cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Naxçıvan iqtisadi rayonu
Sənayesi
2018-ci ildə Muxtar Respublikanın büdcəsinin gəlirləri 73,4 manata bərabər idisə, 2019-cu ildə 83 milyon manat, 2020-də isə 94,2 milyon manat təşkil edir. Sənaye istehsalının artması nəticəsində Naxçıvanda 2019-cu ildə 323 milyon 309 min ABŞ dolları dəyərində məhsul ixrac olunmuşdur. Həmin il Naxçıvanda sənaye məhsulu istehsalının 95,9 faizi malların, 4,1 faizi isə xidmətlərin payına düşüb. İstehsal olunan sənaye məhsulunda özəl bölmənin payı 94,1 faiz təşkil edib. 2015-ci ildə 916817,9 min manat məhsul istehsal olunmuşdusa, sonrakı hər bir il ərzində bu rəqəmin ardıcıl olaraq artaraq 2019-cu ildə 1 milyard 14 milyon 971 min 500 manat dəyər səviyyəsinədək gəlib çatıb.
Kənd təsərrüfatı
Naxçıvan MR-də kənd təsərrüfatının müxtəlif sahələrinin inkişafına əlverişli şərait vardır. Şərur-Ordubad düzənliyi, burada olan yüksək temperatur şəraiti meyvə, üzüm, tütün, şəkər çuğunduru, taxıl məhsulları becərilməsinə, ildə bir neçə dəfə kartof əkilməsinə şərait yaradır. Eyni zamanda çayların vadilərində yerləşən əlverişli yerlər və suvarma imkanlarının olması kənd təsərrüfatı bitkilərinin becərildiyi mühüm areallardır. Bu ərazilərdə yaşayan əhalinin məşğulluğunun təmin edilməsində kənd təsərrüfatının rolu çoxdur (şəkil). Dağlıq ərazilərdə, yəni əkinçiliyin inkişafı üçün əlverişli relyef şəraiti məhdud olan ərazilərdə heyvandarlıq inkişaf etdirilir. Onlar arasında maldarlıq və qoyunçuluq xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. MR üzrə kənd təsərrüfatında 93,9 min nəfər çalışır. Onlar məşğul olan əhalinin (211,3 min nəfər) 44,4%-ni təşkil edir. MR-da kənd təsərrüfatına yararlı torpaqların sahəsi 157,2 min ha təşkil edir. Onlardan 29,5 min ha əkin yerləri, 0,8 min ha çoxillik əkmələr, 11 min ha dincə qoyulmuş torpaqlar, 115,8 min ha biçənək və otlaqlardır. MR-da kənd təsərrüfatı əkinlərinin strukturunda dənli və paxlalı bitkilər əsas yer tutur. 2011-ci ildə dənli və paxlalı bitkilər 37,6 min ha sahədə becərilmişdir. Onların 25,9 min hektarını buğda əkinləri təşkil edir. 2005-ci ildən sonra keçən dövrdə onların əkinləri 10,8 min ha və ya 40,4%, o cümlədən buğda əkinləri 7,2 min ha və ya 38,8% artmışdır (cədvəl 11.7). Naxçıvan MR-da taxılçılıq sahəsində tələbatın daxili istehsal hesabına ödənilməsi üçün becərilən məhsulların kəmiyyətinin və keyfiyyətinin artırılması, məhsuldar toxum növlərinin alınması, saxlama kameralarının tutumunun daxili tələbatın həcminə çatdırılması istiqamətində tədbirlər görülməsi vacibdir. MR-da əkinlərin sahəsinə görə sonrakı yeri tərəvəzçilik tutur və o, 6044 ha sahədə becərilir. Naxçıvan MR uzun illər çəyirdəkli meyvələrin istehsalında ixtisaslaşmışdır. Ordubad rayonunda ərik və şaftalının müxtəlif növlərinin becərilməsi üçün əlverişli təbii şərait vardır. Ona görə MR-da meyvənin əkin sahələri və toplanan məhsulların miqdarı daim artırılır. 2011-ci ildə burada 4,1 min ha sahədə meyvə və giləmeyvə əkilmişdir. Onların sahəsi 2005-ci ilə nisbətən 1361 ha və ya 49,6% çoxdur. Lakin məhsuldarlığın azalması toplanan məhsulların miqdarının artırılmasına imkan vermir. Bağlarda məhsuldarlıq 2005-ci ildə 150,3 s/ha olduğu halda, 2011-ci ildə 133,2 s/ha olmuşdur. Ona görə bu dövrdə yığılan meyvə və giləmeyvələrin miqdarı 3,9 min t və ya 10,6% artmışdır. Uzun illər ərzində geniş sahələrdə becərilsə də, son dövrlərdə əkinləri azalan sahələrə üzümçülük və tütünçülük aiddir. Üzüm əkinlərinin genişləndirilməsində irəliləyiş olsa da, tütünçülük unudulmuş sahə olaraq qalır. Müstəqillik illərində MR-da şəkər çuğunduru əkilməyə başlanmışdır. Hazırda burada 1852 ha sahədə əkilən şəkər çuğunduru əkinlərindən ildə 39,0 min t məhsul yığılır. Naxçıvan MR-də istehsal edilən heyvandarlıq məhsullarının miqdarı daim artır. 2012-ci ildə MR-də 193 min t ət, 78,4 min t süd istehsal edilmişdir.
Nəqliyyatı
Nəqliyyat sənaye və kənd təsərrüfatı məhsullarının istehlakçılara, tədarük və emal müəssisələrinə çatdırılmasında nəqliyyat çox böyük rol oynayır. Yüklərin əsas hissəsi avtomobil nəqliyyatı vasitəsilə daşınır. Yüksək manevretmə qabiliyyəti, həm bərk örtüklü, həm də torpaq yollarda məhsulların bir məntəqədən digərinə qısa müddətdə çatdırılması bu nəqliyyat növünün əhəmiyyətini artırır. Blokada vəziyyətində olması ilə əlaqədar Muxtar Respublikanı Azərbaycanın əsas hissəsi ilə birləşdirən dəmir yolu xətti işləmir. Hava nəqliyyatı ilə daşınmalar isə baha başa gəldiyinə görə kənd təsərrüfatı məhsullarının 90%-dən çoxu avtomobil nəqliyyatı ilə daşınır.
Sosial infrastruktur
Xəstəxanaların kadrlarla təminatı əhaliyə xidmət göstərilməsi üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Son 10 ildə Naxçıvan MR-da çalışan həkimlərin sayı 155 nəfər və ya 22,9% çoxalmış və 832 nəfərə çatmışdır. Naxçıvan MR-da orta ümumtəhsil məktəblərinin geniş şəbəkəsi vardır. Bu sahədə 48,0 min nəfər şagirdin təhsil alması üçün 222 orta ümumtəhsil müəssisəsi fəaliyyət göstərir. MR-da orta ixtisas sahəsində fəaliyyət göstərən müəssisələrə Naxçıvan Musiqi Kolleci, Naxçıvan Tibb Kolleci və Naxçıvan Dövlət Texniki Kolleci daxildir. Texniki peşə təhsili məktəblərində isə təhsil alanların sayı 353 nəfərə çatır. Ali təhsil onun ən yüksək səviyyəsi olmaqla yanaşı, kadr hazırlığında da mühüm yer tutur. Hazırda MR-da fəaliyyət göstərən ali təhsil müəssisələrinə Naxçıvan Dövlət Universiteti, Naxçıvan Müəllimlər İnstitutu, Naxçıvan Özəl Universiteti aiddir. 2009-cu ildə ali təhsil müəssisələrində 7,7 min nəfər tələbə təhsil almışdır. MR-da AMEA-nın Naxçıvan Bölməsi təşkil edilmişdir. Burada yaradılan İnstitutlarda MR-in tarixi, coğrafiyası, torpaq-bitki örtüyü, etnoqrafiyasının tədqiqi sahəsində genişmiqyaslı işlər aparılır. Batabatda Rəsədxana fəaliyyət göstərir. Naxçıvanda olan mineral bulaqlar, dağ gölləri (Batabat, Göygöl), təbiət (İlandağ) və tarixi abidələr gözəl istirahət və turizm yerləridir.
