cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Los-Anceles Kaliforniya Universiteti
Müasir vəziyyəti
Los-Anceles Kaliforniya Universiteti Los-Anceles şəhərinin qərb hissəsində Vestvud rayonundan şimala və Sanset bulvarından cənuba 419 akr ərazidə yerləşir. 1919-cu ildə ali məktəbin kampusunda cəmi dörd bina var idi, hazırda isə burada 174-dən çox tikili mövcuddur. Qədim binalar roman və Renessans üslublarında tikilib. 1950-ci ildən sonra isə müxtəlif memarlar tərəfindən müxtəlif üslublara aid yeni-yeni tikililər ucaldılıb. Bağlar, fəvvarələr, muzeylər, qarışıq memarlıq nümunələrinə aid binalar kampusa əsrarəngiz gözəllik bəxş edir.
Universitetin şəhərciyi Cənub və Şimal hissələrdən ibarətdir. Şimal kampusda İtaliya kərpicindən tikilmiş qədim binalar vardır. Humanitar, İncəsənət, Hüquq, Biznes məktəbləri, Dikson məhkəməsi həmin kampusda fəaliyyət göstərir. Cənub hissədə isə daha müasir binalar mövcuddur və Fiziki elmlər, Texnika, Psixologiya, Riyaziyyat, Tibb məktəbləri, universitetin Tibb Mərkəzi yerləşir.
Şəhərcikdə ən hündür bina 1950-ci ildə yəhudi və Fələstin ərəbləri arasında sülhün bərqərar olması üçün böyük səy göstərdiyinə görə Nobel mükafatına layiq görülmüş afro-amerikalı Ralf Bançın adını daşıyan tikilidir. Binanın girişində onun büstü qoyulub. R.Banç Los-Anceles Kaliforniya Universitetinin ilk Nobel mükafatına layiq görülmüş məzunu olub.
Kampusda, burada çoxlu sayda yeraltı və yerüstü dayanacaqlar olmasına baxmayaraq, maşın sıxlığından və dayanacaqların çatışmazlığından əziyyət çəkilir. Tələbələrin və əməkdaşların kampus ərazisində sərbəst hərəkətini təmin etmək üçün xüsusi yerli avtobuslar mövcuddur.
Hollivud universitetin yaxınlığında yerləşdiyindən ali məktəbin kampusu bir çox filmlərin çəkildiyi məkana çevrilib. Bunlardan "Sarışın", "Köhnə məktəb", "Ağlı çaşmış professor" və s. qeyd etmək mümkündür. 2009-cu ilin yanvar ayında Hollivud kinokampaniyası burada "Mənim adım Xandır" filmini çəkib.
Los-Anceles Kaliforniya Universitetində Filologiya və Elmlər, Humanitar, Həyat haqqında, Fizika, Sosial elmlər kollecləri, Beynəlxalq, Ətraf Mühitin Mühafizəsi institutları, İncəsənət və memarlıq, Mühəndislik və tətbiqi elmlər, Hüquq, İdarəetmə, İctimaiyyətlə əlaqələr, Teatr, kino və televiziya, Təhsil və informasiya tədqiqatları ali, Devid Geffen adına Tibb, Stomatologiya, Səhiyyə, Tibb bacısı məktəbləri mövcuddur.
Filologiya və Elmlər Kolleci 1919-cu ilin mayından fəaliyyət göstərir. Kollec 34 akademik departamentdən ibarətdir. Burada humanitar, həyat haqqında, fizika, sosial elmlər bölmələri var. Humanitar elmlər bölməsinə incəsənət tarixi, klassika, ingilis dili, linqvistika, musiqişünaslıq, fəlsəfə, dinşünaslıq, proqramların yazılışı fakültələri aiddir. Həyat elmləri bölməsi psixobiologiya, hesablama və sistem biologiyası, ekologiya və təkamül biologiyası, mikrobiologiya, immunologiya və molekulyar genetika, molekulyar, hüceyrə və inteqral fiziologiya, nevrologiya, fiziologiya elmləri fakültələrindən ibarətdir. Fizika elmləri bölməsinə atmosfer və okean elmləri, kimya və biokimya, yer və kosmik elmlər, riyaziyyat, fizika və astronomiya, statistika fakültələri daxildir. Sosial elmlər bölməsi Afro-Amerika tədqiqatları, antropologiya, arxeologiya, kommunikasiya elmləri, iqtisadiyyat, coğrafiya, tarix, insan kompleks sistemləri, siyasi elmlər, sosiologiya, qadın problemləri tədqiqatları fakültələrindən ibarətdir.
Təhsil və informasiya tədqiqatları ali məktəbi 1919-cu ildə Los-Anceles Kaliforniya Universitetinin nəzdində yaradılıb. Burada pedaqogika, informatika sahələri üzrə magistr, doktorluq dərəcələri, müxtəlif sertifikatlar verilir. Məktəbdə informasiya tədqiqatları üzrə informasiya və kitabxana elmləri magistri, kitabxana işi, arxiv tədqiqatları, kinematoqrafiya, televiziya və kino arxivləri və s. departamentlər var.
İdarəetmə məktəbi 1935-ci ildə yaradılıb. Məktəbdə mühasibat, idarəetmənin həlli, əməliyyatı və texnologiyası, təşkilatçılıq tədqiqatları, maliyyə, qlobal iqtisadiyyat və idarəetmə, insan resursları və təşkilati davranış, informasiya sistemləri, marketinq, siyasət, daşınmaz əmlak və s. departamentləri, Harold və Poulin Sahibkarlıq Tədqiqatları, Lourens və Lori Maliyyə və İnvestisiya mərkəzləri fəaliyyət göstərir.
Mühəndislik və tətbiqi elmlər məktəbi 1945-ci ildə yaradılıb. İlk bakalavr dərəcəsi məktəbdə 1947, magistr 1948, doktorluq dərəcəsi isə 1950-ci ildə verilib. Məktəb 7 akademik departamentdən ibarətdir (aerokosmik sənaye, biomühəndislik, kimya və biomolekulyar mühəndislik, informatika və hesablama texnikası, elektrotexnika, istehsal, materialşünaslıq, maşınqayırma) və 28 ixtisas proqramı təklif edir.
Məktəbi "İnternetin yarandığı məkan" adlandırırlar, belə ki, 1969-cu il oktyabrın 29-da professor Leonard Kleynork və onun tədqiqat qrupu buradan Stenforda ilk olaraq məlumat göndəriblər.
İncəsənət və memarlıq məktəbi 1939-cu ildə yaradılıb, tələbələrə geniş spektrdə proqram və kurs təklif edir. Məktəbdə memarlıq və şəhər dizaynı, incəsənət, dizayn-media incəsənəti, etnomusiqi, dünya incəsənəti və mədəniyyəti departamentləri mövcuddur. Məktəbin nəzdində Herb Alpert Musiqi, Eli və Edit Broad İncəsənət, Perloff Holl, Qloriya Kaufmann Holl məktəbləri, Hummer, Fuler muzeyləri, 5 tədqiqat mərkəzi fəaliyyət göstərir.
Los-Anceles Kaliforniya Universitetinin kitabxanası Elmi-Texniki Kitabxanalar Assosiasiyası, Şəbəkə İnformasiyası Koalisiyası, Kitabxana və İnformasiya Resursları Cəmiyyəti, Beynəlxalq Kitabxana Assosiasiyaları və Müəssisələri Federasiyasının üzvüdür.
Los-Anceles Kaliforniya Universitetində bir çox nəşrlər çap olunur. Onların arasında ən məşhuru gündəlik "The Daily Bruin" tələbə qəzetidir. Qəzet 1919-cu ildən fəaliyyətə başlayıb və bu günədək 20-dən çox milli mükafata, 2006-cı ildə isə Peşəkar Jurnalistlər Cəmiyyəti tərəfindən "Ən yaxşı gündəlik qəzet" adına layiq görülüb. 1954-cü ildə universitet rəhbərliyinin qəzetin redaktor seçiminə qarışmaq niyyəti qalmaqalla nəticələnmişdi. Hazırda universitetdə tələbələr tərəfindən yeddi jurnal nəşr edilir.
