cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gürcüstanda prezident seçkiləri (2018)
Gürcü Arzusu Partiyasının namizədi
Apreldə Gürcü Arzusu Partiyasında əhəmiyyətli dəyişikliklər edildi. Partiyaya qayıdan onun təsisçisi Bidzina İvanişvili partiyanın siyasi məclis yığıncağında Gürcü Arzusu Partiyasının sədri seçilib.
İyulun 13-də "İmedi" televiziyası Gürcü Arzusu Partiyasının prezident seçkilərində namizədi olmadığını və partiyanın müstəqil millət vəkili Salome Zurabişviliyə dəstək verəcəyini bildirdi.
Partiyanın sədri Bidzina İvanişvili iyulun 24-də "Gürcüstanın prezident seçkilərində qalib gəlmək üçün mübarizə aparmaq üçün artıq konstitusiyada əksəriyyəti olan "Gürcü Arzusu" demokratiyasını inkişaf etdirmək üçün daha yaxşı olardı" dedi. İvanişvili bəzi partiya üzvlərinin mövqeyini paylaşmadığını da əlavə etdi.
Avqustun 5-də evinin həyətində keçirilən brifinqdə Salome Zurabişvili gələcək prezident seçkilərində iştirak edəcəyini təsdiqləyib. Onun müstəqil namizəd statusuna baxmayaraq, Gürcü Arzusu Partiyasının komandası onu dəstəkləyəcək.
6 avqustda "Gürcü Arzusu" siyasi məclis yığıncağı, partiyanın prezidentliyə namizəd göstərməyəcəyini və müstəqil namizədin dəstək olacağına qərar verdi. Sentyabrın 9-da partiya Gürcüstanın prezident seçkilərində müstəqil namizəd Salome Zurabişvili üçün dəstək elan edib. Gürcüstan parlamentinin spikeri İrakli Kobahidze partiya mərkəzində keçirilən brifinqdə bildirib.
Birləşmiş Müxalifətin namizədi
15 iyul 2018-ci ildə 10 müxalifət partiyasının prezident seçkiləri üçün birləşməyi qərara aldıqları təsdiq edildi. Onlar "Güc Birlikdədir" adlı koalisiya formalaşdırdılar. İttifaqa aşağıdakı partiyalara qoşuldu: Vahid Milli Hərəkat, Yeni Gürcüstan, Xalq ümün Dövlət, Milli Demokrat Partiyası, Xristian Mühafizəkar Partiya, Avropalı Demokratlar, Azadlıq Hərəkatı. 19 iyulda Qriqol Vaşadze onların prezidentliyə namizədi kimi təqdim edildi.
"Avropalı Gürcüstan" partiyasının namizədi
2018-ci il iyulun 21-də "Avropalı Gürcüstan" Davit Bakradzeni öz namizədi elan edib. Partiya, Kutaisi İdman Sarayında prezidentliyə namizəd göstərdi.
Qiymətləndirilmə
Beynəlxalq Ədalətli Seçkilər və Demokratiya Cəmiyyətinə (ISFED) görə, seçkilər müxtəlif prosessual pozuntular fonunda, lakin əhəmiyyətli pozuntular olmadan keçirilib.
Beynəlxalq Ədalətli Seçkilər və Demokratiya Cəmiyyəti prezident seçkilərinin nəticələrini yekunlaşdırdı və seçkilərin əhəmiyyətli pozuntuları olmadan keçirildiyini qeyd etdi.
Təşkilata görə səsvermə günündə müxtəlif prosedur pozuntuları müşahidə olundu və nəticədə DSK-lara 61 şikayət verildi. Bu pozuntulara daxildir: kiminsə əvəzinə başqa kimsənin səs verməsi, sənədlərin olmaması, qeyd proseduru pozuntuları ilə bağlı səs prosedurları, icazəsiz şəxslərin daxil olması.
Xanibabalı (Meşkinşəhr)
Xanibabalı — İranın Ərdəbil ostanının Meşkinşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 63 nəfər yaşayır (15 ailə).
Sen-Bernar (En)
Sen-Jan-de-Qonvil  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Şampan-an-Valrome kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Belle.
INSEE kodu — 01097.
Coğrafiyası
thumb|200px|left|Kommunanın xəritəsi Kommuna Paris şəhərinin 420 km cənub-şərqində, Lion şəhərindən 70 km şərqdə yerləşir və Burk-an-Bres şəhərindən 55 km cənub-şərqdə yerləşir.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 199 nəfər təşkil edirdi.
İqritisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 131 nəfər (15-64 yaş arasında) 93 nəfər iqtisadi cəhətdən, 38 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 71.0%, 1999-cu ildə 68.8%). Fəaliyyət göstərən 93 sakindən 90 nəfəri (40 kişi və 50 qadın), 3 nəfər işsiz (3 kişi və 0 qadın) idi. 38 hərəkətsiz 11 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 19 nəfər təqaüdçü, 8 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Xanıməlili (Meşkinşəhr)
Xanıməlili — İranın Ərdəbil ostanının Meşkinşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 50 nəfər yaşayır (11 ailə).
Məhəmməd Mürsi
Həyatı
Məhəmməd Mursi 1951-ci ildə anadan olub. Qahirə Universitetini bitirib. ABŞ-nin Cənubi Kaliforniya Universitetində doktorluq dissertasiyası müdafiə edib. Misir və ABŞ universitetlərində dərs deyib.
1992-ci ildə “Müsəlman Qardaşlar” hərəkatına qoşulan Məhəmməd Mursi 2000-ci ildə parlamentin deputatı seçilib. 2006-cı ildə Hüsnü Mübarək rejiminə qarşı aksiyalara görə 7 ay həbsdə yatıb. 2011-ci ilin aprelində “Müsəlman Qardaşlar” hərəkatına daxil olan Azadlıq və Ədalət Partiyasına rəhbər seçilib. 2012-ci ildə Misir prezidenti seçilib. Lakin 2013-cü ilin iyun və iyul aylarında baş vermiş kütləvi nümayişlərdən sonra Misir Silahlı Qüvvələri tərəfindən devrilərək həbs olunub.
Marko Veşoviç
İlk illər
Markonun uşaq yaşlarında ilk klubu Serbiyanın "Mladost" komandası olur. Sonrada futbolçu ilk peşəkar müqavilə imzalayacağı "Budçnost"un uşaq komandasına qoşulur."Budçnost"un əsas heyətində 2008-ci ildə debüt edir. Burada 11 oyun keçirib bir qol vurur. 2008-ci ildə "Mladost Podgorica" klubuna icarəyə verilir. Burada 12 oyunda meydana çıxır və 3 qola imza atır. 2010-cu ilin iyununda o, "Srvena Zvezda" klubuna keçir. "Qırmızı-ağlar"la 17 oyun keçirir. Yeni komandasıyla ilk qolunu Sloveniya çempionu "Koper"lə yoldaşlıq oyununda vurur.
Torino
30 yanvar 2014-cü ildə o, məşqçi Canpyero Venturanın rəhbərliyi altında bir neçə gün sınaqdan keçirildikdən sonra İtaliyanın "Torino" komandası ilə, azad agent kimi müqavilə imzalayır. O, "Torino"da rəsmi debütünü 9 mart 2014-cü ildə Milana səfər zamanı "İnter"ə qarşı keçirdir. 2013-14 mövsümünün sonunda o, "Torino"nun heyətində dörd oyun keçirdir.
