cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Çarlz Tilli
Dövlət quruculuğu
Orta əsrlərdən bu günə qədər Avropadakı siyasi, sosial və texnoloji dəyişiklikləri araşdırarkən, Tilly 1990-cı il "Təcrübə, Sərmayə və Avropa dövlətləri" kitabında milli dövlətin yer üzündəki hakim siyasi quruluş növü kimi misilsiz uğurunu izah etməyə çalışmışdır. Tilli Roma İmperiyasının düşməsindən sonra diqqətini Avropaya yönəltmişdi. Bu dövrdə dövlət qurumu əsasən qeyri-rəsmi idi və nisbətən kiçik sahələri idarə edən yerli lordların himayəsində idi. Kəndlilər, güclü bir lordun təklif etdiyi təhlükəsizlik və qorunmandan faydalanmaq üçün gəlirlərindən vaz keçmişdilər. Vaxt keçdikcə bu feodal torpaqlar həm daxili, həm də xarici təhlükələrdən qorunmaq üçün daha böyük ordulara ehtiyac duyurdu. Daha böyük ordular daha effektiv oldu və bu ordulara ödənməsi üçün daha çox pul lazım idi. Feodal torpaqları inkişaf etməyə və hökmdar tərəfindən idarə oluna hökmranlıqlara birləşməyə davam etdi. Hökmdarlar sonra vergi şəklində pul tələb etdi. Bu vergiləri tətbiq etmək üçün onlar yığımları saymaq və tətbiq etmək üçün bir protokol tələb etmək məqsədi ilə formal dövlət qurumları qurdular. Tilli iddia edir ki, dövlətlər aşağıdakı dörd fəaliyyəti həyata keçirir:
Bu dörd fəaliyyət bir sıra forma ala bilər və Tilli bu tədbirlərin mütəşəkkil cinayət təşkilatlarının həyata keçirdiyi mühafizə raketlərinə bənzədiyini iddia edirərək bu fəaliyyətləri mütəşəkkil cinayətkarlıq yönündən araşdırmağa çalışırdı. Bu, dövlət quruculuğunun yırtıcı nəzəriyyəsindən ibarətdir.
Şəhər sosiologiyası
1960'lı və 1970-ci illərdə Tilli, şəhərlərə köçləri araşdırmış, şəhər fenomeni haqqında təsiri olmuş və cəmiyyətlərə sosial şəbəkələr kimi davranan nəzəriyyəçi idi. 1968-ci ildə Tilli özünün Avropanın kollektiv zorakılığına dair məruzəsini, Johnson administrasiyası nəzdində yaradılmış, Vətəndaş Hüquqları hərəkatı ərəfəsində şəhərdəki iğtişaşları qiymətləndirən orqan olan Eyzenhaver Komissiyasına təqdim etdi. 19-cu əsr Avropasında mübahisəli siyasət və ABŞ-da mövcud olan zorakılıqla əlaqədar əldə etdiyi məlumatlara görə, onun şəhərlərə və cəmiyyətlərə olan marağı həm ictimai hərəkatların, həm də kollektiv şiddətin araşdırılmasına olan ehtirası ilə sıx əlaqədardır.
Mükafatlar
Tilly 1982-ci ildə Sosiologiya sahəsində Ümumi Səxavət mükafatı, 1994-cü ildə Sosiologiya və İctimai Elmlər üzrə Amalfi mükafatı, 1996-cı ildə Şərqi Sosiologiya Cəmiyyətinin Mükafatlı Təqaüdü mükafatı, 2005-ci ildə Amerika Sosiologiya Assosiasiyasının fərqlənmə təqaüdü karyerası mükafatı, 2006-cı ildə müqayisəli siyasətdə Beynəlxalq Siyasi Elmlər Assosiasiyasının Karl Dotç mükafatı, 2006-cı ildə Fi Beta Kappa Sidney Huk Memorial mükafatı və 2008-ci ildə İctimai Elmlər Tədqiqatları Şurasının Albert O. Hirşman mükafatına layiq görülmüşdür. O, həmçinin 1983-cü ildə Rotterdamın Erasmus Universiteti, 1993-cü ildə Paris Universitetinin İnstitutu, 1995-ci ildə Toronto Universiteti, 1996-cı ildə Strasburq Universiteti, 1999-cu ildə Cenevrə Universiteti, 2002-ci ildə Krit Universiteti, 2004-cü ildə Montrealın Kvebek Universiteti, və 2007-ci ildə Miçiqan Universiteti təhtərəfindən fəxri doktoranturaya layiq görülmüşdür. 2001-ci ildə Kolumbiyanın sosiologiya məzunları Tillini "İlin professoru" adına layiq gördülər. Ölümündən sonra İctimai Elmlər Tədqiqat Şurası onun xatirəsinə 2008-ci ildə Kolumbiya Universiteti və Sosial və İqtisadi Tədqiqatlar və Siyasət İnstitutunun da birgə təşəbbüsü ilə konfrans təşkil etdilər: "Çarlz Tillinin həyat və yaradıcılığının qeyd olunması." SSRC Çarlz Tilli və LuizaTilli adına İctimai Elm Tarixi Fondunu açıqladı. Konfransda məşhur sosioloqlardan: Kreyq Kalxoun, Harrison Vayt, Doq MakAdam, İmmanuel Uallerştayn, Villiam Sivel, Cekk Qoldstoun, Sidney Tarrou, Barri Uelman və Viviana Zelizer tərəfindən təqdimatlar keçirilmişdir. The American Sosiologist jurnalının 2010-cu il xüsusi sayında olduğu kimi, 2010-cu ildə Sosial Elm Tarixinin xüsusi işi, Çarlz Tilliyə (fəaliyyətinə) həsr edilmişdir. Adı keçən ilk məqalə Andreas Koller tərəfindən redaktə edilmiş və Kork Steynmetz, Nil Qross, Cek A. Qoldstoun, Kim Voss, Rocers Brubeyker, Mustafa Emirbayer və Viviana Zelizer tərəfindən edilmiş qatqılardan ibarət olmuşdur. 2010-cu ildə "Nəzəriyyə və Cəmiyyət" jurnalı da Tillinin fəaliyyətinə həsr olunmuş "Şəhərlər, dövlətlər, etibar və idarə" adlı xüsusi buraxılış yayınlamışdı.
Heyranıdil Qadınəfəndi
Heyranıdil Qadınəfəndi (d. 2 noyabr 1846 — ö. 26 noyabr 1895) — 32. Osmanlı sultanı Əbdüləzizin dördüncü xanımı.
Həyatı
Heyranıdil xanım 1846-cı ildə Qarsda dünyaya gəlmişdir. Ailəsinin mənsubiyyəti və saraya necə alınması barədə heç bir məlumat yoxdur. 21 sentyabr 1865-ci ildə Dolmabağça sarayında Sultan Əbdüləzizlə evlənmiş, bu nigahdan Nazimə Sultan adlı bir qızı və gələcəkdə son Osmanlı xəlifəsi olan Əbdülməcid Əfəndi adlı bir oğlu oldu.
Ərinin devrilməsi və ardından müəmmalı ölümündən sonra övladlarıyla birlikdə Fəriyə sarayında gözaltına alındı. V Muradın qısa səltənətinin ardından azadlığa çıxdı və qızıyla birlikdə yaşamağa başladı. 26 noyabr 1895-ci ildə Ortaköydə vəfat etdi. Cənazəsi Sultan Mahmud türbəsinə dəfn edildi.
Erməni quldur dəstələri
Erməni quldur dəstələri (qərbiՖէտայի («fedayi»), şərqiՖիդայի («fidayi»)) həmçinin erməni nizamsız birləşmələri, erməni milisləri — cinayətkarlar, kürd tayfaları və həmidi süvariləri tərəfindən ermənilərin kütləvi qırğınlarına və erməni kəndlərinin talanına cavab olaraq özünümüdafiə qüvvələrinə qoşulmaq üçün könüllü olaraq ailələrini tərk etmiş erməni mülki əhalisinin təşkil etdiyi silahlı birliklər. Osmanlı imperiyasında partizan təşkilatları yaratsalar da, bu qüvvələrin əksəriyyəti erməni milli hərəkatının üzvləri kimi xidmət edirdi. Onlar II Əbdülhəmid dövründə kürd tayfa qüvvələrinə və Həmidiyyə əsgərlərinə qarşı vuruşmuşlar. Erməni quldur dəstələri erməni əhalisinin sıx yaşadığı ərazilərdə Osmanlı imperiyasının fəaliyyətinə qarşı mübarizə aparırdılar. 1 1876-1909-cu illərdə sultan II Əbdülhəmidin hakimiyyəti dövründə mübarizənin məqsədi öz ölkələrinə Armenakan partiyasının üzvlərinin müdafiə etdiyi muxtariyyət və ya ideologiya səviyyədən asılı olaraq Ermənistan İnqilabi Federasiyası və Sosial Demokrat Hunçak Partiyasının nümayəndələri tərəfindən dəstəklənən ermənilərə xaricdən edilən təzyiqlər fonunda müstəqillik əldə etmək idi.
