cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ay fırıldağı
İddiaların əsasları və cavablar
Kosmosda, uçarkən və ya Ay və digər kosmik cisimlərinin səthində şəkil çəkən pilotlu və pilotsuz çox sayda başqa kosmik gəmi vardır. Bunların bir qisimi Kosmik Yarışında ABŞ-nin rəqibi olan SSRİ-nin və ya başqa xalqların kosmik aparatları tərəfindən çəkilmişdir. Məsələn Sovet İttifaqının Veneraya göndərdiyi kosmik aparatlar Aydan çox daha isti (457 °C) olan Venera səthində fotoaparatlarla şəkil çəkmişdir. Yenə SSRİ-ə aid Luna seriyası gəmilər, Ay səthində fotoaparat istifadə etmiş, görüntüləri dünyaya çatdırmışlar. thumb|Apollon 17 LM-nin Aydan qalxışını göstərən [[televiziya qeydi. Atəş və ya duman çıxmadığı görülməkdədir. Təzyiq olmayan kosmosda raket mühərriklərindən çıxan qazların arxada görünən bir iz buraxmaması normaldır.]] İDDİA 3. Bəzi video görüntüləri: Məsələn A-15 filmində bir kosmonavtın çiyin xəttindən cisimləri buraxış səhnəsində cisimlərin sürəti və qətetdikləri məsafə analiz edildiyində bu görüntünün ya Dünyada çəkilib yarı sürətdə oynadıldığı ya da Ayda olduğu iddia edilən astronavtın yalnız 115 santimetr boyunda olması lazım olduğu iddia edilmişdir. Atmosfersiz və bu səbəbdən küləksiz və oksigensiz Ay səthində Amerikan bayrağının dalğalanması və LEM modulların Ay səthindən qalxarkən atəş və duman çıxarmalarının qeyri-mümkünlüyü qarşıya qoyulmuşdur.
CAVAB 3. Bayraqlar astronavtların bayrağı sancması əsnasında titrəşmələr və yanından keçərkən statik elektriklənmə səbəbi ilə hərəkətlənmişdir. Bunun xaricindəki "dalğalanma" hissi, bayraqların buruq görünməsindən qaynaqlanmaqdadır. Filmlərdə bayrağın (sancılma zamanı titrəməsi bitdikdən sonra) hərəkət etmədiyi görünür.
İDDİA 4. 1969-1972-ci illər arasında davam edən Apollon layihəsindən sonra NASA-nın bir daha Aya getmək istəməməsi.
CAVAB 4. Apollon layihəsi, Kosmik yarışı qazanmaq üçün edilmişdi. Yarış bir dəfə qazanıldıqdan sonra bahalı Ay uçuşlarını davam etdirməyə ehtiyac qalmadı. Belə ki, SSRİ də bu yarışda məğlub olduqdan sonra öz Ay layihəsini ləğv etdi.
Maral oyunu
300px|thumb|[[Novruz şənliyi zamanı. Bakı, 2014]] Maral oyunu və ya Maraloyunu – maralı təmsil edən bir oyunçunun zurnanın müşayiəti ilə heyvanın hərəkətlərini yamsılamasıdan ibarət kukla oyunu.
Ay fırıldağı
İddiaların əsasları və cavablar
CAVAB 5. Apollon layihəsinin kameraları "Westinghouse" firması tərəfindən 1964-cü ildə qazanılan bir layihə ilə kosmos şəraitində işləyə biləcək şəkildə yaradılmışdır. Bu mövzuda bir saxtakarlıq edilsə idi, yalnız NASA deyil "Westinghouse" firmasını da əhatə etməsi lazım idi. Bundan əlavə, Apollon - Soyuz Test Layihəsində Sovet kosmonavtlarının gözləri qarşısında eyni kameralardan çəkiliş edilmiş və dünyaya çatdırılmışdır.
Maral oyunu
Tarixi
Keçmiş toylarda gəlin bəy evinə gətirilən zaman oynanılmışdı. Gəlini atdan düşürdükdən sonra camaat qövsvari şəkildə düzülərdi. Bir tərəfdə gəlin üzündə örpək, digər tərəfdə isə bəy yanında sağdişi, soldişi ilə durardı. Gəlinin qarşısında əvvəl “Maral oyunu” oynanar, sonra "Kilimarası" göstərilərdi. Bu oyunları seyr etdikdən sonra gəlinin ayağı altında qurban kəsilər və o, evə daxil olardı. Müasir dövrümüzdə bu ənənə bəzi bölgələrimizdə yenə də davam etdirilir. Elçin Aslanovun yazdığına görə, Azərbaycanın şimal-qərb rayonları üçün xarakterik olan bu oyun “keyik oyunu” və ya “dəvə oyunu” kimi də tanınmışdır (Aslanov, 134).
Ay fırıldağı
İddiaların əsasları və cavablar
1960-cı illərin texnologiyası ilə kosmosda çəkiliş edə biləcək TV cihazları və elektron sxemlər istehsal etmək mümkündür. Belə ki 1961-ci ildə Yuri Qaqarin ilk insanlı kosmik uçuş əsnasında SSRİ tərəfindən çıxarılan bir TV cihazından qeyd edilən çəkilişləri dünyaya çatdırmışdır. Yenə Apollon layihəsindən əvvəl Aya eniş edən pilotsuz vasitələrin üzərində də TV kameraları var idi, o kameralardan edilən yayımlar da Yerə çatdırılmışdır. Hətta "Surveyor 3" adlı pilotsuz Ay vasitəsinin kamerası, yayım etdikdən iki il yarım sonra eyni bölgəyə enən "Apollon 12" astronavtları tərəfindən sökülərək Yerə geri gətirilmişdir.
Digər tərəfdən Sovet Luna proqramındakı kosmik aparatlar da Ay üzərindən televiziya verilişi hazırlamışlar. Bu, o dövrdə Ay səthindən TV yayımı edə biləcək texnologiyaya sahib tək ölkənin ABŞ olmadığını göstərməkdədir.
Maral oyunu
Tarixi
“Maral oyunu” nakam sevgi motivi üzərində qurulmuşdur. Əfsanələrdən tutmuş dastanlara qədər fərqli janrlarda rast gəlinən bu motivdə iki gəncin məhəbbətindən, lakin sosial, dini fərqlər üzündən bir-birinə qovuşa bilməmələrindən bəhs olunur. Oyunun yaranması haqqında Kəlbəcər rayonundan qeydə alınmış əfsanədə də bir-birini sevən iki gəncin fərqli sosial zümrələrə mənsub olmaları onların qovuşmasına əngəl olur. Həmin əfsanəyə görə, bir bəyin Sazaq adlı çobanı olur. Bəyin qızı ilə çoban bir-birini sevirlər. Bir gün çoban meşədən tələyə düşmüş anasının yanında mələyən maral balası tapır. Onu evə gətirib qoyun südü ilə bəsləyir, bir az böyüdükdən sonra onu sevgilisinə bağışlayır. Qız maralı əli ilə yedirir, ona oynamağı öyrə​dir. Maralı o qədər özünə alışdırır ki, toya gedəndə də maral onun arxasınca toya gedir, oynayanda da maral onunla oynayır. Qız bulaq başına gedəndə çoban tütəkdə “Sazağı” havası çalır​, qız da, maral da həmin havaya oynayır. Valideynləri qızı istəmədiyi bir şəxsə zorla ərə verirlər. Oğlan evinin adamları gəlini aparmağa gələndə qız özünü öldürür, onun ölümü eşidən çoban da özünü ağacdan asıb öldürür. Camaat onların hər ikisini bir-birinin yanında dəfn edir. Bu hadisədən sonra maral bir axşam yoxa çıxır, səhər uşaqlar çölə heyvan aparanda maralı qızla çobanın qəbri arasında ölmüş halda tapırlar. Toyda bəylə-gəlinin önündə oynanılan “Maral oyunu” da bəy qızı ilə çobanın bir-birinə olan saf sevgisini simvolizə edir.
