cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Elşad Hüseynov
Döyüşlərdə iştirakı
Elşad Cuvarlı, Ağbulaq və bir çox başqa kəndlərin azad edilməsində rəşadətlə vuruşdu. Onun şücaəti erməni qəsbkarlarını lərzəyə salmışdı. 15 iyun 1992-ci il döyüşçülərimiz Fərrux kəndini düşməndən azad etməli idilər. Elşad döyüşün qızğın yerində idi, mövqeyini dəyişmək istəyərkən düşmən gülləsinə tuş gəldi. Cəsur polis işçisinin ömrü beləcə qırıldı. Beləliklə, 1992-ci il 15 iyunda Ağdam-Fərrux istiqamətində gedən döyüşdə qəhrəmancasına şəhid olmuşdur.
Masallı rayonunun Xıl kəndində dəfn edilib.
Ailəsi
Ailəli idi, üç övladı yadigar qalıb.
Xatirəsi
Azərbaycan Respublikası prezidentinin 8 oktyabr 1992-ci il tarixli 264 saylı fərmanı ilə Hüseynov Elşad Eynulla oğluna ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür.
Masallı rayonunda adına küçə var, büstü qoyulmuşdur.
Kamil Musavi
Kamil Musavi — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin baş leytenantı.
Həyatı və fəaliyyəti
Kamil Musavi 6 iyul 1990-cı ildə Qazax şəhərində anadan olmuşdur. 1997-ci ildə Qazax şəhəri internat orta məktəbində ibtidai təhsilini almışdır. 8 avqust 2008-ci il tarixində Heyder Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbinə daxil olmuş, 2012-ci ildə leytenant hərbi rütbəsi alaraq bitirmişdir.
2015-ci ilin oktyabr ayında Naftalan, Talış kəndi istiqamətində gedən döyüşlərdə kəşfiyyat qrupu komandiri vəzifəsində döyüş tapşırığı yerinə yetirərkən mina partlaması nəticəsində xəsarət almışdır. Kamil Musavinin həmin əməliyyatda əsgəri olmuş Elşən Yusifovun bildirdiyinə görə, Kamil Musavi minalardan təmizlənməmiş ərazi ilə hərəkət etməklə texniki normaları pozmuş və nəticədə səhvə yol verərək həm özünün, həm də digər iki yoldaşının ağır yaralanmasına səbəb olmuşdur.
2020-ci il Azərbaycan parlament seçkilərində 60 saylı Salyan-Neftçala seçki dairəsindən namizəd olsa da, seçkidə qələbə qazana bilməyib. Seçki təbliğatı zamanı Kamil Musavi bir qrup şəxslə digər namizədə hücum etmiş, nəticədə, Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi onun barəsində araşdırmaya başlamışdır.
Evlidir, iki oğlu var.
Təltifləri
"Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin 95 illiyi" yubiley medalı, "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" III dərəcəli medal, "Vətən Naminə" medalı və "General Həzi Aslanov" medallarının laureatıdır.
Nəcib Tun Əbdürrazaq
Mohd Najib bin Tun Abdul Razak ; (a.o. 23 iyul 1953-cü il, Kuala-Lipis, Paxanq, Malay Federasiyası) — Malayziya dövlət və siyasi xadimi, Malayziyanın 3 aprel 2009-cu ildən Baş Naziri. Nəcib 2020-ci ilin iyul ayında Malayziyanın 1MDB məsələsi ilə bağlı korrupsiya iddiaları ilə əlaqədar olaraq 12 mənzərədən həbsə məhkum edilmişdir. Bu cümlə 2022-ci ilin 23 avqust tarixində Federal Məhkəmə tərəfindən təsdiq olundu. Hal-hazırda o, Kacanq Həbsxanasında həbs edilir.
Butan coğrafiyası
Butan — Cənubi Asiya regionunda, Çinlə Hindistan arasında yerləşən dövlət. Sahəsi 46 500 km² təşkil edir. Ölkənin şimalı yüksək dağlıq ərazi olub dağ buzlaqları ilə örtülüdür. Cənubi isə subtropik düzənliklərdən ibarətdir. Ölkənin ən hündür nöqtəsi Kula-Kanqri dağıdır. Digər məlumatda isə Kanqar-Punsun dağıdır (7570 m). Ölkə ərazisindən axan çayların heç biri gəmiçiliyə yaramır. Onlar əsasən irriqasiya və elektrik enerjisinin əldə olunması baxımından əhəmiyyətlidirlər. Ölkədə iqlim yüksəklikdən asılı olaraq dəyişir. Şimalda il böyu qar hökm sürdüyü halda, qərbdə musson yağışları, şərqdə quru havalar, cənubda isə subtropik iqlim hökm sürür.
Topoqrafiya
Himalayın şərq ətəklərində yerləşən ölkənin dənizə çıxışı yoxdur. Ərazisi əsasən dağlardan və meşələrdən ibarətdir. Butanın Çinlə sərhədi ölkənin şimal və şimal-qərb sərhədlərini təşkil edir. Onun uzunluğu 470 km-dir. Hindistanla sərhəd isə 605 kilometrdir. Ölkə uzunsov formaya malikdir. Şərqi ilə qərbi arasında məsafə 300 km, şimalı ilə cənubu arasında məsafə isə 170 km-dir. 1980-ci illərin ortalarına qədər ölkənin 70 % meşələr, 10 % daimi buzlaqlar, 6 % əkilən torpaqlar, 3 % müvəqqəti əkin sahələri və 6 % otlaqlar təşkil edirdi. Ölkə ərazisi 160 - 7000 metr arasında dəyişir. Ölkədə 19 dağ zirvəsi vardır. Ərazisində əsasən taxil və düyü əkilir. Ölkədə pələng, bəbir, fil və digər iri canlılar yaşayır.
İqlimi
Butanın iqlimi olduqca rəngarəngdir. Yüksəklikdən asılı olaraq iqlim də dəyişir və mussonların təsirinə məruz qalır. Ölkənin qərb hissəsinə musson yağışlarının 60—80 % düşür. Ölkədə tempetratur yüksəklikdən asılı olaraq dəyişir. Thimpu şəhəri 2200 metr yüksəklikdə yerləşir. Burada iyun-sentyabr ayları temperatur 15—26 °C, yanvar ayında isə −4 °C, bəzənsə −16 °C olur. Cənubda isə illik temperatur +15-30 °C arasında dəyişir. Həttа +40 °C qədər yüksələ bilir. Ölkənin şimalına il ərzində 40 mm yağıntı düşür. Ölkənin mərkəzi hissəsinə isə yağıntının miqdarı 1000 mm-dir. Ən çox yağıntı ölkənin cənubuna düşür. Yağıntının miqdarı 7800 mm-dir. Qışda ay ərzində cəmi 20 mm yağıntı düşdüyü halda təkcə avqustda bu rəqəm 6500 mm olur.
Çay sistemi
Butanda dörs əsas çay sistemi vardır: Dranqme, Sankoş, Vanq Çu və Amo. Onların hamısı öz başlanğıcını Himalaydan götürür. Butanın ən böyük çayı Dranqmedir. thumb|right|300px|Butan buzlaqları
Buzlaqlar
Buzlaqlar Butanın əsasən şimalında yerləşir. Ölkənin 10 % ərazisini əhatə edir. Butan çaylarının əsas qidalanma mənbəyidirlər. Bu buzlaqlar milyon tonlarla şirin suyu özündə cəmləmişdir. Onların əriməsi təbii fəlakətlərə səbəb olur.
Kirena məktəbi
Kirenaçılar (yun. Σχολή της Κυρήνης) — sokratçı məktəblərindən birinin ardıcılları olmuşdurlar. Onlara ilk hedonistlər də deyirlər.
Təlimləri
İnsanın məqsədi həyatdan həzz almaq və ağrıdan çəkinməkdir. Həzz keçmiş və gələcəyə deyil, yalnız indiki mövcud zamana aid edilə bilər. Məhz, bu kimi həzzə can atılmalıdır. Keçmiş və gələcək isə bizim hökmümüzün xaricindədir. Ona görə nə keçmişdəki günahlarımızdan peşman olub üzülmək, nə də gələcəyin sınaqlarından qorxmaq lazımdır. Azadlıq xoşbəxtliyə aparan nemətdir.
