cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Şah Təhmasibin Şahnaməsi
Tarixi
Əsərin düzəldilməsinə Şah İsmayılın Təbrizi ələ keçirib özünü şah elan etməsindən qısa müddət sonra əmr verilmişdir. Dövrünün nüfuzlu və hərbi baxımdan üstün sərkərdələrindən və hökmdarlarından olan Şah İsmayıl bundan sonra qısa müddətdə xeyli etnosun yaşadığı imperiya qurmağı bacarmışdı. Bu böyük imperiyanın ərazisində xeyli sayda məşhur rəssam yaşamaqda idi və onların istedadları da bacarıqlı idi. Bu da Şah İsmayıla əlinin altında xeyli istedadlı rəssamları cəmləşdirməyə imkan yaradırdı. Şah İsmayılın əmri altında toplanan və çalışan rəssamlar miniatür sənətində xüsusi qeyd edilən Təbri məktəbinin və ya stilinin formalaşdırılmasına yol açdılar.
Neoklassik sintez
Doktrinaların qarşılıqlı uyğunlaşması Keynsin İstihdam, Faiz və Pulun ümumi nəzəriyyəsinin nəşrindən dərhal sonra başladı - 1937-ci ildə Con Hiks IS-LM modelini təqdim etdi. Ümumiyyətlə, Hicks nəzəriyyənin inkişafına əhəmiyyətli bir töhfə verdi. Sintezin əsas populyarlaşdırıcısı amerikalı həmkarı Paul Samuelson idi. İqtisadiyyat: Giriş Giriş Analizi kitabının müvəffəqiyyəti kömək etdi. Təchizat və təklif modelləri Keynsçilik doktrinasına tətbiq edildi: təşviq və xərclər olaraq qəbul edildi.
Şah Təhmasibin Şahnaməsi
Tarixi
O, Səfəvi ən görkəmli rəssamlarına bu əlyazmanı siyasi mənzərənin dəyişməsinin nümayişi və şah kimi hökmranlığının təsdiqi kimi təsvir etməyi tapşırdı. Şahnamə komissiyası bir hökmdar kimi legitimliyi təsdiq etmək üçün ümumi bir üsul idi, çünki mətn şahı şübhəsiz itaət edilməli və hörmət edilməli olan güclü, sabit bir şəxsiyyət kimi təsvir edir.
Belə bahalı və təmtəraqla bəzədilmiş əlyazma I İsmayılı Səfəvilərin gücünə və şöhrətinə bağlı uğurlu və qüdrətli bir lider kimi təqdim edə bilərdi. Çox güman ki, əlyazma ya son nəticədə Osmanlı İmperiyasının sultanı Qanuni Süleymana hədiyyə etmək, ya da ola bilsin ki, oğlu Təhmasibin Herat valiliyi dövründən qayıdışını qeyd etmək üçün nəzərdə tutulub. Şahnamə əsərində mifologiya və tarix qarışıq şəkildə əks olunmuşdur. Bu baxımdan Şahnamə əsəri Əhdi-Ətiqin Padşahlar Kitabı və ya İliada kimi dünyanın digər bölgələrindəki oxşar mövzulu əsərlərlə müqayisə etməyə imkan verir.
Əsərin hazırlanmasına nə zaman başlanılması mübahisəlidir. Məsələni araşdıran bir çox şəxs düşünür ki, əsərin hazırlanmasına 1520-ci illərdə başlanılmışdır. Lakin hazırlanması müddəti uzun müddət davam etmiş, əsərin hazırlanmasında fərqli rəssam nəsilləri iştirak etmiş, layihəyə fərqli şəxslər rəhbərlik etmişdir. Buraya məşhur rəssamlar olan Sultan Məhəmməd Behzad, Mir Müsəvvir və Ağa Mirək də daxildir. Şahnamənin miniatürlərlə bəzədilmiş bu əlyazmasının hazırlanmasına başlanıldıqdan qısa müddət sonra 1524-cü ildə Şah İsmayıl vəfat etmişdir. Onun yerinə taxta çıxan I Təhmasib hələ 11 yaşında idi və incəsənətə hamilik edə bilmək üçün onun əhəmiyyətini dərk edəcək yaşda deyildi. Ehtimal ki, onun məsləhətçiləri onu bu əsərin tamamlanması fikrinə inandıra bilmiş və əsər 1530-cu illərin ortalarında, yəni elə I Təhmasibin hakimiyyəti dövründə tamamlanmışdır.
Hazır olan əsər nəhayət Osmanlı sultanı II Səlimə hədiyyə edilmişdir. Osmanlı qaynaqlarına görə, əsər 1568-ci ildin fevralında Səfəvi elçiliyi vasitəsiylə Osmanlı sultanına təqdim edilmişdir. Əsərlə birlikdə 34 dəvə və digər nəfis hədiyyələr də sultana təqdim edilmişdir. İlkin təqdim edilən zaman əsərin ümumilikdə 30 min beytdən ibarət olduğu təxmin edilir. Əsər təqdim edilən zaman o qədər gözəl imiş ki, sultan da daxil olmaqla, saray əyanlarını heyran buraxıbmış. İlk təqdim edildiyi zaman əlyazmada 30 min beyt şeir vardı. Əsər uzun zaman İstanbulun Topqapı muzeyində saxlanıldı və 1800-cü illərdə haşiyələrə əlavə edilmiş şərhlər sübut edir ki, əla bəzəkli əlyazma tamamlandıqdan çox sonra bir çox hökmdarları və alimləri heyran etmişdir.
1900-cü illərdə Osmanlı imperiyası parçalanmağa başladığı zaman əlyazma Edmond Ceyms de Rotşildin kolleksiyasında peydə oldu. Əlyazma uzun müddət Rotşild ailəsində qaldıqdan sonra Artur Houghton tərəfindən satın alındı. Əlyazmada bir zamanlar 258 miniatür var idi, lakin vergilərdən yayınmaq üçün Houghton tərəfindən hissələrə parçalanaraq satıldı. 118 miniatürü özünə saxlayan Houghton 1972-ci ildə 78 miniatürü Metropolitan İncəsənət Muzeyinə bağışladı. Yerdə qalan miniatürlər isə dünya boyunca müxtəlif şəxslərə və ya kolleksiyalara satıldı.
Artur Houghtonun 1990-cu ildə vəfat etməsindən sonra onun oğlu əlyazmadan geriyə qalan səhifələri, cildi və miniatürləri satmaq qərarına gəldi. Londonlu incəsənət ticarətçisi Oliver Hoare vasitəsiylə aparılan kompleks danışıqlardan sonra əlyazma Tehran Müasir İncəsənət Muzeyinə verildi, bunun qarşılığında isə Villem de Kuninqin III Qadın rəsm əsəri verildi. Vaxtilə bu əsər Pəhləvi sülaləsinin şahbanusu Fərəh Diba tərəfindən satın alınmışdı, lakin İslam inqilabından sonra rəsm əsərinin İslami dəyərlərlə ziddiyyət təşkil etdiyi hesab edilirdi. Dağılmış miniatürlər bir neçə kolleksiyada, o cümlədən 10 vərəqdən ibarət Xəlili İslam İncəsənət Kolleksiyasındadır.
6 aprel 2011-ci ildə alim və kolleksiyaçı Stüart Keri Uelçə məxsus bu əlyazmanın bir səhifəsi 7,4 milyon funta (12 milyon dollar) satıldı.
