cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ultrasəs dalğaları
Ultrasəs dalğaları — İnsan qulağının eşidə bildiyi 20 kHs tezlikdən böyük tezlikli səs və ya akustik dalğalar. Akustik dalğalar elastiki mühitin zərrəciklərinin yaratdığı rəqslərin mühitdə yayılması və enerji daşımasından ibarətdir. Akustik dalğalar bərk mühitdə, mayelərdə və həm də qazlarda yayılir. Bioloji toxumalar həm elastiki maye mühitə (yumşaq toxumalar), bərk (sümüklər) və qaz mühitlərinə uyğun gəlir (ağ ciyərlər, mədə, bağırsaq). Ona görə demək olar ki, akustik dalğalar tibbi diaqnostikada istifadə olunan bütün növ bioloji toxumalarda yayıla bilir. Akustik dalğalar digər fiziki təbiətə malik dalğalar, məsələn, elektromaqnit dalğaları kimi fəza və zamana görə dəyişən bir sıra xarakteristikalara malikdir. Akustik dalğalarda əsas dəyişən kəmiyyət rəqs zamanı elastiki mühitin yerdəyişməsi və təzyiqyin rəqsləridir.
Uzununa akustik dalğalar
Ultrasəs diaqnostikasında uzununa akustik dalğalardan istifadə olunur. Uzununa dalğalarda mühitin zərrəciklərinin tarazlıq vəziyyəti ətrafında yerdəyişməsi rəqsin yayılması istiqamətində baş verir.
Sıxılma və seyrəkləşmə zonalarının mühitdə yayılma sürəti dalğanın sürətinə bərabərdir. Bu zaman dalğanın yayılma sürətini, mühitin zərrəciklərinin tarazlıq vəziyyəti ətrafındakı rəqslərinin sürətilə qarışdırmaq olmaz. Bunlar tamamilə müxtəlif sürətlərdir. Mühitdə dalğanın sürəti zamana görə sabit kəmiyyətdir, zərrəciklərin sürəti isə zamana görə periodik dəyişir. Mühitin hər hansı nöqtəsində sıxılma və seyrəkləşmə dərəcəsi həmin nöqtədə təzyiqi təyin edir. Harmonik rəqslər zamanı təzyiqin dəyişməsi sinus və ya kosinus qanunu ilə dəyişir. Eyni fazalı iki ən yaxın nöqtə arasındakı məsafə λ dalğa uzunluğu adlanır.
v= — vahid zamanda baş verən rəqslərin sayı — rəqsin tezliyi adlanır. T – rəqsin periodudur. BS (Beynəlxalq Vahidlər) sistemində tezlik vahidi Hers (Hs)-dir. Bir saniyədə tam bir rəqs edən rəqsin tezliyi 1 Hs götürülür.
Tibbi diaqnostikada istifadə olunun ultrasəsin tezlik diapazonu 1–30 MHs intervalında və daha böyük olur. Eyni fazalı nöqtələrin həndəsi yeri dalğa cəbhəsi adlanır. Əgər dalğa cəbhəsi müstəvi şəklində olarsa belə dalğalara müstəvi dalğalar deyilir. Müstəvi səs mənbələri vasitəsilə müstəvi dalğalar yaratmaq mümkündür. Bundan başqa, nöqtəvi və ya sferik mənbələr vasitəsilə yaradılan sferik dalğalar da mövcuddur. Bu zaman dalğa cəbhəsi sfera təşkil edir. Silindrik dalğalarda dalğa cəbhəsi silindrik formada olur. Praktikada təmiz müstəvi, sferik və silindrik dalğalara az rast gəlinir. Adətən praktikada müxtəlif tip dalğaların kombinasiyasına rast gəlinir ki, fəzanın kiçik bir hissəsindəki rəqslər bu tip dalğaların birinə uyğun gələ bilər.
Ultrasəs diaqnostikasında istifadə olunun bu dalğaların dalğa uzunluqlarını bilmək faydalıdır. Ona görə ki, bu verilənlər diaqnostik sistemlərin ən mühüm xarakteristikaları olan ayırdetmə qabiliyyətini müəyyənləşdirir. Ayırdetmə qabiliyyəti – akustik təsvirdə daxili orqanların kiçik elementlərini göstərə bilmək qabiliyyətidir. Ayırdetmə qabiliyyətinin müəyyən fiziki həddi (əgər sistem dalğalarla işləyirsə) vardır. Bu hədd təqribən dalğa uzunluğuna bərabərdir. Beləliklə, tezlik böyük olduqca dalğa uzunluğu kiçilir, ayırdetmə qabiliyyəti artır, daha kiçik elementlər görünür və təsvirin keyfiyyəti artır. Təəssüf ki, yüksək tezlikli ultrasəs böyük tezliklikdə kəskin udulur və tədqiqetmə dəqiqliyini azaldır.
Keyrəki palçıq vulkanı
Keyrəki palçıq vulkanı — Abşeron yarımadasında, Bakıdan 12 km şimalda, Binəqədi qəsəbəsindən bir qədər aralıda yerləşir. Vulkanın şimal yamacı dik, cənub yamacı isə az meylli olan kəsik konus şəklindədir. Krater bəndi üzərində hazırda qaz və maye çıxışlar müşahidə edilir. Tektonik cəhətdən vulkan eninə, Binəqədi antiklinalının cənub qanadının tağətrafı hissəsində yerləşmişdir. Sahənin geoloji quruluşunda Oliqosen-Miosen və Pliosen kompleksi çöküntüləri iştirak edirlər.
Ultrasəs dalğaları
Uzununa akustik dalğalar
Ultrasəs diaqnostik sistemlərində kəsilməz sinusoidal dalğalar yalnız xüsusi rejimli tədqiqatlarda istifadə olunur. Əksər hallarda impuls rejimində işləyən akustik siqnallardan istifadə olunur.
Keyrəki palçıq vulkanı
Sopka brekçiyası tərkibinin öyrənilməsi və onun dillərinin yerləşməsi 1885-1968-ci illərdə baş vermiş son səkkiz püskürmənin sərhədlərini ayırmağa imkan verir. Azərbaycanın tez-tez püskürən palçıq vulkanlarındandır. Morfologiyasına görə kiçik kraterli gümbəzşəkilli olub, mütləq hündürlüyü 146 m, nisbi hündürlüyü isə 116 m-dir. İlk dəfə vulkan 1824-cü ildə püskürmüşdür. Vulkan cəmi 17 dəfə püskürmüşdür ki, onlardan 5-i keçən əsrdə olmuşdur. Bütün püskürmələr yeraltı uğultu, partlayış, 15–40 m-dək qalxan brekçiya tullantıları, 1830-cu il püskürməsi istisna olmaqla, qazların yanmaması və alov sütununun olmaması ilə müşayiət edilmişdir. Daha intensiv püskürmə 1952-ci ildə baş vermiş, bir neçə saat ərzində 30 ha yerin səthi 375 m 3 lava ilə örtülmüşdür. Yeni minilliyin başlanması Keyrəki vulkanının aktivləşməsi ilə yadda qaldı – 2001-ci ilin iyun ayında onillik sakitlikdən sonra güclü püskürmə baş verdi. Püskürmə saat 20.42-də başlayaraq müəyyən fasilələrlə 2.5 saat davam etdi. Vulkan böyük brekçiya kütləsi (180 min m³) ilə 15 ha sahəni 2 m qalınlıqda palçıq təbəqəsi ilə örtdü. Onun yamaclarında (xüsusilə şərq yamacında) uzunluğu 200–250 m-ə çatan qəribə "dillər" əmələ gəldi. Qərb yamacının ayağındakı çatdan çıxan qaz yarım ildən artıq müddətdə yandı. 2002-ci ilin fevralın 28-də gecə, növbəti nisbətən zəif püskürmə oldu. Vulkan brekçiyasının axını qərb və şərq yamaclarında qeydə alındı.
