cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zinət-un Nisə Bəyim
Həyatı
Zinət ən kiçik ögey qardaşı olan Məhəmməd Kam Baxşa çox bağlı idi və bir neçə dəfə onun atası tərəfindən bağışlanmasına nail olmuşdu. Buna baxmayaraq, Zinətin doğma qardaşı olan Əzəm Şahın Kam Baxşdan xoşu gəlmirdi. Zinət Övrəngzibin hakimiyyətinin son qismlərində cariyə Udaipuri Mahal ilə birlikdə atasının yeganə yoldaşı idi. O, 1707-ci ildə atası vəfat edənə qədər dörddə bir əsr ərzində Dəkkəndə atasının evinin nəzarətçisi idi. Uzun müddət Övrəngzibə sadiq şəkildə xidmət edən Zinət onun varisləri tərəfindən möhtəşəm dövrün canlı xatirəsi kimi daim hörmət görmüşdür.
Bacı və qardaşları
Dilras Banunun hamilə qalması ən azı 4 il aralıqlarla olmuşdur. Professor Annie Krieger-Krynicki hesab edir ki, onun hamiləlikləri arasaranın olmasının səbəbi Övrəngzibin Dilrasın kövrək sağlamlığına ziyan vurmaq istəmməsi həlledici amil olmuşdur. Çünki Övrəngzib Mümtaz Mahalın da buna görə vəfat etdiyini görmüşdü. Cütlük evliliklərinin 20-ci ilində artəq 5 uşaq sahibi idilər:
Memarlığa qatqısı
Zinət-un Nisənin 14 karvansara tikdirdiyi məlumdur. 37 yaşı olarkən o, yeni bir layihəyə başlamış və Avadh ilə Benqalı birləşdirən əsas yolun üzərində mehmanxanalar tikdirməyə başlamışdır. Onun bu cəhdləri atasının təriflərini qazanmasına səbəb olmuşdur. O, təxminən 1700-cü illərdə Dehlidəki Qırmızı Qalanın divarlarının yanından keçən çayın kənarında Zinət-un Məsacid adlandırılan abidə tikdirdi və öldükdən sonra elə burada da dəfn edildi. Rəvayətə görə, o, atasından cehizinin miqdarını tələb edib və onu məscidin tikintisinə sərf edib.
Ölümü
Zinət-un Nisə Bəyim 1721-ci ilin 18 may tarixində 77 yaşında ikən Delhidə vəfat etmişdir.
Səid Həsənov
Səid Sarbala oğlu Həsənov (10 noyabr 1992; Cəlilabad rayonu, Azərbaycan — 12 sentyabr 2022; Kəlbəcər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri, Vətən müharibəsi veteranı.
Həyatı
Səid Həsənov 1992-ci il noyabrın 10-da Cəlilabad rayonunun Əsədli kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Səid Həsənov 2020-ci ilin sentyabrın-noyabr aylarında Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayıl, Füzuli və Şuşa istiqamətində gedən döyüşlərdə savaşıb.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamlarına əsasən "Döyüşdə fərqlənməyə görə" medalı, "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı, "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı və "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edilib.
Səid Həsənov 2022-ci il sentyabrın 12-də Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən törədilən genişmiqyaslı təxribatın qarşısının alınması zamanı şəhid olub.
Özünüzlə səslə danışmaq
Uşaqların öz-özünə danışmağı
2-7 yaş arasında uşaqların öz-özünə danışdıqlarını müşahidə etmək olar. Onların danışıqları səsli olsa da, nə başqaları üçün nəzərdə tutulub, nə də onlara yönəlib. Tədqiqatçılar uşaqların öz-özü ilə danışmalarından istifadə etmələri ilə onların tapşırıqların icrası və nailiyyətləri arasında müsbət korrelyasiya olduğunu qeyd ediblər. Bu faktı daha əvvəl Vıqotski qeyd etmişdir. Uşaqlar məktəbə getdikdən sonra onların öz-özünə danışıqları azalır və “gizli” olur.
Özünüzlə yüksək səslə danışmağın koqnitiv əhəmiyyəti
Banqalor Universitetinin alimləri Mery–Beffa Paloma və Aleksander Kirkheim tədqiqatlar nəticəsində sübut ediblər ki, tapşırıqları yüksək səslə söyləmək onların icrasına nəzarəti yaxşılaşdırır. . Buna əsaslanaraq, Mery-Beffa Paloma belə qənaətə gəldi ki, özünüzlə yüksək səslə danışmaq yüksək koqnitiv fəaliyyətinin əlaməti ola bilər. O qeyd etmişdir ki, bir çox idmançı məşq zamanı öz-özünə danışır və bu, onların diqqətini cəmləşdirməyə kömək edir.
Alimlər belə nəticəyə gəliblər ki, obyektin adını ucadan tələffüz edən şəxs onu başqa cisimlər arasında daha tez tapmağa imkan verir, nəinki obyektin adını ucadan tələffüz etməyən şəxslər.
Öz-özünə danışmaq psixi pozuntunun əlaməti kimi
Öz-özünə ucadan danışan bir şəxs qavrayış pozuntularının (halüsinasiyalar) mövcudluğunun dolayı əlaməti ola bilər və müvafiq olaraq psixoloji pozuntunun (psixoz) mövcudluğunu göstərə bilər.
Şifahi və ya mürəkkəb halüsinasiyalar olduqda, özü ilə ucadan danışan kimi görünən bir şəxs, həqiqətən, "halüsinasiya edən həmsöhbətlərlə" danışa bilər. Görünməz həmsöhbətlərlə danışıq şizofreniya, şizoaffektiv pozuntu, alkoqol deliriyası və digər psixi pozuntularda rast gəlinir.
Tarixi
Öz-özü ilə səslə danışmaq ilk dəfə Lev Vıqotski (1934-1986) və Jan Piaje (1959) tərəfindən tədqiq edilmişdir. Son 30 il ərzində öz-özü ilə danışıq yenidən tədqiqatçıların diqqətini cəlb etmişdir.
Yuxarı Ərmənək (Qoşaçay)
Yuxarı Ərmənək - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Qoşaçay şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 453 nəfər yaşayır (81 ailə).
NGC 1285
NGC 1285, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. SBb/P tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Badər Alhomoud
Həyatı
Badər Alhomoud 1985-ci ildə ash-Sharqiyyahda, doğulub.
NGC 4128A
NGC 4128A, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Molla Abdulla Rasizadə
Rasizadə Abdulla Məşədi Qulu oğlu — Rasizadə soyadının ilk daşıyıcısı. Naxçıvan ziyalısı və din xadimi. Görkəmli Azərbaycan şairi və dramaturqu Hüseyn Cavidin atası.
