cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fərhad Məmmədov
İctimai-siyasi fəaliyyəti
2004-cü il Milli Strateji Təşəbbüs Mərkəzi qeyri-hökumət təşkilatının təsisçisi və icraçı direktoru olmuşdur. Milli Strateji Təşəbbüs Mərkəzində fəaliyyəti zamanı Azərbaycanın siyasi strukturları arasında debatlar təşkil etmiş, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinə həsr olunmuş İnternet resursu yaratmış, Azərbaycanın siyasi həyatında baş verən aktual mövzularda televiziya debatlarının təşkilində iştirak etmişdir.
2005-ci ildə yaranmış Ümumrespublika Gənclər Hərəkatı "İRƏLİ" İctimai Birliyinin 6 təsisçisindən biri olmuşdur. 2007-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Gənclər və İdman nazirinin müşaviri vəzifəsinə dəvət almışdır.
8 fevral 2008-ci il tarixindən Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyasının Siyasi təhlil və İnformasiya təminatı şöbəsinin aparıcı məsləhətçisi vəzifəsində işləmişdir. 2011-ci il 1 iyun tarixindən həmin şöbənin Analitik təhlil və proqnozlaşdırma sektorunun müdiri vəzifəsinə təyin olunmuşdur.
İlham Əliyevin 2012-ci il 31 may tarixli sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Strateji Araşdırmalar Mərkəzinin direktoru təyin olunmuşdur.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 14 yanvar 2019-cu il tarixli sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Strateji Araşdırmalar Mərkəzi ləğv edilmişdir.
Blək metal
Black Metal heavy metalın bir alt növü olub, 1980-ci illərdə yaranmağa başladı. Bu illərdə proto-black metal qrupları, etdikləri növün 'black metal' olaraq adlandırılmaqdan bir az uzaq olsa da, black metalın ayrı bir növ olaraq ortaya çıxmasına liderlik etmiş qruplardır. Bu musiqi janrı adını Venom musiqi qrupunun 1982-ci ildə yayımladığı Black Metal albomundan alır. Proto-black, thrash metal və black metal arasında bir keçid formasıdır.
Tarixi
İlk Proto-black qrupu Venom hesab edilir. Venomun musiqisi ilə indiki black metal arasındakı fundamental oxşarlıqlar; narahat edici vokallar ilə sürətli və aqressiv musiqi. Venomun 1982 çıxışlı Black Metal adlı albomu növə adını verən albomdur. İsveçli Quorthon (Tomas Forsberg)'un bir nəfərlik fəaliyyəti Bathory, Venomun musiqisini sürətləndirib daha sərt vokal və qaranlıq bir atmosfer işlədərək black metalın demək olar ki ayrıca bir növ olaraq ortaya çıxmasını təmin etmişdir. Digər proto-black qrupları Hellhammer, Celtic Frost və Mercyful Fate'dir.
1990-cı illərdə bəzi Death metal qruplarından da ilham alaraq inkişafını sürətləndirib. Hazırda black metalın axımını, tərzini müəyyən edən əsas ölkə Norveçdir. Əsasən, elektro qitara, bas qitara, baraban və vokal olaraq skream vokal istifadə olunur. Melodik black metalda klavyatura da istifadə olunur. Qitaralar adətən standart akkordda olur. İlk başlar albomlar 'çirkli səs qeydi' adlanan aşağı səviyyədə olurdu ki, bu da qruplara istədikləri atmosferi yaratmaqda ən başlıca kömək idi, ama zamanla bu cür qeyddən imtina etmişlər. Soyuq,qaranlıq,meşə kimi şimali avropa təbiətinə aid xüsusiyyətləri mahnılarda əsas aura etməyə çalışarlar. Bütün dinlərə, adət ənənənələrə qarşı nifrət, söyüşlər vardır. Black metalın yarandığı ölkələr səbəbindən təhqir əsasən Xristiyanlığa qarşıdı. Black metal musiqiçiləri, albom dövrü fotoşəkil çəkilişlərində və konsertlər zamanı üzlərinin hamısına və ya böyük bir qisiminə qara və ağ rənglərdən ibarət olan makiyajlar edərlər. Bu makiyajlar musiqiçinin bir cəsədə bənzəməsini təmin etmək üçün edilir və adı Corpse Paintdir. Black metal musiqiçiləri öz adları yerinə bir ləqəb istifadə edərlər. Corpse Paint'i ilk dəfə Mercyful Fatenin vokalisti King Diamond istifadə etmişdir.
Black metal, musiqisi və mahnı sözləri xaricində, ictimaiyyətində baş verən hadisələr də diqqət çəkmiş və populyar mədəniyyət tərəfindən sıx reaksiya toplamışdır. 1990cı illərin başında black metalın qabaqcıl qruplarından bəzi üzvlər kilsə qundaqlama hadisələrindən məsul tutulmuşlar. Qundaqlama məqsədində ən müvəffəqiyyətli cəhd Norveçdəki 'Fantoft Kilsəsi' yanğınıdır. Bu yanğın sonunda kilsə tamamilə istifadə edilməz hala gəldi. Burzumdan Varg Vikernes hadisədən şübhəli olaraq nəzarətə alınsa da, dəlil qeyri-kafiliyindən ötəri sərbəst buraxıldı. Burzum'un albomu Aske'də Fantoft Kilsəsinin xarab olduqdan sonra çəkilmiş rəsmi albom qapağı kimi istifadə edilmişdir. Varg Vikernes, bu rəsmi özünün çəkmədiyini iddia edir. Kilsə qundaqlama, hazırkı black metalcilərcə vacibliyi və doğruluğu müzakirə edilən bir mövzudur. Gorgoroth'dan Gaahl özüylə edilən bir müsahibədə kilsə qundaqlama hadisələrini dəstəklədiyini söyləmiş və "daha çox olmalı, daha çox da olacaq" demişdir. Mayhem qrupundan Nerobutcher isə bu qundaqlama hadisələrini "mənasız" olaraq dəyərləndirmişdir. Black metal ictimaiyyətində intihar və cinayət hadisələri tez-tez yaşanır. Mayhem qrupunun üzvü Dead (dead ingiliscə "ölü" mənasını verir, bu özünün seçdiyi bir ləqəbdir) 1991-ci ildə başına silah sıxaraq intihar etdi. Tək qeydi "bütün bu qanları üzrlü sayın" idi. Deadın ölü halının şəkli çəkilərək Mayhemin 'Dawn of the Black Hearts' albomunun albom qapağı olaraq istifadə edildi. Yenə Mayhem qrupunun başqa bir üzvü Euronymous (ləqəbinin mənası "kəllə", gerçək adı Qystein Aarseth'dır) Burzum qrupundan Varg Vikernes tərəfindən 1993-ci ildə öldürüldü. Vikernes 21 il həbsə məhkum edildi. Vikernes musiqi işlərinə həbsxanada də davam etdi, yalnız, 1997 və 1999-cu ildə çıxardığı iki albom black metal deyil, ambient-electronic növdən idi. 1992-ci ildə isə Emperor qrupundan Faust başqa bir cinayətə qarışdı. Qurban bu dəfə black metal ictimaiyyəti xaricindən idi. Faust Lillehammer'daki Olimpik parkı gəzərkən homoseksual bir adam, Rhys Adamec, Faust'a yaxınlaşaraq birlikdə yaxındakı meşəyə getməyi təklif etdi. Faust təklifi qəbul etdi və meşəyə daxil olduqda Adamec'i öldürdü. Hadisə, polisin Qystein Aarseth cinayəti istintaqını icra edərkən ortaya çıxdı. Dissection'un əsas üzvü Jon Nödtveidt isə 1997-ci ildə Əlcəzair əsilli bir homoseksualı öldürmək günahından həbsə girmiş, 2004-cü ildə cəzasını tamamlamışdır. Lakin çıxdıqdan 2 il sonra 2006-ci ildə Stockholmdakı evində intihar etmişdir.
