cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Həmid Araslı
Elmi fəaliyyəti
H.Araslı XX əsr Azərbaycanının elmi və ədəbi-ictimai həyatında aparıcı mövqeyə malik şəxsiyyətlərdən biri idi. Şərq xalqlarının ədəbi-bədii fikir tarixinə, qədim türk, fars, ərəb dillərinə yaxşı bələd olan alim tədqiqatlarında olduğu kimi, dərsliklərində də klassik Azərbaycan şerinin incəliklərinin elmi-nəzəri şərhinə xüsusi diqqət yetirmiş, nəsilləri milli türkçülük ruhunda tərbiyələndirmək, soykökünə bağlı məsələləri doğru-düzgün şərh etmək üçün əlindən gələni əsirgəməmişdir.
Alimin yaradıcılığının mühüm bir dövrü repressiyanın baş alıb getdiyi ağır illərə təsadüf edir. Dəfələrlə haqsız tənqidlərə, xüsusilə də "Kitabi-Dədə Qorqud"un nəşri ilə bağlı təzyiq və hücumlara məruz qalır. Ancaq prinsipiallıq göstərərək yad təsirlərə uymur, öz mövqeyini sona qədər qətiyyətlə müdafiə edir. "Kitabi-Dədə Qorqud"la bağlı deyilənlərin müqabilində nə öz "günahını" boynuna alır, nə də abidə ilə bağlı deyilən sözlərlə razılaşdığını dilinə gətirir. "Dədə Qorqud" eposu ilə yanaşı, Xaqani, Xətai, Hadi, Səməd Vurğun yaradıcılıqlarının yanlış mövqedən qiymətləndirildiyi zamanlarda da öz mövqeyini dəyişmir.
H. Araslı Azərbaycan ədəbiyyatı ilə bağlı təkcə keçmiş sovet məkanında deyil, dünya miqyasında aparılan tədqiqatları diqqətlə izləyir, onun qədimliyinə xələl gətirən mülahizələrə həssaslıqla yanaşır, Azərbaycan ədəbiyyatı və onun nümayəndələri haqqında söylənilən haqsız fikirlərə, qərəzli mülahizələrə qarşı çıxır, həqiqəti axıra qədər müdafiə edir. Azərbaycan ədəbiyyatı tarixinin sistemləşdirilərək elmi istiqamətdə öyrənilməsində H.Araslının müstəsna xidməti olmuşdur. 1943-1944-cü illərdə nəşr olunmuş iki cildliyin – "Müxtəsər Azərbaycan ədəbiyyatı" tarixinin ilk cildində Azərbaycan ədəbiyyatının ən qədim dövrlərindən başlayaraq XVII əsrə qədərki inkişaf mərhələlərinin ədəbi-mədəni mənzərəsini vermiş, o əsrlərdə yaşayan sənətkarların dolğun portretlərini yaratmışdır.
Onun Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi ilə bağlı mühüm xidmətlərindən biri də 1960-cı ildə nəşr olunan üç cildlik "Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi" kitabıdir.
Türkdilli Azərbaycan ədəbiyyatının təşəkkülündə mühüm rol oynamış Qazi Bürhanəddin, Nəsimi, Kişvəri, Xətai, Füzuli kimi sənətkarların da Azərbaycan ədəbiyyatı tarixindəki yerini müəyyənləşdirərək onların bədii-ictimai fikir tarixinə təsirini aydınlaşdırır. Azərbaycan şairlərindən İ.Həsənoğlu, Q.Bürhanəddin, İ.Nəsimi, Ş.İ.Xətai, Kişvəri, Həbibi, Füzuli, Qövsi, Saib, Məsihi, Fədai, Vidadi, Vaqif və başqaları haqqında ilkin mötəbər tədqiqat, dəyərli elmi-nəzəri ümumiləşdirmələr də H.Araslıya məxsusdur.
H.Araslı Nizaminin Qumdan olması haqqındakı əfsanəni alt-üst etmişdir. O, Məhəmməd Füzulinin də ardıcıl tədqiqatçısı və Azərbaycandan uzaqlarda tanınan naşiri olmuşdur. Şairin həyat və yaradıcılığının müxtəlif problemlərinə həsr etdiyi 20-dən artıq məqaləsi və çoxillik araşdırmalarının yekunu – rus və Azərbaycan dillərində nəşr edilən "Böyük Azərbaycan şairi Füzuli" monoqrafiyası vardır.
H.Araslı tərəfindən nəşr olunan beş cildlik füzulişünaslığın inkişafında mühüm əhəmiyyət daşımışdır, dünya füzulişünas alimlərinin bu gün də müraciət etdikləri mötəbər mənbədir.
H.Araslı Nəsiminin də ilk araşdırıcılarından sayılır, "Fədakar şair" oçerki, elmi məqalələr və Nəsimi əsərlərinin nəşrlərinə müqəddimələr yazmışdır. Nəsiminin 600 illik yubileyi ərəfəsində nəşr olunan "İmadəddin Nəsimi" kitabçasında şairin həyatının bəzi qaranlıq məqamlarına aydınlıq gətirmiş, Nəsimi şeirinin dil və poetik ifadə gözəlliklərindən söz açmışdır. thumb|Gəncədə adını daşıdığı küçədə barelyefi H.Araslı mətnşünas alim kimi də çox məhsuldar olmuşdur. Onun bu sahədəki fəaliyyəti Azərbaycan mətnşünaslıq elmində ayrıca bir mərhələ təşkil edir. Alim müxtəlif illərdə Məhsəti, Nəsimi, Xətai, Füzuli, Saib, Qövsi, Vidadi, Vaqif və başqa görkəmli şairlərin əsərlərini dəfələrlə nəşr etdirmişdir. Bu sahədəki axtarışları, klassik irslə yaxından tanışlığı, əlyazmalarla işləmək səriştəsi sayəsində mətnlər üzərində təshihlər aparır, sözlük və şərhlərə yenidən nəzər salır. Bunun nəticəsidir ki, tərtib etdiyi mətnlər tədqiqatçılar tərəfindən daha mötəbər sayılır. H.Araslı 1939-cu ildə "Kitabi-Dədə Qorqud"u nəşr etdirməklə Azərbaycan ədəbiyyatına, mədəniyyətinə, eləcə də bütün türkologiya elminə böyük xidmət göstərmişdir. Alim əsərin nəşri ilə yanaşı onun tədqiqi və təhlili ilə də ciddi məşğul olmuşdur. O, türk xalqlarının müştərək eposu olan "Kitabi-Dədə Qorduq"da dil, üslub, hadisələrin cərəyan etdiyi məkan etibarilə Azərbaycanla bağlılığını konkret dəlillərlə əsaslandırmış, dastanda çətin anlaşılan müasir Azərbaycan dilindən çıxmış bir çox kəlmələrin folklor və klassik şairlərin əsərlərində işlənməsini bədii nümunələrlə təsdiq edərək abidənin dilinin Azərbaycan dilinə yaxınlığını göstərmişdir. Böyük əmək sərf etdiyi bu abidə ilə bağlı axtarışlarını sonralar da davam etdirərək 1962 və 1978-ci illər nəşrlərində bəzi təshihlərlə daha da təkmilləşdirmişdir.
H.Araslının 1956-cı ildə nəşr edilmiş "XVII-XVIII əsrlərdə Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi" əsəri də Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığının nailiyyətlərindən biri kimi dəyərləndirilir. O bu əsərində Azərbaycan ədəbiyyatının az öyrənilmiş və bu səbəbdən də doğru səciyyələndirilməyib tənəzzül mərhələsi kimi anlaşılan həmin yüzillikləri ilkin mənbələr əsasında araşdıraraq onun əsas mahiyyətini müəyyənləşdirmişdir. İlk dəfə üzə çıxardığı ayrı-ayrı əlyazmalara istinad etməklə dövrün ədəbi-mədəni mənzərəsini ətraflı işıqlandırmış, qaranlıq olan bəzi məsələlərə aydınlıq gətirmiş, oxuculara məlum olmayan və ya az tanınan ədəbi simalar – Əmani, Fədai, Kişvəri, Saib Təbrizi, Qövsi Təbrizi, Tərzi Avşar, Nişat Şirvani, Məhcur Şirvani haqqında ətraflı məlumat vermişdir.