Miniatürlər
Əsər çox böyük həcmli idi. Ümumilikdə 759 səhifədən ibarət olan əsərə 258 miniatür daxil idi. Əsər irihəcmli olduğuna görə şahlıq emalatxanasındakı bütün rəssamların əsərin hazırlanmasında müəyyən rolu olmuşdu. Buraya Mir Seyid Əli, Sultan Məhəmməd, Mirzə Əli (Sultan Məhəmmədin oğlu), Ağa Mirək, Mir Musavvir, Dost Məhəmməd və çox güman ki, Əblül Səməd də daxil olmuşdur. Bir sıra sənətçilər alimlər tərəfindən üslublarına görə müəyyən edilmişdir, lakin adları məlum deyil. Hər səhifənin ölçüsü təqribən 48 x 32 sm-dir, mətn keyfiyyətli nəstəliq yazısı ilə yazılmışdır. Miniatürlərin çəkilmə üslubu əhəmiyyətli şəkildə dəyişir, lakin bu dəyişmələrə baxmayaraq, bütün miniatürlərin keyfiyyəti yüksək səviyyədədir. Miniatürlərin bir çoxunda mifik motivlər olsa da, əsərdə Səfəvilər dövründə adi olan məişət əşyaları da təsvir edilmişdir. Bu da əsəri müəyyən məkan və zaman anlamında daha da unikal edir. Əlyazmada Teymuri hökmdarlarının emalatxanalarının klassik təmkin və zəriflik üslubu inkişaf etdirdiyi Herat miniatür məktəbinin üslubu ilə daha ifadəli və təxəyyüllü Təbriz rəssamlarının üslublarının birləşməsi açıq hiss edilməkdədir. Keçmişdə iki türk dövləti olan Qaraqoyunlu və Ağqoyunlu dövlətlərinin paytaxtı olan, indi isə onları məğlub edən I Şah İsmayılın qurduğu Səfəvi imperiyasının paytaxtı olmaqda idi.
Dost Məhəmməd Səfəvi miniatürləri barədə yazdığı kitabda bu əlyazmanın da adını çəkmişdir. Bu Kəyumərsin sarayından (yuxarıda göstərilmişdir) xüsusi bəhs edilən çox saylı əsərlərdən birincisidir. Burada Dost Məhəmməd bu miniatürün Sultan Məhəmməd tərəfindən çəkildiyini bildirməkdə və Sultan Məhəmməddən "dövrünün zeniti" deyə bəhs etməkdədir. Daha sonrakı alimlər bu miniatürü "tayı-bərabəri olmayan" və "çox gümanki Səfəvi incəsənətinini ən böyük rəsmi adlandırmışdır". Dost Məhəmməd öz kitabında həmçinin Ağa Mirək və Mir Musavvirin də çox gözəl miniatürlər çəkdiyini bildirmişdir. Qeyd etmək lazımdır ki, bu iki şəxs Nizami Xəmsəsinə də miniatürlər çəkmişdirlər.
Ən məşhur miniatürlərdən biri olan O, Ağ Divi Öldürür miniatüründə Rüstəmin Keykavusu xilas etmək üçün çıxdığı macrəsasında Ağ Divi öldürməsi təsvir edilmişdir. Rüstəm və Divi çevrələyən rəngli yarpaqlar iki fiqurun ətrafındakı düşmən Mazandaran bölgəsində Divin geniş mağarasını simvolizə edən qara boşluğa qarşı durmaq üçün nəzərdə tutulub.
Siyah Gilə
Siyah Gilə - İranın Həmədan ostanının Əsədabad şəhristanının Mərkəzi bəxşinin ərazisinə daxil olan kənd.
Azərbaycan mafiyası
Azərbaycan mafiyası – Rusiya Federasiyasındakı ən böyük etnik mütəşəkkil cinayətkar qruplarından biri. Azərbaycanlılardan ibarət əsasən Moskva, Sankt-Peterburq, Tümen, Surqut, Yekaterinburq, Omsk, Astraxan, Krasnoyarsk, Rostov-na-Donu, Samara, İrkutsk kimi böyük şəhərlərdə cinayətkar qruplar üçün istifadə olunan ümumi termindir. Rusiyadan kənarda bu qruplar keçmiş SSRİ, Avropa, ABŞ, Türkiyə Respublikasında əksəriyyətində fəaliyyət göstərir.
Tarixçə
Azərbaycan mafiyası Rusiyadakı ən qədim cinayət qruplarından biridir. Dağıstanda böyük bir etnik azərbaycanlı icmasının xaricində Rusiya şəhərləri həmişə azərbaycanlı mühacirlərin yerləri ilə tanınmışdır. Moskvada ruslar, çeçenlər, ermənilər və gürcülər arasında mütəşəkkil cinayətkar dəstələrin yaranmasından sonra 1980-ci illərin əvvəllərində Azərbaycan cinayətkar dəstələri sürətlə inkişaf etməyə başladı. 1990-cı illərdə rus qrupları və çeçen qrupları arasındakı qarşıdurmalardan sonra Azərbaycan qrupları, hakimiyyətə keçdi. Azərbaycanlıların Moskvaya genişmiqyaslı mühacirəti görüldü. Bununla birlikdə keçmiş partizan döyüşçüləri və sərkərdələri Rusiyanın əsas şəhərlərinə qanunsuz olaraq köç etmişlər. Çeçen mafiya qruplarının mövqeyi o vaxt çox zəiflədiyi üçün yeni yaranan azərbaycanlı cinayətkar qruplar heroin ticarətinin böyük bir hissəsini ələ keçirə bildilər. O dövrdə bir çox insan alveri Dağlıq Qarabağ bölgəsində hərbi və partizan əməliyyatları maliyyələşdirirdi. Müharibə başa çatdıqdan sonra Moskvada və Rusiyanın digər şəhərlərində yaşayan yoxsul gənc azərbaycanlılara qanunsuz ticarətlər öyrədilmişdi ki, bu da keçmiş Sovet İttifaqı ərazisində azərbaycanlı mafiya qruplarının daha da formalaşmasına səbəb oldu.
Fəaliyyətlər
Azərbaycanlı mafiya dəstələrinin ən mühüm fəaliyyəti narkotik ticarəti (əsasən heroin) olsa da, onlar silah alveri, çirkli pulların yuyulması, avtomobil oğurluğu, qəsb, qanunsuz qumar, saxta pul, fahişəlik, müqaviləli sui-qəsd, kür ticarəti kimi mütəşəkkil cinayətkarlığın digər sahələrində də genişlənmişdirlər. Azərbaycan cinayətkar qruplarının çirkli pulların yuyulması yolu ilə daşınmaz əmlaka investisiya qoyması da məlum olmuşdur. Bir sıra tərəvəz, geyim və avtomobil bazarlarına, meyvə-tərəvəz topdansatış bazalarına, kazinolara, gecə klublarına, restoranlara, çox sayda kiçik dükana, bir neçə banka, idman salonuna və bir sıra iri supermarketə nəzarət edirlər. Sadəcə Moskvada 200-ə yaxın firmaya nəzarət edir. Həmçinin, Azərbaycan mafiya qruplaşmaları Almaniya, ABŞ, Belçika, Türkiyə, Malayziya kimi ölkələrdə çox sayda əmlak obyektinə sahibdir.
Qrup uzun müddət beynəlxalq münasibətlər qurmuş və qanuni bir iş yaratmaq üçün müttəfiq qruplaşmalardan fəal istifadə etmişdir. Yaxın Şərq, Türkiyə, Orta Asiya ölkələrində böyük sənaye və maliyyə qrupları ilə fəal əməkdaşlıq edir. Son zamanlar Rusiyada fəaliyyətlərini genişləndirən İslam təşkilatları ilə də əməkdaşlıq inkişaf edir. Qrupun bir çox üzvü Yaxın Şərqin bir neçə ölkəsindəki xarici kəşfiyyat qrupları ilə fəal əməkdaşlıq edirlər. Qrupun Moskva şəhər meriyasında, Fövqəladə Hallar Nazirliyində, Mədəniyyət və İdman Komitəsində güclü maliyyə bazası və yaxşı münasibətləri vardır.
Təsdiqlənməmiş məlumatlar göstərir ki, Moskva, Sankt-Peterburq və Bakıda yerləşən bir sıra iri banklara, Türkiyə, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Səudiyyə Ərəbistanında minlərlə təşkilatlara sahiblik edir. Çeçenistanda terror aktları və Əmir Xəttabın silahlı dəstələri ilə yaxın əlaqələrin qurulması da Azərbaycan mafiya qrupları ilə bağlıdır. Beləliklə, Xəzər dənizində neft biznesində maraqları olan və Azərbaycan icmasının bir sıra nüfuzlu liderlərinə Dağıstanda Xattab və Basayev silahlı dəstələrinin hücumundan bir müddət əvvəl qeyri-rəsmi olaraq yüksək miqdarda pul köçürülmüşdür. Transferi alan hesabların əksəriyyəti bir neçə ay əvvəl yaradılmış, Bakıdan və Yəməndən olan mafiya qruplaşmalarına məxsus olmuşdur.
