cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
SSRİ Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsi
Dövlət təhlükəsizlik orqanları Stalinin nəzarəti altında
DSİ-nin yerlərdə yaradılmış qurumları sərbəst təşkilatlar kimi fəaliyyət göstərirdilər; Yerli icra orqanları onlara birbaşa dəstək vermək məcburiyyətində deyildilər. Bunu nəzərə alaraq, 1923-cü il 15 noyabrda SSRİ Mərkəzi İcrayyə Komitəsi Birləşmiş Dövlət Siyasi İdarəsinin (Объединенное государственное политическое управление – ОГПУ) yaradılması haqqında göstəriş verdi. 9 may 1924-cü ildə isə SSRİ MİK yerli milis və cinayət axtarış orqanlarının operativ münasibətlərdə BDSİ-nin tabeçiliyinə verilməsi haqqında qərar qəbul etdi. Bununla da, BDSİ-nin səlahiyyətləri genişləndirildi, dövlət təhlükəsizlik orqanları ilə daxili işlər orqanlarının birləşməsi prosesinin əsası qoyuldu.
thumb|350px|right|Stalin BDSİ (ОГПУ) əməkdaşının müşayiəti ilə Moskva küçələrində (1920-ci illərin sonu)
Bütün bu proseslərin getdiyi dövrdə SSRİ hüquqi dövlət kimi təşəkkül tapmış və Stalin real hakimiyyəti öz əlində cəmləməyi bacarmışdı. Dövlət təhlükəsizlik orqanları başda olmaqla, ölkənin güc strukturları ölümünə kimi onun nəzarətində qaldı. Hakimiyyəti ələ keçirmiş bolşeviklər öz düşmənlərini xaricdə izləməyə başlayırlar. 1920-ci illərdə SSRİ dövlət təhlükəsizlik orqanlarının əsas vəzifəsi xaricə qaçmış, keçmişdə Rusiya imperiyasının elitasını təşkil etmiş, bolşeviklərlə mübarizədə amansızlıq etmiş şəxslərin xarici ölkələrdə tapılması və məhv edilməsi idi. Çox mühacirlər təhlükəsizlik orqanlarının aldadıcı təbliğatına aldanaraq, SSRİ-yə qayıtmış və məhv edilmişdir. Mühacirləri tapdığı yerdəcə qətlə yetirən Sovet təhlükəsizlik orqanları əməkdaşlarının bu hərəkətləri SSRİ dövlət təhlükəsizlik orqanlarının tarixinə uğurlu əməliyyatlar kimi düşmüşdür.
1926-cı il 20 iyulda ömrünün sonlarına kimi SSRİ dövlət təhlükəsizlik orqanlarına rəhbərlik etmiş F.E.Dzerjinski vəfat edir. Xarizmatik, "Dəmir Feliks" ləqəbli Dzerjinskinin vəfatı Stalinin bu struktura daha ciddi nüfuz etməsinə şərait yaradır. Dzerjinskinin əvəzinə BDSİ-yə 1934-cü ilə kimi V.R.Menjinski, 1934–1936-cı illərdə isə Q.Q.Yaqoda rəhbərlik etmişdir.
1930-cu illərin başlanğıcından etibarən BDSİ kütləvi siyasi repressiyalara başlayır. 15 dekabr 1930-cu ildə BDSİ milis və cinayət axtarış orqanları, onların aşkar və gizli şəbəkələri üzərində tam nəzarət səlahiyyəti əldə edir. Milis orqanları üzərində ikihakimiyyətlilik (XDİK və BDSİ) 1934-cü ildə onların Ümumittifaq Xalq Daxili İşlər Komissarlığı (НКВД СССР) adı altında birləşməsinə səbəb oldu. BDSİ adı dəyişdirilib Dövlət Təhlükəsizliyinin Baş İdarəsi (Главное управление государственной безопасности – ГУГБ) adı ilə yeni qurumun tərkibinə daxil edildi.
Yeni quruma 1936–1938-ci illərdə N.İ.Yejov, 1938–1945-ci illərdə L.P.Beriya rəhbərlik etmişdir.
1941-ci ildə qısa müddətdə qurum SSRİ Xalq Daxili İşlər Komissarlığı və SSRİ Xalq Dövlət Təhlükəsizliyi Komissarlığı (Народный комиссариат государственной безопасности – НКГБ) adlı iki müxtəlif orqanlara bölünsə də, sonradan birləşdirildi.
Böyük Vətən müharibəsinin başlanması ilə dövlət təhlükəsizlik orqanları qarşında duran vəzifələrdə də dəyişikliklər oldu.
Dövlət təhlükəsizliyinə cavabdeh olan qurum yenidən SSRİ XDİK-nın tərkibindən çıxarıldı, müstəqilləşdi. 19 aprel 1943-cü ildə Böyük Vətən müharibəsindəki fəaliyyətinə görə, geniş tanınmış, adının açıqlaması "Casuslara ölüm!" (СМЕРШ – Смерть шпионам!) olan qurum yaradıldı. Təşkilatın tam adı Baş Əkskəşfiyyat İdarəsi "Smerş" idi (Главное управление контрразведки "СМЕРШ" – ГУКР "СМЕРШ"). Qurumun adından göründüyü kimi əsas fəaliyyət əkskəşfiyyat idi. Təşkilatın hər yerdə casus axtarması əsirlikdən qaçmış sovet əsgərlərini də casusluqda ittiham etmələrinə, 30-cu illərin kütləvi qırğınlarını yeni bir formada davam etməsinə səbəb oldu.
Böyük Vətən müharibəsindən sonra, "xalq komissarlığı" termininin "nazirlik" termini ilə əvəzlənməsi prosesi təhlükəsizlik qurumlarından da yan keçmədi: 15 mart 1946-cı ildə dövlət təhlükəsizlik orqanı SSRİ Dövlət Təhlükəsizliyi Nazirliyi (Министерство государственной безопасности СССР – МГБ СССР) adlanmağa başladı.
1947-ci ildə SSRİ Nazirlər Soveti nəzdində İnformasiya Komitəsi yaradıldı. Qısa müddət sonra, bu komitet SSRİ Xarici İşlər Nazirliyinin tərkibinə verildi. 1952-ci ilin yanvarında komitə DTM SSRİ-nin tərkibinə Birinci Baş İdarə (Первое Главное управление – ПГУ МГБ СССР) kimi qatıldı.
1953-cü il martın 5-də Stalinin ölümü ilə SSRİ-nin bütün sahələrində köklü dəyişikliklər başladı. Güc strukturları son təşkilati formalarını almağa başladılar: 7 mart 1953-cü ildə SSRİ DTN və SSRİ DİN vahid qurumda birləşdilər; 13 mart 1954-cü ildə SSRİ Nazirlər Soveti nəzdində Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsi yaradıldı.
Fəaliyyət üsulları
SSRİ DTK dünyada ən iri kəşfiyyat-informasiya toplama qurumlarından biri, bəzi mənbələrə görə, birincisi hesab edilirdi. Ölkə daxilinə total nəzarət etmək imkanına malik olan DTK-nın tərəfdaş və Sovet İttifaqına rəqib bloklarda güclü şəbəkələri olmuşdur. Səfirliklərdə fəaliyyət göstərərək siyasi, hərbi və iqtisadi xarakterli məlumat toplayan DTK əməkdaşları qeyri-qanuni yollarla da məlumat toplamalıydılar. Bundan əlavə, yalan informasiyalar yaymaqla (dezinformasiya) rəqibləri aldatmaq DTK-nın əsas istifadə etdiyi metodlardan idi.
Bundan əlavə, DTK Qərb ölkələrində antikapitalist meylli insanları əməkdaşlığa cəlb etməklə, onlardan istifadə etmişdir. Kütləvi informasiya vasitələri tərəfindən "Möhtəşəm Kembric beşliyi" (Kim Filbi, Donald Maklin, Entoni Blant, Djon Kernkross və Qay Bercess) kimi adlandırılmış agentləri də bu sıraya daxil etmək olar. SSRİ təhlükəsizlik orqanları Qərb cəmiyyətlərinin yüksək təbəqələrində belə özlərinə tərəfdaşlar cəlb edə bilmişlər.
