cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Türkiyə–Suriya zəlzələsi (2023)
Türkiyədə
Kahramanmaraşda dağıntılar altında qalan 4493-ü olmaqla ən azı 5323 ölü var və yaralananların sayı 9243-dür. Şəhərdə kütləvi dəfnlər baş verdi, 5000-dən çox cəsəd basdırılmışdı. Şəhər rəsmisi bildirib ki, kütləvi məzarlıq ölən 10.000 insanın dəfn yeri olacaq. Daha sonra Daxili İşlər Nazirliyi orada 941 binanın tamamilə dağıldığını təsdiqləyib.
Spartak Subotiça FK
Stadion
Subotiça Şəhər Stadionu, Serbiyanın Subotiça şəhərində yerləşən və çox istifadə edilən bir stadiondur. Hələ də əksəriyyətlə futbol matçları üçün istifadə edilməkdədir. Stadion 1945-ci ildən bəri futbol klubunun əsas stadionudur. Stadionun tamaşaçı tutumu 13 mindir. Stadionun bir futbol meydançası və atletik yarışlara uyğun cığırı var. Stadionun iki yan meydançası da mövcuddur. thumb|232x232px|Subotiça Şəhər Stadionu
Raad (Hava hücumundan müdafiə sistemi)
Tarixi
2014-cü ilin may ayında İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun Aviasiya Qüvvələri (IRGC-AF) Raad hava hücumundan müdafiə sisteminin dörd fərqli konfiqurasiyasının yaradıldığını bəyan etmişdir: Taer-2B raketləri, mərhələli serialı radarlar ilə təchiz edilmiş və iki ədəd buraxıcı qurğunu idarə edə bilən Xordad 3 TELAR; Ağ günbəz radarları olan və Taer-2A raketlərindən istifadə edən Tabas TELAR; Alam al hoda başladıcısı elektro-optik izləmə sistemləri ilə təchiz edilmişdir; və 80 km mənzilli və yeni bir təkərli buraxıcı qurğuya malik, həmçinin ayrıca bir maşında elektro-optik sistemlərdən istifadə edən Raad 2.
Spartak Subotiça FK
Mitropa Kuboku
Mitropa Kuboku, klubun qatıldığı ilk böyük beynəlxalq futbol kuboklarından biri idi.
Raad (Hava hücumundan müdafiə sistemi)
Tarixi
thumb|left|[[2016-cı ildə Tehranda keçirilən parad zamanı Raad SAM sisteminin bir neçə konfiqurasiyasına rast gəlinir. Aparıcı iki nəqliyyat vasitəsi Xordad 3 sistemidir.]]
Spartak Subotiça FK
Uğurları
Yuqoslaviya Kuboku:
Raad (Hava hücumundan müdafiə sistemi)
Tarixi
thumb|Xordad 3 hava hücumundan müdafiə batalyonu 4 × nəqliyyat vasitəsi elektron işə salma qurğusu və radar (TELAR) nəqliyyat vasitələrindən ibarətdir
Türkiyə–Suriya zəlzələsi (2023)
Türkiyədə
Adıyaman vilayətində Adıyaman bələdiyyə binası da daxil olmaqla 600-dən çox bina dağılıb. Şanlıurfa vilayətində 19 bina dağılıb.
Raad (Hava hücumundan müdafiə sistemi)
Tarixi
thumb|və 8 × daşıyıcı quraşdırılma (montaj) başlatma cihazları (TEL)
Türkiyə–Suriya zəlzələsi (2023)
Türkiyədə
YUNESKO-nun Ümumdünya İrsi Siyahısına daxil edilmiş Diyarbakır qalası da qismən dağıdılıb, eyni zamanda Hevsel bağlarının bitişik Ümumdünya İrsi Saytındakı tikililərə də ziyan dəyib. Diyarbəkir vilayətində cəmi 255 nəfər həlak olmuş, 901 nəfər yaralanmışdır.
Raad (Hava hücumundan müdafiə sistemi)
Tarixi
2014-cü ilin may ayında İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun Aviasiya Qüvvələri (IRGC-AF) sərgisində, Xordad 3, SAM sisteminin yeni versiyalarının yeni raketlərlə 100 və 200 km məsafələrə çatacağını elan etmişdir. . Xordad 3 sistemi eyni zamanda 4 hədəfi nişan ala bilər və 1700 elementdən ibarət mərhələli bir serialı radarının köməyi ilə eyni vaxtda hər bir həfəfə 2 raket göndərə bilər. Ceyn (Jane) Xordad 3-ü “bacarıqlı bir yer- hava tipli döyüş raketi (SAM) sistemi” olaraq xarakterizə etmişdir.
Türkiyə–Suriya zəlzələsi (2023)
Türkiyədə
Mardin vilayətinin Kızıltəpə rayonunda bir qadın zəlzələ zamanı infarkt keçirərək dünyasını dəyişib. Batman vilayətində biri ağır olmaqla 20 nəfər yaralanıb, iki ev uçub, 38 nəfərə ziyan dəyib. Bingöl vilayətində tövlələrin uçması nəticəsində bir neçə ev çatlayıb, bəzi mal-qaralar tələf olub.
Raad (Hava hücumundan müdafiə sistemi)
Tarixi
İran eyni zamanda TAER-1 raketləri ilə RAAD-1 adlı başqa bir yer-hava tipli döyüş raketi sistemi (SAM) hazırlamışdır.
Türkiyə–Suriya zəlzələsi (2023)
Türkiyədə
Elazığ vilayətində 5 nəfər ölüb, 379 nəfər yaralanıb. Elazığda böyük Mw7.7 artçı zəlzələdən sonra boş bir yaşayış binası zədələnmiş və daha sonra dağılmışdır. Xilasetmə əməliyyatları zamanı üç türk əsgəri də həlak olub.
Raad (Hava hücumundan müdafiə sistemi)
ABŞ pilotsuz uçuş aparatı
19 iyun 2019-cu ildə Amerikanın RQ-4 Global Hawk PUA-sı Hörmüz Boğazının üstündən uçarkən İranın hava-hava tipli raketi ilə vuruldu. İran rəsmiləri, pilotsuz təyyarənin Raad hava hücumundan müdafiə sistemləri ailəsinə daxil olan Xordad 3 orta mənzilli SAM sistemi vasitəsilə vurulduğunu söylədilər.
Türkiyə–Suriya zəlzələsi (2023)
Türkiyədə
Ölənlər arasında Türkiyə Böyük Millət Məclisinin Adıyaman millət vəkili Yakup Taş və çökmüş binanın dağıntıları altında həlak olan "Yeni Malatyaspor"un qapıçısı Əhməd Eyyub Türkaslan da var. Kahramanmaraşın sabiq millət vəkili Sıtkı Güvenç fevralın 9-da zəlzələ nəticəsində aldığı xəsarətlərdən dünyasını dəyişib.
Raad (Hava hücumundan müdafiə sistemi)
ABŞ pilotsuz uçuş aparatı
Növbəti gün İran ABŞ-nin pilotsuz təyyarəsinin İranın hava məkanını pozduğunu söylədi, lakin ABŞ bu hadisənin İrandan on səkkiz dəniz mili (34 km) məsafədə beynəlxalq hava məkanında olduğunu söyləmişdir.
Tənkabun şəhristanı
Tonekabun Şəhristanı- İranın Mazandaran ostanının şəhristanlarından biridir. Şəhristanın inzibati mərkəzi Tonekabun şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 193,428 nəfər və 55,318 ailədən ibarət idi.
Türkiyə–Suriya zəlzələsi (2023)
Suriya
Suriyada ən azı 5714 nəfər həlak olub,  və 14500-dən çox insan yaralanıb. Suriya Səhiyyə Nazirliyi hökumətin nəzarətində olan ərazilərdə zəlzələ ilə bağlı 2068-dən çox ölüm və 2950 yaralanma qeydə alıb, bunların əksəriyyəti Hələb və Latakiya əyalətlərində olub. Üsyançıların nəzarətində olan ərazilərdə ən azı 3,349 nəfər ölüb,, 2,200 nəfər isə yaralanıb. Təxminlərə görə, Suriyada 5,37 milyona qədər insanın evsiz qaldığı təxmin edilirdi, ümumilikdə 10,9 milyon insan təsirləndi.
