cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nərmin Quliyeva cinayəti
Araşdırma
Noyabrın 22-də Tovuz rayon polis şöbəsi tərəfindən araşdırılma başlandı və polis əməkdaşlarının iştirakı ilə kənddə Nərmin Quliyevanın axtarışı baş tutdu. Noyabrın 27-də "Səni axtarıram" televiziya verilişinə zəng vuran anonim tamaşaçı Nərmini Masallıda avtomobildən düşürülərkən gördüyünü iddia edib. Masallı rayon polis şöbəsi isə Nərmin Quliyevanın Masallıda olması ilə bağlı iddiaları təkzib edib.
Yanvarın 6-da yanmış meyitin tapıldığı bildirildikdən sonra Daxili İşlər Nazirliyi və Baş prokurorluq əməkdaşları kəndə ezam olundu. Yanvarın 9-da Baş prokuror Zakir Qaralov Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin hadisəni xüsusi nəzarətinə götürdüyünü açıqlayıb. Yanvarın 10-da isə şübhəli qismində saxlanılan İlkin Süleymanovun cinayəti törətdiyini etiraf etdiyi iddiası ilə məsulliyətə cəlb olunduğu açıqlandı.
Mübahisə
İlkin Süleymanovun ailəsi cinayət ittihamlarını qəbul etməyə yanaşmayıb. Təqsirkar bilinən şəxsin bacısı İlhamə Süleymanova qardaşının əməli "işgəncə altında" etiraf etdiyini iddia edib. Baş Prokurorluq isə işgəncə iddialarını təkzib edib. Daha sonrakı ifadələrdə isə İlkin Süleymanovun əmisioğlu polis əməkdaşı Murad Süleymanova işini tərk etməsi ilə bağlı təzyiqlər olduğu bildirilib. Daxili İşlər Nazirliyi isə təzyiq iddialarının əsassız olduğunu bəyan edib.
Kənd əhalisi
Kənd sakini Afət Mustafayeva Nərmin itkin düşən gündən bəri "vahimə içərisində" olduqlarını bildirib. Həmçinin, o, hadisədən sonra valideynlərin uşaqları məktəbə artıq özləri ilə birgə aparıb-gətirdiklərini deyib.
Xoşqədəm Hidayətqızı
"Səni Axtarıram" televiziya verilişinin aparıcısı jurnalist Xoşqədəm Hidayətqızı Nərminin ölüm xəbərindən sonra onu sağ tapa bilmədiyi üçün təəssüf hissi keçirdiyini açıqladı. Bundan əlavə, o, "Səni Axtarıram" verilişinin Nərminin axtarışı prosesini çətinləşdirdiyi ilə bağlı tənqidlərə hədəf oldu. Jurnalist Günel Mövlud "Səni Axtarıram" verilişinin Nərminin qətlində "böyük rol" oynadığı ilə bağlı açıqlamasında Xoşqədəm Hidayətqızını tənqid edib. Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin şöbə müdiri Elgün Səfərov isə verilişin əməliyyat-axtarış prosesinə mane olduğunu və bu səbəbdən inzibati məsuliyyətin yarana biləcəyini deyib.
Qüdrətli Co Yanq (film, 1998)
Məzmun
Cill uşaq ikən Andrey Ştrasserin başçılıq etdiyi brakonyerlərin əlində körpə qorilla olan Conun anasının və öz anasının ölümünə şahid olur. Bu zaman brakonyer də şəhadət barmağını itirir. On iki il sonra Cill Conu böyüdür (ölçüsünə görə digər qorillalar onu qəbul etməmişdilər) və qoruğun direktoru Qreqq O'Hara Cilli qorilla ilə birlikdə ABŞ-yə köçsələr brakonyerlərdən daha təhlükəsiz olacaqlarına inandırana qədər hər ikisi nisbi sülh içində yaşayır.
Cütlük Kaliforniyanın Los-Anceles şəhərində Hollivuda səyahət edir və işçilərin ürəyini fəth edir. Orada Cill Co haqqında reportaj görən və itirilmiş barmağının qisasını almaq istəyən Ştrasser tərəfindən görülür. Cill Ştrasseri tanımır. Ştrasser isə Cili inandırmağa çalışır ki, Co Afrika ziyarətgahında daha yaxşı vəziyyətdə olacaq. Daha sonra şənlik zamanı Ştrasserin əlaltısı Conu qəzəbləndirmək üçün brakonyerlik açarlarından istifadə edir. Co partini dağıdır və Ştrasserə hücum etməyə çalışır. Co yuxu dərmanı ilə dayandırılır və beton bunkerə yerləşdirilir. Getməzdən əvvəl Qreq Cillə aşiq olur və onunla vidalaşır.
Cill Conun yuxuya verilə biləcəyini biləndə Ştrasserin təklifini qəbul etmək qərarına gəlir. O və iş yoldaşları hava limanına gedərkən Conu yük maşınında qaçaqmalçılıq yolu ilə aparırlar, Cill Ştrasserin barmaqlarının əskik olduğunu görür. O, öz anasını və Conun anasını öldürən brakonyer olduğunu ona bildirir. O, Ştrasser və onun əlaltısı ilə dalaşır, sonra maşından tullanır. Co Cilli görür və yük maşınının içərisində çırpınaraq oradan qaçır.
Bu arada, Qreqq də brakonyeri tanıyır, Co və Cillin arxasınca gedir. Co təlaşa səbəb olduğu bir festivalda daxil olur. Ştrasser gəlir və Cili öldürməyə çalışır, yanğın baş verir və bu da dönmə çarxının qırılmasına səbəb olur. Co Ştrasseri görür və Cili xilas edərək onu elektrik naqillərinin üzərinə atır və onu elektrik cərəyanı vurur. Co  dönmə çarxına çıxaraq orada qalan uşağı xilas edir. Co yıxılsa da sağ qalır və öz sığınacağında yaşamaq üçün Afrikaya qayıdır. Qreqq və Cill ehtiraslı şəkildə bir-birlərinə sarılaraq qucaqlaşırlar.
Fizzə
Fizzə — Fatimə bint Məhəmmədin xadiməsi. İslam peyğəmbərinin zamanındakı döyüşlərin birində Fizzə müsəlmanların vasitəsi ilə əsir olaraq sonra peyğəmbərin yanına gətirilib, döyüşçü payı adı ilə Əli bin Əbu Talibin evinə göndərmişdir. Onun hansı döyüşdə əsir olduğuna görə bir sənəd yoxdur. Əlbəttə Əllamə Məclisi Biharül Ənvar kitabında bir rəvayətdə nəql edir ki, Fizzə Hind şahlarının birinin qızıymış ki, bu rəvayət sənəd baxımından araşdırılmalıdır.
Dualarının qəbul olunması
Məsabihül Qulubda yazılıb:Əmirəl Möminin,Fatimə,Həsən və Hüseyn hər biri bir gecə orucluq ayında Rəsulullahı iftar üçün qonaq çağırdılar, Fizzənin özündən evi olmamağına baxmayaraq peyğəmbəri çox sevdiyi və qonaq çağırmaq həvəsi ilə beşinci axşamda o, peyğəmbəri dəvət etdi. peyğəmbər beşinci axşam Fizzənin gözləri gəlməsinə inanmayaraq Fatimənin evinə gəldi. ev əhalisi bundan təəcüblənərək Fizzəyə dönüb dedilər ən azından deyərdin hazırlıq edərdik! Fizzə ki peyğəmbərə ev sahibliyi etmək sevdasındaydı, Allah dərgahından yemək istədi, yemək hazır olduğunda isə süfrəni açdı.