Ləğvi və varisləri
thumb|150px|right|SSRİ DTK-nın emblemi SSRİ DTK-nın bölünməsi hökumət rabitəsi və hökumət vəzifəlilərinin təhlükəsizliyini qorunmasına məsul şöbələrin DTK-dan ayrılması ilə başladı. 22 dekabr 1991-ci ildə SSRİ Dövlət Şurasının qərarı ilə SSRİ DTK-nın əvəzinə Respublikalararası Təhlükəsizlik Xidməti (Межреспубликанская служба безопасности-МСБ), SSRİ Mərkəzi Kəşfiyyat Xidməti (Центральная служба разведки СССР-ЦСР) və SSRİ Sərhədlərinin Qorunması üzrə Komitə (Комитет по охране государственной границы СССР) yaradıldı. SSRİ prezidenti M.S.Qorbaçovun 3 dekabr 1991-ci il tarixli "Dövlət təhlükəsizlik orqanlarının yenidən təşkili haqqında" qanunu imzalaması ilə qurum tam təsviyyə edildi.
RSFSR prezidenti Boris Yelsinin dövlət təhlükəsizlik və daxili işlər orqanlarını bir qurumda birləşdirmək səyi reallaşmadıqdan sonra, 24 yanvar 1991-ci ildə RSFSR prezidenti yanında İnformasiya və Hökumət Rabitəsi Federal Agentliyi (Федеральное агентство правительственной связи и информации при Президенте Российской Федерации-ФАПСИ), 26 dekabr 1991-ci ildə SSRİ MKX-nin bazasında Rusiya Xarici Kəşfiyyat Xidməti yaradıldı; dövlət sərhədlərinin qorunması funksiyasını Rusiya Federasiyası Sərhəd Qoşunları (RF Təhlükəsizlik Nazirliyinin tərkibində) yerinə yetirməyə başladı.
"Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsi" (DTK) adını hal-hazırda Belorus dövlət təhlükəsizlik orqanları daşımaqdadır.
Müasir Rusiyada keçmiş SSRİ DTK-nın funksiyasını yerinə yetirən bir neçə qurum mövcuddur:
SSRİ-nin tərkibindəki müttəfiq respublikalardan biri olan Azərbaycanda dövlət təhlükəsizliyi funksiyasını hal-hazırda Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti yerinə yetirir.
SSRİ DTK rəhbərləri
thumb|150px|right|SSRİ DTK-nin məşhur rəhbərlərindən biri, sonradan [[Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqı|SSRİ rəhbəri olmuş Yuri Andropov]]
İdarələr
thumb|200px|right|DTK-nın (hal-hazırda FTX-nın) Moskvada Lubyanka meydanındakı mərkəzi binası
Mütləq qiymət
thumb|260px|Mütləq qiymət funskiyasının həqiqi ədədlər [[çoxluq|çoxluğunda qrafiki.]] Mütləq qiymət — riyaziyyatda bir həqiqi ədədin işarəsiz qiyməti. Kompüter lərdə bu əməli ifadə etmək üçün istifadə edilən riyazi funksiya adətən abs(...) kimi göstərilir. (Məsələn: abs(-5))
Heb-Sed
thumb|280 px|left|Coser ehram kompleksinə aid Heb-Sed meydanı Heb-Sed və ya Sed Bayramı ("quyruq bayramı") Qədim Misirdə ən qədim və qədim dövrlərə aid hökümdarın şərəfinə təşkil olunan bir mərasimdir. Bu mərasim Ptolomey dövrünə qədər hökumdarların həyatında onların təqdimatı üçün mühüm hadisə sayılırdı.
Bayram xüsusən fironun hökumranlığının otuzuncu ilindən başlayaraq üç ildən bir keçirilərmiş. Bu qədim mərasim hələ firon Den və Coserin zamanında qeyd olunmuşdur. Təkcə hökumdar Xatşeptsut Heb-Sed mərasimini vaxtından əvvəl, Hökumranlığının XVI ilindən başlayaraq qeyd etmişdir. Bu mərasimdə məqsəd hökumdar səltənətinin nəyə qadir olmasını göstərmək olmuşdur.
Mərasimin ilkin yaranma səbəbi tam izah edilməmişdir. Bəzi misirşünaslar qeyd edirlər ki, mərasimin qayəsi yaşlaşmış və qocalmış hökumdarın hakimiyyət dövrünün yubiley kimi qeyd etməklə yanaşı onun öldürülərək cavan hökumdarla əvəz etdirilməsi olmuşdur. Afrika xalqları arasında hökumdarın bu şəkildə öldürülməsi müasir dövrlərə qədər gəlib çatmışdır. Bayramın əsas elementi heyvan quyruğu olmuş sonrakı dövrlərdə onu ced əvəz etmişdir.
Bəzən bu mərasim dünyasını dəyişmiş hökumdarın məzar üstü məbədində təşkil edilərmiş. Bunu Coser ehram kompleksində mövcud olan Heb-Sed meydançası bir daha təsdiqləyir.
Lardye
Lardye (, Lardièrs) — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Sent-Etyen-lez-Orq kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Forkalkye.
INSEE kodu — 04101.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 73 yaşda (15-64 yaş arasında) 50 nəfər iqtisadi cəhətdən, 23 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 68.5%, 1999-cu ildə 72.8%). Fəal olan 50 nəfərdən 44 nəfər (24 kişi və 20 qadın), 6 nəfər işsiz (3 kişi və 3 qadın) idi. 23 fəaliyyətsiz 4 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 9 nəfər təqaüdçü, 10 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Ürək qlikozidləri
thumb|250px|Diqitoksinin kimyəvi qurluşu Ürək qlikozidləri — bitki mənşəyli dərman preparatları olub, terapevtik dozada kardioton və aritmiya əleyhinə təsirlərə malikdir. Ürək qlikozidlərindən əsasən müxtəlif etiologiyalı ürək çatışmazlığında geniş istifadə edilir. Qlikazidlər ürək əzələsinin iş qabiliyyətini artırır, onun səmərəli və qənaətbəxş işləməsinə ərait yaradır.
Tərkibi
Ürək qlikozidləri qeyri şəkər və şəkər hissədən: aqlikona və qlikondan ibarətdir. Aqlikonun əsasını steroid struktur (siklopentanperhidrofenantren) təşkil edir. Qlikon isə müxtəlif cür şəkərlərlə: D-diqitoksoza, D-qlükoza, D-simaroza, D-ramonoza və s. təmsil olunur. Bəzən qlikon hissəyə sirkə turşusu qalığı birləşmiş olur. Kardiotonik effektə aqlikon hissəsinin malekulları malikdir. Ürək qlikozidləri asanlıqla fermentativ, turşu-qələvi hidrolizinə məruz qalırlar. Tibbi praktikada əsasən aşağıdakı bitkilərdən alınmış ürək qlikozidlərindən istifadə edilir:
Arnebiya
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Xaricilər
Xaricilər ( əl-xəvaric; mənası – çıxıb gedənlər) — erkən İslam məzhəblərindən biri.