Ay fırıldağı
İstinadlar
1. "NASA Spacecraft Images Offer Sharper Views of Apollo Landing Sites". NASA. 2 İyun 2015 tarixində mənbəyindən arxivləndi. Daxil olma tarixi: 22 Sentyabr 2011.
2. "The illuminated side of the still standing American flag to be captured at the Apollo 17 landing site." Lunar Reconnaissance Orbiter Camera News Center. 27 İyul 2012. 18 Mart 2014 tarixində mənbəyindən arxivləndi.
Babaşlar
Babaşlar — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun Təkəqaya kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 25 may 1991-ci il tarixli, 123-XII saylı Qərarı ilə Kəlbəcər rayonunun Lev kənd Sovetindən Babaşlar kəndi Təkəqaya kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir. 1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.
Ay fırıldağı
İstinadlar
3. [http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-19050795 "Apollo Moon flags still standing, images show". BBC News.] 30 İyul 2012.
Maral oyunu
Tarixi
Maral oyununun yaranma tarixi bəlli deyil, amma ifa etdiyi məzmuna görə tarixinin daha qədimlərə getdiyi danılmazdır. Qəzənfər Rəcəbli XIX əsrin birinci yarısında Azərbaycanda ən geniş yayılmış oyunlar arasında “Maral oyunu”nun da olduğunu qeyd edir. Vaxtilə Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində oynanılan bu oyun hazırda işğal altında olan Kəlbəcər rayonunda yaşadılır, toylarda, şənliklərdə, əlamətdar günlərdə bu gün də oynanmaqdadır. Həmin oyunun daşıyıcılarından biri Kəlbəcər rayonu Ağcakənd kəndinin sakini Süleyman Süleymanovdur. S.Süleymanov bu oyunu atası Mehralı kişidən öyrənib. Mehralı kişi “Maral oyunu”nun məşhur ifaçılarından biri idi və 1976-cı ildə Kəlbəcər haqqında çəkilmiş sənədli filmdə onun ifasında “Maral” və “Kilimarası” oyunlarından fraqmentlər verilmişdir. Süleyman kişi atasından öyrəndiyi bu oyunu oğluna, yetirmələrinə öyrətməklə onun yaşamasında, günümüzə gəlib çatmasında mühüm rol oynamışdır.
Ay fırıldağı
İstinadlar
4. [http://abcnews.go.com/blogs/technology/2012/07/american-flags-from-apollo-missions-still-standing "American Flags From Apollo Missions Still Standing". ABC News.] 31 İyul 2012.
Babaşlar
Toponimikası
Əsl adının Babakişilər olduğu güman edilir. Babaşlar ayrımlara məxsus bir nəslin adıdır. Etnotoponimdir. 1917-ci ildə Lənkəran qəzasının Lerik bölgəsində Babaşlı (1921-ci ildə dağıdılmışdır), 1933-cu ildə Xacmaz rayonunun Əhmədoba inzibati ərazi vahidində Babaşlı kəndləri qeydə alınmışdır.
Ay fırıldağı
İstinadlar
5. We Never Went to the Moon: America's Thirty Billion Dollar Swindle, Bill Kaysing, Pomeroy, WA, USA: Health Research Books, 2002. ISBN 1-85810-422-X.
Babaşlar
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Ağçayın sahilində, Murovdağ silsiləsinin ətəyində yerləşir.
Ay fırıldağı
İstinadlar
7. Clavius
8. LK, Encyclopedia Astronautica
Bhola siklonu
thumbnail|[[XX əsrin ən dəhşətli təbii fəlakəti - Bhola siklonu]] Bhola siklonu — 13 noyabr 1970-ci ildə Şərqi Pakistanda (indiki Banqladeş) Qanq çayı deltası ətrafında baş vermiş güclü qabarma dalğaları ən yüksək dağıdıcı həddinə çataraq yarım milyona yaxın insan həyatına son qoymuşdu. Sürəti saatda 205 km-ədək yüksələn qasırğanın gücü hələ o vaxtadək Saffir-Simpson şkalası ilə qeydə alınan nəticələr arasında rast gəlinməyən 3-cü dərəcəyə çatmışdı. Tazumiddin bölgəsində yaşayan 167 min insanın 45%-i həlak olmuş, təsərrüfat isə iflic duruma düşmüşdü. Pakistan rəhbərliyi general Yəhya Xanın fəlakət nəticələrinin aradan qaldırılması yönündə tədbirləri ləng aparması həm Şərqi Pakistan rəhbərliyi, həm də beynəlxalq KİV nümayəndələrinin tənqidinə məruz qalmışdı. Tənqidçilərdən biri Micubir Rahmənin belə çıxış etmişdi: "Bizdə o qədər çoxsaylı ordu olduğu halda, ölənləri dəfn etmək ingilis dəniz piyadalarına həvalə olunmuşdu." Azadlıq uğrunda mübarizə aparan Şərqi Pakistan rəhbərliyi bundan istifadə edərək təşəbbüsə yiyələnmiş, növbəti ayda keçirilən parlament seçkilərində aşkar qələbə qazanmışdı. Həmin siyasi mübarizənin davamı olaraq, 1971-ci ildə o zaman Şərqi Pakistan adlandırılan, əslində isə tarixi Hindistan torpaqları olan ərazidə müstəqil Banqladeş dövləti yaradıldı.
1973 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
1973 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi — sayca 18-ci Avroviziya Mahnı Müsabiqəsidir. Viki Leandrosun ifa etdiyi "Après toi" mahnısı ilə 1972 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində qələbə qazanmasının ardınca 1973-cü ildə Lüksemburq müsabiqəyə üçüncü dəfə ev sahibliyi etmək hüququ qazanmışdı. Avroviziya 1973 ölkənin paytaxtı Lüksemburq şəhərində "Grand Théâtre" arenasında keçirilmişdir. Müsabiqə 1973-cü ilin 7 aprel tarixində baş tutmuşdur.
Bhola siklonu
Mədəni tədbirlər sahəsində isə o dövrlərin ən məşhur musiqi qrupu sayılan The Beatles qrupunun keçmiş üzvü Corc Harrisonun "Banqladeş üçün konsert" adı altında verdiyi konserti qeyd etmək olar. Konsertdən gələn bütün gəlirlər fəlakətdən zərər çəkənlərə xərclənmişdi.
1973 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
1973-cü ildə İsrail Avroviziyaya ilk dəfə qoşuldu. Avstriya və Malta isə müsabiqədə iştirakdan imtina etdi. Ümumilikdə 17 ölkənin iştirak etdiyi müsabiqədə ev sahibi olan Lüksemburqun təmsilçisi Ann-Mari David ifa etdiyi "Tu te reconnaîtras" mahnısı ilə İspaniya təmsilçisindən cəmi dörd xalla irəli keçərək, Avroviziya 1973-ün qalibi seçilmişdir. Bu Lüksemburqun Avroviziyada dördüncü qalibiyyəti idi.
Terror təhlükəsi
Almaniyanın Münhen şəhərində keçirilən 1972 Yay Olimpiya Oyunlarında Fələstin terrorist qruplaşması olan "Qara Sentyabr" tərəfindən 17 nəfərin həlak olması ilə nəticələnən və əsas hədəfin İsrailin Olimpiya komandası olduğu terrorist hücumlarının ardınca Avropa ölkələrində terror qorxusu səngimək bilmirdi. İsrailin də 1973-cü ildə Avroviziyaya qoşulması ilə birlikdə Avropa Yayımlar Birliyinin xüsusi tapşırığı ilə müsabiqədə ciddi təhlükəsizlik önləmləri alınmışdı.
Şəhər tipli qəsəbə
Şəhər tipli qəsəbə — SSRİ dövründə yaşayış məntəqəsi növü. Bu tərif Bolqarıstan və Polşada, eləcə də Sovet İttifaqında istifadə edilmişdir və bu gün də 10 keçmiş Sovet respublikasında istifadə olunur.
