cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Folklor cəmiyyəti
Üzvlər
İlk dəfə folklorşünaslıq termini gətirən "Qeydlər və Sorğular" jurnalının redaktoru Viyyam Toms, cəmiyyətin formalaşmasında mühüm rol oynamışdır. O və Georq Laurens Homm uzun illər cəmiyyətin lider üzvlərindən olmuşlar.
Uzun müddət işləyən və cəmiyyətin inkişafında mühüm xidmətləri olan fəal üzvlərdən biri də əvvəllər jurnal redaktoru olmuş, sonralar isə cəmiyyətin ilk qadın prezidenti seçilmiş  Şarlotta Sofiya Börn idi (1909-10). .
"Linkolnşir folkloru" kitabı ilə tanınan Linkolnşir (İngiltərədə dairə) folklorşünası Etel Rudkin jurnalda folklora həsr olunmuş maraqlı məqalələr dərc etdirirdi.
Nəşrlər
Cəmiyyət Teylor və Frensisin əməkdaşlığı ilə "Folklore" jurnalını (ildə dörd sayı çap olunur) və "FLS News" bülletenini (1986-cı ildən) dərc etdirir. Jurnal 1878-ci ildə "The Folk-Lore Record" adı ilə nəşr olunmağa başlamışdır; sonralar "The Folk-Lore Journal" adı ilə çapı davam etdirilmişdir. 1890-cı ildən isə jurnalın buraxılışları «Folk-Lore: Mif, ənənə, institut və adətlərin rüblük icmalı" adı ilə cild şəklində dərc olunmuşdur ].
"Arxeoloji Tədqiqat və Xalq Lore Jurnalı" — Cozef Ceykobs ilk dörd illik cildi "Quarterly Review" adı ilə nəşr etdirirdi, sonralar onu Alfred Natt əvəz etmişdir. 1899-1908-ci illərdə jurnalın redaktoru Şarlotta Börn olmuşdur. . Müxtəlif illərdə A.R. Rayt (1909–14), Vilyam Kruk (1915-23), A.Rayt (1924-31), E.O.Ceyms (1932-55), Kristina Hol (1956-78), Jaklin Simpson (1979-93), Cilian Bennet (1994-2004), Patrisiya Lisaqt (2004-2012) və Cessika Hemminq (2013-) jurnala redaktorluq etmişlər.
Kolleksiyalar
Folklor Cəmiyyəti Kitabxanasında 15.000-ə yaxın kitab, 200-dən çox kitab seriyası (hazırda 40-ı alınıb) var. Bu nəşrlər London Universiteti Kollecinin Kitabxanasında saxlanılır. Kitabların əsas hissəsini xalq nağılları, ingilis və irland folkloruna həsr olunmuş nəşrlər təşkil edir. Həmçinin Şərqi Avropa folkloruna dair kitablar, Estoniya və Bask folkloru seriyasında çap olunmuş nəşrlər də kitabxana fondunun əsasını təşkil edir.
Folklor Cəmiyyətinin arxivləri və kolleksiyaları London Universitet Kollecinin Xüsusi Kolleksiyalarında mühafizə edilir.
Katerine Briqs Mükafatı
Katerine Briqs Mükafatı, 1969-1972-ci illərdə cəmiyyətin prezidenti olmuş Katerine Meri Briqsin şərəfinə Cəmiyyət tərəfindən verilən illik kitab mükafatıdır. Mükafat ilk dəfə 1982-ci ildən verilməyə başlanmışdır. İsrail tarixçisi Gay Bayner (2019), Amerika nağıllarının tədqiqatçısı Cek Zayps (2007), ingilis mifoloqu Marina Uorner (1999), Britaniyanın radikal tarixçisi E.P.Tompson (1992), İona və Piter Opi ingilis folklorşünaslar ailəsi (1986) və sovet folklorşünası Vladimir Propp (1985) Katerine Briqs Mükafatına layiq görülmüş görkəmli adamlar sırasındadır.
Kut Leyk Medalı
Kut Leyk Medalı Folklor Cəmiyyəti Komitəsi tərəfindən folklorşünaslıq sahəsində "görkəmli tədqiqat və təqaüdə" görə verilir.
Mükafat 1920-1930-cu illərdə Folklor Cəmiyyətinin fəal üzvü olan Harold Kut Leykin (1878-1939) şərəfinə təsis edilmişdir (həmin dövrdə həm xəzinədar, həm də Cəmiyyətin katibi vəzifələrində çalışmışdır).
Di Georq sindromu
Di Georq sindromu — 22q11.2 silinmə sindromu olaraq da bilinir, xromosomun 22 kiçik bir hissəsinin silinməsindən qaynaqlanan bir sindromdur. Semptomlar dəyişsə də, bunlara tez-tez anadangəlmə ürək problemləri, spesifik üz xüsusiyyətləri, tez-tez infeksiyalar, gecikmə inkişaf, öyrənmə problemləri və damaq yarığı. Komorbiditelere böyrək problemləri, eşitmə itkisi və romatoid artrit və ya Qraves xəstəliyi kimi otoimmün xəstəliklər daxildir.
Di Georq sindromu ümumiyyətlə 22q11.2 kimi tanınan bir yerdə 22-ci xromosomun ortasında 30-40 genin silinməsi səbəbindən meydana gəlir. Vəziyyətlərin təxminən 90% -i inkişafın ilkin mərhələsində yeni bir mutasiya səbəbindən yaranır və 10% -i valideynlərindən miras qalır. Bu otozomal dominant bir xəstəlikdir, yəni bu vəziyyətin meydana gəlməsi üçün yalnız bir təsirlənmiş xromosoma ehtiyac var. Diaqnoz simptomlara əsaslanır və genetik testlə təsdiqlənir.
Müalicəsi olmasa da, müalicə simptomları yaxşılaşdırır. Bu, çox vaxt potensial bir çox orqan sisteminin işini yaxşılaşdırmaq səyləri ilə fənlərarası bir yanaşmanı əhatə edir. Uzunmüddətli nəticələr mövcud simptomlardan və ürək və immunitet problemlərinin şiddətindən asılıdır. Müalicə ilə ömür normal ola bilər.
Di Georq sindromu təqribən 4.000 nəfərdən birində rast gəlinir. Sindrom ilk dəfə 1968-ci ildə Amerikalı həkim Angelo DiGiorgi tərəfindən təsvir edilmişdir. 1981-ci ilin sonunda təməl genetik müəyyən edildi.
İşarələr və simptomlar
Bu sindromun xüsusiyyətləri eyni ailənin üzvləri arasında da geniş şəkildə dəyişir və bədənin bir çox hissəsini təsir edir. İşarələr və simptomlara anadangəlmə ürək qüsurları, sinir-əzələ bağlanması problemləri (ağız boşluğu çatışmazlığı) ilə ən çox rast gəlinən damaq qüsurları, öyrənmə qüsurları, üz cizgilərindəki cüzi fərqlər və təkrarlanan infeksiyalar daxil ola bilər. Uşaqlarda infeksiyalar tez-tez bəzi xəstələrdə timusun olmaması və ya hipoplaziyası səbəbindən meydana gələn T hüceyrəsi vasitəçiliyi ilə reaksiya ilə əlaqədar problemlər səbəbindən baş verir. Di Georq Sindromu ilk növbədə təsirlənmiş yeni doğulmuş körpədə paratiroid vəzilərinin işləməməsi və paratiroid hormonunun (paratiroid hormonu) az olması səbəbindən hipokalsemiya səbəbindən ürək qüsurları və ya tutmalar olduqda aşkar edilə bilər.