Kiniklər kimi bir çox kirenaçılar da əxlaqi qadağanların insan təbiətinə zidd olduğunu iddia edib, onlara riayət edilməsini vacib saymırdılar. Hətta, “xeyir” və “maddi zənginlik” kimi anlayışlar əslində həzz almaq üçün vasitədirsə, onda gərəkli və yararlı sayıla bilərlər. Belə olmasa onda onlar mənasızdır.
Kirenaçılar dinə qarşı da inkarçı mövqedə durmuşdular. Ona görə də onların bəzilərini “ateist” adlandırırdılar. Onların fikrincə vətənə bağlanmaq yox, dünya vətəndaşı olmaq lazımdır. Onlardan bəziləri bu dünyada yaşamağın mənasız olmasını və intihar etməyin üstünlüyünü də iddia edirdilər.
Eyni zamanda, kirenaçıların mötədilləri də olmuşdur. Mötədillər bu kimi aşırı fikirləri qəbul etmirdilər. Onların fikrincə insan cəmiyyətdə yaşamalı, onun qanunlarına tabe olmalıdır. Ancaq eyni zamanda bacardığı qədər həyatından həzz də almalı, narahatlıqlardan qaçmalıdır.
Döş giləsi pirsinqi
Döş giləsi pirsinqi — bədəndə edilən pirsinq növlərindən biridir. Bu pirsinq döş giləsinin mərkəzi hissəsində və hər bir bucaq altında deşilə bilər, lakin adətən onu horizontal və ya şaquli formada etmək daha məqsədəuyğundur. Bundan başqa, döş giləsində bir-birinin üstündə və 1-dən çox pirsinq yerləşdirmək mümkündür. Bəzi insanlar bu növ pirsinqin 1 ilə yaxın müddətə sağaldığını bildirmişdilər. İnsanlar arasında pirsinq üçün tələb son illərdə xeyli artmışdır.
Tarix
Zinət əşyaları ilə tətbiq olunan döş giləsinin perforasiyası tarix boyu müxtəlif insanlar tərəfindən tətbiq edilmişdir. Kişi döş pirsinqi Texasın erkən tarixində mühüm rol oynamış hindu qəbiləsi Karankavalılar tərəfindən, qadın döş pirsinqi isə Əlcəzayirdə yaşayan Kabil xalqı tərəfindən ənənəvi olaraq tətbiq edilir.
Jorje Amadu
Jorje Amadu  — Braziliya yazıçısı, ictimai-siyasi xadimi, modernist məktəbin nümayəndəsi.
Döş giləsi pirsinqi
Tarix
İlk olaraq bu növ pirsinqi Pretoriyanlar - Roma İmperatorlarının şəxsi mühafizəçiləri istifadə edirdilər. Onlar hesab edirdilər ki, gilədə sırğası olan şəxs cəsarət və igidliyə sahibdir. Pirsinq XIV əsrdən düz 1890-cı ilə kimi, həmçinin Viktoriyan dövründə cəmiyyət, xüsusən də qadınlar arasında çox populyar olur.
Xüsusiyyət
Pirsinq üçün əşyaların diametri kişilərdə əsasən 2,4 mm və daha çox, qadınlarda isə 1,6 mm olmalıdır. Dəliyə salınan üzüyün diametri böyük olmalıdır, xırda üzük əyrilməyə, yerdəyişməyə və bütövlüklə yerindən çıxmaya səbəb ola bilər.
Jorje Amadu
Həyatı
Jorje Amadu 1912-ci il avqustun 10-da Brazilyanın Baiya ştatının İtabuna qəsəbəsində, xırda kakao plantatorunun ailəsində dünyaya gəlmişdir. Braziliya Kommunist Partiyasının aparıcı simalarından biri kimi tanınmış, 1956-cı ildə Braziliya Milli Konqresinə deputat seçilsə də, iki il sonra ölkədə Kommunist partiyasının fəaliyyəti qadağan edildiyindən sürgün edilmişdir. XX əsrin 30-cu illərində kommunist partiyasının rəhbərlik etdiyi milli azadlıq alyansının mübarizəsində iştirak etmişdir. 1948-52-ci illər arası o, Fransa və Çexoslovakiyada yaşamağa məcbur olmuş, həmin illərdə Jorje Amadu Şərqi və Qərbi Avropa, eləcə də Asiya və Afrika ölkələrinə səyahət etmişdir. P. Pikasso, P. Elyuar, P. Neruda kimi mədəniyyət xadimləri ilə görüşən və 1952-ci ildən sonra, vətənə qayıdan Amadu ömrünü yaradıcılığa həsr etmişdir. Dünya Sülh Şurasının üzvü olan Jorje Amadu 1951-ci ildə "Beynəlxalq Stalin Sülh" mükafatına, 1984-cü ildə isə Fransanın "Fəxri Legion" ordeninə layiq görülmüşdür.
Yaradıcılığı
Jorje Amadu yaradıcılığa 14 yaşından başlamış, 1931-ci ildən isə mətbuatda öz imzası ilə tanınmışdır. İlk romanı "Karnaval ölkəsi"dir (1931). Onun ilk romanlarında ictima mövzular üstünlük təşkil edirdi. "Kakao" (1933), "Tər" (1934), "Ölü dəniz" (1936), "Qum kapitanları" (1937) romanlarında melodramatizm, məişət təsviri mühüm yer tutur. 1937-ci ildə həbs olunmuş sonra, mühacirət etmişdir. Mühacirətdə olarkən "Ucsuz-bucaqsız torpaqlar" (1943), "San Jorje dos İlheus" (1944), "Qırmızı cücərti" (1946) romanlarını yazmışdır. Braziliyaya qayıtdıqdan sonra "Sülh dünyası" (1950) və "Gizli azadlıq" (1952) kitablarını çap etdirmişdir. "Qabriela, mixək və darçın" (1958), "Qoca dənizçilər" (1961), "Gecə keşişləri" (1964), "Möcüzələr köşkü" (1969), "Böyük tələ" (1983) və s. romanların müəllifidir. "Su Kinkasın qeyri-adi ölümü" satirik povesti, bir sıra şeirləri Azərbaycan dilinə tərcümə edilmişdir.
1950-ci illərin axırlarından öz əsərlərinə mistik fantastika elementlərini daxil edərək, sürrealizm ədəbi cərəyanının ən parlaq nümayəndələrindən birinə çevrilmişdir. O, həm də "Nəhayətsiz torpaqlar" (1942), "Gecə keşişləri" (1964), "Dona Flor və onun iki əri" (1966), "Möcüzələr dükanı" (1969), "Müharibə etməkdən yorulmuş Tereza Batista" (1972), "Pusqu" (1984) kimi əsərlərin də müəllifidir. Yazıçının indiyə kimi əsərləri 49 dildə, 55 ölkədə çap olunmuşdur. 1987-ci ildə Salvador şəhərində Jorje Amadu Fondu yaradıldı.
Əxrənnəhr
Əxrənnəhr (Axər ən-nəhr, α Eri) Eridan bürcünün ən parlaq ulduzu, 0,5 ölçülü. Günəşdən 980 dəfə parlaq, ondan məsafəsi 13 parsekdir.
Eridanus bürcünün cənub ucunda Alpha Eridani (α Eridani, qısaldılmış Alpha Eri, α Eri)  adlı ən parlaq "ulduz" və ya nöqtəsi olan ikili sistemin ən parlaq komponenti olan Achernar / eɪkərnɑr / Onlu işıqda, göydə onuncu parlaq ulduzdur. İki komponentə "Alpha Eridania" və "Alpha Eridani B" (rəsmi olaraq Achernar B kimi tanınır) adı verilir.
Gecə göyündə on parlaq parlaq ulduzlar Alpha Eridani Achernar B tipli spektrinə görə ən isti və yumşaq rəngdir. Achernar, dönmə sürətinə sahibdir, bu qeyri-adi yüksəkdir və çiyin üzərində qaranlıq yaradır. formalaşdırır. Spektral tipdən orta, təxminən 12 astronomik vahid (AŞ) Achernar orbitindən uzaqdır.
Achernar, cənub yarımkürəsində ən yaxşı noyabrda görülür; Santiago'nun paraleli olan təxminən 33 ° lik yuxarıdakı (yəni cənubun) sirkumpolaridir.
