cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Şotlanlı (Ağcabədi)
Toponimikası
Bəzi tədqiqatçılar isə Şotlanlı oykonimini səhvən kürd mənşəli şotlanlı tayfasının adı ilə bağlayırlar. Onlar bunu 1828-ci ildə imzalanmış "Türkmənçay" müqaviləsindən sonra Zilanlı tayfası ilə birlikdə Cənubi Azərbaycandan gəlmiş şotlanlıların əvvəlcə Zəngəzurda yaşamaları, XIX əsrin ortalarında isə onların bir hissəsinin Cahangir xanın başçılığı ilə Qarabağa (Ağdam və Ağcabədi rayonları ərazilərinə) gələrək burada yaşamaları ilə əsaslandırırlar.
Tarixi
Kəndin əsgəruşağı nəsli, bayramuşağılar, davudlular, şirinlilər, əliuşağılar, məcnunuşağılar, misirağlılar və başqa tayfaları vardır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd rayon mərkəzindən 28 km məsafədə, düzənlik ərazidə yerləşir.
Gülzar Rzayeva
Rzayeva Gülzar Lətif qızı — Ali məhkəmənin hakimi.
Şotlanlı (Ağcabədi)
Əhalisi
Əhalisinin sayı 286 nəfərdir (01.01.2007-ci il üçün).
Gülzar Rzayeva
Həyatı
Azərbaycan Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsini bitirmişdir (1973). 1973-1977-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Vəkillər Kollegiyasında vəkil, 1977-1981-ci illərdə Bakı şəhəri Əzizbəyov rayon prokurorunun köməkçisi, 1981-1985-ci illərdə Əzizbəyov rayonunun xalq hakimi, 1985-1987-ci illərdə Əzizbəyov rayon xalq məhkəməsinin sədri, 1987-2000-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi sədrinin müavini, milli məsələlər üzrə Ali Məhkəmə kollegiyasının sədri işləmişdir.
Şotlanlı (Ağcabədi)
İqtisadiyyatı
Kənd əhalisinin əsas məşğuliyyətini heyvandarlıq, taxılçılıq və pambıqçılıq təşkil edir.
Gülzar Rzayeva
Həyatı
Hal-hazırda Ali Məhkəmənin hakimidir.
Aglaia oligophylla
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Tofiq Hüseynov (iqtisadçı)
Tofiq Həsən oğlu Hüseynov – Azərbaycan iqtisadçısı, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası İqtisadiyyat İnstitutu, "Sənaye siyasəti və investisiya problemləri" şöbəsinin müdiri, iqtisad elmləri doktoru, professor.
Həyatı
1937-ci ildə Laçın rayonunun Şəlvə kəndində anadan olmuş, 1960-cı ildə K. Marks adına Azərbaycan Dövlət Xalq Təsərrüfatı İnstitutunun "Sənayenin iqtisadiyyatı" fakültəsini bitirmiş və "İqtisadçı" ixtisası verilmişdir. 1964–1967-ci illərdə Moskva şəhərində SSRİ Dövlət Tikinti və Arxitektura Komitəsinin Tikintinin İqtisadiyyatı İnstitutunun əyani aspiranturasında oxumuş, namizədlik dissertasiyasını müdafiə edərək Bakı şəhərinə qayıtmışdır. 1967–1980-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Plan Komitəsinin elmi-tədqiqat İqtisadiyyat İnstitutunda şöbə müdiri, elmi işlər üzrə direktor müavini və institutun direktoru vəzifəsində işləmişdir. 1980–2000-ci illərdə Dövlət Plan Komitəsində və Dövlət Əmlak Komitəsində şöbə müdiri işləmişdir. 1988-ci ildə Tofiq Hüseynova Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin sərəncamı ilə təşəkkür elan edilmiş və mükafatlandırılmışdır. T. Hüseynov investisiya-tikinti kompleksinin iqtisadi problemlərinə həsr edilmiş 130-dan çox əsərin, o cümlədən, 5 monoqrafiyanın müəllifi və həmmüəllifidir. Elmi-tədqiqat işləri investisiya tikinti kompleksi, iqtisadiyyatın diversifikasiyası, iqtisadi-sosial səmərəlilik problemləri ilə bağlıdır. Tofiq Hüseynov "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası"nda məqaləsi ("tikinti") dərc edilmiş müəlliflərdən biridir. Son 4 ildə ölkənin iqtisadi və sosial inkişaf problemlərinə həsr olunmuş 14 məqaləsi "Azərbaycan" və "Respublika" qəzetlərində nəşr edilmişdir. 2000-ci ildən AMEA İqtisadiyyat İnstitutunun şöbə müdiri vəzifəsində çalışır, iqtisad elmləri doktorudur, baş elmi işçi (dosent) elmi ada layiq görülmüşdür. T. Hüseynov "Əmək veteranı", "Rəşadətli əməyə görə" və "Tərəqqi" medalları ilə təltif edilmiş, Azərbaycan Respublikasının əməkdar iqtisadçısıdır. 1996–2009-cu illərdə Azərbaycanın Milli iqtisadi inkişaf modelinə həsr olunmuş məqalələri nəşr edilmişdir. "Azərbaycan Respublikasında sosial-iqtisadi inkişafın müasir durumunun qiymətləndirilməsi və investisiya siyasəti" mövzusunda araşdırma aparmış, onun əsasında təhriri məruzə hazırlamış, AMEA Rəyasət Heyətində məruzə ilə çıxış etmişdir. Məruzə bəyənilmiş, İqtisadi İnkişaf, Sənaye və Energetika Nazirliyinə təqdim edilmiş və müsbət qiymətləndirilmişdir.
Vanavana
thumb|200px|left|Atollun kosmosdan təsviri. Tematanqi (Tematangi.JPG) — Tuamotu arxipelaqına daxil olan kiçik atoll (Fransa Polineziyası). Digər adları - Kurataki, Huataki, Barrou.
Coğrafiya
Tureiadan 55 km qərbdə, Mururoadan 110 km cənub-şərqdə şərqdədir. Ən yaxın materik sahili Cənubi Amerikadır ki, oda 5500 km məsafədə yerləşir.
Atollun sahəsi 2 km²-dir. Uzunluğu 5 km, eni isə 3,2 km təşkil edir. Daxilində dərin laqun vardır. Laqunun sahəsi 3 km²-dir. Tropik iqlimə malikdir.
İnzibati bölgüsü
İnzibati baxımından Tureia kommunasına daxildir.
Tarixi
Tematanqi ilk dəfə 1826-ci ildə ingilis dənizçisi Federik Biçi tərəfindən kəşf edilmişdir. O, adanı Barrou adası olaraq adlandırır ..
Əhali
2007-ci il məlumatına görə adada yaşayış yoxdur.
Seara
Seara (Ceará) — Braziliyanın şimal-qərbində yerləşən ştat. İnzibati mərkəzi Fortaleza.
Coğrafiyası
Ştatın Atlantik okean sahili əraziləri əsasən düzənlik relyefə malikdir. Şimal-şərqi isə Braziliya alcaq dağlığıdır. Sahəsi 148 920,5 km² təşkil edir.
İnzibati quruluş
Ştat 7 mezoregiona və 33 mikroregiona bölünür.
İqtisadiyyat
İqtisadiyyatın əsasını kənd təsərrüfatı təşkil edir. Burada banan, kofe, tütün, qarğıdalı becərilir. Braziliya qozu istehasıla görə ölkədə birinci yerdədir. Maldarlıq digər gəlir mənbəyidir.
Hyu Qallaxer
Hyu Kilpatrik Qallaxer (, 2 fevral 1903, Bellshill, Şotlandiya — 11 iyun 1957, Geytshed, İngiltərə) — Şotlandiya futbolçusu, Britaniya futbolu tarixində ən yaxşı hücumçulardan biri.
Şahmalılar
Şahmalılar — Azərbaycan Respublikasının Ağcabədi rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 8 fevral 2000-ci il tarixli, 809-IQ saylı Qərarı ilə Ağcabədi rayonunun Kəhrizli kənd inzibati ərazi vahidinin Şahmalılar kəndi Şərəfxanlı kənd inzibati ərazi vahidinin tərkibinə verilmişdir.
Toponimikası
Yerli əhalinin məlumatına görə Şahmallar nəsli bu kəndi salmışlar. Bu nəsil kəbirli tayfasının bir qoludur.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Qarabağ düzündə yerləşir.