Dini və siyasi məsələlərdə fərqli görüşləri və fəaliyyətləri ilə tanınan firqədir. Yenə müxalifləri tərəfindən Xaricilər haqqında istifadə olunmuş bir digər isimdə " Dindən çıxmış"mənasında "məriqa"dır. Lakin Özləri isə Xaricilər özlərini "Allah və peyğəmbərinə hicrət edənlər", "Kafirlərlə hər cür münasibəti kəsənlər "mənasında istifadə edirlər. Xaricilərin bəyənib, özləri üçün istifadə etdikləri başqa bir ad isə "Allah, şübhəsiz ki, Allah yolunda vuruşub öldürən və öldürülən möminlərin canlarını və mallarını Tovratda, İncildə, Quranda haqq olaraq vədd edilmiş, Cənnət müqabilində satın almışdır "ayəsi ilə əlaqəli olan şurat ismidir. Xarici sözünün mənası–çıxmaq, itaətdən çıxıb üsyan etmək deməkdir. Toplu olaraq xariciyyə və xəvaric kimi işlədilir. Firqənin adı barəsində müxtəlif fikirlər irəli sürülmüşdür. Kəndlilərinə qarşı üsyan etdikləri üçün firqənin müxalifləri xəvaric ismini “insanlardan, dindən, haqqdan və Əlidən uzaqlaşan və hakimiyyətə qarşı adlandırılaraq camaatdan çıxanlar “olaraq işlədilmişdir. Əlinin Cəməl və Sıffındə digər müsəlman qruplara qarşı savaşması, hakəm munasibəti və xaricilərlə olan mübarizəsi islam tarixçiliyində müzakirə mövzusu olmuşdur. Hakəm hadisəsi və xaricilərin ortaya çıxması belə açıqlanır. Əli ordusu içində ayrılığa yer verməmək üçün hakimə razı olmamışdı.Əmri altındakıların fikirlərini qəbul edərkən, sanki Müaviyənin xiləfətdə haqq sahibi olduğunu qəbul etmiş olurdu. Hakimlərin razılaşa biləcəklərini, dolayısı ilə Əli və Müaviyənin birləşəcəklərini və Osmanın qatilləri olduqları üçün özlərini düşünən və bu ehtimalı müzakirə edən Səbəiyyə böyük bir qorxuya düşərək, dərhal döyüş meydanından uzaqlaşmaqı, müstəqil ordu və təşkilat qurub Əli və Müaviyənin qarşısına çıxmaqı planladılar. Müaviyə onların öldürdükləri Osmanın yaxını, Əli isə Qureyşin Haşim oğulları qolundandı və hər ikisidə Osmanın qatillərini tutaraq cəzalandırmaq istəyirdilər. Ancaq bu kimsələrin. Əlinin ordusundan ayrılmalarının və savaş meydanını tərk etmələrinin görünən bir səbəbi olmalıydı. Əks halda asilər hesab edilərək cəzalandırılacaqdılar. Ona görədə özlərinin qaçmalarını dini bir səbəbə bağladılar. Daha sonraları isə Xaricilər adıyla tanınan bu asilər topluluğu, Əlidən ayrılaraq Hərurədə və Nəhavənddə toplandılar. Əlidən ayrilaraq Hərurədə toplanan bu üsyançı qrup, xəlifəni özlərinin başlanğıcda zorla qəbul etdikləri “təhkim” mövzusunda gunahlandırdılar. Xaricilər hərəkatının meydana gəlməsində əsas səbəb itaətsizlik idi.
Dini səbəblər
Əlidən ayrılaraq Hərurədə toplanan üsyançı qrup, xəlifəni özlərinin başlanğıcda zorla qəbul etdirdikləri “təhkim” mövzusunda günahlandırdılar, ona “La hükmə illa lillah, inilhükmə illallah-hökm ancaq Allahındır-amma sən insanları hakim seçdin, Allahın hökmü yerinə bəşərin hökmünü qəbul etdin, beləliklə kafir oldun”dedilər. Xəlifə küfrə duşdüyü üçün üzərindəki beyətin qalxdığını söyləyən asilər, siyasi və dini günah işləmədiklərini, üsyan etmədiklərini, üsyançı sayilmadıqlarını və və həqiqətdə inanclarının gərəyincə hərəkət etdiklərini irəli sürdülər.
“La hükmə illa lillah” başlığı altında Hərurədə toplanan və islam məzhəbləri tarixində “Həruriyyə”, ”Mühəkkimətül-ula” və ya “Xaricilər”, “Mariqlər” (المارقون) deyə adlandırılan bu topluluq, müstəqil bir idarə sistemi qurdular. Beləcə, xəlifə Əlinin idarəsi, Suriyadakı Müaviyənin idarəsi və Hərurədəki xarici idarəsi şəklində islam dövlətində üç qrup yarandı. Çox qısa bir şəkildə ifadə etsək, Xaricilər olaraq bilinən bu qrup, əslində müsəlmanlığı qəbul edən, lakin dar bir dini düşüncəyə sahib olub, digər qruplara qarşı qatı münasibət bildirən qruplardır. Bunlar zamanla mövcud sosial struktura uyğun laşmaqda çətinlik çəkmiş, eyni zamanda yaşadıqları sərt səhra iqlimi və şərtləri ilə formalaşan həyat düşüncəsi ilə öz sosial mədəni düşüncələrinə uyğun bir qrup olaraq təşəkkül etmişlər. Qeyd etdiyimiz kimi sayları təxminən 12.000 olan bu qrup məsələnin hakimlərin öhdəsinə buraxılmasına qarşı çıxmış və təhkimə razı olmadıqları üçün Əlini tənqid edib ondan ayrıldılar. Əli Xaricilərlə olan problemi həll etməyə böyük səy göstərmişdir. Bu qrupa baxdıqda görə bilərik ki, bu qrup əslində şiə qrupundan olduğunu lakin hakəm mübahisəsinə görə ondan ayrıldığını görə bilərik. Bu qrupun yaranması islamın zərərinə oldu. Çünki bu islam daxilində qrupların yaranmasına, təfriqələrin yaranmasına gətirib çıxartdı. Xaricilərə görə Qurani Kərim mütləq bir qanun olub, təvil və ya təfsirə ehtiyac hiss etmədən, ləfzi varlığı ilə dəyişməz bir şəkildə həm etiqadi, əməli həyat üçün yeganə bir nizamdır. Onların dini səbəbi xarici olmayanları düşmən bilib, kafir qəbul etmələridir.
İqtisadi səbəblər
Xaricilər hərəkatının meydana gəlməsində, bir siyasi-iqtisadi qrup olaraq ortaya çıxmasında başqa faktorlar davar. Bunların başında qəbilə təəssübkeşliyi dayanırdı. Çünki İslamda ilk yayşlan qrup olan xaricilər,əsasən qəbilələrə önəm verən qəbilələrdə meydana gəlməkdə idi. Bəkr, mudar qəbiləsi öndə gələn qəbilə idi.Beləki Xariciliyin ortaya çıxmasında əsas səbəb Qureyşin hakimiyyətinə son qoymaq idi. Xaricilər Nəhrəvan və Nuheyldən etibarən Əli ibn Əbu Talibin Şəhid edilməsinə qədər iki ildən çox bir müddətdə, bəzi kiçik məhəllə üsyanları ortaya çıxmışdır. Bu üsyanlar Müaviyə dövründədə davam etmişdir.Abbasilər dövründə Bəsrə və Hicazdan başqa oman, Yəmən və şimali afrikaya qədər geniş bir əraziyə yayılan Xaricilər, bir çox kiçikqruplara da ayrılmışlar. Hətta öz fikirlərinə görə də bu qruplar da bir birilərindən fərqlənirdilər.buda iqtisadi səbəblərin zəifləməsinə gətirib çıxarırdı.Bir birilərinin aralarinda yayılan təfriqə iqtisadi baxımdan onlara çox zərər gətirir,digər dinlərdən olan insanları düşmən bilir,onlara yaxın qalmayan xaricilər islama çox zərər verirdilər.Xaricilərin əsas fikri həmdə bu idi ki,onlar heç zaman kafirlərlə munasibət qurmurdular.Onların arasında ümümi olaraq əlaqənin olmaması iqtisadi  baxımdanda onlara və dövlətə mənfi təsir edirdi.
Siyasi səbəblər
Xarcilər hərəkatının yaranmasının ən önəmli səbəblərindən biri siyasi səbəblərdir.Yazıda qeyd etdiyimiz kimi Xaricilər özləridə bir çox siyasi qruplara ayrılmışdılar.Bu qruplardan bəziləri bunlardır:
1.Mühəkkiməi-ula. Sıffın döyüşünün sonunda təhkim hadisəsi ortaya çıxdığı zaman Hərurədə toplanan, buna görə Haruriyyə kimi bilinən qrup.Başçıları Abdullah ibn Kəvva, Abdullah ibn Vəhb Ər rasibi, Attab ibn Avər kimi liderləri olan bu qrup xilafətin Qureyşə aidiyyətini rədd edərək Əli Ibn əbu Talibi əvvəlcə xətalı,daha sonra isə kafir olaraq qəbul etmişlər,Osman ibn Affan ilə cəməl hadisəsinə və sıffın döyüşünə qoşulanları təhqir etmişdir.
