Ku_Kluks_Klan
Dirilmə
"Aqrar sivilizasiyanın yaratdığı şərəf və vicdan prinsipləri ilə idarə olunan müharibəyəqədərki aqrar Amerika gedir, yerinə isə nəhəng şəhərlərində insanın özünü itirdiyi, əriyib, yox olduğu, tənhalaşdığı "texnika Amerikası" gəlirdi…" Kukluks-klan ideyaları növbəti dəfə ötən əsrin 10-cu illərində təşəkkül tapdı. 1915-ci ildə KKK-çıların ikinci dəfə yaranmış bölmələri Atlantaya yerləşdi. Zəncilərə qarşı mübarizəyə antikommunizm, mühacirlərə, əcnəbilərə, təşkilatlanmış həmkarlar ittifaqlarına qarşı olan çıxışlar, yəhudi qırğınları da əlavə olundu. Bunun nəticəsində 20-ci illərdə KKK-çıların sayı 4 milyonu keçdi. 2-ci KKK-nı isə Forrestin birinci Klanını diriltməyə cəhd edən Uilyam Simmons yaratmış və başına keçmişdi. Simmonsun KKK-nı diriltmək məqsədi alındı. Bu da niyəsiİyirminci əsrin əvvəli Amerika üçün sənaye və urbanizasiyanın inkişafı ilə başladı. Ouen Uistlerin 1903-cü ildə nəşr olunan "Virciniyalı" romanının üç yüz min tirajla satılması təsadüf deyildi. Roman bir növ kənd həyatındakı ekzotik dəyərlərin əldən çıxmasına, nəhəng addımlarla gələn sənaye sivilizasiyasına etiraz idi. Uistler qəhrəman kimi nahaq yerə virciniyalını seçməmişdi – məhz virciniyalı müharibəyəqədərki Cənubun özündə daşıdığı, texnika əsrində itirilməkdə olan dəyərlərin daşıyıcısı idi. Müharibəyəqədərki aqrar sivilizasiyanın yaratdığı şərəf və vicdan prinsipləri ilə idarə olunan aqrar Amerika gedir, yerinə isə nəhəng şəhərlərində insanın özünü itirdiyi, əriyib, yox olduğu, tənhalaşdığı texnika Amerikası gəlirdi…Xalq köhnə dəyərlərinə doğru can atdı. Bu, nostaljinin bir növü, texnika əsrində yoxa çıxan insani cizgilərin yenidən işarması idi. Texnika və sənaye inkişafının durmadan artması bir tərəfdən aqrar sivilizasiya dəyərləri üçün darıxdırır, bir tərəfdən isə Amerikanı "millətçi"liyə tərəf itələyirdi. Təkcə Cənub deyil, bütün Amerika özünün ağ irqi, anqlosaksonu, protestantı ilə fəxr edirdi. Özündə millətçilik ideyaları daşıyan romanlar isə İllinoysdan Luizianaya qədər hər yerdə sevilərək oxunur, sənaye ilə birlikdə millətçilik də inkişaf edirdi. Simasız şəhər həyatında, emiqrasiya axınlarında cazibədar heç nə yox idi. Və köhnə dəyərlər amerikalını özünə tərəf çəkdi. Amerikalı isə bu dəyərləri tarixdə və vətənpərvərlikdə, həmçinin "yüzfaizlik, təpədən-dırnağa qədər amerikalı" olmaqda tapmağa çalışdı. Ku-Kluks-Klanın iyirminci illərdəki populyarlığını və sıralarının durmadan sıxlaşmağı da bununla izah olunur. Çünki Klan sıravi amerikalıya məhz həmin dəyərləri vəd edirdi. Zəncilərə, yəhudilərə, qırmızılara və "100 faizlik Amerika cəmiyyətində arzuolunmaz olan digər ünsürlər"ə qarşı mühribəyə çıxan Klanda bir "pioner" ruhu vardı.Amma nəticədə Klan yenə də terror bataqlığına (bir çox təşkilatlar kimi ) yuvarlandı və sıraları seyrəldi.Hazırda Amerikadakı klançıların sayı 6-7 min nəfərdir. 250 milyonluq bir ölkədə. Faizin nə qədər olduğu göz qarşısındadır. Günümüzdə Klanı real qüvvə hesab etmək olmaz. Onların başındakı birincilik çələngi çoxdan skinhedlər və müxtəlif qatı millətçi qruplaşmaların başına qoyulub. Klanın internetdəki təsiredici səhifələrinə baxmayaraq, günümüzdə onlar heç bir ciddi söz sahibi deyillər. Klan – azsaylı, marginal bir qrupdur. Üstəlik, daha vahid Klan da yoxdur. Özlərini Klançılar hesab edən və bu ada iddia edən başqa qrupları "ikinci dərəcəli" və "təbəə" adlandıran ayrı-ayrı qruplaşmalar var. Buna görə də Amerikadakı Klandan danışanda gərək mütləq dəqiqləşdirmə aparasan – Texas, Delaver, Miçiqan? Ən maraqlısı isə budur ki, hazırda Klan ideyaları Şimalda Cənubdakından daha çox yayılıb.KKK ideyaları təkcə Amerikada yayılmayıb. "Ali irq" təəssübkeşləri başda Rusiya olmaqla, dünyanın bir neçə ölkəsində təşkilatlanır və köhnə, sirli, cazibədar "Kukluks-Klan" adını qəbul edirlər.