cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Marsiyak-Vallon
Marsiyak-Vallon  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Marsiyak-Vallon kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Rodez.
Kotoy (Uçalı)
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar (100 %) üstünlük təşkil edir.
Marsiyak-Vallon
INSEE kodu — 12138.
Kommuna təxminən Paris dən 490  km cənubda, Tuluza şəhərindən 130  km şimal-şərqdə, Rodez dən isə 17  km şimal-qərbdə yerləşir.
Tonina Toriyelli
Tonina Toriyelli (22 mart 1934)  — İtaliya müğənnisi. 1956 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində İtaliyanı "Amami se vuoi" mahnısı ilə təmsil etmişdir.
Qaragöl (Askın)
Qaragöl — Başqırdıstan Respublikası nın Askın rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Yaybulək kənd şurası nın tərkibindədir.
Marsiyak-Vallon
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 1680 nəfər təşkil edirdi.
Metro 2033 (roman)
Metro 2033 — Rusiya yazıçısı Dmitri Qluxovski tərəfindən 2005-ci ildə yazılmış fantastik roman. Roman 2005-ci ildə Rusiyada, 18 mart 2010-cu ildə isə ABŞ-də nəşr olunmuşdur. Roman əsasında videooyun hazırlanmışdır. Dmitri Qluxovski daha sonra romanın davamı olan "Metro 2034" kitabını yazmışdır.
Qaragöl (Askın)
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Marsiyak-Vallon
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 917 nəfər (15-64 yaş arasında) arasında 696 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 221 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 75.9%, 1999-cu ildə 74.2%). Fəal olan 696 nəfərdən 654 nəfər (340 kişi və 314 qadın), 42 nəfəri işsizdir (16 kişi və 26 qadın). Fəal olmayan 221 nəfər arasında 63 nəfər şagird və ya tələbə, 105 nəfər təqaüdçü, 53 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Metro 2033 (roman)
Hekayə
Hadisələr 2033-cü ildə baş verir. Nüvə müharibələrindən sonra dünya radiasiya ilə örtülüb, şəhərlər mutasiyaya uğramış heyvan sürüləri ilə doludur. İnsanlar dünyanın ən böyük metrosu — Moskva metrosunda sağ qalmağa çalışırlar. Romanın baş qəhrəmanı Artyomun stansiyası olan VDNÇ digər mutantların əksinə ağıllı olan, insanların zehinlərini oxuya bilən və onları toxunmadan öldürə bilən qəribə mutantların — Qaradərililərin təhlükəsi altındadır. Artyomun ögey atası Suxoyun keçmiş dostu cəsur Hanter Qaradərililərin sirrini açmaq üçün hər kəsin getməyə qorxduğu VDNÇ stansiyasının şimalındakı tunelləri öyrənməyə gedir. Hanter Artyoma geri qayıtmayacağı təqdirdə polisə müraciət etməsini deyir. Hanter günlərlə qayıtmayınca Artyom onu axtarmağa qərar verir. Kitab metro tunellərində və ancaq qaz maskası ilə çıxmağın mümkün olduğu xarici dünyada Artyomun stansiyasını xilas etmək üçün nasistlərlə, sovetlərlə və mutantlarla mübarizəsindən bəhs edir. Kitab oxuyucunu heyrətləndirəcək gözlənilməz bir sonluğa malikdir.
Fəsillər
Roman 20 fəsildən ibarətdir:
Aptek kinə ağacı
-  cinsinə aid bitki növü.
Metro 2033 (roman)
Qəbul
2010-cu ildə 500.000 nüsxəsi satılmışdır. 2 milyon insan kitab hələ çıxmamışdan əvvəl rəsmi saytından oxumuşdur. Roman 20-dən çox ölkədə 30 dilə tərcümə olundu. 2007-ci ildə "Eurocon" müasbiqəsində Avropa Elmi Fantastika Cəmiyyəti tərəfindən Təşviq Mükafatına layiq görüldü.
Tərcümə və nəşr
Kitab 20-dən çox ölkədə 30 dilə tərcümə olunub. Əsər 2013-cü ildə Elçin İbrahimov tərəfindən Azərbaycan dilinə tərcümə olunmuş və Hədəf nəşriyyatı tərəfindən çap edilmişdir.
Mürşüd Məmmədov (həkim)
Məmmədov Mürşüd Cabbar oğlu (10.3.1931—21.5.2017) - həkim.professor
Həyatı
Professor Mürşüd Məmmədov 1931-cı ildə Zəngilan rayonunda anadan olmuşdur.1956-cı ildə Kuybışev şəhərində Hərbi Tibb Akademiyasını qızıl medalla bitirmişdir.
1954-1980-cı illərdə SSRİ silahlı qüvvələri sırasında hərbi qulluqda olmuş və polkovnik rütbəsinədək yüksəlmişdir.
1971-ci ildə namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmiş və tibb elmləri namizədi adını almışdır.
1981-1984-cü illərdə Bakı şəhəri Semaşko adına 1 saylı kliniki xəstəxanasının baş həkimi işləmişdir. Oftalmologiya sahəsində 1960-cu ildən işləyir.
Professor adına layıq görülmüşdür. 83 elmi əsəri, o cümlədən 1 metodik tövsiyəsi, 7 səmərələşdirici təklifi və 2 müəlliflik şəhadətnaməsi vardır.
1984-1988-ci ilə kimi institutun elmi informasiya şöbəsinin müdiri vəzifəsini tutmuşdur.
Naxçıvan GES
Naxçıvan Günəş Elektrik Stansiyası — Alternativ və Bərpa Olunan Enerji Mənbələri üzrə Dövlət Agentliyinin “Azalternativenerji” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin Belçika Krallığının “Soltech” şirkəti ilə birlikdə Naxçıvannın Babək rayonunun Xal-xal kəndi ərazisində quraşdırdığı və idarə etdiyi günəş elektrik stansiyasıdır. 35 hektar sahədə yaradılan stansiyada 78684 ədəd günəş paneli quraşdırılıb. Bu panellər gündə təqribən ?? min kilovatt-saat elektrik enerjisi istehsal etmək iqtidarındadır.
Mürşüd Məmmədov (həkim)
Həyatı
1988-2013-cu ilə gədər uşaq və yeniyetmələrdə görmənin mühafizəsi şöbəsinin rəhbəri vəzifəsində çalışıb.
1972-ci ildən SSRİ Səhiyyə əlaçısı döş nişanı, 2006-cı ildə Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin Fəxri Fərmanı ilə təltif olunmuşdur. Mürşüd Məmmədov 21 may 2017-ci il tarixdə dünyasını dəyişmişdir.-3 övladı, 6 nevesi var
Neoseiulus perspectus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Kambalakimilər
—  aləminin  tipinin  sinfinə aid heyvan dəstəsi.
Təsnifatı
Dəstəyə 3 yarımdəstə və 6 fəsiləyə aid 116 cinsin 500-ə yaxın növü daxildir.
Banksia spinulosa
–   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Artemisia nakaii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Terminalia bucidoides
(Terminalia bucidoides) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Neoseiulus peruanas
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Ranqipo
Ranqipo — Yeni Zelandiyanın Şimal adası ərazisində yerləşın nisbətən sərt iqlimə malik yarımsəhra. Şimal adasında yerləşən Mərkəzi vulkanik platosunuun daxilində yerləşir. Səhranın ümumi sahəsi 1000 km² təşkil edir. Səhranın mərkəzindən magistral avtomobil xətti keçir. Səhrandan şimalda ən iri krater gölü olan Taupo yerləşir. Yaxınlığında Tonqariro və Nqauruxoe aktiv vulkanları vardır. Səhra Kaymanava dağları regionunda 600–1500 m yüksəkliklərdə qərarlaşır.
8
8-ci il (səkkizinci il) — Bizim erada çərşənbə axşamından başlayan uzun il.
