cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Əlibəyli (Zərdab)
Əhalisi
Mənbələrə görə, XIX əsrin ortalarında Əlibəyli 11 evdən, 1887-ci ildə isə 38 evdən və 166 sakindən ibarət olub. Tovuz və Qax rayonlarında da Əlibəyli adlanan kəndlər var. Mənbələrdə göstərilir ki, 1700-cü illərdə İrəvan əyalətində də Əlibəyli adlı kənd var imiş. İndi kəndin əhalisi 1050 nəfərdir. Kəndin dini tərkibi sünnilərdir.
İqtisadiyyatı
Kənd sakinləri əsasən əkinçilik, heyvandarlıq, meyvəçilik, baramaçılıq, balıqçılıq, quşçuluq və tərəvəzçiliklə məşğul olurlar. Kənddə icra nümayəndəliyi, bələdiyyə, məktəb, kitabxana, məscid və s. vardır.
Din
Kənddə Əlibəyli kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Trans-Xəzər fiber-optik kabel xətti
Transxəzər Fiber-Optik Kabel Xətti — layihəsi Azərbaycan və Orta Asiya ölkələri arasında Xəzər dənizinin dibi ilə yüksək məlumat ötürmə imkanına sahib magistral fiber-optik kabel xətlərinin çəkilməsi üzrə layihədir.
Layihənin məqsədi Xəzər dənizinin dibi ilə iri həcmli məlumatların ötrülməsinə imkan verən magistral kabel xətlərinin çəkilməsi ilə Avropa ilə Asiya arasında Azərbaycan vasitəsilə Rəqəmsal İpək Yolunu (Digital Silk Way) formalaşdırmaqdır. Layihə Azərbaycanın Regional Rəqəmsal Mərkəzə çevrilməsi üçün icra edilən Azerbaijan Digital Hub proqramı çərçivəsində magistral internet provayderi AzerTelecom şirkəti tərəfindən icra edilir.
Tarixi
Transxəzər Fiber-Optik kabel xətti layihəsi 2018-ci ildə Azərbaycanı beynəlxalq internet şəbəkəsinə bağlayan AzerTelecom şirkəti tərəfindən irəli sürülüb. Azerbaijan Digital Hub proqramı çərçivəsində icra olunan layihə iki marşrutdan Azərbaycan-Qazaxıstan və Azərbaycan-Türkmənistan marşrutlarından ibarətdir.
Azərbaycan-Qazaxıstan marşrutu
19 mart 2019-cu il tarixində layihənin ilk hissəsi olan Azərbaycan-Qazaxıstan marşrutu üzrə Xəzər dənizinin dibi ilə magistral fiber-optik kabel xəttinin çəkilməsi ilə bağlı Azərbaycan Respublikası və Qazaxıstan Respublikası arasında dövlətlərarası saziş imzalanıb. Daha sonra saziş Azərbaycan dövləti tərəfindən təsdiq edilib. 17 may 2019-cu il tarixdə isə sözügedən dövlətlərarası saziş Qazaxıstan hökuməti tərəfindən də təsdiq edilib.
Azərbaycan-Qazaxıstan marşrutu Siyəzən və Aktau coğrafi məkanları arasında çəkiləcək və kabel xəttinin ümumi uzunluğu 380-400 km olacaq. Kabel xəttinin məlumat ötürmə gücü ən azı 4-6 terabit\s təşkil edəcək və layihə Azərbaycan tərəfdən AzerTelecom, Qazaxıstan tərəfdən isə Transtelecom və KazTransCom telekommunikasiya operatorları tərəfindən icra ediləcək. Kabel xətti Avropa qitəsindən internet və kontentin Azərbaycan vasitəsilə Qazaxıstana, daha sonra isə Çinə daşınmasına imkan verəcək.
19 noyabr tarixində Qazaxıstanın Aktau şəhərində Azərbaycan və Qazaxıstan arasında Xəzər dənizinin dibi ilə Transxəzər Fiber Optik kabel xəttinin (TransCaspian Fiber Optic – TCFO) çəkilişi üzrə Qazaxıstan ərazisində işlərə başlanmasına dair təntənəli mərasim baş tutub və Azərbaycan Respublikasının Baş Naziri Əli Əsədov, Qazaxıstan Respublikasının Baş Naziri Askar Mamin, digər dövlət rəsmiləri, eləcə də sazişin tərəfləri olan operator-şirkətlərin rəhbərləri tədbirdə iştirak ediblər.
Azərbaycan-Türkmənistan marşrutu
Layihə çərçivəsində ikinci marşrut Azərbaycan-Türkmənistan marşrutudur. Bu marşrutun çəkilməsi ilə bağlı hüquqi sənəd – dövlətlərarası saziş 28 noyabr 2019-cu il tarixində Türkmənistanın paytaxtı Aşqabad şəhərində keçirilmiş "Türkməntel 2019" - 12-ci Beynəlxalq Telekom və İT Sənayesi sərgisi çərçivəsində imzalanıb. Sazişə əsasən, Xəzər dənizinin dibi ilə kabel xəttinin çəkilişi Azərbaycan tərəfdən magistral internet provayderi AzerTelecom şirkəti, Türkmənistan tərəfdən isə bu ölkənin telekommunikasiya operatoru Türkmentelekom tərəfdən reallaşdırılacaq. Kabel xətti Siyəzən və Türkmənbaşı coğrafi məkanları arasında çəkiləcək.
Layihə region ölkələrinə yeni bağlantı (connectivity) imkanlarının təqdim edilməsinə imkan verəcək.
Əhəmiyyəti və layihənin operatorları
Transxəzər Fiber-Optik kabel xətti Azərbaycan vasitəsilə Avropa ilə Asiya arsında rəqəmsal telekommunikasiya dəhlizinin, başqa sözlə tarixi ipək yolu üzərində artıq yeni rəqəmsal ipək yolunun formalaşmasına və Asiya ölkələrinin Azərbaycan vasitəsilə data trafiki və kontenti əldə etməsinə imkan verəcək. Layihənin reallaşması Azərbaycanı Asiya və Avropa arasında Regional Rəqəmsal Mərkəzə çevirəcək.
Layihə Avropa, Cənubi Qafqaz, Orta Asiya, Cənubi Asiya və Uzaq Şərq kimi regionları əhatə edəcək. Hər iki marşrut üzrə kabel xətləri vasitəsilə ümumi məlumat ötürmə gücü 6-9 terabit\s təşkil edəcək.
Layihənin operatorları hər üç ölkə tərəfindən telekommunikasiya qurumlarıdır. Azərbaycan tərəfdən hər iki maşrutun operatoru magistral internet provayderi AzerTelecom şirkətidir. Qazaxıstan tərəfdən operatorlar Transtelecom və KaztransCom şirkətləri, Türkmənistann tərəfdən isə Türkməntelekom operatorudur.
Tahir Kərimli
Tahir Zayıdağa oğlu Kərimli — Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi V və VI çağırış deputatı, Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin sədri (1992–1993), Vəhdət Partiyasının qurucusu və sədri.
Həyatı
Tahir Kərimli 5 mart 1956-cı ildə Ağsu şəhərində doğulmuşdur. 1973-cü ildə Ağsu şəhər 1 saylı orta məktəbi, 1983-cü ildə ADU-nun hüquq fakültəsini və ixtisas kurslarını bitirmişdir.
Çilingər, təsərrüfat müdiri, hüquq məsləhətçisi, məhkəmə iclas katibi, hakim əvəzi, İsmayıllı rayon xalq hakimi işləmişdir.
Evlidir, dörd övladı vardır.
İctimai-siyasi fəaliyyəti
Tahir Kərimli Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin sədri işləmiş (1992–1993), İsmayıllı rayon XDS-nin deputatı (1990–1993), Azərbaycan Ali Sovetinin deputatı (1990–1995) olmuşdur.
