cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Azər Əfəndiyev
Həyatı
A.Əfəndiyev aparıcı xarici elmi mərkəzlərlə beynəlxalq elmi-tədqiqat əməkdaşlığını aktiv surətdə inkişaf etdirir. Hazırda Şirkətin Sosial Təşkili Araşdırmalar Mərkəzi bir sıra Avropa ölkələrində fəaliyyət göstərən həmkarları ilə sıx əlaqələr yaradıb. Xarici nəşrlərdə bir sıra məqalələr (dərc olunan və ya resenziyaya təqdim edilən), həmçinin beynəlxalq elmi konfranslar çərçivəsində sosial münasibətlər və biznesin sosial təşkili problemlərinə həsr olunan və xarici məruzəçilərin iştirakı ilə hər il keçirilən xüsusi seksiyaların təşkili bu əməkdaşlığın nəticəsidir.
Adi kərtənkələ
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Areal
Demək olar ki, bütün Avropa ərazisində, Rusiyanın avropa hissəsindən Monqolustanın şimal-qərb hissəsinə qədər yayılıb. Avropanın Pireney yarımadası, Türkiyənin avropa hissəsi, Böyük Britaniya ərazisi isə istisna olaraq yayılmamışdır. Onun şərq yayılmasının şərq sərhəddi Baykal önü, və Mərkəzi Asiyaya qədər gedib çıxır. Şimalda isə 60° yuxarıda demək olar ki, yayılmamışdır.
Xüsusiyyətləri
Çütləşmə zamanı adi kərtənkələlər yaşıl rəngdə olur. Onların uzunluğu 25 sm, bəzi hallarda isə 35 sm uzunluğa malik olanlarınada rast gəlinir. Çütləşmə ərəfəsində erkəklər uca səsli fit verirlər. Təklükə zamanı quyruğunu atırlar. 3–4 həftədən sonra quyruq bərpa edirlər. Cücülər, puplar və bəzi hallarda öz törəmələrini də yeyirlər.
Sistematika
Bu növün elmə 10 tatınmış yarımnövü vardır. Qərb yarımnövləri Lacerta agilis agilis, Lacerta agilis argus bel hissələri qırmızı və ya qəhvəyi qırmızı rəngdə olur. Şərq yarımnövləri kiçik olur və erkəklər çütləşmə vaxtı bütünlüklə yaşıl olur.
Qorunma statusu
Adi kərtənkələ növü Avropanın bir çox ərazilərdə qorunur. Rusiya ərazisində isə sayı kifayət qədər çoxdur. Estoniya (1998) və Latviyanın (2003) qırmızı kitabına daxil edilmişdir.
Bobbi Vinton
Bobbi Vinton, əsl adı Stenli Robert Vintula (, Stanley Robert Vintula Jr.; d. 16 aprel 1935) — polyak əsilli amerikalı estrada müğənnisi. 1962-1964-cü illərdə ifa etdiyi sentimental "Roses Are Red (My Love)", "Blue Velvet", "There! I’ve Said It Again" və "Mister Lonely" balladaları Billboard Hot 100-də ilk yerlərdə qərarlaşdığı vaxt şöhrət qazanmışdır.
Həyatı
Bobbi Pensilvaniya ştatında, öz kumiri olan Perri Komo ilə eyni şəhərdə dünyaya gəlmişdir. Özünün vizit kartına çevrilən "Blue Velvet" mahnısını isə Toni Bennetin repertuarından götürmüşdür.
1964-cü ildə Vintonun eyniadlı albomuna daxil olan "There! I’ve Said It Again" mahnısı, Beatles qrupunun ABŞ-dakı ilk sinqlı olan "I Want to Hold Your Hand" tərəfindən çartların ilk pilləsindən sıxışdırılıb çıxarıldı. 1962-1972-ci illərdə "Billboard" jurnalının çartlarında Vintonun 28 mahnısı yer almışdı, o cümlədən məşhur "Sealed with a Kiss". Həmçinin, Vinton 2 vesterndə rol almış və Con Ueynin tərəf müqabili olmuşdu. 1974-cü ildə "Melody of Love" mahnısı ilə milli hit-paradda 3-cü yerədək qalxdı.
Şoroxov (Askın)
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Azərbaycan SSR (film, 1966)
Azərbaycan SSR qısametrajlı sənədli filmi rejissor Vladimir Zbudski tərəfindən 1966-cı ildə çəkilmişdir. "Azərbaycanfilm" kinostudiyası nda istehsal edilmişdir. Kinolentdə Azərbaycan Respublikasının dünənindən və bu günündən, onun tarixi abidələrindən, həyatımızın müxtəlif sahələrində qazandığı nailiyyətlərdən söhbət açılır.
Məzmun
Kinolentdə Azərbaycan Respublikasının dünənindən və bu günündən, onun tarixi abidələrindən, həyatımızın müxtəlif sahələrində qazandığı nailiyyətlərdən söhbət açılır.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1966-cı ilin Azərbaycan filmləri 1960-cı illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Andreas Vagenhaus
Andreas Vagenhausun keçmiş Almaniya Demokratik Respublikasının (ADR) casusu olduğu 2010-cu ildə üzə çıxıb. İsveçrənin "Tages Anzeiger" qəzetinin araşdırmasına görə, Vagenhaus 1989–1993-cü illərdə "Dinamo" (Drezden) komandasında oynadığı vaxt ADR-in STASİ adlı kəşfiyyat orqanına "işləyib". O, komanda yoldaşı Detlef Şösslerlə birgə bu işi həyata keçirib. Hər iki oyunçu "Dinamo" Avropa kuboku matçlarına gedərkən, komandadakı digər oyunçuların ADR-dən qaçma planlarını STASİ-yə ötürüblər.
Andreas Vagenhaus 1993-1994-cü il mövsümündə "Fənərbaxça"ya transfer olub. İstanbul klubu ilə 2 illik müqavilə bağlayan müdafiəçi 20 oyunda 1 qol vurub. O, müqaviləsi başa çatmadan mövsümün sonunda qarşılıqlı razılıq əsasında komandanı tərk edib. Vagenhaus 1990-cı ildə ADR yığmasının heyətində 3 matçda iştirak edib.
Rikardo Kuarejma
Rikardo Andrade Kuarejma Bernardo (d: 26 sentyabr 1983, Lissabon, Portuqaliya) - Sağ cinahda oynayan portuqaliyalı futbolçu. Hal-hazırda Türkiyə Super Liqası təmsilçilərindən Kasımpaşa klubunda və Portuqaliya millisində forma geyinir.
Sportinq Lissabon
Dörd yaşında futbol oynamağa başlayan Kuarejma,on yaşında Sportinq Lissabona daxil oldu.Bacarığıyla Diqqətləri üzərinə çəkən Kuarejma Portuqaliya ilə 17 yaş altı Avrupa Çempionatının qalibi adını qazandı. Həmin il Kuarejma Mançester Yunaytedin transfer gündəmində idi. Lakin Kuarejma 6 milyon avro qarşılığında Barselonaya transfer olundu.
Barselona
Barselonada 24 oyunda 1 qol 1 məhsuldar ötürmə etdi.thumb|Q7 İnterdə
2004-2005
43 oyunda 7 qol atdı.
2005-2006
36 oyunda 5 qol 11 məhsuldar ötürmə etdi.
2006-2007
35 oyunda 8 qol 19 məhsuldar ötürmə etdi.
2007-2008
39 oyunda 11 qol 15 məhsuldar ötürmə etdi.
2008-2009
Q7 18.6 milyon avro qarşılığında İnter Milana Transfer olundu. Bu mövsümdə 77 nömrəli formanı geyindi. 19 oyunda 1 qol 2 məhsuldar ötürmə etdi.
2009-2010
Kuarejma 11 liqa,2 avrokubok oyununa çıxdı.
Çelsi
Çelsidə 5 oyunda 1 məhsuldar ötürmə ilə yadda qaldı.
2010-2011
Q7 Beşiktaşa 7.3 milyon avro qarşılığında transfer olundu.39 oyunda 11 qol,16 məhsuldar ötürmə etmişdir.
2011-2012
Kuarejma 34 oyunda 7 qol  11 məhsuldar ötürmə etmişdir.
