cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
İnanlı oymağı
İnanlı oymağı — Şahsevən elinin qədim və böyük qollarından biri.
Tarixi
Meşkin bölgəsində yaşam sürürdü. Öncə Şamlı elinə bağlı idi. Avşar boyundan çıxmadır.
Başqa bir versiyaya görə, inanlı oymağının qolları: pireyvatlı, kəlaş, korabbaslı, keyikli, yurtçu, dursunxocalıdır.
Oymağın tanınmış nümayəndələri
İnanlı oymağının adlı əmirlərindən biri Piri bəy idi. Piri bəy I Şah Təhmasib Səfəviyə xidmət etmişdi. Piri bəyin Rzaqulu bəy adlı oğlu vardı.
İnanlı oymağının səsli əmirlərindən biri də Şahverdi xəlifədir.
İnanlı oymağının tanınmış əmirlərindən biri Təhmasibqulu sultandır.
1726-cı ildə Şahsevən elinin oymaq başçılarından Cəlil bəy və Mirzəli bəy osmanlılara qarşı çıxmışdılar. 15 min ailəyə başçılıq edən bu bəylər Qarabağa gəlib yerli üsyançılara qoşulmuşdular. Qarabağda erməni qoşununun olmadığını görüb mütəssir olmuşdular. Avan yüzbaşı onları atıb qaçmışdı.
Həmin dönəmdə Osmanlılara qarşı vuruşan şahsevən bəylərindən biri də Hüseyn bəy idi.
Mirzəli bəy və Hüseyn bəy İnanlı oymağının başçıları idilər. Onlar məğlub olduqdan sonra daha 50 nəfər ağsaqqalla birlikdə boyunlarına kəfən dolayıb osmanlıların yanına gəlmişdilər. Osmanlılar onları bağışlamışdılar.
Mirzəli bəy Surxay xanın vəsatəti ilə İnanlı oymağının başçısı təyin edildi. 1730-cu ilin 11 iyulunda Rumyantsev Dərbəndən xarici işlər nazirliyinin kollegiyasına yazırdı ki, yalançı şahzadənin qoşunun qalıqları Bədr xanın və Mirzəli bəyin başçılığı altında Muğandan rus işğal zonasına hücum ediblər, lakin dəf ediliblər.
1730-cu ilin sentyabr ayında Nadirqulu xan Qırxlı-Avşar Təbrizi osmanlılardan təmizlədi. Ərdəbil və Muğan yürüşünə hazırlaşmağa başladı. Səfiqulu xan Şahsevən gəlib onlara qoşuldu.
II Şah Təhmasib Muğandakı Şahsevən elinin oymaq başçılarına, Murtuzaqulu bəyə, naib Musa yüzbaşıya, İbrahim bəyə, Mirzəli bəyə, Bədirxan bəyə və Isfahan bəyə məktublar göndərib yürüş haqqında bilgi verdi və onlara qoşulmalarını tövsiyə etdi. Bəzi oymaq başçıları elçiləri öldürüb məktubu Əliqulu xana çatdırdılar.
Nadirqulu xan Qırxlı-Avşar iki ay Təbrizdə qalandan sonra Ərdəbilə tərəf yürüş etdi. Dekabr ayının önlərində savaşsız Əhəri, sonra Ərdəbili osmanlıların əlindən aldı. Nadirqulu xan Əliqulu xanı oymağı ilə bərabər Herata sürgün etdi. Əliqulu xanın oğlu Bədr xan Muğan avşarlarının başçısı təyin edildi.
1730-cu ildə Nadirqulu xanın əmrilə Muğandan 12 min avşar ailəsi Xorasana köçürüldü. Yerdə qalan şahsevənlər və muğanlılar Nadir şahın ordusuna daxil oldular.
İnanlı tayfası Rusiya-İran savaşlarında fəal iştirak etmişdi. Məhəmməd bəy İnanlı Azərbaycan ordusunun yüzbaşısı idi.
Şahabiyə (Qürvə)
Şahabiyə — İranın Kürdüstan ostanı Qürvə şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 186 nəfər yaşayır (52 ailə). Əhalisini kürdlər təşkil edir.
Şato-Salen (rayon)
Şato-Salen  — Fransanın Lotaringiya regionun rayonlarından biri. Departamenti — Mozel. Suprefektura — Şato-Salen. Rayon əhalisi 2006-cı ildə 29 561 nəfər təşkil edirdi. Əhalinin sıxlığı — 30 nəf / km². Rayon sahəsi — 974 km².
Şimali Atlantik Şurası
250px|thumb|right|[[NATO-nun baş qərargahı. Brüssel, Belçika.]]
Şimali Atlantika Şurası (, NAC) — Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatının (NATO) əsas siyasi orqanı. Bu, üzv ölkələrin daimi nümayəndələrindən ibarətdir. Şimali Atlantik Şurası Şimali Atlantika müqaviləsinin 9-cu maddəsinə uyğun olaraq yaradılmışdır və NATO-da səlahiyyətləri birbaşa müqavilədən irəli gələn yeganə qurumdur.
Şimali Atlantika müqaviləsi Şimali Atlantik Şurasına müxtəlif siyasi funksiyaları yerinə yetirmək üçün köməkçi orqanlar, o cümlədən müqavilənin digər hissələrini həyata keçirmək üçün müdafiə komitəsi yaratmaq hüququ vermişdir. Şimali Atlantika Şurası 1952-ci ildən daimi iclasdadır.
Vim Venders
Vilhelm Ernest (VİM) Venders (Wilhelm Ernst «Wim» Wenders,14 avqust 1945 anadan olub) Alman kinorejissor, fotoqraf, ssenarist və prodüser, bir çox görkəmli mükafatın sahibi. 1996-cı ildən — Avropa Kinoakademiyasının prezidenti.
Bioqrafiyası
Vim Venders 14 avqust 1945 ildə Düsseldorfda anadan olmuşdur. Vim Vendersin valideynləri atası Henrik Venders və anası Marta ixtisasca həkimdir. 1949-cu ildə ailə Koblecə, daha sonra Oberhauzenə köçmüşdür. Vim Venders arxitektor, sonra keşiş, rəssam olmaq istəmişdir. 1963-cü ildə məktəbi bitirən Vim valideynlərinin yolunu davam etdirərək dörd semestr tibb üzrə təhsil alır (1963-1964) və paralel olaraq Münhendə, Frayburqda və Düsseldorfda psixologiya, fəlsəfə və sosiologiya öyrənir (1964-1965).
1966-cı il in oktyabrında o Parisə yola düşür və Monmartrda rəsmlər çəkir. Kinoməktəbi İDHEC qəbul olmağa hazırlaşır lakin konkursu keçə bilmir. 1967-ci ilin sentyabr ayınadək qravür emalatxanasında çalışır və ardıcıl olaraq özü üçün kino tarixi və həmçinin alman kinosunu kəşv etdiyi Fransız sinematekasında olur. Almaniyaya döndükdən sonra bir müddət “Yunayted Artistisin” Düsseldorf filialında çalışır. 1967-ci il də gənc Venders Münhendə yenicə açılmış Ali Kino və Televiziya məktəbinə dinləyici yazılır. Tələbəlik illərində (1967-1970) Venders aktiv olaraq kinotənqidçi kimi fəaliyyət göstərir. Onun film resenziyaları o qədər original və maraqlı idi ki, onları ən avtoritetli jurnallar böyük məmnuniyyətlə nəşr edirdilər. Təhsil aldığı müddətdə, adətən, öz maliyyə dəstəyi ilə çəkdiyi çoxlu sayda qısametrajlı filmi vardır. İlk filmi “Hərəkət yerini” Venders artıq 1966-ci ildə çəkmişdi. İlk tammetrajlı “Şəhərdə yay” filmi isə onun diplom işi idi.
thumb|left|180px| Venders 2011-ci il Berlin Kinofestivalında
1971-ci i ldə digər on iki kinomatoqrafçı ilə birlikdə yeni alman filmlərinin istehsalı və icarəsi üçün Filmferlaq der Autorenin şirkətinin (Filmverlag der Autoren) həmtəsisçisi olur.
