cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
I Boris
Bolqarıstan Pravoslav Kilsəsinin qurulması
Boris daha sonra xalqını da xristianlaşdırmaq qərarına gəldi və Bizansdan keşişlər istədi. Eyni zamanda 866-cı ilin avqustu kovxan Pyotr ilə Papa I Nikolaya xristianlıqla əlaqəli 106 sual göndərdi. Boris katolik kilsəsinə yaxın hiss etdiyi və Bizans təsirindən qurtulmaq üçün bu yolu tutmuşdu. Borisin Papa I Nikolay və Papa II Adriana göndərdiyi arxiyepiskop tələbləri qəbul olunmadı və Boris birdəfəlik pravoslavlıq yolunu seçdi. Boris bununla xanın səlahiyyətini genişləndirmiş olurdu.
Mədəniyyətə təsiri
thumb|240px|Borisin [[Kiril və Metodiusun tələbələri ilə görüşü]]
866-cı ildə Kiril və Metodiusun tələbələri olan Ohridli Klement və Preslavlı Naumu paytaxta dəvət edərək məktəblər açdırdı. Yunan əlifbası qlaqolitik əlifba ilə əvəzləndi. Yunan dili sıxışdırılmağa başladı. Qədim Kilsə Slavyancası rəsmi dil elan olundu. Bununla da bulqarların slavyanlaşdırılması prosesi bitdi.
Xristianlaşmağa reaksiya
Bir çox bulqar xristian olmağa etiraz etdi. 865-ci ildə Tenqriçi boyarlar üsyana başlamışdılar. Boris üsyanı amansızcasına yatırdı və 52 boyarı ailələri ilə birlikdə edama məhkum etdi.
Son dövrləri
889-cu ildə Boris taxt-tacdan əl çəkərək keşiş oldu, lakin oğlu Vladimir-Rasate yenidən Tenqriçi ənənələri geri gətirməyə başladığına görə 893-cü ildə qayıdaraq Vladimiri kor etdi, həyat yoldaşını isə monastıra göndərdi. Öz davamçısı olaraq I Simeonu təyin etdi. 895-ci ildə yenə ortaya çıxaraq Simeona Macarlara qarşı mübarizədə kömək etdi. Boris 907-ci ildə vəfat etdi.
Toponimlər
Antarktikanın Livinqston adasında, Müqəddəs Boris zirvəsi onun şərəfinə adlanmışdır.
Media
1985-ci ildə haqqında çəkilən "I Boris" filmdə knyaz rolunu Stefan Danailov ifa etmişdir.
Vladimir-Rasate
Vladimir-Rasate — Birinci Bulqar dövlətinin Tenqriçi son imperatoru.
İlkin həyatı
Vladimir-Rasate atasının dövründə sərkərdə idi. Serbiya knyazının Vlastimirin ölümündən sonra oğulları Mutimir,Stroyimir və Qoynik arasında müharibə başlamışdı. Serbiya knyazlığındakı ara müharibələrindən istifadə edən Boris oğlu Vladimir-Rasate başçılığında ordu göndərsə də qələbəyə nail ola bilməmişdi. Vladimir və 12 boyar əsir düşmüşdü. Daha sonra əsirlikdən qurtulmuşdu və evinə qayıtmışdı.
Robert Skott
Rоbert Skоtt — Böyük Britaniya səyyahı, Antarktidanın tədqiqatçısı.
Həyatı
1902-ci ildə xüsusi layihə üzrə düzəldilmiş "Diskоveri" gəmisinə rəhbərlik edən Skоtt Antarktida sahillərinə çatsa da, iqlim şəraiti və aysberqlər ekspedisiya üzvlərinə materikə çıxmağa imkan vermir.
1912-ci ilin yanvar ayının 17-də R.Skоtt, Uilsоn, Оts, Bоuers və Evans cənub qütbünə çatmağa müvəffəq оlurlar. Lakin qütbdə Nоrveç bayrağının dalğalanması оnların qütbü fəth etməkdə gecikdiklərini göstərir. Geri qayıdarkən sərt iqlim şəraitində həlak оlurlar.
Sahildə qalan ekspedisiya üzvləri ancaq səkkiz ay keçdikdən sоnra Skоttun və digər ekspedisiya üzvlərinin meyitlərini çadıra bürünərək dоnmuş şəkildə tapır və dəfn edirlər.
Sevinc Əliyeva (aktrisa, 1965)
Sevinc Əliyeva (d. 15 yanvar 1965) — azərbaycanlı aktrisa, Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti, Prezident mükafatçısı.
Həyatı
Sevinc Əli qızı Əliyeva 15 yanvar 1965-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1989-cu ildə M.A.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun dram və kino aktyorluğu fakültəsini bitirib.
Fəaliyyəti
Sevinc Əliyeva aktrisalıq fəaliyyətinə Dövlət Gənclər Teatrında başlayıb.
2000-ci ildə Akademik Milli Dram Teatrına dəvət olunan aktrisa 2001-ci ildə teatrın artist heyətinə qəbul edilmişdir. Teatrın səhnəsində xarakterik obrazlar oynamışdır.
Teatroqrafiya
Dövlət Gənclər Teatrı
Akademik Milli Dram Teatrı
Çiləxanlı
Çiləxanlı — Qərbi Azərbaycanın (indiki Ermənistan Respublikası) Qəmərli (Artaşat) rayonu ərazisində kənd.
Toponimi
Toponim muğanlı türk tayfasından ölan çilovxanlı ("çilovxanlı" nəsil adı danışıq dilinin qanunlarına uyğunlaşdınlaraq çiləxanlı formasına düşmüşdür) nəsil adı əsasında əmələ gəlmişdir. Patronim toponimdir. Quruluşca sadə toponimdir XX əsrin əvvəllərinə aid mənbədə İrəvan qəzasında Çinəxanlu kimidir
Əhalisi
Kənddə qazaxlar türk tayfasından olan qafarlı tayfası yaşamışdır Kənddə 1831-ci ildə 237 nəfər, 1873-cü ildə 535 nəfər, 1886-cı ildə 569 nəfər, 1897-ci ildə 698 nəfər, 1904-cü ildə 752 nəfər, 1914-cü ildə 827 nəfər, 1916-cı ildə 866 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1918-ci ildə azərbaycanlılar soyqırımına məruz qalaraq deportasiya olunmuşdur. İndiki Ermənistanda sovet hökuməti qurulandan sonra sağ qalan azərbaycanlılar öz doğma kəndlərinə dönə bilmişdir. Burada 1922-ci ildə 131 nəfər, 1926-cı ildə 220 nəfər, 1931-ci ildə 246 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. SSRİ hökumətinin xüsusi qərarı ilə 1948–1953-cü illərdə azərbaycanlılar zorla Azərbaycana köçürülərək kənd ləğv edilmişdir. 1918-ci ildə kəndin əhalisi qovulmuşdur 1921-ci ildən sonra bir hissəsi geri qayıtmışdır. İndi xaraba kənddir.
Hamfri Gilbert
Hemfri Hilbеrt — İngilis səyyahı. tədqiqatçısı.
Həyatı
Hilbеrt Amеrikanı Atlantida ilə müqayisə еdərək оnu ada kimi təsəvvür еdir və оnun ətrafında üzərək tam dövrə vurulmasını mümkün hеsab еdir. Bu münasibətlə о yazır: " Hеsab еdirəm ki, Amеrikanın şimalından şimal-qərb istiqamətdə dəniz yоlu bizim üçün daha əlvеrişlidir. Yоlun оlması fikrini qədim filоsоflardan Platоna, Aristоtеlə, həmçinin müasir cоğrafiyaçılara əsaslandırıram".
Hilbеrt şimal-qərb istiqamətdə dəniz yоlunun daha təhlükəsiz оlduğunu aydınlaşdırmaqla, həm də ingilislərin bu dəniz yоlu üzərində hеgеmоn dövlətə çеvriləcəyinə inandırmağa çalışırdı.
