli fikirlər mövcuddur. Belə ki, Samhazai və Azazelin Mahlatın qızı Nama və Adəm peyğəmbərin ilk həyat yoldaşı olduğu fikiri irəli sürülən Lilit tərəfindən aldadılaraq yoldan çıxarıldığı qeyd olunur. Düşmüş mələklər kimi isə Samael, Lusifer, Samhazai, Azazel və Semyazanın adlarını çəkmək olar. İndi isə bu mələkləri daha dərindən incələməyə çalışaq.
Azazel: bu mələyin adı Levililər bölümündə keçir. Mətnlərdə Tanrı ilə bərabər buna da qurban kəsiləcək və xalqın günahlarının bağışlanması üçün ona göndəriləcəyi qeyd olunur. O, Samyaza bağlı olacağına əhd etmiş, Tanrıya üsyan olaraq insan qızı almışdır. Həmçinin kişilərə savaşmağı, qadınlara bəzənməyi öyrətmişdir. Bu hərəkətlərin nəticəsi Böyük Tufana gətirib çıxarmışdır.
Semyaza: bu mələk Tanrının oğullarından biri olub, üsyankar mələklərin liderin olaraq qəbul edilir. Mənbələrdə tövbə etdiyi və Cənnətlə dünya arasında ayaqları yuxarı başı isə aşağı şəkildə günümüzdə Yunanların “Orian" adı verilən quyruqlu ulduzu əmələ gətirdiyi qeyd olunur. Yenoxun kitabında onun Mikayıl tərəfindən cəzalandırılmasından bəhs olunur.
Asmodeus: pis ruh və iblisdir. Talmudda adı çəkilir. Daha çox yeni ailə qurmuş gənclərin arasını pozan, qısqanclıq yaradan şeytandır, həmçinin sərxoş, əxlaqsız və androgin varlıq olduğu qəbul olunur. Süleyman peyğəmbəri ömrünün sonunda azdıran budur. Rafael tərəfindən cəzalandırmışdır.
Lilit: Tanaxda adı çəkilən varlıqlardan biridir. Tam olaraq nə cin nə də mələk olduğu bilinmir. Mənbələrdə Adəm peyğəmbərin Həvvadan əvvəlki həyat yoldaşı olaraq bilinən Lilit kişiləri təhrik edən, hamilə qadınlara və uşaqlara ziyan verən bir cin olaraq xarakterizə etmişdir. Eyni zamanda mənbələrdə Samhazai və Azazeli yoldan çızaran iki iblis qadından biri olaraq qeyd edilir.
Samael: Yəhudi inancında şeytanı ifadə etmək üçün Satan, Aşmadey, Malah Amavet və Samael adları istifadə olunmuşdur. inanca görə Samaelin vəzifəsi yaxşı ilə pis arasında insanların seçim etməsinə yardım etməkdir. Eyni zamanda bu mələyin Yaqub peyğəmbərlə səhərə qədər güləşmiş mələk olacağı fikiri də mövcuddur. Bu mələyin Tanrı tərəfindən müqəddəs işıqla yaradıldığı, və bu işığın onun soyundan gələnlərin üzünə vurduğu bildirir. Bununla yanaşı Tövratın yaradılış hissəsində bəhs edilən Adəmin cənnətdən çıxarılması məsələsi Samael/Şeytan ilə əlaqələndirilmişdir. Belə ki, inanca görə qısqanclığı ucbatından Həvvanı aldatmaq üçün məhz ilanı Samael göndərmişdir.
Lusifer: Əhdi-Ətiqdə bu mələkdən iki yerdə bəhs olunur. İşaya kitabında: “ey parlaq ulduz, səhərin oğlu, göylərdən necə düşdün, sən ki millətləri alt-üst edirdin necə yerə yıxıldın" sözləri Lusiferə aid olunur. Bu ifadələr onun ilk əvvəl Cənnətdən qovulub yer üzünə düşməsinə daha sonra isə Şeola endirilməsinə aid olunur. Bundan başqa Hezekiel kitabında da Lusiferdən bəhs olunur, ancaq adı çəkilmir.
Xristianlıqda
Yəhudilikdə olduğu kimi Xristianlıqda da düşmüş mələklərdən bəhs olunur. Bununla bağlı Petrusun ikinci məktubunda Düşmüş mələklərin günah işlədikləri üçün Tanrı tərəfindən onlara aman verilmədiyi, Cəhənnəmə atılaraq zəncirləəndiyi qeyd olunur. Eyni zamanda Əhdi-Cədiddə Düşmüş mələklər və onlara başçılıq edən Lusiferdən danışılır. Xristianlıqda Lusifer Şeytanla eyniləşdirilir, və düşməsi İşaya və Hezekiel kitablarındakına bənzəyir. Ancaq Əhdi-Cədiddə bəzi fərqli ifadələrdən bəhs olunur. Əhdi-Cədiddə Əjdaha olaraq təsvir edilən Lusifer və onun tərəfində olan mələklərlə baş mələk Mikayıl və mələkləri arasında keçən bir döyüşdən bəhs olunur. Cənnətdə baş verən bu döyüşdə Mikayıl və mələkləri qalib gəlir, Lusifer (Şeytan) və mələkləri isə məğlub olunaraq Cənnətdən qovulur. Qeyd etmək yerinə düşər ki, Xristianlıqdan fərqli olaraq Yəhudilikdə Şeytan müsbət obrazda təsvir olunur. Belə ki, mətinlərdə keçən məlumata əsasən Şeytan digər mələklər kimi Tanrının quludur, və onun xidmətindədir. Vəzifəsi isə insanların seçim haqqını sərbəst şəkildə istifadə etməsinə yardım etməkdir. Xristianlıqda isə Şeytan (Satan) Tanrıya bağlı bir qul deyil, o Tanrıya olan qısqanclığı və təkəbbürlüyü ucbatından nəfsini pisə istifadə etmişdir. Bunun baxmayaraq Şeytanın pis olması Tanrının deyil, öz seçimidir. İnanca görə Tanrının Şeytana icazə verməsinə səbəb İnsanın azad iradəsini istifadə edərək daha böyük nemətlərə çatmadı üçündür.
İslamda
İslamda Düşmüş mələklərdən danışılsa, da onların digər səmavi dinlərdəki kimi Allaha qarşı üsyan edərək Yerə düşməsindən danışılmır. Qurani-Kərimdə Yerə enmiş və ya düşmüş olaraq ancaq bir yerdə Harut və Marut mələklərindən bəhs olunur və bu mələklərin yerə enməsinin Allahın imtahanı olduğu bildirilir.
