cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Toshiba
Tarixi
Toshiba iki şirkətin birləşməsi ilə 1939-cu yaradılmışdır. Birinci şirkət Tanaka Seizosho (Tanaka Engineering Works)-dür. Yaponiyanın ilk teleqraf avadanlıqları istehsalçısı olaraq Hisashige Tanaka tərəfindən 1875-ci ildə yaradılmışdır. 1904-cü ildə adı Shibaura Seisakusho (Shibaura Engineering Works) olaraq dəyişdirilən şirkət xüsusilə Meiji Era dövründə dünyanın öz sahəsində şirkətlərindən biri halına gəlmişdir.
Biodizel
Biodizel — bitki və ya heyvanlardan əldə edilən və uzun zəncirli yağ turşusu efirlərindən ibarət dizel yanacağının bir formasıdır.thumb|[[Nebraskada soya fasulyəsindən biodizellə işləyən avtobus]] thumb|Bəzi ölkələrdə biodizel adi dizeldən daha ucuzdur thumb|upright|Metil linoleatın və ya soya və ya kanola yağı və metanoldan əldə edilən ümumi metil esteri olan linoleik turşu metil esterinin boşluq doldurma modeli thumb|Etil stearatın boşluq doldurma modeli və ya stearin turşusu etil esteri, soya və ya kanola yağı və etanoldan hazırlanmış etil esteri Biodizel adətən heyvan yağı, soya yağı və ya bəzi digər bitki yağı kimi lipidləri spirtlə kimyəvi reaksiyaya salmaqla, transesterifikasiya prosesi ilə metil, etil və ya propil ester istehsal etməklə hazırlanır. Dönüştürülmüş dizel mühərriklərində yanacaq üçün istifadə edilən bitki və tullantı yağlarından fərqli olaraq, biodizel mövcud dizel mühərrikləri və paylama infrastrukturu ilə uyğun gəlir. Bununla belə, o, adətən petrodizellə qarışdırılır (adətən 10%-dən az), çünki əksər mühərriklər modifikasiya olmadan təmiz biodizellə işləyə bilməz. Biyodizel qarışıqları istilik yağı kimi də istifadə edilə bilər. ABŞ Milli Biodizel Şurası "biodizeli" mono-alkil ester kimi təyin edir. Bioyanacaq üçün xammal kimi taxıl, qarğıdalı, raps və s-dən istifadə edilir.
Toshiba
Tarixi
İkinci şirkət 1890-cı ildə yaradılmış və Yaponiyanın ilk elektrikli közərən lampa istehsalçısı olan Hakunetsusha'dır. 1899-cu ildə adı dəyişən şirkət Tokio Denki (Tokio Elektrik) adını almışdır.
Biodizel
Qarışıqlar
thumb|Biodizel nümunəsi Biodizel və adi karbohidrogen əsaslı dizel qarışığı ən çox pərakəndə dizel yanacağı bazarında istifadə üçün paylanır. Dünyanın çox hissəsi hər hansı yanacaq qarışığında biodizel miqdarını ifadə etmək üçün "B" faktoru kimi tanınan sistemdən istifadə edir:
Toshiba
Tarixi
Toshiba firması xüsusilə 1940-1950 və 1970-ci illərdəki müxtəlif kiçik şirkətlərin satın alınması ilə böyümə mərhələsinə girmişdir. Toshiba EMI(1960), Toshiba International Corporation(1970's), Toshiba Electrical Equipment(1974), Toshiba Chemical(1974), Toshiba Lighting and Technology(1989), Toshiba America Information Systems(1989) və Toshiba Carrier Corporation(1999) kimi şirkətlərlə Toshiba'nın holdingləşmə və bir şirkətlər qrupu olma müddəti başlamışdır.
Biodizel
Qarışıqlar
•20% biodizel, 80% petrodizel — B20
•7% biodizel, 93% petrodizel — B7
•5% biodizel, 95% petrodizel — B5
•2% biodizel, 98% petrodizel — B2
20% və daha aşağı biodizel qarışıqları heç bir dəyişiklik olmadan və ya yalnız kiçik dəyişikliklərlə dizel avadanlığında istifadə oluna bilər. B6 — B20 qarışıqları ASTM D7467 spesifikasiyası ilə əhatə olunur. Biodizel də saf formada istifadə edilə bilər (B100), lakin bu zaman texniki xidmət və performans problemlərinin qarşısını almaq üçün müəyyən mühərrik modifikasiyası tələb olunur.
Tarixi
thumb|upright|Rudolf Diesel Bitki yağının transesterifikasiyası hələ 1853-cü ildə Patrick Daffy tərəfindən, ilk dizel mühərriki işə düşməzdən 40 il əvvəl aparılmışdır. Lampa yağı hazırlamaq üçün əvvəlki proseslər patentləşdirilmişdir (1810, Praqa), lakin nəzərdən keçirilən nəşrlərdə dərc edilməmişdir. Rudolf Dizelin əsas modeli, bazasında volan olan tək 10 fut (3,05 m) dəmir silindr idi və 10 avqust 1893-cü ildə Almaniyanın Auqsburq şəhərində ilk dəfə öz gücü ilə yalnızca fıstıq yağı ilə işləyirdi. Bu hadisənin xatirəsinə 10 avqust "Beynəlxalq Biodizel Günü" elan edilmişdir.
Tez-tez bildirilir ki, Dizel öz mühərrikini fıstıq yağı ilə işləmək üçün dizayn edib, lakin bu belə deyil. Dizel nəşr etdiyi məqalələrində qeyd etdi ki, "1900-cü ildə Paris sərgisində (Universelle sərgisi) Otto şirkəti tərəfindən Fransa hökumətinin tələbi ilə araxid (fındıq və ya noxud) ilə işləyən kiçik bir Dizel mühərriki nümayiş etdirilib. Mühərrik mineral yağdan istifadə etmək üçün qurulmuşdur və sonra heç bir dəyişiklik edilmədən bitki yağı üzərində işlənmişdir. Fransa hökuməti o zamanlar Afrika müstəmləkələrində xeyli miqdarda böyüyən və orada asanlıqla becərilə bilən Araxide və ya yer qozunun enerji istehsalına tətbiq oluna biləcəyini düşünürdü. Daha sonra Dizel özü də müvafiq sınaqlar keçirdi və bu ideyanı dəstəklədi. Dizel 1912-ci ildə etdiyi nitqdə dedi ki, "mühərrik yanacağı üçün bitki yağlarının istifadəsi bu gün əhəmiyyətsiz görünə bilər, lakin bu cür yağlar zaman keçdikcə indiki zamanın neft və kömür qatranı məhsulları qədər vacib ola bilər."
Neftdən əldə edilən dizel yanacaqlarının geniş yayılmasına baxmayaraq, 1920–1930-cu illərdə və daha sonra İkinci Dünya Müharibəsi zamanı bir sıra ölkələrdə daxili yanma mühərrikləri üçün yanacaq kimi bitki yağlarına maraq göstərilmişdir. Belçika, Fransa, İtaliya, Böyük Britaniya, Portuqaliya, Almaniya, Braziliya, Argentina, Yaponiya və Çinin bu müddət ərzində dizel yanacağı kimi bitki yağlarını sınaqdan keçirərək istifadə etdiyi bildirilir. Neft dizel yanacağı ilə müqayisədə bitki yağlarının yüksək özlülüyünə görə bəzi əməliyyat problemləri bildirilmişdir ki, bu da yanacaq spreyində yanacağın zəif atomizasiyası ilə nəticələnir və tez-tez enjektorların, yanma kamerasının və klapanların çökməsinə və kokslaşmasına səbəb olur. Bu problemlərin aradan qaldırılması cəhdlərinə bitki yağının qızdırılması, neftdən əldə edilən dizel yanacağı və ya etanol ilə qarışdırılması, piroliz və yağların krekinq edilməsi daxildir.
