cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Braqanza sülaləsi
Feodal quruluşu
I Fernando nun Kadaval leydisi Yuanna Kastroyla olan evliliyindən doğulan övladları (9 övladından 6-sı yetkinlik yaşına çatdı) Braqanza ailəsini daha genişləndirdi. Onun ilk oğlu və ünvanlarının varisi olan II Fernando aristokrat təbəqədə çox sevildi və mühüm vəzifələrdə xidmət etdi. Ancaq II Con un mərkəzi hakimiyyəti gücləndirmə siyasəti nəticəsində gözdən düşdü və həm özünün, həm də ailəsinin fəlakətinə səbəb oldu. İkinci oğlu Con isə Montemor-u-Novu markizliyinə və Portuqaliyanın baş məmurluğuna gətirildi. I Fernando nun üçüncü oğlu Afonso Faru qrafı oldu və Portuqaliya aristokratiyasında mühüm yer tutdu. Hersoqun dördüncü oğlu Alvaro isə anasının mülklərinə sahibləndi və Kadaval lordu oldu. I Fernando nun qızları Beatris və Quomar isə Meneses ailəsindən əsilzadələrlə evləndirildi. Bütün bu ünvanlar və evliliklərə baxmayaraq Braqanza ailəsi II Con un səltənətində ağır itkilər verdi. Belə ki, mərkəzi hakimiyyəti gücləndirmək məqsədilə bir çox mühüm əsilzadəni edam edən II Con bacanağı olan II Fernando nun da sonunu gətirdi. Ailənin bütün ünvan və mülkləri əlindən alınaraq taxt-tacla birləşdirildi və bütün ailə üzvləri Kastiliya ya sürgün olundu.
Vizey hersoqu İnfant Ferdinand ın qızı İzabellayla evli olan II Fernando nun edamından sonra övladları ağır günlər yaşadı. Ancaq II Con dan sonra taxta çıxan dayıları I Manuel dönəmində bağışlandılar və bütün mülklərinə yenidən qovuşdular. Mərhum hersoqun böyük oğlu və varisi olan I Ceymi Portuqaliya ya qayıtdı və Vila-Visozada yaşadı. Digər oğlu Dinis isə Lemos qraflığına gətirildi.
Midlseks (dairə, Nyu-Cersi)
Midlseks  — ABŞ-nin Nyu-Cersi ştatının dairəsi. 2000-ci il əhalinin siyahıya alınmasına görə, Midlseks əyalətində 750162 nəfər yaşayırdı. ABŞ Sayım Bürosunun məlumatına görə, 2009-cu ilədək əhali 5,4% artaraq 790 738 nəfərə çatdı. Midlseks rəsmi olaraq Nyu York aqlomerasiya regionunun bir hissəsidir. Nyu-Bransuik dairənin mərkəzidir. Dairənin ən böyük şəhəri — Edison.
İtalo Qariboldi
İtalo Qariboldi (20 aprel 1879 – 3 fevral 1970) İkinci dünya müharibəsindən əvvəl və müharibə ərzində İtaliya Kral Ordusu nda xidmət etmiş ordu generalıdır. Stalinqrad döyüşü zamanı İtaliya qoşunlarına rəhbərlik etdiyi üçün Adolf Hitler tərəfindən Dəmir xaç ordeni nin Cəngavər xaçı mükafatına layiq görülmüşdür.
Həyatı
Qariboldi İtaliyanın Lombardiya vilayətinin Lodi şəhərində anadan olmuşdur. Birinci dünya müharibəsi başa çatdıqdan sonra o, ard-arda daha yüksək rütbələrə sahib olmuşdur.
Həbəşistan
Qariboldi 1935-ci ildə İkinci İtaliya-Həbəşistan müharibəsinin şimal cəbhəsində mübarizə aparan 30-cu piyada diviziyasına rəhbərlik etməyə başlamışdır. Onun rəhbərlik etdiyi bu diviziya Eritreya da yerləşən I Ordu Korpusunun tərkibinə daxil idi. 1936-cı ilin may ayında İtaliya Efiopiyanı məğlub etdikdən sonra Eritreya, Həbəşistan və İtaliya Somalisi 1 iyun 1936-cı ildə İtalyan Şərqi Afrikası adı altında krallığın müstəmləkəsinə çevrildi.
Şimali Afrika
Qariboldi 1939-cu ildən 1941-ci ilə qədər Marşal İtalo Balbonun rəhbərliyi altında olan hərbi birləşmədə ordu komandiri vəzifəsində xidmət etmişdir. 1940-cı ilin iyun ayında İtaliya müharibəyə qoşulduqda Qariboldi Fransanın nəzarəti altında olan Tunislə sərhəddə yerləşən 5-ci Ordunun komandiri idi. O, bununla eyni vaxtda Liviyada dislokasiya olunmuş orduya da rəhbərlik edirdi. Fransa döyüşü başa çatdıqdan sonra 5-ci Ordu Misirlə sərhəddə yerləşən 10-cu Ordu üçün əsas təchizat işlərinə cavabdeh birlik olmuşdu.
1940-cı ilin dekabrında Britaniya hərbi birləşmələri Kompas əməliyyatı na başladıqda Qariboldi müvəqqəti olaraq 10-cu Ordunun komandiri təyin olunmuşdu. Həmin əməliyyat nəticəsində ingilislər qarşıya qoyulmuş tapşırığı uğurla yerinə yetirərək bəzi əraziləri yenidən ələ keçirə bilmişdi.
Anadolu fərziyyəsi
thumb|250x250pik|E.ə. VII minillikdən e.ə. V minilliyə qədər neolit genişlənməsi
Anadolu fərziyyəsi 1987-ci ildə İngilis arxeoloqu Colin Renfrew tərəfindən hazırlanmış və proto-Hind-Avropalıların yayılmasının Neolit ​​Anadolusunda yarandığını irəli sürmüş bir nəzəriyyədir. Kurqan fərziyyəsinə qarşı akademik dairələrdə dəstəklənən ən mühüm nəzəriyyə hesab olunur.
Anadolu fərziyyəsi, Neolit ​​dövründə Anadoluda yaşayan proto-Hind-Avropa dillərində (PHA) danışanların eramızdan əvvəl VII və VI minilliklərin Neolit ​​inqilabı zamanı yayıldığını və Hind-Avropa dillərinin tarixən yayılmasına səbəb olduğunu irəli sürür.
Bu fərziyyəyə görə, Hind-Avropa dilləri eramızdan əvvəl VII minillikdə Aqrar inqilab nəticəsində Kiçik Asiyadan Avropaya sülh yolu ilə yayılmışdır. Bu fərziyyəyə görə, Neolit dövründəki ​​Avropa əhalisinin əksəriyyəti Hind-Avropa dillərində danışırdı və sonrakı köçlər əvvəllər mövcud olan Hind-Avropa dillərini başqa yeni gələn Hind-Avropa dilləri ilə əvəz etmişdir.
Həmçinin bax
Hind-Het fərziyyəsi
İtalo Qariboldi
Rusiya
1942-ci ildən 1943-cü ilə qədər o, Rusiyada mübarizə aparan İtaliya qoşunlarına rəhbərlik etmişdir. Stalinqrad döyüşü ərzində də həmin şəhər uğrunda döyüşən italyan qüvvələrinə məhz Qariboldi rəhbərlik edirdi.
İtaliya
1943-cü ildə Qariboldi İtaliyada olarkən Kral III Viktor Emanuel və Marşal Pyetro Badolyo tərəfindən faşist Benito Mussolini hakimiyyəti devrildi və Antihitler koalisiyası ilə atəşkəs müqaviləsi imzalandı. Bir çox digər italyan hərbçiləri kimi Qariboldi də almanlar tərəfindən əsir götürüldü. O, 1944-cü ildə ölüm cəzasına məhkum edildi, lakin elə həmin ildə müttəfiqlər tərəfindən həbsdən azad edildi.
İtalo Qariboldi 1970-ci ildə İtaliyanın paytaxtı Roma şəhərində vəfat etmişdir.
Onun oğlu Mario Qariboldi də atası kimi hərbçi olmuşdur.
ADA Məktəbi
ADA Məktəbi — ADA Universitetinin nəzdində fəaliyyət göstərən məktəb.
