cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aişə Hümaşah Sultan
Həyatı
Semiz Əhməd Paşanın vəfatının ardından 10 aprel 1582-ci ildə təntənəli bir mərasimlə Nişançı Firidun bəy ilə evlənən Ayşə Hümaşah Sultanın bir qızı da dünyaya gəlmiş və bir il sonra təkrar dul qalmışdır.
1594-cü ildə oğlu ilə həccə gedən Ayşə Hümaşah Sultan ziyarətdən döndükdən sonra Üsküdardakı sarayında vəfat etmişdir. Cənazəsi ikinci əri Nişançı Firidun bəyin Əyyubsultandakı türbəsinə dəfn edilmişdir.
Neft Daşları (film, 1990)
Neft Daşları – 1990-cı ildə Neft Daşları barəsində çəkilmiş sənədli film.
Məzmun
Sənədli filmdə Xəzərin ortasında polad dirəklər üzərində salınmış Neft Daşlarının dünəni, bu günü və sabahı haqqında söhbət açılır.
Film haqqında
Film "Azərneft" Şirkətinin sifarişi ilə çəkilmişdir.
Vaqif Əliyev (aktyor)
Vaqif Məzahir oğlu Əliyev — Azərbaycan teatr və kino aktyoru, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2002).
Həyatı
Vaqif Əliyev 199 saylı orta məktəbdə təhsil alıb. 1958-ci ildə Azərbaycan Dövlət Dram Teatrında əmək fəaliyyətinə başlayıb, əvvəlcə kütləvi səhnələrdə, sonra epizodik rollarda səhnəyə çıxıb. 1962-ci ildə M. Ə. Əliyev adına Teatr institutuna daxil olub, oradan əsgərliyə xidmətə çağırılıb, sonra təhsilini davam etdirib.
1968-ci ildə təyinatla Sumqayıt Dövlət Dram Teatrına göndərilən Vaqif Əliyev 33 il burada fasiləsiz aktyor kimi çalışaraq 100 — dən artıq tamaşada müxtəlif obrazlar yaratmışdır. 1990-cı ildə ona "Əməkdar artist" fəxri adı verilmişdir. 2000-ci ildən Bakı Bələdiyyə Teatrında çalışan Əməkdar artist Vaqif Əliyev N. Nərimanovun "Nadir şah"əsərində – Kəndli, C. Cabbarlının "Dönüş"ündə- Şövqi- Sapand, C. Məmmədquluzadənin "Ölülər"ində Məşədi Oruc, Ə. Nesinin "Tənha qadınlar"ında- Qazabaxan, A. Babayevin "Oğul"unda- Qəzənfər, A. Məmmədovun "Dəli Domrul"unda-Ata, N. Hikmətin "Damokl qılıncı"nda- Kar, R. İçərişəhərlinin "Vətənə igidlər gərəkdir"ndə- Seyidağa, S. Rəşidinin "Mənim Ərdəbilim"ndə- Əmir, Ə. Əliyevin "Cırtdan, Məlikməmməd və üç gözəl"ndə Dədə Qorqud, "Unutqanlıq qorxunc bəladır"nda- Rus Zabiti, A. Qurbaninin "Türk sancağı"nda- Ağsaqqal, H. Cavidin "İblis"ində- Xaxam rollarını məharətlə yaradıb və tamaşaçıların hüsnirəğbətini qazanıb.
Sənətkarın gərgin əməyi 2002-ci ildə dövlət tərəfindən yüksək qiymətləndirilib və ona "Azərbaycan Respublikasının xalq artisti" fəxri adı verilmişdir.
Dəniz (Türk mifologiyası)
Türk və altay mifologiyasında iştirak edən əfsanəvi dənizlər belədir.
Göy dəniz
Göy dəniz, türk və altay mifologiyasında dünyanın sonunda olan okeandır. Köktengiz və ya Gökdeniz olaraq da deyilər. Dünyanın sonunda iştirak edər. Bu dənizdə və ya sahillərində yaşayan Hanlara əlçatmaz. Ağ dənizin və Göy dənizin də kənarında Od dəniz vardır.
CAR gerbi
Cənubi Afrika Respublikasının Dövlət Gerbi — CAR dövlətinin müstəqilliyi rəmzidir.
Simvolika
Qalxan milli şəxsiyyət və mənəvi qoruma vasitəsi kimi ikiqat məna daşıyır. Milli üslubda iki insan rəqəmi birliyin simvolu olaraq salam verməkdədir. Bu da bir millətə və buna görə bəşəriyyətə aiddir.
Knobkierie nizə və mace müdafiə və güc simvolu. Qalandan yuxarıdakı rəqəm protea çiçəyi simvollaşdırır. Proteya (lat. Protea cynaroides) Cənubi Afrika Respublikası milli bitkisidir.
İlancıllar quşu artım və sürəti xarakterizə edir. Ayaqları bir nizə və mıx kimi təsvir olunan, əla bir ilan avcısı olan güclü quş paltarın düşmənlərindən qorunması simvollaşdırır. Yüksələn qanadlar - ölkənin yüksəlişinin emblemi və eyni zamanda himayə, qorunma. Rising Sun, parıltı, dirçəliş, iradənin emblemidir.
Qalxan, fillərin kökləri ilə əhatə olunur, hikməti, gücü, mülayimliyi və əbədiyyətini simvollaşdırır. Buğda qulaqları məhsuldarlığın bir emblemi olaraq xidmət edir və cücərmə, böyümə və inkişaf imkanları ilə bağlı fikirlərini simvollaşdırır.
Şüar kohsi dilinin itkin dilində yazılmışdır və tərcümədə "Fərqli insanlar birləş!", Cənubi Afrika sakinlərinin çoxmillətli tərkibində işarə edir.
Vilyam Hillebrand
Vilyam Hillebrand (William Hillebrand )) alman həkimi. O dünya səyahətinə çıxıb və təqribən 20 il Havay adalarında olub. O, həmçinin botanika ilə də məşğul olmuşdur.
Ədəbiyyat
Hillebrand, Wilhelm // Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). — Bd. 50. — Lpz.: Duncker & Humblot, 1905. — S. 339. (alm.) Stafleu F. A., Cowan R. S. Taxonomic Literature : [ing.]. — Ed. 2. — Utrecht, The Hague, 1979. — Vol. II: H—Le. — P. 205—206. — 991 p. — ISBN 90-313-0343-7. — doi:10.5962/bhl.title.48631.
Vidadi Rzayev
Rzayev Vidadi Vaqif oğlu (4 sentyabr 1967, Gəncə, Azərbaycan SSR, SSRİ) — sovet və Azərbaycan futbolçusu, məşqçi.
Livlər
Livlər və ya livoniyalılar (līvi или lībieši, līvlizt, либь) — Baltikyanı-fin xalqlarından biri.
Tarixi
Özlərini livli, kalamiez ("balıqçı"), bəzən də pandalist ("sahil adamı") adlandırırlar. Ural dil ailəsinin fin qrupunun pribaltika-fin qoluna mənsub olan liv dilində danışırlar. Antropoloji cəhətdən ağ (avropa) irqin aqdəniz-balt tipinə aiddirlər. Xristian dininin lüterçilik təriqətinə mənsubdurlar. Latviya Respublikasının Talsin və Ventcpil rayonlarında yaşayırlar. Assimilyasiya olunub qurtarmaq üzrədir. 1989-cu il məlumatına görə sayları 150 nəfərə yaxın olmuşdur. Livlər XII əsr Rus salnamələrində və Latviyalı Henrixin xronikasında adları çəkilən lib tayfalarının nəsilləridir. Kurlandiya XIII əsrdə Livaniya ordeninin tərkibinə qatıldıqdan sonra livlər latışların əcdadları olan kurşalar və latqallarla qaynıyıb-qarışmağa başlamışlar. Livlərin əsas məşğuliyyətləri balıqçılıq, meşə arıçılığı və ovşuluq olmuşdur. Ənənəvi mənzilləri kərtmə ağac evlərdir. Qadınlar zolaqlı don və arxalıq, kişilər gödək şalvar və dik yaxalıqlı gödəkcə geyinirdilər.
Tulum
thumb|200px Tulum və ya tuluq zurnası — Azərbaycanda nəfəsli milli musiqi aləti.
