cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Səməd Vurğun
Yaradıcılığı
1936–1937-ci illərdə yeni əsərlər yazmaqla yanaşı tərcüməçiliklə də məşğul olaraq, Puşkinin "Yevgeni Onegin" mənzum romanını Azərbaycan dilinə tərcümə etmişdir. Bu tərcüməsinə görə şairə Puşkin komitəsinin "A.S.Puşkin medalı" təqdim olunmuşdur. Bu illər şair Şota Rustavelinin "Pələng dərisi geymiş pəhvəlan" əsərinin bir hissəsini böyük ustalıqla tərcümə etmiş, buna görə Gürcüstan SSR MİK-in fəxri fərmanı ilə təltif edilmişdir. Eləcə də şair Taras Şevçenkonun, İlya Çavçavadzenin və Cambul Cumayevin bir çox şeirlərini dilimizə tərcümə etmişdir.
1937-ci ilin ikinci yarısında Səməd Vurğun özünün ölməz dram əsərini – "Vaqif"i yazır. "Vaqif" dramını 3–4 həftə ərzində, heyrətləndirici bir sürətlə tamamlayan şair əsərdə Molla Pənah Vaqifin faciəli həyatını, şair böyüklüyünü, insanlıq kamilliyini ustalıqla, məhəbbətlə əks etdirmişdir. "Vaqif" dramına görə Səməd Vurğun 1941-ci ildə "Stalin mükafatı"na layiq görülmüşdür.
Avstraliya dolları
Əskinaslar
1984-cü ildə 1 dollarlıq əskinas, 1988-ci ildə isə 2 dollarlıq əskinas sikkə ilə əvəz olundu. 50 dollarlıq əskinas 1973-cü ildə, 100 dollarlıq əskinas isə 1984-cü ildə dövriyyəyə buraxıldı. Bütün Avstraliya əskinasları eyni boyda, lakin fərqli uzunluqdadır.
Səməd Vurğun
Yaradıcılığı
Nizami Gəncəvinin 800 illik yubileyinə hazırlıq işində fəal iştirak edən Səməd Vurğun 1939-cu ildən başlayaraq Nizami haqqında məqalələr yazmış, elmi məruzələrlə çıxış etmiş, onun "Leyli və Məcnun" poemasını məharətlə Azərbaycan dilinə çevirmişdir. 1939-cu ildə şair inqilabçı Xanlar Səfərəliyevin həyatından bəhs edən ikinci mənzum dram əsəri olan "Xanlar"ı yazmışdır. Həmin il onun "Azad ilham" kitabı nəşr edilir.
Avstraliya dolları
Avstraliya valyutasının toxunma xüsusiyyəti
2015-ci ilin əvvəlində Avstraliya Ehtiyat Bankı, milli valyutaya yeni xüsusiyyətlər əlavə ediləcəyini açıqladı. Toxunma xüsusiyyəti, görmə qabiliyyəti zəif olanlara məbləği müəyyənləşdirməyə kömək etmək üçün kabartmalı bir xüsusiyyətdir. Bənzər bir xüsusiyyət Kanada valyutasında istifadə olunur.
Səməd Vurğun
Yaradıcılığı
Şairin yaradıcılığında Böyük Vətən müharibəsi dövrü xüsusi yer tutur. Müharibə illərində sənətkar 60-dan artıq şeir, bir neçə poema, o cümlədən "Bakının dastanı" poemasını yazmışdı. Bu illərdə Səməd Vurğun sənətinin şöhrət miqyası çox genişlənir. Onun yazdığı "Ukrayna partizanlarına" şeirinin mətnləri təyyarədən Ukrayna meşələrinə səpələnərək partizanlara çatdırılmışdı.
Avstraliya dolları
Valyuta kursu rejimi
Müasir dövrdə Avstraliyada üzən valyuta məzənnəsi rejimindən istifadə edirlər. Valyuta kursunun effektivliyini inflyasiyanın səviyyəsi müəyyən edir.
Səməd Vurğun
Yaradıcılığı
1943-cü ildə ABŞ-də keçirilən müharibə əleyhinə yazılmış ən dəyərli əsərlər müsabiqəsində şairin yazdığı "Ananın öyüdü" şeiri çox yüksək qiymətləndirilmiş və dünya ədəbiyyatında bu mövzuda yazılan ən qiymətli 20 əsərdən biri kimi Nyu-Yorkda çap etdirilərək hərbçilər arasında yayılmışdır. Müharibə illərində vətənpərvər şairin atəşli səsi ön cəbhədə, xəstəxanalarda, radioda daha əzəmətli səslənirdi. Müharibənin ağır şəraitində Səməd Vurğun Krım, Mozdok, Qroznı, Novorossiysk cəbhələrində olmuşdur. 1943-cü ildə onun təşəbbüsü ilə hərbi tədbirlər, cəbhəçilər və onların doğmaları ilə görüşlər keçirmək üçün Füzuli adına Ziyalılar evi yaranmışdır.
1945-ci ildə yazdığı fəlsəfi dram olan "İnsan"da şair gələcəyi romantik vüsətlə əks etdirməyə çalışmış, müharibənin odlu-alovlu günləri içərisində insan zəkasının qüdrətini göstərmişdir. Şairin bu əsərdə yaratdığı "Qardaşlıq şəhəri"ndə dünyanın eyni arzu və ideallarla yaşayan insanları toplaşmışdır.
Səməd Vurğun təkcə məşhur şair deyil, eyni zamanda böyük alim, əvvəzsiz təşkilatçı və nəzəriyyəçi idi. 1945-ci ildə o, Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının akademiki seçilmişdir. Elə həmin il Bakıda İranla Mədəni Əlaqələr Cəmiyyəti yaranır. Bu cəmiyyətin rəhbəri Səməd Vurğun təyin edilir. İlk gündən şair tərəfindən cəmiyyətin qarşısında duran vəzifələr təyin edilir. O, İran Azərbaycanı ilə Azərbaycan SSR arasında mədəni körpü yaradılması işində fəal iştirak edir. Ulu öndər Heydər Əliyev xalq şairi Səməd Vurğunun 90 illik yubileyinə həsr edilmiş gecədə nitqində S. Vurğunun akademik fəaliyyətinə toxunmuşdur: "Səməd Vurğun eyni zamanda böyük alim, filosof idi. Səməd Vurğun Azərbaycan Elmlər Akademiyasının təsisçilərindən, yaradıcılarından biridir. Səməd Vurğun Elmlər Akademiyasının yaradılmasının təşəbbüsçülərindən biridir. O, sadəcə akademik seçilmiş bir adam deyil. Səməd Vurğun və məhz onun kimi Üzeyir Hacıbəyov, Heydər Hüseynov, Yusif Məmmədəliyev, Mustafabəy Topçubaşov, Mirzə İbrahimov və başqa belə insanların təşəbbüsü nəticəsində 1945-ci ildə Azərbaycan Elmlər Akademiyası yaranıbdır. Bu, böyük tarixi hadisədir. Burada Səməd Vurğunun xidmətləri böyükdür. Ən böyük xoşbəxtlik ondadır ki, Səməd Vurğun ömrünün son illərində həmin akademiyanın vitse-prezidenti vəzifəsini daşımışdır və Azərbaycan elminin, ədəbiyyatşünaslığının inkişafında çox əvəzsiz xidmətlər göstərmişdir."
Müharibədən sonrakı illərdə Səməd Vurğun görkəmli ictimai xadim kimi dünyada sülhün bərqərar olması işində fəal iştirak etmişdir. SSRİ Ali Sovetinin deputatı kimi şair 1947-ci ildə görkəmli ədəbiyyat və mədəniyyət xadimləri ilə birgə Londona səfər etmiş, yolüstü Berlində də olmuşdur. Burada şairi böyük sevinc gözləyirdi. Onun "Vaqif" dramı Berlin teatrında səhnəyə qoyulmuşdu. Teatrın yaradıcı kollektivinə müəlliflə görüşmək, onun fikrini öyrənmək çox maraqlı olur. Alman rejissoru kiçik dəyişiklik etmiş, Ağa Məhəmməd şah Qacarın obrazında Adolf Hitlerə məxsus cizgilər vermişdi.