Təsirə məruz qalan insanların böyrək anomaliyaları və körpəlikdə əhəmiyyətli dərəcədə bəslənmə çətinliyi daxil olmaqla digər doğuş qüsurları ola bilər. Bu xəstə populyasiyasında mədə-bağırsaq problemləri də çox yaygındır. Həzm hərəkətliliyindəki problemlər qəbizliyə səbəb ola bilər. Hipotireoz və hipoparatireoz və ya trombositopeni (aşağı trombosit sayı) və zehni xəstəliklər kimi xəstəliklər ümumi gec təzahürlərdir.
22q11.2 xromosomal bölgəsindəki mikroelementlər şizofreniya riskinin 20-30 qat artması ilə əlaqələndirilir. Tədqiqatlar, şizofreniyada 22q11.2DS səviyyəsinin dəyişkən səviyyələrdə olduğunu göstərir, ümumi populyasiyada ümumi təxmin edilən 22q11.2DS risk 0.025 ilə müqayisədə% 0.5%-dən 2.0% -ə qədər və orta hesabla 1.0% -dir.
İdrak zədələnməsi
Di Georq sindromlu uşaqlar, psikoloji testlərində xüsusi bir profilə sahibdirlər. Ümumiyyətlə IQ-lər həddin altındadır, əksəriyyəti şifahi olaraq şifahi olmayanlardan daha yüksək bal toplayırlar. Bəziləri adi məktəblərdə, digərləri evdə və ya xüsusi siniflərdə oxuya bilər. Erkən uşaqlıqda hipokalsemiyanın şiddəti autizm kimi davranış çətinlikləri ilə əlaqələndirilir.
Di Georq sindromlu yetkinlərdə şizofreniya inkişaf riski artır. Təxminən 30% -də ən az bir psixoz hadisəsi var və təxminən dörddə biri həqiqi şizofreniya inkişaf etdirir.
Di Georq sindromlu insanların da erkən başlanğıcda Parkinson xəstəliyinin (PD) inkişaf riski yüksəkdir. Parkinson xəstəliyinin diaqnozu, Parkinson simptomlarına səbəb ola biləcək antipsikotiklərin istifadəsi səbəbindən 10 ilə qədər təxirə salına bilər.
Danışıq və dil
Davam edən tədqiqatlar 22q11.2DS ilə əlaqəli danışıq və dil zəifliyi profilini göstərir. Uşaqlar şifahi olmayan IQ balları ilə müqayisədə tez-tez nitq və dil ballarına görə daha aşağı olurlar. [Ziddiyyətli] Yaygın problemlər arasında hipernazallıq, danışma gecikməsi və səsli nitq səhvləri var.
Genetika
Di Georq sindromu otozomal dominant bir şəkildə miras qalır. Di Georq sindromu, xromosom 22, bölgə 1, zolaq 1, alt zolaq 2 (22q11.2) uzun qolunun (q) bir hissəsinin heterozigot silinməsindən qaynaqlanır. Xəstələrin təxminən 80-90% -ində 3 MB,% 8-də 1,5 MB-da silinmə var. Silinmədən təsirlənən genlərin sayı təxminən 30 ilə 50 arasındadır. Çox nadir hallarda oxşar klinik əlamətləri olan xəstələrdə xromosom 10-un qısa qolunda silinmə ola bilər/
1995-2013-cü illər arasında diaqnoz qoyulmuş 749 nəfərlik bir Fransız tədqiqatı, mutasiyanın xəstələrin% 15-də irsi olduğunu, bunun 85.5% -inin anadan olduğunu aşkar etdi. Digər tədqiqatlar miras nisbətinin% 6-10 olduğunu göstərmişdir. Əksər hallarda, bu de novo (ailədə yeni) çıxarılmasının nəticəsidir. Bunun səbəbi, 22q11 bölgəsinin sperma və ya yumurta istehsalı zamanı yenidən qurulmağa çox meylli bir quruluşa sahib olmasıdır.
Bu sindromla əlaqəli bütün simptomlara səbəb olan dəqiq mexanizm məlum deyil. Uzaq bir bölgədəki 30-50 gendən bəzilərinin bəzi əlamət və simptomların inkişafında rol oynaya biləcəyi aşkar edilmişdir.
Diaqnozu
thumb|DiGeorge / VCFS-in kritik sahəsindən LSI probu (TUPLE 1) istifadə edərək BALIQ analizinin nəticəsi. TUPLE 1 (HIRA) probu Spectrum Portağal və nəzarət olaraq Spectrum Green ilə arylsulfatase A (ARSA) ilə etiketlənmişdir. Narıncı siqnalın olmaması TUPLE 1 lokusunun 22q11.2-də silinməsini göstərir. thumb|Brain computer tomography cuts of the person, demonstrating basal ganglia and periventricular calcification.. Di Georq sindromunun diaqnozu, çox sayda potensial simptom və fərdlər arasındakı fenotiplərdəki fərqlər səbəbindən çətin ola bilər. Bu, bir və ya daha çox silmə xüsusiyyəti olan xəstələrdə şübhələnir. Bu hallarda 22q11.2DS diaqnozu 22-ci xromosomun, bölgə 1, zolaq 1, alt zolaq 2-nin uzun qolunun (q) bir hissəsinin silinməsini müşahidə etməklə təsdiqlənir. Genetik analiz ümumiyyətlə floresan yerində hibridləşdirmə ilə aparılır. (FISH), standart karyotipləşdirmə ilə hesablanmayan mikrodelaziyaları aşkar etməyə qadirdir (məsələn, G bandı). Daha yeni təhlillərə ligasyona bağlı multipleks prob gücləndirilməsi (MLPA) və kəmiyyət polimeraz zəncirvari reaksiya (qPCR) daxildir, hər ikisi də 22q11.2-də BALIQ tərəfindən aşkar olunmayan atipik silinmələri aşkar edə bilər. QPCR analizi də 3 gündən 14 günə qədər davam edə bilən FISH-dən daha sürətli.
2008-ci ildə 22q xromosomunda 37 nöqtəli nüsxə sayı dəyişikliyini aşkar etmək üçün hazırlanmış yeni bir yüksək qətnamə MLPA zondu üzərində aparılan bir araşdırma, normal 22q11.2 silmələrini aşkarlamaqda BALIQ qədər etibarlı olduğunu tapdı. Həm də BALIQ tərəfindən asanlıqla qaçırıla bilən kiçik, tipik olmayan silmələri aşkar edə bildi. Bu amillər, daha aşağı xərclər və daha asan testlərlə birlikdə bu MLPA probunun klinik sınaqlarda BALIĞI əvəz edə biləcəyi deməkdir.
Boncuklu BAC-lərdən istifadə edilən genetik sınaq, doğuşdan əvvəl test zamanı 22q11.2DS-ə uyğun silinmələri aşkar etməkdə müvəffəq olmuşdur. Dizilərdən istifadə edərək müqayisəli genomik hibridləşdirmə (array-CGH) bütün genomu silmək və ya təkrarlamaq üçün ekranlaşdırmaq üçün bir çip üzərində çox sayda zond istifadə edir. Postnatal və prenatal 22q11.2 diaqnostikası üçün istifadə edilə bilər.
Di Georq sindromu əlamətləri olan insanların% 5-dən azı normal standart sitogenetik müayinələrə və mənfi FISH test nəticələrinə sahibdir. Bu hallarda atipik silmələr səbəb olur. Bəzi hallarda 22q11.2 silinmə sindromu, digər xromosomlarda qüsurlar, xüsusən də 10p14 xromosom bölgəsində bir silinmə var.
Müalicəsi
Di Georq sindromunun müalicəsi yoxdur. Bəzi fərdi xüsusiyyətlər standart terapiyalarla müalicə edilə bilər. Əsas məsələ əlaqəli funksiyaların hər birini müəyyənləşdirmək və mövcud olan ən yaxşı müalicə üsullarından istifadə edərək hər birini idarə etməkdir.