2.Əzariqə.Nafi ibn Əzraqa nisbət edilən və Əli ibn əbu Talib,Osman ibn Əffan,Talha İbn Ubeydullah,Zübeyr İbn Əl avvama qoşulanların kafir olduğunu və əbəfi cəhənnəmlik olduğunu irəli sürən,olduqları yerə hicrət etməyən Xariciləri təkfir edən, təqiyyəni rədd edən,dövrünün ən firqəsidir
3.Nəcadət.Nəcdə ibn Amir əl –hənəfi liderliyində Əzariqaya qoşulacaqları halda, Nafi ibn Əzraqın,Xarici olub hicrət etməyənləri kafir sayacağına gğrə bu işdən əl çəkən, ictihadi mövzularda məlumatsızlıqları səbəbilə yanlış iş görənləri üzrlü hesab etdikləri üçün Aziriyyə kimi bilinən bu firqə, Atiyyə ibn Əsvədə tabe olan Ataviyyə, Əbu Fudeykə tabe olan Fudeykiyyə və  bir başqa bir çox kiçik qrupa ayrılmışdır
4.Bu zamanda digər qəbilələrdə mövcud olmuşdur.Digər qruplara Sufriyyə, Acaridə,səalibə qruplarını misal göstərmək olar.Xaricilər özlərid digər qruplara ayrıldıdqdan sonra öz aralarında da,fikir ayrılıqları yaranmışdır
Xaricilərin meydana gəlməsində siyasi səbəb olaraq, Xəvaric, hakiminin təyinini qəbul etməsinə görə Əli ibn Əbu Talidən ayrılanların meydana gətirdiyi bir firqədir. Xaricilərin meydana gəlməsinin digər bir səbəbi eyni zamanda siyasi və dövlət idarəsində mövcud olan qarşılıqları və Osman ibn əffanın bu dövrdəki icraatını ədalətsizlik olaraq dəyərləndirmək bütün Xaricilərin ittifaq etdikləri məsələlərdən biridir.
Mədəni səbəblər
Xaricilərin mədəni sahədə meydana gəlməsində müxtəlif səbəblərləri vardır.Xaricilərin yayılması ele bir zamana təsadüf etdi ki, bu vaxt mədəni sahədə qruplar artmaqda idi.Əli ibn Əbu Talib ilk öncə xaricilərlə sülhlə barışmaq istəsədə  sadəcə onların bir qismi Əlinin tərəfinə keçib onunla birlikdə Kufəyə gəldilər. Haruroyə(Hərurədə toplandıqları üçün adlandırılan bu üsyançılar) Abdullah b.Vəhb ər Rasibini xəlifə olaraq seçdilər və yeni idarə qurmalarına başladılar. Dövlət idarəsinin Qureyşdə olmadığını yayaraq daha sonra çoxlu sayda tərəfdar toplayan Xaricilər, Qureyşin idarəsinə qarşı baş qaldırdılar.Bundan sonra Xəvaricilər Nəhrivanda toplandılar.
İşlər o yerə gəlib çatdı ki Əli Xaricilər üzərinə hücuma keçdi.Lakin döyüşməzdən əvvəl onlardan Abdullahın ailəsinin qatillərini təslim etmələrini istədi. Qays və Əyyub əl-Ənsari kimi səhabələr vasitəsiylə onlara nəsihət etdi. Əli hər nə qədər etsədə müsbət bir nəticə alınmadı.Xaricilər Əlinin ordusuna hücum etdilər çox şiddətli Nəhrəvan döyüşündə üsyançıların çoxu öldürüldü.Lakin bu savaşlada hər şey öz həllini tapmadı yenədə bu intiqam və üsyankarlıq eyni qaydada davam etdi.
Əfqanıstan müharibəsi (1979–1989)
Əfqanıstan müharibəsi — 1979-1989-cu illərdə SSRİ-nin Əfqanıstanda apardığı müharibədir. 1979-cu il dekabrın 24-də ilk sovet hərbi qüvvələri Əfqanıstan sərhədini keçmişdir. Sovet ordusu ölkəni tərk etdikdən sonra da müharibə davam etmişdir.
Səbəbləri
1885-ci ildə Rusiya qüvvələri Panjdeh insidenti zamanı Əfqanıstan qüvvələrindən Amudəryanın cənubundakı Panjdehdə mübahisəli ərazini ələ keçirdi. Sərhəd 1885–1887-ci illərdə birgə ingilis-rus Əfqanıstan Sərhəd Komissiyası tərəfindən razılaşdırılmışdır. Rusiyanın bölgəyə marağı sovet dövründə də davam etdi, 1955 və 1978-ci illər arasında milyardlarla iqtisadi və hərbi yardım Əfqanıstana göndərildi.
1978-ci ildə Saur İnqilabından sonra 27 aprel 1978-ci ildə Əfqanıstan Demokratik Respublikası yaradıldı. Hökumət kasıb yoxsul, fermer-cütçü sosialist gündəmində idi. Sovet İttifaqı ilə yaxın münasibətləri vardı. 5 dekabr 1978-ci ildə Sovet İttifaqı və Əfqanıstan arasında dostluq müqaviləsi imzalanmışdır. 1979-cu ilin fevralında ABŞ-nin Əfqanıstandakı səfiri Adolf Dabs, Setami Milli militanları tərəfindən qaçırılmış və sonra Sovet məsləhətçilərinin köməkliyi ilə Əfqan polisinin həyata keçirdiyi hücum zamanı öldürülmüşdü. Onun ölümü Əfqanıstan-Amerika əlaqələrində böyük bir gərginliyə gətirib çıxardı.
Tarixi
thumb|right|300px|Sovet əsgərləri [[Kabildə, 1986-cı il]] 1978-ci ildə Əfqanıstan Xalq Partiyasının (ƏXP) rəhbəri, SSRİ-yə meylliliyi ilə tanınan Nur Məhəmməd Tərəki rəqibi Həfizulla Əmin tərəfindən qətlə yetirildi. Hakimiyyət Aminin rəhbərliyi altında olan ƏXP-nin "Hezb" qanadının əlinə keçdi. Aminin ölkədə həyata keçirdiyi iqtisadi-siyasi islahatlar iri mülkədarlar tərəfindən müsbət qarşılanmadığından Əfqanıstanın müxtəlif əyalətlərində mərkəzi hakimiyyətə qarşı çıxışlar baş verməkdə idi. Bu çıxışlar Pakistan, həmçinin ABŞ da daxil olmaqla, bir sıra qərb ölkələri tərəfindən dəstəklənirdi. Belə bir məqamda Əfqanıstandakı dayaqlarını itirməmək üçün SSRİ Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi bu ölkəyə qoşun yeritmək qərarı verdi.
