cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dramatik struktur
Tarix
Qədim yunan filosofu Aristotel “Poetika” əsərində “Bütün başlanğıcı, ortası və sonu olan bir şeydir” fikrini irəli sürmüşdür. Roma dramatik tənqidçisi Horatius Ars Poetika əsərində 5 hissəli strukturu müdafiə etdiyi qədər Aristotelin bu üç hissəli baxış fikrinə razı deyildi. Horatius əsərində yazırdı: “Tamaşa 5 fəsildən nə uzun, nə də qısa olmamalıdır.”
5 hissəli strukturdan imtina edildikdən sonra İntibah dramaturqları onu yenidən diriltmişdirlər. 1863-cü ildə Henrik İbsen kimi dramaturqlar 5 hissəli strukturdan imtina edərək 3 və 4 hissəli strukturu sınaqdan keçirmişdirlər. Alman dramaturqu və yazıçısı Qustav Freytaq “Die Technik des Dramas” əsərində 5 hissəli dramatik struktura dair qəti tədqiqat aparmışdır. Bu tədqiqat Freytaq Piramidası kimi tanınmağa başlamışdır. Freytaq piramidasındakı hekayə 5 hissədən ibarət idi. Bunlar; ekspozisiya, zavyazka (artan gərginlik, düyün) kuliminasiya (və ya hadisələrin zirvə nöqtəsi də deyilir), razvyazka (düyünün açılması, enən gərginlik, finala doğru gedən yol) hissələrindən ibarət idi.
Freytaqın analizi
Freytaqa görə, dram 5 hissəyə və ya epizoda bölünürdü. Bəziləri bunu dramatik qövs adlandırırlar. Bu hissələr; ekspozisiya, zavyazka (artan gərginlik) kuliminasiya (düyün və ya hadisələrin zirvə nöqtəsi də deyilir), razvyazka (düyünün açılması, enən gərginlik, finala doğru gedən yol) hissələridir.
Ekspozisiya
Ekspozisiya və ya giriş hissəsi hekayəni tam başa düşmək üçün lazımi məlumatların verildiyi hissədir. Bu hissədə tamaşaçılar hadisələrin yeri və vaxtı ilə müştərək olaraq filmin qəhrəmanları və onların vəziyyəti ilə də tanış olurlar. Bu epizodda süjet xəttindəki hadisələr ilə baş qəhrəmanlar arasındakı dramatik konflikt çox zəifdir. Buna baxmayaraq, tamaşaçılar filmin hansı janrda olduğunu təxmin edə bilirlər (dram, komediya və s.). Ekspozisiya bölməsinin ən səciyyəvi cəhəti odur ki, o, qüvvələr arasındakı mübarizənin bir çox analiz növlərini özündə ehtiva edir. Lakin ekspozisiya bölməsində bu analizlərdən birinin yer alması strukturla bağlı ən böyük problemdir.
Zavyazka
Zavyazka və ya düyün və yaxud da hadisələrin inkişafı epizodu ssenaridə mövcud qüvvələr arasında mövcud olan tarazlığın pozulması, daxili və xarici ziddiyyətlərin dərinləşməsi və güclənməsi ilə baş verir. Ssenarinin ekspozisiya hissəsində əsası qoyulan dramatik konflikt bu hissədə sürətlə inkişaf etməyə başlayır. Bu epizodda kimin kimin tərəfində olduğu və nə üçün mübarizə apardığı meydana çıxır. Dramatik konflikt tamamilə ifşa olunur. Epizodun ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri də əsərin bu hissəsində müəllifin qəhrəmanlara qarşı olan münasibətini ortaya qoymasıdır. Beləliklə, tamaşaçılar da özlərini kiminlə eyniləşdirəcəklərini müəyyənləşdirirlər.
Məhəmmədtağıkəndi (Germi)
Məhəmmədtağıkəndi — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 671 nəfər yaşayır (151 ailə).
Asiya (Fironun arvadı)
Asiya — Fironun arvadı.
Allah təala "Qurani-Kərim"də onun adını çəkmişdir. Onun əri ən qəddar fironlardan biri idi. Asiya fərqli gözəlliyə və incə hisslərə malik bir qadın idi. O, ərinin əhaliyə verdiyi zülmə, istibdada qarşı çıxırdı.
Asiyanın əri Fironun təkəbbürü və lovğalığı o həddə çıxdı ki, rəblik iddiası etməyə başladı. O, belə deyirdi: "Mən sizin uca rəbbinizəm". O, əhalini qorxu altında saxlamağa başladı. Camaat çarəsizlikdən ona boyun əydi və Allaha yox, Firona səcdə etdi.
Firon həddini aşmışdı. Onun təkəbbürü və zülmü yerə sığmırdı. Ölkəsində yaşayan İsrail oğullarına divan tutur, onlara qarşı qəddarlıq edirdi. Günlərin birində Firon dəhşətli bir yuxu görür və yuxudan qorxmuş halda oyanır. Tez əmr edir ki, sehrbazları, kahinləri və yuxu yozanları yanına gətirsinlər. Onlar Fironun yuxusunu yozaraq deyirlər: "İsrail oğullarından bir uşaq dünyaya gələcək və o, sənin mülkünü əlindən alacaq, hakimiyyətinə qalib gələcək, səni və qövmünü öz torpağından çıxardacaq və dinini məhv edəcək. Artıq onun anadan olma vaxtı yetişib".
Firon eşitdiklərindən dəhşətə gəldi və hakimiyyətinə görə narahat oldu. Dərhal əmr verdi ki, İsrail oğullarında doğulan bütün oğlan uşaqları öldürülsün. Bir neçə ildən sonra o, bu qərarından daşındı və qətilləri dayandırdı. Çünki onun bu addımı İsrail oğullarının nəslini tamamilə kəsə bilərdi. Axı Fironun və misirlilərin bəzi ağır və çətin işlərini israil oğulları görürdü. Bundan sonra Firon qərarını dəyişib əmr etdi ki, israil oğullarından olan yeni doğulmuş oğlan uşaqlarının qətli iki ildəndən bir həyata keçsin.
Fironun aravadı Asiya hündür divarlı böyük və gözəl bir sarayda yaşayırdı. Bu sarayı hər tərəfdən yaşıl ağaclar bürüyürdü. Ağacların altından isə şirin sulu və göy rəngli təmiz nil çayı axırdı. Ancaq buna baxmayaraq, o, kədərli idi. Görəsən, niyə?! Çünki onun təkliyini bölüşəcək bir övladı yox idi. O, Fironla uzun illər idi ki, evli idi. Lakin Allah onlara övlad nəsib etməmişdi. Bu müddət ərzində Asiya tənha yaşamış, lakin hər zaman övlad böyütməyi və ona şəfqət göstərməyi arzu etmişdi.
Günlərin birində Asiya sarayın gözəl bağçasında gəzərkən sarayda işləyən qızların pıçıltı ilə danışdıqlarını görür. Onlar çay kənarında mərmərdən hazırlanmış pilləkənlərdə oturub paltar yuyurdular. Asiya nədən söhbət etdiklərini bilmək üçün onlara yaxınlaşdı. Onlar çayın üzərində üzən taxta qutu barəsində danışırdılar. Dalğalar onu o tərəf bu tərəfə yırğalayırdı.
Taxta qutu qadınlara yaxınlaşdı. Onlar qutunu görüb həyacanlandılar və ah çəkdilər. Asiya qutuda nə olduğunu bilmək üçün cəld onların yanına gəldi və orada gözəl-göyçək gülümsəyən bir oğlan uşağı gördü. Allah Asiyanın qəlbinə bu uşağın sevgisini saldı və Asiya onu oğulluğa götürüb evində böyütmək istədi.