7
7 il (Yeddinci il) — Bazar ertəsidən başlayan uzun olmayan il.
9
9 il (Doqquzuncu il) — Cümə axşamıdan başlayan uzun olmayan il.
Azərbaycan-Özbəkistan (film, 1947)
Azərbaycan-Özbəkistan qısametrajlı sənədli filmi rejissor Əbdül Həsənov tərəfindən 1947-ci ildə> çəkilmişdir. Bakı Kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Film Azərbaycan və Özbəkistan pambıqçılarının əmək yarışından, iki xalqın dostluğundan, hər iki qardaş xalqın pambıqçıları arasında yaranan əməkdaşlıqdan söhbət açır.
Məzmun
Film Azərbaycan və Özbəkistan pambıqçılarının əmək yarışından, iki xalqın dostluğundan, hər iki qardaş xalqın pambıqçıları arasında yaranan əməkdaşlıqdan söhbət açır.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Mixail Svetlov Rejissor: Əbdül Həsənov Operator: Əlibala Ələkbərov
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1947-ci ilin Azərbaycan filmləri 1940-cı illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Terminalia carpentariae
(Terminalia carpentariae) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Zümrüd
right|thumb|Zümrüd kristalı Zümrüd (köhnə adı: smaraqd - sözündən (, smáragdos)) — 1-ci sinfə aid olan bahalı daş. Böyük saf tərkibə malik olan bu daş 5 karat ölçüsündə almazdan bahadır.
Ən böyük zümrüd yataqları Muso (Kolumbiya), Tranavaale (CAR) və Uralda (Rusiya) yerləşir.
İnsan orqanizmində əhəmiyyəti
Zümrüd - mənəvi harmoniya bəxş edir, iş qabiliyyətini yüksəldir, ürəyi, böyrəkləri, ağ ciyəri, əsəb sistemini müalicə edir. Zümrüdə uzun müddət baxmaq göz işığını bərpa etmək qabiliyyətini yüksəldir. Bu daşın fəaliyyətini gücləndirmək üçün onu az müddətə qırmızı şəraba salırlar.
Alaşan
Alaşan — Mərkəzi Asiya ərazisində (Çin), Qobi səhrasının bir hissəsini təşkil edir ("Alaşan Qobisi"). Səhra cənub-qərbdən Nanşan dağları, şimaldan Çin, Monqolustan sərhədi, cənub-şərqdən Xuanxe çayı əhatələnir. Burada Badln-Caran, Holalis, Tenqer və Ulanpuxo adlı qumlu massivlər yerləşir.
Səhra ərazisində dünyanın ən hürndur barxanı yerləşir (39.88583°N, 102.44778°W). Barxanın hündürlüyü 405 metr təşkil edir.
Baccharis crassipappa
Baccharis crassipappa Baccharis crassipappa Baccharis crassipappa
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Klaudskeyp fotoqrafiya
thumb|right|Gürcüstanda bulud mənzərəsi Klaudskeyp fotoqrafiya — səmanın və ya buludların fotoqrafiyası.
İlk klaudskeyp fotoqraflardan biri belçikalı fotoqraf Leonard Misonne (1870–1943) olmuşdur. Onun şəkilləri ağ-qara idi və əsasən tutqun səmanı və qara buludları çəkməyə üstünlük vermişdir.
XX əsrin ortalarında ABŞ fotoqrafı Alfred Stiqlits (1864–1946) "ekvivalentlər" adlandırılan klaudskeyp fotoşəkil seriyası (1925–1931) yaratmışdır. "Phillips Collection" veb-saytında onun əsərləri haqqında bu fikirləri bildirmişdir: "Bu şəkillərin əsasını simvolik gözəllik təşkil edir, hansı ki, əsər müəllifinin təcrübələrinin, fikirlərinin və emosiyalarının get-gedə artan abstrakt ekvivalentləri olmuşdurlar". Son dövrlərin ən məşhur klaudskeyp fotoqrafları Ralf Steyner, Robert Devis və Tzeli Hadcidimitriou hesab olunurlar.
10
10 il (Onuncu il) — Cümədən başlayan uzun olmayan il.
Fraktal
Riyaziyyatın əsas qolu olan həndəsə insanın yaşadığı dünyanı öyrənməsi üçün vacibdir. Ancaq kainatın mükəmməl görünüşü Evklid həndəsəsi və ya klassik həndəsə ilə açıqlanmayacaq qədər mürəkkəbdir. Çünki klassik həndəsədəki formalar düz xətt, müstəvi, üçbucaq və konuslardan ibarətdir və dünyanın mürəkkəb quruluşunu anlamaq və modelləşdirmək üçün bu formalar kifayət etmir. Latın dilində “fraktus” (sınmış, qırılmış) sözündən əmələ gələn və fransız riyaziyyatçı Benua Mandelbrot tərəfindən 1975-ci ildə əsası qoyulmuş həndəsənin bu yeni sahəsi qarışıq, ancaq mükəmməl uyğunluq və gözəllikdəki dünyanın qüsursuz quruluşunu öyrənir. Fraktal həndəsənin əsasını təşkil edən başlıca xüsusiyyətlər Allah’ın yaratdığı varlıqlardakı ölçünü və dəqiq hesablamanı göstərir.
Başlanğıc forma. Cismin forması, əslində, bir formanın iç-içə keçmiş kiçik surətləri şəklində ardıcıl təkrar olunur. Ölçüləri kiçilən və bir-birini izləyən formalar zəncirvarı şəkildə davam edir. Ancaq bu formalar çox simmetrik düzülürlər. Buna ən yaxşı misal qar dənəcikləri və ilbiz qabığıdır.
Möhtəşəm nizam. Təbiətdə gördüyünüz bütün cisimlər, hətta orqanizminizdəki sistemlər belə çoxlu mürəkkəb formadan təşkil olunmuş kimi görünsə də, əslində, müəyyən nizamla yerləşiblər. Bu xüsusiyyətlər mürəkkəb göründüyü halda, əslində, çox simmetrik şəkildə təkrarlanan naxışların varlığını göstərir.
Fraktal həndəsəyə misallar
Öz orqanizmimizdən nəfəs borusunu misal çəkək. Nəfəs borumuz iki yerə ayrılaraq iki bronx əmələ gətirir. Bunu başlanğıc forma qəbul edək. Bu iki qolun hər biri başlanğıc forma görünüşündə yenidən iki yerə ayrılır və borucuqlar ağciyər kisələrinin içində də getdikcə ölçüsü kiçilərək, lakin başlanğıc forma şəklində şaxələnməkdə davam edir. Bu nümunəni dünyadakı bir çox cisimdə görmək mümkündür. Bir-birinin içinə keçmiş əzələ lifləri, ağacların budaqları, aortadan kapillyarlara qədər bütün qan damarları, qasırğa kimi güclü küləklərdən yerdəki yarpaqları tərpədən mehlərə qədər azalan hava axınlarının düzülüşü, uzaqdan baxdıqda görünməyən, lakin yaxından baxdıqda insanı heyrətə salan naxışlı qar dənəcikləri, hətta normal ürək döyüntüsü ritminin belə ürək əzələlərindəki sinir liflərinin fraktal quruluşuna uyğun olması Allah’ın fraktal həndəsə elmindəki üstün yaratma sənətinin dəlillərindəndir.
Adsız adası (Laptevlər dənizi)
Adsız adası — Laptevlər dənizidə, Krasnoyarsk diyarı ərazidində yerləşən elədə böyük olmayan ada. Taymır yarımadasının Pyotr boğazı, Şimal adasından isə Omulev boğazı ilə ayrılır. Adanın şərqində 11 metr olan ən hündür nöqtəsi yerləşir. Pyotr adaları qrupunun tərkibinə daxildir.
Neoseiulus phragmitidis
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Semecarpus anacardium
(Semecarpus anacardium) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Dəfnə ağacı (teleserial, 2016)
Dəfnə ağacı — Azərbaycan teleserialı.
