cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fazil xan Şeyda
Fazil xan və Abbasqulu ağa Bakıxanov
1827-ci ilin noyabrında İran Azərbaycanında (Dehxarqanda) Paskeviçin sədrliyi, Qriboyedovun katibliyi ilə Rusiya – İran dövlətləri arasında sülh məclisi açılır. Abbasqulu ağa Bakıxanov da həmin məclisdə Rusiya dövlətinin nümayəndəsi kimi iştirak edir. Dehxarqanda sülh danışıqları aparıldığı zaman Abbasqulu ağa Bakıxanov İran Azərbaycanı şairlərindən Fazil xan Şeyda ilə tanış olub, onu Paskeviçə təqdim edir.
Mərazad (Culfa)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 233 nəfər yaşayır (86 ailə).
Fazil xan Şeyda
Fazil xan və Abbasqulu ağa Bakıxanov
Fazil xan Şeydanın İrandan Zaqafqaziyaya gəlməsində və burada müasir ruhda əsərlr yazmasında Abbasqulu ağa Bakıxanovun, şübhəsiz böyük rolu olmuşdur.
Vəfatı və Nikolay Xanıkov
"1852-ci il mart ayının 1-də axşam saat 8 radələrində, yoxsul bir mənzildə kədərli səhnənin şahidi idim. Kiçik bir otağın sağ küncündə yorğana bürünmüş bir insan uzanmışdı. Yanında qoca qardaşı, üç uşağı və çadralı gənc arvadı oturmuşdular. Hamı sükut və hüzn içərisində idi. Hündür şamdanda qoyulmuş piy şamının zəif işığında xəstənin solmuş üzü görünür və nəfəsinin xırıltısı eşidilirdi. Bu onun can üstə olmasını bildirən əlamət idi… O, başını qardaşına tərəf çətinliklə çevirməyə çalışır, nəsə demək istəyirdi. Titrək səslə ifadə etdiyi sözləri axıra çatdırmadan əbədi olaraq susub sakitləşdi. Eşidilən sözlər belə idi: "Mənim vəsiyyət etməyə heç nəyim yoxdur. Bir ürəyim var…" Beləliklə, olduqca gözəl bir insanın ömrü başa çatdı. Bu – Fazil xan Şeyda – İran şairi və alimidir".
Bu sözlər Fazil xan Şeydanın ölümü münasibətilə şərqşünas Nikolay Xanıkov tərəfindən "Qafqaz" qəzetinin 19 mart 1852-ci il tarixli, 19-cu sayında dərc edilmiş "Nekroloq"da yazılmışdır. N. Xanıkov XIX əsrin 40-cı illərindən etibarən Tiflisdə Fazil xan Şeyda ilə bir yerdə işləmiş məşhur şərqşünas alimdir.
Fazil xan Şeyda haqqında A. S. Puşkinin bir neçə kəlmədən ibarət olan sözləri, Peterburq mətbuatında dərc edilmiş bir qəsidəsinin tərcüməsi və barəsində yazılmış bir neçə qısa xatirə, N. Xanıkovun qeydləri, məlum olan iki-üç şeiri, mərhum Şıxəli Qurbanovun və Mustafa Mustafayevin şair haqqında qısa yazıları (Şıxəli Qurbanov. "Puşkin və Azərbaycan poeziyası". Bakı, 1956, səh.28,29) istisna olmaqla, onun həyat fəaliyyəti və yaradıcılığı bu günə qədər tədqiq edilməmiş, çoxsaylı şeirləri və elmi-pedaqoji əsərlərinin saxlandığı yer naməlum qalmışdır.
"XIX əsr Azərbaycan satirik şeir nümunələri" kitabının (Bakı, 1983) müəllifi professor M. Mustafayevin tədqiqatına görə, Fazil xan Şeydanın fəaliyyəti haqqında nə XIX əsrə dair məxəz və mənbələrdə, nə tərtib edilmiş təzkirə və məcmuələrdə, nə də ədəbiyyat tarixlərində məlumat var (göstərilən kitab, səh.31). Bu baxımdan vaxtilə Fazil xan Şeydanın həyatı, şəxsiyyəti, çoxsaylı şeirləri, eləcə də elmi fəaliyyəti və müəllifi olduğu bir sıra dərslik və dərs vəsaitlərinin canlı şahidi olmuş N. Xanıkovun yazdığı nekroloqda deyilənlərə şair haqqında yeganə sənədli məlumat və gərəkli elmi tədqiqat obyekti kimi yanaşmaq olar.
N. Xanıkov nekroloqda yazır: "Fazil xan əməksevərliyi ilə fərqlənən bir insan idi. O, fars, ərəb və türk dilləri üzrə mətnləri tam asanlıqla tərcümə edirdi. Müəllifi olduğu bir sıra dərslik və dərs vəsaitləri, o cümlədən, seçilmiş hədislər toplusu, Quranın çətin yerlərinin şərhi, ərəb dilinin əsasları, fars dilinin qrammatikası, türk və Azərbaycan dillərində şəriət kitabı şiə məktəblərində əsas rəhbər dərsliklər kimi qəbul edilmişdir".
Halothamnus glaucus
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Fazil xan Şeyda
Vəfatı və Nikolay Xanıkov
N. Xanıkovun yazdığı nekroloqda deyilir: "Fazil xanın təkcə elmi əsərləri və təhsili onun fitri istedadını, müstəsna poetik xüsusiyyətlərini əks etdirmir. Fazil xan şeirləri çox asanlıqla yazır və bədahətən söyləyirdi. Bu şeirlər çox məzmunlu və dəyərli idi". Fazil xan Şeydanın kəskin və qeyri-adi satirik dil məharəti ilə yazılmış həcvlərindən aldığı təəssüratı eyni ilə ifadə etməyə çalışan N. Xanıkov yazır: "Fazil xanın satiralarında əvvəldən axıra qədər nə isə qeyri-adi bir istehza, göz yaşları arasında gülüş, öz ağasının dəyənəyinin təsirindən saxta ezop barışığı hiss olunur və bizim zövqümüzün tələblərinə baxmayaraq, hətta avropalılara ciddi təsir göstərir. O, riyakar mollaları və mirzələri daha çox qamçılayır, həmişə və hər yerdə onları özünün şəxsi düşmənləri hesab edirdi. Şair qəlbinin çırpıntıları acı kupletlər şəklində bu molla və mirzələrin qırxıq başlarına yağış kimi yağır və çox vaxt onları təkəbbürlü başlarındakı çalmaların altında taqətsiz hala salırdı. Elə bir müqayisə və oxşatma, elə bir ritorik fiqur yox idi ki, Fazil xan onları öz "dost"larının boyuna biçməsin, lakin indi onlar rahat ola bilərlər, indi Fazil xan əbədi susmuşdur və onun mübariz şeirləri qəbrinin qara kərpicdən tikilmiş günbəzinin altından heç vaxt eşidilməyəcək". Şairə yazılmış nekroloq belə qəmli sözlərlə tamamlanmışdır.
Halothamnus glaucus
Təbii yayılması
İranda, Orta Asiyada yayılmış, Qafqazda təsvir edilmişdir.
Fazil xan Şeyda
Vəfatı və Nikolay Xanıkov
Müasirlik və azadlıq vurğunu olan Fazil xanın kimliyi, həyat fəaliyyəti, onun Molla Fətullah dini adını Fazil xan dünyəvi adla dəyişməsi, "Şeyda" ("Dəli aşiq") təxəllüsünü qəbul etməsinin səbəbi, XIX əsrdə Rusiya – Azərbaycan mədəni əlaqələr tarixinin ilk səhifəsini açan simalardan olması, xüsusilə Fazil xan Şeydanın timsalında Azərbaycan poeziya xəzinəsinin naməlum qalmış daha bir nümayəndəsinin aşkarlanması məhz həmin nekroloqun sayəsində mümkün olmuşdur. Nə yaxşı ki Fazil xan Şeyda özünün yüksək əxlaqi keyfiyyətləri, elmi biliyi və istedadı sayəsində mühacir həyatında tənhalığa üstün gəlmiş, Nikolay Xanıkov kimi şöhrətli alimin hüsn-rəğbəti və səmimi dost vəfasından bəhrələnə bilmişdir.
