cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sənsiz (romans)
Yazılma tarixi
Sənsiz romansını öz dövründə Bülbül və Müslüm Maqomayev kimi ifaçılar ifa ediblər.
Manaba Maqomedova
Manaba Ömərovna Maqomedova — məşhur metalişləmə rəssamı. SSRİ (1960) və Rusiya Rəssamlar İttifaqının üzvü, Dağıstan xalq artisti (1978), Rusiya Federasiyasının əməkdar artisti (2003) olub.
Uzun illər Tbilisidə yaşayıb və çalışıb. Tbilisi şəhərinin fəxri vətəndaşıdır (2010). Milliyyətcə dargidir.
Rəssamın yaradıcılığına heyran olan Rəsul Həmzətov onun haqqında: "Demək olar ki, uşaq əllərinin ağır metalı emal etdiyini təsəvvür etmək mümkün deyil. Yaratdığı əsərlərdə mükəmməl gözəllik haqqında poetik bir yuxu görürəm" deyərək şeirini ona həsr etmişdi.
Həyatı
450px|thumb|left|Tbilisidə Kür sahilində Maqomedovanın yaşadığı küçə Manaba Maqomedova irsi zərgər ailəsində anadan olub. O, 7 yaşına qədər nənəsinin yanında yaşamışdır.
1935-ci ildən başlayaraq Manaba Maqomedovanın həyatının çox hissəsi Tiflisdə keçmişdi və burada o, yaradıcı baxışlarının formalaşmasına təsir edən qədim gürcü mədəniyyəti ilə təmasda olmuşdu. Öz növbəsində, artıq məşhur rəssam olduqdan sonra Gürcüstanda müasir tətbiqi sənətin inkişafına əhəmiyyətli töhfə vermişdi.
Manaba Maqomedovanın müəllimləri Dağıstanın ustad rəssamları Əbdülcəlil İbrahimov (1938–1940-cı illərdə) və Hacı Kiyev (1948–1958) və Stroqanov Məktəbinin professoru Fedor Yakovleviç Muşukov (1961–1965-ci illərdə), SSRİ Xalq artisti, Tiflis İncəsənət Akademiyasının professoru Lado Qudiaşvili, Tiflis olublar. 1942–1945-ci illərdə Böyük Vətən müharibəsi illərində səfərbərlikdən sonra Tiflisdəki Kamo adına hərbi zavodun alət sexində çalışmışdır. 1953-cü ildən A.Jikia və M.İmadadzenin rəhbərliyi altında "Mxatvari" artelində oyma ustası kimi işləmişdir. 1953–1955-ci illərdə Moskvada Sverdlov adına ipək paltar fabrikində kurslarda oyma təhsili almışdır.
Kaşxatau
Coğrafiyası
Kənd Çerek rayonunun mərkəzi hissəsində, Çerek çayının sol sahilində, Nalçik şəhərindən 35 km cənubda yerləşir. Respublika əhəmiyyətli Urban-Uştulu yolu kəndi Nalçik ilə birləşdirən yerdən keçir.
Manaba Maqomedova
Həyatı
Gürcüstan incəsənətinin inkişafındakı böyük xidmətlərinə görə Gürcüstanın Xalq Artisti adına, Gürcüstanın Şərəf Ordeninə layiq görülmüş, adı Gürcüstan və Tiflis ensiklopediyasına daxil edilmişdir.
Kaşxatau
Coğrafiyası
Qəsəbənin sahəsi 39 km²-dir.
Əsma Əsəd
Əsma əl-Əsəd — (qızlıq soyadı — Əsma Fəvvaz əl-Əxrəs أسماء فوّاز الأخرس; d. ) — Suriyanın birinci xanımı, prezident Bəşşar əl-Əsədin həyat yoldaşı.
Kaşxatau
Coğrafiyası
Bu yaşayış yerləri ilə həmsərhəddir: cənubda Babuqent, şimal-qərbdə Qerpeqej, şimalda Auşiqer, şimal-şərqdə Zaraqij və şərqdə Jemtala.
Manaba Maqomedova
Həyatı
Manaba Maqomedova martın 10-dan 11-nə keçən gecə vəfat etmişdir.
Kaşxatau
Coğrafiyası
Kənd dağ ətəyində, respublikanın dağ zonasına keçiddə yerləşir. Ərazisi hündürlük ərazidir. Kəndin qərb hissəsindən yuxarıda meşəli bir silsilə uzanır. Çerek çay vadisində yerləşən şərq hissəsi daha az hündürdür və dağətəyi düzənliyi təmsil edir. Qərblə şərq arasındakı hündürlük fərqi 400 metrdir. Orta hündürlük dəniz səviyyəsindən 847 metr-dir. Kəndin ən yüksək nöqtələri Kaşxatau və Sılla-Sırt dağlardır.
Əsma Əsəd
Bioqrafiya
Əsma Fəvvaz əl-Əxrəs adıyla 11 avqust 1975-ci ildə Britaniyanın paytaxtı Londonda dünyaya gəlibdir. Əsma Əsəd, Londonun Kromuell Xəstəxanasının məsləhətçi kardioloqu Fəvvaz Əxrəs və təqaüddə olan diplomat Səhər Otrinin qızıdır. Valideynləri sünni, Suriya mənşəli və əslən Homsdandırlar. O, Londonda qızlar məktəbini bitirb və London Kral Kollecində informatika elmində və franssız ədəbiyyatı sahəsində təhsil alıb. Universitetdən sonra Deutsche Bankda Avropadan və Uzaq Şərqdən olan müştərilərlə sığorta şöbəsində işləyirdi. 1998-ci ildə J. P. Morgan kompaniyasında biotexnoloji və əczaçılıq şirkətlərinin birləşməsində və hopdurmalarında ixtisaslaşaraq, fəaliyyətə başlayıb.
Kaşxatau
Coğrafiyası
Hidroqrafik şəbəkə, əsasən, kəndin ətrrafından axan Çerek çayı və onun kiçik çayları ilə təmsil olunur. Şəhər qəsəbəsi ərazisində kiçik bir su elektrik stansiyası var.
Əsma Əsəd
Bioqrafiya
Əsma Suriyaya 2000-ci ilin noyabr ayında qayıtmışdı və dekabrda Bəşər Əsədə ərə getmişdi. Onların üç uşağı var: Hafiz, Zeyn, Kərim. Əsma Əsədin valdeyinləri Böyük Britaniyada yaşıyırlar.
Manaba Maqomedova
Yaradıcılığı
250px|thumb|right|Manaba Maqomedovanın 90 illik yubileyinə həsr olunmuş afişa Manaba Maqomedova əsərlərində, Qafqazın zərgər və sikkə zərbçilərinin tarixən qurulmuş ənənələrinə söykənir. Lakin o, yaradıcılığında daha da irəli gedir, onları zənginləşdirir, forma və kompozisiya, ornamentlə bağlı təsəvvürlərə yeni və gözlənilməz həllər təqdim edir. Fərqli texnikalarda çox sınaq keçirir, bir zamanlar yayılmış, lakin unudulmuş texnikaları canlandırırdı (məsələn, emaye emaye texnikası). Əsərlərində gümüş və digər metalların hər cür işlənməsi (montaj, oyma, qaralma, təqib, döymə), eləcə də müxtəlif növ bədii emal (cloisonné, champlevé, filigree, şəkilli) istifadə edirdi. Müxtəlif texnikaları mənimsəyən və hər dəfə dəyişən rəssam, əsərlərini əsl sənət əsərləri halına gətirən ideoloji konsepsiyanın, harmoniyanın və gözəlliyin təcəssümünə nail olur.
Kaşxatau
Coğrafiyası
İqlimi rütubətli və mülayim isti və qışı sərindir. Orta illik havanın temperaturu təqribən 9,0 °C-dir, iyulda ortalama + 20.0 °C-dən yanvarda ortalama -3.0 °C arasında dəyişir. İlk mənfi temperatur oktyabrın ortalarında başlayıb aprel ayında sona çatır. Orta illik yağıntının miqdarı təxminən 800 mm-dir. Yağıntıların əsas düşmə vaxtı may-iyul ayları arasındadır. Yazda temperaturun qəfil dəyişməsi ilə əlaqədar dağlardan güclü külək əsir.
