cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sosiolekt
Dialekt ədəbi dil kimi qəbul ediləndə, o sosiolekt ola bilir.
Uzunburun meymun
Xüsusiyyətləri
İri burunları nə əhəmiyyət daşıdığı dəqiq bilinməsədə. Böyük ehtimal ki, bu dişiləri cəlb etmək məqsədi güdür.
Qidalanması
thumb|left|250px|Uzunburun meymun Uzunburun meymunların əsas qidasını yarpaqlar və meyvələr təşkil edir. Bəzən isə onlar bitkilərin çiçəkləri ilə qidalanırlar.
Çoxalması
Dişilər erkəkləri cəlb etmək məqsədi ilə ilk jestləri edirlər. Onlar dodaqlarını qabağa çıxarır, başını gah sağa gah sola çevirir. Bu addımlarla dişilər erkəkləri cəlb edir. Çütləşmədən 170 gün sonra bala dünyaya gəlir. Balalar böyükklərdən fərqli olaraq mavi rəngdə olurlar. Dişilər bir bala doğur. Ana öz balasını, 7 ay südlə bəsləyir. Dişi meymunlar yetkinlik yaşına 7 ilində çatır. Erkəklərdə isə bu daha sonraya təsadüf edir.
Təhlükələr
Hal-hazırda Uzunburun meymunlar üçün əsas təhlükə meşələrin qırılmasıdır. Üstəlik bu növ qanunsuz ovlanmadan əziyyət çəkir. Onlar xüsusi qorunma altına alınmasına baxmayaraq, onların bir növ kimi tükənmə təhlükəsi vardır.
Türbə
Türbə – görkəmli müsəlman alimlərinin, vəliəhdlərin, hökmdar və hökmdar ailəsi üzvlərinin, əmirlərin, vəzir və hərbi rəhbərlərin qəbirləri üzərində ucaldılan, üzəri xüsusi qübbələrlə örtülmüş tikili. Tanınmış İslam mütəffəkirlərinin üstü açıq olan məzarlarına da onlara hörmət əlaməti olaraq türbə deyilir. Türbələr camaat tərəfindən ziyarətgaha çevrilir. thumb|Novxanı qəbiristanlığı. Türbə thumb|[[Möminə Xatun türbəsi]]
İslam ölkələrinin memarlığını araşdıran mütəxəssislər qülləvari türbələrin məkan-konstruksiya və bədii memarlıq həllinin genetik kökləri barədə müxtəlif fikirlər irəli sürmüşlər. Qülləvari türbələrin soykökü haqqında elmi baxışlardan ən geniş yayılanı və daha inandırıcı dəlillərlə əsaslandırılanı bu memarlıq tipinin türk mənşəli olmasıdır.
Bir qrup alim (M. Van – Beşem, E. Dits, N. Baçinski, O. Aslanapa) qülləvari türbələrin türk mənşəli olmasını təsdiq edərək, onların yaranmasını köçəri çadırının, yaxud köçəri xalqların başçılarının iri çadırlarının monumental memarlıqda yamsılanması ilə bağlayırlar. Q. A. Puqaçenkovanın fikrinə görə bu türbələr "ideyaca Orta Asiyanın və Qafqazın türk xalqlarının qədim kurqanabənzər dəfn tikintilərinə bağlıdır."
Sərdabənin dəfn tikilisi kimi ortaya çıxması isə başlıca olaraq tabbutda basdırma mərasimi ilə (Avropada bu adət daha çox xristianlıqda özünü göstərir) bağlıdır. Çin alimlərinin məlumatına görə hələ eradan əvvəl ikinci yüzildə hunlar ölüləri qızıl və gümüş işləməli, qalın parçaya bürünmüş ikiqatlı tabuta qoyurdular. Türk ədəbi abidələrində də belə mərasimlər və tikililər haqqında bilgilər saxlanmışdır. Məsələn Manas dastanında göstərilir ki, Manas öləndə "onu tabuta qoydular." Buradaca sərdabənin tikintisi səbəbi aydınlaşdırılır:
"Yeraltı sarayda" belə dəfn mərasimi əbədi yeraltı həyat haqqında əski türk anlayışları ilə bağlı olub, sərdabə içərisində əlverişli, əgər belə demək mümkünsə, gerçək yaşayış şəraiti yaratmaq istəyindən doğmuşdur. Adı çəkilən türk xalq dastanında türbə "gerçək ev" adlandırılır ("Manas öldü…özünün gerçək evinə getdi").
Deyilməlidir ki, müsəlmanlıq çağının türk hökmdarları monumental xatirə tikililərinin inşaatına çox ciddi yanaşırdılar. XII yüzildə Böyük Səlcuq Sultanı Səncər sağ ikən paytaxtı Mərvdə özünə əzəmətli bir türbə tikdirir və onu "gələcək yaşayışın evi" adlandırır. Elxani hökmdarlarından Qazan xan XIII yüzilin sonunda Təbrizdə, Olcaytu xan isə Sultaniyyədə öncədəb özləri üçün azman türbələr ucaltmışlar. XIV yüzildə Əmir Teymur deyirdi ki, "xoşbəxt o kəsdir ki, içərisinə girməzdən öncə özünə türbə hazırlayır." XIII əsrin mütəfəkkir türk şairi Mövlana Cəlaləddin Rumi öz ardıcıllarına vəsiyyət etmişdi: "Bizim türbələrimizi elə uca tikin ki, onlar hər yerdən görünsün." Bu xatirə tikililərinin türkcə orijinal adı – türbət sözünün də anlamı "duran (daimi) ev" deməkdir. ("Tu / u / r" – duran – dayanan, "bet / d" – bina, xatirə binası, ev)
Bəllidir ki, insanın əski məqbərələri yaşayış evi obrazına yaxın olmuşdur. Ona görə təəccüblü deyil ki, qədim türklərin qəbirüstü tikililərinin müəyyən tipi yeraltı hissəsində qaradamı, yerüstü hissəsində isə biçimcə yurtanı – köçərilərin universal evini yamsılayırdı.
İstər şərq, istərsə də qərb səyyahları türk ellərinin kurqanabənzər çadırabənzər qəbirüstü tikililəri haqqında məlumatlar vermişlər. Onlardan İbn Fədlanın X yüzilin başlanğıcında Qərbi Türküstanda yaşayan oğuz türklərinin dəfn mərasimi haqqında olan məlumatıdır. O yazmışdı: "Əgər onlardan adam ölübsə, onun üçün evəbənzər, böyük bir qəbir qazırlar…Sonra onu həmin evə qoyurlar, üstünü tirlərlə örtürlər, onun üstündə isə gildən yurtabənzər tikili ucaldırlar."
Beynəlxalq Kişilər Günü
Beynəlxalq Kişilər Günü — hər il noyabr ayının 19-da qeyd olunan beynəlxalq tədbirdir.
Türbə
Oğuz türklərinin bu ikiqatlı xatirə binaları dəfn tikililərinin türk tiplərinin təkamülü nəticəsində yaranmış, habelə özündə kurqanabənzər (qaradamabənzər) və yurtabənzər qəbirüstü tikililərin gələnəklərini birləşdirmişdi. Elə bu xatirə tikililəri qülləvari türbələrin prototipi – örnəyi olmuşdur. Onların müsəlman dünyasında əsas yayıcıları Səlcuqlular olmuşlar.
Beynəlxalq Kişilər Günü
Tarixi
İlk olaraq 1999-cu ildə Trinidad və Tobago adasında (Karib dənizi adaları) yaranmış və Avstraliya, Karib dənizi ölkələri, Şimali Amerika, Asiya, Avropa və Afrika ölkələrində də qeyd olunmağa başlanmışdır.
Türbə
Qülləvari türbələrin intensiv formalaşma prosesi Səlcuqlular dövründə getmiş, onlar XI – XII yüzillərdə bitkin quruluş kompozisiyası olaraq geniş ərazidə dayanıqlı memarlıq tipinə çevrilmişdir. Elə buna görə də çağdaş Avropa alimləri onları çox vaxt Səlcuq türbələri adlandırırlar.