Məsələn, uşaqlarda qan köçürülməsi və canlı aşılarla immunizasiya üçün tələb olunan xüsusi tədbirlərdən ötrü toxunulmazlıq problemlərinin erkən aşkarlanması vacibdir . Timus transplantasiyası "tam" Di Georq sindromu deyilən timus çatışmazlığını aradan qaldırmaq üçün istifadə edilə bilər. Bakterial infeksiyalar antibiotiklərlə müalicə olunur. Ürək əməliyyatı tez-tez anadangəlmə ürək qüsurları üçün tələb olunur. Hipokalsemiyaya səbəb olan hipoparatireoz tez-tez ömür boyu D vitamini və kalsium qəbuluna ehtiyac duyur. Çox sistemli qulluq göstərən ixtisaslaşmış klinikalar Di Georq xəstələrinin bütün sağlamlıq ehtiyacları üçün qiymətləndirilməsinə və xəstələrin yaxından izlənilməsinə imkan verir. Bu tip sistemlərin bir nümunəsi, Kanadanın Toronto şəhərindəki SickKids Xəstəxanasında 22q aradan qaldırılması klinikasıdır və 22q11 silmə sindromu olan uşaqlara səhiyyə işçiləri qrupundan davamlı dəstək, tibbi yardım və məlumat verir.
Epidemiologiya
Di Georq sindromunun 2000-dən 4000-dək diri doğuşdan birinə təsadüf etdiyi təxmin edilir. Bu təxmin əsas doğuş qüsurlarına əsaslanır və silinən bəzi insanlarda simptomları az olduğu və rəsmi olaraq diaqnoz qoyulmadığına görə qiymətləndirilməmiş ola bilər. Genetik silinmə sindromu səbəbindən zehni geriliyin ən çox görülən səbəblərindən biridir.
Təsirə məruz qalan insan sayının bir neçə səbəbdən artması gözlənilir
Anabolik maddələr
ANABOLİK MADDƏLƏR – orqanizmdə zülal sintezini stimullaşdıran preparatlar. Anabolik maddələr quruluşuna görə kişi cinsiyyət hormonlarına yaxın olan androgen xassəli steroidlərə (klostebol, metandiyenon, metandriol, nandrolon) və nisbətən zəif anabolik təsirli qeyri-steroidlərə (orot turşusu, inozin, karnozin, mildronat, kreatin-fosfat, etaden, metilurasil, pentoksil) bölünür. Anabolik maddələr orqanizmdə azotu, kaliumu,kükürdü, fosforu saxlamaqla azot mübadiləsinə müsbət təsir göstərir, sidik cövhərinin böyrəklərlə xaric olmasını azaldır və kalsiumun sümüklərdə saxlanılmasını təmin edir. Onlar, həmçinin, iştahanı artırır, əzələ kütləsini çoxaldır, sümüklərin minerallaşmasını, dəri və selikli qişa zədələnmələrinin epiteli ilə örtülməsini sürətləndirir. Anabolik maddələr kaxeksiya, artan əzələ distrofiyası zamanı, ağır cərrahi əməliyyatlardan, yanıqlardan, sınıqlardan sonrakı bərpa dövründə, sağalmayan yaralarda, osteoporozda, sümük iliyi qanyaranması çox zəiflədikdə, bəzi endokrin xəstəliklərdə istifadə olunur. Prostat və süd vəzilərinin xərçəngi, prostatit, kəskin hepatit, qara ciyər sirrozu zamanı, hamiləlik və əmizdirmə dövründə Anabolik maddələr əks göstərilir. İdmanda Anabolik maddələr klassik dopinq hesab olunur və istifadəsi qadağandır.
Mirzə Ələkbər Sabirin ev-muzeyi
Mirzə Ələkbər Sabirin ev-muzeyi — Azərbaycanın satirik şairi, ictimai xadimi, filosofu və müəllimi, Mirzə Ələkbər Sabirə həsr olunmuş xatirə muzeyi. Muzeyin binası Şamaxıda, M. Ə. Sabirin yaşadığı evdə (qədim Şıxminas məhəlləsində) yerləşir. Muzey Azərbaycanın görkəmli şairi M. Ə. Sabir irsinin dərindən öyrənilməsini həyata keçirən, aidiyyatı materialları toplayan, qoruyan, elmi cəhətdən araşdırılmasını təşkil edən mədəniyyət, elmi-tədqiqat müəssisəsidir.
Tarixi
200px|thumb|left| [[Mirzə Ələkbər Sabir]] Muzey 1962-ci ildə şairin doğumunun 100 illiyi ilə münasibətilə yaradılmışdır. Muzey ikimərtəbəli binada yerləşir. Muzeyin köhnə binası bir mərtəbədən və 2 ekspozisiya zalıdan ibarət olmaqla yararsız vəziyyətdə idi. Bu bina 1978-ci ildə sökülərək yenidən qurulmuşdur. Yenidənqurma və bərpa işlərindən sonra muzey 1979-cu ildə yenidən ictimaiyyət üçün açılmışdır. Muzey 2017-ci ilin sentyabr ayında divarının uçması nəticəsində bağlanıb və restavrasiyası məqsədi üçün sökülüb.
Ekspozisiya
Muzeyin ümumi sahəsi 293 m2-dir. Onun 6 sərgi salonu və 1 eyvanı vardır. Birinci sərgi salonunda M. Ə. Sabirin uşaqlıq, təhsil illərinə, səyahətlərinə aid eksponatlar və şairin sabun bişirdiyi qazanın maketi nümayiş olunur. Digər salonlarda XIX–XX əsrlərə aid məişət əşyaları, muzeyə verilən hədiyyələr, M. Ə. Sabirin müasirlərinin şəkilləri, tədqiqatçılarının əsərləri, Molla Nəsrəddin jurnalının nümunələri və s. eksponatlar tamaşaçılara təqdim edilir.
Vyetnam Demokratik Respublikası
Vyetnam Demokratik Respublikası  (Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa) və ya digər adıyla Şimali Vyetnam  (Bắc Việt Nam) — 1945–1976-cı illərdə Cənub-Şərqi Asiyada mövcud olmuş dövlət.
II Dünya Müharibəsindən sonra baş verən Avqust İnqilabı zamanı Vyetnam kommunist inqilabçısı Xo Şi Min 2 sentyabr 1945-ci ildə Fransız Hind-Çinindən müstəqillik elan edərək Vyetnam Demokratik Respublikasının yaradıldığını elan etdi. Vyetminh - "Vyetnamın müstəqilliyi uğrunda Liqa" 1951-ci ilin fevralında əvvəlcədən qadağan edilmiş, Vyetnam Kommunist Partiyasının yenidən qurulmasından sonra getdikcə təşkilatlanmayan qeyri-kommunist qruplara kommunistlərin rəhbərlik etdiyi çoxsaylı Vyetnam millətçi qruplarının koalisiyası idi.
Fransa 1946-cı ilin dekabrında Birinci Hindçin müharibəsinə - Fransa ilə Vyetminh arasında qanlı partizan müharibəsinə səbəb olan Vyetnam üzərində müstəmləkə hökmranlığını təsdiqləmək üçün hərəkətə keçdi. Vyetminh 1954-cü ildə Fransanın məğlubiyyətinə səbəb olan Vyetnamın əksər kəndlərini ələ keçirdi və nəzarət etdi. Həmin il Cenevrə konfransındakı danışıqlar müharibəyə son qoydu və Vyetnamın müstəqilliyini tanıdı. Cenevrə sazişi ilə müvəqqəti olaraq ölkə 17-ci paralel boyunca şimal və cənub bölgəsinə bölündü. Bu, 1956-cı ilin iyul ayında ümumi seçkilərin "Vyetnamın birləşməsinə səbəb olmasını" tələb etdi. Fransızlar tərəfindən qurulmuş Vyetnam Dövlətinin nəzarəti altında olan cənub zonası bütövlükdə Cənubi Vyetnam adlandırılarkən, şimal bölgəsi Vyetnam Demokratik Respublikası tərəfindən idarə edildi və ümumiyyətlə Şimali Vyetnam adlandırıldı.