Fərabi Kino Fondu
Farabi Kino Fondu — İranda qeyri-hökumət, qeyri-kommersiya və ictimai işlər üzrə institutdur. Kino işləri üzrə fəaliyyət göstərir: ölkə daxilində və xaricdə film istehsalı və paylaması, film və kino barədə kitab nəşri, Fəcr Beynəlxalq Film Festivalı və Uşaqlar və Yeniyetmələrin Film Festivalının keçirməsi.
Emin Mirabdullayev
Emin Mirabdullayev — Rejissor, aktyor.
Həyatı
2017-ci ildə Natiq Rəsulzadənin əsəri əsasında Azərbaycan Dövlət Rus Dram Teatrında Emin Mirabdullayevin rejissoru olduğu "Meme" tamaşası səhnəyə qoyulub.
I Vaçe
I Vaçe — sənədlərdə adı keçən ikinci Arşaki Qafqaz Albaniyası çarı. Haqqında çox məlumat yoxdur və böyük ehtimalla Sasanilər dövründə yaşamışdır. Onun hakimiyyət illərini dürüst demək çətindir lakin çarlar siyahısında olduğu dəqiqdir.
Roma-Sasani mübarizəsi
III-V əsrlərdə Ön Asiyada ağalıq uğrunda Roma ilə Sasanilər arasında mübarizə gedirdi. 260-cı ildə Sasani şahı I Şapur Roma imperatoru Valerianı məğlub edərək əsir aldı. Bu zaman Albaniya çarı I Vaçe Roma ilə ittifaqda idi.
Belitikanlılar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Nəstərən saebi
Nəstrən saebi (farsca:نسترن صائبی) (19.02.1979) — iranlı yazıçı, tərcüməçi və jurnalist.
Həyatı
Tehranda anadan olmuşdur, fizika üzrə təhsil alıb və İranın əsas və onəmli qəzetlərində fəaliyyət göstərmişdir.
İmanşalı
Coğrafiyası və iqlimi
Ermənistan SSR Artaşat (Qəmərli) rayonunda, rayon mərkəzindən 10 km şimal-qərbdə, azərbaycanlılar yaşamış kənd.
Təkəli (Marneuli)
Təkəli — Gürcüstan Respublikasının Aşağı Kartli mxaresinin Sarvan bələdiyyəsinin inzibati-ərazi vahidində kənd.
II Vaçaqan
II Vaçaqan — Qafqaz Albaniyası çarı. Onun hakimiyyət illəri dəqiq məlum deyil.
Portsmut Skver
thumb|200px
Portsmut Skver — Kaliforniya əyalətinin San Fransisko şəhərində Çin məhəlləsində olan və şərqdə Kearny küçəsi, şimalda Vaşinqton küçəsi, cənubda Clay küçəsi və qərbdə Ualter Lum Place ilə məhdudlaşdırılmış bir park.
Kişo Yano
(d. 5 aprel 1984) — Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 19 oyun keçirib, 2 qol vurub.
Martin Frobişer
Martin Frobişer — İngilis səyyahı, tədqiqatçısı
Fəaliyyəti
1576-cı il iyun ayının 7-də Tеmza çayının mənsəbindən "Qavriil" və "Mixail" gəmilərində səyahətə çıxan Frobişer iyunun 26-da Şotland adalarının yaxınlığından keçdilər. 1576-cı il iyulun 11-də isə Qrenlandiya sahillərindən keçməklə buzla örtülü olduğundan ancaq adanı müşahidə etdilər.
1577-ci il may ayının 26-da və 1578-ci ildə daha iki ekspedisiya təşkil edən Martin Frobişerin şimal-qərb istiqamətdə Çin və Hindistana dəniz yolu açma arzusu beləcə həyata keçirilməmiş qalır.
Muraena lentiginosa
(Muraena lentiginosa) — muraena cinsinə aid heyvan növü.
Bobbi Makferrin
Bobbi Makferrin (doğ. 11 mart 1950) — Amerika caz müğənnisi və dirijoru, 10 dəfə "Qremmi" mükafatı laureatı.
Həyatı
Musiqiçinin həyatında 1980-ci ildə Playboy Caz Festivalında onun vokal debütünü təşkil edən komediyaçı Bill Kosbi ilə tanışlıq mühüm rol oynayıb. Musiqiçinin ilk albomu ("Bobby McFerrin") 1982-ci ildə çıxıb. Onun 1984-cü ildə çıxan növbəti albomu ("The Voice") heç bir musiqi aləti olmadan yazılan ilk caz albomu olub. Makferrin 1988-ci ildə ifa etdiyi və iki nominasiya üzrə "Qremmi" mükafatına layiq görülmüş "Don't Worry, Be Happy" mahnısı ilə dünya şöhrəti qazanıb.
Şəxsi həyatı
Makferrin 1975-ci ildən Debbi Qrinlə evlidir, üç övladı var.
Mirhavan
Mirhavan — Qafqaz Albaniyası çarı. Onun hakimiyyət illərini dürüst demək çətindir lakin çarlar siyahısında olduğu dəqiqdir.
Qobustan-Cəngiçay Dövlət Təbiət Yasaqlığı
Qobustan-Cəngiçay Dövlət Təbiət Yasaqlığı — Qobustan-Cəngiçay alçaq dağlıq vadisində yaradılan yasaqlıq.
2010-cu ilin dekabr ayında Abşeron rayonunun Pirəkəşkül qəsəbəsinin yaxınlığından yasaqlığa ilk ceyran sürüsü buraxılmışdır. Qobustan-Cəngiçay ərazisi ceyranların yaşaması üçün zəngin bitki örtüyünə malikdir. Ərazidə tarixən böyük ceyran populyasiyası mövcud olmuşdur. Qobustan-Cəngiçay ərazisi ceyranların tarixi areallarından biri sayılır.
Niqəmət (Baymak)
Niqəmət — Başqırdıstan Respublikası nın Baymak rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Niqəmət kənd şurası nın tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Kənd Samkara çayının sahilində yerləşir.
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar (98%) üstünlük təşkil edir.
Kosmik sürətlər
I kosmik sürət
Yer səthindən üfüqi istiqamətdə atılmış cismə (cismin ölçüsü Yerin radiusuna nisbətən çox kiçikdir) hansı sürət vermək lazımdır ki, o Yerin süni peykinə çevrilsin? Bu suala cavab vermək məqsədilə məsələni tərsinə həll edək. Fərz edək ki, üfüqi istiqamətdə atılmış cismə elə v_1 sürəti verilmişdir ki, həmin cisim Yerin səthi yaxınlığında r=R_Y radiuslu çevrə boyunca Yer ətrafinda fırlanır. Havanın sürtünmə qüvvəsi nəzərə alınmadıqda bu cisim yalnız Yerin cazibə qüvvəsinin təsiri ilə hərəkət edir. Bu halda cismə təsir edən mərkəzəqaçma qüvvəsini yaradan səbəb Yerin cazibəsidir, başqa sözlə, Yerin cismi cəzbetmə qüvvəsi mərkəzə- qaçma qüvvə rolunu oynayır. Ondan sonra:
(1)
(2)
\gamma, M_Y və R_Y-in qiymətlərini (2)-də nəzərə alsaq,. Deməli, üfüqi istiqamətdə atılmış cismə ən azı 8 km/san sürət vermək lazımdır ki, o
Yerin süni peykinə çevrilsin. Bu sürət birinci kosmik sürət adlanır.
İlk baxışdan bizə elə gəlir ki, guya süni peyki daha böyük radiuslu orbitə çıxarmaq üçün ona üfüqi istiqamətdə nisbətən kiçik sürət vermək olar (2)-dən göründüyü kimi, peyki Yerin bilavasitə səthi yaxınlığında (Şəkil 1-də, R_j=6370 km) yox, nisbətən uzaq orbitə (məsən R_Y=6700 km, yəni Yer səthindən 330 km uzaq orbitə) çıxarmaq üçün tələb olunan birinci kosmik sürət km/san-dir. Lakin unutmaq lazım deyildir ki, bu halda peyki 330 km məsafəyə qaldırıb sonra ona üfüqi istiqamətdə 7,8 km/san sürəti vermək üçün həmin məsafədə Yerin cazibə qüvvəsindən əlavə, həm də havanın sürtünmə qüvvəsinə qarşı iş görmək lazımdır.