Nuxa qalası
Nuxa qalası               — indiki Şəki şəhərindəki qala.
Əxrənnəhr
Achernar, Günəşin təxminən yeddi qatına sahib parlaq, mavi bir ulduzdur. B6 Vep'in ulduz sınıflamasıyla ana dizi ulduzu, ancaq Günəşdən təxminən 3,150 qat çox işıqlıqdır. Çox Böyük Teleskop üzərindəki bir adaptiv optik sistemi istifadə edərək ulduzun infraqırmızı müşahidələri, yaxın orbitdə bir yoldaş ulduzunun olduğunu göstərir. Bu A0V-A3V ulduz təsnifat aralığında A tipi ulduz kimi görünür və Günəşin təxminən iki qatı ulduz kütləsi təklif edir. İki ulduzun ayrılması 12.3 AU'dır və orbit periodu ən az 14-15 ildir.
Nuxa qalası
Şəki şəhəri 1969-cu ilə qədər "Nuxa" adlandığına görə bu qala da "Nuxa qalası" adı ilə məşhur idi. Hal-hazırda Azərbaycan Respublikası ərazisindəki salamat qalmış ən böyük orta əsr istehkamı olsa da, Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi tərəfindən "Qala divarları" adı altında memarlıq abidəsi kimi inventarlaşdırılmışdır (inventar № 330).
Ümumi məlumat
1825-cı ilə aid mənbədə göstərilir ki, qala divarları bişmiş kərpiclə tikilmişdir, lakin hal-hazırda divarlar əsasən çay daşından hörülmüş vəziyyətdədir. Firidun bəy Köçərlinin şəhadətinə görə, qalanın divarları elə tikilmişdir ki, yuxarıdan baxdıqda adı ərəb əlifbası ilə "Məhəmməd… (xan)" kimi oxunur.
Xanlıq dövründə qalada xanın özü, ailəsi, qohumları yaşayırdılar. İndi "Şəki xan sarayı" adlanan bina isə o vaxt Divanxana idi. 1819-cu ildə ruslar Şəki xanlığını ləğv etdikdən sonra Divanxana Şəhər məhkəməsi (городской суд) adlandı. Qalanın 1819-cu ildə tərtib edilmiş təsvirində göstərilir ki, Divanxana və yanındakı hissə (alkov) (1-ci korpus), İsmayıl xanın anasına aid (2-ci korpus), arvadına aid (3-cü korpus) hissələr birlikdə Məhəmmədhəsən xanın evi idi və bu ev 3 tərəfdən mazğallı divarlarla, mazğallı bürclərlə əhatə olunmuşdu. 1-ci korpusun alkov hissəsi istisna olmaqla, bütün evi Məhəmmədhəsən xan tikdirmişdir. Alkov isə Cəfərqulu xanın dövründə tikilmişdi. Məhəmmədhəsən xanın evi ilə yuxarı qapı arasında Hacı xana (Hacı Çələbi xan, yaxud Hacı Əbdülqadir xan?) aid 3 otaqlı ev və digər yardımçı tikililər, yuxarı qapının sağında isə onun bişmiş kərpiclə tikdirdiyi məscid vardı… 1819-cu ildən sonra qalada rus əsgərlərinin qalması üçün kazarmalar və digər təyinatlı binalar tikildi. 1828-ci ildə ruslar xanın şəxsi ev məscidini kiçik kilsəyə çevirdilər. Qalada hal-hazırda mövcud olan və "Dairəvi məbəd" adlanan tikili isə Şəki qəzası ərazisində yeganə pravoslav kilsəsi idi. Bu kilsənin arxasındaki torpaq sahəsində isə Nuxada vəfat etmiş rus məmurları dəfn olunurdu. Rəşid bəy Əfəndiyevin yazdığına görə qalanın 4 küncündəki 4 böyuk dairəvi bürcü də ruslar topdan atəş açmaq üçün tikmişdilər. 1895-ci ildə qalada türmə binası inşa edilmiş və bu, XX əsrin 60-cı illərinə qədər öz təyinatı üzrə fəaliyyət göstərmişdi. thumb|200px|thumb|Nuxa qalasında 1895-ci ildə tikilmiş türmə binasının müasir görünüşü 1867-ci ildə çap olunmuş mənbədə göstərilir ki, qalada Şəki xan sarayından başqa, pravoslav kilsəsi və 14 bina mövcud olmuşdur.
Lakin XX əsrin ortalarında mütəxəssislər qala ərazisinə baxış keçirərkən bu qənaətə gəlmişlər ki, 6 ha ərəzini ədatə edən qalanın içində məscid istisna olmaqla, Şəki xan sarayından başqa, xana aid heç bir tikili saxlanılmamışdır. Nuxa qalasının adı Lev Tolstoyun məşhur "Hacı Murad" povestində də çəkilir. Belə ki Şeyx Şamilin ruslara əsir düşmüş ən yaxın silahdaşlarından biri olan Hacı Murad 1851–1852-ci illərdə bu qalada saxlanılmışdı.
2014-cü ilin əvvələrindən qaladakı müxtəlif təyinatlar üzrə istifadə edilən tikililərin əksəriyyəti həmin təşkilatlardan (xəstəxanalar və s.) boşaldılmışdır. Məqsəd həmin tikililərin təmiri və bərpasıdır.
III Vlad Tsepeş
III Vlad Tsepeş (rum. Vlad Ţepeş) və ya Vlad Drakula (rum. Drăculea; noyabr/dekabr 1431, Siqişoara, Transilvaniya - dekabr 1476, Buxarest, Valaxiya) - Valaxiya voyevodası. Atası və babası kimi "Drakon" ("Əjdaha") ordeninin üzvü olmuşdur. 1897-ci ildə irland yazıçısı Brem Stoker Drakula əsərini yazmışdı. Bu kitab Vlad Tsepeşin şöhrətini daha da artırmışdı. Əslində "Drakula" əsərində IV əsrdə hökmranlıq etmiş İrlandiyanın qəddar hökmdarı Drakuladan danışılır.
Həyatı
III Vlad Tsepeş Transilvaniyanın (Şimal-Qərbi Rumıniya) kiçik Sigişoara şəhərciyində 1431-ci ilin noyabr və ya dekabr ayında dünyaya gəlmişdir. 13 yaşı olanda Osmanlılar tərəfindən əsir götürülmüşdü. 4 il əsir qaldıqda sonra azad edilmişdi. Lakin 4 il əsirlikdə qalması əqli qabiliyyətinə mənfi təsir göstərmişdi. Atası II Vlad vəfat etdikdən sonra hakimiyyət ona həvalə edilmişdi. III Vlad Valaxiya (Şimal - qərbi Rumıniya) voyevodası (şəhzadəsi) olmuşdu. Atası və babası kimi "Drakon" ("Əjdaha") ordeninin üzvü olduğuna görə "Drakula" ləqəbini götürmüşdü. Onun atası 1448-ci ildə öldürülmüşdür və həmin ildən başlayaraq III Vlad Valaxiyaya rəhbərlik etmişdir. Rəvayətə görə, kasıb yedirtdirdikdən sonra onları diri-diri yandırarmış. 23.884 min türk və bulqarın həyatına son qoymuşdu. Ölməzlik üçün insanların qanını içərdi. Osmanlı sultanı II Mahmut Paşa söyləmişdi ki, Drakula insanları payalardan keçirərdi. Bu səbəbdən ona "Tsepeş" ləbəbi verilmişdir. III Vlad Drakula osmanlıların ağalığını qəbul etmiş, guya özünü onlara sadiq göstərmiş, əslində isə türklərə qarşı gizli düşmənçilik siyasəti aparmışdı. 1461-ci ildə o, sultana xərac verməkdən boyun qaçırmış, türk sultanının göndərdiyi elçiləri payaya keçirməklə edam etdirmişdi. Tezliklə Macarlar ilə Osmanlı Türkiyəsi arasında müharibə başladı. Vladın sərkərdəlik bacarığına türklər belə heyran qalmışdı. Türklərlə döyüşdə III Vlad məğlub olaraq, macar kralının sarayına qaçdı. 1462-ci ildə Valaxiyataxtına Vladın kiçik qardaşı-Göyçək Radu çıxarıldı. Vladı isə türklərlə əlbir olmaqda günahlandırıb, zindana atdılar. 10 il həbsdə qalan Vlad Roma papasına müraciət edib katolik dinini qəbul etməyə razı olandan sonra azadlığa buraxıldı. 1475-ci ildə kralın qohumlarından biri ilə evlənərək yenidən Xünyadi sülaləsinin dəstəyini qazanan Vlad üçüncü dəfə, bu dəfə əbədi hakimiyyət ümidi ilə qardaşını devirdi. Ancaq 1 il sonra 1476-cı ildə döyüşlərin birində III Vlad naməlum şəkildə öldürülür. Onun kəsilmiş başını elə öz silahdaşları tərəfindən İstanbula Fateh Sultan II Mehmedə mükafat əvəzi göndərdilər və kəllə düz bir neçə ay İstanbulda ümumxalq baxışında saxlanıldı.