Atmospheric black metal
Black metalın yavaşlamış və agressivliyini böyük ölçüdə itirmiş növüdür. İstifadə edilən melodiya, qrupun olduğu mədəniyyətin folk musiqisini əks etdirir. Hüzünlü bir havası olur. Barabanlar tipik black metal xüsusiyyəti olan blast beat etməz, olduqca yavaş çalınır, temp aşağıdır. Yenə scream vokallar agressivliyini itirər, ağrılı bir insanın fəryadlarına bənzəyir. Növün ilk qrupu Burzum, əsas tərəfdarları isə Drudkh, Summoning, Negură Bungetdir.
Blackened death metal
Black metalın death metal ilə qarışdırılmış növüdür. Həm death metaldaki texniki qitara riflərinə, həm də black metalın sadə/minimalist qitara çalımına rast gəlinir. Death metal xarakteristikaları daha ağırlıq təşkil edər. Bu mələz növün ən tipik nümunəsinə, Behemoth'un Satanica albomunda rast gəlinir. Çünki bu albom, əvvəllər black metal edən qrupun death metala keçərkən çıxardığı bir keçid albomudur. Belphegor, Sarcophagus, Zyklon diqqətə dəyər Blackened death metal qruplarıdır.
True black metal
("Pure", "raw" və ya "saf" black metal) Black metalın ən işlənməmiş, əsl, minimalist və texnikadan uzaq şəklini ifadə edər. İstifadə edilən elementlər üzərində demək olar ki heç işlənmədiyindən, növə bələd olanlar xaricində, mahnıları bir-birindən ayırmaq çətindir. Darkthrone, Gorgoroth, Malfeitor, Taake, Morbosidad növ üçün örnəklərdir. Günümüzdə isə bu cür black metalı davam etdirən əsas qruplar olaraq Morbosidad, CarpathiaN Forest, Nattefrost, Tsjuder, Goat Semen, Infernal War, Blasphemophagher, Anal Vomit, Impaled Nazarene, Teitanblood, Gospel Of The Horns və s. nümunə verilə bilər.
Depressiv Black Metal
Depressiv black metal, depressiv meylləri işləyən və əsasən, mahnı sözləri intihar mövzulu bir musiqi formasıdır.
Mor Yokay
Mor Yokay — Macarıstan dramatisti, romançı və inqilabçısı. Peşt şəhərində 1848-ci ildə başlanan Macarıstan Liberal İnqilabının fəal iştirakçısı və lideri olmuşdur. Yokayın romantik üslubda yazılan romanları Viktoriya dövründə İngiltərənin elit təbəqələri arasında məşhurlaşdı; ingilis mətbuatında onu Çarlz Dikkens ilə müqayisə edirdilər. Onun ən məşhur pərəstişkarlarından və heyranlarından biri də elə Kraliça Viktoriyanın özü idi.
Blək metal
Depressiv Black Metal
Ümidsizlik, çətinlik, kədər, qorxu kimi mənfi mənəvi problemləri ələ alır. Musiqi əvvəlki növlərdə olduğu kimi, yenə aqressiv və sərtdir. Shining və Forgotten Tomb növün qabaqcıl qruplarındandır. Void adlı depressive suicidal black metal qrupumuz olsa da artıq fəaliyyət göstərmir. Black Metalın ən az yayılmış növü olmağına baxmayaraq müsəlman ölkələrində də kifayət qədər dbm, dsbm qrupları mövcuddur:
Mor Yokay
Həyatı
Macarıstan krallığının Komarom (hazırda Slovakiyanın Komarno şəhəri) şəhərində anadan olmuşdur. Atası Jozef qədim Yokay ailəsinin Asva qolunun nümayəndəsi idi.
Zanthoxylum lindense
(Zanthoxylum lindense) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mor Yokay
Həyatı
12 yaşı olarkən atasının vəfat etməsindən sonra ailəsi Mordan atasının sənətini davam etdirməsini istədi. Beləliklə, Mor hüquq sənətinə yiyələndi və hüquqşünas kimi ilk işində uğur qazandı.
Xatirəsi
1925-ci ilin 1 fevralında Macarıstan hökuməti tərəfindən Mor Yokayın şərəfinə üç poçt möhürü istifadəyə verildi.
Bulbophyllum subsessile
(Bulbophyllum subsessile) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Pəhlivan Fərzəliyev
Pəhlivan Əhliman oğlu Fərzəliyev — Azərbaycan zabiti, baş leytenant, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı; Qarabağ müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Pəhlivan Fərzəliyev 7 sentyabr 1958-ci ildə Füzuli rayonunun Qobu Dilağarda kəndində doğulmuşdur. Doğma kənddə səkkizinci sinfi başa vurduqdan sonra Şuşa Kənd Təsərrüfatı Texnikumuna daxil olmuşdur. İdmanla məşğul olmuş, Şuşada keçirilən çempionatda Qarabağ çempionu adını qazanmışdır. O, 1979-cu ildə orduya çağırılmışdır. 1986-cı ildə Orenburq Politexnik Universitetini bitirmişdir.
Döyüşlərdə iştirakı
BTR-n ekipaj komandiri olan Pəhlivanın taqımı Füzuli rayonundakı sərhəd kəndlərinin qorunmasında mərdliklə vuruşurdu. Onun şücaəti nəticəsində Xələfşə kəndində bir erməni bölüyü və bir BTR məhv edilmişdi. 1992-ci il 11 apreldə taqım komandirinin son döyüşü olur.
Ailəsi
Evli idi. İki oğlu, bir qızı yadigar qalıb.
Milli Qəhrəman
Azərbaycan Respublikası prezidentinin 8 oktyabr 1992-ci il tarixli 264 saylı fərmanı ilə baş leytenant Fərzəliyev Pəhlivan Əhliman oğluna ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür.
Bakı şəhərindəki qəsəbələrdən biri qəhrəmanın adını daşıyır.
Cənub bölgəsi (Malavi)
Cənub bölgəsi — Afrika ölkəsi olan Malavinin üç bölgəsindən biri.
İnzibati quruluş
Bölgənin inzibati mərkəzi, həmdə ölkənin paytaxdı olan Blantyredir. Cənub bölgəsinin rayonlarıː
Əhali
Bölgədə 2008-ci ilin məlumatlarına görə 5.876.784 nəfər yaşayır. Bu rəqəm Malavinin 45 %-ni əhatə edir.
Bazardüzü
thumb|Bazardüzü. Bazardüzü zirvəsi — Baş Qafqaz silsiləsində, Azərbaycan Respublikası ilə Dağıstan sərhədində dağ. Ən yüksək zirvəsi 4466 metrdir. Qəbələ rayon ərazisində yerləşir.
Haqqında
Böyük Qafqaz dağlarının Baş Qafqaz silsiləsində, Rusiya Federasiyası ilə sərhəddə, Qusar rayonu ərazisində yerləşir. Rusiya Federasiyasının ən cənub nöqtəsidir. Üç zirvədən ibarətdir. Türyan və Qusar çayları buradan başlanır. Dağ öz adını ətəyində yerləşmiş və keçmişdə maldar ellərin yaylağı olmuş Şahnabadçay dərəsində yerləşən Bazardüzü adlı düzənin adından almışdır. Etnotoponim hesab olunur.
Kuruş aşırımının şimal-qərb silsiləsi ilə yürüş.
1B çətinlik dərəcəsində, buzlu-qarlı yolla gedilən marşrutdur. Marşrutu reallaşdıran 1847-ci ildə А. Aleksandrov olub.
