cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qeyri-bioloji resurslar
Şelfdə həmçinin ağır metalların mədənləri vardır, onlar nadir metallar əldə etmək üçün mənbə sayılır. Avstraliya nın dəniz mədənləri 90% rutil konsentratı (rutil və ilmenitin tərkibində titan vardır), dünyada çıxanlan sirkonun 60%-ni, monasitanm (torium) 25%-ni verir. Braziliyada 1600 km uzanan sahil, Florida yarımadası (ABŞ), Hindistanın cənub sahilləri, Cənubi-Şərqi Asiya nın sualtı mədənləri qalay yataqlarının əsas regionla- ndır. Tərkibində qızıl olan qumlann ehtiyatı Alyaska da öyrənilmişdir. Namibiyanın şelfində (Afrika) su altından almaz çıxarılır. Okean dibinin səthində iri dəmir-marqans konkresiya yığınlan - polimineral mədənləri aşkar edilmişdir, burada ayrı-ayrı elementlərin miqdan onlann qurudakı ehtiyatından dəfələrlə çoxdur. Dəniz suyunda praktiki olaraq Mendeleyev cədvəlində olan bütün elementlər mövcuddur. Yapon alimləri dəniz suyundan uran almaq üçün eksperimental qurğu yaratmışlar. Sikoku adasında yerləşən müəssisə ildə 36 min ton dəniz suyu süzgəcdən keçirilir, 1000 ton sudan 3 qram uran alınır. Yaxm illərdə okeandan ildə 1000 ton uran əldə etmək planlaşdırılır, bunun üçün 333 mlrd, ton dəniz suyu süzgəcdən keçirilməlidir. Uran dan Yaponiya da durmadan artan atom elektrik stansiyalarında istifadə olunması planlaşdırılır. Qazaxstan da dənizdən şirin su almır, Şevçenko şəhərində əhali və müəssisələr Xəzər in süzgəcdən keçirilən suyundan istifadə edirlər. Hazırda dünyada 1000-dən artıq təmizləyici (şirinləşdirici) qurğudan istifadə edilərək sutkada 3 mln. m³ su təmizlənir. XXI əsrin əvvəlində 500 mln. m³ dəniz suyunun şirinləşdirilməsi planlaşdırılır.
Yeqor Krasilnikovun villası
Yeqor Krasilnikovun villası — Rostov-na-Donu şəhərində yerləşən, XIX əsrin dördüncü yarısında Eklektika stilində inşa edilmiş villa. Villa tacir Yeqor Krasilnikova məxsus olmuşdur. Bina 1 May küçəsində yerləşidi. Hazırda burada qadın məsləhətxanası yerləşir. Yeqor Krasilnikovun binsı Rusiyanın regional əhəmiyyətli mədəni irs abidəsi elan edilmişdir.
Tarixi
1-ci Sofiev küçəsində yerləşən bina Yeqor Krasilnikovun vəsaiti ilə inşa edilmişdir. O, binada ailəsi ilə birlikdə yaşayırdı. Adəti üzrə binada tez-tez bal və yığıncaqlar təşkil edilirdi. Qobaq zalının pəncərələri Sofiev küçəsinə baxırdı. Bura qalereya birləşir. Burada musiqiçilər yerləşdirilirdi. Fasad hissəyə yaxın yataq, uşaq otaqları, kabinet və digər otaqlar yerləşirdi. Aşağı mərtəbədə mətbəx və digər təyinatlı otaqlar yerləşirdi. At tövləsi, faytonların saxlandığı qaraj və buzxana həyətdə yerləşirdi.
1922-ci ildə bina milliləşdirilmişdir. 1927-ci il məlumstına əsasən binada qadın məsləhətxanası yerləşirdi. 1943 - 1954-cü illərdə binada poliklinika fəaliyyət göstərmişdir. 1954 - 1976-cı illər ərzindı burada uşaq konsultasiyası yerləşirdi. 1976-cı ildən bu günə qədər isə burada qadın məsləhətxanası fəaliyyət göstərir. 29 mart 2015-ci ildə binada yanğın olmuşdur.
Arxitektura
Yeqor Krasilnikovun villası Eklektika stilində inşa edilmişdir. Binanın əsas fasadı 1 May küçəsinə baxır. Bina dekorativ elementlərlə zəngindir. Borokko elementləri belə müşahidə edilir. Dəhliz sisteminə malikdir.
Çaqqallarla rəqs 2: Xəstəsiyik, dədə!
Çaqqallarla rəqs 2: xəstəsiyik dədə — Çaqqallarla rəqs filminin davam filmi. 7 Dekabr 2012 tarixində vizyona girmiş olan filmdə başrolları Şəvkət Çoruh, İlkər Ayrık, Teymur Acar, Murad Ağqoyunlu oynamaqdadır. Rejissorluğunu və ssenaristliyini Murad Şəkər götürmüşdür. Filmin çekilişləri İstanbulun müxtəlif səmt və məkanlarında 4 həftə davam etmiş və filmin çəkimi tamamlanmışdır.
Haqqında
İlk film olan Çaqqallarla Rəqs filmi sonunda işlədikləri günahlar nədəni ilə həbsxanaya girən Qayın Gökhan, Mühasibatçı Sərvət, Del Piero Hikmət və Köftə Nəcmi çətin günlər keçirməkdədirlər. Həmdə çox sevdikləri və pul qazandıqları futbolu və məhəllədəki dostları ilə yaxınlarından ötrü darıxırlar. Həbsxanada olduqları vaxtda ediləcək olan tibbi bir təcrübə üçün qobay olmağa razı olurlar. Beləcə həbsxanadan da şərtli təhliyə olabiləcəklər. Şərtli təhliyələri edilən film qəhrəmanları günah önləyən dərmanları istifadə etməyə başlıyarlar. Çölə çıxanda öz aralarında artıq çaqqallıq etməyəcəklərinə dair bir-birlərinə söz verirlər. Ancaq unutduqları əsil məsələ isə çaqqal olmaq deyil də, çaqqallarla rəqs edəbilmənin çətinliyidir.
Həmdə filmdə bolca Fikirtəpə jarqonu istifadə edilmişdir.
Hababam sinifi yay oyunları (film, 2020)
Hababam sinifi yay oyunları — 2020 Türk istehsalı güldürü filmidir. Hababam sinifinin ən son filmidir. Çəkimləri Şimali Kipr Türk Respublikasında tamamlanan və yeni tip COVID-19 xəstəliyinə görə təxirə salınan film 20 noyabr 2020-ci ildə vizyona girmişdir.
Rejissorluğunu Doğa Can Anafartanın götürdüyü filmin baş rolları Altan Ərkəkli, Toyqan Avanoğlu və Yusuf Çim olub.
Qalib ibn Abdullah
Qalib ibn Abdullah (, غالب بن عبد الله) — İslam peyğəmbəri Məhəmmədin Məkkənin fəthi zamanı ona yol təhlükəsizliyini təmin etmək tapşırılmışdı. Xəlifə Ömərin dövründə Qadsiyyə döyüşündə mühüm üstünlüklər göstərmiş və Hörmüzü öldürmüşdür. Müaviyə dövründə Ziyad ibn Əbih tərəfindən hicri 48-ci ildə (miladi 668) Xorasan valisi təyin edilir.
Qənbərməhəllə (Talış)
Qənbərməhəllə — İranın Gilan ostanının Talış şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Biqulya
Biqulya (Biguglia, Biguglia) — Fransanın Korsika regionunda yerləşən kommuna. Kommuna departamenti — Yuxarı Korsika. Borqo kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Bastiya.
Kommunanın INSEE kodu — 2B037.
Əhalisi
2008-ci ildə kommunanın əhalisi 6365 nəfər təşkil edirdi.
Kiçik panda
Adın mənşəyi
Çində bu heyvan haqqında ilk yazılı istinadlar XII-cü əsrə aiddir, ancaq avropalılar bu heyvanla yalnız XIX əsrdə tanış ola bilmişlər. Kiçik panda 1821-ci ildə ingilis koloniyaları ərazisində material toplayan general və təbiətşünas Tomas Hardvik tərəfindən rəsmi olaraq "kəşf" edilmiçdir. left|thumb|220px|[[Niderland, Rotterdamdakı bir zoorpark]] Hardvik bu heyvanı çincə adlarından biri olan "ua" (vah) kimi olaraq adlandırır. Bu həmdə heyvanın səslərinin təqlidi idi. Bundan əlavə, çinlilər onu "ho-hu" (huo-hu), nepalllılar isə "punya" (poonya) adlandırırdılar. Punya sonda müasir "panda" sözünə çevrilmişdir.
