cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Suriya Səlcuqiləri
Tarixi
Suriyanı fəth edən və 1078-ci ildən bəri Böyük Səlcuq Dövlətinin Suriya məliyi olan Alovlan (Sultan Alparslanın oğlu və Sultan Məlikşahın qardaşıdır) özünü sultan elan edərək, qardaşı oğlu Sultan Berkyarukun üzərinə getmiş, 1094-cü ilin dekabr ayında Bağdadı fəth edərək adına xütbə oxutdurmuş, lakin Reydə qardaşı oğluna məğlub olmuşdu (1095). Oğullarından Rıdvan Hələbdə və Dukak Şamda hakimiyyətlərini elan etmişlər. Hələb hakimi Rıdvan xristianlarla mübarizə aparmışdır. Bir ara sərhədlərini Cənubi Anadoluya qədər genişlətmişdi. 1117-ci ildə isə hər iki bölgədə də hakimiyyət Atabəylərin əlinə keçmişdir.
Oksipropion turşuları
Oksipropion turşuları - birəsaslı ikiatomlu oksiturşuların nümayəndələridi. α-oksipropion turşusu CH3-CHOH-COOH və β-oksipropion turşusu CH2OH-CH2-COOH adı ilə iki oksipropion turşusu məlumdur. Bunlardan birincisinə etiliden-süd turşusu, ikincisinə isə etilen-süd turşusu da deyilir. Sadəcə süd turşusu dedikdə birinci nəzərdə tutulur.
Peltefil
Peltefil (, "Dəri şəbəkə" və  "Həvəskar", ) — Dişsiz məməlilər cinsinə və Zirehlilər fəsiləsinə aid və tükənmiş növ. Bu heyvanlar itlırin ölçüsünə malik olaraq indiki Boliviya, Argentina və Çilinin düzənlik ərazilərində yayılmışdı. Təqribən 25–20 milyon il öncə yaşayırdılar.
Oksipropion turşuları
α-oksipropion turşusu
α-oksipropion turşusu və ya süd turşusunun bir asimmetrik karbon atomu olduğu üçün onun sağ (+) və sol (-) süd turşuları kimi iki optik-fəal izomeri və bir qeyri-fəal rasemik (r) forması vardır. Bu üç süd turşusundan sağ süd turşusu və rasemik süd turşusu təbiətdə rast gəlinir. Sol süd turşusunu isə rasemik süd turşusundan alırlar. Bu üç süd turşusundan praktik cəhətdən ən əhəmiyyətlisi rasemik süd turşusudur.
Peltefil
Onların baş nahiyəsi şəbəkə şəklində olmuşdur. Üstəlik buynuzları olmuşdur. Bu buynuzlar onların gözlərini qoruyurmuş. Ola bilsinki erkəklərin güçünün nümayişində və dişilərin cəlb edilməsində lazım gəlirmiş.
9A52-4 Tornado
thumb|300px|center|9A52-4 başlatma vasitəsi (sağda) və 9T234-4 yenidən yükləmə vasitəsi (sol), Perm, RussianExpoArms, 2009.
Peltefil
Onların üç künç dişləri bir çox alimlərin cücü yeyən canlı olmasını deməyə əsas verir. 1997 ci ildə paleontoloqlar Vikoyna və Farin onların otyeyən canlı olmasını təkid edirdilər.
9A52-4 Tornado
9A52-4 Tornado - reaktiv yaylım atəşi sistemi, bənzəri olan “Smerç” reaktiv yaylım atəşi sistemlərindən daha uzaq məsafəni vura bilir. Bu sistemin bir yaylım atəşi ilə yüz futbol meydançası böyüklükdə olan ərazini əhatə etmək olur.
Peltefil
Onların uzunluğu yarımmetr təşkil edirmiş. Buna baxmayaraq çəkisi 68–90 kq təşkil edirmiş.
9A52-4 Tornado
“Tornado-S” bir yaylım atəşi zamanı hədəfə bir neçə ton ağırlığında partlayıcı maddə “göndərə” bilir və bu da həmin silahı dağıdıcı gücünə görə atom bombasından sonra ikinci ən dəhşətli silaha çevirir. “Smerç” reaktiv yaylım atəşi sistemləri 70–90 km məsafədə hədəfləri vurur, “Tornado-S” isə 120 km. mənzilə malikdir. Perspektivdə raketlərin mənzili 200 kilometrə qədər artırılacaq. “Tornado-S” kompleksi 12 istiqamətləndirici ilə təchiz edilmiş əsas döyüş maşınından, eyni sayda raketlərdən ibarət konteyner daşıyan nəqliyyat-doldurucu maşından, komanda məntəqəsindən və raketlərin hədəfi vurmasını yoxlamaq üçün pilotsuz uçan aparatdan ibarətdir.
“Tornado-S” sistemlərinin ilk partiyası “Motovilixinsk zavodları” tərəfindən Rusiya qoşunlarına 2017-ci ilin avqust ayında yola salınıb. Gözlənilir ki, 2020-ci ilə qədər “Tornado-S” sistemləri Rusiya ordusundakı “Smerç” reaktiv yaylım atəşi sistemlərini əvəzləyəcək.
Variantları
9A52-4 Tornado sistemi yüngül reaktiv yaylım atəş sistemidir. Bunların iki versiyası var; Minsk təkərli traktor fabrikinin istehsalı olan 79306 markalı yük maşının şassisi üzərinə quraşdırılmış BM-27 Uragan və ya 6x6 təkər formulu olan Kamaz üzərinə quraşdırılmış olan BM-30 Smerch buraxıcı qurğuları ilə birlikdə olan versiyaları. "Tornado-G" sistemi isə mövcud olan BM-21 Grad üçün nəzərdə tutulmuş olan inkişaf etdirilmiş olan versiyadır. Rus hökuməti, Ural-4320 yük maşınlarının şassisi üzərində quraşdırılmış olan köhnə sistemlərin Kamaz 6x6 şassisinə əsaslanan 36 ədəd yeni "Tornado-G" sifariş etmişdir.
9A52-4, Tornado ailəsinə məxsus olan digər oxşar sistemlər ilə qarışdırılmamalıdır:
Oksipropion turşuları
Rasemik süd turşusu
Rasemik süd turşusunu süd şəkərini, üzüm şəkərini və başqa şəkər məhlullarını xüsusi bakteriyalar vasitəsilə qıcqırtmaqla alırlar. Bu zaman qıcqırma mayesina müəyyən qədər təbaşir tozu da əlavə olunmalıdır, çünki süd turşusu bakteriyalara zəhər kimi təsir edir və onları tələf edir. Bu səbəbdən qıcqırma prosesi çox davam edə bilmir, əlavə olan təbaşir isə süd turşusunu neytrallaşdırır və onu kalsium duzuna (kalsium-laktat) çevrilir. Süd turşusunun kalsiumduzu isə qıcqırma bakteriyalarına təsir etmir. Nəticədə qıcqırma davamlı olur. Alınan kalsium-laktatı süd turşusuna çevirmək çətin deyil. Texnikada işlənən süd turşusunu bu üsulla alırlar. Rasemik süd turşusu qatı maye olub 18oC-də əriyir, 122oC-də qaynayır, suda həll olur. Qatıqda, pendirdə, şərabda və bir çox turşumuş meyvə və göyərtilərdə rast gəlinir. Bu turşu texnikada boyaçılıq işlərində, dəri aşılamasında, limonad, essensiyalar, silos hazırlanmasında, təbabətdə və başqa yerlərdə işlədilir.
Sol süd turşusu
Sol süd turşusu, sağ süd turşusunun xassələrinə malik olub, polyarizasiyalanmış işıq müstəvisini sola fırladır. Sol süd turşusu təbiətdə tapılmır. Onu ya rasemik süd turşusundan, ya da şəkərli maddələrin xüsusi bakteriyalarla qıcqırdılması ilə alırlar.
