cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tupolev Tu-22M
Dizaynı
Mig-23 və Su-17 dizaynları ilə dəyişkən həndəsi qanad texnologiyası tərəfindən təklif olunan qısa uçuş zolağından qalxma, yüksək kreyser sürəti, aşağı hündürlükdə uçan zaman mövcud uçuş rahatlığı, səmərəli naviqasiya kimi xüsusiyyətləri nəzərə alaınraq yeni bir təyyarə layihəsi yaradılmışdır. Layihənin nəticəsi yeni dəyişkən həndəsəli Samolyot 145 (Ru. Aeroplane 145) modelidir. Tu-22M, Tu-22 əsaslı silah sistemlərindən istifadə edir və eyni Kh-22 döyüş raketindən istifadə edir.
Digər istifadəçiləri
Sovet İttifaqı TU-22M modelini ixrac etməmişdir, lakin SSRİ-nin dağılması ilə Belarusiyanın istifadəsində 52 təyyarə qalmışdır. Ukraynaya məxsus 29 təyyarə isə nüvə silahının yenidən qurulması ilə əlaqədar olaraq məhv edilmişdir.
Tupolev şirkəti, İran, Hindistan və Çin Xalq Respublikası daxil olmaqla potensial alıcılarla 1992-ci ildən görüşlər həyata keçirdir, lakin 2012-ci ilin dekabr ayına kimi hər hansı bir satış həyata keçirilməmişdir. 2004-cü ildən bəri, dörd dənəsi sahil təhlükəsizliyi və mümkün əməliyyatlar üçün Hindistana icarəyə verilmişdir.
2012-ci ilin dekabr ayında Çin xəbər saytlarında yayımlanan bəzi xəbərlərə görə, Çin Xalq Respublikası Rusiya Federasiyası ilə 1.5 milyard ABŞ dolları dəyərində 36 təyyarə və mühərriklərini əhatə edən müqavilə ilə TU-22M3 istehsal xəttinin satın alındığını və təyyarənin Çin versiyasının adının "H-10" olacağı iddia edilmişdir.
thumb|200px|Tupolev Tu-22M3
Ruhi Sarıalp
Ruhi Sarıalp — Üç təkanla tullanmada yarışan türk atlet. O, Avropa Atletika Çempionatları və Olimpiya Oyunları tarixində medal qazanan ilk türk idmançıdır.
Ruhi Sarıalp 1984-cü il Olimpiya Oyunlarında boksçu Eyüp Can bürünc medal qazanana qədər 36 il ərzində Türkiyə üçün olimpiadalarda güləşdən başqa medal qazanan yeganə idmançı olmuşdur. Bu Əşrəf Apakın 2004-cü ildə çəkic atmada bürünc medalına qədər 56 il ərzində qazanılan yeganə olimpiya medalı idi. Ruhi Sarıalpın 1950-ci ildə Brüsseldə qazandığı bürünc medal, 2002-ci ildə Süreyya Ayhanın 1500 metr qaçışda qızıl medal qazanmasına qədər 52 il Türkiyənin Avropa Atletika Çempionatında yeganə uğuru olaraq qalmışdı.
Həyati
Manisa Hərbi Liseyində atletika ilə məşğul olan Sarıalp daha sonra Fənərbaxçaya keçib. 1948-ci ildə Londonda keçirilən Yay Olimpiya Oyunlarında üç təkanla tullanmada Türkiyəni təmsil edib və bürünc medal qazanıb. Bu medal Əşref Apak 2004 Yay Olimpiya Oyunlarında çəkic atmada bürünc medal qazanana qədər 56 il ərzində Türkiyənin atletika üzrə olimpiadalarda qazandığı yeganə medal idi.
Sarıalp eyni uğuru 1950-ci ildə Brüsseldə keçirilən Avropa Atletika Çempionatında da göstərmişdi. Bu çempionatda alınan medal, 2002-ci ildə Süreyya Ayhan Kop 1500 metr məsafəyə qaçışda qızıl medal qazanana qədər Türkiyənin 52 il ərzində Avropa Atletika Çempionatında qazandığı yeganə medal idi.
1951–52-ci illərdə hərbi xidmətdə olduğu üçün Ordu Milli Komandasında olan Sarıalp, 21–23 sentyabr 1951-ci ildə Romada və 12–14 sentyabrda Kopenhagendə keçirilən Dünya Ordulararası Atletika Çempionatında iki qızıl medal qazanmışdır
Sonra ABŞ-də Sahil Mühafizə Akademiyasında dərs deyib və kosmik proqramlarda iştirak edib. Türkiyəyə qayıtdıqdan sonra İTU İdman Departamentində İdman Tarixi və dənizçilik kurslarından dərs deyib. O, mifologiyadan mühazirələr oxuyurdu.
İdmana, dənizə və mifologiyaya həvəsli idi. Dənizdə sağ qalmaq haqqında "Sağ qalma" kitabını yazmışdır. 3 cildlik Dünya Dəniz Tarixi kitabı yazmaq üçün araşdırmalar aparan Sarıalp 2001-ci ildə Berqamada arxeoloji qazıntıları seyr edərkən nəfəs darlığı diaqnozu ilə Ege Universitetinin reanimasiya şöbəsinə aparılıb. 2001-ci il martın 3-də İzmirdə vəfat edib.
Ailə
Həyat yoldaşı Ayişə Cəbəsoy tanınmış dövlət xadimi Əli Fuad Cəbəsoyun əmisi qızıdır. Bundan əlavə, Ruhi Sarıalp məşhur rəssam Tanju Okanın əmisidir.
Işılay Sayqın
Işılay Sayqın — Türk memar, siyasətçi və nazir.
Bioqrafiyası
1973-cü ildən siyasətlə məşğul olur. Bu zaman Ədalət Partiyasına qatılır. İki müddət ərzində rayon başçısı vəzifəsini icra etmişdir. 1980-ci il çevrilişindən sonra vəzifəsini itirir. 1980-1983-cü illərdə memar işləmişdir. 1983-cü ildə Milliyyətçi Demokratik Partiyaya qatılır, elə həmin il Türkiyə parlamentinə üzv seçilir. 1987, 1991, 1995 və 1999-cu illərdə yenidən parlamentə seçilir. 1986-cı ildə MDP parçalanır, bundan sonra Sayqın Vətən Partiyasına qatılır. 1995-ci ildə partiyadan ayrılır və Həqiqi Yol Partiyasına qatılır, lakin 1997-ci ildə Vətən Partiyasına qayıdır. 2003-cü ildə siyasətdən ayrılır. Dörd dəfə nazir vəzifələrində çalışmışdır. Tansu Çillər hökumətində Işılay Sayqın Aysel Baykalın yerinə Qadın və Ailə üzrə Dövlət Naziri vəzifəsini icra dir. Sayqın 5-30 oktyabr 1995-ci il tarixlərində bu vəzifədə olur. Növbəti Çillər hökumətində də bu vəzifəni 1996-cı ilin fevralına qədər tutur. Ertəsi gün Sayqın Ətraf Mühit Naziri təyin edilir. 6 mart 1996-cı ildə onun yerinə Mustafa Taşar gətirilir. Bundan sonra Baş nazir Məsud Yılmaz Sayqını Turizm Naziri təyin edir. Bu vəzifəni 1996-cı ilin iyun ayına qədər tutur. 54 və 55-ci Türk hökumətinin Dövlət Naziri vəzifəsində çalışır.