Tarixi və xarakteristikası
Bir vaxtlar Qarabağ, Laçın, Qazax, Tovuz və Naxçıvan ərazisində geniş yayılmış nəfəslə çalınan dəri çalğı alətidir. Hazırda Azərbaycanda, əsasən, Naxçıvan Muxtar Respublikasında rast gəlmək olar.
Başqa nəfəsli çalğı alətləri kimi tulumun da çox qədim tarixi vardır. Alimlərimiz tulumun yaranma tarixini sinifli cəmiyyətin ilk dövrlərinə aid edirlər. Hazırda tulumun müxtəlif növləri fərqli adlarla Qafqaz, eləcə də bir sıra Avropa xalqları arasında geniş istifadə edilir. Maldarlıq, əsasən də, qoyunçuluqla məşğul olan köçəri tayfalar tulumdan çox istifadə etmişlər.
Uzunluğu 260-280 mm olan həmin gövdələrin üzərində 7 oyuq açılır. İfaçı sol qoltuğunda tutduğu içərisi hava ilə doldurulmuş tuluğu azacıq təzyiqlə sıxmaqla havanı borulara daxil olmağa məcbur edərkən hər iki əlin barmaqları ilə oyuqları açıb-bağlamaqla istənilən səs ucalığını əldə edə bilir. Birinci boruda melodiya çalınır, ikincisində isə həmin melodiyanın tonikası saxlanılır.
İfa zamanı barmaqları qamışdakı dəliklər üzərində gəzdirməklə istənilən melodiyanın səslənməsinə nail olmaq mümkündür. Tulumçunu,adətən,nağaraçı müşayiət edir. Naxçıvan (xüsusilə Şərur, Babək) bölgəsinin böyük şöhrət qazanmış tulumçuları Bakıda, Moskvada və keçmiş SSRİ-nin bir sıra ölkələrində keçirilmiş musiqi festivallarında dəfələrlə mükafat almışlar.
Tulum, əsasən, solo aləti kimi, bəzi hallarda isə balabançılar dəstəsində istifadə edilir.
Ülviyyə Sultan
Ülviyyə Sultan — XXXIV Osmanlı sultanı II Əbdülhəmid in qızı.
Moros
Moros qədim yunan mifologiyasında fəlakət tanrısı. Eyni zamanda Ereb ilə Niktanın oğlu və Tanatın qardaşıdır.
Ülviyyə Sultan
Həyatı
II Əbdülhəmidin ilk övladı idi. Atasının şahzadəlik illərində Dolmabağça sarayında dünyaya gələn Ülviyyə Sultanın anası çərkəz əsilli Nazikəda xanım idi. Sarayda baş verən qəza nəticəsində hələ 7 yaşında ikən yanaraq faciəvi şəkildə ölmüşdür. II Əbdülhəmid bu övladını və onun acısını heç vaxt unutmadı. Ayşə Sultanın xatirələrində dediyinə görə, atası II Əbdülhəmid Ülviyyə Sultan haqqında danışarkən "Allah heç birinizin acısını göstərməsin, ancaq Ülviyyəmi heç vaxt unutmayacam, ağrısı qəlbimi yandırır" demişdir. Məzarı Yeni Məsciddə Cədid Havadin türbəsində anasının məzarının yanındadır.
Mülki aviasiya milli məktəbi
École nationale de l'aviation civile (ENAC) Fransanın Cənub-Pireneylər bölgəsində, Tuluza şəhərində yerləşir, aviasiya üzrə ixtisaslaşan ictimai universitetdir.
O Fransa AEROTECH üzvüdür.
Typhlodromus evectus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Naoko Takeuçi
— yapon manqaka. "Codename: Sailor V" (1991-1997) və "Seylor Mun" (1991-1997) manqa seriyalarına görə tanınır.
1985-ci ildə "Yume ja Nai no Ne"-yə görə 2-ci Nakayoşi Komiks Mükafatını, 1986-cı ildə "Sevgi səsi"nə görə Yeni Sənətçi Mükafatını qazanmışdır. Onun yazdığı "Seylor Mun" manqa seriyası dünyada ən məşhur manqa seriyalarından birinə çevrilmişdnir. İndiyə qədər bütün dünyada manqanın 35 milyon nüsxəsi satılmışdır. Bu manqa seriyasına görə 1993-cü ildə Kodansya Manqa Mükafatına layiq görülmüşdür. Yaponiyadan xaricdə manqanın anime adaptasiyası daha çox məşhurluq qazanmışdır və Qərbdə Yaponiya animelərinə qarşı maraq böyümüşdür.
Həyatı
Kendzi və İkuko Takeuçinin qızı kimi 1967-ci ildə anadan olmuşdur. Özündən yaşça kiçik olan Şinqo adlı qardaşı var. O, ailəsinin üzvlərinin adlarını "Seylor Mun" manqasında istifadə etmişdir. Bunu verdiyi açıqlamaqlarda və müsahibələrdə tez-tez bildirir.
Naoko Kofu İti liseyində təhsil almışdır. O, dənizçi geyimi geyinərək astronomiya və manqa klublarına qatılmışdır. Bu, daha sonra onun yazacağı "Seylor Mun" və "Sevgi səsi" manqalarına təsir göstərəcəkdir. Artıq bu dövrdə manqaka olmaq istəmişdir. Lakin Kendzi onun manqaka olmasını istəməmişdir, buna görə Naoko Kyoritsu Farmasiya Universitetinə daxil olmuşdur.
Universitetdən məzun olmuş və kimya üzrə dərəcə alaraq lisenziyalı əczaçı olmuşdur. Onun böyük dissertasiyası "Ultrasəslərə görə trombolitik fəaliyyətinin effektlərinin güclənməsi" adlanırdı.
1987-1997: Erkən karyera və uğur
Manqaka olmazdan əvvəl Naoko universitetinin yanında yerləşən Şiba Daycinqu məbədində miko kimi işləmişdir. Bu təcrübəsi daha sonra "Seylor Mun" manqasının əsas personajlarından biri olan Seylor Marsı (Rey Hino) yaratmağa ilham verəcəkdir. Belə ki, Rey Hino da məbəddə işləyir və yaşayır.
Kyoritsu Farmasiya Universitetini bitirdikdən sonra 19 yaşında Kodansya nəşriyyatı üçün "Love Call" adlı ilk manqasını yazaraq manqa dünyasına atılmışdır. Bu manqası daha sonra mükafata layiq görüləcəkdir. 1990-cı illərin əvvəllərindən ortalarına qədər "Nakayoshi" jurnalında yayımlanan "Maria" manqasını yazana qədər qısahəcmli əsərlər üzərində işləmişdir. O, bu işini dostu Marie Koizuminin köməyi ilə və "Atamın uzun ayaqları" romanının əsasında hazırlamışdır.
"Mariya" manqasından sonra "The Cherry Project" manqasını yazmağa başlamışdır. Bu manqa seriyası 1990-cı illərin sonlarından 1991-ci ilə qədər "Nakayoshi" jurnalında nəşr olunmuşdur. Bu manqa seriyasını yazarkən ağlına döyüşçü qızlar və kosmos haqqında manqa seriyası yazmaq gəlmişdir. Onun redaktoru Fumio Osano döyüşçü qızları dənizçi geyimində təsvir etməyi xahiş etmişdir. Bu konsepsiya əsasında "Codename: Sailor V" manqa seriyası üzərində işləməyə başlamışdır. Bu manqa seriyası isə "RunRun" jurnalında seriyalar şəklində yayımlanmışdır. Toei Animation manqa əsasında anime çəkmək fikrinə düşəndə Naoko yeni bir seriya yaratmaq qərarına gəlmişdir. Seylor V-ni Seylor Venera adı ilə "Seylor Mun" manqa seriyasına daxil etmiş, onunla yanaşı Seylor Mun, Seylor Merkuri, Seylor Mars və Seylor Yupiter adlı yeni personajlar yaratmışdır.
