cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Argentina milli futbol komandası
Tarixi
1930-cu ildə keçirilən ilk mundiala favoritlərdən biri kimi yollanan albiselesta yalnız həlledici qarşılaşmada uduzub, gümüş medala sahib oldu. Meydan sahibləri Uruqvaya məğlubiyyət kuryoz hadisə ilə müşayiət olundu. İndikindən fərqli, hər yığmanın özü ilə top gətirdiyi çempionatın həlledici görüşü mübahisəyə səbəb oldu. Argentinalılar onların, uruqvaylılar isə özlərinin topu ilə oynamaq istəyirdi. Hakim hər 45 dəqiqənin bir topla oynanılmasına qərar verdi. Albiselesta ilk yarıda öz topu ilə 2:1-lik qələbə qazansa da, fasilədən sonra Uruqvayda hazırlanan top işə düşdü. Meydan sahibləri 3 dəfə fərqlənib 4:2 hesabı ilə qalib gəldi. Bir qolu olmayan Kastro da bu qarşılaşmada qol sevinci yaşadı. Argentinada isə polislə Uruqvay səfirliyini daşa basan fanatlar arasında böyük qalmaqal yaşandı.
Qətər 2022 Dünya Kubokunun qalibi, Fransanı penaltilərdə 4-2 məğlub edərək (3:3 et)
Forma tarixi
Ev
Səfər
Əbdürrəhman
Əbdürrəhman — Azərbaycanda daha çox işlədilən ad.
Bu adı olan tanınmış insanlar
Xəqani Məcnunov
Məcnunov Xəqani Vaqif oğlu 1974-cü ildə Laçın rayonunun Oğuldərə kəndində anadan olub. 1981-ci ildə Oğuldərə kənd orta məktəbinin I sinfinə gedib, 1991-ci ildə həmin məktəbi qurtarıb. 1992-ci ildə milli ordumuzun tərkibində bir çox döyüşlərdə iştirak edib.
Xidmət etdiyi batalyon dağıldığına görə 1993-cü ilin oktyabrında evə qayıdıb. 1993-cü il dekabr ayının 24-də məskunlaşdıqları Qəbələ rayonundan çıxıb Şəki rayonunun Baş Göynük kəndinin ərazisində məskunlaşan əmisi evinə gedib.
28 dekabr 1993-cü ildə oradan döyüşə yollanıb və həmin gün Ağdam rayonunun Salahlı Kəngərlisi istiqamətində gedən döyüşdə əsir düşüb.
Ramiz Əhmədov
Ramiz Əhmədov — azərbaycanlı jurnalist və siyasətçi; Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin 1-ci sədri ; Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin I çağırış deputatı, Yevlax Rayonu İcra Hakimiyyətinin başçısı, Kirovabad şəhər Gəncə rayon, Qutqaşen rayon partiya təşkilatlarının birinci katibi, "Kommunist" qəzetinin baş redaktoru.
Keckiella rothrockii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Xətai (Ağstafa)
Xətai (əvvəlki adı: Marksovka) — Azərbaycan Respublikasının Ağstafa rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 29 dekabr 1992-ci il tarixli, 428 saylı Qərarı ilə Ağstafa rayonunun Marksovka kəndi Xətai kəndi adlandırılmışdır.
Ramiz Əhmədov
Həyatı
Ramiz Haşım oğlu Əhmədov 1939-cu il martın 6-da Quba rayonunun Zizik kəndində anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsini və Moskva İctimai Elmlər Akademiyasını bitirmişdir. Fəlsəfə elmləri namizədi olmuşdur.
Ramiz Əhmədov 10 sentyabr 2007-ci il tarixində vəfat edib.
Evli idi, 3 övladı var.
Siyasi-ictimai fəaliyyəti
"Kommunist" qazetinin baş redaktoru, Gəncə və Qəbələ rayonlarının partiya komitələrinin katibi, Yevlax rayonunun icra başçısı olub.
1980-ci ildə o, Heydər Əliyevin göstərişi ilə yeni yaradılan Kirovabad şəhər Gəncə rayon partiya təşkilatının birinci katibi təyin olunmuşdur.
1988-ci ildə o, Əbdürrəhman Vəzirov tərəfindən Qutqaşen rayon partiya təşkilatının birinci katibi təyin olunmuşdur.
Ramiz Əhmədov Azərbaycan Kommunist Partiyası XXXII Qurultayında Mərkəzi Nəzarət-Təftiş Komissiyasının sədri seçilmişdir.
7 fevral 1991-ci il tarixində Dövlət idarəetmə sisteminin təkmilləşdirilməsi ilə əlaqədar Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına (Əsas Qanununa) dəyişikliklər və əlavələr haqqında Qanun layihəsinin işlənib tamamlanması üzrə Redaksiya komissiyasının üzvü seçilmişdir.
Ronaldinyo
Ronaldinyo — Braziliya futbolçusu, hücumameyilli yarımmüdafiəçi
Həyatı
Adının mənası portuqal dilindən tərcümədə "Kiçik Ronaldo" deməkdir. Bunun səbəbi isə o hələ kiçik yaşlarında olarkən İnter-Milan-da oynayan Ronaldoya duyduğu heyranlıq idi. O uşaq klubunda oynayarkən komandası finalda 23–0 qalib gəlmişdi və Ronaldinyo 23 qol atmışdı.
"Qremio"
Karyerasına burada başlayıb. Copa sulmansı və Rio çempionatını 1999-cu ildə bu klubla alıb.
"Barselona
Ronaldinyo 2003 -də  Barselonaya  transfer olundu. O  Real Madrid  lə oyunda atdığı qolu  Real Madrid  azərkeşləri ayaq üstə alqışladılar
Milana transfer olunarkən azərkeşlərə yazdığı vida məktubu:
"İlk növbədə hamınıza təşəkkür edirəm. Həmişə sizlərin sevgisini üstümdə hiss etmişəm. Daim Barselonada xoşbəxt olmuşam, çünki insanlar mənə maraq göstərib. Düzdü, böyük kluba gedirəm, amma həmişə burda oynadığım günlər və qazandığım titulları xatırlayacam. Futbol həmişə sənə zövq verməlidi. Mən futbolu yalnız təbəssümlə oynaya bilirəm. Bu olmasa oynya bilmərəm. Çox sağolun ki, həmişə mənimlə birlikdə gülümsəyirdiniz İndi isə gedirəm".
Axa
Axa Xan – türk mifologiyasında heyvan tanrısı. Ahağa Xan də deyilir. Heyvanları Qoruyar. Heyvanların ağası olaraq görülər. Ülgən tərəfindən vəhşi heyvanların və onların balalarının məsuliyyəti ona verilmişdir. Yakutlardaki Aha adlı çay tanrısı və Anadoludakı Aka adı verilən Ana Tanrıça ilə də əlaqədardır. Bəzi fikirlərə görə Aka Xanım ilə eyni şəxsiyyətdir, lakin aralarında cinsiyyət fərqliliyi olduğu nəzərə alınmalıdır.
Etimologiya
(Ağ/Ah/Ak) kökündən törəmişdir. Ağa / Aha qardaş deməkdir. Böyük qardaş mənası və ya sahiblik ifadə edir. Ağlıq məzmununu da saxlayar. Monqol və tungus dillərində də keçmişdə və hal-hazırda kişi tərəfli qohumluqlar təyin etməkdə istifadə edilər. Monqolca Ah, mançurca Ahon qardaş deməkdir.
Hacı Çələbi xan
Hacı Çələbi xan — siyasi xadim və sərkərdə, müstəqil Şəki xanlığının yaradıcısı.
Hacı Çələbinin xalqın vəkili təyin olunması
Hacı Çələbi xan 1551-ci ildə şəkililərin Səfəvi şahı I Təhmasibə qarşı üsyanına başçılıq etmiş Dərviş Məhəmməd xanın uzaq xələfi idi. Nadir şahın tabeçiliyindən birinci çıxan Hacı Çələbi xan olub, hələ onun sağlığında ikən Şəkinin müstəqilliyini elan etmişdi. Hər şey Nadir şahın Şirvana və Dağıstana qarşı yeritdiyi sərt vergi siyasətindən başlamışdı. Narazılıqlar dalğası uzaq Şəkiyə qədər gəlib çatmışdı.