Manaba Maqomedova
Yaradıcılığı
Manaba Maqomedovanın əsərlərinin çeşidi qeyri-adi dərəcədə genişdir: zərgərlik əşyaları (bilərziklər, üzüklər, boyunbağılar), kitab çərçivələri, qablar (küpələr, qablar, qablar, fincanlar, silahlar, böyük və kiçik formalı dekorativ çilçıraqlar (M.Qorki adına Rud Dövlət Teatrında )) bura daxildir. Əsərləri yüzdən çox nüfuzlu sərgidə nümayiş etdirilmiş, ölkəni beynəlxalq simpozium və seminarlarda təmsil etmişdir. Rəssamın fərdi sərgiləri Moskva, Mahaçqala, Tbilisi, Yablonec-nad-Nisou (Çexiya), Ranqun, Əlcəzair, Budapeşt, Sekesfehervar (Macarıstan), İstanbulda keçirilib. Əsərləri müxtəlif ölkələrin mükafatlarına layiq görülmüş, SSRİ İqtisadi Nailiyyətlər Sərgisinin qızıl, gümüş və bürünc medallarına layiq görülmüşdür.
Kaşxatau
Tarixi
Qəsəbənin dəqiq tarixi məlum deyil. 19-cu əsrin sonlarında Kaşxatau dağətəyində yerləşən nadir balkar kəndlərindən biri idi və inzibati cəhətdən Xulamo Balkar Cəmiyyətinin tabeliyində idi.
Manaba Maqomedova
Yaradıcılığı
Manaba Maqomedovanın əsərləri 16 ölkənin muzeyində (Dövlət Tarixi Muzeyi, Silahlı Palatada, Şərq Sənəti Muzeyində, Sankt-Peterburqda Etnoqrafiya Muzeyində və s.), Gürcüstan muzeylərində (Milli Gürcüstan, Dekorativ və Tətbiqi Sənətlər Muzeyi, Gürcüstan İncəsənət Muzeyi), Almaniya və digər muzeylərdə və şəxsi kolleksiyalarda saxlanılır.
Kaşxatau
Tarixi
1920-ci ildə Kaşxatau kəndində kənd soveti yaradıldı.
Manaba Maqomedova
Yaradıcılığı
Manaba Maqomedovanın yaradıcılığına tematik muzey sərgiləri, kitablar, bukletlər, albomlar, kartpostal dəstləri, təqvimlər və s. həsr olunmuşdur. Onun yaradıcılığı Moskvadakı "Sovet rəssamı" (1982, tirajı 20.000 nüsxə) nəşriyyat tərəfindən nəşr olunan illüstrasiyalı monoqrafiyada öyrənilmiş Şimali Qafqazdakı yeganə rəssamdır. Adı bir sıra ensiklopediyalara daxil edilmişdir: "Dünya ölkələrinin və xalqlarının sənəti", "Şamil", "2000 illik xristianlıq".
Kaşxatau
Tarixi
1944-cü ildə balkarlar Orta Asiyaya sürgün edildi və kənd tərk edilmiş vəziyyətdə qaldı. RSFSR Ali Sovetinin Rəyasət Heyətinin 29 may 1944-cü il tarixli 621/3 nömrəli qərarı ilə Xulamo-Besengiyevski rayonu Sovetski rayonu adlandırıldı və rayon mərkəzi Kaşxatau kəndi Sovetskoye adlandırıldı.
Manaba Maqomedova
Yaradıcılığı
Manaba Maqomedova "Mən Kubaçinkalıyam", "Ənənələrin izi ilə", "Həyat nümunələri", "Zərgərin kəsicisi", "Mən Kubaçinkayam" (Şimali Qafqaz TV) sənədli filmlərinin, "Monoloq" kitablarının müəllifidir. "(RGVK" Dağıstan").
Kaşxatau
Tarixi
1957-ci ildə, Balkarlar SSRİ Ali Soveti tərəfindən əfv edildi və əvvəlki yaşayış yerlərinə qayıtmalarına icazə verildi.
Manaba Maqomedova
Şəxsi həyatı
Manaba Maqomedovanın qardaşı dilçi, Dağıstan dilləri üzrə mütəxəssis Aleksandr Maqomedovdur.
Kaşxatau
Tarixi
1964-cü ildə kənd şəhər tipli qəsəbə statusunu aldı.
Manaba Maqomedova
Memuarları
[http://iznedr.ru/books/item/f00/s00/z0000037/index.shtml Магомедова М. О. 'Узоры жизни' — Москва: Советская Россия, 1974 — с.112, ил ]
Kaşxatau
Tarixi
RSFSR Silahlı Qüvvələri Rəyasət Heyətinin 16 dekabr 1991-ci il tarixli fərmanı ilə kənd əvvəlki adı - Kaşxatau qaytarıldı. Toponim balkar dilindən "keçəl dağ" kimi tərcümə olunur (həqiqətən kədnin üstündə çox da yaşıllıq olmayan bir təpə var).
Əhalinin sayı
=== Əhalinin milli tərkibi ===
Stefaniya Turkeviç
Stefaniya Turkeviç-Lukiyanoviç (25 aprel 1898, Lvov, Avstriya-Macarıstan İmperiyası – 8 aprel 1977, Kembric, Birləşmiş Krallıq) – Ukraynanın ilk qadın bəstəkarı hesab olunan pianoçu və musiqişünas.
Erkən illəri
Stefaniyanın babası-Lev Turkeviç və atası-İvan Turkeviç keşiş idi. Anası Sofia Kormoşiv isə pianoçu idi. Yəni, ailənin bütün üzvləri heç olmasa bir musiqi alətində ifa etməyi bacarırdı. Stefania da piano, arfa və qarmon da sərbəst ifalar edirdi. Bəstəkar Turkeviç sonralar uşaqlığını və musiqiyə olan sevgisini belə təsvir edirdi:
"Hər şeyin mərkəzində fortepianoda ecazkar ifalar edən anam dururdu. Uşaq ikən fortepiano dinləməyi sevirdim. Sonra evimizdə bir salon orkestri yaratdıq. Beləliklə, basda atam, piyanoda anam, çelloda Lyonyo, mən qarmonda, Marika və Zenko skripkalarda. Bundan əlavə, atam ailədə xorun əsasını qoydu. Bunlar musiqi dünyasına ilk addımlarımız idi. Musiqidən söz düşəndə, atam heç vaxt xəsislik etməz və bəhanə gətirməzdi."
Təhsili
Stefaniya musiqi təhsilinə Vasili Barvinski ilə başlamışdır. 1914-1916-cı illər arasında Vyanada pianoçu Vilem Kurtz ilə çalışmışdır. Birinci Dünya müharibəsindən sonra Lviv Universitetində Adolf Çibinski ilə çalışmağa başlamış və Lvov Konservatoriyasında musiqi nəzəriyyəsi mövzusunda mühazirələrdə iştirak etmişdir.
1919-cu ildə Müqəddəs Georgi Katedralində bir neçə dəfə səsləndiriləcək Liturji adlı ilk musiqi əsərini bəstələmişdir.
1921-ci ildə Vyana Universitetindən Qvido Adler və Vyana Musiqi və Səhnə Sənətləri Universitetindən Yozef Marks ilə çalışmış və 1923-cü ildə diplomula təltif edilmişdir.
Şəxsi həyatı
1925-ci ildə Robert Lisovski ilə evləndi və cütlük Berlinə köçdü. Bu evlilikdən 1927-ci ildə Zoya adlı qızı dünyaya gəldi. İkinci dəfə, İkinci Dünya müharibəsi dövründə İtaliyada İngilis komandanlığı altında həkim olaraq çalışan Nartsiz Lukyanoviç ilə ailə həyatı qurmuşdur.
Fəaliyyəti
Lvova qayıtdıqdan sonra, 1934-cü ildən İkinci Dünya Müharibəsinin başlanğıcına qədər Lvov Konservatoriyasında musiqi nəzəriyyəsi və fortepiano dərslərini tədris etmiş və Ukrayna Professional Musiqiçilər Dərnəyinin üzvü olmuşdur.
