cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Robert Noys
Robert Noys — 1957-ci ildə "Fairchild Semiconductor" və 1968-ci ildə "İntel" Korporasiyasının təsisçilərindən biri. O, həmçinin mikroçip və ya inteqral sxemlərin kəşfi ilə şöhrət qazanmışdır.
12 dekabr 1927-ci ildə anadan olmuş inteqral sxemlərin yaradıcılarından biri, “Fairchild Semiconductor” şirkətinin banisi, Qordon Murla (Gordon Moore) birgə “Intel” şirkətinin əsasını qoymuş amerikalı mühəndis Robert Norton Noys (Robert Norton Noyce) “Silikon vadisinin meri” adlandırılan Noys 15 patentin müəllifidir.
20 il. Müstəqillik (film, 2011)
'20 il. Müstəqillik' 11 seriyalı sənədli televiziya filmi 2001-ci ildə rejissorlar Arzu Məhərrəmov, Abıl Məmmədov və Ramiz İsmayılov tərəfindən Azərbaycan televiziyasında istehsal edilmişdir. Film Azərbaycanın müstəqilliyinin 20 illiyinə həsr olunub. Burada 20 il ərzində tariximizdə baş verən əhəmiyyətli hadisələr vərəqlənir və neft-qaz sənayesində, energetika sahəsində, aqrar-sənaye kompleksində, xarici siyasətdə, mətbuatda, iqtisadiyyatda, ordu quruculuğunda, regionların sosial-iqtisadi inkişafında, təhsil, səhiyyə və idman sahələrində görülən işlər əks etdirilir.
Məzmun
XX əsrin sonlarında SSRİ-nin dağılması ilə yaranan tarixi şərait nəticəsində Azərbaycan dövlət müstəqilliyini bərpa etmişdir. 1991-ci il oktyabrın 8-də Azərbaycan Ali Sovetinin işə başlanan növbədənkənar sessiyası 4 gün müzakirələr aparıb. Nəhayət, 1991-ci il oktyabrın 18-də Ali Sovetin sessiyasında tarixi sənəd — Dövlət Müstəqilliyi haqqında Konstitusiya Aktı qəbul edilib.
Linza
thumbnail|İki tərəfi qabarıq linza Linza (Linse, lens - mərcimək) — sferik səthlərlə hüdudlanmış şəffaf cisim. Linzalar iki cür olur qabarıq və çökük. Ortası kənarlarından nazik olan linza çökük, qalın olan isə qabarıq linzadır. Linzaların hazırlanmasında optik şüşədən, kristallardan, şəffaf optik plastikdən və digər materiallardan istifadə olunur.
20 il. Müstəqillik (film, 2011)
Məzmun
1991-ci il dekabrın 29-da ümumxalq referendumunda məsələ müzakirəyə çıxarılıb və əhalinin 95%-i səsvermədə iştirak edərək ölkənin müstəqilliyinə, suverenliyinə və istiqlaliyyətinə səs verib.
Linza
Linzalar teleskop, binokl, kamera kimi görmə cihazlarının əsas detallarından biridir. Onlardan həmçinin görmə qüsurlarını aradan qaldırmaq üçün eynəklərdə istifadə olunur.
20 il. Müstəqillik (film, 2011)
Məzmun
Film Azərbaycanın müstəqilliyinin 20 illiyinə həsr olunub. Burada 20 il ərzində tariximizdə baş verən əhəmiyyətli hadisələr vərəqlənir və neft-qaz sənayesində, energetika sahəsində, aqrar-sənaye kompleksində, xarici siyasətdə, mətbuatda, iqtisadiyyatda, ordu quruculuğunda, regionların sosial-iqtisadi inkişafında, təhsil, səhiyyə və idman sahələrində görülən işlər əks etdirilir.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenarist: Arif Alışanov Rejissor: Arzu Məhərrəmov, Abıl Məmmədov, Ramiz İsmayılov
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2011-ci ilin Azərbaycan filmləri 2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Hüsülü (Ağcabədi)
Hüsülü — Azərbaycan Respublikasının Ağcabədi rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd, eyniadlı inzibati ərazi vahidində kənd. Qarabağ düzündədir.
Tarixi
XIX əsrin əvvəllərində husulu Qarabağda maldarlıqla məşğul olan 13 ailədən ibarət kicik elat olmuşdur. Husulu mənşəcə qızılbaşların ustaclı tayfasının tirələrindən biri idi. XVII əsrdə bu tirəyə mənsub ailələr Şəhsevənlərə qarıŞmış və Qarabağda yaşamağa başlamışdılar. Yayı Sarıyer və Qırxqız yaylaqlarında, qışı isə Qarabağ düzündə keçirən hüsülülər əvvəlcə indiki kənddən 1 km. aralıdakı Məşədi Ələkbər Suatı (suat "su götürülən yer" deməkdir) adlı yerdə məskunlaşmışdılar. XIX əsrin ortalarında Hacı Həsən adlı bir nəfər indiki kəndin yerində kəhriz qazmış və əhali də buraya köçüb məskunlaşmışdır.
Əhalisi
Əhalisinin sayı 4.199 (01.01.2007-ci il üçün)nəfərdir. Əhali əsasən heyvandarlıq, taxılçılıq və pambıqçılıqla məşgul olur. Kəndin dəliəhmədlilər, fətəlilər, pirilər, hacıusublular, eyvazlılar, qarağaclılar, mikayıllılar, qarakənd, sərxanlılar, xəlillilər, hüseynlilər, ərşəli, ağaməmmədlilər, oruclular, həsənlilər və başqa tayfaları vardır. Kəndə orta məktəb, mədəniyyət evi, kitabxana, xəstəxana uşaq bağçası, poçt-rabitə şöbəsi, dəyirman, məscid, musiqi məktəbi, bərbərxanalar, aptek, bulaq, artezian, müxtəlif ticarət-iaşə obyektləri, park, stadion və s.var.
Abidələri
Kəndin ərazisində Qarabəytəpə, Fısqatəpə, Əhmədli təpəsi adlı mədəniyyət, arxeoloji abidələr var.
Din
Kənddə Hüsülü kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
İqnostisizm
İqnostisizm — varlığı və yoxluğu müzakirə edilən "tanrı" anlayışının tərifində bir tutarlılıq olmadığını, tutarlı bir tərifi olmayan bir anlayışın da varlıq-yoxluq baxımından müzakirəsinin mənasız olduğunu qarşıya qoyan nəzəri mövqedir. Bu qavram 1928-ci ildə, Humanist Yəhudiliyin qurucusu Haham Sherwin Wine tərəfindən kəşf edilmişdir.
Heriknaz
Heriknaz — Azərbaycan Respublikasının Gədəbəy rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
Heriknaz oyk. Gədəbəy r-nunun Şəkərbəy i.ə.v.-də kənd. Dağətəyi ərazidədir. Yerli əhalinin məlumatına görə, yaşayış məntəqəsini XIX əsrdə Tərtər çayı boyundan gəlmiş və kolanı tayfasından olan Ocaqqulu adlı şəxs salmışdır. Sonralar kənd onun arvadı Heriknazın (Ərkinazın) adı ilə adlandırılmışdır. Kəndin adı Əriknaz variantında da qeydə alınmışdır.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 311 nəfər əhali yaşayır.
İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyətini kənd təsərrüfatı-əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq təşkil edir.
Qarahacılı (Balakən)
Qarahacılı — Azərbaycan Respublikasının Balakən rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Pavlovsk (muzey-qoruq)
«Pavlovsk» Dövlət İncəsənət-Memarlıq və Park-Saray muzey qoruğu – XVIII əsrin sonu - XIX əsrin əvvəlinə aid park-saray ansamblı. Saray Peterburqun şəhərətrafı sayılan Pavlovsk şəhərində yerləşir. Saray-park kompleksinin mərkəzi İmperator I Pavelin yay iqamətgahı olan Pavlov sarayı hesab olunur.