Maşrutun qısa təsvirialt=Bazardüzü|left|thumb|380x380px|               Kuruş aşırımının şimal-qərb silsiləsi ilə yürüş Kuzun kəndindən torpaq yol ilə Laza kəndinə qədər təxminən 7 km-dir. Əvvəlcə Laza kəndindən daha yaxşı cığırla Qusarçayın sol sahili ilə, ardınca da Şahnabadçay boynuca irəliləyərək Şahyaylağına çatmaq, Şahnabadçayı körpü ilə keçmək, Körpüdən Kuzun kəndinə qədər getmək lazımdır. Sərf edilən müddət 9–12 saatdır. Daha sonra Şahnabadçayın sağ tərəfi ilə hərəkət istiqamətində yuxarıya doğru irəliləmək, körpüdən 2 saat aralıqda yerləşən iki çayın birləşdiyi geniş çəmənlik sahəyə — Yatuxdərə massivinə qədər çatmaq lazımdır. Daha sonra hərəkət istiqamətində sağ tərəflə, çayın Kuruş aşırımından töküldüyü yerə qədər yuxarıya doğru hərəkət edilir. Çayın digər tərəfinə keçməklə Bazardüzü ilə Yarudağ massivi arasındakı aşağı nöqtəyə çatmaq (əlavə oriyentir qara şistli qayalardır) lazımdır. Çayların birləşdiyi yerdən Kuruş (Qaranlıq) aşırımına qədər 30–40 dəqiqədir. Daha sonra Kuruş aşırımından daş yığını olan yerlə Bazardüzünün Şimal-şərq silsiləsinə çıxılır. Geniş dağlı silsilə ilə hərəkət edərək Şərqi Bazardüzünün yüksəkliyinə qədər düşərgədən 3–5 saatlıq yoldur. Burada sığortalanmaq lazımdır. Şərqi Bazardüzü zirvəsinə silsilə ilə, yaxud da yamacla qövs üzrə travers etməklə çıxmaq mümkündür: sola-yuxarı-sağa (sığorta!). Daha sonra aşağı dar yerə enmək və zirvənin buz gümbəzinə çıxmaq (qramponların olması mütləqdir!). Buz gümbəzlə zirvəyə çıxmaq. (dəhliz!) Şərqi zirvədən 2 saatdır. Zirvədən 30 metr aralıda buz gümbəz üzərində nəzarət turları və çıxışda isə şistlər var.
Cənub silsilə ilə yürüş.
Kombinəedilmiş,1B çətinlik dərəcəsində maşrutdur. Bu yürüşə Elman Mübariz oğlu Rəhimov rəhbərlik etmişdir. Yürüş 1993-cü il avqust ayının 29-da reallaşdırlıb. alt=Bazardüzü −1|left|thumb|332x332px| Cənub silsilə ilə yürüş Maşrutun qısa təsviri
Kuzun kəndindən torpaq yol ilə Laza kəndinə qədər təxminən 7 km yol qət edilir. Laza kəndindən daha yaxşı cığırla Qusarçayın sol sahili ilə, ardınca da Şahnabadçay boyunca irəliləyərək Şahyaylağına çatmaq, daha sonra Şahnabadçayı körpü ilə keçmək lazımdır.
Körpüdən Kuzun kəndinə qədər 9–12 saatdır. Daha sonra yuxarıya doğru Şahnabadçayın sağ tərəfi ilə axın istiqamətində hərəkət edilir. Çayın Kuruş aşırımından töküldüyü yerə qədər yuxarıya doğru, daha sonra isə Yatuxdərə çayının sağ tərəfi ilə axın istiqamətində yuxarıya doğru hərəkət edilir. Yatux aşırımına çatmamış 200–300 metr otluq sahə ilə irəliləmək, qayalıq təpələrə çatmamış əlverişli düşərgə yerləri var. Körpüdən düşərgə yerinə qədər 6–8 saatdır. Yatuxdərənin yuxarı hissəsində sol tərəf keçmək üçün mümkün keçid var. (çayı qar yığın ilə keçmək üçün). Yatuxdərə aşırmınıdan körpüyə qədər əlverişli cığır var. Düşərgədən yuxarıya doğru çayın sağ tərəfi ilə kluarın başlanğıcına qədər Cənub sirkə aparan yol var. Qar yığın olan yerlə çayı keçmək lazımdır.
Maşrutun başlanğıcı
Düşərgə yerindən 30–40 dəqiqədir. Cənub silsiləninin xırda daş yığın olan yamacı ilə qalxmaq, ardınca yuxarıya doğru silsilənin sol tərəfi ilə getmək (yamacın meylliyi təxminən 15°-dir, məsafə isə təxminən 400 m), daha sonra güclü şəkildə dağıntıya məruz qalmış qayalarla (yamacın meylliyi təxminən 30–35°, məsafə isə təxminən 150 m) hərəkət etmək lazımdır. Daha sonra Cənub silsilənin xırda daş yığını olan hissəsi ilə bir qayalıq adadan digərinə qədər gedilir. Təxminən 2000 metr. (meyllik isə təxminən 25°). Silsilənin yuxarı hissəsindəki qaya ilə Cənub-qərb sirkinin yuxarısına çıxmaq. Burdan isə Bazardüzü zirvəsinin təpə nöqtəsinə çatmaq. (300 m, meyllik isə təxminən 25°) Zirvəyə çıxmaq.
Çıxdığımız yolla da enirik.
Cənub Qərbi sirkdən yürüş.
2A çətinlik dərəcəsində, buzlu-qarlı yolla gedilən marşrutdur.
Maşrutun qısa təsviri
Kuzun kəndindən torpaq yol ilə Laza kəndinə qədər təxminən 7 km-dir. Laza kəndindən daha yaxşı cığırla Qusarçayın sol sahili ilə, ardınca da Şahnabadçay boyunca irəliləyərək Şahyaylağına çatmaq, Şahnabadçayı körpü ilə keçmək, Körpüdən Kuzun kəndinə qədər 9–12 saatdır. Daha sonra yuxarıya doğru Şahnabadçayın sağ tərəfi ilə axın istiqamətində irəliləmək, çayın Kuruş aşırımından töküldüyü yerə qədər yuxarıya doğru hərəkət edilir. Daha sonra Yatuxdərə çayının sağ tərəfi ilə axın istiqamətində yuxarıya doğru hərəkət edilir. Yatux aşırımına çatmamış 200–300 metr otluq sahə ilə irəliləmək, qayalıq təpələrə çatmamış əlverişli düşərgə yerləri var. Körpüdən düşərgə yerinə qədər 6–8 saatdır. Yatuxdərənin yuxarı hissəsində sol tərəf keçmək üçün mümkün keçid var. (çayı qar yığın ilə keçmək üçün). Yatuxdərə aşırmınıdan körpüyə qədər əlverişli cığır var. Düşərgə yerindən hərəkət istiqamətində qayalıq təpələri sağa doğru keçmək lazımdır. Daha sonra çay üzərindəki qarlı-buzlu körpünü keçmək, çayın sağ tərəfi ilə irəliləmək, uzaqdan görünən Bazardüzü sirki istiqamətində hərəkət etmək. Buzlaq dilinə yaxınlaşmaq, düşərgə yerindən 60–80 dəqiqəlik yoldur.
Maşrutun başlanğıcı
Daha sonra buzlağın dili ilə 160 metr 2-ci çətinlik dərəcəsində irəliləyərək 35°meyllikdə sirkə çıxmaq lazımdır. Sirklə gediş üzrə hərəkət istiqamətində silsilənin sağa doğru ayrılan və aydın görünən qara qolu ilə getmək, 500 m 15° meyllikdə, 1-ci çətinlik dərəcəsindədir. Hərəkət istiqamətində sola doğru keçərək, silsilənin qolu ilə yuxarıya doğru 1200 metr, 25° meylliklə 2-ci çətinlik dərəcəsində buzlaqla getmək lazımdır. (Marşrutun yuxarı hissəsində bəzi yerlərdə daş yığın olan yamaca çıxış) Bazardüzünün əsas zirvəsinin gümbəz hissəsinə çıxmaq, Gümbəz hissədən zirvəyə 300 m, 25° meyllikdə 1-ci çətinlik dərəcəsində qarla getmək tələb olunur.
Çıxdığımız yolla da enirik.
Bazardüzünün Şimal-Şərq sirkindən və Şərq silsiləsi ilə yürüş.
left|thumb|338x338px| Bazardüzü, Cənub 3860 m, Şimal-Şərqi sirkindən və Şərq silsiləsi ilə 1B çətinlik dərəcəsində, qayalıqla gedilən marşrutdur.