Beynəlxalq ictimaiyyat Sovet qoşunlarının Əfqanıstana təcavüzünü olduqca kəskin etirazla qarşıladı. BMT-nin Baş Məclisi SSRİ silahlı qüvvələrinin tezliklə Əfqanıstandan çıxarılmasını tələb edən qətnamə qəbul etdi. Bir çox ölkələr 1980-ci ildə Moskvada keçirilən dünya olimpiadasını boykot etdilər. Amerika taxılının SSRİ-yə satılmasına qadağa qoyuldu. Strateji silahların məhdudlaşdırılması haqqında Sovet-Amerika sazişinin Senatda ratifikasiyası dayandırıldı. Pakistan və İran ərazilərində yüzlərlə düşərgə yaradıldı. Sonralar bu düşərgələr mücahidlər hazırlamaq üçün bazalara çevrilmişdilər. Sovet qoşunlarının Əfqanıstana yeridilməsi o zamankı rəhbərliyin, xüsusan Sovet İKP MK-nın Baş Katibi L.İ.Brejnevin çox böyük siyasi səhvi idi. Sonralar bu səhv ciddi şəkildə pislənildi. SSRİ ilə hesablaşmayan və Əfqanıstanın işğalı ilə razılaşmayan ABŞ Konqresi 1980-ci ilin aprel ayında Əfqanıstan müxalifətinə birbaşa yardım məqsədi ilə 15 milyon dollar yardım ayrılmasına razılıq verdi. Bundan başqa ABŞ və Qərbi Avropa hökumətləri SSRİ qarşı döyüşən əfqan mücahidlərinə külli miqdarda silah-sursat verirdilər. Dünya ictimaiyyətini də SSRİ-nin işğalçı olduğuna inandırırdılar. Bir sözlə, Əfqanıstan müharibəsi Qərblə SSRİ arasında gedən müharibənin sonuncusu oldu. 70-ci illərin sonlarında başlayan müharibə qurtarmaq bilmirdi. Müharibə nəticəsində yaşayış məntəqələri dağıdılmış, əhali kütləvi şakildə (5 milyona yaxın) Pakistana, İrana və başqa ölkələrə qaçmışdılar. Təsərrüfat dağılmış, ərzaq məhsulları istehsalı kəskin surətda aşağı düşmüş, bir çox müəssisələr fəaliyyətini dayandırmışdılar. Aclıq, dağıntı, qardaş qırğını əhalini fəlakət qarşısında qoymuşdu. Bu da etnik, tayfa va siyasi qrupların silahlı mübarizəsinə arxalanan təməlçi islamçı, millətçi cərəyanların mövqelərinin kəskin surətdə güclənməsinə səbəb olmuşdu. Vəziyyəti sabitləşdirmək, vətəndaş müharibəsini dayandırmaq, xarici müdaxiləyə son qoymaq üçün ƏXDP "Əfqanıstanda milli barışıq haqqında" bəyannamə qəbul etdi. 1987-ci il yanvarın 15-dən ölkənin hər yerində hərbi əməliyyatlar dayandırıldı. İqtidar və müxəlifət qüvvələrinin iştirakı ilə Koalisiya hökuməti yaratmaq haqqında təklif irəli sürüldü. Milli barışığın əldə edilməsi üçün yeni Konstitusiya qəbul edildi. Konstitusiyada bütün vətəndaşların hüquq bərabərliyi, qanun çərçivəsində çoxpartiyalıliq prinsipi təsbit edildi. ƏXDP-nin baş katibi Nəcibulla respublikanın prezidenti seçildi. Əfqanıstanla Pakistan arasındakı münasibətləri normallaşdırmaq üçün 1988-ci ildə Cenevrədə BMT-nin vasitəçiliyi ilə saziş imzalandı. Saziş bu dövlətlərin bir-birinin daxili işlərinə qarışmamasını, qaçqınların geri qaytarılmasına şərait yaradılmasını, hərbi müdaxilədən imtina edilməsini və Sovet qoşunlarının Əfqanıstandan çıxarılmasını nəzərdə tuturdu. SSRİ və ABŞ sazişin yerinə yetirilməsinin təminatçısı kimi çıxış etdilər. 1988-ci ilin mayında Sovet qoşunlarının mərhələ-mərhələ Əfqanıstandan çıxarılmasına başlandı. 1989-cu il fevralın 15-də qoşunların çıxarılması başa çatdı. Milli barışığa nail olmaq üçün ƏXDP-nin adı dayişdirilib Vətən partiyası adlandırıldı.
Müxtəlif statistikalara görə, 10 illik hərbi əməliyyatlar dövründə Əfqanıstanda 2 milyon nəfərə yaxın mülki sakin həlak olub. Amerikalılar isə əfqanların itkisinin 2,5 milyon nəfər olduğunu yazırlar. Sovet ordusu Əfqanıstanda 1979-cu ildə 86, 1980-ci ildə 1484, 1981-ci ildə 1298, 1982-ci ildə 1948, 1983-cü ildə 1446, 1984-cü ildə 2343, 1985-ci ildə 1868, 1986-cı ildə 1333, 1987-ci ildə 1215, 1988-ci ildə 759, 1989-cu ildə 53 nəfər olmaqla ümumilikdə 14.427 hərbçisini itirdi. DTK-nın itkisi 576, Daxili İşlər Nazirliyinin itkisi isə 28 nəfər olub. Hərbi əməliyyatlarda təxminən 54 min nəfər yaralanıb, 416 min nəfər isə müxtəlif dərəcəli kontuziyalar aldı. Sovet ordusunun Əfqanıstanda texniki itkisi isə belə olub: 147 tank, 1314 zirehli transportyor, 433 artilleriya sistemi, 118 təyyarə və 333 vertolyot. Əfqanıstan müharibəsi SSRİ-nin süqutunu sürətləndirdi. On illik müharibə nəticəsində SSRİ Əfqanıstana təxminən 800 milyon ABŞ dolları yardım göstərdi. 40-cı ordunun saxlanılması və əməliyyat xərcləri 3 milyard dollardan çox oldu. Bir sözlə Sovet sistemi Əfqanıstanda tamamilə məğlub oldu və bu müharibə SSRİ-nin süqutunu tezləşdirdi. Müharibənin başa çatmasından cəmi iki il sonra SSRİ parçalandı. Müharibənin aparıldığı 1979-cu il dekabrın 25-dən 1989-cu ilin fevralın 15-dək Əfqanıstanda Sovetlər Birliyinin 620 min hərbi qulluqçusu xidmət edib.
SSRİ Əfqanıstana daxil olanda Qərb dünyası narahatlıq içində idi. Kommunistlərin burada qələbə çalacağı təqdirdə Qərb bu regiona nəzarəti itirə bilərdi.
Azərbaycanlıların iştirakı
On illik Əfqanıstan müharibəsində 7500 azərbaycanlı da iştirak edib. Onların 208-i müharibədə həlak olub. 7 nəfər isə itkin düşüb. Bu gün Azərbaycanda cəmi 5 minə yaxın Əfqanıstan müharibəsi veteranı sağ qalıb. Əfqanıstandan qayıdandan sonra onların bir çoxu Qarabağda gedən döyüşlərdə həlak olub və ya sonradan vəfat ediblər. Əfqanıstan müharibəsi veteranlarından 17 nəfəri sonradan Azərbaycanın ərazi bütövlüyü uğrunda gedən döyüşlərdə Milli Qəhrəman adına layiq görülüb.
Hadi Takdaş
Hadi Takdaş (ilk adı Мухамметхади́ Хайру́ллович Такта́шев, ) - tatar şair və dramaturq. Tatar Sovet poeziyasının təsisçilərindən biri.
Əfqanıstan müharibəsi (1979–1989)
Nəticə
Sovet İttifaqının Əfqanıstandan çıxmasından sonra bu ölkədə heç də sülh bərpa olmadı. Əvvəlcə hakimiyyətə Taliban qüvvələri gəldilər. 2001-ci ildə ABŞ-nin bu ölkəni işğal etməsi ilə demək olar ki, SSRİ-nin apardığı müharibə təkrarlandı. Artıq 8 ildir ki, Qərb dünyası Əfqanıstanda vaxtilə ruslara qarşı döyüşən mücahidlərlə mübarizə aparır. Maraqlısı odur ki, bir vaxtlar ABŞ həmin qüvvələrə SSRİ-yə qarşı döyüşmək üçün silah-sursat verirdi. İndi həmin silahlar onun özünə tuşlanıb. Qərb dünyası mücahidlərin qələbəsini qeyd etmişdi. Dünya nəhənginə qarşı mübarizə aparmaq və ona qalib gəlmək asan deyildi. Təbii ki, burada ABŞ-nin da xidmətləri danılmazdır.
Əfqanıstan bu gün SSRİ işğalı kimi, Qərbin də işğalını yaşamağa məhkum olub. O vaxtı da xalq xarici qüvvələrə qarşı mübarizə aparırdı, indi də. O vaxt sovet qoşunlarına qarşı mübarizə aparan mücahidlərin sırasında olmuş, yazar Vahid Muzda Taliban qüvvələrinin apardığı döyüş əməliyyatlarının mücahidlərdən götürdüyünü deyir: "O zaman da ruslar çöl ərazilərdə müqavimətlə üzləşmişdilər. Bu gün də eyni şey təkrar olunur. Amerikalılar buralara gəldiyi zaman kəndlərdəki insanları qazanmaları gərəkdiyini anlamadılar. Bu gün, o zamanlar Sovet İttifaqının qarşılaşdığı bir partizan hərəkatı davam edir".
