cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ruskiy adası (Primorsk diyarı)
İqlim
Şimal-qərb tərəfin mikroiqlimi açıq dənizlə üzbəüz cənub-şərqdən fərqlənir. Yay mussonu zamanı adanın cənub-şərqi daha çox duman ilə örtülür, çiskin şimal-qərb tərəfdən olduğundan daha şaxtlı və bir qədər soyuq olur. Novik, Rında və Voevodanın ərtazisində su adanın digər hissələrinə nisbətdə daha sürətli istiləşir. Qışda ilk buz əvvəlcə Novik körfəzinin yuxarı hissəsində (dekabrın əvvəlində), sonra Voivode və Rındada görünür. Asiya antiklonunun küləkləri buzları Muravyov-Amursky yarımadasının şimal-qərb sahilinə və sürətli buz əmələ gətirən İmperatrisa Evgeniya arxipelaqına sürükləyir. Ruskiy adasının sahilləri boyunca ən böyük yayılması zamanı Pospelovo kəndindən Stark boğazına qədər uzanır. Bundan əlavə nazik buz Enqelm və Lavrov adalarının şimalında və Novıy Ciqit körfəzində meydana gəlir. Adanın sahilləri martın sonu — aprelin ortalarında tamamilə buzdan azaddır.
İzrail Çarni
İzrail Çarni — yəhudi əsilli ABŞ və İsrail psixoloqu, sosioloq-tarixçi, soyqırım üzrə mütəxəssisi, professoru. O, 1979-cu ildə psixiatr Şamayi Devidson və Holokostdan sağ çıxmış ictimai intellektual Eli Vizel bütün xalqların məruz qaldığı soyqırımların öyrənilməsinə həsr edilmiş Holokost və Soyqırım İnstitutunu təsis etmişdir. İnstitut 1982-ci ildə, İsrailin Təl-Əviv şəhərində Holokost və Soyqırım haqqında Beynəlxalq Konfransı keçirmişdir.
Bəşəriyyətin Yaddaşı
Bəşəriyyətin Yaddaşı – Martin Kunze tərəfindən 2012-ci ildə maliyələşdirilmiş qoruma layihəsi. Əsas məqsəd bəşəriyyət haqda bu zamana qədər əldə edilən məlumatları insanların unutma və kollektiv şəkildə yaddan çıxarma problemlərindən mühafizə etməkdir. İnformasiya keramika üzərinə çap edilir, daha sonra Avstriyanın Hallstatt şəhərində daş duz mədənləri içərisinə yerləşdirilir. Adi bir arxiv layihəsindən fərqli olaraq, bu "bizim eramızın zaman kapsulu" olmağı hədəfləyir və insanlara ora istədikləri mətin və şəkilləri əlavə etməyə icazə verir. Milli arxivlərin əksinə MOM-un məlumat bazası burada iştirak etmək istəyən hər kəs tərəfindən qurulur.
Abbas Xəlilov
Fəaliyyəti
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 30.07.2004-cü il tarixli Sərəncamı ilə baş leytenant Abbas Xəlilov "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif edilib.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 16 avqust 2007-ci il tarixli Sərəncamı ilə kapitan Abbas Xəlilov "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edilib.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 14 avqust 2009-cu il tarixli Sərəncamı ilə mayor Abbas Xəlilov "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edilib.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15 avqust 2014-cü il tarixli Sərəncamı ilə polkovnik-leytenant Abbas Xəlilov 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edilib.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 17 avqust 2015-ci il tarixli Sərəncamı ilə Abbas Xəlilova "general-mayor" hərbi rüstəbi verilib.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 16 avqust 2019-cu il tarixli Sərəncamı ilə Abbas Xəlilova "general-leytenant" hərbi rüstəbi verilib.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 17.08.2020-ci il tarixli Sərəncamı ilə general-mayor Abbas Xəlilov 2-ci dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edilib.
Abbas Xəlilov Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18 iyul 2021-ci il tarixli Sərəncamı ilə Dövlət Sərhəd Xidmətinin Sərhəd Nəzarətinin rəisi vəzifəsindən azad edilərək Dövlət Sərhəd Xidməti rəisinin şəxsi heyət üzrə müavini vəzifəsinə təyin edilib.
LiveJournal
LiveJournal — LiVEJOURNAL kimi stilizə edilmiş, istifadəçilərin bloq, jurnal və ya gündəlik saxlaya biləcəyi Rusiyaya məxsus sosial şəbəkə xidmətidir.
Amerikalı proqramçı Brad Fitzpatrick 15 aprel 1999-cu ildə lisey dostlarını fəaliyyəti haqqında məlumatlandırmaq üçün LiveJournal-a başladı. 2005-ci ilin yanvarında Amerikanın Six Apart bloq proqram təminatı şirkəti LiveJournal-ı idarə edən Danga Interactive şirkətini Fitzpatrickdən satın aldı.
NGC 3538
NGC 3538, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. *2 tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Ammassalik adası
Ammassalik adası (Ammassalik Ø) — Sermersook kommunasına daxil olan (Qrenlandiya) ada. Sahəsi 772 km², əhalisi 3044 nəf. (2012) təşkil edir. Ən iri yaşayış məntəqəsi Tasiilakdır. Bundan əlavə adada digər yaşayış mənyəqələri vardır:
Manihot
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Emil Fətəliyev
Emil Mayis oğlu Fətəliyev (30 oktyabr 1992; Qax rayonu, Azərbaycan — 22 oktyabr 2020; Zəngilan rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycanın Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarının çavuşu, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Emil Fətəliyev 1992-ci il oktyabrın 30-da Qax rayonunun Qorağan kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarının çavuşu olan Emil Fətəliyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin və Zəngilanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Emil Fətəliyev oktyabrın 22-də Zəngilan döyüşləri zamanı şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Emil Fətəliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Emil Fətəliyev ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Emil Fətəliyev ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Emil Fətəliyev ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Kəlbəcər rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Emil Fətəliyev ​ölümündən sonra "Kəlbəcərin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Qabartma tozu
thumb|250px Qabartma tozu — quru kimyəvi mayeləşdirici, karbonat və ya bikarbonat və zəif turşunun qarışığıdır. Qabartma tozu çörək, tort və ayrı yeməklərdə həcm və əzəmət vermək üçün əsasən istifadə olunur.
Melittis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Flamenkin
thumb|Flamenkin. Flamenkin  — İspaniyanın Əndəlus mətbəxinə xas olan yemək. Yemək donuz ətindən hazırlanır, ona suxarı, yumurta əlavə olunur və qızardılır. Flamenkin öz adını qırmızı rəngdə olduğu üçün almışdır. İspanlar yeməyin adını Müqəddəs Roma imperatoru V Karlla birlikdə İspaniyaya gələn qızılı saçlı flamandların adı ilə adlandırmışlar. Flamenkini bəzən pendirdən və kolbasadan da hazırlayırlar. Flamenkin süfrəyə çox vaxt kartof püresi və mayonezlə birlikdə verilir.
Dilleniales
—  aləminə aid bitki dəstəsi.
Xristofor Danç
Xristofor Danç — Dallas-Fort-Uort metropleksindəki xəstəxanalarda işləyərkən bir çox xəstənin onurğasının zədələnməsi və iki xəstənin ölümü ilə nəticələnən ciddi səhvlərə görə Dr. D və Dr. Death (Doktor Ölüm) ləqəbli keçmiş amerikalı neyrocərrah.
Mali i Qrames
Mali i Qrames ― Korab dağ silsiləsinin Albaniya hissəsində yerləşən dağ. Mali i Qramesin hündürlüyü 2345 metr yüksəkliyə çatır. Dağın ətrafında bir çox göl yerləşir, onlar içərisində eyni adı paylaşan Qrames gölü də yer alır, hansı ki eyni zamanda Korab dağının ən böyük gölüdür. Məkan Korab dağından təxminən kilometr yarım qərbdədir, hansı ilə ki, o, uzun silsilə vasitəsi ilə birləşir.