12 oktyabr 2014-cü il, saat 12:30 radələrində partlayışla müşahidə edilən püskürmə nəticəsində xaric olan vulkan kütlələri 200 metrə qədər uzanıb. 12 iyun 2017-ci il tarixində saat 07:00 radələrində Keyrəki palçıq vulkanında püskürmə baş vermişdir. Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin məlumatına görə vulkanın püskürməsi ümumən 15 dəqiqəyə yaxın çəkmişdir. Vulkanın püskürmə məhsulları şimal, şimal-şərq və şərq istiqamətlərində iki dil vasitəsilə 3,5 hektara yaxın əraziyə yayılmışdır. Püskürmə zamanı xaric olmuş püskürmə məhsullarının qalınlığı vulkan krateri zonasında 3 metrə yaxın, kənarlarında isə 0,2-0,3 metr təşkil edmişdir
Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzi (Azərbaycan)
Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzi — Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin ekspertiza və elmi-tədqiqat fəaliyyəti ilə məşğul olan baş idarə.
Mərkəzin fəaliyyəti insan və vətəndaş hüquqlarınıın və azadlıqlarının qorunması, qanunçuluğun təmin edilməsi, ekspertlərin müstəqilliyi, elm və texnikanın müasir nailiyyətlərindən istifadə edilməklə həyata keçirilən tədqiqatların obyektivliyi, hərtərəfliyi və tamlığı prinsiplərinə əsaslanır.
Tarixi
Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin yaranma tarixi 1938-ci ilin avqust ayında Azərbaycan SSR Ədliyyə Xalq Komissarlığı nəzdində təşkil edilən Kriminalistika kabineti ilə bağlıdır. Bu kabinet azsaylı personaldan ibarət olmaqla qrafoloji ekspertizalar aparmaqla fəaliyyətə başlamışdır.Lakin 1951-ci ilin iyun ayında SSRİ Nazirlər Sovetinin sərəncamı ilə həmin kabinet ləğv edilmiş, kabinetin əmlakı və Azərbaycanın hüquq mühafizə orqanları üçün ekspertizaların aparılması vəzifəsi Gürcüstan elmi-tədqiqat kriminalistika laboratoriyasına həvalə edilmişdir. Az sonra, yəni 1956-cı ilin iyununda Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin sərəncamı ilə Bakı elmi-tədqiqat kriminalistika laboratoriyası yaradılmış və bu laboratoriyada qrafoloji, ballistik, trasoloji ekspertizalar aparılmışdır. 1960-cı ilin dekabrında isə bu laboratoriyanın əsasında Azərbaycan Respublikası Nazirlər Sovetinin Hüquq Komissiyası yanında Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Məhkəmə Ekspertizası İnstitutu yaradılmışdır.
Cinayətkarlığın kompleks tədqiqini, hüquq pozuntularının qarşısının alınması üzrə elmi cəhətdən əsaslandırılmış proqnozların və konstruktiv təkliflərin işlənib hazırlanmasını təmin etmək məqsədilə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Sovetinin qərarı ilə 1991-ci ilin iyununda institutun adında və fəaliyyətində dəyişiklik edilərək Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Məhkəmə Ekspertizası, Krminalistika və Kriminologia Problemləri İnstitutu adlandırılmışdır.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin "Ədliyyə orqanlarının inkişafı haqqında" 17 avqust 2006-cı il tarixli Fərmanı ilə Elmi-Tədqiqat Məhkəmə Ekspertizası, Kriminalistika və Kriminologiya Problemləri İnstitutu Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzi adlandırılmış və Mərkəz baş idarə səlahiyyətli qurum kimi təsdiq edilmişdir.
Hazırda Mərkəzdə 20 məhkəmə ekspertizası növü və 41 ekspert ixtisası üzrə tədqiqatlar aparılaraq rəy və arayışlar verilir.
"Azərbaycan ədliyyəsinin inkişafına dair 2009–2013-cü illər üçün Dövlət Proqramı"nda, eləcə də Dövlət Proqramının həyata keçirilməsi üzrə tədbirlər planında Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin beynəlxalq qurumlara inteqrasiyası və bənzər qurumlarla əməkdaşlığa dair müəyyənləşdirdiyi vəzifələrə uyğun olaraq 2010-cu ilin may ayındakı müraciəti əsasında Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Eksperizası Mərkəzi 10 fevral 2011-ci ildə Avropa Məhkəmə Ekspertizası İnstitutları Birliyinin (European Network of Forensic Science Institutes – ENFSI) üzvlüyünə qəbul edilmiş və onun 34-cü ölkəni təmsil edən 60-cı üzvü olmuşdur.
"MEM-in ISO/IEC 17025 "Sınaq və kalibrasiya laboratoriyalarının yetərliliyi üçün ümumi şərtlər" standartı üzrə akreditasiya fəaliyyətinin nəticəsi olaraq 24 oktyabr 2012-ci il tarixdə müvafiq xahişlə Türk Akreditasyon Kurumuna (TÜRKAK-a) müraciət edilmiş, 5–8 fevral 2013-cü il tarixində TÜRKAK-ın audit heyəti sahə auditini həyata keçirmişdir.
Nəhayət, Türk Akreditasyon Kurumunun (TÜRKAK) İdarə Heyətinin 14 may 2013-cü il tarixli qərarı ilə Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzi ISO/IEC 17025 "Sınaq və kalibrasiya laboratoriyalarının yetərliliyi üçün ümumi şərtlər" standartı üzrə akkreditə edilmişdir.
Akkreditasiya ballistik, trasoloji (o cümlədən daktiloskopik), əlyazmaların və sənədlərin texnik ekspertizaları sahəsində 6 ekspert ixtisası üzrə 16 tədqiqat metodunu əhatə edir. Bu metodlar aşağıdakılardır:
Kenzo Tanqe
Kenzo Tanqe — Yaponiyalı memar. Kenzo Tanqe XX əsrin ən önəmli memarlarından biri hesab olunur. Belə ki, yapon memarı Modernizm cərəyanı ilə ənənəvi yapon memarlığını birləşdirərək özünə məxsus yeni arxitektur cərəyan yaratmışdır. Memar tərəfindən layihələndirilən tikililər dünyanın beş qitəsində ucaldılmışdır. Eyni zamanda Kenzo Tanqe memarlıq sahəsinin ən nüfuzlu mükafatlarından olan Pritsker mükafatının 1987-ci ildə qalibi olmuşdur.
Həyatı
thumb|right|250px|[[Tokio şəhərində təşkil edilən XVIII Yay Olimpiya Oyunları üçün Kenzo Tanqe tərəfindən dizayn edilmiş Yoyoqi Dövlət İdman Kompleksinin görünüşü. Kompleks 1964 Yay Olimpiya Oyunlarıının gimnastika yarışlarını qəbul etmişdir.]]
thumb|right|250px|[[Tokio şəhərində 1964-cü ildə memar tərəfindən inşa edilən Müqəddəs Mariya Kafedralı. Roma-Katolik kilsəsinə mənsub olan kafedral XX əsrin ən müasir kilsələrindən sayılır.]]
Kenzo Tanqe 1913-cü ilin 4 sentyabr tarixində Yaponiyanın Osaka prefekturasının Sakayi şəhərində dünyaya gəlir. Atası bank işçisi olduğu üçün ailə o dövrdə Çin Respublikasının təkribində yer alan Vuhan şəhərində yaşayırdı. İş səbəbindən ailə müxtəlif vaxtlarda Şanxay və İngiltərə köçməli olur. 1920-ci ildə isə Kenzo Tanqe ailəsi ilə birlikdə yenidən Yaponiyaya qayıdır. Hələ məktəbli olduğu dönəmlərdə Le Korbuzye tərəfindən yazılan kitablardan təsirlənir və memar olmağa qərar verir. 1935-ci ildə Tokio Dövlət Universitetin Mühəndislik faklütəsinə daxil olan Kenzo Tanqe burada memarlıq sahəsində ali təhsil almağa başlayır.