Ruhani ailəsində doğulmuşdur. Atası aşıq şerini və klassik şeri sevər, məclislərdə onları muğamat üstundə oxuyar, bəzən özü də bədahətən şer deyərmiş. Bu qabiliyyət irsən Abdullaya da sirayət etmişdi. Dövrünün tanınmış ruhanisi olan Hacı Molla Abdulla 1877 ildə ailəsi ilə birlikdə Naxçıvana köçmüşdür. Şeri, musiqini yaxşı bildiyinə və məlahətli səsinə görə onu rövzəxan kimi tez-tez Bakı, Şamaxı, Gəncə, İrəvan və Nuxaya (Şəkiyə), habelə Güney Azərb. və İran şəhərlərinə dəvət etmişlər. S. Ə. Şirvanı "Hacı Molla Abdulla Şahtaxtılıya" adlı mənzum məktubunda onun rövzəxanlıq məharətini yüksək qiymətləndirmiş, "avazeyi-fəzli" nin "İraqü İsfahanı doldurduğunu" xüsusi vurğulamışdır. Hacı Molla Abdulla Hüseyn Cavidin dünyagörüşü və bədii istedadının formalaşmasına, onda şerə-sənətə meylin oyanmasına güclü təsir göstərmişdir. Şair, məhz atasının vəsiyyəti ilə Türkiyəyə gedərək, orada təhsil almışdır.
Uşaqları: Xurşid, Fatimə, Səlimə, Şeyx Məhəmməd, Hüseyn Cavid, Əlirza, Molla Əhməd, Ələsgər.
Məsud Mirzəyev
Məsud Fazil oğlu Mirzəyev (9 aprel 2002; İkinci Udullu, Hacıqabul rayonu, Azərbaycan — 10 oktyabr 2020; Suqovuşan, Tərtər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Məsud Mirzəyev 9 aprel 2002-ci ildə Hacıqabul rayonunun İkinci Udullu kəndində Fazil Mirzəyevin ailəsində anadan olmuşdur. 2008-2017-ci illərdə R. Mehbalıyev adına Hacıqabul rayon Tava kənd tam orta məktəbdə, 2017-2019-cu illərdə A. Baxşəliyev adına Hacıqabul rayon Şorbaçı kənd tam orta məktəbdə təhsil almışdır. Subay idi.
Hərbi xidməti
Məsud Mirzəyev 4 may 2020-ci ildə Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Hacıqabul rayonu üzrə Hərbi Komissarlığı tərəfindən hərbi xidmətə çağırılmışdır. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında, "N" saylı hərbi hissədə müddətli həqiqi hərbi xidmət etmişdir.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Məsud Mirzəyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində atıcı olaraq iştirak etmişdir. Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Məsud Mirzəyev 10 oktyabr 2020-ci ildə işğaldan azad olunan Tərtər rayonunun Suqovuşan qəsəbəsinin müdafiəsi və qarşı tərəfin hücumunun dəf edilməsi zamanı döyüş tapşırığını yerinə yetirərkən həlak olmuşdur. Uzun müddət nəşi neytral zonada qalaraq çıxarıla bilməmişdir. Məsud Mirzəyevin nəşi 26 noyabr 2020-ci ildə neytral zonadan çıxarılaraq doğulduğu Hacıqabul rayonunda dəfn edilmişdir.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Məsud Mirzəyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Məsud Mirzəyev ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Elmar Mirzəyev
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun baş leytenantı olan Elmar Mirzəyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Murovdağ döyüşlərində, həmçinin Füzulinin və Xocavəndin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Elmar Mirzəyev oktyabrın 15-də Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. 16 oktyabr 2020-ci il tarixində Biləsuvar rayonunda dəfn olunub.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yerinə yetirən zaman mərdliyin və igidliyin göstərilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elmar Mirzəyev ölümündən sonra "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elmar Mirzəyev ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında şəhid olmuş Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin hərbi qulluqçularının təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elmar Mirzəyev ölümündən sonra "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif edildi.
Nərgiz Umudova
Nərgiz Məmmədağa qızı Umudova (doğ. 20 iyun 1989, Bakı, Əmircan, Azərbaycan SSR, SSRİ) — azərbaycanlı şahmatçı, qadınlar arasında qrosmeyster (2015).
Həyatı
Nərgiz 1989-cu il iyunun 20-də Bakı şəhərinin Əmircan kəndində anadan olmuşdur. Orta təhsilini 1995-2006-cı illərdə əvvəlcə 87 nömrəli, sonra isə 226 nömrəli məktəblərdə almışdır. 2007-ci ildə Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasına daxil olmuşdur. Daha sonra həmin akademiyanın Bədən tərbiyəsi və nəzəriyyəsi fakultəsinin magistr pilləsində təhsil almışdır.
Şahmat karyerası
Nərgiz 1996-cı ildən Suraxanı rayonunda yerləşən "Neftçi" İSM-də idmanın şahmat növü ilə məşğul olmağa başlamışdır. 2002, 2003, 2005-ci illərdə yeniyetmələr, 2005, 2009-cu illərdə isə gənclər arasına Azərbaycan çempionu olmuşdur.
2001-ci ildən beynəlxalq yarışlarda iştirak edir. 2001-ci ildə Yunanıstanın Halkidiki şəhərində keçirilən 12 yaşlılar arasında Avropa çempionatında 3-cü yeri, 2006-cı ildə Gürcüstanın Batumi şəhərində keçirilən 18 yaşlı qızlar arasında dünya çempionatında isə 2-ci yeri tutmuşdur. 2013-cü Avstriyanın paytaxtı Vyanada keçirilən "Çaturanqa" açıq turnirinin qalibidir.
2006-cı ildə Azərbaycanın qadınlardan ibarət milli komandasının üzvü olmuşdur. 2006-cı ildə milli komandanın tərkibində İtaliyanın Turin, 2008-ci ildə Almaniyanın Drezden, 2010-cu ildə Rusiyanın Xantı-Mansi, 2012-ci ildə Türkiyənin İstanbul şəhərlərində keçirilən Ümumdünya Şahmat Olimpiadalarında, 2007-ci ildə Yunanıstanın İraklion, 2011-ci ildə Yunanıstanın Porto Karras, 2013-cü ildə Polşanın Varşava şəhərlərində keçirilən komandalar arasında Avropa çempionatlarında, 2013-cü ildə Rusiyanın Kazan şəhərində keçirilən Yay Universiadasında çıxış etmişdir. 2016-cı ildə Bakıda keçirilən 42-ci Ümumdünya Şahmat Olimpiadasında Azərbaycanın ikinci komandasının heyətində dördüncü lövhədə mübarizə apamışdır.
Nərgiz Umudova, 2006-cı ildə qadınlar arasında FİDE ustası adına, 2007-ci ildə qadınlar arasında beynəlxalq usta adına, 2015-ci ildə isə qadınlar arasında beynəlxalq qrosmeyster adına layiq görülmüşdür.
Reytinqi
FİDE-nin rəsmi saytında dərc olunmuş 2017-ci ilin fevral ayına olan məlumata görə Nərgiz 2237 xalla Azərbaycan qadın şahmatçıları arasında 9-cu, "Top 100 Women February 2017" reytinq cədvəlində isə 334-cü yerdə qərarlaşıb.
