cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Şahməhəmməd (Qaraqoyunlu)
Fəaliyyəti
O, atası Qara Yusifi n Teymurilər ə qarşı apardığı 1414-cü il hücumlarını dəstəkləyirdi, lakin 1417-ci ildə müstəqil davranmağa başladı və öz vergilərini topladı. Şahruxun hücumu zamanı Qara Y.usifi oğlunu Azərbaycanı qorumaq üçün çağırsa da, o, bundan imtina etdi. Qara Yusif onun vergi toplamasına da göz yumdu və cəzalandırmaq əvəzinə sakitləşdirməyi seçdi. O, Əbubəkr Tehraninin bildirdiyinə görə, 1420-ci ildə daha da irəli gedərək atasının ağlını itirdiyini iddia etdi və onu Teymuri Şahrux a qarşı müharibəsində dəstəkləmədi.
Qara Yusif 1420-ci ildə Teymuri Şahruxun yürüşünü qarşılamaq üçün səfərdə ikən vəfat etdi. Şahməhəmməd atasının ölüm xəbərini eşitdikdən sonra Naxçıvana yollandı, güman edilirdi ki, o, özünü yaxınlaşan taxt mübarizəsi üçün hazırlayırdı. Lakin gözlənilənlərin əksinə o, bu iddiadan imtina etdi və atasının çadırını yağmalayan, cəsədini hörmətsizlik edən əmirləri qəbul etməkdən imtina etdi. Qara yusifin ölümü zamanı onun qardaşları Əmir İsfahan və İsgəndər uyğun olaraq Kərkük və Adilcəvazda idi. Şahməhəmməd öz oğlu Şahəlinin üsyanına görə geri dönməyə məcbur oldu. Eyni zamanda 1421-ci ildə Əmir İsfahan da Ərəb İraqının işğalına başlamışdı. Maraqlıdır ki, Şahməhəmməd qardaşına elə də müqavimət göstərmədi və Bağdadın ona kifayət etdiyini bildirdi. Əmir İsfahan onu Bağdaddan da çıxarsa da, Cəlairi Üveysə məğlub oldu, sonda isə Şahməhəmməd şəhəri geri qaytarmağı bacardı. Bir müddətliyinə iki qardaş Bağdadı birlikdə idarə etdilər, lakin qardaşının vecsizliyindən bezən Əmir İsfahan Bağdad ın şimalımdakı Doceylə yollandı. Şahməhəmməd qardaşı ilə ortaq idarəetmədən razı olsa da, oğlu Şahəli bunu qəbul etmirdi. O, 1432-ci ildə atasının icazəsi olmadan Əmir İsfahanın üzərinə hücub edib, uğursuz oldu. Sonda 1432-1433-cü illərdə Əmir İsfahan Şahməhəmmədi Bağdaddan uzaqlaşdırdı və onnu Bağdad hakimliyi sona çatdı.
Sürgün edilməsi və ölümü
Şaməhəmmədin son günləri və ya ayları yaxşı qeyd edilməmişdir. Gheyasi iddia edir ki, o, Bağdad ətrafında ordusunu yenidən qruplaşdırmağa çalışmış, uğursuz olduqdan sonra isə gəmi ilə Fərat çayının qərb sahilinə keçmişdir. O, oğlu Şahbudağın və bir hambalın müşayiəti ilə VII imam Musa Kazım ın məzarını ziyarət etmiş, burada Seyid Covsaki adlı şəxs ona heyvanlar verdikdən sonra Duceylə, oradan da Hadithaya yollanmışdır. Burada müəyyən ordu topladıqdan sonra Mosul və Ərbil i yenidən ələ keçirmiş və diqqətini Bağdada yönəltmişdir. O. Bakubəni ələ keçirmiş və yağmalamışdır. Lakin o, Əmir İsfahanın xəstə olmasına baxmayaraq, Bağdadı ələ keçirə bilməmişdir. Son olaraq, Əmir İsfahan ona hücum etmiş və Bağdaddan uzaqlaşdırmışdır. Gyesainin bildirdiyinə görə, Şahməhəmməd və ətrafı Şekan adlı qalanı ələ keçirməyə çalışarkən öldürülmüşdülər. Muḥaddis̲in yazdığına görə isə, oğlu Şahəlinin Qara İsgəndəri n yanına qaçmasından sonra Şahməhəmməd Baba Hacı Həmadani tərəfindən öldürüldü. Həmədani Gaverudun hakimi idi.
Dini düşüncələri
O, təkcə İslam dinindən tamamilə imtina etməkdə və xristianlığı qəbul etməkdə ittiham edilməyib, həm də ənənəvi idarəçilik təcrübələrinə tamamilə etinasız yanaşan biri kimi təqdim edilib. Onu Bağdadda ziyarət etmiş hürufi dərvişi Qiyasəddin Məhəmməd bu sözləri yazmışdı:
"8 aydan sonra biz Bağdada II Rəbidə gəldik. Şahməhəmməd bizi ziyarət etdi. O, bizə çox mərhəmət göstərdi. Hər bir halda, o, qəribə dini ədəb və terminologiyaya sahib idi. Biz mühahidə etdik ki, o, peyğəmbərləri və müqəddəsləri rədd edir. Onun əqidəsinə və əxlaqına nifrət edərək, icazəsi olmadan şəhəri tərk etdik. İndi mən bu məhəbbət səhifələrini yazarkən, biz Baqubada məskunlaşmışıq."
Şahməhəmməd və onun kiçik qardaşı İsfahan barədə dövrün müasiri olan qaynaqlar ikrah dolu sözlər yazmışdırlar. Bu o dövrün Məmlük tarixçiləri üçün Teymuri və Türkman hökmdarlar barədə alışılmış da üzərində pis sözlər kimi xarakterizə edilə bilər. Lakin Gyeyasi kimi müəlliflər Bağdad qaraqoyunluları barədə nisbətən daha mülayim sözlər yazmışdırlar. Lakin o da qeyd edir ki, Bağdad qaraqoyunluları bütün günlərini yeyib-içməklə keçirirlər və Şahməhəmməd dargörüşlü şəxsdir. O, bunu Şahməhəmmədin Bağdadı ələ keçirərkən başından zədə alması ilə əlaqələndirir. Onun dini görüşləri barədə isə İbn Tağrıberdi bu sözləri yazmışdır:
"Şahməhəmməd allahsız imansız (faseqan zendigan). O. heç bir dini ibadət yerinə yetirmişdir. İslamın ayinlərini ləğv etdi, din alimlərini öldürdü. Ramazanda onun süfrəsi naharda - iftar zamanı yayıldığı kimi - hamının görməsi üçün sərilirdi və vay halına ki, ondan yeməyənə. Əvvəlcə atasının dövründə Bağdad valisi olub. O zaman o, ədalət və yaxşılıq göstərdi. [Ədalət və yaxşılıq göstərməsinin] səbəbi Ərbildə böyüməsi və orada xristianlarla dostluq etməsidir. O, onların vasitəsilə küfrün şər inancları (əz-zəndəqa) və xristianlıq dininə meyllə qarşılaşdı. O, bu inancları gizli şəkildə yaşayırdı və onun atası Qara Yusif bundan xəbərsiz idi. Atası Qara Yusif onu Bağdad valisi təyin edərkən o, Sultan Əhməd ibn Üveysi - Allah ona rəhmət etsin - öldürdü. O, atası sağ ikən Bağdadda təbəələrə qarşı ədalətli davranmış, atası Qara Yusifin vəfatına qədər bir-iki il haram olan şeylərə qarşı təqva və təvazökarlıq göstərmişdir. Bağdadı tərk etdi, sonra Şah Vələddən sonra yenidən oraya qayıtdı [b. Şeyx Əli]. Sonra o, şəhər üzərində hökmranlıqda həddi aşdı, tamamilə dəyişdi və öz pis əqidəsini ortaya qoydu. O, ateist (təzandaqa) və kafir (kəfəra) idi. Din alimlərini öldürdü, namazı və cümə məclisini ləğv etdi. O, təmiz xristian oldu və İsanı Allahın bütün digər məxluqlarından üstün tutdu. O, alimlərdən soruşardı ki, ilk növbədə nə üstündür, diri və ya ölü. Onlar diri insana üstünlük verdiklərini cavablandırdıqda o, deyərdi: 'Görürsünüz ?! İsa diridir, Məhəmməd isə ölü'. Sonra ona uyğun qərar verəcək və başqa heç bir arqumentə qulaq asmayacaqdı. Əbd əl-Məsih kimi tanınan bir xristian hökmran idi və öz dövründə (dovlateh) idarəçi idi. O, bu [davranışı] aşkar etdikdə, əsgərləri onu tərk etdi və Bağdadda yalnız kiçik bir dəstə qaldı. Bu müddət ərzində Bağdadın rayonlarında və ətraflarında əsas yolları soyğunçuların sayı o qədər artdı ki, ümumi yollar çürüdü. İnsanlar dəstə-dəstə Bağdadı tərk etdilər. [Şah Məhəmməd] bir neçə il Bağdaddan çıxan həcc karvanını dayandırdı."