Hərbi toqquşma
Hərbi toqquşma, vuruşma və ya kombat — iki qrupun bir-biri ilə yaralama, öldürmə və ya təsirsiz hala gətirmə məqsədilə etdiyi silahlı mübarizə. Böyük əhatəli qarşıdurmalar müharibə yarada bilər.
Grevillea monslacana
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Azərbaycan camışı
Azərbaycan camışı və ya Qafqaz camışı   — Cənubi Qafqazda olan camışların 70 faizi Azərbaycanda saxlanılır. Gürcüstanda və Ermənistanda ərazisində camışlar olduqca azlıq təşkil edir. Sovet dönəmində Cənubi Qafqaz camışları müstəqil cins kimi qəbul edilərək "Qafqaz camış cinsi" adlandırmışlar. Camışların çox hissəsinin Azərbaycan Respublikasında olduğunu nəzərə alaraq Azərbaycan alimləri Cənubi Qafqazda olan bütün camışları "Azərbaycan camış cinsi" adlandırmışlar. Bu 1992-ci ildə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin qərarı ilə təstiqlənmişdir.
Azərbaycanda camışçılığın tarixi uzaq keçmişlərə gedib çıxır. Ölkənin təbii iqlim şəraiti heyvandarlığın bu sahəsinin intensiv inkişafı üçün olduqca əlverişlidir. Xüsusi ilə Kür, Araz qırağı, Qazax-Qarabağ düzlərində yetişdirilmişdir. Bu canlıların yemə az tələbkar olması və düzənin isti, subasar əraziləri camışların yetişdirilməsinə imkan verir. Xüsusi ilə qamışlarla qidalanırlar. Bu isə onun saxlanılmasını asanlaşdırır.
Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti
Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti — Azərbaycan SSR-in Dağlıq Qarabağ bölgəsində 1923–1991-ci illərdə mövcud olmuş inzibati ərazi vahidi. Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinə Əsgəran, Hadrut, Ağdərə, Xocavənd, Şuşa rayonları və vilayət tabeli Xankəndi şəhəri daxil olmuşdur.
Azərbaycan camışı
Xüsusiyyətləri
Azərbaycan camışları qara rəngə malik olurlar. Bu isə günəş şüalarının onlara ciddi təsir göstərməsinə, bədəninin qızdırmasına imkan verir. İsti günlərdə nohurlar, bataqlıq, durğun sular, gölməçələr və ya yaxud çay yataqlarında uzanmağı sevirlər. Suda olduqda camışın ancaq başı kənarda qalır, bu da onun suda yaşamaq adəti ilə əlaqədardır.
Bu cins camışlar arasında nadir hallarda ağ rəngli camışlar doğulur. Bu heyvanları "albinos" camışlar adlandırırlar. Albinos camışlar çox yaşamır və nəsil vermirlər.
Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti
Tarixi
1987-ci ildə Ermənistan və Azərbaycan SSR arasında Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin başlanmasının ardından, bu münaqişə 1991-ci ilin sonuna tam miqyaslı müharibəyə çevrilmişdir.
Azərbaycan camışı
Xüsusiyyətləri
Orta köklükdə olan camışlarda diri çəkinin 0,5 faizini dil, 0,86 faizini piylə birlikdə böyrək, 0,25 faizini beyin, 4,34 faizini içalat, 1,12 faizini baş əti, 5,2 faizini işgənbə və torcuq təşkil edir.
İnəklərdən fərqli olaraq şaxtaya dözümsüzdürlər. İnəklər −20 °C şaxtaya dözdükləri halda, camışlar −1 °C şaxtada artıq əziyyət çəkirlər. Səbəb isə camış orqanizimində piyin az olması ilə izah edilir. Camışlar inəklərə nisbətən az süd verir. Azərbaycan camışı gün ərzində 3–4 kq süd verir. Azərbaycanda südünün orta yağlığı 8,16 % olur. Cənubi Qafqaz bölgəsində 6–12 % arasında dəyişir. Bol su içdikdə südlərini 8–10 % artıra bilirlər. Bu cins camışlar təsərrüfatda 20–21 yaşınadək saxlamaq olur. 8–9 yaşından etibarən qocalma əlamətləri meydana gəlir. Getdikcə südlərini azaldırlar. Azərbaycanda orta yararlılıq müddəti 16 ildir. Dişilərin damazlıq fermalarda maksimal çəkisi 686 kq, erkəklərdə isə 720 kiloqrama çatır. Bəziləri vardır ki, 900–1000 kq çəki ala bilir.
Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti
Tarixi
1988-ci il fevralın 20-də DQMV Xalq Deputatları Sovetinin XX çağırış növbədənkənar sessiyası "DQMV-nin Azərbaycan SSR tərkibindən Ermənistan SSR tərkibinə verilməsi haqqında Azərbaycan SSR və Ermənistan SSR Ali sovetləri qarşısında vəsatət qaldırmaq barədə" qərar qəbul etdi.
Bunun ardınca, 1989-cu ilin noyabr ayında SSRİ Ali Soveti Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin muxtariyyətliyinin ləğv edilib birbaşa Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasına qatılmasına dair qərar qəbul etmişdir, lakin 1989-cu ilin dekabr ayının 1-də Ermənistan Sovet Sosialist Respublikası Ali Soveti və Qarabağ Milli Şurasının birgə iclası həmin qərarı əsassız hesab edərək Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin Ermənistanla birləşməsini açıqlamışdır.
1991-ci il noyabrın 26-da Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin qanunu ilə Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti inzibati ərazi vahidi ləğv olunmuşdur. Həmin qanuna əsasən "Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin yaradılması haqqında" Azərbaycan Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin 1923-cü il 7 iyul tarixli Dekreti və "Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti haqqında" Azərbaycan SSR-in 1981-ci il 16 iyun tarixli Qanunu qüvvədən düşmüş sayılmış, Stepanakert, Mardakert, Martuni şəhərlərinin tarixi adları qaytarılaraq Stepanakert şəhəri – Xankəndi şəhəri, Mardakert şəhəri – Ağdərə şəhəri, Martuni şəhəri – Xocavənd şəhəri, Mardakert rayonu – Ağdərə rayonu, Martuni rayonu – Xocavənd rayonu adlandırılmış, Əsgəran və Hadrut rayonları ləğv edilmiş, Xocalı şəhəri mərkəz olmaqla Xocalı rayonu yaradılmış, ləğv edilmiş Əsgəran rayonunun ərazisi Xocalı rayonunun tərkibinə, Hadrut rayonunun ərazisi isə Xocavənd rayonunun tərkibinə verilmişdir. Xankəndi və Şuşa şəhərləri respublika tabeli şəhərlərin, Ağdərə, Xocavənd, Xocalı və Şuşa rayonları respublika tabeli rayonların sırasına daxil edilmişdir.
Azərbaycan camışı
Azərbaycanda camışçılıq
Azərbaycanda yaradılmış südlük-ətlik yeni qaramal cinsi. 1935-ci ildən başlayaraq akademik A. Ə. Ağabəylinin rəhbərliyi ilə aparılan seleksiya-damazlıq işləri və normal bəsləmə şəraitində seçmə və taylaşdırma nəticəsində alınmışdır. 1970-ci ildə müstəqil cins kimi təsdiq olunmuşdur. Konstitusiyası möhkəm, dərisi qalın, az tüklüdür. Döş qucumu 196–214 sm-dir. Ana camışların çəkisi 400–500 kq-dır; törədici kəllərin çəkisi 800–1000 kq-a çatır. Azərbaycanda camışçılıq Şəki– Zaqatala, Quba–Xaçmaz zonalarında, Muğan-Salyan, Kür-Araz ovalıqlarının aran bölgələrində yetişdirilir. İldə orta hesabla 1300–1500 kq (rekord sağım 3500–3700 kq) süd verir; südün yağlılığı 8–10%-dir. Ət çıxımı 45–52%-dir. Azərbaycan camışlarının süd və ət məhsuldarlığını artırmaq üçün Hindista-nın "Murrah" camış cinsinin törədici kəl-lərindən və toxumundan istifadə edilir.
Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti
Tarixi
"Azərbaycan Respublikasının inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişiklik edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 13 oktyabr 1992-ci il tarixli, 327 nömrəli Qərarı. ilə Ağdərə rayonu ləğv edilmiş və onun ərazisi Tərtər, Kəlbəcər və Ağdam rayonları arasında bölüşdürülmüşdür.
Azərbaycan camışı
Azərbaycanda camışçılıq
Camışçılıq Azərbaycanda südlük və ətlik istiqaməli olmuşdur. Südündən yerli əhalinin çox sevdiyi əla keyfiyyətli qatıq və süzmə, qaymaq, ayran və şor hazırlanır. Camış qatığı inək və qoyun qatığından qatı və yağlılığı ilə seçilir. Bu səbəbdən qiymətli hesab edilir. Qatıq və ayranının profilaktik əhəmiyyəti vardır. Azərbaycanda camış südünün standart yağlılığı orta hesabla 7,6 % olur. Nadir hallarda yüksək olma ehtimalı vardır. Sovet dönəmində camışlar 300 günlük sağım dövründə yemləmə və saxlama şəraitindən asılı olaraq 700–1500 kq və daha çox süd verirdilər. Son zamanlar aparılan damazlıq işləri ilə əlaqədar Azərbaycan camışlarının 2000–3000 kq süd verməsi müəyyən edilmişdir.
Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti
İnzibati ərazi quruluşu
thumb|right|400px|DQMV-nin inzibati xəritəsi (1989)
1923-cü ildə Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti yaradıldıqdan sonra onun tərkibinə verilmiş yaşayış məskənləri rayon-volost-kənd pillələri əsasında inzibati baxımdan aşağıdaki kimi bölünmüşdü:
Azərbaycan camışı
Azərbaycanda camışçılıq
Yerli üsul ilə nehrə çalxalamaqla 11–12 kq süddən 1 kq yağ əldə edilir. Halbuki, 1 kq yağ əldə etmək məqsədi ilə 22–24 kq inək südü tələb olunur.
Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti
İnzibati ərazi quruluşu
Yeni inzibati-ərazi bölgüsi həyata keçirilərkən DQMV-də dəyişiklik baş verir. 1930-cu ilin avqustunda DQMV ərazisi yenə də 5 rayona bölünür:
Göründüyü kimi, Vərəndə Martuni adlandırılır, Xaçının ərazisi isə Xankəndiyə aid edilir. 1939-cu il avqustun 17-də Ceraberd Mardakert, Dizaq isə Hadrut adlandırılır. Başqa sözlə, Azərbaycan dövləti olan Qafqaz Albaniyası dövrünə aid olan Dizaq, Vərəndə, Xaçın, Ceraberd kimi tarixi-coğrafi adlar unutdurulur və xüsusi məqsədlə Rusiya işğalları dövründə bura köçürülüb gətirilmiş ermənilərə məxsus adlarla əvəz olunur. 1960-cı illərin əvvəllərində rayonların iriləşdirilməsi siyasəti həyata keçirilərkən əsas zərbə Şuşaya vurulur. 1963-cü il yanvarın 4-də Şuşa rayonu ləğv edilir, onun ərazisi Stepanakert rayonuna verilir, lakin N. S. Xruşşovun hakimiyyətdən uzaqlaşdırılmasından sonra inzibati ərazi bölgüsündə yeni dəyişiklik baş verir. 1965-ci il yanvarın 6-da Şuşa rayonu yenidən təşkil olunur. 1978-ci ildə Stepanakert rayonu əsasında Əsgəran rayonu təşkil edilir. SSRİ-nin dağılmasınadək Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin inzibati ərazi bölgüsü belə idi.
Azərbaycan camışı
Azərbaycanda camışçılıq
1991-ci il məlumatına əsasən keçmiş SSRİ ərazisində 550 000 baş camış olmuşdur ki, onunda 85 % Azərbaycan SSR payına düşürdü. Üstəlik Qafqazda olan (xüsusi ilə Gürcüstan, Ermənistan və Dağıstan) camışların böyük qismi azərbaycanlıların həyətlərində saxlanılırdı.
Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti
Əhalisi
thumb|right|300px|DQMV-nin etnik xəritəsi (1989){{legend|#f97979|Ermənilər yaşayan ərazilər}} {{legend|#c5e2c9|Azərbaycanlılar yaşayan ərazilər}}{{legend|#d9dede|Yaşayış olmayan ərazilər (dağlar, əkin sahələri və s.)}}
Azərbaycan camışı
Azərbaycanda camışçılıq
Azərbaycanda müstəqillik illərində camışçılığa maraq olduqca azalmışdır. 2015-ci ildə 249.1 min, 2016-cı ildə 239.2 min, 2017-ci ildə 211.4 min, 2018-ci ildə isə 193.6 min başa qədər azlmışdır. Azərbaycanda illərə görə camışların sayı: İri camışçılıq rayonlarında camışların baş sayının azalması davam edir. Bunula belə 2001-ci ildə camışçılığın inkişafı məqsədi ilə Azərbaycan Camışçılıq Cəmiyyəti yaradılmışdır. Azərbaycanda 2005-ci ilə olan məlumata əsasən Yevlax rayonunda 28037 baş, Ağcabədi rayonunda 13166 baş, Bərdə rayonunda 16196 baş, Ağsu rayonunda 10015 baş, Beyləqan rayonunda 5109 baş, 2000-ci ilə görə isə Goranboy rayonunda 3487 baş, Şəmkir rayonunda 2860 baş, Kürdəmir rayonunda 14370 baş camış olmuşdur.
Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti
İcraiyyə Komitəsi
Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti Xalq Deputatları Soveti İcraiyyə Komitəsinin sədrləri:
Azərbaycan camışı
Əhəmiyyəti
Azərbaycanda tarixən camış kəlləri vasitəsilə xırmanlarda taxıl döyülür və yer şumlanırdı. Bu işlər hətta 1940-cı illərin sonlarına kəllərin köməyi ilə həyata keçirilirdi. Camış dərisi qalın və dözümlü olduğundan müxtəlif dəri məmulatları hazırlanırdı. Hətta camış gönündən möhkəm və yüksək keyfiyyətli Şatrı adlı çarıq hazırlanırdı.
Hazırda camış qatığı, qaymağı və yağı digər ev heyvanlarının eyni adı məhsullarından qiymətli hesab edilir. Ətinə gəldikdə isə əsasən balaq əti yeyilir. Hazırda balaq ətinin 1 kiloqramı 8 manata satılır.
Camışçılığın inkişafında rolu olan alimlər
Azərbaycanda camışçılığın inkişafında böyük rolu olan alimlərdən Ağaxan Ağabəylini, Zülfüqar Verdiyevi, Cahangir Axundovu, Turan Turabovu, Fikrət Abdinovu və s. adını çəkmək olar.
Zeyn-ül Hacılı (Üskü)
Zeyn-ül Hacılı — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Üskü şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Tre Kul
thumb
Zeyn-ül Hacılı (Üskü)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,443 nəfər yaşayır (357 ailə).
Tre Kul
Tre Kul (əsl adı Frenk Edvin Rayt III) Green Day qrupunun təbilçisi və qrupun ən cavan üzvüdür. O, 1972-ci ilin 9 dekabrında Frankfurt, Almaniyada anadan olmuşdur. Lakin o, Kaliforniyanın Villits şəhərində atası və 2 böyük bacısı ilə yaşayırdı. Trenin 12 yaşı olanda onun qonşusu - Lourens Livmor onu The Lookout qrupuna dəvət edib Frenkə yeni ləqəb yəni "Tre Coll" ləqəbini verir. Green Day qrupunun 1-ci turnesindən sonra Al Sobrante kollecdə oxumaq üçün qrupu tərk edir. Onun yerinə də Tre gəlir.
2000-ci ildə Tre Klaudia adlı qadın ilə evlənir. 2001-ci ildə onların oğlu frankito dünyaya gəlir. Lakin bu evlilik də uzunömürlü deyildir. 2003-cü ildə onlar ayrıldılar.
Yasamal parkı
thumb|Yasamal parkı Yasamal parkı — Bakı şəhərinin Yasamal rayonunda "Azərsu" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin "+82 Qərb" su anbarının ərazisində yerləşən şəhər parkıdır.