Cindires və Atarib şəhərlərində yüzlərlə insan öldü. Cəblədə ən azı 283 nəfər ölüb, 173 nəfər yaralanıb və 19 bina dağılıb. Fevralın 10-da dağıntıların təmizlənməsi zamanı dörd cəsəd çıxarılıb, 15 cəsəd isə çıxarılma prosesində idi. Fevralın 11-də Cəblə, Əl-Maliye küçəsi boyunca uçmuş evin dağıntıları altından altı cəsəd çıxarıldı. Atme kəndində 11 nəfər ölüb, çoxlu sakin dəfn edilib.
Associated Press yerli sakinlərə istinadən məlumat verib ki, Afrin bəndində çatlar əmələ gəlib. Fevralın 9-da saat 04:00-da su bəndi partlayıb və Afrin çayı hövzəsi boyunca yağan leysan yağışlar nəticəsində daha da şiddətlənib. Əl-Tloul kəndini su basıb. Demək olar ki, bütün sakinlər kəndi tərk etmək məcburiyyətində qaldılar; 500-ə yaxın ailə köçkün düşüb. Reuters-in yerli sakinlərə istinadən verdiyi məlumata görə, 35-40 nəfər həlak olub, Əl-Tlouldakı əksər binalar zəlzələ nəticəsində zədələnib və ya dağılıb. Ataribdə 148 cəsəd yeraltı xəstəxanaya çatdırılıb. Xəstəxananın həkimi bəzi cəsədlərin başı və ya digər üzvlərinin olmadığını bildirib.
Suriya Amerika Tibb Cəmiyyətinin prezidenti Amjad Rass təcili yardımların yaralılarla dolu olduğunu söylədi. İdlib valiliyində bir xəstəxanaya 30 cəsəd daxil olub.. İdlib valiliyinin Azmarin kəndində bir ailənin 51 üzvü də daxil olmaqla ən azı 260 nəfər ölüb; azı 300 nəfər yaralanıb, 100 nəfər isə xilas edilib. Kənddəki 15 bina hamarlanmış və yaşayış fondunun təxminən 50 faizində çatlar olmuşdur. Milli komandada çıxış edən futbolçu Nader Joukhadar oğlu ilə birlikdə Cəblədə ev uçqununda həlak olub.
Dəməşqdə bir çox insan evlərini tərk edərək küçələrə qaçdı. Şəhərin şimal hissələrində bir çox binada çatlar əmələ gəlib. Demək olar ki, 12 il davam edən vətəndaş müharibəsi nəticəsində Suriyada bir çox bina artıq zədələnmişdi. Xaçlılar tərəfindən tikilmiş Marqat qalası zədələndi, qüllənin bir hissəsi və bəzi divarlarının bəzi hissələri dağıldı. Məşhur Krak de Şevalye qalasının divarlarında da çatlar açıldı. Hələb qalası da təsirləndi. Suriyanın şimal-qərbində 490 bina qismən və ya tamamilə dağılmış, minlərlə başqa bina isə zərər görmüşdür. Kobanidəki Böyük Məscidin minarəsi də zədələnmişdir. Cindiresdə ən azı 250 bina yerlə-yeksan edildi; ölənlər arasında 7 nəfərlik ailə də var idi, sağ qalan tək insan yeni doğulmuş uşaq idi. Təhsil naziri bildirib ki, regionda ən azı 453 məktəb zərər görüb.
Xarici itkilər
Türkiyədə yaşayan ən azı 3700 suriyalı zəlzələdə öldü. Türkiyənin Miqrasiya İdarəsi Başçılığına görə Türkiyənin cənubunda 1,75 milyon; Qaziantepdə 460,150; Antakyada 354.000; Şanlıurfada 368.000; Adanada 250.000 suriyalı yaşayır. 16 fevral tarixinə Türkiyənin səhiyyə nazirliyi 1702 suriyalı qurbanın cəsədini Suriyadakı qohumlarına təhvil verib. İraqdakı müharibədən Türkiyəyə sığınan ən azı 11 iraqlı da Türkiyədə dünyasını dəyişib.
Türkiyədə ən azı 116 Əfqanıstan vətəndaşı zəlzələdə öldü. Bu əfqanların əksəriyyəti 2021-ci ilin avqustunda Taliban hakimiyyəti ələ keçirdikdən sonra ölkədən qaçan qaçqınlar idi.. 51-i Suriyada, 38-i isə Türkiyədə olmaqla 89 fələstinli həlak oldu. Ermənilərin ölənləri arasında Malatyada üç nəfərdən ibarət bütöv bir ailə də var idi. Türkiyədə ölən beş nəfərlik bütün ailə də daxil olmaqla, hər iki ölkədə on üç Livan vətəndaşı öldü. Türkiyədə 4-ü Malatyada tələbə olmaqla 10 azərbaycanlı öldü. Altı nəfərdən ibarət italyan ailəsi də həlak oldu. Adıyamanda otelin çökməsi nəticəsində Şimali Kiprdən olan 19 şagird, iki müəllim və bir valideyn həlak olub. Hatay və Kahramanmaraşda daha yeddi kiprli türk öldü. İranın əlillər üzrə milli futbol komandasının 3 futbolçusu Türkiyədə dünyasını dəyişib. Antakyada Rönesans Rezidans-ın çökməsi nəticəsində qapalı qalan bir neçə komanda oyunçusu və məşqçi heyəti arasında Hataysporun qanalı cinah oyunçusu Kristian Atsu da var idi.
Antakyada Rönesans Rezidans-ın çökməsi nəticəsində qapalı qalan bir neçə komanda oyunçusu və məşqçi heyəti arasında Hataysporun qanalı cinah oyunçusu Kristian Atsu da var idi. Fevralın 7-də onun xəstəxanada vəziyyətinin stabil olduğu bildirildi, lakin ertəsi gün menecer Volkan Dəmirəl hələ də itkin olduğunu söylədi.
Digər ölkələrdə təsirlər
Livanda sakinlər yuxudan oyandırılıb. Ölkədəki binalar 40 saniyəyə qədər silkələnib. Beyrutda sakinlər evlərini tərk edərək küçələrdə qalıb və ya binalardan qaçmaq üçün maşınlarına miniblər. Ümumilikdə, zəlzələnin Livana təsiri məhdud idi, Tripoli, Miniyə, Əl Mina və Burc Hammud şəhərlərində bəzi binalar zədələndi və Rəşayada bir ev dağıldı. İsrailin Aşdod şəhərində sütunda çatlar müşahidə olunduqdan sonra bina boşaldılıb. Kiprdə, Nikosiyada bəzi pəncərələr çatlamış, bir evin divarı uçmuş, yaxınlıqdakı iki avtomobilə ziyan dəymişdir.
Avropa-Aralıq dənizi Seysmoloji Mərkəzi təkanların Ermənistan, Misir, Fələstin, Gürcüstan, Yunanıstan, İraq, İordaniya, İsrail və Rusiyada hiss edildiyini bildirib. İraqda ventilyatorlar, çərçivələr və digər asılmış əşyalar güclü titrəyirdi. Orada bir çox sakin evlərinə qayıtmağın təhlükəsiz olduğu barədə elanı gözləyərkən açıq havada qaldı. Zəlzələ saatlar sonra vurdu və binaların boşaldılmasına səbəb oldu. Ölən və yaralananlar barədə məlumat verilməmişdir, lakin Ərbildə bəzi evlərə və binalara cüzi ziyan dəydiyi və şəhərin qalasına ciddi ziyan dəydiyi bildirilir. Misirdə, yeraltı təkanlar paytaxt Qahirədə güclü hiss olunub və 1975-ci ildən bəri orada hiss edilən ən güclü zəlzələ hesab olunur. İsgəndəriyyədə Kornişdə 20 m (66 fut) çat meydana gəldi.