Cenevrə sazişinin həyata keçirilməsinə nəzarət Hindistan, Kanada və Polşa Xalq Respublikasından ibarət beynəlxalq komissiyanın məsuliyyətində idi. ABŞ Cenevrə sazişini imzalamadı və bildirdi ki, "ədalətli keçirildiyini təmin etmək üçün BMT-nin nəzarətində olan azad seçkilər yolu ilə birliyə nail olunmasına davam edəcək". 1955-ci ilin iyulunda Vyetnam Dövlətinin Baş naziri Ngo Dinh Zyem Cənubi Vyetnamın ölkəni birləşdirmək üçün seçkilərdə iştirak etməyəcəyini açıqladı. O, Vyetnam Dövlətinin Cenevrə sazişini imzalamadığını və buna görə də bununla bağlı olmadığını söylədi.
Seçkilərlə Vyetnamı yenidən birləşdirə bilmədikdən sonra, Şimali Vyetnam 1955-ci ildə Vyetnam müharibəsinə aparan - ölkəni güc yolu ilə birləşdirməyə çalışdı. Şimali Vyetnam Xalq Ordusu və Cənubi Vyetnamda məskunlaşmış Vyetkonq partizanları Cənubi Vyetnamın (tam adı ilə Vyetnam Respublikası) hərbi qüvvələrinə qarşı vuruşdular və kommunist müttəfiqlər əsasən Çin və Sovet İttifaqı tərəfindən dəstəkləndilər. Cənub-Şərqi Asiyada kommunizmin yayılmasının qarşısını almaq üçün ABŞ Cənubi Vyetnamı hərbi şəkildə dəstəkləyən Cənubi Koreya, Avstraliya və Tailand kimi digər anti-kommunist qüvvələr ilə birlikdə qarşıdurmaya müdaxilə etdi. Münaqişə qonşu ölkələrə yayıldı və Şimali Vyetnam, Laosdakı Patet Lao və Kambocadakı kxmerləri ABŞ tərəfindən dəstəklənən hökumətlərə qarşı dəstəklədi. 1973-cü ildə ABŞ və müttəfiqləri müharibədən çıxmaq məcburiyyətində qaldılar, bu nəticə Cənubi Vyetnamı müharibə meydanında tək buraxdı və onların qüvvələri sürətlə üstün gələn Şimali Vyetnam qüvvələri tərəfindən dəf edildi.
Vyetnam müharibəsi 30 aprel 1975-ci ildə - Sayqonun alınması sona çatdı və Cənubi Vyetnam Müvəqqəti İnqilab Hökümətinin nəzarəti altına keçdi. 2 iyul 1976-cı ildə Vyetnam yenidən birləşdirilərək bu günki Vyetnam Sosialist Respublikası yaradıldı.
Təpik (Urmiya)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 97 nəfər yaşayır (20 ailə).
Kamil Xanlarov
Kamil Əliabbas oğlu Xanlarov — Azərbaycan-sovet rəssamı, Azərbaycan Respublikasının xalq rəssamı (1992).
Həyatı
thumb|left|200px|Kamil Xanlarov tərəfindən çəkilmiş [[Müqəddəs Vit kafedralının təsviri. Kafedral Praqa şəhərində yerləşir və qotik üslubda inşa olunub. Rəssam bu tablonu 1961-ci ildə Çexoslovakiyada yaradıcılıq ezamiyyətində olarkən çəkmişdir.]]
Dəfələrlə Bakı şəhərində rəssamın əsərlərindən ibarət fərdi sərgiləri təşkil olunmuşdur (1961, 1966, 1985, 1995, 2010). Kamil Xanlarov həmçinin uzun müddət Əzim Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Texnikumunda 1938–1985-ci illərdə pedaqoji fəaliyyət göstərmişdir. Kamil Xanlarov dəzgah rəngkarlığının müxtəlif janrlarında və eləcə də teatr dekorasiya rəssamlığı sahəsində yaradıcılıq fəaliyyəti göstərmişdir.
Kamil Xanlarov yaradıcılığında mənzərə janrına üstünlük vermişdir. Lirik emosionallıq, kolorit ustalığı rəssamın əsərlərində mühüm yer tutur. Rəssam Azərbaycanın bir çox bölgələrində; Naxçıvan, Ordubad, Culfa, Şərur, Qarabağ, Şuşa, Zaqatala, Astarada yaradıcılıq ezamiyyətlərində olmuş və fünsunkar təbiət lövhələri yaratmışdır. Rəssamın bu cür əsərlərinə misal olaraq Zaqatala dağları (1946), Astara (1955), Talış dağları (1956), Şuşanın ətrafı (1957), Şuşa (1964), Bilgəh axşam (1964), Araz sahilində (1965), Noraşen vadisi (1968), Cənub sərhədində (1972), Murovdağın görünüşü (1972), Culfa Araz sahilində (1973), Mənzərə Şuşa (1983), Ceyranbatan gölü (1987) əsərlərini göstərmək olar.
Ordubadda qış əsəri rəssamın yaradıcılığında yeganə qış mənzərəsi təsvir edilmiş tablosudur. Dağlar fonunda Ordubad evlərinin qarşısında dolanbac qarlı yolda milli geyimli iki qadın təsviri romantik qış mənzərəsinin füsunkarlığını artıran cəhətlərdəndir. Rəssamın süjetli tablolarında da lirik duyğular oyadan təbiət lövhələlərinə rast gələ bilərik. Əsasən səadəti, əmək romantikasını əks edən bu cür tabloların mayasını ülvi, humanist duyğular təşkil edir. Belə tablolara nümunə kimi, Sahədə (1963), Ailə (1965), Azərbaycan tarlalarında (1967), Bulaq başında (1956) və başqalarını qeyd etmək olar.
Şərq natürmortu əsərinin rəssamın yaradıcılığında xüsusi bir çəkiyə malikdir. Natürmort həm bədii və həm də texniki işlənilmə baxımından çox ustalıqla yaradılıb. Əsərdə milli parça fonunda Azərbaycan xalqının milli məişət əşyaları təsvir olunub. Əsərin kompozisiyası uğurla tapılıb və kolorit həlli mükəmməl işlənilib. Sarı, qırmızı, firuzəyi və göy rəng keçidləri əsərin baxımlılığını artırır.
Kamil Xanlarovun əsərləri Avstriya, Macarıstan, Rumıniya, Almaniya, Misir, İraq, Kanada, Suriya, Norveç, Fransa, Finlandiya, Yaponiya, İran, Əfqanıstan, Türkiyə və Polşada açılan sərgilərimizdə nümayiş etdirilmişdir. Rəssam həmçinin Kəndlilər filmində kişi geyimlərinin eskizlərini vermiş, Fətəli xan filminin geyim üzrə rəssamı olmuş və Abdulla Şaiqin Nüşabə (1947) pyesinin bədii tərtibatını hazırlamışdır. Kamil Xanlarov, 1996-cı il ilin yanvarında Bakı şəhərində vəfat etmişdir.
Yusifabad (Çaldıran)
Yusifabad — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Rəzməcin (Əbhər)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 127 nəfər yaşayır (29 ailə).
Vayqeo
thumbnail|Xəritədəki yeri Vayqeo — Raja Ampat adalarının ən böyük 4 adasından biri. Misool, Salavati və Batanta ilə birlikdə "4 kral" adlandırılırlar. Sahəsi 3153,7 km²-dir. Ən yüksək nöqtəsi 993 metr ; sahil xəttinin uzunluğu 691,5 km-dir.
Məskunlaşma
thumbnail|Vayqeo əhalisi Əhalisi təxminən 10 min nəfərdir.