Təhsilini başa vurandan sonra Kunio Maekawa adlı qrumda ixtisasına uyğun olaraq işə başlayır. Bir necə il işlədikdən sonra təhsil aldığı Tokio Dövlət Universitetinin magistr proqramına müraciət edir və qəbul olur. 1946-cı ildə həmin universitetdə asistent vəzifəsinə gətirilən gənc memar elə həmin il öz adına olan Kenzo laboratoriyasını yaradır. 1963-cü ildə isə Şəhər Mühəndisliyi və şəhərsalma ixtisası üzrə professor ünvanını qazanır. Kenzo Tanqenin tələbələri arasında onun memarlıq stilin və fəlsəfəsini davam edirən şəxslərdən Sachio Ōtani, Kishō Kurokawa, Arata Isozaki və Fumihiko Maki kimi nüfuzlu memarlar misal göstərilə bilər.
1949-cu ildə Yaponiyada Xirosima şəhərinə atom bombasının atılmasından 4 il sonra xatirə kompleksinin yaradılması ilə bağlı tender keçirilir. Tenderdə iştirak edənlər arasında olan Kenzo Tanqe tenderdən qalib çıxır və Xirosima Sülh Xatirə Parkının layihələndirilməsinə başlayır. Parkın dizayn elementləri arasında İsveçrəli memar Le Korbuzyenin izləri görünür.
Kenzo Tanqenin məşhur layihələri arasında 1960-cı ildə təklif edilən Tokio şəhərin radikal şəkildə yenidən qurulması ilə bağlı olan Tokio Planı da vardır. Bu planın həyata keçirilməsi hər nə qədər mümkün olmasda planın mövcudluğu dünyanın müxtəlif bölgələrində yaşayan memarlar üçün yeni ilham qaynağına çevrildi. 1963-cü ildə zəlzələ nəticəsində böyük ölcüdə məhv olan Makedoniya Respublikasının paytaxtı Skopye şəhəri üçündə Yenidən qurma üzrə baş plan hazırlasada layihə qismən icra edilmişdir.
2005-ci ilin 22 mart tarixində ölkə paytaxtında vəfat edən Kenzo Tanqenin cənazəsi bir zamanlar özü tərəfindən dizayn edilmiş Tokio Kafedralında təşkil edilən dini mərasimin ardından torpağa verilmişdir.
Melicope quadrangularis
(Melicope quadrangularis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Media Home Entertainment
Media Home Entertainment — əsası 1978-ci ildə ABŞ-nin Kaliforniya ştatında qoyulan ev video film istehsal edən kompaniyadır.
Bulbophyllum rhynchoglossum
(Bulbophyllum rhynchoglossum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Dikson adası
Dikson adası — Kara dənizində, Rusiyanın Krasnoyarsk diyarının Taymır Dolqan-Nenes rayonunda, Yenisey çayının mənsəbinin yaxınlığında yerləşən ada. Adanın yaxınlığında Dikson şəhərtipli yaşayış məntəqəsi yerləşir və bu ərazidəki əsas liman və hidrometeorologiya mərkəzidir. Burada Dikson Hava Limanı fəaliyyət göstərir.
Tarix
thumbnail|left|Dikson şəhərtipli yaşayış məntəqəsinin 50 illiyi ilə bağlı buraxılmış poçt markası (1965). Dikson adası və yaxınlığında yerləşən eyniadlı yaşayış məntəqəsi isveçli Artika maqnatı Oskar Diksonun şərəfinə adlanıdırılmışdır. Ada pomorlar tərəfindən keç edilməsindən sonra XVII əsrdə Dolqi ("uzun") və Kuzkin adları ilə tanınmışdır. 1875-ci ildə fin səyyah Adolf Erik Nordenşöld adaya əslən şotland olan, varlı İsveç maqnatı Oskar Diksonun adını vermişdir. İngiliscə Oskar Dikson "Oscar Dickson" şəklində yazılsa da, daha sonra "c" hərfi düşmüş və ingiliscə "Dikson" adından istifadə olunmağa başlanmışdır. 1884-cü ildə bu ad adanın rəsmi adı kimi qəbul olunmuşdur. Oskar Dikson və Aleksandr Sibiryakov bir çox Artika ekspedisiyasının, eləcə də Nordenşöldün ekspedisiyasının da himayəçiləri idilər.
1915-ci ildə ada Rusiyanın Artikadakı ilk radio stansiyası olmuşdur. 1935-ci ildə burada dəniz limanı tikilmişdir, 1957-ci ildə buraya iki yaşayış məntəqəsi birləşdirilmişdir.
Ada İkinci dünya müharibəsində, 1942-ci ilin avqustunda Vunderland əməliyyatı çərçivəsində "Admiral Scheer" kruyseri tərəfindən bombardman edilmişdir.
1965-ci ildə Dikson şəhərtipli yaşayış məntəqəsinin 50 illiyi münasibəti ilə SSRİ-də poçt markası buraxılmışdır.
İqlim
Dikson adasında Artika iqlimi hakimdir. (Keppenin iqlimlər təsnifatına görə ET) İqlim (ən isti dövr avqust ayına təsadüf edir) çox xoşagəlməzdir. Diksonda qış 10 ay çəkir və 2 ay gün çıxmır.
Federal Təhqiqat Bürosu
Federal Təhqiqat Bürosu (, FBI (oxunuşu: Ef-Bi-Ay), FTB) — ABŞ-nin daxili kәşfiyyat vә hüquq-mühafizә orqanı. ABŞ Ədliyyә Nazirliyinin yurisdiksiyası altında fәaliyyәt göstәrir. ABŞ federal qanunvericiliyinin pozulmaları ilә bağlı tәhqiqat işlәri aparır, dövlәt tәhlükәsizliyini tәmin edir, hәmçinin bu sahәdә ABŞ dövlәt aparatının bütün orqanlarının fәaliyyәtini әlaqәlәndirir. əsası 1908-ci ildə qoyulmuşdur. İlk adı "Təhqiqat Bürosu" (BOİ) olmuşdur. Yeni adını 1935-ci ildə almışdır. ABŞ-nin federal təhqiqat bürosudur.
Büdcəsi və Vəzifələri
Büronun illik büdcəsi 2012-ci ildə 8.12 milyard ABŞ dolları olmuşdur.
Tarixi
1896-cı ildə Kriminal Təhqiqatlar üzrə Milli Büro təsis edildi. Büronun vəzifəsi ölkə böyünca tanınmış cinayətkarların axtarışını təşkil etmək idi. 1901-ci ildə prezident Makkinlinin sui-qəsd nəticəsində öldürülməsi Amerikanın anarxistlər tərəfindən böyük təhlükə qarşısında qaldığını göstərdi. Ədliyyə və Məşğulluq nazirlikləri anarxistləri izləyir və onlara dair hesabatlar hazırlayırdı, lakin prezident Ruzvelt onları izləmək üçün daha böyük qüvvə olmasını tələb edirdi. Təhqiqatlar Bürosu 26 iyul 1908-ci ildə yaradıldı. Baş prokuror Çarlz Bonapart Ədliyyə Nazirliyinin vəsaitlərindən istifadə edərək Xüsusi Xidmət orqanlarının 34 keçmiş üzvünü yeni qurulmuş Büroya işləməyə dəvət etdi. Büronun ilk rəhbəri Stenli Finç təyin edildi. Bonapart bu görülən işlər barədə Konqresə məruzə edirdi.
Büronun ilk vəzifəsi fahişəxanalara gedərək oraları izləmək və insan ticarətinə qarşı mübarizə aparmaq olmuşdur. 1932-ci ildə Büronun adı dəyişdirilərək Birləşmiş Ştatlar Təhqiqatlar Bürosu adlandırıldı. 1935-ci ildə Büro Ədliyyə Nazirliyinin tərkibində sərbəst bir xidmət növü olaraq fəaliyyət göstərməyə başladı. Həmin il Büronun adı dəyişərək indiki adına, Federal Təhqiqatlar Bürosu adını aldı. Büronun ən məşhur direktoru Edqar Huver olmuşdur. Huver 1924-cü ildən 1972-ci ilə qədər, üst-üstə 48 il ərzində Büronun rəhbəri olmuşdur. Onun rəhbərliyi altında 1932-ci ildə Elmi Cinayət Axtarış Laboratoriyası açıldı. FTB laboratoriyası adlanan bu laboratoriya cinayətlərin peşəkar olaraq araşdırılmasını təmin etdi. Huverin ölümündən sonra Konqres FTB direktorlarının fəaliyyət müddətini 10 ilə qədər məhdudlaşdırdı. ABŞ-də kriminala qarşı müharibə illəri olan 1930-cu illərdə FTB agentləri ölkə boyunca çoxlu sayda cinayət törətmiş bir çox məşhur kriminalı öldürdü.