Saraya bitişik ərazidə və Slavyanka çayının hər iki sahilində 600 hektarlıq geniş park yerləşir və Avropanın ən böyük mənzərəli parkı hesab olunur. Saray və park 50 il müddətində 5 tanınmış memar - Çarlz Kameron, Vinçentso Brenna, Cakomo Kvarengi, Andrey Voronixin və Karlo Rossi tərəfindən inşa olunmuşdu.
Ərazi bölgüsü: parkın tərkib hissələri
Pavlov parkı aşağıdakı sahələrə bölünür:
Tarix
Saray 50 ilə inşa olundu və tikinti işləri şərti olaraq üç mərhələdə həyata keçirildi:
1782—1796-cı illərin Rusiya zadəgan malikanəsi
Pavlov sarayın əsası 25 may 1782-ci ildə qoyulmuşdu. Əvvəlcə, tikinti Paullüst adlanan sökülmüş taxta malikanənin olduğu sahədə başladı. Məhz buna görə də Pavlov sarayı ilk öncə daha çox müxtəlif yardımçı tikililər və park ilə əhatə olunmuş sadə aristokrat sarayını xatırladırdı.
Yeni tikiləcək sarayın layihəsinin britaniyalı memar Çarlz Kameron tərtib etmişdir. O tez-tez müxtəlif memarlıq sualları ilə əlaqədar I Pavel ilə qarşıdurmaya çıxırdı. Buna baxmayaraq, inşaat işləri sürətlə aparılırdı və 1782-ci ilin payızında sarayın əsas binası və yan qalereyaları demək olar ki, hazır idi.
İmperator iqamətgahı
İmperatorun 1796-cı ildə tacqoyulmasından sonra, İmperator israrla sarayının ölçüsünün artırılmasını istəyirdi. Buna görə də, saraya daha çox əzəmət və təmtəraq vermək məqsədilə o yenidən qurularaq daha da genişləndirilmişdi. Bu zaman inşa işləri üzrə məsuliyyətli şəxs qismində Kameronun köməkçisi, italyan memarı Viçentso Brenna seçilmişdi.
Parça
Düz xətt parçası – düz xəttin üst-üstə düşməyən 2 nöqtəsi və bu nöqtələr arasında qalan hissəsi adlanır.
İki \;A və \;B nöqtələrini birləşdirən düz xətt parçası ya [\;A;\;B], yaxud \;A\;B kimi işarə olunur. \;A və \;B nöqtələri \;A\;B düz xətt parçasının uc nöqtələri, onlar arasındakı nöqtələr isə daxili nöqtələri adlanır. \;A\;B düz xətt parçasının uc nöqtələri arasındakı məsafə onun uzunluğu adlanır və \;|AB| kimi işarə olunur.
Düz xətt üzərində n sayda nöqtə olduqda həmin düz xətt üzərində parçaların sayı (N) kimi işarə olunur.
Eldar Qəhrəmanov
Eldar Əvəz oğlu Qəhrəmanov  — Azərbaycan Universitetinin keçmiş rektoru. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin II çağırış deputatı, Azərbaycan Universitetinin İnzibati idaerəetmə kafedrasının müdiri.
Həyatı
Eldar Qəhrəmanov 1948-ci ildə Oğuz rayonunda anadan olmuşdur. 1966–1970-ci illərdə M. Qorki adına Türkmənistan Dövlət Universitetinin İqtisadiyyat fakültəsində ali təhsil almış, Türkmənistan SSR-in Mərkəzi Statistika sistemində fəhlə, daha sonra sənaye, nəqliyyat və rabitə statistikası şöbələrində iqtisadçı vəzifəsində çalışmışdır. 1970–1974-cü illərdə Azərbaycana qayıdaraq Oğuz rayonunun kolxozlararası tikinti idarəsində inşaat texniki, mühasib və iqtisadçı vəzifələrində çalışmışdır.
1974–1978-ci illərdə Oğuz rayon məlumat hesablama stansiyasının rəisi vəzifəsinə, 1978-ci ildən Azərbaycan SSR Mərkəzi Statistika İdarəsinə dəvət edilərək Kənd təsərrüfatı statistikası şöbəsinin rəisi vəzifəsinə təyin olunmuş, kollegiya üzvü seçilmişdir. Eldar Qəhramnov, 1981–1989-cu illərdə Azərbaycan KP MK-nın aparatında Kənd təsərrüfatı və yeyinti sənayesi şöbəsində təlimatçı, daha sonra Kənd təsərrüfatı elmi və iqtisadiyyatı sektorunun müdiri işləmişdir. 1990-cı ildə Bakı Politologiya İnstitutundakı təhsilini başa vuraraq politoloq ixtisasına yiyələnmişdir.
1989–1996-cı illərdə Azərbaycan Respublikası Dövlət Statistika Komitəsi sədrinin birinci müavini vəzifəsində çalışan Eldar Qəhrəmanov əski statistika sisteminin transformasiyasına, milli statistika konsepsiyasının hüquqi və metodiki bazasının yaradılmasına, onun rəsmi və etibarlı beynəlxalq ünsiyyət vasitəsinə çevrilməsi prosesinə rəhbərlik etmişdir. Bazar iqtisadiyyatının keçid mərhələsinə dair təhlili məruzələri, aqrar islahatın istiqamətləri haqqındakı təklifləri yüksək qiymətləndirilən Eldar Qəhrəmanov 1994-cü ildən Azərbaycan Respublikasın Ali Sovetinin (Milli Məclisin) ekspert işçi qrupunun üzvü təyin edilmişdir. Qrupun üzvü kimi o, Aqrar islahatın əsasları, Sovxoz və kolxozların islahatı haqqında, Kooperasiya haqqında və çoxsaylı digər layihələrin hazırlanmasında bilavasitə iştirak etmiş, Azərbaycan Respublikası Dövlət Aqrar İslahat Komissiyasının üzvü olmuşdur.
Eldar Qəhrəmanov 1996-cı ildə Dövlət Statistika Komitəsinin sədrinin I müavini vəzifəsindən istefa vermiş və 57 saylı Bərdə-Ağcabədi seçki dairəsindən I çağırış Milli Məclisin deputatı seçilmişdir. 2000-ci ildə İkinci çağırış Milli Məclisin deputat mandatını 80 saylı Oğuz-Şəki-Qəbələ seçki dairəsindən Yeni Azərbaycan Partiyasının namizədi olaraq qazanmışdır. 1996–2005-ci illərdə Milli Məclisin fəal üzvlərindən olan Eldar Qəhrəmanov Aqrar siyasət daimi komissiyasının sədr müavini seçilmiş, ölkə parlamentini MDB-nin Parlamentlərarası Assambleyasında Sosial siyasət və insan hüquqları Komitəsinin sədri vəzifəsində çalışmışdır. Azərbaycan-Rusiya ikitərəfli parlamentlərarası komissiyasının həmsədrinin müavini və Azərbaycan-Rusiya və Azərbaycan-Küveyt parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qruplarının rəhbəri olmuşdur. Onun təşəbbüsü ilə Milli Məclisdə Yoxsulluqla mübarizə Dövlət Proqramına parlament dəstəyini təmin edən xüsusi işçi qrupu fəaliyyət göstərmişdir.
2000-ci ildə AR AAK qərarı ilə Qəhrəmanova iqtisad elmləri namizədi alimlik dərəcəsi verilmişdir. O, 20-dən çox elmi məqalənin, metodiki vəsaitin müəllifidir. Eldar Qəhrəmanov 2007–2012-ci illərdə Azərbaycan Universitetinin dosenti, İnzibati idarəetmə kafedrasının müdiri vəzifəsində çalışmış, 1 may 2012-ci il tarixindən Azərbaycan Universitetinin rektoru vəzifəsinə təyin edilmişdir. 26 yanvar 2014-cü il tarixdə Eldar Qəhrəmanov səhhətində yaranan problemlər səbəbiylə öz ərizəsi ilə vəzifəsindən istefa edib. Eldar Qəhrəmanov hazırda İnzibati idarəetmə kafedrasının müdiridir. Fədakar əməyinə görə Uçot əlaçısı döş nişanı, SSRİ Xalq Təsərrüfatı Nailiyyətləri sərgisinin bürünc medalı, Əməkdə fərqlənməyə görə medalı, MDB Parlamentlərarası Asambleyanın Birlik ordeni və çoxsaylı fəxri fərmanlarla təltif edilmişdir. Ailəlidir, üç övladı və dörd nəvəsi var.