Bu yaxınlarda, 1977-ci ildə, braziliyalı alim Expedito Parente biodizel istehsalı üçün ilk sənaye prosesini kəşf etdi və patent üçün təqdim etdi. Bu proses beynəlxalq normalara görə biodizel kimi təsnif edilir və standartlaşdırılmış şəxsiyyət və keyfiyyətə malikdir. Təklif olunan başqa heç bir bioyanacaq motor sənayesi tərəfindən təsdiqlənməmişdir. 2010-cu ildən etibarən Parente-nin Tecbio şirkəti bioqueroseni sertifikatlaşdırmaq üçün Boeing və NASA ilə işləyir. Bio-kerosin, Braziliya alimi tərəfindən istehsal edilmiş və patentləşdirilmiş başqa bir məhsuldur.
Transesterifikasiya olunmuş günəbaxan yağının istifadəsi və onun dizel yanacağı standartlarına uyğun emalı üzrə tədqiqatlar 1979-cu ildə Cənubi Afrikada başlanmışdır. 1983-cü ilə qədər yanacaq keyfiyyətinə malik, mühərrikdə sınaqdan keçirilmiş biodizel istehsalı prosesi başa çatdırılmış və beynəlxalq səviyyədə nəşr edilmişdir. Avstriya şirkəti Gaskoks texnologiyanı Cənubi Afrika Kənd Təsərrüfatı Mühəndislərindən əldə etmişdir; şirkət 1987-ci ilin noyabrında ilk biodizel sınaq zavodunu, 1989-cu ilin aprelində ilk sənaye miqyaslı zavodunu (illik 30.000 ton kolza məhsuldarlığı ilə) qurdu.
1990-cı illər ərzində bir çox Avropa ölkələrində, o cümlədən Çexiya, Almaniya və İsveçdə zavodlar açıldı. Fransa 5% səviyyəsində adi dizel yanacağına qarışdırılan kolza yağından və bəzi əsir donanmaların 30% (məsələn, ictimai nəqliyyatda) istifadə etdiyi dizel yanacağına yerli biodizel yanacağının (diester kimi istinad edilir) yerli istehsalına başladı. Renault, Pejo və digər istehsalçılar bu səviyyəyə qədər qismən biodizellə istifadə üçün sertifikatlaşdırılmış yük maşını mühərriklərinə malikdirlər; 50% biodizellə təcrübələr aparılır.
Xüsusiyyətlər
Biodizelin rəngi istehsal üsulundan və yanacaq hazırlamaq üçün istifadə olunan xammaldan asılı olaraq şəffafdan qızılıya, tünd qəhvəyi rəngə qədər dəyişir. Bu, həmçinin yaranan yanacaq xassələrini dəyişir. Ümumiyyətlə, biodizel su ilə azca qarışır, yüksək qaynama nöqtəsinə və aşağı buxar təzyiqinə malikdir. Biodizelin alışma nöqtəsi 130 °C-dən (266 °F) keçə bilər, 52 °C (126 °F) qədər aşağı ola bilən neft dizelindən əhəmiyyətli dərəcədə yüksəkdir. Biodizelin sıxlığı ~0,88 q/sm3 civarındadır, bu, neft-dizelindən (~0,85 q/sm3) yüksəkdir.
Biodizeldə çox cüzi miqdarda kükürd var və neft-dizeldə sürtkü qabiliyyətinin çox hissəsini təmin edən kükürd birləşmələri olmasa da, aşağı kükürdlü dizel yanacaqları ilə müqayisədə perspektivli sürtkü xassələrinə və setan göstəricilərinə malikdir və çox vaxt ultra aşağı kükürdlü dizelinə sürtkü qabiliyyətini yaxşılaşdıran əlavə kimi istifadə edilir. Daha yüksək sürtkü qabiliyyətinə malik biodizel yanacaqları onun yağlanması üçün yanacağa əsaslanan yüksək təzyiqli yanacaq vurma avadanlığının istifadə müddətini artıra bilər. Mühərrikdən asılı olaraq, bura yüksək təzyiqli enjeksiyon nasosları, nasos injektorları (həmçinin vahid injektorlar deyilir) və yanacaq injektorları daxil ola bilər. thumb|biodizeldə işləməsi ilə bilinən mercedes
Tətbiqlər
Biodizel təmiz formada (B100) istifadə edilə bilər və ya əksər enjeksiyon pompalı dizel mühərriklərində istənilən konsentrasiyada neft dizeli ilə qarışdırıla bilər. Yeni həddindən artıq yüksək təzyiqli (29,000 psi) Common Rail mühərrikləri istehsalçıdan asılı olaraq B5 və ya B20 kimi ciddi zavod məhdudiyyətlərinə malikdir. Biodizel neft-dizeldən fərqli həlledici xassələrə malikdir və nəqliyyat vasitələrində (əsasən 1992-ci ildən əvvəl istehsal olunmuş avtomobillər) təbii rezin contaları və şlanqları pisləşdirir, baxmayaraq ki, onlar təbii olaraq köhnəlməyə meyllidirlər və çox güman ki, biodizel üçün reaktiv olmayan FKM ilə əvəzlənmişdir. Biodizelin neft-dizelin istifadə olunduğu yanacaq xətlərindəki qalıq yataqlarını parçaladığı məlum olmuşdur. Nəticədə, təmiz biodizelə sürətli keçid edilərsə, yanacaq filtrləri hissəciklərlə tıxana bilər. Buna görə də, ilk dəfə biodizel qarışığına keçdikdən sonra mühərriklərdə və qızdırıcılarda yanacaq filtrlərinin dəyişdirilməsi tövsiyə olunur.
Sakarya muzeyi
Sakarya muzeyi — Sakarya ili, Mərkəz ilçəsinin Milli Suverenlik prospektində yerləşir. Bağçası ilə birlikdə 1290 m²lik bir sahədə yerləşir.
1910–1915-ci illərdə dövrün Səfərbərlik Şöbəsinin Rəisi minbaşı Baha Bəy tərəfindən zirzəmisi ilə birlikdə üç mərtəbəli olaraq tikilən yaşayış binası, daha sonra Atatürkün yaxın dostu və Millət vəkili Həsən Cavid bəy tərəfindən satın alınmışdır. 1922-ci ilin iyun ayında Mustafa Kamal Atatürkün anası ilə görüşdüyü və beş gün müddətində qaldıqları bu ev, 1967-ci ildə baş verən zəlzələdə ziyan görmüşdür. 1983-cü ildə mülki memarlıq nümunəsi kimi dövlət qeydiyyatına alınan mənzil uyğun bir şəkildə muzey binası kimi yenidən inşa edilərək 1993-cü ildə ziyarətə açılmışdır.
Binanın birinci mərtəbəsində xidmət büroları ilə təmiz dairəsi, birinci mərtəbədə direktor otağı və 85 m² enində bir sərgi zalı, ikinci mərtəbədə isə 50 nəfərlik konfrans zalı var. Muzeyin həyətində, Sakarya vilayəti tərkibində olan Roma və Bizans dövrlərinə aid memarlıq nümunələri, məzar daşları, yazılı daşlar, ostotek, bişmiş torpaq ərzaq küpləri və müxtəlif tarixi memarlıq nümunələri nümayiş etdirilir.
Muzeyin sərgi salonunda tarix öncəsi çağlar ilə Roma və Bizans Dövrünə aid bir sıra arxeoloji əsər ilə Osmanlı və Respublika Dövrünə aid etnoqrafik eksponatlar nümayiş etdirilir. Arxeoloji əsərlər arasında yastı əl baltaları, bişmiş torpaq qablar, ətir və göz yaşı şüşələri ilə mədəni və şüşə əsərlər yerləşir. Bursa, Amasiya, Konya, Tokat və Ankara Diyarşünaslıq muzeylərindən seçilərək toplanan etnoqrafik eksponatlar arasında isə Mustafa Kamal Atatürkün istifadə etdiyi əşyalar ilə Osmanlı və Respublika Dövrünə aid odlu və soyuq silahlar, mis əşyalar, möhürlər və əl işləri var.