Əl-Əhli Dubay FK
2013. ildə Kuarejma Əl-Əhli klubu ilə 1.5 illik müqavilə imzaladı. Bu klubda 12 oyunda 3 qol 3 məhsuldar ötürmə etmişdir.
2013-2014
Yarım mövsüm futboldan uzaq qalan Kuarejma Portuda 7 nömrəli formanı geyindi. 12 Premyer Liqa görüşündə 4 qol 1 məhsuldar ötürmə edən Q7,Taça de Portuqalda 3 oyunda 1 qol 1 məhsuldar ötürmə,Taça da Liqada 3 oyunda 1 qol,Uefa Avropa Liqasında 6 oyunda 4 qol 2 məhsuldar ötürmə etdi.
2015-2016
2015-16 mövsümü əvvəlində Beşiktaşa 1.200 000 avro qarşılığında transfer olundu. Kuarejma Super Liqada 26 oyunda 4 qol 5 məhsuldar ötürmə etdi.Türkiyə Kubokunda 5 oyuna çıxdı. UEFA Avropa Liqasında 6 matçda 1 qol 2 məhsuldar ötürmə etdi. Beşiktaş ilə Türkiyə Super Liqasının qalibi adını qazandı.
2016-2017
Avropa Çempionatı səbəbiylə Kluba gec qatılan Kuarejma Super Liqada 29 matçda 2 qol 13 məhsuldar ötürmə etdi.Türkiyə Kubokunda 3 matçda 1 qol atdı. Avro Kuboklarda 11 oyunda 3 qol 4 məhsuldar ötürmə etdi. Beşiktaş ilə Türkiyə Super Liqasının qalibi adını qazandı.Beşiktaş-Dinamo Kyiv matçında attığı qol Beşiktaşın yeni stadionu Vodafone Parkda ilk avrokubok qolu idi.Kuarejmanın qolu həftənin qolu seçildi. Bununa bərabər həftənin oyunçusu və həftənin onbirinə daxil olma adını qazandı. Kuarejma Beşiktaşın Avrokuboklarda səfərdə attığı 100. qolun ötürməsini etdi. Kuarejma Türkiyədə İlin Futbol Klubu ,İlin İdman Klubu və İlin xarici futbolçusu adını qazandı.
Oyun Tərzi
Kuarejmanın trivela,rabona hərəkətləri dünya futbol tarixinin ən gözəl hərəkətlərindən hesab olunur.
Milli Komanda
thumb|Q7 Portuqaliya forması ilə Kuarejma Portuqaliya Millisinin yaradıcı oyunçularındandır. Avro-2016-nın qalibi adını qazanmışdır. Avro-2016-da 1 qol atmışdır(Xorvatiya).
Statistika
{| class="wikitable" ! İl !! Oyun !! Qol !!Assist
Buxenaviya
Növləri
[[SS 2 (*
Yeddiillik müharibə
Yeddiillik müharibə (1756–1763) — Böyük Britaniyanın və Fransanın Şimali Amerika və Ost-Hindistanda müstəmləkəçilik rəqabəti, və Prussiyanın aqressiv xarici siyasətinin Rusiya və Avstriyanın xarici maraqları ilə toqquşmasından yaranan müharibə.
Yeddillik müharibənin səbəbləri
Böyük Britaniya — Fransanın müstəmləkələrini zəbt etmək və dənizdə mütləq ağalığa nail olmağa, Prusiya — Saksoniyanı özünə qatmaq və Polşanı vassal etməyə, Avstriya — Mərkəzi Avropada onun rəqibi olan Prussiyanı zəiflətmək və 1740-cı ildə işğal olunan Sileziyanı qaytarmağı çalışırdılar. Fransa ingilis kralının Avropadakı irsi mülkü olan Hannoveri tutmaq, Amerika və Ost-Hindistandakı müstəmləkələrini qorumaq və Prussiyanın güclənməsinin qarşısını almaq istəyirdi; İsveç — prus Pomeraniyasını işğal etmək; Rusiya — Prussiyanın təzyiqini azaltmaq və Qərbdə ərazilərini artırmaq istəyirdilər. Maraqların və ziddiyətlərin qəliz düyünü iki qarşıduran koalisiyanın yaranmasına gətirdi: Hannover, Hessen-Kassel, Braunşveyq və bir neçə başqa alman kyazlıqlarının da qoşulduğu ingilis-prus, və İsveçin, Saksoniyanın, və Müqəddəs Roma imperiyasına daxil olan əksər alman knyazlıqlarının qoşulduğu fransız-avstriyalı-rus ittifaqı.
1756–1757-ci illər kampaniyası
Müharibə Prussiyanın Saksoniyaya hucumu ilə başladı. Bu Fransa və İsveçin zamin olduqları Vestfaliya sülhünü pozdu. II Fridrixin 95 minlik prus ordusu 17 avqust 1756-cı ildə qəflətən Saksoniyaya soxulub, 18 minlik Saksoniya ordusunu mühasirəyə salır və oktyabrın 4-də onu təslim olmağa məcbur edir. Fransız- Avstriya-rus koalisiyasının ordularının (300 min adam) hazır olmaması və planlarının koordinasiya olmamasından (Fransa yazda, Rusiya isə yayda döyüş əməliyatlarına başladı) yararlanan II Fridrix, 1757-ci il kampaniyasında öncə Avstriya üzərinə yeridi. 192 minlik prus ordusu dörd istiqamətdən Praqa üzərinə təmərküzlü hucuma başladı. Aprelin 25-də prus ordusu feldmarşal M.Braunun 60 minlik avstriyalı ordusunu məğlub edərək, onu Praqada qapatdı, lakin feldmarşal L.Daunun komandanlığı ilə köməyə yetişən 50 minlik avstriyalı ordusu iyunun 7-də prusları Koline yaxınlığında məğlub edərək, onları Çexiyadan çəkilməyə məcbur etdi. Apreldə marşal L.Ş.d'Estrenin 70 minlik fransız ordusu Hessen-Kasseli tutdu və Kloster — Sevendə 30 minlik hannoverli ordusunu məğlub edərək Hannoveri aldı. Şahzadə Ş.Sibizin 57 minlik fransız ordusu avqustda Eyzenaha yaxınlaşdı və Prussiyanın özünü zərbə altına aldı. II Fridrix ona qarşı əsas qüvvələri çıxardı və oktyabrın 25-də Rozbax döyüşündə fransızları məğlub etdi, sonra isə fors — marşla 40 minlik qoşununu Sileziyaya ötürdü. Burada Daunun avstriyalı ordusu Şveydnisi mühasirəyə almışdı və Breslaunu tutmuşdu. Noyabrın 24-də II Fridrix burada, Leyten döyüşündə qalib gəldi. Şərqi Prussiyada əməliyatlara başlayan 70 minlik rus ordusuna qarşı feldmarşal X.Levaldın 30 minlik prus ordusu hərəkat edirdi. İyunun 24-də S.F. Apraksinin komandanlığı ilə rus ordusu qüvvələrin 24 minlik hissəsi və Baltik donanmasının dəstəyi ilə Memel(Klaypeda), Tilzit, Qumbinnen və İnsterburqu aldılar. Avqustun 19-da Qros Yeqersdorf döyüşündə rus ordusu Levaldın qoşunlarını darmadağın etdilər. Şərqi Prussiyaya yol açıldı, ama, yaxın vaxtlarda IIFridrixin tərəfdarı III Pyotrun(imperatriça Yelizaveta xəstə idi) hakimiyətə gələcəyini düşünən Apraksin geriyə Memelə çəkilmək barədə əmr verdi, və buna görə imperatriça tərəfindən məhkəməyə verildi. Onu bu vəzifədə general V.V. Fermor əvəz etdi. Sentyabrda 23 minlik isveçli ordusu Pomeraniyadakı Ştetinə(Şeçin) qarşı hucum əməliyatına başladı, lakin rus ordusunun geriyə çəkilməsindən sonra, Ştralzunda çəkildi. Beləliklə 1757-ci il kampaniyasında Prussiya qalib gəldi.
