cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Natəvan Dəmirçioğlu
Mükafatları
2004-cü ildə "Qılınc və Qələm” mükafatına layiq görülmüş 2010-cu ildə “İlin qadın yazıçısı” seçilmişdir. 1999-cu və 2010-cu illərdə prezident təqaüdünə layiq görülmüşdür.
Romain Mahiyeu
Romain Mahiyeu (17 fevral 1995) — Fransalı peşəkar kişi BMX velosipedçisi. Romain Mahiyeu Fransanı beynəlxalq yarışlarda təmsil edir.
Karyerası
Romain Mahiyeu 2015 UCI BMX Dünya Çempionatında 1 km zaman yarışında iştirak etmişdir. O, Belçikada baş tutan yarışlarda 32.294 saniyəlik nəticəsi ilə 29-cu yeri tutdu.
Hu Cintao
Hu Cintao (azərb. transkripsiya /hu: cintao/ ) — Çin Xalq Respublikasının dövlət xadimi, 2003-cü ildən Çin Xalq Respublikasının Sədri, 2002-ci il noyabr ayından Çin Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Baş Katibi, 2005-ci ilin mart ayından ÇXR Mərkəzi Hərbi Şurasının sədri, 2004-cü ilin sentyabr ayından ÇKP MK Mərkəzi Hərbi Komitəsinin Sədri. Milliyyəti — çin.
Bruney
thumb|right|260px|Bruney thumb|260px|Sultan Ömər Əli Səyfəddin məscidi, [[Bandar Seri Begavan, Bruney, 2007.]]
Əhalisi
Əhali - 426 444 (iyul 2015 təxmini ) İllik artım - 1,73% Orta ömür həddi - kişilərdə 74 yaş, qadınlarda 78 yaş.
Etnik qruplar: Malaylar (66%), qohum etnik qruplar - kelayanlar, ibanlar, melanau, dusunlar, murutlar, dayaklar və s. - 8%,həmçinin çinlər (11%), avropalılar, hindlilər və b.
Rəsmi dil - Malay, danışıq dili kimi İngilis və Çin dilləri.
Təhsil almış əhali - 95% kişi, 90% qadınlar (2001 siyahıyaalma).
Şəhər əhalisi - 75%. Əhalinin sıxlığı - 62 nəfər/km². Bruney əhalisi qeyri-bərabər məskunlaşıb: əhalinin 1/3 paytaxtda yaşayır, qalan əhalinin böyük əksəriyyəti neft yataqlarının yerləşdiyi ərazidə cəmləşib.
Din
Rəsmi din - İslamdir - əhalinin 67%, 13% - Buddist, 10% - xristianlar (əsasən protestant və katolik), 10% - digər (əsasən yerli inanclar).
1980-ci illərdən sonra ölkədə Melayu İslam Beraja ("Malay İslam monarxiya") konsepsiyası fəaliyyət göstərirdi ki, bununla bütün dinlərə hörmət və bərabər hüquqlar təmin edilirdi, lakin İslam əsas din sayılırdı. 2013-cü ildə Bruney Sultanı Hassanal Bolkiah qəbul etdiyi Şəriət cinayət ədliyyə sistemi ilə əaqədar olaraq
Silahlı qüvvələri
Bruney kraliyyət silahlı qüvvələri ibarətdir:
Quru qoşunları - üç piyada batalyonu və bir ehtiyat batalyonu.
Hərbi hava qüvvələri - üç vertolyot eskadra, 1 eskadra(dəstə) nəqliyyat təyyarəsi, Hava Hücumundan müdafiə bölüyü, texniki və köməkçi bölüklər.
Hərbi dəniz qüvvələri - 3 raket qayığı, 3 patrul kateri, 2 amfibiya, 2 desant kateri, 17 kiçik çay qayığı.
Bundan başqa, Britaniya ordusunun veteranlarından ibarət ehtiyat qurklar bölüyü var. Sultanı və neft obyektlərini qorumaq vəzifəsini yerinə yetirirlər. Onlar Bruney Daxili İşlər Nazirliyinin tabeliyindədirlər.
NGC 1034
NGC 1034 - Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. I tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Sapporo Universiteti
Sapporo Universiteti — Yaponiyanın Sapporo şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.
Tarixi
Universitetin əsası 1967-ci ildə qoyulmuşdur.
Samuel Hantinqton
Samuel Hantinqton — məşhur amerikalı sosioloq və politoloq, müqayisəli politologiya və avtoritarizmdən demokratiyaya keçid prblemləri üzrə tanınmış mütəxəssis.
1996-cı ildə yayımladığı "Sivilizasiyaların toqquşması və dünya nizamının yenidən qurulması" əsərində sivilizasiyaların etnomədəni prinsiplər əsasında qarşıdurması konsepsiyasını irəli sürmüşdür. Bundan əlavə, o çoxsaylı tədqiqat işlərinin, o cümlədən "Üçüncü dalğa: XX əsrin sonunda demokratikləşmə" (1991) və "Biz kimik? Amerika milli kimliyinə çağırışlar" adlı məşhur əsərlərin müəllifi, "Foreign Policy" jurnalının həmtəsisçisi və Harvard Universitetinin strateji araşdırmalar institutunun direktoru olmuşdur.
24 dekabr 2008-ci ildə 81 yaşında Massaçusets ştatındakı Martas-Vinyard qəsəbəsində dünyasını dəyişib.
İdeyaları
Hantinqtonun araşdırmalarının əsas problemlərindən biri, onun sosial-iqtisadi modernləşmədən ayırdığı siyasi inkişafdır. Amerikalı alim institutlaşmanı siyasi inkişafın əsas göstəricisi kimi görürdü. "Dəyişən cəmiyyətlərdə siyasi quruluş 1968" adlı əsəri bu problemlərə həsr olunmuşdu. "Üçüncü dalğa: XX əsrin sonunda demokratikləşmə" (1991) adlı kitabında Hantinqton 70-ci illərin sonu və 80-ci illərdə bir çox ölkələrdəki demokratiyaya keçişi demokratikləşmənin qlobal prosesi olaraq dəyərləndirirdi. Bununla bərabər, o, bəzi ölkələrin geriyə, avtoritar rejimlərə dönüşünü istisna etmirdi. Lakin təkamülün ümumi gedişi, onun fikrincə, demokratiya yolunu seçmiş ölkələrin sayının durmadan artması istiqamətindədir.
Duqlas Kouplend
Duqlas Kouplend 30 dekabr 1961-ci ildə NATO-nun Almaniyadakı bazasında anadan olub. Lakin uşaqlıq, gənclik dövrünün çox hissəsini sonralar İncəsənət və Dizayn Kollecini bitirdiyi Vankover şəhərində keçirib. yazıçının karyerası öz dövrünün gəncliyini əks etdirəsi sənədli hekayə üçün aldığı 22.500 dollar məbləğində avansdan başlayıb. Sənədli hekayənin əvəzinə Kouplend "İks nəsli" romanını yazdı. Kitabda üç uğursuz adamın taleyini əks etdirən haşiyəli estetikaya incə müşahidələr qatılıb. 1995-ci ildə "Tezləşdirilmiş zaman üçün nağıllar" başlığı altında işıq üzü görən kitab 400 min tirajla satılmışdı. Şöhrət qazanıb dildən-dilə düşdükcə ayin mətnlərini xatırladan roman sənət hadisəsinə, kitabın başlığı isə gənclik mədəniyyətində yeni eranın adına çevrildi.
Dizə (Ordubad)
Dizə — Azərbaycan Respublikası Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ordubad rayonunda bir kənd.
Vənənd bələdiyyəsinin tərkibindədir. Rayonun mərkəzindən 18 km şimal-qərbdə, Ordubad-Unus avtmobil yolunun kənarında yerləşir. Əhali bağçılıq, tərəvəzçilik və əkinçilik lə məşğuldurlar.