Beynəlxalq Kişilər Günü
Tarixi
Qadın və Sülh Mədəniyyəti komitəsinin direktoru İngeborg Breyns UNESCO-un adından bildirmişdir ki, "Bu, çox gözəl ideyadır və gender balansı təmin etmiş olacaq". O, əlavə edib ki, UNESCO təşkilatçılarla əməkdaşlıq etmək niyyətindədir.
Məqsəd
Beynəlxalq Kişilər Gününün qeyd olunmasında məqsəd kişilərin sağlamlıq məsələlərinə köklənmək, genderlərarası münasibəti təkmilləşdirmək, gender bərabərliyinə yardım etmək və müsbət kişi rolu modelini vurğulamaqdır. Bu, kişilərə qarşı olan ayrı-seçkiliyi nəzər çatdırmaq və onların cəmiyyət, ailə, evlilik və uşaqların tərbiyəsindəki töhfələrini və naliyyətlərini qeyd etmək üçün bir təşəbbüsdür. Təməl məqsəd isə insani dəyərləri önə çəkməkdir.
Qeyd olunduğu ölkələr
Beynəlxalq Kişilər Günü 60-dan çox ölkədə qeyd olunur. Trinidad və Tobaqo, Yamayka, Avstraliya, Hindistan, Çin, Amerika Birləşmiş Ştatları, Rumıniya, Sinqapur, Malta, Böyük Britaniya, Cənubi Afrika Respublikası, Tanzaniya, Bosniya və Herseqovina, Macarıstan, İrlandiya, Qana, Kanada, Danimarka, Norveç, Avstriya, Ukrayna, Fransa, İtaliya, Kuba və s. ölkələrdə qeyd olunur.
Lim O-Kyon
Lim O-Kyon (d. 11 noyabr 1971) — Cənubi Koreyanı təmsil edən həndbolçu.
Karyerası
Lim O-Kyon Cənubi Koreya yığmasının heyətində 1992-ci ildə İspaniyanın Barselona şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXV Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Final oyununda Norveç yığmasını 22:28 hesabı ilə məğlub edən Cənubi Koreya yığması, Barselona Olimpiadasını 1-ci yerdə başa vurdu və qızıl medal qazandı.
Daha sonra Lim O-Kyon Cənubi Koreya yığmasının heyətində 1996-cı ildə Atlanta şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Final oyununda Danimarka yığmasına 37:33 hesabı ilə məğlub olan Cənubi Koreya yığması, Atlanta Olimpiadasını 2-ci yerdə başa vurdu və gümüş medal qazandı.
Lim O-Kyon Cənubi Koreya yığmasının heyətində 2004-cü ildə Yunanıstanın Afina şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Final oyununda Danimarka yığmasına 38:36 hesabı ilə məğlub olan Cənubi Koreya yığması, Afina Olimpiadasını 2-ci yerdə başa vurdu və gümüş medal qazandı.
Yusif Məmmədov (əmək qəhrəmanı)
Yusif Şıxməmməd oğlu Məmmədov (1896—10 iyun 1983) — üzümçü, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1949).
Həyatı
Yusif Şıxməmməd oğlu Məmmədov 1896-cı ildə İrəvan quberniyasının Naxçıvan qəzasının (indiki Culfa rayonu) Göydərə kəndində anadan olmuşdur. Əmək fəaliyyətinə 1935-ci ildə Voroşilov adına (sonra C.Cabbarlı adına) sovxozda başlamış, 1971-ci ilə qədər burada fəhlə işləmişdir. 1948-ci ildə üzümçülük sahəsində yüksək əmək göstəricilərinə nail olmuşdur. SSRİ Ali Sovetinin 21 iyul 1949-cu il tarixli qanunu ilə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür. Lenin ordeni, ilə təltif olunmuşdur. Yusif Məmmədov 10 iyun 1983-cü ildə Culfa rayonunda vəfat etmişdir.
Amblyseius mahabaeus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Gnathifera
—  aləminə aid heyvan kladı.
S-200
S-200 zenit raket kompleksi – NATO kod adı SA-5 Gammon, uzaq məsafədən düşmənin hədəflərini məhv etmək üçün nəzərdə tutulmuş raket sistemdiir. Böyük sahəni bombardmançı təyyarələrdən və ya başqa strateji uçan aparatlardan qorumaq üçün istifadə edilir. Rusiya istehsalıdır, 1967-ci ildə hazırlanmışdır.
Hər bir S-200 divizionunda 6 start qurğusu və atəşi idarə etmək üçün radiolokator sistemi olur. Diviziyona uzaq məsafələrə işləyən digər radiolokasiya sistemləri də qoşula bilər.
Azərbaycan HHMQ-nin silahlanmasında yer alan S-200 "Vega" uzun mənzilli zenit raket kompleksi
thumb|300px|S-200 raket sistemi Bakı hərbi paradında
S-200 zenit raket kompleksi – uzaq məsafədən düşmənin hədəflərini məhv etmək üçün nəzərdə tutulmuş raket sistemidir. Böyük sahəni bombardmançı təyyarələrdən və ya başqa strateji uçan aparatlardan qorumaq üçün istifadə edilir. Sovet/Rusiya istehsalıdır, 1967-ci ildə istehsal olunmuşdur.
Hər bir S-200 divizionunda 6 start qurğusu və atəşi idarə etmək üçün radiolokator sistemi olur. Diviziona uzaq məsafələrə işləyən digər radiolokasiya sistemləri də qoşula bilər.
300px|thumb|S-200 raket sistemi Bakı hərbi paradında
Bu sistemdə istifadə olunan hər bir raket ümumi gücü 12 min ton olan və bərk maye əsasında işləyən 4 xarici sürətləndirici mühərrikin köməyi ilə hərəkətə gəlir. Təcillənmə prosesi zamanı raketdə daxili reaktiv mühərrik işə düşür. Bu mühərrik azot turşusu əsasında işləyir. Yanacağın həcmi elə hesablanır ki, raket hədəfə çatdıqda onun tərkibində maye az olsun. Tipindən asılı olaraq raketlər 20–40 km hündürlüyə uça bilirlər. Hədəf radiolokatorun köməyi ilə təyin olunur. Raketin baş hissəsində özü nişanalan başlıq yerləşdirilir. Bu başlıq şəffaf örtüyün altında olur. Onun daxilində dimaetri 60 sm olan parabolik anten və analoq lampa yerləşir. 1971-ci ildə inkişaf etdirilən V versiyasında yarı aktiv radar sistemi və 1975-ci ildə inkişaf etdirilən son versiyası D-də aktiv radar sistemi inteqrasiya edildi. S-200 hava müdafiə sisteminin radarları və mənzilləri: S-200 radar sistemlərinə uzaq məsafələrə işləyən digər radar sistemləri də qoşula bilər. Raketin sürəti 2500 metr/saniyə təşkil edir. Hədəfi vurma hündürlüyü 300 m-dən 40.8 km-ə qədər, mənzili isə 7 km-dən 200 km-ə (köhnə modellər) və ya 400 km-ə (yeni modellər üçün) qədər olan diapazonda yerləşir. Mərmi hissəsi diametri 80 sm olub, daxilində 80 kq patlayıcı maddə və diametri 1 sm olan 10. 000 polad kürə yerləşdirilir. Partlayış hədəfə 20 m qalmış baş verir. Birbaşa vurma halları da məlumdur. İdarəetmədə pozğunluq olduqda "özününkü-düşmən" sistemi işə düşür və ya operatorun əmri əsasında raket şaquli olaraq yuxarıya qalxır və yanacaq qurtardıqda raket özünü məhv edir. Qrup şəklində hədəfləri məhv etmək üçün də nüvə başlıqlı raketlər mövcuddur. Bu raketlərin uzunluğu 11 m, çəkisi isə 6 tondur. Raketin gövdəsindəki elektrik şəbəkəsi yerli qaz turbini ilə işləyən mühərrikin köməyilə qidalanır. İdarəetmə məntəqəsi ilə rabitə yaratmaq üçün quyruq hissədə antena yerləşdirilir. Bir raketlə hədəfin vurulma ehtimalı 80% təşkil edir. Adətən bir hədəfə iki raket buraxılır.