Üzvlər
Moskvanın əsasən şimal-qərb ərazisində fəaliyyət göstərən "Azərbaycan" mafiya qrupu 1995-ci ildən bəri fəal şəkildə fəaliyyət göstərməyə başladı. Dairə ərazisində Azərbaycandan olan immiqrantlar demək olar ki, bütün tərəvəz bazarlarında üstünlük təşkil etmiş, bəziləri qəsb, narkotik ticarəti, silah alveri, mənzil cinayətləri və valyuta əməliyyatları ilə məşğul olan mütəşəkkil cinayətkar dəstələri olmuşdur.
Qruplaşmanın yaradıcı liderləri Azərbaycan əsilli Hüseynov Kamal və Həlimov Rafat olmuşdur. Azərbaycan qruplaşmasında 17 ildir Moskvada yaşayan Abdulov M.A. Moskvanın cinayət dairələrində əhəmiyyətli nüfuza malikdir. Tuşino, Solntsevo, Koptev və digər qrupların rəhbərləri və hakimiyyəti ilə birbaşa əlaqə qurur. Əməliyyat məlumatlarına görə, ortaq fəndə nəzarət edir və külli miqdarda pulu sərəncam edir.
Silahlanma
Xidmətdə odlu silahlardan istifadə haqqında geniş məlumat yoxdur. Lakin döyüş sursatları da daxil olmaqla mütəşəkkil cinayətkar dəstə üzvlərindən dəfələrlə Beretta 92, M1911, Makarov, Tokarev TT-33 tipli tapançalar və qumbaralar aşkar edilmişdir.
Dveyra qülləsi
Dveyra qülləsi  ― Maltanın Qozo adasındakı Dveyra körfəzində yerləşən kiçik gözətçi qülləsi. İnşası 1652-ci ildə tamamlanmışd tikili bu gün yaxşı vəziyyətdədir və xalqa açıqdır.
Tarix
Dvejr qülləsi 1652-ci ildə Malta cəngavərlərinə rəhbərlik edən Jan de Laskaris-Katellaranın hakimiyyəti dövründə inşa edilmiş və Qozo Universiteti tərəfindən maliyyələşdirilmişdir. Tikili Laskaris qüllələrindən biridir və tikilməsinin səbəbləri arasında gözətçi qülləsi rolunu oynamaq və ətrafı yaxınlaşan düşmənlərdən, xüsusən də piratlardan qorumaq var idi. Bu qüllə də digər qüllələr kimi müvafiq olaraq gecə və gündüz alov və tüstü ilə yaxınlıqdakı müdafiə istehkamları ilə əlaqə qura bilirdi. Qüllənin işlədilməsi üçün gərək olan xərclər yaxınlıqdakı duz mədənlərindən çıxarılan duz hesabına ödənilirdi. Qüllə on səkkizinci əsrdə üç silahla təchiz olunmuşdu.
Qüllə 1839-1873-cü illər arasında Malta Krallığı Müdafiə Artilleriyası tərəfindən idarə edildi. Qüllə II Dünya Müharibəsində yenidən müşahidə məntəqəsi olaraq istifadə edildi və 1942-ci ildə orada olan kapitan Frank Debono və Karmelo Zahra körfəzdə qəzaya uğrayan RAF pilotunu xilas etdi.
Hazırkı gün
Qüllə 1997-1999-cu illər arasında "Din l-Art Helva" qurumun tərəfindən bərpa edilmişdir. İndi yaxşı vəziyyətdədir və pulsuz olaraq xalqa açıqdır.
Populyar mədəniyyətdə
Dveyra qülləsi 1963-cü ildə "Maltada xəzinə" və 1985-ci ildə "Canavarlar arasında" filmlərinin çəkilişində istifadə edilmişdir.
Əli Fəhmi
Əli Fəhmi — mətnşünas.
Həyatı
Əli Fəhmi 1919-cu il fevralın 17-də Bakının Sabunçu qəsəbəsində anadan olmuşdur. İlk ixtisası həkimlik olan Əli Fəhmi Bakı Tibb İnstitutunda təhsil alarkən Mikayıl Müşfiqin həyat yoldaşı Dilbər xanımla tanış olub, onun vasitəsi ilə Müşfiqlə ünsiyyət bağlamışdır. Ona Fəhmi təxəllüsünü də bədahətən şeir demək bacarığına görə Müşfiq verib. "Səndə İmam Əli fəhmi var" – deyən Müşfiqlə Əli Fəhminin dostluğu şair həbs olunub güllələnə qədər davam edib. Dilbər xanımdan "Müşfiqin yubileyində kim çıxış etsə yaxşı olar" deyə soruşduqda "Əlbəttə ki, Əli Fəhmi" deyə cavab vermişdir. Bakı Tibb İnstitutunu fərqlənmə diplomu ilə bitirən Əli Fəhmi 1941-1949-cu illərdə Sabirabad rayonu hərbi komissarlığında həkim kimi çalışmışdır.
Kiçik yaşlarından ərəb və fars dillərini öyrənməsi, klassik poeziyaya olan böyük marağı onu ADU-nun (indiki BDU-nun) Azərbaycan ədəbiyyatı və tarixi fakültəsinə gətirdi. 1952-ci ildə Əli Fəhmi həmin fakültənin qiyabi şöbəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirir və professor Feyzulla Qasımzadənin təkidi ilə müstəsna hal kimi aspiranturada saxlanılır. Burada o, Feyzulla Qasımzadənin elmi rəhbərliyi ilə "Seyid Əzim Şirvaninin həyat və yaradıcılığı" mövzusunda namizədlik işi üzərində çalışmalara başlayır. Lakin son anda bəlli olur ki, həmin iş digər bir aspirant tərəfindən işlənir. Sovet dövrünə xas olan haqsızlıq, süründürməçilik onu bezdirir, bu işi yarımçıq qoymağa vadar edir. Əli Fəhmi ADU-da mətnşünaslıqdan dərs deyir, qəzəllərin elmi təhlilini verir, jurnalistika fakültəsinin tələbələrinə ərəb əlifbasını tədris edirdi. Əli Fəhminin klassiklərimizlə bağlı zəngin biliyindən kinoda, teatrda, televiziya və radioda geniş istifadə olunurdu. O, televiziyada əruzla bağlı çətin oxunan qəzəllər üzrə məsləhətçi idi.
1975-ci il martın 13-də vəfat etmiş, Bülbülə kənd qəbristanlığında dəfn edilmişdir.
Diridağ (Cəbrayıl)
Diridağ — Cəbrayıl rayonu ərazisində dağ.
Haqqında
Diridağ kəndi - Araz çayının sahilindədir. Dağda Diri kəndinin və qalasının xarabalıqları qalır. Yerli əhalinin məlumatına görə, XVIII-XIX əsrlərdə Diri kəndinin əhalisi Cənubi Azərbaycanın Qaradağ mahalına köçmüşdür. Lakin sonralar onların bir qismi geri qayıdaraq indiki Zəngilan rayonu ərazisində Dirili adlı yaşayış məntəqəsinin əsasını qoymuşdur. Hazırda həmin kənd Muğanlı kəndinə birləşmişdir. Tədqiqatçıların fikrincə, toponim özündə Qafqaz Albaniyasında erkən orta əsrlərdə mövcud olmuş Tri əyalətinin və eyniadlı qalanın, yaxud monastırın adını əks etdirir. Zəngilan rayonunda, Oxçu çayının Araza töküldüyü yerdə Tiri adlı qala var. Sonralar burada salınmış kənd də qalanın adı ilə adlandırılmışdır. XIX əsrə aid mənbələrdə həmin kənd Diri kimi qeydə alınmıĢdır. Tri, Tiri və Diri toponimləri eyni mənşəlidir. Suriya dilindəki deyrə (kilsə, monastır; Albaniyada xristianlığı da suriyalı legionerlər yaymışdılar) sözündən olması ehtimal olunur. Mərəzə rayonu ərazisində Diribaba türbəsi mövcuddur. Şirvan-Abşeron memarlığına aid edilən türbə Diribaba piri də adlanır. Türbə 1402-ci ildə mağarada əhəngdaşından tikilmişdir. Xalqın arasında bu türbə ilə bağlı müxtəlif rəvayətlər vardır. Diridağ və Diribaba oronimləri sinonim toponimlərdir.