1991-ci ilin dekabrında "Seylor Mun" "Nakayoshi" jurnalında nəşr olunmağa başlandıqdan sonra qısa müddət ərzində böyük məşhurluq qazanmışdır. Seriyaların qazandığı uğurdan cəsarətlənən Naoko "Seylor Mun" və "Codename: Sailor V" seriyaları üzərində 1997-ci ilə qədər işləmişdir. 1997-ci ilin noyabrında "RunRun" jurnalında seriyaların nəşri dayandırılmışdır. "Codename: Sailor V"-nin anime adaptasiyasını çəkmək planı isə təxirə salınmışdır. 6 il müddətində Naoko "Seylor Mun" seriyasının 18 cilddə toplanmış 52 fəslini yazmışdır. Bundan başqa, manqanın uğurundan sonra iki anime, video oyunlar, teleseriallar hazırlanmışdır.
Naoko Takeuçinin şəxsi studiyası "Princess Naoko Planning" (PNP) adlanır.
1997-h.h.
"PQ Angels" manqasının 7 səhifəsinin itməsinin ardından Osano Kodansyanı tərk etmiş və Materials Collection üçün planlar ləğv olunmuşdur. Takeuçi isə Kodansyanı tərk edib Shueisha-ya keçmişdir.
13 avqust 1998-ci ildə ABŞ-də San Diego Comic-Con International qurultayında 3 günlük çıxış etmişdir. Həmin il Kodansyanı tərk etdikdən sonra üzərində işləməyə başladığı "Seylor Mun" bədii kitabı nəşr olunmuşdur. Bu kitab məhdud tirajla çap olunmuş kitab "Sailor Moon Infinity Collection Art Book" adlanırdı.
1999-cu ildə Naoko Takeuçi ilə Yaşihiro Toqaşi evlənmişdirlər. Naokonun 2001-ci ildə bir oğlu, 2009-cu ildə bir qızı olmuşdur.
Kodansyanın "Seylor Mun" üçün qoyduğu məhdudiyyətləri aradan qaldırdıqdan sonra Naoko nəşriyyata yenidən qayıdaraq Materials Collection-u nəşr etdirmişdir. O, "Sevgi sehrbazı" adlı manqası üzərində işləməyə başlamış, lakin nəşri ləğv olunmuşdur. Əvəzində "Seylor Mun" və "Codename: Sailor V" manqalarının təkrar nəşri işi üzərində işləməklə məşğul olmuşdur. Onun "Toki☆Meka" manqası "Nakayoshi" jurnalında nəşr olunmuşdur.
2003-cü ildə "Seylor Mun" haqqında teleserial olan "Gözəl qoruyucu Seylor Mun"un çəkilməsi işlərində iştirak etmişdir. Naoko anime sahəsi ilə maraqlanırdı.
2004-cü ildə "Gözəl qoruyucu Seylor Mun" teleserialının yayımlanması dayandırıldıqdan sonra Naoko "Toki☆Meca" manqası üzərində işləməyə davam etmişdir. Manqanın nəşri zamanı Osano onunla yenə əməkdaşlıq etməyə başlamışdır. Naoko həmçinin kollec tələbələri ilə manqa haqqında müzakirələr aparmışdır. Oğlunun ad günü hədiyyəsi kimi "Oboo-nu- to Chiboo-nu-" uşaq kitabını yazmışdır. İndiyə qədər Naoko anime və manqa haqqında olan sayt üzərində işləyir.
2012-ci ildə "Seylor Mun"un yeni anime adaptasiyanın çəkiləcəyi açıqlanmışdır. Naoko Takeuçi isə manqanın "Kanzenban" versiyası üzərində işləməyə başlamışdır. Osano tərəfindən açıqlanan yeni versiyada əvvəlki versiyanın səhvləri düzəldilmişdir.
Mükafatlar
1985-ci ildə "Yume ja Nai no Ne"-yə görə 2-ci Nakayoşi Komiks Mükafatını, 1986-cı ildə "Sevgi səsi"nə görə Yeni Sənətçi Mükafatını qazanmışdır. "Seylor Mun" manqa seriyasına görə isə 1993-cü ildə Kodansya Manqa Mükafatına layiq görülmüşdür.
Anthemis mirheydari
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Siyasi partiya
Siyasi partiya — öz namizədlərini siyasi vəzifələrə təyin etmək yolu ilə dövlət siyasətinə təsir etməyə çalışan siyasi təşkilat. Partiyalar etiraz aksiyalarında və seçki kampaniyalarında iştirak edir, müxtəlif maraqlar əsasında, xüsusi məqsədlər üçün ifadə edilmiş ideologiyaları təbliğ edirlər.
Quruluş
Siyasi partiyanın təsis edilməsinə və onun nəzarətinə yardımçı olan könüllü şəxs partiyanın təşkilatçısı adlanır. Bu şəxs eyni zamanda partiya işçisi hesab edilir. Adətən siyasi partiya partiya rəhbəri (lideri), partiya katibi, partiya xəzinədarı və partiya sədri tərəfindən idarə edilir. Partiya lideri partiyanı təmsil edən ən səlahiyyətli üzv və nümayəndədir. Partiya katibi gündəlik işə və partiya yığıncaqlarının hesabatını saxlamağa cavabdehdir. Xəzinədar üzvlük haqqlarına görə məsuliyyət daşıyır. Partiya sədrinin əsas vəzifəsi isə partiya üzvlərini toplamaq və çağırmaq məqsədilə strategiyalar yaratmaqdır. Sədr, həmçinin, partiyanın yığıncaqlarına sədrlik edir. Yuxarıda göstərilən vəzifələri daşıyanların əksəriyyəti dövlət səviyyəsində siyasi partiyanın siyasi baxışlarını müəyyən edən aparıcı təşkilatın – partiya icraediciliyinin üzvləridirlər. Kifayət qədər üzv seçilməzsə, növbədənkənar rəhbərlik seçkilərinin çağırılmasının mümkün olmasına baxmayaraq, müntəzəm olaraq şəxslərin vəzifəyə təyin edilməsi məqsədilə partiya iclasları keçirilir. Bundan əlavə, növbəti ildə üzvlər üçün partiya dəyərlərini təsdiq edilməsi məqsədilə partiya iclasları keçirilir. Partiya üzvlərinin demoqrafik olaraq yerləşməsindən asılı olaraq, üzvlər yerli idarələrə namizədliyini irəli sürmüş şəxslərə kömək etmək üçün regional partiya komitələri yaradırlar. Bu yerli şöbələr, eyni zamanda, dövlət səviyyəsində məmur vəzifələrini təyin edir. Siyasi partiya üzvləri üçün səciyyəvi xüsusiyyətlərdən biri cari və gələcək üzvlər naminə siyasi cinahlar yaratmaqdır. Onların əksəriyyəti iki qrupa bölünür. Bunlar partiya etirazları, təlimləri və məşğuliyyətləri üçün faydalıdır.
Siyasi partiyaların təsnifatı Siyasi partiyaların təsnifatından danışarkən, sinfi mənsubiyyətinə, sosial əlamətlərinə görə — burjua, fəhlə, kəndli; ictimai tərəqqiyə münasibətinə görə- inqilabi, radikal, mühafizəkar, islahatçı, mütərəqqi, mötədil; ideoloji xüsusiyyətinə görə- liberal, demokratik, millətçi, faşist, monarxist; hakimiyyətə münasibətinə görə — iqtidar, müxalifət, neytral formaları nəzərdən keçirməlidir.
Üzvlər partiyanı parlamentin aşağı palatalarında təmsil etdikdə, partiya rəhbəri bütövlükdə partiya təmsilçiliyinin parlament lideri olaraq xidmət göstərir. Partiya Vestminster parlamentində təmsil edilə bilməyəcək dərəcədə genişləndikdə partiyanın parlament qrupu rəsmi müxalifət formalaşdırır. Bunu isə rəsmi müxalifətin qabaqcıl üzvləri təşkil edir. Əgər partiya kifayət qədər yer qazanırsa bu zaman yuxarı palata hökumətin nazirlər kabinetinə çevrilir.
Tənzimləmə
Üzvlük yaratmaq və bəyan etmək azadlığı və ya siyasi partiya namizədlərinin təbliğat kompaniyaları siyasi dəyər olaraq liberal demokratiyaya dövlətin bağlılığının göstəricisidir. 20-ci əsrin ikinci yarısından etibarən, müasir demokratiyalar pariyanın əmlakı hesabına maliyyə axını ilə bağlı qanunlar irəli sürdü. Məsələn, 1976 Kanada seçki nizamnaməsi. Belə siyasi maliyyə rejimləri xərclərin, məhdudiyyətlərin şəffaflığı ilə bağlı müxtəlif qaydalar qoyur və bununla yanaşı, kampaniyalar da daxil olmaqla partiyanın fəaliyyəti üçün maliyyə yardımı ilə də təmin edir.