Bir digər Məmlük qaynağı Məğrizi də buna bənzər sözlər yazır və onun dövründə şəhərin zəiflədiyini bildirir. Binbaş ümumi olaraq Qaraqoyunlu sülaləsi üzvləri arasında şiəlik müyillərinin olduğunu, bəzi şahzadələrin şiə olduğunu bildirsə də, sülalənin tam olaraq şiə sülaləsi adlandırılmasını mübahisəli hesab edir. Həmçinin o, qeyd edir ki, ola bilsin ki, İsfahanla Şahməhəmməd daha radikal dini düşüncələri təmsil edirdilərsə, Cahanşah dövrün qaydalarına daha uyğun dini düşüncələrə sahib olmuşdurlar.
Övladları
İki oğlu olduğu bəllidir:
Həmid Sultanov (film, 1973)
Məzmun
Film Azərbaycan dövlət və partiya xadimi Həmid Sultanovun həyat və fəaliyyətindən bəhs edir. Filmin çəkilişləri Bakıda, Tovuzda, Həştərxanda, Tbilisidə və Moskvada aparılmışdır. Həmid Sultanovun Balaxanı neft mədənlərində mühəndis işlədiyi, ingilis tred-yunionları nümayəndə heyətini qəbul etdiyi dövrləri canlandıran foto və kinokadrlardan da istifadə olunmuşdur.
Vettern gölü
Gölün ümumi sahəsi 1912 km², sahil zonası ilə birlikdə 4503 km, dəniz səviyyəsindən hündürlüyü isə 88 m. Ən dərin nöqtəsi Visingsö adasından cənubda yerləşir və 128 metr dərinliyə malikdir. Gölün orta dərinliyi 40 metrdir. Sahil xəttinin uzunluğu təxminən 642 km. Həcmi 74 km³, əvvəllər suyun səviyyəsi tez-tez dəyişdiyi üçün göl suyunun səviyyəsi xüsusi avadanlıq tərəfindən tənzimlənir. Şərq və qərbdən dağlarla əhatə olunub; çox mənzərəli sahilə sahibdi: Orta Əsrlərdə krallar Visingsö adasında tez-tez qalırdılar.
Gölə xırda axınlar tökülür. Göta kanalı vasitəsilə göl Baltik dənizi və Vanern gölü (sonra Kattegat boğazı ilə) ilə birləşir.
Geologiya
thumbnail|left|Siyası xəritədə yarıq-formalı Vittern-i asanlıqla cənubda tapmaq olar Gölün geologiyası Baltik Dənizi ilə sıx bağlıdır, çünki bir zamanlar Vettern bu dənizin bir hissəsi idi. Yaxın geolojik keçmişdə Vettern və Vanern gölləri mərkəzi İsveçi Skagerrak boğazı ilə birləşdirən su sisteminin tərkib hissəsi idi.
Göl
Vettern əla keyfiyyətli şəffaf suyu ilə məşhurdu. İsveçin vilayətlərində bələdiyyələrin bir çoxu birbaşa Vetterndən içməli su alır. Hətta təklif olunurdu ki, Vettern dünyada içməli suyun ən böyük mənbəsi sayılsın.
Vettern həmdə öz "Vetternrundan" adlı istirahət məqsədli velosiped yürüşü ilə tanınır, gölün sahilləri ətrafında 300 km səfəri başa çatma məqsədi hər il təxminən 20.000 nəfəri cəlb edir.
Burada olan balıqçılığa marağı da qeyd etmək lazımdı. Turistlər burada sərbəst balıq tuta bilərlər, amma tor istifadəsi qadağandır. Həmçinin, göldə kommersiya balıq ovu da təşkil olunur.
Metyu Daddario
Metyu Daddario (tam adı: Metyu Kuinzi Daddario, ; ) — ABŞ aktyoru. Freeformun fantastik serialı olan Kölgə Ovuçuları-dakı Alek Laytvud rolu ilə tanınır.
Həyatı
Daddario Nyu York şəhərində doğulub. Onun anası Kristina hüquqşunas, atası Riçard isə ittihamçı və NYPD-nin keçmiş əməkdaşıdır. Aleksandra Daddario adlı böyük bacısı aktrisadır. Onun həmçinin Katerina Daddario adlı kiçik bacısıda var.
Onun babası Emilio Q. Daddario 1959-71-ci illər ərzində ABŞ Nümayəndələr Palatasında demokratik nümayəndə kimi fəaliyyət göstərib. Daddario italyan, irland, slovak və ingilis kökənlidir. 2010-cu ildə Indiana University Bloomingtonda biznes fakultəsindən məzun olmamışdan əvvəl o, Collegiate Məktəbində təhsil aldı.
Kariyerası
2015-ci ildə Qabriel rolu ilə komediya-dram filmi olan Naomi və Elinin Öpüşməyənlər Siyahısı-da çəkildi. Həmin ildə Daddariounun Freeformda yayımlanmağa başlayan və Kassandra Kleirin fantastik romanlar seriası olan Ölüm Alətləri əsasında çəkilən Kölgə Ovçuları serialında Alek Laytvud rolunu oynayacağı bildirildi. Serial 12 yanvar 2016-cı ildə yayımlanmağa başladı və hazırda üçüncü mövsüm üçün çəkilişlər gedir. O həmçinin 2016-cı ildə Eli Rotun remeyk filmi olan və Travis Z. tərəfindən çəkilmiş Daxmanın Hərarəti qorxu filmində də çəkildi.
Asəf İsgəndərov
Asəf İsgəndərov (tam adı: Asəf Daşdəmir oğlu İsgəndərov; ) — fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor; Lənkəran Dövlət Universitetinin rektoru (2005–2016).
Həyatı
Asəf İsgəndərov 5 fevral 1941-ci ildə Lerik rayonunun Cəngəmiran kəndində anadan olmuş, 1958-ci ildə Cəngəmiran kəndində orta məktəbi qızıl medalla, 1963-cü ildə Azərbaycan Dövlət Universitetini fərqlənmə diplomu ilə bitirmiş, Moskva Dövlət Universitetinin aspiranturasını müvəffəqiyyətlə başa çatdırmış, 1967-ci ildə "İstilikkeçirmə nəzəriyyəsinin bəzi tərs məsələləri" mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək elmlər namizədi alimlik dərəcəsini almışdır. 1978-ci ildə Moskva Dövlət Universitetində "Parabolik və elliptik tip tənliklər üçün tərs məsələlər" mövzusunda uğurla müdafiə etdiyi doktorluq dissertasiyasını dünyanın məşhur riyaziyyatçilarından akademiklər A. Tixonov, A. Samarski, M. Lavrentev, V. Sadovniçi və başqaları çox yüksək qiymətləndirmişdir.
1967-ci Bakı Dövlət Universitetində pedaqoji fəaliyyətə başlayan Asəf İsgəndərov bir müddət sonra sirf elmi işə keçərək Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Riyaziyyat Mexanika İnstitutunda səmərəli elmi-tədqiqat işləri aparmışdır. 1973-cü ildə yenidən doğma Universitetə dəvət edilmişdir. İstedadlı alim Azərbaycanda riyaziyyat məktəbi yaratmış, bu sahədə çoxlu alimlərin yetişməsində gərgin əmək sərf etmişdir.
