cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Əliqulu xan Püsyan
Həyatı
Əliqulu xan Həmzə xan oğlu 1890-cı ildə Təbriz şəhərində dünyaya gəlmişdi. Əslən Qarabağın Püsyan (indiki Qubadlı rayonundan) mahalındandır. O, təhsilini Təbriz şəhərində almışdı. 1913-cü ildə Tehranda jandarm zabitlik məktəbini bitirdikdən sonra, kapitan dərəcəsilə jandarm qüvvələri sırasına qəbul olmuşdu. 1914-cü ilin ortalarında Fars əyalətinə göndərilmiş Əliqulu xan əvvəlcə Borazcan, Kazerun jandarm, qüvvələrinin komandiri vəzifəsində çalışmış, sonra 1915-ci ilin əvvələrində Şiraza çağırılmış, isveçli zabitlər Şirazdan getdikdən sonra Əliqulu xan mayor dərəcəsilə Şirazdan, sonra da bütün Fars əyalətinin jandarm qüvvələrinin komandiri vəzifəsinə qədər yüksəlmişdi.
Mayor Əliqulu xan 1915-ci ilin əvvəlindən İngiltərə təcavüzkarlarına nifrət bəsləmiş və ölkənin istiqlalını qorumaq üçün daim çarə yolları axtarmışdı. Mayor Əliqulu xan Borazcandan Şiraza getdikdən sonra İDP-nin fəal bir üzvü kimi ilk partiya təşkilatlarının güclənməsində var qüvvəsilə çalışmışdı. Mayor Əliqulu xan ölkənin xarici dövlətlər tərəfindən işğal edilməsini, onun müstəmləkəyə çevrilməsinin qarşısını almıq məqsədilə Fars əyalətində mütərəqqi və mübariz qüvvələri birləşdirməkdə, xüsüsilə jandarm zabitlərini, onun sıravi nəfərlərini vətəni müdafiə uğrunda mübarizə sıralarına sövq etdirməkdə fəaliyyət göstərmişdir. 1915-ci il noyabrın 10-da Şirazda başlanmış silahi üsyana, 1916-cı ilin aprelin 10-adək Şirazda yaranmış xalq hakimiyyətinin rəhbər orqanı olan vahid komitəyə mayor Əliqulu xan başçılıq etmişdir. Rüknzadə Adəmiyyət birinci dünya müharibəsi dövründə "Farsın müstəqil bir əyalət kimi qorunub saxlanması, İranın istiqlalı üçün bu əyalətdən bir istinadgah kimi istifadə edilməsi" fikrinin ilk dəfə mayor Əliqulu xan tərəfindən irəli sürülməsini öz əsərində dəfələrlə qeyd etmişdir.
Mayor Əliqulu xan Püsyan 1916-cı ildə düşmənlərin əlinə düşməmək üçün özünü öldürmüşdü.
Yalançı ağ akasiya
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Robinia Pseudoacacia və ya digər adıyla Yalançı akasiya invaziv növ olub,ana vətəni Kanadadır.Normal şəraitdə 12-30 metr hündürlüyə və 0.61–1.22 m diametr ölçüsünə qədər böyüyə bilən ağacdır.Bəzi yaşlı növlər isə 51 metr hündürlüyə və 1,6 m diametr ölşüsünə qədər böyüyə bilir..Əsasən iqlimi sərin və ya isti olan ərazilərdə rast gəlinir.İnvaziv növ olduğundan bir çox ölkələrdə geniş yayılmışdır. Azərbaycanda Botanika bağında rast gəlinən növdür.Dekoratif bitki kimi istifadəsi genişdir. Hal-hazırda müalicə məqsədi ilə istifadəsi həyata keçirilmir. Robinia Pseudoacacia üçün xüsusi qoruma fəaliyyəti həyata keçirilməsədə hal-hazırda bir çox qorunan ərazilərdə rast gəlinir. Lakin Robinianın toxumları yığılmalı və ex-situ şəraitində çoxaldıla bilmə ehtimalına uyğun olaraq qorunmalıdır. Robinia Pseudoacacia Təbiət Xidmətləri ( Nature Serve ) tərəfindən qlobal miqyaslı təhlükəsiz növ olaraq qiymətləndirilmişdır.İUCN tərəfindən isə ən az təhlukə altında olan növ ( Least Concern ( LC ) ) kimi qiymətləndirilmişdir.
Təbii yayılması
Şimаli Аmеrikаdа yаyılmışdır.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 20 m-ə çatan çətirli аğаcdır. Cаvаn zоğlаrı çılpаq və yа sеyrək tükcüklərlə örtülü və künclü оlub, pаrlаq yаşılımtıl rəngdən qırmızımtıladək dəyişir. Gövdəsinin qаbığı bоz-qоnurdur. Yаrpаqlаrı təklələkvаri, 10-30 sm uzunluqdа, yаrpаqcıqlаrı 7-9 ədəd оlub, еllips fоrmаdа, 2-4,5 sm uzunluqdа, 1,5-2 sm еnindədir. Üstdən tükcüklü, аçıq yаşıl, аltdаn аğımtıl və yаşıl rəngdədir. Yаrpаqаltlıqlаrı 2 sm-ə qədər uzunluqdа, yаstı, bəzən gеriyə əyilmiş tikаnа çеvrilmişdir. Çiçəkləri yаrpаqlаrın qоltuğundа yеrləşir, 80-20 sm uzunluqdа sаllаq sаlxımlаrа tоplаnmışdır. İri və ətirlidir. Çiçək sаplаğı 5-12 mm, tükcüklüdür. Kаsаcığı zəngvаri оlub, 5- 8 mm uzunluqdа və 4-7 mm еnində, kürən tükcüklərlə örtülüdür. Çiçək tаcı аğ və yа bir qədər çəhrаyıyа çаlаn rəngdədir. İyul аyındа bоl çiçəkləyir. Pаxlаsı yаstı, 3-15 tоxumlu, xətvаri оlub, uzunluğu 5-12 sm, еni1,5 sm-dir. Tоxumlаrı uzunsоv, pаlıdı rəngdə, tünd ləkəli, pаrlаq, 5 mm uzunluqdа, 3 mm еnindədir. Mеyvəsi avqust-sеntyаbrdа yеtişir. Güclü kök sistеminə mаlikdir. Tоxumlа çоxаlır. 100 ildən çоx yаşаyır.
Еkоlоgiyаsı
İşıqsеvən və qurаqlığа, sоyuğа dаvаmlıdır. Drеnаjlı, əhəngli tоrpаqlаrdа tеz böyüyür, sərt küləkdən qоrunur.
Аzərbаycаndа yаyılmаsı
Beyləqan, Zаqаtаlа, Bərdə Bаlakən rаyоnlаrındа və Muğаndа rаst gəlinir.
İstifаdəsi
Tək və qrup hаlındа, аllеyаlаrdа istifаdə еdilir. Gövdəsi bərk və аğırdır. Qаbığındа 2-7%-ə qədər  аşılаyıcı  mаddə vаrdır. İstifadəyə R. umbrаculiflоrа, R.glоbоsа-sıx, şаrçətirli fоrmаsına Аbşеrоn və Tərtər rayonlarının yаşıllаşdırılmаsındа rast gəlinir.
Damansk adası
Damanski adası ( Çjenbao dao. draqosennıy adası) — sahəsi 0,74 km² olan kiçik ada, Ussuri çayında yerləşən adadır. Xabarovskdan 230 km cənubda, Luçeqorsk şəhərindən isə 35 km qərbdə yerləşir. Çay yatağında yerləşən adadır. 1888-ci ildə Transsibir magistral dəmir yolu inşa edilərkən mühəndis Stanislav Damanski fırtına zamanı Ussuri çayında boğularaq həlak olur. Sonradan onun cənazəsi adsız bir adada tapılır. Onun şərəfinə adsız adaya onun adı verilir. 1969-cu ildə bu ada SSRİ və Çin arasında konfliktə səbəb olmuşdur.
