cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Şirvanşahlar türbəsi
Ümumi planlaşdırma və inşaat
Memarlıq kütlələrinin tektonikasının hökmranlıq etdiyi interyerdə əsas elementlər, mükəmməllik səviyyəsinə gətirilib çatdırılmış konstruktiv formalardır. Burada Memar Əlinin yüksək ustalığı sayəsində həyata keçirilmiş, kamil bədii stil üçün səciyyəvi olan memarlıq üsulları ardıcıllıqla meydana çıxır.
Portal və fasadın dekorasiyası
Yanları çox diqqətlə yonulub bir-birinə kip söykənən ağ Bakı daşlarından hörülmüş tamamilə hamar fasadda binadan hündürə qalxaraq, türbəyə giriş yolunun aydın görünməsinə kömək edən zəngin bəzədilmiş bir portal diqqəti cəlb edir. Bu portal, Şirvanşahlar sarayına daxil olan Divanxana portalının kompozisiyasını təkrar edir, lakin ona nisbətən bir qədər sadə həll edilmişdir. Burada stalaktit günbəzi yalnız dörd cərgə stalaktitdən ibarətdir, portalın yan divarları hamar olub, giriş qapısında yalnız tağların timpanları ornamentlidir və onların yuxarıdında iki cərgə kitabə həkk edilmişdir.
Giriş qapısının üstündəki timpanların ornamentinə bir altıbucaqlı fiqur daxil edilmişdir. Onun içərisində "Əli" sözü altı dəfə qabarıq şəkildə təkrar olunur. Portal divardan, demək olar ki, yarım metrə qədər irəli çıxır. Bu çıxıntı önündə baş fasadın bütün boyunca uzanan və portalın içərisinə daxil olan, adamların oturması üçün skamya vəzifəsini görən səki vardır. Belə quruluş həmin dövrdə inşa edilmiş binaların bir çoxu üçün xarakterik sayılır.
Portalın camaxatanı, dörd yaruslu stalaktitlər qurşağına söykənən, konxanın diş-diş səthi ilə birgə çatma şəkilli yarımgünbəzlə tamamlanmışdır. Arxivoltlar (tağın qövsünü divar səthindən fərqləndirən haşiyə) və timpanlar daşdan qüsursuz yerinə ytirilməklə, stilləşdirilmiş bitki ornamentləri ilə örtülmüşdür.
Danimarka krallığı
thumb|300px|Danimarka krallığı thumb|300px|İcmanın üzv-dövlətləri Danimarka krallığı  — üç muxtar hissədən ibarət olan konstitusiyalı monarxiya və icma:
Danimarka, məhkəmə, icra və qanunverici qolları olan birliyin yüksək səviyyəli üzvüdür. Üzv-dövlət münasibətləri "Rigsfællesskabet" adlanır. Farer və Qrenlandiya Ev İdarəetmə Qanununa görə, Farer adaları və Qrenlandiya krallıq daxilindəki insanların özünü idarə edən icmasını təşkil edir. Bu üç dövlətdən yalnız Danimarka Avropa Birliyinə üzvdür.
Danimarka
Danimarka Şimali Avropada yerləşir, qərbdən Şimal dənizi, şərqdən Baltik dənizi, cənubdan Almaniya ilə həmsərhəddir. Ölkənin əsas hissəsi yarımadada yerləşir 42,931 km2-dır. Danimarka 56° şimal enliyində və 10º şərq uzunluğunda yerləşir. Danimarka, İsveçin cənub-qərbində, Norveçin cənubunda və Almaniyanın şimalında yerləşir. Danimarka həm Baltik həm də Şimal dənizi ilə 7,500 kilometrlik sahil xətti vasitəsilə sərhəddir. Danimarkanın tək quru sərhədi, Almaniyanın Şlezviq-Holşteyn vilayətindədir. Bu sərhədin uzunluğu 68 kilometrdir. Danimarka, Baltik dənizini Şimal dənizi ilə birləşdirən Skagerrak və Kattegat boğazlarına nəzarət edir. Ölkənin ərazisində yerləşən ən köhnə torpaqlar Mezozoy dövründən qalmışdır. O dövrlərdə, Cənubi Skandinaviya masifini əhatə edən geniş bir dəniz var idi. Bu səbəbdən Danimarka, Skandinaviya ölkələrindən geoloji olaraq fərqli bir ölkədir. Danimarkanın çayları qısadır. Onlardan ən uzunu Quden çayıdır (149 kilometr). Buna görə Danimarka çaylarında su elektrik stansiyası qurmaq olmaz. Danimarka relyefinin əksəriyyəti düz ərazidən ibarət olduğuna görə, çoxlu sayda göl yaranmışdır. Kiçik Kəmər boğazı, Yutlandiya yarımadasının Fyon adasından ayırır. Boğazın cənub-şərqində, Lanqeland Adası yerləşir. Danimarkadakı Böyük Kəmərin şərqində, paytaxt Kopenhageni ehtiva edən Zelandiya adası yerləşir. Yutlandiya yarımadasının şimalında bir neçə dərin boğazlar mövcuddur. Bunların ən uzunu Limford və Mariyager Fyord boğazlarıdır. Danimarkanın şərq sahilində, Baltik dənizində ölkəyə aid olan 443 ada yerləşir. . Paytaxt Kopenhagen Zellandiya və Amağer adalarında yerləşir. Bu adalar ölkənin nisbətən böyük adalarıdır (Qrenlandiya istisna olmaqla). Bu ada rəsmi olaraq Danimarkanın mülküdür. Ölkə ərazisi düzənliklərdən ibarətdir. Yalnız Bornholm adaları qayalı relyefə malikdir. Düzənlik relyefin səbəbi qədim Buz dövrüdür. Ən yüksək nöqtəsi Eyer Bavnxoy (173 m) yüksəkliyidir. Ölkə 17 amtoma (vilayət) bölünmüşdür. Kopenhagen və Ferederiksberq müstəqil inzibati ərazi vahidləridir. Ərazisindən 158 km uzunluğu olan Qudeno çayı keçir. Danimarkada yerli idarəetmələr iki səviyyəli sistemə əsaslanmaqdadır. Üst səviyyədə kontluklar (amtskommuner) və alt səviyyədə isə bələdiyyələr (kommuner) vardır. Bununla bərabər Kopenhagen və Frederiksberq həm kontluk, həm də eyni zamanda bələdiyyədir. Ölkə 14 kontluk və 275 bələdiyyədən ibarətdir. Buna Kopenhagen və Frederiksberq şəhərləri də daxildir.
Qrenlandiya
Qrenlandiya Danimarka krallığı tərkibinə daxil olan, Atlantik və Şimal Buzlu okeanları arasında yerləşən muxtar ərazidir. Sahəsi 2 166 086 km² olmaqla dünyanın ən böyük adasıdır. Qrenlandiya adı iki dan sözündən — grøn (yaşıl) və land (yer, torpaq, el, ölkə) sözlərindən ibarət olub "yaşıl ölkə", "yaşıl diyar" mənasını verir. Qrenlandiyada böyük neft, qaz, qızıl və almaz yataqları var. Adanın əsas əhalisi inuitlər, yəni eskimoslardır. Ada Danimarka büdcəsindən çox asıldır və oradan ildə 500 milyon avroya yaxın vəsait alır. Bu, Qrenlandiya ÜDM-nin 30 faizi qədərdir.
Trillium chloropetalum
(Trillium chloropetalum) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Dalyan
thumb|Dalyan görüntüləri Dalyan və ya Dalni — Çin Xalq Respublikasının şimal-şərqində, Lyaonin əyalətində şəhər.
Əhalisi
2011-ci ildə şəhərin əhalisi 5,9 milyon nəfər olmuşdur.
Coğrafiyası
Bu şəhər həm də Lyaodun yarımadasının cənubunda, Sarı dənizdəki Dalyanvan körfəzinin sahilində donmayan portdur.
