cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ekstraversiya və İntroversiya
Yüksək faizli ekstrovertlər və introvertlər təbiətlərinə uyğun olmayan şəraitə çətinliklə dözür, bundan çox narahat olurlar. Bu qism adamlar azlıq təşkil edir. Əksər insanlar xüsusiyyətlərinə az uyğun olan şəraitə adaptasiya olmağı bacarırlar.
Solanum xanti
(Solanum xanti) –  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Manaqua
Manaqua (Managua) — Nikaraqua paytaxtı və ən iri şəhəri; eyniadlı departamentin inzibati mərkəzi. Əhalisi 1,817 milyon (2004).
Coğrafiyası
Ölkənin qərbində, Manaqua gölünün cənub sahilində yerləşir.
Yoşiaki Sato
(d. 19 iyun 1969) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 1 oyun keçirib.
Hafiz Məmmədov (rəssam)
Hafiz Məmməd oğlu Məmmədov — rəssam; əməkdar incəsənət xadimi.
Həyatı və fəaliyyəti
Hafiz Məmmədov 1921-ci ildə Bakının Sabunçu qəsəbəsində anadan olmuşdur. O, 1941-ci ildə Bakı Rəssamlıq Akademiyasını bitirmiş, məzunu olduğu məktəbdə müəllimlik fəaliyyətinə başlamışdır. Onun "Kəşfiyyatda" adlı ilk əsəri ilk dəfə 1941-ci ildə respublika sərgisində nümayiş olunmuşdur.
Hafiz Məmmədov İkinci dünya müharibəsində iştirak etmiş, Stalinqraddan Berlinədək şərəfli döyüş yolu keçmişdir.
O, 1946–1952 illərdə V. İ. Surikov adına Moskva Ali Rəssamlıq İnstitutunda təhsil almışdır.
Hafiz Məmmədov pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmuş, davamçılarını yetirmişdir.
Hafiz Məmmədov respublika və beynəlxalq səviyyəli sərgilərdə iştirak etmişdir. O, 1959–1973 illər ərzində Misir, Sudan, Livan, İraq, Suriya, Mərakeş, Əlcəzair, Tunis, Macarıstan, Rumıniya və digər ölkələrdə keçirilən sərgilərdə Azərbaycan incəsənətini layiqincə təmsil etmişdir.
Sent-Alben-de-Volserr
Sent-Alben-de-Volserr  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Şartryoz-Qye kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — La-Tur-dyu-Pen.
Hafiz Məmmədov (rəssam)
Həyatı və fəaliyyəti
Hafiz Məmmədovun vəfatından sonra ilk sərgisi 1996-cı ildə keçirilmişdir. Milli Azərbaycan Dövlət İncəsənət Muzeyində 24 iyin 2011-ci ildə Hafiz Məmmədovun 90 illiyi münasibətilə yaradıcılığının bütün dövrlərini əks etdirən sərgi təşkil olunmuşdur. Sərgidə nümayiş olunan əsərlər Azərbaycan Dövlət İncəsənət Muzeyi, Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası və rəssamın ailə kolleksiyasından seçilmişdir.
Hafiz Məmmədov 1946-cı ildə SSRİ Rəssamlar İttifaqının üzvlüyünə qəbul edilmişdir. 1995-ci ildə vəfat etmişdir.
Sent-Alben-de-Volserr
INSEE kodu — 38354. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 1810 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 405 ilə 700 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 450 km cənub-şərqdə, Lion dan 75 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 36 km şimalda yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Ageratina pampalcensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Sürgü qolu
thumb|left|100px|[[Daxili yanma mühərrikində istifadə edilən sürgü qolu]] Sürgü qolu müstəvi mexanizminin üzvü olub, hərəkətli üzvlərlə fırlanma kinematik cütləri vasitələri ilə əlaqələndirilərək mürəkkəb hərəkət icra edir. Sürgü qolu porşenin irəli-geri hərəkətini çarxqolunun fırlanma hərəkətinə çevirən çarxqollu-sürüngəc mexanizminin əsas bəndi hesab edilir. Porşenli mühərriklərdə, kompressorlarda və nasoslarda sürgü qolunun içliyi iki tavrlı en kəsiyinə malik olur. Sürgü qolunun porşenlə birləşən hissəsi bütöv, valla birləşən hissəsi isə yağlamanı mümkün etmək üçün söküləbiləndir.
thumb|right|200px|Sürgü qolunun işləməsinin animasiyası
Cəmilli (Xocalı)
Cəmilli — Azərbaycan Respublikasının Xocalı rayonunun Cəmilli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
1992-ci ildən 2020-ci ilə kimi Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin işğalı altında olub. İkinci Qarabağ müharibəsinin nəticələrinə əsasən imzalanmış 10 Noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanata uyğun olaraq Cəmilli kəndi Rusiya Sülhməramlı qüvvələrinin nəzarətinə keçmişdir.
Tarixi
1991-ci il 23 avqust tarixində qəsəbədə ermənilər tərəfindən 3 nəfər qətlə yetirilib, 7 nəfər ağır yaralanıb.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Xankəndi şəhərindən 2,5 km uzaqlıqda, dəniz səviyyəsindən 1500 metr yüksəklikdə yerləşir.
Türkiyə-Azərbaycan Strateji Əməkdaşlıq Sazişi
Strateji Əməkdaşlıq Sazişi, Azərbaycan və Türkiyə arasında, Azərbaycan adına prezident İlham Əliyev və Türkiyə adına köhnə prezidenti Abdullah Gül tərəfindən imzalanmış əməkdaşlıq və qarşılıqlı dəstək andlaşmasıdır. Müqavilənin bir şərtinə görə, Türkiyə və Azərbaycan ölkələrindən birinə qarşı hərbi hücum və ya hücum vəziyyətində hücuma uğramayan ölkə "bütün imkanlarını istifadə edərək" hücuma uğrayan ölkəni dəstəkləyəcək.
Məzmunu
Müqavilə 21 dekabr 2010 tarixində Azərbaycan Milli Məclisində, 2 Fevral 2011 tarixində də Türkiyə Böyük Millət Məclisi tərəfindən qəbul olunub.
SSRİ Futbol Federasiyasının Kuboku
SSRİ Futbol Federasiyasının Kuboku — 1986-1990-cı illərdə SSRİ Futbol Federasiyası tərəfindən futbol klubları arasında təşkil olunmuş turnir. İngiltərədə və Fransadakı Liqa Kuboklarının analoqu hesab olunur.
Bulbophyllum decurvulum
(Bulbophyllum decurvulum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum decurvulum növü Papua-Yeni Qvineya üçün endemik növdür.
Bazaryurd
Bazaryurd — Baş Qafqaz silsiləsin zirvələrindən biri, Qusar və Qəbələ rayonları sərhədində dağ. Hün. 4126 m.
Haqqında
Oronim bazar və yurd komponentlərindən düzəlib, "bazarların yurd yeri" deməkdir. Etnotoponimdir. Yamacları dik və bitkisizdir, buzlaqlar var.
Bədən
Bədən (latınca Corpus) — canlı varlığın fiziki üst qatı. Bioloji bədənlərin quruluşunu anatomiya, onun fəaliyyətini isə fiziologiya elmləri öyrənir.
Ölmüş bədən cəsəd, yaxud meyit adlanır.
Bədən yaranışdan cəsəd halına qədər bir neçə mərhələdən keçməlidir:
heyvan və insan ölü gövdəsinə ləş və ya cəsəd deyilir.
Maraqlı Faktlar
Bədənimizdə o qədər çox karbon daşıyırıq ki, bunları bir yerə toplayıb istifadə etmək mümkün olsa 9000 ədəd karandaş edə bilərik. 2200 kibritə çatacaq qədər fosforumuz, 250 qramdan çox sulfidimiz, bir qaşıq dolusu maqneziumumuz, 5 sm boyunda bir mismar edəcək qədər dəmirimiz var.