Zimbabve-Rodeziya
Zimbabve-Rodeziya — 1 iyun-12 dekabr 1979-cu il tarixində mövcud olan Cənubi Afrikada tanınmayan dövlət. Zimbabve Rodeziyasından əvvəl tanınmamış Rodeziya adlı bir respublika var idi. Britaniya Konstitusiya nəzəriyyəsinə görə, 1965-ci ildə birtərəfli müstəqillik elan edildikdən sonra müvafiq hökumət olaraq qaldı. Rodeziya cəbhəsinin Zimbabve millətçilərinin antikomunist təşkilatlarının razılığı ilə quruldu. Marksizm üsyançı hərəkatlarının hakimiyyətə gəlməsinin qarşısını almağa yönəlmiş siyasi bir plan idi.
Rodeziyada qaradərililərin mülki hüquqları uğrunda hərəkatın təmin edilməsinə çalışan Smit Yanın rəhbərliyi altında beynəlxalq ictimaiyyətin təzyiqi ilə Rodeziyada Silahlı müqavimətdə iştirak etməyən Afrika millətçi partiyaları arasında "Daxili məskunlaşma" sazişi bağlanmışdı.
"Daxili məskunlaşma" haqqında saziş seçici siyahıları üçün təhsilə, mülkiyyətə və gəlirlərə olan tələblərin rahatlığa gətirib çıxardı ki, bu da tarixdə ilk dəfə qaradərili seçicilərin çoxalmasına səbəb oldu. Ölkənin dövlət qulluğu, məhkəmə sistemi, polis və ölkənin silahlı qüvvələri dövrün yuxarı-orta təbəqəsinin tərkibinə görə əksəriyyəti eyni məmurların rəhbərliyində qalırdı və onların əksəriyyəti ağdərili idi. Bu dəyişikliklərə baxmayaraq, yeni dövlət beynəlxalq səviyyədə tanınmadı və Lankaster Ev konfransının qərarları ləğv edildi.
Etimologiyası
1960-cı ildə Rodeziyada Afrika millətçi siyasi təşkilatlar ölkənin "Zimbabve" adını istifadə etməsi ilə razılaşdılar. Bu addan ölkə adlarının bir hissəsi kimi istifadə etdilər. Zimbabve adının etimologiyası üçün iki nəzəriyyə mövcuddur. Birincisi, sözün Şona dilinin Karanqa ləhcəsindəki Dzimba-dza-mabwe sözlərindən götürülən "böyük daş evlər" (dzimba = imba-nın, "ev" cəm halı və mwe = bwe-nin "daş" cəm halı) və İkincisi isə, Zimbabvenin, Şona dilinin Zezuru ləhcəsindəki "ziyarətgahlı evlər" mənasını verən dzimba-hwe-nin ixtisarı olduğu deyilir.
Nomenklatura
Abel Muzoreva Baş nazir vəzifəsinə başladıqdan sonra, "Rodeziya"nı ölkənin adından çıxarmaq istədi. Lakin "Zimbabve-Rodeziya" adı, Zimbabve "Rodeziya oğlu" olduğunu söyləyən bəzi zənci siyasətçiləri baş naziri buna görə tənqid etmişlər.
3 mart 1978-ci ildə Baş nazir Smit Muzoreva, Çiray və Sitole ilə daxili razılaşma müqaviləsi imazladı. Razılaşmalarda gələn il ümumi seçkilərin keçirilməsi, Rodeziyanın sosial düzənini və ağ toplumun əhəmiyyətli səlahiyyətlərini qoruyarkən çox millətlərdən ibarət bir hökumətin qurulması nəzərdə tutulurdu. Keçid dövrünün təşkili üçün İcra şurası yaradıldı. Muzoreva və Sitole partiyalarının fəallarından olan Yardımçı Təhlükəsizlik Qüvvələrinin silahlı dəstələri-qaradərili antikommunist polis dəstəsi formalaşırdı.
Rodeziya Milli Havayolları, Air Zimbabve olaraq dəyişdirildi. Lakin poçt möhürləri dərhal buraxılmamışdır. 1978-ci ildə ştamplar hələ də "Rodeziya" adını daşıyırdı. Möhürlərin növbəti buraxılışı isə 1980-ci ildə, sadəcə "Zimbabve" yə dəyişdirildikdən sonra, ada uyğun olaraq yazılmışdı.
1979-cu il seçkiləri
Rodeziyada Ümumi parlament seçkiləri 10 aprel və 21 aprel 1979-cu ildə keçirildi. 10 aprel tarixində ağ azlığlar kvotası — ayrılmış 28 mandatın hamısını Rodez cəbhəsi aldı. 21 aprel tarixində ölkənin bütün sakinləri səs verdi. Seçkidə əhalinin üçdə ikisini qaradərililər təşkil edirdilər. Onlar Maşonalend və Şimali Matabelenddə çox idilər. Zimbabve Afrika Xalq Birliyi, Cənubi Matabelendada səsvermədə aktiv fəaliyyət göstərirdi, səsvermə prinsipləri isə əsasən pozulmuşdu.
Birləşmiş Afrika Milli Şurası seçkilərdə Məclisin alt palatasına qalib gəldi — 51 mandat. Zimbabve Afrika Xalq Birliyi — Ndonqa 12 mandatı aldı. 9 mandatı Ndebele etnik azlığının maraqlarını təmsil edən Kayisa Ndiveni qəbilə lideri Birləşmiş Milli Federal Partiyası qazandı. Seçkilərdən qısa müddət sonra Birləşmiş Afrika Milli Şurası 7 deputat və Ceyms Çikeremanın təşəbübüsü ilə Zimbabve Demokratik Partiyasını yaradıldı.
Hakimiyyət sistemi
Zimbabve-Rodeziya dövlətinin elanı 1 iyun 1979-cu ildə baş verdi. "Smitin qara kuklalarının getdiyi növbəti kompromis" adı kimi qəbul edilmişdir. Metodist Kilsəsinin Yepiskopu Abel Muzorev Zimbabve-Rodeziyanın Baş naziri və Müdafiə Naziri seçildi.
Ağdərililər maliyyə, kənd təsərrüfatı və ədliyyə daxil olmaqla 6 nazirliyə rəhbərlik edirdilər. Yan Smit (Portfelsiz nazir) və Piter Van Der Bil (Nəqliyyat və Energetika naziri) idi. Beləliklə, hökumət koalisiyası mühafizəkar liberal antikommunist platformasında formalaşdı.
Zimbabve-Rodeziya prezidenti isə qanunlara əsasən parlament deputatları tərəfindən seçilirdi. Bu vəzifəyə Cozia Zion Qumede və Timoti Nqundu Bateson namizədliklərini irəli sürdülər. 1979-cu ilin 29 may tarixində Cozia Zion Qumede səs çoxluğu ilə prezident seçildi.
Nominal olaraq hakimiyyət qaradərili çoxluğa keçdi. Ancaq güc strukturları ağ icmanın nəzarəti altında qalmaqda idi. Orduya general Piter Uolls, Kəşfiyyat Xidmətləri və Təhlükəsizlik Orqanlarına isə polkovnik Ken Flauer başçılıq edirdi.
Zimbabve Afrika Milli Birliyi və Zimbabve Afrika Xalq Birliyi yeni dövləti qəti şəkildə tanımadılar və döyüş əməliyyatlarını intensivləşdirdilər. Müəyyən Həmçinin beynəlxalq səviyyədə də Zimbabve-Rodeziya tanınmadı.