1948-ci ildə Səməd Vurğun Polşanın Vrotslav şəhərində keçirilən Mədəniyyət Xadimlərinin Ümumdünya Konqresinin iştirakçısı olmuş, konqresdən qayıtdıqdan sonra "Zəncinin arzuları" poemasını yazmışdır. Həmin il poema Polşada çap edilmişdir. Xarici səfərlərlə bağlı yazdığı şeirlərini Səməd Vurğun məşhur "Avropa xatirələri" adı ilə çap etdirmişdir.
1951-ci ildə şair "Bolqar-sovet dostluğu cəmiyyəti"nin xəttilə Bolqarıstanda olmuşdur.
Səməd Vurğunun müharibədən sonrakı dövr yaradıcılığı da çox məhsuldar olmuşdur. Şair bir-birinin ardınca "Muğan" (1948)"Aygün"(1950–1951) və "Zamanın bayraqdarı" (1952) poemalarını qələmə almışdır.
Səməd Vurğunun bu illərdə yaradıcılıq uğurlarına baxmayaraq o, 1953-cü ildə haqsız hücumlara, təzyiqlərə məruz qalır. "Aygün" poeması tənqid edilir, şairin Moskvada çap edilmiş "Şairin hüquqları" məqaləsi ona qarşı hücumları daha da kəskinləşdirir. Respublika rəhbərliyinin göstərişi əsasında məqalə Azərbaycan Yazıçılar ittifaqında müzakirə edillir, onun əleyhinə məktub yazılıb Moskvaya göndərilir. Şair yenə də millətçilikdə təqsirləndirilir. Kitablarının kitabxanalardan, dramlarının səhnədən götürülməsinə göstəriş verilir. Şairə şəhərdən çıxmaq qadağan edilir, lakin həmin il Stalinin ölümündən sonra SSRİ və respublika rəhbərliyində baş verən dəyişikliklər nəticəsində bu tədbirlər baş tutmur.
1953-cü ildə ölkədə və respublikada böyük dəyişikliklər baş verir. 1954-cü ildə Səməd Vurğun Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının vitse-prezidenti vəzifəsinə təyin edilir. İşlədiyi dövrdə ictimai elmlər qarşısında böyük problemlər qoyur, saatlarla bu problemlərin, elmi əsərlərin müzakirələrini keçirir, problemlərin həllini təşkil edir. Həddən ziyadə xeyirxah bir insan olan Səməd Vurğun vitse-prezident vəzifəsində çalışdığı zaman da, ayrı-ayrı insanlara öz kömək əlini uzatmışdır. Akademiklərdən Sara Aşurbəyovanın, Püstəxanım Əzizbəyovanın Elmlər Akademiyasına gəlmələri Səməd Vurğunla bağlıdır. Bundan əlavə, dilçi alimlərdən Türkan Əfəndiyeva, Vaqif Aslanov, filosof Camal Mustafayev, tarixçi Mahal Məmmədov və onlarla belə insanların elmə gəlməsi Səməd Vurğunun təkidi və köməkliyi nəticəsində olub. Moskvaya oxumağa göndərdiyi aspirantların ailəsinə kömək edər, təqaüdü az olanlara maddi yardım göstərərdi.
O zamanki SSRİ məkanında Səməd Vurğunun böyük nüfuzu var idi. O, müxtəlif illərdə SSRİ-nin ən yüksək orden və medalları ilə təltif edilmiş, sovet xalqlarının sevimli şairi olmuşdu.
1954-cü ildə Sovet Yazıçıların İkinci Ümumittifaq Qurultayında "Sovet poeziyası haqqında" məruzəni Səməd Vurğun etmişdi. Çoxmillətli və həmin dövr üçün təxminən 200 mln.-luq SSRİ xalqları arasından azərbaycanlı şairin Qurultayda "Sovet poeziyası haqqında" məruzəni etməsi, bütövlüklə, Azərbaycan ədəbiyyatı, onun nümayəndələrinə və şəxsən, Səməd Vurğuna verilən olduqca böyük qiymət kimi dəyərləndirilə bilər.
Ölümü
1955-ci ilin oktyabr ayında Səməd Vurğun SSRİ nümayəndə heyəti tərkibində Vyetnama gedərkən yolda xəstələnir və səfərini yarımçıq saxlamalı olur. Çində onu Pekin xəstəxanalarından birində müayinə edirlər. Bir neçə həftədən sonra şair vətənə qayıdır. Onun xəstəliyi şiddətlənir.
1956-cı ilin martında Səməd Vurğunun 50 yaşı tamam olur. Şairin yubileyinin keçirilməsinə hazırlıqlar çərçivəsində Azərbaycan SSR rəhbərliyi tərəfindən "Azərbaycanın xalq şairi" adı təsis edilir və ilk dəfə bu ada Səməd Vurğun layiq görülür. May ayının 12-sində opera və balet teatrında SSRİ-nin ədəbi ictimaiyyətinin və xarici qonaqların iştirakı ilə şairin təntənəli yubiley gecəsi keçirilir. Yubiley təntənəsindən iki həftə sonra 1956-cı il may ayının 27-də, saat 19:30-da şairin gözləri əbədi yumulur. May ayının 28-dən 30-na kimi şairin cənazəsi Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının binasında qoyulur. Şair may ayının 30-da Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqı nümayəndə heyətlərinin, xarici qonaqların və Azərbaycan xalqının böyük bir izdihamı ilə Bakıda 1-ci Fəxri Xiyabanda dəfn edilir.
Şairin övladları da atalarının yolunu davam etdirmiş və ədəbiyyat sahəsində böyük uğurlara imza atmışlar. Azərbaycan mədəniyyəti qarşısındakı xidmətlərinə görə oğlu Yusif Səmədoğlu Azərbaycanın xalq yazıçısı, Vaqif Səmədoğlu Azərbaycanın xalq şairi, qızı Aybəniz Vəkilova isə əməkdar mədəniyyət işçisi fəxri adına layiq görülmüşdür.
Xatirəsi
thumb|150px|left|1976-cı ildə şairin 70 illiyi münasibətilə buraxılmış poçt markası thumb|200px|right|2006-cı ildə şairin 100 illiyi münasibətilə buraxılmış poçt markası Şairin adı ölümündən sonra müxtəlif yerlərdə əbədiləşmişdir. Bakıda şairin möhtəşəm heykəli ucaldılmış, meydana və mərkəzi küçələrdən birinə şairin adı verilmişdir. Bundan başqa, Azərbaycan Rus Dram Teatrı, neft tankeri də Səməd Vurğunun adını daşıyır. Mossovetin qərarı ilə Moskva (Rusiya) və Dərbənd (Dağıstan) şəhərlərində küçə, Düşənbə (Tacikistan) şəhərində məktəb, Kiyev (Ukrayna) şəhərində kitabxana, Plovdiv (Bolqarıstan) şəhərində texnikum, və Datça (Türkiyə) şəhərində küçə şairin adını daşıyır.
Respublikamızın bütün rayonlarında Səməd Vurğun adına onlarla məktəb, mədəniyyət evi, küçə və park vardır. Vaxtilə respublikada bir çox kolxoz və sovxozlar da şairin adını daşıyırdılar. Şəhər və kəndlərdə şairin heykəlləri, büstləri qoyulmuşdur.
