cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cənnətin krallığı (film, 2005)
Süjet
Axşam Baliyanın ögey qardaşı olan keşiş dəmirçixanaya gəlir və arvadının günahını yumaq üçün onu Müqəddəs Torpağa getməyə inandırmağa çalışır. Söhbət əsnasında Baliyan, kahininin sinəsində vəfat etmiş arvadının bədənindən gizli şəkildə çıxarılan xaçı görür. Hirsindən qardaşını qılıncla öldürür və cəsədini atəşə atır, eyni zamanda dəmirçixananı yandırır. Baliyan Qotfrid və onun cəngavərlərinə çatır. Axşam yepiskopun əmri əsasında Baliyanı cinayətinə görə mühakimə etmək məqsədi ilə Qotfrinin qardaşı oğlu kənd şerifi əsgərlərlə birlikdə düşərgəyə gəlir. Əhl-səliblər əsgərlərlə döyüşə başlayırlar və nəticədə Qotfrid ölümcül yaralanır. Dəstə zəvvarların Şərqə yollandığı yer, Siciliyadaki Messinaya çatırlar. Qotfrid ölür və etdiyi son hərəkət Baliyanı cəngavər və baron elan etməsi olur.
Yerusəlimə gedən yolda, fırtına və gəmi qəzası nəticəsində sahilə sağ çıxan yeganə şəxs Baliyan olur. Səhrada o, suriyalı zadəgan və onun xidmətçisi İmad ilə qarşılaşır. Suriyalı onun torpağında olduğu üçün Baliyanı atı ona verməyə razı salmağa çalışır, amma cəngavər imtina edir və təkbətək döyüşün sonunda suriyalını öldürür. İmad Baliyanı Yerusəlimə müşayiət edir, burada cəngavər onu azad edir, özü isə Qolqofanı ziyarət edir. Ertəsi gün Qotfridin xadimləri Baliyanı tapırlar və onu atasının əmlakına müşayiət edirlər. O, mülkə baş çəkən kralın bacısı şahzadə xanım Sibilla və cüzamlı kral Balduin ilə tanış olur. Baliyan və atasının hospitalyer xadimi Yərusəlim qoşun başçısı Tiberi ilə birlikdə Müqəddəs Torpaqdakı hadisələri müzakirə edirlər. Tiberi məruzə edir ki, Misir sultanı Səlahəddin Əyyubi və kral çətinliklə mütərəddid sülhü saxlayırlar. Ərazidəki vəziyyəti, papanın bütün müsəlmanları öldürmək çağırışını yerinə yetirməyə çalışan Şatilyonlu Reynald və Luzuinyalı Qayın başçılıq etdiyi Avropadan gələn fanatiklər pozurlar.
Kral Baliyanı atasının Fələstindəki malikanəsinə göndərir. O, bölgənin abadlaşdırılması ilə məşğul olur, sakinlərə suvarma sistemi qurmağa kömək edir. Baliyanın müdrik rəhbərliyi altında bir zamanlar atasının torpağı çiçəklənən diyara çevrilir. 1187-ci ildə Sibilla onu ziyarət edir və sevgisini ona etiraf edir. Ertəsi gün səhər Yerusəlimdən xəbər gəlir ki, Səlahəddin Şatilyonlu Reynalda məxsus Kerak qalasına böyük ordu göndərir, çünki saratinlərin karvanı məbəd cəngavərləri tərəfindən talan edilmişdir. Baliyan və cəngavərləri sayca az qalmalarına baxmayaraq kralın ordusu gələnə qədər şəhəri saratinlər ordusundan müdafiə edirlər. Baliyanın döyüşçülərinin çoxu ölür, ancaq vəzifələrini yerinə yetirirlər, kral yığdığı ordu ilə Keraka yaxınlaşır.
Kral Səlahəddin ilə sülhə razılaşır və Şatilyonlu Reynaldın həbs olunmasını əmr edir, lakin uzun sürən kampaniya səbəbindən bir neçə gün sonra ölür. Luzuinyalı Qay kral olduqdan sonra Şatilyonlu Reynaldı həbsxanadan çıxardır və ona müsəlmanları qovmaq üçün işlərə başlamağı əmr edir. Məbədçilər minlərlə günahsız ərəbi və hətta Səlahəddin bacısını qətlə yetirilər. Yerusəlimə gələn səfir Yerusəlimin təslim edilməsi və məbədçilərin onlara təhvil edilməsini tələb edir, lakin yeni kral səfiri edam edir. O, Səlib yürüşünün çərçivəsində bir ordu toplayır və saratinlərə qarşı müharibəyə başlayır. Yaxınlıqdakı mənbələrin olmaması səbəbindən qoşunların yarısı yolda ölür. Nəhəng ordu ilə Səlahəddin Hattin təpələrində xaçlıları gözləyir və qanlı döyüş nəticəsində xristian ordusu məğlub olur. Təzəcə vəzifə almış kral əsirə düşür və Səlahəddin Şatilyonlu Reynaldı edam edir. Baliyan və Tiberi döyüşdən sonra Hattinə gəlirlər. Tiberi acıq və ümidsizliklə, Yerusəlimin müdafiə etmək şansın olmadığını elan edir, bundan sonra Kipr adasına yollanır. Baliyan ilə yalnız bir ovuc cəngavər qalır, buna görə o, sılahdar və başqa kiçik rütbəli döyüşçülərə cəngavər titulunu verir. Yerusəlimin kiçik qarnizonu mühasirəyə hazırlaşır. Səlahəddin Yerusəlimə ordu göndərir. Cəngavərlər şəhəri çarəsiz şəkildə müdafiə edirlər və Baliyanın taktiki şücaəti və sakinlərin fədakarlığı sayəsində Səlahəddin ordusuna müqavimət göstərməyi bacarırlar. Səlahəddin danışıqlara başlayır, nəticədə Baliyan cəngavərlər və mülki şəxslərin həyatının qorunması şərti ilə şəhəri təslim edir. Səlahəddin zəfərlə Yerusəlimə girir və İmad ona bağışlanan atı Baliyana qaytarır.
Baliyan, tacı rədd edən Sibilla ilə birlikdə Fransaya qayıdır. Messinaya gedərkən Yerusəlimin qoruyucusu Baliyanı axtaran Şirürəkli I Riçard onun dəmirçixanasına təşrif buyurur ki, onu Səlahəddinə qarşı kampaniyaya qatılmağa dəvət etsin. Ancaq Baliyan sadə bir dəmirçi olduğunu söyləyir. Kral onu tərk edir. Sibilla ilə birlikdə Baliyan yeni həyata qədəm qoyurlar. Arvadının məzarının yanından keçərkən bir müddət dayanır, bundan sonra yoluna davam edir, bu da özünü bağışlamağı bacarmaq və həyata sıfırdan başlamağa hazır olduğunu göstərir.
Tanacetum audibertii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Ruellia menthoides
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Amblyseius longicollis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Dərvişməhəmməd (Mərənd)
Dərvişməhəmməd - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Mərənd şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Nymphaea pubescens
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Boeing P-8 Poseidon
Boeing P-8 Poseidon, Amerika Birləşmiş Ştatları Hərbi Dəniz Qüvvələri üçün için Boeing Defense, Space & Security (Boeing Müdafiə, Kosmos və Təhlükəsizlik) şirkəti tərəfindən hazırlanmaqda olan sualtı və suüstü hədəflərə qarşı nəzərdə tutulmuş olan dəniz patrul təyyarəsidir. İlk uçuşunu 25 aprel 2009-cu ildə baş tutmuşdur. 7 mart 2012-ci ildəki məlumata görə 7 ədəd istehsal edilmişdir. Proqram dəyəri 201.4 milyon ABŞ dolları həcmindədir. Vahidinin dəyəri 33,638 milyon ABŞ dolları təşkil edir. (MY2013 üçün)
Bu, Mircavaddır (film, 1987)
Bu, Mircavaddır qısametrajlı sənədli televiziya filmii rejissor Böyükağa Məmmədov tərəfindən 1987-ci ildə çəkilmişdir. "Azərbaycantelefilm" də istehsal edilmişdir. Film tanınmış Azərbaycan rəngkarı Mircavad Cavadova həsr olunmuşdur.