Riyeka
2014-cu ilin yayında icarə ilə Xorvatiyanın "Riyeka" klubuna yollanır. Burada ilk ilində 17 dəfə meydana çıxır və 1 qol vurur. Növbəti ildə "Riyeka" futbolçunu tam olaraq transfer edir. Daha üç il "Riyeka"nın formasını geyinən futbolçu, daha 67 oyunda meydana çıxır və 10 qol vurur.
Legiya Varşava
Futbolçu, 2018-ci ildə Polşanın "Legiya" klubuna transfer olunur. 2021-ci ilə qədər Polşada top qovan futbolçu 62 oyunda meydana çıxır və 2 qol vurur.
Qarabağ Ağdam
Futbolçu 2021-ci ilin iyul ayında 2 illik müqavilə ikə Qarabağ klubuna transfer edilir.
NGC 4388
NGC 4388, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Şibue Çusay
və ya əsl adı ilə Zenzen – Yaponiya həkimi və filoloqu. Hirosaki hanından olan Tsuqaru ailəsinin həkimi olmuşdur.
Həyatı
Çusay 1805-ci ildə Edo şəhərində doğulmuş və həyatının çoxunu bu şəhərdə keçirmişdir. Atası Şibue İnsey də həkim idi. Çusay 1844-cü ildə Tokuqava şoqunluğunun Çin tibbi üzrə məktəbinin – Seycukanın professoru təyin olunmuş, ölümünə qədər bu vəzifəni tutmuşdur. Konfusiçi alim kimi Koşoqu məktəbinin əsas fiqurlarından biri olmuşdur. İçino Meyan və Kariya Ekisay tərəfindən başladılmış filologiya araşdırmaları ənənəsini davam etdirmiş, Mori Kien ilə birlikdə klassik Çin mətnlərinin biblioqrafiyası olan "Keyseki hoko şi" əsərini yazmışdır.
Tibb sahəsində isə Heyan dövrünün yenidən kəşf edilmiş tibb kitabı olan "İşimpo"nun nəşr olunmasından məsul olan heyətin üzvü olmuşdur. O, xüsusilə, diaqnozlarına görə tanınmış, dövrünün ən yaxşı həkimlərindən biri hesab olunmuşdur. Çin tibbinin klassikləri haqqında şərhlər yazmışdır. Çusay və tibb müəllimi İsava Ranken 1916-cı ildə Mori Oqay tərəfindən yazılmış bioqrafiyadan sonra tanınmışdırlar.
Anne Veski
Anne Veski (Anne Veski ) — Sovet və Estoniya müğənnisi, Estoniya SSR-nin əməkdar artisti (1984).
Bioqrafiyası
27 fevral 1956-cı ildə Estoniyanın Rapla şəhərində İlmar-Tınis Vaarmann (Ilmar-Tõnis Vaarmann; 1927-2005) və Ellen Vaarmannın (Ellen Vaarmann; 1930-1988) ailəsində doğulur.
Orada musiqi məktəbini bitirir. Sonra Tallinn Politexnik İnstitutuna daxil olur.
Universiteti itirdikdən sonra fabrikdə çalışır və Filarmoniyada pop-studiyaya işə götürülü. Mobile ansamblı ilə birlikdə çalışır.
İlk estrada kompozisiyası (1980) - "Gül bağının kraliçası".
1979-1981-ci illərdə Vitamin qrupunda, 1982-1983-cü illərdə isə Muzik Serf ansamblında ifa etmişdir. 1983-cü ilin sonunda Nemo ansamblının üzvü olur.
1984-cü ildə Sopotda keçirilən Beynəlxalq Musiqi Festivalında iki mükafat alır: "Kəskin bir dönüşün arxasında" mahnısı və ən yaxşı polyak dilidə "Polka" mahnısının ifası üçün. 1986-cı ildə ilk olaraq İlin mahnısı festivalının finalına çıxır.
"Kəskin bir dönüş arxasında", "Məni özümlə apar", "Həyatdan zövq alın", "Əziz, isti sevgilim", "Mövsüm arası", "Davamer, xoşbəxtlik" mahnılarının ifaçısı (musiqisi V. Sevastyanov, sözləri A. Rimitsian), "Nəsə istəmirsiniz" (A. İsaakov - A. Dementyev), "Mələklər artıq burada yaşamır", "O mənim xoşuma gəlir", "Şəhəri gəzən sarı yarpaqlar", " Maradona ilə Samba", "Qar yağışı bayramı", "Sevgiyə görə bağışla", "Bu mənim günahım deyil", "Keçən yazın yarpaqları".
1990-cı illərin əvvəllərində Vladimir Dovgan ilə birlikdə Tallinn və Moskvada satış üçün Estoniyada xəz məhsullarının istehsalını təşkil edir.
Mehriban Hüseynova
Mehriban İsmayıl qızı Hüseynova (d.17 may 1977) — azərbaycanlı aktrisa.
Həyatı
Mehriban İsmayıl qızı Hüseynova 17 may 1977-ci ilə anadan olmuşdur. 28 iyun 1995-ci ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin «Dram və kino aktyorluğu» fakültəsini bitirib.
Fəaliyyəti
1999-cu ildən etibarən böyük səhnədə fəaliyyət göstərir. 1 dekabr 2000-ci ildən Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar teatrının aktrisasıdır.
Mahmudlu (kənd, Cəbrayıl)
Etimologiyası
Kəndin adı mahmudlu tayfası ilə əlaqədardır.
Tarixi
1993-cü ildən Ermənistan silahlı qüvvələrinin işğalı altına düşmüşdür. 4 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.
Əhalisi
Kəndin əhalisi kürd mənşəli mahmudlu tayfasına mənsubdur.
Leksi Tayler
Leksi Tayler — amerikalı pornoaktyor və model.
İlk böyüklər filmini 2003-cü ildə "Real XXX Letters 3" filmi ilə çəkib. Tayler italyan/ispan əsillidir. O, gənc yaşlarında diqqətləri üzərinə çəkib və 2008-ci ildə "Porno Oskarları" olaraq xarakterizə edilən AVN Mükafatlarında iki mükafat qazanmağı bacarıb.
Külədigəh (Meşkinşəhr)
Külədigəh — İranın Ərdəbil ostanının Meşkinşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 34 nəfər yaşayır (5 ailə).
Mahmudabad (Meşkinşəhr)
Mahmudabad — İranın Ərdəbil ostanının Meşkinşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 166 nəfər yaşayır (42 ailə).
Lemonade (albom)
Lemonade – Amerika müğənnisi Beyoncenin altıncı studiya albomudur.
Hazırlanması
Albomun adının hazıralnmasında Beyonce həyat yoldaşı Jay-Z-dən və nənəsi Hattie White məsləhət almışdır. Albom Parkwood və Columbia şirkətləri tərəfindən hazırlanmdır.
Dağ velosipedi 2015 Avropa Oyunlarında
Dağ velosipedi 2015 Avropa Oyunlarında — Kişilər və qadınlar arasında keçirilən idman növü. Dağ velosipedi 2015 Avropa Oyunlarında 13 iyun tarixində keçirildi. Yarışlar Bakı şəhərinin Binəqədi rayonunda yerləşən MTB Veloparkda baş tutmuşdur.