Öz aralarında razılığa gələn Erməni İnqilabi Federasiyasının rəhbərləri 1905-1911-ci illərdə Məşrutə inqilabı baş verərkən orada iştirak etmişlər.
“Fədai” sözü ərəbcə "fidai" (فدائيون, fidā'īyīn, ərəbcədən din naminə, ideya naminə özünü qurban verən deməkdir) sözündəndir. 4 noyabr 1922-ci il tarixli “The New York Times” yazır ki, Birinci Dünya müharibəsində 200.000 erməni Müttəfiqlərin ordularında və ya Müttəfiqlər tərəfində döyüşən müstəqil birləşmələrdə vuruşub.
Birinci Dünya müharibəsinin sonunda Nübar paşa Paris Sülh Konfransında ermənilərin erməni davası uğrunda cəsarətlə döyüşdüyünü bildirmişdi 1919-cu ilin yanvarı, Nubar paşa məktubunda erməni xalqının müttəfiq ordulara verdiyi töhfənin xülasəsini daxil edir və erməni milislərinin gücünün 50.000 nəfər olduğunu bildirir.
Fəaliyyət və məqsədləri
Erməni fədailərinin fəaliyyətinin məqsədi kənd sakinlərinin təqiblərinin qarşısını almaq və Osmanlı imperiyasının ermənilərin məskunlaşdığı ərazilərlə bağlı siyasətini sarsıtmaq idi. 1894-1897-ci illərdə baş verən ermənilərin qırğınları, Sason özünümüdafiəsi, Zeytun üsyanı, Vanüsyanı və Xanəsor yürüşü zamanı yerli könüllülər türklərə müqavimət göstərirlər. Onlar fəal iştirak etdikləri erməni milli-azadlıq hərəkatına rəhbərlik etmiş, rabitə xətlərinə qarşı təxribat törətmiş, ordu hissələrinə tədarükün çatdırılmasının qarşısını almışlar. Fədailər həmçinin müsəlmanların yaşadıqları yaşayış məntəqələrinə terror aktları və cavab hücumları həyata keçirmiş, Osmanlı hakimiyyət orqanlarının nümayəndələri tərəfindən həyata keçirilən repressiyalar zamanı erməni əhalisinin müdafiəsinin təşkilinə töhfə vermişlər. Onlar dərhal onlara yardım edən erməni xalqı arasında şöhrət, dəstək və etibar qazanmışlar.
1908-ci ildə ikinci Konstitusiya dövrünün başlanmasından və imperiya ərazisində yaşayan ermənilərə müəyyən müddət ərzində İmperatorluqla bərabər hüquqlar verən İttihad və Tərəqqi partiyasının hakimiyyətə gəlməsindən sonra onların fəaliyyəti azalır. O vaxta qədər fədai bölmələrinin çoxu dağılmış və ailələrinin yanına qayıtmağa məcbur olmuşdular.
Məşrutə inqilabı
Aram Manukyan, Hamazasp Ohancanyan və Stepan Stepanyan da daxil olmaqla erməni fədailərinin mövqelərində dayanan Ermənistan İnqilabi Federasiyasının bir sıra rəhbərləri Rusiya imperiyası ilə həmsərhəd olan İranda Məşrutə inqilabında üsyançıların tərəfində iştirak etmək qərarına gəliblər.
Onlar belə nəticəyə gəlirlər ki, yalnız onların təşkilatı siyasi, ideoloji və iqtisadi məqsədlər güdür və bununla da qanuna və asayişə, insan hüquqlarına riayət olunmasında, fəhlə sinfi nümayəndələrinin mənafeyinin nəzərə alınmasında təkid edirdi. Onların öz nöqteyi-nəzərindən tələbləri bunda birbaşa maraqlı olan İran ermənilərinin xeyrinə olardı. Yekun səsvermə nəticəsində 25 tərəfdar birbaşa, biri isə qiyabi olaraq qəbul edildi.
Semicenk
Semicenk və ya doğum adıyla: Cenk Baş — Türkiyə musiqiçisi. Əsas fəaliyyətinə 2019-cu ildən başlamışdır. Bu günə qədər bir çox mahnı və albom sahibidir. Hazırda çalışdığı albom şirkəti isə Eva Recordsdur.
Həyatı
Cenk Baş 7 oktyabr 1998-ci ildə Orduda anadan olmuşdur. 2019-cu ildə TV8-də yayımlanan O Səs Türkiyə proqramında yarışmaçı kimi iştirak etmişdir və Hadisənin komandasında yer almağı bacarmışdır.
O, ilk olaraq "Yüzü tanıdık değil" və "Kalbim Usandı" kimi trekləri buraxmışdır. O, 2021-ci ilin dekabrında çıxardığı "Düşer Aklıma" adlı sinqlını buraxmışdır. O, bu treki ilə tanınmışdır. Mahnı yayımlandıqdan 2 il sonra 100 milyon dəfədən çox kliklənmişdir. Bundan sonra o, Funda Arar'la "Al Sevgilim" duetini buraxmışdır. Bu trek və 'Düşer Aklıma' ilə o, Spotify-da aylıq 1 milyondan çox dinləyiciyə çatmışdır. Karyerasında Funda Arar, Mustafa Ceceli, Reynmen, Ziynet Sali kimi sənətçilərlə çalışmışdır. O, 2022-ci ildə "Aşırı Doz " adlı EP albomunu buraxdı.
Brilliant Dadaşova
Brilliant Süleyman qızı Dadaşova — Azərbaycan müğənnisi, Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti (1998) ; Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2008).
Həyatı
Brilliant Dadaşova 15 sentyabr 1965-ci ildə (bəzi mənbələrə görə 1959-cu ildə  ) Bakı şəhərində anadan olub.
Brilliant Dadaşovanın musiqi karyerası 1983-cü ildə Eldar Mansurovun mahnıları ilə başlandı. 1985-ci ildə Brilliant Dadaşova Moskvada keçirilən Ümumdünya Gənclər Festivalında ilk dəfə böyük səhnəyə gəldi.
1986-cı ildə Brilliant Dadaşova və Akif İslamzadə "Hər şey gözəldir həyatda" adlı mahnını yazdırırlar və bu mahnı Azərbaycanda çox məşhur olur. Həmin ildə Dadaşovanın eyni adlı musiqi albomu çıxır.
1987-ci ildə o, sovet ifaçıları arasında keçirilən müsabiqədə birinci yerə nail ola bildi.
1988-ci ildə Topxana meşəsindəki hadisələrdən sonra müğənni "Haydı, ər igidlər" mahnısını ifa etdiyinə görə ciddi töhmət alır.
1989-cu ildə Brilliant Dadaşovanın çox məşhur "Bayatılar" adlı mahnısı işıq üzü görür. Qısa müddətdə xitə çevrilən "Bayatılar" mahnınısı Brilliantdan sonra Sezen Aksu, Edvvard Maya, Keti Garbi, Reno, Levent Yüksel, Monika Salmaso, "Brazilian girls", "N Dubz", DJ Brizi və Eusebio Belli və başqa dünya ulduzları tərəfindən yüzlərlə verisyada ifa olunmuşdur.
1990-cı ildə müğənninin mövcud Sovet rejimin əleyhinə oxuduğu "Heykəllər" mahnısına görə yenidən qadağalara məruz qalır. Elə həmin illərdə o Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin "musiqili teatr aktyoru" fakültəsini bitirir. Həmin ildə də Türkiyəyə ilk dəvət alan müğənni TRT kanalının "Avrasiya konseri" çəkimlərində iştirak edir.