Züleyxa Hüseynova
Züleyxa İsmayıl qızı Hüseynova — ictimai və dövlət xadimi, texnika elmləri namizədi, professor, Azərbaycan SSR ali və orta ixtisas təhsili naziri (1965–1970), Azərbaycan Həmkarlar İttifaqı Şurasının sədri (1970–1981), SSRİ Ali Sovetinin (7–8-ci çağırış) deputatı, SSRİ Parlament qrupu Komissiyasının üzvü.
Yan Palax
Yan Palax (11 avqust 1948, Praqa — 19 yanvar 1969, oradaca) — Praqa şəhərinin Karlov Universitetinin fəlsəfə fakültəsinin tələbəsi. SSRİ və Varşava Müqaviləsi Təşkilatınin qoşunlarının Çexoslovakiyanı işğal etməsinə etiraz olaraq 16 yanvar 1969-cu ildə Vaclav meydanında özünü yandırmışdır.
Züleyxa Hüseynova
Həyatı
Hüseynova Züleyxa İsmayıl qızı 29 may 1924-cü ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. İbtidai və orta təhsilini Bakı şəhəri 132 nömrəli məktəbdə almış, daha sonra 1942-ci ildə Azərbaycan Sənaye İnstitutunun neft-mexanika fakültəsinə qəbul olmuşdur. Ali təhsilini başa vurduqdan sonra Züleyxa xanım Yesman adına Energetika İnstitutunun aspiranturasında oxumuşdur.
Yan Palax
1991-ci ildə Palax ölümündən sonra Çexiyada demokratiya, humanizm və insan hüquqlarının inkişafında töhfələrə görə verilən birinci dərəcəli Tomaş Qarrik Masarik ordeni ilə təltif olunmuşdur.
Züleyxa Hüseynova
Fəaliyyəti
O, 1953-cü ildə namizədlik dissertasiyası müdafiə etdikdən sonrakı 6 il ərzində Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasında fəaliyyət göstərib. Daha sonra Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin elm və tədris müəssisələri şöbəsinin müdir müavini təyin edilmişdir.
Yan Palax
Həyatı
Yan Palax 1948-ci ildə Praqada anadan olmuşdur, uşaqlığı Orta Çexiya diyarının Melnik rayonunda keçmişdir. Melnik şəhərində gimnaziyanı bitirmişdir. 1966-cı ildə Karlov Universitetinin fəlsəfə fakültəsinə qəbu olmağa çalışırdı və imtahanı uğurlu versə də, sosial mənşə səbəbindən qəbul olunmamışdır. Həmin ildə Praqa İqtisad Universitetinə daxil oldu. 1968-ci ildə Palax fəlsəfə fakültəsi girmək üçün yenə cəhd göstərdi, və bu dəfə onu qəbul etdilər. 1968-ci ilin avqustunda Varşava Müqaviləsi Təşkilatına üzv olan ölkələr Çexoslavakiyaya qoşun yeritdikdən sonra, Yan Palax işğala qarşı etiraz aksiyalarının çoxunda iştirak etmişdir. Aksiyaların heç biri effekt vermədiyini görən Yan daha radikal variantlar barədə düşünməyə başladı.
Züleyxa Hüseynova
Fəaliyyəti
Züleyxa Hüseynova respublikada ali və orta ixtisas təhsili müəssisələrini özündə birləşdirən Ali və Orta İxtisas Təhsili Nazirliyinin yaradılması üçün ardıcıl çalışan ziyalılardan biri idi. O, dəfələrlə Moskvada SSRİ Ali və Orta İxtisas Təhsili Nazirliyinin rəhbərliyi ilə görüşərək müttəfiq respublikalarda müvafiq qurumun yaradılmasının zəruri olduğunu əsaslandırmağa çalışmışdır. Beləliklə, onun səyləri nəticəsində Nazirlər Soveti nəzdində Ali və Orta İxtisas Təhsili Komitəsi yaradılmış, Züleyxa xanım isə komitə sədrinin müavini vəzifəsinə təyin olunmuşdur. Daha sonra 1963-cü ildə isə o, komitənin sədri vəzifəsinə layiq görülmüşdür.
Yan Palax
Qısa tarix
1968-ci ilin avqustunda Varşava Müqaviləsi Təşkilatının üzv ölkələri "Praqa baharı" kimi məşhurlaşan islahatların dayandırılması məqsədilə Çexoslavakiyaya qoşun yeritdilər. Aleksandr Dubçekin hökuməti zorla ləğv olunmuşdur və onun səlahiyyətləri işğalçı dövlətlərin şəxslərinə verilmişdir. İslahatların tərəfdarlarını həbs edirdilər və işdən çıxardırdılar. Senzura daha da sərtləşməyə başladı.
Züleyxa Hüseynova
Fəaliyyəti
1965-ci ilin iyulunda komitə Azərbaycan SSR Ali və Orta İxtisas Təhsili Nazirliyinə çevrilmiş, Züleyxa Hüseynova isə nazir təyin edilmişdi. Onun nazir kimi fəaliyyəti dövründə respublikada ali təhsil şəbəkəsinin genişləndirilməsi, məktəblərin maddi-texniki bazasının möhkəmləndirilməsi istiqamətində sanballı işlər görülüb. Belə ki, Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutu nəzdində 4 yataqxananın, xarici tələbələr üçün tədris korpusunun inşası onun təşəbbüsü və köməyi ilə reallaşdırılıb. Ölkənin ikinci sənaye şəhəri olan Sumqayıtda Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun filialı açılıb (həmin filialın bazası əsasında hazırda Sumqayıt Dövlət Universiteti fəaliyyət göstərir).
Yan Palax
Palaxın etirazı
16 yanvar 1969-cu ildə Yan Palax ölkəsin işğal edildiyinə dözməyərək, Praqanın Vaclav meydanında özünü yandırmışdır. Palaxın portfelində onun hərəkətini izah edən məktublar tapılmışdır, həmçinin orda Çexoslavakiyanın işlərinə edilən xarici hərbi müdaxiləyə qarşı bu cür etiraz etmək istəyən gənclərdən ibarət təşkilatın mövcud olması da qeyd olunmuşdur.
Züleyxa Hüseynova
Fəaliyyəti
Kirovabad (indiki Gəncə) Texniki İnstitutu da onun təşəbbüsü ilə yaradılıb.
Yan Palax
Palaxın etirazı
Bədəninin 85% ikinci və üçüncü dərəcəli yanıqlar almışdır, Karlov universitetin klinikasına yerləşdirildi və 3 gün sonra orada dünyasını dəyişdı.
Züleyxa Hüseynova
Fəaliyyəti
1965–1970-ci illərdə ali və orta ixtisas təhsili naziri vəzifəsində uğurla çalışan Züleyxa Hüseynova 1970-ci ildə Azərbaycan KP MK-nın birinci katibi Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə Azərbaycan Həmkarlar İttifaqı Şurasının sədri vəzifəsinə seçilmişdir.
Yan Palax
Palaxın etirazı
Yanvarın 25-də keçirilən Palaxın Olşan qəbiristanlığında dəfni nümayişlərə çevrildi.
Züleyxa Hüseynova
Fəaliyyəti
1981-ci ildən təqaüdə çıxanadək Züleyxa xanım Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetində Elm, texnika və təhsil müəssisələri şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışmışdır.
Yan Palax
Palaxın ölümünə reaksiya
Çexoslovakiya hakimiyyəti Yan Palaxın intiharının səbəblərini gizlətməyə çalışırdılar. Yanvarın 20-dən başlayaraq Çexoslovakiyanın mətbuat və informasiya idarəsi yalnız rəsmi olan məlumatların çap edilməsinə göstəriş verdi. Elə həmin vaxt bir çox xarici jurnalistlər ölkədən çıxardıldı.
Züleyxa Hüseynova
Fəaliyyəti
Onu bir çox elmi məqalə və metodik işləri nəşr olunub. "Avtomobillər və traktorlar" adlı orijinal ali məktəb dərsliyinin həmmüəlliflərindəndir. Təqaüdə çıxandan sonra Azərbaycan Texniki Universitetində daxiliyanma mühərrikləri kafedrasında məsləhətçi-professor işləyib.