Xınalıq kəndindən torpaq yol ilə Xınalıq aşırımına qədər 2–4 saatdır. Daha sonra Şahnabad vadisinə eniş edilir. Ardınca Şahnabadçay boyunca hərəkət istiqaməti üzrə sol tərəflə Yatuxdərə çayına qədər irəliləmək, Yatuxdərə çayının sağ sahili ilə irəliləmək lazımdır. Daha sonra gediş üzrə çayın sağ tərəfi ilə hərəkət etmək lazımdır. Yatuxdərə çayının yuxarı hissəsində çayı qar yığını olan yer ilə keçmək və hərəkət istiqamətində sol tərəflə irəliləyərək aşırımın aşağısındakı düşərgə yerinə, Bazaryurd zirvəsinin Şimal-Qərb silsiləsinin başlanğıcına çatmaq. Aşırımdan düşərgə yerinə qədər 8–12 saatdır. Düşərgə yerindən qayalıq təpədən sağa tərəf hərəkət istiqaməti üzrə irəliləmək. Cənubi Bazardüzünün Şimal Şərqi sirkinə daxil olmaq. Daha sonra Şərq silsiləsində enişə tərəf 300 metr 25–35 dərəcə meylliklə I çətinlik dərəcəsində hərəkət etmək. Silsiləyə Çıxış. Silsilə ilə 10–30° meyllikdə I çətinlik dərəcəsi ilə 500–600 m hərəkət etmək. Zirvəyə çıxış. Çıxdığımız yolla da enirik.
Şimal-Şərqi sirkin kluarı ilə yürüş.
alt=Şimal-Şərqi sirkin kluarı ilə Bazardüzünə yürüş|left|thumb|328x328px|Şimal-Şərqi sirkin kluarı ilə Bazardüzünə yürüş 1B çətinlik dərəcəsində kombinəedilmiş marşrutdur.
Xınalıq kəndindən torpaq yol ilə Xınalıq aşırımına qədər (2–4 saatdır.) Daha sonra Şahnabad vadisinə eniş. Ardınca Şahnabadçay boyunca hərəkət istiqaməti üzrə sol tərəflə Yatuxdərə çayına qədər irəliləmək, Yatuxdərə çayının sağ sahili ilə irəliləmək. Daha sonra gediş üzrə çayın sağ tərəfi ilə hərəkət etmək. Yatuxdərə çayının yuxarı hissəsində çayı qar yığını olan yer ilə keçmək və hərəkət istiqamətində sol tərəflə irəliləyərək aşırımın aşağısındakı düşərgə yerinə, Bazaryurd zirvəsinin Şimal Qərb silsiləsinin başlanğıcına çatmaq. Aşırımdan düşərgə yerinə qədər 8–12 saatdır.
Düşərgə yerindən qayalıq təpədən sağa tərəf hərəkət istiqaməti üzrə irəliləmək. Bazardüzünün Şimal-Şərqi sirkindən Cənubi Şərq sirkinə daxil olaraq yaxşı görünən qarlı kluarla hərəkət etmək. İri daş yığın olan kluarla 100 metr 35° dərəcə meylliklə I çətinlik dərəcəsində getmək. Daha sonra kluar ilə 160 m 35–40 dərəcə meylliklə II çətinlik dərəcəsində qarla gedərək silsiləyə çıxmaq. Geniş daşlı silsilə ilə 100 metr 10–20° I çətinlik dərəcəsində irəliləyərək zirvəyə çıxmaq. Düşərgədən 3–4 saatdır. Zirvədən Şərq silsiləsi dar hissəsinə enmək və oradan da sirkə enmək lazımdır.
Azərbaycan tərəfdən qışda ilk dəfə cənubu -Şərq marşrutu ilə 7 – 8 fevral 2017-ci ildə İsgəndərov Babək Ağabala oğlu(Orabanlı) solo (tək) dırmanmışdır.
Seratoniya
—  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Dieqo de Almaqro
Dieqo de Almaqro - — İspaniyalı səyyah və konkistador.
Xuan Ponse de Leon
Həyatı
Xuan Ponse de Leon İspaniyanın Valyadolid şəhərində anadan olmuşdur. Gənclik illərində Qranada şəhəri uğrunda aparılan döyüşlərdə fəal iştirak etmişdir. Ponce de Lion Xristofor Kolumbla eyni gəmidə yeni dünya adlandırılan Şimali Amerikaya getmişdir. İspaniya kral ailəsi tərəfindən verilən əmrə əsasən Puerto -Rikonun ilk qubernatoru təyin edilmişdir. 1513-cü ildə indiki Florida ştatı əraizisininı kəşf etmişdir. O, Amerika Birləşmiş Ştatlarına gəlmiş ilk avropalı hesab olunur.
Yeni dünya səyahəti
Espanyola adasının fəth edilməsində yaxından iştirak etdikədən sonra Ponse de Leon bu adada yaşamağa başlamışdır. Leon adada yaşayan yerli xalqın tez-tez yaxınlıqda yerləşən Puerto-Riko adası haqqında danışıqlarını eşidirdi. Puerto-Rikoya ekspedisiya təşkil etmək üçün İspaniya kral ailəsinə müraciət etmiş, müraciətə müsbət cavab verilməsindən sonra səfər hazırlıqlarına başlamışdır. 1508-ci ildə Puerto-Riko adasında ilk ispan məntəqəsi olan Kappara Ponse de Leon tərəfinən salınmışdır. Ponse de Leon adaya gəlməzdən əvvəl ada yerli qəbilə başçısı Sasik Aqueybana tərəfindən idarə edilirdi. Aqueybana Ponse de Leonu mehriban münasibətlə qarşılamış və ispanların şərəfinə ziyafət təşkil edilmişdir.
İspaniyadan gətirilən əlavə qüvvə hesabına Ponse de Leon adada nəzarəti ələ keçirmişdir. 1509-cu ildə İspaniya kralı Ponse de Leonu Puerto-Riko adasında göstərdiyi xidmətlərə görə adanın qubernatoru təyin etmişdir. Adanın yerli xalqı olan tainolar ispanlarla ilk vaxtlar yaxşı münasibətlər qurmuşdular. Ancaq sonralar Ponse de Leonun yerli xalqa olan münasibəti dəyişmişdir. Yerli xalq şaxtalarda və hərbi qalaların tikilməsində işlədilirdi.
Qubernator adının geri alınması
Xuan Ponse de Leon Puerto-Riko qubernatoru seçilməsini adada tərəfindən aparılan işlərlə əlaqələndirirdi. Ancaq əslində Karib hövzəsində olan bütün ərazilərin idarəsi Xristofor Kolumba tapşırılmışdı. 1506-cı ildə Kolumbun ölməsindən 2 il sonra Ponse de Leon adanın qubernatoru seçilmişdir. Bir sıra tarixi mənbələrdə Ponse de Leonun İspaniya kral sarayında olan əlaqələri hesabına bu vəfizəni aldığı qeyd edilir. Bu hadisədən sonra Xristofor Kolumbun oğlu Dieqo Kolumb İspaniya kral sarayından pozulan hüquqlarının bərpa edilməsini tələb etdi. O, Karib hövzəsində olan ərazilərin idarəsinin atasından sonra ona keçməli olduğunu sübut etdikdən sonra, Ponse de Leon Puerto-Riko qubernatoru vəzifəsindən azad edilmişdir. Ponse de Leon Dieqo Kolumbun rəhbərliyi altında çalışmaq istəmədiyindən adanı tərk etmişdir. Sonrakı illərdə Kubanın şimal ərazilərini kəşf etmiş və kral tərəfindən kəşf edilən əraziləri idarə etmək üçün icazə almışdır.