1969-cu il sərhəd konflikti
Sərhəd konflikti SSRİ və Çin arasında Damansk asına görə baş vermişdir. 1969-cu ilin martında Çinin hərbi birləşmələri adaya hücum təşkil edir. Hədəf adanın qısa müddətdə ələ keçirilməsi olur. Bu zaman SSRİ-nin Uzaq şərq ordusunun hərbi birləşmələri Çin qüvvələrini geri atsalar da, çinlilər öz həmlələrini kəsmir və hədəflərinə çatmağa çalışırdılar. Bundan sonra SSRİ və Çin arasında danışıqlar başlayır. Danışıqların nəticəsində tərəflər tutduğu mövqelərdə qalmalı idilər. Bu ada isə Çinin nəzarətində qalır. 19 may 1991-ci ildə SSRİ ilə son anlaşmaya əsasən Damansk adası Çinin hüquqi nəzarətinə verilir.
İncəsənətdə
Sərhədyanı münaqişə ilə bağlı bir çox əsərlər yazılmış, şeirlər söylənilmiş və mahnılar bəstələnmişdir. Bu ada ilə bağlı Vladimir Vısovski "Kak-to raz, sitatı Мао proçitav…" adlı şeir yazmışdır.
Konflikt haqqında hərbi-tarixçi, jurnalist Nauma Mara 1969-cu ildə isti izlərlə "Damansk adası. Mart. 1969" adlı kitabını dərc etdirmişdir. Bu əsər faktlar əsasında yazıldığından dünyada məşhurluq qazanmışdır. O, əsərində konfliktin başlamasında rus əsgərlərinin rolunu göstərmişdir.
1969-cu ildə İvan Nikolyokinin sözlərinə bəstələnmiş Mixail İordanskinin "Na octrove Damanskom" adlı mahnısı mövcuddur. Damansk adası və Jalanaşkol gölü ilə bağlı konfliktdən irəli gələrək bir sıra mahnılar meydana gəlmişdir.
Bitki coğrafiyası
Tədqiqat istiqamətləri
Bitki coğrafiyası bioloji obyektləri, həm bioloji (tipoloji, müqayisəli, ekoloji, tarixi), həm də coğrafi (kartoqrafiya, ölkəşünaslıq, rayonlaşdırma) metodlardan istifadə edərək populyasiya-növ (populyasiyalar, növlər, yarımnövlər, cinslər, fəsilələr və daha ali taksonomik dərəcələr), senotik (bitki qrupları və ya fitosenozlar) və biotik (məhəlli və ya daha böyük ölçüdə bitkilik, flora kompleksləri təşkil səviyyələrində tədqiq edir.
Tarixi
Bitki coğrafiyasının meydana gəlməsi e.ə. IV əsrin sonlarına təsadüf edir. Bu barədə Feofrastın "Bitkilər haqqında tədqiqatlar" adlı 4-cü kitabında qeyd edilmişdir.
Müstəqil elm kimi XVIII əsrin sonu – XIX əsrin əvvəllərində formalaşmışdır. Alman botaniki K.L.Vildenov, onun tələbəsi A.Humboldt, İsveçrə botaniki O.Dekandol və danimarkalı alim Y.Skou – Botaniki coğrafiyanın baniləridir.
Bitki coğrafiyasına dair faktiki materialların toplanması bir çox görkəmli botaniklərin ekspedisiya tədqiqatları ilə bağlıdır. XIX əsrdə ingilis bioloqu E.Forbs, botaniklər D.D. Huker, A. Dekandol, A. Qrizebax, A. Enqler, XX əsrdə ingilis botaniki D.Villis və amerikalı bioloq L. Kruaza bitki coğrafiyası nəzəriyyəsini xeyli zənginləşdirmişlər.
Müasir vəziyyəti
Müasir bitki coğrafiyası areal haqqında (bitkilərin xorologiyası); bitkilərin həyati formaları və onların Yer kürəsində paylanması günəş enerjisinin mənimsənilməsində, üzvi maddələrin əmələgəlməsində, oksigenin, karbonun və bütövlükdə Yer kürəsində bir çox digər həyati əhəmiyyətli birləşmələrin müxtəlif ərazilərdə və müxtəlif landşaftlarda dövranında, biomların ümumi məhsuldarlığında bitkilərin rolu (bitkilərin ekoloji coğrafiyası); yaşayış mühitinin müxtəlifliyi şəraitində bitkilərin məskunlaşması (bitkilərin dinamik coğrafiyası); bitki aləminin Yer kürəsində paylanmasını müəyyən edən zonallıq, sektorluq, hündürlük qurşaqları və s. kimi qlobal qanunauyğunluqlar (bitki örtüyünün coğrafiyası); bitki qruplaşmalarının müxtəlifliyini şərtləndirən coğrafi qanunauyğunluqlar, o cümlədən bitkilik tipləri (bitki coğrafiyası); floralar; Yer kürəsinin bitki örtüyünün coğrafi xüsusiyyətlərinin vaxt baxımından dəyişmə qanunauyğunluqları, bitkilərin ümumi təkamül prosesində növün filogenezi ilə sıx bağlı olan filosenogenez və florogenez prosesləri haqqında (floro-genetika) təlimləri əhatə edir. Yer kürəsində bitki müxtəlifliyinin qeyri-bərabər paylanması və bununla bağlı biotanı təşkil edən mikroorqanizmlər, göbələklər və heyvanlar kimi bütün digər müxtəlifliklərin qeyri-bərabərliyi; bitki müxtəlifliyinin məkan və zaman baxımından dinamikasının onların yaşadıqları mühitdəki dəyişikliklərlə sıx əlaqəsi; bitkilərin (həmçinin bütün canlı orqanizmlərin) təkamülü, biotik səviyyədə çox hallarda coğrafi amillərlə müəyyən edilən proseslərin çoxsəviyyəli xarakteri – bitki coğrafiyasının əsas postulatlarıdır.
Bitki coğrafiyası bitki biomüxtəlifliyi mühafizəsinin praktiki təşkili, təbii qorunan ərazilərin beynəlxalq sisteminin yaradılması üçün dəyərli məlumatlar verir. Bitki coğrafiyasının müxtəlif istiqamətlərin rolu da bitki introduksiyası təcrübəsi, torpaq sahələrini qiymətləndirmə kadastrı və torpaqdan istifadənin planlaşdırılması, ölkə və qitələrin hissə-hissə kompleks rayonlaşdırılması üçün olduqca vacibdir.
Yalnız Yer kürəsinin, yaxud onun ayrı-ayrı regionlarının bitki aləmini öyrənən bilik sahəsi kimi "Bitki coğrafiyası" termini daha dar mənada başa düşülür. Bu halda bəzi alimlər (xüsusilə əcnəbi) "Bitki coğrafiyası" terminini "geobotanika" termininin sinonimi sayır, digərləri onu geobotanikaya qarşı qoyaraq bitki cağrafiyasını Yer kürəsinin bitki örtüyünün (zonallıq, hündürlük qurşaqları) ümumi qanunauyğunluqlarına dair elm hesab edirlər.
Seul E-Lend FK
Seul E-Lənd FK — Seul şəhərini təmsil edən peşəkar Cənubi Koreya futbol klubudur. Klub hal-hazırda K Liqası Çelencdə (İkinci Diviziya) mübarizə aparır. Seul E-Lənd 14 aprel 2014-cü ildə Seulda liqanın ikinci futbol klubu kimi yaradılmışdır.
Klub E-Lənd Qrup tərəfindən maliyyələşdirilmişdir. Klub öz ev oyunlarını Seul Olimpiya Stadionunda keçirir.
Klub 2014-cü ildə Vankuver Vaytkaps klubunun baş məşqçisi MArtin Renni ilə müqavilə imzalamışdır.
İndiki heyət
31 mart 2016-cı il məlumatlarına əsasən.
Eucalyptus mannifera
(Eucalyptus mannifera) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İdfu məbədi
İdfu məbədi - Nil çayının qərb sahilindəki İdfu şəhəri yaxınlığında yerləşən Qədim Misir dövrünə aid məbəd kompleksi. Məbəd Misir mifologiyasıında şahin başlı Horusun şərəfinə inşa edilmişdir. Karnak məbədindən sonra günümüzə qədər salamat qalmış ikinci ən böyük Qədim Misir abidəsidir.