Mayn Rid
Haqqında
Mayn Rid Tomas 1818-ci il aprel ayının 4-də İrlandiyanın Ballironi kəndində anadan olmuşdur. Belfast şəhərində orta təhsil almış və 1840-cı ildə Amerikaya getmişdir.
Ən məşhur əsəri 1866-cı ildə yazdığı "Başsız atlı" romanıdır. Vəhşi Qərb mövzusunda yazılmış roman dünya miqyaslı şöhrət qazanmışdır. Mayn Rid insan qəlbinin dərinliklərini açmağı, surətlər arasındakı münasibətləri konkret həyat hadisələri əsasında təsvir etməyi bacaran xarakterlər ustasıdır. Əsərlərində müəllif ABŞ-nin müstəmləkəçilik siyasətini, qul alverinin dəhşətlərini, Amerika hindularının ağır həyatını təsvir etmişdir. Humanist ruhlu macəra romanlarında hinduların ağ müstəmləkəçilərə qarşı istiqlaliyyət mübarizəsini, Asiya, Afrika və Amerikanın bitki və heyvanlar aləmini təsvir etmişdir.
Novruz (film, 1995)
Məzmun
Film Azərbaycanın milli bayramı sayılan Novruz bayramına həsr olunmuşdur. Filmin rejissoru süjeti 4 xətt üzrə bölüb. Bu xətlər qeyd olunan çərşənbə axşamları ilə bağlıdır: su, külək, torpaq, od çərşənbələri. Film müşahidə xarakteri daşıdığına görə novruz bayramına hazırlıqlar Azərbaycanın ayrı-ayrı bölgələrində lentə alınmışdır. Hər bölgədə bayram qabağı xüsusi tədbirlər görülür, milli adət-ənənələr həyata keçirilir. Filmin maraqlı cəhəti ondadır ki, rejissor baharın gəlişini bahar qızının simasında yox, ağ atın üstündə ağ libasda olan oğlan görkəmində verib. Filmin sonunda bahar ab-havası Bakıya-Içəri şəhərə gəlib çatır. Burada bayram tədbirləri keçirilir, milli rəqslər oynanılır, hər evdə bayram süfrələri, xonçaları düzülür.
Senecio expansus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Bulbophyllum scopa
(Bulbophyllum scopa) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yapon bananı
Yapon bananı, Basio bananı və ya —  fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Təbii yayılması
Vətəni Çindir.
Şirli Templ
Şirli Templ — ABŞ aktrisası.
Yapon bananı
Botaniki təsviri
Yapon bananının güclü kökümsovu vardır və burada su, qida maddələrinin ehtiyatı saxlanılır.Əsl gövdəsi torpağın üzərindən 5 sm çox olmayaraq qalxır."Gövdə" hesab edilən hissə yarpaqların bir-birinə möhkəm keçmiş saplaqlarıdır. Onların az miqdarda qara xalları vardır və nazik mum qatı ilə örtülmüşdür.Yalançı gövdənin hündürlüyü 2,5 m-ə çatır, yaşıl və ya sarı-yaşıl rəngli olur, əsasən solmuş yarpaqların bünövrələri ilə örtülmüşdür.Yarpaq aylarının uzunluğu 1,5 m, eni 55-60 sm-dir, yuxarı hissəsi yaşıl, alt tərəfi açıq rənglidir.Sentyabrda çiçəkləyir.Çiçək qrupu yalançı gövdənin mərkəzindən çıxır, ucunda erkək çiçəkləri, mərkəzində ikicinsli və bünövrəsində dişi çiçəkləri vardır. Arılarla tozlanır.Meyvələrin uzunluğu 25 sm-dək olur, yaşıl rəngli meyvələri yeməli deyil.Vegetativ üsulla-kökümsovun hissələri və kök zoğları ilə çoxaldılır.
Şirli Templ
Həyatı
Şirli Templ 1928-ci ildə dünyaya gəlmişdi. 1934-cü ildə ən gənc "Oskar" mükafatı laureatı olub. Həmin dövrdə canlandırdığı uşaq obrazlarına görə Hollivudun ən çox tələbat olan aktrisalarından idi. Aktrisa karyerasını başa vurduqdan sonra siyasi fəaliyyətlə məşğul olurdu. O, ABŞ-nin bəzi ölkələrdə səfiri kimi çalışıb.
Fərruxsiyar
Fərruxsiyar — Böyük Moğol İmperiyasının X padşahı.
Yapon bananı
Ekologiyası
Bu bitki nəmişli, günəşli, küləkdən qorunan yerlərdə bitir.Qışda gövdəsi quru yarpaqlarla örtülür, bitkinin yuxarı hissəsi isə yarpaqlarla birgə məhv olur.
Azərbaycanda yayılması
Abşeronda, Lənkəranda, Astarada həyətyanı sahələrdə mədəni şəraitdə becərilir.
İstifadəsi
Qida əhəmiyyətlidir. Vətənində keyfiyyətinə görə lif alınır.Bu lifdən paltar tikilməsində, kitab cildini çəkməkdə və s.istifadə edilir.
Qaracabinə
Qaracabinə — Azərbaycan Respublikasının Balakən rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Spartak Moskva FK
Spartak Moskva — Rusiyanın paytaxtını təmsil edən futbol klubu və ölkənin ən məşhur klublarından biri. 12 dəfə SSRİ, 9 dəfə Rusiya çempionu, SSRİ Kubokunun 10 qat və Rusiya Kubokunun 3 qat qalibidir. Sovet dövründə "Xalq komandası" ləqəbinə sahib idi.
Tarixi
18 aprel 1922-ci ildə "Spartak"ın sələfi hesab edilən MKS klubu yaradılmışdır. 19 aprel 1935-ci il tarixində Ümumittifaq bədən tərbiyəsi soveti tərəfindən "Spartak" könüllü bədən tərbiyəsi cəmiyyətinin nizamnaməsi təsdiq edilmişdir. Həmin tarix klubun rəsmi yaranma tarixi hesab edilir. Klubun adı italyan yazıçısı Rafaello Covanyolinin Qədim Romada qullar üsyanından və onun rəhbərindən bəhs edən "Spartak" romanının adından götürülmüşdür.
Senecio albo-punctatus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Argillit
Argillit ( - gil və  daş) - bərkimiş və daşlaşmış gilli çökmə süxur. Diagenez və katagenez mərhələlərində gilin sıxılması və susuzlaşması nəticəsində əmələ gəlir. Gildən bərk olması, suda islanmaması və s. xüsusiyyətləri ilə fərqlənir. Adətən, tünd rənglərdə olur.
Argillit qırışıqlıq sahələri üçün xarakterikdir. Platformaların dərin çökəkliklərində (avlakogenlərdə) təsadüf edilir. Sement, keramzit istehsalı üçün xammaldır. Hidrargillit qatışıqlı kaolin argillitlərindən odadavamlı material kimi istifadə olunur.
Rəfiqə Şabanova
Şabanova Rəfiqə Mahmud qızı — Azərbaycan əməkdar bədən tərbiyəsi və idman ustası (1982). SSRİ əməkdar idman ustası (1976).
Həyatı
Rəfiqə Şabanova 31 oktyabr 1943-cü ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur.
1968-ci ildə Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman İnstitutunu bitirmişdir.
Qasbinə
Qasbinə — Azərbaycan Respublikasının Balakən rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Məşhur aşiqlər siyahısı
Dünya üzərində məşhur olan aşiqlərə işarə edir:
Geococcyx
thumb|200px|right| thumb|200px|right| thumb|200px|right| thumb|200px|right|
Bakontamaşi
Bakontamaşi — Macarıstanın Vesprem medyesində yerləşən kənd.
Geococcyx
Geococcyx - Cuculiformes dəstəsindən quş növü.
