cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Şəfaət kilsəsi (Rostov-na-Donu)
Kilsənin bərpası
Sovetdən sonrakı dövrlərdə kilsənin bərpası barədə danışıqlar gedirdi. 3 Fevral 2005-ci ildə Kirov bağçasında bir xatirə xaçı quraşdırılıb müqəddəsləşdirildi və yeni kilsənin təməlində ilk simvolik daş qoyuldu. Məbədin inşası Rusiyanın hər yerindən gələn ianələr hesabına maliyyələşdirilmişdi. Memar G. Şevçenkonun layihəsi əsasında qurulan kilsə, Köhnə Şəfaət (Старо-Покровская) adını aldı və 11 Noyabr 2007-ci ildə Rostov və Novoçerkassk arxiyepiskopu Panteleimon tərəfindən təqdis edildi.
NGC 924
NGC 924, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qoç bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Biot
Biot —  Provans-Alp-Kot-d'Azür regionunun, Fransanın cənub-şərqində yerləşən kommun, Dənizkənarı Alplar departamenti, Qrass dairəsi, Antib-1, Antib-2 və Antib-3 kantonu.
Kommunanın sahəsi 15,54 km², əhalisi 8791 nəfərdir (2006) artım tendensiyası ilə: 8791 nəfər (2012), əhalinin sıxlığı 647,0 nəfər / km²-dir.
Əhalisi
2007-ci ildə əhalinin sayı — 8995 nəfər təşkil edirdi, 2012-ci ildə isə — 8791 nəfər.
Əhali sayının dinamikası :
Dövlixanvan (Sərdəşt)
Dövlixanvan - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 253 nəfər yaşayır (47 ailə).
Kaarli kilsəsi
Kilsə, Tallinndə Tonismaqi təpəsində Toompea küçəsi 10-da yerləşir.
Tallinndə yaşayan lüteran xristianlar üçün kafedral kimi xidmət göstərir.
Tarix
thumb|left|Kilsənin daxili Kaarli kilsəsinin ilk taxta binası 1670-ci ildə, ehtimal olunur ki, təxminən 1570-1571-ci illərdə və ya 1577-ci ildə Livoniya müharibəsi zamanı dağıdılmış Müqəddəs Antoni kapellasının yerində tikilmişdir.
Kilsəyə Kaarli adı hakim monarxın İsveç kralı XI Karlın şərəfinə verilmişdir. Kilsə, Vışqorodda və şəhərətrafı ərazilərdə yaşayan və təxminən 1630-cu ildə estonlar və finlər üçün təşkil edilən kilsənin bir hissəsi idi. Kilsə tikilməzdən əvvəl yeni təşkil edilmiş kilsənin xidməti Vışqoroddakı binalardan birində köçürüldü.
Kilsənin ilk binası Şimal müharibəsi zamanı, 1710-cu ilin avqustunda rus qoşunları Tallinə yaxınlaşanda şəhərətrafındakı digər tikililərlə birlikdə yandırıldı. 1739-cu ildə kilsənin son keşişi Rakvereyə yaşamaq köçdü və kilsə nəhayət dağıldı.
XIX əsrin ortalarında Tallinin Müqəddəs Ruh kilsəsinin tutmu artıq, buraya ibadət üçün gələn estonlar üçün çox kiçik idi və yeni, daha geniş kilsə binasının inşasına ehtiyac duyulurdu. 1850-ci ildə yeni kilsənin tikintisi üçün pul vəsaiti toplanmağa başlandı. Ən böyük maliyyə yardım isə Estoniya cəngavərliyi tərəfindən edilib. Torpaq sahəsi və tikinti materiallarının bir hissəsi Dom gildiyasının ağsaqqalı Hans Falk (1791-1874) tərəfindən bağışlanmışdır. Memar Otto Qustav Gippius tərəfindən layihələndirilən tikinti 1862-ci ildə başlandı. Damının dizaynı isə R.B.Bernharda həvalə edilmişdi. İş memar R.Knüpfer tərəfindən həyata keçirilmişdir.
Kilsə qüllələrinin və son bəzək işlərinin ümumiyyətlə 1882-ci ildə tamamlanmasına baxmayaraq, məbəd 1872-ci ildə təqdis olundu. 1909-cu ildə əsas girişin üstündəki fasadda alman istehsalı olan saat tikildi. Kilsənin şəkli 1879-cu ilin iyulunda İohann Köler (ilk Estoniya freskası "Mənə gəl" ) tərəfindən çəkilmiş, qurbangahın aşağı hissəsinin üç hissədən ibarət kompozisiyasını 1889-cu ildə Salli fon Kügelgen çəkmişdir. Ən böyük çilçıraqlar Georg fon Meyendorf tərəfindən hədiyyə edilib. İlk kilsə orqan musiqi aləti Gustav Norman tərəfindən hazırlanmışdır, müasir olanı isə 1923-cü ildə Valker şirkəti tərəfindən hazırlanmışdır (81 registr, Estoniyada ən böyüyüdür ). Kilsə zənglərinin ən qədimi 1696-cı ildə Stokholmda tökülüb.
Kilsə qəbiristanlığı
Kilsənin Rahumaye qəbiristanlığında yeri var ki, buradakı ibadətgah 1911-1913-cü illərdə mühəndis Anton Vesson tərəfindən Kaarlovskaya kilsəsi ilə eyni üslubda tikilmişdir.
Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikası pasportu
Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikası pasportu — demək olar ki, Ermənistan pasportu ilə eynidir. Pasportun məzmununa erməni və ingilis dilləri daxildir.
Beynəlxalq səviyyədə tanınmayan Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının pasportları 2006-cı ildə Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının konstitusiyaya edilmiş dəyişiklikləri əsasında verilir. Dövlət statusuna görə pasport beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən hüquqi cəhətdən tanınmır və yalnız Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının sərhədləri daxilində istifadə olunur.
Səyahət və tanınma
Dövlət statusuna görə pasport beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən hüquqi cəhətdən tanınmır və yalnız Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikası və digər üç postsovet münaqişəsi dövlətinin sərhədləri daxilində istifadə olunur; Abxaziya, Cənubi Osetiya və Dnestryanı tanınmamış dövlətlər birliyinin bütün üzvləri kimi öz vətəndaşları üçün viza tələbini ləğv etməyə razılaşıblar. Bundan əlavə, Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikası vətəndaşları qonşu ölkə Ermənistana vizasız gedə bilərlər.
Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikası ikili vətəndaşlıq prinsipini qəbul edib və nəticədə 2012-ci ildə Dağlıq Qarabağ Respublikasına köçmüş suriyalı erməni qaçqınlarına Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikası pasportu verilib.
Rüstəm Əliyev (şəhid)
Rüstəm Əliyev (tam adı: Rüstəm Şahvələd oğlu Əliyev; ) — Qanlı Yanvar şəhidi.
Həyatı
Rüstəm Əliyev 1965-ci il 11 iyun tarixində Bakıda anadan olmuşdur. 3 nömrəli tam orta məktəbi bitirmişdir. 2 nömrəli avtobus parkında sürücü işləmişdir. Həmin avtobus parkında olan Xalq Cəbhəsi hissəsinin fəal üzvü olmuşdur.
Subay idi.