Peyğəmbər qızına eşq və məhəbbəti
Onun eşq və məhəbbəti Fatiməyə oqədərdidi ki onun adı gələndə göz yaşları sel kimi axmağa başlayırdı. bir gün Vərəqə bin Əbdullah Fatimənin adını gətirdi, göz yaşları Fizzənin üzündə sel kimi axmağa başlayıb dedi ey vərəqə mənim yatmış dərdimi oyandırıb ürəyimdə örtülü olan musibət və hüznü açığa çıxartdın. hər zaman o, büzürgəvarın gönlü və istədiyini öz gönlü və istədiyindən üstün tutardı.
Cəfər ibn Yəhya
Cəfər ibn Yəhya Bərməki və ya Cəfər əl-Bərməki (, ; 767–803) Abbasilər ərəb sülaləsinin beşinci xəlifəsi Harun ər-Rəşidin dövründə vəzir vəzifəsini yerinə yetirirdi. Atası fars vəziri Yəhya ibn Xalid idi, hansı ki nüfuzlu Barmakidlər nəslindən gəlirdi. 786-cı ildə Cəfər ibn Yəhya atasının vəzifəsini miras almışdı. Cəfər ibn Yəhya çalışırdı ki elmi inkişaf etdirsin və Bağdadı hind elmi ilə tanış etmək üçün çoxlu işlər görmüşdü. Qeyd edilir ki, Cəfər ibn Yəhya xəlifəni inandırmışdı ki, Bağdadda kağız fabriki açılsın. Kağız hazırlanma sirrini onlar 751-ci ildə baş vermiş Talas döyüşündən sonra götürülən çinli məhbuslardan öyrənmişdilər.
Müxtəlif əsərlərdə təsviri
Cəfər ibn Yəhya Harun ər-Rəşidlə yanaşı Min bir gecənin bir neçə nağıllarında peydə olur, tez-tez baş qəhrəman rolunda çıxış edir. Məsələn, "Üç Alma" nağılında qətlin sirrini açmaq və günahkarı tapmağa çalışan xəfiyyədi, halbuki "Attafın nağılı"nda daha çox fırıldaqçı şəkilində göstərilib.
Lakin daha sonraki əsərlərdə Cəfər ibn Yəhya həm cani, həm də sehrbaz kimi təsvir olunub:
Mustafa Əl-Kazımi
Mustafa Əbdül Lətif Muşətət Əl-Qəribi — 2020-ci ilin may ayından etibarən İraqın Baş naziri vəzifəsində çalışan iraqlı siyasətçi, diplomat və bürokrat.
O, 2016-cı ilin iyununda təyin edilmiş İraq Milli Kəşfiyyat Xidmətinin keçmiş sədridir.
Həyatı
Əl-Kazımi 1967-ci ildə Bağdadda, Nəsiriyyənin şimal-şərqində, İraqın cənubundakı Əl-Şətra qəsəbəsində dünyaya gəlib. Daha sonra tələbəlik illərində Nəsiriyyədən Bağdada köçüb. Əl-Kazımi Əl-Turat Universitetində hüquq təhsili alıb, İraq Milli Kəşfiyyat Xidmətinin daha güclü olması və beynəlxalq standartlara uyğun olması üçün islahatlardan məsul olub. Kəşfiyyat fəaliyyətinin siyasiləşməsinə son qoyulması, kəşfiyyat toplama və təhlil üçün qabaqcıl metodların tətbiqi və Milli Kəşfiyyat Xidmətinin iş dairəsini genişləndirmək üçün prioritetlərin təyin edilməsinə nəzarət edib. Onun rəhbərliyi altında agentlik, həm daxili, həm də xaricdə terrorla mübarizədə səlahiyyətlərini genişləndirərək İraqın DAEŞ olaraq da bilinən İŞİD-ə qarşı mübarizəsində mühüm rol oynadı. Burada çalışdığı müddətdə İŞİD-ə qarşı ABŞ-nin rəhbərlik etdiyi federasiya daxilində çalışan bir çox ölkə və büro ilə əlaqə qurdu.
Əl-Kazımi Səddam Hüseyn rejiminin qatı düşməni idi. Böyük Britaniyada məskunlaşmadan öncə, 1985-ci ildə İraqdan İrana, sonra Almaniyaya qaçdı və bir neçə il sürgündə yaşadı və nəticədə Böyük Britaniya vətəndaşı oldu. İraq siyasi partiyalarının heç birinə üzv deyil.
2003-cü ildə ABŞ-nin İraqı işğalından sonra Əl-Kazımi İraqa qayıtdı və İraq Media Şəbəkəsini qurdu. Səddam Hüseyn rejiminin cinayətlərini sənədləşdirmək üçün qurulan təşkilat 2003–2010-cu illərdə Londonda İraq Yaddaş Fondunun direktoru vəzifəsində çalışan Əl-Kazımi İraq da daxil olmaqla müxtəlif ölkələrdə fəaliyyət göstərən qrupu idarə etdi. O, ifadələrin sənədləşdirilməsinə və diktatura qurbanlarının görüntülərinin toplanmasına nəzarət edirdi.
Əl-Monitorun İraq versiyasının köşə yazarı və redaktoru olub və müxtəlif nəşrlərdə töhfə verib. Bir sıra kitablar və tədqiqatlar da nəşr etdirmişdir. Əl-Kazımi eyni zamanda üç il İraqın "Newsweek" jurnalının baş redaktoru olmuşdur.
Baş nazir fəaliyyəti
thumb|left|Əl-Kazımi ABŞ Prezidenti [[Donald Tramp ilə, 2020]] thumb|Əl-Kazımi ABŞ Prezidenti [[Co Bayden ilə, 2021]] 2019-cu ilin oktyabr ayında İraqda başlayan aylarla davam edən etirazlardan və Baş nazir Adil Əbdül Mehdi və kabinetinin istefasından sonra Mustafa Əl-Kazımı Baş nazir postuna aparıcı namizəd oldu.
9 prel 2020-ci ildə o, Prezident Bərhəm Saleh tərəfindən Baş nazir vəzifəsinə təyin edildi, aylarca davam edən etirazlardan sonra yıxılan hökuməti əvəz etmək uğrunda mübarizə aparmaq üçün ona cəmi 10 həftə vaxt verildi. Əl-Kazımi Prezident Bərhəm Saleh tərəfindən irəli sürülməsi dövlət televiziyasında öncəki Baş nazir Adnan əl-Zurfinin hökuməti təşkil etmək üçün kifayət qədər dəstək ala bilməyərək geri çəkildiyini elan etməsindən qısa bir müddət sonra açıqlandı. Təxminən altı ay davam edən siyasi danışıqlardan sonra, İraq parlamenti Əl-Kazımini 6 may 2020-ci ildə İraqın Baş naziri olaraq təsdiqlədi. Əl-Kazımi vəzifəsinə başlamazdan əvvəl, hökumətinin İraqın bir çox probleminə həll tapan və böhranı həll edəcək iqtidarda olan hökumət olacağını söylədi. O, erkən seçkilərə söz verdi və İraqın digər ölkələr tərəfindən döyüş meydanı olaraq istifadə edilməyəcəyini də vurğuladı. İraqdakı böyük çevrilişlər, böyük etirazlar neft qiymətlərinin düşməsi və COVID-19 pandemiyası ilə əlaqədar olaraq başlamışdı.