Feministlər tərəfindən 1998-ci ilin yanvar ayında verdiyi bir reportajda hamiləlik testlərinin tətbiqini dəstəklədiyini söylədiyi üçün tənqid olunur. Türkiyədə qadın hüquqlarına hörmətlə yanaşan qadın, cəmiyyətdə və ailə həyatında qadınların yerlərinin yaxşılaşdırılması istiqamətindəki işləri ilə ad çıxaran insan olaraq yadda qalır. Qadınlarla əlaqəli bir çox sosial layihəyə öz töhfəsini vermiş və müvafiq qanunların hazırlanmasına və qəbul edilməsinə kömək etmişdir. Qəbul edilməsinə töhfə verən bir çox qanun yenə də qüvvədədir.
Işılay Sayqın 4 iyul 2019-cu ildə İzmirdə ağciyər xəstəliyi səbəbiylə xəstəxanaya yerləşdirilir və tənəffüs çatışmazlığı diaqnozu ilə xəstəxananın reanimasiya şöbəsinə yatırılır. 27 iyul 2019 tarixində müalicə aldığı İzmir Ege Universiteti Tibb Fakültəsi Xəstəxanasında dünyasını dəyişir.
Kunxırt
Kunxırt — Azərbaycan Respublikasının Quba rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Güləzi bələdiyyəsinin tərkibindədir.
Toponimikası
Kunxırt oyk., mür. Quba r-nunun Güləzi i.ə.v.-də kənd. Yan silsiləsinin ətəyindədir. Yaşayış məntəqəsi r-nun ərazisindəki Xırt kəndinin aşağısında yerləşdiyi üçün belə adlandırılmışdır. Oykonim tat dilindəki kun (aşağısı, ətəyi) və Xırt (kənd adı) komponentlərindən düzəlib, "Xırt kəndinin aşağısı, ətəyi" mənasındadır.
Ubsu-Nur çökəkliyi
Ubsu-Nur çökəkliyi — Ubsu-Nur gölünün hövzəsində, Orta Asiyanın ən şimalda yerləşən, ən böyük qapalı su hövzəsinin sahəsini əhatə edir. Hövzənin ərazisi Monqolustanın (Ubsu-Nur gölü bölgəsi) və Rusiyanın (Ubsunur çökəkliyi qoruğunun) bir hissəsidir. Hər iki ölkədə bir mühafizə sahəsi vardır. Ubsu-Nur çökəkliyində təbiəti mühafizə obyektlərinin ümumi sahəsi 1,068,853 ha-dır.
Ubsu-Nur çökəkliyinin uzunluğu şimaldan cənuba 160 km, qərbdən şərqə 600 km-dir.
Əvvəllər Ubsu-Nur hövzəsi tamamilə Monqolustanın bir hissəsi idi. 1932-ci ilə qədər Monqolustan Xalq Respublikası ilə Tuva Xalq Respublikası arasında müqavilə bağlanır. Müqaviləyə əsasən Ubsu-Nur hövzəsinin şimal hissəsi Tıvaya verilir. 1944-cü ildə bölgə Tıva Muxtar Vilayəti olaraq SSRİ-nin tərkibinə daxil olur və 26 mart 1958-ci ildə Monqolustan ilə SSRİ arasındakı sərhədə dair razılaşma əldə edilir. Razılaşmaya görə ümumi sərhədin konturunu qoruyarkən bir sıra hissələrdə sərhəd dəqiqləşdirilir. Ən əhəmiyyətli dəyişikliklər arasında: vadinin şimal hissəsinin ərazisi, əvvəllər Tes-Xem çayının və onun deltasının sərhəd hissəsi Monqolustana verildi; Tore-Xol gölü bölgəsindəki sərhəd dəyişiklikləri nəticəsində su anbarı (1932-ci il sərhədləri qurularkən hələ coğrafi xəritələrdə mövcud deyildi və düz bir dövlət sərhədinə malik idi) iki hissəyə ayrıldı, sahillərin cənub-qərb hissəsi Monqolustana verildi. Sonradan hər iki ölkənin sərhədi “Sovet-Monqolustan sərhədi haqqında” 1976-cı il 19 oktyabr tarixli müqaviləsi ilə təsdiqləndi.
2003-cü ildə Ubsu-Nur çökəkliyinin YUNESKO-nun Ümumdünya irsi kataloquna daxil edilməsi barədə qərar qəbul edilir. Dünya irsi 12 hissədən ibarətdir. Ubsunur Hövzəsi Dövlət Qoruğunun yeddi hissəsi (Rusiya), Ubsu-Nur Təbiət Qoruğunun dörd hissəsi və Tes-Xem Təbiət Qoruğunun 1 hissəsi (Monqolustan). Onun siyahıya daxil edilməsi II və IV meyarlara (beynəlxalq elmi əhəmiyyət, yüksək bioloji və landşaft müxtəlifliyinin qorunması) əsaslanır.
Köhnədeh (Soyuqbulaq)
Köhnədeh - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Soyuqbulaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 164 nəfər yaşayır (30 ailə).
Şəkərdərə Qızıl Yatağı
Şəkərdərə Qızıl Yatağı — Ordubad rayonunda qızıl yatağı
Ohid
Ohid — Macarıstanın Zala medyesində yerləşən kənd.
Afstobiosfer
Afstobiosfer — biosferin işıqsız hissəsi.
Sülh heykəli
Tarixi
Çərşənbə nümayişi 1992-ci ildə başladı və təxminən 20 il sonra Sülh Heykəlinin ideyası Yaponiya tərəfindən Hərbi Seksual Köləlik üçün Hazırlanan Qadınlar üçün Koreya Şurası tərəfindən təklif edildi. Daha dəqiq desək, şura Yaponiyanın Seuldakı səfirliyinin qarşısında Yaponiya imperator ordusu tərəfindən cinsi köləlik qurbanı olan qadınların ağrılarını xatırlamaq üçün xatirə daşı qoyulmasını təklif edib. Bu təklif 2011-ci il dekabrın 14-də səfirliyin qarşısında bürünc heykəl qoyulanda reallaşıb. Sülh heykəlini Kim Seo-kyung və Kim Eun-sung cütlüyü hazırlayıb. O, Seulun mərkəzindəki Yaponiya səfirliyinə oturmuş və nəzər salan kiçik əlləri və qısa saçlı, chima jeogori (19-cu əsrin sonu - 20-ci əsrin əvvəllərində hanbokun dəyişdirilmiş forması) geyinmiş bir qızı təsvir edir. Yaponiya dəfələrlə heykəlin götürülməsini tələb edib, lakin Seul və xüsusilə də qurbanlar bu tələbləri rədd edərək, Yaponiya hökumətinin heç vaxt öz ordusunun qadınların rahatlığı məsələsində birbaşa iştirakını rəsmi olaraq qəbul etmədiyini iddia edərək, bu tələbləri rədd ediblər. Yaponiya hökuməti bunu əslində 1992-ci ildə etiraf etdi. Cənubi Koreyada indiyədək Sülh Heykəli ictimai heykəltəraşlıq kimi təyin olunmadığı üçün heykəlin zədələnməsinin qarşısını almaq çətin olub. 30 iyun 2017-ci ildə Busan şəhərinin vətəndaş konqresi müvafiq sərəncamı qəbul edərək heykəli qorumaq üçün hüquqi əsas yaratdı. Bu səbəbdən abidənin yerindən daşınması və ya sökülməsi çətinləşib.