1992-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin təqdimatına əsasən Azərbaycan Milli Məclisi ona Ali Dərəcəli Hakim rütbəsini vermişdir.
1998-ci ildən Vəhdət Partiyasının sədridir. Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin 2-ci Proqram və Nizamnaməsinin, Vəhdət Partiyasının Proqram və Nizamnaməsinin müəlliflərindən biridir.
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi V və VI çağırış deputatıdır.
Gürcüstan Demokratik Respublikası parlamentində təmsil olunan müsəlmanlar
400px|thumb|right|[[Gürcüstan Müəssislər Məclisinin iclası (1919)]]
Gürcüstan Demokratik Respublikası parlamentində təmsil olunan müsəlmanlar — 1918-ci ilin 26 may tarixində Gürcüstan Milli Şurası tərəfindən Gürcüstanın müstəqilliyi elan olunduqdan sonra 13 sentyabr 1918-ci il tarixli qanunla milli azlıqların nümayəndələrinə bu ilk qanunverici orqanda təmsilçilik kvotaları ayrılır. Buna uyğun olaraq Azərbaycan türklərinə 4 yer ayrılır. Qanuna görə, sözügedən kvotalar milli azlıqların Gürcüstan ərazisində fəaliyyət göstərən milli şuralarının nümayəndələri hesabına doldurulmalı idi. Buna uyğun olaraq, 29 sentyabr 1918-ci ildə Tiflisdə toplanan Gürcüstan Müsəlmanlarının Milli Şurası Əbdürrəhim Haqverdiyev, Əbdüləziz Şərifov, Mirzə Hüseyn Həsənzadə və Əliheydər Qarayevə parlamentdə təmsilçilik mandatını verir.
Parlamentin yaradılması və fəaliyyəti
26 may 1918-ci il tarixində müstəqilliyini elan etmiş Gürcüstan Demokratik Respublikası mövcud olduğu 33 aylıq dövr ərzində milli dövlət quruculuğu prosesinə böyük önəm verərək bu istiqamətdə bir sıra mühüm islahatlara imza atmışdır. Bu islahatlar çərçivəsində demokratik təsisatların yaradılmasına xüsusi diqqət ayrılmış, ümumi, bərabər və birbaşa seçki hüququ əsasında gizli və azad səsvermə yolu ilə keçirilmiş ümumxalq seçkiləri nəticəsində ali qanunverici orqan – Müəssislər Məclisi və yerli özünüidarəetmə orqanları — "eroba"lar formalaşdırılmışdır.
Gürcüstanda ali qanunverici orqan rolunu oynayacaq Müəssislər Məclisinin çağırılması barədə ilk təşəbbüs 1917-ci ilin sonlarında, hakimiyyətdə və idarəetmədə boşluq yarananda irəli sürülsə də, bəzi səbəblərə görə təxirə salınmışdı. Gürcüstanın müstəqilliyi elan olunduqdan sonra bu məsələ yenidən aktuallaşaraq ölkə gündəminə daşınan ilk mövzulardan biri olur. Gürcüstan Milli Şurası 1918-ci ilin yayında Müəssislər Məclisi seçimi qaydaları və seçki əsasnaməsinin hazırlanması üzərində işləməyə başlayır. 22 noyabr 1918-ci il tarixində o zaman artıq parlament adlanan Milli Şura 10 bənddən və 119 maddədən ibarət "Müəssislər Məclisinə seçkilər barədə Əsasnamə"ni təsdiq edir. Əsasnaməyə görə, milliyətindən və cinsindən asılı olmayaraq 20 yaşı tamam olmuş Gürcüstan vətəndaşına seçkilərdə iştirak etmək hüququ verilirdi.
Parlamentə seçkilərin keçirilməsi
Parlament tərəfindən, həmçinin, seçkilərin təşkili üçün Parlament Mərkəzi Seçki Komissiyası (PMSK) yaradılır. PMSK-da hər bir seçki subyekti üçün ən azı 1 üzvlük mandatı nəzərdə tutulur, eyni zamanda parlament fraksiyalarına təmsilçilərinin sayına müvafiq olaraq müxtəlif sayda yerlər ayrılır. Parlamentin müsəlmanlar ("tatarlar") blokunu PMSK-da Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev təmsil edir. Qeyd edək ki, PMSK üzvlərinin eyni zamanda Müəssislər Məclisinə seçkilərə namizəd qismində iştirakına heç bir məhdudiyyət qoyulmamışdı və onların bir çoxunun adı müxtəlif siyasi təşkilatların namizədlər siyahısına salınmışdı. Parlamentin 10 yanvar 1919-cu il tarixli iclasında "Müəssislər məclisinə seçkilərin təyin olunması barədə" qanun qəbul olunur. Qanuna görə, Müəssislər Məclisinə bir neçə mərhələdə keçiriləcək seçkilərin ilk günü 14 fevral 1919-cu il tarixinə təyin olunur.
PMSK həm zaman, həm də maliyyə məhdudiyyətinə baxmayaraq seçkilərin yüksək səviyyədə təşkil olunması üçün bütün imkanlarını səfərbər edir. PMSK-da tərcümə işləri müsəlmanların nümayəndəsi Ə. Haqverdiyev və daşnakların təmsilçisi D. Davitxanyanın rəhbərliyi altında yaradılmış komissiya tərəfindən həyata keçirilirdi. 22 – 26 yanvar 1919-cu il tarixlərində PMSK siyasi partiya və təşkilatların Müəssislər Məclisinə namizədlərinin siyahısını gözdən keçirir və 27 yanvarda qeydiyyat nömrələrinə uyğun olan ardıcıllıqla adları aşağıda çəkilən 15 seçki subyektinin seçkilərdə iştirakını təsdiq edir: 200px|thumb|right|[[Gürcüstan Müsəlmanlarının Milli Şurası|Gürcüstan Müsəlmanlarının Milli Şurasının sədri Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev]]
Müsəlman namizədlər
thumb|285x285px|[[Gürcüstan Müsəlmanlarının Milli Şurası|Gürcüstan Müsəlmanlarının Milli Şurasının sədr müavini Alay bəy Bayramov]] Şota Rustaveli Qrupundan sonra seçkilərdə ən az namizəd sayı ilə, hərəsində 5 nəfər olmaqla Gürcüstan Müsəlmanlarının Milli Şurası və Borçalı Qəzasının Müsəlmanlarının Qrupu iştirak edirdi.
Gürcüstan Müsəlmanları Milli Şurasının (GMMŞ) namizədlərinin adı:
Borçalı Qəzasının Müsəlmanları Qrupunun (BQMQ) namizədləri:
Gürcüstan Milli Tarix Arxivində saxlanılan sənədlərdən aydın olur ki, Gürcüstan Müsəlmanlarının Milli Şurası tərəfindən ilkin olaraq tərtib olunmuş və GMMŞ-nin sədr müavini Alay bəy Bayramov (instruktor-aqronom) tərəfindən imzalanıb PMSK-ya göndərilmiş 6 nəfərlik siyahıda 1-ci sırada Alay bəyin özü, 2-ci sırada – GMMŞ-nin sədri Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin (Gürcüstan Parlamentinin üzvü), 3-cü sırada Ömər Faiq Nemanzadənin (jurnalist), 4-cü sırada Əlimirzə Nərimanovun (müəllim), 5-ci sırada İbrahim bəy Mursaqulovun, 6-cı sırada isə Mirzə Rza Əlizadənin (müəllim) adları əks olunurdu. Bu siyahının ardınca PMSK-ya GMMŞ sədri Ə. Haqverdiyevin imzasıyla əlavə namizədlərdən ibarət 5 nəfərlik başqa bir siyahı göndərilir. Bu əlavə siyahıda ardıcıllıqla Abbasqulu Xanəhmədovun (tacir), Fətəli bəy Rəşid bəy oğlu Axundovun (tələbə), Qasım Abbas oğlu Bayramovun (tramvay konduktoru), Məşədi Əli Bayram oğlu Quliyevin (tacir) və İsmayıl Xəlilovun (kiçik usta) adları qərarlaşırdı.