Bəzmialəm Sultan
Bəzmialəm Sultan — 30-cu Osmanlı sultanı II Mahmud un xanımı və Sultan Əbdülməcid in anası, Validə sultan.
İlk illəri
Həyatı haqqında çox az məlumat var. Doğum tarixi təxminən 1807-ci il olaraq qəbul edilir. Əslən gürcü olub, kiçik yaşlarında saraya alındığı və Sultan Mahmud un bacısı Əsma Sultan ın himayəsində təlim-tərbiyə edildiyi məlumdur. Təlimini tamamladıqdan sonra adı “Dünya məclisi” mənasını verən Bəzmialəm olaraq dəyişdirildi və Sultan Mahmud a təqdim edildi. Ardından yeganə övladı olan Şahzadə Əbdülməcid i 25 aprel 1823-cü ildə dünyaya gətirməklə Sultan Mahmud un ikinci qadınəfəndiliyinə yüksəldi. Səhhəti ağırlaşdığı üçün təmiz hava alması məqsədilə Çamlıcadakı köşkə daşınan Sultan Mahmud 26 iyun 1839-cu ildə yanında olan oğlu Şahzadə Əbdülməcid, xanımı Bəzmialəm Sultan, kürəkəni Xəlil Paşa və məclis üzvü Hüsrəv Paşa ilə vədalaşdıqdan və oğluna reformasiyalarla bağlı məsləhətlər verdikdən sonra komaya girdi. 2 gün sonra – 28 iyun 1839-cu ildə burada vəfat etdi. Şəhərdə baş verə biləcək hər hansı bir ayaqlanmaya qarşı padşahın ölümü 2 gün boyunca gizli tutuldu. 1 iyul da cənazəsi Topqapı sarayı na gətirildi və günorta saatlarında cənazə mərasimi keçirildi. Hələ 16 yaşında olan oğlu Sultan Əbdülməcid taxta çıxmış, beləcə Bəzmialəm Sultan “Məhdi Ülya” ünvanıyla validə sultan oldu.
Validə sultan illəri
Taxta çıxdığı əsnada Sultan Əbdülməcid in yaşının az olması və dövlət təcrübəsinin olmaması, ilk illərdə Bəzmialəm Sultanın dövlət məsələlərinə qarışmasına və dövləti şəxsən idarə etməsinə səbəb oldu. Belə ki, oğlunun ölkə daxilindəki səyahətləri əsnasında saray və dövlət işləriylə məşğul olmuşdur. Sultan Əbdülməcid 1842-ci ildə anası Bəzmialəm Sultan üçün Dilquşə qəsri adlı yeni bir qəsr inşa etdirmişdir. Hal-hazırda bu qəsr Validə sultan köşkü olaraq tanınır. 1838-ci ildə qurulan Maliyyə nazirliyi dövlətin bütün gəlir və xərclərini nizamlamaq məqsədilə validə sultanların da gəlirlərini sabitlədi. Belə ki, Sultan Əbdülməcid in anası Bəzmialəm Sultanın maaşı 1839-cu ildə 2500, 1840-cı ildə 3500 lirəyə yüksəldildi. Validə Bəzmialəm Sultan vərəm xəstəliyinə tutuldu və 3 may 1853-cü ildə Çırağan sarayı nda vəfat etdi və həmin gün Sultan Mahmud türbəsi nə dəfn edildi.
Xeyriyyə işləri
Oğlunun səltənəti əsnasında dövlətin ona təyin etdiyi maaşı və digər gəlirlərini yoxsulları doyurmağa və ölkəni abadlaşdırmağa sərf etmişdir. Üstəlik borc səbəbilə həbsə düşənlərin borcunu ödəyərək onları azadlığa buraxmış, kimsəsiz və yetim qızları evləndirmişdir. Himayəsində olan Navəkmisal xanım ı və Nükət-səza xanım ı oğlu Sultan Əbdülməcid lə evləndirmişdir.
Validə Bəzmialəm Sultan ölkənin müxtəlif yerlərində bir çox əsər və vəqflər qurmuş, bunların davamlılığı üçün gəlir gətirən bir çox mülk və əmlaklarını dab u vəqflərə təsis etmişdir. Gördüyü xeyriyyə işlərindən önəmli olanları aşağıdakılardır:
Nizami Quliyev
Nizami Yusif oğlu Quliyev — azərbaycanlı dövlət və siyasi xadim, Azərbaycan Milli Məclisinin I və II çağırış üzvü.
Həyatı
Nizami Quliyev 1956-cı il avqustun 17-də Gədəbəy şəhərində anadan olub. Gəncə Dövlət Pedaqoji İnstitutunda tarix üzrə ali təhsil alıb. Rus dilini bilir. 2008-ci ilədək Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının (AXCP), 2008-ci ildən ölümünədək Aydınlar Partiyasının üzvü olmuşdur.
1 noyabr 2017-ci il tarixində vəfat etmişdir.
Nizami Quliyev ailəli olmuşdur, üç övladı var.
Fəaliyyəti
1996-cı il fevralın 4-də baş tutan Parlament seçimlərində 73 nömrəli Gədəbəy dairəsindən Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının (AXCP) namizədi olan Nizami Quliyev I çağırış Milli Məclisin deputatı seçilib. 1996-cı il fevralın 4-dən səlahiyyətlərinin icrasına başlayan Nizami Quliyev Milli Məclisin Yerli özünüidarəetmə məsələləri Daimi Komissiyasının və Azərbaycan—Danimarka parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun üzvü olub.
Daha sonra 2000-ci il noyabrın 5-də baş tutan Parlament seçimlərində 73 saylı Gədəbəy dairəsindən Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının (AXCP) namizədi olan Nizami Quliyev II çağırış Milli Məclisin deputatı seçilib. 2000-ci il noyabrın 12-dən səlahiyyətlərinin icrasına başlayan Nizami Quliyev Milli Məclisin Regional məsələlər Daimi Komissiyasının və Azərbaycan—Sloveniya parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun üzvü olub.
2008-ci ildə Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasından (AXCP) istefa verərək Qulamhüseyn Əlibəyli rəhbərliyində qurulan Aydınlar Partiyasına qatılmışdır. O, Aydınlar Partiyasının Ali Məclisinin sədri olmuşdur.
Monasit
Monasit — mineral, (Se, La)[PO4]. Qatışıqları (%): ThO2- 28-dək; SiO2- 6-dək; CaO- 2-dək; V2O5 — 5-dək və b.
Haqqında
Monasit — monoklinik. Kristalları {100} üzrə yastılaşmış, prizmatik, izometrik, pazabənzər. Ayrılması {100Mi} üzrə mükəmməl, {010} üzrə qeyri-mükəmməl. Rəngi qəhvəyi, sarı; bəzən yaşılımtıl. Parıltısı qatranı. Sərtliyi 5–5,5. Xüsusi çəkisi 4,9–5,5. Çox vaxt radioaktivdir. Qranit və qneyslərdə, qələvi siyenitlərdə, onların peqmatitlərində, qreyzen və karbonatitlərdə, Alp tipli damarlarda, səpintilərdə rast gəlinir. Növü: çeralit. Qurğuşun üsulu ilə radiogen yaş təyinində istifadə edilir. Sinonimi: Urdit.
Aglaia rivularis
(Aglaia rivularis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Biləyən
Biləyən, Bilağan — Azərbaycan Respublikasının Ağcabədi rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Biləğan Ağcabədi rayonunun Boyat inzibati ərazi vahidində kənd. 1917-ci ildə Biləqan, 1933-cü ildə isə Biləxan variantında qeydə alınmışdır. Oykonim Beyləqan toponiminin variantı olub, "düzənlik, çöl" deməkdir.
Senecio exsertus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İstinadlar
Senecio exsertus Senecio exsertus
Bulbophyllum spadiciflorum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Nazənin Bünyadi
Nazənin Bünyadi  — Britaniya aktrisası.
Balatonakali
Balatonakali — Macarıstanın Vesprem medyesində yerləşən kənd.