Nanuk çayı
Nanuk çayı — Rusiyaya məxsus olan Vrangel adasında yerləşir. İzibati cəhətdən Çukot Muxtar Dairəsi İultinski rayonu ərazisinə daxildir. Çayın uzunluğu 15 km.
1911-ci ildə Vilyamur Stefansonun rəhbərlik etdiyi Kanada Arktik ekspedisiyasının eyni adlı şxunun şərəfinə adlandırılmışdır. Öz növbəsində Nanuk eskimos dilində «Ağ ayı» mənasını verir.
Çay başlanğıcını Bezimennıy massivi Nanuk dağının şərqindən götürür. Şərqi Sibir dənizinə tökülür.
Çayın əsas qida mənbəyi qardır. Böyük sağ qola malikdir
Haruniyə (Şəbüstər)
Haruniyə — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Şəbüstər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 193 nəfər yaşayır (52 ailə).
Xətai rayonu
Xətai rayonu – Bakı şəhərində rayon.
Tarixi
Rayon 1904-cü ildə Zavodskaya, 1920-ci ildən Fabrik zavodu rayonu, 1932-ci ildən Şaumyan rayonu adlandırılmışdır. 1981-ci ildə ayrılaraq bir hissəsinə Nizami rayonu adı verilmişdir. 5 yanvar 1990-cı ildən isə Xətai rayonu adlanır.
Əhalisi
Əhalisi: 261100 nəfər Ərazisi: 31,6 km² Əhalinin sıxlığı: 1 kv.km-ə 8263 nəfər
İqtisadiyyatı
Rayonun ərazisində bir sıra iri sənaye müəssisələri, o cümlədən "Azərneftyağ" NEZ, "Xəzərdənizneftdonanma" İdarəsi, Təcrübə Sənaye Zavodu, "Neft Kəmərləri" İdarəsi fəaliyyət göstərir. 37 orta məktəb, 44 uşaq bağçası, 2 uşaq evi,15 poliklinika insanların təlim-tərbiyəsi ilə məşğul olur və sağlamlığının keşiyində durur. Bir sıra respublika əhəmiyyətli idarə və müəssisələr də rayonun ərazisində yerləşir: Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsi, Bakı şəhər Baş Polis İdarəsi, Respublika Doğum Evi, Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanası, Əfəndiyev adına xəstəxana, "AZƏRİQAZ" ASC və s.
Sony Xperia Z1
Sony Xperia Z1 — Sony şirkətinin Android əməliyyat sistemli smartfonu.
Sony Xperia Z1 smartfonu "X-Reality" təsvir emalı alqoritminə malik 5 düymlük "Triluminos" ekranı ilə təchiz edilib. Ekranın təsvir ölçüsü 1920x1080 nöqtə təşkil edir. Qurğu 2.2 QHs takt tezlikli dörd nüvəli "Qualcomm Snapdragon 800 MSM8974" prosessoru və "Adreno 330" qrafik nüvəsi ilə  təchiz edilib. Əməli yaddaşın həcmi 2 QB, fləş-yaddaşın həcmi 16 QB təşkil edir. Daxili yaddaşın həcmini "microSD" formatlı yaddaş kartlarının köməkliyi ilə artırmaq olar. Aparatın ön panelində quraşdırılmış 2,2 meqapiksel təsvir ölçülü kamera "Full HD" formatında video çəkə bilir. Akkumulyatorın tutumu 3000 milliamper/saata malikdir. Qurğunun ölçüləri 144x74x8,5 mm, çəkisi 170 qr təşkil edir. Aparata "Android 4.2 Jelly Bean" əməliyyat sistemi quraşdırılıb.
Ağ qızılgül
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Sibir, Avropa, Asiya və Şimali Amerikada yayılmışdır.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 2-3 m olan koldur. Budaqları və gövdəsi möhkəm, qarmaqvari tikanlarla örtülmüşdür. Yarpaqları ellipsvari və ya tərs yumurtavari olmaqla 3-5 ədəddir. Yarpaqcıqlarının kənarı zəif dişlidir. Üst və alt hissədən zəif tükcüklərlə örtülüdür. Çiçəkləməsi may ayının əvvəllərindən başlayaraq iyun ayının axırına qədər davam edir. Bu növ vegetasiya müddətində bir dəfə çiçəkləyir. Çiçəyi çox ətirli, ağ, alabəzək və sarı rəngdə olur, diametri 8 sm-ə qədərdir, çiçək salxımında tək-tək yerləşir. Meyvəsi payızda yetişir, qırmızı rəngli kürə formasındadır.
Ekologiyası
Xarici mühit şəraitinə tələbkar deyil, kölgəyə, xəstəlik və zərərvericilərə davamlıdır.
Azərbaycanda yayılması
Respublikamızın bir çox rayonlarında mədəni şəraitdə becərilir.
İstifadəsi
Bitkinin ləçəklərindən alınan efir yağının tərkibində 1,02% limonene, 0,42% nononal, 0,32% linalol, 47.76% fenil etil spirti vardır ki, bundan da ətriyyatda və tibbdə geniş tətbiq edilir. Yaşıllaşdırmada Rosa "Voria Dej" formasından da istifadə olunur.
Maks Teqmark
Maks Erik Teqmark — İsveç mənşəli amerikalı kosmoloq. Teqmark, Massaçusets Texnologiya İnstitutunda professor və Foundational Questions Institute-da alim olaraq işləyir.
İlk illər
Teqmark; Karin Teqmark və Harold S. Şapironun oğlu olaraq İsveçdə dünyaya gəlib. Stokholmda yerləşən Kraliyyət Texniki Universitetinə qəbul oldu və doktoranturasını Berkli Kaliforniya Universitetində aldı. Pensilvaniya Universitetində bir müddət işlədikdən sonra hələ də təhsil üzvü olduğu Massaçusets Texnologiya İnstitutuna gəldi.
Karyerası
İşlərində kosmologiyaya fokuslanan Teqmark, 200-dən çox məqalə dərc etmişdir və bunların 9-na 500 dəfədən artıq istinad edilmişdir. İnformasiya nəzəriyyəsi çərçivəsində məlumat təhlil vasitələri inkişaf etdirmiş və bunu COBE, QMAP və WMAP kimi kosmik mikrodalğa arxa plan şüalanması təcrübələrində istifadə etmişdir. Teqmark həmçinin "riyazi olaraq var olan hər şey fiziki olaraq da vardır" əsası ilə ortaya atdığı "hər şeyin yekun nəzəriyyəsi"ni də formalaşdırmışdır. Bu sadə nəzəriyyəyə görə öz fərqindəlik bazasını saxlayacaq qədər mürəkkəb olan strukturlarda, bu öz fərqindəlik strukturları özlərini subyektiv olaraq "real" fiziki dünyada varlarmış kimi qəbul edərlər. Bu fikir "riyazi kainat fərziyyəsi" olaraq adlandırılmışdır.
Şəxsi həyatı
1997-ci ildə astrofizik Angelica de Oliveira-Costa ilə evlənib, 2009-cu ildə boşanan Teqmarkın Filip və Aleksandr adında iki oğlu var.
KİV
Teqmark, BBC-nin Horizon adlı elmi sənədli filmləri sırasında "Whos afraid of a big black hole"?, "What time is it"?, "To Infinity and Beyond", "Is Everything We Know About The Universe Wrong"? Və "What is Reality"? Adlı seriallarda iştirak edib.
Aristolochia gigantea
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Begger itburnusu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Turaqul Kunabayev
Turaqul Abay oğlu Kunabayev (Тұрағұл Абайұлы; həmçinin Turaqul İbrahimov (Тұрағұл Ибрагимов); 1875, Abay rayonu, Şərqi Qazaxıstan vilayəti — 6 mart 1934, Çimkənd, Qazaxıstan SSR) — Qazaxıstan şairi, tərcüməçi, ədəbiyyatşünas və ictimai xadim. Abay Kunanbayevin Aygerim adlı həyat yoldaşından oğlu.
