cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Amerikan ingiliscəsi
Amerika ingiliscəsi — əsasən ABŞ-də istifadə olunan bir sıra ingilis dilinin dialektləri.Təxminən dünyada ingiliscə anadilləri olan şəxslərin üçdə ikisi Amerika Birləşmiş Ştatlarında yaşayır.
Eniqmatit
Eniqmatit — mineral, Na4Fe10Ti2 [O4ï(Si2O6)6]
Haqqında
Eniqmatit - Triklinik. Kristallarl prizmatik. İkiləşmə {110} üzrə, bəzən polisintetik, ayrılması 600 bucaq altında {010} və {100}  üzrə orta. Rəngi qara. Sərtliyi 5,5. Xüsusi çəkisi 3,8. Nefelinli siyenitlərdə. Növ müxtəlifliyi: kossirit, renit.
1938 FİFA Dünya Kuboku
Final mərhələsi
15 komandanın 14-ü 1/8 finaldan olimpiya sistemi ilə mübarizə aparıblar. İsveç komandası 1/4 finaldan mübarizəyə qoşulub.
18 oyun
483 000 tamaşaçı (orta hesabla hər oyunda 26 833)
84 qol (orta hesabla hər oyunda 4,67)
Ən yaxşı futbolçu - Leonidas (Braziliya)
"Het-trik" (bir oyunda üç qol) - Zengeler (Macarıstan)
"Poker" (bir oyunda dörd qol) - Leonidas (Braziliya), Vilimovskiy (Polşa), Vetterstrem (İsveç)
Yubiley qolu: 200-cü qol Vetterstrem (İsveç)
Bombardirlər: Leonidas (Braziliya)-8
Final
Qeyd:
Hilal Baydarov
Hilal Baydarov ( 1987, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Azərbaycan kino rejissoru.
Həyatı
O, kino dərslərini macar rejissor Bela Tarrdan alıb. Onun debüt filmi 2018-ci ildə - yayımlanan "Adsız yüksəkliklər"dir. Filmin premyerası Monreal film festivalında olub. Eyni ildə, Hilal Sarayevo film festivalında "Ad günü" filmi ilə iştirak edib və Docu Talent mükafatını qazanıb.
2020-ci ildə Hilal Baydarovun "Səpələnmiş ölümlər arasında" filmi Venesiya beynəlxalq film festivalının "Qızıl Şir" mükafatına iddialıdır.
Erythroxylum ruizii
(Erythroxylum ruizii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Estrada doktrinası
Estrada doktrinası — Paskual Ortis Rubionun prezidentliyi dövründə (1930-1932) yeni hökumətlərin tanınmasına dair 27 sentyabr 1930-cu il kommunikesində Meksikanın xarici işlər naziri Xenaro Estrada Felis tərəfindən formulə edilmiş doktrina. "Hökumətlərin qeyri-formal tanınması" doktrinası da adlanır. Tobara doktrinasının əksinə olaraq Estrada doktrinası belə hesab edir ki, müəyyən ölkənin hökumətinin tanınması xarici dövlətlərin xüsusi aktının olmasını tələb etməməlidir. Doktrina 1930-cu ildən 2000-ci illərin əvvəllərinədək Meksikanın xarici siyasətinin əsasını təşkil etmişdir.
Doktrina 70 il ərzində ölkənin xarici siyasətində ən təsirli vasitə olub. Doktrinaya görə, xarici dövlətlər hökumətləri, eləcə də başqa dövlətlərin hökumətlərindəki dəyişiklikləri müsbət və ya mənfi mənada qiymətləndirməməlidirlər; çünki belə hərəkət dövlət suverenliyinin pozulmasına səbəb ola bilər. Bu siyasət dövlətin daxili yurisdiksiyasında olan işlərə qarışmamaq, beynəlxalq mübahisələri dinc yolla həll etmək və öz müqəddəratını təyin etmə prinsiplərinə əsaslanır. .
Haqqında
12 sentyabr 1931-ci il tarixdə Meksika Millətlər Liqasına qəbul edildi. Bu hadisə olduqca əlamətdar idi, çünki ABŞ-la aralarında həll edilməmiş problemlər qaldığına görə Birinci Dünya müharibəsi başa çatdıqdan sonra yaradılan beynəlxalq hökumətlərarası təşkilatların heç birinə Meksika dəvət edilməmişdi. Bu zaman Meksika beynəlxalq hüquqa və dövlətin daxili yurisdiksiyasında olan işlərə qarışmamaq, öz müqəddəratını təyin etmə prinsiplərinə əsaslanan mövqeyini nümayiş etdirməyə başladı. Meksika hökuməti həmişə mübahisələrin dinc yolla həllini dəstəkləyir və beynəlxalq münasibətlərdə güc tətbiq etməyi rədd edirdi. Bütün bunlar dövlətə mühüm beynəlxalq nüfuz qazandırdı. Latın Amerikası və Karib hövzəsindəki cənub qonşularına görə Meksika Amerika Dövlətlərinin Beynəlxalq Konfransına üz tutdu; halbuki əvvəllər ABŞ tərəfindən tanınmadığına görə Meksika hökumətinin burada iştirakı istisna edilmişdi. Havana (1928) və Montevideoda (1933) keçirilən, Latın Amerikası ölkələrinin birliyi və beynəlxalq hüquqa həsr edilmiş konfranslarda Meksika böyük nüfuz əldə etdi. Eyni zamanda, Meksika beynəlxalq tanıma haqqında Estrada doktrinası kimi adlandırdığı mövqeyini yaymaq imkanı əldə etmiş oldu.
Məzmunu
Estrada doktrinası göstərirdi ki, başqa dövlətlərdə de-fakto hökumətlər yarandıqda Meksika onların tanınmasını dəstəkləmirdi. Başqa dövlətlərin suverenliyinə zərbə vurmaqla, tanınma həmin dövlətləri həssas bir mövqedə qoyur; çünki bu zaman de-fakto hökumətin daxili işləri xarici hökumətlərin qanuniliyi və legitimliyi haqqında qərar verən zaman tənqidi mövqe tutan digər hökumətlər tərəfindən mühakimə edilə bilər. Öz müstəqilliyini tanıtdırmaq olduqca çətin olduğuna görə, Meksika özü belə praktikadan əziyyət çəkirdi.
Estrada doktrinası daha çox 1970-ci illərdə - Meksikanın dövlət çevrilişi nəticəsində yaranmış Cənubi Amerika hökumətlərini tanımaqdan imtina etmədiyi dövrlərdə geniş istifadə olunmuşdur. Meksikanın belə hökumətlərə qarşı gördüyü yeganə tədbir səfirlik yaratmaqdan çəkinməsi olmuşdur.
Başqa sözlə, Estrada doktrinası iddia edir ki, Meksika gərək başqa dövlətlərin hökumətlərini, eləcə də bu hökumətlərdəki dəyişiklikləri müsbət və ya mənfi mənada qiymətləndirməsin; çünki belə hərəkət onların suverenliyinin pozulmasına səbəb ola bilər. Bundan əlavə, doktrina dövlətin daxili yurisdiksiyasında olan işlərə qarışmamaq, beynəlxalq mübahisələri dinc yolla həll etmək və öz müqəddəratını təyin etmə kimi dövlətlərin bir-birinə hörmət və qarşılıqlı əməkdaşlığını təşviq edən beynəlxalq hüququn prinsiplərinə əsaslanır.
Hazırkı vəziyyət
Visente Foksun prezidentliyi dövründə (2000-2006) hər iki xarici işlər naziri - Xorxe Kastanyeda Qutman və Luis Ernesto Derbez Estrada doktrinasının tətbiqini dayandırmağa çalışmışdılar. Nəticədə Kastanyeda doktrinası irəli sürüldü, lakin Felipe Kalderonun prezidentliyi dövründə Estrada doktrinasının tətbiqi tamamilə dayandırıldı.
Ziddiyyətli məqamlar
Doktrinanın tənqidçilərinin əksəriyyəti diktatura hesab edilmiş hökumətlərin yarandığı halda Meksika hökumətinin neytral qalmasının siyasi cəhətdən əsaslı olub-olmadığını mübahisələndirirlər.