Asəf müəllim dəfələrlə beynəlxalq elmi müsabiqələrin qalibi kimi yüksək qrant almışdır. O, səmərəli elmi-pedaqoji fəaliyyətinə görə 1986-cı ildə "Xalqlar dostluğu" ordeni və digər mükafatlarla təltif edilmişdir. Professor Asəf İsgəndərov xüsusi dəvətnamə ilə bir neçə dəfə Almaniyada olmuş, Berlin, Bonn, Münhen və Frayberq Universitetlərində elmi məruzələr və mühazirələr oxumuşdur.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 7 aprel 2005-ci il tarixli fərmanı ilə professor Asəf Daşdəmir oğlu İsgəndərov Lənkəran Dövlət Universitetinin rektoru təyin edilmişdir.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 28 mart 2016-cı il tarixli fərmanı ilə professor Asəf Daşdəmir oğlu İsgəndərov Lənkəran Dövlət Universitetinin rektoru vəzifəsindən azad etmişdir.
2008-ci ildə Prezident İlham Əliyevin fərmanı ilə professor Asəf İsgəndərova Əməkdar elm xadimi fəxri adı verilmişdir.
Elmi-tədqiqat sahəsi
Riyazi- fiziki tənliklərlə təsvir olunan proseslərin optimal idarəolunmasi, tərs məsələlər
Beynəlxalq seminar, simpozium və konfranslarda iştirakı:
Job
JOB ~ задание ~ iş ~ iş, tapşırıq-kompüterin yerinə yetirdiyi müəyyən həcmli iş.Termin meynfreymlər meydana çıxanda yaranıb: o zaman müxtəlif proqramlar tərəfindən emal edilən verilənlər paket-paket, çox zaman perfokartlarda verilirdi və informasiyanın işlənməsi ayrıca əməliyyat və ya iş kimi planlaşdırılıb yerinə yetirilirdi.
Sovetskaya gölü
Sovetskaya — Antarktida da yerləşən buzaltı göl. Göl 2006-cı ildə Robin Bell və Maykl Stadincer və trfindən kəşf edilmişdir. Göl vaxtı ilə burada gəaliyyət göstərən Sovetskaya qütb stansiyası şərəfinə adlandırılmışdır. Göl təxminən 2,5 km dərinlikdə yerləşir. Təxmini olaraq sahəsi 1600 km², yaşı isə 35 mln il olaraq qiymətləndirilir. Dərinliyi 900 metr olması hesab edilir. Suyun dəyişməz temperaturu −2 °C-dir.
Göl üzərində sovet alimləri araşdırmalar aparmış və hətta onu kosmosdan çəkmişlər.
Mikayıl Useynov
Mikayıl Ələsgər oğlu Useynov — Azərbaycan sovet memarı və memarlıq tarixçisi, professor (1939), SSRİ Memarlıq Akademiyasının həqiqi üzvü (1950–1956; müxbir üzv 1941), Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının akademiki (1945), SSRİ xalq memarı (1970), Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1985), Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1940), SSRİ dövlət mükafatı laureatı (1941), Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı laureatı (1967), memarlıq doktoru (1950), Böyük Britaniya və İrlandiya Kral Asiya Cəmiyyətinin fəxri üzvü (1985), SSRİ Ali Sovetinin IV və V çağırış deputatı (1954–1962), Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı (3-cü çağırış — 1951–1954, 6-cı və 11-ci çağırışlar — 1963–1990).
Həyatı
Mikayıl Useynov 19 aprel 1905-ci ildə Bakı şəhərində dünyaya gəlmişdir. 1922–1929-cu illərdə M. Əzizbəyov adına Azərbaycan Politexnik İnstitutunda mühəndis-inşaat fakültəsinin mühəndis-memar ixtisası üzrə təhsil almışdır.
1930–1959-cu illərdə memar, sonradan isə "Azərdövlətmemarlayihə"də (indiki "Azərdövlətlayihə" DBLİ) 1-ci memarlıq emalatxanasının rəhbəri olmuş, 1960–1990 illərdə məsləhətçi (konsultant) işləmişdir. 1947–1992-ci illərdə Azərbaycan Memarlar İttifaqının sədri olmuşdur. 1945-ci ildə Azərbaycan SSR EA-nın fizika — texniki elmlər və neft bölməsi üzrə həqiqi üzvü (akademik) oldu. İlk memarlıq və nəzəri əsərlərini 1946-cı ilədək Sadıq Dadaşovla birgə yaratmışdır. 1948–1988-ci illərdə Azərbaycan SSR EA Memarlıq və İncəsənət İnstitutunun direktoru işləyib. 1982 ildə Bakı şəhərinin fəxri vətəndaşı seçilmişdir.
1992-ci ildə Beynəlxalq Memarlıq Akademiyasının Moskva şöbəsinə fəxri üzv seçilmişdir. Eyni ildə M. Useynovun təşəbbüsü ilə Şərq ölkələri Beynəlxalq Memarlıq Akademiyası yaradıldı və ilk prezidenti Mikayıl Ələsgər oğlu Useynov oldu.
M. Useynov 7 oktyabr 1992-ci ildə Bakıda vəfat etmiş, I Fəxri Xiyabanda dəfn edilmişdir
Yaradıcılığı
300px|thumbnail|left|soldan sağa – Fikrət Hüseynov, Mikayıl Useynov, [[Yuzef Qədimov, rusiyalı həmkar. (Rusiya Memarlar İttifaqının binasında)]]
Az vaxtda onun layihələri əsasında Bakı, Gəncə, Naxçıvan, Şəki, eləcə də Düşənbə, Moskva və s. şəhərlərdə mədəni-məişət binaları tikilmişdir. Şərq və Qərb memarlıq məktəbinin sintezindan yararlanan Mikayıl Useynov əzəmətli yaşayış və ictimai binaların lahiyələrini hazırlayıb. Bakıdakı "Alimlər evi" (1946), Ü.Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyası (1937–1939), Nizami Gəncəvi adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyi (1946), Nizami Kino Mərkəzi (1937–1939), Azərbaycan Politexnik İnstitutu (1931–1933), "Bakı Soveti" işçiləri üçün yaşayış (hazırda Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti binası, 1938–1941) binaları onun layihələri əsasında inşa olunub. Memarın simmetrik kompozisiya şəklində həll edilmiş layihəsinə əsasən Hökumət Evinin yaninda 10 mərtəbəli 2 yaşayış binası, 16 mərtəbəli evlər (hamısı 1970 illər), Lenin meydanının qərb tərəfində 16 mərtəbəli "Azərbaycan" (1969; SSRİ Nazirlər Sovetinin mükafatı, 1978), şərq hissəsində isə "Abşeron" (1985) mehmanxanaları tikilmişdir. Useynovun 1960–1980-ci illər yaradıcılıq fəaliyyətində Bakıda V. İ. Lenin meydanı ansamblının tikintisi əhəmiyyətli yer tutur.
İngiltərə kraliçası II Yelizavetanın himayəsi altında olan "Böyük Britaniya Asiya Cəmiyyəti" tərəfindən 1985-ci ildə təşkil edilmiş "Bakının memarlığı" sərgisində akademik M. Useynovun əsərləri nümayiş etdirildi. Sərgi materiallarına keçirilən baxış və müzakirələrdən sonra M. Useynovu B. Britaniya və İrlandiya Krallığının Asiya cəmiyyətinin Fəxri üzvü seçdilər.
Bakı
300px|thumbnail|right|Mikayıl Useynov və [[Sadıq Dadaşov]]
Mükafatları
thumb|Mikayıl Hüseynov
Andromeda dumanlığı
Bu dumanlıq haqqında bizə gəlib çatan birinci yazılı məlumat X əsrin ərəb astronomu Əs-Sufiyə məxsusdur. Ulduz göyünün təsvir edən əlyazmasında, o, "kiçik bulud" və onun yaxşı istinad nöqtəsi olmasını bir neçə dəfə qeyd edir. Hətta onun şəklimi çəkmişdir.