Yan Palax
Palaxın ölümünə reaksiya
Çexoslovakiya hakimiyyəti Yan Palaxın intiharının səbəblərini həmçinin təhrif etməyə çalışırdı. Kommunist partiyasından deputat Vilem Novi bəyan etmişdir ki, Palax intihar etmək istəyi yox idi. Guya əvvəlcə hansısa "soyuq alov"un istifadəsi planlaşdırılırdı, lakin sonra Palaxın xəbəri olmadan onu benzinlə əvəz etmişdilər. Palaxın anası da daxil olmaqla beş nəfər şərəf və ləyaqətin təhqirinə görə Vilem Novini məhkəməyə verdi. 1970-ci ildə məhkəmə Vilem Novini günahsız saydı, iddiaçıları isə "sosializmin düşmənləri" adlandırdı.
Züleyxa Hüseynova
Fəaliyyəti
Züleyxa Hüseynova SSRİ Ali Sovetinə (VII–X çağırış) deputat seçilmiş, Ali Sovetin daimi komissiyasının sədr müavini və sədri, Asiya və Afrika Ölkələri ilə Həmrəylik Komitəsi sədrinin müavini vəzifələrində çalışmışdır.
Yan Palax
Palaxın ölümünə reaksiya
Rəsmi sovet hakimiyyəti də gəncin xəbəri olmadan təxribat məqsədi ilə istifadə edilməsi versiyasını dəstəkləyirdi.
Züleyxa Hüseynova
Mükafatları
Züleyxa Hüseynovanın əməyi yüksək qiymətləndirilmiş, "Oktyabr inqilabı", "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordenləri, bir sıra medal və fəxri fərmanlarla təltif edilmişdir.
Yan Palax
Palaxın ölümünə reaksiya
Palaxın ölümündən sonra 1969-cu ilin aprel ayınadək daha 26 nəfər intihar cəhdi göstərmişdir, o cümlədən 7 nəfər ölmüşdür, bununla onlar sovet intervensiyası və "Praqa baharı"nın susdurulmasına etiraz edirdilər,
1973-cü ilin oktyabrında Palaxın qalıqları Çexoslovakiya xüsusi xidmət orqanlarının əməkdaşları tərəfindən Vşetatı şəhərinin qəbiristanlığına köçürülmüşdür, lakin Məxməri inqilabından sonra onlar Olşan qəbirstanlığında yenidən dəfn edilmişdir.
Şam işığı ayıqlığı
Şam işığı ayıqlığı — insanların xüsusi səbəb üçün dəstək göstərmək məqsədi ilə günbatımından sonra şamlarla çöldə yığışmasıdır.
Belə hadisələr daha çox cəmiyyətdəki müxtəlif qrupların çəkdiyi əzablara etiraz etmək üçün və ya xəstəlik, fəlakət, qırğın və ya başqa tragediyalarda həyatını itirənlərini xatirəsini yad etmək üçün həyata keçirilir. Həyatını itirənlərini xatirəsini yad etmək üçün həyata keçirilən mərasimlər şam işığı memorialı da adlandırılır. Şam işığı ayıqlığının adətən dəvətli spikerləri olur və mərasim yerli medya tərəfindən işıqlandırılır. Spiker mərasimin başlığında mərasimin niyə keçirildiyini və nəyi təmsil etdiyini izah edən nitq söyləyir. Bu mərasimlərin dini mənası da ola bilər. Milad bayramında bir çıx kilsələr Şam işığı ayıqlığı keçirirlər
Bu mərasimlər iştirak edənləri birləşdirmək və dəstəkləməklə bərabər zor göstərmədən məlumatlandırmağı və dəyişikliyə motivasiya etməyi də mümkün edir.
Miyanə şəhristanı
thumb|Miyanə şəhristanının [[Şərqi Azərbaycan ostanı ndakı yerləşimi|266x266px]] Miyanə şəhristanı  — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının 21 şəhristanından biri və bu ostanda inzibati ərazi vahidi.
Şəhristanın inzibati mərkəzi Miyanə şəhəridir. Həmçinin şəhristanının tərkibində Ağkənd, Tərk, və Türkmənçay şəhərləri də yerləşir.
Etimologiyası
Bölgənin adı çox güman ki farsca "orta, mərkəz" mənalarını daşıyan "miyan" sözüylə bağlıdır; belə halda "Miyanə" adını " mərkəzdə yerləşən şəhər / mərkəzi şəhər " kimi açıqlamaq olar.
Tsiklomatik Mürəkkəblik
Tsiklomatik Mürəkkəblik — proqram təminatının mürəkkəblik dərəcəsini ölçmək üçün meyardır. Proqram kodunun hissələrinin bir-birindən asılılıq dərəcələrini ölçmək üçün istifadə olunur. Bu metodologiya Tomas McCabe tərəfindən 1976-cı ildə təklif olunmuşdur.
Chevron Corporation
Chevron Corporation — dünyanın ən iri beynəlxalq enerji və kimya şirkətlərindən biri. Baş ofisi Kaliforniyanın San Ramon şəhərində yerləşir. Neft və kimya sənayesinin bütün sahələrində iş görən «Şevron»un dünyanın 100-ə qədər ölkəsində 450 filialı və birgə müəssisəsi fəaliyyət göstərir. Dünyanın müxtəlif ölkələrində 62000 işçisi var. 1879-cu ildə Pasifik Kost Oyl Kompani adı ilə fəaliyyətə başlamışdır.
Bulbophyllum schimperianum
(Bulbophyllum schimperianum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Adi qladiolus
və Adi qarğa soğanı -  cinsinə aid bitki növü.
Yarpaq
Yarpaqlar 2 ədəd, bəzən 3 ədəd olur, yaşıl rəngdədir, xətli-qılıncvaridir, eni 0,5-1,5 sm, 3 ədəd nəzərə çarpan damarı vardır.
Çiçək
İyun ayında çiçəkləyir. Sünbüldə çiçəklərin sayı 2-3 ədəddir, həmişə birtərəfli düzülmüşdür. Çiçəkyanlığı fırfır-bənövşəyi, və ya tünd-fırfır bənövşəyi rəngdədir.
Meyvə
Qutucuq oval-ellipsşəkillidir. Toxumları qanadlıdır. İyun-İyul aylarında meyvə verir
Azərbaycanda yayılması
BQ (Quba), Naxçıvan, dağ., İsmayıllı rayonu, yuxarı və orta dağ qurşağında (2200 m. d.s.y.)
Yaşayış mühiti
Çəmənliklərdə rast gəlinir.
Dəniz donuzu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi. Uzunluqları iki metrə qədər olur. Bel hissəsi tünd, yan nahiyəsi isə parlaq rəngdə olur. Bu iki rəng bir-birinə vəhtəd şəkildə birləşir. Üst çənədə 16–30 çüt, alt çənədə 17–25 olur. Yetkin fərdlərin kəlləsi 24–32 sm olur.
Yayılması
Dəniz donuzları Sakit okean, Atlantik okean və Hind okeanı sularında yaşayırlar.
Şəhri-Gürkan
Haqqında
XIV əsrin əvvəllərində Xəzər dənizinin suları altında qalmış yaşayış məntəqələrindən biri də Şəhri-Gürkandır. Bu yaşayış yeri Abşeron yarımadasının Gürkan burnunda, hazırda Zirə qəsəbəsindən 5 km şərqdə yerləşir. 1958-ci ildə Şəhri-Gürkan yaşayış yerinin sahilboyu ərazisi, 1987-ci ildə isə həm sahilboyu ərazi, həm də sualtı ərazisi kəşfiyyat xarakterli tədqiqatlarla öyrənilmişdir. Sahilboyu ərazidə araba təkərlərinin izlərinin qalığı,yol qeydə alınmış, XI-XIII əsrlərə aid xeyli şirli və şirsiz saxsı qab qırıqları, aşkarlanmışdır. Əhəngdaşından hazırlanmış üzüməzən qurğu, ip keçirmək üçün dəliyi olan daş əşya və qurğunun fraqmenti toplanmışdır. Sualtı sahədən boyalı qab qırıqları, bir neçə güvəc fraqmentləri, az miqdarda şirli qab nümunələri tapılıb götürülmüşdür. 250 metr şimalda kirjim tipli batmış gəmi aşkarlanmışdır.