Toponimikası
Zəngəzur silsiləsinin ətəyindədir. Keçmiş adı Cəfərxan Dizəsi olmuşdur; Bir çox coğrafi adlarının əsasını təşkil edən dizə sözü qədim İran dillərində "divar,  hasar", "möhkəmləndirilmiş şəhər", "qala divarı", "qala", "istehkam" mənalarında, bir sıra türk dillərinə, o cümlədən Azərb. dilinə keçərək "kənd" mənasında işlənir. Oykonimlərə əlavə edilən baş, Kələntər, qoşa, Kərimqulu, Oruc və s. komponentlər həmin yaşayış məntəqələrini bir-birindən fərqləndirməyə, coğrafi mövqelərini müəyyənləşdirməyə və vaxtilə kimə mənsub olduğunu göstərməyə xidmət edir.
Tarixi
Ordubad rayonunun Vənənd inzibati ərazi vahidində kənd. Zəngəzur silsiləsinin ətəyindədir. Keçmiş adı Cəfərxan Dizəsi olmuşdur.
Əhalisi
Əhalisi 360 nəfərdir.
Renod Blank
Renod Blank (3 yanvar 1991) — İsveçrəli peşəkar kişi BMX velosipedçisi. Renod Blank İsveçrəni beynəlxalq yarışlarda təmsil edir.
Karyerası
Renod Blank 2015 UCI BMX Dünya Çempionatında 1 km zaman yarışında iştirak etmişdir. O, Belçikada baş tutan yarışlarda 32.265 saniyəlik nəticəsi ilə 26-cı yeri tutdu.
Argentinanın dövlət quruluşu
Argentinanın dövlət quruluşu - 1853-cü ildə qəbul edilmiş Konstitusiyaya əsasən hüquqi-siyasi, inzibati, iqtisadi və ictimai münasibətlər sistemi.
Dövlət quruluşu
Məhdud hakimiyyətli prezident idarəetmə üsuluna malik Respublikadır. Milli bayram günü olan Müstəqillik Günü 1816-cı il 11 noyabr tarixindən qeyd olunur. Ölkə Konstitusiyası 1853-cü ildən (1860, 1898, 1957, 1994-cü illərdə edilmiş düzəlişlərlə) qüvvədədir.
İnzibati ərazi bölgüsü
23 əyalətə (Korrientes, Santa-Krus, Mendosa, Kordova, Santa-Fe, Katamarka, Rio-Neqro, Sanxuan, Salta və s.) və 1 muxtar paytaxt dairəyə (Buenos-Ayres) bölünür.
Dövlət başçısı
Ölkə Prezidenti dövlət və hökumət başçısıdır və təyin etdiyi Nazirlər Kabinetinə rəhbərlik edir (Kabinetin başçısı 10 dekabr 2011-ci ildən Xuan Manuel Abal Medinadır). Prezident ümumxalq səsverməsi yolu ilə iki dəfədən çox olmamaq şərti ilə 4 il müddətinə seçilir. Senatın (Parlamentin Yuxarı Palatası) sədri ölkənin vitse-prezidenti sayılır.
Hökumət üzvlərinin və Ali Məhkəmənin hakimlərinin təyin və yaxud azad edilməsi, qanunların imzalanması və dərc edilməsi, beynəlxalq müqavilə və sazişlərin imzalanması, silahlı qüvvələrin ali baş komandanı olaraq fövqəladə və müharibə vəziyyətinin tətbiqi, amnistiya verilməsi və s. mühüm məsələlər dövlət başçısının səlahiyyətlərinə aiddir.
Hazırkı, 55-ci ölkə Prezidenti 10 dekabr 2007-ci ildən etibarən Qələbə Uğrunda Cəbhənin lideri Kristina Fernandes de Kirşnerdir (23 oktyabr 2011-ci ildə keçirilmiş son prezident seçkilərində xanım Kirşner 54.11 % səs toplayaraq yenidən dövlət başçısı seçilmişdir).
Ali qanunverici hakimiyyət
Qanunvericilik fəaliyyəti ilə yanaşı, Konqres dövlət büdcəsinin təsdiqi, vergilərin müəyyən edilməsi, beynəlxalq müqavilələrin ratifikasiyası və s. məsələlər üzrə səlahiyyətlidir.
2011-ci ilin oktyabrında hər iki palataya keçirilmiş son seçkilərin nəticəsində Milli Konqresdə yer almış ölkənin əsas siyasi partiyaları:
Məhkəmə hakimiyyəti
Magistratura Şurasının təqdimatı və Senatın razılığı ilə Prezident tərəfindən təyin edilən 9 hakimin yer aldığı Ali Məhkəmə tərəfindən həyata keçirilir.
Ölkədə federal məhkəmələrlə yanaşı, ixtisaslaşmış və əyalət məhkəmələri də fəaliyyət göstərir.
Murad Əliyev (boksçu)
Murad Əliyev (31 iyul 1995, Moskva, Rusiya) — 91 kq-dan yuxarı çəki dərəcəsində çıxış edən Azərbaycan əsilli Fransa boksçusu.
Həyatı
Murad Əliyev 31 iyul 1995-ci ildə Moskvada azərbaycanlı ailəsində anadan olub. 6 yaşından Fransada yaşayır. Atası Bərdəli, anası isə Ağdamlıdır.
2019-cu ildə Fransa yığmasının heyətində Minskdə keçirilmiş II Avropa Oyunlarında gümüş medal qazanıb.
Dırnıs
Dırnıs — Azərbaycan Respublikası Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ordubad rayonunda bir kənd.
Dırnıs Ordubad rayonu nun eyniadlı inzibati ərazi vahidində kənd. Vənənd çayının (Arazın qolu) sahilində, Zəngəzur silsiləsi nin ətəyindədir. XIX əsrə aid ədəbiyyatda Dernis variantında qeydə alınmışdır. Oykonim ərəb dilindəki der/deyr (məbəd, monastır) və naus (zərdüşti qəbirləri üstündə tikili) komponentlərinin birləşməsi kimi izah olunur. Əslində, oykonim rayonun ərazisindəki Qapıcıq adlı dağ aşırımı ilə bağlı yaranmış çox qədim dil vahididir. Bir çox qədim dillərdə dura (yunan), duar (gürcü və osetin), dvaras (hind), drunk (qədim fars) və s. sözlər "qapı", "qapılar", "dağ kecidi" mənalarında işlənmişdir. .
Tarixi
Dırnıs kəndi Ordubad rayonunun,habelə,bütün Naxçıvan diyarının ən gözəl kəndlərindən biridir. Bura çox qədimdən insan məskəni olmuşdur.Yaşı min ildən artıq olan bu kənddə türkdilli Alban tayfaları yaşamışdır. Təəssüf ki,kəndin yerləşdiyi coğrafi mövqe elədir ki, tarixi mənbələrdə bu kənd haqqında məlumat çox azdır. Çünki kəənd həm əsas ticarət yollarından kənarda, həm də geosiyasi cəhətdən az əhəmiyyətli nöqtədə yerləşir.
Dırnıs sözünə yaşı 150-160 il olan mənbələrdə rast gəlirik.Amma bu bir həqiqətdir ki,yerli əhalinin İranla əlaqəsi çox güclü olmuşdur. İstər XVII-XVIII əsrlərdə İrandan köçürmələr, istərsə də yerli adamların Arazı keçərək ən yaxın ticarət yeri kimi İranı-Cənubi Azərbaycanı seçməsi burada fars təsirinin güclü olmasına səbəb olmuşdur.Dırnıs sözünün etimoloji mənasının farsca yozumu da bununla əlaqədardır. Lakin, Dırnıs sözünün birinci hissəsinin Dır-tır-tor,dor-dör kəlmələrinin tarixi fonetik dəyişmə keçirdikdən sonra meydana gəldiyini asanlıqla sübut etmək olur.Bu kəlmələr qədim türk sözü olub yuxarı,dağ,təpə mənalarında işlənmişdir.Dırnısın yuxarı hissəsinin “Dör” məhəlləsi adlanması da fikrimizi təsdiq edir.Çox güman ki,Dər-qapı,Nist-yox sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlmişdir.Dərnist,qapısı yox mənasını verir ki,kəndin coğrafi mövqeyi də bunu təsdiq edir.