Teleskoplar icad olunduqdan sonra Andromeda dumanlığının yenidən kəşfi başlandı. 1618-ci ildə ilk dəfə teleskopla müşahidə aparmağa başlayan alman alimi Simon Mari onu qeydə aldı.XVII əsrin axırlarından başlayaraq dumanlıq müşahidə obyektinə çevrildi.
XVII əsrdə böyük ingilis astronomu Vilyam Herşel ciddi şəkildə dumanlıqları tədqiq etməyə başladı. Müşahidə olunan dumanlı ləkələrin çoxunun kürəvi və ya dağınıq ulduz topaları olması aşkar olundu. XIX əsrin sonlarınbda fotoqrafiya üsulu Maunt Vilson rəsədxanasında uzun müddətli ekspozisiya ilə alınan şəkillər onların əksəriyyətinin ayrı-ayrı ulduzlardan ibarət olmasını göstərir.
Proprioseiopsis detritus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Bidens capillifolia
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Həmişə axtarışda (film, 1974)
Məzmun
Film məşhur neftçi Musa Bayramova həsr olunmuşdur. O öz həyatı, Bakıda neft mədənlərinin salınması haqqında xatirələrini söyləyir.
Li Kuan Yu
Həyatı
16 sentyabr 1923-cü ildə Sinqapurda çinli ailədə anadn olub. Əvvəlcə Sinqapur məktəblərində — Telok Kurau məktəbində, Rafflz İnstitutunda, Sinqapur Milli Universitetində təhsil alır, sonra təhsilini Kembric Universitetində davam etdirir (1945—1949).
1949-cu ildə vətənə qayıdır. 1950-ci ildən Sinqapurun Laycock and Ong şirkətində vəkil kimi çaışır, həmçinin həmkarlar ittifaqı hərəkatında fəaliyyət göstərir.
1954-ci ildə "Milli Hərəkat Partiyası"nın baş katibi seçilir. Partiya 1959-ci ildən hakimiyyətə gəlir və həmin ildən  1990-cı ilədək baş nazir postunu tutur. 1990—2004-cü illərdə Qo Çok Tonqun hökumətində böyük nazir vəzifəsini tutur. 2004-ci ilin avqustunda oğlu Li Syanlun baş nazir təyin olunur və o nazir-menton (hami) vəzifəsinə təyin edilir. 2011-ci ildə bu vəzifədən istefa verir.
Metodları
Kişilər həmişə şalvarda, qadınlar isə havanın temperaturundan asılı olmayaraq corab geyinməlidirlər. Maşınların sürəti saatda 80 kilometri ötməməlidir. Bütün şəhər video kamera ilə təchiz olunub.
Vətəndaşların kimə gəldi səs verməməsi üçün bülletendə seçicinin pasport nömrəsi yazılır. Buna görə o Sinqapuru dünyanın ən demokratik dövləti sayır. Oğurluq, narkotik maddələrdən istifadə, zorlama və korrupsiyaya görə dar ağacından asılma cəsası hökm sürür. Qamçı ilə cəzalanma indiyə qədər tətbiq olunur.
Onun tərəfindən mətbuata ciddi senzura qoyulub. Qəzetlərə seksdən və siyasətdən yazmaq qəti qadağan olunub.
Baş nazir apardığı müşahidələrdən belə qəanaətə gəlir ki, ağıllı kişilərin əksəriyyəti gözəl, lakin çox ağıllı olmayan qadınlarla ailə qururlar. Nəticədə ağıllı qadınların əksəriyyəti subay qalırlar. O, 1982-ci ildə diplomlu qadınlarla ailə quran kişilərin yüksək məbləğdə mükafatlandırılması barədə qərar çıxarır. Həmin qərara görə dünyaya ikinci uşaq gətirən diplomsuz qadın cərimələnir.
Li Kuan Yu istedadlı uşaqlar üçün yeni məktəblər tikdirirdi. O, belə hesab edirdi ki, ailədə uşaqların sayı ikini ötmədikdə onlara yaxşı təhsil vermək olar. Buna görə üçüncü uşağın dünyaya gəlməsinə qadağa qoymuşdu.
Li Kuan Yu öz eksperimental ölkəsini "Asiya İsveçrəsinə" çevirə bilmişdi. Ancaq elə şeylər var ki, polis də onun qarşısında acizdir. Baş nazir bunu çıxışlarının birində açıqlayıb: "Çinliləri hər şeyə məcbur etmək olar, lakin onları muncuq oynamamağa məcbur etməyi heç kim bacarmaz".
UEFA Avro 2024
Rəsmi adı 2024 UEFA Avropa Çempionatı olan, UEFA Euro 2024 və ya UEFA EURO 2024 olaraq da adlandırılan sayca 17-ci UEFA Avropa Çempionatı. Avropa Futbol Assosiasiyalarının İttifaqı (UEFA) tərəfindən 2024-cü ildə baş tutması planlaşdırılan turnir, 14 iyun-14 iyul tarixlərində Almaniyanın 10 şəhərinin 10 stadionunda baş tutacaq. Turnirdə Avropa Futbol Assosiasiyalarının İttifaqına (UEFA) üzv olan 24 milli yığma mübarizə aparacaq.
İşgüzar adamlar (film, 1962)
Məzmun
Film bir-biri ilə bağlı olmayan üç müxtəlif novelladan ibarətdir. Birinci novella faciəvi, digərləri isə komikdir. Novellalar ardıcıl olaraq, "Bizim seçdiyimiz yollar", "Yaxın qəlblər", "Qırmızıdərililərin başçısı" adlanır.
Rollarda
thumb|right|250px|"İşgüzar adamlar" kinofilmindən kadr ("Yaxın qəlblər" novellası) daxil edilmiş poçt zərfi. ([[Rusiya, 2008-ci il.) ]]
Giriş/çıxış portu
Giriş/çıxış portu (en. input/output port ~ ru. порт ввода-вывода ~ tr. giriş/çıkış portu) – giriş və ya çıxış qurğuları ilə mikroposessor arasında verilənlərin ötürülməsi kanalı. Praktiki olaraq, mərkəzi prosessor üçün port, onun verilənlərin qəbulu və verilişi üçün istifadə etdiyi bir və ya daha artıq yaddaş ünvanıdır. Bu ünvanlara xüsusi aparat vasitələri, məsələn, genişləndirmə lövhələri xidmət göstərir: onlar qurğudan gələn verilənləri yaddaş ünvanlarında yerləşdirir və verilənləri yaddaş ünvanlarından qurğuya göndərir.
Yaddaşa birbaşa daxil olan kanalların və IRQ-nin kəsilməsindən fərqli olaraq, fərdi kompüterlərdə xeyli çox giriş/çıxış portları mövcuddur. 0000h-dan FFFFh-a qədər nömrələnmiş 65535 port mövcuddur və bu Intel prosessorunda ən maraqlı “artefakt”-dır. Baxmayaraq ki, bir çox qurğular 8 portdan istifadə edir, lakin onların sayı kifayət qədər bəs edir. Ən böyük problem ondadır ki, iki qurğuda təsadüfən eyni port müəyyən edilməsin.
Plug and Play (Qoş və işlət) xüsusiyyətini saxlayan müasir sistemlər portlardakı istənilən münaqişələri avtomatik həll edir.
Baxmayaraq ki, giriş/çıxış portları yaddaşın onaltılıq ünvanlarına oxşar işarələnirlər, onlar yaddaş yox, portlar sayılırlar. Fərq ondadır ki, 1000h ünvanlı yaddaşa göndərilən məlumatlar SIMM və ya DIMM yaddaş modulunda saxlanılacaqdır. Əgər məlumatlar giriş/çıxış portunun 1000h ünvanına göndərilirsə, onda onlar şinin bu kanalına düşürlər və bu kanalı eşidən istənilən qurğu onları qəbul edə bilər. Əgər portun bu ünvanını heç bir qurğu tutmursa, onda məlumatlar şinin sonuna çatacaq və onun yükləyici rezistorları ilə udulacaq.
Xüsusi proqramlar – drayverlər – müxtəlif port ünvanlarından istifadə etməklə qurğularla qarşılıqlı əlaqədə olurlar. Drayver onlarla işləmək üçün qurğunun hansı portdan istifadə etdiyini bilməlidir. Adətən bu problem təşkil etmir, çünki həm drayver, həm də qurğu, bir qayda olaraq, eyni istehsalçı tərəfindən təchiz edilir.