Məzmun
Film tanınmış Azərbaycan rəngkarı, sağlığında yaradıcılığına dövlət orqanları tərəfindən göz yumulan, istedadlı rəssam Mircavad Cavadova həsr olunmuşdur.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1987-ci ilin Azərbaycan filmləri 1980-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Xarici keçid
Fraqmentləri izlə
SalamNews
SalamNews informasiya agentliyi — Azərbaycanda fəaliyyət göstərən müstəqil informasiya agentliklərindən biridir.
Haqqında
2023-cü ilin yanvarında Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Bakıda SalamNews-un ofisində xüsusi əməliyyat keçirib. Əməliyyat tədbirləri nəticəsində “SalamNews" İnformasiya Agentliyinin və “İnterAz” televiziyasının rəhbəri “Hacı Mətləb” kimi tanınan Mətləb Bağırov da saxlanılıb. Bunun ardınca bir sıra Azərbaycan media orqanlarında agentliyi tənqid edən materiallar yayımlanıb.
Mükafatları
Agentlik 2011-ci il dekabrın 23-də "Milli Net-2011" müsabiqəsində "Media və İnformasiya" nominasiyası üzrə qalib olub.
2011-ci il dekabrın 25-də SalamNews İA-nın əməkdaşı Şirməmməd Nəzərli Azərbaycan Fotoqrafları Birliyinin “Fəxri Diplomu”-na layiq görülüb.
Növbəti uğurumuz 2012-ci il aprelin 25-də "Brand Award Azerbaijan–2011" milli mükafatının rəsmi təqdimat mərasimində informasiya agentliyi nominasiyası üzrə "İlin bir nömrəli brendi" mükafatına layiq görülməyimiz olub.
2012-ci il iyunun 21-də SalamNews İA-nın baş direktoru Rəna Əkbərova BDU-nun "Fəxri Fərmanı" ilə təltif olunub.
21 iyun 2012 - SalamNews İA və İnterAZ televiziyasının əməkdaşları Vergilər Nazirliyinin sertifikatına layiq görülüblər.
19 iyun 2013-cü ildə SalamNews İnformasiya Agentliyi NETTY Azərbaycan Milli İnternet Mükafatına layiq görülüb.
Endi Vorhol muzeyi
Endi Uorhol muzeyi (ingilis dilində:he Andy Warhol Museum) — ABŞ-nin Pittsburq şəhərində Endi Uorholun həyat və yaradıcılığına həsr olunmuş pop-art-muzeyi. ABŞ-də bir incəsənət xadiminə həsr olunmuş ən iri muzey.
SalamNews
Mükafatları
28 dekabr 2013-cü ildə SalamNews İA Gənc Diplomatlar Birliyi tərəfindən mükafata layiq görülüb.
Endi Vorhol muzeyi
Tarixi
İlk dəfə bu muzeyin yaradılması haqqında plan 1989-cu ilin oktyabrında, Endi Uorholun ölümündən iki il sonra səslənmişdir ,. 1993-cü ildə Tomas Armstronq gələcək muzeyin ilk direktoru təyin edilmişdir. Tomas Armstronq 1974-1990-cı illərdə Amerikada Vitni incəsənət muzeyinin direktoru vəzifəsində çalışmışdır. Muzey binası kimi 1913-cü ildə Sendaski-Strit, 117 ünvanında yerləşən sənaye emalatxanasından istifadə etmişlər, binanın əsaslı təmirinə və yenidən qurulmasına 12 milyon ABŞ dolları sərf edilmişdir. Muzey 13 may 1994-cü ildə açılmış, elə birinci il onun ziyarətçilərinin sayı 25 minə yaxın olmuşdur. 1 mart 1995-ci ildə Tomas Armstronq muzeyin direktoru vəzifəsindən kənarlaşdırılmışdır.
SalamNews
Mükafatları
25 yanvar 2014-ci ildə SalamNews İA-nın əməkdaşı Orxan Kərimov Heydər Əliyevin 90 illik yubileyi və Milli Qurtuluş Gününün 20 illiyinə həsr olunmuş “Azərbaycan naminə” foto müsabiqəsinin qalibi olub.
6 fevral 2014-ci ildə SalamNews İA "Gənclər Evinin Dostu" mükafatına layiq görülüb.
Endi Vorhol muzeyi
Tarixi
"Sənin üçün çox dözülməzdir" filmində ən həlledici səhnələrin Endi Uorhol muzeyində baş verməsi təsvir olunmuşdur.
SalamNews
Mükafatları
3 may 2014-ci ildə SalamNews-un əməkdaşı Şirməmməd Nəzərli Mətbuat Şurası və “Azərsun Holdinq”in “Zeytun bağları” mövzusunda keçirdikləri yazı müsabiqəsinin qalibi olub.
Endi Vorhol muzeyi
Təsviri
Endi Uorhol muzeyinin sahəsi 8200 m²-dir, 17 qalereyanı əhatə edən 7 mərtəbədən ibarətdir. Tamaşaçılara Endi Uorholun 900-yaxın şəkli, 77 heykəli, 400 foto isi, şəxsi əlyazmaları, 4350 video və kino kadrları, 30-dan çox pariki və başqa şəxsi əşyaları nümayiş etdirilir                 .Muzey tərəfindən 1996-cı ildən dünyanın müxtəlif ölkələrinin 153 şəhərində təşkil olunan 56 səyyar sərgisində 8 900 000 nəfər iştirak etmişdir. Muzeydə ştat üzrə 73 nəfər işçi çalışır.
SalamNews
Mükafatları
8 may 2014-ci ildə SalamNews IA Mətbuat Şurası tərəfindən keçirilən "Azərbaycan beynəlxalq münasibətlər sistemində" müsabiqəsinin qalibi olub. Agentlik Fəxri yer tutaraq plaketlə təltif edilib.
Fəxrəddin Cəbrayıl Əhəri
Fəxrəddin Cəbrayıl bin Əhməd Peykər Əhəri (?-?)—Eldənizlilər dövlətinin əmiri.
Həyatı
İbnül-Fuvatiyə görə “Təşkinül-Kəbir” adlı bir zatın oğlu olan hacib Fəxrəddin Cəbrail Əhəri haciblər soyuna mənsub idi. Hacib Fəxrəddin Cəbrailin Nurüddin Mikail adlı bir qardaşi də vardı. Hacib Fəxrəddin Cəbrail Azərbaycandakı Əhər, Əvrab, Mincarun qalaləri və bu qalalərin ətrafındakı bölgələrin hakimiydi. O, Eldənizlilərin Vəziri Rəbibüddin Əbül-Kasım Harunun yaxın arxadaşıydı. İbnül-Fuvati Fahrüddin Cəbrailin ölümündən sonra Şəmsüddin Əlişirin Azərbaycan Atabəylərinin sarayında hacibliğə təyin olunduğunu qeyd etmişdir.