Kənd əvvəllər 2 məhəllədən ibarət olmuşdur: yuxarı və aşağı məhəllə. Bunu deməyə yuxarı məhəllənin daha köhnə olması da əsas verir.Çünki burada məskunlaşmış insanların dağın döşündə özlərinə ev tikmişlər ki,bunun da bir neçə səbəbi vardır: 1.Sel sularından uzaq olmaq; 2.Dağın döşünün quru (rütubətsiz) olduğu üçün sağlamlığa xeyirliliyi; 3.Münbit torpaqları tikililərlə korlamamaq; 4.Dağ döşünün qışda isti,yayda sərin olması.
Zaman keçdikcə,əhali artdıqca kənd enişə doğru genişlənməyə başlamış və beləliklə,indiki Dərə məhəlləsi,Çimən məhəlləsi,Uzanar məhəlləsi,Aşağı məhlə və Oxmar məhlələri meydana gəlmişdir.
Kəndin ərazisindəki qəbiristanlıqda orta əsrlərə aid qəbirüstü daş qoç heykəlləri olmuşdur".''
Mədəniyyəti
Kənddə orta məktəb, kitabxana, mədəniyyət evi, tibb məntəqəsi, rabitə şöbəsi, avtomat telefon stansiyası, məscid var.
Coğrafiyası və iqlimi
Dırnıs kəndi bu gün: ''"Eyniadlı bələdiyyənin mərkəzidir. Rayon mərkəzindən 29 km şimal şərqdə,Ordubad- Unus avtomobil yolunun kənarında,Vənənd çayının sahilində,Zəngəzur silsiləsinin ətəyindədir.
Dırnıs Xeyriyyə Cəmiyyeti
1.Afiyəddin Məmmədov
2.Qərib Allahverdiyev
3.Səfər Hüseynov
Abbas Qəhrəmanov
Abbas Qəhrəmanov (tam adı: Abbas Əhməd oğlu Qəhrəmanov; ) — Azərbaycan aktyoru.
Həyatı
Abbas Qəhrəmanov 24 iyul 1960-cı ildə İrəvan şəhərində anadan olmuşdur. Əməkdar artist 1981-ci ildə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun Dram və kino aktyoru fakültəsini bitirmişdir.
Fəaliyyəti
O, burada Mərvan (B.Vahabzadə "Fəryad"), Qoşqar (K.Kərimov "Cəzasız günah"), Rasim (Q.Rəsulov "Cahargah fantaziyası"), Aparıcı ("Məlik Məmməd" nağılı), Rasim (Ş.Qurbanov "Əcəb işə düşdük"), Ər (R.Akutaqava "Müəmmalı bir qətlin üç versiyası"), Məmmədxan (İ.Əfəndiyev "Hökmdar və qızı"), İsgəndərzadə(Elçin "Ah Paris,Paris…"), Şöklü Məlik (N.Xəzri "Burla xatun"), Aşpaz("Kuraj və uşaqları"), Sahil ("Köhnə ev", Ə.Əmirli), Aparıcı ("Şıltaq Şahzadənin nağılı"), Andronik ("Hələ "sevirəm" deməmişdilər…" R. Novruz), Torvald Helmer (B.Brext "Oyuncaq ev" H.İbsen), Xondulu, Rəşid (İ.Şıxlı "Ölüləri qəbristanlıqda basdırın"), Durmişxan (O.İoseli "Kaş araba aşmayaydı"), Serjant Trotter (A.Kristin "Tələ"), Dövran (H.Mirələmov Vəsiyyət"), Şah Qacar (Ə.Əmirli "Şah Qacar") və s. tamaşalarda müxtəlif rollar ifa etmişdir.
Pyatiqorsk
Pyatiqorsk — (türk dillərində - Beş dağ) - Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər Stavropol diyarına daxildir
Tarixi
Müasir Pyatiqorsk Stavripol ölkəsində məşhur kurort şəhəridir; Kuma çayınin qolları üzərində, Maşukun ətəklərində yerləşir. Şəhərin bu günkü adı Pyatiqorsk onun əsil adı olan Beş dağ toponiminin rus dilinə tərcüməsi ilə meydana gəlmişdir. Belə ki, məntəqənin öz adını götürdüyü Beştau (hünd. 1402 m.) dağ silsiləsi Maşuk, Keçəl dağ, Kızıl Kurqan, Yutsa və Beş tau dağlarından ibarətdir. 1334-cü ildə bu ərazilərdə olmuş ərəb səyyahı İbn Bəttutə "Biş daq" deyə müasir Pyatiqorsk yerləşən qədim məntəqədən bəhs edir. Rusların XVI əsrdə Qafqazla ilk tanışlığında Beş Daq onların da diqqətini cəlb etmişdir. Hələ 1627-ci ildə tərtib olunmuş Böyük Çertyoj kitabında Beş Dağ ərazilərində müalicəvi isti suların oldu]u göstərilir.1. Pyatiqorskın kurort şəhəri kimi tarixi isə 1803-cü ildə başlayır. 1773-cü ildə rus alimi Qoldenştedt "icti dağ" adlandırdığı Maşuk dağının yamaclarındakı müalicəvi isti kükürdlü suları tədqiq edir. 1774-cü ildə Küçük Qaynarca sülhü şərtlərinə görə Kabarda ölkəsi (Kabarday) Beş Dağ diyarı ilə birlikdə Rusiyaya verildi.2. Dərhal ruslar tərəfindən Suvorovun rəhbərliyi altında 1780-cı ildə Maşukun ətrafında hərbi qala tikildi. Bundan sonra Suvorov Kum (indi Podkumok) çayının üstündə Azov- Mozdok möhkəmlənmiş hərbi xəttində Konstantinoqor ("Konstantin dağı") qalasın; inşa edildi. Tezliklə burada hərbi qüvvələr yerləşdirilən əsgəri slaboda salındı. 1793-cü ildə məşhur səyyah Pallas bu yerləri ziyarət etdi; döyüşlərdə yaralanmış əsgərlərin Beş Dağ sularında çimib sağaldıqlarının şahidi oldu. XIX əsrin ilk çağlarından müalicə və istirahət üçün Rusiyadan axın-axın adamlar gəlməyə başlayır. Onlarla bir sırada buraya köçüb yerləşən ruslar evlər tikib həmişəlik bu cənnət diyarda məskunlaşır. Ruslar məntəqəni sadəcə Qoryaçavodsk "İsti Su" adlandırırdılar. 1822-ci ildə İtaliyadan memaların dəvət olunur və bununla gözəl və planlı bir kurort şəhərinin inkişafı başlanır. Ədirnə sülhündən sonra (1829) baş komandan Paskeviç yeni şəhərin Pyatiqorsk adlandırılmasına əmr verir. 1875-ci ildə Rostov-Vladiqafqaz dəmiryolunun çəkilişi ilə əlaqədar adamların buraya axını daha da güclənir. Pyatiqorsk dəbdə olan kurort şəhərlərindən olmuşdu; Puşkin, Lermontov, Qlinka, Bestujev-Marlinski, Tolstoy,Çexov bu yerlərdə dincəlmiş; Tolstoy bu yerlərin tarixi ilə səsləşən "Kazaklar" əsərini bu şəhərdə yazmışdır
Hüseyn Avni Qarslıoğlu
Hüseyn Avni Qarslıoğlu — Türkiyə diplomatı, Türkiyənin Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri.
Həyatı
Hüseyn Avni Qarslıoğlu 15 noyabr 1956-cı ildə Yozğadda dünyaya gəlib. Ankara Cümhuriyyət Litseyi və Ankara Universitetinin siyasi bilgilər fakültəsinin beynəlxalq əlaqələr bölümünü bitirdikdən sonra 1982-ci ildə Xarici İşlər Nazirliyində işləyib. 1982-ci ildə İstihbarat və Araşdırma Dairəsində məmur olub, 1992-ci ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Nyu-Yorkdakı daimi təmsilçiliyində işləyib, 1998-ci ildə Oslo səfirliyində müştərək olaraq işləyib və 2001-ci ildə Batum Baş Konsuluğu vəzifəsinə qədər yüksəlib. Qarslıoğlu 2004-cü ildə mərkəzə dönüb. Evlidir və iki övladı var. Alman və ingilis dillərini bilir. Daha sonra Türkiyənin Azərbaycandakı səfiri təyin olunmuşdur.