Zərərlərin hesablanması
USGS-in Qlobal Zəlzələlərin Müvafiq Qiymətləndirilməsi (PAGER) xidməti 10 milyard ABŞ dolları ilə 100 milyard ABŞ dolları arasında iqtisadi itkilərin olmasını 35 faiz ehtimalını qiymətləndirdi. 100 milyard ABŞ dollarını keçən iqtisadi itkilərin 34 faiz ehtimalı var idi. Xidmət 10.000 ilə 100.000 arasında ölüm ehtimalını 36 faiz təxmin etdi; 100.000-dən çox ölüm ehtimalı 26 faiz idi. İkinci böyük zəlzələ üçün 1000 ilə 10.000 ölüm arasında 46 faiz ehtimal; 100 ilə 1000 arasında 30 faiz ehtimal var idi. Xidmət həmçinin 1 milyard ABŞ dolları ilə 10 milyard ABŞ dolları arasında iqtisadi itkilərin 35 faizlik ehtimalını qiymətləndirib; 10 milyard ABŞ dolları ilə 100 milyard ABŞ dolları arasında iqtisadi itkilərin 27 faiz ehtimalı var idi.
Mərkəz ölənlərin sayının 23,284 ilə 105,671 arasında olduğunu təxmin etdi. Geofizika professoru Övgün Ahmet Ercanın sözlərinə görə, "180.000 və ya daha çox insan dağıntılar altında qala bilər, onların demək olar ki, hamısı ölüb." 11 fevralda ölənlərin sayıtəxminən 28.000 olduğu bildirilərkən, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının fövqəladə yardım koordinatoru Martin Griffiths bildirib ki, ölənlərin sayı "iki dəfədən çox" gözlənilir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı, 26 milyona qədər insanın təsirləndiyini söylədi; Türkiyədə 15 milyon, Suriyada isə 11 milyon əhali təsirləndi.
Nəticə və reaksiya
200px|thumb|right|7 fevralda Azərbaycanda, Bakı şəhərində yerli xalq tərəfindən ianə edilən əşyalar.
Türkiyə
Milli hökumət beynəlxalq yardıma müraciət etmək üçün "dördüncü səviyyəli xəbərdarlıq" elan etdi. Fövqəladə Hallar və Fövqəladə Halların İdarə Olunması Rəyasət Heyətinin məlumatına görə, zərər çəkmiş 10 əyalətə 25.000 axtarış-xilasetmə personalı göndərilib. Ən azı 70 ölkə axtarış-xilasetmə əməliyyatlarında kömək təklif edib.
Türkiyədə fövqəladə xidmətlər çoxlu dağılmış binaların altında qalanların axtarışına başlayıb. Fevralın 8-də 10 əyalətdə 8000-dən çox insan dağıntılar altından xilas edildi. Təxminən 380,000 insan yardım sığınacaqlarına və ya otellərə sığınıb.
Axtarış-xilasetmə qruplarını səfərbər etmək üçün Türkiyə Silahlı Qüvvələri tərəfindən "hava yardımı dəhlizi" yaradılıb. Bir çox hərbi təyyarə, o cümlədən Airbus A400M və Lockheed C-130 Hercules təyyarələri axtarış-xilasetmə qrupları və maşınları əraziyə daşıyıb. Yemək, ədyal və psixoloji dəstələr də göndərildi. Türkiyə yardım üçün NATO və müttəfiqlərinə rəsmi müraciət göndərib.
Rəsmi açıqlamada Gənclər və İdman Naziri Mehmet Kasapoğlu, hər bir milli çempionatın, əlavə məlumatlara qədər dərhal dayandırılacağını açıqladı. Milli Təhsil Naziri Mahmut Özer ölkədəki bütün məktəblərin bir həftəlik bağlanmasına göstəriş verdi Adanada dağıntılar altından insanların qışqırması eşidilirdi. Diyarbəkirdə olan bir binaya kran və təcili yardım qrupları qatıldı.
Qar, yağış və şaxtalı temperatur da daxil olmaqla pis hava şəraiti xilasedicilər və mülki şəxslərin həyata keçirdikləri axtarış-xilasetmə işlərini dayandırıb. Xilasedicilər və könüllülər sağ qalanları axtararkən qış paltarı geyinirdilər. Zədələnmiş yollar da yardımın çatdırılmasını ləngitdi.
Türkiyədə məscidlər dondurucu temperaturda evlərinə qayıda bilməyən insanlar üçün sığınacaq kimi istifadə olunurdu. Qaziantepdə insanlar alış-veriş mərkəzlərinə, stadionlara, icma mərkəzlərinə və məscidlərə sığınıblar. 250 minə yaxın köçkün Malatya vilayətində məktəblərdə məskunlaşıb. Əyalətdəki peşə məktəblərindən ən azı 24 səyyar mətbəx təsirə məruz qalan ərazilərə paylandı.
Türkiyə polisi fevralın 7-də bildirib ki, zəlzələdən sonra sosial mediada "qorxu və çaxnaşma yaratmaq məqsədilə təxribat xarakterli paylaşımlara" görə 4 nəfər saxlanılıb. O əlavə edib ki, sosial media hesabları ilə bağlı daha geniş araşdırma davam edir, lakin yazıların məzmunu ilə bağlı heç bir məlumat təqdim etməyib. Fevralın 8-də saxlanılanların sayı on nəfərə yüksəldi.
Netblocks elan etdi ki, İnformasiya Texnologiyaları və Kommunikasiya Qurumu Türkiyə hökumətinin rəsmiləri ilə dezinformasiya iddiası ilə Twitter-ə Türkiyədən girişi məhdudlaşdırır.
Fevralın 8-də Ərdoğan Qəhrəmanmərəş ili'nin Pazarcık şəhərinə və Hatay ili'nə səfər edib. O, zəlzələyə reaksiyada "nöqsanların" olduğunu etiraf etdi, lakin xilasetmə əməliyyatlarında iştirak edən personalın kifayət qədər olmadığını inkar etdi. O, bəzi bölgələrdə ümumiyyətlə təhlükəsizlik qüvvələrini görmədiklərini söyləyən insanları “təxribatçı” adlandırdı.
Adıyamanda nəqliyyat və infrastruktur naziri Adil Karaismailoğlu və vali Mahmud Çuhadar yerli əhalinin etirazı ilə qarşılandı. TBMM-dəki müxalifət lideri, CHP-dən Kamal Kılıçdaroğlu faciənin miqyasına görə məsuliyyəti prezident Ərdoğanın üzərinə atıb. 1999-cu ildə İzmit zəlzələsindən sonra Türkiyə hökuməti tərəfindən tutulan və 88 milyard lirəyə (4,6 milyard dollar; 3,8 milyard funt sterlinq) çatdığı və fəlakətin qarşısının alınmasına xərclənməsi nəzərdə tutulan “zəlzələ vergisi”nin necə olacağı ilə bağlı suallar da ortaya çıxdı. Təcili xidmətlərin inkişafı, necə xərcləndiyi göz önüne alındığında, hökumət heç vaxt ictimaiyyətə bir şərh vermədi.
Fevralın 9-da Qaziantep şəhərini gəzdikdən sonra Ərdoğan zəlzələdən sağ çıxanların dağılmış evlərini bir il ərzində bərpa edəcəyinə söz verdi. O, həmçinin bildirib ki, hökumət evsiz qalanlar üçün müvəqqəti yaşayış yerləri üzərində işləyir.
Fevralın 9-da Hatayda həbsxanada iğtişaş zamanı əsgərlərin açdığı atəş nəticəsində 3 məhbus ölüb, 12 nəfər yaralanıb. Məhkumlar zəlzələdən zərər çəkmiş ailələrini görməyi tələb edirdilər.
Uzun müddətdir ki, tikinti qaydalarına zəif əməl olunması ilə bağlı şikayətlər var. Türkiyədə hökumət vaxtaşırı “tikinti amnistiyaları” təqdim etmişdi - tələb olunan təhlükəsizlik sertifikatları olmayan tikililər və ya tikililər üçün ödənişin ödənilməsi üçün faktiki olaraq qanuni güzəştlər vardır. Binalara tez-tez əlavə mərtəbələr əlavə etməklə, orijinal lisenziyalı dizaynlardan yayınırdı. Türkiyənin cənubundakı zəlzələ zonasında 75 minə qədər binaya tikinti amnistiyası verilib.
