cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
İosif Stalin
1920-ci illər
Vladimir Lenin Stalinin təşkilatçılıq qabiliyyətini, onun biliyini, təcrübəsini, milli və digər kəskin siyasi problemləri həll edə bilməsi bacarığını yüksək qiymətləndirirdi. Onlar arasında şəxsi və prinsipial mübahisələr də olmuşdur. Lakin bu hallar heç bir şəkildə siyasi zidiyyət halları almamışdır. Buna baxmayaraq Lenin Stalini kobudluqda çox kəskin sürətdə ittiham edirdi. Onun fikrincə Stalinin bu keyfiyyəti birinci katib vəzifəsində olan şəxs üçün deyil, bu hal partiya rəhbərliyinin parçalanmasına gətirib çıxara bilər.
Lenin "Qurultaya məktub"unda qeyd edirdi ki, Stalin çox kobuddur və onu birinci katib vəzifəsindən çıxartmaq lazımdır. Stalinin işçi kimi keyfiyyətlərini nəzərə alan partiya rəhbərləri bunu etmədilər.
Loko Moko
right|thumb|240px|Loko moko right|thumb|Honoluluda, restoranda loko moko Loko Moko- Havayi mətbəxinə aid təam. Onun müxtəlif variantları mövcuddur, lakin ənənəvi Loko Moko hamburger çörəyi üzərinə düyü, yumurta, qəhvəyi qrevi qoymaqla hazırlanır. Digər növlərində tərkibinə Çili bibəri, basdırma, vetçina, Spam, linquiça, teriyaki toyuğu və müxtəlif ət növləri əlavə edilir.
Biogeokimyəvi tarazlıq
Biogeokimyəvi tarazlıq – əsasən düzənlik və alçaq dağlıq ərazilərdəki təbii ərazi komplekslərində təsadüf edilir. Hər hansı bir mühit tipi üçün mövcud tarazlıq biogeokimyəvi rejimlin göstəriciləri dəyişilərkən pozulmuş olur. Biogeokimyəvi mühitdə bir sıra kompanentlərin, məsələn, C, K, S, J və s. elementlərin miqdarlarının dəyişməsi də bir mühit tipinin pozulması və digər bir mühit tipin yaranmasına gətirib çıxarır. Daha çox insanların yaşam tərzinə uyğun gələn O2 və CO2 biogeokimyəvi mühit tiplərinə uyğun gələn fiziki-kimyəvi və coğrafi göstəricilər isə ekoloji tarazlıq yaradır. Biogeokimyəvi tarazlıq şəraitində kimyəvi indikator elemenetlərin orqanizmlər tərəfindən mənimsənilmə sırası (K – Zn – Fe – Cu – Co – C) kimi olduğu ehtimal edilir. Biofil elementlərdən K, C, P, N, Fe, Co və Cu birləşmələrinin miqrasiyası yüksəkdir. J mikroelementinin tipomorfluğu, K / Na nisbətinin yüksək göstəriciləri səciyyəvidir.
Loko Moko
Tarixi
Loko Moko ilk dəfə 1949-cu ildə, Hiloda, Linkoln Qril restoranında Riçard İnuye və həyat yoldaşı Nensi tərəfindən yeniyetmələr üçün hazırlanmışdır. İlk Loko Moko düyü və hamburger çörəyi üzərinə qrevi tökməklə hazırlanmışdır. Yumurta sonradan əlavə edilmişdir. Yeniyetmələr bu yeməyi onların üzvü olan Corc Okinotonun "Dəli"(ingiliscə:crazy) ləqəbinə uyğun adlandırıblar. Hilo orta məktəbində ispanca təhsil alan Corc Takanaşi "Loko" adını təklif edir ki, bu da ispancadan dəli mənasını verir. Moko hissəsi hissə loko sözü ilə uyğun olduğu üçün əlavə edilir.
İosif Stalin
1920-ci illər
Lenini vəfatında sonra Stalin politburonun iki ən nüfuzlu üzvləri L. B. Kamenyov və Q. E. Zinovyevlə birləşib "üçlüyü" formalaşdıra bildi. Birlikdə onlar L. D. Trotski və onun tərəfdarlarını məğlub edə bildilər.
Kollektivləşmə
1930-cu illərin əvvəlindən etibarən kənd təsərrüfütlarının mərkəzləşmiş kolxozlarda (kolxoz — rus dilindən tərcümədə Kollektiv Təsərrüfat deməkdir) birləşdirlməsi — təsərrüfatın məcburi kollektivləşdirilməsi aparılırdı. Torpağa olan hüququn ləğv edilməsi "siniflər məsələsi"nin həllinin nəticəsi idi. Həmçinin o zaman ki, iqtisadi düşüncələrə əsasən iri kolxozlar texnikanın birləşdirilməsi və əməyin bölüşdürülməsi hesabına daha effektiv işləyə bilərdilər. Qulaq adlanan o zamanki, kəndlilər kollektivləşməyə qarşı çıxıb çıxmadıqlarından asılı olmayaraq, məhkəməsiz istintaqsız əmək düşərgələrində işlədilir və ya Sibirin və şərqin ucqar hissələrinə göndərilirdilər.
Stalinin yeritdiyi sənayeləşdirmə buğda və digər məhsulların xaricə eksportundan əldə edilən böyük vəsaitlər və avadınlıqlar tələb edirdi. Kolxozlar üçün dövlətə veriləcək böyük miqdarda kənd təsərrüfatı məhsulları planı qoyulmuşdu. Bəzi tarixçilərin fikrincə məhz bu planlar 1932–33-cü illərdə baş vermiş kütləvi aclıqlara gətirib çıxartmışdır.
İqtisadiyyatın inkişafı
Sənayeləşməni məcburiyyət qarşısında qalıb ağır sənayenin baza sahələrindən inkişafa başlaması bazarları kəndə lazımi məhsullar ilə təmin edə bilmədi.
Bu cür çətinliyi aradan qaldırmaq isə yalnız kənd təsərrüfatının radikal modernləşməsindən sonra həll oluna bilərdi. Nəzəri olaraq bunu üç yolla etmək olardı. Birinci — "Stolıpin islahatları"nı yeni formada davam etdirmək, QULAQ-ların artan gücünü dəstəkləmək, kəndlilərin iri fermerlərə və proletariata təbəqələşməsi, kəndin əsas vəsaitini onların xeyrinə yönəltmək. İkinci — kapitalist təsərrüfatının mənbələrini (QULAQları) ortadan qaldırmaq və iri mexanikləşdirilmiş kollektiv təsərrüfatların yaradılması. Üçüncü yol — fərdi kəndli təsərrüfatlarının tədricən inkişaf etdirmək və onları "təbii" tempdə birləşdirmək — bu yol bütün hesablara görə çox gec baş verəcəkdi. 1927-ci ildə çorək istehsalı dayandırılandan sonra qəti addımlar atmaq lazım gəldi (stabil qiymətlər, qapalı bazar və hətta represiyalara) və artıq 1928–1929-cu illərdə baş vermiş növbəti çörək qıtlığı bu problemin tezliklə həllini labüd etdi.
Kəndlərdə fermerliyin kəndçiləri təbəqələrə bölməklə yaratmaq Sovetlərin ideoloji prinsiplərinə uyğun deyildi. Kollektivləşmə kursu götürüldü. Bu da QULAQların bir "sinif" kimi məhvinə səbəb oldu.
İkinci mühüm sual — sənayeləşmə üsulunun seçilməsi. Bu məsələnin müzakirəsi çətin və uzun çəkdi, müzakirənin nəticəsi isə dövlətin və cəmiyyətin gələcək taleyini müəyyənləşdirdi. Əsrin əvvəllərindəki Rusiyadan fərqli olaraq xarici investorlar mühüm maliyyə mənbəyi kimi SSRİ-də yox idi və SSRİ sənayeləşməni yalnız və yalnız öz daxili resurslarının hesabına inkişaf edə bilərdi. Nüfuzlu qruplar (Politbüronun üzvü N. İ. Buxarin, Xalq Komisarları Sovetinin sədri A. İ. Rıkov və ÜMPİS-in (ВЦСПС) sədri M. P. Tomski) Yeni İqtisadi Siyasət (YİS) sayəsində vəsaitin toplanmasını və inkişafın "amanverici" üsuluna tərəfdar idilər. İ. V. Stalin — sürətləndirilmiş üsulun. Stalinin nöqteyi-nəzəri qalib gəldi.