Əlavə etməklə nizamlama
Artırmalı nizamlama (ing. insertion sort ~ ru. сортировка вставкой ~ tr. eklemeli sıralama) – siyahıda bir elementdən başlayıb, yeni elementləri bir-bir lazım olan yerlərə qoymaqla siyahının yenidən qurulmasından ibarət nizamlama alqoritmi. Artırmalı nizamlama massivlərlə işlərkən səmərəli olmur (elementlərin daim yerlərini dəyişdirilməsi səbəbindən), ancaq əlaqəli siyahıların çeşidlənməsi üçün ideal uyğun gəlir. Proqramlaşdırması olduqca sadə olan ancaq performans baxımından digər sıralama alqoritmlərindən zəifdir.
Alqoritmin adı seçilən elementin sıralanmış massivdə uyğun yerə əlavə edilməsindən gəlir.
İşləməsinə aşağıdakı nümunə üzərində baxaq.
3 4 2 8
ilk rəqəmdən başlayaq.(3)
Birinci gedişdə sadəcə 3 sıralanır yəni heç nə etmirik.
3* 4 2 8(* simvolu O ana qədər sıraladığımız rəqmləri göstərir. Yəni * solundakı rəqəmlər sıralanmışdır.)
İkinci gedişdə seçdiyimiz ədəd 4-dür. 3 ilə 4-ü qarşılaşdırırığ 3 kiçik olduğu üçün yer dəyişdirmirlər.
3 4* 2 8
Üçüncü gedişdə sıradakı rəqəm 2-dir və 4 ilə qarşılaşdırırığ Və 2 kiçik olduğu üçün 4-ilə yer dəyişdirirlər.
3 2 4* 8(Sıralama hələ bitməyib çünki, 2 3-dən kiçikdir) 2 3 4* 8(3. gediş tamamlandı)
insertionSort (array A)
for i = 1 to length[A-1] do
value = A[i]
j = i-1
while j >= 0 and A[j] > value
A[j + 1] = A[j]
j = j-1
A[j+1] = value
Java Dilində Təsviri
public static void insertionSort(int[] A){
for(int i = 1; i < A.length; i++){int value = A[i];
int j = i - 1;
while(j >= 0 && A[j] > value){
j = j - 1; }
A[j + 1] = value; }}
Bu Sıralamanın performansı O(n2)-dır. Bunun səbəbi massivdəki element sayı qədər gediş edilməsi və hər gedişdə ən pis ehtimalla element sayı qədər yerdəyişmə edilməsidir. Yəni bu sıralamada ən pis vəziyyət tərsdən sıralamaqdır.
Keçəldağ palçıq vulkanı
Keçəldağ palçıq vulkanı — Abşeron yarımadasının qərbində, Ceyranbatan su anbarının şərq sahilində Sumqayıt yolunun kənarında yerləşir. Mütləq hündürlüyü 114 m-dir.
2000-ci il oktyabrın 10-da vulkanın ilk qeydə alınan püskürməsi baş verdi. Püskürmə fasilələrlə 1.5 saat davam etdi. Şahidlərin sözlərinə görə qaz alışması baş vermədən vulkan palçığı 40–50 m hündürlüyə atılırdı. Bir qədər sakitləşən vulkan axşam saat 21:00-da yenidən aktivləşərək 1 saat müddətində palçıq püskürdü. Nəticədə, vulkan ağzı ətrafında dairəvi çatlar əmələ gəldi və kraterin divarları uçularaq aşağı töküldü: vulkanın kalderaya oxşar krateri yarandı.
Vulkan yer səthinə 190 min m³ vulkan brekçiyası tulladı. Brekçiya vulkanın yamacını qismən örtərək qərbə, su anbarına tərəf axaraq bəzi yerlərdə suya qarışmış və anbarın kənarında olan yarımçıq yaşayış evlərini örtmüşdü. Brekçiyanın örtdüyü sahə 3.9 ha olmuşdur. Vulkanın çıxardığı süxur qırıntıları arasında neftli qum daşları və yanar şist aşkar edilmişdi. Çoxəsrlik "yuxudan" sonra Keçəldağ palçıq vulkanının oyanma səbəblərinə gəlincə qeyd etmək olar ki, buna çoxillik eroziya prosesləri, püskürmədən əvvəl yağan leysan yağışlar, sentyabr ayında Azərbaycanın şimal-şərqində dənizdə baş verən seysmik hadisələr, həmçinin texnogen faktorlar – vulkan sahəsində və kraterin yaxınlığında aparılmış tikinti işləri-səbəb olmuşdur.
İran rabitəsi
Telekommunikasiya
İkinci dünya müharibəsinədək İran ancaq neft hasil olunan, geridə qalmış aqrar ölkə idi. Yalnız nəqliyyat və rabitə, bank işi və sənaye sahələri dövlət nəzarəti altında idi. İran müharibədən sonra aqrar-sənaye ölkəsinə çevrildi.
İranda ilk telekommunikasiya vasitələri (teleqraf, radio) Rusiya və Britaniyanın konsessiyası sayəsində XIX əsrin sonlarında meydana gəldi. Burada 1890-ci ildə Maşindoudi və Şəhr, sonra isə Karmaniu mahalı ilə İranın Müdafiə Nazirliyi, bir az sonra isə Sultan Abad mahalı və şah sarayı arasında telefon rabitəsi qurulmuşdur. İranda ilk telekommunikasiya kompaniyası "Siemens" oldu. Bu kompaniya İranda öz fəaliyyətinə 1926-cı ildə başladı və o zaman yeni xəttə 2000 abunəçi birləşdirilmişdi. Ölkəni ixtisaslaşmış kadr və layihələrlə təmin edən xüsusi telekommunikasiya elmi institutunun təşkili nəticəsində 1970-ci ildə telekommunikasiyanın inkişafında sıçrayış baş verdi. O gündən etibarən İranda elektron sistemli sənaye inkişaf etməyə başladı. 1978–1984-cü illərdə 1363 kənd məntəqəsi (aul), 101 şəhər arasında telefon rabitəsi yaradılmış və 4083 ümumqoşulma taksofonları quraşdırılmışdır. 1989-cu ildə Yazd Telecom Cable Manufacturing kompaniyası açılmışdır. Kompaniyanın ilk müvəffəqiyyətli layihəsi Tehran və Karabac arasında fiber-optik xəttinin çəkilməsi oldu.
İranda beynəlxalq rabitə xətti Azərbaycan və Türkmənistanla analoq radiorele xətti istiqamətlərində təmin edilir: Fiber-Optik Link Around the Globe (FLAG) qoşulan UAE dəniz fiber-optik xətti və Trans-Asiya-Avropa fiber-optik magistralı (TAE). Bu xətt qonşu ölkələrlə (Azərbaycan, Gürcüstan, Türkmənistan) rabitəni təmin edərək Çindən, Frankfurt-Mayndan sonra İran ərazisindən 4 il bundan əvvəl keçmişdir. İran mütəxəssisləri tərəfindən Türkmənistan ərazisində TAE sahəsi tikilmişdir. Hazırda TAE xətti İranı fəsiləsiz olaraq beynəlxalq və daxili trafiklə təmin edir. Ölkəyə vacib olan telekommunikasiya avadanlıqlarının 80%-i İranda istehsal olunur. İranda hər 100 abunəçiyə 14,45 telefon xətti düşür ki, bu da telefonlaşmanın səviyyəsinə görə Orta Asiya ölkələri arasında ən yüksək göstəricidir. 2000-ci ildə İranda 26615 kənd yaşayış məntəqəsi telefon rabitəsi ilə təmin edilmişdir. Bununla yanaşı, rabitə xətlərinin 80%-i rəqəmlidir.