Los-Anceles Kaliforniya Universitetinin kansleri Gen Blok, prorektoru isə Skott Uodur. Universitetin əməkdaşlarının ümumi sayı 31024 nəfərdir. Onların 4016-sı professor-müəllim heyəti, qalanları isə inzibati işçilərdir. Ali məktəbin müəllim və məzunları arasında 11 Nobel mükafatı laureatı, 37 ABŞ Milli Elmlər Akademiyası, 97 Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyası üzvü var.
Los-Anceles Kaliforniya Universitetində 39984 tələbə təhsil alır. Bunlardan 26687 nəfəri bakalavr, qalanları isə magistrant və doktorantlardır. Tələbələrin 55%-ni qızlar təşkil edirlər.
Los-Anceles Kaliforniya Universitetində tələbələrin yataqxanalarda məskunlaşması məsələləri ilə Yaşayış Həyatı İdarəsi, Yaşayış yeri və Qonaqpərvərlik Xidmətləri məşğul olur. Bakalavrlar şəhərciyin qərbində dağ silsiləsində yerləşən "Hill" adlı hissədə 14 kompleksdən ibarət yataqxanalarda qalırlar. Burada tələbələr hər cür şəraitlə təmin olunurlar, yataqxanaların yeməkxanaları zəngin qida menyusuna malikdir. Bakalavrlar üçün yataqxanalar holl, plaza və syuitlərə (lüks nömrələr) bölünür: Dikstara Holl, Hedrik Holl, Rieber Holl, Sproul Holl; De Neve, Rieber Vista, Rieber Terras, Hedrik Sammit və Sanset Villic plazalar; Hitç və Sakson syuitlər. Syuitlərdə 4-6 tələbə üçün yüksək şəraitlə təmin edilmiş otaqlar olur. Burada otaqlar qısa müddətə verildiyindən və qiymətləri baha olduğundan, tələbələr syuitlərə az üstünlük verirlər.
2002-ci ildə universitetdə magistr və doktorantlar üçün yeni Uerburn Terras adlı yataqxana kompleksi tikilərək 2005-ci ildə istifadəyə verilib. Kompleks Vestvudun qərbində universitetin digər yataqxanalarına yaxın yerləşir. Magistr və doktorantların 50%-dən çoxu, xüsusilə əcnəbilər bu kompleksdə məskunlaşırlar.
ABŞ-nin bütün ali məktəblərində olduğu kimi, Los-Anceles Kaliforniya Universiteti də idman sahəsində böyük uğurlara malikdir. Universitetin idman komandalarını ümumilikdə "Bruins" adlandırırlar. Onlar artıq 2 əsrdir ki, (XX-XXI) ABŞ-də atletika üzrə birinci yerdə dayanırlar. Universitet bütün Olimpiya oyunlarında qızıl medallar əldə edib. 2004-cü ildə Afinada keçirilmiş Olimpiya oyunlarına buradan 56 idmançı göndərilib, onların 19-u qızıl medala layiq görülüb. Tələbələr, xüsusilə yelkən, serfinq, vindserfinq, qayıqlarda yarış, kayak idman növlərinə üstünlük verirlər. Həmçinin universitetdə 800-dən çox tələbə təşkilatı var.
Lineynıy adası
Lineynıy adası — Şimal Torpağı adaları qrupuna daxildir. İnzibati cəhətdən Krasnoyarsk diyarının Taymır Dolqan-Nenes rayonu ərazisində yerləşir.
Los-Anceles Kaliforniya Universiteti
Müasir vəziyyəti
Universitetin tələbələri dərslərdən sonra vaxtlarını səmərəli keçirirlər. Onlar Los-Ancelesin tarixi yerlərinə, muzeylərinə, teatrlarına, mədəniyyət mərkəzlərinə ekskursiyalar təşkil edirlər. Tələbələr xeyriyyəçilik fəaliyyəti ilə də məşğul olur, köməyə ehtiyacı olan şəxslərə yardım göstərirlər.
Lineynıy adası
Yerləşməsi
Kara dənizində, Komsomoles adasının cənub-qərbindən qərbdə yerləşir. Klin buxtasında qərarlaşır. Adadan 300 qərbdə Slitıy adası yerləşir.
Ostariostomidae
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Los-Anceles Kaliforniya Universiteti
Müasir vəziyyəti
Los-Anceles Kaliforniya Universitetinin kansleri Gen Blok rəhbərlik etdiyi ali təhsil ocağını belə xarakterizə edir:
"Los-Anceles Kaliforniya Universiteti tədris və tədqiqatların səviyyəsinə görə dünya liderlərindən biridir. Bizim tələbələrimiz yaxşıların ən yaxşısıdır, müəllimlərimizin hər biri isə öz sahələri üzrə aparıcı alimlərdir. Onlar təhsili və yeni-yeni kəşfləri çox sevirlər. Mən ümid edirəm ki, siz bizim gözəl kampusumuzu ziyarət edəcək, mədəni və idman tədbirlərimizə qatılacaqsınız".
Xarici əlaqələri
Ali məktəb dünyada tibb, texnika, pedaqogika, incəsənət və humanitar elmlərin, idmanın inkişafına görə tanınıb.
Los-Anceles Kaliforniya Universiteti Amerika Universitetləri Assosiasiyasının üzvüdür.
Büdcəsi
2009-2010-cu ildə Los-Anceles Kaliforniya Universitetinin illik gəlirləri ümumilikdə 3620617000 ABŞ dollarına bərabər olub. Həmin məbləğin 401513000 ABŞ dolları təhsil haqqı, 604236000 ABŞ dolları qrant və sazişlər, 1395441000 ABŞ dolları satış, göstərilən xidmətlər və tibb mərkəzləri, 593295000 ABŞ dolları təhsil fəaliyyəti, 309881000 ABŞ dolları köməkçi müəssisələr, 51638000 ABŞ dolları isə digər vasitələr hesabına əldə olunan gəlirlərdir.
Ötən il universitetin ümumi xərcləri isə 4289982000 ABŞ dolları olub. Belə ki, bu vəsaitin 2243390000 ABŞ dollarını əməkhaqqı, 463603000 ABŞ dollarını müavinətlər (yardımlar), 68599000 ABŞ dollarını təqaüdlər, 52257000 ABŞ dollarını kommunal xərclər, 496647000 ABŞ dollarını təchizat və avadanlıqlar, qalanlarını isə digər xərclər təşkil edib.
Təhsil haqqı
2009-2010-cu tədris ilində Los-Anceles Kaliforniya Universitetində tələbələrin təhsil haqqı orta hesabla bakalavrda oxuyan yerli tələbələr üçün 9736, əcnəbi tələbələr üçün isə 32453 ABŞ dolları olub. Magistratura və doktorantura pilləsində təhsil alanların təhsil haqqı isə orta hesabla yerlilər üçün 10767, əcnəbilər üçün isə 25809 ABŞ dolları təşkil edib. Məktəb və kolleclərdən asılı olaraq təhsil haqqının məbləği də dəyişir: İdarəetmə məktəbi (MBA) - yerli tələbələr üçün 10296, əcnəbilər üçün 22541 ABŞ dolları, İctimaiyyətlə əlaqə məktəbi - yerli tələbələr üçün 11310, əcnəbilər üçün 23924 ABŞ dolları, Hüquq məktəbi - yerli tələbələr üçün 10598, əcnəbilər üçün 22843 ABŞ dolları, Stomatologiya məktəbi - yerli tələbələr üçün 10293, əcnəbilər üçün 22538 ABŞ dolları, Səhiyyə məktəbi -yerli tələbələr üçün 11310, əcnəbilər üçün 23924 ABŞ dolları, Tibb məktəbi -yerli tələbələr üçün 10659, əcnəbilər üçün 22904 ABŞ dolları. Tələbənin yataqxanalarda qalmaq və qidalanmaq xərcləri 13314, kitab və digər ləvazimatlar - 1599, nəqliyyat - 909, şəxsi xərclər - 1551, tibbi sığorta - 885, vergi və rüsumlar isə 8266 ABŞ dolları təşkil edib.