Artemisia namanganica
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Dəfnə ağacı (teleserial, 2016)
Məzmun
İlqar Fəhminin povestinin motivləri əsasında çəkilmişdir. Serialda üç dost Tural (Ülvi Həsənli), Kamran (Tural Əhməd) və Səlim evdə toplaşaraq yeyib-içirlər. Sonradan Kamran (Tural Əhməd) və Səlim arasında mübahisə düşür. Və mübahisə nəticəsində Kamran (Tural Əhməd) Səlimi bıçaqlayaraq öldürür. Bu zaman Tural (Ülvi Həsənli) sərxoş olduğundan heç nədən xəbəri olmur və bundan istifadə edən Kamran (Tural Əhməd) Turala (Ülvi Həsənli) yalandan cinayəti onun etdiyini deyir və bütün hadisələr də bundan sonra başlayır.
Filmin heyəti
Ssenari müəllifləri : Pərviz Seyidli, Reyhan İsayeva Quruluşçu rejissor : Şahin Qəhrəman Rejissor : Zaur Hüseyn Quruluşçu operator : İslam Qafaroğlu Operator : Naib Əhmədov Rejissor köməkçisi : Səbinə Abbasova İşıqçılar : İbrahim Mirzəyev, Ramen Abışov Texniki məsləhətçi : Daşqın Namazov Səs rejissoru : Orxan İSO Səs operatoru : Azər Xıdırov Montaj rejissoru : Fariq F.Məmmədov Montaj : Mamed SS Qrim ustası : Nəcibə Məmmədova Geyim rəssamı : Fəxriyyə Zeynalova Rəssam : Səbinə Abbasova Bəstəkar : Rəşad Hüseynov Solo musiqi : Miriş Hüseynov Redaktor : İlqar Fəhmi Mühasibat şöbəsi : Gülya Nəsibova Texniki direktor : Sərxan Musayev Prodüser : Səbuhi İsmayılov Baş prodüser : Yaşar Əhmədov Musiqisindən istifadə edilən bəstəkar : Müslüm Maqomayev (67-ci seriya)
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Xarici keçid
Filmi izlə
Terminalia eriostachya
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Love Never Felt So Good
Love Never Felt So Good — Maykl Ceksonun ölümündən sonra yayımlanan ikinci studiya albomu olan Xscape albomunda yer alan mahnı. Albomdakı ilk sinql olaraq 2 may 2014-cü ildə yayımlanmışdır. Castin Timberleyklə duet versiyası diskin delüks versiyasına daxil edilmişdir. Mahnı ilk dəfə 1983-cü ildə yazılmış, 2013-2014-cü illərdə yenidən işlənmişdir. Mahnının müəllifləri Maykl Cekson və bəstəkar Pol Ankadır.
"Love Never Felt So Good" amerikan Billboard Hot 100 çartında doqquzuncu yerədək yüksəldi və beləliklə Maykl Cekson 1971-ci ildən başlayaraq ard-arda beş onillik ərzində çartların ilk onluğuna daxil olan yeganə çart kimi tarixə düşdü.
11
11 il (On birinci il) — Şənbədən başlayan uzun olmayan il.
Landlar
Landlar (fr. landes-xam yer)–   bitki örtüyü həmişəyaşıl kol luqlar və  otlarlardan ibarət olan, xam sahələrin landşaftı. Dar mə­nada - Fransa da Biskay  körfəzi bo­yu ovalıqda alçaqboylu kserofil kollarla örtülmüş dyun sahələri.
Ergani
Diyarbakırın əhəmiyyətli bölgəsindən biridir. Ergani, Diyarbakır ilinin ən böyük ilçəsidir. İlçə mərkəzinə bağlı, 86 kənd olmaqdadır.
Martren
Martren  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Sen-Sernen-syur-Rans kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Miyo.
INSEE kodu — 12141.
Kommuna təxminən Paris dən 550  km cənubda, Tuluza şəhərindən 105  km şimal-şərqdə, Rodez dən isə 50  km cənubda yerləşir.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 215 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 127 nəfər (15-64 yaş arasında) 97 nəfər iqtisadi cəhətdən, 30 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 76.4%, 1999-cu ildə 73.5%). Aktiv olan 97 nəfərdən 84 nəfəri (48 kişi və 36 qadın), 13 nəfəri işsizdir (6 kişi və 7 qadın). 30 hərəkətsiz 11 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 9 nəfər təqaüdçü, 10 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Volnistı burnu
Bolnistıy burnu — Çukot yarımadasının şimalında yerləşir. Çukot Muxtar Dairəsinin Çukot rayonu ərazisinə daxildir. Çukot dənizi sahilində, Çequtun çayı mənsəbindən 10 km cənub-şərqində yerləşir.
Sahilində bir çox quşlar yuva qurur.
12
12 il (On ikinci il) — Bazar günündən başlayan uzun il.
İstilik dövranı
Atmosfer prosesləri
Atmosfer proseslərinin üç əsas tsikli var ki, onlar havanın formalaşmasına və iqlimin yaranmasında iştirak edirlər. Bunlar iqliməmələgətirən proseslərdir;
İstilik dövranı
İstilik dövranı məfhümu mürəkkəb prosesi, yəni yer-atmosfer sistemində istilik almağı, verməyi,daşımağı və istiliyi itirməyi təsvir edir. Günəşdən Yerə gələn günəş radiasiyası axını, qismən atmosfer fəzaya əks etdirir. Bu enerji Yer kürəsi üçün itmiş sayılır. Digər qismi atmosferi keçir və onun bir hisssəsini atmosfer udub istiliyə çevirir. Digər hissəsi səpələnir və spektral tərkibi dəyişir. Düz günəş radiasiyası və səpələnən radiasiya yer səthinə düşür, qismən əks olunur, ancaq böyük bir hissəsini udaraq istiliyə çevrilərək torpağı və sututarların üst qatını qızdırır. Yer səthinin özü infraqırmızı şüa buraxır ki, onun böyük hissəsini atmosfer udaraq qızır. Atmosfer de öz növbəsində infraqırmızı şüa buraxır ki,onun böyük hissəsini yer səthi udur. İstilik dövranında vacib proseslərdən birihava axını ilə istiliyin bir yerdən digər yerə aparılmasıdır.
Həmçinin bax
Atmosfer təbəqələri
Xarici keçidlər
İqlim əmələ gəlmə
Baccharis crispa
Baccharis crispa Baccharis crispa Baccharis crispa
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Terminalia ivorensis
(Terminalia ivorensis) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Vəndam qalası
Vəndam qalası — Qəbələ rayonunun Vəndam kəndi ərazisində yerləşir. Söhbət kəndin şimalındakı Kiçiktəpə dağının üstündəki yastanda olan qədim tikinti qalıqlarından gedir. Hər tərəfdən dərin dərələrlə əhatə olunan bu ərazini Vəndam sakinləri "Qalaüstü" adlandırırlar.
Təqribən 1 hektara yaxın sahəni tutan abidə Kiçiktəpənin yastan hissəsini bütünlüklə əhatə edir. Abidənin quruluşu ərazinin relyefinə uyğunlaşdırılmışdır. Belə ki, dağın yastanı oval formada olduğundan, qala da oval formada tikilmişdir. Onun şimaldan cənuba doğru uzunluğu 160 m-dir. Ərazisi mərkəzi hissədən başlayaraq cənuba və şimala doğru getdikcə daralır. Beləliklə, abidənin mərkəzi hissəsində eni 60 m, cənub tərəfdə 10 m, şimal hissədə isə cəmisi 4 m-dir.