Mobil rabitə
1994-cü ildən 1996-cı ilədək İranın 35 şəhəri 1 milyondan çox şanvarı rabitə xətti ilə əhatə olunmuşdur. 2000-ci ildə isə yüzlərlə insan Tehranın küçələrində mobil rabitə əldə etmək üçün müqavilə biğlamaq məqsədilə növbələrə düzülürdülər. Bu vəziyyət Telecommunications Company of İran (TCİ) telekommunikasiya kompaniyasının Ericsson İsveç kompaniyası ilə 600 min abunəçi tutumuna malik olan GSM standartlı mobil rabitə şəbəkəsinin yaradılması sayəsində mümkün oldu. 2000-ci ildə Tehranda GSM şəbəkəsinin gələcəkdə inkişaf etdirilməsi məqsədilə Nokia İran kompaniyası TCİ ilə razılaşma əldə etmişdir. Nokia TCİ ilə 1994-cü ildən əməkdaşlıq etməyə başlamışdır və bununla yanaşı GSM şəbəkəsi üçün avadanlıq və texnologiya təchizatı ilə də məşğul olur.
İnternet
İran ilk dəfə internetə 1993-cü ildə BİTNET şəbəkəsi vasitəsilə qoşulmuşdur. İranın Avropa akademik elmi şəbəkəsinin iranlı üzvlərinə (EARN) xidmət göstərən PM və Vyana Universiteti arasında 9600 kbt/s sürəti ilə birləşdirən xətt ayrılmışdı. Qoşulma yalnız e-mail, ftp, telnet kimi servisləri təmin edirdi. O zamanlar İranda internetdən ancaq universitet və hökumət nümayəndələri istifadə edə bilirdilər. 90-cı illərin sonlarında isə Tehran ətrafı ərazi — İran tədqiqat mərkəzi yaxınlığında yerləşən Şaqek qəsəbəsində ilk dəfə internet şəbəkəsi fəaliyyətə başladı. Bundan sonra Ayətullah Xomeyni, xarici işlər naziri və İran prezidentinin xüsusi veb-saytları açıldı. Hazırda ölkədə 7 internet provayderi fəaliyyət göstərir və onların içərisində ən nəhəng provayder Heda Rayan İnstitutudur. Hesablamalara əsasən 2010-cu ilə olan məlumata görə İranda internet istifadəçilərinin sayı 30 milyon nəfərdən artıqdır. İranda internet-auditoriyanın artması məhz gənclərin sayəsində baş verir. Ölkədə 1,5 milyon internet-kafe fəaliyyət göstərir.
Lakin, İrandakı mövcud siyasi rejimin tətbiq etdiyi senzura nəticəsində internetdəki milyonlarla sayta giriş qadağandır. Onların arasında əsas yeri siyasi mövzulara, hüquq müdafiəsi məsələlərinə, qadınlara və dini mövzulara həsr olunmuş saytlar tutur.
Poçt muzeyi
İran İslam Respublikası poçt kompaniyasının nümayəndələrinin bildirdiklərinə görə ən qədim poçt markası məhz İranda hazırlanmışdır. Bu marka Makedoniyalı İsgəndər tərəfindən devrilmiş Əhəmənlilər sülaləsindən olan 3-cü Daranın hakimiyyəti dövründə eramızdan əvvəl 336-cı ildə gildən hazırlanmışdır. Son zamanlar Tehranda poçt xidməti muzeyi yaradılmışdır. Muzey XVIII əsrdə tikilmiş qədim sarayda yerləşdirilmişdir. Muzeydə əsas diqqəti cəlb edən markalardır. Burada markaları həm almaq, həm də dəyişmək mümkündür. Muzey 2 ilə yaxındır ki, fəaliyyət göstərir. Ümumiyyətlə, muzeyi ziyarət edərkən İranda poçt sahəsinin keçmişi və gələcəyi ilə tanış olmaq olar.
Əlisoltanlı
Əlisoltanlı — Azərbaycan Respublikasının Saatlı rayonunun eyniadlı inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Araz çayı nın sağ sahilində, Muğan düzündədir. Kəndin adının Əlibəy Sultanın (İlisusultanı) adı ilə bağlı olması ehtimal edilir. Potubəyli və Bəylər kəndləri ilə həmsərhəddir.
Əlisoltanlı kəndlərində e. ə. II–III minilliklərə aid arxeoloji abidələr, o cümlədən saxsı qabların qalıqları tapılmışdır.
Mədəniyyəti
Saatlı rayon M.Əliyev adına Əlisoltanlı kənd tam orta məktəbi Saatlı rayonu üzrə ən yaxşı məktəbdir. 2015-ci ildə məktəb respublikanın ən yaxşı 50 məktəbi sırasında yer aldı və "İlin məktəbi" seçildi. Məktəbin 2003-cü ildə 100 illiyi keçirilmişdir.
Ərazidə həmçinin tikintisi 2014-cü ildə bitmiş məscid də yerləşir. Həmçinin kəndin ərazisində Mirzə Ələkbər Sabirin büstü və II Dünya müharibəsi iştirakçılarının xatirəsinə qoyulmuş heykəl yerləşir.
Coğrafiyası və iqlimi
Əlisoltanlı kəndinin ərazisindən Sabir adına suvarma kanalı keçir.
Ərazi, əsasən, yayı quraq keçən mülayim-isti yarımsəhra və quru-çöl iqliminə malikdir. Boz-çəmən, çəmən-boz, şorakət, bataqlıq-çəmən, torpaqları yayılmışdır. Ərazinin florası bir neçə bitki formasiyalarına malikdir. Rütubətin yüksək olduğu yerlərdə, əsasən, adi qamış, qarğı, cil kimi çəmən- bataqlıq bitkiləri geniş yayılmışdır.
Araz çayının daşmasının qarşısını almaq üçün böyük bəndlər çəkilmişdir. Araz çayının daşması nəticəsində əvvəllər böyük meşə ərazisi su altında qalıb bəzi bəndlər suya davam gətirməmişdir.
Əhalisi
Bakı Dövlət Universitetinin rektoru (1992-1993) hüquq elmləri doktoru, professor Firudin Səməndərov bu kənddə anadan olmuşdur.
Əhali sayı 1643 nəfərdir. 2020-ci ildə əhalinin siyahıya alınmasından sonra Əlisoltanlı əhalisinin sayı 1643-dən 2667-ə artımı kimi qeyd edilib.
İqtisadiyyatı
Əvvəllər Qıraqlı kəndində fəaliyyət göstərən “ÇTS-Aqro” MMC-nin pambıq emalı zavodunun avadanlığı hazırda Əlisoltanlı kəndində yerləşən sapəyirici fabrikinin ərazisinə köçürülmüşdür. Fabrikin ərazisindəki binalar və qurğularda pambıq emalı üzrə maşın və mexanizmlər yerləşdirilərək pambığın qəbuluna və emalına başlanılmışdır.
Dərslər çox yaxşı keçirilir. Məktəbin şagirdləri xəmsə intellektual yarışlarına hər zaman qatılır. Şagirdləri xəmsə intellektual yarışlarına aparan məktəbin riyaziyyat müəllimi Vüqar Namazovdur. Nəticədə bu il məktəbimiz ölkə üzrə xəmsə intelluktual yarışlarında qazanmışdır.
Çindo adası
Çindo adası — Çejudo adası və Kocedo adalarından sonra Cənubi KOreyanın 3-cü böyük adası. Ətrafında yerləşən kiçik adalarla birlikdə Cindo qəzasını təşkil edir. Koreya yarımadasından cənub-qərbdə yerləşir. İnzibati baxımdan Çolla-Namdo vilayətinə daxildir. Materikdən Myonnyan boğazı ilə ayrılır. Boğaz üzərindən asma körpü inşa edilmişdir.
Tarix
Adada qədim zamanlardan yaşayış olmuşdur. 1001-ci ildə ada müsair adını almışdır. 1231–1270-ci illərdə monqolların Korteyaya yürüşü zamanı ada Koryu sülaləsinə qarşı üsyanın məekəzi olmuşdur. Bununla belə ada 271-ci ildə monqollar tərəfindən işğal olunmuş bütün kəndlər isə dağıdılmışdır. Monqol işğalı dönəmində belə ada yapon quldurlarının adaya hücumu səngimirdi. XIV əsrdə ada demək olar ki, sakinsiz qalır.