Yazdığı nekroloqda Fazil xan Şeydanın barışmaz mübariz, görkəmli ədib və qüdrətli satirik şair simasını təsvir edən N. Xanıkov şairin Azərbaycan ədəbiyyat tarixində layiqli yer tutmasını müəyyənləşdirməyə imkan verən yeganə şəxsdir. Bu, xalqlararası dostluğun ən yaxşı nümunələrindən olaraq şərqşünas alimin Azərbaycan xalqına bəxş etdiyi dəyərli bir töhfədir.
Halothamnus glaucus
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 25-70 sm-ə çatan, göyümsov, aşağı hissəsində oduncaqlaşmış budaqları açıq-boz, yuxarı doğru yönəlmiş zoğları çılpaq və şaxəli olan yarımkolcuqdur. Yarpaqları oturaq və sallanandır, növbəli düzülüşlüdür, eni 2–3 mm,uzunluğu 30 mm-ə qədərdir. Çiçəkləri sünbülvari çiçək qrupunda yerləşir. May ayında çiçəkləyir və sentyabr ayında meyvə verir. Meyvələrdə qanadlar təkdir, tərs yumurtavarı, sarımtıl və ya azca çəhrayıdır.
Ekologiyası
Gilli, daşlı, çox zaman lilli yamaclarda dağınıq halda bitir, bəzi yerlərdə isə cəngəlliklər əmələ gətirir. Arandan aşağı dağ qurşağına qədər şoranlaşmış düzənliklərdə rast gəlinir.
Azərbaycanda yayılması
Samur-Dəvəçi, Kür-Araz ovalıqlarında, Qobustan, Abşeron və Naxçıvan düzənliyində geniş yayılmışdır.
İstifadəsi
Xırdabuynuzlu mal-qara tərəfindən yeyilir. Tərkibində alkaloid vardır.
Mürvət Kərimov
Kərimov Mürvət Yusif oğlu — Texnika elmləri doktoru, professor.
Həyatı
Kərimov Mürvət Yusif oğlu 1953-cü ildə Qubadlı rayonunun Altınca (indiki Qiyaslı) kəndində anadan olmuşdur. Hal kənd orta məktəbini bitirərək 1968-ci ildə 15 yaşında Azərbaycan Neft və kimya İnstitutunun neft mexanika fakültəsinə qəbul olmuşdur. İnstitutu bitirdikdən sonra burada işləməyə başlamışdır.
1980-ci ildə Neft Akademiyasının aspiranturasına daxil olub. 1984-cü ildən assistent, 1987-ci ildən dosent, 2009-cu ildən isə professor vəzifəsindədir.
1986-cı ildə namizədlik, 2007-ci ildə isə doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir.
200-dən artıq ixtira və elmi məqalənin müəllifidir.
Hazırda Azərbaycan Neft Akademiyasında, “Neft –qaz istehsalı və emalı texnikası” kafedrasında işləyir.
Akira Kurosava
Akira Kurosava – Yaponiya film rejissoru və ssenaristi. 57 illik karyerası ərzində 30 filmə rejissorluq etmişdir. Kinematoqrafiya tarixində ən əhəmiyyətli və nüfuzlu rejissorlardan biri kimi qəbul edilir.
Kurosava Yaponiya film sənayesinə 1936-cı ildə qısa davam edən rəssamlıq fəaliyyətindən sonra daxil olmuşdur. Bir çox filmdə köməkçi rejissor və ssenarist kimi rol oynadıqdan sonra rejissorluq debütünü İkinci dünya müharibəsi zamanı populyar döyüş filmi olan "Sanşiro Suqata" ilə etmişdir. Müharibədən sonra o dövrün elə də tanınmayan aktyoru Toşiro Mifunenin baş rol oynadığı və böyük uğur qazanan "Sərxoş mələk" filmi rejissora Yaponiyada böyük reputasiya gətirmişdir. Kurosava Mifune ilə daha 15 filmdə birlikdə işləmişdir.
Premyerası Tokioda baş tutan "Raşomon" filmi 1951-ci il Venesiya Film Festivalında Qızıl şir mükafatının sürpriz qalibi olmuşdur. Filmin kommersial və tənqidi uğuru ilk dəfə Qərb film marketlərinə Yaponiya film sənayesinin məhsullarına yönəltmiş və digər Yaponiya rejissorlarının da tanınmasına səbəb olmuşdur. Kurosava 1950 və 1960-cı illərdə demək olar ki, hər il bir film çəkmişdir. Həmin filmlər arasında "Yaşamaq" (1952), "Yeddi samuray" (1954) və "Cangüdən" (1961) kimi reputasiyalı filmlər də olmuşdur. 1960-cı illərdən sonra məşhurluğu azalmağa başlasa da, "Kölgə döyüşçüsü" (1980) və "Xaos" (1985) kimi işləri xarici ölkələrdə mükafat qazanmağa davam etmişdir.
Kurosava 1990-cı ildə Akademiyanın Xüsusi mükafatına layiq görülmüşdür. Ölümündən sonra AsianWeek jurnalı və CNN tərəfindən "İncəsənət, Ədəbiyyat və Mədəniyyət" kateqoriyasında "Əsrin asiyalısı" seçilmiş və XX əsrdə Asiyanın inkişafına töhfə vermiş 5 ən vacib şəxsdən biri kimi göstərilmişdir. Karyerası bir çox retroprestiv, tənqidi araşdırma və bioqrafiyalarla yad edilmişdir.
Uşaqlıq və gəncliyi (1910-1935)
Kurosava 23 mart 1910-cu ildə Tokionun Omori rayonunun Oymaçi stansiyası yaxınlığında anadan olmuşdur. Atası İsamu (1864-1948) Akita prefekturasında samuray ailəsindən idi və ordunun Fiziki Tərbiyə İnstitutunun orta məktəbində direktor kimi işləmişdir. Anası Şima (1870-1952) isə Osakada yaşayan bir tacir ailəsinin qızı idi. Akira elə də kasıb olmayan səkkizuşaqlı ailənin ən kiçik övladı idi. Kurosava anadan olanda artıq ailənin iki övladı yetkinlik yaşına çatmış, biri isə ölmüşdü. Kurosava üç bacısı və bir qardaşı ilə böyümüşdür.
İsamu Kurosava fiziki tərbiyəni təşviq etməklə yanaşı Qərb ənənələrinə də maraq göstərirdi və teatr ilə film sahələrinin tədris edilməli olduğunu düşünürdü. O, uşaqlarını filmlərə baxmağı həvəsləndirirdi. Balaca Akira ilk filmini altı yaşında izləmişdir. Akiraya təsir edən əsas şəxslərdən biri ibtidai məktəb müəllimi Taçikava idi. Onun proqresiv təhsil praktikaları Akirada rəsmə və təhsilə maraq oyatmışdır. Bu zaman Akira kalliqrafiya və kendo ilə də məşğul olurdur.
Akiraya təsir edən digər şəxs isə 4 yaş böyük qardaşı Heyqo Kurosava idi. 1923-cü ildə baş verən Böyük Kanto zəlzələsindən sonra Heyqo 13 yaşlı Akirayı dağıntılara baxmağa aparmışdır. Akira ətrafa saçılmış insan cəsədlərinə və heyvan leşlərinə baxmaq istəməyəndə Heyqo ona bunu etməməyə qadağan etmiş, əvəzində qorxuları ilə birbaşa üzləşməyə cəsarətləndirmişdir. Bəzi şərhçilər bildirirlər ki, bu hadisə Kurosavanın karyerasına təsir etmişdir. Çünki Kurosava nadir hallarda öz işlərində xoş olmayan həqiqətləri təsvir etməkdə tərəddüd etmişdir.