Hakimiyyəti əlinə alan Əl-Kazımi illərlə davam edən israfçılıqdan və neft qiymətlərinin düşməsindən sonra dövlət xəzinəsinin "demək olar ki, boş olduğunu" söyləyərək İraqı ciddi maliyyə böhranından çıxaracağına söz verdi. Əl-Kazıminin kabineti milyonlarla iraqlıya verilən dövlət xərclərini və audit maaşlarını azaltdı, lakin ictimai tənqiddən sonra addım geri çevrildi. 2020-ci ilin avqust ayında Müdafiə Nazirliyində yüzlərlə işsiz iraqlı işə götürüldü, lakin iş tələb edənlərin digər dövlət sektorunun ofisləri qarşısında oturmalarını dayandırmaq üçün kifayət etmədi. Hökumətdə çox az müttəfiqi olması və parlamentdə etirazçıların tələblərinə istinad edərək onu tənqid edən İran tərəfdarı millət vəkilləri üstünlük təşkil edir. O, 2019-cu ilin oktyabr ayından bu yana 600-ə yaxın etirazçının və fəalın ölümündə günahkar olduğu iddia edilən təhlükəsizlik qüvvələrini ədalətə cəlb etmək vədini yerinə yetirmək üçün də mübarizə apardı.
İran və müttəfiqi Fəth İttifaqı Əl-Kazıminin təyin olunmasına qarşı çıxdı. 2020-ci ilin aprel ayında İran və Xalq Səfərbərlik Qüvvələri ilə əlaqəsi olan iraqlı polis Katib Hizbulla, Əbu Mehdi Əl-Mühəndisi və İran generalı Qasım Süleymaninin ölümündə günahkar olmaqda günahlandırılan bəyanat yayımladı. Əl-Kazımi Terrorla Mübarizə Xidmətinə Bağdadda Yaşıl bölgəyə raket hücumlarını araşdırmağı və itaətsiz silahlıları məhv etməyi tapşırdı.
2021-ci ilin iyulunda Əl-Kazımi və ABŞ Prezidenti Co Bayden 2021-ci ilin sonuna qədər ABŞ-nin İraqdakı döyüş missiyasına son qoyulması barədə razılaşma imzaladılar. ABŞ-yə səfərindən sonra İraq əvvəllər İncil muzeyində saxlanılan 17.000 talan edilmiş əsərini geri aldı.
Kii boğazı
Kii boğazı — Honşu və Şikoku adaları (Kii yarımadası, Vakayama prefekturası) arasındakı boğaz. Daxili Yaponiyan dənizini və Sakit Okeanı ilə birləşdirir. Boğazın uzunluğu təqribən 50 km, eni isə təqribən 40 km-dir. Boğazdakı qabarma-çəkilmə axınları 17 km/saat sürətə çata bilir. Orta hündürlüyü 2 m-dir.
Boğaz Hinomisaki və Kamoda-misaki burnu ilə həmsərhəddir, aralarındakı məsafə 30 km-dir. Dərinliyi 20-100 m-dir. Şimal hissəsində Şikoku ilə Avaci və Kitan və ya Tomoqaşima adasını (və qonşu Sato və Nakano) ayıran, Avaci və Honşu adalarını ayıran dar Naruto boğazı ilə birləşir. Boğazın cənub hissəsi genişdir və birbaşa Sakit okeanla birləşir. Boğaz vasitəsilə balıqlar Daxili Yaponiyan dənizi ilə Sakit Okean arasında miqrasiya edir ki, bu da regionda balıqçılıq sənayesinin çiçəklənməsinə töhfə verir (ildə təxminən 30.000-50.000 ton balıq tutulur).
Boğazın orta dərinliyi 56 m, sahəsi 1554 km², həcmi isə 870 km³-dir.
Boğazda Daxili Yaponiyan dənizinin evtrofik suları ilə okean suları qarışaraq, yaz və payızda müxtəlif temperatur və duzluluq sularını ayıran cəbhənin yaranmasına səbəb olur. Bundan əlavə, isti səthə yaxın sular və soyuq dərin sular arasında şaquli termoklin var. Suyun orta temperaturu 12-24°C, dərinlikdə maksimal temperatur fərqi 8°C-dir. Suyun orta duzluluğu 33,2‰, orta şəffaflığı 9,25 m-dir.
Körfəzin sahilləri dərin girintili olub, Vakanoura, Şimotsu, Yuasa, Taçibana, Komatsuşima, Tokuşima və başqa buxtaları əmələ gətirir. Boğaza Kinokava, Yoşino, Arida və Naka çayları tökülür. Boğazın sahillərində iri liman şəhərləri Tokuşima və Vakayama, həmçinin Komatsuşima, Kainan və Anan şəhərləri yerləşir. Kiinin Naruto boğazına qovuşduğu yerdə eyni adlı şəhər var. Boğazda cənub ucunda İsima (1,45 km²) və şimal ucunda Nusima (2,67 km²) adaları yerləşir.
Boğazın 149 km²-lik qərb sahili (Yoshino və Naka çaylarının mənsəbindəki ərazi) ekoloji və ya bioloji cəhətdən əhəmiyyətli dəniz ərazisi hesab olunur. Quşlardan Dəniz çovdarçısı və Adi tənbəlcüllüt müşahidə edilir.
Boğazın adı qədim Kii vilayətinin adından gəlir. 19-cu əsrdə Avropa xəritələrində bəzən "Linshoten boğazı" kimi xatırlanırdı.
Covanni Arnolfini
Covanni di Nikolao Arnolfini — İtaliyanın Toskana bölgəsinin Lukka şəhərindən olan tacir. O, həyatının çox hissəsini, o zamanlar Burqundiya hersoqluğunun bir hissəsi olan Flandriyada keçirdi, çox güman ki onun daimi yaşayış yeri zəngin ticarət şəhəri və Burqundiya sarayının əsas qəsəbələrindən biri olan Brügge idi. Arnolfinilər Lukkada kiçik lakin zəngin şəhərin siyasi və ticari həyatında aktiv iştirak edirdilər, Florensiya kimi bu şəhərin də əsas gəlir sahəsi bahalı parçaların toxuculuğu idi.
Həyatı
Onu əmisi oğlu Covanni di Arriqo Arnolfinidən fərqləndirmək üçün "di Nikolao" və ya "Nikolaonun oğlu" kimi tanınan Covanni, ailə biznesində işləmək üçün erkən yaşlarında Flandriyadakı Brüggeyə köçdü və ömrünün qalan hissəsini orada yaşadı. O, ipək və digər parçalar, qobelenlər və digər qiymətli əşyaların ticarəti ilə zənginləşdi, baxmayaraq ki, sonrakı illərdə o, biznesində uğursuzluqlar yaşadı və ticarətdən uzaqlaşdı. Ona şöhrət qazandıran amil odur ki, məşhur Flamand rəssamı Yan van Eyk iki portretində Arnolfini ailəsinin bir çox kişiləri arasında məhz onu çəkmişdir. Şəkillərdən biri "Arnolfini cütlüyünün portreti" 1434-cü ilə aid olunur və London şəhərində saxlanılır, digəri isə Berlində saxlanan onu tək təsvir olunduğu portretdir. thumb|[[Yan van Eyk|Yan van Eykin müəllif olduğu "Arnolfini cütlüyünün portreti", 1434-cü il]] Ehtimal var ki, o, valideynlərinin yaşadığı Lukka şəhərində anadan olub, lakin nə yer, nə də tarix sənədləşdirilməyib. O, hələ texniki olaraq uşaq yaşlarında Brüggeyə göndərilmişdir, bu məlumatın mənbəsi onun adı ilk dəfə çəkildiyi 1419-cu ilə aid atasının Lukkadan Brüggeyə göndərdiyi məktubdur. Məktubda atası onu yetkin elan edir. Məktubda yaş qeyd edilmədiyi üçün onun dəqiq doğum tarixi bəlli deyil.
