cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Firudin bəy Vəzirov
Rusiya imperiyası ordusunda
5 may 1881-ci ildə mayor rütbəsinə yüksəldildi. 1882-ci ildə Qafqaz Hərbi Dairə Məhkəməsinin hakimlərindən biri təyin edilmişdir. 1882-ci ilin may ayında Vəzirov хidmət yeri ikinci Qafqaz kavaleriya diviziyasına dəyişdirildi və 1884-cü ilin 6 may tarixində Vəzirov podpolkovnik rütbəsinə yüksəldildi. Podpolkovnik Firidun bəy Vəzirovu əlaçı zabit kimi Qafqaz-Hərbi Dairə məhkəməsinin üzvü seçildi. 1890-cı ilin 11 oktyabrında o, X Ordu Korpusunun 28-ci Novqorod Draqon Alayına təyinat aldı. 1897-ci ildə isə xidmətdə fərqlənməyə görə vaxtından əvvəl polkovnik rütbəsinə yüksəldildi.
1897-ci il oktyabrın 13-də polkovnik rütbəsi ilə təltif olunan Firidun bəy iki il sonra onuncu Novotroski draqun alayına komandir təyin olundu. Bir müddət Varşava, Rılski və başqa şəhərlərdə hərbi хidmətdə olan Firidun bəy Vəzirov 1906-cı il aprelin 18-də general-mayor rütbəsilə yüksəldildi. General-mayor rütbəsi aldıqdan sonra Firudin bəy Vəzirov hərbi sahədəki yaş həddinə çatdığı üçün fəxri forma və təqaüdlə hərbi sahədən ehtiyata göndərildi. Təqaüddə olduğu dövrdə o, ailəsi ilə birlikdə anadan olduğu Tiflis şəhərinə köçdü və burada Mixaylovskaya küçəsində yaşamağa başladı.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti ordusunda
1919-cu il mayın ilk günlərində Tiflisdə yaşayan general-mayor Firudin bəy Vəzirovun ünvanına Bakıdan bir məktub gəlir. Məktubda deyilirdi:
“Çox hörmətli Firudin bəy cənabları, Azərbaycan Demokratik Cümhuriyyətinin yaratdığı milli ordudan, şübhəsiz ki, xəbərdarsınız. Xalqımızın sərkərdə oğlu kimi, yəqin ki, bu şad xəbərə siz də sevindiniz. Yeni yaranan orduda xidmət etmək üçün sizin kimi bacarıqlı və təcrübəli sərkərdələrə çox böyük ehtiyacımız var. Onu da xatırladım ki, könüllülər hesabına ordumuzun sayı gündən-günə artır. Ağır şəraitdə də olsa, baş qərargah yaradılmasına nail olduq. Qərargahın nəzdində ümumi şöbə, növbətçi general şöbəsi, suvari şöbəsi, mətbuat və başqa şöbələr artıq fəaliyyətdədir. Azərbaycan höküməti ordu üçün dövlət büdcəsindən xeyli vəsait ayırmışdır. Hazır ki vaxtda hərbi ləvazimatla yanaşı, yeni zabit heyətinin hazırlığında da çətinliklərimiz çoxdur. İnanırıq ki, Azərbaycanın müstəqillik qaazandığı vaxtda gənc Azərbaycan ordusunun sıralarında xidmət edən oğullarımız üçün siz hərbi təcrübənizi əsirgəməyəcəksiniz. Ona görə də çox xahiş edirəm, baş qərargahda birgə çalışmaq üçün dəvətimizi qəbul edəsiniz.”
Bu məktubu alan general ailəsi ilə bərabər Bakıya köçmüşdür. Azərbaycan Demokratik Respublikasının hərbi naziri Səməd bəy Mehmandarovun 7 avqust 1919-cu il tarixli 351 nömrəli əmri ilə general-mayor Firudin bəy Vəzirov Bakı şəhərinin komendantı təyin olunmuş, eyni zamanda Bakı şəhər qarnizonu rəisi vəzifəsinin icrası da müvəqqəti olaraq ona tapşırılmışdır. 1919-cu il avqustun 16-da 2-ci piyada diviziyasının komandiri general-mayor İbrahim ağa Usubov Bakı qarnizonunun rəisi təyin edildiyindən Firidun bəy Vəzirov xidmətini yalnız Bakı şəhər komendantı kimi davam etdirmişdir.
Medal və təltifləri
Nizami qoşun hissələrində otuz səkkiz illik qüsursuz хidmətində general Firidun bəy Vəzirov yüksək ali ordenlərlə təltif olunmuşdur.
Novoye Vremya (qəzet)
Novoye Vremya — 1868-1917-ci illərdə Peterburqda nəşr olunan gündəlik burjua qəzeti.
Firudin bəy Vəzirov
Medal və təltifləri
1877–78-ci illərdəki müharibədə göstərdiyi sərkərdəlik qabiliyyətinə görə "Tunc medal", üçüncü Aleksandrın imperatorluq etməsinin ildönümü şərəfinə "gümüş medalla" təltif olunmuşdur.
Həbsi
1921-ci il iyunun 2-də AzÇK tərəfindən həbs olunur. F.Vəzirov "İslam" Partiyasının agenti kimi ittiham olunur. Onu çar və "Müsavat" ordusundakı xidmətlərinə, hətta Tbilisidəki dədə-baba malikanəsinə görə ittiham edirlər. Sənədlərlə yaxından tanış olan Şəmistan Nəzirlinin yazdığına görə, əslində generalı bir il əvvəl olmuş Gəncə üsyanına görə sorğu-suala tuturdular… İstintaqa verilən cavabdan aydın olur ki, Firudin bəy Bakının komendantı olduğunu, Sovetlər gələnədək bu işdə çalışdığını bildirib. Nə "Müsavat" vaxtı, nə də sonra heç bir partiyanın üzvü olmadığını, bolşevik işğalından sonra əvvəlcə Çingiz İldırımın qərargahında ehtiyat zabiti vəzifəsində saxlandığını, daha sonra Əliheydər Qarayevin yanında xüsusi tapşırıqlar üzrə əməkdaş kimi çalışdığını deyib:
Tərcümələri
General-mayor Firidun bəy Vəzirova məхsus sənədlər arasında tərcümələr də tapılmışdır. Rus və ərəb əlifbasında yazılmış "Beşik mahnıları", məşhur maarifçi İsmayıl bəy Əfəndiyevin Nuхa qəzasının kəndlərindən topladığı bayatıları, beşik mahnılarını, atalar sözlərini general rus dilinə tərcümə edib. Uzun müddət Rusiyanın ayrı-ayrı şəhərlərində yad mühitdə hərbi хidmətdə olmasına baхmayaraq, general Firidun bəy Vəzirov ana dilini incəliklərinə qədər qoruyub saхlaya bilib.
Dərman bulaqotu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Aechmea paradoxa
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Rza Zərrab
Rza Zərrab, Rza Sərraf — Cənubi azərbaycanlı iş adamı. Türkiyə sahibkarı.
Həyatı
Rza Zərrab 1983-cü ildə Təbrizdə anadan olub. İran və Türkiyə vətandaşlığına sahibdir.
Fəaliyyəti
Rza Zərrab iş fəaliyyətinə 1996-cı ildən başlayıb. O, "Al Nafees Exchange" və "Al Salam Center Exchange" firmaları ilə Dubayda maliyyə sektorunda fəaliyyət göstərib.
Türkiyədəki fəaliyyətinə isə "Royal" dənizçilik şirkəti ilə başlayıb. 2008-ci il yanvarın 25-də əsası qoyulan şirkətin qurucuları Türkiyənin "Ticaret Sicil" qəzetində belə təqdim olunub: Rza Sərraf, Əhəd Xabaztamımı, Apdullah Həppani, Humayun Zatpəvər və Turqut Həppani.
Rza Zərrab Türkiyədə 2008-ci ildən fəaliyyət göstərir. İş adamı hazırda 10 müxtəlif istiqamətdə fəaliyyət göstərən Royal Holdinqin sahibidir. Qısa müddətdə fəaliyyətini genişləndirən şirkət 2010-cu ildə "Royal" Holdinq oldu. Moskvadakı "Radisson" oteli üçün "Royal" Dənizçilik şirkətinin istehsal etdiyi 5 lüks restoran gəmisi şirkətin ən böyük işlərindən biri sayılır.