Dağ velosipedində Kişilərin yarışında 43 idmançı, Qadınların yarışında isə 26 idmançı qüvvəsini sınadı.
Kişilərin yarışında qızıl, gümüş və bürünc medalı İsveçrə idmançıları qazandı. 2012 Yay Olimpiya Oyunlarının gümüş medalçısı Nino Şurter Avropa Oyunlarının Çempionu adını qazandı. Qadınların yarışında isə qızıl və gümüş medalı İsveçrə, bürünc medalı isə Polşa idmançıları qazandılar. 22 yaşlı Yolanda Neff Avropa Oyunlarının Çempionu adını qazandı.
NGC 6347
NGC 6347, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Herkules bürcü istiqamətində yerləşir. SBb tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Virtual iqtisadiyyat
“Virtual iqtisadiyyat” termini virtual valyutaya əsaslanan iqtisadiyyatı təsvir etmək üçün istifadə olunsa da, real dünyanın valyutası üçün virtual valyuta satışına da şamil edilə bilər.
Haqqında
Virtual iqtisadiyyatlar MUD və KÇORO oyunlarında görünür. Həmçinin virtual iqtisadiyyatlar həyat simulyatoru janrında olan oyunlarda mövcuddur və onlarda virtual iqtisadiyyatı real dünya ilə əlaqələndirmək üçün ən radikal tədbirlər görülə bilər. Bunu abunəçilər tərəfindən “daxili olaraq” yaradılan aktivlərə əqli mülkiyyət hüquqlarını tanıyan və Linden Dollarının (rəsmi oyun valyutası) real pul üçün alqı-satqısına müdaxilə etməmək prinsipinə əməl edən Second Life-da aydın şəkildə görmək olar. partiya saytları. Həmçinin, virtual iqtisadiyyatlar Virtonomics kimi brauzer oyunlarında mövcud ola bilər, burada oyunçu ya pul xərcləyə, ya da xüsusi mağaza aça bilər, ya da fövqəladə oyun elementi kimi.
Virtual mülkiyyəti virtual obyektlər, simvollar və ya hesablar da daxil olmaqla “güclü” tərəfindən idarə olunan istənilən resurs adlandırmaq olar. Real obyektlərə bənzəmək üçün virtual resurslar aşağıdakı xüsusiyyətlərə malik ola bilər. Qeyd etmək lazımdır ki, virtual resurslar bütün xarakteristikaya malik deyildir, ona görə də bu dəst müəyyən dərəcədə çevikliyə malikdir.
Müsabiqə. Oyun mexanikasının xüsusiyyətlərinə görə, məhdud sayda istifadəçi və ya hətta bir istifadəçi resursa sahib ola bilər. Bu xüsusiyyətlərə malik olan sistem öz xüsusiyyətlərinə görə real müasir iqtisadiyyata bənzəyir. Buna görə də bu sistemləri öyrənmək üçün tədqiqatçılar tez-tez iqtisadi nəzəriyyənin nailiyyətlərindən istifadə edirlər.
Kifayət qədər məskunlaşmış oyun dünyalarında mövcud olan sintetik iqtisadiyyatlar virtual malların qiymətlərini onların oyun faydaları ilə bağlı tərtibatçının fikirlərinə görə deyil, tələb və təklif qanununa uyğun təyin etməyə imkan verir. Bu inkişaf etməkdə olan iqtisadiyyatlar əksər oyunçular tərəfindən müəyyən bir oyunun üstünlüyü kimi nəzərdən keçirilir və oyunçulara əlavə oyun seçimləri arsenalı verilir. Klassik sintetik iqtisadiyyatda əmtəə yalnız həmin iqtisadiyyatda dövriyyədə olan pul vahidinə dəyişdirilə bilər. Bununla belə, bu valyuta tez-tez real dünyanın valyutasında gəlir əldə etmək üçün satılır.
Sarıcalar (Saatlı)
Əhalisi
Əhalisinin sayı 2780 nəfərdir.
Toponimikası
Saatlı r-nunun eyni­adlı i.ə.v.-də qəsəbə. Muğan düzü ndədir. Əsl adı Sancalılardır. Sonralar təhrif olunaraq Sancalar formasına düşmüşdür. Yaşayış məntəqəsi bəhmənli tayfasının sarıcalı (sarıcaəlili) qolunun məskunlaşması nəticə­sində yaranmışdır.
ADA Qazax Mərkəzi
ADA Qazax Mərkəzi və ya Qazax Müəllimlər Seminariyası ADA Universiteti Qazax Mərkəzi — ADA Universitetinin Azərbaycan Respublikasının Qazax şəhərində yerləşən mərkəzidir.
Tarix
1876-cı ildə əsası qoyulmuş Zaqafqaziya Müəllimlər  Seminariyasının  nəzdində  yaradılmış ayrıca tatar (Azərbaycan) şöbəsi  1879-cu il  sentyabrın  23-də Qori  şəhərində  fəaliyyətə  başladı. Zaqafqaziya Müəllimlər  Seminariyası  nəzdində  tatar (Azərbaycan) şöbəsinin  fəaliyyəti   Dövlət  Şurasının  13 may 1880-cı il  tarixli  qərarı  ilə rəsmiləşdirildi. 1918-ci ildə Azərbaycan müstəqillik qazandıqdan sonra şöbə Qazax şəhərinə köçürüldü. Şöbə Qazaxa köçürüldükdən sonra müstəqil seminariyaya çevrildi və Qazax Müəllimlər Seminariyası adlandırıldı. Seminariyanın açılışı 1918-ci ilin noyabr ayının 10-da baş tutdu. Azərbaycanda 1920-ci ildə sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra Seminariya işini davam etdirsə də, 1925-ci ildən etibarən 1959-cu ilə qədər Qazax Pedaqoji Texnikumu adı ilə fəaliyyət göstərdi.
Qazax Müəllimlər Seminariyasının bərpa və yenidənqurması tamamlandıqdan sonra Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev binanı ziyarət etdi və 7 avqust 2023-cü il tarixində buradakı şəraitlə tanış oldu.
Binası
ADA Qazax Mərkəzi hazırda Qazax Müəllimlər Seminariyasının tarixi binasında fəaliyyət göstərir. Bu bina Məşədi İbrahim adlı xeyriyyəçiyə məxsus idi. O, Qazaxın mərkəzində yerləşən 17 otaqlı mülkünü Firidun bəy Köçərliyə hədiyyə etdi. Bildirdi ki, bu binada seminariya fəaliyyət göstərə bilər. Özü isə ömrünün sonuna qədər Qazax mahalının Kosalar kəndindəki beşotaqlı evində yaşadı.
Qazax Müəllimlər Seminariyası ADA Qazax Mərkəzi kimi
Qazax Müəllimlər Seminariyasının 2021-ci ildən etibarən bərpa və yenidənqurması həyata keçirildi. Bərpa işlərinə ADA Universiteti Fondu və onun tərəfdaşları Heydər Əliyev Fondu, “NEQSOL Holding, Azərbaycan Respublikası Sahibkarlar (İşəgötürənlər) Təşkilatları Milli Konfederasiyası, PMD Qrup və Amerika Azərbaycan Cəmiyyəti cəlb olunub.