Üfüqi istiqamətdə atılmış cismin sürəti v_1-dən kiçik olduqda, cisim Yerin süni peykinə çevrilməyib bir qədər hərəkət etdikdən sonra Yer səthinə düşür. Yerin süni peykinin yenidən Yerə qaytarılması məsələsi məhz bu fakta əsaslanmışdır. Xüsusi tormozlayıcı reaktiv mühərriklərin köməyilə süni peykin sürəti azaldılır. Bu halda peyk spiralşəkilli trayektoriya üzrə hərəkət edərək get-gedə Yerə yaxınlaşır və nəhayət Yer səthinə enir. Cismin sürəti v_1-dən böyük olduqda o ellips boyunca Yer ətrafında fırlanır.
İkinci kosmik sürət
Yerdən atılmış cismə verilən sürət elə böyük ola bilər ki, cisim Yerin cazibə sahəsini tərk edər. Bu sürət ikinci kosmik sürət adlanır.Bu sürət v2=11 km/san dir.Bu zaman Yerdən üfüqi istiqamətdə atılmış cisim Yerin cazibəsindən çıxıb Günəşin cazibəsində qalır.
Grand Theft Auto III
Grand Theft Auto 3 (GTA III) Rockstar Games tərəfindən yaradılmış Grand Theft Auto seriyasının üçüncü oyunudur. Oyun PlayStation 2, PlayStation 3 (PSN), Windows, Xbox, Mac OS X, Xbox 360 (XBLM), iOS və Android platformaları üçün yaranıb.
Oyunun hadisələri Nyu-Yorka çox oxşayan Liberty City şəhərində baş tutur.
Məzmunu
Qeyd:Klod dilsizdir, danışa bilmir.
Klod, Katalina və Miqel Liberty City bankını soymaq planlayırlar, lakin soyğunun sonunda Katalina Klodu vurur və pulları götürüb qaçır. Klod həbsxanaya aparılarkan qəzaya düşüb avtomobildən qaçır və Katalinadan intiqam almaq qərarına gəlir.
Klod və Katalinanın Liberty şəhərinə gəlməyi San Andreasda açıqlanır. San Andreasın baş qəhrəmanı Karl Conson Katalinanın keçmiş sevgilisi olub, Klod onunla yarışdı, amma uduzdu. Katalina onunla ayrıldı və Klodla Liberty şəhərinə üz tutdu.
Klod Liberty City şəhərində çoxlu missiyalar yerinə yetirdi və son ana missiyada keçmiş sevgilisi Katalinanı öldürdü.
Silend
Silend — Şimal Dənizi ndə yerləşən virtual dövlət. Dünyanın ən kiçik tanınmayan ölkəsidir. .
Tarixi
Psevdo ölkə britaniyalı leytenant Roy Beyts tərəfindən neft platformasının üzərində qurulub.
Siena Universiteti
Siena Universiteti ( - UNISI) — İtaliya Respublikasının Siena şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi; Dünyanın ən qədim ali məktəblərindən biri.
Silend
Tarixi
İngiltərə ordusunun keçmiş leytenantı Roy Beyts 1967-ci ildə Böyük Britaniyanın yaxınlığındakı neft platformalarından birini zəbt edərək, orada "Siland" adı verdiyi ölkəsini qurub. Britaniya Kral Donanması leytenantı adadan uzaqlaşdırmağa səy göstərsə də platformadan açılan xəbərdarlıq atəşinə məruz qalan donanmanın əsgərlərinin cəhdi uğursuzluqla nəticələnib. Sonrada həbs edilən leytenantın məhkəmə işində hakimlər hadisənin İngiltərə sərhədlərindən kənarda baş verdiyini bildirərək, Roy Beytsi sərbəst buraxıılması barədə hökm çıxarırlar.
Siena Universiteti
Tarixi
1240-cı ildə yaradılmış Siena Universiteti İtaliyanın və ümumiyyətlə Avropanın ən qədim universitetlərindən biridir.
Silend
Tarixi
1974-cü ildə Britaniyanın Konstitusiya məhkəməsinə müraciət edən leytenant dövlətin simvolu olan bayraq, milli marş və Siland dollarının qəbul edilməsinə nail olur. Özünü Siland knyazı adlandıran keçmiş hərbçinin ölkəsi heç bir dövlət tərəfindən tanınmayıb. thumb|left|Havadan görünüşü Maraqlıdır ki, 550 kvadratmetr əraziyə malik olan dövlətdə çevrilişə belə cəhd edilib. Belə ki, leytenantın platforma-dövlətdə olmadığından istifadə edən Beyts ailəsinin üç üzvü vertolyotla platformaya gələrək, leytenantın oğlunu mətbəxə həbs edirlər. Bundan xəbər tutan şahzadə Roy dərhal "ölkəsinə" gələrək, hakimiyyəti yenidən ələ keçirir. Çevrilişə cəhd edənlərin ikisi ölkədən kənarlaşdırılır, biri isə Siland vətəndaşlığından çıxarılır.
Siena Universiteti
Xarici əlaqələri
Koimbra qrupunun üzvüdür.
Muraena
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Silend
Silend adasında yanğın
2006-cı il 23 iyunda Silend adasında yanğın baş verir. Nəticədə bir nəfər xəsarət alır və xilasedici vertolyot ilə Britaniya xəstəxanalarından birinə aparılır. Sonradan Silend adası tez bir zamanda yenidən özünə gəlir.
Silend adasının satılması
2007-ci ildə ölkənin sahibləri satış niyyəti elan etdi. Elandan dərhal sonra The Pirate Bay bu ölkənin alınması üçün vəsait qaldırdı. 2009-cu ildə İspaniyanın əmlak agentliyi İnmo-Naranja bu ölkəni 750.000.000 € dəyərində satılığa çıxarmaq niyyətini elan etdi.
Tanınması
Silend knyazlığı dünyanın heç bir ölkəsi tərəfindən tanınmır və Böyük Britaniya ərazisi hesab olunur.
Otkrıtıy adası
Otkrıtıy adası — Şimal Torpağı arxipelaqı qrupuna daxildir. İnzibati cəhətdən Krasnoyarsk diyarının Taymır Dolqan-Nenes rayonu ərazisində yerləşir.
Yerləşməsi
Kara dənizində, Qırmızı Ordu boğazının mərkəzi hissəsində Qusinnıy yarımadasından 100 m qərbdə (Oktyabr İnqilabı adası) yerləşir. Adadan 3 km şimalda Komsomoles adası yerləşir. Oktyabr İnqilabı adası ilə birlikdə Tixaya buxtasını əmələ gətirir. Buxta ondan cənubda yerləşir.
Abdullah Nimar Dərviş
Şeyx Abdullah Nimar Dərviş — İsraildə İslam hərəkatının banisi.
Həyatı
Dərviş 1948-ci ildə Kafr Qasimdə anadan olub. Nablusda dini təhsilini başa vurduqdan sonra Kafr Qasimə qayıdır və İslama və İslam ənənələrinə qayıtmağı təbliğ etməyə başlayır. Ardınca 1971-ci ildə İsraildə İslam hərəkatını qurur.
1979-cu ildə Dərviş Üsrət əl-Cihad ("Cihad ailəsi") adlı yeraltı təşkilat qurur. Məqsəd "Fələstində ərəb-islam dövləti" yaratmaq idi. İki il sonra bir neçə tərəfdaşı ilə birgə tutulur və terrorçu təşkilata üzvlükdə ittiham edilirlər. 1985-ci ilədək həbsdə qalan Dərviş İsrail və Fələstin Xalq Azadlıq Cəbhəsi Baş Komandanlığı arasında bağlanmış Cibril Sazişinə əsasən azadlığa buraxılır.