Zərrab 3 milyon türk lirəsi verməklə Trabzonspor futbol klubunun sponsoru olmuşdu.
Maraqlı olaylar
Azərbaycanlı estrada müğənnisi Elnur Hüseynovun O Səs Türkiyə müsabiqəsindəki iştirakının Rza Zərrab tərəfindən təşkil olunduğu və bununla da həyat yoldaşı Ebru Gündəşə hədiyyə etmək istədiyi ilə bağlı iddialar yayılıb.
17 dekabr 2013 istintaqı
Rıza Sarraf, 17 dekabr 2013 tarixində üç naziri oğlu ilə birlikdə rüşvət və qaçaqçılıq etdiyi iddiasıyla nəzarətə alındı. 21 dekabr tarixində məhkəmə AKP naziri Muammer Gülərin oğlu Barış Gülər və nazir Zəfər Çağlayan'ın oğlu Kaan Çağlayan ilə birlikdə həbs olunmasına qərar verdi. 28 fevral 2014-cü ildə alınan bir qərarla özü və eyni istintaqda nəzarətə alınan naziri uşaqları azad edildi.
19 mart 2016 istintaqı
19 mart 2016da Amerika Birləşmiş Ştatlarının Mayami şəhərində bank fırıldaqçılığın və quru pul ağlama yanında ABŞ-nin İrana yönəlik embarqosunu ləğv etmək ittihamları ilə göz altına alınmışdır.
Mirzə Süleyman Şirazi
Hacı Mirzə Süleyman Məhəmmədkazım oğlu Şirazi — şair.
Həyatı
Hacı Mirzə Süleyman Məhəmmədkazım oğlu 1838-ci ildə Şiraz şəhərində anadan olmuşdu. O, ata tərəfdən Xələf bəy Süfrəçinin nəslindəndir. Mükəmməl mədrəsə təhsili almışdı. Rüknülmülk ləqəbini daşıyırdı. İsfahan şəhəri hakiminin müavini vəzifəsində çalışmışdı. Onun babalarından olan İmamverdi bəy Xələfbəyi 1682-ci ildə Şirazda məscid təmir etdirmişdi.
Mirzə Süleyman Şirazi şair və ədib idi. Xələf təxəllüsü ilə şeirlər yazırdı. Xoşrəftar və mehriban bir şəxsiyyət idi. Alimlərə həddən çox ehtiram edirdi. Onun yaradıcılıq fəaliyyətində xəttatlıq sənətinin ayrıca yeri var.
Mirzə Süleyman Şirazi bir çox İsfahan müctəhid və ülamaları ilə birlikdə Məşrutə hərəkətına qatılmışdı.
Mirzə Süleyman Şirazi binadan qurucu bir şəxsiyyət idi. O, İsfahanda "Rüknülmülk" adlı məscid tikdirmişdi.
Nazim Vəliyev
Həyatı
Texnika elmləri namizədi (1990), Dosent (28.10.2016), Ümumdünya Texnologiya Universiteti və YUNESKO-nun Akkreditasiyası üzrə Texnika elmləri Doktoru 2015 və Professoru (2017 ) Rusiya Mühəndislik Akademiyasının həqiqi (xarici) üzvü, Beynəlxalq Ekoenergetika Akademiyasının Professor-doktoru 2015, SOCAR-ın Baş ofisinin elm, texnika və nanotexnologiyalar departamentinin rəisi, bir sıra elmi və bədii kitabların müəllifidir.
İngilis və rus dillərini bilir.
Bir oğlu, bir qızı var.
İstehsalat fəaliyyəti
1982-ci ildən Azərbaycan Neft-Qaz Sənayesinin Elmi-Tədqiqat və Layihə İnstitutunda işləməyə göndərilmişdir. Burada o, mühəndis, kiçik elmi işçi, elmi işçi, böyük elmi işçi vəzifəsində çalışmış, aspiranturada oxumuş və 1990-cı ildə dissertasiya müdafiə edərək, texnika elmləri namizədi alimlik dərəcəsinə layiq görülmüşdür.
N. Vəliyev 1993-cü ildən Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti (indiki SOCAR) aparatında baş mütəxəssis, şöbə rəisinin müavini vəzifələrində çalışmışdır. 2003-cü ildən ARDNŞ-nin Baş ofisində "Elm və texnika" şöbəsinin, 2020–ci ildən isə “Elm, texnika və nanotexnologiyalar departamentinin rəisi, paralel olaraq, 1993-cü ildən ictimai əsaslarla Baş ofisin "Həmkarlar İttifaqı Komitəsi"nin sədridir.
Neftqazçıxarma, onun idarəedilməsi, marketinqi və s. üzrə bir sıra beynəlxalq sertifikatlara malikdir.
Dünya Neft Şurası və Azərbaycan Milli Neft Komitəsi İdarə Heyətinin, Enerji Xartiyası Sənaye Məsləhət Şurasının, Azərbaycanın Avropa Enerji Xartiyası üzrə Ekspert Komissiyasının, Yataqların Ehtiyatlarının Hesablanması üzrə Mərkəzi Komissiyanın, Yataqların İşlənməsi üzrə Ekspert Komissiyasının üzvü, SOCAR-ın Elmi-Texniki Şurasının sədr müavini, Neft–Qaz Sənayesi İşçilərinin Həmkarlar İttifaqı Məclisinin üzvüdür.
Təhsili və elmi fəaliyyəti
Nazim Aslan oğlu Vəliyev — 1977–1982 Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasında (keçmiş "Azərbaycan Neft və Kimya institutu"nda), 1998–2022-ci illərdə Dövlət İdarəçilik Akademiyasında təhsil almış, oranı fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir:
90 elmi işin, o cümlədən dərc edilmiş 60-dən çox elmi məqalə və məruzə tezislərinin müəllifidir. Bir çox beynəlxalq konfrans və simpoziumlarda məruzələrlə çıxış etmişdir. 1990-cı ildə "Texnika elmləri namizədi" elmi adını almış, 2015-ci ildə Ümumdünya Texnologiya Universiteti və YUNESKO-nun Akkreditasiyası üzrə Texnika elmləri Doktoru və Beynəlxalq Ekoenergetika Akademiyasının Professor-doktoru adlarını almış, "Caspian European Club"-un "Caspian Energy Award — 2015" mükafatına layiq görülmüşdür. Rusiya Mühəndislik Akademiyasının həqiqi (xarici) üzvüdür, 2016-cı ildə isə Dosent, 2017-ci ildə isə Professor elmi adını almışdır.
Ədəbi fəaliyyəti
N.Vəliyev hələ orta məktəbdə oxuduğu vaxtlardan poeziyaya maraq göstərmişdir. "Neftçi" ədəbi-bədii dərnəyinin üzvü kimi onun şeirləri respublika qəzetlərinin səhifələrində müntəzəm dərc olunur. "Sənsiz yaşamağa dəyməz" (Bakı, "Azərbaycan", 2000) və "İzin qalacaq" (Bakı, "Yazıçı", 2011) adlı 2 şeir kitabı nəşr edilmişdir.
Mikania multinervia
Mikania multinervia Mikania multinervia Mikania multinervia
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Galendromus pinnatus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Aechmea tonduzii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Sredniy adası (Laptevlər dənizi)
Sredniy — Şimal Torpağı arxipelaqı ərazisinə daxildir. İnzibati cəhətdən Krasnoyarsk diyarının Taymır Dolqan-Nenes rayonu ərazisində yerləşir.
Yerləşməsi
Laptevlər dənizini ərazisində, Şimal Torpağı Arxipelaqının mərkəzi hissəsində, Oktyabr İnqilabı adasından 2,3 km şimalda, Ostrovnaya buxtası regionunda Blijnıy adasından 400 m şimal-şərqdə yerləşir. Uzunluğu 450 m təşkil edir. Adanın səthi hamardır.