Sağ süd turşusu
Sağ süd turşusu əzələlərdə, xüsusən fiziki iş nəticəsindəçox əmələ gəlir. Ona görədə buna bəzən ət-süd turşusu adı da verirlər. Bu turşunu rasemik süd turşusunu parçalamaqla alırlar. Sağ süd turşusu 26oC-də əriyir, havada asan sulanır və mayeləşir, onun 10%-li məhlulu poliyarizasiya olunmuş işıq müstəvisini 3,82o sağa fırladır.
Elşən Rüstəmov
Elşən Mərdan oğlu Rüstəmov — Azərbaycanın teatr və kino aktyoru, Azərbaycanın əməkdar artisti (2012).
Həyatı
Elşən Mərdan oğlu Rüstəmov 22 yanvar 1971-ci ildə Masallı rayonunda müəllim ailəsində anadan olub. Orta məktəbi həmin rayonun Babaser kəndində oxumuşdur.
1988-ci ildə Moskvada Tikinti Məktəbinə daxil olub. İncəsənət İnstitutunun dram və kino aktyorluğu fakültəsində təhsil alıb (1990–1995). Orada Rafiq Atakişiyev, Oqtay Salamov, Rafiq Əzimov, Lütfi Məmmədbəyli və Bəxtiyar Xanızadə kimi sənətkarlardan dərs almışdır.
1993-cü ildən Gənc Tamaşaçılar Teatrında işləyir. İndiyə qədər bu teatrda səhnələşdirilən 50-yə yaxın tamaşada rol alıb.
Natural loqarifm
thumb|right|300px|Natural loqarifm [[funksiyasının qrafiki. Funksiya x artımı anında yavaş-yavaş müsbət sonsuzluğa yaxınlaşır. "x" sıfır olduqda isə mənfi sonsuzluğa doğru sürətlə yaxınlaşır ("yavaş-yavaş" və "sürətlə" kəlmələri istənilən digər funksiya ilə müqayisədə işlənmişdir).]]
Natural loqarifm — əsası e olan loqarifm. Burada e — irrasional sabitdir və təxminən 2,718 281 828 -ə bərabərdir. Natural loqarifm adətən ln (x) kimi işarələnir. Həmçinin loge (x) və ya əgər e əsası nəzərdə tutulursa, sadəcə log("x") kimi işarələnir. e (ln (e) ) ədədinin natural loqarifm vahidə bərabərdir, çünki e1 = e. Vahidin natural loqarifmi (ln (1) ) sıfıra bərabərdir, çünki e0 = 1-dir. Loqarifmin tərifinə görə istənilən əsaslı vahidin loqarifmi sıfıra bərabərdir.
Natural loqarifm y= 1/x əyrisi altındakı sahədə 1-dən a-ya qədər olan istənilən müsbət həqiqi ədəd kimi müəyyən edilə bilər. Bu təyinin sadəliyi, başqa düsturlarla da uyğun gəlir. Bu düsturların bir çoxunda natural loqarifm tətbiq olunur. Bu təyinlərə əsasən e əsaslı loqarifmə "natural" loqarifm deyilir. Bu tərifi kompleks ədədlərdə də istifadə etmək olar.
Əsas natural loqarifmik eyniliklər:
Bütün loqarifmlərdə olduğu kimi, hasilin natural loqarifmi vuruqların loqarifmləri cəminə bərabərdir: Beləliklə, loqarifmik funksiyaların vurulması (müsbət ədədlər qrupu), bu funksiyalarının toplanması (həqiqi ədədlər qrupu) ilə izomorfizm təşkil edir. Bunu funksiya kimi belə təsvir etmək olar:
İstənilən əsasdan 1-dən başqa istənilən ədədin loqarifmini təyin etmək mümkündür. Loqarifmlər bir çox tənliklərin həllində istifadə edilir. Xüsusən də naməlum obyektin dərəcə göstəricisi kimi istifadə edilir. Məsələn, loqarifmlər məlum yarımparçalanma dövrü üçün və ya radioaktivlik məsələlərinin həllində parçalanma zamanın tapılması, parçalanma sabitinin tapılması üçün istifadə olunur. Loqarifmlər riyaziyyat və tətbiqi elmlərin bir çox sahələrində mühüm rol oynayır. Bir çox məsələlərin həllində - maliyyə sahəsində, mürəkkəb faizlərin tapılması kimi əməliyyatlarda istifadə edilir.
Tarixi
Natural loqarifm birinci dəfə Nikolas Merkator tərəfində 1668-ci ildə dərc edilmiş Logarithmotechnia əsərində qeyd etmişdir. Hərçənd ki, hələ 1619-cu ildə riyaziyyat müəllimi olan Con Spaydell natural loqarifmlərın cədvəlini qurmuşdu. Əvvəllər bu loqarifmi hiperbolik loqarifm adlandırırdılar, çünki natural loqarifm hiperbolain altındakı sahədə təyin olunur. Bəzən bu loqarifmi Nepera loqarifmi da adlandırırlar.
Sovet sistemi
Natural loqarifmin "ln (x)" yazılışı qəbul edilmişdir. Əsası 10 olan onluq loqarifm — "lg (x)" vasitəsilə və başqa əsaslar "log" simvolu ilə yazılış qəbul edilmişdir.
Diskret riyaziyyat, kibernetika, informatika müəlliflərinin bir çoxu əsası 2 olan loqarifmlər üçün "log (x)" işarəsindən istifadə edirlər, amma bu yazılış hamı tərəfindən qəbul edilməyib və izah olunmayıb.
Loqarifm arqumenti mötərizə daxilində (əgər bu düsturun səhv oxumasına gətirmirsə) yazılır. Loqarifmik ifadələrin qüvvətini bilavasitə loqarifmin işarələrinə yazırlar: ln2 ln3 4x5 =  [ln ( [ln (4x5)] 3)] 2.
İngilis-Amerikan sistemi
Nəzəri informatikada, məlumat nəzəriyyəsində "log (x)" kriptoqrafiyası adətən əsası 2 olan ( "log2 (x)") loqarifmi bildirir.
Texnika
Ən çox istifadə edilən proqramlaşdırma dillərində və tətbiqi proqramlar paketləri olan C, C++, SAS, MATLAB, Fortran və Basic "log" və ya "LOG" funksiyaları natural loqarifmə aiddir.
Adi kalkulyatorlarda natural loqarifm ln kimi işarə edilir. Burada log əsası 10 olan loqarifmin işarəsidir.
Natural loqarifm terminin mənşəyi
Əvvəla onu demək olar ki, hal-hazırda biz onluq say sistemindən istifadə edirik və bu əsas e əsasından daha da naturaldır. Lakin 10 riyazi ədədinin ayrıca əhəmiyyəti yoxdur. Bu əsas ən çox məişətdə istifadə olunur. Bu əsas bir çox hesablama sistemləri üçün ümumidir. Bu fikri insan barmaqlarının 10 ədəd olması ilə bağlayırlar. Bəzi sivilizasiyalar başqa əsaslar ilə öz hesablama sistemlərini qurmuşdur: 2, 5, 8, 12, 20 və 60.
loge loqarifmi isə "natural" loqarifmdir, çünki, bu əsas riyaziyyatda çox sıx rast gəlinir. Məsələn, loqarifmik funksiyasının törəmə probleminə baxaq:
Əgər b əsası e-yə bərabərdirsə, onda törəmə sadəcə 1/x-ə bərabərdir və x = 1 olduqda bu törəmə vahidə bərabərdir. Başqa əsaslandırılma, loqarifm e əsasında ən "naturaldır", bunu sadəcə inteqralın və ya bir sıra Teylor terminləri ilə təyin etmək olar. Bu fikri başqa loqarifmlər haqqında demək olmaz.
Naturallığın bir sonrakı əsaslandırılması hesablamayla bağlı deyildir. Belə ki, məsələn, natural loqarifmlərlə bağlı bir neçə sadə sıra var idi. Petro Menqoli və Nikolay Merkator bu sıranı loqarifmus naturalis bir neçə onluq sırası adlandırırdı. Lakin, o vaxtı hələ Nyuton və Leybnits diferensialı kəşf edilməşdir və inteqral hesablamadan istifadə olunmurdu.