Cari ildə tələbələrə verilən təqaüd və yardımların məbləği müvafiq olaraq 14899, 11336 ABŞ dollarına bərabər olub (bu ali məktəbdə də müxtəlif məbləğdə bir neçə təqaüd və qrantlar mövcuddur). Universitetin tələbələrinin yarıdan çoxu burada qalıb işləmək və tədqiqatlarını davam etdirmək arzusundadır. Onların 33%-i Pell qrantı alır. Magistrantlar üçün də çoxlu sayda təqaüdlər təklif edilir. Onlardan ən məşhuru Kot-Robles təqaüdüdür və onun məbləği 20000 ABŞ dolları dəyərindədir.
Reytinqi
Amerika Birləşmiş Ştatlarının "U.S News and World Report" jurnalının 2010-cu il üzrə reytinqinə görə, bu ali təhsil müəssisəsi ölkə universitetləri arasında 24-cü yerdə idi.
Məşhur məzunları
Buranın məzunu olan məşhurlardan misal olaraq aşağıdakıların adlarını çəkmək olar:
Mikri-Prespa gölü
Mikri-Praspa gölü və ya Kiçik Prespa gölü (, Limni Mikri Prespa;, , Malo Prespansko Ezero) — Yunanıstan (hövzəsinin sahəsi 138 km², səthinin sahəsi 42,5 km²) ilə Albaniya (hövzəsinin sahəsi 51 km², səthinin sahəsi 4,3 km²) arasında yerləşən tektonik göl. İki Prespa gölündən ən kiçiyidir.
Haqqında
thumbnail|left|Ohrid gölü və Prespa gölləri topoqrafik xəritədə. Mikri-Praspa gölü nadir quş növlərinin çoxalması və qidalanması üçün uyğun olan bataqlıqlara malik olması ilə tanınır. Burada dünyanın ən böyük qıvrımlələk qutan koloniyası çoxalır. Gölün florasını 1.500-dən çox bitki növü təşkil edir. Bu növlərdən 146-sı Ohrid gölü üçün, 39 növü Prespa gölləri üçün endemikdir.
Göldə Aqios Axillios adlı ada yerləşir. Ada X əsrdə bolqar çarı Samuel tərəfindən paytaxt kimi istifadə olunmuşdur. 1970-ci illərdə isə balıqçılıq və turizm mərkəzi olmuşdur. Adada Müqəddəs Axillios bazilikası yerləşir. Bu bazilika Bizans dövründə erkən xristian memarlığı stilinin sağ qalmış nümunələrindən biridir.
Gölün ətrafında yerləşən kəndlər: Aqios Qermanos, Laymos, Milionas, Plati, Kallitea, Lefkonas, Prespes, Karyes, Mikrolimni, Oksiya, Pili və Vrontero.
Orsolya Takaç
Orsolya Takaç — Macarıstanı təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Orsolya Takaç, Macarıstan yığmasının heyətində 2008-ci ildə Çinin ev sahibliyində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Bürünc medal uğrunda görüşdə Avstraliya yığmasına 11:12 hesabı ilə məğlub olan Macarıstan yığması, XXIX Yay Olimpiya Oyunlarını dördüncü pillədə başa vurdu.
Daha sonra Orsolya Takaç, Macarıstan yığmasının heyətində 2012-ci ildə Birləşmiş Krallığın ev sahibliyində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Bürünc medal uğrunda görüşdə Avstraliya yığmasına 11:14 hesabı ilə məğlub olan Macarıstan yığması, London Olimpiadasını dördüncü pillədə başa vurdu.
Orsolya Takaç, Macarıstan yığmasının heyətində 2016-cı ildə Braziliyanın ev sahibliyində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Bürünc medal uğrunda görüşdə Rusiya yığmasına 18:20 hesabı ilə məğlub olan Macarıstan yığması, Rio-de-Janeyro Olimpiadasını dördüncü pillədə başa vurdu.
Yuxarı Korsika
Yuxarı Korsika — Fransa departamenti, Korsika regionunun departamentlərindən biri. Sıra nömrəsi — 2B. İnzibati mərkəzi — Bastiya. Əhalisi — 168 869 nəfər.
Coğrafiya
Sahəsi — 4666 km². Departament 3 tərəfdən Aralıq dənizilə yuyulur, cənub-qərbdə Cənubi Korsika departamenti ilə sərhəddir.
Tarixi
6 iyul 2003-cü ildə avtonomiyanın artırılması ilə bağlı islahatları çox aşağı səs çoxluğu ilə səs verilib: 49,02% -ə qarşı 50,98 faiz. Bu, Korsikanı öz mərkəzləşdirmə siyasətində ilk addım olaraq istifadə etmək istəyən Fransa Daxili İşlər Naziri Nikolas Sarkozinin əsas maneəsi idi.
T-155 Fırtına
T-155 Fırtına Cənubi Koreya tərəfindən istehsal olunmuş K-9 Thunderin əsasında Türkiyədə istehsal olunmuş özüyeriyən artilleriya qurğusudur.
Cənubi Koreya istehsalı 155/52 mm kalibr top, avtomatik mərmi doldurucu mexanizm və Almaniya istehsalı MTU dizel mühərrik kimi bir çox xüsusiyyətlərinin K-9 ilə oxşar olmasına baxmayaraq, T-155-in qülləsi, şassinin bəzi hissələri, naviqasiya sistemi və atəşi idarəetmə sistemi Türkiyədə istehsal olunmuşdur. Aselsan tərəfindən istehsal olunan daxili naviqasiya sistemi koordinatları 17.5 metr sapma ilə müəyyən etməyə imkan verir. Fırtına 30 saniyə ərzində atəşə hazır vəziyyətə gətirilir.
T-155 Fırtınanın maksimum atəş uzaqlığı mərminin növündən asılı olaraq 40 km-ə çatır.
Bu haubitsalar Türkiyə ordusunun Adapazarında yerləşən 1-ci Ordu Təminat Mərkəzi Komandanlığında istehsal olunur. 2001-ci ildən 2009-cu ilin dekabr ayına qədər Türkiyə Ordusu 150-dən çox Fırtına ilə təchiz olunmuşdur. Ümumilikdə isə 350 ədəd T-155 Fırtına istehsal olunacağı planlaşdırılır.
İnkişafı
1995-ci ildə T-155 Storm Türkiyənin Quru qüvvələrinin artilleriya qoşunlarının taktiki və texniki konsepsiyalarını və gələcəyin döyüş meydanında atışa dəstək olmaq tələbatını nəzərə alaraq müasir haubitsa inkişaf proqramına başladı. Proqram 1995-ci ildə texniki və layihənin idarə olunması quru qüvvələrinin istehsalat işlərinin layihələndirilməsi və prototipləşdirilməsi Departamentinin silah və döyüş sursatlarının idarə edilməsi layihələrinin idarə edilməsi sahəsində başlamışdır. Maksimum 30 km mənzilli 155 millimetr/39 kalibrli ilk prototip 1997-ci ildə yaradılmışdır, lakin daha uzun bir sıra ehtiyac nəticəsində yeni 155/52 kalibrli sistemi üçün qərar verdi. Haubitsanın ikinci prototipinin istehsalına 40 kilometrlik məsafəli, 155 mm/52 kalibrli silah sistemləri ilə quru qüvvələrinin tələblərinə uyğun olaraq 2000-ci ildə başlanılmışdır. Dizaynı və təhlili tamamilə müasir dizayn proqramlarından istifadə edərək kompüter mühitində yerinə yetirilmişdir. Xaricdə təchiz olunan komponentlərin inteqrasiyası 2000-ci ilin dekabr ayında, haubitsanın prototipinin korpuslarının, qüllələrinin və asma sistemlərinin istehsalı isə 2000-ci ilin sentyabrında başa çatdırılmışdır. İstehsal işlərinin prototipləşdirilməsi zamanı Türkiyə yeni haubitsada Almaniyanın pzh 2000 alt sistemindən istifadə etməyi planlaşdırırdı, lakin Alman Federal Təhlükəsizlik Şurası PzH 2000 haubitsa alt sistemlərinin satışı üçün ixrac lisenziyasını təsdiqləmədikdən sonra bu sistemlər Cənubi Koreyada Samsung Techvin şirkətindən alınmışdır.