Sonralar Visente Foksun prezidentliyi dövründə iki il xarici işlər naziri kimi fəaliyyət göstərmiş Xorxe Kastanyeda Qutman hələ 1987-ci ildə Meksikanın xarici siyasətini tənqid edərək qeyd etmişdir ki, Meksikanın xarici siyasətində davamlı olaraq bizim prinsiplərimizin və beynəlxalq hüququn müdafiə olunduğu iddia edilir. Buna uyğun olaraq, bizim heç bir marağımız yoxdur, əvəzində prinsiplərimiz var, hansı ki bu, diplomatik ikiüzlülük hesab edilə bilər. Uzun müddətdir ki, prinsiplərin bu cür uğursuz tətbiqi hər bir həqiqi xarici siyasətin daxili dəstəklənməsini sarsıdır və ölkəni beynəlxalq səhnədə təkəbbürlü bir dövlətə çevirir.
Şahin Məmmədov (general-leytenant)
Şahin İsgəndər oğlu Məmmədov — Azərbaycan hərbi xadimi, Azərbaycan Respublikası daxili işlər nazirinin müavini, Daxili Qoşunların komandanı, general-leytenant.
Həyatı
Şahin İsgəndər oğlu Məmmədov 10 yanvar 1961-ci ildə Qazax rayonu, Yenikənd kəndində (indiki Ağstafa rayonu, Zəlimxan kəndi) anadan olub.
O, 1986-cı ildə DİN-in Saratov Ali Hərbi Komandanlıq Məktəbini və 1999-cu ildə Silahlı Qüvvələrin Hərbi Akademiyasının Strateji Tədqiqatlar və Dövlət Müdafiəsini İdarəetmə Akademik kursunu bitirib.
Ş. Məmmədov 1979–1981-ci illərdə SSRİ DİN Daxili Qoşunlarında müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olub. 1982–1986-cı illərdə SSRİ DİN-in Saratov Ali Hərbi Komandanlıq Məktəbində təhsil alıb, 1986–1992-ci illərdə isə SSRİ DİN-in Daxili Qoşunlarında zastava rəisinin siyasi hissə üzrə müavini, zastava rəisi, tabor komandirinin müavini — qərargah rəisi vəzifələrinədək yüksəlib.
Azərbaycan müstəqilliyini yenidən bərpa etdikdən sonra isə Şahin Məmmədov 9 iyun 1992-ci ildə xidmətini davam etdirmək üçün Azərbaycan Respublikası DİN-in Daxili Qoşunlarının Baş İdarəsinin sərəncamına göndərilib.
O, 1992–1997-ci illərdə Azərbaycan Respublikası DİN-in Daxili Qoşunlarında hərbi hissə (əlahiddə tabor) komandiri, hərbi hissə (briqada) komandirinin müavini — qərargah rəisi, hərbi hissənin (alay) komandiri vəzifələrində xidmət edib.
Xidməti ərzində 1998-ci ildən 15 noyabr 2013-cü ilədək Azərbaycan Respublikası DİN-in Daxili Qoşunlarının Baş İdarəsində Qərargah rəisinin müavini, Qərargah rəisinin müavini — Əməliyyat və döyüş hazırlığı İdarəsinin rəisi, Daxili Qoşunların Qərargahı rəisinin 1-ci müavini vəzifələrinədək yüksəlib.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 15 noyabr 2013-cü il tarixli 64 nömrəli Sərəncamı ilə isə Daxili İşlər Nazirinin müavini — Daxili Qoşunların Komandanı vəzifəsinə təyin edilib.
Qeyd edək ki, Şahin Məmmədov Azərbaycan Respublikasının suverenliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda erməni təcavüzkarlarına qarşı aparılan döyüş əməliyyatlarında da fəal iştirak edib. Onun 1992-ci ilin sentyabr ayında Ağdam rayonunun Fərrux yüksəkliyi uğrunda gedən döyüşlərdə şəxsi heyətə bacarıqlı rəhbərliyi altında yüksəklik düşməndən azad edilib. Şahin Məmmədovun özü isə döyüşlər zamanı yaralanıb.
Daxili Qoşunlar komandanı Şahin Məmmədov bir çox medallarla, o cümlədən Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 30 iyun 2002-ci il tarixli Sərəncamı ilə "Hərbi xidmətlərə görə" medalı, 10 mart 2012-ci il tarixli Sərəncamı ilə "Vətən uğrunda" medalı, 29 iyun 2019-cu il tarixli Sərəncamı ilə "Azərbaycan Bayrağı" ordeni, 9 dekabr 2020-ci il tarixli Sərəncamı ilə "Qarabağ" ordeni ilə təltif edilib.
11 mart 2015-ci il tarixdə general-leytenant hərbi rütbəsi verilib. Ailəlidir, 3 övladı var.
Elektrohərəkət qüvvəsi
Elektrohərəkət qüvvəsi — sabit vә ya dәyişәn cәrәyan mәnbәlәrindә kәnar (qeyri-potensial) qüvvәlәrin tәsirini xarakterizә edәn fiziki kәmiyyәt; qapalı dövrәdә vahid müsbәt yükü hәrәkәt etdirәn hәmin qüvvәlәrin gördüyü işә bәrabәrdir. Әgәr kәnar qüvvәlәrin sahә intensivliyini Ekәn., EHQ-ni ℰ ilә işarә etsәk, onda L qapalı konturunda ℰ=∮LEkәn.dl-ә bәrabәr olar, burada dl – konturun uzunluq elementidir.
Azərbaycan İstiqlal Muzeyi
Azərbaycan İstiqlal Muzeyi — Azərbaycan xalqının milli-azadlıq hərəkatını əks etdirən eksponatların saxlandığı muzeydir. Muzey Mərkəzində yerləşir. Azərbaycan İstiqlal Muzeyi 1991-ci il yanvarın 9-da yaradılıb. O vaxt muzeyin cəmi 7000 eksponatı olub. Hazırda bu göstərici 22 000 eksponatdan artıqdır. Muzeyin ekspozisiyası 6 zalda nümayiş etdirilir: Azərbaycan İstiqlal Muzeyində rəsm və heykəltaraşlıq əsərləri, xəritələr, şəkillər, kitablar, pul əskinasları və başqa eksponatlar nümayiş etdirilir. Muzeyin ekspozisiyasında müxtəlif tarixi hadisılırı aid maraqlı tematik sərgilər və tədbirlər keçirilir.
Elektrohərəkət qüvvəsi
Elektrostatik sahәnin potensial qüvvәlәri dövrәdә sabit cәrәyanı saxlaya (davam etdirә) bilmirlәr, belә ki, bu qüvvәlәrin qapalı yoldakı işi sıfıra bәrabәrdir. Naqildәn cәrәyan keçәrkәn enerji ayrılır – naqil qızır. Kәnar qüvvәlәr generatorların, qalvanik elementlәrin, akkumulyatorların vә digәr cәrәyan mәnbәlәrinin daxilindә yüklü zәrrәciklәri hәrәkәtә gәtirir. Kәnar qüvvәlәrin mәnşәyi müxtәlifdir: generatorlarda bu qüvvәlәr maqnit sahәsinin zamana görә dәyişmәsi nәticәsindә әmәlә gәlәn burulğanlı elektrik sahәsi vә ya maqnit sahәsinin naqildә hәrәkәt edәn elektronlara tәsiri – Lorens qüvvәsi tәrәfindәn yaranır. Mәnbәnin EHQ açıq dövrәdә onun sıxaclarındakı elektrik gәrginliyinә bәrabәrdir. Dövrәnin müqavimәti mәlum olarsa, EHQ dövrәdәki cәrәyan şiddәtini tәyin edir. Elektrik gәrginliyi kimi EHQ dә voltlarla ölçülür.