H.Araslı müasir Azərbaycan folklorşünaslığını yaradan alimlərdən biri kimi də tanınır. O, Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatı və folklorunun tədqiqi sahəsində də böyük əmək sərf etmişdir. "XVII-XVIII əsrlər Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi" kitabı və "Aşıq yaradıcılığı" əsərlərində Qurbani, Sarı Aşıq, Aşıq Abbas Tufarqanlı, Xəstə Qasım, Aşıq Ələsgər və başqa klassik aşıqların həyat və yaradıcılığı, XVII əsrdə yaranan "Əsli və Kərəm", "Aşıq Qərib", "Şah İsmayıl" və "Koroğlu" eposu haqqında orijinal elmi mülahizələr söyləmişdir.
Alim digər Şərq xalqlarının ədəbi irsinə də geniş maraq göstərmiş, Azərbaycan ədəbiyyatı və klassikləri ilə bağlı olan Şərq şairləri Firdovsi, Cami, Hafiz, xüsusilə böyük özbək şairi Əlişir Nəvai irsini də tədqiq etmiş, orta əsrlər Azərbaycan ədəbiyyatının əlaqələrinə dair ilkin araşdırmaların müəllifi kimi də məşhurlaşmışdır.
H.Araslı elmi-tədqiqat işləri ilə təşkilatçılıq fəaliyyətini özündə birləşdirən elm adamlarından idi. Azərbaycanın mədəni-ictimai həyatında yaxından iştirak edirdi. Nizami adına Ədəbiyyat Muzeyinin yaranmasında onun böyük zəhməti olmuşdur. 1940-cı ildən öz elmi-təşkilati fəaliyyətini bu muzeylə bağlamış, əvvəlcə elmi katib, sonra elmi işlər üzrə direktor müavini, 1960-1968-ci illərdə isə direktor vəzifəsində çalışmışdır.
H.Araslı həyatı boyu yüksək ixtisaslı kadrların hazırlanması üçün də fədakarlıqla çalışmış, təkcə Azərbaycanda deyil, Özbəkistanda, Türkmənistanda və Tatarıstanda aspirant, dissertant və doktorantlara rəhbərlik etmiş, onlarca elmlər doktoru, 50-yə qədər elmlər namizədi yetişdirmişdir.
Xatirəsi
Azərbaycan Respublikası Prezidenti 11 fevral 2019-cu il tarixində Akademik Həmid Araslının 110 illiyinin qeyd edilməsi haqqında Sərəncam imzalamışdır.
Namekava şəlaləsi
– Yaponiyanın Yamaqata prefekturasının Yonezava şəhərində yerləşən şəlalə. Abukunma çayının bir qolu üzərində yerləşir. Yaponiya Ətraf Mühit Nazirliyi tərəfindən 1990-cı ildə nəşr olunmuş "Yaponiyanın Top-100 şəlaləsi" siyahısına daxildir.
Şəlalə töküldüyü yerdə bir neçə çaya başlanğıc verir.
Quram Kaşia
Quram Kaşia (doğum 4 iyul 1987, Tbilisi, Gürcüstan SSR, SSRİ) — Niderlandın "Vitess" klubunun və Gürcüstan milli futbol komandasının futbolçusu.
Dinamo Tbilisi
Kaşia karyerasına "Dinamo Tbilisi" klubunda başlayıb. 2006-cı ildən 2010-cu ilədək olan dövrdə Quram klubun heyətində 91 oyun keçirib və 12 qol vurub. O, klubun heyətində iştirak etdiyi sonuncu mövsümdə Gürcüstan çempionatında 33 matçda oynayıb və 8 qol vurub.
Vitess
Kaşia 2010-cu il avqustun sonunda Niderlandın "Vitess" klubuna transfer olunub, o zaman klubun prezidenti milliyətcə gürcü olan Merab Jordaniya idi. O, klubun heyətində debüt oyununa sentyabrın 18-də "NAK Breda" ilə oynanılan görüşdə çıxıb. Bu oyunun əvvəlində klubun əsas heyət oyunçusu olan Frank van der Streyk isinmə hərəkətləri zamanı özünü pis hiss etdiyindən, Quram bu oyunda onun əvəzinə start heyətində çıxmışdır.
2011-ci il martın 29-da Kaşiya "Vitess" ilə olan müqaviləsinin müddətini 2013-cü ilədək artırmışdır. 2011-2012-ci illər mövsümü öncəsi Quram klubun kapitan sarğısını alıb. 2012-ci il martın 22-də o, klubu ilə olan müqaviləsini 2016-cı ilin ortalarınadək artırıb.
Milli komanda karyerası
2009-cu ildən milli komandaya dəvət olunur. İlk oyununu 1 aprel 2009-cu ildə 2010-cu il Dünya çempionatının seçmə mərhələsi çərçivəsində Monteneqro yığmasına qarşı keçirmişdir. Yığmada ilk qolunu 12 oktyabr 2013-cü ildə 2014-cü il Dünya çempionatının seçmə mərhələsi zamanı Finlandiya milli futbol komandasının qapısına vurmuşdur.
2014 Güləş üzrə Dünya Çempionatı
2014 Dünya Güləş Çempionatı — FİLA-nın sərbəst və yunan-roma stili çempionlarını eyni şəhər və zaman dilimində təşkil etdiyi 10-cu Dünya Çempionatıdır. Turnir 8-14 sentyabr aralığında Özbəkistanın paytaxtı Daşkənd şəhərində təşkil olunmuşdur.
İştirak edən ölkələr
Turnirdə 81 ölkədən 692 idmançı iştirak etmişdir.
Emin Kərimov
Emin Kərimov ( 27 iy l 1982, Bakı) azərbaycanlı death/doom metal qrupu 3,14...-ün həm gitaraçısı həm də vokalçısıdır. 2002-ci ildə Maksim Koçetovla birlikdə 3,14... qrupunun əsasını qoymuşdur.
VAZ-2106
VAZ-2106 — sedan tipli banı olan, arxa aparıcı təkərlərə malik SSRİ/Rusiya istehsalı olan avtomobil. VAZ-2103 modelinin bazasında yaradılıb və 1975-cı ildən istehsal olunur. 2000-cı ildən avtomobil İjevskdə yerləşən "İjavto" zavodunda istehsal olunur.
Tarixi
İnkişaf VAZ-2106 Voljsk avtomobil zavodu mütəxəssislərin hazırlanması bir "layihəsi 21031" kimi 1974-cü ildə başladı.
Xarici keçidlər
Test-drayv VAZ 2106
Sovet avtomobillərinin tarixi
Vepris samburuensis
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Hakan Peker
Hakan Peker — Türk rəqqas, bəstəkar, müğənni və musiqi prodüseridir. Ən yaxşı mahnıları sırasında "Bir Efsane" mahnısını göstərmək olar.
Həyatı
Sənət həyatına Seyyal Taner və Deniz Erkanatın yanında rəqqas olaraq başlayan Hakan Peker 1981-ci ildə Türkiyə Rəqs Çempionatında birinci yeri tutdu. TRT 1 kanalının əyləncə proqramlarında və müxtəlif yerli və xarici konsert təşkilatlarında iştirak etdi. 1989-cu ilin aprel tarixində ilk albomu işıq üzü gördü. "Bir Efsane" adını daşıyan albomla eyni adı daşıyan çıxış mahnısı hit oldu. 1990-cı ildə çıxardığı "Şüşədən Şüşəyə" (Camdan Cama) adlı albomu sənətçiyə istədiyi müvəffəqiyyəti qazandıraraq onu məşhurlaşdırdı. "Şüşədən Şüşəyə" mahnısı eyni il Sinan Özen tərəfindən də səsləndirilmişdi. Bu albomların ardından müxtəlif albomlar çıxarmış və Türkiyədə məşhur olmuşdur.
13 nöqtəli hippodamia parabüzəni
13 nöqtəli hippodamia parabüzəni (Hippodamia 13-punctata L.) — Qanadüstlüyü narıncı rəngdədir.
Çiradzulu dairəsi
Çiradzulu  — Afrika ölkəsi olan Malavinin 28 mahalından biri. Cənub bölgəsinə aiddir.
