cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Action/RPG
Döyüş rol oyunları RPG mexanikaları və tapşırıq sistemi olan döyüş-macəra oyunları və ya gerçək-zamanlı döyüş sistemindən istifadə edən kütləvi çoxnəfərli rol-pleyinq oyunları ("MMORPG"lər) ilə səhv salına bilərlər.
Muğan Məmmədov
Məmmədov Elman Hüseynəli oğlu — alim, fizika-riyaziyyat elmlər namizədi
Həyatı
1942-ci ildə Laçın rayonunun Qarakeçdi kəndində anadan olmuşdur.
1962–1967-ci illərdədə S. M. Kirov adına Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki Bakı Dövlət Universiteti) Fizika fakültəsində təhsil almış, ali məktəbi Fərqlənmə diplomu ilə bitirdikdən sonra Universitetin Elmi Şurasının qərarı ilə aspiranturada saxlanılmışdır.
T. Şevçenko adına Kiyev Dövlət Universitetinin fizika üzrə aspiranturasında təhsilini davam etdirmiş, fizika elminin müasir problemlərindən biri olan "Plazmanın Nəzəri Problemləri" mövzusunda elmi işlə məşğul olmuşdur
1971-ci ildə aspiranturanı vaxtından əvvəl bitirmiş və həmin ildə "Məhdud Plazma-Elektron Seli Sistemi Dayanıqsızlığının Tədqiqi" mövzusunda elmi iş müdafiə edərək fizika-riyaziyyat elmlər namizədi adı almışdır.
1969–1970-ci illərdə Xarkov Hərbi Radiotexnika Akademiyasında Xüsusi hərbi xidmətdə olmuşdur.
1971-ci ildə xüsusi təyinatla Azərbaycan Dövlət Universitetində elektronika kafedrasına müəllim təyin olunmuş, sonrakı illərdə "Atom və Molekulaların Kvant Mexanikası" kafedrasının assistenti, 1976-cı ildə baş müəllimi, dosenti olmuşdur.
1976–1977-ci illərdə Almaniya Federativ Respublikasında RDUR Universitetində, Plazma Nəzəriyyəsi inistitunda işləmiş, orada işlədiyi vaxt, Almaniya, İngiltərə, Çexoslovakiya və ABŞ alimləri ilə iş birliyi quraraq dörd elmi əsərin müəlifi olmuşdur.
Muğan Məmmədov 33 elmi əsərin və "Plazma Fizikası va Onun Tətbiqi prespektivləri" adlı kitabın müəllifidir. O, Azərbaycanda plazma fizikası ilə məşğul olan ilk alimlərdən biridir.
27 fevral 1985-ci ildə vəfat etmişdir.
Bibliya
thumbnail|350px|[[İohann Qutenberq|Qutenberq Bibliyası həm də dünya tarixində çap edilmiş ilk kitabdır]]
Bibliya — Xristianlığın Müqəddəs Kitablar toplusu. Bibliya Əhdi-Ətiq (qədim əhd) və Əhdi-Cədid (yeni əhd) adlı toplulara bölünür. Onların hərəsi, öz növbəsində, çoxlu kitablardan ibarətdir. Əhdi-Ətiq xristian kilsəsi tərəfindən qəbul edilən qədim yəhudi dininin Müqəddəs Kitablarıdır. Bibliya 66 kitabdan ibarətdir. Bunlardan 39-u Əhdi-Ətiqə, 27-si Əhdi-Cədidə daxildir.
Müqəddəs Kitab bütün zamanların ən çox satan kitab hesab olunur və 100 milyon nüsxə illik satış qiymətləndirmişdir. Başqa dillərə tərcümə nöqteyi-nəzərindən Bibliya dünyada birinci yeri tutur. 2007-ci ilin sonunadək Bibliya dünyada mövcud olan 6900 dildən tam surətdə 438 dilə, yalnız Əhdi-Cədid olmaqla qismən 1168 dilə tərcümə olunmuşdur. Bu kitab son zamanlar yeni dillərə daha sürətlə tərcümə edilir.
Müqəddəs Kitab ilk dəfə Katolik Kilsəsində toplu hala gətirildi və ilk tərcümə Katolik Kilsəsi tərəfindən olunmuşdur. İlk tərcümə Müqəddəs Jerome tərəfindən edilmişdir latın dilinə.
Bibliyanın Azərbaycan dilinə tərcümələri
Bibliyanın Azərbaycan dilinə ilk tərcüməsi 1842-ci ilə aiddir. 1842-ci ildə İsveçrənin Bazel şəhərindəki missioner cəmiyyəti Mirzə Fərrux və Feliks Zarembanın tərcüməsində İncilin (Əhdi Cədid) bir kitabı olan Mattanın İncilini Londonda çap etmişdir. 1878-ci ildə Əhdi-Cədid tam şəkildə tərcümə edilmiş və Londonda nəşr olunmuşdur. 1975-ci ildə İsveçin paytaxtı Stokholmda yerləşən Bibliyanı Tərcümə İnstitutu Mirzə Xəzərə müraciət edib, Bibliyanın müasir Azərbaycan dilinə yeni tərcüməsini hazırlamaq işini ona tapşırmışdır. 1982-ci ildə Bibliyanı Tərcümə İnstitutu Mirzə Xəzərin tərcüməsində Əhdi-Cədidin yeni tam mətnini Zaqreb şəhərində çap etdirib. Bu tərcümə sonrakı illərdə beş dəfə yenidən nəşr edilib. Mirzə Xəzər Əhdi-Ətiqin tərcüməsini 1984-cü ildə bitirib, lakin onun tərcüməsi indiyədək çap olunmadan qalır. Əhdi-Ətiqin Müqəddəs Kitab Şirkəti tərəfindən yeni tərcüməsi 2004-cü ildə çap edilib. 2009-cu ildə Müqəddəs Kitab Şirkəti Əhdi-Cədidin yeni tərcüməsini tamamlayıb Bibliyanı bütövlükdə nəşr etmişdir.