Azərbaycan İstiqlal Muzeyi
Tarixi
Əslində bu muzeyin tarixi daha uzaq dövrə – 1919-cu ilə gedib çıxır. Çünki Azərbaycanın ilk dövlət muzeyi də məhz İstiqlal Muzeyi olub. 1919-cu il dekabrın 7-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti parlamentinin quruluşunun birinci ildönümü münasibətilə elə parlamentin binasında təşkil olunan İstiqlal Muzeyi cəmisi bir neçə ay fəaliyyət göstərmişdi. 1920-ci ilin 28 aprelində Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra muzey fəaliyyətini dayandırdı. Muzey öz fəaliyyətini 71 il sonra müstəqilliyimizlə birlikdə bərpa etdi. Beləliklə, 1991-ci il yanvarın 9-da İstiqlal Muzeyi yaradıldı. 1919-cu ildə yaradılan muzeydən heç bir eksponat qalmasa da, yenidən fəaliyyətə başlayan muzey "İstiqlal" adını alaraq, birinci muzeyin mənəvi varisi oldu.
Elektrohərəkət qüvvəsi
Mənbə
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD
Azərbaycan İstiqlal Muzeyi
Məqsədi
thumb|Azərbaycan İstiqlal Muzeyinin eksponatı — Mətbəə çap maşını Muzeyin yaradılmasında məqsəd ən qədim zamanlardan müasir dövrümüzə qədər Azərbaycan xalqının mədəni-tarixi həyatındakı mühüm hadisələri və xalqımızın azadlığı uğrunda çarpışan fədailərin mübarizə yolunu əks etdirməkdir. Muzey 6 zaldan ibarətdir. Ermənistanın Azərbaycana qarşı işğalçı siyasəti nəticəsində ölkəmizin ərazisinin 20% zəbt olunub. İşğal olunmuş ərazilərdə digər mədəniyyət müəssisələri ilə yanaşı, 22 muzey də qalıb, zəngin eksponatları qarət olunub. Bu muzeylərdən yalnız Cəbrayıl və Füzuli rayonlarındakı tarix-diyarşünaslıq muzeylərinin xilas olunmuş eksponatları bizim muzeydə nümayiş olunur. Tarixdən bəllidir ki, 1828-ci ildə Türkmənçay müqaviləsinin bağlanması ilə Azərbaycan 2 hissəyə bölündü: şimali Azərbaycan çar Rusiyasına, cənubi Azərbaycan isə İrana birləşdirildi. Vətənimizin cənubunda yaşayan azərbaycanlılar XX əsrin əvvəlində öz müstəqilliyi uğrunda mübarizəyə qalxdılar.
Çadır iyəsi
Çadır yiyəsi – türk, altay və monqol xalq mədəniyyətində və inancında çadırın qoruyucu ruhu. Çadır (Şatır, Çatır, Çədir) yiyəsi də deyilir. Otaq yiyəsi ya da Çergə yiyəsi və Tirmə yiyəsi ifadələri də istifadə edilər. Monqollar Macan (Majqan, Mayxan, Mayqan) Ezen və ya Asar Ezen deyərlər. Alaçıq (Alaşıq) yiyəsi də yenə bənzər bir varlığı ifadə edir. Hər çadır üçün fərqli bir yiyə vardır. Türk mədəniyyətində otaq əhəmiyyətli bir yerə malikdir. Türk və monqol imperatorlarının heç bağlanılmayan və qırx öküz tərəfindən çəkilən otaqlarının olduğu tarixi qeydlərdə mövcuddur. Bu otaq məskun mədəniyyətdəki sarayın yerini tutmaqdadır. Macarca Sator olaraq keçər. Qırğız bayrağında olan altı yol motivi, qırğız çadırlarının təpə pəncərəsində taxtadan edilən bir naxışdır. Bu ənənəvi qırğız çadırının üst hissəsində olan və baxıldığında içəridən günəşin göründüyü "Tündük" simvoludur.
Mərkəzdənqaçma qüvvəsi
Bu qüvvənin yaranması üçün umumi şərt kimi götürülür ki, əgər bir sistem ətalət sistemində müəyyən bucaq sürəti (ω) ilə fırlanırsa onda fırlanan sistemdə yerləşən cismdə mərkəzdənqaçma qüvvəsi yaranır. Nisbi koordinat sistemində vəziyıtləri ρ- radius vektoru ilə verilmiş, kütləsi m olan cismin nisbi hərəkətini təsvir etmək üçün qüvvələr tarazlığı həcmi qüvvə ilə yanaşı Koriolis qüvvəsi ilə tamamlanmalıdır: F=-m*ω(ω*ρ). Burada göstərilən F qüvvəsi ρ və ω-dan keçən müstəvi üzərində yerləşir və ω-ya perpendikulyar olur. Buradan göründüyü kimi mərkəzdənqaçma qüvvəsi cismin sürətdə olan halından yox, təcillənən sistemin bucaq sürətindən asılıdır. Müxtəlif sistemlərdə yerləşmiş müşahidəçilər eyni cism üçün müxtəlif qüvvələr müşahidə edə bilərlər.
Zəncir ötürməsi
thumb|Zəncir ötürməsi Zəncir ötürməsi — dartma ötürməsi olub, polad zəncirlərin köməyi ilə fırlanma hərəkətini paralel vallar arasında ötürməyə xidmət edir. Ötürmə oymaq, diyircək və ya dişli zəncirlərin köməyi ilə yerinə yetirilir. Fırlanma zamanı böyük mərkəzdənqaçma qüvvəsini yarandığına görə zəncir ötürməsi aşağı sürətlərdə böyük çevrəvi qüvvələrin ötürülməsində tətbiq edilir. Böyük güclərdə işləyən ötürmədə bir neçə zəncir boltlarla bir-birinə bərkidilir.
Konstruksiyası
thumb|[[Motosikl və velosiped zəncirləri]]
Tətbiq sahəsi
Zəncir ötürməsinin geniş tətbiq sahəsi maşınqayırma, kənd təsərrüfatı maşınları və nəqledici maşınlardan ibarətdir. Maşınqayırmada zəncir ötürməsi 15 m/san-yə qədər sürətlərdə və 100 kVt-a qədər güc ötürməsində işlədilir. Xüsusi intiqallarda iş sürəti 35 m/san-yə, güc isə bir neçə min kVt həddində ola bilər. Bu ötürmənin köməyi ilə hərəkət 8m-ə qədər bir məsafəyə ötürülə bilər. Bundan əlavə onun kiçik qabarit ölçüləri, sabit ötürmə ədədi və yüksək f.i.ə.-na malik olması üstünlüklər verir. Zəncir ötürməsinin çatışmayan cəhətləri ondan ibarətdir ki, ulduzcuqların dişlərinin sayı və addımı arasında ciddi asılılıq mövcuddur. Bu pozulduqda ötürmədə problemlər yaranır. Məsələn, dişlərin sayı az, addım böyük olduqda zəncir ötürməsi səssli işləyir, yeyimə böyük olur, titrəmələr yaranır. Ötürmənin istiqamətini dəyişmək üçün ötürməni qabaqcadan saxlamaq lazımdır. Zəncir ötürməsində hərəkəti yalnız paralel vallar arasında ötürmək mümkündür.
Aubari səhrası
Aubari, İdexan-Ubari, Edeyen-Ubari — Liviyanın qərbində yerləşən səhra.
Səhranın hündürlüyü 400—500 metr arasında dəyişir. Tənha qum təpələri müşahidə edilir ki, onlarında hündürlüyü 200 metrə çatır. İl ərzində cəmi 10 mm yağıntı düşür. Bütünlüklə bitki örtütündən məhrumdur. Duz gölləri və şoranlıqlara sahibdir ki, buradan doda əldə edilir. Kənarlarında vahələr vardır. Burada əsasən Palma bitir. Əhalisi əsasən köçəri meyvandarlıqla məşğul olur.
Aşağı Ağsu
Aşağı Ağsu — Göygöl rayonu ərazisində axır.
Məzmun
Yuxarı Ağsu çayı Göygöl gölünə tökülür. Göygöl gölündən isə Aşağı Ağsu çayı axır. Göygöl gölün və oradan axan Aşağı Ağsu çayının suyu kimyəvi tərkibinə görə ionlu hidrokorbonat və sulfat ionlu kalsium qrupuna aiddir.
Tayqa qəhrəmanı (film, 1968)
Məzmun
Film Azərbaycan xalqının ləyaqətli oğlu, görkəmli neftçi, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı, Tümen neftini ilk kəşf edənlərdən biri, Tümen neft mədənlərində Qorno-Pravdinsk ekspedisiyasının rəisi Fərman Salmanova həsr edilmişdir.