13 nöqtəli hippodamia parabüzəni
Biologiyası
Qanadüstlüyü narıncı rəngdədir. Bir ədəd qara nöqtə boyun hissədə, 5-6 ədəd isə qanadlarında harmonik və simmetrik düzülüb, başı sarı, böyüklüyü 5–7 mm-dir. Azərbaycanın bütün təbii zonaları üçün xarakterikdir. Lakin fərdlərin say dinamikasına görə Şirvan zonasında və Naxçıvan ərazisində nisbətən çoxluq təşkil edir. Ən çox rütubətli biosenozlara meyilli olurlar, taxıllar fəsiləsinə aid olan bitkilər üzərində qidalanır. İşıqsevər böcəkdir, gecələr tək-tək işığa doğru uçurlar. Havalar isindikcə yay aylarında bataqlıq qamış və qarğı üzəridə diapauza mərhələsi keçirmədən qidalanır və fasiləsiz olaraq çoxalırlar. Yumurtadan sürfə çıxımı çox olur (70-80%). Beləliklə, böcək mühit amillərinə qarşı həssasdır və adekvat reaksiya verə bilir. İl ərzində iki nəsil verir. Yumurta qoyma may ayının ikinci yarısından başlayır. İyunun ikinci yarısında sürfə kütləvi olaraq intensiv surətdə mənənələri məhv edir. Qışı qidalandığı rütubətli sahələrin yaxınlığında nisbətə yüksək yerlərdə xəzəl və çöplərin altında keçirir, soyuğa dözümlüdür.
Yayılması
Qərbi Avropada və Şimali Amerikada yayılıb.
Azərbaycan Memarlar İttifaqı
Azərbaycan Memarlar İttifaqı — Azərbaycan memarlarının təşkilatı.
Tarixi
1934-cü ildə SSRİ-də yaradıcılıq ittifaqlarının mərkəzləşməsi ilə bağlı müxtəlif memarlıq-yaradıcılıq ittifaqları da vahid SSRİ Memarlar İttifaqlarında birləşdirilmişdir. Azərbaycan memarları da bu cəmiyyətə daxil idi. 1934-cü ilin martında Azərbaycan memarlarının Birinci qurultayını keçirmək üçün Təşkilat komitəsi yaradılmış, Təşkilat Komitəsinin sədri Qəhrəman Məmmədov seçilmişdir. Komitə, başqa respublikalarda olduğu kimi, Azərbaycanda da Memarlar İttifaqının Nizamnaməsinin, proqramının və quruluşunun yaradılması kimi böyük işlər görmüşdür.
Çiradzulu dairəsi
Coğrafiya
Çiradzulu ölkənin üç bölgəsindən biri olsan Mərkəz bölgəsinə aiddir. Mahalın mərkəz şəhəri mahalla eyni adı daşıyan Çiradzulu şəhəridir. Mahal şərqdə Mulane mahalı, cənubda Tayolo mahalı, şimalda Zomba mahalı, qərbdə Blantire mahalı ilə qonşudur.
Əhali
Çiradzulu mahalında 290,946 nəfər yaşayır.
Azərbaycan Memarlar İttifaqı
Tarixi
Birinci forumda Azərbaycan Memarlar İttifaqının İdarə heyətinin sədr müavini Sadıq Dadaşov seçilmişdir. . thumb|left|Azərbaycan Memarlar İttifaqının 80 illik yubileyinə həsr olunmuş [[poçt markası]] Azərbaycan Memarlar İttifaqının İdarə heyətinin 50 ilə yaxın əvəzsiz sədri olmuş Mikayıl Hüseynovun da fəaliyyəti Azərbaycanda həmin illər üçün memarlıq axtarışları və inkişafı simasını təmsil etmişdir.
Azərbaycan Respublikasının siyasi və sosial-iqtisadi müstəqillik əldə etməsi ilə Memarlar İttifaqı fəaliyyətində yeni sosial şəraitə, bazar iqtisadiyyatına, demokratiyanın tələblərinə cavab verən dəyişikliklər baş vermişdir.
Azərbaycan Memarlar İttifaqı ölkənin şəhər və kəndlərinin abadlaşdırılmasında, memarlıq görkəminin formalaşmasında aparıcı rol oynamış, yaradıcılıq proseslərini istiqamətləndirmişdir. Bu illərdə onlarla memar beynəlxalq müsabiqələrin laureatı adına layiq görülmüş, fəxri adlarla, orden və medallarla təltif edilmişdir. Müxtəlif dövrlərdə Azərbaycan Memarlar İttifaqının rəhbərliyində M.Hüseynovun, H.Ələsgərovun, H.Məcidovun, Ənvər Qasımzadənin, T.Xanlarovun, N.Hacıbəyovun, İ.Əliyevin, N.Nağıyevin, R.Əliyevin, Elbay Qasımzadənin, E.Ələsgərovun, R.Əfəndizadənin, T.Muradxanovanın, N.Əliyevin, H.Əmirxanovun, Ə.Novruzinin, F.Mollazadənin və başqalarının böyük zəhməti olmuşdur.
I qurultay
Azərbaycan memarlarının ilk qurultayı 1936-cı il martın 4-dən 7-ə kimi keçmişdir. Memarlar İttifaqının qurultayının işində o vaxtkı dövlət xadimlərindən Ruhulla Axundov, Soltanməcid Əfəndiyev və Həmid Sultanov iştirak etmişdir. Qurultaya cəmi 64 memar nümayəndə seçilmişdir.
Qurultay nümayəndələrindən S.Dadaşovun, Q.Əliyevin, Q.Əlizadənin, P.Fridolinin, K.Sençixinin və başqalarının çıxış etmişlər. Çıxış edənlər əsas diqqəti şəhərlərdə sənaye memarlığına, məktəb və kütləvi yaşayış binalarının tikintisinə, ucqar fəhlə rayonlarının abadlaşdırılmasına yönəltməyi tələb edirdilər.
XVIII qurultay
2012-ci ilin noyabr ayının 6-da Azərbaycan Respublikasının Memarlar İttifaqının növbəti XVIII qurultayı keçirilmişdir.
Qurultay nümayəndələri Memarlar İttifaqına yeni rəhbərlik seçmişlər:
Ədalət Abdinov
Ədalət İdris oğlu Abdinov — Azərbaycan Sosialist Hərəkatının sədri, jurnalist.
Darcilinq çayı
220px|right|thumb|Darcilinq çayı Darcilinq çayı — Hindistanın Darcilinq rayonundan çay növü. Qara, ağ və ya Oolonq kimi mövcuddur. Düzgün dəmlənən zaman, o, bir çiçək ətri ilə incə gövdəli, açıq rəngli infuziya verir.
Ədalət Abdinov
Həyatı
Ədalət Abdinov 1958-ci il oktyabrın 16-da Masallı rayonunun Bədəlan kəndində anadan olmuşdur. 1976-cı ildə Bədəlan kənd orta məktəbini bitirmiş və həmin kənddəki çay fabrikində fəhlə işləmişdir.
1976–1978-ci illərdə Sovet Ordusu sıralarında həqiqi hərbi xidmətdə olmuş və həmin müddət ərzində o zamankı Almaniya Demokratik Respublikası ərazisində yerləşmiş sovet ordusu hərbi komedantlıqlarından birində mütərcimlik etmişdir. 1978–1979-cu illərdə Bədəlan çay fabrikində əmək fəaliyyətini davam etdirmişdir.
21 fevral 1979-cu ildə SSRİ Həmkarlar İttifaqına üzv olmuşdur.
Siyasi fəaliyyəti
Sentyabr 1975-ci ildə Ümumittifaq Lenin Kommunist Gənclər İttifaqına üzv seçilmişdir. 1990-cı ilin may ayında Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının sıralarına daxil olmuşdur. 30 mart 2014-cü ildə Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin ideoloji məsələlər üzrə katibi seçilmişdir. O, partiyanın Telman Nurullayevin rəhbərlik etdiyi qolunda fəaliyyət göstərir.
23 iyul 2023-cü ildə Azərbaycan Sosialist Hərəkatın İdarə Heyətinin sədri seçilmişdir.