Harut və Marut adlarının Ərəbcə olmadığı irəli sürülür. Bu adların hansı dildən gəldiyi ilə bağlı fərqli fikirlər irəli sürülmüşdür. Bəzilərinə görə bu adlar Süryanicə, Ermənicə, Hindcə, Əcəmcə və Musəvicə olduğu deyilsə, də əsas görüş bu adların Sami dilindən gəlməsidir. Bir sıra tədqiqatçılar bu adların ilk dəfə Zərdüştün kitabı olan Avestada HaurVatat və Ameratat şəkildə keçdiyini qeyd etmişdilər. Ümumiyyətlə İslam dinində bəhs olunan Harut və Marut adları İslamdan əvvəlki din və mədəniyyətlərdə də rastlanılır. Bunlara Şumer, Akkat, Zərdüştlük və Hinduizmi göstərə bilərik. Qurani-kərimin Bəqərə surəsində bəhs olunan Harut və Marut adları keçmişdən günümüzə qədər mübahisəli bir mövzu olmuşdur. Belə ki, bəzi təfsirçilərin Harut və Marutu iki mələk olaraq qəbul etdiyi halda bəziləri bunları insan oğlu olduğu və içki içərək zina edib adam öldürdüyünü, bəziləri isə Şeytan olduğunu rəvayət etmişdir.
Vyaçeslav Molotov
1906-cı ildən Kommunist(bolşeviklər) partiyasının üzvü (1962-ci ildə xaric edilib, 1984-cü ildə bərpa edilib), partiya Mərkəzi Komitəsinin üzvü (1921—1957, 1920-ci ildə üzvlüyə namizəd), MK Siyasi Büro üzvü (Rəyasət Heyəti)  01.01.1926-dən 29.06.1957-ci ilədək (üzvlüyə namizəd 16.03.1921).
I-IV çağırış SSRİ Ali Sovetinin deputatı (1937—1958).
Əbu İshaq Sələbi
Əbu İshaq Əhməd ibn Məhəmməd Sələbi — islam ilahiyyatçısı, Quran tərcüməçisi, tarixşünası.
İranda kənd təsərrüfatı
thumb|İranın əkin sahəsi Əkin sahələri İranın bütün ərazisinin 20%-ni təşkil edir. Bu torpaqların çoxu şimalda, Xəzər dənizinə daha yaxın, eləcə də şimal-qərbdə nisbətən yaş vadilərdədir. Düz, lakin quraq cənub əyalətlərindəki bəzi əkin sahələri suvarma sistemləri ilə təchiz edilmişdir. Ümumilikdə 7,5 milyon hektar torpaq suvarılır.
Əbu İshaq Sələbi
Həyatı
Tam adı Əbu İshaq Əhməd ibn Məhəmməd ibn İbrahim Nisaburi Sələbidir. Onun həyatı haqqında az şey məlumdur. Sələbi hicri təqvim ilə 427-ci ilin Məhərrəm ayında (1035-ci ilin noyabrı) vəfat etmişdir.
İranda kənd təsərrüfatı
Əhəmiyyətli kənd təsərrüfatı bitkiləri arasında buğda, arpa, düyü, paxlalılar, pambıq, şəkər çuğunduru, şəkər, qamışı, tütün, çay, qoz-fındıq, püstədir.
Əbu İshaq Sələbi
Həyatı
Sələbi iki əsəri ilə tanınır. Birinci əsər çoxcildlik "əl-Kəşf və'l-bəyan'ən təfsir əl-Qur'an" təfsiridir. İslam ilahiyyatçıları onun təfsirinin nüfuzuna şübhə ilə yanaşırlar, çünki burada Mükatil ibn Süleyman, Məhəmməd Kəlbi və digər etibarsız rəvayətçilərdən nəqllər var. Bu, yəqin ki, onun təfsirinin uzun müddət nəşr olunmamasını izah edir. Bəqəvinin (1122-ci ildə vəfat etmişdir) "Müəllim ət-tənzil" əsəri Sələbinin əsərinin qısaldılmış variantı hesab olunur.
Nadir Əhmədov
Həyatı
1940-cı ildə anadan olmuş, 1957-ci ildə Şəki şəhər 10 saylı məktəbini qurtarmışdır. 1960-cı ildə Bakı Rabitə Elektrotexnikumunu, 1965-ci ildə Odessa Elektrotexniki İnstitutunu Elektrik Rabitəsi mühəndisi ixtisası üzrə bitirmişdir. 1968–70-ci illərdə Sovet Ordusunda xidmət etmişdir. 1960–1985-ci illərdə Bakı telefon şəbəkəsində texnik, mühəndis, sex rəisi, stansiya xidməti rəisi, baş mühəndis, 12 il rəis, 1985-ci ildən 12 il Rabitə nazirinin müavini və 1997-ci ildən 7 il Rabitə naziri vəzifəsində işləmişdir. 50-dən çox şəmərələşdirici təklifin, bir ixtiranın, beş texniki kitabın, çoxsaylı məqalələrin müəllifidir.
Əbu İshaq Sələbi
Həyatı
Sələbinin ikinci məşhur əsəri təfsir kimi istifadə olunan, peyğəmbərlərin tarixinə aid "Ərais əl-məcalis fi qisas əl-ənbiya" kitabıdır. Ən erkən nəşri 1286-cı ilə aid edilir. Kitabdakı hadisələr Təbərinin istifadə etdiyi mənbələrdən istifadə edilməklə, peyğəmbərlərin tarixi ardıcıllığına uyğun təsvir edilmişdir. Sələbinin əsəri Kisayinin əsəri ilə birlikdə peyğəmbərlərin tarixi üçün standart mənbəyə çevrilmişdir.
İranda kənd təsərrüfatı
Heyvandarlığın əsasını qoyun, keçi, dəvə, mal-qara yetişdirmək təşkil edir.
Nadir Əhmədov
Həyatı
Dövlət və ictimai işlərdə xidmətlərinə görə "Şərəf nişanı" ordeni ilə təltif olunmuş, SSRİ Rabitə Nazirliyinin "Rabitə ustası" adına, Respublikanın "Əməkdar rabitəçisi" fəxri adına, MDB Dövlətlərinin Assambleyasında qızıl medala və xüsusi diploma layiq görülmüşdür.
1979–1987-ci illərdə Bakı şəhər Xalq Deputatları Sovetinə deputat seçilmişdir.
İranda kənd təsərrüfatı
Balıqçılıq sənayesi : Xəzər dənizinin mövcudluğuna görə zəngin balıq ehtiyatları (bax: İran Balıqçılıq Tədqiqat İnstitutu) ; qara kürü istehsalında əhəmiyyətli qlobal paydır.
Nadir Əhmədov
Həyatı
Qarabağ müharibəsinin veteranıdır.
Abşeron rayonunun və Mingəçevir şəhərinin fəxri vətəndaşıdır. Evlidir, 3 övladı və 3 nəvəsi var.
N.Əhmədov Bakı telefon şəbəkəsinə rəhbərlik etdiyi dövrdə telefonların sayı 2,5 dəfə artmış, telefonun keyfiyyətli işləməsinə, rüşvətxorluğun aradan qaldırılmasına, şəffaflığa nail olmuşdur. Rabitə nazirinin müavini vəzifəsində işlədiyi dövrdə Respublikanın rabitə sisteminin inkişafında böyük xidmətləri olmuşdur. Məlum Qarabağ hadisələri başlanan vaxtdan (1988–1992) müntəzəm olaraq Qarabağa getmiş, çətin şəraitdə azərbaycanlıların qorunması, onların təhlükəsizliyinin təmin olunması, hərbi hissələrin və yaşayış məntəqələrinin telefonlaşdırılması ilə məşğul olmuşdur. Həmin illərdə həyatını dəfələrlə təhlükəyə qoymuş və son dərəcə riskli anlarla rastlaşmışdır. Xocalını radiotelefonlarla təmin etdiyinə görə SSRİ-nin prokurorluq orqanlarının təzyiqlərinə və istintaqa cəlb olunmuşdur.