Sovet şəhərsalması nəticəsində şəhər tipli qəsəbələr yaranmış və məqsəd şəhər və kənd yaşayış məntəqələri arasında aralıq tipli yaşayış məntəqəsi yaratmaq olmuşdur. Şəhər tipli qəsəbələr böyüklüyünə görə kəndlərdən fərqlənməsə də, infrastrukturu şəhərlərdəki kimi idi. Ümumiyyətlə tək bir sənaye və ya digər istehsal sektoruna diqqət yetirirdilər.
Zaur Mirzəzadə
Zaur Mirzəzadə — Prodüser, kino prodüser, kino rejissor, ssenari müǝllifi.
Həyatı
Mirzǝzadǝ Zaur Mübariz oğlu 23 sentyabr 1983-cü ildǝ Bakıda anadan olub. 1990-cı ildǝ 189 saylı orta mǝktǝbǝ daxil olub, 1995-ci ildǝ "287 saylı Zǝkalar" liseyinǝ daxil olub, 2000-ci ildǝ hǝmǝn liseyi bitirib. Süleyman Əlǝsgǝrov adına 1 nömrǝli musiqi mǝktǝbindǝ tar ixtisası üzrǝ tǝhsil alıb. 2000-ci ildǝ Bakı Dövlǝt Universitetinin biologiya fakültǝsinǝ daxil olub, amma bu ixtisas üzrǝ tǝhsilini davam etdirmǝk istǝmǝdiyindǝn bu sahǝdǝ tǝhsilini yarımçıq qoyub. 2001-ci ildǝ "Neft vǝ Qaz yataqlarının işlǝnmǝsi vǝ istismarı" fakültǝsinǝ daxil olub, 2005-cı ildǝ bitirib.
2005-2006-ci illǝrdǝ ordu sıralarında xidmǝt edib.
2007 vǝ 2008-ci illǝrdǝ Ukraynada 2017-2018-ci illǝr isǝ Çexiyada rejissorluqdan vǝ prodüser işindǝn masterklasslar almışdır. Hal hazırda ikinci ali tǝhsilini alır.
Fǝaliyyǝti
İncǝsǝnǝtǝ hǝdsiz maraq göstǝrǝn Mirzǝzadǝ, 2007-ci ildǝ tǝhsilini davam etdirmǝk üçün Ukraynanın paytaxtı Kiyev şǝhǝrinǝ yola düşür, rejissorluqdan master klasslar alır. Bir müddǝt orda qalır reklam çarxları çǝkir vǝ tv layihǝlǝrdǝ çalışır. 2008-ci ildǝ Bakıya qayıdır Lider Tv- yǝ işǝ düzǝlir vǝ 2013-ci ilǝdǝk orda çalışır. Bir çox layihǝlǝrdǝ hǝm aparıcı,hǝm prodüser,hǝm rejissor, hǝmdǝ müǝllif kimi iştirak edib. 2013-cü 2014-cü illǝrdǝ "Express" bankın marketinq şöbǝsindǝ böyük mütǝxǝssis vǝzifǝsindǝ çalışıb. Space radiosunda aparıcı kimi fəaliyyət göstərib. 2018-2019-cu illərdə Bakı şəhər Baş Mədəniyyət İdarəsində şöbə müdiri vəzifəsində çalışıb. Hazırda "Azərbaycanfilm" kinostudiyasının prodüseri vəzifəsində çalışır
Kinoya hǝdsiz maraq göstǝrǝn Zaur Mirzǝzadǝ ard-arda böyük kassa toplayan vǝ ǝhalini kinoteatrlara cǝlb edǝn filmlǝr istehsal edir. 2014-ci il "Xoxan", 2016-cı il "Naxox", 2018-ci il "Tǝhmin vǝ Zaur".
Böyük üçlük (Klivlend Kavalers)
Böyük üçlük komandaları ilə 3 dəfə NBA finalına çıxmışdılar ki, buna 2016-cı ildə final oyununda qalibiyyət də daxil idi.
Klivlenddə Böyük üçlük erası 22 avqust 2017-ci ildə, Kayri İrvinqin Boston Seltiksə transferi ilə başa çatdı.
Sumatra kərgədanı
Sumatra kərgədanı — Kərgədanlar fəsiləsinin Sumatra kərgədanı cinsinə aid növ.
Sumatra kərgədanı, körpələrin doğum və tərbiyə dövrü istisna olmaqla, yalnız həyat tərzini sürür. Bu növ kərgədanlar vaxtilə Hindistan, Butan, Banqladeş, Myanma, Laos, Tayland, Malayziya, İndoneziya və Çinin yağış meşələrində, bataqlıqlarda və bulud meşələrində yaşayırdılar. Tarixin müxtəlif dövrlərində onlar Çinin cənub-qərbində, xüsusən Siçuanda yaşayırdılar. İndi vəhşi təbiətdə onlar yalnız beş əsas populyasiya ilə kritik təhlükə altındadır: dördü Sumatra və biri Borneo adasında.
Karin Koypers
Karin Koypers (d. 18 iyul 1972) — Niderlandı təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Karin Koypers, Niderland yığmasının heyətində 2000-ci ildə Avstraliyanın Sidney şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Bürünc medal uğrunda görüşdə Rusiya yığmasına 4:5 hesabı ilə məğlub olan Niderland yığması, Sidney Olimpiadasını dördüncü pillədə başa vurdu.
Oğuznamə-1
Haqqında
Elmi-mədəni dəyərinin böyüklüyünə, bədii-estetik istiqamətinə, fəlsəfi mənalarına görə seçilən oğuz atalar sözləri, məsəlləri və hikmətli kəlamları bizə qədər “Oğuznamə” adı ilə iki əlyazması şəklində gəlib çatmışdır.
Bunlardan biri Berlin kitabxanasında saxlanılan XV-XVI yüzilliklərə aid edilən əlyazmadır. “Hazihi-r-risaləti-min kəlimati Oğuznamə əl-məşhur bi-atalar sözü” adlanan bu əlyazmanın 400 atalar sözünü ilk dəfə alman şərqşünası F.fon Dits 1889-cu ildə nəşr etdirmişdir. Sonradan Dits nəşrindən O.Ş.Gökyay, A.Binyazar və b. alimlər də istifadə edərək, onu eyni ilə yenidən öz kitablarında nəşr etmişlər.
Garcinia montana
(Garcinia montana) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Polad adam (film, 2013)
Polad adam — 2013-cü ildə Warner Bros. studiyasının rəhbərliyi ilə  Legendary Pictures və Syncopy Films studiyalarının birgə layihəsi əsasında rejissor Zak Snayder tərəfində Supermen obrazı haqqında çəkilmiş fantastika filmidir.
Film üçün hazırlıq işləri 2008-ci ildə başlamışdır. Warner Bros. DC Comics-in yazıçılarından filmi çəkmək üçün hüquqları almışdır. 2009-cu ildə Supermen obrazının yaradıcısı olan Cerri Siqelin ailəsi məhkəmə yolu ilə bu hüquqları geri aldılar. Məhkəmənin çıxartdığı yekun qərara əsasən Warner Bros. studiyasının ailəyə əvvəlki filmlərə görə heç bir borcunun olmadığını təsdiqləmişdir. Filmin prodüseri Kristofer Nohan bu qalmaqalın bitməsindən sonra Qara Cəngavərin Yüksəlişi filminin çəkilişlərini tamamlayaraq Snayderi bu filmin rejissoru təyin etdi. Filmin çəkilişlərinə 2011-ci ilin avqust ayında başlanıldı. Film ictimayyətə 14 iyun 2013-cü ildə nümayiş etdirildi. Nümayiş etdirilməyə başladığı gündən böyük marağa səbəb olan film dünya üzrə 668 milyon dollardan çox gəlir qazanaraq uğura imza atdı. Filmin ikinci hissəsi olan Betmen Supermenə Qarşı: Ədalətin Şəfəqi filminin 25 mart 2016-cı ildə nümayiş etdiriləcəyi açıqlandı.
Məzmun
Kripton planeti təbii resurslarının tükənməsi nəticəsində qaçılmaz məhv ilə üzləşir. Planetin hərbi komandiri General Zod hakim şuranı devirmək üçün zərbə endirməyə hazırlaşır.