Zooloq Maykl Robertsin fikrincə "parlayan" epiteti belə gözəl bir heyvan üçün anlaşılmaz "hha"-dan daha yaxşıdır. Frederik Küvye özü yeni heyvan haqqında bu sözləri demişdir:"gözəl bir məxluq, dörd ayaqlılar arasında ən qəşəngi".
General Hardvikin təklif etdiyi ad qalıcı ola bilmədi. Heyvanın ingiliscə adı kimi "Vah" sözünü bəzən ingilis ədəbiyyatında öz əksini tapsa da, zamanla pandaya çevrildi.
Təsviri
Bədənlərinin uzunluğu təqribən 51–64 sm, quyruları 28–48 sm olur. Erkəklər 3.7–6.2 kq, dişilər 4.2–6.0 kq çəkiyə sahiblənə bilirlər. Bədənləri uzanmış, quyruqları tüklü, başı geniş, qısa iti ağız və kiçik yuvarlaq qulaqlara sahibdirlər. 38 dişi olur. Pəncələr qısa və güclüdür. Pandanın asanlıqla ağaclara dırmaşmağa və onlardan enməsinə xidmət edir.
Kiçik pandalar böyük pandalar kimilər kimi, ön ətraflarında beş adi sıradan ayrılan altıncı barmağa sahibdirlər. Əslində bu biləyin dəyişdirilmiş sesamoid sümüyü olan saxta barmaqdır. Bu anatomik xüsusiyyət, heyvanın ağılla budaqlara dırmaşmasına və nazik bambuk tumurcuqları ilə asanlıqla hərəkətinə imkan verir.
Çin Elmlər Akademiyasının Genetika və Biologiya İnkişafı İnstitutunun alimləri, Böyük Britaniya Senqer İnstitutunun həmkarlarının köməyi ilə bir araşdırma apararaq, böyük və kiçik pandaların 40 milyon il əvvəl yaşamış çox uzaq bir ortaq əcdadına sahib olmasına baxmayaraq, altıncı barmağın onlara miras qalmadığını söylədi. Altıncı barmaq daha sonra ortaya çıxması məlum oldu.
Kiçik pandanın xəzi qırmızımtıl sarı rəngdədir. Aşağı nahiyyəsi sar-qırmız-qəhvəyi və ya qara rəngdədir. Tükləri sarı uclara sahibdir. Bu heyvanın əksər vaxtını mamırlar və şibyələrlə örtülmüş ağaclara sərf edir. Bu da öz növbəsində gözəl bir kamuflyajdır.
Həyat tərzi
Kiçik pandalar əsasən gecə həyat tərzi keçirirlər. Gün ərzində çuxurda yatır, qıvrılır və başını quyruğu ilə örtür. Təhlükə halında ağaclara da dırmaşır. Yerdə pandalar yavaş-yavaş və yöndəmsiz hərəkət edirlər, ancaq ağaclara mükəmməl dırmaşırlar. Bunla belə əsasən yerdə qidalanırlar. left|thumb|Kiçik panda bambuk yeyərkən Kiçik panda yırtıcılar dəstəsinin nümayəndəsi olsa da, qida rasionunun 95% -i yarpaqlardan və bambuk tumurcuqlarından ibarətdir. Qalan 5% müxtəlif meyvə, giləmeyvə, göbələk, quş yumurtaları və hətta kiçik gəmiricilərdir. Unutmamalıyıq ki, yırtıcılar heyvan mənşəlli qida yeməyini yemədikləri üçün deyil, ayrıca bir dəstə içərisindədirlər. Pandaların diş sistemindəki vəziyyət nisbətən yaxşıdır. Qışda bambuk miqdarı azaldıqda, kiçik panda qida rasionunu giləmeyvə, quş yumurtası, göbələk ilə diversifikasiya etməlidir. Əks halda kifayət qədər qidalı maqddələr ala nilməyəcək. Ancaq yaz və yay aylarında bambuk və yarpaqların miqdarı məhdud olmadıqda, kiçik panda gündə 1,5 kq-dan çox yarpaq və 4 kq bambuk tumurcuqları yeməlidir.
left|thumb|kiçik panda bir ağacdan enərkən Böyük pandadan fərqli olaraq, kiçik panda qidalanma baxımından çox seçicidir. "Bambuk ayısı" bambukun demək olar ki, bütün hissələrini yeyirsə, kiçik panda tumurcuqları daha cəlbedici hesab erdir. Müşahidələr göstərir ki, kiçik pandalar güün 13 saatını qidalanmaya sərf edir.
thumb|Kiçik pandanın çıxardığı səslər Sakit bir vəziyyətdə kiçik pandalar, quşların çırpıltısını xatırladan qısa səslər çıxarır.
Kiçik panda dinc təbiəti ilə fərqlənir və qapalı şəraitə asanlıqla öyrəşir.
Çoxalması
Pandalar üçün çütləşmə mövsümü yanvar ayında başlayır. Çütləşmə və doğuş arasında 90 ilə 145 gün vaxt vardır. Bunun yalnız 50 günü embrionun inkişafı üçün zəruridir. Çünki dölün inkişafı konsepsiyadan dərhal sonra başlamır. Ancaq diapoz adlanan olduqca uzun bir müddət sonra başlayır.
Erkəklər nadir hallarda balaların yetişdirilməsində iştirak edir. Çütlüklərdə isə erkəklər bu işdə fəaldırlar.
Doğuşdan bir az əvvəl dişi bir qaya boşluğunda və ya yarıqda budaq və ya yarpaqlardan yuva qurur. Bu yuvada doğulan kiçik pandaların çəkisi cəmi 100 q olur. Kor və kardır olan bu canlıların rəngləri daha açıq qəhvəyi olur. Adətən 2–3 bala doğurlar. Lakin bəzən dörd balada dolula bilir. Lakin nadir hallarda birdən çox bala yaşamını davam etdirə bilir. Körpələr çox yavaş böyüyür. 18-ci gün gözləri açırlır. Yalnız üç aylıq bir dövrdə yetkin bir fərdin rəngini alır. Bundan sonra yuvanı tərk etməyə və bərk yeməklər yeməyə başlayırlar. Bir az sonra yuvadan ayrılılar. Bir müddət anaları ilə birlikdə yaşayırlar. Buna görə təbiətdəki qırmızı pandalar cüt və ya hətta kiçik qruplarda halında açkar olunurlar. Gənc heyvanlar 18 aylığında yetkinlik yaşına çatırlar. Ancaq fərdlər yalnız 2–3 yaşından başlayaraq yetkin sayılır. Bəzən bütün il boyu anaları ilə qalırlar.
Yarımnövləri
Bu gün mövcud olan kiçik pandanın iki yarımnövü vardır. Birincisi qərb kiçik (qırmızı) pandası (Ailurus fulgens fulgens F. G. Cuvier, 1825) yuxarıda göstərilən bölgənin qərb hissəsində (Nepal, Butan) yaşayır. İkinci yarımnöv Styana kiçik pandası (Ailurus fulgens styani Thomas, 1902 ) Çinin cənubu və Myanmanın şimalında yaşayır.
Sayı və qapalı şəraitdə saxlanması
thumb|220px|Münhen zooparkı thumb|220px|Qüds zooparkı Kiçik pandanın arealı çox böyük bir ərazini tutsasına, təbii düşmənlərinin az olsmasına baxmayaraq bu növ Beynəlxalq Qırmızı kitabın siyahısına Nəsli kəsilmə təhlükəsi olanlar statusuna daxil edilmişdir. Növlər nəsli kəsilmək təhlükəsi altına alınmasının səbəbi cəmi 2500 fərd qalması (digər mənbələrə görə təxminən 10.000 ) ilkə izah edilir. Fakt budur ki, təbiətdəki heyvanların sıxlığı çox aşağıdır və bundan əlavə kiçik pandanın yaşayış yerləri də asanlıqla məhv edilir. Əsas təhlükə meşələrin qırılması, həmçinin Hindistanda və Çinin cənub-qərbində gözəl xəzləri üçün kiçik pandaların ovlanmasıdır. Son 50 ildə Himalay dağlarında kiçikı pandaların sayı 39 % azalıb.