Bin
Bin, Ben — İranın Çahar-Mahal və Bəxtiyari ostanının Şəhrikürd şəhristanının Bin bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 11,699 nəfər və 3,141 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti azərbaycanlılardan ibarətdir, azərbaycan dilində danışırlar və şiə müsəlmandırlar.
Uzanmış arnebiya
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qurdlar (Sarvan)
Qurdlar — Gürcüstan Respublikasının Aşağı Kartli mxaresinin Sarvan bələdiyyəsinin inzibati-ərazi vahidində kənd.
Tanınmış şəxsləri
İsgəndərov İsgəndər Namaz oğlu - İkinci dünya müharibəsi iştirakçısı.
Gəbzə Texniki Universiteti
Gəbzə Texniki Universiteti — Türkiyə Respublikasının Kocaeli vilayətinin Gəbzə şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi, ölkənin ən aparıcı ali təhsil ocaqlarından biri.
Kunstkamera
Kunstkamera və ya Nadir əşyalar kabineti' – I Pyotr adına Rusiya Elmlər Akademiyasının antropologiya və etnoqrafiya muzeyi. Rusiyanın ilk muzeyi, İmperator Böyük Pyotr tərəfindən yaradılmışdı. Muzey Peterburqun mərkəzində, Universitet sahil küçəsi № 3 yerləşir.
Gəbzə Texniki Universiteti
Tarixi və fəaliyyəti
İnstitut 3 iyul 1992-ci ildə Gəbzə Yüksək Texnologiya İnstitutu (GYTE) adı ilə qurulmuşdur. 22 oktyabr 2014 tarixində TBMM tərəfindən qəbul edilən qanuna əsasən Gəbzə Texniki Universiteti olaraq yenidən qurulmasına qərar verilmişdir.
Kunstkamera
Etimologiya
Kunstkamera ( — nadir incəsənət əşyaların muzeyi) — keçmişdə müxtəlif tarixi, incəsənət, elm kolleksiyaların saxlandığı yer. XVI—XVII əsrlərdə Nadir əşyaların saxlandığı kabinetlər knyaz və kral saraylarında çox populyar olur. Belə ki, XVII əsrdə danimarkalı kral III Frederik tərəfindən Danimarka Kral Kunstkamerası yaradılmışdı. Bu kabinet Hans Xristian Andersenin "Noxud şəhzadəsi" nağılında adı çəkilir.
Gəbzə Texniki Universiteti
Tarixi və fəaliyyəti
Gəbzə Texniki Universiteti fəaliyyətində tədris prosesi ilə yanaşı elmi-tədqiqat işlərinin də prioritet elan edildiyi nüfuzlu ali təhsil ocaqlarından biridir. İnstitut yarandığı dövrdən etibarən türk sənayesinin qlobal rəqabət mühitində önəmli bir mövqe qazanmasında yaxından iştirak edən bir təhsil mərkəzi olmağı qarşısına məqsəd qoyub.
Kunstkamera
Tarixi
sol|thumb| 1740-cı ildə Kunstkamera
Gəbzə Texniki Universiteti
Tarixi və fəaliyyəti
1994-ci ildən etibarən magistratura və doktorantura təhsil pillələri üzrə mütəxəssislər hazırlayan institutda 945 bakalvrla yanaşı 1420 magistr və doktorant təhsilini davam etdirməkdədir. Hələ çox gənc bir institut olmasına baxmayaraq sahib olduğu seçmə akademik heyəti və əhatəli infrastrukturu ilə sürətlə inkişaf edən GYTE, müəllim və tələbə sayı nisbətinə görə də iddialı bir ali məktəbdir.
Kunstkamera
Tarixi
Kunstkamera Böyük Pyotr tərəfindən Neva çayının sahilində tikdirilmişdir. Prussiya memarı Georg Johann Mattarnovy tərəfindən layihələndirilən qüllələri olan Kunstkameranın Petrine Barokko binası 1727-ci ildə başa çatdırılmışdır. Onun təməli 1719-cu ildə qoyulub. Kunstkamera adı almanca Kunstkammerdən götürülüb, hərfi mənada "İncəsənət otağı" deməkdir.
Gəbzə Texniki Universiteti
Tarixi və fəaliyyəti
165 doktorluq elmi dərəcəsinə malik təhsil işçisinin çalışdığı Gəbzə Texniki Universiteti beynəlxalq nəşrlərdə iştirak baxımından dövlət universitetləri arasında ilk sıralarda yer almaqdadır. Güclü akademik heyəti, son texnologiyalarla təchiz edilmiş araşdırma və təhsil laboratoriyaları, icra etdiyi Avropa Birliyi və TÜBİTAK dəstəkli layihələr ali təhsil ocağının müasir standartlar əsasında təşkil edildiyini bir daha sübut edir.
Kunstkamera
Tarixi
Pyotrun muzeyi o dövrdə çox tipik bir kolleksiya növü olan "təbii və maraqlı və nadir strukturları" mühafizə etməyə həsr olunmuş bir müəssisə idi. Çarın əvvəlcə Yay Sarayında saxlanılan şəxsi kolleksiyası Pyotrun 1697-ci ildə Frederik Ruyş və Levinus Vinsenti ziyarət edərkən gördüyü fərqli anatomik struktura malik müxtəlif insan və heyvan döllərindən ibarət idi. Kunstkammerlərin əsas ideyası dünya haqqında tam bilik əldə etmək idi. Holland dilində "kunstkammer" sözünü 1680-ci ildə cərrah Stephanus Blankaart işlədib.
Gəbzə Texniki Universiteti
Tarixi və fəaliyyəti
Bundan əlavə, ali təhsil müəssisələrinin nüfuzunu artıran, təşkilatlara beynəlxalq etibarlılıq təmin edən sənədlərdən biri olan Diplom Okt Etiketi, 2009-cu ildə 7 universitet ilə birlikdə Avropa Komissiyası tərəfindən Gəbzə Texniki Universitetinə verilib.
Kunstkamera
Tarixi
Pyotrun əsas marağı "süni" olaraq yaradılanlara deyil, məhz "təbii" olanlara idi. Pyotr canavar anlayışının mövhumat qorxusunu təkzib etməyə çalışarkən, deformasiyaların öyrənilməsini təşviq etdi. Ölkənin hər yerindən imperator kolleksiyasına göndərilmək üçün qüsurlu, inkişaf edən və hələ doğulmamış körpələrin müayinəsi üçün əmr verildi. Daha sonra onları Kunstkamerada təbii strukturlardakı dəyişikliklərin nümunələri kimi göstərdi.
Gəbzə Texniki Universiteti
Tarixi və fəaliyyəti
Bu ali təhsil ocağında gənclərin həyatı rəngarəngliyi və zənginliyi ilə seçilir. Burada 20-dən artıq tələbə təşkilatı, idman komandaları və digər birliklər fəaliyyət göstərir. İl ərzində universitetdə müxtəlif festivallar, yarışlar, ekskursiyalar, iməciliklər, konsertlər, müsabiqələr və başqa tədbirlər təşkil olunur. Əcnəbi tələbələr ölkələrinin mədəniyyətini təcəssüm etdirən sərgilər hazırlayır. Bu cür tədbirlər tələbələr arasında dostluq hisslərini, liderlik bacarığını inkişaf etdirir, gənclərin dünyagörüşünü artırır, onlara zəngin həyat təcrübəsi bəxş edir.
Kunstkamera
Tarixi
1716-cı ildə Pyotr Kunstkameranın mineral bölməsini yaradır. Orada o, Danziq mənşəli alman həkimi Qotvalddan satın aldığı 1195 mineraldan ibarət kolleksiya yaradır. Kolleksiya rus mineralları ilə zənginləşdirilmişdir. O, indi Moskvada yerləşən Fersman Mineralogiya Muzeyinin sələfi idi.