Erigeron strictus
Erigeron strictus Erigeron strictus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Karqo kultu
Karqo kultu ("cargo" – yük, "cult" – ayin, ibadət"; Mənası "daşınan yükə sitayiş etmə" kimi başa düşülür.) — qeyri-ənənəvi inanclardan biri; Sakit okeanın Melaneziya adalarında mövcud olan din.
Qaraməmmədli (Ağsu)
Qaraməmmədli — Azərbaycan Respublikasının Ağsu rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Dilimli cәrgәvәr
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yarpaq
Yarpaq ayası sərt dərilidir, ikiqat lələkvaridir, qışı keçirən, qaidəsinə doğru daralandır; ikinci cərgənin seqmentləri uzanmış ellipsşəkillidir, sivridir, qısa qalın saplaq üzərində çəpinə yerləşmişdir və ya demək olar ki, oturaqdır, qaidəsində sivri qulaqcıqlıdır, mişarvari-qılcıqlıdır. Saplaqları adətən qonur iri dəriciklə örtülüdür.
Sorus
Soruslarları ovaldır, iridir, barverən damarcıqların orta hissəsindən yuxarıda yerləşmişdir.
Sporlaması
İyul-sentyabr.
Yaşayış mühiti
Qaranlıq meşələrdə, çay dərələrində, əsasən daşlı və qayalı yerlərdə rast gəlinir.
Kalanchoe thyrsiflora
(Kalanchoe thyrsiflora) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Erebuni Dövlət Təbiət Qoruğu
İqlimi
Qoruğun ərazisi olduqca kontinentald və qurudur. Orta illik temperatur 11 °C, yağıntının miqdarı 300–350 mm təşkil edir. Qışı az qarlı, qoyuq və buludlu olur. Qar örtüyünün qalınlığı 10–35 sm arasında dəyişir. Qış noyabrın ikinci yarısında başlayır və martın ikinci yarısında isə bitir. Yanvar ayının orta temperaturu −4 °C olur. Minimum temperatur isə −31 °C-dir. Yazı isti və rütubətlidir. Yayı isə davamlı, isti və qurudur. Yayın orta temperaturu 23 °C, maksimal temperatur isə 41 °C olur. Qoruq ərazisində su tutarları yoxdur.
Kənan Doğulu
Kənan Doğulu (31 may 1974, İstanbul) — Türkiyə müğənnisi.
Həyatı
5 yaşından bu sənətə bağlanan musiqiçinin istəyinin belə erkən yaranması ona atası Yurdaər Doğulu dan keçib. Hazırda məşhur musiqiçilər sırasında adı hallanan Kənanın atası oğlunu da bu istiqamətdə savadlandıra bilib. Hazırda oxumaqla yanaşı, piano, gitara və fleyta kimi alətlərdə çalmağı bacaran Kənan Doğulu həm də xaricdə təhsil alıb.
Erebuni Dövlət Təbiət Qoruğu
Flora
Qoruğun ərazisi kiçik olmasına baxmayaraq kifayət qədər zəngindir. Burada 293 növ 197 cins 46 fəsilədə birləşir. Rast gəlinən nadir və endemik bitki növləri: Triticum araraticum, Triticum urartu, Triticum boeoticum, Amblyopyrum muticum, Secale vavilovii, Actinolema macrolema, Szovitsia callicarpa, Cichorium glandulosum, Iris reticulata və Iris elegantissima. Qoruqda bitən bitkilərdən 100-ü dənli bitkidir. Torpaq örtüyünün bir hissəsi əsasən ot bitkiləri ilə örtülü olur. Bitki örtüyünün böyük hussəsi isti yay ayları tamamən quruyur.
Kənan Doğulu
Həyatı
Orta musiqi məktəbini bitirdikdən sonra öz istəyi ilə Amerikada peşəkar musiqi dərsləri alıb. Daha sonra o, təhsilini İstanbul Dövlət Universitetinin musiqi bölməsində davam etdirib.
Erebuni Dövlət Təbiət Qoruğu
Fauna
Araşdırmalara görə qoruqda aşağıdakı csnlılar yaşayır:
Kənan Doğulu
Həyatı
Əksər çıxışlarında özünü müşayiət edən müğənninin adı bu illər ərzində ən çox albom çıxaran sənətçilər sırasında hallanır. Onun ilk albomu 1993-cü ildə "Yaparım, bilirsin" adı ilə işıq üzü görüb. Yüksək tirajlı toplunun işıq sürəti ilə satıldığını görən müğənni növbəti ildə "Sımsıkı" albomu və bunun ardınca 8 müxtəlif adda toplusunu satışa çıxarıb.
Üç ildir şəxsi səsyazma studiyasını açan türkiyəli sənətçi bunu "Dogulu production" adlandırıb. Kənanın ailə üzvlərindən olan qardaşı Ozan Doğulu şirkətdə çalışmaqla yanaşı, bir çox müğənnilərin orkestrinə rəhbərlik edir. Finlandiyanın paytaxtı Helsinki-də keçirilən 2007 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Türkiyəni təmsil edib.
Erebuni Dövlət Təbiət Qoruğu
Fauna
İlanlar: Gürzə (Macrovipera lebetina), kərtənkələyəbənzər ilan (Malpolon monspessulanus), Qərb yatağanı (Eryx jaculus), Eirenis collaris, Eirenis punctatolineatus eyrensləri, Rəngarəng təlxə (Hemorrhois ravergieri), Zeytuni təlxə (Platyceps najadum), Xəzər təlxəsi (Dolichophis caspius), Qafqaz kələzi (Laudakia caucasia), Sarı koramal (Pseudopus apodus).
Kərtənkələlər: Cənubi Qafqaz kərtənkələciyi (Eremias pleskei) və Ştraux kərtənkələciyi (Eremias strauchi), Zolaqlı (Lacerta strigata) və Aralıq kərtənkələsi (Lacerta media) Qızılı mabuya (Trachylepis aurata), Uzunayaq sçink (Eumeces schneideri) və Ophisops elegans.
Üstəlik qoruq ərazisində Xəzər tısbağası (Mauremys caspica), Göl qurbağası (Pelophylax ridibundus), Yaşıl quru qurbağası (Bufo viridis), Ağacqurbağası və Suriya sarımsaqiyli qurbağası (Pelobates syriacus).
Qoruq ərazisində ümumilikdə 50 növ sərçəkimilərə aid quş növləri yaşayır.
Hazırkı vəziyyət
Hazırda qoruq demək olar ki, nəzarətsizdir. Bu səbəbdən təbiətinə nə qədər zərər dəyməsi bilinmir. 2009-cu ildə onun bərpası üçün proqram hazırlanmışdır.
Yel alıcı
thumb|240px|right
Yel alıcı ( bâdgir: bâd "yel" + gir "alıcı","alan "ملقفmalqaf və ya بارجيل barjeel) — binalarda təbii ventilyasiya yaratmaq üçün ənənəvi İran memarlıq elementlərindən biri.
Meqara məktəbi
Meqara məktəbi (yun. Μεγαρική σχολή) — Sokrat ardıcılları tərəfindən yaradılan məktəblərdən biri idi. Onları daha çox metafizika, məntiq və ərdəm (insanın müsbət keyfiyyətlərinin toplusu, xeyrə yönəlməsi və o xeyrin həyata keçirilməsidir) kimi məsələlər maraqlandırırdı. Meqaraçıları mübahisə etməyə meylli olduqlarına görə “eristiklər” və ya “dialektiklər” də adlandırmışdırlar.