Aglaia pachyphylla
(Aglaia pachyphylla) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Buynuzlalə
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Azərbaycan Tibb Universitetinin Hərbi tibb fakültəsi
Azərbaycan Tibb Universitetinin Hərbi Tibb fakültəsi — Ümummilli lider, böyük öndər Heydər Əliyevin uzaqgörənliyi, müstəqilliyimizin qorunub saxlanmasi üçün bütün sahələrdə olduğu kimi ordu quruculuğuna verdiyi töhfələrdən Azərbaycan Tibb Universitetinin fakültələrindən biri.
Tarixi
Azərbaycan Tibb Universitetinin Hərbi Tibb Fakültəsi Azərbaycanın sabiq prezidenti Heydər Əliyevin 25 may 2000-ci il tarixli 425 nömrəli Sərəncamına əsasən yaradılmış və Hərbi tibbi təhsilinin bütün formalarının Azərbaycan Tibb Universitetinin Hərbi Tibb Fakültəsində mərkəziləşdirilməsi məqsədilə Azərbaycan Respublikası Müdafiə nazirinin 10 dekabr 2000-ci il 0128 nömrəli əmri ilə Tibb Heyətinin təkmilləşdirilmə kursları və Hərbi Tibb məktəbi (2017-ci ilin aprel ayından Feldşer Hazırlığı kursu adlandırılmışdır) də Azərbaycan Tibb Universiteti Hərbi Tibb Fakültəsinin tərkibinə daxil edilmişdir. Respublikamızda tibbi təhsilin iki pilləliyə keçidi ilə bağlı Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 18 mart 2010-cu il tarixli 50  №-li qərarına müvafiq olaraq Müdafiə nazirinin 22 oktyabr 2011-ci il tarixli 297 nömrəli əmri ilə Azərbaycan Tibb Universitetinin Hərbi Tibb Fakültəsində rezidentura şöbəsi də yaradılmışdır.
5 mart 2022-ci ildə Milli Müdafiə Universitetinin tabeliyinə verildi.
Haqqında
Hərbi Tibb Fakültəsinin tapşırığı Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin ehtiyacına uyğun hərbi həkim, hərbi həkim mütəxəssislər və feldşer hazırlamaq, eyni zamanda ordumuzda çalışan tibb heyətinin müxtəlif ixtisaslar üzrə təkmilləşməsini həyata keçirməkdir. Hərbi Tibb Fakültəsinin tabeliyində 4 kafedra fəaliyyət göstərir: Hərbi cərrahiyyə kafedrası, Hərbi terapiya kafedrası, Tibbi-profilaktika kafedrası və Tibb xidmətinin təşkili və taktikası kafedrası.
Hal Hazırda Hərbi Tibb Fakültəsində Rezidentura kursunda 60 rezident, Hərbi Həkim hazırlığı kursunda 388, Feldşer hazırlığı kursunda 39 nəfər tələbə və kursant təhsil alır.
Hərbi Tibb Fakültəsinə qəbul
Namizədlər Müdafiə Nazirliyinin Mərkəzi Hərbi Poliklinikasında hərbi həkim komissiyasından keçirlər. Hərbi həkim komissiyasından keçmənin tarixi sənəd qəbulu zamanı qəbul komissiyası tərəfindən bildirilir.
Naxçıvan Muxtar Respublikasında yaşayanlar hərbi həkim komissiyasından Heydər Əliyev adına Hərbi Liseydə (Naxçıvan şəhəri) keçirlər. Müvafiq yoxlamalardan müvəffəqiyyətlə keçən namizədlərin siyahısı qəbul imtahanında iştirak etmək üçün Dövlət İmtahan Mərkəzinə göndərilir.
Hərbi feldşer işi ixtisası üzrə: Namizədlərin Hərbi Tibb Fakültəsinə qəbulu müvafiq tədris ilində tam orta təhsil səviyyəsi üzrə buraxılış imtahanı verən abituriyentlərin buraxılış imtahanında, digər abituriyentlərin isə müvafiq tədris ilində keçirilən qəbul imtahanında əldə etdikləri nəticələrə əsasən Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən həyata keçirilir.
Qəbul imtahanının tarixi Azərbaycan Respublikasının Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən müəyyənləşdirilir. Sənədlər Azərbaycan Tibb Universitetinin Hərbi Tibb Fakültəsində qəbul olunur.
Naxçıvan Muxtar Respublikasında yaşayanlar sənədlərini Heydər Əliyev adına Hərbi Liseyə (Naxçıvan şəhəri) təqdim edirlər.
Şənlik (Ağcabədi)
Şənlik — Azərbaycan Respublikasının Ağcabədi rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Anadır
Anadır — Rusiyada qəsəbə. Çukotka Muxtar Dairəsinin inzibati mərkəzi. Anadır çayının ağzında salınmışdır. Bu qəsəbə Rusiyanın ən şərqi qəsəbəsidir.
Əhalisi
2010-cu il əhalinin siyahıyaalınması məlumatına görə Anadırın əhalisi 13045 nəfər olmuşdu. 1 yanvar 2015-ci il tarixinə olan təxmini əhali sayı isə 14326 nəfərdir.
Nəqliyyat
Anadır Berinq dənizinin Anadır körfəzində yerləşən əhəmiyyətli dəniz portudur. Anadırda həmçinin Uqolnıy Hava Limanı vasitəsilə Rusiyanın Xabarovsk, Vladivostok, Moskva və digər şəhərləri və ABŞ-nin Nom şəhəri ilə hava əlaqəsi yaradılmışdır. Anadırda hal-hazırda sadəcə Tavayvaam ilə avtomobil yolu vardır, lakin 2014-cü ildə 1800 kilometrlik Maqadan-Anadır yolunun tikintisinə başlanılmışdır. Tikintinin 30 il sonra tamamlanması planlaşdırılıb.
İqlimi
Keppenin iqlimlər təsnifatına görə Anadır subarktik iqlimə malikdir. Qışı uzun və çox soyuqdur, yayı isə sərin və qısadır. Ən soyuq ay −22.6 °C ortalama temperatur ilə yanvar ayı, ən isti ay isə +11.6 °C °C ortalama temperatur ilə iyul ayıdır. Hər il ortalama 382 mm yağıntı düşür. Ən yüksək temperatur +30.0 °C 7 iyul 1956-cı ildə, ən aşağı temperatur isə −46.8 °C 3 yanvar 1913-cü ildə qeydə alınmışdır.
Qardaşlaşmış şəhərlər
Anadır 30 oktyabr 1989-cu ildə ABŞ-nin Bethel şəhəri ilə qardaş şəhər elan olunmuşdur.
Komandir
Komandir —
Cəmşid
Cəmşid və ya Cümşüd Azərbaycanlılar və Farsların əfsanəvi şahlarının adıdır."Məlik Cəmşid" və ya "Məlik Cümşüd" hekayələri, Azərbaycan əfsanələri arasında böyük yer tutub.Cəmşid adı Avestadaki "Yimə" və Riq vedadaki "Yəmə" ilə oxşarlığı var.
Cəmşid Azərbaycan əfsanələrində
Vəhid Şükürzadə Bayramlar Bayramıməqaləsində ki El Bilimi nəşriyyəsində çap olub, bu barədə yazıb:"Osturəvi padişah Cəmşid, hələdə bizim xalq nağıllarımızada "Məlik Cümşüd" kimi tanınır".
İslami mənbələrdə
İslami mənbələrdə "Cəmşid"i peyğəmbər "Süleyman" ilə bərabər tutublar.
Cəmşid və Novruz bayramı
Məhəmməd Rza Xeyrifam Novruz Bayramının tarixsəl kökləri məqaləsində yazır:"Bir əfsanəyə görə Azərbaycanda Cəmşidin oxu ov ovlayarkən,  bir daşa dəyib, ondan törənən qığılcımlar çevrədəki otları yandırır.Bunu görənlər diz çöküb, oda tapınıb, o günü Novruz adlandırırlar". Vəhid Şükürzadə Bayramlar Bayramıməqaləsində ki El Bilimi nəşriyyəsində çap olub, bu barədə yazıb:"Abureyhan Biruninin yazdığına görə Novruz osturəvi padişah Cəmşidin qızıl təxtə minib, Azərbaycana gəlməsi gündür(Pərviz Yekani – s.117).Məhəmməd Hüseyn Xələf oğlu Təbrizidə eyni rəvayəti belə yazmışdır:"Cəmşid yer üzünü gəzirmiş, Azərbaycana çatınca, boyurdu cəvahirlərlə suslənmiş təxtini üzü gündoğana, hündür bir yerdə qursunlar, özüdə cəvahir tacını başına goyub, təxt üzərində əyləşir.Gün çıxınca, işığı tac o təxtə düşərək, çox parlaq şoalar saçıldı, xalq sevinib, söylədilə:Bu yeni gündür"(Borhani qate)....Həmdə ağsaqqallarımızdan belə eşitmişik ki bu bayram "Məlik Cümşüd"dən qalıb".