1991-ci ildə Brilliant Dadaşova Yaşıl Teatrda ilk solo konsert proqramı ilə çıxış edir. 1993-cü ildə dövlət televiziyasında "Bu axşam" proqramının aparıcılığını etməklə Azərbaycanda ilk aparıcı müğənni olur. Həmin il müğənninin "Azərbaycanın səsi" adlı ilk albomu işıq üzü görür. 1994-cü ildən müğənni indiki Heydər Əliyev adına Sarayda ilk böyük solo konsert proqramı ilə çıxış edir.
Brilliant Dadaşova Azərbaycanı İsveç, Avstriya, Almaniya, Böyük Britaniya, Amerika Birləşmiş Ştatları və digər dövlətlərdə uğurla təmsil etməyə başladı. Sovet İttifaqı dağıldıqdan sonra Rusiyada solo konserti ilə çıxış edən ilk Azərbaycan müğənnisi məhz Brilliant Dadaşova oldu. O, Rusiyanın ən iri iki şəhərində — Moskvada və Sankt-Peterburqda çıxış etdi.
1995-ci ildə "Züleyxa" mahnısına çəkilmiş videoklip Rusiya kanalında nümayiş etdirilməyə başladı və kanalın qızıl onluğunda uzun müddət ərzində ön cərgələrdə sabit qaldı. Həmin o ildə, müğənninin "Züleyxa" adlı diski çıxır.
1998-ci ildə "Dərdimdən öləcəksən" adlı disk çıxır.
1997-ci ildə Brilliant Dadaşovaya Azərbaycanın əməkdar artisti adı verildi. Həmin ildə o, bir sıra Azərbaycan müğənnisi və Norveçin SKRUK ansamblı ilə birlikdə "Landet vi kommer fra" Azərbaycan-Norveç layihəsində iştirak edirdi.
1999-cu ildə müğənninin Türkiyədə "Seyduna Türküləri" adlı ikinci diski işıq üzü görür. Daha sıx-sıx Türkiyə telekanallarında görünən müğənni ard-arda Memedeli Arbil, Seda Sayan, Beyaz, Esra Ceyhan, Metin Şentürk kimi tanınmış aparıcıların proqramlarında qonaq olur. Həmin illərdə müğənnini oğluna həsr etdiyi "Maç-maç, quc-quc" mahnısı Türk bəstəkarı və müğənnisi Oqtay Raqa tərəfindən oğurlanır və Turkcellin reklam kompaniyasında istifadə olunmağa başlayır. Müəllif hüquqlarının qorunması üçün məhkəməyə müraciət edən Briliant Dadaşovanın müəllifliyini tanıyan Türkcell şirkəti onunla 5 illik müqavilə imzalayır.
1999-cu ildə Brilliant Dadaşova bələdiyyə seçkilərində qalib gələrək Bakı şəhəri Səbail bələdiyyəsinə üzv seçildi.
2000-ci ildən 2005-ci ilədək o, Azərbaycanın Space TV kanalında "Gözəllik dünyanı xilas edəcək" adlı veriliş aparırdı. Hazırda müğənni musiqi istedadı olan gənclərə karyera qurmaqda yardımçı olan "Akademiya" layihəsində iştirak edir.
2008-ci ildə isə müğənni "Lider" televiziyasında "Mən sənətkaram", 2012-ci ildə Türkiyənin TMB kanalında "Pirlantalı Gecələr" proqramının aparıcısı olur. 2009-cu ildə Türkiyədə ona novbəti uğur gətirən "Masal dünyam" adlı albomu işıq üzü görür. 2012-ci ildə balaban ustası Əlixan Səmədovla birgə "Çıx Yaşıl Düzə" mahnısını yeni versiyada ifa edir və mahnıya çəkilən klip Türkiyə telekanallarında böyük uğurla yayımlanır. 2013-cü ilin may ayında müğənni 13 il fasilədən sonra Azərbaycanda yenidən solo konsert proqramı ilə çıxış edir.
2008-ci ildə Brilliant Dadaşova Azərbaycanın Xalq artisti fəxri adına layıq görülür.
2021-ci ildə Adriano Celentano ilə birgə Per Sempre mahnısı yayımlanır.
Həm Azərbaycan, həm də Türkiyə vətəndaşıdır.
Ailəsi
Brilliant Dadaşovanın anası avtomobil qəzasında həlak olmuş məşhur Azərbaycan qarmon ifaçısı Qızxanım Dadaşovadır. Lalə, Sədaqət, İradə adlı üç bacısı var.
Həyat yoldaşı Səməd Vurğun adına Azərbaycan Dövlət Rus Dram Teatrının direktoru, Əməkdar mədəniyyət işçisi Ədalət Hacıyevdir, bir oğlu var.
Azərbaycanın görkəmli teatr və kino aktyoru, Xalq artisti Rəfael Dadaşovun əmisi qızıdır.
İstinadlar
http://azteatr.musigi-dunya.az/file.pl?id=142&lang=az
Yan Yosten van Lodensteyn
Yan Yosten van Lodensteyn və ya yapon dilindəki adı ilə  – Yaponiyaya gəlmiş ilk hollandlardan biri.
Həyatı
Yan Yosten van Lodensteyn 1556-cı ildə Hollandiyanın Delft şəhərində doğulmuşdur. O, 1600-cü ildə ikinci şturman kimi Niderlanda məxsus "Liefde" gəmisi ilə birlikdə səyahətə çıxmışdır. Gəmi yolda zədəli vəziyyətə düşmüş, Sakit okeanı keçərək Yaponiyanın Kyuşu adasına çatmışdır. Yan Yosten, ingilis şturman Vilyam Adams və digər sağ qalanlar Tokuqava İeyasu tərəfindən qarşılanmışdır. O və Vilyam Adams İeyasunun məsləhətçiləri və dostları olmuşdurlar.
Yan Yosten Niderlanda qayıtmaq ümidi ilə Yaponiyadan ayrılmış və Yava adasında yerləşən Bataviya şəhərinə çatmışdır. Lakin holland rəsmilər onun irəliləməsinə icazə verməmişdirlər. Bataviyadan Yaponiyaya qayıdarkən gəmisi Cənubi Çin dənizində yerləşən Parasel adalarında qəzaya uğramış və o, boğularaq ölmüşdür.
İrsi
Tokionun Yaesu rayonunun adı bu ərazidə yaşamış Yan Yostenin adından yaranmışdır.
Georgi Vılkoviç
XIX əsrin 60-cı illərində İstanbulun aparıcı cərrahlarından biri idi. Bolqarıstan Osmanlı idarəçiliyindən azad edildikdən sonra Mühafizəkarlar Partiyasının liderlərindən biri olur. O, Bolqarıstanın Osmanlı İmperiyasındakı diplomatik nümayəndəsi olub və burada siyasi opponentlər tərəfindən öldürülüb.
Bioqrafiya
1833-cü ildə Ədirnədə anadan olub. Atası Koprivştitsadan olan zəngin və nüfuzlu Çalıkovlar ailəsindən idi. Vılkoviç təhsilə Plovdivdə başlamış və 1857-ci ildə İstanbuldakı Hərbi Tibb Məktəbini bitirmişdir. Kolleci bitirdikdən sonra cərrah işləmiş və Hərbi Tibb Məktəbində dərs demişdir. 1860-1863-cü illərdə Parisdə cərrahiyyə üzrə ixtisaslaşır, 1865-ci ildə isə qısa müddət Dəməşqdə mərkəzi xəstəxananın baş həkimi vəzifəsində çalışır. 1870-1871-ci illərdə İstanbulda Heydər Paşa xəstəxanasının müdiri işləmişdir. 1872-ci ildə Vılkoviç artıq Osmanlı ordusunda polkovnik rütbəsinə sahib idi. 1875-ci ildən müxbir üzvü, 1884-cü ildən isə Bolqarıstan Ədəbiyyat Cəmiyyətinin, indiki Bolqarıstan Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü olur. 1876-cı ildə Serb-Osmanlı müharibəsi zamanı Niş və Sofiyada hərbi hospitala rəhbərlik edir. 1877-ci ildə Rusiya-Osmanlı müharibəsi başlayandan sonra Dəməşqdə internasiya olunub, ordudan tərxis olunduqdan sonra Bolqarıstana qayıdır.