Andryu Lapuka
Andryu Lapuka ( 1 noyabr 1996) — Tonqalı üzgüçü. Andryu Lapuka Tonqanı 2017-ci ildə XXXVII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında təmsil etdi.
Karyerası
Andryu Lapuka birinci dəfə Dünya Çempionatına 2017-ci ildə qatıldı. O, Budapeştdə baş tutan XXXVII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında kişilər 50 m kəpənək stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 30.59 saniyəlik nəticəsi ilə 89 üzgüçü arasında 80-ci oldu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.
Yoyoqi parkı
— Tokionun Şibuya rayonunda yerləşən milli park. İkinci dünya müharibəsindən sonra parkda amerikan zabitləri üçün Vaşinqton hayts kazarmaları yerləşdirildi. 1964 Yay Olimpiya Oyunları zamanı parkda Olimpiya şəhərciyi yerləşirdi.
Erigeron strigulosus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Engelsberq dəmir zavodu
Engelsberq dəmir zavodu İsveçin Vestmanland əyalətindəki Faqersta bələdiyyəsindəki bir kənddir. 1681-ci ildə Per Larsson Qullenhuk (1645-1706) tərəfindən inşa edilmiş və 1700-1800-cü illərdə dünyanın ən müasir dəmirqayırma fabriklərindən birinə çevrilmişdir. 1993-cü ildən bəri YUNESKO-nun dünya irsi mirası olaraq siyahıya alınmışdır.
Adı
Engelsberq dəmir zavodu əvvəllər Englika adlanırdı. Englika Almaniyada anadan olmuşdur, 14-cü əsrdə Engelsberqdə dəmir istehsalına başladı.
Tarixi
Bölgədə dəmir istehsalının tarixi ən az 13-cü əsrə aiddir. Yerli kəndlilər həm filizi qazır, həm də primitiv sobalardan istifadə edərək dəmir istehsal edirdilər. 16-cı əsrin sonlarında Engelsberqdə daha müasir istehsal üsulları tətbiq olundu və sonrakı onilliklərdə istehsal həcmi əhəmiyyətli dərəcədə artdı.
Təsviri
Mühafizə olunan binalara malikanə ev, müfəttişin evi, partlayıcı soba ilə əritmə evi daxildir.
UNESCO Dünya İrsi Mirası
Engelsberq dəmir zavodu YUNESKO-nun Dünya İrsi Mirasıdır. Zavod 1993-cü ildə bu siyahiyə daxil edilmişdir. YUNESKO-nun şərhləri bunlar idi:
İsveçrə bayrağı
thumb|250px|right| [[Helvetiqa Respublikasının bayrağı]]
İsveçrə bayrağı — kvadrat ölçüdə qırmızı fonda ağ rəngli xaç təsviridir. Xaçın kənarları bayrağın kənarlarına çatmır. Xaçın xətləri bərabər ölçüdədir. Rəsmi şəkildə bayraq İsveçrənin rəsmi dövlət simvolu kimi 1889-cu ildə təsdiq edilib.
Bayrağın yaranma tarixi
Bir versiyaya görə bayraq Şvis  kantonunun bayrağından götürülüb. Şvis 1291-ci ildə Uri və Unterveldenlə birlikdə İsveçrə Konfederasiyasını yaradıb. İlk dəfə bu bayraq 1339-cu ildə Laupene döyüşündə qaldırılıb. O zamanlar xaçın xətləri bayrağın kənarına çatırdı.
Janna Badoyeva
Janna Osipovna Badoyeva (qızlıq soyadı — Dolqopolskaya; ) — Ukraynalı teleaparıcı və rejissor. Daha çox "Oryol i Reşka" səyahət proqramının müəllifi və aparıcısı kimi tanınır.
Həyatı
Janna Badoyeva 18 mart 1976-cı ildə Litvanın Majeykyay şəhərində anadan olmuşdur. Onun valideynləri mühəndis idilər, buna görə də qızlarının inşaat texnikumuna daxil olmasını arzu edirdilər. Janna bu texnikuma daxil olur və sonadək təhsil alır. Sonra Kino və Televiziya İnstitutunun aktyorluq fakültəsinə daxil olmaq istəyir, lakin yaşı çatmır. Rejissorluq fakültəsini bitirərək, ardınca Kiyevdə yerləşən ali məktəblərin birində işləməyə başlayır.
Televiziya karyerası
Badoyeva Comedy Club U. A. şousunun ilk rezident qadını olmuşdur. 1+1 telekanalında efirə çıxan "Танцую для тебя" layihəsində və "Суперзвезда", "Шарманка", "Лялечка" verilişlərində iştirak etmişdir. Mədəniyyət Universiteti nəzdində Kino və Televiziya Məktəbində aktyor sənətini tədris etmişdir.
2011-ci ildə Janna Badoyeva Yevgeni və Yelena Sinelnikovlar, həmçinin Natella Krapivina ilə birlikdə Интер telekanalında "Oryol i Reşka" proqramının formatını irəli sürmüşlər. Janna həyat yoldaşı Alan Badoyevlə bu verilişin aparıcısı olmuşdur. 2012-ci ildə – üçüncü mövsümdən sonra layihəni tərk etmişdir; onu Lesya Nikityuk əvəz etmişdir. 8 fevral 2015-ci ildə "Oryol i reşka" verilişinin 10-cu yubiley buraxılışı efirə çıxarkən, digər həmkarları ilə birlikdə Janna Badoyeva da həmin verilişdə iştirak etmişdir. 2017-ci ilin noyabrında Jannanın "ulduzlu" mövsümün bir buraxılışında layihəyə qayıdacağı açıqlanmışdı.
5 mart 2015-ci ildə Пятница! telekanalında "Битва салонов" proqramının premyerası olmuşdur. Verilişin 1-ci və 2-ci mövsümlərinin aparıcısı Janna Badoyeva olmuşdur. Onun vəzifəsi hazır süjetlərə nəzər salmaq və öz münasibətini bildirmək idi.
2015-ci ilin sentyabrın əvvəlində Пятница! telekanalında Janna Badoyeva "#ЖаннаПожени" adlı yeni proqramını təqdim etdi. Verilişin əsas ideyası planetin müxtəlif yerlərində aparıcının şəxsən təşkil etdiyi toy mərasimlərini göstərmək idi. Layihə başa çatmışdır.
2016-cı ildə Janna "Опасные гастроли" proqramında çəkilmişdir. Bu verilişdə Vova Myaso kimi tanınan Vladimir Petrov və Janna Badoyeva marginal Avropa dünyasını araşdırırdılar.
2017-ci ildə Janna Badoyeva Пятница! telekanalında "ЖаннаПомоги" müəllif proqramının aparıcısı olmuşdur. O, həmin proqramda öz xarici görünüşlərindən sıxılan və internet tanışlıqlarına üstünlük verən qızların köməyinə gəlir.
2019-cu ilin fevralından Pervıy kanalda yayımlanan "Жизнь других" proqramının aparıcısıdır.
Ayaqqabı kolleksiyası
17 oktyabr 2016-cı ildə Janna italyan dizayner Ernesto Espozito ilə birlikdə hazırladığı ZHANNA BADOEVA debüt ayaqqabı kolleksiyasını təqdim etmişdir. 2017-ci ildən ayaqqabı satışı üzrə internet mağazası fəaliyyət göstərir.
Şəxsi həyatı
Janna Badoyeva 2013-cü ildən övladları ilə birlikdə İtaliyada yaşayır.
Lopi adası
Lopi adası — Aleut adaları qrupuna, Sıçovul adalarına daxil olan kiçik ada. Davıdov adasından şimal-şərqdə yerləşir.
Davıdov və ətrafında yerləşən Lopi, Piramid adaları ilə birlikdə qədim kalderanın bir hissəsidir.
Zərbxana
thumb|right|Nasirəddin şah Qajar adı üstündə olan sikkə
Zərbxana-valyuta üçün sikkələr istehsal və zərb edən sənaye obyektdir.