Alim Cor-El və həyat yoldaşı Lara əsrlərdən sonra ilk dəfə Kriptonda təbii üsulla doğulmuş oğulları Kal-Elin doğumunu qeyd edirlər. Sivilizasiyanın məhv olmaq təhlükəsi ilə əlaqədər olaraq Cor-El kodeksi oğurlayaraq onu oğlunun bədəninə yeridir və onu gəmiyə qoyaraq Yer kürəsinə göndərir. Zod Cor-Eli öldürməyə nail olsada, kodeksi ələ keçirməkdə uğursuz olur. O və onu ardıcılları hakim şura tərəfindən "Fantom Zona"-ya sürgün edilir. Kripton darmadağın olur, Kal-El isə sağ qalan yeganə Kriptonludur.
Kal-El Kanzas ştatının kiçik Smalliv şəhərində balıqçılıqla məşğul olur. O Conatan və Marta Kent tərəfindən övladlığa götürülüb və Klerk Kent adı verilib. Klerkin Kripton fiziologiyası ona Yer kürəsində, bu mühitə uyğunlaşmasında çətinliklər yaradır. O sahib olduğu qüvvələri, insanlara kömək etməklə istifadə edir. Conatan onu öz qüvvələrindən istifadə edərək aşkar olunacağı ilə xəbərdarlıq edərək bir daha bunları etməməsini məsləhət görür. İllər sonra böyük bir tornadoda Conatan ölür. Bu vaxt Klerk də orada olsada, amma o, xilas olunmaq istəmir. Conatanın ölümündən sonra, Klerk öz bacarıqlarını gizlədir, fərqli işlərdə işləyir və analığı Marta ilə birgə sadə həyat yaşayır.
Klerk Kanada Arktik arxipelaqında ABŞ kosmik istintaq qrupunun taptığı Kripton kosmik gəmisini tapır. Gəmiyə daxil olarkən o, Cor-Elin onun ünsiyyət üçün şüurunda saxladığı holoqramlı "nəzarət düyməsi"-ndən istifadə edir. Bunu etdiyi vaxt Cor-EL peydə olur və onun bu dünyaya buranı xilas etmək üçün göndərildiyini deyir. Daily Planet şirkətində çalışan jurnalist Lois Len bura yeni kəşf ilə bağlı məqalə hazırlamaq üçün göndərilib. O gəmiyə gizlicə daxil olmaq istədiyi vaxt gəminin təhlükəsizlik sistemi tərəfindən hücuma məruz qalır. Orada olan Klerk səs eşidərək gəlir və robotu zərərsizləşdirir. Yaralanmış Loisə gözündən çıxan lazer vasitəsilə kömək edir və yara sağalır. Loisin redaktoru "super insan" hekayəsinə inanmır. Lois onun hekayəsini öyrəndikdən sonra bu sirri saxlamağı qərara alır.
Zod və ekipajı Kriptonun müstəmləkələri olan başqa dünyalar axtarırlar. Onlar heç kimin sağ qalmadığını və lazımlı avadanlıqların tükəndiyini aşkar edirlər. Daha sonra onlar Klerkin Yer kürəsində tapdığı gəmidən siqnal alırlar. Kodeksin Klerkdə olduğunu bilən Zod Yerə çatdıqdan sonra bir qrup insanı əsir götürərək Klerkin təslim olmasını tələb edir. Klerk bunu qəbul edir və ABŞ hərbisi Lois ilə birgə onu təslim edir. Zod kodeks ilə Yer kürəsini yeni Kriptona çevirməyi planlaşdırır. Lakin bu insanların məhvinə gətirib çıxarda bilər. Klerk və Lois Cor-Elin köməyi ilə onların gəmisindən xilas olurlar.
Zod "dünya mühərriki" sistemini qurur və onu Metropolisdə quraşdırır. O Hind okeanında başladaraq atmosferi dəyişdirəcək. Artıq Supermen adı verilən Klerk Zod ilə apardığı mübarizədə mühərriki dağıdır. Bu vaxt isə ABŞ ordusu Zodu və onun ekipajını geri Fantom Zonasına göndərmək ilə bağlı işlər görürlər. Zod xilas olur və qisas olaraq Yerdə hər bir insanı öldürəcəyini əhd edir. Supermenin bu işə qarışması Metropolisdə bir döyüşün başlamasına səbəb olur. Zod bu işindən əl çəkməyəcəyini dedikdən sonra Klerk onu öldürməli olur. Klerk sonuncu Kriptonlunu öldürdüyü üçün dərin əzabla qışqırır.
ABŞ hökuməti yadelli Supermen ilə işləməkdə könülsüzdür. O Loisin çalışdığı Daily Planet şirkətində təhlükəli xəbərlər araşdıran muxbir olaraq çalışmağa başlayır.
Filmin mahnıları
Filmin mahnıları bəstəkar Hans Zimmer tərəfindən hazırlanıb.
Kilimarası
300px|thumb|Kilimarası Kilimarası — kilimin arxasında oyuqların iştirakı ilə oynanılan oyun növü.
Oyunun qaydası
Kilimarası oyunu zamanı oyuqları oynadan kilimin üzərində arxası üstdə uzanır, iki nəfər köməkçisi də kilimin kənarlarından tutub qaldırır. Kilim bir növ pərdə rolu oynayır və oyuqları oynadan şəxsi tamaşaçılardan gizlətməyə xidmət edir. Oyun üç oyuqla oynanır. Oyuqlardan biri qadını, ikisi kişini təmsil edir. Bir nəfər tərəfindən idarə olunan bu oyuqların ikisi ələ, üçüncüsü isə dizə geyindirilir və eyni vaxtda idarə olunur. Oyunda danışıqdan istifadə olunmur, amma oyuqların hərəkətindən, bədən dillərindən oyunun məzmununu oxumaq mümkündür.
Oyun qadını təmsil edən oyuğun səhnəyə çıxması ilə başlayır. “Qadın” əlindəki ağ dəsmalı yellədib camaatı, çalğıçıları salamladıqdan sonra zurnada “Heyvagülü” havası çalınır və o, rəqs edir, camaat da ona əl çalır. “Qadın” xeyli rəqs etdikdən sonra onun əri səhnəyə çıxır, ərlə arvad ikisi bir yerdə oynayır, qucaqlaşırlar. Camaatın gözü qabağında ərinin onu öpməsi qadının acığına gəlir, onunla dalaşır. Kişi acıq eləyib səhnədən çıxır və bir kənarda yatır. Bundan sonra səhnəyə qadının məşuqu daxil olur, onlar bir yerdə rəqs edirlər. Həmin fiqur diz ilə idarə olunur. Qadınla məşuqu rəqs edən vaxt əri yuxudan oyanır, arvadının onu aldatdığını görüb xəncərlə onu və məşuqunu öldürür.
Oyunda istifadə olunan oyuqların hazırlanması vaxtilə xeyli vaxt tələb edirdi. Elçin Aslanovun yazdığına görə, oyuqlar baş barmaqlar istisna olaraq hər iki əlin barmaqlarına 15-20 sm uzunluqda çubuqlar bağlanmaqla hazırlanırdı. Orta çubuq kuklanın başını, yan çubuqlar isə onun əllərini təmsil edirdi. Dizə taxılan kuklanın əlləri isə hərəkətsiz qalırdı. Oyuqların baş nahiyələri orta çubuğun ucuna pambıq qoyulmaqla hazırlanırdı. Oyuqların bədəninə balaca uşaqlara məxsus gerçək paltarlar geyindirilir, həqiqi qurşaq bağlanır, qadının təmsil edən oyuğun başına kəlağayı, kişi oyuğun başına isə motal papaq qoyulurdu. Kuklaların sifət cizgiləri – göz, qaş, ağız, burun nahiyələri isə olmurdu.