İkinci dünya müharibəsi
thumb|300px|left|Tehran konfransı: Stalin, Ruzvelt, Çörçill 1938-ci ildə Qərb ölkələrinin Çexoslovakiyanı onun zəngin sənaye potensialı ilə birlikdə Hitlerə bağışlayıb imzaladıqları "Münhen sazişi"-nə cavab olaraq 1939-cu ilin 23 avqustunda Stalin Adolf Hitler ilə "hücumetməmə paktı"-nı imzaladı. Molotov-Ribbentrop paktının gizli əlavələrində (yalnız XX əsrin sonlarında nəşr olunmuşdur) SSRİ və Almaniya öz aralarında Şərqi Avropanı öz nüfuz dairələrinə bölməni razılaşdırmışdılar. Nəticədə paktın imzalanmasının bütün "gunahı" anti-nasist cəbhəsi yaratmaq istəməyən və Almaniyanı "sakitləşdirmə" siyasəti yürüdən Qərb ölkələrinin boynuna qoyuldu.
Artıq müharibədən sonra, rəsmi şərhdə "Pakt"ın müharibənin başlanmasının uzadılması niyyətini ilə imzalandığının deyildi. Son nəticədə o, Hitleri həqiqətəndə ilk öncə İngiltərəyə hücum etməklə iki cəbhədə döyüşməyə məcbur etdi. Beləliklə müttəfiqlər SSRİ-yə kömək etməyə məcbur oldular. Lakin, tarixçi Dmitri Volkoqonovun fikrincə pakt müdafiəedici olmaqdan daha çox hücumedici idi, Robert Konkvest isə düşünür ki, Stalinin və Hitlerin rəhbər olduqları rejimlər bir-biri ilə ruhi cəhətdən yaxın olması paktın bağlanması üçün əsas səbəbdir. Paktın iqtisadi cəhətlərindən də yan keçmək olmaz. Sovet rəhbərliyinin əsas şərti SSRİ-yə kreditin verilməsi idi. Müharibədən öncə potensial düşməndən kredit götürmək — unikal tarixi hadisədir, lakin Stalin bunu bacardı. Nəticədə SSRİ 7 il müddətinə 4,5%-lə 200 mln Alman markı aldı. Bu vəsait investisiya məqsədi üçün istifadə olundu: Almaniyadan avadanlıqlaq, maşınlar və dəzgahlar alındı, bu avadanlıqların böyük hissəsi sonda Almaniyaya qarşı döyüşdə istifadə olundu.
1941-ci ilin mayında Stalin öz üzərinə Xalq Komisarları Sovetinin sədri məsuliyyətini götürdü.
Bir neçə aydan sonra Qırmızı Ordu öz müdafiəsini təmin etdi və 1941-ci ilin qışında almanları Moskva yaxınlığında dayandırdı. O zamana kimi artıq sənaye müəsisələri şərqə köçürülmüşdü. 1937-ci il "təmizləmə"sinin qurbanları əvəzinə özünü yeni nəsil hərbçilər büruz verdi — Jukov, Konev, Vasilievski və həbsdən azad olunmuş 1937-ci il "təmizləmə"sini qurbanı — Rokosovski.
Aralarında ideoloji kinin olmasına baxmataraq SSRİ, Böyük Britaniya və ABŞ rəhbərləri Antihitler koalisiyasını yarada bildilər və 1944-cü ildə ikinci cəbhə açıldı. Bir neçə dəfə keçirilmiş yüksək səviyyəli görüşlərdə Stalin özünü bacarıqlı və qətiyyətli diplomat kimi gösətərə bildi.
Müharibə zamanı Stalin "Sovet İttifaqı qəhrəmanı" adına layiq görülüb, iki dəfə "Qələbə (Победа) ordeni" və I dərəcəli "Suvorov ordeni" ilə təltif olunmuşdur. 6 mart 1943-cü ildə Stalin "Sovet İttifaqı Marşalı" rütbəsi, 27 iyun 1945-ci ildə isə məxsusi daxil edilmiş "Sovet İttifaqı Generalissimusu" rütbəsi verildi. Hətta müharibə qurtardıqdan sonrada Stalin hərbi idarələrə (1946-cı ilin fevralınadək — Müdafiə Xalq Komisarı və 1947-ci ilin martına kimi -SSRİ Hərbi Qüvvələri naziri) rəhbərlik edib.
Müharibədən sonra
Müharibədən sonra ölkə iqtisadiyyatın sürətli inkişafı və qəsdən yandırılmış torpaqların bərpası yoluna qədəm qoydu. Müharibədən sonrakı bandit özbaşnalığını Stalin qəti tədbirlərlə kökündən kəsdi.
Müharibədən sonra azad edilmiş və sonradan Varşava Müqaviləsi Təşkilatını əmələ gətirəcək Şərqi Avropa ölkələrində prostalin kommunist rejimləri quruldu. Müharibədən sonra SSRİ və ABŞ arasında Uzaq şərqdə baş vermiş münaqişə Koreya müharibəsinə gətirib çıxartdı.
1940-cı illərin sonlarında böyük-dövlətçilik ideologiyası (Kosmopolitizmlə mübarizə) gücləndi. 1950-ci illərin əvvəllərində Şərqi Avropa ölkələrində, daha sonra isə SSRİ də bir neçə böyük səs-küyə səbəb olmuş Antisemitik istiqamətli proseslər baş vermişdir.
Elm və təhsil
Stalinin göstərişinə əsasən ictimai elmlərdə, xüsusilə də humanitar elmlərdə dərin yenidənqurma həyata keçirilmişdir. Orta və Ali məktəblərdə Vətən tarixinin tədrisi bərpa olundu.
Elm, texnika və mədəniyyət xadimlərini həvəsləndirmək məqsədilə hər il verilən (1941-ci ildən başlayaraq) Stalin mükafatı təsis edilmişdir. Stalin dövründəki elmin inkişafını yüksəliş kimi qiymətləndirmək olar. Fundamental və tətbiqi elmi-tədqiqat institutları şəbəkəsinin, konstruktor bürolarının və Ali məktəblərdə laboratoriyaların yaranması hərcəhətli tədqiqatlara şərait yaratdı. Alimlər ölkənin həqiqi elitasına çevrildi. Fiziklərdən Kurçatov, Landau, Tamm, riyaziyyatçılardan Keldış, kosmik texnikanın yaradıcısı Korolyov, aviakonstruktor Tupolevun adları bütün dünyada tanınır. Stalin SSRİ-ni yeni inkişaf mərhələsinə çıxaracaq mütərəqqi elm və texnika sahələrinə daha çox diqqət ayırırdı. Təkcə 1946-cı ildə şəxsən Stalin atom texnikası və elmini inkişafı ilə əlaqədar altımış mühüm əhəmiyyətli sənəd imzalamışdır. 1952-ci ildən başlayaraq yerli kompyuterlər yaradılmağa başlandı. Bu qərarlar nəticəsi təkcə ölkənin nüvə dəbilqəsinin yaradılması olmadı, həmçinin dünyada ilk Atom Elektrik Stansiyası Obninsk AES tikildi (1954), 1957-ci ildə dünyada ilk atom buzqıran gəmi "Lenin" gəmisi suya buraxıldı və energetikanın növbəti inkişafı getdi.
Lakin o da deyilməlidir ki, elmi fəaliyyətin mərkəzi şəkildə idarə olunması dialektik materializmə zidd olan elmi sahələrin inkişafdan qalmasına səbəb oldu. Genetika və Kibernetika kimi böyük elmi tədqiqat sahələri "burjaziyanın yalançı elmi" elan edildi. Bunun nəticəsi çoxsaylı həbslər və tanınmış sovet alimlərinin güllələnməsi oldu. Stalinin özünün maraqlı olduğu Biologiyada keçəlləşmə, linqivistikada dil haqqında yeni təlim kimi yalançı elmi sahələr Stalin dövründə həqiqətəndə dövlət tərəfindən dəstəklənmişdir.