ABŞ-da Sülh heykəlinə yerli müxalifət
2021-ci ilin iyul ayında Kolorado ştatının Aurora şəhərindəki şəhər şurası ictimai əmlaka Sülh Heykəlinin qoyulması təklifinin əleyhinə səs verdi. Səsvermədən sonra şəhər işçiləri "Memoriallar dinc və antaqonist azad söz hadisələri, vandalizm, Asiya nifrəti və ləğv edilməsini tələb edən qanuni hərəkətlər də daxil olmaqla, ictimaiyyətin geniş reaksiyasını cəlb etdi" yazdı. Məktubda həmçinin deyilir: "Avrora şəhəri Koloradoda çoxlu Asiya vətəndaşı olan ən mədəni müxtəlifliyə malik icmadır. Memorial Cənubi Koreya və Yaponiya arasında həll olunmamış mübahisəni təmsil edir. Bu məlumat əsasında Parklar, İstirahət və Açıq Məkan Departamenti memorialın şəhərə məxsus əmlaka yerləşdirilməsi səmərəli deyil”.
Sülh heykəlindən ilhamlanan digər heykəllər
Qadınların rahatlığı və Sülh Heykəli məsələsi Seulda və böyük Koreya əhalisi olan dünyanın şəhərlərində başqa belə abidələrin tikilməsinə ilham verdi. San-Fransiskodakı rahatlıq qadın heykəli olan Güc Sütunu ABŞ-nin böyük bir şəhərində ilkdir. Heykəlin üzə çıxarılmasından sonra Yaponiyanın Osaka şəhəri onilliklərlə davam edən qardaş-şəhər münasibətlərinə son qoydu. 2012-ci ilin may ayında Koreyataun, Palisades Park, Nyu-Cersi rəsmiləri, Yaponiyadan gələn iki diplomatik nümayəndə heyətinin ictimai parkdan kiçik bir abidənin, 2010-cu ildə “rahatlıq qadın”larının xatirəsinə həsr olunmuş daş blokunun üzərindəki mis lövhənin götürülməsi tələbini rədd etdi. Bir neçə gün sonra Cənubi Koreya nümayəndə heyəti rayonun qərarını təsdiqlədi. Bununla belə, qonşu Koreaunda, Fort Lidə müxtəlif Koreyalı amerikalı qruplar 2013-cü ilin aprel ayının əvvəlinə kimi belə bir abidənin dizaynı və mətni ilə bağlı konsensusa gələ bilmədilər. 2012-ci ilin oktyabrında yaxınlıqdakı Hackensack, New Jersey şəhərində oxşar memorial elan edildi. Holokost, Böyük İrlandiya aclığı, ABŞ-da quldarlıq və erməni soyqırımı ilə bağlı xatirə abidələri ilə yanaşı, Bergen County Məhkəməsinin arxasında ucaldılacaq və 2013-cü ilin martında təqdim edilmişdir.
Yaponiya ilə diplomatik insident
Yaponiya Xarici İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, 2015-ci ildə Cənubi Koreya və Yaponiya qadınların rahatlığı məsələsini həll etmək üçün razılığa gəliblər. Bu sazişin bir hissəsi kimi Cənubi Koreya Yaponiyanın Seuldakı Yaponiya səfirliyi qarşısındakı heykəldən narahat olduğunu etiraf edib və məsələni lazımi şəkildə həll etməyi öhdəsinə götürüb. Bununla belə, Cənubi Koreya hökuməti heç vaxt heykəlin götürüləcəyinə dair açıq söz verməyib. 2015-ci ilin dekabrında Yaponiya, Cənubi Koreyanın heykəl problemini həll etməyə razılaşdığı, lakin bunu edə bilmədiyi üçün Sülh Heykəli Seuldakı yerindən götürülməsə, təzminat olaraq 1 milyard yapon yeni ödəməyəcəyini bildirdi. Daha sonra Busanda ikinci heykəl ucaldılıb. Bundan sonra Yaponiya Cənubi Koreyadan iki diplomatı geri çağırıb və yüksək səviyyəli danışıqları dayandırıb. Cənubi Koreya da 21 Noyabr 2018-ci ildə 2015-ci il müqaviləsinə xitam verdi və razılaşdırılmış razılaşmanı ödəmək üçün yaradılmış Yaponiya tərəfindən maliyyələşdirilən qadınların rahatlığı fondunu faktiki olaraq bağladı. Yaponiya iddia edir ki, müqavilə hələ də hüquqi qüvvəyə malikdir və buna görə də heykəlin qoyulması qanunsuzdur.
Kövtər (Soyuqbulaq)
Kövtər - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Soyuqbulaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 261 nəfər yaşayır (36 ailə).
Elşən Məmmədov (leytenant)
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun leytenantı olan Elşən Məmmədov 2020-ci il sentyabrın 27-dən Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. 21 oktyabr 2020-ci ildə Füzuli istiqamətində gedən döyüşlərdə həlak olmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elşən Məmmədov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elşən Məmmədov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavəndin rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elşən Məmmədov ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yerinə yetirən zaman mərdliyin və igidliyin göstərilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Səid Cəfərov ölümündən sonra "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edildi.
Autekologiya
Autekologiya — konkret növün fərdlərinin ekologiyası. Ekologiyaтжт ayrı-ayrı heyvan və bitki, yaxud biosenozun hissəsini təşkil edən orqanizm populyasiyası növlərinin xüsusiyyətlərinin mühit amillərinə və növün həyat tərzinə reaksiyasını öyrənən bölməsi (tutuşdur: Sinekologiya).
Aster inqilabı
İnqilabın səbəbləri
Macarıstanda yaranan ağır sosial-iqtiasdi və siyasi vəziyyət 1918-ci ilin payızında inqilabın başlanmasını zəruri edirdi. Avstriya-Macarıstan ordusunun italyan cəbhəsində ağır məğlubiyyətə uğraması kral IV Karlın hakimiyyətini və Vekerle hökumətinin mövqelərini tamamilə zəiflətdi. 1918-ci ildəki tətillərin gedişində ilk dəfə Macarıstanda fəhlə deputatları sovetləri təşkil edildi. Zəhmətkeş kütlələr müharibənin dayandırılmasını, Habsburqlar monarxiyasının dağıdılmasını daha qətiyyətlə tələb edirdilər. Serbiya, Xorvatiya, Çlovakiyada və s. başqa yerlərdə milli-azadlıq hərəkatı gücləndi. 1918-ci ilin oktyabrında ölkədə kütləvi tətil hərəkatı ən yüksək nöqtəsinə çatdı. Kəndlilər mülkədarların torpaqlarını müsadirə edərək öz aralarında paylayırdılar. Cəbhələrdə fərarilərin sayı artırdı. Bu hadisələr Habsburqlar monarxiyasının dağılmasını surətləndirdi. IV Karl çoxmillətli monarxiyanı dağılmaqdan xilas etmək məqsədilə 1918-ci il oktyabr ayının 16-da ölkənin federativ dövlətə çevrildiyini elan etdi. Lakin bu da imperiyanın süqutunun qarşısını ala bilmədi. Oktyabrın 23-də Vekerle istefaya getdi.
