cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rays Universiteti
Tarixi
thumbnail|left|[[Vilyam Marş Rays]] Universitetin tarixi Massaçusets ştatından olan biznesmen Vilyam Marş Raysın adı ilə bağlıdır. Texas ştatında pambıq satışı ilə məşğul olan Rays yüksək məbləğdə vəsait əldə edir. O, 1891-ci ildə Hyuston şəhərində öz adını daşıyan müstəqil təhsil müəssisəsi yaratmaq qərarına gəlir. Lakin 1900-cü il sentyabrın 23-də qəflətən vəfat edir. Ölümündən sonra Raysın vəsiyyətnaməsi ətrafında mübahisələr yaranır. Sonradan onun vəkili Albert Patrikin vəsiyyətnamədə saxtakarlığa yol verdiyi məlum olur və o, həbs edilir.
1907-ci ildə yeni yaradılacaq ali təhsil müəssisəsinin Qəyyumlar Şurası Prinston Universitetində Riyaziyyat və astronomiya kafedrasının müdiri olan Edqar Odell Lovetti Rays İnstitutuna rəhbər təyin etmək qərarına gəlir. 1908-ci ildə Lovett təklifi qəbul edir və 1912-ci il oktyabrın 12-də rəsmi olaraq Rays İnstitutunun prezidenti təyin olunur. Bu vəzifənin icrasına başlayan E.O.Lovett 1908-1909-cu illər ərzində dünyanın 78 ali təhsil müəssisəsinə baş çəkir və tədqiqatlar aparır. Səfərləri zamanı Pensilvaniya Universitetinin estetik gözəlliyini, Kembric Universitetinin yataqxana kolleclərini bəyənən Lovett gördüklərini rəhbərlik etdiyi ali məktəbdə tətbiq etmək qərarına gəlir. Lovett yüksək səviyyəli, liberal və texniki təhsil verən ali məktəb yaratmaq niyyətində olur. 1911-ci ildə Rays İnstitutunun hazırda "Lovett Holl" kimi tanınan inzibati binası tikilir. thumbnail|Rays İnstitutunun inzibati binası, [[1913-cü il.]] 1912-ci il sentyabrın 23-də, Raysın ölümünün ildönümündə universitetin Vilyam Marş Rays adına Ədəbiyyat, Dəqiq və Humanitar Elmlərin İnkişafı İnstitutu fəaliyyətə başlayır. İnstitutda 48 oğlan, 29 qız tələbə təhsil alır və yarandığı gündən institutda qızlarla oğlanların birgə təhsil almalarına icazə verilir. 3 həftə sonra həmin institutda dünyanın diqqətini çəkəcək beynəlxalq akademik festival təşkil olunur. 1916-cı ildə institutun 35 nəfər tələbəsinə bakalavr, 1 nəfərə isə magistr dərəcəsi verilir. Qeyd edək ki, universitetdə ilk doktorluq dərəcəsi 1918-ci ildə verilmişdir.
İkinci Dünya müharibəsi dövründə Rays İnstitutu "Milli V-12 Donanma Kollec Tədris Proqramı"nda iştirak edən 131 ali məktəbdən biri olur. İnstitutun prezidenti Lovettin təklif etdiyi yataqxana kolleclərinə uyğun olaraq 1958-ci ildə buradakı İst Holl Beyker, Sout Holl Uill Rays, Vest Holl Hanszen, Uiess Holl isə Uiess kolleci adlandırılır.
1960-cı ildə Rays İnstitutu rəsmi olaraq Vilyam Marş Rays Universiteti adlandırılır. thumbnail|ABŞ prezidenti [[Con Kennedi Rays stadionunda çıxışı, 1962-ci il. ]] 1962-ci ildə ABŞ prezidenti Con Kennedi Rays stadionunda çıxış edərək 1960-cı illərin sonunadək ABŞ-nin Aya kosmik gəmi göndərəcəyini və dünyanın ən nəhəng kosmik dövlətə çevriləcəyini bəyan edir. 1960-cı ildən Rays Universiteti NASA ilə əməkdaşlığa başlayır və bu günədək həmin əlaqələr davam etməkdədir.
Müasir vəziyyəti
Rays Universitetinin kampusu meşəlikdən ibarətdir və Hyuston şəhərində 1,15 km² (285 akr) ərazini əhatə edir. Kampus 5 küçədən (Qrinbraye, Rays Bulvar, Sanset Bulvar, Universitet Bulvar və Meyn Strit) ibarətdir. Son illər kampus yaxınlığında yeni-yeni binalar tikilsə də, universitetin inzibati və akademik binaları əsas kampusda yerləşir. Magistr və doktorantlar üçün yataqxanalar, Qrinbraye, Uiess binaları universitet şəhərciyindən kənarda yerləşir. Rays Universitetinin kampusu gözoxşayan yaşıllığı ilə diqqəti cəlb edir, şəhərcikdə 4000 ağac və kolluq, eləcə də digər bitki növləri mövcuddur. Universitetin ilk prezidenti Edqar Odell Lovett bu təhsil müəssisəsinin memarlıq üslubuna və estetik gözəlliyinə xüsusi diqqət ayırdığından kampus gözəlliyi ilə seçilir. Şəhərciyin binaları əsasən Bizans üslubunda, qum və çəhrayı kərpicdən inşa edilib. Kampusun ərazisindəki ən möhtəşəm bina "Lovett Holl"dur. Kampusdakı binalar dördbucaq formasında tikilib.
Məktəb və fakültələro
Rays Universitetində aşağıdakı məktəb və fakültələr fəaliyyət göstərir:
Rays Universiteti yuxarıda sadalanan ixtisaslardan əlavə, Hərbi-hava qüvvələri elmləri, Tətbiqi fizika, Koqnitiv elmlər, Hesablama elmi və texnikası, Təhsilin sertifikatlaşması, Ekologiya, Rays Liderlik, Hərbi, Hərbi-dəniz elmləri və s. proqramlar təklif edir.
Yataqxanaları
Rays Universitetində 11 yataqxana fəaliyyət göstərir. Bunlar Beyker, Braun, Dunkan, Hanszen, Cons, Lovett, Martel, MakMartri, Uill Rays, Sid Riçardson, Uiess yataqxana-kollecləridir.
İdman
ABŞ-nin digər universitetlərində olduğu kimi, Rays Universitetində də idmanın bütün növlərinə xüsusi diqqət ayrılır və bu sahədə Rays Universitetinin əsas rəqibi Hyuston Universitetidir.
Kontingent
Universitetin prezidenti 2004-cü ildən professor Devid Librondur. Ali məktəbin rektoru isə professor Corc Maklendondur.
Universitetdə 650 akademik, 2152 inzibati işçi çalışır.
Universitetdə ümumilikdə 6100-ə qədər tələbə təhsil alır. Tələbələrin 4000-ə qədəri bakalavr, qalanları isə magistr və doktorantlardır. Tələbələrin 48 faizini qızlar təşkil edir.
Simvolları
Universitetin şüarı belədir:
Büdcəsi
Həmin tədris ilində ali məktəbin ümumi xərcləri 525442000 ABŞ dolları olub. Bu vəsaitin əsas hissəsini əməkdaşların əməkhaqqı, amortizasiya xərcləri, tələbələrin təqaüdü və yardımlar, eləcə də digər əməliyyat xərcləri təşkil edib. 2011-ci ildə Rays Universitetinin İanə fondunun gəlirləri təxminən 4500000000 ABŞ dolları olub.
Təhsil haqqı
2011-2012-ci tədris ilində Rays Universitetində tələbələrin təhsil haqqı 34900 ABŞ dolları təşkil etmişdir.
Rays Universitetində tələbələrə əlavə olaraq yataqxana və qidalanmaq üçün 12270, kitab və digər dərs ləvazimatları üçün 800, şəxsi xərclər üçün isə 1550 ABŞ dolları lazım gəlir.
Xarici əlaqələri
Rays Universiteti beynəlxalq şöhrətə malik olan özəl təhsil ocağıdır. Burada dünyanın 83 ölkəsindən əcnəbi tələbələr təhsil alır. Digər ölkələrdən olan tələbələrin oxumasına üstünlük verən universitet, eyni zamanda və savadlı müəllimlərin cəlb edilməsinə də xüsusi diqqət ayırır.