Palau bayrağı
Palau bayrağı — Palaunun Dövlət bayrağı
Norveç bayrağı
Norveç bayrağı — Norveçin Dövlət bayrağı.Bayraqda bir neçə dövlət bayrağı var:Tailand,Finlandiya,İndoneziya,Polşa,Fransa
Erigeron subacaulis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Kiçik Sarıyal
Kiçik Sarıyal — İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında, indiki Qızılqoç (Qukasyan) rayonunda kənd.
Tarixi
Erməni mənbələrində Sarıyar kimi qeyd edilir.
Erm. SSR AS RH-nin 4. IV.1946-cı il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Pokr Sariar qoyulmuşdur.
Ceyms Vatson
Ceyms Votson —, 1950-ci illərdə Fransiz Krik ilə apardığı araşdırma ilə DNTnin cüt spiral quruluşunu aşkar edərək Nobel Mükafatını almış məşhur elm adamı, bioloq.
Həyatı və kəşfləri
Çikaqo Universiteti zoologiya üzrə təhsil aldıqdan sonra 1950-ci ildə İndiana Universitetində maqistatura oxumuşdur. 1950–1953-cü illərdə öncə Kopenhagendə, sonra da Kembric Universitetidə DNTnin quruluşunu çıxarma üzərində araşdırmalar aparmışdır. Kembric Universitetidə Fransiz Krik ilə girişdiyi analizlər nəticə vermiş və 1953-cü ildə Nature jurnalında qısa, sadəcə 900 sözdən ibarət məqalələrinin nəşri elm adına önəmli bir qaranlıq bölüm aydınlanmış oldu. Məqalə belə başlıyırdı: "Dezoksiribonuklein (DNT) üçün bir quruluş təklif etmək istəyirik…"
Ancaq bu kəşfdə Rosalind Franklinin də payı böyükdür. Əgər 38 yaşında xərçəngdən ölməsəydi o da veriləcək Nobel Mükafatını paylaşa bilərdi. DNT-nin cüt spiral quruluşunun olduğunun tapılmasında Rosalind Franklinin Rentgen şüaları rəsmləri önəmli rol oynamışdır. Ancaq özü Rentgen şüalarıının rəsimlerini doğru şərh etməmişdir.
Nəaliyyətləri
Ceyms Uatson 1956'da Harvard Universitetinde Molekulyar Biyoloji və Biyokimya Professorluğuna gətirildi.
1962 yılında Dr.Crick'lə DNT'nin 3D quruluşunu kəşf etdiyinə görə Nobel mükafatına layiq oldular.
1967 ilində isə The Double Helix: A Personal Account of the Discovery of the Structure of DNA (İkili spiral : DNT quruluş həlli öyküsü) adlı, DNT'nin ətraflı həlli öyküsünü ehtiva edən kitabını yazdı.
Nobel mükafatını satdı
Ceyms Uatson, 1962-ci ildə DNT-nin cüt spiral quruluşunu kəşf etdiyi üçün aldığı Nobel mükafatını satışa çıxardaraq 4,8 milyon dollara satmışdır. Beləcə tarixdə ilk dəfə həyatda olan bir Nobel laureatı mükafatı satmışdır. BBC-nin xəbərinə görə, Nyu-Yorkdakı Christie's hərrac evində satışa təqdim edilən qızıl medalın 2,5 −3,5 milyon dollara satılması gözlənilirdi. 86 yaşındakı Votsonun mükafatını maddi çətinliklər səbəbiylə satışa çıxardığı bildirilib.
Arqayaş milli mahalı
Arqayaş milli mahalı — SSRİ-də, Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikasında qısa müddət mövcud olmuş inzibati ərazi vahidi. Başqırdların milli mahalı idi. Mərkəzi Arqayaş kəndi idi.
Tarixi
Ümumittifaq MİK Rəyasət Heyətinin 17 yanvar 1934-cü il tarixli qərarı ilə Çelyabinsk vilayətinin tərkibində yaradılmışdır.
Ümumittifaq MİK Rəyasət Heyətinin 17 noyabr 1934-cü il tarixli qərarına əsasən ləğv edilmişdir.
Ərazisi
Sahəsi 6772 km², əhalisi 88,9 min nəfər olmuşdur.
Mahala başqırdların kompakt yaşadıqları ərazilər – Başqırd Muxtar Sovet Sosialist Respublikasından alınıb Çelyabinsk vilayətinə verilən Arqayaş və Kunaşak rayonları daxil idi.
Maşadqanlı
Maşadqanlı (əvvəlki adı: Birinci Aratkənd) — Azərbaycan Respublikasının Ağsu rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 29 dekabr 1992-ci il tarixli, 428 saylı Qərarı ilə Ağsu rayonunun Birinci Aratkənd kəndi Maşadqanlı kəndi adlandırılmışdır.
Tarixi
Keçmışdə Şirvandakı Gorus mahalının tərkibində olduğu üçün Gorus Aratkənd adlanırdı. XX əsrin 30-cu illərində həmin kənddən çıxan bir qrup ailə İkinci Aratkənd yaşayış məntəqəsini saldıqdan sonra Gorus Aratkənd Birinci Aratkənd adlandırıldı. Burada "birinci" komponenti "ilk, mənbə" mənalarını daşıyır.
Etimologiyası
Adının mənşəyi talışların subetnosu olan orand tayfası ilə bağlıdır. Bəzi tədqiqatçılar bu toponimin ikinci komponentini monqol mənşəli oyrat tayfa adının fonetik dəyişikliyə uğramış forması hesab edirlər. Azərbaycanda xalq coğrafi termini olan arat relyefin mənfi hissələrində olan şorlaşmış torpaqların yuyulub təmizlənməsi prosesinə, dağdibi rayonlarda isə dincə qoyulmuş, əkilməyən torpaqlara deyilir. Deməli, kənd vaxtilə Gorus mahalının dincə qoyulmuş torpaq sahələrində salındığı üçün belə adlandırılmışdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Şirvan düzündə yerləşir.
Rudolf Dizel
Həyatı
Rudolf Dizel 1858-ci ildə anadan olmuşdur. Fransa-rus müharibəsi zamanı ailəsi ilə birlikdə İngiltərəyə qaçmışdır. Həmin vaxt o Almaniyaya təhsil almağa gedir. 1873-cü ildə real məktəbi əla qiymətlərlə və 1875-ci ildə Auqsburq politexnik məktəbini bitirir. Sonra o Münhen ali texniki məktəbinə dəvət olunur. Buranı Dizel ali məktəbin tarixində ilk dəfə olaraq ən yaxşı qiymətlərlə başa vurur.
27 fevral 1892-ci ildə Dizel "yeni rasional istilik mühərriki" üçün patent ərizəsi verir. 23 fevral 1893-cü ildə "Yüksək istiliyi işə çevirmək üçün üsul və avadanlıq" adı altında onun patenti imperatorluğun patent şöbəsində qeydə alınır. Onun modifikasiya olunmuş Karno tsikli üzrə ikinci patenti 29 noyabr 1893-cü ildə qeydiyyatdan keçir.
1893-cü ildən başlayaraq Auqsburq maşınqayırma zavodunda Fridrix Krupp və Zultser (Sulzer Brothers Ltd) qardaşlarının maliyyə köməyi ilə yeni mühərrikin yaradılması üzərində işlər görülür. İlk işləyən mühərrik Dizel tərəfindən 1897-cü ildə yaradılır. Bu mühərrikin gücü dəqiqədə 172 dövr etdikdə 20 a.q.-nə bərabər idi. F.İ.Ə. isə 26,2% təşkil edirdi. Bu mühərrik həmin dövrdə mövcud olan Otto mühərrikini (f.i.ə. 20%) və gəmi buxar mühərriklərini (f.i.ə. 20%) öz parametri ilə ötüb keçirdi ki, bu da sənayeçilərin böyük marağına səbəb olur. Onun mühərriki qısa zamanda öz tətbiqini tapır. Ancaq öz vətənində Dizel kifayət qədər ad qazana bilmir. Bu onu narahat edirdi.