Nadir şah Əfşar tərəfindən bu vilayəti idarə etmək üçün təyin olunmuş Məlik Nəcəf ağır vergiləri və hədsiz zülmü ilə əhalini özünə qarşı qaldırmışdı. Şəki camaatı onun zülmündən bu vaxt Dərbənddə olan Nadir şaha şikayət edir. Nadir şah Azərbaycanda və Dağıstanda öz siyasətindən narazılıqların get-gedə artdığını görüb, məsələni malalamaq istəyir. O, Şəki əyanlarına tapşırır ki, Məlik Nəcəfin fəaliyyətinə nəzarət edə biləcək bir səlahiyyətli şəxs seçib, şahın hüzuruna göndərsinlər. 1741-ci ilin sonunda şəkililər öz nümayəndələri kimi varlı və nüfuzlu bir şəxs olan Hacı Çələbini seçirlər. Şah onu Şəki mahalı üzrə vəkil təyin edir və ona Məlik Nəcəfin yığdığı vergilərə nəzarət səlahiyyəti verir. Bundan sonra Hacı Çələbi faktiki olaraq, hakimiyyəti öz əlinə alır. O, Məlik Nəcəfin vəzifəsinə daxil olan bir çox işlərə açıq müdaxilə etməkdən də çəkinmir.
Nəcəf Hacı Çələbidən şikayət etmək məqsədilə Nadir şahın düşərgəsinə gəlir: "Çələbi qoymur ki, mən şahın tapşırıqlarını yerinə yetirim. Özü də mənə qulaq asmır, camaatın da başını pozur." Belə zəngin bir mahalı əldən buraxmaq istəməyən Nadir şah Hacı Çələbini öz düşərgəsinə çağırır və onu asdırmaq istəyir. Lakin Hacı cəsarətli hərəkət edib, boynu kəndirdə ola-ola Nadir şahı bu ittihamın doğru olmadığına inandıra bilir. O deyir: "Məlik, şahdan hansı tapşırığı alırsa-alsın buna bir neçə başqa tapşırıqlar da əlavə edir." Nadir şah inanıb, Hacı Çələbini bağışlayır, ona daha böyük səlahiyyətlər verir. Öz əmirlərinə isə acıqlanaraq söyləyir: "Hamınız bunu bilə-bilə səsinizi çıxara bilmədiyiniz bir zamanda bu səkili Çələbi boynu kəndirdə də məndən qorxmayıb, öz rəyini bildirdi. İndi görəcəksiniz, o, yenə nəsə bir iş törədəcək. Mən öz zənnimdə heç vaxt yanılmıram."
Şəki xanlığının yaradılması
200px|thumb|right|1746-cı ildə Nadir şah tərəfindən verilmiş bu fərmanda Şəki əhalisinin hakimiyyətin Cəfərdən Hacı Çələbiyə verilməsi istəyi rədd edilmişdir. Əlyazma [[AMEA Tarix İnstitutunun kitabxanasında saxlanılır.]] 1743-cu ildə Nadir şah Şirvandan çıxandan sonra burada yenidən onun əleyhinə çıxışlar başlanır. Hacı Çələbi bundan istifadə edərək, başındakı sadiq adamlarla birlikdə Nadir şahın canişini məlik Nəcəfin iqamətgahına hücum çəkərək, onu öldürür. Bundan sonra o, Şəkini müstəqil bir xanlıq elan edir. Fuad Əliyev bu barədə belə yazır: "'Bununla da Azərbaycan ərazisində kiçik dövlət qurumlarının-müstəqil xanlıqların yaranması prosesi başlanır. Belə bir fakt da diqqətə layiqdir ki, əgər müstəqil xanlıqların əksər qismi Nadir şah dövlətinin süqutundan sonra yaranmışdırsa, Şəki xanlığı özünün istiqlaliyyəti məsələsini hələ onun hakimiyyəti illərində qaldırmışdır.'" 1744-cü ilin qışında Nadir şah öz qoşununu qiyamçı Hacı Çələbinin üzərinə göndərir. Hacı Çələbi isə bunu irəlicədən gördüyü üçün şəkililəri geri çəkilib, Nadir şahın hücumundan sonra Gələrsən-Görərsən qalası adlandırılan möhkəmləndirilmiş və təchiz olunmuş məşhur qalada gizlənməyə çağırır.
Nadir şah dayanmadan, 15 minlik seçmə qoşunu ilə qalanın üzərinə yeriyir. Ancaq heç üç gün keçməmiş o, hətta mühasirə də qurmadan geri çəkilməli olur. Şəkililər tez-tez qaladan qəfil çıxışları ilə Nadir şahın qoşununa ciddi zərbələr vururlar. Bu hucumların birində Nadir şahın özü də az qala öləcəkdi. Şəkililər böyük qənimət əldə edirlər. Nadir şah qoşununu Bərdəyə çəkir. Orada möhkəmləndikdən sonra 30 minlik qaşunla 1744-cü ilin sonunda Dərbəndə yola düşür. Fevral ayında o, yenidən Hacı Çələbinin üzərinə gəlir. Gələrsən-Görərsən qalasının mühasirəsi yenidən heç bir nəticə vermir. Bundan qəzəblənən Nadir şah qədim Şəkini və onun ətrafındakı kəndləri yandırıb külə döndərir. Qəhrəman şəkililər az qala üç il özlərini Gələsən-Gorəsən qalasında ağır məhrumiyyətlərə düçar edib, Nadir şahın hər cəhətcə üstün ordusuna müqavimət göstərirlər. Nəhayət, 1746-cı ilin martında Hacı Çələbi Nadirlə müqavilə bağlayır. Nadir şah Nəcəfin bir qohumunu Şəkiyə məlik təyin edir, lakin eyni zamanda Hacı Çələbiyə də məlik səlahiyyəti verir və ona xeyli xərac gondərir. Bu, artıq Hacı Çələbinin qələbəsi demək idi. Çünki üstündən bir il keçəndən sonra Tiflis, Gəncə, Naxçıvan və İrəvan Nadir şahdan üz döndərəndə Hacı Çələbi artıq Nadir şahın əleyhinə yeni çıxışlara başlamaq üçün hazır idi.
Hacı Çələbinin şöhrəti, habelə onun qoşunlarının səfərbərliyi və silahlanma səviyyəsi o qədər artır ki, Qafqazın ən müxtəlif vilayətlərindən ona kömək üçün müraciətlər olunur. Belə ki, məxəzlərdən birində qızılbaşlar qarşısında əndişə duyan gəncəlilərin Hacı Çələbiyə müraciət etməsindən sonra 1748-ci ilin yay aylarında onun Əli xanla oraya getməsi və orada qalması göstərilir.
"Pənahəli bəy xan rütbəsinə layiq görüldükdən və 1748-ci ildə Bayat qalasında tikinti işlərinə başladıqdan sonra onunla düşmənçilik edən qonşuları kömək üçün Hacı Çələbiyə müraciət etdilər. O dövrün tanınmış tarixçisi Mirzə Adıgözəl bəyin yazdığına görə, onlar suverenlik qazanmış və eyni zamanda Şirvanın hakimi olan Şəkili Hacı Çələbiyə müraciət edirlər." Ancaq Pənah Əli xan əvvəlcədən xəbərdar edilmişdi və qalanın etibarlı müdafiəsini təşkil edə bilmişdi. Buna görə də Hacı Çələbinin dəstələri geri çəkilməli oldular. O, geri döndükdən sonra demişdi: "'İndiyə qədər Pənah xan naxışlanmamış gümüş idi. Biz isə gedib bu gümüşü zərb etdik və geri döndük.'" Bundan sonra Hacı Çələbi çox vaxt da qonşularının hesabına öz xanlığının hərbi və iqtisadi qüdrətini artırmaq qayğısına qalır.
Qızılqaya xəyanəti
Şuşanı mühasirədə saxlasa da uğur qazana bilməyən Məhəmməd Həsən xan Qacar Qarabağdan geri çəkiləndən sonra Pənah xan Qarabağlı, Kərim xan Qaradağlı, Heydərqulu xan Naxçıvanlı və Şahverdi xan Gəncəli bir araya gələrək, Hacı Çələbinin hərəkətlərini muzakirə edirlər. Muşavirədə deyilir ki, Hacı Çələbi onları saymır və onlarla "sülh və dostluq yoluna gəlmir". Onlar Hacı Çələbi ilə mübarizəyə başlamaq qərarına gəlir və bu qərarlarını gürcü çarına da çatdırırlar. Çar onları danışığa dəvət edir.