Şəxsi həyatı
Nərgizin atası Azərbaycanın tanınmış musiqiçisi, əməkdar incəsənət xadimi Məmmədağa Umudovdur. Nərgizin bacısı Ülkər Umudova Azərbaycan qadın şahmatında ilk beynəlxalq hakim statusunu alan şəxsdir, digər bacısı Günay Umudova isə hazırda 1 nömrəli Şahmat Məktəbində müəllimədir.
Nərgiz Umudova 2016-cı ilin sentyabr ayında niderlandlı beynəlxalq qrosmeyster Tvan Börx ilə ailə həyatı qurub.
Sığırçınlar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Azərbaycanda yayılması
Azərbaycan faunasına 2 növü olan sığırçın və 1 növü olan mayna cinsləri daxil olur.
Trilogiya
Trilogiya — ümumi başlıq adı altına yazılan əsərlər. Həm ədəbiyyatda və kinematoqrafiya sahəsində işlədilir. Məs. Əkrəm Əylislinin "Adamlar və ağaclar" trlogiyası milli ədəbiyyatımızda trilogiyanın ən yaxşı nümunəsidir. "Azərbaycanfilm" kinostudiyasının 1974-cü ildə istehsal etdiyi "Ömrün səhifələri" trilogiya janrında çəkilmiş bədii filmdir.
Aşağı Ərmənək (Qoşaçay)
Aşağı Ərmənək - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Qoşaçay şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 571 nəfər yaşayır (115 ailə).
NGC 5963
NGC 5963, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Şizuka İşiqami
— Yaponiya səs aktrisası. Əvvəllər 81 Produce ilə əməkdaşlıq etsə də, hazırda Pro-Fit ilə əməkdaşlıq edir.
"Priazovski kray" qəzetinin redaksiya binası
"Priazovski kray" qəzetinin redaksiya binası - Rostov-na-Donu şəhərinin ərazisində, Bolşoy Sadovnaya küçəsi, ev 18/31 ünvanında yerləşən bina. Binanada sovet hakimiyyəti qurulana qədər bura Priazovski qəzetinin redaksiya binası olmuşdur. Priazovski kray qəzetinin redaksiya binası regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekti siyahısına daxil edilmişdir.
Tarixi
Priazovski kray qəzetinin redaksiya binası 1880-ci illərdə inşa edilmişdir. 1890-cu illərdə binada Priazovski kray qəzetinin redaksiyası yerləşirdi. Sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra bütün binalar kimi bu bina da milliləşdirilmişdir. 2000-ci illərdə bina Rostov Administrasiyasının balansında olsada faktiki olaraü istifadəsiz olmuşdur.
Memorial lövhə
Binabın fasadında iki memorial lövhə quraşdırılmışdır. 1968-ci ildə bura vurulmuş lövhədə yazılır:
1978-ci ildə binanın fasadına vurulan ikinci memorial lövhədə yazılır:
Ceyms Stüart
Ceyms Stüart — Kişi adı.
Evaluna Montaner
Evaluna Mercedes Reglero Rodriguez — Venesuelalı aktrisa və müğənni.
Bioqrafiya
Montaner Venesuelanın Karakas şəhərində Ricardo Montaner və Marlene Rodriguez ailəsində anadan olub. O, Argentinanın Buenos-Ayres şəhərində böyüyüb. Uşaqlıqdan fortepiano, arfa və müxtəlif rəqs növlərini öyrənib. O, 13 yaşına qədər evdə təhsil almağa başlayana qədər The Cushman School-da oxuyub. Hazırda Mayamidə yaşayır.
8 fevral 2020-ci ildə o, beş illik sevgilisi, kolumbiyalı müğənni Camilo Echeverry ilə evləndi.
Kordestanas
Kordestanas — Cəzirədə tarixi vilayət. "Kürdüstan" termininin ilk istifadələrindən biridir.
Tarixi
"Kordestanas" adı erməni salnaməçisi Edessalı Matfey tərəfindən Diyarbəkir və Sivərək şəhərləri arasındakı ərazini təyin etmək üçün istifadə edilmişdir. Salnamə 952–1136-cı illərdə baş verən hadisələri üç hissədə təsvir edir, lakin "Kordestanas" bu dövrdə kürdlərin yaşadığı bütün əraziləri özündə birləşdirmirdi. Onlar aysor azlığı ilə birlikdə burada və həmçinin cənubda, indiki Dəhuk və Ninəvə ərazilərində yaşayırdılar. Bundan başqa, Zaqros dağlarının bir hissəsi bir müddətdən sonra səlcuqlar tərəfindən "Kürdüstan" adlandırılmışdır.
NGC 2196
NGC 2196, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Dovşan bürcü istiqamətində yerləşir. Sa tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Vahid Əliyev (əsgər)
Vahid Balaca oğlu Əliyev (16 aprel 1970; Cəbrayıl rayonu, Azərbaycan — 11 aprel 1993; Qarabağ, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Qarabağ müharibəsi itkini.
Həyatı
Vahid Əliyev 16 aprel 1970-ci ildə Cəbrayıl rayonunda Balaca Əliyevin ailəsində anadan olmuşdur. 1976–1985-ci illərdə Cəmil Əhmədov adına tam orta məktəbdə təhsil almışdır. Hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra 1990–1991-ci illərdə Gəncə Texniki Peşə Məktəbində təhsilini davam etmişdir. 1991–1992-ci illərdə Cəbrayıl rayonunda 6 nömrəli Səyyar Mexanikləşdirilmiş Dəstədə fəaliyyət göstərmişdir. Subay idi.
Hərbi xidməti
Vahid Əliyev 1992-ci ildə könüllü olaraq Sirik batalyonuna qoşulur və I Qarabağ müharibəsinə qatılır. Batalyonun iştirak etdiyi bir sıra döyüşlərdə fərqlənir. Onun son döyüşü 11 aprel 1993-cü ildə olmuşdur. Həmin tarixdə keçirilən Göygədik Ziyarət əməliyyatlarında Vahid Əliyev qumbaraatan olaraq iştirak etmiş və qarşı tərəfin hücumunun dəf edilməsində fərqlənmişdir. Vahid Əliyev həmin zaman bir neçə dəfə yaralansa da, döyüşün getdiyi ərazini tərk etmir və təxliyə olunmaq istəmir. Qarşı tərəfin açdığı atəş nəticəsində Vahid Əliyev ağır yaralanır və erməni hərbi birləşmələri tərəfindən əsgər yoldaşları ilə birgə əsir götürülür. O tarixdən sonra onun haqqında məlumat aşkar edilməmişdir.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
I Aleksandr (Gürcüstan çarı)
I Aleksandr - Baqrationilər sülaləsindən olan Gürcüstan çarı (1412 - 1442). Çar I Konstantinin və Natia Amirejibinin oğlu.