Xoşbəxtlikdən kiçik pandalar qapalı şəraitdə daha taz çoxalırlar. Hal-hazırda bu heyvanların təxminən 350-si dünyada 85 zooparkda saxlanılır və son iki onillikdə eyni sayda bala qapalı şəraitdə alınıb. Bununla belə kiçik pandalarda artım olduqca az olduğundan hələdə Nəsli kəsilmə təhlükəsi olara daxildir. Təbii yaşayış yerlərində onların ölümü çox yüksəkdir.
Hindistanın və Nepalın bəzi bölgələrində kiçik pandalar ev heyvanı kimi saxlanılır. Bu heyvan üçün tamamilə qəbuledilməzdir. Onları zooparklarda da saxlamaq çox çətindir, amma evdə bu, sadəcə mümkün deyil: qırmızı bir panda çox spesifik bir pəhrizə ehtiyac duyur. Yanlış qidalanma ilə bu heyvanlar bağırsaq xəstəliklərindən tez tələf olurlar.
Demonim
Demonim — müəyyən bir yerin sakinlərini və ya yerlilərini adlandırmaq üçün sözügedən yerin adından yaranmış sözdür. Bu son vaxtlarda edilmiş bir termindir daha öncəsində isə gentilic Oxford İngilis lüğəti tərəfindən işlədildi. Çindəki yerli xalq üçün Çinlilər, Svahili sahili yerliləri üçün Svahililer ya da Vasvahililer, Amerika Birləşmiş Ştatları üçün Amerikalılar kimi nümunələr verilə bilər.
NGC 7417
NGC 7417, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Tukan bürcü istiqamətində yerləşir. SBab tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Elson Breçtefeld
Elson Breçtefeld (d. 2 mart 1994) — Naurunu təmsil edən ağır atlet. Elson Breçtefeld Naurunu 2016-cı ildə Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Kehdolan (Sərab)
Kehdolan - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Sərab şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 397 nəfər yaşayır (63 ailə).
Mark Vilyams (snukerçi)
Həyatı
Vilyams Vels qraflığında anadan olub. O, erkən yaşlarında snuker oynamağa başladı və on bir yaşında ikən ilk gənc yarışını qazandı. Məhz o zaman o, snuker oyunçusu kimi karyera qurmaq istədiyini başa düşdü. Bir məktəbli kimi o, həm də ümidverici həvəskar boksçu idi, on iki döyüşdə məğlubiyyətsiz qalmışdı. O, kömür mədənçisi olan atası Dilvin tərəfindən snuker oynamağa təşviq edilib. On beş yaşında Mark mədənlərdə 12 saatlıq növbə etdi.
Vilyams həm də həvəsli qolfçudur. O, Vels irsi ilə fəxr edir və ingilis bayrağını yeyən Vels Əjdahasını təsvir edən döyməsi var. Vilyams və həyat yoldaşı Coannın üç oğlu var: Connor (aprel 2004-cü il təvəllüdlü), Kian (2007-ci il təvəllüdlü) və Coel (2013-cü il təvəllüdlü). O, snukerüzrə peşəkar yoldaşları Metyu Stiven, Cekson və Stiven Hendri, eləcə də boksçu Kalzaqla yaxşı dostdur. Vilyams 2004-cü ilin iyununda MBE mükafatına layiq görüldü.
Karyera
Vilyams ilk mövsümünü 119-cu sırada tamamladı; üç il sonra o, 1996–97 mövsümündə dünyanın ən yaxşı 16-sında yer aldı. Onun ilk sıralamalı turnir qələbəsi 1996-cı ilin yanvarında, finalda Con Parrottu 9–3 hesabı ilə məğlub edərək 1996-cı ildə Vels Açıq çempionluğunu qazandığı zaman gəldi. 1996-cı il Dünya Çempionatına vəsiqə qazana bilmədikdən sonra o, 1996-cı ilin oktyabrında sürpriz finalçı Hendersonu 9–5 hesabı ilə məğlub edərək yeni mövsümün ilk reytinq yarışını, Qran Prini qazandı. 1997-ci ilin aprelində Vilyams finalda Stiven Hendrini 9–2 hesabı ilə məğlub edərək Britaniya Açıq çempionatının qalibi oldu. O, həmçinin 1998-ci ilin fevralında Hendrini "heyrətləndirici" finalda məğlub etdi. Finalda 10–9 qalib gələrə ilk Masters titulunu qazandı. 1997-ci il Dünya Çempionatında o, məşqçisi Terri Qriffitslə qarşılaşdı; Vilyams sonda Terrini 10–9 məğlub etdi, lakin sonra son 16-da Hendriyə 8–13 hesabı ilə məğlub oldu. O, 1998-ci il Dünya Çempionatının yarımfinalına yüksəldi və Kenə 14–17 hesabı ilə uduzdu. 1999-cu il Dünya Çempionatında, o, finala yüksəldi və turniri bitirdi.
1999–00 mövsümü 1999-cu ildə Böyük Britaniya Çempionatını və Dünya Çempionatını qazanan Vilyams üçün çox uğurlu oldu. Bu nəticələr, başqa bir sıralama titulu və üç ikincilik mövqeyi ilə birlikdə ona ilk dəfə dünya bir nömrəli mövqeyini tutmağa imkan verdi. Dünya çempionatının finalında Vilyams həmyerlisi Metyu Stivensdən 7–13 geridə qaldı və nəticədə 18–16 qalib gəldi. O, həmçinin Higgins-ə qarşı yarım finalda 17–15 qalib gəlmək üçün 10-dan 14-ə qədər geri qayıtdı. Vilyams növbəti mövsümdə sıralama yarışında 2000 Böyük Britaniya Çempionatında ikinci oldu. Bu, onun bir nömrəli sıralamasını saxlamaq üçün kifayət idi. Dünya Çempionatında titul müdafiəsi ikinci turda Joe Svail-ə 12–13 hesabı ilə məğlub oldu. 2001–02 mövsümündə Vilyams da yalnız bir reytinq turnirində qalib gəldi, çünki o, əvvəlki mövsümdən forma tapmaqda çətinlik çəkərək, finalda Hamiltonu 5–8-dən 9–8 hesabı ilə məğlub etdi. Bununla belə, o, Dünya Çempionatının ikinci turunda eyni oyunçuya 9–13 və bir nömrəli Ronniyə uduzdu. 2002–03 mövsümündə o, 2002-ci ildə Böyük Britaniya Çempionatını, Masters və Dünya Çempionatını qazandığı zaman gəldi. Bu, onu Hendri, Davis və Higginsdən sonra eyni vaxtda bu titullara sahib olan dördüncü oyunçu, Davis və Hendridən sonra isə hamısını bir mövsümdə qazanan üçüncü oyunçu oldu. Bu nəticələr ona mövsümün sonunda bir nömrəli yeri geri almağa imkan verdi. Böyük Britaniya çempionatının finalında Ken Doherti 10–9, Masters yarışında isə Hendrini 10–4 hesabı ilə məğlub etdi. 2003-cü ildə dünya çempionu olmaq yolunda o, finalda Doherti ilə qarşılaşmadan əvvəl Stuart Pettman 10–2, Hann 13–2, Hendri 13–7 və Stiven Li 17–8 üzərində qələbə ilə finala qədər nisbətən problemsiz bir yol keçdi. O, 10–2 öndə oldu və Doherti 16–16-ya geri dönməzdən əvvəl asan bir qələbəyə doğru getdi. Vilyams son iki çərçivədə qalib gəlmək və ikinci dəfə kuboku qaldırmaq üçün sıx təzyiq altında özünü bərpa etdi. Növbəti mövsümdə o, 2003-cü il Böyük Britaniya Çempionatının ilk raundunda Ferqala uduzdu. Bu, ilk raundunda qalib gəldiyi 48 turnirdən ibarət rekord seriyasına son qoydu. 2004-cü il Dünya Çempionatında onun müdafiəsi Dominik üzərində 10–7 qalibiyyətlə başladı, lakin ikinci raundda Perriyə 11–13 hesabı ilə uduzdu və 2004–05 mövsümündə doqquzuncu yerə düşdü.