Tarixi
ADA Məktəbinin təqdimatı 22 fevral 2019-cu ildə ADA Universitetində olmuşdur.
Təhsil modeli
ADA Məktəbinin təhsil modeli xüsusi yeniliklərdən ibarətdir. Bu məktəbin məzunlarının ADA Universitetinə xüsusi şərtlərlə qəbul olunması nəzərdə tutulub.
Tədris proqramı
Məktəbin tədris proqramı Azərbaycan Respublikasının tam orta təhsil standartlarına — milli standartlara və milli kurikuluma və ADA Universitetinin təcrübəsinə əsaslanaraq hazırlanır. Tədris proqramında şagirdlərin akademik baxımdan ali məktəb illərinə daha hazırlıqlı olmalarına diqqət yetirilir; dövrün tələblərinə cavab verən kommunikasiya, kreativlik, komanda işi, tənqidi düşüncə kimi bacarıqların inkişafına əhəmiyyət verilir.
Binası
Məktəbin binası yüksək standartlara uyğun olan infrastruktura malikdir.
Qəbul
ADA Məktəbinə ilk qəbulun 2019–2020-ci tədris ilindən etibarən həyata keçirilməsi nəzərdə tutulub. İlk tədris ilində X və XI siniflərə şagird qəbulu planlaşdırılır. Qəbul həm yerli, həm də xarici vətəndaşlar üçün nəzərdə tutulmuşdur.
2019–2020-ci akademik il üçün X sinfə qəbul olunan şagirdlər həm Azərbaycan, həm də ingilis dilində, XI sinfə qəbul olunan şagirdlər isə yalnız ingilis dilində təhsil alacaqlar.
Macarıstanda din
thumb|300px|Macarıstan əhalisinin dini mənsubiyyətinə görə bölgüsü. Roma katolik əhalisinin üstünlük təşkil etdiyi ərazilər qırmızı, kalvinist mavi, yunan katolikləri narıncı, lüteran isə yaşıl rənglə qeyd olunub. Macarıstanda din — Macarıstanda ən çox yayılmış dini istiqamət katoliklikdir; 2001-ci il milli siyahıyaalınmasına əsasən, 5.558.901 nəfər və ya ölkənin ümumi əhalisinin 54,5%-i özlərini katolik hesab edir. Macarıstanın katolik əhalisinin əksəriyyəti Latın ayininə mənsubdur, 268 935 nəfər (əhalinin 2,6%-i) yunan katolikləri kimi təsnif edilir.
İkinci ən çox yayılmış məshəb protestantlıqdır (əsasən Kalvinizm). Protestantlar ölkə əhalisinin 19,5%-ni təşkil edir. Protestantlıq tarixi səbəblərdən ən çox ölkənin şərqində (xüsusilə Debrecen bölgəsində) geniş yayılmışdır. Macarıstan protestantlarının 90%-dən çoxu kalvinistlərdir, üstəlik lüteranlar, baptistlər və s. vardır.
Dini azlıqlar arasında pravoslavlar (əsasən etnik serblər, rumınlar, ukraynalılar və rutenlər), yəhudilər, müsəlmanlar və s. var. Katoliklik və protestantlıqla əlaqəli olmayan dinlərin ardıcıllarının sayı ümumilikdə 0,5%-dən çox deyil. Ateistlərin və aqnostiklərin sayı, siyahıyaalmaya əsasən, 1,483,369 nəfərdir (14,5%). Macarıstan vətəndaşlarının təxminən 10%-i dini mənsubiyyətləri ilə bağlı suala cavab verməkdən imtina etmişdir.
Tarix
Macarlar Avropaya köçdükləri zaman bütpərəst idilər. Qərbdən gələn bir sıra xristian missionerləri Dunay ovalığında məskunlaşdıqdan sonra onları xristianlığı qəbul etməyə cəhd göstərsələr də, 11-ci əsrin əvvəllərinə qədər uğursuzluğa düçar olurlar. Ölkənin ilk xristian padşahı oğlu İmre kimi sonradan kanonlaşdırılan I Stefan idi. 11-ci əsrin birinci yarısında macarların əksəriyyəti latın ayininin xristianlığını qəbul edir, Macarıstanlı Gerard macarların xristianlığı qəbul etməsində mühüm rol oynayır. I Stefanın ölümündən sonra bütpərəstlik reaksiyası tezliklə yatırılır. Ölkədə katolikliyin mövqeyinin möhkəmləndirilməsində mühüm rolu sonradan kanonlaşdırılan Kral I Laszlo oynayır.
Reformasiyaya qədər macarların böyük əksəriyyəti katolik idi. Macarıstanda reformasiya böyük uğur qazanır, əvvəlcə lüteranlıq, sonra isə kalvinizm macarlar arasında geniş yayılır. 16-cı əsrin ortalarında Macarıstan əsasən protestant ölkəyə çevrilir. Katoliklərlə protestantlar arasında mübarizə türk istilası fonunda baş verir. XVII əsrin əvvəllərində türklər demək olar ki, bütün ölkəni tutur. Katolik kilsəsinin başçısı, Esterqon arxiyepiskopunun iqamətgahı Tırnava, sonra isə Bratislavaya köçürülür. Osmanlı Macarıstanı ərazisində müəyyən sayda katolik kilsələri dağıdılır və ya məscidə çevrilir, əhalinin bir hissəsi İslamı qəbul edir. Habsburqların nəzarəti altında olan Macarıstanın şimal hissəsində (indiki Slovakiya ərazisi) Yezuit ordeninin aparıcı rolu ilə baş verən və təsirli olduğu ortaya çıxan əks-islahat başlayır. Yezuitlər Macarıstanın ən qədim universiteti də daxil olmaqla bir çox təhsil müəssisəsi qururlar, insanlar arasında katolik dindarlığını fəal şəkildə təbliğ edirlər. Türklərdən alındıqdan sonra Macarıstan, çoxsaylı protestant icmalarının qaldığı şərq bölgələri, xüsusilə Debrecen istisna olmaqla, yenidən əsasən katolik ölkəyə çevrildi.
İkinci Dünya müharibəsindən əvvəl Macarıstanda Roma katolik kilsəsi və dövlət bir-biri ilə sıx bağlı idi. 1947-ci ildən sonra kilsə ilə Macarıstan dövləti arasında münasibətlər düşmənçilik xarakter alır. 1949-cu il konstitusiyası nominal olaraq din azadlığına zəmanət versə də, kommunist rejimi kilsə əmlakını müsadirə edir, ruhaniləri təqib edir, dini ordenləri ləğv edir və paroxial məktəbləri milliləşdirir. Kardinal Yozsef Mindsenti bu tədbirlərə qarşı çıxdığı üçün 1949-cu ildə həbs edilir. Nəhayət, Macarıstanın müxtəlif kilsələri və dövləti rejimin onların üzərində nəzarəti qəbul etmələri ilə bağlı razılığa gəlirlər. Bunun müqabilində dövlət kilsələrə dini mərasimlər keçirməyə və kahinlərin saxlanması üçün pul ödəməyə icazə verir. Dini işlər üzrə dövlət idarəsi isə kilsə məmurlarının və keşişlərin təyinatlarını ləğv edə bilər. 1964-cü ildə hökumət Vatikanla Macarıstan katolik kilsəsi ilə dövlət arasında münasibətləri normallaşdırmaq məqsədi daşıyan müqavilə bağlayır. Vatikanla diplomatik əlaqələr 1978-ci ildə bərpa edilir. 1990-cı illərdə kilsələr kommunist diktaturası dövründə bağlanmış məktəblərini və digər qurumlarını yenidən açır.
Avtoqatar
250px|thumb|right|[[Avstraliya|Avstraliyada avtomobil qatarı.]]
Avtomobil qatarı — bir və ya bir neçə qoşqulu avtomobil. Avtomobil qatarı yük və sərnişin (qoşqulu avtobus) üçün olur. Adi avtomobillərə nisbətən avtomobil qatarında daşınan yükün miqdarı çox, istismar xərcləri, yükləmə-boşaltma zamanı dayanmalar, görülən iş vahidinə sərf edilən istismar materiallarının miqdarı az olur. Yük uzaq məsafəyə daşındıqda avtomobil qatarının iqtisadi səmərəsi daha da yüksəlir. Avtomobil qatarı vahid tormoz sistemi və elektrik avadanlığı şəbəkəsi ilə təchiz edilir. Çətin yol şəraitində aktiv oxlu avtomobil qatarından istifadə olunur. Belə qatarda bürücü moment mühərrikdən yalnız yedək maşının aparan oxuna deyil, həm də bir və ya bir neçə qoşqu oxuna ötürülür.