Yakobus Qolius
Yakobus Qolius(Jacobus Golius,, Jacob Gohl, Iacobo Golio, doğ. 1596, Haaqa — öl. 28 sentyabr 1667, Leyden) — Niderland şərqşünası, riyaziyyatçısı, astronom və səyyahı.
Həyatı
Yakobus Qolius 1596-cı ildə Laheydə doğuldu. Təhsilinə ilahiyat, fəlsəfə, tibb və riyaziyyat sahələrində başladı; ancaq daha sonra müəllimi Tomas Erpeniusun (van Erpe) təsiriylə ərəbşünaslığa yönəldi. Hollandiyanın İslam və Ərəb dünyası araşdırmalarında son zamanlara qədər yerini qoruyan ön səflərdəki mövqeyi, XVII əsrdə Leyden şəhərində fəaliyət göstərən bu iki önəmli şərqşünas ilə başlamış və inkişaf etmişdir. Qolius, müsəlman ölkələrinə heç səyahət etməmiş olan müəlliminin əksinə gənc yaşda İslam aləmiylə təmasa keçdi və 1622-ci ildə Mərakeşə göndərilən bir elçilik həyətinə qatılaraq o dönəmdə bu ölkə xarici ticarətinin mərkəzi olan Asfa (Safi) limanına getdi, 1624-cü ilə qədər orada qaldı. Bu müddət içində Ərəbcəsini təkmilləşdirmə, Mərakeşin tarixini incələmə və əlyazma kitab toplama imkanı tapdı. Ayrıca burada Erpeniusun tövsiyəsiylə hər cür yerli məhsulun adlarının siyahısını tutdu; bundan məqsəd şübhəsiz eyni zamanda Hollandiyanın ticarətinə xidmət etmək idi.
Mərakeşdən Leydenə döndüyündə (1624) o il ölən müəlliminin yerinə Ərəb dili profesorluğu vəzifəsinə gətirilən Qolius, bir il sonra Leyden Universiteti tərəfindən əlyazma kitab satın almaq üzrə Şərq ölkələrinə göndərildi. Dörd ildən arqıq sürən bu səyahəti sırasında bir yarım il Hələbdə qaldı. Ardından Antakiyanı və Suriyanın digər şəhərlərini ziyarət edərək 1623-cü ildə səfəvilərin əlinə keçmiş olan Bağdadı qurtarmaq məqsədiylə İraqa doğru irəliləyən Osmanlı ordusuna qatıldı və daha sonra da Anadoluya keçərək İstanbula çatdı. Oradan bərabərində 250 qədər nadir əlyazma əsər olduğu halda ölkəsinə döndüyündə ona köhnə vəzifəsi ilə yanaşı riyaziyyat profesorluğu da verildi və bu vəzifələrini ölümünə qədər (28 sentyabr 1667) apardı.
Clerodendrum speciosissimum
(Clerodendrum speciosissimum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Threnetes niger
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Ryuci Miçiki
(d. 25 avqust 1973) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 4 oyun keçirib.
Süleyman Kərimov
Süleyman Kərimov — Rusiya parlamentində təmsil olunan qafqazlı milyarderdir. O, Rusiyanın ən varlı və nüfuzlu şəxslərindən biri hesab olunur. Milliyətcə ləzgidir. 1998-ci ildən "Nafta-Moskva" kompaniyasının sahibi olan Süleyman Kərimov "Forbes" dərgisinin versiyasına əsasən milyonçuların reytinq cədvəlində 217-ci yerdə gedir.
Həyatı
Süleyman Kərimov 1966-cı ildə Dərbənddə dünyaya gəlib. Uşaq yaşlarından dzü-doya və ağır çəki daşlarını qaldırmaq üzrə çoxnövçülüyə maraq göstərib. Orta məktəbi qızıl medalla bitirdikdən sonra dəqiq elmlər və riyaziyyata maraq onu Dağıstan Politexnik İnstitutuna gətirib. Sonradan Sovet Ordusu sıralarında strateji təyinatlı raket qoşunlarında hərbi xidmət çəkib. Əsgərliyini başa vurduqdan sonra "Eltov" elektron zavoduna iqtisadçı kimi işə düzəlib. Qısa zaman ərzində özünü istedadlı mütəxəssis kimi təsdiq edən S.Kərimovu sonra baş direktorun iqtisadi məsələlər üzrə məsləhətçisi təyin edirlər. SSRİ-nin süqutundan sonra elektron avadanlıqları istehsal edən zavodlar arasında müxtəlif formalı maliyyə problemləri yaranmışdı. Bu çətinlikləri aradan qaldırmaq üçün o illər Federal sənaye bankı yaradılır. 1993-cü ildə Moskvaya gələn Süleyman Kərimov "Eltov" müəssisəsinin maraqlarını bu bankda təmsil etməyə başlayır. Mənim nəslimdən olan insanlar total hiperinflyasiya və defolt dövrünü yaxşı xatırlayırlar. Elə bu dövrdə elektron zavodlar Federal sənaye bankının nəzarətindən çıxmağa başlayır. Və o zaman Süleyman Kərimov müstəqillik əldə edən zavodların səhmlərini satın almağa başlayır. Bu müəssisələrin nəzarət paketlərini əlində cəmləşdirməsi S.Kərimov üçün böyük biznesə aparan yolda sıçrayış nöqtəsi olur.
1999-cu ildə Süleyman Kərimov Beynəlxalq Korporasiya İnstitutunun vitse-prezidenti olur. Bu, onun uğurlu maliyyə və idarəçilik fəaliyyətinə verilən yüksək qiymət idi. S.Kərimovun növbəti zirvəsi "Nafta-Moskva" neft-reyder kompaniyasının əldə edilməsi oldu. Bu şirkət "Soyuznefteksport"un varisi idi. Buna paralel olaraq S.Kərimov 1993-cü ilin dekabrında Dövlət Dumasının deputatı seçilir. Ancaq bu yüksək kürsüyə seçilmək ona öz kapitalını artırmaqda maneə olmadı. 2004-cü ilin ortalarında nəhəng dövlət şirkətləri "Qazprom" və "Sberbank"ın səhmlərinin müəyyən faizini əldə etməsi nəticəsində o, kapitalını bir qədər də artırdı. Sonradan uğurla həyata keçirilən layihələr oliqarxın kapitalının nə az, nə çox 2 dəfə artmasına gətirib çıxardı.
2003-cü ildə Süleyman Kərimovu ikinci dəfə Rusiya Dövlət Dumasına deputat seçirlər. Bir il sonra isə "Nafta" Rusiyada qızıl və gümüş hasilatı üzrə aparıcı mövqelərdən birini tutan "Polimetal" kompaniyasını əldə edir. Qiymətli metalların dünya bazarlarında qiymətinin günü-gündən artması hasilatı rentabelli etməklə bərabər, təbii ki, gələcəkdə S.Kərimovun kapitalının artmasına öz töhfəsini verəcək. 2006-cı ildə S.Kərimov "Nafta-Moskva"nı investisiya korporasiyasına çevirir. Və sonra bu şirkət birbaşa investisiyalar fonduna çevrilir. Beləliklə, Süleyman Kərimovun biznesi onun savadı və bitib-tükənməyən iddiaları sayəsində günü-gündən inkişaf edir. Ötən il isə "Mosteleşəbəkə" və "Milli kabel şəbəkəsi" kompaniyaları onun nəzarətinə keçib.
Bütün bu biznes layihələrini həyata keçirən Süleyman Kərimov ölkə ictimaiyyəti qarşısında borcundan çıxmağı da unutmur. "Nafta-Moskva" kompaniyası Rusiya futbol ittifaqının və bu ölkənin sərbəst güləş üzrə milli yığma komandasının baş sponsorudur. Bundan əlavə şirkət məmnuniyyətlə xeyriyyəçilik tədbirlərində də iştirak edərək müxtəlif sosial tədbirlərin həyata keçirilməsinə iri məbləğdə vəsait ayırır. Hazırda "Forbes" dərgisinin məlumatına görə, S.Kərimovun var-dövləti 12,8 milyard dollar civarındadır. "İzvestiya" qəzeti isə 42 yaşlı oliqarxın kapitalının 17,5 milyard dollar olduğunu bildirir.