1972-ci il də kinoməktəbi bitirdikdən sonra Venders “Qapıçının onbirmetrəlik zərbə öncəsi qorxusu” ilk oyun filmini Peter Xandekinin eyniadlı povesti əsasında ekranlaşdırır. Film həyatda baş verən xoşagəlməz dəyişikliklərə cavab reaksiyası kimi ortaya çıxan insan aqressivliyinin tədqiqinə həsr olunmuşdur.
1973-cü il də rejissor Nataniel Hotornun ən məşhur romanı əsasında “Qırmızı hərf” filmini çəkir. Film eyniadlı klassik romanın ekran versiyaları arasında ən əhəmiyyətli işlərdən biri sayılır. 1974-cü ildə isə avropa ekranlarına rejissorun əsl kino bioqrafiyasının başlanğıcı sayılan məşhur “Alisa şəhərlərdə” (alm. Alice In Den Stadten) filmi çıxır. Bu filmlə Venders yaradıcılığında yeni mərhələ olan yol mövzusuna (road movie) aid trilogiyasının açılışını edir. Rejissora böyük uğur yol trilogiyasının ikinci filmi olan “Yanlış davranışla” gəlir. Film Hötenin “Vilhelm Meysterin təhsil illəri” romanı əsasında çəkilib. Trilogiyanın sonuncu filmi 1976-cı ildə ekrana çıxan Vendersin ssenarisiz şəxsi hesabına çəkdiyi “Zaman keçdikcə” (alm. Im Lauf der Zeit) filmidir. Beynəlxalq Kann kinofestivalında nümayiş etdirilmiş və Almaniyada böyük seyrici marağına səbəb olmuşdu.
1977-ci il də Venders ona geniş beynəlxalq şöhrət gətirən Patrisiya Highsmitin “Riplinin oyunları” romanı əsasında “Amerikalı dost” (alm. Der amerikanische Freund) alman-fransız istehsalı olan filmini çəkir. Filmi izlədikdən sonra rejissor və prodüser Frensis Ford Koppola Vendersə “Hammet” (ing. Hammett) filmini çəkməyi təklif edir. 1978-ci ilin martında Venders payızda çəkilişləri başlamağı nəzərdə tutaraq San-Fransiskoya köçür. Lakin filmin çəkilişi müxtəlif səbəblərdən gecikir. Koppola və Venders birlikdə məşhur amerika yazıçısı Deşiel Hammet barədə film çəkirlər. Film üzərində iş dörd il davam edir nəticədə isə rejissor hollivuddakı fəaliyyətindən narazı qalır.
1979-cu ilin yaz və yay aylarında Venders 1979-cu ilin iyun ayında xərçəng xəstəliyi nəticəsində vəfat edən rejissor dostu Nikolas Reey barədə “Nikin filmi” filmini çəkir. Filmin montajını 1980-ci il fevralın 4-də çəkilişi başlayan “Hammetin” çəkilişinə hazırlaşmalı olduğu üçün Venders Peter Pşiqqoda tapşırır. Kann Kinofestivalında nümayiş etdirilən “Nikin filmi”nin montaj işindən narazı qalan rejissor son variant montajını özü edir.
“Hammet” üzərində iş filmin finalı barədə fikir ayrılığı olduğu üçün yarımçıq dayandırılır. Koppola yeni ssenarist dəvət edir və filmin çəkilişi qeyri-müəyyən vaxta kimi təxirə salınır. 1980-cı ilin sonunda Venders Lissabonda “Ərazi” filmini çəkən Raul Ruisa “Nikin filmi” filmindən qalan lent qalıqlarını aparır. Orada rejissor çəkiliş qrupunun problemləri barədə film çəkmək qərarına gəlir. Beləliklə 1981-ci ildə az müddət ərzində Ruisin qrupunun bir çox üzvlərinin də iştirak etdiyi “Əşyaların yeri” (???) filmini çəkir. Film kinonun incəsənət kimi mahiyyəti, rənglər, prodüserin filmin yaradılmasında rolu kimi  fikirlərlə zəngindir.
“Hammet”in çəkilişləri 1981-ci il 23 noyabrdan yeni operatorla davam etdirildi. Kann kinofestivalında nümayiş zamanı “Hammet” təmkinlə qarşılandı. Həmin il “Əşyaların yeri” filmi Venesiya kinofestivalında “Qızıl şir” mükafatını qazandı.
1982-ci ilin yayında Zaltsburqda festivalda Venders mətbuatda tənqidi rəylər alan Peter Xandkenin pyesi əsasında “Kəndlərə” tamaşasını səhnələşdirir. Peter Xandekenin tetralogiyasını ekranlaşdırmaq layihəsi maliyyə dəstəyi tapa bilmir.
1983-cü ilin payızında Vim Venders dördüncü amerika filmi olan “Paris, Texas” filmini müstəqil rejissor kimi çəkir. Bu film vahid səslə Kann kinofestivalında “Qızıl palma budağını” qazanır və böyük gəlir əldə edir. Film həmçinin bütün nüfuzlu kinotənqidçilərdən müsbət rəy almışdır. 1984-cü ildə Venders səcdə etdiyi kinorejissor Yasudziro Ozonun həyat və yaradıcılığından bəhs edən sənədli “Tokio-qa” filmini çəkmək üçün Yaponiyaya səfər edir.
1987-ci ildə rejissor 8 ildən sonra vətəni Almaniyaya qayıdır və yaradıcılığının əsas ekran əsərlərindən biri olan “Berlin üzərində səma” filmini yaradır. Rejissor işinə görə Kann kinofestivalı mükafatı da daxil olmaqla bu film bir çox nüfuzlu kino mükafatalarına layiq görülmüş və həmin ilin ən önəmli filmi seçilmişdi. “Berlin üzərində səma” rejissorun ən uğurlu işi sayılır və bir çox kinosiyahılarında ilk pillələrdə yer almaqdadır.
80-ci illərin ikinci yarısı Vim Venders üçün triumf dövrü oldu və o dünya kinomatoqrafiyasında əsas fiqurlardan birinə çevrildi.
1991-ci ildə ekranlara Vendersin fantastika filmi “Dünyanın sonu nə zaman gələcək’’ çıxır. Bundan sonra 1993-cü ildə rejissor “Berlin üzərində səmanın” davamı olan “Nə qədər uzaq, nə qədər yaxın” filmini icarəyə çıxarır. Bundan əlavə o Mikelandjelo Antonioni ilə birlikdə “Buludların arxasında” filmini çəkir.
Növbəti illərdə rejissor “Zorakılığın sonu” (1997), “Bərəkət torpağı” (2004), “Qapını döymədən daxil olun” (2005), “Palermoda çəkilişlər” (2008), “Torpağın duzu” (2014) və s. filmləri çəkmişdir. Bundan əlavə Venders bir çox sənədli filmin müəllifidir. Müəllifin gözlənilən növbəti filmi “Miso şorbası” filmidir.
Xızlevudit
Xızlevudit - mineral, Ni3S2
Vim Venders
Bioqrafiyası
Vim Venders “Oskarın” avropa analoqu olan “Feliks” mükafatının təsis olunmasında aktiv iştirak etmişdir. Rejissor 1989-cu ildən Sorbonna Universitetinin fəxri doktorudur.