Tatyana Ostaşenko
Tatyana Ostaşenko (Тетяна Миколаївна Остащенко; ) — Ukraynalı hərbi həkim. 30 iyul 2021-ci ildən Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin Tibbi Xidmətinin komandanı, Tibb Xidmətinin Briqada generalı. Ukrayna tarixində orduya komandanlıq edən ilk qadın, eləcə də briqada generalı rütbəsində ilk qadın.
Bioqrafiya
1974-cü ilin avqustunda Lvovda hərbçi ailəsində anadan olmuşdur.
1996-cı ildə Lvov Dövlət Tibb Universitetinin (indiki Danilo Halitski adına Lvov Milli Tibb Universiteti) əczaçılıq fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1998-ci ildə isə Ukrayna Hərbi Tibb Akademiyasını bitirir.
1998-ci ildən hərbi hissənin aptek rəisi, Qərb Əməliyyat Komandanlığının hərbi tibb şöbəsinin zabiti, Silahlı Qüvvələrin Mərkəzi Hərbi Tibb İdarəsinin tibbi təchizat şöbəsinin rəisi vəzifələrində hərbi xidmətdə olub. Ukrayna Müdafiə Nazirliyinin Hərbi Tibb İdarəsinin və Ukrayna Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahının hərbi və sülhməramlı əməliyyatlar baş idarəsinin rəisi, baş hərbi tibb müəssisəsinin tibbi təchizat şöbəsinin şöbə rəisi, Ukrayna Müdafiə Nazirliyinin baş inspeksiyasının baş müfəttişi.
2020-ci ildə o, NATO dövlətlərinin orduları üçün bir sıra kurslarda əməliyyat-taktiki təhsil səviyyəsini təkmilləşdirib, həmçinin Krenfild Universitetində (Böyük Britaniya) müdafiə və təhlükəsizlik sektorunda islahatlar və strateji liderlik kurslarını bitirib.
Navid Əfkari
Navid Əfkari — Yunan-Roma güləşi üzrə bir neçə dəfə İran çempionu olmuş güləşçi. İranın Ali Məhkəməsi güləşçini 2018-ci ildə hökumət əleyhinə etirazlar zamanı bir mühafizəçini öldürməkdə günahlandıraraq ona ölüm hökmü verib. Güləşçi isə öz növbəsində mühafizəçini öldürdüyünü işgəncə altında etiraf etdyini və əslində mühafizəçini öldürmədiyini deyib. ABŞ prezidenti Donald Tramp, Konqres üzvləri, avropalı siyasi xadimlər o cümlədən Azərbaycan parlamentinin deputatı Asim Mollazadə İran hakimiyyətini bu addımdan çəkinməyə çağırıb.
Haqqında
İranın Şiraz şəhərindən olan Navid Əfkari sərbəst və Yunan-Roma güləşi üzrə ölkəsində və beynəlxalq yarışlarda medallar qazanıb. 2018-ci ildə hökumət əleyhinə etirazlarda iştirak edib. Dövlətə məxsus su anbarının yerli mühafizəçisi Həsən Türkəmən Şirazda hökumət əleyhinə etirazlar zamanı qətlə yetirilib. Şiraz rəsmiləri qətl hadisəsi ilə əlaqələri olduğunu deyərək, Əfkari və qardaşı Vahidi 2018-ci ilin sentyabrın 17-də həbs edib. Sonradan elə həmin il onların üçüncü qardaşı Həbib də həbs edilib. Şirazın Adil Abad həbsxanasında bir-birindən ayrı saxlanılıblar.
Fars əyalətinin paytaxtı Şirazın Cəza Məhkəməsi 2 avqust 2020-ci ildə Əfkariyə dövlətə məxsus su anbarının yerli mühafizəçisinin qətli ittihamı ilə ölüm hökmü verib. Sonradan güləşçi mühafizəçini öldürdüyünü işgəncə altında etiraf etdyini və öldürmədiyini deməsinə baxmayaraq, hökmün yerinə yetiriləcəyi bildirilib. Navid Əfkarinin edam edilməsinin qarşısını almaq üçün beynəlxalq kampaniyalar başladılıb. ABŞ prezidenti Donald Tramp, Konqres üzvləri, avropalı siyasi xadimlər, Azərbaycan parlamentinin deputatı Asim Mollazadə İran hakimiyyətini bu addımdan çəkinməyə çağırıblar.
Azərbaycan parlamentinin deputatı Asim Mollazadə İsrailin "The Jerusalem Post” qəzetinə Navid Əfkariyə ölüm hökmünün verilməsi ilə bağlı bunları deyib :
Edison (Nyu-Cersi)
Edison  — ABŞ, Nyu-Cersi, Midleseks dairəsində taunşip (şəhər).
Şəhərdəki ilk Avropa məskənləri 1651-ci ilə aiddir. Taunşip Vudbric və Piskatavey şəhərlərinin bəzi yerlərindən 17 mart 1870-ci ildə Raritan adı altında — Raritan çayından sonra meydana gəldi; 10 noyabr 1954-cü ildə, laboratoriyası 1876–1887-ci illərdə taunşipin Menlo Parkı ərazisində yerləşən Tomas Alva Edisonun şərəfinə Edison olaraq dəyişdirildi. Keçmiş laboratoriyada indi Edison Memorial Muzeyi mövcuddur.
Edison üzərində toqquşma
9 yanvar 1971-ci il şənbə günü, Edisonun səmasında bir American Airlines aviaşirkətinin Boeing 707–323 Nyuark hava limanına enərkən havada Cessna 150 təlim təyyarəsi ilə toqquşması nəticəsində təyyarə qəzası meydana gəldi, qəzada iki nəfər vəfat etdi. Boeing hava limanında etibarlı eniş etməyi bacardı.
Namiq Allahverdiyev (əsgər)
Namiq İsmayıl oğlu Allahverdiyev — Qarabağ müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Namiq Allahverdiyev 1961-ci il dekabrın 8-də Gədəbəy rayonunda anadan olmuşdur.1971-ci il tarix-də Gədəbəy rayon N. K. Krupskaya adına Gədəbəy şəhər orta məktəbinə getmişdir.1981-ci ildə həmin məktəbi bitirmişdi. 1982-84-cü illərdə hərbi xidmətdə olmuşdur. Əsgəri xidmətdən qayıtdıqdan sonra S.M.Kirov adına maşınqayırma zavodunda işə qəbul olunmuş, həmin zavodda işləyə-işləyə Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti institutunun qiyabi şöbəsinə qəbul olunmuşdu.
Təhsili
1971-ci il tarix-də Gədəbəy rayon N. K. Krupskaya adına Gədəbəy şəhər orta məktəbinə getmişdir. 1981-ci ildə həmin məktəbi bitirmişdi. 1982-84-cü illərdə hərbi xidmətdə olmuşdur. Əsgəri xidmətdən qayıtdıqdan sonra S.M.Kirov adına maşınqayırma zavodunda işə qəbul olunmuş, həmin zavodda işləyə-işləyə Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti institutunun qiyabi şöbəsinə qəbul olunmuşdu.
Kollektiv şüur
Kollektiv şüur və ya kollektiv vicdan — cəmiyyətdə ortaq inancların, ideyaların və əxlaqi münasibətlərin birləşdirici qüvvə kimi fəaliyyət göstərən məcmusu. Ümumiyyətlə, bu, konkret olaraq əxlaqi vicdana deyil, ümumi sosial normalar anlayışına aid edilir.
Namiq Allahverdiyev (əsgər)
Ölümü və dəfn mərasimi
Azərbaycan Respublikası Prezidenti H. Əliyevin televiziya və radio vasitəsilə xalqa müraciətindən sonra Allah-verdiyev Namiq İsmayıl oğlu öz ərizəsi ilə könüllü olaraq Azərbaycan Respublikasınm suverenliyi uğurunda gedən döyüşlərdə iştirak etmək üçün Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələri sıralarına yola düşür. 7 may 1994-cü ildə Tərtər rayonun Marquşevan kəndi uğurunda gedən döyüşlərdə qəhrəmancasına şəhid olur.