Danışıqlara gəlmiş bu dörd xanı 1752-ci ildə Gəncə yaxınlığında gürcü çarı Teymuraz və onun oğlu İrakli Gəncəni və Qarabağı tutmaq niyyəti ilə əsir götürürlər. Şahverdi xan Qacarın xidmətçilərindən biri (başqa bir versiyaya görə, Pənah xanın oğlu İbrahim Xəlil xan) baş verən hadisəni Hacı Çələbiyə xəbər göndərməyə imkan tapır. Hacı möhtəşəm bir ordu ilə müttəfiq qoşunlarının qarşısına çıxaraq, Kürün o biri sahilində qərar tutur.
Hacı Çələbi əsir düşmüş xanları xilas etmək istəyir. Ancaq bilir ki, əsas sözü onun əmirləri söyləyəcək. Buna görə də müşavirəni açmamışdan Hacı Çələbi sonradan zərb-məsələ çevrilmiş bu sözləri söyləyir: "'Siz hansı qərarı alırsız-alın, Kürü keçmək söhbəti orda mütləq olmalıdır.'" Məliklər müşavirəyə başlamaq istəməyib deyirlər: "Biz müşavirəyə ancaq ona görə gəlmişdik ki, iş Kürü keçmək dərəcəsinə çatmasın. Ancaq əgər istəyirsinizsə, qoy belə olsun. Qoşuna əmr edin ki, hücuma keçsin." Hacı Çələbi qoşunlara Kürü keçmək əmri verir. "Şeyx Nizami -əleyhissəlamın müqəddəs məqbərəsi yaxınlığında, o yerdə ki, aləmə insanların qəlbini və əqlini işıqlandıran ilahi nur yayılır, iki qoşun üz-üzə gəlir və döyüş başlanır." Gürcü qoşunları ağır bir məğlubiyyətə uğrayırlar. II İrakli qaçıb canını güclə qurtarır. Çələbi xan gürcüləri düz Tiflisəcən qovur və oğlu Ağakişi bəyi azad edilmiş bütün ərazilərin-Gəncə, Qazax və Borçalının hakimi təyin edir. Bu, artıq Hacı Çələbinin gürcülərlə ikinci toqquşması idi. Əvvəlcə də II İrakli və III Teymurazın başçılıq etdiyi birləşmiş gürcü-kaxet qoşunları az vaxtda çoxlu güc toplamış Şəki xanına dərs vermək istəmişdilər. Əvvəl-əvvəl şəkililər gürcü qoşununun qabağından çəkilmişdi. Ancaq bu, hərbi fənddən başqa bir şey deyildi. Gürcülərin sayıqlığı itirməsindən istifadə eləyən Çələbi xan az sonra özü onlara hücum etmiş və düşmən canlı qüvvəsini və xeyli hərbi yükünü itirərək, qaçmağa üz qoymuşdu. 1755-ci ildə Hacı Çələbi böyük bir qoşunla Şirvan üzərinə yeriyir və Ağsunu mühasirəyə alır. Qubalı Hüseynəli xan şirvanlıların köməyinə gəlir. Çələbi xan məğlubiyyətə uğrayır və geri çəkilir.
Hacı Çələbi 1755-ci ildə vəfat edir. Şəki xanlığının ən möhtəşəm və inkişaf etmiş Azərbaycan xanlığına çevrilməsi onun müstəsna xidmətlərindəndir. Çələbi özünün paytaxtı olan Şəki şəhərinin abadlaşdırılması üçün çox işlər görmüşdür. Burada mədrəsələr, məscidlər, karvansaralar, hamamlar, məktəblər tikilir. O vaxtdan indiyəcən Şəki özünün təkrarolunmaz gözəlliyi ilə insanları heyran edir.
Debora Seku
Debora Seku (26 noyabr 1979, Rio de Janeiro) — Braziliya aktrisası.
Tom Cons
Ser Tom Cons (əsl adı ser Tomas Con Vudvord ; d. 7 iyun 1940) — əslən Uelsdən olan Britaniya estrada müğənnisi. Onun rəngarəng şouları və emosional mahnıları 1960-cı illərin ortalarından ona dünya şöhrəti gətirmişdir.
Həyatı
Müğənni 7 iyun 1940-cı ildə Uelsin Pontiprid qəsəbəsində, fəhlə ailəsində anadan olmuşdur. Hazırda ABŞ-nin Kaliforniya ştatında, Los-Anceles şəhərində yaşayır. 17 yaşından Melinda Trençard (Melinda Trenchard) ilə evli olmuşdur (10.04.2016-da vəfat edib). Mark adında oğlu və övladlığa götürülmüş Donna adında qızı var.
1965-ci ildə Cons "It’s Not Unusual" mahnısı ilə Britaniya çartlarında birinci oldu. Növbəti il ifa etdiyi Ceyms Bond haqqındakı "Thunderball" filminin eyniadlı mahnısına görə böyük gələcək vəd edən debütant kimi "Qremmi" mükafatına layiq görüldü.
1966-cı ildə onun oxuduğu "Green Green Grass of Home" klassik kompozisiyası Böyük Britaniyanın ən çox satılan sinqlına çevrildi. 1968-ci ildə çıxan "Delilah" mahnısı Sovet İttifaqında, 1971-ci ildə çıxan rəqs üslubundakı "She’s a Lady" mahnısı isə ABŞ-də böyük populyarlıq qazandı.
1970–80-ci illərdə Consun nəzərə çarpacaq dərəcədə məşhur hitləri olmadı. Bu dövrdə o, əsasən yaşlı dinləyicilər üçün ifa edirdi. 1988-ci ildən başlayaraq o öz repertuarını müasir mahnılarla genişləndirməyə başladı. 1990-cı illərin sonlarında isə gənc ifaçılarla — The Cardigans ("Burning Down The House", 1999), The Pretenders ("Lust for Life", 1999), Stereophonics ("Mama Told Me Not to Come", 2000) ilə birlikdə albomlar yazdırdı.
1999-cu ildə Tom Cons kaver-versiyalardan ibarət olan "Reload" albomunu yazdırdı və 2000-ci ildə bu albom onun karyerasındakı ən çox satılan albom oldu. Bu albomdakı "Sex Bomb" sinqlı isə həmin ilin ən populyar rəqs hitinə çevrildi və Britaniya satış çartlarında üçüncü yeri tutdu.
21 oktyabr 2008-ci ildə ABŞ-də, 17 noyabrda isə Avropada "24 Hours" adlı yeni diski satışa buraxıldı. U2 qrupunun üzvləri Bono və Edc bu albomdakı "Sugar Daddy" mahnısının yazılmasında iştirak etdilər.
Sapfir
thumb|Sapfir Sapfir - göy və mavi rəngli qiymətli daş. Kimyəvi quruluşu: Al2O 3
İnsan orqanizminə əhəmiyyəti
Sapfir - geniş müalicə spektrlərinə malikdir. O, osteoxondroz, dəri xəstəlikləri zamanı qaşınmanı, (xüsusilə onu boyunda qızıl çərçivə içərisində gəzdirərlərsə) aşağı salır. Sol əldə gəzdirilən sapfir daşı olan üzük və ya qolbağı astma, ürək və nevrolgiyalar zamanı kömək edir. .
Erigeron monticolus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Erigeron vagus
(Erigeron vagus) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kəhrəba
thumb|350px|Kəhrəba thumb|350px|Kəhrəba
Kəhrəba — qiymətli daş.
Başqırdıstanda aclıq (1921-1922)
1921-1922 illərin arasında baş vermiş Başqırdıstanda aclıq, müasir Başqırdıstan ərazisində Rusiya vətəndaş müharibəsi vaxtı baş vermiş.
Səbəbləri
Uzun müddət ərzində, vətəndaş müharibəsinin cəbhəsi Başqırdıstan ərazisində keçirdi. Cəbhənin hər iki tərəfi ölüsoyanlıq, oğurlama və dinc əhalinə qarşı başqa cinayyətlər törədirdi. Misal üçün, hökumət komissiyasının hesabatına görə, ancaq üç kantonda (Tamyan-Qatay, Böryən-Tüngəüer və Qıpçaq-Ete ırıu) 100 həyət zərər çəkmiş, 5377 ev sahibliyi yox edilmiş, 2826 yaşayış yeri tamamilə dağıdılmış və 50 min adamın çöreyi yox idi. Müharibə ərzində mal qaranın böyük hissəsi ya müsadirə olunub ya quru 1920-ci ildə acından ölüb. 1918 ildə aparılmış meşələrin millətləşdirilməsi isə sənayənə zərər vurub. Kənd təsərrüfatının sənayə güvvətləri məhv edilib.