İnsanların dağıdıcı zəlzələlərdən sonra yaxınlarını tapmaq üçün qaçdığı bir vaxtda Türkiyənin çərşənbə günü günortadan etibarən təxminən 12 saat ərzində Twitter-ə girişi bloklamaq qərarı, yardım səylərinin sürətində ictimai məyusluğu artırdı. Müxalifət liderləri və sosial media istifadəçiləri insanlara gələn yardımlar və bazar ertəsi baş verən ilk zəlzələdən sonra hələ də dağıntılar altında qalanların yeri haqqında məlumat paylaşmağa kömək edən platformanın bloklanmasını tənqid ediblər. Prezident Tayyib Ərdoğan hökuməti keçmişdə də sosial medianı bloklayıb və son aylarda diqqətini “dezinformasiya” adlandırdığı şeylə mübarizəyə yönəldib.
Lakin Özəl kimi tənqidçilər qeyd edirlər ki, bu kimi təbii fəlakətlər üçün nəzərdə tutulan milli fondlar Ərdoğanın və onun koalisiya hökumətinin tərəfdaşları tərəfindən idarə olunan magistral yol tikintisi layihələrinə xərclənib. Türk mühəndisləri daha əvvəl xəbərdarlıq etmişdilər ki, əfvlə şəhərlər “qəbiristanlığa” çevrilə bilər.
Digər tənqid hərbi resursların çox gec yerləşdirilməsi idi. Onlar zəlzələdən sonra iki gün səfərbər olunmadılar. Tipik olaraq, keçmişdə yerli komandirlər bu cür təbii fəlakətlə mübarizədə mövcud hökumət qaydaları dəyişdirənə qədər birtərəfli qaydada hərəkətə keçmək səlahiyyətinə malik idilər. Hakim partiyanın plakatları və lövhələri vurulmayınca, yardım maşınlarının dayandırıldığı və buraxılmadığı, hətta fərdi yardım paketlərinin üzərinə prezidentin stikerlərinin vurulduğu barədə bir çox məlumat verildi.
Suriya
Suriya Mülki Müdafiəsi vəziyyəti "fəlakətli" adlandırıb və sakinləri binaları tərk etməyə və açıq yerdə qalmağa çağırıb. Suriya mediası Hələb əyalətinin şimalında, eləcə də Həma şəhərində çoxlu sayda binanın dağıldığını bildirib. Dəməşqdə bir çox insan evlərini tərk edərək küçələrə qaçdı. Suriyanın Milli Zəlzələ Mərkəzi zəlzələnin əməliyyat tarixində "qeyd edilmiş ən böyük zəlzələ" olduğunu bildirib. SANA dövlət xəbər agentliyinin məlumatına görə, prezident Bəşər Əsəd ən çox zərər çəkmiş bölgələr üçün xilasetmə planını təşkil etmək üçün kabineti ilə təcili iclas keçirib.
Suriyada vətəndaş müharibəsi ilə əlaqədar tətbiq edilən sanksiyalar, adi suriyalıların çətinliyini daha da artırdı, çünki dövlətlər və təşkilatlar sanksiyalara məruz qalmaq qorxusundan birbaşa yardım təklif edə bilmirlər. Zəlzələdən sonra humanitar səylərə kömək etmək üçün sanksiyaların ləğvi və ya dayandırılması tələbləri qaldırıldı. Suriya hökuməti beynəlxalq yardım üçün BMT-yə üzv dövlətlərə, Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsinə və digər humanitar təşkilatlara müraciət etdi. Prezident Əsədin əmrindən sonra mülki müdafiə, yanğınsöndürmə, səhiyyə və ictimai tikinti qruplarından ibarət bütün qruplar Hələbə səfərbər edilib.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Humanitar Məsələlər üzrə Koordinasiya İdarəsi zədələnmiş yolların və logistika problemlərinin Türkiyə sərhədindən beynəlxalq yardımın hərəkətinə mane olduğunu bildirib. Fevralın 7-də Türkiyəyə daxil olan sərhəd keçid məntəqələri bağlı qalıb. Ağır yaralanan xəstələr tibbi yardım üçün Türkiyəyə daxil ola bilməyiblər. Yalnız piyada keçə bilən turistik yaşayış icazəsi olan şəxslər də daxil olmaqla, hansı şəxslərin keçə biləcəyi ilə bağlı istisnalar var idi. BMT-nin məlumatına görə, Bab əl-Həva sərhəd keçid məntəqəsi fevralın 8-də istifadəyə verilib.
Latakiya və Dəməşq də daxil olmaqla bəzi otellər sağ qalanlara pulsuz yerləşdirməyi və əsas ehtiyacları təmin etməyi təklif etdilər. Qaçqınlar və köçkünlər də evlərini insanlara sığınacaq kimi açıblar. Əl-Şam Özəl Universiteti insanları qəbul etmək üçün bir səy göstərdi. İdman obyektləri, tədbir məkanları, universitet yataqxanaları və salonları da insanların qəbulu üçün açıldı. Suriya İnkişaf Təşkilatı bir çox əyalətlərdə sığınacaqların yaradıldığını elan etdi. Könüllü qruplar binalarda ziyan olub-olmadığını yoxlayıb, ərzaq məhsulları, yorğan-döşək və ilkin tibbi yardım üçün lazım olan əşyalar paylayıblar.
Çox sayda yaralı, o cümlədən travma halları səbəbindən bir çox xəstəxanalar dolub. Artıq zəlzələdən əvvəl xəstəxanalarda tibbi ləvazimat qıtlığı yaşanırdı. Bir çox şəhərlərdə xəstəxanalar imkanlarından çox-çox artıq işləmək məcburiyyətində qaldılar. Xəstəxanalarda bir çox xəstə çarpayı çatışmazlığı səbəbindən döşəmələrdə yatırdı. Səhiyyə Nazirliyi Dəməşq, Rif Diməşq valiliyi, Quneytra, Homs və Tartus Səhiyyə Müdirliklərindən Hələb və Latakiyaya üsyançıların nəzarətində olan bölgələrə tibbi karvanlar göndərib. Həmçinin 28 təcili yardım maşını, 7 səyyar klinika və tibbi, cərrahi və təcili yardım daşıyan 4 yük maşını da göndərilib.
2000-dən çox Suriya Mülki Müdafiə (Ağ Dəbilqəlilər) könüllüləri axtarış və xilasetmə işləri aparmaq üçün bütün zərər çəkmiş bölgələrə göndərilib. Avadanlıq və alət çatışmazlığı səbəbindən onlar dəstək üçün digər humanitar təşkilatlara müraciət etdilər. Rəsmilər fevralın 7-də Həmada xilasetmə və bərpa işlərinin 15 saatdan sonra başa çatdığını elan etdilər. 298.000-dən çox insan evsiz qaldı və hökumətin nəzarətində olan ərazilərdə 180 sığınacaq açıldı. Hələbdə 30 minə yaxın insan sığınacaqlarda yerləşdirilib.
7 fevral 2023-cü ildə Suriya Ərəb Qızıl Aypara Cəmiyyəti Qərb ölkələrini Suriyaya qarşı sanksiyaları ləğv etməyə çağırdı, çünki cəza tədbirləri zəlzələnin bərpası zamanı mülki şəxslərə və humanitar səylərə zərər vurdu. Sanksiyalar 2011-ci ildə vətəndaş müharibəsi başlayandan Avropa İttifaqı, ABŞ, Kanada, Avstraliya, İsveçrə və Ərəb Liqası tərəfindən görülən bir sıra iqtisadi tədbirlərdir. Bunlara neft embarqosu, maliyyə aktivlərinin dondurulması daxildir.
Beynəlxalq humanitar yardım fevralın 9-da Türkiyə üzərindən Bab əl-Hava sərhəd keçid məntəqəsi vasitəsilə Suriyanın şimal-qərbinə çatdırılmağa başlayıb. Çadır və sanitar ləvazimatları daşıyan altı yük maşını gəldi. Türkiyə iki əlavə sərhəd keçidinin açılması üçün çalışdığını deyir.