Xızlevudit
Haqqında
Xızlevudit — triqonal. Ayrılması romboedr üzrə. Aqreqat dənəvər. Rəngi sarımtıl-bürüncü. Parıltısı metallik. Sərtliyi 4. Xüsusi çəkisi 5,82. Maqnitlidir. Serpentinitlərdə və peridoditlərdə pürüzlər; pentlandit, maqnetit, xalkopiritlə bitişmələr, bəzən avaruitlə assosiasiya əmələ gətirir.
Qaziza Abdinabiyeva
Qaziza Abdinabiyeva — Sovet-qazax teatr aktyoru.
Həyatı
Abdinabiyeva 3 yanvar 1948-ci ildə Sovet İttifaqı (indiki Qırğızıstan) Syrdariya Bölgəsində anadan olub. 1968-ci ildə başladığı teatr karyerasına 2021-ci ildə vəfat edənə qədər davam etdi. Müvəffəqiyyətli oynadığı üçün Kurmet və Parasat ordenləri ilə mükafatlandırıldı.
ölüm
Abdinabiyeva 18 aprel 2021-ci ildə Qazaxıstanın Almatı şəhərində 73 yaşında öldü.
Fuad Ələsgərov (siyasətçi)
Fuad Murtuz oğlu Ələsgərov — Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Hüquq mühafizə orqanları ilə iş və hərbi məsələlər üzrə köməkçisi-şöbə müdiri, 1-ci dərəcəli dövlət müşaviri.
Həyatı
Fuad Ələsgərov 1959-cu il mayın 14-də Şərur rayonunda anadan olmuşdur. 1981-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetininin hüquq fakultəsini bitirib.
1981–1984-cü illərdə Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Notariat və VVAQ İdarəsində məsləhətçi, 1984-cü ildə Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə orqanları idarəsində məsləhətçi, 1984–1987-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Nəzarət və icranın yoxlanılması idarəsində baş məsləhətçi, 1987–1990-cı illərdə Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Xalq Məhkəməsində Xalq hakimi, 1990–1994-cü illərdə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin üzvü, 1994–1998-ci illərdə isə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İcra Aparatının Dövlət-hüquq şöbəsinin müdiri vəzifələrində çalışmışdır.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 25 aprel 1998-ci il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikası Prezidenti Administrasiyasının Hüquq mühafizə orqanları ilə iş şöbəsinin müdiri vəzifəsinə təyin edilib.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2004-cü il 21 aprel tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının Korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə Komissiyasının üzvü təyin edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2005-ci il 14 fevral tarixli Sərəncamı ilə Məhkəmə-Hüquq Şurasının üzvü təyin edilmişdir.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Əfv Məsələləri Komissiyası və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Vətəndaşlıq Məsələləri Komissiyasının üzvüdür.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 31 may 2017-ci il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin hüquq mühafizə orqanları ilə iş və hərbi məsələlər üzrə köməkçisi — şöbə müdiri təyin edilmişdir.
Azərbaycan Respublikasında qanunvericiliyin inkişafındakı xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2010-cu il 22 iyun tarixli Sərəncamı ilə "Əməkdar Hüquqşünas" fəxri adı verilmişdir.
Qriqori Kaliniçenko
Kaliniçenko Qriqori Martınoviç — leytenant, Sovet İttifaqı Qəhrəmanı (16 oktyabr 1943 (ölümündən sonra))
Həyatı
Qriqori Kaliniçenko 13 mart 1903-cü ildə Ukraynanın Xerson vilayətinin Aleksandrovski rayonunun Annovka kəndində doğulmuşdur. Milliyətcə rusdur. 1941-ci ildə Bakı şəhəri Yasamal RHK-dan orduya çağırılmışdır.
Qriqori Kaliniçenko 30 sentyabr 1943-cü ildə Dnepr çayı sahilində (Kiyev vilayəti) gedən döyüşlərdə həlak olmuşdur.
Qvardiya leytenantı Qriqori 16 oktyabr 1943-cü ildə ölümündən sonra Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür.
Ağdərə (Xoy)
Ağdərə - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Xoy şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 71 nəfər. yaşayır (11 ailə).
Yüzbaşılar (İğdır)
Yüzbaşılar — Türkiyənin İğdır ilinin İğdır ilçəsinə daxil olan kənd.
Tarixi
Kəndin adı 1901-ci ildə Alıtlı, 1928-ci il qaynaqlarında isə Alut olaraq keçməkdədir.
Coğrafiyası
İğdırdan mərkəzindən 11 km uzaqlıqdadır.
Avstriya coğrafiyası
250px|thumb|right|Avstriyanın detallı xəritəsi.
Avstriya coğrafiyası — Avstriya Respublikasının coğrafi xüsusiyyətləri.
Xüsusiyyətləri
Avstriya dağlıq ölkədir. Ərazisinin çox hissəsi, yəni 75%-i Şərqi Alp dağları, şimal hissəsi isə ucqar şimal-şərqdə Orta Dunay ovalığına keçən təpəlik və düzənliklərdir. Mərkəzi Kristalik Alp dağlarının Yüksək Tauern massivində olan Qrosqlokkner (3,797 metr) zirvəsi Avstriyanın ən yüksək nöqtəsidir. Silsilələrin yalları həmişə qarla örtülü olur. Buzlaqları var. Əsas faydalı qazıntııları neft, qaz, qonur kömür, maqnezitdir. Dəmir və qurğuşun-sink filizi, qrafit, müxtəlif düz yataqları, mineral bulaqları var. Düzən rayonlarda və Alp dağlarının ətəklərində iqlim mülayim kontinental, qərbində isə rütubətlidir. Orta tempratur yanvarda –1 °C-dən –4 °C-yə qədər, iyulda 15–18 °C olur. İllik yağıntı 500–900 mm, dağlarda 1,500-2,000 mm-dir. Əsas çayı Dunay və onun qollarıdır (İpn, Ens, Drava, Morava). Gəmiçilik üçün yalnız Dunay çayı yararlıdır. Qalan çaylardan (xüsusilə Alp dağlarından başlanan çaylardan) enerji mənbəyi kimi istifadə olunur. Avstriyada ən böyük göl Boden gölüdür. Çimli-podzod, qonur meşə və qara torpaqlar yayılmışdır. Ərazisinin təqribi 38%-i meşələr (palıd, fıstıq, küknar, ağşam, qaraşam), 2,000 metrdən yüksəkdə alp çəmənləridir. Avstriyada nəcib maral, sığın, cüyür, ayı, qaban və s. var.
NGC 881
NGC 881, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Dahi (kitab)
Dahi - Teodor Drayzer tərəfindən yazılmış roman. ,
Orçeta
Orçeta  — İspaniyada yerləşən, şəhər və bələdiyyə.
Şeyxtağı (Qürvə)
Şeyxtağı — İranın Kürdüstan ostanı Qürvə şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Orçeta
Bələdiyyə Marina-Baxa ərazisinin 24.06 km² hissəsini əhatə edir.
Şeyxtağı (Qürvə)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 163 nəfər yaşayır (37 ailə). Əhalisini kürdlər təşkil edir.
Orçeta
2010-cu ildə siyahıya alınmasına görə əhali 875 nəfərə çatmışdır.
Praqada NATO sammiti (2002)
Mətbuat konfransında ABŞ-nin o vaxtkı prezidenti Corc Buş "istəklilərin koalisiyası" ilə birlikdə Səddam Hüseynin "silahsızlaşdırılacağı"nı elan etmişdir.
Niraqonqo
Niraqonqo — Konqo Demokratik Respublikasında vulkan. Dünyanın ən təhlükəli 8 vulkanından biridir.
Afrika qitəsinin möcüzələrindən biri hesab olunan Niraqonqo vulkanı dəniz səviyyəsindən 3470 metr hündürlükdə yerləşir. Vulkanın lava gölü 400 metr dərinlikdə yerləşir. Orada 8 milyon kubmetr lavanın olduğu ehtimal edilir. Lava axınının sürəti saatda 40 km-dir. 1977 və 2002-ci illərdə püskürən vulkan yaxınlıqdakı Qoma şəhərinin böyük hissəsini məhv etmişdir.
