cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tac Mahal
Memarlıq xüsusiyyətləri
Tac-Mahalın divarları yarımşəffaf ağ mərmərlə örtülüb. Rəngini dəyişən, daha doğrusu, belə bir təsəvvür yaradan mərməri inşaat yerinin 300 kilometrliyində yerləşən daş karxanasından gətirirdilər. Mərmər gündüzlər ağ, dan yeri söküləndə, qürub çağında çəhrayı, gecələr isə gümüşü rəngə çalırdı. Dekorativ elementlər müxtəlif boya, suvaq, daş inkrustasiya və oyma fiqurların köməyi ilə yaradılıb. Kompleksin divarlarına dekorativ elementlər kimi Qurani-Kərimdən hissələr həkk olunub. Divarlar və tavan əlvan daşlarla – firuzə, qara, qırmızı və narıncı əqiq, malaxit, mirvari, sədəf, kəhrəba, zümrüd və yaqutla işlənib. Ümumiyyətlə, 28 növ yarımqiymətli və qiymətli daşlardan istifadə olunub. Bu daşları hətta Çin, Əfqanıstan, Tibet və Şri-Lankadan gətirirdilər. Türbəni türk memarı Ustad Məhəmməd İsa Əfəndi tikib.
Türbəni bəzəyən günbəzlər qızıl suyu çəkilmiş fiqurlarla tamamlanıb. Yeri gəlmişkən, sərdabəni bəzəyən mərmər günbəz Tac-Mahalın ən cəlbedici hissəsidir. Onun hündürlüyü 35 metrdir. Baş günbəzin əzəldən qızıldan olan tacı XIX əsrdə tuncla əvəzlənib. Tacı ucları səmaya istiqamətlənən aypara tamamlayır.
Saray ümumən 1,2 hektar ərazidə yerləşir.
Əfsanəyə görə, Camna çayının o biri sahilində qara mərmərdən oxşar tikili ucaldılmalı, bu iki tikilini birləşdirmək üçün çayın üzərindən boz mərmərdən körpü çəkilməli idi, amma Cahan şah bu niyyətini həyata keçirməyə macal tapmır.
Tac-Mahalın tikintisi başa çatandan çox keçməmiş oğlu Cahan şahı devirir və onu Dehli qalasına salır. Ölümündən sonra onu sevimli xanımının yanında dəfn edirlər. Hazırda onların sərdabələri türbənin içindədir.
XIX əsrin sonunda Tac-Mahalın ayrı-ayrı hissələri baxımsız vəziyyətə düşdü. Türbə Britaniya əsgərləri və məmurları tərəfindən qarət edildi. Onlar binanın divarlarından qiymətli daşları söküb aparırdılar. Elə həmin vaxt lord Keyzon irimiqyaslı yenidənqurma işlərinə başladı. Bərpa işləri 1908-ci ildə başa çatdı. Moğalların bir vaxtlar cənnəti xatırladan bağına da əl gəzdirib, onu Britaniya üslubuna saldılar.
Mumtaz Mahalın ölümü
thumb|Monumental giriş qapısı thumb|Xəttatlıq nümunəsi 1601-ci ildə Moğol xalqı tərəfindən fəth edilən Burhanpur şəhəri Dəkkən sultanlarına qarşı hərbi əməliyyatlar üçün baza olaraq istifadə edilirdi. Həyat yoldaşını səfərlərdə müşayiət edən Mümtaz Mahal, 1631-ci ildəki üsyanı yatırmaq üçün də çıxdığı hərbi yürüş zamanı da həyat yoldaşı ilə birlikdə Burhanpura getmişdir. On dördüncü uşağına hamilə olan Mümtaz Mahal, 17 iyun 1634-cü ildə, uşağın doğuşu zamanı öldü. Cəsədi altı aydan sonra Aqraya köçürüldü.
Tikilməsi
Türbə, hər iki tərəfində simmetrik tikililər kimi tikilmiş məscid və qonaq evi kompleksi ilə birlikdə abidəli giriş qapısından ibarət formadadır. 1632-ci ildə tikintisinə başlanan abidə, abadlıq işləri və digər binalarla birlikdə 1652-ci ildə bitirilmişdir.
Məzarın inşası üçün memarlar və ustalar komitəsi quran hökmdar, yerli hindistanlılarla yanaşı Osmanlı, İran, Suriya mənşəli ustalar və sənətkarlara da vəzifələr vermişdir. Bağdaddan xəttatlar, Buxaradan mozaika ustaları, İstanbuldan günbəz ustaları, Səmərqənddən minarə ustaları, Qəndəhardan daş ustaları, Şirazdan rəsm ustaları gətirdilmişdir. Tac Mahalın əsas memarı kim olduğuna dair bir çox fikir var. Bəziləri Venesiyadan Jeromino Veroneo adlı bir İtalyanın və ya Bordodan Augistin adlı bir Fransızın, digərləri isə Osmanlı memarı Mehmet İsa Əfəndi adlı bir şəxsin binanın əsas memarı olduğu fikrini irəli sürmüşdürlər. "Divan-ı Mühəndis" adlı XVII əsrdən qalmış bir əlyazmada Lütfullah Mühəndis əl-Lâhârî, atası Usta Əhmədin Tac Mahalın memarı olduğunu bildirir. Bu əlyazma aşkar edildikdən sonra, 1930-cu illərdə "Nâdirü'l-əsr" Usta Əhmədin binanın əsas memarı olduğu görüşü qəbul edilmişdir. Şah Cahanın ən sevilən memarı olan Usta Əhməd, Tac Mahal haqqında əfsanələrdə tez-tez təsvir edildiyi kimi əlləri kəsilərək işgəncə görməmiş; binanın tamamlanmasından 9 il sonra Lahorda ölmüşdür.
Qara mərmərli Tac Mahal
Şah Cahanın Camna çayının sahilində Tac Mahalın tam qarşı tərəfində özü üçün qara mərmərdən bir abidə türbəsi tikməyi planlaşdırdığı, ancaq oğlu tərəfindən taxtdan salındığı üçün bu planı həyata keçirə bilmədiyi düşünülür. Bu iddia ilk dəfə 1665-ci ildə Aqraya gedən səyyah Jean-Baptiste Taverniernin yazılarında qeyd edilmişdir. Arxeoloqlar tərəfindən 2006-cı ildə Tac Mahalın tam qarşı tərəfində yerləşən Mehtap Üzüm Bağından qara mərmərlərin tapılması bu iddianın etibarlılığını artırmışdır, lakin sonrakı tədqiqatlar bu mərmərlərin bir yay sarayına aid olduğunu ortaya qoymuşdur.
Estakadanın sökülməsi əfsanəsi
Geniş şəkildə yayılmışd bir əfsanəyə görə günbəzi dəstəkləmək üçün tikilən estakada günbəzdən daha çox xərc və işçi qüvvəsi tələb edirdi. Şah Cahana, inşaatın sonuna yaxın estakada sökülməsinin 5 il çəkəcəyi bildirildikdə, Şah Cahan hər bir insanın çıxardığı kərpicin hamısının onun özünə qalacağı barədə əmr vermiş və bir gecədə estakada sökülmüşdür.
Dünyanın yeni yeddi möcüzəsindən biri
Dünyanın yeddi möcüzəsinə alternativ olaraq mobil telefon və internet səsləri ilə dünyanın yeni yeddi möcüzəsini təyin etmək üçün İsveçrədə yerləşən New7Wonder adlı bir fondun başlatdığı yarışma nəticəsində Tac Mahal Xatirə Türbəsi 7 iyul 2007-ci ildə elan edilən siyahıya daxil edilmişdir.
Aşağı Tatar (Xudafərin)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 348 nəfər yaşayır (84 ailə).