Qrames olaraq zirvənin özü, eyni zamanda Korab silsiləsinin təxminən səkkiz kilometr uzunluğundakı bütün cənub-qərb qolu adlanır. Şimal hissədə Qrames axını dərin kanyondan terasa axır. Onun şərqində Qrames gölünə (dəniz səviyyəsindən təqribən 1750 metr hündürlükdə) rast gəlmək olar.
Qramesi əhatə edən bölgədə bir neçə gips yatağı tapılıb. Bölgədə təbii abidələr içərisindən "Karst i Malit të Bardhë", "Pasqyrat e Gramës"də selen yatağı və "Bjeshka e Zonjave"də kar relyef formalarının xatırlatmaq olar.
Dağın şimal tərəfində Mali i Qrames dik qayalarla qırılır. Cənub-qərbdəki kəndlərdən dağın şimal-şərqindəki mövsümi otlaqlara əsas giriş zirvədən keçir. Cənub tərəfdə Seryan və cənub-qərbdə Zimur dəniz səviyyəsindən 1300 metr yüksəklikdə yerləşən dağın ən yüksək kəndləridir. Cənub-qərbdə 650 metr yüksəkliyində təxminən yeddi kilometr uzaqlıqda daha düz qatda bölgənin paytaxtı Peşkopi şəhəri yerləşir.
Asiya dəyərləri
Asiya dəyərləri – 1990-cı illərdə Cənub-Şərqi və Şərqi Asiya xalqları üçün ümumi olan cəmiyyət, mədəniyyət və tarix elementlərini müəyyən edən siyasi ideologiya idi. İnsanları iqtisadi və sosial rifahı üçün birləşdirmək üçün ümumi cəhətlərdən, məsələn, kollektivizm prinsipindən istifadə etmək nəzərdə tutulurdu. Bu, ümumbəşəri insan hüquqlarının Avropa idealları ilə ziddiyyət təşkil edirdi. Bu konsepsiya Mahathir Məhəmməd (Malayziyanın Baş Naziri, 1981–2003, 2018–2020) və Li Kuan Yu (Sinqapur Baş Naziri, 1959–1990) və digər Asiya liderləri tərəfindən müdafiə edilmişdir. Bundan tez-tez qeyri-demokratik liderlər tərəfindən siyasi opponentlərə qarşı təzyiqlərə haqq qazandırmaq üçün istifadə edilmişdir, bu, "insan hüquqları Asiya dəyərlərinin bir hissəsi deyil"səbəbi ilə insan hüquqlarının pozulması kimi təsvir edilmişdir.
Tarixi
Tarixən ortaq bir "Asiya" kimliyi olmamışdır və vahid coğrafi regional kimlik anlayışı 20-ci əsrdə məşhur olduğu dövrdə, şübhəsiz ki, Asiya ilə məhdudlaşmırdı. Asiya dəyərləri Çin Xalq Respublikasında, Çin Respublikasında (Komintang dövründə Tayvan), Malayziyada (Mahathir Məhəmməd dövründə), Sinqapurda (Li Kuan Yunun rəhbərliyi altında), İndoneziyada, Cənubi Koreyada və Yaponiyada (bəlkə də İkinci Dünya Müharibəsindən əvvəlki dövr) Qərbdə Asiya dəyərlərinin öyrənilməsi Asiyanı başa düşmək və regionla daha yaxın əlaqələr qurmaq üçün bir yol kimi qəbul edilirdi.
Onun Malayziya və Sinqapurdakı tərəfdarları iddia edirlər ki, bu konsepsiya İslam, Konfutsiçilik və Hinduizmi uzlaşdırmağa kömək edir və Qərb fəlsəfəsindən fərqli olaraq birləşdiricidir. bir millətin taleyini iqtisadiyyatı və ya siyasəti ilə deyil, mədəniyyəti ilə müəyyən edəcəyini müdafiə etdi.
Xatun Əliyeva
Xatun kimi tanınan Nərgiz Aydın qızı Əliyeva (28 noyabr 1977, Bakı şəhəri) — azərbaycanlı estrada müğənnisi.
Asiya dəyərləri
Tarixi
Yaponiyada "Şərq idealları" anlayışı Qərbə meydan oxuduğundan və yeni Asiyada Yapon liderliyi imkanını təklif etdiyi üçün bəzi millətçi dairələrdə qəbul edilmişdir.Bəziləri 1960–1980-ci illərdə Şərqi və Cənub-Şərqi Asiya ölkələrinin iqtisadi uğurlarını "Asiya dəyərləri" adlandırırlar; Totalitarizm və liberal demokratiyaya alternativ olan üçüncü yol onu Asiya siyasi modelinə bağlayır. Liberal Demokrat Partiyasının 1955-ci ildən bəri demək olar ki, fasiləsiz hakimiyyətdə olduğu 1955-ci il Sistemi altında Yaponiyanın iqtisadi möcüzəsi bu siyasi modelin uğurunun nümunəsi kimi istifadə olunur.
Xatun Əliyeva
Həyatı
Nərgiz Əliyeva 1977-ci il oktyabrın 28-də Bakı şəhərində anadan olub. 2002-ci ildə Tibb Kollecini bitirib. Buna baxmayaraq, o, tibb bacısı yox, müğənni olmaq istəyib. Vaxt keçdikcə, Xatun təxəllüsünü seçmiş Əliyeva bu sənəti dərindən öyrənməyə başlayıb. İlk olaraq, Konservatoriyada Ofeliya xanımdan vokal dərsləri alır, musiqi sahəsində bilgilərini artırır, tanınmış müğənnilərlə el şənliklərinə gedir.
Asiya dəyərləri
Tarixi
"Asiya dəyərləri" 1997-ci ildə Honq-Konqun Çinə təhvil verilməsi planında da aydın görünürdü.
Xatun Əliyeva
Yaradıcılığı
Peşəkar səhnəyə gəlməsində isə prodüsser Rəhman Əliyevin rolu olur. Onunla iş birliyi qurur. 12 mahnıdan ibarət albom yazdıraraq, səhnəyə qədəmlərini qoyur. İlk vaxtlarda iki klip çəkdirsə də, ilk klipinə qadağa qoyulur. Əlavə edək ki, müğənninin ilk klipini rejissor Aqil M. Quliyev çəkib. İkinci klipi isə Rəhman Əliyev tərəfindən çəkilir. "Qayıt gülüm"adlı mahnıya çəkilən klip 2007-ci ildə efirlərdə nümayiş olunmağa başlayır. Müğənninin mahnıları artıq radio dalğalarında səslənir, ard-arda yeni mahnılar üzərində işləyir. Xatunun "Səndən ötrü"klipi hit olur. Klip 2007-ci ildə tamaşaçılara təqdim olunur. Zaman keçdikcə, müğənni maqazin verilişlərində, efirlərdə tez-tez görünür. "Qara nöqtə"adlı klipi işıq üzü görür. 2008-ci ildə "Limitin bitdi" albomunu çıxarır. Albomda 15 mahnı yer alır. Bir-birinin ardınca, "Tənhayam", "Çıxma qarşıma", "Xanım Xatun", "Sən gəlmədin" , "Aramadın" mahnıları məşhurluq qazanır. "Qaynana" mahnısı isə müğənnini daha da populyar edir. Xatun eyni zamanda ölkədən kənar Rusiyada, Türkiyədə, İsveçrədə baş tutan konsertlərdə çıxışlar edir. Onu digər müğənnilərdən fərqləndirən cəhət parodiya qabiliyyətinin olmasıdır. Bu parodiyalar həmkarları arasında bəzi narazılıqlar yaratsa da, ona tamaşaçı sevgisi qazandırır. Müğənninin bu bacarığını görən rejissorlar onu aparıcı olaraq, efirə dəvət edirlər. ATV kanalında Xatunun təqdimatında "Zarafat-Zarafat" adlı axşam şousu yayımlanır. 2017-ci ildə müğənninin səhnəyə gəlişinin 10 illiyi tamam olacaq. Müğənniliklə yanaşı, aktrisalığı da bacaran Xatun bir neçə serialda rol alıb. Müğənniyə filmlərə çəkilmək üçün təkliflər gəlir.