İkinci dünya müharibəsi dövrü
Sovet İttifaqı Qərbi Ukraynanı işğal etdikdən sonra Stefaniya, 1940-1941-ci illər arasında Lvov Opera Evində xüsusi müəllim, konsert dirijoru və Lvov Konservatoriyasında dosent vəzifələrində çalışmışdır. Konservatoriya Alman işğalı nəticəsində bağlandıqdan sonra Dövlət Musiqi Məktəbində dərs deməyə davam etmişdir. 1944-cü ilin yazında Lvovdan Vyanaya getmişdir. 1946-cı ildə SSRİ-dən Cənubi Avstriyaya ardınca da İtaliyaya mühacirət etmişdir.
Böyük Britaniyada
Stefaniya 1946-cı ilin payızında Birləşmiş Krallığa köçərək, Brayton da (1947-1951), London da (1951-1952), Bristol yaxınlığında yerləşən Berou Qarnidə (1952-1962), Belfast da (1962 –1973) və Kembric də (1973-cü ildən) yaşamışdır.
1940-cı illərin sonunda bəstəkarlığa qayıtdı. Müxtəlif illərdə Britaniyadakı Ukraynalı icmaların bir sıra konsertlərində pianoçu kimi çıxış etdi. İngilis Qadın Bəstəkarlar və Musiqiçilər Birliyinin üzvü idi.
Stefaniyanın yazdığı "Oksananın ürəyi" operası, 1970-ci ildə bacısı İrenanın bədii rəhbərliyi ilə Kanada nın Vinnipeq şəhərində yerləşən Senteniyal Konsert Salonunda səhnəyə qoyuldu.
İrsi
Bəstələrinin müasir olmasına baxmayaraq, zaman-zaman Ukrayna xalq mahnılarından bir sıra elementlər ehtiva etdiyi müşahidə edilmişdir. Stefaniya Turkeviç 1970-ci illərdə bəstəkar kimi fəaliyyət göstərmiş, 8 aprel 1977-ci ildə İngiltərənin Kembric şəhərində vəfat etmişdir.
NGC 1212
NGC 1212, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Persey bürcü istiqamətində yerləşir. S0-a tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
1993 KONKAKAF Qızıl Kuboku
1993 KONKAKAF Qızıl Kuboku — 1993-cü ilin 10 – 25 iyul tarixləri arasında ABŞ və Meksikada təşkil olunmuş sayca ikinci KONKAKAF Qızıl Kuboku. Turnirin qalibi təşkilatçı olkələrin iştirakı ilə keçən final matçında ABŞ milli futbol komandasını 4–0 hesabı ilə məğlub etmiş Meksika milli futbol komandası olmuşdur.
Qərb küləkləri cərəyanı
Qərb küləkləri cərəyanı — Bu cərəyan 30 min km uzunluğa və 2.5 min km enə malikdir. Bu dünyada yeganə dəniz cərəyanıdır ki, bütün meridianları keçir. Suyunun temperaturu şimalda cənuba doğru 12—15 °C-dən 1—2 °C qədər azalır.
Suyun səthi ilə olan bu hərəkətlilik Qərb küləklərinin təsiri ilə baş verir. Bəzi hissələrdə bu su axını okeanın dibinə qədər enir. Bu cərəyan Antarktidanın cənubu ilə Sakit, Atlantik və Hind okeanlarının cənubu ilə hərəkət edir.
Qərb Küləkləri cərəyanının sirkuliyasiya etdiyi 60° c. e ərazilərində Cənub okeanı yerləşir.
Suyun səthində bu cərəyanın sürəti Yeni Zelandiyanın cənubunda 4 km/s Dreyk boğazında isə 14,5 km/s təşkil edir. Dərinlikdə isə sürəti 0,4 - 0,9 km/s olur.
Bu cərəyandan bəhrələnən cərəyanlar:
Aşio mis mədəni çirklənməsi
thumb|[[Aşio mis mədəni 1895-ci ildə.]] – Yaponiya tarixində baş vermiş ilk ekoloji fəlakət. XIX əsrin ikinci yarısında Toçiqi prefekturasında yerləşən Aşio mis mədənində aparılan intensiv işlər ətraf mühitə və yerli sakinlərin sağlamlığına böyük ziyan vurmuşdur.
Tarixi
1877-ci ildə Aşio mis mədəninin yeni sahibi Furukava İçibey yeni mis damarları kəşf etmiş və yeni texnologiyalardan istifadə edərək mədəndə intensiv mis hasilatına start vermişdir. Mədəndə aparılan intensiv əməliyyatlar nəticəsində zəhərli tullantılar yaxınlıqda axan Vatarase və Tone çaylarına atılmağa başlamışdır. Mədənə aid olan tüstü bacalarından ayrılan toksinlər ağacların ölməsinə səbəb olmuş və meşələrin məhvinə səbəb olmuşdur. Mədən odun ehtiyacını qarşılamaq üçün özü də ağacları qırmağa başlamış, meşələrin məhv olması nəticəsində daşqınlar başlamışdır. 1890-cı ildən etibarən daşqınlar Kanto düzənliyinin şimalında yerləşən 50.000 akr ərazini çirkləndirmiş və 500 mindən çox insanın həyatını təhlükə altına salmışdır.
Mədənin səbəb olduğu tullantılar çayların balıqçılıq sənayesinə də ziyan vurmuşdur. Çaylarda yaşayan balıqlar ölməyə, balıqları yeyən şəxslər isə xəstələnməyə başlamışdır. Tezliklə bu çaylarda tutulan balıqların satılmasına qadağa qoyulmuşdur. 1880-ci illərin sonuna qədər bu çayların su canlıları tamamilə məhv olmuşdur. Çirklənmə 3000-dən çox balıqçının həyatına təsir göstərmişdir. Vatarase çayı boyunca yetişən bambuklar ölmüş, qar daha sürətlə əriməyə başlamış, yerli cücü populyasiyası məhv olmuşdur.
Fermerlər bu vəziyyətə qarşı çıxaraq etiraz aksiyaları və petisiyalar başlamışdırlar. Siyasətçilər Tanaka Şozo və Şimada Saburo məsələni Yaponiya parlamentinə daşımışdırlar. Jurnalislər, sosialistlər və xristian humanistlər çirklənmənin qarşısının alınmasını dəstəkləmişdirlər. Çirklənmə Yaponiyada ətraf mühit hərəkatının yaranmasına səbəb olmuşdur. 1900-cü ildə Aşio mis mədəninin fəaəliyyətinə qarşı Kavamata insidenti baş vermişdir.
Bərpa işləri
1957-ci ildə meşələri bərpa etmək üçün ağac əkmə layihəsi başladılmışdır. Mədəninin səbəb olduğu ekoloji problemlər mədənin bağlandığı 1973-cü ilə kimi davam etmişdir. 1974-cü ildə Vatarase çayı boyunca fermerliklə məşğul olmuş şəxslərə ümumilikdə 7 milyon ABŞ dolları təzminat ödənilmişdir.
NGC 6097
NGC 6097, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şimal Tacı bürcü istiqamətində yerləşir. S0-a tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Şivolki adaları
Şivolki adaları — Nordenşeld arxipelaqının tərkibinə daxil olan adalar qrupu. Adalar Şimal Buzlu okeanın Kara dənizi suları ilə əhatələnirlər. İnzibati cəhətdən Rusiyanın Krasnoyarsk diyarı Taymır Dolqan-Nenes rayonu ərazisinə daxildir. 1993-cü ildə Arktika qurşağının qorunması məqsədi ilə burada qoruq yaradılmışdır. Adalarda həmçinin Böyük Arktik qoruğunun ərazisinə daxildir.