Hədəfin işıqlandırılması radiolokatoru hədəfi 270 km məsafəyə qədər aşkar etmək imkanına malikdir. Radiolokasiya qurğusu əsasən iki kabinadan ibarətdir. Bu kabinaların birində radiolokator, digərində isə idarəetmə pultu yerləşir. Radiolokator yalnız bir hədəfi izləmək qabiliyyətinə malikdir, ayrılan hissə olanda avtomatik olaraq o hissəyə keçir. Ümumi gücləndirmə əmsalı 140 dB həddindədir. Hədəfin izlənməsi komanda məntəqəsinin göstərişi əsasında baş verir. Məntəqədən verilən informasiya əsasında hədəfin azimutu və uzaqlığı daxil edilir. Lokator avtomatik hədəfə tərəf tuşlanır və dairəvi köçürmə (skanerləmə) aparılır. Hədəf tapılmadığı halda sistem sektor axtarış rejiminə keçir. Hədəf tutulduqdan sonra məsafə fazakodomanipulyasiya siqnalının köməyi ilə hesablanır və hədəfin tutulması üçün raket avtomatik rejimə keçir. Mərkəzi kəşfiyyat məlumatları olmadığı halda S-200 raketlərinin tətbiqinin effektivliyi kəskin aşağı düşür. Aşağı sürətlərdə uçan hədəfləri aşkar etmək üçün mişar formalı siqnallardan istifadə edilir.
S-200 hava zenit-raket kompleksinin radarları və mənzilləri: S-200 radar sistemlərinə uzaq məsafələrə işləyən digər radar sistemləri də qoşula bilər.
Erkən diaqnoz radarı P-14 / 5N84A ("Dubrava") / 44ZH6 — mənzili 600 km
Digital Radar 5N87M — elektrik sürücü, hidravlik, 6–12 rpm Toplama və izləmə radarı P-35/37 — mənzili 392 km
Xəbərdarlıq radarı P-15M (2) — mənzili 128 km
Atış kontrol radarı 5N62 — mənzili 270 km
Raketlər
thumb|300px|[[Macarıstanın Budapeşt şəhərində yerləşən Kecel Hərbi Tarixi Muzey parkında nümayiş etdirilən S-200 raketi]]
Bu sistemdə istifadə olunan hər bir raket ümumi gücü 12 min ton olan və bərk maye əsasında işləyən 4 xarici sürətləndirici mühərrikin köməyi ilə hərəkətə gəlir. Təcillənmə prosesi zamanı raketdə daxili reaktiv mühərrik işə düşür. Bu mühərrik azot turşusu əsasında işləyir. Yanacağın həcmi elə hesablanır ki, raket hədəfə çatdıqda onun tərkibində maye az olsun. Tipindən asılı olaraq raketlər 200–350 km məsafəyə uça bilirlər. Hədəf radiolokatorun köməyi ilə təyin olunur. Raketin baş hissəsində özü nişanalan başlıq yerləşdirilir. Bu başlıq şəffaf örtüyün altında olur. Onun daxilində diametri 60 sm olan parabolik anten və analoq lampa yerləşir. Raketin sürəti 1200 m/san-dir. Hədəfi vurma hündürlüyü 300 m və 27 km, məsafəsi 7 km-dən 200 km-ə (köhnə modellər) və ya 400 km-ə (yeni modellər üçün) qədər olan diapazonda yerləşir. Mərmi hissəsinin diametri 80 sm olub, daxilində 80 kq patlayıcı maddə və diametri 1 sm olan 10 000 polad kürə yerləşdirilmişdir. Partlayış hədəfə 20 m qalmış baş verir. Birbaşa vurma halları da məlumdur. İdarəetmədə pozğunluq olduqda "özününkü-düşmən" sistemi işə düşür və ya operatorun əmri əsasında raket şaquli olaraq yuxarıya qalxır və yanacaq qurtardıqda raket özünü məhv edir. Qrup şəklində hədəfləri məhv etmək üçün də nüvə başlıqlı raketlər mövcuddur. Bu raketlərin uzunluğu 11 m, çəkisi isə 6 t-dur. Raketin gövdəsindəki elektrik şəbəkəsi yerli qaz turbini ilə işləyən mühərrikin köməyilə qidalanır. İdarəetmə məntəqəsi ilə rabitə yaratmaq üçün quyruq hissədə antena yerləşdirilir.
Bir raketlə hədəfin vurulma ehtimalı 80% təşkil edir. Adətən bir hədəfə iki raket buraxılır.
Radiolokator "Hədəfin işıqlandırılması"
300px|thumb|[[İran Silahlı Qüvvələrinin arsenalında olan S-200]]
"Hədəfin işıqlandırılması" radiolokatoru hədəfi 270 km məsafəyə qədər aşkar etmək imkanına malikdir. Radiolokasiya qurğusu əsasən iki kabinadan ibarətdir. Bu kabinaların birində radiolokator, digərində isə idarəetmə pultu yerləşir. Radiolokator yalnız bir hədəfi izləmək qabiliyyətinə malikdir, ayrılan hissə olanda avtomatik olaraq o hissəyə keçir. Gücü 3KVt-a bərabərdir ki, bu da böyük hədəflərin tutulmasında səhvlərə yol verir. 120 km məsafədə servis rejimə keçir və burada pozuntuları azaltmaq üçün 7 Vt gücündə siqnallardan istifadə edir. Ümumi gücləndirmə əmsalı 140 dB həddindədir. Hədəfin izlənməsi komanda məntəqəsinin göstərişi əsasında baş verir. Məntəqədən verilən informasiya əsasında hədəfin azimutu və uzaqlığı daxil edilir. Lokator avtomatik hədəfə tərəf tuşlanır və dairəvi köçürmə (skanerləmə) aparılır. Hədəf tapılmadığı halda sistem sektor axtarış rejiminə keçir. Hədəf tutulduqdan sonra məsafə fazakodomanipulyasiya siqnalının köməyi ilə hesablanır və hədəfin tutulması üçün raket avtomatik rejimə keçir. Mərkəzi kəşfiyyat məlumatları olmadığı halda S-200 raketlərinin tətbiqinin effektivliyi kəskin aşağı düşür. Aşağı sürətlərdə uçan hədəfləri aşkar etmək üçün mişar formalı siqnallardan istifadə edilir.
Variantları
300px|thumb|center|S-200 Veqa
S-200A "Anqara" (SA-5a) V-860/5V21 və ya V-860P/5V21A raketləri ilə təchiz olunmuş bu variant 1967-ci ildə təqdim olunub. Atış məsafəsi 17–180 km arasında dəyişir. Raket 20 km hündürlükdə hərəkət edir. Hədəfin vurulma ehtimalı 0,45–0,98 arasında dəyişir.
S-200V "Veqa" (SA-5b) V-860PV/5V21P raketləri ilə təchiz olunmuş bu variant 1970-ci ildə təqdim olunub. Atış məsafəsi 7–240 km arasında dəyişir. Raket minimum 0.05, maksimum 35 km hündürlükdə hərəkət edir.
S-200 "Veqa" (SA-5b) V-870 raketləri ilə təchiz olunub, atış məsafəsi 300 km-ə, raketin uçuş hündürlüyü isə 40 km-ə qədər artırılıb. Hədəfin vurulma ehtimalı 0,66–0,99 arasında dəyişir.
S-200M "Veqa-M" (SA-5b) V-880/5V28 və ya V-880N/5V28N raketləri ilə təchiz olunub, atış məsafəsi 300 km, raketin uçuş hündürlüyü isə 29 km-dir.