Xarici keçidlər
بدن Janchi Cos (anatomia) Krop (biologi) Körper (Biologie) Body Korpo (biologio) Cuerpo (anatomía) Ruumis Corps (biologie) Corp Tete शरीर Tubuh Ahu Líkami სხეული 몸 Corpus Nzóto Vatana ശരീരം Lichaam (biologie) Legeme Corpo (anatomia) Kurku Тело (биология) Body Telo Telo Trupi جسم
Cəmilli (Tərtər)
Cəmilli — Azərbaycan Respublikasının Tərtər rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Cəmilli Tərtər rayonunun Dəmirçilər inzibati ərazi vahidində kənd. Qarabağ düzündədir. Etnotoponimdir.
Azərbaycanda pambıqçılıq
Tarixi
Azərbaycanda pambıqçılığın ilk inkişafı haqda dəqiq ədəbiyyat məlumatı yoxdur. Azərbaycanda pambıqçılığın hətta XIX əsrin əvvəlinə qədər olan vəziyyəti haqda yalnız natamam məlumatlar mövcuddur. Güman edildiyinə görə pambıq bitkisi Azərbaycana İran və İraqdan keçmişdir. Bəzi dəqiq mənbələrin məlumatlarından müəyyən olur ki, 1823-cü ildən dəmir yoluna yaxın olan Gəncə, Göyçay, Ağdaş və digər qəzalarda, eyni zamanda Naxçıvanda da kütləvi sürətdə pambıq əkilmişdir. Həmin vaxtlar pambıqçılığın 39,1 %-i Mil-Qarabağ, 32,8%-i Muğan-Salyan, 19,8%-i Şirvan və 8,3%-i Gəncə-Qazax zonasının payına düşürdü. Pambıq istehsalı ilk əvvəllər yerli əhalinin və kustar karxanalarının tələbatı üçün idisə, sonralar xanlara-bəylərə kömürük vermək üçün becərilirmiş. Əkilən pambıq sortu "Qaraqoza" adlanmaqla, lifləri gödək və kobud idi.
Rusiyanın tərkibinə keçdikdən sonra Azərbaycanda pambıqçılığın inkişafı ilə əlaqədar olaraq pambıqtəmizləmə sənayesi də yüksəlirdi. Pambıqtəmizləmə müəssisələri, əsasən, pambıq əkilən zonalarda yerləşirdi. İlk müəssisələr çox kiçik idi. 1903-cü ildən zavod istehsalına keçildi. Buxar və neftlə işləyən mühərriklərin gücü ilə hərəkətə gətirilən maşınlar tətbiq edildi. 1912-ci ildə Yelizavetpol quberniyasında 28, Bakı quberniyasında 22 pambıqtəmizləmə zavodu vardı. Əsas pambıqtəmizləmə zavodları Yelizavetpol şəhərində və Ağdaşda yerləşirdi. Naxçıvan qəzasında 51 zavod olsa da, onların əksəriyyəti çox kiçik idi və texnika ilə təchiz edilməmişdi. Həmin ildən pambıqtəmizləmə texnologiyasında pnevmatik sistemə keçilməyə başlandı. İndi xam pambıq kotton-cinə verilib çiyiddən ayrıldıqdan sonra presləmə sexinə aparılıb preslənməsi prosesi avtomatik daşıyıcı vasitəsilə həyata keçirilirdi. İlk vaxtlar toxumluq çiyid Orta Asiyadan gətirilirdi. Sonralar toxum yerli təsərrüfatlarda hazırlandı, hətta başqa yerlərə də aparıldı. Azərbaycanda mahlıcın orta illik istehsalı ilk vaxtlar 900 min puda yaxın, 1910-1913-cü illərdə iki milyon puddan çox, müharibə illərində isə 1,1 milyon puddan çox olmuşdur. Mahlıc, başlıca olaraq, Moskvanın, Polşanın və Riqanın toxuculuq fabriklərinə göndərilirdi. 1913-cü ildə Azərbaycanın pambıqtəmizləmə müəssisələrində 1000 nəfərdən artıq fəhlə işləyirdi. Onlardan 130 nəfərə qədəri Naxçıvan qəzasının payına düşürdü. Yelizavetpol və Bakı quberniyalarında hər zavodda 10-20 nəfər və daha artıq fəhlə işləyirdi. Petropavlovkada Moskvanın «Vokau və K°» şirkətinə məxsus bir zavodda hətta 100 nəfərə yaxın fəhlə çalışırdı.
Pambıqtəmizləmə müəssisələri, əsasən, ticarət evlərinə (şirkətlərə) məxsus idi. Pambıq emalı sənayesində təmərküzləşmə prosesi getdikcə güclənir, səhmdar cəmiyyətləri meydana gəlirdi. Hacı Məmmədsadıq Əliyevin təşkil etdiyi «Əliyev qardaşları» şirkətinin Ucarda pambıqtəmizləmə zavodu, çoxlu ticarət müəssisəsi vardı. 1911-1912-ci illərdə Yelizavetpolda ayrı-ayrı ticarət evləri müqavilə əsasında birləşərək, «Xlopok», «Ulduz» və «Ümid» ticarət-sənaye şirkətlərini təşkil etdilər. 1912-ci ildə Qarabağın ən böyük torpaq sahibi Xasay xan Üsmiyevdən 8 min desyatindən artıq torpaq sahəsi satın alınaraq, «Qafqaz pambığı» səhmdar cəmiyyəti təsis olundu. Cəmiyyətin maldarlıq və pambıqçılıq təsərrüfatları, Ağdam yaxınlığında cins at yetişdirilən zavodu ilə yanaşı, bir neçə pambıqtəmizləmə zavodu vardı. Səhmdar cəmiyyətlərinin çoxu fərdi-ailə müəssisələri əsasında yaranırdı. Arzumanovun ticarət evi əsasında «B. Arzumanov sənaye-ticarət pay» səhmdar şirkəti yaradıldı. Onun səhmlərinin çoxu şuşalı tacirlərin əlində idi. Cəmiyyətin Yelizavetpol, Ağdaş, Ləki və başqa yerlərdə bir neçə pambıqtəmizləmə zavodu vardı.
"İsgəndərov qardaşları" ticarət evinin başçısı M. İsgəndərov tərəfindən yaradılmış «Muğan» ticarət-sənaye səhmdar cəmiyyətinin Cavad qəzasında bir neçə pambıqtəmizləmə zavodu, habelə geniş pambıq əkini sahələri vardı və s. Müəssisələrin təmərküzləşməsində iri sənaye kapitalı müəyyən rol oynayırdı. Məsələn, «Vokau və K°» konsernin bir neçə pambıqtəmizləmə zavodu vardı. Hələ 1898-ci ildə H. Z. Tağıyev tərəfindən «Bakıda H. Z. Tağıyevin lifli cismlərin emalı üzrə Qafqaz səhmdar cəmiyyəti» yaradılmışdı. Cəmiyyətin ilkin səhmdar kapitalı 2 milyon manat idi. Sonra bu kapitalın məbləği iki dəfədən çox artırılmışdı.