“Bir Müəllimin Manifesti” ixtisasartırma proqramı
ADA Qazax Mərkəzində təqdim edilən ilk təhsil proqramı “Bir Müəllimin Manifesti” ixtisasartırma proqramıdır. Proqram yalnız regionlardan olan orta məktəb müəllimləri və direktorları üçün nəzərdə tutulub. Əsas məqsədlər regionlardakı təhsilin inkişafına təkan vermək və gənc kadrların yetişməsinə dəstək verməkdir. Eləcə də regional məktəb müəllim və direktorlarının praktiki biliklərə yiyələnməsinə dəstək vermək və dünyanın aparıcı təhsil sistemi ilə yaxından tanışlıqdır. “Bir Müəllimin Manifesti” təhsil proqramından 2021-2022-ci tədris ilində 37, 2022-2023-cü tədris ilində isə 21 regional iştirakçı məzun oldu. Regional təhsilin inkişafına yönəldilmiş ixtisasartırma proqramı yerli və xarici professor-müəllim heyəti tərəfindən ADA Qazax Mərkəzində, ADA Universitetində və ADA Universitetinin Vaşinqton Mərkəzində keçirilir. “Bir Müəllimin Manifesti” əyani və onlayn formatda təşkil edilir.
Magistratura pilləsi üzrə tədris proqramları
ADA Qazax Mərkəzində Azərbaycan dilində aşağıdakı magistratura pilləsi üzrə proqramlar tədris olunur:
Gülünc adamın yuxusu (hekayə)
Gülünc adamın yuxusu  - Fyodor Dostoyevski tərəfindən 1877-ci ildə yazılmış fantastik hekayədir.
ADA Qazax Mərkəzi
Magistratura pilləsi üzrə tədris proqramları
1. Təhsil üzrə Menecment: Təhsil üzrə menecment ixtisası təhsilin müxtəlif pillələri və sahələri üzrə idarəçilər yetişdirir. Tədris bir semester ərzində 3 həftə Qazaxda bir həftə Bakıda olmaqla əyani formada, qalan vaxtlar isə onlayn aparılır. Proqramda tədris real beynəlxalq nümunələrə əsaslanaraq təhsilin idarə edilməsi üçün zəruri olan hüquqi, iqtisadi, maliyyə və idarəçilik üzrə mövzuları əhatə edir. Proqramın əsas üstünlüklərindən biri də ixtisas təhsili ilə yanaşı, akademik məqsədlər üçün ingilis dilinin tədrisidir.
Gülünc adamın yuxusu (hekayə)
Məzmun
Hekayədəki adsız qəhrəman həyatdan bezib, yaşamaq istəmir. Özünə hər dəfə "mən gülməli adamam" deyir. İllər keçdikcə bunun fərqinə daha da varır. Dünyanın mövcud olub-olmamasının ona fərq etmədiyini anlayır. Yaşadığı evdə qonşu otaqdakıların danışıqlarını, mübahisələrini dinləməyə başlayır. Özünü öldürmək üçün hətta silah da alır.
ADA Qazax Mərkəzi
Magistratura pilləsi üzrə tədris proqramları
2. Təlim və tədrisin təşkili və metodikası: Təlim və tədrisin təşkili və metodikası ixtisası sinifdə öyrənmə prosesini təkmilləşdirmək üçün müəllimlərə lazım olan bilik və bacarıqları öyrədir. Məzunlar müasir tədris texnologiyaları tətbiq edən, sinfi düzgün idarə etməyi bacaran, sinif otağında tələbələrlə birgə öyrənməyi hədəfə alan müəllimlər kimi yetişirlər. Tədris proqramına akademik məqsədlər üçün ingilis dilinin öyrədilməsi də daxildir. Tədris bir semester ərzində 3 həftə Qazaxda bir həftə Bakıda olmaqla əyani formada, qalan vaxtlar isə onlayn aparılır. Təhsil müddətində uğurlu nəticə göstərən tələbələrə ADA Universitetinin Vaşinqton Mərkəzində təhsil alma imkanı yaradılır.
Gülünc adamın yuxusu (hekayə)
Məzmun
Bir dəfə küçədə gedərkən 8 yaşlı qızcığaz ona yaxınlaşır. Qızın hərarəti var idi və "anacan, anacan!" deyə səslənirdi. Qızın anasının başına nəsə iş gəldiyini anlayır və uşağa qorodovoyu çağırmağı tapşırır. Evə gəlir, yenə intihar düşüncələrinə dalır. Qızcığaza kömək etmədiyi ağlına gəldi. Adsız qəhrəman gördüyü yuxunu təsvir etməyə başlayır.
ADA Qazax Mərkəzi
Magistratura pilləsi üzrə tədris proqramları
3.    Dövlət idarəetməsi: Proqramın əyani dərsləri ADA Universitetinin Qazax Mərkəzində keçiriləcək. Tədrisin ilk ilində tələbələrə “Dövlət qulluqçuları üçün ingilis dili” dərsləri onlayn şəkildə aparılacaq. Bu tətbiqi proqramın əsasını dövlət qulluğunda uğurlu fəaliyyət üçün lazım olan biliklərlə yanaşı, tədqiqat, data əsaslı qərarvermə, maliyyə savadlılığı və kommunikasiya kimi praktiki bacarıqlar təşkil edir.
ADA Qazax Mərkəzinin layihələri
2023-cü ildə ADA Qazax Mərkəzinin təşəbbüsü və təşkilatçılığı, Qarabağ Dirçəliş Fondu və Qarabağ iqtisadi rayonuna daxil olan işğaldan azad edilmiş ərazilərdə (Şuşa rayonu istisna olmaqla) Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xüsusi nümayəndəliyinin dəstəyi ilə məktəblilər arasında “Qarabağın bərpası şagirdlərin gözü ilə” şüarı altında “Azərbaycanın gənc qurucuları” adlı layihə keçirildi. Bu, ölkə üzrə ilk layihə əsaslı öyrənmə olimpiadası idi. Olimpiadada Bakı və Sumqayıt şəhərləri istisna olmaqla, Azərbaycanın 37 şəhər və rayonundan 735 şagird işğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpası və yenidən qurulması ilə bağlı layihələrini təqdim etdi. Birinci yerə Şəki şəhər Kimya təmayüllü liseyin "Çapar", ikinci yerə Yevlax şəhəri Səməd Vurğun adına məktəbin "Fi", üçüncü yerə Laçının Taxtakörpü qəsəbə tam orta məktəbinin "Qayıdış", dördüncü yerə Nail İbrahimli adına Oğuz şəhər 3 nömrəli məktəbin "Qarabağnamə" və beşinci yerə isə Gəncə şəhər fizika, riyaziyyat və informatika təmayüllü məktəbin "Ultimate" layihələri layiq görüldü.
Gülünc adamın yuxusu (hekayə)
Məzmun
Yuxusunda silahı özünə tuşlayır və atəş açır. Birdən hər şey qararır və özünün dəfnini görür. Bir məxluqun onu fəzaya qalxdırdığını hiss edir, onu başqa bir planetə aparır. O planetdə də, çaylar, göllər, materiklər mövcud idi. Özünə qarşı nankorluq etdiyinin fərqinə varır. Yeni gülərüzlü insanlarla tanış olur. Onların xoşbəxtliklərinə heyran qalır. Orada da ölümün olduğunu bilir, amma xəstəliksiz, əzabsız ölüm idi. Amma adsız qəhrəman o dürüst, xoşbəxt insanları yoldan çıxarır.