Bolqarıstanda Georgi Vılkoviç Mühafizəkarlar Partiyasının liderlərindən biri olur. 1879-cu ildə Təsis Məclisinin üzvü seçilir və Turnovo konstitusiyasını imzalamaqdan imtina edən on iki mühafizəkar qrupuna qoşulur. Birinci Böyük Milli Məclisin (1879) və üçüncü Milli Məclisinin (1882-1883) deputatı olmuşdur. 1879-cu ildə Kənd Təsərrüfatı, Ticarət və İctimai Binalar İdarəsinin rəisi, 1881-ci ildə isə Şərqi Rumelinin poçt və teleqraf xidmətinin müdiri təyin edilir. Battenberqin səlahiyyət müddəti ərzində (1881-1883) Xarici İşlər və Din Naziri və Dövlət Şurasının sədri (1883) olmuşdur.
12 fevral 1892-ci ildə Georgi Vilkoviç sui-qəsdçilərin hücumuna məruz qalır və iki gün sonra mədəsindən aldığı bıçaq yarasından ölür. Georgi Vilkoviç Plovdivdə dəfn edilmişdir.
Yuzef Helmonski
Yuzef Marian Helmonski  — polşalı, realizm cərəyanının rəssamı.
Bioqrafiyası
Yuzef Marian Helmonski 1849-cu ildə Lodz yaxınlığında yerləşən Boçki kəndində anadan olmuşdur. İlk rəsm dərslərini atası tərəfindən almışdır. 1867–1872-ci illərdə Varşava İncəsənət Akademiyasında daxil olmuş daha sonra Voytsex Qersondan özəl dərslər almışdır.
1875-ci ildə Helmonski Parisə yola düşür və burada əsərlərini müvəffəqiyyətlə nümayiş etdirir. Paris şəhərində yerləşən Le Monde qəzetində bir illüstratör olaraq əməkdaşlıq edir. Bu dövrdə Helmonski 1872-ci ildə İtaliyaya səyahət edir və 1874–1875-ci illərdə Ukraynadan keçdi. 1878–1887-ci illərdə Helmonski Polşa, Vyana və Venesiyanı ziyarət edib.
1887-ci ildə rəssam Polşaya geri qayıtdıqdan sonra, Varşavada yaşadı. 1889-cu ildə o, 1914-cü ildə ölümünə qədər yaşamış Kuklovits əmlakını almışdır.
Yuzef Helmonski, xüsusən də Polşa və Ukraynanın landşaftlarını, eləcə də janr və ovçuluq səhnələrini, daha az — portretləri çəkirdi.
Beşdaş (Barmaqsız)
Beşdaş- Gürcüstanda, Aşağı Kartli diyarının Barmaqsız bələdiyyəsində kənd.
Keçmiş Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasının Dağ bölgəsinin sabiq Barmaqsız (indiki Tsalka) rayonunda kənd adıdır.
Bu oykonim türk köklü «beş» və «daş» sözlərinin birləşməsindən yaranıb.
Habib Mayqa
Habib Diqbo Q'nampa Mayqa — Sent-Etyen klubundan icarə əsasında Liqa 2 təmsilçilərindən olan Metz klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Kot-d'İvuar futbolçusudur.
Sent-Etyen
Mayqa öz peşəkar karyerasında debütünü Sent-Etyen klubu ilə 4 mart 2017-ci ildə etmişdir. Mayqa 90 dəqiqə meydanda mübarizə aparmışdır. Həmin görüşdə Sent-Etyen Liqa 1 görüşündə Bastiya ilə 0-0 hesabı ilə bərabərə qalmışdır. O, karyerasında ilk qolunu 14 oktyabr 2017-ci ildə Metz klubuna qarşı oyunda vurmuşdur. Mayqa 95-ci dəqiqədə qolla yadda qalmış və komandası 3-1 hesabı ilə qalib gəlmişdir.
Arsenal Tula
21 fevral 2018-ci ildə Mayqa Rusiya Premyer Liqası təmsilçilərindən olan Arsenal Tula klubuna mövsüm sonuna qədər icarəyə verilmişdir.
Milli karyerası
Mayqa 2017-ci ilin noyabr ayında Dünya Kubokunun təsnifat mərhələsində Mərakeş millisinə qarşı oyunda iştirak etmək üçün Kot-d'İvuar millisinə dəvət almışdır.
Sədaqət Qəhrəmanova
Qəhrəmanova Sədaqət Məmmədyar qızı — Azərbaycan Respublikası Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi sədrinin müavini.
Həyatı
1 mart 1949-cu ildə Azərbaycan Respublikasının Şəmkir rayonunda anadan olmuşdur.1966-ci ildə Əli-Bayramlı şəhər 2 saylı orta məktəbi bitirmişdir
1968–1971-ci illərdə Bakı Axşam Neft Texnikumunun Əli-Bayramlı filialını bitirib, iqtisadçı peşəsinə yiyələnmişdir.
1973–1977-ci illərdə Bakı Ali Partiya məktəbində təhsil almışdır.
Ailəlidir, 4 övladı var.
Əmək fəaliyyəti
Əli-Bayramlı şəhər 1 saylı məktəbdə pioner baş dəstə rəhbəri kimi əmək fəaliyyətinə başlamışdır.
Füzuli Dövlət Rəsm Qalereyası
Qalereya binası
Heydər Əliyev və prezident İlham Əliyevin müxtəlif illərdə Füzuli rayonuna səfərlərini əks etdirən fotolardan ibarət guşə yaradılıb. Binanın sahəsi 324 kvadratmetrdir. Qalereyanın ikimərtəbəli binasında rəsm əsərlərinin nümayiş etdirilməsi üçün sərgi zalı fəaliyyət göstərir.
Fəaliyyət istiqamətləri
Gələcəkdə qalereyanın fondunun zənginləşdirilməsi nəzərdə tutulub.
Şiə islamı tarixi
Şiə İslamı, həmçinin Şiəlik olaraq da bilinən, İslamın sünni İslamından sonra ikinci ən böyük qolu. Şiələr Məhəmmədin təlimlərinə və onun ailəsinin (Əhli-Beyt) və ya Şiə imamları kimi tanınan nəslinin dini rəhbərliyinə bağlıdırlar. Məhəmmədin qan xətti yalnız Məhəmmədin nəvələri ilə birlikdə Əhli-beytdən olan qızı Fatimeyi Zəhra və əmisi oğlu Əli vasitəsilə davam edir. Beləliklə, şiələr Məhəmmədin nəslini həqiqi hidayət mənbəyi hesab edirlər. Şiə İslam sünni İslam kimi bir çox qollara bölünmüşdür; lakin bunlardan yalnız üçünün hazırda əhəmiyyətli sayda izləyicisi var və onların hər birinin ayrıca trayektoriyası var.
Siyasi baxımdan şiələrin tarixi bir neçə mərhələdən ibarət olmuşdur. Birinci hissə 632-ci ildə Məhəmmədin ölümündən sonra başlayan və 680-ci ildə Kərbəla döyüşünə qədər davam edən şiələrin meydana çıxması idi. Bu hissə Əlinin, Həsən ibn Əlinin və Hüseynin imamlığı ilə üst-üstə düşür. İkinci hissə müsəlman icması daxilində şiələrin ayrı bir məzhəb kimi fərqləndirilməsi və fərqliliyi və sünni xəlifələrinin müxalifətidir. Bu hissə Kərbəla döyüşündən sonra başlayır və təxminən 900 şiə dövlətinin yaranmasına qədər davam edir. Bu hissədə şiəlik bir neçə qola bölündü. Üçüncü bölmə şiə dövlətləri dövrüdür. İlk şiə dövləti Məğribdə İdrisilər sülaləsi (780-974) olmuşdur. Sonrakı Ələvilər sülaləsi (864-928) İranın şimalında Mazandaranda (Təbəristan) quruldu. Bu sülalələr yerli idi, lakin onları iki böyük və güclü sülalə əvəzlədi. 909-cu ildə İfriqiyyədə qurulan Fatimilər sülaləsi 1171-ci ilədək Məğrib, Misir və Levantın bəzi bölgələrini idarə etdi. Buveyhilər sülaləsi təxminən 930-cu ildə İranın şimalında Deyləmdə meydana gəldi, sonra isə İran və İraqın mərkəzi və qərb bölgələrini idarə etdi. Nəticədə 10-cu əsrin ortalarından 11-ci əsrin ortalarına qədər olan dövr çox vaxt İslamın Şiə əsri kimi tanınır. Yəməndə adətən Zeydi məzhəbindən olan müxtəlif sülalələrin imamları 897-ci ildən 1962-ci ilə qədər mövcud olmuş teokratik siyasi quruluş qurdular. Əvvəllər sünnilərin çoxluq təşkil etdiyi bölgə olan İran coğrafiyası 16-18-ci əsrlər arasında Səfəvilər dövründə Şiə İslamına çevrilmə prosesindən keçdi. Bu proses həm də müasir dövrdə şiəlik daxilində On iki imam şiəliyinin zeydilik və ismaillik məzhəbləri üzərində hökmranlığını təmin etdi.