Kudelin burnu
thumb|Antarktik yarımadasında Loubye sahilinin yerləşməsi.
Kudelin burnu (нос Куделин, ‘Nos Kudelin’ \'nos ku-de-'lin\) — Antarktidanın Antarktik yarımadasının Loubye sahilinin Tlaçene buxtası sahillərindən şimal-şərqdə yerləşən burundur. Burun Qaydari zirvəsinin qolunu əmələ gətirir. 20-ci əsrin son iki onilliyində Hopkins buzlağının əriməsi nəticəsində formalaşıb.
Burun şimal-qərbi Bolqarıstanda yerləşən Kudelin şəhərinin adını daşıyır.
Yerləşməsi
Madell burnundan 27.4 km şərqdə, Fantom burnundan 18.3 km cənubda, Qostilya burnundan 2.55 km şimal-şərqdə yerləşmişdir. Britaniya xəritəsinə 1976-cı ildə daxil edilmişdir.
Mixail Mil
Mixail Leontyeviç Mil (22 noyabr 1909, İrkutsk – 31 yanvar 1970, Moskva) Sovet aerokosmik mühəndisi olmuşdur. Dünyaca məşhur Sovet istehsalı "Mi" seriyalı helikopterlərin istehsalı ilə məşğul olan Mil Moskva Helikopter Zavodu nun qurucusudur.
Bioqrafiyası
Mixail Mil 1909-cu ildə İrkutsk da anadan olmuşdur. Atası Trans-Sibir Dəmiryolu işçisi, anası isə diş həkimi olmuşdur. Latviya nın Liepaya şəhərindən hərbi xidmətə çağırılmış babası 25 il Rusiya İmperator Donanması  nda xidmət etdikdən sonra Sibir  də məskunlaşmışdır.
Mil aviasiya sahəsində ilk mükafatını hələ 12 yaşı olarkən qazanmışdır. O, 1926-cı ildə Tomsk şəhərində yerləşən Sibir Texnologiya İnstitutuna daxil olmuş, lakin burada aviasiya mühəndisi ixtisası olmadığına görə 1928-ci ildə bu sahədə ixtisaslaşmaq məqsədilə Novoçerkassk şəhərində yerləşən Don Politexnik İnstitutunda təhsilini davam etdirməyə başlamışdır. 1932-ci ildə P.G. Rudenko ilə ailə həyatı qurur.
Məzun olduqdan sonra Mərkəzi Aerohidrodinamik İnstitutunda (TsAGI) işləməyə başlamışdır. O, burada gələcək rəqibi olacaq Nikolay Kamov un köməkçisi vəzifəsində xidmət edirdi. İkinci dünya müharibəsi nin başlamasına görə Mil Qırmızı Ordu sıralarına çağırılmış və 1941-ci ildə Şərq Cəbhəsində almanlara qarşı döyüş əməliyyatlarında iştirak etmişdir. 1943-cü ildə döyüş aviasiyasının idarə olunmasının və stabilliyinin inkişaf etdirilməsi proqramında iştirak etməsi məqsədilə geriyə çağrılmışdır. 1947-ci ildə dissertasiyalarını tamamladıqdan sonra TsAGI-nin Helikopter Laboratoriyasına müdir təyin olunmuşdur. Sonradan bu müəssisə Moskva Helikopter Zavodu adlandırılmışdır.
Mixail Mil işlədiyi dövr ərzində bir çox yerli və beynəlxalq mükafatlara layiq görülmüş, 69 dünya rekordu gerçəkləşdirmişdir. 1958-ci ildə onun dizayn etdiyi Mil Mi-4 helikopteri Brüssel Beynəlxalq Sərgisində qızıl medal qazanmışdır. 1971-ci ildə ölümündən sonra Mil Mi-12 helikopteri "Sikorski" mükafatına layiq görülmüşdür.
Mixail Mil 31 yanvar 1970-ci il tarixində Moskva şəhərində vəfat etmişdir.
Sərt disk
300px|thumb|Sərt maqnit diski Bərk disklər (ingiliscə: Hard (Magnetic) Disk Drive, HDD, HMDD) — kompüterlə iş zamanı istifadə olunan informasiyanın (əməliyyat sisteminin proqramlarının, ən çox istifadə olunan tətbiqi proqramlar paketinin, sənəd redaktorlarının, proqramlaşdırma dillərinin translyatorlarının və s.) daimi saxlanılması üçün istifadə olunur.
13 sentyabr 1956-cı ildə IBM firması RAMAC adlı ilk sərt disk qurğusunu ictimaiyyətə təqdim etmişdir. Bu diskin həcmi 5 Meqabayt idi.
Sərt disklər, operativ yaddaşı nəzərə almasaq, kompüterin verilənləri yaddaşda saxlayan qurğuları içərisində, verilənlərə ən tez girişi (adətən 7–20 milli saniyə, ms) və onların ən sürətli (5 Mbayt/saniyə) oxunması və yazılmasını təmin edən qurğulardır. IVM RS tipli müasir kompüterlərin hamısında sərt disklər olur.
Sərt disklər bir-birindən yaddaş tutumu və işləmə sürəti ilə fərqlənirlər. Sərt diskin əsas xarakteristikası, onun yaddaş tutumu, yəni diskdə yerləşə biləcək informasiyanın həcmidir. IVM RS tipli kompüterlər üçün yaradılan ilk bərk disklər 5 Mbayt həcminə malik idi.
Hazırda istehsal olunan kompüterlərdə adətən 800 Mbaytdan 1,6 Qbayta qədər tutumuna malik sərt disklərdən istifadə olunur. Bu sərt disklər üçün maksimal yaddaş həcmi 9,1 Qbayt olur. Lakin artıq yaddaş həcmi 18–27 Qbayt olan sərt disklərin istehsalı nəzərdə tutulur. thumb|left|HDD kompüterdə istifadə olunan sərt disklərin ümumi yaddaş tutumu, çox vaxt kompüterdən istifadə olunacaq sahələri təyin edir. Belə ki, bu istifadə sahələri, yaddaş tutumundan asılı olaraq aşağıdakılar ola bilər:
Antonin Dvorjak
Antonin Dvorjak  — çex bəstəkar, musiqidə romantizm cərəyanının təmsilçisi. Onun əsərlərində Moraviya və Bohemiyanın xalq musiqisi motivlərindən, elementlərindən geniş istifadə olunur. O, Bedrjix Smetana ilə birlikdə çex milli musiqi məktəbinin banisi sayılır. Əsas musiqi əsərlərinə "Yeni dünyadan" Simfoniya № 9 (ABŞ-də yazılıb), "Su pərisi" operası, Orkestrli violençel üçün konsert, "Amerika" simli kvarteti, Rekviyem, Stabat Mater və "Slavyan rəqsləri" aid edilir.
Həyatı
Dvorjaka vətənpərvərlik mövzusunda yazdığı "Himn" kantatası, eləcə də "Slavyan rəqsləri" dünya şöhrəti gətirib. Dahi bəstəkarın qələmə aldığı "İnadkarlar", "Hiyləgər kəndli", "Su pərisi", "Yakobinçi" operaları çex milli opera repertuarının əsasını təşkil edib. 9 simfoniya, 10 opera, 5 simfonik poema, 5 uvertüra, skripka ilə orkestr üçün konsert, "Müqəddəs Lyudmila" oratoriyasının müəllifi Antonin Dvorjak 1 may 1904-cü ildə vəfat edib.
Hatsuyume
– Yaponiya mədəniyyətində yeni ildə, yəni yanvarın 1-dən 2-nə keçən gün görülən ilk yuxu. İnanca görə bu yuxu insanın həmin il üçün taleyini müəyyənləşdirir. Yaxşı əlamət kimi yuxuda Fuci dağını, şahin və ya badımcan, ən gözəli isə 3-nü də bir arada görmək sayılır. Belə qeyri-adi şeylərin yuxuda görülməsi ilə bağlı inanc həmin sözlərin səslənməsiylə əlaqələndirilir. Belə ki, "fuci" sözü "buci" (firavanlıq), "taka" (şahin) "takai" (yüksək, bahalı) və "nasu" (badımcan və ya həyata keçirmək) mənaları verirlər (İçi-Fuci, Ni-Taka, San-Nasubi (一富士、二鷹、三茄子; 1. Fuci, 2. Şahin, 3. Badımcan)).