1901-ci ilin əvvəlində cəmiyyət tərəfindən Bakının Zığ kəndində toxuculuq fabriki tikilib istifadəyə verildi. Bu, Qafqazda ilk və ən iri pambıq-parça toxuma müəssisəsi idi. Fabrikdə müntəzəm olaraq 1100 nəfərdən çox, 1912-ci ildə isə 1400 nəfərdən artıq fəhlə işləmişdir. O, çoxu xaricdən alınıb gətirilmiş müasir texniki avadanlıqla təchiz olunmuşdu. Fabrik, əslində, iri istehsal kompleksi idi. Burada 40 desyatin sahəsi olan bir ərazidə fəhlə və qulluqçuların yaşaması üçün qəsəbə salınmış, məktəb binası, şor suyu şirinləşdirici stansiya və elektrik stansiyası tikilmişdi. Fabrikin özünün ambulatoriyası, paroxodu və anbarları vardı. Fabrikin xammala olan ehtiyacını ödəmək üçün Tağıyevin qəzalarda geniş pambıq əkini sahələri və bir neçə pambıqtəmizləmə zavodu vardı. Tağıyevin fabriki orta hesabla ildə 2 milyon manatlıq məhsul istehsal etmişdi. 1911-ci ildə fabrikin təqribən 81 min manat gəliri olmuşdur. 1913-cü ildə H. Z. Tağıyev rus kapitalistləri tərəfindən hələ iki il əvvəl Port-Petrovskda (indiki Mahaçqala) yaradılmış və bir sıra sənaye-ticarət şirkətlərini birləşdirən «Kaspi manufakturası cəmiyyəti»nin səhmlərini öz əlinə keçirərək, onun sahibi oldu. O, cəmiyyətin idarə heyətini Moskvadan Bakıya köçürdü. H. Z. Tağıyev cəmiyyətin əsas kapitalının həcmini iki dəfə artıraraq 2 milyon manata çatdırdı. 1914-cü ilin yayında «Bakıda H. Z. Tağıyevin lifli cismlər emalı üzrə Qafqaz səhmdar cəmiyyəti» ilə «Kaspi manufakturası cəmiyyəti»nin istehsal fəaliyyətini birləşdirən «H. Z. Tağıyevin birləşmiş fabriklərinin kontoru» təşkil edildi. Birinci dünya müharibəsi illərində «H. Z. Tağıyevin birləşmiş fabriklərinin kontoru», əsasən, hərbi sifarişləri yerinə yetirmişdi. Təkcə 1915-ci ildə cəbhənin ehtiyacları üçün 4 milyon metr bez və 300 milyon metr parusin göndərilmişdi.
1913-cü ildə, əsrin əvvəlində olduğuna nisbətən 5,5 dəfə çox—105 min desyatin sahədə pambıq əkilmiş və 5 milyon puddan artıq məhsul götürülmüşdür. Pambıq əkmək xeyli zəhmət tələb etsə də, çox sərfəli idi. O zaman xam pambığın pudu buğdanın pudundan 12 dəfə, arpanın pudundan 17 dəfə, çəltiyin pudundan 7 dəfə baha olub, 77 manata satılırdı. Pambıq bütünlüklə əmtəə məhsulu idi. Rusiya sənayesinin pambığa olan tələbatı sürətlə artırdı. Hər il Amerikadan milyonlarla pud pambıq mahlıcı alınırdı. Ona görə çar hökuməti Azərbaycanda pambıqçılığı inkişaf etdirmək üçün bir sıra tədbirlər həyata keçirdi. 1907—1911-ci illərdə Muğan və Mil düzlərində ümumi uzunluğu 500 km-ə çatan magistral və qol kanalları çəkildi. 50 min desyatin torpaq sahəsinə su çıxarıldı. Pambıq əkini sahələri genişləndi. Həmin yerlərdə Rusiyadan köçürülən rusların yeni məskənləri meydana gəldi. Pambıqçılıq texnikası ləng də olsa, irəliləyirdi. Bir sıra iri təsərrüfatlarda toxumsəpən maşınlardan, kultivatorlardan, dəmir dırmıxlardan, hətta traktorlardan istifadə olunmağa başladı. Cərgəli əkinə keçid sürətləndi. Birinci Dünya müharibəsi illərində pambıq əkini sahələri üç dəfəyə yaxın azalaraq, 1917-ci ildə 37 min desyatinə endi.
XXI əsrdə
thumb|Kürdəmirdə pambıq sahəsi 1981-ci ildə Azərbaycanda pambıq tədarükü 1 milyon tona çatmışdır. 2015-ci ildə cəmi 18 min hektarda pambıq əkilmişdir və 35 min ton məhsul tədarük edilmişdir. 2016-cı ildə artıq 51 min hektarda pambıq əkildi və 89 min ton pambıq tədarük edildi. 2017-ci ildə 136 min hektarda pambıq əkildi və 207 min ton məhsul götürüldü. 2018-ci ildə əkin sahələri azalmağa başladı və 132 min hektarda pambıq əkildi. Ancaq daha çox məhsul, 233 min ton pambıq istehsal olundu. Hektardan məhsuldarlıq artdı və 17,6 sentnerə qalxdı. 2019-cu ildə isə ən optimal variant təsdiqlənərək, 100 min hektarda pambıq əkildi və 294 min ton məhsul götürüldü. Hektardan məhsuldarlıq artaraq 29,4 sentner olmuşdur. Tarixdə cəmi üç il Azərbaycanda hektardan məhsuldarlıq 30 sentnerdən çox olmuşdur. Bu, 1979-cu ildə 30,8 sentner, 1980-ci ildə 35,4 sentner və 1981-ci ildə 35,9 sentner təşkil etmişdir. Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev öz çıxışında ölkədə pambıq istehsalının yenidən Sovet dövründəki səviyyəyə qaldırılacağını bildirib.
İqtisadiyyata təsiri
Dünya bazarında 1 kiloqram pambığın qiyməti 1-2 ABŞ dolları arasıdır. 2019-cu ilin ilk doqquz ayında pambıqçılıq fermerlərə və şirkətlərə, ümumiyyətlə, Azərbaycana 111 milyon dollar gəlir gətirib: 87 milyon dollarlıq mahlıc, 22,5 milyon dollarlıq pambıq ipliyi və 2 milyon dollarlıq pambıq yağı ixrac edilib. İddialara görə Azərbaycanda pambıqçılıq sahəsində 200 minə qədər insan məşğul olur. 2020-ci ildə Azərbaycanda pambıq qəbulu məntəqələrinə 270 min 993 ton məhsul təhvil verilib. Bu, 2019 -cu ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 34,7 faiz çoxdur.
Qanunvericilik bazası
11 may 2010-cu il tarixində "Pambıqçılıq haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanunu qəbul edilmişdir.
Vilkiski adaları (Kara dənizi)
Vilkiski adaları — Nordenşeld arxipelaqına daxil olan adalar qrupu. Adalar qrupu Kara dənizi ilə əhatələnir. İnzibati cəhətdən Rusiyanın Krasnoyarsk diyarı ərazisinə daxildir.
Adalar qrupu arxipelaqın cənub-şərqində yerləşir. Nordenşeld arxipelaqının ən cənub hissəsini təşkil edir. Şimal-şərqdən Pastuxov adaları, şimal-şərqdən Şivolski adaları ilə əhatələnir. Arxipelaqın digər adalarından Radzeevski boğazı ilə ayrılır. Qrup cənub-qərbdən şimal-şərqə doğru uzanır. Cənub-qərbdən şimal-şərqə doğru 35 km məsafədə, eni isə 8 km-dir. Adalar qrupunun ən böyük adası Çabak adasıdır. Burada arxipelaqın ən hündür nöqtəsi (107 m) yerləşir. Adalar qrupunun cənub nöqtəsi ilə Rusiyanın materik hissəsi arasında məsafə 20 km-dir. Adalar 1901-ci ildə rus hidroqrafı, geodeziyaçı və qütb araşdırmaçısı Andrey Vilkinskinin şərəfinə adlandırılmışdır.
Novıy — qrupun ən şimal nöqtəsini təşkil edir. Maksimal hünmdürlüyü 19 metrdir.
Strijyov — elədə böyük olmayan dairəvi ada. Qrupun ucqar şərq nöqtəsini təşkil edir. Maksimal hündürlüyü 44 metrdir. Bu həmdə qrupun ikinci ən böyük zirvəsidir.
Çabak — Qrupun ən böyük adası. Maksimal hündürlüyü 107 metrdir. Bu həm də qrupun ən hündür zirvəsidir. Şimalında Buqor, cənubunda isə Val burnu yerləşir.
Çentralnıy — Çabak adasından cənubda yerləşən qaya.
Korsar — Çabak adasından cənub-şərqdə yerləşən hamar ada.
Qroznıy — Çabak və Peta adaları arasında yerləşən qaya.
Tuqut — qrupun mərkəzində yerləşən kiçik ada. Maksimal hündürlüyü 13 metrdir. Adada Çerexovatıy burnu vardır.
Peta — qrupun mərkəzində yerləşən ayparaya bənzər ada. Çaksimal hündürlüyü 20 metrdir. Adada Uzornıy burnu yerləşir.
Snejnıy — qrupun mərkəzində yerləşən kiçik ada.
Şvesov — qrupun mərkəzində yerləşən hamar ada.