Asiya uşağı qutudan götürüb apardı. Fironun əsgərləri bunu görüb taxta qutudakı uşağın məsələsini tez ona xəbərlədilər. Firon sarayında İsrail oğullarına mənsub olan bir körpənin mövcudluğunu öyrənən kimi bir an belə tərəddüd etmədən bu kiçik qonağın öldürülməsi əmrini verdi.
Asiya ilk baxışdan sevdiyi və qanı isindiyi körpə uşağın Firon tərəfindən öldürülmə əmrini eşitdikdə, çox pis oldu. O, Fironun qarşısında dayanaraq israrla onu öz fikrindən daşındırmağa çalışdı və ona dedi: "Onu öldürməyin! Bəlkə yaşlandığımız zaman bizə yardımçı olar və ya o, bizə təkliyimizi unutduracaq bir övlad ola bilər". Asiyanın bu israrlı sözlərinin qarşısında Firon yumuşaldı və razılaşdı. Fironun bu fikrindən daşınması Asiyanı çox sevindirdi. O, uşağı əmizdirmək üçün bir qadın axtarmağa başladı.
Bu xəbər ölkədəki bütün qadınlara çatdırıldı. Qadınlar saraya gəlib getməyə başladılar. Hər kəs Fironun sarayında böyüyüb tərbiyə olunacaq uşağa süd vermək üçün can atır, hörmət və pul qazanmaq istəyirdi. Lakin qəribə bir hal baş verdi. Balaca uşaq – Musa əleyhissalam heç kəsin südünü əmmək istəmədi və qadınların hamısından üz çevirdi. O, heç bir qadının onu əmizdirməsinə razı olmadı.
Bu əsnada Musanın bacısı çayın kənarına yaxın bir yerdən keçirdi. O, qardaşı barədə maraqlanırdı. Axı anası yeni doğulmuş övladının Fironun əsgərləri tərəfindən öldürülməsindən qorxaraq onu taxta qutunun içinə qoyub çaya buraxmışdı. Çayın dalğaları da onu uzaqlara aparmışdı. Bacısı qutunun ardınca düşərək Fironun sarayına gəldi. Divarın arxasından söhbət eşidib ora bir qədər də yaxınlaşdı. O, sarayda işləyən qadınların danışıqlarını eşitdi. Onlar danışırdılar ki, körpə uşaq neçə gündən bəri acdır. Çünki gələn bütün qadınların südlərini əmməkdən imtina edir.
Musanın bacısı çox sevindi və onlara həmin uşağı böyüdə biləcək və əmizdirəcək bir qadın tanıdığını söylədi. Ona dedilər ki, həmin qadını tezliklə gətirsin. Qız körpə qardaşı Musanın Fironun sarayında olduğunu xəbər vermək üçün tələsik anasının yanına qaçdı və dedi ki, uşağı əmizdirmək üçün onu gözləyirlər. Musanın anası bu xəbəri eşitdikdə az qalsın sevincdən uçacaqdı. O, yubanmadan saraya üz tutdu. Qapını döyüb onlara körpə uşağı əmizdirmək üçün gəldiyini söylədi.
Musanın anası saraya daxil olub gördü ki, Fironun arvadı Asiya yaraşıqlı bir otaqda balaca Musanı qucağına alıb oturub. Ana öz övladını ondan aldı və həsrətlə qucağına götürdü. Dərhal onu tanıdı. Sonra əmizdirmək üçün döşünü ona uzatdı. Balaca Musa doyunca süd əmməyə başladı. Anası isə mehribanlıqla onun üzünü və saçını sığallıyırdı. Ananın ürəyi sakitləşdi. Axı balaca körpəsindən ayrı düşmüşdü. Asiya fərəh hissi ilə körpəni və onun yeni süd anasını izləyirdi. Günlərdən bəri kəsmək bilməyən Musanın ağlamağının bir andaca dayanması onu heyrətə gətirdi. O, Musanın anasına uşağın yeni süd anası və dayəsi olmağı təklif etdi. Musanın anası övladına qovuşduğu üçün çox sevindi.
Beləcə kiçik Musa azğınlaşmış Fironun evində Asiyanın himayəsi altında anasının ağuşunda böyüdü. Zaman keçdi. Musa böyüyüb cavan bir oğlan oldu. Bir neçə il Misirdən kənarda yaşadı. Sonra Allah onu İsrail oğullarına peyğəmbər seçdi. Fironun yanına gəldi və onu təkcə Allaha ibadət etməyə çağırdı. Bu xəbər bütün Misirə yayıldı. Bir dəfə Asiya da eşitdi ki, camaat pıçıltı ilə onun böyütdüyü uşağın yeni din gətirməsi haqqında danışır.
Asiya Musanın dəvətinə cavab verib iman gətirdi və Fironun ona qarşı işlətdiyi bütün işgəncə formalarına sinə gəldi. Ancaq imanından dönmədi. Əlllərini izzət və cəlal sahibi Allaha açıb dedi: "Ey Rəbbim, Cənnətdə mənə bir ev tik!" Beləcə Asiyanın hekayəsi illər boyu Quranın ayələrində müsəlmanların dillər əzbəri oldu. Asiya öz əqidəsi uğrunda əzmkarlik göstərən və prinsipiallığından dönməyən əsl müsəlman qadın obrazıdır. O, insaniyyət tarixinin şahidi olduğu ən zalım, ən inadkar və kafir insanın qarşısında mətinliklə dayandı.
Atanarix
Atanarix (Athanaricus; ) — 363–381-ci illərdə tervinq qotlarının qəbilə başçısı, vestqotların birinci hakimi. Hakimiyyətdə olduğu dövrdə Atanarix Roma imperiyasının və hunların hücumları, həmçinin xristian üsyançılar ilə üzləşmişdir. Başçılıq etdiyi vestqotlar sonradan Pireneydə Vestqot krallığını qurmuşdular.
Onun Aorixin oğlu olması ehtimalı var. Atanatix qot siyasi həyatında haqqında sadəcə adından daha çox məlumat olan ilk şəxs hesab olunur.
Karbon planeti
Karbon planeti — Yer kürəsindən bir neçə dəfə böyük olan, demək olar ki, bütünlüklə kristallaşmış karbondan ibarət planet. Səthində 1600 dərəcə isti olan bu planet sürətlə fırlanır.
Səthində 400 dərəcə istilik olan bu planetdə cazibə qüvvəsi çox güclüdür və səthindən qalxan buxar yuxarıda buz qatı əmələ gətirir. Buna rəğmən aşağıda, səthdə yanmaqda olan təbəqə var.
Karbon planet bəşəriyyətə məlum olan ən qaranlıq planetdir. O, səthinə düşən işığın yalnız 1 faizini əks etdirə bilir.
Bu planet eyni zamanda qalaktikada elmə məlum olan ən böyük su kütləsidir. Qalaktikada sərbəst halda rast gəlinən bu su kütləsi elmə yeni məlum olub. Onun su tutumu yer üzündəki okeanın nə az nə çox 140 trilyon qatına bərabərdir. ABŞ Milli Kosmik Agentliyinin mütəxəssisləri bu kütləyə qalaktikanın su anbarı adını verib. Yeri gəlmişkən bu kütlə buxar halındadır. Nə qədər qəribə olsa da əsasən qaz və toz buludu olan Saggitarius B-nin içərisində böyük miqdarda alkoqol da var.
Bu planetlərdən ibarət sistemə insan təfəkkürünün yetişə bilməyəcəyi qədər çox sayda planetlər qrupu daxildir. ABŞ Milli Kosmik Agentliyi bu sistemə Kuasar adını verib. Sistemin genişliyi 4 milyard işıq ilini əhatə edir. Bizim qalaktikadan ən azı 40 min dəfə böyük olan bu sistem o qədər nəhəngdir ki, onu ifadə etmək üçün bu gün mövcud olan istənilən astronomik model yetərsiz qalır.