Sonrakı bir neçə il ərzində Covanni di Nikolao Lukkadan olan uğurlu italyan taciri Marko Qvidiçoni ilə işlədi. Onun Burqundiya sarayı ilə bəzi sövdələşmələrinin qeydləri saxlanılıb, lakin bu, yəqin ki, onun biznes fəaliyyətinin yalnız bir hissəsi idi. 1422-ci ildə o, İngiltərə kralı V Henriyə qiymətli qızıl yaxasını satmağa çalışdı və 1423-cü ildə o, hersoq III Filippə Məryəmin (xristianlıq) həyatından səhnələrin təsvir olunduğu altı qobelenini satdı, hersoq sonradan onu Roma Papasına bağışladı. Onun adı qeyd olunduğu digər satış sənədləri mövcud olsa da, onlardan bəziləri Qvidiçoninin adından edilmiş ola bilər.
ABŞ–Gürcüstan münasibətləri
Gürcüstan–ABŞ münasibətləri — Gürcüstan Respublikası və ABŞ arasındakı mövcud ikitərəfli münasibətlər. Hər iki millət də Birləşmiş Millətlər Təşkilatının üzvüdür. 2004–2008-ci illərdə Gürcüstan NATO-ya üzv olmaq istəyir, lakin güclü rus meyilli müxalifəti qarşısında müvəffəq ola bilmir. 2012-ci ilin fevralında ABŞ və Gürcüstanın Azad Ticarət Sazişi üzərində işə başlayacağı bildirir. Bu reallaşacağı təqdirdə Gürcüstan ABŞ-la bu cür müqaviləyə imza atan yeganə Avropa ölkəsi halına gələcək. Gürcüstanı ziyarət edən Amerika vətəndaşlarına hazırda giriş üçün viza tələb edilmir. Vətəndaşlar ölkənin giriş nöqtələrində 90 günlük turizm vizası alaraq daxil ola bilirlər.
2012-ci il ABŞ-nin Qlobal Liderlik Hesabatına görə, gürcülərin 51 %-i ABŞ rəhbərliyini dəstyəkləyir, 15% isə dəstəkləmir.
Tarix
1991-ci ildə Gürcüstan SSRİ dağıldıqdan sonra müstəqillik qazanır. 1992-ci ildən isə Amerika Birləşmiş Ştatları bu ölkə arasında diplomatik əlaqələr qurulur. ABŞ Gürcüstanın beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədləri daxilində ərazi bütövlüyünü tanıyır. Üstəlik Abxaziya və Cənubi Osetiyanın müstəqilliyini tanımır. ABŞ həm də Gürcüstanda olan münaqişələrə dair Cenevrə Beynəlxalq Müzakirələrin üzvü olan bir ölkədir.
2009-cu ildə ölkələr Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyası imzalamış və bunun çərçivəsində ABŞ-Gürcüstan Strateji Tərəfdaşlıq Komissiyası qurulmuşdur. Komissiya Xartiyada müəyyənləşdirilmiş prioritet sahələr üzrə dörd tərəfli işçi qrupuna bölünmüşdür: demokratiya, müdafiə və təhlükəsizlik, iqtisadi işlər və mədəni mübadilə. Hər il yüksək səviyyəli Amerika və Gürcüstan siyasətçiləri işçi qrup şəkilində görüşlər keçirir. Bu görüşlərdə qiymətləndirmələr aparılır və yeni hədəflər təyin edilir.
İqtisadi əlaqələr
Ölkələr ikitərəfli investisiya müqaviləsi ilə yanaşı ikitərəfli ticarət müqaviləsi imzalamışlar. Gürcüstan "Generalized System of Preferences program" proqramı çərçivəsində ABŞ-yə rüsumsuz bir çox mal ixrac edə bilər. 2006-cı ildən 2011-ci ilədək Amerika Millennium Challenge Corporation korparaqsiyası Gürcüstanda sahibkarlığın inkişafına kömək edir. 2006-cı ildə ölkələr arasında ticarət dövriyyəsi 369 milyon ABŞ dolları təşkil etmişdir.
Bettina Lamprext
Bettina Lamprecht — alman aktrisa.
A-Ma məbədi
A-Ma Məbədi — Makao yarımadasının cənub-qərb hissəsində 1448-ci ildə tikilmişdir. Makaonun ən qədim və ən məşhur daoist məbədidir. Məbəd dənizçilər və balıqçılar ilahəsi Matsuya həsr olunmuşdur.
NGC 7096
NGC 7096, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Hindi bürcü istiqamətində yerləşir. Sa tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Axvaxlar
Axvaxlar dillərinin orfoepiyasına görə dünyanın ən nadir millətlərindən hesab olunur. Dil üslubuna görə avar dilinin dialekti sayılır.
Başqırd Soda Şirkəti
Başqırd Soda Şirkəti (Башҡортостан сода компанияһы) — Kalsium, ərzaq və kaustik soda, Polivinil xlorid, kabel birləşmələri istehsal edən Rusiya müəssisəsi. Müəssisə yeganə tereftaloil xlorid, rutenium-iridium örtüklü anodlar, katyonik polielektrolit flokulyant istehsalçısıdır.
Sterlitamak şəhərində yerləşən iki əsas istehsaldan ibarətdir: Soda istehsalı və Kaustik istehsalı. Şirkətə Bereznikovski Soda Zavodu ASC (Berezniki) də daxildir.
Hüquqi olaraq şirkət 2013-cü ildə "Kustik" və "Soda" açıq səhmdar cəmiyyətlərinin birləşməsi nəticəsində qurulmuşdur. "Başqırd Kimya" ASC-nin bir hissəsidir.
Şirkətə iki kimyəvi istehsal müəssisəsi daxildir [3]:
Tarix
Ötən əsrin 30-cu illərində ölkədə genişlənən genişmiqyaslı tikinti şəraitində soda külü və sementə təcili ehtiyac var idi. Gələcək fabrikləri yerləşdirmək üçün bir neçə bölgə araşdırılır. Başqırdıstan bu baxımından ən perspektivli bölgə seçilir. 1936-cı ildə bir qrup geoloqlar Sterlitamak dağlarında sement və soda istehsalı üçün xammal olan nəhəng əhəng daşı ehtiyatlarına sahib olduğunu kəşf edirlər. Bundan əlavə İşimbay şəhəri ərazisindəki neft yataqlarının kəşfiyyatı zamanı, soda istehsalının ikinci ən vacib komponenti olan böyük qaya duzu yataqları aşkar edilmişdir.
Yaxınlıqdakı Ağidel çayının kifayət qədər su mənbəyinin olması Sterlitamakda bir sənaye müəssisəsinin inşası üçün əlverişli şərait yaradır.
Sterlitamak soda zavodunun tikintisi üçün yer 1939-cu ildə seçilmişdir. 1941-ci ildə bir soda fabrikinin inşasına başlanılır. Ukraynanın Slavyansk və Donetsk soda zavodlarından təxliyə olunmuş avadanlıqlar buraya köçürülür. Müharibə dövründə, ən çətin şəraitdə müəssisənin inşası baş tutur.
1945-ci ilin martında kaustik sodanın ilk partiyası alınır.
1945-ci ilin avqust ayında hökumət kalsium və kaustik soda istehsalının artırılmasına qərar verir. Altı il sonra kalsium sodası istehsalı emalatxanalarının birinci mərhələsi üçün avadanlıqların quraşdırılması başa çatır. 10 noyabr 1951-ci ildə Sterlitamak soda zavodu müntəzəm kalsium sodası istehsalına başlayır.
1960-cı illərdə zavodda təmizlənmiş sodium bikarbonat (qida soda) və ağ his istehsalı üçün emalatxanalar tikilir.
1970-ci illərdə kalium sodası istehsalının üçüncü mərhələsi işə salınır.
1975-ci ilin aprelində Sterlitamak soda və sement Kombinatı “Soda istehsalat birliyi” olaraq adlandırılır.
1980-1990-cı illərdə sintetik yuyucu maddələrin istehsalı, divar bloklarının istehsalı sahəsi istismara verilir.