Borçalı Qəzası Müsəlmanlarının Qrupu da ilkin olaraq seçkilərə 15 nəfərlik fərqli siyahı ilə qatılmaq niyyətində olmuşdur. Qrupun 22 yanvar 1919-cu ildə tərtib etdiyi və PMSK-nın katibliyində 24 yanvar 1919-cu ildə (№ 151) qeydiyyata alınmış siyahısında bu şəxslərin adları yazılırdı:
Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin Gürcüstan Milli Şurasında çıxışı
Gürcüstan Milli Şurasının üzvü Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin Milli Şuranın 19 dekabr 1918-ci ildə Tiflisdə keçirilən iclasındakı çıxışı. Həmin tarixdə Gürcüstan Ermənistan müharibəsi davam edirdi.
Aşağı Zelkeh (Maku)
Aşağı Zelkeh — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Maku şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 235 nəfər yaşayır (49 ailə).
Dmitri Averkiyev (dramaturq)
Dmitri Vasiliyeviç Averkiyev — Rusiya dramaturqu, yazıçısı, teatrşünası, tərcüməçisi.
Averkiyev 1870-ci illərdə bir neçə pyesləri ilə diqqəti cəlb etmişdir. Averkiyevin "Yeni gənc xanım", "Sərxoş gecə", "Lixo", "Qoca liberal" və başqa (1870–1885) hekayələri də yeni cərəyanlara nifrət və "rus antik dövrünə" sentimental rəğbətlə doludur. 1880-ci illərdə Averkiyev "Yazıçının gündəliyi"ni nəşr etdirmişdir. Averkiyevin dramlarından ən məşhuru "Qədim Kaşirsk"dir. Averkiyev "Dram haqqında" (1878) toplusunun müəllifidir.
Piotr Skierski
Piotr Skierski (30 dekabr 1971) — Polşanı təmsil edən stolüstü tennisçi.
Məhəmməd Sarıkərimli
Məhəmməd Sarıkərimli və ya Məhəmmədnuru Berköz - əslən Şəkidən olan Osmanlı dövlətinin və Türkiyə Respublikasının zabit i, general-leytenant, tanınmış hərbi xadim və Türkiyə İstiqlaliyyət müharibəsi iştirakçısı.
Piotr Skierski
Karyerası
Piotr Skierski Polşanı 1992-ci ildə Barselona şəhərində baş tutan XXV Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 33-cü pillənin sahibi olub.
Məhəmməd Sarıkərimli
Həyatının ilk illəri
Məhəmməd Hacı İlyas oğlu Sarıkərimli 1889-cu ildə Şəkidə anadan olub. İbtidai təhsilini Şəkidəki rus-tatar məktəbində almışdır. İbtidai təhsilini başa vurduqdan sonra atası Hacı İlyas Sarıkərimli XX əsrin əvvəllərində Osmanlı dövlətinə köçməyə qərar vermişdir. Ailənin Bursaya yerləşməsindən qısa müddət sonra Hacı İlyas Sarəkərimli vəfat etmişdir.
Təhsili
O və qardaşı Bursaya yerləşdikdən sonra Bursadakı Hərbi liseyə qəbul olmuş, buradakı təhsillərini başa vurduqdan sonra Bursa Ali Hərbi Məktəbinə (bugünkü İşıqlar Hərbi Hava Qüvvələri Ali Məktəbi) qəbul olmuşdur. 1909-cu ildə buradakı təhsilini də başa vuraraq Osmanlı Hərb Akademiyasına qəbul olmuşdur. 1912-ci ildə buranı bitirərək leytenant rütbəsi ilə Osmanlı ordusu sıralarında hərbi xidmətə başlamışdır.
Birinci Dünya müharibəsindən əvvəl
1912-ci ilin mart ayında leytenant olaraq əvvəlcə Vanda XI Ordu korpusu, XXXIII tümən, 97-ci alay, I tabor, II bölüyün taqım komandanlığına təyin edilmiş, 1913-cü ilin aprelində isə Van dakı 52-ci alayın birinci bölüyünə təyin edilərək, gerilla döyüşü təşkil etməsi və rus ordusunun analiz edilməsi üçün qısa bir müddətlik Cənubi Azərbaycana göndərilmişdir.
1913-cü ilin iyul ayında yenidən Osmanlı dövlətinə geri dönməsindən sonra baş leytenant rütbəsinə qaldırılmışdır.
Birinci Dünya müharibəsi
1916-cı ilə qədər 33-cü tümən komandanı general Qalatalı Şövkətın əmr zabiti olaraq Sarıqamış əməliyyatına qatılmışdır. 11 iyul 1916-cı ildən 12 fevral 1917-ci il tarixinə qədər Ərzurumda II Qafqaz ordu korpusunun bütün cəbhə döyüşlərində iştirak etmişdir.
1917-ci ilin mart ayında İstanbulda Ənvər paşanın qərərgahında kəşfiyyat şöbəsinə (Təşkilati-məxsusa) təyin edilmişdir. Burada qısa bir müddət işlədikdən sonra gizli pasportla bir il Stokholm və Kopenhagendə, daha sonra da Peterburq və Moskvada kəşfiyyat tapşırıqlarında xidmət etmişdir.
Bu dövrlərdə türk hərbi əsirlərin rus müharibə əsirləri ilə dəyişilməsi üçün Xilali-əhmar (Qırmızı Aypara) Cəmiyyətinə üzv olaraq Sankt-Peterburqa göndərilmişdir. Bu heyətin rəhbəri isə türk siyasi düşüncə tarixinin görkəmli simalarından Yusif Akçura (əslən Kazan tatarı) olmuşdur. I Dünya müharibəsinin sonlarına yaxın mayor rütbəsinə qaldırılmışdır.
Müharibədən sonra
1918-ci ildə müharibənin bitməsindən sonra Türkiyə yə dönərək 24 oktyabr 1919-cu il tarixində Hərbi Akademiyaya girmişdir. Bir illik təhsildən sonra 18 may 1921-ci ildə Türkiyə İstiqlaliyyət müharibəsinə qatılmaq üçün Anadoluya keçmişdir.
Türkiyə İstiqlaliyyət müharibəsi
İlk əvvəllər Baş Qərərgah Şərq İşləri müdirlüyünü, 1921-ci ilin noyabr ayından 1921-cü ilə qədər də Qərb cəbhəsi qərərgahında III şöbənin müdirliyini etmişdir. Bundan əlavə müharibə zamanı marşal Fevzi Çaxmaqın rus dili üzrə tərcüməçisi olaraq da xidmət etmişdir.
Türkiyə Respublikası zamanı
Müharibənin bitməsindən sonra 1921-cü ildə digər sinif yoldaşları ilə birlikdə Hərbi Akademiyadakı təhsilinə davam etmişdir. 1925-ci ildə akademiyanı bitirmişdir. Bundan sonra İzmir Mövqe Komandanlığının Kəşfiyyat şöbəsinin müdiri təyin edilmişdir. 1927-ci ildə Ankarada Milli Təhlükəsizlik Xidməti müdirliyinə təyin edilmişdir. 1929-cu ildə 189-cu Alayın II Tabor komandanlığını etmişdir. 30 avqust 1930-cu ildə polkovnik-leytenant rütbəsinə qaldırılmış və Baş Qərərgahın Kəşfiyyat şöbəsinin müdiri təyin edilmişdir.
Millətlər Cəmiyyəti nin nizamnaməsinin VIII maddəsinə əsasən 2 fevral 1932-ci il tarixində Cenevrədə toplanan Silahsızlanma Konfransına dəvət edilən türk heyətinə Baş Qərərgah Rəisliyi tərəfindən hərbi ekspert olaraq qatılmışdır.