Artıq neçə illərdir ki, o, Sibir tayqasını özünün Vətəni hesab edir. Onu buranın nə sərt şaxtası, nə də hər addımbaşı qarşısına çıxan çətinliklər qorxutmuşdur. Onu bütün ölkə tanıyır, neftçilər onunla fəxr edirlər.
Neft kəşfiyyatçısının həyatı dramatik hadisələrlə doludur. Biz filmdə onu iş başında, evində, ailə üzvləri arasında görürük.
Kapel körpüsü
Kapel körpüsü — İsveçrədə körpü. Avropanın ən qədim körpülərindən biridir.
Tarixi
Körpü 1333-cü ildə tikilmişdir.
Yanğın
Körpü daxildən ölkədə baş verən tarixi hadisələri əks etdirən XVII əsrin rəsm əsərləri ilə bəzədilmişdi. Lakin 18 avqust 1993-cü ildə baş vermiş yanğında rəsmlərin demək olar ki, hamısı yanmışdı. Bu yanğında körpünün 2/3 hissəsi və 110 rəsm əsəri məhv oldu. Bu rəsmlərin bəzilərinin 1611-ci ilə aid olduğu bildirilir. Yanğın zamanı yalnız 25 şəkil xilas edilib bərpa olunmuşdu. Yanğından sonra körpü yenidən qurulmuş və 14 aprel 1994-cü ildə açılışı olmuşdur.
Sarıcalinskilər
Sarıcalinskilər — Azərbaycan xalqının tanınmış soylarından biri.
Soyun yaranması
Soyun ulu babası Sarıca Əli ağa Cavanşirdir.
Soyun tanınmış nümayəndələri
1954-cü il aprelin birinci ongünlüyündə Azərbaycan rəhbərləri tərəfindən Kremlə göndərilmiş məktublar bir ildən sonra M.C.Bağırov üçün hazırlanan qondarma istintaq materiallarına bu şəkildə düşmüşdür: "Bağırov uzun illər boyu qolçomaq Camal Mirzəyevə, onun oğulları Cəmil (Azərbaycanın məşhur kino ulduzu Ceyhun Mirzəyevin atası – T.Q.) və Şamilə himayədarlıq etmişdir. İstintaqdan həmçinin məlum olub ki, Bağırov iri mülkədar-bəy nəslindən çıxmış Mirzəyevlərin qohumu Məmməd Aslan oğlu Sarıcalinskiyə də himayədarlıq etmişdir. 1917-ci ildən 1920-ci ilədək Sarıcalinski müsavat ordusunda zabit kimi xidmət edib, orada da hərbi məktəbi bitirib. Sarıcalinskinin əksinqilabi Cavanşir üsyanında iştirakı barədə məlumat var. Sarıcalinskinin qardaşı Qiyasbəy də müsavat ordusunda zabit olub və həmin üsyanda iştirak edib. 1929-cu ilədək onun qolçomaq təsərrüfatı olub. O biri qardaşı – Zülfüqarbəy sovetləşmə dövründə əhaliyə divan tutmuş, mal-qarasını qaçırmış, buna görə də həbs olunmuşdur. Ağdam türməsində vəfat etmişdir. Sarıcalinskilərin yaxın qohumlarından olan Surxanbəy Sarıcalinski sürgün olunub, digəri – Məmişbəy Kələbədinski İrana mühacirət edib. Bu cür tərcümeyi-hal göstəricilərinə baxmayaraq, Sarıcalinski 1921-ci ildə Fövqəladə Komissiyaya işə götürülmüş, əvvəlcə süvari diviziyasında, sonra isə sərhəd qoşunlarında çalışmış, bir müddət bilavasitə Bağırovun özü ilə yanaşı fəaliyyətdə olmuş, partiya sıralarına soxulmuşdur".
Oqtay Nüsrətov
Oqtay Qüdrət oğlu Nüsrətov (26 iyul 1941 - 10 sentyabr 2021) — texnika elmləri doktoru, Professor, AMEA-nın İdarəetmə Sistemləri İnstitutunun Laboratoriya rəhbəri (2020-ci ilədək), AMEA-nın İdarəetmə Sistemləri İnstitutunun elmi işlər üzrə direktor müavini (2020-ci ilədək).
Elmi əsərlərin sayı
Kadr hazırlığı:
Əsas elmi əsərlərinin adları
Son illərdə:
Beynəlxalq bazalarda referatlaşdırılan və indeksləşdirilən jurnallarda çap olunan:
Məgаlələr
105 qədər elmi iş çap olunub, o cümlədən:
Ruskiy Zavarot
Ruskiy Zavarot — Barens dənizi sahilində, Nenets Muxtar Dairəsi ərazisində yerləşən yarımada. Yarımada 2-3 km enə və 45 km uzunluğa malikdir. Yarımada bütünlüklə tundra bitkiləri ilə örtülü olur. Yarımadadan cənubda yerləşən dəniz ərazisi Peçora dənizi adlanır.
Qalatasaray Universiteti
Qalatasaray Universiteti — İstanbulun Beşiktaş ilçəsində, Ortaköy səmtində yerləşən fransız dilli universitet. Qalatasaray Universiteti, Qalatasaray İdman Klubu və Qalatasaray Liseyi ilə birlikdə Qalatasaray Qrupunun ən əhəmiyyətli qurumlarından biridir.
Ruskiy Zavarot
Yarımada qum materialından təşkil edilmişdir. Yarımada eyni adlı burunla bitir. Yarımadadan şərqdə Gəzən Pişiklər adaları yerləşir. Vaxtı ilə isə burunun cənubunda Xodovarixa qəsəbəsi yerləşirdi.
Kommunizm qurbanlarına həsr olunmuş abidə
Kommunizm qurbanlarına həsr olunmuş abidə — abidə 1948-1989-cu illər ərzində ölkəni idarə edən kommunist rejimin qurbanlarına həsr olunub. Yeddi heykəlcikdən ibarət olan abidə Praqanın tarixi Malo strana bölgəsində, Ujezd küçəsində yerləşir.
Qalatasaray Universiteti
Tarixçə
Fransızca olan Qalatasaray Liseyinin davamı olaraq bir ali məktəbin yaradılması ideyası 1970-ci illərdə ortaya çıxdı və 1979-cu ildə keçmiş prezident və iş adamı Səlahəddin Bəyazid, Bülənt Əcəvit və Süleyman Dəmirəl ilə görüşərək ilk mühüm addımı atdı. Bəyazid, İstanbulun Bəykoz ilçəsində, Riva səmtində, 1975-ci ildə Qalatasaray klubu tərəfindən alınan torpaq sahəsinin 1.175.000 kvadrat metr hissəsində universitetinin tikilməsini təklif etdi. Universitetin qurulması ilə bağlı müzakirələr davam etdi və 1984-cü ildə Qalatasaray Təhsil Vəqfi Başçısı İnan Qıraç, "Qalatasaray Universitetinin qurulması üçün işə başladıq" dedi və bu fikrin artıq yetkin olduğuna işarə verdi.
Kommunizm qurbanlarına həsr olunmuş abidə
Abidənin qoyulması və məzmunu
Abidə ölkədə kommunist rejimin devrilməsindən 12 il sonra 22 may 2002-ci ildə qoyulub. Abidə çex heykəltaraşı Olbram Zubek və memarlar Yan Kerellə Zdenek Xolzelin ortaq işidir. Abidənin qoyulması yerli hakimiyyət və Siyasi Məhbuslar Konfederasiyası tərəfindən dəstəklənmişdir.
Memorial abidə pilləkandan aşağı düşən 7 bürünc heykəldən ibarətdir. Gözlə baxıldığı zaman ən axıra doğru heykəllərin daha da çox dağıntılı olması, hissələrinin olmaması, bədənlərindəki qopuqlar gözə çarpır. Heykəllərin bədənində olan bu qopuqlar siyasi məhbusların kommunist rejimindən nə dərəcədə ziyan gördüyünü simvolizə edir.