Qanlı Yanvar faciəsi
Yanvarın 19-da axşam dostu Elmanla Salyan qazarmasının yanına getmişdir. Atışma zamanı yaralıları avtobusla xəstəxanaya daşımışdır. Sonra yolda Rüstəmin avtobusunu da atəşə düşmüş, Rüstəm döş qəfəsindən, qarın boşluğundan bir neçə odlu güllə yarası almışdır. Gecə saat 03:30 dəqiqədə xəstəxanaya gətirilmişdir. Yanvarın 25-də, saat 13:00-da aldığı xəsarətlərdən vəfat etmişdir.
Şəhidlər xiyabanında dəfn edilmişdir.
Ünvan
Bakı şəhəri, 19-cu Dağüstü küçəsi, ev 20a, mənzil 38.
Xatirəsi
Binəqədi rayonunda yerləşən, Rüstəmin məzunu olduğu 3 nömrəli tam orta məktəb hal-hazırda onun adını daşıyır.
Vironika Dumbrevyanu
Vironika Dumbrevyanu (Viorica Dumbrăveanu ) — Moldovalı qadın siyasətçi. Hüquq magistri. 14 noyabr 2019-cu ildən etibarən İon Kikunun rəhbərlik etdiyi Kiku hökumətində Moldova Respublikasının Səhiyyə, Əmək və Sosial Müdafiə naziri. 29 iyul-14 noyabr 2019-cu il tarixlərində Moldova Respublikası Prezidentinin sosial məsələlər üzrə müşaviri.
Bioqrafiyası
23 dekabr 1976-cı ildə Kişinyovda anadan olmuşdur. 1994-1997-ci illərdə Respublika İnformatika Kollecində (Colegiul Republic de Informatică, hazırda - Centrul de Excelenin Informatică Tehi Tehnologii, CEITI) Hüquq Fakültəsində ümumi hüquq üzrə təhsil alır. 1997-2001-ci illərdə Moldova Dövlət Universitetində hüquq ixtisası üzrə təhsilini davam etdirmişdir. 2003-cü ildə cinayət hüququ və kriminologiya ixtisası üzrə hüquq magistri dərəcəsi almışdır.
2002-2003-cü illərdə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Sosial Müdafiə İdarəsində baş məsləhətçi kimi çalışmışdır. 2003-2005-ci illərdə Risk və bərabər imkanlarda övladları olan ailələrin problemləri şöbəsinin müdiri, 2005-2007-ci illərdə məsləhətçi, 2007-2008-ci illərdə Sosial Müdafiə, Ailə və Uşaq Nazirliyinin Ailə və uşağın müdafiəsi şöbəsinin müdiri, 2008-2009-cu illərdə nazir Larisa Katriniçin müavini, 2009-2016-cı illərdə Ailə və uşaq hüquqlarının müdafiəsi siyasəti şöbəsinin müdiri, 2016-2017-ci illərdə isə nazir Rusand Qlavanın müavini kimi işləmişdir. 2017-ci ildə Səhiyyə, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyində Sosial Müdafiə üzrə Dövlət Katibi təyin edilir. 29 iyul 2019-cu ildə Prezident İqor Dodon tərəfindən Moldova Respublikası Prezidentinin sosial məsələlər üzrə müşaviri təyin edilir. 14 noyabr 2019-cu ildə Kikunun hökumətində Səhiyyə, Əmək və Sosial Müdafiə Nazirinin portfelini alır.
Rus və ingilis dillərində sərbəst danışır.
Ailəlidir. İki övladı var.
2010-cu ildə "Mülkiyyətə görə" medalı ilə təltif edilmişdir.
Bayram Nəsibov
Haqqında
1930-cu il martın 22-də Todan kəndində anadan olmuşdur. 4 oğlu, 4 qızı qaldı. Böyük övladının 33,kiçiyinin isə 13 yaşı var.
Qorxu və tənbeh olmadan (film, 1962)
Qorxu və tənbeh olmadan  — uşaqlar üçün kino.
Sujet xətti
Moskvalı məktəbliləri — oğlanlar Vadik (Viktor Qlazkov), Yura (Nikolay Burlyayev) və qız Toşa (Alla Vitruk) küçədə böyük məbləğdə pul tapırlar. Bu pul ekspedisiya üçün lazımi texnika almaq məqsədi ilə paytaxta birgünlük ezamiyyətə gəlmiş, lakin böyük şəhərdəki qələbəlikdə çaşlb-qalmış bir nəfər tərəfindən itirilib. Məktəbli üşaqlar qərara gəlirlər ki, həmin naməlum şəxsi tapıb, pulu ona qaytarsınlar. Beləliklə, uşaqların sərgüzəştləri başlayır. Nəcib niyyətə qulluq etmək istəyən uşaqlar, nəyə görəsə, bunun əvəzinə pulun çox hissəsini xərcləyirlər. Onlar valideynlərə, müəllimlərə qarşı kobudluq edir, evdə yalan danışırlar, şampan şərabı içirlər.
Hadisə var (roman)
Hadisə var — Orxan Kamalın yazdığı və 1958-ci ildə nəşr olunan roman. Müəllif romanı 1954-cü ildə yazıb. Kitab Xanımın ferması trilogiyasının ilk kitabıdır.
Məzmun
Çukurovanın çətin insan münasibətlərindən bəhs edən Xanımın ferması trilogiyasının ilk kitabı olan Hadisə var, dəyişən ictimai münasibətlərin insanların həyatını və şüurunu necə yönləndirdiyini və dəyişdirdiyini izah edən bir romandır. Hadisə var, torpağını itirərək yoxsullaşan kəndlilərlə güclənən mülkədarlar arasındakı gərgin münasibətləri müzakirə edərkən, bu münasibət çərçivəsində kimliklərinin yenidən qurulmasının şahidi olur.
NGC 2581
NGC 2581, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Xərçəng bürcü istiqamətində yerləşir. SB? tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Matteo Politano
Matteo Politano — İtaliyalı peşəkar futbolçu. İtaliyanın "Napoli" klubunun və İtaliya milli komandasının hücumçusu.
Aleksandr Aleksandrov (riyaziyyatçı)
Aleksandr Daniloviç Aleksandrov — SSRİ və Rusiya riyaziyyatçısı, fiziki, filosofu, alpinisti, akademik.
Həyatı
Aleksandr Daniloviç Aleksandrov 4 avqust 1912-ci ildə anadan olmuşdur. O, 1951-ci ildən Sov.İKP üzvü olmuşdur. Aleksandrov 1952–1964-cü illərdə Leninqrad Universitetinin rektoru olmuşdur. Onun tədqiqatları həndəsəyə aiddir. Aleksandrovun fiqurların metrik xassələrini öyrənmək üçün kəşf etdiyi üsullar həndəsənin tədqiqat sahəsini genişləndirmişdir. Onun nisbilik nəzəriyyəsi və fəlsəfənin əsaslarına dair tədqiqatları da var. Aleksandrov 1964-cü ildən SSRİ EA akademiyasının üzvü olmuşdur. O, 1949-cu ildə alpinizm üzrə SSRİ idman ustası olmuşdur. Aleksandr Daniloviç Aleksandrov 27 iyul 1999-cu ildə Rusiyanın Sankt-Peterburq şəhərində vəfat etmişdir.
Təltif və mükafatlar
Aleksandr Aleksandrov 1942-ci ildə SSRİ Dövlət mükafatına layiq görülmüşdür. O, "Lenin" ordeni və başqa ordenlərlə təltif edilmişdir. Aleksandrov 1951-ci ildə Lobaçevski adına beynəlxalq mükafat almışdır.
Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının viza siyasəti
Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının viza siyasəti — Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasına gələnlər vizadan azad olan ölkələrdən birindən gəlmirlərsə, viza almalıdırlar.