Təyini
Natural loqarifm, həqiqətən də loqarifmdır, çünki natural loqarifm, loqarifmin fundamental xüsusiyyətlərinə cavab verir:
Bunu göstərmək üçün t=\tfrac xa olduğunu güman edib, aşağıdakı qaydanı yerinə yetirmək lazımdır:
ln (a) = 1 olduqda e ədədi a-nın yeganə həqiqi ədədi kimi təyin olunur.
Yaxud, əgər nümunəvi funksiya əvvəl mənfi sonsuz sıralarda təyin olunursa, natural loqarifm ona əks funksiyadır, yəni. Çünki həqiqi arqumentlərin, səciyyəvi funksiyanın qiymətlər oblastında bütün müsbət həqiqi ədədləri mövcuddur. Səciyyəvi funksiya artandır və bütün müsbət x-lər üçün təyin olunan funksiyadır.
Törəmə, Teylor sırası
300px|thumb|right| Teylor çoxhədliləri üçün yalnız - 1 < x ≤ 1 oblastında dəqiq yaxınlaşmanı verir. Qeyd edək ki, x > 1 olduqda Teylor çoxhədlisi zəif yaxınlaşmasını verir.
Natural loqarifmin törəməsi:
Buna əsasən ayrılışını yerinə yetirmək olar və Teylor təxminən 0 ətrafında qiymət alır və bu Merkator sırası adlandırılır:
Sağda təsvir edilmiş və başqa Teylor çoxhədliləri 0 ətrafında qiymət alır. Bu yaxınlaşma yalnız - 1 < x ≤ 1 oblastında mümkümdür və bu hüdudlar xaricində yüksək dərəcəli Teylor çoxhədliləri daha az dəqiq yaxınlaşma verir. x-in yerinə x-1 qoysaq, ln (x) üçün alternativ formanı alaq:
Bu sıra Beyli — Borueyn — Plaffa düsturuna oxşardır.
Həmçinin onu da qeyd edək ki, — bu xüsusi inverik funksiyadır, buna görə də y-in müəyyən ədədinin natural loqarifminin alınması üçün sadəcə x-ə  qiymətini mənimsətmək lazımdır.
Natural loqarifmin inteqralı
Natural loqarifm g (x)= f(x) /f (x) növünün sadə inteqral funksiyasını verir: g (x) funksiyaları ln(|f(x)|) funksiyalarına bənzəyir. Bu zəncir qaydası ilə və aşağıdakı faktla təsdiq edilir:
Başqa növ:
və
Aşağıda g (x)=tan(x) üçün nümunə verilmişdir:
Tutaq ki, f (x) = cos (x) və f'(x) = - sin (x):
burada C — sərbəst sabit həddir.
Natural loqarifmi hissə-hissə inteqrallama üsulu ilə inteqrallamaq olar:
Ədədi qiyməti
Ədədin natural loqarifminin qiymətinin hesablaması üçün sıra şərtini gözləməklə Teylor üsulundan istifadə etmək olar:
Bu prosesi daha tez etmək üçün aşağıdakı eynilikdən istifadə etmək olar:
ln (x) üçün x > 1 olduqda və x nə qədər 1-ə yaxın qiymət aldıqda bu proses sürətlə gedir. Həmçinin loqarifm ilə bağlı eyniliklərdən istifadə etmək olar:
Bu metodlar hələ kalkulyatorlar yaranmamışdan əvvəl tətbiq edilirdi. Bunun üçün yuxarıda göstərilən analoji ədəd cədvəllərindən istifadə olunurdu və manipulyasiyalar yerinə yetirilirdi.
Yüksək dəqiqlik
Kiçik miqyaslı dəqiqliklə natural loqarifmin hesablanması üçün bir Teylor üsulu əlverişli deyil və vaxt aparandır. Alternativ və səmərəli Nyuton üsulundan istifadə etmək olar.
Çox yüksək dəqiqlikli hesablanma üçün düstur:
haradakı M - 1 və 4/s arifmetik-həndəsi ortasını ifadə edirsə və
m p dəqiqlik simvolunun təyini üçün istifadə edilir (adətən 8 qiyməti kifayət edir). Əslində, bu metodun istifadə olunması üçün səciyyəvi funksiyanın natural loqarifminə Nyuton inversiyası tətbiq etmək mümkün olmalıdır.
Hesablama çətinliyi
Natural loqarifmlərin (arifmetik-həndəsi ortanın köməyi ilə) hesablama çətinliyi O(M (n) ln n) bərabərdir. Burada n — dəqiqlik rəqəmlərinin sayıdır, hansının ki, natural loqarifminin qiyməti olmalıdır, və M (n) — iki n-rəqəmli ədədin vurulmasının hesablaması çətinliyidir.
Azərbaycan–Almaniya münasibətləri
Azərbaycan–Almaniya münasibətləri — Azərbaycan Respublikası ilə Almaniya Federativ Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.
İki ölkə arasında qarşılıqlı münasibətlərin başlanğıcı XIX əsrin ikinci yarısına təsadüf edir. 1863-cü ildə Almaniyanın "Simens qardaşları" firması tərəfindən Gədəbəy ərazisində yerləşən mis yataqları bazasında iri misəritmə zavodları tikilib. XX əsrin əvvəllərinədək bu zavodlarda istehsal edilən mis Cənubi Qafqazda əridilən misin 2/3 hissəsini təşkil edirdi. Bundan əlavə "Simens qardaşları" firması Daşkəsən ərazisində kobalt yataqları bazasında kobalt zavodu inşa edib. Bu zavodların inşası nəticəsində xeyli sayda insan işlə təmin edilib, əhalinin maddi rifahı yüksəlib. Alman sənayeçilərinin bu ərazidə fəallığının artması nəticəsində ətraf ərazilərdə, xüsusilə Azərbaycanın indiki Göy-göl və Şəmkir rayonlarında alman koloniyaları yaranıb.
İkitərəfli siyasi münasibətlər
right|thumb|220px|[[Azərbaycan poçt markası (2013).]] Almaniya Azərbaycanın müstəqilliyini 1992-ci ilin 12 yanvarında tanıyıb. Azərbaycan ilə Almaniya arasında diplomatik münasibətlər 1992-ci ilin 20 fevralında qurulub. 2 sentyabr 1992-ci ildə Azərbaycanın Almaniyada səfirliyi, 22 sentyabr 1992-ci ildə Almaniyanın Azərbaycandakı səfirliyi açılıb. Diplomatik münasibətlərin yaranmasından sonra Azərbaycan və Almaniya arasında əlaqələr mütəmadi olaraq inkişaf edib.
Prezident Heydər Əliyev o zamankı Almaniya Prezidenti Roman Hersoqun dəvəti ilə 1–4 iyul 1996-cı il tarixdə Almaniyada rəsmi səfərdə olub. Səfər zamanı Heydər Əliyev Almaniyanın prezidenti, kansleri, vitse-kansleri və digər hakimiyyət nümayəndələri ilə görüşlər keçirib. Bu görüşlər zamanı ölkələr arasındakı əməkdaşlığın xüsusiyyətləri geniş şəkildə müzakirə edilib. Ermənistan tərəfindən Azərbaycan ərazilərinin işğalı və münaqişənin sülh yolu ilə həlli məsələləri Azərbaycan Prezidentinin keçirdiyi görüşlərin əsas müzakirə mövzusu olub. Səfər çərçivəsində, siyasi, iqtisadi və elmi texniki əməkdaşlıq sahəsində beş müqavilə imzalanıb. Keçən illər ərzində Almaniya ilə Azərbaycan arasında müdafiə, siyasi təhlükəsizlik, terrorizmə qarşı mübarizə sahəsində uğurlu əməkdaşlıq aparılıb.