Kollektiv şüur
Kollektiv şüur sayıla biləcək şeylərin müasir konsepsiyasına həmrəylik münasibətləri, memlər, qrup təfəkkürü və sürü davranışı kimi ekstremal davranışlar, həmçinin kollektiv rituallar və rəqs yığıncaqları zamanı kollektiv şəkildə paylaşılan təcrübələr daxildir. İnsanlar ayrı-ayrı fərdlər kimi mövcud olmaq əvəzinə resursları və bilikləri bölüşmək üçün dinamik qruplar kimi bir araya gəlirlər. Bu, eyni zamanda bütün cəmiyyətin oxşar dəyərləri bölüşmək üçün necə bir araya gəldiyini təsvir etmək üsulu kimi inkişaf etmişdir. Bu, həmçinin "pətək ağlı", "qrup ağlı", "kütləvi ağıl" və "sosial ağıl" adlandırılmışdır.
İlk vətən
thumb|150x150pik|[[Kurqan fərziyyəsinə görə Hind-Avropalıların ilkin vətəni.]]
İlk vətən və ya urheymat (, "mənşə" + Heimat, "vətən") — protodilin ilkin vətənini təsvir edən tarixi linqvistika termini.
Sözügedən dil ailəsinin yaşından asılı olaraq protodilin “vətəni” əgər yayılması tarixi köçlər nəticəsində baş veribsə, demək olar ki, qəti formada, çox qədim tarixi dövrlərdə meydana gəlibsə, daha az dəqiqliklə müəyyən edilə bilər.
Hind-Avropa
Proto-Hind-Avropalıların (PIE) vətəni haqqında ən çox qəbul edilən nəzəriyyə bu dilin Qara dəniz-Xəzər çöllərində eramızdan əvvəl 4000-ci illərdə yayılmağa başladığını iddia edən “çöl fərziyyəsi”dir. Azlıqda qalan bəzi tədqiqatçılar isə əsas vətənin Anadoluda eramızdan əvvəl 8000-ci ildə mövcud olduğunu iddia edən Anadolu fərziyyəsini dəstəkləyirlər. Diqqətəlayiq bir ehtimal olsa da, üçüncü iddia, onların əsas vətənini Qafqazın cənubunda yerləşdirən erməni hipotezinin böyük ehtimalla həqiqətə uyğun olmadığı hesab olunur.
Neolit ​​kreolizasiyası fərziyyəsi, Paleolit ​​Davamlılıq Nəzəriyyəsi və Yerli Aryanlar nəzəriyyəsi də daxil olmaqla, proto-hind-Avropa xalqının əsas vətəni üçün bir neçə başqa nəzəriyyə də təklif edilmişdir.
Türk
Türk dillərinin mənşəyi və yarandığı vaxtın müəyyənləşdirilməsi mübahisəli məsələlərdən olsa da, onların əsas vətəni üçün Transxəzər çöllərindən Şimal-Şərqi Asiyada mövcud olan Mancuriyaya qədər müxtəlif regionları əhatə edən bir çox nəzəriyyələr mövcuddur.
Ən qədim Çin qeydlərinə qədər yazılı mənbələrin olmaması və ilk türk xalqlarının köçəri təbiəti türk dilinin ilkin vətəninin yerini və tarixini təyin etməyi çətinləşdirir. Prototürk əsas vətənini tapmaq cəhdləri ümumiyyətlə Qərbi və Mərkəzi Sibirdə və onun cənub regionlarında inkişaf etmiş erkən arxeoloji üfüqlərlə əlaqələndirilir.
Türk populyasiyalarında aşkar edilən orijinal türk genetik təsiri Şərqdə ən yüksək səviyyədə olarkən, Qərbdə isə ən aşağı səviyyədədir. Türkiyə türklərində Mərkəzi Asiyanın genetik populyasiyaya töhfəsi cəmi 9% ətrafındadır.
İsmayıl Fazil Paşa
İsmayıl Fazil Paşa (d.1856, İraklion, Krit vilayəti – ö. 18 aprel, 1921, Ankara) — Türk əsgəri və siyasətçisi. Mustafa Fazil Paşanın övladıdır.
Həyatı
Atası İbrahim ağadır. Əslən Sökeli olub Sökedə yerləşən Cebecioğulları ailəsindəndir.
Hərbi fəaliyyəti
1870-ci ildə Hərbi məktəbə daxil oldu. 1876-cı ilin iyulunda Baş Qərargahın hərbi məktəbini bitirdikdən sonra ordu kapitanı oldu. Hərbi Akademiyanı bitirdikdən sonra "Erkân-ı Harbiye Sınıfları Yüksek Riyâzîye ve Tâbiye-i Cesime Muallimliği"nə təyin edildi.
Rusiya-Osmanlı müharibəsi başlamadan əvvəl, Osmanlı-Çernoqoriya müharibəsində iştirak etdi. 1878-ci ildə Rusiya-Osmanlı müharibəsi əsnasında Şkoder-Herseqovina firqələrində Qərargah kapitanı və baş kapitan rütbələrinə yüksəldi.
Müharibənin sonunda İstanbula geri döndü. 3 Avqust 1882-ci il tarixində Baş məmur rütbəsinə yüksəldi. Lakin mətbuatda əleyhinə çıxan xəbərlərdən sonra 13 mart 1884-cü ildə vəzifəsindən azad edildi və 17 il müddətində sürgündə qaldığı Ərzincandakı 4-cü ordunun Baş Qərargahında 1-ci Şöbə Müdirliyinə təyin edildi.
Ailəsi
Müşir Mehmet Əli Paşanın qızı Zəkiyə xanımla ailə həyatı qurdu. Bu evlilikdən Əli Fuad və Mehmet Əli adlı iki övladları dünyaya gəldi.
Paskal Numa
Paskal Olivier Numa ― fransalı keçmiş futbolçu. Karyerasına "PSJ"-də başlamışdır.
Qvozdansko qəsri
Qvozdansko qəsri — Dvor və Qlina şəhərləri arasındaki Qvozdansko kəndində yerləşən qəsr, Erin qəsrinin yaxınınlığındadır, mərkəzi Xorvatiyanın Sisak-Moslavina jupaniyasına (bölgə) aid olunur.
Tarixi
Qvozdansko qəsri XV əsrin ikinci yarısında, xorvat zadəgan ailəsi Zrinskilərin dağ hüquqları sayəsində inşa edilmişdir. Qalanın adı ilk dəfə 1488-ci ildə qeyd olunmuşdur. III Nikola Zrinski və onun oğlu IV Nikola Zrinski tez-tez mədən və sikkə evini ziyarət etmək üçün Qvozdanskoya gəlirdilər.
Türklər Qvozdansko qəsrini ələ keçirmək üçün bir neçə dəfə cəhd etmişdilər. 1561-ci ildə Malkoç bəy, 1574-cü ildə Fərhad bəy və 1576-cı ildə Qapıcı paşa tərəfindən edilən yürüyüşlər ən böyük üç zəbt cəhdlərdən hesab olunur. Ferhat Pasha Sokoloviçin 1577-ci il 3 oktyabr-13 yanvar 1578-ci il tarixlərində 10 min əsgərlə etdiyi son mühasirəsi daha yaxşı hazırlanmışdır. Qəsrin bu mühasirəsi osmanlıların qələbəsi ilə başa çatdı. Qvozdanskoda Osmanlı hakimiyyəti 1718-ci ilə qədər davam etdi.
Avtomobil qoşunları
Avtomobil qoşunları və ya nəqliyyat qoşunları — döyüş əməliyyatına lazım olan döyüş sursatı, yanacaq, ərzaq və s., həmçinin yaralıları, xəstələri, texnikanı daşıyan xüsusi qoşun növü. Avtomobil qoşunları avtomobil nəqliyyatı olmayan qoşunları da daşıya bilər.
Tomas Çatterton
Çatterton Tomas (20.11.1752, Bristol – 24.8.1770, London) — ingilis şairi.
