cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xusayin Axmetov adına Başqırd Dövlət Filarmoniyası
Filarmoniyanın tarixi
1970-ci ildə Filarmoniya Cəmiyyəti yeni yaradıcı kollektiv - Dövlət Xor Kapellası (bədii rəhbər - Tahir Sayfullin) ilə zənginləşdirildi. Sonradan mədəniyyət ocağı Akademik adını aldı. Svyatoslav Rixter, Daniil Şafran, Andrey Korsakov, Borodin adına kvartet, Oleq Yançenko, Naum Latinski, Tatyana Qrindenko kimi məşhur ifaçılar Filarmoniyada çıxış etmişdilər.
1984-cü ildə Başqırdıstan Dövlət Filarmoniyasının Böyük Zalı açıldı.
Musa Urud
Musa İsa oğlu Quliyev – Milli Məclisin deputatı, Milli Məclisin Əmək və sosial siyasət komitəsinin sədri, Yeni Azərbaycan Partiyasının İdarə Heyətinin üzvü, Tibb üzrə fəlsəfə doktoru, şair-publisist.
Xusayin Axmetov adına Başqırd Dövlət Filarmoniyası
Filarmoniyanın tarixi
1980-ci illərdə filarmoniyada caz dövrü başladı. Belə ki, saksafonçu Marat Yıldızyayevin rəhbərlik etdiyi "Dustar" (Dostlar) yaradıcı caz qrupu tərəfindən filarmoniyada müntəzəm konsertlər baş tuturdu. Daha sonra Ufa cazı Oleq Kireyevin yaradıcılığı ilə inkişaf etdi. 1998-ci ildə Filarmoniyada Başqırd Dövlət Filarmoniyasının pop-caz orkestri yaradıldı. Orkestrin rəhbəri əvvəlcə Qeorqi Markorov idi, sonra isə onu Oleq Kasimov əvəz etdi.
Musa Urud
Həyatı
Musa Quliyev 1961-ci il noyabrın 25-də Qərbi Azərbaycanın Zəngəzur bölgəsinin Sisyan rayonunun Urud kəndində anadan olmuşdur. Burada orta məktəbi qızıl medalla bitirmişdir. N. Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunu (1984) və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasını (2003) qırmızı diplomla bitirmişdir. Əmək fəaliyyətinə 1984-cü ildə təyinatla göndərildiyi Gəncə şəhərində həkim kimi başlamışdır. Gəncə şəhər Abbas Səhhət adına 1 saylı xəstəxanasında həkim-intern (1984–1985), Gəncə şəhər 1 saylı poliklinikasında sahə həkimi (1985–1986), Gəncə rayonlararası narkoloji dispanserində həkim-narkoloq vəzifəsində (1986–1990) çalışmışdır. Musa Quliyev 1990–1994-cü illərdə Bakı şəhərində 7№-li poliklinikada həkim nevropatoloq, Yasamal rayon həkim əmək ekspertiza komissiyasının ekspert nevropatoloq işləmişdir.
Xusayin Axmetov adına Başqırd Dövlət Filarmoniyası
Müasir dövr
Filarmoniyanın səhnəsində müntəzəm olaraq Flyura Kildiyarova, İdris Qaziev, Nazifa Kadırova, Vaxit Xizirov, Fadis Qaniev, Rimma Amanqildina, Lilia İşemyarova, Calaldindinov Vakil Akharoviç, akkompaniyatr Kudaşev Rustemura Radistikov Lilia Qarifullovna ilə, orqan ifaçısı Vladislav Murtazin çıxış edirlər. Başqırd musiqi mədəniyyəti orijinal şəkildə filarmoniya səhnəsində "Yadkar", "Carvanseray", "Dalan", "İxlas" pop qrupları tərəfindən təbliğ olunur. Yumoristik "Kızık-Mazak" kollektivi uğurla çıxış edir. Gənclərin Milli Xalq Çalğı Alətləri Orkestri (bədii rəhbər - Başqırdıstan Respublikasının Xalq artisti Ramil Qaizullin) da filarmoniyada çıxışlarla tamaşaçıların görüşünə gəlir. Filarmoniyada Yaxina və Anisa Altınemerovna şeirlər oxuyurlar.
Musa Urud
Həyatı
1994–1997-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyində şöbə müdiri, Respublikanın Baş həkim-əmək eksperti, 1997–2000-ci illərdə isə həmin nazirlikdə idarə rəisi vəzifələrində çalışmışdır. Musa Quliyev bu dövr ərzində Qarabağ müharibəsi əlillərinin ekspertizası, reabilitasiyası, o cümlədən protezləşməsi və ölkə xaricində müalicə-bərpa kursları keçməsinin təşkil olunmasında yaxından iştirak etmişdir.
Xusayin Axmetov adına Başqırd Dövlət Filarmoniyası
Müasir dövr
Başqırdıstan Dövlət Filarmoniyasının Böyük Zalında - Beynəlxalq Kamera və Simfonik Musiqi Festivalı, Beynəlxalq "Çəhrayı Pantera" Caz Festivalı müxtəlif musiqi tədbirləri keçirilir. Böyük Zalın səhnəsində Rusiya Milli Filarmoniya Orkestri və “Moskva Virtuosi” Dövlət Kamera Orkestri, “Yeni Rusiya” Dövlət Simfonik Orkestri, “Moskva Solistləri” Kamera Orkestri, solistlər Dmitri Xvorostovski, Denis Matsuyev, Kont Murza müntəzəm konsertlər verirlər.
Musa Urud
Həyatı
Musa Quliyev 1994-cü ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, 1998-ci ildən isə Yazıçılar Birliyinin İdarə Heyətinin üzvüdür.
Xusayin Axmetov adına Başqırd Dövlət Filarmoniyası
Filarmoniyanın binası
Harmonik memarlıq kompleksi olan Başqırdıstan Dövlət Filarmoniyasının binası Ufa şəhərinin memarlıq inciləri sırasındadır. Binada iki konsert salonu var: 300 yerlik Kiçik (Orqan) salon (memar Aleksandr Favorski) və 633 yerlik Böyük zal. İlkin dövrlər Ufa şəhərindəki Qoqol küçəsi 58-də (əvvəlki adı Xanıkovskaya küçəsi 54) Filarmoniyanın yerində, XIX əsrin sonunda inşa edilmiş taxtadan sinaqoq var idi. XX əsrin ikinci onilliyinin ortalarında, bir çox yəhudi ailəsinin məskunlaşdığı Qoqol küçəsində, keçmiş taxta sinaqoq binasından ibarət, məhəllədaxili kompleks meydana gəldi. Burada yəhudi məktəbi də açılmışdı. XX əsrin əvvəllərində taxta sinaqoqun yerində daş sinaqoqun tikilməsinə qərar verilmışdi. İki mərtəbəli yeni daş sinaqoq binasının tikilməsi üçün lazımi vəsait belə toplanmışdı. 1915-ci ilədək inşaat bitdi və müasir bina inşa edildi. Binanın dizaynı və inşası Həştərxandan Ufaya köçmüş memar Bujdan tərəfindən həyata keçirilmişdir. Memarlıqda neoklassisizm, modernizm və neo-rus üslubları birləşdirildi. Sinaqoq 1930-cu ildə bağlandı. Bina NKVD-yə verildi. O, yenidən quruldu və əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirildi, burada Ufa NKVD-nin liderlərindən biri olan M.S.Poqrebinski adına klub yerləşdi.
Musa Urud
Ailəsi
Ailəlidir, 3 övladı var. Kəpəz Rayon İcra Hakimiyyətinin sabiq başçısı Eldəniz Xudiyev Musa Urudun bacısının kürəkənidir.