Mulane dairəsi
Mulane — Afrika ölkəsi olan Malavinin 28 mahalından biri. Cənub bölgəsinə aiddir.
Coğrafiya
Mulane ölkənin üç bölgəsindən biri olsan Mərkəz bölgəsinə aiddir. Mahalın mərkəz şəhəri mahalla eyni adı daşıyan Mulane şəhəridir. Mahal şərqdə Falombe mahalı, cənubda Mozambik, şimalda Zomba mahalı, qərbdə Çiradzulu mahalı və Tayolo mahalı ilə qonşudur.
Alpidlər
Alpidlər-bütün alp qırışıqlığı silsilələri üçün qəbul olumuş termindir.A.başlıca olaraq Tetis geosinklinalında əmələ gələn Alp-Qafqaz-Himalay dağları sistemində ibarətdir.
Mulane dairəsi
Əhali
Mulane mahalında 525,429 nəfər yaşayır.
Bulbophyllum turgidum
(Bulbophyllum turgidum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Altınakeçmə
Altınakeçmə - pozulma boyu yer dəyişmə olub, morfoloji cəhətdən üstgəlməyə oxşardır, lakin qanadın yox, yatan qanadın fəal hərəkəti zamanı əmələ gəlir.
Vepris sansibarensis
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Hidravlika
Hidravlika qədim elm olmaqla, onun inkişafı insanların saya təlabatının ödənilməsi ilə başlanır. Bizim eradan 250 il əvvəl Arximed hidravlikanın əsas qanunlarından sayılan “cisimlərin üzməsi” qanununu vermişdir. Hidravlikaya aid ilk elimi əsər Leonardo da Vinçinin (1452-1519) suyun hərəkəti və ölçülməsi əsəridir. Sonralar bu sahəyə aid əsas işlər Qalileo Qalileyin (1564-1542), Toriçellinin (1608-1647), Blez Paskalın (1623-1642), İsaak Nyutonun (1642-1726) olmuşdur.
Mixail Lomonosov (1711-1765) hidrodinamikanın əsası və təbiət qanunlarından ən mühüm sayılan “enerjinin itməməsi” qanununu verib. D. N. Bernullu (1700-1782) Rusiyada 1725-1730-cu illərdə hidrodinamikadan çox mühüm tədqiqat aparmış 1738-də “hidrodinamikanın əsasları” adlı əsər nəşr etdirmiş, 1738-də o, hidrodinamikanın əsas tənliklərindən-maye hərəkətinin tənliyini vermişdir. L. P. Eyler (1707-1783-ci ildə) ideal maye hərəkətinin diferensial tənliyini almış, buna əsasən də hidroməkanın inkişafına təkan vermişdir.
Mayelər haqqında
Mayelər hər tərəfdən sıxlığı olan arasıkəsilməyən mühitdir. O, W-ni saxlamaqla vahid formaya malik olmayan fiziki cisimdir. Maye hissəcikləri arasında əlaqə qüvvəsi, bərk cisimlərə nisbətən çox zəif olduğu üçün maye hissəcikləri axıcılıq xassəsinə malikdir. Təbiətdəki mayelər iki cür; damcılı, damcısız qaz olur.
Fizikada xarakterinə görə maye və qazların hərəkətinin 2 növünü ayırd edirlər: laminar (sakit və hamar) və turbulent. Laminar axını, əsasən, nazik kapilyarda, və ya özlü mayelərdə (məsələn, duru yağda) müşahidə etmək olar. Turbulent hərəkət isə dayanıqlılıq itən zaman mövcud olur və bu hərəkəti əksər hallarda təbiətdə (atmosferdə, çaylarda, dənizlərdə), laboratoriya şəraitində (məs, plazmada), texnikada (neftin borularla daşınmasında), kimya sənayesində və s. müşahidə etmək mümkündür. Laminar hərəkətdən turbulent hərəkətə keçid ancaq böyük sürətlərdə mümkün olur və burada mayenin və ya qazın keyfiyyət xarakteristikaları – sıxlığı və özlülüyü mühüm rol oynayır. Bu xarakteristikaları ingilis fiziki Osborn Reynolds (1842-1912) 1883-cü ildə “Reynolds ədədi” adlanan ölçüsüz ədəddə birləşdirdi. Reynolds ədədinin kiçik qiymətlərində hərəkət laminar olur. Bu ədəd kritik həddi keçdikdə isə, axın turbulentə çevrilir. Turbulentlik 2 qüvvənin – ətalət və özlülük qüvvələrinin qarşılıqlı mübarizəsinin nəticəsidir.
[[Şəkil:Sketch-laminar-flow-turbulent-flow.png|thumb|Re=(ρ u²)/(μu/L)=ρuL/μ=uL/ν
Bernulli qanunu
Boruda axan qazın (və ya mayenin) təzyiqi onun axın sürəyi kiçik olan kəsiklərdə böyük, axın sürəti böyük olan kəsiklərdə isə kiçik olur. thumb|400px|right Şəkil:Bernulli qanununun izahı.png
Arximed qanunu
Hidrostatikanın əsas qanunlarından biridir. İlk dəfə eramızdan əvvəl III əsrdə yaşamış yunan alimi Arximed tərəfindən kəşf edilmişdir.Mayeyə batırılmış cisim onun çıxardığı mayenin çəkisinə bərabər qüvvə ilə mayedən itələnir:
FA=pgV
P=P0 – FA
thumb|300px|[[Arximed qanununun vizual təsviri]]
Birləşmiş qablar qanunu
Eyni mayelər olduqda birləşmiş qablar qanununun ifadəsi belədir: istənilən formalı birləşmiş qablarda bircins mayenin səthi eyni səviyyədə olur.
h1=h1
Müxtəlif mayelər olduqda birləşmiş qablar qanununun ifadəsi belədir: birləşmiş qablarda sıxlığı böyük olan maye sütununun hündürlüyü sıxlığı kiçik olan maye sütununun hündürlüyündən kiçik olur:
thumb|Fizikada birləşmiş qablar modelinin vizual təsviri
Dəm çaydanı
thumb|300px|[[Viktoriya dövrünə aid iki çaynik.]]
Dəm çaydanı, Balaca çaydan və ya Çaydanlıq — çay yarpaqların və ya bitki mənşəli qarışığı qaynar və ya qaynara yaxın suda dəmləmək üçün istifadə edilən qab.Bir boyun və yan dəstəyi ilə təchiz olunmuş bütün forma və ölçülərdə olur.Çaynik saxsı, qalayla qurğuşunun qarışığı, çini, şüşə və ya çuqun cinsində ola bilər.
Kvirila çayı
Coğrafi məlumatlar
Başlanğıcını Cənubi Osetiya da Raçin silsiləsindən götürür. Çayın çox hissəsi Gürcüstan ərazisindən keçir. Uzunluğu-140 km, hövzəsinin sahəsi isə 3630 km²-dir. Sol qolu Dzirul çayının tökülməsindən sonra düzənlik ərazidən axır. Qidalanmasında yağış suları əsas rol oynayırlar. İllik su sərfi 61 m³/s-90 m³/s arasında dəyişir. Bu əsasən Zestafon şəhərindəki ölçmələrə əsasəndir. Çiatursk marqanis yatağı bu çayın hövzəsindədir.
Kisəli göbələklər
Bu şöbə 30000-dən artıq növü birləşdirir ki, bu da məlum göbələk növlərinin 30 %-ni təşkil edir. Kisəli göbələklərin əsas əlaməti cinsi proses nəticəsində kisələrin və ya askların, yəni sabit sayda, adətən 8 ask sporundan təşkil olunmuş təkhüceyrəli strukturun əmələ gəlməsidir. Kisələr ya birbaşa ziqotdan ya da bu ziqotdan meydana gələn askogen hiflər əsasında yaranır.
Ümumi xarakteristikası
Kisəli göbələklər şöbəsi 5 sinifə bölünür:
Akiu şəlaləsi
– Yaponiyanın Miyaqi prefekturasının Senday şəhərinin Tayhaku rayonunda yerləşən şəlalə. Yaponiya Ətraf Mühit Nazirliyi tərəfindən 1990-cı ildə nəşr olunmuş "Yaponiyanın Top-100 şəlaləsi" siyahısına daxildir. Mənzərəli Gözəllik Yeri statusuna malikdir.