O, Londonda 60 milyon dollar dəyərində olan mülkün sahibidir. Onun Aralıq dənizi sahilindəki villasının və torpaq sahəsinin qiyməti isə deyilənlərə görə, 300 milyon avro civarındadır.
S.Kərimovun çoxsaylı tərəfdaşları onu istedadlı sahibkar və səxavətli, qonaqpərvər ev sahibi kimi xarakterizə edirlər. Tələbə yoldaşı ilə ailə quran S.Kərimovun iki övladı var.
Naxçıvan Beynəlxalq Hava Limanı
Naxçıvan Hava Limanı — Naxçıvan Muxtar Respublikasının eyni adlı şəhərinin hava limanıdır. Naxçıvan şəhərinin mərkəzindən 4 kilometr məsafədə yerləşir və ölkənin blokadada olan bu regionunun yeganə hava qapılarıdır.
Tarixi
Naxçıvan Hava Limanı tikintisinə 1974-cü il 31 oktyabrda başlanmış və 1976-cı ildə başa çatmışdır. O vaxt 3-cü dərəcəli təyyarələri (Yak-40, An-24 və onlara oxşar) qəbul etmişdir. Ancaq Bakı şəhərinə reyslər həyata keçirilirdi. Hava limanı 1990-cı illərin ikinci yarısında inkişaf etməyə başladı: Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ermənistan tərəfindən blokadaya alınması nəticəsində aviasiya nəqliyyat əlaqəsi üçün yeganə vasitə olmuşdur. Bu səbəbdən, 1992-ci ildə, həmin dövrdə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məclisinin (parlamentin) sədri olan Heydər Əliyev Naxçıvan Hava Limanının uçuş enmə zolağının yenidən qurulması təşəbbüsünü irəli sürdü və bu iş yerli mütəxəssislər cəlb olunmaqla qısa müddət ərzində həyata keçirildi. Uçuş enmə zolağının uzadılması nəticəsində hava limanı Tu-134 tipli təyyarələri qəbul etmək imkanı əldə etdi. 1995-ci ildə Naxçıvanda Tu-134 təyyarəsinin qəzası nəticəsində 52 nəfər həyatını itirmişdir. 2002-2004-cü illər ərzində yeni təyyarə vağzalı tikildi, 2004-cü ilin aprel ayında isə Naxçıvan Hava Limanı Beynəlxalq Hava Limanı statusunu qazandı. 2018-ci ildə Bakı, Gəncə (AZAL) və İstanbul-Atatürk (Türk Hava Yolları) istiqamətlərinə müntəzəm uçuşlar həyata keçirilir.
Texniki göstəriciləri
Hava limanının uçuş-enmə zolağının uzunluğu 3300 metr, örtüyün materialı isə betondandır. Hava limanı iki uçuş-enmə zolağına malikdir.
Hərbi aerodrom
2021-ci il mayın 10-da Naxçıvan Beynəlxalq Hava Limanında Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun hərbi aerodromunun açılışı olub. Hərbi aerodromun tikintisinə 2016-cı ildə başlanmışdı. Aerodromda Mi-24 və Mi-8 helikopterləri, həmçinin Su-25 hücum təyyarəsi yer alır.
Xarici keçidlər
http://www.airportnakhchivan.az/
NGC 98
NGC 98 - Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Feniks bürcü istiqamətində yerləşir. SBbc tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsi
Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsi
Tarixi
Dövlət avtomobil müfəttişliyi 1936-cı ildə keçmiş SSRİ-nin Xalq Komissarları Sovetinin qərarı ilə yaradılaraq, Daxili İşlər Xalq Komissarlığının tabeçiliyinə verilmişdir. Bundan əvvəl müfəttişliyin fəaliyyəti, avtomobil nəqliyyatı və şose yolları idarəsinin mülki formada olan əməkdaşları tərəfindən aparılırdı.
Dövlət avtomobil müfəttişliyinin əsas vəzifəsi ilk növbədə yol hərəkətində nizam-intizam yaratmaq, yol-nəqliyyat hadisələrinin qarşısını almaq, nəqliyyat vasitələrinin qeydiyyatını aparmaq idi. Respublikanın rayonlararası, kənd və qəsəbələri birləşdirən yolların örtüyü bərkidilməmişdi.
1936-cı ildən başlayaraq "Küçə hərəkəti qaydaları" Şəhər və Vilayət Zətmətkeş Deputatları Sovetlərinin qərarlarına əsasən tərtib olunurdu. Bu səbəbdən də yerli qaydalar bir-birlərindən fərqlənirdi.
1941–1942-ci illərdə isə Respublika Dövlət Avtomobil Müfəttişliyininə Əhliman Hüseynov rəhbərlik etmiş, 1942–47-ci illərdə Bakı şəhərinin hərbi komendantı olmuşdur.
1957-ci ildə yeni redaksiyada "Yol hərəkəti qaydaları" təsdiq olundu.
1960-cı ildə "Küçə hərəkəti qaydaları" bir daha dəyişdirilərək "SSRİ-nin küçə və yollarında hərəkət qaydaları" təsdiq olundu. Bu qaydalar əvvəlkilərdən fərqli olaraq SSRİ ərazisi üçün vahid normativ sənəd oldu.
Respublika Dövlət Avtomobil Müfəttişliyini indiki fəvvarələr meydanının yaxınlığında, müxtəlif ticarət obyektlərinin, yaşayış binalarının əhatəsində ikimərtəbəli binanın birinci mərtəbəsində yerləşirdi və otaqların sayı 10-dan artıq olmazdı.
D.Kondakov, Nüsrət Bağırov, Xəyyam Mahmudov, Fətulla Hüseynov, Rizvan Nəcəfov Respublika Dövlət Avtomobil Müfəttişliyinə, Maksim Lyaşenko, Cəfər Bağırbəyov, İsmayıl Cabbarov, Arif Seyidbəyov, Mirrəsul Rəsulov, Ramiz Abbasov Bakı şəhər Dövlət Avtomobil Müfəttişliyinə rəhbərlik etmişlər.
1970-ci illərə qədər Bakı şəhərində küçə hərəkətini nizamlayan divizion fəaliyyət göstərirdi. Divizion "Azərbaycan qadını" heykəlinin yanında birmərtəbəli yararsız binada yerləşirdi. Divizion əməkdaşları əsasən sıravi heyətdən ibarət olub, gediş-gəlişin intensiv olduğu yol ayrıclarının bilavasitə mərkəzində hərəkət əl ilə ağ-qara zolaqlı jezl ilə nizamlayırdılar.
Daha sonra adı çəkilən divizion ləğv edildi. Divizionun bazasında Bakı şəhərində ƿlahiddə yol-patrul divizionu, daha sonralar Yol Polisi Alayı və belə struktur dəyişiklərinə uyğun müvafiq olaraq Respublika Dövlət Avtomobil Müfəttişliyinin tabeçiliyində olan divizion və nəhayət, hal-hazırda fəaliyyət göstərən Yol Polisii Alayı yaradıldı.
Bakı şəhəri Dövlət Avtomobil Müfəttişliyi vaxtı ilə Qoqol küçəsi 41-də, Bakı şəhəri BPİ-nin binasının yanında bir mərtəbəli binada fəaliyyət göstərirdi.
1970-ci ildə Bakı şəhərində nizamlayıcı texniki vasitələrin hazırlanması, quraşdırılması, xidmət olunması barədə xüsusiləşdirilmiş vahid bir təşkilat, "Siqnal" İstehsal Layihə İdarəsi yarandı.
1973-cü ildən başlayaraq və bir qayda olaraq, hər həftənin birinci günləri Dövlət Avtomobil Müfəttişliyinin əməkdaşları tərəfindən televiziya vasitəsi ilə "Dövlət Avtomobil Müfəttişliyinin məlumatı" verilişi apırılır.