Çekman — ölçüsünə görə qrupun ikinci adası. Maksimal hündürlüyü 21 metrdir. Zirvə adanın mərkəzində yerləşir. Şimalda isə hündürlüuü 9 metr olan təpə vardır. Adada Oqrajdeniya və Yujnıy burunları vardır.
Kamenistı — Çekman adasının qərb sahilində yerləşən uzunsov ada. Maksimal hündürlüyü 9 metrdir. Adada Upor adlı burun vardır.
Xovqard — ensiz, şimaldan cənuba doğru uzanan ada. Maksimal hündürlüyü 13 mertrdir.
Xəmiraşı
Hazırlanma qaydası
Qoyun əti qiyməsindən hər pay üçün 5–6 ədəd xırda küftəciklər hazırlanır. Lobya ayrıca bişirilir. Mayasız xəmir 1 mm qalınlığında yayılır, üstünə un töküb 5 sm enində nazik lentlər kəsilib əriştə doğranır. Bulyona əvvəlcə ət küftəcikləri salınıb bişirilir, sonra əriştə və bişmiş lobya qatılıb hazır vəziyyətə gətirilir. Hazır xörəyə doğranmış göyərti, süfrəyə verdikdə isə üzərinə quru nanə səpilir. Şərab sirkəsi süfrəyə ayrıca verilir.
Ovçuluq
thumb|260px|Ovçu portreti 1643-cü il. Ovçuluq — quruda və suda təbii sərbəstlik və yarımsərbəst şəraitində daimi, müvəqqəti və köçəri yaşayan, habelə təsərrüfat subyektləri tərəfindən yetişdirilib ov yerlərinə buraxılan suda-quruda yaşayanların, xəzdərililərin, sürünənlərin, quşların və məməlilərin (bundan sonra — vəhşi heyvanların) izlənilməsi, təqib edilməsi, tutulması və vurulması üzrə fəaliyyət növü
Ov obyekti qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada ovlanmasına icazə verilmiş təbii sərbəstlik və yarımsərbəst şəraitində xüsusi ayrılmış yerlərdə yaşayan, habelə ayrı-ayrı hüquqi və fiziki şəxslər tərəfindən yetişdirilib artırılan vəhşi heyvan növləri olur.
Çadırçiçəyi
Çadırçiçəyi, adenofora –  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Ovçuluq
Ovçuluq resursları
Heyvanat aləmi resurslarının ovçuluq təsərrüfatında istifadə olunan hissəsi (həmçinin idman və rekreasiya ovu).
Ovçuluq təsərrüfatı
Heyvanların optimal sayını populyasiya səviyyəsində saxlamaq üçün maksimal miqdarda ov məhsulları almaq məqsədi ilə vəhşi heyvanların və quşların əldə olunmasını təmin edən təsərrüfat sistemi. O.t. vəhşi heyvan və quşların coğrafi və mösümi xüsusiyyətlərinin uçotu ilə yanaşı ov müddətləri və üsulları müəyyən etmişdir. Təhlükəli ov üsulları, çoxalma və balaların yemlənməsi dövründə faydalı heyvanların ovlanması və s. qadağan edilmişdir. Qiymətli vəhşi heyvan növlərini mühafizə edən və çoxaldan qoruqlar, qoruq-ovçuluq təsərrüfatları təşkil edilmişdir.
Kentaro Hayaşi
(d. 29 avqust 1972) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 2 oyun keçirib.
Çöl
Əsasən kserofil və mezokserofil ot bitkilərindən ibarət meşəsiz ərazidir. Çöllər üçün qara və şabalıdı torpaq səciyyəvidir. Çöllərin bitkiləri başlıca olaraq ağ ot, dovşanotu və s. dənli bitkilərdən ibarətdir. Heyvanlardan çöllərdə gəmiricilər daha çox yayılmışdır. Çöl əsasən mülayim qurşaqlarda yerləşir.Bu ərazilərin əsas heyvan növlərinə mülayim və subtropik enliklərdə antilop,dəvə,sürünənlərdən kərtənkələ,ilan,həşəratlardan isə əqrəb aiddir.Çöllərdə ot örtüyü üstünlük təşkil edir. .
Azərbaycan şorbası
Tərkibi
Bu ərzaqlar 2 nəfər üçün nəzərdə tutulub.
Hazırlanma qaydası
Əvvəlcə 3-4 tikə ət bişirilməlidir. Ət bişdikdən sonra onu sümükdən ayırıb, bulyonunu süzmək və yenidən əti bulyona əlavə etmək lazımdır. Qaynar bulyona düyü, alça qurusu, quyruq yağında qızardılmış soğan əlavə edilməli, hazır olana yaxın isə ona duz və istiot vurulmalıdır. Süfrəyə veriləndə üzərinə doğranmış göyərti səpilməlidir.
Aktinidiya
Aktinidiya -  fəsiləsinə aid bitki cinsi. Kivi və ya Aktinida — Actinidiaceae fəsiləsindəndir. Onun iki növünün meyvəsindən istifadə olunur. Bunlardan biri kişmiş, digəri isə kolomikt aktinidadır. Adları çəkilən hər növ aktinida ağaclara sarılan incə budaqlı sarmaşıq bitkisidir. Bu növlərin ikisi də iyun ayında çiçəkləyir, meyvələri isə sentyabr – oktyabr aylarında yetişir. Meyvələri şirəlidir, xaşagələn şirin və ətirli dada malikdir.
Bu bitkilər bəzən dekorativ məqsəd üçün də becərilir. 1934-cü ildə bu bitkilərdən N. V. Miçurin seleksiya yolu ilə yeni, şaxtaya davamlı və məhsuldar meyvəli çeşidlər əldə etmişdir.
Aktinidanın meyvələri tam yetişən zaman toplanır. Uzaq məsafələrə göndərmək lazım gəldikdə vaqon soyuducularına yerləşdirilib yola salınır. Belə şəraitdə meyvələrin tərkibində olan C vitamini təmamilə saxlanır. Bundan başqa, aktinida meyvələri şəkərdə konservləşdirmək yolu ilə də mühafizə edilir. Yerli əhali isə meyvələri qurudaraq "izyum"ə və "kişmiş"ə çevirirlər.
Əhəmiyyəti
Kivi bütünlüklə C vitamini mənbəyidir, bir ədəd kividə bir günlük alınması lazım olan C vitamini ehtiyacindan daha çoxu var.
Aktinida meyvələrindən yerli əhali həm təzə-təzə, həm də qurudub istifadə edirlər. Meyvələrindən qənnadı sənayesində mürəbbə və şərbət hazırlanır.
Aktinida meyvələrindən sinqa xəstəliyində ən qiymətli və müalicə əhəmiyyətli xammal kimi istifadə edilir. Onun təzə dərilmiş və ya qəndə qatılmış meyvələri avitaminoz xəstəliklərinin ən gözəl dərmanı hesab olunur.
Qandakı şəkərin nəzarətdə saxlanması üçün yararlıdır. Xərçəngin yaranmasına mane olur.
Qan təmizləyici xüsusiyyəti qan laxtalanması risqini əhəmiyyətli şəkildə azaldır.
Eney
Eney — qədim yunan mifologiyasında dardan hökmdar nəslindən olan Troya müharibəsi qəhrəmanı, Qədim Roma mifologiyasında isə Romanın banisi olan Rem və Romulun Troya müharibəsi zamanı sağ qalmış troyalıları məhv edilənlər içərisindən çıxarıb İtaliyaya gətirmiş əfsanəvi əcdadı.
Sent-Andeol
Sent-Andeol  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Matezin-Triyev kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl.
INSEE kodu — 38355. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 123 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 792 ilə 2087 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 500 km cənub-şərqdə, Lion dan 105 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 29 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Dino Merlin
Dino Merlin (12 sentyabr 1962) — Bosniya və Herseqovina müğənnisi. 2011 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Bosniya və Herseqovinanın təmsilçisi.