2001-ci ilin mayında Almaniya xarici işlər naziri Yoşka Fişer, Bundestaqın sədr müavini Antye Follmer ilə birgə Azərbaycana səfər edib. Prezident Heydər Əliyev Almaniya nümayəndə heyəti ilə görüşündə iki ölkənin əməkdaşlığına böyük əhəmiyyət verdiyini, alman şirkətlərinin Azərbaycanda uğurlu fəaliyyətindən razı qaldığını, bunun davamlı olmasını istədiyini bildirib. Azərbaycan Prezidenti AFR — in Ermənistan — Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli üçün müvafiq fəaliyyətinə ümid etdiyini deyib: "…Ümidvarıq ki, Minsk qrupunun üzvü kimi Almaniya bizim üçün əsas məsələ olan Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin həlli sahəsində — Azərbaycanın Ermənistan tərəfindən işğal edilmiş 20 faiz torpaqlarının azad olunması və işğal edilmiş torpaqlardan qaçqın düşmüş azərbaycanlıların öz yerlərinə-yurdlarına qayıtması sahəsində bundan sonra fəaliyyətini daha da artıracaqdır." Almaniyanın xarici işlər naziri Yoşka Fişer təmsil etdiyi ölkənin Dağlıq Qarabağ məsələsində imkanları daxilində kömək göstərəcəyini vəd edib.
24–26 avqust 2004-cü ildə Prezident İlham Əliyev Almaniya Prezidentinin dəvəti ilə bu ölkəyə rəsmi səfər edib. Almaniya Prezidenti Horst Köler və Federal kansler Gerhard Şröderlə keçirilən görüşlərdə ölkələrimiz arasında ikitərəfli münasibətlərin inkişafı, qarşılıqlı siyasi əlaqələrin vəziyyəti, regional və beynəlxalq məsələlər ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.
14–16 fevral 2007-ci il tarixli Almaniya səfəri zamanı Prezident İlham Əliyev Almaniyanın Kansleri Angela Merkellə görüşüb, ölkələrimiz, eləcə də Azərbaycanla Avropa İttifaqı arasında mövcud olan əlaqələrin inkişaf perspektivləri, Azərbaycanda iqtisadi islahatların uğurla həyata keçirilməsi, Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi barədə müzakirə aparılıb.
Prezident İlham Əliyev 04–06 fevral 2010-cu il tarixdə Almaniyada növbəti rəsmi səfərdə olub. Səfər çərçivəsində İlham Əliyev Almaniyanın Kansleri Angela Merkelle görüşüb. Almaniyanın Azərbaycana müxtəlif sahələrdə dəstək verməyə hazır olduğunu diqqətə çatdıran xanım Angela Merkel bildirib ki, neft-qaz ölkəsi olan Azərbaycan Almaniya üçün vacib tərəfdaşdır. İlham Əliyev isə müasirləşmə dövrünü yaşayan Azərbaycanda alman texnologiyalarına tələbat olduğunu, Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyi məsələlərinin həllinə öz töhfəsini verməyə hazır olduğunu bildirib.
Almaniya Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin ATƏT-in prinsipləri əsasında sülh yolu ilə danışıqlar vasitəsi ilə həlli üçün yaradılmış ATƏT-in Minsk qrupunun tərkibinə daxildir.
Parlamentlərarası əlaqələr
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisində Azərbaycan-Almaniya Federativ Respublikası parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu fəaliyyət göstərir. Bu işçi qrupu 7 mart 1997-ci il tarixində yaradılmış və ilk rəhbəri Cəlal Əliyev olmuşdur. 4 mart 2016-cı il tarixindən Rövşən Rzayev işçi qrupunun rəhbəridir.
İqtisadi münasibətlər
Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyevin 1–4 iyul 1996-cı il tarixli Almaniya səfəri Azərbaycanla Almaniya arasında iqtisadi münasibətlərin inkişafında mühüm rol oynayıb. Prezident Heydər Əliyev Almaniyanın iri iqtisadi mərkəzi olan Köln şəhərində AFR-in işgüzar dairələrinin nümayəndələri, iri şirkət rəhbərləri, maliyyə-bank sektorunda çalışan iş adamları ilə görüşüb. O, Azərbaycan iqtisadiyyatının potensial imkanları və beynəlxalq biznes üçün yaradılan şəraitdən bəhs edərək alman iş adamlarını Azərbaycana sərmayə qoymağa çağırıb. Bu səfər Azərbaycana xarici investisiya qoyuluşlarının və beynəlxalq kreditlərin cəlb edilməsində mühüm rol oynayıb.
Hal-hazırda Azərbaycanda 100-ə yaxın alman müəssisəsi fəaliyyət göstərir. Bunlardan "Simens", "Ferrosstal", "İnterselekt", "Mersedes Bens" kimi iri şirkətlər Azərbaycanda uğurlu biznes fəaliyyəti göstərirlər. Almaniya ilə Azərbaycan arasında illik ticarət dövriyyəsi təxminən 350–400 milyon avro təşkil edir. Almaniyadan Azərbaycana əsasən avtomobillər, dəmir və polad məmulatları, istehsal avadanlıqları gətirilir.
Azərbaycan və Almaniya arasında bağlanan gəlirlərə və əmlaka görə vergilərə münasibətdə ikiqat vergitutmanın aradan qaldırılması haqqında 25 avqust 2004 tarixli, Azərbaycan Respublikası Hökuməti və Almaniya Federativ Respublikası Hökuməti arasında Maliyyə Əməkdaşlığı haqqında, İqtisadi İnkişaf Nazirliyi və Almaniya İnkişaf Bankı arasında "Kreditlərin Zəmanəti Fondu"nun yaradılması üçün maliyyə yardımı ayrılması haqqında Maliyyələşdirmə Müqaviləsi, həmin Müqaviləyə dair Xüsusi Razılaşma, Həvalə Müqaviləsi və Mübahisələrin Münsiflər Məhkəməsində araşdırılması haqqında 14 avqust 2006 tarixli müqavilələr iqtisadi münasibətlərin möhkəmləndirilməsinə xidmət edir.
Mədəni münasibətlər
Azərbaycan və Almaniya arasında mədəni əlaqələr intensiv şəkildə inkişaf edir. Azərbaycan ilə Almaniya arasındakı mədəni əlaqələrin inkişafı 22 dekabr 1995-ci il tarixli mədəni əməkdaşlıq haqqında Sazişlə bağlıdır. Bu sazişlə yaradılan Azərbaycan–Alman Qarışıq komissiyasının 4–6 fevral 1997-ci il və 4–6 noyabr 2002-ci il tarixlərində iclasları keçirilib.
ATƏT-in İstanbul Zirvə görüşündə iştirak edən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyev 1999-cu il noyabrın 19-da "Çırağan sarayı"nda Almaniya Federativ Respublikasının kansleri Herhard Şröderlə görüşüb. Görüş çərçivəsində Prezident Heydər Əliyev 1947-ci ildə Azərbaycana gətirilmiş Bremen qalereyası rəsmlərinin Almaniyaya qaytarılması haqqında sərəncamı və məktubu AFR kanslerinə təqdim edib. — "Cənab kansler, biz bu iki əsəri və Nyu-Yorkda məhkəmə orqanlarının sərəncamında olan əsərləri sizə veririk. Mən 1947-ci ildən muzeyimizdə saxladığımız həmin əsərlərlə bağlı sənədləri də sizə təqdim edirəm."
Almaniyada 2008-ci il Azərbaycan ili elan edilib. Bu məqsədlə Azərbaycan mədəniyyət və turizm nazirinin rəhbərliyi ilə 120 nəfərlik nümayəndə heyəti Almaniyaya səfər edib. Mədəniyyət tədbirləri Berlində bir həftə davam edib. İl boyu isə Almaniyanın Münhen, Hamburq, Mayns, Ştutqart və digər iri şəhərlərində Azərbaycan mədəniyyəti təbliğ olunub. Almaniyada Azərbaycan ili çərçivəsində 12 iyun–15 iyul 2008-ci il tarixlərində Drezden Qalereyasında "Azərbaycan müasir incəsənət sərgisi" keçirilib. Sərgidə tanınmış Azərbaycan rəssamlarının əsərləri nümayiş etdirilib.