Həyatı
1875-ci ildə Abay rayonunda anadan olmuşdur. Atasının yanında böyüyən Turaqul təhsilini kənd mollasından almışdır.. Rus, ərəb, fars dillərini bilirdi. Dombra və skripka çalırdı.
1900-cü ildə Çingiz volostunun qubernatoru seçilən qardaşı Maqauiyanın müavini oldu. 1904-cü ildə özü volost vəzifəsnə keçir, amma növbəti il ​​istefa verir. 1909-cu ildə əmisi oğlu Kakitay Kunabayev ilə birlikdə Əlixan Bökeyxanın dəstəyi ilə İlyas Borağanskinin Sankt-Peterburqdakı mətbəəsində atasının şeirlərinin ilk toplusunu nəşr etdi. "Әкем Абай туралы" ("Atam Abay haqqında") adlı atası ilə bağlı xatirələrini yazmışdır. Maksim Qorki ("Çelkaş"), Cek London ("Kiş əfsanəsi"), Boleslav Prus ("Antek") və Alexander Neverovun əsərlərini qazax dilinə tərcümə etmişdir.
Ailəsi
Uşaqları:
İdfu
thumb|right|250px|İdfu şəhərinin mərkəzi hissəsi.
İdfu (إدفو) - Misirin cənub hissəsində, Nil çayının sahilində yerləşən şəhər. Nil çayının qərb sahilində Esna və Avan şəhərlərinin arasında yerləşir. Əhalisi 60 min nəfərə yaxındır. İdfu şəhəri eyni adlı Qədim Misir dövrünə aid məbədin şəhər yaxınlığında yerləşməsi ilə tanınmışdır. İdfu məbədi Qədim Misirə aid məbədlər arasında ən yaxşı vəziyyətdə olan ikinci məbəd hesab olunur. Məbədin 50 metr qərb tərəfində Tell İdfu olaraq adlandırılan qədim yaşayış yeri aşkar olunmuşdur. Şəhərin 5 km şimal hissəsində kiçik pilləkənli piramidaların xarabalıqları aşkarlanmışdır.
Eros Ramazzotti
Eros Lusiano Valter Ramazotti (28 oktyabr 1963, Roma) — İtalyan müğənni və bəstəkar. İfaçının duet oxuduğu ulduzlar arasında Adriano Çelentano, Andrea Boçelli, Co Koker, Tina Törner, Karlos Santana, Luçano Pavarotti kimi nəhənglər olub. Mahnılarını italyancadan başqa ən çox ispanca oxuduğuna görə ispan ölkələrində daha çox məşhurdur. 1984-cü ildən bəri Ramazzatti 11 studiya albomu, 1 mini albom, 3 kompazisiya albomu, 3 canlı ifa albomu və 37 mahnı yayımlayıb. 30 illik karyerasında 60 milyondan çox mahnı və səsyazması satılıb.
Ramazzotti, ilk dəfə 1993-cü ildə, Tutte storie albomu ilə beş milyon albom satışını toplamış və əvvəllər albomlarını çıxardığı hər ölkədə ilk beşliyi tutmaqla beynəlxalq müvəffəqiyyət qazanmışdır. Bu müvəffəqiyyət 1994-cü ildə Ramazzottinin, əsası 1987-ci ildə qoyulan Alman səsyazma qrupu olan BMG ilə müqvilə bağlamasına yol açmışdır.
Uşaqlığı və gənclik illəri
Eros Ramazzotti 1963-cü ilin 28 oktyabrında Romada, inşaatçı Rodolfo Ramazzotti və evdar Rafaella Molinanın ailəsində anadan olub. Romaya atası Rodolfo Ramazotti Latsiodakı Vitebro əyalətindən, anası isə Kalabriyadakı Valentia əyalətindən gəliblər. Ailə oğullarına Qədim Yunan mifologiyasına görə eşq, məhəbbət və şəhvət tanrısı olan Erosun adını verir. Rodolfo maddi cəhətdən imkanlı olmasa da oğluna gitara alır və Erosa alınan həmin gitara onun gələcək taleyinin həll edir. Eros, 6 yaşından etibarən gitarada çalmağa başlayır. Gəncliyində həvəskar musiqiçi olan və piano ifa etməyi bacaran atasının köməyi ilə ik mahnısını yazır. Eros musiqi konservatoriyasına daxil olmağı planlaşdırsa da imtahanlarda uğursuz olur və konservatoriyaya daxil ola bilmir. O bu hadisədən sonra mühasibatlıq kurslarına yazılır və məktəbdən ayrılır. Tezliklə bu sahənin ona aid olmadığını vaxtında başa düşür və musiqi yolu ilə davam edir. Musiqiçi olmağı düşünərkən həm də bəzi filmlərdə epizodik rollara dəvət alır.
1981-ci ildə Ramazzotti, Voci Nuove di Castrocaro adlı musiqi yarışmasında, yazdığı "Rock 80" mahnısı ilə, çıxış edib. Bu yarışmanı Zukkero və Fiordaliso qazansa da, Ramazzotti finala qədər yüksəldi və Roberto Galanti və Baron Lando Lannidən 2 səs aldı. Roberto Galanti və Baron Lando Lanni yarışmada Italian Label DDD şirkətini təmsil edirdilər və yarışmanın sonunda Italian Label DDD Ramazzottiyə ilk müqaviləni təklif etdilər. Ramazzotti bu təklifi qəbul etdi və qardaşı Marko və anası Rafaella ilə Milan şəhərinə köçdü. İlk günlərdə Ramazzotti ailəsi ilə birlikdə Italian Label DDD şirkətinin binasında yaşayırdı.
1984-cü San-Remo festivalında "Terra promessa" mahnısı ilə çıxış edir. Debüt uğurlu olur.
Azərbaycan səfəri
28 aprel 2016-cı ildə "Baku Crystal Hall"da konsert proqramı ilə çıxış edib.
Bərabər işarəsi
Bərabər işarəsi — indiki formasına yaxın bir şəkildə ilk dəfə  1557-ci ildə riyaziyyatçı Robert Rekorde (1510–1558) tərəfindən istifadə edilmişdir.
Tarixi
XVI əsrə qədər bütün riyaziyyatçılar özlərinə xas bərabərlik işarəsindən istifadə edirdilər və vahid işarə olmadığından bir-birilərini çətin başa düşürdülər. Emre Robert Rekorde 1557-ci ildə The Whetstone of Witte adlı əsərində : "Bərabərdir sözünü bezdirici bir şəkildə tez-tez istifadə etmək əvəzinə öz işlərimdə də istifadə etdiyim iki paralel xətdən istifadə etmək olar" deyərək ilk dəfə istifadə etmişdir.
Mitsar
Mitsar və ya Mizar qədimdən insanlara məlum olan adı gözlə müşahidə oluna bilən ulduzlardan biridir.
Koordinatlar: 13h 23m 55,5s + 55°31' 54"
Mitsar (Mizar) və Əlqul Böyük Ayı Bürcündə adi gözlə qoşa ulduz kimi görünən iki ulduzdur. Mizar Böyük Ayı Bürcünün qolunda sondan ikinci ulduzdur, Əlqul isə onun zəif yoldaşıdır.
Mitsar Zeta Böyük Ayı (qısaltması Zeta UMa, ζ UMa) olaraq da adlandırılır və kvadrupol sistem təşkil edir, eyni zamanda Əlqul da 80 Böyük Ayı (80 UMa) olaraq adlandırılır və qoşa sistem təşkil edir. Bu cütlər birlikdə bir altılıq sistem təşkil edir. Hipparcos astronomik peyki tərəfindən ölçmələri nəticəsində müəyyən olunmuşdur ki, bu sistem Günəşdən təxminən 83 işıq ili uzaqlıqda yerləşir. thumb|412x412px
Ulduz sistemi
Mitsar biri -birindən 14.4 arcsaniyəlik bucaq ölçüsü fərlənən iki ulduzdan ibarət spektroskopik qoşa sistemdir. Görünən ulduz ölçüsü 2m.23 və spektral sinfi A2V-dir.