İbnül-Fuvatinin Məcmaül-Adabını tədqiq və nəşr edən Dr. Mustafa Cəvad “Təşkinül-Kəbir” adını şərh edərkən “bu ad Nuştəgini çağırıştırıyor və Nuştəgin, Əbu Nasr bin Cuhəyrin xidmətindəki əmirlərdəndi” şəklində qeyd düşmüşdür. Azərbaycanın coğrafyası və tarixinə bələd olmaması naşirin yanılmasına səbəb olmuşdur. Burada sözü edilən şəxs əslində “Təşkinül-Kəbir” deyil, Piştəkindir. Bu şəxs və onun soyuyla ilgili Nəsəvinin əsərində geniş və ilginç bilgilər verilir. Nəsəviyə görə sultan Cəlaləddin bin Məhəmməd Xarəzmşah (1200-1220) İran, İraq-i Əcəm və Azərbaycanın bir qismini işgal edərək Atabəy Özbəkin (1211-1225) ordusunu məğlub etmiş və bu sırada bəzi dövlət adamları və sərkərdələr əsir olaraq Xarəzmlilərin əlinə kəçmişdilər. Bunların arasında Atabəy Özbəkin vəziri Rəbibüddin Əbülqasım Harun və Atabəyin əmirlərindən Məlik Nüsrətüddin Məhəmməd bin Piştəkin (öl. 1231) də vardı. Sultan Cəlaləddin bin Məhəmməd Xarəzmşah hər gün Həmədanın meydanında çövkan (polo) oynayır, əsir vəzir və əmirləri də meydanda ayaqda duraraq onu seyr etməyə məcbur edirdi. Bunu etməkdə əsl məqsədi əsir aldığı dövlət adamlarını təhqir etmək idi. Hardasa hər gün təşkil etdiyi bu oyun mərasimlərindən birində Xarəzmşahın gözü Məlik Nüsrətüddin Məhəmmədin qulaqlarındaki böyük sırğalara ilişmişdi. Bu halqavari sırğaların hər biri bilərzik böyüklüyündəydi. Sultan Məlik Nüsrətüddinə yaxlaşaraq “bunlar da nədir belə?” deyə soruşmuşdu. Məlik Nüsrətüddin belə cavab vermişdi: “Böyük Səlcuqlu sultanı Alp Arslan ibn Davud (1063-1072) Gürcü çarının (IV Baqrat) ordusunu məğlub etdiği zaman (1064) əsir alınmış Gürcü sərkərdələri onun yanına gətirmişdilər. Sultan onları edam etdirməyərək canlarını bağışlamış, daha sonra onları Böyük Səlcuqlu dövlətinə xidmət etmələri şərtiylə azad etmişdi. Alp Arslan onların hər birisinin qulağına özəl olaraq hazırlatdırıb içinə öz adını yazdırdığı qızıl sırğalar taxdırmışdı. Səlcuqluların zəiflədiyi dönəmlərdə bu məmlüklər itaətdən vaz keçdilər. Onlardan sadəcə mənim babam İslama girmişdi. O, Allaha itaət və sultana sədaqətindən ötrü heç bir zaman peşman olmadı”. Onun bu sözləri Sultan Cəlaləddin bin Məhəmməd Xarəzmşahın qəlbinə təsir etmişdi. Onu əsirlərin arasından ayırmış, hətta öz əliylə ona xələt geydirmişdi. Məlik Nüsrətüddin özünün Azərbaycanda haralara hakimi olduğunu soran Xarəzmşaha “Əhər və Ləvla qalalarının hakimiyəm” deyə cavab vermişdi. Sultan Cəlaləddin bin Məhəmməd Xarəzmşah ona əskidən sahib olduğu torpaqları və əlavə olarak Sərab şəhərini də ona verdiyinə dair fərman vermişdi.
Gördüyümüz kimi Məlik Nüsrətüddin Məhəmməd bin Piştəkin babasının Gürcü sərkərdəsi olduğunu, əsir düşdükdən sonra azad edildiyini, daha sonra İslamı qəbul edərək Əhər və ətraf bölgələrin hakimi olduğunu bildirmişdir. İbnül-Fuvati isə Hacib Fəxrəddin Cəbrailin atasının adını “Təşkinül-Kəbir” yani Böyük Təşkin (yəni Piştəkin) olduğunu qeyd etmişdir. Məcmaül-Ədabın bilinən tək əlyazma nüsxəsi mövcuddur. Ehtimal ki, əlyazmada bu ad “Biştəginül-Kəbir” və ya “Bişkinül-Kəbir” olaraq qeyd edilmişdir. Bilindiyi kimi Ərəb dilində “p” səsi və hərfi yoxdur. Naşir isə bu adı “Təşkin” olaraq oxumuşdur. Dr. Mustafa Cəvadı ərəb orfoqrafiyasının özəlliklərindən irəli gələn qarma-qarmaşıqlığın yanıltdığını düşünürük. Məlik Piştəkinin Əhərin yanısıra sahib olduğu, adını Nəsəvinin Ləvla, İbnül-Fuvatininsə Ərvab olaraq qeyd etdiği qala isə indiki Meşkin şəhəridir. Meşkin şəhəri Azərbaycanın güneyində, Əhərlə Ərdəbil arasındadadır. Meşkin “Piştəkin”in zamanla deformasiya olmuş şəklidir. Həmidullah Müstəvfi Qəzvini (öl. 1350) Azərbaycanla ilgili coğrafi bilgiləri verərkən “Pişkin” başlığı altında belə yazmışdır: “Bu şəhərin əski adı Vəravi idi. Fəqət daha sonra Gürcü Pişkin buraya vali olaraq təyin edildi və şəhər onun adı ilə anılmağa başladı”. Həmidullah Müstovfinin “Pişkin” olaraq adlandırdığı bu Gürcü vali şübhəsiz şəhərin hakimlərinin babası Piştəkindən başqası deyildi. İbnül-Fuvatinin qeyd etdiyi bilgilərdən Hacib Fəxrüddin Cəbrail Əhərinin vəzir Rəbibüddin Əbülqasım Harunla çağdaş olduğunu öğrənirik. Buradan yola çıxarak Hacib Fəxrüddin Cəbrailin XII yüzilin sonu və XIII yüzilın əvvəllərində yaşadığını təxmin edə bilirik. Böyük ehtimalla yuxarıda bəhsi keçən Məlik Nüsrətüddin Məhəmməd, hacib Fəxrüddin Cəbrail Əhərinin və ya onun qardaşi Nurüddin Mikailin oğlu idi.
Amblyseius longimedius
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Nymphaea thermarum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Eliza Orjeşkova
Eliza Orjeşkova (tam adı: Eliza Orjeşkova, ; ) — polyak roman yazarı və Polşanın parçalanması zamanı pozitivizm hərkatının aparıcı yazıçısı. 1905-ci ildə Henrik Senkeviç ilə birlikdə Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatına namizəd olmuşdur.
Armudlu (Qubadlı)
Armudlu — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun Başarat kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.
Eliza Orjeşkova
Həyatı
Eliza Orjeşkova Milkovşçina kəndində əsil-nəcabətli Pavlovski ailəsində anadan olmuş və yaxınlıqda yerləşən Qrodno şəhərində (indiki Belarus) vəfat etmişdir. On altı yaşında Eliza özündən iki dəfə böyük polyak şlyaxtası, 1863-cü il qiyamından sonra Sibirə sürgün edilmiş Pyotr Orjeşko ilə ailə həyatı qurmuşdur. Onlar 1869-cu ildə qanuni ayrılmışdılar. Eliza ikinci dəfə 1894-cü ildə 30 illik sevgi münasibətində olduğu, lakin nikahdan bir neçə il sonra həyatını itirən Stanislav Nahorski ilə ailə həyatı qurur. 1866-cı ildə Qrodnoya köçür və roman yazarı olmağa qərar verir.
Armudlu (Qubadlı)
Tarixi
Armudlu kəndi Əliyanlı tayfasına mənsub ailələr tərəfindən salınmışdır. 1948-ci ilədək kəndin adı Amuduq olmuş, Amuduq dağının adı ilə adlandırılmışdır. Sonralar Amuduq kimi təhrif olunmuş və kəndin adı da belə qeydə alınmışdır.
Eliza Orjeşkova
Həyatı
Orjeşkova işğal olunmuş ölkəsinin sosial şəraitindən bəhs edən 30 roman və 120 sketç, dram və novella yazmışdır. Onun Eli Makower romanı (1875) yəhudilərlə polyak şlyaxtaları arasındakı münasibəti, Meir Ezofowicz romanı (1878) isə yəhudi ortodoksları ilə müasir liberlaizm arasındakı münaqişəni təsvir edir. 1888-ci ildə Orjeşkova Neman çayı (indi Belarusun ərazisindədir) haqqında iki roman yazır: Cham balıqçıların həyatından bəhs edir; ən məşhur romanı olan Nad Niemnem isə çox vaxt Pan Tadevuş əsəri ilə müqayisə edilir və siyasi və sosial qayda əleyhinə çıxan polyak aristokratiyası məsələlərinə toxunur. 1880-ci ildə Eliza vətənpərvərlik və kosmopolitizmi tədqiq etməyə başlayır. Onun əsərlərinin vahid buraxılışı Varşavada 1884–1888-ci illər arasında nəşr olunmuşdur. Əsərlərinin əksəriyyəti alman dilinə tərcümə olunmuşdur.