Hakimiyyətinin ilk illərində türkmənlərin yürüşlərinə qarşı mübarizə aparmaq məcburiyyətində qaldı. Yalnız 1415-ci ildən etibarən Gürcüstanda sülh hökm sürməyə başladı. I Aleksandr bu dövrdən başlayaraq Əmir Teymur və türkmənlər tərəfindən dağıdılmış ölkəni bərpa etmək üçün fəaliyyətə başladı. Xəzinə boşaldıldığı üçün məskunlaşma vergisinin tətbiq edilməsinə başlanıldı (vergi 1440-cı ildə ləğv edildi). Vergidən əldə edilən vəsaitlə Svetitsxoveli və Ruisi məbədləri, eləcə də bir çox monastır və qala təmir edildi.
Gürcüstanda isə taxta I Aleksandr (1412-1443) çıxdı. O, Qara Yusiflə əlaqələri qaydaya saldı. Gürcü dövlətinə kənar hücumların qarşısını aldı, ölkədə sabitliyə nail oldu. Onun hakimiyyəti dövründə Lori Gürcüstana birləşdirildi. I Aleksandr Teymurun hücumları
I Aleksandr mərkəzi hakimiyyəti gücləndirmək üçün cəsarətli addımlar atdı. Kilsənin təsərrüfat və təşkilati işlərini nizama salmaq üçün tədbirlər gördü. Kilsəni dövləti möhkəmləndirən faktora çevirmək üçün cəhd etdi. O, məqsədinə çatmaq üçün iri feodallara - eristavlara və aznaurlara qarşı
da amansız mübarizəyə başladı. Lakin iri feodallarla mübarizədə məğlub oldu. Çünki sərbəstliyinin məhdudlaşdırılmasından narazı qalmış kilsə xadimləri də aznaurları müdafiə
Bu hadisə Gürcüstanın birliyinə böyük zərbə vurdu,siyasi parçalanma açıq şəkil aldı. Samsxeti və Abxaz-İmereti knyazları - mtavarları Gürcüstandan ayrıldılar. Samsxeti mtavarı daha irəli gedərək, öz irsi malikanəsindəki kilsəni də Gürcüstan katolikosluğunun tabeliyindən çıxardı. Samsxeti hakimiyyət bütünlüklə Çakeli nəslindən olan knyazların əlində cəmləşdi. Daha sonra Abxaziya, Quriya və Meqreli
feodal əyanları birləşib Sabediano adlı qurum yaratdılar. Bu feodal birliyi Qafqazın Qara dəniz sahili boyundakı ticarət yollarını nəzarətə aldı və Cənubi Qafqazın içərilərinə doğru ticarət əlaqələrində vasitəçi rolu oynamağa başladı.XV əsrin ikinsi yarısında Abxaziyada Çaçba (Şervaşidze) nəsli hakimiyyətə gəldi və tam müstəqil siyasət yürütməyə başladı. XV əsrin sonunda Gürcüstanda siyasi dağınıqlıq daha da gücləndi. Müstəqil Kartli, Kaxeti, İmereti şahlıqları yarandı. Bu şahlıqlara Baqrationilər nəslinin nümayəndələri başçılıq edirdilər. Kartli, Kaxeti, İmereti hökm-
darları öz hakimiyyətlərini bütün Gürcüstana yaymaq üçün bir-biri ilə savaşırdılar. Bu da feodal ara müharibələri doğurur və Gürcüstanın ümumi inkişafına mənfi təsir edirdi.Gürcü feodal əyanları və kilsə xadimləri 1453-cü ildə Bizansın süqutunu çox narahatlıqla qarşıladılar. Bu zamandan gürcü feodal hakimləri Qərbi Avropa dövlətləri və Moskva knyazlığı ilə əlaqələr yaratmağa, müsəlman dövlətlərinin təzyiqinə qarşı onlardan yardım almağa cəhdlər etdilər.1460-cı ildə Gürcüstandan Romaya və Fransaya xüsusi səfirliklər göndərildi. Osmanlı dövlətinə birgə zərbə vurmaq üçün danışıqlar aparıldı. Lakin həmin cəhdlər nəticəsiz oldu. 1490-ci ildə Kaxeti hökmdarı Aleksandr (1476-1511)Moskva knyazı III İvanın yanına xüsusi elçilik göndərməklə Gürcüstan-Rusiya əlaqələrinin yaradılması istiqamətində ilk addım atdı.
Ölkənin yenidən qurulması
I Aleksandr Gürcüstanın əvvəlki sərhədlərini bərpa etmək istəyirdi. Onun qoşunları 1431-ci ildə Lore qala şəhərini və Lore vadisini tutdular.
I Aleksandr həmçinin gürcü kilsəsinin bərpasına və gücləndirilməsinə kömək etdi. O sarsılmış kilsə torpaq mülkiyyətini bərpa etdi, ölkə xaricindəki gürcü monastırlarının yenidən təmir işlərinə başladı. Çar və çar ailəsinin üzvləri birbaşa inşaat işlərində iştirak edirdilər.
Daxili siyasət
Hakimiyyətinin ilk illərində (1412 - 1415) I Aleksandr Dadiani, Şarvaşidze, Samtsxe adlı qiyamçı şahzadələrə qarşı mübarizə abardı. Bəzi hakimləri bölgələrin rəhbərliyindən uzaqlaşdırdı və yerlərinə oğulları - Vaxtanq, Dmitri və Georgini təyin etdi. Ancaq bu təyinatlar əks nəticə verdi. Belə ki, şəhzadələrin ölkənin siyasi həyatında rolları artdı və I Aleksandrın həyatda olmasına baxmayaraq, şəhzadələrə də "çar" deyə müraciət edilməyə başlanıldı.
Dövlət tədbirlərinin icrası zamanı çar oğullarının və çar ailəsinin digər üzvlərinin istəklərini nəzərə almaq məcburiyyətində qaldı. Çar sənədləri təkcə çarın adı ilə deyil, həm də ailə üzvlərinin adları ilə verilirdi ki, bu da mərkəzi hakimiyyətin zəiflədiyini göstərir. Ölkədəki vəziyyət I Aleksandrın taxtdan imtina etməsinə gətirib çıxardı.
Gürcüstanın bir qədər möhkəmənməsinə və bərpasına baxmayaraq, çarın ölümündən sonra ölkədəki siyasi ittifaq dağıldı. Gürcüstan bir neçə çarlığa və knyazlıqlara parçalandı.
Elməddin Nurzaliyev
Elməddin Səfər oğlu Nurzaliyev (22 noyabr 1996; Hacıqabul rayonu, Azərbaycan — 9 noyabr 2020; Şuşa, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Elməddin Nurzaliyev 22 noyabr 1996-cı ildə Hacıqabul rayonunda anadan olmuşdur. Subay idi.
Hərbi xidməti
Elməddin Nurzaliyev 2019-cu ildən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu idi. Cəlilabad rayonunun Göytəpə şəhərində yerləşən "N" saylı hərbi hissəsində xidmət edirdi.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elməddin Nurzaliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elməddin Nurzaliyev ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elməddin Nurzaliyev ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında şəhid olmuş Elməddin Nurzaliyev Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən ölümündən sonra "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Leyla Səfərova
Leyla Həzrət qızı Səfərova — Azərbaycan rejissoru, ssenari müəllifi, Azərbaycanın Əməkdar incəsənət xadimi (2016).