1994-cü ilin dekabrında Sterlitamak administrasiyası rəhbərinin fərmanı ilə, Soda Dövlət İstehsalat Birliyinin qanuni varisi olan “Soda” Açıq Səhmdar Cəmiyyəti qeydiyyata alınır.
1 iyul 2008-ci ildə Soda ASC-dən “Stroitelnıye materialı” QSC və “Xammal Şirkəti” QSC-dən ayrılaraq yenidən təşkil edilir.
2013-cü ilin yazında "Kaustik" ASC və "Soda" ASC "Başqırd Soda Şirkəti" ASC adı altında birləşdirilir.
Tənqid
Başqırd Soda Şirkətinin baş direktorunun müavini Marina Bortova 2018-ci ilin avqust ayında Ufada “Exo Moskva” radiosunun “Klinç” proqramının efirində Başqırd Soda Şirkətinin fəaliyyətinin respublikanın ekologiyasına heç bir təsiri olmadığını bildirir. Onun müxalifi, kimya elmləri doktoru Mars Səfərov da öz növbəsində müəssisədə istehsal tullantılarının ("distillə mayesi") ekoloji cəhətdən təhlükəsiz bir konsentrasiyada həll oluna bilməsi üçün kifayət qədər su olmadığını iddia edir.
2019-cu il iyulun 1-dən Eduard Malikoviç Davydov BSK SC və BSZ SC-nin baş direktoru təyin edilib.
2020-ci ildə Başqırd Soda Şirkəti bənzərsiz bir təbii geoloji və bioloji obyekt olan əhəngdaşı mənbəyi kimi Kuştau dağından (Şixan) istifadə etməyi planlaşdırır. Lakin orada planlaşdırılan istehsal işlərinin qarşısı vətəndaş fəalları tərəfindən alınır (bundan əvvəl isə şirkətin fəaliyyətindən bənzər Şaxtau dağı tamamilə məhv edilmişdir ).
Azadlığa himn
Azadlığa himn — 1823-ci ildə Dionisios Solomos tərəfindən bəstələnən, 158 bənddən ibarət olan poema. 1865-ci ildə ilk iki bənd Yunanıstan himni kimi elan olunmuşdur. Həm də Kipr Respublikası himni kimi istifadə olunur. Yunanıstan dövlət himni — "Azadlığa himn", 158 bənddən ibarətdir. Onlardan ancaq ilk 18 bənd dövlət himni kimi qəbul olunub. Rəsmi tədbirlərdə isə 4 bənd oxunur.
Qanqdis
Qanqdis, Qandisışan Transhimalay  — Çində Tibet yaylası ilə Himalay dağlarına paralel uzanan, Brahmaputra və Satlec çayları arasında yerləşən dağ sistemi.
Ümumi xüsusiyyətlər
Dağ sisteminin uzunluğu 1600 km, eni isə ən geniş hissədə 300 km təşkil edir. Qanqdisin şərqində ən hündür nöqtə Nençentanqla (7162 m), mərkəzi hissədə Lyunbo-Kanqri (7095 m), qərb hissədə Alinq-Qanqri (6720 m) dağlarıdır. Hündürlüklərinin böyük qismi 5000-5500 metr arasında dəyişir. Aşırımlarının çoxu (Dinla, Koqbopa, Qorinq) 5000 metr və daha yüksəkdə yerləşir. Əsasən mezazoy erasında formalaşmışdır. Suxurlarının tərkibi qranit, kvarsit, əhəng daşından ibarətdir. Bundan başqa parlaq-qırmızı lava suxurlarına da rast gəlinir.
Dağ sistemi öz növbəsində bir sıra silsilələrə bölünür. Üzunluqlarına və eninə görə Alinq-Qanqri (şimal-qərbində), Kaylas (cənubunda) və Nençentanqlxa (şərqondə) seçilir. Əsas silsilələr arasında ikinci dərəcəli Lapçunq və Kançunq-Qanqri və d. yerləşir.
Daxili rayonlarda çoxlu sayda dərələr vardır. Bu tip dərələrdə çay yatağı yerləşir. Onlar daxili hövzə yaradırlar. Bu səbəbdən çoxlu sayda göl meydana gəlmişdir. Bunlar arasında Nam-So gölünü göstərmək olar.
Avka
Avka — Nigeriyanın Anambra ştatının paytaxtı.
Qanqdis
Ümumi xüsusiyyətlər
Şimal silsilələri özünün dairəvi formaya malik zirvələri ilə seçilir. Bu hissədə dağlar arasında elə də dərin olmayan dərələr vardır.
Cənub silsilələri Hind okeanı ilə Tibet arasında su ayırıcı rolunu oynayır. Silsilələr adıcıl şəkildə uzanaraq böyük bir məsafədə yerləşir. Bu hissədə yerləşən zirvələr ucu şiş piklərə sahibdirlər. Onlardan şimala və cənuba iri buzlaqlar uzanır. Bu silsilələr dərin dərələrə və sıldırımlı enişlərə malikdir. Çaylar əsasən Brapmaputra çayına tökülür. thumb|250px| [[Kanqrinboçe dağı]]
İqlimi
İqlimi olduqca sərtdir. Şimal hissəsində iqlimi Tibet dağlığında olduğu kimidir. Cənub hissəsi isə mussonların təsirinə məruz qalır. Təbii ki, bu hissədə yağıntının miqdarı da çoxdur.
Lanşaftı
Nençentanqlxa və Kaylasın cənubundan dağ lanşaftını ətraflı şəkildə müşahidə etmək olur. Şimal hissəsində yerləşən silsilələrdə gil-çınqıldan ibarət olan səhralar mövcuddur. Bu səhralarda böyük sahəni tutan şoranlıqlara rast gəlmək mümkündür. Mərkəzi hissələrdə dağ çölləri geniş sahəni tutur. Yüksək dağlıq ərazilərdə dağ buzlaqları və dağ səhraları yayılmışdır.
Bitki və heyvanlar aləmi
Bitki örtüyü dağlarda sıxlıq təşkil etmir. Daxili hissələrdə alçaqboylu otlarla örtülü çöllər vardır. Yüksək dağlıq ərazilərdə Festúca valesiáca, qırtıc bikiləri çəmənlikləri örtmüşdür. Yastığabənzər çox illik bitkilər meşə əmələ gətirir. Dağ göllərinin ətrafında nadir bitkilər bitir. Dağlarda çütdırnaqlılardan: yak, dağ qoyunu və s. yayılmışdır. Yırtıclılar arasında isə canavar, tibet tülküsü və s. seçilir.
Kənd təsərrüfatında əhəmiyyəti
Torpaqları əsasən otlaq məqsədi ilə istifadə edilir. Əkin işləri isə ancaq digər ərazilərlə sərhəd hissəsində aparılır.
Aleksandr Çakovski
Aleksandr Çakovski (26 avqust, 1913, Rusiya imperiyası, Sankt-Peterburq - 17 iyul, 1994, RF, Moskva,) - Rus yazıçısı
Haqqında
Aleksandr Borisoviç Çakovski 1913-cü il avqust ayının 26-da Peterburqda anadan olmuşdur. 1973-cü ildə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı, 1978-ci ildə Lenin mükafatı, 1950-ci və 1983-cü illərdə SSRİ Dövlət Mükafatı laureatı olmuşdur. 1941-ci ildən Sov.İKP üzvü olmuşdur.
Yaradıcılığına 1937-ci ildən tənqidçi kimi başlamışdır. “Bu Leninqradda olmuşdur” (1944), “Lida” (1945), “Sülh günləri” (1947) trilogiyası Böyük Vətən müharibəsində Leninqradın qəhrəmanlığından bəhs edir. “Bizdə artıq səhərdir” (1949), “Omrün bir ili” (1956), “Seçdiyimiz yollar” (1960) və s. romanlarının, “Uzaq ulduzun işığı” (1962), “Gəlin” (1966) və s. kimi povestlərin müəllifidir.