Yola
Yola — Nigeriyanın Adamava ştatının paytaxtı.
T-155 Fırtına
İnkişafı
ASELSAN şirkəti tərəfindən dizayn edilən yeni nəsil “Fırtına 2” adlı haubitsaların sınaqları 2018-ci ildə həyata keçirilib. Yeni nəsil haubitsalara SARP döyüş modulları, müxtəlif atəş idarəetmə sistemləri inteqrasiya edilib. Türkiyə Quru Qoşunları Komandanlığı üçün ümumilikdə 140 ədəd yeni nəsil “Fırtına 2” özüyeriyən haubitsalarının istehsalı planlaşdırılır. Yeni nəsil “Fırtına” özüyeriyən haubitsa layihəsi çərçivəsində ilk tədarüklər 2021-ci ilin yanvar ayında həyata keçirilib.
Yola
Adı
Şəhərin adı böyük düzənlik və ya geniş düzənlik torpaq deməkdir.
T-155 Fırtına
Ölçülər və Performans
Lülənin uzunluğu: 8.09 m
Klirens: 0.42 m
Dalış dərinliyi: 1.5 m
Xəndək keçmə: 2.8 m
Maneə keçmə: 0.75 m
Silahlanma
T-155 “Fırtına” haubitsası “Bir top-Bir batareya” konsepsiyasına və “vur-qaç” (shoot and scoot) prinsipinə əsaslanaraq hazırlanıb. Atəş tapşırığının tamamlanmasından 30 saniyə sonra “Fırtına” öz mövqeyini tərk edə bilir. Haubitsa sahib olduğu daxildən idarəedilən avtomatik lülə kilidləmə sistemi vasitəsilə qısa müddətdə mövqeyini dəyişdirərək düşmənin cavab atəşinə məruz qalma riskini minimum səviyyəyə endirə bilir.
ADOP-2000 sisteminə rəqəmsal olaraq inteqrasiya edilən “Fırtına”nın sahib olduğu ASELSAN 9600 sistemi, tezlik sıçrayışlı radiostansiyalar vasitəsilə təhlükəsiz, etibarlı, çevik, sürətli, mobil, davamlı, yüksək radioelektron qorunmaya malik səs və məlumatların ötürülməsinə və atış nəticələrini sürətlə izləməyə imkan verir. Haubitsanın rabitə avadanlıqları atəşi idarəetmə sistemləri (AİS) tərəfindən hesablanan atəş əmrlərini ən qısa zamanda qəbul etməyə və göndərməyə qadirdir. “Fırtına” Ətalətli Naviqasiya Sistemi sayəsində istiqamət bucağını 0.0018 dərəcəyə, hədəf koordinatlarını 0.16 dərəcəyə, öz mövqe koordinatlarını isə 0.56 dərəcəyə qədər düzgünlüklə təsbit edə bilir.
ASELSAN tərəfindən hazırlanan “Fırtına”nın unikal Atəşi İdarəetmə Sistemi dörd əsas hissədən ibarətdir:
Azərbaycan
Türkiyə ilə Azərbaycan hökumətləri arasında 36 ədəd T-155 Fırtınanın satınalma haqqında müqaviləsi 2011-ci ildə imzalanmış, lakin mühərriyin alman istehsalı olması və Almaniyanın da Azərbaycan və Ermənistanın müharibə şəraitində olmasını nəzərə alaraq bu ölkələrə silah satışı ilə bağlı embarqo qoymasına görə bu müqavilənin icrası baş tutmamışdır. Azərbaycana satılan modellərdə güc qurğusu kimi “Fırtına” haubitsalarının ixrac modellərində Ukraynanın T-84 “Oplot” tanklarında istifadə edilən, Morozov adına Xarkov maşınqayırma zavodunun istehsalı etdiyi 6TD-2 dizel mühərriklərindən istifadə edilir.
Döyüş tarixçəsi
T-155 “Fırtına” haubitsası Türkiyə və Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən bir neçə dəfə döyüş əməliyyatlarında tətbiq edilib. TSQ bu haubitsadan ilk dəfə 2007-ci ilin sonundan 2008-ci ilin yanvar ayına qədər İraqın şimalında PKK terror qruplaşmasına qarşı həyata keçirilən Günəş əməliyyatında, 2012-ci ildə Türkiyə ilə Suriya arasında baş verən sərhəd toqquşmalarında, həmçinin 2016-cı ildə keçirilən “Fərat Qalxanı” əməliyyatı zamanı, Azərbaycan Ordusu isə 2016-cı ilin aprel döyüşlərində istifadə edib.
Sega Saturn
— "Sega" tərəfindən 22 noyabr 1994-cü ildə Yaponiyada, 11 may 1995-ci ildə Şimali Amerikada, 8 iyul 1995-ci ildə isə Avropada satışa çıxarılan ev videooyun konsolu. Bu, altıncı nəsil videooyun konsollarından altıncısı idi. Uğurlu Sega Genesis konsolunun davamçısı olan Sega Saturn konsolunda cüt-CPU arxitekturası və səkkiz prosessor var. Konsol üçün buraxılmış oyunlar CD-ROM formatındadır və aralarında orijinal oyunlara əlavə olaraq, bir neçə arkada portları da var.
Sega Saturn konsolunun istehsalına 1992-ci ildə start verilmişdir. Həmin il "Sega" şirkətinin yenilikçi "3D Model 1" arkada proqramı debüt etmişdir. Sistem Yaponiya elektronika şirkəti olan "Hitachi" tərəfindən istehsal olunmuş bir CPU əsasında dizayn edilmişdi. "Sega" 1994-cü ildə konsola yeni bir video displey prosessoru əlavə etmişdir ki, "Sony" şirkətinin qarşıdan gələn "PlayStation" konsolu ilə daha yaxşı rəqabət apara bilsin.
Sega Saturn ilk vaxtlarda Yaponiyada uğur əldə edə bilmiş, ancaq ABŞ-də gözlənilməz şəkildə plananan buraxılış tarixindən dörd ay əvvəl, 1995-ci ilin may ayında satışa çıxarılanda ölkə bazarında çox nüsxə satmağa nail ola bilməmişdir. Sega Saturn Nintendo 64 konsolunun 1996-cı ilin axırlarında debüt etməsindən sonra sürətlə ABŞ-dəki bazar səhmlərini itirməyə başlamış, 1998-ci ildə isə ölkədə satışdan qaldırılmışdır. Qlobal səviyyədə 9.26 nüsxə satmış Sega Saturn kommersiya baxımdan uğursuz hesab edilir. "Sega" şirkətinin "Sonic the Hedgehog" seriyasında oyun buraxmaqda uğursuz olan istehsal komandaları konsolun pis performansında önəmli bir amil hesab olunur.
Sega Saturn konsolunun "Nights into Dreams", "Panzer Dragoon" seriyası və "Virtua Fighter" seriyası kimi bir neçə yaxşı qarşılanan videooyunlarla xatırlansa da, onun hörməti mürəkkəb avadanlıq dizaynı və məhdud üçüncü partiya dəstəyinə görə qarışıq vəziyyətdədir. "Sega" şirkətinin idarəedici heyəti sistemin istehsalı və satışdan qaldırıldığı dövrlərdə aldığı qərarlara görə tənqid edilmişdir.