1975-ci ildə Bakıda Sovet ədəbiyyatı günlərində ölkənin ədəbi ictimaiyyətinin iştirakı ilə "Səməd Vurğunun ev-muzeyi"nin təntənəli açılışı olmuş və bir il sonra, 1976-cı ildə şairin doğma kəndi Yuxarı Salahlıda ev-muzeyin filialı – "Səməd Vurğunun poeziya evi" yaradılmışdır.
İran ziyalılarının ağsaqqalı, akademik Cavad Heyətin söylədiklərindən:
5 fevral 1996-cı ildə Azərbaycanın xalq şairi Səməd Vurğunun anadan olmasının 90 illiyi münasibətilə ilə əlaqədar qərar qəbul edilmişdir.
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 7 may 2019-cu il tarixli, 211 nömrəli Qərarı ilə Səməd Vurğun Azərbaycan Respublikasında əsərləri dövlət varidatı elan edilən müəlliflərin siyahısına daxil edilmişdir.
Səməd Vurğun adına kitabxana
1974-cü ildə Kiyevdə açılan kitabxana tanınmış Azərbaycan şairi Səməd Vurğunun adını əbədiləşdirib. Şairin çoxsaylı əsərləri, ittifaq respublikalarının yazıçıları haqqında yazdığı ədəbi-tənqidi məqalələri və fikirləri arasında Ukraynaya, onun xalqına, qəhrəman oğullarına, ədəbiyyatına, poeziyasına həsr edilmiş misralar xüsusi yer tutur. Uzun illərdir ki, kitabxana Azərbaycan Respublikasının Ukraynadakı səfirliyi və Ukrayna azərbaycanlılarının Konqresi ilə səmərəli əməkdaşlıq edir. Səməd Vurğunun 100-illiyi ilə əlaqədar kitabxananın yanında şairin heykəli ucaldılıb. Kitabxana Kiyev şəhərində, ümumiyyətlə, Ukraynada yaşayan bir çox azərbaycanlını birləşdirib, çünki məhz burada ana dilində kitab tapmaq olar, burada Ukrayna ədəbiyyatı və mədəniyyəti nümayəndələrilə, həmyerlilərlə görüşlər keçirilir. Kitabxananın kollektivi Azərbaycanın milli bayramlarını keçirməyə köməklik göstərir. Kitabxananın kitab fondu Ukrayna, rus, Azərbaycan dillərində yazılan 40 mindən artıq kitabdan ibarətdir. Səməd Vurğunun əsərləri unikal dəyərə malikdirlər.
Badam noxud
Badam noxud - konfetəoxşar Azərbaycan şirniyyatı
Cəngavər (Azərbaycan)
Cəngavər — orta əsrlər dövründə, yəni Ağqoyunlu və Səfəvi imperiyaları zamanı orduda ağır süvariləri bildirmək üçün istifadə edilən söz. Termin qədim pəhləvi dilindən gələn iki sözdən yaranmış — Cəng (döyüş) və Vər’е (gedən)-, mənası döyüşə getmək deməkdir.
Bu termin sadəcə at üzərində döyüşə gedən süvarilər ilə ağır silahlarla silahlanmış və ya zirehlər geyinmiş döyüşçüləri tərif etmək üçün istifadə edilmişdir.
Ağqoyunlu və Səfəvi imperiyaları zamanı ordu əsasən qeyri-nizami hissələrdən təşkil edilirdi və müharibə zamanı müxtəlif türk tayfalarından toplanırdı. Səfəvilər dövründə cəngavərlər həm də qızılbaş hesab edilməklə birlikdə, şahın davamçıları mənasını verən müridlər — iman üçün döyüşən — kimi qəbul edilirdilər. Bu cəngavərlərin ən çox məşhurlaşdığı döyüşlərdən birinci Çaldıran döyüşüdür. Döyüşdə Səfəvi imperiyasının məğlub olmasına baxmayaraq, cəngavərlərin Osmanlı ordusunun yeniçəri və sipahilərinə qarşı inadlı müqavimətləri onların məşhurlaşmasına səbəb olmuşdu. Döyüş zamanı onlar yeniçərilərə və sipahilərə aramsız hücumlar edərək, ağır zərbələr vurur və dərhal da geri çəkilirdilər, Osmanlı ordusu onların öhtəsindən yalnız artilleriya atəşinin gücü ilə gələ bildi. Bu isə, Səfəvi ordusunda yox idi.
I Şah Abbas dövründə yenidən başlayan Səfəvi-Osmanlı müharibələrində də cəngavərlərdən istifadə edilmiş və bu dəfə uğurlu olunmuşdur. Beləki, I Abbas Osmanlılara qarşı 2 müharibəni tam qələbə ilə sonlandırmış, üçüncü müharibənin başlanğıcında da qələbələr qazansa da, sonradan vəfat etmişdir.
Bu termin bir qədər fərqli anlamda olsa da, hal-hazırda da Azərbaycan dilində istifadə olunmaqdadır.
Pakistan 2018 Qış Olimpiya Oyunlarında
Pakistan 2018 Qış Olimpiya Oyunlarında dağ xizəyi və xizəklə yürüş olmaqla 2 idman növündə 2 idmançı ilə təmsil olunacaqdır. Artıq Pakistanın 3-cü ardıcıl Qış Olimpiya yarışmasıdır.
30px Dağ xizəyi idmanı
Təsnifat mərhələsində idmançı Beynəlxalq Xizək İdmanı Federasiyasının 21 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən yarışmada iştirak edirlər. Bu yarışmada top-500 daxil olan və təsnifat xalını toplaya bilən idmançılar iştirak edə bilirlər. Top-500 daxil olmayan ölkələrin idmançıları "B" kateqoriyasında iştirak edirlər. Nəticələrə əsasən Pakistan "B" kateqoriyası üzrə təmsil olunacaqdır. Ölkəsini təmsil etmək hüququ Məhəmməd Kərimə məxsusdur.
30px Xizək yürüşü
Təsnifat mərhələsində idmançı Beynəlxalq Xizək İdmanı Federasiyasının 21 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən iştirak edə bilər. "A" kateqoriyası üzrə lisenziya qazanmaq üçün idmançı reytinq üzrə 100 xal qazanmalıdır. Bununla belə MOK-ləri "B" kteqoriyasını ödəyə biləcək 1 qadın və 1 kişi olmaqla iştirakçı ilə təmsil oluna bilər. Təsnifata əasən Pakistan "B" kateqoriyası üzrə 15 km-lik yürüşdə iştirak hüququ əldə etmişdir. Ölkəsini təmsil etmək hüququ Səyid Humana məxsusdur.
NGC 2515
NGC 2515, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Xərçəng bürcü istiqamətində yerləşir. *2 tipli. tərəfindən ildə 38.1 sm (15 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Ərsin Dastanoğlu
Beşiktaş
2013-2017-ci illərində "Beşiktaş"ın gənclər komandasında çıxış edən Ersin 8 sentyabr 2017-ci ildə "Beşiktaş"la peşəkar müqavilə imzalayıb.
2018-19 mövsümündə U-19 Elit İnkişaf Liqasında 18 oyun keçirən Destanoğlu, 2020-ci ilin iyununda Loris Karius'un komandadan ayrılmasından sonra komandanın əsas qapıçısı olub. Destanoğlu Beşiktaş'ın heyətində ilk peşəkar matçına 13 iyun 2020-ci ildə keçirilən "Antalyaspor" -"Beşiktaş" matçında çıxıb. Matç "Antalyaspor"un 2–1 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb.
O, 2020-21 mövsümündən bəri müntəzəm olaraq "Beşiktaş" da əsas heyətdə çıxış edir.
Milli komanda karyerası
Türkiyə U-16, Türkiyə U-17, Türkiyə U-18, Türkiyə U-19 və Türkiyə U-21 milli komandalarında toplam 23 matça çıxıb.
Karyera statistikası
== Uğurları ==
Klub
Beşiktaş
Azərbaycan–Malavi münasibətləri
Azərbaycan–Malavi münasibətləri — Azərbaycan Respublikası ilə Malavi Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.
Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 2004-cü ilin may ayının 21-də qurulmuşdur.
Arifə Xanım
Arifə Xanım — Osmanlı Dövləti Türk Divan Ədəbiyyatı şairidir. Doğulduğu tarix və məkan bilinmir. XVI əsrdə yaşadığı haqqında məlumat vardır. Osmanlı Dövlətində divan ədəbiyyatı şairlərindən olduğu deyilir. Şeirlərinin məcmuasından ibarət bir divanı olduğu haqda məlumat olsa da, hələ də tapılmamışdır. Arifə xanımdan sadecə iki misradan ibarət bir şeir nümunəsi qalmışdır. Ölüm tarixi və harada öldüyü bilinmir.
Arifə Xanımdan bir şeir nümunəsi
Petroqlif
thumb|Petroqlifikaya aid olan [[Qobustan dövlət tarixi-bədii qoruğunda olan qayaüstü rəsmlər petroqlifikaya aid olan ən gözəl nümunələrdən biridir]]
Petroqlif (Yunanca Petra – qaya və glyphein – oymaq) — qaya üzərində yonulmuş, cızılmış və ya boyamaqla düzəldilmiş arxeoloji rəsm sənətinə Petroqraf deyilir. Petroqlif, piktoqrafiya ilə qarışdırılmamalıdır. Petroqlifikaya aid olan ən gözəl nümunələrdən biri də Qobustan dövlət tarixi-bədii qoruğunda olan qayaüstü rəsmləridir.
Elşən Mehbalıyev
Elşən Təvəkgül oğlu Mehbalıyev — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin kiçik giziri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Elşən Mehbalıyev 1994-cü il iyulun 23-də Bərdə rayonunun Otuzikilər kəndində anadan olub. Nişanlı idi.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun kiçik giziri olan Elşən Mehbalıyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Elşən Mehbalıyev noyabrın 4-də Ağdərə istiqamətində şəhid olub. Bərdə rayonunun Otuzikilər kəndində dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elşən Mehbalıyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elşən Mehbalıyev ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Kəlbəcər rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elşən Mehbalıyev ​ölümündən sonra "Kəlbəcərin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Candaroğlu Yaqub bəy
Candaroğlu Yaqub bəy — Candaroğulları bəyliyinin qurucusu Şəmsəddin Candar ın oğlu.
Həyatı
Atası Şəmsəddin Yaman Candar bəy dir. Qardaşı oğlu İbrahim bəy in ölüm tarixi bəlli olmasa da, 1345-ci ildə bəyliyin başında Yaqub bəyin olduğu məlumdur. Bəzi mənbələrdə onun hakimiyyətə gəlib-gəlmədiyi müəmmalı şəkildə göstərilmişdir.
Məşhur səyyah İbn Bəttutə öz səyahətnaməsində, Yaqub bəyin qardaşı Süleyman bəy in dönəmində Kastamonu ya gəldiyini, burada gözəl qarşılandığını, bəyin qardaşı Yaqub bəyin "Əfəndi" ünvanıyla anıldığını və böyük nüfuz sahibi olduğunu qeyd edir.
Yaqub bəyin qısa səltənətinə aid hər hansı bir məlumat yoxdur. Ancaq cəmi 1 il sonra - 1346-cı ildə oğlu Adil bəy in hakimiyyəti ələ aldığı bilinir.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Azərbaycan memarlığında ornamentlər
Azərbaycan memarlığında ornamentlər — Azərbaycan memarlıq abidələrində  ornament  sənətinin  geniş yayılması  və  onların  səthlərinin  xalçaya  oxşaması  bu  iki sənəti  estetik  və  funksional  cəhətdən  bir-birinə yaxınlaşdırdı. Memarlıq elementləri  xalçalar,  xalça  ornament- ləri  isə memarlıqda  öz  əksini  tapırdı.İki sənət  arasında  əlaqələrin yaranması  incəsənətin  bir  növünün  digəri  üçün  materiala çevrilməsinə səbəb olurdu. Memarlıq abidələri  üzərində  bəzək xarakterli  bir  çox  ornament  motivi  vardır ki, bunlar  da  uzaq keçmişdə  rəmzi (simvolik)  məna  kəsb etmiş,xalqın  həyatında xüsusi  rol  oynamış, dır. Memarlıq abidələrimiz  üzərində  rast  gəlinən həndəsi  ornamentlər  quru,  statik  üsulda,  özü  də  əksər hallarda  o  biri  bəzək  növləri  ilə  az əlaqədə  işlənsə  də, orijinallığı və bədii  obrazlığı ilə həmişə  incəsənətimizin  və  o cümlədən də dekorativ sənə- tin ayrılmaz  tərkib  hissəsi olmuşdur. İslamiyyətdən öncə  sadə  həndəsi çox işlənirdisə, islamiyyət  dövrü memarlıq  abidələrinin  bədii tər- tibatında mürəkkəb  həndəsi ornamentlər geniş yayılmışdır. Bunların bir  neçə  nümunəsi  Naxçı -van  MR-in  ərazisində  bu günümüzə  qədər qal -maqdadır.Yusif  Küseyir  oğlu  türbəsi (1162),  Möminə Xatun  türbəsi  (1186),  Gülüstan  türbəsi  (XIIIəsr)  buna  misaldır. Azərbaycan memarlıq  abidələri  üzərində həndəsi  ornamentlərlə  yanaşı  nəbati  ornamentlər  də  geniş yayılmışdır.Bitki  ornamentlərinin memarlıq  abidələrində tətbiq  olunması  və  inkişafı Atropatenlərin,  Arar-Albanların,  qədim  türkdilli  xalqların kökündə  iştirak  edən  qəbilə  birləşmələrinin  mifik dünya görünüşü ilə bağlıdır.
İslimi
Bitki ornamentlərindən  ən  çox  işlənəni  Qədim  Avropa və  rus  ədəbiyyatında  "islimi",  "arabeska"  kimi  tanınmışdır."İslimi"  memarlıq abidələrimizdən  -   məscidlərin  günbəzlərində,minarələrin  səthlərində,giriş  baştağlarında,  mehrablarda,abidələrin  daxili  və  xarici  səthlərində,  yaşayış  evlərinin eyvanlarında,çox işlənən naxış növüdür.
Su elementi
Orta Asiyada,Yaxın Şərqdə,eləcə  də Azərbaycanda  suyu  həyatın ən  lazımlı  şərtlərindən  qəbul edir,axar suyu  düz  və  ya  dalğalı  xətlərlə  göstərirdilər. Bu naxış zolağı  "S"  şəkilli  elementlərdən  yığılmış  və  elmi  ədəbiyyatda "miandra"  adlandırılır. Bu ornament  Azərbaycanın  tətbiqi memarlığında  da geniş  yayılmışdır.Naxçıvanda Mömünə  Xatun  türbəsinin  sütunları  üzərində  "miandra"  və yağış  damcıları  təsvir  olunmuşdur.Hər  iki  ornament  su  mifi ilə  bağlıdır. Bu ornament  Gülüstan  türbəsində  kürsülük hissəsi  ilə  gövdə  hissəsi  arasında  keçid  yaradır.Ornament  qurşağı  yaxşı  işlənilmiş  miandradan  ibarətdir. Ornamentin türbənin  bu  hissəsində verilməsi  özü  də  simvolik məna daşımışdır.