İnqilabın gedişi
“Payız gülləri” adlandırılan milli-demokratik inqilabın gedişində Macarıstan monarxiyası ləğv edildi. Macarıstan Sosial-Demokrat Partiyasının plenumunda Milli Şura yaratmaq barədə qərar qəbul edildi. İstiqlal Partiyasının lideri qraf Mixay Karoyi başda olmaqla Milli Şura yaradıldı. Milli Şuranın tərkibində istiqlalçılar, sosial-demokratlar və radikalların nümayəndələri daxil oldu. Tezliklə bütün ölkədə Milli Şuranın nüfuzu artdı. Rumın və çex milli şuraları da monarxiya ilə əlaqələrini kəsdilər. Çexiya Avstriyanın tərkibindən çıxıb müstəqil oldu. Müstəqilliyini elan edən Slovakiyanın Çexiya ilə Birləşməsi nəticəsində Çexoslovakiya dövləti yaradıldı. Avstiya respublika elan edildi. Beləliklə Habsburqların hakimiyyəti yalnız Macarıstanda qaldı. IV Karlın tapşırığı ilə Macarıstanın Ershersoqu İosif oktyabrın 29-da Xadiki baş nazir təyin etdi. Bir gün sonra o, hökumət yaratdı. Lakin Vəziyyət düzəlmədi və xalqın narazılığı azalmadı. 1918-ci ilin oktyabrın 30-da Budapeştdə zəhmətkeşlərin üsyanı oldu. Üsyan edən fəhlələr silah zavodunu ələ keçirərək silahlanıb əsgərlərə qoşuldular. Silahlı 177 üsyançılar oktyabrın 31-də hökumət evini, teleqraf, poçt və s.- ni ələ keçiridlər. Lakin sovetlərdə əksəriyyəti təşkil edən sağ sosialistəlr fəhlə hökuməti təşkil etməkdən boyun qaçıraraq hakimiyyəti burjuaziyaya verdilər. Oktyabrın 31-də Xadik istefaya getdi. IV Karlın tapşırğı ilə İosif baş nazir vəzifəsinə Mixay Karoyini təyin etdi. Həmin gün İstiqlaliyyət partiyasının rəhbəri Mixail Karoyi başda olmaqla koalisiyalı hökumət təşkil edildi. Bu hökumətin tərkibinin əksəriyyəti burjua nümayəndələrindən ibarət idi. Lakin burada sağ və mərkəzçi sosialistlərin də nümayəndələri var idi. Yeni hökumətin tapşırığı ilə 1918-ci ilin noyabr ayının 3-də Padui yaxınlığında general Veber faktiki mövcud olmayan Avstriya-Macarıstan imperiyasının adından Antanta ilə barışıq imzaladı. 1918-ci il noyabrın 16-da Macarıstan respublika elan edildi. 1919-cu ilin yanvar ayında M.Karoyi prezident seçildi. Yenicə təşkil edilmiş koalision hökumət fəhlə-kəndlilərin çıxışlarını yatırmağa və burjuaziyanın hakimiyyətini möhkəmləndirməyə çalışdı.
Xanagahyolu
Xanagah yolu — Azərbaycan Respublikasının Quba rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Güləzi bələdiyyəsinin tərkibindədir.
Toponimikası
Xanagah yolu oyk., mür. Quba r-nunun Güləzi i.ə.v.-də kənd. Cağacıq çayı sahilindədir. Oykonim Xanəgah (kənd adı) və yol komponentlərindən düzəlib, "Xanəgah kəndinə gedən yol" mənasındadır. Kənd XX əsrin əvvəllərində Xanəgah kəndindən ayrılmış ailələrin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır.
Aqrostologiya
Aqrostologiya — otlar haqqında olan elm sahəsi.
Paça
Paça — Macarıstanın Zala medyesində yerləşən kənd.
Adaptiv bölgə
Adaptiv bölgə — taksonun inkişaf edə bildiyi yaşama sahəsi.
İradə Əlili
İradə Əlili (tam adı: İradə Zülfəli qızı Əliyeva; ) — Azərbaycan mədəniyyət işçisi, tarix elmləri üzrə fəlsəfə doktoru, kitabxana-biblioqrafiya sahəsini tədris edən müəllimə, jurnalist, ictimaiyyətçi, Peşəyönümlü Təhsilin İnkişafına Dəstək İctimai Birliyinin sədri, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, "Rəsul Rza" mükafatı laureatı, Prezident təqaüdçüsü.
Həyatı
1964-cü il 20 apreldə Sabirabad rayonunda anadan olub. Uşaqlığının və gəncliyinin bir hissəsi Azərbaycanın Sumqayıt şəhərində keçib. 1981-ci ildə Sabirabad rayonu 1 saylı orta məktəbi bitirdikdən sonra 1984-cü ildə Bakı Mədəni-Maarif Texnikumunun kitabxanaçılıq fakültəsinə daxil olmuş və 1986-cı ildə fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdi. Daha sonra 1988-ci il Bakı Dövlət Universitetinin kitabxanaçılıq-informasiya fakültəsinə daxil olmuş, 1994-cü ildə ali məktəbi bitirmişdir. Tarix elmləri üzrə fəlsəfə doktorudur.
Fəaliyyəti
İradə Əlili Rusiya, Türkiyə və s. ölkələrdə konfranslarda iştirak etmişdir. Həm kitabxanaçı, həm də bu sahəni tədris edən müəllimədir. Bakı Dövlət Universitetinin kitabxanaçılıq-informasiya fakültəsinində müəllimə, Mədəniyyət Nazirliyinin mədəniyyət işçilərinin ixtisas artirma kursunda müəllimə işləmişdir. AMEA-nin dissertantı "Müasir dövrdə Azərbaycanda ekoloji problemlərin biblioqrafik informasiya təminatı" mövzusunda araşdırmaçıdır.
Hal-hazırda Respublika Elmi Tibb Kitabxanasında kitabsaxlayici şöbəsinin müdiri və həmkarlar komitəsinin sədridir. Əlili Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü və Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür. Peşəyönümlü Təhsilin İnkişafına Dəstək İctimai Birliyinin (PTİYİB) sədridir. 2020-ci ildə PTİYİB tərəfindən hazırlanmış "Gələcək müəllimlərin məktəbdə peşəyönümü işinin təşkilinə hazırlanması üzrə onlayn maarifləndirici tədbirlərin təşkili" layihəsinin rəhbəri olmuşdur. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurasının dəstəyi ilə PTİYİB tərəfindən hazırlanmış, 2020–2021-ci illəri əhatə edən "Təhsildən peşəyə" layihəsinin rəhbəri olmuşdur.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurasının dəstəyi ilə reallaşan layihələrdə iştirakıː
Yaradıcılığı
"Günəş" uşaq jurnalı və "Savalan" uşaq qəzetində məqalələri çıxır. 40-dan çox elmi məqalə və tezis müəllifidir. İctimai mühitdə fəaldır və televiziya verilişlərində ekspert qismində iştirak edir. 9 kitab müəllifidir.
Kitablar
"Mənim sevgi dünyam" kitabı 2015-ci ildə anadolu türkcəsinə tərcümə edilmiş və Türkiyədə nəşr olunaraq oxuculara təqdim olunmuşdur.
NGC 3634
NGC 3634, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Kasa bürcü istiqamətində yerləşir. E3 tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Makedonlar
Makedonlar və ya Makedoniya slavyanları — slavyan xalqlarından biri, Makedoniya Respublikasının əsas əhalisidir.
Məskunlaşma
2012-ci ilə olan məlumatlara əsasən dünyanın 27 ölkəsində 2.115 milyon nəfər etnik makedon yaşayır.
Dil
Makedon və ya Makedoniyanın slavyan dilində danışanların sayı təxminən 1.711 milyon nəfərdir.