Digər ölkələr
İtaliyanın Mülki Müdafiə Departamenti İtaliya sahillərini vura biləcək sunami dalğaları ilə bağlı xəbərdarlıq edib. Sahil sakinlərinə daha yüksək yerə qaçmaq və yerli hakimiyyət orqanlarına əməl etmək tövsiyə olunub.
Türkiyə
Türkiyədə zərər çəkən 10 əyalətdə 29605 nəfər həyatını itirmiş, 80278 nəfər isə yaralanmışdır. Dağıntılar altında qalan bəzi insanlar sosial şəbəkələrdə canlı yayımda kömək üçün müraciət ediblər. thumb|[[Diyarbəkirdə dağılmış Galeria Biznes Mərkəzində xilasetmə işləri aparılır. Arxa fonda olan binalardan biri daha sonra zəlzələdən sonra uçub.]] thumb|Prezidentin milli matəm qərarı
Suriya
Suriya Səhiyyə Nazirliyi Hələb, Həma və Lattakiyada zəlzələ nəticəsində 42 nəfərin öldüyünü qeyd edib; daha 200 nəfər yaralanıb. Suriyanın Atmed kəndində 11 nəfər ölüb.
Zəlzələ sonrası
Türkiyə hakimiyyət orqanlarının ilk hesabatlarında İskəndərun şəhərindəki dövlət xəstəxanası da daxil olmaqla 5600-dən çox binanın dağıdıldığı bildirilir. Türkiyə və Suriyada on minlərlə insan evsiz qalıb və gecəni soyuq havada keçirib. Türkiyədə məscidlər soyuq havada evlərinə qayıda bilməyən insanlar üçün sığınacaq kimi istifadə olunurdu. Qaziantepdə insanlar ticarət mərkəzlərinə, stadionlara, icma mərkəzlərinə və məscidlərə sığınıb.
Ölkələr
Bir çox ölkənin liderləri Türkiyə və Suriyaya başsağlığı verib. Fevralın 9-da, zəlzələdən üç gün sonra, 95 ölkə və 16 beynəlxalq təşkilat Türkiyəyə yardım təklif etdi və 56 ölkədən 6479 xilasedici heyət Türkiyəyə göndərildi. Digər tərəfdən, Suriyadakı siyasi vəziyyətə görə, Suriya ilə əlaqə "daha az həvəsli" idi.
Təşkilatlar
Türkiyənin üzv olduğu Avropa Birliyinin Avropa Mülki Müdafiə Mexanizmi Türkiyənin tələbi ilə işə salındı. AB 23 üzv dövlətdən Türkiyə və Suriyaya otuz bir xilasetmə qrupu və beş tibbi qrup göndərdi, Türkiyə və Suriyaya müvafiq olaraq 3 milyon avro və 3,5 milyon avro ayırdı və pul toplamaq üçün donor konfransı elan etdi. Kopernik Proqramı həmçinin fövqəladə halların xəritələşdirilməsi xidmətlərini və digər yardımları təmin etmək üçün aktivləşdirildi.
NATO-nun baş katibi Yens Stoltenberq də üzv ölkələrin dəstəyi səfərbər etdiyini bildirib.
BMT Türkiyə vasitəsilə Suriyaya humanitar yardım göndərib.
Dünya Bankı yardım və bərpa prosesini dəstəkləmək üçün Türkiyəyə 1,78 milyard ABŞ dolları məbləğində yardım edəcəyini bildirib.
Qüdrət Nuriyev
Qüdrət Nüsrət oğlu Nuriyev (26 mart 1982, Bakı) — Azərbaycan Alpaqut Federasiyasının prezidenti. Azərbaycan Döyüş Federasiyaları Assosiasiyasının idarə heyətinin üzvü, Dünya Alpaqut Federasiyasının idarə heyətinin üzvü.
Həyatı
Qüdrət Nuriyev 1982-ci il mart ayının 26-da Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1999-cu ildə Bakı şəhər 164 saylı orta məktəbi bitirərək Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin İqtisadiyyatın Hüquqi Tənzimlənməsi fakültəsinə daxil olmuş, 2003-cü ildə Hüquqi Tənzimlənməsi ixtisası üzrə ali təhsilini bitirmişdir. 2004-cü ildə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin İqtisadiyyatın Hüquqi Tənzimlənməsi ixtisası üzrə Magistr dərəcəsi almışdır.
Əmək fəaliyyəti
2004–2011-ci illərdə "Kapitalbank" ASC-də müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır. 2011-ci ildə isə "Le Tour" MMC-ni təsis etmişdir və hazırda həmin şirkətin və eyni zamanda "Azerbaijan Holidays" Beynəlxalq şirkətin rəhbəri olmuşdur. 2017-ci ildə Azərbaycan Alpaqut Federasiyası (AAF) İdarə Heyətinin qərari ilə AAF-nin birinci vitse prezidenti təyin edilib. 2018-ci il 7 aprel tarixində AAF-nin keçirilmiş qurultayında isə Federasiyanın prezidenti seçilib. 2019-cu il 15 fevral tarixində "BAKU NEWS" MMC informasiya agentliyini təsis etmişdir. 2020-ci ildə 119 saylı Ağdam kənd Seçki Dairəsindən deputatlığa namizədliyini irəli sürmüşdür. 2022-ci il 30 avqust Dünya Alpaqut Federasiyasının idarə heyətinin üzvü seçilmişdir.
Seyidli (Ağdam)
Seyidli — Azərbaycan Respublikasının Ağdam rayonunun Seyidli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Kənd 1993-ci il iyulun 23-də Ermənistan Ordusu tərəfindən işğal olunmuşdur. 20 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzarətindədir.
Tarixi
Seyidli XVIII əsrdə Kəbirli tayfasının oymaqlarından sayılırdı. Qarabağ xanlığı zamanında Seyidli oymağının əhalisi xanlığın güvəndiyi igid, mərd insanlar sırasında idi.
Çar Rusiyası zamanında Seyidli Yelizavetpol quberniyasının, Şuşa qəzasının, Kəbirli mahalının kəndi idi.
Azərbaycan keçmiş SSRİ-nin tərkibində olduğu illərdə Seyidli 1930-cu ildə yaradılan Ağdam rayonunun kəndi olmuşdur.
Hazırda Seyidli Azərbaycan Respublikasının Ağdam rayonunun inzibati ərazi vahidində kənddir.
Mədəniyyəti
Erməni işğalına qədər kəndin 2 orta məktəbi (Seyidli kənd orta məktəbi və Tillər kənd orta məktəbi), 1 musiqi məktəbi, mədəniyyət evi, kitabxanası, tibb məntəqəsi, rabitə qovşağı var idi.
Təhsil
Seyidli kənd orta məktəbi İkinci Dünya Müharibəsindən sonra 1946-cı ildə Ağdamın Seyidli kəndində yaranmışdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Seyidli kəndi rayon mərkəzindən 1 km şimal şərqdə, Ağdam dəmir yol stansiyasından 5 km aralı, Qarabağ düzündədir.
Əhalisi
Azərbaycan Respublikası Dövlət Tarixi Arxivində saxlanılan əhalinin siyahıya alınması sənədinə əsasən Çar Rusiyası dövründə müxtəlif illərdə Azərbaycan əhalisinin siyahısı aparılmışdır. Həmin illər Seyidli Yelizavetpol quberniyasının, Şuşa qəzasının, Kəbirli mahalının kəndi idi. 1844 ildə aparılmış siyahıya alınmaya əsasən əhalisinin ümumi sayı 184 nəfər olmuş Seyidlidə 113 kişi, 71 qadın yaşamışdır. 1848-ci və 1865-ci illərdə isə yalnız kişilərin siyahıya alınması aparılmışdır. 1848-ci ildə kişilərin sayı təxminən 167 nəfər idi. 1865-ci ildə 78 evdən ibarət Seyidlinin 254 kişi sakini var imiş. 1873-ci ilin məlumatında isə Seyidli 86 evdən ibarət idi. Həmin ildə Seyidlinin kişi və qadından ibarət 498 nəfər sakini olmuşdur.