Zəfər Qaratay
Zəfər Qaratay  – Əslən Krım tatarı olan  Türkiyə jurnalisti,  Krım Tatar xalqının Məclis təmsilçisi, Krım Tatar milli hərəkatının aktiv üzvü, Tatar Yazarlar Birliyinin, Türkiyə Jurnalistlər Cəmiyyətinin üzvü.
Həyatı
Zəfər Qaratay 27 sentyabr 1958-ci ildə Türkiyənin Ankara  şəhəri yaxınlığındakı Krım tatarları tərəfindən qurulan Gunalan kəndində anadan olmuşdur. İbtidai və orta təhsilini Türkiyənin paytaxtında tamamlamışdır. 1980-ci ildə Ankara Dövlət Memarlıq və Mühəndislik Akademiyasından ( Gazi Universiteti, Mühəndislik və memarlıq fakültəsi) məzun olmuşdur. 1985-ci ildə Ankara Universiteti dil,tarix və coğrafiya fakültəsinə qəbul olunmuşdur.
1980-1982-ci illər arasında Türkiyə Səhiyyə və Sosial Yardım Nazirliyində və 1984-1986-cı illərdə Sanaye və Ticarət Nazirliyi Keyfiyyət və Standartlar Bölümündə çalışmışdır.2006-cı ildən İstanbul Televiziyası müdürüdür. 1985-ci ilində Türkiyə dövlət televiziya kanalının rejissor köməkçisi TRT imtahanlarını vermiş və 1986-cı ilin oktyabrından rejissor kimi fəaliyyətə başlamışdır. 1986-1989-cu illərdə musiqi, əyləncə və təhsil proqramları hazırlamışdır. 1989-cu ildən başalayaraq bir çox sənədli proqram aparmaqdadır. 2000-2002- ci illərdə TRT-də təhsil mədəniyyəti və dram proqramları direktoru kimi çalışdıqdan sonra öz arzusu ilə film çəkilişinə başlamışdır. 2004-cü ilin mart ayında TRT-nin direktoru təyin edildi. 2008-ci ilin fevralında isə direktorluqdan istefa etmiş və sənədli film istehsalına davam etmişdir.
1975-ci ildən başlayaraq Krım Tatar icması ilə birlikdə Ankara Krım Tatar milli hərəkatına qoşulmuşdur. 1983-cü ildə Krım tatarları yayın orqanı olan “Emel” dərgisinin redaktorlarından biri olmuşdur. Krım tatarlarının milli mübarizəsinin dirçəldilməsi ilə bağlı bir çox məqalə yazmışdır. 1986-cı ildə qurulan Emel Krım Fondunun qurucularından biri olan Zəfər Qaratay yarandığı gündən Direktorlar Şurasının sədr müavini vəzifəsini icra edir və bu fondun sədri və dərgisinin sahibidir. .
1998-2009-cu illər arasında “Emel” dərgisi Ankarada nəşrini dayandırsa da,2009-cu ildə xüsusilə Krımın Rusiya Federasiyasında tərəfindən işğalından sonra İstanbulda çap olunmağa başlamışdır. “Emel” dərgisi və Emel Krım Vəqfinin arxivi artıq Krımla bağlı bir çox araşdırma,elmi məlumatlar,tələbələr,diplom və doktorluq tezislərinin mənbəyinə çevrilmişdir. 1991-ci ilin iyun ayında Krım tatarlarının nümayəndəsinin səlahiyyətli sədri təyin edilmişdir. Zəfər Qaratay bir sıra beynəlxalq konfrans, forum və seminarların təşkilatçısı və iştirakçısı olmuş, Krım tatarlarının problemlərinin dünyaya duyurulması ilə əlindən gələni əsirgəməmişdir. Zəfər Qaratay Krım tatarları və Türk dünyasının problemləri ilə bağlı çox sayda məqalə dərc etdirmişdir. Elmlər doktoru, professor Nevzat Yalçıntaş və Mehmet Ciftciguzeli ilə birlikdə kitabını yazıb nəşr etdirmişdir. . 2019-cu ilin aprel ayının əvvəlində "Kırımoğlu.Bir xalqın mücadiləsi" kitabı nəşr olunmuşdur. Rusiyanın Krımı işğalının unudulmaması üçün gənclərlə daim görüşlər keçirir.
Filmoqrafiya
Zəfər Qaratayın bəzi filmleri:
Mükafatları
almışdır (2012). yubiley medalı (22 avqust 2016)
Mənbə
Zəfər Qaratay
Friederike Arlt
Friederike Arlt (7 sentyabr 1984) — Almaniyanı təmsil edən bədii gimnast.
Karyerası
Friederike Arlt Almaniyanı 2000-ci ildə Sidney şəhərində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və qrup turnirində 4-cü pillənin sahibi olub.
Armen Sarkisyan
Armen Sarkisyan ; ) — Ermənistan Respublikasının 4-cü prezidenti (9 aprel 2018 – 1 fevral 2022).
Həyatı
Armen Sarkisyan 23 iyun 1953-cü ildə İrəvan şəhərində doğulub.
Prezidentliyi
23 yanvar 2022-ci ildə Armen Sərkisyan prezident vəzifəsindən istefa verib. O öz istefasını "ölkə və xalq üçün çətin olan bu dövrdə daxili və xarici siyasətdəki radikal proseslərə təsir etmək üçün lazımi alətlərinin olmaması" ilə əsaslandırıb. Onu prezident kürsüsündə müvəqqəti olaraq Ermənistan Milli Assambleyasının sədri Alen Simonyan əvəz edir. Sərkisyanın istefası Ermənistanda siyasi böhrana səbəb olmuşdur.
Ziyəddin Rəşidov
Ziyəddin Arzu oğlu Rəşidov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Ziyəddin Rəşidov 1997-ci il avqustun 28-də Xırdalan şəhərində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Ziyəddin Rəşidov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayılın, Hadrut qəsəbəsinin və Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Ziyəddin Rəşidov oktyabrın 30-da Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ziyəddin Rəşidov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ziyəddin Rəşidov ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ziyəddin Rəşidov ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ziyəddin Rəşidov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Məşkur Əkbər
Məşkur Əkbər(ədəbi adı:Məşkur Qurban oğlu Əkbərzadə) — şair
Həyatı və təhsili
9 may 1925-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ordubad şəhərində anadan olmuşdur. 1954-cü ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) filologiya fakultəsini bitirmişdir.