1758–1759-cu illər kampaniyaları
300px|thumb|Avropadakı hərbi əməliyatlar 1758-ci il kampaniyasında Prussiya — əleyhinə koalisiya, II Fridrixin 145 minlik ordusuna qarşı 316 min adam çıxarmışdı. Lakin yenə də müttəfiqlərin hərəkətlərini uzlaşdırmaması, ikiqat hərbi üstünlüyü mənasız edirdi. 1757-ci ilin dekabrında Şərqi Prussiyada geniş hucuma keçən Rusiya, 1758-ci ilin yanvarında bu əraziləri özünə qatdı. 1758-ci ilin yayında 58 minlik rus ordusu Küstrini aldı. Rusiyanın uğurlarından əndişələnən Avstriya Sileziyada və Saksoniyada, Fransa isə Hessen — Kassel və Hannoverdə ləng — müdafiə əməliyatları keçirirdilər. II Fridrix, əsas rəqibləri Avstriya və Rusiyanı ardıcıl olaraq darmadağın etmək üçün, səylərini gücləndirdi. Sileziyadan Çexiyaya müdaxilə edərək, Olmüzü mühasirəyə aldı, lakin, Küstrinin mühasirəyə düşdüyünü bilib, qüvvələrin əsas hissəsini ora ötürdü. Ancaq 1758-ci il avqustun 14-də baş verən qanlı Zorndorf döyüşü tərəflərin heç birinə qələbə qazandırmadı. Prus ordusu Küstrinə, rus ordusu isə Landsberqə oradan isə Pomeraniyaya, çəkildilər. Qışın girməsi ilə rus ordusu Vislanın öz tayına keçdi. 1759-cu ildə prus-əleyhinə koalisiyanın qoşunlarının sayı 352 minə çatdı, ingilis-prus koalisiyasının isə 220 min idi. Kampaniyada Rusiyanın planı, sonradan avstriyalılarla birləşmək üçün Oderə çıxmaq məqsədi ilə, rus qoşunlarının Poznana cəmləşdirilməsini nəzərdə tuturdu. Apreldə general P.S. Saltıkovun başçılığı ilə 40 minlik rus ordusu Oderə tərəf yeridi. General K.Q. Vedelin 30 minlik prus korpusu onun qarşısını almağa çalışarkən, 12 iyulda Palziq döyüşündə məğlub edildi. Krossen yaxınlığında Saltıkov B.E. Laudenin 18 minlik avstriyalı korpusu ilə birləşdi, və Frankfurtu(Oderdə) tutaraq, Dauna, Berlin üzərinə birgə hərəkət etməyi təklif etdi. Əməliyatları Sileziyaya yönəltməyə çalışan Daun buna qarşı çıxdı. II Fridrix rusların Berlin üzərinə hərəkətinin qarşısını almağa çalışdı. 12 avqustda Kunersdorf döyüşündə 48 minlik prus ordusu məğlub oldu. Lakin Prussiyanın paytaxtı Berlinin alınması, avstriyalılara görə mümkün olmadı. Rus ordusu Vislanın o biri tayına qayıtdı. Qərbdə fransızların birləşmiş ordusu Hessen-Kassel uğrunda döyüş əməliyatları aparırdı, və iyulun 21-də Mindən qalasının mühasirəsində uğursuzluğa düçar oldu. Beləliklə 1759-ci il kampaniyası, rusların güclənməsindən və Prussiyanın tamam darmadağın edilməsindən əndişələnən avstriyalıların siyasətinə görə, ruslar üçün nəticəsiz qaldı. 1759-cu il kampaniyasında prus-əleyhinə koalisiyanın daxilindəki ziddiyətlər bir az da dərinləşdi. Fransa Şərqi Prussiyanın Rusiyanın tərkibinə qatılmasının əleyhinə çıxdı, və İngiltərə ilə separat sülh anlaşması bağlamağa hazırlaşırdı, ama sülh danışıqları uğursuz oldu.
1760–1761-1762-ci illər kampaniyaları
1760-cı ildə II Fridrix çətinliklə ordusunun sayını 100–120 minə çatdırdı. Prus-əleyhinə koalsiyanın 220 minlik qoşunu vardı. Koalisiyanın planına: avstriyalıların ruslarla birlikdə Sileziyada; imperiya qüvvələrinin Saksoniyada; və fransız qoşunlarının — Hannover əleyhinə hərəkətləri daxil idi. II Fridrix öz saxlanclarını və komunikasiyalarını qorumaq üçün müdafiəyə keçdi. Rus və Avstriya orduları, düşmənin komunikasiyalarında əməliyat apararaq, onu tutduğu qala və şəhərlərdən çıxarmağa çalışırdılar. Rus və Avstriya ordusu birgə əməliyatlardan qaçdığına görə, Saltıkov rus ordusunun əsas səylərini Pomeraniyaya keçirdi, qüvvələrin bir hissəsini isə Berlin üzərinə reydə göndərdi. Nəticədə general Z.Q. Çernışovun 23 minlik rus korpusu sentyabrın 28-də Berlini tutdu. Ancaq Berlinə II Fridrixin 70 minlik prus ordusunun yaxınlaşlması səbəbindən, hərbi saxlancları və başqa obyektləri məhv edən rus korpusu rus ordusunun əsas qüvvələri ilə birləşmək üçün Frankfurt rayonuna çəkildi. Beləliklə 1760-cı il kampaniyası ərzində tərəflərin vəziyətində mühüm dəyişikliklər baş vermədi. 1761-ci il kampaniyasında dekabrın 5-də P.A. Rumyantsevin komandanlığı altında rus qoşunlarının (Baltik dənizi donanması ilə birgə) Prussiyanın güclü Kolberq qalasının alınması oldu. Pomeraniyada möhkəmlənərək, feldmarşal A.B.Buturlinin rus ordusu, Berlinə şimaldan birgə zərbə üçün, isveç ordusu ilə əlaqə yaratdı. Bu kampaniyada Prussiya Cənubi Sileziyanı itirdi, onu ərzaqla təmin edən Polşa və Baltik dənizi ilə əlaqəsi kəsildi. Prussiyanın vəziyəti ağırlaşdı. Lakin 1761-ci il dekabrın 25-də rus imperatriçası Yelisaveta öldü, onun yerinə gələn prus tərəfdarı olan III Pyotr Rusiyanı müharibədən çıxardı, rusların tutduğu bütün Prussiya əraziləri boşaltdı, aprelin 24-də isə onunla sülh sazişi bağladı ki, bununla da onu tamamilə məğlub olmaqdan qurtardı. Rusiyadan sonra 1762-ci il mayın 11-də İsveç də müharibədən çıxdı. Prus ordusu (müvəqqəti olaraq prus ordusunun tərkibində olan) Çernışovun rus ordusunun köməyi ilə, avstriyalıları Sileziya və Saksoniyadan sıxışdırdılar və 1762-ci ilin oktyabrında imperiya qüvvələri üzərində Freyburq döyüşündə qələbə çaldılar. Lakin müharibədən tükənən rəqiblər oktyabrın 23-də Fransa və Prussiya, noyabrın 13-də isə Prussiya ilə Avstriya arasında preliminar (əvvəlcədən) sülh sazişi bağladılar.
Fransa ilə İngiltərənin müstəmləkələr uğrunda müharibəsi
250px|thumb Yeddiliik müharibənin başqa cəbhəsi Böyük Britaniya ilə Fransanın dənizdə və müstəmləkələrdəki müharibəsi idi. Bu müharibənin əvvəlində 1756–1757-ci illərdə Fransa daha uğurlu idi. 20 may 1756-cı ildə Balear adaları yanındakı Menork vuruşmasında fransız donanması ingilis donanmasını məğlub etdi. Lakin 1758-ci ildən başlayaraq Fransa, Avropada müharibə ilə bağlı olduğundan, dənizdə və müstəmləkələrdə məğlub olmağa başladı. Müharibənin Avropadakı cəbhəsində ancaq Prussiyaya maddi yardımla iştirak edən İngiltərə, müstəmləkələrdə öz gücünü artıraraq, tədricən təşəbbüsü ələ aldı. İngiltərə 1760-cı ildə Kanadanı, Luiziananın bir hissəsini, Floridanı və Fransanın Hindistandakı əksər müstəmləkələrini ondan aldı. 1763-cü ilin əvvəlində Yeddillik müharibə qurtardı. Yanvarın 30-da İngiltərə ilə Fransa arasında Paris sülh müqaviləsi bağlandı, bu müqaviləyə müharibəyə 1761-ci ildə qoşulan(İspaniya Fransanın, Portuqaliya isə İngiltərənin tərəfində) Portuqaliya və İspaniya da qoşuldu. 4 fevral 1763-cü ildə bir tərəfdən Prussiya ilə — o biri tərəfdən Avstriya və Saksoniya arasında, Yeddillik müharibəyə son qoyan Hubertusburq sülh müqaviləsi bağlandı. Bu sülh müqaviləsi Prussiyanın Sileziyaya və Qlatz qraflığına haqqını təsdiq edirdi.