Armudlu (Qubadlı)
Tarixi
Toponimi qrammatik xüsusiyyətlərinə görə yozanlar da var. Bu, mənası aydın olan düzəltmə sözdür. Armudlu toponimi armud sözünə -lu şəkilçisi artırılaraq armud ağacının həmin ərazidə çox olduğunu bildirir. Müasir Azərbaycan dilində -lu şəkilçisi əsasən sifət düzəldən formant kimi fəaliyyət göstərir, başqa sözlə, atributiv sözlər əmələ gətirir. Belə şəkilçili sözlər asanlıqla substansivləşir, yəni, təyinsiz işlənir. Armudlu sözündəki -lu şəkilçisi meyvə ağacı adı bildirən isimə birləşərək, topluluq, yəni orada həmin ağacın çoxluğunu ifadə edir. Yaşayış məntəqəsi armud ağacları bol olan sahədə salındığı üçün belə adlanmışdır. Qonşu Qafan rayonunda məşhur Sultanovlar nəslinə məxsus Armudlu (Danzaver) kəndi, Ermənistanın Oktemberyan rayonunda Armutlu (Türk Armutlusu) adlı kənd olub (1935-ci ildən Danzut). Qax və Kəlbəcər rayonlarında da Armudlu adında kəndlər vardır. 2020-ci ildə Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir
Eliza Orjeşkova
Həyatı
1905-ci ildə Henrik Senkeviç və Lev Tolstoy ilə birlikdə Eliza Orjeşkova Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatına namizəd olmuşdur. Mükafat Senkeviçə təqdim olunmuşdur. Nobel mükafatı komitəsinin rəsmi qeydlərinə görə, mükafatı bölüşdürmə fikri ayrı-seçkilik hesab edilərək rədd edildi və yalnız bir şəxs mükafat laureatı oldu.
Armudlu (Qubadlı)
Coğrafiyası və iqlimi
Armudlu kəndi dağətəyi ərazidə yerləşir.
Eliza Orjeşkova
Seçilmiş əsərləri
250px|thumb|right|Orjeşkovanın [[esperanto dilinə tərcümə edilmiş əsəri]] • Obrazek z lat głodowych 1866
• Ostatnia miłość, 1868
• Z życia realisty, 1868
• Na prowincji, 1870
• W klatce, 1870
• Cnotliwi, 1871
• Pamiętnik Wacławy, 1871
• Pan Graba, 1872
• Na dnie sumienia, 1873
• Marta, 1873
• Eli Makower, 1875
• Rodzina Brochwiczów, 1876
• Pompalińscy, 1876
• Maria, 1877
• Meir Ezofowicz, 1878
• Z różnych sfer, 1879–1882
• Zygmunt Ławicz i jego koledzy, 1881
• Bańka mydlana, 1882–1883
• Pierwotni, 1883
• Niziny, 1885
• Dziurdziowie, 1885
• Mirtala, 1886
• Nad Niemnem, 1888
• Cham (The Boor), 1888
• Panna Antonina (romanlar toplusu), 1888
• Czciciel potęgi, 1891
• Bene nati, 1891
• Westalka, 1891
• Dwa bieguny, 1893
• Melancholicy, 1896
• Australczyk, 1896
• Iskry (romanlar toplusu), 1898
• Argonauci (The Argonauts), 1900
• Ad astra. Dwugłos, 1904
• I pieśń niech zapłacze, 1904
• Gloria victis (romanlar toplusu), 1910
• Sosial ədalət üçün jurnalistika
• Patriotyzm i kosmopolityzm, 1880
Lombardiya muxtariyyət referendumu (2017)
2017 Lombardiya muxtariyyət referendumu — Lombardiya (İtaliyada yerləşən region) regional şurası tərəfindən 22 oktyabr 2017 tarixində keçirilmiş referendum. Referendum İtaliya konstitusiyasının 116-cı maddəsinin 3-cü bəndinə əsasən, öz ərazi qurumlarına verilməsi üçün əlavə formalar və muxtariyyət şərtləri ilə bağlı region əhalisinin fikirlərini öyrənmək üçün regional şura tərəfindən hazırlanmışdır.
Nəticə
Referendumda 7,897,056 seçici iştirak etmişdi. Lombardiyanın 1,523 bələdiyyəsində 9,224 seçki məntəqəsi var idi.
Tanacetum aureum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Areal
Qafqaz, Türkiyə və İranda rast gəlinir.
Almas Muradova
Almas Cəlil qızı Muradova — AMEA A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun "Azərbaycanın müasir tarixi" şöbəsinin aparıcı elmi işçisi, tarix üzrə fəlsəfə doktoru.
Həyatı
Almas Cəlil qızı Muradova 1941-ci il martın 14-də Füzuli şəhərində anadan olmuşdur. O, 1950-1960-cı illərdə Füzuli şəhərinin rus orta məktəbində oxumuşdur. 1963-1968-ci illərdə Dağıstan Dövlət Universitetinin tarix fakültəsində oxumuşdur. 1968-ci ilin dekabrında Azərbaycan EA-nın Tarix İnstitutunda "Azərbaycanın sovet dövrü tarixi" şöbəsində baş laborant vəzifəsində işə başlamışdır. 1969-cu ilin noyabrında kiçik elmi işçi, 1993-cü ildə böyük elmi işçi vəzifəsinə keçirilmişdir. 2004-cü ildən aparıcı elmi işçi vəzifəsində çalışır. Almas Muradova işlədiyi müddətdə bir sıra kollektiv monoqrafiyaların çapa hazırlanmasında iştirak etmişdir. Onun iştirakı ilə nəşr olunan əsərlərdən "Zaqafqaziyada Sovet hakimiyyətinin qələbəsi uğrunda mübarizə", "Azərbaycanda kənd təsərrüfatının kollektivləşdirilməsi", "Azərbaycanda sosialist sənayeləşdirilməsi" (II hissə) sənədlər külliyyatını və s. göstərmək olar. Almas Muradova 1974-cü ildən "1926-1940-cı illərdə Bakı Sovetinin fəaliyyəti" mövzusunda tədqiqat aparmış, Bakı Sovetinin çoxsahəli fəaliyyəti ilə bağlı bir sıra elmi məqalələr yazıb, əsasən Azərbaycan EA-nın Xəbərlərində dərc etdirmişdir. 1981-ci il yanvarın 14-də namizədlik dissertasiyası kimi müdafiə olunan bu əsər 1986-cı ildə monoqrafiya kimi depozitə qoyulmuşdur. Almas Muradova 1984-cü ildən etibarən "Azərbaycanda dövlət hakimiyyəti orqanlarının fəaliyyəti (1920-iyun 1941-ci illər)" adlı monoqrafiya yazmışdır. Həmin mövzuda bir sıra elmi məqalələr dərc etdirmişdir. Almas Muradova bir sıra beynəlxalq və respublika səviyyəli elmi konfranslarda maraqlı məruzələrlə çıxış etmişdir. Məruzələrin mətnləri konfrans materiallarında dərc olunmuşdur. Almas Muradova yeddicildlik "Azərbaycan tarixi"nin VI cildinin çapa hazırlanmasında yaxından iştirak etmişdir və Azərbaycanda dövlət hakimiyyəti orqanlarının fəaliyyətinə dair bir neçə bölmənin müəllifidir. Həmin cild 2001-ci ildə işıq üzü görmüşdür. Almas Muradova 1995-ci ildən etibarən "Azərbaycan dövlət hakimiyyəti orqanlarında qadınların fəaliyyəti (1920-1941-ci illər)" adlı doktorluq dissertasiyası üzərində iş aparmış və əsər çapa məsləhət bilinmişdir. Almas Muradova "Вовлечение женщин Азербайджанской ССР в органы государственной власти" adlı monoqrafiya yazmış və 2007-ci ildə onu nəşr etdirmişdir. O, hazırda "Azərbaycan SSR qadınlarının İkinci Dünya müharibəsində iştirakı (1941-1945-ci illər)" monoqrafiya üzərində iş aparır.