Həyatı
Leyla Səfərova 15.10.1945-ci ildə Azərbaycanın Gəncə şəhərində anadan olub.
1969–1974-cü illədə Moskvada ÜDKİ-nun kinorejissorliq fakultəsində təhsil alıb.
1985–1987-ci illərdə Azərbaycandövlət teleradio şirkıtində,1987-ci ildən "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında rejissor işləyir.
Altay Səidov
Altay Ağasəid oğlu Səidov (Seyidov) — Azərbaycan teatr rəssamı, Azərbaycan SSR əməkdar rəssamı (1979)
Həyatı
Altay Səidov 11 iyul 1926-cı ildə Bakıda anadan olub. 1943–1946-cı illərdə Əzim Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbində, 1948–1953-cü illərdə isə İ. Repin adına Leninqrad Rəssamlıq, Heykəltəraşlıq və Memarlıq İnstitutunda təhsil alıb. 29 oktyabr 1953-cü ildə Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrına quruluşçu rəssam götürülüb və 1967-ci ildən bu kollektivdə baş rəssam işləyib. O, dəvətlə Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrında tamaşalara da səhnə tərtibatı vermişdir.
Altay Səidov 10 sentyabr 2015-ci ildə vəfat edib.
Alen Röne Lesaj
Alen Röne Lesaj (6 may 1668, Sarzo, hazırkı Morbian — 17 noyabr 1747, Bulon-sür-Mer, indiki Pa-de-Kale) — Fransa satiriki, dramaturqu, yazıçısı.
Həyatı
1668-ci ildə Fransanın Sarzo şəhərində hüquqşünas ailəsində anadan olmuş, 1747-ci ildə Bulon-Sür-Merdə vəfat etmişdir. Atası şah sarayında notarius və vəkil işləmişdir. Alen Röne Lesaj orta təhsilini bitirdikdən sonra 1692-ci ildə Parisə gəlib hüquq fakültəsinə daxil olmuşdur. Tələbəlik illərində ata-anasını itirmiş, ağır güzəran keçirmişdir. Rəvayətə görə maddi ehtiyac onu varlı bir qadınla evlənməyə məcbur etmişdir. Əslində isə belə bir əhvalat olmamışdır. Lesaj Parisdə közəl bir qızla ailə qurmuşdur. Valideynlərinin vəfatından sonra o, özünü dolandırmaq üçün kiçik yunan əsərlərini tərcümə etməyə, 1700-cü ildən isə «Teatr Evrapol» üçün fransız dilinə kiçik pyeslər çevirməyə başlamışdır. Nizami motivlərini səhnəyə ilk dəfə fransızlar gətirmişlər. «Larus» ensiklopedik lüğətində, habelə Alen Rene Lesajın həyat və yaradıcılığından bəhs edən kitablarda Nizami süjetlərinin səhnədə oynanılmasından danışılır. «Larus universal» (Paris, 1949) və «Böyük Larus ensiklopediyası» (Paris, 1960) lüğətlərində də bu haqda dəyərli məlumata rast gəlirik.1 Ümumbəşəri səciyyə daşıyan Nizami idealları əsrlər boyu bütün xalqları maraqlandırmışdır. Mütəfəkkir şair cəmiyyətdə ekiz doğulan xeyirlə şərin, xeyirxah qüvvələrlə bədxah qüvvələrin arası kəsilməyən mübarizəsini iki şəxsin simasında, özünəməxsus sənətkarlıqla canlandırmışdır. Bəşər evladını daim düşündürən bu əzəli və əbədi problem fransız sez ustalarının nəzərindən yayına bilməzdi. Doğrudur, bir çox fransız alimləri Alen Rene Lesajın «Yeddi gözəl»dəki dördüncü novellanı, «Xeyir və Şər» nağılını opera üçün işləməsimi, «Çin şahzadəsi» adlı kiçik həcmli opera mətni yazmasını Fransua dö La Kruanın «İran nağılları» ilə əlaqələndirirlər. Bəlkə də belədir. Lakin onu da nəzərdən qaçırmaq olmaz ki, XVIII əsrdə, yəni Alen Röne Lesajın yaşayıb-yaratdığı dövrdə Nizaminin əsərləri Fransada geniş intişar tapmışdı. həm Kral kitabxanasında, həm də Şərqlə maraqlanan alim və yazıçılarda onun bütün əsərləri var idi. Ayrı-ayrı ki-tablarda (məsələn, Bartelemi D'Erblonun «Şərq kitabxanası»n-da, Paris, 1697) Nizaminin bütün əsərləri sadalanmış, «Xəmsə»-nin adı çəkilməmişdi. Şərqlə maraqlanan Alen Röne Lesaj kimi bir yazıçı və dramaturq Nizami Gəncəvinin əsərlərini oxumaya bilməzdi. İnamla demək olar ki, Lesaj yuxarıda adı çəkilən opera mətnlərini bilavasitə Nizaminin «Yeddi gözəl» əsərindən bəhrələnərək yazmışdır. Opera 1729-cu ildə Parisdə «Komedi Fransez» teatrında göstərilmişdir. Alen Röne Lesajın əsas qəhrəmanı Diamantindir. İlk dəfə fransız səhnəsinə qədəm qoyan Nizami süjetləri sonralar italyan və alman səhnələrinə do yol tapmışdı. İtalyan dramaturqu Karlo Qotsi «Nağıl teatrı» yaratmışdı. Süjetlərini folklor materialları əsasında qurai Karlo Qotsi 1761-ci ildə «Teatr üçün nağıllar» toplusunu, 1762-ci ildə isə «Turai-dot» əsərini yazmışdı. Lesaj kimi Qotsi də Nizami Gəncəvinin «Yeddi közəl» əsərindəki «Xeyir və Şər» nağılını əsas götürmüşdü.
İstinadlar
1 Ə.Sərkaroğlu "Nizami fransız mənbələrində". Bakı, 1991. səh. 53
Bir ailə (film, 1943)
Bir ailə — tammetrajlı bədii filmi rejissor Qriqori Aleksandrov tərəfindən 1943-cü ildə ekranlaşdırılmışdır. Bakı Kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Filmdə II Dünya müharibəsi illərində müxtəlif millətlərdən olan adamların vətənpərvərliyindən və dostluğundan danışılır. Əsas rolları Xosrov Məlikov, Mərziyyə Davudova, Lyubov Orlova, M. Jarikov və Antonina Filipova ifa edirlər. Bu film Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 7 may 2019-cu il tarixli, 211 nömrəli Qərarı ilə Azərbaycan Respublikasında dövlət varidatı elan edilən filmlərin siyahısına daxil edilmişdir.
Məzmun
Filmdə II Dünya müharibəsi illərində müxtəlif millətlərdən olan adamların vətənpərvərliyindən və dostluğundan danışılır. Azərbaycanlı döyüşçü bir günlük məzuniyyət vaxtı təsadüfən bir rus ailəsinə düşür. Bu ailənin üzvləri onu mehribanlıqla qarşılayırlar. Qəhrəmanların söhbəti filmin əsas süjet xəttini təşkil edir.