Səqifədən Kərbəlaya
Məhəmməd Mədinəyə hicrətdən əvvəl İslamı Məkkədə təbliğ etməyə başladı, buradan ərəb tayfalarını vahid ərəb müsəlman dini dövlətində birləşdirdi. 632-ci ildə Məhəmmədin vəfatı ilə müsəlman icmasının lideri kimi onun yerinə kimin keçəcəyi ilə bağlı fikir ayrılığı yarandı. Məhəmmədin əmisi oğlu və kürəkəni Əli ibn Əbi Talib və Məhəmmədin qalan yaxın ailəsi dəfn olunmaq üçün onun cənazəsini yuyarkən, Məkkə və Mədinənin qəbilə başçıları ilk müsəlmanlar olan mühacirlərin Məhəmmədin Əlini Qədir-Xumda canişin təyin etməsini nəzərə almadan Məhəmmədin yerinə kimin keçəcəyinə qərar vermək üçün Səqifədə gizli toplantı keçirdilər. Qədir-Xum hadisəsi münasibətilə Əlini ilk təbrik edən Məhəmmədin səhabəsi olan Ömər ibn Xəttab Əbu Bəkrin namizədliyini irəli sürdü. Digərləri isə əvvəl rədd və mübahisədən sonra ilk xəlifə təyin olunan Əbu Bəkri qərar verdilər. Bu seçim Əlinin onun varisi təyin edildiyinə inanan Məhəmmədin ilk səhabələri tərəfindən mübahisə predmetinə çevrildi. Sünni mənbələrinə görə, Məhəmməd canişini təyin etmədən vəfat etdi və rəhbərliyə ehtiyac olduğu üçün onlar toplanaraq xəlifə vəzifəsini səsverməyə qoydular. Şiə mənbələri isə Məhəmmədin bir sıra hallarda, o cümlədən ölüm yatağında belə Əlini canişin təyin etdiyini iddia etməklə fərqlənir. Əli Məhəmmədin ailəsi və ilkin müsəlman olan muhacirlərin əksəriyyəti tərəfindən dəstəkləndi və təbii olaraq Bəni-Üməyyə daxil olmaqla Məhəmmədin ilk düşmənləri olan ərəb qəbilə liderləri tərəfindən etirazla qarşılandı. Əbu Bəkrin seçilməsinin ardınca Ömər və Xalid ibn Vəlidin başçılığı ilə Əlinin evinə basqın edildi (bax: Fatimənin evinə hücum).
Məhəmmədin varisliyi son dərəcə mübahisəli məsələdir. Müsəlmanlar son nəticədə bu məsələyə siyasi münasibətlərinə görə iki qola bölündülər ki, bu da müsəlmanların iki əsas bölməsi: sünni və şiə arasında əsas teoloji maneəni təşkil edir, sonuncular isə Məhəmmədin varisi olaraq Əlini dəstəkləyir. İki qrup Əlinin Əbu Bəkrə və ondan sonra gələn iki xəlifəyə: Ömər və Osmana münasibəti ilə bağlı da eyni fikirdə deyillər. Sünnilər Əlinin onların hakimiyyətini qəbul etdiyini və dəstəklədiyini vurğulamağa meyllidirlər, şiələr isə Əlinin onlardan uzaqlaşdığını və Məhəmmədin ona təyin etdiyi dini vəzifəni yerinə yetirməkdən çəkindirildiyini iddia edirlər. Sünni müsəlmanlar deyirlər ki, əgər Əli Allahın özü tərəfindən təyin edilmiş qanuni xələf olsaydı, Əli hökmü verənə qədər bu insanlarla (Əbu Bəkr, Ömər və Osman) müharibə etməyin müsəlmanların rəhbəri kimi onun vəzifəsi olardı. Şiələr iddia edirlər ki, Əli Əbu Bəkr, Ömər və ya Osmanla döyüşməyib, çünki ilk növbədə onun hərbi gücü yox idi və o, qərar versəydi, bu, ərəb dünyasında hələ yeni yaranmış bir cəmiyyət olan müsəlmanlar arasında vətəndaş müharibəsinə səbəb olardı.
Fərqləndirmə
thumb|400px|Üç şiə və digər qolları göstərən diaqram. Şiə İslamı və sünnilik Məhəmmədin ölümündən sonra ilk xəlifələrin siyasətinə əsaslanaraq parçalandı. Şiələrin Əlinin birinci xəlifə olması lazım olduğuna inandığına görə, ondan əvvəlki üç xəlifə Əbu Bəkr, Ömər və Osman qeyri-qanuni qəsbkar hesab olunurdular. Buna görə də, bu üç xəlifənin (yaxud onların tərəfdarlarından birinin) nəql etdiyi hər hansı bir hədis şiə hədis toplayıcıları tərəfindən qəbul edilmədi.
Buna görə də şiə tərəfindən qəbul edilən hədislərin sayı sünnilərin qəbul etdiyi hədisdən çox azdır, qəbul olunmayan hədislərin çoxu namaz və evlilik kimi İslamın ayrılmaz tərəfləri ilə bağlı olan hədislərdir. Vəziyyət üçün açıq-aydın bir hədis olmadığı halda, şiələr Peyğəmbərin hədisi ilə eyni səviyyədə olan İmamların (Peyğəmbərin ailə üzvlərinin) söz və hərəkətlərini digər vasitələrdən üstün tuturlar ki, bu da öz növbəsində imamların teoloji cəhətdən məsum olmasına səbəb olur.
İsmaililərin tarixi
800px|thumb|center|(Qeyd: Keysani məzhəbinin İmam Hənəfiyyəsi [[Əli|Əli ibn Əbu Talibin başqa xanımından olan oğludur). İsmaili Şiə İslamının qolları və alt bölümləri: Bu gün müsəlmanların ümumi əhalisinin təxminən 1 faizi ismaili şiə müsəlmanlarıdır (14-18 milyon). Şiə İslamının bütün əhalisinin təxminən 10%-i İsmaili məzhəbindəndir.  İsmaili-Müstəali qolları bütün İslam dininin 0,1%-dən azını təşkil edir və bütün ismaili müsəlmanların təxminən 5%-ni təşkil edir.  (Mustaali-Taiyabinin qolları Davudi Böhra, Cəfəri Böhra, Məkrami, Ələvi Böhra, Həbtiah Böhra, Ətbəe Mələk (Ətbəe Mələk Bədər, Ətbəe Mələk Vəkil), Mütərəqqi Davudi).  Nizari İsmaili məzhəbinin əhalisi isə böyük əksəriyyətlə bütün İsmaili əhalisinin 90%-dən çoxunu təşkil edir.  Druzların faizi bütün İslam dinində cəmi 0,1%-dir.  Fəthilər, Hafizilər, Qərmətilik, və yeddi imamçılar artıq itmiş İsmaili məzhəbləri kimi sayılırlar.  ]]
Şiə imperiyalar
Aşağıdakı şəkillər tarix boyu Şiə İslam imperiyalarının bəzi nümunələridir:
Çiçəklərin dili
Florioqrafiya və ya çiçəklərin dili  — bu anlayış qədim zamanlardan mövcuddur. Güllərə rəmzi məna  ta  qədim zamanlardan Asiya, Afrika, Hindistan və Çini mədəniyyətində  məlum olmuşdur. Çiçəklərin dili orta əsrlərdə İntibah dövründən məlum idi. Uilyam Shekspir bu çiçəklərin dilindən öz  pyeslərində və sonetlərində istifadə etmişdir.