İrrasionalizm
İrrasionalizm — zəkanın, təfəkkürün idraki imkanlarının məhdudluğunu israrı və intuisiyanın, hissin, instinktin əsas amillərdən sayılmasıdır. İrrasional bilik və irrasional idrak məsələləri bəzi alimlər tərəfindən müxtəlif kontekslərdə verilsə də, ayrıca tədqiqat obyekti kimi öyrənilməmişdir. Məlum elmi ədəbiyatda irrasional idrakın mahiyyəti və strukturunu xüsusi mövzu kimi nisbətən geniş təhlil edən hər hansı bir tədqiqat əsəri demək olar ki, yoxdur. İrrasional bilik problemi, İrrasional idrak fenomeni, Orta əsr Qərb və Şərq fəlsəfə təfəkkürünün inkişaf qanunauyğunluqları kontekstində irrasional təfəkkürun genişlənməsi deməkdir. Qərb və Şərq fəlsəfə tarixində irrasional idrakın spesifik cəhətlərinin ziddiyyəti daha qabarıq şəkildə önə çıxarılır.
Şalğam-turp
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Psedax
Psedax (Доьлака, Долакоа) - İnquşetiya Respublikasının Malqobek rayonunda yerləşən kənd.
Coğrafiya
Kənd Malqobek rayonunun qərb hissəsində və MalQobek şəhərinin rayon mərkəzindən cənubda, İnquşetiyanın paytaxtı Maqas şəhərindən şimal-qərbdə düz bir xəttdə 35 km məsafədə yerləşir. Şimal-şərqdə Psedax Saqopşi kəndinə, qərbdə İnarki kəndinə, cənub-şərqdə ən yaxın yaşayış məntəqəsi Qeyrbek-Yurt, cənub-qərbdə isə Batako (Şimali Osetiya) ilə həmsərhəddir.
Kənd Sunjenski silsiləsinin şimal ətəyində, dağətəyi zonada yerləşir. Musakay zirvəsi kəndin cənubunda (872.5 m), cənub-şərqində Babalo dağı (818.1 m) yüksəlir. Kənddəki təpəlik ərazilərində dəniz səviyyəsindən mütləq hündürlüyü 420-540 metr arasında dəyişir. Hidroqrafik şəbəkə Musakay dağının şimal yamacında başlayan və kənddən axan kiçik Psedax ​​çayı ilə təmsil olunur. Qərbdə, Sunjenski silsiləsinin şimal yamacında Joronka çayı axır.
İqlimi orta dərəcədə soyuq rütubətlidir. Hava temperaturunun iyulun orta aylıq amplitudası + 21.7 ° C, yanvarda −3.5 ° C arasında dəyişir. Orta illik yağıntının miqdarı 677 mm-dir. Ən çox yağıntı aprel-avqust ayları arasında düşür.
Tarix
Kənd 1820-ci ildə Kiçik Kabarda ərazisində qurulmuşdur. 1860-cı illərdə ərazi Kiçik Kabarda Bekoviçi-Çərkəz şahzadələrindən geri alındı ​​və Nazran cəmiyyətinə verildi.
Kəndin adının etimologiyasına gəldikdə, Psedax kabardin dilindəki "gözəl su / çay" mənasını verən Pudaçe sözünün təhrif olunmuş halıdır.
1926-cı ildə kənd İnquş Muxtar Vilayətinin Açalukovski rayonunun mərkəzi və eyni zamanda Psedaxdan əlavə kənd təsərrüfatını da əhatə edən Psedax Kənd Sovetinin mərkəzi idi: Şərqi Sovetski, Doxolber, Qərbi Sovetski, Mazaevski, 1920-1921-ci illərdə yaranmışdır. Kəndin özündə 344 ev (325 kəndli və 19 kəndli olmayan), 1802 nəfər yaşayırdı (884 kişi və 918 qadın).
1944-cü ilə qədər kənd Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Psedax bölgəsinin inzibati mərkəzi idi. 1944-cü ildə çeçenlərin və inquşların deportasiyasından və Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının ləğv edilməsindən sonra Psedax kəndi Alanski adlandırıldı. 1957-ci ildə Çeçen-Inguş Muxtar Sovet Sosialist Respublikası bərpa edildikdən sonra kənd əvvəlki adı - Psedaha qaytarıldı.
Psedax ​​kəndinin yaxınlığında 1 sentyabr 2004-cü ildə Beslan şəhərində 1 nömrəli məktəbi ələ keçirən terrorçuların düşərgəsi var idi. .
Daniel Franks
Daniel Franks (2 oktyabr 1993) — Yeni Zelandiyalı peşəkar kişi BMX velosipedçisi. Daniel Franks Yeni Zelandiyanı beynəlxalq yarışlarda təmsil edir.
Karyerası
Daniel Franks 2015 UCI BMX Dünya Çempionatında 1 km zaman yarışında iştirak etmişdir. O, Belçikada baş tutan yarışlarda 32.251 saniyəlik nəticəsi ilə 25-ci yeri tutdu.
Üç meymun (buddizm simvolu)
thumb| «Üç meymun», [[Nikko, Yaponiya (YUNESKO "Ümümdünya irsi")]] Üç meymun (, sandzaru və ya 三匹の猿, sambiki no saru — «üç meymun») — buddizm simvollarını əks etdirən üç meymunun təsviri. «Əgər mən şəri görmürəmsə, onun haqqında eşitmirəmsə və danışmıramsa deməli ondan müdafiə olunmuşam» — Şər haqqında ideya - «görməzlik» (見ざる mi-dzaru), «eşitməzlik» (聞かざる kika-dzaru) və «danışmazlıq» (言わざる iva-dzaru).
Mənbə
Bu şəkilli atalar sözünü məhşulaşdıran mənbə Nikko, Yaponiya da məşhur Tōshō-gū məbədinin qapısı üzərində 17-ci əsrdən qalma bir oymadir. Toshogu Məbədi üzərindəki oymalar Hidari Jingoro tərəfindən həkk olunub, və insan ömrünü təsvir etmək üçün meymundan istifadə edərək, Konfutsinin Davranış Kodu ilə əlaqəli olduğu güman edilir. Ümumi 8 panel mövcuddur və 3 ağıllı meymunun təsviri şəkli 2-ci paneldədir. Bununla beləç bu fəlsəfənin, ilk dəfə Yaponiyaya Çindən 8-ci əsrdə (in Nara Dövrü ) Tendai - Buddist əfsanəsi ilə gəldiyi ehtimal edilir.
Bu figurların təriqətin 3 prinsipini təmsil etdiyi güman edilir.
Clerodendrum glabrum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Takase çayı
— Yaponiyanın Kioto şəhərində yerləşən kanal. Nico-Kiyamaçidə başlayır, Kiyamaçı küçəsi boyunca axır və Fuşimi limanında Uci gölü ilə görüşür. Yolda Takase çayı Komo çayı ilə kəsişir. Müasir gündə çayın cənub hissəsi Kamo çayı ilə əlaqələnmir.
Tarix
Kanal Edo dövründə, 1611-ci ildə Suminokura Ryoy tərəfindən Kiotonun mərkəzində müxtəlif məhsulları və resursları daşımaq üçün qazdırmışdır. Kanal şəhər iqtisadiyyatına böyük töhfə vermişdir.
Xarici keçidlər
35.01233°N, 135.76999°W (Takaseqava İçino-Funairi, 高瀬川一之船入, Yaponiya milli memorialı, Nico-Kiyamaçi) 34.97319°N, 135.76444°W (Takase çayı Kamo çayına tökülür) 34.92147°N, 135.75346°W (Şin-Takase çayı Uci çayına tökülür)
Zaur Kantemirov
Zaur İslam oğlu Kantemirov — Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı (1992), qrafika, plakat, rəngkarlıq, monumental sənət, sənaye dizaynı, fotoqrafiya sahələrində böyük uğurlar qazanmış müasir Azərbaycan rəssamıdır.
Həyatı
Zaur İslam oğlu Kantemirov 1942-ci il avqust ayının 28-də Bakıda dünyaya gəlib. O, M. Əliyev adına Dövlət İncəsənət İnstitutunun məzunudur. Əməkdar rəssam çoxsaylı beynəlxalq, ümumittifaq və respublika sərgilərinin iştirakçısı və mükafatçısı olub. Həmçinin müstəqil Azərbaycanın ilk poçt markalarından birinin müəllifidir. Son illər şüşə materialını əsas hədəf götürərək fantastik layihələrə imza atıb. "Şüşə qəlbli" təxəllüsünü də elə bu işlərinə görə qazanıb.