Viza siyasəti
Aşağıdakı ölkələrin vətəndaşları Dağlıq Qarabağ Respublikasına vizasız gedə bilərlər:
Yuxarıda göstərilən ölkələrlə yanaşı, daha üç keçmiş Sovet dövlətinin vətəndaşları Artsaxa vizasız gedə bilərlər. Tanınmamış dövlətlər birliyinin bütün üzvləri öz vətəndaşları üçün viza tələbini qaldırmağa razılaşıblar:
Digər ölkələrin vətəndaşları Ermənistanın Dağlıq Qarabağdakı daimi nümayəndəliyindən viza ala bilərlər. İstisna hallarda, giriş vizası Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının Xarici İşlər Nazirliyi tərəfindən də Xankəndidə verilə bilər. Tək 21 günlük turist vizası mövcuddur, tək və çoxlu viza maksimum bir, iki və ya üç ay müddətinə verilə bilər.
Azərbaycana getmək istəyən şəxsin pasportunda Dağlıq Qarabağ vizası, möhürü və ya ora səfər etməsi ilə bağlı hər hansı sübut olarsa, onun Azərbaycan Respublikasına girişi həmişəlik qadağan ediləcək və bu şəxs "persona non qrata" siyahısına (arzuedilməyən adam siyahısına) daxil ediləcək.
Düləbi (Sərdəşt)
Düləbi — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Satışlar
Satışlar — demək olar ki, hər hansı bir kommersiya fəaliyyətini, ümumiyyətlə biznesi təsvir edən biznes konsepsiyası. Satış çox vaxt kommersiya müəssisəsinin iş dövrünün son mərhələsidir. Həmişə yalnız təkdə istifadə olunur. Satış - satış qəbzi, görülən iş aktı, malların təhvil verilməsi üçün hesab-faktura ilə təsdiq edilmiş mal və ya xidmətlərin pula dəyişdirilməsi (sonuncu iki halda pul vəsaitlərinin hərəkəti ayrıca sənəddə qeyd olunur).
Satış, şirkətdə ticarətin təşkilinə müasir yanaşmanı, effektiv metodlardan istifadəni və konkret nəticəyə diqqəti vurğulayan Qərb terminidir. Sovet dövründə SSRİ-də “satış” ifadəsi əvəzinə “satıcı” ifadəsi işlədilirdi.
Satış və Marketinq
Müasir mənada satış marketinqlə ayrılmaz şəkildə əlaqəli hesab olunur, şirkətin davam edən marketinq işinin məntiqi davamı, praktiki nəticəsi və düzgünlüyünün təsdiqi kimi xidmət edir. Ehtimal olunur ki, satışdan yaranan marketinq anlayışının özü onların nəzəri anlayışıdır.
Satış anlayışı çoxlu sayda digər müasir terminlər və biznes anlayışlarında əsas və fundamental anlayış kimi yer alır: satıcı termini var (satış meneceri; yəni aktiv satışa rəhbərlik edir), satıcıdan mənaca bir qədər fərqli, bu peşə əmək bazarında ən çox yayılmış peşələrdən biridir; satış planının tərtib edilməsi biznes planının tərtib edilməsi üçün əsasdır; demək olar ki, istənilən ticarət müəssisəsində satış şöbəsi (satış şöbəsi) var və s.
Satış indi nəzəri intizamdan daha çox praktikdir. Satışlar xüsusi satış bacarıqlarının inkişafı ilə bağlı çoxsaylı tədris praktiki təlimlərinə, müəyyən satış növünün xüsusiyyətlərinə dair məqalə və kitablara və s.
Satış təsnifatı
Çoxsaylı satış təsnifatları hazırlanmışdır. Misal üçün:
Elena Levçenko
Elena Stepanova Levçenko (doğ. 30 aprel 1983, Qomel, BSSR, SSRİ) — Belarus Respublikasının peşəkar basketbolçusu, WNBA (Qadınların milli basketbol assosiyasıyası) oyunçusu. Mərkəz oyunçu mövqeyində oynayır. Çinin "Sıçuan Uels" klubunda oynamışdır.
Bioqrafiyası
30 aprel 1983-cü ildə Belarusun Gomel şəhərində anadan olub. Gomelin SDYŞOR-9-da basketbol klubunda oynamağa başlamışdır. Elenanın ilk məşqçisi Viktor Orlov idi. Daha sonra Minsk Respublika Olimpiya Ehtiyatları Məktəbinə keçd etmişdir. İlk debütü 1999-cu ildə Avropa çempionatında olmuşdur. 2000-ci ildə təhsil almaq məqsədi ilə ABŞ-yə köçdü. Qərbi Virciniyadakı kolleci bitirib ABŞ-də çıxış edən ilk Belarus idmançısı oldu. İlk vaxtlar dizində olan zədə ona oynamağa mane olurdu. Mövsümdə 42 oyun keçirə bilmişdir. Elena Şarlott Hornets klubunun şərəfini qorumuşdur. 2007-ci ildə isə Washington Mysticsda oynamışdır. ABŞ-də 6 il yaşadıqdan sonra Belarusa qayıtmışdır. 2010-cu ildə Атланты Dreamın tərkibində WNBA finalını oynamışdır.
Avropaya gəldikdən sonra Litvanın VIČI-Aistės Kaunas klubu ilə müqavilə imzalayır. Avro liqada Yekaterinaburqun UQMK klubunda yarım finala kimi gəlib çıxır. . Sonda fransa komandasına məğlub olaraq bürüncə sahib olurlar. Elena hal-hazırda Türkiyənin Yakin Dağu klubunda çıxış edir.
2001-ci ildən Belarus milli basketbol komandasında oynayır. 2008 və 2016 Olimpiya Oyunlarının, Çexiyada keçirilən Dünya Kubokunun, 2007, 2009,2010, 2011, 2013 və 2015 Avropa çempionatlarının iştirakçısıdır. 2010-cu ildə keçirilən dünya çempionatında komandası Rusiya millisinə qalib gələrək dördüncü yerə sahib çıxırlar. Elena Levçenko turinirin ən yaxşı beş oyunçusundan biri seçilir.
AMEA Elm Tarixi İnstitutu
Elm Tarixi İnstitutu — Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının İctimai Elmlər Bölməsinin tərkibində fəaliyyət göstərən elmi-tədqiqat institutudur.
Tarixi
AMEA Elm Tarixi İnstitutu AMEA Rəyasət Heyətinin 27 fevral 2014-cü il tarixli, 8/19 saylı Qərarına əsasən yaradılmışdır.
İnstitutun direktoru tarix elmləri doktoru, professor Məryəm Seyidbəylidir.
Sərpidaş dağı
Sərpidaş dağı – Şahbuz rayonu ərazisində dağ (hünd. 2499,6 m). Zəngəzur silsiləsi nin suayırıcısındakı Camal yüksəkliyinidən (3204,3 m) qərb istiqamətdə ayrılan Toğluqaya qolunda, Ağbulaq kəndindən 2,5 km cənub-şərq də zirvə. Alt Pliosen yaşlı Biçənək lay dəstəsinin andezit, andezit-dasit, bazalt lava ları və piroklastlarından təşkil olunmuş, şimal və cənub yamac ları sıldırımlı günbəzvari yüksəklikdir. Tektonik cəhətdən Ordubad qarılma zonasının Şahbuz seqment inin şimal-şərq cinahına aid Toğluqaya-Üçqardaş maili əyilməsinin hüdudlarında yerləşir.