2005–2009
Vilyams 2006–07-ci illərdə karyerasının bəlkə də ən pis mövsümünü keçirdi, bir sıra turnirlərdə (o cümlədən, ilk dəfə Dünya Çempionatı da daxil olmaqla) ilk oyununu uduzdu, lakin o, əsasən reytinq vasitəsilə ilk 16-cı yerini qorudu. Onun 2007–08 mövsümündəki ilk qələbəsi Qran Pridə İana 4–3 hesabı ilə qalib gəldi. lakin Vilams yenə də tədbirin son 16-sına vəsiqə qazana bilmədi və müvəqqəti reytinq siyahısında ilk 32-likdən kənarda qaldı. 2007 Böyük Britaniya Çempionatında o, hansısa formada qayıdış göstərdi. O, son 32-də Valdeni rahatlıqla 9–3 məğlub etdi və son 16-da 4–0 və 5–1 öndə olan Mark Allenlə qarşılaşdı. Dörddəbir finalda Stiven çox güclü idi və onu 9–5 hesabı ilə məğlub etdi. 2008–09 mövsümündə o, Şanxay Masters və Böyük Britaniya çempionatının 1/4 finalına yüksəldi.lakin məğlub oldu. 2008-ci il Böyük Britaniya Çempionatı xüsusilə Mark Selbi və Qremi 9–7 hesabı ilə məğlub etdikdən sonra Ali Karterə 8–9 hesabı ilə uduzdu. O, həmçinin Dünya Çempionatına vəsiqə qazandı, lakin 7–5 öndə olan Stiven Hendriyə 7–10 hesabı ilə uduzdu.
2010–2011
Vilyams finalda Maquir-i 4–0 hesabı ilə məğlub etdiş Oyunçular Turu Çempionatının ilk yarışını qazanaraq mövsümü açdı. Vilıyams, Oyunçular Turu Çempionatında Fəxri Fərman Ordenində 6-cı yeri tutdu. Şanxay Masters yarışında Vilyams ilk raund Riki Voldenə 5–3 qalib gəldi, lakin ikinci raundda Dot-a 4–5 hesabı ilə az fərqlə məğlub oldu. Daha sonra o, Dünya Açıq turnirinin yarımfinalına yüksəldi və burada son qalib Neil Robertsona 2–3 hesabı ilə məğlub oldu. O, 2010-cu ildə Premyer Liqada yarışmaq üçün seçildi, əvvəlki mövsümdə qazandığı uğura görə, o, ilk dəfə beş il ərzində bu yarışda iştirak etdi, lakin yarımfinala çıxa bilmədi. 2010-cu il Böyük Britaniya Çempionatında o, finala yüksəldi, lakin finalda Con Higgins-ə 9–10 hesabı ilə uduzdu. Vilyamsın növbəti turniri Masters idi və burada o, ilk raundda Dingə qarşı 4–6 hesabı ilə uduzdu. Vilyams finalda Mark Selbini 9–7 hesabı ilə məğlub edərək 2011-ci ilin ilk reytinq yarışı olan Alman Masters yarışını qazandı.
2011–2012
Dünya Kubokunda Vilyams Velsi təmsil etmək üçün Stivenlə əməkdaşlıq etdi və onlar Çinə qarşı 1–4 hesabı ilə uduzaraq yarımfinala çıxdılar. Vilyams növbəti əsas reytinq yarışı olan Şanxay Masters yarışının finalında məğlub oldu. Onun qarışına yarımfinalda Robertson üzərində 6–5 qalibiyyəti daxil idi. Vilyams finalda Mark Selbi tərəfindən 9–10 hesabı ilə məğlub oldu. Məğlubiyyət həm də Selbinin Vvilyams-dan dünya bir nömrəli yerini aldı. O, 2011-ci il Böyük Britaniya Çempionatının son 16 oyununda Rikki tərəfindən məğlub edildi və Alman Masters yarışını müdafiə edərkən 1/4 finala yüksəldi və burada Stivenə 3–5 məğlub oldu.
2013–20014
2013-cü ilin iyulunda o, finalda Mark Selbini 4–3 hesabı ilə məğlub edərək Rotterdam Açıq turnirinin qalibi oldu. Bu, Vilyamsın Oyunçular Turu Çempionatında ikinci titulu idi. Bununla belə, o, 2006–07 mövsümündən bəri ilk dəfə dörddəbir finala çıxa bilmədiyi üçün sıralama tədbirlərində zəif bir mövsüm keçirdi. O, Velsdə dünyanın bir nömrəsi Robertson üzərində ümidverici 4–3 qələbə qazandı. Daha sonra Vilyams dedi ki, o, dostu Stivenin təqaüdə çıxmaq məsləhətinə məhəl qoymadığına sevinir və onun hələ də sıralama tədbirləri adlarının qaldığına inanır. Dünya çempionatının seçmə mərhələlərində Vilyams Alan Makmanusa 8–10 hesabı ilə uduzdu, yəni 1996-cı ildən bəri ilk dəfə turnirdə iştirak etmədi.
2014–2015
Vilyams 2014-cü il Böyük Britaniya çempionatının üçüncü raundunda Stiven tərəfindən 2–6 hesabı ilə məğlub edilib. Uels Açıq Çempionatının 1/4 finalına çıxmaq üçün Trampı 4–1 hesabı ilə məğlub etdikdən sonra Vilyams dedi ki, o, artıq turnirlərdə qalib gələcəyini gözləmir və daha çox reytinqini yaxşılaşdırmaqla maraqlanır. Daha sonra o, 2003-cü ildən bəri ilk dəfə tədbirin yarımfinalında oynamaq üçün Marko Fu-nu 5–1 məğlub etdi.
2018–2019
Dünya çempionu kimi, Vilyams yeni mövsümün ikinci yarışında, 2018-ci ildə Dünya Açıqda qalib gəldi. Dörddəbir finalda Lisowski ilə 0–3 geridə qalaraq 5–3 qalib gələndən sonra, O, Noppon ilə yarımfinalda 2–5-dən 6–5 qalib gəldi. David Gilbertlə finalda Vilyams yenidən 5–9 hesablı böyük fərqi bərpa edərək 10–9 qazandı. 2019-cu il Dünya Çempionatında Vilyamsın dünya titulunu müdafiəsi ikinci raundda Gilbertə 13–9 hesabı ilə uduzmaqla başa çatdı.
2019–2020
Vilyams 2019–20 mövsümünə dünya reytinqində üçüncü yeri tutaraq başladı. Sentyabrın əvvəlində o, Altı qırmızılı Dünya Çempionatının yarımfinalına yüksəldi və burada Con Hiqqinsə 5–7 hesabı ilə uduzdu. Sentyabrın əvvəlində o, Altı qırmızılı Dünya Çempionatının yarımfinalına yüksəldi və burada Con Hiqqinsə 5–7 hesabı ilə uduzdu. Daha sonra Çin çempionatının finalına yüksəldi.
Oyun tərzi
Vilyams peşəkar karyerası ərzində 500-dən çox rəqabətli əsrlər tərtib edib, və əsr yaradıcılarının bütün zamanlar siyahısında 10-cu yerdədir; Bu, onun sərgi çəkilişləri oynamağa və ya kadrın qalib gəldiyini biləndə məqsədli şəkildə qaçırmağa meyilli olmasına baxmayaraq O, həm də taktiki oyunundan istifadə edərək və "heç bir şeyə zərbələr" seçərək "qırmızı" kadrlar qazanmaq bacarığı ilə məşhurdur. O, qismən rəng korudur. Qırmızı və qəhvəyi topları ayırd etməkdə çətinlik çəkir; bir dəfə o, qəhvəyi bir topun qırmızı olduğuna inanaraq qaba qoydu. Karyerası ərzində Vilyams "Sprog","Welsh Potting Machine", və "The Welsh Wonder" ləqəblərini qazanmışdır.
Frederik
Frederik — ad.