Bibliya tərcümələri
Əhdi-ətiqin yunan dilinə tərcüməsini e.ə. 3–1 əsrlərdə İsgəndəriyyədə yəhudi tərcüməçiləri həyata keçirmişlər (lat. Septuaginta — 70; əfsanəyə görə, 70 tərcüməçi eyni zamanda, lakin ayrı-ayrılıqda tərcümə üzərində işləmiş, nəticədə hamıda eyni mətn yaranmışdır). Yunan pravoslav kilsəsində o, bu günədək Əhdi-ətiqin kanonik versiyası olaraq qalır. Bununla yanaşı, Əhdi-ətiqi arami dilində şərh edən kitablar da meydana gəlirdi. Bibliyanın ən qədim xristian tərcümələri olan Peşitta (Əhdi-ətiq) və Diatessaron (Əhdi-cədid) Suriya mənşəlidir (eramızın 2–3 əsrləri); ehtimal ki, Əhdi-cədidin tərcüməsi üçün yunan mətni deyil, dil baxımından yaxın olan arami materiallarından birbaşa istifadə edilmişdir. Sonrakı dövrlərdə latın tərcümələri meydana gəlmişdir; bunlar 2 əsrin sonu — 3 əsrin əvvəllərində yaşayıb-yaratmış erkən xristian müəlliflərinin əsərlərindəki sitatlardan məlumdur. 4 əsrdə həyata keçirilmiş İyerominin tərcüməsini katolik ənənəsi kanonlaşdırmışdır (lat. Vulqata; faktiki olaraq İyerominəqədərki materialı da ehtiva edir). Qibti (3 əsr) və gürcü (5 əsr) tərcümələri digərlərindən daha qədimdir. Bibliyanın slavyan tərcümələri ənənəsi 9 əsrin 2-ci yarısında Kirill və Mefodi tərəfindən başlanmışdır; mitropolit Aleksi ilə əlaqələndirilən 14 əsr rus redaksiyası da qeyd edilir. Reformasiya Bibliyanın xristian tərcümələri tarixinə təkan vermiş, bu dövrdə M. Lüterin (1520–30-cu illər) və ingilis tərcüməsi (1611; kral I İakovun Bibliyası adlanır) meydana gəlmişdir. M. Mendelson və onun əməkdaşları tərəfindən Əhdi-ətiqin alman dilinə tərcüməsi Maarifçilik dövrünün Bibliyaya yanaşmasını əks etdirirdi. Bibliyanın rus tərcüməsi (Sinodal tərcümə) 1876 ildə həyata keçirilmişdir. Əhdi-cədidin K. P. Pobedonostsev tərəfindən tərcüməsi (Əhdi-cədid. Rus dilinə tərcümənin təkmilləşdirilməsinə dair təcrübə, 1906) ilk növbədə slavyan tərcümələri ənənəsinə əsaslanırdı. 1950-ci illərdə yepiskop Kassianın (Bezobrazov) başçılığı altında rus mühacirətinin nümayəndələri Əhdi-cədidin yeni tərcüməsi üzərində işə başlamış və bu iş ilk dəfə 1970 ildə tam nəşr edilmişdir. Sonralar "Qədim Şərqin poeziya və nəsri" (1973) cildinin tərkibin də Əhdi-ətiqin bəzi kitablarının İ. M. Dyakonov, S. K. Apt, İ. S. Braginski və S. S. Averintsev tərəfindən ədəbi tərcümələri işıq üzü görmüşdür. Ən yeni tədqiqatlar nəticəsində müxtəlif dillərdəki mətnlər arasında bəzi ziddiyyətlər aşkara çıxmışdır; bu, Əhdi-ətiqin ənənəvi Avropa mətni ("masoret mətni") ilə "masoret mətni"ndən əvvəlki qədim tərcümələr arasındakı fərqlərdə əksini tapmışdır. Bununla belə, 20 əsrin ortalarında əldə olunmuş və Bibliyanın ən qədim əlyazmaları kimi elmə daxil edilmiş Kumran tapıntıları Bibliya mətnlərinin nisbətən sabit korpusunu müəyyənləşdirməyə, mətnşünas tənqidçilərin bir çox düzəlişlərindən imtina etməyə imkan vermiş dir.
Bibliya tənqidi
Bibliya tənqidinin ən erkən nümunəsinə antik dövrün sonunda, neo platonizmlə xristianlığın münaqişəsi dövründə rast gəlmək mümkündür (neoplatonçu alim Porfiriyə görə, Daniil peyğəmbərin kitabı e. ə. 2 əsrə aiddir). Orta əsrlər alimi İbn Ezranın əsərlərində "Beş kitab"ın Musaya məxsus olmaması haqqında yalnız ehtiyatlı eyhamlar vardır. İntibah və Reformasiya dövründə Bibliyanın katolik kilsəsi tərəfindən qəbul edilmiş latın tərcüməsinə (Vulqate) tənqidi münasibət geniş yayılır, Əhdi-cədidin yunan dilindəki əslinin, sonralar isə Əhdi-ətiqin yəhudi dilindəki əslinin filoloji və üslubi təhlili praktikası meydana gəlirdi. M. Lüter "həvari Yakovun Müraciəti"nin autentikliyini şübhə altına alırdı. Ümumilikdə protestantizm ilkin mərhələdə Bibliyanın tənqidi üçün münbit zəmin deyildi və bu tənqid daha çox Maarifçiliyin ideya kontekstində inkişaf etmişdi. T. Hobbs "Leviafan"da Bibliyaya rasional təhlil üsullarının tətbiq edilməsi tələbini qoyurdu. Bunun Spinoza "Siyasi-ilahiyyatşünaslıq traktatı"nda həyata keçirdi. Əsərdə Bibliya mətnlərinin ənənəvi atribusiyasına sistemli şəkildə yenidən baxılmışdır; məqsəd mətnləri mistik səciyyəsindən təmizləmək, burada qeyd olunmuş normaları ən ümumi əxlaqi ideala müncər etmək idi. 1753 ildə J. Astryuk özünün "Musa Varlıq kitabını yazarkən, böyük ehtimalla istifadə etdiyi ilkin əsatirlər haqqında fərziyyələr"ində Bibliya mətninin iki mənbəyi — "İyeqova" və "Elohim" haqqında fərziyyəsini irəli sürdü. 18 əsr fransız maarifçiliyi, əsasən, özündən əvvəl Bibliya tənqidi sahəsində əldə olunmuş məlumatların təbliği, onlardan ədəbi və publisist yazılarda istifadə edilməsi ilə məşğul idi. Almaniyada İ. Zemlerin fəaliyyəti ilə ("Kanonun sərbəst tədqiqi haqqında mülahizə", 1771–75; "Əhdi-cədidin sərbəst şərhinə dair vəsait", 1773) Bibliya tənqidi yeni səviyyəyə qalxdı. İ. Q. Herder ilk dəfə Bibliya mətnlərinə ən qədim xalq poetik yaradıcılığı nümunələri kimi yanaşmış, Bibliya tənqidinə tarixilik prinsipini gətirmişdir. 19 əsrin əvvəllərində V. M. L. de Vette Əhdi-ətiqdə əksini tapmış dini ideyaların tarixi inkişafı haqqında məsələ qaldırmışdır. V. Fatkenin fəaliyyəti ilə (1835) G. V. F. Hegelin ideyaları Bibliya tənqidinə nüfuz etməyə başlamış və bu təsir D. F. Ştrausun ("İsanın tənqidi baxımdan yenidən işlənmiş həyatı", 1–2 c., 1835–36), B. Bauerin ("İoann İncilinin tən qidi",1840) əsərlərində daha dərin olmuşdur. 19 əsrin pozitivist bibleistikasında da təkamülçü tarixilik hakim idi. 20 əsrin əvvəllərində filosof A. Drevs, belletrist A. Nemoyevski Əhdi-cədid tənqidinə öz töhfələrini vermiş, bu sahədə bir sıra fər ziyyələr irəli sürmüşlər. Müasir dövrdə tarixi-tənqidi təhlil metodu elmi bibleistikada hamılıqla qəbul edilmiş norma kimi təsdiqlənmişdir.
NGC 2216
NGC 2216, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Köpək bürcü istiqamətində yerləşir. SBab tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
NGC 2933
NGC 2933, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. S? tipli. tərəfindən ildə 121.92 sm (48 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
NGC 2170
NGC 2170, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktik dumanllıqdır. Göy üzündə Təkbuynuz bürcü istiqamətində yerləşir. RN tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
1840-cı il Birlik Qanunu
1840-cı il İttifaq haqqında akt — İngilis Parlamenti aktı 1840-cı il iyulun 23-də kraliça Viktoriya tərəfindən təsdiqləndi və 1841-ci ilin fevralında qüvvəyə mindi və Aşağı, Yuxarı Kanadanın bir hökumət daxilində birləşdiyini elan etdi. Bu aktın əsas müddəaları aşağıdakılar idi:
Türk kitabələri
Türk kitabələri – runi, uyğur, suriya və ərəb kitabələri.