16 sentyabr 1597-ci ildə İdmin müharibəsində koreyalı admiral Li Sunsin Myunnyan döyüşündə yaponları məğlub edir. O, 20 gəmivə 200 döyüşçü ilə 133 hərbi gəmi və 200 gəmi ilə döyüşdə qalib gəmişdir. Bu qalibiyyət ancaq səriştəli admiralın sayəsində əldə edilə bilərdi. Üstəlik o yerli iqlimi çox yaxşı bilirdi.
Materikdən aralıda yerləşməsi sayəsində ada özünün əsrarəngiz təbiətini və əhalisi isə milli adət-ənənələrini qoruya bilmişdir. Pxansori adanın yerli müsiqi janrı hesab edilir.
Çindondeqyu körpüsü
Çindondeqyu körpüsü materiklə adanı birləşdirir. Onun tikintisi iki mərhələdən ibarət olmuşdur. Aşılış zamanı körpü dünyanın ən uzunasma körpüsü olmuşdur. Körpünün 200 metrliik hissəsi 20 metr hündürlüyü olan gəmilərin hərəkətinə imkan verir. Adaya axını nəzərə alan hökumət adaya birləşəcək ikinci körpünün inşasını planlaçdırır. Bu körpü eyni uzunluğa və 12.5 m enə malik olmalıdır. Körpülər adaya giriş və çıxışa xidmət etməlidir. İl ərzində adanı 2, 6 milyon turist ziyarət edir.
Koreya çindosu
thumb|250px Çindo adası Koreya Çindosunun vətəni hesab edilir. Koreyanın № 53 milli dəyəri hesab edilir. 1950-ci illərdə onların nəsli kəsilmək üzrə olur. Bir müddət sontra onların qoruumaı haqqında dövlət qanunu qəbul edilir.
1995-ci ildə cins Beynəlxalq Kinoloqlar Federasiyası tərəfindən tanınır. Bura müşahidəçi üzv qəbul edilir. 2005-ci ildə isə daimi üzv seçilir. 1999-cu ildə adada Koreya çindolarını seleksiya edən və araşdıran mərkəz təşkil edilmişdir.
İldə iki dəfə veterenarlar yaşayış məntəqələrində saxlanılan itlərə baxış keçirib onları müayinə edirlər. Hər itin xaltasında mikroçip vardır. Onlarda itin sahibi və onkların valideyləri haqqında informasiya olur.
Bu irtlər sadiqlikləri ilə seçilirlər. Tedjon şəhərində iti satıldıqdan sonra it 300 km qət eərək əvvəlki sahibinin evinə qayıtmışdır.
Lazerdisk
thumb|right
Lazerdisk (ingiliscə:LaserDisc(LD)) - Evdə baxılan film üçün ilk kommersiya optik diskdir.Bu disklər çox da məşhur olmayıb.Yalnız ABŞ-də və Yaponiyada istifadə olunub.Avropada və Rusiyada çox da istifadə olunmayıb.Sonralar lazerdisklərin yerinə Kompakt və ya sıxılmış disk (CD) və DVD istifadə olunurdu.
Μέσο αποθήκευσης δεδομένων
Vyetnam
Vyetnam (vietnamca. Việt Nam) rəsmi olaraq Vyetnam Sosialist Respunlikası (VSR) Cənub-Şərqi Asiyanın şərq hissəsində yerləşən sahəsi 331,212 kvadrat kilometr olan bir ölkədir və 99 milyon əhalisi onu dünyanın ən sıx 5-ci ölkəsi edir. Vyetnam şimaldan Çinlə, qərbdə Laos və Kamboca ilə quru sərhədlərini bölüşür. Siam körfəzi vasitəsilə Tailandla, Cənubi Çin dənizi vasitəsi ilə Filippin, İndoneziya və Malayziya ilə dəniz sərhəddini bölüşür. Paytaxtı Hanoi və ən böyük şəhəri Ho Chi Minhdir  (ümumiyyətlə keçmiş adı Sayqon ilə xatırladır).
Əhali
2018-ci ildə Vyetnamın əhali sayısı təxminən 95,5 milyon idi.
Din
Vyetnamda müxtəlif dini inanclar mövcuddur. Burada əsasən buddizm, konfusiyalıq və daosizm geniş yayılıb. Bu dinlər vyetnamlılar və burada yaşayan çinlilər arasında daha geniş vüsət alıb. Buddizmdən bir sıra təriqətlər yaranıb. Sinkreq sektalar arasında kao-day sektası yeni yaranıb-1926-cı ildə. Bu təriqət özündə buddizmi, konfusiyalığı, daosizmi və xristianlığı sintez edir. Bu təriqətin ardıcılları 2 milyon nəfərdir və ölkənin cənub rayonlarında məskunlaşıblar. Ölkənin cənubunda yerləşən digər bir sektanın – xoa-xao- tərəfdarları (1,5 mln. nəfər) da kifayət qədər çoxdurlar. XVI əsrdən başlayaraq missionerlərin fəaliyyəti nəticəsində ölkəyə xristianlıq daxil olmağa başladı. Hal-hazırda Vyetnamda əksəriyyəti katolik (3 mln-dan çox) olan xeyli sayda xristian yaşayır. Ölkədə bir sıra protestant təşkilatlar, o cümlədən Vyetnam Yevangelist kilsəsi (50 min nəfər tərəfdarı var), xristian və missioner alyansı, yeddinci günün adventistləri və baptistlər fəaliyyət göstərir. Tyamların bir hissəsi və malaylar islamın sünnü məzhəbinə mənsubdurlar. Tyamların üçdə iki hissəsi özlərinin qədim brahman inanclarını qoruyub saxamışlar. Ölkənin daxili rayonlarında bəzi xalqları arasında qəbilə kultu hələ də qalmaqdadır. Son illərdə vyetnamda ateistləri sayı sürətlə artır. 1 aprel 1999-cu il siyahıya almasına əsasən əhalisi 76.323.173 nəfər olmuşdur. Vyetnamın əksər əhalisini vyetlər və 50-dən çox azsaylı xalqlar təşkil edir. Bunlar: txay, txo, nunq, mionq, tiyam, kxmer, xaray, edə və başqalarıdır.
Siyasət
Vyetnam Sosialist Respublikasında tək qanuni partiya iqtidardakı Vyetnam Kommunist Partiyasıdır. 1975-ci ildəki konstitusiyanın dəyişdirilməsi ilə 1992-ci ilin aprel ayında yeni konstitusiya qəbul edildi. Kommunist partiyanın inzibati anlayışı rəhbərliyin, siyasətin bütün vahidlərində yenidən tətbiq olundu.
Bunlar Vyetnam Anayurd Cəbhəsi işçilərini və biznesmen ticarət birliklərini əhatə edir. Hər nə qədər əyalət ictimai rəhbərliyi sosialist olsa belə, onun tətbiqi, 1990-cı illərdən bəri azalaraq davam edən ideoloji təsiri altındadır. Vyetnam Prezident adi halda əyalət başçısı olsa belə normalda Vyetnam ordusunun başkomandiridir. Bundan başqa Milli Müdafiə və Təhlükəsizlik vəzifəsindədir. Vyetnam Baş naziri Nuyan Tan Dun, hökumətin başçısıdır. Bundan başqa 3 köməkçi nazirdən ibarət Nazirlər Kabinetinin və 26 nazirin başçısıdır.
Turistlərin diqqətini cəlb edən bayramlar
Ölkədə keçirilən çoxsaylı bayramlar həm Vyetnam xalqının qədim adət-ənənələri və inancları, həm də daha sonralar baş verən tarixi hadisələrlə bağlıdır. Tet bayramı ay təqviminə əsasən hesablanır və baharın əvvəli hesab olunur. Bayramın gəlişinə bir neçə gün qalmış park və bağçalarda güllər əkilir. Xanımlar yapışqan düyüdən piroq bişirirlər. Bayram üçün uşaqlara əlvan rənglərdən, gənc qızlara zərif rəngli ipəkdən, orta yaşlı qadınlara bənövşəyi rəngli parçadan paltarlar tikilir. Gənclər küçə və meydanlarda bər-bəzəkli kağız və karton əjdahalar gəzdirirlər.