Ailə-məişət mövzusunda qurulan bu oyun vaxtilə toylarda bəylə gəlinin önündə oynanılardı. Söyləyicilərin dediyinə görə, gəlini atdan düşürdükdən sonra bəyi gətirərdilər. Bəy sağdiş-soldişlə həyətin bir tərəfində, gəlin də üzündə örpək bir tərəfdə durardı. Onların qarşısında əvvəl “Maral oyunu”, sonra “Kilimarası” oynanardı. Bu oyunlara tamaşa etdikdən sonra gəlinin ayağı altında qurban kəsilər və evə keçərdi. Vaxtilə Azərbaycanın qərb və şimal-qərb rayonları üçün xarakterik olan bu oyun hazırda Kəlbəcər rayonunda yaşadılır.
Arif Hüseynov (dilçi)
Arif Rza oğlu Hüseynov — Azərbaycan dilçisi, germanist, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, professor.
Həyatı
Arif Hüseynov 1944-cü ildə Gədəbəy rayonunun Kiçik Qaramurad kəndində müəllim ailəsində anadan olmuşdur. 1962-ci ildə Azərbaycan Pedaqoji Xarici Dillər İnstitutunun Avropa dilləri fakültəsinin İngilis  dili şöbəsinə daxil olmuş,  həmin İnstitutu 1970-ci ildə  fərqlənmə diplomu ilə bitirmiş və Elmi Şuranın qərarı ilə həmin  İnstitutda müəllim kimi saxlanmışdır. O vaxtdan bu günə kimi taleyini Dillər İnstitutunun (indi isə Dillər Universitetinin) İngilis dilinin qrammatikası kafedrası ilə bağlamışdır. 1963-1966-cı illərdə Sovet Ordusu sıralarında xidmət etmişdir. 1980-ci ildə T.Q.Şevçenko adına Kiyev Dövlət Universitetində müvəffəqiyyətlə namizədlik dissertasiyasını müdafiə edib. 1983-1993-cü illərdə 3 №-li İngilis dili kafedrasının müdiri vəzifəsində çalışmışdır. German və ümumi dilçiliyə dair 40-a yaxın çap olunmuş məqalə və tezisləri var. Onun rəhbərliyi altında 2 nəfər müvəffəqiyyətlə namizədlik dissertasiyası müdafiə edib. 1 nəfərin elmi məsləhətçisi olub. 10-dan artıq namizədlik dissertasiyasının rəsmi opponeneti kimi çıxış edib. 1998-ci ildən bu günə qədər Tələbə Qəbulu üzrə Dövlət Komissiyasında ingilis dili üzrə ekspert kimi fəaliyyət göstərir. “Abituriyent” jurnalında müxtəlif illərdə qrammatik materialın və testlərin açılmasına dair tövsiyələr yazmışdır. O, 9,10,11-ci siniflər üçün yazılmış testlər toplusunun elmi redaktorlarından biridir.
Dimaş Kudaybergen
Dimaş Kudayberqen — Müğənni, bəstəkar, Qazaxıstanın əməkdar işçisi (2019).
Həyatı
Atası Kanat Kudayberqenula Aytbayev və anası Svetlana Aytbayeva Qazaxıstanın tanınmş müğənniləridir. Dimaş uşaq yaşlarından səhnədədir, uşaqlığı boyunca müxtəlif məkanlarda və yarışlarda fortepianoda ifa edib. 2015-ci ildə Qazaxıstanda və digər ölkələrdə populyarlıq qazandı. 2015 və 2016-cı illərdə Dimash Kudaibergen, müxtəlif Avropa və Asiya ölkələrində çıxış etdi. 2015-ci ildə Qazaxıstanda "Xalqın Sevimli Müğənnisi" mükafatını aldı.
Dimaş Kudayberqen, 21 Yanvar — 22 aprel 2017 arasında həftəlik yayımlanan məşhur Hunan TV kanalında Singer 2017-də iştirakı ilə şöhrət qazandı. Məşhur müğənnilərlə yarışmada finala çıxdı və ikinci oldu. Dimaş geniş vokal diapazonu 6 oktava və 5 yarımton ilə tanınır. Dimaş klassik elementlərdən, eləcə də ənənəvi qazax musiqisi və estrada musiqisindən istifadə edərək müasir musiqi karyerasını inkişaf etdirir.
Freddi Elizalde
Freddi Elizalde — Filippinli keçmiş üzgüçü. Freddi Elizalde Filippini 1960-cı ildə XVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Freddi Elizalde birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 1960-cı ildə qatıldı. O, Romada baş tutan XVII Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər 100 m sərbəst stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 1:03.0 saniyəlik nəticəsi ilə öz cığırında 7-ci yeri tutdu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.
Yeməzli (Qafan)
Yeməzli - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında, indi Qafan rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 10 km şərqdə, Xalac çayının sol sahilində yerləşir. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.
Kəndin adı 1907-ci ildə erməni dilində çap edilmiş «Qafqazda erməni-türk vuruşması» əsərində Yemazlu formasında qeyd edilmişdir.
Toponim yeməzli tayfa adı əsasında əmələ gəlmişdir. Etnotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir. Qarabağda yaşayan tayfalardan biri elə ətyeməzli adlanırdı.
Əhalisi
Kənddə 1831-ci ildə 27 nəfər, 1873-cü ildə 278 nəfər, 1886-cı ildə 244 nəfər, 1897-ci ildə 110 nəfər, 1904-cü ildə 130 nəfər, 1914-cü ildə 89 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.
1918-ci ildə azərbaycanlılar ermənilərin soyqırımına məruz qalaraq deportasiya olunmuşlar. İndiki Ermənistanda sovet hökuməti qurulandan sonra kəndin sağ qalan sakinləri öz yurdlarına dönə bilmişlər. Burada 1922-ci ildə 45 nəfər, 1926-cı ildə 46 nəfər, 1931-ci ildə 54 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.
1930-cu illərin sonunda kənd ləğv edilmişdir.
Səkkizlik Qrupu (Avstraliya universitetləri)
"Səkkizlik Qrupu" — Avstraliyanın səkkiz qabaqcıl və nüfuzlu universitetlərinin birliyi.
Tarixi
Birlik 1994-cü ildə universitet vitse-prezidentlərinin qeyri-formal birliyi kimi qurulmuşdu. 1999-cu ildə rəsmi şəkildə təsis edilmişdir.
Fəaliyyəti
Birlik ora daxil olan ali məktəblərin maraqlarını birgə qorumağa çalışır. Bununla belə qrup lider universitetlər kimi qəbul edilir.
Karla Kvint
Karla Kvint (d. 22 sentyabr 1972) — Niderlandı təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Karla Kvint, Niderland yığmasının heyətində 2000-ci ildə Avstraliyanın Sidney şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Bürünc medal uğrunda görüşdə Rusiya yığmasına 4:5 hesabı ilə məğlub olan Niderland yığması, Sidney Olimpiadasını dördüncü pillədə başa vurdu.
Bağırsaq (Kəlbəcər)
Bağırsaq — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun Qamışlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. Kənd 25 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycana qaytarılıb.
Tarixi
Bağırsaq Kəlbəcər rayonunun Yanşaq inzibati ərazi vahidində kənd. Kəndin ərazisi əvvəllər yaxınlıqdakı Qamışlı kəndinin binəsi olmuşdur. Tədricən həmin kənddə ki, ağayarlı və qazıxanlı nəsillərinə mənsub ailələr burada məskunlaşdıqdan sonra daimi yaşayış məntəqəsinə çevrilmişdir. Kənd öz adını ərazidəki eyniadlı çay dərəsindən və bulaqdan almışdır. Burada dərənin relyef formasının əyri-üyrülüyünə, bağırsaqşəkilli olmasına görə belə adlandırılmışdır. 1917-ci ildə Baqarsıx variantında qeydə alınmışdır.
Garcinia murtonii
(Garcinia murtonii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Şelkunçik və dörd krallıq
Şelkunçik və dörd aləm — Ernest Teodor Amadey Hofmanın "Şelkunçik və siçan kral" nağılı və  Pyotr Çaykovskinin "Şelkunçik" baleti əsasında çəkilmiş və 2018-ci ildə çıxarılması gözlənilən ABŞ filmidir. Film, Aşli Pauell tərəfindən yazılmış ssenari əsasında Lasse Hallström tərəfindən çəkilmişdir. Filmdə Makkenzi Foy, Kira Naytli,Helen Mirren və Morqan Friman rol almışdır. Filmin Walt Disney Pictures tərəfindən 2 noyabr 2018-ci ildə çıxarılması planlaşdırılır.