Çay daşından və əhəng məhlulundan istifadə etməklə inşa olunmuş qala divarlarının bir sıra yerləri uçaraq dərəyə yuvarlanmışdır. Yarısalamat vəziyyətdə qalan yerlərdə onun hündürlüyü 1 m, qalınlığı isə 1,8 m-dir. Abidədə 5 yerdə qala bürcü olduğu güman edilir. Onların hamısı düzbucaqlı formasındadır. Qala bürcləri əsasən relyefə uyğun olaraq döngələrdə tikilib. Qalanın çox da geniş olmayan giriş qapısı cənub tərəfdəndir. O, ölçülərinə görə daha çox Xaçmaz Govur qalasının giriş qapısına bənzəyir. Qala darvazasının yanlarındakı bürclər isə forma və ölçülərinə görə Kəldək və Küngüt qalalarının bürclərinə uyğun gəlir.
İman Əsgərzadə
Əsgərzadə İman Novruz oğlu — fizika-riyaziyyat elmləri doktoru,professor.
Həyatı
İman Əsgərzadə 1962-ci ildə Ağcabədi rayonu Kəbirli kəndində müəllim ailəsində anadan olmuşdur. Fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor, AMEA Fizika İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, Ankara Universitetinin kompüter mühəndisliyi kafedrasının müdiridir. İ. N. Əsgərzadə ifratkeçiricilərin nəzəriyyəsi və tətbiqi sahəsini tədqiqatları ilə zənginləşdirən tanınmış fizikdir. 1979-cu ildə Respublika 1 saylı fizika-riyaziyyat təmayüllü məktəbini və 1985-ci ildə Moskva Dövlət Universitetinin Fizika fakültəsini bitirmişdir. 1995-ci ildə AMEA Fizika İnstitutu nda namizədlik və 2004 ildə doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir.
2000-ci ildən etibarən araşdırma qrantları müsabiqələrində galib gələrək dünyanın müxtəlif Üniversitetlərində və elmi mərkəzlərində uzunmüddətli ezamiyyətlərdə olmuşdur. (CRDF (Amerika), DAAD (Almaniya-Dresden Helmholtz İnstitutu), NATO postdoc (Türkiyə-Bilkənd Universiteti), NATO reintegration (Amerika), CNRS-ANAS (Fransa), TUBİTAK (Türkiyə-Ankara Universiteti)). 2002–2011 tarihləri arasında Abdus Salam Beynəlxalg Nəzəri Fizika Mərkəzinin (İtaliya) assosiativ üzvü seçilmişdir. 16 mart 2022-ci ildə fizika elmləri doktoru, professor İman Əsgərzadənin 60 illik yubileyi təntənəli qeyd edilib. Rusiya Elmlər Akademiyasının (REA) nüfuzlu beynəlxalq nəşri olan “Physics-Uspekhi” jurnalında tanınmış azərbaycanlı alim, AMEA-nın Fizika İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, fizika üzrə elmlər doktoru, professor İman Əsgərzadənin 60 illik yubileyi münasibətilə məqalə dərc olunub.
Əsas elmi nəticələri
İ. N. Əsgərzadənin araşdırmaları laylı və coxzonalı ifratkeçiricilərin ümumiləşdirilmiş Ginzburg-Landau və Eliashberg nəzəriyyələri əsasında öyrənilməsinə həsr olunmuşdur. İlk dəfə Ginzburg-Landau nəzəriyyəsini iki zonalı hal üçün ayrıntılı bir şəkildə tədgig etmişdir. Bu əsərə Nobel mükafatı laureatı, akademik V. L. Ginzburg Springer-Verlag ‘Superconductivity and Superfluidity’, 2009 kitabında istinad etmişdir. O həmçinin Josefson elementlərindən əmələ gələn impuls və magnit seli kvantlı dövrələrin dinamikası, Josefson sxemlərində xaos problemləri ilə məşgul olmuşdur. Anharmonik Josefson cərəyan-faza effektlərlərinin nəticələrə təsiri tədgig olunmuşdur. Son zamanlar o ifratkeçirici kvant kompüterlərin əsas elementi olan kvant bitler və geyri-səlis məntigin tətbigi mövzusunda araşdırmalar həyata keçirməkdədir.professor İman Əsgərzadə “Advances in Condensed Matter Physics’ jurnalının xüsusi buraxılışının baş elmi redaktoru təyin olunub.
Əsas elmi əsərləri
I. N. Askerzade, A. Bozbey, M. Canturk, Modern aspects of Josephson dynamics and superconductivity electronics, (monografiya), Springer, 210s., 2017 http://www.springer.com/la/book/9783319484327
I. N. Askerzade, Low Temperature Physics, (review) v.41, iss. 3, pp. 241–261,2015
I. N. Askerzade, A. Rakhimov, Phys. Rev. E 90, 032124, 2014
I. N. Askerzade, Unconventional Superconductors. Anisotropy and multiband effects (monografiya), Springer, 177 s., 2012 http://www.springer.com/physics/condensed+matter+physics/book/978-3-642-22651-9
I. N. Askerzade, R. T. Tagiyeva, Superconductor Science and Technology, 25, 095007, 2012
I. N. Askerzade, M. Canturk, IEEE Trans. on Applied Superconductivity, 21(5), 3541–3547, 2011
I. N. Askerzade, Ş. Emrah, CMES: Computer Modeling in Engineering and Sciences, 70(1)1–10, 2010
I. N. Askerzade, Успехи Физичеких Наук, 52(6) (review), 977, 2009
I. N. Askerzade, Journal Physics and Chemistry of Solids,68, 1311,2007
I. N. Askerzade, Успехи Физичеких Наук, 49(10) (review),1003, 2006
I. N. Askerzade, Письма в ЖЭТФ (JETP Letters), v.81, No11, pp. 717, 2005
I. N. Askerzade, Physica C, v.420, pp. 11, 2005.
I. N. Askerzade, Süperiletkenlik Fiziğine Giriş (derslik), Ankara, Gazi Kitab Evi, 200s,2005
http://www.pegem.net/kitabevi/335-Superiletkenlik-Fizigine-Giris-kitabi.aspx
I. N. Askerzade, I. O. Kulik Modern Physics Letters B, v.17, No10,11,12, p. 649, 2003.
I. N. Askerzade, A. Gencer, Journal of Physical Society of Japan.v.71, N7,1637, 2002.
Elmi-təşkilati fəaliyyəti
2012-ci ildən Ankara Universitetində kafedra müdiri
13
13 il (On üçüncü il) — Çərşənbə axşamıdan başlayan uzun olmayan il.
Küçük (Uçalı)
Küçük — Başqırdıstan Respublikası nın Uçalı rayonu nda yerləşən kənd. Kənd İlçəqol kənd şurası nın tərkibindədir.
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar (100 %) üstünlük təşkil edir.
Asferi̇k optika
Asferik optika-səthi sferik olmayan optik detallardan və ya onlardan qurulmuş sistemlərdən ibarətdir. Bir qayda olaraq “A.o.” termini optik oxa nəzərən 2-ci tərtib simmetriya səthinə malik (paraboloidal, ellipsoidal) və ya simmetriya oxu olmayan sistemlərə (silindrik) tətbiq olunur. Asferik optikanın (A.o) sferik optikaya nisbətən əsas üstünlüyü-aberrasiyaları düzəltmək mümkünlüyüdür. Verilmiş aberrasiyalı optik sistemin hesablanması zamanı bir asferik səth iki-üç sferik səthlə əvəz oluna bilər ki, bu da sistemin detallarının sayının kəskin azalmasına gətirib çıxarır. Bir sıra hallarda, məs., xüsusi genişbucaqlı obyektivlərin hesablanmasında A.o.-nı tətbiq etmədən məsələnin həlli mümkün olmur. Silindrik linzalı optik sistemlər (oxlu simmetriyası olmayan A.o.) optik oxdan keçən müxtəlif müstəvilərdə müxtəlif fokus məsafələrinə, yəni astiqmatizmə malikdirlər. Eynəklərdə gözün astiqmatizmini düzəltmək, anamorfot sistemlərdə isə mцxtəlif istiqamətlərdə, fərqli masştablı xəyalların (bax. Anamorfot taxma) alınması üçün tətbiq olunur. A.o.-nın hazırlanmasının və nəzarətin mürəkkəbliyi onun yayılmasını məhdudlaşdırır.