Zeynal Məmmədli
Məmmədli Zeynal Əsgər oğlu — tanınmış media eksperti, TV və radio jurnalistikası kafedrasının baş müəllimi
Həyatı
Zeynal Məmmədli 1953-cü il may ayının 5-də Qərbi Azərbaycanda Qarsa yaxın Güllübulaq kəndində dünyaya göz açıb. 5-6 yaşından Bakıda yaşayır. Uşaqlığı Bakı ilə bağlıdır.
1970-ci ildə orta məktəbi bitirib. 1970-1976-cı illərdə BDU-da və MDU-da jurnalistika təhsili alaraq, TV və radioda ədəbi işçi, jurnalist ixtisasına yiyələnib.
1976-1981-ci illərdə Azərbaycan (SSR) Dövlət Teleradio Komitəsində kiçik redaktor, redaktor, böyük redaktor vəzifələrində çalışıb.
1981-ci ildən (31 ildir) Bakı Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsinin müəllimi, tanınmış media eksperti Zeynal Məmmədli BDU-dan öz ərizəsi ilə işdən azad olunub.
1992-2008-ci illərdə „Azadlıq", „PressFakt" və digər qəzetlərdə məsləhətçi-redaktor, „İnternyus" təşkilatında prodüser, Niderland Jurnalistika Kurslarında təlimçi-müəllim vəzifələrində çalışıb.
1981-ci ildən TV və radio jurnalistikası kafedrasında çalışır.
1986-cı ildən TV və radio jurnalistikası kafedrasınin baş müəllimidir. "MassMediada yaradıcı menecment" sahəsində tədqiqat aparır.
«Qızıl qələm», "Həsən bəy Zərdabi" və eləcə də ayrı-ayrı xarici təşkilatların jurnalist mükafatlarına layiq görülüb.
Evlidir, 2 uşağı var.
Mişel Djotodiya
Mişel Djotodiya — 24 mart 2013-cü ildən 10 yanvar 2014-cü ilə qədər Mərkəzi Afrika Respublikasının prezidenti olmuş siyasi və hərbi xadim. Bundan əvvəlsə o Mərkəzi Afrika Respublikasında münaqişədə iştirak edən Seleka üsyançı koalisiyasına rəhbərlik edib və 2013-ci ilin fevralında sülh müqaviləsinə uyğun olaraq, müdafiə nazirinin birinci müavini təyin olunub. 10 yanvar 2014-ci ildə Mişel Djotodiya ölkəni əhatə edən zorakılıq dalğasının öhdəsindən gələ bilməməsi səbəbindən ölkə prezidentinin səlahiyyəti adından könüllü imtina edib və Beninə qaçıb.
Həyatı
Mişel Djotodiya 1949-ci ildə Vakaqa şəhərində anadan olub. O SSRİ-də təhsil alıb və 10 il müddətində burada yaşayıb. O, burada ailə qurmuşdu və övladı var idi. 1980-ci illərdə o öz ölkəsində vergi xidməti əməkdaşı olmuşdu. Sonra Djotodiya iqtisadi planlaşdırma nazirliyində,bundan sonra isə xarici işlər nazirliyində çalışıb. Sudanın Nyala şəhərində konsul kimi xidmət göstərmişdi. 2004-2007 illərin vətəndaş müharibəsi zamanı Mərkəzi Afrika Respublikasının azad edilməsi uğrunda Vətənpərvər və demokratik qüvvələr birliyinin prezidenti idi. Müharibə zamanı Djotodiya Beninin Katonu şəhərində sürgündə olub. 2007-ci il noyabrın 20-də o öz nümayəndəsi ilə birlikdə Benin hökumətinin sorğusu əsasında məhkəmə qərarı olmadan həbs edilib. Onlar 2008-ci ilin fevralında sərbəst buraxılıblar.
2012-ci ilin dekabrından Djotodiya Seleka üsyançıların koalisiya başçılıq edir. 2013-ci ilin yanvar ayında prezident Fransua Bozize sülh danışıqlarında baş nazir postuna müxalifət nümayəndəsinin və üsyançıların qəbul edilməsinə razılıq verib. Nəticədə, fevralın 3-də baş nazir Nikolas Tyanqaye təsdiq edilib və Djotodiya müdafiə nazirinin birinci müavini təyin olunub.Bozize verilən vədləri yerinə yetirmədiyi üçün sülh sazişi pozulub və Seleka döyüş əməliyyatlarını bərpa edib. Martın 24-da üsyançılar Banqa şəhərində prezident sarayını ələ keçirdikdən sonra, Bozize  Kameruna qaçdı Djotodiya isə özünü ölkənin yeni prezidenti elan etdi. Yanvarın 10-də Banqanın minlərlə sakini "Djotodiya istefa!" şüarı altında küçələrə çıxdı. Elə həmin gün Djotodiya istefa verdi.
Sent-Andre-an-Ruayan
Sent-Andre-an-Ruayan  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Syud-Qrezivodan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl.
INSEE kodu — 38356. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi 326 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 224 ilə 1 007 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 460 km cənub-şərqdə, Lion dan 85 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 33 km qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Ageratina paramensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Elçin
Elçin — kişi adı, Türkiyədə qadın adı.
Katsuo Kanda
(d. 21 iyun 1966) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Sem Elliot
Semul Pak Elliot(9 avqust, 1944) — amerika aktyoru.
Katsuo Kanda
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 1 oyun keçirib.
Adenostiles
Xaçgülü -  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Evoğlu (Tərtər)
Tarixi
Kənd Qarabağ düzündədir. Etnotoponimdir. Səlcuq oğuzlarının ivə/yivə tayfa adından və etnonim yaradıcılığında iştirak edən oğlu (nəsli) komponentindən ibarətdir. 1823-cu ilə aid bir sənəddə yalnız Ağdam rayonundakı Evoğlu kəndinin adı çəkilir və bildirilir ki, bu nəsil Qaradağlı tayfasına mənsubdur. Qaradağlılar isə kəngərlilərin qaraxanlı tayfasının bir qoludur. Bu sənədə əsasən məlum olur ki, Tərtər rayonundakı Evoğlu kəndini sonralar Ağdamın eyniadlı kəndindən köçmüş ailələr salmışlar. Vaxtilə qızılbaşlar, sonralar isə Şahsevən tayfa birləşməsinə daxil olan evoğlular Səfəvilər dövlətinin siyasi və ictimai həyatında müəyyən rol oynamışlar. Odur ki, hazırda Cənubi Azərbaycanın Xoy Şəhristanında 32 kəndi əhatə edən Evoğlu dehistanı mövcuddur. .
Evoğlu adının yaranması barədə müxtəlif fərziyələr var. Bunların içərisində ən dəqiqi akademik T.Bünyadovun irəli sürdüyü fərziyədir. T.Bünyadova görə Evoğlu sözü qədim Türk tayfası olan İVƏ (yivə) tayfalarının adıyla bağlıdır. Həmin tayfanın 1 qolu da Qaradağlı tayfasıdır. Evoğlu adı İvəli, Yivəli adlarının tələffüzdə baş verən dəyişiklik əsasında müasir formaya düşdüyü bildirilir. Evoğlu adlı Azərbaycan Respublikasında 3 yaşayış məntəqəsi,Cənubu Azərbaycanda isə 30 kəndlik dehistan (şəhər tipli qəsəbə) vardır. T.Bünyadova görə Evoğlu tayfası səfəfilər sarayında tanınmış tayfa olmuşdur.
Yuri adası
Yuri adası — Kuril adalarına daxil olan Cənubi Kuril sırasına daxildir. İnzibati cəhətdən Rusiyaın Cənubi Kuril şəhər dairəsinə daxildir.
Adı Aynuların dilindən əmələ gəmişdir.
Adada hazırda yaşayış yoxdur. Burada vaxtı ilə Katernaya qəsəbəsi vardı.
Yuri adası Voyeykov boğazı ilə Zelyonı adasından ayrılır. Tanfilev adasından Tanfilev boğazı ilə ayrılır.
Finlandiya böyük hersoqluğu
Finlandiya knyazlığı - Finlandiya ərazisində 1809-1917-ci illər aralığında mövcud olmuş knyazlıq. Finlandiya knyazlığı Rusiya imperiyasının nəzarəti altında fəaliyyət göstərmişdir. Çar I Aleksandrdan sonuncu Çar II Nikolaya qədər olan Rusiya imperiyasının imperatorları Finlandiya knyazı fəxri titulunu daşıyırıdılar.