Kusəkəhriz (Soyuqbulaq)
Kusəkəhriz - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Soyuqbulaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,875 nəfər yaşayır (328 ailə).
Alqoqoniya
Alqoqoniya — yosunlar haqqında olan elm sahəsi.
Elvan Can
Elvan Can — Türkiyə və Avropa rekordçusu, Efiopiya əsilli türk orta və uzun məsafə qaçışçı.
İlk illər
Elvan Hevan Abeye olaraq 1982-ci ildə Əddis-Əbəbədə yeddi uşaqlı bir ailənin altıncı övladı olaraq dünyaya gəlib. İdmana ilk dəfə dostları ilə futbol oynayaraq başlayıb. Onun qaçış qabiliyyəti üzə çıxır və o, on dörd yaşında məktəbin bədən tərbiyəsi müəllimi tərəfindən atletikaya yönəldilib.
1999-cu ildə Şimali İrlandiyanın paytaxtı Belfastda keçirilən IAAF Dünya Kros Çempionatında Efiopiyanın yeniyetmələrdən ibarət komandasında karyerasına başlayıb və yarışı 9-cu yerdə başa vurub. Orada onu İstanbula görüşə dəvət ediblər. İstanbula gəlincə, səlahiyyətlilər onu bəyəndiklərini bildirirlər. O zaman Abeylegesse "Efiopiyadakı federasiyamdan kifayət qədər dəstək ala bilmədim. Türkiyədə hədəflərimə çatmağın daha asan olacağını düşündüm" dedi. Onu on yeddi yaşında ENKA-ya idmançı axtaran iş adamı Öndər Özbilən kəşf edib və ailəsinə iki il ərzində ayda 300 dollar ödəmək şərti ilə Türkiyəyə gətirilib. Mümin Canla evlənərək Elvan Can adı ilə Türkiyə vətəndaşı olub. Daha sonra ondan boşanıb. O vaxtdan Elvan Abeylegesse adından istifadə edir.
Olimpiya oyunları
O, ilk dəfə 2004-cü ildə Afinada keçirilən Yay Olimpiya Oyunlarında iştirak edib. Norveçdə keçirilən Qızıl Liqa 5000 metr yüngül atletika yarışlarında qırdığı dünya rekordu ilə olimpiadaya gələn Elvan bu təşkilatda ilk olaraq 5000 metr məsafəyə ikinci dövrəsində yarışıb və yarışı 2-ci pillədə başa vurub. 14:54.80 vaxtı ilə finala yüksəlib. Atletikada Türkiyənin ən böyük medal ümidi olmasına baxmayaraq, 5000 metr məsafəyə finalda gözləntiləri geridə qoyaraq 15:12.64 nəticə ilə 12-ci olub. 5000 metr məsafəyə qaçışda məyus olan idmançı 1500 metr məsafəyə yarımfinalda 4:07.10 nəticə ilə 4-cü olub və finala yüksəlib. Beləliklə Elvan Olimpiya Oyunlarının 1500 metr məsafəyə finalda qaçan ilk türk idmançısı olub. Bununla belə, 1500 metr məsafəyə finalda o, ardıcıl beş yarış və əvvəlki dalda yaşadığı demoralizasiya ilə 4:00.67 nəticə ilə yarışı 8-ci yerdə bitirə bilib.
Pekində keçirilən növbəti Olimpiadada o, 5000 və 10000 metr məsafələrə qaçışda iştirak etmişdir. 10000 metr məsafəyə ilk dəfə yarışan Elvan otuz iki idmançının qatıldığı və 25 dövrədən artıq keçirilən yarışda 16-cı dövrədən liderliyə yüksəlib. O, son dövrəyə qədər liderliyini davam etdirsə də, efiopiyalı Tiruneş Dibabanın hücumuna cavab verə bilməyib və yarışı 29:56.34 nəticə ilə 2-ci yerdə başa vuraraq gümüş medalın sahibi olub. Beləliklə Abeylegesse bu reytinqlə yeni Avropa və Türkiyə rekordu qırıb. O, həmçinin türk atletikasına Olimpiya oyunlarında ilk gümüş medalını gətirib. 5000 metr məsafəyə finalda son dövrəyə üçüncü çıxsa da, yarışın son anlarında hücumu ilə Meseret Defarı keçərək, 10000 metr məsafədə olduğu kimi burada da gümüş medal qazanıb. Bu nəticə ilə Elvan Oyunlar tarixində Türkiyəyə bir Olimpiadada iki medal qazandıran ilk idmançı olub və dövlət tərəfindən 3 min cümhuriyyət qızıl sikkəsinə uyğun gələn 640 min 162 TL ilə mükafatlandırılıb.
Avropa çempionatı
2010-cu ildə Avropa Atletika Çempionatında 5000 metr məsafəyə qaçışda Alemitu Bekeledən sonra ikinci yeri tutaraq gümüş medalın sahibi olub. 2015-ci ilin mart ayında Alemitu Bekele bioloji pasport məlumatlarında qeyri-normal qiymətlərə görə diskvalifikasiya edilib və Elvan yarışdan 5 il sonra qızıl medalın sahibi olub.
Pakod
Pakod — Macarıstanın Zala medyesində yerləşən kənd.
Kosovoda turizm
thumb|280px|[[Prizren]] thumb|280px|[[Priştina ]] thumb|280px|[[Brezovisa]] thumb|280px|[[Miruşa parkı|Miruşa kanyonu]] Kosovo Respubliksında turizm - Avropanın cənub-şərqində, Balkan yarımadasında, tarixi Kosovo vilayətində yerləşən, qisməm tanınmış dövlət. Serbiya kostutsiyasına görə Kosovo Respublikası onun tərkibinə daxil olan Kosovo və Mestixiya adlı muxtar vilayətdir. Amma Serbiyanın Kososovada hec bir hakimiyyəti yoxdur. Kosovoya gedən beynəlxalq turistlərin əksəriyyəti Albaniya, Almaniya, İtaliya, ABŞ, Böyük Britaniya, Xorvatiya və Avstriyadan gələnlərdir. Turizm hər il ölkəyə gələnlər hesabına artan bir sektordur.
«New York Times» 2011-ci ildə Kosovonu ziyarət ediləsi 34 ölkə siyahısına daxil etmişdir. Elə həmin ildəcə Kosovo Skyscanner sistemində dünya turizminin inkişafı ilə əlaqədar 40-cı yerə qədər qalXmışdır.
Statistika
Kosovo Respublikası statistika agentliyi ölkəni ziyatət etmiş turistlərin 2008-cildən siyahısını açıqlamışdır. Bura gələn turistlərin sayı: 2008-ci ildə 10 000 - 13 000, 2009-cu ildə 14 000 - 24 000, 2010-cu ildə 16 000 - 22 000 və 2011-ci ildə 11 000 - 22 000. 2016-cı ilin 3 rübünün göstəricilərinə görə otellərdə olan turistlərin sayı 36 872 nəfər təşkil etmişdir. Bunlardan 29,23 % yerli, 70,77 % isə xaricilər olmuşdur.
Aşağıdakı siyahıda isə 2011-ci ilə olan göstərici təsvir edilir:
Problemlər
Serbiya Kosovonu öz ərazisi hesab dir. Bu səbəbdən Kosovoda olmuş turistlərin pasportlarında bu ölkənin möhürü olduğundan Serbiya onları ölkələrinə buraxmır. Bununla belə keçmiş Yuqoslaviya Respublikalarının vətəndaşları sərhəd qəsəbələrində heç bir möhür vurdurmadan milli şəxsiyyət vəsiqəsindən istifadə edərək öləkəyə gələ bilirlər.