İstehsal
Layihə haqqında ilk dəfə 4 mart 2016-cı ildə məlumat verilmiş və bildirilmişdir ki, klassik nağılların ekranlaşdırılması layihəsi çərçivəsində Disney Lasse Hallströmun rejissorluğu ilə "Şelkunçik və dörd aləm" adlı film istehsalını planlaşdırır. Filmin ssenarisi Aşli Pauell tərəfindən Ernest Teodor Amadey Hofmanın "Şelkunçik və siçan kral" nağılı əsasında yazılmışdır. 27 iyul 2016-cı ildə Makkenzi Foyun filmdə əsas personaj olan Klara obrazını canlandıracağı elan edilmişdir. ABŞ balerinası Misti Kopelend Instagram hesabı vasitəsiylə layihəyə qoşulduğunu bildirmiş və filmdəki yeganə rəqs səhnəsində əsas balerina rolunu canlandıracağını qeyd etmişdir. 29 iyul 2016-cı ildə "Variety" jurnalı Morqan Frimanın filmn aktyor heyətinə qoşulduğu haqqında xəbər yaymışdır. 16 avqust 2016-cı ildə Kira Naytlinin Şəkər Pərisi rolunu canlandıracağı bildirilmişdir. 25 avqust 2016-cı ildə Helen Mirren də filmin aktyor heyətinə qoşulmuşdur. 21 mart 2017-ci ildə Meksika aktyoru Euxenio Derbez filmdə çəkildiyini təsdiqləmişdir.
Çəkilməsi
Filmin çəkilişlərinə 2016-cı ilin oktyabrında İngiltərənin Cənubi Kensinqton və "Pinewood Studios" film studiyalarında başlanılmış və 2017-ci ilin yanvarında çəkilişlər tamamlanmışdır. 12 dekabr 2017-ci ildə "The Hollywood Reporter" məlumat vermişdir ki, Hallström məşğul olduğuna görə ABŞ rejissoru Co Conson 32 gün davam edən əlvə çəkilişlər aparmışdır. Hallström isə post-prodakşn işləri ilə məşğul olmuşdur.
Bərəzin (Vərziqan)
Bərəzin - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 269 nəfər yaşayır (51 ailə).
Uç, mənim atım (film, 1986)
Məzmun
Film Azərbaycanın milli "sür-papaq" və "çövkən" oyunlarından, bu oyunlarda ölkənin müxtəlif bölgələrinin at zavodlarının komandalarının iştirak etmələrindən bəhs olunur.
Antula Milonaki
Antula Milonaki (d. 10 iyun 1984) — Yunanıstanı təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Antula Milonaki, Yunanıstan yığmasının heyətində 2004-cü ildə Yunanıstanın Afina şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Final görüşündə İtaliya yığmasına 10:11 hesabı ilə məğlub olan Yunanıstan yığması, Afina Olimpiadasını gümüş medalına sahib oldu.
Madaqaskar planı
Madaqaskar planı — Üçüncü Reyx tərəfindən təklif edilən köçürmə planı. Plana əsasən Avropada yaşayan yəhudi toplumu Madaqaskar adasına yerləşdirilməli idi.
Arxa plan
Avropalı yəhudilərin Madaqaskar adasına köçürülməsi ilə bağlı fikirlər daha əvvəlcədən də mövcud olmuşdur. Fikir ilk dəfə 1885-ci ildə antisemitist düşüncələri ilə bilinən Paul de Laqarde tərəfindən təklif edilmişdir. 1920-ci ildə dönəmin aktiv siyasi və ictiami xadimlərindən olan Henri Hamilton, Arnold Le və digərləri Madaqaskar planı planını yenidən gündəmə gətirmişdir. Madaqaskar planından öncə XX əsrin əvvəllərində Avropada yaşayan yəhudi toplumuna Uqanda planı adlı layihə təklif edilir. Plana əsasən yəhudi əhalisi indiki Keniya ərazilərində yerləşən Mau platasına köçürülməli idi. Təklif Bazel şəhərində keçirilən VI Sionist yığıncağında müzakirə edildi və müzakirələr şiddətli fikir ayrılığına səbəb oldu. Madaqaskar dünya yəhudilərinin toplana biləcəyi və monoetnik dövlət quracağı ən potensiallı yer sayılırdı.
Müharibə ərəfəsində bu ideyanı yenidən gündəmə gətirən nasist liderlər Adolf Hitlerin də razılığını ala bilmişdi. Henrix Himmler isə 1940-cı ildəki çıxışında -Ümid edirəm, yəhudilərin aqibəti ilə bağlı məsələ böyük bir köçlə onları Afrika və ya başqa bir koloniyaya yollamaqla öz həllini tapacaqdır, - söyləmişdi. Yəhudilərin sığınması üçün salınan müvəqqəti yaşayış mərkəzləri - gettolar hazırlanmağa başladıqda Madaqaskar planı hələ də gündəlikdə idi. İkinci dünya müharibəsinin əvvəlində Varşava gettosundakı yəhudilərin super getto adlandırılan Madaqaskara köçürülməsi də düşünülürdü. Lakin uğursuz Dünkerk əməliyyatı və İldırımsürətli müharibə planının boşa çıxması ilə yanaşı, 1942-ci ildə adanın ingilis-fransız orduları tərəfindən tutulması Madaqaskar planının üstündən xətt çəkmiş oldu.
Moça adası
Moça adası (La Orchila) — Çilinin Arauko vilayəti ərazisinə daxil olan ada. Sakit okean sahillərindən bir qədər aralıda yerləşir. Sahəsi 48 km² təşkil edir. Şimalından cənuba doğru dağ silsiləsi keçir.
Mapuçe xalqının mifologiyasına görə ada ruhlar aləminin toplaşdəğı məkandır. Hazırda ada ərazisinin 45 %-ni Moça mili parkı tutur. Ada həmdə çoxlu sayda gəminin qəzaya uğradığı yer kimi tanınır. ada ətrafı ərazilər balıq ovu üçün olduqça əılverişlidir.
Ada bəzən qədim polineziyalıların Cənubi Amerika ilə əlaqə qurduğu yer kimi hallandırılır.
Pərviz Bülbülə
Pərviz Bülbülə — Azərbaycan meyxanaçısı, müğənni.
Həyatı və fəaliyyəti
Pərviz Bülbülə 1 aprel 1985-ci ildə Bülbülə qəsəbəsində doğuldu. Suraxanı rayonu 208 nömrəli məktəbdə təhsil alıb. Orta təhsillidir. 2001–2013-cü illərdə ANS telekanalında yayımlanan De, Gəlsin! yarışma verilişində iştirak etmişdir. Türkan Vəlizadə, Damla kimi qadın sənətçilərlə düetlər etmişdir.
Şəxsi həyatı
Ailəsinin 2-ci övladıdır, özündən böyük Taleh adında bir qardaşı var. Evlidir, bir qızı, bir oğlu var.
Podolsk (Moskva vilayəti)
Tarixi
Podolsk şəhəri burada yerləşən podol kəndinin böyüməsi ilə yaranıb. Məntəqə 18-ci əsrdə Moskvadakı Danilov kilsəsinə məxsus idi. 1791 ci ildə II Yekaterina Podolska şəhər statusu verdi.
Coğrafiyası və iqlimi
Geniş park sahələrinə malikdir. Şəhər ətrafında meşə-park zonası əsas yeri tutur.
Əhalisi
1 yanvar 2007-ci ildə əhalisi 179,4 min olub. Şəhərdə xristianlarla yanaşı müsəlmanlar da yaşayır. 4 iyul 2010-cu ildə Podolskda ilk məscid fəaliyyətə başladı.