Bulbophyllum dekockii
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Elnarə
Elnarə — Azərbaycanlı qadın adı. Nar-alov mənasındadır, odlu qız deməkdir.
Siyahıyaalınma üçün müəyyənləşdirilmiş yaşayış məntəqəsi
Siyahıyaalınma üçün müəyyənləşdirilmiş yaşayış məntəqəsi — ABŞ siyahıyaalma bürosu tərəfindən statistik məqsədlə müəyyənləşdirilmiş ərazilərə verilən ad.
Hatəm Cabbarlı
Cabbarlı Hatəm Qulu oğlu (27 dekabr 1969, Çobankərə, Zəngibasar, Ermənistan SSR) — azərbaycanlı alim, siyasi elmlər doktoru,
Həyatı
27 dekabr 1969-cu ildə Ermənistan Respublikasının Zəngibasar (Masis) rayonunun Rəhimabad (Çobankərə) kəndində doğulmuşdur. 1976-1986-cı illərdə Cəlil Məmmədquluzadə adına Qaraqışlaq (Dostluq) kənd orta məktəbində orta təhsilini tamamlamışdır. 1988-1990-cı illərdə Sovet ordusunda hərbi xidmətdə olmuşdur. 1991-1993-cü illərdə könüllü olaraq Azərbaycanın ərazi bütövlüyü uğrunda gedən hərbi əməliyyatlarda iştirak etmişdir. Qarabağ müharibəsi qazisidir.
1997-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin beynəlxalq münasibətlər fakültəsindən məzun olmuş, 2002-ci ildə Ankara Universiteti Sosial Elmlər İnstitutunda magistr təhsilini tamamlamışdır. 2008-ci ildə Türkiyədə Qazi Universitetində siyasi elmlər doktoru alimlik dərəcəsini almışdır. 2001-2005-ci illərdə Ankarada fəaliyyət göstərən Avrasiya Strateji Araşdırmalar Mərkəzində Cənubi Qafqaz (Ermənistan) üzrə ekspert işləmişdir. Bir çox məqalələri və analizləri Azərbaycan, Türkiyə və region mətbuatında dərc edilmişdir.
Türk, rus, erməni və ingilis dillərini bilir. Evlidir, Alp Ər Tunqa və Alp Arslan adında iki oğlu var.
Bördcess Meredit
Oliver Bördcess Meredit (doğum 16 noyabr 1907, Klivlend, Ohayu, ABŞ – ölüm 9 sentyabr 1994, Malibu, Kaliforniya, ABŞ) — ABŞ aktyoru.
Ajania shiwogiku
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Tava əti
Hazırlanma qaydası
Qoyun əti tikələrə kəsilir, duz və istiot vurulub qızardılır. Azacıq bulyon, yağda qızardılmış soğan əlavə edilib öz buğunda bişirilir. Tərəvəzlər –  kartof, badımcan, qabaq (balqabaq) təmizlənir, ayrıca qızardılır və qoyun ətinə qatılır. Süfrəyə verdikdə təzə pomidor və xiyarla bəzədilir.
Xarici keçidlər
Tava əti
Sürüngəc
thumb|300px|Sürüngəc Sürüngəc çarxqollu-sürüngəc mexanziminin tərkib hissəsi olub, dəyişməz irəli-geri hərkəti icra edir.
Sürüngəc porşen və sürgü qolunu birləşdirməyə xidmət edir. Çarxqollu-sürüngəc mexanizmində birləşmə üçün oxdan istifadə olunur. Belə birləşmə porşeni normal yükləmədn azad edir, çünki onun təsiri sürüngəcə ötürülür. Sürüngəcin tətbiqi ilə silindrdə porşenin altındakı boşluğu böyütmək mümkündür. Bu halda ox silindrin aşağıdakı qapağındakı kipləşdiricidən keçir və onun hermetikliyini artırır.
Кривошип
Koci Noquçi
(d. 5 iyun 1970) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 1 oyun keçirib.
Emma Becanyan
Emma Becanyan (erməni dilində: Էմմա Բեջանյան) — erməni müğənni. Eurovision 2011 mahnı müsabiqəsində Ermənistanı təmsil edən müğənni.
Həyatı
12 aprel 1984-cü ildə musiqiçi ailəsində anadan olmuşdur.
Karyerası
Musiqi karyerasına 1993-cü ildə çıxmış ilk "Hayastan" adlı albomla başlamışdır. Musiqinin klipi də həmin il yayımlanmışdır. 2011-ci ildə Eurovision mahnı müsabiqəsində Ermənistanı təmsil edib. İlk albomu 2006-cı ildə yayımlanmışdır.
Fars palıdı
Təbii yayılması:
Kiçik Asiyada (Şərqi Türkiyə) 300-1700 m-dək hündürlükdə yayılmışdır.
Botaniki təsviri:
Hündürlüyü 10 m, gövdəsinin diametri 0,8 m olub, yumru çətirlidir. Yarpaqların uzunluğu 6-12 sm, eni 4-8 sm, dərili, oval və ya uzunsov-oval, ucu biz, yumru və ya ürəkşəkilli, bozumtul-yaşıldır. Tumurcuqların uzunluğu 2-5 sm, konusvari, tükcüklüdür. Saplağın uzunluğu 1-2 sm, ulduzvari tükcüklü, sarımtıl, alt tərəfdən vəzicikli, 8-14 cüt dişli, ucu bizdir. Erkək çiçək qruplarının uzunluğu 4-5 sm, dişi çiçək qruplarının uzunluğu 15 sm-dir. Qozanın uzunluğu 5 sm, qabarıq, təxminən oturaq, yarımyumru və ya konusvari, diametri 4 sm, hündürlüyü 2-3 sm olub, tükcüklüdür. Qabığı yarıqlı, boz, qalın, şaxələnmiş budaqlıdır.
Ekologiyası:
Bütün torpaq tiplərində bitir, ancaq əhəngli torpaqlara daha çöx tələbkardır. Quraqlığa çox davamlıdır, mədəni şəraitdə yavaş böyüyür. Bu növ yarpaqların xarici görünüşünə və qozasının formasına görə çox dəyişkəndir.
Azərbaycanda yayılması:
Son dövrlərdə mədəni yaşıllaşdırmada rast gəlinir.
İstifadəsi:
Tək əkinlərdə, meşəsalmada, parkların yaşıllaşdırılmasında istifadəsi məqsədyönlüdür.
Məlumat mənbələri
Azərbaycan Dendroflorası III cild-Bakı:"Elm",2016,400 səh. T.S.Məmmədov
Çarxqollu-sürgüqollu mexanizm
Çarxqollu-sürgüqollu mexanizmi porşenin irəli-geri hərəkətini fırlanma hərəkətinə (məsələn: daxili yanma mühərriklərində) və əksinə çevirməyə xidmət edir. Çarxqollu-sürüngəc mexanizmini hissələri iki qrupa bölünür, bunlar hərkətli və hərkətsizdirlər:
İşləmə prinsipi
Daxili-yanma mühərriklərində
Qazın təsiri altında porşen aşağıya, dirsəkli vala tərəf hərəkət edir. "Porşen-sürgü qolu" və "sürgü qolu-val" cütlüyünü köməyi ilə porşenin xətti hərkəti dirsəkli valın fırlanma hərkətinə çevrilir.
Hidravlik dönmə mexanizmində (əks sxem)
Dirskli val xaric momentin təsirindən fırlanma hərkəti icra edir. Onun bu hərkəti "val-sürgü qolu-porşen" zənciri vasitəsilə porşenin xətti hərkətinə çevrilir.
Sent-Andre-le-Qaz
INSEE kodu — 38357. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 1 961 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 356 ilə 488 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 440 km cənub-şərqdə, Lion dan 60 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 45 km şimalda yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Olqa Korbut
Olqa Valentinovna Korbut (16 may, 1955) —"Minskli sərçə" ləqəbi ilə tanınan keçmiş Belaruslu gimnast. 1972 və 1976-cı illərdə SSRİ komandasının heyətində yarışlarda iştirak edərək, Yay Olimpiya Oyunlarında dörd qızıl və iki gümüş medal qazanıb.