Həyatı
15-ci əsrə aid uydurma rahib Tomas Rauli adından orta əsrlər ingilis dili ndə balladalar (“Mərhəmət haqqında gözəl ballada”), poemalar (“Turnir”, “Kabuslar parlamenti”, “Hastinqs yaxınlı ğındaadöyüş”), ekloqalar, satiralar, apokrifik bioqrafiyalar və traktatlar (“İngiltərədə boyakarlığın yüksəlişi”) yazmışdır.
Fəaliyyəti
Dram əsərlərin (“İyela” faciəvi interlüdiyası, “Qisas”burleski 1770-ci ildə tamaşaya qoyulmuşdur),öz dövrünün poeziyası ruhun da şeirlər və stlizasiyaların, siyasi məqalələrin müəllifidir. 1770-ci ilin aprelində London a köçmüş, ehtiyac və X. Uolpolun onun mistifikasiyalarını ifşa etməsi gənc şairi intihara təhrik etmişdir. Bütün yazdıqları ölümündən sonra nəşr edilmişdir.
Sadi (Bostanabad)
Sadi — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Bostanabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 62 nəfər yaşayır (11 ailə).
Le-Maren (rayon)
Le-Maren  — Fransanın Martinika regionun rayonlarından biri. Departamenti — Martinika. Suprefektura — Le-Maren. Rayon əhalisi 2009-cı ildə 121 698 nəfər təşkil edirdi. Əhalinin sıxlığı — 297,55 nəf / km². Rayon sahəsi — 409 km².
Fikrət Axundov
Axundov Fikrət Xosrov oğlu (14 mart 1951, Şuşa şəhəri) — Müdafiə Sənayesi Nazirliyinin Milli Aerokosmik Agentliyinin Elmi Tədqiqat İnstitutunda şöbə rəisi.
Həyatı
Axundov Fikrət Xosrov oğlu 14 mart 1951-ci ildə Şuşa şəhərində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur.
Fikrət Axundovun atası Axundov Xosrov Mirzə Əli oğlu müəllimlik etməklə yanaşı şerlər yazmış, Qarabağın o cümlədən Şuşanın tarixi ilə bağlı dərin biliklərə malik olmuşdur. Həmçinin babası Mirzə Əli Aşiq Axunzadə və ulu babası Molla Zeynalabdin Sağəri dövrünün tanınmış müəllim, şair və musiqişünaslarından olmuşlar.
Fikrət Axundov 1959-cu ildən 1965-ci ilədək Şuşada orta məktəbdə təhsil almışdır. Ailə vəziyyəti ilə əlaqədar olaraq 1965-ci ilin sonunda Bakıya köçmüş və təhsilini Bakıda davam etdirmişdir.
Fikrət Axundov 1969-cu ildə Bakıda 240 saylı orta məktəbi bitirərək D. Bünyad-zadə adına Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunun maliyyə-statistika fakültəsinə daxil olmuş və 1973-cü ildə oranı iqtisadçı ixtisası üzrə bitirmişdir. Həmin ilin avqustunda təyinatla Azərbaycan SSR Dövlət Plan Komitəsinin Elmi Tədqiqat İqtisadiyyat İnstitutunda əmək fəaliyyətinə başlamış və 1976-cı ilədək iqtisadçı vəzifəsində işləmişdir.
1973–1974-cü illərdə Ukraynada Sovet ordusu sıralarında xidmət etmişdir.
1976–1986-cı illərdə Kənd Tikinti Nazirliyinin "Tikinti-quraşdırma" trestində böyük iqtisadçı, Əmək haqqı, kadr və Plan şöbələrində rəis vəzifələrində çalışmışdır.
1986-cı ılin aprelindən 1991-ci ilin dekabrınadək Dövlət Aqrar Sənaye Komitəsində əməyin təşkili və əmək haqqı idarəsində baş məsləhətçi vəzifəsində işləmişdir.
Struktur dəyişikliyi ilə əlaqədar Komitə Kənd Təsərrüfatı və Ərzaq Nazirliyinə çevrilmiş və 1991-ci ilin dekabrından 1993-cü ilin mart ayınadək Baş Plan İqtisad idarəsinin Əməyin təşkili və əmək haqqı idarəsində baş məsləhətçi vəzifəsində çalışmışdır.
1993-cü ilin martından 2007-ci ilin yanvarınadək Azərbaycan Respublikası Dövlət Sosial Müdafiə Fondunda Plan-iqtisad idarəsinin rəsi, Proqnazlaşma departamentinin direktoru vəzifələrində işləmişdir.
2007-ci ilin yanvar ayından 2021-ci illin martınadək Müdafiə Sənayesi Nazirliyində iqtisadiyyat sektorunun, İqtisadi təhlil, proqnozlaşdırma və əməyin ödənilməsinin tənzimlənməsi şöbəsinin və son 2 ildə isə (2019–2021) İqtisadiyyat şöbəsinin müdiri vəzifələrində çalışmışdır.
1986–2021-ci illərdə — 35 il müddətində dövlət qulluğunda xidmət etmiş, dövlət qulluğunun müşaviri ixtisas dərəcəsinə yiyələnmişdir. Dövlət qulluğunda işlədiyi müddət ərzində özünü bacarıqlı mütəxəssis kimi göstərmiş, qarşıya qoyulmuş vəzifələrin öhdəsindən bacarıqla gəlmişdir. Ölkədə gedən ictimai-siyasi, iqtisadi prosesləri dərindən dəyərləndirmiş, öz səlahiyyətləri daxilində aparılan islahatların həyata keçirilməsində yaxından iştirak etmişdir.
Fəaliyyəti
1977-ci ilin mayın 30-dan iyulun 1-dək, 1978-ci ilin oktyabrın 3-dən noyabrın 4-dək və 1983-cü ilin sentyabrın 6-dan oktyabrın 12-dək V. Kuybışev adına Moskva İnşaat Mühəndisliyi İnstitutunda ixtisasartırma kurslarında iştirak etmişdir.
22–28 noyabr 1993-cü il tarixlərində Almaniyanın Berlin şəhərində Sosial müdafiə fondlarının fəaliyyətinin aktual problemlərinə həsr olunmuş konfransda iştirak etmişdir.
20–22 may 1998-ci il tarixlərində Türkiyənin Ankara şəhərində keçirilən Türkiyə və Azərbaycanın sosial müdafiə qurumları arasında pensiya təminatı və sosial sığorta məsələlərinin müzakirəsi üzrə işçi qrupunda iştirak etmişdir.
06–17 sentyabr 1999-cu il tarixlərində Beynəlxalq Valyuta Fondunun Birləşmiş Vyana İnstitutunda "Dövlət xərclərinin siyasəti və sosial müdafiiə sistemi" mövzusunda keçirilmiş beynəlxalq seminarda iştirak etmiş və müvafiq sertifikata layiq görülmüşdür.
Fikrət Axundov 1998-ci ildən Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür, işlədiyi qurumların ilk partiya təşkilatlarının keçirdiyi tədbirlərdə yaxından iştirak etmişdir.
Fəxri adları və təltifləri
Azərbaycan Respublikası Prezidenti cənab İlham Əliyevin 11 dekabr 2010-cu il tarixli 1231 №-li sərəncamı ilə Azərbaycanda müdafiə sənayesinin inkişafındakı xidmətlərinə və dövlət qulluğunda səmərəli fəaliyyətinə görə Axundov Fikrət Xosrov oğlu "Əməkdar dövlət qulluqçusu" fəxrı adı ilə təltif olunmuşdur.
Uzunmüddətli qüsursuz iş fəaliyyətinə görə və anadan olmasının 70 illik yubileyi münasibətilə Axundov Fikrət Xosrov oğlu Müdafiə Sənayesi Nazirliyi tərəfindən Fəxri Fərmanla təltif edilmişdir.
İstinadlar
https://president.az/az/articles/view/1242
https://mgsu.ru/
https://www.azerbaycanli.org/page/292/news/2297
Həmçinin bax
Mirzə Xosrov axunzadə
Molla Zeynalabdin Sağəri
Pərviz Axundbəyli
Bols-Pramid adası
Bols-Pramid — Tasman dənizində yerləşən, yaşayış olmayan vulkanik ada. Avstraliyaya aid ada ümumdünya irsi siyahısına daxildir. Lord Houv adasından 20 km cənub-şərqdə yerləşir, elə həmin ada ilə birlikdə 1788-ci ildə kəşf edilmişdir. Ada uzaqdan yelkəni və ya piramidanı xatırladır. Bols-Piramid Yer üzündə ən yüksək vulkanik uçurumdur.