Nəqliyyat qovşağı Dalyan–Şenyan (Mukden) avto magistralıdır. Beynəlxalq aeroport Çjouşuyszıdadır.
Tarixi
1898-ci il konvensiyasına görə, Dalyan Rusiya İmperiyasının Çindən müvəqqəti icarəyə götürdüyü ərazidə, Tsinniva adlı balıqçı qəsəbəsinin (1860-cı ildən Dalyan adlanırdı) yerində salınmış və Dalni adlandırılmışdı. Eyni zamanda yaxınlığında Port-Artur hərbi-dəniz qalasının əsası qoyulmuşdur. Kommersiya portu kimi tikilmiş, 1901-ci ildən Çin-Şərq dəmir yolunun (ÇŞDY) qolu vasitəsilə Xarbinlə birləşdirilmişdir. 1904–1905-ci illər Rusiya-Yaponiya müharibəsi zamanı, 1904-cü ilin mayında Yaponiya tərəfindən tutulmuş, 1915-ci il Portsmut sülhünə görə Yaponiyanın nəzarətinə keçmiş və İkinci dünya müharibəsi qurtaranadək Dayren adı ilə yaponların onun hakimiyyəti altında qalmışdır. 1945-ci ilin avqustunadək Dalyanda yeni port qurğuları (o cümlədən quru doklar), dəmir yolu, gəmiqayırma, sement, kimya, toxuculuq və s. sənaye müəssisələri inşa edilmişdir. 1930-cu illərdə Dalyan portu buraxılış qabiliyyətinə görə Şanxaydan sonra Çində 2-ci yeri tuturdu.
14 avqust 1945-ci ildə bağlanmış Sovet-Çin müqaviləsinə görə, Çin hökuməti Dalyanı azad port kimi tanıdı. Port qurğuları (körpülər, anbarlar və s.) 30 il müddətinə SSRİ-yə icarəyə verildi. ÇXR yarandıqdansonra 1950-ci ildə əvəzsiz olaraq Çinə qaytarıldı.
Görməli yerləri
Çində ən iri meydanlardan biri olan Honkonqda Çinin suverenliyinin bərpası ilə əlaqədar yaradılmış Sinxay meydanı şəhərin görməli yerlərindəndir.
Şəhərdə çoxsayda parklar var ki, bu da şəhər ərazisinin 40%-indən çoxunu təşkil edir. Əsas parkları Əmək parkı və Sinxay parkıdır.
Şəhərdə təbiətşünaslıq muzeyi (1998), Rəssamlıq qalereyası, zoo park, Quş parkı (1991; 1000-dən artıq quş növü), Xutan peyzaj parkı, akvapark var.
Elm və təhsil
thumb|[[Dalyan Texnologiya Universiteti]] Dalyan iri elm və təhsil mərkəzidir. Şəhərdə 300-dən çox elmi-tədqiqat institutu, 17 universitet və institut, o cümlədən 1949-cu ildə yaradılmış Dalyan Texnologiya Universiteti, Dalyan Yüngül Sənaye Universiteti, Dalyan Xarici Dillər Universiteti (1964), Lyaonin Normal Universiteti (1951), Dalyan Tibb Universiteti, Dalyan Dəniz Universiteti (1909) və sair universitetlər var.
İqtisadiyyat
Şəhərdə hər il Beynəlxalq ticarət-investisiya yarmarkası "Dalyan – İmpeks", Münxen "Oktoberfest"indən sonra dünyada ən böyük Pivə festivalı 1999 ildən, Beynəlxalq moda festivalı, Dalyan beynəlxalq marafonu, sofora bayramı keçirilir.
1984-cü ildən Dalyan Çinin açıq dənizyanı şəhərləri sırasına daxildir. Texniki-iqtisadi inkişaf zonası da daxil olmaqla, şəhərin xüsusi iqtisadi rayonlarında 1600-dən çox müəssisə yaradılmışdır. Bunun üçün 2003-cü ilin məlumatlarına görə 30-dan çox ölkədən təqribən 2 milyard dollar investisiya cəlb edilmişdir. İqtisadiyyatda elektronika və informatika, biotexnologiyalar, ən yeni materialların işlənib hazırlanması, elektrik enerjisinə qənaət, resurslardan kompleks istifadə və s. üstün sahələrdir.
Dalyan Çinin ən iri sənaye və xarici ticarət mərkəzlərindən biridir. 3 mindən çox sənaye müəssisəsi fəaliyyət göstərir; şəhərin ixrac məhsullarının dəyəri təqribən 7 milyard dollardır ki, bu da Lyaonin əyaləti ixracının təqribən 50%-ini təşkil edir.
İri yükdaşıyan gəmilər (o cümlədən su basımı 300 min ton olan neft tankerləri – Çində ən böyük olan "Sinçuan" şirkəti tərəfindən istehsal edilir. Vaqonqayırma zavodu, qara metallurgiya, neft-kimya, kimya, elektron, əczaçılıq, yeyinti (o cümlədən balıq məhsulları və meyvə emalı), toxuculuq, kağız, ağac emalı sənayesi müəssisələri fəaliyyət göstərir; tikinti materialları istehsal edilir. Balıqçılıq; dəniz kələmi və qonur yosun süni yetişdirilir. Dalyan yaxınlığında 500-dən çox müxtəlif faydalı qazıntı, o cümlədən almaz (ölkənin ümumi ehtiyatının təqribən 54%-i), əhəngdaşı, asbest, maqnezit, talk və s. yataqları yerləşir.
İdman
1994–2005-ci illərdə 8 dəfə Çin çempionu; 1998-ci ildə Asiya çempionlar liqasının finalçısı olan "Dalyan Şide" futbol klubu təqribən 60 min yerlik "Xalq stadionu"nda çıxış edir.
Turizm
Ümumçin əhəmiyyətli turizmin inkişaf zonalarından biri Dalyanda yaradılmışdır.
Amblyseius strobocorycus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Sabotaj
Sabotaj — müəyyən vəzifələrin qəsdən baş verməməsi və ya səhlənkarlığı, bir şeyin həyata keçirilməsinə gizli müqavimət. and in 1911 he also wrote a book entitled Le Sabotage.
Sürxə (Mərənd)
Sürxə - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Mərənd şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 376 nəfər yaşayır (90 ailə).
Əhməd Əhmədzadə (siyasətçi)
Əhməd Cuma oglu Əhmədzadə — Azərbaycan Respublikası Meliorasiya və Su Təsərrüfatı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin sədri (2006–2021).
Həyatı
Əmək fəaliyyətinə 1961-ci ildə 11 saylı Bakı şəhər Tikinti İdarəsində fəhlə kimi başlamış, 1966-cı ildə Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Hidrotexnika və Meliorasiya İnstitutunda böyük mühəndis, 1967–1975-ci illərdə Qax Suvarma Sistemləri İdarəsində böyük mühəndis, idarənin rəisi vəzifələrində işləmişdir.
Siyasi fəaliyyəti
Əhməd Əhmədzadə 1975–1976-cı illərdə Qax Rayon Xalq Deputatları Soveti İcraiyyə Komitəsinin sədri, 1978–1980-ci illərdə Abşeron Rayon Xalq Deputatları Soveti İcraiyyə Komitəsinin sədri, 1980–1987-ci illərdə Azərbaycan Kommunist Partiyası Füzuli Rayon Komitəsinin birinci katibi, 1987–1991-ci illərdə Azərbaycan Kommunist Partiyası Şamxor Rayon Komitəsinin birinci katibi, 1991-ci ildə Azərbaycan Kommunist Partiyası Şəki Şəhər Komitəsinin birinci katibi, Şəki Rayon Xalq Deputatları Sovetinin sədri, 1991–1992-ci illərdə Quba Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifələrində işləmişdir. 1981–1995-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin deputatı seçilmişdir.