Birinci dərəcəli starşina
Birinci dərəcəli starşina — donanmada ikinci dərəcəli starşinadan daha yüksək, baş starşinadan isə daha aşağı tutulan hərbi rütbə. 2 noyabr 1940-cı ildən etibarən hərbi dəniz rütbələri sırasına daxildir.
thumb|Birinci dərəcəli starşina poqonu [[Azərbaycan Hərbi Dəniz Qüvvələri]]
Tarixi metaroman
Tarixi metaroman (Historiographic metafiction) - postmodernist ədəbi janr. Bu janr barədə ilk dəfə kanadalı ədəbiyyatşünas Linda Hatçen (Linda Hutcheon) "Bir postmodernizm poetikası" adlı əsərində bəhs etmişdir. Janrın dünyada ən tanınmış siması Kanada yazıçısı Maykl Ondatjedir. Onun "İngilis xəstə" əsərinin motivləri əsasında eyni adlı məşhur film çəkilmişdir.
Bu janrdan Azərbaycanda ilk dəfə yazıçı Taleh Şahsuvarlı istifadə edib. Onun "Canlanma" əsəri bu janrda yazılıb.
Qumaclar
Qumaclar — 1157-ci ildə Xorasan çevrəsində, Nişapurda qurulmuş və 18 may 1187-ci ilədək iqtidarda olmuş Səlcuqlu atabəyliyidir.
Tarixi
Səlcuqlular bölgələrə hakim olaraq təyin edilen şahzadələrin yanına atabəy olaraq adlandırılan təcrübəli dövlət adamları verilirdi. Atabəylər, dövlətin zəiflədiyi dönəmlərdə olduğu bölgədəki idarəni ələ keçirib dövlət qururdular. Qumaclar da Böyük Səlcuqlu sultanı Sultan Səncərın ölümündən (1157) sonra müstəqil hərəkət etməyə başladılar. Atabəyliyin adı Sultan Sultan Məlikşahın saray nazirliyini və Məlikşahın oğlu Məlik Səncərın atabəyi olan Əbu Bəkr Qumacdan gəlir.
Hökmdarları sırasıyla bunlardır:
Atabəylik, Xarəzmşahlar tərəfindən ortadan qaldırıldı.
Aktyor
thumb|Aktyor [[Roven Atkinson, Mister Bin rolunda.]] Aktyor və ya aktrisa (, latıncadakı  sözündən — icraçı) — dram teatrlarında, tamaşalarda, kinoda, opera, balet və sirk səhnələrində rol icraçısı. Artistlərdən fərqli olaraq aktyorlar tamaşalarda sadəcə olaraq iştirak etmir, həm də müəyyən olunmuş rolda hər hansı bir obrazı yaradır.
Aktyorluq yaradıclığının əsasında rola daxil olmaq, onu yaşamaq qabiliyyəti durur. Daxili və ya xarici cəhətdən rola daxil olmaq kimi anlayışlar mövcuddur. Bunlar ancaq şərt olaraq fərqlənirlər. Mahiyyət etibarı ilə bu aktyorluq sənətinin iki tərəfidir. Rola daxil olma zamanı hərəkət, düşüncə və hisslər bir vəhdət təşkil edir. Aktyor qrim, geyim, intonasiya qaydası, hərəkət qaydaları, yeriş, mimika kimi cəhətlərlə yaradılacaq şəxsin müəyyən dərəcədə teatr şəratində obrazını yaradır. Ancaq tam rola daxil olma onunla bitmir ki, personajın səhnədə xarici görkəmi yaransın, burada həm də, qəhrəmanın mənəvi dünyası, onun xasiyyəti və həyacanları da göstərməklə yanaşı həm də böyük rol oynayır.
Qisaçıların (Marvel Comics) siyahısı
== Hazırkı üzvlər (Komiksə görə) ==
== Keçmiş üzvlər (Komiksə görə) ==
== Qisasçılar Akademiyası ==
== Qərb Sahilləri Qisasçıları ==
II Heysəm
Heysəm ibn Məhəmməd — Şirvanşahlar dövlətinin üçüncü hökmdarı, Şirvanşah Məhəmməd ibn Heysəmin oğlu, Əli ibn Heysəmin atasıdır.
Üçüncü Şirvanşah Heysəm ibn Məhəmməd ibn Heysəm "atası kimi, Cənubi Dağıstanda "kafir" qonşuları ilə vuruşmuşdur. O, bir neçə kəndi Dərbənd qazilərinə vəqf vermişdi; bütün məhsulu daşıyıb yığmaq və əl-Babın korluq çəkən sərhəd vilayətlərinin sakinləri və qazilər arasında paylamaq üçün paytaxtında anbarlar tikdirmişdi. O, əmir kimi mərhəmətli, ədalətli, (kafirlərlə) mübarizdə qeyrətli idi; o, uzun ömür sürmüşdür..."
RealAudio (Radio)
RealAudio – səs siqnallarını İnternet üzərindən yayımlamağa imkan verən kommünikasiya protokolu. RealNetworks şirkəti tərəfindən 1995-ci ildə işlənib hazırlanıb. Bu zaman istifadəçi siqnalları real zamanda eşidir (səs faylı öncə endirilib, sonra səsləndirilmir). RealAudio radio yayımlarında istifadə olunur.
RealPlayer – RealAudio fayllarını səsləndirmək üçün geniş istifadə olunan proqram. İlk versiyası 1995-ci ildə RealNetworks şirkəti tərəfindən təqdim olunub.
frameless|right
Elektron kitab (sənəd)
thumb|"Amazon Kindle" e-kitabının oxunması
Elektron kitab — hər hansı mövzuda yazılmış kitabın elektron formasıdır. Elektron kitab elektron nəşrin bir qoludur.
Elektron kitab
Elektron kitab sözü bir çox mənada istifadə olunur. Elektron kitab (sənəd), elektron kitab (qurğu). Elektron formasında yazılmış kitaba elektron kitab deyilir. Elektron kitab hər hansı mövzuda yazılmış kitabın elektron formasıdır. Elektron kitab elektron nəşrin bir qoludur. Elektron kitab bu və ya digər formatda, məs: Microsoft Word kimi mətn redaktorlarında yaradılan DOC formatında, hipermətn dili (HTML – Hiper Text Markup Language, hipermətnə nişan qoyma dili) – vasitəsi ilə yaradılan mətn formatında və ya (ZIP, RAR, ARY) – sıxılmış (arxivləşdirilmiş) formatda yayımlanmış kitab mətnlərindən ibarətdir. Həmin mətnlər HTML dilinin vasitəsi ilə müxtəlif freym strukturların yaradılması, mətn və şəkillərin formatlaşdırılması, siyahı və cədvəl strukturlarının təşkil edilməsi, şərh və istinadların daxil edilməsi əsasında yaradılır. Bir neçə il əvvəl mətn blokunun formatları olan hipermətn HTML və ya PDF (Portable Document Format, sənədlərin keçirilə bilən formatı) formatları elektron nəşrlərə multimedia komponentlərinin daxil edilməsi imkanına malik olan yeganə formatlar idi. Hal-hazırda İnternetdə mövcud olan elektron materialların əksəriyyəti HTML mətn formatında yaradılır. Bu formatın çatışmayan cəhəti ondadır ki, o nəşrdə istifadə olunan şriftə çox həssasdır. Belə ki, istifadəçinin kompüterində nəşrdə istifadə olunan şrift yoxdursa bu, sənədlərə baxış zamanı problemlər yarada bilər. HTML formatından fərqli olaraq Adobe firması tərəfindən 1993-cü ildə yaranan PDF formatında isə elektron materialların hansı kompüterdə və hansı şriftlə yaradılmasından asılı olmayaraq, sənədlərə normal baxış təmin etmək olar. PDF formatına elektron sənədlərin kompaktlı formatı kimi baxmaq olar. Son illərdə şəbəkə elektron nəşrlər meydana çıxmağa başlayıb. Artıq tələbələrin və ümumiyyətlə kompüter istifadəçilərinin əksəriyyəti internet qlobal şəbəkəsi, veb-sayt və veb-səhifə məfhumu ilə tez-tez rastlaşırlar. Hal-hazırda İnternet şəbəkəsində yalnız elektron şəbəkə formasında, kitab və kitabçaların analoqları olan elektron nəşrləri əks etdirən nəzərəçarpacaq sayda saytlar mövcuddur. Bu səhifələrin həcmi nəşrin tematikasını göstərməklə onlarla kitabxana siyahısından təşkil olunduğundan kifayət qədər böyük həcmə malikdir. Hər bir kitabxananın kataloqundan istifadə etməklə istənilən informasiyanın axtarışı və istifadəsi təmin olunur.