Coğrafiyası
Ada inzibati baxımından Avstraliyanın Yeni Cənubi Uels ştatı ərazisinə daxildir və 21 iyun 2000-ci ildən Lord Houv dəniz parkının bir hissəsidir. Adanın maksimal hündürlüyü 562 metrdir. Uzunluğu isə 200 m təşkil edir. Onun yaxınlığında bir neçə kiçik qayalıqlar yardır.
Tarixi
1972-ci ildə adada Liolopisma lichengigera kərtənkələsi aşkarlanmışdır. 2000-ci ildə adada vaxtı ilə kəsli kəsilmiş hesab edilən Dryococelus australis böcəyi aşkarlanmışdır.
İnzibati bölgü
Ada inzibati cəhətdən Lord Houv adasının yerli icra nümayəndəliyinə daxildir.
Ağ küy
Ağ küy-ehtimal nəzəriyyəsində – spektral sıxlığı sabit olan ümumiləşdirilmiş stasionar X(t) təsadüfi proses. Korrelyasiya müddəti çox kiçik olan təsadüfi həyəcanlanmaları təsvir etmək üçün istifadə olunur. Məsələn, istilik küyündə – elektronların istilik hərəkətindən yaranan keçiricilərdə cərəyan şiddətinin pulsasiyası. Bəzi stoxastik diffuziya prosesləri üçün əksər halda η(t)   (X(t)=η΄(t))  Viner prosesinə görə ümumiləşmiş törəməsi olan X(t) Qauss Ağ küyündən istifadə olunur. Stasionar təsadüfi həyəcanlanmaların təsiri altında rəqs edən sistemlərin dayanıqlı vəziyyətini təsvir edən Ağ küy modeli mühüm Y(t) təsadüfi proseslərdən biridir.
Akustikada:  müxtəlif tezlikli səs rəqslərini eyni dərəcədə ehtiva edən akustik küy. Ağ küydə müxtəlif tezlikli səs dalğalarının intensivliyi orta hesabla eyni olur. Ağ işıq ilə analoji adlandırılmışdır. Ötürmə zolağı sonlu olan, və bu çərçivədə real küyün spektri təxminən bərabər paylanmış hesab edilən fiziki siqnallara kiçik korrelyasiya müddətli küylərin təsirini təsvir etmək üçün Ağ küy modeli istifadə olunur. Korrelyasiya müddəti elektronun katoddan anoda uçuş müddəti ilə təyin olunan qırma küyə misal ola bilər. Qırma küyün spektri ~ 108 Hs-ə qədər bərabər paylanmış olur. Küy mənbəyinin müqaviməti sabit olan tezlik intervalında spektri bərabər paylanmış olan istilik küyü, eşidilən tezliklər diapazonunda şəlalə küyü də Ağ küydür.
Qruninge muzeyi
Qroninge muzeyi — (Groeningemuseum, yaxınlıqdakı küçənin adı ilə) Belçikanın Brügge şəhərində bir bələdiyyə incəsənət muzeyidir. Erkən Niderland rəssamlığı kolleksiyası ilə məşhurdur.
Təsviri
Kolleksiyanın tarixini Belçikalılar 1716-cı ildə əsası qoyulmuş yerli Gözəl Sənətlər Akademiyasından başladırlar. Müasir muzey binasının tikintisi 1930-cu ildə başa çatmışdır (1994-cü ildə tikinti ilə genişləndirilmişdir). Binanın 15 salonunda muzey ekspozisiyasının əsas dəyərləri — köhnə Flaman ustalarının əsərləri sərgilənir. Ən məşhurları arasında Yan van Eykin ("Madonna met kanunnik Joris van der Paele") (təxmini 1434–1436), İeronim Bosxun "Dəhşətli məhkəmə" (təxmini 1486), (Gerard David)-in "Kambizin məhkəməsi" (1498), Hans Memlinqin "Müjdə bayramı" və "Xaçdan endirilmə", (Hugo van der Goes), (Rogier van der Weyden), (Jan Provoost), (Pieter Bruegel de Jonge), (Jacob I van Oost) ve dövrün digər sənətkarlarının əsərləri var. Əsas binada həmçinin daha müasir eksponatlar — Rene Maqrit, (Joseph-Benoît Suvée), (Paul Delvaux), (Henry van de Velde) və başqaları da daxil olmaqla 19–20-ci əsr rəssamlarının əsərləri var.
Əsas binaya bitişik olan Arenthuis otağında müxtəlif müvəqqəti sərgilər keçirilir. Burada həm də Brügge əsilli İngilis rəssamı (Frank William Brangwyn)-in daimi sərgisi yerləşir.
Miqinqo
Miqinqo adası — Viktoriya gölündə yerləşən ada. Ada Keniya və Uqanda arasında ərazi mübahisəsidir.
Əksər mənbələr adanın sahəsinin 2 min m², əhalisinin isə 131 nəfər (2009-cu il siyahıyaalınması), 2018-ci ilin hesablamalarına görə isə 400-dən çox olduğunu göstərir. Bu, onu dünyanın ən çox əhalisi olan adasına çevirir.
Təhlükəsizlik Araşdırmaları İnstitutuna (issafrica.org) görə, Miqinqonun ərazisi "təxminən bir akr"dır (yəni 40.000 m²-dən azdır) və əhalisi, 2011-ci ilin məlumatlarına görə, təxminən 1000 nəfərdir. Google Maps-də adanın ölçüləri eyni ilə bunu göstərir.
Ada qayadan ibarətdir və dairəvi formaya malikdir.
1991-ci ildə iki keniyalı balıqçı, pis ruhu qovmaq üçün ayin icra edən qoca bir sehrbazı dəvət edərək, yaşayış olmayan adaya köçür. Yaxınlıqda yerləşən daha böyük olan Usinqo adasında isə heç kim yaşamır, çünki Miqinqodan olan ruhların oraya köçdüyünə inanılır.
Adanın sürətlə məskunlaşması ondan Nil xanısının tutulması ilə izah olunur. Bir balıqçı ailəsi onun satışından həftədə 200-250 dollar ala bilir. Qonşu ölkələrdə bu məbləğ iki-üç ay ərzində qazanılır.
2000-ci illərin əvvəllərində Uqanda səlahiyyətliləri adaya diqqət çəkir. Balıqçılara quldurlardan qorunmağı təklif edərək onlara vergi qoymağa qərar verirlər. 2009-cu ildə Keniya və Uqanda ada uğrunda az qala müharibə həddinə çatır. Bu ölkələr arasında sərhəd tənzimlənmir və ada birgə idarə olunur. Balıqçılar gəlirlərinin yarısına bərabər vergi ödəyirlər.
Şəngülabad (Bostanabad)
Şəngülabad — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Bostanabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
NGC 887
NGC 887, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Asif Sayadov
Asif Məhəmmədhənifə oğlu Sayadov — Şərq döyüş növləri üzrə Respublikanın Əməkdar məşqçisi, Azərbaycan Vin Çun döyüş sənəti Federasiyasının prezidenti, Vinq Çun döyüş sənətinin ölkəmizdəki yaradıcısı, Beynəlxalq Samuel Kvok Vinq Çun assosiasiyasının (SMKMAA)  və həmçinin Dünya Vinq Çun Birliyinin (WWCU) Azərbaycanda rəsmi nümayəndəsi, 5 qat dünya çempionu, 2023-cü ildən etibarən  Azərbaycan Çin Döyüş Növləri Assosiasiyasının prezidentidir.
Həyatı
Asif Sayadov 1977-ci ildə Qax rayonunun İlisu kəndində doğulmuşdur. Orta təhsilini VII sinfə qədər Nizami adına İlisu kənd orta məktəbində və sonrakı illəri Qax rayon Olimpiya idman məktəbində (sərbəst güləş növü üzrə) davam etdirmiş. 1999-cu ildə isə Bakı Biznes Universitetinin iqtisadiyyatın hüquqi tənzimlənməsi fakültəsini bitirmişdir. 2002–2003-cü illərdə hərbi xidməti başa vurduqdan sonra 2014-cü ildə ikinci ali məktəbi — Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasını bitirmişdir.
Ailəlidir, 2 övladı var.