1993–2004-cü illərdə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti yanında Meliorasiya və Su Təsərrüfatı Komitəsinin sədri, 2004–2006-cı illərdə Kənd Təsərrüfatı Nazirinin birinci müavini, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Dövlət Meliorasiya və Su Təsərrüfatı Agentliyinin baş direktoru, 2006–2021-ci illərdə Azərbaycan Meliorasiya və Su Təsərrüfatı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin sədri vəzifələrində çalışmışdır. Respublika Dövlət Aqrar İslahatı Komissiyasının üzvü, Fövqəladə Hallar üzrə Dövlət Komissiyasının sədr müavini olmuşdur.
Təltifləri
Azərbaycan Respublikasının orden və medalları, Azərbaycan Respublikası Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fəxri Fərmanı ilə təltif olunub.
Respublikanın meliorasiya və su təsərrüfatının inkişafı sahəsindəki xidmətlərinə görə 2015-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə "Şöhrət" ordeni, "Əməkdar mühəndis" fəxri adına, 2019-cu ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi münasibətilə "Cümhuriyyət medalı"na və 2020-ci ildə meliorasiya və su təsərrüfatı sahəsində uzunmüddətli səmərəli fəaliyyətinə görə 1-ci dərəcəli "Əmək" ordeninə layiq görülüb.
Tan
Tan Şanyü — hunların ən uzunömürlü hökmdarlarındandır. Fenhu ilə müharibə etməməyə çalışan Tan əsasən sülh və əmin-amanlığı bərpa etməyə çalışırdı. 118-ci ildə Fenhu aclıq və xalqın dəstəyini əsirgəməyini görüb Çinə köçdü və şanyülüyə olan iddiasından əl çəkərək Çin vətəndaşı oldu. Tan Şanyü dövründə ölkənin rifah səviyyəsində dəyişiklik olmasa da müharibələrin sayı sıfıra endirildi. 124-cü ildə ölən Tanın yerinə Ba keçdi.
Trillium cuneatum
(Trillium cuneatum) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Həftəvantəpə yaşayış yeri
Həftəvantəpə – Güney Azərbaycan ərazisində, Urmiya gölü yaxınlığında, Şapur (salmas) şəhərindən cənubda yerləşir. Həfətvantəpədə arxeoloji qazıntılar C.Barney tərəfindən aparılmışdır. Tədqiqatlar nəticəsində e.ə. III minillikdən başalamış orta əsrlər dövrünə kimi tarixi kəsimi əhatə edən yeddi dövr müəyyənləşdirilmişdir.
Təbəqələrin ardıcıllığı xırda sapmalar nəzərə alınmazsa Həsənlitəpə üçün qəbul edilmiş dövrlərlə uyğun gəlir.
Həfətvantəpə V dövrü intensiv tikinti fəaliyyətini üzə çıxarır. Binalardan boz gil məmulatından və özündən əvvəlki ənənələri əvəz etdirən qırmızı gil məmulatından ibarət keramika tapılmışdır. Onlar iri saxlanc küplərindən, boğazı və ya lüləyi açıq qablardan ibarətdir. Qablar dalğavari xəttlər və ya üçbucaqlılarla bəzədilmişdir.
Amblyseius subpassiflorae
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Həftəvantəpə yaşayış yeri
Əsas tikililər təpənin başında (C.Barney onları Urartu dövrünə aid edir) eləcə də onun altında IV dövr təbəqəsindədir. E.ə. IX-VIII əsrlərə aid edilən bir neçə qəbir sonuncu dövrə məxsusdur. Uzun tunc zəncirlər, muncuqlar və "çaydan" tipli qablar Həsənli IV dövrü ilə sıx əlaqələri ortaya çıxarır.
Daşdan keçən kağız (film, 1987)
Məzmun
Film xəstələri xalq təbabəti yolu ilə müalicə edən baməzə Müslüm kişinin qarşılaşdığı bürokratik əngəlləri dəf etməsindən danışır.
Andrea Korr
Andrea Korr (d. 17 may, 1974, Dandolk, Laut, İrlandiya) — İrlandiya ifaçısı, mahnı müəllifi və aktrisa.
Böyələk
Böyələk — heyvanların qanı və bitkilərin şirəsi ilə dolanan iri çibin (iri milçək). İngiliscə bir-neçə adı var - bot flies, warble flies, heel flies, gadflies və sairə.
Tanacetum lingulatum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Vənlicək (Mərənd)
Vəlincək (, Vanlıca, وانلیجا) — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Mərənd şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,129 nəfər yaşayır (272 ailə). Əhalisi Azərbaycan türklərindən ibarətdir.
Karl Kunt
Karl Kunt — alman botaniki.
Afrikalı Publi Korneli Ssipion Emilian
Ssipion Afrikalı (lat. Publius Cornelius Scipio Aemilianus Africanus (Iunior) Numantinus; ) — Roma sərkərdəsi. E.ə. 146-cı ildə Karfageni tutub dağıtmış, III Pun müharibəsini başa çatdırmışdır.
Ağtəpə palçıq vulkanı
Ağtəpə palçıq vulkanı — Bakının Qaradağ rayonu ərazisində yerləşən vulkan.
Ümumi məlumat
Vulkandan cənubda Torağay palçıq vulkanı yerləşir.
Ba
Şanyü Ba — 124-cü ildə taxta çıxmış 33-cü imperatordur. Onun dövrü Hunların zəiflədiyi dövrlərdəndir. Hunların keçmiş vassalları olan Syenbilər Hunlara hücum etməyə başlamışdı. Ba Çinlilərdən yardım aldı və dörd il hakimiyyətdə qaldı. Yerinə isə Süli keçdi.
Yalqızağac (Mərənd)
Yalqızağac - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Mərənd şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 3,208 nəfər yaşayır (820 ailə).
Başlatmaq
Başlatmaq (en. initialize ~ ru. инициализировать ~ tr. başlangıç durumuna getirmek) – istifadə üçün hazırlamaq. Verilənlər daşıyıcılarına, məsələn, disklər və ya lentlərə aid edildikdə, başlangıc durumuna gətirməkdə daçıyıcının səthinin keyfiyyətinin yoxlanılması, blokların nişanlanması, yükləmə informasiya blokunun yazılması və faylların yerləşdirilmə cədvəlinin yaradılması ola bilər. Proqramda dəyişənlərə aid edildikdə, başlatma, dəyişənə başlanğıc qiymətin mənimsədilməsini bildirir. Kompüterin özünə aid edildikdə başlatma, sadəcə, onun işə salınması deməkdir.
Mübariz Əhmədzadə
Mübariz Cuma oğlu Əhmədzadə — Zaqatala Rayon İcra Hakimiyyətinin Başçısı.
Həyatı
Mübariz Əhmədzadə 15 yanvar 1947-ci ildə Qax rayonunun Qaxmuğal kəndində anadan olmuşdur. Qax şəhər 1 saylı orta məktəbini, 1970-ci ildə isə Azərbaycan Politexnik İnstitutunun mexanika fakültəsini mühəndis-mexanik ixtisası üzrə bitirmişdir.
Əmək fəaliyyətinə 1970-ci ildə Zaqatala maşın-melorasiya stansiyasında sahə mühəndisi kimi başlamışdır. 1976–1979-cu illərdə Qax rayon Yol İstehsalat Dairəsində rəis vəzifəsində çalışmışdır. 1979–1984-cü illərdə Qax rayon Təsərrüfatlararası Tikinti İdarəsində rəis olmuşdur. 1985–1989-cu illərdə Qax rayonundakı 94 №-li Səyyar mexanikləşdirilmiş dəstənin rəisi, 1989–2007-ci illərdə Qax "Avtonəqliyyat" müəssisəsinin rəhbəri vəzifəsində çalışmışdır.
27 dekabr 2007-ci ildən 1 sentyabr 2009-cu ilədək Qax rayon İcra Hakimiyyətinin Başçısı vəzifəsini icra etmişdir. Hazırda Zaqatala rayonu İcra Hakimiyyətinin Başçısıdır.