Stalin şəxsiyyətinə pərəstiş
Sovet propaqandası Stalinin ətrafında yarı-ilahi "böyük rəhbər və müəllim" siması yaradıldı. Stalin və onun yaxın ətrafının adları şəhərlərə, zavodlara, kolxozlara, hərbi texnikalara verilirdi. Onun adı Marks, Engels və Lenin ilə birlikdə çəkilirdi. Onun haqqında tərifləyici mahnılar bəstələnirdi və hətta onun adı SSRİ-nin 1944-cü il himninin tekstinə də salınmışdır.
Stalin haqqında uydurmalar
Xruşşov iddia edirdi ki, almanların hücumundan dərhal sonra Stalin dəhşətli qorxu ilə yaxın bağa çəkilir və heç bir zəngə cavab verməmişdir, lakin müasir tarixçilər bu versiyanı təkzib edirlər.
Çörçillə aid edilən sitat — "Stalin Rusiyanı xışla qəbul edib atom silahı ilə yola saldı" (bəzən daha geniş mətndə tərcümə olunur) — yalnız 1980-ci illərin sovet mətbuatında təsadüf olunur, bu sitatın orijinal ingilis variantı — Çörçillin əsərlər toplusunda rast gəlinməyib. Çörçill həqiqətən də Stalin haqqında bir neçə tərifləyici sözlər demişdir, lakin bu müharibə dövrünə aiddir. Çörçill Stalin haqqında sonuncu tərifləyici sözü, paradoksal görünsə də, Soyuq müharibənin başlanğıcını bildirən öz məşhur Fulton nitqində demişdir; sonralar Çörçill Stalin haqqında müsbət bir şey deməmişdir.
1956-cı ildə Avropa ölkələrində bir sənəd işıq üzü görmüş və geniş yayılmışdı. Guya ki, bu sənəd 1913-cü ildə Polis departamenti tərəfindən hazırlanmışdır və Gizli polisin agenti — Cuqaşvili — Stalin haqqında gizli məktubdur. Elmi tədqiqatlar (həmçinin Stalinin rəqibləri tərəfindən aparılan tədqiqatlar da) sübut etdi ki, bu sonradan hazırlanmışdır və saxtadır.
Stalinin şəxsi həyatı və ölümü
1904-cü ildə Stalin Ekaterina Svanidze ilə evlənir, lakin üç ildən sonra arvadı tuberkulozdan dünyasını dəyişdi. Onların yeganə oğlu olan Yakov İkinci dünya müharibəsi zamanı almanlara əsir düşür. Bu haqda yayılmış versiyaların birində, həmçinin İvan Stadnyukun "Müharibə" və "Qurtuluş" sovet kinosunda almanlar Stalinə onun oğlunu feldmarşal Fridrix Paulusa dəyişməyi təklif edirlər, buna cavabında isə Stalin deyir: "Mən əsgərə feldmarşal dəyişmirəm". 1943-cü ildə Yakov qaçmağa cəhd edərkən alman hərbi düşərgəsi olan Zaksenhauzendə güllələnmişdir. Yakov üç dəfə evli olmuşdur və onun Yevgeni adlı oğlu hətta 1990-cı illərin rusiya siyasətində də iştirak etmişdir (Stalinin nəvəsi Anpilov blokunun namizədləri sırasında olmuşdur); Cuqaşvililərin bu birbaşa kişi xətti indi də mövcuddur.
1919-cu ildə Stalin ikinci dəfə evlənir. Onun ikinici arvadı, ÜKP (b)-nin üzvü, Nadejda Alliluyeva olur. O, 1932-ci ildə Kremldə ki, otağında özünə qəsd edir (rəsmi olaraq isə qəfil ölüm kimi göstərilir). Stalinin ikinci nikahından iki uşağı olur: Svetlena və Vasili. Onun oğlu Vasili, hərbi-hava qüvvələrinin zabiti, Böyük Vətən Müharibəsində müxtəlif komandir vəzifələrində iştirak edir, müharibədən sonra isə Moskvanın havadan müdafiəsinə (general-leytenant) rəhbərlik edir, Stalinin vəfatında sonra isə həbs olunur. 1960-cı ildə azadlığa çıxdıqdan bir müddət sonra vəfat edir. Stalinin qızı Svetlana Alliluyeva 1967-ci il 6 martında Dehlidə ki, Amerika Birləşmiş Ştatları səfirliyindən siyasi sığınacaq istəyir və elə həmin ildə ABŞ-yə köçür. Stalinin ailəsində 11 yaşına kimi Artyom Serqeyev (vəfat etmiş inqilabçı Fyodr Serqeyevin oğlu — "yoldaş Artyom") tərbiyə almışdır.
Həmçinin, mühacirətində Stalinin nikahdankənar oğlu — Konstantin Kuzakov dünyaya gəlmişdir. Stalin onunla əlaqə saxlamamışdır.
1953-cü il martın 5-də Stalin beyninə qansızmadan vəfat etmişdir. Belə bir versiya da mövcuddur ki, Lavrenti Beriya və ya N. S. Xruşşov ona kömək etməməklə onun ölümünə səbəb olmuşlar.
Heydər Əliyev abidəsi (Buxarest)
Abidənin ucaldılması
2004-cü ilin oktyabrında Buxarestdə zəmanəmizin görkəmli siyasi xadimi Heydər Əliyevin büstünün açılışı olmuşdur. Açılış mərasimində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev, Rumıniya Prezidenti Trayan Besesku və onların xanımları iştirak etmişlər. Əlamətdar haldır ki, 1989-cu il inqilabından sonra Rumıniyada xarici ölkələrin siyasi xadimlərindən yalnız 3 nəfərin - Şarl de Qoll, Mustafa Kamal Atatürk və Heydər Əliyevin abidələri qoyulmuşdur.
İosif Stalin
Stalinin şəxsi həyatı və ölümü
1953-cü il martın 5-də Stalinlə vida mərasimi zamanı küllü miqdarda insan onunla vidalaşmaq istədiyindən basabas yaranır. O zaman həlak olnaların dəqiq sayı hələdə məlum deyil, lakin ölən kifayət qədər çox olmuşdur. Həmçinin bir faktda məlumdur ki, basabasda həlak olanlardan biri 1422 nömrəsi almışdır; nömrələmə yalnız o cəsədlər üçün aparılırdıki, onları qohumlarının və ya dostlarını köməyi olmadan müəyyən etmək mümkün deyildi.
Heydər Əliyev abidəsi (Buxarest)
Abidənin ucaldılması
Burada "Heydər Əliyev Azərbaycan xalqının ümummilli lideridir" xatirə kompleksi, üç uşaq meydançası, bir idman meydançası yaradılmışdır. İtibucaqlı ulduz şəklində olan mərkəzi fəvvarənin dövrəsində altı musiqili fəvvarə quraşdırılmışdır. Parkda fasiləsiz olaraq Azərbaycan və rumın xalq musiqisi səslənir. Parkın hasarının üzlənməsində Azərbaycan və rumın milli naxışlarından ibarət metal pannodan istifadə edilmişdir. Əsas giriş qapısı Azərbaycan milli memarlıq üslubunda - şəbəkəli tağ formasında düzəldilmişdir.
İosif Stalin
Stalinin şəxsi həyatı və ölümü
Stalinin balzamlanmamış cəsədi Lenin Mavzoleyində ümumxalq nümayişinə qoyulur və həmin mavzoley 1953–1961-ci illərdə "V. İ. Lenin və İ. V. Stalin Mavzoleyi" adlanır. 1961-ci il oktyabrın 30-da Sov. İKP-nin XXII qurultayında qərara alındı ki, "Stalinin Lenin vəsiyyətlərini kobud şəkildə pozması … onun cəsədini Mavzoleydə saxlamağı qeyri-mümkün edir". 1961-ci il 31 oktyabrdan 1-i noyabra keçən gecə Stalinin cəsədi Mavzoleydən çıxarıldı və Kreml divarında basdırıldı. Sonradan məzarın üzərində abidə ucaldı (büstün müəllifi M. V. Tomski).