Xusayin Axmetov adına Başqırd Dövlət Filarmoniyası
Filarmoniyanın binası
1939-cu ildə yenidən qurulmuş sinaqoq binası Rus Dram Teatrı tərəfindən ələ "keçirildi". Kiçik zal müharibədən sonra binaya əlavə edildi. İnşaatda Alman əsirləri iştirak etmişdir. Teatr Lenin meydanında yeni bir binaya köçdükdən sonra Başqırd Dövlət Filarmoniyası buraya yerləşdi və bu günə qədər binada qalır.
Onorio Fanyano
Onorio Fanyano, Onorio Fanyano dei Toski Canfrançesko — İtaliya riyaziyyatçısıdır; 1755-ci ildə onun adını daşıyan məsələnin analitik həllini dərc etdi.
Həyatı
1715-ci ildə doğulmuşdur.
Xoca Mərcanlı məscidi
Xoca Mərcanlı məscidi — XVIII əsrdə Şuşanın Xoca Mərcanlı məhəlləsində tikilmişdir. Məscid Şuşanın Xoca Mərcanlı məhəlləsində yerləşir. Abidə XVIII əsrdə inşa edilibdir. Məscid 2001-ci ildən YUNESKO-nun ehtiyat abidələr siyahısına 1574 sayı ilə daxil edilibdir. Ermənilərin Şuşanı işğal etdikdən sonra abidə məhv edilib.Hal-hazırda məscidin xarabalıqları qalmaqdadır.
Onorio Fanyano
Həyatı
1797-ci ildə vəfat etmişdir.
Xusayin Axmetov adına Başqırd Dövlət Filarmoniyası
Filarmoniyanın kollektivləri
Başqırd Dövlət Filarmoniyasnın direktoru - Aydar Xızbulloviç Zubaidullindir (2015-ci ilin aprel ayından).
Məsumabad (Ərdəbil)
Məsumabad — İranın Ərdəbil ostanının Ərdəbil şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Musa Urud
Siyasi fəaliyyəti
Musa Quliyev 2000-ci ildə YAP-ın proporsional seçki siyahısı üzrə II çağırış Milli Məclisə deputat seçilmiş, Milli Məclisin Sosial siyasət daimi komissiyasının və İntizam komissiyasının üzvü olmuşdur.
Gəncə şəhəri 40 saylı seçki dairəsi üzrə 2005-ci il III çağırış, 2010-cu il IV dördüncü çağırış, 2015-ci il V çağırış, 2020-ci il VI çağırış Milli Məclisin deputatı seçilmişdir.
2005–2015-ci illərdə Milli Məclisin Sosial siyasət komitəsi sədrinin müavini, 2015–2020-ci illərdə Milli Məclisin Səhiyyə komitəsi sədrinin müavini, 2020-ci ildən Milli Məclisin Əmək və sosial siyasət komitəsinin sədridir.
2010-cu ildən hal-hazıradək Milli Məclis yanında Toponimiya komissiyasının üzvüdür.
Səhiyyə və sosial müdafiə sahəsində 12 Qanun layihəsinin müəllifi, 15 Qanun layihəsinin hazırlanmasında işçi qrupunun rəhbəri olmuşdur.
Babül
Babül — İranın Mazandaran ostanının şəhərlərindəndir. Həm də Babül şəhristanının mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 976 nəfər və 287 ailədən ibarət idi.
Bentencima
Bentencima — Soya burnunundan şimal-qərbdə yerləşən yaşayışı olmayan ada. Yaponiyanın Kuril adalarına olan iddiası istisna olaraq ölkənin ucqar şimal nöqtəsini təşkil edir. Ancaq ölkənin ucqar şimal nöqtəsini bildirən abidə Soya burnu burnunda ucaldılmışdır. Adanın sahəsi 0,005 km², maksimal hündürlüyü 20 metrdir. Faunasına əsasən dəniz quşları və dəniz kirpisi daxildir.
Mənbə
宗谷岬弁天島におけるトド調査始まる
Məsumabad (Ərdəbil)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 617 nəfər yaşayır (125 ailə).
Uzun Günbəz türbəsi
Uzun Günbəz türbəsi — Elxanilər dönəmində Qəzvində Həmdullah Qəzvini şərəfinə tikilmiş tarixi türbə.
Haqqında
Türbə 13-cü və 14-cü yüzilliklərin arasında, Elxanilər dönəminin görkəmli coğrafiyaçı və tarixçisi olan Həmdullah Qəzvininin məqbərəsi üstündə tikilmişdir. Türbə hazırkı Qəzvinin Mələkabad məhəlləsində, sıx yaşayış evlərinin arasında yerləşir. Türbə Azərbaycan memarlıq üslubunda tikilmişdir.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Türbənin sahəsi 40 metr və yerləşdiyi bağın ümumi sahəsi isə 280 metrdir. Başqa Elxani türbələrinə bənzər olaraq türbədə istifadə olunan yeganə material kərpicdir. Türbənin planı səkkizbucaqlı olaraq, üstü isə Konus şəkilli firuzəyi günbəz ilə örtülmüşdür. Günbəzinin uzunsov olmasına görə, türbə yerlilər arasında "Uzun Günbəz" kimi tanınır. Türbənin döşəməsi yer səviyyəsindən aşağıda yerləşir. Türbənin giriş qapısı ağacdan olaraq, oyulmuş dolaşıq çiçəkvari naxışlar ilə diqqət çəkir; Türbənin içərisi isə parlaq firuzə rəngli kaşılarla bəzədilmişdir.
Babülsər
Babülsər — İranın Mazandaran ostanının şəhərlərindəndir. Həm də Babülsər şəhristanının mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 47,872 nəfər və 13,442 ailədən ibarət idi.
Qartavul (Marağa)
Qartavul — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Marağa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,699 nəfər yaşayır (406 ailə).
Etimad Başkeçid
Muradov Etimad Murtuz oğlu (Etimad Başkeçid; ) — azərbaycanlı şair, yazıçı, jurnalist, tərcüməçi.
Həyatı
Etimad Başkeçid 1966-cı il iyulun 14-ü Gürcüstanın SSR-in Dmanisi rayonunun Kirovisi kəndində anadan olub. 1973-1983-cü illərdə Kirovisi orta məktəbində təhsil alıb. 1988-1993-cü illərdə M.Qorki adına Moskva Ədəbiyyat İnstitutunda oxuyub. Bakı Slavyan Universitetinin Filologiya fakültəsinin Jurnalistika şöbəsinin (2007-2008) və "Tərcümə nəzəriyyəsi və praktikası" kafedrasının müdiri (2011), "Tərcümə problemləri" elmi tədqiqat laboratoriyasının elmi işçisi (2004-2005), universitetin "Tələbə dünyası" qəzetinin baş redaktoru (2005-2007), Jurnalistika kafedrasının müəllimi və Folklor araşdırması ETL-in aparıcı elmi işçisi (2009-2010), Folklor araşdırmaları ETL-in böyük elmi işçisi və Jurnalistika nəzəriyyəsi və praktikası kafedrasının müəllimi (2011-2012) olub. Hazırda Nazirlər Kabineti yanında Azərbaycan Tərcümə Mərkəzinin əməkdaşıdır.