Ailəlidir. 3 övladı var.
İnvestor
İnvestor — mənfəət əldə etmək məqsədi ilə şəxsi və ya cəlb etdiyi maddi qiymətliləri – pul vəsaitlərini, kağızlar qiymətli kağızları, əmlakı, mülkiyyəti və s-ni investisiya layihələrinə yönəldən hüquqi və ya fiziki şəxsdir.
2037 Bombardmançı
2037 Bombardmançı - Amerika Hərbi Hava Qüvvələri tərəfindən planlaşdırılan ağır strateji bombardmançı təyyarəyə verilən qeyri-rəsmi addır.
Qüdrət gəvəni
Ümumi yayılması
Azərbaycan
Azərbaycanda yayılması
Nazçıvan MR-də rast gəlinir.
Statusu
Azərbaycanın nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitkisidir. CR B1ab(ı,ıı,ııı,)+2ab(ı,ıı,ııı).
Bitdiyi yer
Naхçıvanda yuxarı dağ qurşağında yayılmışdır.
Təbii ehtiyatı
Azərbaycanda təbii ehtiyatı azdır.
Biоlоji хüsusiyyətləri
Təbiətdə hündürlüyü 25-30 sm-ə qədər оlan ti¬kan¬lı kоldur. Tikanları dağınıq, 2-3 sm uzunluqda, bənövşə rəngli, düz möh¬kəm tüklə örtülüdür. Yarpağı 7 cüt, düz, lansetvarı, ucları şiş, 1 sm uzun¬luqda оlub, yaşıl, bоz tüklüdür. Yarpaqaltlıqları enli yumurtavarı, qısa tük¬lü, 8 mm uzunluqdadır. Yarpaq qоltuğunda əmələ gələn 2 çiçək 1-2 sm uzunluqda sünbülvarı çiçək qrupu əmələ gətirir. Çiçəkaltlıqları 5–6 mm uzunluqda, ensiz, yarpağaохşar, ağ tüklüdür. Kasacığı 5–6 mm uzunluqda, dişicikləri bir-birindən aralıdır. Tacı 10 mm uzunluqda оlub, kasacıqdan 2 dəfə uzundur. Dişiciyi uzunsоv, qalın tüklüdür. Iyunda çiçəkləyir, avq-ustda tохumu yetişir.
Çохalması
Toxum yolu ilə çoxalır.
Təbii ehtiyatının dəyişilməsi səbəbləri
Başlıca оlaraq insan fəaliy¬yətidir.
Becərilməsi
Becərilmir.
Qəbul edilmiş qоruma tədbirləri
Qəbul edilmiş qoruma tədbiri yoxdur.
Zəruri qоruma tədbirləri
Azərbaycanın “Qırmızı Kitabı”na daxil edilməsi tövsiyə olunur.
Amblyseius subtilidentis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Amblyseius sumatrensis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Fernando Verdasko
Fernando Verdasco Carmona — Tennisçi
Həyatı
15 noyabr 1985-ci ildə İspaniyanın Madrid şəhərində anadan olmuşdur. Hal-hazırda ATP dünya reytinqində 22-ci yerdədir. 4 yaşından tennis oynamağa başlayan Fernando, 8 yaşından peşəkar məşqlərə başlamışdır. İspaniya yığması tərkibində 3 dəfə Devis Kuboku çempionluğu yaşamışdır. 2009–cu il Avstraliya Açıq çempionatında 1/2 finala qədər gələn Verdasko, bu turda Rafael Nadala qarşı Avstraliya açıq çempionatı tarixinin ən uzun sürən matçını oynamışdır. Verdasko bu matça məğlub olmasına baxmayaraq, karyerasının ən gözəl matçalından birini oynamışdır.
Quru çöllərin torpaqları
Şabalıdı torpaqlar
Bu torpaqlar ensiz zolaq şəklində Qara və Azov dənizləri sahillərində, Şərqi Avropanın cənub-şərqində-Aşağı Volqaboyu, Xəzər sahilində formalaşmışdır. Lakin, Qazaxıstan respublikası ərazisində bu torpaqlar geniş sahə tutur. Şabalıdı torpaqlar yayıldığı arealın ən şərq sahilləri Baykala qədər gedib çıxır.
Trillium decumbens
(Trillium decumbens) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Quru çöllərin torpaqları
Qonur səhra-çöl torpaqları
Bu torpaqlar daha məhdud sahədə Qazaxıstanda yarımsəhralarında yayılmışdır.
İqlimi
Quru çöllərin iqlimi kəskin kontinentaldır. Avrasiya materikinin Avropa hissəsində +5-9°C, Asiyada +3-4°C təşkil edir. Qərbdə orta aylıq temperatur 32-36°C-yə yaxın, şərqdə isə -35-40°C-yə çatır. Orta illik yağıntıların miqdarı şimaldan cənuba doğru 300-350 mm-dən 200 mm-ə qədər azalır. Quru çöllərdə buxarlanma yağıntılara nisbətən yüksəkdir. Rütubətlənmə əmsalı 0,33-0,5-dir. Güclü küləklər həm torpağı qurudur, həm də eroziyaya məruz qoyur.
Bitki örtüyü
Çənli bitkilər və yovşanlar üstünlük təşkil edir. Bununla yanaşı kolcuqlar, nisbətən yaxşı rütubətlənən hissələrdə isə dənli bitkilər, şorangə bitki qrupları üstünlük təşkil edir.
Torpaqəmələgətirən süxurları
Müxtəlif tərkibə və mənşəyə, yaşa malik lössbənzər gillicələrdir. Burda Xəzər transqressiyasının dördüncü dövr çöküntülərindən, aşağı poleozoyun metomorfik və püskürmə süxurlarına qədər rast gəlinir. Bəzi rayonlarda qədim delta çöküntüləri üzərində geniş qumluqlar yayılmışdır. Bu cür sahələrə Rusiya Federasiyasının Həştərxan vilayəti və Qazaxıstanın Aral dənizi sahili ərazilərində təsadüf olunur.
Yəquzə (Uçalı)
Yəquzə — Başqırdıstan Respublikası nın Uçalı rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Naurız kənd şurası nın tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar (100 %) üstünlük təşkil edir.
Anamaq (Mərənd)
Anamaq - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Mərənd şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,494 nəfər yaşayır (389 ailə).
Zəncirə (Mərənd)
Zəncirə - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Mərənd şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 2,486 nəfər yaşayır (524 ailə).
Baccharis triangularis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Musa Şəkiliyev
Musa Şəkiliyev — Qax Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı.
Həyatı
Şəkiliyev Musa Şaban oğlu 23.09.1959-cu ildə Qax rayonunda anadan olmuşdur. O, 1976-cı ildə Qax şəhər 1 saylı orta məktəbini bitirmiş, Rostov Vilayətinin Novoçerkassk şəhərindəki Novoçerkassk Mühəndis-Meliorasiya institutuna daxil olmuş və 1981-ci ildə meşə təsərrüfatı mühəndisi ixtisası alaraq institutu bitirmişdir. Musa Şəkiliyev əmək fəaliyyətinə Qax Meşə Təsərrüfatı idarəsində meşə ustası kimi başlamışdır. O, 1981–1986-cı illərdə Qax Meşə Təsərrüfatı idarəsində meşə ustası və meşəbəyi, 1986–1987-ci illərdə Qax Rayon XDS İcrayə Komitəsində Mülki Müdafiə Qərargahının rəisi, 1987–1989-cu illərdə İlisu Dövlət Qoruğunun direktoru, 1989–2002-ci illərdə Qax Meşə Təsərrüfatının direktoru, 2002–2010-cu illərdə Respublika Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Meşələrin Mühafizəsi və Bərpası idarəsində rəis əvəzi, Meşələrin İnkişafı Deportamentində direktor müavini vəzifələrində işləmişdir.