1898-ci il yanvarın 1-də Dizel yaratdığı mühərriklərin istehsalı ilə məşğul olan öz şəxsi firmasını yaradır. Bu məqsədlə 1900-cü ildə Londonda şirkət qeydiyyatdan keçirilir. Dizel mhərriki ilə işləyən ilk gəmi 1903-cü ildə hazırlanır. 1908-ci ildə ilk yük avtomobili və lokomotiv bu mühərriklə təchiz olunur. 1936-cı ildə ilk minik avtomobili (Меrsedes Bens-260D)dizel mühərriki ilə hazırlanır. thumb|23 fevral 1893 ildə verilmiş Dizel patentinin vəsiqəsi "Patent DRP 67 207" Uzun sürən patent çəkişmələri Dizelin sağlamlığına mənfi təsir göstərir. Bundan əlavə onun işlərinin maliyyə vəziyyəti yaxşı deyildi. Dizel yaxşı iş adamı keyfiyyətlərinə malik deyildi. 1913-cü ildə baş verən maliyyə böhranı onun tamamlilə müflisləşməsinə gətirib çıxarır.
19 sentyabr 1913-cü ildə Rudolf Dizel "drezden" paromunun tərkibində Antverpenaya yola düşür. O Londonda onun layihəsi əsasında mühərrik hazırlayan bir şirkətin açılışında iştirak etməyə gedirdi. Deyilənlərə görə yaxşı əhval-ruhiyyəyəy malik olan Dizel axşam öz kayutasına girdikdən sonra heç kim onu bir daha görməyib. Bir neçə həftə sonr alman balıqçıları tərəfindən tanınmaq üçün yaxşı geyinmiş bir cəsədən çıxarılmış iki üzük gətirlir. Dəniz adətinə görə onun cəsədi dənizə buraxılır. Dizelin oğlu atasının üzüklərini tanıyır. Buna baxmayaraq Dizelin ölümü müəmmalı qalır.
Papi Dossous
Papi Dossous ( 16 iyun 1993) — Haitili üzgüçü. Papi Dossous Haitini 2017-ci ildə XXXVII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında təmsil etdi.
Karyerası
Papi Dossous birinci dəfə Dünya Çempionatına 2017-ci ildə qatıldı. O, Budapeştdə baş tutan XXXVII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında kişilər 50 m kəpənək stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 30.08 saniyəlik nəticəsi ilə 89 üzgüçü arasında 78-ci oldu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.
Nyufaundlend
Nyufaundlend — Kanadanın indiki Nyufaundlend və Labrador əyalətinin ərazisində 1907−1949-cu illərdə mövcud olmuş Britaniya dominionu.
1855-ci ildə Nyufaundlend adalarındakı Britaniya koloniyası özünüidarə hüququ əldə etdi. 1869-cu ildə Nyufaundlend adalarının yerli rəhbərliyi Kanada Konfederasiyasına qatılmaqdan imtina etdi.
26 sentyabr 1907-ci ildə Nyufaundlend Yeni Zellandiya ilə eyni vaxtda dominion statusu aldı.
1927-ci ildə İngiltərə parlamentinin qərarı ilə Labrador yarımadasının xeyli hissəsi (300 min km²-ə qədər) Nyufaundlendə birləşdirildi.
11 dekabr 1931-ci ildə Nyufaundlend Kanada, Avstraliya, Yeni Zellandiya, Cənubi Afrika İttifaqı və İrlandiya ilə birlikdə Britaniya dominionlarının müstəqil assosiasiyası olan Millətlər Birliyində müstəqil dövlət oldu.
Lakin dominion müstəqillik uzun sürmədi, 5 aprel 1932-ci ildə 10 min nəfər Koloniya binasına (Yığıncaqlar Palatasına) doğru yürüş edərək baş nazir Skvisi qaçmağa məcbur etdi. Skvis 1932-ci ilin sonundakı seçkilərdə də məğlub oldu. Yeni rəhbərlik, başda Elderdik olmaqla, ölkədəki problemləri Birləşmiş Krallığın dəstəyi ilə aradan qaldırmağa cəhd göstərirdi. Nəticədə Nyufaundlend 1934-cü ildə yenidən Londondan təyin edilən xüsusi komissiyanın idarəçiliyinə − koloniya statusuna qaytarıldı.
1948-ci ildə — 3 iyun və 22 iyul tarixlərində, koloniyanın gələcəyini müəyyənlədirmək üçün 2 referendum keçirildi. 1-ci referendum nəticəsiz başa çatdı (44,5% dominion statusun bərpa edilməsinə, 41,1% Kanada ilə konfederasiyaya və 14,3% komissiya rəhbərliyinin davam etməsinə səs verdi). İkinci dəfə isə yalnız konkret iki məsələ (Nyufaundlendin dominion statusunun bərpası və Nyufaundlendin Kanada ilə konfederasiyası) ümumxalq səsverməsinə çıxarıldı. Bu dəfə Nyufaundlendin Kanadaya birləşdirilməsinə 52%, dominion statusunun bərpa edilməsinə isə cəmi 48% səs verildi. Sonuncu referendumun nəticəsinə əsasən 31 mart 1949-cu il tarixdən etibarən Nyufaundlend Kanadanın subyektinə çevrilmiş oldu və Kanadaya qatılan ən son əyalət oldu.
Tuvalu bayrağı
Tuvalu bayrağı — Tuvalunun Dövlət bayrağı
1 − 2 + 3 − 4 + · · ·
thumb|250px|1 − 2 + 3 − 4 + … ardıcıllığının hədlərinin cəmində ilk bir neçə min ədədin təmsili. 1 - 2 + 3 - 4 + ... — riyaziyyatda hədlərinin işarələri sırayla dəyişən, ardıcıl, müsbət ədədlərin əmələ gətirdiyi sonsuz silsilədir. Bu ardıcıllığın ilk m hədlərinin cəmi Siqma cəm düsturu istifadə edilərək aşağıdakı şəkildə ifadə edilə bilər:
Bu sonsuz ardıcıllıq dağılandır, çünki hədlərinin məhdud (müəyyən həddə qədər olan) cəmləri (1, -1, 2, -2, ...) ixtiyari bir limit qiymətinə yaxınlaşa bilmir. Amma 18-ci əsrin ortalarında Leonard Eyler bir paradoks olduğunu qəbul etdiyi aşağıdakı bərabərliyi təqdim etmişdir:
1 - 2 + 3 - 4 + ... ardıcıllığı ilə Qrandi silsiləsi (1 - 1 + 1 - 1 + …) yaxın əlaqəlidir və Eyler tərəfindən ixtiyari bir n üçün 1 - 2n + 3n - 4n + ... ardıcıllığının xüsusi halları olaraq təyin edilmişlər. Bu münasibət Eylerin Bazel problemi üzərindəki tədqiqatlarını genişləndirən və həmçinin bu gün Dirixlet eta funksiyası ilə Rieman zeta funksiyası olaraq bilinən funksional bərabərliklərə istiqamətləndirən bir araşdırma sahəsi olmuşdur.
Dağılan ardıcıllıqlar
Ardıcıllığın hədləri (1, −2, 3, −4, …) həm + həm də − istiqamətdə 0-dan uzaqlaşdığı üçün, 1 − 2 + 3 − 4 + ... ardıcıllığı hədd testinə müvafiq olaraq dağılandır. Növbəti mövzular zamanı aydın olması baxımından, dağılan ardıcıllığa aid əsas anlayışlardan söz açmaq faydalı olardı. Riyazi baxımdan sonsuz bir ardıcıllığın yığılması və ya dağılma cəhətini, o ardıcıllığın məhdud (müəyyən həddə qədər olan) cəmləri sırasını yığılması və ya dağılması müəyyənləşdirir.
Bu məhdud cəm sıraları ixtiyari bir qiymətə yaxınlaşa bilmədiyini aydın şəkildə nümayiş etdirir, çünki təqdim oluna biləcək hər hansı bir x limiti üçün müəyyən bir nöqtədən sonra məhdud sıralardakı cəmlərin hamısının [x-1, x+1] intervalının xaricində olduğunu müəyyənləşdirə bilərik. Beləliklə, 1 − 2 + 3 − 4 + ... ardıcıllığı dağılandır.
Bu məhdud cəmlər sırasının hər bir tam ədədi əhatə etməsi də diqqətəlayiqdir, çünki bu hal \mathbb{Z} tam ədədlər çoxluğunun sayıla bilən olduğunu göstərir.