Sistemli plata və yığım mikrosxemləri adətən giriş/çıxış portunun 0h-dan FFh-a qədər ünvanlarından istifadə edir, digər qurğular isə 100h-dan FFFFh-a qədər.
Sistem platasında hansı port ünvanının istifadə olunduğunu ona əlavə olunan sənədlərə baxmaq və ya Windows qurğusunun dispetçerindən istifadə etməklə bilmək olar.
Praktiki olaraq sistemli şinlərdə bütün qurğular giriş/çıxış port ünvanlarından istifadə edirlər. Onların əksəriyyəti standartlaşdırılmışdır. Ona görə, bir qayda olaraq, bu qurğular üçün port ünvanları ilə hər hansı bir problem ortaya çıxmır.
Valentina Koqan
Valentina Koqan (d. 20 fevral 1980; Buenos-Ayres, Argentina) — Argentinanı təmsil edən həndbolçu.
Karyerası
Valentina Koqan Argentina yığmasının heyətində 2016-cı ildə Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Qrup mərhələsində baş tutan beş oyunun hamısında məğlub olan Argentina yığması, Rio-de-Janeyro Olimpiadasını sonuncu, 12-ci yerdə başa vurdu.
Döngə (Vərziqan)
Döngə - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Bidens mitis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Proprioseiopsis dominigos
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Yəhudi ratuşası
Praqa gettosunun tarixi
Yəhudi Ratuşası Mayzelova 18 (Maiselova) döngəsində, yəni Köhnə-Yeni Sinaqoqanın qarşısında və keçmiş yəhudi məhəlləsinin mərkəzində yerləşir Yaxınlıqdakı Yüksək sinaqoqa keçmişdə onunla bitişik idi və məhz buna görə də çox əlverişli yerə sahib olduğu hesab olunurdu. Bina özünün hazırkı görünüşünü memar Yozef Şvanitzerin rəhbərliyi altında 1763-65-ci illərdə aparılan rekonstruksiya işlərindən sonra əldə etmişdir. Künc bina, son barokko üslubunda inşa edilmiş zərif saray görünüşünə malikdir, onun fasadı isə bol-bol strukturizasiya edilib. Mansard damın üzərində rokoko tərzində hazırlanmış şəbəkə və kiçik qüllə ucalır. Qüllənin üzərində rum rəqəmli və siferblatlı saatlı zəng quraşdırılıb, onun aşığısında isə, yəni Köhnə-Yeni sinaqoqun qarşısında başqa saat yerləşdirilib. Bu saatın əsas özəlliklərindən biri, onun siferblatının ivritdə yazılmasıdır və saat əqrəbi İvrit yazılı sisteminə görə sağdan sola, əks istiqamətdə hərəkət edir. Hər iki saatın hərəkəti binanın interyerində yerləşdirilmiş saat mexanizmi ilə bağlıdır. Mexanizm saray saatsazı Sebastian Laudensberger tərəfindən 1764-cü ildə hazırlanmışdır. Ratuşanın yaxınlığında yerləşən iki köhnə binanın yerində memar Matey Blexa 1908-ci ildə genişmiqyaslı yenidənqurma işlərinə başlamışdır. Binanın birinci mərtəbəsində yerləşən Təsvir zalında koşer restoran fəaliyyət göstərir.
Tarix və istifadə edilməsi
Yəhudi Ratuşası, yəhudi şəhərciyinin özünüidarəetmə mərkəzi idi və Ağsaqqalların vaxtilə yaşadığı, həm də daxili və xarici icma təmsil edən yer hesab olunur. Burada həmçinin ravvin məhkəməsi yerləşirdi. Yəhudi ratuşasının adı ilk dəfə Praqa şəhərində 1541-ci ildə qeyd edilmişdir. 1577-ci ildə baş vermiş dəhşətli yanğından sonar, bina sabiq ictimaiyyət lider olan Mordexay Mayzel tərəfindən yenilənmiş və yenidən tikilmişdir. Bu binanın tarixi yaxınlıqdakı Yüksək sinaqoq kimi İtaliyadan olan tikinti ustası Pankratius Roderin adı ilə sıx bağlıdır. Bu da həmçinin yəhudi icmasının keçmişdə üstün mövqeyə sahib olduğunu bildirən zahiri əlamətlərdən biridir. 1689-cu ildə baş vermiş daha bir yanğın nəticəsində bina yenidən məhv edilmişdir və Praqanın tanınmış barokko memarı Paul İqnats Bayer tərəfindən daha sonralar bərpa edilmişdir. 1754-cü ildə baş vermiş üçüncü yanğın, binanın Yozef Şvanitzer tərəfindən 1763-65-ci illər arasında konstruktiv dəyişiklik etməsinə səbəb olmuşdur. Burada, yəhudi icması üçün təmir və yenilənmə işlərinə sərf edilmiş 200 000 qulden kredit pul ayrılması haqqda bəhz edən kiçik bir xatirə lövhəsi qülləyə təhvil edilmişdir. Sağdan-sola əks istiqamətdə hərəkət edən saat fransız şairi Qiyyom Apollinerin şeirlərində Praqanın yəhudi rəmzi kimi təsvir edilmişdir.
Bu gün, bayram və ya toy üçün binada müxtəlif ləvazimatlar almaq mümkündür. Binada Çex Respublikası və paytaxt Praqa şəhərinin Yəhudi İcmaları Federasiyasının Baş qərargahı, həmçinin Yuxarı Praqa və Moraviya ravvinlərinin və yəhudi icmasının digər dini, social və mədəni institutları yerləşir.
Rebel Heart
Rebel Heart — Madonnanın 13-cü studiya albomu. Albom 6 mart 2015 tarixində satışa çıxarıldı və alboma dəstək məqsədi ilə Madonna 9 sentyabr 2015 tarixindən eyni adlı  konsert turnesinə start verdi. .
Columba vitiensis
—  cinsinə aid heyvan növü.
Üçbəleş (Avurğazı)
Üçbəleş  — Başqırdıstan Respublikasının Avurğazı rayonunda yerləşən kənd. Kənd Nuğazaq kənd şurasının tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Şəhər əfsanəsi
Şəhər əfsanəsi –(eng.urban legend ) çağdaş uydurma növü; ağızdan ağıza yayılan və doğruluğu şübhə doğuran müasir əfsanələrə verilən ad. Belə hekayələrin həmişə uydurma (gerçəklikdən uzaq) olduğunu söyləmək olmaz, ancaq onlar təhrif olunmuş, şişirdilmiş, həyəcan qatılmış hekayələrdir. Şəhər əfsanələrinin həqiqətə bənzəməsinin başlıca səbəbi, onların araşdırılması və yoxlanılması üçün xüsusi biliklərin tələb olunmasıdır. Lətifələrdən onunla fərqlənir ki, onlardakı yumor yükü (əgər varsa) hekayənin əsas məqsədi deyil. Şayələrdən fərqi isə, konkret insanlarla bağlı olmamasındadır. Adətən, hansısa şəxsin, nəql edənlə az əlaqəli olan kimsənin, “iş yoldaşının qohumunun tanışının” və s. başına gəlmiş hadisə kimi nəql olunur. Şəhər əfsanəsi şifahi ünsiyyətlə, yaxud İnternetlə ötürülən müasir folklorun bir hissəsir. Onun yayılmasında başlıca məqsəd isə “dəhşətli təhlükə” haqqında insanları xəbərdar etməkdir.
Qaralılar
Toponimikası
XX əsrin 90-cı illərinədək rayonun ərazisində Birinci və İkinci İmamverdili adı ilə iki kənd olmuşdur. 1991-ci ildən İkinci İmamverdili kəndi Qaralılar adı ilə rəsmiləşdirildikdən sonra Birinci İmamverdili kəndi də İmamverdili adlandırılmışdır. Yaşayış məntəqələri imamverdili nəslinə mənsub ailələrin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Etnotoponimdir.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Mil düzündə yerləşir.