Səsvermə sistemi
Siyasi partiyanın növünü müəyyənləşdirməkdə seçki sistemi əsas faktorlardan biridir. Səs çoxluğu sisteminin qəbul edildiyi ölkələrdə, seçilən partiyalar əksərən, az olur. Avropada və proporsional seçki sisteminin mövcud olduğu ölkələrdə əsas bölgülər zamanı parlamentə üç və daha çox partiya seçilir və bu yolla da onların dövlət idarələrinə çıxış hüququ vardır.
Ardıcıl sistem
Bu sistem hər bir qanunvericilik sisteminə uyğun olaraq fərqlidir və orada neçə partiyanın mövcud olması, partiyaların hər birinin nə dərəcədə təsirli olmasından asılıdır.
Birpartiyalı sistem
Birpartiyalı sistemdə yalnız bir partiyaya qanuni olaraq hakimiyyəti tutmağa icazə verilir. Baxmayaraq ki, bəzi kiçik partiyalara da burada fəaliyyət göstərə bilər, lakin onlardan əsas partiyanın rəhbərliyini qəbul etmək tələb olunur. Bəzən partiya daxilində vəzifələr hökumət vəzifələrindən daha əhəmiyyətlidir, partiya həmişə hökumətə bənzəyir. Şimali Koreya və Çin buna nümunə ola bilər; digərlərinə isə 1934–1945-ci illərdə mövcud olan Nasist Almaniyası kimi faşist ölkələri daxildir. Buna görə də, təkpartiyalı sistem, əsasən, diktatorluq və tiranlıqla eyniləşdirilir.
Rəhbər partiya sistemində müxalifət partiyalar da qəbul olunur. Bəzən, digər partiyaların uğursuzluğunun səbəbi siyasi, ictimai, iqtisadi məsələlərlə yanaşı ictimai fikirlə əlaqədardır. Bəzi ölkələrdə, xüsusilə də, demokratik ənənələrin olmadığı ölkələrdə hakim partiya yalançı səsvermədən istifadə edərək hakimiyyətdə qalmağa çalışr.
İkipartiyalı sistem
Böyük Britaniyanın siyasi sistemi çoxpartiyalı sistem olsa da, ikipartiyalı sistemə əsasən fəaliyyət göstərir. 1920-ci illərdən bəri burada iki böyük siyasi partiya Mühafizəkar və Leyboristlər partiyası mövcuddur. Britaniya siyasi sitemində Leyborist partiyası güclənməmişdən əvvəl Mühafizəkarlarla yanaşı Liberallar da başlıca partiya idi.
Çoxpartiyalı siyasi sistem
Çoxpartiyalı sistem ikidən daha artıq partiyanın dövlət idarələrinə seçildiyi və təmsilçilik hüququ qazandığı sistemdir. Avstraliya, Kanada, Banqladeş, Pakistan, Hindistan, İrlandiya, Norveç iki güclü və təmsilçilik əldə edən bir neçə kiçik partiyaların fəaliyyət göstərdiyi ölkələrə aiddir. Üçüncü partiyalar parlamentli sistemdə hakimiyyətin tarazlığını saxlayır və onlar digər böyük partiyalarla birlikdə hökumət koalisiyasının bir hissəsini yaratmağa təşəbbüs göstərə bilərlər və ya rəhbər partiyalardan ayrıca fəaliyyət göstərə bilərlər.
Ümumilikdə, üç və daha artıq partiyanın mövcud olduğu hallarda, onlardan hər hansı birinin hakimiyyəti qazanması mümkün deyil və onlar hökumət koalisiyası təşkil etmək üçün bir-birləri ilə birgə çalışırlar. Bu 1980-ci ildən bu yana İrlandiya Respublikasının siyasətində hakim tendensiya olub və həmçinin Almaniyada da milli, dövlət, icma səviyyələrində mövcud olub. Siyasi dəyişikliklər etmək bir və ya ikipartiyalı sistemlərdən daha çox koalisiyalı hökumətdə daha asandır.
Partiyanın maliyyələşməsi
Partiya aşağıda adı qeyd olunan mənbələrdən gələn maliyyə yardımı hesabına maliyyələşir: Lakin 20-ci əsrin ikinci yarısından etibarən hələ də ianələrdən asılı olan partiyalar böyük problemlərlə üzləşməyə başladılar. Partiyaların maliyyələşməsində çoxlu gərginlikləri olan qərb demokratiyalarında ianələrin yoxlanışının artması ilə yanaşı partiyaya üzvlükdə uzun müddətli razılaşma da mövcud olmuşdur. Məsələn, əhalinin sayının bu dövrdə əhəmiyyətli dərəcədə artmasına baxmayaraq, 2006-cı ildə Birləşmiş Ştatların və Avstraliyanın əsas partiyalarına üzvlük 1950-ci ildə olduğundan 1/8 dəfə az olmuşdur.
Partiyaların nişanları və rəngləri
Partiyaların nişanlarında da bu rənglərdən istifadə olunur. Məsələn, sosialist partiyasının nişanı əldə qırmızı qızılgül hesab edilir. Kommunist partiyaları işçi qüvvəsini ifadə etmək üçün çəkicdən, fermerləri ifadə etmək üçünsə oraqdan istifadə edirlər. Nişanlar geniş kütlə savadsız olduqda daha faydalı ola bilər. Keniyada 2005-ci ildə keçirilən konstitusiya referendumu zamanı konstitusiya tərəfdarları bananı, qarşı çıxanlar isə portağalı simvol seçmişdilər.
Siyasi partiyaların beynəlxalq təşkilatları
19 və 20-ci əsrlərdə əksər siyası partiyalar eyni siyasi xətt ilə beynəlxalq təşkilatlarda təşkilatlanırdılar. Bunlara misal olaraq "Beynəlxalq İşçi Qadınlar Assosiyasıyası"nı, "Beynəlxalq Kommunist"i, "Dördüncü beynəlxalq"ı göstərmək olar. 1945-ci ildə İtaliyada təşkil olunan 6 ölkədə yerləşən bölmələri ilə yanaşı, baş qərargahı 1974-cü ildən bəri Florensiyada yerləşən Beynəlxalq Kommunist Partiyası daim genişlənən partiyadır. Son zamanlar bütün dünyada yaşıl partiyalar Qlobal Yaşıllar partiyasını təsis ediblər. Beynəlxalq Sosiolist, Liberal, Demokratlar Birliyinin hər birinin əsası Londonda qoyulub. Bəzi hökumətlər yerli və xarici siyasi təşkilatlar arasındakı rəsmi əlaqələri qeyri–qanuni elan edirlər.
Delphi (proqramlaşdırma dili)
Delphi — 1995-ci ildə Borland şirkəti tərəfindən yaradılan proqramlaşdırma dili. 1996-cı oldə Delphi 2, 1997-ci ildə Delphi 3, 1998-ci ildə Delphi 4, 1999-cu ildə Delphi 5 və 2000-ci ildə Delphi 5.5 versiyası yayımlandı.
Arakül
Arakül (digər adı: Xətai) — Azərbaycan Respublikasının Xocavənd rayonunun Arakül kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
15 avqust 1993-cü ildən 9 noyabr 2020-ci ilə kimi Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin işğalı altında olmuşdur. Kənd 9 noyabr 2020-ci il tarixində Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.
Toponimikası
Kəndin keçmiş adları Arakul, Hərəkül olmuş, hətta ermənilər tərəfindən Arakel də adlandırılmışdır. 1988-ci ildə Ermənistandan qovulmuş Azərbaycan ailələri kənddə məskunlaşdıqdan sonra əhalinin xahişi ilə yaşayış məntəqəsi Azərbaycan şairi və Səfəvilər dövlətinin görkəmli xadimi Şah İsmayıl Xətainin şərəfinə Xətai adlandırılmışdır
XIX əsrin ikinci yarısında Ərgünəş və ya Dolanlar kənd icmasında iki Arakel məntəqəsi vardı. Kənddə 1840-cı ildə Cənubi Azərbaycanın Qaradağ mahalındakı Sevakar kəndindən və İrəvan əyalətinin Qafan mahalından köçüb gəlmə erməni ailələri məskunlaşmışdı. Kəndin adı onun əsasını qoymuş erməni Arakelin adındandır. Kəndin digər adı Xətaidir.