1983-cü ilin məlumatına görə Seyidli kəndinin əhalisi 3478 nəfər idi.
İqtisadiyyatı
Erməni işğalına qədər Seyidli kəndinin əhalisi üzümçülük, heyvandarlıq və baramaçılıqla məşğul olmuşdur.
Üsyan (mahnı)
Üsyan - Azərbaycan musiqiçisi Qara Dərvişin Məktub albomuna daxil olan mahnısı.
Mahnı haqqında
Mahnının sözləri, bəstəsi və aranjemanı Qara Dərvişə aiddir.
Mahnı sözləri
Bezdim yalanlardan, Doydum olanlardan, Çox sınadım, dəyişmədin, Qaçdım ikiüzlü insanlardan. O an heç görmədin,nə mən bildirmədim, Nə sən bir kəlmə dinmədin, Nə də mən səni dindirmədim. Yağmurlardan, rüzgarlardan, Ummadım mədət, ummam Nə səndən, nə bu dünyadan...
Yuxarı Ləkabad (Salmas)
Yuxarı Ləkabad - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Salmas şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə‎ 97 nəfər yaşayır (14 ailə).
IKEA
[[Fayl:Map of IKEA stores.svg|thumb|300px|İkea mağazaları olan ölkələrin xəritəsi:
{{legend|#00f|İkea mağazaların olduğu ölkələr}} {{legend|#ffc90e|İkea mağazaların açılması planlaşdırılan ölkələr}} {{legend|#c50b1e|Əvvəllər İkea mağazaları olan ölkələr}} {{legend|#b9b9b9|Mövcud və ya planlaşdırılan İkea mağazaları yox}}]] IKEA — evlər və ofislər üçün rahat şəkildə quraşdırıla bilinən mebel, mətbəx texnikası və ev ləvazimatları hazırlayan İsveç şirkətidir. 17 yaşındakı Ingvar Kamprad tərəfindən 1943-cü ildə İsveçdə qurulan IKEA, 2008-ci ildən bəri dünyanın ən böyük mebel satıcısıdır.
Bloomberq milyarderlər indeksinin məlumatlarına əsasən İngvar Kamprad 58.7 mlrd dollar sərvəti ilə dünyada ən zəngin 8-ci adam idi (2018 Yanvar)
Tarixi
İKEA adı bir akronim olub təsisçinin adı (İnqvar Kamprad), onun doğulduğu fermanın(Elmtarid) və yaxınlıqdakı kiçik kəndin(Aqunnyarid)adından götürülüb
1943-cü ildə İnqvar Kamprad poçt sifarişi ilə satış biznesi olaraq IKEA-nı qurdu və beş ildən sonra mebel satmağa başladı. İlk mağaza 1958-ci ildə Smoland əyalətinin Elmhult şəhərində Möbel-IKÉA (Möbel isveçcə "mebel" deməkdir) adı ilə açılmışdır. İsveçdən kənarda ilk mağazalar Norveçdə (1963) və Danimarkada (1969) açılmışdır. Mağazalar 1970-ci illərdə Avropanın digər hissələrinə yayıldı, ilk mağaza Skandinaviyadan kənarda İsveçrədə (1973), ardınca Qərbi Almaniyada (1974) açıldı.
Mariya Krutsifiksa
Mariya Krutsifiksa (Marija Krucifiksa Kozulić) — Xorvat xeyriyyəçisi, pedaqoq, İsanın Müqəddəs Qəlbi Bacıları Cəmiyyətinin yaradıcısı.
Bioqrafiya
O, 19-cu əsrin əvvəllərində Riyekaya köçən Loşinjdən olan varlı gəmi sahiblərinin ailəsindən idi. 14 yaşında o, doğma şəhərindəki şəhər və Benediktin Müqəddəs Rox monastırının musiqi məktəbini bitirmiş, burada italyan dilini öyrənmişdir. Mariya Krutsifiksa ilk illərini evdə oturaraq və anasına kömək etməklə, qardaş və bacılarına dərs verməklə keçirir. Bacısı İrene Riyekadakı məktəbdə fizika və riyaziyyat müəllimi olur. Onun qardaşı Cüzeppe Nikolo 1885-ci ildə hələ təhsilini davam etdirərkən 22 yaşında vəfat edir. Onun Emiliya adlı bacısı fərdi müəllim işləyirdi və bir bacısı rahibə olmuşdu. 1874-cü ildə Nyu-Yorkdan Odessaya səyahət zamanı gəmi qəzaya uğradıqdan sonra atasının şirkəti müflis olur və ailəni köçməyə məcbur edir. 1879-cu ildə Mariya Krutsifiksa ailəsi ilə birlikdə yaxınlıqdakı Triestə köçərək, orada İsa Məsihin Müqəddəs Qəlbi kultuna qoşulur və kilsə geyimləri mağazasının ortaq sahibi və meneceri olur. Daha sonra o, 1895-ci ildə bitirdiyi Qoriziyadakı Ursulin Pedaqoji Məktəbinə daxil olur. Elə həmin il, Krutsifiksa doğma şəhərinə qayıtdıqdan sonra, milliyyətindən və dinindən asılı olmayaraq küçə qızlarını qəbul edən uşaq evini və uşaq bağçasını özündə birləşdirən İsanın Müqəddəs Ürəyi İnstitutunu təsis etdi. Dörd il sonra onun ölümünə qədər rəhbəri olduğu İsanın Müqəddəs Ürəyinin Bacıları Cəmiyyətini qurur.
Xatirəsi
2007-ci ildə təhsil və xeyriyyəçilik fəaliyyətinə görə o, Riyekanın Apostolu tituluna layiq görülmüş və sonradan onun beatifikasiya prosesi başlamışdır.
2008-ci ildə qurduğu cəmiyyət Riyekadakı qadın tələbə evinin binasına onun adını verilib.
2013-cü ildə rejissor Bernardino Modriç Krutsifiksanın fəaliyyətindən bəhs edən “Riyekanın anası” adlı sənədli film çəkmişdir (Riječka Majka).
İsgəndərabad (Urmiya)
İsgəndərabad - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 119 nəfər yaşayır (26 ailə)
Ko La Ça
Ko La Ça (10 may 1976) — Honq Konqu təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Ko La Ça Honq Konqu 2004-cü ildə Afina şəhərində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 5-ci pillənin, cüt turnirdə isə gümüş medalın sahibi olub.
Daha sonra Ko La Ça Honq Konqu 2008-ci ildə Pekin şəhərində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 5-ci, Komanda turnirində isə 5-ci pillənin sahibi olub.
Çarxana (Siyəzən)
Çarxana — Azərbaycan Respublikasının Siyəzən rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 17 fevral 1993-cü il tarixli, 514 saylı Qərarı ilə Siyəzən rayonunun Çarxana kəndi Sədan kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir.
Toponimikası
Əsl adı Çaparxana olmuşdur. Yerli əhalinin verdiyi məlumata görə, əvvəllər burada çaparxana (poçt məntəqəsi) var idi. Sonralar yaranmış yaşayış məntəqəsi ərazinin əvvəlki adını saxlamışdır. Çarxana çaparxana sözünün fonetik variantıdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd dağətəyi ərazidə yerləşir.
Əhalisi
Əhalisinin sayı 80 nəfərdir və tatlardır (2009-cu il).
Lilus (Salmas)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə‎ 335 nəfər yaşayır (64 ailə).
Sağolcan
Sağolcan — Azərbaycan Respublikasının Siyəzən rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 17 fevral 1993-cü il tarixli, 514 saylı Qərarı ilə Siyəzən rayonunun Sağlocan kəndi Sədan kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir.
Əhalisi
Əhalisinin sayı 31 nəfərdir (2009-cu il).
Vyana konqresi
Vyana konqresi — 1814-1815-ci illərdə keçirilmiş ümumavropa yığıncağı.