Marsın terraformalaşdırılması
thumb|200px|Marsın yaşamaq üçün əlverişli hala gətirilməsinin təsviri
Marsın terraformalaşdırılması - Planetar mühəndislik vasitəsilə Marsın davamlı və təhlükəsiz bir şəkildə, gələcək dövrlərdə insanlığa ev sahibi edəbiləcək böyüklükdə ətraf mühitin yaradılması, iqliminin və səthinin tamamilə dəyişdirilməsiylə bağlı hipotetik proses.
Bəzilərinin bugünkü vəziyyətdə iqtisadi və təbii resurs xərcləri cəhətdən əlçatmaz olaraq göründüyü bir neçə terraformalaşdırma konsepsiyası mövcuddur. 2019-cu ildə Marsın dünyalaşdırılmasının mümkün olub-olmaması ilə bağlı fikir ayrılıqları var. Xüsusilə də, ekspertlər Marsın terraformalaşdırılması üçün əsas lazımlı olan mövcud CO2 miqdarının yetərli miqdarda olması fikrini qəbul etmirlər.
Şahinlər
Şahinlər Çili Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus aerobatika eskadronudur. Uçuşlar üçün Extra EA-300 təyyarələri istifadə olunur. Komandada 9 pilot var. Komanda mürəkkəb, yüksək riskli manevrlərin oxşarlığına görə Kral Hərbi Hava Qüvvələrinin Qırmızı Oxlarına bənzədilə bilər. Eskadron Argentina, Ekvador, Braziliya, Birləşmiş Krallıq, Belçika, ABŞ, Kanada, İsrail, Fransa, Peru, Uruqvay və Boliviyada uçuşlar həyata keçiriblər.
Kipr Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində
Kipr Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinə 1981-ci ildə qoşulmuş və ümumilikdə 36 dəfə müsabiqədə iştirak etmişdir. Ada ölkəsi iştirak etdiyi illər ərzində heç vaxt müsabiqədə qələbə qazana bilməmişdir və əldə etdikləri ən yüksək nəticə 2018-ci ildə Eleni Fureyranın ifa etdiyi "Fuego" mahnısı ilə 2-ci yeri qazanmaqları olmuşdur.
Kipr 21 dəfə yunan, 13 dəfə ingilis, bir dəfə fransız və bir dəfə isə yarı yunan və yarı italyan dilində səslənən mahnılar ilə Avroviziyada təmsil olunmuşdur. 1998-ci ildə müsabiqədə SMS səsverməsinin tətbiqindən sonra Kipr hər il Yunanıstana, Yunanıstan isə Kiprə maksimum xallarını vermişdir. Bu ardıcıllıq ilk dəfə 2015-ci ildə Kiprin Yunanıstana 8 xal, Yunanıstanın isə Kiprə 10 xal verməsi ilə pozulmuşdur.
Kipr böhranı səbəbindən Türkiyə və Kipr 2004-cü ilə kimi bir-birinə səs verməmişdir. İlk dəfə İstanbulda keçirilən müsabiqədə Kipr Türkiyəyə 4 xal, Türkiyə isə Kiprə 1 xal vermişdir.
Kipr 1988-ci ildə Avroviziyanın qaydalarını pozaraq, daha öncə səsləndirilmiş bir mahnını müsabiqəyə göndərmək cəhdinə görə həmin müsabiqədən diskvalifikasiya edilmişdir. Eyni zamanda ölkə bir neçə il ard-arda göstərdiyi zəif nəticələr səbəbindən 2001-ci ildə müsabiqədən bir illik kənarlaşdırılmışdır. 2014-cü ildə isə Kiprin CYBC telekanalı maliyyə problemləri səbəbi ilə Avroviziyada iştirakdan imtina etmiş və 2015-ci ildə Kipr yenidən müsabiqəyə geri dönmüşdür.
Təmsilçilər
{{legend|gold|Qalib}} {{legend|silver|İkinci yer}} {{legend|#cc9966|Üçüncü yer}} {{legend|#FE8080|Sonuncu yer}}
Kenciro Takayanaqi
– Yaponiya elektrik mühəndisi və televiziyanın qabacıllarından biri. "Yaponiya televiziyasının atası" hesab olunur.
Həyatı
Kenciro Takayanaqi 1899-cu ildə Yaponiyanın Şizuoka prefekturasında doğulmuşdur. 1921-ci ildə Tokio Ali Texniki Məktəbindən məzun olmuşdur. 1930-cu ildə Hamamatsu Ali Texniki Kollecinin professoru olmuşdur. Daha sonra 1937-ci ildə Yaponiya Yayım Korporasiyasına qoşulmuşdur. 1946-cı ildə JVC şirkətinə qoşulduqdan sonra NHK-nin Texniki Laboratoriyasının direktoru təyin edilmişdir. Daha sonra JVC şirkətinin vitse-prezidenti olmuşdur.
Takayanaqi 1926-cı ildə Yaponiyada ilk televiziya ötürücüsünü hazırlamış, 1933-cü ildə isə Vladimir Zvorikindən cəmi bir neçə ay sonra ikonoskopu ixtira etmişdir. O, Takayanaqi tipli televiziyanı inkişaf etdirmişdir. 1981-ci ildə "Mədəniyyət" ordeni, 1989-cu ildə isə "Müqəddəs xəzinə" ordeni ilə təltif olunmuşdur. Takayanaqi 1990-cı ildə Yokosuka şəhərində ölmüşdür.
I Aleksandr sarayı
I Aleksandr sarayı — Rusiyanın Taqanroq şəhərində, Qreçeskaya küçəsi 40-da yerləşən, 1825-ci ildə Rusiya imperatoru I Aleksandrın öldüyü rus klassikizmi üslubunda tikilmiş malikanə.
Bina 1806-cı ildə inşa edilmiş və fərqli sahiblərə məxsus olmuşdur. Bunlardan ən məşhuru Taqanroq Qubernatoru Pyotr Papkov idi. Rus imperatoru I Aleksandr orada iki dəfə – 1818 və 1825-ci illərdə qaldı. Ölümündən sonra binanı dul qalmış imperatriçə Elizabet Alexeievna satın aldı və Rusiyada İmperatora həsr edilmiş ilk xatirə muzeyi quruldu. I Aleksandr sarayına gələnlər arasında Rusiya imperatoru II Aleksandr və III Aleksandr, şairlər Aleksandr Puşkin və Vasili Jukovski, rəssam İvan Ayvazovski, maarifçi xalq komissarı Anatoli Lunaçarski və başqaları da var idi.
1864-cü ildən başlayaraq 12 il ərzində köşkdə imperatorun şərəfinə qurulmuş Xaç Ucaltma Kilsəsində Pavel Çexov (Anton Çexovun atası) tərəfindən idarə olunan bir həvəskar xor oxuyur. 1860-cı illərin sonu -1870-ci illərin əvvəllərində Aleksandr, Nikolas və Anton Çexov qardaşları xorda iştirak etmişdir. 1928-ci ildə xatirə muzeyi bağlandı və bəzi eksponatlar Alferaki Sarayına köçürüldü.
Hal-hazırda I Aleksandr sarayının binasında "Beryozka" adlı uşaq sanatoriyası yerləşir.
Ərkəvan
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Splenektomiya
Splenektomiya üçün ümumi göstərişlərə travma, şişlər, splenomeqaliya və ya oraq hüceyrəli anemiya və talassemiya kimi hematoloji xəstəliklər daxildir.