Stabillik və xəttilik
və
thumb|250px|right|Sadəcə sürüşdürmə və hədbəhəd toplama üsulları istifadə edilərək 1 − 2 + 3 − 4 + … silsiləsindən dörd eynisi cəmləndiyində, 1 əldə edilir. Şəklin hər iki yanında, 1 − 2 + 3 − 4 + …-in iki nüsxəsinin 1 − 1 + 1 − 1 + ….-ə əlavəsi göstərilmişdir.
Bu nəticə sağdakı şəkildə qrafiki olarak göstərilmişdir.
1 − 2 + 3 − 4 + …-in sadə formada cəmi olmasa da, buna ən müvafiq gələn s = 1 − 2 + 3 − 4 + … = 1⁄4 bərabərliyi bunun təbii həlli olaraq təqdim oluna bilər. Dağılan bir ardıcıllığın "cəm"ini göstərən ümumiləşdirilmiş bir qayda cəmlənəbilmə üsulu olaraq adlandırılır. Bu üsul bütün mümkün dağılan ardıcıllıqların bəzi alt çoxluqlarını özündə birləşdirir. Bəzi alimlərin aşağıda göstərdiyi kimi, adi toplama ilə eyni olan xüsusiyyətlərinə görə təsvir edilən çoxlu müxtəlif üsul vardır. Yuxarıda göstərilmiş tənzimləmələrin əməldə isbat etdiyi isə budur: stabil və xətti olan ixtiyari bir cəm metodu ilə 1 − 2 + 3 − 4 + … ardıcıllığı toplandığında, əldə olunan nəticə 1⁄4 olur.
Həmçinin bu üsul Qrandi silsiləsinin cəmini də 1 − 1 + 1 − 1 + … = 1⁄2 olaraq hesablamalıdır:
Koşi () hasili
1891-ci ildə Ernesto Sezaro dağılan ardıcıllıqların xüsusi metodlarla riyazi hesab əməllərinə aid edilə biləcəyinə dair fikir yürütmüş və bunu, "(1 − 1 + 1 − 1 + …)2 = 1 − 2 + 3 − 4 + … bərabərliyinin mövcudluğu və bərabərliyin hər iki tərəfinin 1⁄4-ə bərabər olması onsuz da hər halda aydındır" deyə ifadə etmişdir.
Sezaroya görə bu bərabərlik əvvəlki il yayımlanan və ehtimal ki cəmlənəbilən dağılan ardıcıllar tarixinin ilk teoremi olaraq təyin edilməsi mümkün olan bir teoremin tətbiqi idi.
Onun cəm metodunun xüsusiyyətləri aşağıda təqdim edilmişdir; əsas fikir isə 1 − 2 + 3 − 4 + … ardıcıllığının 1 − 1 + 1 − 1 + … və  1 − 1 + 1 − 1 + …-nin Kauçi hasilinə bərabər olduğudur.
İki sonsuz ardıcıllığın Kauçi hasili hər iki ardıcıllıq da dağılan olsa belə keçərli və doğru qəbul ediləndir. Σan = Σbn = Σ(−1)n şərti ödəndiyində Kauçi hasilinin hədləri sonlu çarpaz toplananlar ilə ifadə edilir.
Beləliklə hasil ardıcıllığı şəklində yazıla bilər.
Nəticə etibarı ilə iki ardıcıllığın Kauçi hasilini əsas götürən və 1 − 1 + 1 − 1 + … = 1⁄2 cəmini hesablaya bilən toplama üsulu 1 − 2 + 3 − 4 + … = 1⁄4 qiymətini də alacaq. Əvvəlki bölmənin nəticələri ilə birlikdə bu 1 − 1 + 1 − 1 + … və 1 − 2 + 3 − 4 + …nin xətti, stabil və Kauçi hasilini əsas götürən üsullarla toplana bilmələri arasında bir eynilik olduğunu göstərir.
1 − 1 + 1 − 1 + … ardıcıllığı Sezaro metodunun ən ilkin forması ilə cəmlənəbiləndir və "(C, 1)-cəmlənəbilən" olaraq adlandırılır. 1 − 2 + 3 − 4 + … üçün isə bu teoremin daha güclü bir formasının tətbiq olunması lazım olduğu üçün "(C, 2)-cəmlənəbilən" olaraq qəbul edilir. Sezaro teoreminin bütün formaları xətti və stabil olduğundan, əldə edilən cəmlər yuxarda hesablandığı kimidir.
Sezaro ve Hölder
thumb|250px|right|1⁄4-ə bərabər olan (H, 2) cəminə aid məlumatlar. Əgər mövcuddursa, 1 − 2 + 3 − 4 + … ifadəsinin (C, 1) Sezaro cəmini tapmaq üçün ardıcıllığın məhdud cəmlərinin ədədi ortalarını hesablamaq lazımdır. Məhdud cəmlər
olduğu halda, bu məhdud cəmlərin ədədi ortaları isə belədir:
Sezaro cəminin daha yaxşı bilinən iki ümumiləşdirilməsi vardır. Bunların anlama baxımından daha sadə n natural ədədləri üçün istifadə edilən (H, n) üsullar sırasıdır. (H, 1), Sezaro cəmini ifadə edir; daha yuxarı səviyyəli metodlarda da ədədi orta hesabları təkrarlanır. Yuxarıda əldə edilən ədədi ortalar silsiləsində cüt sıra nömrəli olanlar 1⁄2-yə yığıldığı halda, tək sıra nömrəli olanların hamısı sıfırdır.
Beləliklə, ortalamaların ortalaması, 0 və 1⁄2-nin ədədi ortası olan 1⁄4-ə yığılır.
Nəticə etibarı ilə 1 − 2 + 3 − 4 + …, (H, 2) üsulu ilə 1⁄4 olaraq cəmlənə bilir.
"H", Otto Hölder mənasına gəlir. Hölder riyaziyyatçıların bu gün Abel cəmi və (H, n) toplamı arasındakı əlaqə olaraq düşündükləri münasibəti 1882-ci ildə ilk dəfə sübut etmiş şəxsdir və 1 − 2 + 3 − 4 + …-ni də ilk nümunə olaraq təqdim etmişdir. 1 − 2 + 3 − 4 + …in (H, 2) cəminin 1⁄4-ə bərabər olması, bunun bir Abel cəmi olmasına da zəmanət verir. Bu münasibət aşağıda isbat ediləcəkdir.
Sezaro cəminin digər ümumiləşdirilməsi isə (C, n) üsullar silsiləsidir. (C, n) və (H, n) cəmlərinin eyni nəticə verdiyi sübuta yetirilmişdir, ancaq bu iki metod fərqli tarixi köklərə sahibdir. Sezaro 1887-ci ildə (C, n) cəmini müəyyənləşdirməyə çox yaxınlaşmış, amma məhdud sayda nümunələr göstərə bilmişdir. Onun reallaşdırdığı bu gün (C, n) olaraq adlandırıla biləcək, ancaq o zaman bu şəkildə təsdiq olunmamış bir üsulla 1 − 2 + 3 − 4 + … cəmini 1⁄4 olaraq hesablamaq olmuşdur.
(C, n) üsullarını 1890-cu ildə normalara uyğun şəkildə təyin edən Sezaro (C, n) cəmlənəbilən ardıcıllıq ilə (C, m) cəmlənəbilən ardıcıllığının Kauçi hasilinin (C, m + n + 1) cəmlənəbilən olduğunu iddia edən teoremini bu müəyyənləşdirməyə əsaslandırmışdır.
Abel cəmi
thumb|150px|1−2x+3x2+…; 1/(1 + x)2nin bəzi parçaları və 1 nöqtəsindəki limitləri. Leonard Eyler 1749-cu il tarixli bir yazısında bu ardıcıllığın dağılan olduğunu qəbul etsə də, onun cəmini hesablamağa çalışmışdır:
"1 − 2 + 3 − 4 + 5 - 6 + ... ardıcıllığı cəminin 1⁄4 olduğu iddia olunarsa, bu hal bir paradoks sayıla bilər. Çünki ardıcıllığın ilk 100 həddini toplasaq -50 nəticəsi alarıq, ilk 101 həddinin toplamı isə 1⁄4-dən olduqca fərqli olan +51-i verir və toplanan hədd sayı artdıqca da böyüyür. Daha öncəki tədqiqatlarımda da gördüm ki, cəm sözünə daha geniş bir məna qazandırmağımız lazımdır..."