Göygöl bələdiyyələri
Göygöl bələdiyyələri — Göygöl rayonu ərazisində fəaliyyət göstərən bələdiyyələr.
Tarixi
Azərbaycanda bələdiyyə sistemi 1999-cu ildə təsis olunub.
Təkə (Urmiya)
Təkə — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 101 nəfər yaşayır (30 ailə).
Əsəd Oqtay İldıran
Əsəd Oqtay İldıran — Türkiyə hərbçisi. O, Kipr əməliyyatında iştirak etmiş və 1980-ci il dövlət çevrilişindən sonra Diyarbəkir həbsxanasında daxili təhlükəsizlik komandiri vəzifəsində çalışmışdır. İldıranın Diyarbəkir həbsxanasında işlədiyi müddətdə məhbuslara işgəncə verdiyinə dair iddialar var. O, 22 oktyabr 1988-ci ildə sui-qəsd nəticəsində öldürülmüşdür. İldıranın nəşi Ədirnəqapı şəhidliyində dəfn edilmişdir.
Fəaliyyəti
Əsəd Oqtay İldıran 1974-cü ildə Kipr əməliyyatında xidmət etmişdir.
Əsəd Oqtay İldıran 12 sentyabr dövlət çevrilişindən sonra 24 fevral 1981-ci il tarixindən 1983-cü ilə qədər Diyarbəkir E tipli hərbi həbsxanasında təhlükəsizlik rəisi vəzifəsində çalışmışdır. O, Ankaradan Diyarbəkirə göndərilmiş və kiçik gizir Mövlud Ağqoyun əvəzinə bu vəzifənin icrasına başlamışdır. İldıranın vəzifədə olduğu müddətdə məhbuslara işgəncə verməsi ilə bağlı iddialar var.
İddialara görə, İldıran 1980-ci ildən sonra Diyarbəkir həbsxanasına təyin olunduqdan sonra həbsxanada fukoçu intizam üsulları tətbiq olunmağa başlanmışdır. Onun türk dilini bilməyən məhbusları bir gecədə İstiqlal Marşı, Andımız, Gəncliyə xitab və Atatürk prinsiplərini əzbərlətdirdiyi haqqında məlumatlar mövcuddur. İldıranın terror təşkilatı üzvü olduğu iddia edilən kürd məhbuslar üçün yeni həbsxana qaydaları hazırladığı bildirilir.
İldıran ilə bağlı şikayətlər olsa da, istintaq və ya məhkəmə istəyi heç vaxt qəbul edilməmişdir.
Sui-qəsd
Əsəd Oqtay İldıran 22 oktyabr 1988-ci il tarixində həyat yoldaşı və oğlu ilə Ümraniyənin Sarıqazi səmtindəki hərbi mənzillərin qarşısındakı dayanacaqdan ictimai avtobusa minmişdir. Eyni dayanacaqdan avtobusa minən iki nəfər İldıranın oturduğu oturacağın arxasındakı sıraya keçmişdir. İzdihamlı avtobus saat 14:50-də Qısıqlı meydanındakı dayanacağa gəldiyi zaman dayanmış və qapılar açıldığı vaxt hücumçulardan biri atəş açmışdır. Arxadan açılan atəş nəticəsində güllələrdən ikisi İldıranın boynuna və kürəyinə dəymişdir. Bir güllə də avtobusdakı sərnişinlərdən birinə dəymişdir. Atəş açan iki hücumçu avtobusdan düşərək ərazidən qaçmışdır. İldıran və güllələnən digər sərnişin xəstəxanaya aparılmışdır. İldıran xəstəxanada vəfat etmişdir. Sui-qəsdə görə məsuliyyəti PKK öz üzərinə götürmüşdür.
Əsəd Oqtay İldıranın nəşi Ədirnəqapı şəhidliyi qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.
Mükafatlar
Əsəd Oqtay İldıran Türkiyə Silahlı Qüvvələrində xidmətə görə medalı və Prezident təqdir medalına layiq görülmüşdür.
Usta Bob
Usta Bob — HIT Entertainment və HOT Animation üçün Kit Çapman tərəfindən yaradılmış Britaniya animasiyalı uşaq televiziya serialıdır.
Sirus Mirzəzadə
Sirus Yədulla oğlu Mirzəzadə — Azərbaycanın xalq rəssamı (2018).
Həyatı
S.Mirzəzadə 1944-cü ildə Bakıda anadan olub. 1966-cı ildə Ə.Əzimzadə adına rəssamlıq məktəbini, 1972-ci ildə Moskva Ali rəssamlıq məktəbini bitirib. 1972-ci ildə Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvlüyünə qəbul olunub. Yaradıcılığa 1970-ci illərdən başlayan rəssam istər monumental-dekorativ, istərsə də dəzgah rəngkarlığı sahələrində fəal işləyir və bu iki fəaliyyət sferaları onun yaradıcılığında vəhdət təşkil edir.
Əməkdar rəssam S.Mirzəzadə Azərbaycan rəngkarlıq məktəbinin tanınmış nümayəndəsi kimi müasir təsviri sənətin zənginləşməsində xüsusi payı və xidmətləri olan rəssamlardandır. S.Mirzəzadə öz yaradıcılığında ənənə ilə müasirliyin, milli bədii təfəkkürlə beynəlmiləl bədii düşüncə tərzinin maraqlı sintezini yaradıb.
Uzunmüddətli bədii fəaliyyəti dövründə təkrarsız üsluba malik rəssam çoxsaylı əsərlər yaradıb, 1972-ci ildən etibarən respublika, ümumittifaq və beynəlxalq sərgilərdə mütəmadi olaraq iştirak edərək bir çox mükafatlara layiq görülüb. 1987-ci ildə Bakıda və Moskvada, 1995-ci ildə Fransada və Türkiyədə fərdi sərgiləri keçirilib. 1996-cı ildə "Humay" mükafatına, 2002-ci ildə isə Azərbaycanın əməkdar rəssamı fəxri adına layiq görülüb.
Hazırda Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasında pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olur.
Mükafatları
27 may 2018-ci ildə Azərbaycanın xalq rəssamı fəxri adına layiq görülmüşdür.
Zarya Luqansk FK
"Zarya" Futbol Klubu — Luqansk şəhərini təmsil edən, Ukraynanın ən uğurlu peşəkar futbol klubudur. Klub 1972-ci ildə SSRİ çempionu olmuşdur. Şərqi Ukraynadakı münaqişə səbəbilə klub Zaporojye şəhərindəki Slavutyç Arenada oynuyur.
Komandanın heyəti
Komandanın heyəti 1 İyun 2018.
Cəfərabad (Xoy)
Cəfərabad — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Xoy şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 21 nəfər. yaşayır (10 ailə).
Fatma Abdullazadə
Həyatı
Fatma Abdullazadə 28 may 1948-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Universitetini, Moskva Dövlət Universitetinin aspiranturasını və SSRİ KP MK-nın İctimai Elmlər Akademiyasını bitirmişdir. Fizika-riyaziyyat elmləri doktorudur.
1971-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Funksiya və funksional analizin nəzəriyyəsi kafedrasında baş laborant, 1971–1974-cü illərdə isə M. V. Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin əyani aspiranturasının aspirantı olmuşdur.
1974–1985-ci illərdə Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunda kiçik elmi işçi, baş elmi işçi, 1985-ci ildə Azərbaycan KP MK-nın Elm və tədris müəssisələri şöbəsində təlimatçı, 1985–1987-ci illərdə Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyası Partiya komitəsinin katibi, 1987–1989-cu illərdə Azərbaycan KP MK-nın Elm və tədris müəssisələri şöbəsi müdirinin müavini, 1989-cu ildən Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasında dosent, professor, 1993–2005-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İcra Aparatının Humanitar siyasət şöbəsinin müdiri, 2005–2017-ci illərdə isə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyasının Humanitar siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri vəzifələrində çalışmışdır.