Suyab
Suyab və ya Ordukənd - Qırğızıstan ərazisində erkən orta əsrlərdə Böyük ipək yolu üzərində yerləşən Çuy vadisində şəhər.
Haqqında
Suyab şəhərinin xarabalıqları Tokmak şəhərindən 6 km cənub-qərbdə Ak-Beşim kəndi yaxınlığında yerləşir.
Suyab türk tacirləri tərəfindən Böyük ipək yolu üzərində ən şərq yaşayış məskəni kimi V-VI əsrlərdə meydana gəlmişdir. Suyab Çu çayının İran dilində adıdır. 629-cu ildə Suyaba gələn Çin buddist monarxı Syunszyan burada münbit torpaqlar, çəltik və üzüm yetişdirmək üçün əlverişli şəraitin olduğunu qeyd etmişdir. Sartların dövründə türk tacirləri xaqana xərac ödəyirdilər.
Suyab şəhəri Qərbi-türk xaqanlığının paytaxtı olmuşdur. Yayda xaqan Talas vadisindəki Navaketdə öz qərargahına çəkilirdi. Türklər dövlətin təklükəsizliyini, sartlar isə ölkənin iqtisadi rifahını təmin edirdilər. 648-719-cu illərdə Suyab Tan imperiyasının ən qərb qalası rolunu oynayırdı. Əsas dinləri Tanrıçılıq idi. Burada həmçinin buddizm, nestorianlıq, zərdüştlük dinləri də yayılmışdı. Suyabda Qırğızıstan ərazisindəki ən qədim xristian abidəsinin - VII-VIII əsrlərə aid nestorian kilsəsinin qalıqları aşkar edilmişdir. . Görkəmli şair Li Bo məhz burada anadan olmuşdu.
719-cu ildən sonra Suyab onlarla ittifaqda olan türkeşləri məğlub edən çinlilərə verildi. Əsrin ortalarında Çin-Tibet müharibələri zamanı Suyabda Tan imperiyasının qarnizonu yerləşdirilmişdi. 766-cı ildən sonra Suyab şəhəri Uyğur xaqanlığının tərkibində olan qarluqların əlinə keçdi. VIII əsrin ortalarında Suyab şəhərindən bəhs edən Çin səyyahı Du Xuan xarabalığa çevrilən bu şəhərdə hələ də buddist monastrının fəaliyyət göstərdiyini qeyd etmişdir. 787-ci ildə çinlilər Suyabı tərk etdilər, bundan sonra şəhər haqqında yazılı məlumatlar çox azdır. "Xudud al-alam" əsərində Suyab şəhərində 20 min əhalinin yaşadığı göstərilmişdir. Suyab şəhəri XI əsrdə Balasaqunda tikinti işlərinin aparılması ilə əlaqədar tamamilə tərk edildi. XIX əsrin sonlarında Vasili Vladimiroviç Bartold səhvən Ak-Beşimdəki Balasaqun xarabalıqlarını Suyab şəhəri kimi qəbul etmişdir. Qədim Suyabın arxeoloji zonası 30 hektar sahəni əhatə edir. Arxeoloji qazıntılar zamanı burada çoxsaylı xristianlıq və buddist dini tikili qalıqları da aşkar olunmuşdur.
Sergey Kavtaradze
Sergey Kavtaradze (Gürcücə: სერგო ქავთარაძე, Sergo Kavtaradze; Rusca: Сергей Иванович Кавтарадзе, Sergey Ivanovich Kavtaradze 15 avqust 1885-ci il, Zovreti, Kutaisi quberniyası, Rusiya imperiyası — 17 oktyabr 1971-ci il, Tbilisi) — Gürcüstanda və Rusiyada inqilabi hərəkatının fəal iştirakçısı, SSRİ dövlət xadimi, Gürcüstan SSR Xalq Komissarları Sovetinin sədri (28 fevral 1922-ci il - yanvar 1923-cü il).
Şereşevski – Terner sindromu
thumb|200px X və ya Y xromosomu olmayanda ortaya çıxan sindromdur. Bir X daşıyan yumurta hüceyrəsi cinsiyyət xromosomundan məhrum bir spermatozoid ilə (O) mayalandıqda XO tipli rüşeym meydana çıxır. Belə adamların somatik hüceyrələrində 46 deyil, 45 xromosom (44 A+X=45) olur. Belə insanlar anatomik quruluşca qadınabənzər olurlar.
Autosom xromosomları normada olub (44) bir X xromosomu olan və Y xromosomundan məhrum olan fərd qadın genotipində meydana çıxır və ya onda qonadalar olmadıqda "neytral" fərdiyyət dünyaya gəlir. Xəstəliyin klinik əlamətləri cox müxtəlif ola bilər. Belə xəstələrin xarici cinsiyyət orqanları qadınlarınkı tipdədir, boyları qısa, qulaq seyvanları normal yerindən aşağıda yerləşir, döş qəfəsləri geniş zirehə bəznəyir, süd vəziləri aralı olur, balalıq inkişaf etmir, yumurtalıq fibroz genəlmədən ibarət olur. Bəzi hallarda aortanın stenozu müşahidə edilir ki, bu da qan təzyiqinin artmasına səbəb olur. Xəstələrin boyu 150 sm- dən cox olmur, boynun arxa hissəsində dəri qırışlar aydın seçilir. Bu xəstəliyin rastgəlmə tezliyi 0,7:1000 nisbətinədir.
Bulbophyllum tumoriferum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Zomba dairəsi
Zomba — Afrika ölkəsi olan Malavinin 28 mahalından biri. Cənub bölgəsinə aiddir.
Coğrafiya
Zomba ölkənin üç bölgəsindən biri olsan Mərkəz bölgəsinə aiddir. Mahalın mərkəz şəhəri mahalla eyni adı daşıyan Zomba şəhəridir. Mahal şərqdə Mozambik, cənubda Chiradzulu mahalı, Mulane mahalı və Falombe mahalı, şimalda Balaka mahalı və Maçinqa mahalı, qərbdə Mvanza mahalı və Blantire mahalı ilə qonşudur.
Əhali
Zomba mahalında 670,533 nəfər yaşayır.
Altından Qazıma
Altından Qazıma - abrazion sahillərdə, meandrlar əmələ gətirən çayın batıq sahillərində dalğadöyən oyuğun, qalıq tropik karst yüksəkliyində yamacın aşağı hissəsində korrozion oyuğun əmələgəlməsi prosesidir.
Kap dəniz pişiyi
Kap dəniz pişiyi, və ya Cənubi Afrika pişiyi(Arctocephalus pusillus) — qulaqlı suiti fəsiləsinə daxil olan Dəniz pişikləri yarımfəsiləsinə daxil olan növ. Əsasən Cənubi Afrika və Avstraliya sahillərində yaşayır.
Xaiçi görünüşü
Erkəklər 2,5 metr, dişilər isə 1,8 metr uzunluğa malik olurlar. Bu göstərici ilə bu növ dəniz pişikləri arasında ən irisidir. Bu baxmayaraq latın dilində pusillus kəlməsi "kiçiçik" mənasını verir.
Yayılması
left|thumb|200px|Kap dəniz pişiyi. Arctocephalus pusillus pusillus yarımnövü koloniya şəklində CAR və Namibiya sahillərində yaşayır. Bəzən isə şimalda Anqola sahillərində də görsənir. Hətta subantarktik ərazilərdə Şahzafə Eduard adalarına qədər üzürlər.
İnkişafı və sayı
XIX əsrdə bu növ tükənmə təhlükəsi ilə qarşı-qarşıya idi. Hazırda isə Afrika sahillərində 1,5 milyon Kap dəniz pişiyi yaşayır. Təkcə Namibiya sahilində 100 min vardır.
Vaxtı ilə Avstraliya sahillərində 10-minlərlə Kap dəniz pişiyi yaşayırdı. 1940-cı illərdə onların sayı 25-minə enmişdi. Hazırda 50-min baş vardır.
Maraqlı fakt
Praqa zooparkında yaşayan (1991–2002) Qaston ləqəbli Kap dəniz pişiyi 2002-ci ildə Avropada baş verən daşqın zamanı qaçır. Uzun zaman üzdükdən sonra alman xilasediçiləri tərəfindən Elba çayında tutulur.