Nəticələri
Aclıq dövründə Başqırdınstan əhalisi 650 min adama, yəni 22%-ə azalıb.
1921-1922 illərin arasında 82,9 min kənd ev sahibliyi yox olub, işləyən atların sayı 53%, iribuynuzlu mal-qaranın sayı 37,7%, qoyunların sayı 59,5%-ə azalıb, əkim sahəsi isə 51,6%-ə azalıb.
Uels Şahzadəsi (Alyaska)
Uels Şahzadəsi — Aleksandr arxipelaqının ən iri adasıdır. Alyaskanın cənub-şərində, Sakit okeanın Alyaska körfəzi akvatoriyasına daxildir. Adanın sahəsi 6674 km² təşkil edir. ABŞ adaları arasında Havay, Kadyak və Puerto-Rikodan sonra dördüncüdür. Adaların dünyada sahəsinə görə sıralamasında 97-ci yeri tutur.
Coğrafiya və ekologiya
Adanın uzunluğu 217 km, eni 72 km təşkil edir. Burada 6000 nəfər insan yaşayır. Onların 1200 nəfəri Kreyq şəhərində yaşayır. İqtisadiyyatın əsasını meşəçilik, balıqçılıq və balıq məshullarının istehsalı təşkil edir.
Şah Abbas məscidi
I Şah Abbasın Səfəvilər ərazisində inşasına fərman verdiyi 999 məsciddən biri
Erigeron aequifolius
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Meli Malani
Meli Malani (17 noyabr 1996) — Ficili üzgüçü. Meli Malani Ficini 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Meli Malani birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Rio-de-Janeyroda baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər 50 m sərbəst stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 23.88 saniyəlik nəticəsi ilə 52-ci yeri tutdu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.
Bohemiya və Moraviya protektoratı
Bohemiya və Moraviya protektoratlığı (Protektorat Böhmen und Mähren; Protektorát Čechy a Morava) — 15 mart 1939-cu ildə Almaniyanın Çexoslovakiyanı işğal etməsindən sonra 16 mart 1939-cu ildə yaradılmış Nasist Almaniyası protektoratı. Bundan əvvəl, 1938-ci ilin sentyabrında Münhen sazişinin imzalanmasından sonra Nasist Almaniyası Çexiyanın Sudet vilayətini öz tərkibinə daxil etmişdir.
Protektoratın əhalisi əsasən etnik çexlər, Sudetin əhalisi isə etnik almanlar idi. 14 mart 1939-cu ildə müstəqil Slovakiya respublikasının yaradılmasından və ertəsi gün Çex dövlətinin qalıqlarını Almaniyanın işğalından sonra Adolf Hitler 16 mart 1939-cu ildə Praqa qalasında protektorat qurduğunu elan etdi.
Tarixi
10 oktyabr 1938-ci ildə Münhen sazişinə əsasən, əsasən etnik almanların yaşadığı Çexoslovakiyanın Sudet vilayəti Nasist Almaniyası tərəfindən ilhaq edildi.
Bundan beş ay sonra, Slovakiya özünün müstəqilliyini elan etdi, Hitler Çexoslovakiya prezidenti Emil Qahunu Berlinə çağırdı və onu Çexiyanın alman işğalını qəbul etməyə dəvət etdi.
Protektoratın əhalisi Almaniyanın qələbəsi üçün çalışması lazım olan bir işçi qüvvəsi olaraq səfərbər edildi. Sənayeni idarə etmək üçün xüsusi şöbələr təşkil edildi. Çexlər kömür mədənlərində, metallurgiyada və silah istehsalında işləməli oldular; gənclərin bir hissəsi Almaniyaya göndərildi. İstehlak mallarının istehsalı azaldı və əsasən Alman silahlı qüvvələrini təmin etməyə yönəldildi. Protektorat əhalisinin təchizatı ciddi rasiona məruz qaldı.
Bəzən hə, bəzən yox (film, 1993)
Bəzən hə, bəzən yox (hind. कभी हाँ कभी ना, mənası: Bəzən hə, bəzən yox) 1993-cü ildə Romantik-Komediya janrında çəkilmiş Bollivud filmidir.
Bohemiya və Moraviya protektoratı
Tarixi
İşğalın ilk aylarında alman hökuməti nisbətən mülayim idi. Gestaponun fəaliyyəti əsasən Çexiya siyasətçilərinə və ziyalılarına qarşı yönəldildi. Ancaq 28 oktyabr 1939-cu ildə Çexoslovakiyanın müstəqilliyinin ildönümündə çexlər işğala qarşı çıxdılar. Oktyabr ayında yaralanan tibb tələbəsi Yan Opletalın cənazəsi, 15 noyabr 1939-cu ildə Reyx reaksiyasından sonra tələbə nümayişləri səbəb oldu. Siyasətçilərin kütləvi həbsləri başladı və 1800 tələbə və müəllim də həbs olundu. Noyabrın 17-də protektoratdakı bütün universitetlər və kolleclər bağlandı, 9 tələbə lideri edam edildi, yüzlərlə insan konsentrasiya düşərgələrinə göndərildi.
1941-ci ilin payızında Almaniya protektoratda bir sıra radikal addımlar atdı. İmperiya Təhlükəsizlik Baş İdarəsinin rəisi Reynhard Heydrix Bohemiya və Moravia Reiyxrotektorunun müavini təyin edildi. Baş nazir Alois Eliaş tutuldu, sonra vuruldu, Çex hökuməti yenidən quruldu, bütün Çex mədəniyyət müəssisələri bağlandı. Gestapo həbslərə və edamlara başladı. Yəhudilərin konsentrasiya düşərgələrinə sürgün edilməsi təşkil edildi; Terezin şəhərində bir getto təşkil edildi. 4 iyun 1942-ci ildə Heydrix "Antropoid əməliyyatı" zamanı yaralanarkən öldü. Onun davamçısı general-polkovnik Kurt Daluge kütləvi həbslərə və edamlara başladı. Lidiçe və Lezak kəndləri dağıdıldı. 1943-cü ildə təxminən 350.000 çex işçisi Almaniyaya sürgün edildi. Protektorat daxilində, bütün qeyri-hərbi sənaye qadağan edildi.
Erigeron morelensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Fabri
Fabrizio Aqusto Ramires (d. 31 dekabr 1987, Las-Palmas, İspaniya) - Türkiyə Super Liqası təmsilçilərindən olan Beşiktaş klubunda çıxış edən əslən Uruqvay’lı, ispan futbolçudur.
Cordan Agiye
Cordan Agiye — Sent-Lüsiyalı üzgüçü. Cordan Agiye Sent-Lüsiyanı 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Cordan Agiye birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Rio-de-Janeyroda baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər 50 m sərbəst stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 23.28 saniyəlik nəticəsi ilə 45-ci yeri tutdu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.
Kabedelu
Kabedelo — Braziliyanın şimal-şərq regiounun Parayba ştatında yerləşən bələdiyyə.
Keckiella
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Növləri
[[SS 2 (*
Balıqçı üzüyü
Papa üzüyü Roma Papasının balıqçılıqla məşğul olan Müqəddəs Pyotrun vəliəhdi olduğunu xatırlatmaq üçün taxılır. Üzüyün üzərində qayıqda əyləşən apostol Pyotrun balıqçı torunu suya atması təsvir olunmuşdur. Bu simvolikanın İsa Məsihin söylədiyi kimi, onun şagirdlərinin insan ruhunun ovçusu olacağına işarə etdiyi iddia edilir.
Üzük haqda ilk məlumatlara papa IV Klimentin məktubunda rast gəlinir (1265). Orta əsrlər dövründən bəri papanın yanına gələn hər kəs öz dodaqlarını bu üzüyə toxundururdu. Bu, həmin şəxsin papaya tabe olmasına işarə idi. 1842-ci ilə qədər bu üzükdən papanın şəxsi məktublarının təsdiqi üçün möhür kimi də istifadə olunurdu.