Qalatasaray Universiteti
Tarixçə
Qurum, 6 iyun 1994-cü il tarixli və 21952 nömrəli Rəsmi Qəzetdə dərc edilmiş 3993 nömrəli qanunla Qalatasaray Universitetinə çevrildi. Qanunun hazırlanması və qəbulu zamanı, o dövrdə DYP İstanbul Millət vəkili olaraq vəzifə yerinə yetirən Coşqun Kırca da böyük töhfələr vermişdir.
Kommunizm qurbanlarına həsr olunmuş abidə
Abidənin qoyulması və məzmunu
Memorial abidənin mərkəzində yerləşən bürünc lövhəcikdə kommunizm qurbanı olanların sayını göstərən yazılar həkk olunub:
Qalatasaray Universiteti
Tarixçə
Qurum universitet statusu alsa da, vahid bir təhsil müəssisəsi olaraq qaldı və Qalatasaray Liseyi və Qalatasaray İbtidai məktəbi Qalatasaray Universitetinə bağlı tədris vahidləri olaraq təyin olundu.
Kommunizm qurbanlarına həsr olunmuş abidə
Abidənin qoyulması və məzmunu
Digər yandakı bürünc lövhəcikdə isə yazılıb:
Qalatasaray Universiteti
Saray binasında yanğın
thumb|277x277px|Qalatasaray Universitetinin [[Bosfordan görünümü]] 22 yanvar 2013-cü ildə saray binasının damı və üçüncü mərtəbəsi tamamilə yandı və qısa qapanmadan çıxan böyük bir qığılcımla bina yararsız hala düşdü. Qalatasaray Təhsil Vəqfi binanın Qalatasaray Universiteti tərəfindən yenidən istifadəyə verilməsi üçün bütün işləri gördü və cəmiyyət adından işə başladı.
Təmir və bərpa işləri 30 may 2016-cı ildə başlamış və 5 may 2019-cu ildə tamamlanmışdır.
Tələbə mübadilə proqramları
Qalatasaray Universiteti hər il "Erasmus" və "Sokrates" mübadilə proqramları çərçivəsində təxminən 250 Avropa tələbəsini qəbul edir və 150-yə qədər tələbəni Avropanın müxtəlif universitetlərinə, xüsusən də Fransa və Belçikaya göndərir.
Məzunlar Birliyi Dərnəyi
Universitet məzunları arasında həmrəyliyi gücləndirməyi hədəfləyən GSÜMED, 27 avqust 2002-ci ildə qurulmuşdur.
ByeAlex
ByeAlex 2013 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Macarıstanı "Kedvesem" mahnısı ilə təmsil edib.
Kanada ingiliscəsi
Kanada ingiliscəsi (CanE, CE, en-CA ) — Kanadada danışılan ingilis dili növü. İngilis dili Kanadalıların təxminən 24 milyonunun ilk dili və ya "ana dili"dir (77%) və 28 milyondan çox şəxs (86%) bu dili mükəmməl bilir. Kvebek xaricində olan Kanadalıların 82% yerli olaraq ingilis dilində danışırlar, lakin Kvebek daxilində bu rəqəm yalnız 7,7%-ə düşüb və əksər sakinlərin ana dili Kvebek fransızcasıdır.
Elşad Qurbanov
Qurbanov Elşad Məcnun oğlu — Azərbaycan alimi, biologiya elmləri doktoru, akademik, AMEA-nın müxbir üzvü (30.06.2014).
Həyatı
Elşad Qurbanov 2 yanvar 1951-ci ildə Zəngəzur mahalının Qarakilsə (Sisyan) rayonunun Urud kəndində anadan olub. O, 1968–ci ildə Şahbuz rayonunun Aşağı Qışlaq kənd orta məktəbini, 1973-cü ildə isə fərqlənmə diplomu ilə Bakı şəhəri 8 nömrəli tibb məktəbini bitirmişdir. Qurbanov 1972–1980–ci illərdə Bakının Nərimanov və Yasamal rayonlarının sanitar–epidemioloji stansiyalarında sanitar–həkim köməkçisi vəzifəsində çalışmışdır.
Elşad Qurbanov 1979-cu ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin biologiya fakültəsinin botanika ixtisasını bitirib. 1979–1982-ci illərdə AMEA-nın Botanika İnstitutunun aspiranturasında əyani təhsil alan Qurbanov 1984-cü ildə "Naxçıvançay hövzəsinin florası, bitkiliyi və onun fitomeliorativ əhəmiyyəti" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə edərək elmlər namizədi, 2004-cü ildə isə "Atropatan əyalətinin flora və bitkiliyi (Azərbaycan Respublikası ərazisində)" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə edərək biologiya elmləri doktoru elmi adını almışdır. O, həmin ildən BDU-nun professorudur.
Elmi fəaliyyəti
Onun elmi fəaliyyəti əsasən Azərbaycanın flora biomüxtəlifliyi və bitki örtüyünün öyrənilməsi ilə əlaqədardır. “Atropatan əyalətinin flora və bitkiliyi (Azərbaycan Respublikası ərazisində)” adlı doktorluq işində o, bir çox bitki növlərinin yeni yayılma areallarını müəyyənləşdirməklə Azərbaycan elminə böyük töhfələr vermişdir. Qurbanov Azərbaycan ərazisi üçün ilk dəfə olaraq “Psevdomakki” və “Səhra” bitkilik tiplərini müəyyən etmiş, onların fitosenoloji xüsusiyyətlərini araşdırmış, həmçinin ərazi üçün onlarca növün yeni yayılma areallarını elmə gətirmişdir. Atropatan florasına aid olan 2 595 bitkinin Azərbaycan və latın dillərində adlarını qeyd edən Qurbanov 6 mindən çox herbari nümunəsi toplayaraq herbari fonduna vermişdir.
E.M. Qurbanov 128-i xaricdə dərc edilmiş 397 elmi əsərin (16 kitab, 381 məqalə), 60-dan artıq tədris proqramı və metodik göstərişin, 13 müəlliflik şəhadətnaməsi və patentin müəllifi və 15 kitabın elmi redaktorudur. O, dəfələrlə Beynəlxalq və Respublika elmi konfranslarında (Avropa ölkələri, Rusiya Federasiyası, Türkiyə, Gürcüstan, İranda) çıxış etmişdir. Qurbanovun müəllifliyi ilə "Azərbaycanın Qırmızı Kitabı"nın (II cildlik) 2-ci nəşri çap olunmuşdur.
E.M. Qurbanov onlarla doktorluq və namizədlik dissertasiyalarının opponenti və ya aparıcı təşkilat kimi rəyçisi olmuş, onun rəhbərliyi altında 60-dan çox magistrant və 15 doktorantı fəlsəfə doktoru dissertasiyasını müdafiə etmişdir. Elmlər doktoru proqramı üzrə 2 doktorantının dissetasiya işi Müdafiə Şurasına təqdim etmək üçün hazırlanmış, hazırda 5 fəlsəfə doktorantı elmi rəhbəri, 3 elmlər doktorunun elmi məsləhətçisidir.
E.M. Qurbanov AMEA-nın Dendrologiya İnstitutunda elmi şurasının üzvü olmuşdur, ADPU-nin nəzdində fəaliyyət göstərən B/D.02.061 doktorluq müdafiə şurasının üzvü olmuşdur, AMEA-nın "Botanika" ixtisası üzrə Problem şurasının üzvüdür, 2008-ci ildən AMEA-nın Dendrologiya İnstitutunda aparıcı elmi işçi vəzifəsində çalışmışdır (2017-ilədək), Biologiya fakültəsində "Botanika", "Mikologiya", "Mikrobiologiya" və "Ətraf mühitin idarə edilməsi və bioloji monitorinq" ixtisasları üzrə magistrantların Dissertasiya Müdafiə Şurasının sədri, BDU-da dekan və kafedra müdiri vəzifəsini tutmaq üçün yaradılmış seçki komissiyasının katibi, BDU-nun Böyük Elmi Şurasının üzvüdür və BDU-nun Elmi Şurasının Baş Elmi katibi vəzifəsində çalışmışdır.