Prey Kodeks
250px|thumb|right|[[İsanın dəfni (yuxarıda) və qəbir yanında Üç Meri (aşağıda). Təsvirlərin Turin kəfəninin radiokarbon tarixləşdirmə üsulunun əleyhinə sübutlardan biri olduğu iddia edilir.]] Kodeks Prey, Prey Kodeks və ya Macar Dua Əlyazması — XII əsrin sonu XIII əsrin əvvəllərinə aid orta əsr əlyazmalar toplusu. 1813-cü ildə 1770-ci ildə onu aşkar etmiş Dyörd Prainin şərəfinə adlandırılmışdır. Əlyazma macar dilində silsilə nəsr mətninin ilk məlum nümunəsidir. Kodeks Budapeştin Seçeni adına Milli Kitabxanasında saxlanılır.
Kodeksdəki (f. 154a) ən mühüm sənədlərdən biri Cənazə vəzi və duasıdır. Bu, 1192–1195-ci illərə aid macar dilində qədim əlyazma mətnidir. Cənazə vəzinin əhəmiyyəti onunla izah olunur ki, macar və ural dillərində bu günədək gəlib çıxmış ən qədim mətndir.
Kodeksdə həmçinin missal, Pasxa sirr oyunu, musiqi notları ilə mahnılar, Macarıstan kralı Kalmanın dövründə qəbul edilmiş qanunlar və Macar krallarının siyahıya alındığı salnamələr də var.
Kodeksdəki beş illüstrasiyadan biri də İsanın dəfnidir. Bəzən bu illüstrasiyanın Turin kəfəni ilə əhəmiyyətli oxşarlığı olduğu iddia olunur: belə ki, Turin kəfənindəki bədəndə olduğu kimi burada da İsa qolları çanaq qurşağında, tamamilə çılpaq göstərilmişdir; bu şəkildə baş barmaqlar içəriyə doğru çəkilmişdir, hər bir əldə yalnız dörd barmaq görünür, beləliklə də Turin kəfənindəki bütün detallarla uyğunluq təşkil edir; iddia edilən parça cınaqlı naxışlardan ibarətdir, bu da Turin kəfəninin toxunması ilə eyniyyət təşkil edir; və aşağıdakı şəkildə L hərfi kimi görünən dörd kiçik dairə, Turin kəfənində görünən dörd "poker deşiyi"ni mükəmməl bir şəkildə üzə çıxardır və bu da L hərfi kimi görünür. Kodeks Prey illüstrasiyası, Turin kəfəninin 1260–1390-cı illərdən əvvəl mövcudluğuna dair sübut kimi xidmət edə bilər. Qeyd edilən dövrlər isə 1988-ci ildə Turin kəfəninin radiokarbon tarixləşdirmə üsulunun hazırlanma tarixidir. Bu fikri tənqid edənlər bəzən kəfən kimi təsvir olunan elementin digər müqəddəs şəkillərdə göründüyü kimi birbaşa düzbucaqlı məzar daşının olduğunu göstərirlər. Sözügedən deşiklər, misal üçün, mələyin qanadında göründüyü kimi dekorativ elementlər ola bilər. Bundan başqa, Prey kodeksindəki iddia edilən kəfən hər hansı bir şəkili özündə ehtiva etmir.
Qaravəli (Balakən)
Qaravəli — Azərbaycan Respublikasının Balakən rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Mitsubishi Galant
Mitsubishi Galant — Mitsubishi avtomobil şirkəti tərəfindən 1969-cu ildən buraxılan avtomobil. Adı fransız dilində sözündən götürülüb və mənası "cəngavər" deməkdir.
Bu modelin 9 müxtəlif nəsli yaradılıb və indiyədək onların ümumi satışının həcmi 5 milyonu ötüb.
Model ilk olaraq kompakt sedan banı ilə buraxılıb. Vaxtaşırı dəyişdirilərək orta ölçülü avtomobil formasına gətirilib. İlk olaraq avtomobillər Yaponiyada buraxılırdı, 1994-cü ildən isə ABŞ bazarlarında İllinoys ştatında yerləşən Diamond-Star Motors (DSM) zavodunun istehsalı olan avtomobillər satılır.
Əlinağılar
Əlinağılar — Azərbaycan Respublikasının Gədəbəy rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
Əlinağılar oyk. Gədəbəy rayonunun Çaldaş i.ə.v.-də kənd. Yerli əhalinin verdiyi məlumata görə, yaşayış məntəqəsini XIX əsrin əvvəllərində Sadıqlı (indi ki Ağstafa rayonunda) kəndindən gəlmiş Əlinağı adlı şəxs salmışdır. Oykonim "Əlinağıya məxsus kənd" mənasındadır.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 959 nəfər əhali yaşayır.
Terek şirbiti
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü. Orta saylıdır.
Xarakterik morfoloji əlamətləri
Xarici görünüşcə Kür şirbitinə oxşayır, lakin ondan gözlərinin kiçik və pulcuqlarının xırda olması ilə fərqlənir. Alnının eni azdır, bədəninin quyruq hissəsi nisbətən uzundur. Bədənin uzunluğu 26.0 sm-ə, kütləsi 270 q-a qədər olur.
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Suyu sürətlə axan və dibi daşlı olan çaylarda yaşayır. Ömrün uzunluğu orta hesabla 4-5 il olub, cinsi yetkinliyə 1-2 yaşlarında çatır. Fərdi inkişaf forması tam çevrilmə şəklindədir. Həyat sikli kürü-sürfə-körpə-yetkin fərd şəklində olur.
Yayılması
Azərbaycanda 5 növünün nümayəndələri yayılmışdır. Azərbaycanda yarımnövləri yoxdur. Azərbaycanın şimal-şərq hissəsindən axan çaylarda və Samur-Abşeron kanalında yayılmışdır.
Limit faktorları
Su hövzələrinin çirklənməsi, təbii kürüləmə yerlərinin sıradan çıxması və digər antropogen amillər.
Rasionu
Əsasən su cücüləri və onların sürfələri ilə qidalanır, özləri isə digər yırtıcıların qidasını təşkil edir. Qidasını kürəkayaqlı xərçənglər, yosunlar, müxtəlif su cücüləri və onların sürfələri təşkil edir.
Düşmənləri
Yırtıcı balıqlar, ilanlar, balıqyeyən quşlar və balıq parazitləri.
İnsan həyatına təsiri
Əmtəə keyfiyyətlidir. Az miqdarda həvəskar balıqçılar tərəfindən ovlanır. Ziyanvericilik xüsusiyyətləri yoxdur.
Qəbul edilmiş və qəbul edilməsi vacib olan mühafizə tədbirləri
Balıqçılıq haqqında qanun qəbul edilmişdir. Su hövzələrinin çirkləndirilməsinin, çay yataqlarının qazılmasının, dəyişdirilməsinin qarşısı alınmalıdır.
Robert Haynlayn
Robert Enson Haynlayn — ABŞ fantastikasının patriarxı.
Həyatı
O, dövrünü qabaqlayan bir çox ideyaların müəllifi olmuş və bir çox nüfuzlu mükafatlara layiq bilinmişdir. İdeya zənginliyi, obrazların qeyri-standarlılığı, canlı və iti dil, baş verənlərə oxucunu inandırmaq bacarığı, yazıçının ən əsas xüsusiyyətlərindəndir. Onun bir çox əsərləri ekranlaşdırılmışdır. Dörd dəfə Hüqo mükafatına layiq görülmüşdür. Fantastik ədəbiyyat sahəsindəki nəaliyyətlərinə görə isə bir neçə dəfə "Nebula" mükafatını qazanmışdır.
"Ay sərt sahibədir"
"Ay sərt sahibədir" əsərində hadisələr Ayda baş verir. 21-ci əsrdə Ay Terradan (Yerdən) məhkumların göndərildiyi böyük həbsxanadır. Ayda insanlar torpaqsız süxurların üzərində taxıl yetişdirməli və Terraya göndərməlidirlər. Bu olduqca ağır zəhmət tələb edir. Eyni zamanda su faydalı qazıntı kimi ayrıca mədən sənayesidir. Xərclər dayanmadan artır. Yaşamaq əzaba çevrilir. Sosial təzyiqlər dözülməz hal alır. Yerli inzibatçıların özbaşınalığına və qəddarlığına qarşı Ay sakinləri inqilab etmək qərarını verirlər.