Tarixi
Yasamal rayonunun Akim Abbasov və Zahid Xəlilov küçələrinin kəsişməsində yerləşən Yasamal parkının açılışı 25 dekabr 2014-cü ildə prezident İlham Əliyev tərəfindən baş tutub. Parkda geniş yaşıllıq işləri görülüb, abadlıq-quruculuq işləri həyata keçirilib. Parkda iki uşaq oyun meydançası və böyüklər üçün idman meydançası yaradılıb, çoxillik ağaclar, gül və bəzək kolları əkilib. Bu meydançalarda trenajorlar, müxtəlif əyləncə vasitələri quraşdırılıb. Parkın salınması zamanı milli memarlıq üslubu ilə müasirlik tam uzlaşdırılıb, istirahət məkanı orijinal elementlər və formalarla zənginləşdirilib. Həmçinin parkın ərazisində müxtəlif fəvvarələr, süni şəlalələr və xüsusi dizaynla hazırlanmış bulaqlar quraşdırılıb və iki kafe fəaliyyət göstərir.
Buğumlu qaraşәngi
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qısa morfoloji xüsusiyyətləri
Hündürlüyü 50-100 sm, gövdəsi düz, sivri dörd tinli olan çoxillik çılpaq ot bitkisidir. Kökümsovu kök yumrusu şəklində qalınlaşmışdır. Yarpaqları qarşı-qarşıya düzülmüşdür, qanadsız qısa saplaqlıdır, uzunsov-yumurtaşəkilli və ya uzanmış-uzunsov formadan, yumurtaşəkilli-neştərvari formaya qədər dəyişmiş, sivridir, qaidə hissəsində qısa pazşəkilli, dəyirmi və ya az ürəkşəkillidir, kənarları mişarvaridir, qaidəsində daha dərin və çox vaxt ikiqat mişarlıdir; aşağı yarpaqları küt, yuxarı yarpaqları sivridir. Çiçək qrupu uzunsov və ya uzanmış uzunsov olub, qısa saplaqda yerləşmiş boş az çiçəkli yarımçətirlərdən ibarətdir; çiçək qrupunun saplağı qısa vəziciklidir. Tac 5-7 mm uzunluqdadır, qonur-qırmızı rənglidir, yaşılımtıl borucuğu vardır; üst dodaq alt dodaqdan uzundur. Qutucuğun uzunluğu 5-8 mm olub, şarşəkilli-yumurtaşəkillidir, sivridir, kasacıqdan 3-4 dəfə uzundur. May-iyul (avqust) aylarında çiçəkləyir, iyun-sentyabr aylarında meyvə verir.
Azərbaycanda yayılması
BQ şərq, BQ qərb, Kür düz., KQ şimal, KQ mərkəzi, Lənk. dağ., Lənk. oval. Ovalıqda və aşağı dağ qurşağında, nadir halda orta dağ qurşağında.
Yaşayış mühiti
Meşənin rütubətli yerlərində rast gəlinir.
Ramazan Tarverdiyev
Tarverdiyev Ramazan Baxşəli oğlu — coğrafiyaşünas alim, hidroloq, coğrafiya elmləri doktoru (1977), professor (1978).
Həyatı
Ramazan Tarverdiyev 1928-ci il avqustun 5-də indiki Hacıqabul rayonunun Navahı kəndində anadan olmuşdur. 1953-cü ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin coğrafiya fakültəsini bitirmişdir. 1953–1956-cı illərdə Azərbaycan Hidrometeoroloji Xidmət İdarəsində, 1956–1968-ci illərdə Azərbaycan SSR EA Coğrafiya İnstitutunda, 1968–1973-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunda fiziki coğrafiya kafedrasında dosent və 1973-cü ildən ömrünün sonuna kimi kafedra müdiri vəzifəsində çalışmışdır.
Tədqiqatları əsasən Azərbaycanın gölləri və su anbarlarının hidroloji xüsusiyyətlərinə həsr edilmişdir. Azərbaycanın Böyük Qafqaz təbii vilayətində yerləşən Cavanşir, Nohurqışlaq, Qaranohur, Aşıq Bayramlı, Yekəxana su anbarlarının, Tufangöl, Ağrıbir, Taxtagöl, Xalaxı göllərinin hidroloji xüsusiyyətlərini öyrənmişdir. Əsas tədqiqat obyekti Mingəçevir su anbarı, onun suyunun səviyyə rejimi, külək-dalğa rejimi, temperaturu, lillənməsi, donma halları, suyun rəngi, şəffaflığı, su balansını öyrənmişdir. Su anbarının lillənməsinin təkcə çayın gətirdiyi lil materialları ilə deyil, həm də sahillərin yuyulub uçması, külək vasitəsilə gətirilən materiallar hesabına da baş verməsini tədqiq etmişdir. Məhz onun irəli sürdüyü elmi-metodik hesablama üsulları Şəmkir SES-in tikintisində tətbiq olunmuşdur.
Sinfi mübarizə
Sinfi mübarizə anlayışı ilk dəfə Karl Marks və Fridrix Engels birlikdə yaratdığı Kommunist Manifesti adlı əsərində "İndiyə qədərki bütün cəmiyyətin tarixi, sinif savaşları tarixidr" demişdir. Marksa görə kapitalizmdə istehsal edici mövqedə olan ancaq bu mövqeyə qarşı istehsal vasitələrinin burjuaziyanın özəl mülkiyyətində olmasından ötrü istismar edilən işçi sinfinin bu istismardan qurtulması üçün burjuaziyanın iqtidarına son verməsi və istehsal vasitələrinin dövlət nəzarətinə keçilməsidir.
Ramazan Tarverdiyev
Həyatı
Ramazan Tarverdiyev 1980-ci ildə Rusiyanın Baykal gölündə elmi-tədqiqat işləri aparmışdır. Həmçinin 1963-cü ildə Azərbaycanın İsmayıllı rayonu ərazisindəki Qafqaz Albaniyası dövrünə aid Cavanşir qalasının (VII əsr) tam sxemini bussol planaalma yolu ilə tərtib etmişdir. ASE-nin I–VII cildlərində göl və su anbarlarına aid bir çox məqalələrin müəllifidir.
Sinfi mübarizə
Sinfi mübarizə, Marksist sinif teoriyasında və tarix anlayışında siniflər arası münasibətlərin müstəqil halı olaraq təsbit edilir. Marksist tarix anlayışına görə sinfi mübarizələr yalnız müəyyən bir andakı cəmiyyətin siniflər arasındakı mübarizəsi deyildir, əksinə o tarixin motorudur, yəni tarixi inkişafın və ilərləmənin dayağı ifadəsini siniflər arasındakı mübarizə tapır. Marksizmdə əsas olaraq."Tarix sinfi mübarizə tarixidir" fikri götürülür.
Ramazan Tarverdiyev
Həyatı
R. B. Tarverdiyev "1941–1945-ci illər Böyük Vətən Müharibəsində fədakar əməyə görə" (1945), "Böyük Vətən Müharibəsində Qələbənin 30 illiyi" (1975) və "Sosializm yarışının qalibi" (1980) medalları ilə təltif edilmişdir.
1983-cü il may ayının 27-də Bakıda vəfat etmişdir.
Sinfi mübarizə
Hər qabaqcıl sinif, müəyyən bir mərhələdə mürtəceləşir və mənfəətlərini mövcud olanın qorunmasında tapır. Marksist teoriyada Bu qaçınılmaz olaraq belədir. Marks bunun misalını burjuaziyanı, feodalizmi tövsiyə edərkən inqilabçı öz böyüklüyünü qurduqdan sonra mürtəce olaraq ortaya çıxar. Ancaq sınfi mübarizə bitməmişdir və onu məhv edəcək sinif burjuaziya ilə birlikdə doğulmuşdur. Yəni proletariat
Sinfi mübarizənin qaynağı sosial iqtisadi şərtlər deyilən maddi cəmiyyət quruluşudur, yəni müəyyən bir andakı istehsal münasibətləri ilə mürtəce istehsalçılar arasındakı münasibət və ziddiyətlərin toplamı. Bunun nəticəsində sinfi mübarizənin müəyyən bir dövründə bir müstəqil sinif digər sinif tərəfindən yenilər və iqtidarını itirər. Bu əsas olaraq istehsal tərzindəki dəyişmənin nəticəsidir. Bu dəyişmə bərabərində mənfəətləri müstəqil sinifdən fərqli olan yeni bir sinif doğulmaqdadır. Marksizm "Siniflərin ortaya çıxmasından etibarən, tarixi, sinfi mübarizə tarixi olaraq anlamaq lazım olduğunu" deyər. Quldarlıqdan Feodalizmə, oradan kapitalizmə keçildiyini, bu keçidləri təmin edən itici gücün, maddi iqtisadi quruluşa bağlı olan siniflər arasındakı mübarizənin olduğu bildirilir.