AMEA Elm Tarixi İnstitutu
Şöbələr
Əsas fəaliyyət istiqamətləri: təbiət, dəqiq və texniki elmlərin inkişaf mərhələləri; qədim sivilizasiyalarda elmi və texniki inkişaf; Antik dövrdə elm və texnika; orta əsr müsəlman Şərqində elmi–texniki biliklər və nailiyyətlər; XIX–XXI əsrlərdə elmi fənlərin və texnikanın inkişaf istiqamətləri; elm və texnikanın prioritet istiqamətləri.
Əsas fəaliyyət istiqamətləri: elm tarixinin nəzəri və metodoloji problemlərinin işlənib hazırlanması; elmşünaslıq üzrə tədqiqatların metodologiyası; elmi-tarixi faktların fəlsəfi idrakı və ictimailəşdirilməsi; elm və texnika tarixinin araşdırılmasının digər innovativ metodları.
Əsas fəaliyyət istiqamətləri: Azərbaycan tarixşünas və mənbəşünas alimlərinin bioqrafiya və mətnlər külliyyatının yaradılması və öyrənilməsi; Azərbaycanın elm və texnika tarixi mənbəşünaslığının biblioqrafik və arxiv kataloqunun yaradılması; Azərbaycanın elm və texnika mənbəşünaslığı və tarixşünaslığı qədim dövrlərdən müasir günümüzədək.
Fəaliyyət istiqamətləri
Elm Tarixi İnstitutunda aparılmış tədqiqatlar öz əksini onun əsas fəaliyyət istiqamətlərində tapmışdır.
Həmçinin bax
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası
Məryəm Seyidbəyli
Zaur Əliyev
Ələddin Məlikov
Cəsus qızlar
Süjet
Serialda ABŞ-nin Beverli-Hillz şəhərində yaşayan Sem, Klover və Aleks adlı üç yeniyetmə qızdan bəhs edilir. Onlar ÜİMT adlı bir təşkilatın məxfi cəsusları kimi gizli fəaliyyət göstərilər. Onların rəhbəri Cerri onları dünyada baş verən cinayətlərin üstünü açmaları üçün işə götürüb. Bunun üçün qızlar lateksdən hazırlanmış rəngli geyimlər geyinir və müxtəlif qacetlərdən istifadə edirlər. Onların əsas missiyaları qisas almaq istəyən və ya bir vaxtlar qızların hərəkətlərindən təsirləndikləri üçün problem yaradan cinayətkarları dayandırmaqdan ibarətdir. Bəzən bu bədxahlar qızların şəxsi həyatını da pozmağa çalışırlar. Cəsus həyatları ilə yanaşı, hekayə qızların orta məktəb və daha sonra universitet tələbələri kimi gündəlik həyatlarına da diqqət yetirir. Onlar münasibətləri ilə məşğul olur və tez-tez məktəb düşməni Mendi ilə bacarmalı olurlar.
Yaranması
Serialın ideyası musiqi sənayesində qız qruplarının və qadın müğənnilərin artan populyarlığı səbəbindən yaranıb. David Michel və Vincent Chalvon-Demersay bunu bir fürsət olaraq gördülər və bir il ərzində konsepsiya üzərində işləməyə başladılar. Serialın yaradıcıları anime üslubundan ilham aldıqlarını bildiriblər. İstehsalçı şirkət "Marathon Media" üç qızdan ibarət musiqi qrupu yaradaraq brendi genişləndirmək istəyirdi. Qrup 2002-ci ilin yazında sinql buraxdı, lakin bütöv bir albom yaratmaq və "Totally Spies"ı real qrup kimi qurmaq planı baş tutmadı. 2001-ci ilin yazında serialın payızda "ABC Family" kanalında yayımlanacağı və gələn il "Fox Kids Europe" (Jetix Europe) vasitəsilə bir sıra Avropa ölkələrinə də nümayiş olunacağı elan edildi.
Müsahibəsində David Mişel qeyd etdi ki, serialdan əvvəl oğlanlar üçün çoxlu döyüş-macəra serialları var idi, lakin pop mədəniyyətində Britni Spirs və Spice Girls kimi məşhur qadın müğənnilər olsa da, xüsusi olaraq qızların maraq göstərəcəyi başqa şey yox idi. O, personajları yaratmaq üçün "Clueless" filmindən təsirləndiyini və bunu "Ceyms Bond" formatı ilə qarışdırdığını dedi.
Əbabil
İslam ənənəsinə görə, Yəmən hökmdarı Əbrəhə döyüş filləri ilə birlikdə Kəbəni dağıtmaq üçün Məkkə üzərinə hücum edəndə Allahın əmri ilə bir dəstə quş Qırmızı dəniz tərəfdən uçub gəlmişdi. Onların hər biri dimdiyində və iki caynağında bişmiş gildən düzəlmiş xırda daş tutmuşdular. Quşların atdıqları daşlar döyüşçülərin bədənində yara əmələ gətirərək tezliklə onların ölümünə səbəb oldu. Bu hadisə barədə Qurani-Kərimin 5 ayədən ibarət olan Fil surəsində (105-ci surə) bəhs edilir.
Lakin, ölkəmizdə qara uzunqanad (lat. Apus apus) növünü səhvən əbabil adlandıranlar var.
Dərinlik xulu
Yayılması
Dərinlik xulu Xəzər dənizində Samurçaydan başlamış Sumqayıta və cənubda Astarayadək yayılmışdır. Az miqdarda Abşeron sahillərində də təsadüf olunur. Dərinlik xulu Xəzərdə yaşayan xul balıqlarının ən böyüyüdür. Onun ayrı- ayrı fərdlərinin uzunluğu 290 mm, kütləsi 330 q-a çatır.
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Yırtıcı balıqdır, başlıca olaraq balıqla qidalanır, bundan başqa mədəsində molluskalar, dəniz otu da tapılır. 4 ilə qədər yaşayır.
Çoxalması
İki yaşında cinsi yetişkənliyə çatır, iyunun ikinci yarısından iyulun əvvə- linədək kürü tökməyə başlayır. Dişi balıqların hər birinin verdiyi kürülərin sayı 312 dən 2979 ədədə qədər olur. Dərinlik xulu kürüsünü iyul ayının əvvəllərində Orta Xəzərin qərb sahillərində tökür.
Təsərrüfat əhəmiyyəti
Vətəgə əhəmiyyəti yoxdur, həvəskar balıqçılar tərəfindən qırmaqla tutulur.
NGC 602
NGC 602, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktik dumanllıqdır. Göy üzündə Cənub Hidrası bürcü istiqamətində yerləşir. EN+OCL tipli. tərəfindən ildə 22.86 sm (9 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Nemeş Aqnes
Nemeş Aqnes — Macar şairəsi.
Təltifləri
Şairənin mirası kiçik, lakin son dərəcə əhəmiyyətlidir. Ən böyük milli mükafatlara layiq görülmüşdür: Ferens Baumqarten (1946), Attila Jozef (1969), Layoş Koşut (1983). Şeir və əsərləri ingilis, alman, fransız, ispan, italyan və digər dillərə tərcümə edilmişdir.
Aqil Quliyev (əsgər)
Aqil Mətləb oğlu Quliyev (3 dekabr 2000; Bərdə, Azərbaycan — 8 noyabr 2020; Şuşa, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Aqil Quliyev 3 dekabr 2000-ci ildə Bərdədə Mətləb Quliyevin ailəsində anadan olmuşdur. 2006-2017-ci illərdə akademik Zərifə Əliyeva adına Texniki Fənnlər təmayüllü məktəb-liseydə təhsil almışdır. Subay idi.