İstinadlar
Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası Физический энциклопедический словарь (1 тн) Martin L."Техническая оптика", ingilis dilindən tərcümə M.1960; Rusinov M.M, "Техническая оптика", L. 1979.
Kladno
Kladno — Çexiyanın böyük şəhəri. Orta Çexiya bölgəsinin inzibati mərkizidir. Əhali sayı 71,6 min nəfər.
Tarix
Şəhərin əsası XIV əsrə təsadüf edilir. 1561-ci ildə şəhərdə çoxlu yarmarkaların açılışı ilə Çexiyanın "alış-veriş" mərkəzinə çevrilmişdi. Amma buna baxmayaraq, 400 il provinsial bir şəhər kimi inkişaf edridi. Əhalisi əsasən kənd təsərrüfatı ilə məşğul olurdu. Həmçinin meşə təsərrüfatı və kömür istehsalı ilə məşğul olurdular. Şəhərin inkişafı XIX əsrdə başladı. 1830-cu ildə kontinentdə ilk konka açılmışdı. Bir neçə il sonra şəhərdə ilk şaxta tikilmiş və bununla şəhər, Praqanın istehsalat iqtisadi rayonunun tərkibinə daxil oldu.
İdman
Şəhərdə iki qış stadionu, örtülü basseyn (akvaparla) var. Çexiyanın "Poldi" hokkey komandası Kladnoda yerləşir. Sportovní areály města Kladna thumb|Neorenessans üslubunda bina
Baxılmalı yerlər
Kldnonun baxılmalı yerlərinə barok üslubunda inşa edilən qəsr(XVIII əsr), ratuşa, taun stolbu, şəhərin ətraflarında Budeç (, IX—X ə.), Trjebiz-də etnoqrafik muzeyini aid etmək olar.
Semecarpus
— sumaqkimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Aztrank
AZTRANK Azərbaycanda müasir CDMA 2000 (Code Division Multiple Access) texnologiyası əsasında simsiz telefon rabitəsi xidmətləri operatorudur. AZTRANK şirkəti 1996-cı ildə yaradılıb və 2005-ci ilə gədər şirkətin əsas fəaliyyəti trank rabitəsi xidmətlərinin göstərilməsindən ibarət idi. 2005-ci ilin əvvəlindən şirkət CDMA simsiz telefon rabitə xidmətləri göstərir.
Şirkətin əsas məqsədi – simsiz rabitə sisteminin yeni texnologiyalar bazasında inkişafı, təkmilləşməsi və bunun müqabilində müştərilərə ucuz qiymətlərlə keyfiyyətli simsiz rabitə xidmətləri göstərməkdir.
AZTRANK müştərilərə telekommunikasiya avadanlıqlarının istehsalı üzrə bu günə dünyada qabaqcıl mövqelərdən birini tutan “HUAWEI” (Çin Xalq Respublikası) şirkətinin CDMA texnologiyası əsasında istehsal etdiyi stasionar və avtomobil telefon aparatlarını təklif edir. Bu aparatlar adi şəhər nömrələri ilə standart telefonlar rejimində işləyirlər. Hal-hazırda AZTRANK öz abunəçilərinə CDMA simsiz telefon rabitə xidmətlərini “Azeurotel” Birgə Müəssisəsinin son bir neçə il ərzində istismar etdiyi Böyük Britaniyanın “GPT” şirkəti tərəfindən istehsal olunmuş müasir rəqəmli stansiyası vasitəsilə həyata keçirir. Bu günə şəbəkənin əhatə dairəsinə Bakı şəhəri və Abşeron Yarımadası daxildir.
Müştərilərin keyfiyyətli rabitə xidmətlərinə ehtiyacları olduğunu nəzərə alaraq AZTRANK daimi olaraq öz abunəçilərinə geniş çeşiddə keyfiyyətli servis xidmətləri təqdim etməyə çalışır.
Stşeleski səhrası
Stşeleski səhrası — Avstraliya ərazisində yerləşən səhra. Cənubi Avstraliyanın şimal-şərqi, Yeni Cənubi Uelsin şimal-qərbi və Kvinslendin ucqar cənub-qərbi. Eyr gölündən şimal-şərqdə, Flinders silsiləsindən şimalda yerləşir.
Səhra ilk dəfə 1845-ci ildə kəşf edilmiş və polyak əsilli araşdırmacı Pavel Stşeleskinin şərəfinə adlandırılmışdır. Səhranın sahəsi 80250 km² təşkil edir
Səhra ərazisində Stşeleski-Krik, Yandama-Krik, Kuper-Krik və Dayamantina çaylarının quruyan yataqları yerləşir. Şimalında Berdsvill, Kordillo-Dauns, Qidqella, İnnaminka və cənubunda isə İtadanna yaşayış məntəqələri yerləşir. Şimal-qərbi qutaracağında Qoyder laqunu bataqlıqlaşmışdır.
Ələt buxtası
Ələt buxtası — inzibati cəhətdən Bakı şəhərı Qaradağ rayonun Ələt qəsəbəsi ərazisinə daxildir. Körfəzə yaxın yaşayış məntəqəsi Ələt qəsəbəsidir. Buxtanın daxili hissəsində, sahildən 3,5 km-lik məsafədə Gil adası yerləşir. Ada şimal-şərqdən cənub-qərbə doğru uzanır. Ada yasaqlıq elan edilmişdir bu səbəbdən burada çoxlu sayda su quşları yumurta qoyur. Körfəz iqtisadi baxımdan əlverişli bölgədə yerləşir. Körfəzin sahilindən Ələt-Astara avtomobil yolu, Biləcəri-Ağstafa dəmir yolu keçir. Üstəlik mühüm neft və qaz kəmərlərinə yaxındır. Buxta şimaldan Ələt burnu, cənubdan isə Pirsaat burnu ilə əhatələnir. Ələt buxtasında Ələt burnu ərazisində Ələt dəniz limanı inşa edilmişdir. Bu liman gələcəkdə şərq-qərb dəhlizində mühün rol oynuya bilər.
Artemisia nanschanica
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Maykl Mann
Maykl Kennet Mann - ABŞ rejissoru, prodüseri və ssenaristidir.
14
14 il (On dördüncü il) — Çərşənbədən başlayan uzun olmayan il.
Neoseiulus pieteri
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Terminalia latifolia
(Terminalia latifolia) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Azərbaycan Oktyabrın 70 illiyinə (film, 1986)
Azərbaycan Oktyabrın 70 illiyinə filmi rejissor Tofiq Mütəllimov tərəfindən 2009-cu ildə çəkilmişdir. "Azərbaycanfilm" kinostudiyası nda istehsal edilmişdir. Filmdə Nizami yurdu Gəncədə avtomobil zavodunun inşa edilməsindən, Bakı və Gəncə şəhərlərində şərab zavodlarının yenidən qurulmasından, Bakı ayaqqabı modelləri fabrikinin işindən, Bakı metrosunun ikinci növbəsinin işə salınmasından danışılır.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1986-cı ilin Azərbaycan filmləri 1980-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Landşaft sferası
Landşaft sfe­rası
16
16 il (On altıncı il) — Cümədən başlayan uzun il.
15
15 il (On beşinci il) — Cümə axşamıdan başlayan uzun olmayan il.
Cassine koordersii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Tunis Universiteti
Tunis Universiteti — Tunisdə eyniadlı paytaxtında yerləşən ali təhsil müəssisəsi.
Tarixi
Universitetin əsası 1945-ci ilin oktyabr ayında qoyulmuşdur.