Nəticələr
Yeddillik müharibənin mühüm hərbi-siyasi nəticəsi Avropada qüvvələr nisbətinin dəyişməsi oldu. Fransız və ispan müstəmləkələrinin mühüm hissəsinə yiyələnən Böyük Britaniya ən qüdrətli dəniz dövlətinə çevrildi. Prussiya alman dövlətləri arasında öz mövqeyini o dərəcədə möhkəmlətdi ki, öz eqidası altında Almaniyanın birləşməsi uğrunda mübarizəyə başlamaq imkanı qazandı. Müharibədən xeyli zəifləmiş Fransa, daxili ziddiyətlər içində qalaraq, burjua inqilabına daha da yaxınlaşdı. Müharibədən tükənən Avstriya, Osmanlı imperiyasına qarşı, Rusiya ilə yaxınlaşmağa başladı. Rusiya böyük Avropa qüvvəsi kimi mövqelərini möhkəmlətdi. Yeddillik müharibə hərbi sənətin inkişafına böyük təsir göstərmişdir, kordon strateqiyası və xətt taktikasının böhranını aşkar etmişdir. Rəqibin qüvvələrinin səhra döyüşlərində məğlub edilməsi üstünlükləri aşkar olundu, döyüş əməliyatlarının aparılmasının yeni üsulları və formaları yarandı. Qərbi Avropa ordularından fərqli olaraq, məsələn, rus ordusu muzdlu deyildi, rekrut əsasında komplektləşdirilən milli ordu idi. Rus ordusunda ilk dəfə atıcıların səpələnmiş düzülüşü kolon düzülüşü ilə birgə tətbiq olunmağa başlandı. Yeddillik müharibədə artilleriya ilk dəfə taybuynuzlardan istifadə etməyə başladı. Topçular öz sıraları üstündən düşməni top atəşinə tuturdular.
Urbinolu Venera
alt= Rəssam: Tisyan  İl: 1538  Növ: Yağlı boya rəssamlığı  Yer: Uffizi, Florensiya|border|right|300x300px
Urbinolu Venera — 1538-ci ildə italiyalı rəssam Tisianın yağlı boya ilə çəkdiyi rəsm əsəri.
Neoseiulus scoticus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Faber-Castell
thumb|"Faber-Castell" məhsulları [[Bakı Kitab Mərkəzində]] "Faber-Castell" — dünyanın ən böyük qələm, karandaş və rəssamlıq ləvazimatları istehsalçısı olan alman şirkətidir. Əsası 1761-ci ildə Kaspar Faber tərəfindən Almaniyada - Nürnberq yaxınlığındakı Ştayn şəhərində qoyulmuşdur. Bu şirkət indiyə qədər də onun nəsli tərəfindən idarə olunur.
Hazırda şirkətin 7 000 işçisi var və dünyanın 100-dən çox ölkəsində filialları fəaliyyət göstərir. Məhsullarının çoxu Malayziyada istehsal olunur, lüks məhsulları Almaniyada istehsal edilir.
Arianlıq
Arianlíq — IV—VI yüzilliklərində yaranan və İsanın təbiətinin Ata tərəfindən yaradılmış olduğunu iddia edən xristian təlimlərdən biri. Təlimin yaradıcısı İskəndəriyyə keşişi Arius (q. yun. Ἄρειος, ö. 336) olmuşdur.
Endi Uitfild
Endi Uitfild — 1971-ci ildə Uelsin şimal şəhəri olan Amlukxe-də anadan olub. Endi 1999-cu ildə inustutu bitirdikdən sonra, Avstraliyanın, Sidney şəhərinə köçərək aktyor və model olur. 2003-cü ildə Veşti Uitfild-lə evlənərək ailə həyatı qurdu. 2004-cü ildə aktyor olan Endi bu ildə Avstraliyada "All Saints" serialına çəkildikdən sonra, "The Strip" (2008), "Pached to the Rafters" (2008) və "McLeod’s Daughters" (2008) seriallarına çəkilir. Axırıncı oyndağı rol isə 2010-cu ildə rejisor Ceyms Rebbits-in çəkdiyi "Spartacus: Blood and Sand" olur. Spartacus rolunda oynayan Endi serialın ilk sezonu 13 bölümündə oynadıqdan sonra xərçəng xəstəliyinin qurbanı olaraq filmdən ayrıldı və mualicəyə başladı. Və xərçəng xəstəliyinin qurbanı olan Endi 11 sentyabr 2011-ci ildə Sidneydə vəfat etmişdir.
Arianlıq
Arianlıq öncə Roma imperiyasının Şərq vilayətlərində yayılmışdır. Sonra imperator Konstantindən sonra II Valentin dövrüvə qədər, daha sonra isə Alman kralıqlarında rəsmi dövlət statusunda olmuşdur. Sonda ortodoks kilsələrlə mübarizədə məğlub olmuşdur, tarixdən silinmişdir.
Yaranma öncəki olaylar
IV əsrin əvvəllərində, Roma imperiyasında Xristianlığa, əvvəlcə, başqa dinlərlə bərabər hüquqlar verilmişdi, sonra isə bu din imperiyanın rəsmi dininə çevrilmişdir. Xristianlığın dövlət dini səviyyəsinə qaldırılması imperator Konstantinusun adı ilə bağlıdır. O, bu addımı siyasi səbəblərə görə atmışdı. Məsələ bundadır ki, IV əsrin əvvəllərində xristianlar geniş xalq kütlələrinə təsir etmə imkanı olan təşkilatlar yarada bilmişdilər. Xeyriyyə işləri və axirətdə xilas olma ideyaları imperiyanın ən kasıb təbəqələri üçün cəzbedici görsənirdi. Digər tərəfdən isə, hakimiyyətə qarşı səbrli olmaq ideyaları, onları dövlət başçılarına qarşı üsyan etmə ehtimalının qarşısını alırdı. Eyni zamanda, kilsə tərəfindən müəyyən edilmiş dini qanunları və ehkamları qəbul etmək, keşişlərə tabe olmaq, Xristianlığın prinsiplərindən idi. Bu cür din monarxiya üsul-idarəsi üçün çox əlverişli idi.
Bunu başa düşən imperator Konstantin, imperiyada sabitliyə nail olmaq və öz hakimiyyətini möhkəmləndirmək üçün, xristian faktorundan istifadə etməyə başladı. İlk növbədə o, 313-cü ildə, Xristianlığı hüquqi nöqteyinəzərdən, başqa dinlərlə bərabərləşdirən Mediolan fərmanını imzalamışdır.
Ancaq Xristianlığın, müsbət və əlverişli cəhətləri ilə bərabər, nöqsanlı cəhətləri də var idi. Onun daxilində parçalanma hökm sürürdü və vahid, hamı tərəfindən qəbul edilən doktrinası hələ formalaşmamışdı. Xristianlığın parçalanması hətta çox təhlükəli təmayüllərin yaranmasına gətirib çıxarmışdı. O zaman xristian birliyinə ən ağır zərbəni donatçılar vurmuşdurlar. Onlardan başqa montançılar, markionçular, maniçilər, monarxiyanlar və başqa təriqətlər yayılmaqda idi.
Arian təlimi
Elə o zaman Xristianlıqda daha bir böyuk ixtilaf yaranmışdır. İsanın mahiyyətinin nədən ibarət olması haqqında xristoloji mübahisələr rəsmi Kilsəni parçalanma həddinə gətirmişdi. Bu mübahisələr İsanın Tanrı ilə eyni mahiyyətə (homousios) və ya ona bənzər mahiyyətə (homojusios) malik olması sualından yaranmışdır. Bu mübahisə İskəndəriyyədə başlanmışdı.
