cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bayraktar Mini PUA
Tarixi
Tamamilə orijinal təyyarə dizaynı, avtopilot rəhbərliyi idarəetmə sistemləri, Yer İdarəetmə Stansiyası Komandanlıq İdarəetmə elektronik avadanlığı və proqram sisteminə sahib olan Mini PUA, təhvil verildiyi gündən etibarən yüksək səviyyəsində sıx istifadə dövrünə qədəm qoydu. Sistemin əsas xüsusiyyətləri təhvil verildikdən sonra avtomatik qalxma, tam avtomatik uçuş xüsusiyyəti, paraşüt və ya gövdəyə avtomatik enmədir. Gecə və gündüz uça bilən Mini PUA, 2 min funt yüksəklikdə uçuş hündürlüyünə, 15 km-lik bir əlaqə məsafəsinə və dəqiq bir koordinat təyinatına sahibdir.
Yerli orijinal inkişaf modeli ilə dizayn edilmiş Mini PUA Sistemi, AR-GE-dən kütləvi istehsal, təlim və inteqrasiya edilmiş lojistik proseslərinə qədər məhsulun istifadəsi və sınaq mərhələlərini uğurla başa vurmuşdur. Hərbi aviasiya texnologiyası olaraq qəbul edilən pilotsuz uçuş aparatı texnologiya baxımından Türkiyə üçün əhəmiyyətli bir addım idi. Xüsusən də hərbi heyət və firmalarla yaxın bir koordinasyonda Ar-Ge heyəti tədqiqat prosesini sürətli və təsirli bir şəkildə reallaşdırdı. Bu cür strateji və texnoloji baxımdan əhəmiyyətli bir məsələdə bu layihə ilə atılan addım, taktiki, əməliyyat sinifi PUA Sistemlərinin inkişafında bir nümunədir. .
Müqayisə
Orijinal və milli olaraq düzəldilmiş Mini PUA sistemi, uçuş məsafəsi, uçuş hündürlüyü, eniş tipi və inkişaf etmiş uçuş funksiyaları ilə dünyada geniş istifadə olunan digər Mini PUA Sistemlərinə nisbətən fərqlənir. ABŞ Silahlı Qüvvələri arsenalında 13.000-dən çox Raven Mini PUA sistemi və İsrail Silahlı Qüvvələri arsenalında 1000-dən çox Skylark Mini PUA sistemi var. centre|thumb|502x502px|Mini PUA-ların Müqayisə Tablosu
Texniki göstəriciləri
200px|thumb|right|Bayraktar Mini PUA Portativ Yer İdarəetmə Qurğusu 200px|thumb|right|Avtomatik İzlənmə Anten Sistemi
İstifadəsi
2007-ci ildən bəri istismara verilmişdir. Mini Pilotsuz Uçuş Aparatı Sisteminin istifadəsi və istismarını bacaraq mindən çox sertifikatlı mütəxəssis heyəti var.
Banqladeş hava yolları reys 211
ABŞ-Banqla Hava Yollarının 211 saylı reysi Banqladeşin Dəkkəsindən Nepalın Katmandu şəhərinə planlaşdırılmış beynəlxalq sərnişin reysi idi. 12 mart 2018-ci ildə eniş zamanı qəzaya uğrayan təyyarənin göyərtəsində olan 71 nəfərdən 51-i həyatını itirib. ABŞ-Banqla Hava Yolları tərəfindən idarə olunan 76 yerlik Bombardier Q400 qəzadan sonra alovlandı, qəza və yanğın nəticəsində sağ qalan 20 nəfər isə ağır yaralandı.
NGC 1511B
NGC 1511B, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Cənub Hidrası bürcü istiqamətində yerləşir. SBcd tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Kamran Kərimov
Kamran Kərimov (tam adı: Kamran Seyran oğlu Kərimov d. 1976, Bakı) — nağara ifaçısı, Azərbaycan respublikasının əməkdar artisti.
Həyatı
Kamran Kərimov, 1976-cı ildə Bakı şəhərində (Azərbaycan) musiqiçi ailəsində anadan olub. Onun ilk müəllimi, babası Nəriman Qasımov, 1986-cı ildə isə 1 N-li pionerlər evində, dayısı məşhur nağara ifaçısı Elşən Qasımovdan dərs almışdır. 1991–1995-ci illərdə Asəf Zeynallı adına Musiqi Kollecində təhsil almışdır. 1997-ci ildə Bakı Musiqi Akademiyasının "Zərb alətləri" şöbəsinə qəbul olub, 2002-ci ildə oranı bitirmişdir.
Fəaliyyəti
1998 ci ildə Fikrət Əmirov adına keçirilən "Zərb Alətləri" müsabiqəsində laureat olmuşdur. 1998 ci ildən, Azərbaycanın (xalq, estrada və caz) musiqi janrında nağara alətini Dövlət tədbirlərində, böyük layihələrdə təbliğ etməkdədir. ABŞ, Fransa, Yaponiya, Koreya, Çin, Bəhreyn, İngiltərə, İspaniya, İtaliya, İsveç, İsveçrə, Almaniya  , Avstriya, Hollandiya, Danimarka, Misir, Küveyt, Türkiyə, Rusiya, İran, Macarıstan, Özbəkistan , Gürcüstan və s. ölkələrdə qrup və solo şəklində çıxışlar edib. 2000–2002ci illərdə A.Zeynallı adına musiqi kollecində, 2009-cu ildən Azərbaycan Dövlət Milli Konservatoriyasında müəllim vəzifəsində çalışır. 2015-ci ildə "Əməkdar Artist" adına layiq görülmüşdür.
Urxan Ələkbərov
Həyatı
Urxan Ələkbərov 1943-cü il aprelin 28-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1965-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) Biologiya fakültəsini bitirmiş, həmin il SSRİ Elmlər Akademiyasının Ümumi Genetika İnstitutunun aspiranturasına daxil olmuşdur.
U. Ələkbərov 1968-ci ildə elmlər namizədi, 1978-ci ildə isə elmlər doktoru alimlik dərəcəsini almışdır.1983-cü ildə AMEA-nın müxbir üzvü, 1989-cu ildə isə həqiqi üzvü seçilmişdir.
Əmək fəaliyyətinə 1965-ci ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasında başlamışdır. 1968–78-ci illərdə AMEA Botanika İnstitutunda kiçik elmi işçi, elmi katib, elmi işlər üzrə direktor müavini, direktor vəzifələrində çalışmış, 1987–1996-cı illərdə AMEA-nın vitse-prezidenti olmuşdur. O, 1988–2002-ci illərdə AMEA Genetika və Seleksiya İnstitutunun direktoru olmuş, 2011-ci ilə qədər AMEA-nın müşaviri kimi fəaliyyət göstərmişdir.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 27 dekabr 2011-ci il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasına rektor təyin edilmiş, 26 aprel 2013-cü il tarixli Sərəncamı ilə "Şöhrət" ordeni ilə, 27 aprel 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə "Şərəf" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Elmi fəaliyyəti
Akademik Urxan Ələkbərov 320 elmi əsərin, o cümlədən 34 kitab və dərsliklərin müəllifidir. O, elmdə yüksək nailiyyətlər əldə etmiş, ətraf mühitin təbii, iqtisadi, sosial və siyasi komponentlərdən ibarət vahid sistem kimi idarə edilməsi, elm və inkişafın planlaşdırılması və idarə edilməsi sahəsində dünyada tanınmış alim və inkişaf üzrə ekspertdir. "Yaşıl" təfəkkür (demoqrafiya və istehlak mədəniyyəti) və "yaşıl" iiqtisadiyyata əsaslanan ekoloji sivilizasiya konsepsiyasının (1998) müəllifidir. Bu sahədə ixtisaslaşan akademik Ələkbərov bir çox beynəlxalq təşkilatlarda o cümlədən BMTİP, UNESCO və UNİCEF-də çalışır. 2000–2010-cu illərdə Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankının Prezidenti yanında Davamlı İnkişaf üzrə Şuranın (London) üzvü olmuşdur. Akademik U. Ələkbərov Davamlı inkişaf və ekoloji sivilizasiya naminə ətraf mühitin vahid sistem kimi idarəedilməsinə dair ABŞ-nın (Columbia University, Kansas University, Texas University, Lehigh University, Rutgers University, University of Michigan, Jackson State University, New York University, Mississippi Valley State University, Almaniya (Greiswald University), Türkiyə (Hacettepe University, Chukurova University), İsveçrə (Stockholm University), Rusiya (Mockva Dövlət Universiteti), Gürcustan (Tbilisi State University, Georgian Agrarian Academy), İsrail (Tel-Əviv Universiteti və s.) universitetlərində mühazirələr oxuyub və seminarlar aparıb.