Təsnifatı
Dalaq qarın boşluğunda mədənin yanında yerləşən orqandır. Qanı süzən, yad cisimləri, zədələnmiş və köhnəlmiş eritrositləri çıxaran qırmızı pulpadan ibarətdir. O, həmçinin dəmir, eritrositlər və trombositlər üçün saxlama yeri kimi fəaliyyət göstərir. Dalağın qalan hissəsi (25%) ağ pulpa kimi tanınır və bədəndəki ən böyük ikincili limfoid orqan olan böyük limfa düyünləri kimi fəaliyyət göstərir.
Normal limfa funksiyasına əlavə olaraq, ağ pulpada dalaq makrofaglarının Streptococcus pneumoniae kimi kapsullaşmış bakteriyaları öldürməkdə (faqositləşdirmədə) xüsusilə rolu var.
Dalaq malyariya, mononükleoz kimi müxtəlif xəstəliklərdə və daha çox limfoma və ya leykemiya kimi limfa damarlarının xərçənglərində böyüyür.
Cərrahi yanaşmaların təsnifatı
Splenectomy-scar|thumb|200px|Splenektomiyadan sonra çapıq
Torakoabdominal giriş — torakolaparotomiya vasitəsilə qarın və sol plevra boşluqlarının eyni vaxtda açılması ilə.
Cərrahi əməliyyatı
Cərrahi əməliyyatı 2 növ olur və ümumi anesteziya altında aparılır:
Yan təsirləri
Splenektomiya sepsis riskinin artmasına səbəb olur. Xüsusilə balaca uşaqlarda ölümlə nəticələnə bilən splenektomiyalı xəstələrdə sepsisə yoluxma riskinin splenektomiyası olmayan xəstələrə nisbətən 10-20 dəfə yüksək olduğu aşkar edilmişdir.
DSNP
DSNP (Distributed Social Networking Protocol) — e-poçt kimi mərkəzləşdirilməmiş bir sosial şəbəkə yaratmaq üçün hər kəsə əməkdaşlıq etməyə imkan protokol.
Müasir sosial şəbəkələrin istifadəçilərinin gözlədiyi tərzdə özəl kommunikasiyaları dəstəkləyən açıq texnologiyadır. Layihə dayandırılsa da, protokolun hazırkı versiyası 0.6-dır. Aparıcı müəllif Adrian Thurstondur.
Vüqar Məcidov
Vüqar Məcidov (tam adı Vüqar Səfər oğlu Məcidov; d. 2 iyul 1977, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Azərbaycan karateçisi və taekvondoçusu. Əməkdar məşqci.Karate üzrə 2 dəfə Dünya, 2 dəfə Avropa çempionu.Taekvondo üzrə bir neçə beynəlxalq turnirlərin qalibi,dünya və avropa çempionatlarının iştirakçısı.4 qat respublika çempionu.
Həyatı
Vüqar Məcidov 2 iyul 1977-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 7 yaşından Karate ilə məşğul olmağa başlayıb. 1992-ci ildə "Dinamo" İdman Cəmiyyətinin karate bölməsində ilk olaraq Əhməd Hətəmovdan dərs almış, sonra Hidayət Şabanovun məşqlərində davam edib. Taekvondo idman növü üzrə məşqləri isə yığma komandanın baş məşqçisi Ələkbər İmanquliyevin rəhbərliyi altında keçib. Karate üzrə 2-ci DAN, Taekvondo üzrə isə 5-cü DAN qara kəmər sahibidir. Əmakdar məşqçi Vüqar Məcidov Karate və Taekvondo Federasiyaslnln qabaqcıl məşqilərindan biridir. 2004-cü ildən Azərbaycan Taekvondo Federasiyasının "Fərasət" İdman klubuna rəhbərlik edir.2017 ci ildə Əməkdar məşqçi adına layiq görülüb.
Təhsil
1993-cü ildə Cəfər Cabbarlı adına 187 saylı orta məktəbi bitirib.
Hərbi xidməti
1998-1999-cu illərdə hərbi xidmətini "Dinamo"da keçmişdir.
Karate
Karate üzrə 2 dəfə Dünya, 2 dəfə Avropa çempionu adını qazanıb. Dəfələrlə Dünya və Avropa çempionatlarının gümüş, bürünc mükafatlarını qazanıb.
Taekvondo
İlk dəfə 2002-ci ildə Taekvondo üzrə Respublika çempionatına qatılıb. ilk cəhdindən finala çıxaraq gümüş medala layiq görülüb. Daha sonra 4 dəfə - 2004, 2005, 2007 və 2008-ci illərdə Azərbaycan çempionu olub. Bir çox beynəlxalq turnirlərin qalibi və mükafatçısıdır.
Borxa Mayoral
Boxa Mayoral Moya-Real Madrid-in hücumçusu. Boxa Mayoral 5 aprel 1997-ci ildə İspaniyanın Parla şəhərində doğulub.Karyerasına İspaniyanın Real Madrid B klubunda başlayıb. Karyerasını sonradan Real Madridin əsas heyətində davam etdirib. 2016-cı ildə isə icarə əsasında İngiltərənin Volsfruq kamandasında davam edib. 2017-ci il yay transfer pəncərəsində isə icarə müdddəti bitdiyindən Real Madridə yenidən qayıtdı.
Real Madrid
2007-ci ildə Panama klubundan Real Madridə transfer olundu. Burada o, Real Madridin B Klububda oynamağa başladı. 2014-cü ildə isə Real Madridin B klubunda oynamağa başladı. 2014–2015 mövsümündə Borxa La Liqanın bütün oyunlarına çıxdı. Bu oyunlarda o,rəqib qapılarına 17 qol vurdu.
Volsfruq
Real Madriddəki uğurlu çıxışından sonra İngiltərənin "Volsfruq" komandasının diqqət mərkəzinə düşür. Beləliklə, 22 iyul 2016-cı ildə Borxanı Volsfruq 1 illik müqavilə ilə icarəyə götürür. Burada Borxa 19 oyun keçirərək rəqib qapılarına 2 qol da vura bilib.
Real Madrid
2017-ci il yay transfer pəncərəsində Real Madrid icarə əsasında Volsfruqda icarə əsasında oynayan hücumçusu Boxanı geri qaytardı.
Tabiin
Tabiin (اَلتَّابِعُونَ) — Məhəmməd peyğəmbəri görməmiş, səhabələrlə görüşmüş və onların vasitəsilə peyğəmbərdən hədis rəvayət etmiş şəxslərə deyilir. Onlar səhabələrin ətrafında olduqlarına və öz biliklərini onlardan aldıqlarına görə "tabiin" adlanırlar. Tabiin sözünün hərfi mənası səhabələrə tabe olanlar, ardıcıllar anlamındadır. Hədis rəvayətçilərinin ikinci nəslini tabiinlər təşkil edir. Tabiinin şagirdlərinə və onlardan hədis rəvayət edənlərə "təbəi-tabiin" deyilir (yəni tabiinə tabe olanlar, tabiindən rəvayət edənlər).
Tərifi
Tabiin dövrü peyğəmbərin vəfatından sonra (hicri 11) başlamış və hicri 180-ci ildə sona çatmışdır.
NGC 7266
NGC 7266, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Dolça bürcü istiqamətində yerləşir. Sa tipli. tərəfindən ildə 121.92 sm (48 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Tabiin
Tərifi
İslam fiqhi Quranda deyilənlərə əsaslanır, əgər birmənalı şərh yoxdursa, o zaman peyğəmbərin hədislərimə müraciət olunur, əgər onlarda da yoxdursa, tələbələrinin hədislərinə və s. baxılır.
Tabiin hədisləri İslam fiqhində mühüm mərhələdir. Yalnız Quran, Sünnə və səhabələrin hədisləri daha üstündür.