Nokia 3310
Nokia 3310 — Nokia şirkətinin ikidiapazonlu (GSM 900/1800) telefonu. 2000-ci ilin dördüncü rübündə satış bazarına buraxılmışdır. Nokia 3310 — tarixin ən uğurlu mobil telefon modellərindəndir: ümumilikdə 126 milyon aparat satılmışdır. 2017-ci ildə telefonun yeni versiyası dövriyyəyə buraxılmışdır.
Bitki qamçılıları
Bitki qamçılıları Qamçılılara daxil olan sinifdir.
Pyotr Kosenkonun evi
Pyotr Kosenkonun evi — 1915-ci ildə neft sənayeçisi Petr Kosenkonun maliyyə hesabına Qroznı şəhərində tikilmiş bina. Biuna 2006- ildə əsaslı təmir olunmuşdur. Hazırda binada mobil operator olan "Beeline" şirkətinin regional ofisi yerləşir. Bina regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekti kimi qorunur.
Bitki qamçılıları
Quruluşu
Onların uzunluğu 3–5 mkm ilə 400 mkm arasında və daha böyük ölçüdə dəyişir. Forması ovalvari, sapvari, çöpvari və ya yarpağabənzərdir. Bədənin səthində çıxıntılar və tikanlar ola bilər. Əksəriyyətində xarici örtük pellikuladan ibarətdir, ancaq psevdopod əmələ gətirən və formasını dəyişə bilən növlərdə bədən xaricdən yalnız plazmatik membranla örtülmüşdür. Sitoplazmanın ekto və endoplazmaya bölünməsi əksər növlərdə kifayət qədər aydın ifadə olunmuşdur.
Pyotr Kosenkonun evi
Tarixi
Bina 1915-ci ildə məşhur yerli neft sənayeçisi Petr Kosenkonun maliyyə vəsaiti hesabına inşa olunmuşdur. Bina qotika üslubunda tikilmişdir. Bina iki mərtəbəlidir. Onun girişində böyük vestibül və ikinci mərtəbəyə qalxmaq üçün mərmər pilləkən var. Binanın ikinci mərtəbəsində iri salon vardır. İkinci mərtəbə eyvanlarla əhatə olunmuşdur. Onun inşasında tikinti materialı kimi qırmızı kərpicdən istifadə olunmuşdur. Bu səbəbdən Kosenkonun evinin ilk xarici görünüşü qırmızı rəngdə olmuşdur. Binanın daxili interyerində ağ mərmərdən istifadə edilmişdir. Kosenkonun evinin daxili bəzəyində ağ və qırmızı mərmər və ağ əhəngdən istifadə edilmişdir. Daxili interyeri bəzəyən heykəllər ağ əhəngdəndir.
Bitki qamçılıları
Həyat tərzi
Bitki qamçılılarının bir çox növlərində işığa həssas orqanoid- qamçının əsasında yerləşən stiqma vardır. Rəngli qamçılılar işıqda fotosintez prosesi həyata keçirirlər (avtotrof), rəngsizlər isə xırda ibtidailər və bakteriyaların hesabına faqositoz yolu ilə saprofit şəkildə qidalanırlar (heterotrof orqanizmlər). Bitki qamçılılarının bəzi növləri eyni zamanda həm fotosintez prosesini həyata keçirir, həm də saprofit üsulla qidalana bilirlər (miksotrof orqanizmlər). Əsasən bir nüvəli orqanizmlərdir. Çoxalma – qeyri-cinsi yolladır, ancaq bir sıra növlərdə cinsi proses də məlumdur (məs: Polytoma uvella və ya kolonial Stephanosphaera, Volvox və b.). Bitki qamçılıları girdə və ya ovalvarı formada sakitlik mərhələsi (sista) əmələ gətirirlər. Bu zaman onlar xaricdən qalın qabıqla örtülürlər. Qabığın üzərində bəzən qabırğacıqlar, tikancıqlar və b. törəmələr olur. Yaşıl növlərdə sistada xloroplast olur, onlar növə məxsus rəngi və stiqmanı saxlayırlar. Həyat siklində sistalar müntəzəm olaraq, xüsusən əlverişsiz şəraitdə əmələ gəlir.
Pyotr Kosenkonun evi
Tarixi
Şimali Qafqazda Sovet hakimiyyətinin qurulmasından sonra ev milliləşdirilmişdir. Əvvəlcə binada yerli kommunist partiyasının təşkilatı yerləşmişdir. Sonradan binada şəhər partiya komitəsinin mərkəzi qərargahının istifadəsinə verilmişdir.
Bitki qamçılıları
Həmçinin bax
Sarkomastiqoforlar
Pyotr Kosenkonun evi
Tarixi
Böyük Vətən müharibəsi illərində 1941-1945-ci illərdə binada hərbi hospital yerləşmişdir.
XX əsrin 50-60-cı illərində bina müxtəlif inzibati dövlət orqanları tərəfindən istifadə edilmişdir. Lakin 1970-90-cı illərdə binada Çeçen-İnquş Tədqiqat Tarix, Dil və Ədəbiyyat İnstitutu məskunlaşdırılmışdır. Bu institut o dövrdə həm respublikada, həm də, Şimali Qafqazda mütəxəssis hazırlayan elmi mərkəzlərdən biri idi.
Birinci Çeçenistan müharibəsi və İkinci Çeçenistan müharibəsi zamanı gedən döyüşlər zamanı binaya ciddi ziyan dəyib.
2006-cı ildə bərpa işləri aparılaraq binaya indiki görkəm verilmişdir. Təmir zamanı binanın maksimum tarixiliyin qorunmasına çalışılmışdır. 2020-ci ilin iyun ayından etibarən binada "Beeline" mobil operatorunun yerli filialının ofisi yerləşir.
Bina regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekti kimi tanınır.
Məhəbbət əfsanəsi (balet)
"Məhəbbət əfsanəsi" — Arif Məlikovun Nazim Hikmətin librettosu əsasında bəstələdiyi Azərbaycan baleti.
1961-ci ildə Leninqrad Dövlət Opera və Balet Teatrında (hazırkı Sankt-Peterburq Mariin Teatrı) gənc baletmeyster Yuri Qriqoroviç tərəfindən səhnələşdirilmiş "Məhəbbət əfsanəsi" baleti xoreoqrafiya sənəti tarixində yeni səhifə açaraq, mühüm mərhələ olmuşdur. Bununla bağlı baletşünas V. Krasovskayanın maraqlı müqayisəsi vardır. O yazır: ""Yatmış gözəl" XIX əsr balet kəşflərinin sintezi olduğu kimi, "Məhəbbət əfsənəsi" XX əsrin balet kəşflərinin sintezidir"
Quruluşu
thumbnail|Qazaxıstan poçt markası 2009 "Məhəbbət Əfsanəsi" baleti özündən qabaq balet sənətinin qazandığı nailiyyətləri ümumiləşdirərək, bütün komponentlərin üzvi sintezi ilə səciyyələnən bitkin balet tamaşasının gözəl, etalon nümunəsi oldu. Baletin əsl simfonik nəfəsli və vüsətli musiqisi, yaddaqalan gözəl melodiyaları, parlaq xoreoqrafiyası onu balet sənətinin daim arzulanan repertuar əsərlərindən birinə çevirmişdir.
Yuri Qriqoroviç baletin dramaturji əsasına dəqiq düşünülmüş xoreoqrafik konsepsiya qoyaraq, bütün musiqi xoreoqrafik hərəkəti ona tabe etdi. "Məhəbbət əfsanəsi"nin böyük müvəffəqiyyətinin sirri burada hadisələrin yeni quruluşda cərəyan etməsində, baletin yeni dramaturgiyasındadır. Illüstrativ təfərrüatları minimuma endirən baletin dramaturgiyası sırf rəqs formaları üzərində qurulmuşdur. Fəal simfonik rəqs xoreoqrafiyanın başlıca ifadə vasitəsinə çevrilmişdi və Y.Qriqoroviç xoreoqrafiya tarixində ilk dəfə olaraq, böyük, "tammetrajlı" baleti büsbütün simfonik rəqs üzərində yaratmışdır. Tamaşada musiqi və xoreoqrafiyanın bərabərhüquqlu komponent kimi çıxış etməsi bəstəkar və baletmeyster arasındakı münasibətlərin yeni xarakterini də doğurmuşdur. Lakin burada da keçmişin unudulmuş yaxşı bir ənənəsini görmək çətin deyil. V.Krasovskayanın yazdığı kimi: "Baletmeysterlə birgə iş zamanı Məlikov musiqisinin hər bir epizodu xoreoqrafiyaya elə dəqiq uyğunlaşdırıldı, elə ölçülüb-biçildi ki, nömrələrin musiqi-xoreoqrafik vəhdətdə bu tərz uzlaşmasını vaxtilə Çaykovski-Petipanın "Yatmış gözəl"i nümayiş etdirmişdi. Bu cəhətdən gənc bəstəkarın bəxti gətirdi. Çünki ondan hazır musiqi alıb, bu musiqiyə yeni süjet calamadılar. Ona ürəyi istədiyi kimi yazmaq təklifi etmədilər ki, fəqət sonra, hər şeyi özlərinə lazım olan tövr dəyişsinlər. "Məhəbbət əfsanəsində" Qriqoroviç proqrama arxalanır və Məlikovun da bu proqrama sadiq qalmasını təkid edirdi".