İrina Bilık
İrina Bilık (d. 6 aprel 1970, Kiyev, SSRİ) — Ukrayna müğənnisi, Ukraynanın Xalq Artisti (2008).
Pallas dırmanantəlxəsi
Pallas dırmanantəlxəsi (Zamenis sauromates) — Suilanıkimilər fəsilsinə aid növ.
Təsviri
Bədəninin üst tərəfində 4 tutqun xallar sırası olur. Bel tərəf boyunca iri qəhvəyi-qonur qara romb və ya oval şəkilli xallar olur. Bu xallar qovuşaraq dalğavari zolaq əmələ gətirir. Bədənin yanlarında cavan fərdlərdə aydın nəzərə çarpır. Yetkin fərdlərdə isə ümumi əlvan fonda itir. Bədənin yanlarında yerləşən xüsusi pulcuqlar qırmızımtıl və ya narıncı rəngdə olur. Başın yanlarında tutqun zolaq yaşlı fərdlərdə gözün arxa kənarından ağızın küncünə qədər, cavan fərdlərdə isə sifətin yanlarından burun dəliklərindən başlayaraq gözün ön kənarına qədər aydın nəzərə çarpır. Üstdodaq qalxancıqları yaşlı fərdlərdə açıq- sarı olur. Gözün qüzehli qişası qaradır. Bədənin alt tərəfi samanı-sarı, bəzən isə xırda dağınıq xallar və ya xalsız olur. Bədənin uzunluğu L. 1600; L/L.cd. 3.5–4.9 bədənin orta hissəsində onu əhatə edən bir cərgədəki pulcuqların sayı Sq-25, az hallarda isə 23 və ya 27 olur. Qarın tərəfdə yerləşən qalxancıqların miqdarı Ventr 187–224 (erkək fərdlərdə) 205–234 (dişi fərdlərdə); quyruğun alt rərəfində yerləşən qalxancıqların miqdarı 56–90 cüt; anal qalxancığı 1/1; gicgah qalxancıqlarının miqdarı 2–3+4–3.
Yayılması
Arealı Siciliya adası və Apenin yarımadasından başlayaraq Yuqoslaviya, Albaniya, Yunanıstan, Bolqarıstan və Şərqi Rumıniyadan keçərək Qazaxıstan, Kiçik Asiya, Şimali İraq və Şimali-Qərbi İranda, Livan və İsrailin sərhəddinə yaxın yerləşən Qərman dağ massivinədək olan əraziləri əhatə edir. Bu növə Moldaviyada, Cənubi Ukraynada, Rusiyanın Avropa hissəsinin cənubunda, Şimali Qafqazda, Şərqi Gürcüstanda, Azərbaycanda, Ermənistanda, Dağıstanda, Astarxan vilayətinin cənubunda və Qərbi Qazaxıstanda Aral dənizinin şimali-qərbinə qədər olan ərazidə yayılmışdır. Azərbaycanda isə Xanlar, Lənkəran rayonlarında, Qarabağda, Şirvan çöllərində, Kürün orta və aşağı axarları boyunca olan ərazilərdə yayılmışdır. Bu ilana İsmayıllı rayonunun İvanovka, Talış və Aşıqbayramlı kəndlərinin ətrafındakı meşə sahəsində rast gəlmişik. Növün Şamaxı şəhərinin şərq hissəsində, Gəncə şəhəri ətrafında, Yevlax rayonunun Havalı kəndi yaxınlığında rast gəlindiyi ədəbiyyat məlumatlarında qeyd olunmuşdur.
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Pallas dırmanatəlxəsi çöl və meşə çölün daşlı və qumlu, seyrək kollu və qayalı yamaclarında, habelə meşə ətəyində, qırılmış tuqay meşələrinin sahələrində məskunlaşır. Bu ilana kəndlərin, qəsəbələrin ətrafında üzüm bağlarında, meşə və kolluqlarda yaşayır. Cənubi Qafqazda dəniz səviyyəsindən 2500 m hündürlüyə qədər yayıla bilir. Sığınacaq kimi tarla sıçanlarının, qum siçanlarının qazdığı yuvalardan, daşların arasındakı boşluqlardan və ağacların koğuşlarından istifadə edir. Xam çöllərdə, meşə və kolluq sahələrdə 4–5 km-də 2–3 fərdinə rast gəlmək olur. Qış yuxusundan aprel ayının üçüncü on günlüyündə oyanır. Bir dəfədə 6-dan 16-ya qədər yumurta qoyur. Pallas dırmanantəlxəsi siçanabənzər gəmiricilərdə, quşlar və onların yumurtaları ilə qidalanır. Yumurtalarını iyun ayıın əvvəllərində qoyur. Bala fərdlərin uzunluğu 190–240 mm olur. Qış yuxusuna sentyabrın sonunda və ya oktyabrın əvvəllərində gedir.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Sayının azalmasının əsas səbəblərindən biri onlar üçün əlverişlinin sahələrinin insanın təsərrüfat fəaliyyəti nəticəsində kəskin şəkildə dəyişdirilməsidir.
Keyli (rəqs)
Keyli — ənənəvi Qal ictimai məclisi, adətən Qal xalq musiqisi və rəqsləri ilə müşaiət olunur. Keyli İrlandiya və Şotlandiyada yaransa da, hazırda Şotlandiya və İrlandiya diasporu tərəfindən işlənir.
Frans Kafka heykəli
Frans Kafka heykəli – 2003-cü ildə heykəltaraş Yaroslav Rona tərəfindən hazırlanmış heykəl.
Proprioseiopsis donchanti
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Frans Kafka heykəli
Haqqında
Çexiyanın paytaxtı Praqa şəhərinin qədim Yəhudi kvartalında Duşni (Müqəddəs Ruh) küçəsindəki kiçik bir meydanda quraşdırılmışdır. Kafka bu küçədə (№27) yaşamışdır.
Heykəl Frans Kafkanın "Amerika" romanının bir səhnəsi əsasında hazırlanıb: siyasi namizəd seçki kampaniyası zamanı nəhəng adamın çiyinlərinə çıxır və küçələr boyunca dolaşır.
Bürüncdən hazırlanmış heykəl 3,75 metr yüksəkliyində, 800 kq ağırlığındadır.
Yuxarı Kəbirli
Yuxarı Kəbirli — Azərbaycan Respublikasının Beyləqan rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 26 iyul 1994-cü il tarixli, 868 saylı Qərarı ilə Beyləqan rayonunun Örənqala kənd inzibati-ərazi vahidinin tərkibindəki Səhra kəndi Yuxarı Kəbirli kəndi adlandırılmışdır.
Yalquzaq (snayper tüfəngi)
Yalquzaq (snayper tüfəngi) MSN mühəndisləri tərəfindən yaradılmışdır. Bu yüngül çəkili snayper tüfəngi barədə məlumatı ictimaiyyətə 2012-ci ilin dekabr ayında nazir Yavər Camalov açıqlayıb. Snayper tüfəngi 2012-ci il, dekabrın 17-də dövlət başçısına təqdim olunub.
"Yalquzaq"ın atış məsafəsi 1000 metr, darağının tutumu 10 patron, çəkisi isə 7.1 kq-dır.
Xüsusiyyətləri
"Yalquzaq"Azərbaycan MSN-in mühəndisləri tərəfindən yaradılmış və tam olaraq NATO standartlarına cavab verən ilk milli silahdır. Hazırda silahın bütün hissələri yerli zavodlarda istehsal olunur, yəni "Yalquzaq" 100% yerli zavodlarda istehsal olunan NATO standartına uyğun snayper tüfəngidir.
Çəkisi boş halda 7.1 kq təşkil edən "Yalquzaq" snayper tüfəngi 10 patron tutumlu daraqla dəstləşdirilir və dəqiqədə 10–15 atəş tezliyinə malikdir. Qeyd edək ki, snayper tüfənginin ümumi uzunluğu 1170 mm, lüəsinin uzunluğu isə 660 mm təşkil edir. Qundağı yığılmış vəziyyətdə isə silahın uzunluğu 950 mm olur. Teleskopik qundağın uzunluğu atıcının anatomiyasına uyğun olaraq 75 mm-dək tənzimlənir.