Nokturiya
Gecə yuxu saatlarında 1 dəfədən artıq sidiyə getmə nokturiya olaraq adlandırılır. Lakin daha dəqiq olar ki, gecə saatlarında sidiyə getmələr arasındakı zaman aralıqları hesablansın və bu gündüz vaxtı sidiyə getmələr arasındakı aralıqlardan azdırsa xəstədə nokturiya olduğu qəbul edilsin. Nokturiya zamanı gecə saatlarında sidiyin ümumi miqdarı artmır, xəstələr hər dəfə çox az miqdarada sidik ifraz edirlər.
Uroloji praktikada prostat vəzin adenomasının əsas əlamətlərindən biri hesab edilir. Yataq rejimində hərəkətsizliyə bağlı prostat və sidik kisəsi boynu nahiyəsində venoz durğunluq inkişaf etdiyinə görə yaranan irritasiya və obstruksiyanın nəticəsi olduğu düşünülür.
__INDEX__
Sıtkı Güvenç
Sıtkı Güvenç – Türkiyə siyasətçisi. Ədalət və İnkişaf Partiyasının Qəhrəmanmaraş təmsilçisi kimi Türkiyə Böyük Millət Məclisinin deputatı seçilmişdi.
Həyatı və karyerası
1961-ci ildə Qəhrəmanmaraşın Pazarcık ilçəsində doğulmuşdur. İstanbul Universitetinin stomatologiya fakültəsindən məzun olmuş və bir müddət stomatoloq kimi işləmişdir. Qəhrəmanmaraş İl Sağlamlıq Müdirliyində xidmət göstərmiş, Ağız və Diş Sağlamlığı Mərkəzinin baş həkimi olmuşdur. 2011-ci ildə Ədalət və İnkişaf Partiyasının üzvü kimi Qəhrəmanmaraşdan Türkiyə Böyük Millət Məclisinin deputatı seçilmişdi.
Ölümü
2023-cü ildə baş vermiş Türkiyə–Suriya zəlzələsində bina dağıntılarının altında qalaraq ölmüşdür.
Şəxsi həyatı
Evli və 5 uşaq atası idi. Orta səviyyədə ingiliscə bilirdi. Qardaşı Celalettin Güvenç 2015-ci ildə Ədalət və İnkişaf Partiyasının Qəhrəmanmaraş təmsilçisi kimi deputat seçilmişdir.
Anadrom miqrasiya
Anadrom miqrasiya — dənizdən çaya getmək.
Dehgülan
Dəhgülan- İranın Kürdüstan ostanının şəhərlərindən və Dehgülan şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 20,226 nəfər və 4,920 ailədən ibarət idi.
Həsənov Hüseyn İsaq
thumb
Hüseyn Həsənov İsaq oğlu — Basarkeçər rayonunun ilk deputatı və məhkəmə sədri.
Avtobioqrafiya
1912-ci ildə Basarkeçər rayonu, Nərimanlı kəndində anadan olmuşdur. 1941–1945-ci illərdə Böyük Vətən Müharibəsində iştirak etmişdir. 4 oktyabr 1948-ci ilədək Basarkeçər rayonunda ilk deputat və məhkəmə sədri vəzifəsində çalışmışdır. Azərbaycan, Rus və Erməni dillərini mükəmməl bilmişdir. thumb
Təltif və mükafatları
1941–1945-ci illərdə Böyük Vətən Müharibəsi bitdikdən sonra "Almaniya üzərində qələbə" medalı ilə təltif edilmişdir.
Alloxoriya
Alloxoriya — bitki və göbələklərin külək vasitəsilə yayılması.
Anemorfil
Anemorfil — küləklə tozlanan bitkilər.
Paindərə (Soyuqbulaq)
Paindərə - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Soyuqbulaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 504 nəfər yaşayır (69 ailə).
NGC 7565
NGC 7565, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış Göy cismidir. Göy üzündə Balıqlar bürcü istiqamətində yerləşir. NF tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Raqil İsmayılov
Raqil Rafiq oğlu İsmayılov (16 avqust 1994; Salyan rayonu, Azərbaycan — 7 noyabr 2020; Şuşa rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin kiçik çavuşu, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Raqil İsmayılov 1994-cü il avqustun 16-da Salyan rayonunun Sarvan kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun kiçik çavuşu olan Raqil İsmayılov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Raqil İsmayılov noyabrın 7-də Şuşa döyüşləri zamanı şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Raqil İsmayılov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Raqil İsmayılov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Raqil İsmayılov ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Apofitlər
Apofit — əkin sahəsində yayılıb alağa çevrilə bilən bitkilər.
Aromenez
Aromenez — taksonun prinsipial yeni uyğunlaşma qazanıb adaptiv bölgəsini genişləndirməsi və yeni adaptiv bölgəyə keçməsi.
Divandərə
Divandərə- İranın Kürdüstan ostanının şəhərlərindən və Divandərə şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 22,842 nəfər və 5,305 ailədən ibarət idi.
Arxeofit
Arxeofit — tarixi dövrdən əvvəl olmuş bitkilər.
Zərrinə
Zərrinə- İranın Kürdüstan ostanının Divandərə şəhristanının Kərəftu bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 1,272 nəfər və 266 ailədən ibarət idi.
Etibar Nəcəfov (əsgər)
Etibar Mehman oğlu Nəcəfov — əsgər, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Etibar Nəcəfov 14 noyabr 1998-ci ildə Ağcabədi rayonunun Aran kəndində anadan olub. Əslən Laçın rayonunun Şeylanlı kəndindəndir.
Aran kəndində Laçın rayon Aran kənd ümumi orta məktəbinin 1-ci sinifinə daxil olmuş, 9 illik məktəbi bitirdikdən sonra Ağcabədi rayon Aran kənd 1 saylı tam orta məktəbinə daxil olub və oradan 2016-cı ildə 11-ci sinifi bitirərək məzun olmuşdur.
Hərbi xidməti
2017-2018-ci illərdə hərbi xidmət zamanı Xüsusi Təyinatlı Kəşfiyyat Bölmələrində təlimlər keçib.
2020-ci il 27 sentyabrda başlayan Vətən müharibəsində iştirak etmək üçün könüllü olaraq orduya yazılıb. Oktyabrın 1-dən Cəbrayıl, Füzuli, Zəngilan, və Qubadlı rayonlarının azad edilməsi uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak edib. Qubadlıda gedən döyüşlərdə şəhid olub.
Qartal (hərbi birləşmə)
"Qartal" — Azərbaycanın Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarının xüsusi təyinatlı dəstəsi.
Yaradılması
Azərbaycanın Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarının xüsusi təyinatlı hərbi qulluqçulardan ibarət xüsusi təyinatlı dəstələri mövcuddur. Həmin dəstərin hamısı vahid "Kommando" adı altında birləşiblər. Ümumi olaraq isə Daxili Qoşunların 9 Xüsusi Təyinatlı Dəstəsi mövcuddur. "Qartal" Xüsusi Təyinatlı Dəstəsidə onlardan biridir.
Xırt
Xırt — Azərbaycan Respublikasının Quba rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Güləzi bələdiyyəsinin tərkibindədir.
NGC 979
NGC 979, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. SB0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Avtofertil
Avtofertil — öz-özünü tozlama.