Arxipelaqın ən qərb nöqtəsini təşkil edir. Şərq hissədən Paxtusov adası, cənub-şərqdən Vilkis adasından Radzeevski boğazı ilə ayrılır. Adalar olduqca sıx yerləşmişdir. Onlar arasında məsasə 5-7 kilometri keçmir. Adalar qrupu şərqdən qərdə 40 kilometr, şimaldan cənuba isə 25 km məsafədə uzanır. Ən hündür nöqtəsi 58 metr təşkil edir. Bu baxımdan Krasin adası ən hündürüdür. Adalar qruouna daxil olan ən cənubundan Rusiyanın materik hissəsi ilə məsafə 45 kilometr təşkil edir. Adalar 1901-ci ildə Eduard Vasileviç Toll tərəfindən adlandırılmışdır. O, adaları Varşavada doğulmuş Aqust Karloviç Şivolkinin şərəfinə adlandırmışdır. Karloviç Şivolki öz növbəsində Yeni Torpaq arxipelaqında tətqiqat işləri aparan böyük rus araşdırmaçılarından olmuşdur.
Lelin adası — qrupun ucqar şimalında qərarlaşır.
Sadko adası — iri uzanmış formaya malik olan ada. Qrupun şimalında yerləşir.
Şuls adası — qrupa daxil olan iri ada, qərb hissədə qərarlaşır.
Маметкул — слегка вытянутый остров в центральной части островов Цивольки.
Vitte adası — qrupun şimal-şərqində yerləşən kiçik ada
Konstantin Lizqar
Konstantin Nikolayeviç Lizqar — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ərzaq naziri, Slavyan-Rus Cəmiyyətinin sədri.
Şivolki adaları
Kovalekski adası — qrupun şimal-qərbində yerləşən kiçik ada.
Konstantin Lizqar
Həyatı
Konstantin Nikolayeviç Lizqar 1882-ci ildə anadan olmuşdur. 1914-cü ilə qədər Bakıda və Vladiqafqazda mağazalar sahibi olmuşdur. 1914-cü ildə leytenant rütbəsi ilə orduya sıralarına cəlb olunub. 499-cu səhra hospitalında, Tiflis avtomobil komandasında, Türküstanda xidmət etmişdir.
Şivolki adaları
Ukromnıy adası — Krasin adasının şimal sahillərində qərarlaşır.
Konstantin Lizqar
Həyatı
Aprel işğalından sonra Bakının Qorçakovski 14 ünvanında yaşayan, sabiq ərzaq naziri və Slavyan-Rus Cəmiyyətinin sədri Konstantin Lizqar ilk həbs edilənlərdən oldu.
Şivolki adaları
Brandvaxt adası — Krasin adasının qərb sahillərində olduqca kiçik ada.
Konstantin Lizqar
Həyatı
1920-ci ilin mayın 2-də XI Qırmızı Ordu İnqilabi Şurası yanındakı Xüsusi Şöbə tərəfindən 292 saylı həbs vərəqi əsasında azadlıqdan məhrum edilib. Həbs vərəqində 38 yaşında olması, orta təhsilli, ixtisaslı zabit, neft sənayesi sahəsində çalışması, ailəliyi ilə bağlı qeydlər var idi.
Şivolki adaları
Krasin adası — ən iri adalardan biri. Qrupun ucqar şərqində yerləşir.
Konstantin Lizqar
Həyatı
1920-ci ilin mayın 15-də istintaqın çıxardığı qərar əsasında, yəni “1917-ci ildən əksinqilabi fəaliyyətə başlayan, Beynəlmiləlin yaxınlaşan təhlükəsinə qarşı 1918-ci ildə Slavyan-Rus Cəmiyyətini yaradan, sədr kimi onun Sovet Rusiyasına qarşı fəal mübarizəsinə rəhbərlik edən, bütöv, vahid, bölünməz Rusiyanın xilası uğrunda şüurlu mübarizədə Könüllü Ordu, İngiltərə və Amerikanın nümayəndələri ilə görüşən, əksinqilabi ideyalarını yaymaq üçün qəzet nəşr edən” Konstantin Lizqar XI Ordu Xüsusi şöbəsinin 15 may 1920-ci il tarixli qərarı ilə güllələndi.
Şivolki adaları
Savvı Loşkin adası — qrupun mərkəzində yerləşən iri ada.
Konstantin Lizqar
Həyatı
Konstantin Lizqar bolşeviklər tərəfindən güllələnən ilk Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti naziri olmuşdur.
Şivolki adaları
Vasilev adası — qrupun ən iri adalarından biridir. Qrupun mərkəzində qərarlaşır.
Konstantin Lizqar
Keçid dövrü
Xüsusi Zaqafqaziya Komitəsində yollar komissiyasının kargüzarı və Yollar Komissarlığında xüsusi tapşırıqlar məmuru vəzifəsində çalışıb.
Şivolki adaları
Qryada adası — kiçik uzantə formasında olan ada. Vasilev adasının qərb sahilinə yaxın qərarlaşır.
Kazak adası — qrupun cənub-qərbində yerləşən elə də böyük olmayan ada.
Konstantin Lizqar
Keçid dövrü
1918-ci ilin martında Tiflisdə Slavyan-Rus Cəmiyyətini təsis edərək onun sədri olmuşdur.
Şivolki adaları
Ledokol adası — qrupun cənubunda yerləşən elə də böyük olmayan ada.
Konstantin Lizqar
Keçid dövrü
Konstantin Lizqar Slavyan-Rus Cəmiyyətinin sədri seçilənə qədər Müvəqqəti Hökumətin Xüsusi Zaqafqaziya Komitəsinin sərəncamında fəaliyyət göstərirdi. 1917-ci ilin avqustun 22-də Müvəqqəti Hökumətin Xüsusi Zaqafqaziya Komitəsinin ona verdiyi vəsiqədə yazılmışdı:
Şivolki adaları
Makarov adası — qrupun ölçülərinə görə ikinci ən böyük adası. Üstəlik qrupun həm cənub həm də qərb nöqtələrini təşkil edir.
Konstantin Lizqar
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövrü
Konstantin Lizqarın 1918-ci ilin 16 fevralında Zaqafqaziya Komissarlığının Ticarət və Sənaye Komissarı Lütfəli bəy Behbudov tərəfindən verilmiş tapşırıqla Batuma gedib, 28 fevrala qədər təlimatda göstərilən işləri yerinə yetirib qayıtması ilə bağlı sənəd də mövcuddur. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Gürcüstandakı diplomatik nümayəndəsinin verdiyi vəsiqədə Konstantin Lizqarın dövrün əkinçilik naziri Xosrov bəy Sultanovun dəvəti ilə Tiflisdən Bakıya gəldiyi qeyd olunur. Xosrov bəy Sultanovun himayədarlığı və sərəncamı əsasında Konstantin Lizqar Əkinçilik Nazirliyində xüsusi tapşırıqlar məmuru olaraq çalışmışdır. Konstantin Lizqar haqqında sonralar istintaqa ifadə verən, Slavyan-Rus Cəmiyyətinin üzvü Mixail Vinoqradov belə demişdir:
Şivolki adaları
Oktyabr adası — elə də böyük olmayan ada. Qrupun cənub-şərq hissəsində yerləşir.
Konstantin Lizqar
Hökumətdə
Konstantin Lizqar 1918-ci ilin dekabr ayının 26-da III Xoyski hökumətində ərzaq naziri təyin olunmuşdur.
NGC 3923
NGC 3923, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Hidra bürcü istiqamətində yerləşir. E4 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Konstantin Lizqar
Hökumətdə
Konstantin Lizqar Stepan Rılskinin şirkətində müdir işləyən Suxaryevskini nazirlikdə hüquq məsləhətçisi təyin etmişdi. Sonra Lizqarın məktəb yoldaşı Ratner və Dərbəndli olan bacanağı Sulyenko işə qəbul olundu.
1919-cu ilin yanvarında Lizqar Stepan Rılski ilə buğda sövdələşməsinə başladı.O öz vəzifəsindən sui-istifadə etməyə başlamışdı. Mixail Vinoqradovun ifadələrində belə məlumatlar vardır:
1919-cu ilin mart ayının 14-də III Xoyski hökuməti istefa verdi. Yeni hökumətdə yer ala bilməyəcəyindən narahat olan Konstantin Lizqar hökumətin ona 3 milyon pul ayıracağını düşünərək bacanağı Sulyenkonu buğda almaq üçün Yekaterinodara göndərdi. Buna baxmayaraq I Yusifbəyli hökumətində Lizqara vəzifə verilmədi. O, sonradan Neft Sənayeçiləri Cəmiyyətində işləməyə başladı.