Görkəmli sənətkar 27 sentyabr 2021-ci ildə 79 yaşında Covid-19 xəstəliyindən vəfat etmişdir.
Svetloqrad
Svetloqrad — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər. Stavropol diyarına daxildir.
Düylündizə
Düylündizə — Azərbaycan Respublikası Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ordubad rayonunda bir kənd.
Optimistiçeskaya mağarası
thumb|300px|Mağaranın üzərində yerləşən landşaft Optimistiçeskaya — Ukraynanın Ternopil vilayətinin Korolyovka kəndi ərazisində yerləşən karst mənşəli mağara. Əhəng daşından təşkil olunmuş dünyanın ən uzun mağarasıdır. Onun ümumi uzunluğu 230,5 km-dir. Mağara hələ də sonuna qədər keçilməmişdir. Mağaranın adı onu tədqiq etmiş ekspertlərin optimist mövqeyi ilə əlaqədardır.
Xüsusiyyəti
Mağara 1966-cı ildə aşkarlanmışdır. Bu günə olan məlumata görə mağaranın uzunluğu 232 km-dir. Mağaranın sahəsi 2 km² təşkil edir. 20 metr dərinliyə enir. Daxili hissəsi gillidir. Mağaranın daxilində stalaksitlərə rast gəlinir.
Açılış tarixi
Bölgədə zəngin mağaralar olması hələ 1965-ci ildən məlum idi. Ekspertlər böyük səy göstərmələrinə baxmayaraq, mağaranın daxilinə irəliləyə bilmirlər. Növbəti il, 8 may 1966 ildə Aleksey Solyar və Miron Savçin mağaranın daxilində yerləşən gilli sahəni keçərək daxilə irəliləyə bilirlər. Onlar həmin il mağaranın 400 metr içərisinə keçə bilirlər. Əvvəllər mağaranın uzunluğunun 3 km olduğu düşünülürdü. Sonradan onun uzunluğunun 200 km-dən çox olması aşkarlandı. Sovet İttifaqının ən uzun mağarası olmuşdur.
Bundan sonra 200 ekspedisiya təşkil edilmişdir. Üstəlik digər dövlətlərin ekspertləri də bu ekpedisiyalarda iştirak etmişlər: Bolqarıstan, Polşa və Rusiya.
Araşdırmalar göstərdi ki, mağaranın davamı vardır. 2008 ildə mağaranın davamı gedilmiş və yeni məntəqələr aşkarlanmışdır. Burada təmiz sudan ibarət olan rezervuar vardır.
2019 UEFA Çempionlar Liqası finalı
2019 UEFA Çempionlar Liqası finalı – Çempionlar Liqasının 2018–19 mövsümünün final matçıdır. 1 iyunda Madriddə yerləşən Vanda Metropolitano stadionunda keçirilmişdir.
Finalda iki ingilis klubu: Liverpul və Tottenhem Hotspur üz-üzə gəldi. Bu həm də Tottenhemin oynadığı ilk ÇL finalı oldu. Bu finalda yeddinci dəfə eyni ölkənin klubları üz-üzə gəldi. Həmçinin, bu 2008-ci il finalından bəri ikinci ingilis klublarının qarşılaşdığı final idi.
Matçda rəqibinə 2–0 hesabı ilə qalib gələn Liverpul 6-cı dəfə bu kuboka yiyələndi. Həmçinin, 2018–19 UEFA Avropa Liqası qalibi Çelsi ilə 2019 UEFA Super Kuboku çərçivəsində oyun oynama hüququ qazandı. Bundan əlavə komanda 2019-cu ilin dekabrında Qətərdə keçiriləcək klublararası dünya çempionatında da iştirak edəcək.
Bu mövsümdən etibarən UEFA Avropa Liqasının finalı ilə UEFA Çempionlar Liqasının finalı eyni həftədə baş tutacaqdır. . 2018-ci ilin martında UEFA matçda əlavə vaxtın oynanacağı təqdirdə komandalara dördüncü oyunçu əvəzetmə hüququnu vermişdi. Matçın start fiti Bakı vaxtı ilə 23:00-da səsləndi. Matçda həm də Çempionlar Liqası finalları tarixində ilk dəfə video köməkçi hakimdən (VAR) istifadə olunmuşdu.
Məkan
Bu Madriddə keçirilən beşinci Çempion Klublar Kuboku / UEFA Çempionlar Liqası finalı oldu. Burada ən son final 2010-cu ildə Santyaqo Bernabeu stadionunda keçirilmişdi.
2017-ci ildə stadionda yenilənmə-bərpa işləri bitdi. Atletiko Madrid klubu ev oyunlarını burada keçirir. UEFA-nın sponsorluq qaydalarına görə stadion UEFA turnirlərində "Estadio Metropolitano" olaraq adlandırılır.
Seçimlər
İlk dəfə 9 dekabr 2016-cı ildə UEFA klub turnirlərinin finallarının keçirilməsiylə bağlı açıq təklif vermə prosesini başlatdı. Bununla bağlı assosiasiyalar öz maraqlarını 2017-ci ilin yanvarın sonuna kimi bildirməli idilər və rəsmi sənədləri həmin ilin 6 iyununa kimi təsdiqləməliydilər.
UEFA 2017-ci ilin fevralın üçündə Azərbaycan və İspaniyanın finalla yaxından maraqlandığını bildirdi. Təkliflərin dəyərləndirilməsi 14 sentyabr 2017-ci ildə UEFA tərəfindən dərc edildi. Vanda Metropolitano sentyabrın 20-si UEFA İcraiyyə Komitəsi tərəfindən finalın keçiriləcəyi stadion olaraq seçildi. Bakı Olimpiya Stadionu isə Avroliqa finalına ev sahibliyi etmə hüququ qazandı.
Finala gedən yol
Qeyd: E–ev, S–səfər oyunu
Biletlər
Final üçün stadionda 63500 yer ayrılmışdır. Həmin yerlərin 38000-lik hissəsi əsas publikaya, azarkeşlərə təqdim edilir. Buna hər iki finalçı klub üçün hərəsinə ayrıca ayrılmış 17000-lik yerlər də daxildir. Yerdə qalan 4000 bilet isə UEFA.com tərəfindən 4 qiymət kateqoriyasında satışa çıxarılır: €600, €450, €160 and €70. Yerdə qalan hissə isə yerli icraiyyə komitəsinə, təşkilatlara, ticari partnyorlara və sponsorlara, beynəlxalq telekanallara verilir.
Açılış mərasimi
Amerikanın məşhur pop rok qrupu Imagine Dragons matç başlamazdan öncə bir sıra pirotexniki vasitələr və fişənglərin müşayiəti ilə ard-arda "Believer", "Thunder", "Radioactive", "On Top of the World" kimi hit mahnılarını səsləndirərək gözəl performans sərgilədi. Ukraynanın çalğı alətləri kvarteti olan Asturia Girls isə oyunçular stadiona gəldiyi vaxt UEFA Çempionlar Liqası Himnini səsləndirdilər.
Xülasə
Start fitindən öncə elə finalın olduğu gün maşın qəzası nəticəsində həyatını itirən ispaniyalı futbolçu Xose Antonio Reyes 1 dəqiqəlik sükutla yad edildi. Liverpul matça sürətli başladı və 24-cü saniyədə penalti qazandı. Belə ki, Sadio Manenin pası Musa Sissokonun qoluna dəymişdi. Matçın ikinci dəqiqəsində penaltini qola çevirən Salah həm də Çempionlar Liqası finalları tarixində ən erkən ikinci qolun müəllifi oldu. Ümumiyyətlə, birinci hissədə topa sahib olmada Tottenhem daha üstün olsa da, qol imkanları tapmaqda çətinlik çəkirdi. Liverpul isə daha ehtiyatlı və əks-hücuma meylli oynayırdı. 18-ci dəqiqədə naməlum qadının meydançaya girməsi nəticəsində oyunda bir az fasilə yaşandı.