2009-cu ildən AMEA Folklor İnstitutunun dissertantıdır. "Məhsəti türklərinin sürgün folkloru" mövzusunda elmi iş üzərində işləyir. 2004-cü ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin, eləcə də birliyin Gənclər şurasının üzvüdür. AYB-nin "Dünya ədəbiyyatı" jurnalının redaksiya heyətinin üzvü, "Mütərcim" jurnalının redaktoru, Prezident təqaüdçüsü (2008-2009) olmuşdur.
Çox sayda publisistik məqalənin, bir neçə elmi məqalənin, bir çox bədii və elmi kitabın redaktoru və önsözünün müəllifidir.
Micandi (Ərdəbil)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 681 nəfər yaşayır (151 ailə).
Donetsk vilayəti
Donetsk Vilayəti (, Donec’ka oblast), Ukraynanın şərqində yerləşən ərazi vahidi (vilayət). SSRİ dövründə 1938-ci ildə Stalino adıyla tanınan ərazi vahidinin sahəsi 26,517 km²-dir.
Baş Qaraçanlı
Baş Qaraçanlı — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun Qaraçanlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. Kənd 25 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin uğurlu əməliyyatları nəticəsində Azərbaycana qaytarılıb.
Tarixi
Baş Qaraçanlı kəndi Uluxan çayının sahilində, dağətəyi ərazidədir. Etnotoponimdir. Baş türkmənşəli topoformant kimi umumtürk toponimiyasında mürəkkəb toponim yaradıcılığında geniş istifadə olunur. "Əsas", "birinci", "böyük", "ust", "yuxarı" mənalarını bildirir. Baş komponenti dağ, qaya zirvələrinin, çay, bulaq mənbələrinin adlandırılmasında istifadə olunur və Sibir, Cin, Orta Asiya, Qafqaz, Balkanlar, Kicik Asiya, Ukrayna, Volqaboyu, Rusiyanın Mərkəzi Qaratorpaq, Qazaxıstan, Azərbaycan və s. əhatə edən geniş Avrasiya regionunda təsadüf edilir. Konkret olaraq bu oykonim də "yuxarı" mənasına uyğundur.
Anar Ələkbərov
Anar Sahib oğlu Ələkbərov — Azərbaycan Respublikası Prezidentinin köməkçisi, Heydər Əliyev Mərkəzinin direktoru, Heydər Əliyev Fondunun icraçı direktoru; Azərbaycan Avtomobil İdman Növləri Federasiyasının prezidenti.
Həyatı
Anar Ələkbərov Samux rayonunda anadan olub. O, 1998-ci ildə Bakıda Qərb Universitetinin Beynəlxalq menecment ixtisası üzrə bakalavr pilləsini bitirib. 2001-ci ildə Bakıda Qərb Universitetinin Beynəlxalq iqtisadi münasibətlər ixtisası üzrə magistr dərəcəsinə yiyələnib.
2008-ci ildən Heydər Əliyev Fondunun icraçı direktoru vəzifəsində çalışır. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 10 iyul 2012-ci il tarixli sərəncamı ilə Heydər Əliyev Mərkəzinin direktoru təyin edilib.
2013-cü ildə Fransanın "İncəsənət və ədəbiyyat ordeni" ilə təltif edilib.
21 fevral 2014-cü ildə Azərbaycan Avtomobil İdman Növləri Federasiyasının prezidenti seçilib.
2014-cü ildə Azərbaycan və Macarıstan arasında əlaqələrin genişləndirilməsində və bu ölkədə mədəni-humanitar layihələrin həyata keçirilməsindəki xidmətlərinə görə Macarıstanın dövlət mükafatı — "Komandor xaç" ordeni ilə təltif edilib.
2014-cü ildə "Mehriban Əliyeva — xeyirxahlıq və ümid mücəssəməsi" adlı məqaləsi və "Mehriban" adlı kitabı çap edilib. "Milan Expo 2015" ümumdünya sərgisində Azərbaycan nümayəndə heyətinin sədri olub.
2017-ci ildə Azərbaycanın I vitse-prezidenti Mehriban Əliyevanın köməkçisi təyin olunub. Anar Ələkbərov Heydər Əliyev Fondunun icraçı direktoru vəzifəsində çalışır.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 10 iyul 2012-ci il tarixli Sərəncamı ilə Heydər Əliyev Mərkəzinin direktoru təyin edilib.
Prezident İlham Əliyevin 2019-cu il noyabrın 29-da imzaladığı sərəncamla Anar Ələkbərov Azərbaycan Respublikası Prezidentinin köməkçisi təyin edilib.
Ksar
link=https://az.wikipedia.org/wiki/%C5%9E%C9%99kil:Ksar_timimoun.jpg|thumb|250x250px|[[Əlcəzairdə ksar dağıntıları]] Ksar və ya qsar, cəmdə ksour və ya qsour — ərəb dilindəki qaṣar (قَصَر) (bu sözün özünün latın dilindəki castrum (qala) sözündən törəndiyi düşünülür) sözündən götürülüb, Şimali Afrikada "istehkam tipli yaşayış
Mənşəyi və mənası
Məğrib ərəbcəsində qsar sözünün qarşılığı standard ərəb dilindəki "qala" və ya "saray" mənasını verən qaṣar sözünə uyğun gəlir və bu söz müsəlman dünyasının başqa yerlərində də rast gəlinir.
Şimali Afrikada Bərbər dilli populyasiyalar tərəfindən ksar termini üçün istifadə olunan orijinal söz ağrem (təkdə) və ya iğerman-dır (cəmdə). Məğrib-də bu termin "istehkam edilmiş kənd" və ya "qala" kimi daha ümumi bir məna daşıyır. link=https://az.wikipedia.org/wiki/%C5%9E%C9%99kil:Ksar_el-Hallouf_overlook.jpg|thumb|Hallouf ksarının görünüşü, [[Tunis (şəhər)|Tunis]]
Memarlıq
Məğribdəki ksar ümumilikdə məscid, hamam, soba və dükan kimi kollektiv binalar və digər quruluşlara sahib olan evlərdən ibarətdir. Ksar əsasən Şimali Afrikadakı vahələrdə yaşayan əhali arasında geniş yayılmışdır. Müdafiəni asanlaşdırmaq üçün ksarlar bəzən dağlıq ərazidə yerləşir. Yaşayış evlərinin hamısı əsasən tək bir davamlı divar daxilində yerləşir. Bütün tikililərin tikinti materialı adətən çiy kərpic və ya kəsilmiş daş və çiy kərpicdən ibarətdir. Ksarlar Bərbər memarlığının əsas təzahürlərindən birini təşkil edir.
Atilla Maralanlı
Həyatı
Atilla Maralanlı 1961-ci ildə Təbrizdə anadan olub. İbtidai və orta təhsilini Tehranda alıb. 1993-cü ildə Azərbaycan Respublikasına mühacirət edib. Həmin ildən Bakıda yaşayır. 1999-cu ildə Bakı Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsini bitirib. Əsasən tərcümə ilə məşğul olur.
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Şərqşünaslıq İnstitutunun Cənubi Azərbaycan elmi qrupu şöbəsində çalışır. Behruz Həqqinin "Koroğlu: tarixi-mifoloji gerçəklik", Həmid Dadizadənin "Ədəbiyyat problemlərinə dair", Səməd Sərdariniyanın "Arazın hər iki tayında müsəlmanların soyqırımı" kitablarını farscadan azərbaycancaya çevirib və Bakıda çap etdirib.
Ludoviko Ferrari
Ludoviko Ferrari (, 2 fevral 1522 – 5 oktyabr 1565) — İtaliya riyaziyyatçısıdır; 4 dərəcəli cəbri tənliyin həll üsulunu tapmışdır.