Mollalı (Germi)
Mollalı — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 459 nəfər yaşayır (85 ailə).
Li Kyon Ok
Li Kyon Ok (3 yanvar 1980, Pxenyan) — Yüngül çəki dərəcəsində Şimali Koreyanı beynəlxalq yarışlarda təmsil edən qadın cüdoçu. 2000-ci illərin birinci yarısında Koreya Xalq Demokratik Respublikası yığmasında iştirak edirdi. Afinada keçirilən Yay Olimpiya Oyunlarının iştirakçısı, Dünya Çempionatının gümüş medalının sahibi, Busanda keçirilən Asiya Oyunlarının bürünc mükafatçısı, cüdo üzrə Asiya çempionu, milli və beynəlxalq turnirlərin bir çox yarışlarının qalibidir.
Bioqrafiyası
Li Kyon Ok 3 yanvar 1980-ci ildə Pxenyanda anadan olmuşdur.
2002-ci ildə Lİ Busanda keçirilən Asiya Oyunlarında bürünc medal qazandı. Burada birinci iki rəqibinə qalib gəldi, yarımfinalda (üçüncü yer üçün təsəlliverici görüşdə Qazaxıstanın nümayəndəsi Tatyana Şışkinə qalib gəldi) isə yapon Kayo Kitadaya məğlub oldu. Bir il sonra Praqada Sülh Kuboku turnirində çıxış etdi. Hərçənd burada mükafatçıların sırasına düşə bilmədi. 1/8 finalda hollandiyalı Ninka Klopstraya məğlub oldu. Bir il sonra Almatıda keçirilən Asiya birinciliyində gümüş medal qazandı. Finalda yenidən Kayo Kitadaya məğlub oldu. Uğurlu çıxışların sayəsində 2004-cü ildə Afinada keçirilən Yay Olimpiya Oyunlarında ölkəsinin şərəfini qorumaq hüququnu əldə etdi. İlk döyüşdə türk Neşe Şensoya vazari balı ilə məğlub oldu və mükafatçıların sırasına düşmək şansını itirdi.
Afina Olimpiadasından sonra Ken Ok cüdoda əhəmiyyətli nəticələr qazana bilmədi və böyük beynəlxalq yarışlarda iştiraklarını dayandırdı.
Orxon-Yenisey dili
Orxon-Yenisey dili — Qədim türk xalqlarının ilk yazılı dillərindən biri.
Kültigin abidəsi
Abidə ikinci türk xaqanlığının banisi İhəris xaqanın kiçik oğlu, məşhur türk sərkərdəsi, yenilməz bahadır Kül tiginin (685-ci ildə anadan olmuş, 27 fevral 731-ci ildə vəfat etmiş, 1 noyabr 731-ci ildə dəfn edilmişdir) şərəfinə qoyulmuşdur. Abidənin mətni yazılmış daş 1 avqust 732-ci ildə qoyulmuş, 733-cü ilin sonunda hazır olmuşdur. Kül tigin abidəsi 1889-cu ildə rus alimi N.M .Yadrintsev tərəfindən Monqolustanda Kokşin-Orxon rayonunda, Orxon çayı hövzəsində - onun qolları Tola və Höla çaylan arasında Saydam gölü yaxınlığında Erdeni Tzsu budda monastrından 60 km şimalda, Ulan-Batordan 400 km qərbdə, Uqurnor gölündən 25 km cənubda, Karabalqasun şəhərinin xarabalıqlarından 40 km qərbdə tapılmışdır. Abidənin üst hissəsi kəsik piramida şəklindədir. Boz mərmərdən olan piramidanın iki üzü enli, iki üzü dardır. Enli üzlərdən biri Çin heroqlifləri ilə Çin dilində, qalan üç üzü göytrük əlifbası ilə türk dilində Kül tiginin böyük qardaşı ulu türk hökmdarı Bilgə xaqanın dilindən yazılmışdır. Türk mətninin müəllifı "Kül tiginin kiçik qohumu", Bilgə xaqandan sonra türk taxtında oturmuş Yolluqtigindir. Abidənin nəşri ilk dəfə 1894-cü ildə V.V.Radlov tərəfindən (alman dilində) həyata keçirilmişdir. Kültigin abidəsinin indiyədək ən yaxşı tarixi-filoloji tədqiqi P.M.Melioranski tərəfindən onun magistrlik dissertasiyasında həyata keçirilmişdir; bu dissertasiya 1899-cu ildə "Kül tigin şərəfinə abidə" adı ilə nəşr edilmişdir. Bu abidənin rusca yeni nəşri 1951-ci ildə S.Y.Malov tərəfindən edilmişdir. Kül tigin abidəsi 1936-cı ildə ilk dəfə H.N.Orkun tərəfindən türk dilində nəşr edilmişdir. Sonralar Mühərrəm Ergin də onu türk dilində dəfələrlə nəşr etdirmişdir. Daha sonra Tələt Təkin Kül tigin abidəsini ingilis dilində nəşr edir. Kül tigin abidəsi Azərbaycan dilində göytürk əlifbası ilə mətn, transkripsiya və tərcümədə ilk dəfə Ə.C. Şükürov və A.M. Məhərrəmov tərəfindən 1976-cı ildə həyata keçirilmişdir. Bu abidə 1993-cü ildə göytürk əlifbası ilə mətn, giriş, transkripsiya, tərcümə, izahlar və lüğət şəklində nəşr etdirilmişdir.
Terxin abidəsi
Bu abidəni 1957-ci ildə monqol arxeoloqu T.Dorjuren Terxin çayı vadisində (Xanqay dağlarmm şimal-qərbində) çaym Terxin-Saqan-nor gölünə töküldüyü yerdən 12 km qərbdə, çaydan bir km şimalda və Tarbaqatay (şimali-qərbi Xanqay) dağmm sıldınm yamaclanndan iki km cənubda tapmışdır. Abidə, dcmək olar ki, tamamiiə torpağın altmda olmuş, təkcə təpəsi bir qədər görünmüşlür. Bu abidə bəzən tapüdığı yerin adı ilə Taryat abidəsi də adlanır. Abidənin öyrənilməsi ilə monqol alimləri M .Şinəxu və B.Bazilxan, rus alimi S.Q.Klyaştornı, türk alimi Tələt Təkin və qazax alimi Qubaydulla Aydarov məşğul olmuşlar. M.Şinəxu 1975-ci ildə abidəni nəşr edir, lakin abidənin oxusunda o, monqol dilinin leksika və qrammatikasma isnad etdiyi üçün onun oxusu və tərcüm əsi çox qüsurludur. Abidəni S.Q.KIyaştomı 1980-ci ildə gcniş şərh, transkripsiya və rus dilinə tərcümə ilə nəşr ctmişdir. Paleoqrafık baxımdan Terxin abidəsini göytürk əlifbası ilə yazılm ış erkən qədim uyğur dövrünə aid etmək olar. Tarixcə bu abidə Moqon Şinə Usu (Moyun çor) və Sərvəy abidələri ilə bir dövrə düşür. Terxin abidəsinin xronologiyası üzdədir. M ətnin əsas hissəsi Çin qaynaqlarmda, adətən, Moyan-çjo (Bayan çor) adlandırılan Eletmiş Bilgə xaqanm (747-759) admdan yazılm ışdır. Abidənin müəlüfı Eletmiş Bilgə xaqanm oğlu Bilgə K utluğ tarkan sənündür (14-cü sətir). Abidədə onun başqa adlan da vardır: Bilgə tarkan, Kutluq Bilgə yabğu (12-ci sətir). O, uyğurlarm gələcək xaqanıdır. Çin qaynaqlan onu İdigən M öyün (İgidən Bögü?), Tenri kağan, Tenri Eltutmuş Alp K ülüg İni Bilgə kağan (C.Hamilton bu xaqanm daha tam adlarmı da göstərir) adlandırır. Sərvəy abidəsində o, İni Yağlakar (759- 779) da adlanır. M ətnin bir hissəsini Bilgə tarkan öz adıdan yazmışdır. Terxin abidəsi qəbirüstü yazı deyildir. Burada Eletm iş Bilgə xaqanm (Moyun çorun) hakimiyyətinin ilk illərində baş vermiş hadisələrdən danışıhr. Bu hadisələr xronoloji baxımdan Moqon Şine Usu (Moyun çor) abidəsindən (757-759) əvvəl gəlir. Terxin abidəsinin 753-760-cı illərdə qoyulduğu təxm in cdilir. Terxin abidəsindəki sonuncu xronoloji məlumat «ilan ili» - 753-cü ildir. Deməli, abidə bu ildən azacıq sonra qoyulmuşdur. Abidənin dili göytürk Orxon-Yenisey yazısı abidələrinin dilinə, üslubca xüsusən Moyun çor abidəsinin dilinə çox yaxmdır. Terxin abidosi irihəcmli abidələrdəndir - abidədə 30 sətirlik nisbətən yaxşı qorunmuş mətn vardır.