Yuxudan oyanır və yaşamağın, həyatda olmağın necə gözəl bir hiss olduğunu dərk edir. Öz-özünə "başqalarını da özün kimi sev, vacib olan budur" deyir. Həmin 8 yaşlı qızcığazı da axtarıb tapır.
Məzafə (Meşkinşəhr)
Məzafə — İranın Ərdəbil ostanının Meşkinşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 621 nəfər yaşayır (144 ailə).
Uzi (müğənni)
Uzi və ya əsl adı ilə Utku Cihan Yalçınkaya — türk repçi və bəstəkardır. Musiqilərində daha çox küçə mədəniyyətini əks etdirir. Bununla yanaşı, musiqilərinin böyük bir hissəsində doğulub boya-başa çatdığı Güngörənin də adını çəkir. Rep musiqisinə "Emergency" musiqisi ilə başlasa da, məşhurlaşması 2021-ci ildə çıxardığı "Kan" albomundakı "Krvn ve Umrumda Değil" mahnıları sayəsində baş tutdu və albom Spotify Top 10 siyahısına girməyə nail oldu.
Azərbaycan Kibertəhlükəsizlik Təşkilatları Assosiasiyası
Azərbaycan Kibertəhlükəsizlik Təşkilatları Assosiasiyası (AKTA) Azərbaycada təsis edilmiş qeyri hökumət təşkilatıdır.
Tarix
AKTA təsisçilərin 04 mart 2022 ci il tarixli təsis iclasının qərarı ilə yaradılmış və 19 aprel 2022-ci il tarixində dövlət qeydiyyatına alınmışdır. 22 aprel 2022-ci il tarixində dövlət qurumlarının, özəl və biznes təşkilatlarının iştirakı ilə keçirilən tədbirdə təşkilatın təqdimat mərasimi baş tutmuşdur.
Məqsəd
AKTA-nın əsas məqsədi dövlət, biznes və vətəndaş cəmiyyəti arasında kiber-əməkdaşlığın inkişafı və gücləndirilməsində vahid platforma rolunu oynamaqdır. Ölkədə kibertəhlükəsizlik ekosisteminin gücləndirilməsi məqsədilə fəaliyyət göstərən AKTA kibertəhlükəsizliyin təmin olunması sahəsində həyata keçirilən tədbirlərin əlaqələndirilməsinə və müvafiq sahənin inkişafına dəstəyin verilməsini təşkil edir. Assosiasiya tərəfindən kibertəhlükəsizlik sahəsində tədqiqatların aparılması, kiber maarifləndirmə, mütəxəssis hazırlığı, kiber məsləhət, kiber risklər, təhdidlər və dezinformasiya ilə mübarizə, eləcə də innovativ layihələrin inkişafı, müvafiq beynəlxalq reytinq və hesabatlar üzrə fəaliyyət, yerli və beynəlxalq əməkdaşlıqların qurulması və təşviq olunması sahələri üzrə çox şaxəli tədbirlər həyata keçirilir. Bu məqsədlə AKTA dövlət, özəl, vətəndaş cəmiyyəti və beynəlxalq tərəfdaşlarla əməkdaşlıq edir.
Fəaliyyət və Layihələr
·        22 aprel 2022-ci ildə Birinci “Milli Kibertəhlükəsizlik Forumu” keçirilmişdir.
·        Azərbaycan Respublikasının Elm və Təhsil Nazirliyi, Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti və Azərbaycan Kibertəhlükəsizlik Təşkilatları Assosiasiyasının birgə təşəbbüsü ilə ali təhsil müəssisələrində tətbiq olunan informasiya təhlükəsizliyi üzrə tədris proqramı təkmilləşdirilmiş, elm və təhsil nazirinin müvafiq əmri ili informasiya təhlükəsizliyi ixtisası (ixtisas şifri: 050615) üzrə yeni proqram təsdiq edilmişdir.
·        30 noyabr – 2 dekabr 2022-ci il tarixlərində Türkiyədə “Kiber Təhlükəsizlik Həftəsi” adlı tədbirdə AKTA və Türkiyə Respublikası Müdafiə Sənayesi Agentliyi arasında Anlaşma Memorandumu imzalanmışdır.
·        2022-ci ilin iyul ayında AKTA-nın dəstəyi ilə “Beynəlxalq Kiber Yay Məktəbi” keçirilmişdir. Yay məktəbində Azərbaycan, Türkiyə və İsraildən 100 nəfərə yaxın yeniyetmə və gənclər iştirak etmişlər.
·        13-15 dekabr 2022-ci il tarixlərində AKTA və Avropa Komissiyasının birgə təşkilatçılığı ilə “Kibertəhlükəsizlik ekosisteminin gücləndirilməsi” adlı seminar (TAİEX) və ekspert görüşləri təşkil edilmişdir.
·        23-28 iyul tarixlərində 3-cü “Beynəlxalq Kiber Yay Məktəbi” keçirilmişdir. Yay məktəbində Azərbaycan, Türkiyə, Kazaxstan, Özbəkistan, Qırğızıstan və İsraildən 150 nəfərə yaxın yeniyetmə və gənclər iştirak etmişlər.
Elgün Muradov
Elgün Muradov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Məhəmandost-i Ülya (Meşkinşəhr)
Məhəmandost-i Ülya — İranın Ərdəbil ostanının Meşkinşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Elgün Muradov
Həyatı və hərbi xidməti
Elgün Etibar oğlu Muradov 26 aprel 1998-ci ildə Şabran rayonunun Daşlıyataq kəndində anadan olmuşdur. 2004-cü ildə Şabran rayonu Ağalıq kəndində şəhid Elman Mütəllimov adına məktəbin birinci sinfinə daxil olmuşdur. Təhsilini Abşeron rayon Masazır kənd 3 saylı orta məktəbdə davam etdirmişdir. 2015-ci ildə həmin məktəbdən məzun olmuşdur. Həmin il Bakı Dövlət İqtisadiyyat və Humanitar Kollecinə qəbul olmuşdur. 2016-2017-ci illərdə "N" saylı hərbi hissədə həqiqi hərbi xidmət keçmişdir. Hərbi xidmətdə qumbaraatan köməkçisi vəzifəsində xidmət etmişdir. Həqiqi hərbi xidməti fəxri fərman və təşəkkürnamələrlə başa vurmuşdur. Hərbi xidmətdən qayıtdıqdan sonra 2019-cu ildə təhsil aldığı kolleci "maliyyə işi" ixtisası üzrə bitirmişdir.
Məhəmandost-i Ülya (Meşkinşəhr)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 282 nəfər yaşayır (58 ailə).
Elgün Muradov
Vətən müharibəsi
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elgün Muradov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Karla Diaz
Karla Diaz (; ) — ispaniyalı aktrisa və rəqqasə.