Sapporo Pivə Muzeyi
Tarixi
Muzeyin yerləşdiyi bina 1890-cı ildə tikilmiş və 1905–65-ci illərdə pivə zavodu kimi istifadə olunmuşdur. 1987-ci ildə binada pivə muzeyi açılmışdır.
Xüsusiyyətlər
Muzey Yaponiyanın pivənin tarixinə və pivə istehsalına həsr olunmuşdur. Ziyarətçilər müxtəlif pivə nümunələrinin dadlarına baxa bilərlər. Muzeyin yaxınlığında Sapporo Pivə Bağı yerləşir. Bu struktura pivə zalları və restoranlar daxildir.
NGC 4102
NGC 4102, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. SBb tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Ələddin İncəli
Ələddin İncəli — Şair, publisist, jurnalist, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Redaksiyada işlədiyi illərdə " Əməkdə fərqlənməyə görə", " Rəşadətli əməyə görə", "Əmək veteranı" medalları ilə təltif olunmuşdur. Qazax rayon kino birliyinin direktoru kimi də fəaliyyət göstərib.
Həyatı
Ələddin İncəli (Ələddin Məhəmməd oğlu Həsənli) 1930-cu ildə Qazax rayonunun Kəmərli kəndində anadan olub. 1947-ci ildə Kəmərli kənd məktəbini bitirmişdir. 1951-ci ildə Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunun Azərbaycan dili və ədəbiyyatı fakültəsini bitirmişdir.
Fəaliyyəti
Ağdərə rayonunun Manikli kənd orta məktəbində dil=ədəbiyyat müəllimi və dərs hissə müdiri (1951-1954), 1954-cü ildən Qazax rayon qəzetində ədəbi işçi və şöbə müdiri (1954-1962), "Kommuna yolu" qəzetində ədəbi işçi, "Göyəzən" qəzetində ədəbi işçi və məsul katib, Ağstafada "Qalibiyyət bayrağı" qəzetində kənd təsərrufati şöbəsinin müdiri (1962-1966) və redaktor müavini (1971-1991) vəzifələrində , sonralar Rayon partiya komitəsində təlimatçı , Maarif şöbəsində metodist, rayon kino birliyində direktor (1966-1971), M.V.Vidadi adına Qazax dram teatrında ədəbi hissə müdiri vəzifələrində çalışmışdır.
Redaksiyada işlədiyi illərdə " Əməkdə fərqlənməyə görə", " Rəşadətli əməyə görə", "Əmək veteranı" medalları ilə təltif olunmuşdur.
Ədəbi yaradıcılığa 50-ci illərdə başlamışdır. Sovet hakimiyyəti illərində "Ceyran"(1970), "Gəl Kür qırağına"(1980) kitabları, "Gedin deyin Xançobana", "Əfsanə", "Nifaq alması" pyesləri, Müstəqillik illərində isə "Əlvida, XIX əsr (2001), Salam, üçüncü minillik (2002), "Ömür istə", "Ömrün illəri", "Babam buyurdu", "Mərdi- mərdanə", "Yetişdim 80-nə, Vətən", "söz incilərim", "Qarabağnamə", "O illər hanı", "Salam, İstanbul", "Yeddi güllə (nəşr), "Pyeslər", "Könül rübabım"(2014), "İllər, sizinəm"(2016) kimi şerlər toplusu nəşr olunmuşdur.
Mənbə
XX əsr Azərbaycan yazıçıları Ensiklopedik məlumat kitabı
Lətif Şüküroğlu
Lətif Şüküroğlu — tarixçi alim, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin və Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Qarabağ müharibəsi və Silahlı Qüvvələr veteranı
Şəbnəm Həsənli-Qəribova
Şəbnəm Həsənli-Qəribova — Azərbaycanlı gənc alim, Filologiya üzrə elmlər doktoru, dosent
Lətif Şüküroğlu
Həyatı
Lətif Şükür oğlu Babayev 1960-cı il aprelin 8-də Ermənistan SSR-in Qafan rayonunda anadan olmuşdur. 1977-ci ildə Zəngilan şəhər 1 saylı orta məktəbini bitirmişdir.1977-ci 1979-cu illərdə Zəngilan rayon Poçt şöbəsində və Yol İdarəsində fəhlə işləmişdir. 1979–1984-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsində əyani təhsil almışdır. 1984–1990-cı illərdə Zəngilan rayonunda çıxan "Kənd həyatı" qəzetində ədəbi işçi və şöbə müdiri işləmişdir. 1990-cı ilin mart ayından 1992-ci ilin fevral ayınadək Azərbaycan Qaçqınlar Cəmiyyətinin orqanı olan "Vətən səsi" qəzetində Qarabağ, Mil-Muğan zonaları üzrə xüsusi müxbir, 1992-ci ilin fevral ayından həmin ilin oktyabr ayına qədər Müdafiə Nazirliyinin orqanı olan "Xalq Ordusu" qəzetində şöbə müdiri işləmişdir. Lətif Şüküroğlu 1992-ci ilin noyabr ayında Dövlət Sərhədini Mühafizə Komitəsinə qrup rəisi vəzifəsində həqiqi hərbi xidmətə qəbul olunmuş, 1993-cü ilin mart ayından xidmətini Milli Təhlükəsizlik Nazirliyində davam etdirmişdir. O, 2015-ci ilin dekabr ayının 27-də MTN-dən idarə rəisinin müavini vəzifəsində, polkovnik rütbəsində ehtiyata buraxılmışdır. Lətif Şüküroğlu 2016–2018-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatında şöbə müdiri işləmişdir. 2019-cu ildən Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin Redaksiya və nəşr işləri şöbəsində sektor müdiri işləyir. Lətif Şüküroğlu ailəlidir, iki oğlu, bir nəvəsi var.
Şəbnəm Həsənli-Qəribova
Həyatı
Filologiya elmləri doktoru Şəbnəm Rasim qızı Həsənli-Qəribova 1987-ci ildə Bakı şəhərində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. 2004-cü ildə Bakı Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsinə qəbul olmuşdur. Birinci kurs tələbəsi ikən AMEA Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu Bakı dilçilik məktəbinin keçirdiyi "Gənc dilçilərin müsabiqəsi"ndə "Türk dünyasının ilk ensiklopediyası" adlı məruzə ilə çıxış edərək birinci dərəcəli Fəxri diploma layiq görülmüşdür. 2008-ci ildə Türk dili və ədəbiyyatı ixtisasının bakalavr pilləsini Mirzə Kazımbəy adına təqaüdlə bitirmişdir. 2008–2010-cu illərdə BDU Şərqşünaslıq fakültəsində Türk dili ixtisası üzrə magistr təhsili almış və fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. Magistr dövründə Bakı Dövlət Universitetində 90 illiyinə həsr olunmuş "50+50" qrant layihəsinin qalibi olmuş və 2 il müddətinə bu layihəni həyata keçirmişdir. 2009-cu ildə "M. Kaşğarinin Divanü-luğat-it-türk" əsərində feilin zamanları" mövzusunda məruzəsi ilə Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi tərəfindən keçirilən "Ən yaxşı tələbə elmi-tədqiqat işi" müsabiqəsinin qalibi olmuşdur. 2009-cu ildən AMEA Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunda elmi fəaliyyətə başlamış, laborant, baş laborant, kiçik elmi işçi, elmi işçi, böyük elmi işçi, aparıcı elmi işçi vəzifələrində çalışmışdır. 2010–2012-ci illərdə BDU Şərqşünaslıq fakültəsində pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmuşdur. 2011–2014-cü illərdə AMEA Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunda fəlsəfə doktoru pilləsi üzrə doktoranturada təhsili almış, "XI-XII əsrlər türk dillərinin etnoqrafik leksikası" mövzusunda müdafiə edərək filologiya üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsini almışdır. 2017-ci ildə gənc alim kimi uğurlu fəaliyyətinə görə Azərbaycan Gənc alimlərinin I Qurultayına nümayəndə olaraq seçilmişdir. 2018-ci ildə AAK-ın qərarı ilə Türk dilləri ixtisası üzrə dosentlik elmi adına layiq görülmüşdür. 2019-cu ildə AMEA Rəyasət Heyətində keçirilən "Gənc qadınlar elmdə" müsabiqəsində göstərdiyi elmi fəaliyyətə görə ikinci yerə layiq görülmüş və Fəxri diplom ilə təltif olunmuşdur. . 2019–2021-ci illərdə AMEA Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun "Dilçilik araşdırmaları" elmi jurnalının məsul redaktoru olmuşdur. 2017-ci ildən AMEA Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu Türk dilləri şöbəsinin elmlər doktorluğu üzrə dissertantı olmuşdur. 2022-ci ildə "XIII-XVI əsrlər Türk dillərində elmi üslubu" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmiş, 2023-cü ildə Türk dilləri ixtisası üzrə filologiya elmlər doktoru elmi dərəcəsi almışdır. Dilçiliyin müxtəlif sahələrinə, xüsusilə, türkologiya, türk dillərinin tarixi-müqayisəli tədqiqi, leksikologiya, dil tarixi, dil nəzəriyyəsi və dil əlaqələri ilə bağlı 6 monoqrafiyanın, 6 lüğətin, 3 kitabın, 140-a yaxın məqalənin müəllifidir. Tədqiqatlarında XI–XII əsrlər türk dillərinin etnoqrafik leksikası, orta əsrlərdə elmi üslubun formalaşması, türk dillərində söz yaradıcılığı prosesi, müasir türk dillərinin leksik-qrammatik xüsusiyyətləri araşdırılmışdır. O, Türkiyə, Qazaxıstan, İtaliya, Almaniya, Rumıniya, Əfqanıstan, Polşa və s. ölkələrdə beynəlxalq konfranslarda iştirak etmişdir.