Çoyra abidəsi
Abidə 1928-ci ildə Monqolustan Elmlər Akademiyasmm ekspedisiyası tərəfmdən Qobu səhrasmm lap sərhədində - Sansar Ula dağlarmm cənub yamaclarmda, Ulan-Batordan 180 km cənub-şərqdə bir kurqanda tapılmışdır. 1933-cü ildə S.Y.Malov abidənin əllə çəkilmiş şəklini almış və 1936-cı ildə onu ilk dəfə transkripsiya və rus dilinə tərcümədə nəşr etmişdir. H.N.Orkun həmin nəşrdən istifadə edərək qədim türk mətnini rus dilindən türk dilinə çevirərək nəşr etmişdir («Bir balbal abidəsi»). Lakin sonralar m əlum olmuşdur ki, şəkil keyfıyyətsiz çəkilmişdir. 1971-ci ildə S.Q.Klyaştomı abidəni yenidən nəşr etmişdir. Adətən, göytürk Orxon-Yenisey yazısı abidələrində bir damğa olur, Çyora 46 abidəsində isə beş damğa vardır; damğalardan biri (yuxarıdan üçüncüsü) xaqan damğasıdır, dördüncü və beşinci aşidə qəbiləsinə məxsusdur. S.Q .K lyaştom m m fikrincə, abidənin müəllifı Tonyukukdur, abidə İltəris xaqana həsr edilmiş və onun sağhğmda, 688-691-ci illər arasm da qoyulmuşdur. Abidənin raətni Tonyukukun dilindən yazılmışdır. O, qohumlarma müraciət edib onlan İltəris xaqana sadiq olmağa çağınr.
Tes abidəsi
Bu abidəni 1915-ci ildə B.Y.Vladimirtsev Monqolustanm şimal-qərbində Tes çayı vadisində tapmış və nəşr etmişdir. İşarələrin qazılması Terxin və Moyun çor abidələrində olduğu kimidir. Abidədəki yazı xeyli aşmmış və bizə 22 yanmçıq salamat qalmış sətir gəlib çatmışdır. S.Q.Klyaştomı belə hesab edir ki, Tes abidəsi uyğur sülaləsinə mənsubdur və VIII əsrin ikinci yarısı - IX əsrin əvvəlində qoyulmuşdur.
Q u r v a l j i n - u l a a b i d ə s i
Abidə 1975-ci ildə S.Q.KIyaştomı tərəfm dən Qurvaljin-ula dağ massivində Tarana-kol çaymm şərq sahilində (Bulqan aymakı) Qurvanbulakdan cənubda tapıimış və nəşr edilmişdir.
Xəntəy abidəsi
Bu abidəni 1895-ci ildə D.A.Klements tapmışdır. Abidə Burqasm-bulak çayı vadisində qayaya yazılmışdır. 1949-cu ildə K.V.Vyatkina abidəni ikinci dəfə kəşf etmiş və I958-ci ildə çəkdiyi şəkil əsasmda nəşr etmişdir. Abidə I978-ci ildə S.Q.Klyaştornı tərəfm dən ycnidən nəşr edilmişdir. 12. Xanqıta-xat abidəsi. Abidə ilk dəfə 1968- ci ildə B.Rinçinin atlasında nəşr cdilmişdir. Abidə Daşançilen somonundan 27 km cənub-qərbdə Xanqıta-xat adh qayanın cənub tərəfındə həkk edilmiş yazıdan ibarətdir. Abidənin VII əsrin sonu VIII əsrin əvvəllərində yazıldığı güman cdilir. Abidə I978-Cİ ildə S.Q.Klyaştomı tərəfm dən nəşr cdilmişdir.
Səvrəy abidəsi
Abidə 1948-ci ilin yaymda İ.A.Ycfremov tərəfındən Monqokıstanda Qobu səhrasmm cə- nub qurtaracağmda Səvrəy-somonun 12 km cənub-şərqində tapılmış, Rançen tərəfmdən 1968-ci ildə fotosu nəşr edilmiş, 1969-cu ildə S.Q.Klyaştomı və V.A.Livşis tərəfındən mətn, transkripsiya və rus dilinə tərcümə şəklində nəşr edilmişdir.
İhe-Ashete abidəsi
Abidəni K oşo-Saydam gölü ətrafmda N.P.Levin tapmışdır. 1893-cü ildə N .M .Y adrintsev və D.M .Klements onun üzünü çıxanb V.V.Radlova vermişlər. Abidənin ilk nəşrini V.V.Radlov həyata keçirm işdir. Ondan sonra H.N.Orkun və S.Y.M alov da İhe-Ashete abidəsini nəşr etmişdir. Azərbaycan dilində İhe-Ashete abidəsi ilk dəfə 1993-cü ildə Ə.Ə.Rəcəbov tərəfm dən nəşr edilmişdir. İhe-Ashete abidəsinin şrifti Koşo-Saydam abidələrinin şriftinə yaxmdır.
Hoytu-Təmir abidələri
On kitabədir. Bu abidələr 1893-cü ildə D.A.Klements tərəfmdən tapılmış və üzü köçürühnüşdür. Abidəni D.A.Klementsin yazısı əsasmda ilk dəfə V.V.Radlov oxumuş və nəşr etmişdir. Sonra S.Y.M alov və H.N.Orkun da bu abidələri nəşr etmişlər. S.Y.Malov öz nəşrində Hoytu-Təmir abidələrinin həm çap şəklini, həm də V.V.Radlovun nəşrində D.A.Klements tərəfindən üzü yazıya köçürülmüş variantm surətini verir. H.N.Orkun isə V.V.Radlovun əsərində verilmiş surətləri nəşr edir. Hortu-Təmir abidələri Azərbaycan dilində ilk dəfə 1993-cü ildə Ə.Ə.Rəcəbov tərə- fmdən nəşr edilmişdir. H.N.Orkun Hoytu-Təmir abidələrinin tarduş türklərinə aid olduğunu və VIII yüzillikdə qoyulduğunu söyləyir. Hoytu-Təmir abidələrinin məzmunu o qədər də maraqlı deyildir. Bu abidələrin elm üçün ən böyük əhəmiyyəti bundadır ki, onlar göytürk Orxon-Yenisey əlifbasmmm kursiv variantı ilə yazılmışdır.