Valyedupar
Valyedupar (Valledupar — Kolumbiyanın şimalında yerləşən şəhər və bələdiyyədir. Sesar departamentinin paytaxtı. 1550-ci il 6 yanvarda Konkistador Ernardo De Santana tərəfindən əsası qoyulmuşdur.
NGC 382
NGC 382 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Balıqlar bürcü istiqamətində yerləşir. E0 tipli. tərəfindən ildə 182.88 sm (72 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Tural Dəmirçiyev
Tural Rəfail oğlu Dəmirçiyev — Azərbaycan Quru Qoşunlarının könüllü əsgəri, Vətən müharibəsinin iştirakçısı və şəhidi.
Həyatı
Tural Dəmirçiyev 1992-ci il oktyabrın 1-də Bakı şəhərində anadan olub. 1999–2010-cu illərdə Bakı şəhəri Sabunçu rayon Rixard Zorqe adına 90 saylı tam orta məktəbdə təhsil alıb. Daha sonra isə 2010–2014-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetində "menecment" ixtisası üzrə ali bakalavr təhsili almışdır. 2017-ci ildən 2020-ci ilin sentyabrınadək Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin Təhlükəsizlik İdarəsində mühafizəçi kimi çalışıb.
Hərbi xidməti
2014-cü ilin iyul ayından 2015-ci ilin iyul ayınadək Azərbaycan Quru Qoşunları 1-ci Ordu Korpusunun Tərtər rayonunda yerləşən hərbi hissəsində "əsgər" rütbəsində müddətli həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olmuşdur.
2020-ci il sentyabrın 21-də hərbi toplanış çərçivəsində Azərbaycan Quru Qoşunlarının əsgəri kimi hərbi xidmətə göndərilmişdir.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Tural Dəmirçiyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzuli döyüşlərində savaşıb. Tural Dəmirçiyev oktyabrın 5-də Füzuli döyüşləri zamanı qəlpə yarasından şəhid olub.
Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən, Tural Dəmirçiyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Luzuriaga radicans
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təsvir
Luzuriaga radicans incə kökləri ağacların gövdələrinə yapışan həmişəyaşıl dırmaşan bitkidir. Bitkinin uzunsov, açıq-yaşıl rəngli yarpaqlarının düzülüşü növbəlidir və uzunluqları 1-4 sm, enləri isə 0,3-1 sm arasında dəyişir. Çiçəkləri hermafroditdir. 1 sm uzunluğundakı çiçəklər tək və ya 2-4 çiçəkdən ibarət qruplar şəklində yerləşir. Altı ağ ləçəyin ölçüsü qeyri-bərabərdir. Çiçəklərdə altı erkəkcik və və erkəkciklərdən daha uzun olan üslub üç ağızcığa malik bir dişicik var. Bitkinin meyvələri hamar, kürəşəkilli giləmeyvələrdir. Qırmızı-narıncı rəngli giləmeyvələr 0,8-1 sm diametrindədir və təxminən 4-mm uzunluğunda on iki yastı toxuma malikdirlər.
Taksonomiya
İlk dəfə 1802-ci ildə ispan botanikləri İpolito Ruiz Lopez və Xose Antonio Pavon tərəfindən təsvir edilmiş və nəticədə növün botaniki müəllifi "Ruiz & Pavon" kimi ifadə edilmişdir. Luzuriaga radicans dörd növdən ibarət olan luzuriaga cinsinin tipik növüdür.
Etimologiya
Radicans epiteti latınca "dırmaşan kök" mənasını verir və tipik dırmaşan köklər üçün istifadə edilir.
Yayılma və yaşayış yeri
Yayılma arealı cənubi Çilidən cənubi Argentinaya qədər uzanır. Növ sıx bitki örtüyü altında daimi yağışla təmin olunmuş kölgəli və nəmli mühitə üstünlük verir. Sahilyanı ərazilərdə 500 m-ə qədər, sahilyanı dağlıq ərazilərdə isə 500–2000 m hündürlüklərə qədər görünə bilər. Daxili vadilərdə aşağı hündürlüklərdə də rast gəlinməsi mümkündür.
Ekologiya
Bitki ya tamamilə suda, ya da sadəcə kökləri suda olmaqla bataqlıqlarda, o cümlədən göllərin və çayların sahillərində böyüyür.
Qoruma
Bitki və onun istifadəsi həddindən artıq istifadə və meşələrin məhv edilməsi səbəbi ilə getdikcə əlçatmaz olmuşdur. Buna baxmayaraq onu Valdiviya yaxınlığındakı Lankahuye qoruğu kimi qorunan ərazilərdə tapmaq mümkündür.
Becərmə
Yetişdirmək çətindir. Bitki ağacdan çıxarıldıqdan sonra yenidən böyümək üçün təxminən 5 il vaxt tələb edir.
İstifadəsi
Dekorativ bitki kimi qiymətləndirilir, gövdəsi isə məişət əşyalarının və əl işlərinin, o cümlədən səbət və süpürgələrin istehsalında istifadə olunur. Tarixən ondan hasar və kəndir hazırlanmasında da istifadə olunsa da, indi əsasən sənətkarlıqda istifadə olunur. Meyvələri yeməlidir və çiy halda yeyilir. Bitkinin meyvələri əvvəllər ənənəvi qida olsa da, artıq bu məqsədlə istifadə olunmur.
Populyar mədəniyyətdə
Luzuriaga radicans-a "Çilot" adlı Çili əfsanəsində istinad edilir. Burada "Trako" adlı bir məxluq bitkidən hazırlanmış paltar geyinir və meyvələri ilə qidalanır.
Lazar Brankoviç
Lazar Brankoviç — Brankoviç ailəsinin Serbiya tarixindəki ikinci hökmdarı.
Həyatı
1421-ci ildə doğulub.
20 fevral 1458-ci ildə vəfat edib.
İsmayıl İrapov
İsmayıl Nəsrulla oğlu İrapov (23 fevral 2002; Əliabad, Zaqatala rayonu — 4 oktyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Hərbi xidməti
İsmayıl İrapov 2020-ci ildə müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb.
Vətən müharibəsinə qədər Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin “N” saylı hərbi hissəsində xidmət edirdi.
İsmayıl İrapov oktyabrın 4-də Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. Zaqatala rayonunun Əliabad qəsəbəsində torpağa tapşırılıb.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İsmayıl İrapov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İsmayıl İrapov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
NGC 2970
NGC 2970, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. E1 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Yunis Kazımov
Həyatı
Yunis Kazımov 1993-cü il sentyabrın 24-də Qazax rayonunun Kəmərli kəndində anadan olub. Gəncə şəhərində yerləşən Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetini bitirdikdən sonra, hərbi xidmətə yollanıb. Quba rayonunda "N" saylı hərbi xidmətdə xid zamanı Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrin ordusuna daxil olmuş və orada Azərbaycan Ordusuna xidmətini davam etmişdir. 2-ci Qarabağ müharibəsi (44 günlük) bitdikdən sonra 2021-ci ildə ailə həyatı quran Yunis Kazımovun şəhid dostunun adını verdiyi Əli adında bir oğluda var.