30 avqust 1933-cü il tarixində polkovnik rütbəsinə qaldırılmışdır. 1933-cü ilin oktyabr ayında Cümhuriyyətin 10-cu ildönümü mərasimlərinə qatılan və aralarında marşal Kliment Voroşilov, marşal Semyon Budyonni, SSRİ xarici işlər nazirinin köməkçisi Lev Karaxan, SSRİ-nin Ankaradakı keçmiş səfiri Semyon Aralov, SSRİ təhsil naziri Bubnov, təhsil nazirinin köməkçisi Krijanovskinin yer aldığı Sovet heyətinə mehmandar olaraq təyin edilmişdir. thumb|259x259px|Nuri Bərköz (solda) [[Kliment Voroşilov|K.Voroşilov və Mustafa Kamal Atatürk üçün tərçüməçilik edərkən, Ankara, 1933-cu il]] 1933-1935-ci illərdə Ehtiyat Zabit Məktəbi komandanlığına təyin edilmişdir. 1935-ci ildə Kiyev təlimlərinə dəvət edilən ordu generalı Fəxrəddin Altayın rəhb ərliyindəki hərbi heyətin qərərgah rəisi olmuşdur.
1936-cı ildə Moskvaya Türkiyənin hərbi ateşesi təyin edilmişdir. Burada bir il xidmət etdikdən sonra 1937-ci ildə Trabzon Piyada Alayının komandanlığına, 1938-ci ildə İstanbul Maltəpə Piyada Atıcılıq Məktəbinin komandanlığına, 30 avqust 1939-cu ildə də Sivasda və İslahiyədə briqada komandanlığına təyin edilmişdir.
1939-cu ilin 30 avqustunda briqada generalı rütbəsinə, 30 avqust 1941-ci ildə general-mayor rütbəsinə qaldırılmışdır. Bu müddət ərzində Şərqi Bəyaziddə 53-cü sərhəd qoşunlarının komandanlığını, 1943-cü ildə Bornovada 57-ci tümən komandanlığına, 1945-ci ildə İzmirdə 12-ci ordu korpusu komandanlığına təyin edilmişdir. 1946-cı ilin 30 avqust tarixində general-leytenant rütbəsinə qaldırılmışdır.
ABŞ Hərbi Nazirinin müavini Vilyam Draper, Xarici İşlər Nazirinin müavini Frank Visner və ABŞ Baş Qərargah Heyəti Planlar və Hərəkat şöbəsinin müdiri general-polkovnik Albert Redemayerlə müxtəlif görüşlərə qatılanlar arasında general Mahmud Bərköz və qardaşı general Mehmet Bərköz də vardı. 6  aprel 1949-da ABŞ-nin yüksək rütbəli hərbçilərinin Ankaraya ikinci səfəri zamanı Türkiyədə nümayəndə heyətini qarşılamağa  general Mahmud Bərköz, və qardaşı general Mehmet  Bərközə həvalə edilmişdir.
1947-ci ildə Baş Qərərgah Rəisliyinin Əməliyyat Yarbaşqanlığına, 1949-cu ildə Jandarma Ümumi Komandanlığına təyin edilmişdir.
1950-ci ilin iyununda təqaüdə ayrılmışdır. Ancaq bir həftədən sonra, 13 iyunda o daha önəmli bir vəzifə olan olan Milli Təhlükəsizlik Təşkilatının Baş katibi təyin  edilir. Mahmud Bərköz 6 sentyabr 1951-də bu vəzifədən öz istəyi ilə təqaüdə çıxır.
Ailəsi
Bu məşhur generalın həyat yoldaşı Türk ordusunun general olmuş Mustafa Kərəmin qızı Rəidə xanım idi. Həyat yoldaşı öz xatirələrində yazırdı :
Məhəmməd Bərközün oğlu Sina Bərköz dünya üzrə məşhur memar və professordur.
Məhəmməd Bərközün qardaşı oğlu Bəliğ Bərköz ABŞ-də yaşayıb. Professor Bəliğ Bərköz ABŞ-dəki türk dərnəklərinin ümumi başqanı olub. Türkiyə-ABŞ münasibətlərinin tənzimləməsində onun xidmətləri əvəssiz olub. Kaliforniya Universitetinin professor olan Bəliğ bəy 2001-ci ildə vəfat edib.
Mahmud Sarıkərimlinin qardaşı oğlu Sina Bərköz məşhur memar və professordur.
Şəxsiyyəti
Mükəmməl rusca ilə yanaşı Mahmud Sarıkərimli, fransızca və bir qədər də İsveç dilini bilmişdir. Tarix, rus ədəbiyyatı və türk dilləri ilə dərindən maraqlanmışdır. Türk dillərinə olan marağına görə Türk Dil Qurumu tərəfindən Eduard Pekarskinin Yakutca-Rusca lüğətinin türkcəyə tərcüməsi üçün yaradılan komitəyə dəvət edilmişdir. Ruscadan türkcəyə bir necə hərb elminə aid olan kitabı tərcümə etmişdir. Bundan əlavə hərb elminə və strategiyaya aid məqalələr yazmışdır.
NGC 5617
NGC 5617, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Sentavr bürcü istiqamətində yerləşir. I3m tipli. tərəfindən ildə 22.86 sm (9 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
UEFA Avro 1996 (heyətlər)
8-30 iyun 1996-cı ildə İngiltərədə keçirilən Futbol üzrə 10-cu Avropa çempionatında iştirak edən komandaların heyətləri.
Ərizədə icazə verilən maksimal futbolçu sayı — 22. Oyunçuların və məşqçilərin təvəllüdləri turnir başlayan tarixdəki (8 iyun 1996) təvəllüdləridir.
Alakanti
Alakanti  — İspaniyada yerləşən rayon.
Ankara Etnoqrafiya Muzeyi
Memarı
Bina Cümhuriyyət dövrünün əhəmiyyətli memarlarından olan Arif Hikmət Qoyunoğlu tərəfindən inşa edilmişdir. Binanın işini öz üzərinə alan isə Nafiz bəy olmuşdur. Bina düzbucaqlı şəklindədir və tək qübbəsi var. Binanın divarları küfeki daşı ilə örtülmüşdür. Binanın yuxarı hissəsi mərmərdir və oyma ilə bəzədilib. Binaya giriş üçün 28 nərdivan mövcuddur. Qapıdan girəndə qübbə altı salona və buradan da daxili həyət adlanan sütunlu hissəyə gedə bilərsiniz. Mərkəzdə mərmər hovuz tikilib və dam hissəsi açıq olaraq qalmışdı. Sonralar daxili həyət Atatürkə müvəqqəti məzar olaraq ayrıldıqda hovuz bağçaya köçürüldü və binanın damı örtüldü.
Xarici keçidlər
Ankara Etnoğrafya Müzesi
Zəlimxan Hüseynov
Zəlimxan Teci oğlu Hüseynov (13 iyul 1981; Xasavyurt, Rusiya SFSR) — 1999–2001-ci illərdə Rusiyanı, 2008–2013-cü illərdə isə Azərbaycanı təmsil edən sərbəst güləşçi, 2009-cu il Avropa Çempionatının qalibi.
Karyerası
Zəlimxan Hüseynov 1999-cu ilin fevralında Rusiya Çempionatının qalibi olub. Həmin ilin aprelində Belarusda baş tutan Avropa Çempionatında mübarizə aparsa da, turniri 16 idmançı sırasında 15-ci pillədə başa vurdu. İyunda isə Zəlimxan Hüseynov Riqa şəhərində (Latviya) baş tutan gənclər arasında Dünya Çempionatının qızıl medalına sahib oldu.
Daha sonra Zəlimxan Hüseynov 2000-ci ildə Rusiya Çempionatını gümüş medalla başa vurdu. 2001-ci ildə isə Zəlimxan Hüseynov gənclər arasında Dünya Çempionatının bürünc medalına sahib oldu. Noyabrda isə o, Dünya Çempionatlarında debüt elədi və turniri 33 idmançı sırasında 8-ci pillədə başa vurdu.