Mövqeyi
1985-ci ildə azad edildikdən sonra Şeyx Dərviş ictimai fəal olmağa və zorakı fəaliyyətdə iştirak edən İsrail ərəblərinə qarşı çıxmağa başladı. 1992-ci ildə üç İsrail əsgərinin bir qrup İsrail ərəbləri tərəfindən öldürülməsini açıq şəkildə qınadı.
''Hüquq pozuntusuna əsaslanan hərəkatın qurucuları bizləri təmsil etmir. Buna baxmayaraq, İordan çayının qərb sahili və Qəzzə zolağında hüququn aliliyi yoxdur, aradan qaldırılmalı olan işğal var və hörmət ediləcək dövlət mövcud deyil. Buna görə də bacardıqları şəkildə yüksələn fələstinliləri və ya livanlıları başa düşürəm… İşğala məruz qalsaydım, mən də belə yüksələrdim. Lakin Yaşıl Xətt sərhədlərində olduğum müddətdə dövlətin bir hissəsi olduğuma qərar verdiyim anda Knessetdəki nümayəndələrimlə birgə qanuna tabe oluram - bu da İsrail dövlətini tanıdığıma sübutdur. Mənim də özümü mental olaraq işğal altında qalmış kimi hiss etməyimə baxmayaraq, dünya bunu görmür.''
Şəxsi həyatı
2005-ci ildə qardaşının ölümündən sonra Dərviş müsəlmanların tibbi məqsədlər üçün orqan bağışlamasına icazə verən dini qərar qəbul edir.
14 may 2017-ci ildə 69 yaşında vəfat edir.
Zöhrəçiçəyi
Hündürlüyü 20—60 sm-dir. Tamkənarlı yarpaqları növbə ilə düzülür. Müxtəlif rəngli iri çiçəkləri gövdənin uçunda yerləşir. Şimali Amerika, Avropa və Asiyanın mülayim zonalarında təqrqribən 50, Azərbaycanda 1 növü — yayılmışdır. Dekorativ bitki kimi beçərilir.
Satoy
Satoy — Qafqaz Albaniyası çarı. Onun hakimiyyət illərini dürüst demək çətindir lakin çarlar siyahısında olduğu dəqiqdir.
Hall adası
Hall adası — Frans-İosif Torpağına daxil olan ada. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisinə daxildir. Ada arxipelqın cənubunda yerləşir. Ada Çarlz Frensiz Hallın şərəfinə adlandırılmışdır. Adanın sahəsi 1049 km², ən hündür nöqtəsi isə 502 metrdir. Ərazisinin 921 km² buzla örtülmüşdür. Cənubunda buzdan azad iki burun vardır — Teqethoff və Frankfurt.
Tarixi
thumb|left|250px|[[Teqethoff bunu]] Hall adası insanlar tərəfindən ilk aşkarlanan Frans-İosif Torpağı arxipelaqına aid olan adadır. Onun ilk rəsmi açılışı 30 avqust 1873-cü ilə təsadüf edir. Ada Avstriya-Macarıstan təbələri olan Yulius Payer və Karl Vayprext tərəfindən kəşf edilmişdir. 1898-ci ilin qışında Valter Vellmanın ekspedisiyası Terethoff burnunda düşərfə salmışdır. Burun Vilhelm Teqethoffın şərəfinə adlandırılmışdır. XX əsrin 90-cı illərində adanın ilk kəşf edənlərin çərəfinə burunda sənədli film çəkilmişdir
Pirojok adası
Pirojok adası — Şimal Torpağı arxipelaqı ərazisinə daxildir. İnzibati cəhətdən Krasnoyarsk diyarının Taymır Dolqan-Nenes rayonu ərazisində yerləşir.
Yerləşməsi
Kara dənizini ərazisində, arxipelaqın mərkəzində, Arnqold adasından 700 m şimalda qərarlaşıır. Uzunsov formaya malikdir. Uzunluğu 200 m təşkil edir. Yüksəklik yoxdur. Şokalski boğazında yerləşən digər adalar kimi bu adada Kara dənizi hövzəsinə aid edilir.
Dayki İvamasa
(d. 30 yanvar 1982) — Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 8 oyun keçirib.
Türi
Türi (Türi, Turgel) — Estoniyanın mərkəzində, Yarvamaa bölgəsində şəhər. Əhalisi 6 minə yaxındır.
Qardaşlaşmış şəhərlər
Türi 1991-ci ildən aktiv olaraq Douzelage adlı birliyə daxil oldu. Bu birliyə Avropa Birliyindən həmçinin 24 şəhərdə daxildir. Hər il bu şəhərlərdə müxtəlif festivallar və bayram şənlikləri keçirilir.
Qaramanoğulları bəyliyi
Qaramanoğulları bəyliyi (Karamanoğulları Beyliği) — Qaramanoğulları oğuzların Əfşar boyuna mənsubdurlar. Qaramanoğulları Anadoluda ən güclü ailə və soy qəbul edilirdi. Bu səbəbdən Osmanlı bəyliyi onlardan ilk başlarda uzaq durmuş, yaxşı böyüyüb gücləndikdən sonra Anadoludaki son bəylik olaraq Qaramanoğullarını özlərinə tabe ediblər. Bu güclü ailənin irəlidə problem çıxarmasını əngəlləmək üçün Osmanlı dövləti Qaramanoğlu ailəsindən olanları yeni fəth edilən Balkan torpaqlarına, oradan da Dunay sahilindəki Bolqar ölkəsinə və Kiprə sürgün etmişlər.
Qarahəmzəli
Qarahəmzəli, Qarahamzalı — Qərbi Azərbaycanın (indiki Ermənistan Respublikası) Qəmərli (Artaşat) rayonu ərazisində kənd.
Tarixi
Toponim İrəvan quberniyası İrəvan qəzasında qarahəmzəli nəsil adı əsasında əmələ gəlmişdir. Patronomik və sadə toponimdir. 1918-ci ildə kəndin adı dəyişdirilib Tamamlı, 1920-ci ildə yenidən dəyişdirilərək Burastan qoyulmuşdur. Yaxınlıqda yerləşən Tamamlı kəndi Qarahəmzalı kəndi ilə birləşdirilmişdir. Tamamlıda 1905-ci ildə 27 nəfər azərbaycanlı olmuşdur. Birləşdirilmiş kəndlər Burastan adlandırılmışdır. Erməni əhalisi buraya 1829-1830-cu illərdə İrandan gəlmişlər.
Coğrafiyası və iqlimi
Ermənistan SSR Artaşat (Qəmərli) rayonunda, rayon mərkəzindən 4 km şimal-qərbdə kənd.
Toponimi
XIX əsrin əvvəllərində əhalisi qarışıq idi. 1918-ci ildə əhalisi qovulduqdan sonra kənd dağılmışdır. 1590-cı ildən mə'lumdur Еhtimal ki, Qars əyalətində Qara Həmzə kəndindən gəlmiş ailələrin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. 1728-ci ilə aid mənbəyə görə digər adı "Nəhri-Mustafa" idi. 1935-ci ildə kənd Tamamlı, 1950-ci ildə ermənicə Burastan adlandırılmışdır. Qəryə (kənd) və Həmzəli etnonimindən ibarətdir.
Şevilyi-Larü
Tarixi
Fransa–Prussiya müharibəsi zamanı, 1870-ci ildə burada böyük bir döyüş yaşanmışdır, onun nəticəsində şəhər ağır şəkildə ziyan gördü və vətəndaş əhalisi arasında çoxlu sayda itki oldu. Kommuna 1920-ci illərdə mövcud adını aldı.
Evklaz
Evklaz — mineral, Al[6]Be[4][OHïSiO4]
Haqqında
Evklaz monoklinik mineraldır. Kristalları prizmatik, üzləri çoxsaylıdır. Ayrılması {010} üzrə mükəmməl və {110}, {001} üzrə qeyri-mükəm­məl. Rəngsiz, yaşıl, göy. Sərtliyi 7,5. Xüsusi çəkisi 3,1. Alp tipli damarlarda; qranit və peqmatit boşluq­larında, metasomatitlərdə. Bəzən berillin dəyişilmə məhsulu. Çox az tapılır.