Elektron kitab (qurğu) və ya E-book
Elektron kitab qurğusu və ya E-book reader – elektron kitabların saxlanması və oxunması üçün istifadə olunan aparat vasitəsidir (çəkisi təxminən 600 qrama bərabər olan xüsusiləşdirilmiş mikrokompüterdir). Həcmi minimum 16 mb olan elektron kitab fləş-yaddaşın köməyi ilə qurğuda saxlanılır. Bu da minimum 3200 mətn səhifəsini və ya ən azı 10-a qədər orta həcmli kitabı saxlamağa imkan verir. E-book - elektron kitabların saxlanması və oxunması üçün mikrokompüterdir.
Audiokitab
Elektron kitabda oxucunu dinləyiciyə çevirmək üçün audiokitabdan istifadə edilə bilər. Audiokitab oxucunu dinləyiciyə çevirən hazır ədəbiyyat məhsuludur. Bədii əsəri növündən asılı olmayaraq, onu monoton, yorucu olmayan səslə dinləyiciyə (oxucuya) çatdırmaqdır. Burada səs vacib rola malik olduğu kimi səsi müşayiət edən musiqi və digər səs effektləri də az rol oynamır. Dinləyici eşidəcəyi ədəbiyyat nümunəsini qulağı ilə oxumaq imkanını əldə etməlidir. Adətən Audiokitabda istifadə edilən musiqilər məhz həmin əsər üçün yazılır. Nə vaxtsa başqa yerdə eşidilən musiqi təkrar istifadə olunursa, audio kitabda həmin təkrarçılıq dinləyicidə istiqaməti dəyişdirə bilər. Bununla da dinləyici eşitdiyi ədəbiyyat nümunəsində fikri dağıla, bu musiqini daha harada eşitdiyi haqda fikirləşə bilər.
Paranoa su anbarı
Paranoa su anbarı (Lago do Paranoá) — Braziliya ərazisində yerləşən süni göl. Brazilia şəhəri yaxınlığında Paranoa çayı üzərində bənd atılması ilə təşkil olunmuşdur.
Toponim
«Paranoa» Tupi dilində «girişdə su» anlamını verir.
Bənd
12 sentyabr 1959-ci ildə Paranoa çayı üzərində bənd inşa edilmişdir. Hazırda bu bu bənddən əldə onunan enerjinin dairənin cəmi 2,5 %-ni təmin edir.
Naviqasiya və su idmanı
Federal dairədə 11 000 su nəqliyyatı vastəsi qeydə alınmışdır. Bu isə ölkə üzrə yelkənli qayıqların sayı baxımından üçüncüdür. Burada yaxtaların saxlanması məqsədi ilə yaxt klub vardır. Burada kanoye, su xizəyi, yelkənli idmanı kimi idman növləri geniş yayılmışdır. 1994-cü ildən təşkil edilən yarışlarda 200-dən çox qayıq iştirak edir.
Fəlakət
22 may 2011-ci ildə Paranoa su anbarında göyərtəsində 100-dən çox insan olan bərə batmışdır. Qəza 20:13 radəsində baş vermişdir. Xilasedilicilərin sözünə görə burada cəmi 104 nəfər olmuşdur. Bərə suyun 17 metr dərinliyinə batmışdır. Bu qəzada 8 nəfər həlak olmuşdur
Xoşkeşin
Xoşkeşin (əvvəlki adı: Xoşkeşiş) — Azərbaycan Respublikası Naxçıvan Muxtar Respublikasının Culfa rayonunda kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 1 mart 2003-cü il tarixli, 423-IIQ saylı Qərarı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Culfa rayonunun Xanəgah kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Xoşkeşiş kəndi Xoşkeşin kəndi adlandırılmışdır.
Toponimikası
Əlincə çayının sahilində, dağətəyi ərazidədir. Oykonim türk dillərindəki koş (çobanların müvəqqəti yaşayış yeri, yurd, dayanacaq, köç) və kezen (aşırım, dağ yalı) sözünün fonetik forması olan kesin/keşin sözlərindən düzəlib, "dağ yalında çobanların dayanacaq yeri" mənasındadır.
Əhalisi
Əhalisi 411 nəfərdir.
Alqataq
Alqataq - Yuxari Qarabagın Xaçın nahiyəsində kənd adı.
Toponimikası
Əsli El-Katak, yəni Katak eli tayfası, Ermənistanda üç Alagöz (El-Oğuz adından təhrif), Əliqaya (El-i Kaya adından təhrif, oğuzlarda Kayı tayfasının adını əks etdirir), Əliqəmərli (El-i Yelliqaya (İsmayıllı r-nu), Qəmərli adından təhrif, qədim türkmənşəli Qəmər, Kəmər tayfasının adını əks etdirir), Əliqızıl (El-i Kızıl adından təhrif, kəngərlərin Kızıl tayfasının adını əks etdirir), Əliqırıq (El-i Kırık adından Əfşar tayfasının Kırık qolunun adını əks etdirir), Gürcüstanda Alabar adından təhrif (qədim türkmənşəli Abar tayfasının adını əks etdirir), Hallavar (El-i Abar adından təhrif) və s. etnotoponimlərlə quruluşca eynidir.
Ermənistanda və Yuxari Qarabagərazisində erkən orta əsrlərdə Katak mahal adları oralarda yaşamış qədim türkmənşəli Katak (Kataq) tayfasının adı ilə bağlıdır. Gəncə-Qarabağ bölgəsində yaşayan ellərdən birinin adı. Kataq kimi göstərilmişdir. Bəzi coğrafi adlarda Kətük, Kötüklü və Gödəkli (Gürcüstanda Salqa r-nunda Gödəklər, Azərbaycanda Bəyləqan və Qubadlı r-nlarında Gödəkli, Xaçmaz r-nunda Gödəklər (sonralar Aleksandrovka), Mil düzündə Xələc elinin Gödəklər qolu və s.). Qaraqalpaqların bir tayfası indi Kataq adlanır. . Bax: Kətük və Kötuklü.Katal tayfası barədə
Xarici keçidlər
http://www.azerbaijans
Benqal fişəngi
Benqal fişəngləri bizə qədim Benqaliyadan gəlmişdir. Qədimdə Benqaliya Hindistanın bir hissəsi olmuşdur ki, bu ərazi Benqal körfəzi sahilləri boyu uzanırdı.
Əvvəllər uzun bambuq çubuqlarının bir ucuna yanacaq qatılmış qığılcım saçan məhlul sürtüb yandırardılar və hər hansı bir hadisə ilə bağlı xəbərdarlıq (siqnal vermək, siqnalizasiya) məqsədi ilə istifadə edilirdi. Beləliklə fişəng vasitəsilə hansısa bir hadisə barədə yaxın və uzaq ərazidəki əhaliyə xəbər çatdırar, siqnal verərdilər.
azırkı müasir dövrümüzdə bu cür siqnalizasiya – xəbərdarlıq formalarından istifadə etməyə heç bir ehtiyac olmadığından, "benqal fişəngləri"ndən yalnız bir əyləncə kimi bayramlarda, ad günlərində, təntənəli tədbirlərdə daha çox istifadə olunur. Hazırda dünyanın bir çox ölkələrində müxtəlif ölçülərdə, müxtəlif cür "benqal fişəngləri" istehsal olunmaqdadır.
İkinci dərəcəli starşina
İkinci dərəcəli starşina — Donanmada baş matrosdan daha yüksək, birinci dərəcəli starşinadan isə daha aşağı tutulan hərbi rütbə. Starşina heyətinin ən kiçik rütbəsi. 2 noyabr 1940-cı ildən etibarən hərbi dəniz rütbələri sırasına daxildir.
thumbnail|right|İkinci dərəcəli starşina poqonu ([[Azərbaycan Hərbi Dəniz Qüvvələri)]]
Yunanıstan parlamenti
Yunan parlamenti — Yunanıstanda fəaliyyət göstərən parlament.