Lətif Şüküroğlu
Yaradıcılığı
Lətif Şüküroğlu 2007-ci ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının A.A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunda "Azərbaycanın sərhəd mühafizəsi tarixi (1918–1920-ci illər)" mövzusunda elmi iş müdafiə etmişdir. O, əsasən Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövrü ilə bağlı tədqiqatlar aparır. Dəfələrlə ölkə ərazisində və xaricdə keçirilən elmi və elmi-praktik konfrans və simpoziumların iştirakçısı olmuş (Macarıstan, Almaniya, Ukrayna və Türkiyə), çıxış etmiş, məqalələri nüfuzlu xarici və ölkə elmi məcmuələrində dərc edilmişdir. İki elmi monoqrafiyanın, beş kitabın, 30-a yaxın elmi və 200-dən çox publisistik məqalənin müəllifidir. "Azərbaycanın sərhəd mühafizəsi tarixindən" (1999), "Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə ordu quruculuğu" (2018) monoqrafiyaları və iki cilddən ibarət "Cümhuriyyət hökuməti repressiya məngənəsində" (2000) kitabları, müxtəlif mətbu orqanlarda dərc olunan onlarla elmi və publisistik məqaləsi onu Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin tədqiqatşısı kimi tanıtmışdır.
Təltifləri
2002-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı ilə "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə, həmçinin təhlükəsizlik orqanlarının "Qüsursuz xidmətlərə görə" medalının hər üç dərəcəsi və yubiley medalları ilə təltif edilmişdir.
NGC 5121
NGC 5121, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Sentavr bürcü istiqamətində yerləşir. Sa tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
İrənçi (Nir)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 373 nəfər yaşayır (81 ailə).
Drymophila cyanocarpa
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Çoxillik ot bitkisidir, hündürlüyü 60 sm-a qədər çata bilir. Yarpaqlarının uzunluğu 3–8 sm, eni isə 5–15 mm arasında dəyişir. Ağ, krem və ya açıq bənövşəyi rəngdəki çiçəkləri noyabr və yanvar ayları arasında görünür. Bitkinin yumurta formalı giləmeyvələri 5–10 mm uzunluğundadır və rəngi mavidən bənövşəyiyə doğru dəyişə bilər. Növə Avstraliyanın Tasmaniya, Viktoriya və Yeni Cənubi Uels əyalətlərində rast gəlinir.
Böyük Aziş mağarası
Ümumi məlumat
Mağara 1911-ci ildə məlum idi. 1987-ci ildən sonra isə mağaraya ekskursiyaların təşkili həyata keçirilməyə başladı. Böyük Aziş mağarasının ümumi uzunluğu 640 metrdir. Mağaranın ümumi həcmi təxminən 11 900 м³-dir. Mağaranın dərinliyi 37 metrdir. Bunun ancaq 220 metrlik hissəsi ziyarətçilər üçün əlçatandır. Mağara bir neçə fərqli mərtəbələrdən ibarət qalereyalardan və zallardan ibarətdir. Zalların adları simvolik xarakter daşıyır: Baba Yaqa, Budda heykəli, Apastol, Raket, Pəhlavan, Altar və s. Gözəlliyinə və böyüklüyünə görə mağara çox diqqəti cəlb edir. Mağara piyada gəzmək üçün xüsusi yollarla, pilləkənlərlə və qoruyucu sədlərlə təmin olunub. Təhlükəsizlik və rahatlıq yüksək səviyyədədir. Elektrik enerjisi ilə təmin olunub.
Bozpapaqlar
Tarixi
Kənd 1993-cü il iyulun 23-də Ermənistan Ordusu tərəfindən işğal olunmuşdur. Kənd 20 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycana qaytarılıb.
Böyük Aziş mağarası
Ümumi məlumat
Mağara Aziş-Tau dağının cənub yamacında, fıstıq və ağ şam meşəliyi ərazisində yerləşir. Mağaranı əhatə edən əhəng daş tərkibli süxurları yura dövrünə aiddir. Süxurları yatım meyilliyi 5 dərəcə olub şimali-qərbə yönəlib. Mağaranın ən aşağı mərtəbəsində kiçik çay var. Çay kiçik şəlalələrlə axaraq dar yarıqda itir. Mağara daxilində çoxlu stalaqmit və stalakktik sütünları var. Stallaktiklər bəzə yerlərdə uzun bir zəncir əmələ gətirir.
1987-ci ildə mağara daxilində daha irəliyə getmək cəhtləri həyata keçirildi. Çay və şələlərdən daha aşağıya düşmək cəhtləri sonda uğursuzluqla nəticələndi.
Böyük Aziş mağarası 1973-cü ildən təbiət abidəsi elan olunub.
Rita Əmirbəyova
Rita Cəmil qızı Əmirbəyova (d. 30 avqust 1955) — Azərbaycan aktrisası, Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti.
Həyatı
Rita Əmirbəyova 30 avqust 1955-ci ildə Bakıda anadan olub. O, 1978-ci ildə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun dram və kino aktyorluğu fakültəsini (Cənnət Səlimovanın kursunu) bitirmişdir.
Fəaliyyəti
Rita Əmirbəyova 1978-ci ildən Azərbaycan Dövlət Rus Dram Teatrında çalışır. Aktrisa teatr səhnəsində yaratdığı müxtəlif taleli qadın obrazlarının daxili sarsıntısını və psixoloji vəziyyətlərini nümayiş etdirə bilir. O, "Azərbaycanfilm" kinostudiyasının istehsal etdiyi kinofilmlərə də çəkilmişdir.
Ero (departament)
Ero — Fransa cənubunda yerləşən Oksitaniya regionun departamentlərindən biri. Sıra nömrəsi — 34. İnzibati mərkəzi — Monpelye. Əhalisi — 1,062,617 nəfər (departamentlər arasında 21-ci yer, 2010-cu ilin məlumatları).
Coğrafiyası
Departamentə 3 rayon, 49 kanton və 343 kommun daxildir.
Tarixi
Ero — 1790-cı ilin martında Böyük Fransız İnqilabı zamanı yaradılan ilk 83 departamentdən biridir. Keçmiş Langedok vilayətinin ərazisində yerləşir. Adı Ero çayından gəlir.