Arabat qalası
Arabat (Rebat ,ərəbcə "rabat" - "hərbi post") — Krımın Azov sahilində yerləşən yeganə tatar-türk qalası.
Qala Ak-Monay (müasir Kamenskoye) kəndindən iki kilometr şimal-qərbdə tikilmişdir. Or Qapı qalası və Yeni Qala qalası ilə birlikdə Krımı şimaldan və şərqdən düşmən hücumlarından qoruyurdu.
O, perimetri boyu daha qədim dərin xəndəklə əhatə olunmuş səkkizguşəli formaya malikdir. Bəlkə də Azov dənizinə yeraltı keçidlə də cıxışı var idi. Əvvəllər, qədim zamanlarda bu yerin yaxınlığında Herakl məbədi olan Herakleon yerləşirdi.
Tarixi
Lakin 1668-ci ildə İvan Roqun komandanlığı altında kazaklar Arabatı fırtına ilə ələ keçirdilər və orada olanların hamısını məhv etdilər.
1771-ci ildə Arabat V. M. Dolqorukovun komandanlığı altında rus ordusunun hücumuna tab gətirə bilməyib məğlub oldu. Knyaz F.F.Şerbatovun bir piyada alayı, iki qumbaraatan alayı, 100 gözətçi və 1500 kazakdan ibarət dəstəsi ilə iyunun 13-də Qenices boğazından keçərək, donanmadan gətirilən qayıqlardan 50 kulaç uzunluğunda körpü ilə Arabat əqrəbini keçdi, sonra, 100 verst irəliləyərək və iyunun 17-də 44 verstlik keçidi keçərək, axşam saatlarında Arabata yaxınlaşdı. Gecə saatlarında hücuma edərək iyunun 18-də qalanı ələ keçirdi, 6 bayraq, 50 silah və düşməndən səngərlərlə əhatə olunmuş tatar düşərgəsini ələ keçirdi.
Arabatın fəthi üçün F.F.Şerbatova general-leytenant rütbəsi verildi, (11 iyul 1771) Sankt-Peterburqun hərbi ordeni ilə təltif edildi.
Bu qalanı ilk təsvir edən alman alimi-ensiklopedisti Peter Simon Pallas onu 7 bürclü təsvir etmiş və görünür, səhv etmiş, və yəqin ki, o, darvaza qülləsini və redanı - qalanın kənarını, zirzəmilərin arxasında sayaraq səhv etmiş, amma əslində onlardan 5-i var idi. Sahildən 4 km şərqdə yerləşən Ak-Monay karxanaları qalanın tikintisi və sonradan yenidən qurulması üçün daş mənbəyi kimi istifadə edilirdi.
Krımın Rusiya imperiyasına birləşdirilməsindən sonra qala qarnizonlaşdırıldı, Krım müharibəsi zamanı düşmən qoşunlarının Arabat dilinə enməsinə imkan vermədi. 1855-ci ilin yazında Krım ordusunun imperiyanın daxili bölgələri ilə əlaqə yolunu qorumaq üçün Arabat oxu boyunca dağılmış vəziyyətdə olan Arabat qalası müdafiəyə alındı. Onun qarnizonu iki batalyona, qalanın silahlanması isə 17 silaha qədər, başqa bir mənbədə isə 8 silahdan ibarət 4 batalyonla gücləndirildiyi yazılır. Bu tədbirlər həyata keçirilən kimi düşmən eskadronu, o cümlədən 13 bayraqla Arabata yaxınlaşaraq ona atəş açsa da, 3 saatlıq uğursuz top atəşindən sonra geri çəkildi.
1856-cı ildə Arabat şəhər statusundan məhrum edildi.
Deep Purple
Deep Purple — 1968-ci ilin fevralında Xardfordda qurulan ingilis rok qrupudur. 1970-ci ildən bəri "ağır musiqi"-də gözə çarpan, nüfuzlu qruplardan hesab edilir. Musiqi tənqidçiləri Deep Purple-i hard-rok baniləri arasında görürlər. Eyni zamanda qrupun preqressiv rok və heavy metal inkişafına olan töhfələrini yüksək qiymətləndirirlər. Qrupun albomları ABŞ-də 7.5 milyon, o cümlədən bütün dünyada 100 milyondan çox satmış və bu nəticə ilə Deep Purple Ginnesin Rekordlar Kitabına düşmüşdür.
Üzvlər
İndiki üzvlər
Əvvəlki üzvlər
Sesel (En)
Sesel  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Sesel kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Belle.
INSEE kodu — 01407.
Coğrafiyası
thumb|200px|left|Kommunanın xəritəsi Kommuna Paris şəhərinin 420 km cənub-şərqində, Lion şəhərindən 80 km şərqdə və Burk-an-Bres şəhərindən 55 km cənub-şərqdə yerləşir.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 942 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 617 nəfər (15-64 yaş arasında) arasında 485 nəfər iqtisadi fəal, 132 hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 78,6%, 1999-cu ildə bu 72,4%) olmuşdur. 485 fəal sakindən 422 nəfər (242 kişi və 180 qadın) işləyir, 63 nəfər işsizdir (32 kişi və 31 qadın). 132 hərəkətsiz 31 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 51 nəfər təqaüdçü, 50 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Sbiten
thumb|240px|right| Sbiten
Sbiten (сби́тень) Qədim şərqi slavyan içkisi olub, su, bal və müalicəvi otlardan ibarətdir.Soyuqdəyməyə qarşı isidici funksiyası olduğundan qış aylarında ən çox içilir.Soyuq stiben isə isti yay aylarında və hamamdan çıxan zaman zaman içilir.
Tarixi
thumb|İsti sbiteni ilin soyuq dövründə satan
1803-1804-cü illərdə Rusiya İmperiyası nın ənənələri haqqında olan məlumatlara əsasən çay yaranana kimi sbiten yeganə isti içki hesab edilirdi. Onu samovarlarda hazırlayırdılar. Belə ki, samovorlar ölkənin müxtəlif yerlərində yerləşdirilmişdir. Belə ki, evlərin divarlarında açılmış pəncərələr əsas idi. Bir çox ədviyyatlar ona qatılırdı. Adaçayı, dəfnə yarpağı, istiot və s. Ən qədim resept XVI əsrə aid idi. Sbitenə olan maraq Oktyabr inqilabından sonra azaldı.1990-cı illərdə yenidən onun yayılması üçün işlər görülməyə başladı.
Hazırlanması
Sbitenin hazırlanmasının bir neçə növü və texnologiyası mövcuddur. Əsas əvəzolunmaz inqridiyent baldır. Onun hazırlanması həm sadə həm də bişmə növü var ki, o biraz çətin hesab edilir.
Bozdağ silsiləsi
Bozdağ silsiləsi – Azərbaycan Respublikasında dağ silsiləsi. Acınohur ön dağlığının (Böyük Qafqaz) cənub hissəsi. Qanıxçayın (Alazançay) mənsəb hissəsindən başlayıb cənub-şərq istiqamətində Girdimançayadək davam edir. Uzunluğu təqrribən 150 km, hündürlüyü təqribən 500 m-dir.
Geoloji quruluşu
Silsilə Mingəçevir su anbarının sağ sahili ilə qərbdən şərqə uzanır. O, Mingəçevir şəhərində Kür çayı tərəfindən kəsilərək, iki hissəyə ayrılmışdır. Bozdağ silsiləsinə Qocaşen, Axar-Baxar, Arçandağ, Surxayxan silsilələri və Göy-çay tirəsi daxildir. Bozdağ silsiləsinin ən uca zirvəsi Babaeldağ ilə Qazanlı dağı arasında yerləşmiş 520 m-lik adsız zirvədir. Neogen və Antropogen sistemlərinin gil, qum, qumdaşı, konqlomerat və s. süxurlarından ibarətdir. Tikinti materialları var. Neft və qaz yataqları aşkar edilmişdir.