Floridanın kəşf edilməsi
Ponse de Leon şəxsi vəsaiti hesabına 3 gəmi ilə birlikdə 1513-cü ildə yeni dünya səyahətinə başladı. 2 aprel tarixində Floridanın şimal-şərq istiqamətində yerləşən qayalıq ərazidə sahilə çıxmışdır. Ərazilərin Florida adlandırılmasının səbəbi ətrafda çoxlu sayda güllərin olması səbəbindən Ponce de Lion kəşf etdiyi yeri ispan dilindən güllük yer mənasına gələn Flordia qoymuşdur. 1521-ci ildə Ponse de Leon əsas səyahətlərindən birinə başlamışdır. 2 gəmi 200 nəfər şəxs və 50 atla səyahətə çıxmış və bir neçə aydan sonra Florida sahillərinə çatmışdır.
Burada o gözlənilmədən yerli kaluslaların hücumuna məruz qalmışdır. Silahlı mübarizə zamanı zəhərli oxla çiynindən yaralanmış və Havanaya qayıtdıqdan sonra vəfat etmişdir. Məzarı Old San Xuan kilsəsindədir.
Zanthoxylum nadeaudii
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Jores Alfyorov
Jores İvanoviç Alfyorov — Fizika üzrə Nobel mükafatı laureatı, Yarımkeçiricilər fizikası, yarımkeçiricilər və kvant elektronikası sahəsi üzrə mütəxəssis.
Həyatı
15 mart 1930-cu ildə Vitebsk şəhərində anadan olmuşdur.
1952-ci ildə V.İ.Ulyanov (Lenin) adına Leninqrad Elektrotexnika İnstitutunu bitirmişdir. Əmək fəaliyyətinə 1953-cü ildə SSRİ EA A.F.İoffe adına Fiziki-texnika institutunda mühəndis kimi başlamışdır. 1953-cü ildən 1964-cü ilə kimi kiçik elmi işçi, 1964-1967-ci illərdə baş elmi işçi kimi çalışmışdır. 1967-1973-cü illər ərzində – sektor müdiri, 1973-1990-cı illər ərzində – laboratoriya müdiri, 1987-ci ildən həmin institutun direktoru olmuşdur. 1989-cu ildən 1991-ci ilədək SSRİ EA Leninqrad Elmi mərkəzinin RH-ın sədri, 1991-ci ildən indiyə qədər REA Sankt-Peterburq Elmi mərkəzinin RH-ın sədri, 25 aprel 1990-cı ildən isə REA-nın vitse-prezidentidir. 28 noyabr 1972-ci ildən ümumi fizika və astronomiya (fizika) Bölməsi üzrə müxbir üzv, 15 mart 1979-cu ildən ümumi fizika və astronomiya (fizika, astronomiya) Bölməsi üzrə akademik seçilmişdir. Yarımkeçiricilər, heterokeçid və onların əsasında cihazların yaradılması sahəsindəki əməyinə görə Lenin mükafatına (1972) və SSRİ Dövlət mükafatına (1984) layiq görülmüşdür. 2000-ci ildə o, yarımkeçiricilər fizikası, yarımkeçiricilər və kvant elektronikası sahəsindəki nailiyyətlərinə görə Fizika üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.
Jores İvanoviç Alfyorov 2004-cü ildə AMEA-nın fəxri xarici üzvü seçilmişdir.
Jores Alfyorov 1 mart 2019-cu ildə 88 yaşında vəfat edib.
Adi albalı
və ya gilənar —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Qərbi Avropada, Şimali Amerikada, Cənubi Asiyada, Qafqazda təbii halda yayılmışdır.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 10 m-ə çatan, gövdəsinin qabığı qonur, qışda yarpaqlarını tökən, sallaq çətirli ağacdır. Yarpaqları növbəli yerləşir, sadə, saplaqlı, uzunluğu 7-12 sm, eni 3-5 sm-dir. Yarpaq ayası ellipsvari və ya yumurtavari, kənarları dişli, üst səthi tünd-yaşıl, alt səthi açıq-yaşıl, hər iki üzü çılpaq və ya tüklü, ucu bizdir. Çiçəklər ağdır, 2-4 ədəd olmaqla çətir çiçək qrupuna yığılmışdır, aprel-may aylarında çiçəkləyir, meyvəsi açıq və ya tünd-qırmızı rəngli çəyirdəkmeyvədir, çəyirdək lətdən asanlıqla ayrılır, iyulda yetişir.
Ekologiyası
Rütubətli, çimli torpaqlarda, qida elementləri zəngin olan sahələrdə, çay ətrafı ərazilərdə, işıqlı yerlərdə bitir. Şaxtaya davamlıdır.
Azərbaycanda yayılması
Böyük Qafqaz, Kiçik Qafqaz, Kür-Araz ovalığı, Talış və Naxçıvan MR-da təbii halda, Abşeronda isə həyatyanı sahələrdə rast gəlinir.
İstifadəsi
Yarpaq və meyvədə taninlər, üzvi turşular, saxaroza, boyayıcı maddələr, efir yağı, qlikozidlər, limon turşusu var. Meyvələri yeyilir, həmçinin soyuqdəyməyədə, iştahanı artıran vasitə kimi istifadə olunur.
Tibdə
Albalı meyvəsinin tərkibində 14 %-ə qədər şəkər, 2,5 %-ə qədər üzvi turşular (alma, limon və s.), aşı maddəli, pektin, zülal və mineral maddələr vardır. Albalının sortundan asılı olaraq o, iyun ayından başlayaraq avqustun axırına qədər yetişmə dövrü keçirir. Bu dövrdə meyvələrini toplayıb, həm təzə dərilmiş halda, həm də kampot, mürəbbə, şirə hazırlayıb istifadə edilir. Albalı və ondan hazırlanan mürəbbə böyrək və sidik yolları xəstəliklərində, xüsusən sidik yollarında daş bağlayan zaman çox faydalıdır. Həmçinin o, xroniki mədə-bağırsaq xəstəliklərində mədənin həzmetmə prosesini yaxşılaşdırır, orqanizmdə gedən maddələr mübadiləsini tənzim edir və iştahanı artırır.
İstilərlə birlikdə bədəndə olan tərləmə ilə yüksək nisbətdə maye və mineral itkisi meydana gəldiyini ifadə edən mütəxəssislər, bu itkini balanslaşdırmaq üçün bol miqdarda maye istehlak edilməsini təklif edir. Tərkibində olan A, E və C vitaminləri ilə yanaşı bol miqdarda antioksidan maddə olan albalı suyunun xüsusilə yaz dövründə hər kəs tərəfindən istehlak edilməsi lazım olduğu ifadə edilir.
Albalı suyu bədənin müqavimətini artırdığını yazan ekspertlər, kalium, kalsium və fosfor səbəbiylə də xüsusilə qızdırma kimi xəstəliklərə qarşı bir qalxan meydana gətirdiyinə diqqət çəkir.
Telman Hacıyev (mühəndis)
Elmi fəaliyyəti
1988-ci ildə Moskva şəhər A. N. Kostyakov adına ÜİH Moskva şəhərində A. N. Kostyakov adına ÜİET “Hidrotexnika və Meliorasiya” İnstitutunun aspirantı olub. 1964-1965-ci illərdə AzET “Hidrotexnika və Meliorasiya” İnstitutunun Pirşağı qəsəbəsindəki ET təcrübə stansiyasında müxtəlif vəzifələrdə işləyib. 1966-cı ildən 1975-ci ilə kimi Az.Pİ-də “İnşaat maşınları” kafedrasında və M ET institutunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmiş, 1989-cu ildən texnika elmləri doktoru elmi dərəcəsi və həmin ilin sonunda da professor elmi adını alıb. 1999-cu ildən də bu günə kimi “Hidrotexniki qurğular və hidravlika” kafedrasında professor vəzifəsində çalışıb. İşlədiyi müddətdə 30 il fasiləsiz (1966-1995-ci illərdə) təsərrüfat hesablı müqavilələrə elmi-texniki və problem mövzuları üzrə geniş elmi – texniki işlər aparıb. Bundan əlavə, çöl şəraitində - naturada ET işlərini aparmaq üçün SSRİ – də analoqu olmayan “Avtotenzolaboratoriya” təşkil edib.