Hərbi xidməti
Aqil Quliyev 2018-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olmuşdur. O, 2020-ci ilin iyunundan Naxçıvan Əlahiddə Ümumqoşun Ordusunun Xüsusi Təyinatlı Bölməsinə tabe olan "N" saylı hərbi hissədə müddətdən artıq xidmət edirdi.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Aqil Quliyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində atıcı və kəşfiyyatçı olaraq iştirak etmişdir. Cəbrayılın, Xocavəndin, Füzulinin, Zəngilanın, Qubadlının və Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Aqil Quliyev 8 noyabr 2020-ci ildə Şuşa şəhəri istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Aqil Quliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Aqil Quliyev ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Aqil Quliyev ​ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Aqil Quliyev ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Mamadi Dumbuya
Mamadi Dumbuya — 5 sentyabr 2021-ci ildə baş vermiş dövlət çevrilişindən sonra Qvineya Respublikasının Prezidenti.
Həyatı
Dumbiya Qvineyanın Kankan bölgəsində anadan olub. Mandinka mənşəlidir.
Hərbi fəaliyyəti
Dumbuya Prezident Alfa Konde tərəfindən yaradılan Xüsusi Qüvvələr Qrupuna rəhbərlik etmək üçün Qvineyaya qayıtmazdan öncə kapral rütbəsinə sahib fransız legionerdi. Batalyon komandiri rütbəsi alaraq vəzifəyə başlayanda bir sıra fərqli ölkələrdə keçdiyi təlimlər də daxil olmaqla beynəlxalq təcrübəsinə istinad edildi. Bu vəzifədə Forekariya mərkəzli ölkənin kəşfiyyat xidmətlərində çalışdı. 2019-cu ildə polkovnik-leytenant, 2020-ci ildə isə polkovnik rütbəsinə yüksəldi.2021-ci ildə Xüsusi Qüvvələr Qrupu üçün daha çox səlahiyyət qazandığı bildirildi.
Avropa Birliyinin insan haqlarının pozulması iddialarına görə sanksiya verməklə hədələdiyi 25 qvineyalı məmurdan biri idi.
2021-ci ilin may ayında səbəbi bilinməyən ittihamlarla Konakridə Dumbuyanın həbs oluna biləcəyinə dair hökumətdən qaynaqlanan söz-söhbətlər yayılmışdı.
2021-ci il dövlət çevrilişi
Dumbiya 5 sentyabr 2021-ci ildə Qvineya Prezidenti Alfa Kondenin saxlanıldığı Qvineya çevrilişinin təşəbbüskarı idi. Dumbiya dövlət televiziyasında fraksiya ilə hökuməti və konstitusiyanı ləğv etdiyini elan etdi. O, həmçinin bildirdi ki, "Milli Barışıq və İnkişaf Komitəsi məsuliyyəti öz üzərinə götürməlidir", "ölkəmizdəki pis siyasi vəziyyətdən, məhkəmə sisteminin alətləşdirilməsindən, demokratik prinsiplərə hörmət edilməməsindən, dövlət idarəçiliyinin həddindən artıq siyasiləşməsi"ndən çıxış yolu tapmaq lazımdır. Ordunun hərəkətlərinə haqq qazandıran Dumbiya "xalq elitaları tərəfindən əzilirsə, xalqa azadlıq vermək ordunun səlahiyyətindədir" deyən Qana keçmiş Prezidenti Cerri Rolinqsdən sitat gətirdi.
1 oktyabr 2021-ci ildə Doumbouya müvəqqəti prezident olaraq and içdi.
Prezident fəaliyyəti
18 sentyabr 2021-ci ildə Dumbiya QADİB-in sözçüsü vasitəsi ilə "əsgər olaraq işlərinin Qvineyada olduğunu və hesablarında dondurulacaq bir şey olmadığını" söyləyərək mümkün iqtisadi sanksiyalara əhəmiyyət vermədi. QADİB nümayəndələri xuntadan devrilmiş Prezident Kondenin Qvineyanı tərk etməsinə icazə verməsinə çağırış etdi.
Teymur Atəşli
Teymur Mustafa oğlu və ya Teymur Atəşli — Azərbaycanlı mühacir şair.
Həyatı
Teymur Atəşli 1923-cü il iyun ayının 15-də Bayıl həbsxanası nda anadan olub. Bakıda orta məktəbi bitirdikdən sonra 1939-cu ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Xarici Dillər fakültəsinin alman filologiyası şöbəsinə daxil olub. İkinci kursda olarkən səfərbərliyə cəlb olunaraq II Dünya Müharibəsi ndə iştirak etmək üçün Polşa cəbhəsinə göndərilib. 1942-ci ilin iyun ayında 2 rus komissarını öldürərək əvvəlcədən razılaşdığı 20 əsgərlə birlikdə hərbi hissəni tərk edib. Daha sonra almanlar tərəfə keçərək burada Berlin Zabitlər Məktəbində xüsusi kurs keçir. Buranı leytenant rütbəsi ilə bitirdikdən sonra SS birliyinə təyinat alır. Bir sıra hərbi əməliyyatlarda iştirak edərək baş leytenant rütbəsi alır. Müxtəlif gizli əməliyyatlarda iştirak edib. Polkovnik-leytenant Kalnov və kapitan Puqaçevskinin aradan götürülməsində iştirak edib. Daha sonra 70-dən son rus əsgərini öldürüb bölük komandirini ölümdən xilas etdiyi üçün "Dəmir xaç" ordeni ilə mükafatlandırılıb.
95 gün Stalinqrad döyüşlərində iştirak edib. Yaralanaraq SSRİ ordusuna əsir düşür. Əsirlikdən qurutularaq alman əsirlərlə birlikdə Almaniya ya aparılır. Bir neçə il Mitenvald Qaçqınlar Düşərgəsində yaşayıb. Burada bir alman xanımla ailə həyatı qurub. Türkiyə hökumətinin himayəsi ilə 1949-cu il fevralın 12-də xanımı ilə birlikdə İstanbula köçüb.
Daha sonra Türkiyənin Adapazarı ilinə köçüb. İngilis, alman və rus dillərini bildiyinə görə xarici dil müəllimi kimi və notariat qurumlarında, məhkəmələrdə andlı tərcüməçi kimi fəaliyyət göstərib.
Ədəbi fəaliyyəti
Sakaryaya gəldiyi ilk gün "Aç qoynunu, ana Vətən" adlı şerini yazıb. "Arşın mal alan", "Məşədi İbad" əsərlərini tamaşaya qoyaraq, özü də aktyor kimi çıxış edib . Müxtəlif vaxtlarda azərbaycanlıların milli mübarizə orqanı olan "Azərbaycan" dərgisində şeirləri dərc olunub. Ankarada nəşr olunan Mücahid jurnalında Hüseyn Cavidin həyat və yaradıcılığı haqqında xronoloji məlumat verib. "Ya istiqlal, ya ölüm" adlı mənzum dram əsərini yazdığı haqda məlumatlar olsa da bu əsərin sonrakı taleyindən xəbər yoxdur. 1954-cü ildə Əbdürrəhman bəy Fətəlibəyli öldürüldükdən sonra ona şeir həsr edib.