Erkən həyatı
Korbut Qrodnoda anadan olub. O, səkkiz yaşında məşqlərə başlayıb və doqquz yaşında Renald Knışın məşqçiliyi ilə Belorusiya idman məktəbinə daxil olub. Burada onun ilk təlimçisi Olimpiya qızıl medalın a sahib (1964) Yelena Volçeskaya olub, ancaq o bir il sonra Knışın qrupunu tərk edib. Başlanğıcda o, Korbutu "tənbəl və şıltaq" hesab edirdi, lakin o həmçinin onun böyük talantının olduğunu və qeyri-adi dərəcədə elastik onurğa sütununa və xarizmaya malik olduğunu da görürdü. Korbut onunla tir üzərində çətin geriyə salto hərəkətlərini öyrənirdi. Olqa Korbut ilk dəfə 1969-cu ildə SSRİ-də təşkil olunmuş yarışda iştirak etdi.
O 1969-cu ildə ilk dəfə iştirak etdiyi müsabiqə olan — SSRİ çempionatında beşinci yeri tutmuşdur. Onun bu yarışda iştirakına yetkinlik yaşına çatmayan 15 yaşlı kimi mübarizə aparmasına icazə verilib. Növbəti il o, dayaq tullanması üzrə qızıl medal qazanıb. Xəstəliyi və zədəsi ilə əlaqədar olaraq, 1972-ci il Olimpiyadasından əvvəl bir çox yarışlarda iştirak edə bilməyib.
Olimpiada
thumb|left|[[Münhendə təşkil olunmuş 1972-ci il Yay Olimpiya Oyunları zamanı Olqa Korbutun şəkli 1996-cı il Azərbaycan poçt markası üzərində]] 1972 Yay Olimpiya Oyunlarında Korbutun akrobatikası və açıq yüksək səviyyəli gimnastikası ona daha böyük şöhrət gətirdi. Bu günə qədər geriyə dönmə və Korput ilməsi hələ də öz populyarlığını qoruyub saxlayır (2003-cü ildə tir üzərində çempion olmuş Çin gimnastı öz çıxışında hər iki hərəkəti yerinə yetirib).
Olimpiada zamanı Korbut komanda yarışlarında özünün dinamik çıxışından sonra çoxnövçülük üzrə yarışın favoritlərindən biri idi, lakin o turnik üzərində hərəkətlərində üç dəfə turniki buraxdıqdan sonra bu ad onun komanda yoldaşı Lüdmila Turişevaya keçib. Bununla belə, Korbut tir, sərbəst hərəkətlər və komanda yarışlarında üç qızıl medal qazana bilib. Bütün zamanların ən mübahisəli məqamlarından biri onun asimmetrik turniklərdə gümüş medal qazanmasıdır. Korbut asimmetrik turnik üzərində ilk cəhdi zamanı sürüşdü və bir neçə səhvə yol verdi, ancaq bütün çıxışlarını başa vurduqdan sonra onun qızıl medal qazanmaq şansı hamı tərəfindən görülürdü. Növbəti gün Korbut yarışın finalında eyni plan üzrə çıxışını təkrar etdi, ancaq bu dəfə daha uğurlu alındı. Lövhədə 9.8 xal nümayiş olunandan sonra, tamaşaçılar narazı halda hakimləri fitə basdılar, ələ saldılar və onlar haqqında vulqar sözləri qışqıraraq deməyə başladılar. Onların fikrincə bu çıxış üçün verilən bal çox aşağı idi. Bu vəziyyət bir neçə dəqiqə davam etdi, lakin hakimlər onun xalını dəyişməkdən imtina etdilər.
Korbut asimmetrik turnik və dirək üzərində çıxışlarına görə çox məşhur idi. Eləcə də, onun xarizmatik çıxışları tamaşaçıları valeh edirdi. O, Olimpiya nailiyyətlərinə görə ABC-nin (Amerika Yayım Şirkəti) Wide World of Sports telefiziya proqramının ilin idmançısı çempion adını qazanıb.
Monrealda təşkil olunmuş 1976 Yay Olimpiya Oyunlarında Sovet rəsmiləri və məşqçiləri Korbutu Rumıniyalı istedadlı gimnast Nadya Komaneçini məğlub edə biləcək qadın kimi göstəriblər, ancaq Korbut xəsarət alıb və yarışlarda çıxışları zəif alınıb. O, 1976 Yay Olimpiya Oyunlarında təkcə Komaneçinin yox, həmçinin öz komanda yoldaşı Nelli Kimin kölgəsində qalmışdır. O, komanda yarışlarında qızıl medal və dirək üzərində fərdi yarışlarda gümüş medal qazandı.
Olimpiadadan sonra əmək və həyat fəaliyyəti
Korbut 1977-ci ildə Qrodno Dövlət Universitetini bitirdi və müəllim oldu, daha sonra isə gimnastika yarışlarından ayrıldı. O Belarusun folklor ansamblı Pesniary-ın üzvü olan Leonid Bortkeviç ilə ailə həyatı qurdu. Cütlüyün 1979-cu ildə Riçard adlı oğlu oldu. 1988-ci ildə Korbut Beynəlxalq Gimnastika Şöhrət Zalının ilk üzvü olub.
1991-ci ildə Belarusiyada Çernobıl qəzasının nəticələrinin təsirindən narahat olduğuna görə, o və onun ailəsi ABŞ-yə mühacirət edib. Onlar Nyu Cersidə yerləşirlər və o burada gimnastika müəllimi kimi fəaliyyət göstərir. Onlar iki il sonra Corciyaya köçüb və orada o, məşqçilik fəaliyyətini davam etdirib. Korbut və Bortkeviç 2000-ci ildə boşanıblar. O, elə həmin ildə ABŞ vətəndaşlığını qəbul edib. 2002-ci ildə Korbut Skottsdeyl şəhərinə köçüb və Skottsdeyl Gimnastika Qrupunda baş məşqçi olub. O, indi özəl gimnastika şagirdləri ilə işləyir və motivasiyalı çıxışlar edir.
İrs
thumb|Londonda [[Madam Tüsso muzeyində Korbutun mum fiquru.]] Korbut aktivində 4 qızıl medal olmaqla Olimpiya Oyunlarının yüksək titullu idmançılarındandır, ancaq bu onun ən yadda qalan nailiyyəti deyil. Onun 1972-ci il Olimpiya Oyunlarındakı debütünün mediada dövr eləməsi gənc qızların yerli gimnastika klublarına qoşulmasında artıma səbəb olub. 1972-ci il Olimpiya Oyunlarından sonra o, həmçinin Ağ Evdə ABŞ prezidenti Riçard Niksonla görüşüb. Görüş haqqında Korbut qeyd edib: Bütün dünyada gimnastikanın təbliğindən əlavə o, həmçinin idmanın özünün tenor əhəmiyyətli dəyişikliklərinə səbəb olmuşdur. 1972-ci ilə qədər idmançılar ümumiyyətlə yaşlı idi və zəriflik akrobatikadan daha çox diqqət mərkəzində olmuşdur. Korbutun Olimpiya Oyunlarında debütündən sonra onilliklərdə diqqət mərkəzində akrobatika yer alıb.
Kövrək palıd
Təbii yayılması:
Qafqazda və Şərqi Zaqafqaziyada yayılmışdır. İlk dəfə Oğuz rayonunda qeydə alınıb.
Ekologiyası:
Rütubətli, humuslu torpaqlarda bitir. Azərbaycanın iqlim şəraitinə davamlıdır.
Azərbaycanda yayılması:
Böyük Qafqazda, Quba, Yalama, Oğuz, İsmayıllı meşələrində təsadüf edilir. Nadir bitkidir, qorunması və artırılması, qayğısına qalınmalıdır.
İstifadəsi:
Tək əkinlərdə, yol kənarlarında, meşəsalmada istifadəsi məqsədyönlüdür.