Bayatı (albom)
Bayatı — Azərbaycan bəstəkarı Eldar Mansurovun 7 mahnıdan ibarət albomu. Albom SSRİ-nin "Melodiya" ümumittifaq musiqi şirkəti tərəfindən yayımlanmışdır.
Hazırlanması
Alboma yalnız Eldar Mansurovun Vahid Əzizin sözlərinə yazdığı mahnılar daxildir. Mahnıları Rafiq Babayevin bədii rəhbərlik etdiyi Azərbaycan SSR Dövlət Teleradio Şirkətinin estrada-simfonik orkestrinin solist ansamblının üzvləri Brilliant Dadaşova, Cəfər Behbudov, Aygün Kazımova və Firəngiz Rəhimbəyova ifa etmişdir.
Hideto Suzuki
(d. 7 oktyabr 1974) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 1 oyun keçirib.
Stavropol
Stavropol ya da Şadqala  — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər. Stavropol diyarına daxildir.
Toblerone
Toblerone - İsveçrənin dünyada ən məşhur şokoladı. Tobleronenin tarixi Jan Toblerin 1867-ci ildə Bernin Länggasse məhəlləsində ‚Confiserie Spéciale' adlı konfiseri dükanını açması ilə başlar. Toblerin çıxardığı şokolada rəğbət müsbətincə, oğulları ilə birlikdə 1899-cu ildə ‚Fabrique də Chocolat Berne, Tobler & Cie' adlı fabriki qurar. 1908-ci ildə toblerone ilk dəfə bu günki forması ilə çıxarılmağa başlanar. Toblerone adı TOBLER və İtalyanca ‘TORRONE' (yəni bal-badam nuqası) sözlərindən gəlməkdədir. Şəkli isə Matterhorn dağından ilhamlanaraq inkişaf etdirilmişdir.
thumb
thumb|right|Toblerone (1932).
Xarici keçidlər
http://www.toblerone.ch/
Threnetes leucurus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Kristens Krigers
Kristens Krigers (25 avqust 1996) — Latviyalı peşəkar kişi BMX velosipedçisi. Kristens Krigers Latviyanı beynəlxalq yarışlarda təmsil edir.
Karyerası
Kristens Krigers 2015 UCI BMX Dünya Çempionatında 1 km zaman yarışında iştirak etmişdir. O, Belçikada baş tutan yarışlarda 32.241 saniyəlik nəticəsi ilə 23-cü yeri tutdu.
NGC 1035
NGC 1035, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Ayı adası (Yeni Torpaq)
Ayı adası — Yeni Torpaq arxipelaqına daxil olan kiçik ada. Ada BArens dənizinin bir hissəsi olan Mityuşex körfəzinin mərkəzinndə yerləşir. İnzibati cəhətdən Rusiyanın Arxangelsk vilayəti ərazisinə daxildir. Ada üçbucaq formasına malikdir. Maksimal hündürlüyü 8 metrdir. Ətrafında qabarmanın hündürlüyü 1 metrdir. Arktika iqlimi zonasında yerləşməsi səbəbindən kasad bitki örtüyünə malikdir. Adada göl və çay yoxdur. Ayı adasından bir qədər şimal-qərbdə Qaqaçiy adası yerləşir.
Məbud Məhərrəmov
Məbud Əliəsgər oğlu Məhərrəmov — Azərbaycan teatr və kino aktyoru, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2006).
Həyatı
Onun yaratdığı: Ağasaf (M. İbrahimbəyov "Мужчина для молодой женщины"; ), Əmrah (Hidayət "Mənzil"), Ər (Elçin "Mənim ərim dəlidir"), Qannibal (J. Patrik "Странная миссис Сэвидж"; ), Şut (U. Şekspir "Kral Lir") kimi obrazları aktyorun rəngarəng yaradıcılıq palitrasının nümunələrindəndir.
M. Məhərrəmov bundan başqa bir çox filmlərdə və televiziya filmlərində çəkilmişdir. "Деловая поездка" ("İşgüzar səfər"), "Park", "Другая жизнь" ("Özgə ömür"), "В условиях неочевидности" ("Qeyri-müəyyənlik şəraitində"), "Семейный круг" ("Ailə çevrəsi") kimi filmlərdə aktyor maraqlı, yaddaqalan rollar oynamışdır.
2000-ci ildə M. Məhərrəmov Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Artist, 2006-cı ildə isə Azərbaycan Respublikasının Xalq Artisti fəxri adlarına layiq görülmüşdür.
2006-cı, 2012-ci, 30 aprel 2014-cü ildə və 6 may 2015-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür. 6 may 2016-cı ildə Azərbaycanın Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdünə layiq görülmüşdür.
Cunila mariana
(Cunila mariana) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Rəfail Oğuztürk Dağlı
Rəfail Oğuztürk  – şair, tarixçi-etnoqraf, pedaqoq, hərbçi.
Həyatı
Rəfail Oğuztürk Dağlı (Mustafayev Rəfail Salman oğlu) 1966-cı il may ayının 22-də Bakı şəhərində anadan olub. Əslən Sayad-Xızı (indiki Xızı) rayonundandır. Səlcuqlu Dövlətinin qurulmasında misilsiz xidmətləri olan, Türk tarixində daha çox “Arslan Yabqu elatı” kimi tanınmış “Dağlı” (Qara Dağlı) oğuz elatının məşhur isalu-əfşar tayfasındandır. 1973-1983-cü illərdə Bakı şəhəri, Yasamal rayonu ərazisində yerləşən 21 saylı orta məktəbdə oxuyub. 1983-cü ilin dekabr ayından 1985-ci ilin iyunayına qədər fəhləişləyib. 1985-ci ilin avqust ayında Leninqrad (indiki Sankt-Peterburq) Ali Hərbi Mühəndis Məktəbinə daxil olub və 1990-ci ildə bu məktəbi bitirib. 1990 – 1991-ci illərdə Şimali Qafqaz Hərbi Dairəsində xidmət edib. 1991-ci ildə Zaqafqaz Hərbi Dairəsinə keçirilib. 1992-ci ildən 2003-cü ilə qədər Azərbaycan Silahlı Qüvvələri sıralarında xidmət edib. 1993-1994-cü illərdə cəbhə bölgəsində (Ağdam rayonu ərazisində) xidmət edib. 1994 – 2003-cü illərdə Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbində, Silahlı Qüvvələrin Təlim və Tədris Mərkəzində müəllim, baş müəllim və silsilə rəisi vəzifələrində xidmət edib, 2003-cü ildə, polkovnik-leytenant rütbəsində ehtiyata buraxılıb.
Yaradıcılığı
5-6 yaşlarından bədahətən şeirlər deyən Rəfailin “Altıağac” şeiri ilk dəfə efirdə, Azərbaycan radiosunda səsləndiriləndə onuncəmisi 11 yaşı olmuşdur. O dövrdə “Bir cənub şəhərində” filmində yaratdığı “Həsən” roluna görə tanınmış və çox sevilən ziyalımız Məcid Dadaşov Rəfaili Azərbaycan radiosuna aparmış və “Altıağac” şeiri yazıçı-publisist Rafiq Savalan tərəfindən lentə yazılmışdır.
Rəfail Oğuztürk bir sıra tarixi poemaların, dram əsərlərinin, şeirlərin, qəzəllərin, qoşmaların, satirik şeirlərin, elmi məqalələrin, elmi əsərin, sənədli və elmi-publisistik filmlərin ssenarilərinin müəllifidir. Ədəbiyyat, tarix, hərb sahələrində bir neçə əsəri, məqalələri və dörd kitabı azərbaycan dilinə tərcümə etmişdir. 22 illik pedoqoji fəaliyyəti ərzində kursantların vətənpərvərlik ruhunda tərbiyə edilməsində, tədris proqramlarının, dərsliklərin, metodiki göstərişlərin hazırlanmasında, ixtisas fənləri üzrə kitabların tərcümə edilməsində, Vətənimizin Silahlı Qüvvələrinin yarandığı ilk illərdən ordumuz üçün yüksək peşəkarlıq bilik və səriştələrinə malik zabit kadrlarının hazırlanmasında Rəfail müəllimin böyük əməyi vardır. .