1840-cı il Birlik Qanunu
Ümumiyyətlə, bu akt Daremin hesabatından qaynaqlanırdı. Milli fikrin ilk zəif həyəcanları 1812-ci il müharibəsində yaranmışdı. Bruk, Tekumseh, Laura Sekurd kimi qəhrəmanlarla yarım milyonluq xalq, cənubda 8 milyonluq bir ölkənin istismarına qarşı özünü müdafiə etdi. İngiltərədə sənaye inqilabı, okeanın hər iki tərəfinə də siyasi düşüncəni inkişaf etdirən yeni bir orta sinif yaratdı. Bu, iqtisadi inkişaf yerini dəyişən insan qrupu yaratdı və onların əksəriyyəti yeni dünyaya miqrasiya etdilər və həmçinin, "Şato Klik" və "Fəmili Kompakt" tərəfindən yaradılan monopoliyaya qarşı üsyan etdilər. (Fəmili Kompakt- Yuxarı Kanadanı idarə edən oliqarxlara verilən addır, Şako Klik isə Aşağı Kanadada hökuməti idarə edən və əksəriyyəti ingilislərdən təşkil olunan kiçik, yuxarı sinifdir.) Baxmayaraq ki, 1837-ci il üsyanları tez yatırıldı, ingilislər başqa bir koloniya qrupunu itirmək riski istəmirdi.
Darem hesabatı ittifaq haqda akt olaraq adlanan sənəd probleminin həllini və islahat proseslərini özündə ehtiva edirdi. Lakin, eyni zamanda bu sənəd elə bir çıxılmaz vəziyyət yaratdı ki, 27 il sonra bu cəsarətli təcrübə tərəfindən qırıldı. İttifaq müflisləşən Yuxarı Kanadada təcili maddi məsələlərin həlli üçün yaradıldı. Onlar ümid edirdi ki, bura Aşağı Kanada ilə birləşsə, buranın maliyyə problemi həll edilə bilər.
Türk kitabələri
Abidələrin təsnifatı
Növündən asılı olaraq Türk kitabələri runi, uyğur, suriya və ərəb kitabələrinə bölünür. Runi kitabələr Macarıstandan Lenayadək geniş bir ərazini əhatə edir. Qəbirüstü abidələr üzərində ən böyük mətnlər Monqolustanda - Orxon-Yenisey, Selenqi və Tol çaylarının hövzələrində rast gəlinir. Onlar kəşf olunduğu andan (XIX əsrin sonu) Orxon kitabələri adlandırılmışdı. Gültəkinin, Bilgə xaqanın Ongin abidəsinin, Tonyukuk və Kuliqurun xatirələrinə hazırlanmış abidələr linqvistik cəhətdən qədim oğuz dillərinə aiddir. Xakasiya və Tıvada aşkar olunmuş kitabələr paleoqrafik və dil cəhətdən VI-VIII əsrlərə, arxeoloji məlumatlara görə VII-VIII əsrlərə aiddir. Yayıldığı əraziyə görə onlara Yenisey abidələri deyilir. Buradan da türk runisinə verilmiş ikinci ad Orxon-Yenisey abidələri yaranmışdır. Bu tip kitabələr Altay Respublikasında, Qırğızıstanda, Qazaxıstanda, Özbəkistanda, Çonin Sinzyan abidələrində aşkar edilmişdir. Novoçerkasskdan, Mayatsk şəhərciyindən, Sargeldən (Don çayı sahilidən) və Xumardan (Şimali Qafqazdan) tapılan kitabələr xəzərlərə məxsusdur. Macarıstanın bəzi yerlərindən tapılmış gümüş qablar üzərindəki runi yazılar əsasən peçeneqlərə aiddir. Uyğur kitabələrinin nümunələrindən biri Monqolustanın Ulanqon məntəqəsindən qeydə alınıb və VIII-XIX əsrlərə aiddir. Suriya əlifbası ilə həkk edilən kitabələr İssık-Kul bölgəsində, Məzar kəndində, Köhnə Tokmakın yaxınlığında qədim Almalığın xarabalığında və Kaşqar şəhərində aşkar olunmuşdur. Onların dövrü XIII-XIV əsrlərə aiddir. Bu kitabələrin dili bəzən türk sözləri və frazaları ilə birlikdə Suriya, bəzən təmiz türk dilində yazılırdı. Türk kitabələrinin böyük bir qrupu ərəb əlifbası ilə həkk edilmişdir. XIII-XIV əsrlərə aid olan bu kitabələrin çoxu qədim bulqarlara, XV-XVIII əsrlərə aid olanlar isə Kazan tatarlarına aiddir. Ərəb əlifbası ilə həkk edilmiş və XIV-XVIII əsrlərə aid olan kitabələr Türkiyədə və Balkanlarda da geniş yayılmışdı.
1840-cı il Birlik Qanunu
Yeni təşkil olunan hökumət forması, bu günki Kanada hökumətinin təməlini təşkil edir. İcraedici şura Kabinet oldu. Qanunvericilik şurası qanun və qaydalar üzərindəki səlahiyyətlərini itirdi. İki Kanada birləşməsi, Lord Sidenxem tərəfindən Monrealda 1841-ci ildə reallaşdı. Yeni birləşmiş koloniya Kanada əyaləti olaraq seçildi və hökumət Sidenxem tərəfindən Kinqstona daşındı. Yuxarı Kanada rəsmi olaraq Qərbi Kanada, Aşağı Kanada isə Şərqi Kanada olaraq adlandırıldı. Şərqi Kanada 450.000, Qərbi Kanadanın isə 650.000 əhaliyə sahib idi. Şərqi Kanada qanunvericilik məclislərində 42 yerlə təmsil olunurdu. Yuxarı Kanadada Lui Josef Papino tələb etdi ki, birləşmiş Kanadanın yeni parlamenti ləğv olunsun və əhali tərəfindən nümayəndəlik yaradılsın. Qərbi Kanadanın ingilisdilli ikitirəlik salarkən, Şərqi Kanadanın fransızdilli əhalisi Qanunverici Assambleyada birləşmiş frankokanadalıların varlığını güclü qarantiya edirdilər.
Türk kitabələri
Abidələrin ilk tədqiqatı
İlk dəfə 1893-cü ildə danimarka alimi V.Tomsen tərəfindən runi yazıları oxunduqdan sonra onların intensiv tədqiqi başlanmışdır. Bu qrupa aid olan kitabələrin tədqiqi ilə rus alimi V.Radlov, S.Malova, N.Batmanov, macar alimi D.Nemet və başqaları məşğul olmuşdur. Türk runi kitabələrinin külliyatını türk alimi X.Orkin ilk dəfə tərtib etmişdir. Suriya-türk kitabələrinin tədqiqi ilə rus alimi D.Xvolsov, bulqar və tatar kitabələri ilə Q. Yusupov və S.Malov məşğul olmuşlar.
1840-cı il Birlik Qanunu
Lafonteyn-Baldvin hökuməti, məclisdə, məhkəmələrdə və vətəndaş rəhbərliyində fransız dili əleyhinə olan tədbirləri qüvvədən qaldırmağı bacardı. İkili əksəriyyət prinsipi ilə Qərbi və Şərqi Kanada yenidən ayrıldı və qısa bir idarə üçün hər iki tərəf də, müstəqil idarə olunmağa başladı. Onu da qeyd edək ki, bu akt 1867-ci ilə kimi hökm sürən siyasi qeyri-sabitliyin əsas səbəbi idi. Sonda vəziyyət daha dözülməz hala gəldi və 1864-cü ildə Böyük Koalisiyaya və 1867-ci ildə Konfederasiyaya (Kanada Dominionu) keçdi.