Mənbə
Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. Bakı: Nafta-Press, 2006, 679 səh.
Muraenidae
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Zar yolunda osetin qaçqınların güllələnməsi
Zar yolunda osetin qaçqınların güllələnməsi — Gürcüstanın Cənubi Osetiya bölgəsində, mərkəz Tsxinvali şəhərinin yaxınlığında yerləşən Zar kəndinin inzibati ərazisində gürcü hərbiçilər tərəfindən döyüş bölgəsindən çıxarılan etnik osetin qaçqınlara qarşı həyata keçirilmiş kütləvi silahlı hücum. Silahlı hücum qaçqınların daşındığı yük maşını və avtomobillərdən ibarət avtomobil karvanını hərəkət vəziyyətində olduğu zaman gülləbaran ediləməsi ilə gerçəkləşdirilmişdir. Tarix ədəbiyyatlarına Zar qətliamı və ya Zar yolunda faciə kimi keçmiş hadisə nəticəsində çoxu uşaq, qadın və yaşlılar olmaqla 36 nəfər öldürülmüşdür.
Hadisə
Hadisə 1992-ci ilin 20 may tarixində Cənubi Osetiya müharibəsindən qaçan etnik osetinlilərə məxsus avtomobil və yük maşını karvanlarının Zar kəndinin ərazisində keçən yolda atəşə tutulması ilə baş vermişdir. Zar kəndi tanınmamış Cənubi Osetiya Respublikasının paytaxtı Tsxinvali şəhərinin yaxınlığında yerləşməkdədir. Hadisənin baş verdiyi gün Zar kəndi gürcü qüvvəllərinin təmas xəttinə yaxın bölgədə yerləşirdi və qonşuluqda yerləşən Kekhvi və Kurt kəndləri gürcü döyüşlərin nəzarəti altında idi. Hadisə şahidlərinin ifadələrinə görə ilk atəş, heç bir dayan xəbərdarlığı olmadan avtomobil karvanının hərəkətdə olduğu zaman açılmışdı.
Ölümcül yarası olan 11 yaşlı oğlannın cəsədi, hadisə yerindən 50 metr kənarda aşakarlanması osetin qaçqınlarınını gülləbarandan qaçmağa çalışdığını, ancaq gürcü silahlılar tərəfindən təqib edildiyini göstərmişdir. Hadisə günün səhərisi Şimali Osetiyanın Ali Şurasının fövqalədə iclası keçirildi və BMT-nin baş katibinə Gürcüstan tərəfindən gercəkləşdirilən Cənubi Osetiyadakı soyqırımın dayandırılması tələbi ilə müraciət edildi. Hadisədən üç gün sonra Gürcüstan hökuməti ölkə prokurorluğunun istintaqçılarının hadisə yerinə getməyə çalışdığını, ancaq bütün cəhdlərin osetin silahlılar tərəfindən alındığını bəyan etdilər.
Gürcüstan tərəfi, Cənubi Osetiyanın hadisənin obyektiv araşdırılmasında maraqlı olmadığını bildirmişdir. Həmin dövrdə Gürcüstan ombudsmanı olmuş Robinson Tushuraşvili Zar yolunda baş vermiş terror hücumunun həyata keçirilməsində Zviad Qamsaxurdiyaya bağlı silahlı qruplaşmaları günahlandırmışdır.
1995-ci ildə Cənubi Osetiya polisinin əməkdaşları, Zar kəndinin ərazisində baş vermiş qətliamda şübhəli bilənən iki nəfər gürcü əsilli şəxsi həbs etdilər. Cənubi Osetiyanın Tsxinvali bölgəsinə tabe, Tamaraşeni kəndindən olan şübhəlilər avtomobil karvanının gəlmə vaxtını gürcü hərbiçilərə bildirməkdə günahlandırılırdı. Bir il sonra saxlanılan hər iki şəxs, həbsxanadan qaçmağı bacarmışdır. Baş vermiş qətliam və xüsusi ilə də dinc əhalinin kütləvi formada gülləbaran edilməsi Cənubi Osetiya cəmiyyəti üzərində ciddi təsirlər buraxmışdır.
Hər il 20 may tarixi Cənubi Osetiyada Gürcüstan təcavüz qurbanlarının xatirəsinə hörmət günü kimi qeyd edilməkdədir. Cənubi Osetiya rəsmiləri baş vermiş terror hücumunu, osetin xalqına qarşı törədilmiş soyqırım olduğunu iddia etməkdədir. 2007-ci ildə Cənubi Alanya nəşriyyatı tərəfindən Zar kəndi ərazisində baş vermiş gülləbaran qurbanlarının xatirəsinə Zar yolunda faciə adlı broşür nəşr edilmişdir.
Xalidə Quliyeva
Xalidə Camal qızı Quliyeva (24 sentyabr 1952) — Azərbaycanlı kino aktrisası, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2019), Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü (2023-cü ildən).
Colt's Manufacturing Company
Colt's Manufacturing Company, Samuel Kolt tərəfindən ABŞ-nin Konnektikut bölgəsində yaradılmış olan silah istehsalı şirkətidir.
Xalidə Quliyeva
Həyatı
Xalidə Quliyeva 24 sentyabr 1952-ci ildə anadan olmuşdur. Atası neftçi, anası isə evdar qadın olmuşdur. Ali məktəbə qəbul olunduqdan sonra Lütfi Məmmədbəyovun xalq teatrında çalışmağa başlamışdır. 1974-cü ildə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun dram və kino aktyorluğu fakültəsini bitirmişdir. 1973–1976-cı illərdə institutun nəzdindəki "Səda" Tədris Teatrında çalışmışdır. 1972-ci ildən "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında aktrisa kimi fəaliyyət göstərir. "Azərbaycanfilm" kinostudiyasının nəzdində fəaliyyət göstərən kinoaktyor teatr studiyasında çalışmışdır.
Validə ("Qızıl qaz"), Fatimə ("Nəsimi"), Solmaz ("Bakıda küləklər əsir"), Milli ("Tütək səsi"), tibb bacısı ("Şahid qız"), Xalidə ("Xoşbəxtlik qayğıları") və s. rollarında şəkilmişdir. Lider TV-nin həyata keçirdiyi çoxseriyalı bədii televiziya və sənədli filmlərin dublajında aktrisa kimi iştirak edir.
Azərbaycan Respublikası Kinematoqrafçılar İttifaqının üzvüdür.
31 iyul 2019-cu ildə Azərbaycan kinematoqrafiyasının inkişafında xidmətlərinə görə Azərbaycanın xalq artisti fəxri adına layiq görülmüşdür.
6 may 2023-cü ildə Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafında xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdünə layiq görülmüşdür.
Taiti ziyilli kloun balığı
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Qətlin xatirələri (film, 1990)
Qətlin xatirələri ( və ya ) — Nensi Allenin baş rolunu canlandırdığı, Robert Luizin rejissoru,  Con Harrisonun isə ssenaristi olduğu 1990-cı il cinayət-döyüş janrında çəkilmiş televiziya filmi.
"Qətlin xatirələri" Lifetime telekanalı üçün istehsal edilmiş bir çox orijinal filmlərdən birincisidir və populyarlığına görə sonradan 31 iyul 1990-cı ildə VHS və DVD-də yayımlanmışdır. Filmin ulduzlarından biri də aktrisa Venitidir. Çəkilişlər Britaniya Kolumbiyasında aparılıb.
Məzmun
Cennifer (Nensi Allen) amneziyadan o dərəcə əziyyət çəkir ki, hətta öz həyat yoldaşını və qızını tanıya bilmir. Olduqca çaşqın və iztirablı bir şəkildə ümidsizcə həyatını parçalara ayırır və bununla da qaranlıq keçmişindən qalma bəzi qəribə sirlərə rast gəlir. O, keçmişdə həyatına daxil olmuş qadın qatilin onu izləmək və özünü və ailəsini qətlə yetirməklə intiqam almaq niyyətində olduğunu aşkar edir.