Məlikli (Ağdam)
Məlikli (əvvəlki adı: Maniklu) — Azərbaycan Respublikasının Ağdam rayonunun Məlikli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 13 oktyabr 1992-ci il tarixli, 327 saylı Qərarı ilə ləğv edilmiş Ağdərə rayonunun Maniklu kəndi Ağdam rayonunun inzibati tərkibinə verilmişdir. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 29 dekabr 1992-ci il tarixli, 428 saylı Qərarı ilə Ağdam rayonunun Maniklu kəndi Məlikli kəndi adlandırılmışdır.
Tarixi
1992-ci il martın 12-də Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal olunub.
Toponimikası
Kəndin adı Manik çayının adından və -/M mənsubiyyət şəkilçisindən ibarətdir. Digər adı Adıgözəlbəylidir. Kənd vaxtilə Qarabağ xanları nəslindən olan, "Qarabağnamə" əsərinin müəllifi Mirzə Adıgözəl bəyə (1780-1848) mənsub olduğu üçün belə adlanırdı. 1992-ci ildən kəndin adı Məlikli kimi rəsmiləşdirilmişdir.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd dağətəyi ərazidə yerləşir.
Demak sultanlığı
Demak sultanlığı — XV əsrin son rübündə qurulan və təxminən bir əsr həyat sürən Yava adasındakı müstəqil ilk müsəlman dövləti.
Tarixi
Trenggana dövründə Demak zənginlik və əhali sayı baxımından zirvəyə çatdı. Trenggana o bölgənin önəmli limanlarını Demaka bağlamağa çalışdığı kimi hələ müsəlman olmayan Yavanın iç bölgələrinə də basqınlar etdi və XI əsr Çin qaynaqlarının Macapahitlərin önəmli liman şəhəri olaraq göstərdikləri Tubanı fəth etdi (1527).
Trenggana 1543-cü ildə Şərqi Yavadakı hinduların müqəddəs bölgəsi Pənanggungan dağını, 1545-ci ildə də Malangı aldı. Ancaq 1546-cı ildə Hinduizmin Panarukandakı son qalasına hazırladığı geniş miqyasdakı hücumda qəti bir məğlubiyyətə uğradı və öldürüldü. Ardından ölkədə qarışıqlıqlar baş göstərdi. Bunun nəticəsində də dövlət parçalandı. Başdakı hökmdar Sunan Prawata (1546–1561) artıq Demak şəhərinin xaricində heç bir gücə sahib deyildi. Qısa bir müddət sonra da Demak bölgədə güclənən digər dövlətlərin hakimiyətinə daxil oldu (1578).
Möhsün Sənani
Möhsün Sadıq oğlu Cəfərov (Sənani) — Azərbaycan teatr və kino aktyoru, Azərbaycan SSR xalq artisti (1949).
Həyatı
Möhsün Sənani 1900-cü ildə Tiflisin "Şeytanbazar" məhəlləsində ruhani ailəsində anadan olmuşdur. 4–5 yaşında ikən ata-anasını itirmiş, nənəsinin himayəsində qalmışdır. 1906-cı ildə nənəsi onu mədrəsəyə qoyur. Nənəsinin məqsədi nəvəsini mollalığa hazırlamaq və gələcəkdə onu atası kimi mərsiyəxan eləmək idi. Lakin Möhsün nə mədrəsəni oxuyub başa çatdıra bilir, nə də ki nənəsinin arzusu yerinə yetir. 1908-ci ildə nənəsi vəfat edir, xalası molla Zinyət onu öz himayəsinə götürür. Molla Zinyət, Azərbaycanın xalq artisti Əli Qurbanovun anasıdır. Molla Zinyət Möhsünü öz uşaqlarından çox istəyir. O, Sənaninin oxuması ilə şəxsən məşğul olur. Ancaq Zinyət xanımın da vəziyyəti yaxşı deyildi. Onun özünün ailə üzvləri də çox idi. Buna baxmayaraq, o, Möhsünü də, onun bacısını da doğma övladı kimi böyüdür. Kiçik yaşlı Möhsün özünün və bacısının xalasına bir yük olduğundan xəcalət çəkir. Odur ki, 1909-cu ildən işləməli olur. O, Şeytanbazarda hər cür əzab-əziyyətə və böyük zəhmətə qatlaşır.
Dövrünün ziyalı və tanınmış adamları Tiflisdə yaradılmış bu teatr dərnək və cəmiyyətlərinə yardım olaraq tez-tez müşavirələr keçirərdilər. Belə müşavirələr Mustafa Mərdanovun atası Hacı Həşim Mərdanovun bəzzaz dükanında olurdu.
Gürcüstanın mütərəqqi fikirli xadimləri və maarifpərvər azərbaycanlı ziyalılar bu teatra və aktyorlara bina xərclərini ödəmək və tamaşaları təşkil etmək işində səmərəli yardım göstərirdilər. Nəriman Nərimanov, Əli Tağızadə, Əşrəf Yüzbaşiyev, Həsənbəy Zərdabi, Üzeyir Hacıbəyov və Mərdanov qardaşları teatr sənətinin tərəfdarları və təbliğatçıları olmuşlar.
1915-ci ildə M.Sənani, Mirzəli Abbasov, Mirseyfəddin Kirmanşahlı, Mirzəxan Quliyev, Mustafa Mərdanov və b. Tiflis truppasına cəlb edilirlər. Həmin ildə Hüseyn Ərəblinskinin iştirakı ilə hazırlanmış "Kaveyi-Ahəngər" tamaşasında Möhsünə dəmirçi Kavənin oğlunun rolunu tapşırırlar. O, bu rolu çox böyük ustalıqla ifa edir. Vəziyyətinin aqırlığına, maddi ehtiyac içərisində yaşamasına baxmayaraq bütün peşələrdən əl çəkir, ancaq aktyorluqla məşğul olur. Bu dövrdə Tiflis teatrı truppasında çox məşhur sənətkarlar fəaliyyət göstərirdi. Bunlardan: Mirzəli Abbasov, Mirzəxan Quliyev, Əşrəf Yüzbaşıyev, Mirseyfəddin Kirmanşahlı, İbrahim İsfahanlı, Tərlan xanım, Əli Əskərov, Həsən Səbri, Paşa Mahmudov, Kaftaradze, Panfiliya Tanailidi, Əli Qurbanov və b. Möhsün Sənani onların arasında ən gənc aktyor idi.
Gənc olmasına baxmayaraq, az bir zaman içərisində ona Heydər bəy, Süleyman bəy, Vəli ("Arşın mal alan"), Hambal ("Məşədi İbad"), Rzaqulu ("Nadir Şah"), Kasio ("Otello") kimi məsul rollar tapşırılmışdır. Həmin rollar Sənaninin aktyorluğunda bir sıçrayış yaradır, ona həqiqi aktyor şöhrəti qazandırır. M.Sənani 1915-ci ildən 1920-ci ilə kimi Tiflis teatr truppasında çalışır. M.Sənani 1921-ci ildən Bakının teatr səhnələrində parlamağa başlayır. O, nəinki teatrda, eləcə də kino sənətində də çox yadda qalan, təkrarolunmaz rollar ifa etmişdir. Bunlardan "Səbuhi", "Bəxtiyar", "O olmasın, bu olsun", "Sehrli xalat" və s. filmləri qeyd etmək kifayətdir.
Senecio confertus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Caya Bhaduri
Caya Bhaduri(, ərlik soyadı Caya Baççan; doğ. 9 aprel 1948, Cabalpur, Madhya-Pradeş, Hindistan) — hind aktrisası və yazıçısı.
Həyatı
Aktrisa, yazıçı, prodüserdir. 9 aprel 1948-ci ildə anadan olmuşdur. İlk dəfə filmə 1963-cü ildə çəkilib. 2001-ci ildə “Həm xoşbəxtlikdə, həm kədərdə” filminə çəkilib. Abhişek Baççanın anasıdır. Ailəlidir, iki övladı var.
Baş matros
Baş matros — Xidməti öhdəliklərini nümunəvi yerinə yetirdiyinə və nümunəvi nizam-intizamına görə matroslara verilən hərbi rütbə. Baş matroslar manqa komandirləri icazəli olduqları zaman onları əvəz etmək hüququna malikdirlər.
Baş starşina
Baş starşina — donanmada birinci dərəcəli starşinadan daha yüksək, baş gəmi starşinasından (18 noyabr 1971-ci ilə qədər miçmandan) isə daha aşağı tutulan hərbi rütbə.