Mehmed Ziyayəddin Əfəndi
Həyatı
Mehmed Ziyayəddin Əfəndi 26 avqust 1873-cü ildə Üsküdar sarayında dünyaya gəldi. Atası dövrün Osmanlı sultanı Əbdüləzizin qardaşı oğlu Şahzadə Mehmed Rəşad, anası isə ubıx olan Kamurəs xanımdır. Uşaqlığını güclü nəzarət altında yaşayan Mehmed Ziyayəddin Əfəndi, atasının 1909-cu ildə taxta çıxmasıyla Dolmabağça sarayına köçürüldü. 1909-cu ildə təşkil edilən Anadolu səyahəti boyunca qardaşları Nəcməddin Əfəndi və Hilmi Əfəndiylə birlikdə atasının yanında yer aldı. Yenə 1911-ci ildə atası və qardaşlarıyla birlikdə Rumeliyə səyahət etdi. İstanbul Universitetinin tibb fakültəsini bitirmiş, dövrün tanınmış dermatoloqlarından biri olmuşdur. Bundan başqa qardaşıyla birlikdə Birinci Dünya müharibəsinə qatılmış, müharibə illərində general rütbəsinə qədər yüksəlmişdir. Türkiyə Cumhuriyyətinin qurulması və Osmanlı ailəsinin sürgün edilişinin ardından 1924-cü ilin mart ayında ölkəni tərk etdi və İsgəndəriyyəyə getdi. Ancaq sürgündə ağır günlər yaşadı və 30 yanvar 1938-ci ildə burada vəfat etdi.
Cəlil Hüseynov (akademik)
Cəlil Yusif oğlu Hüseynov ― akademik, Əməkdar elm xadimi (1957), Azərbaycan SSR EA-nın həqiqi üzvü (1967).
Həyatı
Cəlil Hüseynov 28 dekabr 1896-cı ildə Şəki şəhərində anadan olmuşdur. O, 1905-1907-ci illərdə Şəki şəhərindəki rus məktəbində, 1908-1918-ci illərdə Tiflisdə I oğlanlar gimnaziyasında, 1919-cu ildə isə Bakı oğlanlar gimnaziyasında təhsil almışdır. Orta məktəbi bitirdikdən sonra ali təhsilini 1924-cü ildə Bakı Dövlət Universitetinin Tibb fakültəsində almışdır.
Fəaliyyəti
Cəlil Hüseynov 1924-1946-cı illərdə akademik İ.İ.Şirokoqorovun rəhbərlik etdiyi Patoloji anatomiya kafedrasında assistent, dosent, professor olaraq fəaliyyət göstərmişdir. Eyni zamanda 1925-ci ildə "Muğam malyariya ekspedisiyası"nın Cənub-Muğan qrupuna rəhbərlik etmişdir. O, 1946-1979-cu illərdə Azərbaycan Tibb Universitetinin Patoloji anatomiya kafedrasının müdiri vəzifəsini icra edərək elmi-pedaqoji fəaliyyət göstərmişdir. Habelə alim 1946-1979-cu illərdə Azərbaycan Səhiyyə Nazirliyinin baş patoloqanatomu kimi fəaliyyət göstərmişdir.
Cəlil Hüseynov patoloji anatomiya sahəsi üzrə böyük xidmətləri olan alimdir. Malya­riya zamanı nekroz və qanqrenaların, tropik malyariya, qarayara, səpkili yata­laq xəstəliklərinin patomorfologiyası və patogenezinin, habelə müxtəlif xəstəliklər zamanı periferik sinir sisteminin patomorfologiyasının öyrənilməsi məsələləri alimin fəaliyyətinin əsasını təşkil edir.
Azərbaycan elminə böyük töhfələr bəxş etmiş Cəlil Hüseynovun 200-ə yaxın elmi əsəri, monoqrafiya, dərslik və dərs vəsaitləri vardır. O, ilk dəfə Azərbaycan Tibb Universitetinin nəzdində histologiya, mikrobiologiya, patoloji anatomiya fənlərindən Azərbaycan dilində mühazirə və praktik dərslər aparmışdır. Akademik tərəfindən histologiya, mikrobiologiya, patoloji anatomiya və patoloji fiziologiya üzrə Azərbaycan dilində terminoloji lüğət hazırlanmışdır. Lüğət 2500 termindən ibarətdir. Eyni zamanda onun rəhbərliyi altında 15 elmlər doktoru, 28 fəlsəfə doktoru dissertiyası müdafiə olunmuşdur.
Kitabları
Cəlil Hüseynov müəllifi olduğu bu kitablara görə 1979-cu ildə SSRİ Dövlət mükafatına layiq görülmüşdür.
Vəfatı
Cəlil Hüseynov 21 mart 1979-cu ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.
NGC 431
NGC 431 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Andromeda bürcü istiqamətində yerləşir. SB0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Təzəkənd-i Vinaq (Xudafərin)
Təzəkənd-i Vinaq - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Xudafərin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 118 nəfər yaşayır (32 ailə).
Gərdbəsək (Piranşəhr)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 239 nəfər yaşayır (32 ailə).
Toporkovı adası
Toporkovı adası (əvvəllər İvaki, Banzio-iva ; 1745-ci il rus xəritələrində isə Baray ) — Kuril adalarının Böyük Kuril cərgəsinə daxil olan ada. İnzibati cəhətdən Saxalin vilayətinin Şimali Kuril şəhər dairəsinə daxildir. Adada yaşayış yoxdur. Adanın sahəsi 1,0 km²-dir. Adada Fratercula cirrhata növünə aid çoxlu sayda quş yuva qurur. Adanın rus dilində olan adıda buradan götürülmüşdür. Toporkovı adasının maksimal hündürlüyü 70 metrdir. Ada böyül Kuril cərgəsinə daxildir.
Jak Şirak
Jak René Şirak — Fransız siyasətçisi, Fransa Respublikasının 22-ci Prezidenti, (1995–2007).
Həyatı
Fransanın siyasi və dövlət xadimi. 1974–1976 və 1977–1986-cı illərdə Fransanın Baş naziri, 1988–1995-ci illərdə Paris şəhərinin meri olub. 1974–1976-cı illərdə qollistlərin Respublikanın Müdafiəsi naminə Demokratik İttifaqı Partiyasının Baş katibi, 1976-cı ildən Respublikanın Müdafiəsi naminə Birlik Partiyasının sədridir. 1995-ci ildə Fransa Respublikasının Prezidenti seçilmişdir.
Toporkovı adası
Tarixi
1924-cü ildə yaponlar tərəfindən Toporkovı adası yaxınlığında su altı vulkanların fəaliyyəti nəticəsində iki suxur dirək barədə məlumat vermişdir. Bu dirəklər dəniz səviyyəsindən 150 m aşağıda yerləşir.
Jak Şirak
Təhsil və karyera başlanğıcı
Şirakın valideynləri, Abel Fransua Şirak (1893–1968) və Marie-Louise Vallette (1902–1973), əslən Fransanın cənubundakı Correz şöbəsindən, onun hər iki babası müəllim idi, sonrakı əcdadları da Limousin kəndliləri. Soyadı Occitan'dan gəlir. Ailənin yeganə sağ qalan uşağı (bacısı körpəlikdə ölmüşdür).