Aşağı İzris (Baymak)
Aşağı İzris — Başqırdıstan Respublikası nın Baymak rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Kolsora kənd şurası nın tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Kənd Samkara çayının sahilində yerləşir.
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar (100%) üstünlük təşkil edir.
Qaramanoğlu Mehmed bəy
Məhəmməd bəy Qaramanoğlu — Qaramanoğulları bəyliyinin hökmdarı, dillə bağlı fərman verən ilk türk.
Həyatı
Qaramanoğlu Məhəmməd Bəy Qaramanoğullarının ikinci bəyi Kərimüddin bəy Qaramanın oğludur. Doğum tarixi bəlli olmayıb ölümü 1280-ci ildir. Məhəmməd bəy əsgəri və idari yöndən bilgili bir dövlət adamı idi. Elm adamlarını ətrafına toplayıb onlara büyük önəm vermişdir.
Məhəmməd bəyin dil islahatı
XIII yüzyıl ortalarında Səcçuqlular, ədəbi dil olarak Farscanı, dövlət işlərində Ərəbcəni işlədirdilər. Xalk isə öz dilləri olan Türkcəni işlədirdi. Məhəmməd bəy millət olaraq birlikdə yaşamanın ilk şərti olan dil birliyinin olmasının gərəkliliyinə inanırdı. Bu birliyi gərçəkləştirmək üçün Toroslar üzərində yaşayan bütün Türkmən boylarını çevrəsində toplayaraq bir ordu yaratdı.
"Bu gündən belə divanda, dərgahda, bərgahda (sarayda), məclisdə və məydanda Türkçədən başqa dil işlədilməyəcək." 13 May 1277.
Mövlana Ariz: "Din və dil bir millətin ruhudur. Tarix boyunca nə dinsiz, nə də dilsiz bir millət olub. Millətlərə can verən, milli mədəniyyətləri qoruyan və nəsildən-nəslə keçirərək yaşadan onların dilləridir. Hər millət öz tarixini, dil və ədəbiyyatını onun əlindən almağa çalışan daxili və xarici güclərlə mücadilə etməlidir. Sizlərin kiçik bir qeyrəti bizi məhv olmaqdan xilas edəcəkdir. Bilin ki, İslamdan öncə Avropaya köç edən Bulqar, Macar və Fin türkləri dillərini qoruya bilmədilər və türklüklərini itirdilər. Dil itincə o dili təmsil edən milli kimlik və dolayısı ilə insan da yox olub gedir". Məhz milli dil və milli mənliyin qorunub saxlanılması uğrunda xalqın ayağa qalxması milli mənlik şüurunun formalaşmasında xüsusi rol oynadı.
Məhz milli dil və milli mənliyin qorunub saxlanılması uğrunda xalqın ayağa qalxması milli mənlik şüurunun formalaşmasında xüsusi rol oynadı.
Qardaşları arasında daha təmkinli olması və idarəetmə işlərində xüsusi bacarığı ilə seçilməsi Məhəmməd bəyin atasından sonra bölgəni idarə etməsi ilə nəticələndi. Bu işdə müəllimi, xoca Mövlana Arizin də böyük rolu oldu. 1264-cü ildən başlayaraq, Anadolunun türkmən bəyləri Məhəmməd bəyin ətrafında birləşməyə və onun hər əmrini can-başla yerinə yetirməyə başladılar. Bu da Məhəmməd bəyə tədricən ətraf əraziləri yavaş-yavaş öz bəyliyinə qatmağa imkan verdi. Qaramanoğlu Məhəmməd bəy tədricən Göksu, Gülek vadilərini, Aralıq dənizin cənub və şimal sahillərindən Samsuna qədər olan böyük bir ərazini öz hakimiyyəti altında birləşdirdi. Bunun ardınca, o, sultan tərəfindən Qaramanın valisi təyin edilən Hütənoğlunu Toroslara çəkdi və ona ağır zərbələr endirərək, təhlükəsiz hala gətirdi. Bu uğurdan ruhlanan Məhəmməd bəy Səlcuqlu dövlətinin ucqarlardakı ərazilərində nəzarəti ələ aldı. Bundan sonra Avropa dövlətləri də Məhəmməd bəylə maraqlanmağa və onunla əlaqəyə girməyə başladılar. Çünki Məhəmməd bəy ipək yolunda möhkəm nizam-intizam yaratmışdı və nəticədə hər iki tərəfə mal daşıyan tacirlər bu ərazidə özlərini olduqca təhlükəsiz hiss edirdilər.
.
Hakimiyyəti
Ərmənək Qaramanoğlu bəyliyinin ilk yurd tutduğu yerdir. Gəlişib güçlənməsinə bağlı olaraq ən böyük yatırımlarını Ərmənək və yörəsinə qoymuşdur.Bəyliklərdə saray adət-ənənəsi yox idi.Digər Anadolu bəyliklərində olduğu kimi Qaramanoğulları da mərkəz olaraq istifadə etdiyi Ərmənəkdəki ulu cami, bəyliyin divan toplanma yeri idi. Tol Mədrəsə, bəyliyin ali məktəbi idi. Meydan Cami, Sipas Cami, Ağçaməscit, Qaramanoğullarının dövründə tikilən tikililərdir.Günümüzədək çatan bir çox karvansara və hamam Ərmənəkdəki Qaramanoğlu mirasıdır. Ala Köprü (Görməli) və Ərmənəki çevrəyə bağlayan 7 köprü Qaramanoğlu mirasıdır. Qaramanoğulları ailəsinin məzarlarını 7 əsrdir bağrında saxlayan Qaramanoğlulları Külliyəsi Ərmənək Balkusan kəndindədir.
Döyüşləri
Üzərinə göndərilən Səlcuklu və Moğol qoşunlarını məğlub edərək Konyaya girdi. Burada yaşayan Səlçuklu Türkləri Qaramanoğulları ilə birləşdilər.
Qısa zamanda Konya vilayəti və bəzi ətraf əyalətlər Qaramanoğullarının hakimiyəti altına girdi. Daha sonra Səlcuklu Sultanı İzzətdin Kəykavusun oğlu Qiyasəddin Siyavuşu hakimiyyətə gətirən Məhəmməd Bəyin özü də vəzir oldu. İlk vaxtlar Monqol hücumlarına qarşı müvəffəqiyyətli əməliyyatlar aparmasına ramən, daha sonrakı çarpışmaların birində iki qardaşı ilə bərabər həlak olmuşdu. İdarəçiliyi dövründə türk dilini rəsmi dil olarak elan edən "Bugündən sonra divanda, dərgahda və bargahta, məclistə və məydanda türkçədən başqa dil istifadə edilməyəcək." fərmanı vermişdi.
Dezful Hava limanı
Hava limanı, İran Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus olan Vəhdəti Aviabazası olaraq istifadə edilir.
Tariyel Abbasov
Həyatı
Tariyel Abbasqulu oğlu Abbasov 10 mart 1953-cü ildə Naxçıvan şəhərində də­miryolçu ailəsində anadan olmuşdur. Uşaqlıqda Naxçıvan şəhər dəmiryol ərazisində ya­şayan Tariyel qatarların hərə­kətini izləməyi çox sevər, ürəyində isə “Bir gün gələcək mən də arzuma çatacağam” deyərdi. Arzularının qanadında o musiqi dünyasına qovuşmağı, bunun üçün uşaq təxəyyülü ilə qatarla Bakıya getməyi xəyal edirdi. Daha bilmirdi ki, gün gələcək o nəinki Bakıya gedib arzusuna çatacaq, buranın sakini, burada ailə, uşaq sahibi olacaqdır. Bir də bilmirdi ki, ona ayrılan ömrün 25 ilini hələlik Naxçıvanda keçirəcəkdir.