İsanın Tanrıya bənzər mahiyyətə malik olması ideyası ilə presviter Arius çıxış etmişdir. Onun fikrincə Loqos (İsa) Tanrı tərəfindən yaradılmışdır. Ata ilə Oğulun təbiətləri eyni deyil. Belə olmasaydı onların arasında fərq olmazdı. Ariusun fikrincə, İsa hər şeydən əvvəl yaradılmışdı, lakin əbədi deyil. O, başqa yaradılmışlara nisbətən daha üstündür, çünki Tanrı dünyanı onun vasitəsi ilə yaratmışdı. Ata ilə Oğulun arasında mütləq, Oğul ilə digər yaradılmışlar arasında isə nisbi fərqlər vardır. Əgər Oğul Ataya bərabər adlanırsa buna Atanın özü razılıq vermişdir. Deməli o doğulmuş Oğul deyil, yaradılıb, sonra Ata tərəfindən oğulluğa götürülüb. Bütün yaradılmışlar kimi, İsanın da azad iradəsi, xeyri şərdən ayırma seçimi vardır. Bu iradəni xeyrə yönəltdiyinə görə o günahsız olmuşdur.
Beləliklə, Arius deyirdi ki, İsanın təbiəti Tanrının təbiətindən fərqli olsa da, ona bənzərdir. O, birinci və ən üstün yaradılmışdır, adi insan deyil.
Ariusun bu fikirlərinə qarşı yepiskop Aleksandr və onun ardıcılı olan Afanasios çıxış etmişdirlər. Onların fikrincə, Ata ilə Oğulun təbiətləri birdir. Tanrı insan bədənində dünyaya ona görə gəlmişdir ki, insanı özünə tərəf yönəltsin. Oğulu (İsanı) tanıyan, Atanı da tanıyacaq. Onlar vəhdətdədirlər.
Nikeya kilsə məclisi
320-ci ildə kilsə məclislərinin birində İskəndəriyyə kilsəsinin başçısı vəzifəsində olan yepiskop Aleksandr, Ariusu kilsədən aralamış, onun təlimini rədd edib, "heres" (küfr) adlandırmışdır. Lakin, buna cavab olaraq, Arius və onun tərəfdarları öz fəaliyyətlərini qətiyyətlə davam etdirib, genişləndirmişdirlər. Beləliklə vahid təlimi olmayan kilsədə parçalanma meylləri daha da artmışdır. thumbnail|Konstantin arian kitablarını yandırır. Kilsə hüqiqi kitabından şəkil. Təqr. 825-ci il. Olayların bu cür gəlişməsi, Xristianlıq faktorundan öz siyasi maraqları üçün istifadə etmək istəyən bütpərəst imperator Konstantinin planları ilə üst-üstə düşmürdü. Kilsənin parçalanmasına son qoymaq istəyən imperator, 325-ci ildə Nikeya şəhərində I Ekumen Kilsə Məclisini çağırmışdı. Orada o, yepiskop Aleksandrın və Atanasiosun fikirlərini dəstəklədi və, nəticədə, arianlıq pisləndi və "heres" adlandırıldı."The Seven Ecumenical Councils". Christian Classics Ethereal Library.
Beləliklə, Nikeya məclisinin qərarı ilə Atanın Oğulla vəhdət təşkil etməsi ehkamı rəsmi şəkildə qəbul olundu. Bu qərarın arxasında imperator Kontantinusun dayanması, onu rəsmi doktrinaya çevirdi. Məsələ bundadır ki, imperator tərəfindən dəstəklənən qərara qarşı çıxmaq, dövlətə qarşı çıxmaq demək idi. Buna görə Nikeya məclisindən sonra arianlığa və başqa təriqətlərə qarşı təqiblər kompaniyası başlandı.
326-cı ildə İskəndəriyyə yepiskopu Aleksandrın ölümündən sonra bu vəzifəni Afanasios tutmuşdu. O arinanlara qarşı mübarizəni davam etmişdi. Ancaq bir qədər sonra durum dəyişmişdi. Arianlara qarşı aparılan siyasət onların etirazları ilə qarşılaşmışdı. Onların böyük nüfuzu isə Romada siyasi sabitliyi poza bilərdi. Buna görə imperator Konstantin öz seçimini dəyişərək bu dəfə arianları dəstəkləməyə başladı. Bundan sonra təqiblərə arianlar deyil, yepiskop Afanasios və onun tərəfdarları məruz qalmışdılar.
İxtilafın güclənməsi dövrü
335-ci ildə Fələstinin Tir şəhərində arianlar öz kilsə məclislərini yığıb Atanın Oğula bənzər olması formulasını (homosusios) qəbul edib, Afanasios tərəfindən müdafiə edilən, onların eyni mahiyyətli olması fikrini rədd etmişdilər. Nikeyada qəbul edilən qərar artıq öz qüvvəsini itirmiş olmuşdu. İmperator Konstantin də yeni formulanı dəstəkləmişdi. Rəvayətə görə o, ölümündən bir az əvvəl Xristianlığı arian formasında qəbul etmişdi.
Lakin arianların qələbəsi də gözlənilən nəticələr verməmişdir. Məsələ bundadır ki, Atanın Oğulla bir mahiyyətə malik olması ideyasının da çoxlu tərəfdarları var idi. Onlar da öz növbəsində Tir Kilsə Məclisinin qərarlarını rədd etmişdilər. Konstantinuin ölümündən sonra, onların mövqeyi daha da gücləndi. İmperiyanın Şərqində isə hakim ideologiya arianlıq idi.
Bu ziddiyyətlərin ortadan qaldırılması üçün, Roma yepiskopu I Yulius (Julius) (337-352) 343-cü ildə Serdik (Müasir Bolqarıstan paytaxtı Sofiya şəhərinin qədim adıdır) şəhərində Kilsə Məclisini yığmışdı. Bu məclisdə Roma imperiyasının qərbindən olan yepiskoplar çoxluq təşkil etdiyinə görə, Nikeya məclisində qəbul edilmiş qərar dəstəkləndi. Serdik məclisinin qərarı ilə, bununla razı qalmayan yepiskoplar öz etirazlarını Roma yepiskopuna çatdıra bilərdilər. Bundan sonra Roma papalarının nüfuzu artdı və onlar başqa kilsələr üzərində rəhbərlik etmək iddiasında oldular.
Arianlığın müvəqqəti qələbəsi
Sonra Roma papası Liberius (352-366) hakimiyyətin təzyiqləri altında bir barışdırıcı fikirlə çıxış etmişdi. O demişdi ki, Atanın Oğul ilə eyni mahiyyətə malik olması, ya da ona bənzər olması, insan əqli tərəfindən dərk edilməyən məsələdir, çünki bu barədə Müqəddəs Kitabda bir şey deyilmir.
Artemisia occidentalisinensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Arianlıq
Arianlığın müvəqqəti qələbəsi
Ancaq arianlığın qələbəsi müvəqqəti xarakter daşıyırdı. Onun daxilində birlik yox idi və bu cərəyan təriqətlərə bölünməyə başladı.
Arianlığın yenilməsi və ortalıqdan çıxması
İmperator Feodosiusun (Theodosius) dövründə (379-395) arianlıq məğlub edilib, ortalıqdan çıxarılmışdır. 381-ci ildə imperator Konstantinopolda yeni Kilsə Məclisini çağırıb, mövcud olan bütün xristian dininin əsas etiqad prinsiplərini yenidən nəzərdən keçirmişdi. Son olaraq o, yalnız Atanın Oğulla bir mahiyyətə malik olması formulasını bəyənərək, başqalarını qanundan kənar elan etmişdi. Bu qərar imperatorun əmri idi. Bunu qəbul etməyənlər ağır işgəncə və təqiblərə məruz qalmışdılar. Arius isə yenə də "heretik" elan olunmuşdur.
Beləliklə zor gücü ilə sonda vahid kilsənin yaradılması mümkün olmuşdur. O zaman, Roma papası Damasus isə, Hiyeronim (Hieronimus) (342-420) tərəfindən edilmiş Bibliyanın latın dilinə tərcüməsini bəyənərək, Müqəddəs Kitabın başqa variantlarını qanundan kənar vəziyyətində qoymuşdur.