Reytinqi
Böyük Britaniyanın "Times Higher Education Supplement - QS World Universities Rankings" jurnalının 2009-cu ildə apardığı dünya universitetlərinin reytinqinə əsasən, Rays Universiteti 100 ən yaxşı ali məktəb arasında 100-cü yerdə olmuşdur.
2010-cu il üzrə dünyanın ən nüfuzlu universitetləri arasında Rays Universiteti "Times Higher Education World University Rankings"in apardığı araşdırmaya əsasən 47-ci, "QS World University Rankings"in açıqlamasına görə isə 115-ci yerdə qərarlaşmışdır.
2011-2012-ci tədris ilində Rays Universiteti "Times Higher Education World University Rankings"in apardığı araşdırmaya əsasən 72-ci yerdə dayanmışdır.
Tofiq Qocamanov
Qocamanov Tofiq Əsədxan oğlu — Qarabağ müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Qocamanov Tofiq Əsədxan oğlu 13 iyul 1971-ci ildə Göyçə mahalının Basarkeçər rayonunun Daşkənd kəndində anadan olmuşdur. 1978–1988-ci illərdə Basarkeçər rayonunun Daşkənd kənd orta məktəbində oxumuşdur.
1988-ci ildə azərbaycanlıların Ermənistandan köçürülməsi zamanı ailəsi ilə birlikdə doğulduğu kənddən məcburən köçməli olmuş, Bakı şəhərində məskunlaşmışdır.
Statik İnvertor
Ümumi DC\AC çeviricilər invertor kimİ adlandırırıllar və sabit cərəyandan dəyişən cərəyan parametrlərinə uyğun qiymətdə gərginlik hasil edirlər.İnvertorlarda əsasən tristorlardan,tranzistorlardanvə bunlar kimi nəzarətçi cihazlardan istifadəolunur. İnvertorlar əsasən 3 və 1 farzlı olaraq dizayn edilirlər.Kiçik siqnal və yarım dalğa invertorları əsasən bir əvəzləmə prosesi ilə fəaliyyət göstərirlər.İnvertor qoşulma yerindən asılı olaraq online və offline adlandırılır.Əgər ümumi dəyişən cərəyan xəttində yerləşdirilsə offline,ümumi mənbə kimi olarsa online adlandırılır.
Tofiq Qocamanov
Həyatı
1989–1991-ci illərdə sovet ordusu sıralarında həqiqi hərbi xidmət keçmişdir.
17 aprel 1992-ci ildə Bakı şəhəri Nizami RHK tərəfindən Milli Orduya könüllü getmişdir. Kiçik çavuş rütbəsində Tərtər-Ağdərə istiqamətindəki döyüşlərdə iştirak etmişdir.
Subay idi.
3 may
1600-cü ildən əvvəl
thumb|[[Nikkolo Makiavelli]]
1901–cari
thumb|[[Dalida]]
Qaçaq Həsi
İbalı Həsənxan Məmməd oğlu (Qaçaq Həsi) — qaçaq, mücahid
Həyatı
Qaçaq Həsi 1861-ci ildə Şuşa qəzasının Vərəndə sahəsinin Yağləvənd obasında dünyaya gəlmişdi. Oba içində adına qısaca Həsi deyirdilər. Həsi qaçaq həyatı yaşamışdı. Onun qaçaqlığının səbəbi bir əhvalatla bağlıdır.
1883-cü ildə yağləvəndlilər hansı obadansa bir sürü qoyun oğurlayırlar. Heyvan yiyələri pristava şikayət edirlər. Pristav başının atlıları ilə Yağləvəndə gəlir. Sorub-soruşdurmadan bir neçə nəfəri tutub-çataqlayır. Tutulanların içində Düz Məmməd də vardı. Pristav üzünü tutuqlulara tutub deyir:
Düz Məmməd cavab verir:
Pristav hirslənir:
Pristav lap da qəzəblənir:
Strajniklər kişini palçığa yıxıb döyürlər. Söz gedib Həsiyə çatır. Həsi bir çılpaq at minib olay yerinə çapır. Baxır ki, atası yaman haldadır. Qəzəblənib xəncərini çəkib, atasını döyən strajnikin qarnına sancıb burur...
Həsi o gündən qaçaq olur. Öncə Kərimbəyli Rzaqulu bəyin dəstəsində hərlənir. Sonra özünə dəstə düzəldir.
Bir gün  oba  içində  Qaçaq  Həsiylə  Şirin  oğlu  Abbasın  mübahisəsi  düşür. Bu deyir  mən  qoçağam,  o  deyir  mən. Bəhsə girib  Arazı  adlayırlar. Bir alaçığın  yanından  keçəndə  eşidirlər ki,  ana  övladını  sakitləşdirir: -Yat, a  bala,  yat,  yoxsa  Qarabağlı  Həsi  gəlib  səni  aparar! Şirin oğlu  Abbas  dillənir  ki,  xaloğlu,  sən  qoçaqsan,  gəl  qayıdaq…
Bir gün  Qaçaq  Həsi  başının  atlıları  ilə  Qaradağ vilayətində  yürüşdə  imiş. Gəzib-dolanıb acırlar. Həsi atlılarından  bir  nəfəri  kəndin  kənarındakı  evə  göndərir  ki,  çörək  alıb  gətirsin. Xeyli də  pul verib  möhkəm-möhkəm  tapşırır  ki,  ev  yiyəsini  incitməsin. Atlı gedir. Evə çatıb  çıxır  bacaya. Baxır ki,  ev  yiyələri  təzə  evlənəndilər. Qol-boyun olub  yatırlar. Enir aşağıya. Çörək, yağ-yavanlıq  götürüb  çıxmaq  istəyəndə  görür  ki,  gəlinin  yanında  bir  "pullu  bədənçə"  var. Tamahını saxlamayıb  bədənçəyə  əl  uzadır. Yır-yığış eləyib  yoldaşlarının  yanına  qayıdır. Gətirdiklərini yoldaşlarına  dağıdır. Həsi baxır  ki,  çörək  dalınca  göndərdiyi  qaçağın  üstündə  bir  bədənçə  var. Hardan aldığını  soruşanda  qaçaq  əhvalatı  danışır. Həsi qaçağa  tərs  bir  şillə  vurub  geri  göndərir. Qaçaq bədənçəni  götürdüyü  evə  dönür. Nə təhər  tamah  güc  gəlirsə  bədənçəni  yerinə  qoymur. Üstündə gizlədib  dəstəyə  qayıdır. Qaçaq Həsi  inandığı  yoldaşına,  köməkçisi  Qacar  Vəliyə  tapşırır  ki,  cavan  qaçağın  üst-başını  yoxlasın. Vəli qaçağı  yoxlayıb  bədənçəni  tapır. Qaçaq Həsi  bir  söz  demədən  həmin  qaçağı  güləylə  vurub: -Sillə kar  eləmiyənə,  güllə  kar  edər,-deyir…
Qaçaq Həsi  Allahverdi  qızı Şanı,  Nəcəfqulu  qızı  Gilə  ilə  ailə  qurmuşdu. Sevindik adlı  oğlu,  Bayaz,  Tamaşa  və Zəhra  adlı  qızları  vardı.
Anthurium candolleanum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İyirmi min lye su altında
thumb|200px|right|''[[Nautilus (Jül Vern)|Nautilus sualtı gəmisinin dənizin dibində dəfn mərasimini izləməsi.]]
İyirmi min lye su altında – Fransız yazıçı Jül Vernin 1870-ci ildə tamamladığı macəra romanı. Roman ilk dəfə Alfons de Neuville və Eduard Riou tərəfidən nəşr edilmişdir. Əsərdə hadisələr Kapitan Nemo onun sualtı gəmisi Nautilus və alim Piyer Aronaksın ətrafında cərəyan edir.
Gican
Gican — Azərbaycan Respublikasının Qusar rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Təbriz şairlərinin siyahısı
Təbriz şairlərinin siyahısı
Gican
Toponimikası
Gican oyk, düz. Qusar r-nunun Düztahir i.ə.v.-də kənd. Qafqaz silsiləsinin yamacındadır. Gecan variantında da qeydə alınmışdır. Oykonim gic (sərt tirə, dərin yarğan, burulğan) sözündən və -an (məkan bildirir) şək.-sindən ibarət olub, "sərt tirələrdən, dərin yarğanlardan ibarət yer" mənasındadır.