Yeni seçilən papa üçün yeni bir üzük hazırlanır və ora onun adı həkk edilir. Papanın ölümündən sonra kamerlenqo (və ya  kamerari) iki kardinalın iştirakı ilə üzüyü məhv edir. Buna səbəb, yeni papa seçkiləri dövründə sənədlərin saxtalaşdırılmasının qarşısını almaqdır. Yeni üzük yeni pontifikə tacqoyma mərasimi zamanı təqdim edilir.
Nəqşi Cahan meydanı
Nəqşi Cahan Meydanı ( Meydān-e naḳş-e cahān; “Dünyanın şəkli meydanı” ya da Meydān-e Şāh; “Şahın meydanı”) — Həmdə İmam meydanı adı ilə tanınır. İsfahanın mərkəzində olan meydan, İranın ve cənub-şərqi Asiyanın ən geniş meydanıdır. Meydanın 4 küncündə 4 fərqli bina tikilmişdir: qərbdə Ali Qapı sarayı, şimalda Qeysəriyyə bazarı, şərqdə dini mərkəz olan Şeyx Lütfullah məscidi, cənubda isə  İmam məscidi yerləşir. Meydanın üstü açıq hissəsi isə bir çox mərasimlər üçün ictimai məkan kimi fəaliyyət göstərir. Meydan İranın 20.000 rial əskinasının arxa tərəfində təsvir olunub. Abidə UNESCO-nun Ümumdünya irsi siyahısına daxildir.
Tarixi
Nəqşi Cahan meydanı qurulduğu gündən etibarən həm şəhər, həm ümümulikdə İran nəzdində öz orginallığını və toxunulmazlığını qoruyub saxlayan məkanlardan biridir. Meydanın inşası 1598-ci ildə başlasa da təxminən 1632-ci ildə başa çatmışdır. Nəqşi Cahan meydanının layihələndirilməsi və tikintisi ideyası şah I Abbasın dövründə İsfahan şəhərinin cənub-qərbində təklif edilmiş və həyata keçirilmişdir. 1598-ci ildə Şah Abbas ölkənin paytaxtını Qəzvindən, İsfahan şəhərinə köçürməyə qərar verir. O səfəvi tarixindəki ən böyük şəhərsalma layihəsinin təşəbbüskarı olur. Bu nəhəng şəhərsalma proyektinin baş memarı Şeyx Bəhai (Bəhaəddin əl-Amili) idi  Bu layihə Şah Abbasın baş planının iki əsas xüsusiyyəti üzərində cəmləmişdir: Şəhərin hər iki cinahında,bütün görkəmli qurumların, məsələn, bütün xarici dövlətlərin iqamətgahlarının yerləşdiyi Çaharbağ prospekti və Nəqşi Cahan Meydanı (“ Dünyanın Nümunəsi ”).Şahın hakimiyyətə gəlişindən əvvəl ölkədə mərkəzləşdirilməmiş güc strukturu var idi: müxtəlif qurumlar, hərbçilər ( qızılbaşlar ) hakimiyyət uğrunda mübarizə aparırdılar.) və imperiyanı təşkil edən müxtəlif əyalətlərin qubernatorları. Şah Abbas bu siyasi quruluşu sarsıtmaq istəyirdi və İsfahanın imperiyanın paytaxtı kimi yenidən qurulması hakimiyyətin mərkəzləşdirilməsində mühüm addım idi.  Meydanın əhəmiyyəti ondan ibarət idi ki, Şah Abbas onu inşa etidrməklə Səfəvi hakimiyyətin üç əsas komponentini burada  cəmləyəcəkdi; Şah Məscidi ruhanilərin gücünü,Bazar tacirlərin gücünü və təbii ki, Ali Qapı sarayı isə burada yaşayan şahın gücünün simvolu idi.
Meydan
Şah Abbasın dövründə İsfahanı ziyarət edən avropalılar da Şah Meydanına heyran olublar. Səfəvi sarayında qonaq olmuş alman səfir  Adam Oleari meydan barədə öz qeydlərində yazır:Şəhərin meydanı genişdir, uzunluğu təxminən 700 fut (213 m) və eni 200 (61 m) futdur. Qərbdə zərgərlik fəaliyyətləri üçün gözəl və vahid tağ fasadları tikilir. Onların önündə isə ağaclar əkilmişdir. Şərqdə Serena və nağara çalmaq üçün daha geniş tağ fasadları var. Cənubda Sahib Əl-Zaman məscidi, şimalda bazar yerləşir və meydanın mərkəzində idman tədbirləri keçirilir. Şah sarayının ətrafını hündür divarlar əhatə edir. Onu gündüzlər 3-4 nəfər, gecələr isə 15 nəfər qoruyur
İsfahanlılar əcnəbilərlə münasibətdə çox açıqdırlar, hər gün bir neçə başqa millətin adamları ilə ünsiyyət qurmaq məcburiyyətindədirlər
İmam məscidi
left|thumb|277x277px|[[İmam məscidi (İsfahan)|İmam məscidi gecə görünüşü]] Məscidin dörd tərəfindəki eyvanları tağlar birləşdirir. Kəbə istiqamətdə olan eyvan isə ən böyük və möhtəşəmdir. Onun mavi günbəzi çox gözəldir. Baş günbəzin hündürlüyü 52, minarələrin yüksəkliyi isə 42 metrdir. İçərisi unikal naxışlar, rəsmlər, ornamentlər və xəttat yazıları ilə bəzənmiş məscidin ümumi sahəsi 20 min kvadrat metrdir. Ən maraqlısı isə məsciddəki akustikadır. Belə ki, məscidin qarşı tərəfindəki ən uzaq küncdə oturanın pıçıltısını bu tərəfdəki adamlar eşidirlər. 1611-cı ildə tikintisinə başlanan və inşası 30 il davam edən İmam məscidinin inşasına Ustad Əbül Qasım rəhbərlik etmiş, memarı isə Əli Əkbər İsfahanidir. Binanın planı 4 eyvanlıdır. Əsas ibadət məkanınn cənub-qərbi və cənub-şərqi mədrəsələrlə əhatə olunmuşdurş Bu mədrəslərdən biri Süleymani digəri isə Nəsiri adlanır. Yan tərəflərində iki hündür minarəsi olan sivri tağlı tacqapı var. İçəridə kiçik qübbəli düzbucaqlı məkandan keçən şimal eyvanı ilə üzbəüz olan və arxasında əsas ibadət otağının yerləşdiyi qiblə eyvanı bütün diqqəti qibləyə cəlb edir. Əsas ibadət otağının qiblə eyvanının arxasındakı hündür hissəsi kvadrat planlıdır və qübbə ilə örtülüdür. Xarici qübbə 54 m, minarələr isə 48 m hündürlükdədir. Qiblə eyvanı ilə 27.40 m hündürlüyündə, meydana baxan tacqapı harmoniya nümayiş etdirir. Daxili qübbənin hündürlüyü 38 m-dir.