Toporkovı adası
Tarixi
Nə zamansa əlverişli buxtalarının birində priçal mövcud olmuşdur. 1855-ci ildə Şimoda traktatına görə arxipelaq Rusiya imperiyasının ərazisi kimi tanınır. 1875-ci ildə isə bütün Kuril adaları Yaponiyanın ərazisi olur. Bu isə Yaponiyanın Saxalini Rusiyanın ərazisi kimi tanıması müqabilində edilir. 1875—1945-ci illər ərzində bütün Kuril adaları kimi bu axipelaqda Yaponiyanın hakimiyyəti altında olmuşdur. 1945-ci ildə İkinci Dünya müharibəsi sonucunda adalar Saxalin vilayəti olaraq SSRİ tərkibinə keçmişdir. 1991-ci ildən isə RSFSR varisi olaraq Rusiya adaları idarə edir. Adada yaşayış yoxdur. Araşdırılmasına ehtiyac vardır. Belə ki, Matua adası ilə yeraltı tunellərlə birləşməsi ehtimalı vardır. Adanın şərqində əsgər yataqxanası, qərbi anbarlar və batareya mövqeyi olmuşdur.
Jak Şirak
Təhsil və karyera başlanğıcı
Carnot və Böyük Liseydə təhsil almışdır. Jak 15–18 yaşlarında ikən müəllimlərindən biri ona keçmiş rus dilini öyrədən keçmiş Ağ Qvardiya zabiti idi. 18–19 yaşlarında, o, bütün Evgeniy Oneqin fransız dilinə tərcümə etdi, hansı ki, o dövrdə heç bir nəşriyyat tərəfindən qəbul edilmədi və Şirak tanınmış bir siyasətçi olanda çox sonra nəşr olundu.
Toporkovı adası
Flora və fauna
1977-ci ildə Veijanin Toporkovı adasının Qısaquyruq sahilqağayısının yayılma arealının cənub sərhəddi olmasını müəyyət etrmişdir. 2010-cu ilin iyununda təkrar araşdırmalar isə bu canlıların burada 15 fərdinə rastlanması müəyyən edilmişdir. onlardan 3 cütü yuva qurmuş və ikisi bala çıxartmışdır. Ada iki lanşaft tipi yayıldığından bitki örtüyü olduqca kasıbdır. .
Jak Şirak
Birinci müddət (1995–2002)
1995-ci ildə Paris meri yenidən prezident seçkilərinə namizəd oldu. Bu dəfə ona sosialist Lionel Jospin əleyhinə çıxdı, Şirak ilk turda cüzi hesabla məğlub olaraq ikinci hissədə onu məğlub etdi. Şirakın rəhbərliyi ilə Fransada prezidentlik müddəti 7 ildən 5 ilə endirildi. 7 illik müddətlə son prezident və 5 illik müddətə seçilən ilk prezident oldu. Ümumilikdə, Şirak 12 ilini Çamps Elyseesdə keçirdi və bununla da prezidentliyini 14 illik Mitterrand hakimiyyətindən sonra Fransa tarixində ikinci ən uzun müddət etdi. thumb|200px|left|[[Bill Klinton və Jak Şirak]] Şirakın rəhbərliyi altında Fransa qallizm siyasətinə qayıtdı, müəyyən şəkildə ABŞ-dən uzaqlaşdı və Mururoa Atollda Sakit Okeanda nümayiş xarakterli nüvə sınaqları keçirdi. Daxili siyasətdə ənənəvi sağçı liberalizm (aşağı vergi dərəcəsi, qiymət nəzarətinin olmaması) onunla (dövlət müdaxiləsi) və sosial siyasət təcrübəsi nəzərə alınmaqla birləşdirildi; dəfələrlə "Anqlo-Saxon ultra liberalizmi" tənqid etmişdir. Tənqidçilər Şirakı uyğunsuz iqtisadi siyasət və seçki vədlərini yerinə yetirməməkdə günahlandırdılar. 1997–2002-ci illərin beşinci ildönümü hökumətə rəhbərlik edən Jospin ilə artıq prezident olan Şirakın yeni bir siyasi "birlikdə yaşaması" ilə qeyd olundu.
İkinci müddət (2002–2007)
2002-ci ildə Şirak ikinci prezidentlik müddətinə yenidən seçildi. Bu, Milli Cəbhənin lideri Jan-Mari Le Penin ikinci tura gözlənilməz girməsi ilə nəticələndi, nəticədə kifayət qədər aşağı reytinqə sahib olan və ilk turda cəmi 20% qazanan Şirak ikinci hissədə 82% səs topladı. İkinci turdan əvvəl bütün sol partiyalar (Əmək mübarizəsi Arlette Lagieux istisna olmaqla) tərəfdarlarını "oğru üçün, amma faşist üçün deyil" və "burnundakı paltarı ilə səs ver" şüarları altında Şiraka səs verməyə çağırdılar. Gələcəkdə Şirakın reytinqi aşağı səviyyədə qaldı və dəstəyin 35% -ni keçmədi.
Seçkidən iki ay sonra, 14 iyul 2002-ci ildə Yeliseydə keçirilən parad zamanı Şiraka sui-qəsd edildi. Sui-qəsd keçənlər tərəfindən tərksilah edildi, psixiatrik müalicəyə məruz qaldı və mənsub olduğu sağçı qrupun qadağan olundu.
Mirası
2019-cu ildə 83 yaşlı Şirak sətəlcəm xəstəliyi səbəbiylə Mərakeşdəki məzuniyyətini yarımçıq qoyub. Sentyabrın 18-nə keçən gecə iki xüsusi təyyarə keçmiş prezidenti və ailəsini Parisə çatdırıb. Onlarla birlikdə iki həkim də olub. Sentyabrın 26-da Jak Şirak dünyasını dəyişib.
Şirak hakimiyyətdə olduğu dövrdə prezident səlahiyyətinin müddəti 7 ildən 5 ilə endirilib. Ümumilikdə, Şirak Yelisey sarayında 12 il keçirib, bununla da o, 14 il prezident olan Fransua Mitterandan sonra uzun müddət prezident olan ikinci şəxsdir. 2019-cu ildə aparılan sosial sorğunun nəticələrinə görə, Jak Şirak V Respublikanın ən yaxşı Prezidenti olub. Onun fransızlara daha yaxın olduğu qeyd edilib.
Zəlimxan (ad)
Zəlimxan — Azərbaycanlı adı.
Yuxarı Tualı (Xudafərin)
Yuxarı Tualı - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Xudafərin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 265 nəfər yaşayır (66 ailə).
TLS
TLS — Artıq istifadəsi azalmış Secure Socket Layer-in (SSL) davamçısı olaraq adlandırılan kompüter şəbəkəsi üzərindən rabitə təhlükəsizliyini təmin etmək üçün hazırlanmış bir kriptoqrafik protokoldur.Protokolun bir neçə versiyası e-poçt, mesajlaşma və IP üzərindən səs kimi tətbiqetmələrdə geniş istifadə olunur, lakin HTTPS-in Təhlükəsizlik qatında ən çox istifadə olunan protokol olaraq qalır.TLS protokolu əsasən iki və ya daha çox əlaqə quran kompüter tətbiqi arasında məxfilik və məlumatların bütövlüyünü təmin etməyi hədəfləyir. İnternetin tətbiq qatında işləyir və özü iki qatdan ibarətdir: TLS qeydləri və TLS qarşılıqlı protokollar. TLS, əvvəlcə 1999-cu ildə müəyyən edilmiş, təklif olunan bir IETF standartıdır və mövcud versiyası 2018-ci ilin avqust ayında müəyyən edilmiş TLS 1.3-dür. TLS, Navigator veb brauzerinə HTTPS protokolunu əlavə etmək üçün Netscape Communications tərəfindən hazırlanmış əvvəlki SSL spesifikasiyalarına əsaslanır.