Tofiq Köçərli
Tofiq Qasım oğlu Köçərli — Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü, tarix elmləri doktoru, professor, əməkdar elm xadimi.
Çiçəklərin dili
Tarixi
Florioqrafiya 18-ci əsrin sonu və 19-cu əsrin əvvəllərində Avropa ölkələrinin Osmanlı imperiyası (Otoman imperiyası) ilə yaranmış diplomatik əlaqələri sayəsində geniş yayılmışdır. Məhz Konstantinopolda türk sultanlarının hərəmxanalarında sultanın xanımı və cariyələri çiçəklərin köməyi ilə öz əhvali-ruhiyyələrindən xəbər verən gizli namələr göndərirmişlər. Hərəmxana xaricində baş verənlərdən xəbər almaq, ətrafla ünsiyyət qurmaq məqsədi ilə hərəmxana sakinləri tərəfindən əyləncə məqsədi ilə yaradılmış mnemonik oyun idi. 1717-ci ildə, Türk Sultanı sarayındakı İngilis elçisinin xanımı, yazıçı, şairə və səyyah olan Meri Uortli Monteqyu, "Türkiyədən məktublar" da hərəm sakinlərinin həyat və məişəti ilə yaxından tanış olaraq, “selam” adlanan yazılarında çiçəklərin dilini ətraflı təsvir etmişdir. 1762-ci ildə bu məktublar nəşr olunduqdan sonra, İngilis cəmiyyəti tərəfindən çiçəklərin dili rəğbətlə qarşılandı və qəbul olundu. Viktoriya dövründə mövcud olan ədəb-ərkan qaydalarına görə gizli hissləri və duyğular açıq şəkildə bildirilməsi qəbul edilməz idi. Buna görə insanlar çiçəklərin gizli dillindən istifadə edərək öz hisslərini bildirirmişlər. Həmçinin müxtəlif tədbirlərin, tacqoyma, toy, dəfn və.s kimi mərasimlərin alleqorik mənasını ifadə etmək üçün çiçəklərin tərtibatından geniş istifadə edilirmiş. Rusiyada çiçəklərin dili şair, tərcüməçi və folklorşünas Dmitri Petroviç Oznobişın  yazıları vasitəsilə məhşürlaşmışdır. O, 1830-cu ildə yazdığı “Selam və ya çiçəklərin dili” adlı kitabında hər bitkinin, çiçəklər dilində müəyyən bir rəmzi mənası danışıq da işlənmə tərzi, üslubu olub. Müasir dünyada çiçəklərin dili demək olar ki, unudulsa da bəzi qaydalar və ənənələr hələ də mövcuddur.
250px|thumb|right|Ledi Meri Uortli Monteqyu 1716-cı il Çarlis Carvar tərəfindən çəkilmiş portret
Tofiq Köçərli
Fəaliyyəti
Əmək fəaliyyətinə 1950–1951-ci illərdə Quba Müəllimlər İnstitutunda müəllim kimi başlayan Tofiq Köçərli 1952–1953-cü illərdə Ağdam Müəllimlər İnstitutunda kafedra müdiri, 1953–1956-cı illərdə Həsən bəy Zərdabi adına Gəncə Pedaqoji İnstitutunda müəllim, baş müəllim və dosent işləyib.
Çiçəklərin dili
Çiçəklərin sayına görə mənaları
Rusiya və Avropada qayda olaraq gül çələngində tək saylı çiçəklər xoşbəxt həyat, müsbət əhvali-ruhiyyə və həmahənglik bildirir. On iki saydan başlayaraq həm güt, həm tək sayda çiçək vermək olar. Yalnız 13 rəqəm nəs hesab edildiyinə görə bu sayda çiçək vermək qəbul edilmir. İngiltərə və ABŞ-da olan ənənəyə görə əksinə çüt gül vermək qəbul edilib. Bəzi Asiya ölkələrində isə 4 ədəd gül ölüm mənası verdiyinə görə hədiyyə etmək qəbul edilməzdir. Romantik görüşlərdə bir gül hədiyyə etmək qəbul edilir.
Tofiq Köçərli
Fəaliyyəti
1957–1965-ci illərdə Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi yanında Partiya Tarixi İnstitutunda baş elmi işçi, 1965–1972-ci illərdə Bakı Ali Partiya Məktəbinin kafedra müdiri, 1972–1990-cı illərdə rektoru, 1990–1991-ci illərdə isə professoru olub.
Çiçəklərin dili
Çiçəklərin rənglərinə görə mənaları
Çiçəklərin rəngləri də xüsusi məna daşıyır. Həttda II Ekaterinanın dövrində bununla bağlı “Güllər haqqında riester” qəbul edilmişdir. Belə ki, qızmızı rəng-sevgi, yaşıl-ümüd, mavi-sədaqət, qara-kədər, sarı-xəyanət mənasını verirdi. Digər xalqlarda sarı rəng başqa məna daşıyır. Misal üçün Yaponiyada sarı rəng nur və günəş mənasını verir. Onlar sarı gülü insanlara nur və xeyirhaqlıq diləyi ilə verirlər. Narıncı rəng-güc, hakimiyyət və qürur, göy-həsrət və sədaqət, bənövşəyi-dostluq, yaşıl- sakitlik və əminamanlıq mənasını verir. Ağ rəng Avropa ölkələrində və Rusiyada saflığın, məsumluq və incəliy bildirir. Amma Asiya ölklərində Yaponiya və Çində bu rəng matəm mənasını daşıyır.
Tofiq Köçərli
Fəaliyyəti
1993–2001-ci illərdə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının İctimai-siyasi Tədqiqatlar İnstitutunun elmi işçisi, 2002-ci ildən ömrünün sonunadək isə akademiyanın Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun baş elmi işçisi vəzifəsini tutub.
Çiçəklərin dili
Yaş həddinə görə çiçək bölğüsü
250px|thumb|Bir dəstə güll ilə gənc qadının portreti Juli Volpelyer 1822-ci il
Tofiq Köçərli
Fəaliyyəti
Tofiq Köçərli müasir Azərbaycan tarixinin aktual problemlərinin tədqiqi ilə ardıcıl məşğul olmuş, onlarla kitab və monoqrafiyanın, 200-dən artıq məqalənin müəllifidir. 1950–1990-cı illərdə Tofiq Köçərlinin elmi yaradıcılığı Azərbaycanda sosialist inqilabı və sosializm quruculuğu tarixinə həsr edilmişdir. O, çoxcildlik "Sov. İKP tarixi"nin (c. 4, kitab 1–2, M., 1970–71), "Azərbaycan tarixi"nin (c.3, hissə 1, B., 1973), "Azərbaycan Kommunist Partiyası tarixinin oçerkləri" (B., 1964), "Beynəlmiləl birliyin böyük gücü" (Kiyev, 1979) və sair əsərlərin müəlliflərindəndir.
Çiçəklərin dili
Yaş həddinə görə çiçək bölğüsü
Çiçəklərin seçimində diqqətli olmalısınız: güllər qadınların yaşını nəzərə almaqla seçilməlidir.
Tofiq Köçərli
Fəaliyyəti
1990–2007-ci illərdə Tofiq Köçərli tərəfindən yazılmış 7 monoqrafiya, çoxsaylı məqalə və çıxışlar Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin tarixi köklərinə, erməni ekstremistlərinin xalqımıza qarşı törətdikləri cinayətlərin ifşa edilməsinə həsr edilmişdir. Onun "Qarabağ", "Naxçıvan: tarixi həqiqətlər və uydurmalar", BMT-nin Baş Katibi Kofi Annana ünvanlanmış Məktub ("Erməni saxtakarlığı"), "К истории Карабахского вопроса" və s. əsərləri Qarabağın və Naxçıvanın qədim və çağdaş tarixinə aid qiymətli sənədlərlə, dəqiq məlumatlarla zəngindir və Azərbaycan tarix elminə verilmiş qiymətli töhfələrdir. .
Çiçəklərin dili
Yaş həddinə görə çiçək bölğüsü
Romantik gənc xanımlara incə rənglərdə açmamış göncə hədiyyə edilməlidir. Çəhrayi, ağ rəngin müxtəlif çalarları: ağ zanbaq, vadi zanbaq , unutmaməni çiçəkləri , çobanyastığı gülləri (dil-en|Daisies).