Ali Qapı
thumb|281x281px|[[Ali Qapı sarayı]] Ali qapı sarayı Nəqşi Cahan meydanının qərbində, Şeyx Lütfullah məscidinin qarşısında yerləşir. Saray Səfəvi şahlarının rəsmi iqamətgahı olmuşdur. Abidə qırx səkkiz metr hündürlükdə, yeddi mərtəbəlidir. İlk mərtəbə giriş kimi istifadə olunur. Ölçüləri 20x 19 metrdir və hündürlüyü isə 13 metrdir. İkinci mərtəbədən baxdıqda Şeyx Lütfullah məscidini görmək mümkündür. 3-cü mərtəbədə 18 ədəd taxta ilə bəzədilmiş sütunlar mövcuddur. Bu mərtəbə bir çox yan təsirlərə məruz qaldığından II Şah Abbas tərəfindən yenidən bərpa edilmişdir. Abidənin 6-cı mərtəbəsində musiqi zalı vardır ki, onun divarlarında akustik dəyəri olan dərin dairəvi boşluqlar yerləşir. Sarayın adı “Ali” farsca “yüksək” “görkəmli”, qapı isə Azərbaycan tükcəsindən götürülmüşdür. Mənası yüksək qapı deməkdir. Bu saray on yeddinci əsrdə Şah I Abbasın fərmanı ilə inşa edilmişdir. Saray bu dövrdə əyanları və xarici səfirləri əyləndirmək üçün istifadə olunmuşdur. Şah ilk dəfə burada 1597-ci ildə Novruz bayramını qeyd etmişdir. Mərasim yeri olan Ali Qapı, kompleksin qapalı quruluşu ilə meydanın ictimailiyi arasında simvolik keçid rolunu oynayırdı. Ali Qapının bir hissəsi olduğu Dövlətxana Saray Kompleksi bir-birinə bağlı olan və müxtəlif funksiyalar üçün istifadə edilən çoxlu binalardan ibarət idi. Bu kompleksin tikintisinə I Şah Abbas ın dövründə başlanmışdır; Şah Səfi dövründə yeni bölmələr əlavə edilmiş və bütün tikinti  II Şah Abbas tərəfindən sona çatıdırlmışdır. Kompleks dövlətxanə, hərəmxana, dəftərxana, səfirlərin qəbul olunduğu Talar-e Tavile adlı kiçik pavilyon və Ali Qapı Sarayı da daxil olmaqla bir sıra binadan ibarətidi. Səfəvi saraylarının ən fərqləndirici xüsusiyyətlərindən biri də odur ki, onların ətraflarında qalın divarlar və ya qalalar olmur. Görünürlük və açıqlıq Səfəvi şahlarının və dövlətin təmsil olunduğu saray memarlığının səciyyəvi xüsusiyyətləri idi. Səfəvi paytaxtının mərkəzində yerləşən Ali Qapı sarayı qalın və hündür divarlarla əhatə olunmuş intruziv Osmanlı və Moğol saraylarından fərqli olaraq şəhərin ən canlı ticarət və dini mərkəzlərindən birinin tərkib hissəsi kimi tikilmişdir. Səfəvi şahları öz müasirlərindən fərqli olaraq, yer üzündə imamların nümayəndəsi olmaq iddiasından çıxış etmiş, təvazökarlıq və səxavət məfhumlarına daha çox önəm vermiş, onları mərasim və memarlıq fəaliyyətlərində də göstərməyə çalışmışdırlar. Ali Qapı Sarayı ilə meydan arasında vasitəsiz vizual və məkan əlaqəsi də bu memarlıq mədəniyyətinin təzahürüdür. İranın 20.000 rial əskinasının arxa tərəfində saray təsvir edilmişdir. Saray 1953-cü il tarixli İran 20 rial əskinaslarının arxa tərəfində də təsvir edilmişdir.
Şeyx Lütfullah məscidi
Səfəvi dini memarlığının ən məşhur nümunələrindən biri olan məscid Meydan-ı Şah ın şərq tərəfində yerləşir. Saray əhlinin şəxsi istifadəsi üçün tikilən məscidə Ali Qapı sarayından enərək getmək mümkündür. Həmin meydanın cənub tərəfində digər saray üzvlərinin ibadətləri üçün tikilmiş İmam məscidi yerləşir. Ali qapı sarayından bu məscidi uzun keçid vasitəsilə enilirdi. Keçid boyunca daimi mühafizəçilər yerləşdirilmişdir ki, onların məqsədi hərəmin qadınlarını buraya daxil ola biləcək kənar şəxslərdən qorumaq idi. Əsas girişdə də mühafiizəçilər varidi və məscidin qapıları hər zaman qapalı saxlanılırdı. Günümüzdə bu qapılar ziyarətçilərin üzünə açıqdır və keçid artıq istifadə olunmur.
Tarixi mənbələrə əsasən məscid əvvəllər müxtəlif adlarla anılmışdır. Cünabadi buranı “Qubbat Məscid”  yəni günbəzli məscid, müasir tarixçi İsgəndər bəy Münşi isə paklıq və gözəllik məscidi adlandırmışdır. Digər tərəfdən isə avropalı səyyahlardan Şarden məsciddən günümüzdəki adı ilə bəhs etmişdir. 1602-1618 illəri arasında inşa edilən məscid əvvəllər Sədr və Fətullah məscidi kimi tanınsa da, sonradan Şah Abbasın qayınatası, şiə alimi Şeyx Lütfullahın adını daşımaqdadır.
Sarayın və məscidin meydanda birgə inşası Səfəvi hakimiyyətinin həm nəzəri, həm də praktiki olaraq dünyəvi və ruhani köklərini simvollaşdırır. Xaricdəki və daxildəki ərəb yazılarının məzmunu da binanın bu rolu ilə bağlıdır. Məscidin tikinti kitabələri və günbəz çarxı yazıları Əli Rza Abbasi nin əsəridir. Kitabələrdə adı keçən digər ustalar isə Bəkir-i Bənna və Məhəmməd Rıza Hüseyn İsfahani dir.
Qeysəriyyə bazarı
Nəqşi Cahan meydanının şimal hissəsində yerləşən bazar İsfahanın və Orta Şərqin ən qədim və böyük bazarlarından biri hesab olunur. Burada əsasən xalça və kilim satılırdı. Bazarın 1000 ilə yaxın tarixi onun Səfəvilərdən öncə Səlçuk imperiyası zamanında inşa edildiyini göstərir. Bu, köhnə şəhəri yeni şəhərlə birləşdirən tağlı, iki kilometrlik küçədir.
Kiri Buba
Abreg Bva Kirivi (Kiri Buba; ləzgicə КIириви Бва; ) – məşhur ləzgi qaçağı.
Kiri Buba çeçen Zəlimxan Xaraçoyevskiy, gürcü Data Tutaşxia və inquş Ahmed Xuçbarov kimi qaçaqlarla birgə Qafqazın ən məşhur və nüfuzlu qaçaqlarındandır.
Həyatı
Kiri Buba Dağıstan vilayəti Kürə dairəsinin İkra kəndində anadan olmuşdur. Kiri Bubanın doğum tarixi haqqında dəqiq məlumatlar yoxdur. Ehtimal olunur ki, o, XIX əsrin 70-ci ilərin sonunda anadan olub. Kiri Buba Rusiya imperiyasının çar hakimiyyətinə qarşı mübarizə aparıb, xalqı açıq-aşkar çar hakimiyyətinə qarşı müharibəyə çağırırdı.
1905–1913 illərdə, qaçaq Buba 20 nəfərdən artıq dəstəsi ilə Bakıdan Mahaçqalaya kimi ərazini terror altında saxlayırdı. Varlıların mülklərin dağıdaraq, o aldığını kasıb camaata paylayardı. Xalq ona "Ləzgi Robin Qudu" adını verib.
Ametist
thumb|Ametist|187x187px Ametist — bənövşəyi rəngli kvars. thumb|right|165x165px|Poçt markası (2003). Öz müalicəvi əhəmiyyətindən başqa sahibini spirtli içkidən, ona olan aludəlikdən qoruyur. Qədim vaxtlarda ametisti gecə səhərədək su olan qabın içinə saxlayır və ondan qızdırma və soyuqdəyməsi olanlara içirdirdilər. Ametist amuleti keçici xəstəliklərdən qoruyur. Üzdə olan qırışlara və çillərə qarşı istifadə edilir. Maraqlıdır ki, çilləri yox etmək üçün onu müntəzəm olaraq çilin üzərinə sürtmək lazımdır. Evdə ametistin olması ailə üzvləri arasında sülhün və harmoniyanın olmasına yardım edir. Bu gün ametistin köməyi ilə psixi gərginliyi, depressiyanı və yuxusuzluğu müalicə edirlər. Bu daş yanığı regenerasiya etmək, immuniteti möhkəmləndirmək xüsusiyyətinə malikdir, qulaqda gəzdirilən ametist görmə qabiliyyətini gücləndirir. Daxili harmoniyanı tənzimləyir, mənəvi düşkünlüyün, qorxunun, özünə inamsızlığın "dərmanıdır". Bizneslə məşğul olanlar üçün də xeyirli olan bu daş, "yuxarı sferada" hami tapmağa, bankrot olmamaqda "yardımçı" ola bilər. Onu sandıqda saxlamaq olmaz. Üzük gümüşdən olmalı, əgər digər minerallarla bir yerdə isə, qızıldan olması məsləhətdir. Astroloqlar əsasən Qoç, Oxatan, Oğlaq, Dolça və Balıqlar bürcünə aid məsləhət görsə də, hərdən başqaları da gəzdirsə, ziyan verməz.