Hərbi xidməti
Yunis Kazımov 2020-ci ilin sentyabrın-noyabr aylarında Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayıl,Qubadlı, Hadrut,Xocavənd və Şuşa istiqamətində gedən döyüşlərdə savaşıb.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamlarına əsasən "Azərbaycan Bayrağı" ordeni, "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı, "Hadrutun azad olunmasına görə" medalı, "Qubadlının azad olunmasına görə" medalı, "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı və "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edilib.
Yunis Kazımov 2022-ci il sentyabrın 13-də Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən törədilən genişmiqyaslı təxribatın qarşısının alınması zamanı şəhid olub.
Yanka Kupala adına teatr
Tarix
thumb|350x350px| 1944-cü ildə keçirilən İkinci ümum-Belarus konqresi zamanı teatr. Müasir teatr 14 sentyabr 1920-ci ildə Minsk əyalət teatrının binasında qurulmuşdur. 1944-cü ildə teatrın adı dəyişdirilərək Belarus şairi və klassiki olan Yanka Kupalanın şərəfində adlandırılmışdır.
1917-ci il 18–31 dekabr tarixlərində teatrda belarusların təmsilçi milli qurultayı olan birinci Belarus konqresi keçirildi. Tədbirdə Belarusun gələcək siyasi statusunu və hökumət sistemini müzakirə etmək üçün ölkənin bütün bölgələrindən təxminən 1900 nümayəndə bir araya gəlmişdi. Konqres o vaxt Minskə nəzarət edən rus bolşevikləri tərəfindən zorla dağıldı. Buna baxmayaraq qurultayda yaradılan şura gizli fəaliyyət göstərməyə davam etdi və 1918-ci ilin fevral-mart aylarında müstəqil Belarus Demokratik Respublikasının qurulduğunu elan etdi.
27 iyun 1944-cü ildə Almaniyanın Belorusu işğalı zamanı teatrda ikinci ümum-Belarus konqresi keçirildi. Konqres Belarusun müxtəlif bölgələrini, o cümlədən Belostok və Smolensk və Belarus diasporu təşkilatlarını təmsil edən 1039 nümayəndəni bir araya gətirmişdi. Konqres SSRİ və Polşanın Belarus ilə bağlı siyasətini qınayan və Belarusun müstəqil bir dövlət kimi statusunu təsdiqləyən qərarlar qəbul etdi.
Müasir dövr — kütləvi etiraz
12 avqust 2020-ci il tarixində Yanka Kupala adına teatrın aktyorları və əməkdaşları 2020-ci il Belarus prezident seçkilərinin saxta nəticələrinə etiraz edən insanlara qarşı zorakılıq tətbiq edilməsini dayandırmağı tələb edən kollektiv bir video müraciət hazırladılar. 13 avqust 2020-ci ildə teatr heyəti müstəqil müşahidəçilərin iştirakı ilə səslərin yenidən sayılmasına çağırdı. 16 avqust 2020-ci il tarixində teatr aktyorları və baş rejissor Pavel Latuşko "cinayət əmri" verənləri və "bu cinayətlərdə təqsirli və ya əlaqəli olan bütün məmurları" dərhal işdən çıxarmağa və onlara qarşı cinayət təqibini başlatmağa çağıran belaruslara- xüsusən də orduya ünvanlanmış açıq müraciətə imza atdı. 17 avqust 2020-ci ildə Pavel Latuşko işdən qovuldu. Həmin axşam teatrın binasına ağ-qırmızı-ağ bayraqlar asıldı. 18 avqust 2020-ci il tarixində teatr aktyorları teatra ziyarətə gələn mədəniyyət naziri Yuri Bondara istefaları barədə məlumat verdilər. Səhəri gün teatr işçiləri təmizlik üçün bağlandığı iddia edilən binaya girə bilmədilər. 26 avqustda bədii rəhbər Nikolay Piniqin və bütün səhnə rejissorları da daxil olmaqla 58 aktyor və işçi işdən çıxarıldı.
26 avqust 2020-ci ildə Belarus milləti ilə həmrəylikləri səbəbilə kütləvi istefa verən Yanka Kupala adına teatrın aktyorları və heyəti YouTube-da "Azad Kupala teatrı" adlandırdıqları kanal açaraq öz əsərlərini burada pulsuz yayımlamağa balamışdır. İstefadan sonra verilən açıqlamada deyilir: "Evimizi tərk etdik, ancaq evə qayıdacağımıza əminik. Səhifəmiz qayıdışımız, evə qayıtmağımız haqqındadır."
Cizrə qalası
Cizrə qalası və ya Finika  — Türkiyənin Şırnak vilayətinin Cizrə şəhərində yerləşən qala. Hal-hazırda xarabalıqdır. Dəclə çayı sahilində yerləşən tikili daxili və xarici olmaqla iki hissədən ibarətdir. Divarlarının üçdə ikisi tamamilə dağılmış olan qalanın sadəcə cənub hissəsi saxlanılmışdır. Buna baxmayaraq, bu hissənin daşlarının bir qismi sökülərək evlərin tikintisində istifadə olunduğundan burada bütövlük yoxdur. 2010-cu ilə qədər Türkiyə Silahlı Qüvvələri tərəfindən istifadə edilmişdir. 2012-ci ildə burada bərpa işləri aparılmışdır.
Əliqulu xan (gürcü)
Əliqulu xan (vəfatı 1667) — Səfəvi məmuru, qulam və ardıcıl üç Səfəvi şahı olan I Şah Səfi (1629-1642), II Şah Abbas (1642-1666) və Şah Süleyman Səfəvinin (1666-1694) dövründə xidmət etmiş gürcü mənşəli yüksək dərəcəli hərbi komandir.
Saakadze nəslinin nümayəndəsi olan Bican bəy Saakadzenin oğlu, Rüstəm xan (vəfatı 1644) və İsa xanın (vəfatı 1654) qardaşı idi. Əlli il sürən "əlamətdar karyerası" ilə tanınan Əliqulu bəy gələcəkdə xan, kansler / baş ədliyyə (divanbəyi), baş komandan (sepahsalar) və Təbriz bəylərbəyliyinin bəylərbəyi kimi yüksək vəzifələri tutdu.
1654-cü ildə Əliqulu xan o zamankı şah II Abbasın lehinə dəstək oldu. Babası I Şah Abbasdan (1588-1629) sonra ən bacarıqlı Səfəvi hökmdarı olduğu bilinən II Abbas Səfinin hakimiyyətindən sonra ortaya çıxan bir çox məsələdə, o cümlədən hərbi idarədə təsiri oldu. Əsgərlərin şikayətlərindən sonra Əliqulu xanın davranışı II Abbas tərəfindən araşdırıldı,nəticədə o, vəzifəsindən uzaqlaşdırıldı. Sonralar II Abbasın oğlu və varisi Süleyman I hakimiyyəti dövründə Əliqulu xanın fəaliyyəti bərpa edildi, Süleyman isə onu sepahsalar olaraq təyin etdi.