Arctostaphylos ohloneana
(Arctostaphylos ohloneana) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yolda adamlar (film, 1986)
Məzmun
Texniki-təbliğat filmi dəmir yolunda təhlükəsizlik texnikasından söhbət açır.
Film haqqında
Film SSRİ Dəmir Yolları Nazirliyinin sifarişi ilə çəkilmişdir.
Filmin çəkilişləri Çelyabinsk vilayətində aparılmışdır.
Nemo nöqtəsi
Etimologiyası
Nemo nöqtəsinə indiyə qədər insan ayağının dəymədiyi üçün belə adlandırılmışdır. Belə ki, "Nemo" sözü latın dilində "heç kim" deməkdir.
Tarixi
Nemo nöqtəsi uzun müddət müəyyən edilməmişdir. Yalnız 1992-ci ildə xorvat-kanadalı araşdırma mühəndisi olan Hrvoye Lukatela buna nail olmuşdur. Belə ki, o həmin il "Hipparchus" adlandırdığı geo-kosmik aparatla okeanın orta nöqtəsini müəyyən etmişdir. Bunun üçün Hrvoye Lukatela dünyanın səthinin 3 ölçülü olduğu üçün, mərkəzdəki nöqtənin də 3 ayrı quru parçasından eyni məsafədə olmalı olduğunu nəzərə alıb. Beləliklə dünyadakı fərqli nöqtələri araşdıraraq, Nemo nöqtəsini müəyyənləşdirmişdir.
Coğrafiyası
Nemo nöqtəsi Sakit okeanda 48°52.6′ cənub və 123°23.6′ qərb koordinatlarındadır. Bu nöqtə özünə ən yaxın olan üç quru ərazisindən 2688 kilometr uzaqda yerləşir. Ona yaxın quru əraziləri bunlardır:
"Kosmik məzarlıq"
Bölgənin məhv edilən kosmik qurğular üçün ən uyğun yer olduğu düşünülməkdədir. Bu səbəb ilə NASA-nın "Kosmik məzarlığı" kimi nəzərdə tutulmuşdur. Lakin, bura kiçik ölçülü peyklər üçün ideal yer deyildir. Belə ki, qəzaya uğrayan hər hansı bir peyk, Yerə düşməyə başlayanda, hələ minlərlə kilometr yüksəklikdə atmosferə daxil olduğu zaman hava sürtünməsi səbəbindən yanmaya başlayır ki, bu da yerə çatmasına qədər kiçik ölçülü peyklərin tam məhv olması ilə nəticələnir.
Nemo nöqtəsinə ən yaxın insanlar Beynəlxalq Kosmik Stansiyada yaşayan astronavtlar hesab edilir. Belə ki, onlar Yer kürəsindəki milyardlarla insandan Nemo nöqtəsinə daha yaxındırlar. Çünki BKS Yerdən təxminən 360 kilometrlik məsafədə olan sabit orbitdə yerləşir. BKS bu nöqtə üzərindən keçdiyi zaman qalan bütün insanlarla müqayisədə astronavtlar Nemo nöqtəsinə ən yaxın məsafədə olurlar.
Satyacit Ray
thumb|Satyacit Ray Satyacit Ray — Banqladeşli rejissor, prodüser. XX əsrin ən əhəmiyyətli rejissorlarındandır.
Həyatı
Satyacit Ray Kəlkütdə Banqladeşli və sənət dünyasının öncül gələn ailələrindən birində dünyaya gəlib. Presidency College və Visva-Bharati Universitetində oxuyan, karyerasının əvvəlində reklam sahəsində işləyən Ray, fransız rejissor Jean Renoirle tanış olduqdan və bir London ziyarətində İtaliya istehsalı "Velosiped oğruları" filmini izlədikdən sonra, film çəkməyə qərar verdi.
Aralarında uzun metrajlı, qısa metrajlı filmlər və sənədli filmlər olmaq üzrə 74 film çəkib. İlk filmi, Kann Film Festivalı mükafatı daxil olmaqla, bir çox beynəlxalq mükafat alan "Yol Mahnısı" (Pather Panchali) olmuşdur. Bu film, "Məğlubedilməz" (Aparajito) və "Apunun dünyası" (Apur Sansar) filmi ilə birlikdə, Apu üçlüyünü meydana gətirdi. Ray kinoda ssenari, kastinq, musiqi, görünüş rejissorluğu, sənət rejissorluğu, soundtrek və reklam materiallarının hazırlanması kimi bir çox vəzifəni öz üzərinə götürüb. Eyni zamanda, fantastika növündə əsərlər yazan bir ssenarist, rejissor, qrafik dizayner və kino tənqidçisi olmuşdur. Karyerası boyunca, aralarında 1992-ci ildə Akademiya Fəxri Mükafatı də olmaq üzrə, çox sayda mükafat alıb.
Ürək narahatlığı səbəbilə 1992-ci ildə xəstəxanaya çatdırılan Ray, həmin ilin 23 aprelində Kəlkütdə vəfat edib.
Patrisia Xorvat
Patrisia Xorvat — Macarıstanı təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Patrisia Xorvat, Macarıstan yığmasının heyətində 2008-ci ildə Çinin ev sahibliyində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Bürünc medal uğrunda görüşdə Avstraliya yığmasına 11:12 hesabı ilə məğlub olan Macarıstan yığması, XXIX Yay Olimpiya Oyunlarını dördüncü pillədə başa vurdu.
Alfi (film, 2004)
Alfi — rejissor Çarlz Şayerin 2004-cü ildə çəkdiyi film. Əsas rolları Cud Lou, Marisa Tomey, Syuzan Sarandon və Rene Teylor ifa edirlər.
Məzmun
Filmin qəhrəmanı Alfi ingilis əsilli, Nyu Yorkda yaşayan, istədiyi qadını asanlıqla tovlamaq qabiliyyətinə malik biridir. Lakin onun bir neçə il sonra kim olacağı barədə anlayışı yoxdur.
Rollarda
Cud Lou — Alfi Marisa Tomey — Culi Syuzan Sarandon — Liz Rene Teylor — Lu Şnitman Ceyn Krakovski — Dori Ceff Hardinq — Fil Kevin Ram — Terri Omar Epps — Marlon Nia Lonq — Lonett
Slitıy adası
Slitıy adası — Şimal Torpağı adaları qrupuna daxildir. İnzibati cəhətdən Krasnoyarsk diyarının Taymır Dolqan-Nenes rayonu ərazisində yerləşir.
Yerləşməsi
Kara dənizində, Komsomoles adasının cənub-qərbindən qərbdə yerləşir. Klin buxtasında qərarlaşır. Adadan 300 şərqdə Lineynıy adası yerləşir.
Təsviri
Cənub-qərbdən şimal-şərqə uzanır. Uzunluğu 2,4 km, eni 750 m təşkil edir. Maksimal hündürlük 2 metrdir. Qərbində geodeziya məntəqəsi vardır.
Oktyabrskoe (Priqorodnı rayonu)
Oktyabrskoe — Rusiya Federasiyası, Şimali Osetiyanın Priqorodnı rayonu ərazisində yerləşən kənd. İnzibati cəhətdən Priqorodnı rayonunun və Oktyabrskoe kənd sovetliyinin mərkəzidir.
Coğrafiya
Kənd Kambileyevka çayının hər iki sahilində, Vladiqafqazdan 70 km şimal-qərbdə yerləşir.
Tarixi
Müasir kənd XVIII əsrin ikinci yarısında qurulmuşdur. Bu zaman mərkəzi Anquşta olan Böyük İnguşdan kənarda mərkəzi Şolxi kəndi olan Kiçik İnquş bölgəsini fortmalaşmışdır.
1859-cu ildə keçmiş Şolxi kəndinin yerində, Kambileevskaya Sunja müdafiə xətti quruldu. Bu məntəqə 1867-ci ildə ləğv edildi və Tarski xutoruna çevrildi.