Həmin illərdə Rusiya yığmasının lideri Afina Olimpiadasının qalibi Mavlet Batirov idi və Zəlimxan Hüseynov nüfuzlu beynəlxal turnirlərdə mübarizə apara bilmirdi. 2008-ci ildə Azərbaycan Güləş Federasiyası (AGF) Zəlimxan Hüseynovu Azərbaycan yığmasına dəvət elədi. Nəticədə Zəlimxan Hüseynov həmin dəvəti qəbul elədi və 2008-ci ildən Azərbaycan bayrağı altında beynəlxalq turnirlərdə mübarizə aparmağa başladı.
Zəlimxan Hüseynov 2008-ci ildə İsveçrədə Dünya Olimpiya Təsnifat Turnirini gümüş medalla başa vurdu və olimpiya lisenziyasına sahib oldu. Olimpiadadan əvvəl o, Qızıl Qran-Pri beynəlxalq turnirini beşinci pillədə başa vurdu.
Zəlimxan Hüseynov Azərbaycanı 2008-ci ildə Çində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil elədi. Zəlimxan Hüseynov olimpiadanın təsnifat mərhələsində 2007-ci il Dünya və Avropa Çempionatlarının qalibi, 2004-cü il Afina Olimpiadasının çempionu Rusiya nümayəndəsi Mövlud Batirov ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşün birinci hissəsində rəqibinə 0:1 hesabı ilə məğlub olan Zəlimxan Hüseynov növbəti hissədə də rəqibinə minimal fərqlə məğlub oldu (0:1). Rəqibi final görüşünə vəsiqə qazandığına görə Zəlimxan Hüseynov təsəlliverici qrupda mübarizə apardı. Bu qrupun birinci görüşündə Zəlimxan Hüseynovun rəqibi 2004-cü il Afina Olimpiadasının qalibi Kuba nümayəndəsi Yandro Kintana oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşün birinci hissəsində Zəlimxan Hüseynov rəqibinə minimal fərqlə məğlub oldu (0:1). Görüşün növbəti hissəsi 1:1 hesabı ilə başa çatsa da, son xalı Zəlimxan Hüseynov qazandığına görə hissədə qalib gəldi. Görüşün həlledici hissəsində isə Zəlimxan Hüseynov rəqibi üzərində 5:4 hesabı ilə qələbə qazandı və bürünc medal uğrunda mübarizəsinə davam elədi. Növbəti görüşdə onun rəqibi KYRM nümayəndəsi Murad Ramazanov oldu. Həmin görüşdə Zəlimxan Hüseynov rəqibinə 2:0 (1:0, 4:1) hesabı ilə qalib gəldi və bürünc medal uğrunda görüşə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi 2006-cı il Dünya Çempionatının İran nümayəndəsi Murad Məhəmmədi oldu. Həmin görüşdə Zəlimxan Hüseynov rəqibinə 0:2 (0:2, 1:4) hesabı ilə məğlub oldu və olimpiadanı beşinci pillədə başa vurdu.
Olimpiadadan sonra Zəlimxan Hüseynov 2009-cu ilin yanvarında Rusiyada İvan Yarıginin xatirəsinə həsr olunan beynəlxalq turnirin bürünc medalına sahib oldu. Həmin ilin martında isə Zəlimxan Hüseynov Litvanın Vilnüs şəhərində Avropa Çempionatının qızıl medalına sahib oldu. Avropa çempionluğundan sonra Zəlimxan Hüseynov həmin ilin iyulunda Qızıl Qran-Pri beynəlxalq turnirinin də qalibi oldu, sentyabrda isə Dünya Çempionatını gümüş medalla başa vurdu.
2010-cu ildə Zəlimxan Hüseynov Rusiyada Dünya Çempionatının bürünc medalına sahib oldu. 2011-ci ilin fevralda İstanbul şəhərində Yaşar Doğunun xatirəsinə həsr olunan beynəlxalq turnirin qalibi olan Zəlimxan Hüseynov həmin ilin iyulunda Qızıl Qran-Pri beynəlxalq turnirinin də qalibi olsa da, sentyabrda İstanbul şəhərində Dünya Çempionatını 8-ci pillədə başa vurdu və olimpiya lisenziyasına sahib ola bilmədi. 2012-ci ilin fevralında Kiyev şəhərində beynəlxalq turnirdə uğursuz çıxış edən Zəlimxan Hüseynov bir il sonra idmanla vidalaşdı.
Məhəmməd Yaraqski
Məhəmməd Yaraqski — İmam Şamilin və bütün Dağıstan və Çeçenistan imamlarının müəllimi.Qafqazda müridizmin banisi.
Armavir (Rusiya)
Armavir — Rusiya Federasiyasının cənubunda, Krasnodar diyarında şəhər. Şəhər Krasnodar diyarının cənubunda, Krasnodar şəhərindən 202 km məsafədə yerləşir. Moskvadan isə 1400 km-lik məsafə ayırır. Şəhər ətraf kəndlərlə birgə Armavir şəhər dairəsinə daxildir. Önəmli dəmiryol qovşağı hesab olunur. Şəhərdə Armavir-Rostov və Armavir-Tuapse Şimali Qafqaz dəmiryol stansiyasiyaları fəaliyyət göstərir.
Ümumi məlumat
1839-cu ildə çərkəz erməniləri (çerkesoqaev) Urup çayının mənsəbinə yaxın ərazidə yerləşdirildi. Bu tarix rəsmən Armavir şəhərinin əsasının qoyulması ili hesab olunur. Aul üç tərəfdən eni 2,5 metr olan dərin yarğanla əhatələnmişdir. Digər tərəfdən ərzini Kuban çayı əhatə edir. Şəhərin sərhədləri dəfələrlə genişləndirilmişdir. Buna səbəb müxtəlif zamanlarda əraziyə yeni ailələrin köçürülməsi idi. İlk vaxtlar ərazidə 120 ailə yaşayırdı. 1840-cı ildə onların sayı 400 çatdı.
Adıgeylər və çərkəzlər arasında şəhərin adı Ермэлхьаблdır — «erməni kəndi».
Hal-hazırda Armavir əhalinsinin 86%-ni ruslar təşkil edir. Ermənilər 8%-dir. Ukraynalılar, belaruslar, çərkəzlər, tatarlar və gürcülər azlıq təşkil edir.
Armavir aqlomerasiyanın mərkəzi hesab olunur. Aqlomerasiyaya şəhərlə yanaşı yeddi munisipal rayon daxildir: Novokubansk, Uspenski, Otradnenski, Qulkeviç, Labinsk, Kurqanski, Mostovcki. Aqlomerasiyanın ümumi əhalisi 0,76 milyon nəfərdir. Orta sıxlıq aşağıdır: 54 nəfər. Bu Krasnodar diyarının orta sığxlığından xeyli aşağıdır (75 nəfər).
Armavir — Krasnodar diyarının ən şərqində yerləşən şəhərdir. Şəhər Kuban çayının sol sahilində yerləşir. Böyük Qafqazın şimal dağ ətəyi ərazilərinə çıxışı var. Urup çayı məhs Armavir yaxınlığında Kuban çayına tökülür.
Şəhər ərazisi mülayim kontinental iqlim zonasına daxildir. Ərazidə üstünlük təşkil edən küləklər: cənub-şərq və şərq küləkləridir. Küləyin orta illik sürəti 4,9 m/saniyədir. Orta illik yağıntıların miqdarı: 600—650 mm-dir. Orta illik temperatur: +11 °C-dir. Ən soyuq ay yanvardı və orta temperaturu −1 °C. Ən isti ayın temperaturu +23 °C-dir (iyul).
Cenoa FK
Cenoa FK — Italiyanın Liquriya bölgəsindəki Genuya şəhərini təmsil edən peşəkar futbol klubu. İtaliyanın ən yaşlı və ən titullu klublarından biri olan "Cenoa", 9 dəfə İtaliya çempionluğunu qazanıb. Klub 1898–1900-cü illərdə İtaliya çempionatının ilk üç mövsumunun qalibi olublar.