Qadın döşü
alt=Qadın döşü|thumb|Normal bir qadının döşü alt=Uşaq əmizdirən qadın|thumb|Uşaq əmizdirən qadın Qadın döşü – qadında olan vacib artım bölgəsidir. Qadınların döşlərinə bir çox tarixi mənbələrdə və rəssamların əsərlərində rast gəlinir. Qadındakı döşlər kişilərə nisbətən daha erogen zonalardır. Onun görünüşü kişi və qadında seksuallığın artımına səbəb olur. Bəzi ölkələrdə qadın döşlərinin çılpaq olması adi hal kimi qəbul edildiyi halda, bəzi ölkələrdə isə bunu mədəniyyətsizlik kimi qiymətləndirirlər. Kanadanın "Tоpfree Equal Rights Assоciatiоn" adlı təşkilatı qadınların kəmərə kimi çılpaq olmasının kişilərdən fərqlənmədiyini bildirərək, bunu normal hal kimi qəbul edir və bunun uğrunda mübarizə aparır. Qadın döşlərinin artımı "Tanner miqyasında" 5 dövrə bölünür. thumb|[[Süd vəzilərinin inkişafı Tanner şkalası üzrə]]
Fyodor Kopılov
Fyodor İvanoviç Kopılov — Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti yanında Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin sədri (1956–1959). Rusdur, ÜİK(B)P-nın üzvü (aprel 1932-ci ildən). IV–V çağırış SSRİ Ali Sovetinin deputatı, polkovnik (1952).
Qadın döşü
Süd istehsalı
Döşlər doğum edən qadınlarda süd istehsal edirlər, bu funksiya kişi sinələrində yoxdur. Hormonal təsiri olan bəzi dərmanlar həm kişilərdə, həm də hamilə olmayan qadınlarda bəzən süd istehsalına səbəb olur.
Fyodor Kopılov
Həyatı
1910-cu ildə Rusiya imperiyasının Orlov quberniyasının Bryansk uyezdinin Bejitsya şəhərində yanğınsöndürən ailəsində anadan olub.
Neoseiulus placitus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Fyodor Kopılov
Həyatı
1928-ci ildə 2-ci dərəcəli məktəbi, 1931-ci ildə Bejitsyada maşınqayırma institunun iki kursunu bitirib. Eyni zamanda 1928-ci ilin yanvar ayından 1931-ci ilin sentyabar ayındaək "Красный Профинтерн" maşınqayırma zavodunda tornaçı işləyib. 1931-ci ilin sentyabrında Leninqrad Dağ İnstitutunun sürətli hazırlıq institutuna daxil olur. 1932-ci ildə oranı bitirdikdən sonra Karakandada geoloji kəşfiyyat bazasında mexaniki qazma üzrə mühəndis işləyib.
В РККА: с ноября 1932-ci ilin noyabr ayındanFəhlə-Kəndli Qızıl Ordu sıralarında hərbi xidmətdədir. Bir illik kursların kursantı, Əlahiddə Qırmızı bayraqlı Uzaq Şərq Ordusunun 40-cı atıcı diviziyasının 40-cı artilleriya polkunun vzvod komandiri olur. 1934-cü ilin dekabrında tərxis edilir.
1935-ci ilin yanvarından Bejitsyada "Красный Профинтерн" maşınqayırma zavodunun texniki təlimatçısı işləyir. 1935-ci ilin martında Rostov-Don şəhərinə köçür, Azov-Qaradəniz geoloji kəşfiyyat trestində mexaniki qazma üzrə mühəndis işləyir. 1937-ci ilin noyabrından "20 лет Октября" fabrikinin texniki rəhbər,idarə heyətinin sədridir.
1939-cu ilin noyabr ayından partiya işindədir: ÜİK(B)P Rostov vilayət komitəsi kadrlar şöbəsinin yanacaq-energetika və sənaye-nəqliyyat sektorunun təlimatçısı, sektor müdiri.
Böyük Vətən Müharibəsi başlayandan Fəhlə_Kəndli Qızıl Ordu sıralarındadır. Cənub Cəbhəsi 870-ci əlahiddə qaubitsya artilleiya polkunun partiya bürosunun katibi. 1942-ci ilin martında yaralanır, 3262 № — li evakuasiya hospitalıında müalicə edilir (Kislovods, Bakı, Həştərxan). 1943-cü ilin martından 2102 № — li evakuasiya hospitalıın rəisinin siyasi məsələlər üzrə müavinidir (Stalinqrad), 1944-cü ilin aprelindən 1945-ci ilin noyabr ayınadək 2-ci, 3-cü, 4-cü Ukrayna Cəbhəsinin 31 saylı paylaşma-evakuasiya məntəqəsinin siyasi şöbəsinin baş təlimatçısıdır.
Ordudan sonra Rostova partiya işinə qayıdır: 1945-ci ilin dekabr ayından ÜİK(B)P MK yanında Partiya Nəzarət Komitəsinin nəzarətçisi, 1947-ci ilin may ayındanÜİK(B)P Stalin rayon komitəsinin ikinci katibidir.
1948-ci ilin sentyabr ayından Dövlət Təhlükəsizliyi Nazirliyinə (DTN) işə göndərilir. Aşağıdakə vəzifələri tutur:
1965-ci ilin may ayından pensiyadadır. 1966-cı ilin fevralından qazanxana quraşdırma zavodunun texniki təhlükəsizlik şöbəsinin mühəndisi, 1966-cı ilin mart ayından vilayət yoltikinti tresti müdirinin müavini, 1973-cü ilin yanvar ayından vilayət avtomobil yolları inşası və istismarı istehsalat birliyinin texniki şöbəsinin müdiri, idarə rəisinin müavini. 1973-cü ilin mart ayından işləmir, 1977-ci ilin noyabr ayından vilayət avtomobil yolları inşası və istismarı istehsalat birliyinin mühəndisi.
Terminalia nitens
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Çəkidişkimilər
—  aləminin  tipinin  sinfinə aid heyvan dəstəsi.
Bu dəstəyə Asiya, Afrika və Amerikanın subtropik, tropik və subekvatorial zonalarında yayılmış, uzunluğu 4-15 sm-ə qədər olan 400-ə yaxın əsasən şirin sularda yaşayan növ daxildir. Əksər növləri parlaq və bəzəklidir. Buna görə də akvariumlarda saxlanılır və çoxaldılır.
Xarici görkəminə görə çəkidişkimilər çəkikimilərə bənzəyir. Lakin çəkidişkimilərin çənəsində dişlər var ki, bu da onları çəkikimilərdən fərqləndirən əsas xüsusiyyətlərindəndir. Dəstənin adı da bu xüsusiyyətə görə seçilmişdir.
Sinonim
Regan, 1909
Kleşnya adası
Kleşnya adası — Laptevlər dənizidə, Krasnoyarsk diyarı ərazidində yerləşən elədə böyük olmayan ada. Materikdən 17 km aralıda yerləşir və ondan Mod boğazı ilə ayrılır. Adanın adı onun yengəcə bənzəməsindən ortaya çıxmışdır. Adanın ən hündür nöqtəsi 7 metrdir. Pyotr adaları qrupunun tərkibinə daxildir. Adanın təsvirini ilk dəfə Xariton Prokofeviç Laptev vermişdir.
Şampan-sür-Uaz
Şampan-sür-Uaz — Fransada bələdiyyə, region — İl-de-Frans, departament  — Val-d'Uaz, rayon — Pontuaz, kanton — Bomon-sür-Uaz. Əhalisi — 4,404 nəfər (2006).
Bələdiyyə Paris şəhərinin təxminən 32 km şimalında, Serji bələdiyyəsinin 18 km şimal-şərqində yerləşir.
Demoqrafiya
Əhalinin dinamikası (Cassini и INSEE ):
18
18 il (On səkkizinci il) — Bazar ertəsidən başlayan uzun olmayan il.