Öz növbəsində Qriqoroviçin arxalandığı libretto-ədəbi mənbə də son dərəcə əlverişli idi və mübaliğəsiz demək olar ki, baletdə müşahidə edilən bir sıra maraqlı yenilik və tapıntıları çox aydın şəkildə özündə təzahür etdirirdi.
Y.Qriqoroviçin məhz Nazim Hikmət pyesi əsasında öz yeni ideyalarını açmaq istəyi şübhəsiz ki, təsadüfi deyildi. Bu, yalnız N. Hikmət pyesinin dərin, fəlsəfi məzmunundan irəli gəlmirdi. Məsələ burasındadır ki, əksər halda keçmiş əsrlərin dramaturq və şairlərinin məşhur əsərlərinə istinad edən bəstəkarlardan və habelə baletmeyster -həmkarlarından fərqli olaraq, Qriqoroviç öz novator niyyətlərinin münbit zəminini müasir dramaturqun, yəni yaradıcılığında XX əsrin ədəbi və teatr məkanındakı avanqard təmayülləri və cərəyanları məharətlə təcəssüm etdirmiş böyük türk şairi və dramaturqu Nazim Hikmətin əsərində tapmışdı.
Nazim Hikmətin "Məhəbbət əfsanəsi" pyesi rus dilində 1952-ci ildə "Novıy mir" jurnalının dekabr nömrəsində dərc olunmuşdu. Əsər çox tezliklə teatr ictimaiyyətinin nəzər-diqqətini cəlb etdi və geniş oxucu kütləsinin rəğbətini qazandı. Bir neçə ildən sonra isə gənc baletmeyster Yuri Qriqoroviç gənc bəstəkar Arif Məlikov və bu pyes əsasında balet tamaşası yaratmaq qərarına gəldilər. N.Hikmət pyesi yazarkən məşhur rəvayətin ona daha yaxın olan türk variantından istifadə etmişdi. Belə ki, bu variantda Şirin hökmdar deyil, Arzen şəhərinin şahı olan – Məhmənə Banunun bacısıdır. Hikmət rəvayətə çox yeniliklər əlavə edib, bəzi yerlərdə fabulanı tamamilə dəyişmişdir. Üç əsas iştirakçıdan başqa dramın bütün qalan personajları yenidir Şirinin xəstələnməsi, Naməlum adamın gəlişi, onun üç şərti və Məhmənə Banunun gözəlliyini qurban verməsi - bütün bu hadisələr Hikmət tərəfindən daxil edilmişdir.
"Fərhad və Şirin" haqqında rəvayəti ölməz poemalarında əks etdirmiş dahi sələflərindən fərqli olaraq, N.Hikmət öz ideyasını oxucu, tamaşaçı şüuruna didaktik tərzdə yeritmir: bu ideya dramın inkişaf xəttindən doğur, onun məğzini təşkil edir. N.Hikmət öz qarşısına dərin problemlər qoyaraq dramaturji inkişafı etik-əxlaqi, mənəvi kateqoriyalar axınına keçirir. Pyesdə ideal-harmonik obrazlar yoxdur. Qədim rəvayəti müasir dramaturgiya vasitələri ilə şərh edən Nazim Hikmət çox mürəkkəb, ziddiyyətli xarakterlər yaradır, həssas bir psixoloq kimi hər bir obrazın dərin psixoloji aləmini məharətlə açır. Müəllif qarşısına qoyduğu məqsəd barədə belə yazırdı: "Mən Fərhad haqqında qədim rəvayəti yaradıcılıqla işləyib, əfsanə formasında insanın əsas xüsusiyyətlərindən biri – sevmək və öz məhəbbəti uğrunda mübarizə aparmaq bacarığını əks etdirmək istəyirdim. Mən insan məhəbbətinin ən yüksək təzahürünü – vətənə və xalqa məhəbbətini təsvir etmək istəyirdim".
Nazim Hikmət elə bir vəziyyət yaradır ki, qəhəmanların hər biri ağır seçin sınaq, məhəbbət və borcun qarşılaşması, ixtilafı qəhrəmanların əməllərinin mənəvi-əxlaqi qiymətində meyara çevrilir və ilk belə əməl sahibi Məhmənəbanudur. Onun göstərdiyi nümunə məhəbbətlə "idarə olunan" digər qəhrəmanların əməllərində əks-səda tapır və beləliklə, məhəbbət dramaturgiyanın hərəkətverici amilinə çevrilir.
3 pərdə və 6 şəkildən ibarət pyesin hər bir şəklində "məhəbbət nədir" sualına cavab var. Müəllif sadədən mürəkkəbə doğru gedərək hər yeni pərdədə tapdığı cavabının nisbiliyini göstərir, hər sonrakı şəkildə bu cavabı mürəkkəbləşdirir, dəqiqləşdirir, tamamlayır.
Pyesin 1950-ci ildə şairin yoldaşları tərəfindən Fransadan Moskvaya göndərilmiş nüsxəsində belə bir sərlövhə var: "Dramatik poema, kino-ssenari və ya opera librettosu". Artıq o vaxt Hikmət bu əsəri musiqi dilinə çevirmək arzusunda idi. Təsadüfi deyil ki, bəzi səhnələrdə müəllif musiqinin, hətta həlledici rol oynamasını xüsusi qeyd edir. Məsələn, II şəkildə Fərhad və Şirinin məhəbbət səhnəsində Hikmət "daxili səslər" üsulundan istifadə edərək, onun yeni imkanlarını açır. Yazıçı məhəbbətin insana bağışladığı ən böyük bəxşişi – sözsüz anlamaq bacarığını nümayiş etdirir. Ilk görüşdə Fərhad və Şirin uzun müddət bir-birinə baxır və susurlar. Lakin onların fikirləri tez-tez əvəzlənir, düşüncələr sanki əks tərəfdən bir-birinə yönəlir və nəhayət qovuşur.
N.Hikmətin pyesdə arxalandığı monoloq və "daxili səslər" üsulu balet dramaturgiyası üçün çox perspektivli olmuşdur. Bəstəkar və baletmeyster bu üsulların musiqi və səhnədə inikası üçün maraqlı və uyarlı vasitələr tapmışdırlar. Bu baxımdan "daxili səslər" üsulu barədə xüsusi danışmaq lazımdır. Deyilən üsul artıq pyesin I şəklində təzahür edir. Burada hamı demək olar ki, susur. Lakin tamaşaçı qəhrəmanların nə fikirləşdiyini yaxşı eşidir. Belə replikalar pyesdə "düşünür" remarkası ilə verilir. Müəllifin fikrincə aktyorların səsi lentə yazılmalı, replikanın bu və ya digər personaja aidiyyəti isə işıq şüası ilə müəyyənləşməlidir. Bu üsul Nazim Hikmətə bir şəkil daxilində qəhrəmanların iç dünyasını elə dolğun açmağa imkan verdi ki, başqa dramaturq bunu bəlkə də bütöv bir pərdə ərzində edə bilməzdi. Qriqoroviç və Məlikov bu üsuldan baletin unikal tapıntısı kimi qiymətləndirilən məşhur Triolarda məharətlə istifadə etdilər və ilk belə trio baletin I pərdəsində "Yürüş" səhnəsi nin ən yüksək gərginlik anında ortaya çıxır. Səhnəyə gözlənilmədən Məhmənə Banu və Şirin daxil olur. Ətrafa qaranlıq və zülmət çökür. Səhnə arxasından simlilər və ağac nəfəsli alətlər septetinin ifasında həzin musiqi səslənir. Işıq şüaları zülmətdən üç tənha fiquru ayırır. Onların rəqsi demək olar ki, hərəkətsizdir. Yalnız fiqurların plastikası hər bir qəhrəmanın daxili həyəcanını büruzə verir. Məhmənənin rəqsi gərgin, əsəbi olub məhəbbətin ona gətirəcəyi dərd və iztirablardan xəbər verir. Fərhadın hərəkətləri narahatdır, mərkəzdə duran Şirinin plastikasında isə yumşaq xətlərin üstünlüyü xoşbəxtlik duyğusu kimi qavranılır. Beləliklə, qəhrəmanların hər birinin daxili hissləri tamaşaçının qarşısında "iri planda" canlandırılır.