Gəbzə Texniki Universiteti
Təhsil strukturu və elmi-tədqiqat fəaliyyəti
200px|right|thumb|Sahil obyektlərindən bir mənzərə 200px|right|thumb|Xarici dillər binası Gəbzə Texniki Universitetinde tədrisin keyfiyyətinin artırılması baxımından informasiya texnologiyalarının tətbiqinə xüsusi önəm verilir. Belə ki, institutun bütün auditoriyaları müasir kompüterlərlə və WiFi şəbəkəsilə təmin olunub. Ali məktəbdə distant təhsil forması geniş şəkildə həyata keçirilir və elektron imtahan sistemi tətbiq olunur. Bu ali təhsil ocağının üstünlüklərindən biri də hər bir ixtisas üzrə təhsil alan tələbələrin yüksək səviyyədə İT bilik və bacarıqlara yiyələnməsinə qoyulan tələbdən ibarətdir. Bununla əlaqədar olaraq ali məktəbdə mütəmadi olaraq informasiya texnologiyaları üzrə xüsusi kurslar və seminarlar təşkil olunur. Elektron tədris vəsaitləri ilə zəngin elektron kitabxana vasitəsilə tanış olmaq olar. Ümumilikdə institutun kitabxana bazasına 14 mindən artıq kağız kitab, 32.823 elektron kitab, 31 mindən artıq digər elektron nəşrlər, həmçinin 473 CD, VCD və DVD daxildir.
Kunstkamera
Tarixi
Amsterdamda farmakoloq Albertus Seba (1716) və anatomist Frederik Ruysch (1717) adlı alimlərdən bir çox məhsul alınmış və bunlar Rusiya Elmlər Akademiyasının əsasını təşkil etmişdirlər. Kunstkamera bu iki geniş kolleksiyanı yerləşdirmək üçün xüsusi olaraq tikilmişdir. Üçüncü alış işləri isə zərgərlik məmulatları və elmi alət kolleksiyaçısı Jacob de Wilde ilə ededilmişdir. Çarın baş həkimi Robert Erskine və onun katibi İohan Daniel Şumaxer satınalmalara birbaşa cavabdeh olan şəxslər idilər.
Gəbzə Texniki Universiteti
Təhsil strukturu və elmi-tədqiqat fəaliyyəti
Hazırda ali təhsil ocağında 4 fakültə fəaliyyət göstərir: mühəndislik, texniki, əməliyyat və memarlıq fakültələri.
Kunstkamera
Antropologiya və Etnoqrafiya Muzeyi
1830-cu illərdə Kunstkamera kolleksiyaları yeni yaradılmış imperiya muzeylərinə paylandı. Bunlardan ən mühümü 1879-cu ildə əsası qoyulan Böyük Pyotr adına Antropologiya və Etnoqrafiya Muzeyi idi. Onun 2.000.000-a yaxın kolleksiyası var və 1903-cü ildən Böyük Pyotr Muzeyi kimi tanınır (onu digər Rus Etnoqrafiya Muzeyindən fərqləndirmək üçün belə adlandırırlar).
Gəbzə Texniki Universiteti
Təhsil strukturu və elmi-tədqiqat fəaliyyəti
Fakültənin bölmələrinin nəzdində fəaliyyət göstərən yeni texnologiya istiqamətli araşdırma mərkəzləri ilə Türkiyənin gələcək inkişaf istiqamətlərini müəyyənləşdirən layihələr həyata keçirilir. İnstitutda reallaşdırılan DPT və TÜBİTAK layihələrinin böyük əksəriyyəti bu fakültədə icra olunur. Fakültənin əməkdaşlarının əksəriyyəti yalnız ölkə daxilində deyil, həmçinin beynəlxalq elmi arenada da qəbul edilir. Fakültə inkişaf etmiş 36 araşdırma laboratoriyası ilə zəngin bir infrastruktura malikdir.
Kunstkamera
Antropologiya və Etnoqrafiya Muzeyi
Əvvəlcə antropologiya və etnoqrafiya üçün ayrıca muzeylər var idi, lakin 1878-ci il dekabrın 5-də onların vahid muzeydə birləşdirilməsinə qərar verildi. 1879-cu il noyabrın 10-da Leopold Şrenk ilk direktor təyin edilir. 23 sentyabr 1889-cu ildə birləşmiş Muzeyin ilk sərgisi açılır.
Gəbzə Texniki Universiteti
Təhsil strukturu və elmi-tədqiqat fəaliyyəti
Yeni tədris ilində araşdırma laboratoriyalarının sayının artırılması, ölkənin strategiyasına uyğun yeni layihələrin həyata keçirilməsi, tələbələrin sıx araşdırma fəaliyyətinin təşkil edilməsi və elmi-tədqiqat işlərinin aparılmasında müasir üsul və texnologiyaların tətbiqi, həmçinin tələbələrin bu istiqamətdə ən yaxşı şəkildə hazırlanması nəzərdə tutulur.
Kunstkamera
Antropologiya və Etnoqrafiya Muzeyi
Ən qorxulu əsərlərindən biri Anna Monsun qardaşı Villem Monsun başıdır. Bəzi obyektlər 1747-ci ildə baş verən yanğında itdi. Muzey Perudan kənarda ən böyük kolleksiyası olan Perulu rəssam Panço Fierronun 78 akvarel tablosuna ev sahibliyi edir. Bunlar 1854-cü ildəki səfərindən sonra Şrenk tərəfindən geri gətirilmişdirlər.
Gəbzə Texniki Universiteti
Təhsil strukturu və elmi-tədqiqat fəaliyyəti
Texniki fakültədə fizika, kimya, riyaziyyat, molekulyar biologiya və genetika elmləri üzrə yüksək ixtisaslı kadrlar hazırlanır, eyni zamanda tətbiqi araşdırmalar həyata keçirilir. Sözügedən fakültənin yaradılmasında əsas məqsəd peşəkar tədqiqatçılar yetişdirmək və dünya ilə inteqrasiyasını təmin edə bilən elmi araşdırmaların aparılmasından ibarətdir.
GYTE Əməliyyat Fakültəsi 8 professor, 10 dosent və 4 dosent köməkçisindən ibarət müəllim heyətə malik ən prestijli fakültələrdən biridir. Fakültənin nəzdində müəssisə, elmi-strateji və iqtisadiyyat bölmələri yaradılıb.
İqtisadiyyat bölümündə tələbələrə iqtisadi faktları analiz etmə, sorğulama, araşdırma, həmçinin rasional qərarların qəbulu prosesləri üçün zəruri məlumat və bacarıqlar öyrədilir.
Elmi-strateji bölmənin məqsədi fərdlərə magistratura proqramı vasitəsilə elm, texnologiya, təşkilat və cəmiyyət başda olmaqla iş və ictimai həyatı meydana gətirən bütün ünsürlərə qarşı strateji şüur və yanaşma bacarığını qazandırmaqdır.
Memarlıq fakültəsi magistr təhsil pilləsi üzrə milli və beynəlxalq səviyyədə tədris və elmi-tədqiqat fəaliyyətinin uğurla həyata keçirildiyi mərkəzlərdən biridir. Fakültənin nəzdində şəhər və regional planlaşdırma bölmələri ilə yanaşı hələ təhsil fəaliyyətinə başlamayan sənaye məhsulları dizaynı bölməsi yaradılıb. 2008-2009-cu tədris ilində Memarlıq bölməsində bakalavr pilləsi üzrə tədris proqramına başlanılıb.
Hazırda Gəbzə Texniki Universitetində həm tələbələrin praktiki təhsil bacarıqlarını inkişaf etdirmək, həm də müasir dünya elminin müxtəlif istiqamətləri üzrə elmi-tədqiqat işləri uğurla yerinə yetirilir. Dövrün tələblərinə uyğun olaraq kompüter elmləri və mühəndisliyi sahəsində elmi-tədqiqat fəaliyyətinə daha geniş yer verilir. Bununla yanaşı, elektronika, maşınqayırma, biotexnologiya, fizika, kimya, molekulyar biologiya, iqtisadiyyat, həmçinin ümumilikdə yeni texnologiyaların tətbiqi perspektivləri və s. universitetin tədqiqat istiqamətlərinə daxildir.
Araşdırma
Türkiyə ərazisində çox sayıda bakalavr təhsili müəssisəsi olsa da, GTU 2008-ci ilə qədər beynəlxalq səviyyədəki elmi nəşrlərinin sayını 153-ə çatdıraraq, Türkiyənin bütün universitetləri arasında beşinci, adambaşına düşən nəşrlərin sayına görə isə dövlət universitetləri arasında birinci yeri tutmuşdur.