1980-ci ilin yazında Lankaster Ev sazişi uçərçivəsində keçiriləcək yeni seçkilərə hazırlamaq üçün bölgənin hakimliyi yenidən İngiltərəyə verildi və ölkənin adı beynəlxalq səviyyədə dəyişməsə də Cənubi Rodeziya olaraq dəyişdirildi.
Televisión Nacional de Chile
Televisión Nacional de Chile (TVN) Çili bir ictimai xidmət televiziya yayımçısıdır. Prezident Eduardo Frei Montalva'nın əmri ilə quruldu və 18 Sentyabr 1969-cu ildə ölkə miqyasında başladıldı. O vaxtdan bəri şirkət bir neçə dəfə yenidən təşkil edildi və fəaliyyət sahələri bu illər ərzində artaraq Çilinin aparıcı televiziya yayımçılarından biri halına gəldi. və Cənubi Amerika. 1970-ci il tarixli 17 377 saylı qanun, TVN-nin ictimai, muxtar, plüralist və təmsilçi bir ictimai xidmət olması lazım olduğunu təsbit etdi. TVN-in ictimai missiyası milli mədəni kimliyi, demokratiya dəyərlərini, insan haqlarını, ətraf mühitə qayğı və müxtəlifliyə hörməti təşviq etmək vəzifəsini müəyyənləşdirir. Bundan əlavə, Televisión Nacional, xidmətlərinin proqramlaşdırılmasını Milli Televiziya Şurası (CNTV) tərəfindən müəyyən edilmiş meyarlara uyğun olaraq idarə edir.
Tit Kvinksi Flaminin
Tit Kvinksi Flaminin (Titus Quinctius Flamininus; ) — Qədim Roma siyasi xadimi və sərkərdəsi. İkinci Pun müharibəsinin iştirakçısı olmuşdur E.ə. 205–204-cü illərdə imperiya propretoru səlahiyyətləri ilə Tarentin komendantı olmuşdur. E.ə. 198 ildə konsul (pretor vəzifəsini icra etmədən), e.ə. 197–194-cü illərdə prokonsul idi. E.ə. 197-ci ildə yunan müttəfiqləri ilə birlikdə Kinoskefala yaxınlığında Makedoniyalı V Filippin ordusunu məğlubiyyətə uğratmış və onunla sülh müqaviləsi bağlamışdır. Özünün filellin olduğunu bildirərək Yunanıstanda müxtəlif qüvvələr arasında manevretmə siyasəti yürütmüşdür. E.ə. 196-cı ildə İstmiya oyunları zamanı Elladanın “azad olunmasını” elan etmişdir. E.ə. 195-ci ildə Axayya ittifaqının xahişi ilə Sparta tiranı Nabis üzərinə hücum etmiş, onu məğlubiyyətə uğradaraq Arqosdan çıxarmışdır. E.ə. 194-cü ildə qoşunlarını Elladadan çıxarsa da, onun əsas məntəqələrində (Korinf, Xalkida və Demetriada) qarnizonlar saxlamışdı. E.ə. 189-cu ildə senzor olmuşdur.
Drina banovinası
Drina banovinası (Дринска бановина/Drinska banovina) — 1929-1941-ci illər arasında Yuqoslaviya krallığında mövcud olmuş vilayət (banovina).
Coğrafiyası
Drina banovinası krallığın mərkəzi hissəsi, müasir Bosniya və Herseqovina və Serbiya ərazisində yerləşirdi. Banovinanın bu adı burada axan Drina çayı görə verildi. Şimalda Sava və Dunay banovinaları, şərqdə Dunay və Morava, cənubda Zeta və qərbdə Sahil və Vrbas banovinaları ilə həmsərhəd idi. Banovinanın inzibati mərkəzi Sarayevo idi.
Tarixi
1939-cu ildə banovina ərazisinin bir hissəsi Xorvatiya banovinasının tərkibinə daxil oldu. 1941-ci ildə banovina ərazisi Müstəqil Xorvatiya Dövləti və Üçüncü Reyx işğalı altında olan Serbiya arasında bölündü.
Əhalisi
1931-ci ildə əhalinin dini tərkibi :
Moln (Fransa)
Moln  — Fransa da kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Seriyi kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Monlyuson.
INSEE kodu — 03168.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 775 nəfər təşkil edirdi.
NGC 5232
NGC 5232, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. S0-a tipli. tərəfindən ildə 121.92 sm (48 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Məhəbbət Dəmirçiyeva
Məhəbbət Dəmirçiyeva (Məhəbbət Dəyirman qızı Dəmirçiyeva; ) — BDU Hüquq fakültəsinin Mülki hüquq kafedrasının müdiri (2011), hüquq elmləri namizədi (1996), professor (2013).
Həyatı
Məhəbbət Dəmirçiyeva 10 noyabr 1957-ci ildə Qazax rayonunun Daş Salahlı kəndində anadan olub. O, 1964–1974-cü illərdə Daş Salahlı kəndində 1 №-li orta məktəbi bitirib və 1976–1981-ci illərdə S. M. Kirov adına Azərbaycan Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsində təhsil alıb.
Evlidir, iki övladı var.
Elmi fəaliyyəti
1996-cı ildə Tbilisi Dövlət Universitetində "Ailədə uşaqların tərbiyəsinin hüquqi və sosial problemləri" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə edərək hüquq elmləri namizədi alimlik dərəcəsi alıb. 2003-cü ildə isə həmin universitetdə "Azərbaycan Respublikasında nikah hüquq münasibətlərinin aktual problemləri" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə edib. Həmin doktorluq dissertasiyasına görə aldığı hüquq elmləri doktoru diplomu 27 iyun 2008-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyası tərəfindən nostrifikasiya olunub.
Tədqiqat sahələri ailə hüququ, mülki proses, ailədə uşaqların tərbiyəsinin hüquqi və sosial problemləri, eləcə də ayrı-ayrı kateqoriya mülki işlərə baxılmasının prosessual xüsusiyyətləridir.
Təltifləri
2014-cü ildə Yüksək ixtisaslı kadrların hazırlanmasında, səmərəli elmi-pedaqoji fəaliyyətinə görə Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi tərəfindən fəxri fərmanla təltif edilmişdir.
Azərbaycan–Polşa münasibətləri
Azərbaycan–Polşa münasibətləri — Azərbaycan Respublikası ilə Polşa Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr. right|300px|Azərbaycan poçt markaları (2012) Azərbaycan və Polşa arasındakı əlaqələr qədim dövlərdən mövcüd olmuşdur. İndi də Azərbaycan polyaklarının sayı 1000 və 2000 arasında dəyişir. Münasibətlərin tarixi XV əsrə gedib çıxır. XV əsrdə Ağqoyunlu hökmdarı Uzun Həsən Polşa kralı Yagello ilə sıx əlaqə saxlayıb. Polyak Ledinski və azərbaycanlı Topçubaşov çar Dumasında Polşanın və Azərbaycanın muxtariyyəti uğrunda mübarizə aparan xüsusi fraksiya yaradıblar. Birinci dünya müharibəsindən sonra polyaklar Polşadan deportasiya olunarkən on minlərlə insan Azərbaycana gəlib. Azərbaycan Xalq Cümhüriyyəti Polşa ilə sıx əlaqələr yaratmışdır və hələ Məmməd Əmin Rəsulzadənin yoldaşı da millətcə Polyak olmuşdur. Təəsüflər olsun ki, 45-ci ildə Nazist Almaniyasındakı Azərbaycan batalyonu Varşavadakı çıxışda Polyaklara qarşı vuruşmuşdur ancaq dövrün şərtlərini nəzərə aldıqda bu başa düşüləsi hadisədir. Ancaq onu da qeyd etmək lazımdır ki Vəli bəy Yadigarov kimi bir çoxlarıda Polşa ordusunda xidmət etmişdir.
AXC dövrü
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə Bakıda Politseyskaya küçəsi 15 ünvanında Polşanın nümayəndəliyi yerləşmiş, nümayəndəliyə konsul S.Rılski rəhbərlik etmişdir.
Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1992-ci ilin fevral ayının 21-də qurulmuşdur.
2001-ci ildə Polşanın Azərbaycanda, 2004-cü ildə isə Azərbaycanın Polşada səfirliyi təsis edilib.
1997-ci il avqustun 26-28-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyev Polşa Respublikasının Prezidenti Aleksandr Kvasnevskinin dəvətilə bu ölkədə ilk dəfə rəsmi səfərdə olub. Səfər zamanı prezidentlər ikitərəfli münasibətlərin inkişaf etdirilməsi, beynəlxalq aləmdə vəziyyət barədə müzakirələr aparıblar. Azərbaycan - Polşa danışıqlarından sonra prezidentlər Azərbaycan Respublikası ilə Polşa Respublikası arasında Dostluq və Əməkdaşlıq haqqında bəyannamə imzalayıblar. Səfər zamanı aşağıdakı sənədlər imzalanıb: İki ölkə arasında dostluq münasibətlərinin və əməkdaşlığın inkişafı haqqında Bəyannamə; ikiqat vergiyə cəlb etməyə yol verilməməsi, gəlir və əmlak vergilərinin ödənilməsindən yayınma hallarının qarşısının alınması haqqında Konvensiya; hər iki ölkənin Xarici İşlər Nazirliyi arasında əməkdaşlıq haqqında Protokol; mədəni və elmi əməkdaşlıq haqqında, investisiyaların qarşılıqlı təşviqi və qorunması haqqında, mülki hava daşımaları haqqında, turizm sahəsində əməkdaşlıq haqqında sazişlər.
Səfər çərçivəsində Prezident Heydər Əliyev Polşa Seyminin marşalı (sədri) Yuzef Zix ilə də görüşüb. Söhbət zamanı Heydər Əliyev Azərbaycanın Polşanın NATO-nun "Sülh naminə tərəfdaşlıq" proqramındakı mövqeyini yüksək qiymətləndirdiyini və ona Avropada özünün mühüm tərəfdaşı kimi baxdığını bildirib. Azərbaycan Prezidenti Ermənistan - Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinə də toxunaraq, Polşa Seyminin sədrinə bu barədə ətraflı məlumat verib. O, təcavüzkar Ermənistanın Azərbaycan ərazilərini işğal etdiyini, həmçinin, Ermənistanın beynəlxalq hüquq normalarını pozduğunu Seym sədrinin diqqətinə çatdırıb.
Sonra Prezident Heydər Əliyev Polşa Ticarət Palatasında ölkənin işgüzar dairələrinin nümayəndələri ilə görüşüb. Görüşdə Prezident Heydər Əliyev nitq söyləyib.
1998 - ci il noyabrın 25-də ATƏT-in o vaxt fəaliyyətdə olan sədri, Polşanın xarici işlər naziri Bronislav Geremek Azərbaycana səfər edib. Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyevlə görüşündə Ermənistan - Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsində ATƏT-in Minsk Qrupunun son təklifləri və Azərbaycan - Polşa münasibətləri müzakirə mövzusu olub. Geremek Heydər Əliyevə ATƏT-in Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin olunması, qaçqın və məcburi köçkünlərin öz torpaqlarına qayıtması üçün fəaliyyət göstərəcəyini söyləyib.
1999-cu il oktyabrın 27-29-da Polşa Prezidenti Aleksandr Kavsnevski Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyevin dəvətilə Azərbaycanda ilk rəsmi səfərdə olub.
Azərbaycan–Polşa münasibətləri 2003-cü ilin oktyabrında İlham Əliyev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçildikdən sonra da uğurla inkişaf edib. 2005-ci il martın 30-da Prezident İlham Əliyev Polşa Respublikasına rəsmi səfər edib. Səfər zamanı, iki ölkə arasında hərbi sahədə əməkdaşlıq haqqında Sazişlə birlikdə 7 sənəd imzalanıb.
2006-cı il mayın 22-23-də GUAM-ın Kiyevdə keçirilən növbəti Sammiti zamanı qonaq qismində Polşa prezidenti Lex Kaçinski də iştirak edib. O, GUAM-ın regional təşkilat kimi genişlənməsində və Azərbaycan da daxil olmaqla təşkilatın digər üzv dövlətləri ilə sıx əlaqələr qurulmasında maraqlı olduğunu bildirib.
2007-ci il martın 30-da isə Polşanın yeni seçilmiş prezidenti Lex Kaçinski Azərbaycanda rəsmi səfərdə olub. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin və Polşa Prezidenti Lex Kaçinskinin təkbətək görüşündə siyasi, iqtisadi və humanitar sahələrdə Azərbaycan - Polşa əlaqələrinin uğurla inkişaf etdiyi vurğulanıb. Polşa Prezidentinin səfəri zamanı Azərbaycan Respublikası Prezidentinin və Polşa Respublikası Prezidentinin Birgə Bəyannaməsi imzalanıb.
2007-ci il iyunun 18-də Polşa Prezidenti Lex Kaçinski Azərbaycana növbəti dəfə GUAM- ın Zirvə görüşündə iştirak etmək üçün gəlib. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə görüşən Lex Kaçinski bütün sahələrdə uğurla inkişaf edən Azərbaycan - Polşa əlaqələrindən danışıb, iki ölkə arasında faydalı əməkdaşlığın genişlənməsində GUAM-ın rolunu vurğulayıb.
2008-ci il fevralın 26-da Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Polşaya növbəti səfəri olub. Səfər zamanı Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Polşa Prezidenti Lex Kaçinski arasında görüş olub. Görüş zamanı Azərbaycan Respublikası Prezidentinin və Polşa Respublikası Prezidentinin Birgə Bəyannaməsi imzalanıb. Bəyannamədə beynəlxalq məsələlərdə əməkdaşlıq da daxil olmaqla, Azərbaycan və Polşa arasında ümumi maraq kəsb edən sahələrdə ikitərəfli əlaqələr və əməkdaşlığın vəziyyəti və inkişaf istiqamətləri, münaqişələrin dövlətlərin suverenliyi, ərazi bütövlüyü və sərhədlərin toxunulmazlığına hörmət və riayət əsasında, BMT Nizamnaməsinə uyğun olaraq sülh yolu ilə həllini dəstəklədikləri qeyd edilib.
2008-ci il iyulun 1-də Batumidə keçirilən GUAM-ın sammitində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Polşa Prezidenti Lex Kaçinski arasında görüş keçirilib. Görüşdə Azərbaycanla Polşa arasında ikitərəfli münasibətlərin genişlənməsindən məmnunluq ifadə olunub.
2009-cu il iyulun 2-də Polşa Prezidenti Lex Kaçinski Azərbaycana növbəti rəsmi səfərə gəlib. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin və Polşa Prezidenti Lex Kaçinskinin təkbətək görüşü olub. Görüşdə ikitərəfli münasibətlərin siyasi, iqtisadi, mədəni və humanitar sahələrdə inkişafından məmnunluq ifadə edilib. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Polşa Prezidenti Lex Kaçinski "Azərbaycan Respublikası və Polşa Respublikası Prezidentlərinin Məşvərət Komitəsinin Nizamnaməsi"ni imzalayıblar. Həmçinin, "Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti ilə Polşanın "Grupa Lotos" Səhmdar Cəmiyyəti arasında niyyət haqqında Protokol", "Azərbaycan Respublikası Təhlükəsizlik Şurası və Polşa Respublikası Milli Təhlükəsizlik Bürosu arasında 2009-2010-cu illər üçün əməkdaşlıq cədvəli" imzalanıb.
Polşa ilə Azərbaycan arasında dostluq və əməkdaşlıq əlaqələrinin inkişaf etdirilməsindəki xüsusi xidmətlərinə görə Polşa Respublikasının Prezidenti Lex Kaçinski ölkəmizin ali mükafatı olan "Heydər Əliyev" ordeni ilə təltif edilib. Polşa Prezidenti Lex Kaçinskinin Azərbaycana rəsmi səfərinə dair dövlət başçıları mətbuat üçün bəyanat veriblər.