Bütün bu hadisələrə baxmayaraq müxtəlif xristian təriqətləri öz fəaliyyətlərini müxtəlif formalarda, əksər hallarda gizli halda, davam etdirirdilər. Vaxtaşırı onlara qarşı müxtəlif tədbirlər həyata keçirilirdi.
Xristianlığın dövlət dininə çevrilməsi prosesində yeganə maneə imperator Yulian (Julianus) (361-363) olmuşdur. O bütpərəstliyi dirçəltmək istəyirdi və bütün dinlərə bərabər hüquqların verilməsinin tərəfdarı idi. Ancaq Yulian Sasanilərlə savaş zamanı öldürülmüş və onun ölümündən sonra Xristianlığın dövlət dininə çevrilməsi prosesi bitmişdi.
Təsiri
Arianlığın müddəaları zaman-zaman başqa xristian təlimlərində təkrar olunurdu. Xristian tarixinə çox böyük təsir göstərmişdir. Bütün İsanı Tanrı tərəfindən yaradılmış hesab edən təriqətlərin mənşəyi arianlıqdan gəlir. Çağdaş zamanda bu inanc "Yehovanın şahidlərində", Mormonlarda və bəzi başqa təriqətlərdə vardır.
Alüminium xlorid
Alüminium xlorid – alüminium duzu və xlorid turşusu. Kimyəvi formulu - AlCl3.
Xassəsi
Adi temperaturada 183°C-də uçur (təzyiq altında 192,6 °C-də əriyir). Suda yaxşı həll olur (25 °C temperaturda 100 qr H2O-da 44,38 qr); nəm havada hidroliz nəticəsində tüstülənməyə başlayır və HCl ayrılır. Sulu məhluldan sarımtıl-ağ rəngdə kristalohidrat - AlCl3• 6H2O formasında məhlulda asılı şəkildə üzən kristal ayrılır. Bir sıra üzvi birləşmələrdə yaxşı həll olur (məsələn, 25 °C temperaturda 100 qr etanolda 100 qr, asetonda, dixloretanda, etilenqlikolda, nitrobenzolda, karbondördxloriddə və s.).
Alınması
AI2O3 + 3CO + 3Cl2  ↔ 2AICI3+3CO2  • 6H2O3
900 °C temperaturda bor üçxlorid və alüminium fosfid qarışığından bor fosfid və alüminium xlorid alınır: Alüminium xloridin digər alınma üsulları da mövcuddur:
Tətbiqi
Susuz alüminium xlorid bir sıra qeyri üzvi (məsələn, NH3, H2S, SO2) və üzvi (məsələn, turşuların xloranhidridləri, efirlər və s.) maddələrlə birləşmə məhsullarını əmələ gətirir. Bu da AlCl3 neft emalında və üzvi sintezlərdə (məsələn Fridel – Krafts reaksiyasında) katalizator kimi texniki tətbiqinin mühüm əhəmiyyət kəsb etdiyini  gəstərir. Heksahidrat və onun məhlulları qrunt sularının təmizlənməsi, ağac emalı və digər sahələrdə istifadə olunur.
Toksikliyi
Alüminium xlorid orqanizmə daxil olduqda çox toksikdir,həm də korroziya aktivliyinə malikdir.
Ayətxan Ziyad
İsgəndərov Ayətxan Ziyatxan oğlu (D. 15 oktyabr 1951, Hacıqabul) — azərbaycanlı yazıçı-jurnalist, tədqiqatçı. SSRİ Jurnalistlər İttifaqının (1980), Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin (2010), Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (2015) üzvü.
Həyatı
Ayətxan Ziyad (İsgəndərov) 15 oktyabr 1951-ci ildə Hacıqabul şəhərində dünyaya gəlmişdir. 1959-69-cu illərdə Hacıqabul şəhəri Xilə yaşayış massivindəki 9 saylı dəmir yolu məktəbində təhsil almışdır. 1969-cu ilin avqustunda (orta təhsilini başa çatdırdığı il) Əlibayramlı şəhər Partiya Komitəsinin orqanı olan “İşıq” qəzetində dərc etdirdiyi iki məqalə ilə fakültə olaraq ilk dəfə həmin il fəaliyyətə başlayan ADU-nun (indiki BDU-nun) jurnalistika fakültəsinə sənəd vermək hüququ qazanmış və adı çəkilən fakültənin tələbəsi olmuşdur.
Tələbəlik illərində (1969-1975) Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsinin (indi Qapalı Səhmdar Cəmiyyət) fəal ştatdankənar müxbirlərindən olmuşdur.
Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsində çalışdığı dövrdə (1976-1994) Qarabağ müharibəsinin ilk günlərindən ATƏŞKƏS-ə qədər hər ay bir, yaxud iki dəfə (hər dəfə bir həftə müddətinə) cəbhə bölgələrində ezamiyyətdə olmuş, dinləyicilərinə səngərlərdən əsgər həyatından reportajlar təqdim etmişdir. Hazırladığı verilişlər Dövlət Teleradiosunun Qızıl Fondunda və Müdafiə Nazirliyinin arxivində saxlanc edilmişdir. Ağdam, Füzuli, Tərtər, Şuşa, Xankəndi və Naxçıvan MR-də döyüş bölgələrindən hazırladığı verilişlər “Ədalət” qəzetinin keçirdiyi müsabiqədə xüsusi mükafata layiq görülmüşdür. Qanlı 20 Yanvar hadisələrinə həsr etdiyi, lakin səslənməsinə qadağa qoyulan “Xalqı da ağladarlarmış, Allah, Allah, Allah!” radio verilişinin mətni “Şahidlər” kitabına daxil edilmişdir. Bütövlükdə isə Qarabağ müharibəsi mövzusunda qələmə aldığı radio verilişlərinin müəyyən qisminin (bir hissəsi “Karvanqıran ulduzların gecələdiyi ünvan” adı ilə “Gənc müəllim” qəzetində dərc edilib) “Əzəli Azərbaycan torpaqlarına işğalçılıq və qarət qəsdləri” kitabında çapı gözlənilir.
Yaradıcılığı
Qələmə aldığı əsərlər əsasən Azərbaycan Dövlət Radiosunda (1970-1994-cü illərdə) səslənmiş, “Çinar pöhrələri. I cild” (1979-cu il), “Yeraltı səltənət”, “Ölməzlik”, “Şahidlər” almanaxlarında, “Azərbaycan”, “Əbədi Şirvan”, “Kommunist Azerbaydjana”, “Dirçəliş – XXI əsr”, “Maarif işçisi”, “Təhsil”, “Azərbaycan məktəbi” jurnallarında, “Azərbaycan gəncləri”, “Bakı”, “Ədalət”, “Respublika”, “Azərbaycan”, “Xalq qəzeti”, “Panorama”, “Həftə içi”, “Paritet” və respublikanın bir çox digər qəzet, jurnal və toplularında nəşr edilmişdir.
İstinadlar
2. Müasir Azərbaycan yazıçıları. Soraq kitabçası. Nurlar nəşriyyat-poliqrafiya Mərkəzi. Bakı-2004
55
55-ci il (Əlli beşinci il) — Cümədən başlayan uzun olmayan il.
Eqils Levits
Eqils Levits (d. 30 iyun 1955; Riqa, Latviya) — latviyalı dövlət və siyasi xadim; 8 iyul 2019-cu ildən Latviya Prezidenti və Latviyanın Milli Silahlı Qüvvələrinin Ali Baş Komandanı olan Eqils Levits, 1993-1994-cü illərdə Latviyanın ədliyyə naziri və Latviya Baş nazirinin müavini vəzifələrində çalışıb.
Həyatı
Eqils Levits 1955-ci il iyun ayının 30-da Riqa şəhərində yəhudi-latış ailəsində anadan olub. Onun atası yəhudi əsilli mühəndis Yonas Levits, anası isə latış əsilli müğənni İnqeborqa Levitadır. 1972-ci ildə Levits ailəsi Latviyadan Almaniyaya emiqrasiya olunur. Ailə 1990-cı ildə Latviyanın dövlət müstəqilliyini bərpa etməsindən sonra Latviyaya qayıdıb.
Eqils Levits Hamburq Universitetini hüquq ixtisası üzrə bitirib.