Heydər Əliyev abidəsi (Buxarest)
Abidənin ucaldılması
Parkın açılışnda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevi, Ruminya Prezidenti Trayan Beseskunu və onların xanımlarını Buxarestin ikinci sektorunun meri Nekulay Onsamu və Rumıniya-Azərbaycan Dostluq Cəmiyyətinin sədri İoan Pop de Popa qarşılayırlar. Mərasimdə çıxış edən Nekulay Onsamu dövlət başçılarını salamlayaraq dedi ki, Buxarestdə Heydər Əliyev parkının açılması Azərbaycan-Rumıniya əlaqələrinin inkişafının parlaq təzahürüdür.
Tutak
Tutak — Türkiyənin Şərqi Anadolu regionunda yerləşən Ağrı ilində bir ilçə. Yüksək dağlarla əhatə olunmuş və Murad çayı ilə suvarılan kiçik bir düzənlikdə, Ağrı şəhərindən Patnos ilçəsinə gedən yolda yerləşir. 1562 km² ərazini əhatə edir və hündürlüyü 1535 metrdir.
Heydər Əliyev abidəsi (Buxarest)
Abidənin ucaldılması
Rumıniya-Azərbaycan Dostluq Cəmiyyətinin sədri İoan Pop de Popa vurğuladı ki, Heydər Əliyev Rumıniyanın dostu idi, o, iki ölkənin strateji tərəfdaşlıq münasibətlərinin təməlini qoymuşdur. O, Bakıda görkəmli rumın bəstəkarı Corc Eneskuya abidə ucaldılmasına görə Prezident İlham Əliyevə təşəkkür etdi.
İosif Stalin
Mükafatları
Stalin Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1939) və Sovet İttifaqı Qəhrəmanı fəxri adlarına layiq görülmüşdür(1945). İki "Qələbə" ordeni (1943, 1945), üç Qırmızı Bayraq ordeni, üç Lenin ordeni (1939,?,1945), I dərəcəli Suvorov ordenləri kavalyeridir.
Heydər Əliyev abidəsi (Buxarest)
Təəsüratlar
Abidənin açılışı zamanı Rumıniya Prezidenti Trayan Besesku çıxışında bildirdi ki, Buxarestdə Heydər Əliyev Fondunun nümayəndəliyinin və Azərbaycan xalqının ümummilli liderinin adını daşıyan parkın açılması Azərbaycan və Rumıniya xalqları arasında dostluq münasibətlərinə əyani sübutdur. O dedi ki, Xəzər və Qara dəniz regionlarında təhlükəsizlik və sülh zonası yaradılması üçün hər iki ölkə çox səy göstərir. Rumıniya beynəlxalq hüququn dövlətlərin ərazi bütövlüyü və sərhədlərin toxunulmazlığı kimi prinsiplərinə riayət edilməsinə xüsusi əhəmiyyət verir.
Tutak
Əhali
Əhalisi 2010-cu il siyahıyaalmasına əsasən 34 812 nəfərdir, onlardan 7170 nəfəri Tutak şəhərində, əksəriyyəti isə ətraf kəndlərdə yaşayır. Bələdiyyə başçısı Fırat Öztürkdür (BDP).
Heydər Əliyev abidəsi (Buxarest)
Təəsüratlar
Dövlətimizin başçısı Azərbaycan-Rumıniya münasibətlərinin genişlənməsindən bəhs edərək qeyd edir ki, Rumıniya Azərbaycanın müstəqilliyini tanımış ölkələrin sırasında ikincidir. O, Azərbaycanın Avratlantik strukturlarına inteqrasiya səylərinin, Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsində ölkəmizin ədalətli mövqeyinin dəstəklənməsinə görə Rumıniya rəhbərliyinə təşəkkürünü bildirir.
Prezident İlham Əliyev vurğulayır ki, ölkələrimiz arasında siyasi və iqtisadi sahələrdə əməkdaşlıq kimi, humanitar sahədə əlaqələr də fəal inkişaf edir. Bakıda rumın bəstəkarı Corce Eneskuya abidə ucaldılması və Buxarestdə Heydər Əliyev parkının açılışı buna əyani sübutdur. Azərbaycan dövlətinin başçısı əmin olduğunu bildirdi ki, dost Rumıniya ilə Azərbaycanın əlaqələri daha da genişlənəcəkdir. Azərbaycan və Rumıniya prezidentləri və onların xanımları Heydər Əliyevin büstü önünə gül qoydular.
Tutak
Milli tərkibi
Tutak ilçəsində Azərbaycan türklərinin subetnik qrup olan qarapapaqlar və kürdlər iç-içə yaşayır. İlçə mərkəzində qarapapaq türkləri çoxluqda olsa da, kəndlərdə kürdlər üstünlük təşkil edir.
İqtisadiyyat
Tutak, bu kasıb kənd bölgəsinə məktəblər, xəstəxana və digər əsas imkanlar verən kiçik bir şəhərdir. İlçənin əsas gəlir mənbəyi dağ kənarındakı mal-qaradır.
Coğrafiya
Qışlar əasasən qarlı uzun və sərt keçir. Yay ayları isə isti və qurudur.
Qərbləşmə
Qərbləşmə və ya avropalaşma – cəmiyyətlərin sənaye, texnologiya, elm, təhsil, siyasət, iqtisadiyyat, həyat tərzi, hüquq, normalar, adətlər, ənənələr, dəyərlər, mentalitet, qavrayış, qidalanma, geyim, dil, yazı sistemi, din və fəlsəfə kimi sahələrdə Qərb mədəniyyətinin altına düşmə və ya mənimsəmə prosesi. Bu, tez-tez müstəmləkəçilik dövründə xristianlığın yayılmasını əhatə edirdi.
Qərbləşmənin kökləri Qədim Yunanıstana gedib çıxır. Sonralar Roma İmperiyası Yunanıstandan güclü təsirləndiyi üçün Qərbləşmənin ilkin prosesini həyata keçirdi və Qədim Yunan cəmiyyətinin prinsip və dəyərlərinə əsaslanan yeni mədəniyyət yaratdı. Romalılar Avropanın yeni əsaslarını qoyan bir mədəniyyətlə ortaya çıxdılar [anaxronizm] və Yunan-Roma cəmiyyətinə əsaslanan yeni Qərb kimliyinə təkamül etdilər.
Qərbləşmə fenomeni cəmiyyətlər arasında müəyyən bir sxemə uyğun gəlmir, çünki Qərb ənənələrinə uyğunlaşma və inteqrasiya dərəcəsi müxtəlif cəmiyyətlərdə müxtəlif ölçülərdə baş verəcəkdir. Xüsusilə, ağalıq, məhvetmə, müqavimət, sağ qalma, uyğunlaşma və ya modifikasiyanın yerli mədəniyyətə təsir dərəcəsi etniklərarası təmasdan sonra fərqlənə bilər.
Proses
Qərbləşmə çox vaxt davam edən qloballaşma prosesinin bir hissəsi kimi qəbul edilir. Bu nəzəriyyə Qərb düşüncəsinin qloballaşmaya gətirib çıxardığını və qloballaşmanın Qərb mədəniyyətini yayaraq Qərbləşmə dövrünə apardığını iddia edir. Demokratiya və konstitusiya kimi əsasən Qərb hökumət sistemləri ilə yanaşı, musiqi, geyim və avtomobil kimi bir çox Qərb texnologiyaları və ənənələri dünyanın müxtəlif yerlərində tətbiq edilmiş və ənənəvi olaraq qeyri-Qərb ölkələrində kopyalanaraq yaradılmışdır.
Qərbləşmə bəzi ölkələrdə müharibədən və ya rejim dəyişikliyindən sonra tərsinə çevrildi. Məsələn: 1949-cu ildən sonra Tayvan istisna olmaqla Çin, 1959-cu il inqilabından sonra Kuba, 1975-ci ildə kommunistlərin ələ keçirilməsindən sonra Cənubi Vyetnam, Sovet işğalından sonra Əfqanıstan və 1979-cu il inqilabından sonra İran.