15 yaşlı kapitan (roman)
15 yaşlı kapitan (Un capitaine de quinze ans) - Fransa yazıçısı Jül Vern tərəfindən 1878-ci ildə yazılmış uşaq romanı. Romanda afrikalı kölə ticarətindən söhbət açılır.
Şişmə-Urakay (Askın)
Şişmə-Urakay — Başqırdıstan Respublikasının Askın rayonunda yerləşən kənd. Kənd Arbaş kənd şurasının tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
17
17 il (On yeddinci il) — Bazar günündən başlayan uzun olmayan il.
Küçük Mayak (Uçalı)
Küçük Mayak — Başqırdıstan Respublikasının Uçalı rayonunda yerləşən kənd. Kənd Amangilde kənd şurasının tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Artemisia negrei
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Əylənli
Əylənli, Aynalı, Ağlyanlı — İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indi Talin rayonunda kənd. Rayon mərkəzindən 7 km cənub-şərqdə, Alagöz dağının cənub-qərb ətəyində yerləşir. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir. Kəndin digər adı həm də Aynalı, Ağlyanlı kimi göstərilir.
Tarixi
Toponim əylənli türk tayfa adı əsasında yaranmışdır. Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 19.IV.1950-ci il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Davidaşen qoyulmuşdur.
Toponimi
Mənbədə Aylanlı kimidir 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Karbi nahiyəsində Əgənli kənd adı. "Kəndin başqa adı Yasaqlıdır". Mənbədə Əglənli kimidir. Digər adı Axsaqlı-Əglənli idi "Axsaq (kəndi) yaxınlığında Əglənli "mə'nasındadır. XX əsrin əvvəllərinə aid mənbədə Aylanlı-Yasaqlı kimidir. 1828–1832-ci illərdə kənd dağılmışdır. XIX əsrin 80-ci illərində Yuxarı Əylənli Əbdürrəhmanlı və Aşağı Əylənli Yasaqlı kəndləri vardı. Kəndin əsasını qoymuş tayfa adıdır. 1593-cü ilə aid mənbədə Gəncə və Bərdə nahiyələrində Əglənlu elinin yaşadığı qeyd olunur.
Əhalisi
Kənddə 1873-cü ildə 196 nəfər, 1886-cı ildə 236 nəfər, 1897-ci ildə 308 nəfər, 1904-cü ildə 215 nəfər, 1914-cü ildə 228 nəfər, 1916-cı ildə 315 nəfər, 1918-ci ilin yanvarında 300 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır. 1918-ci ilin fevral ayında kənd erməni təcavüzünə məruz qalaraq sakinləri tarixi-etnik torpaqlarından tamamilə deportasiya olunmuşdur və kəndə 1916–18-ci illərdə Türkiyənin Muş vilayətlərindən köçürülən ermənilər yerləşdirilmişdir. İndi ermənilər yaşayır. Etnotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.
Mirzə Ağaəli Əliyev
Mirzə Ağaəli Mirzə Əziz oğlu Əliyev ( 1878 – 1941) — Lənkəran tarix-diyarşünaslıq muzeyinin banisi, Azərbaycanın ilk muzeyşünaslardan biri, maarifçi Mirzə Ağaəli Əliyev.
Həyatı
M.A.Əliyev 1878-ci ildə Lənkəran şəhərində müəllim Mirzə Əzizin ailəsində dünyaya göz açıb. Məşhur Mirzə İsmayıl Qasiddən dərs alıb, fars dilini mükəmməl öyrənib. Həmçinin, indiki Lənkəran şəhər 1 nömrəli tam orta məktəbində təhsil alıb. O, Lənkəranda ilk məktəblərin təşkil olunmasında yaxından iştirak edib, 1931-ci ildə müəllimlərin II qurultayına nümayəndə seçilib. Maarifçilik fəaliyyəti ilə məşğul olan Mirzə Ağaəli Əliyev dövrünün istedadlı şairi və jurnalisti kimi də tanınıb. O, Cəlil Məmmədquluzadənin dostu, indiki Lənkəran şəhər 1 nömrəli tam orta məktəbində müəllim, ilk dəfə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı, tank qoşunları general-mayoru Həzi Aslanovun müəllimi olub.
Ailəsi
Fatmanisa adlı xanımla ailə həyatı qurub.Tohidə və Aliyə adında qız övladları, Nizami adında bir oğlan övladı olub.
Yaradıcılığı
Ağaəli Əliyev bədii yaradıcılıqla da məşğul olmuşdur. Yazıları və satirik şeirləri "İctihad", "Şərqi-rus", Baxçasarayda çıxan "Tərcüman", habelə Hindistanda nəşr olunan "Həblümətin" qəzetlərində dərc edilib. Azərbaycan EA-nın Yaxın və Orta Şərq Xalqları İnstitutu tərəfindən 1970-ci ildə buraxılan "Məruzələr" məcmuəsində Mirzə Ağaəli Əliyevin Əfqanıstanda çıxan "Siracül-Əxbari Əfqaniyyə" qəzetində dərc olunmuş məktubu və bu məktubu şərh edən məqalə böyük maraq doğurur. O dövrdə Lənkəranda "Nicat" qiraətxanasının müdiri işləyən Mirzə Ağaəli Əliyev Əfqanıstana göndərdiyi həmin məktubda yazırdı ki, Kabil də yeni qəzetin çıxmasına çox sevinir, "Buna görə də mən, "Nicat" qiraətxanasının işçisi iftixar və qürurla sizin mübarək idarənizi rəsmən təbrik edirəm. Məhz insaniyyət və ülviyyət naminə pulsuz olaraq hər il Lənkəranın "Nicat" qiraətxanasına qəzet göndərirsiniz. Ona görə də qiraətxana işçiləri adından bu insanpərvərlik və mehribanlığın qarşısında sizə səmim-qəlbdən təşəkkür edirəm (Siracül-Əxbari, Əfqaniyyə, Kabil, 1912-ci il)".
Şar (Val-d'Uaz)
Şar — Fransada bələdiyyə , region — İl-de-Frans, departament  — Val-d'Uaz, rayon — Pontuaz, kanton — Marin. Əhalisi — 1,721 nəfər (1999).
Neoseiulus planatus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Terminalia paniculata
(Terminalia paniculata) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Şar (Val-d'Uaz)
Bələdiyyə Paris şəhərinin təxminən 50 km şimal-qərbində, Serji bələdiyyəsinin 17 km şimal-qərbində yerləşir.
Demoqrafiya
Əhalinin dinamikası (Cassini и INSEE ):
"Şöhrət" ordeni (Azərbaycan)
"Şöhrət" ordeni — Azərbaycan Respublikasının ordenlərindən biri.
Statusu
1. Azərbaycan Respublikasının "Şöhrət" ordeni Azərbaycan Respublikasının vətəndaşlarına, əcnəbi vətəndaşlara və vətəndaşlığı olmayan şəxslərə aşağıdakılara görə verilir: elm, təhsil və səhiyyə sahəsində xüsusi xidmətlərinə görə.
2. "Şöhrət" ordeni döşün sol tərəfinə, Azərbaycan Respublikasının digər orden və medalları olduqda "Şərəf" ordenindən sonra taxılır.
Təsviri
"Şöhrət" ordeni aypara şəklində, milli ornamentlərlə haşiyələnmiş dəfnə çələngləri içərisində təsvir olunmuş, şüaları yuxarıya səpələnən günəş kompozisiyasından ibarətdir. Kompozisiya qızıl suyuna çəkilmiş gümüşdəndir, üzəri mavi mina ilə örtülmüşdür, qabarit ölçüləri 32 mm x 38 mm-dir. Şüaları qövs şəklində kəsən və dəfnə budaqlarının yuxarı uclarını birləşdirən qızılı rəngli lentin üzərində "Şöhrət" sözü yazılmışdır. Arxa tərəfi hamar səthlidir, ortasında ordenin nömrəsi həkk olunmuşdur. Orden paltara bərkidilmək üçün elementi olan, 27 mm x 47,5 mm ölçüdə göy-ağ çalarlı beşguşəli xara lentə halqa və ilgək vasitəsilə birləşdirilir. Ordenə paltara bərkidilmək üçün elementi olan, üzərində alov simvolu təsvir edilən eyni xara lentdən hazırlanmış 27 mm x 9 mm ölçülü qəlib əlavə olunur.