Elgün Muradov
Vətən müharibəsi
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elgün Muradov ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elgün Muradov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Karla Diaz
Bioqrafiya
Diaz 19 iyul 1998-ci ildə Madrid şəhərində anadan olmuşdur. Ailəsi uşaqlığından bəri rəqs məktəbi işlədir. Diazın rəqsə olan marağı da bu məktəbdən yaranmışdır. Diaz aktrisalıq fəaliyyətinə 2007-ci ildə - 9 yaşında televiziya reklamına çəkilərək başladı. İlk böyük televiziya rolunu 2011-ci ildə yayımlanan "Punta Escarlata" serialında Patrisia Rozas olaraq aldı. Həmçinin "Tierra de lobos" (2010-2014) serialında dörd bacının ən kiçiyi olaraq, "El Príncipe" (2014-2016) serialında Ben Barek bacılarının ən kiçiyi olaraq, "Seis hermanas" (2015-2017) serialında isə altı bacının ən kiçiyi olaraq rol aldı. 2020-ci ilin iyul ayında gənc dram janrında "Elite" serialının dördüncü mövsümündə Ari rolunu canlandırdı.
Mollalı (Meşkinşəhr)
Mollalı — İranın Ərdəbil ostanının Meşkinşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 92 nəfər yaşayır (15 ailə).
Şamxal Əjdərli
Şamxal Marif oğlu Əjdərli (17 dekabr 1997; Xuluf, Şəmkir rayonu — 25 oktyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Şamxal Əjdərli 1997-ci il dekabrın 17-də Şəmkir rayonunun Xuluf kəndində anadan olub. 2004–2015-ci illərdə R. İsmayılov adına 2 saylı Xuluf kənd tam orta məktəbində təhsil alıb. Subay idi.
Hərbi xidməti
Şamxal Əjdərli 2016–2017-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olub.
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri olan Şamxal Əjdərli 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayıl və Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə könüllü olaraq savaşıb. Şamxal Əjdərli oktyabrın 25-də Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. Şəmkir rayonunun Xuluf kəndində dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Şamxal Əjdərli ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yetirən zaman cəsarət və fədakarlıq göstərdiyinə, habelə təşəbbüskar və qətiyyətli addımlar nümayiş etdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Şamxal Əjdərli ölümündən sonra "Döyüşdə fərqlənməyə görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Şamxal Əjdərli ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Yusif Əhmədzadə
Yusif Əhmədzadə- Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin üzvü. Azərbaycan Milli Şurasının "Azərbaycan Məclisi-Məbusanının təsisi haqqında qanun"una (1918, 19 noyabr) əsasən, ticarət-sənaye ittifaqından Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin tərkibinə daxil edilmişdi. Parlamentdə "Müsavat" və bitərəflər fraksiyasını təmsil edirdi. "Müsavat" partiyası parlamentdə çoxluq təşkil etməsinə baxmayaraq respublikanın ümumi mənafeyini nəzərə alaraq həmişə çalışırdı ki, digər partiya fraksiyaları və qrupları ilə təmas və koalisiyada işləsin. Ona görə Yusif Əhmədzadəni siyasi-hüquqi baxışlarına görə F. X. Xoyski, Ə. M. Topçubaşov, Behbud Ağa Cavanşir, Mirzə Əsədullayev kimi görkəmli şəxsiyyətlərin milli-demokratik düşərgəsinə aid etmək olar. Bu xadimlər Cənubi Qafqaz Seymində partiyasızların demokratik qrupu kimi fəaliyyət göstərmiş, cümhuriyyətin parlamenti yarandıqdan sonra isə onun tərkibində bitərəflər fraksiyasını yaratmışdılar.
Yusif Əhmədzadənin adı Azərbaycan istiqlal tarixində digər bir xidməti ilə də yadda qalıb. Belə ki, 1919 ilin fevralında ingilislər tərəfindən Batumidə həbs edilmiş Nuru paşanı xilas etmək lazım idi. Bu mövzuda müxtəlif versiyalar irəli sürülməkdədir. Bu versiyaların birində qeyd olunur ki, İbrahim bəy Heydərov və silahdaşları Nuru paşanın xilasını çətinliklə də olsa təşkil etməyi bacarmış və onu azad etdirib Bakıya gətirmişdilər. Bu işin əsas təşkilatçısı isə Azərbaycan Parlamentinin üzvü Əhmədzadə idi. O, otuzuncu illərdə repressiyaya məruz qalmış, həbs olunaraq güllələnmişdi.
Sen-Benin
Sen-Jan-de-Qonvil  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Şampan-an-Valrome kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Belle.
INSEE kodu — 01097.
Coğrafiyası
thumb|200px|left|Kommunanın xəritəsi Kommuna Paris şəhərinin 420 km cənub-şərqində, Lion şəhərindən 70 km şərqdə yerləşir və Burk-an-Bres şəhərindən 55 km cənub-şərqdə yerləşir.
İqritisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 131 nəfər (15-64 yaş arasında) 93 nəfər iqtisadi cəhətdən, 38 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 71.0%, 1999-cu ildə 68.8%). Fəaliyyət göstərən 93 sakindən 90 nəfəri (40 kişi və 50 qadın), 3 nəfər işsiz (3 kişi və 0 qadın) idi. 38 hərəkətsiz 11 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 19 nəfər təqaüdçü, 8 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
NGC 1841
NGC 1841, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış kürəşəkilli ulduz topasıdir. Göy üzündə Masa bürcü istiqamətində yerləşir. GCL tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Dance You Off
Dance You Off — İsveçin 2018 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.
Benyamin İnqrosso "Dance You Off" mahnısı ilə İsveçin Portuqaliyanın paytaxtı Lissabonda keçirilən Avroviziya 2018-də təmsil etmək hüququ əldə etmişdir. Mahnı MAG, Luis Şurl, K Nita və Benyamin İnqrossonun birgə əməkdaşlığı nəticəsində ərsəyə gəlmişdir.