Musiqi təhsili
1964-cü ildə Naxçıvan şəhər Uşaq Musiqi Məktəbinin xalq çalğı alətləri şöbəsinin tar sinfinə daxil olan Tariyel ixtisas üzrə əvvəlcə gənc mütəxəssis Azər Abasov, sonra virtuoz tarzən Əkrəm Məmmədovdan, muğam sənətini isə qocaman ustad Yusif Əliyevdən öyrənmişdir. Müəllimlərinin hər üçü öz sənətini dərindən bilən, tanınmış musiqiçilər idi. Azər müəllim gənc olmasına baxmayaraq Asəf Zeynallı adına Bakı Orta Musiqi Məktəbini uğurla bitirmiş, görkəmli pedaqoq Adil Gərayın sinfində təhsil almışdır. Bir müddət sonra isə Üzeyir Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasını bitirən A.Abasov musiqi elmini dərindən mənimsəməkdə Tariyelə lazımi tövsiyələr verirdi. Naxçıvan musiqi məktəbinin ilk müəllimlərindən olan Yusif Əliyev gənc tarzənə muğamın sirlərini öyrətmiş, mahir ifaçı, tarzən Əkrəm Məmmədov isə öz məharətli ifası ilə, sözün əsl mənasında, Tariyelə “ifaçılıq” dərsi keçirdi. 1969-cu ildə Tariyel musiqi məktəbi­ni bitirir. Lakin ümumtəhsil məktəbini bitirmədiyindən valideynləri ona bir il də səbir etməyi məsləhət görürlər. 1970-ci ildə o, orta məktəbi bitirsə də təhsilini harada davam etdirəcəyinə qərar verə bilməyərək hərbi xidmətə yollanmalı olur. Hərbi xidməti başa vuran və bir müddət əmək fəaliyyəti ilə məşğul olan Tariyel Abbasov 1975-ci ildə yenicə açılmış Üzeyir Hacıbəyov adına Naxçıvan şəhər Orta ixtisas Musiqi Məktəbinə daxil olur. 1979-cu ildə orta ixtisas musiqi məktəbini bitirən Tariyel Abbasov Üzeyir Hacıbəyov adma Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasına (Musiqi Akademiyası) daxil olur. Konservatoriyada o, görkəmli bəstəkar, dirijor, Azərbaycan Respublikasının Xalq artisti, professor Səid Rüstəmovun sinfinə təyin edilir. Ümumiyyətlə, naxçıvanlı gənçlər istər Asəf Zeynallı adma Bakı Orta ixtisas Musiqi Məktəbində (Musiqi Kolleci), istərsə də Üzeyir Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında çalışan ən güclü, tanınmış müəllimlərin siniflərinə təyin edilirdilər. Onların sırasında Azərbaycan musiqi təhsili sisteminin sütunları hesab edilən görkəmli pedaqoqlar Səid Rüstəmov, Süleyman Ələsgərov, Eduard Novruzov, Adil Gəray, Kamil Əhmədov, Firudin Mehdiyev, Akif Novruzov, Ramiz Quliyev və başqalarının adlarını iftixarla çəkmək olar, illər boyu davam edən bu ənənə Naxçıvan ifaçılıq məktəbinin gücünün müsbət bir göstəricisidir. Səid Rüstəmov gənc tarzənin təhsilə münasibətindən, ifaçı­lıq qabiliyyətindən çox razı idi. Verilən tapşırıqları qısa müddətdə yerinə yetirən tələbənin boş vaxtlarının çox olduğunu hiss edən professor ona musiqi məktəblərinin birində işləməyi tövsiyə edir.
Pedaqoji fəaliyyəti
Tariyel Abbasov II kursda oxuya-oxuya (1980) Bakı şə­hər 3 saylı uşaq musiqi məktəbinə işə düzəlir. Uğurlu müəllimlik fəaliyyəti tezliklə Tariyeli yeni iş yerinə, Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasına gətirir. 1988-1995-ci illərdə burada çalışan Tariyel müəllim paralel olaraq Gülarə Əliyeva adma “Dan ulduzu” instrumental ansamblında solo tarzən kimi də fəaliyyətini davam etdirir. Ansamblın tərkibində o, Həbəşistan, Bolqarıstan, Finlandiya, Türkiyə, İran kimi dövlətlərdə Azərbaycan musiqisini layiqincə təmsil etmişdir.
Əsərləri
Gənc yaşlarından ifaçılıq sənətinə böyük məsuliyyətlə yana­şan Tariyel Abbasov yorulmadan çalışaraq solo ifa üçün yeni-yeni əsərlər hazırlayırdı. Yaxın dostu və həmkarı, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti Tağı Tağıyev bu gün də Tariyel ilə konservatoriyada təhsil aldığı vaxtları xatırlayaraq hər axşam konservatoriyanın boş otaqlarında gecədən xeyli keçənədək keçirdikləri məşq saatlarını sevinçli, nostalji hisslərlə xatırlayır. Yaradıcılıq fəaliyyətini genişləndirən tarzən Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının 60 illik yubileyi ilə bağlı (1982) Moskvada, MDB və Baltikyanı ölkələrdə solo konsertlərlə çıxış edir. Bundan əlavə, o, Səid Rüstəmovun “Oxu tar”, Zakir Bağırovun “Layla” mahnılarına solo ifada klip çəkdirmiş, Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsinin simfonik orkestri ilə Hacı Xanməmmədovun tar ilə simfonik orkestri üçün 2 nömrəli konsertini lentə yazdırmışdır. Bu nailiyyətlər Tariyel müəllimin çoxşaxəli fəaliyyətinin bir qismidir.
Takayuki Morimoto
(d. 7 may 1988) — Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 10 oyun keçirib, 3 qol vurub.
Quansi-Çjuan Muxtar Rayonu
Quanqsi-Çjuanq muxtar rayonu və ya Quanqşi-Juanq muxtar rayonu — Çin Xalq Respublikasının ərazisində inzibati ərazi vahidi.
Ziyilli kloun balığı
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Mark Zukerberq
Mark Elliot Zukerberq — ictimai paylaşma saytı, sosial şəbəkə olan Facebook-un qurucusu Amerikalı sahibkar.
Zukerberq 2004-cü ildə Harvard Universitetindən olan yoldaşları Dastin Moskovits, Eduardo Sovarın və Kris Hyuces ilə birlikdə ictimai paylaşma saytı Facebooku quraraq dünyanın ən gənc milyarderi olmasıyla tanınır.
Həyatı
Mark Zukerberq 14 may 1984-cü ildə Nyu-York şəhərində doğulmuşdur. Atası Edvard diş həkimi, anası Karen psixiatr olmuşdur. Yəhudi olaraq böyüdülməsinə baxmayaraq ateist olduğunu demişdir.
Universitet illəri və Facebook
Liseydə oxuyarkən elm sahələrində bir çox mükafat alan Mark Zukerberq, ABŞ-nin ən nüfuzlu universitetlərindən biri olan Harvard Universitetinə daxil oldu. Universitetin ilk illərində ən yaraşıqlı və ən gözəl tələbələrinin seçildiyi www.facemash.com saytını düzəltdi. Saytda Harvard Universitetinin bütün tələbələrinin şəkilləri vardı. Ancaq fotoşəkilləri tapmaq üçün universitetin məlumat bölməsinə girmək lazım idi. Məlumat bölməsinə icazəsiz daxil olduğu bilinən Mark, cəza verildiyi üçün təhsilini yarımçıq qoyaraq Harvard universitetini tərk etmişdir. Bundan sonra Harvard Universitetinin tələbələrinin internet üzərində görüşdürmək üçün ikinci saytı olan Facebook saytını yaratdı. Facebook 18 ayda ABŞ-nin ən böyük ünsiyyət saytlarından biri oldu. Tezliklə facebook sərmayəçilərin çox böyük marağına səbəb olur və bu gün sahib olduğu 13 milyard 500 milyon dollarlıq büdcəyə malik olur. Mark Zukerberqin Facebook saytı 2011-ci ilin The Brand Finance Global 500 siyahısına görə dünyanın ən dəyərli 281-ci markası olur.