Yaqorlık qoruğu
Yaqorlık — Moldova Respublikasının ərazisində olan dövlət qoruğu. Qoruq tanınmamış Dnestryanı Moldov Respublikasının ərazisində yerləşir və Dubısari rayonuna aiddir. Yaqorlık çayının aşağı axarlarında Dubısari SES inşa edilmiş və nəticədə mənzərəli Qoyanski körfəzi formalaşmışdır. Yaqorlık Dnestryanıda yeganə qorunan ərazidir.
Tarixi
Yaqorlık qoruğu 15 fevral 1988-ci ildə, Moldova SSR Nazirlər Sovetinin 34 saylı qərarı ilə yaradılmış. Qoruq "Qoyanski körfəzi" yasaqlığının bazası əsasında formalaşdırıldı. Qoruğun yaradılmasında məqsəd unikal, endemik bitki növlərinin, eləcə də ixtiofaunanın qorunması idi. Ümumən Orta Dnestrin bütün biota qorunmaya alınmış. Qoruq Avrasiya qoruqlar birliyinə daxil edilmiş və Ümumdünya qoruqlar fondunda qeydiyyata düşmüş. Qoyanski körfəzində 180 növ zooplankton, 29 növ nadir balıq qeydə alınmış. 714 bitki növündən 49 növü nadir və nəsli kəsilmək üzrədir. 23 növ məməlidən isə bir növ (qaqum) nəsli tükənmək üzrədir. Quşların 86 növü mövcuddur. Üç növ nadirdir. Qoruq ərazisində onurğasızların 95 taksonu mövcuddur. Bitki qruplarının çoxu Moldova-Kırım-Qafqaz endemiklərinə aiddir. Bəzi bitkilər dövlət qorumasına alınıb.
Yaqorlık qoruğunun sahəsi — 377 hektar su sahəsidir və 270 hektar isə su səthinə aiddir. Qoruğun idarə etmə mərkəzi Qoyanı kəndidndədir.
Fəaliyyət istiqamətləri
Qoruq ərazisində ilk öncə fundamental ekoloji su, su-bataqlıq və yerüstü ekosistem araşdırması aparılır. Qoruqda həmçinin tarixən mövcud olmuş biosenozların öyrənilməsi, bərpası və qorunması işləri həyata keçirilir. Bundan başqa nadir və nəsli kəsilməkdə olan növlərin öyrənilməsi və bərpası istiqamətində də işlər aparılır. Biomüxtəlifliyin qorunması, eləcə də qoruqda mümkün ola biləcək ekoloji vəziyyətin dəyişilməsinin proqnozu tərtib olunur.
Lophophorata
Lophophorata 4 heyvan qrupunu özündə birləşdirir: Çiyinayaqlılar, briozoylar, entoprokta və trubkalılar "Lophophorata"ların hamısı suda yaşayır.
Bu torpağın nemətləri (film, 1979)
Bu torpağın nemətləri qısametrajlı sənədli filmi rejissor Rauf Nağıyev tərəfindən 1979-cu ildə çəkilmişdir. "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Filmdə "Ümumittifaq bostanı" adlandırılan Lənkəran bölgəsindən, ilin bütün fəsillərində ölkəmizin müxtəlif güşələrinə bol məhsul göndərən Lənkəran tərəvəzçilərinin fədakar əməyindən söhbət açılır.
Məzmun
Filmdə "Ümumittifaq bostanı" adlandırılan Lənkəran bölgəsindən, ilin bütün fəsillərində ölkəmizin müxtəlif güşələrinə, o cümlədən Moskva və Leninqrad şəhərlərinə, Baykal-Amur magistralı əməkçilərinə bol məhsul göndərən Lənkəran tərəvəzçilərinin fədakar əməyindən söhbət açılır.
Nymphaea zenkeri
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ruellia neesiana
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Sloveniya Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində
Sloveniya Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinə ilk dəfə 1993-cü ildə qoşulmuş və ümumilikdə 25 dəfə müsabiqədə iştirak etmişdir. Ölkə müsabiqədə əldə etdiyi zəif nəticələr səbəbindən 1994 və 2000-ci illərdə Avropa Yayım İttifaqının qərarı ilə Avroviziyada iştirak etməmişdir. Sloveniya müsabiqədə iştirak etdiyi illər ərzində heç vaxt qələbə qazanmamışdır və indiyədək əldə edilən ən yüksək nəticə 1995-ci ildə Darya Şvayqer və 2001-ci ildə Nuşa Derendanın təmsilində qazandıqları yeddinci yerdir.
2004-cü ildə Avroviziyada yarımfinalların tətbiqindən sonra Sloveniya 10 dəfə yarımfinal mərhələsində məğlub olmuş və yalnız 2007, 2011, 2014, 2015, 2018 və 2019-cu illərdə müsabiqənin finalına yüksələ bilmişdir.
Təmsilçilər
{{legend|gold|Qalib}} {{legend|silver|İkinci yer}} {{legend|#cc9966|Üçüncü yer}} {{legend|#FE8080|Sonuncu yer}}
Səsvermə tarixi
QEYD:Yuxarıdakı xallar yalnız finalda verilən xallardır.
Bəhram İbrahimov
Bəhram İbrahimov (tam adı: İbrahimov Bəhram Məhəmməd oğlu; d. (1930-2016), Füzuli rayonu, Böyük Bəhmənli kəndi, Azərbaycan SSR, SSRİ— jurnalist, “İnşaatçı” qəzetinin şöbə müdiri (1949-2006), “İnkişaf” qəzetinin redaktoru (2006-2016), Azərbaycan Ağsaqqallar Şurasının Ali Məclisinin üzvü və AAŞ Mətbuat xidmətinin rəhbəri, “Qızıl Qələm” mükafatı laureatı, “Nurlu Qələm” və “Ustad Qələm Sahibi”
Həyatı
İbrahimov Bəhram Məhəmməd oğlu 1930-cu ildə Füzuli rayonunun Böyük Bəhmənli kəndində anadan olmuşdur.
Azərbaycan Dövlət Xarici Dillər Pedaqoji İnstitutunu fransız dili mütəxəssisi kimi bitirmişdir. Sonralar Jurnalist Sənətkarlığı institutunu qutarmış, Moskvadakı V.İ. Lenin adına Hərbi Siyasi Akademiyanın, habelə Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnstitutunun kadrların təkmilləşdirilməsi kursunun müdavimi olmuşdur.
Əmək fəaliyyətinə Füzuli rayonunda müəllim kimi başlamış, Sənaye Tikintisi Nazirliyinin fəhlə yataqxanasında tərbiyəçi kimi fəaliyyət göstərmişdir. Mətbuatda 1949-cu ildən fasiləsiz çıxış etmiş, ölkə tikinti kompleksinin bütün sahələrini işıqlandıran sanballı və dəyərli yazılar dərc etdirmiş, ən mühüm buraxılış obyektlərindən maraqlı səhifələr hazırlamışdır.
40 ildən artıq “İnşaatçı” qəzetində şöbə müdüri işləmişdir.
2006-cı ildən Azərbaycan Ağsaqqallar Şurasının (AAŞ) orqanı olan “İnkişaf” qəzetinin redaktoru, Azərbaycan Ağsaqqallar Şurasının Ali Məclisinin üzvü və AAŞ Mətbuat xidmətinin rəhbəri olmuşdur. Bəhram müəllim tək öz ömrünü deyil, yüzlərlə insanın tale yükünü daşıyan el ağsaqqalı, çoxlarının qaranlıq yoluna işıq salan ziyalı və əsl azərbaycanlı idi.
Bəhram müəllim 2016-cı ilin aprelin 27-sində haqq dünyasına qovuşdu.
Azərbaycan inşaatçılarının fəaliyyətindən bəhs edən 45 publisistik sənədli kitabın müəllifi idi.
Bəhram müəllim ailəli idi, iki oğlu, beş qızı və 9 nəvəsi vardır.
Mükafatları
Dövlət mükafatlarına və Azərbaycan jurnalistlərinin “Qızıl Qələm” mükafatına layiq görülmüşdür. Bədii yaradıcılığındakı uğurlarına görə H.B.Zərdabi adına “Ali Kamil Jurnalist” diplomunu almış, “Nurlu Qələm” və “Ustad Qələm Sahibi” adına layiq görülmüşdür.