Astronomik geodeziya
Astronomik geodeziya müəyyən qolların qurulması nəzəriyyəsini və üsullarını və Yerin formasını, ölçülərini və cazibə sahəsini öyrənən geodeziya sahəsidir. Astronomik geodeziya Yer səthində və Yerə yaxın kosmosda aparılan astronomik, geodeziya və qravimetrik ölçmələr əsasında geodeziyanın əsas elmi problemlərini həll edir. Astronomiya geodeziyasına nəzəri geodeziya və peyk geodeziya daxildir.
İxtiofobiya
İxtiofobiya — balıq qorxusu, balıq yemək qorxusu, çiy balıqlara toxunmaq qorxusu və ya ölü balıq qorxusu kimi mədəni hadisələrdən tutmuş irrasional qorxuya (spesifik fobiya) qədər uzanır. Selakofobiya və ya qaleofobiya xüsusi olaraq köpək balıqları ilə əlaqədar qorxudur.
Etimologiyası
İxtiofobiya termini yunanca ἰχθῦς — ichthus və φόβος — phobos, "balıq" mənasını verən sözlərdən gəlir.Qaleofobiya yunanca γαλεός — galeos, "kiçik köpəkbalığı" sözündən gəlir.
Balıq yemək qorxusu
Amerika Tibb Assosiasiyasının jurnalı, qidada civə kimi çirkləndiricilərin yığılmasından narahat olanlar arasında balıq yemək qorxusuna toxunan bir araşdırma məqaləsi dərc etdi.
Sahibdivan (Meşkinşəhr)
Sahibdivan — İranın Ərdəbil ostanının Meşkinşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Kruzov adası
Kruzov adası — Aleksandr arxipelaqına aid olan, Alyaskanın cənub-şərqində yerləşən ada. Ada 1804-cü ildə Yuri Lisyanski tərəfindən kəşf edilmişdir və rus admiralı Aleksandr Kruzun adını daşıyır.
Baranov adasının qərbində, Sitka şəhəri ilə üzbəüz ərazidə yerləşir. Uzunluğu təxminən 37 km, eni isə 13 km-dir. Adanın sahəsi 433,7 km²-dir. Buda onu ABŞ-da 41-ci ən böyük ada edir. Kruzov adasının cənub ucunda konusunun hündürlüyü dəniz səviyyəsindən 976 m (adanın ən yüksək nöqtəsi) olan Eckom adlı sönmüş vulkan vardır. Daimi əhalisi yoxdur Kruzof Island: Blocks 1014 and 1015, Census Tract 1, Sitka City and Borough, Alaska. U.S. Census Bureau.
UEFA Avro 1988 (heyətlər)
10-25 iyun 1988-ci ildə AFR-də keçirilən Futbol üzrə 8-ci Avropa çempionatında iştirak edən komandaların heyətləri.
Ərizədə icazə verilən maksimal futbolçu sayı — 20. Oyunçuların təvəllüdləri turnir başlayan tarixdəki (10 iyun 1988) təvəllüdləridir.
Estas Tonne
Estas Tonne — yəhudi əsilli ukraynalı musiqiçi.
Həyatı
1975-ci ildə Ukrayna da doğulub. 6 il gitara təhsili aldıqdan sonra 1986-cı ildə ailəsi ilə İsrailə köçüb. 11 sentyabr terror aktlarından sonra Nyu York a köçən Estas Tonne Amerika qitəsi boyunca akustik gitara ilə konsert verib. 2003-cü ildən bəri 50.000-dən çox albom satışı baş tutub.
Üzgəcotu
Növləri
[[SS 2 (*
Jeanine Fissler
Jeanine Fissler (12 oktyabr 1980) — Almaniyanı təmsil edən bədii gimnast.
Karyerası
Jeanine Fissler Almaniyanı 2000-ci ildə Sidney şəhərində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və qrup turnirində 4-cü pillənin sahibi olub.
Qışlaq-i Hacıoğlu (Əhər)
Hacıoğlu Qışlağı - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əhər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 179 nəfər yaşayır (39 ailə).
NGC 590
NGC 590, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Andromeda bürcü istiqamətində yerləşir. SB0-a tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Ustad. Adil İsgəndərov (film, 2015)
Ustad Adil İsgəndərov filmi rejissor Sənan Sultanov tərəfindən 2015-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Azərbaycan Televiziyasında istehsal edilmişdir. Əsas rolları Məhəmməd Samiroğlu və Mahir Mirişov ifa edirlər.
Məzmun
Film SSRİ Xalq artisti, Azərbaycan Sovetinin deputatı, aktyor və teatr rejissoru Adil İsgəndərovun həyat və yaradıcılığından bəhs edir.
Rollarda
Məhəmməd Samiroğlu — Adil İsgəndərov Mahir Mirişov — Rza İsgəndərov
Filmin heyəti
Rejissor: Sənan Sultanov Ssenarist: Yaqub Əlioğlu Operator: Elşən Bədəlov
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2015-ci ilin Azərbaycan filmləri 2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Xarici keçidlər
Filmi izlə
Rəhman Hacıyev (jurnalist)
Rəhman Tofiq oğlu Hacıyev (17 aprel 1980, Bakı, Azərbaycan SSR) — Azərbaycan Respublikasının əməkdar jurnalisti, Qarabağ Dirçəliş Fondunun İdarə Heyətinin sədri.
Bioqrafiya
Rəhman Tofiq oğlu Hacıyev 17 Aprel 1980-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub.
1987-1997-ci illərdə Bakı şəhəri, 63 saylı orta məktəbdə oxuyub. 1997-2003-cü illərdə Bakı Dövlət Universitetinin “Beynəlxalq münasibətlər” fakültəsində bakalavr və magistr pilləsi üzrə təhsil alıb. Və universiteti qırmızı diplomla bitirib.
2002-2008-ci illərdə MBASK Sığorta Şirkətinin İdarə Heyətinin üzvü olmaqla həmin şirkətdə müxtəlif vəzifələrdə işləyib.
2009-2021-ci illərdə “The First News” İnformasiya Agentliyinin (1news.az) baş redaktoru və direktoru vəzifəsində çalışıb.
Həmçinin, 2011-2021-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İşlər İdarəsinin “Bakinskiy Raboçiy” qəzetinin baş redaktoru vəzifəsində çalışıb.
2008–2018-ci illərdə “Media Prima” şirkətinin təsisçisi, məşhur yazar Qrem Uilsonla bərabər bir sıra kitab layihələrinin həyata keçirilməsində məsləhətçi və redaktor qismində iştirak edib.
2016-2021-ci illərdə Azərbaycanda ən böyük həvəskar futbol turnirlərini təşkil edən MFL SPORTS MMC (www.mfl.az) şirkətinin direktoru və həmtəsisçisi kimi futbolu və sağlam həyat tərzini fəal şəkildə təbliğ edib.
Bundan başqa, 2018-ci ildən indiyə kimi Sabah Futbol Klubunun İdarə Heyətinin üzvüdür.
Həmçinin, 2018-ci ildən Azərbaycan Respublikası Mətbuat Şurasının İdarə Heyətinin üzvüdür.
2020-ci ilin 22 iyulunda Azərbaycan Respublikasında kütləvi informasiya vasitələrinin inkişafında xidmətlərinə görə "Əməkdar Jurnalist" adına layiq görülüb.