Tarixi
Vyana konqresi 1814-cü ilin sentyabrı — 1815-ci ilin iyununda fəaliyyət göstərdi. Konqresin işində Osmanlı dövləti istisna olmaqla, bütün Avropa dövlətlərinin 216 nümayəndəsi iştirak edirdi. Lakin əsas rolu İngiltərə, Rusiya və Avstriya oynayırdı. Konqresdə mərkəzi yeri Polşa — Saksoniya məsələsi tutdu. Rusiya bütün Polşa torpaqlarını, Prussiya isə Saksoniyanı birləşdirmək istəyirdi. Hər iki dövlətin güclənəcəyindən ehtiyat edən Avstriya, İngiltərə və Fransa buna mane olmaq istəyirdi. Avstriyanın xarici işlər naziri Metternix İngiltərənin Xarici İşlər naziri lord Kestleri ilə birləşərək, Saksoniyanın Prussiyaya verilməsi müqabilində kral III Fridrix Vilhelmin çara xəyanət edərək onların tərəfinə keçməsinə çalışdı. Kral bu barədə I Aleksandra məlumat verdikdə çarın necə bir vəziyyətə düşməsini təsəvvür etmək çətin deyil.
Taleyran belə bir diplomatik gərginlikdən istifadə edərək üç dövlətin — Avstriya, Fransa və İngiltərənin Rusiya və Prussiyaya qarşı ittifaqını yaratmağı təklif etdi. 1815-ci il yanvarın 3-də həmin dövlətlər arasında Vyana gizli müqaviləsi imzalandı. I Aleksandr güclü diplomatik müqavimət nəticəsində Saksoniya məsələsində güzəştə getməyə məcbur oldu. Konqresdə alman torpaqları ilə bağlı məsələyə də baxıldı və 38 alman dövlətinin (Avstriya, Prussiya və b.) iştirakı ilə "Alman ittifaqı" təşkil edildi. Konqres işini başa çatdırmağa hazırlaşdığı bir vaxtda Napoleon sürgündən qaçmağa nail oldu. 1814-cü il martın 1-də Fransaya gəldi, 20-də isə Parisə daxil oldu. Napoleon hakimiyyətini bərpa etdi və yüz günlük (1815-ci il 20 mart −28 iyun) hakimiyyət dövrü başladı.
Bu zaman diplomatiya tarixinin maraqlı hadisələrindən biri baş verdi. Napoleon tələsik Parisi tərk edən kral XVIII Lüdovikin kabinetindən 1815-ci il 3 yanvar Vyana gizli müqaviləsinin Fransaya aid nüsxəsini tapdı və onu təcili olaraq Vyanaya — I Aleksandra göndərdi. Lakin Napoleonun bu addımı son nəticədə müttəfiqlərin münasibətini poza bilmədi. I Aleksandr başlıca düşməninin məhz Napoleon olduğunu əsas götürərək birgə mübarizəyə tərəfdar oldu. 1815-ci il iyunun 15-də Vyana konqresinin son iclası keçirildi və yekun aktı imzalandı. Yekun aktının əsasını Avropanın yeni siyasi xəritəsinin müəyyənləşdirilməsi təşkil edirdi. Fransa işğallarından mərhum edildi, Belçika və Hollandiya Niderland krallığına birləşdirildi, İsveçrə konfederasiyası neytral dövlət elan edildi. İtaliyada Sardinya krallığı bərpa olundu. Müttəfiq dövlətlər — İngiltərə, Rusiya, Avstriya və Prussiya yeni torpaqlar və imtiyazlarla üstünlüklərini reallaşdıra bildi. Vyana konqresinin yekun aktına bəzi əlavələr (zəncilərlə ticarətin ləğvi və s.) əlavə edildi. Vyana konqresindən bir neçə gün sonra, 1815-ci il iyunun 18-də Napoleon Vaterloo döyüşündə qəti şəkildə məğlub edildi. Vyana konqresi ilə yaranan münasibətlər sistemi daha da möhkəmləndirildi. 1815-ci il sentyabrın 26-da Müqəddəs İttifaq adlandırılan birlik yaradıldı.
Nəticələri
Dördlü İttifaq( Quadruple ittifaq) İngiltərə,Rusya ,Avstiya və Prusiya arasında. Bu İttifaqın qurucusu Metternix idi. Bu ittifaqa bəzən Metternix ittifaqıda deyilir. Bu ittifaq Müqəddəs ittifaqın çatışmayan cəhətlərinə görə meydana cıxmışdı. Bu dörd dövlət başqa fikirlərin yayılmasını silah gücü ilə qarşısın almaqı hədəfləmişdi. Beləliklə, hər tip azadlıq hərəkatı basdırılacaqdı. Bu sistemin süquqtu İngilətərənin bu ittifaqda ayrılması ilə başladı.
Fransızların şərq sərhədi boyu dövlətlərdən baryera ucaltmaq. Tarixi Holandiya respublikası Niderland krallığı kimi bərpa olundu. Cənubi Sardinyada İtalya krallığı bərpa edildi. Reynin bütün alman solsahili Prussiyaya verildi. Kaslrinin sözlərinə görə Prussiya Mərkəzi Avropanı birləşdirən bir növ “körpü” Qərbdən Fransaya, şərqdən isə Rusiyaya qarşı bir qala idi.
1. Fransanın Napoelon dövründə tutduğu torpaqlar əlidən alınır
2. Belçika və Hollandiya torpaqları birləşdirilir və Niderland krallığı qurulur
4. İsveç və Norvec krallıqları birləşdiriləcək və İsvec-Norvec krallıqları qurulacaqdır.
5. İsveçrə 22 kantondan ibarət və tərəfsiz bir dövllət kimi saxlanılır.
6. Avstriya şərq Qaliçanı,Lombardiyanı və Venediki alır.
8. İtalyada hökmət quruldu.
9. Varşava və Finlandiya Rusiyaya verildi.
10. Prussiya Krallığı Polşada sahib olduğu əvvəlki torpaqları dala alırdı.
11. İspanyada Bourbon krallığı bərpa edildi.
Ştutqart şəhər kitabxanası
Birinci Dünya müharibəsindən sonrakı dövrdəki maddi çətinliklərə görə: 1922-1927-ci illərdə rəhbərlik oxu salonunu bağlamalı olur. 1965-ci ildə kitabxananın mərkəzi ofisi 60-cı illərdə təmir edilmiş Vilhelm sarayına köçür; 2013-cü ildə Almaniyanın "Deutscher Bibliotheksverband" dərnəyi tərəfindən "İlin kitabxanası" mükafatını alır.
Tarixi
Ştutqart şəhər kitabxanasının tarixi, Xalq Kitabxanası Birliyinin (Stuttgart Volksbibliothek) nizamnaməsinin verilməsi 9 iyun 1901-ci ildə başlamışdır; həmin il 19 noyabrda kütləvi kitabxana keçmiş kazarma binasının yerində fəaliyyətə başladı. Birinci Dünya müharibəsindən əvvəlki dövrdə yeni kitabxana sürətlə inkişaf etdi. Müharibədən sonrakı dövrdə maddi çətinliklərlə üzləşməsi səbəbi ilə oxu zalı 1922-1927-ci illərdə bağlanmışdı. thumb|left|225px| "Wilhelmspalais" (2010) mərkəzi kitabxanasının keçmiş binası.
II Dünya müharibəsindən sonra, 1965-ci ildə Ştutqart şəhər kitabxanasının mərkəzi şöbəsi 1960-cı illərin əvvəllərində təmir edilmiş Wilhelmspalais-ə köçürüldü. Artıq XXI əsrdə şəhər kitabxanası, Stutqart Şəhər Şurası tərəfindən 2010-2011-ci illər maliyyə ili büdcəsinin qəbul etdiyi "qənaət" tədbirlərindən əziyyət çəkirdi. 2011-ci ildə kitabxana rəhbərliyi kitabxananı bağlamaq məcburiyyətində qaldı və meriyanın binasındakı kitabxananın filialı tamamilə bağlanmışdı.