Karyerası
2007–2008-ci illərdə Vinq Çun üzrə dünyaca məşhur "Canlı Əfsanə" titullu çinli Böyük Usta Samuel Kvokdan vinq çun dərsləri almış və bu döyüş sənətinin sirlərinə dərindən yiyələnmişdir.
2008-ci ildə Beynəlxalq Vinq Çun Assosiasiyasına Azərbaycan üzrə səlahiyyətli nümayəndə seçilərək, Vinq Çun döyüş sənətini rəsmi olaraq ölkəmizə gətirmiş və bu döyüş sənətinin ölkəmizdə tanınmasında və inkişafında böyük əməyi olmuşdur. 2008-cil ildə "Azərbaycan Vinq Çun İdman Klubu MMC" təsis etmişdir. 2011-ci ildə Çində, Şərq döyüş növlərinin məkanı sayılan "Şaolin məbədi"ində təlim məşq-seminarı keçərək "Usta" dərəcəsini almışdır.
2012-ci ildə Portuqaliyada döyüş növləri üzrə keçirilən beynəlxalq ustalıq seminarında iştirak etmişdir.
2014 və 2018-ci illərdə Beynəlxalq Vinq Çun Assosiasiyasının prezidenti, dünyaca məşhur "Canlı Əfsanə" titullu Çinli Usta Samuel Kvoku ölkəmizə dəvət edərək Bakı şəhərində vinq çun döyüş sənəti üzrə beynəlxalq seminarlarını təşkil etmişdir.
Ağakərim İsrafilbəyli
Ağakərim İsrafilbəyli (d. 4 dekabr 1948, Şamaxı rayonu, Kiçik Qaladərəsi kəndi) — xanəndə.
Şirvan muğam məktəbinin yetişdirdiyi, öz dəst-xətti ilə seçilən sənətkarlardandır. Muğamın sirrlərini Şamaxı şəhərindəki Xaqani mədəniyyət evində, Ağalar Əhmədşah oğlundan öyrənmişdir. 200-ə qədər təsnifin, 60-70 mahnının müəllifidir. Həmçinin, münacatla başlanıb qəzəllərlə tamamlanan divanı var. Bir sıra müsabiqələrin qalibidir. Bir çox Avropa ölkələrində Azərbaycan muğamını təqdim etmişdir.
Musiqi yaradıcılğında fəaliyyəti
Ağakərim Nafiz təkcə muğam ifaçısı deyildir. O, həm də 200-ə qədər təsnifin, 60-dan çox mahnının müəllifidir.
Ədəbi fəaliyyəti
Ağakərim Nafiz gənc yaşlarından şeir yazmağa başlamış və əsasən əruz vəznində qəzəllər, təxmislər, rübailər yazmışdır. Gənc yaşlarında ustad şair Məhəmməd Biriyadan klassik şeir üslubunu mənimsəmişdir. Şeirlərini Nafiz təxəllüsü ilə qələmə almışdır.
Ağakərim Nafiz klassik Azərbaycan-Türk və Şərq divan ədəbiyyatı ənənələrinə XXI əsrdə davam etdirərək şeirlər yazır. O, XV-XIX əsrin dil üslubunu öz şeirlərində qoruyub saxlayır.
2017-ci ildə Ağakərim Nafiz Şirvaninin 630 səhifəlik "Divan"ı çapdan çıxmışdır.
Onun divanına aşağıdakılar daxil edilmişdir: Münacat, Əsma’-ül-hüsna (Allahın gözəl adları), Rəsuli-Əkrəmə (s.v.s.) (Peyğəmbərə), Həzrət Əliyə, Saqinamə (3), ustadı Ağalara, Mürəbbe (2), müxəmməs (4), müsəddəs, məsnəvi (4), müstəzad, İbrətnamə, Bahariyyə, Təxmis (55), Qəzəl (427), Rübai (11) və tərcümələr (15). Beləliklə, onun ümümilikdə bu divana müxtəlif növlü 500-dən çox şeiri daxil olmuşdur.
Saqinamələri
Ağakərim Nafizin üç saqinaməsi divana daxil edilmişdir. "Gətir" rədifi ilə yazılmış birinci saqinaməsində Cami-Cəmşidi, Şahi-Mərdanı, Məryəm, Məsih (İsa), Süleyman, Nuh, Yusif, Züleyxa, İskəndər, Dara, həzrəti-Loğman, Mürtəza kimi tarixi şəxsiyyətlərdən bəhs olunur.
"Olsun" rədifli ikinci saqinaməsində xanəndə və xanəndəlik sənətinin vacib olan əlamətlərindən, daha sonra "Rast", "Şur", "Nəva", "Çahargah","Firuzi-Həsaf", "Hümayun", "Şüştər", "Mahur", "Dadi-Bidad", "Əraq", "Segah", "Sarəng" kimi muğam və muğam şöbələrindən bəhs olunur.
Üçüncü saqinamə Şirvan xanəndələrinin vəsfinə həsr edilib. Ağakərim Nafiz həmin saqinamədə XIX əsrdən günümüzə kimi yaşayıb yaradan Şirvan xanəndələrinin-Mirzə Məhəmməd Həsən, Mirzə Güllərdən başlayaraq özü daxil olmaqla, 34 Şirvan muğam sənətkarının adını çəkir və onlara öz münasibətini bildirir. O, həmçinin xanəndə Mirzə Məhəmməd Həsənin bəzi mahnılarını bərpa edib, şeirlərinə nəzirə yazıb. Mirzə Məhəmməd Həsən haqqında "Ustadi-ə'zəm Mirzə Məhəmməd Həsən Fələkzadə Şirvani" kitabı yazıb və çap etdirib.
Qəzəlləri
Bu divana onun 428 qəzəli daxil edilmişdir. Qəzəllərin dili klassik Azərbaycan qəzəl janrındadır.
Nəzirələri
Ağakərim Nafizin divanında Məhəmməd Füzuli (2), Nişat Şirvani, Ne’mətullah Kişvəri, Məlikli Molla Əli Şirvani, Seyid Əzim Şirvani - Seyyid (3), Əmir Əlişir Nəvai, Molla Ağa Bixud, Mirzə Məhəmməd Həsən, Cahanşah Həqiqi, Baqi əfəndi (2), Namiq Kamal, Molla Qədir Naci (2), Nabi əfəndi (2), Kamil Sərbəndi, Nicati Rumi, Sultan Həmid, Vəsli Rumi, Mir Naşidi Rumi, Qaramanlı Nizami Rumi, Mirzə Qulamhüseyn Yurdçulu, İzzət Rumi, Səfi təxəllüslü Sultan Şeyx Səfiəddin Ərdəbili, Fəqir Ordubadi, Yəhyəvi Ərdəbili, Məhəmməd Biriya, Əhməd Cəfərzadə (3) və laədri qəzəllərinə ümumilikdə 35 nəzirə yazmışdır.
Guns N' Roses
Guns N’ Roses — 1985-ci ildə Los-Anceles, Kaliforniyada Axl Rose tərəfindən qurulmuş amerikan rok qrupudur.
Ağakərim İsrafilbəyli
Təxmisləri
Ağakərim Nafizin divanına daxil edilmiş 53 təxmisi vardır. Bu təxmislər Hafiz Şirazi (2), Mövlana Lutfi, İmadəddin Nəsimi (2), Cahanşah Həqiqi, Əmir Əlişir Nəvai (2), Nemətullah Kişvəri (6), Məhəmməd Füzuli (2), Abdullah Üsuli, Mühibbi təxəllüslü Sultan Süleyman Qanuni (4), Baqi (8), Bəsiri, Nabi (5), Vəsli Rumi, Nişat Şirvani (2), Molla Qədir Naci (5), Ünsi, Mir Naşidi Rumi, Seyid Əbülqasim Nəbati, Seyid Əzim Şirvani – Seyyid (3), Mirzə Məhəmməd Həsən Fələkzadə, Mirzə Ələkbər Sabir (2), Məhəmməd Hadi kimi ustadlarının qəzəllərinə yazılmışdır.
Guns N' Roses
Qrup haqqında
Qrup 1987-ci ildə Geffen Records şirkəti tərəfindən buraxılan ilk tam format Appetite for Destruction albomu ilə bütün dünyada məşhurluq qazandı. Guns N’ Roses - albomları bütün dünyada 100 milyondan çox satan ən müvəffəqiyyətli qruplardandır.