Saleh Əliyev (əsgər)
Həyatı
Saleh Əliyev 1992-ci il avqustun 18-də Sabunçu rayonunun Zabrat qəsəbəsində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Saleh Əliyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayıl və Füzuli rayonunun azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak etmişdir. Saleh Əliyev oktyabrın 15-də Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş qapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Saleh Əliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Saleh Əliyev ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Dəlinamə
"Dəlinamə"— XVII əsr Azərbaycan ədəbi abidəsi; məsnəvi şəklində qələmə alınmış mənzum hekayə. Adından da göründüyü kimi, "dəli" türk sözü olub, "Kitabi-Dədə Qorqud", "Koroğlu" kimi dastan abidələrində "igid", "qəhrəman" mənasında işlənmişdir. Şamil Cəmşidov "Dəlinamə" adlı məqaləsində əsərin elmi-paleoqrafik xüsusiyyətləri və hekayətin ideya və məzmunu haqqında ilk dəfə elmi ictimaiyyəti məlumatlandırmışdır "Dəlinamə" həcmcə kiçik olub, didaktik məzmun daşıyır. Əsərdə Şərq, o cümlədən Azərbaycan xalq ədəbiyyatında ağıllı, müdrik və qorxmaz dəli (Bəhlul Danəndə və s.) obrazlarından olan Dəlinin ictimai bərabərsizliyə, fövqəladə qüvvələrə qarşı üsyankar mübarizəsi təsvir olunmuşdur. Hekayət uzun illər islam dini və dini görüşlərinin təbliğinə xidmət göstərmişdir. Nağılvari girişlə başlanan hekayətin məzmunu "Kitabi-Dədə Qorqud"un "Dəli Domrul" boyundakı kimi, maraqlı bir süjet üzərində qurulmuşdur. "Dəlinamə"nin qəhrəmanı çılğın, ipə-sapa yatmayan, öz sözündən dönməyən asi xarakterlidir, lakin hekayətin ilk misralarında Dəlinin nə qədər çılğın olduğu təsvir olunsa da, o daim Tanrısını sevən, gözütox və təmənnasız insan kimi diqqəti cəlb edir. Burada Tanrı bir bədii obraz olaraq Dəli ilə üz-üzə gətirilir. Dəli Allaha üz tutub içində çoxdan bəri baş qaldıran etirazını dilə gətirir, hətta onunla döyüşə belə hazır olduğunu bildirir. Dəlinin istəkləri yerinə yetmədiyinə görə Allaha "Yuxaruda nə durursən, en aşaqə", "Bənim qorkumdan oxşarsan uşaqə" deməsilə təhdidlər edir və özünün heç nədən qorxub çəkinmədiyini cəsarətlə bildirir. Hekayətin sonunda, Dəli öz Tanrısına inam gətirəndən sonra belə bir fikir aydın olur ki, onun, yəni Dəlinin bütün narazılığının səbəbi, əslində, günahı olanların günahının bağışlanmamasıdır:
. Hekayətin sonunda Allah-taala Dəlinin diləyini həyata keçirir, bütün suçluların suçundan keçməklə, bəndəsi qarşısında bir daha qüdrətli, rəhmli olduğunu nümayiş etdirir. "Dəlinamə"nin dörd nüsxəsindən yalnız B-5275 şifrli nüsxəsinin son beytlərindən birində "Heyrani" antroponimi işlənmişdir ki, onun hekayətin müəllifi olması ehtimal olunur. Həcmi 50–70 beytdən ibarət olan bu nüsxələr məzmunca oxşardır, XIX əsrin sonu — XX əsrin əvvəllərində köçürülmüşdür. Əlyazmalar İnstitutunda saxlanılan və kataloqa təsviri məlumatı daxil edilən "Dəlinamə"nin ən nüsxəsi 1835-ci ildə (B-5275/6900) köçürülmüşdür.
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutunda "Dəlinamə"nin 18 əlyazma nüsxəsi vardır.
Abidə Azərbaycan ədəbi dilinin tarixini öyrənmək baxımından əhəmiyyətlidir.
Qumlaq (kənd, Cəbrayıl)
Qumlaq — Azərbaycan Respublikasının Cəbrayıl rayonunun Qumlaq kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Tarixi
1993-ci ildə erməni silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edilmişdir.
İqtisadiyyatı
Əsas təsərrüfatı heyvandarlıq idi.
Niyazqulu (Meşkinşəhr)
Niyazqulu — İranın Ərdəbil ostanının Meşkinşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Albaniyalı Heraldin
Qrafinya Heraldin Marqit Virciniya Olqa Mariya Apponi de Nad-Apponi — 27 aprel 1938-ci ildə Kral I Zoğu ilə evliliyindən növbəti ilin aprelin 7-də Kral taxtdan salınana qədər albanların kraliçası.
Heraldin Avstriya-Macarıstanda zadəgan Apponi ailəsində anadan olub. Onun ailəsi 1918-ci ildə Avstriya-Macarıstan monarxiyası ləğv edildikdən sonra İsveçrəyə qaçıb. 1921-ci ildə Macarıstana qayıtdılar, lakin 1924-cü ildə atası Dyula vəfat etdikdən sonra onun Amerika əsilli anası Qledis Heraldini və iki bacısını Fransanın cənubunda yaşamağa apardı. Daha sonra Heraldin Avstriyada internat məktəbində təhsil aldı. O, 1938-ci ildə alban kralı I Zoğu ilə tanış oldu və qısa müddət sonra evləndilər.
İtaliyanın Albaniyaya hücumu Zoğunun hakimiyyətini kəsdi. İkinci Dünya Müharibəsi zamanı Kral Zoğu və Kraliça Heraldin əvvəlcə Fransada, sonra isə İngiltərədə yaşayıblar. Sonralar yenidən Fransada və Misirə yaşamaq üçün getdilər. Əri 1961-ci ildə Parisdə vəfat etdikdən sonra Heraldin Kraliça Ana titulunu aldı və oğlu Albaniyanın Vəliəhdi I Lekanın hakimiyyət hüquqlarını müdafiə etdi. O və Leka ardıcıl olaraq İspaniya, Rodeziya və Cənubi Afrikaya qaçdılar. Heraldinin 2002-ci ildə Albaniyaya qayıtmasına icazə verildi və o, həmin il 87 yaşında orada vəfat etdi.
Erkən həyatı
Heraldin Avstriya-Macarıstanın Budapeşt şəhərində Macarıstan Məhkəməsinin Böyük Marşalı Qraf Dyula Apponi de Nad-Apponinin (1873–1924) qızıdır, 13-cü əsrdən Yuxarı Macarıstanda böyük torpaq sahibləri olmuş köklü və nəcib Apponi ailəsində anadan olmuşdur. Onun anası amerikalı Qledis Virciniya Stüart (1891–1947), Belçikanın Antverpen şəhərində ABŞ konsulu vəzifəsində çalışmış diplomat Con Henri Stüartın qızı və onun həyat yoldaşı Meri Virciniya Ramzi Hardinq (sonradan xanım Qustav Strole av Ekna) idi, hər iki valideyni Yeni Dünyanın zəngin ailələrindən, xüsusən Virciniya, Merilend və Şimali Karolinadan gəlirdi.
Heraldin üç yaşında olanda Avstriya-Macarıstan İmperiyası dağıldı və Apponi ailəsi İsveçrədə yaşamağa getdi. 1921-ci ildə onlar Regent Mikloş Hortimin rəhbərliyi altında Macarıstan Krallığına qayıtdılar, lakin Heraldinin atası 1924-cü ildə vəfat edəndə anası və üç uşağı (Heraldin, o zaman doqquz yaşında idi, Virciniya və Dyula) Fransanın cənubundakı Mentona kurortuna yaşamağa getdilər. Qrafinya fransız zabiti ilə evlənəndə onun macar qayınları təkid edirdilər ki, uşaqları təhsil üçün Macarıstana qaytarsınlar. Qızlar Vyana yaxınlığındakı Presbaumdakı "Sacred Heart" internat məktəbinə göndərildi. Heraldinin xoşbəxt uşaqlığı daha sonra indiki Slovakiyadakı Oponitse (Apponi) şatosunda, Slovakiyadakı Apponi əcdadlarının ailəsində davam etdi; o zaman Çexoslovakiyanın bir hissəsi idi (Heraldin vətəndaşlığı qazandı). O, 1938-ci ilə qədər orada yaşadı. Ailəsinin sərvətini xərcləyən Heraldin stenoqrafik yazıçı kimi pul qazanırdı. O, həm də əmisinin direktoru olduğu Budapeşt Milli Muzeyinin hədiyyə mağazasında işləyirdi.