Türk kitabələri
Azərbaycandakı türk kitabələri
Runi və ya Orxon-Yenisey əlifbası tipli əlifbanın Azərbaycanda tətbiq edilib edilməməsi məsələsi indiyədək mübahisəli olaraq qalmaqdadır. Tarixi faktlar  göstərir ki, VI-VII əsrlərdə Qafqaz Albaniyası Dərbənd divarlarından şimalda yerləşmiş Xəzər xaqanlığından asılı vəziyyətdə idi. Xəzərlərdə bu əlifbadan geniş istifadə edilirdi. Həmin dövrdən qalmış runi yazılı matra, su qabları və digər arxeoloji artefaktlarda yazılar vardır. Bu əşyaların əksəriyyəti Novoçerkassk muzeyində saxlanılır. Həmin dövrlərdə Orta Asiyadan köçüb gəlmiş bəzi türk qəbilələri də runi əlifbasından istifadə edirdilər. Sözsüz ki, onların təsiri yerli əhalinin yazı mədəniyyətinə də olmuşdu. Hələ 1920-ci ildə Ə.Haqverdiyev "Böyük islahat" adlı məqaləsində qeyd edirdi ki, runi əlifbanı bütün türk xalqları öz doğma əlifbası hesab etmişlər. Azərbaycan alimlərindən F.Cəlilov, B.Tuncay, Ə.Hüseynli, Ə.Fərzəli və bəzi alimlər bu sahədə tədqiqtlar aparmışlar və bəziləri araşdırmalarını davam etdirirlər. Ümumi elmi nəticə bundan ibarətdir ki, müasir və tarixi Azərbaycanın avtoxton əhalisi runi əlifbasının ən qədim nümunələrini hələ mezolit-tunc dövründə Gəmiqaya-Qobustan yazılı daşlarında gələcək nəsillərə yadigar olaraq çatdırmışlar. Bunlar elmdə Qobustan-Gəmiqaya əlifbası kimi də mülahizə şəklində vardır.
Həmçinin bax
Orxon abidələri
Sarı gəlin (Sami Yusifin mahnısı)
Sarı gəlin — 2014-cü il Sami Yusuf qrupunun The Centre albomundan olan mahnı. Mahnının ingiliscə sözləri Vill Noksa, musiqisi Sami Yusifə aiddir.
Klip
Klipin rejissoru Ömər Həbibdir.
Suat Hayri Ürgüplü
Suat Hayri Ürgüplü (Suat Hayri Ürgüplü; 13 avqust 1903, Dəməşq, Osmanlı imperiyası — 26 dekabr 1981, İstanbul, Türkiyə) — Türkiyənin siyasi, dövlət, ictimai və diplomatik xadimidir. Türkiyənin baş nazirləri (20 fevral 1965 – 27 oktyabr 1965). Türkiyə Respublikası Senatının sədri (28 oktyabr 1961 – 6 noyabr 1963). Türkiyə Dini məsələlər üzrə nazir (9 mart 1943 – 13 fevral 1946). Türkiyə Böyük Millət Məclisinin üzvü (1939–1946 və 1950–1952).
Ailəsi
Birinci Dünya Müharibəsinə qatılmaq üçün fitva verən Şeyhülislam Ürgüplü Mustafa Hayri Əfəndinin oğludur. Lalə dövrünün sədrəzəmi Nevşəhərli Kürəkən İbrahim Paşanın nəslindəndir.
Yoldaşı Nigar xanımla 1933-cü ildə evlənib və bu evlilikdən Hayri Suat adlı oğlu olub. Hayri Suat Ürgüplü isə 1965-ci ildə keçmiş İraq kralı Faysalın nişanlısı, eyni zamanda sonuncu Osmanlı sultanı Vəhdəttin nəvəsi Şahzadə Hanzadənin qızı Şahzadə Fazilə ilə evlənib. Onun bu evlilikdən iki nəvəsi var. Qardaşı Münip Hayri Ürgüplü də millət vəkili olub
Həyatı
Qalatasaray Liseyini bitirdikdən sonra 1926-cı ildə İstanbul Universitetinin hüquq fakültəsini bitirib. Müxtəlif dövlət xidmətlərində çalışıb. 1924-cü ildə Türkiyə-Yunanıstan əhali mübadiləsi məhkəmələrində çalışmışdır. Qalatasaray İdman Klubunda atletika ilə məşğul olub. 1929–1932-ci illərdə İstanbul Ticarət Məhkəməsində hakim olub. 1939 və 1943-cü illərdə Kayseri millət vəkili seçilmişdir. Şükrü Saracoğlunun kabinetində gömrük və monopoliya naziri oldu. Onun nazirliyində qəhvə idxalında korrupsiya ilə bağlı söz-söhbətlər çıxanda o, nümunəvi davranıb:
Daha sonra Ali Məhkəmədə keçirilən prosesdə ona bəraət verilib. Bu hadisə hələ də bəzi məktəblərdə inzibati hüquq dərsində tədris olunur. 1950-ci ildə Türkiyə Böyük Millət Məclisinə qayıtdı. 1952-ci ilə qədər Demokrat Partiyasının Kayseri Millət vəkili olub. O, Avropa Məşvərət Şurasının vitse-prezidenti vəzifəsində çalışıb.
1961-ci il seçkilərində iştirak etdi və Ədalət Partiyasının Kayseri senatoru seçildi. Respublika Senatının (Cumhuriyet Senatosu) ilk prezidenti oldu. Bu vəzifəni yerinə yetirdikdən sonra o, İsmət İnönü baş nazirlikdən istefa verdiyi 5 fevral 1965-ci ildən 10 oktyabr 1965-ci il ümumi seçkilərin sonuna qədər Ədalət Partiyasının rəhbərlik etdiyi koalisiya hökumətinə rəhbərlik etmişdir. 1966-cı ildə kvota üzrə senator seçildi.
1972-ci ilə qədər bu vəzifədə qaldı. 17 aprel 1972-ci ildə Nihat Erim hökumətinin istefasından sonra prezident Cövdət Sunay yeni hökuməti qurma vəzifəsini ilk olaraq Suat Hayri Ürgüplüyə verdi, lakin o, Ürgüplü kabinetini dəstəkləmədi və yeni hökuməti qurmaq tapşırığını Fərit Melenə verdi. Yəqin ki, 12 mart çevrilişini həyata keçirən komandirlər köhnə DP və AP keçmişlərinə görə bunu məqsədəuyğun hesab etmədikləri üçün.
O, 1981-ci il dekabrın 26-da 13 il əziyyət çəkdiyi ürək xəstəliyindən dünyasını dəyişib.
Məzarı Ədirnekapı Şəhidlər Xiyabanındadır.
Kolumbiya çay dərəsi
Məşhur istirahət məkanı olan dərə Kolumbiya çayı dərəsi Milli Scenic Ərazisi kimi federal qorunan statusa malikdir və Kolumbiya Çay dərəsi Komissiyası və ABŞ Meşə Xidməti tərəfindən idarə olunur.
Təsvir
Kolumbiya çayı, Kaliforniyanın şimalında Klamat və Pit çayı və Britaniya Kolumbiyasının cənubunda Fraser çayı Cascade silsiləsinin şərq tərəfindəki su hövzələrini Sakit Okeanla birləşdirən yeganə dörd çaydır. Hər çay Cascades vasitəsilə dərə yaratmışdır. Dərə yalnız 80 mil (130 km) məsafədə mülayim yağış meşələrindən quru çəmənliklərə keçir. Qərbdə mülayim yağış meşələri əraziləri, meşələr böyük yarpaqlı ağcaqayınlar, Duqlas küknarları və qərb hemlokları ilə örtülmüşdür. Keçid zonasında (Hud çayı və Dalles arasında) bitki örtüyü Oreqon ağ palıdına, ponderosa şamına və pambıq ağacına çevrilir. Şərq ucunda meşələrdən sonra geniş çəmənliklər görünür.