Proletariata gəldikdə isə vəziyyət fərqli olmuşdur. Proletariat gerçək mənfəətini sinif olaraq öz varlığını da ortadan qaldırmaqda görər. Buna Misal olaraq Marksın"Sinfi cəmiyyəti davam etdirmək deyil son qoymaq" fikri, MArksın iqtisadi-siyasi düşüncələrini izləyərək söyləmək gərəkərsə proletariatın maddi-toplum quruluşdan qaynaqlanması çətin bir vəzifədir. Müxtəlif marksist düşünürlər (Georg Lukács, Antonio Gramsci ya da Althusser kimi) bu teoriyanın açıqlamasını verməyə çalışmışlar. Kimi iqtisadi təyin olunma, kimi iradəçi bu teoriyalarda sinfi mübarizənin təməl bir elmi-siyasi arqument olaraq funksiya görər.
Senecio melanolepis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Con De Robek
Con De Robek — britaniyalı admiral
Həyatı
Con De Robek İrlandiyada yerləşən Kilder qraflığında anadan olmuşdur. Onun əcdadları İrlandiyaya İsveçdən köçmüşlər. 1875-ci ildə Con De Robek Böyük Britaniya hərbi dəniz qüvvələrində hərbi xidmətə başlamışdır. Birinci dünya müharibəsi başlayan vaxt De Robek 9-cu Kreyser Eskadrasının Admiralı idi. 1915-ci ildə Dardanel əməliyyatı zamanı Admiral Sekvil Kardenin yerinə müttəfiqlərin admiralı Con De Robek təyin olunmuşdur. De Robekin admirallığı altında müttəfiqlərin flotu uğursuz əməliyyat keçirmiş və 5 gəmi itirmişdir. Daha sonra De Robek Aralıq dənizi flotunun komandiri seçilmişdir. 1917-ci ildə o hərbi dəniz qüvvələrinin HDQ 2-ci eskadrasının komandiri təyin olunmuşdur. Müharibədən sonra De Robek İstanbulda xidmət etmişdir. 1921-ci ildə Bani Ordeni ilə təltif olunmuşdur. 1922-ci ildə Atlantik flotunun komandiri təyin edilmişdir.
Ordenləri
1921-Bani Ordeni.
Mənbə
Con De Robek
Ağızçənəlilər
—  aləminin  tipinə aid heyvan infratipi.
Klassik sistematikada Ağızçənəlilər iki üst sinfə bölünür: balıqlar (Pisces) və dördayaqlılar (Tetrapoda)
Antrakt
Antrakt ( və ya Zwischenakt; ; ) — teatr və ya oxşar səhnə sənətlərində, iki pərdə arasında keçən zaman, verilən ara.
Misir heroqlifləri (Q qrupu)
Q qrupu 7 heroqlifdən ibarət olub, bura ölü üçün istifadə olunan əşyalar: taxt, sandıq, tabut, başaltı, aypara şəkilli dəstək, və s. kimi təsvirlər daxildir.
Senecio subfractiflexus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Qurban Süleymani
Hacı Qurban Süleymani — Xorasan türklərinin tanınmış Baxşi (aşıq), dutar musiqiçisi və müğənnilərindənidir ki, Nişapurun Əliabad kəndində dünyaya gəlmişdir.
Təltifləri
Fransanın Lion musiqi festivalında birinci yeri qazanmışdır.
Grevillea mollis
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Şıxov adası
Şıxov adası - Xəzər dənizində Bakı arxipelaqı daxil olan Azərbaycana məxsus ada. Şıx burnu sahilindən 160 m cənubda kiçik qaya çıxıntısını xatırladan ada. Uzunluğu 65 metr, eni isə ən enli hissədə 30 metrdir.
Xəzər Xəbər (jurnal)
Tarix və format
"Xəzər Xəbər" jurnalı 1995-ci ilin yanvar ayında Xəzər Universitetinin qəzeti kimi fəaliyyətə başlamış, müxtəlif səpkili xəbərləri, elmi və publisistik yazıları özündə ehtiva edən və ayda bir, bəzən iki dəfə dövriliklə meydana çıxan mətbu orqanı olmuşdur. 1997-ci ilin yanvar ayından başlayaraq Xəzər Xəbər jurnal şəklində çıxmağa başlamış və tezliklə ayda iki dəfə olmaqla sabitləşmişdir. 2000-ci ilin aprel ayından başlayaraq jurnalın hər sayı 40 səhifəlik həcmdə nəşr olunmuşdur. 2003-ci ilin aprel ayından başlayaraq jurnal mərkəzində hər sayıda dəyişən şəkillər olmaqla mavi rəngli cilldə çıxmışdır. Nəhayət, 2010-cu ilin yanvar ayından etibarən "Xəzər Xəbər" jurnalı yeni formatda nəşr olunur; ayda bir dəfə 80 səhifə həcmində və qismən rəngli olmaqla jurnal daha məzmunlu və daha gözəl şəkil aldı.
Məzmun və dil
"Xəzər Xəbər" məzmununa görə elmi-kütləvi, ədəbi-publisistik nəşr kimi fəaliyyət göstərir. Jurnalda azərbaycan, ingilis, rus dillərində və Türkiyə türkcəsində tələbə həyatı, təhsil yenilikləri, elm, incəsənət, siyasət, ədəbiyyat, mədəniyyət, turizm və idman a aid müxtəlif materiallar və maraqlı xəbərlər dərc olunur.
Çap və yayım
Xəzər Xəbər jurnalı Xəzər Universitəsi Nəşriyyatı nın məhsuludur və Xəzər Universitetinin mətbəəsində çap olunur. Jurnal abunə yolu ilə və pərakəndə satış vasitəsilə yayılır.
Şeyx Xəzəl
Şeyx Xəzəl bin Cabir xan əl-Ərəbi — Qacar dövründə,Xuzistan(o zaman Ərəbistan) yarı-muxtar hökmdarı idi.
Həyatı
Seyx Xəzəl Bəni Kəb qəbiləsindən və İranın İngiltərə yönümlü adamlarından idi ki, məşrutə dövründən etibarən, Xuzistan əyalətində İranın siyasi hadisələrində əhəmmiyyətli rol oynamışdı. O məşrutiyyət inqilabından havadarlıq elədi və ikinci dünya muharibəsində İngiltərəyə dəyərli yardımlar elədi. Beləliklə, o eliyə bildi İngiltərənin tam əminliyin özünə cəlb eləsin və o dövlətin arxa durmasila Xuzistanın güclü və taysız hakiminə çevirilsin. Xuzistan kimi neft çıxan və stratejik reqyonun əhəmiyyəti və mövqeyini nəzərə alaraq, Şeyx Xəzəlin olması Britaniyaya çox yüksək əhəmiyyətə malik idi. Amma nəhayətən Şəmsi 1303-cü ildə Rza xan vasitəsilə İranın və Xuzistanın siyasət səhnəsindən silindi.