Almaniya Avropa və dünya ölkələri arasında kifayət qədər siyasi nüfuza və güclü iqtisadiyyata sahib olan ölkələrdən biridir. Bu baxımdan Almaniya ilə iqtisadi, siyasi və mədəni əlaqələrin inkişafı həmişə Azərbaycanın maraq dairəsində olub. Azərbaycan isə Almaniya üçün neft-qaz ölkəsi kimi beynəlxalq layihələrdə mühüm tərəfdaşlardan biridir.
Səfirliklər
Azərbaycanın Almaniyada:
Almaniyanın Azərbaycanda:
İdman sahəsində əməkdaşlıq
thumb|[[Azərbaycan Milli Bankının Almaniyada keçirilmiş 2006 FİFA Dünya Kubokuna həsr olunmuş gümüş sikkəsi]]
Oxuyan qırğı
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Talış-Muğan Muxtar Respublikası
1993-cü ilin iyununda ölkənin cənubundakı beş rayonun ərazisində yaradılmış, qərargahı Lənkəran şəhərində yerləşən hərbi briqada tərəfindən nəzarət edilirdi. Faktiki olaraq, 1993-cü ilin avqustunda süqut etdi. Talış-Muğan Respublikasının yaradılmasının ilk təşəbbüskarı Azərbaycan Xalqlarının Bərabərlik Partiyası olmuşdur. Həmin partiyanın ilk əvvəl Talış Milli Partiyası kimi yaradılmışdır. Tomas de Vaalın fikrincə Ələkrəm Hümbətovun bu addımında məqsəd Ayaz Mütəllibovu hakimiyyətə yenidən qaytarmaq idi. Buna baxmayaraq, Lənkəran, Astara, Masallı, Lerik, Yardımlı, Cəlilabad və Biləsuvar rayonlarının əhalisi Ələkrəm Hümmətovun, eləcə də onun azsaylı tərəfdarlarının niyyətlərini rədd etmişdilər.
Zəmin
SSRİ-də Yenidənqurma illəri dəyişikliklər barədə illüziyaya səbəb oldu. Talışların yenidən öz qəzetləri peyda oldu, "Avesta" mədəni cəmiyyəti yarandı və Talış muxtariyyətini bərpa etmək məqsədi daşıyan Talış Milli Partiyası yaradıldı. 1980-ci illərin ikinci yarısında talışlar dəfələrlə Sov. İKP MK-ya müraciət edərək onlara muxtariyyət verilməsini xahiş etmişdilər. SSRİ-nin dağılmasından sonra AXC-nin Lənkəran bölməsinin liderləri polkovnik Ələkrəm Hümbətov və şair Əli Nasir AXC-nin proqramına Talış Muxtar Respublikasının elan edilməsi tələbini daxil etdilər. Bu haqda kitab yazan Sultan Məmmədov kitabında Talış Muğan Respublikasının yaradılmasının bir başa Moskva ilə əlaqəsi olduğunu təsdiq edirdi. Həmin dövrdə Astara rayonunda Raykom Katibi vəzifəsində çalışan Sultan Məmmədov yazır:
Əlikram Hümbətov 600 nəfər gənc peşə məktəbi şagirdi ilə Astaraya gələrək mitinq keçirirdi. Astara əhalisi bu mitinqi Qarabağa dəstək olmaq üçün olduğunu düşünürdü. Lakin Əlikram Hümbətov və dəstəsi Astaradakı hakimiyyəti devirmək üçün gəlmişdi. Onun məqsədini başa düşən Katib bir-başa buranın milis və sərhəd qüvvələrinin komandiri Kronenkoya zəng edir və ondan bu vəziyyətin dayandırmasını istəyir. Amma Kronenko Moskovadan dəqiq əmr aldığını və onlara toxunulmayacağını söyləyir. Bu səfər Katib Qorbaçovla əlaqə saxlayır. Qorbaçovda katibə təslim ol əmrini verir. Gərginliyə baxmayaraq katib Astaradaki talış əhalisini gerçəklərdən xəbərdar edir. Astara talışları Əlikram və dəstəsini silah gücünə rayondan çıxarır. Sonraki hadisələrdədə Astara silahlı üsyan qaldıraraq qondarma Talış Muğan Respublikasının tərkibindən çıxır və özünü azad şəhər elan edir.
Əlikram Hümbətov ANS kanalına verdiyi müsahibədə Astara talışlarını terrorçu adlandırır. Sultan Məmmədov Talış dövlətinin yaradılmasını əslində Qorbaçov və havadarlarının SSRİ-ni dağıtmağın ilk mərhələsi hesab edir.
Melierax metabates
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Məlik-Yeqanovlar
Məlik-Yeqanovlar - Azərbaycanda yaşayan alban əsilli bir qolu qriqoryanlığı qəbul etməklə erməniləşmiş, digər qolu isə islamlaşma və türkləşmə nəticəsində azərbaycanlılaşmış zadəgan sülaləsi. Azərbaycanda Stalin repressiyaları dövründə Məlik-Yeqanovlar ailəsinin bir çox üzvləri “Vətən xaini” damğasından qorxaraq ata-baba soyadlarını Yeqanlı, Yeqanov, Rzayev, Zeynalov, Behbudov və s. ilə əvəz etməyə məcbur olmuşlar.
Soyun yaranması
Məlik Yeqan Məlik-Yeqanovların, Məlik-Aslanovların və Məlik-Abbasovların ulu babası hesab edilir.
Yaponiya Parlamenti
Yaponiya Parlamenti (Yapon. 国会, Hepbörn: Kokkai) Yaponiyanın ikipalatalı qanunverici orqanıdır. O, Nümayəndələr Palatası (衆議院, Şūqin) adlanan aşağı palatadan və yuxarı palatadan, Müşavirlər Palatasından (参議院, Sanqin) ibarətdir. Hər iki palata paralel səsvermə sistemi ilə birbaşa seçilir. Qanunların qəbulu ilə yanaşı, parlament rəsmi olaraq Baş nazirin seçilməsinə cavabdehdir. Parlament ilk dəfə 1890-cı ildə Meyci Konstitusiyasına əsasən İmperator Parlamenti olaraq çağırılmış və indiki formasını 1947-ci ildə müharibədən sonrakı konstitusiyanın qəbulundan sonra almışdır. Hər iki ev Naqataço, Çiyoda, Tokioda Milli Parlamenti Binasında (国会議事堂, Kokkai-gijidō) görüşür.
Tərkibi
Parlament palatalarının hər ikisi paralel səsvermə sistemi ilə seçilir. Bu o deməkdir ki, istənilən seçkidə doldurulacaq yerlər hər biri fərqli üsulla seçilən iki qrupa bölünür; evlər arasındakı əsas fərq iki qrupun ölçülərində və onların necə seçilməsindədir. Seçicilərdən həmçinin iki səs vermələri xahiş olunur: biri dairə üzrə fərdi namizədə, digəri isə partiya siyahısına. 2016-cı ildə 20 yaşdan aşağı salınan bu seçkilərdə ən azı 18 yaşında olan hər hansı Yaponiya vətəndaşı səs verə bilər. Yaponiyanın paralel səsvermə sistemini bir çox başqa ölkələrdə istifadə edilən Əlavə Üzv Sistemi ilə qarışdırmaq olmaz. Yaponiya Konstitusiyası Parlamentin hər bir palatasının üzvlərinin sayını, səsvermə sistemini və ya parlament seçkilərində səs verə biləcək və ya geri qaytarıla bilən şəxslərin lazımi keyfiyyətlərini müəyyən etmir, beləliklə, bütün bunların qanunla müəyyən edilməsinə icazə verilir. Bununla belə, o, yetkinlərin ümumi seçki hüququna və gizli səsverməyə zəmanət verir. O, həmçinin seçki qanununun "irq, din, cins, sosial status, ailə mənşəyi, təhsil, əmlak və ya gəlir" baxımından ayrı-seçkiliyə yol verməməsini təkid edir.