Tarixi
"Cenoa" klubunun tarixi 1893-cü ildən başlayır. Rəsmi olaraq 7 sentyabr 1893-cü ildə kriket klubu kimi təsis edilmişdir. Əvvəlcə "Genoa Atletika və Kriket Klubu" adlanırdı. Bu idman cəmiyyətinin ilk illərində onun üzvləri yalnız kriket və atletika üzrə yarışırdılar. Həmin vaxt klubu xaricdən gələn ingilislər təmsil edirdi. Klubun futbol komandası 4 il sonra, 1897-ci ildə yaranır. 10 aprel 1897-ci ildə Ceyms Riçardson Spensli Genuya klubunun futbol bölməsini açır.
Futbol klubu 1898-ci ildə ilk İtaliya çempionatında iştirak edib. İlk oyun Turinin Torino klubuna qarşı keçirilib, klub bu qələbə ilə kuboklar yoluna başlayıb. Bu turnir, "Cenoa"nın qalibiyyəti ilə bitir və klub ilk çempionluğunu qazanır. Klub 1899 və 1900-cü illərdə də çempion olur.
1908-ci ildə klub tarixində ilk dəfə olaraq, xarici oyunçulara məhdudiyyət qoyan "legioner limiti" ilə üzləşir. Komandanın əsas oyunçularının xaricilər olması səbəbindən, bu limit komandaya ağır zərbə olur. Buna görədə klub çempionatda iştirakdan imtina edir. Növbəti mövsümdə futbol federasiyası əcnəbi futbolçularla bağlı limitdə dəyişiklik edir və "Cenua" çempionata geri dönur.
Birinci Dünya Müharibəsi başa çatdıqdan sonra komanda şətin keçən bərpa dövrü baş verir. Çünki cəbhədə gedən qanlı döyüşlərdə bir çox komanda üzvləri həlak olur.
Müharibədən sonra ilk kubok 1922/23 mövsümündə qazanılır. Klub növbəti mövsümu birinci yerdə bitirir. Ardınca 1923/24 mövsümundədə çempion olur. Bu çempionluqdan sonra komanda uzun müddət çempionluğa yaxınlaşa bilmir. Yalnız 1929 və 1930-cu illərdə komanda çempionatda gümüş medalları qazana bilir. Daha sonra komanda B Seriyasına düşur.
İkinci Dünya Müharibəsidə "Cenoa"ya çox güclü zərbə vurur. Zərbə o qədər ciddi oldu ki, artıq əvvəlki şöhrətini və kuboklarını qaytarmaq mümkün olmur.
1950 və 60-cı illərdə B Seriyasına düşməkdən başqa, klubun tarixində əhəmiyyətli heç nə baş vermiri.
Komanda 1970-ci ildə C Seriyasına düşur. Ancaq ir neçə ildən sonra, 1973/74 mövsümundə A Seriyasına kimi yüksəlir.
Komandada yeni dövr, 2006-cı ildə "Cenoa"nın baş məşqçisi təyin edilən və klubu A Seriyasına yüksəldən Can Pyero Qasperinin gəlişi ilə başlayır.
2008/09 mövsümündə komanda A Seriyasını 5-ci pillədə başa vurur. Klub medallar və Çempionlar Liqasına vəsiqə uğrunda mübarizə aparsa da, çempionatın sonunda Bolonya və Latsio ilə göruşlərdə məğlub olmasına görə sonda ancaq beşinci yeri tutur. Klubun həlledici məqamda inamlı oynamaq üçün kifayət qədər təcrübəsi olmur.
Nisbətən uğurlu mövsüm başa çatdıqdan sonra komandanın lideri Dieqo Milito klubdan ayrılaraq, sonralar bir mövsümdə "qızıl het-trik" etdiyi İnter klubuna keçir. Növbəti mövsümlərdə klub çox da uğurlu ola bilmir və İtaliya çempionatının ortabab komandalarından birinə çevrilir.
Derbi və azarkeşləri
"Cenoa" klubunun iştirak etdiyi bir əsas derbisi var, bu Genuya şəhərinin digər komandası olan Sampdoriya klubu ilə oyunlarır (bu qarşıdurma "Fənər derbisi" adlanır).
Klub azarkeşlərinin dostları, aşağıdakı komandaların azarkeşləri hesab olunur: Napoli, Alessandria, Ankona, Vigor Lamezia və Real Ovyedo.
Heyəti
16 yanvar 2022-ci il tarixinə. Mənbə: transfermarkt.com saytındakı oyunçuların siyahısı
Gövhəri
Gövhəri — XVII əsrin ikinci yarısı, XVIII əsrin öncələrində yazıb-yaradan saz şairlərindən biri.
Həyatı
XVII əsrin ikinci yarısı, XVIII əsrin öncələrində yazıb-yaradan saz şairlərindən biri də əsərləri o zamandan indiyə kimi sevilə-sevilə oxunan ünlü Gövhəridir. Aşıq Gövhərinin harada və havaxt anadan olması ilə bağlı indiyə qədər konkret bir tarix göstərilməmişdir. Bəzi araşdırmaçıların yazdığına görə bu saz şairi XVII yüzilliyin ortalarında Krımda anadan olmuş və 1715-ci ildən sonra vəfat etmişdir. Hətta, bəzi tədqiqatçılar onun 1737-ci ildə yaşadığını, sağ olduğunu ehtimal eləyirlər. Bir müddət Ərəbistanı, Türkiyənin Avropa hissələrini gəzib-dolaşmış, sonralar İstanbula gələrək, şair Mehmet Bəhri Paşanın (7-1700) divanını tərtib edibdir. Qaynaqlarda onun adının da Əli, Mehmet, Mustafa deyə müxtəlif şəkillərdə qeyd olunduğu gözə çarpır. Hansının daha dəqiq onun əsl adı olduğunu bilmək olmur. Şerlərinin birində:
Gevheri tahirdir Mustafa ismim//
-misralarından da göründüyü kimi, adının Mustafa olduğunu söyləyir.Mədrəsə təhsili alan Gövhəri də Dərdli, Ömər, Bayburtlu Zehni, Seyrani kimi təkcə saz şairləri içərisində deyil, klassik divan ədəbiyyatı mühitində də tanınmışdır. Onun divan tərzində əruz vəznində yazdığı əsərlər diqqəti cəlb etmişdir. Ancaq, şübhəsiz ki, Gövhərini ən çox tanıdan onun heca vəznində yazdığı qoşmalar, türkülər, manilər olmuşdur. Onun xalq şeri tərzində qələmə aldığı əsərlər indi də sevib-sevilə oxunmaqdadır. Onun divan tərzində əruz vəznində yazdığı əsərlər diqqəti cəlb etmişdir. Ancaq, şübhəsiz ki, Gövhərini ən çox tanıdan onun heca vəznində yazdığı qoşmalar, türkülər, manilər olmuşdur. Onun xalq şeiri tərzində qələmə aldığı əsərlər indi də sevib-sevilə oxunmaqdadır.
Yaradıcılığı
Gövhərinin şerlərinin başlıca mövzusu sevgidir. Saz şairi şerlərində vüsal həsrətindən, vüsalın zövqündən mərhum olduğundan, hicran atəşində qovrulduğundan söhbət açır, fəraq və ayrılıq dəmlərindən şikayətlənərək yazırdı. Sevgilini "qan içən qanlı zalım" adlandırdığı bu deyim tərzi dövrü üçün yenidir. Bu qan içən qanlı zalım öz aşiqini öldürməyi artıq özünə peşə etmişdir və o bundan zövq almaqdadır. Cüngdə aşkar edilən şerlər içərisində elələri də vardır ki, Gövhərinin olduğu halda, başqalarının adma yazılmışdır və yaxud da, əksinə, başqalarının şerləri sonralar onun adma çıxılıbdır. Son zamanlar araşdırmacı Orxan Yavuz Konyanı Ərmənək qəzasında saxlanılan bir cüngdə Gövhərinin 20 şerini aşkara çıxarmışdır. Həmin şerlərin bir qismini "Türk Dünyası Araşdırmaları" jurnalının tanınmış alim Faruq K.Timurtaşm xatirəsinə həsr edilmiş 1983-cü il dekabr (№ 27) nömrəsində dərc etdirmişdir. Orxan Yavuz onun bu şerlərini əvvəlcə çap olunmuşlarla tutuşdurub fərqlərini də ortaya çıxarmışdır.