Kəndin əvvəlki adı Qara Quzey olmuşdur. Arakel oykonimi türk dillərindəki arak və el sözlərindən ibarət olub, "su, çay kənarında yerləşən kənd, oba" mənasına uyğundur. Celyabinsk vilayətinin Silaceki kəndi 1968-ci ilədək Arakulski adlanırdı. 1917-ci ildə Cəbrayıl qəzasında Birinci və İkinci Arakul adlı iki yaşayış məntəqəsi qeydə alınmışdır.
Tarixi
İkinci Dünya müharibəsində bu kənddən 340 nəfər iştirak etmiş, onlardan 110 nəfəri geri qayıtmamışdır.
Kəndin erməni əhalisi Çaykənd əməliyyatı çərçivəsində 1991-ci il 13–15 may tarixlərində Ermənistanın Xınzırək kəndinə yaxın yerdə, Azərbaycan ərazisində salınmış düşərgəyə köçürülmüşdür. Əhalinin bir hissəsi isə Hadrut şəhərinə köçmüşdür. Həmin ilin iyun ayında kənddə Ermənistandan deportasiya edilmiş azərbaycanlılar yerləşdirilmişdir.
1993-cü ilin 15 avqust tarixində Ermənistan ordusunun Qarabağda yay hücumu çərçivəsində Xətai kəndi işğal olunmuş, kəndin azərbaycanlı əhalisi qovulmuşdur. Onların yerinə kəndə yenidən ermənilər köçürülmüşdür.
Tarixi abidələri
Arakül kəndində aşağıdakı daşınmaz tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınmışdır:
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Çaylaqçayın (Araz çayının qolu) sol sahilində, Qarabağ silsiləsinin cənub-şərq ətəyində yerləşir.
Əhalisi
2005-ci ildə Dağlıq Qarabağda keçirilən əhalinin siyahıyaalmasına əsasən Xətai kəndinin əhalisinin faktiki sayı 107 nəfər, qeydiyyatdakı əhalinin sayı 106 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
1928-ci ildə kəndə elektrik enerjisi verililmişdir.
Mədəniyyəti
2023-cü ildə kənddə orta əsrlərə aid müsəlman qəbiristanlığı aşkarlanıb. İnsan qalıqları təbii təpəliklərin üzərində Ərəküllə qonşu kəndləri əlaqələndirən torpaq yolun kənarlarında aşkarlanıb. Skeletlərin ilkin müayinəsi zamanı məzarlığın XIII–XV əsrlərə aid olduğu müəyyənləşdirilib. Əldə edilən dəlillər müsəlman əhalinin bu ərazidə ermənilərdən daha əvvəl yaşadığını sübuta yetirir.
Kənddə mədəniyyət müəssisəsi mövcud deyil.
Təhsil
Kənddə təhsil müəssisəsi mövcud deyil.
Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.
Səhiyyə
Kənddə səhiyyə müəssisəsi mövcud deyil.
Yuxan Liyv
Yuxan Liyv (Johannes Liiv, ) — eston şairi, yazıçısı və tərcüməçisi.
Həyatı
Liyv, Estoniyanın Alatskivi bölgəsində olduqca yoxsul bir ailənin uşağı olaraq dünyaya gəlib. Ailəsi maddi durumları yaxşı olmamağına baxmayaraq Liyvi ölkənin ən böyük ikinci şəhəri olan Tartuda, jurnalist məktəbinə göndərdi. Ancaq Liyv burada fiziki rahatsızlıqlarla uğraşmaq məcburiyyətində qaldı və məktəbi bitirmədən evinə döndü. Bununla birlikdə fasiləsiz olaraq Olevik adlı gəzetdə şeirlərini və köşə yazılarını yayımlamağa başladı. Ancaq yazdığı şeirlər dövrün Eston ədəbî zövvi ilə uyğun deyildi. Bu d, Liyvin şeirlerinin uzun müddət gözardı edilməsine səbəb oldu.
Qısa hekayələri
Liyv daha sonra Vari (Kölgə) adlı qısa hekayəsi ilə uğur qazandı və bu heayə yayımlandı. Bu dərin bir qayğını anladan hekayə, Liyvin gələcəkdə düz yazı ve şeirde göstərəcəyi tərzin bir əksi oldu. Bir çox oxuyucunun bilincində hekayənin ana xarakteri Villu və Liyv arasındakı yaxınlıq sorğulandı. Bu xarakter fiziki olaraq zəif olsa da zehni baxımdan güclü bir portret cızırdı. Liyv bir çox qısa hekayə qələmə aldı, ancaq bu hekayələrin heç biri "Vari" qədər uğurlu olmadı.
Haqqında
Yuxan Liyv Mirzə Şəfi Vazehin 2 şeirini eston dilinə tərcümə etmişdir.
Typhlodromus februs
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Mikania incasina
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Ronald Ross
Ronald Ross — Fiziologiya və ya tibb sahəsində 1902-ci ildə Nobel mükafatı laureatı
Həyatı
Ronald Ross 1857-ci ildə Hindistanda zabit ailəsində doğulmuşdur. 8 yaşında ikən təhsil almaq üçün İngiltərəyə yola düşən Ross atasının təkidilə Tibb Kollecinə daxil olmuş və 1881-ci ildə "Hindistan Tibb Xidməti" adlı təşkilatda çalışmağa başlamışdır. Burada işlədiyi ilk dövrlərdə ədəbiyyatla da məşğul olmuş, hekayə və romanlar yazmışdır. Bununla yanaşı, malyariya xəstəliyinin törədiciləri barədə tədqiqatlar aparmışdır. Bu məqsədlə İngiltərədə bakteriologiya kurslarına daxil olan Ross, daha sonra Hindistana qayıdaraq tədqiqatlarını davam etdirmişdir.
Fəaliyyəti
1880-ci ildə Şarl Levran malyariya törədicisinin plazmodiya adlı birhüceyrəli parazit olduğunu aşkara çıxarmışdı. Müasir elmi məlumatlara əsasən, plazmodiyalar insanın eritrositlərinə (qırmızı qan hüceyrələri) toplanır və orada cinsiyyətsiz çoxalır. Daha sonra isə bu plazmodiyalar çoxalaraq aypara şəkilli forma alırlar. Yoluxdurucular xəstələnmiş şəxslərdən ağcaqanadlar vasitəsilə sağlam insanlara keçir. Plazmoidlərin cinsi inkişafı ağcaqanadlarda həyata keçdiyindən, insan onlar üçün aralıq sahib hesab edilir.
1894-cü ildə Ross İngiltərədə həkim-parazitoloq Patrik Mensonla tanış olmuşdu. O, elefentiaz adlı xəstəliyin ağcaqanad vasitəsilə insana keçən parazitlər tərəfindən törədildiyini aşkara çıxarmışdı. Menson, malyariyanın da bu yolla yayıldığını təxmin edirdi, lakin bunu təcrübi yolla isbatlaya bilməmişdi. Ross daha sonra yazırdı: "Onun fikirləri məni çox maraqlandırdı və Hindistana qayıdan kimi bunu dərhal təcrübədən keçirmək qərarına gəldim".
Ross Hindistanın Sekundarabad şəhərində təcrübi yolla ağcaqanadlarda plazmoidlərin aşkar olunmasına çalışmışdır. Yalnız iki il sonra bəzi ağcaqanadların qanında plazmoidlərə bənzər sistlər aşkar etmişdir. Ross bu sistlərin plazmoidlərin başqa forması olduğunu təxmin etmiş və çoxsaylı təcrübələrlə bunu sübuta yetirmişdi. O, ağcaqanadların toplanması və çoxalması işini həyata keçirmişdir. Təcrübələr uğurla başa çatmışdır. Nəticədə məlum olmuşdur ki, plazmoidlər ağcaqanadların yalnız bir növündə inkişaf edir.