Ərəb ölkələrində iudaizm
İudaizm - din, fəlsəfə və yəhudi xalqının yaşam yoludur. Bu təkallahlı dinin əsli Müqəddəs İvrit kitabından gəlir və daha sonra Talmud kimi mənbələrdən də tapılmışdır. İudaizm dini yəhudilər üçün Allahın İsrailin uşaqları ilə yaratdığı dini əlaqənin ifadəsi hesab olunur. Rabbinik İudaizmi qeyd edir ki, Allah öz qanunları və əmrlərini hər iki formada – yazılı və şifahi Tövrat Sina dağında Musaya vermişdir. İudaizm 3000 ildən artıq bir müddətdə tarixi mövcudluğu iddia edir. Dünyanın əksər dinləri kimi, İudaizm də ən qədim təkallahlı dinlərdən biri sayılır. Yəhudilər etnik-dini qrupdur və bura yəhudi kimi doğulanlar və sonradan yəhudiliyə üz tutanlar daxildir. 2010-cu ildə dünya yəhudi əhalisi 13,4 milyon artmış və təxminən ümumi dünya əhalisinin 0,2 % -ni təşkil etmişdir. Ən böyük Yəhudi dini hərəkatları bunlardır: Ortodoks İudaizm ( Haredi və Modern), Konservativ İudaizm və Reformist İudaizm. Bu qruplar arasında əsas fərq onların Yəhudi Qanununa olan yanaşmalarındadır. Ortodoks İudaistlər iddia edir ki, Tövrat və Yəhudi qanunu əslən ilahi, əbədi, dəyişdirilməzdir və onlara ciddi şəkildə əməl olunmalıdır. Konservativ və Reformist İudaizm daha liberaldır. Konservativlər Reformistlərə nisbətən İudaizmin tələblərinin daha ənənəvi təfsirini dəstəkləyirlər. Tipik Reformist baxışı belədir ki, Yəhudi qanunu məhrumiyyət və məcburiyyət toplumundansa, ümumi təlimat kimi göstərilməlidir. Tarixən, Yəhudi Qanununu xüsusi məhkəmələr həyata keçirirdi, bu gün bu məhkəmələr hələ də mövcuddur, lakin İudaizm etiqadı könüllüdür. Dini və yerli hadisələrdə ixtiyar sahibi hər hansı bir şəxs və ya təşkilat deyil, müqəddəs mətnləri  şərh edən alimlərdir.
Bəhreyndə
Bəhreyndə yəhudilərin məskunlaşması qədim tarixə malikdir. Burada yaşayan yəhudilərin əksəriyyəti 1900-ci ilin əvvəllərində iraq, iran, hindistan gələnlər idi. Bəhreyn yəhudiləri və müsəlmanları arasında münasibətlər yaxşı səviyyədədir. Bəhreyn ərəbistan yarımadasında yerləşən yeganə dövlətdir ki burada spesifik yəhudi icması var. Yeganə körfəz dövlətidir ki, 2 sinaqoq, 2 qəbiristanlıq bir-birinə yaxın yerləşir. Bu ölkədə yəhudilər demək olar ki diskriminasiyaya məruz qalmırlar. Bəhreyndə yəhudilər yüksək vəzifələrdədirlər. Belə ki, İbrahim Nona 2002-ci ildə parlamentin yuxarı palatasına üzv seçilib. Bundan başqa bəhreyn insan hüquqları cəmiyyətinə yəhudiq adın rəhbərlik edir.
Səudiyyə Ərəbistanında
6-7-ci əsrlərə qədər Səudiyyə Ərəbistanında yəhudilər yaşayırdılar. əsasən Hicaz, Mədinə, Xeybər adlı yerlərdə məskunlaşmışdılar. Yarımadada islamdan əvvəl 3 əsas yəhudi tayfası var idi. Yəhudi və digər qeyri müsəlmanlara Məkkədə yaşamaq qadağan olunub.
Sərab şəhristanı
thumb|311x311px|Sərab şəhristanının Şərqi Azərbaycan ostanındakı yerləşimi Sərab şəhristanı — İranın Şərqi Azərbaycan ostanı nın 21 şəhristanından biri və bu ostanda inzibati ərazi vahidi.
Sərab Şərqi Azərbaycanın cənub-şərq bölgəsində yerləşir. Bu şəhristan Bozquş və Savalan dağlarının arasında yerləşdiyi üçün soyuq hava şəraitinə malikdir.
Cənubi Azərbaycanın bir bölgəsi olaraq şəhərin əhalisi azərbaycanlılar dan ibarətdir və Azərbaycan türkcəsi ndə danışır.
Qladiolus
—  fəsiləsinə aid bitki cinsi, çoxillik soğanağlı bitkidir eyni zamanda qılınca bənzər yarpaqlarına görə  "qılınc" adlandırılır.
Coğrafi ərazi
Coğrafi baxımdan qladiolus geniş yer əhatə etsədə, bu bitkinin vətəni Afrikanın tropik və subtropik zonası, Aralıq dənizidir. Vəhşi təbiətdə Avrasiyada və Rusiya- Şərqi Sibirdə rast gəlinir. Qladiolus bağbanlıqda XVI əsrin sonunda geniş yer alıb. XVII yüzillikdə Avropaya Cənubi Afrika növləri gətirildikdən sonra daha çox tanınmağa başlayıb.
Botanik təsviri
Təbiətdə 200-ə yaxın müxtəlif növ və sinifləri var. Qladiolus budaqlanmayan düz saplağlı bitkidir. Bir soğanaqdan yalnız bir saplaq bitir. Yarpaqları kökündən, şama bənzər butalar isə saplağın başında bitir. Yarpaqları uzunsov (qılınc) formadadır. Yarpağın uzunluğu ortalama 50–75 sm olur. Gül yatağı fərqli formada olur: birtərəfli, ikitərəfli və spiralvari bitir. Çiçəklənmədən sonra butaların yerində meyvələr əmələ gəlir. Meyvələrin içində toxumlar yetişir. Qəhvəyi rəngə çalan bu toxumlar yumru və oval formadadırlar. Əsasən bu kölların qısa boylu və hibrid növlərinə üstünlük versələrdə, eyni zamanda bağbanlıqda çoxillik vəhşi növləri də yetişdirilir.
Vəhşi təbiətdə yetişən növlər
"Bataqlıq" – ( Gladiolus palustris) Bu növ Şimali İtaliya, Mərkəzi Avropa və Baltik yarımadasında bataqlıq çəmənlikdə bitir. Nadir hallarda Belarusiyada rast gəlinir. Qladiolusun hündürlüyü 30–60 sm, saplağı incə və zəif olur. Güllərin uzunluğu 3 sm, gül yatağındakı butaların sayı 5–8 ədəd,rəng çaları tünd bənövşəyidir.
"Bizans"- ( Gladiolus byzantinus) Bu növ Aralıq dənizi, ön və kiçik Asiyada (Türkiyə, Suriya, İran) meşə kənarlarında və çəmənliklərdə bitir. Yay fəslində çiçək açır. Saplağı incə və düzdür, hündürlüyü 60 sm-dək uzanır. Çiçəkləri olduqca böyükdür. Mədəni yetişmiş gülün eni 5- 6 sm, təbiətdə 3-4 sm olur. Rəngi moruq - bənövşəyi rəng çaları var. Ləçəklər boyu  mərkəzindən ağ zolaqlar uzanır.
"Sadə Qladiolus" –( Gladiolus communis) Bu növ Cənubi Avropa, İran, Krım, Kiçik Asiya, Qafqaz və Aralıq dənizində, dəniz səviyyəsindən 2,1 km hündürlükdə olan meşə və subalp çəmənliklərində bitir. Saplağları düz formadadır, hündürlüyü 60-100 sm, rəngi açıq və tünd bənövşəyi çalarda olur. Ləçəklərin mərkəzindən və alt hissəsindən ağ zolaqlar var. Ləçəklərin eni 3-4 sm-dir,qırçınlı və uçu şişdir.