Süci abi dəsi,Süci abidəsi
Monqolustanm şimahnda Süci məntəqəsinin yanmda Ar-Ashatu dağmda Dolon Huduk ətrafmda Sücin-Davan deyiiən bir təpədə Q.İ.Ramstedt tərəfmdən 1900-cu ildə tapılmışdır. Abidə 1909-cu ildə Q.İ.Ramstedt tərəfindən tərcümə və nəşr edilmişdir. Q.İ.Ramstedtdən sonra Süci abidəsi 1936-cı ildə H.N.Orkun tərəfmdən türk dilində, 1951-ci ildə S.Y.Malov tərəfmdən rus dilində nəşr edilmişdir. S.Q.Klyaştomı bu abidəyə «Suci abidəsinin tariximədəni əhəm iyyəti» (1959) adh məqalə həsr etmişdir. Suci abidəsi Azərbaycan dilində ilk dəfə 1993-cü ildə Ə.Ə.Rəcəbov tərəfmdən nəşr edilmişdir.
Üçüncü Orxon abidəsi
Bu abidə Kül tigin və Bilgə xaqan abidələrinin yaxmhğında, Koşo-Saydam gölündən cənubda Kokşin-Orxon çaymm sağ sahilində, Karabalqasun şəhərinin xarabahqlarmm şərqində tapılmışdır. Üçüncü Orxon abidəsi adlandırılan həmin abidəniıı yazısı, demək olar ki, tamamilə aşmmışdır. Abidə uyğurlara aid edilir. Orxon-Yenisey əlifbası ilə yazılmış hissənin (abidədə Çin heroqliflori ilə Çin dilində yazılmış böyük bir mətn də vardır və həm in məto nisbətən yaxşı mühafızə edilmişdir) yalnız üst tərəifhdə beş sətirlik ifadə oxunur, lakin sətirlərin ilk hərfləri oxunmur. V.V.Radlov həmin hərfləri bərpa edib yazını oxumuşdur. Əsas mətndə tək-tük sözlər oxuna bilir. Bu sözlər isə yazmm mətni haqqmda hcç bir təsəvvür yaratmır. Üçüncü Orxon abidəsi Azərbaycan dilində ilk dəfə 1993- cü ildə Ə.Ə.Rəcəbov tərəfmdən nəşr cdilmişdir. IS.Ulan-Batorkirəmid abidəsi. 1934-cü ildə Monqolustan Rcspublikasmda işləyən D.D.Bukiniç adh bir nəfər Ulan-Batorun 50 kilomctrliyində bir rnaldardan kirəmid parçasmı ahb rus dilçisi A.N.Samoyloviçə göndərir. A.N.Samoyloviç həmin kirəmid parçası üzərində göytürk əflibası ilə yazılmış və çox hissəsi pozulmuş (daha doğrusu qırtlmış) mətni oxuyub nəşr edir. Bu, IJlan-Bator kirəmid abidəsi adlanır. Ulan-Bator kirəmid abidəsi A/.ərbaycan dilində ilk dəfə 1993-cü ildə Ə.Ə.Rəcəbov tərəfmdən nəşr cdilmişdir. 19. G ü r b e 1 ç i n a b i d ə s i. Monqolustan Respublikasmda işləyən Yamçarano 1929-cu ildə Munke-Oçir adh bir monqolun Hüqunu-xan dağlarmda Gürbelçin məntəqəsinin yanmda tapdığı abidənin surətini rus dilçisi A.N.Samoyloviçə göndərir. Abidə 1935-ci ildə A.N.Samoyloviç tərəfindən nəşr edilmişdir. Abidə üç sətir - üç cümlədən ibarətdir. Qəribə də olsa, cümlələrin üçü də eynidir: Teljıi kulı hitidim. «Tann qulu yazdım». Cümlələrin birincisi kiçik hərflərlə, sonra gələn ikisi böyük hərflərlə yazılmışdır. Gürbelçin abidəsi Azərbaycan dilində ilk dəfə 1993-cü ildə Ə.Ə.Rəcəbov tərəfindən nəşr edilmişdir.
Konya Atatürk stadionu
Konya Atatürk stadionu — 1950-ci ildə Konyada açılan çox məqsədli köhnə bir stadiondur. Konyasporun keçmiş stadionudur. Hal-hazırda 22.456 tamaşaçı tutumuna malikdir. 2005-ci ildə stadionda işlər aparılmış, və nəticədə stadionun hamısı kreslo ilə təmin olunmuşdur. Balıqəsir stadionu ilə bərabər Türkiyədə velosiped pisti olan 2 stadiondan biridir.
7 may 2014 tarixində Türkiyə kuboku finalı 2014-də ev sahibliyi etdi. Qalatasaray ilə Əskişəhərspor qarşılaşmasında Qalatasaray qalib olmuşdur. Beləcə Qalatasaray kuboku 15-ci dəfə öz muzeyinə apardı.
Atatürk stadionunda son oyun 11 may 2014-cü ildə olub. Bu oyun Kayserispor və Konyaspor arasında olmuşdur. Konyaspor oyunlarını Konya Böyükşəhər Bələdiyyəsi Stadionunda oynayır.
Kürnəzər dağı
Kürnəzər – Babək rayonu ərazisində dağ (hünd. 1275,9 m). Naxçıvan dağarası çökəkliyinin cənub-şərq qurtaracağındakı Nehrəm platosunun cənub-qərb kənarında zirvə. Nehrəm kəndindən 8 km cənub-şərq dədir. Orta Eosen in Lütet mərtəbəsi nə aid Dərəlik lay dəstəsinin terrigen-çökmə süxurlarından təşkil olunmuş günbəzvari yüksəklikdir. Sıldırımlı cənub-qərb yamacının ətəyində Orta Eosen süxurlarının dabanında Üst Təbaşir in karbonatları açılır. Tektonik cəhətdən Naxçıvan qoyulma çökəkliyinin cavan çöküntüləri ilə örtülmüş Culfa qalxımının şimal-şərq qanadında yerləşir.
KÜRNİZAR  DAĞI – Babək rayonu ərazisində Kürnəzər dağının əhali arasında işlədilən başqa adı
Bernoulli diferensial tənliyi
Riyaziyyatda, formasında yazılan adi diferensial tənliyə Bernoulli diferensial tənliyi deyilir.
Burada n, 0 və ya 1-dən başqa hər hansı bir real sayıdır. 1695-ci ildə bunu müzakirə edən Yakob Bernulli adını daşıyır. Bernoulli tənlikləri özəl tənliklərdir, çünki məlum dəqiq həlləri olan xətti olmayan diferensial tənliklərdir. Bernoulli tənliyinin məşhur bir özəl hali logistik differensial tənliyidir.
Xətti diferensial tənliyə çevrilmə
n = 0 olduğu hal üçün diferensial tənlik xəttidir. n = 1 olarsa ayrıla bilər haldadır. Bu hallarda, bu formaların tənliklərini həll etmək üçün standart üsullar tətbiq edilə bilər. n \neq 0 və n \neq 1 olduqda u = y^{1-n} yerləşdirilirsə hər hansı bir Bernoulli tənliyini xətti diferensial tənliyə endirilir. Məsələn, n = 2 də, u=y^{-1} yerləşdirilirsə, diferensial tənliyindən  xətti diferensial tənliyi d əldə edilir.
Həll
Qoy və
xətti diferensial tənliyin bir həlli olsun
Onda bizdə var ki aşağıdakının bir həllidir
Və bütün fərqli diferensial tənliklər üçün, bütün \alpha>0 üçün bizdə y\equiv 0 var ki y_0=0 üçün həllidir.
Nümunə
Bernoulli tənliyini nəzərdən keçirək
(bu vəziyyətdə daha konkret olaraq Riccati tənliyi ). y=0 sabit funksiyası bir həlldir. y^2 bölünməsiylə
Dəyişən dəyişənlər aşağıdakı tənlikləri verir
İlə çarparaq M(x) ,
Sol tərəf wx^2 törəməsidir. Hər iki tərəfi x'e görə inteqrasiya etmək aşağıdakılara səbəb olur
y üçün həll
Novaya i noveyşeya istoriya
Novaya i noveyşeya istoriya (, mənası – Yeni və ən yeni tarix) — Rusiyada elmi jurnal. SSRİ Elmlər Akademiyası Ümumu Tarix İnstitunun orqanı olmuşdur. 1957-ci ildən Moskvada nəşr olunur. Jurnal yeni və ən yeno dövrün sosial-iqtisadi, siyasət və ideyalar tarixinin problemlərini işıqlandırır, inqilablar, beynəlxalq fəhlə və kommunist hərəkatı, milli azadlıq mübarizəsi, sosializm quruculuğu, beynəlxalq münasibətlər tarixinə aid materiallar, sənədlər, memuatlar dərc edir. 1982-ci ildə tirajı 10,650 nüsxə olmuşdur.