Dərə gəzinti, velosiped sürmək, görməli yerləri gəzmək, balıq tutmaq və su idmanı üçün məşhur yerdir. Ərazi yalnız dərənin Oreqon tərəfində 90-dan çox şəlalənin yüksək konsentrasiyası ilə tanınır. Onların bir çoxu tarixi Kolumbiya çayı şossesi boyunca, o cümlədən 620 fut hündürlüyündə (190 m) Multnomah şəlaləsidir. Yollar və gündəlik istifadə sahələri Meşə Xidməti və bir çox Oreqon və Vaşinqton əyalət parkları tərəfindən qorunur.
Geologiya
Kolumbiya çayı dərəsi Miosendə (təxminən 17–12 milyon il əvvəl) formalaşmağa başladı və Pleistosen dövründə (2 milyondan 700.000 il əvvəl) formalaşmağa davam etdi. Bu dövrdə Kolumbiya çayının deltasını 100 mil (160 km) şimala yavaş-yavaş indiki yerinə köçürən Kaskad silsiləsi formalaşırdı.
Tarix
Dərə 13.000 ildən artıqdır ki, insan məskənini dəstəkləyib. Arxeoloji qazıntılarda Berinq quru körpüsünü Asiyadan keçən Folsom və Marmes insanlarına aid dəlillər tapılıb. Dallesdən bir neçə mil şərqdə yerləşən Celilo şəlaləsi yaxınlığında aparılan qazıntılar göstərir ki, insanlar 10.000 ildən artıqdır ki, bu ərazidə qızılbalıq balıq ovu ilə məşğul olublar. Bu dərə min illər boyu nəqliyyat dəhlizi olub. Yerli amerikalılar həm çay boyunca, həm də Hud dağının şimal tərəfindəki Lolo keçidi üzərindən Celilo şəlaləsində ticarət etmək üçün dərədən keçirdilər. Avropa və Amerika köçkünləri sonradan dərədən buxar gəmiləri və dəmir yolları qurdular.
20-ci əsrin əvvəllərində tikilmiş Kolumbiya çayı şossesi Sakit okeanın şimal-qərbindəki ilk böyük asfaltlanmış magistral idi.
1986-cı ilin noyabrında Konqres dərəni ABŞ-nin ikinci Milli Mənzərə Ərazisi etdi və dövlətlərarası müqavilənin bir hissəsi kimi Kolumbiya çayı dərəsi komissiyasını yaratdı. 2004-cü ildə dərə çayın hər iki tərəfində yerləşən 4,432 akr (1,794 ha) ərazi olan Kolumbiya dərəsi Amerika Üzümçülük Sahəsin oldu.
2017-ci ilin payızında Eagle Creek yanğını üç ay ərzində dərədə davam etdi və demək olar ki, 50.000 akr (78 kv mi; 200 km2) ərazini yandı. O, 30 noyabr 2017-ci ildə 100% qorunma səviyyəsinə çatdı, lakin hələ tam çıxmamışdı.
Xarici keçidlər
Kolumbiya çay dərəsi
NGC 4103
NGC 4103, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Cənub Xaçı bürcü istiqamətində yerləşir. I3m tipli. tərəfindən ildə 22.86 sm (9 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Əbdül Məcid
Əbdül Məcid və ya Əbdülməcid — kişi adı.
Babanın nağılı (film, 2012)
Babanın nağılı tammetrajlı bədii televiziya filmi rejissor Bəhruz Qasımov tərəfindən 2012-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. "Türkel tv"nin istehsalıdır. Novruz bayramı axşamı baba uşaqları tonqal başında toplayıb onlara Novruzla Baharın ətrafında cərəyan edən komik əhvalatları danışır. Əsas rolları Musa Eyyubov, Bəhruz Qasımov, Əminə Şahin, Aqil Seyfəli və Rəfael Rəvan ifa edirlər.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Aqil Seyfəli Rejissor: Bəhruz Qasımov Operator: Fahir Səmədoğlu, Rauf Yusifov
Rollarda
Musa Eyyubov — Bayram kişi Bəhruz Qasımov — Novruz Əminə Şahin — Bahar Aqil Seyfəli — Qədim Rəfael Rəvan — Sovet
SARO Çay
SARO —  Seylonda istihsal edilən və dünyanın dörd tərəfinə ixrac edilən çay markasıdır.
Tarix
Təməli 1961-ci ildə qoyulan SARO Çay markasının mərkəzi Şri-Lankanın (Seylon) Anqoda şəhərində yerləşməkdədir. Dünyanın 4 tərəfinə və 15-dən çox ölkəsinə ixracat etməkdədir. Ana şirkəti Şri-Lankanın 3 ən böyük çay istehsalçılarından biridir. İldə ən az iki milyon ton satışı vardır. Azərbaycanda 1993 -1999 illəri arasında çox məşhur olmuşdur. Bir ara bazarda görünməsə də 2018 ilində yenidən Azərbaycana idxal edilmiş və satışı gerçəkləşmişdir. Çox qısa bir müddətdə məşhurluq qazanmışdır.
Qutuların Rəngləri
SARO Çayları qutularının kənarlarında yerləşən Non-GMO işarəsi ilə məşhurdur və GMO-dan qaçınmaq üçün Qeyri-GMO Layihəsinin Standartına cavab verirməkdədir.
Şri-Lanka
Çay yarpağının istehsal həcminə görə dünyada dördüncü yeri tutan Şri-Lankada "Seylon çayı" brendi altında qara, yaşıl və bəyaz Seylon çayları istehsal edilir. Şri-Lankada 7 regionda çay plantasiyaları yerləşməkdədir.
Qələndər Alıyev
Hərbi xidməti
Qələndər Alıyev 2020-ci ilin yanvarın 8-dən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmət edirdi.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Qələndər Alıyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. 10 oktyabr 2020-ci ildə Tərtər rayonunun Suqovuşan kəndi istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur. Uzun müddət nəşi tapıla bilməmişdir. 28 noyabr 2020-ci ildə dəfn olunmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Qələndər Alıyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Qələndər Alıyev ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Simulyasiya modelləşdirmə
Simulyasiya modelləşdirmə  — tədqiq olunan sistemin həqiqi sistemi kifayət qədər dəqiqliklə təsvir edən bir modellə əvəz olunduğu bir tədqiqat metodu (qurulmuş model prosesləri gerçəklikdə olduğu kimi təsvir edir) və bu sistem haqqında məlumat əldə etmək üçün təcrübələr aparılır. Belə bir model həm bir test üçün, həm də onların müəyyən bir dəsti üçün vaxtında “oynana” bilər. Bu vəziyyətdə nəticələr proseslərin təsadüfi təbiəti ilə müəyyənləşdiriləcəkdir. Bu məlumatlara əsasən kifayət qədər sabit bir statistika əldə etmək olar. Bir modellə təcrübəyə imitasiya deyilir (simulyasiya hadisənin mahiyyətini həqiqi bir obyekt üzərində təcrübələrə müraciət etmədən başa düşməkdir).
Tərifi
Simulyasiya modelləşdirməsi riyazi modelləşdirmənin xüsusi bir vəziyyətidir. Müxtəlif səbəblərə görə analitik modellər işlənməmiş, analitik modelin yaradılması kökündən mümkün olmayan, nəticədə çıxarılan modelin həlli üçün metodlar işlənməmiş və ya həllər qeyri-sabit olan bir obyekt sinfi var. Bu vəziyyətdə analitik model simulyator və ya simulyasiya modeli ilə əvəz olunur.