Qarğıdalı
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qarğıdalı bitkisinin vətəni Meksikadır ki, dəniz səyyahı Kolumb tərəfindən 1493-cü ildə Avropaya gətirilmişdir. Qarğıdalı bitkisinin hündürlüyü 2-6 metr, kökü isə 100 sm-dək torpağa işləyir. Əkilmiş toxumdan gövdədə 3-6 qıçalar əmələ gəlir ki, hər birində 60-100 erkək və dişi toxumlar olur. Qarğıdalı bitkisinə düzgün aqrotexniki qulluq edilməlidir.
Qarğıdalı taxıllar fəsiləsinə aid olmaqla ondan müxtəlif məqsədlər üçün istifadə olunur. Qarğıdalının qiymətli bitki olması ondan ibarətdir ki, o eyni zamanda iki məsələni:
Dən ehtiyatlarını tamamlamaq və gövdəsindən yaxşı silos almaq məsələsini həll etməyə imkan verir.
Bundan əlavə olaraq qarğıdalı dənindən un, yarma və konserv (şəkərli qarğıdalı) hazırlanır. Sənayedə isə qarğıdalı dənindən nişasta, etil spirti, dekstrin, şəkər, bal, yağ, E vitamini, askorbin və qlutamin turşuları alınır. Qarğıdalı bitkisinin gövdəsindən, yarpaq və qıçalarından kağız, linoleum, süni probkalar, plastik kütlə və digər məhsullar alınır.
Naxçıvan Muxtar Respublikasında əvvəllər qarğıdalı bitkisindən heyvandarlıqda yem kimi və yeyinti sənayesində isə un məhsulu kimi əkilirdi.
Qarğıdalı dəninin tərkibində 49-60% yağ, 13-20% zülal və 5-6% isə fitin maddəsi vardır. Qarğıdalı PP, E, D, K, C, B qrupu vitaminlərlə zəngindir. Qarğıdalı yağı insan orqanizmi üçün ən əhəmiyyətli qida məhsuludur. İnsanlarda atereskıleroz, qandakı xolesternin azalması və bir çox xəstəliklərin müalicəsində qarğıdalı əhəmiyyətlidir. Xalq təbabətində ishal və vərəm xəstəliyinə qarşı qarğıdalı qıçasının telməyi ilə birlikdə yeyilməsi münasibdir. Qovrulmuş qarğıdalı uşaqların kökəlməsinə xeyirlidir. Qarğıdalı orqanizmi şlaklardan, toksinlərdən və digər zərərli maddələrdən təmizləyir, qocalma proseslərini ləngidir, immun sistemini gücləndirir, ürək və onkoloji xəstəliklərin profilaktikası üçün çox yaxşı vasitədir. Qarğıdalı saçağının dəmlənib içilməsi daxili qanaxma, öd kisəsi və sidik yollarının müalicəsində tətbiq edilir. Qarğıdalı B qrupu vitaminlərlə zəngindir və bu səbəbdən sinir və mədə-bağırsaq sistemləri üçün çox xeyirlidir. Lakin qarğıdalı köpə səbəb olur və bu səbəbdən onun həddən artıq çox yemək olmaz. Qarğıdalı sıyığı körpələr üçün çox xeyirlidir. Qarğıdalı iştahanı azaldır və bu səbəbdən arıqlama məqsədi ilə tutulan pəhrizlər zamanı uğurla istifadə oluna bilər.
İstehsalı
Qarğıdalının vətəni Mərkəzi Amerikadır. Sonradan bu bitki digər qitələrə yayılmışdır. Qarğıdalı yığımı ildə 800 milyon tona çatmışdır. Onun 40%-i ABŞ-nin (xüsusilə Ayova ştatının), 1/3-i Latın Amerikası ölkələrinin (xüsusilə Meksika, Braziliya və Argentina) payına düşür. Qarğıdalının məhsuldarlığının orta göstəricisi hər hektardan 30-35 sentner olduğu halda, ABŞ-də bu göstərici 60 sentner, Mozambikdə isə 5-6 sentnerdir. Asiyanın başlıca qarğıdalı istehsalı bölgələri Şimali və Şimal-Şərqi Çin, Şimali Hindistan, Kiçik Asiyanın Qara dəniz sahili, Afrikada isə Misir və CAR-dır. Avropada qarğıdalı əkini daha isti bölgələrdə (Cənub və Cənub-Şərqi Avropada) yayılmışdır. Qarğıdalının başlıca ixracatçıları ABŞ (yığılan məhsulun 1/3-i ixrac edilir), Argentina və CAR-dır. Onun əsas idxalatçıları heyvandarlığı yüksək inkişaf edən Avropa ölkələrinin əksəriyyəti (xüsusilə Böyük Britaniya, Almaniya, Niderland) və Yaponiyadır.
İyirmi min lye su altında
Məzmunu
Əsər yazıldığı dövrdə müasir sualtı gəmilər mövcud deyildi. Əsərin başlanğıc mövzusu narval adlı əcinə haqqındadır. Narval müxtəlif ölkələrə aid olan gəmilər tərəfindən qeydə alınmışdır. Əcinənin gəmilərə hücum etməsindən sonra, Amerika hökuməti Narvalın tutulması üçün işçi qrupu hazırlanır. İşçi qrupuna alimlər, dənizçilər və hərbiçilər qoşulur. Pyer Aronaks məşhur alim kimi işçi qrupuna dəvət olunur. Alimin işçi qrupuna gəlməsi, burada yeni bir canlanma yaradır. O burada, su altında gördükləri qarşısında çox məəttəl qalır. Buradakı fikirlər o dövrdə Yazıçının necə fantastik fikirlər irəli sürdüyünün sübutudur. Burada professorun nökəri, əslində isə ən yaxın dostu Konsel çox müsbət bir sürətdir. Çünki o dostluqda sədaqət haqqında fikirləşməyə kömək edir. Burada çəngəlçi Ned Lend surəti də vardır ki,o bir qədər qəribə xüsusiyyəti ilə diqqəti cəlb edir. O, acgözlükdən hətta ac qalsa, insan əti yeməyə belə razı olar, özü də məmnuniyyətlə. Burada kapitan Nemo öz bilikləri ilə çox seçilir. Hətta o, elə işlər görmüşdü ki, professor onların qarşısında məəttəl qalır. Əsərin bir hissəsində kapitan Nemonun matroslarından biri ölümcül yaralanır. Və o, matrosa baxmaq üçün professordan kömək istəyir. Professor bunu məmnuniyyətlə qəbul edir. Bunu qəbul etməkdə onun iki məqsədi var idi:
O bunların heç birisində uğurlu ola bilmədi. Xəstə ölümcül yaralanmışdı. O professorun vəd etdiyi kimi 2 saat ərzində öldü. Kapitan Nemo onu su altında özünün xüsusi qəbirstanlığına basdırdı. Həmçinin, bu əsərdə elmlərin çoxu ilə qarşılaşmaq mümnkündür. Məsələn, riyaziyyat, coğrafiya, biologiyanın müxtəlif şöbələri, kimya, fizika kimi elmlərlə çox əlaqəli bir əsərdir. Burada professor öz yaşını anlatmaq üçün özünün də dediyi kimi "çox çətin yolla" izah etdi, riyazi yolla. Konsel isə öz bioloji elmləri ilə həddindən artıq seçilirdi. O, qarşısındakı bütün bitkiləri qruplaşdırırdı. Burada "Nautilus"un keçdiyi yerlər haqda çox maraqlı faktlar da verilirdi. Gəminin içərisində onun harda olduğunu müəyyən etmək üçün xüsusi koordinat göstəricisi də var idi. Həmçinin burada Kapitan o qədər cihaz toplamışdı ki, bu cihazların yarısını professor tanımırdı. Burada diqqəti cəlb edən Nemonun soyuqqanlılığı olmuşdur. Gəmi Torres boğazında keçən zaman qumda oturmuşdu. Və bundan xilas olmaq üçün 4 gün müddətində gözləməli idilər. Bu müddətdə Ned Lend, Konsel və professor Nemodan icazə alaraq quruya getmişdilər. Onların ağlından ən çoxda Ned Lendin ağlından gəmiyə qayıtmamaq keçirdi ki, birdən ətrafı vəhşilərin bürüməsi ilə onlar məcbur tələsik gəmiyə qayıtdılar. Kapitan Nemo hətta,gəminin ətrafını vəhşilər, "insan əti yeyənlər" basdıqda belə professorun təlaşına fikir vermədən çox sakit şəkildə işini, müşahidələrini davam etdirirdi. Gəminin qapıları açıldıqda isə vəhşilər içəri girməyə cəhd göstərirdilər. Lakin burada "Kapitan Nemonun ildirımı" işə düşdü. Onlar qapıya yaxınlaşdıqda ildırımla arxaya sıçrayırdılar. Hətta Ned Lend də bu tələyə düşdü. Və ildırıma tutuldu. Professoru və oxucunu maraqlandıran ən mühüm sual isə hələ cavabsız idi.