Faunası
thumbnail|[[Varanus boehmei]]
Sərraf İmaməliyev
Sərraf Murtuzəli oğlu İmaməliyev — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin leytenantı, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Sərraf İmaməliyev 1996-cı il sentyabrın 10-da Qusar rayonunun Əniq kəndində anadan olub. 2014—2018-ci illərdə Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbində ali hərbi təhsil alıb.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun leytenantı olan Sərraf İmaməliyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin, Qubadlının və Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Sərraf İmaməliyev noyabrın 7-də Şuşa döyüşləri zamanı şəhid olub. Qusar rayonunda dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Sərraf İmaməliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Sərraf İmaməliyev ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Qubadlı rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Sərraf İmaməliyev ölümündən sonra "Qubadlının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını və xidməti vəzifələrini yerinə yetirən zaman fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 30.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Sərraf İmaməliyev ölümündən sonra "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif edildi.
Hipnoz cərrahiyyə
Hipnoz cərrahiyyə — xəstənin ənənəvi anesteziyadan yox hipnoterapiya ilə sakitləşdirildiyi əməliyyat. Anesteziya üçün hipnoz ilk dəfə 1840-cı ildə cərrah Jeyms Braid tərəfindən istifadə edilmişdir. Bəzən mediada hipnoz altında cərrahiyyə əməliyyatının aparılması barədə xəbərlər olur, lakin onlar nəzarət edilən şəraitdə həyata keçirilmədiyi üçün onlardan heç bir nəticə çıxarmaq olmur.
Doğuş və ya əməliyyatdan sonrakı ağrı kimi digər kontekstlərdə ağrının müalicəsində hipnozun effektivliyini dəstəkləmək üçün kifayət qədər dəlil yoxdur.
Tarixi
İlk hipnoz cərrahiyyəsi ilə tanınan Ceyms Braid ilk dəfə Çarls Lafonten tərəfindən maqnetizmlə bağlı ictimai tamaşada iştirak edərkən mesmerizmi müşahidə etdi. Daha iki şouda iştirak etdikdən sonra o, belə qənaətə gəldi ki, müşahidə olunan fiziki təsirlər olsa da, onlar maqnit müdaxiləsindən qaynaqlanmayıb. Braid daha sonra mesmerizmin subyektin görmə və konsentrasiyası ilə əldə edildiyi fikrini sübut etmək üçün öz üzərində təcrübədən istifadə etdi. Buna görə də Braid Lafontenin nümayiş etdirdiyi hadisələrin maqnetizmlə heç bir əlaqəsi olmadığını iddia etdi. Jeyms Braid daha sonra işinin mesmerizmlə qarışmasının qarşısını almaq üçün "hipnoz" terminini qəbul etdi.
Hipnozun cərrahiyyədə ağrıları, mədə-bağırsaq traktında spazmları aradan qaldırmaq, reabilitasiya və əməliyyat zamanı anesteziya kimi istifadə edildiyi iddia edilir.
Hipnozun cərrahiyyədə anesteziya vasitəsi kimi istifadə edildiyini iddia edilən ilk hadisə fransız cərrahı Jül Germain Kloketin (1790–1883) tərəfindən hipnozun təsiri altında olduğu qadının döşünü əməliyyat etməsi zamanı baş vermişdi. Əməliyyat şişin çıxarılması idi. Karyerası ərzində o, yeganə anesteziya forması kimi hipnozdan istifadə edərək bir neçə uğurlu əməliyyat keçirdiyini iddia edirdi.
1945-ci ildə Sinqapurda River Valley Road hərbi əsir xəstəxanasında, kimyəvi anesteziklərin tədarükü yaponlar tərəfindən ciddi şəkildə məhdudlaşdırılarkən, Maykl Vudruff və onun həmkarı Hollandiya Kral Qüvvələrinin işçisi olan həkim-stomatoloq, geniş spektrli stomatoloji və cərrahi əməliyyatları hipnozdan yeganə anesteziya vasitəsi kimi istifadə edirdilər.
Xəstənin hipnoz əməliyyatına hazırlanması
left|thumb|Hipnoterapiya seansı Hipnoz, əməliyyatdan sonra xəstələrin daha sürətli sağalmasına kömək etmək üçün də faydalı ola bilər. Bir araşdırmada cərrahi sağalma zamanı hipnozdan istifadə edən xəstələrdə toxumaların daha sürətli sağalması bildirilmişdir.
Bir sıra digər tədqiqatlar şəfa və sağalma ilə psixoloji əlaqəni göstərmişdir.
Kokran araşdırması tərəfindən müxtəlif psixoloji müalicələrin (o cümlədən hipnozun) əməliyyatdan sonrakı nəticələrin effektivliyinə dair bu yaxınlarda aparılmış araşdırma belə nəticəyə gəlmişdir ki, "dəlillərin gücü əməliyyata psixoloji hazırlığın rolu haqqında qəti nəticə çıxarmaq üçün kifayət deyil" və sübutların keyfiyyəti barədə "çox aşağı" olduğu haqda məlumat vermişdi.
Abel Sançes: bir iztirabın tarixçəsi
Müəllif
İspaniyada 98 Nəslinin qabaqcıl yazıçılarından, filosof Miqel de Unamuno, roman, esse, hekayə, teatr və müxtəlif şeirlərin müəllifidir. Salamanka Universitetində professor, müxtəlif dövrlərdə üç dəfə rector olmuşdur. Həyat və yaradıcılığında, doqmatik fikirlərə, faşizmə qarşı mövqe ortaya qoymuş, bu səbəbdən Primo de Rivera rejimi tərəfindən sürgün edilmişdir. İkinci Respublika zamanı Salamankadan millətvəkili seçilmişdir. Frankist hərəkat zamanı əvvəlcə üsyana dəstək versə də, sonradan baş verənlər onu məyus etmiş və bu qərarından peşman olduğunu açıqca bildirmişdir. 1936-cı ildə General Frankonun qərarıyla ev həbsinə alınmış, qısa müddət sonra isə evində vəfat etmişdir.
XX əsrdə Avropada, ekzistensializm fəlsəfəsinin qabaqcıl təmsilçilərindən sayılan Unamuno Tanrı, inanclar, insan mənəviyyatı və xarakteri kimi bəşəri yüklü mövzuları öz əsərlərində oxucularına çatdırmışdır.
Əsər
Uşaqlıqdan bəri bir-birlərini tanıyan, birlikdə böyümüş iki dost — Abel və Xoakin arasında gənclik illərində yaranmış davranış, xasiyyət fərqi, daha sonra isə Abelin Xoakinin sevdiyi bir qızla, Xoakinin qohumu Elena ilə evlənməyi, Xoakində Abelə qarşı dərin bir kin, nifrət duyğusu yaradır. Xoakinə görə Abel gizli gizli Xuakinin ağlını, dərrakəsini, bacarıqlarını bəyənmir, ona üstdən aşağı baxır və paxıllıq edir.
Abel rəssam, Xoakin isə həkimdir və hər ikisi öz peşələrində olduqca uğurludur. Onların ikisi istənilən məclisdə, istənilən yerdə bir birləri haqda yüksək fikirlər səsləndirirlər. Xoakin Abel haqqındakı mötəbər fikirlərini onu alçaltmaq niyyəti ilə edir daima və Abelin də ona qarşı bu cür davrandığına inanır. Xoakin öz daxilindəki dərin kindən bəzən iyrənir, bəzən onu sorğulayır və Abelə olan hisslərini analiz edərkən, Habil və Qabilin hekayəsindəki Qabilin Habilə olan hissləri arasında müəyyən paralellik görür, beləcə Tanrının insanlığa verdiyi müəyyən mənfi hissləri, həmçinin Tanrının insanlara olan münasibətini mühakimə və təhlil edir.
Əbdürrəhman Umarov
Əbdürrəhman Umarov (d.1866 — ö.1933)- məşhur noqay maarifçisi və tarixçisi.