Erigeron morrisonensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Erigeron parishii
(Erigeron parishii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Xılxına
Xılxına — Azərbaycan Respublikasının Ağstafa rayonunun Düzqışlaq inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 25 may 1991-ci il tarixli, 123-XII saylı Qərarı ilə Ağstafa rayonunun Düzqışlaq kənd Sovetindən Xılxına kəndi Qarahəsənli kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir.
Toponimikası
1808-ci ilə aid arxiv sənədlərində kəndin adı Xılxınna variantında qeydə alınmışdır. Oykonim xıl (tat. "dərə" deməkdir) və xınna ("xunan" sözünün tarixən dəyişmiş forması) komponentlərindən düzəlib, "xunan dərəsi" mənasındadır. Tarixi mənbələrin məlumatına görə, xunanlar hələ çox qədimdən Azərbaycanın qərb bölgəsində, Kür çayı boyunca yaşamışlar. Tədqiqatçılar Tovuz rayonu ərazisindəki Torpaqqalada və onun ətrafında qədim Xunan şəhərinin və Xunan qalasının yerləşdiyini iddia edirlər. Bu gün Tovuz rayonu ərazisində mövcud olan Xunanyurd, Xunanarx, Xunanyol, Xunan təpəsi, Xunan dərəsi, Xunan düzü, Ulu Xunan düzü, Xınnakirən, Hunanlar kimi coğrafi obyektlər xunanların bu ərazidə yaşadıqlarından xəbər verir. Mənbələrə görə, monqol istilaları zamanı Xunan şəhəri viran edilmiş, əhalisi Tovuzun başqa yerlərinə səpələnmişdi. Xunan qaçqınlarının bir hissəsi Xınna dərəsi adlanan ərazidə məskunlaşmışdı. Xılxına toponimi Xınna dərəsi oroniminin sinonimidir. Güman etmək olar ki, yaşayış məntəqəsini Xınna dərəsindən köçüb gəlmiş ailələr saldığı üçün belə adlandırılmışdır. Xılxına kəndini yerli sakinlər çox vaxt "Çapayev" də adlandırırlar.
Tarixi
1727-ci ilin dəftərində Gəncə-Qarabağ əyaləti 3 şəhərdən biri (Gəncə, Bərdə və Xılxına).
Coğrafiyası və iqlimi
Xılxına kəndi Gəncə-Qazax düzənliyində yerləşir.
Təhsil
Kənddə yeganə orta məktəb Ağdərə istiqamətində gedən döyüşlərdə həlak olmuş şəhid Kərəm Hüseynovun adını daşıyır.
Kickxia elatine
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İqitkin adası
İqitkin adası (, Igitxix̂ ) — Aleut adaları qrupuna, Andreyanov adalarına daxil olan ada. İnzibati baxımından Alyaska ştatı, Qərbi Aleut adaları rayonuna daxildir.
Coğrafiya
Böyük Sitkin adasından 4,8 km şərqdə yerləşir. 10,8 km uzunluğa malikdir. Maksimal hündürlüyü 33 metrdir. İki hissəsədən ibarətdir və eni 1 km olan bərzəxlə bir-birinə birləşir.
Düzələn səhvlər (film, 1986)
Düzələn səhvlər (, kantonca: Zhi fa xian feng) — 1986-cı ildə döyüş janrında çəkilən filmdir. Filmin ABŞ versiyasında adı "Qanun naminə" kimi səslənir.
Məzmun
Hsia Linq-Çenq mafiya başçısını müxtəlif cinayətlərlə bağlı ittiham edən cavan vəkildir. Lakin Yeni Zelandiyada son məhkəmə ərəfəsində əsas şahid naməlum səbəbdən silahlılar tərəfindən öldürülür və Hsia onu xilas edə bilmir. Bu səbəbdən Hsia Linq-Çenq məhkəmə işi ilə şəxsən məşğul olmağa başlayır...
Karolin adaları
Karolin adaları (, ; adaların adı İspaniya kralı II Karlın şərəfinə adlandırılmışdır) — Sakit okeanın qərbində, Mikroneziya ərazisində yerləşir. Amerika Birləşmiş Ştatlarından müstəqillik əldə etdikdən sonra ərazisində iki dövlət qurulmuşdur: Mikroneziya Federativ Ştatları və Palau.
Tarixi
Kolonizasiyaya qədər adaların yerli əhalisi ibtidai-icma quruluşunda yaşayırdılar. İri birliklər olmasına baxmayaraq hələdə dövlət quruluşu yox idi.
Karolin adaları ilk dəfə 1567-ci ildə ispan dənizçi Alvaro de Saavedra tərəfindən (digər məlumata görə 1526 -ci ildə Alonsa de Salasar) kəşf edilir. Adaların bir qismi rus dənizçisi Fyodor Petroviç Litke tərəfindən 1828-ci ildə araşdırılmışdır.
XVII əsrdə İspaniya adaları öz ərazisi elan etmişdir. Bununla belə faktiki adalar nəzarətsiz olaraq qalırdı. 1885-ci ildə Almaniya imperiyası adalardan birinə bayrağını sançaraq öz ərazisi elan edir. İspaniya beynəlxalq arbitraj məhkəməsinə müraciət edir. Nəticədə papa XIII Levin hakimliyi ilə İspaniyanın lehinə qərar çıxarılır. 1899-ci ildə İspaniya adaları Almaniyaya satır. Birinci Dünya müharibəsinin əvvəllərində 1914-ci ildə adalar Yaponiya imperiyası tərəfindən ələ keçirilir. Versal anlaşmasına görə adalar üzərində Yaponiya mandatlığı verilir. Yaponlar orda iri şəkər qamışı plantasiyaları yaradırlar. Sonradan adaya çoxlu sayda yapon köçürülür. Yerlilər asimiliasiya olunur. İkinci Dünya müharibəsindən sonra ABŞ adaları öz mandatlığına alır. 1978-ci ildə isə adalar ABŞ ərariləri ilə azad şəkildə assosasiyaya daxil edilmişdir. 1982-ci ildə anlaşma rəsmi şəkildə imzalanmışdır.
Coğrafiya
Arxipelaqın tərkibinə 936 ayrı və ya qruplardan ibarət olan vulkan-atol məşəlli adalardan ibarətdir. 1-10° ş. e və 131-163° ş. u arasında yerləşir. Sahəsi 1160 km² təşkil edir. Adalar qrupuna daxil iri adalar: Palau (Babetuap, 391 km²), Yap adaları (105 km²) — qərb qrupu; Senyavin adaları (Ponape, 334 km²), Truk (100 km²), Kusaie adası (110 km²) — şərq qrupu.
Adalar vulkanik məşəllidir. Ən hündür nöqtəsi 791 metr təşkil edir. Fosfat yatağları ilə zəngindir. Ekvatorial və subekvatorial iqlimə malikdir. İl ərzində 2250 - 3000 - 4500 və 6000 mm arasında yağıntı düşür. Tayfunlar müşahidə edilir. Şimalında Bambuk meşələri vardır. Savannalar dağ ətəyi yerlərdə ərazilərdə yerləşir.
Əhali
Karolin adalarının ümumi əhalisi 125 000 nəfər təşkil edir(2010 il).
Etnik tərkibi, din və dil
Adaların yerli əhalisi əsasən Mikroneziyalılardan ibarətdir. Ümumi sayları 67 000 nəfər təşkil edir. Ən böyük etnik qrup Truklar 15 000, ponapeanlar 12 000 nəfər təşkil edmişdir. Dini baxımından adaların böyük qismində insanlar xristian dininə etiqat edir. Rəsmi dil ingilis dilidir. İnsanlar əsasən Kokos palması, Dərman şəkərqamışı, Taro, Qramafonçiçək batat əkirlər. Heyvandarlıq və balıçılıqla məşğul olurlar.
I Əbdürrəhman
I Əbdürrəhman Əbül-Mütarrif Əbdürrəhman əd-Daxil ibn Müaviyə bin Hişam — Əndəlüs Əməvi dövlətinin qurucusu (756–788).