1956-cı ilin 15 yanvarında 28 fevralınadək Hürriyyət qəzetinin ardıcıl 45 sayında "Stalinqrad cəhənnəmində 95 gün çarpışan türk" adlı döyüş xatirələri çap olunub. 1961-ci ildən etibarən Sakaryanın yerli "Axşam Xəbərləri" qəzetinin redaksiyasında müdir olub. Bu qəzetdə "Xalqdan bir səs" sütununda milli ruhlu şeirlərini dərc etdirib. Hicran Səsləri", "Ana", "Rübailər" və "Qəzəl" adlı kitabları işıq üzü görüb.
Xatirəsi
2021-ci ildə AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun “Azərbaycan mühacirət ədəbiyyatı kitabxanası” seriyasında “Teymur Atəşli. Seçilmiş əsərləri” kitabı çap olunub. Kitabda Teymur Atəşlinin şeirləri, “Stalinqrad cəhənnəmində 95 gün döyüşən türk” adlı müharibə xatirələri, “Tuzaq” pyesi və publisistik məqalələri yer alıb.
Əli Rzayev (kiçik çavuş)
Əli Nəsib oğlu Rzayev (9 iyul 1992; Mingəçevir, Azərbaycan — 6 oktyabr 2020; Tərtər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin kiçik çavuşu, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Əli Rzayev 1992-ci il iyulun 9-da Mingəçevir şəhərində anadan olub. 1999-2010-cu illərdə Mingəçevir şəhərində 16 nömrəli tam orta məktəbdə təhsil alıb. Ailəli idi. Bir oğlu yadigar qaldı.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun kiçik çavuşu olan Əli Rzayev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Əli Rzayev oktyabrın 6-da Suqovuşan döyüşləri zamanı şəhid olub. Mingəçevir şəhərinin Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əli Rzayev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əli Rzayev ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Kəlbəcər rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əli Rzayev ​ölümündən sonra "Kəlbəcərin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Dülə-i Gərm (Sərdəşt)
Dülə-i Gərm — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 392 nəfər yaşayır (89 ailə).
Kundryoçya çayı
Kundryoçya çayı — Rusiya Federasiyasının Rostov vilayəti və Ukraynanın Luqandk vilayəti ərazisindən axan çay. Şimali Dones çayının çayının sağ qolunu təşkil edir. Üstəlik ona tökülən iri çaylardan biridir. Çayın uzunluğu 244 km, hövzəsinin sahəsi isə 2320 km² təşkil edir.
Axarı
thumb|left|Şimali Don çayının hövzəsi Çayın uzunluğu 244 km, hövzəsinin sahəsi 2320 km² təşkil edir. Çayın mənsəbi Dones diyarında yerləşir. Çay əsasən qar suları ilə qidalanır. Mənsəbdə illik su sərfiyyatı 3,74 m³/san təşkil edir. Çay noyabrın sonları donur. Duzdan azad olunma isə martın ortaları baş verir. Kundryoçya çayı sahilində Krasnı Sulin kimi iri şəhər yerləşir. Naviqasiya üçün yarsrlı deyildir. Bu çay üzərində rayon ərazisində ən böyük anbar, Su elektrik stansiyası və bənd yerləşir. Su səngin balıq ehtiyatlarına sahibdir. Burada nərəkimilər, çəkikimilər və sazan kimi qalıq növlərinə rast gəlmək olar. Sularında çoxlu sayda çay xərçəngini görmək mümkündür. Bu günki gündə çayda üzmək qadağan edilmişdir. Səbəb isə onun güçlü şəkildə kirlənməsidir.
1721-ci ildə Qriqori Qriqorieviç Kapustin Kundryoçya çayı hövzəsində kəşfiyyat işləri aparmışdır. Burada zəngin kömür hövzəsi aşkar edilmişdir. Burada Dones daş kömür gövzəsi yerləşir.
Arnoşt Bart
Arnoşt Bart  — Sorbialı siyasətçi və ictimai xadim. Sorbia mədəni-ictimai "Domovina" cəmiyyətinin yaradıcılarından biri və onun ilk sədri (1912-1927).
Bioqrafiya
29 avqust 1870-ci ildə Kubşuts kommunasının Letonun kəndində serb kəndli ailəsində anadan olub. 1885-1888-ci illərdə Bautzendəki peşə məktəbində təhsil alıb. Təhsildən sonra o, tək Avropanı yox həmdə Fransa, Rusiya və Avstriya-Macarıstanı səyahət edir. 1890-cı ildə vətənə qayıdır və həmin il Sorb təhsil təşkilatı "Matitsa Serbian"a qoşulur. Sorb kəndliləri arasında mədəni və ictimai tədbirlərdə iştirak etmişdir. Eyni zamanda o, sakson mühafizəkarlarının fikirlərini dəstəkləyərək siyasi fəaliyyətlərdə iştirak edirdi. 1912-ci ildə "Domovina" sorb ictimai təşkilatının yaradıcılarından biri idi. 1918-ci ildə Saksoniyada baş verən Noyabr inqilabı zamanı o, Milli Sorb Komitəsinin qurucusu olur. Amerika prezidenti Vudro Vilsonun 14 maddəsi sülh layihəsinə toxunaraq, o, Sorbia millisi öz müqəddəratını təyin etmək və siyasi muxtariyyət üçün daha çox hüquqlar verməyə çağırıb. O, Almaniya İmperiyası çərçivəsində və ya yaranmış Çexoslovakiya Respublikasında Sorb muxtariyyətinin yaradılmasına çağırıb. 1918-ci ilin dekabrında o, Sorbiya dövlətinin maraqlarını dəstəkləmək üçün Çexoslovakiya hökuməti ilə danışıqlar aparıb. Sorbia muxtariyyəti uğrunda apardığı siyasi mübarizədə o, Milli Sorb Komitəsinin bir neçə üzvünü öz tərəfinə çəkə bildi. Yan Bryl ilə birlikdə Versalda sülh konfransında çıxış edərək, Sorbianın müstəqilliyinə çağırdı. 1919-cu ilin yanvarında o, Praqa vasitəsilə Paris Sülh Konfransına getdi. Praqada o, Çexoslovakiya nümayəndə heyətinə qoşulmağa cəhd etdi, lakin buna nail ola bilmədi, bundan sonra 1920-ci ilin aprelində Almaniyaya qayıtdı, burada fəaliyyətinə görə həbs edildi və Leypsiq Ali Məhkəməsi tərəfindən 3 il müddətinə azadlıqdan məhrum edildi. Azadlığa çıxandan sonra Sorbia Xalq Partiyasının fəaliyyətində iştirak edib. 1933-cü ildə faşistlər hakimiyyətə gəldikdən sonra həbs edilərək qısa müddətliyinə azadlıqdan məhrum edilib. 1944-1945-ci illərdə həbsdə olub. İkinci Dünya Müharibəsindən sonra Sorbia təşkilatlarının bərpasında iştirak etmişdir. Mühafizəkar fikirlərə sadiq qalaraq sorbiyalılar arasında siyasi fəaliyyətlərdə iştirak etmişdi. Müharibədən sonrakı illərdə o, "Brezinçanski" təxəllüsü götürdüyü Brezinka kəndində yaşayıb. 1956-cı il fevralın 15-də Brezinka kəndində vəfat etmişdir. thumb|left|Arnoşt Bartın məzarı
Sinan dağı
Sinan dağı – Babək rayonu ərazisində dağ (hünd. 1151,2 m). Zəngəzur silsiləsinin suayırıcısındakı Aracı zirvəsindən (3071,6 m) cənub-qərbə ayrılan Dibəkli qolunun Qırxlardağ şaxəsinin qərb istiqamətli Əshabi-kəhf ayrılmasının qurtaracağında, Nəcəfəlidizə kəndindən 2,5 km cənub-şərqdə yerləşən alçaq tirənin suayırıcında yastı zirvə. Alt Miosenin Sakaraul mərtəbəsinə aid Qızılboğaz lay dəstəsinin çökmə süxurlarından təşkil olunmuşdur. Tektonik cəhətdən Naxçıvan qoyulma çökəkliyinin şimal-şərq cinahında müşahidə edilən Saltaq-Kotandağ antiklinalının cənub-qərb qanadında yerləşir. Zirvə hissəsindən və şimal-şərq yamacından şimal-qərb istiqamətli faylar keçir.