E.M. Qurbanovun son zamanlar (2009, 2010, 2012, 2013, 2016, 2017) apardığı elmi-tədqiqat işləri dəfələrlə mühüm nəticə kimi AMEA-nın hesabatına daxil olunmuşdur. 2000–2002-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının üzvü olmuşdur. 2014-cü ildə AMEA-nın müxbir üzvü seçilmişdir. 2016-cı ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Biologiya və Tibb Elmləri bölməsinin büro üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında AAK-ın Biologiya və Aqrar elmlər üzrə Ekspert Şurasının sədr müavinidir. 2017-ci ildən Azərbaycan Respublikası Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Bioloji Müxtəlifliyin Qorunması və Xüsusi Mühafizə Olunan Təbiət Ərazilərinin İnkişafı Departamentinin Elmi Şurasının üzvü olmuşdur. Vikipediyada SSRİ Botaniklər kateqoriyasına 4 nəfər Azərbaycanlı botanikdən biri kimi, o cümlədən XXI əsr Botaniklər kateqoriyasına yeganə Azərbaycanlı botanik kimi daxil edilmişdir.
Pedeqoloji fəaliyyəti
Qurbanovun elmi tədqiqatları ilə yanaşı pedaqoji fəaliyyəti də təqdirə layiqdir. O, 1988-ci ildən Botanika kafedrasının müəllii, baş müəllimi və 1992-ci ildən Botanika kafedrasının müdiri vəzifəsində işləyir, 2005-ci ildən isə Bakı Dövlət Universitetində professor vəzifəsində çalışır. "Bitki morfologiyası", "Ali bitkilərin sistematikası", "Yerli flora", "Bitki örtüyünün mühafizəsi", "Meşəçilik" və s. fənlərdən mühazirələr oxuyur.
Erythroxylum obtusifolium
(Erythroxylum obtusifolium) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Lakonika
Tarixi
Lakonika vilayətinin ərazisində leleqlər yaşayırdılar.
Türinq testi
thumbnail|Turinq Testi Türinq testi — 1950-ci ildə “Mind” jurnalında Alan Türinq tərəfindən ortaya atılmışdır. Kompüterin və ya başqa bir sistemin insanlarla eyni zehni bacarığa sahib olub-olmadığını müəyyən etmək məqsədi daşıyır.
Testin mexanizmi
Ümumi mənada bu test bir mütəxəssisin, maşının performansı ilə bir insanınkını ayırd edib edə bilməyəcəyini ölçür. Əgər ayırd edə bilməzsə, maşın insanlar qədər zehni bacarığa sahib deməkdir. Bu testdə təcrübəni edən adam kompüter və insanı görmür. Təcrübəni edən hansıyla əlaqədə olduğunu bilmədən bunların ikisinə də sual verir. Təcrübəni edən adamın soruşduğu suallar və təcrübədə iştirak edən maşın və insanın verdiyi cavablar bir ekranda yazılı olaraq verilir. Məqsəd, təcrübəni aparanın uyğun suallar ilə bunlardan hansının insan, hansının kompüter olduğunu tapmasıdır. Əgər təcrübəni edən adam etibarlı bir şəkildə bunu söyləyə bilməzsə, o zaman kompüter Türinq testini keçər və insanlar qədər qabiliyyətli olduğu fərz edilər.
thumbnail|Turinq Testi
Məsələn, yuxarıdakı şəkildəki divarın arxasında A və B var. Bunlardan B əslində həqiqi bir şəxsdir və A əslində kompüterdə işləyən bir proqramdır. Divarın arxasında duran C, A və B-ni görmədən istədikləri sualları yalnız klaviatura və monitor vasitəsilə verə bilər. B adamı normal cavab verməlidir, lakin A kompüterinin məqsədi insan kimi davranmaq və C insanını aldatmaqdır.
Bu test kompüter elmində bir çox süni intellekt probleminin çərçivəsini təşkil edir. Məsələn, daxil edilmiş məqalələri başa düşmək və cavabları çıxarmaq üçün təbii düşüncə metodlarından istifadə etmək lazımdır.
Bu problem eyni zamanda sual-cavab yarışlarına da ilham mənbəyi olmuşdur.
Evren
Evren - türk ve altay mifologiyasında əjdaha. "Ebren" olaraq da ifadə edilər. Əfsanəvi nəhəng sürünəndir. Qanatlıdır, qorxunc bir görünüşü vardır. Bəzən nəhəng bir ilandır. Yeraltındakı mağarada yaşar və orada olan xəzinəni qoruyur. Sularda və ya meşədə yaşadığı da izah edilər. Bəzən atəşin içində sığınar. Ağzından atəş saçar. Quraqlığın və ölümün simvoludur. Nağıllarda suyun önünü kəsər və buraxmaq üçün qarşılığında qurban istər. Su həyat deməkdir, onu öz nəzarətinə alaraq həyata sahib olacaq. Bir başqa baxımdan baxıldığında susuz buraxdığı yer üzünə ölüm və xaos gətirir. O biri tərəfdən bunları əlində saxladığı üçün eyni zamanda bərəkət, rifah və güc simvoludur. Altay inanclarında Bükrek (Bukra) adlı yaxşı bir əjdaha ilə Sangal adlı kpis bir ejderin bir-birləriylə etdikləri döyüşlər izah edilər.
Anadoluda "kainat, var olan hər şeyin bütünü" kimi mənalarda istifadə "evren" sözünün də etimoloji olaraq mənşəyini əjdaha fiqurudur. Türk mifologiyasında dünyanın bir və ya bir çox əjdaha tərəfindən çevirildiyi yəni "evrildiği" düşünülərdi. Bu ejderhaya da "eviren" deyilərdi.
Evren sözü, "evrilmek" ilə əlaqəlidir. Çevirmək, döndərmək, qıvranmaq, qıvrıq kimi mənalar ehtiva edər. Evren (kainat) əslində bir əjdahadır, eynilə əjdaha kimi kainat da böyükdür. İnsan ağlıyla bütün xüsusiyyətlərini anlamaq mümkün deyildir. Eynilə kainat kimi evrilmekte (çevrilmə keçirməkdə) və böyüyüb genişlətməkdədir. Monqolcada Ever, (köhnə monqolcada Ebher) buynuz deməkdir və əjdahaların boynuzlarının olduğu məşhur bir inancdır. Tungus dilində Üre sözcüyü ilan və ya əjdaha mənası daşıyır. Tunguzcanın Ulça ləhcəsində isə Vere sözcüyü eyni mənanı verər.
Uylax
Uylax - gecələri çöldə gəzən və ya səfər edən kəslərə müsəllət olduğuna inanılan varlıq. Uylaq da deyilir. Ümumiyyətlə adama adıyla səslənən, lağ edən, sataşan, ürküdücü sözlər edən xəyali varlıqlar olaraq görünürlər. Bütün bu pis hərəkətlərə "uylamaq" deyildiyi üçün; varlığa da "uylax" deyilmişdir. "Uylax"ın qəti bilinən bir forması yoxdur. Dövr döv "cin" inancı ilə əlaqədar görülmüşdür. İnsanların gözünə it, qoyun, pişik və hətta insan kimi canlıların və tabut kimi cisimlərin formasında göründükləri deyilər olmuşdur.
Uylax üzərinə izah edilən anlatılar radio və televiziyanın yayılması ilə azalmışdır. Buna səbəb olaraq isə əyləncə vasitələrinin olmadığı dövrlərdə insanların bu bu hekayələrlə əylənməsi olaraq göstərilməkdədir.
Texniki vasitələr kompleksində (film, 1970)
Məzmun
Film Bakıdakı 29 saylı peşə-texniki məktəbində əməyin elmi təşkili haqqında söhbət açır. Filmdə göstərilir ki, bu məktəbdə kabinetlərin çoxu texniki vasitələrlə təchiz olunmuş, şagirdlər isə bu vasitələrdən bacarıqla istifadə edirlər.
Kedvesem
Kedvesem — (Azərbaycanca: Sevgilim) Macarıstanın 2013 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.