Heyqo akademik baxımdan uğurlu olsa da, Tokionun tanınmış məktəblərinin birinə qəbul ola bilmədikdən sonra özünü ailədən ayırmış və xarici ədəbiyyata diqqətini yönəltmişdir. 1920-ci illərdə Heyqo Tokioda xarici filmlər nümayiş etdirən kinoteatrlarda benşi kimi işləməyə başlamış və tanınmağa başlamışdır. Həmin dövrdə rəssam olmağa qərar verən Akira qardaşı ilə birlikdə köçmüş və iki qardaş ayrılmaz qalmışdılar. Heyqonun köməyi ilə Akira təkcə filmlər yox, teatr və sirk tamaşalarına da maraq göstərmişdir. Akira Proletarian Rəssamlar Liqası üçün işləyir və rəsmlərini nümayiş etdirir. Lakin o, heç vaxt rəssamlıqla istədiyi pulu qaza bilməmişdir və proletarian cərəyanı "baş tutmamış idealları birbaşa kətanda təsvir etmək" kimi qəbul etməyə başlamışdır. Sonda rəssamlığa olan marağını itirmişdir.
Rejissorluq məşqləri (1935-41)
thumb|Kurosava bir çox filmdə [[Kaciro Yamamotonun (şəkildə) köməkçi rejissoru olmuşdur.]] 1935-ci ildə yeni film studiyası olan Photo Chemical Laboratories (daha sonra əsas kinostudiyalardan olan Toho) köməkçi rejissorlar axtarırdı. Film istehsalına peşə kimi maraq göstərməməsinə baxmayaq Kurosava müraciət üçün tələb olunan esseni göndərmişdir. Essedə müraciət edən şəxslərdən Yaponiya filmlərində olan köklü çatışmamazlıqları müzakirə etmək və onların öhdəsindən gəlməyin yollarını göstərmək tələb olunurdu. Onun rişxəndli baxışına görə əgər çatışmamazlıqlar köklüdürsə onları düzəltmək mümkün deyil. Kurosavanın essesi onun imtahanlara dəvət edilməsinə səbəb olmuşdur. İmtahanı götürənlərdən biri olan rejissor Kaciro Yamamoto Kurosavanı bəyənmiş və studiyadan onu işə götürmələrini xahiş etmişdir. 25 yaşlı Kurosava 1936-cı ilin fevralında studiyada işləməyə başlamışdır.
Beş illik köməkçi rejissorluq fəaliyyəti zamanı Kurosava bir çox rejissorla birlikdə işləmişdir, lakin onun inkişafında vacib rol oynayan rejissor Yamamoto olmuşdur. Köməkçi rejissor kimi işlədiyi 24 filmin 17-si Yamamotonun filmi idi və onların çoxu "Enoken" ləqəbli populyar aktyor Keniçi Enomotonun oynadığı komediyalar idi. Yamamoto Kurosavanın bacarıqları artırmış, cəmi bir ilə onu üçüncü köməkçi rejissorluqdan baş köməkçi rejissorluğa gətirmişdir. Kurosavanın öhdəlikləri artmış, səhnə konstruksiyası və film istehsalından tutmuş məkan tapmaq, ssenariyə düzəliş etmək, məşqlər, işıqlandırma, səsləndirmə, montaja kimi müxtəlif tapşırıqları yerinə yetirirdi. Kurosavanın köməkçi rejissor kimi işlədiyi sonunda Yamamoto filmi 1941-ci il istehsalı "At" filmi olmuşdur. Həmin filmin istehsalının böyük hissəsi ilə Kurosava məşğul olmuşdur, çünki Yamamoto başqa filmin çəkilişləri ilə məşğul idi.
Yamamoto Kurosavaya məsləhət bilmişdi ki, yaxşı rejissor olmaq istəyirsənsə, ssenari yazmaq bacarığını inkişaf etdirməlisən. Tezliklə Kurosava başa düşmüşdür ki, ssenarilərdən qazandığı pul köməkçi rejissor kimi aldığı məbləğdən daha yüksəkdir. Bundan sonra bütün filmlərinin ssenarilərini, hətta bəzən başqa rejissorların (məsələn, Satsuo Yamamotonun "Qanadların tiumfu" filmi, 1942) filmlərinin ssenariləri özü yazmışdır.
Müharibə illəri və evlilik (1942-45)
"At" filminin 1941-ci ildə buraxılmasından sonra Kurosava rejissorluq karyerasına başlamaq üçün fim layihəsi axtarmağa başlamışdır. 1942-ci ilin sonlarında yazıçı Tsuneo Tomita Musaşi Miyamotodan ilhamlanaraq yazdığı cüdo romanı "Sanşiro Suqata" Kurosavanın diqqətini cəlb etmişdir. O, kitabı nəşr günündə almış və bir gün ərzində bitirərək Toho studiyasından kitabın film hüquqlarını almasını istəmişdir. Kurosavanın ilk instinkti özünü doğrultmuşdur, çünki bir neçə gün ərzində başqa 3 studiya da film hüquqları üçün təklif etmişdir. Toho onları qabaqlamış və Kurosava rejissor kimi ilk işi üzərində işləməyə başlamışdır.
Daha sonra Kurosava öz diqqətini müharibə dövründə fabriklərdə işləyən qadın işçilər mövzusuna çevirmişdir: "Ən gözəllər" filmini 1944-cü ilin əvvəlində sənədli film tərzində çəkmidir. Aktrisalardan daha güclü performans əldə etmək üçün rejissor onları çəkilişlər zamanı əsl fabrikdə yaşamağa, fabrik yeməklərini yeməyə və bir-birilərini personaj adları ilə çağırmağa məcbur etmişdir. O, karyerası boyunca buna oxşar metodlardan istifadə etməyə davam edəcəkdi.
Filmin istehsalı zamanı fabrik işçilərinin liderini canlandıran Yoko Yaquçi həmkarları tərəfindən rejissora tələblərini çatdırmaq üçün seçilmişdir. O və Kurosavanın sözləri tez-tez çəp gəlmiş və paradoksal olsa da, mübahisələri onları yaxınlaşdırmışdır. 21 may 1945-ci ildə Yaquçi 2 aylıq hamilə ikən (o bir daha ekranlara qayıtmayaqcaqdı) evlənmişdirlər və Yaquçinin 1985-ci ildəki ölümünə qədər cütlük ayrılmamışdır. Onların 2 uşağı olmuşdur: 20 dekabr 1945-ci ildə doğulan oğlu Hisao atasının son işlərində prodüser olmuş, 29 aprel 1954-cü ildə doğulan qızı Kazuko kostyum dizayneri olmuşdur.
Evlilikdən qısa müddət öncə studiya Kurosavaya debüt filminin sikvelini çəkməsi üçün təzyiqlər etmişdir. Propaqanda tərzində olan ikinci "Sanşiro Suqata" filminin premyerası 1945-ci ilin mayında baş tutmuş və onun ən zəif filmlərindən biri hesab edilmişdir.
Tomakomay
Tomakomay — Yaponiyanın Hokkaydo adasında və eyni adlı prefekturanın İburi sabprefekturada yerləşən şəhər.
Akira Kurosava
Müharibə illəri və evlilik (1942-45)
Kurosava senzuradan asan keçəcək və aşağı büdcəli film çəkmək qərarına gəlmişdir. "Kancinço" adlı kabuki tamaşasına əsaslanan "Pələngin quyruğuna basan onlar" filminin baş rolunda Kurosavanın köməkçi rejissorluq dövründə birgə işlədiyi komediyaçı Enoken çıxış etmişdir. Film 1945-ci ilin sentyabrında tamamlanmışdır. Həmin vaxt Yaponiya təslim olmuş və Yaponiyanın işğalı başlamışdır. Bu dəfə ABŞ-nin senzura standartları filmi "həddən çox feodal" hesab etmiş və filmin buraxılmasına mane olmuşdur. Film 1952-ci ilə kimi buraxılmışdır. İronik olsa da, artıq filmin istehsalı zamanı film həddən çox Qərb və demokratik üslubda hesab edilmişdir və çox güman ki, müharibə davam etsəydi, film heç vaxt buraxılmayacaqdı.