S-200VE "Veqa-E" (SA-5b) V-880E/5V28E raketləri ilə təchiz olunmuş bu variant ixrac üçün nəzərdə tutulmuşdur. Yüksək partlayıcı gücə malik olan raketin maksimal atış məsafəsi 240 km, sürəti 1200 m/s təşkil edir.
İstifadə edildiyi ölkələr
thumb|300px|S-200 zenit-raket kompleksinin cari istifadəçiləri mavi, keçmiş istifadəçiləri isə qırmızı rəngdə göstərilmişdir
Tanacetum bamianicum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Lütfüllah Safi Gülpayigani
Ayətullah Lütfullah Safi Gülpayigani — müctəhid.
Azərbaycan SSR fəxri adlarının siyahıları
-- --
Ruellia villosa
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Çjuansyuy
Etimologiyası
Çjuansyuy adının etimologiyası tam aydın deyildir. I əsrə aid "İşarələrin izahı" lügətinə əsaslanan fərziyyələrdən birinə görə, "çjuan-syuy" söz birləşməsi "sayıq sima" mənasını verir. Ehtimala görə, Çjuansyuy bu simanı atası Syan Xuandan (Xan Lyu) irsən almışdır. Digər bir versiyaya görə isə, bu ad "ulu əcdad", "ilk hökmdar", üçüncü ənənəvi fərziyyəyə görə isə "həqiqi insan", dördüncü versiyaya görə isə "nefritdən yonulmuş kimi hamar başı olan insan", yəni "müdriklik rəmzi" mənasını verir.
Çjuansyuyun Ayı göy qurşağı kimi dəlib keçən ulduz şüasından törəməsi haqqında rəvayət mövcuddur. Çjuansyuy başında qalxan və nizə ilə (ehtimal ki, ulu əcdadın buynuzlarının modifikasiyasıdır) doğulmuşdur. Eramızın əvvəllərinə aid apokrif əsərlərdə təsvir edilən Çjuansyuyun görünüşündə bədən hissələrinin, ətrafların (bitişik ayaqlar, bitişik qabırğalar, bitişik qaşlar) və başqalarının bölünməzliyində özünü büruzə verən son dərəcə arxaik cizgilər müşahidə olunur.
Eradan əvvəl III əsrə aid "Lyuyun yaz və payızları"nda Çjuansyuyun 10 yaşınadək Şaoxaodan tərbiyə almasından, 20 yaşında taxta çıxmasından və suların sehrli qüvvəsinin köməyilə 78 il müdrikcəsinə hökmranlıq etməsindən bəhs olunur.
O, cənubu (həmçinin göyü və ruhları) idarə etməyi nəvəsi Çjuna, şimalı (torpaqları və insanları) isə digər nəvəsi Liyə həvalə etmişdir. Beləliklə, insanlar və allahlar bir-birinə qarışmamış və hər yerdə qayda-qanun hökm sürmüşdür. Ehtimal ki, Çjuansyuyun əmrilə Çjun və Li insanların göyə qalxmasının qarşısını almaq məqsədilə göy ilə yer arasında əlaqəni kəsmişdilər. Çjuansyuy "uçan əjdaha" olan Feyluna küləyin vıyıltısını təqlid edən yeni təranələr və Şandinin qurban vermə mərasimi üçün musiqi yaratmağı tapşırmışdır.
Eradan əvvəl II əsrə aid "Xuaynan szı"ya əsasən qeyd edilir ki, Çjuansyuy sular allahı olan Qunqunla mübarizə aparmışdır. Digər mənbələrə görə isə o, 9 Li qəbiləsi, həmçinin myaolar tayfası ilə müharibə etmişdi. Zaman hesabı sistemlərindən biri olan "Çjuansyuy təqvimi", həmçinin qadınları cəmiyyətdə asılı vəziyyətə salan qanunların tətbiqi Çjuansyuyla bağlıdır. Tarixnəvislik ənənəsində Çjuansyuy ideal hökmdar kimi səciyyələndirilir.
NTV Spor
NTV Spor — "Doğuş Grubu" adlı şirkətin tabeliyində olan idman kanalı. 17 mart 2008-ci il tarixində yayıma başlamışdır. Türkiyə Milli Futbol Komandasının bəzi hazırlıq oyunlarını, Türkiyə Milli Basketbol Komandasının qarşılaşmalarını, La Liqanı və "Turkish Airlines Euroleague"in yayım hüquqları "NTV Spor"a məxsusdur. Kanal 2010-cu ildə "Kral TV"nin analoq yayım tezliklərində yayımlanmağa başlamış və bununla da tamaşaçılarının sayı artaraq ölkə kanalına çatmışdır. 23 iyul 2012-ci il tarixində 16:9 (geniş ekran) formatlı yayıma keçmişdir.
Xanlar Bəşirov
Bəşirov Xanlar Əyyub oğlu — Tanınmış rəqqas və rəqs müəllimi, Azərbaycanın əməkdar artisti, Xəzər Universiteti Musiqi və İncəsənət Departamentinin müəllimi, Xəzər universitetinin oğlanlardan ibarət rəqs ansamblının bədii rəhbəri. Eyyub Bəşirovun oğlu, Yaşar Bəşirovun qardaşıdır.
İlk təhsil və rəqsə həvəs illəri
Xanlar Bəşirov 22 mart 1957-ci ildə Xanlar rayonunun (indiki Göygöl) inzibati mərkəzi olan Xanlar şəhərində anadan olmuşdur. Atasının işi ilə əlaqədar olaraq orta təhsilini bir neçə məktəbdə və bir neçə şəhərdə almışdır (1-ci, 2-ci sinifləri Xanlar, 3-cü sinfi Bakı, 4-cü sinfi Xanlar, 5-ci sinfi Moskva və 6-cı sinifdən orta təhsilini bitirənədək Bakı şəhərində). Dayısı Azərbaycanın əməkdar artisti peşəkar rəqqas Rafiq Əzizovun çıxışlarında tez-tez tamaşaçı kimi iştirak etdiyi üçün bu sənətə həvəsi yarandı. 1972-ci ildə Yuri Qaqarin adına Cücələrim ansamblına rəqs dərnəyinə yazıldı. İki il dərnəklərdə (Yuri Qaqarin adına pionerlər evində, Fioletov adına klubda, 26-lar klubunda və s.) məşğul olduqdan sonra bu sənəti özünə peşə seçməyi qərarlaşdırdı.
Peşəkar rəqqas
1974-cü ildə Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının Dövlət mahnı və rəqs ansamblında rəqqas kimi çalışmağa başladı. Həmin ildən də Bakı Xoroeqrafiya məktəbinin Azərbaycan Xalq rəqsləri şöbəsində təhsilini davam etdirdi. 1975-ci ildə Bakı Xoroeqrafiya məktəbini bitirib, 1974–1977-ci illər ərzində Azərbaycan Dövlət Mahnı və Rəqs ansamblında Azərbaycan Respublikasının şəhər və rayonlarında, keçmiş SSRİ şəhərlərində və Finlandiya, Belçika və Avstriya kimi xarici ölkələrdə milli-mənəvi dəyərlərimizi rəqs sənəti vasitəsilə təmsil etdi. 1977–1979-cu illər ərzində Sovet Ordusu sıralarnda Bakı şəhəri Zabitlər evində hərbi mahnı və rəqs ansamblında solist-rəqqas vəzifəsində xidmət edib. thumb|left|Xanlar Bəşirov Əsgəri xidmətini bitirdikdən sonra 1979-cu ilin aprel ayından 1986-cı ilin avqustuna qədər Rəşid Behbudovun əvvəl rəhbərlik etdiyi və sonra adını daşıdığı Mahnı teatrında rəqqas-solist vəzifəsində çalışmışdır. 1982–1987-ci illərdə Mirzəağa Əliyev adına İncəsənət institunun mədəni maarif şöbəsinin klub işinin təşkili ixtisası üzrə ali təhsil aldı. 1986-cı ildən 1996-cı ilə qədər Azərbaycan Dövlət Rəqs Ansamblında rəqqas-solist vəzifəsində fəaliyyət göstərib.