Hələ ki elmə məlum olmayan səbəblərdən bu növün nümayyəndələri mavi köpəkbalıqları ilə qidalanır. Əvvəllər isə əksinə köpək balıqları dəniz pişikləri ilə qidalanırdı. Bu cür yer dəyişmə ekoloji faktorla əsaslandırılmağa çalışılır. Dəniz pişikləri köpək balıqlarını izləyir sonra isə onları öldürərək daxili orqanlarını parçalayırlar.
Keyp floristik vilayəti
Dünyanın altı floristik krallığı arasında ən kiçiyi olan Cənubi Afrika floristik krallığı, yəni Keyp floristik vilayəti, olduqca yüksək biomüxtəlifliyə və 69 faizi endemik olan 9000-dən çox borulu bitki növünə sahibdir. Ərazinin bu biomüxtəlifliyi, Aralıq dənizi tipli, yanğına meylli çöl ərazisi olan finbos biomu ilə əlaqələndirilir. Finbos biomüxtəlifliyinin bioloji materiallardan (məsələn, vəhşi çiçəklərdən) və ekoturizmdən əldə edilən məhsullara əsaslanan iqtisadi dəyərinin ildə 77 milyon rand olduğu təxmin edilir. Beləliklə, Keyp floristik vilayəti biomüxtəlifliyin qaynar nöqtəsi olaraq həm iqtisadi, həm də bioloji əhəmiyyətə malikdir.
Coğrafiya
Dünyadakı irigövdəli bitki növlərinin ən böyük qeyri-tropik konsentrasiyasına sahib olan region, bütün bir floristik krallığı əhatə edən yeganə qaynar nöqtədir və bura Cənubi Afrikanın 12 endemik bitki ailəsindən beşinə və 160 endemik nəslinə sahibdir.
78.555 km² sahəni əhatə edən Keyp floristik vilayəti tamamilə CAR sərhədləri daxilindədir. Qaynar nöqtələr siyahısındakı beş mülayim Aralıq dənizi sistemindən biridir və bütün floristik krallığı əhatə edən yalnız iki qaynar nöqtədən (digəri Yeni Kaledoniya olmaqla) biridir. Ərazi, Cənubi Afrikanın Aralıq dənizi iqlim bölgəsini, ölkənin cənub-qərb küncündəki Qəbi Burun vilayətini əhatə edir və Şərqi Burun vilayətinə qədər uzanır.
Ümumdünya irsi
2004-cü ildə "Keyp floristik regionu qorunan əraziləri", UNESCO-nun Ümumdünya irsi siyahısına daxil edilmişdir.
David Saracişvilinin evi
David Qabaşvilinin evi və ya Gürcüstan Yazıçılar Birliyinin binası – Tbilisi şəhərinin Sololaki rayonunda, Maçabeli küçəsi 13 ünvanında yerləşən malikanə tipli yaşayış binasıdır. Hazırda binada Gürcüstan Yazıçılar Birliyi yerləşir.
Tarixi
Bina, 1905-ci ildə xeyriyyəçi David Saracişvilinin (1848-1911) sifarişi ilə inşa edilmişdir. Binanın layihəsi berlinli memar Karl Zaar tərəfindən hazırlanmışdır. İnşaat işləri üçün seçilən yerdə daha əvvəl Saracişvilinin atasının evi olmuşdur. Tikinti 1903-1905-ci illərdə Aleksandr Ozorov və Korneli Tatsevin rəhbərliyi altında aparılmışdır. 1905-ci ilin mayında – Devid və Yekaterina Porakişvililərin gümüş toyuna kimi bina təhvil verilmişdir.
Binanın memarlıq stili barokko və müasir memarlıq tərzlərinin qarışığından formalaşdırılmışdır. Malikanənin ineryerləri İlya Mamaçaşvili tərəfindən işlənmişdir.
Evdə tez-tez yığıncaqlar, rəssamların görüşləri, müzakirələr, sərgilər və konsertlər təşkil olunurdu.
1911-ci ildə Saracişvilinin ölümündən sonra ev yerli özünüidarə orqanına hədiyyə edilmiş, lakin əsas şərt kimi evdə bədii qalereya və ya incəsənət muzeyinin yaradılması göstərilmişdir.
1912-ci ildə ev Akakiy Xoştariya tərəfindən alınmışdır. Məhz onun ev sahibi olduğu dövrdə bu imarətdə Rusiya imperatoru II Nikolay qonaq kimi qəbul edilmişdir.
Gürcüstanda SSRİ hakimiyyətinin qurulmasından sonra 1921-ci ildə Xoştariya Gürcüstanı tərk etmiş, ev isə Gürcüstan İnqlab Komitəsinə daxil olan rəssam və yazıçıların istifadəsinə verilmişdir. Binada Yazıçılar Birliyinin fəaliyyətə başlamasından sonra müxtəlif vaxtlarda burada Qorki, Yesenin, Mayakovski, Bulqakov, Tabidze, Qabaşvili, K. Qamsaxurdiya və başqaları olmuş, evin otaqlarından birində isə Osip Mandelştam yaşamışdır.
22 iyul 1937-ci ildə yazıçı Paolo Yaşvili bu binada özünü güllələmişdir. Yazıçı Tisian Tabidze tərəfindən hədiyyə olunmuş (Tabidze əvvəlcə həmin tapançanı Yeseninə hədiyyə etmək istəsə də, sonradan fikrini dəyişmişdi) tapançanı istifadə etmişdir.
Ev dövrümüzə ilkin formasını qoruyaraq, o cümlədən rəsmlərlə bəzədilmiş tavanları, çilçıraqları, böyük kamini və unikal bağı ilə birlikdə çatmışdır.
Bukavu
Bukavu (1966-cı ilədək Kostermanvil, Costermanville) — Konqo Demokratik Respublikası nın şərqində şəhər. Cənubi Kivu əyalətinin inzibati mərkəzi.
Əhalisi
Əhalisi 806,9 min (2012) nəfərdir.
Coğrafiyası
Kivu gölünün cənub sahilində liman şəhəridir. Avtomobil yolları qovşağında yerləşir. Beynəlxalq aeroportdur.
Tarixi
1901-ci ildə Belçika nın müstəmləkə hakimiyyəti orqanları tərəfindən salınmışdır.
Mədəniyyəti
Mərkəzi Afrika Elmi Tədqiqatlar İnstitutu, Dağ-mədən işləri institutu, Kənd təsərrüfatının inkişafı institutu (1972), pedaqoji kollec var. Bukavu kənd təsərrüfatı rayonunun ticarət mərkəzidir (çay, qəhvə, tərəvəz, sitrus). Yeyinti (o cümlədən pivə istehsalı), toxuculuq, metal emalı, kimya, əczaçılıq, mebel sənayesi, gəmi təmiri müəssisələri var. Tikinti materialları istehsal olunur. Turizm inkişaf etmişdir. Bukavu yaxınlığında “Ruzizi” SES-i, şəhərin şimal qərbində Kaxuzi-Biyeqa Milli Parkı var.
Leyton Haus (Formula-1 komandası)
Leyton Haus – Yaponiya komandası, 1990-1991-ci illərdə Formula 1-də iştirak etmişdir.
Tarixi
Leyton Haus daşınmaz əmlakın tikintisi və satışı ilə məşğul olub, restoran, maqazin, idman mərkəzlərinin sahibi idi. Şirkətə yaponiyalı Akira Akaqi rəhbərlik edirdi. 1986-cı il Formula 3000 yarış iştirakçısı olan komandalardan birinə dəstək oldu. March komandasında iştirak edən İvan Kapelli çempionluq titulu əldə etdi. Nəticə müsbət oldu və Akaqi komandanın Formula 1 yarışında iştirakı üçün komandaya müəyyən məbləğ ödədi.
İlk mövsümdə komandanı yalnız Kapelli təmsil edirdi. O Qran Pri Monakoda yalnız bir xal əldə etdi. Daha sonra komandaya Maurisio Qugelmin dəvət olundu. 1988-ci ildə iki sürücü "Formula-1" Konstruktorlar Kubokunda 6-cı yeri tutdu.