Yuxuyla əlaqəli daha inandırıcı versiya isə əsasını general Tokuqava İeyasunun Suruqa əyalətində (indiki Şizuoka prefekturası) olduğu zaman söylədiyi fikirdən götürür. Mövsümdəki ilk badımcanların qiymətini öyrənən general çox təəccüblənir və deyir ki, onun əyalətində badımcandan daha bahalı (yüksək) yalnız Fuci dağı (Yaponiyadakı ən hündür dağ) və Aşitaka dağıdır ("taka" – şahin).
Areca guppyana
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Avaiki mağarası
Avaiki — Niue adasında, sahil ərazidə yerləşən mağara. Adanın şimal-qərbində, Makefu dairəsinin ərazisində, Alofidən 6 km şimalda qərarlaşır
Kamran Nəzirli
Nəzirli Kamran İsmayıl oğlu (19 iyun 1958) — azərbaycanlı yazıçı, tərcüməçi, 1998-ci ildən Azərbaycan və Belarus Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycan Jurnalistlər İttifaqının Həsən bəy Zərdabi mükafatı laureatı (1999), Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin "Qızıl Kəlmə" mükafatçısı (2011), Rəsul Rza mükafatı laureatı (2016),, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru (2004).
Həyatı
Kamran Nəzirli 1958-ci il iyun ayının 19-da Azərbaycanın Astara rayonunda müəllim ailəsində anadan olmuşdur. M. Ə. Sabir adına 1 nömrəli orta məktəbdə təhsil almışdır. 1980-ci ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Xarici Dillər İnstitutunun İngilis dili fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. Tələbəlik dövründə ingilis və Amerika ədəbiyyatı nümayəndələrinin bir çox əsərlərini orijinaldan dilimizə çevirmiş və Azərbaycan mətbuatında dərc etdirmişdir. Həmin illərdən başlayaraq mətbuatda publisistik məqalə, oçerk, hekayə və tərcümələri ilə çıxış edir. Ənvər Rza, Allahverdi Tağızadə, Zeydulla Ağayev, İsmixan Rəhimov, Asif Əfəndiyev, Ağacavad Əlizadə, Qılıncxan Bayramov kimi pedaqoq, alim və yazıçıların dərnəklərində iştirak etmiş, Bakı ədəbi mühiti ilə yaxından tanış olmuşdur. 1990-cı ildə Bakı Sosial İdarəetmə və Politologiya İnstitutunu, 2001-ci ildə isə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin Beynəlxalq İqtisadi münasibətlər fakültəsini bitirmişdir.
Aechmea lueddemanniana
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arnis Litsitis
Arnis Alfredoviç – Sovet və Latviya teatr və kino aktyoru.
Kamran Nəzirli
Həyatı
Ayrı-ayrı illərdə "Sovet kəndi" (1984–1987) qəzetində, Azərinformda (1987–1989), Azərbaycan KP MK aparatında (1989–1991), Azərbaycan Respublikası Mətbuat və İnformasiya Nazirliyində (1991–1995), beynəlxalq humanitar təşkilatlarda, Dünya Bankının layihələrində (1996–2000), Pakistan İslam Respublikasında (1993–1994), Azərbaycan Respublikası Milli Bankında Beynəlxalq Əlaqələr Departamentinin direktor müavini, Mətbuat katibi (2001–2009)və s. müxtəlif vəzifələrdə çalışmış, bir sıra müstəqil qəzetlərin, habelə "Ədalət", "7 gün", "525-ci qəzet"in redaktoru və köşə yazarı olmuşdur.
Arnis Litsitis
Həyatı
Arnis Alfredoviç Lisitis 8 yanvar 1946-cı ildə anadan olub.
Kamran Nəzirli
Həyatı
Dilçilik üzrə 1 monoqrafiyası, onlarca elmi-ədəbi məqaləsi, dünya ədəbiyyatına və sosiologiyaya dair elmi əsərləri dərc olunmuşdur. Filologiya elmləri namizədidir. "Müasir Azərbaycan şeiri ingilis dilində" Layihəsinin müəllifi və rəhbəri kimi tanınmış Azərbaycan və türk şairlərinin, o cümlədən Bəxtiyar Vahabzadə, Cabir Novruz, Nigar Rəfibəyli, Rəsul Rza, Söhrab Tahir, Məmməd Araz, Nəbi Xəzri, Xəlil Rza Ulutürk, Əli Kərim, Şahmar Əkbərzadə, Ramiz Rövşən və başqa şair və yazıçılarımızın əsərlərini ingilis dilinə çevirən azsaylı mütəxəssislərdən biridir. Onun ingilis dilinə tərcüməsi və tərtibatıyla indiyədək 19 kitab nəşr edilmiş, Azərbaycan və türk müəlliflərinin əsərləri müxtəlif ölkələrdə ingiliscə çıxan Antologiyalara daxil edilmişdir. K. Nəzirli Azərbaycan Yazıçılar Birliyində Tərcümə seksiyasının sədridir. O, həmçinin 2019-cu ildən yazıçı, şair, dramaturq və jurnalistlərin Beynəlxalq Birliyinin həqiqi üzvüdür.
Arnis Litsitis
Həyatı
Latviya Dövlət Konservatoriyasnın aktyorluq fakültəsində təhsil alıb (1970).
Kamran Nəzirli
Həyatı
H. Zərdabi mükafatı laureatıdır (1999), "Komada olan adam" kitabı Milli Kulturoloji Mükafat alıb – Yeni Yazarlar və Sənətçilər Qurumu tərəfindən "2007-ci ilin nəsr kitabı" (2008) elan olunub. Rəsul Rza adına ədəbi mükafatın laureatıdır (2016).
Arnis Litsitis
Həyatı
Milli Teatrda, Valmir Teatrında, Riqa Gənc Tamaşaçılar Teatrında, 1996-cı ildən Rus Dram Teatrında çalışıb. Musiqi ilə məşğuldur.
Kamran Nəzirli
Həyatı
Kamran Nəzirli Azərbaycanda Milli Kitab Mükafatına namizəd göstərilmiş 10 ən yaxşı müəllif siyahısına düşmüşdür. "Dünya ədəbiyyatı kitabxanası" seriyasından olan "Heç kim heç vaxt ölmür" toplusuna K. Nəzirlinin müxtəlif illərdə ingiliscədən dünya ədəbiyyatı nümunələrindən tərcümə etdiyi əsərlər yer almışdır. Bu topluya görə 2011-ci ildə Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin "Qızıl kəlmə" mükafatına layiq görülüb. 2016-cı ildə Minskdə keçirilən MDB ölkələrinin beynəlxalq "Rodnoy dom" ("Doğma ev") ədəbi müsabiqəsinin nəsr nominasiyası üzrə Qrand-Pri mükafatına layiq görülüb.
2018-ci ildə Ədəbiyyat üzrə "Humay" mükafatı laureatı adına layiq görülüb.
2019-cu ildə Yazıçı, şair, dramaturq və jurnalistlərin Beynəlxalq Birliyinin (Rusiya ofisi) təqdimatı ilə Ədəbiyyat üzrə Beynəlxalq London mükafatına namizəd irəli sürülmüş, 40 ölkənin yazıçıları arasında uzun siyahıya düşərək nominant diplomuna və döş nişanına layiq görülmüşdür. K. Nəzirli həmin təşkilatın həqiqi üzvüdür.
Evlidir, üç övladı var.
Əsas Tərcümə kitabları
• Herman Melvil, Mobi Dik. Şərq-Qərb, Bakı, 2011
• Cek London. Povest və hekayələr. Yazıçı, Bakı, 1987
• Marqaret Mitçel. Küləklə sovrulanlar. Roman, 2 cilddə, Bakı, Şərq-Qərb, 2015
• Gates of Ganja, H. Miralamov. Contemporary Azerbaijani Prose. Baku, Mutarjim, 2013
• Tural, Humay and Nijat. Short stories. N. Najafoghlu, Baku, Mutarjim, 2013.