Rəqqas-müəllim
Xanlar Bəşirov 1996-cı ildə təqaüdə çıxdıqdan sonra rəqqas-solist, 1998–2002-ci illərdə isə bədii rəhbər vəzifələrində Bakı şəhəri Mədəniyyət idarəsinin nəzdində fəaliyyət göstərən Cəngi rəqs ansamblında çalışmışdır. 1997-ci ildən bugünə qədər Xəzər Universitetində rəqs müəllimi vəzifəsində çalışır.
Nüfuz və təltifləri
Keçdiyi sənət yolunda 50-yə yaxın xarici ölkələrdə milli-mənəvi dəyərlərimizi rəqs sənəti vasitəsilə təbliğ etmişdir. 1991-ci ildə əməkdar artist fəxri adına layiq görülmüş və 2007-ci ildə Qızıl Buta mükafatına layiq görülmüşdür.
10 may 2022-ci ildə və 6 may 2023-cü ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.
2007–2008-ci illərdə Fikrət Əmirov adına əməkdar kollektiv Azərbaycan Dövlət Mahnı və rəqs ansamblında baletmeyster və rəqqas-solist vəzifəsində çalışmışdır. 2007-ci ilin noyabr ayından oğlanlardan ibarət Azərbaycan Qartalları rəqs ansamblını təşkil etmişdir.
Evlidir, üç övladı, iki nəvəsi var.
Panarthropoda
Panarthropodanın ümumi xarakteristikası onların ayaq və caynaqları, qarın sinir sistemi və seqmentlənmiş bədənə malik olmasından ibarətdir.
Bədəldərə
Bədəldərə — Azərbaycan Respublikasının Oğuz rayonunda qəsəbə.
S-125
thumb|[[Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin arsenalında olan S-125 kompleksi]]
S-125 ZRK üçün "Fakel" konstruktor bürosunda işləib hazırlanmış 2 pilləli, sürətləndirici və marş bərk yanacaqla işləyən mühərriklərdən istifadə edilir.
1961-ci ildə orduya qəbul edilən "Peçora" V=560 m/san sürətlə uçan hədəfi iki raketlə 0,98 ehtimalı ilə vurmaq imkanına malikdir.
İstifadə olunduğu müddətdə dəfələrlə təkmilləşdirilmişdir.
Hərbdə tətbiqi
1970-ci ilin iyun-iyul aylarında Misirdə tətbiq olunan S-125 raketlərinin köməyi ilə 17 atəşlə (35 raket) 9 təyyarə vurulmuş və 3-ü zədələnmişdir.
1973-cü ildə Suriyada mövcud olan hərbi münaqişədə 43 təyyarə vurulmuş, 5 divizyon məhv edilmişdir.
Yuqoslaviyada NATO qoşunlarına qarşı döyüşlərdə tətbiq olunan S-125 "Peçora" ilə stels texnologiyasına sahib olan F-117 döyüş təyyarəsi vurulmuşdur.
Kosovo müharibəsi zamanı 2 may 1999-cu il tarixində Yuqoslaviya HHM qoşunlarına məxsus S-125 vasitəsilə NATO qoşunlarına məxsus F-16 döyüş təyyarəsi vurulmuşdur.
İstifadəçiləri
thumb|295x295px|S-125 istifadəçiləri. Hazırkı istifadəçilər mavi, keçmiş istifadəçilər qırmızı rənglə göstərilib.
Abaza (şəhər)
Abaza — Rusiyanın Xakasiya Respublikasında şəhər.
Adı
Şəhərin adı Abakan zavodu ifadəsinin qisqartmasından gəlir.
Coğrafi məkan
Şəhər Abakan çayının yuxarı axarında, dağarası hövzəsində, Abakan şəhərindən 179 km aralıda yerləşir. Şimal-qərbdə Kirs silsiləsinin meşəli yamacları, cənub və cənub-şərqdə isə Sevinc silsiləsi yüksəlir.
Dəmiryolu xəttini Krasnoyarsk dəmiryolunun Askiz stansiyası ilə Novokuznetsk — Abakan xətti ilə birləşdirir, regional magistral yolu 95K-002 Abakan - Ak-Dovurak bu şəhərdən keçir.
Tarix
1867-ci ildə burda Ural taciri Kolçugin tərəfindən poladtökmə zavodu quruldu. Zavod 1926-cı ilə qədər işləmişdir. 1926-cı ildən 1957-ci ilə qədər sahə istismar edilməmişdir.
1957-ci ildən etibarən filiz mədəni bərpa edilir. Abaza şəhər tipli bir qəsəbə statusu veridir, 1966-cı ildə şəhərə çevrilir və 2003-cü ildə respublika tabeliyindəki bir şəhər olur.
Əhali
2017-ci ilin məlumatına görə Abaza şəhərinin əhalisi 15592 nəfərdir.
1 yanvar 2019-cu ildən şəhər əhalisinin sayına görə Rusiyanın 1115 şəhəri arasında, 785-ci yerdədir.
Yerli idarəetmə
Abaza şəhərinin yerli rəhbərliyinin quruluşu.
İqtisadiyyat
Şəhərdən 5 km məsafədəki bir mədəndə (Abazinsky minası) dəmir filizi hasil olunur. Zənginləşdirmə fabriki var. Hasil olunan dəmir filizi Novokuznetsk metallurgiya müəssisələrinə göndərilir. Şəhərdə həm də ət emalı zavodu, ağac sənayesi təsərrüfatı və s. müəssisələr var.
Maraqlı faktlar
Abaza Rusiya şəhərlərinin əlifba sırası siyahısında birinci yeri tutur.
Laurens Aleksandr Sidney Conson
Laurens Aleksandr Sidney Jonson ( 26 iyun 1925 – 1 avqust 1997) – Avstraliya taksonomik botaniki.
Gülpayigan
Gülpayigan — İranın İsfahan ostanının şəhərlərindən və Gülpayigan şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 47,849 nəfər və 14,263 ailədən ibarət idi.
Marianne Akerman
Marianne Letitia Akerman — kanadalı roman və dram əsərləri yazarı və jurnalist. “ Pierin arzusu” yazarın 2010-cu ildə nəşr olunmuş üçüncü romanıdır.