Yüksəkixtisaslı kadrların hazırlanmasında da alimin böyük xidmətləri vardır. Onun rəhbərliyi ilə 22 fəlsəfə və elmlər doktoru hazırlanmışdır.
Bununla yanaşı akademik Urxan Ələkbərovun məruzələri beynəlxalq təşkilatlarda Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankı (London), BMT-nin Baş Qərargahı (Nyu-York); Dünya Bankı (Vaşinqton), BMTİP vasitəsilə (Azərbaycan,Türkiyə, Böyük Britaniya, Norveç, Sloveniya, Rusiya, Fransa, Yaponiya, Koreya, İtaliya, Yunanıstan, Almaniya və s.) ölkələrdə dinlənilir. O həmçinin ABŞ, Böyük Britaniya, Fransa, Türkiyə, Niderland və digər ölkələrdə beynəlxalq komitə, rəhbər komitə və şuraların, elmi jurnallarda redaksiya heyətinin rəhbəri və üzvüdür.
Əlavə olaraq, Urxan Ələkbərov dünyada orta və ali məktəblər üçün davamlı insan inkişafı və ekoloji sivilizasiyanın idarə edilməsinə dair ilk dərsliklərin də müəllifidir. Akademik Ələkbərovun dünyada cərəyan edən proseslərlə bağlı fikirləri mütəmadi olaraq "Tanınmışlar deyiblər" başlığı altında Mahatma Qandi, Bill Qeyts, Barak Obama, Pan Gi Mun, Jimmi Karter, Anjelina Coli və s. məşhur şəxslər ilə bir arada dərc edilir.
Təltif və mükafatları
Tarix elmləri doktoru Fərid Ələkbərlinin atasıdır.
Göytəpə kilsəsi
Göytəpə kilsəsi — Cəlilabad rayonunun Göytəpə şəhərində yerləşən Rus Pravoslav Kilsəsi.
Haqqında
Cəlilabad rayonunun Göytəpə şəhərində yerləşən Rus Pravoslav Kilsəsi 1878-ci ildə tikilmişdir. Türkmənçay müqaviləsindən sonra Şimali Azərbaycan torpaqlarına, o cümlədən Cəlilabad rayonuna köçürülmüş xristian inanclı ruslar ibadət etməkdən ötrü burada əvvəlcə kiçik bir bina tikiblər. Amma həmin tikili rusların kütləvi ibadətləri üçün darısqal olduğundan cənub bölgəsində bu kilsənin inşa edilməsi qərara alınıb.
Altı günbəzdən ibarət olan bu qədim memarlıq abidəsinin tikinti işləri əsasən yerli memarlar tərəfindən aparılıb. Məhz elə buna görə kilsənin pəncərə və divarlarında Azərbaycanın milli memarlıq üslubunun çalarları açıq-aşkar nəzərə çarpır.
Kilsə Turizm və Mədəniyyət Nazirliyinin sərəncamındadır. Yerli əhəmiyyətli abidə kimi 4177 saylı inventarla rəsmi qeydiyyata alınan kilsənin birinci mərtəbəsində hazırda Göytəpə şəhər kitabxanası yerləşdirilib.
Aviamodel idmanı
Aviamodel idmanı — uçan modellərin (təyyarələr, planerlər, helikopterlər, raketlər və s.) layihələndirilməsi və istehsalı, və sürət, uçuş müddəti və aerobatika keyfiyyəti üzrə sınaqlarda onlara nəzarət üzrə müsabiqələr. Beynəlxalq Model Təyyarə Komissiyası (1923-cü ildə yaradılmışdır) Beynəlxalq Aviasiya Federasiyasının bir hissəsidir. 1925-ci ildən dünya çempionatı keçirilir.
Lankran
Lankran  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Şampan-an-Valrome kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Belle.
Çxve Kyon-Sob
Çoi Kyonq-Sob (29 may 1972) — Şimali Koreyanı təmsil edən stolüstü tennisçi.
Lankran
Coğrafiyası
thumb|200px|left|Kommunanın xəritəsi Kommuna Paris şəhərinin 420 km cənub-şərqində, Lion şəhərindən 70 km şərqdə yerləşir və Burk-an-Bres şəhərindən 55 km cənub-şərqdə yerləşir.
Çxve Kyon-Sob
Karyerası
Çoi Kyonq-Sob Şimali Koreyanı 1992-ci ildə Barselona şəhərində baş tutan XXV Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 17-ci, cüt turnirdə isə 17-ci pillənin sahibi olub.
Lankran
Əhalisi
2010-cu ildə əhalinin sayı 199 nəfər təşkil edirdi.
Çxve Kyon-Sob
Karyerası
Daha sonra Çoi Kyonq-Sob Şimali Koreyanı 1996-cı ildə Atlanta şəhərində baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 33-cü, cüt turnirdə isə 17-ci pillənin sahibi olub.
Lankran
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 131 nəfər (15–64 yaş arasında) 93 nəfər iqtisadi cəhətdən, 38 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 71,0%, 1999-cu ildə 68,8%). Fəaliyyət göstərən 93 sakindən 90 nəfəri (40 kişi və 50 qadın), 3 nəfər işsiz (3 kişi və 0 qadın) idi. 38 hərəkətsiz 11 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 19 nəfər təqaüdçü, 8 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Şərəfəddin Fəzlullah Qəzvini
Şərəfəddin Fəzlullah Qəzvini — fars dilində yazılmış və İranın qədim tarixini əhatə edən "Muacəm fi azər mülük əl-Əcəm" əsərinin müəllifi.
Paul Haldan
Paul Haldan (12 aprel 1965) — Niderlandı təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Paul Haldan Niderlandı 1992-ci ildə Barselona şəhərində baş tutan XXV Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 9-cu pillənin sahibi olub.
Tənzilə Rüstəmxanlı
Tənzilə Rüstəmxanlı — Azəri Türk Qadınlar Birliyinin sədri. Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyasının üzvü.
Həyatı
Tənzilə Rüstəmxanlı 28 noyabr 1960-cı ildə Qərbi Azərbaycanın Ağbaba mahalının Amasiya rayonunun Əzizbəyov kəndində anadan olmuşdur.
Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyasının üzvüdür.
Ailəsi
Xalq şairi Sabir Rüstəmxanlının həyat yoldaşıdır.
Özbəkistan iqlimi
Özbəkistan Respublikası Avrasiya materikində 37 və 45 ° C şimal eni, 56 və 73 dərəcə şərq müstəvisi arasında yerləşir. Özbəkistan Respublikasının sahəsi 447,7 min km²-dir və onun 78,8%-i düzənliklər, 21,2%-i dağlıq və yarımdağlıq ərazilərdir. Ərazisinin demək olar ki, 5/4 hissəsi yarımsəhra və səhralardan, qalan hissəsi isə cənub-şərq və şərq bölgələrində yüksək dağlardan ibarətdir. Özbəkistanda kontinental iqlim coğrafi mövqeyi, günəş radiasiyası və atmosfer sirkulyasiyası] ilə əlaqədardır. Əsasən uzun quraqlıq, isti yay, yağışlı yaz və soyuq qış ilə xarakterizə olunur. Şimal, şimal-qərb və qərbdən [[Atlantik və Arktika hava axınları daxil olur. Respublikada iyulun orta temperaturu şimalda 26°C-dən cənubda 30°C-dək dəyişir. Yanvarda havanın orta temperaturu şimalda −8 °C, cənubda 0 °C-ə çatır. Ən aşağı hava temperaturu −38 °C-dir (Ustyurt düzənliklərində ).