Tağlar
Azərbaycan memarlığında tağlar  çox  yüksək  bədii  estetik  və kompazisiya  keyfiyyətlər  daşıyır və son  dərəcə  rahatlıq  və tarazlıq  əqidəsini  ifadə  edir.Tağların  quruluş  forması  və  texnikası  minillik ənənələrin  xüsusiyyətlərini  özündə  saxlayırdı.Azərbaycan memarlıq  və incəsənətində  tağ  texnikası  və  forması  türk çadırlarının  quruluşundan  götürülmüşdür. Memarlıq abidələrində  işlənən  tağ  konstruksiyası tikintinin  möhkəmliyini  artırır,  ona  monumentallıq,  əzəmət və yaraşıq verməklə yanaşı gözəlliyə də xidmət edirdi. Azərbaycan memarlığında   çatma  tağ  formasından əmələ gəlmiş dekorativ tağlar, dekorativ incəsənətdə də geniş  yer  tutmuşdur.Dekorativ  tağlar  naxışlar  arasında ahəngdarlıq,bir  motivdən  başqa  motivə  keçmək  imkanı yaradır. Tağlar həm  də  dini  mövzuda  yazıların  saxlandığı  yer, sandıqça  adlanır. Ona görə  də  Qurandan götürülmüş mətnlər memarlıq  abidələrinin  giriş baştağlarında və  xalçalarda  təsvir  olunmuş  tağların  üzərində  müxtəlif xətli kitabələrlə verilirdi.
Epiqrafik ornamentlər
Epiqrafik ornamentlər  Azərbaycan,  Orta  Asiya  və İran  memarlıq  abidələrinin  və  xalçaların  bəzədilməsində böyük yer tutur.Epiqrafik  yazılar  Azərbaycan  memarlığında  XI-XII əsrlərdən  inkişaf etməyə  başlayır.Bu  da  binaların  dekorunda üstün  yer  tutan  həndəsi  ornamentlərin  inkişafı  ilə  sıx əlaqədardır.XIII-XIV  əsrlərdə  memarlıq  abidələrində  kufi yazılardan  quraşdırılmış  iri  naxışların  hazırlanması  üsuluna təsadüf  edilir.Lakin  XIV  əsrdən  bitki  ornamentinin quruluşuna  oxşar  nəsx  xətti  geniş  tətbiq  olunmağa  başlayır.Müxtəlif  epiqrafik  naxışların  quruluşu  hərflərin  yazılışı  və miqyası  ilə əlaqədardır.Buna  misal  olaraq  Möminə Xatun türbəsini  göstərmək  olar.Bərdə türbəsində  başdan-başa  naxışlanmış  səth  üzərində  firuzəyi şirlə  örtülmüş  qırmızı  bişmiş  kərpiclə  200  dəfə  "allah"  sözü təkrar olunur.Qarabağlar  türbəsinin səthi  də  həmin  üsulla  naxışlanmışdır.Burada  naxışlanmış  dioqonal  kvadrat  şəbəkənin daxilində təkrar olunan dini mətn verilmişdir. Memarlıqda və  xalçaçılıqda  işlənən  bu  yazılar informasiya  xarakteri  də  daşıyırdı.Belə  yazılara Azərbaycan memarlıq abidələrində və xalçalarında rast gəlirik.
K. L. Xetaqurov adına Şimali Osetiya Dövlət Universiteti
K. L. Xetaqurov adına Şimali Osetiya Dövlət Universiteti — Şimali Osetiya Respublikasının paytaxtı Vladiqafqaz şəhərində ali təhsil müəssisəsi.
Tarixi
Terek Xalq Maarif İnstitutu 1920-ci il avqustun 21-də açılmışdır. İnstitut Vladiqafqazın Marinskaya küçəsindəki keçmiş Olginskaya qadın gimnaziyasının binasında yerləşirdi. Georgi Kesayev institutun ilk direktoru olmuşdu. İnstitut iki fakültə tərkibində fəaliyyətə başlamışdır: ictimai tarix və fizika-riyaziyyat. Fakültələr dörd şöbədən ibarət idi. Birinci və ikinci səviyyəli eksperimental nümayiş məktəbləri, ictimai-tarixi, qafqazşünaslıq, fiziki, təbii-coğrafi, əmək üzrə kurs otaqları da açıldı. Şimali Qafqazın dağlıları arasında ilk professor, dilçi Boris Alborov institutun ikinci direktoru təyin edildi.
1921-ci ildə Terek rayonu Dağlılar Muxtar Sovet Sosialist Respublikasına çevrildi. Bu münasibətlə universitetə ​​Dağlılar Pedaqoji İnstitutu adı verildi. 1922/1923-cü tədris ilinə qədər onun adı dəyişdirilərək Dağlılar Praktik Xalq Maarif İnstitutu adlandırıldı. İnstitutda yeni kafedralar yaradıldı: rus, osetin, kabardin-çərkəz və qaraçay-balkar bölmələri ilə pedaqoji-pedaqoji, kimya-texniki, fiziki-texnoloji və ictimai-ədəbi. İnstitutda 1932-ci il sentyabrın 15-nə kimi 75 nəfərin təhsil aldığı aspirantura var idi.
1938-ci ilin avqustunda ölkə hökuməti 2-ci Şimali Qafqaz və Osetiya Pedaqoji İnstitutunu birləşdirdi. Yeni ali təhsil müəssisəsi Şimali Osetiya Dövlət Pedaqoji İnstitutu adlandırıldı. O, öz miqyasına görə Sovet İttifaqının pedaqoji ali təhsil müəssisələri arasında üçüncü yeri tuturdu.
Bir il sonra instituta osetin ədəbiyyatının banisi - Kosta Xetaqurovun adı verildi.
Böyük Vətən müharibəsi illərində institutu Qırmızı Ordu sıralarına ümumilikdə 600 nəfər - tələbələr, müəllimlər, fəhlə və qulluqçular çağırılaraq tərk etmişlər. Yüzdən çox insan müharibədən qayıtmadı.
1969-cu il noyabrın 2-də SSRİ Nazirlər Sovetinin sədri Aleksey Kosıgin Şimali Osetiya Pedaqoji İnstitutunun bazasında Orconikidze şəhərində Şimali Osetiya Dövlət Universitetinin açılması haqqında fərman imzaladı.
2017-ci ildə Şimali Osetiya Dövlət Universiteti Rusiya Təhsil və Elm Nazirliyinin "Universitetlər innovasiyaların yaradılması məkanı mərkəzləri kimi" prioritet layihəsi üzrə müsabiqənin qalibi oldu və regionun innovativ, texnoloji və sosial inkişafı üçün universitet mərkəzi statusunu aldı.
Universitetin binası federal əhəmiyyətli mədəni irs tarixinin abidəsidir (No 1500000230).
Təhsil və elm
Universitetdə 17 fakültə və 52 şöbə, 6 tədqiqat mərkəzi fəaliyyət göstərir. Onların arasında Şimali Osetiya Dövlət Universitetinin “Nanostrukturların Fizika və Texnologiyası” Kollektiv İstifadə Mərkəzi fəaliyyət göstərir.
Universitetin elmi-tədqiqat fəaliyyətinin əsas istiqamətləri bunlardır: “Yeni materiallar və nanotexnologiyalar”; “İnformasiya və kommunikasiya texnologiyaları”; “Bioloji və tibbi texnologiyalar, canlı sistemlərin texnologiyaları”; “Təbii ehtiyatlardan səmərəli istifadə”; "Çoxsəviyyəli təhsil sistemləri"; “Humanitar və Pedaqoji Texnologiyalar”; "Mədəniyyətlərarası ünsiyyət"; “Regional və Beynəlxalq Münasibətlər”; “Regionların sosial-iqtisadi inkişafı, proqnozlaşdırılması və idarəetmə texnologiyaları”.
Mokşalar
Mokşalar — mordvalıların etnoqrafik qrupu. Onlar Rusiya Federasiyasında, əsasən Volqa çayı, o cümlədən Oka çayının qolu olan Mokşa çayı boyunca yaşayırlar.
Türkistan (Qazaxıstan)
Türkistan — Qazaxıstanın cənub hissəsində Sırdərya çayının yaxınlığında şəhər.