ETS
EFF fondu TLS-i 1.3-ü yüksək qiymətləndirdi və TLS 1.3-də vacib təhlükəsizlik tədbirlərini qəsdən ləğv edən Enterprise Transport Security (ETS) variant protokolundan narahatlığını bildirdi. Bu tamamilə bank sistemləri kimi mülkiyyət şəbəkələrində istifadə üçün nəzərdə tutulmuşdu, mülkiyyət şəbəkələrinə qoşulmuş üçüncü tərəf təşkilatların zərərli proqram təminatının aşkarlanması üçün şəbəkə trafikini izləmək üçün öz şəxsi açarlarından istifadə edə bilməsi və yoxlamaların aparılmasını asanlaşdırması üçün gələcək məxfiliyi dəstəkləmirdi.
Gərdnəleyn (Piranşəhr)
Gərdnəleyn - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Piranşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 149 nəfər yaşayır (19 ailə).
Müzəffərabad (Azad Kəşmir)
Müzəffərabad (مظفرآباد) − Pakistanın Azad Kəşmir bölgə sinin paytaxtıdır.
Şəhərin tarixi
Müzəffarabad şəhərinin orijinal adı Udabhanda idi.
Nəqliyyat
Ən yaxın dəmiryol stansiya ları Pakistan da Murree ve Hindistanın Cammu ve Kəşmir əyalət indəki Baramulla dır.
2005-ci il zəlzələsi
Şəhər 2005-ci ildə baş verən və 7.6 bal gücündə olan Kəşmir zəlzələsi nin episentr i yaxınlığında idi. Zəlzələ şəhər dəki bina ların təxminən 50%-ni məhv edib (rəsmi bina ların əksəriyyəti daxil olmaqla) və Kəşmir in Pakistanın nəzarəti altında olan ərazilərin 80000-ə (səksən min) yaxın əhalisinin ölümünə səbəb olub. 8 oktyabr 2005-ci il tarixindən etibarən Pakistan hökumət inin rəsmi məlumatlarına görə ölü sayı 87350 (səksən yeddi min üç yüz əlli) olmuşdur. Bəzi hesablamalara görə, ölənlərin sayı 100000-dən (yüz min) çoxdur.
Aslanlı
Aslanlı — soyad.
Monte-Karlo
Monte-Karlo (Moneqassca Monte-Carlu) — Monako rayonu.
Aşağı Tualı (Xudafərin)
Aşağı Tualı - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Xudafərin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 354 nəfər yaşayır (76 ailə).
Şitalakşa (çay)
Şitalakşa (Shitalokkha Nodi) — Brahmaputranın bir qoludur. Başlanğıcının bir hissəsi Banar çayı kimi də tanınır. Çay 110 km uzunluğundadır və təxminən 300 m uzunluğunda hissəsi Narayanqang yaxınlığından keçir. Çay Narsinqdi ilə sərhədi təşkil edərək Qazipur bölgəsindən axır və sonra Narayanqang rayonunun ərazisindən keçir.
Çayın maksimal dərinliyi 70 ft, orta dərinliyi isə 33 ft-dir.
Van den Brokun xəritəsində çay Barrempooter (Brahmaputra) qərbə axan Lekki adlı çay kimi qeyd edilmişdir. Van den Brokun dövründə (1660) Şitalakşa böyük və sürətlə axan çay idi. XIX əsrin əvvəllərinə qədər belə idi. Bununla yanaşı, Van den Broukun xəritəsinin düzgünlüyünə dair bəzi qeydlər də var.
Tarixi
Keçmiş bölgənin paytaxtı Sonarqaon, Şitalakşa sahillərində qurulmuşdu. Bölgənin keçmiş hökmdarı İsa xan tərəfindən çayın sahillərində qala inşa edilmişdir. Çayda olan Sonakanda qalası Portuqaliya quldurlarına qarşı durmaq üçün inşa edilmişdir. Sahillərində bir neçə tarixi məscid - Bandarshahi məscidi (1481-ci ildə Baba Saleh tərəfindən inşa edilmişdir), Kadam Rəsul məscidi (Məhəmmədin izləri var), Mariamer məscidi (Şaista Xan tərəfindən inşa edilmişdir) və s. var.
İqtisadi əhəmiyyəti
Şitalakşa çayı bir vaxtlar müslin sənayesi üçün vacib bir mərkəz idi. Bu gün də sahillərində bədii toxuculuq mərkəzləri var. İstilik elektrik stansiyaları çayının kənarında yerləşir. Çayın içinə atılan yüksək miqdarda tullantı, narahatlığa səbəb olur.
Narayanqangda çayın limanı var. Hökumət xarici sərmayə ilə Şitalakşa çayında yük limanının inşasını təsdiq etmişdir.
Noqata (valyuta)
Noqata — Kiyev Rus dövlətinin pul sistemi vahidlərindən biri. X əsrdə daha keyfiyyətli dirhəmləri keyfiyyətsiz dirhəmlərdən fərqləndirmək məqsədilə yaradılmışdır. XI əsrdə Noqata 1/20 qrivnaya və 1,25 kunaya (XII əsrdə 2,5 kunaya) bərabər idi. Noqata adı pul ifadəsi kimi XV əsrin axırlarınadək saxlanılmışdır.
Azər Məmmədov (baş gizir)
Azər Mustafa oğlu Məmmədov (4 mart 1993; Kəmərli, Qazax rayonu, Azərbaycan — 12 sentyabr 2022; Zəngilan rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Dövlət Sərhəd Xidmətinin Sərhəd Qoşunlarının baş giziri, Vətən müharibəsi iştirakçısı. 2022-ci il sentyabr 12-dən 13-nə keçən gecə Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin Zəngilan istiqamətində Azərbaycan Ordusuna qarşı törətdiyi təxribat nəticəsində şəhid olmuşdur.
Həyatı
Azər Məmmədov 4 mart 1993-cü ildə Qazax rayonunun Kəmərli kəndində anadan olmuşdur. 1999–2010-cu illərdə Akif Bəbirov adına Qazax rayon Xanbağı kənd tam orta məktəbində orta təhsil almışdır. Ailəli idi, şəhid olmasından 44 gün əvvəl ailə həyatı qurmuşdu. 2023-cü ilin may {23.05.2023} ayında Azay adlı övladı dünyaya gəlib.
Hərbi xidməti
Azər Məmmədov 2011-ci ilin aprel ayında Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Qazax rayon üzrə Hərbi Şöbəsi tərəfindən hərbi xidmətə çağırılmışdır. Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarının sıralarında, Lənkəran rayonunda yerləşən "N" saylı hərbi hissədə müddətli həqiqi hərbi xidmət etmişdir. 2012-ci ilin oktyabr ayında hərbi xidmətini başa vuraraq mülki fəaliyyətinə davam etmişdir. 2019-cu ilin oktyabr ayından Dövlət Sərhəd Xidmətinin Sərhəd Qoşunlarının Xaçmaz rayonunda yerləşən "N" saylı hərbi hissəsinin snayper bölməsinin qruplarından birində müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət etmişdir.
Dövlət Sərhəd Xidmətinin Sərhəd Qoşunlarının kiçik giziri olan Azər Məmmədov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində snayper olaraq iştirak etmişdir. Zəngilanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur.
Azərbaycanın Zəngilan rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Azər Məmmədov "Zəngilanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Müharibə bitdikdən sonra Azər Məmmədov əvvəlcə gizir, sonra isə baş gizir rütbələrinə layiq görülmüşdü. Dövlət Sərhəd Xidmətinin Sərhəd Qoşunlarının Çevik Hərəkat Dəstəsinin "N" saylı hərbi hissəsində xidmətini davam etdirirdi.
Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək igidlik və mərdlik göstərmiş, hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirərək şəhid olmuş Azər Məmmədov Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2022-ci il tarixli Sərəncamına əsasən ölümündən sonra "Azərbaycan Bayrağı" ordeni və "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edilmişdir.
Uri (Xudafərin)
Uri - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Xudafərin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 121 nəfər yaşayır (27 ailə).