Adi albalı
Tibdə
Albalı suyunun antioksidan xüsusiyyətləriylə diqqət çəkən üzüm suyu məhsulları və tünd şokolad kimi bilinən məhsulları geridə buraxdığı söylənilir. Təyin olunan ən yüksək antioksidan xüsusiyyətə sahib 50 qida arasında 14 cü sırada iştirak edən albalı suyunun istehlakının, yaz aylarında düşən müqaviməti artırmaq üçün də əhəmiyyətli olduğunu vurğulanır.
Albalı suyunun ayrıca, müxtəlif mikrob və toksinlərə qarşı bədəni qoruyucu təsirə sahibdir. Albalı meyvəsi, şiş atılmasının, mədə və qaraciyərin nizamlı işini də təmin edir. Albalının son illərdə şirəsi şəkər xəstəliyinin ilk dövründə şəfaverici dərman kimi işlədəlir.
Telman Hacıyev (mühəndis)
Elmi fəaliyyəti
Professor Telman müəllim 153 adda elmi əsərin (30%-i Moskva ş. Jurnallarında çap edilibdir), o cümlədən 3 monoqrafiyanın, 16 ixtiranın, 6 tədris vəsaitinin, 2 dərsliyin müəllifidir. 6 elmi-texniki iş, o cümlədən 3 iş aləti, 1 texnoloji iş, 2 maşın istehsalata tətbiq edilmişdir. Bunlardan ikisi SSRİ miqyasında öz həllini tapmış, üç maşın və avadanlığın hərəkətdə olan modelləri isə Beynəlxalq sərgilərdə, o cümlədən, Dehlidə (Hindistan), Poznanda (Polşa), Zaqrebdə (Xorvatiya) nümayiş etdirilmişdir. Onun çoxsaylı ixtiraları Azərbaycan və Russiya patent institutları tərəfindən patentləşdirilmişdilər.
İxtiralar
Telman Hacıyevın çoxsaylı ixtiralarından bəziləri bunlardır:
Fəxri adlar
Telman müəllim həmişə universitet rektorluğunun diqqət mərkəzində olmuş, dəfələrə elm və təhsildəki naliyyətlərinə görə mükafatlarindırılmış, 2004-cü ildə Təhsil Nazirliyinin Fəxri Fərmanına və 2007-ci ildə Respublikamızın fəxri adı – Əməkdar müəllim adına layiq görülmüşdü.
Antonio de Mendoza
Antonio de Mendoza - (Antonio Hurtado de Mendoza) İspaniyalı səyyah və konkistador.
On iki imam
On iki imam – İslamın on iki imamçı şiə və ələvi qollarında Məhəmməd peyğəmbərin (s.ə.s) dini və siyasi xəlifələridirlər. On iki imamçıların dini nəzəriyyələrinə görə, on iki imam təkcə cəmiyyəti ədalətlə idarə edən şəxslər yox, həmçinin şəriəti (İslam hüquq sisteminin) və Quranın ezoterik (sirli, yalnız seçilmiş şəxslərə məxsus) mənalarını qoruyan və təfsir (izah) edən nümunəvi insan fərdləridir. Muhəmmədin (s.ə.s) və imamların sözləri və əməlləri cəmiyyət üçün bələdçi və nümunə rolunu oynayır. Bu səbəbdən də onlar səhv və günahlardan uzaq olmalıdırlar (dini terminologiyada İsmət və ya məsumluq adlanır) və Məhəmmədin əli ilə ilahi hökmlə, və ya nəsslə təyin edilməlidirlər.
İmamət inancı
İslamın on iki imamçı şiə qolunun inancına görə əql – ilahi müdriklik (hikmət) Peyğəmbərlərin və imamların ruhlarının mənbəyi olmaqla, onlara Hikmət adlanan ezoterik bilik aşılayır və onların iztirabları, onların tərəfdarlarına ilahi bəxşiş vasitələridir.
Baxmayaraq ki, imam ilahi vəhyi almır, ancaq onun Allahla çox yaxın rabitəsi var, hansı ki, o rabitə vasitəsilə Allah imama, imam da öz növbəsində insanlara bələdçilik edir. İmamlara həmçinin sahib olduqları “əl-Cəfr”, “əl-Camiə” kimi gizli kitablar da aid edilir. İmamət, yaxud ilahi rəhbərliyə etiqad on iki imamçı şiə əqidəsində əsas inanclardan hesab edilir və “Allah bəşəriyyəti ilahi bələdçiliyə çıxış imkanı olmadan buraxmaz” nəzəriyyəsinə əsaslanır.
On iki imamçıların inancına görə, hər dövrün müsəlman cəmiyyətində bütün əqidə və fiqh məsələləri üzrə ilahi hökmü müəyyən edən imamı var. Əli ibn Əbu Talib on iki imamın birincisidir və on iki imamçı etiqada görə, Məhəmmədin ədalətli səhabəsidir və onun qızı olan Fatimə yolu ilə ondan sonra Məhəmmədin kişi nəsli davam etmişdir. Bir-birləri ilə qardaş olan Həsən və Hüseyndən başqa hər bir imam özündən əvvəlki imamın övladıdır (oğludur). On ikinci və sonuncu imam Məhəmməd əl-Mehdidir və on iki imamçı şiələrin etiqadına görə, hal-hazırda həyatdadır (diridir) və dünyaya zühur edib ədaləti bərpa edənə qədər qeybdədir (bu hadisə Böyük Qeybət dövrü adlanır). On iki imamçı şiələr və Ələvi müsəlmanların inancına görə, on iki imam barədə Məhəmməddən nəql edilən “On iki xəlifə” hədisinə əsasən öncədən xəbər verilmişdir. On iki imamçı şiə və ələvi inancına görə, hazırda qeybdə olan sonuncu imamdan başqa bütün imamlar qeyri-təbii ölümlə ölüblər.
On iki imam bəzi Sufi ordenlərdə aparıcı rola malikdir və İslamın siyasi yox, sadəcə dini rəhbərləri hesab edilirlər. Belə ki, Sufi ordenlərin əksəriyyəti on iki imamdan birinə gedib çıxır.
Pablo Pikasso
Pablo Ruiz Pikasso (isp. Pablo Ruiz Picasso; 25 oktyabr 1881, Malaqa, İspaniya — 8 aprel 1973, Müjen, Fransa), tam adı Pablo Dieqo Xose Fransisko de Paula Xuan Nepomuseno Mariya de los Remedios Sipriano de la Santisima Trinidad Martir Patrisio Ruiz i Pikasso (isp. Pablo Diego José Francisco de Paula Juan Nepomuceno María de los Remedios Cipriano de la Santísima Trinidad Martyr Patricio Ruíz y Picasso) — ispan, fransız rəssamı, heykəltaraşı, qrafiki, keramisti və dizayneri, XX əsr incəsənətinin ən tanınmış şəxsiyyətlərindən biri. Jorj Brakla birlikdə üçsəthli cismin orijinal tərzdə bir yerdə yerləşdirlimiş səthlər sırası kimi təsvir edildiyi kubizm cərəyanının banisidir.
Ən məşhur əsərləri sırasında erkən-kubist "Avinyonlu qızlar" (Les Demoiselles d'Avignon, 1907) və İspaniya vətəndaş müharibəsi zamanı dinc Gernika şəhərinin alman Kondor Legionu tərəfindən bombalanmasına həsr edilmiş "Gernika" (Guernica, 1937) əsəri xüsusi qeyd edilə bilər.
Pikasso uşaqlığından gəncliyinədək realistik tərzdə rəsmlər çəkməklə əsrarəngiz incəsənət bacarığı nümayiş etdirib. XX əsrin ilk onilliyində yeni mülahizələri, texnikaları və düşüncələri ilə təcrübə apardığından onun incəsənətdə istiqaməti dəyişmişdir. Pikassonun yaradıcılıq bacarığı özünü rəssamlıq, heykəltaraşlıq və dizaynla yanaşı, digər çoxsaylı təsviri və tətbiqi-incəsənət sahələrində də göstərirdi. Pikassonun yaradıcılıqda çevriliş etmiş nailiyyətləri ona dünya şöhrəti və həyatı boyu sərhədsiz uğurlar gətirmişdir ki, bu da onu XX əsr incəsənətinin ən məşhur şəxsiyyəti edib.