Qorqonalar
Qorqonlar (yun. Γοργώ, Γοργών, γοργός- «zalım, dəhşətli, qəddar qadın») — qədim yunan mifologiyasında xtonik dəniz tarısı Forkiya və onun bacısı Ketonun ilan saclı (başlı) qızları:
Evriala (yun. Εὐρυάλη — «uzağa tullanan»),
Sfeno (yun. Σθεινώ - «qadir»),
Meduza (yun. Μέδουσα — «davakar, susamış»)
Qabriel Vikström
Qabriel Vikström (d. 21 fevral 1985) — İsveç Sosial-demokratlarının təmsilçisi olan siyasətçisi. 2014-cü ildən bəri İsveç hökumətində İctimai Səhiyyə, Tibbi Xidmət və İdman naziridir.
Fəaliyyəti
Yerli sədr kimi 2013-cü ildə sosial-demokrat konqresində gənc işsizlər üçün 90 günlük qarantiyanı təklif edərək sosial demokrat liderliyini sübut etdi. Təklif partiya tərəfindən rədd edildi, ancaq konqres deliqasiyaları tərəfindən nəzərə alındı və baş nazir Stefan Löfvenin kabinetinin açar islahatlarından oldu.
Əsədullayev
Əsədullayev — Azərbaycan soyadı.
Senecio lemmonii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Sibir sidrağacı
(Pinus sibirica) - cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Sibir sidrağacı növü Rusiyanın Avropa hissəsindən Uzaq Şərq hissəsinə qədər ərazidə yayılmışdır.
Davud Paşa (Məmlük sülaləsi)
Davud Paşa (Ərəbcə. داود باشا, Osmanlıca. داود پاشا, Gürcücə. დაუდ ფაშა; 1767–1851, Mədinə) — Osmanlı Paşası, İraq Məmlük sülaləsi, Bağdad Paşalıq hökmdarı (1816–1831).
Həyatı
İraq bu dövrdə rəsmi olaraq Osmanlı İmperiyasının bir hissəsiydi, lakin əməldə muxtar bir dövlət kimiydi. Məmlüklər əvvəlcə İslamı qəbul etmiş və Osmanlı İmperiyasında hərbi və inzibati vəzifələrə təyin edilmiş azad qullarıydı. Məmlük hökmdarları 1704-cü ildən 1831-ci ilə qədər Sultandan əldə edən muxtariyyətlə İraq və çevrə ərazini idarə etdilər.
1816–17-ci illərdə Davud Paşa nəzarəti ələ keçirdikdən sonra Avropa təlimatçıları köməyiylə kanalların təmizlənməsi, sənayenin qurulması və ordunun islahatı kimi modernizələşməyə başlamışdır. Davud Paşanın siyasi və iqtisadi siyasəti bu bölgəyi birləşdirdi, baxmayaraq ki, xarici sərhədləri düzgün müəyyənləşdirilmədi.
1830-cu ildə Osmanlı sultanı II Mahmud, Davudu devirmək qərarına vardı. Bu hədəflə, bir il sonra İraq üzərində Əli Ridha Paşanın rəhbərliyi altında bir ordu göndərdi və Davud Paşanı əzl edərək İraqın hakimiyətini Osmanlı hökmranlığını qaytarmış.
Davudun həyatı başa çatdıqda, Məhəmməd Peyğəmbərin dəfn olunduğu Mədinədəki türbənin keşiyiydi. Davud Paşanın İraqın ilk qəzeti olan "Jurnal əl-İraq" ı 1816-cı ildə Bağdadda təsis etdiyi deyilir. lakin Osmanlı arxivlərində və ya müasir səyyahlarda heç bir nüsxə və bu barədə heç bir məlumat olmadığı üçün mübahisəlidir.
Argiya (okeanida)
Argiya — yunan mifologiyasında mifik personaj, okeanida, titanlar Okean və Tefidanın qızı, qardaşı çay tanrısı İnaxın arvadı və Foroneyin anası.
İtaliya şamı
thumb|Pinus pinea Aralıq dənizi ölkələri, Balkan, Asiya, Cənubi Amerika, Çin və Çili də təbii halda bitir. Hündürlüyü 30 m-ə, gövdəsinin diametri 100 sm-ə qədər olan, enli, oval şəkilli və ya kürəvi çətirli ağacdır. Gövdəsinin qabığı qırmızımtıldır, tumurcuqları qatranlı deyil, iynəyarpaqları tünd-yaşıl, 10-15 sm uzunluqdadır. Alt yarpaqları yumurtavarı-neştərvarıdır, təpələri saçaqlı-kirpiklidir. Erkək qozaları çoxdur, xırdadır, silindrovan-uzunsov, sıx, yoğun sünbüllər əmələ gətirir. Qozaları tək-tək və ya iki-üçü bir yerdə yerləşir. Qozaların yoğun və kifayət qədər uzun ayaqcıqları var, onlar kürə şəkilli və ya oval şəkilli-kürəvi olub, dik dayanmışdır. Uzunluğu 8-9 sm, eni 6-8 sm, qalxancıqları qalın, bucaqlıdır, piramidal şişdir, işıqda parıldayır, az nəzərə çarpan, zəif görünən, köndələn, tili və bir neçə çıxıntısı vardır. Toxumları iri, uzunsov-tərs, yumurtavarı, bucaqlıdır, üzərində qalın, tünd-qonur, qırmızı rəngli, 18–20 mm uzunluqda pərdəciyi vardır, qanadlı və ya qanadsızdır. Azərbaycan da Abşeron, Zaqatala, Kür-Araz ovalığında, Şəmkir və Lənkəran da rast gəlinir. Quraqlığa davamlı və işıqsevən bitkidir, torpağa qarşı az tələbkardır. Tərkibində stearin, palmitin və digər yağ turşularının qliseridləri vardır, yağından boyalar hazırlanır. Yaşıllaşdırmada tək-tək və qrup halında əkilir.
Məlumat mənbələri:
Деревья и кустарники СССР. т.3.1954; Флора Азербайджана. т.5. 1954; Azərbaycanın ağac və kolları. III cild. 1970; Azərbaycanın “Qırmızı” və “Yaşıl Кitabları”na tövsiyə olunan bitki və bitki formasiyaları. 1996; Azərbaycan florasının konspekti. I-III cildlər. 2005; 2006; 2008.
Şərqi ortodoks xristianlıq
Şərqi ortodoks xristianlıq və ya pravoslavlıq — xristianlığın məzhəblərindən biri. Yunancada Ortodoks “Doğru fikir, inanc və doğru etiraf” mənasını verər. Bu məzhəbin dinlər tarixindəki digər adları bunlardır: Şərqin Ortodoks, Katolik və Həvari Kilsəsi, Ortodoks Şərq Kilsəsi, Şərq Kilsəsi, Ortodoks Kilsəsi və Rum Ortodoks Kilsəsi. Ortodoks Kilsəsinin Katolik kilsəsindən 1054-ci ildə qəti olaraq ayrılmasında dini və siyasi bəzi səbəblərin böyük rolu olmuşdur:
1 - Katolik Kilsəsinin müşriklər arasında dini yaymaq üçün bəzi qurbanlar verməsi.
3 - Qərb Roma dövlətinin yıxılmasından sonra ortaya çıxan nüfuz boşluğunu Papalığın doldurmaq istəməsi.