Coğrafiyası
Bozdağ silsiləsi Əlicançay, Türyançay, Göyçay və Dəvəbatançay çaylarının dərələri ilə kəsilmişdir. Dərə və yarğanlarla parçalanmış cənub yamacları dik və sıldırımlıdır. Qocaşen-Göyçay silsiləsindən cənubda, Girdimançayın cənub axınında Qaraməryəm tirəsi uzanır. Tirənin cənub yamacı çox, şimal yamacı isə az meyillidir. Ən uca zirvəsi Çərmədin dağıdır (350 m). Girdimançay aşağı axında beşə qədər qola ayrılaraq tirəni ayrı-ayrı hissələrə parçalayır.
Torpaq və bitki örtüyü
Silsilənin hər iki yamacında yararsız sahələr geniş yayılmışdır. Silsilədə (xüsusilə cənub yamacında) yararsız torpaq (bedlənd) sahələri çoxdur. İllik yağıntı təqrribən 450 mm-dir. Bitki örtüyü zəif inkişaf etmişdir. Yovşan, şoranotu, müxtəlif otlar, arid meşələrdə ardıc (arçan), yabanı püstə, nar, qaratikan və s. bitir. Yarımsəhra, quru çöl, arid meşə və kolluq landşaftı var. Bəzi yerlərindən qış otlağı kimi istifadə olunur. Şimal yamaclarında taxıl, üzüm, meyvə yetişdirilir. Arçandağda Türyançay Dövlət Təbiət Qoruğu yaradılmışdır.
Pilokarpus
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
The Plant List saytının məlumatına görə, cinsə Aerikanın tropik ərazilərində bitən 9 bitki növü daxildir.
Həyat ensiklopediyasının məlumatına görə cinsə 18 növ daxildir.
Nizaməddin Şəmsizadə
Nizaməddin Şəmsizadə (Nizaməddin Şəmsəddin oğlu Şəmsizadə; d. 30.12.1954, Quba rayonu) — Filologiya elmləri doktoru, professor, əməkdar elm xadimi (2019).
Tezxarab (Türkman)
Tezxarab - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Nizaməddin Şəmsizadə
Həyatı
Nizaməddin Şəmsizadə 1954-cü il dekabrın 30-da Quba bölgəsinin qədim türk obası - İspik kəndində anadan olub. Azərbaycan Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsini 1977-ci ildə bitirib. 1978-1990-cı illərdə AMEA-nın Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunda baş lobarant (1978), kiçik elmi işçi (1981), baş elmi işçi (1986) kimi elmi fəaliyyət göstərib. 1982-ci ildə namizədlik, 1990-cı ildə doktorluq dissertasiyaları müdafıə edib. 1985-ci ildən SSRİ Yazıçılar İttifaqının (indiki AYB) üzvüdür. 1990-cı ildən Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində elmi pedoqoji fəaliyyətini davam etdirib: müsabiqə yolu ilə baş müəllim (1990), dosent (1991),professor (1992) seçilib. 1991 –ci ildən 2006-ci ilin sentyabr ayınadək “Ədəbiyyat və dillər”, “Ədəbiyyat və Azərbaycan dili” və “Ədəbi yaradıcılıq” kafedralarının müdiri vəzifəsində işləyib. 2002-ci ildə Tiflisdə Qafqaz Xalqları Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü seçilib. Elmi xidmətlərinə görə akademik Y.Məmmədəliyev mükafatının (2003) laureatıdır. "Heydər Əliyev və Azərbaycan ədəbiyyatı”(müştərək) kitabına görə Azərbaycan Respublikasının Dövlət mükafatına layiq görülüb.(2010) "Ədəbi proses-78" (1980 şərikli) "Ədəbi mübahisələr" (1986), "Azərbaycan ideologiyası" (1996), "Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığı" (1997), "Türk təfəkkürü məcrasında" (1998), "Hıçqıran gülüşlər" (2002), "Əli Nazim" (2003), "Rejissor taleyi" (2004), "Tənqidin ədəbi prosesdə rolu" (2004), "Böyük nəslin davamçısı" (2005), "Azərbaycançılıq" (2006), "Ədəbi proses və ədəbi nəsil" (2008 şərikli) "Yazıçı ömrünə uvertüra" (2010), monoqrafıyalarının, "Əgər onlar olmasaydı" (2015) ədəbi-tənqidi məqalələr kitabının, "Mən kiməm" (2015) adlı sənədli-fəlsəfi ömürnamənin, "Bürkü" (2003) hekayələr, "Tüstü" (2007) hekayələr və şeirlər, "Duman" (2010) şeirlər, "Müdriklər bunları deməyib" (2014) kəlamlar, "Səma" (2014) şeirlər, "Sonuncu daxma"(2014) hekayələr və esselər kitablarının, 250-dən çox ədəbi-tənqidi, elmi-nəzəri və fəlsəfi-publisistik məqalənin müəllifidir. "Seçilmiş əsərləri" üç cilddə: I cild 2008-ci ildə, II cild 2010-cu ildə, III cild 2011-ci və "Nizaməddin Şəmsizadə: Biblioqrafıya" 2014-cü ildə "Elm" nəşriyyatında çap olunub. N.Şəmsizadə bu gün ölkənin ali məktəblərində tədris olunan "Ədəbiyyat nəzəriyyəsi" (2012) adlı fundamental dərsliyin müəllifidir. N.Şəmsizadənin yaradıcılığı haqqında 8O-dən artiq elmi məqalə, professor Ş.Vəliyevin "Azərbaycanşünas alim" (2004) monoqrafıyası və "Filosof tənqidçi" (2011) kitabı çap olunub. O, milli ideologiyamız -azərbaycançılıq nəzəriyyəsi haqqında ilk kitabın müəllifidir.
Tezxarab (Türkman)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 262 nəfər yaşayır (76 ailə).
Nizaməddin Şəmsizadə
Həyatı
BDU-nun nəzdində Dissertasiya Şurasının üzvüdür. 2007-2012-ci illərdə AMEA-nın Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun "Ədəbiyyat nəzəriyyəsi" şöbəsinin müdiri vəzifəsində işləyib 2012-ci il dekabrın 21-dən 2013-cü ilin sentyabr ayının 04-ə dək "Ədəbiyyat nəzəriyyəsi" şöbəsində baş elmi işçi işləyib. 09 sentyabr 2013-cü il tarixindən Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və Incəsənət Universitetinin "Ədəbiyyat və dillər"kafedrasının professoru kimi elmi-pedoqoji fəaliyyətini davam etdirir. Heç bir siyasi və ictimai təşkilatın üzvü deyil.
2019-cu ildə Bakı Dövlət Universitetinin 100 illiyi münasibətilə və Azərbaycanda təhsilin və elmin inkişafındakı xidmətlərinə görə “Əməkdar elm xadimi” fəxri adına layiq görülüb.
Ailəsi
Ailəlidir, dörd övladı, yeddi nəvəsi var.
Şocaabad (Qürvə)
Şocaabad — İranın Kürdüstan ostanı Qürvə şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Azra Kohen
Azra "Akilah" Kohen (nikahdan əvvəl soyadı Sarızeybek; ) türk yazıçısıdır. İlk kitabı Fi Akilah təxəllüsü ilə nəşr edildikdən sonra ikinci və üçüncü kitabları – Çi və Pi Akilah Azra Kohen adı ilə nəşr olundu. Fi, Çi, Pi trilogiyasından sonra 2017-ci ildə fantastik realizm janrında Aeden və 2019-cu ildə tarixi məzmunu ilə yenidən bestseller olmağı bacaran Gör Məni romanlarını nəşr etdi.