İqlim əmələ gətirən amillər
Ölkənin şimal hissəsində yayda (22 iyun tarixinə) günəş 71–72° bucaq altında parlayır, cənubda isə bu göstərici 76°-yə bərabərdir. Eyni zamanda, şimalda günəş il boyu 2500–2800 saat parlayır, cənubda isə 3000–3100 saat günəş altında olur.
Yayda Özbəkistan ərazisinin düzənlik hissəsinin həddən artıq qızması nəticəsində istilik sobası yaranır. Sonra hava çox isti olur və yerli kontinental Turon tropik havası yaradır. Bu aşağı təzyiqi tamamlamaq üçün şimal-qərbdən və qərbdən sərin hava kütləsi hərəkət edir, amma havanın istiləşməsi səbəbindən bu hava axınları yağış gətirmir. Bu hava axını ölkənin dağlıq rayonlarında havanın nisbətən sərin keçməsi səbəbindən yağış və qar yağmasına səbəb olur.
Temperaturun paylanması
Temperaturun paylanmasını bilmək üçün ilk öncə orta illik temperaturu bilmək lazımdır. Bu göstərici Nukusda +10,8 °C, Daşkənddə +11,9 °C, Tərmizdə +17,0 °C.
Ölkədə yay quraq və isti keçir, iyulun orta temperaturu düzənliklərdə +26+30 °C, cənubda isə +31+32°C-ə çatır. Ən yüksək hava temperaturu Daşkənddə +44 °C, Termizdə isə +50°C-dir. Qumların səthi +75 +80°C-ə qədər istiləşir. Respublika ərazisində qış aylarında orta temperatur şimal-qərbdən (Üstyurtda −10–11 °C) cənub-şərqdən (Daşkənddə +0,9 °C, Səmərqənd +0,3°-dir. C, Termiz +2 ,8°C) müşahidə olunur. Bəzən Arktika və Sibir hava axınlarının gəlişi və durğunluğu ilə əlaqədar qışda hava soyuyur, müşahidə olunan ən aşağı temperatur Surxandəryada −20 °C, Daşkənddə −30 °C, Ustyurtda −38°C-dir.
2015-ci ildə havanın orta illik temperaturu ölkənin bir çox yerlərində 0,8–2,2 °C yüksəlib.
Həm də ümumiyyətlə dağlara qalxdıqca havanın temperaturu aşağı düşür.
Yağıntıların paylanması
Yağıntılar Özbəkistanın ən böyük subresursudur. Yağıntılar əsasən Atlantik okeanından gələn hava kütlələrindən asılıdır. Buna səbəb ölkə ərazisinin fəsillər üzrə qeyri-bərabər paylanmasıdır.
Özbəkistanda ən az illik yağıntı Ustyurt, Aşağı Amudərya və Qızılquma düşür, adətən 100 mm. Yağıntının miqdarı relyefin şərq və cənub-şərq istiqamətində yüksək olması ilə əlaqədar artır. Özbəkistanın dağlıq və yarımdağ yerlərində ildə orta hesabla 300–550 mm, Qərbi Tyanşan, Hisor-Zərəfşan dağlarının cənub-qərbindən gələn rütubətli hava 800–900. yamaclarda mm yağış yağacaq. Özbəkistanda ən çox illik yağıntı Qərbi Tyanşan və Hisarın rütubətli havaya baxan hissələrinə düşür. Yağıntıların çoxu qış (illik yağıntının 30 faizi) və yaz (40 faizi) aylarına düşür.
Düzənlik ərazilərdə yağıntının miqdarı ildə 36–45 gündürsə, dağlıq ərazilərdə bu göstərici 75–95 gündür.
Yağıntıların bir hissəsi qar şəklində düşür, lakin düzənlik və dağlıq rayonlarda qar eyni səviyyədə saxlanılmır. Məsələn, düzənliklərdə qar 20–30 gün, dağlıq rayonlarda isə 90–100 gün qalır. Qarın qalınlığı əsasən düzənliklərdə 1–10 sm, dağlıq ərazilərdə 12–20 sm, dağlıq ərazilərdə 60 sm-dir (1,2–2 m qar müşahidə olunub).
Bekobad Küləyi
Qış aylarında vadidə təzyiq artdıqda, qərbdə isə təzyiq azaldıqda "Xocənd" qapısından Mirzəçölə doğru hərəkət edir. , küləyin sürəti 30 −40 m/saniyədir, belə olsa da, kənd təsərrüfatına xələl gətirmir.
İqlim dəyişiklikləri
İqlim dəyişikliyinin Özbəkistan üçün aşağıdakı nəticələri var.
Osoaviaxim
Müdafiə, Aviasiya və Kimya Mühəndisliyinin Təşviqi Cəmiyyəti (, qısaltması Osoaviaxim) — SSRİ-də 1925–1927-ci illərdə mövcud olmuş kütləvi ictimai təşkilat. Hava Donanmasının Dostları Cəmiyyəti və Dobroxim (Kimya Müdafiəsi və Sənaye Dostlarının Könüllü Cəmiyyəti) birliyi kimi yaranmışdır. Aviasiya nailiyyətlərinin təbliği, təbliğat və rekord uçuşların təşkili ilə məşğul idi. Təyyarələrin yaradılması, klubların yaradılması və digər məqsədlər üçün toplanmış töhfələri var. 1927-ci ildə Aviaxim Müdafiəyə Yardım Cəmiyyəti ilə birləşərək Osoaviaximi yaradılmışdır.
Serbske Nowiny
Serbske Nowiny  — Yuxarı sorb (Almaniyanın Saksoniya federal əyalətinin şərq hissəsi) nəşr olunan axşam qəzetidi. Yuxarı sorb dilində çap olunan yeganə gündəlik qəzetdi. Qəzetin naşiri Bautzendə yerləşən Sorb milli assosiasiyasının "Domovina"sına daxil olan Domovina Xalq Nəşriyyatıdır.
Tarixi
1842-ci ildə "Tydźenska nowina" adı ilə ilk dəfə Bautzendə çap olundu, onun redaktorları əvvəlcə Handrij Zejler, sonra isə Yan Arnost Smoler idi. 1854-cü ildə siyasi həftəlik jurnalın adı Serbske Nowiny olaraq dəyişdirildi. Nəşr və redaktə işi 1870-ci illərdə Marko Smoler öz üzərinə götürdü. Serbske Nowiny 1921-ci ildən gündəlik qəzet kimi nəşr olunur. Sorb qəzeti əvvəldən dövlət orqanlarının qoyduğu maneələrlə üzləşməli olur. Məsələn, Bautzen Şəhər Şurası açıq şəkildə şərt qoydu ki, Tydźenske nowiny heç bir xarici siyasət xəbəri dərc etməməlidir. Bundan əlavə, təriqət sərhədləri qəzetin yayılmasını məhdudlaşdırırsın. 1918-ci ilə qədər Serbske Nowiny əsasən yevangelist sorblar tərəfindən oxunurdu. Qəzet Yuxarı Sorb yazılı dilinin yevangelist variantında da çap olunurdu. Veymar Respublikası dövründə Serbske Nowiny öz inkişafının zirvəsində idi. Töhfələrinin yüksək keyfiyyəti sayəsində o, çoxsaylı yeni oxucular cəlb edə bilirdi. İndi mətbuat azadlığı da var idi və imperiya dövrünün senzura və məhdudiyyətləri daha jurnalistikanın inkişafına mane olmurdu. Serbske Nowiny siyasətdən tutmuş mədəniyyətə, əyləncəyə qədər geniş mövzuları əhatə edirdi. Qəzet ardıcıl olaraq sorbların siyasi və mədəni hüquqları üçün kampaniya aparırdı. 1937-ci ildə alman hakimiyyət orqanlarının qərarı ilə qəzetin nəşri dayandırıldı. Qəzet 1947-ci ildən ADR-də yenidən başqa adla - Nowa Doba (Yeni Zaman) ilə nəşr olunmağa başladı. 1990-cı ildə qəzet öz orijinal adına qayıdır.