1954-1963-cü illərdə “İnostrannaya literatura”jurnalının baş redaktoru, daha sonra “Literaturnaya qazeta” jurnalının baş redaktoru olmuşdur. SSRİ Yazıçılar İttifaqı İdarə Heyətinin katibi, Beynəlxalq Lenin Mükafatları Komitəsinin üzvü olmuşdur. 4 dəfə Lenin Ordeni, Oktyabr İnqilabı Ordeni kimi bir sıra medal və ordenlərlə təltif edilmişdir.
Aleksandr Borisoviç Çakovski 1994-cü il fevral ayının 17-də vəfat etmişdir.
Muraz Cabbarov
Muraz İlham oğlu Cabbarov (7 mart 2000; Zağalı, Daşkəsən, Azərbaycan — 10 oktyabr 2020; Füzuli, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələri'nin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Muraz Cabbarov 2000-ci il martın 7-də Daşkəsən rayonunda anadan olub.
Hərbi xidmətləri
2018-ci ildə hərbi xidmətə başlayan Muraz Cabbarov xidmətinə Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrdə davam eləmişdir.
2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Muraz Cabbarov Fizuli və Kəlbəcər döyüşlərində savaşıb. 10 oktyabr 2020-ci ildə Füzuli istiqamətində həlak olmuşdur. 2 noyabr 2020-ci il tarixində Daşkəsən rayonunun Şəhidlər xiyabanında dəfn edilib.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı verilmiş tapşırıqları şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Muraz Cabbarov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Muraz Cabbarov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidlik və şücaət nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Muraz Cabbarov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Kəlbəcər rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Muraz Cabbarov ​ölümündən sonra "Kəlbəcərin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Samir Fərzəliyev
Samir Vaqif oğlu Fərzəliyev (8 dekabr 1996; Quzanlı, Ağdam rayonu, Azərbaycan — 27 sentyabr 2020; Suqovuşan, Tərtər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Samir Fərzəliyev 8 dekabr 1996-cı ildə Ağdam rayonunun Quzanlı qəsəbəsində Vaqif Fərzəliyevin üçuşaqlı ailəsində anadan olmuşdur. Əslən Ağdam rayonunun Qiyaslı kəndindəndir. 2002–2011-ci illərdə Ağdam rayon Quzanlı qəsəbə tam orta məktəbdə təhsil almışdır. Subay idi.
Hərbi xidməti
Samir Fərzəliyev 2015-ci ilin aprelində Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Ağdam rayon üzrə Hərbi Komissarlığı tərəfindən hərbi xidmətə çağırılmışdır. Naxçıvan Əlahiddə Ümumqoşun Ordusunun sıralarında, Naxçıvan şəhərində yerləşən "N" saylı hərbi hissədə müddətli həqiqi hərbi xidmət etmişdir. 2016-cı ilin oktyabrında hərbi xidmətini başa vurmuş və bir müddət mülki fəaliyyət göstərmişdir. Samir Fərzəliyev 7 sentyabr 2020-ci ildən müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu idi.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Samir Fərzəliyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində atıcı olaraq iştirak etmişdir. Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Samir Fərzəliyev 27 sentyabr 2020-ci ildə Tərtər rayonunun Suqovuşan qəsəbəsi istiqamətində döyüş tapşırığını yerinə yetirərkən həlak olmuşdur. Bir müddət sonra tapılan nəşi 15 oktyabr 2020-ci ildə Ağdam rayonunun Quzanlı qəsəbəsində yerləşən Şəhidlər Xiyabanında dəfn edilmişdir.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Samir Fərzəliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Laçın rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Samir Fərzəliyev ölümündən sonra "Laçının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Samir Fərzəliyev ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Şirak Beynəlxalq Hava Limanı
Şirak Beynəlxalq Hava Limanı — (BMAT: UDSG, BHNA: LWN) — Ermənistan Respublikası Şirak mərzinin mərz mərkəzi  Gümrü şəhərindən 5 km məsafədə yerləşən beynəlxalq hava limanı.
Ermənistanın Rusiyadan aldığı 4 ədəd Su-30 qırıcıları Şirak hava limanında yerləşdiriləcək.
Tarixi
Açılışı 1961-ci ildə olan hava limanı Ermənistanda Zvartnots Beynəlxalq Hava Limanından sonra ikinci ən böyük hava limanıdır. Hava limanının 3 220 metrlik uçuş-enmə zolağı və 2-ci Kateqoriya işıq siqnal sistemi vardır. Mülki aviasiyanın yeganə alternativ aeroportu kimi, o, Zvartnos üçün prioritet alternativ hava limanıdır. "Şirak" Gümrü aeroportu yerli əhəmiyyətli hava limanıdır və Moskva, Rostov-na-Don, Soçi, Yekaterinburq və Krasnodar kimi istiqamətlərə xidmət edir.
Ermənistan müstəqillik qazandıqdan sonra regionda iqtisadiyyatın tənəzzülü və zəlzələnin davamlı nəticələri səbəbindən "Şirak" aeroportuna uçuşlara tələbat məhduddur. Hər iki əsas hava limanının eyni şirkət tərəfindən istismar edilməsinə baxmayaraq, Gümrüdə aviadaşıyıcıları cəlb etmək çətin olacaq, ona görə sərnişinlər üçün daha aşağı gediş tarifləri və ya daha rahat şərtlər təklif edilir. Hazırda Gümrü Aeroportundan ucuz aviadaşıyıcıların çarter uçuşları həyata keçirilir.
"Şirak" Aeroportunda 2007-ci ildə irimiqyaslı işlər görülmüşdür. Naviqasiya avadanlığı təkmilləşdirildi, uçuş-enmə zolağı yenidən quruldu və örtük yeniləndi, yeni enmə və işıq siqnalizasiyası sistemi tətbiq edildi və sərnişin kompleksində əlavə qeydiyyat məntəqəsi yerləşdirildi. Əvvəlki kompleks köhnə idi və eyni zamanda birdən çox təyyarəyə xidmət edə bilmirdi. Bir reysə xidmət zamanı gələn və yola düşən sərnişin axınlarını ayırmaq və ya hava limanında sərnişinlərin bir çox xidmət göstərmək mümkün deyildi. Hal-hazırda hava limanı, B-737, A-320 və Tu-154 tipli təyyarələrə xidmət göstərə bilər. Buna baxmayaraq, uçuş-enmə zolağı dar olduğundan (165 m), aeroport 2-dən çox təyyarə koduna xidmət edə bilmir.
Mariam Lordkipanidze
Mariam Lordkipanidze (22 avqust 1922-ci il. Batumi— 8 yanvar, 2018, Tbilisi), sovet və gürcü tarixçisi, Gürcüstan Milli Elmlər Akademiyasının akademiki (1963), tarix elmləri doktoru (1963), professor. 1988 ildən Tbilisinin fəxri sakini.
Abutalıb Əbilov
Həyatı
Abutalıb Əbilov 1920-ci ildə Kürə dairəsi Ulluqataq kəndində (indiki Süleyman-Stalski rayonu) anadan olub. Atası Abil Qyukyuloviç Abilov çətin iqtisadi vəziyyətə görə ailəsini dolandırmaq üçün Bakının neft mədənlərində işləməyə məcbur olur. 1929-cu ildə atasının istəyi ilə Abutalıb məktəbə yollanır. 1936-cı ildə Uluqataq yeddiillik məktəbini bitirib və həmin il Dərbənd Kənd Təsərrüfatı Texnikumuna daxil olur. Mükəmməl akademik müvəffəqiyyət üçün müəllimlər şurasının qərarı ilə Timiryazev adına Moskva Kənd Təsərrüfatı Akademiyasına qəbul edildi. Ancaq Böyük Vətən müharibəsinin başlaması səbəbindən təhsilini bitirə bilmədiyi üçün Abutalıb Dağıstana qayıtdı və Süleyman Stalski adına Pedaqoji İnstituta daxil oldu. O, 1943-cü ildə institutu qiyabi olaraq tamamlayır.