Amblyseius longisaccatus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Aqnes Monika
Aqnes Monika (tam adı: Aqnes Monika Mulyöto, ; ) — İndoneziya müğənnisi və rəssamı. Üç uşaq albomu yazdırıb. Bir çox uşaq televiziya proqramlarında aparıcı kimi çıxış edib.
Həyatı
6 yaşında ikən öz fəaliyyətinə əyləncə sənayesində başlamışdır. Həmin dövrdə üç albom buraxdırmış Aqnesin adı məşhur müğənnilərlə bir sırada çəkilməyə başlayır. Oxumaqla yanaşı, həmçinin uşaq televiziya şousunun aparıcısı olmuşdur. Hələ yeniyetmə ikən Aqnes aktyorluq fəaliyyətinə başlamışdır. 2001-ci ildə çəkilmiş "Dininin toyu" sabun operası ona müvəffəqiyyət qazandırdı.
2003-cü ildə Aqnes And the Story Goes adlı ilk böyük albomunu çıxarır və bununla da İndoneziya musiqi sənayesində adını həkk etdirir. Aqnesin vətəndəki uğuru onu beynəlxalq miqyasda fəaliyyətini davam etdirməyə həvəsləndirir. 2005-ci ildə çıxan ''Whaddup A.. '?!'' adlı növbəti albomda Aqnes müğənni Kit Martinlə əməkdaşlıq etmişdir. Aqnes eyni zamanda, "Hospital" və "Bəyaz evdə məhəbbət" adlı dram janrında çəkilmiş iki Tayvan serialının çəkilişlərinə də cəlb edilib.
Aşıq İmran
Aşıq İmran (tam adı:İmran Mehralı oğlu Həsənov; d. 1928 – v. 1999) — Azərbaycanın ustad aşığı; Azərbaycan SSR əməkdar mədəniyyət işçisi, 7 aşıq havasının yaradıcısı, 12 aşığa ustadlıq etmiş, uzun illər Tovuz rayonunda Aşıqlar ansamblının rəhbəri.
Həyatı
İmran Mehralı oğlu Həsənov 1928-ci ildə Göyçə mahalının Ağbulaq kəndində anadan olub, sonradan Tovuz rayonunda yaşayıb.
Gənc yaşlarından aşıqlıq sənətinə meyil etmiş və bu sənətin sirlərini əmisi aşıq Dünyamalıdan, Gədəbəyli Aşıq Hüseyn Quliyevdən, Göyçəli Aşıq Məhərrəm Hacıyevdən, Aşıq Hüseyn Dəmirçidən öyrənmiş, habelə, 1950-ci ildən Tovuz rayonuna köçərək ustad aşıqlar — Aşıq Əsəd və Mirzədən bəhrələnmişdir.
Zil tembrli səsə malik olduğuna görə ona "Koroglu aşığı" deyirdilər.
1956-cı ildə Bakı şəhərində keçirilmiş Ümumrespublika müsabiqəsinin qalibi, 1-ci dərəcəli diplom və qızıl medalı, 1957-ci ildə Moskvada keçirilmiş Ümumittifaq müsabiqəsinin qalibi, 1-ci dərəcəli diplom və qızıl medalı, 1957-ci ildə Moskvada keçirilmiş tələbə və gənclərin 6-cı Ümumdünya festivalında rəhbərlik etdiyi Aşıqlar ansamblı ilə birlikdə qalib gələrək qızıl medal və 1-ci dərəcəli diplom, 1959-cu ildə Moskvada keçirilmiş Azərbaycanın mədəniyyəti və incəsənətinin ongünlüyündə dəyərli iştirakina görə "Şərəf nişanı" ordeni və Fəxri Fərmanla təltif edilmişdir.
1967-ci Azərbaycan mədəniyyəti və incəsənətində göstərdiyi xidmətlərinə görə "Əməkdar mədəniyyət işçisi" adına layiq görülmüşdür.
Azərbaycan aşıqlarının III və IV qurultaylarının nümayəndəsi olan Aşıq İmran bir sıra ölkələrdə beynəlxalq festivallarda iştirak edərək vətənə mükafatla qayıdıb.
Klassik aşıq yaradıcılığının mahir bilicisi olan Aşıq İmran həm də bədii yaradıcılıqla məşğul olub. Yubiley ərəfəsində onun "Sənətimin sultanıyam" adlı şeirlər kitabı da işıq üzü görüb.
Aşıq İmran Həsənov 15 dekabr 1999-cu ildə vəfat etmişdir.
2013-cü il noyabrın 4-də Azərbaycan Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin və Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin təşkilatçılığı ilə Rəşid Behbudov adına Dövlət Mahnı Teatrında Azərbaycan klassik aşıq sənətinin son nəhənglərindən biri olan, Azərbaycan Respublikasının əməkdar mədəniyyət işçisi aşıq İmran Həsənovun 85 illik yubileyi qeyd edilmişdir.
Sənəti
Gənc yaşlarından aşıqlıq sənətinə meyil etmiş və bu sənətin sirlərini əmisi aşıq Dünyamalıdan, Gədəbəyli Aşıq Hüseyn Quliyevdən, Göyçəli Aşıq Məhərrəm Hacıyevdən, Aşıq Hüseyn Dəmirçidən öyrənmiş, habelə, 1950-ci ildən Tovuz rayonuna köçərək ustad aşıqlar — Aşıq Əsəd və Mirzədən bəhrələnmişdir.
Zil tembrli səsə malik olduğuna görə ona "Koroglu aşığı" deyirdilər.
Yaradıcılığı
7 aşıq havasının yaradıcısı, 2 şerlər kitabının müəllifi olmuşdur, 12 aşıga ustadlıq etmiş, uzun illər yaşayıb-yaratdığı Tovuz rayonunda Aşıqlar ansanblının rəhbəri olmuşdur.
Trochozoa
[[Fayl:Trocofora.svg|right|thumb|Troxoforanın quruluşu:
A — episfera
1 — qanqli
2 — kirpikcik kəkili
3 — prototrox
4 — metatrox
6 — anus
8 — bağırsaq
9 — ağız
10 — blastosel]] Troxofora ( — təkər və — aparan) — sərbəst üzə bilən çöxqıllı qurd mikroskopik ölçülərə malik sürfəsi. .
Məhərrəmlilər
Tarixi
300px|Səfəvi sərkərdəsi Xan Məhəmməd Ustaclının Əlaüddövlə Zülqədər oğulları ilə vuruşuna dair miniatür.Ustad Kəmaləddin Behzad XVI əsr (Zülqədər oğulları solda)|thumbnail|right
Bu nəslin soykökü ilə bağlı əldə edilən məlumatlar ikili xarakter daşıyır. Bunlardan birincisi və ümumiləşdirilmişi məhərrəmliləri oğuzların bozoq qolundan olan Zülqədər tayfası ilə bağlayır. Anadoluda Zülqədərlər tərəfindən əsası qoyulmuş Zülqədəroğulları bəyliyi Osmanlı sultanı I Səlim tərəfindən ləğv edildikdən sonra bu tayfanın sağ qalmış böyük bir hissəsi köç edərək Azərbaycanın Qazax, Zaqatala, Qax ərazilərinə və cənubi Dağıstanın Ulukosor mahalında məskunlaşmışlar. Zülqədərlərin fəaliyyəti nəticəsində Qazaxda Şəmşədil sultanlığı, Azərbaycanın şimal-qərbində isə Car-Balakən azad icması və İlisu sultanlığı yarandığı iddia edilməkdədir.