Rostov Dənizçilik Uçilişinin əsas korpusu
Rostov Dənizçilik Uçilişinin əsas korpusu - Rostov-na-Donu şəhərinin ərazisində, Sedov küçəsi, ev 8/2 ünvanında yerləşən bina. Bina 1914-cü ildə inşa edilmişdir. Hazırda binada Q. Y. Sedov adına su nəqliyyatı institutu yerləşir. Rostov Dənizçilik Uçilişinin əsas korpus binası regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekti siyahısına daxil edilmişdir.
Tarixi
Rostov-na-Donu şəhərində ilk dənizçilik sinifləri 1876-cı ildə açılmışdır. 1896-cı ildə isə Rostov Dənizçilik Uçilişinin sinif binası inşa edilmişdir. XX əsrin əvvələrində artıq bina tamamən dolduğundan yeni tədris korpusunun inşasına ehtiyac yaranmışdır. Rostov Dənizçilik Uçilişinin əsas korpusu binası 1914-cü ildə Rostov Dənizçilik Uçilişinin sinif binası yaxınlığında inşa edilmişdir.
1974-cü ildə binanın fasadında memorial lövhə vurulmuşdur. Bu lövhədə yazılır: «''Bu binada Mixail Prokofeviç Belousov və Nikolay Aleksadroviç Lunin dənizçilik sahəsində təhsil almışdır. Onlar vətən qarşısında xidmətlərinə, igidlik və qəhramanlarına görə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür. Rostov vilayəti rəhbərliyinin 9 oktyabr 1998-cil № 411 əmri ilə Rostov Dənizçilik Uçilişinin əsas korpus binası qurumaya alınmışdır.
Arxitektura
Bina modern stilində inşa edilmişdir. Bina düzbucaqlı formaya malikdir. Onun fasadı Sedov küçəsinə açılır. Bina iki mərtəbədən ibarət olaraq az meyilli dam örtüyünə sahibdir.
2019 Xolo kafedralında bomba partlayışı
2019 Xolo kafedralında bomba partlayışı — 27 yanvar 2019-cu ilin səhərində Filippinin Sulu əyalətinin Xolo şəhərində yerləşən Roman katolik kafedral olan Karmel dağının Müqəddəs Mariya kafedralında baş vermiş bomba partlayışı. AFP Qərbi Mindanao Komandirliyi (AFP WestMinCom) törədilən terror aktında 15 nəfər sivil əhali və 5 əsgər olmaqla 18 nəfərin həlak olduğunu, 70 nəfər sivil əhali, 2 polis məmuru, 17 əsgər və 2 sahil mühafizəçisi olmaqla 82 nəfərin isə yaralandığını açıqlamışdır. Filippin Milli Polisinin (PNP) əvvəlki açıqlamasında 20 ölünün və 111 yaralının olduğunu bildirmişdir.
Zəmin və motivasiya
Partlayışlar Banqsamoro Muxtar Regionunun yaradılması üçün keçirilən referendumdan bir həftə sonra baş vermişdir. Xolonun ən güclü terror təşkilatı olan Əbu Səyyafın da ərazisində olduğu Sulu əyalətində referendumun əleyhinə qarşı 163,526 nəfər (54.3%), lehinə isə 137,630 (45.7%) səs vermişdir. Bu qruplaşma İraq Şam İslam Dövləti terror təşkilatının bir qolu hesab olunur. Nəticələrə baxmayaraq, digər əlayətlər lehinə yetərincə səs verdikləri üçün Sulu əyaləti Banqsamoro regionun ərazisinə daxil edilmişdir.
Hadisə
Ərazinin sözçüsü Gerri Besananın dediyinə görə, ilk bomba 8:28 radələrində insanların kafedrala topluluq şəklində gəldiyi zaman partlamışdır. 8:26-da əhali bazar günü dualarını etmək üçün kafedrala gəlmişdir. 8:30-da fərqli bir açıdan insanların kafedrala doğru getdiyi görünür. 8:28-də kafedralın içərisinə atılan ilk əldəqayırma partlayıcı qurğu partlamışdır. 8:30-da isə 35-ci Piyada Batalyonundan gələn qoşunlara cavab olaraq kafedralın park sahəsində ikinci partlayış gerçəkləşmişdir. Qərbi Mindanao Komandiri partlayışa səbəb olan cihazın bir motosiklet qutusunun içərisinə yerləşdirildiyini söyləmişdir. Bir müddət heç bir qrup partlayışlar üçün məsuliyyəti öz üzərinə götürməmişdir. Filippinin Daxili İşlər Nazirliyi və Yerli Hökumət İdarəsinin (DILG) məlumatına görə, cinayətkarlar birinci partlayışa nisbətdə ikinci partlayışla öz hədəflərinə daha çox ziyan vurmaq üçün 2002 Bali partlayışı zamanı istifadə olunan analoji plandan istifadə etmişlər. Partladıcı qurğular ən azı iki kiloqram ağırlığında olmuşdur. Partlayış sahəsinin yaxınlığında start verici qurğu kimi istifadə olunan şübhəli mobil telefon aşkar edilmişdir. DILG tərəfindən təsdiqlənmiş post-partlayış istintaqına əsasən, bombaların hazırlanmasında tərkibində ammonium-nitrat olan borulu bombalardan istifadə olunub.
Cinayətkarlar
İraq Şam İslam Dövləti partlayışlara görə məsuliyyəti öz üzərinə götürmüşdür. Onlar hücumun "şəhidliyin iki cəngavəri" üçün "səlibçilərin məbədgahı"na qarşı törətdiklərini açıqlamışlar. Filippin hərbçiləri Acanq Acanq qrupunun fraksiyasına daxil olan ASG-in məsuliyyət daşıdığını bildirmişlər. Bu da hərbi kəşfiyyat əməliyyatçıları tərəfindən faktlarla sübut olunmuşdur. Onlar əvvəlcə Xolo şəhərinin digər hissələrini bombalamaq fikirləri olan ASG-in sənədlərini ələ keçirmişlər. Bölgədə yerləşən gizli çəkiliş kameralarının məlumatlarına görə, keçmiş ASG lideri Surakah İnqoqun qardaşı Alias Kamah digər şübhəlilər ilə birlikdə kafedralın ətrafında dolaşarkən kameralara yaxalanmışdır. ASG-in ən məşhur bomba istehsalçılarından olan Kamah istintaqdan sonra, PNP rəhbəri Oskar Albayalde tərəfindən sərbəst buraxılmışdır. Filippin ordusu CCTV vasitəsilə hücumlarla əlaqədar olaraq dörd şübhəlinin kameralara düşən fotoşəkillərini paylaşmışdır. Ölkə prezidenti də daxil olmaqla hakimiyyət orqanları kamikadzelər tərəfindən bombaların partladılmasını da istisna etmir. Buna baxmayaraq, hücumlar nəticəsində sağ qalan iki yaralının hərbçilərə verdiklərə ifadələrinə əsasən, onlar bir qadının torbasının içərisində bir bomba gizlətdiyini görmüşlər. Kilsənin daxilindəki oturacaqlardan birinə bombanı buraxdıqdan sonra partlayış baş vermişdir. Lakin hər iki şahid qadının fiziki xüsusiyyətlərini tam olaraq təsvir edə bilməmişdir. CCTV kanalı Kamahın mavi-yaşl jaketdə olduğu və əlində telefon tutduğu görüntüləri yayımlamışdır.
İstintaq və hökumətin reaksiyası
thumb|left|Prezident [[Rodriqo Duterte digər hökumət səlahiyyətliləri ilə birlikdə partlayış sonrasında katedralı ziyarət edərkən]]
İstanbul KVK
Kişilər Voleybol Komandası
Komanda, 2010–2015-ci illər arasında İstanbul Böyüklər Liqasında mübarizə aparırdı.