Şocaabad (Qürvə)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 172 nəfər yaşayır (34 ailə). Əhalisini kürdlər təşkil edir.
Azra Kohen
Erkən həyat və karyera
Azra Kohen "Azra Sarızeybek" adı ilə 1979-cu ildə İzmirdə anadan olub. İstanbul Universiteti Ünsiyyət fakültəsinin Radio, Televiziya və Kino ixtisasını bitirdikdən sonra Kanadanın Ottava Universitetində iqtisadiyyat təhsili alaraq təhsil həyatını davam etdirib. Azra Kohen Liverpul Universitetində tətbiqi psixologiya üzrə magistr dərəcəsini bitirib. O, müsahibəsində təhsilə baxışını "Biz bu dünyaya öyrənmək üçün gəlmişik" sözləri ilə ifadə edib. İngilis və İtalyan dillərini bilir.
Onun yazdığı "Fi", "Çi" və "Pi" hekayə silsiləsi trilogiyası qısa müddətdə diqqət çəkdikdən sonra "Fi" adı ilə internet serialına uyğunlaşdırılıb. 2017-ci ilin dekabr ayında yazıçı Azra Kohen Radio Traffic Marmara-da iştirak etdiyi Müəllifin Dilindən adlı radio proqramında Gör Məni və Dinlə Məni adlı iki yeni kitab yazmağa başladığını açıqladı. Həmin ayda həmçinin o, Fi serialının istehsalı zamanı yaşadıqlarından bəhs edən kitab yazacağını da açıqladı.
Şəxsi həyat
Onun 2001-ci ildə Sadok Kohen ilə evliliyindən 2009-cu ildə dünyaya gələn bir oğlu var. O, ekoloji kənd təsərrüfatına, kainatın riyaziyyatına və bir yaradıcının olduğuna inanır. Onun məlum siyasi mövqeyi yoxdur. Kohen müsahibəsində vegetarian olmadığını, amma olmağa çalışdığını açıqlayıb.
Səma dəfni ayini
thumb|right|250px|Viktor Vasiliyev yakut səma dəfni ayini ilə həyata keçirilmiş məzarın qarşısında, Yenisey vilayəti, 1905.
Səma dəfni ayini — mərhumun cəsədini havada asmaqla həyata keçirildiyi dəfn edilmənin ən qədim dini ayinlərindən biri. Ayinin dini motivasiyası müxtəlif xalqlar üçün fərqli olmuşdur.
Ümumi məlumat
Səma dəfn mərasimi qədim dövrlərin bir çox xalqı arasında mövcud olmuşdur. Bu gün Cənubi Amerikanın bəzi tayfaları arasında da müşahidə edilir.
Bəzi xalqlar üçün ayin bütün ölülərlə əlaqəli, bəzilərində isə yalnız bu və ya digər səbəbdən "seçilmişlər" lə əlaqəli şəkildə yerinə yetirilmişdir.
Bu ayin haqqında ən qədim istinadlardan biri Nimfodorun mesajıdır (e.ə. III əsr). O, özünün "Barbar qanunları" əsərində yazırdı :
Zərdüştlük
thumb|Skelet qalıqları ilə qidalanan kərkəslər|250x250px Qədim zərdüştlər ölü cəsədini yırtıcı quşlar tərəfindən ziyafət üçün Dahma adlanan bir tikiliyə qoyulmalı olduğuna inanırdılar, çünki cəsədlərin basdırılması və ya yandırılması qədim dində qadağan edilmişdir. Səbəb isə suyun və torpağın çirklənməsinə səbəb olacağını düşünmələridir.
Gürcülər üçün səma dəfni ayini
1814-cü ildə David Baqrationi "Gürcüstan tarixi" kitabında məlumat verdi :
Mokşanlarda səma dəfni
"Mokşan koy" adlanan ənənəvi mokşan dininə uyğun olaraq, qədim dövrlərdə ölülər cəsədin bükülərək ağacdan asıldığı bir ker içində dəfn edilirdi. Belə bir dəfn urlya və ya urksprya adlanırdı. Daha sonra onları meşə qəbiristanlığında basdırmağa başladılar (Kalmakuja). Yaxınlıqda böyüyən dörd ağacdan bir blok evi düzəldilir və nəş əmələ gələn hündür kötüklərin üzərinə qoyulurdu. Çərçivədə bir dam düzəldilir, mərhumun cəsədi kerin içərisinə qoyulurdu. Vəftiz dövründə Kalmakujalar yandırıldı. Bundan sonra dəfn yeraltı hala gəlirdi.
Atla dəfn
Saxa ərazisində ata pərəstiş mövcud olduğundan səma dəfni ayini zamanı insanın yanında atın başı və dırnağı ağacdan asılır.
Lavan adası
Lavan adası — Fars körfəzində İrana məxsus adalardan biridir. Adanın sahəsi 75,6 km²-dir.
Ada materikdən 18 km aralıda yerləşir. Uzunluğu 25 km, eni isə 5 km-dir.
Adada İranda xam neft hasil edən dördüncü ən iri neft terminalı yerləşir. Neftayırma zavodu gün ərzində 20 min barel neft emal edir. Dənizdə ən iri neft terminalı isə Xarg adasında yerləşir.
Yalqız Ağac (Qürvə)
Yalqız Ağac — İranın Kürdüstan ostanı Qürvə şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 1,123 nəfər yaşayır (256 ailə). Əhalisini kürdlər təşkil edir.
Uzun İskəndəri (Urmiya)
Uzun İskəndəri - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Avstriya Xalq Partiyası
Avstriya Xalq Partiyası (AXP; ) — Avstriyada siyasi partiya. 1945-ci ildə təsis olunmuşdur.
Xanəgah (Xoy)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 460 nəfər. yaşayır (98 ailə).
Zərrineh (Qürvə)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 284 nəfər yaşayır (68 ailə). Əhalisini kürdlər təşkil edir.
Le-Roş-de-Kondriyö
Le-Roş-de-Kondriyö  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Vyenn-Süd kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vyen.
INSEE kodu — 38340. Kommunanın 2007-ci il üçün əhalisi 1925 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 155 ilə 200 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 420 km cənub-şərqdə, Lion dan b 35 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 85 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Markar Melkonyan
Markar Melkonyan — Amerika ermənisi yazıçı və müəllim.
Melkonyanın "Mənim qardaşımın yolu: Bir amerikalının Ermənistana taleyüklü səyahəti" adlı kitabında qardaşı, erməni terrorçusu Monte Melkonyanın həyatı, onun 1990-cı illərdə Ermənistanın müstəqilliyi uğrunda və Birinci Qarabağ müharibəsindəki rolu ətraflı təsvir edilmişdir.
Qroq
thumb|right|250px|Qroq Qroq -isti alkoqollu içkidir. Rom u xatırladan bu içkidə su və şəkər tozu qarışığı da var. Bəzən isti çay kimi də istifadə edilir.
Etimologiyası
thumb|right|250px İçkinin adı Britaniya nın vitse-admiralı Edvard Vernona (Edward Vernon; 1684—1757)- «Олд Грог» (Old Grog) adından gəlir. O zamanlarda Britaniya Krallığının gəmi heyətinə hər gün 80% -lı rom verilirdi (təqribən 280 millilitr) buda onların öz davranışlarını aparmasında və içkili matroslar arasında davalara səbəb olurdu. Admiral Vernon matros lar arası alkoqulluğu azaltmaq üçün romu yalnız su qatılaraq verilməsini əmr etdi ki, bundan belə rom su və ya limon soku ilə qarışılaraq verilməyə başladı.Bu matrosların ağız dadına uyğun olmadı. Belə ki, bu qarışıqda romun faizi azalmışdı. Onu rom 3 suda və ya qroq adlandırmağa başladılar.