Bəhruz Qəndilov
Bəhruz Seyfəddin oğlu Qəndilov — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin II çağırış deputatı.
Həyatı
1958-ci il dekabrın 21-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Ümumittifaq Kinematoqrafıya İnstitutunun iqtisadiyyat fakültəsini bitirmişdir. Fəlsəfə elmləri doktoru, professor (2008). Rus və ingilis dillərini bilir. Evlidir, 3 övladı var.
Siyasi fəaliyyəti
Bitərəfdir. 2000-ci il noyabrın 5-də 34 saylı Tərtər-Yevlax-Ağdaş-Göyçay seçki dairəsindən deputat seçilmişdir. Milli Məclisin Beynəlxalq münasibətlər və parlamentlərarası əlaqələr daimi komissiyasının üzvü olmuşdur.
Nadejda Mandelştam
thumbnail|Nadejda Mandelştam, [[1925-ci il. ]] Nadejda Mandelştam (d. 1899 – ö. 29 dekabr 1980) — Rusiya yazıçısı. Osip Mandelştamın həyat yoldaşı.
Eyko Nakayama
Eyko Nakayama — Yaponiyanı təmsil edən skeletonçu. Eiko Nakayama, Yaponiyanı 2002 və 2006-cı illərdə baş tutan Olimpiya Oyunlarında təmsil edib.
Nadejda Mandelştam
26 may 1934-cü ildə Nadejda Mandelştam da istintaqa çağırılır, ona ərini müşayiət etmək təklif olunur. “Qara günün” dostu demək olar ki, son günlərə qədər ərinin yanında olur.
Eyko Nakayama
Karyerası
Eyko Nakayama, 2002-ci ildə Yaponiya yığmasının heyətində Birləşmiş Ştatların Solt Leyk Siti şəhərində baş tutan XIX Qış Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Eyko Nakayama, 1-ci gedişdə 54.00 saniyə, 2-ci gedişdə isə 54.72 saniyə nəticə göstərdi və yarışları 13 idmançı sırasında 12-ci yerdə başa vurdu.
Nadejda Mandelştam
Brodskiyə görə, o, sadəcə öz “dahi ərinin kölgəsi”, bir başqası üçün “qara günün dostu” idi. Erenburq isə Nadejdanın əri üçün elədiklərinin qiymətini belə verir - onu “Böyük Dul Qadın” adlandırır. Brodski yazırdı:
Eyko Nakayama
Karyerası
Eyko Nakayama, 2006-cı ildə İtaliyanın Turin şəhərində baş tutan XX Qış Olimpiya Oyunlarınada qatıldı. Eyko Nakayama, 1-ci gedişdə 1:01.82 saniyə, 2-ci gedişdə isə 1:02.10 saniyə nəticə göstərdi və yarışları 15 idmançı sırasında 14-cü yerdə başa vurdu.
Nadejda Mandelştam
"Bu qadın onilliklər boyu “qaçaq həyatı” yaşamışdı, həyatını ərinə həsr edib onun kölgəsinə çevrilmişdi. Onsuz da bəstəboy, arıq olan bu qadın getdikcə elə bil bir az da büzüşürdü, bir az da içinə yığışırdı, elə bil çəkisiz, əhəmiyyətsiz bir əşyaya çevrilmək istəyirdi; elə bir əşyaya ki, lazım olanda, ekstremal situasiyada onu cibə qoyub aparmaq asan olsun... Onun heç bir şəxsi əmlakı yox idi, hətta xaricdən gətirdiyi kitabları da oxuduqdan sonra başqalarına verirdi... Nəhayət, 1960-cı illərin sonlarında verilmiş birotaqlı mənzildə ən dəyərli şey mətbəxdən asılmış divar saatı idi... Mandelştam şeirlərinin birində dediyi kimi, bu “qaçqın qadın” ömrünün sonuna kimi elə o cür də qalmışdı..."
Mandelştamın irsi onun sayəsində qorunmuşdu, axtarış vaxtı ərinin əlyazmalarının yandırılacağından qorxaraq şeirlərin hamısını əzbərləmişdi.
O, 1980-ci ildə ürək xəstəliyindən dünyasını dəyişir.
Sahn-ı Səman mədrəsələri
Sahn-ı Səman mədrəsələri (Osmanlıca: صحن ثمان) — Fateh Sultan Mehmed tərəfindən İstanbul da inşa edilən yüksək dərəcəli mədrəsə.
Haqqında
Sahn-ı Seman İstanbulun fəthindən sonra Fatih Sultan Mehmed tərəfindən qurulan təhsil ocaqları arasında ən yüksək təhsil ocağıdır. Səhn-i Səman; Quran, hədis, kəlam, fiqh və təfsir kimi İslam elmləri ilə yanaşı, fizika, kimya, riyaziyyat və astronomiya kimi əqli elmlərdən də məruzələrlə çıxış etmişdir. Fatih Kompleksi daxilində yerləşən Sahn-ı Seman kompleksin bütövlüyü çərçivəsində inşa edilmişdir. Onun tikintisi 1462-1470-ci illər arasında davam etmişdir.
Səhn-i Səmanın meydana gəlməsində Əli Kuşçu ilə Fatih Sultan Mehmetin birliyi ön plana çıxır. Sahn-ı Seman İstanbuldakı ilk türk ali təhsil müəssisəsidir. Sahn-ı Səman mədrəsələri Fatih Külliyesinin ən yüksək səviyyəli mədrəsələridir. Mədrəsələrdə Əli Kuşçunun hazırladığı tədris planının olduğu və onun “Kânûnnamə” şəklində edildiyi məlum olsa da, indiyə qədər araşdırılan Osmanlı arxiv sənədləri arasında bu sənədə rast gəlinməmişdir. Ola bilsin ki, bu qanunun əsli 1918-ci ildə kompleksdə baş verən yanğında məhv olub.
Səhn-i Səman mədrəsəsi forma baxımından indiki məscidlərə bənzəyir.
Bulbophyllum schillerianum
(Bulbophyllum schillerianum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yuxarı Yemişcan
Yuxarı Yemişcan — Azərbaycan Respublikasının Xocalı rayonunun Qızıloba kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Ermənilər tərəfindən Verin Sıznek adlandırılır.
Əhalisi
1992-ci ildən 2020-ci ilə kimi Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin işğalı altında olub. 2005-ci ildə Dağlıq Qarabağda keçirilən əhalinin siyahıyaalmasına əsasən Yuxarı Yemişcan kəndinin əhalisinin faktiki sayı 29 nəfər, qeydiyyatdakı əhalinin sayı 28 nəfər təşkil edirdi. İkinci Qarabağ müharibəsinin nəticələrinə əsasən imzalanmış 10 Noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanata uyğun olaraq Yuxarı Yemişcan kəndi Azərbaycan ordusunun nəzarəti altına keçmişdir.
Dinamo Tbilisi FK
"Dinamo" — Gürcüstanın futbol klubu.
Tarixi
1925-ci ildə yaradılmışdır.
Aglaia palembanica
(Aglaia palembanica) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Niki Lauda
Andreas Nikolaus "Niki" Lauda (22 fevral 1949, Vyana – 20 may 2019, Sürix) — sabiq avstriyalı Formula-1 pilotu. Karyerası ərzində üç dəfə — 1975, 1977 və 1985-ci illərdə F1 üzrə dünya çempionluğu qazanıb. Karyerasını bitirdikdən sonra aviasiya ilə maraqlanmağa başlayıb və özünün iki şəxsi aviasiya şirkətini açıb. Bundan əlavə, Skuderiya Ferrari komandasında məsləhətçi və iki il Jaguar komandasında komanda meneceri kimi çalışıb.
1976-cı il Almaniya Qran Prisində idarə etdiyi maşının qəza etməsi və sonra alışması nəticəsində ciddi yanıq xəsarətləri almışdı. Ciyərlərinin zədə almasına və xəsarətlərinin ciddi olmasına baxmayaraq, sadəcə altı həftə sonra İtaliya Qran Prisində yenidən çempionata geri dönmüşdü.
İlk illər
Niki Lauda 1949-cu il 22 fevralda varlı ailədə dünyaya göz açıb. Ailəsinin ona qarşı çıxmasına baxmayaraq o yenə də yarış maşınlarının pilotu olur.