Ay - Ay Yerin təbii peykidir. Ay eyni zamanda hegemoniya üçün predmetdir. Haynlayn bizə ABŞ-nin daha da güclü olduğu, SSRİ-nın öz mövqeyini qoruyub saxladığı və Çinin inkişaf etdiyi gələcək yeni era təqdim edir. Ay isə məhkumların, lazım olmayan insanların gödərildiyi yeni qitədir.
Ay ABŞ elmi-fantastikası üçün olduqca vacib ədəbi elementdir. Ucsuz-bucaqsız kainatımızda bizə ən yaxın kosmik cisim bizim üçün doğmalıq hissləri bəxş edir, lakin onu böyük həbsxanaya çevirmək ona qarşı tarixən mövcud olan isti münasibətin sonuna işarə edir?
İnqilabın fəlsəfi-nəzəri əsasları - Haynlayn sadəcə unikal üslublu, dinamik və həyəcanverici elmi-fantastik roman yazmayıb. O, eyni zamanda bizə inqilabın fəlsəfi-nəzəri əsasları ilə əlaqədar olduqca maraqlı konsepsiyalar məcmusu təqdim edib. Belə ki, sosial strukturla nəzəriyyəni birləşdirmək olduqca böyük intellekt tələb edir. Bu diqqətəlayiq məqamdır. Başqa sözlə, addım-addım narazı kütlənin inqilab yolu ilə müstəqillik əldə etməsini təsvir etmək üçün kifayət qədər dərin fikirlərə - fəlsəfəyə sahib olmaq lazımdır. Haynlayn yaxşı başa düşürdü ki, oxuculara hazır məhsul təqdim etmək lazımdır. Çünki başvermə məkanından asılı olmadan inqilab və müstəqillik yolu ilə əlaqədar mövzular strategiya deməkdir. Strategiya isə sınama-yanılma yöntəmi ilə hazırlana bilməz. Bu yol beyində hazır formaya düşməli, sonradan xarici dünyaya ixrac olunmalıdır. Haynlayn məhz bu aspektdə olduqca uğurlu nəticələr əldə edib ki, bu da onun çox böyük yazıçı statusuna mailk olduğunun sübutudur. Texnologiya - Tez-tez "Mann mənim yeganə dostum" deyən Mayk adlı təkamül keçirmiş super kompüter əsərin ən əsas fiqurudur. Çünki onsuz nə inqilab gerçəkləşə bilərdi, nə də inqilabın ab-havası üçün zəruri şərtlər. Bu konteksdə Haynlayn bizi bir xeyli təəccübləndirir. Yazıçı bir çox yeni ideyalar və maraqlı nüanslara toxunur. Bu məqamlar gələcəyin kompüterləri haqqında maraqlı təsəvvürlərə yiyələnməyə imkan yaradır. Biz artıq bu gün bir çox super kompüterlərə rast gəlsək də, Mayk şəxsiyyətə sahib kompüterdir. Hətta özünüdər əlamətlərinə də rast gəlinir. Hər halda Mayk özü özlüyündə əsərin möhtəşəm hissəsidir.
Ədəbi vandalizm - Bəlkə də mən ilk dəfə idi ki, ədəbi vandalizmlə qarşılaşdım. Şerbakov adlı birisinin tərcüməsini oxuyaraq mən özümə qarşı böyük haqsızlıq etmiş olsam da, mən əvvəlcədən bu haqda heç nə bilmirdim. Robert Haynlaynın bu əsəri, sanki, Şerbakov tərəfindən zorakılığa məruz qalıb. "Tərcüməçi" əsəri orijinaldan o dərəcədə bərbad tərcümə edib ki, uğyun gəlməyən sözlər və ifadələr izafiliyindən ürəyim bulandı. Buna baxmayaraq, əsəri sona çatdıra bildim. Hər halda bundan sonra bir neçə tərcümə variantı olan əsərləri mütailə obyektinə çevirməzdən öncə araşdırmalarımda daha ehtiyatlı olmağa çalışacam.
Vestqot krallığı
Vestqot krallığı — Xalqların böyük köçü nəticəsində dağılan Qərbi Roma İmperiyasının ərazisində yaranmış barbar krallıqlarından biri.
Tarixi
Hunlar qərbə doğru hərəkət edib IV əsrin II yarısında Don sahilində alanların tayfa birliyini dağıtdılar; 375-ci ildə isə Qara dəniz sahilində ostqotların tayfa birliyini darmadağın etdilər. Ostqotların bir qismi hunlara qarışdı, digəri isa qərba çəkildi. Hunlardan ehtiyat edən vestqotlar da yaşadıqları yerləri tərk edib Dunayı keçdilər və 376-cı ildə Roma imperiyası ərazisində - Meziyada (indiki Bolqarıstan ərazisinin bir hissəsi) imperiyanın müttəfiqi kimi məskən saldılar. Onlar Roma dövlətinə tabe olmalı və imperiyanın sərhəddini xarici hücumlardan qorumalı idilər. Çox keçmədən burda vastqotların Rama imperivasına qarşı üsyanı oldu. Hunların da bir qismi bu üsyana qoşuldu. Üsyançılar 378-ci ildə Adrianopol yaxınlığında Roma imperatorunun ordusunu darmadağın etdilər. Roma qoşunları yalnız 382-ci ildə həmin üsyanı yatıra bildi. Lakin vestqotlar Meziyadan başqa Frakiya və Makedoniyada da məskən saldılar. Bundan sonra vestqotların Qərbi Roma imperiyasına, xüsusən İtaliyaya hücumları daha da artdı. 410-cu ildə onlar Alarixin başçılığı ilə Romanı alıb dağıtdılar. Lakin İtaliyada möhkəmlənə bilməyən vestqotlar Cənubi Qalliyaya keçdilər. 418-ci ildə Cənub-Qərbi Qalliyada Vestqot krallığı (və ya Tuluza krallığı) yarandı. Bu Qərbi Roma imperiyası ərazisində imperiyanın dağılmasına hələ yarım əsrdən də çox qalmış yaranan ilk barbar dövləti idi. V əsrin II yarısında Luaradan cənubdakı bötün Qalliya torpaqları və Pireney yarımadasının çoxu Vestqot krallığına daxil idi. Lakin VI əsrin əvvəllərində vestqotları, başqa bir alman tayfası olan franklar Qalliyadan İspaniya ərazisinə sıxışdırdılar. İspaniya ərazisində Vestqot dövləti VIII əsrin əvvəllərinə qədər yaşadı. Vestqotlar İspaniyada feodalizmin inkişafında mühüm rol oynayırdılar. Vestqot krallığını ərəblər aradan qaldırdılar (711 -718).
Rəncbərlər
Tarixi
Rəncbərlər yaşayış məntəqəsinin ilk sakinləri Murtuz bəy, Səlim bəy və Həmid bəyin torpaqlarında işləyən və mənşəcə kəbirli tayfasına mənsub olan rəncbərlər olduğu üçün o, belə adlanmışdır. XV-XIX əsrlərdə İran, Azərbaycan və Ermənistanda (Qərbi Azərbaycanda) kəndli kateqoriyası olan rəncbərlər feodaldan torpaq, su, toxum, iş heyvanı və s.alır, əvəzində məhsulun müəyyən hissəsini ona verirdilər. Bəzi xanlıqlarda ancaq mülkədarın şəxsi təsərrüfatında çalışanlar rəncbərlər adlanırdı. Rəiyyətdən fərqli olaraq kənd icmasına daxil olmayan rəncbərlər torpağa yox, şəxsən sahibkara təhkim idi. Azərbaycanın Rusiyaya birləşdirilməsindən sonra, 1845-ci il fərmanına əsasən, rəncbərlər təhkimli kəndli kateqoriyasına daxil edildilər. Rəncbərlər "cütcü, əkinçi", "sahibkardan şəxsi asılı olan kəndli" mənasındadır. Hacıqabul rayonunda da Rəncbər kəndi vardır. Vaxtilə İrəvan xanlığının Zəngibasar mahalında Rəncbər adlı kənd mövcud idi.