İnanc və ayinlər baxımından Ortodoks kilsələri bəzi siyasi və inzibati səbəblərdən ötəri bir-birindən ayrılmışdır:
a-1054-cü ildəki Şərq-Qərb ayrılığında sonra Ortodoksluğun mərkəzi Bizans olmuşdur.
b-İstanbulun Türklər tərəfindən fəth edildiyi 1453-cü ildən sonra sonra Rus Pravoslav Kilsəsi İstanbul Patriarxlığı ilə mübarizəyə girişmişdir.
c-1917-ci ildə baş vermiş olan Rus qiyamından sonra İstanbul Ortodoks Patriarxlığı ilə mübarizədən imtina edən Rus Pravoslav Kilsəsi Patriarxlıq halını almışdır.
Ortodoks dünyasının dörd böyük Patriarxlığı (İstanbul, İsgəndəriyyə, Əntakiyə, Qüds) vardır. Digər, bölgələrdəki milli kilsələr inzibati quruluş etibarilə bu dörd Patriarxlığa bağlıdır. Ortodoks məzhəbini digər xristian məzhəblərindən ayıran başlıca xüsusiyyət bunlardır:
1 - Patriarx ruhani başçısıdır.
2 - Papa yanıla bilər. O İsanın vəkili deyil.
3 - Ruhül-Qüds, Oğul vasitəsilə Atadan çıxmışdır.
5 - Ancaq, Məryəm, İsa və Əziz ikonlarına hörmət göstərilir.
6 - Hər ölkə ibadətini öz diliylə etməkdə sərbəstdir.
7 - Günahkarlar, işlədikləri günah ölçüsündə Ərafda gözlədilər.
8 - Keşişlər, yepiskoplar və patriklər evlənə bilməz; keşişlər evlənə bilər. Boşanma ancaq bəzi şərtlərlə mümkündür.
9 - Baptizmi dərhal sonra konfirmasiya edilməlidir.
10 - Yevxaristiya ayinində çörəyə maya, şəraba su qatarlar.
Quruluş dövrlərində bütün Şərq Ortodoks kilsələri, İstanbul Ortodoks Kilsəsinin idarə və nəzarət altında ikən, daha sonraları parçalanmalar olmuş bu kilsələr doğulmuşdur:
1-Süryani Ortodoks Kilsəsi;
2-Rum Ortodoks Kilsəsi;
3-Erməni Ortodoks Kilsəsi;
4-Rus Pravoslav Kilsəsi.
Dinlər tarixçilərinin ümumiyyətlə müdafiə etdiklərinə görə Ortodoks məzhəbiinin doğulması, Nikeya və Onu taxıban altı məclisdən alınan bəzi qərarlar nəticəsində olmuşdur. Ancaq Ortodoksluğu qəbul edənlər Nikeya məclisinə müxtəlif fikirlər ortaya atan Ari, Nestori və s. din böyüklərinin fikirlərinə hər zaman cəbhə almışlar.
Katolik məzhəbi ilə Ortodoks məzhəbi arasında təsbit edilə bilən əsas ayrılıqlar bunlardır:
1 - Katoliklərə görə Müqəddəs Ruh Ata ilə Oğuldan, Ortodokslara görə isə Allahın göndərməsindən meydana gəlmişdir.
2 - Katoliklərə görə papa yanılmaz; ilahi qüdrətə malikdir. Ortodokslara görə isə O, ruhani bir liderdir; ilahi bir gücü yoxdur.
3 - Katoliklərə görə papanın iman, ibadət, əxlaq və s. mövzulardakı hər sözü münaqişəsiz qəbul edilməlidir, Ortodokslara görə isə papa da bir insandır, yanıla bilər.
Mənuçöhr məscidi
Mənuçöhr camisi (və ya Ani Ulu Camisi) - Türkiyə Cümhuriyyətinin Qars ilində, Ani şəhər xarabalığında qədim kürt abidəsi, Anadolunun ilk məscidi. Məscid Arpaçayın sahilində, bir qayalığın üstündə inşa edilmişdir. Mənbələr məscidin Şəddadilərin Ani əmiri Mənuçöhrün sifarişi ilə inşa edildiyini qeyd edir. Onu da qeyd edək ki, Əmir Mənuçöhr 1072-ci ildən Aniyə əmri təyin olunmuşdur və o, buradakı ilk Şədaddi əmiri idi. Bütün bu məlumatlarla yanaşı məscidin dəqiq inşa tarixi bilinmir.
Bir çox türk abidələri kimi bu abidə də erməni tarixçiləri bu abidənin də onlara məxsus olduğunu iddia edirlər. Bəzi erməni müəlliflərinin iddiasına görə məscid binası erməni Baqratilər sülaləsi dövrünə aid bir kilsənin jamatununun qalığıdır və türklərin Anini fəth etməsindən sonra binaya minarə əlavə edilərək məscidə çevrilmişdir. Bəzi araşdırmaçılar isə məscidin daha sonrakı dövrdə daha dəqiqi XII - XIII əsrlərdə inşa edildiyini iddia edirlər. Belə ki, onlar öz fikirlərini məscidin daxili quruluşunun XII - XIII əsrlər türk memarlığı üçün xarakterik olduğunu qeyd edirlər. Digər bir qrup alim isə məscidin daha qədim bir məscidin təməli üzərində inşa edildiyini, minarənin həmin ilk məscidin qalığı olduğunu iddia edirlər.
Məscidin giriş hissəsi XX əsrin əvvəllərində artıq uçmuşdu. Lakin məscid 1906 - cı ilə kimi yaxınlıqdakı kəndin sakinləri tərəfindən sitifadə edilmişdir. Həmin il isə məscid N.Y.Marrın arxeoloji qazıntılar zamanı əldə etdiyi materialların saxlanıldığı muzey kimi istifadə edilməyə başlandı. Birinci dünya müharibəsi zamanı isə muzey qarət olunmuş, böyük tarixi əhəmiyyət daşıyan bütün eksponatlar oğurlanmış, binaya isə böyük ziyan vurulmuşdur. Yalnız 1999 - cu ildə Türkiyə Cümhuriyyəti Kültür Bakanlığının mütəxəssisləri tərəfindən məscid yenidən bərpa edilərək əvvəlki vəziyyətinə qaytarılmışdır.
Memarlıq xüsusiyyətləri
İlk öncə onu qeyd etmək lazımdır ki, məscidin duruş səmti əyridir (təxminən 20 dərəcə). Həmçinin geniş yeraltı hissənin olması və böyük pəncərələri məscid binası üçün xarakterik olmayan cəhətlərdir. Daxili, ilkin, beş böyük kəmərli pəncərəylə işıqlandırılan ibadət salonundan ibarətdir. Binanın bayır tərəfində, pəncərələrinaltında isə sütun altlıqları vardır ki, bunlar da bir zamanlar binanın taxta eyvana malik olduğunu düşünmə imkanı verir (bu cür eyvanlı binalar terk memarlığında, xüsusilə Kayseri bölgəsində çox yayılmışdır). Binanın damı iç həçmi on bir hissəyə bölən altı sütunla dəstəklənmişdir. Bu gün bu bölmələrdən yalnız altısı salamat qalmışdır. Bölmələrdən hər birinin tavanının dizaynı başqadır və bir-birindən fərqlənən polixrom (çoxrəngli) daçlarla nəfis şəkildə işlənmişdir.
Məscidin qısa və qalın sütunları Anidəki başqa bir abidə Horomos monastırının zalında olan sütunlara çox bənzəyir. Lakin bu cür sütunlara Anidə XII - XIII əsrlərdə də (məsələn Baqnayr monastırında) təsadüf edilir.
Binanın çaya baxan dörd bölməli Cənub - Şərq hissəsinin altında da elə dörd bölməli zirzəmi vardır. Zirzəminin Şimal - Qərb divarı bütün binanın digər divarlarından daha qədimdir. Çünki, zirzəminin digər divarları ona yapışıq şəkildə deyil və inşa zamanı sadəcə həmin divarlar qədim hissəyə söykənilmişdir.