İqtisadiyyatı
Güclü və dinamik inkişaf edən sənaye şəhəridir. Maşınqayırma və digər zavodları ilə tanınır. Yüksək texnologiyalar, atom tədqiqatları atam maşınqayıması şəhəridir.
Başkənd (Kəlbəcər)
Başkənd — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun Hacıkənd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. Kənd 25.11.2020-ci ildə Azərbaycana qaytarılıb.
Tarixi
Başkənd Kəlbəcər rayonunun Sınıqkilsə inzibati ərazi vahidində kənd. Murovdağ silsiləsinin ətəyindədir. Yerli əhalinin verdiyi məlumata görə, XIX əsrin əvvəllərində Laçın rayonunun Alxaslı kəndindən gəlmiş Hacı Ələmşah adlı bir şəxs burada binə salıb. Sonralar onun törəmələri binə yerində daimi məskunlaşıblar. Kənd qonşu kəndlərə nisbətən yuxarıda yerləşdiyi üçün belə adlandırılmışdır.
Becuşan (Vərziqan)
Becuşan - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 83 nəfər yaşayır (18 ailə).
Puşkino
Puşkino — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər, Moskva vilayətinə daxildir.
Oğuznamə-2
"Oğuznamə"-2 (Dana Ata) – Heca vəznində yazılmış ilk ədəbi əsər.
Haqqında
Türkmən övliya tayfalarından mücəvirlərin əcdadı hesab edilən Dana Ata İhsan Şeyx XV yüzilliyin ikinci yarısı-XVI yüzilliyin əvvəllərində yaşamışdır. O, sufi şeyxi olub yazdığı hikmətləri ilə məşhur idi. Dana Atanın təriqət silsiləsi Əhməd Yəsəviyə bağlanır. Yəsəvi şeyxinin Oğuznamə yazması bir daha göstərir ki, xalq sufiləri təriqətlərini yaymaq üçün oğuzların müqəddəs saydığı Oğuz xan əhvalatından da istifadə edirdilər. Oğuznamə müəllifi Dana Ata haqqında hələlik dəqiq məlumat yoxdur. Bəzi mənbələrə əsasən o, 1608-ci ildə vəfat etmişdir.
Dana Atanın oğuznaməsinin əlyazma nüsxəsi Sankt-Peterburq Şərqşünaslıq İnstitutunda saxlanılır. Əlyazmanın təsvirindən göründüyü kimi, 1821-ci ildə onun üzü Molla Qurbangəldi adlı bir katib tərəfindən köçürülmüşdür. Oğuznamə hecada qoşma və gəraylı formasında yazılmış ilk əsərdir. Bu əsərdə digər oğuznamədə rast gəlinməyən məlumatlar da vardır.
Ruza
Ruza — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər Moskva vilayətinə daxildir.
Loksa
thumb|Loksa şəlaləsi-nin videosu 2022 Loksa (Loksa) — Estoniyanın şimalında, Baltik dənizində yerləşən şəhər, Haryumaa bölgəsində şəhər.
Əhali
Loksanın 57% ruslar təşkil edir.
Garcinia madruno
(Garcinia madruno) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Troitsk
Troitsk — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər Moskva vilayətinə daxildir.
Azərbaycanda Yeniləşmə Hərəkatı (kitab)
Azərbaycanda Yeniləşmə Hərəkatı — Hüseyn Baykaranın ilk dəfə 1966-cı ildə Ankarada türk dilində nəşr olunmuş əsəri.
Məzmun
"Azərbaycanın oyanışı, yenilənməsi və şəxsiyyətləri haqqında oçerki yazmağa başlayarkən məni ən çox düşündürən məsələ Çar Rusiyasının işğalından əvvəl xanlıqlar dövründə Azərbaycanın mədəni, siyasi və iqtisadi vəziyyətinin nə qədər inkişaf etmiş olması idi. Buna görə də kitabda ən çox bu mövzuya yer verdim. Bəzi zümrələr belə hesab edirlər ki, Azərbaycanın hal-hazırkı mədəniyyəti, incəsənəti rusların əsəridir"…
"Halbuki ruslar Azərbaycanı işğal etdikləri dövrdə nəinki bugünkü Qərb düşüncəsində, hətta o dövrün Qərb düşüncəsinə görə də mədəni millət hesab edilmirdilər. I Pyotrun hakimiyyətindən sonra Rusiyada yalnız hərb sahəsində qərbləşmə özünü göstərirdi. Şərqdə qazandıqları qələbələri də məhz buna borcludurlar. Rusiyada quldarlıq 1861-ci ildə II Aleksandrın fərmanı ilə ləğv edilmişdi. Öz vətəndaşları ilə qul kimi davranan rejim necə mədəni ola bilər, ya da necə mədəni hesab oluna bilər? Xüsusilə də Çar Rusiyası rejimi dözülməz despotik və zülmkar rejim idi. Bu səbəbdən də Avropa ilə müqayisə ediləcək heç bir tərəfi yox idi. Qədim köklərə sahib barbar slavyanların adətlərini rus qiyamı ilə XX əsrə gətirən rusların mədəniyyətlərinin səviyyələri hətta bu gün də münaqişə mövzusudur…"
Nəşr və tərcümə
Kitab ilk dəfə 1966-cı ildə Ankarada türk dilində Türk Mədəniyyətini Araşdırma İnstitutunda nəşr olunub.
Vəfa Rzazadə tərəfindən Azərbaycan dilinə tərcümə edilib, 2018-ci ildə Bakı Kitab Klubunda 242 səhifədə nəşr edilib.
Karla van der Bun
Karla van der Bun (d. 9 sentyabr 1968) — Niderlandı təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Karla van der Bun, Niderland yığmasının heyətində 2000-ci ildə Avstraliyanın Sidney şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Bürünc medal uğrunda görüşdə Rusiya yığmasına 4:5 hesabı ilə məğlub olan Niderland yığması, Sidney Olimpiadasını dördüncü pillədə başa vurdu.
Üç hekayə (film, 1974)
Məzmun
Filmdə görkəmli rəssam Səttar Bəhlulzadə, tanınmış alim Əziz Şərif və istedadlı cərrah Fikrət Zərgərli barədə söhbət gedir.
Serpuxov
Serpuxov — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər Moskva vilayətinə daxildir.
Ünsal Fikirci
Ünsal Fikirci ( 3 oktyabr 1939) — Türkiyəli keçmiş üzgüçü. Ünsal Fikirci Türkiyəni 1960-cı ildə XVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Ünsal Fikirci birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 1960-cı ildə qatıldı. O, Romada baş tutan XVII Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər 100 m sərbəst stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 1:03.0 saniyəlik nəticəsi ilə öz cığırında 7-ci yeri tutdu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.
Tüklü kərgədan
Yunlu kərgədan (Coelodonta antiquitatis) — Kərgədanlar fəsiləsinə aid nəsli kəsilmiş növ. Qərbi Avropa və Sibirin qarlı düzənliklərində yayılmışdı.
Nguyen Dinh Txi
Nyugen dinh thi — tanınmış vietnamlı yazıçı, ədəbiyyatşünas, musiqiçisidir.
Həyatı
Laosun şimalındakı keçmiş kral şəhəri Luang Prabang yaxınlığında Phong Saly-da anadan olub. Bu ərazi o zaman Fransnın Hind-Çin kaloniyası hesab edilirdi.Nüfuzlu bir zadəgan nəslinin nümayəndəsi kimi fransız mətəbində akademik təhsil aldı. Milli azadlıq hərəkatında kommunistlərin tərəfində xidmət etdi.Fransızlara qarşı müqavimət hərəkatının qabaqcıl sənətkarlar nəslinə aid idi. Fəlsəfi traktatlar, yazı, şeirlər, musiqi, dram, tənqidi nəzəriyyə yazmışdır. Uzun illər ölkəsinin yazıçılar ittifaqının sədri oldu.Bir müddət əsərlərinə, pyeslərinə qadağalar qoyuldu.Bəstələdiyi mahnılar milli azadlıq hərəkatı zamanı tərəfdarları tərəfindən ağızdan -ağıza ötürülürdü.1940-cı illərdə Milli Qurtuluş Mədəniyyət Qrupuna üzv oldu. 1945-ci ildə Tan Trao Milli Konfransına qatıldı və daha sonra Vyetnam Birinci Milli Məclisinin üzvü seçildi Avqust inqilabından sonra Nguyen Dinh Thi Milli Qurtuluş Mədəniyyət Dərnəyinin baş katibi oldu.