Tofiq Köçərli
Siyasi fəaliyyəti
T. Köçərli ölkəmizin ictimai-siyasi həyatında fəal iştirak etmişdir. O, üç çağırış Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin deputatı, o cümlədən, Azərbaycan Respublikası Milli Şurasının üzvü olmuşdur.
Çiçəklərin dili
Yaş həddinə görə çiçək bölğüsü
Qız uşaqlarına, yeniyetmə qızlara və gənc qızlara isə güllərin rənginə uyğun olan ipək lentlə bağlanmış bənövşələrdən, çəhrayi qərəfinllərdən və ya xırda qızılgüllərdən  kiçik gül dəstəsi hədiyyə etmək olar.
Tofiq Köçərli
Ölümü
31 oktyabr 2007-ci ildə Bakı şəhərində dünyasını dəyişib.
Çiçəklərin dili
Yaş həddinə görə çiçək bölğüsü
Gənc xanımlar üçün açıq və al-əlvan çalarlarda həm klassik, həm də avanqard üslubda açmış göncə qızılgül gəstəsi uyğundur. Bu tərz gül dəstələri universal sayıldığından bütün yaş həddində olan xanımlara hədiyyə edilə bilər.
Tofiq Köçərli
Ailəsi
Azərbaycan filosofu, fəlsəfə elmləri doktoru, akademik Firudin Köçərlinin qardaşıdır.
Çiçəklərin dili
Yaş həddinə görə çiçək bölğüsü
Yetkin və yaşlı xanımlara gənc qızlar üçün nəzərdə tutulan kiçik gül dəstəsi və ağ güllər hədiyyə edilmir. Onlara şux və al-əlvan çalarlarda güllər uyğundur. Bunlar qırmızı-narınçı zanbaqlar, qırmızı lalələr , qladioluslar və al-əlvan rənglərdə qırıl güllər uyğundur.
Tofiq Köçərli
Mükafatları
Tofiq Köçərli bir sıra orden və medallarla, o cümlədən Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni ilə, təltif olunmuş, Azərbaycan SSR-nin "Əməkdar elm xadimi" fəxri adına layiq görülmüşdür. 2006-cı ildə "Ambassador for Peace" (Sülh Səfiri) Beynəlxalq Sülh Federasiyasının mükafatına layiq görülmüşdür.
Çiçəklərin dili
Güllərin mənasının izahi nümunələri
250px|thumb|right|Gül dəstəsi
Şahzadə Xəlil
Həyatı
Şahzadə Xəlil doğumu haqqında dəqiq yazılı məlumat yoxdur. Ancaq 1362-ci ildə taxt uğrunda ayaqlananda 16 yaşı olduğu qeyd edilir və beləcə doğum tarixi təxminən 1346 olaraq qəbul edilir. Atası Osmanlı dövlətinin ikinci bəyi Qazi Orxan bəy, anası isə Bizans imperatoru VI İohann Kantakuzinin qızı Teodora idi. Tarixi mənbələrdə haqqında yazılan ilk məlumat isə 1357-ci ildə genuyalı dəniz quldurları tərəfindən İzmit sahillərində qaçırılması hadisəsidir. XIV əsrdə Egey və Mərmərə dənizi quldur hücumlarının mərkəzinə çevrilmişdi. Ancaq bu hadisə zamanı quldurların əsir götürükləri 11 yaşlı uşağın kimliyini bilib-bilmədikləri dəqiq deyil. Bunu öyrəndikdən sonra isə dəyərli əsirləri ilə birlikdə Foça qalasına sığındılar. Qala Bizans mülkü olsa da, yaxın zamanda Genuyalılar tərəfindən ələ keçirilmişdi.
Oğlunun qaçırılması xəbərini alan Qazi Orxan bəy, dərhal imperator IV Andronikə xəbər göndərərək yardım tələb etdi. Qarşılığında isə Bizansın illik xəracını almyacağını və Kantakuzin ailəsinin taxt iddiasını qəbul etməyəcəyini vəd etdi. İmperator bu təklifi qəbul etdi və şahzadəni xilas etmək üçün hazırlığa başladı. Qazi Orxan bəy tərəfindən maliyyələşdirilən 3 gəmiylə Bizans qüvvələri Foça qalasını mühasirəyə aldı. Digər yandan Saruxanoğlu İlyas bəy də dəstək üçün çağırılmışdı. Ancaq İlyas bəy ikili hərəkət edirdi və niyyəti imperatoru sui-qəsdlə öldürmək idi. Buna baxmayaraq planı üzə çıxdı və imperator tərəfindən həbs edildi. Yaranan bu qarışıqlıq səbəbilə mühasirə ləğv edildi. 1358-ci ildə ikinci dəfə cəhd edilsə də yenə də uğursuzluqla nəticələndi. Nəhayət, Qazi Orxan bəy Üsküdara gəldi və 30 min düka ödəyərək oğlunu geri aldı (sentyabr 1359).
Gəlinən razılığa görə, Xəlil həmin il imperatorun bacısı İrina Paleoloqla (onun xalası qızı idi) nişanlandı. Cütlük daha sonra evləndi və 2 övladları - Gündüz bəy (d. 1361) və Ömər bəy (d. 1362) dünyaya gəldi. Şahzadə Xəlilin əsir düşdüyü il böyük qardaşı Süleyman Paşa vəfat etmişdi və imperator Qazi Orxan bəy dən sonra taxta onun çıxmağını istəyirdi. Beləcə, həm anası, həm də xanımı Bizans şahzadəsi olan Xəlil Osmanlı taxtına əyləşəcək, Bizans imperatoru illik xərac verməkdən azad olacaqdı.
Ancaq bu plan baş tutmadı və 1362-ci ilin martında vəfat edən Qazi Orxan bəy in ardından taxta böyük oğlu Murad taxta çıxdı. Atası vəfat etdiyi əsnada qardaşı Murad hələ Plovdiv yaxınlığında, Xəlil isə dövlətin mərkəzi Bursada idi. Bundan istifadə edərək həm Bizansdan, həm də Qaraman və Əretna bəylərinin dəstəyini alaraq Bursada öz adına xütbə oxudub özünü sultan elan etdi.
Anton Makarenko
Anton Makarenko — SSRİ pedaqoqu və yazıçısı.
Həyatı
Sovet məktəb və pedaqoji fikrin ən məşhur siması əslən ukraynalı Anton Semyonoviç Makarenkodur. O, Poltava Müəllimlər İnstitutunu qızıl medalla bitirmiş və Kryukova ibtidai məktəb müfəttişi vəzifəsinə təyin olunmuşdur. A. S. Makarenko 1920-ci ildə davranış pozuntusu olan yeniyetmələr koloniyasına müdir təyin olunmuşdur.1926-cı ilin may ayında bu koloniya bərbad halda olan Kuryajdakı koloniya ilə birləşdirməli oldu. Bunun üçün koloniya Kuryaja köçdü. Makarenkonun rəhəbrlik etdiyi koloniyada 150-yə yaxın uşaq və yeniyetmə olduğu halda, Kuryajdakı koloniyada 280 uşaq vardı. Makarenkonun Qorki adına Koloniyadan gətirdiyi yaxşı ənənələrin dağılması və çoxluqda olan kuryajların təsiri altına düşüb əriməsi qorxusu vardı, lakin Makarenkonun çox incə, psixoloji cəhətdən dəqiq düşünülmüş pedaqoji taktı və tədbirlər sistemi bu çətinliyə qalib gəldi. 1927-ci ildə Ukrayna çekistlərinin toplamış olduğu vəsait hesabına Dzerjinskiyə xatirə olaraq onun adına yurdsuz uşaqlar üçün bir kommuna təşkil etmək qərara alındı. 1927-ci ilin axırlarında kommunanın rəsmi açılışı oldu. Onun rəhbərliyi ilə idarə olunması A. S. Makarenkoya tapşırıldı. Elə həmin vaxt Ukraynada böyük şöhrət qazanan A. S. Makarenkonun iş üsuluna ciddi hücumlar başladı. 1928-ci ilin yayında Ukrayna XMK-nın elmi şurasında mühafizəkar pedaqoqların təsiri ilə A. S. Makarenko təqiblərə məruz qalmışdır. O fəaliyyətini yalnız 1928–1935-ci illərdə Dzerjinski adına kommunada davam etdirmişdir. Onun irəli sürdüyü təbiyəyə aid düşüncələr Sovet ideologiyasına zidd olaraq qiymətləndirilmişdir, lakin o öz şöhrəti və M. Qorkinin köməyi ilə ölüm cəzasından yaxasını qurtarmağa müvvəffəq olmuşdur. Makarenko M. Qorkinin təkidi ilə Moskvaya köçür və ədəbi fəaliyyətlə məşğul olur.