İtalyanlar
İtalyanlar — Roman dillərinə məxsus Avropa xalqı, İtaliya cəmiyyətinin əsasını təşkil edir. İtalyanların dilləri dialektlərinə görə bir-birindən fərqlənir.
Nəriman (Germi)
Nəriman — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 157 nəfər yaşayır (26 ailə).
Məhəmməd Uzuyev
Məhəmməd Uzuyev (rus. Uzuyev, Məhəmməd Yəhyayeviç; d. 1917, İtum-Kali — ö. 22 iyun, 1941, Brest qalası) — çeçen, Fəhlə-Kəndli Qırmızı Ordusunun baş serjantı, Böyük Vətən Müharibəsinin iştirakçısı, 6-cı atıcı Orlovski Qırmızı Bayraq diviziyasının 333-cü atıcı alayının tədris taqımı komandirinin müavini, Rusiya Federasiyasının Qəhrəmanı (1996-cı ildə, ölümündən sonra).
Həyatı
1917-ci ildə Ter vilayətinin Çeçen dairəsinin İtum-Kali kəndində (hazırda isə Çeçenistan Respublikasının İltum-Kali rayonu) anadan olub. 1937-ci ildə Qroznı Neft İnstitutunun işçi fakültəsini bitirib. ÜKP (b) İtum-Kali raykomunda işləyib.
1940-cı ildə Brestdə Qırmızı Ordu sıralarında, Belarus Xüsusi hərbi dairəsinin 6-cı atıcı diviziyasında xidmətə başlayıb. Kiçik Komanda heyətində alay məktəbini başa vurub. 333-cü atıcı alayının tədris taqımının komandir müavini təyin edilib.
19 fevral 1996-cı ildə Məhəmməd Yəhyayeviç Uzuyev Rusiya Federasiyasının Qəhrəmanı adına layiq görüldü.
Vilnüs Beynəlxalq Hava Limanı
Vilnüs Beynəlxalq Hava Limanı (Vilniaus oro uostas; ) – Litvanın paytaxtında yerləşən beynəlxalq hava limanı, Vilnüs şəhərinin mərkəzindən 7 kilometr cənubda yerləşir.
Litvanın ən böyük hava limanıdır (sərnişin axınının 80% -i, 2017) və Baltikyanı ölkələrin ikinci ən sıx hava limanıdır (2019-cu ilin sonuna qədər hava limanı 5 milyondan çox insana xidmət göstərmişdir).
Hava limanı Litvanın çarter hava yolu şirkəti Small Planet Airlines, ucuz hava yolları Ryanair və Wizz Air, habelə AirBaltic üçün bir mərkəzdir. Hava limanı dövlətə məxsus Litva Hava limanları tərəfindən idarə olunur.
Tarix
Hava limanı 17 avqust 1932-ci ildə fəaliyyətə başlayır. Hava limanı əvvəlcə "Vilno-Porubanek" adlanan əraziyə yaxınlıqdakı Porubanek kəndinin (indiki Kirtimai rayonu) adı verilmişdir. Əvvəlcə hava limanından yalnız Varşava və Lvova daxili uçuşlar həyata keçirilir. Sonra 15 aprel 1939-cu ildən Kaunasa beynəlxalq uçuşlar təşkil edilir.
4 oktyabr 1954-cü ildə, memarlar Dmitri Burdin və Qennadi Yolkinin layihəsinə görə Stalinist imperiya üslubunda inşa edilmiş terminalın ilk binasının tikintisi başa çatır. 1980-ci illərin sonunda köhnə bina artıq artan sərnişin axınının öhdəsindən gəlmək üçün çətinlik çəkir və ikinci terminalın tikilməsinə qərar verilir. İkinci terminal 1993-cü ildə açılır. Litvanın Şengen zonasına qoşulmasından sonra (2007), hava limanının Şengen müqaviləsinin bütün tələblərinə və qaydalarına riayət etməsi üçün üçüncü bir bina tikmək lazım gəlir. Açılışı 2007-ci ildə baş tutur. Hal-hazırda hava limanı, həcmi onsuz da ildə 5.000 tonu aşan yük nəqliyyatını nəzərə almasaq təxminən 30 min uçuş sayı ilə 1.8 milyon sərnişinə xidmət edə bilər. 2014-cü ildə uçuş zolağının yenidən qurulması zərurətini ortaya qoyan tədqiqatlar aparılır. Təmirə 2016-cı ildə başlanılması planlaşdırılır, ancaq yalnız 2017-ci ildə əhəmiyyətli bir yenidənqurma işləri aparılır (bundan sonra uçuş zolağı daha 25 il xidmət etməsi planlaşdırılır). Təmir-tikinti üçün hava limanı bir neçə aya bağlı saxlanılır (bir çox reys Kaunasa köçürülür ).
Nəqliyyat əlaqəsi
Hava limanı Vilnüs ilə əlaqələndirilir:
Avtobusla (təxminən 5:30-dan 23:00-dək):
1 və 2 marşrutlar müxtəlif yollarla hava limanını dəmir yolu stansiyası ilə birləşdirir ;
şəhərin mərkəzi hissəsindən keçən 88 nömrəli marşrut, hava limanını Avropa meydanı ilə birləşdirir;
şəhərin mərkəzi hissəsindən keçən 3G nömrəli sürətli marşrut, hava limanını Fabieniškės yaşayış sahəsi ilə birləşdirir.
Aəmir yolu ilə: dəmir yolu stansiyası ilə hava limanı arasında bir PESA 620M dəmir yolu avtobusu var (gündə 18 marşrut (2020 cədvəlinə əsasən 4:55-dən 20:30-dək)) Taksi Riqa ilə beynəlxalq əlaqə: flybus.lv şirkətinin mikroavtobusları hava limanından Latviyanın paytaxtına və əksinə hərəkət edir. Cədvəl Wizz Air və Ryanair-in gəliş və gedişlərinə bağlıdır.
Müslim Qakayev
Hüseyn Qakayev — İkinci Çeçen müharibəsinin ən barışmaz komandirlərindən biri, separatçı, Çeçen İçkeriya Respublikası Silahlı Qüvvələrinin briqada generalı, 1994-1996 və 1999-2013-cü illərdə Çeçenistan ərazisində federal qüvvələrlə çeçen separatçıları arasında baş vermiş döyüşlərin iştirakçıs ı. Qafqaz Əmirliyi Vilayət Noxçiyço Silahlı Qüvvələrinin Şərq Cəbhəsi Şali sektorunun komandir müavini olur (2007-ci ilin may ayından). Bu zaman müavin vəzifəsinə böyük qardaşı Hüseyn təyin edilir. Qafqaz Əmirliyi Vilayət Noxçiyçonun quruluşu yenidən təşkil edildikdən sonra Vilayət Noxçiyçonun Şərq Cəbhəsindəki Şali sektorunun əmiri (komandiri) vəzifəsinə təsdiqlənir.
Bioqrafiyası
Hüseyn və Müslin Qakayevlər altı qardaşından sonuncusudurlar. Camalay, Səid-Usman, Xasan və Rizvan Qakayevlə iki müharibə zamanı öldürülmüşdür. Qakaev qardaşları uzun müddət ən "barışmaz" səhra komandirləri hesab olunurdu.