Natiq Tahirli
Natiq Namiq oğlu Tahirli — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, şəhid.
Həyatı
Natiq Tahirli 28 oktyabr 1997-ci ildə Lerik rayonunun Almu kəndində anadan olmuşdur.
Hərbi xidməti
Orta məktəbi bitirdikdən sonra 2015-ci ilin sonlarında hərbi xidmətə yollanmışdır. Sərhəd Qoşunlarının əsgəri kimi Goranboy rayonunun Tap Qaraqoyunlu kəndində yerləşən "N" saylı hərbi hissədə xidmət etmişdir.
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri olan Natiq Tahirli 2016-cı ilin aprel ayının əvvəllərində Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin olunması üçün başlanan Aprel döyüşlərində vuruşmuşdur. Döyüşlərdə fərqləndiyinə görə təşəkkürnamə ilə təltif edilmişdir.
Əsgər Natiq Tahirli 2016-cı ildə, mayın 17-si Azərbaycan-Ermənistan təmas xəttində, Tərtər-Goranboy istiqamətində ermənilərin atəşkəs rejimini pozması nəticəsində snayper gülləsinin dəyməsi nəticəsində şəhid olmuşdur. Müdafiə Nazirliyinin məlumatına əsasən, dərhal tədbirlər görülmüş və qarşı tərəfin canlı qüvvəsi məhv edilmişdir. Mayın 18-i Natiq Tahirli doğulduğu Lerik rayonunun Almu kəndində son mənzilə yola salındı. Dəfn mərasiminə minlərlə rayon sakini ilə yanaşı, şəhidin qulluq etdiyi hərbi hissənin əsgərləri və zabitləri də qatıldı. Dəfn mərasiminin sonunda yaylım atəşi açıldı və əsgər Natiq Tahirli uğrunda şəhid olduğu torpağa tapşırıldı.
Natiq Tahirli ölümündən sonra göstərdiyi qəhrəmanlığa görə Azərbaycan Respublikası Müdafiə Naziri general-polkovnik Zakir Həsənovun sərəncamı ilə "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" III dərəcəli medalı ilə təltif edildi.
Zərişdərə yaşayış yeri
thumb Zərişdərə — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Culfa rayonunda, Ləkətağ kəndindən cənub-qərbdə, Əlincəçayın sağ sahilində orta əsrlərə aid yaşayış yeri.
Qərb tərəfdən hündür dağlarla əhatələnmişdir. Sahəsi 890 km2 . Kəşfiyyat xarakterli tədqiqatlar (1991) aparılmışdır. Zərişdərə dağ yamacında yerləşdiyindən, mədəni təbəqə yuyulub dağılmışdır. Şirsiz qab qırıqları toplanmışdır. Zərişdərədən hazırda əkin sahəsi kimi istifadə olunur. Əhalinin məlumatına görə, vaxtilə burada məscid və yaşayış binaları olmuşdur. Yer şumlanarkən kirkirə daşı, mis qablar, şamdan və s. əşyalar tapılmışdır. Yaşayış yerinin şərq qurtaracağında dairəvi formada iri daş və kollarla əhatələnmiş pir vardır. Yaşayış yerinin XVI-XVIII əsrlərə aid olduğu ehtimal edilir.
Dünya evi (roman)
Dünya evi - Orxan Kamalın yazdığı və 1958-ci ildə nəşr olunan roman. Müəllif romanı elə həmin ildə yazıb.
Məzmun
Ailəsinin imkansızlığa düşmədən əvvəlki günlərinin xatirələri ilə indi qınandığı çətin şərtlər arasındakı ziddiyyət onu bəzən disharmoniya və üsyana sövq edir. Fəhlələrin arasında yaşasa da, özünü onlardan biri kimi hiss etmək onun üçün çətindir. Çörəyi üçün mübarizə apararkən, yeni evlənən, ağıllı və şəxsiyyətli Bosniyalı qızı ilə fikir ayrılığı yaranmağa başladı. Çalışdığı fabrikdə atasının dostu tərəfindən korrupsiyaya məcbur ediləndə və bundan imtina etdikdə ona böhtan atılır, işdən çıxarılır. Özü kimi işdən qovulan dostu və onlara qoşulan iki nəfərlə rəisə qarşı iğtişaşlar törətməyə çalışsa da, onlara qoşulanların polis olduğunu anlayanda təslim olur. Yeni evlənənlər pulsuz qaldılar. Yoldaşının ondan soruşmadan pambıq yığımına avans götürdüyünü öyrənən gənc qəhrəmanımız çox əsəbiləşir, pulu geri alır və evdən çıxır. Yoldaşına aşiq olsa da, çox əsəbi və ümidsizdir. Bir müddət ayrılıq, peşmanlıq və bir-birinin həsrətindən sonra sevgi hökm sürür və gənc ər evə qayıdır. Dünya evi bütün kitabları kimi Orxan Kamalın həyatının sıx izlərini daşıyır və bu günü görüb, lakin məhv olmağa məhkumdur; çörək və sevgi arasında qalan kiçik adamın həyatla boğuşmasından bəhs edir.
Nekres monastrı
Tarixi
Nekres monastrı 6-cı yüzillikdə qurulub. Kompleksin ilk kilsəsinin 4-cü yüzilliyə aid olduğu arxeoloji qazıntılar zamanı aşkar edilib.
Başmələk kilsəsi
Başmələk kilsəsi, Nekres monastr kompleksinin cənub-şərq hissəsində yerləşir. 8–9-cu yüzilliklərdən qalma bir tikilidir.
Arras
Arras, ,  ) — Fransanın departamenti olan Pa-de-Kalenin  əsas şəhəri  və keçmiş Artois əyaləti. Arras şəhəri O-de-Frans regionunda yerləşir.
Əhalisi (2014) — 40 970 nəfər.
Coğrafiyası
Arras, Krenşon və Skarp çaylarının, Esko qolunun və burada yerləşən Kale və Due gedən Şimali Dəmiryolunun birləşməsində Lill şəhərindən 160 km və Paris şəhərindən isə 160 km məsafədə yerləşir. A1 "Nor" və A26 "İngiltərə" avtomobil yolları şəhərdən 7 km məsafədədir.
Demoqrafiya
Əhali dinamikası, nəf.
Sudan–Türkiyə münasibətləri
Türkiyə–Sudan münasibətləri — Türkiyə Respublikası ilə Sudan arasındakı ikitərəfli diplomatik münasibətlər. Ölkələr Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, Ümumdünya poçt ittifaqı, BMT-nin Təhsil, Elm və Mədəniyyət məsələləri üzrə Təşkilatı, Beynəlxalq Yenidənqurma və İnkişaf Bankı, BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı, Beynəlxalq Mülki Aviasiya Təşkilatı, Beynəlxalq Telekommunikasiya İttifaqı, Beynəlxalq Valyuta Fondu, Beynəlxalq Kənd Təsərrüfatının İnkişafı Fondu, Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlıq və İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının üzvüdür. Hər iki ölkə beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində bir-biri ilə əməkdaşlıq edir.