Cütləşmə
thumb|right|250px| Şirlərin çütləşməsi thumb|253x253px|Kişi və qadının cütləşməsi Cütləşmə — zooloji baxımdan iki fərdin vəhtədi nəticəsində yaranır.
thumb|left|Parabizənlərin cütləşməsi
Cütləşmə zamanı bir fədin bədənində hasil olunan Sperma digər fədin daxilinə axır. Bu zaman yumurtalığa daxil olan olan maye bir və ya bir necə yumurtalığı mayalandırır. Nəticədə isə dişi fərdin bətnində döl əmələ gəlir. Bəzi canlılarda çütləşmə təmas olmadan belə baş verə bilir. Məsələn: balıqlarda kürünün mayalanması suda baş verir. Hermofrodid canlılarda mayalanma elə bir fərdin daxilində baş verir.
Bu proses İnstinktiv olaraq baş verir. Bəzi canlıların bədənindən qoxu gəlir. Bu proses öncəsi dişilərin cinsi orqanlarında müəyyən proselər baş verir. Sankı dişi erkəyi cütləşməyə təhrik edir. Canlılardan asılı olaraq fərdlər bir-birini cəlb edir. Xüsusi ilə məməlilərdə dişilərə sahib olma uğrunda şiddətli döyüşləri baş berir (Dəniz şiri, Dəniz fili, Morjlar, Marallar və s.)
Bob Anderson (yarışçı)
Karyerasına 1953-cü ildə moto yarışlarda iştirak edərək başlamış, 7 ildə iki dəfə North West 200 qalibi olmuş,  müntəzəm olaraq xal qazanmışdır. Lakin, 1960-cı ildə iştirak etdiyi yarışda zədə aldı. Formula Junior –da və 5 il 1963-67 illərdə Formula 1-də iştirak etdi.
1967- ci ildə Silverstone Circuit –də test zamanı qəzaya düşdü.
Bioqrafiya
Anderson, 1931-ci ildə Britaniyada anadan olub. Karyerasına 50-ci illərdə moto yarışlarda iştirak edərək başladı.
1960-cı ildə aldığı zədə nəticəsində motosiklet yarışlarına son qoydu və öz imkanlarını qiymətləndirmək üçün, Anderson, Formula Junior-da çıxış etməyə başlayır.
Daha sonra Lotus komandasında yarışlara qatılır.
Bob üçün Formula 1-də ilk mövsüm 1963 ildə başladı. O, Dünya Kubokunun iki mərhələsində iştirak etdi, burada iki dəfə 12-ci yerdə qərarlaşdı. Daha sonra Bob The 1964 Formula 1 mövsümündə iştirak etdi və artıq ikinci hissədə xal qazandı.
The 1965 Formula 1 mövsüm oyununun sonunda ona məxsus avtomobillə qəzaya uğrayır. Bu qəzada o zədə almadan xilas olur. O yenidən yarışlara davam edir.
Daimi uğursuz çıxışlar və avadanlığın sıradan çıxması, onu yarışları tərk etməyə məcbur edirdi, lakin o davam etməyə qərar Verdi. 1967-ci ildə yağışlı havada Silverstone-də test apararkən idarəetməni itirərək qəzaya düşür. 36 yaşlı Anderson bu qəzada ciddi zədələr aldığından həyatını itirir.
Bulbophyllum vanvuurenii
(Bulbophyllum vanvuurenii) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Pakistan tarixi
Pakistan tarixi—Pakistanın keçmişini əhatə edən dönəm.
Tarix
İslami hərəkat: Pakistanda islami hərəkatların ən böyük nüfuza malik olanı İslamiyyə Camaatı adı altında fəaliyyət göstərən hərəkatdır. Bu hərəkatın təməli hələ Pakistanın əsası qoyulmazdan öncə, 1941-ci il avqustan 26-da İmam Əbül-Əla əl-Mövdudi tərəfindən qoyulmuşdu. İslamiyyə ideya və fəaliyyət baxımdan "Müsəlman Qardaşları” hərəkatına çox bənzəyir.. Həmin təşkilatın Kəşmir, Hindistan və Banqladeşdə bölmələri fəaliyyət göstərir. 1972-c ildə əl-Mövdudinin xəstəliyi onun təşkilata rəhbərliyinə imkan vermədi. Quruma rəhbərlik Tüfeyl Mühəmmədə keçdi. Hazırda quruma rəhbərliyi Hadi Hüseyn Əhməd edir. Pakistana İslam qanunları və dəyərlərini hakim etmək və təbliğinə nail olmaq İslamiyyə camaatı hərəkatının əsas məqsədidir. Xalq arasında geniş nüfuza malik olmamaq quruma siyasi məkanda hələ istənilən nəticə əldə etməyə imkan verməyib. Təşkilat 1993-cü ildə Pakistan İslami Cəbhə Partiyası yaradaraq parlament seçkilərinə qatılsa da, seçkilərdə uğur qazanmaq mümkün olmadı. 1997-ci il seçkilərində isə 4 il öncəki seçkilərlə müqayisədə daha yaxşı nəticə əldə olunduğunu söyləmək olar. Təşkilatın fəaliyyəti ali təhsil ocaqlarında, tələbələr arasında daha geniş yayılıb. İslamiyyə camaatı ilə həmfikir olan Pakistan Müsəlman tələbə təşkilatı ölkənin ən nüfuzlu tələbə təşkilatı hesab olunur. Xalq arasında Camaati-İslamiyyə kimi tanınan qurumdan sonra, ən çox xalq dəstəyi qazanan "Təbliğ Camaatı” adlı qurumdur. Adı çəkilən hərəkat universitet gəncləri arasında böyük nüfuza malik olmasa da, xalq tərəfindən dəstəklənir və müdafiə olunur. "Təbliğ Camaatı”nın ən önəmli özəlliyi Peyğəmbərimizin (s) Sünnəsinə üstünlük verməsi və siyasi fəaliyyətdən uzaq qalmasıdır. Pakistanda siyasi fəaliyyətsizliyə təsir göstərən əsas və başlıca amillərdən biri də məhz budur. Təsadüfi deyil ki, məhz "Təbliğ Camaatı”nın tərəfdarlarının siyasətə meyil etməmələri 1993-cü ildə prezident seçkiləri zamanı Binazir Buttonun işinə çox yaramışdı.
Pakistan XX əsrdə
Pakistanın bir dövlət kimi dünyanın siyasi xəritəsində öz yerini tapması 1947-ci ilin 14 avqustunda baş vermişdir. Belə ki, həmin tarixdə Britaniya Hindistanının daha çox müsəlmanlar yaşayan Qərbi Pəncab, Sind, Şimali-Qərb sərhəd vilayəti və Belucistan rayonları Qərbi Pakistan, Şimali Benqaliya isə Şərqi Pakistan adı ilə dominion statuslu bir dövlət halında birləşdirdilər. Yeni yaranan dövlət Pakistan adlandırıldı. Dövlətin ərazisi bir-birindən 1700 km aralı olan Qərbi Pakistan və Şərqi Pakistan kimi iki hissədən ibarət idi. Bir qədər irəli gedərək söyləmək istərdik ki, bu birlik 1971-ci ilə qədər davam etmişdir. Həmin ildə Şərqi Pakistan ayrıldı və Banqladeş Xalq Respublikası adı ilə müstəqil dövlətə çevrildi. Pakistan dövlətinin yaranması Müsəlman Liqasının uzun illər apardığı mübarizənin nəticəsində mümkün olmuşdur. Elə buna görə idi ki, ölkənin ilk Müəssislər Məclisində (1947-1954-cü illər) həmin partiyanın təmsilçiləri tam üstünlük təşkil etdilər. Müsəlman Liqasının lideri və tarixi ədəbiyyatda "millətin atası" adlanan ƏLİ Cinnə isə Pakistanın ilk general-qubernatoru və Müəssislər Məclisinin sədri oldu. ƏLİ Cinnənin 1948-ci ilin 11 sentyabrında ölümündən sonra Müəssisələr Məclisinin sədri vəzifəsini Əli Xan tutdu, general-qubernator vəzifəsinə isə Xacə Nizaməddin gətirildi.