Gəray Mantaşov
Həyatı
Müharibə illərində almanlara əsir düşdükdən sonra Azərbaycan legionuna qəbul olunmuş. Müharibənin sonuna qədər legionun tərkibində olmuş və ober-leytenant rütbəsinə kimi yüksəlmişdir. Müharibənin sonunda sovet ordusu tərəfindən həbs olunaraq hərbi tribunala verilmiş. Möcüzə şəklində güllələnmə qərarı Sibirə sürgünlə əvəzlənmiş. Sibirdə daş kömür şaxtasında işləmiş və burda baş vermiş uçqun nəticəsində uzun müddət hərəkət qabiliyyətini itirmişdir. Möhkəm dözümlülük və əzim nəticəsində yenidən ayağa durmağa bacaran Gəray 1955-ci ildə həbsdən qayıtmışdır. Uzun müddət onun keçmişinə görə bütün ailə üzvlərini, qohumlarını təqib etmişlər. Sonralar isə bacarıq və qabiliyyətinə görə kolxozun mühasibi vəzifəsinə layiq görülmüşdür. 1982-ci ildə vəfat etmişdir.
Erythroxylum pacificum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Nordman xulu
Nordman xulu (Neogobius ratan) — Ponticola cinsinin bir nümayəndəsidir.
Yunanıstan rayonları
Rayonlar
Yunanıstan 54 rayondan (nomos) ibarətdir:
Nordman xulu
Yayılması
Qara, Azov və Xəzər dənizlərində yayılmışdır. Xəzərdə 3 yarımnöv: Gebel xulu - Neogobius ratan goebeli (Kessler), Boqdanov xulu - Neogobius ratan bogdanowi (Kessler), Türkmən xulu -Neogobius ratan turkmenicus (Rahimov) yaşayır.
Yunanıstan rayonları
Rayonlar
thumb|250px|Attika bölgesi 1. Afina 2. Şərqi Attika 3. Pire 4. Qərbi Attika
Nordman xulu
Morfoloji əlamətləri
Başı böyürlərdən sıxılmışdır. Eni demək olar ki,hündürlüyünə bərabərdir. Üst dodağı kənarlarda enlənməmişdir. İkinci bel üzgəcinin xüsusən ortası hündürdür. Quyruq gövdəsi gödəkdir və yanlardan çox sıxılmışdır. Bədənin ən az hündürlüyü quyruq gövdəsinin uzunluğundan ya bir qədər çoxdu, ya da ona bərabərdir. Gebel xulu o biri yarımnövlərdən alçaq və uzunsov quyruq gövdəsi, xeyli kiçik ölçüləri ilə fərqlənir (onun bədəninin uzunluğu, adətən, 10 sm-dən az olur).
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Bütün yarımnövlər nadir hesab olunur və su hövzəsinin müxtəlif regionlarında rast gəlinir. Boqdanov xulu yalnız Dağıstan sahilində, Türkmən xulu Türkmənistan sahilində, Gebel xulu isə Azərbaycan və İran sahillərində qeydə alınmışdır.
Çoxalması
Kürüləmə yaz aylarında baş verir. Dişilər təxminən 2 mm ölçüdə kürülər qoyur. Nəsil qayğısına erkəklər qalır. Bu anda o çox aqressiv olur. Döş üzgəci vasitəsilə kürülərin üstün ütəmizləyir və suyu filtirləyir.
Təsərrüfat əhəmiyyəti
Vətəgə əhəmiyyəti yoxdur.
Qırmızı lil
Qırmızı lil — batial zonanın üzvi maddə qalıqları ilə zənginləşmiş terrigen alevrit-pelit materiallarından ibarət çöküntülərə deyilir. Qırmızı lilllər əsasən Atlantik okeanında Amazon çayının mənsəbi, Sakit okeanında isə Yan-Teze-Kyanq çayının mənsəbi qarşısında yayılmışlar. Dünya okeanı dibinin cüzi sahəsini (0,1%-dən az) tutur. Qırmızı lil həmin çayların gətirdiyi laterit torpaqların hesabına əmələ gəlir. Qırmızı rəng qırmızı lildə dəmir oksidinin olması ilə izah olunur. Tərkibinin təxminən 70%-ni gil hissəcikləri təşkil edir. Dəniz orqanizmlərinin qalıqları ilə zəngindir.
Niyyət (film, 2010)
Niyyət — 2010-cu ildə çəkilmiş Azərbaycan filmi.
Haqqında
Samir Kərimoğlunun rejissoru olduğu film "Azərbaycanfilm" Kinostudiyasında istehsal olunub. "Niyyət" filmi özünəməxsus süjet xətti və bu gün üçün aktual olan mövzusu ilə diqqətçəkəndir.
Avstraliya ingiliscəsi
thumb|200px|İngilis dili Avstraliya boyunca danışılan əsas dil
Təbəssüm (film, 1987)
Məzmun
Film Bakı şəhəri Nizami bölgəsindəki 59 saylı nümunəvi-"Təbəssüm" uşaq bağçası haqqında söhbət açır.
Film haqqında
Film Azərbaycan Maarif Nazirliyinin sifarişi ilə çəkilmişdir.
Erythroxylum sechellarum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mixail Vaks
Mixail Vaks (18 iyul 1993-cü ildə anadan olub) — ATP Çelencer Turunda iştirak edən və Rusiya Davis Kuboku komandasının üzvü olan Rusiyalı tennis oyunçusudur. 19 avqust 2013-cü ildə o, Dünya ATP reytinqində 743-cü sırada qərarlaşaraq rekorduna imza atmışdır.
Vasko da Qama
Vasko da Qama — portuqaliyalı dəniz səyyahı. Avropadan Hindistana dəniz vasitəsilə səyahət etmiş ilk avropalı səyyah.
Həyatı
Manuel Vasko da Qama 1469-cu ildə anadan olub. 1497-ci ildə Portuqaliya kralı I Manuel Hindistana dəniz yolunu kəşf etmək üçün Vasko da Qamanın başçılığı ilə o ölkəyə dəniz ekspedisiyası göndərdi. O, Afrika qitəsini keçərək Hind okeanına çıxmış və qitənin şərq sahilindəki Malindi limanında ərəb dənizçisi Əhməd ibn Məcidi özünə losman götürərək, onun köməyi ilə Hindistanın Kalikut (indiki Kojikode) şəhərinə gəlir və bununla da Hindistana dəniz yolunu kəşf edir.
Hindistanla ticarəti öz əllərində saxlayan ərəb tacirləri portuqalların bura gəlişindən narahat olaraq, Kalikut hakiminin sahilə çıxan portuqalları həbs etdirməsinə nail olurlar. Buna cavab olaraq Vasko da Qama gəmiyə baxmağa gələn hind əyanlarını buraxmır. Racənin əyanlar üçün göndərdiyi qayığı isə atəşə tuturlar. Vasko da Qama buradan çoxlu ədviyyat alaraq Avropaya qayıdır. Gətirilən ədviyyatlar ekspedisiyaya çəkilən xərclərdən 60 dəfə çox qazanc götürməyə imkan verir.
Azərbaycanda parlament seçkiləri (2020)
Azərbaycanda Parlament seçkiləri (2020) — Fevralın 9-da baş tutan Milli Məclisə VI çağırış seçkiləridir. Bundan əlavə, müstəqillik tarixindəki ilk növbədənkənar parlament seçkiləridir.
Vasko da Qama
Həyatı
Vasko da Qama 24 dekabr 1524-cü ildə Hindistanda vəfat edib.
Azərbaycanda parlament seçkiləri (2020)
Majoritar seçki sistemi ilə keçirilən seçkilərdə Azərbaycan Respublkasının Milli Məclisinin 125 deputatının seçilməsi nəzərdə tutulur.
Seçki sistemi
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin 125 deputatı 5 il müddətinə təkmandatlı seçki dairələrindən sadə səs çoxluqlu majoritar seçki sistemi, ümumi, bərabər və birbaşa seçki hüququ əsasında sərbəst, şəxsi və gizli səsvermə yolu ilə seçilir.
Azərbaycan Respublikasının seçkilərdə iştirak etmək hüququna malik olan hər bir vətəndaşı qanunla müəyyən edilmiş qaydada Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı seçilə bilər. 18 yaşına çatmamış və məhkəmənin qərarı ilə fəaliyyət qabiliyyətsizliyi təsdiq olunmuş şəxslər bu hüquqdan məhrumdur. Həmçinin, hərbi qulluqçuların, hakimlərin, dövlət məmurlarının, din xadimlərinin, məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş hökmü ilə azadlıqdan məhrum edilmiş şəxslərin, konstitusiyada və qanunda nəzərdə tutulan digər şəxslərin seçilmək hüququ qanunla məhdudlaşdırıla bilər.