Azərbaycanda istedadlı kadrların seçilməsi, inkişaf etdirilməsi üzrə keçirilən "Yüksəliş" müsabiqəsinin əsas mentorlarından biri olub.
Kitablar
(məsləhətçi və redaktor)
Bizim küçənin oğlanları (film, 1973)
Məzmun
Bizim küçə... Doğrudan da nəinki yaşadığımız küçəyə, hətta həyətə diqqətlə nəzər salsaq, müxtəlif və maraqlı hadisələrin şahidi olarıq. Ona görə də filmdəki qəhrəmanlar doğmadır, hadisələr tanışdır.
Film bir kəndin ayrı-ayrı küçələrinin özünəməxsus məhəlli adət-ənənələrindən, yaşayış tərzindən, eyni küçədə, eyni şəraitdə böyüyən məhəllə uşaqlarının gələcək talelərindən, kimin hansı mənsəbə çata biləcəyi ehtimalından söhbət açır. Burada orta məktəbi bitirib, həyatda öz yerini tapmağa çalışan kənd cavanlarından söhbət gedir.
Sarıxanlı (Meşkinşəhr)
Sarıxanlı — İranın Ərdəbil ostanının Meşkinşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Çiçəklənən Ermənistan
Çiçəklənən Ermənistan və ya Dirçələn Ermənistan (, Barqavatç Hayastan kusaktsutyun;  ԲՀԿ BHK) — Ermənistanda mühafizəkar siyasi partiya. 30 aprel 2004-cü ildə biznesmen Qagik Tsarukyan tərəfindən təsis edilmişdir. Həmin tarixdə partiyanın təsis qurultayı keçirilmişdir.
Sarıxanlı (Meşkinşəhr)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 492 nəfər yaşayır (108 ailə).
Çiçəklənən Ermənistan
Partiya ideoloji olaraq siyasi spektrdə sağ mərkəz mövqe tutur. "Çiçəklənən Ermənistan" iqtisadi liberalizmi, Rusiya ilə daha sıx əlaqələri müdafiə edir. Partiya Avropa İttifaqı mövzusunda avroskeptik, sosial mövzularda isə tradisionalistdir. Partiyanın yaradılmasında Ermənistanın ikinci prezidenti Robert Köçəryanın rolu olmuşdur (bəziləri Köçəryanın özünün təsisçi olduğunu iddia edir). Köçəryanın partiyadakı təsiri və rolu müzakirə mövzusudur. 2012-ci ildə əksər analitiklər Köçəryanın partiyada yaxından iştirak etdiyinə inanırdılar. Bəziləri Köçəryanın partiyanın gizli lideri olduğuna inanır, digərləri isə onun "Çiçəklənən Ermənistan" üzərində heç bir təsirinin olmadığını düşünür.
Selma Neuhaus
Selma Neuhaus (16 oktyabr 1981) — Almaniyanı təmsil edən bədii gimnast.
Karyerası
Selma Neuhaus Almaniyanı 2000-ci ildə Sidney şəhərində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və qrup turnirində 4-cü pillənin sahibi olub.
Tirana Beynəlxalq Hava Limanı
Tirana Beynəlxalq Hava Limanı (Aeroporti Ndërkombëtar i Tiranës Nënë Tereza) və ya əvvəlki adı ilə Rinas Beynəlxalq Hava Limanı — Albaniyanın əsas beynəlxalq hava limanı.
Hava limanı Alban Roma-Katolik kilsəsinin missioneri Tereza Ananın şərəfinə adlandırılmışdır. Tirana şəhərindən 11 km şimal-şərqdə yerləşir. Başda Avropa olmaqla, beynəlxalq əlaqələrə sahibdir. Ən çox istifadə edilən uçuşlar isə Roma, Milan və İstanbul reysləridir.
Hava limanı Albaniyanın milli bayraq daşıyıcısı olan Air Albania-nın, həmçinin Albawings-in qərargahıdır. Eyni zamanda Adria Airways, Blue Panorama Airlines və Ernest Airlines üçün xidmət göstərir. Sərnişin sayı baxımından Albaniyanın ən böyük, Balkan yarımadasının 12-ci böyük hava limanıdır.
Qurban Əli Xalidi
Qurban Əli Xalidi (tam adı: Qurban Əli Xalidi Al-Ayağuzi Al-Cavcaqi) çoxlu doğu qıpçaq çölünə görə olan tarix kitablarının yazıçısıdır. Qurban Əli Xalidinin tarix yazıları Qazaxıstan ilə Şərqi Türkistan tarixinin böyük mənbələrindəndir.
Həyatı
Qurban Əli 1846-cı ildə Ayağuz şəhərində anadan oldu. Ayağuz nayman qazaxların topraqlarındandır (naymanlar Qazaxıstanın orta yüzünün böyük boylarındandırlar). Qurban Əli Çala qazaxlardan idi, mənisi budur ki anası qazax amma atası orta asiya tatarlar, başqurdlar ya türkmənlərindən idi. Qurban Əli öz yazılarının birində öz şəcərəsin türkmən baba adlı bir kişiyə yetirir ki Əbülğazı Bahadurxan çağında xivədən sarda şəhrinə köçüpdür. Türkmən babanın o şəhərdə üç oğlu olubdur: Bikbav Ornaş Baş adlı kəndin yaxınlığında otrağ edib usman adlı oğlu oldı. Qurban Əlinin atası, Xalid, Usmanın nəvəsi (Bəyk Qulun oğlu). Qurban Əlinin anası, Əfifə də Türkmən babanın oğlu Mühəmməd qadir qulun oşaqlarından idi.
Kosmik geodeziya
Kosmik geodeziya geodeziyanın xüsusi sahəsidir; Yerin peyk sistemi və digər kosmik aparatlar və Ayı müşahidə etməklə elmi və praktiki problemləri həll edir. K. g.-nin əsas vəzifələri: beynəlxalq səviyyədə qəbul edilmiş proqram vasitəsilə Yer səthində nöqtələrin qarşılıqlı yerlərinin müəyyən edilməsi; Yerin ağırlıq mərkəzinə nisbətən istinad ellipsoidinin mərkəzinin müəyyən edilməsi; Yerin ağırlıq mərkəzinə nisbətən nöqtələrin mütləq koordinatlarının tapılması və vahid qlobal koordinat sisteminin yaradılması; bütün geodeziya sistemləri arasında əlaqənin təmin edilməsi; Yerin xarici qravitasiya sahəsinin və Yerin formasının təyini; geodeziyanın bəzi fundamental sabitlərinin davamlı təyini. K. g. haqqında ilk işlər 18-ci əsrin ikinci yarısında aparılmışdır. Lakin 20-ci əsrin 60-cı illərindən K. g. Problemlərin həlli üçün Yer peyklərindən istifadə edilir. K. g-nin həndəsi və dinamik məsələləri də var. Yer səthində və kosmik gəminin səthində nöqtələrin qarşılıqlı vəziyyətinin koordinat sistemində müəyyən edilməsi həndəsi məsələdir; Kosmik vasitələrin orbital elementləri əsasında Yerin cazibə sahəsinin parametrlərinin müəyyən edilməsi dinamik məsələdir.