Mitsar və Əlqulun məxsusi hərəkətləri göstərir ki, onlar Böyük Ayı bürcünün digər ulduzları ilə birlikdə hərəkət edirlər (Dubha və Alkaid istisna olmaqla) Son illərdəki araşdırmalardan, Əlqul qoşa və Mizar dördlü sistemlərinin hesab ediləndən daha yaxında yerləşdikləri məlum oldu, onlar təxminən 74.000 ± 39.000 a.v. və ya 0.5–1.5 i.i. uzaqlıqdadırlar. thumb|404x404px Teleskop və spektroskopiyanın köməyilə Mizar sisteminin daha çox komponenti kəşf edildi, vizual müşahidə oluna bilən Mitsar teleskopla müşahidə olunan kəşf edilən ilk spektral qoşa sistemdir, çox güman ki, 1617-ci ildə Benedetto Kastelli Qalileo Qalileydən onu müşahidə etməsini xahiş etmişdir. Qaliley daha sonra bu qoşa cüt ulduz haqqında ətraflı qeydlər etmişdir. Daha sonra, təxminən 1650-ci illərdə Riccioli, Mizarın qoşa ulduz kimi göründüyünü yazmışdır. İkinci ulduz (Mizar B -nin) ölçüsü 4.0 və spektral sinif A7-dir və əsas ulduz (Mizar A) -nın 380 a.v. hüdudundadır. Onların bir-biri ətrafında tam bir dövr vurması üçün minlərlə il müddət lazımdır.
Mizar A 1889-cu ildə Pikerinq tərəfindən kəşf edilən ilk spektroskopik qoşa sistem oldu. Bəzi spektroskopik qoşa sistemlər vizual olaraq müşahidə oluna bilmədiyindən və bu sistemlərin qoşalığı qeyri adi spektral xətlərinin uzun periodlu müşahidələr nəticəsində ortaya çıxarılır. Mizar A-ın hər iki komponenti Günəşdən təxminən 35 dəfə daha parlaqdırlar və bir-biri ətrafında 20 gün 12 saat 55 dəqiqəyə fırlanırlar.
Kündrud (Şəbüstər)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 580 nəfər yaşayır (187 ailə).
Zoya Pirzad
Zoya Pirzad-İran ermənilərindən olan farsca yazan yazıçı və romançı.Zoya Pizadın anası erməni və atası isə rus idi. Zoya Pirzad, hal-hazırda Almaniyada sakindir.
Köçərilər (film, 1933)
Məzmun
Lirik planda çəkilmiş bu filmdə köçərilərin oturaq həyat keçirmələri üçün görülən tədbirlərdən danışılır. Filmdə respublikamızda yeni kəndlərin, şəhərlərin salınması, köhnəliklə yeniliyin müqayisəsi konkret misallarla poetik tərzdə təsvir olunmuşdur.
Film haqqında
Film saxlanılmayıb.
Hamenqkubuvono IX
Hamenqkubuvono IX və ya HB IX(12 aprel 1912 - 2 oktyabr 1988 ) Suxarto hakimiyyəti dövründə Cokyakarta xüsusi bölgəsinin birinci qubernatoru, İndoneziyanın ikinci vitse-prezidenti və Cokyakartanın səkkizinci Sultanı idi.
Düzcə ili
Əhalisi
Düzcə ilinin mərkəzi və ilçələrindək əhali sayı 2000-2016-cı illərdə aşağıdakı kimi dəyişmişdir:
Mayden evkalipti
(Eucalyptus maidenii) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Senecio pudicus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Çəmbərək
Çəmbərək, Krasnoselo, Qırmızıkənd — Qərbi Azərbaycanda (indiki Ermənistan Respublikası) şəhər. Qırmızıkənd rayonunun inzibati mərkəzi.
İnqilabi klublar
İnqilabi klublar — Böyük Fransa inqilabı dövründə Parisdə yaranan inqilabi klublar: İnqilabın ərəfəsində və gedişində inqilabi klubların çox böyük rolu olmuşdur. Bu klublar bir növ inqilabın mətbəxi idi. Konventə hazır formada təqdim olunan layihələr əvvəlcə klublarda müzakirə olunurdu. Klublar siyasi mövqelərinə görə seçilirdi. Siyasi xadimin mövqeyi və dünyagörüşü, üzvü olduğu klubun mövqeyin ilə müəyyən olunurdu.
Məşrutə inqilabı zamanı Böyük Fransa inqilabının pərəstişkarı və bilicisi olan Əli Müsyonun fəal təşəbbüskarlığı ilə, Təbrizdə, Parisin inqilabi klubları modelində məhəllə əncümənləri təşkil olunmuşdur.
Aristolochia grandiflora
(Aristolochia grandiflora) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Nüvə silahı
thumbnail|250px|[[Naqasakidə atom bombası partlayışı (1945)]] Nüvə silahı (atom silahı) — atom nüvəsinin parçalanma reaksiyası nəticəsində nüvədaxili enerjinin (atom enerjisinin) bir hissəsinin ayrılması hesabına çox qüvvətli partlayış yaradan aviasiya bombasıdır. Nüvə reaksiyaları (bölünmə və ya sintez reaksiyaları, yaxud hər ikisi birlikdə) nəticəsində qapalı həcmdə böyük miqdarda ayrılan nüvədaxili enerjidən baş verən partlayış təsirli silahların ümumi adıdır. Bu reaksiyalarda maddənin kütlə vahidindən ayrılan enerji adi partlayıcı maddədəkinə (trotildəkinə) nisbətən 20—80 mln. dəfə artıq olur. Son dərəcə sürətlə və külli miqdarda ayrılan enerji nüvə partlayışı kimi meydana çıxır və öz gücünə və zədələyici amillərinin (zərbə dalğası, işıq şüalanması, nüfuzedici radiasiya, radioaktiv zəhərlənmə və elektromaqnit impulsu) xarakterinə görə adi döyüş sursatlarının partlayışından fərqlənir.
Müasir nüvə silahları
Müasir nüvə silahı kompleksi (raket-nüvə silahı) müxtəlif növ nüvə döyüş sursatından, onları hədəfə çatdıran vasitələrdən və idarəetmə vasitələrindən ibarətdir. Nüvə enerjisinin alınması üsuluna görə, ağır kimyəvi elementlərin (235U, 239Pu) atom nüvələrinin zəvcirvari parçalanması reaksiyasına əsaslanan nüvə bombaları (əvvəllər «atom bombası» adlandırılırdı) və yüngül elementlərin (məs., hidrogen izotoplarının) atom nüvələrinin siitez reaksiyasına əsaslanan istilik-nüvə (hidrogen) bombaları var. Zədələyici amillərin xarakteri eyni olduğu üçün hər ikisinə nüvə silahı deyilir. Neytron döyüş sursatı, habelə hidrogen-uran döyüş sursatları nüvə silahının xüsusi növləridir. Nüvə silahı ən güclü kütləvi qırğın vasitəsidir; inzibati mərkəzləri, sənaye və hərbi obyektləri dağıtmaq, canlı qüvvəni məhv etmək, yanğınlar törətmək, mühiti radioaktiv zəhərləmək və s. məqsədi güdür. Nüvə silahı insanlara güclü mənəvi və psixoloji təsir göstərir.
Hazırda rəsmi olaraq ABŞ, Rusiya, Böyük Britaniya, Fransa və Çinin silahlı qüvvələri nüvə silahına malikdirlər. Raket-nüvə silahının meydana çıxması hərb elminin inkişafına güclü təkan verdi, döyüş əməliyyatlarının aparılması üsullarının xeyli dəyişməsinə səbəb oldu.
Dünyada nüvə silahları ehtiyatı
«Nüvə sınaqları bülleteni»nə görə nüvə döyüş başlıqlarının miqdarı
Zərbə dalğası. Nüvə partlayışının ilk anından sonra havada şar şəkilli işıq sahəsi əmələ gəlir. Əmələ gəlmiş şarın daxilində partlayış məhsullarının istiliyi 10 milyon dərəcəyə, təzyiqi isə bir neçə milyard atmosferə çatır. Bunun nəticəsində şarı əhatə edən hava sərhəddində təzyiqin və temperaturun kəskin fərqi əmələ gəlir. Partlayış məhsulları məhdudlaşmış şarın səthindən sürətlə ətrafa yayılmağa başlayır və nəticədə havada zərbə dalğası yaranır.