Onun əsas xüsusiyyətləri iqtisadi və siyasi (azad ticarət) demokratikləşmə və fərdiləşdirilmiş mədəniyyətin yayılmasıdır. Tez-tez kommunizmin dünya miqyasında təsirinə qarşı görünürdü. 1991-ci ilin sonlarında SSRİ-nin dağılmasından və soyuq müharibənin başa çatmasından sonra SSRİ-ni təşkil edən bir çox dövlətlər və onların müttəfiqləri o vaxta qədər dövlətin nəzarətində olan sənayenin özəlləşdirilməsi də daxil olmaqla qərbləşmə prosesinə daxil oldular.
Müzakirələr hələ də davam etsə də, qloballaşmanın qərbləşmə kimi qiymətləndirilə biləcəyi sualına müxtəlif aspektlərdən baxmaq olar. Qloballaşma iqtisadiyyatdan siyasətə, hətta yeməkdən mədəniyyətə qədər müxtəlif sahələrdə baş verir. Bəzi məktəblərə görə, qərbləşmə dünyanın Qərb güclərinə bənzəməsinə səbəb olan qloballaşma forması kimi qəbul edilir. Qloballaşma dünyanın müsbət tərəflərini götürmək deməkdir, lakin qloballaşma qərbləşmə müzakirələrini də gətirir. Demokratiya, fast food və Amerika pop mədəniyyəti dünyanın qərbləşməsi hesab edilən şeylərə misal ola bilər.
Regional Rouminq Müqaviləsi
Regional Rouminq Müqaviləsi, formal olaraq "Qərbi Balkan bölgəsinin ümumi mobil rabitə şəbəkələrində rouminq xidmətlərinin qiymətinin endirilməsinə dair müqavilə" ― Qərbi Balkan ölkələrində rouminq ödənişlərinin tətbiqini tənzimləyən hüquqi vasitə. Ölkələrin siyahısında Albaniya, Bosniya və Herseqovina, Kosovo, Şimali Makedoniya, Monteneqro və Serbiya yer alırlar. Razılaşma mobil əlaqə şəbəkəsi operatorlarının şəbəkə üzvü olan ölkənin xaricində telefon və məlumat göndərmə xidmətlərindən istifadə etdikləri üçün abunəçilərindən ala biləcəkləri həm rüsumu əhatə etməyə, həm də topdansatış tariflər şəbəkələrinə abunəçilərin onlara məxsus şəbəkələrə girmələri üçün bir-birlərindən ödəniş tələb etmələrinə şərait yaradır.
Müqavilə endirilmiş tariflərlə 1 iyul 2019-cu il tarixindən etibarən qüvvəyə mindi. 1 iyul 2021-ci ildən etibarən bütün tariflər ləğv olunmalıdır. Ötürülən zənglər orta hesabla 65%? məlumat ötürmə qiymətləri isə 78% düşdü.
Tarixi
4 aprel 2019-cu il tarixində Belqradda keçirilən 2-ci Qərbi Balkan Rəqəmsal Sammitində Qərbi Balkan Telekomunikasiya Nazirləri bölgədəki bütün rouminq xərclərinin tədricən aradan qaldırmağa yönələn müqavilə imzaladılar. Müqavilə endirilmiş tariflərlə 1 iyul 2019-cu ildən qüvvəyə mindi və 1 iyul 2021-ci ildən etibarən “Evsayağı rouminq” konsepsiyası altında bütün tariflər aradan qaldırılmalıdır.
Ərazi əhatəliyi genişliyi
thumb|Qərbi Balkan ölkələrinə – [[Albaniya, Bosniya və Herseqovina, Kosovo, Şimali Makedoniya, Monteneqro və Serbiya daxildir. Qismən tanınan Kosovo öz sərhədlərində göstərilmişdir. Xorvatiya AB-yə 2013-cü ildə daxil olmuşdur.]] Qərbi Balkan bölgəsinin ümumi mobil rabitə şəbəkələrində rouminq xidmətlərinin qiymətinin endirilməsinə dair müqavilə Qərbi Balkan ölkələrində tətbiq olunur:
Regional Əməkdaşlıq Şurasının Baş katibi Maylinda Brequ və Rəqəmsal İqtisadiyyat və Cəmiyyət üzrə Avropa Komissarı Mariya Qabriel 18 fevral 2019-cu il tarixində Skopyed şəhərində Qərbi Balkan üçün yeni Regional Rouminq Sazişini (RRA2) müzakirə etdilər. Komissar Qabriel təsdiqlədi ki, Qərbi Balkan dövlətləri arasında rouminq qiymətləri ilə bağlı yeni bir razılığa gəldikdə, AB tarifləri 2019-cu ilin iyul ayından etibarən endirməyə hazırdır.
Mədəni müxtəliflik
thumb|[[Avstraliyanın mədəni müxtəlifliyini qeyd edən Harmoniya günü.]] Mədəni müxtəliflik monokultura, qlobal monokultura və ya mədəni təkamülə bənzər mədəniyyətlərin homogenləşməsindən fərqli olaraq müxtəlif və ya fərqli mədəniyyətlərin atributudur. "Mədəni müxtəliflik" termini həm də müxtəlif mədəniyyətlərin bir-birinin fərqlərinə hörmət etdiyini ifadə edə bilər. Çox vaxt müəyyən bir bölgədə və ya bütövlükdə dünyada insan cəmiyyətlərinin və ya mədəniyyətlərinin müxtəlifliyinə istinad etmək üçün istifadə olunur. Bu, bir təşkilata və ya cəmiyyətə müxtəlif mədəni perspektivlərin daxil edilməsinə aiddir.
Tarixi
Ölkələr etnik və mədəni müxtəliflik səviyyəsinə görə sıralanır (James Fearon, 2003). Beynəlxalq səviyyədə mədəni müxtəliflik anlayışı Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhsil, Elm və Mədəniyyət Təşkilatı tərəfindən təsis edildiyi 1945-ci ildən bəri müxtəlif ölkələr tərəfindən müdafiə olunur[1].
Dialoq və İnkişaf Naminə Ümumdünya Mədəni Müxtəliflik Günü UNESCO-nun Mədəni Müxtəliflik üzrə Ümumdünya Bəyannaməsindən sonra 2001-ci ilin noyabrında Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyası tərəfindən təsis edilmişdir. Onun məqsədi mədəni müxtəlifliyi, dialoqu və inkişafı təşviq etməkdir. Hər il mayın 21-də qeyd olunur. 2001-ci il Ümumdünya Bəyannaməsindən əvvəl YUNESKO "mədəniyyət" anlayışını bədii şah əsərlər kimi şərh edirdi. Ümumdünya Bəyannaməsi ilə antropologiyaya əsaslanan daha geniş bir anlayışı qəbul etdi. Müvafiq olaraq, mədəni müxtəliflik həyat tərzi, dəyər sistemləri, adət-ənənələr və inanclar da daxil olmaqla "cəmiyyətin və ya sosial qrupun unikal mənəvi, maddi, intellektual və emosional xüsusiyyətlərinin məcmusu" kimi müəyyən edilir. Ümumdünya Bəyannaməsinin on iki məqaləsi mədəni müxtəlifliyin təşviqi yollarına dair fəaliyyət planı ilə birlikdə dərc edilmişdir. Fəaliyyət planı mədəni müxtəlifliyi ifadə azadlığı, hərəkət azadlığı və yerli biliklərin qorunması kimi insan hüquqları ilə açıq şəkildə əlaqələndirirdi. Bəyannamə mədəni müxtəlifliyi yenilik və yaradıcılıq mənbəyi, həm iqtisadi, həm də şəxsi inkişafın hərəkətverici qüvvəsi kimi müəyyən edir. UNESCO 2002-ci il BMT-nin İnsan Hüquqları və Mədəni Müxtəliflik hesabatına təqdimat etdi və bəyannamənin bir hissəsinə istinad edərək, mədəni müxtəlifliyin azlıqların hüquqlarını pozmaq üçün istifadə edilməməli olduğunu və mədəni müxtəlifliyin fərdi azadlıqların qorunmasını tələb etdiyini vurğuladı.