Tabiin müsəlmanlar və İslam mədəniyyəti üçün böyük maraq kəsb edir, çünki onlar bilavasitə səhabələrdən bilik almış, onu ötürmüş və İslama sədaqətlə xidmət etmişlər.
Tabiinin üç kateqoriyası var:
Quran Tabiin haqqında buyurur:
Tabiinlərin siyahısı
Tabiinlərin sayı haqqında heç bir məlumat yoxdur, lakin səhabələrin tərcümeyi-hallarını təsvir edən kitablarda 10-12 min nəfər olması ehtimal edilir. Ən tanınmışları aşağıdakılardır:
Tabiin qadınlar:
Sofiya İonesku
Sofiya İonesku-Oqrezeanu — dünyada ilk qadın neyrocərrah.
Karyerası
O, Dumitru Baqdasarın rəhbərliyi altında İonel İonesku və Konstantin Arseni ilə bir komanda yaradaraq 9 nömrəli xəstəxanada 47 il neyrocərrah kimi çalışıb. Onlar Rumıniyada neyrocərrahiyyənin inkişafına kömək edən daha sonra "Qızıl Komanda" adlanan Rumıniyanın ilk neyrocərrahiyyə komandasını yaratdılar.
Cərgəvər
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Ad hoc hipotezi
thumb|Əgər kimsə [[Leprekon|leprekonlara inanmaq istəyirsə, ad hoc hipotezlərdən istifadə etməklə (məsələn, "onlar görünməzdir", sonra "onların motivləri mürəkkəbdir" və s. əlavə etməklə) səhv olmaqdan boyun qaçıra bilər.]] Ad hoc hipotezi (ad hok kimi tələffüz olunur; lat. ad hoc — "məqsədəmüvafiq") — elm və fəlsəfədə nəzəriyyəni yanlışlanmadan xilas etmək üçün ona əlavə edilən hipotez. Çox vaxt ad hoc hipotez nəzəriyyədə gözlənilməyən anomaliyaları dəyişdirilməmiş formada kompensasiya etmək üçün istifadə olunur.
Elmi ictimaiyyətdə
Elm adamları tez-tez onları dəstəkləmək üçün tez-tez, dəstəklənməyən düzəlişlərə arxalanan nəzəriyyələrə şübhə ilə yanaşırlar. Bunun səbəbi, əgər nəzəriyyəçi bunu seçirsə, onların əlavə edə biləcəyi ad hoc fərziyyələrin sayında heç bir məhdudiyyət yoxdur. Beləliklə, nəzəriyyə getdikcə mürəkkəbləşir, lakin heç vaxt saxtalaşdırılmır. Bununla belə, bu, çox vaxt nəzəriyyənin proqnozlaşdırıcı gücünə baha başa gəlir. Ad hoc fərziyyələr çox vaxt psevdoelmi subyektlər üçün xarakterikdir.
Ad hoc fərziyyə mütləq yanlış deyildir; bəzi hallarda nəzəriyyəyə cüzi dəyişiklik etmək ehtiyacı yaranır. Məsələn, Albert Eynşteynin statik bir kainata icazə vermək üçün ümumi nisbilik nəzəriyyəsinə kosmoloji sabiti əlavə etməsi ad hoc idi. O, sonradan bunu özünün "ən böyük səhvi" adlandırsa da, bu, qaranlıq enerji nəzəriyyələrinə uyğun ola bilər.
Yad Vaşem
Yad Vaşem — İsrailin Holokost qurbanlarına həsr olunmuş rəsmi memorialı. Bu, öldürülən yəhudilərin xatirəsini qorumağa, nasistlərə qarşı mübarizə aparan yəhudilərə və ehtiyacı olan yəhudilərə fədakarlıqla kömək edən qeyri-yəhudilərə həsr olunmuşdur. Yad Vaşem həm də xüsusilə Holokost fenomeni və bütövlükdə soyqırım ilə bağlı araşdırma mərkəzi kimi xidmət edir.
Ayıdöşəyikimilər
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinə aid bitki fəsiləsi.
Kukes
Kukes — Albaniyada şəhər.
Əhalisi
2011-ci ildə şəhərin əhalisi 16,719 nəfər olmuşdur.
İdman
thumb|[[Zekir Emeri stadionu|"Zekir Emeri" stadionu]] "Kukesi" futbol klubu bu şəhəri təmsil edir. Klub ev oyunlarını Kukesin 5000 tamaşaçı tutumuna malik "Zekir Emeri" stadionunda keçirir.
Xamur
Xamur — Ağrı ilinin ilçəsi. Düşmən işğalından qurtuluş günü 14 apreldir.
Tarixçə
Osmanlı hakimiyyəti dövründə 1864-cü ildə inzibati bölgü islahatları həyata keçirildikdən sonra Şərqi Bəyazid sancaqlığının tabeliyində olan Xamur 1915-ci ildə rus işğalı altına alındı. 1918-ci ildə rus işğalından xilas edildi.
Coğrafiya
Xamur ilçəsi, şəhər mərkəzindən 15 km məsafədə yerləşir. İlçə əhalisinin əksəriyyəti kənd yerlərində yerləşir. Rayon təsərrüfatında heyvandarlıq ön sıralarda yer alır. Daşlıçay rayonun şərqində, qərbdə Tutak, şimalda Ağrı (şəhər) və cənubda Patnos ilçələri yer alır. 46 kənd, 55 kənd və 4 məhəllə var. Kəndlər əsasən rayonun cənubundakı kələ-kötür ərazilərdə salınmışdır. İlçənin cənubunda Aladağlar, qərbində isə Murad çayı yer alır.
Ophioglossales
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinə aid bitki dəstəsi.
Azərbaycan xəbər saytlarının siyahısı
Azərbaycan xəbər saytlarının siyahısı — Azərbaycanda fəaliyyət göstərən xəbər saytlarının siyahısı.
Zekir Emeri stadionu
Zekir Emeri stadionu — Albaniyanın Kukes şəhərində yerləşən stadion. 5000 tamaşaçı tutumuna malikdir. "Kukesi" futbol klubu ev oyunlarını bu stadionda keçirir.
Nurəhməd Ulubəyov
Ulubəyov Nurəhməd Hacıbəy oğlu (2 iyun 1995, Bakı, Azərbaycan — 7 oktyabr 2020, Füzuli, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin könüllü əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Haqqında
Ulubəyov Nurəhməd Hacıbəy oğlu 2 iyun 1995-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. 2001-2012-ci illərdə Xətai rayonu 25 nömrəli tam orta məktəbdə orta təhsil alıb. Elə həmin ildə M.V.Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin Bakı filialının İqtisadiyyat fakultəsinə daxil olur. Ali təhsilini başa vurduqdan sonra 2016-2017-ci illərdə həqiqi hərbi xidmətdə olub.
2020-ci ilin sentyabr ayının 21-də Nurəhmədi Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Xətai Rayon İdarəsi tərəfindən həqiqi hərbi xidmətə ehtiyatdan çağırılmışdır.
2020-ci ilin sentyabr ayının 27-si tarixdən erməni separatçılarının milli  və düşmənçilik niyyəti ilə yaratdıqları qanunsuz silahlı birləşmələrinin Füzuli-Cəbrayıl-Xocavənd rayonları istiqamətində hücumunun qarşısının alınması ilə əlaqədar könüllü olaraq döyüşlərə qatılır və ön cəbhədə döyüşür.
Vətənimiz Azərbaycan uğrunda döyüşlərdə hərbi anda sadiq qalaraq Cəbrayıl və Füzuli rayonlarının azad olunması uğrunda döyüşür, mərdlik və mətinlik nümayiş edərək 2020 cı ilin Oktyabr ayının 7 - də Füzuli rayonunun azad olunması uğrunda gedən döyüşdə ön cəbhədə döyüş meydanında qəhrəmancasına Şəhidlik zirvəsinə ucalmışdır.