1971-ci ildə Bankdan £30,000 funt sterlinq kreditə götürüb, özünə sığorta aldıqdan sonra Formula-2 pilotu kimi March komandasına qoşulur. Ailəsinin ona qarşı çıxması səbəbindən aralarında yaranan mübahisələrdən uzaqlaşmaq üçün öz ailəsi ilə olan əlaqələrini kəsir. Qısa zamanda F1 komandasına yüksəlir və 1972-ci ildə March-ın həm F1, həm də F2 komandasının pilotu olur. 1972-ci il uğurlu alınmır və xeyli borc içində olan Lauda yenidən bankdan kredit alır və 1973-cü ildə BRM komandasına qoşulur. Lauda yaxşı pilot olsa da, komandanın ümumi vəziyyəti yaxşı deyildi. Laudanın karyerasının dönüş nöqtəsi isə BRM-də komanda yoldaşı olan digər pilot Kley Reqazzoninin 1974-ci ildə Ferrari ilə müqavilə bağlaması oldu. Belə ki, Ferrarinin sahibi Enzo Ferrari Reqazzonidən Lauda haqqında soruşanda, Reqazzoni onun haqqında yaxşı fikirlər səsləndirdiyinə görə Ferrari dərhal Lauda ilə müqavilə bağlayır və onun bütün borclarını bağlayacaq pul təklif edir. thumb|200px|left|Lauda, 1973-cü il
Ferrari 1974—1977-ci illər
1970-cı illərin əvvəllərində Ferrari komandasının vəziyyəti heç də ürəkaçan deyildi. 1974-cü ilin dünya çempionatının Argetinada olan ilk Qran Prisində Lauda ikinci yeri qazanır. İlk qran pri birinciliyini isə sadəcə üç yarışdan sonra İspaniya Qran Prisində əldə edir. Bu onun 1972-ci ildən sonra Ferrari komandasında qazandığı ilk birincilik olur. Eyni ildə o Almaniya Qran Prisində də birincilik qazanır, lakin həmin il dünya çempionatını sadəcə dördüncü yerdə başa vura bilir. Həmçinin, maşınlarda yaranan ciddi texniki problemlər səbəbindən özü şəxsən onların testdən keçirilməsində və inkişaf etdirilməsində iştirak edir.
1975-ci il sezonu Lauda üçün elə də yaxşı başlamadı, ilk dörd yarışda ən yaxşı nəticəsi beşinci idi. Lakin, o yeni Ferrari 312T maşınına keçdikdən sonra növbəti beş yarışdan dördünü birinciliklə tamamladı. İtaliya Qran Prisini üçüncü yerdə başa vurduqdan sonra onun ilk dünya çempionluğu rəsmiləşdi. Həmin Qran Prini komanda yoldaşı Reqazzoni birinciliklə bitirdi və Ferrari son 11 ildə ilk çempionluğunu qazanmış oldu. Lauda həmin ilin son yarışması olan Amerika Qran Prisində də birinciliyi əldə etdi.
1976-cı il sezonu Lauda üçün əla başladı. Belə ki, ilin ilk altı yarışmasının dördünü birinciliklə, digər iki yarışmanı isə ikinciliklə başa vurdu. Britaniya Qran Prisində ilin beşinci birinciliyini əldə etdikdən sonra, topladığı xal ən yaxın izləyiciləri olan Ceyms Hant və Codi Şekterin xallarından azı iki dəfə çox idi.
Lauda yarışlarda iştirak etmədiyinə görə onu Karlos Reutemann əvəz edirdi. İspaniya və Britaniya Qran Prilərində McLaren sürücüsü Ceyms Hanta edilən güzəştlər səbəbindən Ferrari Avstriya Qran Prisini boykot etdi.
Lauda cəmi altı həftədən (iki Qran Pri) sonra pistlərə dönməyə qərar verdi və Monzada mətbuat konfransı keçirdi. Konfransda üzündə sarğılar var idi. İtaliya Qran Prisini dördüncü yerdə başa vurdu. Həmçinin çox narahatçılıq yaratmaması üçün Lauda xüsusi kaskadan istifadə etmişdi. Lauda hospitalda olan zaman ərzində Ceyms Hant Kanada və ABŞ Qran Prilərini qazanmağı bacarmışdı və ilin son Qran Prisi olan Yaponiyadan əvvəl Laudadan sadəcə üç xal geri qalırdı.
Yarışdan çəkilməsi səbəbindən Laudanın Ferrari ilə münasibətləri gərginləşdi. 1977-ci il sezonu çətin keçsə də, ikinci dəfə dünya çempionu olmağı bacardı. Bundan əlavə onun yeni komanda yoldaşı Reutemanndan xoşu gəlmirdi. Lauda özünü komandada artıq rahat hiss etmirdi və intervyuların birində bunları demişdi: "Reutmannla aramız elə də yaxşı deyildi. Ferrari isə mənim üzərimə düşən təzyiqi azaltmaq əvəzinə, onu da komandaya gətirdi". Sezonun sonunda Lauda Ferraridən ayırldığını bəyan etdi.
Brabham 1978—1979-ci illər
1978-ci ildə $1 milyon maaş qarşılığında Brabham komandasına qoşuldu. Burada uğursuz iki sezon keçirdi. Brabham komandasının maşını yarışlar üçün çox uyğun deyildi və digər maşınlarla müqayisədə zəif olduğundan Lauda sadəcə İsveç Qran Prisini birinciliklə başa vura bildi. Bundan sonra komanda maşını daha F1-də istifadə etmədi, komandanın dəstəkçiləri komandaya çoxlu etirazlar etdi. Lauda 1978-ci il üçüncü yarışında Cənubi Afrikada yeni BT46 Alfa Romeo ilə yarışa qoşuldu və üçüncü yeri qazandı. Maşının xeyli problemləri olduğundan Lauda ilin 14 yarışından doqquzunu yarımçıq saxlamalı oldu. İsveç Qran Prisindən sonra həmin il sadəcə İtaliya Qran Prisini birinciliklə bitirən Lauda bitirdiyi yarışlarda ikinci və üçüncülüklə kifayətləndi. 1979-cu il Kanada Qran Prisindən sonra Lauda komandaya artıq çalışmaq istəmədiyini bildirirək karyerasını başa vurduğunu açıqladı. Lauda Avstriyaya qayıdaraq özünün əsasını qoyduğu Lauda Hava Yolları şirkətinin başına keçdi.
McLaren 1982—1985-ci illər
1982-ci ildə Lauda pistlərə geri döndü. McLarendə testi uğurla başa vurduqdan sonra, komandanın sponsoru Marlboronu onun hələ də çempion ola biləcəyinə inanmağa razı salmaq lazım gəldi. Lauda ilin üçüncü yarışı Lonq Biç Qran Prisini qazanaraq hələ də çempionluğa iddialı olduğunu sübut etdi. Lakin, həmin sezon Lauda üçün elə də yadda qalan olmadı.
1985-ci il sezonu Lauda üçün heç də uğurlu alınmadı, qatıldığı 14 yarışdan 11-də yarışdan çəkilmək məcburiyyətində qaldı. Məşq zamanı qəzaya uğrayıb biləyini qırması nəticəsində Belçika və Avropa Qran Prilərinə qatıla bilmədi. Con Uotson onu bu yarışlarda əvəzlədi. San Marino Qran Prisini dördüncü, Almaniya Qran Prisini beşinci bitirdi və sezonda yeganə biriniciliyini Niderland Qran Prisində əldə etdi. Bu onun rəsmi son Qran Pri birinciliyi idi və həmçinin Niderlanda keçirilən son Qran Pri idi. Avstriya Qran Prisində də yarışdan çəkilir və sezonun sonunda karyerasını başa vurduğunu açıqlayır.
Ailə həyatı
Lauda 1976-cı ildə Marlen Knausla ailə həyatı qurub və 1991-ci ildə ayrılmışlar. Bu evlilikdən Laudanın iki övladı var. Matiyas yarış maşınlarının sürücüsü, qardaşı Lukas isə onun meneceridir. Növbəti münasibətində Kristof adlı daha bir oğlu dünyaya gəlir. 2008-ci ildə özündən otuz yaş kiçik Birqit Vetzingerlə evlənir. Cütlük 2009-cu ildə biri qız və biri oğlan olmaqla əkiz övladlara sahib olur. Birqit Vetzinger onun sahibi olduğu aviasiya şirkətinin müşətirlərindən biri olub və illər əvvəl qardaşının ona verdiyi böyrək çalışmaz hala gələndə Vetzinger öz böyrəklərindən birini ona bağışlamışdı.