İlk işləri (1946-50)
İşğal dövrünün demokratik ideallarından təsirlənən Kurosava filmlərində fərdə və özünə hörmət ideyasını əks etdirməyə başlamışdır. İlk belə filmi olan "Gəncliyimiz üçün peşmançılıq yoxdur" (1946) 1933-cü ildəki Takiqava insidentindən və Hotsumi Ozaki casusluq hadisəsindən təsirlənərək çəkilib. Film Yaponiyanın müharibədən öncəki dövrdə yeritdiyi siyasəti tənqid edirdi. Filmin əsas qəhrəmanı olan Yukie (Setsuko Hara) orta sinif bir ailədə dünyaya gəlib və dövrün siyasi böhranı içərisində öz dəyərlərini sorğulamağa başlayır. Mübahisəli mövzusu və baş rolunda qadın personajın olması səbəbindən orijinal ssenari bir çox dəfə yenidən yazılmışdır. Film tənqidçilər tərəfindən qarışıq rəylər alsa da, tamaşaçılar üzərində böyük təsir buraxmış və filmin adı məşhur ifadələrdən birinə çevrilmişdir.
Növbəti filmi "Sabahı yaradanlar" 1947-ci ilin iyulunda buraxılmış və qarışıq rəylər almışdır. Sadə və sentimental romantika janrında olan film müharibədən sonrakı dövrdə yoxsullaşmış bir cütlüyün istirahət günündə Tokio xarabalıqlarında əylənməyə çalışmasından bəhs edir. Kurosavanın sevimli rejissorları olan Frank Kapra, D.U.Qriffit və F.U.Murnaunun təsirləri bu filmdə aydın sezilir. 1947-ci ildə Kurosava Senkiçi Taniquçinin rejissoru olduğu "Qar yolu" filmi üçün ssenari yazmışdır. Həmin filmdə gənc aktyor Toşiro Mifune debüt etmişdi. Səs sınaqlarında Mifunenin performansı Kurosavanı çox təsirləndirmiş və Toho şirkətindən onla müqavilə imzalamasını istəmişdir.
thumb|[[Takaşi Şimura "Sərxoş mələk" filmində Mifunenin canlandırdığı yakuza personajına kömək etməyə çalışan həkimi canlandırmışdır. O, daha sonra Kurosavanın "Yeddi samuray", "Yaşamaq" və "Raşomon" filmlərində də əsas rollarda çıxış etmişdir.]] "Sərxoş mələk" rejissorun ilk əsas işi sayılır. Kurosavanın işğal dövründəki digər işləri kimi bu filmin ssenarisi də ABŞ senzurası səbəbindən bir çox dəfə yenidən yazılsa da, Kurosava məhz bu filmdə ilk dəfə özünü sərbəst şəkildə ifadə etdiyini demişdir. Film bir həkimin yakuza üzvünü vərəmdən sağaltmağa çalışmasından bəhs edir. Bu, həm də rejissorun Mifune ilə birlikdə ilk filmi idi. Mifune daha sonra rejissorun növbəti 16 filmində də ("Yaşamaq" filmi istisna olmaqla) baş rolda çıxış edəcəkdi. Mifune "Sərxoş mələk" filmi üçün baş rol kimi seçilməsə də, onun yakuza kimi performansı bütün film boyunca diqtə etmiş və hekayənin fokus nöqtəsi onun personajına yönəlmişdir. Sərxoş həkimi isə artıq Kurosavanın bir neçə filmində oynamış Takaşi Şimura canlandırmışdır. Buna baxmayaraq, Kurosava gənc aktyorun həvəsini söndürmək istəməmiş və Mifunenin üsyankar personajı izləyicilərdə böyük təsir buraxmışdır. Filmin premyerası 1948-ci ilin aprelində Tokioda baş tutmuş və Kinema Junpo tənqidçilər sorğusu tərəfindən ilin ən yaxşı filmi seçilmişdir. Daha öncə onun ilk 3 filmi də bu ada layiq görülmüşdü.
Kurosava prodüser Sociro Motoki, dostları Kaciro Yamamoto, Mikio Naruse və Senkiçi Taniquçi ilə birlikdə "Film İncəsənət Assosiasiyası" (Eyqa Qeycutsu Kyokay) adlı yeni müstəqil istehsalçı birlik qurmuşdur. Təşkilatın debüt işi və Daiei studiyalarının ilk filmi Kurosava tərəfindən Kazuo Kikutanın müasir pyesinin adaptasiyası olmuşdur. "Sakit duel" adlı bu filmin baş rolunda çıxış edən Toşiro Mifune sifilislə mübarizə aparan gənc idealistik həkimi canlandırırdı. Kurosava Mifunenin sadəcə yakuza rollarında tanınmasını istəmirdi. 1949-cu ilin martında buraxılan film gəlir baxımından uğur əldə etsə də, rejissorun digər işlərindən geridə qalmışdır.
1949-cu ildə çəkdiyi ikinci film olan, Film İncəsənət Assosiasiyası tərəfindən maliyyələşdirilən və Shintoho tərəfindən buraxılan "Küçə iti" filmi detektiv janrında idi və bu janrda olan ilk əhəmiyyətli Yaponiya filmi hesab olunur. Film Mifune tərəfindən canlandırılan gənc bir detektivin hekayəsini nəql edərək Yaponiyanın müharibəsonrası sancılı keçən özünəgəlmə dövrünü izləyicilərə çatdırır. Mifunenin personajı pulsuz qalmış müharibə veteranı tərəfindən soyğun və qətl məqsədilə oğurlanmış tapancasını tapmağa çalışır. Film Kurosavanın nəşr olunmamış və sevimli yazıçılarından olan Jorj Simenonun stilində yazılmış romanının adaptasiyasıdır. Filmdə ilk dəfə ssenarist Ryuzo Kikuşima ilə birlikdə işləmişdir və onların əməkdaşlığı daha 8 filmdə də davam edəcəkdi. Səkkiz dəqiqə davam edən və demək olar ki, söz olmayan məşhur səhnədə Mifunenin personajı yoxsul veteran kimi maskalanaraq küçədə oğrunu axtarır. Bu səhnə üçün Kurosavanın dostu və "Qodzilla" filminin gələcək rejissoru olacaq İşiro Hondanın müharibə dövründə çəkdiyi sənədli filmdən istifadə olunmuşdu. Film müasir polis drama və dost polislər film janrlarının sələfi idi.
1950-ci ilin aprelində Shochiku tərəfindən buraxılan "Skandal" filmi üçün rejissor şəxsi təcrübələrindən və Yaponiyadakı sarı jurnalistikaya qarşı olan qəzəbindən ilhamlanmışdır. İş məhkəmə dramı ilə fikir azadlığı və fərdi məsuliyyət haqqında olan sosial problem filminin qarışığı olsa da, Kurosavanın özü də etiraf etmişdi ki, tamamlanmış iş qeyri-qənaətbəxş idi. Lakin Kurosavanın 1950-ci ildə çəkdiyi ikinci film olan "Raşomon" böyük uğur qazanacaq və ona beynəlxalq şöhrət gətirəcəkdi.
Beynəlxalq şöhrət (1951-58)
"Skandal" filmini tamamladıqdan sonra Daiei studiyası Kurosavaya yeni film istehsalı üçün müraciət etmişdi. Kurosava yeni filmi üçün həvəsli gənc ssenaristlərdən olan Şinobu Haşimotonun ssenarilərindən birini seçməyə qərar vermişdir. Onların ilk birgə işi Ryunosuke Akutaqavanın "Qəbrdə" adlı qısa hekayəsinə əsaslanan bir iş idi. Hekayə bir samurayın qətlini və arvadının zorlanmasını müxtəlif və ziddiyyətli baxış bucaqlarından nəql edirdi. Kurosava hekayənin potensialını gördükdən sonra Haşimotonun köməyi ilə ssenarini inkişaf etdirmiş və Daiei studiyasını göndərmişdir. Aşağı büdcəli bir layihə olduğunu görən studiya layihəni qəbul etmişdir.
"Raşomon" filmin çəkilişləri 7 iyul 1950-ci ildə başlamış, Nara meşələrində baş tutan ekstensiv çəkilişlərdən sonra 17 avqustda başa çatmışdır. İstehsal sonrası mərhələ bir studiya yanğını tərəfindən gecikdirilmiş və cəmi 1 həftəyə yekunlaşdırılmalı olmuşdu. Filmin premyerası 25 avqustda Tokio İmperiya Teatrında baş tutmuş, daha sonra ölkənin digər kinoteatrlarında buraxılmışdır. Film müsbət tənqidlər almış, bir çox tənqidçi filmin unikal mövzusuna və yanaşmasından təsirlənmişdi. Film gəlir baxımından da uğurlu olmuşdur.