Snayper tüfəngi baza versiyada və ixraca MSN "Alov" zavodunun istehsalı olan STON optik nişangahlarla dəstləşdirilən şəkildə təklif olunur. "Yalquzaq"dan optik nişangahla 1000 metrə, mexaniki nişangahla isə 600 metrə qədər məsafədə yerləşən hədəflərə sərrast atəş açmaq mümkündür. Qeyri-avtomatik (bolt action) əl ilə doldurulan iş prinsipinə malik "Yalquzaq" snayper tüfəngi müxtəlif istismar şərtlərində havanın 93–97% nisbi rütubətliliyində, 50 dərəcə soyuq və istidə, yağış, toz və qarlı şəraitdə istismar oluna bilir. "Yalquzağ"ın hissələri yüksək möhkəmliyə malik alüminium xəlitədən hazırlanıb. Testlərdən əldə edilmiş nəticələr əsasında silah əvvəlki nümunəsi ilə müqayisədə ümumi konstruksiya və ballistik xüsusiyyətlər saxlanılmaqla, müəyyən dəyişikliklərə məruz qalıb.
Mütəxəssislərin dəyərləndirmələrinə görə, yaradılması və inkişafı çox diqqətlə və dəqiqliklə həyata keçirilmiş "Yalquzaq" özünün taktiki-texniki xüsusiyyətlərinə görə, son 10 ildə dünyada öz sinfində populyar olan JNG-90 "Bora-12" (Türkiyə), "Truvelo CMS-7.62" (CAR), CDX Lite, CDX Tac (Kanada), "Orsis T-5000" (Rusiya), Accuracy International AX308(İngiltərə), APR 308 (İsveçrə) kimi snayper tüfəngləri ilə rəqabət apara biləcək silahlardandır.
"Yalquzaq" snayper tüfəngində atəş zamanı nişanalma əməliyyatını rahatlaşdırmaq üçün yığılan qundağın konstruksiyasında qalxma hündürlüyü nizamlanan yanaq və yuxarı-aşağı hərəkət edən arxalıq nəzərdə tutulub. Qundaq hissə və yanaq atıcının bədən ölçülərinə uyğun tənzimlənir. Bundan başqa, "Yalquzaq"da qundaq yürüş vəziyyətində sola doğru qatlanır.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, "Yalquzaq" snayper tüfəngində Azərbaycan hərbi sənayesində ilk dəfə olaraq tətiyin tənzimlənməsi mexanizmi tətbiq edilib. Bu da tətik mexanizminin sərtliyini, məsafəsini atıcının rahatlığı üçün öncədən nizamlamağa imkan verir. Tüfəngin zərbə-tətik mexanizmi xüsusi dizayn üzrə hazırlanıb (3 elementdən ibarətdir) ki, bu da qısa zaman kəsiyində ona texniki qulluq göstərməyə və dəyişməyə imkan yaradır.
Snayper tüfəngində təkmilləşdirilən lüləağzı əyləcdən istifadə olunur. Əyləc dəyişən və çoxkameralıdır. Bu müxtəlif əməliyyatlar zamanı fərqli konstruksiyalı əyləclərdən istifadə etmək imkanı qazandırır. Əməliyyat ehtiyaclarına uyğun olaraq "Yalquzaq" həm də müxtəlif ölkələrin istehsalı olan səsboğucu ilə də dəstləşdirilə bilir.
Silahın lüləsində əlavə sərtlik, çəkinin yüngülləşdirilməsi və soyumanın yaxşılaşdırılması məqsədilə kanallar açılıb. Lülənin qutu ilə birləşdiyi müstəvidə yeni bir qurğu–montaj şınası nəzərdə tutulur. Bu örtüyün yan hissələrində olan açıq sahələr atəş zamanı lüləyə əlavə soyudulma funksiyası gətirir ki, bu da öz növbəsində lülənin davamlılığını və xidmət müddətini artırır.
Məhz lülənin üzərində açılmış kanallar lülənin soyudulması və onun hava axınını lazımınca istifadə etmə funksiyasını mühəndislərimizin silah yaradıcılığında uğuru kimi qiymətləndirmək olar. Yuxarıda qeyd olunduğu kimi, bu yanaşma həm lülənin yüngüllüyünü, həm soyudulmasını, həm onun istismar müddətinin artmasını və sonda isə silahın keyfiyyətli və dəqiq atəş açması funksiyasını yüksəldir.
Silahın mühüm özəlliklərindən biri də üzərində optika və müxtəlif aksesuarlarla dəstləşdirmək üçün MİL 1913 NATO standartına uyğun "Picatinni" tipli tamasaların olmasıdır. MSN müəssisəsində hazırlanmış bu tamasalar vasitəsilə silahın üst qisminə və yanlarda müxtəlif aksesuarların əlavə edilməsi imkanları mövcuddur.
Mirsalam Mirsalamov
Mirsalam Mirsalamov (tam adı: Mirsalam Ağasəlim oğlu Mirsalamov, 28 avqust 1984, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Azərbaycan prodüseri, teleaparıcısı, rejissoru və aktyoru. Azad Azərbaycan Teleradio Yayım Şirkətinin Anons və Dizayn qrupunun rəhbəri, “Süfrəmiz” və ”Canlı Səs” Tele-layihələrinin aparıcı və yaradıcısı, “Planet Parni iz Baku” Studiyasının İcraçı prodüser və rejissoru, “Planet Parni iz Baku Events” şirkətinin direktoru, “Ay Brilliant”, “Ölülər 21 əsr”, “Ağanatiq”, ”Bəxt Üzüyü”, ”Məhəllə 3” filmlərinin icraçı prodüseri, “Həddən artıq uyğunluq” filmində aktyor kimi çalışmışdir.
Həyatı
Mirsalam Mirsalamov 28 avqust 1984-cü ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1990-cı ildə 102 saylı məktəbə gedən Mirsalam 1998-ci ildə Azərbaycan Dövlət Maliyyə və İqtisad Kollecinin “Bank işi” ixtisasına daxil olmuşdur. 2002-ci ildə kolleci bitirib Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin Kultroloqiya fakültəsində Mədəniyyətin meneceri ixtisası üzrə təhsil almışdır.
Yaradıcılığı və iş fəaliyyəti
2000-ci ildə Space Müstəqil Tele-Radio Kompaniyasında rejissor assitenti kimi fəaliyyətə başlayıb. 2006–cı ilədək Space Müstəqil Tele-Radio şirkətində administrator, prodüser və rejissor vəzifələrdə çalışıb. 2006-2009-cu illərdə Azad Azərbaycan Müstəqil Tele-Radio Kompaniyasında icraçı prodüser, 2009-2012-ci illərdə baş prodüser və aparıcı vəzifələrində işləyib. 2012-ci ildə “Ay Brilliant” filmində icraçı Prodüser vəzifəsində çalışıb. 2012-2013-cü ildə Grand MMC nin baş direktoru vəzifəsini tutub. 2013-cü ildən bu günə qədər Planet Parni iz Balu studiyasında icraçı prodüser, Planet Parni iz Baku Events şirkətinin direktoru vəzifəsində çalışıb. “Ölülər 21 əsr”, “Ağanatiq”,”Bəxt Üzüyü 2”,”Məhəllə 3” filmlərində və “Tv-yə Giriş Qadağandır”, “İdeal Milli Yumor”, “Nataşa tı Prişol”, “Nataşa mı Prişla” KVN konsertlərində İcraçı prodüser kimi çalışıb. McDonalds, Bravo, İcbari Tibbi Sığorta, Azercell kimi şirkətlərin reklam çarxlarının rejissoru olub. 2016-cü ildə Cəfər Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyasının istehsalı olan “Həddən Artıq Uyğunluq” filmində Mərdan obrazını canlandırıb. 2016-cı ildə Azərbaycanın Ən yaxşı Film prodüseri mükafatını alıb. 2019-cu ildə Azad Azərbaycan Müstəqil-Teleradio Kompaniyasında Anons və Dizayn Qrupunun rəhbəri vəzifəsində çalışır.