Tensay Okamura
Bioqrafiya
Vaseda Universitetində təhsil alarkən universitetinin manqa tədqiqat cəmiyyətinin üzvü idi. Həmçinin digər animasiyaçılarla tanışlığı var idi. Universitetdə ikən ilk azad animesini istehsal etmişdir. Universitetdən məzun olduqdan sonra Okamura bir dostunun tövsiyəsi ilə Madhouse studiyasına qoşulmuşdur. "Lensman: Secret of The Lens" animasiyaçı kimi işlədiyi ilk anime idi. 1989-cu ildə "YAWARA! a fashionable judo girl!" animesində seriya rejissoru kimi debüt etmişdir. 1995-ci ildə "Memories" animesi ilə ilk tam rejissorluq debütünü etmişdir. Daha sonra studiyanı tərk etmişdir və frilans olaraq bir çox layihədə işləməyə davam edir.
Kargu
Kargu — Türkiyə istehsalı pilotsuz uçuş aparatı. Hazırlayan və istehsalçı - Türk Müdafiə Şirkəti (Savunma Teknolojileri Mühendislik ve Ticaret AŞ).
Ümumi məlumat
Kargu hekikopter tipli kamikaze dronudur. 2017-ci ildən bəri Türk ordusunun arsenalına daxildir. 2019-cu ildən STM, təkmilləşdirilmiş Kargu-2 dronlarının istehsalına başlamışdır.
2020-ci ilin əvvəlində Türkiyə hökuməti bu tip 356 PUA alınması üçün müqavilə imzalamışdır.
Kargu-2-nin çəkisi 15 kq ağırlığındadır. Eyni zamanda, Kargu-2 havada 30 dəqiqəyə qədər qalma qabiliyyətinə malikdir. İdarəetmə operator tərəfindən yerdən həyata keçirilir. Bu səbəbdən dron hərəkətdə olan obyektlər də daxil olmaqla istənilən hədəfə tərəf yönəldilə bilər. Əgər dron hədəfi məhv etməyibsə, sonradan istifadə üçün operatorun yanına qayıda bilər.
Ayrıca Kargu-2 dronunda hədəfləri müstəqil olaraq aşkar edə və vura biləcəyi yarı-avtonom uçuş və axtarış rejimi mövcuddur. Bu halda operatora yalnız onu müəyyən bir istiqamətə yönəltmək qalır. Operator lazım gələrsə, pilotsuz təyyarənin hücumunu ləğv edə və ya başqa bir hədəfə yönləndirə bilər.
STM bu hücum PUA-larının ixracını artırmaq üçün fəal şəkildə çalışır. Orta Şərq və türkdilli ölkələrdə bu dron kamikadzeyə xüsusi maraq göstərirlər.
Oljas Süleymenov
Oljas Ömər oğlu Süleymenov — şair, yazıçı-ədəbiyyatşünas, Qazaxıstanın ictimai-siyasi xadimi, səfir.
Həyatı
Oljas Süleymenov 18 may 1936-cı ildə Qazaxıstanın Alma-Ata şəhərində anadan olub. Dünyanın 22 mütəfəkkiri sırasına daxil olub. 25 aprel 2016-cı ildə Bakıda AMEA Elmi Şurasının qərarı ilə xalqlar arasındakı dostluğun möhkəmləndirilməsində əvəzsiz xidmətlərinə görə, Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun Fəxri Doktoru adına layiq görülmüşdür.
Qazaxıstan Milli Pedaqoji Universiteti
Qazaxıstan Milli Pedaqoji Universiteti — Qazaxıstan ərazisində fəsliyyət göstərən ilk ali təksil meəssisəsi. Universitet 1928-ci ildə təşkil edilmişdir.
Tarixi
1928-ci ildə «Qazaxıstan Dövlət Universiteti» adı ilə təşkil edilmişdir. Bir pedaqoji fakultəsindən ibarət idi. 1928—1929-ci illərdə burada 124 tələbə təhsil almışdır. Universitetdə 9 professor fəaliyyət göstərirdi. Qazaxıstan Dövlət Universitetinin ilk rektoru Sancar Cafaroviç Asfendiyarov olmuşdur. Burada 1932—1933-ci illərdə pedaqoqika, kınd təsərrüfatı və tibb fakultələrinin təşkili planlaşdırılırdı. Ancaq sonradan müstəqil pedaqoji instutuna çevrilmişdir . Bu səbəbdən 1930-ci ildə «Qazaxıstan Milli Pedaqoji İnstutu» adlandırılır. 1935-ci ildə isə Abay Kunanbayevin adına adlandırılmışdır. 1990-ci ildə institut Qazaxıstan Dövlət Pedaqoji Universiteti olaraq adlandırılır. 1992-ci ilin 24 noyabr tarixində Abay adına Almatı Dövlət Universiteti olaraq adlandırılır.
2003-ci ildə Abay Adına Almatı Universiteti Abay adına Qazaxıstan Milli Pedaqoji Universiteti olaraq adlandırılmışdır.
Lan (En)
INSEE kodu — 01097.
Qazaxıstan Milli Pedaqoji Universiteti
Fakultələri
right|thumb
Lan (En)
Coğrafiyası
thumb|200px|left|Kommunanın xəritəsi Kommuna Paris şəhərinin 420 km cənub-şərqində, Lion şəhərindən 70 km şərqdə yerləşir və Burk-an-Bres şəhərindən 55 km cənub-şərqdə yerləşir.
Qazaxıstan Milli Pedaqoji Universiteti
Fakultələri
İnstutları:
Lan (En)
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 199 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 131 nəfər (15-64 yaş arasında) 93 nəfər iqtisadi cəhətdən, 38 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 71.0%, 1999-cu ildə 68.8%). Fəaliyyət göstərən 93 sakindən 90 nəfəri (40 kişi və 50 qadın), 3 nəfər işsiz (3 kişi və 0 qadın) idi. 38 hərəkətsiz 11 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 19 nəfər təqaüdçü, 8 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Rafiq Nağıyev (fotojurnalist)
Rafiq Nağıyev (22 avqust, 1935, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ — 05 dekabr, 2017, Bakı) — Azərbaycan fotojurnalisti.
Dəkkəoba
Dəkkəoba — Azərbaycan Respublikasının Zərdab rayonunun Dəli Quşçu inzibati ərazi vahidində kənd.
Rafiq Nağıyev (fotojurnalist)
Həyatı
22 Avqust 1935-ci ildə Bakıda anadan olub. 4-cü sinifi bitirdiyi zaman xalası oğlu ona fotokamera hədiyyə etmiş və bununla da kiçik yaşlardan fotoqrafiyaya olan marağı artmışdır. Məktəbi bitirdikdən sonra Bakı Hərbi Kollecinə daxil olmuşdur. "Azərbaycan Gəncləri" qəzetində mətbuat fotoqrafı olaraq işə başlamışdır. Daha sonra “AzTaq” (indiki adı ilə “AzərTac”) ilə əməkdaşlıq etmişdir. Rafiq Nağıyevin Müslim Maqomayev ilə olan çəkilişləri tezliklə onları dosta çevirmişdir. Onun Şimali Afrikaya olan səyahəti zamanı flora və fauna üzrə etdiyi çəkilişlər ona təbiəti daha da sevdirmişdir. Həmçinin o, dəfələrlə mərhum prezident Heydər Əliyevin də çıxışları zaman çəkilişlər etmişdir. Rafiq Nağıyev 1974-cü ildə World Press Foto üzrə gümüş medala və 1976-cı ildə Amerikanın 200 illik şərəfinə təşkil olunmuş sərgidə qızıl mükafata layiq görülmüş ilk azərbaycanlı fotoqraf olmuşdur. 82 illik həyatının 53 ili fotoqrafiya ilə keçmiş Rafiq Nağıyev həmçinin Moskvada jurnalistika və fotomüxbirlik üzrə iki illik kurs bitirmişdir. 05 Dekabr 2017-ci ildə vəfat etmişdir.