Zərbə dalğası nəticəsində binalar, qurğular, tikililər dağılır, insanlar isə müxtəlif dərəcəli zədələr alırlar. İzafi təzyiqin miqdarından asılı olaraq zədələr aşağıdakı növlərə bölünür:
– yüngül zədələnmə - izafi təzyiq 20 – 40 kPa bərabər olanda baş verir. Bu zaman yüngül kontuziya, qol və qıç nahiyələrinin burxulması və eşitmə qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsi baş verir;
– orta zədələnmə – izafi təzyiq 40
– 60 kPa bərabər olanda baş verir. Belə hallarda bədənin ümumi kontuziyası, qol və qiç nahiyələrinin bərk burxulması, burun və qulaqlardan qanaxma baş verir;
– ağır zədələnmə – izafi təzyiq 60 – 100 kPa bərabər olanda baş verir. Bu zaman qol və qıç nahiyələrinin sınması, daxili orqanların zədələnməsi, burun və qulaqlardan şiddətli qanaxma baş verir.
– ən ağır zədələnmə – izafi təzyiq 100 kPa - dan yüksək olanda baş verir. Bu zaman sümüklərin sınması, daxili orqanların dağılması, daxili qanaxma və beyin silkələnməsi baş verir və ölümlə nəticələnir.
Zərbə dalğasının önündə izafi təzyiq 10 kPa – dan artıq olan sahələr nüvə dağıntı ocağı adlandırılır. Dağıntıların xarakterinə görə belə sahələr 4 növə ayrılır: tam dağıntı zonası, güclü dağıntı zonası, orta dağıntı zonası və zəif dağıntı zonası.
1. Nüvə partlayışı mərkəzinə ən yaxın sahələrə tam dağıntı zonası deyilir. Bu sahənin hüdudları daxilində zərbə dalğasının yaratdığı izafi təzyiq 50 kPa-dan artıq olur. Burada istehsalat və yaşayış binaları tamamilə dağılır, partlayış mərkəzinin lap yaxınlığında isə sığınacağların bir qismi uçulur. Küçələrdə başdan - başa uçqunlar əmələ qəlir və sığınacaqların giriş yolları uçqunlarla tutulur.
3. İzafi təzyiqin təsirinə 30 kPa-dan – 20 kPa-dək məruz qalmış sahələr orta dərəcəli dağıntı zonası adlandırılır. Bu zonanın hüdudları daxilindəki binalar orta dərəcədə dağılır, yeraltı sığınacaq və şəbəkələr salamat qalır. Küçələrin müxtələf yerlərində uçqunlar yarana bilər.
4. İzafi təzyiqin təsirinə 20 kPa- dan –10 kPa-dək məruz qalmış sahələr zəif dağıntılar zonası adlandırılır. Bu zaman binanın ikinci dərəcəli elementləri yəni qapı və pəncərələri, artırmaları və daxili arakəsmələri dağılır, küçələrdə tək - tək uçqunlar yaranır.
Zərbə dalğasının zədələyici təsiri partlayışın qücündən, partlayışın növündən, partlayış mərkəzindən olan məsafədən və yerin relyefindən asılı olur. 20 kilotonluq nüvə partlayışı zamanı zərbə dalğası 1 km məsafəyə 2 saniyə, 2 km məsafəyə 5 saniyə, 3 km məsafəyə 8 saniyə ərzində çatır.
2. İşıq şüalanması. Nüvə partlayışının işıqlanma sahəsi işıq şüasının mənbəyi adlanır, hansı ki, əsasını közərmiş hava və müəyyən miqdarda közərmiş partlayış məhsulları təşkil edir. İşıqlanma sahəsində havanın işıqlanma müddəti əsasən nüvə partlayışının gücündən asılı olaraq bir saniyədən bir neçə on saniyəyə qədər davam edir.
İşıq şüasının əsas məhvedici təsiri ona əsaslanır ki, müxtəlif örtüklər və bədən quruluşları işıq enerjisini udmağa və qızmağa qadirdirlər. Buna görə işıq şüalarının təsiri nəticəsində müxtəlif sahələrin səthində alışma, yanma, kömürləşmə, ərimə və buxarlanma halları baş verir.
İşıq şüalanması - nüvə partlayışı zamanı meydana çıxan od kürəsinin saçdığı gözə görünən ultrabənövşəyi və infraqırmızı işıq selidir. İşıq şüalanmasının zədələyici təsiri işıq impulsundan, yəni işıq şualarına nisbətən şaquli yerləşmiş səthin hər kv. sm-nə, şualanma ərzində düşən işıq enerjisinin miqdarından asılı olur və KC/m² ölçülür. İşıq şualanması yaşayış məntəqələrində və meşələrdə kütləvi yanğınlar törədir, insan bədənində isə yanıqlar əmələ qətirir. İşıq impulsunun miqdarından asılı olaraq insanlar bir neçə dərəcəli yanıqlar ala bilər:
– birinci dərəcəli yanıqlar işıq impulsu 80 – 160 KC\m² olarkən əmələ gəlir və  bu zaman dərinin qızarması baş verir;
– ikinci dərəcəli yanıqlar işıq impulsu 160 – 400 KC\m² olarkən əmələ gəlir və  bu zaman dəridə suluqların əmələ gəlməsi baş verir;
– dördüncü dərəcəli yanıqlar işıq impulsu 600 KC\m²  – dən yuxarı olarkən əmələ gəlir və  bu zaman damarların və sümüyün yanması baş verir.
İnsanların aldığı yanıqların dərəcələri işıq şualanmasının miqdarından, paltarın növündən, kipliyindən və rəngindən asılıdır. Açıq rəngli və gen paltar qeyinmiş insanlar, qara və dar paltar qeyinmiş insanlara nisbətən az yanıqlar alırlar.
Müxtəlif sahələrdə yaranan işıq impulsunun təsiri nüvə partlayışının növündən, gücündən, məsafədən və hava şəraitindən asılı olur. Yağmurlu və dumanlı havada işıq impulsunun təsiri qat – qat azalır.
3. Nüfuzedici radiasiya – qamma şüalanması və neytronlar selindən ibarətdir. Nüfuzedici radiasiya nüvə partlayışından sonra cəmi 10-15 saniyə ərzində mühafizə olunmamış canlı orqanizmlərə təsir edir.
O gözə görünmür, hiss edilmir, lakin məlum olan bütün materiallardan keçir və uzaq məsafələrə yayılaraq insanların zədələnməsinə səbəb olur. Qamma-şüalar elektromaqnit dalğası axınıdır və öz təbiətinə görə rentgen şüaları ilə eynidir. Qamma şuaları insan orqanizmini şualandırarkən canlı hüceyrələrin molekulları ionlaşır, onların həyat fəaliyyəti pozulur və nəticədə insan şua xəstəliyinə tutulur.
– ikinci dərəcəli şüa xəstəliyi – şüalanma dozası 200 – 400 R olarkən baş verir və xəstəliyin gizli inkişaf dövrü bir həftəyədək davam edir.
– üçüncü dərəcəli şüa xəstəliyi – şüalanma dozası 400 – 600 R olarkən baş verir və xəstəliyin gizli inkişaf dövrü bir necə saat təşkil edır. Nüfuzedici radiasiyanın təsiri udulan doza ilə qiymətləndirlir və Rentgen, Qrey, Rad ölçü vahidləri ilə ölçülür. Bir rentqen - qamma şüalanmanın elə dozasıdır ki, bunun nəticəsində 0 °C temperaturda və 760 mm civə sütunu təzyiqi şəraitində quru havanın 1sm³ - də təxminən 2 milyard cüt ion əmələ qalır. Müxtəlif sıx və qalın materiallardan keçərkən nüfuzedici radiasianın təsiri zəifləyir. Bəzi materialların radiasiyanı yarıyadək zəiflətmə qabiliyyəti var. Məsələn: poladın – 3 sm, betonun - 10 sm, torpağın – 14 sm, suyun – 23 sm, ağacın – 30 sm qalınlığı nüfuzedici radiasiyanı iki dəfə azaldır. Nüfuzedici radiasiyadan mühafizə, məhz materialların bu xusiyyətinə əsaslanır.