Sualtı qayıq "T-9" (film, 1943)
Məzmun
Kinopovestdir. Filmdə İkinci Dünya müharibəsi illərində dənizçilərin göstərdikləri hünərdən bəhs olunur.
İlkin qiymətli kağızlar bazarı
İlkin qiymətli kağızlar bazarı — ilk buraxılmış qiymətli kağızların yerləşdirildiyi bazardır.
Əslində, ilkin bazar səhmlərin və ya istiqrazların buraxıldıqdan dərhal sonra yerləşdirildiyi birjadır — mallar buraya birbaşa istehsalçıdan gəlir.
İlkin qiymətli kağızlar bazarının əsas funksiyaları bunlardır:
Alıcılar satınalmaları necə ləğv edəcəklərinə qərar verə bilərlər: dividendlər üçün saxlayın və ya mənfəət üçün yenidən satın. Eyni zamanda, səhmlərin ilkin bölgüsü heç vaxt yekun deyil, əslində bu, kapitalın sonrakı hərəkəti üçün yalnız başlanğıcdır. Əksər investorlar öz əmanətlərində dinamik artımda maraqlı olduqlarından, gec-tez bütün aktivlər ikinci dərəcəli ticarət mərtəbələrində başa çatır. Yeni buraxılmış qiymətli kağızları almış istənilən birja üzvü onları hərraca çıxarmaq hüququna malikdir (emitentin satış üçün xüsusi şərtlər müəyyən etdiyi hallar istisna olmaqla).
İlkin yerləşdirmənin iki növü mövcuddur — özəl və ictimai.
Şəxsi yerləşdirmə. Bu zaman qiymətli kağızlar paketi məhdud sayda şəxslərə (bir qayda olaraq, bir və ya iki institusional investora) satılır. Şəxsi yerləşdirmənin xüsusiyyəti əməliyyatın qapalı olmasıdır. Maliyyə açıqlaması tələbləri yoxdur.
Açıq təklif və ya IPO ( (initial public offering). İctimai yerləşdirmə vasitəçilərin köməyi ilə baş verir. Onlar həm birjalar, həm də institusional brokerlər ola bilərlər.
İlkin bazar iştirakçıları
İlkin bazarın iştirakçıları aşağıdakı şəxslərdir:
Piter Aqre
Piter Aqre — amerikalı həkim, Nobel mükafatı laureatı və molekulyar bioloq. O, Con Hopkins Bloomberq Xalq Sağlamlığı Məktəbi və Con Hopkins Tibb Məktəbinin fəxri professoru və Con Hopkins Malyariya Tədqiqat İnstitutunun direktorudur. 2003-cü ildə Aqri və Roderik Makkinnon "hüceyrə membranlarında kanallarla bağlı kəşflərə" görə 2003-cü il Kimya üzrə Nobel Mükafatını bölüşdülər. Aqri aquaporin su kanallarını kəşf etməsi ilə tanınır.
NGC 6081
NGC 6081, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Herkules bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Keyxosrov xan (tüfəngçi ağası)
Keyxosrov xan (vəfatı 1674) — Səfəvi hərbi komandiri və gürcü soylu qulam.
Şah Süleyman Səfəvi (1666-1694) dövründə 1670-dən 1674-cü ilə qədər silahlı korpusun (tüfəngçi ağası) komandiri vəzifəsini icra etdi.
Alaş milisi
Alaş milisi — Alaş Ordanın xalq milisi, 5–13 dekabr 1917-ci ildə Orenburqda keçirilən 2-ci Ümumqazax Konqresinin qərarı ilə yaradılmış Alaş muxtariyyətinin silahlı ordusu. Vəzifəsi Alaş muxtariyyətini qorumaq olmuşdur. Xalq milisləri sıralarına 20–35 yaşlarında hərbi xidmətə yararlı kişilər çağırılırdı. Alaş Orda Milli Fondu polisi silah və sursatla idarə edirdi. Alaş Ordanın qərb diviziyalarının rəhbərləri Jaxanşa Dosmuxamedov və Xalel Dosmuxamedov Komuç diviziyası (Samara), Torqay diviziyasından 600 tüfəng və bir pulemyot – 300 tüfəng və 20 min patron aldılar. Orenburq qazax qoşunlarının atamanının köməyi ilə A. İ. Dutov, Kostanay və Qırğız mahallarında iki süvari alayı yaradılmışdır. Qızıl Orduya qarşı müharibədə Alaş milisində vuruşanların sayı 5 min nəfərə çatmışdır. Alaş muxtariyyəti ləğv edildikdən sonra Alaş milisi ləğv edilmişdir.
Balkan türkləri
thumb|Osmanlı türklərinin Balkanlardakı təxmini konsentrasiyası.1861. Balkan türkləri  — İstanbul şəhəri (10 milyondan çox etnik Türkün yaşadığı) ilə Şərqi Frakiyaya sahib olan Türkiyənin özü xaricində Balkan yarımadasının müasir ölkələrindəki bütün ənənəvi türkdilli müsəlman qruplarının ümumiləşdirilmiş adı.
Türkiyədən kənarda olan Balkan Türklərinin ümumi sayı 1,5 milyona yaxındır. Bunlar 1878–1912-ci illərdəki müharibələrdən sonra yeni müstəqil dövlətlərin tərkibinə keçmiş keçmiş Osmanlı İmperatorluğunun bölgələrindəki Türk və Türk əhalisinin qalıqlarıdır.
Ən ahəngdar olan bütün Balkan Türklərinin yarısından çoxunu təşkil edən Bolqarıstandakı olduqca böyük (0,7 milyon) Türk icmasıdır. Yunanistanın kiçik, lakin olduqca kompakt Türk topluluğu (0,1 milyon) olduqca sabit və yaxşı təşkil olunmuşdur. Kosovo, Şimali Makedoniya və Rumıniya türkləri daha çox dağılmışdır, baxmayaraq ki, bəzi yerlərdə kompakt türk icmaları qalır.
Tarixi
Balkan türklərinin etnogenezi gözə çarpan müxtəliflik ilə seçilir. Bu, erkən türk köçlərinin izlərini ehtiva edir (Kumanlar, Kumanlar və başqaları). Sonra, XIV–XV əsrlərdə, əsasən Osmanlı İmperiyası dövründə Osmanlı-Səlcuqlu əhalinin əsasını təşkil edən türkmən genləri olan Kiçik Asiyadan Yuryuk köçərilərinin sıx bir axını oldu.
XV–XVIII əsrlərdə Balkan Türkləri, imperatorluqdakı hakim hərbi mövqeyi sayəsində ətrafdakı Balkan xalqlarının nümayəndələrini (Yunanlar, Bolqarlar, Macarlar, Yəhudilər, Qaraçılar və s.) əhatə edirdi.