Növbəti ildə Qugelmin Rioda üçüncü yer ilə başladı. Lakin sonralar nəticə aşağı düşdü. Judd mühərriklərinin aşağı keyfiyyəti, 1979-cu il March komandasının yalnız bir dəfə finiş xəttini keçməsi ilə nəticələndi. Komandaya xərclənən yüksək miqdarda məbləğdən sonra bu nəticələr Akira Akaqini qane etmədi.
İvan Kapelli və Maurisio Qugelmin artıq March komandası yox, Leyton House Racing adı altında yarışlara çıxırdı. 1990-cı ildə Adrian Newey-in Uilyamsa getməsi komanda üçün böyük bir itki oldu. Onu Qustav Branner əvəz etdi. Beləliklə, ardıcıl olaraq bir neçə nəfər də komandanı tərk etdi. Bu komandanın oyununa mənfi təsir etdi. Leyton Haus Konstruktorlar kubokunda yalnız 7-ci yeri qazandı. Mühərriklə bağlı problemlərə görə Judd şirkəti Ilmor ilə əvəz edildi. Lakin bu problemlər davam etdi. Mövsümboyu komanda yalnız Macarıstanda 1 xal qazandı.
Maliyyə problemlərində adı çəkilən Akaqi həbs olundu. Qrup yenidən March adı altında fəaliyyət göstərdi. 1992-ci ildə komanda ən yaxşı nəticə olaraq 4-cü yeri tutdu.
Il Volo (trio)
Il Volo — iki tenor Pyero Barone və İnyatsio Bosketto və bariton Canluka Cinobledən ibarət İtalyan operatik pop triosu. Onlar özlərinin ifa etdikləri musiqi janrını "popera" olaraq tərif edirlər. Trio 2015-ci ildə İtaliyanın məşhur Sanremo musiqi festivalında qalib gəlmiş və İtaliyanı Avstriyanın paytaxtı Vyanada keçirilən 2015 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdirlər. Onlar müsabiqədə ilk üçlükdə yer almışdırlar. Onlar yeddi studiya albomu buraxdılar. Ən son albom "Il Volo Sings Morricone" adlı Ennio Morricone-ə həsr olunmuş xatirə albomudur.
Başlanğıc (Ti lascio una canzone) (2009–2010)
2009-cu ildə Pyero Barone, İnyatsio Bosketto və Canluka Cinoble Sanremoda keçirilən İtaliyanın "Ti lascio una canzone" adlı musiqi yarışmasında iştirak edən yeniyətmələr sırasında idilər. Yarışmanın ilkin mərhələlərində onlar solo ifaçılar olaraq çıxış edirdilər. Canluka Cinoble yarışmanın ilk mərhələsində Andrea Boçellinin "Il mare calmo della sera" mahnısını ifa edərək qalib gəlmişdir. Yarışmanın direktoru Roberto Kençi onları bir araya gətirib, Üç tenora (Plaçido Dominqo, Xose Karreras və Luçano Pavarotti) bənzər yeni bir trio yaratmağı düşünürdü. Yarışmanın dördüncü mərhələsində ilk dəfə Pyero, İnyatsio və Canluka trio şəklində ifa etmişdirlər. Onların birlikdə ifa etdikləri ilk mahnı Napoliten klassiklərindən olan "'O sole mio" olmuşdur. Möhtəşəm ifadan təsirlənən İtaliyanın məşhur söz yazarlarından olan Toni Renis yarışmanın direktoru Kençi ilə əlaqə saxlayaraq, gənc istedadlarla görüşmək niyyətində olduğunu söyləmişdir. Onlar 18 yaşdan aşağı olduqları üçün Kençi ilk öncə onların valideynləri ilə bu barədə danışmışdır və valideynlərin razılığından sonra ifaçıların Toni Renislə işləməyinə şərait yaradılmışdır. Renis Amerikanın məşhur Geffen Records şirkətinin üzvləri Cimmi Ayovin və Ron Feir ilə görüşərək, trio üçün şirkətlə müqavilə imzalamışdır. Onlar Amerikan leyblı ilə anlaşma əldə edən ilk İtalyan ifaçılar olmuşdurlar. Prodüser Mişel Torpedin onların meneceri olaraq fəaliyyətə başlamışdı.
Trioya ilkin olaraq "I Tre Tenorini" adı verilsə də, daha sonra bu ad "The Tryo" ilə əvəz edilmişdir. Həmin bu adla trio 2010-cu ildə ildə Haitiyə dəstək üçün bir neçə müğənni ilə birlikdə ifa olunan xeyriyyə sinqlı "We Are the World 25 for Haiti"ni səsləndirmişdirlər. Həmin ilin fevral ayında trio 60-cı Sanremo musiqi festivalında "Granada" və "Un amore così grande" mahnılarını ifa etmişdir. 2010-cu ilin sonlarında trionun adı dəyişilərək Il Volo adlandırılmışdır.
Il Volo (2010–2012)
2010-cu ildə Il Volo triosu Londonda Toni Renis və Umberto Qatiçanın prodüserliyi ilə ilk albomlarının hazırlığına başladılar. Trionun adı verilən debüt albomda dünyaca məşhur italyan mahnıları ("Il mondo", "Un amore così grande", "’O sole mio", "El reloj" və s.) və eyni zamanda xüsusi olaraq trio üçün yazılmış bir neçə bəstə yer almışdır. 2010-cu ilin noyabr ayında İtaliyada təqdim olunan albom il üzrə ölkədə 6-cı ən çox satılan albom kimi dəyərləndirilmişdir. Albomun beynəlxalq buraxılışı 2011-ci ilin aprel ayında ABŞ-da Geffen Records şirkəti tərəfindən təqdim olunmuşdur. Albom haqqında Amerikanın American Idol, The Tonight Show, Good Morning America, The Ellen DeGeneres Show və The Early Show kimi yüksək reytinqlərə malik şoularında məlumat verilmişdir. Albom Avstriya, Almaniya, Fransa, Belçika, Niderland və Yeni Zelandiyada ən çox satılan on albomdan biri olmuşdur. Albomun daha sonra ispan dilində olan versiyası da işıq üzü gördü.
Il Volo 2011-ci il ərzində iki dəfə Amerikanın The Talk şousunda qonaq olaraq iştirak etmiş və canlı olaraq bir neçə mahnı ifa etmişdirlər. 2011-ci ilin iyun ayında trio Sinqapurda keçirilən əlillərə yardım şousunda "’O sole mio" və "This Time" mahnıları ilə çıxış etmişdirlər. Il Volo 2012-ci ilin oktyabr və noyabr aylarında Barbra Streyzand ilə birlikdə konsertlərdə çıxış etmişdir. Onlar Barbra ilə birlikdə "Smile" və "Make My Garden Grow" mahnılarını ifa etmişdirlər.
We Are Love (2012–2014)
2012-ci ilin noyabr ayında trionun "We Are Love" adlı ikinci studio albomu işıq üzü gördü. Albomda müxtəlif dillərdə (İtalyan, İngilis və İspan) səslənən 12 mahnı və eyni zamanda Plaçido Dominqo və Eros Ramazotti ilə duetlər də yer almışdır. Il Volo həmin ilin noyabr ayında Nyu Yorkda keçirilən 80-ci Rockefeller Center Christmas Tree konsertində çıxış etmişdir. Dekabr ayında isə trio Norveçin paytaxtı Oslo şəhərində keçirilən Nobel sülh mükafatı konsertində "Il Mondo" və "We Are Love" mahnılarını ifa etmişdirlər. Trionun ikinci albomunun ispan dilində olan versiyası 2013-cü ilin aprel ayında təqdim olundu. 2013-cü il ərzində Il Volo 2013 Latin Billboard Music Awards və 40-cı Daytime Emmy Awards-da çıxış etmişdir. Həmin ilin oktyabr ayında trionun "Buon Natale: The Christmas Album" adlı əsasən Milad bayramına həsr olunmuş mahnıların yer aldığı beynəlxalq albomu dinləyicilərə təqdim olundu. Albomda ingilis, latın, ispan və alman dillərində mahnılar yer almışdı.