Nandi Yellayiya
Nandi Yellayiya — Hindistan diplomatı, Hindistan Milli Konqresinin üzvü (2014-2019), millət vəkili (1978-84, 89-98, 2014-2020)
Həyatı
Nandi Yellayiya 1 iyul 1942-ci ildə Heydərabadda anadan olmuşdu. Lok Sabhanın Siddipet şəhərindən VI-IX çağıış deputatı olmuşdur. 2014-cü ildə axırıncı çağırış Lok Sabha seçkilərində Kurnol şəhərindən deputat seçildi və ömrünün sonuna qədər deputat oldu.
Xəstəliyi və ölümü
29 iyul 2020-ci ildə Nandi Yellayiyanın COVID-19 testi pozitiv çıxdı. Xəstəxanaya yerləşdirilən Yellayiyanın vəziyyəti tez ağırlaşdı. Nandi Yellayiya 8 avqust 2020-ci ildə səhər saatlarında Heydərabadda müalicə aldığı xəstəxanada vəfat etdi.
Sent-Luis Vaşinqton Universiteti
Tarixi
XVII əsrdə Midvest (ABŞ-nin Mərkəzi-Qərbi coğrafi regionu) ərazisində yerləşən Sent-Luis şəhərinin iş adamları, siyasətçiləri, dini liderləri və başqaları burada ali məktəbin olmamağından narahat idilər. 1853-cü ildə Sent-Luis şəhərində yeni universitet yaradılır, bu, Missuri ştatının senatoru Veyman Krounun və Unitarianizm kilsəsinin başçısı Uilyam Qrinflin Eliotun səyi nəticəsində (şair Tomas Stern Eliotun babası) baş tutur. Universitetin ilk kansleri Cozef Gibson Hoyt təyin edilir. U. G. Eliot yerli işgüzar şəxslərdən, eləcə də Sent-Luisin ən varlı insanlarından olan Con Otfallondan maddi yardım istəyir, lakin onun səyi nəticəsiz qalır.
Sent-Luis Vaşinqton Universiteti digər ali məktəblərdən ianə yardımı almamağı ilə fərqlənir. Hətta yaranmasından xeyli il keçdikdən sonra da universitet məhz bu səbəbdən müəyyən çətinliklərlə qarşılaşır.
Yarandığı gündən üç il ərzində universitetin adı üç dəfə dəyişir. İlkin olaraq ali məktəb "Eliot Seminariyası" adlandırılır, lakin Uilyam Eliot bununla razılaşmır və universiteti təkcə xristianlığa deyil, dünyanın bütün dinlərinə hörmətlə yanaşmağı çağırır. 1854-cü ildə Qəyyumlar Şurası ölkənin ilk prezidenti olmuş Corc Vaşinqtonun şərəfinə ali məktəbi Vaşinqton İnstitutu adlandırır. Vətəndaş müharibəsinə 7 il qalmış ali məktəbin bu adla adlandırılması təsadüfi deyil. O zaman amerikalılar Vaşinqtonu milli birlik simvolu və atası hesab edirdilər. Qəyyumlar Şurasının universiteti bu adla adlandırmasında məqsəd Missuri ştatında birliyə nail olmaq idi. 1856-cı ildə institut Vaşinqton Universiteti adlandırılır. Yalnız 1976-cı ildə bu ali məktəbi onlarca eyniadlı universitetlərdən seçmək məqsədilə Qəyyumlar Şurasının səsverməsi nəticəsində universitetin adının qarşısına "Sent-Luis" artırılır.
1854-cü ildən başlayaraq universitetdə axşam məktəbləri açılır. Həmin vaxtdan burada yeni-yeni məktəb və fakültələr fəaliyyətə başlayır. 1867-ci ildə universitetdə Missisipi çayının qərbində bütün dinləri birləşdirən ilk Hüquq Məktəbi yaradılır. Artıq 1882-ci ildə universitet genişlənərək bütün Sent-Luis ərazisində fəaliyyət göstərir. 1891-ci ildə Sent-Luis Tibb Kolleci universitetin tibb bölməsi kimi fəaliyyətə başlayır. Kollec 1899-cu ildə Missuri Tibb Kolleci ilə birləşdirilir. Həmin ildə universitet yeni kampusun tikintisinə başlayır. Kampus tikintisi ilə bağlı elan edilən müsabiqədə Filadelfiyanın məşhur "Kop & Stewardson" tikinti şirkəti qalib gəlir. Oksford və Kembric universitetlərinin kampuslarından ilhamlanan şirkət oxşar olaraq Sent-Luis Vaşinqton Universitetinin Denfort kampusunun tikintisinə başlayır. Kampusun ilk binası 1900-cü ildə tikilmiş Brukinqs Holl olur. 1915-ci ildə universitetin tibb kompleksinin tikintisi başa çatır. Üç il sonra universitet ilk qız tələbəsini qəbul edir.
1922-ci ildə Sent-Luis Vaşinqton Universitetinin gənc professoru Artur Holli Kompton İds Holl binasının zirzəmisində bir sıra təcrübələrdən sonra elektromaqnit şüalanma anlayışını daşıyan hissəcikləri nümayiş etdirir. Beləcə, 1927-ci ildə "Kompton effekti"nin kəşfinə görə A. Kompton fizika üzrə Nobel mükafatına layiq görülür. Bir müddət Çikaqo Universitetində çalışan Kompton 1946-cı ildə Sent-Luisə qayıdır və Sent-Luis Vaşinqton Universitetinin 9-cu kansleri vəzifəsini icra etməyə başlayır. 1947-ci ildə universitetin tibb məktəbinin professoru Certi Kori fiziologiya və tibb üzrə Nobel mükafatına layiq görülən ilk amerikalı qadın olur. 1949-cu ildə universitetin Zənci Tələbələrin Qəbulu üzrə Komitə tam irqi inteqrasiya uğrunda kampaniyaya başlayır.
XIX əsrin ikinci yarısında Sent-Luis Vaşinqton Universiteti nəhəng elmi-tədqiqat mərkəzinə çevrilir. 1957-ci ildə Saut-40 müasir yataqxana kompleksinin tikintisinə başlanılır. 1971-ci ildə Qəyyumlar Şurası Uilyam Henri Danfortu universitetin kansleri seçir. 24 il sürən kanslerliyi dövründə universitetin Tibb Məktəbi sürətlə inkişaf edir, 70 yeni kafedra açılır, tələbələrin təqaüdləri üç dəfəyə qədər çoxalır. 1995-ci ildə Massaçusets Texnologiya İnstitutunun sabiq rektoru Mark Vriqton Sent-Luis Vaşinqton Universitetinin kansleri seçilir. Həmin ildən universitetə 190 yeni professor işə qəbul olunur, incəsənət və dəqiq elmlər üzrə proqramlara düzəlişlər edilir, ali məktəbin 30 yeni binası istifadəyə verilir. Ali məktəb 1983–1987-ci illər ərzində "Sent-Luis Vaşinqton Universiteti üçün alyans" adlı kampaniya həyata keçirərək 630500000 ABŞ dolları, 1998–2004-cü illərdə təşkil olunmuş "Sent-Luis Vaşinqton Universiteti üçün kampaniya" çərçivəsində isə 1,55 milyard dollar vəsait toplayır. Həmin vəsait işçilərin əməkhaqlarının və tələbələrin təqaüdlərinin artırılmasına, yeni elmi tədqiqatların aparılmasına sərf olunur.
Müasir vəziyyəti
Sent-Luis Vaşinqton Universitetinin kampusları Sent-Luis şəhərinin müxtəlif hissələrində yerləşir və ümumilikdə 1 milyon m² ərazini əhatə edir. Universitet Denfort, Tibb, Qərbi, Şimali kampuslardan, Teyson Tədqiqat Mərkəzindən, 560 nömrəli Musiqi, Luis mərkəzlərindən ibarətdir.