Seni bana gayet güzel dediler,
Mübarek cemalın görmeğe geldim.
Şeftalini der de derman dediler,
Hakikat mıdır sormağa geldim.
bəndi ilə başlayan şerin Gövherinin olduğu halda, sonralar Qaracaoğlanın adına yazıldığını söyləyən Orxan Yavuz bunun, hətta, Fuad Köprülü tərəfindən Kuloğluna məxsus olduğunu qeyd edir. Cüngdə üç bənddən ibarət olan bu şer, başqa nəşrlərdə altı bənd olaraq təqdim edilibdir. Şer o qədər təsirli, cəlbedicidir ki, yuxarıda Qaracaoğlandan da danışarkən söylədiyimiz kimi, hətta, Rza Tofiq kimi məşhur sənətkar onun formasından yararlanaraq, "Fikrətin məzarında" əsərini qələmə almışdır. Gövhərinin şerləri öz orijinal ifadələrilə də seçilir. Türk dilində "sürəklilik fiili", yaxud da "devamlılık fıili" deyilən iş və hərəkətin həmişə davam etdiyini bildirən fel vardır. Məsələn, "böyle olagelmiş, boyle olagider" (həmişə belə olub, belə olacaq), "bakakalmak" (baxa-baxa qalmaq), "yazadurmak" (həmişə yazmaq) örnəklərində olduğu kimi. Bu tipli fellərlə şerlər yazan şairə Türkiyə ədəbiyyatında rast gəlmək, demək olar ki, olmaz. Amma Aşıq Gövhərinin yaradıcılığında belə ifadələrlə meydana gətirilmiş şeirlər mövcuddur. Aşıq Gövhərinin yaradıcılığında yeni tipli rədiflərə, sözlərə, ifadələrə çox yer verilmişdir. Bu onu göstərir ki, aşıq tapdanmış cığırla getmək istəməmiş, yeniliklər etməyi xoşlamış, orijinallığa daha çox önəm vermişdir. Qısqanclıqla bağlı çox əsərlər yazılmışdır. Yuxarıda Aşıq Ömərin bu mövzuda və eyni rədifli bir gözəl səmaisindən söhbət etmişdik. Ancaq Gövhərinin aşağıdakı səmaisi də nə qədər orijinaldır:
Ela gözlü nazlı dilber,
Seni kandan sakınırım.
Kandan değil, hey efendim,
Seni candan sakınırım.
Beni ateşlere yakma,
Elini koynuna sokma,
Seni senden sakınırım.
Gevheri der ben bir mer dim,
Yüreyimden çıkmaz derdim,
Sen bir kuzu, ben bir kurdum,
Seni benden sakınırım.
Saz şairi Gövhərini divan ədəbiyyatı ilə bağlayan onun yalnız əruz vəznində yazdıqları əsərlər deyildi. O, eyni zamanda klassik şairlərdən ustalıqla istifadə etməyi də bacarırdı. Özəlliklə də onun Füzulisayaq söylədiyi şerlər bunu deməyə bizə haqq verir:
Gece demem, gündüz demem ağlarım,
A kar gözüm yaşı, çağlar ne güzel.
deyən Gövhəri "dərdinə dərd ilə məlhəm bağlamaqla" kifayətlənmir, şəlalə kimi çağlayıb-axan göz yaşlarından da təsəlli tapır, çünki gecə-gündüz dayanmadan ağlayan gözləri məhəbbət yolunda ağlayır… Aşıq Gövhəri yalnız yazıb-yaratdığı dövrdə deyil, özündən sonralar da Türkiyə aşıqları içərisində sayılan-seçilən ustad kimi sevilmiş, onun şerləri təkcə aşıqlar üçün yox, həmçinin aşıq tərzində yazan yazılı ədəbiyyatın nümayəndələri üçün də örnək olubdur.
I Karl (İngiltərə kralı)
I Karl  — İngiltərə, Şotlandiya və İrlandiya kralı. Stüart ailəsinə mənsub olub, Şotlandiya kralı VI Ceymsin oğlu olaraq Danfermlin sarayında dünyaya gəldi. 1603-cü ildə atasının taxta çıxmasıyla İngiltərəyə gətirildi və bundan sonrakı həyatını burada yaşadı. Uels şahzadəsi olan qardaşı Henri Frederikin tifus xəstəliyi səbəbilə vəfatının ardından 1612-ci ildə İngiltərə, İrlandiya və Şotlandiya taxtlarının varisi elan olundu. 1623-cü ildə baş tutan və 8 ay davam edən İspaniya səyahəti əsnasında kralın bacısı Mariya Anna ilə evlənməsi müzakirə edilsə də, bu cəhd nəticəsiz qaldı. Səyahətdən 2 il sonra Burbon ailəsindən Henretta Mariya ilə evləndirildi.
1625-ci ildə taxta keçdikdən sonra monarxın səlahiyyətlərini məhdudlaşdıran İngiltərə parlamenti ilə münasibətləri pisləşdi. I Karl ölkəni öz vicdanıyla idarə etmək arzusunda idi və bu səbəblə ölkəni ikiyə ayırdı. Katolik bir xanımla evlənməsi və katolik məzhəbinə bəzi dini azadlıqlar verməsi ölkədəki digər dini qrupları qorxuya saldı. Buna baxmayaraq, onun səltənəti dönəmində bir çox adlı-sanlı Anqlikan din adamı yetişmişdir.
Uşaqlıq illəri
Şotlandiya kralı VI Ceymsin və xanımı Danimarkalı Annanın ikinci oğlu olan Karl 19 noyabr 1600-cü ildə Danfermlin sarayında dünyaya gəldi. 23 dekabrda Edinburqdakı Holirud sarayında baş tutan protestan mərasimiylə Ross yepiskopu tərəfindən vəftiz edildi və ənənəyə görə, Şotlandiya krallarının ikinci oğullarına verilən Albani hersoqluğu ilə təltif olundu.
Atası VI Ceyms İngiltərə kraliçası I Elizabetin həyatda qalan yeganə kişi qohumu idi (onun babası V Ceyms kraliçanın bibisi oğlu idi) və bu səbəblə kraliça 1603-cü ilin martında vəfat etdikdən sonra I Ceyms adıyla İngiltərə taxtına əyləşdi. Ardından bütün ailəsiylə birlikdə aprel ayında Londona gələn I Ceyms, o ərəfədə hələ 3 yaşında olan kiçik oğlu Karlı həssas səhhəti səbəbilə Şotlandiyadakı yaxın dostu Aleksandr Setona əmanət etdi.
1604-cü ilin iyulunda yetəricə böyüyən və artıq yeriməyə başlayan Karl doğulduğu Danfermlin sarayından həyatının geri qalanını keçirəcəyi Londona doğru yola çıxdı. Burada saray mənsublarından Robert Kareyin xanımı Leydi Elizabetin himayəsinə verildi. Danışma qabiliyyəti olduqca zəif idi və həyatı boyunca kəkələməyə davam etdi.
1605-ci ilin yanvarında ənənəyə uyğun olaraq, İngiltərə kralının ikinci oğlu olması səbəbilə Bat cəngavəri və York hersoqu ünvanlarını aldı. Kalvinist bir şotland olan Tomas Murey balaca uşağa müəllim təyin edildi və din, riyaziyyat, ədəbiyyat və fərqli dillər üzrə dərslər almağa başladı. 1611-ci ildə Müqəddəs Qarter ordeni ilə təltif olundu.