Beynəlxalq görüşlər
Polşa Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin dinc yolla nizamlanması ilə bağlı bir sıra rəsmi görüşlərə ev sahibliyi etmişdir. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Ermənistan Prezidenti Robert Köçəryanla 28 aprel 2004-cü və 15 may 2005-ci illərdə Varşavada görüşmüşdür.
Parlamentlərarası əlaqələr
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisində Azərbaycan-Polşa parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu fəaliyyət göstərir. Bu işçi qrupu 5 dekabr 2000-ci il tarixində yaradılmış və ilk rəhbəri Səttar Möhbalıyev olmuşdur. 4 mart 2016-cı il tarixindən Səttar Möhbalıyev işçi qrupunun rəhbəridir.
Viza
Polşaya gedən ümumi pasportlara, həmçinin xidməti və xüsusi pasportlar malik Azərbaycan vətəndaşları üçün Şengen vizası tələb edilir. Diplomatik pasportlar üçün 90 günə qədər viza tələb edilmir.
İqtisadi əlaqələr
Son illər Azərbaycan - Polşa iqtisadi-ticari əlaqələr sahəsində ciddi uğurlar əldə olunub. 2008-ci ildə iqtisadi münasibətlər tariximizdə ilk dəfə olaraq Azərbaycan müsbət saldoya nail olub və iki ölkə arasındakı mal dövriyyəsi 166,9 milyon ABŞ dollarına çatıb. Azərbaycandan ixrac olunan məhsulun tərkibində neft və neft məhsulları üstünlük təşkil edir. Enerji sahəsində əməkdaşlıqda daböyük perspektivlər gözlənilir. Artıq uzun illərdən bəri əfsanə kimi görünən Bakı-Odessa-Brodı-Plotsk (Qdansk) neft kəmərinin texniki-layihə sənədlərini hazırlamaq üçün "Sarmatiya" konserni yaradılıb. Bu isə Polşanın enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində Azərbaycanın əhəmiyyətinin yaxın illərdə daha da artacağını göstərir.
Mədəni əlaqələr
Azərbaycan və Polşa mədəniyyətlərarası və ədəbiyyat münasibətlərinin tarixi 19-cu əsrin birinci yarısına aiddir. Onlar əsasən Peterburq, Varşava və Qafqazda inkişaf etməyə başlamışdır. Polşa şərqşünası Yozef Sepkovski bu sahənin sələfi idi. O 1825-ci ildə Peterburqda Azərbaycan ədəbiyyatı xalq tamaşasının rus dilinə tərcüməsini “Polarnaya zviezda” jurnalında çap etdirdi. Sonra, 1825-ci ildə B.Romanoviç Bakı və onun memarlığı haqqında məqalələri dövri "Literaturnaya qazeta"da çap etdirdi.
O dövrdə azərbaycanlı ziyalıların kiçik qrupu oyanmağa başladı. 19-cu əsrin birinci yarısında Azərbaycan mədəniyyətinin əsas mərkəzləri Peterburq və Tbilisi idi. Mədəni oyanışın öncülləri Mirzə Cəfər Topçubaşov, Mirzə Fətəli Axundov, İsmayıl bəy Qutqaşınski, Abbasqulu Ağa Bakıxanov idilər.
1819-cu ildə Peterburqda polşalı və azərbaycanlı alim və yazıçılar əlaqələri inkişaf etdirməyə başladılar. Birinci yer Azərbaycan ziyalılarının öndə gedən nümayəndəsi, Peterburq Universitetinin Fars dili və ədəbiyyatı bölməsinin direktoru, professor Topçubaşova verilməlidir. O 1820-ci illərdə aralarında Ludviq Vladislav Spitznagel və Aleksandr Çodzkonun da olduğu şərq məşğələlərinə qatılan az miqdarda polşalı tələbəyə dərs deyirdi.
Gənc şərqşünas Vladislav Spitznagel öz məşğələləri dövründə Nizaminin "İsgəndərnamə" klasik şerinin bir hissəsini Fransız dilinə tərcümə etmişdi. 12-ci əsr şairi Nizami Gəncəvi tanınmış şərq qəhrəmanı Böyük İsgəndərin əfsanəvi tarixini təsvir etmişdir.
1824-cü ildə Topçubaşov şəxsən Adam Miskieviç ilə görüşdü və azərbaycanlı alim və tanınmış polşalı yazıçı arasında dostluq başladı. A. Miskieviç Topçubaşovun nəzarəti altında Fars dilini öyrənməyə başladı. 1826-cı ildə Miskieviç Rusiyanın cənubuna olan səfərdən təsirlənərək "Krım şer"ini yazdı. (Polyak dilinidə: "Soneti Krimskie"). Şair şerdə həmçinin bəzi fars ifadələrini işlətməklə şərq mühitini və ruhunu, şərq əzəmətinin ayinlərini təsvir etmişdir. Topçubaşov "Krım şer" lərindən birini tərcümə etməyi qərara aldı və polyak dilini bilmədiyi üçün Aleksandr Çodzko əvvəlcə şeri rus dilinə tərcümə etdi və sonra Topçubaşov fars versiyasını əmələ gətirdi. Bu birinci dəfə idi ki, böyük polyak şairinin əsəri şərq dilinə tərcümə olunurdu.
Satıcı iclası (film, 2020)
Satıcı iclası — rejissoru Bedran Güzel, ssenari müəllifi isə İbrahim Büyükak olan Türkiyə istehsalı komediya filmidir. Filmdə İbrahim Büyükak, Onur Buldu və Doğu Demirkol rol alıb. Film 21 fevral 2020-ci ildə nümayiş olunub.
Azərbaycan–Polşa münasibətləri
Mədəni əlaqələr
1830-cu illərin ikinci yarısındakı Polşa-Azərbaycan münasibətlərinin tarixində birinci yer Topçubaşov tərəfindən təsirlənərək Azərbaycan dilini öyrənməklə Azərbaycanın dərin mədəniyyət maraqlarını inkişaf etdirmiş Aleksandr Çodzkoya aiddir. O 1889-cu ildə 16-cı əsr şairi Nəsiminin poeziyasını Polşa dilinə tərcümə etmişdir. Burada onun Azərbaycan epik xalq ədəbiyyatı nümunəsi "Koroğlu" barəsində işini qeyd etməyə dəyər. Bu Azərbaycan folklorunu Qərbi Avropaya təqdim edən ilk kitablardan biri idi.
Satıcı iclası (film, 2020)
Məzmun
Anadoludan bir satıcı iclası üçün İstanbula gələn Namiq, Adəm və Sadiq, həyatlarının çətin anlarını yaşayarkən bir satıcı görüşündə yolları kəsişir. Gözlənilməz hadisələr nəticəsində özlərini çılğın bir planda görürlər. Üç satıcının bir -birlərinə güvənmək və sağ qalmaq üçün tez hərəkət etməkdən başqa çarələri yoxdur.
Azərbaycan–Polşa münasibətləri
Mədəni əlaqələr
Hərbi xidmət zabiti, istedadlı şair, çoxsaylı ədəbiyyat əsərlərinin müəllifi və alim Abasqulu Ağa Bakıxanov 1833-cü ildə özünün köhnə başçı generalı İ.Paşkeviçi Varşavada ziyarət etdi. O Polşada altı ayını keçirdi. Bu vaxt ərzində o polyak dilini öyrəndi və çoxlu Polşalı ziyalı ilə görüşdü. O, Varşavada Mikolay Kopernik haqqında planlaşdırdığı monoqrafiya üçün latın mətnlərini və digər materialları bir yerə toplamağa başladı. Şərqi Qafqazın “Gülüstani İrəm” (İngilis dilində: Cənnət qızılgül bağı ) adlı tarixi onun ən mühüm əsəri kimi tanınır.