Diferensial tənliklərin analitik həllindən fərqli olaraq, hansı parametrlərin süni sistemə təsir etdiyini və bu parametrlərin bir-biri ilə necə əlaqəli olduğunu aydın şəkildə göstərən bir düstur əldə edildiyi üçün, simulyasiya nəticəsində bir sıra ədədi əldə edilir parametrlər arasında əlaqə qurmağa imkan verməyin.
Simulyasiya bəzən analitik həllərə əsaslanan və ya ədədi metodlardan istifadə edərək formalaşmış problemin qismən ədədi həllini əldə etmək adlanır.
Simulyasiya modeli, obyektin dizaynı, təhlili və qiymətləndirilməsi məqsədi ilə kompüterdə təcrübə aparmaq üçün istifadə edilə bilən bir obyektin məntiqi və riyazi təsviridir.
Simulyasiyanın tətbiqi
Təqlid modelləşdirmə aşağıdakı hallarda istifadə olunur:
Hsiao Tabuyan
Hsiao Tabuyan (pinyin: Xiāo Tǎbùyān, ö. 1150-ci ildən sonra) ― 1143-1150-ci illərdə Qarakitaylar ın qəyyumu və faktiki hakimi. Daha öncə dayısıoğlu Yelü Daşi (İmperator Deçonq) ilə evlənərək imperatriça olmuşdu və Qantian adı ilə tanınırdı. O, müsəlman mənbələrində Kuyanq və ya Orqina kimi tanınırdı.
Hakimiyyəti
Yelü Daşinin 1143-cü ildə ölümündən sonra o, kiçik oğlu Yelü Yili nin yerinə qəyyum kimi taxt-taca oturdu. O, həmçinin era adını dəyişdirdi və effektiv şəkildə idarə etməyə başladı.
Növbəti il, 1144-cü ilin martında Oğuz tayfaları Buxara nı yenidən işğal etdilər və ehtimal ki, onu 1148-ci ilə qədər saxladılar. Həmin ilin sonunda Cin imperatoru Xiçonq özünün Çjanqe Hannu (粘割韓奴) adlı bir səfirini Tabuyana göndərdi və ondan imperatora tabe olmasını tələb etdi. Qəzəblənən Tabuyan isə onu əvvəlcə diz çökməyə məcbur edib, sonra edam etdi. 1150-ci ildə taxtdan çəkilmişdir.
Ölüm tarixi bəlli deyil.
Kuandık Turqankulov
Kuandık Turqankulov  — Qazaxıstan dövlət xadimi, Qazaxıstan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının sədri (2007-2016).
Qazaxıstan Sovet dövlət xadimi, eyni zamanda Sov.İKP-nin Alma-Ata şəhər komitəsinin şöbə müdiri, Sov.İKP Auezov rayon komitəsinin birinci katibi, partiyanın sədri olan Turqankul Karaevin oğlu (1928-1991). Sov.İKP Alma-Ata regional komitəsinin sədri.
V.İ. Lenin adına Qazaxıstan Politexnik İnstitutunu mühəndis-iqtisadçı ixtisası üzrə bitirib. 1971-1979-cu illərdə. Bayankol kəşfiyyat partiyasında mühəndis dərəcə təyin edən, baş mühəndis-iqtisadçı, baş mühəndis-iqtisadçı, şöbə müdiri, Mərkəzi geoloji-tematik ekspedisiya rəhbərinin müavini vəzifələrində çalışmışdır.
1979-cu ildən bəri Sov.İKP orqanlarında işləyir: təlimatçı, sonra Kapçaqay şəhər partiya komitəsinin şöbə müdiri. 1986-1990-cı illərdə. "Yuzhkazgeologia" PGO partiya komitəsinin katibi olmuşdur.
1990-1993-cü illərdə. məsləhətçi, məktublar və vətəndaşların qəbulu şöbəsinin böyük köməkçisi, Qazaxıstan Respublikası Prezidenti və Qazaxıstan Respublikası Nazirlər Kabineti Təşkilatı, təftiş və ərazi inkişafı şöbəsinin baş müfəttişi. 1993-1996-cı illərdə. Prezident Administrasiyası Aparatının Kadr Siyasəti şöbəsinin müdir müavini.
2007-ci ilin yanvarında Qazaxıstan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının sədri təyin edildi. 9 aprel 2010-cu il və 21 fevral 2015-ci ildə yenidən bu vəzifəyə gətirildi və 13 sentyabr 2016-cı ildə vəzifəsindən azad edildi. 2011 və 2015-ci illərdə prezident seçkilərində, 2012 və 2016-cı illərdə keçirilən parlament seçkilərində iştirak etmişdir. Postsovet ölkələrinin seçki komissiyalarının əməkdaşlığının təşkili üzərində işləyir.
Dövlət qulluğundan çıxdıqdan sonra, 2019-cu ildə, ölkənin xaricindəki qazax diasporunun problemləri ilə məşğul olan Otandastar Vəqfi yanında İctimai Komissiyanın üzvü oldu.
Mükafatları
Kurmet (2006), Parasat (2012) ordeni, "Əmək fərqinə görə" medalları (SSRİ Ali Sovetinin Rəyasət Heyətinin 17 iyul 1986-cı il tarixli Fərmanı ilə), "10 il Qazaxıstan Respublikasının Konstitusiyası", "Qazaxıstan Respublikası Parlamentinin 10 ili", "Astananın 10 illiyi", "Qazaxıstan Respublikasının Müstəqilliyinin 10 ili "," Qazaxıstan Respublikasının Müstəqilliyinin 20 ili " ,"Qazaxıstan Respublikası Konstitusiyasının 20 ili "," Qazaxıstan Respublikasının 25 il müstəqilliyi "rozeti ilə, 2016)," Qazaxıstan Xalqları Assambleyası, 20 il ", Medal "Qazaxıstan Respublikası Konstitusiyasına verdiyi töhfəyə görə." Fəxri döş nişanları ilə təltif edilmişdir: "Seçki Təşkilatındakı Xidmətinə görə" Rusiya Federasiyası Mərkəzi Seçki Komissiyasının Fəxri Nişanı, "Qazaxıstan Polisinin 20 ili" Fəxri Nişanı, Qazaxıstan SSR İqtisadi Nailiyyətlər Sərgisinin Nişanı, Xatirə Sankt-Peterburq Seçki Komissiyasının medalı, Alma-Ata Bölgəsi, Kapçağayın Fəxri Vətəndaşı (rozet, sertifikat, lent).
NGC 4914
NGC 4914, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Tazılar bürcü istiqamətində yerləşir. E4 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Sualtı zəlzələ
Sualtı zəlzələ — su hövzəsi, xüsusilə okean dibində baş verən zəlzələ. Bu cür zəlzələ tipi sunamiyə səbəb olur. Elmi cəhətdən də Rixter şkalası və ya Mercalli şkalası ilə ölçülə bilər. Hərəkətli plitələr tektonikası sualtı zəlzələlərin səbəbini izah etməyə kömək edir. 250px|left|Tektonik plitələr sərhədləri.|thumbnail
2000 KONKAKAF Qızıl Kuboku
2000 KONKAKAF Qızıl Kuboku —  2000-ci ilin 12 – 27 fevral tarixləri arasında ABŞ-də təşkil olunmuş sayca beşinci KONKAKAF Qızıl Kuboku. Turnirin qalibi final matçında Kolumbiya milli futbol komandasını 2–0 hesabı ilə məğlub etmiş Kanada milli futbol komandası olmuşdur.
NGC 1259
NGC 1259, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Persey bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 30.48 sm (12 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
NGC 316
NGC 316 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduz. Göy üzündə Balıqlar bürcü istiqamətində yerləşir. * tipli. tərəfindən ildə 182.88 sm (72 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Savvı Loşkin adası
Savvı Loşkin adası — Nordenşeld arxipelaqına daxil olan ada. Şimal Buzlu okeanın Kara dənizi suları ilə əhatələnmişdir. İnzibati cəhətdən Rusiyanın Krasnoyarsk diyarı Taymır Dolqan-Nenes rayonu əraxisinə daxildir.