Həyatı və karyerası
Marianne Akerman 1952-ci ildə Ontario əyalətində anadan olub. Şahzadə Edvard dairəsində yerləşən bir fermada böyüyüb. O, 1976-cı ildə Karleton Universitetində Siyasi Elmlər üzrə bakalavr dərəcəsinə yiyələnib. 1981-ci ildə Toronto Universitetinin Dram üzrə magistr təhsilinin bitiməzdən əvvəl, bir il Parisdə qalmış və fransız dili və mədəniyyətini öyrənmişdir. 1980-ci illərin əvvəllərində Akerman Montrealda yaşamış və sərbəst journalist kimi fəaliyyət göstərmişdir. Həmçinin, Montreal Gazette üçün teatr tənqidçisi kimi fəaliyyət göstərib və teatr tənqidi üzrə Nathan Cohen mükafatı alıb. Səksəninci illərin sonlarında o, ikidilli teatr şirkəti yaradır- Teatr 1774 (Theatre 1774) və özünün “L'Affaire Tartuffe”, “ Pəncərənin yanındakı qadın”, “ Celeste” və Mavi Valentina” kimi dram əsərlərini, eləcə də Avqust Strinberqin “ Xanım Culia” və Ulliam Şeksperin “ Ölçü üçün ölçü” əsərləri üzərində işlədiyi adaptələri səhnələşdirmişdir. Montreala gəlməzdən əvvəl Akerman altı il Fransada Avignon yaxınlığında yaşamışdır ( 1998-2004). Onun sərbəst journalist kimi yazdığı məqalələri, esse, icmal və tənqidləri “The Walrus”, “The Montreal Gazette”, “The Globe and Mail”, “The Canadian Theatre Review”, “The Guardian Weekly”, “En Route Magazine” və digər dərgilərdə nəşr olunmuşdur. O, McGill Universitetində dram əsərləri və Kvebek teatrının tarixi adlı dərslər keçmişdir. Hal-hazırda Akerman Montrealda yaşayır və “ The Rover” adlı adlı onlayn incəsənət jurnalı nəşr etdirir. O, McGill Universitetinin iqtisadiyyat tarixi üzrə professor Guyn Kampbell ilə evlidir və bir qızı var. Mükafatları
“Nathan Cohen” Teatr tənqidi üzrə Milli Mükafat (1985, 1988) “ Mavi Valentina” əsərinə görə Kvebek Dram Festivalında Jurors mükafatı ( 1989) “ İlan izləri” əsərinə görə Kvebek Dram Festivalında Ən yaxşı yeni tamaşa mükafatı ( 1988) “ Böyük ideyalar” əsərinə görə King Teatrının Yeni Tamaşa Mükafatı ( 1989) “ Mavi Valentina” əsərinə görə Kvebek Teatr Akademiyasının Ən yaxşı tamaşa, Ən yaxşı Anqlofon Məhsul naminasiyalarına namizəd ( 1998)
Romanları
“ Tullanma” (2000)
“ Hartın əməlləri” (2005)
“ Pierin arzusu” (2010)
Tamaşaları
“Gecə sürücülüyü” (1989)
“ Böyük idealar” (1989)
“Şaranski” (1989)
“Pəncərənin yanındakı qadın” (1992)
“ Bütün istiqamətlərdə sürüçmək” (həmmüəllif) (1995)
“Mavi Valentina” (1996)
Mənbə
https://en.wikipedia.org/wiki/Marianne_Ackerman
Con Malboro Çörçill
Con Marlboro Çörçill — İngilis sərkərdəsi, generalissimus.
Həyatı
Con Marlboro Çörçill Avropanın böyük sərkərdələr dövründə yaşamış, onların bəziləri ilə müttəfiq, bəziləri ilə rəqib olmuşdur. O, çox qədim ingilis zadəgan nəslində doğulmuş və ilk hərb məktəbini Avropanı bürümüş otuzillik müharibəni Niderland teatrında keçirmişdi. Elə burada da özünün ilkin qabiliyyəti ilə diqqəti cəlb etmişdi. O zaman Ingiltərə Fransa ilə müttəfiq idilər və onlar əlbir Avstriya imperiyasına qarşı hərbi əməliyyatlar aparırdılar. Gənc Çörçillin Tanjer, Neymvegen və Maastrixt uğrunda döyüşlərdə göstərdiyi bacarıq və rəşadər barədə kral 14-cü Lüdovik şəxsən ingilis kralına məktub göndərmişdi. Bu, əlbəttə, nəticəsini çox tez göstərdi. O, İngiltərədən sürgün edilmiş York hersoqunu müşayiət etmək şərəfinə layiq görülmüşdü ki, bu özlüyündə böyük iltifat idi. Sürgün edilən hersoq bir müddət sonra İngiltərə kralı 1-ci Yakov kimi qayıtmalı oldu. O, Marlboronu ardıcıl baronet, ser və nəhayət lord titulları ilə təltif edib, Fransaya kral elçisi kimi göndərdi. Ona üsyan etmiş hersoq Monmutu ram etmək həvalə olundu. Marlboro tapşırığın öhdəsindən asanlıqla gəldi.
Hərb karyerası
İngiltərədə dini ehtiraslar qızışanda Con Çörçill Oranlı Vilhelm tərəfə keçir. Oranlı Vilhelm onu İngiltərə ordularının baş komandanı təyin edərək, hersoq Marlboro titulu ilə mükafatlandırır. Hersoq Marlboro 1690-cı ildə Valpur döyüşündəki qələbə ilə özünü tam sübuta yetirmiş olur. Daha sonra isə taxt-tac iddiasında olan irlandları dalbadal iki dəfə məğlubiyyətə uğradır. Amma az sonra o, devrimçilərin tərəfinə keçir. Çevriliş uğursuz olur və o, Tauer zindanına atılır. Az sonra kral onu əfv edir. İspan taxt-tacı uğrunda mübarizədə İngiltərənin mövqeyinin müdafiəsi Malboroya tapşırılır. Malboro Niderland və Avstriya ilə Antifransa ittifaqı bağlayır. Bir sıra alman kralları və Portuqaliya da az sonra ittifaqa qoşulur. Artıq generalissimus titulunu daşıyan hersoq Marlboro ardıcıl bir neçə qalanı tutur və bu dəfə holland rütbəsinə layiq görülür. 1704-cü ildə Malboro birləşmiş ingilis-holland qüvvələrini Flandriyada təqib etməyə başladı və qüvvələr Qoxştedt yaxınlığında üz-üzə gəldilər. Parlaq qələbə qazanan hersoq Bavariyanı ələ keçirdi. 18 iyul 1705-ci ildə Maasda 15 minlik fransız korpusunu darmadağın etdi. 1706-cı ildə mar.al Villeruanı Ramillendə əzdi. Fransızlar. Brwsseli təslim edib geri çəkildilər. Ard-arda Udenard, Brügge, Antverpen, Ostend, Menina kimi şəhərlər hersoqun əlinə keçdi.
14-cü Lüdovik Villeruanı marşal Vandomla əvəz etsə də, vəziyyət dəyişmədi. mükafat olaraq ona Belçika general-qubernatorluğu təklif olunsa da, generalissimus bundan imtina etdi. İnadkar Marşal Vandomla hersoq Malboro Dil çayının o tərəf-bu tərəfinə keçərək vaxt udmağa çalışırdılar. Nəhayət Yevgeni Savoyski ilə birləşən Malboro Udenardda həlledici döyüşə girdi. Fransızlar yenə ağır məğlubiyyətə uğradılar. Lakin fransızların qüvvəsi tükənmək bilmirdi. Onlara şahzadə Konde kimi güclü komandanlar başçılıq edirdi. Başqa bir tərəfdən isə marşal Villar hərəkətə gəldi. Rəqiblər Şeldu çayını keçib Malplyakda toqquşdular. Fransızlar bu dəfə də məğlub oldular. 12 sentyabr 1707-ci ildə Villar məğlub oldu və yaralanaraq geri çəkildi. Lakin Malboro da bu döyüşlərdə 121 min əsgərini itirmişdi. Bu hadisə İngiltərədə mənfi reaksiyaya səbəb oldu. Mühafizəkar siyasətçilər dövləti quru əməliyyatlarından çəkindirib dəniz savaşlarına girməyi razı sala bildilər. Tarix bu addımın doğruluğunu sonradan göstərdi. Hersoq Malboro bədxərclikdə ittiham olunaraq istefaya göndərildi. Lakin kral Georq bu ittihamları əsassız sayaraq onu yenidən komandan təyin etdi. Həyatı boyu bir savaşda belə məğlub olmayan generalissimus bu dəfə xəstəliyə məğlub olaraq vəfat etdi.
Nam Un-Yon
Nam Un-Yon (d. 20 mart 1970) — Cənubi Koreyanı təmsil edən həndbolçu.
Karyerası
Nam Un-Yon Cənubi Koreya yığmasının heyətində 1992-ci ildə İspaniyanın Barselona şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXV Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Final oyununda Norveç yığmasını 22:28 hesabı ilə məğlub edən Cənubi Koreya yığması, Barselona Olimpiadasını 1-ci yerdə başa vurdu və qızıl medal qazandı.
Sen-Jak-an-Valqodmar
Sen-Jak-an-Valqodmar  — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Alplar. Kommunanın dairəsi — Qap. Sen-Firmen kantonuna daxildir.