Avioyemləmə
Avioyemləmə — sahəyə aviasiyadan gübrə verilməsi.
Avtoxorlar
Avtoxorlar — öz-özünə yayılan bitkilər.
Əkram Abdullayev
Həyatı və hərbi xidməti
Əkram Abdullayev 21 fevral 1998-ci ildə Cəlilabad rayonunun Qarakazımlı kəndində anadan olmuşdur. 2016-cı ildə şəhid Murad Muradov adına Qarakazımlı kənd tam orta məktəbi bitirmişdir.
2017–2019-cu illərdə N saylı hərbi hissədə xidmət etmişdir. 2019-cu ildə yenidən Beyləqan rayonunda yerləşən "N" saylı hərbi hissədə MAHHXHQ əsgər kimi xidmət etməyə başlamışdır.
Vətən müharibəsi
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əkram Abdullayev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əkram Abdullayev ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Qubadlı rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əkram Abdullayev ölümündən sonra "Qubadlının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Qaz dağı
Antik coğrafiyada Qaz dağı, Troyanın şimalında yerlədiyi İda dağı (İda dağı, Ἴδη, İda Dağı) olaraq bilinir. İda dağı Homer tərəfindən İliadada bulaqlarda bol və meşə baxımından zəngin, vəhşi heyvanlar üçün yaşayış yeri olaraq xatırlanır. İdanın ən yüksək zirvələri Qarqar (Qarqaron. Γάργᾰρον) və Kotilos (Κότυλος) adlanırdı. Qarqar Hera və Zevsin evləndiyi yerdir. Qarqarda Zevsin müqəddəs yeri, müqəddəs meşəsi və qurbangahı yerləşir. Zevs Truvalıların uğurlarını müşahidə edərək, İda üzərində oturur. İdanın yamacında, Parisin məhkəməsi baş tutur. İda eyni zamanda Kibela kultunun mərkəzi olur. Daktillər İda dağında yaşayırdılar.
Qazdağı Milli Parkı
Qazdağı Milli Parkı Balıkəsirdə, Edremitdə yerləşən təbiət milli parkdır. Adını Mərmərə ilə Egey bölgələri arasındakı sərhədi təşkil edən Qazdağı adından alır. Yerləşdiyi keçid iqlimi və yaxınlıqdakı bölgədəki yeganə yüksək dağdır. Biqa yarımadasında şərq-qərb istiqamətində uzanan dağ, strukturu qismən çaylar tərəfindən açılan kanyonlarla bölünmüşdür. Ən çox Şahindərəsi kanyonu ilə məşhurdur. Bütün bu xüsusi şərtlər bölgəni endemik növlərlə zəngin etmişdir. Qazdağı küknar bu endemik növlərdən biridir. Bunun xaricində dağlarda 77 endemik növ müəyyən edilmişdir. Bu növlərdən 29-u yalnız Qazdağı küknarı kimi bu silsilədə yayılmışdır.
Milli parkın sərhədləri daxilində yerləşən Pınarbaşı və Hasanboğdur gəzinti sahələri əsas gəzinti nöqtələridir. Həm də Mehmetalan kəndi milli parkın sərhədləri içində qalır. Milli parkın mədəni xüsusiyyəti Sarıkızın əfsanəsidir. Bu şəxsə aid türbənin milli parkın sərhədləri içindəki bir təpədə yerləşməsi bilinir.
Emacs
Xarici keçidlər
www.gnu.org
Qrizi-le-Platr
Qrizi-le-Platr — Fransada bələdiyyə , region — İl-de-Frans, departament  — Val-d’Uaz, rayon — Pontuaz, kanton — Marin. Əhalisi — 556 nəfər (1999).
Demoqrafiya
Əhalinin dinamikası (Cassini и INSEE ):
Belarus Qırmızı Xaç Cəmiyyəti
Belarus Qırmızı Xaç Cəmiyyəti — Belaruslu humanitar təşkilatdır və Beynəlxalq Qırmızı Xaç və Qırmızı Aypara Hərəkatının üzvüdür. Onun məqsədi hər yerdə və hər zaman, könüllü və ayrı-seçkilik olmadan, insan əzabının qarşısını almaq və aradan qaldırmaqdır.
1872-ci ildə Rusiyanın Qırmızı Xaçının Minsk yerli şöbəsi kimi Belarus ərazisində fəaliyyət göstərən ilk fəaliyyət təşkilatı olsa da, təşkilat 1967-ci ildə təsis edilib. Belorusiyada 166 regional və yerli filialı fəaliyyət göstərir.
Brisben muzeyi
Tarixi
Brisben Muzeyi 2003-cü ilin oktyabrında açıldı və şəhər meriyasının birinci mərtəbəsində yerləşdi. Muzey 1977-ci ildə açılan Brisben Şəhər Qalereyasını əvəz etdi. 2010-cu ildə, Meriya bərpa üçün bağlandıqda, muzey Ann küçəsinə köçdü. 6 aprel 2013-cü ildə muzey şəhər meriyasına qaytarıldıqdan sonra yenidən açıldı və indi burada binanın üçüncü mərtəbəsində xüsusi təyinatlı yer tutur. Açıldığı gündən muzey incəsənət sahəsində müstəqil qeyri-kommersiya təşkilatına çevrilib.
Kolleksiyası
Muzey 1859-cu ildə Brisben (əvvəllər yerli hökumət ərazisi) qurulduğunda əsası qoyulan Brisben şəhərinin kolleksiyasını idarə edir. Kolleksiya daim yenilənir və yerli rəssamların əsərləri və tarixi dulusçuluq məmulatları da daxil olmaqla 5000-dən çox eksponat var.
Afisid
Afisid — tilələri qırmaq üçün işlədilən dərman.
Avtoxtonlar
Avtoxtonlar — müəyyən regionda əmələ gəlib həmin regionda yaşayan taksonlar.
Sərvabad
Sərvabad- İranın Kürdüstan ostanının şəhərlərindən və Sərvabad şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 3,707 nəfər və 955 ailədən ibarət idi.
Məşəl (jurnal)
"Məşəl" — 13 noyabr 1919-cu ildə nəşr olunan satirik jurnal.
Tarixi
1919-cu il noyabr ayinin 13-də Əliheydər Qarayev Bakıda "Məşəl" satirik jurnalını çıxartmışdır. Bu "Molla Nəsrəddin"in ənənələrini davam etdirən ilk kommunist jurnalı idi. Əliheydər Qarayev 1919-cu ilin mayından 1920-ci ilin aprelinədək "Zəhmət sədası", "Zəhmət", "Azərbaycan füqərası", "Füqəra sədası", "Füqəra", "Oktyabr inqilabı" adlı qəzetlərin redaktoru olmuşdur.
Fəaliyyəti
Jurnalın əsas müəllifləri Əliheydər Qarayev, Seyid Cəfər Pişəvəri, Ağababa Yusifzadə, Bayraməli Sərablı, Ağahüseyn Rəsulzadə, Əlisəttar İbrahimov, Nemət Bəsir və başqaları idi. Onlar satqın müsavat hökumətinin çirkin əməllərini, kapitalistləri, gənc Sovet hakimiyyətinə qarşı çıxan əksinqilabçı ağqvardiyaçı qüvvələri və başqalarını satira atəşinə tuturdular. Əliheydər Qarayev "Binəva" imzası ilə yazdığı baş məqalədə göstərirdi ki, jurnalın əsas məqsədi istismarçı siniflərə qarşı, daha qəti mübarizə aparmaqdır. Həqiqətən də jurnalın müəllifləri satiranın əsas növlərindən istifadə edərək müsavat hökumətinin bütün hiylələrini açır, xalqı ona qarşı mübarizəyə səsləyirdi.