Musa Şəkiliyev Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 12 aprel 2010-cu il tarixli 850 saylı sərəncamı ilə Qax Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsinə təyin edilmişdir.
Daşın poeziyası (film, 1977)
Məzmun
Qədim ustalar daşları canlandırır, təkrarolunmaz poeziya abidələri yaradırdılar.
Musa Şəkiliyev
Həyatı
Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür.
Ailəlidir, 3 övladı var.
Daşın poeziyası (film, 1977)
Məzmun
Naxçıvan şəhəri, Möminə Xatun mavzoleyi. Teatr. Burada müasirlik qədim abidələrlə bir-birini tamamlayır. Əcəmi Naxçıvaninin heykəli.
Film sənətkarlarımızın əli ilə cansız daşların gözoxşayan abidələrə çevrilməsindən bəhs edir.
Film haqqında
Filmdə Aqşin Əlizadənin musiqisindən istifadə olunmuşdur.
Peter Simon Pallas
Peter Simon Pallas (1741–1811) — XVIII–XIX əsrlərdə yaşamış alman və rus alim-ensiklopediyaçısı, təbiətşünası, coğrafiyaşünası və səyyahı.
İdarəetmə obyektləri
İdarəetmə obyektləri -radioverici qurğular və informasiyanın radiodalğaların köməyi ilə ötürülməsi  üçün istifadə olunur. Yüksək tezlikli elektromaqnit sahəsi olan radiodalğa hərəkətdə olan materiyanın xüsusi formasıdır. Radioverici qurğunun tərkibinə verici və verici antena daxildir. Vericidə üç əsas proses baş verir: — yüksək tezlikli rəqsin generasiyası; — yüksək tezlikli rəqsin zəruri gücə qədər gücləndirilməsi; — yüksək tezlikli rəqsin parametrlərindən birinin (amplitudasının, tezliyinin və ya fazasının) ötürülən informasiyaya uyğun dəyişdirilməsi. Yüksək tezlikli rəqs avtorəqs generatorunda generasiya olunur. Bu generatoru oyadıcı və ya verici generator adlandırırlar. Belə ki o vericinin daşıyıcı tezliyini qərarlaşdırır. Yüksək tezlikli rəqsin parametrlərindən birinin ötürülən informasiyaya uyğun idarə olunması modulyasiya adlandırılır. Bu proses modulyatorda həyata keçirilir. İstifadə məqsədindən asılı olaraq vericidə amplitud modulyasiyası (AM), tezlik modulyasiyası (TM) və ya faza modulyasiyası (FM) həyata keçirilə bilər. Amplitud modulyasiyasının xüsusi halı olan impuls modulyasiyasıda geniş tətbiq olunur 2.4 GHz və 5 GHz tezlik diapazonları simsiz kompüter şəbəkəsi üçün geniş istifadə olunur. Bu bandlar və digərləri sənaye, elmi və tibbi (ISM) lentlər kimi tanınır. Mikrodalğalı sobalardan enerji 2.4 GHz diapazonuna düşür. Nəticə etibarı ilə geniş yayılmışparazitlər səbəbindən bu qrupa müəyyən bir məqsəd üçün lisenziya vermək qeyri-mümkündür.. Bununla birlikdə, WiFi (802.11) və Bluetooth tətbiqləri xüsusi olaraq bu qrupda rast gəlinən müxtəlif müdaxilə dalğa formaları ilə yanaşı bir-birləri ilə birlikdə hazırlanmışdır. Müxtəlif avadanlıqlar hansı tezliklərin və ya zaman nöqtələrinin istifadə ediləcəyini və istifadə edilə bilən bir kanal tapana qədər çalışmağa davam etdiyini təyin etmək üçün protokoldan istifadə edir. Bu tezliklərdə müəyyən edilmiş radio rabitə avadanlıqları və tətbiqləri lisensiyasız ola bilsə də, hansı tezliklərin istifadə edildiyi və effektiv izotropik şüalanma gücünün (EIRP) icazə verildiyi barədə xüsusi təlimatlarla məhdudlaşdırılır. Bundan əlavə, onlar mövcud olan hər hansı bir müdaxiləni qəbul etməlidirlər (məsələn, mikrodalğalı sobalar və diatermiya maşınları kimi) və bu lent xaricindəki tətbiqlərə müdaxilə etməməlidirlər.Bluetooth 802.11, həm də 2.4 GHz zolaqları  daxilində tullantıları saxlayan dalğa formaları və daşıyıcı tezliklərdən istifadə edirlər. mişdir.
802.11 dalğa forması mikrodalğalı sobaların müdaxiləsininin uğurla qarşısını ala bilər, çünki hər bir paket müdaxilənin minimum olduğu bir müddətdə və ya bir müddət ərzində bir paketin çatdırıla biləcəyi kifayət qədər qısa müddətə malikdir. Bluetooth dalğa formaları çox müxtəlif tezliklərə çox sürətlidir və buna görə güclü 802.11 və ya mikrodalğalı ilə toqquşma ehtimalı korrektə edici kodlarla nisbətən kiçikdir və səmərəlidir.
2.4 GHz və 5 GHz diapazonlarının tənzimlənməsi spektr hüdudlarını təyin etməkdən, bütün avadanlıqların istifadəsi üçün xüsusi daşıyıcı tezliklərin müəyyənləşdirilməsindən və EIRP-nin məhdudlaşdırılmasından ibarətdir. Cədvəl 1.1-də göstərildiyi kimi, böyük WiMAX xidməti istisna olmaqla simsiz şəbəkə məhsullarının əksəriyyəti üçün maksimum EIRP 1 vatt və ya daha azdır və FCC tipli qəbul EIRP və tezlik uyğunluğunu nümayiş etdirən istehsalçıya əsaslanır.
▪ Üç model hazırlamaq ▪ Məhsulun hansı ölkəyə satılacağını seçmək üçün keçidli model hazırlamaq ▪ Bütün lekal tələblərə uyğun bir model hazırlamaq ▪ Mövcud yerini müəyyənləşdirmək və sonra tətbiq olunan yerli qaydaları həyata keçirə biləcək bir model hazırlamaq
Tac axını
İdarəediilərin ətrafındakı yüksək gərginlikli gradientlər (təxminən 18 kV / sm-dən yuxarı), korona axıdılması kimi tanınan idarəedici səthinin yaxınlığında havanın parçalanmasına səbəb olacaqdır. Təsir yüksək hündürlükdə daha aydın görünür. Ümumiyyətlə havanın parçalanma gücü təqribən 31 kV pik / sm və ya 22 kV rms / sm-dir. Bu bir idarəedici diametri və ya bir idarəedici dəstəsi tənzimləmə ekvivalent diametrinin seçilməsi üçün faydalı bir rəhbərdir. Corona axıdılması və radio müdaxiləsi səs-küyü radio rabitə cihazlarının qəbulunda problem yaradır və elektrik xətti daşıyıcı siqnallarının işinə mənfi təsir göstərir.
Daha yüksək gərginlik səviyyələrində və əlbəttə ki, 400 kV və daha yüksək gərginliklərdə, korona effekti səbəbindən müdaxilələr idarəedicinin istilik dərəcəsi xarakteristikasından daha çox, idarəedicinin fiziki ölçüsünün müəyyən edilməsində dominant amil ola bilər. Səth sgərginliyinin məqbul səviyyələrə endirmək üçün idarəedici diametrinin artırılması zəruri ola bilər. Aydındır ki, idarəedicilərin praktik ölçüsü, gücü və işləmə qabiliyyətinə dair bir məhdudiyyət var. Təsvir olunduğu kimi idarəedicilərin bağlanması ümumi keçirici sahənin təsirinin  artmasına kömək edir və beləliklə gərginlik  səviyyəsinin aşağı olmasına səbəb olur.
Səth gərginliyi gradientini Gauss teoremindən müəyyən etmək olar ki, radiusun və ya ekvivalent radiusun artması yerüstü gərginlik gradientinin azalmasına səbəb olur.