NGC 4622B
NGC 4622B, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Sentavr bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Muxtarabad (Ərdəbil)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 35 nəfər yaşayır (6 ailə).
Stsipion Ferro
Stsipion Ferro (, 6 fevral 1465 – 5 noyabr 1526) — İtaliya riyaziyyatçısıdır; bir tip kub tənliklərin radikallarda həll qaydasını tapmışdır.
Rəvindəzəq (Ərdəbil)
Rəvindəzəq — İranın Ərdəbil ostanının Ərdəbil şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 297 nəfər yaşayır (60 ailə).
Bələdə
Bələdə — İranın Mazandaran ostanının Nur şəhristanının Bələdə bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 1,134 nəfər və 339 ailədən ibarət idi.
Tərlan Fətullayev
Tərlan Amanşah oğlu Fətullayev (15 may 1989; Sumqayıt, Azərbaycan SSR — 25 oktyabr 2020; Cəbrayıl rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Tərlan Fətullayev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayılın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Tərlan Fətullayev oktyabrın 25-də Cəbrayıl döyüşləri zamanı şəhid olub. Sumqayıt şəhərinin Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Tərlan Fətullayev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Tərlan Fətullayev ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Laçın rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Tərlan Fətullayev ​ölümündən sonra "Laçının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Qayabulağı (Marağa)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 468 nəfər yaşayır (85 ailə).
Sərgizə (Marağa)
Sərgizə — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Marağa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,233 nəfər yaşayır (261 ailə).
Şəndərşami (Ərdəbil)
Şəndərşami — İranın Ərdəbil ostanının Ərdəbil şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 176 nəfər yaşayır (33 ailə).
Anna Haava
Anna Haava (Anna Rosalie Haavakivi ) — Estoniya şairəsi və tərcüməçisi, Estoniya SSR xalq yazıçısı.
Bioqrafiyası
Tartu qəzasındakı Haavakivi fermasında kəndli ailəsində anadan olub. Ata kəndli ziyalılarından idi, buna görə də evdə kitablar və qəzetlər həmişə oxunurdu. Atası skripka çalırdı. O, Vanemuine Teatr Cəmiyyətinin iclaslarında iştirak edir və Tartu Əkinçilik Cəmiyyətinin üzvü idi. Anna 5 yaşında olanda ailəsi əmanətlərini bir qohumuna həvalə etdi ki, fermanı sahibindən alsın, ancaq Annanın ailəsinin evini öz adına yazdığından ailə evini itirməli olur. Ancaq buna baxmayaraq Anna yaxşı bir təhsil alır. Əvvəlcə alman ibtidai məktəbində oxuyur. Ancaq o burada alman Espenşteyn soyadını almaq məcburiyyətində qalır. Lakin diplomunu aldıqdan sonra doğma soyadını özünə qaytarır. Sonra 1880-1884-cü illərdə Tartu qadınlar üçün Ali Məktəbində oxuyur. Burad ev müəllimi diplomu alır. Anna ilk və yeganə sevgisini bir xalq xorunda görür. O, Tartu Universitetinin ilahiyyat fakültəsinin tələbəsi idi. Lakin tezliklə 1889-cu ildə atası, anası, bacısı və sevgilisi dünyasını dəyişir. 1892-1894-cü illərdə Anna Almaniyanın müxtəlif xəstəxanalarında müalicə alır. Sonra 1899-cu ilə qədər evdə müəllim, Sankt-Peterburqda və Rusiyanın digər şəhərlərində şəfqət bacısı işləyir. Xəstəlikdən sonra ömrünün sonuna qədər yaşadığı Tartuya (1909) köçür. 1920-ci ildə Anna iflic olur, lakin xəstəlik onu ruhdan salmır. Tanınma həyatın qürub çağında gəlir və Tartu şəhərinin 75 illik yubileyində ona bir mənzil verilir. Ömrünün 93-cü ilində öldü, Tartudakı Raadi qəbiristanlığında dəfn edilir.
Şeirlər toplusus
"Şeirlər I" ("Luuletused I") 1888 "Şeirlər II" ("Luuletused II") 1890 "Şeirlər III" ("Luuletused III") 1897 "Dalğalar" ("Lained") 1906 "Qılınc və xaç ilə" ("Ristlained") 1910 "Şimal uşaqlarıа" ("Põhjamaa lapsed") 1913 "Biz" ("Meie päevist") 1920 "Yenədə həyat gözəldir" ("Siiski on elu ilus") 1930 "Mən eston mahnısı oxuyuram" ("Laulan oma eestilaulu") 1935
Şəlilvənd (Marağa)
Şəlilvənd — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Marağa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,036 nəfər yaşayır (241 ailə).
Təzəkənd-i Əliabad (Marağa)
Təzəkənd-i Əliabad — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Marağa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 356 nəfər yaşayır (77 ailə).
Köprülü kitabxanası
thumb|236x236px| Kitabxana binası
NGC 7550
NGC 7550, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Peqas bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Köprülü kitabxanası
Köprülü kitabxanası — Osmanlı imperiyasında müstəqil kitаbхаnаlаrın ilk nümunəsidir.
Tarixi
1661-ci ildə vəfаt еdən Köprülü Mehmed Pаşаnın inşasına başladığı böyük mədrəsə kompleksinin yаlnız mədrəsə, hаmаm, türbə hissəsini tikdirməyə macal tapmışdı. Onun ölümündən sonra оğlu Köprülü Fаzil Əhməd Pаşа аtаsının vəsiyyətinə əməl еdərək mədrəsə kоmplеksinin tikintisini bаşа çаtdırа bilmişdi.
26 yaşında Оsmаnlı impеriyаsının ən gənc baş vəziri şərəfi nə nail оlmuş Fаzil Əhməd Pаşа özünün topladığı kitаblаrı da аtаsındаn qаlаn kitаblаrla birləşdirmiş və bu zəngin toplunu yеrləşdirmək üçün аtаsının türbəsinin yахınlığındа ayrıca kitаbхаnа binаsı inşа еtdirmişdi. Lakin 1676-cı ilin nоyаbrında 41 yаşlı Fazil Əhməd Pаşаnın qəflətən vəfаt еtməsi nəticəsində həmin kitаbхаnаnın yаrаdılmаsı işləri yаrımçıq qаldı. Kitabxana yalnız 1678-ci ildə Fazil Əhməd Pаşаnın qardaşı Fаzil Mustаfа Pаşаnın tərtib еtdiyi Vəqfiyyə sənədi əsasında rəsmən yаrаdılа bilmişdi. Köprülü kitabxanası İstanbulda kitabxana olaraq layihələşdirilmiş ilk tikilidir.
Kitabxanada saxlanılan 3 mindən çox kitabdan 2,7 mini əlyazma olub, onlardan 193-ü ilkin osmanlı yazılı abidələrinə və 42-si minillik qədim tarixə malikdir. Əlyazma kitablarının 2553-ü ərəb, 170-i ərəb hərfli türkcə və 60-ı isə fars dilindədir. Kitabxanadakı əski əsərlər arasında iki dəniz yol xəritəsi də vardır (1-ci xəritə - 1572; 2-ci isə - 1858-ci ilə aiddir). Fondun çap kataloqu Sultan II Əbdülhəmidin dövründə tərtib edilmişdir. Tərtib edilmiş kataloqa görə, mövcud kitablar üç hissəyə (Köprülü Mehmed Paşa, Fazil Əhməd Paşa və Mehmed Asim bəy hissələri) ayrılmışdır. Kitablar elm sahələrinə görə düzülərək nömrələnmişdir. Məsələn, Quran, hədis, fiqh, təfsir kimi dini kitablar birinci, riyaziyyat, tibb, tarix, ədəbiyyat və digərləri də onların ardınca düzülmüşdür.