Rusiya Vətəndaş müharibəsi zamanı inquşların əksəriyyəti bolşeviklərin tərəfini saxladığından, 1922-ci ildə kazakların yaşadığı kəndlərin əhalisi deportasiya edildi və yerlərinə inquşlar köçürüldü.
1924-cü il 7 iyul tarixində keçmiş adı Şolxi ona qaytarıldı və kənd İnquş Muxtar Vilayətinə verildi (5 dekabr 1936-cı ildən Çeçen-İnQuş Muxtar Vilayəti).
23 fevral 1944-cü ildə çeçen və inquşların Qazaxıstan və Orta Asiya ərazisinə deportasiyası zamanı bölgə Şimali Osetiya Muxtar Sovet Sosialist Respublikasına birləşdirilir və Şolxi kəndi Kartsa olaraq adlandırıldı
1965-ci ildə RSFSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fərmanı ilə Kartsa kəndi Oktyabrskoe adlandırıldı.
1992-ci ilin noyabrında Osetin-İnquş münaqişəsi zamanı kəndə ciddi ziyan dəydi. 1993-cü ildən bəri kənd fəal şəkildə bərpa olunur.
Əhali
2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasının məlumatlarına görə kəndin milli tərkibi haqqında aşağıdakı məlumatlar verilmişdir :
İqtisadiyyat
Oktyabrskoe rayonunda fəaliyyət göstərən böyük müəssisələr: Oktyabrski konserv zavodu və Oktyabrski qida fabriki. Yerli «Alanxim» stadionunda «Avtodor» FK və «FAYUR Beslan» FK (2010-cu ildən) ev oyunlarını keçirir.
İnfrastruktur
Prigorodnı Rayon İdarəsi,
1 nömrəli orta məktəb,
2 nömrəli orta məktəb,
Uşaq musiqi məktəbi,
Uşaq İncəsənət Məktəbi,
Rayon Mədəniyyət Sarayı,
Rayon kitabxanası,
Rayon Xəstəxanası,
Prigorodnı rayonunun 1 nömrəli yanğınsöndürmə məntəqəsi,
Rayon Məhkəməsi,
Rayon vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydiyyatı şöbəsi.
Əmmar ibn Yasir
Əmmar Yasir, Əmmar ibn Yasir (عمار بن یاسر; ) - Məhəmməd peyğəmbərin (s) səhabəsi, Dörd sadiq səhabədən biri.
Həyatı
Əmmarın atasının adı Yasir, anasının adı Süməyyə idi.
Yasir Məxzum qəbiləsinin rəisi Əbu Həzifə Məxzuminin kənizi Süməyyə ilə izdivac etdi və Əmmar bu nikahdan dünyaya gəldi.
Əmmar zülm baş alıb gedən cəmiyyətdə böyüyürdü. O, ata-anası ilə birlikdə müsəlman olmuş ilk şəxslərdən idi. Məkkə müşrikləri islamı qəbul etmiş müsəlmanlar əziyyət verirdilər. Müsəlmanlara qarşı növbəti işgəncələr zamanı Əmmarın atası və anası şəhid edildilər. Onlar İslamın ilk şəhidləri hesab olunurlar.
Bu iki qəhrəmanın gənc övladı Əmmar təqiyyə etməklə, əqidəsini gözləməklə canını qurtara bildi. O, ata-anasının cəlladlar əlində şəhadətə yetməsinə şahid oldu. Öz əzizlərini müdafiə etmək gücündə olmayan Əmmar dərin iztirab keçirirdi. Əmmar işgəncələr altında müşriklərin istədiyi sözü deməyə məcbur oldu. Amma onun qəlbi Allaha iman və eşqlə dolu idi. Onu küframiz sözlər deməyə məcbur etdilər. O, Peyğəmbərdən (s) xəcalət çəkirdi. Amma ayə nazil oldu və bu ayə Əmmarın imanına şahid duraraq, onun təqiyyəsini bəyəndi.
Siffeyn döyüşündə Əlinin qoşununda vuruşan Əmmar Müaviyənin qoşunu tərəfindən 94 yaşında şəhid oldu.
Əmmarın fəzilətləri
Əmmar Həbəşəyə mühacirət edənlərdən biri idi. Bu dəstə Qüreyş müşriklərindən canlarını qorumaqla yanaşı, hicrət etdikləri yerdə İslamın təbliğilə də məşğul olmaqla vəzifələndirilmişdilər. Peyğəmbərin (s) Mədinəyə hicrətindən sonra o da mühacirlərlə birliklə Peyğəmbərə (s) qoşuldu. Mədinə məscidinin tikintisində Əmmar iki nəfərin işini görür, ağır daşlar daşıyırdı. Peyğəmbər (s) ona dedi:
— Əmmar! Özünü bu qədər zəhmətə salma.
Əmmar dedi:
— Bu məscidin tikintisində daha artıq işləmək istəyirəm.
Peyğəmbər (s) əlini Əmmarın çiyninə qoyub dedi:
—Sən behişt əhlisən, bir dəstə zalım səni qətlə yetirər.
Səxavət, isar da Əmmarın digər fəzilətlərindəndir. Cabir ibn Əbdüllah Ənsari belə nəql edir:
Bir gün əsr namazından sonra Peyğəmbər məsciddə oturmuşdu və onun ətrafında səhabələr toplanmışdı. Məscidin bir küncündə pal-paltarı cırıq-yırtıq, arıq bir kişi oturmuşdu. Həzrət Peyğəmbər (s) ona müraciətlə buyurdu:
- "Əgər bir istəyin varsa, de yerinə yetirək."
Qoca kişi dedi:
- "Ya Rəsulilah! Bir müddətdir acam… Ailəmin yanına qayıtmaq üçün də yol pulum yoxdur."
Həzrət buyurdu:
- "Mənim yanımda sənə verməyə bir şey yoxdur, amma səni bir evə göndərəcəyəm, nə istəsən verəcəklər."
Sonra həzrət Peyğəmbər (s) onu Bilala qoşub həzrət Zəhranın (s) evinə göndərdi. Onlar evin qapısına çatdıqları vaxt qoca kişi dedi:
Qocanın səsini eşidən Zəhra buyurdu:
- "Salam olsun sənə! Haradan gəlmisən və nə istəyirsən?"
- "Ehtiyaclarımın ödənməsi üçün atanız məni buraya göndərdi."
Həzrət Zəhra özü də bir müddət idi ki, ac idi. Evə baxdı və Həsənlə (ə) Hüseynin (ə) altındakı qoyun dərisini gördü. Uşaqlar onun üstündə yatmışdılar. Həzrət Zəhra (s) dərini qocaya vermək istədi. Amma qoca dedi:
- "Mən acam, qoyun dərisinə ehtiyacım yoxdur!"
Nəhayət, həzrət Zəhra öz boyunbağısını çıxarıb kişiyə verdi. Qoca boyunbağını götürüb, həzrət Peyğəmbərin yanına gəldi və əhvalatı ona danışdı. Həmin vaxt Səlman, Əbuzər və Miqdad da orada idi. Əmmar həzrət Peyğəmbərdən icazə istədi ki, dəyərini ödəyib, qocadan boyunbağını alsın. Həzrət (s) buyurdu:
- "Ey Əmmar, boyunbağını al. Hər kəs bu boyunbağının alınmasına şərik olsa, Allah onu oda və əzaba düçar etməz."
Əmmar boyunbağının müqabilində 20 dinar 200 dirhəm pul, geyim və çörək verdi, Xeybər döyüşündə payına düşmüş qənimətdən kişi üçün yol azuqəsi tədarük etdi. Əmmarın səxavəti kişini heyrətə gətirmişdi. Bütün hazırlıqlardan sonra qoca Peyğəmbərin yanına gəlib, ona təşəkkürünü bildirdi. Peyğəmbər (s) başını qaldırıb, həzrət Zəhraya (s) dua etdi. Sonra o, Səlmana, Əmmara və Miqdada Həzrət Əli və xanım Zəhranın, Həsənlə Hüseynin bəzi fəzilətləri haqqında söhbətlər etdi.