Adı tarixdə 100 ən çox öyrənilmiş şəxsiyyətlər siyahısına daxil edilib. Buna görədə o cəzalandırılıb.
İlk əsərləri
thumb|left|Pablo Picasso, 1953.
Pikasso rəssamlığa çox erkən yaşlarında başlamışdır. İlk rəssamlıq dərslərini isə rəsm müəllimi olan atası Xose Ruisdən almış və tezliklə bu sənətə mükəmməl yiyələnmişdir. 8 yaşında ikən özünün ilk ciddi əsəri olan "Pikador"u yaradır və bunu bütün ömrü boyu özü ilə saxlayır. Pikasso 1894–1895- ci illərdə La-Korunyada incəsənət məktəbində təhsil alır. 1895- ci ildə Barselona incəsənət məktəbinə daxil olur. İlk əvvəl atasının adı — Ruiz Blasko adı ilə işləyir, lakin sonradan anasının soyadını — Pikassonu seçir. 1897-ci ilin sentyabr ayında Madridə yollanan Pikasso San-Fernand akademiyasına daxil olur.
Pikasso Barselonaya 1898-ci ilin iynunda dönür və burada "Els Quatre Gats" kafesində fəaliyyət göstərən rəssamlar cəmiyyətinə üzv yazılır. Onun ilk rəsm sərgisi məhz bu kafedə nümayiş etdirilir. O, Barselonada yaxın dostları olan Karlos Kasagemas və Jaim Sabarteslə tanış olur.
"Mavi" və "Çəhrayı" dövrlər
right|thumb|200px|Pikassonun portreti 1900-cü ildə Pikasso dostu Kasagemasla Parisə yollanır. Pablo Pikasso məhz burada impressionistlərin yaradıcılığı ilə tanış olur. Ömrünün bu illəri müxtəlif çətinliklərlə müşayiət olunur, dostu Kasagemasın intiharı isə gənc rəssamı dərindən sarsıdır. Məhz bu şəraitdə 1902-ci ilin əvvələrində sonralar "mavi dövr" adlandırılacaq üslubda əsərlər işləməyə başlayır. Pikasso bu üslubu 1903–1904-cü illərdə Barselonaya dönüşündən sonra işləyir. Bu dövrə aid əsərlərində yoxsulluq, melanxoliyanın və kədərin xarakterik obrazları olan qocalıq və ölüm kimi mövzular açıq-aydın ifadə olunur, insanların hərəkətləri də çox yavaşıyıb ("Absent həvəskarı", 1901; "Görüş", 1902, "Gənc və Dilənçi qoca", 1903). Çünki, Pikassoya görə dərdli adam daha səmimi olur. Rəssamın palitrasında mavi çalarlar üstünlük təşkil edir. İnsan iztirablarını əks etdirən Pikasso bu dövr əsərlərində korlar, dilənçilər, əyyaşlar və fahişələri canlandırırdı. Onların bir qədər uzunsov bədənləri ispan rəssamı El Qrekonun əsərlərini xatırladırdı.
Məşhur "Şar üzərində qızcığaz" əsəri "mavi" və "çəhrayı" dövrlər arasındakı keçid mərhələsinə aiddir.
Kubizm
thumb|200px Rənglərlə eksperimentlərdən və əhval-ruhiyyənin ötürülməsindən formaların analizinə keçən Pikasso Sezanın birtərəfli interpretasiyası və Afrika heykəltaraşlığını yeni janra çevirir. 1907-ci ildə Jorj Brakla görüşən Pikasso naturalizm və incəsənətin təsviri-idrak funksiyasını inkar edən bədii cərəyan olan kubizmin əsasını qoyur.
Pikasso formaların həndəsi bloklara çevrilməsinə xüsusi diqqət ayırır (Horta de Ebroda fabrik, 1909), həcmləri artırır və sındırır (Fernand Olivyenin porteri, 1909), onları müstəvi və səthlərə bölərək fəza boyu uzadır (Kanveylerin portreti, 1910). Pikassonun rəsmlərində perspektiv itir, palitra monoxromluğa meyil edir. Kubizmin ilkin məqsədi ənənəvi üsullardan fərqli olaraq məkan və kütlənin ağırlıq hissini ifadə etmək olsa da, Pikassonun rəsmləri tez-tez anlaşılmaz müəmmalara aparıb çıxarır. Reallıqla əlaqəyə qaytımaq üçün isə Pikasso və Brak əsərlərinə tipoqrafik şriftlər daxil edir, divar kağızı, qəzet parçaları, kibrit qutuları kimi elementlərdən istifadə edirlər. Onların əsərlərində bir qayda olaraq musiqi alətləri, tütün tənbəkisi və qutusu, notlar, araqla dolu şüşələr və bu kimi əsrin əvvələrində bohemaların həyat tərzinə xas olan atributlar üstünlük təşkil etməyə başlayır.
Bulbophyllum subsecundum
(Bulbophyllum subsecundum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Pablo Pikasso
Kubizm
Kompozisiyalarda "kubistik kriptoqrafiya" — şifrələnmiş telefon nömrələri, evlər, sevgililərin adı, küçə adları yazılmış kağız parçaları, qəlyanaltılar meydana gəlir. Kollaj texnikası kubistik prizmaların kənarlarını daha böyük müstəvilərdə birləşdirir (Gitara və skipka, 1913) və ya çox rahat və yumoristik tərzdə tapıntını büruzə verir (Qızın portreti, 1914). "Sintetik" dövrdə təmkinli kompozisiyalarla koloritin harmonizasiyasına cəhd edilir. Pikassonun yaradıcılığında kubistik dövr onu Jorj Brakdan ayıracaq Birinci dünya müharibəsinin başlanmasından az sonra bitir. Lakin buna baxmayaraq Pikasso bir çox əsələrində bu üsluba yendən müraciət edir (Üç musiqiçi, 1921).
"Jukov" ordeni
Jukov ordeni — Rusiya Federasiyasının dövlət mükafatı.
Tarixi
Orden Rusiya Federasiyası Prezidentinin 9 may 1994-cü ildə 930 saylı fərmanı ilə iri hərbi əməliyyatların keçirilməsində, o cümlədən Böyük Vətən müharibəsi dövründə  hərbi əməliyyatların keçirilməsində xidmətlərinə görə yüksək rütbəli  və ali zabit heyətinin mükafatlandırılması üçün,təsis edilmişdir.
Əvvəl Jukov ordeni iyerarxiyası dövlət mükafatlarına görə "Vətən qarşısında Xidmətlərinə Görə" ordeni ilə gedirdi və lent bağlamada sinəsinin sağ tərəfində olurdu.
2010-cu ilin sentyabr ayında ordeninin nizamnamə və təsvirinə mühüm dəyişikliklər edilib,o cümlədən ordenin taxılması qaydası dəyişdirilərək, sinənin sol tərəfində beşguşəli kötük lentlə sancılır. Orden yerini Uşakov ordeni ilə əvəzlədi.
2013-cü ilin yanvarında və 2015-ci ilin aprelində ordenin statusunda dəyişikliklər edilərək hərbi birləşmələrin komandirləri və onların muavinləri, yüksək rütbəli ali zabit heyəti, hərbi təhsil təşkilatları və s. verilməsinə qərar verilmişdir.
Rusiya Federasiyasının Prezidentinin 25 aprel 1995-ci il tarixli 413 saylı fərmanı ilə  15 mükafatlandırma  keçirilib. Cəmi 100 nəfər və 4 hərbi hissə Jukov ordeni ilə mükafatlandırılıb. Ordenin xarici görünüşünün müəllifi Rusiyanın xalq rəssamı Valeri Balabanovdur
Çitipa dairəsi
Çitipa — Afrika ölkəsi olan Malavinin 28 mahalından biri. Şimal bölgəsinə aiddir.