Əgər Hikmət pyesinin kinossenari kimi də yazıldığını nəzərə alsaq, o zaman təsvir edilən səhnələrin "kadr arxasında səs" və ya, "daxili plan" kimi sırf kinematoqrafik üsullarla assosiasiya yaratması təbiidir. Hikmət pyesi baletə nəinki münasib dramaturji üsulları təlqin etmiş, habelə bir çox səhnələrdə hadisələrin maraqlı dramaturji gedişatını da hazırlamışdır.
Daha sonra baletin I pərdəsini yekunlaşdıran Adajionu musiqi-simfonik dramaturgiya mövqelərindən qiymətləndirən V.Vanslov yazır: "Fərhadla Şirinin ilk görüşü Yürüş səhnəsində baş veirir. Bilavasitə bu səhnənin ardınca Fərhad və Şirinin dueti verilir. Dramatikləşmiş adi-məişət tamaşasında bu, məntiqsiz görünərdi: indicə Fərhadla görüşüb əyanların və bacısının müşayiəti ilə çıxıb gedən Şirin dərhal onun yanına qaçıb gedə bilməzdi. Fəqət, bu, yalnız məişət məntiqi baxımından belə görünür… musiqi inkişafında isə bir vəziyyət digərinin ardınca gələndə, həyatın dramatik konfliktlərinin açılmasında müxtəlif mərhələlər kimi təzadlı emosional halların simfonik ümumiləşməsi baş verir".
Vanslov belə bir ümumiləşmənin baletdə də mümkün olmasını qeyd edir və Fərhadla Şirinin adajiosunu hadisələrin zahiri gedişi kimi deyil, məhz daxili münasibətlərin təkamülü mövqeyindən qiymətləndirir.
Seven Churches
Seven Churches — "Possessed" qrupunun 16 oktyabr 1985-ci ildə yayımlanan debut albomları. Albom death metal subjanrının ən önəmli albomlarından biri sayılır. Bununla yanaşı, qrupun ən çox satılan albomudur.
Xaki (Sərab)
Xaki - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Sərab şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,355 nəfər yaşayır (366 ailə).
Həmzə (ad)
Həmzə — ad.
Koreyalı Nobel mükafatı laureatlarının siyahısı
1901-ci ildən bəri Nobel mükafatları (fizika, kimya, fiziologiya və ya tibb, ədəbiyyat və sülh) və 1969-cu ildə başlayan İqtisadiyyat elmləri üzrə Nobel Memorial Mükafatı 975 nəfərə və 27 təşkilata verilib. İsveçli ixtiraçı və sənayeçi Alfred Nobelin 1895-ci il vəsiyyətinə uyğun olaraq, mükafatlar "öncəki il ərzində bəşəriyyətə ən böyük fayda verənlərə" verilməlidir.
Mükafat təsis ediləndən bəri yalnız bir koreyalı Nobel mükafatı laureatı olmaq nüfuzunu qazanıb: Cənubi Koreya prezidenti Kim Dae-junq 2000-ci ildə Pxenyanda zirvə görüşü zamanı bölünmüş Koreyalar arasında milli barışığa təkan vermək səylərinə görə Nobel Sülh Mükafatı almışdır. 1987-ci ildə Kimya üzrə Nobel Mükafatını qazanan amerikalı Çarlz J. Pedersen Cənubi Koreyanın Busan şəhərində ana yapon və norveçli atada anadan olub.
Yalnız bir Nobel mükafatçısı olmasına baxmayaraq, çoxsaylı Şimali və Cənubi Koreyalı şəxslər (həm ölkə daxilində vətəndaşlar, həm də diasporik icmalarda yaşayanlar) və təşkilatlar istənilən kateqoriya üzrə mükafata namizəd göstərilib.
Namizədliklər
Nobel mükafatına namizəd olan ilk koreyalı şair Yi Qvanqsu olmuşdur. Təəssüf ki, o, 1950-ci ildə vəfat etdi, buna görə də onun namizədliyi ölümündən sonra edildi və Nobel nizamnaməsinə görə, komitənin müzakirəsi zamanı ölümündən sonra irəli sürülən namizədlər avtomatik olaraq diskvalifikasiya edilir. Yalnız yaşayan fərdlərin və mövcud təşkilatların namizədliyinə icazə verilir. O vaxtdan bəri, digər koreyalılar müxtəlif kateqoriyalar üzrə nüfuzlu İsveç mükafatına namizəd olmağa başladılar. Aşağıdakı siyahı Nobel Komitəsi və tanınmış beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən təsdiqlənmiş nominasiyaları olan namizədlərdir. Arxivlər 50 il sonra ortaya çıxdığından namizədlikləri hələ yoxlanılmamış digər iddia edilən namizədlər də var, bunlar arasında:
Turan Bayramov (cüdoçu)
Turan Etibar oğlu Bayramov — Azərbaycanı təmsil edən cüdoçu. Tbilisidə keçirilən "Böyük dəbilqə" turnirində bürünc medal qazanıb.
Həyatı
Turan Bayramov 4 aprel 2002-ci ildə Gəncə şəhərində anadan olub. O, təhsilini Göygöl rayonu Ərşad Məmmədov adına tam orta məktəbdə almışdır. 2009-cu ildə, o ilk dəfə idmanla məşğul olmağa başlamışdır. Ona idmanı ilk dəfə öyrədən müəllimi Xanəhməd Rzazədə olmuşdur. 2017-ci ildə 13 nömrəli uşaq gənclər mərkəzində məşqlərinə davam edib elə həmin ildən etibarən idmancı fəaliyyətini Məmməd Xudiyevin yanında davam etdirir. 2020-ci ildə Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasına daxil olub. Bir sıra döyüşlərdə iştirak etmiş və çempionluq əldə etmişdir. 2017-ci ildən etibarən idmancı fəaliyyətini Məmməd Xudiyevin yanında davam etdirir.
Ləncivan (Sərab)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 26 nəfər yaşayır (7 ailə).
Lazarevats icması
Lazarevats — Serbiyada icma, Belqrad dairəsinə aid edilir.
İcmanın inzibati mərkəzi Lazarevats şəhəridir. Lazarevats icması 34 yaşayış məntəqəsindən ibarətdir, onların orta sahəsi 11.3 km²-ə bərabərdir.
Qoruq (Talış)
Qoruq — İranın Gilan ostanının Talış şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 1,160 nəfər yaşayır (274 ailə).
Həyat fəlsəfəsi
Həyat fəlsəfəsi  — XIX illərin sonu — XX əsrin əvvəllərində Almaniyada üstünlük təşkil edən Avropa fəlsəfəsindəki irrasionalist cərəyan.
Yaranması
Həyat fəlsəfəsi romantizmin hökmranlığı fonunda yaranmış və Maarifçiliyin rasionalizminə bir reaksiya idi. Bu hərəkatın “xaç atası”, fəlsəfəsi ilə qəribə şəkildə Kantian və Buddist motivləri birləşdirən Artur Şopenhauerdir. Əgər fenomenlər dünyası təmsilçilikdirsə, onda özümüzdə bildiyimiz tək şey dünya iradəsidir.
Balqabaq (film, 2007)
Balqabaq — İctimai Televiziyanın istehsalı olan komediya filmi.