Tarix
Osmanlının Sudanı fəthi 1821-ci ildə başlayır. Sudan ərazisi əyalat olaraq Misirin bir hissəsi, daha sonra isə Misir xədivliyinin bir hissəsi olur.
Siyasi münasibətlər
Türkiyə Sudanın müstəqilliyini tanıyan ilk ölkələrdən biri idi. Xartumdakı Türkiyə səfirliyi, Sudan müstəqillik qazandıqdan dərhal sonra, 1956-cı ildə açılır.
2017-ci ilin dekabrında Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Sudanı ziyarət edir. Bu Sudan müstəqillik əldə etdikdən sonra Türkiyə başçısının Sudana ilk səfəri olu r. Səfər zamanı Suakin adasının 99 il müddətinə Türkiyəyə verilməsinə dair bir razılaşma da daxil olmaqla bir neçə mühüm sənəd imzalanır. Osmanlı hakimiyyəti dövründə ada Qırmızı dənizin sahilində mühüm bir liman olur, lakin 20-ci əsrdə Sudan Portunun inşasından sonra Suakin çökür. Türkiyə adanı turizm mərkəzinə çevirməyi və tarixi abidələri bərpa etməyi planlaşdırır. Adanın icarəyə verilməsini Misir və Səudiyyə Ərəbistanı narahatlıqla qarşılayır, ancaq Türkiyə tərəfi heç bir şeyin ərəb ölkələrinin təhlükəsizliyini təhdid etmədiyini bildirir. Çünki Türkiyə öz qoşunlarını adaya yerləşdirmək fikrində deyil. Sudandakı hərbi çevrilişdən və Prezident Ömər əl-Bəşirin devrilməsindən sonra, Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyi Suakinin icarəsi ilə bağlı müqavilənin ləğv edilmədiyini söyləyir.
İqtisadi münasibətlər
Türk şirkətləri tərəfindən müxtəlif infrastruktur layihələrinə və birbaşa investisiyalar hesabına yatırılan pul miqdarı 650 milyon dollara bərabərdir. 2018-ci ildə ölkələr arasında ikitərəfli ticarət 434 milyon dollar təşkil edib ki, bunun da 360,9 milyon dolları Sudana Türkiyə ixracatı və 74,1 milyon dolları Sudanın Türkiyəyə ixracatıdır.
Diplomatik nümayəndəliklər
Sudanın Ankarada səfirliyi və İstanbulda konsulluğu var.
Türkiyənin Xartumda səfirliyi var.
Suraxanı Maşınqayırma Zavodu
Suraxanı Maşınqayırma Zavodu – Azərbaycanda maşınqayırma zavodu.
Zavod yeraltı neft-mədən avadanlıqlarının istehsalı üzrə ixtisaslaşmışdır. Zavod 1923-cü ildə "Azneft" Birliyinin emalatxalarının bazasında yaradılmış və 1925-ci ildə burada ştanqlı quyu nasoslarının istehsalı təşkil edilmişdir.1930-cu ildə zavoda F. Dzerjinski adı verilmiş, 1991-ci ildən isə Suraxanı maşınqayırma zavodu kimi fəaliyyət göstərir. Zavodun istehsal etdiyi məhsulların nomenkulaturasına ştanqlı quyu nasosları, silfonlu qazlift klapanları, mexaniki və hidravliki pakerlər, quyu tros alətləri, quyu kameraları, hidrostatik qumtəmizləyici qurğular, qaz-qum lövbərləri, boru ştaqlı nasos qurğuları və onların ehtiyat hissələri daxildir. Zavodun mövcud istehsal gücü, texniki və texnoloji imkanları, normativ sənəd bazası normal və mürəkkəb (abraziv, böyük miqdarda qaz və mexaniki qarışıqlar olan mühitdə) istismar şəraitləri olan AZS və API 11 AX standartlarına müvafiq bütün ölçü və icralı ştanqlı dərinlik nasosları və digər neft-mədən avadanlıqlarını layihələndirməyə, istehsal etməyə və zəmanətlə sifarişçilərə göndərməyə imkan verir. Zavodda həcmi azotlaşdırma, detalların xarici işlək səthinə bərklik vermək üçün qazotermik püskürmə yolu ilə metal tozu vasitəsilə örtülməsi kimi texnologiyalar tətbiq edilir, müasir sınaq laboratoriyası fəaliyyət göstərir. 2004-cü ildən zavodda İSO Beynəlxalq standartı fəaliyyət göstərir və ştanqlı quyu nasosları Amerika Neft İnstitutunun APİ Spec 11 AX Monoqrammı əsasında istehsal olunur.
Badamlı türbəsi
thumb Badamlı türbəsi — Azərbaycan Respublikasının Şahbuz rayonunun Badamlı kəndində memarlıq abidəsi.
Yonulmuş dördkünc formalı daşlardan dairəvi formada inşa olunmuşdur. Girişi qərb tərəfdəndir. Binanın divarları tamamilə uçub tökülmüşdür. Ətrafı daşla örtüldüyündən xarici divarlarının formasını müəyyən etmək mümkün olmamışdır. Türbəni təqribən 14-16 əsrlərə aid etmək olar.
İbrahimbur (Sərdəşt)
İbrahimbur - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 49 nəfər yaşayır (10 ailə).
Denitrifikasiya
Ümumi məlumat
Təbiətdə denitfrikasiya bakteriyalarının köməyi ilə gedən bu geniş proses kənd təsərrüfatına ziyan verir. Denitfrikasiya torpaqda azot birləşmələrin azalmasına və məhsuldarlığın aşağı düşməsinə səbbə olur, lakin torpaqəmələgəlmə amili kimi hesab olunur. denitfrikasiya torpaqda yalnız müəyyən şəraitdə, o cümlədən bakteriyaların fəaliyyətini təmin edəcək qədər azotsuz üzvi maddələr (tamam çürümüş peyin və s.) olduqda sürətli gedə bilir, torpaq yumşaldıqda isə denitfrikasiya dayanır.
Səbuhi Hacıyev
Səbuhi Hacıyev (27 fevral 1969; Xanlar – 14 yanvar 1990; Hacıkənd) – 20 yanvar şəhidi.
Həyatı
Səbuhi Hacıyev 27 fevral 1969-cu ildə Xanlar rayonunda anadan olub.
Vəfatı
Yanvarın 14-də Hacıkənd qəsəbəsində, «Beşulduz» yaxınlığında atışma getmiş, ölənlər və yaralananlar olmuşdur. Şahidlərin dediyinə görə yuxarıdan da hərbi vertolyotla atəş açılmışdır. Səbuhi növbəti terrorçuluq aktının qurbanı olmuş, 20 nömrəli vertolyot dan atılan güllədən həlak olmuşdur.
İrsi
Xanlar rayonunda küçələrin birinə Səbuhi Hacıyevin adı verilib.
Xəzər çömçəxulu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Yayılması
Xəzər dənizində sahil boyu şimaldan cənuba qədər yayılmışdır. Yalamadan Sumqayıta və Nordost qoltuğundan Lənkəranın cənub hissəsinə qədər azsaylıdır. Abşeron və Astara yaxınlığında qeydə alınmamışdır.