Əhalisi
Əhalisinin sayı 2141 (01.01.2007-ci ilə aid olan statistik məlumata görə) nəfərdir. Kəndin əhalisi əsasən, heyvandarlıq, taxılçılıq, pambıqçılıq və baramaçılıqla məşğul olur. Kəndin kəbirli, seyid məhəmmədağalılar, kəlbədərkahlılar, qurbanlılar, qazaxlılar, bayramlılar, ismayıluşağılar, əsgərlilər, şüşəməmmmədlilər, seyidlər və başqa tayfa tirələri var.
Şahid Xaqan Abbasi
Şahid Xaqan Abbasi (d. 27 dekabr 1958-ci il) 2017-ci ilin avqust ayından etibarən Pakistan İslam Respublikasının Baş naziri, pakistanlı siyasətçi. Pakistan Müsəlman Liqasının üzvü, 2008-ci ildən etibarən Pakistan Milli Assambleyasının üzvüdür.
Abbasi öz siyasi karyerasına 1988-ci ildə başlamış və ard-arda altı dəfə Milli Assambleyaya üzv seçilmişdir. Pakistan Müsəlman Liqası 1997-ci ildə baş tutmuş seçkilərdə qalib gəldikdən sonra Pakistan Beynəlxalq Hava Yollarının sədri vəzifəsinə təyin olunmuş və 1999-cu ildə dövlət çevrilişi baş verənə qədər bu vəzifəni icra etmişdir. 2008-ci ildəki seçkilərdən sonra koalisiya hökumətinin tərkibində Kommersiya naziri vəzifəsinə təyin olunmuşdur. 2013-cü ildəki seçkilər nəticəsində isə Neft və Təbii Resurslar naziri təyin olunmuş və 2017-ci ilin iyul ayında Nəvaz Şərif istefaya göndərilənə qədər bu vəzifəni icra etmişdir. 1 avqust 2017-ci il tarixində istefaya göndərilmiş Nəvaz Şərifin əvəzinə Baş nazir təyin olunmuşdur.
İlk illəri və təhsili
1958-ci ildə Pakistanın Sind əyalətində yerləşən Kəraçi şəhərində Xaqan Abbasinin ailəsində anadan olmuşdur. Orta təhsilini Lourens Kollecində almışdır.
1978-ci ildə ABŞ-nin Los-Anceles Kaliforniya Universitetində elektrik mühəndisliyi ixtisası üzrə bakalavr təhsili almışdır. Bunun ardınca elektrik mühəndisi kimi peşəkar karyerasına başlamışdır. 1985-ci ildə Corc Vaşinqton Universitetində isə yenə də elektrik mühəndisliyi ixtisası üzrə magistr təhsili almışdır.
Ali təhsilini başa çatdırdıqdan sonra ABŞ-da ardınca isə neft və qaz sənayesində enerji layihələri üzrə Səudiyyə Ərəbistanında işləmişdir.
Ailəsi və şəxsi həyatı
Abbasi evlidir və üç oğlu var. Onun atası Xaqan Abbasi Pakistan Hərbi Hava Qüvvələrində aviasiya komandiri vəzifəsində xidmət etmişdir. Bacısı Sədiə Abbasi Pakistan Senatının üzvüdür. Qayınatası general Məhəmməd Riaz Abbasi 1977-ci ildən 1979-cu ilə qədər ölkənin Şöbələrarası Kəşfiyyat Xidmətinin rəisi olmuşdur.
Abbasi aviasiyaya olan marağı ilə tanınır. O, Pakistan HHQ-nin tərkibində əməliyyatda iştirak edən, F-16 döyüş təyyarəsini və T-129 helikopterini idarə edən ilk Pakistan Baş naziridir. Müsahibələrinin birində 40 ildən çoxdur pilot olduğunu açıqlamışdır.
Pred Da Se Razdeni
Pred Da Se Razdeni (Azərbaycanca: Gündoğmadan Əvvəl) — Makedoniyanın 2013 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.
Senecio albogilvus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Qvadelupa dəniz pişiyi
Qvadelupa dəniz pişiyi (Arctocephalus townsendi)  — Cənub dəniz pişikləri cinsinə daxil olan 6 növdən biridir. XIX əsrdə baş verən kütləvi qırğınlar səbəbindən soyunun tükənmə təhlükəsi yaranmışdır. 1990-cı illərdə onların sayı 10,000 başı keçmişdir. Onlar ancaq Meksikanın Qvadelupa adasında yaşayırlar.
Xariçi görünüşü
Quadelupa dəniz pişiyinin erkəyi təbii olaraq dişilərdən irədən iri olur. Erkəklər tünd qəhvəyi rəngdə olur və ancaq arxa tərəfində sarı və ya sarı-qəhvəyi zolaq vardır. Balalar qara rəngdə olur. Erkəklər ona məxsus əraziləri 35–122 gün ərzində nəzarətində saxlayır. Balalar iyun ayının ortalarından İyul ayı ərzində doğulur. Qulaqlı suitilərin hamısında olduğu kimi onlardada xariçi qulaqlara sahibdirlər.
Yayılması
Quadelupa dəniz pişiyi papulasiyasına Kaliforniya yarımadasından 200 km qərbdə Quadelupa adaları əraxisində yayılmışdır. Bundan əlavə onlara Kaliforniya boğazının cənubunda yerləşən adalarda rast gəlinir, üstəlik San Nikolas adasında 2 erkək müşahidə edilmişdir.
Quadalupa dəniz pişiyinin XVIII–XIX əsrlər ərzində ovlanması onların artıq 1825-ci ildə Kaliforniya sahillərində tamamən tükənir. Meksikada isə artıq 1894-cü ildən onların ovlanmasına qadağa qoyulur.
Növün qorunması və çoxaldılması
ABŞ Milli Dəniz Balıçılığı Xidməti məlumatına əsasən növ tükənmə təlükəsi qarşısındadır. Hazırda bu növün ovlanması qanunla qadağandır. Bu növün yayılma arealının şimalı ABŞ suları daxilindədir. Bu səbəbdən onun bərpası üçün ardıcıl tədbirlər görülür. Bununla belə insan faktoru buna müəyyən maneə törədir.
Cənub dəniz pişikləri
Cənub dəniz pişikləri (Arctocephalus) — Qulaqlı suitilərə daxil olan cins.
Klassifikasiya
Bu cinsı 8 növ daxildir :
Qaysa
Qaysa — Azərbaycan Respublikasının Balakən rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 25 may 1991-ci il tarixli, 123-XII saylı Qərarı ilə Balakən rayonunun Qaysa kənd Soveti Qaysa kəndinin ərazisinin bir hissəsi Qabaqçöl qəsəbə Sovetinin tərkibinə verilmişdir.
Qızılyarpaq sünbül
Təbii yayılması
Təbii halda Çində və yaponiyada bitir.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 5-8 m-ə qədərdir. Onların gövdəsinin hündürlüyü 15 m-ə qədər, diametrləri isə 6,5 sm-ə qədərdir. Gövdələri açıq-yaşıl rəngdədir, işıq düşən tərəfləri qızılı-sarı rəngdə görünür. Gövdə qınları töküldükdən sonra cavan gövdələrdə parlaq mum örtüyü olur. Yarpaqları sarı-yaşıl, xırdadır. Yazda vegetativ yolla, qələmlərlə və kolların bölünməsi ilə çoxaldılır. Yayda tez böyüyür, ona görə bambukun gövdələrini qışa yaxın torpağa əymək və üstünü örtmək lazımdır.
Ekologiyası
Bitki əkildikdən sonra çox nəmişlik tələb edir. Məhsuldar torpaqlarda yaxşı bitir. Günəşdə və yarımkölgədə yetişdirilə bilər. Qışadavamlılığı zəifdir. İşıqlı dağ yamaclarında və çayların yüksək sahillərində, allüvial torpaqlarda və orta dərəcədə rütubətli olan yerlərdə daha yaxşı böyüyüb inkişaf edir. Bambuk soyuqdan və küləkdən qorunan yerlərdə yaxşı bitir.