2015–2016 mövsümündən etibarən Regional Liqada mübarizə aparan komanda, 2016–2017 və 2018–2019 mövsümlərində Regional Liqa İstanbul Çempionu olaraq Türkiyə 2. Liqasına yüksəlmək üçün Finallara qatıldı.
2016–2017 mövsümündə Yalova da keçirilən final mərhələsində Bursa Gemlikdən sonra turniri ikinci sırada tamamladı.
2019–2020 mövsümündə, İstanbul Qrupundakı ilk matçdakı uğursuz məğlubiyyətdən sonra, İstanbul digər dörd matçını setsiz qazandı və mövsüm ikinci sırada bitdi.
İstanbul Voleybol Club Kişi Voleybol Komandası 2020–2021 mövsümündə Regional Liqada mübarizə edəcək.
Çimərlik Voleybol Komandaları
2009-cu ildə Türkiyə Voleybol Federasiyası tərəfindən təşkil olunmağa başlayan və 2015-ci ildə dayandırılmış olan Çimərlik Voleybol Klubları Liqası, 2017-ci ildə yenidən təşkil olunmağa başladı və İstanbul Voleybol Klubu çimərlik voleybol komandası yaradıb həm qadın, həm də qadınlar arasında yarışdı.
Türkiyədə və dünyada ilk dəfə yalnız klubların iştirakı ilə qurulan və dünyanın ən böyük çimərlik voleybol klubları liqası olan TVF Çimərlik Voleybol Liqası, kişilər 67, qadınlar 63, 130 komandada iştirak etdi. 2017-ci ildə.
2017 mövsümü
Mihrican Alıosman Mehmed — Marmara Bölgəsindəki Betül Dinç və Damla Tilki ilə İVK Çimərlik Voleybolu Qadın Komandası və Beşiktaş, GMB Çamlık, Marmara Akademiyası, Sorgun, UPS və Büyükdere, GMB Çamlık və Marmara'nın oynadığı matçların sonunda cüt dövrə oynadı. Akademiya.Bundan sonra Marmara Bölgəsi 3-cü oldu və Sinopda keçiriləcək finalda iştirak etmək hüququ qazandı.
İVK Çimərlik Voleybolu Qadınlar komandası liqadakı hər iki yarışda Beşiktaşı 2: 1 hesabı ilə məğlub etdi və bu da güclü rəqibləri qarşısında son bilet əldə etmələrini təmin etdi.
30 İyun — 02 İyul 2017 tarixləri arasında Sinopda təşkil edilən Çimərlik Voleybol Klubları Liqasının final mərhələsində İstanbul Voleybolu GMB Çamlık, Şile Bələdiyyəsi və Samsun Böyükşəhər Bələdiyyəsi ilə D qrupunda mübarizə apardı.
Qrupda ilk iki yeri tuta bilməyən komanda, turniri Türkiyədə doqquzuncu olaraq tamamladı.
2018 mövsümü
2017-ci ildə Marmara Bölgəsində 3-cü, Türkiyədə 9-cu olmağı bacaran qadın komandası 2018-ci ildə liqaya qatıldı.
20–22 iyul 2018-ci il tarixlərində Sinop Kumkapı Çimərliyində keçirilən Finallarda komanda ilk dövrədə İbradı Bələdiyyəsini 2–0 məğlub etdi və ilk gündə Keçioren Belediyesi Bağlumspor'un ikinci dövrəsində 2–0 məğlub oldu.
2017 mövsümü
Marmara Bölgəsindəki İVK Çimərlik Voleybolu kişi komandası Beşiktaş, Sumak Petrol Boğaziçi, Büyükdere, Sinop Poyraz və Şile Gençlik ilə qrupda iştirak etdi. İki dövrəli qarşılaşmaların sonunda iki müsabiqədə Beşiktaşı bir dəfə, Sinop Poyraz və Şile Gençlik komandalarını iki dəfə məğlub etdi və 5 qalibiyyət qrupunda liqanı 5-ci sırada tamamladı və finala yüksələ bilmədi.
2018 mövsümü
2017-ci ildə finalda iştirak edə bilməyən İVK Çimərlik Voleybolu Kişilər Komandası, 2018-ci ildə finallarda iştirak etdi.
Burak Balıbey və İran Milli Çimərlik Voleybolu oyunçusu Behzad Haddade Kahnamouse'dan ibarət komandanın 20–22 İyul 2018-ci il tarixlərində Sinop Kumkapı Çimərliyində təşkil edilən Finalda iştirak etdiyi komanda, ilk turun ilk mərhələsində yer aldığı üçün ilk gündə keçdi. İkinci turda KKTC təmsilçisi Vakıflar Spor, 13–21, 21–12, 13–15 setləri ilə 2–1 məğlub oldu və uğursuz bir məğlubiyyətlə məğlub qrup oldu.
Turnirin ikinci günündə komanda, turnirin ilk matçında 21–19, 20–22, 15–12 setləri ilə Beşiktaşı 2–1 məğlub etdi və dördüncü turda Samsun 15 İyul komandası turniri məğlub etdi setlər 21–11 ve 21–10, 2–0. Çempionu bitirən AP Sportif ilə uyğunlaşdı. İVK Çimərlik Voleybolu Kişilər Komandası AP Sportif ilə 16–21 və 18–21 setlərlə məğlub oldu və turniri Türkiyədə 5-ci olaraq tamamladı.
Çimərlik Voleybol Klubları Liqası 2018-ci ildə keçirildikdən sonra yenidən TVF tərəfindən təşkil olunmadı.
Sosial Məsuliyyət
İstanbul Voleybol Klubu, idman fəaliyyətləri ilə yanaşı sosial məsuliyyət sahəsində də aktiv bir klubdur. Klub hələ də kənd məktəbləri üçün maddi dəstək [9] və digər məsələlərdə sosial məsuliyyət həyata keçirir.
Klubun Siirt uşaqlarına yanacaqdoldurma məntəqəsindən aldığı nəqliyyat vasitələrinin təkərləri ilə voleybol meydançası tikməsinə, kənd təsərrüfatının pandemiyasına və gecə növbələrində səhiyyə işçilərinə yemək verilməsinə , meşə zədələnmiş meşələr üçün köməyi. Hatay'da yanğın.Fidan bağışı, İzmirdə zəlzələ halında verdiyi yardım  və Elazığ, 2020-ci ildə verdiyi əsas yardımlardan biridir.
2021 Pandemiya sından sonra kənd məktəblərində üz-üzə təhsilə başlanması ilə, Kənd Məktəblərinə Maddi Dəstək layihəsi olan Sosial Məsuliyyət layihəsi, 2021-ci ildə Şanlıurfa dan 45 km aralıda yerləşən Eyyübiye Bulduk İbtidai məktəbinə kənd məktəbinə yardım etdi.
Hər dəst 2020-2021-ci illər mövsümünün sonunda verilən bir Fidan Sosial Məsuliyyət Layihəsi Sertifikatıdır.
Yeni sosial məsuliyyət layihəsini 5 İyun 2021 Dünya Ətraf Mühit Günündə həyata keçirdi.
Layihə çərçivəsində, klubun voleybol komandalarının oynadığı rəsmi oyunlarda qazanılan hər dəstə bir fidan bağışlanacaq. Ayrıca, il və Türkiyə səviyyəsində keçiriləcək turnirlərdə detallı şəkildə fidan bağışlanacaq.
Hər dəst bir fidan layihəsidir, 2020-2021 mövsümünün Regional Liqa matçlarında başlayacaq və 2021-2022 mövsümündə davam edəcək. Klubun rəsmi saytında, layihənin təfərrüatları və fidanların veriləcəyi vəziyyət açıqlanır və ana səhifədə ilk matçdan etibarən neçə fidan bağışlanacağı barədə sayğac var.