Ümumiyyətlə, parlament üzvlərinin seçilməsi parlament tərəfindən qəbul edilən nizamnamələrlə idarə olunur. Bu, əhalinin paylanmasındakı dəyişikliklərə cavab olaraq prefekturaların yerlərinin yenidən bölüşdürülməsi ilə bağlı mübahisə mənbəyidir. Məsələn, Liberal Demokrat Partiyası müharibədən sonrakı tarixinin çox hissəsi üçün Yaponiyaya nəzarət etmişdi və o, kənd yerlərindən daha çox dəstəyi qazanmışdı. Müharibədən sonrakı dövrdə çoxlu sayda insan var-dövlət dalınca şəhər mərkəzlərinə köçürdü; parlamentdə hər bir prefekturaya təyin edilmiş yerlərin sayına bəzi yenidən bölüşdürmələr aparılsa da, kənd yerləri ümumiyyətlə şəhər yerlərindən daha çox nümayəndəliyə malikdir. Yaponiya Ali Məhkəməsi 1976-cı il Kurokava qərarından sonra, Hyoqo prefekturasındakı bir rayonun Osaka prefekturasındakı digər rayondan beş dəfə təmsil olunduğu seçkini etibarsız sayaraq, bölgü qanunlarına məhkəmə nəzarəti həyata keçirməyə başladı. Son seçkilərdə uyğunsuzluq nisbəti Müşavirlər Palatasında 4,8 (2005-ci il siyahıyaalınması: Osaka/Tottori; seçki 2007: Kanaqava/Tottori ) və Nümayəndələr Palatasında 2,3 (seçki 2009: Çiba 4/Kōchi 3) təşkil etmişdir.
Aşağı palataya namizədlərin yaşı 25 və yuxarı, yuxarı palata üçün isə 30 və daha yuxarı olmalıdır. Bütün namizədlər Yaponiya vətəndaşı olmalıdır. Yaponiya Konstitusiyasının 49-cu maddəsinə əsasən, parlament üzvlərinə ayda təxminən 1,3 milyon yen maaş verilir. Hər bir millət vəkilinin vergi ödəyicisinin vəsaiti, pulsuz Şinkansen biletləri və öz rayonlarına gedib-gəlmələrini təmin etmək üçün ayda dörd gediş-dönüş təyyarə bileti olan üç katib işə götürmək hüququ var.
Səlahiyyətlər
Konstitusiyanın 41-ci maddəsində Milli Pəhriz “dövlət hakimiyyətinin ali orqanı” və “dövlətin yeganə qanunverici orqanı” kimi təsvir edilir. Bu bəyanat, İmperatoru Parlamentin razılığı ilə qanunvericilik hakimiyyətini həyata keçirən biri kimi təsvir edən Meyci Konstitusiyasına güclü şəkildə ziddir. Parlamentin öhdəliklərinə təkcə qanunların qəbulu deyil, həm də hökumətin təqdim etdiyi illik milli büdcənin təsdiqi və müqavilələrin ratifikasiyası daxildir. O, həmçinin konstitusiyaya düzəlişlər layihəsinin təşəbbüskarı ola bilər, əgər təsdiqlənərsə, referendumda xalqa təqdim edilməlidir. Parlament "hökumətlə bağlı araşdırmalar" apara bilər (Maddə 62).
Baş nazir icra hakimiyyəti orqanları üzərində qanunvericilik aliliyi prinsipini müəyyən edən Pəhriz qərarı ilə təyin edilməlidir (maddə 67). Hökumət həmçinin Nümayəndələr Palatasının əlli üzvü tərəfindən təqdim edilən etimadsızlıq təklifini qəbul edərsə, Diet tərəfindən buraxıla bilər. Hökumət rəsmiləri, o cümlədən Baş Nazir və Nazirlər Kabinetinin üzvləri, pəhriz araşdırma komitələri qarşısına çıxmalı və sorğulara cavab verməlidirlər. Pəhriz həmçinin cinayət və ya qeyri-qanuni davranışa görə məhkum edilmiş hakimləri impiçment etmək səlahiyyətinə malikdir.
Əksər hallarda, qanuna çevrilmək üçün qanun layihəsi əvvəlcə Parlamentin hər iki palatası tərəfindən qəbul edilməli, sonra isə İmperator tərəfindən elan edilməlidir. İmperatorun bu rolu bəzi digər xalqlarda Kral Razılaşmasına bənzəyir; lakin, İmperator qanunu elan etməkdən imtina edə bilməz və buna görə də onun qanunvericilik rolu sadəcə formal xarakter daşıyır.
Nizami Gəncəvinin heykəli (Çeboksarı)
Nizami Gəncəvinin heykəli — görkəmli Azərbaycan şairi, farsdilli Azərbaycan poeziyasının klassiki Nizami Gəncəvinin 2004-cü il fevralın 24-də Çeboksarı şəhərinin cənub qəsəbəsində ucaldılmış heykəli.
Abidənin təntənəli açılış mərasimində Azərbaycan Respublikasının Rusiya Federasiyasında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Ramiz Rizayev iştirak etmişdir. Açılış mərasimində, həmçinin mədəniyyət və incəsənət xadimləri, ictimaiyyət nümayəndələri və şəhər sakinləri iştirak ediblər.
Abidənin müəllifi, Azərbaycan Respublikasının xalq rəssamı, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü, Azərbaycan Rəssamlıq Akademiyasının rektoru Ömər Eldarovdur.
Oqtay Tağıyev
Həyatı
Oqtay Bahadir oğlu Tagıyev  1958-ci il fevralın 10-da Bakı şəhərində anadan olub, 1980-cı ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin fizika fakultəsini bitirmişdir. O.B.Tağıyev 1981-2007-ci illddə AMEA-nın Fizika İnstitutunda disertant, böyük elmi işçi,   aparıcı elmi işçi vəzifələrində işləmişdir. Hal-hazırda  O.B.Tağıyev  Fizika İnstitutunda  “Yarimkeçiricilərdə tarazlıqda olmayan elektron proseslərinin fizikası” laboratoriyasına rəhbərlik edir.
Elmi əsərlərinin sayı –242 Xaricdə dərc olunan əsərlərinin sayı – 127 Beynəlxalq bazalarda indeksləşən jurnallarda(Web of Science Scopus və s.) dərc olunan əsərlərinin sayı – 106 İstinadlarının sayı –571, h-index= 12(Google scholar) ; 292, h-index= 7 (THOMSON REUTERS)
Müəlliflik şəhadətlərinin və patentlərin sayı: –15
Elmi-pedaqoji fəaliyyəti: 5  il Azərbaycan Dövlət Nef və Sənaye  Universitetində və  8 il Moskva  Dövlət  Universitetinin  Bakı  filialında  pedaqoji fəaliyyət göstərir.
Dil bilikləri – ana dili, rus və ingilis dili
Xarici keçidlər
http://www.science.gov.az/forms/doktora-nauk-instituta-fiziki/844
Viytasaari
Viytasaari — Finlandiyada yerləşən şəhər və bələdiyyə. Mərkəzi Finlandiyanın ərazisində yerləşir. Şəhərin əhalisi 6248 nəfər (2019-cu ilin siyahıyalınmasına əsasən), ərazisi isə 1 589 13 km²-dir. Viytasaaridə ümumilikdə 230 göl var. Ən böyük göllərinə Keytele gölü və Kolima gölü daxildir.
Əhalinin böyük hissəsi finlərdən təşkil olunmuşdur.
Qardaşlaşmış şəhərlər
Viytasaari aşağıdakı şəhərlər ilə qardaşlaşmışdır:
İraq Səlcuqiləri
İraq Səlcuqlu dövləti (1157-1194) – Sultan Səncərin ölümündən sonra İraq Ərəb və İraq Əcəm (Qərbi İraq) idarə edən Böyük Səlcuqluların qalığıdır.
Tarixi
Səlcuq Dövlətinin süqutundan sonra bugünkü İraqın hamısı və Suriyanın bəzi hissəsi üzərində qurulmuş olan Türk dövlətinin adıdır. Böyük Səlcuq Sultanı Məhəmməd Təpər 18 Aprel 1118-ci ildə ölüncə, oğulları taxt üzərində mübarizəyə başladılar və sonradan əmiləri Səncərin tabeliyinə girdilər. Səncər də Təpərın uşaqlarını İraq və Azərbaycana məlik olaraq təyin etdi. 1157-ci ildə Səncərin ölümü ilə Böyük Səlcuq Dövlətinin tarixə qarışmasıyla tamamilə müstəqil oldular və Şah adını daşımağa başladılar.