Daiei filmi Los-Ancelesdə altyazılı nümayiş etdirdikdən sonra RKO şirkəti filmin ABŞ-də yayım hüquqlarını satın almışdır. Əslində şirkət böyük risk almışdı. Daha öncə ABŞ bazarına ancaq bir altyazılı Yaponiya filmi gətirilmişdi: Mikio Narusenin 1937-ci il istehsalı "Arvad! Qızılgül kimi ol" komediya filmi gəlir baxımından heç uğurlu olmamışdı. Buna baxmayaraq, "Raşomon" filmi ABŞ-də böyük uğur əldə etdi. Bunun əsas səbəblərindən biri Ed Sallivan kimi köşə yazarlarının yazdıqları güclü tənqidlər idi. Film ilk 3 həftədə 35.000 $ gəlir əldə etdi. Bu, həmin dövr üçün inanılmaz məbləğ idi.
Bu uğur 1950-ci illərdə Amerika və Qərbdə İtaliya neorealist filmlərinə marağın azalmasına, Yaponiya filmlərinə marağın artmasına səbəb olmuşdur. 1952-ci ilin sonuna qədər "Raşomon" Yaponiya, ABŞ və Avropanın bir çox ölkələrində buraxılmışdır. Tezliklə digər Yaponiya rejissorları da Qərb dünyasında tanınaraq festivallarda mükafatlar və Qərb buraxılışları əldə etməyə başlamışdılar. Kenci Mizoquçi ("Oharunun həyatı", "Beylif Sanşiro") və Yasuciro Ozu ("Tokio hekayəsi", "Payız günortası") kimi rejissorlar bundan əvvəl Yaponiyada çox rəğbət bəslənilsə də, Qərbdə tanınmırdılar. Kurosavanın 1950-ci illərdə Qərb izləyiciləri arasında get-gedə artan reputasiyası daha sonra Kon İçikava, Masaki Kobayaşi, Naqisa Oşima, Şohey İmamura, Cuzo İtami, Takeşi Kitano və Takaşi Miike kimi növbəti nəsil yapon rejissorların da ABŞ-də simpatik qəbuluna səbəb olmuşdur.
Qəfil beynəlxalq şöhrəti ilə karyerasını gücləndirən Kurosava orijinal film studiyası olan Toho-ya qayıdaraq (növbəti illərdə bu studiya ilə 11 film çəkəcəkdi) növbəti layihəsi olan "Yaşamaq" üzərində işləməyə başlamışdır. Baş rolunda Takaşi Şimuranın olduğu film Vatanabe adlı xərçəng xəstəsi tokiolu bürokratın ölümdən öncə həyatın mənasını axtarmasından bəhs edir. Filmin ssenarisi üçün Haşimoto ilə yanaşi Hideo Oqunini də (növbəti illərdə 12 filmdə Kurosava ilə bərabər olacaqdı) layihəyə cəlb etmişdir. Mövzunun qorxunc olmasına baxmayaraq ssenaristlər satirik yanaşma ilə həm qəhrəmanın bürokratik dünyasını, həm də Yaponiyanın ABŞ tərəfindən mədəni koloniyalaşdırılması tənqid etməyə çalışmışdılar (filmdə ABŞ pop mahnıları geniş istifadə olunub). Bu strategiya sayəsində istehsalçılar ölümcül xəstəliyə malik personajlardan bəhs edən dram filmlərinə xas olan sentimentallığı ortadan qaldıra bilmişdilər. 1952-ci ilin oktyabrından buraxılan film rejissora ikinci dəfə Kinema Junpo tərəfindən "Ən yaxşı film" mükafatını qazandırmışdır. Gəlir baxımından çox uğurlu olan film hələ də rejissorun ən yaxşı işlərindən biri hesab olunur.
Miconia zamorensis
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Strijyov adası
Strijyov adası — Laptevlər dənizində, Belkovski adasının cənububda yerləşən ada. İnzibati baxımdan Yakutiya ərazisində yerləşir. Ada admiral Aleksandr Vasileviç Kolçak tətəfindən Pyotr Strijyovun şərəfinə adlandlrılmışdır: «Pyotr Strijyov əla kayutaçı idi. O, 1901-02-ci illin qışında A. Kolçakla birlikdə Belkovski və Semyonovski adalarının şəklini çəkmək və geoloji işlər aparmaq məqsədi ilə səfər gerçəkləşdirmişlər. Sonrdan onlar Kotelnı adasına qayıtmışlar. Məhs bu zaman Kolçak Arktika xəritəsində ikinci Strijyov adasının qeyd edilməsini təklif etmişdir.
Koreyalılar
Koreyalılar – dünyada sayları təxminən 76 milyon nəfərdir.
Tarixi
Onların əcdadlarının Şimali Çindən və Monqolustandan gəldiyi ehtimal olunur.
Litl Riçard
Litl Riçard və ya Riçard Ueyn Peniman — ABŞ-lı müğənni.
Həyatı
Litl Riçardın iş həyatındakı ən uğurlu vaxtları 1950-ci illərin ortaları hesab olunur ki, o, bu dövrdə soul, rok və hip-hop musiqisi ilə tanınmışdır.
Azadlıq məşəli (film, 1967)
Azadlıq məşəli qısametrajlı sənədli filmi rejissor Yalçın Əfəndiyev tərəfindən 1967-ci ildə çəkilmişdir. "Azərbaycanfilm" kinostudiyası nda istehsal edilmişdir. Film Bakı şəhərində keçirilən Asiya, Afrika və Latın Amerikası ölkələri nümayəndələrinin konfransına həsr olunmuşdur.
Məzmun
Film Bakı şəhərində keçirilən Asiya, Afrika və Latın Amerikası ölkələri nümayəndələrinin konfransına həsr olunmuşdur. Filmdə bir günün hadısələri öz əksini tapmışdır.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1967-ci ilin Azərbaycan filmləri 1960-cı illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Ştefani tsu Quttenberq
Ştefani Frayfrau fon und tsu Quttenberq (, əsl soyadı - Ştefani Grefin fon Bismark-Şönhauzen; ) — alman aktivisti, uşaqlara qarşı zorakılıq hərəkatının fəalı. Bu sahədə bir neçə kitab müəllifidir.
Almaniyanın keçmiş müdafiə naziri Karl-Teodor tsu Quttenberqin həyat yoldaşıdır. Kansler Otto fon Bismarkın kötücəsi, keçmiş xarici işlər naziri Herbert Bismarkın nəticəsidir. O, həmçinin torpedonun ixtiraçısı Robert Uaythedin və diplomat qraf Oyosun nəslindəndir.
Nadir Əbdürrəhmanov
Həyatı
Nadir Əbdürrəhmanov 1925-ci il dekabrın 5-də Laçında anadan olmuşdur. Rəssamlıq sənətinə erkən yaşlardan özünü büruzə verən həvəs orta təhsilini başa vurduqdan sonra onu Əzim Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbinə gətirmişdir.
Altait
Altait — mineral, PbTe.
Nadir Əbdürrəhmanov
Həyatı
O, 1941–1944-cü illərdə burada, 1947–1953-cü illərdə isə Repin adına Leninqrad Boyakarlıq, Heykəltəraşlıq və Memarlıq İnstitutunda təhsil almışdır.
Nadir Əbdürrəhmanov gərgin yaradıcılıq fəaliyyəti ilə yanaşı, Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbində müəllim kimi çalışaraq, digər sənətkarlarımızla birlikdə Azərbaycanda gənc rəssamlar nəslinin püxtələşməsi işində fəal iştirak etmişdir.
1960-cı ildə rəssam Azərbaycan Respublikasının əməkdar incəsənət xadimi, 1964-cü ildə isə xalq rəssamı fəxri adlarını almışdır.
O, 2008-ci il, iyulun 26-da vəfat edib.