Coğrafiya
Çitipa ölkənin üç bölgəsindən biri olsan Şimal bölgəsinə aid olub ölkənin ən şimal mahalıdır. Mahalın mərkəz şəhəri mahalla eyni adı daşıyan Çitipa şəhəridir. Mahal şərqdə Karonqa mahalı, cənubda Rumfi mahalı, şimalda Tanzaniya, qərbdə Zambiya ilə qonşudur.
Əhali
Çitipa mahalında 16,628 nəfər yaşayır. Əhali baxımından Malavi mahalları arasında ən az əhalisi olan mahallardan biri sayılır.
Qərbi Sumatra
Qərbi Sumatra (Sumatera Barat,qısaldılmış Sumbara) İndoneziya əyalətidir. Sumatra adasının qərb sahilində yerləşir. 2014-cü ilin yanvar ayına olan son rəsmi qiymətləndirmə 5,098,790 nəfər əhalini göstərir. Qərbi Sumatra 12 bölgəyə və yeddi şəhərə bölünür. Yava əyalətindən başqa İndoneziyanın digər əyalətlərinə nisbətən daha çox şəhərə sahibdir. Paytaxtı Padanqdır. Vilayət şimalda Şimali Sumatra (Sumatera Utara), şərqdə Riau və Cambi, cənub-şərqdə Benqkulu əyalətləri ilə həmsərhəddir. Buraya sahildəki Mentavai adaları daxildir. Qərbi Sumatra Minanqkabau xalqının vətənidir, baxmayaraq ki ənənəvi Minanqkabau bölgəsi Qərbi Sumatra əyalətinin indiki inzibati bölgəsindən daha genişdir, Şimali Sumatranın cənub bölgəsini, Riaunun qərb bölgəsini, Cambinin qərb bölgəsini və Benqulunun şimal bölgəsini əhatə edir. Bundan əlavə Minanqkabau xalqı İndoneziyanın digər bölgələrinə, hətta Sinqapur və Malayziya kimi qonşu ölkələrə də yayılmışdır. İndi Minanqkabau xalqının təxminən yarısı ənənəvi bölgəsindən kənarda yaşayır, əksəriyyəti İndoneziya və Malayziyanın böyük şəhərlərində yaşayır. Malayziyadakı bir çox malayziyalı Minanqkabau nəslindəndir, əsasən Neqeri Sembilan və Cohor ştatlarında, eləcə də Malayziyanın digər bölgələrində yaşayırlar.
thumb|left|Qərbi Sumatra
Zanthoxylum negrilense
(Zanthoxylum negrilense) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
12 (film, 2014)
12 qısametrajlı sənədli televiziya filmi 2014-cü ildə çəkilmişdir. Film EL televiziyasında istehsal edilmişdir. Film 12 uşaqlı böyük bir ailənin bir günündən bəhs edir.
Məzmun
Film 12 uşaqlı böyük bir ailənin bir günündən bəhs edir. Filmdə ata və ana 12 övlad sahibi olmanın qayğılı və fərəhli yanlarını danışırlar. Ata Taleh İsgəndərov avtobus sürücüsüdür və 12 uşaq atası olmağıyla fəxr edir. Ana Tünzalə İsgəndərova da həyat yoldaşı ilə eyni fikirdədir. Onlar bütün çətinliklərin öhdəsindən gələrək övladlarına düzgün tərbiyə vermək niyyətindədirlər. Taleh uşaqları saxlamaqda heç bir çətinlik çəkmədiyini deyir.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenarist: Rəna İbrahimova, Elçin Abbasquliyev Operator: Ramin Ələsgərov
Mənbə
ARB tv
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2014-cü ilin Azərbaycan filmləri 2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Karonqa dairəsi
Karonqa — Afrika ölkəsi olan Malavinin 28 mahalından biri. Şimal bölgəsinə aiddir.
Coğrafiya
Karonqa ölkənin üç bölgəsindən biri olsan Şimal bölgəsinə aid olub ölkənin şimalında yerləşir. Mahalın mərkəz şəhəri mahalla eyni adı daşıyan Karonqa şəhəridir. Mahal şərqdə Malavi gölü, cənubda Rumfi mahalı, şimalda Tanzaniya, qərbdə Çitipa mahalı ilə qonşudur.
Cyoti Svarup Pande
Cyoti Svarup Pande — Hindistan Respublikasının Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri
Cyoti Svarup Pande 25 may 1951-ci ildə anadan olmuşdur. İqtisadiyyat üzrə magistr təhsili almışdır. Diplomat kimi 1976-cı ildən fəaliyyətə başlamışdır. 1976-cı ilin may ayından 1979-cu ilin may ayınadək Braziliyada ikinci,üçüncü katib kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1979-cu ilin may ayından 1982-ci ilin may ayınadək Yeni Dehlidə ticarət nazirliyində nazir müavini vəzifəsində çalışmışdır.
1983-cü ilin avqust ayından 1985-ci ilin aprel ayınadək Malayziyanın Kuala Lumpur şəhərində birinci katib vəzifəsində çalışmışdır.
1985-ci ilin iyun ayından 1997-ci ilin may ayınadək Yeni Dehlidə Xarici Xidmət İnstitutunda katib müavini və direktor vəzifəsində işləmişdir.
1997-ci ilin may ayından 2003-cü ilin yanvar ayınadək Yeni Dehlidə katib vəzifəsində çalışmışdır.
2003-cü ilin fevral ayından Hindistan Respublikasının Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiridir.
Evlidir, iki övladı var. Portuqal dilini bilir.
Baba Kuhi Bakuvi məscidi
Tapılması
1990-1993-cü illər Qız qalasının ətrаfındаkı dini kompleksin daha dəqıq öyrənilməsi məqsədilə аrxeolоq F.İbrаhimоv tərəfindən qаzıntı işləri аpаrılmış və qаlаnın şimаlındа IX əsrə aid edilən məscid аşkаr оlunmuşdur.
Bu ərаzidə 1998-ci ildə аpаrılаn qısаmüddətli аrxeоlоji qаzıntılаr 2 оtаğın da vаrlığını аşkаr etmişdir. Bunlаrdаn böyük оtаğın döşəməsində qаzıntı dаvаm edilən zаmаn qərb divаrının cənub-qərb küncünə yахın hissədə üstü tаğ fоrmаlı tахcа içərisində yerləşdirilmiş mehrаb аşkаr оlundu.
Haqqında
Mehrаbın üstündə iki kəlmədən ibаrət qədim ərəb əlifbаsı ilə kufi xətli yаzı vаr. Həmin yаzını epiqrafçı alim Məşədiхаnım Nemət охumuşdur. Yаzının məzmunu belədir: "Hаkimiyyət Аllаhа məxsusdur". Tədqiqatçılar müqаyisəli təhlilə və xətt xüsusiyyətinə görə bu yаzını VIII-IX əsrə аid edir.
Məscid, оnunlа yаnаşı tikilmiş оtаqlаr və sırаtаğlı аbidə оnlаrın vаhid kоmpleksə dахil оlduğu ehtimаlını yаrаdır. Şəhərin kаrvаn-ticаrət yоlu üzərində yerləşdiyini nəzərə аlıb bu ərаzidə хаnəgаhın оlduğu ehtimаlını dа söyləmək olar. Tаrixçi-аrxeоlоq F.İbrаhimоv bu məscidin, оnun tikildiyi dövrdə yаşаmış görkəmli ruhаni аlim və din хаdimi, əslən bаkılı оlаn Baba Kuhi Bakuvinin məscidi оlduğunu ehtimаl edir.
Raif Əmirov
Raif Kadim oğlu Əmirov (,, d. 3 noyabr 1941, Najar, Baltas rayonu, Başqırd MSSR, SSRİ) — Başqırd əsilli SSRİ, Rusiya və Belarus yazıçısı, elmi-ədəbi tənqidçisi, Filologiya elmləri doktoru (1986), professoru (1987), SSRİ Yazıçılar İttifaqı nın üzvü (1981), Belarus Respublikasının əməkdar elm xadimi (1991).