Poçt markası üzərində
right|thumb|200px|2011-ci ildə buraxılmış poçt markası 2011-ci ilin sentyabr ayının 5-də Bakı şəhərində Azərbaycan Respublikası Rabitə və İnformasiya Texnologiyaları Nazirliyinin "Azərmarka" şirkəti tərəfindən Azərbaycan ordenlərinə həsr olunmuş yeni poçt markaları təqdim edilmişdir. Qiyməti 60 qəpik, tirajı isə 5000 ədəd olan həmin markalardan biri "Şöhrət" ordeninə həsr olunmuşdur.
19
19 il (On doqquzuncu il) — Çərşənbə axşamıdan başlayan uzun olmayan il.
Astrobiologiya
Astrobiologiya (yunan dilindən tərcümədə "astron" – ulduz) – kainatda həyatın təzahür formalarını öyrənən elm sahəsi. Kosmik tədqiqatların vüsət aldığın dövrdə astrobiologiya kosmik biologiya və kosmik tibbin nailiyyətlərindən geniş istifadə edir. Astrobiologiya Yer kürəsinin inkişafının ilkin mərhələlərində həyatın onda necə yarandığını tədqiq edir. Belə ehtimal olunur ki, ultrabənövşəyi şüalanma və elektrik boşalmaları Yerdə üzvi maddələrin yaranmasına səbəb olmuşdur. Fotosintezin yaranması, atmosferdə tədricən O2-nin toplanması həyatın inkişafı üçün şərait yaratmışdır. Astrobiologiya Günəş sistemi yaratmışdır. Astrobiologiya Günəş sistemi planetlərində həyatın olub-olmaması problemləri ilə məşğul olur. XX əsrin kosmik tədqiqatları göstərdi ki, Ayda, Merkuridə, Venerada həyat yoxdur. Marsın tədqiqi onda primitiv həyat elementlərinin mövcudluğu ehtimalını yaradır. Astrobiologiyanın əsas vəzifələrindən biri Günəş sistemindən kənarda həyatın olub-olmamasını öyrənməkdir.
Sten Li
Stenli Martin Liber — ABŞ komiks yazıçısı, məşhur Hörümçək-adam personajını yaradıcısı. Marvel Comicsin redaksiya heyətinin üzvü, baş redaktoru, naşiri və sədri.
Erkən həyatı
Stenli Martin Liber 28 dekabr 1922-ci ildə Nyu-York şəhərində, Manhettendə West 98th Street və West End Avenue'da Rumın əsilli yəhudi immiqrant valideynlər Selia və Cek Liberin mənzilində dünyaya göz açıb.
20
20 il (İyirminci il) — Çərşənbədən başlayan uzun il.
Astrobiologiya
Tarixi
Gənc və təsdiqlənməmiş sahə olmasına baxmayaraq, XXI əsrin başlanğıcından bəri NASA və Avropa Kosmik Agentliyi kimi digər elmi akademiyalar astrobiologiyanın öyrənilməsi və araşdırmaları üçün daha çox maraq göstərir. Bir çox universitetlər astrobiologiyanı təhsil proqramına əlavə edirlər. ABŞ-nin Arizona, Pensilvaniya, Montana və Vaşinqton universitetləri, Böyük Britaniyanın Kardiff və Avstraliyanın Yeni Cənubi Uelz universitetləri artıq bu yeni sahəni təhsil proqramına daxil etməklə birlikdə, həm də universitet daxilində Astrobiologiya Mərkəzləri yaradırlar.
Sten Li
Karyera
Cek Körbi və Stiv Ditko daxil olmaqla, bir neçə rəssamla əməkdaşlıq edərək, o, Hörümçək-adam, Halk, Doktor Qəribə, Fantastik dördlük, Dəlisov, Qara Bəbir, İks-adamlar və həmkarı Lerri Liber ilə birlikdə Qarışqa-adam, Dəmir-adamİks-adamlar və Tor personajlarını yaradıb. Bundan əlavə, Sten Li komiks sənayesinin senzura təşkilatı olan "The Comics Code Authority"-yə meydan oxuyaraq, dolayı yol ilə, onun siyasətinin yenilənməsinə nail olub. Marvel Comics'in kiçik bir nəşriyyat evindən böyük bir multimedia şirkətinə çevrilməsində Sten Linin lider kimi çox böyük əməyi olub.
Sten Linin adı 1994-cü ildə komiks sənayesinin Uil Eyzner Mükafatı Şöhrət Siyahısına, 1995-ci ildə isə Cek Körbi Şöhrət Siyahısına daxil edilib. 2008-ci ildə Sten Li Milli İncəsənət Medalı ilə təltif olunub.
Astrobiologiya
Tarixi
Hal-hazırda bu sahə üzrə ən çox araşdırılan planet Yerə yaxın və Yerin səthinə oxşar səthə sahib olan, həmçinin Yerlə oxşar geoloji tarixə malik olan Marsdır. Alimlər hər gün daha da böyük əminliklə Marsda bir vaxtlar bol miqdarda su olduğunu açıqlayırlar, hansı ki Yerdəki kimi, Yerdən kənarda da həyat üçün ən əhəmiyyətli maddələrdən biri hesab olunur.
2011-ci ilin noyabr ayında NASA Marsda həyat aşkar etmə tədqiqatlarının davam etməsi üçün marsoxod Curiosity aparatını qırmızı planetə yolladı. Avropa Kosmik Agentliyinin açıqlamasına görə, hal-hazırda hazırlanan və 2018-ci ildə Marsa göndəriləcək marsoxod ExoMars aparatı da həmçinin bu tədqiqatların davamı olacaq. Bir sözlə, alimlər Marsa digər planetlərdən daha çox inanırlar.
Terminalia schimperiana
(Terminalia schimperiana) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Keylor Navas
Keylor Navas peşəkar karyerasına Kosta-Rikanın Saprissa futbol kulubunda 2005-ci ildə başlayıb. 5 ildən sonra İspaniyanın Albbasete klubuna transfer olunub. 2 il sonra icarə əsasında İspaiyanın Levante klubuna keçib. Navasın oyununu bəyənən Levante Navası alır. O öz oyunu ilə hətta Real Madrid kulubunun diqqətini də çəkir. Nəhayət 2014-cü ildə Reala transfer olunur. Hazırda Real Madrid futbol klubunun qapısını qoruyur.
Rütubət dövranı
Atmosfer prosesləri
Atmosfer proseslərinin üç əsas tsikli var ki, onlar havanın formalaşmasına və iqlimin yaranmasında iştirak edirlər. Bunlar iqliməmələgətirən proseslərdir;
Keylor Navas
Real Madrid
2014-cü ildə Real Madrid FK onu öz heyətinə qatıb.
Rütubət dövranı
Rütubət dövranı
Yer səthi ilə atmosfer arasında daimi su və ya rütubət dövranı baş verir. Okeanlar və dənizlərin, quru sularının səthindən, rütubətli torpaqdan və bitkilərdən buxarlanan su atmosferə daxil olur. Su buxarı atmosfer havasının əsas tərkib hissəsidir. Atmosfer şəraitində su buxarı kondensasiyaya uğrayaraq yer səthinə qayıdır və ümumiyyətlə buxarlanma ilə tarazlaşır.
Həmçinin bax
Atmosfer təbəqələri, İstilik dövranı
Xarici keçidlər
Rütubət dövranı
Neoseiulus plantagenis
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Baccharis cundinamarcensis
Baccharis cundinamarcensis Baccharis cundinamarcensis Baccharis cundinamarcensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.