Buta FM
Buta FM — 2016-cı ildə Azərbaycanda fəaliyyət göstərmiş online internet radiosu.
Haqqında
“Butafm Radio və Televiziya” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti 12 may 2016-cı il tarixdən etibarən fəaliyyətə başlayıb.
3 oktyabr 2016-cı il saat 12:00-da efir yayımına başlayıb.
Kanzas-Siti (Missuri)
Kanzas-Siti (ing. Kansas City) — ABŞ-nin Missuri ştatında şəhər.
Haşım bəy Vəzirov
Haşım bəy Mirabdulla oğlu Vəzirov  — pedaqoq, publisist, tərcüməçi, jurnalist, yazıçı, naşir.
Həyatı
Haşım bəy Vəzirov 1867-ci ildə Şuşa şəhərində anadan olmuş və ilk təhsilini də orada almışdır. Onun ulu babası Mir İmamverdi Qarabağ xanının vəziri olmuş, övladları xanlıqda bəyzadələr kimi məşhurlaşmış, "vəzir" ifadəsini özlərinə soyad seçərək Vəzirovlar adlanmışlar. Haşım bəy Vəzirov öncə molla yanında, müddərrislərdən Molla Həmid və Molla Əlidən dərs almışdı. Sonra şəhər məktəbini bitirmişdi.
İrəvan Müəllimlər Seminariyasında bitirmiş, İrəvan, Bərdə, Şəki və Şuşada müəllimlik etmişdir. Müəllimlər Seminariyasını tamamladıqdan sonra Böyük Vedi kəndində müəllimliyə başlamışdı. Sonra dəyişilərək Cavanşir qəzasının Alpout, Şəki qəzasının Kiçik Göynük, Cavanşir qəzasının Bərdə kəndlərində müəllimlik etmişdi. Bir müddət isə məktəb naziri (müdiri) işləmişdi.
İmperator Nikolay Aleksandroviçin tacgüzarlığı ilə bağlı Şuşada "müsəlman-rus" məktəbi yaradılır. Mir Haşım bəyi bu məktəbə nazir (direktor) vəzifəsinə dəvət edirlər. Məktəbdə işləməklə bərabər Şəhər bələdiyyə idarəsinə qlasnı seçilmişdi. İctimai işlə qızğın məşğul olmuşdu. Şuşa real məktəbin hazırlıq sinifində ana dilindən dərs demişdi.
Vəzirov 30 il ədəbi jurnalistika sahəsində fəaliyyət göstərmişdir. Haşım bəy "Tazə həyat" (1907–1908), "İttifaq" (1908–1909), "Səda" (1909–1911), "Kavkazets" (1911, rus dilində), "Sədayi-vətən" (1911), "Sədayi-həqq" (1912), "Sədayi-Qafqaz" (1915–1916) qəzetlərini və "Məzəli" (1914–1915) jurnalını nəşr etdirmişdir.
"Məzəli" yalnız ümumi məsələlərdən yox, ölkənin daxili vəziyyətindən, şəhər həyatından da bəhs edirdi. Burada köhnəpərəstlər, avamlar, maarif və mədəniyyət düşmənləri, rüşvətxorlar, yalançı ruhanilər şiddətlə tənqid olunurdular. "Məzəli"də Əli Nəzmi, Məmməd Səid Ordubadi, Əliağa Vahid, Əbdülxalıq Cənnəti və s. qüvvətli qələm sahibləri iştirak edirdilər. Haşım bəy Vəzirov həm də yaxşı bir yazıçı idi. O, "Döymə qapımı, döyərlər qapını", "Evlənmək su içmək deyil", "Xan-xan" adlı komediyalar yazmışdır. Bu komediyalarında köhnə adətlərə, ailə-məişət məsələlərində xəstə əhvali-ruhiyyələrə gülmüşdür. Onun "Döymə qapımı, döylərlə qapını" və "Evlənmək – su içmək deyil" komediyaları Bakıda (1899, 1906, 1907) səhnəyə qoyulmuşdur. "Döymə qapımı, döylərlə qapını" komediyası "Səda" mətbəəsində (1922) kitabça şəklində çap olunmuşdur. 1913-cü ildə Haşım bəy şəhər bələdiyyə idarəsinin fəaliyyətindən bəhs edən "Uprava xalanın qızı Tramvay xanımın toyu" adlı birpərdəli məzhəkə də yazmışdır.
Haşım bəyin rus dilindən Azərbaycan türkcəsinə bir neçə tərcüməsi də vardır. Bunların içərisində Şekspirin məşhur əsəri "Otello"nun tərcüməsini göstərmək olar. Əsər 1904-cü il avqustun 22-də Şuşada yerli həvəskarlar tərəfindən tamaşaya qoyulmuş, Otello rolunu H.Vəzirov özü oynamışdır.
Haşım bəy "İrşad"ın əməkdaşları ilə ixtilaf aparmışdır. Üzeyir bəy Hacıbəyovun ""İrşad"çının сavabı" məqaləsi ilə ona kəskin cavab vermişdir. Vəzirov 1914–1915-ci illərdə redaktoru olduğu "Məzəli" jurnalında Üzeyir bəy Hacıbəyovu dəfələrlə tənqid etmişdir. "Leyli və Məсnun" operası haqqında ilk rəyin müəllifidir.
H.Vəzirov Molla Pənah Vaqifin şeir məcmuəsini də çap etdirmişdir (1908).
Haşım bəy Vəzirov 1916-cı ildə vəfat edib.
Ailəsi
Haşım bəy Vəzirov Sayalı xanım Mirzə Həsən bəy qızı Ağayeva ilə ailə qurmuşdu. Bir neçə övladları olsa da, onlar yetkinlik yaşına çatmadan dünyasını dəyişmişlər.
Mir Hidayət Hesari
Həyatı
Mir Hidayət Hesari 1930-cu ildə Güney Azərbaycanın Culfa şəhərində doğulub.
Mir Hidayət Hesari fevralın 10-da vəfat edib. O, uzun sürən xəstəlikdən sonra Tehranda vəfat edib.
Fəaliyyəti
Mir Hidayət Hesari İranda məşhur azərbaycanlı cərrah və alim doktor Cavad Heyətin baş redaktorluğu ilə Azərbaycan və fars dillərində buraxılan “Varlıq” jurnalının əməkdaşlarından olmuş Mir Hidayət Hesari Azərbaycan və fars dillərində onlarla əsərin müəllifidir.
İranda Azərbaycan dili, ədəbiyyatı və folklorunun tanınmasında böyük əməyi olan alim Azərbaycan və fars dillərində çıxan “Aşıqlar məclisi”, “Mənzum türkcə “Şahnamə”, “Azərbaycan folkloru” (3 cilddə), “Günəşsiz günlər” (şeir divanı), “Azərbaycan nağılları və onların Avropa xalqlarının ədəbiyyatındakı oxşarları”, “Türkcə qədim tibb kitabları”, “Füzulinin biblioqrafiyası”, “Füzulinin məmduhları”, “İranda türkcə əlyazma kitablar”, “Türk qadınları tarixdə”, “Azərbaycan dilində atalar sözləri”, “Azərbaycan dilində tapmacalar”, “Azərbaycan dilində deyimlər”, “Dədə Qorqud Kitabını incələyək”, “Fars dilində türk sözləri”, “Kiçik hekayələr toplusu” və başqa kitabların müəllifidir.
Həmçinin bax
Azərbaycan şair və yazıçılarının siyahısı
İnaloğulları bəyliyi
İnaloğulları bəyliyi (1098-1183) – Anadolunun fəthindən sonra Diyarbəkir və ətrafında qurulan I dönəm Anadolu bəyliyidir.
Tarixi
Şimalda olan Artuklulara qonşudur.