O zaman ki Rza xan Xəzəlin aradan qaldırmasına əl atdı, Səadət Qiyamı Komitəsinin təhriklərini ona əlamət bildi ki, Şeyx Xəzəl Xuzistanın İrandan ayrılmasını istəyir və İngiltərə dövləti də bu pis fikirdə ondan himayə edir. Beləliklə belə göstərdi ki, Şeyx Xəzəlin aradan qaldırması, İranın parçalanmasının qarşısın almaq və İngiltərənin ən əhəmiyyətli amili və o dövlətin mənfəətlərilə mübarizə deməkdir. "Səfər name-ye Xuzistan" kitabı təkcə bu baxımın ilqası və əsaslandırması üçün idi.Rza xandan peyrovluqda, sair Pəhləvi sevərlər və Pəhləvi yazıçıları da bu iddianın izahında yazıblar və Pəhləvi tarixçilik mətnlərindən bir toplumun buna ixtisas veriblər. Beləki, çoxlu o kimsələr ki, tarixi bilikləri adı gələn tarixçiliyə həsr olub, Şeyx Xəzəlin siyasi həyatının kino filmindən təkcə 1303-cü il böyüdülmüş və təhrif olunmuş şəkili yadlarındadır və görürlər.
Amma rayic Pəhləvi tarixçiliyindən müstəqil baxım, Şeyx Xəzəlin aradan qaldırmasından başqa bir rəvayəti var. Adı gələn baxımın əhəmmiyyətli fərz olunmuşları budur ki, Britaniya dövləti 1299-cu il çevrilişinin həyata kiçirilməsilə və daha bir əmin amilin iş üstünə gəlməsilə ki, Xuzistandan əlavə, İranın başa-başından onlara əlverişli olsun, daha yerli cuzi dəstpərvərdələrdən ehtiyacsız olub və onlara artıq və istehlak dövranları başa çatmış bir alət kimi baxırdırlar. Bu səbəbdən onların aradan qaldırmasın öz öhdəsinə götürdü və o qədər ki, kodota dövlətinin qurulması və möhkəmlənməsindən əmin olurdu. Bu yerli dəstpərvərdələrin himayəsindən əl çəkirdi və kodota dövlətin onların aradan qaldırmasında yardım eliyirdi. Bu ehtiyatlı və tədrici prosesdə Xəzəl onların ən əhəmiyyətli və sonuncusu idi. Bu baxımdan, Xəzəlin aradan qaldırması nə fəqət İngiltərəyə qarşı təşəbbüs deyildi, bəlkə həqiqətdə, o dövlətin istəyi və onun proqramları və mənfəətləri istiqamətindədir.
Belə nəzərə gəlir ki bu baxımın təsdiqində olan çoxlu subutlardan əlavə, ən azı Britaniya xarici işlər nazirliyinin yayılmış sənədləridə Pəhləvi tarixşünaslığında hakim olan baxımı etibarsız eliyib və müstəqil baxımı təsdiq eliyir.
Lorin 7 fevral 1924/ 17 bəhmən 1302, sadəcə bir il Xəzəlin aradan qaldırmasından öncə verdiyi raportda deyir ki, Şeyx indi üyğunsuz bir kəsə çevrilib ki, onun taleyi əsil mülahizədən ayrılmış olmalıdır və indi əsil mülahizə sabit və birparça İran, Sovetin Hindustan və Fars körfəzinə olan hədəsinin qarşısında qoruyucu bir divardır.
O, 20 fevral 1922/1 İsfənd 1300-də bir başqa raportda yazır: "Rza xan o iş ki, İngiltərəlilər istiyirdi İngiltərəlilərin əlilə həyata keçsin, İranlıların əlilə ediləcək. 1301- ci ilin 12 şəhrivərində o Korzona bir raportda yazır: "Daima gərək xatırladaq ki, bizmlə İran arası münasibətlərdə əsil norma, Tehrandır.Və bu ki, İran imperiyasının tam bir parçalığı, tam şəkildə və uzun zaman boyu Britaniyanın mənfəətlərinə bizim yerli xususi dəst pərvərdələrimizin ayrı-ayrı üstünlüyündən daha əhəmmiyyətlidir.
10 yanvar 1923/19 Dey 1301 başqa bir məruzədə Rza xanın bir sıra irəlilişlərindən əmin olandan sonra yazır : "İndi vaxtı yetişib ki, yerli dəst pərvərdələrimiz ilə ilgilərimizi boşaldaq və muharibə naziri (Rza xan)-a arxa durmaq yəqin ki, yerli dostluqlarımızı pozmaq deməkdir ki, ən əhəmmiyyətli və ən çətini əlbəttə ki, Mühəmmərə Şeyxi (Xəzəl) dir. Başqa bir məruzədə deyib, Rza xan eliyə bilər bizim üçün çox dəyərli olsun və nigaranlığın açıqlıyır ki, əgər Rza xan işlərində uğur qazanmiya, onun düşmənləri Tehranda firsət bilib onu işdən qırağa qoyarlar.
Başqa məruzələrdə gəlib, Rza xan hazırlıqdan sonra, İngiltərə məqamlarına əminlik verir ki, cənubun uğurlu əməliyyatına hazırdır. Onun heysiyyəti təhlükəlidir və cənuba getməlidir. İngiltərə dövləti isə bu əminlikdən sonra və Rza xanın qorunub möhkəmləndirməsi probleminin gərəkliyin nəzərə alaraq, nə fəqət tədriclə və hiss olunmaz şəkildə Xəzəlin himayəsindən əl götürdülər, habelə sayir koçərilərin ondan arxa durma qarşısın aldılar və nəhayətən ona Rza xana baş əyməyə əmr etdilər.
Bunlar bütünlüklə Britaniyanın xarici işlər nazirliyi məruzələrində əks olunub. Nümunəvi olaraq Xəzəlin aradan qaldırılmasına tam şəkildə zəmin yaranandan sonra, onlar ki, illər boyu onu mərkəzi dövlətlərlə üzləşmaqda və vergi verməməkdə yardım eliyirdilər, nəhayət rəsmi şəkildə bir məktubla ona yazdılar ki, o mərkəzi dövlətə qarşı üsyan və vergi verməmək səbəbindən, Britaniyanın onun muxtarlığın qoruyan öhdəliklərinə əsaslanmaq haqqını əldən verib, çunki bu öhdəliklər mərkəzi hökumətə vəfadarlıqla şərtlənmiş idi!
Nəhayət Lorin, İngiltərənin Əhvazda olan konsulluğuna əmr eliyir ki, Şeyxi məcbur eliyə baş əyib Rza xana tabe olsun.
Aşağı Zeynəddin
Aşağı Zeynəddin — Azərbaycan Respublikasının Ağdaş rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 11 dekabr 2012-ci il tarixli, 500-IVQ saylı Qərarı ilə Ağdaş rayonunun Ağdaş şəhər inzibati ərazi dairəsinin tərkibindəki Ağdaş şəhəri ilə həmsərhəd olan Aşağı Zeynəddin kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Aşağı Zeynəddin kəndinin ərazisindən 141,8 ha (bundan dövlət mülkiyyətində olan 42,7 ha və xüsusi mülkiyyətdə olan 99,1 ha) torpaq sahəsi Ağdaş şəhərinin inzibati ərazisinə verilmişdir.
Toponimikası
XIX əsrin axırlarında həmin rayondakı Zeynəddin (indiki Yuxarı Zeynəddin) kəndindən çıxmış ailələrin burada məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd rayon mərkəzindən 3 km qərbdə, Ləki dəmiryolu stansiyasından 13 km aralı, Şirvan düzündə yerləşir.
Əlibəyli (Şəbüstər)
Əlibəyli — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Şəbüstər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Hacib
Hacib — lüğəti mənası qədim və müasir ərəb sözlüklərində təfsilatı ilə izah edilmiş bu söz (hacaba – birinin bir yerə girməsinə mane olmaq və buradan (hacib – qapıçı), Əməvilər zamanından başlayaraq şərq və qərbdəki müsəlman dövlətlərində əsrlər boyu işlənmişdir. Əvvəllər hökmdar saraylarında «vasitəçi» mənasında işlənirdi.
Hacib həm də xidmətçi, kamerker deməkdir. Orta əsrlərdə Yaxın Şərq ölkələrində sarayda ən yüksək vəzifələrdən biri idi. Saray mərasimlərinin təşkilində mühüm rol oynayırdı.
Aşağı Qəsil
Tarixi
Aşağı Qəsil Ağdaş rayonunun Qülbəndə inzibati ərazi vahidində kənd. Şirvan düzündədir, "aşağıda yerləşən Qəsil kəndi" deməkdir. Qəsil Azərbaycan dilinin dialektlərində və bəzi türk dillərində işlənən qas/qəs/qəjəl sözləri ilə bir kökdənolub, "otlaq, yamac" mənasını ifadə edir.