Kabusun gözüylə (film, 2010)
Kabusun gözüylə — Azərbaycan və Fransanın ilk birgə layihəsi olan film. Filmin ssenari müəllifi və rejissoru Rüstəm İbrahimbəyovdur.
Heyəti
Filmin ssenari müəllifi və rejissoru Rüstəm İbrahimbəyovdur.
Filmdə Mələk Abbaszadə, Şükufə Yusupova, Fatimə İbrahimbəyova, Tofiq Mirzəyev iştirak ediblər. Baş rolun ifaçısı, Marsel şəhərinin "Turski" teatrının bədii rəhbəri Rişar Martendir.
Təqdimatı
2010-cu ildə, Milli kino günündə "Kabusun gözüylə" filminin Heydər Əliyev Sarayında təqdimatı keçirilmişdir.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Xarici keçid
Filmi izlə
Trillium discolor
(Trillium discolor) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Aleksandr Tvardovski
Aleksandr Trifonoviç Tvardovski Rus Sovet şairi.
Amritsar qırğını
Amritsar qırğını — İngiltərə müstəmləkəçilərinin terror siyasətinə qarşı 1919-cu il aprelin 13-də Amritsar şəhərindəki (Hindistan) mitinqin gülləboran edilməsi.
Aleksandr Tvardovski
Həyatı
Aleksandr Trifonoviç Tvardovski 21 iyun 1910-cu ildə anadan olub.
Amritsar qırğını
İngiltərə hakimiyyət orqanları 1918-ci ildən başlayıb getdikcə genişlənən (xüsusilə Pəncab əyalətində) milli azadlıq hərəkatının qarşısını almaq məqsədi ilə görkəmli ictimai xadimlərdən doktor Kitçlu ilə doktor Satyapalanı məhkəmənin qərarı olmadan Amritsardan sürgün etmişdilər. Bununla əlaqədar aprelin 13-də dini bayram günü Calianval-Baqh meydanında Amritsar, habelə yaxın şəhər və kənd sakinlərinin etiraz mitinqi keçirildi. General Dayerin komandanlığı ilə şəhərə çağırılan əsgərlər mitinqə toplaşan silahsız xalqı gülləbaran etdilər. Nəticədə mindən çox adam öldürüldü və yaralandı. Amritsar qırğını Pəncabda və bütün Hindistanda antiimperialist hərəkatın güclənməsinə səbəb oldu.
Aleksandr Tvardovski
Həyatı
Aleksandr Tvardovski 18 dekabr 1971-ci ildə vəvat etmişdir.
Amblyseius sundi
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Bəhram (Mərənd)
Bəhram - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Mərənd şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,573 nəfər yaşayır (373 ailə).
Daşkəsən (film, 1946)
Məzmun
Film Azərbaycanın zəngin dəmir filizi yataqlarının mənbəyi olan Daşkəsən şəhərindən və onun əmək adamlarından, Daşkəsənə yol çəkilməsindən, orada yeni dəmir yataqlarının üzə çıxarılmasından danışır.
Cek kanyonu
Cek kanyonu və ya Qudyalçay kanyonu — Şimal-Şərqi Azərbaycanda, eyniadlı çayın orta axı­nında yerləşir və özlüyündə dik yamaclarının hündürlüyü 1000 m-dən çox olan dərin dərəyə cavab verir. Kanyonun yardığı Qızılqaya massivi Cənub-Şərqi Qafqazın təbiətinin bu guşəsinə təkraredilməz kolorit verən müxtəlif rəngli mərmərləşmiş malm-neokom əhəngdaşılarından təşkil olunmuşdur. İki hissə­dən ibarət olan kanyonun birinci Qrızdəhnə hissəsi ekzotik "Minarə" qa­yasın­dan başlayır və çay axarının əksinə, cənub-şərq istiqamətində sağ qolu Ağçayla qovuşduğu yerədək 8 km-dən artıq məsafəyə uzanır. Bu sahədə kan­yonun dibi ilə Qubadan Xınalığa uzanan yol keçir, yamaclar qalın meşə ilə örtülmüş, orta hissədə isə Yarımyaylaq alp çəmənliklərinə gözəl panoram açan halqaşəkilli geniş Qrızdəhnə çuxuru yerləşir.
Kanyonun yuxarı Qrız hissəsi Qızılqaya əhəngdaşı massivinin dik yamac­larının arası ilə uzanan çayın eninə istiqamətlənmiş dar hissəsinə cavab verir və praktiki ola­raq antropogen təsirlərə məruz qalmadığından öz ilkin gözəlliyini və əzəmətini qoruyub saxlaya bilmişdir.
Sen-Leon (Averon)
Sen-Leon  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Vezen-de-Levezu kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Miyo.
Kommuna təxminən Paris dən 520  km cənubda, Tuluza şəhərindən 145  km şimal-şərqdə, Rodez dən isə 36  km cənub-şərqdə yerləşir.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 347 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 219 yaşda olan (15-64 yaş arasında) 146 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 73 hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 66,7%, 1999-cu ildə 60.8%) idi. Fəal olan 146 nəfərdən 141 nəfər (80 kişi və 61 qadın) işləyir, 5 qadın işsizdir. 73 hərəkətsiz, 12-si şagird və ya tələbə, 13-ü təqaüdçü, 48-i digər səbəblərdən hərəkətsizdir. .
Kraliça İzabella portretli 25 sent
thumb|right|25 sentlik sikkənin ön tərəfi thumb|right|25 sentlik sikkənin arxa tərəfi
Kraliça İzabellanın portreti ilə olan 25 sent - gümüş sikkə, eyni zamanda Isabella dörddə biri ( ing. Isabella quarter). Dolların dörddə birini təşkil edən gümüş sikkə 1893-cü ildə ABŞ - ın Çikaqo Dünya Sərgisində iştirak etməyi münasibətilə buraxılıb. Sikkə ön tərəfində portreti yerləşdirilmiş Kastiliya Kraliçası İzabella -nin şərəfinə adlandırılmışdır.
Sikkə bir sıra xüsusiyyətlərə malikdir:
Sikkə buraxıldıqdan sonra dizaynı tənqid olundu və köhnəlmiş adlandırıldı. Sikkə sərgi zamanı qeyri-qənaətbəxş şəkildə paylandı: 1 dollar müəyyən edilmiş qiymətlə cəmi 15,000 nüsxə satıldı. Nominal dəyərində isə daha 10,000 sikkə Qadın Təşkilatçılar Şurasının nümayəndələri tərəfindən alındı ( ing. The Board of Lady Managers). Buraxılan sikkələrin demək olar ki, yarısı yenidən ərinməsi üçün qaytarıldı. Bu gün həmən sikkə kolleksionerlər arasında populyardır və bir neçə min dollaradək qiymətləndirilir.
Ümumi məlumat
1892-ci ilin avqustunda ABŞ Konqresi öz qərarı ilə Çikaqodakı Ümumdünya Sərgisinin Amerika ekspozisiyasının təşkilatçılarına ABŞ-nin ilk xatirə sikkələrini - Kolumbun təsviri ilə yarım dollarlıq - buraxmaq hüququ verdi. Tədbirin keçirilməsinə icazə isə Amerika parlamenti tərəfindən iki il əvvəl verilmişdi. Bundan əlavə, qanunda iki təşkilat komitəsinin yaradılması nəzərdə tutulmuşdur: Qadınlar Şurası ( ing. The Board of Lady Managers) və Kişilər Şurası ( ing. Board of Gentleman Managers ).Qadın şurasına rəhbərlik Berta Palmer'ə tapşırıldı. Berta Palmer'in həyat yoldaşı Potter Palmer həmən vaxtlarda Çikaqoda ən böyük hotel sahibi idi.