Fəaliyyəti
Sənət yolunda qazandığı ilk uğurları həmin dövrdən Nadir Əbdürrəhmanovu mahir fırça ustası kimi tanıtmışdır. Yaradıcılığına xas olan yeni forma axtarışları, sərt realist üslub və miniatür sənəti ilə səsləşən orijinal dəst-xətti, təsviri sənətdə dekorativliyə və kolorit zənginliyinə xüsusi diqqət yetirməsi rəssamın özünəməxsus üslubunun formalaşmasında mühüm rol oynamışdır. Onun müxtəlif janrlarda yaratdığı iriformatlı süjetli lövhələr qiymətli sənət nümunələri kimi rəssamlıq tariximizə daxil olmuşdur. Palitra əlvanlığı ilə diqqəti çəkən və geniş diapazona malik olan bu əsərlər Azərbaycan Dövlət İncəsənət Muzeyinin, eləcə də digər muzeylərin və qalereyaların daimi ekspozisiyaları sırasında nümayiş etdirilmişdir.
Azərbaycan torpağının əsrarəngiz gözəllikləri və müasirlərin qurub yaratmaq əzmi sənətkarın yaradıcılığının başlıca ilham qaynağı olmuşdur. Rəssamın xalqımızın tarixi keçmişini rənglərin dili ilə dolğun əks etdirən tabloları Vətənə məhəbbət və milli qürur hissi aşılayır. Nadir Əbdürrəhmanovun kompozisiya yığcamlığı ilə seçilən və öz emosional təsir gücü ilə yaddaqalan əsərləri gənc nəsillərin vətənpərvərlik ruhunda yetişdirilməsi baxımından da böyük əhəmiyyət kəsb edir.
Nadir Əbdürrəhmanovun Azərbaycan incəsənətinin ölkəmizin sərhədlərindən uzaqlarda tanıdılmasında xidmətləri də təqdirəlayiqdir. Rəssamın əsərləri xarici ölkələrin sərgi salonlarında müvəffəqiyyətlə nümayiş etdirilmiş, sənətsevərlərin rəğbətini qazanmışdır. Onun həmçinin xarici ölkələrə yaradıcılıq səfərlərinin məhsulu kimi meydana çıxan silsilə rəsmləri Azərbaycan incəsənətinə şöhrət gətirmişdir.
Nadir Əbdürrəhmanov özünün çoxillik zəngin sənət təcrübəsini gənc rəssamların hazırlanmasına sərf edərək milli rəssamlıq məktəbinin inkişafına töhfələr vermişdir.
Tanınmış fırça ustası Azərbaycan Rəssamlar İttifaqı İdarə Heyətinin sədri və Azərbaycan Ali Sovetinin deputatı kimi də səmərəli ictimai fəaliyyət göstərmişdir.
Nadir Əbdürrəhmanovun yaradıcılığı daim diqqət mərkəzində olmuş və yüksək qiymətləndirilmişdir. Müstəqil respublikamızın ali mükafatı olan "Şöhrət" ordeninə layiq görülməsi sənətkarın fəaliyyətinə və şəxsiyyətinə ehtiramın təzahürüdür.
Barkinq və Dagenhem borosu
Barkinq və Dagenhem borosu — Londonun 32 borosundan biri. Böyük Londonun şimal-şərqində yerləşir və sahəsi 36,09 km²-dir. 1965-ci ilədək London qraflığına daxil olmayan Kənar Londonun bir hissəsi olmuşdur. 1 aprel 1965-ci ildə Esseksin Barkinq və Dagenhem rayonlarının birləşdirilməsi hesabına yaradılmışdır.
Barkinq və Dagenhem 2012 Yay Olimpiya Oyunlarının keçirildiyi 6 London borosundan biridir.
Le-Vibal
Le-Vibal  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Lessak kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Pon-de-Salar.
INSEE kodu — 12297.
Kommuna təxminən Paris dən 510  km cənubda, Tuluza şəhərindən 135 km şimal-şərqdə, Rodez dən isə 15  km şərqdə yerləşir.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 482 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 292 nəfərdən (15-64 yaş) 214 nəfəri iqtisadi cəhətdən fəal, 78 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 73.3%, 1999-cu ildə 73.6%). Fəal 214 nəfərdən 202 nəfəri (109 kişi və 93 qadın), 12 nəfəri işsizdir (5 kişi və 7 qadın). Fəal olmayan 78 nəfər arasında 17 nəfər şagird və ya tələbə, 44 nəfər təqaüdçü, 17 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
5 avqust
1601–1900
thumb|[[İlya Repin]]
1901–cari
thumb|[[Toni Morrison]]
Optoelektronika
thumb|333px|Lazer diod
Tarixi
Bir çox hallarda optoelektronikanın yaranması tarixini 1800‐cü ildən – Qerşelin infraqırmızı şüaları kəşf etməsindən hesablayırlar. Əgər məsələyə belə yanaşsaq, yəni optoelektronikanı işıq şüalarının kəşfi ilə bağlasaq, onda daha da qədimə getmək mümkündür. Məsələ burasındadır ki, Bibliyada göstərilir ki, Allah Adam və Həvvanı Dünyanı yaratdıqdan 6 gün sonra yaratdığı halda, işığı elə birinci gün yaradıb. O, işığı görəndə sevinclə işıq çox gözəldir deyib və onu zülmətdən ayırıb. Əslində isə, bərk cisim optoelektronikası işığın fotoelektrik qəbuledicilərinin kəşfi ilə başlayıb. Düzdür, Qersel öz tədqiqatlarında şüa qeyd edicilərindən istifadə edib, lakin bu qeydedicilər optik siqnalı elektrik siqnalına çevirən fotoelektrik cihazları deyil, termocütlər olub. Optoelektronikanın yaranmasının bir‐birindən yarım əsr fərqlənən iki tarixi var. Biri, 1821‐ci ildə Zeyebekin termoelektrik hadisəsini müşahidə etməsi, daha doğrusu istilik qəbuledicisinin (termocütün) hazırlaması ilə bağlıdır. Lakin, həmin qəbuledicilərin həssaslığı çox kiçik idi. Bu qüsuru aradan qaldırmaq üçün əvvəlcə Nobili tərəfindən bir neçə termocütü ardıcıl birləşdirmək və 1830‐cu ildə isə daha effektiv materiallardan (vismut sürmədən) istifadə etmək təklifi olunur. 1834‐cü ildə Melloni belə termocütlərdən istilik şüalanmasını qeyd etmək üçün istifadə etmişdir. Digər istilik qəbuledicisi – bolometr isə 1857‐ci ildə Şvanberq tərəfindən hazırlanıb və bir qəbuledici kimi ilk dəfə Lanqel tərəfindən 1881‐ci ildə tətbiq edilib. Görünür məhz buna görə də, əksər hallarda bolometrin yaranmasını sonuncunun adı ilə bağlayırlar. Daha 15 ildən sonra isə Markoni və Popov elektromaqnit şüalanmasının məsafədən qəbulu üçün belə qeydedicilərdən istifadə etdilər. Lakin bu halda şüalanma optik deyil, radiotezliklər diapazonuna təsadüf edirdi. Həmin vaxtlar bu qeydedicilər geniş tətbiq tapa bilmədi. Çünki hələ infraqırmızı texnikanın və optoelektronikanın dövrü gəlib çatmamışdı. Buna baxmayaraq yuxarıda adı gedən alimlərin optoelektronika sahəsindəki xidmətlərini qiymətləndirməmək olmaz.