Ailəsi
Eqils Levits Andra Levita ilə ailəlidir, Linards adında oğul, İndra adında isə qız övladı var.
Rəncbər
Rəncbər — muzdlu kəndli işçilər. Rəncbərlərin bir çoxu keçmiş rəiyyətdən formalaşırdı.
Tamamilə müflisləşərək, istehsal vasitələri və torpaqdan məhrum olan bu zümrə, varlanmış qonşulara qolçomaqlara öz əməyini satırdılar. Pul və bazar münasibətlərinin inkişafı dövründə rəncbərlərin sayı çoxalmağa başladı. XIX əsrin sonları - XX əsrin əvvəllərində müflisləşməkdə olan rəiyyətin bir hissəsi şəhərlərdə sənaye proletariatına qoşulurdu, bir hissəsi isə kənddə qalaraq rəncbərlik edirdi.
Buchenavia kleinii
(Buchenavia kleinii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
56
56-cı il (Əlli altıncı il) — Şənbədən başlayan uzun il.
Aşhigah
Aşhigah - Yelizavetpol quberniyasının Qazax qəzasında (indi Ermənistanın İcevan r-nunda) kənd adı. 1935-ci ildə kənd Laləkənd (sonra Laləqyux), 1975-ci ildə ermənicə Vazaşen adlandırılmışdır. Ehtimal ki, türk dillərində aşiq, açıqlıq, düzən, ya da aska alınmaz qayalı dağ sözündəndir. Monqol dilində asqa daş (qaya parçaları) səpintisi, qırğız dilində aska qaya  mənasındadır 1590-cı ilə aid türkcə mənbədə Sisyan nahiyə-sində Əşkəmor kənd adı çəkilir Türkmənistanda Aşqabat, İranda 16 Aşqabad (asqa və türk dillərində bət aşırım üz səth sözlərindən) toponimləri ilə səsləşir.
Meljak
Meljak  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Nosel kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Rodez.
INSEE kodu — 12144.
Kommuna təxminən Paris dən 530  km cənubda, Tuluza şəhərindən 100  km şimal-şərqdə, Rodez dən isə 26  km cənub-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 140 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 74 yaşda (15-64 yaş arasında) 55 nəfər iqtisadi fəal, 19 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 74,3%, 1999-cu ildə bu 62.5%). Aktiv olan 55 nəfərdən 54 nəfəri (34 kişi və 20 qadın) işləyir, 1 nəfər işsizdir. 19 hərəkətsiz 5 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 6 nəfər təqaüdçü, 8 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Nazim Əfəndiyev (metallurq)
Nazim Əfəndiyev (Əfəndiyev Nazim Tofiq oğlu; d. 16 dekabr 1963. Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — “Metalloinvest” İK ASC‑nin baş direktorunun birinci müavini – kommersiya direktoru. “Rusiya Federasiyasının fəxri metallurqu” (2014). Orenburq vilayəti V çağırış Qanunverici Məclisin deputatı (2011).
Həyatı
Əfəndiyev Nazim Tofiq oğlu 1963-cü il dekabrın 16-da Bakıda anadan olub. 1985-ci ildə Xarici Dillər Hərbi İnstitutunu, 1995-ci ildə Kinqston Universitetində (Böyük Britaniya) MBİ-nin (Master of Business Administration, tərcümədə – “Magistr Biznes-İnzibatçılıq”) xüsusi Beynəlxalq Menecment proqramı üzrə Xalq Təsərrüfatı Akademiyasını bitirib. 1985-1992-ci illərdə Silahlı Qüvvələrin sıralarında xidmət edib. 1996-cı ildən N.Əfəndiyev “Sibirskiy alyuminiy” kompaniyasında Sayan alüminium zavodunun kommersiya direktorunun müavini, Samara metallurgiya zavodunun Ticarət Evinin direktoru vəzifələrində çalışıb, “Russkiy alyuminiy” kompaniyasının prokat divizionuna başçılıq edib. 2001-ci ildən “NOSTA” ASC və “Uralskaya Stal” kompaniyasında satış üzrə direktor işləyib. 2004-cü ilin mayında “Uralskaya Stal” kompaniyasının baş direktoru təyin edilib. 2006-2007-ci illərdə “Metalloinvest” İK ASC-nin icraçı direktoru olub.
2007-ci ildə “Uralmaşzavod” ASC-nin baş direktoru, 2007-2009-cu illərdə “Uralmaş” Maşınqayırma Korporasiyası” QSC-nin baş direktoru vəzifələrində çalışıb. 2008-2011-ci illərdə Sverdlovsk vilayəti Qanunverici Məclisinin Nümayəndələr palatasının deputatı olub. 2011-ci ildən Orenburq vilayəti V çağırış Qanunverici Məclisin deputatıdır.
2010-2012-ci illərdə “Uralskaya Stal” ASC-nin idarəetmə direktoru işləyib. 2011-ci ilin sentyabrından “Metalloinvest” İK ASC-nin baş direktorunun müavini olub. 2011-2012-ci illərdə “Metalloinvest” İK ASC-nin baş direktorunun dövlət hakimiyyəti orqanları ilə qarşılıqlı əlaqə üzrə müavini vəzifəsini tutub.
Təltif və mükafatları
2014-cü ildə o, “Rusiya Federasiyasının fəxri metallurqu” adını alıb. Metallurgiya sahəsinin inkişafına verdiyi böyük töhfəyə görə N.Əfəndiyevə RF Sənaye-Ticarət Nazirliyinin idarə mükafatı təqdim olunub.
Neoseiulus segnis
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Lloyd Şepli
Lloyd Şepli (d. 2 iyun 1923 ö. 12 mart 2016) — amerikalı riyaziyyatçı və iqtisadçı. Tanınmış nəzəri fəaliyyətləri riyazi iqtisad sahəsində, xüsusilə də Oyunlar nəzəriyyəsi haqqındadır. 2012-ci ildə Elvin Rotla birlikdə İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.
Həyatı
Lloyd Şepli 2 iyun 1923-cü ildə ABŞ-nin Massaçutest ştatında anadan olub. Atası tanınmış astroloq Herlou Şepli idi. İlk və ikinci dərəcəli təhsilindən sonra Harvard Universitetində təhsilə başlamışdır. Lakin II Dünya müharibəsi zamanı, 1943-cü ildə əsgərliyə aparılmışdır. Eyni ildə ABŞ Ordusu Hərbi Hava Qüvvələrinin çavuşu olaraq Çinə göndərilmişdir. Burada olarkən SSRİ ordusunun istifadə etdiyi hava vəziyyəti şifrələrini aşkara çıxarması səbəbindən Amerikanlmn Bürünc Ulduz medalı ilə təltif edilmişdir.
Müharibənin sona çatmasından sonra ABŞ-yə dönüb 1948-ci ildə Harvard Universiteti Riyaziyyat fakültəsindən məzun olmuşdur. Bundan sonra ABŞ-də qabaqcıl nəzəri araşdırma mərkəzlərindən biri olan Rand Kooperasiyasında bir il çalışdı. Sonra 1950-ci ildə Prinston Universitetində çalışıb dissertasiya hazırlayaraq 1953-də doktorluq dərəcəsinə yüksəldi. Doktorluq dərəcəsi aldıqdan sonra bir müddət Prinston Universitetində işlədi. Sonra 1964-1981-ci illərdə karyerasını Rand Kooperasiyasında davam etdirdi. Lloyd Şepli 1981-ci ildə təqaüdə çıxdı, amma Los Anceles Kaliforniya Universitetində Riyaziyyat və İqtisadiyyat fakültələrində Fəxri professor olaraq işləyib.
Nömaniyyə qəzası
Nömaniyyə qəzası — İraq Respublikasının Vasit mühafazasında inzibati ərazi vahidi.ديوان محافظة واسط :عن واسط  Qəzanın inzibati mərkəzi Nömaniyyə şəhəridir.
Ərazisi
2009-cu ilə olan rəsmi məlumata əsasən qəza 2.116 km² ərazini əhatə edir.
İnzibati-ərazi bölgüsü
İnzibati cəhətdən iki nahiyyəyə (ərəbcə: ناحية) bölünür: Nömaniyyə nahiyyəsi (ərəbcə: ناحية النعمانية) və Ahrər nahiyyəsi (ərəbcə: ناحية الاحرار).