INSEE kodu — 05144.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 161 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 77 yaşda (15-64 yaş arasında) 46 nəfər iqtisadi cəhətdən, 31 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 59,7%, 1999-cu ildə bu 62.7%). Fəal olan 46 nəfərdən 44 nəfər (25 kişi və 19 qadın) işləyir, 2 qadın işsizdir. 31 hərəkətsiz 6 nəfər şagird və ya tələbə, 13 nəfər təqaüdçü, 12 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Bur Xəzərə hücum edir (film, 1967)
Bur Xəzərə hücum edir qısametrajlı sənədli televiziya filmi rejissor Cahid Nəzərov tərəfindən 1967-ci ildə çəkilmişdir. Bakı Televiziya Studiyası nda istehsal edilmişdir. Bu, "Abşeron" üzən qazma qurğusu haqqında sinxron reportajdır.
Məzmun
Televiziya elmi-kütləvi filmidir. Bu, "Abşeron" üzən qazma qurğusu haqqında sinxron reportajdır.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1967-ci ilin Azərbaycan filmləri 1960-cı illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Xarici keçid
Filmi izlə (rus dilində)
Amblyseius magnoliae
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Klonazepam
thumbnail thumb
Klonazepam — benzodiazepinlər qrupundan olan dərman preparatıdır. Qıcolmaların, panik pozulmaların, akatiziya kimi məlum olan davranış pozulmalarının müalicəsində istifadə olunur.
Dördüncü dövr
Dördüncü dövr ― Beynəxalq Stratiqrafiya Komissiyasının (ICS) geoloji vaxt bölgüsündə Kaynozoy erasının üçüncü – ən sonuncu dövrüdür. O Neogen dövründən sonra gəlir və 2.58 milyon il əvvəldən bu günə qədər olan dövrü əhatə edir. Dördüncü dövr iki epoxaya bölünür: Pleystosen (2.58 milyon il əvvəldən 11.7 min il əvvələ qədər) və Holosen (11.7 min il əvvəldən bu günə qədər). Bu nisbətən qısa geoloji zaman kəsiyində Yerin müasir siması və təbiətinin formalaşması, insanın meydana gəlməsi və inkişafı bağlıdır. Nəhayət Dördüncü dövr çöküntülərində bir sıra faydalı qazıntı yataqları yerləşir. Buna görə də Dördüncü dövr digər geoloji dövrlərlə müqayisədə çox qısa olsa da müstəqil dövr kimi ayrılır.
Dünyada
Dördüncü dövr temini 1759-cu ildə italyan geoloqu Covanni Ardyuno tərəfindən İtaliyanın şimalındakı Po çayının vadisindəki alyüvial yataqlar üçün təklif etmişdir. 1829-cu ildə Jules Desnoyers Fransanın Sien hövzəsinin çöküntüləri üçün təqdim etmişdir. Bu çöküntülərin Üçüncü Dövrün süxurlarına nisbətən cavan olduğu açıq-aşkar görünürdü.
Dördüncü dövr Neogen Dövründən sonra gəlir və bu günə qədər uzanır. Dördüncü dövrü buzlaşmaların zaman kəsiyində təsnifləndirilməsi (Pleystosenə kimi) və hazırkı buzlaşma dövrü (Holosen) əhatə edir.
Azərbaycanda
Azərbaycanın və Xəzər əyalətinin antropogen çöküntülərinin stratiqrafiyasının əsası E.Eyxvald, O.A.Qrimm, X.Şeqren, A.İ.Sorokin, S.Simonoviç, P.Y.Voloroviç, İ.F.Sintsov və başqalarının tədqiqatları ilə qoyulmuşdur.
Antropogen çöküntülərin fauna və stratiqrafiyasının öyrənilməsində Azərbaycan alimlərindən D.A.Ağalarova, Q.Ə.Əlizadə, X.M.Şeydayeva-Quluyeva, B.G.Vəkilov, Ə.A.Əlizadə və başqalarını gösətərmək olar. Bu tədqiqatlar içərisində B.G.Vəkilovun (1969) "Şimal-şərqi Azərbaycanın anrtopogen çöküntüləri" adlı monaqrafiyası xüsusi əhəmiyyətə malikdir.
Dördüncü dövrün alt sərhəddi və onun Azərbaycanda vəziyyəti mübahisəlidir. Müasir məlumatlara görə bu sərhəd Abşeron mərtəbəsinin dabanından keçirilir. Dördüncü dövrün Azərbaycana uyğun stratiqrafik sxemi aşağıdakı cədvəldə göstərilmişdir (Məmmədov,2007).
Geologiya
Daha çox məlumat: Dördüncü dövr geologiyası
Dördüncü dövr geologiyası digər dövrlərə nisbətən daha böyük məlumatlarda saxlanılıb.
Bu zaman kəsiyində başa verən əsas coğrafi dəyişikliklərə buzlaq epoxası ərzində Bosfor və Skagerrak boğazlarının əmələ dəlməsi daxildir, hansı ki, Qara dəniz və Baltik dəznizi şirin suların içinə bağlanır. Ingilis kanalının periodik olaraq dolması Avropa qitəsi və Britaniya arasında torpaq körpüləri formalaşdırır. Berinq boğazının periodik bağlanması Asiya və Şimali Amerika arasında torpaq körpüləri formalaşdırır və buzlaq suları tərəfindən Amerikanın şimal-qərbinin Skablandslarının periodik daşqınları baş verir.
Hudzon körfəzinin hazırkı ölçüsü, Böyük Göllər və Şimali Amerikanın digər gölləri gec buz dövründən etibarən Kanada Qalxanı nəticəsində formalaşmışdır. Dördüncü dövrün üst hissəsində müxtəlif sahil xətləri mövcuddur.
İqlim
Dövrü buzlaşmalarla kontinental buzlaşmalar qütblərdən 40 dərəcəlik paralelə qədər uzanırdı. Pleystosen epoxasının sonunda Şimal zonalarda böyük məməlilərin kütləvi şəkildə nəsili kəsilməyə başqadı. Qılınc dişli pişiklərin, mamontların, mastodonların (mamonta oxşar fillər), qliptodonların və s. Yerdə nəsli kəsilməyə başladı.
Dördüncü dövr və ya Antropogen
Yerin inkişaf tarixinin müasir mərhələsini əhatə edən geoloji dövrdür, Kaynazoy erasının Paleogen və Neogendən sonra gələn üçüncü (cari) dövrü olaraq, 2.588 mln. il əvvəl başlamış və bu günə qədər davam edir. Məhz bu dövrdə əksər müasir relyef formaları formalaşmış və Yer tarixinin çoxlu mühüm (insan baxımından) hadisələri, o cümlədən buzlaq epoxası (dövrü) və insanın əmələ gəlməsi baş vermişdir.
Digər geoloji dövrlərlə müqayisədə bu dövrün məxsusi xüsusiyyətləri "Dördüncü dövrün geologiyası" kimi geologiyanın xüsusi qolunun ayrılmasına imkan vermişdir. Dördüncü dövr iki: Pleystosen və Holosen epoxalarına ayrılır.
Dünyada bir çox filiz (səpinti mənşəli)) və qeyri-filiz yataqları, o cümlədən qızıl, platin, qalay, almaz, tikinti və kimya materialı yataqları Dördüncü dövr çöküntüləri ilə əlaqədardır.
Azərbaycan ərazisinin hər yerində Dördüncü dövrün çöküntüləri geniş yayılmışdır və ölkəmizdə onlar kifayət qədər ətraflı öyrənilmişdir. 1975-ci ildə sahə mütəxəsislərinin birgə əməyinin məhsulu olan 1:500000 miqyaslı "Azərbaycanın Dördüncü dövr çöküntülərinin xəritəsi" və "Azərbaycanın Dördüncü dövr çöküntülərinin geologiyası" monoqrafiyası tərtib edilmişdir. Bu işlərə görə müəlliflər (S.Əlizadə, Ə.Bayramov, Ə.Məmmədov və N.Şirinov) Azərbaycan Dövlət mükafatına layiq görülmüşdür.
Ramiz İsgəndərov
Ramiz İsgəndərov — İqtisad elmləri doktoru, professor.