Viktor Osimhen
Viktor Osimhen — Nigeriyalı futbolçu. İtaliyanın "Napoli" və Nigeriya milli komandasının hücumçusu.
Karyerası
Nigeriyada anadan olan Osimhen peşəkar karyerasına 2017-ci ildə Almaniyanın "VfL Volfsburq" klubunda başlayıb. Klubda bir yarım mövsüm keçirdikdən sonra o, 2018–19-cu illərdə icarə əsasında Belçikanın "Şarlerua" komandasına keçir.
2019-cu ildə Fransanın "Lill" komandasına keçir.
2020-ci ildə Osimhen İtaliyanın "Napoli" klubuna rekord məbləğə, 70 milyon avroya transfer olur. 2021–22 mövsümündə A Seriyasının Ən Yaxşı Gənc Oyunçusu mükafatını qazanır.
Osimhen Nigeriyanın qazandığı 2015-ci ildə keçirilmiş "FIFA U-17 Dünya Kuboku"nda Qızıl buts mükafatını qazanır. O, 2017-ci ilin iyununda Nigeriya millisində debüt edir və 2019 Afrika Millətlər Kubokunda iştirak edib.
Mən-roman
– Yaponiyada bədii ədəbiyyat janrı. Bu janrda əsər müəllifin həyatında baş verən hadisələrə əsaslanır və avtobioqrafik etiraf xüsusiyyəti daşıyır. Belə romanlarda hadisələr birinci və ya üçüncü şəxsin təkindən nəql oluna bilər.
Bu janrın kökləri Tayama Katainin 1907-ci ildə nəşr olunmuş "Yorğan" romanına gedib çıxır. Bu roman ortayaşlı bir rəssamla onun gənc qız tələbəsi arasındakı münasibətlərdən bəhs edir və müəllifin şəxsi təcrübələrinə əsaslandığı güman olunur. 1910-cu illərdə intellektual sfera öz şəxsi narahatlıqlarını daha əhəmiyyətli olduğunu vurğulamağa başladığından bu janr da getdikcə populyarlaşmağa başlayıb. Bu dövrdə mən-roman janrına müraciət edən əsas yazıçılar Çikamatsu Şuko, Şimazaki Toson, "Ağ ağcaqayın" məktəbinin nümayəndələri Muşanokoci Saneatsu və Şiqa Naoya idilər.
"Mən-roman" terminin geniş şəkildə işlənməyə başladığı və ayrıca janr kimi təşəkkül tapdığı dövr isə 1920-ci illərə təsadüf edir. Qəbul olunmuş fikirlərə görə bu janrda ənənəvi hekayə və məzmun tələbləri rədd edilir və müəllifin daxili reallığına daha çox önəm verilirdi. Mən-romanın bu konsepsiyası 1920-ci illərdə Marksist ədəbiyyatının güclənməsi və kütlə mədəniyyətinə dair bir neçə janrın yaranması ilə əlaqədər ədəbi dünyadakı çevrilmələrə qarşı reaksiya kimi qəbul oluna bilər. Bu janr populyar uydurmanı rədd etməli və Yaponiyaya məxsus üslub yaratmalı idi. Mən-roman janrı Yaponiyada "saf ədəbiyyat" (cunbunqaku) ideyasının ortaya çıxmasında səbəb olmuşdur.
Kostyuşko adası
Kostyuşko adası — Aleksandr arxipelaqına aid olan, Alyaskanın cənub-şərqində yerləşən ada. Uels Şahzadəsi adasının şimal-qərb ucunda yerləşir və uzunluğu təxminən 40 km-dir. Adanın sahilləri qayalı və əlçatmazdır, adanın özü dağlıqdır və sıx meşələrlə örtülüdür. Kostyuşko adasının ərazisi 444,4 km²-dir. Buda onu ABŞ-də 38-ci ən böyük ada edir. Adanın ən yüksək nöqtəsi olan Frensis dağı dəniz səviyyəsindən 819 metr yüksəklikdədir. 2000-ci il siyahıyaalınmasına görə əhalinin sayı 52 nəfərdir, onlardan 49 nəfəri Edna Bay şəhərində yaşayır.
Ada Reç Pospolita və ABŞ-nin hərbi, siyasi lideri Tadeuş Kostyuşkonun şərəfinə adlandırılmışdır.
Sabircan Qunaqbayev
Sabircan Qunaqbayev — seleksiyaçı alim. Sosialist Əməyi Qəhrəmanı.
Bioqrafiyası
1901-ci ildə Rusiya imperiyası, Ufa quberniyası, Ufa qəzası Olokul kəndində böyük tatar əsilli kəndli ailəsində anadan olmuşdur. Ailənin üç qız və altı oğlan uşağı var idi. Dörd il ibtidai zemstvo məktəbində oxumuşdur. Məktəbi fərqlənmə diplomu ilə bitirdikdən sonra Ufa şəhərində bir mədrəsəyə daxil olur.
Hakimiyyə mədrəsəsində oxuyur. 1927-ci ildə K. A. Timiryazev adına Moskva Kənd Təsərrüfatı Akademiyasını bitirmişdir.
1927–1927-ci illərdə Başqırd Xalq Əkinçilik Komissarlığında işləmişdir. 1932–1955-ci illərdə isə Çişmi seçim stansiyasında fəaliyyət göstərir.
1956–1958-ci illərdə Başqırd Elmi Tədqiqat Kənd Təsərrüfatı İnstitutunda elmi işlər üzrə direktor müavini olur.
1958-ci ildən Başqırd Elmi Tədqiqat Əkinçilik və Sahə Bitkiləri Seleksiyası İnstitutunun qış bitkilərinin seleksiya və ilkin toxum istehsalı laboratoriyasının müdiri işləyir
Sabircan Qunaqbayev Başqırd Muxtar Sovet Sosialist Respublikasında damazlıq elmi məktəbini qurur.
3 iyul 1996-cı ildə Ufa şəhərində 94 yaşında dünyasını dəyişir.
Elmi dərəcələri
Kənd təsərrüfatı elmləri namizədi (1950),
BMSSR-nin əməkdar elm xadimi (1963),
Başqırdıstan Respublikası Elmlər Akademiyasının fəxri akademiki (1991).
Mükafatlar
Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1987);
Lenin ordeni (1987);
Turisxevi
Turisxevi Tiflis quberniyasının Tiflis qəzasında çay adı.