Xüsusiyyətləri
Mədəni müxtəliflik müxtəlif mənaları ifadə edə bilər: Müxtəliflik insanların özlərini başqaları üzərində təsdiqləmək üçün istifadə etdikləri "o insan məndən fərqlidir" kimi keyfiyyətlərə aiddir. Bu xüsusiyyətlərə demoqrafik amillər (məsələn, irq, cins və yaş), həmçinin dəyərlər və mədəni normalar daxildir. Dünyada meydana çıxan bir çox fərqli cəmiyyətlər bir-birindən ciddi şəkildə fərqlənir və bu fərqlərin çoxu bu gün də davam edir. İnsanlar arasında mövcud olan ən bariz mədəni fərqlər dil, geyim və adət-ənənələrdir. Cəmiyyətlərin təşkilatlanma tərzində də mühüm fərqlər var; məsələn, onların ortaq əxlaqı, dini inancları və ətraf mühitlə qarşılıqlı əlaqəsi kimi. Mədəni müxtəlifliyi biomüxtəlifliyə bənzətmək olar.
İmer adası
Cənubdan Qrenlandiya və Coğrafiya Cəmiyyəti adasından Sofiya-Saund və Adriatik-Saund boğazları, şimaldan Qrenlandiyadan Frans-İosif fiordu ilə ayrılır. Ada 55 mil uzunluğa və 12–25 mil enə malikir. Şərqdən Dusen fiordu ilə iki hissəyə ayrılmışdır. Ərazisi əsasən dağlıqdır. Ən hündür nöqtəsi Encelin dağıdır (Angelin Mountain). Ada skandinaviya mifologiyasının nəhəngi İmirin şərəfinə adlandırılmışdır.
Adanın qərbindən Toyfelşloss dağına gözəl mənzərə açılır.
Snuker
Snuker (snooker), əsasən İngiltərədə populyar olan bilyard növü. 22 bilyard şarı'nın olduqu stolda 1 açılış və əsas şar olan Ağ, 15 qırmızı və 6 digər rəng (Sarı, Yaşıl, Qəhvəyi, Göy, Çəhrayı, Qara) şar mövcuddur. Oyunda məqsəd oyunun qaydalarına uyğun şəkildə şarları dəliklərə göndərərək xal qazanmaqdan və hədəf şarları, rəqibin qaydalara uyğun olaraq digər şarlara toxundura bilməməsi üçün gizlədərək xal toplamaqdan ibarətdir. Oyunun sonunda xal tablosuna baxılır və qalib müəyyən olunur.
Tarixi
thumb|left|150px|Snuker oyununu və qaydalarını yaradan polkovnik Neville Francis Fitzgerald Chamberlain Snuker oyunu 19-cu əsr'in ikinci yarısı oynanılmaqa başlanmışdır. O zamanlarda bilyard Hindistan'da olan Britaniya ordusunda populyar idi. Snukerə bənzəyən Blek Pool oyununda dəyişikliklər ideyasını təklif edən Britaniya Ordusu zabiti, polkovnik Neville Francis Fitzgerald Chamberlain oldu. Beləliklə 15 qırmızı topa Sarı, Yaşıl, Çəhrayı və Qara rəng əlavə olundu. Digər iki rəng isə sonradan əlavə edildi.
1885-ci ildə Britaniya bilyard çempionu Con Roberts Hindistan'a gəldi və Polkovnik Chamberlain ilə tanış oldu. Polkovnik ona oyunun qaydalarını öyrətdi və Roberts İngiltərəyə qayıdaraq oyunu tanıtan ilk şəxs oldu. 1916-cı ildən Snuker turnirləri keçirilməyə başladı. İlk dəfə Snuker üzrə Dünya Çempionatı isə 1927-ci ildə keçirildi. İlk Çempion Coe Deyvis oldu və 1946-cı ildə karyerasını başa vuranadək təşkil olunan bütün turnirləri sadəcə özü qazandı.
Radioaktiv şüalanma
Radioaktiv şüalanma – alfa, beta və qamma şüalarının yayılması.
Radioaktiv zəhərlənmə
Ətraf mühitə radioaktiv parçalanma məhsullarının yayılması: nüvə döyüş sursatının parçalanmasından yaranan dağıdıcı amillərdən biri. Radioaktiv zəhərlənmə insan orqanizminə zərərli təsir göstərir (şüa xəstəliyi törədir). Yeraltı, yerüstü, sualtı və su üstündə nüvə partlayışlarından meydana gələn Radioaktiv zəhərlənmə daha təhlükəlidir. Radioaktiv zəhərlənmə. zamanı qrunta (suya) və havaya başlıca olaraq nüvə atımının bölünmə məhsulları (izotoplar), radioaktiv maddələr, habelə nüvə atımı atomlarının parçalanmayan hissəsi keçir.
Nostradamus
Mişel de Notrdam (daha çox Nastradamus kimi məşhurdur; ) — öz kəhanətləri ilə məşhur olan fransız öncəgörücü, əczaçı və kimyagər.
Həkim
1518-ci ildə 14 yaşlı Mişel de Notrendam Avinyon Universitetində oxumağa getdi və burada trivium deyilən elmləri - qrammatika, ritorika və məntiqi, daha sonra isə kvadriviumu - həndəsə, hesab, musiqi və astrologiyanı öyrəndi. 1519-cu ildə şəhəri vəba xəstəliyi bürüdü və Mişel qovuldu. Sonra o, təkbaşına həkim olmaq və taunu müalicə etməyin yolunu tapmaq qərarına gəldi. Ancaq heç vaxt bir həll tapmadı.
Ömrünün sonrakı səkkiz ilini ancaq kulinariya-kosmetika kitabındakı öz ifadəsindən bilirik, ona görə də bu illər “bitkilərin və digər elementar maddələrin mənşəyini və mənşəyini öyrənmək və öyrənmək; tibb elminin zirvəsi haqqında”. 1529-cu ildə gələcək proqnozlaşdırıcının rəsmi tərcümeyi-halı davam edir: o, Montpellier Universitetinin tibb fakültəsinə daxil olur. Müəllimlər haqqında sərt ifadələrə və qadağan olunmuş əczaçılıq məhsullarına həvəsinə görə o, az qala universitetdən qovulmuşdu. Lakin münaqişə həll olundu və 1534-cü ildə Mişel doktorluq dərəcəsi aldı. Həmin andan onun soyadı latın dilində yazılır: “Nostradamus”. Eyni 1534-cü ildə yenidən səyahətə çıxdı və bu müddət ərzində məşhur alim Jules Sezar Scaliger ilə tanış oldu. Bundan əlavə, Scaliger ilə bu tanışlıq Nostradamusun dünyagörüşünə çox təsir etdi. Yəqin ki, 1536-cı ildə Skaliqerin təklifi ilə Nostradamus Agendə məskunlaşdı. Tezliklə onun həyatında qara zolaq başlayır. 1537-ci ildə arvadı və uşaqları Agendə vəba xəstəliyindən həlak oldu, 1538-ci ildə Məryəmin heykəli ilə bağlı iddia edilən nalayiq ifadələrə görə inkvizisiya tərəfindən sorğu-sual edildi və elə həmin il aydın olmayan səbəblərdən ikisi arasında ölümcül mübahisə baş verdi. Nostradamus və Scaliger yaranır. Nostradamus Agendən ayrılır. Skaligerdən o, sonradan Nostradamusun gizli yəhudiliyinə işarə etdiyi bir neçə zəhərli antisemit epiqramları alacaq. Lakin Nostradamusun kiçik oğluna Sezar adı veriləcək - ola bilsin ki, Skaliqerin şərəfinə. Növbəti bir neçə il Nostradamus İtaliya və Almaniyada gəzintilərdə keçir. 1544-cü ildə Marseldə tibbi təcrübəni bərpa edir və 1546-cı ildə Eks-en-Provensdə Fransanın cənub-şərqində vəba ilə mübarizə aparır. Tibb işinə görə Eks-en-Provens parlamenti ona ömürlük pensiya təyin etdi. Onun yaratdığı dərmanların möcüzəvi gücü haqqında əfsanələr var, lakin bu günə qədər gəlib çatan reseptlər 16-cı əsrin ənənəvi təbabətindən o yana keçmir. 11 noyabr 1547-ci ildə Nostradamus Anne Ponsard Gemelier ilə evləndi və bu evlilikdən sonra altı uşaq dünyaya gələcək: Sezar (1554), Maqdalena (1551), André (1557), Anna (1558), Diana (1561), Çarl. Sezar yaxşı təhsil almış bir insan, yazıçı və rəssam idi, onun yaxın dostları arasında saray rəssamları Fransua Quenelle və Cosme Dumoustier də var idi.