Su hövzələrinin sanitariya mühafizəsi
Su hövzələrinin sanitariya mühafizəsi – içməli su mənbələrinin çirklənmədən qoruyan qanunverici, təşkilatı və sanitar-texniki tədbirlər sistemi. Su hövzələrinin sanitariya mühafizəsi barədə ilk dövlət qanunu 19-cu əsrin 70-ci illərində B.Britaniyada, 90-cı illərdə isə Fransada həyata keçirilmişdir. SHSM-də ciddi rejimli və məhdudlaşdırılmış sanitariya mühafizəsi zonası müəyyənləşdirilmişdir. Birinci zonaya su götürülən yer və su kəmərinin baş qurğuları aiddir; bura hasara alınır, sahəsi yaşıllaşdırılır, qorunur və tikinti işləri qadağan edilir. İkinci zonaya su təchizatı mənbəyinə təsir göstərə bilən sahə aiddir. Çayın sahili 150-200 m enində yaşıllaşdırılır və sanitariya rejimi gözlənilir. Su hövzələrinin sanitariya mühafizəsində sanitariya-epidemioloji stansiyalar nəzarət edir.
Əbdürrəhman Umarov
Həyatı
Abdürrəhman İsmayıl oğlu Umarov 1866-cı ildə doğulub. Onun doğulduğu illərdə noqaylar hələ də köçəri halda yaşayırdılar. Buna görə də qaynaqlar onun hansı şəhərdə, hansı kənddə anadan olduğunu yazmaqdansa, hansı tayfadan olduğuna üstünlük verirlər. Abdürrəhman Umarov da Həştərxan bölgəsində yaşayan nayman tayfasındandır.
Su hövzələrinin sanitariya mühafizəsi
Su hövzəsinin özü-özünə çirklənməsi
Parçalanan ölü maddələrlə çirklənməsi. Su hövzəsinin özü-özünə çirklənməsi yosunların kütləvi parçalanması (əsasən göy-yaşıl yosunların) nəticəsində baş verir. Su mühiti bu zaman nəinki ölü üzvi maddələrlə zənginləşir, həm də mürəkkəb molekulyar strukturlu zəhərli maddələrin ayrılması nəticəsində zəhərlənir, heyvan və insanlar üçün təhlükəli olur. Zəhərli yosunlarla zəhərlənmiş balıqları insan qəbul etdikdə zəhərlənə bilər.
Əbdürrəhman Umarov
Təhsili
Abdürrəhman Umarov ilk təhsilini molla yanında alıb. Molla sadəcə ona oxumağı və yazmağı öyrətməyib, həmçinin, türk ləhcələrini, fars, ərəb dillərini öyrədir, dini və dünyəvi biliklərdən məlumat verir. İlkin hazırlığı yaxşı olduğundan Ufa şəhərindəki Qaliyə mədrəsəsinə daxil olanda şəhərdə yaşayan, ibtidai məktəbi bitirən yaşıdlarından o qədər də fərqlənmir. 1906-cı ildə Ufada imkanlı adamların topladığı vəsaitlə yaradılan, dövrünün böyük din xadimi və pedaqoqu Ziyaddin Kamaletdinovun rəhbəriliyi ilə fəaliyyətə başlayan mədrəsə ali təhsil ocağ kimi qurulduğunda çox vaxt adı Aliyə kimi də yazılır. Mədrəsədə təhsil dörd mərhələli idi. Üç illik birinci mərhələ ibtidai, dörd illik ikinci mərhələ rüşdi, 4 illik keçid mərhələsi iqdadiyə və üç illik ali mərhələ qaliyə adlanırdı. 20-ci yüzilliyin türk-tatar ziyalılarının böyük bir qisminin adı bu təhsil ocağı ilə bağlıdır. Burada klassik mədrəsələrdən fərqli olaraq dünyəvi elmlər də tədris edilir, tələbələr praktik işlərə hazırlanırdı. Mədrəsədə qəzet-jurnalların nəşri, mətbəə işləri təcrübi olaraq şagirdlərə tədris edilirdi. Buna görə də Qaliyə mədrsəsini bitirənlərin bir çoxu asanlıqla jurnalistik edir, qəzet-jurnal açır, mətbəə yaradaraq onu uğurla işlədə bilirdi. thumb|[[XIX əsrə aid Noqay milli geyimində kişi fotosu.]]
Fəaliyyəti
1892-ci ildə Həştərxana dönən Abdürrəhman Umarov yeni üsulla dərslər keçiriləcək "Nizamiyyə" mədrəsəsini açır. Krımda İsmayıl bəy Kaspıralının təşəbbüsü ilə yaradılmış bu təhsil metodu tarixə cədidçilik, yəni yenilikçilik hərəkatı kimi daxil olur. Abdraxman Umarov 1906-cı ilə kimi məktəbdarlıqla məşğul olmuşdur. Onun ictimai işlərdə fəallığı 1905-ci il inqilabından sonra artır.
Su hövzələrinin sanitariya mühafizəsi
Su hövzələrinin özü-özününü təmizlənməsi
Su hövzəsinin üzvi və qismən qeyri üzvi maddələri zərərsiz birləşmələrə çevirməsi qabiliyyəti. Su hövzələrinin özü-özünü təmizlənməsi fiziki (suspenziya hissəcikərinin çökməsi, buxarlanma); kimyəvi (maddələrin oksigen və hidrogen peroksidlə oksidləşməsi, suda həll olması, hidrantlara çevrilməsi: kolqulyasiya və çökmə; toksikantların hidrolizi); bioloji (çirklənmiş maddələrin mübadilə prosesinə girməsi, onların parçalanması və ya zəhərsiz formalara keçməsi). Su hövzələrinin özü-özünü təmizlənməsidə bütün hidrobiontlar iştirak edir, əsas rolu isə bakteriyalar, göbələklər, ibtidailər və çoxhüceyrəli heyvanlar-süzdü- rücülər oynayır.
Əbdürrəhman Umarov
Fəaliyyəti
1900-cü illərə kimi Rusiya işğalı altında olan müsəlman şəhərlərinə nisbətən Həştərxan şəhərində oxumuşların sayı az idi. Buraya kadrlar əsasən Kazandan və İstanbuldan gəlirdi. Hətta şəhərin ictimai-siyasi həyatında iştirak edən, ticarətlə məşğul olan müsəlmanların sayı da az idi. 1900-cü ilin siyahıyaalmasına görə şəhərdə 50 minə yaxın müsəlman yaşayırdı. Onların da çoxunu tatarlar, noqaylar, az bir qismini isə qazaxlar, Qafqazdan, İrandan gələnlər təşkil edirdi.
1906-cı il avqustun 16–21-də Nijni Novqorodda keçirilən Rusiya Müsəlmanlarının III qurultayında və ondan sonra 1917-ci ilədək keçirilən Rusiya Müsəlmanlarının bütün qurultaylarının iştirakçısı olur.
Onun mədrəsələrdə tədris edilmək üçün yazdığı "Muqallim sarf lisan al-arab" dərsliyi 9 dəfə altı min tirajla, "Muqallimu naxvi lisan al-arabi" kitabı" iki dəfə bir neçə min tirajla çap olunur.
Qarşıdurma
Bundan təsirlənən tatar və noqayların bir qrupu da Abdürrəhman Umarovun rəhbərliyi altında da Cemiyyet-i İslamiyeni qurur. Bu cəmiyyət "İdil" qəzetinin nəşrinə icazə alır. Naşiri Abdürrəhman Umarovun olan qəzetin redaktorluğuna "Bürhan-i tərəqqi" qəzetinin müxbiri Zahidullah Şerifullin gətirilir. Qəzetin ilk sayı 1907-ci il sentyabrın 7-də işıq üzü görür Cemiyet-i İslamiyə də öz məktəblərini təşkil edir.
Sonradan bu iki qəzet və ictimai hərəkatlar arasında qarşıdurma yarandı.