Məzmun
Film balqabaq üstündə iki bağ qonşusu arasında düşən mübahisədən bəhs edir. Lakin bu mübahisəni nə kənd əhalisi, nə polis, nə də digər vəzifəli şəxslər həll edə bilmir.
Film haqqında
Filmin çəkilişlərinə Xızı rayonunun Xələnc kənd sakinləri köməklik göstərmişdir.
Rüstəm Raza
Rüstəm Raza - Napoleon Bonapartın məşhur məmlük mühafizəçisi. Rüstəm Razanın atası Rüstəm Hunanın erməni, anası Buji Varinin isə gürcü olduğu ehtimal edilir. Ailədə 6 uşaq olan Rüstəm Raza evin sonuncu övladı olmuşdur. Maddi cətinlik səbəbindən atası Tiflis şəhərindən Gəncə şəhərinə köçmüş və bir müddətdən sonrada ailəsini öz yanına gətirmişdir. Bir neçə il Gəncədə yaşadıqdan sonra Rüstəm Hunan məlum olmayan səbəbdən ailəsini atmış və Rüstəm Razadan başqa digər 3 qardaşını özü ilə aparmışdır.
RNT polimeraza
thumb|RNT polimeraz (bənövşəyi) [[DNT ikiqat zəncirini açır və tək zəncirli bir RNT (yaşıl) yaratmaq üçün şablon olaraq bir zolaqdan (tünd narıncı) istifadə edir.]] RNT polimeraza — Molekulyar biologiyada RNT polimeraza (RNAP və ya RNApol kimi qısaldılmış və rəsmi olaraq DNT hədəfli (asılı) RNT polimeraz) RNT-ni bir DNT matrisindən sintez edən bir fermentdir. Enzim helikazdan istifadə edərək, RNAP lokal olaraq cüt zolaqlı DNT-ni açır ki, məruz qalan nükleotidlərin bir zolağı RNT sintezi üçün şablon olaraq istifadə oluna bilər, bu proses transkripsiyadır. Transkripsiya faktoru və onunla əlaqəli transkripsiyası vasitəçi kompleksi, RNAP bu vəziyyətdə DNT-nin açılmasını başlamazdan əvvəl promoter bölgəsi adlanan bir DNT bağlanma sahəsinə əlavə edilməlidir. RNAP, yalnız RNT transkripsiyasını başlatmaz, eyni zamanda nükleotidləri mövqeyə yönəldir, bağlanma və uzanmağı asanlaşdırır, daxili korreksiya və əvəzetmə qabiliyyətinə və sonlandırma tanıma qabiliyyətinə malikdir. Prokariotlarda RNAP, 2,4 milyon nükleotid olduğu müddətdə zəncirlər qura bilər.
Rüstəm Raza
13 yaşında olarkən, quldurlar tərəfindən oğurlanmış və Qahirə şəhərinə aparılaraq burada qul bazarında satılmışdır. Rüstəm Razanı qul bazarında türklər almış və ona Yəhya adını vermişdilər. Napoleon Bonapartın Misirə hücum etməsindən sonra, Napoleonun məmlük vassallarından biri ona güclü və ağıllı bir məmlük göndərəcəyini bildirmiş və Rüstəm Razanı ona hədiyyə etmişdir. Rüstəm Raza 1789-1714-cü illərdə Napoleon Bonapartın şəxsi mühahizəsini təşkil etmişdir.
RNT polimeraza
RNAP, funksional olaraq ya bir zülalı kodlaşdırmaq üçün nəzərdə tutulmuş RNA istehsal edir, yəni Messenger RNA (mRNA); və ya kodlaşdırma ("RNT genləri" deyilir). Ən az dörd funksional RNT geni vardır:
Struktur
2006-cı ildə Kimya üzrə Nobel Mükafatı, transkripsiya prosesinin müxtəlif mərhələlərində RNT polimerazın detallı molekulyar şəkillərinin yaradılmasına görə Roger D. Kornbergə verildi. Bütün RNAP, metal kofaktorları, xüsusən də transkripsiya prosesinə kömək edən sink və maqnezium kationlarını ehtiva edir.
Rüstəm Raza
Napoleon Bonapartın hakimiyyətdə olduğu müddətdə daim onun yanında olan Rüstəm Raza Napoleonun Elba adasına sürgün edilməsindən sonra onunla birlikdə Elba adasına getməkdən imtina etmişdir. Rüstəm Raza 7 dekabr 1845-ci ildə Fransanın Dourdan şəhərində vəfat etmişdir.
RNT polimeraza
Funksiya
Gen transkripsiyası prosesinə nəzarət, gen ekspression nümunələrini təsir edir və beləliklə hüceyrənin dəyişən bir mühitə uyğunlaşmasına, bədəndəki xüsusi rolları yerinə yetirməsinə və yaşamaq üçün lazım olan əsas metabolik prosesləri davam etdirməsinə imkan verir. Bu səbəbdən RNAP fəaliyyətinin uzunmüddətli, mürəkkəb və ciddi şəkildə tənzimlənməsi təəccüblü deyil. Escherichia coli bakteriyalarında RNAP aktivliyini dəyişdirən 100-dən çox transkripsiya faktoru müəyyən edilmişdir . RNAP, promotorlar olaraq bilinən xüsusi DNT ardıcıllığında transkripsiyaya başlaya bilər. Daha sonra şablon DNT zolağını tamamlayan bir RNT zolağı meydana gətirir. Nükleotidlərin bir RNT zolağına əlavə edilməsi prosesi uzanma olaraq bilinir; eukaryotlarda RNAP 2.4 milyon nukleotid uzunluğuna qədər zəncirlər qura bilər (distrofin geninin bütün uzunluğu). RNAP, RNA transkriptini terminator olaraq bilinən genlərin uclarında kodlanmış müəyyən DNT ardıcıllığında buraxacaq.
RNAP məhsullarına aşağıdakılar daxildir:
Fəaliyyət
Bakteriyalarda RNT polimerazın bağlanmasına −35 və −10 elementləri olan (köçürülən ardıcıllığın başlanğıcından əvvəl) elementləri olan nüvə promotorunun bölgəsini tanıyan sigma faktoru, həmçinin bəzi promotorlarda C-terminal domeni daxildir. Hər biri dəyişdirilə bilən bir neçə sigma faktoru var ki, bunların hər biri müəyyən bir təbliğatçı dəstini tanıyır. Məsələn, E. coli-də σ70 normal şərtlərdə ifadə olunur və normal şəraitdə tələb olunan genlərin təbliğçilərini ("ev işləyən genlər") tanıyır, σ32 yüksək temperaturda tələb olunan genlərin təbliğçilərini ("istilik şoku genləri") tanıyır.
Digər orqanizmlər
DNT və RNT polimerazlarının şablondan asılı nükleotid polimerləşməsini həyata keçirdiyini nəzərə alsaq, iki növ fermentin struktur cəhətdən əlaqəli olmasını gözləmək olar. Bununla birlikdə, hər iki növ fermentin rentgen difraksiyası tədqiqatları göstərir ki, onların katalitik mərkəzində kritik bir Mg2 + ionu olması istisna olmaqla, bir-biri ilə praktik olaraq əlaqəsizdirlər; həqiqətən, matrisə bağlı nükleotid polimerləşmə fermentlərinin hüceyrələrin erkən təkamülü əsnasında müstəqil olaraq iki dəfə meydana gəldiyi görünür.
Bakteriya
Bakteriyalarda eyni ferment mRNT və kodlaşdırmayan RNT (ncRNT) sintezini kataliz edir. RNTP böyük bir molekuldur. Əsas ferment beş alt hissədən ibarətdir. Promotorları bağlamaq üçün RNTP nüvəsi, RNT polimeraz holoenzimini yaratmaq üçün transkripsiyanın başlanması sigma faktoru (σ) ilə birləşir. Sigma, RNAP-ın spesifik olmayan DNT-yə yaxınlığını azaldır və eyni zamanda promotorlar üçün spesifikliyi artırır, bu da transkripsiyanın düzgün yerlərdə başlamasına imkan verir. Beləliklə, tam holoenzim 6 alt hissədən ibarətdir: β'βαIvə αIIωσ (~ 450 kDa).