Daha sonra Ross Hindistanın Racputana və Kəlküttə bölgələrində quşlardakı malyariya xəstəliyinin tədqiqatları ilə məşğul olmuş, onun törədicisini aşkara çıxarmışdır. O, 1899-cu ildə Hindistan Tibb Xidmətindəki vəzifəsindən ayrılaraq İngiltərəyə qayıtmış, lakin elmi təcrübələrini davam etdirməmişdir. Onun tədqiqatlarının nəticəsindən Battisto Qrassi və Amiko Binyaminin rəhbərlik etdiyi İtaliya alimlər qrupu elmi araşdırmalarında istifadə etmişdilər. Onlar insanlar arasında yayılan malyariya xəstəliyini tamamilə aşkar etmiş və onun qarşısının alınması üçün tədbirlər işləyib hazırlamışlar. Ross həmin alimlərin gəldiyi nəticələrlə razılaşmamış, onları yanlış hesab etmişdir.
Nobel Mükafatı
Nobel Komitəsi 1902-ci ildə Ronald Rossu "Malyariya xəstəliyinin araşdırılmasındakı xidmətinə görə" Nobel mükafatına layiq görmüşdür. Təltif mərasimində İsveç tədqiqatçısı Merner çıxış edərək, onun tədqiqatlarının malyariya xəstəliyi ilə mübarizə üçün müstəsna əhəmiyyəti olduğunu vurğulamışdı.
Ronald Ross sonrakı fəaliyyətində malyariya xəstəliyinin profilaktikası və epidemiologiyası ilə məşğul olmuşdur. O, Liverpul Tropik Tibb Məktəbi, Britaniya Hərbi Nazirliyi və London Tropik Tibb İnstitutunda çalışarkən, yoluxdurucu ağcaqanadların məhv edilməsi təklifini irəli sürmüşdür. Malyariyaya qarşı keçirilən tədbirlər zamanı onun tövsiyələri nəzərə alınmışdı.
Ronald Ross Tropik Tibb Cəmiyyətinin prezidenti, həmçinin İsveç Karolin İnstitutunun və Avropadakı bir sıra elmi cəmiyyətlərin fəxri üzvü olmuşdur. Britaniya Hərbi Nazirliyində isə Müqəddəs Mixail və Müqəddəs Georgi ordenləri və zadəgan titulu ilə təltif edilmişdi.
Ölümü
Ronald Ross 1932-ci ildə Londonda vəfat etmişdir.
Əli Əliyev (aktyor)
Əli Şəmsəddin oğlu Əliyev - Naxçıvan MR-in Əməkdar artisti (1987)
Həyatı
Əli Şəmsəddin oğlu Əliyev 1956-cı ildə anadan olub.
1987-ci ildə Naxçıvan MR. Əməkdar artisti fəxri adına layiq görülmüşdür.
Moskenesyoy
Moskenesyoy — Loyofen adaları qrupuna daxil olan, Norveç dənizində yerləşən ada. Şimal-şərqdən Flakstadyoya adası ilə körpü vastəsi ilə birləşir. Adada Reyne kəndi vardır. Sahəsi 185,9 km²-dir. Əhalisi 1627 nəfər (2001) təşkil edir.
Mark MakKorkl
Mark MakKorkl - ABŞ ssenari müəllifi və prodüseridir.
Neft Daşlarının 25 illiyi (film, 1975)
Neft Daşlarının 25 illiyi — Neft Daşlarının yaranma tarixindən bəhs edən film.
Məzmun
Kinolent möcüzələr adası adlandırılan Neft Daşlarının yaranma tarixindən, onun bu günündən, qəhrəman neftçilərin əməyindən danışır.
1717 Broadway
1717 Broadway — Birləşmiş Ştatların Nyu-York şəhərinin Manhetten bölgəsində yerləşən və Şimali Amerikada ən hündür hotel olan göydələndir. Binada iki mehmanxana, Courtyard New York Manhattan/Central Park və  Residence Inn New York Manhattan/Central Park yerləşmişdir. Ümumilikdə 639 nömrə vardır. Hotel Broudveydəki 54-cü küçənin şimal-qərb hissəsində yerləşmişdir.
Pifaqorçular məktəbi
Pifaqorçulár məktəbi (və ya ittifaqı) — Qədim Yunanıstanda e. ə. VI—IV əsrlərdə yaranmış dini-fəlsəfi cəmiyyət. Samosatalı Pifaqorun adı ilə adlanırdı.
Tarixi
Ancaq bir sürə sonra Krotonada siyasi durum gərginləşmiş, şəhər sakinləri pifaqorçuların gizliliyindən ehtiyat edərək onları təqib etməyə başlamışdılar. Bu təqiblər zamanı pifaqorçuların mərkəzi dağıdılmış, onlardan bir çoxları öldürülmüşdür. Pifaqorun da o hadisələrdə öldürüldüyü güman edilir. Ancaq başqa xəbərlərə görə o, baş vermiş hadisələrdən üzülərək özünü aclığa məruz qoyaraq ölmüşdür.
Sağ qalan pifaqorçular isə şəhərdən qaçaraq antik dünyanın müxtəlif bölgələrində məskunlaşmış və fəaliyyətlərini davam etdirmişdirlər. Pifaqorun özündən heç bir əsər qalmamışdır. Onun təlimi ardıcılları tərəfindən V - VI-cı yüzilliklərdə sistemləşdirilib təqdim edilmişdir.
Zaman keçdikcə pifaqorçuluq platonçuların təlimi ilə qarışmışdır. Yalnız Roma imperiyası dönəmində “yeni pifaqorçuluq” cərəyanı meydana gəlmiş, müəyyən bir müddət ərzində fəaliyyət göstərmişdir.
Mənəvi prinsipləri
Pifaqorun ideyaları bir çox məqamlarda mistikaya yaxın idi. Ona görə də, sonralar onun məktəbinin ənənələrini yeni-platonçu filosoflar davam etdirmişdilər. Pifaqor bir sıra mənəvi və əxlaqi prinsiplər də irəli sürmüşdür. Onun təliminə görə insanlar yetkinliyə doğru inkişaf etməlidir. Buna da yalnız gözəlliyə, eləcə də faydalı şeylərə yönəlməklə çatmaq mümkündür. Məhz, pifaqorçular Yunanıstanda ilk dəfə “Kamil insan” ideyasını irəli sürmüşdülər. Bu da sonralar başqa dinlərdə və fəlsəfi təlimlərdə təkrarlanmışdır. Pifaqora görə kosmosun gözəlliyi yalnız mənəvi cəhətdən yetkin və intizamlı insan üçün açılır. Həyatın mənası da kosmosun ahənginin insan həyatında əks olunmasıdır.
Pifaqor məktəbinin təliminə görə biliyin mənbəyi vardır. Bunu da “matemata” adlandırırlar. Onun hikmətini isə yalnız yüksək məqama çatmış müdriklər bilir. Onlar bu biliyi özləri bildikləri kimi öyrəncilərinə ötürürdülər. Öyrəncilər də bu bilikləri sual vermədən dəlilsiz qəbul etməli idilər. Buna da “akusmata” deyirdilər. Bu prinsiplər sonralar dinlərin, mistik təriqətlərin, mənəvi qardaşlıqların qaydalarında təkrarlanmışdır.
Həyat tərzi
thumb|300px|left|Pifaqorçular günəşə himn oxuduğu zaman - Fyodor Bronnikov Pifaqorçular sərt həyat tərzi keçirdirdilər. Səhər tezdən dururdular və ilk olaraq hansı işləri görəcəklərini düşünürdülər. Sonra dəniz qırağına çıxıb günəşin doğmasına müşahidə edirdilər, idmanla məşğul olurdular. Onlar əqli fəaliyyətə xüsusi fikir verirdilər.
Günorta çağlarında axşama qədər əməklə, quruculuq işləri ilə məşğul idilər. Axşamlar isə tanrılarına ibadət edib, günlərini yekunlaşdırıb yuxuya gedirdilər. Göründüyü kimi, pifaqorçular özlərinin həm fiziki, həm də mənəvi inkişafına diqqət yetirirdilər.