Həyatı
Ramiz İsgəndərov 1953-cü ildə Bərdə rayonunun Mehdixanlı kəndində anadan olmuşdur. Orta təhsilini Mehdixanlı kənd orta məktəbində almışdır. Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunun «Kənd təsərrüfatının mexanikləşdirilməsi» fakültəsini, Moskva Əmək və Sosial Münasibətlər Akademiyasının «İqtisadiyyat» fakültəsini, Moskva Elmi-Tədqiqat Texnologiya İnstitutunun aspiranturasını bitirmişdir. Ramiz Kamal oğlu İsgəndərov 1988-ci ildən texnika elmləri namizədi, 2006-cı ildən iqtisad elmləri doktorudur (08.00.05 — «Xalq təsərrüfatının iqtisadiyyatı və idarə edilməsi (kənd təsərrüfatı)» və 08.00.13 — «İqtisadiyyatın riyazi və instrumental üsulları» ixtisasları üzrə), 2010-cu ildən professordur. Elmi-texniki tərəqqinin sosial-iqtisadi məsələləri, eləcə də əmək bazarı və əhalinin sosial müdafiəsi ilə bağlı problemlərin tədqiqi ilə məşğuldur. Ölkəmizdə və bir sıra xarici ölkələrdə nəşr olunmuş 200 çap vərəqindən artıq həcmi olan 100-dən çox elmiməqalənin, 4 dərsliyin, 7 dərs vəsaitinin, 2 monoqrafiyanın və 5 tədris proqramının müəllifidir. Müəllifi olduğu «Əmək bazarı və əhalinin sosial müdafiəsi» və «Elmi-texniki tərəqqi: sosial-iqtisadi aspektlər» adlı kitabları Respublika Təhsil Nazirliyinin qərarı ilə iqtisad yönümlü ali məktəblər üçün dərslik kimi tövsiyə olunaraq nəşr edilmişdir.
Ramiz İsgəndərov Beynəlxalq İnformasiya Akademiyasının, Rusiya Federasiyasının Pedaqoji və Sosial Elmlər Akademiyasının, Gürcüstanın Biznes Elmləri Akademiyasının həqiqi üzvü seçilmişdir. BMT yanında Ümumdünya Sülh Federasiyasının Sülh Səfiridir. O, Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının I, II və III qurultaylarının nümayəndəsi olmuşdur. Halhazırda Konfederasiyanın Məclis üzvüdür.
Ramiz İsgəndərov 1999-2011-ci illərdə Azərbaycan Əmək və Sosial Münasibətlər Akademiyasının tədris və elmi işlər üzrə prorektoru olmuşdur. Hal hazırda Azərbaycan Texniki Universitetinin «Sənaye iqtisadiyyatı və menecment» kafedrasının müdiridir.
Xarici ölkələrdə dərc olunan elmi əsərləri
научных трудов Башкирского института социальных технологий. Уфа, 2008
Slovakiya Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində
Slovakiya Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinə ilk dəfə 1994-cü ildə qoşulmuş və cəmi 7 dəfə müsabiqədə iştirak etmişdir. Ölkənin müsabiqədə ilk iştirak cəhdi 1993-cü ildə olmuşdur. Lakin həmin il iştirakda maraqlı olan ölkələrin sayının çoxluğu və yayım vaxtının yetərli olmaması səbəbindən iştirak etmək istəyən ölkələr arasında seçim turu keçirilmişdir. Slovakiya həmin seçim turunda məğlub olmuş və iştirak hüququ əldə edə bilməmişdir.
Tanacetum barclayanum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Slovakiya Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində
Slovakiya Avroviziyanın ən az uğur qazanan ölkələrindən biridir. Ölkənin müsabiqədə əldə etdiyi ən yüksək nəticə 1996-cı ildəki 18-ci yerdir. Müsabiqədə əldə etdiyi zəif nəticələr səbəbindən Slovakiya 1995, 1997 və 1999-cu illərdə Avropa Yayım İttifaqının qərarı ilə Avroviziyadan kənarlaşdırılmışdır. 2000-ci ildə isə ölkə müsabiqədə iştirakdan könüllü olaraq imtina etmiş və bir daha 2009-cu ildə Avroviziyaya qayıtmışdır. 2012-ci ilə kimi fasiləsiz olaraq müsabiqədə iştirak edən Slovakiya hər dörd cəhdində yarımfinalda məğlub olaraq, 2013-cü ildə Avroviziyadan kənarlaşmışdır.
Təmsilçilər
{{legend|gold|Qalib}} {{legend|silver|İkinci yer}} {{legend|#cc9966|Üçüncü yer}} {{legend|#FE8080|Sonuncu yer}}
Səsvermə tarixçəsi
QEYD:Yuxarıdakı xallar yalnız finalda verilən xallardır.
Aydın Doğan
Aydın Doğan — Doğan Holding şirkətinin sahibi. Türkiyənin nüfuzlu media başçılarından biridir.
Beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatları
Beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatları — müxtəlif ölkələrin ictimaiyyətinin müxtəlif təbəqələrindən olan oxşar və ya ümumi sosial, siyasi, iqtisadi, ideya, peşəkar və digər maraqlı təşkilati rəsmiləşmiş birliklər. BQHT-ları ayrı-ayrı şəxslərin müxtəlif milli cəmiyyətləri və ittifaqlarını birləşdirir.
Beynəlxalq QHT-lər 1952-ci ildən Avropa Şurası yanında məsləhətçi statusuna malikdirlər. 2003-cü ilin noyabrında beynəlxalq QHT-lərə iştirakçı statusu verildi ki, bu öz növbəsində onların Avropa Şurasının fəaliyyətində mühüm rolunu tanımasından irəli gəldi. Bu status Nazirlər Komitəsinin Qətnaməsi (2003) tərəfindən idarə olunur. Bu cür statusa malik olmaq istəyən Beynəlxalq QHT-lər xüsusilə onların sahəsində (sahələrində) təmsil olunmalıdır. Onlar Avropa Şurasının məqsədlərini izləməli və onun fəaliyyətinə öz töhfələrini verməlidirlər. Bu günə kimi təxminən 370 beynəlxalq QHT bu cür statusa malikdir. Onlar ümumi tədbirlər planı haqqında yekun qərar vermək məqsədilə ildə bir dəfə olaraq Avropa Şurası Beynəlxalq QHT-in Konfransını keçirirlər
Transeius malovi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Bakı İşçi Teatrının 5 illiyi (film, 1925)
Bakı İşçi Teatrının 5 illiyi qısametrajlı sənədli filmi 1925-ci ildə çəkilmişdir. Film Bakı İşçi Teatrının 5 illiyi münasibətilə təşkil olunan tədbirdən bəhs edir.
Məzmun
Film Bakı İşçi Teatrının 5 illiyi münasibətilə təşkil olunan tədbirdən bəhs edir.
Pararuellia
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Par Kap-So
Par Kap-So (d. 25 noyabr 1970) — Cənubi Koreyanı təmsil edən həndbolçu.
Karyerası
Par Kap-So Cənubi Koreya yığmasının heyətində 1992-ci ildə İspaniyanın Barselona şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXV Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Final oyununda Norveç yığmasını 22:28 hesabı ilə məğlub edən Cənubi Koreya yığması, Barselona Olimpiadasını 1-ci yerdə başa vurdu və qızıl medal qazandı.
Vədud Müəzzin
Vədud Müəzzin — azərbaycanlı heykəltaraş, rəssam və musiqiçi.
Həyatı və təhsili
Vədud Səlim oğlu Müəzzin 1960-cı il avqust ayının 11-də Ərdəbil şəhərində anadan olmuşdur. Ali təhsil almaq üçün Tehrana gedib. Lakin İran inqilabından sonra oxuduğu universitet bağlanır. Daha sonra ali təhsil almaq üçün Türkiyəyə gedib Memar Sinan Universitetində rəssamlıq üzrə təhsil alıb.