Milli Televiziya Standartları Komitəsi (ABŞ)
Milli televiziya standartları komitəsi - ABŞ-də televiziya və video sahələrində standartlar üzrə qurum; qara-ağ görüntü ilə ABŞ-də ilk rəngli televiziya sisteminin uzlaşmasını təmin edən rəng kodlaşdırması üçün NTSC standartının sponsoru. Dünyada ilk dəfə rəngli televiziya yayımına 1953-cü ilin dekabrın 18-də məhz bu sistemin tətbiqi ilə başlanılıb.
İşıq
İşıq 1 saniyədə 300 000 km qət edir.Tam olaraq 299,792,458 m/s'dir. (Daha ətraflı:İşıq sürəti)
Bu şüalanma təxminən 380-780 nanometr dalğa uzunluğuna və yaxud 789-385 THs arasında yerləşən tezliyə uyğun gəlir. Ancaq dəqiq sərhəddini təyin etmək çətinlik yaradır. Çünki, insan gözünün həssaslığı işığın sərhədində tədricən azalandır.
Fizikada işıq həm də bütün elektromaqnit dalğaları əhatə edir.
C.Maksvelin elektromaqnit nəzəriyyəsi (XIX əsrin 60-cı illərində irəli sürülmüşdür) elektrik və maqnit hadisələrinin əsas qanunlarının ümumiləşdirilməsi kimi zamanında mövcud olmuş eksperimentlərin nəticələrini izah etməklə yanaşı, yeni hadisələri də öncədən xəbər vermişdir. (Məsələn, elektromaqnit dalğalarının məkanda sonlu sürətlə yayılan, dəyişkən elektromaqnit sahəsinin varlığını öncədən söyləmişdir. Sonradan sübut olundu ki, vakumda sərbəst elektromaqnit sahəsinin yayılma sürəti işıq sürətinə bərabərdir).
İşığın elektromaqnit nəzəriyyəsinə görə işıq elektromaqnit dalğalarından ibarətdir. Elektromaqnit dalğalarını ilk dəfə alman fiziki Hers (1857-1891) aşkar etdi. O elektromaqnit dalğalarının Maksvel nəzəriyyəsi ilə tam izah olunduğunu təcrübi olaraq sübut etdi, əsaslandırdı, 1895-ci ildə rus fiziki və elektrotexniki A.S.Papov elektromaqnit dalğalarının praktikada tətbiqinə nail olaraq dünyada ilk dəfə hers vibratorundan dalğa qaynağı kimi istifadə edərək, radioqəbuledici cihaz hazırladı.
İşığın dalğa xassəsi
İşığın təbiətini aydınlaşdırmaq üçün çox əsrlər keçmiş və bu dövrlərdə müxtəlif fərziyyələr bir-birini əvəz etmişdir. Görləmlik Azərbaycan filosofları Ə.Bəhmənyar və N.Tusi işığın təbiəti haqqında fikir söyləmiş, onun zərrəcik və dalğa xassəsinə malik olduğunu bildirmişlər. İşığın təbiəti haqqında təsəvvürlər XVII əsrin sonunda inkişaf etdirildi. Müəyyən edildi ki, işıq yayılarkən enerji daşıyır. Enerjinin daşınması isə dalğa və ya zərrəciklərin hərəkətilə baş verir. Buna müvafiq olaraq işığın təbiəti haqqında 2 fərziyyə yarandı: Korpuskulyar (zərrəcik) və dalğa.
Korpuskulyar nəzəriyyəyə görə işıq xüsusi zərrəcik – korpuskul selindən ibarətdir. Bu fərziyyənin banisi İ.Nyuton olmuşdur. Bu nəzəriyyəyə görə işıq mənbədən buraxılan və böyük sürətlə həhəkət edən zərrəcik selidir.
Nyutonun nəzəriyyəsi ilə təxminən eyni vaxtda X.Hüygens dalğa nəzəriyyəsinin əsasını qoydu. Bu nəzəriyyəyə görə işıq mənbə tərəfindən yaradılan və efir adlanan xüsusi mühitdə yayılan dalğalardır. O, işıq hissəciklərinin varlığını inkar etmirdi. Hesab edirdi ki, işıq hissəcikləri işıq saçan cismdən şüalanmır, ətrafa səpələnmir, ancaq bütün məkanı doldurur. O, işığın yayılmasını hissəciklər arasında qarşılıqlı təsirin ardıcıl ötürülməsi kimi təsvir edir. İşığın dalğa xassəsi işığın interferensiyası və difraksiyası hadisələrində daha əyani təzahür edir.
Hər iki fərziyyə o vaxt işığın xassələrinə dair bir sıra məsələləri izah etdi. 18-ci əsrdə Nyutonun böyük nüfuzunun təsiri ilə Hyügensin dalğa nəzəriyyəsi təqribən bir əsr unuduldu. Lakin vəziyyət XIX əsrdə dəyişdi. XIX əsrin əvvəllərində T.Yunq və O.Frenel elə işıq hadisələrini (interferensiya, difraksiya və s.) müəyyən etdilər ki, onları yalnız dalğa nəzəriyyəsinin köməyi ilə izah etmək mümkün oldu.
Müasir təsəvvürlərə görə işıq elektromaqnit xassəli olub, eyni zamanda dalğa və zərrəcik xassələrinə malikdir. Bu xassələr bir-birini inkar etmir, əksinə, tamamlayır. Müəyyən hadisələrdə işıq özünü dalğa, digər hadisələrdə isə, zərrəcik seli kimi aparır. İşıq haqqında müasir nəzəriyyədə dalğa və zərrəcik təsəvvürləri vəhdətdədir. thumb|320x320px|Ağ işığın üçüzlü prizmadan dispersiyası. Uzun dalğa uzunluqları (qırmızı) və qısa dalğa uzunluqları (mavi) ayrılır.
İşığın dispersiyası
Əsas məqalə: İşığın dipersiyası
Maddələrin sındırma əmsallarının işığın tezliyindən (dalğa uzunluğundan) asılılığı dispersiya adlanır. Prizmadan ağ işıq buraxdıqda difraksiya hadisəsini daha asan müşahidə etmək olur. Ağ işıq prizmadan çıxarkən yeddi rəngə ayrılır: qırmızı, narıncı, sarı, yaşıl, mavi, göy və bənövşəyi. Qırmızı rəng onların hamısından az, bənövşəyi isə hamısından çox meyl edir. Bu o deməkdir ki, qırmızı şüa üçün şüşə ən az, bənövşəyi şüa üçün isə ən çox sındırma əmsalına malik olur.
İşıq şüaları maneələrdən əks olunur. Şüalar güzgüyə düşəndə elə əks olunur ki, biz güzgüdə əşyanı boyu bərabərində görürük. Əgər şüalar kələ-kötür səthə düşürsə, onlar bütün tərəflərə əks olunur və səthi işıqlandırır. Məhz buna görə də biz işıq saçmayan əşyaları, o cümlədən planetləri və onların peykləri olan səma cisimlərini görürük. İşıq şüaları havada hər hansı şəffaf mühitə (suya və ya şüşəyə) düşəndə sınır. İçərisində su olan stəkandakı qaşığa yandan baxanda görərsiniz ki, hava ilə suyun ayrıldığı sərhəddə qaşığın “sınması” baş verir.
Ağ işıq üçüzlü şüşə prizmaya düşəndə sınaraq, yeddi rəngə parçalanır. Buna dispersiya hadisəsi deyilir. Rənglər həmişə müəyyən qaydada yerləşir: qırmızı, narıncı, sarı, yaşıl, mavi, göy, bənövşəyi. Bu rəngli zolaq spektr adlanır. Rənglərin ardıcıllığını sadə cümlə ilə yadda saxlamaq olar: “Qarı Nənə Səksən Yaşında Məxmər Gülə Bənzəyir”. Təbiətdə də dispersiya müşahidə olunur. Göy qurşağını yada salın. Göy qurşağı günəş işığının yağış damcılarında prizmarda olduğu kimi sınması hesabına əmələ gəlir. Yəni, dalğa uzunluğu çox olduqca, aldığı impuls azalır.