Film
1976-cı il dünya çempionatında il boyu Ceyms Hant və Lauda arasında gərgin mübarizə 2013-cü ildə ekranlara çıxmış Qələbəyə Atılmaq (Rush) filmində göstərilmişdir. Filmdə Lauda məşhur aktyor Deniel Brül tərəfindən canlandırılıb.
Ərəb üsyanı
Ərəb üsyanı (,, ) — Yaxın Şərq də müstəqil ərəb dövlətləri nin formalaşmasına səbəb olan 1916-1918-ci illərdə baş vermiş azadlıq hərəkatı.
Arxa plan
Osmanlı İmperiyası nın vilayətlərindən biri olan Hicaz, valilər tərəfindən idarə olunurdu. Vilayətin idarəçiyilində, validən başqa Peyğambər soyundan və məhdudi səlahiyyətlərə sahib olan bir əmir mövcud idi. Bu əmirlərdən sonuncusu olan Şərif Hüseyn vəzir rütbəsiylə Dövlət Şurasının bir üzvü olmasına baxmayaraq, Şərif Abdi Lillah Paşanın 1908-ci ildə birdən vəfatı üzərinə Məkkə əmiri tituluna layiq görülmüş və oraya göndərilmişdir. Şərif Hüseyn, II Ədbulhəmid in iqtidarı zamanı etibarsız görülərək İstanbul da saxlanılmış və Dövlət Şurasının üzvü olmuşdur. İttihad və Tərəqqi partiyası rəhbərliyə gəldikdən sonra bu vəziyyət üzərinə onu Məkkə əmiri tituluna layiq görmüşdür. Məkkə əmiri Şərif Hüseyn və bölgənin Osmanlı valisi Vəhib paşa arasındakı anlaşılmazlıq üsyanın təməllərindən biri idi.
1865-ci ildə Ərəbistan yarımadası nda milliyyətçi ərəb təşkilatları qurulmağa başlandı. Birinci Dünya Müharibəsi əsnasında, Şərif Hüseyn in oğlu Əmir Feysəlın başçılığında və İmam Yəhya və İbn Səud un da üzv olduğu, Şərif Hüseyn in Osmanlı dövlətinə qarşı müharibə elan etməsi və Antanta dövlətləri nin köməyi bir ərəb hökuməti təsisini məqsəd qoyan bir cəmiyyət qurulmuşdur.
Britaniya ilə razılaşma
Şərif Hüseyn in üsyan fikri, 1914-cü ilin fevral ayının ilk həftəsində Misir də oğlu Əmrah Abdullah ilə görüşdən sonra, Britaniya hakimiyyəti ilə davamlı irəliləyiş əldə etdi. Şərif Hüseyn 1 iyul 1915 tarixində Britaniya ya ilk təklifini göndərmiş və öz xüsusi məktubunda Mərsin və Adana dan Mosul şəhərinə qədər çəkiləcək cənub xəttində ərəblər in müstəqil bir hökumət qurmasına icazə veriməsi şərtiylə, aid olduğu Osmanlı xəlifəliyi nə qarşı üsyan edəcəyini bildirmişdir. Şərif Hüseyn və Britaniya arasındakı danışıqlar nəhayət 10 mart 1916 tarixində qarşılıqlı razılaşma ilə tamamlandı. 6 noyabr 1916 tarixinə qədər Şərif Hüseynə 773 min funt sterlinq maddi dəstək verilmişdir.
Üsyan
Şərif Hüseyn 10 iyun 1916 tarixində Osmanlı dövlətinə qarşı üsyan başlatdı və özünü "Ərəb Ölkələrinin Kralı" elan etdi. Lakin 3 yanvar 1917 tarixində Britaniya və onun müttəfiqləri bu titulu uyğun görmədilər və onu, müstəqil bir idarəçi və rəsmi olaraq "Hicazın Hökmdarı və Hakimiyyəti" olaraq tanıdılar.
Nəticə
Bir tərəfdən, 1916-cı ildən bəri ərəb üsyançılarına qarşı mübarizə aparan Osmanlı İmperiyası, 1918-ci ildə imzaladığı Mudros müqaviləsi nə əsasən bölgədən çəkilmişdir. Ərəb üsyanından sonra Britaniyə Şərif Hüseynə vəd etdiyi torpaqları verməmişdir. 1917-ci ildə imzalanmış Balfur Bəyannaməsi nə əsasən Fələstin də bir yəhudi məskəni yaradılmışdır. Bu üsyanın nəticələri bu günə qədər bir çox problemlərə səbəb olmuşdur.
Sosialist əməyi qəhrəmanlarının siyahısı (C)
thumb|right|150px|[["Oraq və Çəkic" medalı|"Oraq və Çəkic" qızıl medalı — Sosialist Əməyi Qəhrəmanının atributu]]
1940-cı illər
200px|thumb|[[Əminə Cəfərova (I)|Cəfərova Əminə Surxay qızı]]
Billi Makkreken
Billi Makkreken - XX əsrin ilk rübünün Şimali İrlandiyalı futbolçusu.
1902-ci ildən 1925-ci ilədək "yukasl" və Şimali İrlandiya yığma komandasında oynamış mərkəz müdafiəçisi. Bu hiyləgər taktik süni "oyundan kənar" vəziyyət yaratmağın banisi ("bir müdafiəçi ilə oyun" adını almış taktiki kələk) və üç oyunçuya görə "oyundan kənar" vəziyyəti müəyyənləşdirən köhnə qaydanın 1925-ci ildə dəyişilməsinin əsas günahkarı olmuşdur.
Buynuzcuqlu buynuzlalə
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Morfoloji təsviri
Birillik, bəzən ikiillik, göyümtül, qıvrım tüklü bitkidir. Gövdəsi düz, küncvari şırımlı, budaqlanan, (5) 10-40 sm hündürlükdədir. Yarpaqları dərin lələkvari yarılmış, uzunsov qeyri-bərabər dişli hissələrlə, gövdə yarpaqları oturaq, gövdəni yarım bürüyəndir. Ləçəkləri tərsyumurtavari və ya dairəvi, çox vaxt şərab-qırmızı, çəhrayı və ya sarı, 1-3 sm uzunluğunda olur. Yumurtalıq sıx ağ tüklüdür. Meyvə saplağı düz, yoğunlaşmış qısa, 5 sm uzunluğundadır. Buynuzmeyvə düz və ya azacıq əyilmiş, düzduran, 25 sm uzunluğunda, 3-4 mm qalınlıqda, cavan buynuzmeyvələr sıx yarım sıxılmış nazik ağ tüklərlə örtülmüşdür, yetişmişlər az tüklü olur.
Baqqal dili
Baqqal dili (Бакальска коса, Baqqal beli, Бакъал бели) — Krımın şimal-qərbində yerləşən dil. Dil ərazisi Baqqal dili lanşaft parkı mövcuddur. Park 2000-ci ildə təşkil edilmişdir.
Coğrafoya
Dil cənub-şərqdən şimal-qərbə istiqamətlənir. Qara dənizin Karkinit körfəzi akvatoriyasına daxildir. Baqqal gölü və Baqqal buxtası ilə əhatələnmişdir. Şimalında Pesçannıy burnu yerləşir. Burunda Baqqal adlı mayak yerləşir. Dilin uzunluğu 12 km, ən hündür nöqtəsi 1,3 metrdir.
Dilin ərazisi düzənlikdir. Burafa şoranlıqlara rast gəlinir. 2005 və 2007-ci illərdə baş vermiş fırtınalar dilin relyefinə böyün təsir göstərmişdir. 2013-cü ilin yayında böyük həcmdə qum hasilatı Pesçannıy burnunun adaya çevrilməsinə səbəb olmuşdur.
Əhali
Dildə yeganə yaşayış məntəqəsi Sterequşee kəndidir.
Bulbophyllum scheffleri
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kunlun dağları
Kunlun dağları -Tarim çökəyinin qərb kənarında Gezdərya və Yarkənd çayları arasında yerləşən Konqur (7719 m) və Muztaqata (7546 m) massivlərindən başlayıb əvvəlcə cənub şərqə, sonra isə şərqə uzanaraq, Qırmızı hövzənin şimal-qərb kənarında (Sino-Tibet dağlarına) qədər uzanır.