Kris Kornell
Kris Kornell (ing. Chris Cornell; 20 iyul, 1964 – 18 may, 2017) — amerikalı musiqiçi, bəstəkar. "Audioslave", "Soundgarden" qruplarının vokalisti.
İlk illəri
Kris Kornell 20 iyul, 1964-cü ildə ABŞ-nin Vaşinqton ştatının Sietl şəhərində doğulub. Altı uşaqlı ailənin övladı olan Kris qonşusunun evindən tapdığı "Beatles" qrupunun mahnılarını dinlədikdən sonra musiqiyə həvəsi yaranmışdı. Məktəb illərində bir çox problemlərlə üzləşən Kris 12 yaşından etibarən alkoqol, marixuana, LSD kimi bir sıra zərərli maddələrdən istifadə etmiş və bu vərdişini musiqiyə başladığı 16 yaşına qədər davam etdirmişdi.
1980-ci illərdə "The Shemps" adlı qrupda iştirak etmiş, qrup dağıldıqdan sonra isə həmin qrupun bas gitaraçısı Hiro Yamamoto ilə oxumağa davam etdi. Bir müddət sonra onlara qrupun gitaraçısı Kim Tayil da qoşuldu.
Musiqi kariyerası
1984–1997; 2010–2017: Soundgarden Soundgarden qrupu 1984-cü ildə Kornell, Yamamoto və Tayil tərəfindən qurulmuşdu. İlk olaraq qrupda Kornell həm barabançı, həm də mahnıları ifa edirdi. Daha sonradan isə qrupa barabançı kimi Skott Sandkvist qoşuldu və bundan sonra Kris ifalarına daha çox vaxt ayırmağa başladı. İfaları məşhurluq qazandın sonra bir çox mükafatlar qazanan qrup 1997-ci ildə qrup içindəki problemlərə görə dağılmaq məcburiyyətində qaldı. 2010-cu ildə isə Kris Kornellə birlikdə qrup yenidən quruldu və ifalarına davam etdilər.
2001-2007: Audioslave 2001-ci ildə Kris Kornell Tom Morello, Tim Kommerford və Bred Vilklə birlikdə "Audioslave" qrupunu yaratdı. Mahnıları ilə olduqca məşhurluq qazanan qrup həm də Kubada konsert verən ilk amerikan qrupu olaraq da tarixə keçmmişdilər.
Bütün bunlardan əlavə Kris Kornell solo olaraq da bir sıra mahnılar ifa etmiş, filmlər üçün musiqilər hazırlamış, həmçinin "Temple of the Dog" adlı qrupla da bir sıra çıxışlar etmişdi.
Ölümü
Kris Kornell həyatının böyük bir hissəsində depressiyadan və narkotik, alkoqol aludəçiliyi kimi bir sıra problemlərdən əziyyət çəkirdi. Xüsusilə, evliliyin uğursuz olduğu və “Soundgarden” qrupunun dağıldığı illərdə ağır depressiyadan əziyyət çəkmiş və ümidsizliyə qapılmışdı. Hər nə qədər bu depressiyaların öhdəsindən gəlsə də, yenə də tam şəkildə xilas olmağı bacarmamışdı. Belə ki, o, 2017-ci ilin 8 mayında Detroytda qrupu ilə birgə çıxış etdikdən iki saat sonra öz otel otağında özünü asaraq intihar etmişdi.
Beynəlxalq Esperanto Həftəsi
Beynəlxalq Esperanto Həftəsi — Polşa və Almaniya esperanto gənclik təşkilatlarının təşkil etdiyi və Yeni İl ərəfəsində keçirilən gənclərin esperanto yığıncaqları. İlk belə görüş 2009-2010-cu illər arasındaki Yeni İl həftəsində Zakopane şəhərində keçirildi, ikincisi isə 2010-2011-ci illərdə Burq şəhərində baş tutdu.
Beynəlxalq Esperanto Həftəsi yeni il ərəfəsində keçirilən iki gənc esperanto görüşlərinin birləşdirilməsi ilə yarandı, onlar polyak Fəaliyyət Həftəsi (AS) və alman Beynəlxalq Seminar(İS) idilər. 2008/2009 mövsümü hər iki tədbir üçün sonuncu oldu, bu İS üçün 52-ci mövsüm, AS üçün isə 7-ci idi. Təşkilatçılar Beynəlxalq Esperanto Həftəsinin hər il bir həftə ərzində Mərkəzi Avropanın müxtəlif yerlərində keçirməyi planlaşdırmışdılar.
Adı
JES abreviaturasındaki "E" hərfi "Esperanto" mənasını verir, lakin E@I təşkilatıyla olduğu kimi eyni zamanda Avropa və təhsili (Edukado) də simvollaşdıra bilər. Buna görə Junulara Esperanto-Semajno əvəzinə Junulara E-Semajno adının istifadəsi əsl mənaya daha yaxındır. Bundan başqa, esperanto dilində JES müsbət ədat kimi işlənir, yəni azərbaycan dilindəki "bəli" sözü kimi.
Bundan başqa JES-in "OS" alternativ adı var, hansı ki IS və AS sələfilərinə göndərilən eyhamdır. Esperanto dilində "is" felin keçmiş zamanı, "as" indiki zamanı və "os" gələcək zamanın şəkilçisidilər.
Vasili Qrabin
Vasili Qavriloviç Qrabin — SSRİ konstruktoru və Böyük Vətən müharibəsi dövründə artilleriya silahlarının istehsalının təşkilatçısı. Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (28.10.1940), texniki qoşunların general-polkovniki (30.03.1945), dörd "Stalin" mükafatı laureatı (1941, 1943, 1946, 1950), Artilleriya Elmləri Akademiyasının həqiqi üzvü.
Həyatı
Vasili Qavriloviç Qrabin 28 dekabr 1899-cu ildə (9 yanvar 1900) Staronijesteblievskaya kəndində (indiki Krasnoarmeyski rayonu, Krasnodar diyarı) anadan olub. 1921-ci ildən Sov.İKP-nin üzvü olub. 1923-cü ildə Petroqradda artilleriya məktəbini bitirib. Vasili Qrabin bir müddət orduda zabit kimi xidmət edib. Sonra Qrabin təhsilini Dzerjinski adına Hərbi Texnika Akademiyasının artilleriya fakültəsində davam etdirib.
Çöl Qala məscidi
Çöl Qala məscidi — XIX əsrdə Şuşanın Çöl Qala məhəlləsində tikilmişdir.
Vasili Qrabin
Həyatı
Qrabinin çox qısa bir müddətdən sonra artilleriya qurğuları və sistemləri ilə bağlı layihələri ən yuxarı dairələrdə diqqəti cəlb edib. Bir neçə il ərzində Qrabinin konstruktoru olduğu toplar sovet ordusunun silah arsenalını zənginləşdirib. Onun növbəti ixtiraları, daha da təkmilləşdirilmiş piyada topları, tank əleyhinə toplar, tank üçün mərmilər və digər qurğular Qrabini SSRİ-nin müdafiə sənayesində birinci simaya çevirib. Hər yeni qurğunun layihəsi birbaşa Stalinin yanında müzakirə edilib. Qrabin öz layihələrini böyük təmkinlə, elmi cəhətdən əsaslandırlmış rəqəmlərlə müdafiə edə bilib. O, Stalinin çoxsaylı suallarının hamısına cavab tapmağı bacarıb. Qrabinin ixtiraları Stalinin xoşuna ona görə gəlib ki, artilleriya qurğuları güclü silah olmaqla yanaşı, həm də onların istehsalına az vaxt və az vəsait tələb olunub.