Belmon (İzer)
Belmon  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Qran-Lem kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — La-Tur-dyu-Pen.
INSEE kodu — 38038. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 266 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 455 ilə 662 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 440 km cənub-şərqdə, Lion dan 55 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 45 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Pərviz Mahmudov
Pərviz Mahmudov (29 iyun 1983, Bakı, Azərbaycan SSR) — Azərbaycanlı bəstəkar.
Həyatı
29 iyun 1983-cü ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur.
1989–2000-ci illərdə Bakı şəhəri Nizami rayonu 109 saylı orta məktəbdə təhsil almışdır.
2000-ci ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin musiqili-teatr fakültəsinə daxil olmuş, 2004-cü ildə oranı bitirmişdir.
Şəxsi həyatı
19 avqust 2014-cü ildə ailə qurmuşdur. İki övladı var.
Karyerası
Universiteti bitirdikdən sonra Azərbaycan teleməkanında ilk dəfə olaraq ATV telekanalında keçirilən "Yeni ulduz-1" mahnı müsabiqəsinə qatılmış və finalçı olmuşdur.
2006-cı ildən bəstəkar kimi fəaliyyətə başlamışdır. Bu günə qədər 100-dən çox əsərin müəllifidir.
Bəstəkarı olduğu mahnılar ifa edildikdən sonra qısa müddət ərzində hitə çevrilir. O, Aygün Kazımovanın ifasında "Alışdırma", Röyanın "Bəlkə də", "Bir il keçdi", Sevda Yəhyayevanın "O zaman", "Sənsiz", "Buz kimi", Günay İbrahimlinin "İzlər", "Səndən öncə, səndən sonra", İlhamə Qasımovanın "Səni sevdim" kimi populyar hitlərinin bəstəkarıdır.
Sevda Yəhyayeva onun bəstələdiyi mahnını ifa etməklə tez bir zamanda məşhurlaşmış; Günay İbrahimli "Səndən öncə, səndən sonra", Zarina "Sevmə ürək" mahnıları ilə tanınmağa başlamışlar.
Mükafatları
2006-cı ildə ilin bəstəkarı adına layiq görülmüşdür.
Bəstələdiyi bir sıra mahnılar dinləyicilər tərəfindən sevilib, ilin mahnısı nominasiyasına layiq görülmüşdür.
2011-ci ildə Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin dəstəyi ilə və "V&V" təqdimatı ilə "QRAND 2011" müstəqil ictimai mükafatı Diplomunu alaraq, "İlin bəstəkarı" adına layiq görülmüşdür.
Bəstələri
Aygün Kazımova (Xalq artisti)
Sevda Yəhyayeva
Leyla Ramazanlı
Zarina
Pərviz Mahmudov
Sevda Sonaliyeva
Elgün Hüseynov
Qasımova'''
Xalid Hacıyev
Gülay Zeynallı
Turkan Velizade
Turk pop Sevda Giray (2019)
Leyla Boztaş (2019)
Sılanaz (2019) Sevinç Sultan (2021)
Kataloniya
Kataloniyanın Aralıq dənizi boyunca 580 km sahili var. Burada 3 rəsmi dildə danışılır: İspan dili, Katalan dili və Aran dili. Aran dilində Aran vadisində təxminən 7 min nəfər danışır. Bu dil Oksitan dilinin bir ləhcəsidir. 2006-cı ildə aparılan hesablamalara görə Kataloniyada 7 135 000 nəfər yaşayır. Əhalinin təxminən 13%-ni mühacirlər təşkil edir. Son referendumun nəticələrinə görə Kataloniya Avropanın ən muxtar vilayətidir.
Kataloniya bu gün əsasən keçmiş Kataloniya Knyazlığına məxsus torpaqlardan ibarətdir. Şimal sərhədlərində Fransa və Andorra, şərqdə qərb və cənub sərhədlərində Aralıq dənizi muxtar bölgələri var. Rəsmi dillər katalan, ispan və oksitan dilinin ləhcəsidir. Aranca, Aran Vadisində təxminən 7 min insan tərəfindən danışılır və Occitan dilində danışılır. 2014-cü ilin hesablamalarına görə Kataloniyanın ümumi əhalisi 7.512.982 nəfərdir. Bölgə əhalisi İspaniya əhalisinin 16,1% -ni təşkil edir.
Əfsanəyə görə Barselonanın yaranması Heraklın adıyla bağlıdır. Əslində isə onun əsasını bizim eraməzdan əvvəl 237-ci ildə karfagen sərkərdəsi Gamilkar, Hannibalın atası qoyub. Gamilkarı hamı Barka ("İldırım sürəti") təxəllüsü ilə tanıyırdı. Bu təxəllüsü o, sürətli keçidlərinə görə almışdı.
Coğrafiyası
Pireney yarımadasının şimalında Fransa və Andorra ilə həmsərhəddir. Qərbdə Kataloniya Araqon regionu ilə, cənub-qərbdə Valensiya ilə həmsərhəddir. Barselonadan başqa Kataloniyanın digər böyük şəhərləri Tarraqona, Leyda, Jirona, Manresa, İqualada, Martorel, Terrassa və Sabadeldir. Sahil xəttinin uzunluğu 580 kilometrdir. Müxtəlif sahil və çoxsaylı çimərlikləri vardır. Kataloniyada, əsasən şimalında İspaniyanın bir neçə əhəmiyyətli qoruğu yerləşir.
Muxtariyyətə aparan yol
Kataloniya İspaniyada geniş muxtariyyətə malik bölgədir. Təxminən 32 000 km² ərazisi və 7 milyon əhalisi olan Kataloniyanın paytaxtı Barselona şəhəridir.
Katalonların Şimali Afrikanın iberlər tayfasından formalaşdığı və eramızdan 700 il əvvəl Afrika qitəsindən İspaniyaya köçərək indiki Barselonanın ətrafında məskunlaşdıqları bildirilir. Bizim eranın 414-cü ildə vestqotlar İspaniyanın şimalını ələ keçirərkən, bölgəyə Qotaloniya adı verirlər. 1804–1808-cü illərdə Kataloniya Fransa müstəmləkəçiliyinə qarşı qiyam qaldırır. Napoleonun qoşunları Kataloniyaya daxil olaraq, Barselonanı dağıdırlar.
Kataloniya 1833-cü ildə sənaye inkişafına baş vurur. İspaniyada ilk dəmir yolu 1848-ci ildə Kataloniyada istifadəyə verilir. Bu illərdə Kataloniyada sənət, ədəbiyyat və mədəniyyətin digər sahələri sürətlə inkişaf edir.
Kataloniyada 1914-cü ildə yerli özünüidarə şurası formalaşır. Şuranın müstəqilliyə çalışmasının qarşısı İspaniyanın o zamankı diktatoru Primo de Rivyera tərəfindən alınır. Kataloniya ilk dəfə İspaniya Respublikasının tərkibində 1932-ci ildə muxtariyyət statusu qazanır. Ancaq faktiki olaraq bu statusdan yararlana bilmir. Çünki 1936-cı ildə İspaniyada vətəndaş müharibəsi başlayır. Diktator Frankonun silahlı qüvvələri 1939-cu ildə Barselonaya daxil olaraq, yerli respublikaçılara divan tuturlar, Kataloniya muxtariyyət hökumətinin başçısı Luis Kompanis edam edilir. Frankonun ölümündən sonra, 1977-ci ildə İspaniyada referendum keçirilir və referendumun nəticəsinə görə İspaniya yenidən konstitusiyalı monarxiya sisteminə qayıdır. Kataloniya ikinci dəfə 1979-cu ildə muxtariyyətinə qovuşur. Burada 1980-ci ildə keçirilən parlament seçkilərində Hordi Puyol muxtar bölgənin baş naziri seçilir. Kataloniya Parlamenti 135 deputatdan formalaşır. Kataloniya prezidentini dörd ildə bir dəfə parlament seçir.