Macarıstanda_1848-ci_il_inqilabı
Battyani hökuməti
thumb|284x284px|Battyani hökuməti nümayəndələri 17-də imperator I Ferdinand macar dövlət yığıncağının tələbini qəbul etməyə məcbur oldu. Onlar qarşısında məsul olan hökumətin formalaşması burjua islahatlarının keçirilməsində ifadə edən Layoş Battyaniyə tapşırıldı. Battyani hökuməti təhkimçilik hüququnu, eləcə də biyarı və disyatini ləğv etdi, nadel torpaqlarını kəndlilərə verdi; lakin bu dəyişikliklər bütün kəndlilərə şamil edilmədi. Torpağı olmayanlar yalnız mülkədarlarla fərdi razılaşma əsasında biyarı satın ala bilərdilər. Kəndlilərin narazılığı mülkədar torpaqlarının bölüşdürülməsi cəhdləri ilə, yerli üsyanlarla özünü göstərdi. Lakin inqilabın rəhbər gücü olan orta mülkədar zadəganlığı bütün kəndli çıxışlarının silah gücü ilə yatızdırırdı. Fəhlə hərəkatı bir sıra uğurlar qazansa da hələ də rüşeym xarakter daşıyırdı. Mayın sonun da xorvat saboru Zaqrebdə Xorvatiya və Slavoniya və Dalmatsiyanın milli muxtariyyətini elan etdi. Macar inqilabının zadəgan hökuməti isə slavyanların bərabər hüquqluluğunu tanımaq və slavyan torpaqları üzərində ağalıqdan əl çəkmək istəmirdilər. Bunda istifadə edən Vena sarayı macar-xorvat konfliktini alovlandırmağa nail oldu və ban İosif Yelaçiç komandanlığı altında xorvat qoşunları macar inqilabının üzərinə göndərdi. Hücuma məruz qalmaq təhlükəsi səbəbindən 11 iyulda Koşut "Vətən təhlükədədir" şüarını irəli sürdü. 200 min əsgərin çağrılması haqqında qanunun təsdiqinə və Macar ordusunun yaradılması üçün 42 mln. florint vəsaitin ayrılmasına nail oldu. 1848-ci il sentyabrın 11-də Yelaçiçin qoşunları Macarıstan ərazisinə daxil oldu. 16 sentyabrda Macar parlamenti müdafiənin təşkili üçün rəhbər orqan olan- Koşutun başçılığı ilə vətəni müdaifə Komitəsinin yaradılması haqqında qərar qəbul etdi. Bir neçə gün ərzində 30 min kəndli Koşutun çağırışına cavab olaraq inqilab ordusunun bayrağı altına keçdilər. 29 sentyabrda Macar milli qoşunları Pakozd əndi yaxınlığında Yelaçiçin 45 minlik ordusunu darmadağın etdilər. Yelaçiç Venaya geri çəkildi. Macar ordusunun başında dayanan zabitlərin mürtəce hissəsi Habsurqlarla münasibəti birdəfəlik pozmaq istəmirdilər. Bu səbəbdən qələbədən ruhlanmış ordunu Avstirya sərhədlərində saxlayaraq Avstriya irticasına öz qüvvələrini səfərbər etməyə imkan verdilər. 1848-ci ildə oktyabrın 30-da Avstriya komandanı A. Vindişqrets Vena yaxınlığında Şvexatda Macar ordusunu darmadağın etdi, dekabrınortalarında Avstriya qoşunları Macarıstan ərazisinə daxil oldular və yanvarın 5-də paytaxtı ələ keçirdilər. 1849-cu ildə mart ayının 4-ə dərc olunmuş Olomouts konstutsiyasında, imperator Frants İosif Macarıstanın Avstriya əyalətinə çevrilməsini, 1848-də çıxmış bütün Macar qanunlarının ləğv olunmasını, Xorvatiya, Voyevodina, Transilvaniya və Banatın Macarıstandan ayrılmasını elan etdi. Lakin tezliklə qüvvələr nisbəti dəyişdi. Y. Bernanın Transilvaniyadakı bir sıra qələbələri və Avstriyalıların arxa cəbhəsində partizan dəstələrinin ciddi uğurlarından sonra, Macar ordusu əks hücuma keçdi. Apreldə Avstriya ordusu bir sıra məğlubiyyət yaşayaraq bütövlükdə Macarıstan ərazisindən çıxdı. Macarıstanda parlament, Macarıstanın Avstriyadan tamamilə müstəqil olduğunu və Habsburqların devrildiyini elan etdi. left|thumb|254x254px|5 iyul 1848; Parlamentin açılışı