Astronom
1555-ci ildə Nostradamus ilk astroloji almanaxını nəşr etdi və elə həmin il Lionda oğlu Sezara ön söz olan 353 dördlükdən ibarət Əsrlərin ilk nəşri nəşr olundu. Onun astroloji hesablamalarında çoxlu səhvlər var idi, buna görə o dövrün astroloqları Nostradamusu tənqid edirdilər: "Əsl astrologiyada sən heç nədən daha az başa düşürsən" Lorens Videl ona yazırdı. Onun dövründə astrologiya məşhur idi, astroloqlar şərəfli idi, ona görə də çox güman ki, o, sadəcə olaraq astroloq kimi özünü göstərirdi. Məlumdur ki, bu peyğəmbərliklər onu çətin vəziyyətə salıb. Parisə gəldikdən sonra Nostradamusa xəbərdarlıq edildi ki, səlahiyyətlilər ondan hansı təlimləri tətbiq etdiyi və necə proqnozlar verdiyi barədə sorğu-sual etməyə hazırlaşır [5]. O, təcili olaraq Salon de Provansa qayıtdı, sonra 1556-cı ildə İtaliyaya getdi. 1558-ci ildə, əsrin son hissəsində Nostradamus Kral II Henriyə müraciət edərək onu dünyanın hökmdarı adlandırır və gələcək əsrlər boyu bəşəriyyətin tarixini açacağını vəd edir. 1559-cu ildə turnirdə dünyasını dəyişən kralın falçının məktubu ilə tanış olub-olmadığı məlum deyil. II Henrixin ölümündən sonra mərhumun bacısının dəvəti ilə Nostradamus kraliça Ketrin de Medici ilə məhkəmədə görüşür. 1561-ci ildə Nostradamus onu Huqenotlara rəğbət bəsləməkdə günahlandıran katolik kəndlilərdən çətinliklə qaça bildi. Elə həmin il hakimiyyət onu bir neçə gün ev dustağı etdi, kral IX Çarlzın taleyini təsvir etməyi tələb etdi; Nostradamusun cavabı salamat qalmayıb. 1564-cü ildə Ketrin de Medici və Çarlz IX Salonda falçıya baş çəkir və sonra onu Arlesdəki görüşə dəvət edir və onu kral həkimi və astroloq kimi təyin edirlər. Lakin 2 iyul 1566-cı ildə Nostradamus podaqra xəstəliyinin ağırlaşmasından Salonda vəfat etdi. Məzarının üstündəki mərmər lövhədə “Burada ulduzların, gələcəyin təsiri sayəsində demək olar ki, ilahi lələyi ilə ələ keçirməyə layiq olan bütün insanlardan yeganə olan məşhur Mişel Nostradamusun sümükləri yatır” yazısı var. bütün dünyada baş verən hadisələr”.
Kəhanətləri
Dünya tarixinin sirli şəxsiyyətlərindən biri də fransalı öncəgörən keşiş Mişel Nostradamus olub. O, 1503-cü ildə Fransanın kiçik bir vilayətində dünyaya gəlib. Ailəsi və övladının qəfil ölümündən sonra böyük sarsıntı yaşayan Nostradamus hamıdan uzaqlaşaraq Belçikada bir monastra sığınır və dünyanın gələcək taleyi haqqında proqnozlar yazır. Fransa kralı II Henriyə yazdığı məktubda bu bacarığını Tanrıdan gələn lütf kimi əsaslandırır və bu lütf üçün Tanrıya dərin minnətdarlığını bildirir. O, özünün  qabaqcadan dediyi vaxt - 1566-cı ildə vəfat etsə də, dünyanın gələcək tarixi, hətta XX və XXI əsr haqqında dediklərinin əksəriyyəti gerçəkləşib.
1. Mussolini haqqında
“Norveçdə, Dasiyada və Britaniya adalarında müttəfiq qardaşlar böyük çətinliklər törədəcəklər. Fransız soyköklü romalı lider... Ordular meşəyə çəkiləcək!”
2. “Berlin divarı” haqqında
“Şərqdəki divar uçurdulacaq. Şimşək və ildırım görünür... Yeddi gündən sonra düşmənlər alaqapının ağzında görüşəcək!”
Şərqdəki divar Berlin divarıdır. Həmin divar  1990-cı ildə dağıdıldı və bir-birinə az qala düşmən kəsilən iki tərəf - daha doğrusu, vahid xalq ala qapıda- Brandenburq darvazasının ağzında görüşdü.
3. Şarl de Qoll haqqında
“Fransızların yaxşı tanıya bilmədiyi bir adam doğulacaq. Özünü döyüş meydanında göstərib düşmənə qalib gələcək. O, döyüşdə qalib gələn zaman isə bir paxılı öldürəcəklər”.
Bu bənd general Şarl de Qolla aiddir. Paxıl adlandırılan adam isə admiral Darlindir. Onu 1942-ci ilin 24 sentyabrında öldürürlər. Şarl de Qoll II Dünya Müharibəsi zamanı Fransanın taleyini dəyişən bir general idi. Əvvəlcə yaxşı dəyərləndirilməsə də, sonradan bütün Fransanın qəhrəmanı oldu.
4. Hitler haqıqnda
“Nariki adalarından başlayan Reyn çayının sahilində böyük bir şəxsiyyət doğulacaq! O, çox gec gəlsə də, Polşa və Macarıstanı qoruyacaq. Onun başına nə gəldiyini heç vaxt bilməyəcəklər. Lideri dəmir qəfəsə salacaqlar, alman oğlu heç bir qaydalara tabe olmayacaq”.
“Sehirli keşiş”in tədqiqatçıları uzun müzakirədən sonra bu sözlərin məhz dünya tarixini dəyişməyə cəhd edən Nasist Partiyasının lideri Adölf Hitlerə aid olduğunu qeyd edirdilər. Hitlerin ölümü bu gün də müəmma olaraq xatırlanır. Onun gizləndiyi bunkerdən çıxıb çıxmaması, cəsədlərin onun və qadınına aid olub olmaması hələ də sual altındadır.
5. Xirosima və Naqasaki faciəsi haqqında
“İki dənizyanı şəhərə fəlakət üz verəcək. Elə fəlakət ki, misli-bərabəri olmayb. Aclıq və vərəm... Ev-eşiksiz qalan uşaqlar Allahdan kömək istəyəcək”.
Yaponiyanın bu iki şəhəri 1945-ci ildə dünyada misli-bərabəri olmayan dağıntıya məruz qaldı. Hər iki dəniz kənarında yerləşən şəhərə atılan bombadan sonra xəstəliklər də artdı, evsiz-eşiksiz adamların, kimsəsiz uşaqların sayı da...
6. III Dünya Müharibəsi haqqında
“Antixrist üçlüyə heç nə verilməyəcək. Müharibə 27 il çəkəcək. Hər yan qandır, cəsədlər torpağı murdarlayır. Dünya müqəssirləri əzizləyir, mütəfəkkir isə məhv olub gedir”.
Tədqiqatçılar nədənsə onun bu qeydlərini III Dünya Müharibəsinə işarə edirlər. Onların yazdıqlarına görə, bu qeydlərə əsasən guya III Dünya Müharibəsi artıq başlayıb və 2025-ci ildə sona çatacaq.
7. Amerika və Rusiya haqqında
“Hakimiyyət yalnız ikinizə qalacaq! Lakin onların arasında həmrəylik uzun sürməyəcək. Üç il yeddi aydan sonra onlar müharibəyə qoşulacaqlar. Və qələbəni hökmən Amerikada doğulan adam qazanacaq”.
8. Nüvə silahı haqqında
“Səma ərimiş qızıl tək parıldayır. Möcüzəli atəş insanların qatilinə çevrilir. İxtiralarda mənəvi qida yox, bədxahlıq var. Təqib və ölüm hər yeri bürüyür”.