Bu tədqiqatlar nəhayət, işığın iki təbiətli – dalğa və hissəcik təbiətli olduğunu təsdiq etdi və çox mühüm nəzəri və praktiki əhəmiyyəti olan işığın dalğa-korpuskulyar nəzəriyyəsi yaradıldı.
İşığın yayılma istiqaməti
Gözü parlaq işıqdan qorumaq və işığın yayılma istiqamətini dəyişmək üçün işıq mənbəyinə taxılan xüsusi formalı qalpaqdan yəni Abajurdan istifadə olunur.
İşığın interferensiyası
Əsas məqalə: İşığın interferensiyası
Bu hadisə ondan ibarətdir ki, 2 dalğa qarşılaşdıqda və üst-üstə düşdükdə güclənirlər, ya da zəifləyirlər. Bu faktı ingilis alimi Tomas Yunq 1801-ci ildə aşkar etdi.
İşığın difraksiyası
Əsas məqalə: Difraksiya thumb|489x489px|Vizual xətti spektr Bu, işığın düz xətlə yayılmasından kənara çıxması deməkdir. Əksər optik cihazlar işığın difraksiyası hadisəsinə əsaslanır. Rentgen şüalarının difraksiyası müxtəlif təyinatlı cihazlarda istifadə olunur.
İşığın kvant xassəsi
Alman fiziki Henrix Hers 1887-ci ildə sink lövhəni işıqlandıran zaman lövhənin səthindən işığın təsiri ilə mənfi yüklənmiş hissəciklərin ayrıldığını aşkar etdi. Sonradan aydınlaşdırıldı ki, belə yüklənmiş hissəciklər elektronlardır. Buradan çıxan nəticə budur ki, işığın interferensiyası, difraksiyası, polyarizasiyası, dispersiyası xassələrinin aşkar edilməsi işığın dalğa nəzəriyyəsinin doğruluğunu təsdiq edir. Beləliklə, fotoeffekt hadisəsi aşkar edilmiş oldu. Elektromaqnit şüalarının təsiri altında maddənin özündən elektronlar buraxması – fotoeffekt hadisəsi adlanır. Bununla belə işığın təbiətinin öyrənilməsi davam edirdi. 1900-cü ildə alman fiziki M.Plank (1858-1947) yeni hipotez irəli sürdü. Bu hipotezə görə işığın şüalanması və udulması fasiləsiz yox, diskret, yəni müəyyən porsiyalarla (kvantlarla) baş verir. Bu kvantların enerjisi (E) işıq şüalarının tezliyi ilə (V) müəyyən olunur. Yəni, E=hV (h-Plank sabiti)
M.Plankın konsepsiyası mütləq qara cismin istilik şüalanmasının qanunauyğunluğunu izah edirdi. 1905-ci ildə isə A.Enşteyn işığın kvant təbiətli olduğunu əsaslandırdı. Yəni, sübut etdi ki, nəinki işığın şüalanması, həm də onun yayılması işıq kvantları – fotonlarının axını halında baş verir. Kvant – fotonların enerjisi Plankın yuxarıda göstərilən formulu ilə, impulsu isə 1 formulu ilə müəyyən olunur. Burada “ ” dalğa uzunluğudur, “P” fotonların impulsudur, “h” isə plank sabitidir. Fotonların impulsu plank sabiti ilə düz, dalğa uzunluğu ilə tərs mütənasibdir. Göy qurşağı; əşyanın saldığı kölgə; mavi səma; ətraf aləmin rəngarəngliyi – bütün bunlar işıq hadisələrinə dair yalnız bir neçə nümunədir. Bu hadisələr fizikanın “optika” (“optike” yunan sözü olub, görmə qavramaları haqqında elmdir) adlanan bölməsində öyrənilir. İşıq mənbələri sizə yaxşı tanışdır. Onları təbii (Günəş, ulduzlar) və süni (elektrik lampaları) mənbələrə ayırmaq olar. Düz xətt üzrə yayılması işığın ən mühüm xüsusiyyətidir. Yalnız bu halda kölgənin əmələ gəlməsi, habelə Günəş və Ay tutulması mümkün olur.
İstinadlar
.
Fəxri dəmiryolçu
Dəmiryolunda əməyin ən yüksək və sabit nəticələrinin əldə edilməsi, hazırlanması, inkişafı və həyata keçirilməsinə, dəmiryol nəqliyyatının fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsinə, həmçinin qatarların hərəkətinin təhlükəsizliyinin təmin olunmasıyla bağlı fədakar hərəkətlərə görə, elmin, texnikanın və yeni texnologiyanın nailiyyətlərinin tətbiqinə, sərnişinlərin həyatları, yüklərin, yükün və başqa tapşırılmış əmlakın qorunmasına görə dəmir yolu işçiləri və eyni zamanda qeyriləri təltif edilir.
Özbəkistanın dövlət quruluşu
Özbəkistanın dövlət quruluşu - 1992-ci ildə qəbul edilmiş Konstitusiyaya əsasən hüquqi-siyasi, inzibati, iqtisadi və ictimai münasibətlər sisitemi.
Dövlət quruluşu
Özbəkistan - güclü prezident idarəetmə üsuluna malik respublikadır. Milli bayram günü olan müstəqillik günü (1991) sentyabr ayının 1-də qeyd olunur. Ölkə Konstitusiyası 8 dekabr 1992-ci ildə qəbul olunmuşdur.
Dövlət başçısı
Özbəkistanın suverenliyinin, təhlükəsizliyinin və ərazi bütövlüyünün, ölkə Konstitusiyanın və qanunlarının, eləcə də vətəndaşların hüquq və azadlıqlarının qarantı olan Prezident ümumxalq səsverməsi yolu ilə 7 il müddətinə seçilir.
Mövcud Konstitusiyaya əsasən dövlətin idarə olunmasında çox geniş səlahiyyətlərə malik olan dövlət başçısı Özbəkistan Respublikasını ölkə daxilində və beynəlxalq münasibətlərdə təmsil edir, Baş naziri və digər nazirləri, Baş Prokuroru, məhkəmə hakimlərini, ali komanda heyətini, əyalət qubernatorlarını təyin və vəzifədən azad edir.
Eyni zamanda silahlı qüvvələrin ali baş komandanı sayılan dövlət başçısı, zərurət yarandıqda ölkədə müharibə vəziyyəti və səfərbərlik elan edərək qəbul etdiyi qərarını 3 gün ərzində Parlamentin təsdiqinə təqdim etməkdə səlahiyyətlidir.
Qanunverici hakimiyyət
2002-ci ildə keçirilmiş referendum nəticəsində Özbəkistan Respublikasının Ali Məclisinə növbəti seçkilər zamanı iki palatalı (Senat və Qanunverici palata) Parlamentin yaradılması haqqında qərar qəbul edilmişdir. Konstitusiyaya əsasən Parlament (Ali Məclis) iki palatadan – 100 yerlik Senatdan  (Yuxarı Palatadan – senatorların 84-ü yerli icra şuraları tərəfindən səsvermə yolu ilə 5 il müddətinə seçilir, 16-sı Prezident tərəfindən təyin edilir) və 150 yerlik Qanunverici Palatadan (135-i ümumxalq səsverməsi yolu ilə 5 il müddətinə seçilirlər) ibarətdir. Ölkədə qanunvericilik fəaliyyətini həyata keçirən hər iki palatanın birgə iclasları Özbəkistan Prezidentinin andiçmə mərasimində, dövlət başçısının ölkənin sosial-iqtisadi həyatının, daxili və xarici siyasətinin çox mühüm məsələləri üzrə çıxışı, xarici ölkələrin dövlət başçılarının rəsmi səfərləri çərçivəsində Parlamentdə söylədikləri nitqlər və digər taleyüklü məsələlərin müzakirəsi zamanı baş tutur.
İcraedici hakimiyyət
thumbnail|Özbəkistanın xəritəsi Nazirlər Kabineti və ona rəhbərlik edən Baş nazir Özbəkistan Prezidenti tərəfindən təyin və Ali Məclis tərəfindən təsdiq edilir. Prezident və Parlament qarşısında kollektiv məsuliyyət daşıyan Nazirlər Kabineti dövlət başçısının sərəncam və fərmanlarının, Ali Məclisin qərarlarının, Özbəkistan Respublikasının qanunlarının icrasını təmin edir, habelə iqtisadi, sosial və mədəni sahələrin effektiv fəaliyyətinə rəhbərliyi həyata keçirir.