1996-cı ildə o, ədəbiyyat Ho Chi Minh mükafatı aldı. 1995-ci ildən Vyetnam Ədəbiyyat və İncəsənət Birliyinin sədri idi. 18 aprel 2003-cü ildə Hanoyda vəfat etdi.
Əsərləri
Romanlar
Oğuznamə-3
"Oğuznamə"-3 (Əndəlib) – XVIII yüzilliyin ədəbi dastanı.
Nguyen Dinh Txi
Əsərləri
Lo çay sahilində (1957)
Oğuznamə-3
Haqqında
Bu "Oğuznamə" Dana Atanın əsərindən sonra ikinci nümunədir ki, şeirlə yazılmışdır. Nurmühəmməd Əndəlib XVIII əsr türkmən ədəbiyyatının böyük şairlərindəndir. Onun təqribən 1660-1665-ci illərdə doğulduğu güman edilir. Dövrünün bütün elmlərini kamil bildiyinə görə, ona ustad təxəllüsü verilmiş, hətta bir çox əsərlərinə sonrakı şairlər nəzirə, təxmis də yazmışlar. Əndəlibin yaradıcılığında başlıca yeri əruz vəznində yazdığı şeirləri, qəzəlləri tutur. Şair heca vəznində də bir çox sənət nümunələri yaratmışdır.
Əndəlib Nurmühəmmədin "Oğuznamə" əsəri həcmcə böyük olmasa da, dəyərinə görə çox qiymətlidir. Üç min illik tarixi olan Oğuz xan və onun övladlarının əhvalatını şair böyük ruh yüksəkliyi ilə qələmə almışdır. Bu oğuznamənin qiymətli cəhətlərindən biri də onun ilk dəfə olaraq 24 hərfli Oğuz əlifbası haqqında xəbər verməsidir. Əndəlibə görə, bu əlifba damğalar əsasında tərtib edilmişdi. Belə bir məlumata heç bir qaynaqda rast gəlinmədiyindən güman etmək olar ki, şair 24 oğuz boyunun damğasından danışır, bu damğaları əlifba kimi qələmə verir. Ancaq bəlli olduğu kimi, oğuz boylarının damğası az olmuşdur, yəni bir neçə oğuz boyunun bir damğası olmuşdur.
Nguyen Dinh Txi
Əsərləri
Yanğında (1966)
Səma cəbhəsi. (1967)
Esseler
Bəzi ədəbiyyat məsələsi (1956)
Romançının əsəri (1964)
Şeirlər
Əsgər (1956)
Qara dəniz Şeiri (1958)
Saf Mavi Çay (1974)
Günəş şüası (1983)
Səhnə əsərləri
Qara maral
Hoa və Ngần
Dalğaların səsi
Etnik stereotip
Stereotip sözü yunan dilində stereos - möhkəm, tyros - iz deməkdir. Psixologiya elminin, xüsusilə onun sosial və etnopsixologiya sahələrində istifadə edilən əsas anlayışlardan biri də stereotip, sosial stereotip və etnik stereotip anlayışlarıdır. Sosial stereptiplər hər hansı bir hadisə, qrup, tarixi şəxsiyyət, peşə, xalq haqqında yalnız müvafiq sosial məkanda yaşayan insanlar üçün səciyyəvi olan təsəvvürlərdən ibarət psixi hadisədir. İnsanlar sosial stereotiplərə sosializasiya prosesində yiyələnirlər. "Sosial stereotip" termini ilk dəfə amerikan sosioloqu U.Lipman tərəfindən 1922-ci ildə "İctimai fikir" əsərində işlədilmişdir. U.Lipmana görə, stereotiplər mədəniyyətlə determinasiya olunan, nizamlanan "dünya təsviridir", onun köməyi ilə mürəkkəb sosial obyektlərin qavranılması üçün göstərdiyimiz səylərə qənaət edir və dəyərləri, mövqeyimizi, hüququmuzu müdafiə edirik. Başqa sözlə ifadə etsək, stereotiplər sosial informasiya axınında insanı istiqamətləndirir və ona özünü qiymətləndirməsini qorumağa kömək edir. Stereotiplər sadə, ümumiləşmiş, bəzən də təhrif olunmuş şəkildə olduğu üçün o qədər də etibarlı deyidir. Stereotiplər ,əsasən, sosial obyektlərə (peşə, xalq, qrup, müəyyən sinif, əhali, təbəqə və s.) müəyyən münasibət yaradır, eləcə də fərdin sosializasiyasına kömək edir. Stereotiplər insanın şəxsi təcrübəsinin ümumiləşdirilməsi əsasında formalaşdırılır. Adətən tamaşa etdiyimiz filmlər, oxuduğumuz müxtəlif ədəbiyyat nümunələri eşitdiyimiz əhvalatlar və söhbətlər, eləcə də şahidi olduğumuz hadisələr müəyyən sosial obyekt haqqında müvafiq stereotipin yaranmasında, eləcə də olan stereotipin daha da mphkəmlənməsinə səbəb olur. Sosial stereotiplər bir tərəfdən insanların, xalqların bir-birini yaxşı başa düşməsinə, digər tərəfdən də düzgün dərk etməsinə mane olur. Deməli, sas məsələ sosial stereotipin adekvatlıq dərəcəsindən çox asılı olur. Bəzən xalqlar, millətlər arasında olan konfliktlər, maraqların toqquşması və yaxud qarşıdurmanın olmasında marağı olan daxili və xarici qüvvələr qəsdən neqativ stereotiplərin yayılmasına səy göstərirlər.
Ötən əsrin 30-cu illərində amerikan psixoloqları D.Kats və K.Breyli Priston Universitetində tədqiqatlar aparmışlar. Onların tədqiqatında məqsəd Priston UNiversitetində təhsil alan müxtəlif xalqların nümayəndələrində (ağ dərili amerikanlı, afroamerikanlı, ingilis, irland, alman, italyan, yəhudi, çinli, yapon, türk) irqi və etnik stereotipləri öyrənmək olmuşdur. Məsələn, yoxlanılanların 84%-i hesab edirmiş ki, afroamerikanlılar mövhümatçıdırlar, 78%-i hesab edirmiş ki, almanlar elmə meyilli olurlar. Bundan əlavə, qəbul edilmiş digər stereotiplər :
Etnik stereotiplər iki yerə bölünür : avtostereotiplər və heterostereotiplər. Avtostereotiplər deyəndə, etnosun, xalqın nümayəndələrinin öz etnosu, xalqı haqqında olan fikri, mülahizəsi nəzərdə tutlur. Məzmununa görə avtostereotiplər müsbət xarakter daşıyır və pozitiv qiymətlər kompleksini özündə əks etdirir. Heterostereotiplər isə qonşu və ya başqa etnos, xalqalr haqqında olan ümumiləşmiş fikir, təsəvvür və qiymətlər sistemindən ibarət olan kompleksdir. Avtostereotiplərdən fərqli olaraq, heterostereotiplər həm müsbət, həm də mənfi məzmuna malik olur.
Rene Vaqner (üzgüçü)
Rene Vaqner ( 7 may 1938) — Lüksemburqlu keçmiş üzgüçü. Rene Vaqner Lüksemburqu 1960-cı ildə XVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Rene Vaqner birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 1960-cı ildə qatıldı. O, Romada baş tutan XVII Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər 100 m sərbəst stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 1:04.3 saniyəlik nəticəsi ilə öz cığırında 7-ci yeri tutdu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.
Mariyan op den Velde
Mariyan op den Velde (d. 9 yanvar 1971) — Niderlandı təmsil edən su poloçusu.