Nostradamusun sonradan gerçəkləşən proqnozlarına misal olaraq 1956-cı il Macarıstan inqilabı, 1936-cı ildə İspaniyadakı vətəndaş müharibələri, Kennedilərin qətli, həmçinin XX əsrin bir çox elmi nailiyyətləri - nüvə silahı, baktereoloji kimyəvi silahlar, sualtı hərbi qayıqları da göstərmək olar.
Modus operandi
Modus operandi — kiminsə iş vərdişləri, xüsusən də biznes və ya cinayət araşdırmaları kontekstində. Bu, iş rejimi və ya tərzi kimi tərcümə olunan latın sözüdür. Bu termin tez-tez polis işində cinayət və cinayətkarların istifadə etdiyi üsulları müzakirə edərkən istifadə olunur. O, həmçinin cinayət profilləşdirilməsində də istifadə olunur, cinayətkarın psixologiyasına dair ipuçları verə biləcəyi güman edilir. Bu, əsasən, ayrı-ayrı şəxslərin cinayət törədərkən, onun açılmasının qarşısını almağa çalışarkən və qaçarkən istifadə etdikləri hərəkətləri ibarətdir. Şübhəli şəxsin "modus operandi"si onun müəyyən edilməsinə, tutulmasına və ya mühakimə olunmasına kömək edə bilər, həmçinin cinayətlər arasında əlaqə yaratmaq üçün istifadə edilə bilər.
Barquzin çayı
Barquzin çayı (Баргажан мγрэн) — Buryatiyanın Kurumkan və Barquzin rayonlarından axan çay. Baykal gölünə axan ən böyük çaylardan biridir.
Coğrafiya
Uzunluğu 480 km, hövzəsinin sahəsi 21 100 km²-dir. Başlanğıcını İkat və Cənubi Mui silsilələrinin qovşağından götürür. İkat silsiləsinin yamaclarından aşağı doğru axan çay Amut vadisində Balan-Tamur gölünü əmələ gətirir. Çuxurdan keçərək çay tədricən dərin dərəyə çevrilən, güclü drenajlarla nisbətən sadə sürtgəclər təşkil edən tayga bataqlıq vadisindən axır. Barquzinin yuxarı axarının əksər hissəsi Cergin dövlət təbiət qoruğunun ərazisindən keçir. Barquzin vadisinə daxil olduqdan sonra çay düz bir xarakter alır və geniş bir dərədən Barguzin kəndinə qədər axır. Sonra Barquzin silsiləsinin dalından keçərək yenidən astanalarl dolu bölgədən axmağa başlayır. Ust-Barquzin kəndindən 1,5 km məsafədə tək bir qol şəkilində Barquzin buxtasına tökülür. Baykala çox sayda lil və qum çöküntüləri gətirir. Çayın axdığı ərazinin iqlimi kəskin kontinentaldır, şiddət və quraqlıq ilə xarakterizə olunur. Şaxtasız dövr orta hesabla 83 gün davam edir. Çayın axdığı böılgənin çoxu meşələrlə örtülüdür. Şaquli zonallıq səciyyəvidir. 500–1200 m yüksəklikdə çöl sahələri ilə növbələşən tozağacı və qaraşam meşə-çölləri üstünlük təşkil edir; şam və ağcaqovaq meşələrinə rast gəlinir.
Hidrologiya
Çay əsasən yağışla qidalanır. Ağızdakı orta illik su axını 130 m³/s təşkil edir.
Qolları
Əsas qolları: Qaqra, Arqada, İna — sol; Ulyon — sağ.
Tarixi
Barquzin çay vadisi ehtimal ki, Buryatlar və Barqutlar tayfalarının məskunlaşdığı ənənəvi yerlərdən biri olmuşdur. Çayda öz adını bu tayfalardan almışdı. “Barquzin-Tokum” adı ilə bir çox tarixi qeydlərə daxil oldu.
Təsərrüfat əhəmiyyəti
çayda gəmiçilik yalnız Qarqi çayının mənsəbinə qədər mümkündür (249 km). Daimi olaraqa isə Moqoyto körpüsünə (226 km) qədər müntəzəm olaraq nəqliyyat hərəkət edir. Çay boyunca ilk gəmi 1928-ci ilin yayında hərəkət etmişdir. Selenqa Dövlət Dəniz Gəmiçiliyinin "Barguzin" gəmisi 59 sərnişin və 5 ton yük daşımışdır
Çay suları suvarma üçün istifadə olunur.
Çayın aşağıaxarlarında yerləşən kəndlərin sakinləri: Ust-Barquzin, Makarinino, Adamovo, Zorino; "nizovski" olaraq adlandırılır. Balıqçılıqla məşğul olurlarr. Barquzin vadisində, daha yüksəkdə yerləşən kəndlərin sakinləri əkinçiliklə məşğul olurdular. Onlara "Verxovskys" deyirdilər.
Mehman Quliyev
Mehman Telman oğlu Quliyev (29 mart 1992; Əyricə, Bərdə, Azərbaycan — 6 oktyabr 2020; Ağdam, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələri'nin MAXE əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Mehman Quluyev 1992-ci il martın 29-da Bərdənin Əyricə kəndində anadan olub. Bərdə rayon Elçin Abdullayev adına Əyricə kənd tam orta məktəbində oxuyub. 2010-cu ilin aprel ayında həqiqi hərbi xidmətə gedib. O, xidmətini Lənkərandakı sərhəd Qoşunlarında keçib. 2011-ci il oktyabr ayında tərxis edilib. 2016-cı ilin mart ayında müddətdən artıq hərbi xidmət qulluqçusu kimi, hərbi xidmətə yollanıb. 2019-cu il iyun ayının 29-da ailə qurub. Bir qız övladi var idi.
Hərbi xidmətləri
Mehman Quliyev daha sonra xidmətinə Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrdə kəşfiyyatçı kimi davam etmişdir.
2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Mehman Quliyev Ağdam, Suqovuşan və Murovdağ döyüşlərində savaşıb. 6 oktyabr 2020-ci ildə Ağdamda kəşfiyyat zamanı şəhidlik zirvəsinə ucalıb. Bərdədə dəfn edilib.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı verilmiş tapşırıqları şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mehman Quliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Ağdam rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mehman Quliyev "Ağdamın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Avstraliya Kommunist Partiyası (1920)
Avstraliya Kommunist Partiyası (AKP; ; CPA) — Avstraliyada siyasi partiya. 1920-ci ildə yaradılmışdır. AKP-nin ən qüdrətli dövrü 1940-cı illərə təsadüf edir. 1940-cı ildə müvəqqəti olaraq qadağan edilən partiya 1991-ci ildə ləğv edilmişdir.
Partiyanın gənclik qanadı müxtəlif vaxtlarda müxtəlif adlar altında fəaliyyət göstərmişdir. Bunlara aiddir: Gənc Kommunist Liqası, Gənc Yoldaşlar Klubu, Gənc Demokratlar Liqası, Evrika Gənclər Liqası və nəhayət, Sosialist Gənclər Liqası.
Tarixi
Avstraliya Kommunist Partiyası 1920-ci ildə partiyanın təsis qurultayında yaradılmışdır. 1940–1942-ci illərdə gizli fəaliyyət göstərmişdir. 1960-cı illərin ortalarına qədər Lens Şarkinin partiyaya başçılıq etdiyi dövrdə AKP fəhlə sinfinin proletar beynəlmiləlçiliyi mövqelərində möhkəm duran mübariz marksist-leninçi partiyası idi. AKP-nin 1951-ci ildə keçirilən 16-cı qurultayında qəbul edilən və 1964-cü ildə keçirilən 20-ci qurultayında tamamladığı "Avstraliyanın sosializmə doğru yolu" partiya proqramında "fəhlə sinfinin və bütün xalqın mənafeyinə müvafiq olaraq sosializmə dinc yolla nail olmaq" partiyanın son məqsədi elan edilirdi. AKP demokratik mərkəziyyət prinsipi əsasında qurulurdu. AKP onnun kütləvi bazası olan həmkarlar ittifaqları, habelə sülh tərəfdarları hərəkatı və qadın hərəkatı ilə sıx bağlı idi.