Kraliça həyatı
Heraldin 1937-ci ilin dekabrında onun fotoşəkilini görən alban Kralı I Zoğu ilə tanış oldu. O, Albaniya Krallığına səfər etdi və bir neçə gün ərzində cütlük nişanlandı. "Macarıstanın Ağ Qızılgülü" kimi tanınan Heraldin toyundan əvvəl Albaniya şahzadəsi Heraldin kimi kral statusuna yüksəldildi.
thumb|left|Kraliça Heraldin İsveçdə sürgündə olan Kral Zoğu və bacıları ilə birlikdə təsvir edilmişdir. 27 aprel 1938-ci ildə Albaniyanın Tirana şəhərində Heraldin duçenin elçisi və kürəkəni, eyni zamanda İtaliyanın Baş naziri Benito Mussolini və Qaleatsso Çiano tərəfindən şahidlik etdiyi mərasimdə Kralla evləndi. O, katolik, Kral Zoğu isə müsəlman idi. Heraldin Avstriya zərgərlərinin xüsusi sifarişi ilə hazırlanmış yeni brilyant tiara taxdı, içərisində gəlin üçün ağ qızılgül, kürəkən üçün isə heraldik keçi motivləri var idi. Onlar bal ayına Adolf Hitlerin hədiyyəsi olan üstü açıq qırmızı Mercedes-Benz 540K ilə getdilər.
Cütlüyün vəliəhd şahzadə Leka Zoğu (1939–2011) adlı bir oğlu var.
1939-cu ilin aprelində İtaliyanın Albaniyaya hücumu Zoğunun hakimiyyətini kəsdi və ailə ölkədən qaçaraq sürgünə getdi. 1939-cu ilin aprelindən Heraldin və Zoğu Yunanıstan və Türkiyə vasitəsilə Albaniyadan qaçaraq Fransada, sonra isə İngiltərədə məskunlaşdılar. Onlar Londonun Askot rayonundakı "Ritz" Otelində və müharibənin çox hissəsində "Parmoor House"-da, Friet, Bakinqemşir, İngiltərədə yaşayırdılar. 1946-cı ildə Misirə, daha sonra 1952-ci ildə Fransaya getdilər. Kral I Zoğu 1961-ci ildə Fransanın O-de-Sen şəhərində vəfat etdi və onların oğlu, vəliəhd şahzadə Leka sürgündə olan kral hökuməti tərəfindən kral I Leka elan edildi. Bunun ardınca kral ailəsi İspaniya, Rodeziya və daha sonra Cənubi Afrikaya köçdü.
Sonrakı həyatı
Ərinin ölümündən sonra Heraldin "Albaniyanın Kraliça Anası" kimi tanınmağa üstünlük verib. 2002-ci ilin iyununda Heraldin, qanunun ona icazə vermək üçün dəyişdirilməsindən sonra Albaniyada yaşamaq üçün Cənubi Afrikadan qayıtdı. O, oğlu Lekanın albanların qanuni kralı olduğunu iddia etməyə davam etdi.
Albanların kraliçası Heraldin beş ay sonra 87 yaşında Tirandakı hərbi xəstəxanada vəfat etdi. Ağciyər xəstəliyindən müalicə üçün qəbul edildikdən sonra o, 22 oktyabr 2002-ci ildə ən azı üç dəfə infarkt keçirdi, sonuncusu ölümcül oldu. O, Müqəddəs Pavel Kafedralından dəfn mərasimi də daxil olmaqla, Ordunun Mərkəzi Evi tərəfindən tam şərəfləndirmə ilə dəfn edildi. Kafedral, 26 oktyabr 2002-ci ildə Şarra qəbiristanlığında, Albaniyada, "VIP yer"də dəfni icra etdi. Daha sonra Tirandakı Kral Mavzoleyində yenidən dəfn edildi.
5 aprel 2004-cü ildə onun nəvəsi, Albaniyanın vəliəhdi Leka, Albaniya xalqı üçün göstərdiyi xeyriyyəçilik səylərinə görə Albaniya hökuməti tərəfindən ölümündən sonra ona verilən "Tereza Ana" medalını qəbul etdi. Lekanın qızı Heraldin (22 oktyabr 2020-ci ildə Tirandakı Kraliça Heraldin Doğum Xəstəxanasında, kraliça Heraldinin ölümünün 18-ci ildönümündə anadan olub) onun şərəfinə adlandırıldı.
Saxur əlifbası
Saxur əlifbası — saxur dilində yazmaq üçün istifadə olunan əlifba. Orta əsrlərdə saxurlar dəyişdirilmiş ərəb əlifbasından — əcəmdən istifadə edirdilər. 1934–1938-ci illərdə saxur əlifbası SSRİ -də latın qrafikası əsasında istifadə edilmişdir. 1990-cı ildən Rusiyadakı saxurlar kiril əlifbasına əsaslanan əlifbadan istifadə edirlər. 1996-cı ildən Azərbaycanda latın qrafikasına əsaslanan saxur əlifbasından istifadə edilir.
Ərəb qrafikası
XI əsrin sonlarında Dağıstanda ilk mədrəsə Saxur kəndində yaradılmışdır. XIII əsr ərəb coğrafiyaşünası Zəkəriyyə əl-Qəzvininin əsərlərini araşdıran sovet alimi A.N.Genko müəyyən etmişdir ki, o dövrdə saxurlar öz dillərini yazmaq üçün dəyişdirilmiş ərəb əlifbası olan "Əcəm"dən istifadə edirdilər. Genko yazırdı: "Bizim yerli yazının mövcudluğu faktı var və bu yazı saxurdur. Bizdə saxur dilinə tərcümə olunmuş əsərlər var". Məlumdur ki, "Muzani məcmuəsi" və "İmam əl-Şafeinin kitabı" kitabları ərəb dilindən saxur dilinə tərcümə edilmişdir. Lakin Tsaxur ərəbqrafik əlyazmaları haqqında ətraflı məlumat yoxdur. Saxur dilində yeganə məlum orta əsr abidəsi Saxur kəndindəki qəbir daşının üzərindəki 1377-ci ilə aid yazıdır. Bu kitabədə şəhadət və 8 ithaf misrası var.
Elmi transkripsiyalar
thumb|300x300px| A. M. Dirrin qrammatikası və lüğətindən saxur əlifbası (1913) Saxur dilinin elmi tədqiqi 19-cu əsrin sonlarında başlanmışdır. İlk qısa qrammatik esse və lüğət 1895-ci ildə R. F. Erkert tərəfindən tərtib edilmişdir. Kitab üçün materiallar kəndlərə linqvistik sorğular göndərməklə onun tərəfindən toplanmışdır, buna görə müəllif saxur fonetikasını keyfiyyətcə təsvir edə bilməmişdir. Saxur sözlərini yazmaq üçün Erkert bir neçə diakritik işarə ilə latın əlifbasından istifadə etmişdir.
1913-cü ildə saxur dilinin ilk ətraflı qrammatikası və lüğəti A. M. Dirranın müəllifliyi ilə yazılmışdır. Bu əsərdə o, saxur əlifbasından sitat gətirir, lakin bu əlifbadan yalnız elmi əsərlərdə istifadə olunurdu və saxurların özləri istifadə etmirdilər. Dirra tərəfindən təklif olunan əlifba kiril əlifbasına əsaslanaraq, həm də bir neçə latın hərfini ehtiva edirdi.
Sovet dövrünün elmi əsərlərində saxur mətnlərinin yazılması üçün həm ləzgi əlifbasına əsaslanan kiril əlifbasından istifadə edilirdi (B.B.Talıbov . Языки народов СССР, M., 1967; G. X. İbrahimov . Fonetika. saxur dilinin, Mahaçqala, 1968) və dəyişdirilmiş gürcü əlifbası (əsərləri E. F. Ceyranişvili).