Oktyabr ayının 9-u Ulubəyov Nurəhməd Hacıbəy oğlu əbədi olaraq 2 saylı Fəxri və Şəhidlər xiyabanında torpağa tapşırılır. Vətən uğrunda, Cəbrayılın azad olunmasına görə və Füzulinin azad olunmasına görə Medalları ilə təltif olunur.
Nişanlı idi.
Gülərüzlüyü, zarafatçılığı və saf ürəyi ilə yaddaşlarımızda daim yaşayacaq.
İran Aseman Hava Yolları reys 3704
İran Aseman Hava Yolları reys 3704 - İranın Tehran şəhərindən Yasuc şəhərinə planlanmış daxili uçuş reysi. 18 fevral, 2018-ci ildə İran Aseman Hava Yollarına məxsus ATR 72-212 təyyarəsi Səmirom yaxınlığında Zaqros dağlarının Dena zirvəsində qəzaya uğrayıb. Təyyarədə olan 59 sərnişin və 6 ekipaj üzvünün hamısı hәlak olub.
Təyyarə
İran Aseman Hava Yollarının sahib olduğu 29 təyyarə arasında 6 ədəd ATR təyyarəsi vardı. ATR-lərin 3-ü hələdə fəaliyyətdədir.
Qəza
Tehran şəhərinə məxsus Mehrabad Beynəlxalq aeroportundan Yasuc şəhərində yerləşən Yasuc aerportuna ölkə daxili uçuş planlanmışdı. Təyyarə Tehrandan təxminən 04:30-da (UTC) havalandı və təxminən bir saat sonra Dena dağına çırpıldı. Təyyarədə olan 59 sərnişin və 6 ekipaj üzvündən sağ qalan olmadı.
NGC 2399
NGC 2399, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Kiçik Köpək bürcü istiqamətində yerləşir. *3 tipli. tərəfindən ildə 38.1 sm (15 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Ernest Qyoka
Ernest Qyoka (Ernest Gjoka) — Albaniyanın "Kukesi" futbol klubunun baş məşqçisi (2016-cı ildən).
Nargis (jurnal)
Nargis — 13 dekabr 2012-ci ildən etibarən Nargis nəşriyyat evində dərc olunan dəb və incəsənət haqqında konseptual jurnaldır.
Haqqında
Nargis jurnalının ilk sayının təqdimatı 2013-cü il yanvarın 13-də M. V. Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin Bakı filialının rektoru, jurnalın adını daşıdığı professor Nərgiz Paşayevanın doğum günü keçirilib. Təqdimatda Azərbaycanın birinci xanımı Mehriban Əliyeva iştirak etmişdir.
Beynəlxalq nəşrlər
Nargis jurnalının Gürcüstan versiyasının rəsmi təqdimatı 22 dekabr 2014-cü il tarixində Tbilisidə keçirilmişdir. Nargis Georgia-nın baş redaktoru model və Tbilisi Moda Həftəsinin təşkilatçısı Tako Çheidzedir, üz qapağının əsas qəhrəmanı isə Gürcüstanın ilk birinci xanımı Maka Çiçua idi.
Çay (bitki)
thumb|Camellia sinensis
Tarix
Ümumən Şərq ölkələrində və bəzi Avropa ölkələrində geniş istifadə olunur. Hazırlanma texnologiyasından asılı olaraq 4 növü vardır: qırmızı (oolonq), sarı, qara və yaşıl. Çay bitkisi ilk dəfə Qafqazda 19-cu əsrin 40-cı illərində Qafqaz canişini Vorontsovun göstərişi ilə Suxumidə əkilmişdir. Təcrübələr uğurlu olduğundan onun Qafqazda artırılması işləri 1876-cı illərdən başlanmışdır. Güman olunur ki, Azərbaycanda 1892-ci illərdə təcrübə üçün gətirilmiş sortlar Lənkəran, Car-Balakən rayonlarında sınaqdan uğurla çıxmışdır.
Dünyada hər il təxminən 1120 ton hazır çay istehsal olunur ki, onlardan 1-ci yerdə Çin 500 min hektar, 2-cisi Hindistan 338 min hektar, Azərbaycanda isə sovet dövründə 17 min hektar.
Çay Çin, Hindistan və digər Şərqi Asiya ölkələrində yaşayan həmişəyaşıl kol olan Camellia sinensis-in qurudulmuş və ya təzə yarpaqlarının üzərinə qaynar və ya qaynar su tökməklə hazırlanan aromatik içkidir. Çay da nadir hallarda Camellia taliensis yarpaqlarından hazırlanır. Sudan sonra dünyada ən çox istehlak edilən içkidir. Çox müxtəlif çay növləri var; bəzilərinin sərinləşdirici, bir qədər acı və büzücü bir dadı var, digərlərinin isə şirin, qozlu, çiçəkli və ya çəmən notları olan çox fərqli profilləri var. Çay insanlarda ilk növbədə tərkibindəki kofein sayəsində stimullaşdırıcı təsir göstərir.
Çay bitkilərinin vətəni Şərqi Asiyadadır və ehtimal ki, Çinin cənub-qərbində və Birmanın şimalında yaranmışdır. Hua Tuo tərəfindən yazılmış tibbi mətndə çay içilməsi ilə bağlı erkən etibarlı qeyd eramızın üçüncü əsrinə aiddir. Çin Tang sülaləsi dövründə istirahət içkisi kimi populyarlaşdı və çay içmək sonradan digər Şərqi Asiya ölkələrinə yayıldı. Portuqal keşişləri və tacirləri onu XVI əsrdə Avropaya tanıtdılar. XVII əsrdə Hindistanda geniş miqyasda çay əkməyə başlayan ingilislər arasında çay içmək dəb halına gəldi.
Bitki çayı termini Camellia sinensisdən hazırlanmayan içkilərə aiddir. Bunlar meyvələrin, yarpaqların və ya digər bitki hissələrinin, məsələn, itburnu, çobanyastığı və ya rooibos sıldırımlarının infuziyalarıdır. Çay bitkisindən hazırlanan "çay" ilə qarışıqlığın qarşısını almaq üçün bunlar tisanes və ya bitki mənşəli infuziyalar adlandırıla bilər.
Sağlamlığa təsirləri
Çayın bir içki olaraq istifadə edilməsinin bütün tarixi boyu sağlamlığa faydalı olduğu güman edilsə də, bununla bağlı heç bir əhəmiyyətli dəlil mövcud deyil.
İngiltərə Respublikası
Commonwealth of England (Azərbaycan dilində: İngiltərə cəmiyyəti və ya İngiltərə birliyi) 1649-cu ildə İngiltərədə başlayan və sonra İrlandiya və Şotlandiyada davam edən, ikinci İngilis Vətəndaş Müharibəsi və I Çarlzın edamından sonra başlayan respublika tipli idarəetmə dövrü. 19 may 1649-cu ildə Respublika, Rump Parlamenti tərəfindən hazırlanan İngiltərənin cəmiyyət olduğunu elan edən bir bəyannamə ilə (ingilis dilində: “An Act declaring England to be a Commonwealth”, yəni “İngiltərənin cəmiyyət (birlik) olduğunu elan edən akt”) başlamışdır. Dövrün əvvəlində hakimiyyət əsasən Parlamentdə və Dövlət şurasında idi. Bu dövrdə Parlament qüvvələri ilə ona qarşı çıxanlar arasında müharibələr davam etdi, xüsusən də İrlandiya və Şotlandiyada, indi həmin dövrü Üçüncü Britaniya Vətəndaş Müharibəsi adlandırırlar.