Din
Kənddə Aşağı Qəsil kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Kunani
Kunani— İranın Luristan ostanının Kuhdəşt şəhristanının Kunani bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 3,746 nəfər və 734 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti ləklərdən ibarətdir, lək dilində danışırlar və şiə müsəlmandırlar.
Cüzdan
thumb|Cüzdan
Cüzdan, pul kisəsi və ya portmanat — şəxsiyyət vəsiqəsi, pul, kredit kartı, fotoşəkil, kontakt kimi obyektləri daşımağa yarayan və əksəriyyətlə dəridən ya da dəriyə bənzər maddələrdən tikilən kiçik ölçülü qatlama çanta.
Güzgü
frame|right|[[Vazanın güzgüdə əksi]]
İblis qadın (film, 1995)
"İblis qadın" — 1995-ci ildə istehsal olunmuş Azərbaycan filmi.
Güzgü
Müstəvi güzgülər eyni ölçülü virtual şəkillər göstərirlər. Refleksion güzgülərdə isə yana dönmüş, başıüstə olan şəkilləri görmək olur.
Müstəvi olmayan güzgülərdə əksin keyfiyyəti güzgünün xassələrindən asılı olur (qabarıq, çökük, dalğavari güzgü). Burada güzgüyə olan məsafə də rol oynayır. Beləliklə təhrif olunmuş əkslər alınır. Qabarıq güzgülərdə əkslər böyük, çökük güzgülərdə isə kiçik alınır.
Ən geniş yayılmış güzgü növləri məişətdə, əsasən isə evlərdə işlədilən güzgülərdir. Onlar arxa tərəfinə nazik aluminium qatı çəkilmiş şüşələrdən ibarətdir. Keçmişdə gümüşdən güzgü kimi istifadə edilirdi. Şüşənin arxasına çəkilmiş metal qatı əlavə olaraq oksidləşmədən qorumaq üçün rənglə örtülür.
Güzgülər çox qədim zamanlardan insana məlum olmuşdur. İlk insan tərəfindən yaradılmış güzgü tunc dövrünə gedib çıxır. O zaman üzü hamarlanmış metal lövhələrdən güzgü kimi istifadə edilirdi.
Talış üsyanı (1629)
Talış üsyanı — 1629-cu ildə, talış kəndlilərinin və şəhər yoxsullarının İran ağalığına və yerli feodallara qarşı çıxışı.
Tarixi
1629-cu ilin yayında başlayan üsyan tezliklə ətraf əraziləri bürüyüb. Üsyanda təqribən 30 min nəfər iştirak edib. Səfəvi hökmüdarı Şah Səfi üsyançılara qarşı Astara hakimi Sarı xanın komandası altında qoşun göndərib. Döyüşlərin birində təqribən 7 min nəfər tələfat verən üsyançılar məğlubiyyətə uğradılıblar.
Şal (geyim)
thumb|Azərbaycanlı gəlin şal ilə nişan zamanı
Şal — istifadə edilən bir geyim növü.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin sərhədləri
right|300px
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin sərhədləri —
Şimal
Azərbaycanın şimal sərhədləri Solak çayının Qara dənizə töküldüyü nöqtədən (Gürcüstan sərhəddindən) başlanır. Sərhəd xətti çay boyunca Acar dağların qədər uzanır.
Bu dağların zirvəsi ilə irəliləyən sərhəd xətti Kino (8522 fut yüksəkliyində),Taşnaur (8735 fut), Qotimeriya (8769 fut) zirvələrinə, Zekar keçidinə, Naqueva dağlarına və Sağalotlobaçi zirvəsinə çatır.
Buradan sərhəd xətti cənub-şərqə yönəlir, Kürün qolu olan Keyda-su boyunca gedir. Çayı keçdikdən sonra o, Tusselbaya tərəf, Çitis-Kibey (8554 fut) zirvəsinə doğru irəliləyir, Kür çayının qollara ayrıldığı istiqamətdə uzanır, sonra Axaşen kəndinin yanında Kürün axını istiqamətində cənuba dönür, daha sonra Kür boyunca üzüaşağı, Kurtanakev kəndinə qədər düz cənuba gedir.
Bu nöqtədən sərhəd xətti Axalkələk və Borçalı vilayətləri arasındakı keçmiş inzibati sərhəd boyunca cənuba gedir, sonra Yemlikli (10017 fut), Ağrıkar (9765 fut) dağ zirvələrindən, Pavakaran dağ silsiləsindən keçir və Dəlidağın (8624 fut) zirvəsinə qədər gəlib çatır.
Bu nöqtədən sərhəd xətti şərqə istiqamət götürür, İnardağın (6636 fut), Bulaq dağın (6317 fut) zirvələrindən keçir və Aleksanderhiff kəndinə qədər uzanır.
Buradan sərhəd xətti yenidən şərqə tərəf dönür, Qara dərə, Sarıyer, Karvan təpə, Naomeri (3185 fut) dağ zirvələrindən, Muğanlı və Tullar kəndlərindən, Ləmbəli (2537 fut) zirvəsindən, Katari aşırımından, Milatis, nəhayət, Bilenta (3052 fut) və Nikoratcixa (3290) zirvələrindən keçir. Sonra yenidən şimal səmtinə dönərək Qara Ağac kəndini keçdikdən sonra Taran-Qobu çaylarının qovuşduğu yerə çatır. Sərhəd xətti eyni istiqamətdə Taran-Qobu, Abcit, Məzəmçay çaylarmm yatağı boyunca Tinov-Rosso (11104 fut) dağ zirvəsi istiqamətində irəliləyir.
Sonra sərhəd xətti yenidən Şərqə dönür (Şimali Qafqaz Respublikasının sərhəddi) və Qafqaz sıra dağları boyunca Quton (12500 fut) zirvəsinə qədər uzanır. Daha sonra sərhəd xətti dağ yüksəkliklərindən şimal-şərq istiqamətində aşağı enir, bir tərəfdən Avar-Koysu, Qara-Koysu, Qazıqumuq-Koysu, o biri tərəfdən isə Samur, Çirançay və Uluçay çaylarının suayrıcını formalaşdıran ikinci sıra dağların boyunca gedir və Kalanker-Katz (11488 fut), Kaşkharva (13083) Lakazani (11961 fut) dağlarından, Dolti dağ aşırımından keçərək Viralqu (12611 fut), Nusadağ (12270 fut) Alahundağ (12629 fut) istiqamətində uzanır.
Sonda sərhəd xətti İtsari kəndinin 2 km-də Taran-Qobu çayını keçir və yuxarıda adları çəkilən çayların ayrıldığı yerdə 3 nömrəli zirvəyə doğru gedir, burada şərqə dönür və Bakı-Petrovsk dəmir yolunun Buynak stansiyasından 20 km. cənubda Xəzər dənizinə çatır.
Şərq
Buynak stansiyasının 20 kilometrliyindən başlayan sərhəd xətti Xəzər dənizi boyunca keçmiş Rusiya-İran sərhəddi yaxınlığındakı Astara (Qafqaz Astarası) şəhərinə qədər uzanır.
Cənub
Astaradan başlanan sərhəd xətti Rusiya, İran və Türkiyə arasındakı keçmiş sərhədlərin kəsişmə nöqtəsinə qədər davam edir, sonra keçmiş Rusiya-Türkiyə sərhəddinə uyğun şəkildə Qara dənizdəki Kop-Mur burnuna qədər gedir.
Ermənistan Xalq Cümhuriyyəti ilə
Azərbaycan və Ermənistan arasındada sərhəd qərbə doğru Ağlağan dağının (6833 fut) zirvəsindən başlanır, Aleksandropol-Axalkələk şose yolunu Qızıl Qoç stansiyasından (Güllübulaq kəndi) 18 km. cənubda kəsib keçir və Dağ Körpü kəndindən Arpaçay istiqamətinə gedir.