4. Radioaktiv çirklənmə
Radioaktiv çirklənmə nüvə partlayışının digər məhvedici faktorlarından fərqli olaraq, insanları və ərazini uzun müddətdə öz təsiri altında saxlayır. Radioaktiv çirklənmənin mühüm xüsusiyyətlərindən biri odur ki, onu nə iyinə nə də dadına görə təyin etmək mümkün deyil. Onu ancaq xüsusi doza ölçən cihazların köməyi ilə təyin etmək olur.
Radioaktiv çirklənmənin əsas mənbəyi – nüvə partlayışının bölünən hissələridir. Nüvə bölünməsi prosesində böyük miqdarda müxtəlif maddələrin mürəkkəb qarışığı əmələ gəlir. Bu qarışıqlar Mendeleyev dövri sisteminin orta hissəsində yerləşən 35 kimyəvi elementin 200 izotopunu özündə birləşdirir. Radioaktiv çirklənmənin mənbəyini bölünən nüvə hissəcikləri və radioaktiv enerji təşkil edir.
Nüvə partlayışı zamanı çoxlu radioaktiv maddələr yaranır və bu maddələr yerə çökərək ərazinin zəhərlənməsinə səbəb olur. Nüvə partlayışı baş verəndən sonrakı anlardan radioaktiv zərrəciklər odlu kürənin tərkibində olur. Odlu kürə buxara və tüstüyə bürünərək hündürə qalxır və bir neçə saniyədən sonra topa buludlara çevrilir. Hündürə qalxan hava axınları yerdən toz- torpağı göyə qaldırır və onları radioaktiv buludla birlikdə aparır. Yuxarı qalxan toz -torpaq radioaktivləşir. İri toz buludlarının bir hissəsi bilavasitə partlayış rayonunda yerə çökür, qalan hissəcikləri isə buludun tərkibində qalıb hava axınları vasitəsi ilə partlayış mərkəzindən yüzlərlə km. məsafələrə aparılır.
Radioaktiv zəhərlənmənin dərəcəsi ilk növbədə partlayışın gücündən və növündən asılıdır. Bundan əlavə partlayışdan sonra keçən müddətdən, partlayış mərkəzinə qədər olan məsafədən, meterioloji şəraitdən, küləyin istiqamətindən və yerin relyefindən asılı olur. Yerin radioaktiv çirklənməsi radiasiya səviyəsi ilə xarakterizə olunur və R\saatla ölçülür. Radiasiya səviyəsi – insanın həmin ərazidə bir saat qaldığı müddət ərzində aldığı şüalanma dozasını göstərir. Radiasiya səviyəsi 0,5R\saat və ondan çox olan ərazilər zəhərlənmiş sayılır. Yerin radioaktiv zəhərlənməsinin xarakterik xusussiyəti ondan ibarətdir ki, radioaktiv maddələrin təbii surətdə parçalanması nəticəsində radiasiyanın səviyəs aşağı düşür. Vaxt 7 dəfə artdıqca radiasiya səviyəsi 10 dəfə azalır.
Radioaktiv çirklənmədən mühafizə olunmaq üçün sığınacaqlardan və radiasiya əleyhinə daldalanacaqlardan, həmçinin fərdi mühafizə vasitələrindən istifadə etmək lazımdır. Bədənin səthini radioaktiv çirklənmədən adi paltarlarla da mühafizə etmək mümkündür. Təhlükəsiz radiasiya dozaları:
– sülh dövründə təhlükəli obyektlərdə işləyənlər – bir il ərzində 5R. (həmin obyektlərin yaxınlığında yaşayanlar bir il ərzində 0,5 R).
– müharibə dövründə birdəfəlik doza 4 gün ərzində 50 R, çoxdəfəlik dozalar: bir ay ərzində 100 R, üç ay ərzində 200 R, bir il ərzində 300 R təşkil edilir.
5. Elektromaqnit impulsu Nüvə partlayışlarından istiqamətlənən elektromaqnit sahəsinə elektromaqnit impulsu deyilir. Elektromaqnit impulsun yaranması Komptonov (ingilis alimi) mexanizmi nəticəsinə əsaslanır. Nüvə partlayışı anında küllü miqdarda qamma kvantlar və neytronlar yayılır. Partlayışın qamma-kvantı, ətraf mühitin atomları ilə qarşılıqlı təsirdə, müsbət yüklü zəif ionlar və cəld elektronlar əmələ gətirir ki, bunlar da yeni qamma-kvantların törəmələri istiqamətində hərəkət edirlər. Nəticədə ətraf mühitin bu boşluğunda sərbəst elektrik cərəyanı və yüklü sahə əmələ gəlir. Öz növbəsində cəld elektronlar mühitdə ionlaşaraq, müsbət yüklənmiş ionlar və zəif elektronlar yaradırlar. Nəticədə bu mühit elektrik keçirici olur. Elektrik sahəsinin təsiri altında, yaranmış cəld elektronların, zəif elektronlara qarşı hərəkətə başlamasından elektronlarda cərəyan keçiriciliyi yaranır.
Elektromaqnit impulsu radioelektron cihazlara və elektrotexniki avadanlıqlara (kabel və rabitə sistemi xətlərinə, idarəedilən cihazlara, elektrik təchizatına və digər qəbuledicilərə) məhvedici təsir göstərir. Bu cihazlarla işləyən insanların təhlükəsizliyi üçün tədbir görülməyibsə, elektromaqnit impulsu yüksək gərginliyi ilə insanları zədələyə bilər. Elektromaqnit impulsundan mühafizə vasitəsi kimi qoruyucu avtomat tərtibatlarından istifadə edilir.
Mika Vyayuryunen
Mika Vyayuryunen (Mika Väyrynen; 28 dekabr 1981, Eskilstuna, İsveç) — Finlandiya futbolçusu, "HJK Helsinki" futbol klubunun yarımmüdafiəçisi.
Boyaqçılı (Nəmin)
Boyaqçılı — İranın Ərdəbil ostanının Nəmin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
İqor Aşurbəyli
İqor Aşurbəyli (tam adı: İqor Rauf oğlu Aşurbəyli; d. 9 sentyabr 1963, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Rusiya Hava Hücumundan Müdafiə Sistemləri Konserninin İdarədənkənar Ekspert Şurasının həmsədri ; "Almaz-Antey" konstruktor bürosunun sabiq rəhbəri (2001-2011). Texnika elmləri doktoru. Socium Holdinq İdarə Heyətinin prezidenti. Asgardia Kosmos Millətinin qurucusudur.
Boyaqçılı (Nəmin)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 76 nəfər yaşayır (21 ailə).
İqor Aşurbəyli
Həyatı
Əslən azərbaycanlı olan İqor Aşurbəyli 1963-cü ilin sentyabrın 9-da Bakıda doğulub.
Təhsili
1980-ci ildə bir sıra fənlərin ingilis dilində tədris olunduğu 27 nömrəli xüsusi orta məktəbi qızıl medalla bitirib. O, 1985-ci ilə Azərbaycan Sənaye İnsitutunu bitirib. Azərbaycanlı alim Rafiq Əliyevin aspirantı olub. Aşurbəyli Rafiq Əliyevin rəhbərliyi altında 30 may 1992-ci ildə Azərbaycan Sənaye İnsitutunda öz namizədlik işini müdafiə edib. Elmi işinin mövzusu isə "D-Mərkəzləşdirilmiş sistemlərin qurulma prinsipləri"dir.
Fəaliyyəti
2011-ci ilədək İqor Aşurbəyli on il "Almaz-Antey" baş konstruktor bürosu sisteminə rəhbərlik edib. Onun direktoru olduğu "Almaz" korporasiyası müasir Rusiyanın havadan müdafiə sisteminin qalxanı sayılan S-300 və S-400 raketlərinin istehsalı ilə məşhurlaşıb.