• Светлана Алексиевич. У войны не женское лицо. Роман белорусского писателя. Баку, 2015. Перевод на Азерб. язык
• Dawn. A collection of poems. Gulu Aghsas. Contemporary Azerbaijani Poetry in English, Mutarjim Publishing House, 2016
• The Song of Spring. A collection of poems. Nigar Rafibayli. Contemporary Azerbaijani Poetry in English, Mutarjim Publishing House, 2016
• The Unforgettable Letter. A collection of poems. Baloglan Jalil. Contemporary Azerbaijani Poetry in English, Mutarjim Publishing House, 2016
• Николай Чергинец. Сыновья. Роман белорусского писателя. Баку, 2016. Перевод на Азерб. язык
• Rashad Majid. You Love Me. A collection of poems. Contemporary Azerbaijani Poetry in English, Mutarjim Publishing House, 2017
• Алесь Бадак. Рассказы. Баку, Мутарджим. 2017. Перевод на Азерб. язык
• Георгий Марчук. Рассказы. Баку, Мутарджим. 2017. Перевод на Азерб. язык •Алесь Карлюкевич. Рассказы. Баку, Мутарджим. 2017. Перевод на Азерб. язык
• The Smell of Snow. A collection of poems. Sona Valiyeva Contemporary Azerbaijani Poetry in English, Baku: Zardabi LTD Publishing House, 2018
• A light in the Darkness. A collection of poems. Mehmet Nuri Parmaksiz. Contemporary Turkish Poetry in English, Mutarjim Publishing House, 2018
• Jabir Novruz, Selected poems, Mutajim (Baku, 2014) • Candles (Anthology of the Azerbaijani poetry-101 verses of Azerbaijani poets), Baku, 2015, in English
Mikania carteri
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Kamran Nəzirli
Əsas Tərcümə kitabları
• Punishment (novel by Azerbaijani writer H. Miralamov), Baku, 2015, in English
• The Smell of Snow. A Collection of poems. Sona Valiyeva. Contemporary Azerbaijani Poetry in English. Zardabi LTD MMC Publishing House, Baku, 2018
• The Woman. A Collection of poems. Aysel A. Alizada. Contemporary Azerbaijani Poetry in English. Mutarjim Publishing House, Baku, 2017
• The Way to Love. A Collection of poems. Musa Urud. Contemporary Azerbaijani Poetry in English. Mutarjim Publishing House, Baku, 2019
• Stay in My Heart. A Collection of poems. Nazim Ahmadli. Contemporary Azerbaijani Poetry in English. Mutarjim Publishing House, Baku, 2021
• You are Your Own Way. A Collection of poems. Ramiz Rovshan. Contemporary Azerbaijani Poetry in English. Mutarjim Publishing House, Baku, 2021
• The Scent of Roses. Short stories. Zemfira Maharramli Contemporary Azerbaijani Prose in English. Mutarjim Publishing House, Baku, 2022
• Mario Pyuzo, "Xaç Atası", roman, Bakı, 2022
• Farid Husseyn. Selected Poems, Baku, 2023
Zizaniyəbənzər vetivera
(Vetivera zizanioides) — cinsinə aid bitki növü.
Alina Kabayeva
Alina Marat qızı Kabayeva (Әлинә Марат кызы Кабаева, Älinä Marat qızı Qabayeva; ) — Rusiyanın əməkdar idman ustası, təqaüdçü bədii gimnastı və siyasətçisi, 2007-ci ildən Vahid Rusiya Partiyasının Dövlət Dumasının deputatı, İki olimpiya medalını, dünya çempionatında 14 medalı və 25 dəfə Avropa çempionatının medallarını qazanmış bədii gimnast.
Həyatı
1983-cü il may ayının 12-də Daşkənddə anadan olub. Kabayevanın atası tatar, anası isə rusdur.
Kabayeva Evgenia Kanayevadan sonra Rusiyanın ikinci ən çox uğur qazanmış bədii gimnastıdır.
Atletika Karyerası
Gimnastikaya başlayan ilk günlərdə məşqçisi onu bəyənməmişdi. Çünki Kabayeva Bədii gimnastika üçün çirkin və ağır çəkidə idi. Bunlar da uğurlu gimnast olmaq üçün böyük maneə idi.
Alina gənc yaşlarında anası ilə birlikdə Rusiyaya köçür. Orada məşqçi İrina Vinerin başçılığı ilə məşqlərə başlayır. O, Viner ilə qalıb və 1996-cı ildə özünün beynəlxalq debütünü edir. 1998-ci ildə 15 yaşlı Kabayeva Portuqaliyada keçirilən Avropa çempionatında qızıl medal qazanır. O zaman o, Amina Zaripova kimi, beynəlxalq səviyyədə tanınmış gimnastlarla mübarizə aparır. 1999-cu ildə Kabayeva üst-üstə ikinci dəfə Avropa çempionu olur və Yaponiyanın Osaka şəhərində Dünya çempionluğunu qazanır. O, yenidən Avropa çempionatını qazanmaq üçün Macarıstanın paytaxtı Budapeşt şəhərinə gedir və 2003-cü ildə titulları sırasına digər dünya çempionu adını da əlavə edir.
2000-ci il Sidney yay olimpiadasında qızıl medalı qazanması gözlənilən A.Kabayeva finalda kiçik xətası üzündən bu istəyinə nail ola bilmədi. Buna baxmayaraq o, bürünc medalı qazandı.
2001-ci il Dünya Bədii Gimnastika Çempionatında gümüş medal əldə edir. 2001-də Avstraliyada keçirilən "Goodwill Games” (xoşməramlı oyunlar) Çempionatında top, klub və ip yarışlarında qızıl, çoxnövçülükdə isə fərdi şəkildə halqa ilə gümüş qazanır. 2004-cü il Afina Olimpiadasında Kabayeva 108,400 hesabla (halqa 26,800, top 27,350, Klublar 27,150, lent 27.100 xal) bədii gimnastikada çoxnövçülülükdə qızıl medala sahib olur.
thumbnail|29 sentyabr 2000-ci il
İdmandan sonrakı karyerası
2005-ci ildən Kabaeva Rusiya İctimai Palatasının üzvü olub. 2001-ci ildə Yaponiyanın çəkdiyi "Red Shadow”("Qırmızı Kölgə”) adlı filmdə qısa epizodla iştirak edib. 2007-ci ildən Kabayeva Kremlin Birləşmiş Rusiya Partiyasının təmsil edən Rusiya parlamentinin, Dövlət Dumasının bir üzvüdür. 2008-ci ilin fevral ayından "Milli Media Qrupu İctimai Şurası”, "İzvestiya”, "Kanal 1” və "REN TV” nəzarət etdiyi media qrupunun rəhbəri olub. 2011-ci ilin yanvar ayından isə Rusiyanın moda dərgilərinin üz qabığında yer alır.
Qırmızıbayraqlı Azərbaycan (film, 1980)
Məzmun
Film Sovet Azərbaycanının 60 illik yubileyinə həsr olunmuşdur.
Kinolentdə bu illər ərzində respublikamızın həyatında gedən dəyişikliklərdən, baş verən hadisələrdən, bu ölkənin zəhmətsevər insanlarından danışılır.
Elmi kütləvi ədəbiyyat
thumb|AMEA-nın Xəbərlər jurnalı
Elmi kütləvi ədəbiyyat – elm, onun yaradıcıları haqqında əsərlər. Elmi kütləvi ədəbiyyata fundamental və tətbiqi elmlərin əsaslarından, aktual problemlərindən, elm xadimlərinin həyatından, səyahətlərdən bəhs edən müxtəlif janrlı əsərlər daxildir.