NGC 5526
NGC 5526, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. Sbc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Slovakiya Milli Teatrının baleti
Slovakiya Milli Teatrının baleti Slovakiya Milli Teatrının tərkib hissələrindən biridir. 21 avqust 2012-ci il tarixindən etibarən baletin direktoru Jozef Dolinskydir. Balet tamaşaları Hviezdoslavov námestídəki tarixi SND binasında keçirilirdi. 2007-ci ilin aprelindən SND Operasının ümumi zalında və Pribinova küçəsindəki Slovakiya Milli Teatrının yeni binasında keçirilir. Sentyabrın əvvəlindən iyunun sonuna qədər davam edən teatr mövsümündə baletin tamaşaları qeyri-müntəzəm olaraq opera truppası ilə növbələşərək keçirilir. Balet kollektivi öz tamaşalarından əlavə bir neçə opera tamaşasında da iştirak edir. Ansamblın heyətində 8 birinci solist, 12 solist, 13 demi-solist və 43 ansambl üzvü var. Ansamblın ilk solistləri: Erina Akatsuka, Olga Chelpanova, Yuri Kaminaka, Romina Cholodziej, Konstantin Korotkov, Artemyj Pyzhov, Tatum Shoptaugh və Andrej Szabo.
Tarixi
Slovakiya Milli Teatrı baletinin ilk bədii rəhbəri 1920-ci il mayın 19-da Leo Delibesin olmuşdur. İlk dəfə Koppelia baletini təqdim edən çex rəqqasə Vatslav Kalina olmuşdur.
Acalypha ciliata
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ali Zakir
Ali Zakir — Banqladeş aktyoru, biznesmeni,rejissoru və yazıçısı. Asiatic Marketing Communications Limited şirkətinin sahibi idi.
Zakir, 1971-ci ildə Banqladeş istiqlal müharibəsində azadlıq döyüşçüsü kimi xidmət etmişdi.
Həyatı
Ali Zakir 6 noyabr 1944-cü ildə Banqladeşin Çattoqram şəhərində anadan olmuşdur. Uşaqlığı Kuştiya şəhərində keçib. Dörduşaqlı ailənin üçüncü övladı idi. Atası Məhəmməd Tahir yüksək rütbəli məmur idi. O, müxtəlif-müxtəlif şəhərlərdə işə düzəldiyindən Zakir də həmin şəhərlərdə olurdu. Madaripura köçən və burada bir az qalan Zakir sonra Xulna şəhərinə köçdü. Axırda isə paytaxt olan Dəkkə şəhərinə köçdü.
İctimai fəal və təşəbbüskar olan Sara Zakir ilə ailə quran Ali Zakirin bu evlilikdən iki övladı - İreş Zakir və Şriya Sarbojoya adlı övladı var idi. Həmin övladlar Asiatic Marketing Communications Limited şirkətində xüsusi vəzifəyə sahibdirlər. İcraçı direktor və marka rabitə meneceri olaraq çalışırlar. Həyat yoldaşı da şirkətin idarəedici direktorunun müavinidir.
Zakir karyerasını on illərlə aktyorluqla davam etdirmişdi. 1970-ci illər həyat yoldaşı ilə birlikdə Zakir məşhur aktyor və siyasətçi Əsəduzzaman Nurla birlikdə Naqorik teatr truppasının qurucu üzvü idi.
2018-ci ildə o, Bertolt Brextin "Qalileyin həyatı" əsərinin səhnələşdirilməsində Qalileo Qaliley rolunu oynamışdı.
Zakir həmçinin, Banqladeşdə bir reklam agentliyi olan Asiatic Marketing Communications Limited şirkətinin sahibi idi. Bu şirkətə MEC (media agentliyi), Maxus, Asiya Mindshare, ForthoughtPR, Dhoni Chitra Ltd, 20 Miles, Nayantara Communications, Asiya Hadisələr Ltd, Moitree Printers Ltd MRC-Mode Ltd. kimi şirkətlər də daxil idi.
Ölümü
Uzun müddət COVID-19 pandemiyası ilə mübarizə aparan Zakir 27 noyabr 2020-ci ildə səhər saat 6:45-də Dəkkə şəhərinin Birləşmiş Xəstəxanasında vəfat etdi.
Filmoqrafiya
Filmlər
Televiziya dramları
Mükafatları
Ekuşi Padak Mükafatı (1999)
Səlim Əl-Din Padak Mükafatı (2017)
Şahid Əltəf Mahmud Padak Mükafatı (2017)
Meril Protom Alo Mükafatı (2018)
Xarici keçidlər
Ekuşi Padak mükafatı laureatı olan Ali Zakir vəfat etdi. The Business Standard. 27 Noyabr 2020. İstifadə tarixi:27 Noyabr 2020.
Candaroğlu Adil bəy
Candaroğlu Adil bəy — 5. Candaroğulları bəyi.
Həyatı
Atası Candaroğlu Yaqub bəy dir. 1346-cı ildə Yaqub bəy in ölümüylə hakimiyyəti ələ aldığı bilinir. Ədalətli bir hökmdar kimi tanınan Adil bəyin səltənətinə dair məlumat az olsa da, Sinop dakı ilk Genuya və Venesiya ticarət koloniyalarının qurulmasına məhz onun dönəmində icazə verildiyi bilinir. Adil bəyin də ölüm tarixi dəqiq bilinmir. Rəvayətə görə, döyüş meydanında şəhid düşən Adil bəyin türbəsi Kastamonu ya bağlı Kuzyaka kəndindədir.
Trabzon imperatoru II Aleksey in qızı Evdokiya Komniniylə evlənmişdir.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Covanni Colitti
Colitti Covanni — İtaliya dövlət və siyasi xadimi.
Həyatı
Turin Universitetində hüquq təhsili (1860) almışdır. 1862-ci ildən Ədliyyə nazirliyində, sonra Maliyyə nazirliyində məmur olmuşdur. 1873-cü ildən baş maliyyə müfəttişi, 1877-ci ildən xəzinədarlıq katibi idi. 1882-ci ildə Liberal partiyasından parlamentə deputat seçilmiş, dövlət müşaviri təyin edilmişdi. Dəfələrlə nazirlər kabinetlərinin tərkibinə daxil olmuş (1889–90-cı illərdə maliyyə naziri, 1901–03-cü illərdə daxili işlər naziri), baş nazir vəzifəsini tutmuşdur (1892, may – 1893, noyabr; 1903, noyabr – 1905, mart; 1906, may – 1909, dekabr; 1911, mart – 1914, mart; 1920, iyun – 1921, iyun). Covanni İtaliyanın dövlət siyasətinə böyük təsir göstərmişdir. İtaliya tarixinin 1880-cı il lərin sonundan 1920-ci illərin əvvəllərinə qədər olan dövrü İtaliya liberalizminin "qızıl əsri" hesab olunur və Covanni dövrü (eta giolittiana) adlandırılır. Covanninin baş nazir olduğu dövrdə İtaliyada liberal islahatlar keçirildi: dövlət sığortası tətbiq edildi, fəhlələrin həmkarlar ittifaqları yaratmaq və tətil keçirtmək hüquqları tanındı, əhalinin seçki hüququ genişləndirildi (1912-ci il islahatı nəticəsində seçicilərin sayı 2903 min nəfərdən 8443 min nəfərə qədər artdı).