1873‐cü ildə ingilis texniki Smit selen yarımkeçiricisinin elektrik xassələrini tədqiq edərkən ilk dəfə daxili fotoeffekt hadisəsini (fotokeçiriciliyi) kəşf etdi və bununla da, ilk kvant fotoqəbuledicisi yarandı. Qeyd etmək lazımdır ki, xarici fotoeffekt hadisəsi A.Q.Stoletov tərəfindən bundan 15 il sonra (1888‐ci ildə) kəşf edilmişdir. Məlumdur ki, hal‐hazırda optoelektronikada kvant fotoqəbulediciləri hegomonluq edir. Elə buna görə də bəzi müəlliflər Smiti optoelektronikanın (hər halda kvant optoelektronikasının) banisi adlandırırlar. Məhz bu deyilənlərə istinad edərək bərk cisim optoelektronikasının yaranmasının iki tarixi olduğunu deyirlər. Bunlardan birincisi 1821‐ci ildə istilik, ikincisi isə 1873‐cü ildə kvant şüalanma qəbuledicilərinin yaradılmasına aiddir. Optoelektronikanın bütövlükdə inkişafı tarixini isə iki mərhələyə bölmək olar. Birinci mərhələ – yuxarıda adı gedən kəşflərdən XIX əsrin başlanğıcından XX əsrin ortalarına qədərki dövrü əhatə edir. Bu mərhələdə hələ elm və texnika fotoqəbuledicilərdən geniş istifadə etməyə hazır deyildi. XIX əsrin fizikasında cisimlərin şüalanma qanunlarının tədqiqi ön sırada dayanırdı. Belə təcrübi tədqiqatlarda həm termocüt, həm də bolometr termometri uğurla əvəz etdi. Stefanın, Bolsmanın, Kirxhofun, Vinin, Releyin, Cinsin və bir çox başqa alimlərin işləri Plank tərəfindən 1900‐cu ildə közərən cismin şüalanma qanunlarının kəşf edilməsi ilə nəticələndi. Buna görə də demək mümkündür ki, termocüt və bolometr fizikadakı inqilabın baş verməsinin – kvant fizikasının doğulması prosesinin fəal iştirakçılarıdır. 1884‐cü ildə Nipkov mexaniki telegörünüş (televideniya) ideyasını irəli sürür və öz təcrübələrində fotoqəbuledici kimi məhz selen fotoelementlərindən istifadə edir. 1917‐ci ildə isə Keyz tellofid fotoqəbuledicilərini yaratmasıdır ki, bu cihazlar da 1935‐ci ildə alman ordusunda rabitə məqsədləri üçün istifadə olunmuşdur. Həmin illərin ən mühüm və əhəmiyyətli nailiyyətlərindən biri də qurğuşunsulfidin (PbS) tədqiqinə dair aparılan işlərdir. Boze 1904‐cü ildə ilk dəfə bu materialda (qalenitin təbii polikristallarında) daxili fotoeffekt hadisəsini müşahidə etmiş, 1933‐cü ildə isə Kutçer həmin materialın fotohəssaslığının infraqırmızı sərhədini (~3mkm) tapmışdır.
Elektronikanın digər sahələrində olduğu kimi, optoelektronikada da ideyalar əksər hallarda öz eksperimental tədqiq və praktiki tətbiq vaxtını xeyli qabaqlayır. Belə ki, optoelektronika sahəsində hələ XIX əsrdə bir sıra ideyalar meydana gəlsə də, diqqəti cəlb edən kəşflər edilsə də infraqırmızı texnikanın müxtəlif sahələrdə, o cümlədən hərbdə öz layiqli və dəyərli yerini tutması üçün əlli ilə qədər bir vaxt lazım gəldi. XX əsrin 20‐30‐cu illərində çoxlu sayda, həm də keyfiyyətcə bir‐birindən fərqlənən, lampalı sxemlər, o cümlədən mənfi əks rabitəli (Blev, 1927) və küyə qarşı korreksiya etmək xassəsinə malik (Braude, 1933) gücləndiricilər işlənib hazırlandı. Onların sxemotexniki prinsipləri hətta müasir fotoqəbuledici qurğularda tətbiq olunur. İllər ötdükcə, radiodalğalar radioverilişdə (1920), telefon siqnallarının ötürülməsində (1929), naviqasiya, rabitə, pelenqasiya, kontaktsız partlayışlar (keçən əsrin 30‐cu illəri) və s. yeni sahələrdə istifadə olundu. Göründüyü kimi, elektromaqnit şüalanmasından istifadə hesabına artıq texnikanın yeni istiqamətləri müəyyənləşirdi. Elektromaqnit dalğalarının uzunluğu müntəzəm olaraq 300‐500 m‐dən (1920) ifrat yüksək tezliklər (İYT) diapazonuna (3 sm) qədər kiçilir. Həmin illərin nailiyyətləri məntiqi olaraq göstərirdi ki, gələcək inkişaf millimetrlik, sonra isə optik diapazonu fəth etməklə bağlı olacaq və bu zaman fotoqəbuledicilər tələb ediləcək. Artıq 20‐ci illərdə elektron televiziyası Nipkovun mexaniki televiziyasını sıxışdırıb aradan çıxartdı. Sonuncunun yaradıcısı ABŞ‐da işləyən rus alimi V.K.Zvorikin olmuşdur. O, 1923‐cü ildə vakuum lampalı televiziya borusunu patentlədi, 1924‐cü ildə isə qəbuledici televiziya borusunu (kineskopu) ixtira etdi. 1934‐cü ildə V.Xolst EOÇ – infraqırmızı xəyali görüntüyə çevirən elektron‐optik çevirici yaratdı, V.K.Zvorikin isə onun təkmilləşdirilməsi sahəsində böyük işlər gördü.
Güvən Yalçın
Güvən Yalçın — "Beşiktaş"da hücumçu mövqeyində çıxış edən Türkiyə futbolçusu.
Bayer Leverkuzen
Güvən Yalçın 2006-cı ildə 7 yaşında olarkən "Bayer Leverkuzen" komandasının futbol məktəbinə qəbul edilmiş və orada oynamağa başlamışdır. 2016-cı ildə "Bayer Leverkuzen" U-17 komandası ilə Almaniya çempionluğu yaşamışdır. 26 qarşılaşmada vurduğu 12 qol ilə komandasının çempionluğunda pay sahibi olmuşdur. 2016–2017-ci illər mövsümündə "UEFA Gənclər Liqasında" 6 qarşılaşmada forma geyinmişdir.
2018-2019-cu illər mövsümü
27 iyul 2018-ci ildə Türkiyə Super Liqasında çıxış edən klublardan olan "Beşiktaş"a transfer edilmişdir. Yeni komandasında ilk oyununa "UEFA Avropa Liqası"nın təsnifat mərhələsində oynadıqları "Partizan" klubuna qarşı matçda çıxmışdır. 29 sentyabr 2018-ci ildə "Kayserispor" ilə oynanan qarşılaşmanın son dəqiqələrində Rikardo Kuarejmanın yerinə meydana daxil olaraq ilk liqa oyununa çıxmışdır.
Milli komanda karyerası
2020-ci ildə keçiriləcək olan futbol üzrə Avropa Çempionatının təsnifat mərhələsində Türkiyə milli futbol komandasının Albaniya və Moldova milliləri ilə oynayacağı qarşılaşmaların iştirak ərizəsinə baş məşqçi Şənol Günəş tərəfindən daxil edilmişdir. Bu da futbolçunun Türkiyənin futbol üzrə əsas millisinə ilk dəvəti olmuşdur.
Sumağallı
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd "Şirinsu-Qız qalası" turizm zonasında, İsmayıllı-Qəbələ şossesinin 22-ci km-də, yoldan 1 km kənarda yerləşir. İsmayıllı-Qalacıq daxili turist marşrutu, İsmayıllı-Qalacıq-Quba və İsmayıllı-Qalacıq-Qəbələ turist marşrutları və rayon ərazisindən keçən əsas turist marşrutu kəndin içindən keçir.
Əhalisi
Əhalisi 858 nəfərdir ki, onun da 427 nəfəri kişi, 431 nəfəri qadındır. Qeyri-rəsmi məlumatlara əsasən Sumağallı kəndi ləzgi və azərbaycanlılardan ibarət qarışıq əhaliyə sahibdir.
İqtisadiyyatı
Əhali bağçılıq, bostançılıq, taxılçılıq və heyvandarlıqla məşğul olur. Kənd işıqla təmin olunur. Kəndin ərazisində yeməkxana ilboyu fəaliyyət göstərir. Kəndə yaxın məsafədə "Maydərsi" adlanan yerdə istirahət mərkəzi tikilmişdir. İstirahət zonasının adı "GreenHouse"dir
Təhsil
Kənddə 1 uşaq bağçası və 1 orta məktəb fəaliyyət göstərir.