Rəhbər (jurnal)
Jurnalda əks olunan mövzular
"Rəhbər" jurnalında təlim-tərbiyəyə, ictimai məsələlərə dair məqalələr, Azərbaycan, rus və dünya ədəbiyyatından nümunələr dərc olunurdu. Jurnalda, həmçinin Rusiya müsəlmanlarının məişətindən, ədəbiyyatdan, üsuli-təlim və tərbiyədən bəhs olunmuşdu. "Rəhbər" əsasən demokratik istiqamətli olmuş, siyasi fikirləri, elmi bilikləri təbliğ etmiş, Azərbaycanda pedaqoji və uşaq ədəbiyyatının inkişafında, ümumtəhsil ideyalarının yayılmasında mühüm xidməti olmuşdur.
Jurnal ilk nömrəsinin baş məqaləsində gələcək proqramı haqqında danışmışdır. Elmin və maarifin inkişafı məsələlərinə xüsusi əhəmiyyət verən jurnal yazırdı:
Sonra jurnal Azərbaycanda belə mənəvi qüvvələrin inkişafına kömək göstərəcəyini bildirir:
Məqsədimiz məktəblərimizin müntəzəmliyinə, millətimizin məişət meydanında, elm və mərifət yolunda irəli getməsinə və milli ədəbiyyatdan xəbərdar olmasına əlimizdən gələn qədər rəhbərlik etməkdir.
Jurnal səhifələrində bir sıra ictimai-siyasi məsələlər qaldırmışdır. M.Mahmudbəyov "Bizə nə lazımdır" sərlövhəli publisist yazısında 1905-ci ilin inqilabi hadisələrindən sonra Azərbaycanda əmələ gələn dirçəliş və oyanmanın mənzərəsini verməyə çalışmış, qarşıda duran vəzifələri şərh etmişdir.
Ədəbiyyat dair məqalələr
"Rəhbər"də ədəbiyyata, şeir və sənətə dair məqalələr dərc olunurdu. "Ədəbiyyatımıza dair" başlığı ilə verilən məqalələrin müəllifi Firidunbəy Köçərli idi. Birinci nömrədə Seyid Əbülqasım Nəbatinin həyat və yaradıcılığı, ikinci nömrədə "Durnalar" şeirləri, beşinci nömrədə "Molla Vəli Vidadi və onun tərcümeyi-halı" məqalələri çap olunmuşdur.
Təlim-tərbiyəyə dair məqalələr
S.M.Qənizadənin "Körpə uşaqlar tərbiyəsi" məqaləsi jurnalın ən maraqlı yazılarındandır. Həmin məqalə jurnalın 4 nömrəsində hissə-hissə verilmişdir. Maddi vəsaitin yoxluğu üzündən jurnalın nəşri dayandığı üçün məqalə də yarımçıq qalmış, ardı dərc olunmamışdır.
Məqalədə müəllif əvvəlcə pedaqogika elmindən söz açır, bu elmin vəzifələrini göstərir, sonra isə valideynlərə məsləhət görür ki, bu elmlə tanış olsunlar, "qərinələr ərzində məşhur pedaqoqların təcrübəsi ilə hasil olmuş tərbiyə qanunlarını yad edib onlara əməl" etsinlər.
S.M.Qənizadə pedaqoji tərbiyənin ictimai mühitdə rolunu yüksək qiymətləndirir, obrazlı şəkildə qeyd edir ki, qiymətli bir əşya naşı ustanın əlində xarab olarsa, o qədər qorxusu yoxdur, lakin naşı müəllimin qeyri-düzgün tərbiyəsi nəticəsində uşağın qəlbi, ruhu, varlığı sarsılarsa, cəmiyyətə böyük ziyan dəyər. "Övlad həyat səmərəsidir. Hər bir təklifdən övlad tərbiyəsi irəlidir"- deyən müəllif ata anaların tərbiyə işində rolunu geniş şərh edir.
Müəllif əsərin birinci hissəsinə "İnsan əşrəf məxluqdur" yarımsərlövhəsini vermiş, qiymətli olan insanın yetişməsində mühüm rol oynayan müəllimlərin və valideynlərin gördüyü işi ən zərif iş adlandırmışdır. Bu və bu səpkidə olan digər elmi-publisist məqalələr "Rəhbər"ə pedaqoji jurnal xarakteri verirdi. Jurnalda Ə.Sabirin "Şahnamə"dən tərcüməsi, A.Səhhətin şeirləri və s. əsərlər də dərc olunmuşdur. "Rəhbər"də tərbiyə və təlim məsələlərindən bəhs edilərkən, digər hadisələrə qiymət verilərkən bəzən dini nöqteyi-nəzər əsas götürülürdü. Bəzi məqalələrdə ziddiyyətli fikirlər də irəli sürülmüşdür.
Əməkdaşlar
Jurnalda Firidun bəy Köçərli, Mirzə Ələkbər Sabir, Abbas Səhhət, Rəşid bəy Əfəndiyev, Sultan Məcid Qənizadə, S.Əbdülrəhmanbəyov və b. müəlliflər iştirak etmişlər.
Heydər Məmmədəliyev
Məmmədəliyev Heydər Nurəddin oğlu — Azərbaycan əsilli Rusiya güləşçisi, Yunan-Roma güləşi üzrə Azərbaycan və Rusiya çempionu, Rusiya milli güləş komandasının tərkibində 55 kq-lıq çəki dərəcəsində dünya çempionu, 2004 Yay Olimpiya Oyunlarının gümüş mükafatçısı, Yunan-Roma güləşi üzrə əməkdər idman ustası.
Həyatı
Heydər Məmmədəliyev 2 aprel 1974-cü ildə Qubadlı rayonunun Qəzyan kəndində anadan olmuşdur. Bakıdakı Olimpiya rezervli məktəbi bitirib. İlk məşqçisi sonralar Azərbaycanın milli qəhrəmanı adına layiq görülən Əliyar Əliyev olub. 1996, 1997 və 1998-ci illərdə Azərbaycan çempionu adına layiq görülüb. 2002-ci ildə Rusiya milli güləş komandasının tərkibində dünya çempionu, 2003-cü ildə Dünya kubokunun sahibi, 2004-cü ildə Afina olimpiadasının gümüş mükafatçısı olub. 1994-cü ildən Yekaterinburqda yaşayır və Verx-İsetsk idman mərkəzində çalışır. Məşqçisi Sergey Novakovskidir. 1999-cu ildən Rusiya komandası heyətində çıxış edir. Ural Dövlət Pedaqoji Universitetinin tələbəsidir. "Ural güləşçiləri" İK-nin heyətində çıxış edir. 2006-cı ilə "Dostluq" ordeni ilə təltif edilib.
Bahadur Həziyev (idmançı, 1971)
Bahadur Bahadur oğlu Həziyev — “Əməkdar məşqçi”, İdman ustası, Azərbaycan çempionu.
Həyatı
Bahadur Həziyev 20 yanvar 1971-ci ildə Qubadlı rayonunun Qəzyan kəndində anadan olmuşdur. Yunan-roma güləşi ilə məşqul olur. İdman ustasıdır. 1988, 1989, 1990, 1991, 1993, 1994, 1997, 1998, 1999, 2001 və 2003-cü illərdə Azərbaycan çempionu olub. 2010-cu ildə “Əməkdar məşqçi” fəxri adı verilib.
Hazırda Qubadlı rayon Uşaq-Gənclər İdman məktəbində məşqiçi-müəllim işləyir.
Bəşir Fuad
Bəşir Fuad (1852-1887) — jurnalist, hərbçi.
Həyatı
Bəşir Fuad 1852-ci ildə anadan olub. Ata tərəfi Abdülhamidin yaxın xidmətçilərindən gürcü əsilli Hamdi Mahmud Paşadır. Hurşit Paşanın oğludur. Adanada məmur olmuşdur. Anası haqqında tək bilgi isə 1886-cı ilin martında bir xəstəlikdən öldüyüdür.Maddi baxımdan heç bir ehtiyacı olmayan Bəşir Fuad təhsilinə Fatih Rüştiyəsində başlayıb.Ailəsinin Suriyaya köçməsiylə təhsilini Cizvit şəhərində davam etdirib. 1867-1870-ci illər arasında İstanbulda Əskəri Məktəbdə oxuyub. 1871-ci ildə girdiyi Məktəb-i Hərbiyəni bitirincə yavər olaraq Abdülazizin sarayında işləməyə başlayıb. 1875-1876 Serb müharibəsində olub, könüllü olaraq 1877-1878-ci illərdəki Rus savaşı və Girit üsyanlarında yavərlik edib.Beş il Giritdə qalıb.Bu illər ərzində almanca və ingiliscə öyrənib.İstanbula qayıdıb və 1881-1884-cü illərdə müxtəlif vəzifələrdə çalışıb.