Karyerası
1943-cü ilin mayında Sov.İKP (b) Kasumkent rayon komitəsinin təbliğat və təşviqat şöbəsinə rəhbərlik etdi. 1944-cü ilin sentyabrında Komsomol rayon təbliğat və təşviqat komitəsinin katibi təyin edildi. 1945-ci ilin iyununda Əbilov Ümumittifaq Bolşeviklər Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi yanında Ali Partiya Məktəbinə oxumağa göndərildi və təxminən üç il orada təhsil aldı. 1948-ci ildə Dağıstan komsomol komitəsinin birinci katibi seçildi. 1949-cu ilin oktyabrında Əbilov planlaşdırma və maliyyə şöbəsinin müdiri, 1950-ci ildə kənd təsərrüfatı şöbəsinin müdiri oldu. 1952-ci ildə Əbilovun fərqlənmə diplomu ilə bitirdiyi Sosial Elmlər Akademiyasının kurslarında oxudu və Dağıstan xalqlarının mədəni inkişafı problemləri mövzusunda tezisini müdafiə etdi. Əbilov, Sov.İKP Mərkəzi Komitəsi yanında Marksizm-Leninizm İnstitutunun Dağıstan şöbəsinin tarix sektorunun müdiri, sonra isə direktoru təyin edildi. 1954-cü ildə Əbilov 1957-ci ildə Lenin adına Dağıstan Dövlət Universitetinə çevrilən Dağıstan Pedaqoji İnstitutunun direktoru təyin edildi. 1960-cı ildə tarix elmləri doktoru oldu. Dağıstan mədəniyyətinin tarixinin öyrənilməsinin qurucularından biri idi. 35 il DMSSR Ali Sovetinin deputatı seçilmiş, xalq təhsili və mədəniyyəti daimi komissiyasının sədri, Ali Sovetin sədri olmuşdur. Əbilov 1987-ci ildə təqaüdə çıxana qədər 30 il Dağıstan Dövlət Universitetində çalışdı. Bütün həyatı boyu Universitet tərəfindən ona verilmiş bir mərtəbəli universitet binasında sadə müəllim həyatı yaşadı.
Dağıstan elminin və mədəniyyətinin inkişafına töhfələri
Abutalıb Əbilov pedaqoji institutun universitetə ​​çevrilməsinin təşkilatçılarından biri idi. Universitetin açılması ilə şəhərin və respublikanın statusu nəzərəçarpacaq dərəcədə artdı. Dağıstan Dövlət Universitetinin formalaşması təhsilin və elmin inkişafına təkan verdi, respublika əhalisinin ümumi mədəni səviyyəsi xeyli artdı. Universitet qurulduğu zaman onun cəmi 37 yaşı vardı. Əbilov elmi-pedaqoji kadrların təhsilinə və gənc universitetin maddi-texniki bazasının yaradılmasına xüsusi diqqət yetirirdi. 1957-ci ildə orada 146 müəllim çalışırdı ki, onlardan 36 nəfəri elmlər namizədi və yalnız bir elmlər doktoru, professor var idi. 1967-ci ilə qədər 11 doktor və 125 elmlər namizədi də daxil olmaqla müəllimlərin sayı üç dəfədən çox artdı. 1987-ci ildə universitetdə 46 professor və 300-dən çox elmlər namizədi vardı. Əbilovun özünün rəhbərliyi altında 30 nəfər dissertant dissertasiya işini uğurla müdafiə etmişdir.
Əbilovun şəxsi dəvəti ilə ölkənin böyük universitetlərinin aparıcı mütəxəssisləri gənc universitetdə mühazirələr oxudular. Onun təşəbbüsü məşhur alimlərlə elmi əlaqələr qurmaq idi. Universitetin ən yaxşı məzunları mərkəzi universitetlərdə aspirantura təhsili almaları üçün göndərildi, gənc istedadlı müəllimlərə təhsilini başa vurması üçün məzuniyyət verildi. Abutalıb Əbilovun təşkilatçılıq istedadı elmi inkişaf üçün şərait yaratmaqda, həm də inkişafa daimi təkan vermək qabiliyyətində özünü tam şəkildə göstərdi.
Əbilovun dövründə DDU-i respublikanın və bölgənin bütün elmi potensialını birləşdirirdi. Rektor, universitetin bütövlükdə böyüməsini və inkişaf etməsini təmin etmək üçün çox səy göstərdi və Mahaçqala kiçik bir əyalətdən universitet şəhərinə çevrildi. Təhsil binaları, idman kompleksi, planetarium və müəllimlər üçün tikdiyi yaşayış binaları şəhərə böyük gözəl görünüş verirdi. Təqaüdə çıxmazdan əvvəl uzun müddətli arzusunu gerçəkləşdirdi: Şimali Qafqazın ən böyük kitabxanalarından biri olan elmi kitabxananın inşasını başa çatırdı.
Əbilovun ictimai fəaliyyətidə geniş əhatəli idi. "SSRİ-Seylon" və "SSRİ-Hindistan" dostluq cəmiyyətlərinin vitse-prezidenti idi, dəfələrlə bu ölkələrdə olmuş, qonaq evində oradan nümayəndə heyətləri qəbul etmiş, Dağıstan gənclərinin beynəlmiləl təhsili ilə bağlı çox böyük işlər görmüşdür.
Oyunçu
Oyunçu — hər hansı oyunda iştirak edən şəxs.
Həmçinin bu mənalara da gələ bilər:
Türkiyə–Yunanıstan sərhədi
Türkiyə–Yunanıstan sərhədi — Yunanıstan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında 200 km (120 mil) uzunluğundakı beynəlxalq sərhəd. Sərhəd Yunanıstandakı Qərbi Trakiyanı Türkiyədəki Şərqi Trakyadan ayırır.
Maritsa çayı
Maritsa çayı bəzi yerlərdə, əsasən düzənliklərdə tez-tez məcrasını dəyişir.
Sədd
İki ölkə arasında sərhəd həm də Avropa İttifaqının xarici sərhədidir. 2012-ci ildə Avropa miqrant böhranı səbəbiylə quru sərhədinin çayla bölünmədiyi yerdə yüksək bir sərhəd hasarı çəkilmişdir. Bundan əlavə bir neçə kilometr enində boğazlardan keçən dəniz sərhədi vardır.
Tarix
1919-1922-ci illərdəki Yunan-Türk müharibəsindən sonra, sərhədin indiki yolu 1923-cü ildə Lozanna müqaviləsi ilə qurulur. Ədirnə şəhəri Türkiyə eksklavı olaraq Lozanna danışıqları zamanı Türkiyənin Yunanıstana qarşı müharibə təzminatı iddiasından imtina etməsi qarşılığında verilir.
Lozannanın təyin etdiyi Yunan-Türk sərhədi, on il əvvəl imzalanmış İstanbul müqaviləsi (1913) ilə müəyyənləşdirilmiş Bolqarıstan-Türkiyə sərhədinin təsdiqlənməsidir.
2020
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan, artıq qaçqın və miqrantların "sərhəd girişinə" "mane olmayacağını" elan etdikdən və Yunanıstanla sərhədi açdıqdan sonra 2020-ci il fevral ayının sonlarında miqrantlar Yunanistan Türkiyə sərhədində toplanmağa başlayır. Bundan sonra Türkiyə hökuməti qaçqınları siyasi və pul qazanmaq üçün Avropaya yönləndirilməkdə günahlandırılır.