29 iyun — Buddanın doğum günü qeyd olunur. Budda məbədində rahiblər dini ayinlər yerinə yetirirlər. Bundan başqa, ölkənin tarixi-siyasi həyatı ilə bağlı (Qələbə günü — Sayqonun (indiki Xoşimin) azad edilməsi (30 aprel), Uşaqlar günü (1 iyun) və s. bayramlar da turistlərin diqqətini cəlb edir.
Mətbəx
Böyük şəhərlərdə hər zövqə və cibə uyğun restoran tapmaq mümkündür. Vyetnam mətbəxi qeyri-adiliyi və zərif dadıyla fərqlənir. Nə Çin, nə Koreya, nə də yapon mətbəxinə oxşayır. Eyni zamanda bütün Asiyada olduğu kimi, burada da mətbəxin əsasını düyü, əriştə və ədviyyatlar təşkil edir. Nanə, keşniş, balıq sousu, istiot, sarımsaq Vyetnam yeməklərinə özünəməxsus ətir verir. Acı olmayan zərif ədviyyatlar, yağdan minimal dərəcədə istifadə, düyü yeməklərinin, tərəvəzlərin, dəniz məhsullarının rəngarəngliyi Vyetnam mətbəxini həm dadlı, həm də orqanizm üçün faydalı edir. Uzun illər Fransanın müstəmləkəsi olmuş ölkədə fransız mətbəxinin ənənələri geniş yayılıb. Ölkə həmçinin fransızların qəhvəyə olan məhəbbətini də mənimsəyib.
Vyetnam mətbəxi öz müxtəlifliyinə görə çox fərqlənir. Deyilənə görə, 500-ə yaxın milli yemək nümunəsi var. Düyü nişastasından və meyvələrdən hazırlanmış şirin desertlər də burada çox populyardır. Bəzi yeməklərin hazırlanmasında avropalılar üçün çox qəribə görünən inqrediyentlərdən, məsələn, ilanlar, qurbağalar, hörümçəklərdən istifadə edilir. Vyetnam mətbəxinin əsasını müxtəlif tərəvəz və ölkədə çox məşhur olan balıqla bəzədilmiş ağ düyü təşkil edir. Vyetnamlılar özləri mətbəxlərini belə xarakterizə edirlər: "Xoşagəlməz iylə müşayiət olunan mükəmməl dad". Milli mətbəx Vyetnamın regionlarına görə çox fərqlənir. Şimal daha çox məşhur şorbası, qızardılmış əti, dəniz məhsulları ilə tanınır. Cənubda ədviyyatlardan çox istifadə olunur. Yerli əhaliyə gəlincə, vyetnamlılar çox zəngin mədəniyyətə malik sülhsevər bir xalqdır və bu xüsusiyyətləri ilə turistləri daha çox cəlb edirlər.
Melicope revoluta
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Filiasiya
Filiasiya — vətəndaşlığın əldə edilməsi üsullarından biri. Şəxsin doğulduğu andan vətəndaşlıq əldə etməsi. Bu isə yalnız iki prinsip əsasında baş verir: qan hüququ əsasında və torpaq hüququ əsasında.
İlham Allahverdiyev (futbolçu)
İlham Allahverdiyev — Futbolçu, mövqeyi hüçumçudur. Hal hazırda Bakının "MOİK" klubunda oynayır.
Karyera
thumb|Neftçinin heyətində 2011/12 mövsumu. İlham Allahverdiyev futbol karyerasına 2002-ci ildə Bakının "Neftçi" klubunun uşaq komandasında başlayıb. Bakılıların heyətində müxtəlif aşağı yaş komandalarında çıxış etdikdən sonra, 2011-ci ildə klubun əvəzedici heyətinə cəlb olunur. Daha sonra, 2011/12 mövsumundə "Neftçi"nin əsas heyəti ilə Azərbaycan çempionluğunu qazanır.
2013-cu ilin yayında "Qaradağ Lökbatan" klubuna icarəyə verilir. "Qaradağ Lökbatan" klubunda 6 ay futbol oynadıqdan sonra Allahverdiyev 2014-cu ilin yanvarında "Neftçi"yə dönur. 2013/14 mövsumu bitdikdən sonra futbolçu təkrar "Qaradağ Lökbatan"a icarəyə verilir və klubunun heyətində Azərbaycan Çemppionatının Birinci dəstəsinin 2014/15 mövsumundə 21 qol ilə bombardir olur. Futbolçu bombardir olduğu mövsumdə 21 qol vurur. Futbolçu həmin mövsum 1 dəfə poker, 4 dəfə isə dublla yadda qalır" Allahverdiyev həmin mövsüm 5 dəfə "Göyəzən", 4 dəfə "Bakılı", 3 dəfə "Turan Tovuz" və "Energetik"i cəzalandırır. Futbolçunun 1 qol vurduğu klubların sırasında isə "Şəmkir", "Ağsu", MOİK, "Neftçala", "Rəvan" və "Şuşa Qarabağ" klubları olur. Futbolçu 21 topdan 11-ni qışadək, 10-unu isə qış fasiləsindən sonra vurur. Həmin mövsüm 3 dəfə penalti nöqtəsinə yaxınlaşan Allahverdiyev bunlardan ikisində dəqiq olur.
Futbolçu 2015-ci ildə Şəmkirə keçir və 2015/16 mövsumundə Şəmkirin heyətində çıxış edir.
2016-cı ildə futbolçu Azərbaycanı tərk edir və Türkiyəyə yollanır. Allahverdiyevin Türkiyədə ilk klubu "" olur. Futbolçu daha sonra Türkiyənin "Bal Liqası"nda çıxış edən "Çəngəlköyspor"la 1 illik müqavilə imzalayır. 2019-cu ilə qədər Türkiyə klublarına çıxış edən futbolçu 2019-cu ildə Azərbaycana qayıdır və region liqasında çıxış edən Qusarın "Şahdağ" klubunda çıxış etməyə başlayır.
Futbolçu hal hazırda Bakının MOİK klubunun formasını geyinir.
Bulbophyllum rhopalophorum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Exiritlər
Exiritlər— Buryat xalqının tərkibində etnik qrup.
Tarixi
Exiritlər Lena və Kuda çaylarının yuxarı axarlarında yaşayırdılar. Sonralar Baykal ətrafında məskunlaşdılar. Exirit tayfası abzay, bayanday, bura, olzoyton, hengelder, şono, nexeley qollarına ayrılır.
Çingiz xanın dövründə bulaqatlarla birlikdə hərəkət edən exiritlər ilk Buryat tayfa ittifaqı olan Bulaqat-Exerit birliyini yaratdılar. Exiritlər, bulaqatlar, xonqodorlar, xorilər Buryat xalqının etnogenezində iştirak etdilər.
Müasirlik
Hazırda exiritlər Buryatiyanın Exirit-Bulaqat, Bayandayev, Boxan, Osin rayonlarında və İrkutsk vilayətində yaşayırlar.
Nəhəng qantəpər
(Cephalaria gigantea) — cinsinə aid bitki növü.
Hündürlüyü 150–200 sm, gövdəsi düzduran, şırımlı, çılpaq və ya qısa tüklü, aşağı hissədə aşağı yönəlmiş sərt tüklərlə sıx örtülü, adətən yuxarı hissədə budaqlanan çoxillik ot bitkisidir.
Yarpaq
Yarpaqları qarşı-qarşıya düzülmüşdür, sadədir, liraşəkilli-lələkvari bölünmüşdür; seqmentlər yarpaq oxuna tədricən birləşmiş, uzunsov-neştərşəkilli və ya uzunsov-ovaldır, kənarları sivri iri-mişarvaridir, üst tərəfdən çılpaq, tünd-yaşıl rəngli, alt tərəfdən sıx tüklü və ya demək olar ki, çılpaqdır, yuxarı seqmenti yandakı seqmentlərdən azacıq iridir.