Dil, özəlliklə xarici dillərin öyrənimi Bəşir Fuadın ən çox maraqlandığı sahə olmuş və bu barədə dəfələrlə çıxış etmişdir.Bütün bunlarla yanaşı, çox sevdiyi teatr sənəti haqqında silsilə yazıları olmuşdur. Bəşir Fuad 6 fevral 1887-ci ildə intihar etmişdir.
Avro Vulcan
Avro Vulcan (ing. Avro Vulcan) — İngiltərə istehsalı, Britaniya Hərbi Hava Qüvvələri tərəfindən 1953-1984 illər arası istifadə edilmiş delta qanadlı subsonik bombardman təyyarəsidir. Vulcan, soyuq döyüş əsnasında RAF'ın SSRİ-yə qarşı daşındırıcı bombardman donanmasının bir parçası idi. Folklend müharibəsi əsnasında Argentinaya qarşı da şərti bombardman məqsədiylə istifadə edilmişdir.
İkinci dünya müharibəsindən sonra Böyük Britaniya Hərbi Hava Qüvvələri, artan Sovet nüvə təhdidinə qarşı yeni bir nüvə və strateji bombardman təyyarəsi ehtiyacı hissedildi. Bu ehtiyacın nəticəsi olaraq 1947-ci ildə baş dizayner Roy Chadwick liderliyində, Avro Aviasiya firması bir neçə ay içərisində delta qanadlı təyyarənin ilk layihəsini Böyük Britaniya Hərbi Hava Qüvvələrinə təqdim etdi. Qəbul edilən bu layihə nəticəsində ardıcıl istehsala başlandı. Təyyarə 30 avqust 1952-ci ildə ilk uçuşunu reallaşdırdı və 1956-ci ildə xidmətə başladı.
Xidmətə verdiyi illər üçün ümumi mənada təmin edici bir təyyarə olsa da, təhdidinə qarşı inkişaf etdirildiyi Sovetlər Birliyi coğrafiyasının böyüklüyü və inkişaf edən hava müdafiə sistemlərinə qarşı, əskikliklərini aradan qaldırmaq məqsədi ilə davamlı bir modernizasiya proqramına tabe tutulmaq məcburiyyətində qaldı. Bu səbəblə yeni və daha güclü mühərriklər ilə inkişaf etdirilmiş yanacaqdoldurma və erkən xəbərdarlıq sistemləriylə təchiz olunmuş 2-ci versiya Avro Vulcan istehsalına keçildi.
1982-ci ildə İngiltərə ilə Argentina arasında ortaya çıxan Folklend adaları üzərindəki hakimiyyət anlaşılmazlığı nəticəsində çıxan Folklend müharibəsində bu təyyarə qitələr arası bombardman məqsədiylə Argentina mövqelərinə qarşı istifadə edilmişdi.
Uşaq hüquqları Konvensiyası
Uşaq hüquqları Konvensiyası — 20 noyabr 1989-cu ildə BMT-nin Baş Assambleyası tərəfindən qəbul edilmişdir.
Uşaq hüquqları Konvensiyası – BMT tərəfindən qəbul edilmiş bir saziş olaraq, dünyanın hər bir yerində yaşayan uşaqlara konvensiya ilə müəyyən edilmiş hüquqları təmin edir. Konvensiya uşaqların yaşaması və inkişafı üçün zəruri olan minimum standartları müəyyən edir. Konvensiyanın ratifikasiya etmiş bütün dövlətlər bu öhdəlikləri yerinə yetirməlidirlər. Onlar daimi xüsusi təşkil edilmiş Uşaq Hüquqları Komitəsinə hesabat və həyata keçirdikləri bütün işlər haqda məlumat verirlər. Bu Konvensiya uşaqların hüquqlarını təmin edən birinci universal kodeksdir. O, uşaq hüquqlarına dair bütün məsələləri bir sənəddə cəmləşdirib.
Konvensiya uşaqların iqtisadi, sosial, mədəni və hətta siyasi hüquqlara malik olmasını vurğulayır. Əsasən uşaq hüquqlarının qeyri-formal tədris prosesi vasitəsi ilə öyrədilməsi üçün yazılmasına baxmayaraq, bu vəsait çox asanlıqla və müvəffəqiyyətlə məktəblərdə də istfiadə edilə bilər. Bu vəsaitdən istifadə edərək və öz yaradıcılıq qabiliyyətinizi əlavə edərək siz tədris prosesini lazımi istiqamətə yönəldə bilərsiniz. Giriş hissədən sonra siz Konvensiya tərəfindən qorunan hüquqların bölündüyü 4 kateqoriya ilə yaxından tanış olacaqsınız.
Uşaq hüquqları Konvensiyası 54 maddədən ibarətdir. Onların hər biri ayrı-ayrı hüquqlar haqda məlumat verir. Bütün hüquqlar 4 kateqoriyaya bölünə bilər:
Efiopiya təqvimi
Efiopiya təqvimi ( — ') və ya Həbəşə təqvimi''' — Efiopiyada və Efiopiya Pravoslav Kilsəsində istifadə edilən təqvim.
Misirdəki Qipti xristianlarının istifadə etdiyi təqvimə bənzəyən bu təqvim Günəşə əsaslanır. Həbəşə təqvimi və ya digər adı ilə Efiopiya təqvimi olan təqvimə əsasən Efiopiyada yeni ilin ilk günü Enkutataş (እንቁጣጣሽ) adlanır. Ölkədə həmin gün qeyri-rəsmi iş günü elan edilir. Paytaxt Əddis-Əbəbədə Yeni il mərasimləri keçirilir, məhkumlarla bağlı əfv sərəncamı verilir.
Həbəşə təqvimi Qriqori təqvimindən 7 il 8 ay geridədir. Ona görə də, məsələn, Qriqori təqvimi ilə 2018-ci ildə Efiopiyada 2011-ci ilin gəlişini qeyd ediblər. Bu fərqin səbəbi isə Efiopiya xristianlarının dini inancları ilə - İsa peyğəmbərin dünyaya gəlişi ilə bağlı olan fərqliliklərlə əlaqədardır. Öz əcdadlarına hörmətlə yanaşan konservativ efiopiyalılar onların inanclarını indi də davam etdirirlər.
Təqvimdə 13 ayın olmasının səbəbi kimi isə Efiopiya təqviminin Misir təqvimindən istifadə edilərək yaradılması göstərilir. Bu təqvimə görə, Efiopiyada yeni ilin hər il 11 və ya 12 sentyabr tarixlərində başlanması heç də təsadüfi deyil, belə ki, məhz ilin həmin günlərində Nil çayı özünün ən bol sulu dövrünü yaşayır və efiopiyalıların görə bu hadisə ölkəyə “yeni həyat” gətirir.
Ayların adı
መስከረም (Məskərəm)
ጥቅምት (Tıkımt)
ኅዳር (Hıdar)
ታኅሳስ (Tahsas)
ጥር (Tırr)
የካቲት (Yəkatit)
መጋቢት (Məqabit)
ሚያዝያ (Miyazya)
ግንቦት (Qınbot)
ሰኔ (Səne)
ሐምሌ (Hamle)
ነሐሴ (Nəhase)
Əbdülqəni Nuxəvi
Əbdülqəni Nuxəvi (1817-1879) — Nuxa qəzasının baş qazısı, dövrünün görkəmli ədəbiyyatşünası, pedaqoqu, xəttatı, əlyazma kitabı tərtibatçısı, Azərbaycanlı alim.
Həyatı
Əbdülqəni Məhəmməd əfəndi oğlu 1817-ci ildə Şəkidə anadan olmuşdur.