Esxatologiya
Pifaqorçular həm də ruhların bir bədəndən başqasına köçməsinə (reinkarnasiyasına) inanırdılar. Onların fikrincə, hər şey bəlli vaxtdan sonra dünyaya yenidən gəlir və əslində yeni olan heç nə yoxdur. Ruh günahlarının ağırlığına görə, bədəndə qalmağa məhkumdur. Məqsəd də onu bədəndən azad etməkdir. Buna görə də mənəvi həyat keçirmək və heyvanların ətini yeməmək gərəkdir. Burada hind dünyagörüşü ilə bənzərliklər vardır.
Hakimiyyətə münasibət
Pifaqorçular hakimiyyət məsələlərinə də diqqət yetirirdilər. Onların fikrincə toplum hakimiyyətsiz yaşaya bilməz. Ən yüksək hakimiyyət tanrılara məxsusdur. Onlara hamı ibadət etməlidir. Tanrılardan sonra hökmdardar, sayğılı insanlar, ata-ana və nəhatət qanunun aliliyi gəlir. Bütün bunlar iyerarxik bağlılıqdadır.
Pifaqorçular özlərini elitar insanlar kimi hazırlamış və gələcəkdə hakimiyyətə gəlmək, cəmiyyətin aristokratiyasını təşkil etmək məqsədini güdmüşdürlər. Bu baxımdan onları mason tipli ilk gizli təşkilat da adlandırmaq olar.
Kosmoqoniya
Pifaqorçuların kosmoqonik (dünyanın quruluşu) baxışlarına görə, hər şey 4 ünsür: od, su, yer və havadan yaranmışdır. Yer isə kürə şəklindədir. O sonsuz və əbədi boşluqdan yaranıb və o boşluqla nəfəs alır. Bunun sonu olaraq dünya genişlənir və daralır. Bu səbəbdən də məkan, zaman, göy cisimləri və onların hərəkəti yaranır. Dünyanın mərkəzində od, Zevsin məbədi, təbiətin qanunu (fatum ya da loqos) durur. Sonra isə oddan yaranmış və onun ətrafında fırlanan yer, planetlər və ulduzlar gəlir. Beləliklə onlar yeri kürə şəklində görmüş və onu dünyanın mərkəzində (geosentrik şəkildə) təsəvvür etmirdilər.
Rəqəmlər fəlsəfəsi
Pifaqorçuların çox maraqlı rəqəmlər fəlsəfəsi olmuşdur. Onların fikrincə, bütün maddi və mənəvi şeylər və anlayışlar əslində rəqəmlərin obrazlarıdır, onlarla eynilik təşkil edirlər. Eyni zamanda rəqəmlər həndəsi mənada anlaşılırdı. Nöqtə Vahiddir, iki nöqtədən düzxət alınır, üç nöqtə artıq müstəvidir. Buradan üçbucaq, dördbucaq və s. anlayışlar yaranır. Üçbucaq dunyaya gəlmənin və hər şeyin yaradılmasının səbəbidir. Dördbucaq Tanrı təbiətinin obrazının daşıyıcısıdır. Pifaqorçuluğun əsas rəmzi isə beş güşəli ulduz (pentoqramma) idi. Bu gizli rəmz vasitəsi ilə onlar bir-birini tanıyırdılar.
Pifaqorun ardıcıllarının müqəddəs rəqəmi 36 idi. Çünki, 36 rəqəmi 1+2+3 kombinasiyasından yaranır. Bir dünyanın birliyinin rəmzidir. Hər şey ondan başlayır deyə, o Tanrı ilə eynilik təşkil edir. İki hər şeyin xeyir-şər, işıq-qaranlıq kimi dualistik göstəricisidir. Üç isə kamil rəqəmdir. Çünki onda başlanğıc, orta və son vardır. Həm də 36 rəqəmində elə sirlər var ki, onlar başqa rəqəmlərdə yoxdur (örnək: 1+2+3+4+5+6+7+8=36).
Beləliklə, rəqəmlər Pifaqor məktəbində universal obyektlərdir. Onlar təkcə riyazi deyil, həm də həqiqətin çoxluğunun göstəricisidir. Onlara görə hər şeyin, o cümlədən mənəvi məsələlərin də riyazi mahiyyəti vardır.
Beləliklə, rəqəmlər pifaqorçuluqda universal obyektlərdir. Onlar təkcə riyazi deyil, həmdə gerçəkliyin çeşidliliyini göstərir. Hər şey, o cümlədən, etik, sosial və s məsələlərin riyazi mahiyyəti vardır.
Norveç cərəyanı
Norveç cərəyanı və ya Norveç axını — Norveç dənizindən keçən isti cərəyan. Cərəyan 50-100 metr dərinliklə hərəkət edir.
Cərəyan Şimali Atlantika cərəyanının davamını təşkil edir. Suyunun duzluğu 34—35 ‰-dir. Suyunun temperaturu yayda +10…+12 °C, qışda isə +5…+7 °C olur. Sürəti 30 sm/s təşkil edir. İqlimi Skandinaviyaya uyğundur. Norveç cərəyanının qolları isə Nordkap və Şpitsbergen cərəyanlarıdır. Cərəyanların ayrılması 67°N, 3°W nöqtəsində baş verir.
Mirzə Qaffar xan Zunuzi
Mirzə Qaffar xan Zunuzi, Hac Həsən oğlu, Zunuzun Mircan məhəlləsindən Məşrutə hərəkatının sərdarlarından idi və qardaşları Mirzə Cabbar, Mirzə Səttar və Teymur Aqa ilə birlikdə Məşrutə hərəkatına böyük xidmət ediblər.O, Heydər xan Əmioğlunun tərəfdarlarından idi və Heydər xan Əmioğlu, İrandan gedəndən sonra qara paltar geydi və dedi Heydər xan Əmioğlu qayıdana dək qara paltarlı qalacaq, Heydər xan Əmioğlunu bir daha görmədi və Siyahpuş (Qara paltarli) adlandırılırdı, ailəsi isə Siyahpuş soy adını seçdilər.
Mirzə Qaffar xan Zunuzi, usta yazıçı və mahir natiq idi və şeirdə deyərdi.Bu şeiri Təbrizdə nitq və çıxış zamanı deyib:
آ قارداشلار هارای سالین جوشه گلسین کاینات/A qardaşlar haray salın coşa gəlsin kainat
دونیایا تا ثابت اولسون بیزده کی عزم و ثبات/Dünyaya ta sabit olsun bizdəki əzm o sibat
ملته لازم دگیل دور  بئیله  افسرده  حیات/Millətə lazim deyil dir beylə əfsürdə həyat
ظلم و استبداد دووری درد و یاس ایامیدور/Zülm o istibdad dövrü dərd o yas əyyamidir
آ قارداشلارقان توکون قان توکمه گون ایامیدور/A qardaşlar qan tökün qan tökmə gün əyyamidir
O,Məşrutə hərəkatından sonra jandarmada zabit dərəcəsi(sinifi) ilə xidmət etmişdir və polkovnik sinfinə qədər tərəqqi etmişdir.
Qarmon
Qarmon — Metal dilçəkli, körüklü musiqi alətidir. XIX əsrin sonlarından etibarən Azərbaycan xalqının məişətinə daxil olmuş və milli musiqi mədəniyyətinin bir hissəsinə çevrilmişdir. Digər xalq çalğı alətləri ilə bir yerdə ansambllarda, o cümlədən el şənliklərində milli rəqs musiqisinin ifası zamanı geniş istifadə edilir. Təsadüfi deyildir ki, təkmilləşdirilmiş müasir qarmon bir çox hallarda xalq musiqi aləti kimi qarşılanır. Azərbaycanda istifadə olunan xromatik növlü qarmonun texniki ifa xüsusiyyətləri və səs quruluşu rus qarmonlarından tamamilə fərqlidir.
Tarixçə
Qarmon tipli alətlərin vətəni qədim Çin sayılsa da, çağdaş biçimli qarmonları alman musiqiustası Kristian Buşman (1805—1864) 1822-ci ildə icad edib. 1830-cu illərdə diatonik səsdüzümlü qarmonlar Rusiyanın Tula şəhərində istehsal olunub. Təxminən 10-15 il sonra, XIX əsrin I yarısında belə qarmonlar Azərbaycana gətirilib.