Sonra sərhəd xətti cənuba, Arpa-Fihui boyunca Qarakollu adlı kiçik stansiyadan 2 km. şimalda yerləşən Qiyas-Kürdaşı kəndinə doğru gedir, daha sonra isə şərqə, Qara Köynək dağının (9917 fut) zirvəsinə tərəf uzanır.
Buradan sərhəd xətti Aparan çayının qolu istiqamətində şimal-şərqə, Tiflis-İrəvan dəmir yolunun 5 km-də yerləşən Zeynə kəndinə doğru gedir, sonra şərq istiqamətinə dönür, dəmir yol xəttinə paralel şəkildə bu xətdən 7 km. şimalda yerləşən Ağbaş kəndinə tərəf uzanır:
Qarni çayından keçən sərhəd xətti şimal-şərqdə Ağdağ (10906 fut), Qaraqaya (11178 fut) Gözəldərə dağlarına qalxır, buradan qərb istiqamətinə burulur və Göyçə gölünün şərq sahilində Zağalı kəndinə çatır.
Son olaraq sərhəd xətti biri-birinin ardınca Şahəlhəm, Şahtaxtı, Lialvar, Lecan dağlarından enir və iki ölkə arasında sərhəd olan Ağlağan dağının zirvəsinə çatır.
Klub
Klub — vahid maraqlara görə cəmiyyətdə birləşən insanlar birliyi. Maraqlara görə idman, istirahət, siyasi, dini klublar olur. Adətən müəyyən bir otağı tutur və onun iştirakçılarının müntəzəm görüşləri və ünsiyyəti üçün xidmət edir. Virtual klublar da var. Hər kəs klubun üzvü (açıq giriş) və ya məhdud dairəyə aid olan şəxs (qapalı klub, giriş yalnız tövsiyə ilə əldə edilə bilər) ola bilər. Bəzi klublara giriş giriş biletinin alınmasını tələb edir, digərləri pulsuz fəaliyyət göstərir (dövlət və ya fərdi şəxslərin sponsorluğu hesabına).
İdman klubu
Müasir idman klubları adı, loqosu, idmançılar komandası, infrastrukturu, idarəetmə sistemi, işçi heyəti olan peşəkar və ya həvəskar təşkilatlardır.
Misal üçün:
İstirahət klubları
Əyləncəli xarakterli müəyyən maraqlarla bağlı insanları bir araya gətirməyə xidmət edir:
musiqi klubları (rok klubları daxil olmaqla: Leninqrad rok klubuna baxın); rəqs klubları (bu, həm də "gecə klubları" və adında "klub" sözünün bu mənaya malik olmaya biləcəyi digər müəssisələrdən fərqli olaraq məhdud və daimi üzvü olan insanlar qruplarına aiddir).
Maraq klubları
İstənilən peşə və ya elmə maraq (hobbi) klubları:
Siyasi klublar
Onlar siyasi təşkilatları və hansısa ümumi maraqlarla bağlı olan bütöv dövlətləri, ölkələri və regionları birləşdirir (məsələn, Nüvə Klubuna bax).
Biznes klubları
Təcrübə mübadiləsi, əlaqə yaratmaq və ünsiyyət qurmaq məqsədi ilə bəzən müəyyən bir sənayedə fəaliyyət göstərən iş adamlarının və sahibkarların birliyi.
Fan klubları
Fan-klub məşhur şəxsə və ya məşhurlar qrupuna münasibətdə hörmət və ümumi maraqla birləşən insanların birliyidir. Belə ehtiram obyektləri ən çox musiqiçilər və ya idman klublarıdır.
20-ci əsrə qədər tarix
Əvvəlcə "klublar" - adda deyil, ortaq maraqları olan insanları təşkil etmək ideyası kimi - antik dövrdə meydana çıxdı. Arzu edənlərin hamısı mütəmadi olaraq müəyyən bir yerə toplaşan böyük qruplarda birləşərək onları maraqlandıran problemləri müzakirə edir, bilik və təcrübələrini bölüşürdülər. Orta əsrlərdən sonra klub sözü yığıncaqlarında iştirak etmək üçün üzv olmaq, haqq ödəmək, ümumi maraqları bölüşmək və qrupun qaydalarına riayət etmək lazım olan bir təşkilat kimi başa düşülürdü.
XVII-XVIII əsrlərdə Avropada çay və qəhvənin hər yerdə olması ilə uyğun klublar yaranmağa başladı. Bunlar kifayət qədər hörmətli cəmiyyətlər idi - "cənablar klubları", oraya kənar adamın girməsi asan deyildi. Onlar tez bir zamanda mühüm sosial, siyasi və iqtisadi mövzuları müzakirə etmək üçün məkana çevrildilər.
19-cu əsrdə özünə hörmət edən bütün icmaların öz klubları var idi. Zabitlərin, matrosların, hakimlərin, deputatların, hüquqşünasların, alimlərin və s. klublar fəaliyyət göstərirdi. Birgə görüşlər üçün üzvlük haqları hesabına torpaq sahələri alınır, orada klub binaları tikilir, ya da başqa sahiblərdən icarəyə verilirdi.
Eyni zamanda, ünsiyyəti əsas məqsəd kimi qarşıya qoymayan, lakin buna baxmayaraq ümumi maraqlar altında birləşən müxtəlif təşkilatlara klub anlayışı tətbiq olunmağa başlandı. Atletika, dırmanma, şahmat, idman, ədəbi, avtomobil, musiqi, incəsənət klubları yarandı.
Xarici keçidlər
Клуб Club
Oskar mükafatı (2012)
<div style="float: right; font-size: smaller; background-color:#FAEB86; padding: 15px; margin-left: 5em; margin-bottom: 2em; width: 258px" align="center"> << 83-cü Təqdimetmə 85-ci >>
2012-ci il fevralın 26-sı ABŞ-nin Los-Anceles şəhərində Amerika Kino Akademiyasının əsas mükafatı olan “Oskar”-ın 84-cü mərasimində ən yaxşılar mükafatlandırıldı. Gözlənildiyi kimi “Aktyor” 5 nominasiyada qalib gələrək 2011-ci il in ən yaxşı filmi seçildi. Ən yaxşı animasiya filmi nominasiyasında “Ranqo” və ən yaxşı xarici film nominasiyasında ilk dəfə İran filmi Nadirin Simindən ayrılması qalib oldu.
Doktorlar cəmiyyəti
thumb|XIX əsrin əvvəllərində Doktorlar cəmiyyəti Doktorlar cəmiyyəti və ya Doktor-Kommons (ing. Doctors' Commons) — Kilsə nəzdindəki xüsusi məhkəmələrdə vəkillik edən və adətən, boşanmaq, vəsiyyətnamə, varislik kimi məsələlərə baxan hüquqşünasların yaratdığı cəmiyyət əvvəllər belə adlanırdı İngiltərədə. Sonra bu adı həmin vəkil lərin və hüquqşünas ların dəftərxana larının yerləşdiyi binaya da vermişdilər, onların yaşadığı evlər, məhkəmənin toplandığı binalar və məhkəmənin özü də belə adlanırdı.
Tarix
İngiltərə də bu məhkəmə XIX əsr in ortalarına qədər mövcud olmuş və yalnız 1857-ci il də ləğv edilmişdir.
Aleks Uebb
Fəaliyyəti
Aleks Uebb 1952-ci ildə San Fransiskoda doğulub. Fotoqrafiya ilə ilk dəfə universitet tələbəsi ikən maraqlanmağa başlayıb. 1972-ci ildə Maqnum fotoqrafları Brüs Devidson və Çarlz Harbuttla tanış olduğu Nyu-Yorkda yerləşən Apeiron emalatxanasına gedib. O, Harvard Universitetində tarix və ədəbiyyat oxumağa davam edir (1974-cü ildə bitirib), lakin, eyni zamanda, Vizual İncəsənət Mərkəzində fotoqrafiya təhsili alır. 1974-cü ildə fotojurnalist işləməyə başlayır. 1976-cı ildə Maqnum Fotonun müxbir üzvü olur. Bu müddət ərzində o, Amerikanın cənubundakı kənd həyatı sənədli fotoya köçürür. Həmçinin, 1978-ci ildə Karib və Meksikada sonrakı fəaliyyətinə təsir göstərən rəngli fotolarla işləyir.