XIX əsrin görkəmli ədəbiyyatşünası, pedaqoqu və kitabşünası idi. O. Azərbaycan ədəbiyyatşünaslıq elminin, peqaqoji fikrin və əlyazma kitab mədəniyyətinin inkişaf etdirilməsində məhsuldar rol oynamışdır. Onun yaradıcılığı çoxtərəfli və rəngarənc idi. O, türkdilli, ərəbdilli və farsdilli Şərq ədəbiyyatının tədqiqatçısı, tanmınmış dilçi, xalq kütlələrinin maariflənməsində böyük əmək sərf etmiş, fədakar pedaqoq olmuşdur. Əlyazma kitab mədəniyyətinin qorunmasında, inkişafında və təbliğində rol oynamışdı. Uzun illər boyu ümumi kitabxana kimi fəaliyyət göstərmiş minlərlə əlyazma və qədim çap kitablarını əhatə edən zəngin katabxanası olmuşdur.
Yaradıcılığı
Ensiklopedik biliyə malik olan Əbdülqəni Nuxəvinin yaradıcılığı olduqca rəngarəng və çoxcəhətli idi. O, türkdilli, ərəbdilli və farsdilli Şərq ədəbiyyatının tədqiqatçılarından biri olmuşdur. Əlyazma kitab mədəniyyətinin qorunub saxlanması, inkişafı və təbliğındə əvəzsiz xidmətləri olan Əbdülqəni Nuxəvinin hazırda Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutunda iki mindən çox əlyazması saxlanılır.
Əsərləri
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının M.Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutu alim, pedoqoq, kitabşünas, mətnşünas Əbdülqəni Əfəndi Nuxəvinin "Qazıxana dəftəri" kitabını nəşr etdirib. Əbdülqəni Əfəndi bu kitabı 1866-1879-cu illərdə Şəkinin baş qazısı olarkən tərtib edib.
"Nurlan" nəşriyyatında işıq üzü görən bu kitabda əsasən, həmin dövrdə nikah müqaviləsi bağlayanlar və vəfat edənlər qeydə alınıb. Şəkinin bu qazıxana dəftəri respublikanın şimal-qərb bölgəsinin, o cümlədən Azərbaycanın keçmiş tarixinin, əhalisinin, ailə hüququnun, insanların mədəni səviyyəsinin, dünyagörüşünün öyrənilməsi baxımından çox dəyərli qaynaqlardandır. Ə.Nuxəvi eyni zamanda Azərbaycan ədəbiyyati tarixində kamil bir şərqşünas, kitabşünas alim kimi də ciddi fəaliyyət göstərib, 40 illik gərgin elmi axtarışlar nəticəsində Şərqin məşhur elm və mədəniyyət xadimlərinin əlyazmalarını, əsərlərini toplayaraq üzünü köçürüb, bəzilərini müxtəlif mətnlər əsasında şərh edib. Mütəxəssislərin fikrincə, Azərbaycan kitab mədəniyyətinin əlyazma şəklində inkişaf etməsində Ə.Nuxəvinin böyük rolu olub.
Ə.Nuxəvinin əsərlərinin böyük əksəriyyəti repressiya dövründə məhv edilsə də, bir hissəsi Əlyazmalar İnstitutunda qorunub saxlanılır. Görkəmli alimin yaradıcılığının tədqiqi Azərbaycanda kitabşünaslıq və pedaqogika tarixinin öyrənilməsi baxımından da böyük əhəmiyyət kəsb edir.
Əsəri nəşrə hazırlayan və ön sözün müəllifi filologiya elmləri doktoru Kamandar Şərifli, kitabın redaktoru isə Azadə Musayevadır.
Aechmea lugoi
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qostilya burnu
thumb|Antarktik yarımadasında Loubye sahilinin yerləşməsi.
Qostilya burnu (, ‘Nos Gostilya’ \'nos go-'sti-lya\) — Antarktidanın Antarktik yarımadasının Loubye sahilinin Tlaçene buxtası sahillərindən cənub-qərbdə yerləşən burundur. 20-ci əsrin son iki onilliyində Hopkins buzlağının əriməsi nəticəsində formalaşıb.
Burun şimali Bolqarıstanda yerləşən Qostilya şəhərinin adını daşıyır.
Yerləşməsi
Qostilya burnu -66.59861°N, -65.76917°W koordinatlarında yerləşmişdir. Madell burnundan 25.85 km şərqdə, Fantom burnundan 20.6 km cənubda, Kudelin burnundan 2.55 km cənub-qərbdə yerləşmişdir. Biritaniya xəritəsinə 1976-cı ildə daxil edilmişdir.
Azərbaycanın ali təhsil müəssisələrinin siyahısı
Bu Azərbaycanın ali təhsil müəssisələrinin siyahısıdır.
Benni Devis
Benni Devis — bəstəkar, musiqi yazıçısı, müğənni.
Həyatı
Benni Devis 21 avqust 1895-ci ildə Nyu-Yorkda anadan olub. Əsasən mahnı bəstəçisi və vodevil müğənnisi kimi tanınıb. Bir çox filmlərə musiqi bəstələyib. 20 dekabr 1979-cu ildə Mayamidə vəfat edib.
Galendromus reticulus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Vickers Valiant
Vickers Valiant (ing. Vickers Valiant) — bir vaxtlar Britaniya Hərbi Hava Qüvvələrində istifadə olunmuş dörd motorlu reaktiv bombardmançı təyyarəsidir. V Bombardmançıları (V-Bombers) deyilən nüvə hücumuna qarşı daşındırıcı bombardman təyyarəsidir. Digər iki V Bombardmançısı Avro Vulcan və Handley Page Victor-dur. Təyyarənin ilk prototipi 1951-ci ildə 18 may tarixində hazır olmuşdur. Prototip 27 aya hazırlanmışdır.
Valiant başlanğıcda yüksək səviyyəli strateji bombardmançı əməliyyatlar üçün nəzərdə tutulmuş tutulmuşdu. Lakin aşağı rotadan uçan zaman təyyarədə ciddi problemlər yaranırdı. Bahalı bərpa proqramı ilə davam etməyin əksinə Valinət rəsmi olaraq 1965-ci ildə təqaüdə çıxdı. Onun vəzifəsini isə 1980-ci illərə qədər xidmət edən digər V Bombardmançıları yerinə yetirmişdir.
Areca hutchinsoniana
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Elmi şura
Elmi şura – Azərbaycan Respublikasında ali məktəb və elmi idarələrdə elmi-tədqiqat işlərinin əsas istiqamətlərini müəyyənləşdirən məşvərətçi orqan. Ali məktəbin (fakültənin) elmi şurası tədris planını, elmi-tədqiqat və təlim-tərbiyə məsələlərini müzakirə edir, boş yerləri tutmaq üçün müsabiqə və seçkilər keçirir, müəllimləri və elmi işçiləri elmi ad almağa təqdim edir. Doktorluq və namizədlik dissertasiyası müdafiə etmək hüququ verən ixtisaslaşdırılmış elmi şuralar ən qabaqcıl elmi-tədqiqat idarələrində və ali məktəblərdə yaradılır. Elmi şuranın tərkibinə rektor (dekan), direktor, direktor müavini, elmi katib, görkəmli alimlər, partiya və həmkarlar ittifaqı təşkilatlarının nümayəndələri daxil olurlar. Elmi-tədqiqat idarələrində yaradılan elmi-texniki şuraların da fəaliyyət dairəsi təqribən eynidir.
Kanin yarımadası
thumb|240px|Kanin mayakı Kanin yarımadası — Nenets Muxtar Dairəsi ərazisinə daxil olan. Barens dənizinin Çyoş buxtası ilə Ağ dənizi arasında yerləşir. Doqquz min il əvvəl Kanin yarımadası Kande Nos adası olmuşdur. Vaxtı ilə ada ilə materik arasında olan boğaz qumla dolmuş və ada yarımadaya çerilmişdir.
Yarımadanın sahəsi 10,5 min. km², şimaldan cənuba uzunluğu 300 km-dir. Yarımdanın şimal sahəsinin böyük hissəsini Kanin Kamen tirəsi təşkil edir. Tirə çimal-qərbdən cənub-şərqə doğru uzanır.