Çöl Qala məscidi
Düzbucaqlı plandakı Şuşa məscidləri (XVIII-XIX əsrlər)̠ məhəllə meydanlarının ayrılmaz və ən başlıca komponentləri idilər. Müxtəlif cizgili enli tağları olan (Mərdinli məscidi, Quyuluq məscidi, Köçərli məscidi) və ya müstəvi səpkisində işlənmiş (Çöl Qala məscidi, Seyidli məscidi, Mamay məscidi) həcm-fəza eyvanı şəklində qurulan əsas girişin səmti meydanın planlaşdırılmasından və relyefindən asılı olurdu. Məscidlərin fəza təşkili əsasən iki tipə bölünürː birinci tipin fəza təşkili sütunlar üzərində tağbəndli və tağlı ibadət zalının üçnefli hissələnməyə malikdir, ikinci tip məscidlər isə yastı örtüklü bir bütöv həcm şəklində təqdim olunur. Şuşanın məhəllə məscidlərinin interyerində bütün memarlıq bəzəkvurma tsiklindən — polixrom divar boyakarlığından, Quran yazılarından, yapma bəzəklərindən istifadə olunur.
Vasili Qrabin
Həyatı
1942-ci ilin avqust ayında Qrabinin konstruktoru olduğu topların döyüş bölgələrində səmərəliliyi nəzərə alınaraq Stalin Moskva vilayətinin Kalininqrad şəhərində (sonralar Korolyov şəhəri) yeni Mərkəzi Artilleriya Konstruktor Bürosunun açılması haqqında sərəncam imzalayıb və büroya Qrabin rəhbər təyin edilib. Qrabinə fərdi olaraq texnika qoşunları general-polkovniki rütbəsi verilib.
Qələbənin təmin olunmasında Qrabinin topları böyük rol oynayıb, Moskvadan Berlinin küçələrinə qədər gedib çıxan bu toplar İosif Stalin tərəfindən yüksək qiymətləndirilib. Qrabin öz ixtiralarına görə dörd dəfə Stalin mükafatının laureatı olub.
1945-ci ildə ona Texniki Qoşunların general-polkovniki şəxsi hərbi rütbəsi verilib.
Müharibə illərində məmurlar arasında konfliktlər səngiməyib. Qrabinin rəhbərlik etdiyi konstruktor bürosu SSRİ Xalq Silah Komissarlığının (nazirliyinin) tabeliyində olub və bu quruma Dmitri Ustinov (sonralar SSRİ müdafiə naziri) rəhbərlik edib. Qrabinin birbaşa Stalinlə telefon danışıqlarını, görüşlərini Ustinovu qane etməyib. Müşavirələrin birində Stalinin Qrabinə şəxsi avtomobil hədiyyə etməsi isə Ustinovu daha da qıcıqlandırıb.
Stalinin vəfatından sonra Qrabin nadir məmurlardan biri olub ki, o, kabinetindən Stalinin böyük portretini çıxarmayıb və məqamı düşdükcə Nikita Xruşşovun diktəsi ilə Stalinin fəaliyyətinə kölgə salanların cavablarını verib.
1950-ci illərdə artilleriya sistemlərinə maraq kəskin şəkildə azalıb. Əvvəlcə Lavrenti Beriya, sonra isə N.Xruşşov raket sahəsinə yön aldılar. Bu, D.Ustinov ilə uzun müddətdir davam edən münaqişənin marşalın xeyrinə bitməsi ilə nəticələndi.
Ustinov nazir kimi əvvəlcə Qrabinin rəhbərlik etdiyi Mərkəzi Konstruktor Bürosunun profilini dəyişib, 1959-cu ildə isə büronun fəaliyyəti dayandırılıb. Büronun fəaliyyəti bir qurum kimi dayandırıldıqda Ustinovun göstərişi ilə arxiv sənədləri də məhv edilib. Bu sənədlərin arasında Qrabinlə Stalinin yazışmaları da olub. Ustinov qisas hissini gizlətmədən Stalinin Qrabinə hədiyyə etdiyi avtomobili də büronun avtomibili kimi qeydiyyata salaraq onun əlindən alıb. Bununla da 1959-cu ildən Qrabin konstruktor kimi bütün işlərdən uzaqlaşdırılıb. O, “stalinçi” kimi bir daha heç bir vəzifəyə təyinat almayıb.
Nəticədə Grabin tərəfindən hazırlanmış yalnız bir silah, S-60 zenit silahı ordu tərəfindən qəbul əbul olundu. Lakin təcili ehtiyac yarandığı üçün kiçik bir seriyada sonradan C-23-də qismən qəbul edildi. Bununla belə, onun rəhbərliyi altında komanda ordu üçün bir neçə artilleriya silah sistemi hazırlayıb. Bunlar arasında 180 mm-lik S-23 topları, 210 mm-lik S-33 haubitsaları və 280 mm-lik S-43 minaatanları var.
Qrabinin bu gün də ixtiraları dünyanın onlarla ölkəsinin silah arsenalında yer alır. 1960-cı ildən Qrabin Bauman adına Moskva Dövlət Texniki Universitetində professor kimi çalışıb. O, ömrünün son illərində iki cilddən, iki min səhifədən ibarət “Qələbə silahı” adlı memuarlarını qələmə alıb.
Vasili Qrabin 1980-ci ildə, 80 yaşında vəfat edib. O, Moskvada, Novodeviçye qəbirstanlığnda dəfn olunub.
Ayxan Mamayev
Ayxan Mamayev — Əslən Axısxa türkü olan Azərbaycanlı karateçi. Azərbaycan çempionu, gənclər arasında Avropa və Dünya çempionu, Avropa Oyunlarının qızıl medalçısı, III və IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarının qızıl medalçısı.
Həyatı
Ayxan Mamayev 3 dekabr 1991-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. O, ali təhsilini Bakı Dövlət Universitetində alıb.
Karyerası
İlk dəfə karate ilə 7 yaşında məşğul olmağa başlamışdır. İlk medalı (bürünc) 6 ay sonra qazanmışdır. İlk dəfə 2008-ci ildə 17 yaşında Azərbaycan çempionu olmuşdur. 2011-ci ildə Malaziyada (Melaka) 19 yaşında −78 kq. gənclər arasında dünya çempionu olmuşdur. 2012-ci ildə Bakıda (20 yaşında) −78kq. gənclər arasında Avropa çempionu olmuş və böyüklərə keçmişdir. 2012-ci ildə İspaniyada (Tenerife) −84 kiloda ilk böyüklər yarışında Avropanın gümüş medalçısı olmuşdur. 2012-ci ildə Fransada (Paris) Dünya Çempionatının bürünc mükafatçısı olmuşdur. Həmin ildə ilin 10 idmançısı sırasına girmişdir. 2013-cü ildə İndoneziyada (Palembang) 3. İslam Həmrəyliyi Oyunlarında qızıl medal qazanmışdır. 2014-cü ildə sol dizindən əməliyyat olmuşdur. Ayxan Mamayev, 2015-ci ildə Azərbaycan bayrağı altında I Avropa Oyunlarına qatıldı. −84 kiloqram çəki dərəcəsində çıxış edən Ayxan Mamayev, final görüşündə, Yunanıstan nümayəndəsi Geoegios Tzanosu 1:1 hesabı ilə məğlub etdi və I Avropa Oyunlarının qızıl medalına sahib oldu.