Məlumat mənbələri
Azərbaycan Dendroflorası III cild-Bakı:"Elm",2016,400 səh. T.S.Məmmədov
Salman Vilayətoğlu
Salman Vilayətoğlu — publisist, jurnalist , psixoanalitik, "Dövran" qəzetinin baş redaktoru , "İntellekt" Araşdırmalar Mərkəzini İctimai Birliyinin direktoru.
Həyatı
Salman Vilayətoğlu 1962-ci il fevral ayının 14-də Göyçə mahalının Böyük Qaraqoyunlu kəndində anadan olub. 15 yaşında orta məktəbi, 20 yaşında (1982-ci ildə) isə indiki Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetini bitirib. 1982-1983-cü illərdə SSRİ Müdafiə Nazirliyinin Ural Hərbi Dairəsindəki qapalı müəssisələrindən biri olan “Xrompik” İB-nin konstruktor bürosunda çalışıb, 1983-1985-ci illərdə Almaniya Demokratik Respublikasındakı sovet qoşunlarına məxsus hərbi hissələrdən birinin kəşfiyyat vzvoduna rəhbərlik edib, hərbi hissə komsomol komitəsinin katibi kimi fəaliyyət göstərib. 1986-cı ildə Bakı Ali Partiya Məktəbində "İdeoloji kadrlar" kursunun müdavimi olub.
Yaradıcılığı
Mətbuatda ilk yazısı 1978-ci ildə çap olunub.
1985-ci ildən 1989-cu ilin yanvar ayınadək İrəvanda, Ermənistan SSR Ali Sovetinin və Ermənistan KP MK-nın orqanı olan "Sovet Ermənistanı" qəzetində şöbə müdiri işləyib. 1989-cu ilin yanvarında deportasiya nəticəsində Bakı şəhərinə köçüb, Azərbaycan Dövlət Teleradio Verilişləri Şirkətində çalışıb. O, Azərbaycan Qaçqınlar Cəmiyyətinin yaradılmasının təşəbbüskarlarından biridir. 1990–1992-ci illərdə həmin cəmiyyətin "Təşkilat və hüquq" şöbəsinin müdiri, eyni zamanda, Həmkarlar İttifaqı Komitəsinin sədri olub. 1993-cü ildə köçürmə yolu ilə Azərbaycan Dövlət Teleradio Verilişləri Komitəsinə qayıdıb və 1997-ci ilin aprel ayına qədər "Sosioloji tədqiqatlar, müxbirlər və məktublarla iş" şöbəsinə rəhbərlik edib.
1997–2000-ci illərdə özünün şəxsi təşəbbüsü ilə nəşr etməyə başladığı müstəqil "Dövran" qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru olub. 2000–2004-cü illərdə "Spektr" jurnalının təsisçisi və baş redaktoru kimi fəaliyyət göstərib. 2004-cü ildən "Simurq" Fundamental Araşdırmalar Bürosunun və "Simurq" Milli Mükafat Fondunun rəhbəri, 2007-ci ildən "İntellekt" Araşdırmalar Mərkəzini İctimai Birliyinin direktoru olub. Azərbaycanlıların və digər Türkdilli Xalqların Əməkdaşlıq Mərkəzi (ATXƏM) İctimai Birliyinin icraçı katibi, "Birlik" jurnalının baş redaktoru olub. Son illərdə həmçinin "Kaspi" qəzetində baş redaktorun müavini idi.
Salman Vilayətoğlu 30 aprel 2009-cu ildə 47 yaşında dünyasını dəyişib. 1 may 2009-cu ildə Qaraçuxur qəsəbəsindəki məzarlıqda dəfn olunub.
Yevxaristiya sirri tabernaklı
Yevxaristiya sirri tabernaklı — Florensiya sənətkarı Donatello tərəfindən mərmər üzərində yonma üsulu ilə, 1432-1433-cü illər Roma səfəri zamanı hazırlanmış tabernakldır. 228 sm hündürlüyə və 125,4 m enə malik olan əsər hazırda Müqəddəs Pyotr bazilikasının xəzinə muzeyində saxlanılır. Əsərin hazırlanmasında, ehtimal ki, o zaman Donatellonun emalatxanasında çalışmış Mikeloçço di Bartolomeo da iştirak etmişdir.
Salman Vilayətoğlu
Yaradıcılığı
100-ə qədər elmi məqalənin, 1 monoqrafiyanın, 3 kitabın müəllifidir.
Yevxaristiya sirri tabernaklı
Tarixi
Böyük mərmər parçasından hazırlanmış sənət əsərinin bu günkü funksiyası onun ilkin funksiyasından fərqlənir. İlkin olaraq o, içərisində hostiya (müqəddəs çörək) saxlanan kivorinin yerləşdirilməsi üçün baldaxin kimi istifadə edilmişdir. Bu gün isə onun içində XIV əsrə aid olan, möcüzəvi gücü olması inancı ilə əlaqədar həm də "Hərarət Madonnası" kimi tanınan "Madonna və körpə" ikonası yerləşdirilmişdir.
Salman Vilayətoğlu
Ailəsi
Salman Vilayətoğlu ailəli idi. 4 övladı var.
Yevxaristiya sirri tabernaklı
Tarixi
Əsəri, Venesiyalı Roma papası IV Yevgeni Apostol sarayında yerləşən və sonradan Fra Ancelikanın freskoları ilə bəzədilmiş kiçik kapella üçün sifariş etmişdi. 1538-ci ildə ətraf mühitin yenidən modifikasiya edilməsi, tabernaklın Antonio da Sanqalla (kiçik) tərəfindən altarı dizayn edilmiş və daha sonra Perino del Vaqa tərəfindən freskalarla bəzədilmiş (1542) bazilikaya verilməsinə səbəb oldu.
XVII əsrə kimi əldən-ələ keçmiş əsər, Vazari tərəfindən qeyd edilməsinə baxmayaraq, demək olar ki, Donatellonun əsərləri sırasına daxil edilmirdi. Yalnız XIX əsrin sonlarından etibarən tabernakla yenidən fikir verilməsinə başlanmışdır. Hazırda tabernakl, Donatellonun birinci Roma səfəri dövrü (1431 və ya 1432-1433) yaradıcılığını özündə əks etdirən ən məşhur əsərlərindən biridir. Donatellonun həmin dövrə aid digər məlum əsəri isə, "Covanni Krivellinin məzar daşı"dır.
Salman Vilayətoğlu
Dəfn mərasimi
Salman Vilayətoğlu 2009-cu il aprelin 30-da saat 11:30 radələrində ürək tutmasından vəfat edib. Mayın 1-də ATXƏM sədri İlham İsmayılov, Prezident Administrasiyasının ictimai-siyasi şöbəsinin sektor müdiri Qafar Əliyev, ATXƏM sədrinin müavini Akif Kərimov, ATXƏM sədrinin beynəlxalq əlaqələr üzrə müşaviri Güllü Yoloğlu, təşkilatın üzvləri, mərhumun qohumları və dostları onu son mənzilə yola salıblar. Dəfn mərasimində çıxış edənlər onun gözəl insan, yaxşı dost, qayğıkeş ata, Vətənə, millətə bağlı bir insan olduğunu bildiriblər: "O, həqiqətən də, belə bir insan idi. Bu itki Türk dünyasının birləşməsi yönündə qollarını çirmələyib real işlə məşğul olan bir təşkilata, bu işdə onunla çiyin-çiyinə çalışan vətənpərvərlərimizə, eləcə də Türk dünyasına ağır zərbədir. Bu gün onun aramızdan vaxtsız getməsi qəlblərimizi sızladır. Heç kim bu reallıqla barışa bilmir". Sonda mərhumun məzarı önünə ATXƏM adından əklil qoyulub.
Yevxaristiya sirri tabernaklı
Təsviri
Tabernakl, ilk baxışdan izləyicini yanıldan mürəkkəb memarlıq quruluşu ilə diqqət çəkir. Köşk, Yerusəlimdəki Müqəddəs qəbir kilsəsinin girişini xatırladır, üçölçülü tikili quruluşu isə Qədim Roma incəsənətindən gəlir.