1653-cü ildə, Rump Parlamenti məcburi şəkildə dağıldıqdan sonra, Oliver Cromwell, Hökumət səlahiyyətlərini özündə birləşdirərək İngiltərə, İrlandiya və Şotlandiya İttifaqının Dövlət Protektoru Lordu (İngiliscə: Lord Protector) elan edildi, bu dövr Protektora dövrü olaraq tanınır. Kromvelin ölümündən sonra oğlu Richard Cromwellin qısa müddətli hakimiyyətindən sonra 1659-cu ildə üçüncü Protektora Parlamenti dağıldı və Rump Parlament yenidən çağrıldı və 1660-cı ildə monarxiyaya qayıtma prosesi başladı. İcma termini bəzən bütün 1649-1660-cı illər üçün istifadə olunsa da, monarxistlər bu dövrü hökmdarsızlıq dövrü ilə eyniləşdirirlər. Bəzi digər tarixçilər bu müddəti Cromwellin 1653-cü ildə hakimiyyətə gəlişinə qədər olan müddətlə məhdudlaşdırırlar.
thumb|orta|380px|İngiltərənin Respublika olduğunu elan edən bəyannamə
Levon Çorbacıyan
Levon Çorbacıyan — erməni əsilli ABŞ sosioloqu. O, Massaçusets Lovell Universitetinin professoru və Zoryan Müasir Ermənişünaslıq və Sənədləşdirmə İnstitutunun ABŞ bölməsinin direktorudur. Çorbacıyan sosialist və proqressiv siyasətlə məşğuldur, neoliberalizmin tənqidçisidir.
Mokvetsi Masisi
Mokvetsi Erik Kibetsve Masisi — Botsvana Respublikasının hazırkı Prezidenti.
Həyatı
Mokvetsi Masisi Moşupadan uzun müddət millət vəkili və kabinet üzvü olan Edison Masisinin oğludur. Kiçik Masisi Qaboronedə yerləşən Tornhil İbtidai Məktəbi və Maru A Pula Məktəbində təhsil aldı. Qardaşı Tşelanq uzun illər Qərbi Fransistaundan millət vəkili seçilib, digər qardaşı isə hazırda pensiyaya çıxmış ordu generalıdır. Onun Fadi adlı bir bacısı var.
Masisi məktəbdə futbol və tennis yarışlarında iştirak etdi, lakin aktyor olmağı özü üçün önəmli gördü. 1984-cü ildə Qaborone istehsalı olan "Ağla, sevimli Vətən" filminin baş rolunu canlandıraraq xalq sevgisi qazandı. Bir neçə Cənubi Afrika istehsalı olan filmində rol alıb.
1989-cu ildə Masisi Botsvanada Gənclərdə Orta Təhsili Təkmilləşdirmə Layihəsi üzrə çalışan bir neçə FDU müəllimi ilə tanış olduqdan sonra sosial elmlər üzrə magistr dərəcəsi almaq üçün Florida Dövlət Universitetini seçdi. Məzun olduqdan sonra Botsvanadakı UNICEF şöbəsində işə başladı.
Masisi 2002-ci ildə Nyu-York və Əddis-Əbəbədə yerləşən Birləşmiş Millətlər Təşkilatı şöbələrində çalışan mühasib Neo Masvabi ilə evləndi. Cütlüyün bir qızı var.
Masisi xalq arasında "Sisiboy" olaraq çağırılır.
Fəaliyyəti
Masisi 2004-cü il ümumi seçkilərində Motsupa seçki dairəsindən namizəd olan hakim Botsvana Demokrat Partiyasının namizədliyini verdi, lakin uğursuz oldu. 2009 ümumi seçkilərindən öncə BDP-ə namizədlik verdi və seçildi. 2009-cu ilin oktyabrında Prezidentin İşlər və Dövlət İdarəçiliyi Nazirinin köməkçisi vəzifəsinə təyin edildi. Bir ildən biraz çox bir müddətdən sonra nazir köməkçisi olaraq 2011-ci ilin yanvarında Prezident İşləri və Dövlət İdarəetməsi Naziri vəzifəsinə təyin edildi. 2014-cü ilin oktyabrında Parlamentdəki kreslosuna yenidən seçildi və 28 oktyabr 2014-cü ildə Təhsil və Bacarıqların İnkişafı Naziri vəzifəsinə təyin edildi. Ardınca, Masisi Prezident tərəfindən Botsvananın Vitse-prezidenti vəzifəsinə təyin edildi.
Prezident Khama Masisini 5 iyul 2017-ci il tarixində Botsvana Universitetinin Kansleri olaraq təyin etdi. 2008-ci il Botsvana Universiteti Qanununun 7-ci Bölümü ilə uyğun gələn bu təyinat beş il müddətinə təsdiqləndi.
1 aprel 2018-ci ildə Botsvananın 5-ci Prezidenti vəzifəsində and içdi. Prezident seçildikdən sonra Khama hakim Botsvana Demokratik Partiyasını tərk edərək Botsvana Vətənpərvərlər Cəbhəsini qurdu. Khama Masisini fil ovuna qoyulan qadağanı qaldırdığına görə tənqid etdi və Masisini xələfi təyin etməsini "səhv" adlandırdı.
13 oktyabr 2018-ci il tarixində Masisi Botsvana Universitetinin fəxri doktoru adını aldı. Bir qrup şəxs bu qərarı tənqid etdi.
2019 seçkiləri
2019-cu ilin oktyabrında Khamanın müxalifətə keçməsindən və Masisini avtoritarizmdə ittiham etməsindən sonra Masisi Botsvana Prezidenti seçildi. 2019 Botsvana ümumi seçkilərində Masisi səslərin 52.65 faizini alaraq Milli Məclisdə aşkar çoxluq qazandı. Botsvanada 2019 seçkiləri çox mübahisəli keçdi və ana müxalifət olan Demokratik Dəyişiklik Partiyası qanun pozuntuları və seçki saxtakarlığı iddiaları ilə mübahisə doğuran bir sıra iddialar qaldırdı.
Seçki vədləri arasında fil ovuna qoyulan qadağanın qaldırılmasını və homoseksuallığın cinayət məsuliyyətindən çıxarılmasını təklif etdi.
COVID-19 pandemiyası
COVID-19 pandemiyası Masisinin vəzifədə olduğu dövrdə ölkəyə yayıldı. Prezident ölkədə 11 mart 2020-ci il tarixində fövqəladə vəziyyət elan etdi. Bəyannamədən sonra fövqəladə güclər bəzi müxalifət partiyalarının etirazlarına baxmayaraq 2021-ci ilin sentyabrınadək Masisiyə pandemiya ilə sərbəst mübarizə icazəsini verdi. Botsvanada 24 dekabr 2020-ci ildən 3 yanvar 2021-ci ilədək komendant saatı tətbiq edildi və bu da ölkədə narazılıqları yüksəltdi.
Siyasi baxışları
Masisi bir qrup şəxs tərəfindən avtoritar fikirlərə sahib olmaq və Botsvanada demokratiyanın pozulmasında günahlandırılır. Khama Masisinin "müxalifəti boğduğunu" "Financial Times"-a verdiyi müsahibəsində açıqladı.
Masisi Botsvanada fil ovunu dəstəkləyir və fil sümüyü ticarətinə icazə verilməsinin qoruma üçün daha çox maliyyə təmin edəcəyinə inanır. 2019-cu ildə Namibiya, Zambiya və Zimbabve liderlərinə fil ayaqlarından hazırlanmış kürsülər göndərdi və bu, beynəlxalq media qurumlarının tənqidinə səbəb oldu. Masisi sələfi tərəfindən qoyulmuş fil ovuna qoyulan qadağanı ləğv etdi və Botsvananın "Qatili öldür" adlı ovçuluq əleyhinə siyasətini ləğv etdi.
2021-ci ildə Çinin Böyük Britaniyadakı səfirliyi Masisinin Vahid Çin siyasətini dəstəklədiyini bildirdi.
İosif Stalin
İosif Vissarionoviç Stalin — milliyətcə gürcü olan Qafqaz inqilabçısı, sovet siyasi, dövlət, hərbi və partiya xadimi, 21 yanvar 1924-cü ildən 5 mart 1953-cü ilə kimi Sovet dövlətinin lideri, Sovet İttifaqı Marşalı (1943), Sovet İttifaqı Generalissimusu (1945).