Bu uğuruna görə Ayxan Mamayev, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamına əsasən "Şöhrət" ordeni ilə təltif edildi.
Ayxan Mamayev, 2017-ci ildə Azərbaycan bayrağı altında IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarına qatıldı. −84 kiloqram çəki dərəcəsində çıxış edən Ayxan Mamayev, finalda görüşündə, Türkiyə nümayəndəsi Alparslan Yamanoğlunu 1:0 hesabı ilə məğlub etdi və IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarının qızıl medalına sahib oldu.
Bassari ölkəsi
Bassari Ölkəsi və onun Bassari, Fula və Bedik Mədəni Landşaftı — Seneqalın cənub-şərqində yerləşən, insan fəaliyyətinin və təbii mühitin qarşılıqlı təsirindən yaranan yaxşı qorunan çoxmədəniyyətli bir ərazidir. Bassari-Salemata bölgəsi, Bedik-Bandafassi sahəsi və Fula-Dindefello bölgəsi kimi hər biri özünəməxsus morfoloji xüsusiyyətlərə malik üç coğrafi ərazini əhatə edir.
2012-ci ildə Bassari ölkəsi Bassari, Fula və Bedik Mədəni Landşaftları ilə birlikdə UNESCO-nun Ümumdünya irsi siyahısına əlavə edilmişdir.
Replay (Tamta mahnısı)
Replay — Kiprin 2019 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.
Tamta "Replay" mahnısı ilə Kipri İsrailin Tel-Əviv şəhərində keçirilən Avroviziya 2019-da təmsil etmək hüququ əldə etmişdir. Mahnı İsveç bəstəkarları Aleks Papakonstantinu, Qeraldo Sandell, Viktor Svensson, Albin Nedler, Kristoffer Foqelmark tərəfindən bəstələnmişdir. Papakonstantinu daha öncə 2007-ci ildə Yunanıstanın, 2009-cu ildə Azərbaycanın və 2012 və 2018-ci illərdə Kiprin Avroviziya mahnılarını yazmışdır.
Yengicə (Marağa)
Yengicə — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Marağa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,460 nəfər yaşayır (350 ailə).
Səməndar İsmayılzadə
Səməndər Vahid oğlu İsmayılzadə (25 avqust 1990; Yevlax, Azərbaycan SSR — 28 oktyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Səməndar İsmayılzadə 1990-cı il avqustun 25-də Yevlax şəhərində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun giziri olan Səməndər İsmayılzadə 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayılın, Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Səməndar İsmayılzadə oktyabrın 28-də Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Səməndar İsmayılzadə ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Səməndar İsmayılzadə ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Səməndar İsmayılzadə ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
NGC 5394
NGC 5394, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Tazılar bürcü istiqamətində yerləşir. SBb/P tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Mama Kannon məbədi
və ya – Yaponiyanın Ayçi prefekturasının Komaki şəhərində yerləşən buddist məbədi. Yaponiyada qadın döşlərinə həsr olunmuş yeganə məbəddir. İnanca görə bu məbəddə dua etmək yol təhlükəsizliyini, yaxşı evliliyi və rahat doğumu təmin edir.
Tarixi
Mama Kannon məbədi 1492-ci ildə Komaki dağında qurulmuşdur. Lakin XVI əsrdə Oda Nobunaqanın əmri ilə müasir yerinə köçürülmüşdür.
Xüsusiyyətlər
Məbəd bodhisattva Kannona həsr olunmuşdur. Bundan əlavə, məbəd qadın döşlərinə həsr olunmuş yeganə məbəddir. Buna görə də məbəd "Döş məbədi" kimi də tanınır. Əfsanəyə görə 1665-ci ildə laktasiya problemi olan bir qadın məbəddə dua etdikdən sonra döşlərindən süd gəlməyə başlamış və uşağını əmizdirə bilmişdir. Analarla olan əlaqəsinə baxmayaraq, məbədin adı yerləşdiyi rayonun adından gəlir.
Məbəddə döş formasında heykəllərə və üzərində döş təsviri olan emalara rast gəlinir. Bir çox hamilə qadın rahat uşağ doğumu, sağlam həyat və laktasiya üçün məbədi ziyarət etməyə gəlir.
Fəxrəddin Manafov
Manafov Fəxrəddin Manaf oğlu — Azərbaycan teatr və kino aktyoru, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1987), Azərbaycan Respublikasının Xalq artisti (2000), Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü (2006).
Həyatı
thumb|Fəxrəddin Manafov fanatları ilə görüşdə doğum gününü qeyd edərkən, 2 avqust 2017 Fəxrəddin Manafov 2 avqust 1955-ci ildə Xankəndidə çoxuşaqlı ailədə anadan olub. Bir müddət sonra isə ailə Bakıya köçüb. Uşaqlıqdan futbola böyük marağı olub. Çox yaxşı futbol oynayırmış. Hətta yaxın adamlar, ailə üzvləri onun gələcəkdə futbolçu olacağını düşünürmüşlər. 16 yaşı olarkən, 1971-ci ildə A.M.Şərifzadə adına Aktyor evində kinomexanik Aktyorlar evində kinomexanik kimi işə düzələn Fəxrəddin bir müddət sonra Almaniyaya hərbi xidmətə yola düşmüşdür. Hərbi xidmətdən qayıdıb sənədlərini M.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutuna vermiş və 1975-1980-ci illərdə orada ali təhsil almışdır. Tələbəlik illərində, 1976-1978-ci illərdə Tədris teatrında aktyor kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1980-ci ildə ali təhsilini başa vurub aktyorlar evindəki fəaliyyətini davam etdirmişdir. Orada rejissor Vaqif İbrahimoğlu ilə tanış olan F.Manafov bir müddət sonra Vaqif İbrahimoğlunun quruluşunda “Ac həriflər” tamaşasında səhnəyə çıxır. Aktyor müsahibələrinin birində həmin illəri belə xatırlayır:
“İlk dəfə aktyor evinin foyesində səhnəyə çıxanda o dövrün böyük sənətkarları Mehdi Məmmədov, Şəmsi Bədəlbəylini orda gördüm. Onların hamısı bilirdi ki, mən orda işləyirəm. Ancaq birdən-birə Vaqifin quruluşunda hazırlanan “Ac həriflər” tamaşasında səhnəyə çıxdım. Orda bir neçə sözü olan rol ifa edirdim. Yadımda deyil, ya Mehdi müəllim, ya da Şəmsi müəllim dedi ki, Fəxrəddinə deyin, səhnədən çıxsın, tamaşa gedir. Onda ətrafdakılar onlara dedilər ki, o da tamaşada iştirak edir. Vaqif məni səhnəyə belə gətirdi”. .
Bir müddət sonra Fəxrəddin Manafov Vaqif İbrahimoğlunun yaratdığı "Yuğ" teatrında aktyor kimi fəaliyyət göstərməyə başlayır. Beləliklə, 1989-1993-cü illərdə "Yuğ" Dövlət teatrında aktyor işləyir. Ona ən çox uğur gətirən teatrda hazırlanan “Şəhriyar” tamaşasında ifa etdiyi Məhəmmədhüseyn Şəhriyar rolu olur. O vaxt İran səfiri həmin tamaşaya baxandan sonra deyir: “Fəxrəddin eyni ilə Şəhriyarın cavanlığıdır”. Ancaq həmin illərdə aktyor xeyli çətinlik yaşamış, kasıb həyat tərzi sürmüşdür. 68 manat, 40 qəpik maaş alan aktyorun məvacibi ona bəs etmir. Hər gün anasının verdiyi bir manata özünə dörd peraşki alır, gününü həmin peraşkilərlə yola verir. Tədris teatrında işlədiyi günlərin birində isə o, səhnədə huşunu itirib yıxılır. Həkim onu yoxlayanda, məlum olur ki, aktyorun aclıqdan ürəyi gedib. 1998-ci ildə Slovakiyada yaşayanda atasının ölüm xəbəri gəlir. Qardaşı ilə Azərbaycana gələn aktyor atasını dəfn edəndən sonra anası ilə söhbətləşir. Anası ona deyir ki, atanın ilini verəndən sonra mən də gedəcəm. Aktyorun atasının ölümündən bir il, bir ay keçir və ananın ölüm xəbəri gəlir...