Denfort kampusu 169 akr (0,7 km²) ərazidə salınıb və şərqdən Meşə Parkı ilə əhatə olunub. Kampus ensiklopedik qotik üslubda inşa edilib və onun binaları Tarixi Yerlərin Milli Registrinə daxildir. Əvvəlki adı Hilltop olan kampus 2006-cı ilin sentyabrında rəsmi olaraq həkim Uilyam Denfortun şərəfinə Denfort adlandırılıb. Bu kampusda universitetin inzibati binası Brukinqs Holl, İncəsənət və Dəqiq Elmlər Kollecinin, Sem Foks Dizayn və İncəsənət, Olin Biznes, Hüquq, Corc Uorren Braun İctimai Fəaliyyət məktəblərinin, Tələbə Təşkilatının binaları, eləcə də tələbə yataqxanaları və böyük idman kompleksləri yerləşir. Denfort kampusu universitetin başqa kampusları ilə Siti-Biq-Bend Universitet və Skinker metro stansiyaları ilə birləşir.
Tibb kampusu 164 akr (0,77 km²) ərazidə yerləşir. Kampusda Vaşinqton Tibb Məktəbi, Barns-Yəhudi, Sent-Luis Uşaq xəstəxanaları, Karlar üçün Mərkəzi İnstitut, Sent-Luis Reabilitasiya İnstitutu, Onkoloji, Həkimlərin İxtisasartırma, Erik Nyuman Təhsil mərkəzləri fəaliyyət göstərir. Kampusda yerləşən binaların əksəriyyəti bir-biri ilə dəhliz və körpülərlə birləşir. Kampusdakı Spenser Olinin şərəfinə adlandırılmış Olin Holl yataqxana kompleksi 200-dən çox tələbə tutumuna malikdir. Tibb kampusundan Mərkəzi Vest-İnd metro xətti keçir.
Şimali kampus Sent-Luis şəhərində Delmar Lup istirahət mərkəzinin yaxınlığındadır. Bu ərazi universitet tərəfindən 2004-cü ildə əldə olunub.
Hazırda kampusda universitetin bir neçə bölməsi, Təsviri İncəsənət Departamenti, maliyyə, nəqliyyat, texniki xidmətləri, Quadranql yataqxana kompleksi, tələbələri qida ilə təchiz edən Bon Appetit İdarəetmə Kompaniyası yerləşir. Kampusda yenidənqurma işləri davam etməkdədir.
Qərbi kampus Denfort kampusundan qərbdə Kleyton ərazisindədir. 1990-cı ilədək univermaq kimi fəaliyyət göstərən və sonradan universitet tərəfindən alınan binada hazırda kitabxana, arxiv və konfrans mərkəzləri mövcuddur. Bu kampusda informasiya texnologiyalarının tətbiqi (CAIT) üzrə işlər aparılır. Qərbi və Şimali kampuslar daha çox inzibati məqsədlər üçün istifadə olunur. Hər iki kampusdan Sent-Luis, Delmar Lup və Forsayt metro xətləri keçir, bu da tələbələrin şəhər və kampuslararası hərəkətini təmin edir.
Teyson Tədqiqat Mərkəzi 2000 akr (8 km²) ərazini əhatə edir. İkinci Dünya müharibəsi dövründə hərbi sursat saxlanan ərazi 1968-ci ildə universitet tərəfindən əldə olunub və həmin ərazidə Teyson Tədqiqat Mərkəzi yaradılıb. Bu mərkəzdə universitetin tələbə və müəllimləri ekoloji tədqiqatlar aparır, eləcə də mərkəzdə fasiləsiz təhsil üzrə kurs və proqramlar təşkil olunur. Kampusda Vəhşi Kanid Yaşama və Elmi-Tədqiqat Mərkəzi (Canavar İbadətgahı), Missuri Mikoloji Cəmiyyəti, Ümumdünya Quş Sığınacağı yerləşir.
Sent-Luis Vaşinqton Universitetində bakalavr, magistr və doktorluq səviyyələri üzrə 300-dən çox proqram və 1900-dən çox kurs təklif edən İncəsənət və dəqiq elmlər fakültəsi, Corc Uorren Braun İctimai Fəaliyyət, Mühəndislik və Tətbiqi Elmlər, Sem Foks Dizayn və Vizual İncəsənət, Hüquq, Tibb, Olin Biznes məktəbləri fəaliyyət göstərir.
İncəsənət və dəqiq elmlər fakültəsi Sent-Luis Vaşinqton Universitetinin ən böyük müəssisəsidir və üç hissədən — İncəsənət və Dəqiq Elmlər, İncəsənət və Dəqiq Elmlər Ali, Universitet kolleclərindən ibarətdir. İncəsənət və Dəqiq Elmlər Kolleci humanitar, ictimai, dəqiq elmlər üzrə proqramlar, dünyanın 15-dən çox dilində kurslar təklif edir. İncəsənət və Dəqiq Elmlər Ali Kolleci magistrant və doktorantların hazırlığı üçün nəzərdə tutulub və 29 departamentdən ibarətdir. Universitet Kolleci təhsilin davam etdirilməsi və fasiləsiz təhsil verir. Bu kollecdə daha çox Sent-Luisdən olan müəllim və mütəxəssislər təhsil alırlar. Kollecdə gecə və yay məktəbləri mövcuddur.
Sent-Luis Vaşinqton Universitetinin kitabxana sistemi universitetin professor-müəllim heyəti, tələbə və tədqiqatçılar, müstəqil alimlər, ümumi cəmiyyət üçün zəngin məlumat mənbəyi funksiyasını daşıyır. Universitetin kitabxana sisteminə Con Olin (Əsas), İncəsənət və Memarlıq, Bernard Beker Tibb, Biznes, Kimya, Rəqəmsal, Yer və Planetar Elmlər, Şərqi Asiya, Hüquq, Musiqi, Fizika, İctimai Fəaliyyət, Xüsusi Kolleksiya və Arxivlər, Qərbi Kampus kitabxanaları daxildir. Bu kitabxanaların 12-si Denfort, 1-i Tibb, 1-i isə Qərbi kampusda yerləşir. Universitetin kitabxana sistemi ümumilikdə 4281213 cild kitab və digər materiallara malikdir və hər il bu rəqəm artmaqdadır. 2009–2010-cu tədris ilində kitabxananın ümumi xərcləri 28230503 ABŞ dolları təşkil edib. Bu xərclərin böyük hissəsi kitab, jurnal və digər materialların əldə olunmasına sərf edilib. Sent-Luis Vaşinqton Universitetinin kitabxana sistemi Elmi Kitabxanalar Assosiasiyasının, Elmi-Texniki Kitabxanalar Mərkəzinin, Böyük Qərbi Kitabxana Alyansının və digər təşkilatların üzvüdür.
Sent-Luis Vaşinqton Universitetinin kansleri akademik Mark Vriqton, rektoru isə professor Edvard Masiasdır. Ali məktəbin əməkdaşları arasında bu günədək 23 Nobel mükafatı laureatı çalışıb, onlardan 9-u hazırda bu ali məktəbdə novator elmi tədqiqatlar həyata keçirməkdədir. Universitetin işçiləri arasında çoxlu sayda digər mükafatların laureatları da vardır. Universitetdə çalışan professor-müəllim heyətinin ümumi sayı 3415 nəfərdir. Professorlardan 23 nəfəri Milli Elmlər Akademiyasının, 29 nəfəri Tibb İnstitutunun, 29-u Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyasının, 72-si Amerika Qabaqcıl Elmlər Assosiasiyasının, 18-i Elektrik və Elektronika Mühəndisliyi İnstitutunun, 13 nəfəri Amerika Hüquq İnstitutunun, 3 nəfəri isə Amerika Fəlsəfə Cəmiyyətinin üzvüdür.
Universitetdə 14000-ə qədər tələbə təhsil alır. Ali məktəbdə əyani təhsil alan tələbələrin ümumi sayı 11834, qiyabi oxuyanların sayı isə 2100 nəfərdir. Burada dünyanın 110 ölkəsindən minlərlə tələbə oxuyur. 2010–2011-ci tədris ilində universitetə sənəd verən 24939 abituriyentdən 1632 nəfəri qəbul edilib. Dünya üzrə universitetin 125334 nəfər məzunu müxtəlif peşə sahələrində fəaliyyət göstərir.