Fəaliyyəti
left|thumb|1915-ci il 30 mayda Qabriel Dannuzio "Giolitti Smo" əsərini ifa edərkən Covanni əvvəlcə sosialistlərlə əməkdaşlığı  genişləndirməyə çalışırdı. 1903-cü ildə onların lideri F. Turatiyə hökumətə daxil olmağı təklif etdi. Lakin sonrakı illərdə Covanni öz mövqeyini dəyişdi və sosialistlərin parlamentə seçilməsinin qarşısını almaq məqsədilə 1913-cü ildə "Colitti–Centiloni pak tının" bağlanmasına təşəbbüs göstərdi (pakt Vatikanla İtaliya dövləti arasındakı münaqişənin aradan qaldırılmasına imkan yaratdı). Covanninin dövründə İtaliya Şimali və Şərqi Afrikada fəal müstəmləkə siyasəti həyata keçirir, Osmanlı imperiyasına qarşı müharibə aparırdı. 1914–151915 illərdə "bitərəflər" cəbhəsinə başçılıq edən Covanni İtaliyanın Birinci dünya müharibəsində iştirakına qarşı çıxış edirdi. 1920-ci ildə tətil hərəkatının yüksəlişi şəraitində həmkarlar ittifaqları ilə sənayeçilər konfederasiyası arasında danışıqlar aparılması təşəbbüsü ilə çıxış etdi, bu da müəssisələrin fəhlələr tərəfindən tutulmasının qarşısını aldı. 1920–21-ci illərdə Covanni faşist partiyasından olan deputatların hökumətə daxil edilməsinə tərəfdar idi, 1924-cü ildə B. Mussoliniyə qarşı müxalifətə keçdi, 1928-ci ildə İtaliyada parlament rejiminin ləğv olunmasının əleyhinə çıxış etdi.
Cəlal Ağayev
Həyatı
Cəlal Ağayev 1984-cü il dekabrın 4-də Lerik rayonunun Kornədi kəndində anadan olub. Ailəli idi. Bir qızı və bir oğlu yadigar qaldı.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun giziri olan Cəlal Ağayev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Cəlal Ağayev sentyabrın 29-da Suqovuşan döyüşləri zamanı şəhid olub. Lerik rayonunun Kornədi kəndində dəfn olunub.
Sefo
Seyfullah Sağır (-), Türk pop musiqiçisi və söz yazarıdır."Bilmem mi?" adlı Reggaeton tipli mahnısı ilə o daha çox tanınmağa başlamışdır.
Cəlal Ağayev
Hərbi xidməti
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Cəlal Ağayev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Sefo
Həyatı və Kariyerası
16 mart 1998 tarixində o Samsunda doğulub. Əslən Trabzondandır.
Cəlal Ağayev
Hərbi xidməti
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yerinə yetirən zaman mərdliyin və igidliyin göstərilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Cəlal Ağayev ölümündən sonra "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Cəlal Ağayev ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Sefo
Həyatı və Kariyerası
2018-in Mart ayında o musiqi karyerasına "Yalan" adlı ilk mahnısı ilə başlamışdır. O, 2019-cu ilin Fevralında çıxardığı "Poz" adlı sinqlından sonra musiqiyə daha çox diqqət yetirmək qərarına gəlib. 18 aprel 2019-cu ildə "Up Down" adlı mahnısını dinləyiciləri ilə bölüşdü. 28 iyun 2019-cu ildə "362" adlı sinqlı buraxdı. Bu sinqldan sonra o, "Derdi Ne" mahnısı yaratdı. Mahnılarında adətən pop ritmindən istifadə edir. O, 21 fevral 2020-ci ildə "Başa Sar" adlı sinqlı buraxdı, mahnının digər adları arasında Aerro və Yase Sefo'nun beatində müşayiəti var.
Diskoqrafiya
''Single'lar • Değiştir • Yalan (2018) • Poz (2019) • Up Down (2019) • 362 (2019) • Derdi Ne? (2019) • Başa Sar (ft. Aerro, Yase) (2020) • Rest (2020) • Kaybol (ft. Revart) (2020) • Nerdeyim? (2020) • Geri Gel (2020) • Ardından (2021) • Youngstar (2021) • İhtiyacım Yok (2021) • Liman (2021) • Toz Duman (2021) • Bonita (ft. Reynmen) (2021) • Bilmem mi? (2021) • Affettim (2022) • Mírame (Bilmem mi? Remix) (ft. Reik) (2022) • Yarım Kalır (ft. Revart) (2022) • Tutsak (2022) • Isabelle (ft. CAPO) (2022) • Kördüğüm (ft. Jako) (2022) • Şahane (ft. Organize) (2022) • Gitti (ft. Aerro) (2022) • Beni Beni (2022) • Veda Saati (2023) • Söyleneydibu? (2023) • Araba (2023) ''
Riboza
right|thumb|200px|Аsiklik D-riboza
Riboza — pentoza qrupundan olan monosaxarid, suda asanlıqla həll olan və şirin bir dadı olan rəngsiz kristallardır. 1905-ci ildə kəşf edilmişdir.
Kimyəvi xassələri
Riboza, digər monosaxaridlər kimi, məhlullarda asiklik və tsiklik tarazlıq qarışığı şəklində mövcuddur: piranoz və furanoz formaları (anomerik α- və β-ribopiranozlar və α- və β-ribofuranozlar). Bu formaların məhluldakı nisbəti: β-ribopiranoz (59%), α-ribopiranoz (20%), β-ribofuranoz (13%), α-ribofuranoza (7%), asiklik (0.1%). Riboza hidrogen və ya natrium amalgam tərəfindən müvafiq alditə (ribit) qədər reduksiya olunur və aldehid qrupu tərəfindən ribonolaktonun sintezi şəraitində tsiklləşə bilən müvafiq aldonik (ribonik) turşusuna oksidləşir və hidrazinlərlə ozazonlar əmələ gətirir.
Bioloji rolu
Ribozanın Β-D-ribofuranoz şəkli ribonuklein turşusunun, nukleozidlərin, nukleotidlərin və digər bioloji əhəmiyyətli maddələrin bir hissəsidir.
Riboza RNT-nin tərkib hissəsidir və genetik transkripsiyada istifadə olunur. Β-D-ribozanın törəməsi olan β-D-dezoksiriboza DNT-nin tərkib hissəsidir. Həmçinin β-D-riboza ATP və maddələr mübadiləsində iştirak edən bəzi digər maddələrin tərkib hissəsidir.
Xirallıq
Bioloji quruluşa malik olan riboza, xirallığa malikdir: DNT və RNT molekulları yalnız "sağ" riboza üzərində qurulmuşdur.
Təbriz bəylərbəyilərinin siyahısı (Səfəvilər dövrü)
Təbriz bəylərbəyilərinin siyahısı ― Səfəvilər dövlətinin inzibati-ərazi vahidlərindən biri olan Təbriz bəylərbəyliyində müəyyən statusla hökm sürmüş əsas səlahiyyətli şəxslərin siyahısı.
"Təbriz bəylərbəyliyi" adlanan inzibati vahid XVI əsrin əvvəllərində formalaşdırılmışdır. Geosiyasi cəhətdən olduqca strateji əhəmiyyətə malik region qərbdən Osmanlı impersiyası, şimaldan Çuxursəəd, Qarabağ və Şirvan bəylərbəylikləri ilə, cənubdan və şərqdən isə bir sıra İran əyalətləri ilə həmsərhəd idi. Bununla yanaşı, iqtisadi həyatın canlı, ictimai proseslərin də olduqca dinamik olduğu Təbriz bəylərbəyliyi Səfəvi dövlətinin mərkəzi idarəetmə strukturunun daim diqqət mərkəzində olmuşdur.
Yerli icra orqanı kimi inzibati və kargüzarlıq işlərinin aparılması, habelə müdafiə məsələlərinin təşkili çərçivəsində idarəetmə Səfəvi hökmdarları tərəfindən "bəylərbəyi" xüsusi statusu altında fəaliyyət göstərən imtiyazlı şəxslərə həvalə olunmuşdur.
Cəmşid Naxçıvanski
Cəmşid xan Cəfərqulu xan oğlu Naxçıvanski — Azərbaycanın məşhur hərbi xadimi, briqada komandiri (5 dekabr 1935). Kəngərli sülaləsinin sonuncu generalı.