2014-cü ilin aprel ayında Il Volo 2014 Latin Billboard Music Awards-da Latın Pop albomları kateqoriyasında "İlin ən yaxşı qrupu" olaraq mükafat qazandılar. Trio eyni zamanda həmin ilin avqust ayında 3-cü keçirilən Your World Awards-da "Ən yaxşı qrup" olaraq mükafat qazandı.
Sanremo grande amore və 2015 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi (2015)
thumb|Il Volo Avroviziya 2015-də 2014-cü ilin dekabr ayında Il Volo "Grande amore" adlı mahnı ilə 2015 Sanremo musiqi festivalında iştirak edəcəklərini elan etdi. 2015-ci ilin fevral ayında baş tutan festivalda trio səslərin 39,05%-ni qazanaraq, festivalda qalib gəldi. Onların Sanremodakı qələbəsi trioya İtaliyanı Avstriyanın paytaxtı Vyanada keçirilən 2015 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmək imkanı yaratdı. İtaliyanın Avroviziyada Böyük Beşlik ölkələrindən biri olması trioya birbaşa finalda iştirak etmək hüququ vermişdi. Finlada ifa etdikləri "Grande amore" mahnısı Il Volo-ya və İtaliyaya 292 xalla üçüncü yeri qazandırdı. İtaliya SMS səsverməsi ilə ən çox səs toplayan (366 xal) ölkə olmasına baxmayaraq, ümumi nəticədə qalib gəlmək üçün münsiflərdən yetərincə xal toplaya bilməmişdi.
Trionun dördüncü studio albomu 2015-ci ilin sentyabr ayında Sony Music Latin tərəfindən üç fərqli versiyalarda təqdim olunmuşdu.
Reflektor (teleskop)
thumb|359x359px|Franklin İnstitutundakı, 24 dyümlük Nyuton-Kasseqren reflektoru Reflektor (lat. reflect - əks etdirmək) optik teleskopların bir növüdür. Onun obyektivi çökük güzgü və ya güzgülər sistemindən ibarətdir. Reflektorun iş prinsipi işığın əks olunmasına əsaslanır. Reflektor XVII əsrdə refraktora bir alternativ olaraq yaradılmışdır, o zaman o xromatik aberrasiyaya məruz qalan bir sistem idi. Reflektorun digər optik aberrasiyalar meydana gətirməsinə baxmayaraq, çox geniş diametrli obyektivlər üçün istifadə olunur. Demək olar ki, astronomik müşahidələrdə istifadə olunan bütün böyük teleskoplar reflektordur. Reflektorların bir çox növləri mövcuddur, bundan başqa görüntü keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq və ya görüntünü mexaniki cəhətdən uyğun yerə salmaq məqsədilə əlavə optik elementlərdən istifadə oluna bilir. Reflektorlarda güzgüdən istifadə olunduğundan bu cür teleskoplar bəzən katoptrik də adlandırılır.
Tarixi
thumb|353x353px|Nyutonun ikinci reflektoru, 1672 Çökük güzgülərdən linza əvəzinə istifadə etmək fikri İbn əl-Haytəm -in XI əsrdə apardığı optika tədqiqatlarından sonra erkən müasir Avropada Latın tərcümələrində geniş büsət aldı. Refraktonun kəşfindən qısa bir müddət sonra Qaliley, Civanni Fransisko Sadeqo və başqaları çökük güzgülərin prinsipləri haqqında bilikləri genişləndirərək, obyektivi güzgü olan teleskopun yaradılması fikrinini ortaya çıxardılar. Bolonya da Keseare Caravaggi tərəfindən belə bir teleskop 1626-cı ildə qurulması barədə məlumatlar vardır,həmçinin İtalyan professoru Nikolo Zucçi daha sonrakı bir işində 1616-cı ildə çökük bürünc güzgü ilə eksperiment apardığını ancaq qanəətbəxş bir nəticə ala bilmədiyini qeyd edir. Parabolik güzgülərin istifadəsinin potensial üstünlükləri, əsasən sferik aberrasiyanın azalması, xromatik aberasiyanın olmaması əks etdirən teleskoplarin bir çox dizaynlarının yaranmasına səbəb oldu. Bunlardan ən önəmlisi Ceyms Georginin 1663-cü ildə əks etdirən teleskoplar üçün irəli sürdüyü yenilikçi dizayn idi. Təxminən 10 il sonra (1673) ekspermentalist Robert Huk bu tip bir teleskop yaratmağa nail oldu, bu teleskop Qriqorian teleskopu adlı ilə məşhurdur.
İsaak Nyuton 1668-ci ildə yaratdığı telesskop ilə ilk  reflektorun yaradıcısı sayılır. Nyuton teleskopu sferik metal əsas güzgü və kiçik diaqonallı ikinci güzgünün optik konfiqurasiyasından ibarət idi.
Texniki xüsusiyyətlər
Çökük baş güzgü fokal müstəvidə təsvir almaq üçün reflektorun əsas optik elementidir. Güzgünün (obyektivin) optik mərkəzidən fokal müstəviyə qədər olan  məsafə obyektivin fokus məsafəsi adlanır.
Növləri
thumb|516x516px|Nyuton sistemində işığın yolu thumb|514x514px|Kasseqren sistemində işığın yolu thumb|511x511px|Qreqori sistemində işığın yolu
Nyuton sistemi
Nyuton sistemində parabolik baş güzgüdən əks olunan şüalar müstəvi güzgü vasitəsilə borunun yan səthindən kənarda toplanır, buraya isə okulyar, fotokaset və başqa qəbuledici qoyula bilər. Nyuton sistemində müşahidəçinin borunun yanındakı fokus nöqtəsində olması tələb olunur.
Qreqori sistemi
Qreqori sistemində ikinci qreqori güzgüsünün səthi elliptikdir. Bu güzgü baş güzgünün fokusundan sonra yerləşdirilir əks olunan şüalar Kasseqren sistemində olduğu kimi baş güzgünün  arxasında toplanır.
Baş fokus
Baş fokusda ikinci optik güzgü istifadə edilməzsə, təsvir əsas qabarıq güzgünün mərkəzi vasitəsilə alınar.
Yumurta
240px|thumb|Yumurta Yumurta – qida məhsulu və həyat mənbəyi.
Dünyanın heç bir mətbəxi qədim zamanlardan yumurtasız deyildir. İnsanlar yumurta ilə qidalanmağa o qədər qədimdən başlayıblar ki, bəlkə də bu onların ilk qida məhsullarından biri olmuşdur. Qədim insanlar bir çox quşların iri və xırda yumurtalarını oğurlayaraq istifadə edirdilər. Qədim Misirdə insanlar qutanın yumurtasını Tanrı yolunda qurban edirdilər. Orta əsr xristianlarında isə növbətçi durduğun müddətdə yumurta yemək qadağan edilmişdir. Çində indiki dövrümüzə qədər qıcqırdılmış yumurtaların resepti saxlanılır, hansı ki, bu qərb insanlarına açıqlanmır.
Tarix
Beləliklə yüz illik, yaxud min illik yumurtalar gilin, duzun, samanın və başqa inqridentlərin də tərkibində uzun müddət qalmaq bacarığına malikdir. Yüz illik yumurtaların sarı hissəsi qara–yaşıl rəngə boyanır, ağı isə qəhvəyi rəngə çevrilir. Bütün bu qarışım ammonyak kimi iy verməsinə baxmayaraq Çinlilər bunu sevir.
Dünyanın bir çox yerlərində yemək hazırlanarkən quş yumurtasından əlavə başqa yumurtalar da istifadə edilir; qara toyuq, kayra (Şimal dənizin quşu), tupik, qağayı, pinqvin, cüllüt, qu quşu, qarabatdaq və s. Quş yumurtalarından əlavə yeməklərə həmçinin tısbağa yumurtası da əlavə edilir, hansı ki, məzə (delikastes) kimi Asiya mətbəxində xüsusən seçilir. Hazırkı dövrdə tısbağaların yumurtalarını yemək qadağan olunmuşdur, bəzi yerlərdə isə müəyyən qədər azaldılmışdır. Bütün bunlara baxmayaraq yerli əhalilər ocaqlarda həmişə bu yumurtalardan bişirirlər.