Təltif və mükafatları
İ.Aşurbəyli Rus pravoslav kilsəsinin 2-ci və 3-cü dərəcəli "Moskva knyazı müqəddəs Daniil" (2000, 2002, 2008), "Şərəf" (2007) ordenləri, "Georgi Jukov" (1995), "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində Qələbənin 50 illiyi" (1995), "Rusiya Donanmasının 300 illiyi" (1996), "Moskvanın 850 illiyi" (1997) xatirə medalları ilə təltif olunub. Akademik V.Utkin adına qızıl medalın (2005), "SSRİ EA-nın akademiki A.A.Raspletin" gümüş medalının (2008) sahibidir. İki dəfə "İlin meneceri" Moskva müsabiqəsinin (2000, 2009), "Müəssisə Sahibi - Alim il" nominasiyasında "Rusiya Milli Olimpi" mükafatının (2003), "Rusiya iqtisadiyyatının lideri" milli mükafatının (2004), akademik A.Proxorov adına mükafatın (2008), "İlin adamı" milli mükafatının (2009) və s. laureatıdır.
Mehtərəhməd (Şəbüstər)
Mehtərəhməd — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Şəbüstər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Bozilan (Əhər)
Bozilan — İranın Şərqi Azərbaycan ostanında kənd. .
Pronoya (nereida)
Pronoya — yunan mifologiyasında nereida, Nerey və Doridanın qızı.
Senecio oryzetorum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Börkabad (Ərdəbil)
Börkabad - - İranın Ərdəbil ostanında kənd. .
Coğrafi yerləşməsi
Mərkəzi şəhristanının Germi bölgəsinin Muğan kəndistanında, Germi qəsəbəsindən 8 km şərqdədir.
Eucalyptus macrorhyncha
(Eucalyptus macrorhyncha) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Əhməd Qumar
Əhməd Qumar (22 fevral 1988) — Nigerli cüdoçu. Əhməd Qumar Nigeri 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Əhməd Qumar birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Rio-de-Janeyroda baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər 73 kq çəkidə, 1/16 final mərhələsində ABŞ-nin nümayəndəsi Nikolas Delpopolo ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Əhməd Qumar rəqibinə 0:100 hesabı ilə uduzdu.
Süngərlər
8000-ə yaxın növü təsnif edilib. Əksər növləri dənizdə yaşasalar da, bəzi nümayəndələri (məsələn, gölsüngəri) Antarktidadan başqa digər materiklərin daxili sularında rast gəlinir.
Süngərlər çoxhüceyrəli heyvanların ən ibtidai nümayəndələridir. Bədən iki hüceyrə qatından: xarici-ektoderma və daxili entodermadan ibarətdir. Bu qatlar arasında isə ayrı-ayrı hüceyrələr səpələnmiş, quruluşsuz xüsusi maddələrdən ibarət olan qatmezoqley yerləşir.
Süngərlər qadiəsi ilə əşyaya yapışır, ağız isə yuxarı yönəlir. Bədən divarı çoxlu nazik məsamələrə malikdir. Süngərlərin bədəni asanlıqla qırılır və ya ovulur. Bədən ölçüsü bir neçə millimetrdən 2 m-ə qədər və daha böyük, rəngi sarı, yaşıl, qırmızı, qəhvəyi, narıncı, bəzən də bənövşəyi olur.
Aérospatiale Alouette II
Aérospatiale Alouette II, Aérospatiale tərəfindən istehsal edilən Fransız istehsalı olan yüngül çəkili çoxməqsədli helikopterdir. Ənənəvi ağır porşenli mühərrik yerinə qazturbin mühərriki ilə işləyən birinci nəsil kütləvi istehsal helikopteridir.
Daniel Nielsen
Daniel B.V. Nielsen (1 may 1995-ci ildə Danimarkada anadan olub) — Vanlose klubunda müdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Danimarkalı futbolçudur. Millinin əsas oyunçuları federasiya ilə mübahisə zamanı yığmanı tərk etdikləri üçün Anders Fonss 2018-ci ilin sentyabr ayında Danimarka milli futbol komandasında debüt etmişdir.
Aérospatiale Alouette II
Teknixi xüsusiyyətlər (Alouette II)
Mənbə:
Süngərlər
Süngərlərin skeleti kirəc, silisium və buynuz maddəsindən ibarətdir.
Daniel Nielsen
Milli karyerası
2018-ci ilin sentyabr ayında Danimarka Futbol Assosiasiyası və futbolçular birliyi UEFA Millətlər Liqasında Uels millisinə qarşı açılış oyununda və Slovakiya millisinə qarşı yoldaşlıq oyununda iştirak edəcək milli komandanın futbolçuları haqqında yeni müqaviləni imzalamalı idilər. Lakin müqavilədə futbolçuların kommersiya hüquqları ilə bağlı bənd mübahisəyə səbəb olmuşdur. Beləliklə, onlar müqaviləni imzalamaqdan imtina etmişlər. Gələcək danışıqları təmin etmək üçün əvvəlki sövdələşmənin uzadılması təklifinin verilməsinə baxmayaraq, DBU UEFA-nın cəzasından yaxa qurtara bilmək üçün komandanın əsas oyunçularını millidən göndərmişdir. Onun əvəzində Yon Yensen yeni baş məşqçi təyin edilmiş və komandanın heyəti yenidən qurulmuşdur. Yeni heyət Danimarka 2-ci divizionu və Danimarka Seriyasında (Danimarkanın üçüncü və dördüncü liqası) çıxış edən futbolçuların qarışığından, həmçinin Danimarka milli futzal komandasında çıxış edən futzal oyunçularından təşkil olunmuşdur.
Süngərlər
Süngərlər suda həll olmuş oksigenlə tənəffüs edir. Bədən daxilinə və kanallara daxil olmuş su axını yaxında yerləsmiş hüceyrələri və mezoqleyi oksigenlə təchiz edir.
Aérospatiale Alouette II
Teknixi xüsusiyyətlər (Alouette II)
thumb|[[Almaniya Federativ Respublikası (1949-1990)|Qərbi Almaniyaya məxsus olan bir Aérospatiale Alouette II helikopteri]]
Kondensatorların növləri
thumb|Elektron avadanlıqlar üçün bəzi fərqli kondansatorlar
Daniel Nielsen
Milli karyerası
4 sentyabr 2018-ci ildə Nielsen 24 oyunçudan ibarət olan heyətə daxil edilmişdir. O, milli ilə debütünü 5 sentyabr 2018-ci ildə Slovakiya millisinə qarşı yoldaşlıq oyununda etmişdir. O, 90 dəqiqə meydanda mübarizə aparmışdır. Həmin görüşdə Danimarka rəqibinə 0-3 hesabı ilə məğlub olmuşdur.
Kondensatorların növləri
Kondensatorların növləri — Kondensatorlar bir çox formada, növdə, uzunluqda olur və bir çox materialdan hazırlanır. Hamısında bir dielektrik qat və  bir - birindən ayrılan ən azı iki elektrik keçirici  təbəqə var. Kondensatorlar bir çox ümumi elektrik cihazlarında geniş istifadə olunur. Kondensatorlar rezistorlar və induktivliklər birlikdə elektronik avadanlıqlarda istifadə olunan " passiv komponentlər " qrupuna aiddir. Ən çox yayılmış kondensatorlar inteqrasiya edilmiş kondensatorlar dır.
Kağızlı Kondensator
Kondensatorların tutumunu artırmaq üçün lövhə üzlərinin böyük və lövhələr arasında olan keçirici materialı qalınlığının az olması lazımdır. Bu şərtləri həyata keçirərkən də kondensatorun ölçüsünün mümkün olduqca kiçik olması tələb olunur. Bu baxımdan ən uyğun kondensatorlar kağızlı kondensatorlardır. Çox geniş bir istifadə sahəsi vardır. [[Şəkil:Electric double-layer (BMD model) NT-int.svg|thumb|İki təbəqəli kondensatorun sxematikası.
]]