Məscidin Şimal tərəfində üzərində kufi xəttiylə bismillah yazılmış hündür səkkizbucaqı minarə vardır. Minarənin duruşu da məscid binasıyla uyuşmazlıq təşkil edir ki, bu da tədqiqatçıların minarənin ya daha öncə, ya da daha sonra inşa edildiyini düşünmələrinə səbəb olmuşdur. Minarənin yuxarı hissəsinə bir sütununn ətrafında fırlanan pilləkənlə çıxılır. Minarənin yuxarı hissəsi isə günümüzdə tamamilə açıqdır, ilk dövrlərdə isə örtülü olması (böyük ehtimalla daş tikili şəklində) şübhə doğurmur.
Mütləq kəmiyyətlər
Mütləq kəmiyyət
Statistika göstəricilərinin ilkin ifadə formaları mütləq kəmiyyətlərdir. Mütləq kəmiyyətlər sosial-iqtisadi hadisələrin təhlilində mühüm əhəmiyyətə malikdirlər.İctimai-iqtisadi hadislərin kəmiyyət tərəfi mütləq kəmiyyətlərlə ,miqdar nisbətləri isə nisbi kəmiyyətlərlə xarakterize edilir.
Fərdi mütləq kəmiyyətlər
Fərdi mütləq kəmiyyətlər bilavasitə statistika müşahidələri əsasında alınır.Fərdi mütləq kəmiyyətlər obyektin ayrı-ayrı vahidlərinin həcmini, səviyyəsini ifadə edir.Fərdi mütləq kəmiyyətlərə misal olaraq ayrı-ayrı təsərrüfatların pambıq əkin sahələrini ,aylıq əmək haqqının həcmini və s. göstərmək olar.Fərdi mütləq kəmiyyələr yekun mütləq kəmiyyətlərini əldə etmək üçün əsasdır.
Yekun mütləq kəmiyyətlər
Yekun mütləq kəmiyyətlər öyrənilən statistika məcmuyunun bütün vahidlərinin həcmini, yaxud onun ayrı-ayrı qruplarının bu və ya digər əlamətlər üzrə həcmini xarakterizə edir.Yekun mütləq kəmiyyətlər əsasən müşahidə nəticəsində əldə edilmiş fərdi mütləq kəmiyyətlərin cəmlənməsi  yolu ilə müəyyən edilir. Məsələn, əhalinin siyahıya alınması məlumatları əsasında müvafiq əlamətlər üzrə yekunlaşdırma aparıldıqda ayrı-ayrı rayonlar, regionlar, şəhərlər və ölkə üzrə əhalinin ümumi sayı,şəhər və kənd əhalisinin sayı, kişi və qadınların sayı və sair əlamətlər üzrə yekun mütləq kəmiyyətlər alına bilər.
Natural
Sosial-iqtisadi hadisələrin təbii xüsusiyyətlərinə uyğun olaraq istifadə edilən  ölçü    vahidlərinə natural ölçü vahidləri deyilir.natural ölçü vahidləri kimi ton, kiloqram, kvadrat metr, kub metr, mil, kilometr, litr, ədəd və sair ölçüvahidlərindən istifadə edilir.
Şərti-natural
Təcrübədə natural ölçü vahidləri ilə bərabər çox tez-tez şərti natural ölçü vahidlərindən də istifadə edilir.Keyfiyyətcə eyni məhsul müxtəlif növlərə ayrılırsa,onları ümumilikdə ifadə etmək üçün şərti natural ölçü vahidindən istifadə edilə bilər.Tutaq ki, bir sabun istehsal edən müəssisədə 40 faizli 8 min ton, 60 faizli 6 min ton, 80 faizli 4 min ton sabun istehsal edilmişdir. Çevirmə əmsalı 40 faizli sabun üçün 1,0-ə (40:40=1,0), 60 faizli sabun üçün 1,5-ə (60:40=1,5), 80 faizli sabun üçün 2,0-ə (80:40=2,0) bərabər olar. Deməli, şərti 40 faizli sabun hesabı ilə müəssisədə sabun istehsalı: 8⋅1,0 + 6 ⋅1,5 + 4 ⋅ 2,0 = 25,0 min ton təşkil etmişdir.
Kombinələşdirilmiş
Bəzi hallarda sosial-iqtisadi hadisələrin həcmi iki ölçü vahidlərinin hasilişəkilində ifadə olunurlar. Məsələn, nəqliyyatda yük və sərnişin daşınması ton kilometrlə (t/km) və sərnişin-kilometrlə(s/km), elektrik enerjisi istehsalı kilovatsaatla (k/saat), işlənilmiş vaxt adam-saat, adam-gün və s. ifadə olunur.Bunlar kombinələşdirilmiş ölçü vahidləridir.
Dəyər (pul)
Müxtəlif istehlak dəyərli məhsulların birlikdə həcmini ancaq pul ölçü vahidi ilə   ifadə etmək mümkündür. Məsələn əsas vədövriyyə fondlarının ümumi həcmi, milli gəlirin həcmi və s.
Əmək
Bunlara adam-saat ,adam gün, adam il daxil edilir.Bu ölçü vahidlərindən məhsul        istehsalına sərf edilmiş əmək məsrəflərini və əmək məhsuldarlığının səviyyəsini ölçmək üçün istifadə edilir.
İstinadlar
https://www.facebook.com/variasiya/
S.M.Hacıyev. Statistikanın ümumi nəzəriyyəsi. Dərslik. Bakı. 2005
Həmçinin bax
Statistika
Nisbi kəmiyyətlər
Kişmiş
Kişmiş — xüsusi üzüm növündən hazırlanan çərəz. Eləcə də bu üzüm növünün adı.
Hazırlanması
Kişmişin bir neçə hazırlanma üsulu var. Kişmişi həm kölgədə (yəni isti və quru, ama gün düşməyən yerdə, məsələn damın altında, ilkin emaldan keçmiş üzüm salxımları ipdən asılırlar), həm də gün altında qurudurlar.
Kişmişin ilkin emalı üsulları da bir neçədir:
Kişmişi ilkin emalsız da qurudmaq olar, ama bu daha çox vaxt aparacaq və hazır məhsul nisbətən keyfiyətsiz olacaq.
İstifadəsi
Kişmiş elə belə yeyilə biləcəyi kimi cemi və kompotu da edilə bilər. Ayrıca, bir çox şirin və keksin içinə də qatılır. Tumları alınıb qara bibərlə birlikdə yeyilsə böyrəklərə yaxşı gələr və böyrək qumlarını tökməyə köməkçi olar. Bəkməz ilə birlikdə qansızlığı aradan qaldırmağa köməkçi olar. Ayrıca, üzüm tumundan çıxarılan üzüm yağı ürək xəstəlikləri və xolesterolda faydalıdır.
Macarıstan hava limanlarının siyahısı
350px|thumb|right|Macarıstanın xəritəsi Macarıstan hava limanlarının siyahısı — Macarıstan ərazisində yerləşən hava limanlarının siyahısı.
Kişmiş
Kişmişin faydaları
Tərkibindəki bor sayəsində beyin funksiyalarını yaxşılaşdırır. Kişmiş həmçinin sümük və sinir hüceyrələrini, ürək döyüntüsünü tənzimləyən maqneziumla boldur. Saçların uzanması üçün vacib vitaminlərlə zəngin olmaqla yanaşı yaşlanmağın qarşısını alır, siqaret və içkinin zərərli təsirini azaldır. . Quranda da (Ənam surəsi 99) adı çəkilən meyvələrdən olan üzümün qurudulması ilə əldə edilən kişmiş faydaları baxımından çox qiymətli bir qidadır. Bəzi qida dəyərləri yaş üzümdən çoxdur. A və B1 vitaminləri ilə kalsium, kalium, dəmir və natrium kimi mineralları ehtiva edir. Ayrıca, 100 qram kişmişdə 290 kalori vardır.
Macarıstan hava limanlarının siyahısı
Macarıstan Mərkəzi Avropada Ortadunay düzənliyində yerləşən dənizə çıxışı olmayan dövlətdir. Avstriya, Slovakiya, Ukrayna, Rumıniya, Serbiya, Xorvatiya və Sloveniya ilə həmsərhəddir. Paytaxtı Budapeştdir.
Kişmiş
Kişmişin faydaları
Yaxşı bir enerji qaynağıdır. Qanı artırır və bədəni kökəldir. Qaraciyərə faydalıdır. Sinə xəstəliklərinə yaxşı gəlir. Bəlğəmi sökür. Qida dəyərləri ilə xüsusilə uşaqların inkişafını dəstəkləyir. Ayrıca, kişmişin içərisində ağrı kəsici və başda oynaq iltihabları olmaq üzrə iltihab önləyici maddələr də bir miqdar vardır.