Nəslin nümayəndələrinin qoruyub saxladiqları tam olmayan arxeoqrafik və geneoloji materiallara görə onların sələflərinin XVI əsrin sonlarında Osmanlı ordusunun tərkibində gəlmış qayı tayfasindan olduqları deyilir. Kipr fatehi Lələ Mustafa Paşanın Qafqaza yürüşü zamanı Tiflisin alınmasında önəmli rol oynamış bu tayfanın nümayəndələri sonralar Özdəmiroğlu Osman Paşanın hakimliyi dövründə Şirvanın şimal-qərb sərhədini qorumaq məqsədilə Şimali Azərbaycan və cənubi Dağıstan ərazilərində bir sıra müdafiə məqsədli yaşayış məskənləri salmışlar. Bunlardan biri də məhərrəmlilərin ilk dövrlərdə məskunlaşdıqları Sögüt kəndi (cənubi Dağıstanda indiki Rutul rayonuda eyniadlı kənd) hesab olunur. Adını tayfanın ana vətəni olan Domaniç yaylağının Sogüt kəndindən götürdüyü bilinməkdədir.
Şəki rayonundakı Göynük və Biləcik, Qax rayonu ərazisindəki İlisu, Lələpaşa (Lələ Mustafa Paşanın adı ilə bağlıdır), Lələli, Qındırğa, Dəmirqazıx (Qanıxçayın sol sahilində qədim yaşayış məskəni), Pir Osman kurqanı və bunun kimi onlarla yer adları da həmin dövrdə Osmanlı Türkiyəsi ərazisindən gətirilmə toponimlər hesab olunur.
Məhərrəmlilər bir müddət sonra İlisuda Qaradolaq məhəlləsinin əsasını qoymuşlar. Məhərrəmlilərin sələfləri olan şəxslər 1844-cü ildə Daniyal sultanla birlikdə Şeyx Şamilin tərəfinə keçmiş və uzun müddət ruslara qarşı vuruşmuşlar.Bu nəsildən olan Səid bəy Daniyal Sultanın naibi kimi Andalal mahalını idarə etmişdir.
Qafqaz müharibəsi sona çatdıqdan sonra onların bir hissəsi Rusiya imperiyası dairələri tərəfindən təqib olunduqları üçün Avarıstanının Ulukosor mahalının İrib (hal-hazırda Gilan) və Ratlub (hal-hazırda Bilt) aullarında yaşayışlarını davam etdirmiş, digər qismi isə yenidən İlisuya geri qayıtmış, bir necə ailə isə Zaqatalanın Yuxarı Tala kəndinə köçərək Dürüstoba məhəlləsini salmışlar.
Aldanmış kəvakib
Aldanmış kəvakib ("Hekayəti-Yusif şah") — Mirzə Fətəli Axundovun 1857-ci ildə yazdığı əsər.
Məhərrəmlilər
Tarixi
Bu təqiblərin nəticəsidir ki, Məhərrəmlilər sonralar dörd əsas qola ayrılmaqla (Damad oğlu, Surxay oğlu, Hasip oğlu, Kərəm oğlu) müxtəlif soyadları götürmək məcburiyyətində qalmışlar. Belə ki, hal-hazırda Məhərrəmlilərin Azərbaycanda yaşayan nümayəndələri Məhərrəmov, Əhmədov, Rəşidov, Babayev, Xəlilov, İmamov, Həsilov, Məmmədov soyadlarını daşıyırlar. Maraqlı faktdır ki, İlisu sultanlarının nəsil şəcərəsi ilə bağlı ilk məlumatlar XIX əsrin ortalarında, alman əsilli rus tədqiqatçısı A.İ.Fon-Plottoya, bu soyun nümayəndəsi, Zaqatala dairəsində dövrünün tanınmış elm adamı olan ilisulu Hacıbaba Əfəndi (hazırda onun xələfləri Babayev soyadını daşıyırlar) tərəfindən verilmişdir. Sonralar bu məlumatlar yazılı mənbə şəklində hansısa yolla Dağıstanda Mahaçqala arxivinə aparılmışdır. Molla Abid oğlu Allahverdi tərəfindən tərtib olunan bu yazının tarixi 1700-cü ilə aiddir və yaşadığı dövrü hələ də araşdırılmamış Qax hakimi Məlik Turqay haqqındakı məlumatlar məhz bu mənbədə öz əksini tapmışdır.
Başıpozuq dəstələrində
İlisuda yaşadıqları dövrdə nəslin bir qrup üzvü Zaqatala dairəsinin erməni əsilli rəisi ştabs-kapitan Behbud Martirosoviç Şelkovnikovla aralarında yaranan münaqişə nəticəsində 1869-cu ildə Osmanlıya köç etmişlər. Bir müddət Osmanlıda İzmir ətrafında zeybəklərin içərisində məskunlaşmış və onlarla birlikdə başıpozuq dəstələrinin tərkibində könüllü olaraq qeyri-nizami ordu sıralarında vuruşmuşlar. Onlar bolqar millətçiləri Todor Kableşkov və Georgi Benkovskinin başçılıq etdiyi Aprel üsyanının yatırılmasında yaxından iştirak etmiş, daha sonra isə rus-türk müharibəsinə qatılaraq ön dəstələrin tərkibində rusların piyada birliklərinə qarşı vuruşmuşlar. 1915-ci ildə Gelibolu yarımadasında Çanaqqala döyüşlərində Kilidbahir qalasının müdafiəsində və Anafartalar cəbhəsində Anzak birliklərinə qarşı vuruşduqları məlumdur.
Aldanmış kəvakib
Yazıçı bu əsərlə Azərbaycan ədəbiyyatında realist nəsrin banisi olmaqla yanaşı, həm də milli ədəbiyyatımızda povest janrının əsasını qoyur. Povestdə Avropa maarifçilərinin "dünyanı sağlam aqil idarə edir" konsepsiyasından çıxış edən müəllif, İran feodal üsul-idarəsinin ictimai nöqsanlarını, ölkənin ali feodal dövlət başçılarını kəskin satira atəşinə tutur və maarifçi, humanist hakim ideyasını qızğın təbliğ edir. Odur ki, "Aldanmış kəvakib" povesti dünya maarifçi nəsrinin orijinal, parlaq nümunələrindən biri kimi dəyərləndirilir. Axundzadə bu əsərində fanatikliyi, nadanlığı tənqid etməklə yanaşı, rüşvətxorluğu, özbaşınalığı, haqsızlığı da ifşa edir. Yazıçı XV əsrdə yaşamış İran tarixiçi İskəndər bəy Munşinin əl yazmaları əsasında bu povesti yazıb, amma o İran hökümdarı Nəsrəddin şahı tənqid etmək üçün, müasir həyatla əsəri əlaqələndirib, amma povestdə şah obrazında I Şah Abbas göstərilib.
Məhərrəmlilər
Başıpozuq dəstələrində
Həmin döyüşlərdən sonra sağ qalmış nəslin 17 (say tam dəqiq deyil) nəfər nümayəndəsi Çanaqqalanın Biqa ilçəsinin Sarıca kəndində və Eceabat ilçəsində və həmin ilçənin Biqalı kəndində yaşayışlarını davam etdirmişlər. Azərbaycan ərazisində yaşayan Məhərrəmlilər sovet hakimiyyəti illərində 1918-ci il erməni-müsəlman davasındakı iştirakına görə repressiyaya məruz qalmışlar.
İlisu kəndindəki digər böyük nəsillərdən biri olan Seyidəlilər ilə eyni qan bağına malik olduğu bilinməkdədir.
Aldanmış kəvakib
Qısa məzmun
Artıq 7 ildiki Şah Abbas ölkəni idarə edir. Novruz bayramından cəmi 3 gün sonra baş münəccim xəbər verir ki, novruzdan 15 gün keçmiş ulduzların toqquşacağı və bu toqquşma zamanı şaha xətər toxunacağını deyir. Elə münəccimin bu xəbərindən sonra əsas hadisələr cərəyan etməyə başlayır. Şah əsas vəzirlərini başına topluyur və məsləhətləşir. Baş münəccimin məşvərət ilə belə qərara gəlirlər ki, Şah Abbas bir müddətlik hakimiyyəti hansısa "kafirə" versin, və onların seçimi yəhərçi (sərrac) Yusif olur. Povestin ikinci hissəsi isə yeni şaha həsr olunub. Yusif Sərrac qabaqcıl insan idi və hakimiyyətə gələn kimi ancaq özünü düşünən vəzirləri vəzifədən azad edir, onların yerinə onlardan daha ağıllı, düzgün insanları təin edir. Münəccimbaşı vəzifəsini tamamilə ləğv edir. Ölkədə yeni yollar, körpülər, karvan saraylar, məktəblər, xəstəxanalar tikilir. O, ağır vergiləri yüngül vergilərlə əvəz edir. Şəhər əhalisi üçün gəlirlərin onda birini, kəndlilər üçün isə vergiləri tamam azaldır. Yusif şahın bütün etdikləri yalnız millətinin daha yaxşı həyat yaşaması üçün idi. İranda daha gözəl günlər başlayır. Yusif şah isə ideal hakimiyyətçi kimi göstərilir, amma o, öz məqsədinə çata bilmir, çünki belə rahat həyat yaşamağa adət etməmiş millət, başlıyır üsyan etməyə və onu taxtdan devirir. Edam etdirirlər. Onun yerinə isə zülümkar şah Abbas geri qayıdır. Bundan sonra hər şey öz yerinə qayıdır, və sanki Yusif şah olmamış kimi hər şey əvvəl ki kimi davam edir.