1870-ci ildə tulalı dirijor və qarmon ustası N. İ. Beloborodov xromatik səsdüzümlü qarmonlar düzəldib.
Mir Möhsün Nəvvab Qarabaği (1833-1918) "Vzüuhul-ərqam" əsərində qarmonun təsir qüvvəsindən, dinləyicidə oyatdığı estetik duyumundan yazır.
XIX əsrin sonlarında azərbaycanlı qarmonçalanların sifarişi ilə bir sıra uğurlu islahatlardan sonra yeni növ qarmon yaradılmış və alət Azərbaycan qarmonu adlandırılmışdır.
Azərbaycan qarmonu üzrə ilk tədris vəsaitini professor Fərahim Sadıqov 1986-cı ildə hazırlayıb. Son illər Natiq Rəsulov (1952-2000) qarmon üçün bir sıra tədris vəsaiti işləyib.
Quruluşu
Qarmonun yan tərəfləri taxtadan, orta hissəsi dəri körüklü dördkünc qutudan ibarətdir. Hündürlüyü 360 mm, eni 268 mm, qalınlığı 195 mm-dir. Qutunun içərisində ağac lövhələr üzərində xüsusi qayda ilə düzülmüş nazik metal dilçəklər (lövhələr) yerləşdirilir. Alət sağ və sol əlin köməyi ilə körüyü açıb-bağlamaqla səsləndirilir. Bu zaman sağ əlin şəhadət, orta, adsız, çeçələ barmaqları ilə melodiya, sol əlin barmaqları ilə isə melodiyanın ahənginə uyğun dəm (tonika) saxlanılır. Körük açılıb-bağlandıqda barmaqların təzyiqi ilə sıxılmış hava dillərin açdığı boşluqdan keçərək həmin metal lövhələri ehtizaza gətirir. Bu zaman, vibrasiya olunmuş lövhələrin ölçülərindən asılı olaraq, müxtəlif səs ucalıqları alınır. Diapazonu kiçik oktavanın "do" səsindən ikinci oktavanın "fa" səsinə qədərdir. Solo və ansambl aləti kimi geniş istifadə edilir.
Mikania psylobothrya
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Bob Şuli
Bob Şuli - ABŞ ssenari müəllifi və prodüseridir.
Birk Risa
Birk Risa — Bundesliqa təmsilçilərindən olan Köln klubunda müdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Norveçli futbolçudur.
Həyatı
Birk Risa 13 fevral 1998-ci ildə Norveçdə anadan olub.
Köln
Risa Köln akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. Risa öz peşəkar karyerasında debütünü 10 dekabr 2017-ci ildə Frayburq klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 72-ci dəqiqədə Konstantin Rauşu əvəz etmişdir. Həmin görüşdə Köln liqa görüşündə rəqibinə 3-4 hesabı ilə məğlub olmuşdur.
Klub
1 UEFA Çempionlar Liqası görüşləri daxildir. 2 Almaniya Superkuboku görüşləri daxildir.
Neft keşikçiləri (film, 1937)
Məzmun
Film neft zavodlarının və mədənlərin keşiyini çəkən Daxili İşlər Nazirliyinin xüsusi hərbiləşdirilmiş dəstəsinin xidməti, döyüş və siyasi hazırlığı haqqındadır.
Şiləvəngə (Yardımlı)
Şiləvəngə — Azərbaycan Respublikasının Yardımlı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Şiləvəngə kənd camaatı Cəlilabad rayonundakı Şiləvəngə kənd camaatı ilə qohumdur. Əski zamanlarda Cəlilabaddaki kənd qışlaq və Yardımlıdakı kənd yaylaq kimi istifadə olunurdu. İranın Germi bölgəsində də 6 kənd əhalisi (Salala, Daşdibi, Geygal, Qarabulağ, İlxanlar və Təzəkənd) Şiləvəngədən köçmədirlər və özlərini şiləvəngəli kimi tanıdırlar.
Oykonim talış dilinəki şilə (çuxur, çökək) və vəngə (yer) komponentlərindən düzəlib, "çuxur yer" və ya şilə (çubuqla hörülmüş bənd), məkan bildirən vən sözündən və -gə şəkilçisindən ibarət olub, "çubuqla hörülmüş bənd olan yer" kimi izah olunur. Yaşayış məntəqəsi həqiqətən də əkin sahələrini suvarmaq üçün bənd çəkilmiş çökək ərazidə yerləşir.
Səfiyar Behbudov
Səfiyar Behbudov — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı; Qarabağ müharibəsi şəhidi.
Həyatı
1967-ci il iyunun 18-də Bərdə rayonunun Mollalı kəndində anadan olmuşdur. 1984-cü ildə 6 saylı Bərdə şəhər orta məktəbini bitirdikdən sonra Sovet ordusu sıralarına hərbi xidmətə çağırılmışdır. Ordudan tərxis olunduqdan sonra zabitlik kursunu kiçik leytenant rütbəsi ilə bitirən Səfiyar, 1988-ci il Milli Azadlıq Hərəkatının fəal iştirakçılarından olmuşdur. O, Bərdədə "Soy" Demokratik Gənclər Təşkilatını yaradaraq gəncləri öz ətrafında toplamışdır. Xocalı soyqırımından bir həftə sonra o, tərəddüd etmədən Bərdə özünümüdafiə batalyonuna daxil olmuşdur. Bölmə komandiri təyin edilən Səfiyar Tərtər bölgəsində bir neçə uğurlu əməliyyat keçirdikdən sonra, onun bölməsini Ağdam istiqamətində gedən döyüşlərdə vuruşmağa göndərmişdilər.
Hərbi fəaliyyəti
1992-ci il mart ayının 11-ində qəflətən həyəcan siqnalı verilir. Erməni faşistləri Əsgəran yaxınlığındakı postumuza hücum edərək oranı mühasirəyə alırlar. Öz PDM-i ilə döyüşə atılan Səfiyar tapşırığı uğurla yerinə yetirərək düşmənin müqavimətini qırır və mühasirədə olan döyüşçülərimizi xilas etdikdən sonra Əsgərana doğru irəliləyir. O, Qaraqaya deyilən yerdə düşmənin böyük qüvvəsilə qarşılaşsa da, geri çəkilmir. Lakin bir müddət irəlilədikdən sonra cəsur döyüşçünün PDM-i vurulur. Ermənilər onu ağır yaralı vəziyyətdə əsir götürürlər. 10 günlük əsir həyatında olmazın işgəncələrə məruz qalan mərd döyüşçümüz düşmənə heç bir sirr vermədiyi üçün ayaqlarına məftil bağlayaraq üzərinə neft töküb yandırırlar.
Gənc zabitin yanmış cəsədini 1992-ci il martın 21-də çətinliklə Ağdam Rayon Milis şöbəsinin köməkliyilə almaq olur.
Subay idi.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 7 iyun 1992 ci il tarixli 833 saylı Fərmanı ilə Behbudov Səfiyar Abuzər oğluna "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" fəxri adı verilmişdir.
Bərdə rayonunun Mollalı kəndində dəfn edilmişdir. Təhsil aldığı 6 saylı orta məktəb qəhrəmanımızın adını daşıyır.
Nazim Zeynalov
Nazim Nadir oğlu Zeynalov (d. ) — televiziya rejissoru, Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1989).
Həyatı
Nazim Zeynalov 1957–1961 illərdə Mirzağa Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Teatr İnstitutunun Aktyorluq fakültəsində ali təhsil almışdır.
Nazim Zeynalov Azərbaycan Dövlət Teatr İnstitutunun Aktyorluq fakültəsində ali təhsilini başa vuranda 2 (iki) diplom tamaşasında iştirak etmişdir. Diplom tamaşaları Dövlət Dram Teatrında olmuşdur. Tələbə yoldaşları bir rol oynadığı halda o, 2 (iki) baş qəhrəman rolu oynamışdır. Eyni gündə iki müxtəlif obraz — biri komediya, digəri isə dram. N. V. Qoqolun "Müfəttiş" komediyasında Xlestakov rolunu, Vilyam Şekspirin "Veronalı iki centilmen" dramında Protey obrazını ifa etmişdir. Diplom tamaşasından sonra onu Dövlət Dram Teatrında aktyor işləməyə dəvət etmişlər.