Melierax poliopterus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Cariz
Cariz — Suriyada, Hələb mühafəzəsində, Əzaz məntəqəsinin Əzaz nahiyəsində kənd. 2004–cü il siyahıyaalınmasına əsasən kəndin əhalisi 162 ailədə 495 nəfəri kişilər və 450 nəfəri qadınlar olmaqla cəmi 945 nəfərdir. Kəndin əhalisini türkmanlar təşkil edir. Kənd Hələb şəhərindən 53 km şimal–şərqdə, Əzaz şəhərindən isə 10 km cənub–şərqdə, dəniz səviyyəsindən təqribən 490–500 metr hündürlükdə yerləşir.
Orimattila
Orimattila — Finlandiyada şəhər və bələdiyyə.
İdman
Aşağıdakı idman klubları Orimattila şəhərində yerləşir:
Çiçəkli bitkilərin cinsləri (F)
Aşağıda latın dilində adları The Plant List məlumat bazasında olan çiçəkli bitki cinsləri verilmişdir. 4 mart 2015-ci il tarixinə olan məlumata görə The Plant List məlumat bazasına 304419 çiçəkli bitki növü (sinoim adlarla birlikdə 951140), 14559 cins, 405 fəsilə daxil edilmişdir.
Çubukoğulları bəyliyi
Çubukoğulları bəyliyi — Səlcuq sərdarları Çubuq bəy (1085-1092) və oğlu Məhəmməd bəy tərəfindən 1085-1112-ci illər arasında Fərat çayının qərbində Palu, Gənc arasını, Çemişgezek, Eğin, Arapgir və ətrafını fəth edərək qurulan bir türk bəyliyi.
Melierax canorus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Tenor
Bir tenor, vokal diapazonu countertenor və bariton səs növləri arasında olan klassik kişi oxuma səsinin bir növüdür. Kişi səs növlərinin ən yüksəklərindən biridir. Tenorun vokal diapazonu C5-ə qədər uzanır. Kiracılar üçün ən aşağı hədd təxminən A ♭ 2-dir (C-nin altından iki A ♭). Ən yüksək həddə, bəzi tenorlar orta C-dən (F5) yuxarıdakı ikinci F-ə qədər səsləndirə bilərlər. , və tenor buffo və ya spieltenor.
Semyon Sviqun
Semyon Kuzmiç Sviqun — Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti yanında Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin sədri (1963 oktyabr-1967 iyun); SSRİ Nazirlər Soveti yanında Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin sədrinin I müavini (1967-1982).
Dağ velosipedi 2015 Avropa Oyunlarında (Kişilər)
Dağ velosipedi 2015 Avropa Oyunlarında (Kişilər) — Kişilər arasında keçirilən idman növü. Dağ velosipedi 2015 Avropa Oyunları nda 13 iyun tarixində keçirildi. Yarışlar Bakı şəhərinin Binəqədi rayonunda yerləşən MTB Velopark da baş tutdu.
Semyon Sviqun
Həyatı
28 sentyabr 1917-ci ildə Ukraynada anadan olmuşdur.
Dağ velosipedi 2015 Avropa Oyunlarında (Kişilər)
Yarışlarda 31 ölkənin 43 idmançısı qüvvəsini sınadı.
Semyon Sviqun
Həyatı
Odessa Pedaqoji İnstitutunun tarix fakültəsini bitirmişdir. 1939-cu ilə qədər müəllim və məktəb direktoru işləmişdir.
Dağ velosipedi 2015 Avropa Oyunlarında (Kişilər)
2015 Avropa Oyunları nda Dağ velosipedində Kişilərin yarışında hər 3 medalı İsveçrə li idmançılar qazandı. Qızıl medalı Nino Şurter qazandı. Nino Şurter 1 saat 41 dəqiqə 4 saniyə nəticə göstərdi. Gümüş medalı Lukas Flukkiger qazandı. O Nino Şurterdən 13 saniyə geri qaldı. Bürünc medalı isə Fabian Giger qazandı. O qızıl medal sahibi həmvətəni Nino Şurterdən 33 saniyə geri qaldı.
Semyon Sviqun
Həyatı
Daha sonra İkinci dünya müharibəsinin iştirakçısı olan Semyon Sviqun, müharibədən sonra Moldova SSR və Tacikistan SSR dövlət təhlükəsizlik komitələrində müavin və sədr vəzifələrində işləmişdir.
1963-1967-ci illərdə Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti yanında Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin sədri, 1967-1982-ci illərdə SSRİ KQB-si sədrinin I müavini vəzifəsində işləmişdir.
Besət
thumb|150px|Hira mağarası
Besət — müsəlmanlar arasında Məhəmməd peyğəmbərin Hira mağarasında Allah tərəfindən peyğəmbərliyə seçilməsinə və gününə də Məbəs deyilir. Müsəlmanların inandığına görə Cəbrayıl mələk Allah tərəfindən Ələq surəsinin ilk beş ayəsinin Məhəmmədə nazil(endirmək) edərək ona deyir ki, Allah peyğəmbərliyinə seçilmişsən. Besət sözlüyü B(ب)E(ع)S(ث) ərəb dilində=(بعثت), seçililmiş anlamını verir. Bu gün müsəlmanlar üçün əziz gün və bayramdır elə ki, İranda Məbəs günü tətil gün kimi qeyd olunur.
Tarixi
Onun baş vermə tarixində şiə və sünnülər arasında ixtilaf var. Beləki şiə alimlərinin çoxu onun tarixini 40-cı fil ilinin rəcəb ayının 27-də biliblər. Əhli-sünnə arasında isə ən məşhur tarix həman ilin ramazan ayıdır, onun da hansı gün olduğunda ixtilaf var. Bəzisi 17, 18 və bəzisidə 24-ü biliblər. Əli bin İbarhim Qumi deyir: Məhəmməd 37 yaşına yetirdi, yuxu gördüki bir nəfər ona Ya Rasuləlla(یا رسول اللّه) deyir. Zaman keçdi, o, bu yuxunu heç kimə açıqlamadı. Həmçinin bəzi günlərdə ki, Əbu Talibin davarlarını otarmaq üçün çölə aparırdı bir nəfər ona yaxın gəlib dedi Ya Rəsulullah! Həzrəti Məhəmməd ona dedi: Sən kimsən? Dedi: Mən Cəbrayılam və Allah tərəfindən sənin peyğəmbər olacağını deməyə gəlmişəm. Cəbrayıl ona namaz və dəstəmazı öyrətdi. Məhəmmədin 40 yaşı dolanda bir gün namaz qılarkən Əli onu görüb dedi: Bu nədir? Məhəmməd dedi bu sələtdir (namaz) ki, Allah onu etməyi (qılmağı) mənə əmr edib və Əli onunla sələt etdi. Bir gün imam Baqir şagirdlərindən biri ondan soruşdu: İmam cavab verdi: Allah tamam peyğəmbərlərinə bir mələk qondarırdı ki, onların gördüyü işləri yazıb, onlara peyğəmbər olacaqlarını gözləri görmədən qulaqlarına oxusun. Məhəmmədə də südəmərlik dönəmindən sonra belə etdi və onu pisliklərdən saxlamaq, düz yola yollamaq və Allaha yönləndirmək üçün böyük bir mələyi onunla yol bir etdi. Gənclik dönəmində isə Məhəmməd Ya Rəsulullah sözünü eşidirdi, amma deyənini görməyib belə düşünürdü ki, ona dam duvar Ya Rəsulullah deyir! Və nə qədər baxırdı kimsəni görmürdü.
"İgidliyə görə" medalı (SSRİ)
"İgidliyə görə" medalı — SSRİ-nin dövlət təltifi.
Xristian fəlsəfəsi
Xristian fəlsəfəsi — Xristian dinini əsaslandırmaq üçün yalnız xristianlığa xas olmaqla, ümumi bir məna daşıyan din fəlsəfəsi. Xristian mütəfəkkirləri tərəfindən irəli sürülmüş bütün fəlsəfi fikirlər tamamilə bir xristian fəlsəfəsidir.
Rikardo Skamarçio
Rikardo Skamarçio(, doğ. 13 noyabr 1979) — İtaliya aktyoru.