Kickxia spuria
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
I Əbdürrəhman
Həyatı
731-ci ildə Dəməşq yaxınlarında Deyrihannada doğuldu Anası Rah, Bərbəri Nəfza qəbiləsinə mənsub bir cariyə idi. Kiçik yaşda atasını itirdiyi üçün babası Xəlifə Hişamın yanında böyüdü. Abbasi qətli-amından qurtulduqdan sonra bir müddət Fərat civarında gizləndi. Niyəti şərqə qaçmaq idi, fəqət Abbasi əsgərlərinin onu təqib etdiyini öyrənincə azad edilmiş köləsi Bədr ilə birlikdə Suriya, Fələstin və Misir üzərindən İfrikıyyəyə ulaşmayı başardı. İfrikıyyə valisi Əbdürrəhman b. Həbib əl-Fihri, Abbasilərə qarşı olmasına rəğmən, bağımsızlığını qazanmaq arzusunda olduğu üçün Əbdürrəhman ibn Müaviyənin Kayrəvanda qalmasına izin vermədi. Buna gğrə bir müddət Bərkada qalan Əbdürrəhman buradan Tahərdə, oradan da Mərakeşin Aralıq dənizi sahilində yaşayan Nəfza qəbiləsinin yanına getti.
Əbdürrəhman, Şimali Afrikada gözlədiyi dəstəyi tapa bilməyincə Əndülüsə keçməyə qərar verdi. Ancaq, öncə yanından heç ayrılmayan azadlı köləsi Bədri göndərərək durumu öyrəndikdən sonra hərəkət etmənin daha uyğun olacağını düşündü. Bədr, iyun 754-cü ildə İspaniyaya keçdi; Əməvi tərəfdarı olan komandanlardan Ubəydullah b. Osman və Abdullah b. Xalid ilə görüşərək Əbdürrəhmanın ismarışını çatdırdı. Bu iki kumandan, Əmir Yahya b. Buhtu da aralarına alaraq Əndülüsün önəmli simalarından Sarakusta (Saraqosa) valisi Sumeyldən yardım istəməyə qərar verdilər. Sumeyl ilk görüşmədə Əbdürrəhmanın Əndülüsə gəlməsini dəstəkləyəcəyini bildirməsinə rəğmən daha sonra fikrindən vaz keçdi. Buna gğrə onlar da Yəmən əsilli qəbilələrin yardımını sağlama yoluna getdilər. Bu qəbilələr Əbdürrəhmanı Əndülüsə dəvət edərək ona hər xüsusda yardım edəcəklərinə dair söz verdilər.
Əbdürrəhman b. Muaviyə, Əndülüsdən gərəkli yardım vaadlərini alınca, göndərilən bir gəmi ilə 14 avqust 755-ci il tarixində Qırnata sahillərində Münəkkəbə (Almunəcar) çıxdı. Burada Ubəydullah b. Osman ilə Abdullah b. Xalid tərəfindən qarşılandı və Ubəydullahın əlində olan Torrox qalasına götürüldü. Əbdürrəhmanın Əndülüsə keçdiyini xəbər alan vali Yusif əl-Fihri, çəşitli vaadlərdə bulunarak onu siyasi əməllərindən vazgəçirmək için bir həyət göndərdi isə də sonuç alamadı. Əbdürrəhman, idarəyi bir an öncə ələ gəçirmək için harəkətə gəçti. Şəzûnə (Sidonia) və İşbiliyə (Sevilla) üzərindən Kurtubaya doğru ilərlərkən taraftarlarının sayısı süratlə arttı. 11 may 756-cı il tarixində Vadilkəbir (Guadalquivir) nəhri sahilinə ulaşarak karargah kurdu. Yûsuf əl-Fihri də şəhirdən çıkarak nəhrin diğər sahilində Musarə məvkiinə gəldi. Barış için karşılıklı əlçilər göndərilməsinə rağmən Əbdürrəhman kəsin olarak savaş kararını vərmişti. Gəcə karanlığından faydalanarak bütün birliklərini nəhrin karşı tarafına gəçirdi və 15 Mayıs sabahı Yûsuf əl-Fihrinin üzərinə saldırdı. İki taraf arasındaki kanlı savaş Əbdürrəhmanın galibiyətiylə sona ərdi və bu zafər ona Kurtubanın kapılarını açtı. Böyləcə Əndülüs Əməvi Dövlətinin təməlləri atılmış oldu.
Musarə savaşında məğlub olan Yusif əl-Fihri və Sumeyl, Əbdürrəhmanla yenidən savaşmaq üçün hazırlıqlara başladılar. Qərnatanı ələ keçirib, yetərli miktarda kuvvət topladıktan sonra Kurtubaya doğru harəkətə gəçtilər. Diğər yandan Əbdürrəhman, Yûsuf əl-Fihri və taraftarlarının kəndisi için hər zaman təhlikə təşkil ədəcəğin ibildiğindən, daha fazla kuvvətlənməsinə fırsat vərmədən Gırnata üzərinə yürüdü. Əbdürrəhman, Yûsuf və Suməylin Kurtubada oturmalarına izin vərilməsi və mallarına dokunulmaması təkliflərini kabul ədərək savaşmaktan vazgəçti. Bununla birliktə, yıllardan bəri Əndülüstə valilik yapan Yûsuf əl-Fihriyə iki iktidardan uzaklaşmak ağır gəliyor, ayrıca Əbdürrəhmanın Yəmən qəbilələrinin dəstəğiylə Əndülüsü ələ gəçirməsini hazmədəməyən diğər bazı qəbilələr dəvamlı olarak onu isyana təşvik ədiyorlardı. Bu tahriklərə kapılan Yûsuf, Kurtubayı tərkədərək Maridəyə (Mərida) gitti və burada isyan bayrağını açarak ətrafında toplanan kalabalık bir grupla İşbiliyə üzərinə yürüdü. İşbiliyə Valisi Abdülməlik b. Ömər əl-Mərvani onu mağlûp ətti (758). Tuləytulaya (Tolədo) doğru kaçan Yûsuf yakalanarak öldürüldü. Bu olayı Suməylin hapsə atılarak boğdurulması takip ətti. Bu sırada Yûsuf oğulları Muhamməd və Kasımın isyan təşəbbüsləri də kolaylıkla bərtaraf ədildi.
Əbdürrəhmanın Əndülüstə kısman sükûnəti sağladığı bir sırada Ala b. Mugıs əl-Yahsubi, Abbasi Xəlifəsi Mansûrun dəstəğiylə Mağribdən Əndülüsə gəçərək Bəca bölgəsində isyan ətti. Əbdürrəhmandan məmnun olmayan kalabalık bir grup da onun ətrafında toplandı. Bəca və çəvrəsini ələ gəçirən Ala, öncə Kurtubaya doğru harəkət ətti. Ancak yanında fazla kuvvəti bulunmayan Əbdürrəhman onu başşəhrin uzağında karşılamak düşüncəsiylə Karmûnəyə (Carmona) gələrək kaləyə çəkildi və bəkləməyə başladı. Ala kısa bir sürə sonra Karmûnəyə ulaşarak şəhri kuşattı. Kuşatma iki yandan fazla sürdü. Muhasaranın uzaması Alanın taraftarları arasında anlaşmazlık çıkmasına səbəp oldu. Bu fırsatı dəğərləndirmək istəyən Əbdürrəhman, bəklənmədik bir anda kalədən çıkarak hücuma gəçti. Alanın kuvvətləri bu hücum karşısında dayanamadı, kəndisi də dahil kuvvətlərinin büyük bir kısmı savaş məydanında hayatlarını kaybəttilər (763). Xəlifə Mansûr bu ilk təşəbbüsünün başarısızlıkla sonuçlanmasına rağmən hər fırsatta Əndülüsə müdahalə ədiyordu. Yinə Kuzəy Afrikadan İspaniyaya gəçmiş olan Əbdürrəhman b. Habib əs-Sıklabi, 779 ildə Tudmir bölgəsində isyan ədərək halkı Abbasilərə biat ətməğə çağırdı. Kəndisi gibi Əbdürrəhmana isyan ətmiş olan Barsəlona Valisi Süləyman b. Yakzan ilə iş birliği yaptı. Bunun üzərinə Əbdürrəhman b. Muaviyə Tudmir üzərinə yürüdü. Bir sürə onun kuvvətlərinə mukavəmət ədən Əbdürrəhman b. Habib, Tudmiri tərkədərək Bələnsiyəyə (Valəncia) kaçtı və burada kəndi adamlarından bir Bərbəri tarafından öldürüldü (779).