1987-ci ildə Azərbaycan SSR-nin əməkdar artisti, 2000-ci ildə isə Azərbaycanın xalq artisti fəxri adlarına layiq görülub. 2006-cı ildən Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsüdür.
Şəxsi həyatı
Fəxrəddin Manafov gənclik illərində Tədris teatrında işləyən vaxt Vahidə adlı xanımla tanış olur. Vahidə xanım da həmin teatrda aktrisa kimi fəaliyyət göstərir. Sonradan məşhur diktora çevrilən Vahidə xanımla Fəxrəddin Manafov ailə həyatı qururlar. Onların heç bir zaman övladı olmur. Vahidə xanım dəfələrlə aktyora başqa qadınla evlənməyi təklif etsə də, Xalq artisti xanımının bu istəyini qətiyyətlə rədd edir. Bir-birlərinə böyük məhəbbəti olan cütlüyün bu sevgisi illərlə davam edir. Fəxrəddin Manafov xanımı haqqında müsahibələrinin birində deyir:
''“Hər bir insanın bir neçə örtülü qapısı olur. Mənim bircə qapım var ki, o qapı Vahidəyə açılır. O qapını açıb nə istədiyimi deyə bilərəm. Təsəvvür et ki, qaranlıq bir guşədir, mən sadəcə başımı o guşəyə salıb bütün ağrımı, sevincimi, sirrimi, arzularımı həmin qaranlığa deyə bilirəm. Hərçənd ki, Vahidə onların hamısını bilir. Mən insani tərəfdən çox peşmanlıq çəkmişəm. Yəni elə şeylər vardı ki, eləməməliydim. Etmişəm, amma mövqeyim düz idi. Düzdür, Vahidə mənə deyir ki, sən düz etmisən, hətta insan kimi də, dost kimi də doğru etmisən. Amma mənim elədiyim bu günə kimi məni ağrıdır. Vahidə mənim sirli ensiklopediyam, kitabımdı. Onun haqqında həyatım, sevdiyim insan sözlərini demirəm. Bunu demək artıqdı. Çünki bunlar onsuz da belədi. O, çox böyük qadındı. Mənə çox böyük köməyi dəyib”.''
3 mart, 2021-ci ildə aktyorun həyat yoldaşı Vahidə Manafova uzun sürən xəstəlikdən sonra dünyasını dəyişir. Bu itki Xalq artisti üçün ağır olur. O, müsahibələrinin birində deyir: “''Mənim ən yaxınım, böyük ağrı ilə deyirəm ki, dünyasını dəyişdi. Bu, həyat yoldaşım Vahidə xanım idi. Mən hər gün səhər gözümü açanda da, gecə yuxuda da, yatmazdan qabaq da bu ağrını yaşayıram. Fikirləşirəm ki, artıq qəribə bir ömür başlayıb həyatımda... Mən hətta ən yaxınlarıma, anama və atama belə demədiklərimi Vahidəyə deyirdim. Amma artıq bu gün bunları deyə biləcək kimsəm yoxdur''”.
Vaqif Bağırzadə
Mir Vaqif Mahmud oğlu Bağırzadə (Bağır-zadə) — Azərbaycanın tanınmış mədəniyyət işçisi, Bakı Dövlət Sirkinin direktoru (2003–2020).
Həyatı
Vaqif Mahmud oğlu Bağırzadə 1954-cü il iyunun 24-də Bakı şəhərində anadan olub. 1976-cı ildə M.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunu (indiki Mədəniyyət və İncəsənət Universiteti) bitirib. Müxtəlif illərdə "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında, A.Lunaçarski adına Moskva Dövlət Teatr Sənəti İnstitutunda, Moskva Dövlət Eksperimental Kinostudiyasında, Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin Mədəniyyət üzrə Elmi-Metodiki Mərkəzində və nazirliyin İncəsənət şöbəsində çalışıb.
Vaqif Bağırzadə 2003–2020-ci illərdə Bakı Dövlət Sirkinin direktoru vəzifəsində işləyib. Sirkə rəhbərlik etdiyi illər ərzində bir çox irimiqyaslı, beynəlxalq əhəmiyyətli tədbirlərin keçirilməsində, tanınmış xarici sirk ustalarının qastrol səfərlərinin təşkilində yüksək peşəkarlıq və təşkilatçılıq qabiliyyəti göstərib.
Vaqif Bağırzadə mədəniyyət sahəsində uzunillik səmərəli fəaliyyətinə görə 2014-cü ildə "Əməkdar mədəniyyət işçisi" fəxri adına layiq görülüb.
Vaqif Bağırzadə 2021-ci il martın 7-də dünyasını dəyişib
Salum deltası Milli Parkı
Salum deltası Milli Parkı və ya rəsmi adı ilə Parc National du Delta du Saloum — Seneqalda 76.000 hektar ərazini əhatə edən milli parkdır. 1976-cı ildə qurulan park Salum deltasında, Salum çayının Şimali Atlantikə qovuşduğu yerdə yerləşir.
UNESCO-nun Ümumdünya İrsi siyahısına və Ramsar Konvensiyasına daxil olan park, 180.000 hektarlıq bir biosfer qoruğu daxilində yerləşir. Parkın 61.000 hektar ərazisi su ilə örtülmüşdür. 7.000 hektar ərazini manqrovlar və duzlu su bitkiləri, 8.000 hektar ərazini isə meşə örtüyü və savannalar təşkil edir. Bölgədə yaşayan və ya qışlayan quş növlərinə kral kəkilli susüpürəni, adi qızılqaz, adi ərsindimdik, qırmızıbaş qumluqca, sahil daşçevirəni və sərçəvi qumluqca daxildir.
Boraq
Boragh ya da Boraq (fa: نفربر براق) İran istehsalı zirehli transportyordur. Boragh tranportyorunun, Çinin Type 86 (BMP-1) modelinin əksinə mühəndislik ilə tərtib edilmiş və təkmilləşdirilmiş versiyası olduğuna inanılır. Yeniləmələrə çəkidə azalma, daha yüksək yol sürəti və daha güclü zireh daxildir. Avtomobil tamamilə amfibidir və NBC müdafiə sistemi və infraqırmızı gecə görmə avadanlığı ilə təchiz edilmişdir. Dayandırılması burulma çubuğu ilədir. Əməliyyat mənzili 550 km, maksimum sürəti yolda 65 km/saat, yolsuzluq şəraitində isə 45 km/s təşkil edir.
İran Müdafiə Sənayesi Təşkilatının (DIO) Vasitə və Avadanlıq Qrupu (VEIG) tərəfindən üç əlavə variantının istehsal edildiyi 2002-ci ilin may ayında bildirildi. Bunlar 120 mm-lik bir minaatan daşıyıcısı, bir sursat tədarükü vasitəsi və inkişaf etmiş silahlarla təchiz olunmuş zirehli transportyordur.