Azərbaycanda yayılması
Lənkəran və Astara rayonlarında rast gəlinir.
Hacılar (Ağcabədi)
Hacılar — Azərbaycan Respublikasının Ağcabədi rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ saylı Qərarı ilə Ağcabədi rayonunun Hacılar kəndi Boyat kənd inzibati-ərazi vahidi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla Hacılar kənd inzibati-ərazi vahidi yaradılmışdır.
Topoimikası
Yaşayış məntəqəsi qızılbaşların zülqədər tayfasının hacılar tirəsinə mənsub ailələrin məskunlaşması nəticəsində yarandığı üçün belə adlandırılmışdır. Etnotoponimdir. Bu baxımdan Azərbaycanın bir çox bölgələrində, Gədəbəy, Laçın, Tovuz, Xaçmaz, Ağdaş, Ağcabədi, Bərdə rayonlarında "Hacılar" yaşayış məntəqəsi mövcuddur.
Tarixi abidələri
Kənddə eneolit dövründən qalan abidələr və qədim qəbristanlıq var. Qəbristanlıq YUNESKO tərəfindən tarixi abidə kimi qeydə alınmışdır.
İdris Yusifov
İdris Cəmaləddin oğlu Yusifov (d.17 sentyabr, 1998, Sumqayıt) — Azərbaycanlı üzgüçü və məşqçi, I dərəcəli idmançı.
Aglaia rubiginosa
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İdris Yusifov
Həyatı
1998-ci il sentyabr ayının 17-də Sumqayıt şəhərində anadan olmuşdur. 2004-cü ildə Sumqayıt şəhər Şah İsmayıl Xətai adına 30 saylı orta məktəbdə 1-ci sinifə getmişdir. 2008-ci ildə Paralimpiya İdman kompleksində üzgüçülüklə məşğul olmağa başlamışdır. 2010-cu ildə Sumqayıt olimpiya idman kompleksində profesianal şəkildə məşğul olmağa başlamışdır. 2012-2018 ci illerde profesional məşqçi olaraq fəaliyyət göstərib.("Sumqayıt Olimpiya və İdman Kompleksi", "Sumqayıt şəhər 1 saylı U.G.İ.Ş.M" , "Veqas İdman Sağlamlıq kompleksi" , " Green city Hotel " ," Mariana Trenc " hotel spa , " Abşeron Olimpiya və İdman Kompleksi")
Peşəkar karyerası
2013 cü il sentyabr ayının 17, VHM kompleksi normalarının və dərəcə normalarının yerinə yetirilməsi ilə əlaqədar Bakı şəhər Gənclər və İdman Baş İdarəsi tərəfindən I dərəcəli idmançı adına layiq görülmüşdür.
Gündüz Məmmədov
Gündüz Aydın oğlu Məmmədov (26 oktyabr 1974-cü ildə, Azərbaycan SSR-in Gəncə şəhərində anadan olub) — Ukrayna hüquqşünası, hüquq elmləri namizədi, dosent, Ukraynanın əməkdar hüquqşünası. 18 oktyabr 2019-cu ildən 27 iyul 2021-ci il tarixədək Ukrayna Baş prokurorunun müavini vəzifəsində çalışmışdır.
Karyera
Öz əmək fəaliyyətinə 1996-cı ildə Ukrayna prokurorluğunda başlayıb. O, prokuror köməkçisi, Odessanın Primorski rayonunun prokurorluğunda təcrübə keçib, sonra rayon prokurorunun birinci müavini olub.
2012-2013 - Kiyev vilayətinin prokurorluğunda çalışıb. 2013-cü ildə Ukrayna Prokurorluğunun Milli Akademiyasının Elmi-Tədqiqat İnstitutunda cinayətkarlıqla mübarizə problemləri üzrə Tədqiqatlar Şöbəsinin baş elmi işçisi olub.
2013-cü ilin dekabrından 2014-cü ilin iyulunadək - Dnepr Ekologiya prokurorluğunun İstintaq şöbəsinin rəisi.
2014-cü ilin iyulundan - Odessa prokuroru.
Bulbophyllum sororculum
(Bulbophyllum sororculum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Gündüz Məmmədov
Karyera
Odessa vilayətində işləyərkən gurultulu işlərlə məşğul olub. O cümlədən, hüquq-mühafizə orqanlarında narkotik vasitələrin yayılmasının dayandırılması, korrupsiya sxemlərinin və qumar biznesinin ifşası, 2 il ərzində quldurluq, hədə-qorxu ilə pul tələb edən cinayətkar qrupun saxlanılması və s.
22 avqust 2016-cı ildən - Krım Muxtar Respublikasının prokuroru.
31 mart 2017-ci ildən - Krım yarımadasının işğalı zamanı Kiyev şəhərində Krım Muxtar Respublikası Prokurorluğunun ofisi açılıb.
Krım Muxtar Respublikasının prokuroru vəzifəsində işlədiyi müddətdə materik Ukrayna ərazisində muxtariyyətin hüquq-mühafizə orqanlarının iş istiqamətləri müəyyən edilmiş, Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi ilə iş təşkil edilmiş, qeyri-hökumət sektoru ilə əməkdaşlıq qurulub, 2014-cü ilə qədər bu kateqoriyalar üzrə işlərin praktiki olaraq heç bir istintaq və məhkəmə təcrübəsinin olmaması ilə əlaqədar milli təhlükəsizlik və hərbi cinayətlərə qarşı cinayət icraatının araşdırılması metodologiyası (BHH) işlənib hazırlanmışdır. Qeyd olunanlar 2019-2021-ci illərdə Krım Muxtar Respublikası Prokurorluğunun müvəqqəti işğal şəraitində fəaliyyətinin inkişafına dair Strategiyada öz əksini tapdı.
18-oktyabrın 2019-cu ildə Gündüz Məmmədov Baş prokurorun müavini vəzifəsinə təyin edildi. Baş Prokurorluqda işlədiyi müddətdə silahlı münaqişə şəraitində törədilmiş cinayətlərlə bağlı beynəlxalq münaqişə xarakterində cinayətlərin törədilməsi, habelə terror fəaliyyətinin həyata keçirilməsi, Ukraynanın ərazi bütövlüyünə qəsd, təcavüzkar müharibənin aparılması, beynəlxalq humanitar hüququn ciddi şəkildə pozulması və insan hüquqlarının kobud şəkildə pozulması ilə bağlı cinayətlər ilə bağlı ən ağır və rezonans doğuran cinayət prosesində prosessual rəhbərliyi həyata keçirən Cinayət Proseslərinə Nəzarət Departamentinin yaradılması və fəaliyyətə başlamasının təşəbbüskarlarından biri olub. Departamentin işi sayəsində bu kateqoriyadan olan cinayət işlərinin araşdırılmasına sistemli yanaşma təmin edilib. Donetsk və Luqansk vilayət prokurorluqlarında müvafiq şöbələr yaradılıb.
O, 17 iyul 2014-cü ildə müvəqqəti işğal olunmuş Donbas üzərində səmada MH17 reysinin vurulmasını araşdıran Ukrayna tərəfindən Birgə İstintaq Qrupunun rəhbəri olub. İstintaq qrupu Bellingcat ilə əməkdaşlıq qurmağa nail olub. Malayziya MH17 hücumu ilə bağlı aparılan istintaq Baş Prokurorluğa nəzarət olunmayan ərazilərə giriş olmadan dəlil toplamağı öyrətdi. Hal-hazırda Niderlandda bu iş üzrə dörd müttəhim üzərində məhkəmə davam edir. Sübutların əksəriyyətini Ukrayna istintaqı tərəfindən təqdim edilib.
O, həmçinin PS-752 “Tehran-Kiyev” reysinin qəzaya uğraması ilə bağlı təhqiqatı əlaqələndirib. Bu günə kimi hücumda iştirak edənlərin adları artıq müəyyən edilib.
Bundan əlavə, o, yuvenal ədliyyə kimi istiqamətdə fəaliyyət göstərib.