2020-ci ilin mart ayı ərzində miqrantlar dəfələrlə sərhəddi keçməyə çalışır, lakin Yunanıstan ordusu, polisi və Avstriyadan, Kiprdən, Çex Respublikasından və Polşadan olan polislərin kiçik dəstələri tərəfindən gözyaşardıcı qazdan istifadə edilərək mühacirlərə müqavimət göstərilir. Qanunsuz olaraq keçməyə cəhd edənlər arasında Afrika, İran, Əfqanıstan və Suriyadan olan şəxslər üstünlük təşkil edir.
11 mart 2020-ci il tarixinə qədər sərhədləri qanunsuz keçən 348 nəfər tutulur və 44 353 qanunsuz giriş hadisəsinin qarşısı alınır.
Thespidium
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Tençuqumi insidenti
thumb|[[Nara prefekturasının Hiqaşiyoşino qəsəbəsində yerləşən, Tençuqumi insidentinə həsr olunmuş abidə.]] və ya Tençuqumi üsyanı – 29 sentyabr 1863-cü ildə Yaponiyanın Yamato vilayətində baş vermiş və şoqunluğa qarşı yönəlmiş üsyan. Özlərini "Tençuqumi", yəni "Cənnətin qisas bandası" adlandıran və imperatorluğa sadiq qrup tərəfindən təşkil olunan üsyan şoqunun birbaşa idarə etdiyi ərazidə baş vermişdi. İkuno iğtişaşı kimi bu insident də həmin dövrün əhəmiyyətli hadisələrindən biri hesab olunur.
Çoşu vilayətindən olan, imperatora sədaqətli olan aktivistlərin Kiotoda üstünlük ələ keçirməsi nəticəsində 1863-cü ildə Sonno Coi hərəkatı pik nöqtəsinə çatmışdı. Xarici qüvvələrlə döyüşmək üçün imperatorun orduya başçılıq etməsini istəyən aktivistlər uğur qazanmaq üçün Yamato məbədlərinə ziyarət planlaşdırmışdılar. Ziyarət 25 sentyabrda anons edilmişdi. Növbəti gün 75 aktivistdən ibarət Tençuqumi qruplaşması imperatorluq ordusu toplamaq, regiondakı şoqunluq hakimiyyətini sona çatdırmaq və imperatoru qarşılamaq üçün Yamato vilayətinə yola düşmüşdür.
Tosa hanından olan kənd başçısı Yoşimura Toratora baş komandir, gənc saray əyanı Nakayama Todamitsu isə nominal lider idi. Bir çox ronin, eləcə də, yerli samuray bu hərəkata qoşulmuşdu. 29 sentyabrda qrup şoqunluq intendantının Qoco şəhərində yerləşən ofisinə hücum edərək onu və müavinlərini öldürmüşdür. Vergi güzəşti olacağına inanan yerli kəndlilər də insidentə qatılmışdır. Lakin 30 sentyabrda baş verən hərbi çevriliş zamanı ekstremist qüvvələr Kiotodan qovulmuş və şoqunluq üsyanı yatırmaq üçün ordu göndərmişdir. Yoşimura döyüşdə yaralanmış və intihar etmişdir. Nakayama və bir neçə iştirakçı isə Çoşuya qaçmışdırlar.
Azər Məhərrəmov
Həyatı
İdmançı 16 yanvar 1977-ci ildə Ağdamda anadan olub. Ağdamın Rusiya silahlı qüvvələrinin dəstəyi ilə Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğalından sonra Bakı şəhərinə köçur. Sonradan Rusiya Federasiyasına gedir.
NGC 2956
NGC 2956, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Hidra bürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Azər Məhərrəmov
Karyerası
Azər Məhərrəmov uşaqlıda Konq-fu ilə məşğul olub, Ancaq 1997-ci ildə Armrestlinq idman növünə marağı yaranır və bu idman növu ilə məşğul olmağa başlayır. Bir neçə dəfə Azərbaycan çempionu olur.
2008-ci ildə Norveçin Sarpborg şəhərində təşkil edilmiş və Avropanın ən güclu idmançılarının toplandığı "European Armwrestling Championships 2008" yarışında böyuklər arasında 100+ kq çəki dərəcəsində sol qol ilə yarışlarda 16-cı, sağ qol ilə yarışlarda isə 9-cuyeri tutur.
2010-cu ildə Rusiyada təşkil edilmiş "European Armwrestling Championships 2010" turnirində öz hesabına Azərbaycanı təmsil edir. Turnirdə böyuklər arasında 90 kq çəki dərəcəsində sol qol ilə yarışlarda 10-cu, sağ qol ilə yarışlarda isə 12-ci yeri tutur.
Gücunu və bacarıqlarını hər il dahada artıran Azər Məhərrəmov, 2019-cu ilin dekabr ayında Polşada təşkil edilmiş "1ST IFA WORLD ARMWRESTLING CHAMPIONSHIPS" turnirində ustalar arasında sağ qol ilə 100+ kq çəki dərəcəsində çempion olur. Böyuklər arasında sağ qol ilə 105+ kq çəki dərəcəsində isə 2-ci yeri tutaraq gümuş mukafat alır.
2022-ci ilin iyun ayında "EURO ARMWRESTLING CHAMPIONSHIP" turnirində, 105+ kq çəki dərəcəsində sağ qol ilə böyuklər arasında yarışda ikinci yeri, ustalar arasında isə birinci yeri tutur.
2022-ci ilin oktyabr ayında Fransada keçirilmiş "IFA WORLD ARMWRESTLING CHAMPIONSHIPS" yarışında, sağ qol ilə yarışlarda 105+ kq çəki dərəcəsində çempion olur. Eyni turnirdə böyuklər arasında 105+ kq çəki dərəcəsində isə ikinci yeri tutur.
Şimali Karolina Ştat Universiteti
Şimali Karolina Ştat Universiteti — ABŞ-nin Şimali Karolina ştatının Roli şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisələrindən biri.
Moz (Dərələyəz)
Moz, Mozrov — İrəvan quberinyasının Şərur-Dərələyəz qəzasında, indiki Keşişkənd (Yeğeqnadzor) rayonunda kənd.
Tarixi
1728-ci ildə tərtib edilmiş «İrəvan əyalətinin icmal dəftəri»ndə Mor kimi qeyd edilmişdir. Toponimdə r~z səsdəyişməsi baş vermişdir ki, bu da Azərbaycan dilində qanunauyğun haldır. Erməni mənbələrində Mozrov formasında da qeyd edilir.
Moz sözü böz sözünün fonetik formasıdır. Türk dillərində b~m səsəvəzlənməsi də qanunauyğundur: bən~mən, buna-muna və s. Ona görə də kəndə relyefə uyğun olaraq Moz adı verilmişdir. Quruluşca sadə toponimdir.
Əhalisi
Kənddə 1873-cü ildə 80 nəfər, 1886-cı ildə 86 nəfər, 1897-ci ildə 145 nəfər, 1904-cü ildə 161 nəfər, 1914-cü ildə 177 nəfər, 1916-cı ildə 150 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışıdır.
1918-ci ilin mart ayında kənd erməni təcavüzünə məruz qalaraq deportasiya olunmuşdur və kənd xarabalığa çevrilmişdir. 1920-ci ildə kənd ləğv edilmişdir. İndi xaraba kənddir.
Mihrimah Sultan (Mehmed Ziyayəddin Əfəndinin qızı)
Mihrimah Sultan — Osmanlı sülaləsinin üzvü, Osmanlı xanım sultanı.