Ağakərim İsrafilbəyli
Təxmisləri
Ağakərim Nafiz saqinamələrində və eləcə də bir sıra başqa qəzəllərində muğam və muğam şöbələrinin adını çəkmişdir: "Rast" (7), "Sarəng" (10), "Nəva" (20), "Şur" (16), "Dəşti", "Qətar" (6), "Segah" (4), "Şüştər" (3), "Dilkəş" (3) "Mahur" (3), "Zəminxara" (2) "Pəncgah"(2), "Əraq" və s.
Pasita Abad
Həyatı
1967-ci ildə Abad Filippin Universitetində siyasi elmlər üzrə bakalavr dərəcəsi alıb. 1970-ci ildə o, hüquq təhsili almaq niyyəti ilə ABŞ-yə gəldi, lakin əvəzində 1972-ci ildə San Fransiskodakı Lone Mountain Universitetində Asiya Tarixi üzrə bakalavr və magistr (MA) dərəcələrini aldı. Rəssam Koliforniyada beynəlxalq inkişaf iqtisadiyyatı üzrə magistr dərəcəsi almış Stanford tələbəsi Cek Qarriti ilə ailə həyatı qurur. Abad Vaşinqtonda Corcoran İncəsənət Məktəbində və Nyu Yorkda İncəsənət Tələbələri Liqasında rəssamlıq təhsili alıb. Yaradıcılıq karyerası boyunca Pasita bir çox mükafatlar alıb, lakin birincisi — TOYM sənətinə görə (1984) həyatında ən vacib mükafat olub. . Rəssam 5 qitədə yaşamış və Qvatemala, Meksika, Hindistan, Əfqanıstan, Yəmən, Sudan, Mali, Papua Yeni Qvineya, Kamboca və İndoneziya daxil olmaqla 80-dən çox ölkədə çalışmışdır. Pasita Abad 7 dekabr 2004-cü ildə ağciyər xərçəngindən vəfat edib.
Guns N' Roses
Qrup haqqında
"Appetite For Destruction" dünya səviyyəsində 25 milyondan çox sataraq böyük bir müvəffəqiyyət qazandı. Albomun hazırlanan ilk qapağı vəhşilik ehtiva etdiyi üçün musiqi firmaları tərəfindən rədd edilmişdi. Daha sonra Axl Rose'un qolundakı döymənin istifadə edildiyi məşhur üz qabığı yayımlandı. Albom bütün zamanların ən çox satan debut (bir ifaçı və ya qrupun ilk albomu) albomu olma xüsusiyyətini də daşıyır. Albom bütün dünyada musiqi siyahılarının zirvəsinə yerləşərkən qrup da dünya səviyyəsində konsertlər verməyə başlamışdı. Bu gün bir klassik sayılan albom hələlik nüfuzlu musiqiçilər tərəfindən gəlmiş keçmiş ən yaxşı hard rok albomu qəbul edilir. Albom, 25 il sonra bu gün yeni nəsil rok musiqiçilərinin də ilham qaynağı olmaqdadır. Albom 1980-ci illərin ən yaxşı hard rok albomu olmaqla birlikdə 1980-ci illərdə çıxarılan ən yaxşı 5 albom içindədir. Bu albomdan çıxan əhəmiyyətli single parçalar «Sunrise» «Welcome to the Jungle», «Sweet Child O'Mine», «Paradise City» və «Nightrain» musiqi siyahılarında ən üst sıralarda yer alırdı. Albom Amerikanın ən əhəmiyyətli musiqi siyahısı Billboard Top 100-də 5 həftə 1 nömrədə qalaraq bir rekord qırmışdır. «Sweet Child O'Mine» isə siyahılarda 1 nömrəyə çıxdı və Guns N 'Roses 80-ci illərdə mahnısı 1 nömrəyə çıxan 3 hard rok qrupundan biri oldu. Eyni il G N'R o zamanların nəhəng qrupları Mötley Crüe, Alice Cooper, Iron Maiden və Aerosmith kimi nəhəng qruplarla birlikdə çıxış edirdi. Guns N 'Roses Amerikaya bomba kimi düşmüş, sanki ortalığı qarışdırmışdı. 80'lərin məşhur qruplarından Warrant, Ratt və Poison kimi qrupların əksinə isə G N'R glam rockdan daha fərqli olaraq daha sərt, daha aqressiv lakin daha duyğulu idi. Bunun üzərinə G N'R-ın musiqi keyfiyyətinin üstünlüyü ilə əlavə qruplar arasındakı fərq dərhal aydın hiss olundu və bu qruplar dərhal ikinci plana keçdi.
Pasita Abad
Yaradıcılığı
Onun ilk əsərləri metaforik ictimai-siyasi xarakter daşıyır, əsasən portretlər və ya primitiv maskalar idi. Rəssamın işinin başqa bir dövrü sualtı dünyasını, tropik çiçəkləri və vəhşi təbiəti təsvir edən böyük rəsmləri əhatə edirdi. Bununla belə, rəssamın ən iddialı dövrü onun parlaq və rəngarəng mücərrəd əsərləridir — kətan və kağızdan tutmuş parça, metal, keramika və şüşəyə qədər müxtəlif materiallarda hazırlanmış çoxlu nəhəng kətan və bir neçə kiçik kollaj. Ümumilikdə Abad 4000-dən çox əsər yaratmışdır. Sinqapurdakı 55 metrlik Alcaffe körpüsünü 2350 rəngli dairə ilə rənglədi. Abad rəsmlərə həcm elementi və heykəltəraşlıq effekti vermək üçün tikiş elementlərindən istifadə edən trapunto boyama texnikasını inkişaf etdirdi (yorğançılıq texnikasının şərəfinə). Sonra o, rəsmlərinin səthinə güzgülər, muncuqlar, qabıqlar, plastik düymələr və digər əşyalar kimi materialları yerləşdirməyə başladı.
Guns N' Roses
Qrup haqqında
1989-cu ildə Guns N 'Roses eyni anda 2 albomuyla birlikdə "Billboard Top 5" siyahısına girən ilk qrup olmuşdur. Bu o zamana qədər heç bir Heavy Metal qrupunun bacara bilmədiyi bir müvəffəqiyyət idi. Eyni il Axl Rose ikinci dəfə Rolling Stone dərgisinin üz qabığında yer almışdı. 1989-cu ildə qrup Amerikan Musiqi Mükafatlarında ən yaxşı Hard Rok albomu (Appetite For Destruction) və ən yaxşı hard rok mahnısı («Paradise City») mükafatlarını qazandı. Qrup 1989-cu ildə Rolling Stones ilə birlikdə uzun bir turneyə çıxdı. Qrup 1990-cı ili studiyada keçirdi. Yalnız bir neçə dənə kömək məqsədli konsert verdilər. 1991-ci ilin ilk aylarını studiyada keçirən qrup daha sonra bu ilin ortasına doğru "Use Your Illusion World Tour 91 - 93"-u başlatdı. 1991-ci ildə Sent-Lüis'də konsert zamanı Axl Rose davamlı olaraq şəkil çəkən bir tamaşaçının üzərinə hücum çəkdi və böyüyən hadisələrdə 40 adam yaralandı. Daha sonra 1992-ci ildə Axl Rose bu hadisə səbəbiylə tutulmadan sərbəst buraxıldı.
Pasita Abad
Xatirəsi
2014-cü il dekabrın 6-da rəssamın ölümünün onuncu ildönümündə Manilanın Metropoliten muzeyində böyük ölçülü bürünc heykəl təqdim olundu.
Yeləqarşı (Bostanabad)
Yeləqarşı — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Bostanabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 150 nəfər yaşayır (41 ailə).
Eltac Əlizadə
Eltac İsmayıl oğlu Əlizadə (15 oktyabr 1996; Çatax, Tovuz rayonu — 27 oktyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Eltac Əlizadə 1996-cı il oktyabrın 15-də Tovuz rayonunun Çatax kəndində anadan olub. 2003–2014-cü illərdə X. Cəfərov adına Çatax kənd tam orta məktəbində, 2014–2018-ci illərdə Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetində (AzMİU) təhsil alıb. Nişanlı idi.
Hərbi xidməti
Eltac Əlizadə 2018–2019-cu illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olub.