Qadın Təşkilatçılar Şurasının yaradılması qərarı vəkil və hüquq müdafiəçisi Syuzan Entoninin təklifi ilə qanun layihəsinə daxil edilmişdi. O, qadınların kişilərlə yanaşı tədbirin təşkilinə kömək edə biləcəyini israr etdi. Eyni məqsədlə, Qadınlar Şurası sərgi çərçivəsində xatirə sikkəsi buraxmağı qərara aldı. Kolumbun portreti olan sikkəyə "rəqib" olaraq. 1892-ci ilin Noyabr ayında Kolumbun şəkli ilə yarım dolların sərbəst buraxılması baş verəndə, Qadınlar Şurası dizaynını "qeyri-bədii" adlandırdı. Berta Palmer, Qadınlar Şurasının nümayəndələrinin "ABŞ hökuməti tərəfindən buraxılan ilk yüksək bədii sikkənin müəllifi olmaq şərəfinə sahib olma" arzusunu dilə gətirdi.
3 mart 1893-cü ildə Konqres, texniki xüsusiyyətləri dövriyyəyə buraxılması nəzərdə tutulan sikkələrin parametrlərinə uyğun gəlməli və sikkənin istehsalı üçün qanun layihəsini qəbul etdi. Bundan əlavə, dizayn qəbul edilmiş qanuna uyğun olaraq, Maliyyə Naziri tərəfindən təsdiqlənməli idi. Xatirə sikkəsi olan 25 sentin ümumi tirajı 40.000 nüsxə qəbul edildi. thumb|alt=|[[Çikaqo Ümumdünya Sərgisinin Qadınlar Şurasının sədri Berta Palmer]]
Buraxılış üçün hazırlıq
Əvvəlcə Berta Palmer, sikkənin dizaynının eskizində kömək üçün rəssam Kenyon Koksa müraciət etmişdi. Amma, dizaynın son mərhələsini qadın yaradmalı idi. Şuranın nümayəndələri, sərginin bədii katibi Sara Hallovellə də məsləhətləşirdilər. Hallovell heykəltaraş Augustus Saint-Gaudens'ə müraciət edir. O isə öz növbəsində, onun keçmiş şagirdi Kerolayn Peddli məsləhət görmüşdü. Peddl həmən vaxtlarda Tiffany şirkətinin sifarişi ilə məşğul olurdu. Və sonda sikkənin dizaynını işləmək Peddl'ə həvalə olunur.
thumb|left|[[Kerolayn Peddli tərəfindən işlənən Sikkənin ilk dizaynı]] Konqress sikkənin buraxılmasına qərar verən kimi, 14 mart 1893 -cü ildə ABŞ sikkə sarayının direktoru Edvard Liç Bertha Palmer'ə məktub göndərir. Leach məktubunda deyirdi - o, istərdi ki, 25 sentin dizaynını Şura yaradsın, lakin sikkə sarayının mühəndisi Çarlz Barber və Fiodelfiya sikkə sarayının rəhbəri Oliver Bosbişell tələb edir di, dizaynın işlənməsini sikkə sarayı özü etsin. Palmer isə öz cavabında deyir ki, Şura sikkəyə Kraliça İzabella I-nin portretini yerləşdirməyi qərar verib. Bu barədə Berta Palmerin konqresmen ilə Allen Durborou ilə də görüşü olmuşdur.
Mart ayının sonunda heykəltaraş Kerolayn Peddli ilə rəsmi razılaşma əldə edilir. Berta Palmerin təlimatlarına əsasən, sikkələrin ilkin təsvirlərində Kraliça İzabella təsviri, nominalı, ölkənin adı və yazılmalıdır - "Dünya Kolumbiya Sərgisinin təşkilatçıları Qadınlar Şurası tərəfindən 1492-1892 Konqres Qanununa uyğun olaraq verilmiş xatirə sikkəsi. (" ing. Commemorative coin issued for the Board of Lady Managers of the World's Columbian Exposition by Act of Congress, 1492—1892) Maliyyə Naziri John Griffin Carlisle Şuranın dizaynına etiraz etmədi, amma əks tərəfinin dizaynının dəyişdirilməsini istədi, "uzun bir yazısı olan bir sikkə reklam nişanı kimi görünəcək" - dedi.
Təlimatlara əsasən Peddl Sikkə sarayının direktoruna sikkənin üz tərəfində Kraliçanın rəsmini, arxa tərəfində uzun yazı ilə olmaqla ilk eskizləri göndərdi. Təqdim olunan eskizlər Liçi qane etmədi. O, sikkənin arxa tərəfini Çarlz Barberə tapşırdı. Kerolayn Peddli'dən isə ön tərəfini yenidən işləməyi, Kraliçanın profildən rəsmini istifadə etməyi təklif etdi. Dəyişikliklər təstiqləndi.
Şərhlər
1. Sərgi Xristafor Kolumbun Amerikanı kəşf etməsinin 400 illiyinə həsr olunmuşdu.
2. 1873-cü ildə ABŞ hökuməti sikkələrin, əskinazların, qiymətli kagızların üzərində sağ olan insanların rəsmini vurmağı qadağan etmişdir.
Tanacetum marionii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Xəzər gəvəni
Ümumi yayılması:
Qafqaz, Rusiya (Dağıstan),Türkiyə və İran ərazi-lərində təbii arealı vardır.
Statusu:
Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki növüdür. CR B1ab(ı,ıı,ııı,ıv,v).
Bitdiyi yer:
Daşlı, qumlu, gilli yerlərdə rast gəlinir.
Təbii ehtiyyatı:
Azdır.
Bioloji xüsusiyyətləri:
Yarpağını tökən 30 sm hündürlükdə xırda koldur. Yarpaqları və budaqları 4 sm qədər uzunluqda qalın tikalıdır. Tikanlarının ucu şişdir. Yarpaqları yumurtavarı lansetşəkilli qısa tüklü kənarları kirpikvarı-dır. Yarpaqcıqları 4-7 cüt uzunsov xətvarı, hər iki ucu sivri, üstdən zəif altdan qalın tüklü bəzən çılpaq 6–8 mm uzunluqdadır. Yarpaqların tikanları qoltuğunda 2 çiçəkli uzun sünbülvari çiçsək qrupu əmələ gətirir. Çiçəkaltlıqları qayıqvarı, üstdən adətən tüklü, kənarı kirpikvarı  təxminən kasacığa bərabərdir. Kasacıq 5 mm uzunluqda, ağ tüklü qaidəsi çılpaq bizvari dişlidir. Tacı təxminən 10 mm uzunluqda ağ zanbaq rənglidir. Dişicik uzunsov tüklü çılpaq sütunludur. Paxlası tüklüdür. Iyun – iyul aylarında çiçəkləyir. Iyul – avqustaylarında meyvəsi yetişir.
Çoxalması:
Təbiətdə vegetativ yolla çoxalır.
Təbii ehtiyatının dəyişilməsi səbəbləri:
Başlıca olaraq insan fəaliyyətidir.
Becərilməsi:
Azərbaycanda 1952-ci ildən becərilir.
Qəbul edilmiş qoruma tədbirləri:
Azərbaycanın “Qırmızı Kitabı”na daxil edilmişdir.
Zəruri qoruma tədbirləri:
Qəbul edilmiş qoruma tədbiri yoxdur.
İstinadlar
1."Azərbaycanın Nadir Ağac və kol bitkiləri", Bakı: "Elm", 2014, 380 səh.
2.“Azərbaycan dendraflorasi” I cild, Baki, “Elm”, 2011, 312 səh.
Göyünlər
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Ümumi məlumat
Göyünlər heyvanların qanı və bitkilərin şirəsi ilə qidalanan iri çibin (iri milçək). Bütün ikiqanadlı cücülər kimi Göyünlərində inkişafı 4 mərhələdən ibarətdir: yumurta, sürfə, pup, yetkin fərd. Bu zaman yetkin fərddən başqa bütün mərhələlərdə yaşayış ya su hövzələrində, ya da ki, yarı su-torpaq mühitində davam edir. Göyünlərin saprofaq, yaxud yırtıcı olan sürfələri su və ya torpaqda yaşayan orqanizmlər, yaxud onların qalıqları ilə qidalanırlar. Yetkin fərdlərin qidalanması müxtəlifdir. Fəsiləyə aid müxtəlif cinslərin nümayəndələri saprofaq, fitofaq yaxud yırtıcıdır. Göyünlərin dişiləri heyvanların — məməlilərin, quşların, suda-quruda yaşayanların qanını içir, eyni zamanda dişi və erkəkləri çiçəkli bitkilərin nektarı ilə qidalanır.