A.Bakıxanov "Cənnət qızılgül bağı" hissələrini tərcümə etmiş digər Polşa şairi Tadeuş Zabloski ilə dost idi. Şair həmçinin Azərbaycan folklorunun müxtəlif aspektləri ilə bağlı bir sıra mətnlərlə yanaşı "Koroğlu" dastanının bəzi epizodlarını da tərcümə etmişdir. O ilk dəfə Polşalı oxucuya təqdim olunan Azərbaycan folklorunun mini-antalogiyası kimi bir şey yaratmışdı. O həmçinin 17-ci əsr Azərbaycan şairi, Qarabağ xanlığının vəziri M.Pənah Vaqifin əsərlərini də tərcümə etmişdir.
Azərbaycan dramının atası, şair və nasir Mirzə Fətəli Axundov (1812-1878) iki Polşalı şair, Tadeuş Lada-Zabloski və Tiflisi ziyarət etmiş Vladislav Strelniski ilə çox yaxşı münasibətlər saxlayırdı. O özünün poeziyasını Polşalı qız Vandaya həsr etmişdi.
Daha bir Polşalı müəllif Hippolit Yarovski (1812-1877) Azərbaycan haqqında yazmışdır. 1858-1859-cu illərdə o Varşavanın "Gündəlik xəbərlərində" Bakı və Azərbaycanın digər şəhərləri barəsində xatirələrini çap etdirmişdi. Bundan əlavə, şərq ədəbiyyatı sahəsində tanınmış mütəxəssis olmuş Stanislava Plaskoviçka-Rumkieviç adını qeyd etmək vacibdir. O 15-ci əsr şairi M.Füzulinin (1489-1556) əsərlərini Polşa dilinə tərcümə etmişdir.
19-cu əsrin 40-50-ci illərində Azərbaycanda təxminən bir neçə min polyak yaşayırdı. Polşa ictimaiyyəti əsasən yüksək təhsilli insanlardan təşkil olunur. Əvvəlcə, Polşa mədəni həyatının mərkəzi kiçik Katolik kilsəsi idi, bir qədər sonralar isə 1909-1912-ci illərdə tikilmiş Santa Mariya kilsəsi oldu.
20-ci əsrin əvvəllərində rusdilli mətbuat Polşa mədəniyyətinin azərbaycanlı oxuculara təqdim olunmasında çox mühüm rol oynayırdı. Xüsusilə digər Bakı jurnalları ilə birlikdə dövri "Kaspi" jurnalı Polşa ədəbiyyatından və Polşalı yazıçılarının əsərləri barəsində məqalələrdən bəzi tərcümələri çap edirdi. 1907-ci ildə Polşa dilində Qafqaz barəsində sorğu kitabçası çıxdı.
Eliza Oreşkova, Boleslav Prus, Stefan Zeromski, Adam Asnik, Qabriyela Zapolska və xüsusilə bütün Qafqaz ölkələrində məşhur müəllif, Nobel mükafatı laureatı Henrik Sienkieviçin ədəbiyyatını xalqa tanıtmaq üçün cəhd göstərən redaktor İ.Voyniloviçin rəhbərliyi altında Polşa dilində "Faris" jurnalı 1907-1908-ci illərdə Bakıda yayıldı. 1917-ci il yanvarın 24-də Azərbaycan jurnalı "Açıq söz"də Polşa mədəniyyətinin və Henrik Sienkieviçin əsərlərinin xüsusi bir şövqlə təqdim olunduğu məqaləyə ayrıca diqqət yetirilməlidir.
Yevgeni Skibinski, Yuzef Qoslavski, Kazimir Skureviç, Ploşko, Kriştaloviç, Zaleski, Koşinski və digərlərinə xüsusi diqqət yetirilməlidir. Koşinski və Zaleski kimi memarlar 19-cu əsrin 80-ci illərində Bakının inkişafında mühüm rol oynamışlar.
Memar Yevgeni Skibinski 1900-cü ilə kimi 250 binanın, xüsusilə iqamətgahların, villaların və şərq üslublu dəmir yolu binası kimi dövlət binalarının və 19-cu əsrin 90-cı illərində Tağıyev Teatrının layihələrini hazırlamışdır.
1892-ci ildə memar Yozef Qoçlavski (1865-1904) Bakı şəhərinin baş memarı vəzifəsinə yüksəldildi. 1891-ci ildə ona Müqəddəs Aleksandr Nevski Kilsəsini tikmək tapşırıldı, o həmçinin Bakı Bələdiyyə Şurası "Baksovet" in və multimilyoner Tağıyevin sarayının da layihəsini çəkmişdir. Digər Polşalı memar Kazimier Skureviç (1866-1950) çoxsayl ictimai binaların, o cümlədən iqamətgah binalarının, xüsusilə Milli Bankın binasının (1897-1899), Tağıyevin Rotschild bureau de change pasajının müəllifi idi. Memar Yozef Ploşko yanğın idarəsinin (1899), Venesiya üslublu Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (1908), Yeni Avropa mehmanxanası, milyoner M.Muxtarovun çoxmərtəbəli evləri və Müqəddəs Mariya Katolik Kilsəsi (1909-1912) binalarının layihəsini çəkmiş və həyata keçirmişdir.
XX əsrin son illərində Azərbaycanda mədəniyyətlər arası əlaqələr tarixində araşdırmalar çiçəklənməyə başladı. 19-cu əsrin birinci yarısı ədəbi əlaqələr üzrə mütəxəssis M. Sadıxovun işlərinə və Gülər Əbdülbəyovun 1920-1979-cu illərin ədəbi əlaqələrinə aid əsərlərinə xüsusi yer verilməlidir.
Səfirliklər
Azərbaycanın Polşada:
Polşanın Azərbaycanda:
Polşada Azərbaycan Təşkilatları
Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzi
Polşa Azərbaycanlıları Birliyi .
Ağ at mağarası
"Ağ at "— Gürcüstanın qərbində, Abxaziya Muxtar Respublikasının, Qafqaz dağlarının Arabika massivində yerləşən mağara. Mağara inzibati baxımdan Qaqra rayonu ərazisinə aiddir. Mağaranın ümumi uzunluğu — 268 m, dərinliyi — 110 m, sahəsi — 4200 m², həcmi —   m³, mağara girişinin hündürlüyü — 2300 metrdir. Bəzi mənbələrə görə mağaranın dərinliyi və uzunluğu daha çoxdur: 167 m və 600 m.
Ümumi məlumat
Mağaraya giriş Joekvara çayının troq mənşəli dərəsinin yuxarı hissəsində yerləşir. Mağara Didvake şilsiləsinin şimal yamacında, su ayrıcı xəttə yaxın ərazidədir. Mağara meylli qalereyadan və onu açılan 70 metrlik bir quyudan ibarətdir. Ağ at mağarası əsasən əhəng daşlı, çökmə və karbonatlı süxurlardan təşkil olunub üst yura dövrünə aiddir. Mağara daxilindəki quyuya qar və buz uçqunları səbəbi ilə daxil olmaq mümkünsüz. Ana süxur ilə uçüun arasında illər keçdikcə dar keçid formalaşmışdır. Mağara qaleriyasının dibində uçqun məhsulları toplanıb. Əriyən buzla qidalanan kiçik çay mövcuddur. 1982-ci ilin avqust ayında aparılan tədqiqat nəticəsində mağara daxilində temperaturun +0,5 °C, nisbi rütubətin isə 100 % olduğu müəyyənləşdirilmişdir. Mağaranın 167 metr dərinliyində daima axın mövcuddur. Bəzi mütəxəssislər ehtimal edir ki, su axını dar sifonlar vasitəsi ilə V.V.İlyuxin adına mağaralar sistemi ilə əlaqəlidir.
Çətinlik kateqoriyası
Ağ at mağarası çətinlik kateqoriyasına görə 2A-dır. Bu o deməkdir ki, mağara daxilində hərəkət etmək üçün bir neçə kəndir lazımdır ki, dırmanma və sürnmə hərəkətlərində lazım olacaq. Mağaraya ilk öncə avtomobillə: Sandrıpş-Mendeleevo-Gyuzle-Kuşon aşırımı-Gelgeluk marşrutu ilə, daha sonra isə piyada Xorxiyə kimi getmək lazımdır.