2020-2021 mövsümündə klub Regional Liqa qrupu və final mərhələlərində oynadığı 6 matçda 16 dəst qazandıqdan sonra Meşəçilik Ümumi Müdirliyinin Vəqfi OGEM vasitəsi ilə əkiləcək 16 fidan bağışladı.
xarici linklər
İstanbul Voleybol Klubunun Rəsmi Veb Saytı
Rəsmi Okçuluk Veb Saytı
Pon Çjun Ho
Bong Joon-ho — Cənubi Koreyalı rejissor, prodüser.
NGC 7152
NGC 7152, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Cənub Balığı bürcü istiqamətində yerləşir. SBb tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Urşanabad (Xudafərin)
Urşanabad və ya Qaralar - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Xudafərin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 46 nəfər yaşayır (12 ailə).
Fabiano Karuana
Fabiano Karuana — Amerika şahmatçısı, qrosmeyster (2007). 2005-ci ilə qədər ABŞ-ni, 2005–2015 arası İtaliyanı və 2015-ci ildən sonra yenə ABŞ-ni təmsil edir.
15 iyul 2007-ci ildə Karuana 14 yaşında ikən qrosmeyster titulunu aldı – bu, onu həm Birləşmiş Ştatlar, həm də İtaliya tarixində ən gənc qrosmeyster etdi (onun ABŞ rekordu 2009-cu ilin oktyabrında Rey Robson tərəfindən qırıldı). 2014-cü ilin oktyabrında Fabiano 2844 Elo əmsalına nail oldu və tarixdə üçüncü ən yüksək əmsallı oyunçu oldu.
Həyatı
Fabiano Karuana 30 iyul 1992-ci ildə Mayamidə anadan olub. ABŞ və İtalyanın vətəndaşıdır.
4 yaşı olarkən valideynləru Mayamidən Bruklinə köçüblər. Şahmat istedadı beş yaşında kəşf olunub və həmin il ilk turniri Kuinsdə yerləşən Polqar Şahmat Mərkəzində olub
12 yaşına qədər ABŞ-də yaşayıb və oynuyub, Avropaya və Cənubi Amerikaya turnirlərdə iştirak etmək üçün səyahət edib.
İlk məşqiçisi (6 yaşından 8 yaşına qədər) idman ustası Bruce Pandolfini, daha sonra qrosmeyster (8 yaşından 20 yaşına qədər) Miron Sher olub.
2004-cü ildə ailəsi ilə birlikdə peşəkar şahmat karyerasını davam etdirmək üçün Bruklindən Madridə gəlir. 2005-ci ildən 2015-ci ilə qədər İtaliya tmsil edir. Madriddə beynəlxal usta Boris Zlotniklə məşq edir. 2007-ci ildə Budapeştə köçür və burda qrosmeyster Alexander Chernin məşqiçisi olur. 2010-cu ildə Luqanoya (İsveçrə) gəlir və qrosmeyster Vladimir Chuchelovla məşq edir.
Karuana həm İtaliyta, həm də ABŞ vətəndaşı olmaqla İtaliya Şahmat Federasiyası və ya ABŞ Şahmat Federasiyası arasında FİDE mənsubiyyəti seçimi hüququna malikdir. Karuana 2005-ci ildən 2015-ci ilədək İtaliyanı təmsil etmişdir. 2015-ci il mayın 12-də BŞŞF (USCF) elan etdi ki, Karuana federsiyanı dəyişir və artıq yarışlara ABŞ təmsilçisi olaraq qatılacaqdır.
2007
İyul: Karuana Budapeştdə "Birinci Şənbə" qrosmeyster turnirində qalib oldu və 9 oyundan 7 xal topladı. Son qrosmeyster normasını yığdı (14 yaş, 11 ay, 20 gün), Karuana Birləşmiş Ştatların və İtaliyanın ən gənc qrosmeysteri oldu. Hikaru Nakamuranın Birləşmiş Ştatlar rekordunu üstələdi.
Avqust: Hollandiyada keçirilən Vlissingen şahmat turnirində rəqibi keçmiş dünya çempionu Rüstəm Qasımcanov idi. Karuana qara fiqurlarla oynayırdı, 82-ci gedişdə heç-heçə oldu və 2715 reytinqlə turnirin qalibi oldu.
Noyabr-Dekabr: Karuana İtaliya Çempionatında iştirak etdi. Öncəki il o, İtaliya çempionatında birinci yeri Michele Godena ilə bölüşdürmüşdü. Bu il isə +8 (9½/11) nəticəsi ilə qalib gələrək İtaliya tarixində ən gənc çempion oldu.
2009
Noyabr: Karuana Rusiyanın Xantı-Mansi şəhərində keçirilən Dünya Kubokunda iştirak etdi. İlk iki raundda o, Kubalı qrosmeysterlər Lázaro Bruzón və Leinier Dominguezi məğlub etdi, üçüncü raundda Rusiyalı Evgeny Alekseevə qalib gəldi; dördüncü raundun sürətli oyununda Vüqar Həşımova (Elo 2759 və dünya yeddincisi) məğlub oldu. Bu yarışda 2675 Elo əmsalına nail oldu.
2012
Yanvar: Veyk-an-Zeydə keçirilən 74-cü Tata Steel A turnirində (əvvəllər Corus turniri kimi tanınırdı) Maqnus Karlsen və Teymur Rəcəbovla birgə yarışı ikinci yerdə başa çatdırdı.
Mart: İslandiyada Reykjavik Open turnirində o, 7½/9 nəticəsi ilə birinci oldu.
2013
Aprel: İsveçrənin Zuq şəhərində "FIDE Grand Prix 2012–2013-cü illər seriyası"-nın üçüncü mərhələsində 11 oyunda 6 xal toplayaraq Karuana qalib — Veselin Topalov və ikinci yerin sahibi Hikaru Nakamuradan sonra üçüncü yeri Ruslan Ponomariovla bölüşdürdü.
May–İyun: Yunanıstanın Saloniki şəhərində keçirilən "FIDE Grand Prix 2012–2013-cü illər seriyası"-nın dördüncü mərhələsində Karuana yarışın qalibi Layner Dominqezdən sonra ikinci yeri Gata Kamsky ilə bölüşdürdü.
Sentyabr–Oktyabr: Parisdə keçirilən "Altıncı FIDE Grand Prix" turnirində 9 oyunda 5 xal toplayaraq Karuana birinci yeri Boris Gelfandla bölüşdürdü. Layner Dominqezə qarşı final oyunda Karuana turnirin qalibi olmaq və Namizədlər turnirinə vəsiqə almaq niyyəti ilə qara fiqurlarla qalib gəlməli idi, lakin o oyun heç-heçə başa çatdı.
Oktyabr: Karuana 8 oyunda 5 xal toplayaraq Rumıniyanın Buxarest şəhərində keçirilən "7-ci Kral turniri"-nin qalibi oldu.
2014
Aprel: Azərbaycanın Şəmkir şəhərində keçirilən, Vüqar Haşımovun xatirəsinə həsr olunmuş Şəmkir Beynəlxalq Şahmat Turniri 2014–6 oyunçudan ibarət iki dairəvi turnirdə Karuana 10 oyunda 5½ xal toplayaraq qalib Maqnus Karlsendən sonra ikinci oldu.