Dəkkəoba
Tarixi
Dəkkəoba kəndi Şirvan düzündədir. Əvvəlki adı Məcidoba olmuşdur. Yaşayış məntəqəsi XIX əsrdə indiki Böyük Dəkkə kəndindən ayrılmış ailələrin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Oykonim "Dəkkə kəndinin obası" mənasındadır. "Oba, oymaq" mənasında olan dəkkə sözü Benqaliyanın ən qədim Şəhərlərindən biri və paytaxtı olan Dakka Şəhərinin adında da qorunub saxlanmışdır.
Tomokazu Tokoro
– Yaponiya anime rejissoru və animasiyaçısı. Ən tanınmış işləri "Haibane Renmei" və "Hellsing Ultimate" hesab olunur.
"NieA_7", "Maria†Holic Alive" animelərinin rejissoru, "Macross Zero" animesinin köməkçi rejissoru olmuşdur. İşlədiyi digər layihələr arasında "Serial Experiments Lain", "Lupin III: $1 Money Wars" (Missed by a Dollar), "Lupin III: Walther P-38" (Island of Assassins), "Armitage III" (OVA), "White Album", "Space Fantasia 2001 Nights" və "The Seven Deadly Sins" var.
Ri Kun-San
Ri Qun-Sanq (5 fevral 1966) — Şimali Koreyanı təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Ri Qun-Sanq Şimali Koreyanı 1992-ci ildə Barselona şəhərində baş tutan XXV Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 9-cu, cüt turnirdə isə 17-ci pillənin sahibi olub.
Daha sonra Ri Qun-Sanq Şimali Koreyanı 1996-cı ildə Atlanta şəhərində baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 17-ci, cüt turnirdə isə 17-ci pillənin sahibi olub.
Tristan-da-Kunya
Tristan-da-Kunya və ya qısaca Tristan — Atlantik okeanının cənubunda yer alan uzaq bir vulkanik ada qrupudur. Cənubi Afrikadakı Keyptaun sahilindən təqribən 1,511 mil (2.416 km), Müqəddəs Yelena adasından 1.343 mil (2.161 km) və Folklend adalarından 2.166 mil (2.866 km) məsafədə yerləşən dünyanın ən ucqar yaşayış adalarıdır.
Tristan da Cunha, öz konstitusiyasına sahib Britaniya müstəmləkəsidir. Əsas adada heç bir hava limanı yoxdur, Buraya gəlmək üçün yeganə yol Cənubi Afrikadan qayıqla altı günlük səyahətdir.
Tarixçəsi
thumb|left|[[Portuqal kəşfiyyatçı və tədqiqatçısı Tristo da Kunya 1506-cı ildə adanı kəşf edən ilk adam olmuşdur.]] Adalar ilk dəfə 1506-cı ildə portuqal tədqiqatçı Tristo da Kunya tərəfindən kəşf edildiyi qeydə alındı, lakin təlatümlü dəniz, tədqiqatçıya burada enməyə mane oldu. Adanın adını öz adı, Ilha de Tristão da Cunha kimi adlandırmışdır. Sonralar İngilis Dəniz Qüvvələrinin buraya çatması ilə İngilisləşmə prosesi baş vermişdir. Bəzi mənbələr Portuqaliyanın ilk enişinin 1520-ci ildə Ruy Vaz Pereira tərəfindən kəşf edildiyi fikrini irəli sürür.
İlk mübahisəsiz eniş 7 fevral 1643-cü ildə Niderland Ost-Hind Şirkəti, Klaes Gerrit Bierenbrudsput tərəfindən idarə edilən Heemstede gəmisi tərəfindən həyata keçirilmişdir. Hollandiyalılar sonrakı 25 ildə adada dörd dəfə dayanmış və 1656-cı ildə arxipelaqın ilk kobud qrafiklərini yaratmışdır.
Güllü Eldar Tomarlı
Güllü Eldar Tomarlı (Güllü Eldar qızı Alıyeva; ) — Azərbaycan şairi, publisist. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin, Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü. "Mirvarid Dilbazi Poeziya Məclisi" İctimai Birliyinin sədri, Aşıq Pəri Məclisinin sədr müavini (2015–2022).
Tristan-da-Kunya
Tarixçəsi
Arxipelaqın ilk tam araşdırması 1767-ci ildə Fransız korveti Heure du Berger qrupu tərəfindən edildi. İlk elmi araşdırma 1793-cü ilin yanvarında Fransanın Brest şəhərindən Mavritaniyaya gedən bir fransız tacir ekspedisiyası zamanı üç gün adada qalan fransız təbiətşünas Lyus-Meri Aubert du Petit-Tuar tərəfindən araşdırıldı. Tuar, botanika kolleksiyaları hazırladı və XVII əsrdə böyük ehtimal Hollandlar tərəfindən, buxarı və əkin sahələri də daxil olmaqla insan yaşayış yerlərinin izlərini bildirdi.
Avstriya Ost-Hind şirkətinin komandanlığı ilə Avropadan Şərqi Afrika və Hindistana etdiyi səyahətdə, Uilliam Bolts Tristan-da-Kunya adasında çatmış, 1777-ci il fevralın 2-də İmperator bayrağını sancaraq, bu və ətraf adaları Brabant adaları adlandırdı. Əslində şirkət tərəfindən orada heç bir qəsəbə və obyekt qurulmamışdır.
Güllü Eldar Tomarlı
Həyatı
Güllü Eldar Tomarlı 13 iyul 1969-cu ildə Gürcüstanın Rustavi şəhərində anadan olub. Əslən Qazax rayonunun Kəmərli kəndindəndir. 1986-cı ildə Rustavidə 7 saylı orta məktəbi bitirmiş, Rustavi Politexnik Texnikomuna daxil olmuşdur. Təhsili bitirdikdən sonra, uzun müddət Rustavi şəhər nəşriyyatında çalışmışdır.
Rustavi Azərbaycanlılar Mədəniyyət Mərkəzi İdarə Heyətinin üzvü və Qadınlar şurasının sədri olmuşdur. Güllü Eldar Tomarlı Gürcüstanda, Azərbaycanda çap olunan qəzetlərdə şeirləri, publisistik məqalələri dərc edilib və Tiflis radiosunda səsləndirilmişdir. Tiflisdə nəşr olunan "Gürcüstan" qəzetinin Azərbaycan Respublikası üzrə xüsusi müxbiri, "Mirvarid Dilbazi Poeziya Məclisi" ictimai birliyinin sədridir. Şeirləri gürcü və özbək dillərinə tərcümə edilmişdir.
Tristan-da-Kunya
Tarixçəsi
İngiltərə Hökumətinin 1786-cı ilin sentyabrında Yeni Cənubi Uelsdə yaşayış məntəqələrinin salınmasına başlayacağını elan etdikdən sonra, ehtimal ki, Aleksandr Dalrimpl, Cənub okeanında Tristan-da-Kunya, Sen-Pol və Amsterdam adalarında yaşayış məntəqələri üçün özünün alternativ bir təklifi olan bir kitabça nəşr etdi.
Güllü Eldar Tomarlı
Həyatı
2015–2022-ci illərdə "Aşıq Pəri Məclisi"nin müavini və bədii rəhbəri olmuşdur.
Ailəsi
Ailəlidir, dörd övladı var.
Tristan-da-Kunya
Tarixçəsi
Kapitan Con Blanket R.N., 1786-cı ilin avqust ayında rəhbərlərə Tristan-da-Kunya adasına müstəqil olaraq İngilis qəsəbəsi qurmaq fikrini irəli sürdü. Nəticə olaraq, admirallıq, 1789-cu ilin oktyabrında Hökumətdən Atlantik okeanının cənubunu və Cənubi Afrikanın sahillərini ümumi araşdırmanın bir hissəsi olaraq adanın araşdırılması üçün əmr aldı. Bu araşdırılma sonradan həyata keçirilməsə də, Tristan, Amsterdam və Sen-Pol adalarına dair araşdırma 1792-ci ilin dekabrında və 1793-cü ilin yanvarında İngiltərənin Çindəki ilk səfiri Corc Makartney tərəfindən həyata keçirildi. Çinə etdiyi səfəri zaman adaların heç birinin yaşayış məskənlərinin salınması üçün uyğun olmadığını söyləmişdir.