Müslimdə "Dunqa" təqəbi ilə tanınmışdır. Bir versiyaya görə bu ləqəbi ona futbolu çox sevən və oğullarını futbolçu kimi görmək istəyən atası Vaxa Qakayev vermişdir. Qakayevlərin dəstəsi əlli yaraqlıdan ibarət olmuşdur.
Müslim intiharçıların təlimi ilə məşğul olduğu etibarlı şəkildə məlumdur. 2009-cu ildə bir video mesajında qardaşı ilə birlikdə sektorundan olan 20 şəhidin hücumlara hazır olduğunu söyləyir. Çeçenistanın güc strukturlarının nümayəndəsinin dediyi kimi, "Müslim Qakayev bir neçə il silahlıların düşərgəsində güc strukturlarının agenti olur". 11 avqust 2009-cu ildə təhlükəsizlik qüvvələri Qakayevin Şali sektoru tərəfindən 20 kamikadze hazırlamasına dair video açıqlaması ilə əlaqədar müqaviləyə xitam verir. Ramzan Kadırov hüquq-mühafizə orqanlarına Qakayevləri ən qısa zamanda tapmağı və yerindəcə məhv etməyi vəzifəsi olaraq qoyur.
Çeçenistan Daxili İşlər Naziri Ruslan Alxanov 2010-cu ilin əvvəlindəki əsas hədəflər arasında bunları deyir:.
Atanarix divarı
right|thumb|200px|Atanarix divarı xəritədə.
Atanarix divarı — tervinq qot tayfasının başçısı Atanarix tərəfindən tikdirilmiş möhkəmləndirilmiş xətt. Prut və Dunay çaylarının sahilləri arasında ostqot taifal qəbiləsinin ərazisində yerləşirdi. Tikintisində "Limes Transalutanus" adlı köhnə Roma istehkamlarından istifadə edildiyi təxmin edilir.
Orucəlili (Germi)
Orucəlili — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 131 nəfər yaşayır (30 ailə).
Heim ins Reich
"Heim ins Reich" (alman dilindən – "Reyx bizim evimizdir", "Reyxin evi") — 1938-ci ildə Almaniya füreri Adolf Hitler tərəfindən elan edilmiş, alman xalqını toplamaq və Nasist Almaniyasından kənarda yaşayan bütün folksdoyçe nin milli kimliyini gücləndirmək üçün nəzərdə tutulmuş siyasi doktrina və tədbirlər sistemi. Bu ictimai-siyasi şərait bir daha alman məsələsini həll etməyə, Nasist Almaniyasına xas olan xarici və daxili siyasətin ideoloji rəhbərlərinə və yeni metodlarına əsaslanaraq pangermanizmi gücləndirməyə yönəlmişdi. "Heim ins Reich" siyasətinin hədəfində olan əsas əhali qrupları avstriyalılar və folksdoyçe, Polşanın bir sıra qərb vilayətləri (Sileziya), Sudetland və Versal sülh müqaviləsi nəticəsində Almaniyadan götürülən ərazilər idi.
Proqramın məqsədi alman diasporunun üzvlərini Almaniyaya geri qayıtmaq, alman xalqına reinteqrasiya etmək idi.
"Heim ins Reich" siyasətinin həyata keçirilməsini 1941-ci ildə SS departamentlərindən birinə çevrilən Folksdoyçe Mittelştelle şöbəsi həyata keçirmişdir.
Marşa Hant
Marcia Virginia Hunt — amerikalı kino və televiziya aktyoru.
NGC 426
NGC 426 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. E3 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Nizami (dəqiqləşdirmə)
Yaşayış məntəqələri
Musiqidə
Digər
Lusail stadionu
Lusail Stadionu ( Istād Lūsayl) — Qətərin Lusail şəhərində stadion. Qətərdə ən böyük stadiondur. 2022 FİFA Dünya Kubokunun finalı bu stadionda keçiriləcəkdir.
Çin səddi (maliyyə)
Çin səddi (Chinese wall) - Maliyyə qurumlarının (İnvestisiya evi, İnvestisiya bankı, Broker şirkəti və s.) müxtəlif bölmələri arasında funksiyaların və məlumat axınlarının kəsişməməsi baxımından bölgüsünün aparılması və sərhədlənməsi. Müxtəlif bölmələr arasında maraq konﬂiktini əngəlləmək və qiymətlərə təsir edə biləcək məlumatın (məsələn, insayder informasiyasının) sızmasının qarşısını almaq məqsədi daşıyır. Məsələn, investisiya bankında “İnvestisiya məsləhəti” və “Broker fəaliyyəti” departamentləri arasında Çin divarı mövcuddur.
Üçbulaq (Germi)
Üçbulaq — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 84 nəfər yaşayır (15 ailə).
Debet
Debet (Debit) - İkitərəﬂi cədvəl formasında olan mühasibat hesabının sol tərəﬁdir. Pul vəsaitlərinin, əmtəə-material sərvətləri (məsələn, hazır məhsul, bitməmiş istehsal, material, yanacaq və sair) ehtiyatlarının vəziyyətini və hərəkətlərini qeyd etmək üçün istifadə olunan hesablarda debetdə hər ayın əvvəli üçün nəzərə alınan mövcud sərvətlər və ay ərzində onların daxil olması göstərilir.
Corc Kusunoki Miller
Corc Miller digər adları ilə Joji, Filthy Frank və Çəhrayı oğlan  — Yapon müğənni-söz yazarı, səsyazma prodüseri, müəllif və keçmiş İnternet şəxsiyyəti, YouTuber və komediyaçıdır.
Miller YouTube karyerasını yaratdığı 3 kanalla başlatdı : DizastaMusic, TVFilthyFrank, və TooDamnFilthy. Bunlar rep mahnıları, söyüşlər, həddindən artıq problemli məsələlər, ukulele çıxışları və Filthy Frankın titul xarakteri daxil olmaqla Millerin canlandırdığı əsas personajların əksəriyyəti ilə Filthy Frank Show adlı yumor şousundan ibarət idi. TVFilthyFrank kanalını tamamlamaq üçün Miller, The Filthy Frank Showda zentay geyən təkrarlanan bir simvol olan Pink Guy təxəllüsü altında komediya rolu və hip hop musiqiləri hazırladı. Bir çox YouTube şəxsiyyəti h3h3Productions, iDubbbz, JonTron, Maykl Stiven və PewDiePie daxil olmaqla Filthy Frank Showda çıxışlar etmişdi.
Zaur Əliyev (şəhid)
Zaur Əlixeybər oğlu Əliyev — (15 dekabr 1972; Quruzma, Sabirabad rayonu, Azərbaycan SSR – 19 avqust 1993; Laçın rayonu, Azərbaycan) — Birinci Qarabağ müharibəsinin şəhidi.
Həyatı
Zaur Əliyev 1972-ci il dekabr ayının 15-də Sabirabad rayonunun Quruzma kəndində anadan olmuşdur. 1979-cu il sentyabrın 1-də Sabirabad rayonu Quruzma kənd orta məktəbinin 1-ci sinfinə daxil olub. 1989-cu ildə Quruzma kənd orta məktəbinin 10-cu sinfin bitirmişdir. Həmin il "Bakı Balıq Sənaye texnikumu"na daxil olub. 1990-cı ildə SSRİ silahlı qüvvələrinə hərbi xidmətə çağrılıb. 1992-ci ildə hərbi xidmətdən qayıdaraq təhsilini davam etdirib.
Hərbi Xidməti
Ərizə ilə 1992-ci il dekabrın 17-də Bakı şəhəri Nərimanov rayon Hərbi Komissarlığından Milli Ordu sıralarına getmişdir.