Çiçək
Başcığın diametri 3–4 sm-dir, uzanmış çiçək oxu üzərində təkdir; kənar çiçəklər başcıqda çoxalmışdır. Tac kükürd-sarı rəngdədir, xaricdən tüklüdür.
Çiçəklənməsi iyul-avqust, sentyabr aylarında olur. Meyvə verməsi avqust-sentyabrdadır.
Yaşayış mühiti
Meşələrdə və dağ çəmənlərində rast gəlinir.
Təsərrüfat əhəmiyyəti
Yaxşı balverən bitkidir. Boyaq məqsədilə istifadə olunur. Xalq təbabətində çiçəklərindən alınan məlhəm soyuqdəymə zamanı istifadə olunur.
Yayılması
BQ qərbi, BQ şərqi, BQ Quba sahəsinin rayonlarında orta dağ qurşağından subalp qurşağına kimi yayılmışdır. Meşədə, dağ çəmənlərində bitir.
Saqqallı akulakimilər
Saqqallı akulakimilər — Akulalar dəstəsi. Saqqallı akulakimilərin hamısında iki tikansız arxa üzgəclər, səpələyicilər və 2-4-ü döş üzgəclərindən başlayaraq yerləşmiş 5 qəlsəmə yarığı var. Əksər növlərinin gözləri nisbətən yuxarı hissədə yerləşmişdir.
Təsnifatı
Saqqallı akulakimilərin 2 yarımdəstəsinin, 7 fəsiləsi və bura daxil olan 14 cinsə aid 32 növü var.
Melicope saint-johnii
(Melicope saint-johnii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Turqun Almas
Turqun Almas(30 oktyabr 1924, Qaşqar şəhəri — 11 sentyabr 2001) — Uyğur şairi, dramaturqu.
Həyatı
Turqun Almas 30 oktyabr 1924-cü ildə Qaşqar şəhərində doğulmuşdu. İlk təhsilini doğulduğu şəhərdə alan şair sonra Qulca şəhərinə gedərək orada oxuyur. Urumçi şəhərindəki Darülmuəllimini bitirən Almas Qaraşəhərə müəllim işləməyə göndərilir. 1947-ci ilin mayında Turqun Almas və dostları Kaşqarda mitinq təşkil edirlər. Mitinqin təşkilatçılarını həbs edirlər. 1948-ci ilin aprelin 8-də xalqın təzyiqi altında Turqun Almas və yoldaşlarını həbsdən buraxmaq məcburiyyətində qalırlar. Həbsdən çıxan şair həmin il Qulca şəhərinə gedərək orada "Alma" qəzetində işə girir. Sora da isə Urumçi şəhərindəki "Tarım" jurnalında əmək fəaliyyətini davam etdirir.
1990-cı ildə Aktu rayonunun Barın kəndində baş verən silahlı toqquşmalardan sonra senzor nəzarəti artır və yazıçı, şair, jurnalistlər və sənət adamlarına qarşı təqiblər başlayır. 1991-ci ilin fevralından sonra tanınmış uyğur alimi, yazıçı Turqun Almasın "Uyğurlar", "Hun tarixi", "Əski uyğur ədəbiyyatı" kitabları tənqid hədəfinə çevrilir, oradakı faktların təftişinə başlanılır. Turqun Almas və diğər nüfuzlu uyğur ədibləri "pantürkist", "Uyğur şovinisti", "separatçı" deyə suçlanır, təqib və tənqidlərə məruz qalırlar. Beləliklə, Uyğur ədəbiyyatının inkişafı ləngidilir, təkrar durğunluq dövrünə dönülür.
Turqun Almas "Pıçaq" dramını yazmış, "Tarım şamalları" (Tarım yelləri), "Tan səhər" (Dan səhəri) kimi şeir kitablarını və "Hun tarihi", "Uyğurlar" adlı tarix kitablarını çap etdirmişdir. .
Turqun Almasın "Uyğurlar" əsərini Həmit Həmrayev rus dilinə çevirmişdi. Bu kitab uyğurlar haqqında yazılan kitabların birincisidir. Uyğur dilində 1989-cu ildə çıxıb.
Turqun Almas vətənpərvər kimi tarixşünaslıqda da özünü göstərirdi. Ulu babaları qüdrətli türk dövlətləri qurmuş uyğurlara qədim Uyğur dövlətlərini tanıdır və bunlarla qürur duymaları təbliğ edirdi.
Atış şəlaləsi
Atış şəlaləsi (Атыш — döyüşən, atan) — Cənubi Uralda, Başqırdıstanın Beloretski rayonunda yerləşən şəlalə.
Ümumi məlumat
Atış şəlaləsinin hündürlüyü 4,5 metr, eni isə 6 metrdir. Əsrlər boyu qayanın arasından axan şəlalə, diametri 20 m, dərinliyi 7–10 m olan iki su qazanını xatırladır. Atış şəlaləsi zamanı yaranan göl Lemeza çayına axır. Şəlalənin yaşı çox böyükdür. Atış şəlaləsinin üzərindən axdığı dağ 570 milyon il yaşı olan əhəng daşıdır. Şəlalədəki ekoloji vəziyyətə baxmayaraq, Atış şəlaləsi hazırda Başqırdıstanın təbii gözəlliklərini bilənlər üçün ən məşhur yerlərdən biridir. Lemesanın çayının kənarından olan yol, şəlaləyə açılır, bu da avtomobilin şəlaləyə gəlməsinə imkan verir.
Beyra-Rio stadionu
Beyra-Rio stadionu — Braziliyanın Porto Aleqre şəhərində yerləşən stadion. Tamaşaçı tutumu 50,128 nəfərdir. "İnternasional" klubu ev oyunlarını bu stadionda keçirir.
Tarixi
Açılışı 6 aprel 1969-cu ildə olmuşdur.
Beynəlxalq matçlar
Bu stadionda bir sıra beynəlxalq futbol matçları keçirilmişdir.
2014 FİFA Dünya Kuboku
850px|thumb|center|Stadionun panoramı
Nohur gölü
Nohur gölü və ya Nohurqışlaq su anbarı — Qəbələ şəhərindən 3 km şərqdə, Nohurqışlaq kəndindən 1 km şimalda, Güllüburun, Göydağ və Yumuru dağların arasındakı təbii çuxurda, dəniz səviyyəsindən 700 m hündürlükdə yerləşir. 1949-cu ilə kimi təbii göl kimi mövcud olan Nohur gölünün ətrafı sıx qamışlıq və su bitkiləri ilə örtülü bataqlıq, mərkəzi hissəsindəki dərin çuxurluqda isə sarı-yaşıl rəngdə suyu olan göl yerləşirdi. 1949-cu ildə bu gölün cənub hissəsində — Güllü burun dağı ilə Yumuru dağ arasında uzunluğu 850 m, hündürlüyü 8–10 m, eni 4–6 m olan torpaq bənd çəkilərək su anbarı yaradılmışdır. Su anbarının hazırda uzunluğu 1925 m eni 1355 metr, sahəsi 240 hektardır. Maksimum dərinliyi 24 m-ə, suyunun həcmi isə 16 milyon m³-ə çatır.
Nohurqışlaq su anbarına Dəmiraparan (70%) və Vəndam (30%) çaylarının suyu axıdılır. Nohurqşılaq su anbarı qeyd olunan çayların suyunu tənzimləməklə yanaşı Qəbələ, Ağdaş, Göyçay və Ucar rayonlarının təsərrüfatlarının suya olan təlabatını ödəmək məqsədi daşımasına görə mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Digər tərəfədən əhalinin sıx məsgunlaşıdığı bölgə, Qəbələ İsmayıllı – Bakı avtomabil yolunun kənarında yerləşən bu sututar yerli əhalinin, turist və qonaqların ən çox maraq göstərdikləri istirahət zonalarından biridir. Nohurqışlaq su anbarından göl balıqçılarının (akvakultura) və idmanın (avarçəkmə) inkişaf etdirməsi baxımından da əhəmiyyəti böyükdür. Hazırda su anbarının şimal, cənubi qərb və şərq sahillərində istirahət zonaları fəaliyyət göstərir.