XIX əsr
14 avqust 1816-cı ildə İngiltərə, bu adaları Cənubi Afrikadakı Keyp koloniyasından asılı vəziyyətə saldı. Bu isə, adaların Napoleon Bonapartı Müqəddəs Yelenadaki həbsxanasından qaçmasının qarşısını almaq üçün bir tədbir olaraq izah edildi. Həmçinin, buranın işğalı ABŞ-nin 1812-ci il müharibəsi dövründə dəniz kreyserləri üçün bir baza olaraq istifadə etməsinə mane oldu. Qarnizonun bəzi üzvlərinin burada yaşamasına və daimi bir əhalini meydana gətirməyə bünövrə qoymasına baxmayaraq, 1817-ci ilin noyabrında ada tərk edildi.
Adalar Britaniya Dəniz Qüvvələrinin bir qarnizonu tərəfindən işğal edildi və getdikcə mülki əhalinin sayı artdı. Bervik 25 mart 1824-cü ildə orada dayanmış və 22 kişi və 3 qadından ibarət bir əhalinin olduğunu bildirişdir. Cənubi Avstraliya yelkənli gəmisi burada 1836-cı il 18-20 fevral tarixləri arasında qalmışdır.
Balinaovlayan gəmi, Atlantik okeanının cənubunda əməliyyatların aparılması məqsədilə adalarda baza qurdu. Bununla birlikdə, 1869-cu ildə Süveyş kanalının açılması, yelkənli gəmilərdən kömürlə işləyən buxar gəmilərinə tədricən keçidlə birlikdə, Avropadan Şərqi Asiyaya yelkənli gəmi səyahətləri üçün və ya sığınacaq kimi dayanma limanı olaraq ehtiyac qalmayan adaların izolyasiyasını artırdı. 1851-ci ilin fevralında bir rahib adanı ziyarət etmiş və sonradan Keyptaun yeparxiyasına daxil etmişdir.
1867-ci ildə Edinburq hersoqu və Kraliça Viktoriyanın ikinci oğlu Şahzadə Alfred adaları ziyarət etdi. Adadaki əsas yaşayış məntəqəsi olan Yeddi dəniz Edinburqu, onun ziyarətinin şərəfinə adlandırılmışdır. 15 oktyabr 1873-cü ildə Krallıq donanmasınə məxsus elmi tədqiqat gəmisi HMS Çelencer Tristanda coğrafi və zooloji tədqiqatlar aparmaq üçün sahilə yanaşdı. Kapitan Corc Nares, adada yaşayan 15 ailə və 86 fərdini qeyd etmişdir. Tristan 1875-ci ilin oktyabrında yenidən İngilis Krallığından asılılığına düşdü.
XX əsr
1880-ci illərdən bəri davam edən çətinliklərdən və 1906-cı ildə xüsusilə sərt qışdan sonra İngilis hökuməti 1907-ci ildə adanın boşaldılmasını təklif etdi. Tristanlılar görüş keçirmiş və gələcəkdə daha da kömək edə bilməyəcəyi xəbərdarlığına baxmayaraq bu təklifi imtina etmək qərarına gəldilər. 1909-cu ildən 1919-cu ilə qədər buraya heç bir gəmi gəlməmişdir. 10 ildən sonra sadəcə HMS Yarmouth gəmisi, I Dünya Müharibəsinin nəticələrini adalılara məlumat vermək üçün dayanmışdır. Şeklton-Rouett ekspedisiyası 1922-ci ilin may ayında Tristanda beş gün qalaraq, Keyptaun şəhərinə geri qayıtmadan geoloji və botanika nümunələri yığdı. Önümüzdəki illərdə ziyarət edilən bir neçə gəmi 1927-ci ildə Krallığın sərnişin layneri olan RMS Asturias, 1928-ci ildə Fransanın RMS Empress, 1929-cu ildə Avstraliyanın RMS Empressi olmuşdur. 1935-ci ildə Londonun The Daily Telegraph qəzeti, adada 187 baş iribuynuzlu, 42 at və 167 nəfər olduğunu bildirdi. thumb|[[Qof və İnaksessibl adaları YUNESKO Ümumdünya irsi siyahısına daxildir.]]
1937-ci ilin dekabrından 1938-ci ilin martına qədər bir Norveç sosioloq olan Piter A. Münih ada mədəniyyəti ekspedisiya məqsədilə buraya ziyarət etdi. Sonradan 1964-1965-ci illərdə adaya yenidən baş çəkdi. Adaya 1938-ci ildə Milli Coğrafiya Cəmiyyətinə hesabat verən U. Robert Foran da buranı dəfələrlə ziyarət etmişdir. Foranın hesabatı həmin il yayımlandı. 12 yanvar 1938-ci ildə məktublar patenti yolu ilə Müqəddəs Yelena, Tristan-da-Kunya da daxil olmaqla ətraf adalar Britaniyadan asılılığı qəbul etdi və burada İngilis Krallıq koloniyası olan Müqəddəs Yelena, Yüksəliş və Tristan-da-Kunya adaları yaradıldı.
İkinci Dünya Müharibəsi dövründə Tristan, Krallıq donanması tərəfindən daş freqat HMS Atlantik Adası istifadəyə verildi və Nazi U-gəmilərini və Atlantik okeanının cənubundaki nəqliyyat hərəkətlərini izləmək üçün gizli siqnal kəşfiyyat stansiyası olaraq istifadə edildi. Bu hava və radio stansiyası adada məktəb, xəstəxana və mağaza da daxil olmaqla geniş infrastrukturun qurulmasına səbəb oldu. Müharibədən sonra, 1949-cu ildə adada, yerli sakinləri maaş ilə təmin edən ilk konserv zavodu açıldı. Kraliçanın həyat yoldaşı şahzadə Filip, HMY Britannianın dünya turu çərçivəsində adalara 1957-ci ildə gəldi.
Qof adası 1995-ci ildə YUNESKO-nun Ümumdünya irsi siyahısına əlavə edildi, və "Qof adası vəhşi təbiət qoruğu" adlandırılmağa başlandı. 2004-cü ildə bu siyahıya İnaksessibl adası da əlavə olunaraq, siyahı genişləndirildi.
XXI əsr
23 may 2001-ci ildə adalar ekstratropik bir siklon ilə vuruldu və saatda 190 kilometrə (120 mil) qədər küləklər meydana gəldi. Bir sıra tikiliyə ciddi ziyan dəydi və çox sayda mal-qara tələf oldu, sonralar İngilis hökuməti tərəfindən yardım təmin edildi. 2005-ci ildə, sakinlərin onlayn olaraq mal sifariş etmələrini asanlaşdırmaq üçün adalara Birləşmiş Krallıq poçt kodu (TDCU 1ZZ) verildi. thumb|Adanın okeandan 2012-ci ildə görünüşü. 13 fevral 2008-ci ildə baş verən yanğın, adanın dörd enerji generatorunu və balıq konservi fabrikini məhv edərək iqtisadiyyata ciddi şəkildə zərər vurdu. 14 mart 2008-ci ildə yeni generatorlar quraşdırıldı və güc bərpa edildi. 2009-cu ilin iyul ayında yeni bir fabrik açıldı. Əvəzedici fabrik inşa edilərkən, MV Kelso balıq konservi gəmisi adada qalmışdır. Müqəddəs Yelena, Yüksəliş və Tristan-da-Kunya adaları 2009-cu ildə Konsitutsiyada mühüm dəyişikliklər olmuş, Müqəddəs Yelena və Tristan-da-Kunya adalarına bərabər status verilmişdir.
16 mart 2011-ci ildə, MS Oliva adlı yük gəmisi, Nayintqeyl adasında okeana tonlarla yanacaq yağı tökmüşdür. Bunun nəticəsində meydana gələn yağ suları, adanın məşhur pinqvinlərini ciddi təhlükə ilə qarşı-qarşıya qoymuşdu. Naytinqeyl adasında təmiz su miqdarının ciddi şəkildə azalması nəticəsində, pinqvinlər təmizlik üçün Tristan-da-Kunya adasına nəql edildi.