Sarayda aldığı dərslərin ardından əsl şahzadə kimi böyüsə də, böyük qardaşı Uels şahzadəsi Henri Frederik qədər məşhur və nüfuzlu deyildi. Ancaq 1612-ci ilin noyabrında qardaşı anidən vəfat etdi. Ölüm səbəbi olaraq tifus epidemiyası göstərilir. Bundan 2 həftə sonra 12 yaşına qədəm qoyan Karl İngiltərə taxtının yeganə varisi elan olundu. Kralın ən böyük oğlu olması səbəbilə Karl avtomatik olaraq bir çox ünvan aldı. 4 il sonra 1616-cı ilin noyabrında Uels şahzadəsi və Çester qrafı elan edildi.
Vəliəhd illəri
1613-cü ildə Karlın bacısı Elizabet alman elektor V Frederiklə evləndi və Heydelberqə köçdü. 1617-ci ildə katolik olan Avstriya hersoqu Ferdinandın Bohemiya kralı seçilməsi bölgədəki protestant-katolik qarşıdurmasını daha da alovlandırdı. Belə ki, ertəsi il Bohemiyalılar katolik rəhbərlərinə qarşı ayaqlandılar. Nəticədə 1619-cu ilin avqustunda Bohemiya parlament məclisi V Frederiki Bohemiya kralı, 2 gün sonra isə Ferdinandı Müqəddəs Roma imperatoru olaraq seçdi. Frederikin imperatora qarşı çıxaraq onun taxtını əlindən alması Otuzillik müharibə adlanacaq uzun qarışıqlıq dövrünün başlanğıcı oldu. İlk illərdə yalnız Bohemiya taxt-tacı uğrunda gedən döyüşlər daha sonra İngiltərə parlamentinin də bölgədə nüfuz qazanma niyyəti səbəbilə bütöv Avropanı əhatə etdi. 1620-ci ildə V Frederik Praqa yaxınlığında məğlub edildi və onun ata-baba torpaqları Habsburqlar tərəfindən işğal olundu. I Ceyms isə bütün bunları uzaqdan izləyirdi və yenicə Uels şahzadəsi olan oğlu Karlla İspaniya infantası olan Mariya Anna arasında siyasi evlilik planlaşdırırdı. Eyni zamanda imperator II Ferdinandın bacısı qızı olan Mariya Anna ilə baş tutacaq nikah Avropada başlayan bu müharibənin ən qısa diplomatik həlli yolu idi.
Kristo Pimpirev
Kristo Pimpirev  (Христо Цанев Пимпирев; ) — Bolqarıstan geoloqu və qütb kəşfiyyatçısı, geologiya-mineralogiya elmləri doktoru, Sofiya Universitetinin geologiya professoru.
I Karl (İngiltərə kralı)
Vəliəhd illəri
Ancaq təəssüf ki, I Ceyms nə İspaniya sarayında, nə də öz sarayında bu fikrinə yetərincə dəstəkçi toplaya bilmədi. İngiltərə parlamenti qəti katolik və ispan düşmənçiliyini davam etdirirdi və bu səbəblə, 1621-ci ildə yenidən çağırılan parlament vəliəhdin protestant bir xanımla evlənməsini və İspaniyaya qarşı yeni bir dəniz səfərinin təşkil edilməsi fikrini irəli sürdü. Lord-kansler Frensis Bekon Lordlar palatası önündə korrupsiya ilə mühakimə olundu və bu impiçment 1459-cu ildən bəri kralın rəsmi sanksiyası olmadan edilən ilk mühakimə idi. Bu hadisə sonrakı illərdə Karl və onun dəstəkçilərinə — Bukingem hersoqu Corc Villers, Arxiyepiskop Uilyam Laud və Stafford qrafı Tomas Venvorta qarşı sui-istifadə edildi. I Ceyms hər nə qədər buna etiraz etsə də, parlament Uels şahzadəsinin dərhal İspaniyaya qarşı yeni bir hərbi səfərə göndərilməsini tələb etdi. Ancaq onların bu tələbi Karl tərəfindən də hədsizlik olaraq qəbul edildi. 1622-ci ilin yanvarında I Ceyms parlament üzvlərinin özbaşınalığı və krala qarşı çıxışlarını bəhanə göstərərək parlamenti istehfaya göndərdi.
Kristo Pimpirev
Akademik karyera
thumb|left| Kristo Pimpirev Cənub qütbündə
1978-ci ildə Sofiya Universitetinin geologiya fakültəsini bitirib və geologiya üzrə magistr dərəcəsi alıb, 1981-ci ildə assistent, 1984-cü ildə baş assistent vəzifəsinə təyin olunub. 1987-ci ildən elmlər doktoru, 1994-2004-cü illərdə dosent, 2005-ci ildən Sofiya Universitetinin geologiya kafedrasının professoru. O, Bolqarıstanın Antarktika tədqiqatının banisidir və 1987/1988 mövsümündə Antarktidaya ilk Bolqarıstan ekspedisiyasının üzvüdür. İllik Bolqarıstan elmi ekspedisiyalarının rəhbəri, Bolqarıstan Antarktika İnstitutunun sədri və təsisçisi. 2007-ci ildən Milli Qütb Tədqiqatları Mərkəzinin direktoru. Pimpirev Himalay dağlarında Ama Dablam zirvəsinə elmi ekspedisiyalarda, Tibetin Çin hissəsində speleoloji ekspedisiyalarda, Vyetnamda, Kolumbiya And dağlarında və Ellesmere adasında (Kanada Arktikası) ekspedisiyalarda iştirak etmişdir. O, tarixi geologiya və paleocoğrafiyadan dərs deyib, ABŞ, Portuqaliya, Uruqvay, Çili, Kolumbiya, Almaniya, İspaniya, Argentina, Kanada, Cənubi Koreya və digər ölkələrin universitetlərində mühazirələr oxuyub. 2013-cü il yanvarın 8-də o, Bolqarıstan bayrağını Cənubi Qütbdə qaldıran ilk bolqar qütb tədqiqatçısı oldu: onun iştirak etdiyi ekspedisiya Roald Amundsen və Robert Skottun yarışının 100-cü ildönümünə təsadüf edirdi. thumbnail|right|Lyaskovets zirvəsindən Pimpirev çimərliyi
I Karl (İngiltərə kralı)
Vəliəhd illəri
1623-cü ilin fevralında Karl, Bukingem hersoqu və vəliəhdin yaxın adamlarından biri İspaniya ilə planlaşdırılan siyasi evlilik məsələsini müzakirə etmək məqsədilə gizlicə İspaniyaya getdilər. Ancaq onların bu gizli səyahəti uğursuzluqla nəticələndi. Belə ki, infanta Karlın öz inancına görə kafir olduğunu, bu evliliyin əsas şərti olaraq İngiltərə vəliəhdinin Roma-Katolik kilsəsinə dönməsini tələb etdi. Bundan başqa, ispanlar İngiltərədəki katolik inancının bərpasını və baş tutacaq nikahın ardından gəlinin İngiltərəyə getməyəcəyini irəli sürdülər. Müzakirələr əsnasında Bukingem hersoqu ilə dönəmin İspaniya baş naziri arasında münasibətlərin pisləşməsinin ardından müzakirələr bilavasitə Karl tərəfindən aparıldı. Həmin ilin oktyabrında heç bir nəticə əldə edə bilməyən Karl və adamları Londona geri döndülər və döndükdən sonra, I Ceymsə İspaniyaya müharibə elan etmək üzrə təzyiq göstərməyə başladılar.
Kristo Pimpirev
Beynəlxalq təşkilatlara üzvlük
thumbnail|right|Livinqston adasında, Antarktidada geoloji tədqiqat