Didəban (Mərənd)
Didəban - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Mərənd şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 677 nəfər yaşayır (157 ailə).
Məleykə Səma
Məleykə Səma (Məleykə Əhmədova) — Qarabağ müharibəsinin ilk günlərindən həkim-cərrah olaraq ermənilərlə döyüşlərdə yaralanmış yüzlərlə Azərbaycan əsgərini ölümdən qurtaran birinci dərəcəli tibb xidməti kapitanı, "Azərbaycan bayrağı" ordenli.
Həyatı
Məleykə Səma Ermənistanın Loru mahalının Allahverdi (Tumanyan) rayonunda anadan olmuşdur.
Məleykənin üç qardaşı şəhid olub, atası Əhməd kişi isə üçüncü şəhid oğlu - Kamandarın ölümünə dözməyərək həyatla vidalaşıb.
1988-ci ildə Ermənistandan qovularkən qardaşı Yaqub Əhmədov ermənilər tərəfindən qətlə yetirilmişdir. Daha sonra kiçik qardaşı 16 yaşlı Səyyad Əhmədov da ermənilər tərəfindən suda boğularaq öldürülmüşdür. thumb|250 px|Məleykə Səma, qucağında can verən, Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən qətlə yetirilən azərbaycanlı uşağı Böyük qardaşı Kamandar Əhmədov Qarabağ uğrunda müharibədə şəhid olmuşdur. Kamandar Əhmədov Bakıda Şəhidlər xiyabanında torpağa tapşırılıb. Bakı küçələrindən biri Kamandar Əhmədovun adını daşıyır. 2006-ci ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir. Məleykə prezident İlham Əliyevin sərəncamına əsasən, İkinci Fəxri xiyabanda dəfn edilibdir.
Məleykənin arzusu
Məleykənin anası Sona xanımın dediklərindən: Məleykənin ömrünün son günləri idi, yatdığı yerdəcə başına bayrağımızı sarımışdı. Deyirdi: məhz bu bayrağı Qarabağda dalğalandırmaq üçün ömrünü xərcləyib, amma arzusuna yetişmədən axirətə köçür: "Dedi ki, ana, mən öləndən sonra bu bayrağı özündə saxla, Qarabağ alınanda bayrağı başın üzərində dalğalandıraraq küçəni aşağı-yuxarı gedərsən. Dedim, qızım, onda Məleykənin anasının dəli olduğunu düşünəcəklər. Cavab verdi ki, onda onlara sevindiyindən belə etdiyini deyərsən".
Amblyseius supercaudatus
— fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Aşağı Dizac (Mərənd)
Aşağı Dizac - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Mərənd şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,752 nəfər yaşayır (535 ailə).
Upa
Upa — Xızı rayonunda bir kənd.
Tarixi
Kənd Tat kəndidir. Tarixi çox qədimdir. Burada yaşayan Tatlar tərəfindən Qurulmuşdur.
Əhalisi
Əhalisi iran dilli Tatlardan ibarətdir.
Süli
Şanyü Süli — Hunların XXXIV şanyüsü.
Onun dövrü vətəndaş müharibəsi dövrlərindəndir. Bir çox hunun üsyanı və syenbilərin hücumu ilə keçən bu dövr hunların Çindən asılılığının daha çox artdığı dövrlərdəndir. Süli öləndən sonra yerinə imperatorun seçdiyi şanyü Duluçu keçmişdi.
Trillium flexipes
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Baccharis tricuneata
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Trillium flexipes
Sallaq trillium yazda çiçəkləyən çoxillik bitkidir və daha çox ABŞ-nin qərb hissələrində yayılmışdır. Bəzi populyasiyaları Filadelfiyanın şərqində və Alabama ştatının cənub hissələrində yayılıb.
Kanadada bitki nadir hallarda rast gəlinir və burada onun yox olma təhlükəsi var və bitki qorunur.
thumb|left
Vilhelm Peters
Vilhelm Karl Qartviq Peters (Wilhelm Carl Hartwig Peters) — alman təbiətçisi, zooloq və anatomu.
Kərməçataxçay
Kərməçataxçay — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonu ərazisində çay. Cəhriçayın sol qoludur.
Uzunluğu 20 km, hövzəsinin sahəsi 66 km²-dir. Əsasən yağış və qurunt suları hesabına qidalanır.
Typhlodromips swellendamensis
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Daşkəsən (film, 1973)
Məzmun
Filmdə mədənçilər şəhəri Daşkəsən haqqında danışılır. Mədənçilərin yalnız fədakar əməyi barədə deyil, həm də onların məişəti, qayğıları barədə də söhbət açılır.
Fərat
Fərat (, əl-Furat) — Qərbi Asiyada ən böyük çay. Başlanğıcını Türkiyə ərazisində, Murad və Qarasu çaylarından götürür və İraqın Bəsrə şəhəri yaxınlığında Dəclə ilə qovuşaraq, Şəttül-Ərəb çayını əmələ gətirir. Türkiyə, Suriya və İraq ərazisindən keçir. Uzunluğu — Murad çayının mənsəbindən 3 065 km, Murad və Qarasu çaylarının qovuşmasından 2 780 km.
Adi Afrika kəli
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü. Afrikada geniş yayılmışdır. Hazırda cinsinin yeganə nümayəndəsidir.
Aftandil Ələkbərzadə
Aftandil Ələkbərzadə (azərb. Ələkbərzadə Aftandil Vaqif oğlu; rus. Алекберзаде Афтандил Вагиф оглы; d. 2 sentyabr, 1970. Bərdə, Azərbaycan SSR, SSRİ) —  Tibb elmləri doktoru. İvan Mixayloviç Seçenov adına Birinci Moskva Dövlət Tibb Universitetinin tibbi‑profilaktika fakültəsinin cərrahiyyə kafedrasının professoru.
Həyatı
Ələkbərzadə Aftandil Vaqif oğlu 1970-ci il sentyabrın 2-də Azərbaycan Respublikasının Bərdə şəhərində anadan olub. 1993-cü ildə N.Nərimanov adına Azərbaycan Tibb İnstitutunun (indiki Azərbaycan Tibb Universiteti) müalicə-profilaktika fakültəsini “müalicə işi” ixtisası üzrə fərqlənmə diplomu ilə bitirib. 1993-1995-ci illərdə M.A.Topçubaşov adına Elmi-Tədqiqat Klinik və Eksperimental Cərrahiyyə İnstitutunda “cərrahiyyə” ixtisası üzrə kliniki ordinatura keçib. Aftandil Ələkbərzadə 1996-1999-cu illərdə M.A.Topçubaşov adına Respublika Elmi-Cərrahiyyə Mərkəzində “cərrahiyyə” ixtisası üzrə aspiranturada təhsil alıb. 1999-cu ildə namizədlik dissertasiyası müdafiə edib. 1999-2000-ci illərdə “Azərbaycan tibb jurnalı”nın redaktoru işləyib. 2001-ci ildə İ.M.Seçenov adına Moskva Tibb Akademiyasının (2010-cu ildən İ.M.Seçenov adına Birinci Moskva Dövlət Tibb Universiteti) tibbi-profilaktika fakültəsinin cərrahiyyə kafedrasında assistent vəzifəsinə seçilib. 2003-cü ildən tibbi-profilaktika fakültəsinin cərrahiyyə kafedrasının elmi katibi vəzifəsini icra edir.