İstinadlar
<references group="https://www.trend.az/life/interesting/2192501.html" />
Vaqif (opera)
Vaqif — Bəstəkar Ramiz Mustafayevin Səməd Vurğunun eyniadlı dramı əsasında yazdığı opera. Librettonun müəllifi Firudin Mehdiyevdir. 1960-cı ilin 23 iyununda «Vaqif» operasının Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet teatrında ilk tamaşası oldu. Bəstəkar müxtəlif dövrlərdə operanı bir neçə dəfə redaktə edərək onu daha da təkmilləşdirmişdir. Bu səhnə əsəri iki il sonra Moskvada bəstəkarların Ümumittifaq müsabiqəsində laureat adına layıq görüldü.
Tarixçə
Bəstəkarın etiraf etdiyi kimi, Səməd Vurğun poeziyası və dram əsərləri onu həmişə cəlb etmişdir. O, hətta «Vaqif» dramında Əlibəy rolunun ifaçısı da olmuşdur. Bu barədə söz düşəndə R. Mustafayev belə deyirdi: Bəli, bəstəkarın arzuları gerçəkləndi. 1960-cı ilin 23 iyununda «Vaqif» operasının Azərbaycan Dövlət Akademik opera və balet teatrında ilk tamaşası oldu. Bu səhnə əsəri iki il sonra Moskvada bəstəkarların Ümumittifaq müsabiqəsində laureat adına layıq görüldü. Librettonun müəllifi, respublikanın əməkdar artisti, müğənni Firudin Mehdiyev öz yaradıcılıq işi haqqında deyirdi: F. Mehdiyev «Vaqif»də şah Qacarın obrazını uzun illər yaratmışdır. Görkəmli müğənni Lütfiyar İmanov «Vaqif» operasında əsas obraz olan Vaqifin rolunu oynayıb. O, bu obrazı belə səciyyələndirirdi: Bu əsər bir neçə dəfə redaktə olunmuş və 40 ildir ki, səhnəmizdən düşmür. Bu yaxınlarda bəstəkarın yubileyi ilə əlaqədar «Vaqif» yeni redaksiya da tamaşaya hazırlanıb.
Xırda meşə göyərçini
thumb|Columba oenas
(Columba oenas) — cinsinə aid heyvan növü.
Nurlana Əliyeva (filoloq, 1946)
Nurlana Əliyeva (Nurlana Müzəffər qızı Əliyeva; ) — Bakı Slavyan Universitetinin sabiq rektoru (2016-2021), Yeni Azərbaycan Partiyası Qadınlar Şurasının sədri (2009-2021), Filologiya elmləri doktoru, professor.
Həyatı
Nurlana Əliyeva 28 avqust 1946-cı ildə Gəncə şəhərində müəllim ailəsində anadan olub. Gəncə şəhər Cəfər Cabbarlı adına 6 nömrəli məktəbdə orta təhsil alan Nurlana Əliyeva daha sonra təhsilini ölkənin ən nüfuzlu ali təhsil ocaqlarından olan Bakı Dövlət Universitetində davam etdirib. BDU-nun filologiya fakültəsini bitirdikdən sonra - 1969-cu ildə əmək fəaliyyətinə başlayıb. Bakı şəhərindəki 134 nömrəli məktəbdə, Bakı Maliyyə-Kredit Texnikumunda Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi işləyib. 1990-cı il dekabrın 29-dan Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecinə (keçmiş M.Ə.Sabir adına Bakı Pedaqoji Texnikumu) rəhbərlik edib.
Nurlana Əliyeva "Azərbaycan bədii nəsrində müasir kənd və onun problemləri" mövzusunda namizədlik, "60-80-ci illər Azərbaycan nəsrində qəhrəman və üslüb axtarışları" mövzusunda doktorluq dissertasiyaları müdafiə edib. BDU-nun professoru, AMEA Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunda doktorluq üzrə ixtisaslaşmış dissertasiya şurasının üzvüdür.
12 kitabın, onlarca elmi, publisist məqalənin müəllifidir. YAP Siyasi Şurasının üzvü, eyni zamanda 2009-2021-ci illərdə YAP Respublika Qadınlar Şurasının sədri olmuşdur.
Azərbaycan Respublikası Prezidentini İlham Əliyevin sərəncamı ilə, Nurlana Müzəffər qızı Əliyeva 23 iyun 2016-cı ildə Bakı Slavyan Universitetinin rektoru təyin edilib.
Azərbaycan Respublikası Prezidentini İlham Əliyevin sərəncamı ilə, Nurlana Müzəffər qızı Əliyeva 22 iyun 2021-cı ildə Bakı Slavyan Universitetinin rektoru vəzifəsindən azad edilib
Ailəsi
Ailəlidir, 2 övladı, 5 nəvəsi var. Nurlana Əliyeva sabiq deputat Hadi Rəcəbli ilə qudadır.
Təltifləri
2004-cü ildə "Azərbaycan Respublikasının əməkdar müəllimi" fəxri adına layiq görülüb, 2008-ci ildə "Şöhrət" ordeni ilə təltif olunub.
Saciçi
thumbnail|[[Qəçrəşdəki istirahət məkanlarından birində hazırlanmış saciçi]] Saciçi — Azərbaycan mətbəxinin ən ləzzətli yeməklərindən biridir. Onun hazırlanmasında eyni vaxtda ətdən və bolluca tərəvəzdən istifadə olunur. Bu yemək sacın – universal qalxanabənzər çuqun qabın içində hazırlanan yeməkdir.
Ət, toyuq, balıq sac içində bişirilə bilər. Ən qədim sac yeməyi – sac qovurmadır ki, o da ətin ən yaxşı hissəsi, qoyun quyruğu və soğanla birlikdə, yağda, sac içində qovrulur.
Sacda bişirilən yeməklər isti halda süfrəyə verilməlidir. Bunun üçün sac süfrəyə "sac ayağı" deyilən 3 dayaqlı altlığın üzərində qoyulur.
Azər Bülbül
Azər Bülbül — Azərbaycanlı mənşəli Türkiyə müğənnisi.
Həyatı
Müğənnilik karyerasına "Qərib yolçu" albomu ilə başlamışdır. Daha sonra "Yalan olar", "Mən sənə vurğunam", "Fərat" kasetlərini buraxmışdır. 1994-cı ildə çıxardığı "Mən babayam" kaseti isə ona şöhrətin qapılarını açmışdır.
Azər Bülbül 6 yanvar 2012-ci ildə vəfat edib. 44 yaşlı müğənninin cəsədi Antalyada qaldığı otel otağında tapılmışdır.
Karyera
Azər Bülbül Almaniyada yaşayan immiqrant idi. Almaniyada qaldığı illərdə kazinolarda və toy salonlarında ifa edərkən o illərin məşhur türk müğənnisi Yıldız Tezcan tərəfindən "kəşf edilmişdir" .Ona Azər Bülbül adını verən adam Yıldız Tezcandır.
Şəxsi həyatı
Bir dəfə evlənmişdir və ayrılmıştır.Uşağı yoxdur
Həmrəylik günü (film, 1976)
Məzmun
Film Asiya və Afrika ölkələri xalqlarının həmrəyliyinin IV sovet konfransına həsr olunmuşdur. Konfrans Bakıda "Böyük Oktyabr Sosialist İnqilabı və Asiya, Afrika və Latın Amerikası xalqlarının milli-azadlıq hərəkatı" devizi altında keçirilmişdir.
Bidens carpodonta
Bidens carpodonta Bidens carpodonta Bidens carpodonta
Həmrəylik günü (film, 1976)
Məzmun
Qonaqların qarşılanması, onların şəhərimizin görməli yerləri ilə və ən iri müəssisələrlə tanışlığı, konfransın gedişi filmdə öz əksini tapmışdır. Məişət kondisionerləri zavodunda, V.İ.Lenin adına Azərbaycan boru-prokatı zavodunda, Xalqlar dostluğu parkında, Serebrovski adına NQÇİ-də, konfrans iştirakçılarının Qubaya, Şamaxıya, Gəncəyə və Azərbaycanın digər şəhərlərinə səfəri zaman çəkilmiş kadrlar filmə daxil edilmişdir.
Bidens carpodonta
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Xacə Əfzələddin Türkə
Xacə Əfzələddin Məhəmməd Türkə (?-1583)—qazı.