Əmmar evə qayıdıb, boyunbağını qiymətli bir parçaya bükdü və ətirlədi. Onu Xeybər döyüşündə payına düşmüş kənizlə birlikdə Peyğəmbərə (s) hədiyyə göndərdi. Peyğəmbər (s) hədiyyələri qəbul edib, qızı Fatimənin (s) ixtiyarına verdi. Kəniz əhvalatı həzrət Fatiməyə danışdıqdan sonra xanım Fatimə onu Allah yolunda azad etdi. Kənizin gülümsədiyini görən Fatimə (s) bu gülüşün səbəbini soruşdu. Kəniz belə cavab verdi:
- "Bu boyunbağıya gülürəm. Bir boyunbağı acı doyurdu, yoxsulu geyindirdi, möhtacın ehtiyacını aradan qaldırdı, bir qulu azad etdi, nəhayətdə isə öz sahibinə qayıtdı."
Müaviyənin siyasi hiyləgərliyinə cavab
Əmmar Yasir, Peyğəmbərin(s) böyük görkəmli səhabələrindən biri idi. O, həmişə Peyğəmbərdən(s) sonra da həqiqi İslam yolunda olaraq, Əli əleyhissalama tabe idi. Nəhayət Siffeyn müharibəsində şəhadət şərbətini nuş etdi. Peyğəmbər(s) onun barəsində buyurmuşdur. - "Təqtulukəl fiətul bağiyəh." ("Zalım qövm səni qətlə yetirəcəkdir.") Müsəlmanlar bu sözü eşitmişdilər və Peyğəmbərin(s) Əmmarın barəsində bu cür buyurduğunu həmişə yadlarında saxlayırdılar. Bu hadisədən uzun illər ötüb, keçdi. Nəhayət İmam Əli əleyhissalamın xilafəti dövründə, Müaviyənin ordusu ilə Həzrət Əli əleyhissalamın ordusu arasında Siffeyn müharibəsi baş verdi. Bu müharibədə Əmmar Yasir İmam Əli əleyhissalamın tərəfində döyüşürdü. Nəhayət çoxlu rəşadətlər göstərdikdən sonra, Müaviyənin əsgərləri tərəfindən öldürüldü. Müaviyə və ya Əli əleyhissəlamın, hansı birisinin haqq olduğunda şəkk edənlər, bu hadisədən başa düşdülər ki, Peyğəmbərin buyurduğuna əsasən Müaviyənin ordusu zalımdır. Çünki onlar Əmmarı qətlə yetirmişlər. Deməli Müaviyə batildir. Burada Müaviyə gördü ki, həmin hadisə onun ordusunun ruhiyyə zəifliyinə səbəb olur, dərhal camaatı aldadaraq belə dedi:
- "Əmmar Yasiri Əli öldürdü, mən yox. Çünki əgər Əli, onu mənimlə müharibəyə göndərməsəydi heç vaxt öldürülməzdi." Bununla da bəzilərini aldada bildi. İmam Əli əleyhissalam onun bu yalançı sözləri müqabilində dərhal cavab verdi:
- "Əgər Müaviyənin sözü düz olsa, onda demək lazımdır ki, Ühüd müharibəsində həzrəti Həmzəni müşriklər deyil, Peyğəmbər(s) öldürmüşdür. Çünki onu müharibəyə Peyğəmbər(s) göndərmişdir." Əmr Asın oğlu Əbdullah, bu cavabı Müaviyəyə çatdırdıqda, Müaviyə o qədər narahat olub, qəzəbləndi ki, onun atası Əmr Asa (Müaviyənin ən hiyləgər və xüsusi müşaviri) dedi:
- "Öz axmaq oğlunu bu məclisdən çıxart."
Bu da öz növbəsində düşməni məğlubiyyətə uğradan bir elmi mübahisə idi.
Kufə valisi
Əmmar Ömər bin Xəttabın xəlifəliyi dövründə Kufəyə vali təyin olunur. İbn Məsud da bir Quran müəllimi və xəzinədar kimi onu müşayiət edir. Xəlifənin onlara aid olan hökmündə belə yazılmışdı: "Bu iki şəxs Məhəmmədin (s) ən üstün və seçilmiş köməkçilərindəndirlər. Onları dinləyin və onlara iqtida edin."
Peyğəmbərdən tərbiyə almış Əmmar üçün ixlas, təvazö və təqva hər şeydən uca idi. Onun Kufədə qısa müddətə hakim oldu. Onun hakimiyyəti altında olan xalqın əksəriyyətinin Əli tərəfdarları idi. Onun ədalətli və dinə müvafiq rəftarı bəzilərini razı salmadı və onlar xəlifəyə böhtan dolu məlumatlar olan məktub ünvanladılar. Bununla da Əmmarın valilikdən kənarlaşdırıldı. Əmmar yenidən Mədinəyə qayıtdı. bu vaxt ondan soruşdular ki, işdən uzaqlaşdırılmağın səni narahat etmirmi? Əmmar belə cavab verdi: "Mənə bu iş həvalə olunanda sevinməmişdim ki, kənarlaşdırılanda da narahat olam!"
Osteoglossidae
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Yarımfəsilə və cinsləri
yarımfəsiləsi yarımfəsiləsi'''
Hacı Əbdülqadir xan
Hacı Əbdülqadir xan — Şəki xanı.
Hakimiyyəti
1770-ci ildə qardaşı Cəfər ağanın o vaxtkı Şəki xanı Məhəmmədhüseyn xan tərəfindən öldürülməsindən sonra başına bir dəstə yığıb, Qanıxçayın Kür çayına qovuşduğu yerdə - "Dardoqqaz" adlanan yarımadada, məskən salmış və Məhəmmədhüseyn xana qarşı silahlı mübarizəyə başlamışdı. Qarabağ xanı İbrahim xan və Gürcüstan hakimi Irakli xan da onun Məhəmmədhüseyn xana qarşı silahlı mübarizəsini dəstəkləyirdilər.
Məhəmmədhüseyn xan Hacı Əbdülqadirin digər bir qardaşının oğlu idi, başqa sözlə, Hacı Əbdülqadir Məhəmmədhüseyn xanın doğma əmisi idi.
Məhəmmədhüseyn xan öz oğlu Məhəmmədhəsən ağanı sülh və barışıq üçün əmisi Hacı Əbdülqadirin yanına göndərdikdə isə Hacı Əbdülqadir Məhəmmədhəsən ağanı tutub, Məhəmmədhüseyn xanın düşməni olan Qarabağ xanı İbrahim xana yollayır ki onu öldürsün. İbrahim xan Məhəmmədhəsən ağanı öldürmür, gizlində saxlayır, lakin Hacı Əbdülqadirə xəbər göndərir ki guya onu artıq qətlə yetirilmişdir.
1780-cı ilin avqust ayında isə bir gecə Hacı Əbdülqadirin göndərdiyi 60 nəfərlik bir dəstə Nuxa şəhərininə xəlvəti yaxınlaşa bilir. Hacı Əbdülqadirin adamları səhərədək şəhərin ətrafındakı dağlarda gizlənirlər, "səhərdən, adamlar divandan dağılandan sonra qala ki boşallanir və o vaxt da qarovul və ya müstəhfiz (–yəni: mühafizəçi) bərqərar olmayır imiş. Əminlik cəhətinə, qalanın yuxarı qapısından daxil olub, qapıları içəridən bağlayırlar. Qalada ancaq hərəmxanalara məxsus xidmətkarlardan rast gələni qətlə yetirib, xanın üstünə hücum edirlər. Bu vaxt xan da hərəmxanasına mütəssil (–yəni: bitişik) "Qurğuşunlu otaq"da imiş. Bu əhvalatdan xəbərdar olub, içəridən qapıları bağladıqdan sonra bunlar ilə atışmaq başlayır. Ancaq yanında ikinci oğlu Fətəli xan uşaq, tüfəng doldurub verir imiş. Bir neçə saat atışmadan və bir neçəsini qətlə yetirtdəndən sonra, özünə yara yerləşib, ixtiyardan düşür." .