Avqust -Sentyabr: Missuri ştatının Sent-Luis şəhərində keçirilən və ən güclü turnirlərdən hesab olunan 2014-cü il Sinquefield Kubokunda Karuana 10 oyunda 8½ xalla qalib gəldi. Bu turnirdə dünyanın ən yüksək əmsallı oyunçularında altısı, o cümlədən dünya çempionu Maqnus Karlsen də iştirak edirdi. 7 ardıcıl qələbə, 3 heç-heçə və uduzmadan Karuana tarixdə ən yuksək — 3080 performans əmsalına nail oldu və 2009-cu il Nanjing Pearl Spring turnirində Maqnus Karlsenin və 1994-cü il Linares turnirində Anatoli Karpovın göstərdikləri nəticələri keçdi.
Oktyabr: Karuana FIDE Grand Prix Bakı turnirində Boris Gelfandla birinci yeri bölüşdürdü.
2015
May: Karuana FIDE Grand Prix Xanty-Mansiysk 2015 turnirində birinci yeri Hikaru Nakamura və Dmitry Jakovenko ilə bölüşdürdü. Bu nəticə ilə o, FIDE Grand Prix 2014–15 mərhələsinin qalibi oldu və 2016-cı il Namizədlər turnirinə vəsiqə qazandı.
İyun-İyul: Karuana Dortmund Sparkassen Chess Meetingdə 7 mümkün xaldan 5½ toplayaraq qalib gəldi.
Oyun üslubu
Bir gənc kimi Karuananın oyun üslubu aqressivdir. Özünün dediyi kimi: "Mən hər zaman hücüm etməyə üstünlük verirəm və rəqibin şahını əldə etmək üçün piyadaları qurban verməyi sevirəm. Kifayət qədər uzun bir müddət bu üsulla oynadım və nə zaman ki oyun üslubumu dəyişdim onda mənə aydın oldu ki, həmişə bir başa dəqiq hücümla qalib gəlmək olar. Manevrləri və hücümları öyrənmək üçün universal olmalı idim." Halhazırda Karuananın oyun üslubu universaldır, bu üsul mükəmməl debüt hazırlığına və yaxşı hesablamaya əsaslanır: "Mən oyunu belə taktik və strateji kateqoriyalara nəzərən qiymətləndirməyəcəm. Bu mənə yaxşı döyüşçü olduğum kimi görsənir. Fərqli vəziyyətlərdə oynamaqdan ləzzət alıram. Çəkinə biləcəyim heç nə yoxdur. Mən fiqurlarla və ya manevrlərlə dolu lövhəyə tamamilə düz üsulla hücum edə bilərəm, bu halda oyunun sonunda əksimə olan heç nə qalmır " Karuana çalışqan oyunçu kimi tanınır, o bir dəfə demişdi: "Hər gün dünyada minlərlə oyun oynanılır və bu oyunların çoxu vacibdir. Bu oyunlar internetdə var, amma hamısına baxmaq üçün vaxt ayırmalısınız. Bu xüsusi fəndləri rəqiblərə qarşı istifadə etmək üçün sizin analiz etməyə, yeni trend və yeni ideya tapmağa ehtiiyacınız var". Maqnus Karlsenin oyunları barədə danışanda Karuana rəqibin güclü və zəif tərəfləri barədə məlumatı olduğumu eyham etmişdi: " Bəzi vəziyyətlərdə onunla rəqabət apara bilməzsən. Müəyyən piyada strukturlarında o maşın kimi oynayır. Bir neçə debüt oyunları olmuşdu ki, hansında ki, mən qalib gələ bilməyəcəyimi düşünmüşdüm, amma bəzi üsullarda o bir o qədər də rahat oynamır. Başqa digər oyunçular kimi onda da özünə inamsızlıq var.
Nicat Tarıverdiyev
Həyatı
Tarıverdiyev Nicat 17 noyabr 1998-ci il tarixində Bakı şəhərində anadan olub. 132–134 saylı Təhsil Kompleksində tam orta təhsilini alıb. Kooperasiya Universitetində ali təhsilini tamamlayıb. Qaydasız döyüş üzrə ölkə və beynəlxalq yarışlarda qalib olub.
Hərbi xidməti
Tarıverdiyev Nicat ali məktəbi bitirdikdən sonra hərbi xidmətə yollanmışdır.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Tarıverdiyev Nicat 2020-ci il sentyabrın 27 — də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistanın işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycan Respublikasının ərazi bütüylüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Murovdağ yüksəkliyi, Suqovuşan qəsəbəsi, Ağdam və Ağdərə rayonlarının azad olunması uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak edib.
Tarıverdiyev Nicat Şöhrət oğlu 44 gün döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək, qələbəyə saylı dəqiqələr qalmış 9 noyabr 2020-ci il tarixində Ağdərə istiqamətində gedən döyüşlər zamanı qəhrəmancasına şəhid olub.
Tarıverdiyev Nicat Şöhrət oğlu 16 noyabr 2020-ci il tarixində II Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nicat Tarıverdiyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nicat Tarıverdiyev ölümündən sonra " Suqovuşanın azad olunmasına görə " ilə təltif edildi.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nicat Tarıverdiyev ölümündən sonra " Cəsur döyüşçü " medalları ilə təltif edildi.
Vinəq (Xudafərin)
Vinəq - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Xudafərin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 141 nəfər yaşayır (32 ailə).
Dolayı vergi
Dolayı vergi — özündə satılan məhsulların dəyərinə əlavə edilən məbləğlərdən gizli şəkildə vergi tutulmasını əks etdirir. Bu vergi növünə isə əlavə dəyər vergisi, aksizlər, gömrük rüsumları, alış və satış vergiləri daxildir.
Haqqında
Formalaşma mexanizmindəki fərqlərə görə vergilər iki növə ayrılır: birbaşa və dolayı vergilər.
Dolayı vergilərin üstün cəhəti onların gizli, yəni belə desək qapalı olmasındadır. Bir çox insanlar dolayı vergi ödədiyinin fərqində olmadan belə vergi ödəyir. Belə ki, çox vaxt məhsulun dəyərinə dolayı verginin əlavə edildiyi qeyd edilmir. Bu sosial-iqtisadi nöqteyi-nəzərdən çox vacibdir.
Dolayı vergi növünün sayəsində aşağı dəyərli məhsulları iqtisadi rasional səviyyədə dəstəkləmək mümkündür. Bu adətən spirtli içki və tütün məhsulları ilə baş verir. Gömrük rüsumları formasında olan dolayı vergilər dövlətə yerli məhsul istehsalçılarına təsir etməyə, əcnəbi rəqiblərdən qorumağa və onların dünya baazrına çıxmasına kömək edir.
Dolayı vergi növünün əsas çatışmayan cəhəti isə onun əhali arasında vergi yükünün qeyri-bərabər paylanmasını gücləndirməsidir. Aydındır ki, məhsulun dəyərinə dolayı vergi növünün əlavə edilməsi əhalinin varlı təbəqəsi üçün hiss edilməz qalacaq. Lakin yoxsul təbəqə üçün bu heç də eyni şey demək deyil. Dolayı vergilərin digər çatışmayan cəhəti isə onun inflyasiya xarakterli olmasındadır.
Mal istehsal edən və ya xidmət göstərən müəssisənin sahibi onları əlavə haqq daxil olmaqla qiymətə (tarifə) satır və əldə etdiyi gəlirdən dövlətə müvafiq vergi məbləği ödəyir, yəni mahiyyət etibarı ilə o, kollektor, alıcı isə dolayı vergi ödəyicisi.
Ələkbər Musayev
Ələkbər Əlövsət oğlu Musayev (16 iyun 1999; Cəlilabad rayonu, Azərbaycan — 29 sentyabr 2020; Kəlbəcər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Elvin Məmmədov (leytenant)
Həyatı
Elvin Məmmədov 1 oktyabr 1997-ci ildə Babək rayonunun Nəzərabad kəndində anadan olub. Subay idi.
Hərbi xidməti
Elvin Məmmədov 2018-ci ildən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında xidmət edirdi.