Yaradıcılığı
A. S. Makarenkonun pedaqoji ideyasının əsasını kollektivdə, kollektiv vasitəsi ilə, kollektiv üçün təriyə prinsipi təşkil edirdi. O, düşünürdü ki, pedaqoqların qarşısında duracaq məqsəd kollektivi təşkil və tərbiyə etməkdir. O, düşünürdü ki, kollektiv nail olmaq istədiyi hədəfə çatdıqda, yeni hədəfə çatmağı qarşıya məqsəd qoymalıdır. Yoxsa kollektivin fəaliyyəti tükənər, onda bir rahatlanma baş verər və onun üzvlərini ruhlandıran arzu və istək olmaz. Makarenko tərbiyədə "paralel təsir" prinsipi əsas yerlərdən birini tutur.
Əsərləri
Makarenko Moskvada yaşayarkən bir sıra təcrübələrə yiyələnmiş və həmin təcrübələrə əsaslanaraq müxtəlif əsərlər yazmışdır. Həmin əsərlər aşağıdakılardır:
"Pedaqoji poema", "Valideynlər üçün kitab", "Qüllələr üzərində bayraqlar".
Ələmdar Abdullayev
Ələmdar Abdulla oğlu Abdullayev  - Birinci Qarabağ Şəhidi.
Həyatı
Abdullayev Ələmdar Abdulla oğlu 25 iyul 1955-ci ildə Qərbi Azərbaycanın Kilsə kəndində anadan olmuşdur.
Təhsili
Kilsə kənd orta məktəbini bitirdikdən sonra 1973-1975-ci illərdə sovet ordusu sıralarında xidmət etmişdir.
Hərbi xidməti
O, hərbidən qayıtdıqdan sonra yaşadığı kənddə təsərrüfatla məşğul olub ailəsini dolandırmışdır. Azğın ermənilər Murov və Çaykənd bölgəsində at oynadanda o, haqsızlıqlara dözə bilməyib könüllü surətdə cəbhəyə getmiş, 709 saylı hərbi hissənin tərkibində vuruşmuşdur. Buzluq, Mənəş, Todan, Çaykənd döyüşlərində böyük hünər göstərmişdir. Sonradan onu bir neçə nəfər bacarıqlı döyüş yoldaşları ilə birlikdə Ağdam və Tərtər rayonlarının müdafiəsinə yollamışlar. Ələmdar Abdullayev 13 avqust 1993-cü ildə Ağdam uğrunda gedən döyüşlərdə ağır yaralanaraq həlak olmuşdur.
Köhnə Katay (Bakalı)
Yeni Katay — Başqırdıstan Respublikasının Bakalı rayonunda yerləşən kənd. Kənd Yeni Katay kənd şurasının tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar (58 %), tatarlar (41%) üstünlük təşkil edir.
Zəbiyulla Məmmədov
Zəbiyulla Şahin oğlu Məmmədov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Zəbiyulla Məmmədov 2000-ci il aprelin 14-də Bakı şəhərində anadan olub.
Orta təhsilini 2006–2015-ci illərdə Yuri Kovalyov adına 229 saylı tam orta məktəbdə alıb.
2010–2015-ci illərdə 33 saylı uşaq musiqi məktəbində tar ixtisası üzrə təhsil almışdır.
12–13 yaşlarında T. İsmayılov adına mədəniyyət sarayında vokal dərsləri almış, bir çox səhnə fəaliyyəti olmuşdur.
Təhsil aldığı illərdə bir çox tədbirlərdə iştirak etmiş, bir neçə əsər bəstələmişdir.
O musiqidən əlavə bir çox şeirlər yazmışdır. Ölümündən sonra Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə "Vətən uğrunda" medalı, "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı və "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif olunmuşdur.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Zəbiyulla Məmmədov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Suqovuşan və Talış qəsəbələrinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Zəbiyulla Məmmədov noyabrın 4-də Ağdərə istiqamətində şəhid olub. Maştağa qəsəbəsində dəfn olunub.
Yaşar Rzayev
Yaşar Rzayev — Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Lənkəran Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı.
Electronic flight instrument system
thumb|EFIS [[Airbus A380 kabinasinda ]] EFIS (, pilotaj cihazlarının elektron sistemi). Hava naviqasiyası məsələləri üçün təyyarənin kabinəsində stasionar şəkildə quraşdırılır. Uçuş məlumatlarına elektromexaniki nəzarət texnologiyasını əvəz edən ilk tam rəqəmsal sistemlərdən biridir. 1980-ci illərin sonlarından Boeing və Airbus təyyarələrində quraşdırılır.
Yaşar Rzayev
Həyatı
Yaşar Rzayev 1941-ci il aprelin 7-də Lənkəran şəhərində qulluqçu ailəsində anadan olmuşdur. Atası idarə qulluqçusu, anası uşaq bağçasında tərbiyəçi olmuşdur. Atasını erkən yaşlarında itirdi. Lənkəranda orta məktəbi bitirdi, sonra əla qiymətlərlə Azərbaycan Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsinə daxil oldu. Hekayələr, respublika televiziyasının verilişləri üçün ssenarılər yazdı. İlk hekayələri "Aprel çiçəkləri", "Gənc qələmlər" almanaxlarında, "Azərbaycan" jurnalında çap olundu. Filologiya fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirdi.
Electronic flight instrument system
Ümumiyyətlə iki uçuş displeydən (PFD) və iki çoxfunksiyalı displeydən (MFD) ibarətdir. Cari onillikdə maye kristallik displeylər şüa borularını (ELT) istifadə edən uçuş cihazlarının əvvəlki nəsilini dəyişmişdir.
Bu gün EFIS elektron uçuş-informasiya sistemlərinin müasir dünya nümunəsi kimi tanınır. Daxili sistem uçuş və naviqasiya məlumatlarını göstərmək üçün nəzərdə tutulmuşdur. Bu elektron-kompüter vasitəsi bir çox sensorlar sayəsində fəaliyyət göstərir. thumb|Primary Flight Display, Boeing 747-400 thumb|Multifuncional Display (MFD), Boeing 747-400.
Yaşar Rzayev
Həyatı
Universiteti bitirdikdən sonra yerli qəzetdə işlədi, axşam məktəbində dərs dedi. Sonra iki il o vaxtkı Ali Partiya Məktəbində (indiki Dövlət İdarəetmə məktəbi) müdavim oldu. O illərdə ilk hekayələr kitabı nəşr olundu. Həmin məktəbi də fərqlənmə diplomu ilə bitirdi.
Lənkəran Şəhər Partiya Komitəsində təlimatçı, təşkilat şöbəsinin müdiri işlədi. Bədii yazıları, müxtəlif məqalələri çap olundu. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinə üzv qəbul olundu. 1983-cü ildə ikinci katib seçildi. 1989-cu ildə respublikada xalq hərəkatının təşəkkül tapdığı dövrdə — noyabr ayında şəhər patiya komitəsinin plenumu Mərkəzi Meydana toplanan minlərlə lənkəranlının tələbi ilə Bakıdan MK tərəfindən göndərilən namizədi geri qaytararaq onu partiya komitəsinin birinci katibi seçdi.
1990-cı ilin yanvarında Qarabağ məsələsini həll edə bilməyən respublika rəhbərliyinə və Mərkəzi hakimiyyətə qarşı etiraz hərəkatının tərəfində oldu. Ordunun bu hərəkata müdaxiləsinin əleyhinə bəyanat verdi və həmin bəyanat çap olundu, efirdə səsləndi (Bəyanatdan: "Lənkəranda yaranmış hazırkı şəraitdə zor işlətməyi, hər cür hərbi müdaxiləni xalqın iradəsinə zidd hesab edirik. Xalq işi haqdır və qalib gələcək". 14 yanvar, 1990).