Laçın rayonunun Güləbird kəndi uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak edib.1993-cu ilin mayından Zəngilan və Qubadlı bölgələrində döyüşmüşdür. Laçının Qızartı dağı uğrunda gedən döyüş zamanı 1993-cü il avqustun 19-da qəhrəmancasına şəhid olmuşdur. 1993-cu ilin avqustunda Sabirabad rayonunun Quruzma kənd qəbristanlığında dəfn olunmuşdur.
İrsi
thumb
Melanj maddəsi
=== Ümumi xarakteristika ===
Melanj - raket yanacağlarıının oksidləşdirici komponentidir və son dərəcə ekoloji təhlükəli, yüksək aqressiv və toksiki kimyəvi maddədir.
Tərkibi
Qatılaşdırılmış azot turşusunda həll olunmuş 22 % nitrat oksidindən ibarətdir, üzvi  və yanan maddələrlə  əlaqədə olaraq alışmağa və partlayışa gətirib çıxarır. Nitrat turşusunun və nitrat oksidinin raket mühərrikinin kommunikasıyasına, korroziyadan qorumaq məqsədilə yod və ftor tərkibli inhibitorlar əlavə olunur. Oksidləşdirici komponentin insan orqanizminə təsiri - dəriyə və selikli qişaya düşərsə ağır kimyəvi yanığa gətirib çıxarır, eləcədə nəfəs yollarına təsir etdikdə  iltihabi proseslərə,  hətta ciyərlərin toksiki şişkinliyinə də gətirib çıxara bilər.
Kimyəvi xassələr
Nitrat turşusunun əsasında oksidləşdirici komponentlər qiqroskopik və tərkibində 65% reaksiyaya qabilliyyətli oksigen olan yüksək təsirli zəhərli maddələrdir. Bu komponentlərin fiziki xassələri tərkiblərində nitrat oksidlərinin və suyun olması ilə təyin edilir. Əsas xassələri açıq sarıdan qonur  rəngə qədər, sıxlığı 15,60C şəraitində 1,511-1,575q/sm3 -, qaynama temperaturu – 66-860C.
Utilizasiya
Hal-hazırda məlumdur ki, melanjin utilizasiyası 2 istiqamətdə aparılır: Melanjın utilizasiyası nəticəsində alınan, xalq təsərrufatı sahəsində istifadə oluna bilən məhsul, geniş və maraqlı perspektivlərə səbəb olur.
Miryasin Seyidov
Miryasin Mirqafar oğlu Seyidov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı və hərbi xidməti
Miryasin Seyidov 23 dekabr 1998-ci ildə Culfa rayonunun Əbrəqunus kəndində dünyaya göz açmışdır. 2005–2016-cı illərdə Culfa rayon Əbrəqunus kənd tam orta məktəbində orta təhsil almışdır. Sonra müddətli həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olmuşdur. 2020-ci ildə müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olaraq hərbi xidmətini davam etdirmişdir.
Vətən müharibəsi
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Miryasin Seyidov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Miryasin Seyidov ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını və xidməti vəzifələrini yerinə yetirən zaman fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 30.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Miryasin Seyidov ölümündən sonra "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Miryasin Seyidov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Miryasin Seyidov ​ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək igidlik və mərdlik göstərmiş, hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirərək şəhid olmuş Miryasin Seyidov Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2022-ci il tarixli Sərəncamına əsasən ölümündən sonra 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Deqazasiya üsulları və onların xarakteristikası
Deqazasiya kimyəvi, fiziki-kimyəvi və fiziki üsullarla aparıla bilər.
Kimyəvi üsul
Deqazasiya maddələrinin zəhərlənmiş obyektlərin üzərindən maddələrlə kimyəvi əlaqələrə qoşulmasına əsaslanır. Nəticədə geyri-toksik birləşmələr əldə olur. Deqazasiyanın bu üsulu zəhərlənmiş yerlərin deqazasiya məhlulları (suspenziya) yaxud DTS OK (xlorlu əhənq) ilə təmizlənməsi vasitəsilə əldə edilir. Bu üsulla deqazasiya zamanı xüsusi maşınların da deqazasiya maddələrində isladılmış fırçalar istifadə olunur. Zəhərlənmiş gurguların xüsüsən də ağac, dəri, toxuma əşyaları yuxarıdaki istiqamətdə silib təmizləyir. Zəhərləyici maddənin növu müəyyən edilməmiş sə, zəhərlənmiş obyektləri əvvəlcədən 1 №-li deqazasiya məhlulu ilə təmizləyir, sonra isə 2-aş, (2bş) -№ li deqazasiya məhlulundan istifadə edirlər. Zəhərli maddənin növü müəyyən ediliubsə, bu zoman, iprit, V -qazı tipli zəhərləyici maddələri, 1 №-li deqazasiya    məhlulundan, soman tipli ZM-lə zəhərləmədən 2-aş (2-bş) №-li deqazasiya məhluldan istifadə olunmaqla  deqazasiya  edirlər. 1 №-li deqazasiya məhlulundan istifadə edildikdə reaksiyanın turşulu məhlulları  və bu məhlulları artıcı metal səthlərin güclü korrosiyasına səbəb olur. Məhz buna görə bu məhluldan istifadə zamanı təmizlənmiş metal səthlər 2 №-li deqazasiya məhlulu ilə silimməli, sonra təmizlənib yağlanmalıdır. 1 №-li və 2-aş №-li deqazasiya məhlularından istifadə olunduqda səthi deqazasiya dərhal nail olunur, amma dərin deqazasiya müəyyən vaxt tələb edir. Məhz bu səbəbdən, texnika və avadanlığın deqazasiyasından sonra təhlukəsizlik gaydalarına riayət etmək vacibdir. V-qaz və ipritlə zəhərlənmiş gurğu, texnika və avadanlıqları texniki vasitələrin köməyilə DTS OK suspenziyaları ilə deqazasiya etmək olar.
Fiziki-kimyəvi üsul
Bu üsul məhlullar yaxud həlledicilən vasitəsilə zəhərlənmiş səthdən ZM-in yuyulmasına əsaslarır. Yuyucu vasitələrdən deqazasya məhlulları olmadıqda, eləcə də, 1 №-li və 2-aş №-li məhlullarla deqazasiyanı aparmaq məsləhət götürüldükçə istifadə olunur (təyyərə. optika, rabitə vasitələri). Deqazasiyanın effektivliyinə görə, xüsusən də ZM-i gat, gatı resepturalarının deqazasiyası zamanı, yuyucu məhlullar deqazasiya məhlullarına nisbətən zəifdir. Həlledicilərlə deqazasiya ZM zəhərsizləşdirilmir ,amma həll olunub həlledicilərlə birlikdə zəhərlənmiş səthdən xaric olunur. Həlledicilərdən benzin, ağ neft, dizel yanacağı. dixloretan, spirt daha çox işlədilir. Dixloretan zəhərlidir, və onu gapalı yerlərdə işlətmək olmaz, çünki həll olunmuş ZM materialın daxilinə daha dərin hopacaq. Deqazasiya zəhərlənmiş səthdə yuxarından aşagıya doğru istiqamətdə icra olunur. Sonra bu səth gurulayırlar. Belə içləmə 2-3 dəfə aparılır.
Fiziki üsul
Yüksək temperaturlu gaz axının təsiri şəraitində zəhərlənmiş səthlərdən ZM-in buxarlanması və gismən parçalanmasına əsaslanır. Bu üsul istənilən ZM-i deqazasiya etmək olur. Nəticədə, digər üsullarla  nisbətən tam deqazasiya alınır. O, sürətlə gedir. Boyag örtükləri dağılmır. əl əməyi tələb olunmur.
ƏDƏBİYYAT
стр.251-256
Rembo III (film, 1988)
Rembo III – 1988-ci ildə istehsal olunmuş ABŞ filmi. Filmdə Con Rembo Əfqanıstana əfqan mühacirlərinə köməyə göndərilir.