Ümumi günəş tutulması 5 dekabr 2048-ci ildə adanın üstündən keçəcəyi təxmin edilir. Həmçinin, adanın 3 dəqiqəlik bir umbra yolunun mərkəzi xəttində olacağı hesablanır.
Coğrafiya
thumb|right|[[Qof adalarının üstdən görünüşü]] Tristan-da-Kunya aşağıdakı adalardan ibarət olan Tristan-da-Kunya arxipelaqının əsas adasıdır:
İnaksessibl adası və Naytinqeyl adaları, müvafiq olaraq əsas adadan 35 km (22 mil) Qof adası isə 395 kilometr (245 mil) məsafədə yerləşir. thumb|Tristan-da-Kunya, 6 fevral 2013 tarixində, Beynəlxalq Kosmik Stansiyasından görüntü Ada əsasən dağlıq relyef formasına malikdir. Yeganə düzənlik ərazi Yeddi dəniz Edinburqu şəhərinin yerləşdiyi şimal-qərb sahilindədir. Ən yüksək nöqtə, 2,062 metr (6,765 fut) yüksəklikdə yerləşən Kuin-Meri-Pik adlanan bir vulkan zirvəsidir. 1956-cı ildən bəri Cənubi Afrika tərəfindən idarə olunan və 1963-cü ildən bəri adanın cənub-şərq sahilindəki Transvaal körfəzinin indiki yerində olan Qof adasında altı nəfərlik heyəti olan bir hava stansiyası istisna olmaqla qrupun digər adaları məskunlaşmışdır.
İqlim
Arxipelaqda, mülayim temperatur, günəşli saatların sayı az və kəskin yağışlarla dəniz iqlimi hökm sürür. Trevarta təsnifatına əsasən, Tristan-da-Kunya soyuq hava olmaması səbəbindən rütubətli subtropik iqlimə malikdir. Yağışlı günlərin sayı, şimal yarımkürəsində daha yüksək bir enlikdə yerləşən Aleut adaları ilə, günəşli günlərin saatları isə ekvatordan 20° uzaq olan Cuno, Alyaska ilə müqayisə edilə bilər. Şaxtanın 500 metr (1600 fut) yüksəkliklərdə olduğu bilinmir, yayın temperaturu da eyni dərəcədə mülayimdir və 25 °C-ə çatmır. Şərq sahilindəki Sendi-Point, adaların ən isti və ən quraq yeridir.
Hökumət
Tristanda heç bir siyasi partiya və ya həmkarlar ittifaqı yoxdur. İcra hakimiyyəti, Müqəddəs Yelena idarəçisi tərəfindən ərazidə təmsil olunan Kraliçaya həvalə edilmişdir. İdarəçi Müqəddəs Yelenada daimi yaşadığı üçün idarəçini adalarda təmsil etmək üçün bir idarəçi təyin olunur. İdarəçi, London tərəfindən seçilən, yerli hökumət başçısı kimi fəaliyyət göstərən və Tristan-da-Kunya Ada Şurasından məsləhət alan bir məmurdur. 1998-ci ildən bəri seçilən hər bir idarəçi üç illik müddətə xidmət edir.
Ada şurası
Ada Şurası, fevral və ya mart aylarında başlayan üç illik müddətə xidmət edən səkkiz seçilmiş və üç təyin olunmuş üzvdən ibarətdir. Cəmiyyətin siyasi lideri olan baş ada şerifinin seçilməsi üçün ayrıca səsvermə keçirilir. Ceyms Qlass, 16 ildən sonra yenidən vəzifəsinə qayıtmışdır.
Bilal Səidov
Bilal Səidoviç Səidov — SSRİ, çeçen aktyoru, teatr rejissoru, yazıçısı, şairi, dramaturqu, tərcüməçisi, jurnalisti və Çeçen-İnquş Dram Teatrının direktoru, Çeçen-İnquş kukla teatrının direktoru, Çeçen-İnquşetiya Yazıçılar Birliyinin və SSRİ Yazıçılar İttifaqının üzvü (1939), SSRİ Jurnalistlər İttifaqının üzvü (1958).
Həyatı
Bilal Səidov 1914-cü ildə Çeçenistanın Makheti kəndində kəndli ailəsində anadan olub. Doğma kəndində orta məktəbdə, sonra Qroznıda teatr studiyasında təhsil almışdır. 1933–1936-cı illərdə Şota Rustaveli adına Tbilisi Teatr Studiyasında oxumuşdur. Orada rejissor ixtisasına yiyələnmişdir. Evə qayıtdıqdan sonra Çeçen-İnquş Dram Teatrında aktyor və rejissor köməkçisi olaraq çalışmağa başlamışdır.
1941–1942-ci illərdə Qırmızı Orduda xidmət etmişdir. Sonra "Qırmızı Bayraq" qəzetinin məsul katibi işləmişdir.
Sürgün edildiyi illərdə ticarətlə məşğul olub. 1957–1959-cu illərdə vətənə qayıtdıqdan sonra "Leninsky Put" respublika qəzetinin xüsusi müxbiri idi. 1960–1961-ci illərdə respublika kukla teatrının direktoru, X. Nuradilov adına Çeçen-İnquş Dram Teatrının ədəbi bölməsinin rəhbəri olub. Sonra 1991-ci ilə qədər Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikası Yazıçılar Birliyinin ədəbi fonduna rəhbərlik etmişdir.
Yaradıcılığı
1938-ci ildə Harun Batukayevin quruluş verdiyi çox aktlı "Zeynəp" pyesi ilə yaradıcılığa başlamışdır. Pyes respublika müsabiqəsində ikinci yeri qazanmışdı. 1960-cı ildə "Dağlar oyanır" adlı ikinci pyesini yazmışdır. Şeir yaradıcılığı illərində, 2–3 illik fasilə ilə iyirmiyə yaxın şeir toplusu nəşr etdirmişdir.
Sovet dramaturqlarının əsərlərini çeçen dilinə tərcüməsi ilə məşğul olurdu. Çeçen-İnquş Dram Teatrında tərcümə etdiyi əsərlər uğurla ifa edilmişdir. O, Molyerin "İstəməyən həkim", Viktor Vitkeviç və Leonid Solovyovun "Xoca Nəsrəddin", "Şəfəqdə", İdris Bazorkinin "Eşq yolları", Aleksandr Ostrovskinin "Günahsız günahkar", Anton Çexovun "Yaxşı sonluq", Konstantin Trenevin "Yarovaya sevgisi", V. Şavrinin "Uyanmış vicdan", Çingiz Aytmatovun "Qırmızı hicablı qovağım", "Qanlı toy" Qarsiya Lorkanın "Son dayanacaq", Erix Mariya Remarkın "Ataların Gəncliyi", Boris Gorbatov və başqalarını tərcümə etmişdir. Səidov həmçinin Mixail Lermontovun "Dövrümüzün Qəhrəmanı" romanını və çoxlu sayda şeirlərini də çeçen dilinə tərcümə etmişdir.
Əsərləri
rus dilində çeçen dilində Səidovun yaradıcılığına həsr olunmuş əsərlər
rus dilində Çeçen şairinin Gürcüstan haqqında şeirləri // Tbilisi Axşama: qəzet. — 1967. — No 5 yanvar.
çeçen dilində Oşaev Xalid. Səidov Bilalin xollaralla (Çeçen) // Lenin nek: qəzet. — 1964. — No 4 oktyabr.
Asəf Mütəllimov
Asəf Rəhman oğlu Mütəllimov (2 aprel 1966, Neftçala rayonu – 1993, Mərzili) — "Azərbaycan Bayrağı" ordeni kavaleri, Qarabağ müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Asəf Mütəllimov 1966-cı il aprel ayının 2-də Neftçala rayonunda anadan olmuşdur.
Birinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Qarabağ döyüşləri zamanı könüllü olaraq Milli Ordu sıralarına qoşulmuş, Ağdərə, Tərtər, Ağdam ətrafında gedən döyüşlərdə xüsusi igidliklər göstərmişdir. PDM ekipajının mexaniki olaraq və onu digər iki döyüş yoldaşı Mərzili kəndi uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak ediblər. Ermənistan Silahlı Qüvvələrinə məxsus 8 PDM-ni, 3 tankını ələ keçirib 30 canlı qüvvəsini məhv etmişdir.