Ümumi məlumat
Ada cənub-qərbdən şimal-şərqə uzanmış formadadır. Bu hissədə onun uzunluğu 5,6 kilometr təşkil edir. Eni isə 1 - 2,5 km arasında dəyişir. Adanın şimal-şərq qutaracağı Zaşitnıy burnu adını daşıyır. Qərbində isə Tupoy burnu qərarlaşır. Şərq hissəsinin böyük qismini hündürlüyü 38 metr olan təpəlik tutur. Şimal-şərqi sıldırımlıdır. Sahilləri və təpələrin ətəkləri daşlıqdır. Adada axar və göl yoxdur. Mərkəzi hissəsində bataqlıqlaşmış sahə vardır.
Sahilləri düzəndir. Adanın şərq hissəsində az da olsa bitki örtüyü mövcuddur. Burada mamır, şibyə və ot bitkiləri bitir. Qayalardan birinin üzərində geodeziya obyekti vardır. 1993-cü ildə Arktika qurşağının qorunması məqsədi ilə burada qoruq yaradılmışdır. Ada da həmçinin Böyük Arktik qoruğunun ərazisinə daxildir. Qış ayları adalar arasında olan boğazların donması ilə məməlilər asanlıqla hərəkətinə imkan yaranır. Yay ayları qısa müddət ərzində buzdan azad olan bölgələrdə qərəkət edən buzlaqları görmək olur.
Tarixi
Ada Rusiya Qütb ekspedisiyası zamanı Zarta gəmisində xəritəyə salınaraq Eduard Vasileviç Toll tərəfindən adlandırılmışdır. O, adanı XVIII əsrdə yaşamış pomor olan sükançı Savva Loşkinin şərəfinə adlandırılmışdır. Belə düşünülür ki, o Yeni Torpaq arxipelaqının şərq sahillərini tətqiq edərən ətraflı məlumatlar vermişdir. O, adada üç il qalmışdır.
Xaqani Əsgərov
Xaqani Səfa oğlu Əsgərov (27 avqust 1995; Xaçmaz rayonu, Azərbaycan — 29 sentyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin kiçik çavuşu, Vətən müharibəsi şəhidi.
Hərbi xidməti
Xaqani Əsgərov 2017-ci ildən müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olaraq xidmət edirdi.
Azərbaycan Ordusunun kiçik çavuşu olan Xaqani Əsgərov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Xaqani Əsgərov sentyabrın 29-da Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Xaqani Əsgərov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
2002 FİFA Dünya Kuboku
2002-ci il futbol üzrə dünya çempionatı — futbol üzrə 17-ci dünya çempionatıdır. 2002-ci il 31 may - 30 iyun tarixlərində Cənubi Koreya və Yaponiyada keçirilib.
Üçüncü yer uğrunda oyunda Hakan Şükürün Cənubi Korea komandasının qapısına vurduğu qol bütün çempionatların tarixində vurulmuş ən erkən qol oldu. Final oyunu isə braziliyalıların 2-0 hesablı qələbəsi ilə başa çatdı.
Komandalar
left|450px thumb|right|250px|Türkiyənin müvəffəqiyyət səbəbiylə buraxılan poçt markası
NGC 3925
NGC 3925, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Lothar fon Rixthofen
Lothar Ziqfrid frayherr fon Rixthofen (alm. Lothar-Siegfried Freiherr von Richthofen; 27 sentyabr 1894, Breslau — 4 iyul 1922, Hamburq-Fuhlsbüttel) — İştirakçısı olduğu Birinci Dünya müharibəsi gedişində 40 hava qələbəsi qazanmış alman qırıcı-təyyarəçisi. Qırmızı Baron (alm. Der Rote Baron) ləqəbli məşhur Manfred fon Rixthofenin kiçik qardaşı. Gələcək aviasiya general-feldmarşal Volfram fon Rixthofenin əmisi oğlu.
Balababa Məcidov
Balababa Fərəc oğlu Məcidov — tibb elmləri doktoru, professor, AMEA-nın müxbir üzvü, tibb sahəsində tanınmış alim.
Həyatı
Məcidov Balababa Fərəc oğlu 12 mart 1912-ci ildə Bakıda anadan olmuşdur. 1930-1935-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutu Müalicə fakültəsində təhsil almışdır. B.Məcidov həkimlik fəaliyyətinə vəba ilə mübarizə kompaniyası ilə başlayır: 1935-ci ildə Saratovdakı vəba əleyhinə institutda dörd aylıq təlim kursu keçmiş, sonra Azərbaycan SSR-nin Puşkin bölgəsinə (indiki Biləsuvar) vəba əleyhinə məntəqənin müdiri olaraq göndərilmişdir.
1937-ci ildə Balababa Məcidov Bakıya Epidemiologiya, Mikrobiologiya və Gigiyena Elmi-Tədqiqat İnstitutunda Bakterial preparatların istehsalı üzrə direktor müavini vəzifəsində işləməyə göndərilir. 1940-cı ildə həmin institutun direktoru təyin edilir və 1946-cı ilə qədər bu vəzifədə çalışır.
1946-48-ci illərdə Balababa Məcidov Azərbaycan SSR Səhiyyə nazirinin birinci müavini, 1948-50-ci illərdə isə SSRİ Səhiyyə Nazirliyinin Azərbaycanda vəbaya qarşı mübarizə stansiyasının elmi hissə üzrə rəis müavini olmuşdur. 1950-ci ildə o, Epidemiologiya, Mikrobiologiya və Gigiyena İnstitutunun Epidemiologiya şöbəsinin müdiri, 1953-cü ildə isə yenidən həmin institutun direktoru təyin edilir və ömrünün sonunadək burada çalışır. Bağırsaq infeksiyası sahəsində tədqiqat işlərini davam etdirən Balababa Məcidov 1957-ci ildə “Azərbaycan SSR-də bakterial dizenteriya” mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir. 1958-ci ildə isə professor adını almışdır. 1960-cı ildə B.Məcidov Azərbaycan SSR-in əməkdar həkimi, 1964-cü ildə isə Azərbaycan SSR-in əməkdar elm xadimi adına layiq görülmüşdür. 1968-ci ildə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü seçilmişdir.
1968-1972-ci illərdə B.Məcidov N.Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun rektoru olmuşdur.
1960-cı ildən Balababa Məcidov Azərbaycan Epidemioloqlar, Mikrobioloqlar və İnfeksionistlər Elmi Cəmiyyətinin sədri, 1968-ci ildə isə Azərbaycan SSR Elmi Tibbi Şurasının sədri seçilmişdir. Uzun illər İ.Meçnikov ad. “Ümumittifaq Epidemioloqlar, Mikrobioloqlar və İnfeksionistlər Cəmiyyəti” Rəyasət Heyətinin üzvü, həmçinin “Azərbaycan Tibb Jurnalı” və “Mikrobiologiya, Epidemiologiya və İmmunologiya” jurnallarının redaksiya heyətinin üzvü olmuşdur.