Həyatı
Cəmşid Naxşıvanski 23 avqust 1895-ci ildə Naxçıvan şəhərində balıqçı və süvari generalı Hüseynxan Naxçıvanskinin qardaşı, istefada olan rotmistr (kapitan) Cəfərquluxan Naxçıvanskinin ailəsində anadan olmuşdur. . Cəmşid anası Fərrantac xanımın sayəsində 7 yaşında Azərbaycan dilində yazmağı, dayəsinin sayəsində sərbəst şəkildə rus və fransız dillərində danışmağı öyrənmişdir.Cəmşid Naxçıvanski 1904-cü ildə Tiflis kadet (yeniyetmə) korpusuna daxil olmuş və 1911-ci ildə həmin məktəbi müvəffəqiyyətlə bitirmişdir.
Hərbi xidmətin başlanması
1915-ci ildə Yelizavetqrad (Qərbi Ukrayna) qvardiya məktəbini bitirmişdir. Birinci dünya müharibəsində müsəlmanlardan təşkil olunmuş süvari eskadronun (bölüyün) komandiri olmuş, "Brusilov cəbhəsi"nin yarılmasında iştirak etmişdir. Avstriya-Rumıniya cəbhəsində üç dəfə yaralanan C. Naxçıvanski igid süvari zabiti kimi gümüş silahla mükafatlandırılmış, 2-ci Müqəddəs Anna ordenli ilə təltif olunmuşdur. Cəmşid Naxşıvanski 1917-ci ilin martında Rumın cəbhəsindəki hərbi xidmətlərinə görə 2-ci dərəcəli Müqəddəs Stanislav ordeni və qılıncla təltif olunmuşdur. O, 9 may 1917-ci ildə poruçik (leytenant) rütbəsinə, elə həmin il 30 oktyabrda isə Ştabs-rotmistr (qərargah-kapitanı) rütbəsinə layiq görülmüşdür. Cəmşid Naxçıvanski hərbi şücaətinə görə 1917-ci il 15 apreldə Müqəddəs Anna ordeninin 3-cü dərəcəsi, 22 avqustda isə Müqəddəs Georgi ordeninin 4-cü dərəcəsi ilə mükafatlandırılmışdır. .
Cənub-Qərb cəbhəsi dağıdıldıqdan sonra ştabs-rotmistr C.Naxçıvanski başçılıq etdiyi süvari alayı ilə birgə Azərbaycana qayıtmışdır.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə hərbi fəaliyyəti
15 sentyabrda türk qoşunları və Azərbaycan Əlahiddə Korpusu ilə birgə Bakını daşnak, ermənilərdən ibarət olan və ingilislərə arxalanan "Sentrokaspi Diktaturası" qüvvələrindən təmizləmişdi. Azərbaycanın müstəqilliyi uğrunda C. Naxçıvanski inamla vuruşmuşdur.
Sovet Ordusu sıralarında hərbi xidmət
1920-ci ilin aprelində Azərbaycanda sovet hakimiyyəti bərqərar olduqdan sonra onun süvari alayı bolşeviklər tərəfinə keçmişdir. Nəriman Nərimanov Şuşaya, Cəmşid Naxçıvanskiyə dərhal Bakıya qayıtmaq, milli ordu hissələrinin təşkilinə başlamaq haqqında teleqram göndərmişdi. Cəmşid Naxçıvanski Bakıda yaradılmış Azərbaycan Birləşmiş Komanda Məktəbinin rəisi, 1921-ci ilin dekabrında isə Azərbaycanın ilk milli atıcı diviziyasının komandiri təyin edilmiş, yüksək ixtisaslı hərbi kadr hazırlığında mühüm rol oynamışdır.
C.Naxçıvanski 1923 və 1928-ci illərdə Moskvada qısa müddətli Frunze Adına Ali Hərbi Akademiya kurslarında oxumuş, Azərbaycana qayıtdıqdan sonra yenidən diviziya komandiri olmuşdur.
1922–1929-cu illərdə general Əliağa Şıxlinskinin təşəbbüsü ilə Azərbaycan dilində nəşr olunan "Hərbi bilik" jurnalının redaktorlarından biri idi. 1931-ci ildə C.Naxçıvanskinin həbs olunması haqqında 273 saylı order verilmiş və həmin orderin surəti hazırda Naxçıvan şəhərində yerləşən "Xan sarayı" muzeyindədir. C.Naxçıvanski Moskvaya M.V.Frunze adına Ali Hərbi-Siyasi Akademiyaya oxumağa göndərilmiş, 1933-cü ildə akademiyanı fərqlənmə diplomu ilə bitirdikdən sonra orada müəllim saxlanılmış, 3 il ümumi taktika kafedrasına rəhbərlik etmiş, akademiyada əsas fakultənin kurs rəisi olmuşdur. O, 1935-ci ildə briqada komandiri vəzifəsinə təyin olunmuşdur.
Repressiyaya məruz qalması və güllələnməsi
thumbnail|2015-ci ilin [[poçt markası.]] XX əsrin 30-cu illərinin ortalarında C.Naxçıvanski guya başçılıq etdiyi "casus təxribat dəstəsi" ilə mühacirətdə olan qardaşları Davudxan və Kəlbəli xanla (Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra onlar rəsmi icazə alıb İrana getmiş, qısa müddətdə Şah qvardiyasında yüksək rütbələrə çatmışdılar. Sovet hökuməti onların antisovet fəaliyyətini dayandırmaq üçün İran hökumətinə təzyiqlər etmiş, notalar vermişdir. Nəticədə, Kəlbalı xan Azərbaycanla sərhəddə xidməti vəzifəsindən uzaqlaşdırılmışdı. Cəmşid Naxçıvanskinin Sovet Ordusunda briqada komandiri olmasını, ata-babalarının isə rus ordusunun tərkibində İran ordusuna qarşı vuruşmasını bilən şah onları güllələtmişdir.) sıx əlaqə saxlamaqda təqsirləndirilərək repressiyaya məruz qalmışdır.
Fəhlə-Kəndli Qızıl Ordusunda kütləvi repressiyaların başladığı bir dövrdə C.Naxçıvanski 20 may 1938-ci ildə antisovet təşkilatın işində iştirakda günahlandırılaraq üçüncü dəfə həbs edildi. 26 avqust 1938-ci ildə Lefortova zindanında SSRİ Ali Məhkəməsinin Hərbi Kollegiyasının sədri Vasili Vasilyeviç Ulrixin sədrliyi ilə keçirilən səyyar məhkəmə iclasında o, Sovet hökumətinin devrilməsi məqsədilə sui-qəsddə iştirakda və casusluqda günahkar hesab edildi. O, əmlakı müsadirə edilməklə güllələnmə cəzasına məhkum edildi və hökm dərhal icra edilməli idi. Elə həmin gün Cəmşid Naxçıvanski güllələndi. O, Moskvadan 26 km aralıda Kaluqa şossesi yaxınlığında sabiq xalq komissarı Henrix Yaqodanın keçmiş daçasında, "Kommunarka" adlanan gizli obyekt adı ilə tanınan, Stalin repressiyası bir çox qurbanlarının uyuduğu qardaşlıq məzarlığında dəfn olundu. C.Naxçıvanski Azərbaycan Sovet Respublikası və Zaqafqaziya Sovet Federativ Sosialist Respublikası Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin üzvü idi. O, Qırmızı Bayraq, Qırmızı Əmək Bayrağı, Qırmızı Ulduz ordenləri ilə təltif edilmişdir.
1956-cı ildə Cəmşid Naxçıvanski tam bəraət aldı. Bakıda hərbi lisey və paytaxt küçələrindən biri Cəmşid Naxçıvanskinin adını daşıyır, onun vətəni Naxçıvanda xatirə muzeyi fəaliyyət göstərir.