Əhalisi
2003-cü ilə olan rəsmi təxminə əsasən qəza əhalisi 107.618 nəfər idi. Eyni təxminlərə görə bütün Vasit mühafazasında 913.386 nəfər əhali yaşamışdır. Və bu rəqəmlər nəzərə alındıqda məlum olur ki, Nömaniyyə qəzasında yaşayan əhali bütün mühafazada yaşayan əhalinin 11,78%-ni təşkil edirdi.
Etnik tərkibi
Qəzada əhali əsasən ərəblərdən, qismən isə türkmanlardan ibarətdir. Qəzada yaşayan türkmanlar Karakol tayfasına (ərəbcə: عشيرة ألبو كراغول) mənsubdurlar. Sayları 200 min nəfərdən çox olan bu tayfanın nümayəndələri həmçinin Bağdad mühafazasında, Əziziyə qəzasında, Kut qəzasında və Bedra qəzasında məskunlaşıblar.
57
57-ci il (Əlli yeddinci il) — Bazar ertəsidən başlayan uzun olmayan il.
Baccharis decurrens
Baccharis decurrens Baccharis decurrens
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Şalaurov İzba
Ferdinand Vrangel tərəfindən 1823 ildə, Fyodor Fyodorviçin Nikita Şalaurovun qışlama izini aşkarlaması ilə əlaqədar adlandırmışdır. Şalauron gəminin qəzaya uğramasından sonra burada qışlamışdır.
Burunda naviqasiya Radioizotop termoelektrik generatoru quraşdırılmışdır. 2003-ci ildə generatorun radiasiya sızması həddindən artıq olmuşdur. . 2012 ildə isə generador buradan çıxarılmış və zərərsizləşdirilmişdir.
Buchenavia pabstii
(Buchenavia pabstii) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
58
58-ci il (Əlli səkkizinci il) — Çərşənbə axşamıdan başlayan uzun olmayan il.
Tətbiqi elmlər
Texniki elmlər — Texnikanın özünü və ya onun inkişafı üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edən hadisələri tədqiq edən elmlər məcmusu.
Texniki elmlərin inkişafına qədim dövr mühəndislərindən Arximed, Heron, Papp, Leonardo da Vinçi və başqaları böyük töhfə vermişlər. İlk texniki elmlərdən biri fizika və arxitektura elmləri daxilində öyrənilən mexanika elmi olmuşdur.
Sənayedə inqilabın baş verməsi ilə texnika və texnologiyanın akademik səviyyədə öyrənilməsinə tələbat yarandı. Texniki elmlərin tədrisi ilə məşğul olan belə təhsil müəssisələrindən biri 1794-cü ildə əsası qoyulan Qaspar Monjanın Politexnik məktəbi olmuşdur.
Bununla da kütləvi şəkildə mühəndis biliklərinə yiyələnmək dövrü başladı. Bu da XIX əsrdə elektrotexnikanın, XX əsrdə isə radiotexnikanın, kosmonavtikanın, robot texnikasının yaranması və inkişaf etdirilməsinə gətirib çıxarıblar.
Tətbiqi elmlər bir və ya bir neçə təbiət elmləri sahəsindəki elmi biliklərin praktikada yaşanan problemlərinin həllindəki istifadəsinə verilən addır.
Mühəndislik elmləri tətbiqi elmlərin ən yaxşı nümunələridir. Tətbiqi elmlər texnologiya üçün çox vacib bir sahədir. Tətbiqi elmlərin sənayedəki adı çox vaxt tədqiqat və inkişaf adlandırılır.
Damokl qılıncı
thumb|250px|Damokl qılıncı Damokl qılıncı (Damoclis gladius) — qədim yunan mifologiyasının bu günə qədər gəlmiş ibarə xarakterli əfsanələrindən biri. Tavromeniyalı Timeyin (e.ə. 356 — e.ə. 260) itirilmiş sayılan Siciliya tarixinə dair kitabında qeyd edilir. "Damokl qılıncı" ifadəsi bu gün "təhdid", "təhlükə" mənasında da istifadə olunur.
Dionisinin Damokl adlı bir təlxəyi var idi. Damokl hər gün Dionisiyə kralların sürdüyü zövq-səfadan danışır, eyhamlarla onu cana doyururdu. Bir gün Dionisi: "İstəyirəm ki, sən də krallığın səfasını görəsən." — deyərək taxtını ona verdi. Damokl sevinərək taxtda oturdu. Bu vaxt taxtın üzərində tavandan at tükündən asılmış bir qılınc gördü. Qılınc hər an onun başına düşə bilərdi. Odur ki, Damokl o gün taxtda necə oturduğunu bilmədi. Dionisi güclü bir hökmdar olmasına baxmayaraq bu qılınc onun qarşılaşdığı təhlükələri ifadə edirdi. Damokl vahiməylə geri çəkilir ki, istənilən an tük qırılsa və bu qılınc hansı başa düşsə, iki parça olar. Əslində, hökmdar bu əsilzadəyə ibrət dərsi vermiş, böyük hakimiyyətin, liderliyin nə qədər çətin olduğunu başa salmaq istəmişdir. Beləliklə, Damokl krallığın heç də kənardan göründüyü kimi zövq-səfadan ibarət olmadığını başa düşdü və eyhamlarından əl çəkdi. Zaman keçdikcə bu ifadənin əhatə dairəsi genişlənmiş, ifadə getdikcə aforizmləşmişdir. Bu gün də hər hansı təqib edən təhlükədən danışanda çox vaxt "başının üstə DAMOKL QILINCI asılıb "deyirlər. Bu ifadə həm də Orta Asiyada geniş yayılıb.
Tamara xanım Xoyskaya
Tamara xanım Xoyskaya (1902, Rusiya imperiyası - 1990, Bakı, Azərbaycan) — Azərbaycanın birinci xanımı, Mirzə Davud Hüseynovun həyat yoldaşı.
Ailəsi
Mirzə Davud Hüseynov isə bir müddət sonra Tamara Xoyskaya ilə evlənmişdi. Mirzə Davud Tamara Xoyskaya ilə qanuni nikaha girmiş və 17 il birlikdə yaşamışdılar. Hər ikisini Moskvada eyni gündə həbs etmiş, hətta eyni “voronkada” həbsxanaya aparılmışdılar. Mirzə Davud ölümə, Tamara xanım sürgünə yollanmışdı.
Həyatının neçə ili məhbəs və sürgünlərdən keçən Tamara Xoyskaya isə 1990-cı ildə Bakıda, tək-tənha yaşadığı bir otaqlı mənzildə dünyadan köçmüşdü.
Gəngiz şorangəsi
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Qafqazda təbii halda bitir.
Botaniki təsviri
Geniş şaxələnmiş, xırda kolcuqdur, boyu 15–20 (30) sm, diametri 15–25 sm, dib hissəsi odunlaşmışdır. Cavan zoğları qısa, bizvari, üçtillidir, uzunluğu 4–5 mm-dir. Çiçəkləri sünbülvari çiçək qrupunda yerləşir. Sentyabr ayında çiçəkləyir. Meyvələrin qanadları böyrəkşəkilli və ya enli tərs yumurtavaridir. Narıncı və ya sarı-şabalıdı rənglidir, sonradan solğunlaşır. Vegetasiya əsasən, mart-aprel aylarında başlayır, avqust ayına qədər davam edir. Oktyabr ayında meyvələri yetişir. Toxumla çoxalır, ancaq cücərmə qabiliyyətini tez itirir.
Ekologiyası
Duza, quraqlıqlaşmış və şorakətləşmiş quru torpaqlarda bitir. Efemerlərin inkişafı və həmçinin torpaüstü mamır və şibyələr substratın duzluluq dərəcəsindən və ilin mövsümi iqlim şəraitindən asılı olaraq böyük dəyişikliklərə məruz qalır.
Azərbaycanda yayılması
Xəzər, Kür-Araz ovalıqlarında, Abşeron, Qobustan, Naxçıvan düzənliklərində, arandan aşağı dağ qurşağına qədər təpələrin quru şorlaşmış yamaclarında və hündür quru düzənliklərdə cəngəlliklər əmələ gətirir. Abşeronda dənizkənarı ərazilərdə təbii halda bitir.