Kalinino rayonu
Vorontsovka rayonu, Kalinino rayonu — Ermənistan Sovet Sosialist Respublikasında və Ermənistan Respublikasında mövcud olmuş inzibati-ərazi vahidi. Qərbi Azərbaycanın Loru mahalının Dağlıq Borçalı ərazisində yerləşirdi. Daha sonra Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasının tərkibində olmuşdur (1880-1922). 31 dekabr 1937-ci ildə təşkil edilmişdir. 1991-ci ildə adı dəyişdirilmiş və Taşir rayonu adlıandırılmış, 5 noyabr 1995-ci ildə isə ləğv edilərək ərazisi yeni yaradılmış Loru mərzinin tərkibinə qatılmışdır.
Ərazisi 690 kv.km-dir. Rayon mərkəzi Vorontsovka qəsəbəsidir. Rayon mərkəzindən İrəvan şəhərinə olan məsafə 174 km-dir.
Rayonun Soyuqbulaq kəndi yaxınlığında Armudlu və Qaçaqqıran dərələrində əsrlərin yadigarı olan Soyuqbulaq qayaüstü rəsmləri var. Bu rəsmlər Qobustan qayaüstü rəsmlərini xatırladır. Rayonun Cücəkənd kəndində (Kəndin adı Cuci xanla bağlanılır) qədim oğuz tayfalarının adlarını xatırladan tayfa adları var: Qaraqurbanlılar, sakatlar, qarakəllər, dəmirçilər, saraclılar, bocalevi, işvahannılar, çırpanevi, dərvişlər və s.
1988 -ci ilə qədər azərbaycanlıların yaşadıqları və həmin il tərk etməyə məcbur olduqları yaşayış məntəqələri: Qızılkilsə, Sarıyal, Molla Eyyublu, Cücəkənd, Soyuqbulaq, İlməzli, Qaraqala, Qaraisa, Dəmirçilər, Vorontsovka, Qurdqala.
Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət heyətinin müxtəlif fərmanları ilə rayon üzrə dəyişdirilmiş tarixi yer adları:
Belarus relyefi
Ümumi məlumat
Ölkə ərazisində üstünlük təşkil edən yüksəkliklər əsasən qərb və mərkəzi hissədə yerləşir. Hündürlüyü 200-300 metr arasında dəyişir. Eroziyaya məruz qalmış sahələr üstünlük təşkil edir. Parçalanma sıxlığı düzənliklərdə 0—0,2 km/km², yüksəklik və böyük çay vadilərində на — 1,0—2,0, bəzən3,0— 3,5 km/km²-dir.
Belarusun relyefinin formalaşmasında vacib rolu buzlaqlar oynayır. Son 500-600 min ərzində Belarus ərazisi azı beş buzlaşma görmüş. Buzlaq əsasən Belarus ərazisinə Skandinaviyadan irəlləmiş. Daha uzun müddətli buzlaşma Dnepr buzlaşması olmuş. Bu buzlaşma zamanı ölkə ərazisi tamamilə buz qatı ilə örtülmüş. Sonuncu buzlaşma - Poozerski buzlaşması Belarus ərazisinin 10 min əvvəl tərk etmiş.
Yer səthinin differensial quruluş xüsusiyyətilərinə görə Belarus ərazisi dörd geomorfoloji vilayətə bölünür: Belarus Poozeryası, Mərkəzi Belarus yüksəkliyi, Ön Polesye düzənlik və ovalıqları, Polesye
Neoseiulus dicircellatus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Baccharis brachyphylla
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Acianthera pardipes
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Miconia villonacensis
(Miconia villonacensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Məzrayə-i Məncanaba (Culfa)
Məzrayə-i Məncanaba - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Culfa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə yaşayış yoxdur.
Vakkanay
Vakkanay — Yaponiyanın Hokkaydo adasında və eyni adlı prefekturanın Söya sabprefekturada yerləşən şəhər.
İl-de-Frans
İl-de-Frans ( - hərfi mənası "Fransa adası"; frankca "liddle Franke" sözündən əmələ gəlmişdir "kiçik Fransa" deməkdir .) Sena, Marna, Uaza çaylarının hövzələrinə aid mərkəzi Paris olan tarixi Fransa vilayəti. Eləcə də 1715-1814-cü illərdə Mavriki adası İl-dö-Frans adlandırılırdı.
İl-de-Frans bölgəsi Paris və onun ətraf ərazilərini əhatə edir. Bura 8 departament: Paris, Sena vä Marna, İvelin, Eson, O de Sen, Sen-Sen Deni, Val de Marn, Val d`Uaz daxildir. Region ölkənin ümumi ərazisinin 2%-ni təşkil edir. Geniş meşə massivlərinə: Fantenblo, Alatte, Şantili, Ermenonvilya, Rambuye park və bağlara: Versal, Şantili, Vo le Vikonta malikdir.
Siyasət
'''Regionun məclisi 209 vəkillə təmin olunur. 28 may 2004 cü il seçkilərində Solçular çoxluq təşkil edir:'''
İquana
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Tropik iqlimdə yaşayan eqzotik bir kərtənkələ növüdür. Ağaclarda yaşayan iquanaların ortalama yaşı 19-21 ildir.Bütünlüklə otyeyən canlı növüdür, meyvə və yarpağla bəslənirlər. Erkek iquanalar dişilərə görə daha təhlükəlidirlər. Erkək iquanaların özlərini qoruma üsulu quyruğu qamçı kimi yelləməkdir.
Anatomiya və fiziologiyası
İguanalar quyruqları da daxil olmaqla 1,5 ilə 1,8 metr (5 ilə 6 ft) arasında ola bilər. Iguana cinsinə aid iki növ kərtənkələ orta boyun və aşağı quyruqlarda uzanan bir boyunlu və bir sıra uzanan tərəzilərə malikdir. İguanaların bədənlərinin fərqli hissələrini əhatə edən müxtəlif pulcuqları vardır; məsələn, boyun yan hissəsində kiçik, üst-üstə düşən tərəzilər arasında səpələnmiş bəzi böyük yuvarlaq tüberkül tərəziləri var. Bədənin dorsal gövdəsindəki tərəzilər də ventral tərəfdəki ilə müqayisədə daha qalındır və daha sıx doludur. Bu tərəzilər müxtəlif rənglərdə ola bilər və həmişə yaxın məsafədən görünmür. Yanaqlarında alt timpanik qalxan kimi tanınan geniş yuvarlaq bir tərəzi var.
İguanalar kəskin bir görmə qabiliyyətinə malikdir və uzun məsafələrdə formaları, çalarları, rəngləri və hərəkəti görə bilir. Görmə kəskinliyi onlara sıx meşələrdə gəzməyə və yemək tapmağa imkan verir. Eyni növün digər üzvləri ilə ünsiyyət qurmaq üçün vizual siqnallardan istifadə edirlər.
Iguananın qulaq pərdəsi olan timpanum hər gözün arxasında alt timpanik qalxanın (və ya "qulaq qoruyucusu") üstündədir. Iguanaların ətraf mühitinə qarışmağa meylli olduqları və rəngləri daha böyük yırtıcılardan gizlənə bildikləri üçün onları tapmaq çox vaxt çətindir.
Əksər sürünənlər kimi, iguana da iki qulaqcıq, mədəcik və sistem qan dövranı olan iki aortalı üç kameralı bir ürəyə sahibdir. İguananın əzələləri sürətli qlikolitik əzələ liflərinin nisbətinin yüksək olması səbəbindən çox açıq rənglidir. Bu liflər çox vaskulyar və miyoglobin azdır və solğun görünüş verir. Bu yüksək sıxlıqlı sürətli qlikolitik əzələ lifləri iguanaların qısa müddət ərzində çox sürətlə hərəkət etməsinə imkan verir ki, bu da qısa hərəkət partlayışlarını asanlaşdırır, lakin sürətli qlikolitik əzələ liflərində hüceyrə tənəffüsü anaerobikdir, bu da uzun müddət hərəkət etmək üçün təsirsizdir.