Asəf Mütəllimov 1993-cü ildə Ağdam rayonun Mərzili kəndində gedən döyüşlərdə həlak olmuşdur. Pirətavan qəbristanlığında dəfn edilmişdir.
Monte Melkonyanın öldürülməsi ilə bağlı
Onun və ekipajının "Abo" ləqəbli erməni terrorçusu Monte Melkonyanın maşınını atəşə tutması ilə bağlı versiya var. Nəticədə onun ekipajı tərəfindən terrorçu məhv edilmişdir. Bununla bağlı "258 nömrəli PDM-in ekipajı" sənədli film çəkilib.
Xatirəsinin əbədiləşdirilməsi
Neftçala şəhərində küçələrdən biri adını daşıyır.
Büi
Büi — Fransada bələdiyyə , region — İl-de-Frans, departament  — Val-d’Uaz, rayon — Sarsel, kanton —. Əhalisi — 293 nəfər (1999).
Bələdiyyə Paris şəhərinin təxminən 19 km şimalda, Serji belediyyənin 28 km qərbdə yerləşir.
Demoqrafiya
Əhalinin dinamikası (Cassini и INSEE ):
Fiaqdon çayı
Fiagdonun axdığı dərə Kurtatinski adlanır və Şimali Osetiyanın Alagirski rayonuna daxildir. Çay vadisində Yuxarı Fiagdon qəsəbəsi, Alaniya Müqəddəs-Uspenski kişi monastrı, bir neçə kənd yerləşir. Kəndlərin bəzilərində artıq yaşayış yoxdur. Vladiqafqazdan çay dərəsinə təxminən 1 saatlıq yol var.
Ümumi məlumat
Xalq arasında çayın adlanması belə izah olunur:  фиййаг  — «taxta bel» и  дон  — «su», «çay» deməkdir. Yaşlı adamların sözlərinə görə Kurtatinski vadisi vaxtı ilə sıx meşəliklə örtülü olmuşdur. Fiagdon çayı isə büsbütün mamırla örtülü idi. Ərazidə ilk məskunlaşan insanlar belin köməyi ilə çayın yatağını mamırlardan təmizləyib su əldə edirdilər.
Əvvəllər çay sahilində kabardinlər yaşayırdı. Ərazidə baş verən epidemiya nəticəsində insanlar öz evlərini tərk etmişdir. Bir müddət sonra bölgədə osetinlər məskunlaşmış. Onlar yeni qəsəbə inşa etmiş və onu çayın adı ilə Fiagdon adlandırmış. 1944-cü ildə Fiagdonda ilk kolxoz yaradılmışdır. Yuxarı Fiagdon qəsəbəsində 1000 nəfər əhali yaşayır. Qəsəbə dəniz səviyyəsindən 970 metr hündürlükdə yerləşir.
Bölgə dağ türizmi üçün çox əlverişlidir. Fiagdon dərəsi boyu bir neçə otel və istirahət mərkəzləri var. Çay vadisində tanınmış "Möcüzəli cığır" piyada marşrut yolu var. Çığır çox mənzərəli və tarixi abidilər olan ərazilərdən keçir.
Su hövzəsinin reyestr göstəriciləri
Rusiya Federasiyasının dövlət su reyestr göstəricilərinə əsasən Fiagdon çayı Qərbi-Xəzər hövzə dairəsinə, Ardon su təsərrüfatı ərazisinə daxildir. Çay Xəzər dənizi hövzəsinə, Terek və Volqa çayları arasında yerləşən zonaya daxildir.
Dövlət su obyektlərinin reyetrində çayın kodu — 07020000112108200003368-dir.
İsaqbağı
İsaqbağı — Azərbaycan Respublikasının Zərdab rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
İqtisadiyyatı
İsaqbağı kəndinin iqtisadiyyatında kənd təsərrüfatı əsas rol oynayır. Kənd təsərrüfatının əsasını pambıqçılıq, taxılçılıq, baramaçılıq və heyvandarlıq təşkil edir.
Lallerya
Lallerya  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Şampan-an-Valrome kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Belle.
INSEE kodu — 01097.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 131 nəfər (15-64 yaş arasında) 93 nəfər iqtisadi cəhətdən, 38 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 71.0%, 1999-cu ildə 68.8%). Fəaliyyət göstərən 93 sakindən 90 nəfəri (40 kişi və 50 qadın), 3 nəfər işsiz (3 kişi və 0 qadın) idi. 38 hərəkətsiz 11 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 19 nəfər təqaüdçü, 8 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
NGC 2609
NGC 2609, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Kil bürcü istiqamətində yerləşir. OCL tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Van Tao
Vanq Tao (13 dekabr 1967) — Çini təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Vanq Tao Çini 1992-ci ildə Barselona şəhərində baş tutan XXV Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 5-ci pillənin, cüt turnirdə isə qızıl medalın sahibi olub.
Daha sonra Vanq Tao Çini 1996-cı ildə Atlanta şəhərində baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə gümüş medalın, cüt turnirdə isə gümüş medalın sahibi olub.
Lavur
Lavur  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Belle kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Belle.
INSEE kodu — 01208.
Dennis Hacikaduniç
Dennis Hacikaduniç (9 iyul 1998-ci ildə anadan olub) — Rusiya Premyer Liqası təmsilçilərindən olan Rostov klubunda müdafiənin mərkəzi cinahında çıxış edən peşəkar İsveç futbolçusudur.
Klub karyerası
Dennis Hacikaduniç 10 oktyabr 2016-cı ildə Malmö klubu ilə müqavilə imzalamışdır. Hacikaduniç öz peşəkar karyerasında debütünü Malmö klubu ilə 30 oktyabr 2016-cı ildə etmişdir. O, Gefle klubu ilə qarşılaşmada Kari Arnasonu əvəz etmiş və 24 dəqiqə meydanda mübarizə aparmışdır.
12 iyul 2018-ci ildə Dennis Rusiya Premyer Liqası təmsilçilərindən olan Rostov klubu ilə 5 illik müqavilə imzalamışdır.
Silviya Didon
Silviya Didon (31 avqust 1979) — Fransanı təmsil edən bədii gimnast.
Karyerası
Silviya Didon Fransanı 1996-cı ildə Atlanta şəhərində baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və qrup turnirində 4-cü pillənin sahibi olub.
Ma Venqe
Ma Venqe (27 mart 1968) — Çini təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Ma Venqe Çini 1992-ci ildə Barselona şəhərində baş tutan XXV Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə bürünc medalın, cüt turnirdə isə 5-ci pillənin sahibi olub.
Elsa Pataki
Elsa Lafuente Medianu ; əsasən Elsa Pataki kimi tanınır — İspaniya aktrisası və fotomodeli. Pataki əsasən "Forsaj" filmlər seriyasındalı Elena Neves rolu ilə tanınır.
Rza İbadov
Dr. Rza Aydın oğlu İbadov — azərbaycanlı siyasətçi, Azərbaycan Milli Məclisinin I çağırış üzvü.
Həyatı
Rza İbadov 1966-cı il martın 20-də Naxçıvan şəhərində anadan olub. M. V. Lomonosov adına Mosva Dövlət Universitetində tarix üzrə ali təhsil alıb. Rus və ingilis dillərini bilir. Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) üzvü olub. 2005-ci ildə Londonda yaşamağa başlayandan sonra Huron Universitetində beynəlxalq münasibətlər üzrə magistr dərəcəsi, Fransa Beynəlxalq Münasibətlər və Strategiyalar İnstitutunda isə beynəlxalq münasibətlər üzrə doctorluq dərəcəsi alıb.
Rza İbadov ailəlidir, bir övladı var.
Viktor Çernomırdin
Viktor Çernomırdin (9 aprel 1938 - 3 noyabr 2010) — Rusiya siyasətçisi, Rusiyanın baş naziri (1992-1998), bu ölkənin Ukraynadakı səfiri (2001-2009).