Skandinav ölkələri
Skandinav ölkələr və ya Skandinavlar — Şimali Avropa və Şimali Atlantik okeanındakı coğrafi və mədəni region. Buranı Norden (sözün həqiqi mənasında "Şimal") də adlandırılırlar. Terminə Danimarka, Finlandiya, İslandiya, Norveç və İsveç, həmçinin Qrenlandiya və Farer adaları daxildir - hər ikisi də Danimarka Krallığı nın bir hissəsidir və müvafiq olaraq Finlandiya və Norveç ə aid olan Aland adaları və Şpitsbergen arxipelaqlarıdır. Halbuki Norveç Antarktika əraziləri coğrafi mövqeyinə görə çox vaxt Skandinav ölkələrinin bir hissəsi hesab edilmir. Şotlandiyanın Şimal Adaları kimi Avropanın bir sıra bölgələri Skandinav xalqları ilə mədəni və ya etnik əlaqələr qurur, lakin Skandinav ölkələri hesab edilmir. Bölgə əhalisinin dörddə bir hissəsini təşkil edən Skandinaviyalılar ən böyük qrupdur, ardınca Finlandiya da əksəriyyəti təşkil edən Finlər ; digər etnik qruplar Qrenlandiya İnuitləri, Saami xalqları və son mühacirlər və onların nəsilləridir. Doğma dillər İsveç, Danimarka, Norveç, İslandiya və Farerlər, hamısı Qədim Norveçdə köklənmiş Şimali Alman dilləridir. Yerli qeyri-alman dilləri Fin, Qrenlandiya və bir neçə saami dilləridir. Əsas din lüteran xristianlığıdır.
Turisxevi
Toponimkası
Turisxevi- Tiflis quberniyasının Tiflis qəzasında çay adı.Şimali Qafqazda Ter əyalətinin Veden dairəsində Turlu-Yurt adı ilə eynidir.Tur etnonimindən və gürcücə xevi "dərə" sözlərindən ibarət olmaqla "Turların dərəsi (vadisi) " mənasındadır.Erkən orta əsrlərdə Cənub-şərqi Avropada yaşamış türk tayfalarından biri Uz adlanırdı.XIV əsrə aid rus salnamələrində uzların Moqut və Turpei tayfalarının adları çəkilir. Qədim rusca "Turpe" yazılış formasında bu tayfa rus salnamələrində ilk dəfə 1160-cı ildə çəkilmişdir.Turpei kimi yazılmış etnonim isə Tur etnonimindən və türk dillərində oba sözündən ibarət adın rusca təhrif formasıdır.
Sabircan Qunaqbayev
Mükafatlar
"Şərəf nişanı" ordeni (1966).
Skandinav ölkələri
Milli rəmzlər
Farer və Aland adalarının muxtar əraziləri də daxil olmaqla bütün Skandinav ölkələrində, Danimarka bayrağı olan Dannebroqa əsaslanan oxşar bayraq dizaynı var. Onlar qaldırıcıya yaxın olan kəsişmə ilə " Skandinav xaçı " ilə mərkəzdən kənar bir xaç nümayiş etdirir. Qrenlandiya və Şpistbergen, Skandinav xaçı olmayan bayraqlar qəbul etdilər, lakin hər ikisi də çarpaz bənzər, mərkəzdən kənarda yerləşdirilmiş bir dairəyə sahibdirlər.
Məmmədhəsən Hacınski
Məmmədhəsən Cəfərqulu oğlu Hacınski — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Nazirlər Şurasının müvəqqəti və son sədri, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin daxili işlər, maliyyə, xarici işlər naziri, dövlət nəzarəti naziri, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin üzvü, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Milli Şurasının üzvü, Zaqafqaziya Seyminin və Zaqafqaziya Seyminin Müsəlman fraksiyasının üzvü, Zaqafqaziya Demokratik Federativ Respublikası hökumətinin ticarət və sənaye naziri, Bakı Şəhər Dumasının üzvü.
Həyatı
Məmmədhəsən Cəfərqulu oğlu Hacınski 1875-ci il martın 3-də Bakıda anadan olmuşdur. O, Bakı real məktəbini, 1902-ci ildə isə Peterburq Texnoloji İnstitutunu bitirmişdir. Bir müddət Şəmsi Əsədullayevin Moskvadakı neftayırma zavodunda mühəndis işləmişdir.
1908-ci ildə Bakıya qayıdaraq, tikinti işlərində, müəllifi Nikolay fon der Nonne olan baş şəhərsalma planı təkmilləşdirilməsində iştirak etmişdir. 1912-ci ildə Hacınskinin redaktəsi ilə Bakı küçələrinin nəcibləşdirməsi barədə kitab nəşr olunur.
Çar Rusiyası dövrü
1913-cü ildə Bakı Şəhər İdarəsinə rəhbərlik edirdi. O, Şirvanşahlar Sarayına xüsusi diqqət yetirirdi, sarayın bərpası və qorunması haqqında tez-tez təkliflər irəli sürürdü. Hacınskinin təşəbbüsü ilə Ömər Abuyev və Zivər bəy Əhmədbəyov sarayın gələcək bərpası üçün elmi-tədqiqat işləri aparmışdılar. 1902–1917-də Bakı Şəhər Dumasının üzvü olmuşdur. Hümmət və müsəlmanlar arasında savadlılığı yayan "Nəşri-maarif" cəmiyyətinin yaradıcılarından biri idi, "Nicat" müsəlman maarif cəmiyyəti və Qafqaz Müsəlman Xeyriyyə Cəmiyyətinin Mərkəzi Komitəsinin rəhbərliyində çalışmışdı.
Keçid dövrü
Zaqafqaziya Komissarlığının ticarət və sənaye komissarının müavini (Məmməd Yusif Cəfərovun müavini) vəzifəsində işləmişdir. Müsavat üzvü olaraq Zaqafqaziya Seyminin üzvü seçilmişdir. Osmanlı imperiyası ilə danışıqlar aparan nümayəndə heyətinin üzvü idi. Trabzon konfransında iştirak edərkən, Seymin danışıqların dayandırılması qərarını şikayət edib, bunu sülhün pozulması cəhdi kimi qiymətləndirmişdi və bunu tarixdə görünməmiş təxribat adlandırmışdı.
Hacınskinin məsləhəti ilə, Akaki Çxenkeli danışıqları kəsmədi. Hacınski də daxil olmaqla, nümayəndə heyətinin bir neçə üzvü Trabzonda qaldı. Hacınski Ənvər paşa ilə söhbətdə Osmanlı imperiyasının Cənubi Qafqazda apardığı siyasəti təhlil etmişdir. Hacınskinin sayəsində Osmanlı imperiyası sülh təşəbbüsü ilə çıxış etməyə başladı.
Zaqafqaziya Demokratik Federativ Respublikası dövründə Məmmədhəsən Hacınski ticarət və sənaye naziri idi.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövrü
Batum konfransında Məhəmməd Əmin Rəsulzadə ilə birlikdə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətini təmsil edən Zaqafqaziya Seyminin altı əsas nümayəndəsindən biri idi. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Milli Şurasının Müsavat və demokratik bitərəflər qrupundan üzvü, həmçinin İstiqlal Bəyannaməsini imzalayan 26 şəxsdən biri olmuşdur.