Hazırlıq işləri
2019-cu il noyabrın 28-i saat 11:00-da Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) Siyasi Şurasının təcili iclasının baş tutacağı açıqlandı. Azərbaycanın Baş naziri Əli Əsədovun da qatıldığı və bir saat davam edən iclasın nəticəsində, V çağırış Milli Məclisin buraxılması ilə bağlı Prezidentə müraciət edilməsinə dair qərar qəbul olunduğu açıqlandı.
Saat 15:00-da Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) Baş Katibi Əli Əhmədov, müavinləri Mübariz Qurbanlı və Siyavuş Novruzovun qatılımı ilə mətbuat konfransı baş tutdu.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.12.2019-cu il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycanda Parlament seçkiləri 2020-ci il fevralın 9-na təyin edildi.
Arxa plan
2016-cı il 26 sentyabrında keçirilmiş sonuncu referendumla konstitusiyaya bir sıra dəyişikliklər edildi. Həmin dəyişikliklərin arasında prezidentin növbədənkənar seçkilər təyin etmək hüququ da var idi. Məhz bunun nəticəsində, prezident seçkiləri də çoxlarının gözləmədiyi halda vaxtından 6 ay əvvəl, aprel ayında növbədənkənar keçirilmişdi. Prezident seçkilərindən sonra parlament seçkilərinin də vaxtından tez keçiriləcəyi ilə bağlı söz-söhbətlər gəzməyə başladı. Bəzi siyasi analitiklər hesab edirdi ki, bunun üçün kifayət qədər səbəblər var. Həmin vaxtlarda parlamentdə 6 yer boş qalmışdı. Belə ki, Mehriban Əliyeva birinci vitse-prezident təyin edildiyi üçün onun deputatlıq səlahiyyətinə xitam verilmişdi. Bununla yanaşı, Prezidentin aprelin 23-ü və 24-ü imzaladığı sərəncamlarla 4 deputat Nazirlər Kabinetinin strukturuna daxil olan mərkəzi icra hakimiyyəti orqanına rəhbər vəzifəyə gətirilmişdi. Bundan əlavə, həmin ilin aprelin 15-də 120 saylı Cəbrayıl-Qubadlı seçki dairəsindən deputat Astan Şahverdiyev dünyasını dəyişmişdi. Odur ki, konstitusiyaya edilmiş dəyişiklikləri, o cümlədən bəzi qüvvələrin ali qanunverici orqanda öz təmsilçilərini görmək arzusunda olduqlarını və digər səbəbləri nəzərə aldıqda növbədənkənar parlament seçkilərinin keçirilməsi məqbul görünürdü.
2019-cu ildə də bu müzakirələr getdikcə güclənirdi. Xüsusilə, prezidentin apardığı struktur islahatlarının parlamentə də təsir edəcəyi hiss olunurdu, lakin iqtidardan bunun əksi reaksiyalar gəlirdi. Baş Nazirin müavini Əli Əhmədov da bu yöndə cümlələr işlədirdi:
Bir neçə ay sonra, daha dəqiq desək noyabrın 28-də sensasion qərar verildi. Belə ki, Yeni Azərbaycan Partiyası prezidentin siyasi kursunu və apardığı islahatları dəstəkləmək məqsədilə parlamentin buraxılmasını və yeni deputatların seçilməsini təklif edib. Həmin gün keçirilən iclasda Əli Əhmədov bildirib ki, Azərbaycanın icra və məhkəmə qollarında islahatlar bu günə kimi aparılıb. İslahatların sistemli olması üçün vacib cəhət odur ki, islahatlar bütün hakimiyyət qollarını əhatə etməlidir.
Dekabrın 2-də əsasən Yeni Azərbaycan Partiyasından olan çoxluq bu təklifi dəstəkləyib və prezidentə bu barədə müraciət ünvanlayıb. Qeyd etmək lazımdır ki, Parlamentin iclasının səlahiyyətli hesab olunması üçün ən azı 83 deputat iştirak etməli və səsvermədə 63 və ya 83 səs çoxluğu ilə qərarlar qəbul edilməlidir. Parlamentdəki partiyalar arasında səs çoxluğu hakim Yeni Azərbaycan Partiyasından olan deputatlarda olduğundan onların istefası təqdirində bu say aşağı düşəcək və sistem işləməyəcəkdi.
Qeydiyyat
Seçkilərində iştirak etmək üçün rekord sayda 2431 nəfər müraciət edib. Yenə rekord sayda, 1637 nəfər namizəd qeydə alınmışdır, lakin yanvarın 31-dək olan dövrdə onlardan 312-si namizədliyini geri götürüb. Xüsusilə, namizədliyini geri götürənlərin bir çoxu hakim Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) üzvləridir. Belə ki, partiyanın qərarına tabe olmayan deputatlığa namizədləri dəstəkləməyəcəyini və partiya sıralarından xaric ediləcəyi ilə bağlı bəyanat verdikdən sonra namizədliyini geri götürənlərin sayı 95 nəfərdən 237-yə çatıb. Beləcə, namizədlərin sayı 1325-ə enib. Bunlardan, 360 namizəd 19 siyasi partiyanı təmsil edirlər.
Ən çox namizədlə təmsil olunan partiya və siyasi blokları aşağıdadır:
Qanun pozuntuları
2020-ci il yanvarın 13-də Mərkəzi Seçki Komissiyası Çingiz Qənizadə, Rauf Arifoğlu, Hadı Rəcəbli və Hüseynbala Mirələmovun qalib elan olunduğu dairələrdə nəticələri ləğv edib.
Ümumilikdə 328 seçki məntəqəsində nəticələri ləğv edilib.
Belem qalası
Belem qalası - Portuqaliyanın paytaxtı Lissabonun Belem bölgəsində 16-cı əsrə aid tarixi bir qaladır.
Qotik stilin dəvamı olan Manuelin stilində olan qala 16. əsrin başlarında Portuqaliyalı səyyah Vasko da Qama şərəfinə tikilmişdir. Belem qalası 1983 ilində UNESCO tərəfindən Jeronimos monastırı ile birlikdə Ümumdünya irsi siyahısına salınmışdır.,
Çenqyanq körpüsü
Çenqyanq körpüsü və ya Külək və yağış körpüsü — Çində körpü
Tarixi
Körpü 1912-ci ildə Çində etnik azlıq olan Dun əhalisi tərəfindən tikilmişdir.
Quruluşu
Körpü Çinin Quansi əyalətində yerləşir. Dağlar və düyü tarlaları ilə əhatə olunmuş bu körpü Lindsay çayının sahillərini birləşdirir. Ənənəvi Çin memarlığı bu tikiliyə möhtəşəm görüntü qazandırır və ən maraqlısı isə odur ki, bu körpünün tikintisində bir mismardan belə istifadə olunmayıb. Körpü sadəcə bir neçə memarlıq fəndləri vasitəsilə quraşdırılmışdır. 5 ayrı hücrədən ibarətdir.
Şahzadələr (Manisa)
Şahzadələr — Türkiyənin Manisa ilinin bir ilçəsidir. Bura 12 noyabr 2012-ci ildə Türkiyə Böyük Millət Məclisində qəbul edilən 6360 saylı qanun ilə Manisa mərkəz mahalının ikiyə bölünməsi nəticəsində ilçə olmuşdur. İlçənin qərbində və şimalında Yunusemre, şərqində Saruhanlı, cənub-şərqində Turgutlu ilçələri, cənubunda isə İzmir ili yerləşir. 67 məhəllədən ibarət olan ilçənin sahəsi 515 km2-dir. 2019-cu ilin statistikasına əsasən ilçə əhalisi 171,138 nəfərdir.
Rahim Nuriyev
Nuriyev Rahim İbrahim oğlu — Cəlilabad Rayon İcra Hakimiyyətinin keçmiş başçısı, tarixçi, müəllim.