"Məşəl" mühüm beynəlxalq məsələlərdən də yazırdı. Məsələn, 6-cı nömrədə gənc Sovet dövlətinin Uzaq Şərqə soxulan Amerika və Yaponiya müdaxiləçilərini əzdiyini belə xəbər verirdi:
Amerikanlar Sibiryanı oğurlayıb udduqda boğazlarında qaldığına görə qusmağa labüd qalmışdır.
Jurnalın 1919-cu ildə 4, 1920-ci ildə 2 nömrəsi çıxmışdır.
Azotofil
Azotofil — azotla zəngin torpaqda yaşayan bitkilər.
Məşəl (jurnal)
Şöbələri
"Məşəl" jurnalının aşağıdakı şöbələri var idi:
Aydınkənd
Aydınkənd — Azərbaycan Respublikasının Quba rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Güləzi bələdiyyəsinin tərkibindədir.
Toponimikası
Aydınkənd oyk., mür. Quba r-nunun Güləzi i.ə.v.-də kənd. Oykonim aydın (etn.) və kənd (yaşayış məntəqəsi termini) sözlərindən düzəlib. Etnotoponimdir.
Yersild Danimarkaya qarşı
Yersild Danimarkaya qarşı — Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyasının 10-cu maddəsinin pozuntusu haqqında Danimarka vətəndaşı Yens Olaf Yersildin iddiası üzrə Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi tərəfindən 1994-cü ildə qəbul edilmiş qərar.
Qərar
Məhkəmə 12 səs lehinə, 7 səs əleyhinə olmaqla Danimarkanın Konvensiyanın 10-cu maddəsini (ifadə azadlığı) pozduğunu qət etmiş və ərizəçinin müsahibələr zamanı davranışlarının müsahibə aldığı şəxslərdən açıq şəkildə fərqləndiyini vurğulamışdı (34-cü bənd).
Hakimlər Rissdal, Bernhardt, Spilmenn və Loizu xüsusi rəy verərək bildirmişdilər ki, ən azından müsahibədəki fikirləri dəstəkləmədiklərini açıq-aşkar göstərən bəyanat əlavə etməli idilər (3-cü bənd). Hakimlər Gölcüklü, Russo və Valtikos daha qısa xüsusi rəy vermişdilər: sözügedən yayımdan məsul olan jurnalist təqdim etdiyi fikirə etiraz etmək üçün heç bir real cəhd etməmişdir.
Bazifil
Bazifil — qələvi reaksiyalı torpağı sevən orqanizm.
Qrole (Val-d'Uaz)
Qrole — Fransada bələdiyyə , region — İl-de-Frans, departament  — Val-d’Uaz, rayon — Sarsel, kanton — Monmoransi. Əhalisi — 8,075 nəfər (2007).
Quzanqrez
Quzanqrez — Fransada bələdiyyə , region — İl-de-Frans, departament  — Val-d’Uaz, rayon — Pontuaz, kanton — Vinyö. Əhalisi — 171 nəfər (1999).
SSRİ Ali Sovetində Azərbaycan SSR deputatları
thumb|150px SSRİ Ali Soveti — Sovet İttifaqının ən yüksək orqanı olub.
Qrole (Val-d'Uaz)
Bələdiyyə Paris şəhərinin təxminən 15 km şimalda, Serji belediyyənin 22 km şərqdə yerləşir.
Demoqrafiya
Əhalinin dinamikası (Cassini и INSEE ):
SSRİ Ali Sovetində Azərbaycan SSR deputatları
Haqqında
Deputat 4 il müddətinə gizli səsvermə ilə, bərabər və birbaşa seçkilər ilə seçilir. SSRİ Ali Sovetinin deputatı hər bir vətəndaş (23 yaş çatmış) seçilə bilirdi.
İttifaq və Millətlər Soveti deputatlarının bərabər sayda ibarət idi.
İttifaq Sovetinə hər 300 min əhaliyə bir millət vəkili əsasında seçilirdi, Millətlər Sovetinə isə hər İttifaq Respublikasından 32 millət vəkili, hər Muxtar Respublikasından 11 millət vəkili, hər Muxtar Vilayətindən beş millət vəkili və hər Milli Bölgəsindən bir deputat seçilirdi.
SSRİ Ali Sovetinə fəhlələr, kolxozçulər, Sovet intilliqensiyası, mədəniyyət və incəsənət işçiləri, dövlət və partiya rəhbərləri seçilirdi.
Azərbaycan SSR-dən (Naxçıvan MSSR və Dağlıq Qarabağ MV ilə) İttifaq və Millətlər Sovetinə 1938–1991 illərdə cəmi 710 nəfər seçilib.
Siyahı
Azərbaycan SSR
Naxçıvan MSSR
Dağlıq Qarabağ MV
Quzanqrez
Bələdiyyə Paris şəhərinin təxminən 45 km şimal-qərbdə, Serji belediyyənin 15 km şimal-qərbdə yerləşir.
NGC 6666
NGC 6666, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış Göy cismidir. Göy üzündə Lira bürcü istiqamətində yerləşir. NF tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Quzanqrez
Demoqrafiya
Əhalinin dinamikası (Cassini и INSEE ):
Mirələm Mirələmov
Mirələm Fərman oğlu Mirələmov — müğənni, xanəndə. Azərbaycan Dövlət Televiziyasının və Azərbaycan Muğam Mərkəzinin solistidir. 2011-ci ildə Muğam Televiziya Müsabiqəsində 1-ci yerin qalibi olub.
Həyatı
Mirələm Mirələmov 4 Noyabır 1988-ci ildə Şamaxı şəhərində anadan olub. 1996–2004-cü illərdə Şamaxı şəhərinin Məhəmməd Hadi adına 9 saylı orta məktəbində təhsil alıb.2004-cü ildə 9-cu sinfi bitirərək mədəni marif texnikomuna daxil olub və iki ildən sonra Azərbaycan Milli Kansorvatoriyası nəzdində fəaliyyət göstərən Asəf Zeynallı adına musiqi kollecinə daxil olub və Azərbaycan Respublikasının Xalq artisti Zabit Nəbizadə nin xanəndəlik sinfində təhsilini davam etdirir. Mirələm təhsilini 2008-ci ildə bitirir. 2012-ci ildə Azərbaycan Milli Konservatoriyası na, Professor Arif Babayev in sinfinə daxil olur. 2016-cı ildə Konservatoriyanın bakalavır pilləsini bitirib. Alim Qasımov dan dərs alıb.
Sabir Adnayev
Adnayev Sabir Adnayeviç — 1949-cu il noyabrın 7-də SSRİ-nın Murom şəhərində (hazırkı Rusiya Federasiyasında) anadan olmuşdur, Azərbaycan vətəndaşıdır, Azərbaycan Respublikasının əməkdar həkimi, fəlsəfə doktorudur. Azərbaycanda ilk özəl tibbi servis şirkəti "MediClub" MMM-nin, Sığorta şirkəti "A-Group" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin təsisçisi və sahibi, Milli İdman Tibb və Reabilitasiya İnstitutunun (MİTRİ) sabiq direktoru, Gürcüstanda isə "MediClubGeorgia"-nın təsisçisi və həmsahibidir.