I Xoyski hökuməti
Məmmədhəsən Hacınski I Xoyski hökumətində ilk xarici işlər naziri təyin olunmuşdur. Məhəmməd Əmin Rəsulzadə ilə yanaşı Batum müqaviləsini Hacınski də imzalamışdır. 1918-ci il iyunun 14-də Hacınski Gürcüstan hökumətindən Borçalı qəzasından qoşunlarını dərhal çıxarılmasını tələb edib etiraz notası göndərmişdi. Hacınski Gürcüstan və Ermənistan hökumətlərinə Cənubi Qafqaz respublikalarının sərhədlərinin dəqiqləşdirilməsi üçün birgə komissiyanın yaradılmasını təklif etmişdi.
II Xoyski hökuməti
Məmmədhəsən Hacınski II Xoyski hökumətində də xarici işlər naziri vəzifəsini tuturdu. 1918-ci il oktyabrın 6-da kabinə daxili dəyişikliklər zamanı Məmmədhəsən Hacınski maliyyə naziri vəzifəsinə təyin olunur.
1918-ci ilin 15 – 17 noyabr tarixləri arasında Məhəmmədhəsən Hacınski xəstə olduğu üçün vəzifələri müvvəqəti olaraq Əbdüləli bəy Əmircanov tərəfindən icra olunub.
1918-ci il noyabrın 28-də o, Dağlılar Respublikası ilə müqavilə bağlayır, müqaviləyə əsasən, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Dağlılar Respublikasına 10 milyon rubl məbləğində faizsiz kredit verir.
III Xoyski hökuməti
Məmmədhəsən Hacınski III Xoyski hökumətində dövlət nəzarəti naziri təyin olunur. O, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Milli Şurasının üzvü olaraq Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin üzvü seçilmişdir. Hacınski Paris konfransında Topçubaşov rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyətinin tərkibində idi, konfrans iştirakçılarına azərbaycanlıların müstəqillik uğrunda mübarizə, ağır iqtisadi vəziyyət və Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin zəngin neft yataqları haqqında məlumat vermişdir.
Hacınski Əlimərdan bəy Topçubaşov ilə birgə ABŞ vətəndaşı M. Robinovu Azərbaycan nümayəndə heyətinin maliyyə məsləhətçisinin vəzifəsinə təyin edilməsi barədə əmri imzalamışdır. Hacınski Parisdə Dağlılar Respublikası ilə imzalanmış ikitərəfli müqavilənin müəllifi idi. Konfransdan Bakıya qayıtdıqdan sonra o, Ermənistanla sülh müqaviləsinin imzalanması üçün Nəsib bəy Yusifbəyli ilə birlikdə Tiflisə gedir. Dövlət Müdafiə Komitəsinin əmri ilə Hacınski Fətəli xan Xoyski və Məmmədrza ağa Vəkilovla birlikdə Azərbaycanı Azərbaycan-Ermənistan konfransında təmsil edən nümayəndə heyətinin işində iştirak edir. Hacınski konfrans çıxışında bildirmişdi ki, Azərbaycan və Ermənistan arasında sülhə əsas maneə sonuncunun ərazi iddiaları olmasıdı.
I Yusifbəyli hökuməti
1919-cu il oktyabr ayında I Yusifbəyli hökumətində daxili işlər naziri vəzifəsi Nəsib bəy Yusufbəylidən Hacınskiyə verildi.
II Yusifbəyli hökuməti
Hacınski 24 dekabr 1919-cu il tarixində II Yusifbəyli hökumətində yenidən daxili işlər naziri təyin olunur, lakin o, 1920-ci il fevralın 18-də bu vəzifədən uzaqlaşdırılaraq müvəqqəti olaraq ticarət, sənaye və ərzaq naziri vəzifəsinə təyin olunmuş Xudadat bəy Məlik-Aslanovun əvəzinə ticarət, sənaye və ərzaq naziri təyin olunur.
Hacınski hökuməti
II Yusifbəyli hökumətinin istefası qəbul edildikdən sonra parlament 1920-ci il martın 30-da Hacınskiyə hökumətin formalaşdırılmasını tapşırdı. Hacınski partiyalarla danışıqlar aparıb, bolşeviklərə nazir portfellərini təklif etsə də, onlardan imtina cavabını aldı. Aprelin 22-də Hacınski, parlamentin sədr müavini və sədr əvəzi Məmməd Yusif Cəfərova hökumətin formalaşdırılması mümkün olmadığını haqda məlumat verdi.
Sovet dövrü
Sovet rejimi bərqərar olduqdan sonra müəyyən müddət Azərbaycan SSR Dövlət Plan Komitəsində çalışan Hacınski, 1923-cü ildə Zaqafqaziya Sosialist Federativ Sovet Respublikası Dövlət Plan Komitəsinin sədr müavini təyin olunur.
1924-cü ildə Bakıda Azərbaycan Milli Mərkəzi yaradılmışdı. Mərkəzə ziyalılar, o cümlədən Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Hökumətinin keçmiş Sovet hakimiyyətinə qarşı birgə mübarizə aparmaq üçün "Birləşmiş Zaqafqaziya Komitəsi" yaratmış, Müsavat və İttihad partiyaları ilə birləşmişdi. Dağıstanda sovet hakimiyyətinə qarşı mübarizə aparan təşkilatla və kəndli partiyası ilə də əlaqə yaradılmışdı. mərkəz öz fəaliyyətində Parisdə Əlimərdan bəy Topçubaşovun rəhbərlik etdiyi "Qafqaz Siyasi Mühacirlərinin Birləşmiş Komitəsi" və Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin rəhbərlik etdiyi Müsavatın İstanbul bürosunun siyasi məramnamələrini rəhbər tutmuşdur. .
1928-ci ilin əvvəllərində Parisdəki siyasi mühacir mərkəzlərinin göstərişi əsasında yaradılmış Qafqazın Müstəqilliyi Komitəsinin analoji forması kimi Zaqafqaziya Birləşmiş Komitəsi yaradıldı. Komitəyə Azərbaycandan Məmmədhəsən Hacınski, Məhəmməd Xəlilov və Cəfər bəy Rüstəmbəyov, Gürcüstandan Çiçinadze və Alşibay, Ermənistandan isə Ter Qazaryan və İ. Arutyunov daxil idilər.
1931-ci il sentyabrın 30-da Azərbaycan SSR Dövlət Siyasi İdarəsi kollegiyasının məhkəmə iclasında, 1932-ci il fevralın 2-də isə Tiflisdə Zaqafqaziya DSİ kollegiyası yanında məhkəmədə "Azərbaycan Milli Mərkəzinin işi"nə baxılmış, onun fəaliyyətinə son qoyulmuş, üzvləri isə müxtəlif müddətlərə həbs cəzasına məhkum olunmuşlar.
Partiya fəaliyyəti
1904-cü ilin axırlarında Rusiya Sosial Demokrat Fəhlə Partiyası Bakı Komitəsi nəzdində Müsəlman Sosial Demokrat "Hümmət" təşkilatı yaradılmışdı. Məhəmmədhəsən Hacınski də bu təşkilatın sıralarına daxil olmuşdu.
Müsavat Partiyasının ilk üzvlərindən biri idi. Müsavat Partiyasının ikinci qurultayında Məmməd Həsən Hacınski partiyanın siyasət komissiyasına və Mərkəzi Komitəsinə yenidən seçilmişdir.