Adı və soyadı
Stalinin həqiqi soyadı — İosif Vissarionoviç Cuqaşvili (onun və onun atasının adı gürcü dilində İoseb və Besarion kimi tələffüz olunur), qısaldılmış formada isə — Sosodur. Belə bir versiya yarandı ki, onun soyadı Cuqaşvili — gürcü yox, gürcüləşmiş osetin (Cuqaşev) soyadıdır, ancaq əksər tədqiqatçılar bunu qəbul etmirlər. İnqilaba qədər Cuqaşvili çoxlu təxəllüs və partiya ləqəblərindən istifadə etmişdir. Əsasən Besoşvili (Beso- Vissarion ləqəbinin qısaldılmış forması), Nijeradze, Çijikov, İvanoviç. Bu ləqəblər arasında (Stalini çıxmaq şərtilə) ən məşhuru gürcü folklorundan çıxan "Koba" olmuşdur. Hətta Stalini sonralar da qoca bolşeviklər Koba ləqəbi ilə çağırarmışlar, müharibəyə qədər hətta Voroşilovda onu bu cür çağırarmış. "Stalin" təxəllüsünün kökü mübahisəlidir: bəziləri onun "stal" ( — polad), digərləri isə nart eposu ilə və ya onun tərcüməçisi E. Stalinskinin soyadı ilə əlaqələndirirlər.
Böyük Vətən Müharibəsi illərində Stalin "Vasili" (oğlunun adı ilə əlaqədar) təxəllüsündən istifadə etmişdir. Adətən ona adı və atasının adı və ya hərbi rütbəsi ("yoldaş Sovet İttifaqı Marşalı (Generalissimus)")ilə yox sadəcə "yoldaş Stalin" kimi müraciət etmişlər.
Uşaqlığı və gəncliyi
thumb|200px|right|Stalinin gəncliyi, 1912-ci il Rəsmi versiyaya görə 21 dekabr 1879-cu ildə və ya metrit kitabındakı qeydə əsasən 6 dekabr 1878-ci ildə Gürcüstanda Qori şəhərində anadan olmuşdur. Ailədə üçüncü uşaq olmuşdur, iki ilkinlər uşaqlıqda ölmüşdür. Onun doğma dili gürcü dili olmuşdur, rus dilini sonra öyrənmişdir, lakin həmişə hiss olunacaq gürcü ləhcəsi ilə danışmışdır. Lakin Stalinin əsl atası yəhudi səyyah Nikolay Prjevalski olmuşdur. Buna görə Stalini gürcü hesab etmək olmaz. O, yəhudi olmuşdur.
Kasıb çəkməçinin və qala kəndli qızının ailəsində böyümüşdür. İosifin 11 yaşı olanda atası vəfat etmişdir. 1888-ci ildə İosif Qoridə möhkəm nizam-intizam höküm sürən kilsəyə, 1894-cü ildə isə Tbilisidə seminariyaya daxil olur. Lakin buranı qurtara bilməyib oradan qovulur (rəsmi versiyaya görə Marksizmin təşviqatına görə). Daima lider olmağa çalışmış və yaxşı oxumuşdur, anasının istəyi əsasında öz karyerasını kilsədə qurmaq istəyir. Təhsil illərində seminariyada gürcü dilində şeir yazmışdır. Onun şeirlərindən bir neçəsi inqilabdan əvvəl nəşr olunmuş şeirlər toplusunun içində olmuşdur: 1949-cu ildə Stalinin 70 illiyinə onun rus dilində şeirlərindən ibarət kitabı hazırlanırdı (gürcü dilindən tərcüməyə böyük mütəxəsislər, əsasən Arseni Tarkovski cəlb olunmuşdur), lakin bu kitab nədənsə nəşr olunmadı.
İnqilabdan öncə
thumb|200px|left|[[Vladimir Lenin və İosif Stalin]] 1901–1902-ci illərdə RSFSR-in Tbilisi və Batumi komitələrinin üzvü. RSFSR-in II qurultayından (1903) sonra-bolşevik. Dəfələrlə həbs olunmuş, sürgün olunmuş və sürgündən qaçmışdır. 1905–1907-ci illərdə Birinci rus inqilabının iştirakçısı. 1907–1908-ci illərdə RSFSR-in Bakı komitəsinin üzvü. RSFSR-in 6-cı Ümumrusiya konferensiyasında (1912) sonra MK-nın pleniumunda MK-nın və RSFSR MK-nın rus bürosuna seçkisiz qəbul olunmuşdur.
1906–1907-ci illərdə Qafqazda eksproprkasiya adlanan əməliyyata rəhbərlik etmişdir. 1907-ci il 25 iyunda bolşeviklərin pula ehtiyacını ödəmək üçün inkassator faytonuna hücum təşkil etmişdir.
1909–1917-ci illərdə sürgündə olduğu müddətdə esperantonu (süni beynəlxalq dil) öyrənmişdir.
1917-ci il fevral inqilabından sonra Petroqrada qayıdır. Lenin mühacirətdən qayıdanadək MK-ya və bolşevik partiyasının Peterburq komitəsinə rəhbərlik etmişdir. 1917-ci ildən "Pravda" (Həqiqət) qəzetinin redaksiya heyətinin, Bolşevik partiyası MK politbüronun, hərbi-inqilabı mərkəzin üzvü olmuşdur. Leninin məcburi gedişi səbəbi ilə əlaqədar olaraq gizli şəraitdə keçirilmiş RSDFP(b)nin VI qurultayında Stalin MK-da hesabat məruzəsi ilə çıxış etmişdir. Oktyabr silahlı üsyanında iştirak etmişdir. 1917-ci il Oktyabr inqilabından sonra Xalq Komissarları Sovetinə Milliyyətçilik üzrə xalq komissarı kimi daxil olmuşdur.
Müvəqqəti hökumətə və onun siyasətinə mövqedən belə çıxır ki, demokratik inqilab hələ ki, qurtarmayıb və hökumətin devrilməsi praktiki məqsəd deyil.
Vətəndaş müharibəsi
Rusiya vətəndaş müharibəsi başlayandan sonra Stalin Rusiyanın cənubuna Şimali Qafqazdan çörəyin hazırlanıb sənaye mərkəzlərinə çatdımaq üçün ÜMİK-nin (ВЦИК) fövqəladə səlahiyyətli nümayəndəsi kimi göndərlimişdi. 1918-ci ilin 6 iyununda Tsarıtsına çatan Stalin şəhərdə nizam yaratdı. Moskvaya ərzağın çatdırılmasını təmin etdi, daha sonra isə Tsarıtsını Krasnovun dəstələrindən müdafiyəyə hazırladı. K. E. Voroşilovla birlikdə onlar Tsarıtsının müdafiəsini təmin edib Krasnovun və Dutovun ordu hissələrinin birləşməsinin qarşısını aldılar.
1918-ci ilin dekabrında admiral Kolçakın Sibirə hücumu başladı. O, şimaldan hücuma keçmiş ingilislər və ağqvardiyaçılarla birləşməyi planlaşdırırdı. Yaranmış fövqəladə-ciddi vəziyyəti aradan qaldırmağı Lenin Stalinə tapşırdı. Stalin Dzerjinski ilə birlikdə Perm altında ki, vəziyyəti tez və qətiyyətlə bərpa etdilər.
1920-ci illər
1922-ci ilin aprelində RKP (b) MK-nın pelniumunda Stalin MK-nın birinci katibi seçildi. Əvvəllər bu vəzifə yalnız partiya aparatına rəhbərlik demək idi, partiyanın lideri və dövlətə rəhbərliyi isə formal da olsa Xalq Komissarları Sovetinin sədri V. İ. Lenin-də qalmaqda idi.