Rusiya müsəlmanları arasında böyük nüfuzu olan, İttifaq-i Müslimin Partiyasının sədri Əlimərdan bəy Topçubaşov da Həştərxana gəlir. Şəhərin müsəlman öndərlərinin toplantısında Əlimərdan bəy Topçubaşov hər iki qrupun liderlərini barışdırır. Çox təəssüf ki, bu barışıq uzun sürmür. Hətta vəziyyət o qədər gərginləşir ki, Cemiyet-i İslamiye üzvlərindən bir qrup Həştərxan qubernatoruna şikayət edərək 1908-ci il yanvarın 22-də Mustafa Lütfini həbs etdirirlər.
Bu ziddiyyətlərə görə Mustafa Lütfini əfəndi bir neçə dəfə qısa müddətli həbs cəzasına məhkum olunub, onu cərimə ilə əvəzlənir. 1912-ci ildə Şura-i İslamı Cemiyet-i İslamiyeni birləşdirilir, onun qəzeti və məktəbləri bağlanır. İlk baxışda hər şey Cemiyet-i İslamiyeni xeyrinə bitdiyi kimi görünür. Əslində isə belə deyildi. Bu qarşıdurma müsəlmanların birləşməsinə əngəl olmağa yönəldilmişdi. Şura-i İslam və onun rəhbəri Mustafa Lütfini əfəndi dindaşlarının əlilə sıradan çıxarıldıqdan az sonra, yəni 1913-cü ilin payızında Abdürrəhman Umarov da panislamizmdə günahlandırılaraq 1914-cü ilin fevralında Kazana sürgün olunur və 1917-ci ilədək orada yaşamağa məcbur edilir.
Sovet hakimiyyəti dövrü
Əbdürrəhman Umarov bolşeviklərin gəlişini də xoş qarşılamır. Bolşeviklər də onun bütün malını, mülkünü, hətta əlyazmalarını və sənədləri müsadirə edirlər. "Həştərxan noqaylarının tarixi" əsərini yazan alim, pedaqoqu Sovet hökuməti 1926-cı ildə Məkkədə keçirilən Ümumdünya İslam Konfransına göndərir. Konfransdan döndükdən sonra da həmişə təqib və təzyiq altında olur.
Ölümü
1929-cu ilin iyulunda və 1930-cu il avqustun 9-da onun evini yenidən yoxlayır, əsərlərini müsadirə edir, özünü istintaqa çəkirlər. Bu istintaqdan isə qurtula bilmir. Həbs edərək Arxangeliski vilayətinin Kiçik Karel kəndinə göndərirlər. Qoca alim və din xadimi 1933-cü ilin martında orada dünyasını dəyişir.
Xatirəsi
SSRİ dağıldıqdan sonra noqay və tatar alimləri Abdürrəhman Umarovun həyət və yaradıcılığını öyrənməyə, əsərlərini yenidən çap etməyə başlayırlar.
Ece Dizdar
Ece Dizdar — O, Türk aktrisa və tərcüməçidir.
Həyatı
23 noyabr 1981-ci ildə İstanbulda anadan olub. Atasının sualtı qayıqlarda işləməsi səbəbindən uşaqlıq illərində Türkiyənin bir çox şəhərlərində və Pakistan, Belçika, İngiltərə kimi ölkələrdə yaşayıb. O, ümumiyyətlə getdiyi yerlərdə DoDDS Amerika məktəblərində oxuyub.
O, 12 yaşında Belçikada məktəb klubu musiqilərində oynayaraq aktyorluğa başlayıb. Orta məktəb illərində musiqili aktyorluq, səs və rəqs ixtisasları üzrə təhsil alıb, uşaq konservatoriyasının tərkibində 2 il səhnəyə çıxıb. Marmara Universitetinin Ünsiyyət fakültəsini bitirdikdən sonra Londona köçən aktrisa ARTSED aktyorluq akademiyasında təqaüdlə aktyorluq təhsilini tamamlayıb və peşəkar aktyorluq karyerasına qədəm qoyub.
O, 2002-ci ildə "En Son Babalar Duyar" serialında adını açıqlayıb. İstanbulda "Esir Şehrin İnsanları", "Karakol", "Al Yazmalım", "Şubat", "Güneşi Beklerken" kimi bir çox televiziya layihələrində iştirak edib. Daha sonra rejissorluğu və ssenarisini Onur Ünlü olan "Beş Kardeş" serialında "Taverna şarkıcısı Şevval" obrazını canlandırıb.
Şivərin (Əbhər)
Şivərin — İranın Zəncan ostanı Əbhər şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Ece Dizdar
Həyatı
O, peşəkar reklam və tanıtım dublyaj sənətçisidir və hələ də Böyük Britaniya və Türkiyədə teatr, televiziya və kinoda fəaliyyət göstərir.
Şivərin (Əbhər)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 124 nəfər yaşayır (35 ailə).
Dariya Vraçeviç
Dariya Vraçeviç (Дарија Врачевич) (Darija Vračevič) Serbiyalı müğənni. 2019 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsində Serbiyanı Подигни глас (Rise your voice) mahnısı ilə təmsil etmiş və 109 xalla 10-cu sırada qərarlaşmışdır.
Benito Mussolini
Benito Amilkare Andrea Mussolini — İtaliya mənşəli siyasətçi, faşist partiyasının başçısı, diktator (duçe), 1922–1943-cü illərdə İtaliyanın rəhbəri.
Həyatı
XX əsrin ən nəhəng tiranlarından olan Benito Mussolini əslən İtaliyandır. Uşaqlığı atası dəmirçi Alessandro Mussolininin milliyətçilik ideyaları ilə keçdiyinin təsiri sonrakı həyatında kifayət qədər iz qoymuşdur.(bəzi mənbələrdə isə atası sosialist olaraq göstərilir.)
İlk və orta təhsil illəri sırasında qanunlara tabe olmaması və dalaşqan xarakteri 2 dəfə məktəbdən uzaqlaşdırmaya səbəb olmuşdur. New York Times qazeti 1922-ci il tarixində Mussolini ilə qərib bir qəzet redaktoru arasında baş verən dueli şərh edərkən Mussolininin bədənində 100-dən daha çox yara izinin olduğunu vurğulamışdır. Gənclik illərində sosializm düşüncələrinə maraq göstərdi, Nitşe, Kant, Marks və Engels kimi sosialist düşüncəli mütəfəkkirlərin görüşlərindən faydalandı. Mussolininin qəzəbinin əsas səbəbi ölkəsinin mürtəce təbiətli olmağı idi. Yeni əsrin başlamağına baxmayaraq, İtaliyadakı insanların böyük əksəriyyəti hələ də feodalizmin qanunları ilə yaşayırdı və o ölkədə hökm sürən feodal qaydalarına tabe olmayaraq 1902-ci ildə hərbiyə getməmək üçün İsveçrəyə qaçdı və burada "Əməkçilərin gələcəyi" adl; jurnalda məqalələrini yayımlamışdır. İsveçrəyə köçdükdən sonra 1903-cü ilin iyul ayında inqilab başlatmaq ittihamı ilə həbs edilir və İtaliyaya təhvil verilir.