2011-ci ilin oktyabr ayında baş ofis, keçmiş yük qatar stansiyasının yerində koreyalı memar Eun Yonq Yi tərəfindən dizayn edilmiş yeni inşa edilmiş Stadtbibliothek am Mailänder Platz-a köçürüldü. Bibliothek 21 kitabxana binasının tikilməsi qərarı 1997-ci ilin sonunda yerli şura tərəfindən qəbul edilmişdi; inşaatın 2002-ci ildə başa çatması lazım idi. Qərar 1998-ci ildə təsdiqləndi, bundan sonra şəhər rəhbərliyi və Deutsche Bahn Immobiliengesellschaft (DBimm) 235 memarlıq firmasının qatıldığı açıq memarlıq müsabiqəsi elan etdi. Layihələr 36 nəfərlik münsiflər heyəti tərəfindən qiymətləndirildi.
Layihənin icrası ərazidə yaşanan çətinliklər səbəbindən təxirə salındı: kifayət qədər torpaq sabitliyi müəyyən edilmədiyi üçün layihənin ətraflı təhlilinə yalnız 2003-cü ildə başlandı; ilkin dizayn 2005-ci ilin avqust ayında tamamlandı. Binanın tikilməsi üçün icazə 2006-cı ilin noyabr ayında verilmişdir və ilk təməl daşı yalnız 5 iyun 2009-cu ildə atıldı. Açılış mərasimindən sonra binanın rəngi şəhər sakinləri və səlahiyyətlilər tərəfindən tənqid olundu: gözləniləndən daha tünd idi - tikinti şirkətindən öz hesabına fasadına daha yüksək parlaqlıqda olması sudan təsirlənməyən təbəqənin tətbiq etməsi istəndi. 2013-cü ildə kitabxana Almaniyanın "Deutscher Bibliotheksverband" dərnəyindən "İlin kitabxanası" mükafatını (Bibliothek des Jahres 2013) və 30.000 avro pul mükafatını aldı.
Memarlığı
Eun Yonq Yi, yeni kitabxananı doqquz pilləli sadə kub şəklində dizayn edir. Kitabxana əsasən kvadrat formalıdır. Uzunluğu 44 metr, hündürlüyü isə 40 metrdir. Kub, içərisinə şüşə kərpic elementləri qoyulmuş yığma beton karkasdan ibarət olan strukturlaşdırılmış bir binadır. Monolit, vizual və məkan oriyentasiyası yaradaraq bütün ərazi üçün sakitləşdirici mərkəz kimi fəaliyyət göstərəcək yeni bir xüsusiyyət yaratmaq niyyətində idi.
Memarlıq dizaynı
Binanın daxilindəki mərkəzi element kitabxananın "ürəyi" adlanır. Dörd mərtəbəni əhatə edən və hər hansı bir xüsusi kitabxana funksiyasına malik olmayan arxaik mərkəzi məkandır. Roma Panteonunun bina tipologiyasının daha iri kub şəkilli formasıdır. Mərkəzi pəncərə ilə işıqlandırılır, bu da ona mütəəssirlik, dünyəvilik qatır. Hər tərəfə açılan kitabxananın dairəvi foyesi var. Bu da binaya sayrışma effekti verir. Burada gözləmə zalı, qəzet oxumaq üçün zal və giriş salonundakı kütləvi informasiya vasitələrini geri vermək üçün kitab sıralayıcısı var. Digər mərkəzi məkan, ürəkdən üstdə yerləşən qalereya, Fransa milli kitabxanasından Lui Eten Bulledən götürülmüşdür. Memar üçün: “Mükəmməl bir kürə mükəmməl bir küpə çevrilir”. Lobbini yalnız kitablar əhatə edir. Yuxarıya qədər uzanan iki spiralvari pilləkən var. Bunlar memar üçün xarici dünyaya, bilik dünyasına açılışı simvollaşdırır. Səkkizinci mərtəbədə kiçik restoran (bistro), ədəbiyyat kafesi, sənət kolleksiyası və Qrafotek yerləşir. Oradan Ştutqart Vadisinə: 360 dərəcəlik mənzərəni təqdim edən dam terasına çıxa bilərsiniz. "Ürək" adlanan yerdə təxminən 300 nəfərin yerləşə biləcəyi tədbir salonu var. Hər mərtəbədə İntibah dövrü iş otağını xatırladan “studiolo” tapıla bilər.
Yakutiyada faydalı qazıntılar
Yakutiyada faydalı qazıntılar — Yakutiya Respublikası (Saxa) faydalı qazıntıların çeşidi, miqdarı və keyfiyyəti baxımından bənzərsiz bir ərazidir. Burada 58 növ faydalı qazıntıların 1823 yatağı rəsmi qeydiyyata alınmışdır. Bunları ən əsası almaz (Rusiyanın ehtiyatlarının 82% -i), stibium (82%), uran (% 61) yataqlarıdır. Həmçinin Rusiyanın Şərqi Sibir və Uzaq Şərqdə tədqiq edilmiş kömür ehtiyatlarının 47%-i, təbii qaz və neftin 35%-i Yakutiyanın payına düşür. Bununla belə 16 mindən çox potensial faydalı qazıntı yatağı zəif tədqiq edilmiş olaraq qalır. 250px|thumb|right|Saxa Respublikası xəritədə
Stibium
250px|thumb|right|Udaçnaya almaz yatağı Yakutiya stibiumunun əsas ehtiyatları Adıyça-Tarın filiz zonasında cəmlənmişdir. Rəsmi olaraq respublikada 7 stibium yatağı qeydiyyata alınmışdır və stibium da bəzi qızıl yataqlarının əlaqəli bir hissəsidir. Sarılax və Sentaçan yataqları filizin həcmi və konsentrasiyası baxımından unikaldır. Yakutiya bu elementin Rusiyada istehsalının 100% -ni təmin edir.
Almaz
Saxa almaz ehtiyatları Yakut almaz vilayətində cəmlənmişdir. Rəsmi qeydiyyata alınan yataqların sayı 47-dir. Eyni zamanda, əsas ehtiyatlar (% 90-dan çox) əvvəllər tapılmış 17 yataqda cəmlənmişdir. Malo-Botuobinski, Daldino-Alakitski və Anabarski rayonlarındakı yataqların sənaye istismarı sayəsində Yakutiya almaz mədənçiliyində Rusiyada lider mövqe tutur. Ən məşhur yataq Mir borusu vulkan boğazıdır.
Uran
Uran yataqları Cənubi Yakutiyada cəmlənmişdir və ehtiyatları baxımından Rusiyada ən böyük olan Elkon yataqları qrupu ilə təmsil olunur. Lakin 2007-ci ildən etibarən respublikada uran hasil edilməmiş, paylanmış yataqlarda geoloji kəşfiyyat işləri aparılmışdır.
Neft və qaz
Respublikada 34 neft, təbii qaz və kondensat yatağı rəsmi qeydiyyata alınmışdır. Yataqlar əsasən Vilyui və Nepa-Botuobinsk neft və qaz bölgələrində cəmlənmişdir. Ehtiyatların 90%-dən çoxu ən böyük 11 yataqda cəmlənmişdir.
Daş kömür
Yakutiyanın rəsmi olaraq qeydiyyata alınan 48 kömür yatağı var. Ən əhəmiyyətlisi Neryungrinskoye və Sillakşkoye yataqlarıdır. Respublika yataqları Şərqi Sibir və Uzaq Şərqin tədqiq edilmiş kömür ehtiyatlarının 47% -ni təşkil edir, yataqların 7% -dən çoxu işlənməmiş və ya işlənilməkdədir.
Qızıl
259px|thumb|right|Lena çayı hövzəsindən qeyri-adi qızıl nümunəsi. Çəki təxminən 6 qramdır. Saxa qızılı yayılmış və köklü yataqlarda çıxarılır. Onlar həm də uran yataqlarının əlaqəli bir hissəsidir. Saxa respublikasında rəsmi olaraq 834 qızıl yatağı qeydiyyata alınmışdır. Saxadakı qızıl ehtiyatları ÜmumiRusiyadakı yataqların 20%-i olaraq qiymətləndirilir. Lakin onların çoxu istehsalı çətin olan arsenli filizlərdə cəmlənmişdir. Ən böyük yataqlar: Nejdaninskoye, Kyuçus, Allah-Yun çayları, Böyük Kuranax və başqalarıdır.