Məhərrəmlilər
Başıpozuq dəstələrində
Bu nəsildən olan bir çox şəxs Azərbaycan ictimai-siyasi və mədəni həyatında əhəmiyyətli yer tutmuş və tuturlar.
Aldanmış kəvakib
Qısa məzmun
Qeyd: Yusif şahın taxdan endirənlər Şah Abbasın tərəfdarları idi. Onlar əhali arasında belə bir şayiə yaradılar ki, güəmki Sərrac Yusifin evindən şərab çıxıb o dinsiz imansızdır.
Məhərrəmlilər
Ədəbiyyat
Türkcə:
Rusca:
Aldanmış kəvakib
Film
1974-cü ildə povest əsasında Aldanmış kəvakib televiziya tamaşası çəkilmişdir, amma o, arxivdə saxlanılmayan tamaşalar siyahısına daxildir.
Opera
1977-ci ildə povest əsasında bəstəkar Məmməd Quliyevin Aldanmış ulduzlar operası Azərbaycan Dövlət Opera və Balet teatrının səhnəsində tamaşaya qoyulmuşdur. Libretto müəllifi Vidadi Paşayev olmuşdur. Quruluşçu rejissor — Əflatun Nemətzadə, Musiqi rəhbər və Dirijor — Rauf Abdullayev, Quruluşçu rəssam — Ə. Almaszadə, Xormeysterlər — N. Məlikov, G. Koryakin, Baletmeysterlər — R. Axundova, M. Məmmədov.
Ruellia nitens
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Xunan
Xunan (, rəsmi olaraq: ) — Çin Xalq Respublikasında əyalət. Ərazisi 211854.69 km², əhalisi 1 noyabr 2010-cu il siyahıyaalınmasına əsasən 65.700.762 nəfər, 31 dekabr 2012-ci il tarixinə olan rəsmi təxminə əsasən isə 66.389.300 nəfər, inzibati mərkəzi Çanqşa şəhəridir.
Sen-Veran (Yuxarı Alplar)
Sen-Veran  — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Alplar. Kommunanın dairəsi — Brianson. Eqyuiy kantonuna daxildir.
INSEE kodu — 05157.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 282 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 197 yaşda (15–64 yaş arasında) 155 nəfər iqtisadi fəal, 42 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 78,7%, 1999-cu ildə 77,1%). Fəal 155 nəfərdən 155 nəfəri (87 kişi və 68 qadın) çalışdı, işsizlər yox idi. Aktiv olmayan 42 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 20 nəfər təqaüdçü, 16 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Şərq dağ qorillası
Areal
Dağ qorillaları Mərkəsi Afrikanın Böyük Rift Dərəsi rayonunda yayılmışdır. Onlar 6 sönmüş vulkanın ətəklərində, 40 km uzunluğa və 3–19 km enə, 2200–4300 metr hündürlüyə malik ərazidə yayılmışlar. Cəmi iki iri olmayan populyasiya mövcuddur. Ruanda, Uqanda və Konqo Demokratik Respublikasının vulkanik zirvələrinin ətəklərində yayılmışdır.
Xüsusiyyətləri
Bu yarımnövün nümayəndələri ölçülərinə görə yalnız Şərq düzənlik qorillalarından geri qalır. Erkəklər ortalama 195 kq çəkiyə və 150 sm bouya malik olurlar. dişilər isə 100 kq çəkiyə və 130 sm boya malikdirlər.
Qərb və şərq qorillaları arasında 29 morfoloji fərq mövcuddur. Bu yarımnövə daxil olan qorillaların xəzləri daha sıx və uzun olur. Bu isə onların yayılma arealı ilə əlaqədardır. Bütün qorillalar kimi onlar da tünd qəhvəyi gözlərə sahib olurlar.
Həyat tərzi
Onlar əsasən qorpaq üzərində dörd ətrafı üzərində hərəkət edirlər. Bununla belə onlar asanlıqla ağaclara dırmana bilirlər. Bu əsasən cavan fərdlər arasında daha çox müşahidə edilir. thumb|Ruanda, Vulkanlar milli parkı
Dayan Rossinin hesabatına görə dağ qorillaları 58 növ bitkidən qida kimi istifadə edirlər. Bu bitkilər siyahısına Şeytanqanqalı, Gicitkən, yabanı kərəviz və qatıqotu (Galium) kimilər daxildir. Yarpaqlar, tumurcuqlar və köklər didasının 86 %-ni, meyvələr isə 2 %-ni təşkil edir. Onlar həmcinin ağac qabığ və kökləri, tırtılları və iblisləri belə yeyirlər. İri erkək fərdlər gün ərzində 34 kq istehlak etdiyi halda, dişilər isə 18 kq-dan artıq yarpaq yemirlər.
Tanacetum balsamita
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Şərq dağ qorillası
Araşdırılma tarixi və qorunma
1902-ci ildə kapiytan Robert fon Beringe (1865–1940) Alman Qərbi Afrikasının sərhədlərini təyin edərkən 2 qorilla ovlayır. Onlardan birinin qalıqları Berlindəki muzeyə aparılır. Paul Maçı (1861–1926) təsnifata əsdasən bu qorillanın ayrı bir yarımnöv olmasını təyin edir və ona Gorilla beringei adını verir.
1925-ci ildə amerikalı naturalist Karl Eykli dağ qorillalarını tətqiq edərək, Belçika kralı I Albertə Virunqa dağları ətrafında heyvanların qorunması məqsədi ilə qoruğun yaradılması üçün müraciət edir.
1959-cu ildə Corc Şaller 20 aylıq müşahidədən sonra "Dağ qorillaları" və "Qorilla ili kitablarını yazmışdır. bu qorillalar haqqında yazılmış ilk ətraflı və müfəssəl əsərlər olmuşdur.
1967-ci ildən primatoloq primatoloq Dayan Rossi qorillaların 18 illik müşahidəsinə başlamışdır. 1983-cü ildə ilkj avtobioqrafik əsəri olan "Dumandakı qorillalar" kitabını yazmışdır. 1988-ci ildə eyni adlı kitab əsasında film çəkilmişdir. 2002-ci ildə Ruanda hökumət nümayəndəsi "The Wall Street Journal" qəzetində məktub dərc etdirərək Dayman Rossi üçün "Ağ irqçı, hansı ki, meymunlar Afrika xalqından üstündür" ifadəsini işlətmişdir. Onun tərəfindən təşkil edilən fond bu gündə qorillaların qorunması məsələsində olduqca effektivdir.
Hal-hazırda qorillalar yaşadığı bütün ərazilər qoruma altındadır: Konqoda Virunqa Milli Parkı, Ruandada Vulkanlar Milli Parkı, Uqandada Bvindi keçilməz Milli Parkı və Mqaxinqa qorillaları Milli Parkı. Bununla belə onların yaşadığı bölgədə siyasi qeyri-sabitlik hələdə hökm sürməkdədir.
Nord-Ost
Nord-Ost
Nord-Ost (alm. Nord-şimal və Est-şərq)-üfüqün şimal-şərq cəhətinin qəbul olunmuş beynəlxalq adıdır, NE kimi işarə olunur.