Senecio cremnophilus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Zabaykal Kazak Respublikası
Zabaykal Ağ Respublikası (bəzi mənbələrdə Zabaykal Respublikası, Zabaykal Kazak Respublikası  )— Rusiya vətəndaş müharibəsi dönəmində Zabaykal ərazisində Ağların təşkil etdikləri və 1918 ildən 1920 ilə qədər idarə etdikləri dövlət. 25 avqust 1918-ci ildə Çita Sovet hakimiyəti mövcudluğunu itirir. Burada menşevik İ. A. Baksberq, eser S. О. Volodoqski, kadet N. L. Ananin, sosialist K. S. Şreyer və başqaları olmaqla yeni hakimiyyət orqanı olan Müvvəqqəti Sibir hökuməti qurulur. Burada sovetlərin həyata keçirdiyi bütün tədbirlər ləğv edilir. 14 sentyabr 1918 ildə ataman Qriqori Mixayloviç Semyonov Çitaya gəlir. Yaponların dəstəyi ilə onun vahid hakimiyyətə can atması yüksəlir. O, ayrılmış Şərqi Sibir ordusunun komandanı təyin edilir. Ordu atamanı vəzifəsini alır. 9 iyun 1919-cu ildə Aleksandr Kolçakın nümayədəsi və bölgədə sakit-sabitliyin təminatçısı vəzifəsi ilə şərəfləndirilir.
Semyonov şəxsi baxımından digər patiyalara müsbət yanaşmasada çox partiyalığa imkan verməli olur. Siyasi hakimiyyətin qurulmasına hətta bolşeviklərdə dəvət edilir. Dövlət hakimiyyətinin ilk aylarında xalqın narazılıqları terrorla bastırılır. Bu isə partizan hərəkatına rəvac verir. Bundan sonra Semyonov liberal xətt götürür. Ancaq xalqın narazılıqlarını tam aradan qaldırmaq mümkünsüz olur. Kolçakın məğlubiyyəti ilə isə yeni dönəm başlayır. Müki və hərbi hakimiyyəti əlində cəmləyən Semyonov vilayət və uyezdə birliklərin fəaliyyətini leqallaşdırır. 4 yanvar 1920 ildə Rusiyanın şərq hissəsində ali hakimiyyət (hərbi və mülki hakimiyyət) Semyonova tapşırılır. Bununla əlaqədar Semyonov tərəfindən hökumət təşkil edilir və ona S. A Taskin rəhbərlik edirdi.
Dövlətin fəaliyyətinin dayandırılması
Dalnevostoçnaya Respublika qurulduqdan sonra (hansı ki Sovet Rusiyasının protrktoratı rolunu oynayırdı) hərbi dirənişin əhəmiyyətdizliyi ortaya çıxır. Bu andan sonra vətəndaş müharibəsinin danışıqlar yolu ilə həll edilməsi fikri ortaya atılır. Bu məqsədlə 6 iyul 1920 ildə Krayevo xalq toplantısı çağrılır. Üstəlik 12 sentyabr 1920 ildə Müvvəqqəti Şərqi-Zabaykal xalq toplantısı təşkil olunur. Semyonov hətta Sovet Rusiyası ilə əlaqələrin qurulmasına razı olur. Ancaq Sovetlər artıq bu məsələni hərbi yolla çözməyi planlaşdırırdı. Sadəcə Yaponların intervensiyasını gözləyirdi. 19 oktyabr 1920 ildə yaponlar Zabaykal ərazilərini tərk etdikdən sonra Amur cəbhəsi qüvvələri Çita şəhəriinə istiqamətlənir. 21 noyabr 1920-ci ildə bu dövlət qurumun varlığına son qoyulur.
Girik
Girik — Azərbaycan Respublikasının Qusar rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
Yerli əhalinin məlumatına görə, oykonim ləzgi dilindəki küyqü sözündən olub, "çaytikanı" deməkdir. Girik sözü Azərbaycan dilinin dialektlərində "çayın keçid yeri", türk dillərində isə "gərilmiş, dartılmış, uzanmış" mənalarında işlənir.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Samurçayın sahilində yerləşir.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 1307 nəfər əhali yaşayır.
Anthurium clathratum
(Anthurium clathratum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Otto fon Bismarkın ittifaqlar sistemi
Bismarkın İttifaqlar Sistemi ; 1872-1915) — Otto fon Bismarkın Alman imperiyası üçün düşündüyü, savaş ehtimalı içərisində ən çətini olanı-Rusiya imperiyası və Fransa Respublikası ilə eyni anda ediləcək olan iki cəhbəli müharibənın qarşısını almaq idi. Almaniya hərbi gücünə görə Avropanın ən güclü dövləti idi, lakin Rusiya və Fransanın ittifaqının reallaşacağı təqdirdə ikiyə bölünəcək Alman ordusu zəifləyən gücü səbəbi ilə məğlub olacaqdı.Buna görə də, Otto fon Bismark Avstriya-Macarıstan imperiyası ilə və Rusiya imperiyası ilə 1872-ci ildə Üç İmperator İttifaqını qurdu. Müqəddəs İttifaqdan qalma Alman-Slavyan-İtalyan-Polyak (Lex) birliyi bunun sayəsində davam etməli idi. 1875-1878 Böyük Şərq Problemi və ya Balkan Probleminə görə Üç İmperator İttifaqı dağıldı. 1879-cu ildə Almaniya və Avstriya arasında qalan ittifaq İkilər İttifaqı ilə gücləndirildi və bu müqavilə ilə Avstriyanın qərarları bir tərəfdən Almaniyaya bağlandı. 1881-ci ildə Rusiya ilə yenidən razılaşan Bismark İkinci Üç İmperator İttifaqını qurdu. 1882-ci ildə İtaliya Krallığı 1879-cu ildə 1879-cu ildə imzalanan Almaniya-Avstriya ikili ittifaqına alınaraq rəsmən Üçlər itifaqı oldu.1885-1886-cı illərdə Avropadakı milliyətçi hərəkatlar Rusiya ilə Avstriyanın münasibətlərini pozunca, Bismark çıxış yolu kimi Rusiya ilə Avstriyanın Almaniya ilə ayrı-ayrı ittifaqda olmasını təmin etdi və 1887-ci ildə Alman-Rus Qarşılıqlı Hücüm Etməmə haqqında müqavilə imzalandı. 1908-ci ildə Bosniya Problemi]]nə qədər həqiqətən uğurlu olan II Üç İmperator Birliyi, Balkanlar üzərindəki Rusiya-Avstriya mənfəət çatışmalarına görə qüvvədən düşdü. Osmanlı torpağı olan Bosniya Avstriya-Macarıstan tərəfindən işğalı Rusiyanın təzyiqləri ilə qarşılaşmışdır. Bu tarixdən sonra Rusiya tərəfindən faktiki olaraq qüvvədən düşən ittifaq 1914-cü ildə Rusiyanın Antanta İttifaqı Dövlətləri cəhbəsindən I Dünya Müharibəsinə qatılması nəticəsində də rəsmən sona çatmışdır. Bundan əlavə, Otto Fon Bismark belə bir ittifaqlar sistemi ayrıca olaraq Avstriya-Macarıstan Dualist İmperiyası üçün də qurmuşdur. Belə ki, 1881-ci ildə Avstriya ilə Serbiya Knyazlığı arasında gizli bir müqavilə imzalanır. Bu müqaviləyə görə Serbiya da Üçlər ittifaqına bağlanır. 1883-cü ildə Bismarkın istəyi ilə Avstriyanın Ruminya Krallığı ilə müdafiə ittifaqı haqqında müqavilə imzaladığını və 1888-ci ildə də İtaliyanın bura daxil olduğunu görürük. Alman kansleri(baş naziri) Otto fon Bismark etdiyi siyasi həmlələrlə və qurmuş olduğu ittifaqlar sistemi sayəsində Almaniyanın Avropadakı siyasi-hərbi üstünlüyünü sübut etmiş və siğortalamışdı. Almaniyanın iki od arasında qalmaması üçün Berlin, Sankt Peterburq, Vyana, Roma, Buxarest arasında ittifaqlar qurmuş, siyasi əlaqələr yaratmışdır.