Haqqında
thumb|right|250px Bu içkinin müasir çeşidlərinə müxtəlif qarışıqlar da əlavə edirlər. (darçın, mixək və s) çox vaxt limon və laym da əlavə edilir. Onu hazırlayan zaman qarışıq qaynayalandan sonra, altı söndürülür, və ona rom (həmçinin konyak və viski də ola bilər) əlavə edilir. Zövqə görə şəkər tozu da əlavə etmək olar.
Yaşıllar və Sol Gələcək Partiyası
Yaşıllar və Sol Gələcək Partiyası, qısaca Yaşıl Sol Partiyası və ya YSP 25 noyabr 2012-ci ildə qurulan və Türkiyədə fəaliyyət göstərən siyasi partiyadır. Onun simvolu müdrik ağac, günəş və insan surətindən ibarətdir. Onun həmsədrləri Çiğdəm Qılıncgün Uçar və İbrahim Akındır.
Yaşıl Sol Partiya 25 noyabr 2012-ci ildə Bərabərlik və Demokratiya Partiyası ilə Yaşıllar Partiyasının birləşməsi nəticəsində qurulan siyasi partiyadır. Partiya özünü yaşıl siyasətə əsaslanan və "sol libertarian" ideyaları qəbul edən siyasi partiya kimi təqdim edir.
Yaşıl Sol Partiya 2014-cü ildə Türkiyə prezident seçkilərində Səlahəddin Dəmirtaşı, 2015-ci ilin iyununda keçirilən parıament seçkilərində isə Xalqların Demokratik Partiyasını dəstəkləmişdir.
Tarix
Partiya Ankarada Yaşıllar və Sol Gələcək Partiyası adı ilə 25 noyabr 2012-ci ildə Bərabərlik və Demokratiya Partiyası ilə Yaşıllar Partiyasının birləşməsi ilə quruldu.
24 mart 2023-cü ildə qəbul edilən qərarla Xalqların Demokratik Partiyası, Əməkçi Hərəkatı Partiyası və Sosial Azadlıq Partiyası 2023-cü il parlament seçkilərinə Yaşıl Sol Partiyasının siyahıları ilə daxil olmaq qərarına gəlib.
Qatır Məmməd
Qatır Məmməd (Məmməd Əli oğlu Məmmədov; ) — Gəncə bölgəsində məşhur qaçaq dəstəsinin başçısı. 1918-1919-cu illərdə Yelizavetpol quberniyası da kəndli qiyamının lideri.
Həyatı
Adam öldürdüyü üçün sürgün olunmuş, ancaq qaçaraq bolşeviklər ilə dostlaşmışdır. Yenidən həbs olunaraq sürgün olunmuş, 1917-ci il Rusiya inqilabından sonra geri dönmüş və öz dəstəsi ilə ADR müsavat hökumətinə qarşı mübarizə aparmışdır. Hərbi nazir Fətəli xan Xoyskinin başçılıq etdiyi dəstəyə ağır zərbə endirmiş, bölgədə varlıların malikənələrini viran qoyub, dəmir yol hərəkətini pozmuşdur. Qatır Məmməd ölkənin paytaxtı ilə qərbini birləşdirən telefon, teleqraf xətlərini dağıdıb sıradan çıxarmış, Bakı-Gəncə dəmiryolunu partlatmışdır. Müsavat qoşunu tərəfindən mühasirəyə alınaraq öldürülmüşdür (Teymur bəy Mirzə Hacı bəy oğlu tərəfindən). Sovet Azərbaycanı zamanı Azərbaycan Qatır Məmməd  xalq qəhrəmanı elan edilmiş, heykəlləri qoyulub, adına küçələr salınmışdır. Haqqında film çəkilmişdir. Sovet hakimiyyəti dağıldıqdan sonra Gəncədəki heykəli götürülmüşdür.
Özlülük indeksi
Özlülük indeksi (Öİ) – Selsi dərəcəsindəki temperaturdan asılı olaraq yağın özlülüyünun dəyişmə dərəcəsini göstərən və kinematik özlülüyün temperaturdan asılılıq əyrisinin düzlülüyünü təyin edən nisbi bir kəmiyyətdir.
Özlülük indeksinin qiymətləndirilməsi
Öİ-nin qiymətləndirilməsi üçün Din və Devis sistemi məlumdur. İki yağ etalon olaraq qəbul edilir: biri çox düzgün, digəri isə çox sərt xüsusiyyətə malik. Birinci yağ üçün özlülüyün dəyişmə dərəcəsi şərti olaraq 100, ikincisi üçün 0 kimi qəbul edilir. Tədqiq olunan yağın kinematik özlülüyünün temperaturdan asılılığını etalon yağların özlülük dəyişikliyinin əyriləri ilə müqayisəsi etmək üçün Öİ-ninxüsusi düsturundan istifadə edərək hesablama yolu ilə təyin olunur. Nəzərə alınmalıdır ki, Öİ-nin qiyməti nə qədər yüksəkdirsə, özlülüyün temperaturdan asılılıq xarakteristikası bir o qədər düz olar, başqa sözlə, özlülük indeksinin ədədi qiyməti nə qədər yüksək olarsa, yağın özlülüyü temperaturdan o qədər az asılı olar. Daha yüksək özlülük indeksinə malik yağ aşağı temperaturlarda daha yaxşı axıcılığa (soyuq başlanğıc) və mühərriyin işçi temperaturunda daha yüksək özlülüyə malık olur. Bütün fəsillərdə işləyən yağlar və bəzi hidravlik yağlar (mayelər) üçün yüksək özlülük indeksi tələb olunur.
Özlülük indeksinin təyini metodları
Özlülük indeksi iki etelon yağından istifadə edilərək müəyyən edilir (ASTM D 2270, DIN ISO 2909 standartları ilə). Onlardan birinin özlülüyü temperaturdan çox asılıdır (özlülük indeksi sıfıra bərabər qəbul edilir, Öİ = 0), digərinin özlülüyü isə temperaturdan az asılıdır (özlülük indeksi 100 vahidə bərabər qəbul edilir, Öİ = 100). 100°C temperaturda, həm hər iki etalon yağının, həm də tədqiq olunan yağın özlülüyü eyni olmalıdır. Özlülük indeksi şkalası etalon yağlarının 40°C-dəki özlülüklərindəki fərqi 100 bərabər hissəyə bölməklə əldə edilir. Tədqiq olunan yağın özlülük göstəricisi 40°C temperaturda özlülük müəyyən edildikdən sonra şkala üzrə tapılır, əgər özlülük indeksi 100-dən çox olarsa, hesablama yolu ilə tapılır [1].
Özlülük indeksinin asılı olduğu əsas amillər
Özlülük indeksi, əsas mineral yağları təşkil edən birləşmələrin molekul quruluşundan çox asılıdır. Ən yüksək özlülük indeksi parafin əsaslı baza yağlarında (təxminən 100) olur, naften əsaslı yağlarda – daha aşağı (30-60) və aromatik yağlarda – sıfırdan aşagı olur. Yağlar təmizləndikcə, onların özlülük indeksi artmağa meylli olur, bu da əsasən, aromatik birləşmələrin yağların tərkibindən çıxarılması ilə əlaqədardır. Hidrokrekinq yağları yüksək özlülük indeksinə malikdir. Hidrokreking, yüksək özlülük indeksinə malik yağların alınmasında əsas üsullardan biridir. Sintetik baza yağlarının yüksək özlülük indeksi belədir : polialfaolefinlər – 130-a qədər, polialkilen qlikollar – 150-ə qədər, mürəkkəb poliefirlər – təxminən 150. Yağların özlülük indeksi onların tərkibinə xüsusi aşqarlar – polimer qatılaşdırıcılar əlavə etməklə artırıla bilər [2].