Baş nazir Nazirlər Kabinetinin fəaliyyətini təşkil edir və ona rəhbərliyi həyata keçirir, Kabinetin işinin səmərəliliyinə görə fərdi məsuliyyət daşıyır, Hökumətin iclaslarına sədrlik edir və onun qərarlarını imzalayır, dövlət başçısının göstərişi ilə Özbəkistan Respublikasını beynəlxalq münasibətlərdə təmsil edir və mövcud Konstitusiyada təsbit edilmiş digər mühüm funksiyaları yerinə yetirir.
Məhkəmə hakimiyyəti
Hakimləri 5 il müddətinə Prezident tərəfindən təyin və Ali Məclis tərəfindən təsdiq olunan, ölkədə mülki, cinayət və inzibati sahələr üzrə ən yüksək məhkəmə orqanı sayılan Ali Məhkəmə, habelə qanunvericilik və icra hakimiyyətinin normativ-hüquqi aktlarının Konstitusiyaya uyğunluğu ilə bağlı işlərə nəzarət edən Konstitusiya Məhkəməsi ölkədə məhkəmə hakimiyyətini həyata keçirir.
Bundan əlavə, Özbəkistan Respublikasında hakimləri 5 illik müddətə Prezident tərəfindən təyin edilən, istər dövlət, istərsə də özəl təşkilatlar arasında iqtisadi mübahisələrin işləri üzrə məhkəmə orqanı olan Ali Təsərrüfat Məhkəməsi, Qaraqalpaq Muxtar Respublikasının mülki və cinayət işləri üzrə Ali Məhkəməsi və Təsərrüfat Məhkəməsi də fəaliyyət göstərir.
Amazon Web Services
Amazon Web Services — Amazon.com-un törəmə şirkəti olub, şəxslərə, şirkətlərə və ya hökumətlərə bulud texnologiyası xidmətləri göstərir.
2017-ci il üçün AWS 90-dan çox müxtəlif servis mövcud olmuş, bu servislər arasında ən çox istifadə olunanlara kompüter (hesablama sistemi), yaddaş, şəbəkə,verilənlər bazası, mobil, proqramlaşdırma təminatı alətləri və əşyaların interneti üçün alətlərini misal göstərmək olar. Ən çox istifadə olunan servislərə Amazon Elastik Bulud Hesablayıcı Servisi (EC2), Amazon Sadə Yaddaş Servisini (S3) aid etmək olar.
Senecio robustus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İstinadlar
Senecio robustus Senecio robustus Senecio robustus
Çorman (Laçın)
Çorman — Azərbaycan Respublikasının Laçın rayonu Şamkənd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Etimologiyası
Laçın rayonunun Şamkənd inzibati ərazi vahidində olan kənd Qarabağ silsiləsinin ətəyindədir. Oykonimin türk mənşəli orman (meşə) sözünün variantı olduğu ehtimal edilir. Bəzi tədqiqatçılara görə, Çorman emotoponimdir, çor tayfasının adını əks etdirir.
El arasında Çorman adlanan bu yaşayış məntəqəsi müəyyən vaxtlarda müxtəlif adlarla adlandırılırdı. Yuxarı Çorman, Təzə Çorman kimi daha çox məşhur olan kənd adından da göründüyü kimi ərazidə bu adda ikinci bir kəndin olduğuna işarə edilir.
Tarixi
Çorman kəndinin ərazisi 1747-ci ildən Qaraçorlu mahalının, 1840-cı ildən Şuşa qəzasının Zəngəzur sahəsinin , 1867-ci ildə Zəngəzur qəzasının tərkibində mövcud olmuşdur. 28 may 1918-ci ildən 28 aprel 1920-ci ilə qədər Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Zəngəzur qəzasına daxil olmuşdur.
Cümhuriyyətin süquta uğramasından və bolşeviklərin işğalına məruz qalmasından sonra Azərbaycan SSR-nin Zəngəzur qəzasının, 1923-cü ilin iyulunda Yelizavetpol quberniyasının Cavanşir və Zəngəzur qəzalarının bir hissəsində təsis edilmiş Kürdüstan mahalının (sonradan qəza) tərkibində olmuşdur. 8 aprel 1929-cu ildə Kürdüstan qəzası ləğv edildir və yeni yaradılmış Laçın rayonunun tərkibinə daxil edilmişdir.
Əhalisi
Bəzi mənbələrdə kənd əhalisinin kürd əsilli olması qeyd edilsə də aparılan dəqiq araşdırmalar nəticəsində  bu məlumatın kökündən yanlış olduğu ortaya çıxmışdır . Kənd sakinlərindən bir nəfərdə olsun kürd dilində bilmirdi. Kəndin binasını qoyan və sonralar da kənddə yaşayan əhali azərbaycan türkləri olmuşdur.
2009-cu il dekabr ayına olan məlumata əsasən kənd sakinlərinin sayı 332 nəfər (85 ailə), 2015-ci ilin yanvar ayında aparılan siyahıyaalma zamanı isə kənd sakinlərinin sayı 345 nəfərdir (93 ailə).
İqtisadiyyatı
Əsas təsərrüfatı heyvandarlıq idi.
Stefan Malarme
Stefan Malarme — Fransa yazıçısı və şairi.
Anuşka Şarma
Anuşka Şarma — hind aktrisası və modeli.
Sanitar vaqon
thumb|Sanitar vaqon yüklənir, [[İkinci Dünya müharibəsi]] Sanitar vaqon ― xüsusi qatar növü. Ən çox buxar lokomotivi (dizel lokomotivi), vaqonlar və s. daxil olmaqla hərbi əməliyyatlar zamanı yaralıların və xəstələrin təxliyəsi və tibbi yardım üçün nəzərdə tutulmuşdur. Xəsarət alanların daşınması və müalicəsi üçün xüsusi təchiz olunmuş, eləcə də mətbəx, aptek, işçi vaqonları, meyit vaqonları və sair kimi köməkçi vaqonlardan ibarətdir. Yaralıların daşınması üçün dəmiryol qatarları Amerikada vətəndaş müharibəsi (1861-1865) və 1870-1871-ci illərdə Fransa–Prussiya müharibəsi zamanı geniş istifadə edildi. Alman 36 təcili yardım qatarı ordusunda 40 minə qədər xəstə və yaralı nəql etdi.
Qızıl Şəfəq (Yunanıstan)
Qızıl Şəfəq - Yunanıstanda fəaliyyət göstərən ultra millətçi, faşist və neo-nasist meyilli siyasi partiya.
Sanitar vaqon
Malta Suveren Hərbi Ordeni
Suveren bir qurum olan Malta Suveren Hərbi Ordeninin (SMOM), Sərəncamın Hərbi Korpusu olaraq bilinən hərbi şöbəsi vasitəsi ilə fəaliyyət göstərən xəstəxana vaqonları qədim tarixə malikdir. Bu cür vaqonların istismarı İkinci Dünya Müharibəsində ən yüksək həddə çatdı, lakin SMOM bu gün də belə qatarların istifadəsini davam etdirir. Buraya, qaçqınlara sığınacaq vermək üçün vaqon qatarları, əsas tibbi təminat və daha çox texniki xidmətlər göstərilə bilən daha texniki cəhətdən təchiz edilmiş qatarlar daxildir.
Çin göz xəstəxanası qatarları
Dövlət Çin Dəmir Yolu şirkəti, hazırda dörd ədəd göz xəstəxanası qatarını istifadə edir. Dördüncü və sonuncu, Çin Cənubi Lokomotiv və Rolling Stock Industry (Group) Korporasiyası vasitəsi ilə həyata keçirilir və Sıçuan əyalətinin sakinlərinin xeyrinə 2009-cu ilin əvvəlindən xidmətə başlamışdır. Ümumi kataraktanın çıxarılması əməliyyatı da daxil olmaqla bir sıra oftalmoloji əməliyyatlar qatarlarda pulsuz olaraq təmin edilə bilər.