Keysuke rododendronu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Yaponiyada dağ vadilərində, yamaclarda, qayalıq torpaqlarda rast gəlinir.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 1 m-ə qədər, bəzən daha artıq olan həmişəyaşıl koldur. Cavan zoğları xırda yarpaqlarla örtülmüşdür, çox vaxt torpağa yapışır. Yarpaqları uzunsov-lansetvarıdan ellipsvarıyadək dəyişir, bünövrəsində yumru, uzunluğu 3-8 sm, eni 1,2-3,0 sm, üst tərəfi tünd yaşıldır, orta damarcıqda tükcüklü, alt tərəfi qabıqlarla örtülmüşdür. Cavan yarpaqları bürünc rənglidir. Saplaqların uzunluğu 4-5 mm olub, uzun tükcüklərlə örtülmüşdür. Çiçək qruplarında çiçəkləri 2-6 ədəddir, bir az sarımtıldır. Çiçək tacı enli-zəngvari, qısa borucuqlu, diametri 4 sm, üstü qabıqlarla örtülmüşdür. Çiçək saplaqları qabıqlıdır. Kasacığı üstdən qabıqlı-tükcüklüdür. Erkəkcikləri 10 ədəd, bünövrəsində onların saplaqları az miqdarda tükcüklərlə örtülmüşdür. Sütuncuğu çılpaq, erkəkciklərdən uzundur.
Ekologiyası
Dağ yamaclarında və vadilərində bitir.
Azərbaycanda yayılması
Mədəni şəraitdə 1898-ci ildən məlumdur. 1978-ci ildə Mərdəkan dendrarisində və Mərkəzi Nəbatat Bağında introduksiya olunmuşdur.
İstifadəsi
Yaşıllaşdırmada geniş istifadəsi məqsədyönlüdür. Sənayedə qatran kimi istifadə oluna bilər.
Eli Qlader
Eli Qlader - tanınmış Norveç rəssamı.
Həyatı
Eli Qlader artıq bir neçə ildir ki, Azərbaycanda yaşayır. Burada o, əsasən bədii foto sənətilə məşğuldur. O, özünün bir sıra müasir fəlsəfi və sənətşünaslıq araşdırmalarını "Oranjereya" fəlsəfi-bədii konsepsiyasında ümümiləşdirmişdir. Təqdim olunan sərgi bir neçə il bundan öncə başlanılmış bu böyük konseptual layihənin bir hissəsidir.
4 may
1601–1900
thumb|[[Əlimərdan bəy Topçubaşov]]
1901–cari
thumb|[[Fuad Poladov]]
San Yu Htve
San Yu Htve (14 oktyabr 1986) — Myanmalı oxatan. San Yu Htve Myanmanı 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
San Yu Htve birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Rio-de-Janeyroda baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında fərdi yarışlarda, 1/32 final mərhələsində Finlandiyanın nümayəndəsi Taru Kuoppa ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə San Yu Htve rəqibinə 7:3 hesabı ilə qalib gəldi. Növbəti görüşdə o, Amerika Birləşmiş Ştatlarının idmançısı Makkenzi Brovnu 7:3 hesabı ilə məğlub etdi. 1/8 final mərhələsində San Yu Htve Cənubi Koreyanın nümayəndəsi Ki Bo-Bae ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə San Yu Htve rəqibinə 0:6 hesabı ilə uduzdu.
Peyto (okeanida)
Peyto — yunan mifologiyasında mifik personaj, okeanida, titanlar Okean və Tefidanın qızı.
Rusiya gerbi
Rusiya gerbi — Rusiya Federasiyasının rəsmi dövlət simvolu ; Bayraq və himn ilə birlikdə Rusiyanın əsas dövlət simvollarından biridir. Müasir gerb Rusiya Federasiyası prezidentinin 30 noyabr 1993-cü il tarixli fərmanı ilə təsdiq edilmişdir.
Rusiya Federasiyasının dövlət gerbi aşağı küncləri yuvarlaq vą kənarları iti dördbucaqlı qırmızı heraldika qalxanından ibarətdir, hansının ki üzərində hamar qanadlarını yuxarı qaldırmış cüt başlı qartal əks olunub. Qartal xaçlı iki kiçik tac və onların üstündə lentlə birləşdirilmiş xaçlı böyük tac ilə taclandırılıb. Qartalın sağ pəncəsində skeptron, solda isə derjava var. Qartalın sinəsində, qırmızı qalxanın üzərində gümüş nizə ilə arxası üstə çevrilən və at tərəfindən tapdalanan qara əjdahaya zərbə endirən gümüş at üstündə mavi plaşlı gümüş atlı təsvir olunub.
Natalya Sneqovaya
Sneqovaya Natalya Yuryevna — AMEA Zoologiya İnstitutu, biologiya elmləri doktoru.
Həyatı
Sneqovaya Natalya Yuryevna 1972-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Atası, Sneqovoy Yuriy Qriqoryeviç, anası Sneqovaya Valentina İvanovna. Sneqovaya Natalya 1979-cu ildə Bakı şəhəri 4 saylı orta məktəbinə, 1989-cu ildə Bakı Dövlət Universitetinin Biologiya fakültəsinə daxil olmuş və 1994-cü ildə oranı bitirmişdir. 1994-cü ildə AMEA Zoologiya İnstitutunun Araxnologiya laboratoriyasının laborant olmuş, 2001-ci ildə "Abşeron su hövzələrinin çanaqlı amöb (Protozoa, Testacea) faunası" (Bakı) mövzusunda namizədlik, 2014-cü ildə "Qafqazın otbiçənləri (Arachnida, Opiliones) (faunası və ekologiyası)" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını (Bakı) müdafiə etmişdir.
Elmi fəaliyyəti
N.Y.Sneqovaya 1994-cü ildə Zoologiya "Araxnologiya" laboratoriyasına laborant vəzifəsinə qəbul edilmişdir. 1999-cu ildə müsabiqə yolu ilə kiçik elmi işçi vəzifəsinə keçirilmişdir. "Abşeron su hövzələrinin çanaqlı amöb (Protozoa, Testacea) faunası" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını 2001-cı ildə AMEA Zoologiya institutunda müvəffəqiyyətlə müdafiə etmişdir. 2003-cü ildən Azərbaycan MEA Zoologiya İnstitutunun Araxnologiya laboratoriyasında böyük elmi işçi vəzifəsində çalışır. N.Y.Sneqovaya işlədiyi dövrdə 8 tematik işin əsas icraçılarından biri olmuşdur. Elm üçün ilk dəfə olaraq Azərbaycanın şirin sularında çanaqlı amöblərin (Protozoa, Testacea) 2 fəsiləsi, 6 cinsi və 33 növü təsvir edilmişdir. Elm üçün ilk dəfə olaraq otbiçənlərin (Arachnida, Opiliones) 6 cinsi və 40 növü təsvir edilmişdir. Elm üçün ilk dəfə olaraq iynəcələrin (Insecta, Odonata) 2 növü təsvir edilmişdir. Qafqazda ilk dəfə olaraq onun tərəfindən müxtəlif biotoplarda otbiçənlərin birliklərinin strukturunun ekoloji tədqiqi aparılmışdır.
Anthurium conspicuum
(Anthurium conspicuum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Higeya
Higeya (yun. Υγεία, lat. Valetudo) — yunan mifalogiyasında sağlamlıq ilahəsi Asklepin qızı. Apollonun nəvəsi. Gigyena sözü onun adından əmələ gəlmişdir. O, təsvirlərdə piyalədən ilan yedizdirən obrazında göstərilir. Sonradan bu təsvir təbabətin, xüsusən də əczaçılığın simvoluna çevrilmiş oldu.
Senecio crenatus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Havay adaları
Havay adaları (, həmçinin Sendviç adaları adı ilə tanınır) – 24 adadan və atolldan, eyni zamanda Sakit okeanın şimalında (19°-29° şimal enliklərində) yerləşən çox sayda xırda adalardan ibarət arxipelaq. Vulkanik mənşəlidir. Arxipelaq öz adını ən böyük adası olan Havayinin adından almışdır.