Fəaliyyəti
Diktatorların bacardığı ən gözəl işlərdən biri hadisələri xalqa faciəvi formada çatdırmaq idi. Siyasətçilərin xalqın gözü qarşısında "hamımız acından öləcəyik" deməyi səfeh düşüncə kimi görünə bilər, amma Mussolini bu fürsətdən kifayət qədər layiqincə istifadə edə bildi. Faşist hərəkatları tez-tez demokratik vasitələrlə hakimiyyətə gəlsələr də, bu onların demokratiyaya sadiq qalacağı mənasına gəlmir. Faşistlər liberalizmi vaxtı keçmiş, uğursuz ideologiya hesab edirlər. 1921-ci il, 15 may Mussolini və bəzi faşistlər seçki yolu ilə parlamentə girdi. Artıq faşizm ideologiya yox, siyasi qüvvə idi, amma Mussolini demokratiyanın qanunlarına uyğun hərəkət etməyəcəkdi. Seçkilərdə xalqın dəstəyi ilə seçilən Mussolinidən xalq uğurlu islahat gözlədiyi halda o parlamentə girməklə faşizmi sadəcə ideologiya yox siyasi qüvvəyə çevirə bildi. Daha sonra Baş nazir postunu ələ keçirmək üçün Kral (həmin dövr üçün İtaliyada nə qədər demokratik rejim olmasına baxmayaraq Kralın Baş naziri seçmək hüququ var idi.) Emmanuelə paytaxta girəcəyi və onu devirəcəyi ilə bağlı təhdidlər yağdırır. Kral isə həm hərbi qüvvələrin həm də polis qüvvələrinin komandanı olmasına baxmayaraq xalqı qırğına verməmək səbəbi ilə Mussolinini Baş nazir postu ilə mükafatlandırır. Bütün demokratik cəmiyyətlərin əsas dayağı olan azad məhkəmə və hüquq sistemini ləğv edir. Bununla da o, açıq formada parlamentdə diktatorluğunun başladığını elan edir. Mussolini növbəti iki ildə İtaliyadakı digər demokratik qurumları da sistemli şəkildə yox etdi. Mediadakı senzura artdı, bütün mənfi xəbərlər qadağan edildi. Faşizmin 10 əmrindən biri belə idi: "Mussolini hər zaman haqlıdır". Mussolinin hərəkətləri və nitqləri getdikcə daha çox yayılırdı. Xüsusilə bir nəfər sürətlə iqtidarı ələ keçirən bu şəxsi diqqətlə izləmişdi. ADOLF HİTLER …Faşist utopiyasına görə, dövlət güclü, xalq yekcinsdir və o, dövlətə sona qədər bağlıdır. Bu dövlətdə ideologiyanı və davranışları təyin etmək istəyən maşın Oruel sayağı miqyasdadır.
Mussolini bu sözləri deyərkən səmimi idi:
"Hər şey dövlət daxilində, heç nə dövlətdən xaric deyil və heç nə ona zidd getmir".
Faşist internasionalizmi — " Öz xalqı ilə əlaqəli məsələlərə köklənsə də, faşizm tərəddüd etmədən digər ölkələrin faşist hərəkatları ilə həmrəylik tapmaq qabiliyyətindədir. Xüsusilə onları ümumi bir düşmən birləşdirirsə. İttifaq Dövlətləri bunun sübutudur." (buna nümunə olaraq Mussolini hökuməti tərəfindən Almaniyada yeni çiçəklənən milli-sosializmə dəstəyini göz önündə tutmaq lazım olacaq.) Adolf Hitler Almaniyada demokratik yolla seçilən hakimiyyətini Mussolini taktikaları ilə ələ keçirdi.
İllərdir Mussoliniyə bildiyi hər şeyi Hitlerin öyrətdiyini eşidirdik. Əslində isə vəziyyət tamamilə bunun əksi idi. 200px|thumb|right|Benito Mussolini və Adolf Hitler
Hitler hakimiyyətə gələndə Mussolini artıq iqtidarının 11-ci ilində idi. Mussolini İtaliya xalqı qarşısındakı çıxışı zamanı faşizmin əsl məqsədini yerinə yetirəcəklərini deyir və imperatorluq quracağına and içir, amma 1935-ci ildə bu cür addım atmaq heç də asan deyildi. Qərb qüvvələri son 100 ildə inkişaf etməyə başlayan dünyanın böyük hissəsini müstəmləkəsinə çevirmişdi. Sadəcə bir neçə müstəqil cəmiyyət qalmışdı. Bunlardan biri İtaliyanın XIX əsrdə işğal etməyə çalışdığı Efiopiya idi. Yarım milyon İtalyan əsgəri Efiopiyada ciddi müqavimətlə qarşılaşdılar. Ona görə də Birinci Dünya müharibəsindən sonra qadağan edilən kimyəvi silaha əl atdılar. Hətta Cenevrə müqaviləsinin bütün şərtlərini pozaraq, Qırmızı Xaç Komitəsinin maşınlarına da zəhərli qazlarla hücum etdilər. Bütün dünya Mussolinin metodlarını qınasa da, heç kim bu qətliamı dayandırmaq üçün addım atmadı. 7 ay davam edən çətin mübarizədən sonra Mussolini faşizmin qələbəsini elan etdi. Yeni Roma İmperatorluğunun doğuşunu qürarla hayqırdı. İmperatorluq quruldu.(Amma döyüşün nəticələri İtalya üçün ağır oldu.400 min Efiopiyalı və 1000 ə yaxın İtalyan əsgəri döyüşdə zərərçəkmiş və öldürülmüşdü.)
Sitatları
1) "Aslan olaraq 1 gün yaşamaq qoyun olaraq 100 il yaşamaqdan daha yaxşıdır."
4) " İnan, itaət et , döyüş."
5) " İrəliləsəm məni izləyin, geriləsəm məni öldürün, əgər ölsəm intiqamımı alın."
6) " Faşizmin bayrağını ulduzlara* dikəcəyik."
7) "Faşizm dini bir konseptdir."
8) "Məni sinəmdən (ürəyimdən) vurun.(Son sözləri*)"
9) "Poladı olanın hər şeyi olar."
"Bolonya"nın azarkeşi
İtaliyalı Mussolininin "Bolonya"ya sevgisi bitib-tükənməz idi. Təsadüfi deyil ki, adıçəkilən komanda A seriyasında qazandığı 6 çempion titulundan 4-nə Mussolinin hakimiyyəti dövründə yiyələnib. Güman ki, bu uğurun əldə olunmasında meydandan kənar amillərin də təsiri az deyil.
İstinadlar
1) Negel Kavtern-Tiranlar
2) www. Britannica.com
3) www.factor.az
5) http://bilge.az/article/18374
6) https://wwtürkiye.org/
7) История Италии
9) National Geographic- Dictators Rulesbook
Pirtəpəsi yaşayış yeri
Pirtəpəsi yaşayış yeri — Kəngərli rayonunun Sust kəndinin şimalında hündür təpənin ətrafını əhatə edən yaşayış yeri.
Sahəsi 900 m²-dır. Yaşayış yerinin bəzi qismlərində dördkünc formalı binaların qalıqları mövcuddur. Tikinti qalıqlarına əsasən evlərin başlıca olaraq çiy kərpicdən tikildiyini demək olar. Lakin bəzi evlərin tikintisində daşdan da istifadə olunmuşdur. Yaşayış yerinin yerləşdiyi təpənin üzərində Orta əsr qəbiristanlığına və bünövrəsi daşdan tikilmiş türbənin qalıqlarına rastlanmışdır. Aşkar olunmuş arxeoloji materiallar başlıca olaraq çəhrayı rəngdə bişirilmiş şirli və şirsiz saxsı məmulatından ibarətdir. Keramika məmulatı başlıca olaraq Son Orta əsrlər üçün xarakterikdir. Onlar nimçə, kasa və küpə tipli qabların parçalarından ibarətdir. Aşkar edilmiş arxeoloji materiallara əsasən yaşayış yerini XIV–XVIII əsrlərə aid etmək olar.
Bellapais Abbey
thumb|right|250px|Bellapais Abbey (20-ci əsrin əvvəlləri) Bellapais Abbey — Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinin Bəylərbəyi kəndində yerləşən tarixi monastır. 12-ci əsrdə Roma dövründə tikilmiş təməllər üzərində inşa edilmiş şərq nümunələrindən biridir. Girnə dağlarının ətəyində 10 dəqiqəlik məsafədə yerləşir.