Məhəmmədhüseyn xan silahı yerə qoyub təslim olur, onu 1 həftə saxlayıb, sonra edam edirlər, Şəki xanlığı Hacı Əbdülqadirin əlinə keçir. Hacı Əbdülqadir xan tarixi sənədlərdə Hacı xan kimi qeyd olunur. 1819-cü il Şəki Əyalətinin Təsviri sənədindən məlum olur ki, o, Şəkidə qala divarlarının şimal darvazasının yaxınlığında hamam və məscid tikdirib, özünə aid bir imarət tikdirib, lakin təəssüf ki, həmin bu tikilililər bu günə qədər gəlib çıxmamışdır.
Bir-iki il sonra Hacı Əbdülqadir ilə Qarabağ xanı İbrahim xanın münasibətləri körlananda, İbrahim xan Məhəmmədhüseyn xanın ölmüş hesab edilən oğlu Məmmədhəsən ağanı üzə çıxartdı, hansı ki o vaxta qədər gizlədirdi. Məmmədhəsən ağa özünə qoşun toplayıb, tezliklə Şəkini ələ keçirir və özünü xan elan edir. Daha sonra Hacı Əbdülqadir xanı tutub öldürtdürür.
Hacı Əbdülqadir xanın ölüm tarixi Şəkidə tərtib olunmuş maddeyi-tarixdə belə göstərilir:
"Hacı (Əbdülqadir) xanın alicah Məhəmmədhəsən xan Hüseyn xan oğlunun əlində ölməsi və Şəkinin alınması və burada qəhətlik olması tarixi: 26 məhərrəm 1198-ci il (21 dekabr 1783-cü il)". .
XIX əsr Azərbaycan tarixçisi Abbasqulu ağa Bakıxanov Hacı Əbdülqadirin xarakterini belə təsvir edir:
"Deyirlər ki, o, (Hacı Əbülqadir xan) igid və cəsarətli bir əmir olub, amma cüzi işlərdə çox şiddət göstərərmiş" .
Dövlət universiteti
Dövlət universiteti — birbaşa dövlətə məxsus olan və ya dövlət vəsaitləri ilə maliyyələşən ali təhsil müəssisəsi.
Baha Tofiq
Baha Tofiq — Osmanlı mütəfəkkiri, yazıçı sı, fərdiyyətçi (individualist) anarxist i.
Həyatı
Baha Tofiq 1884-cü ildə Osmanlı imperiyası nın Aydın vilayəti ərazisinə daxil olan İzmir şəhəri ndə anadan olmuşdur. O, ibtidai və orta təhsilini burada almışdır. Tofiq Məktəb-i Mülküyə də ali təhsil almış, 1907-ci ildə oradan məzun olmuşdur. O, İkinci Məşrutiyyət dən sonra vilayət maiyyət məmurluğu ilə qısa bir müddət Məclis-i Əyan katibliyində çalışmışdır. Rəhbər-i İttihad-i Osmani Məktəbində fəlsəfə üzrə dərs deməyə başlamış, vəfatına qədər bu vəzifədə çalışmışdır. Tofiq yazıçı Ömər Seyfəddin in fransız dili müəllimi olmuşdur.
Baha Tofiq appendisit dən əziyyət çəkirdi. O, 15 may 1914-cü il tarixində, 30 yaşında vəfat etmişdir. Onun meyiti Qaracaəhməd qəbiristanlığı nda dəfn edilmişdir.
O, İttihad və Tərəqqi Firqəsi nin bir üzvü idi.
Fəaliyyəti
Baha Tofiq yazıçılıq fəaliyyətinə 1907-ci ildə İzmir şəhəri ndə fəaliyyət göstərən bir qəzetin redaksiya heyətinə qoşularaq başlamışdır. O, 1909-cu il 31 mart hadisəsindən sonra İstanbul şəhərinə köçmüş, orada qəzet redaktoru olmuşdur. Tofiq 1910-cu ildə yaxın dostu Əhməd Nəbillə "ictimai və elmi bir inqilabın əsaslarını hazırlamaq" məqsədilə «Teceddüd-i İlmî ve Felsefî Kütüphanesi» nəşriyyat evini təsis etmişdir.
Baha Tofiq Fridrix Nitsşe, Lüdviq Büxner və Ernst Hekkel kimi yazıçıların əsərlərini tərcümə etmişdir. O, 20 qəzet və jurnalın redaksiya heyətində işləmiş, 17 kitab yazmış və tərcümə etmişdir. 1913-cü ildə o, «Felsefe Mecmuası» adlı türk dilində olan ilk fəlsəfə jurnalını yayımlamağa başlamışdır.
Fikirləri
Baha Tofiqin fikirlərinin formalaşmasında Lüdviq Büxner, Ernst Hekkel, Fridrix Nitsşe, Odett Lagerr kimi yazıçıların təsiri var idi. O, fərdiyyətçi anarxist idi. O, Osmanlı nın türk cəmiyyəti ndəki hər şeyin radikal olaraq dəyişdirilməsinə inanırdı. Buna görə də o, milliyətçiliyə qarşı olduğu üçün Ziya Göyalp a, ədəbiyyatın mənasız olduğunu düşündüyü üçün yazıçı Əhməd Haşım a hücum etmişdi. Tofiq demək olar ki, dövrün Osmanlı ziyalılarının hamısı ilə mübahisədə olmuşdur. O, fikirlərinə görə tez-tez "qərbçi" adlandırılardı.
Baha Tofiq materialist fərdiyyətçiliyin tərəfdarı idi. Dini əxlaqın korşaldığını, türk mentalitet inin boş olduğunu deyir, insanpərvər əxlaqı dəstəkləyirdi. O deyirdi ki, əxlaqı insanlar yaradıb, onun kökünü göydə axtarmaq lazım deyil vətən və millət pafoslu ifadələrdir, sənət və ədəbiyyat zərərlidir, əfv etmək və alicənab olmaq boş şeydir. Baha Tofiq fərdin ancaq yaşadığı cəmiyyətin fikir və dəyərlərinə hücum edərsə azadlaşa bildiyinə inanırdı.
Baha Tofiq həmçinin, ateist idi.O, inkişafın tək yolunu Osmanlı dəyərlərindən uzaqlaşmaqda görürdü. Tofiq Rza Tofiq Bölükbaşı kimi filosoflara lağ edirdi ki, əslində fəlsəfənin nə olduğunu bilmirlər, çünki nə Kantın, nə də Nitsşe nin əsərlərini oxuyublar.
Baha Tofiq öz həmdövrlərindən fərqli olaraq, sosialist anarxist deyildi. «Fəlsəfəyi Fərd» kitabında yazdığına görə, o, pul qazanmağın tərəfdarı idi. Bununla bərabər Tofiq iqtisadi vəziyyəti pis olan, kasıb insanların "işlər qaydasındadır" deməyini "bu fəlakətə alışmışam" ifadəsi kimi qəbul edir, kasıbların evlənərək qadını və uşağını da bu həyata məcbur etməyini anlaya bilmirdi. Buna əlavə olaraq, Baha Tofiqə görə türklər ailə qura bilməzdi. Ənənəvi Osmanlı ailəsində uşaq gələcək üçün yetişdirilən bir qul, qadın evə həbs olunmuş bir məhbus, kişi isə gündəlik qayğılardan qaçıb ailəyə sığınan, bir günlük kral olan bir səfil idi.
Arctostaphylos pumila
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Lətif Əsədov
Lətif Əsədov (tam adı: Lətif Hаcı Frunzе оğlu Əsədоv; ) — texniki elmlər namizədi, pedaqoq, xeyriyyəçi.
Həyatı
Əsədov Lətif Hacı Frunze oğlu 2 yanvar 1960-cı ildə Göyçə mаhаlının Basarkeçər rаyоnunun Daşkənd kəndində аnаdаn оlmuşdur.