Elmi fəaliyyəti
Balababa Məcidov elmi fəaliyyətə 1937-ci ildə Epidemiologiya, Mikrobiologiya və Gigiyena Elmi-Tədqiqat İnstitutuna daxil olanda başlamışdır. O, 30 illik elmi-tədqiqat fəaliyyətində 400-dən çox elmi əsər yazmışdır: onlardan 98-i dövri mətbuatda nəşr olunmuş, 5 monoqrafiya və 8 elmi-populyar broşura dərc edilmişdir. Həmçinin alim tərəfindən “Azərbaycan SSR-də xarici mühit və yoluxucu xəstəliklərin qarşısının alınması” çoxcildliyi nəşrə hazırlanmışdır. Bir çox əsəri əlyazmalarda qalmışdır. Tədqiqatlarının nəticələri barədə Balababa Məcidov dəfələrlə konfranslarda, qurultaylarda, elmi iclaslarda və tibb cəmiyyətlərinin iclaslarında söz açmışdir. Alimin əsas elmi marağı Azərbaycan SSR-də bağırsaq infeksiyalarının öyrənilməsinə yönəldilmişdi. Onun məsləhəti və rəhbərliyi altında 8 doktorluq və 12 namizədlik dissertasiyası uğurla müdafiə edilmişdir.
Vəfatı
Balababa Məcidov 3 iyul 1975-ci ildə vəfat etmişdir.
Xarici keçid
Məcidov Balababa Fərəc oğlu
Volfram fon Rixthofen
Volfram "Ulf" Karl Lüdviq Morits Hermann Frayherr fon Rixthofen (alm. Wolfram "Ulf" Karl Ludwig Moritz Hermann Freiherr von Richthofen; 10 oktyabr 1895, Bartsdorf, Sileziya — 12 iyul 1945, Bad İşl, Avstriya) — alman hərbiçisi, aviasiya general-feldmarşalı (1943).
Follikulit
Follikulit tük kisəsinin irinli iltihabıdır.
İnfeksiya tək, yaxud çoxlu tük kisələrinin iltihabına səbəb ola bilər. Uzun və qalın tük örtüyü olan dəri nahiyələrində follikulitə daha çox təsadüf olunur. Follikulitin törədicisi qızılı stafilokoklardır. Tük kisəsinin boşalması pozulduqda oraya daxil olmuş mikroblar irinli iltihab törədir. Bədənin müqavimətinin zəifləməsi, vitamin çatmazlığı, mübadilə pozuntuları, üzülmə, xroniki xəstəliklər olanlarda follikulit daha çox əmələ gəlir. Follikulit irinləmiş tük kisəsi ətraf toxumanın qızarmış səthinin qabarması ilə təzahür edir. Qabarmış dəri bərk və ağrılı olur. Tük kisəsinin daxili gərginliyindən tük düşür, yerində şirələnən səth qalır və tədricən çapıqlaşma ilə sağalır.
Müalicəsi
Follikulitin səthi nəmlənmədən qorunmalı və gigiyenik tədbirlərə riayət olunmalıdır. Follikulitin səthi və ətrafın tük örtüyü gödək kəsilməli, dəri səthi 2%-li salisil spirti ilə silinməlidir. İrinləmiş tük kisəsi iynə ilə deşilməli, möhtəviyyat boşaldıqdan sonra yod məhlulu, brilyant abısı ilə dəri səthi silinməlidir. Daxilə antibiotiklər, vitaminlər təyin edilməlidir. Maddələr mübadiləsi tənzimlənməli, dəri səthi ultrabənövşəyi şüalarla işıqlandırılmalı və antiseptiklərlə silinməlidir.
Berik İmaşev
Berik Məjit oğlu İmaşev (Берік Мәжитұлы Имашев; ) — Qazaxıstan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının (MSK) sədri, hüquq elmləri namizədi. Qazaxıstan Respublikası Prezidenti yanında Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə Komissiyasının, Qazaxıstan Respublikası Prezidenti yanında Hüquq Siyasəti Şurasının, KTMT Parlament Assambleyasının Müdafiə və Təhlükəsizlik Daimi Komissiyasının üzvü, Qazaxıstan Respublikasının Müasir Pentatlon Federasiyasının prezidenti.
Bioqrafiyası
7 iyun 1960-cı ildə Alma-Atada anadan olmuşdur.
NGC 3127
NGC 3127, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Hidra bürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Berik İmaşev
Bioqrafiyası
Karyerasına 1982-ci ildə stajçı kimi başlamış, daha sonra Frunzensky Rayon Prokurorluğunun müstəntiqi kimi başlamış, daha sonra nəqliyyatda qanunların icrası şöbəsinin prokuroru, Qazaxıstan SSR Prokuroru yanında xüsusilə vacib işlər üzrə müstəntiq təyin olunmuş və Alma-Ata şəhərinin Moskva bölgəsinin prokuroru.
1992-1993-cü illərdə Qazaxıstan Respublikası Baş Prokurorluğunun təşkilati və analitik şöbəsinin müdiri.
1993-1994-cü illərdə - Almatı şəhəri prokurorunun birinci müavini.
1995-ci ilin oktyabrında Müəssisə Yenidənqurma Agentliyinin direktoru — Qazaxıstan Respublikası Dövlət Əmlak Komitəsi sədrinin müavini təyin edildi.
1996-cı ilin sentyabrından Qazaxıstan Respublikası Dövlət Vergi Komitəsinin vergi polisi şöbəsinin müdiri — sədr müavini təyin edildi.
1997-ci ildə Imashev & Partners hüquq firmasının direktoru oldu.
1998-ci ilin aprelindən - Qazaxıstan Respublikası Kiçik Biznesə Dəstək Agentliyinin sədri.
1998-ci ilin may ayından Qazaxıstan Respublikası Prezidentinin Kiçik Biznesin İnkişafı üzrə köməkçisi təyin edilmişdir.
2000-ci ilin dekabrından — Qazaxıstan Respublikası Təbii İnhisarların Tənzimlənməsi, Rəqabətin Qorunması və Kiçik Sahibkarlığın Dəstəyi Agentliyinin sədri.
2003-cü ilin iyun ayından — Qazaxıstan Respublikası Təhlükəsizlik Şurası Katibinin müavini.
2005-ci ilin may ayından — Kiçik Biznesin İnkişafı Fondu ASC-nin İdarə Heyətinin sədri.
2005-ci ildə "Qanunsuz iflasın kriminoloji problemləri" mövzusunda tezisini müdafiə etmiş və hüquq elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır.
2005-ci ilin noyabr ayından Kiçik Biznesin İnkişafı Fondu Səhmdar Cəmiyyətinin İdarə Heyətinin rəhbəridir.
18 oktyabr 2005-ci ildə Qazaxıstan Respublikası Prezident Administrasiyası rəhbərinin müavini təyin edildi.
12 yanvar 2007-ci ildə Qazaxıstan Respublikası Təhlükəsizlik Şurasının Katibi təyin edildi.
2008-ci ilin fevral-avqust aylarında — Qazaxıstan Respublikası Prezidentinin köməkçisi — Təhlükəsizlik Şurasının katibi.
20 yanvar 2012-ci ildə Qazaxıstan Respublikasının Ədliyyə Naziri təyin edildi (yenidən təyin edildi - 04.04.2014 və 30.04.2015).
13 sentyabr 2016-cı il tarixində — Qazaxıstan Prezidentinin fərmanı ilə Qazaxıstan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının sədri təyin edildi.
Mindanao dənizi
Mindanao dənizi (Bəzən Bohol dənizi adlandırırlar) — Sakit okeanında adalar arası dəniz olaraq Filippin arxipeaqına daxil olan, Sikixor, Bohol, Leyte (şimalda) və Mindanao adası (cənubda) arasında yerləşir. Şərqdə Suriqao boğazı ilə Filippin dənizi ,qərbdə isə Sulu dənizi ilə burləşir. Dərinliyi 1975 m təşkil edir. Orta illik temperatur 28 s təşkil edir. Axınlar əsasən qərbə doğru istiqamətlənir və sürəti 2 km/s təşkil edir. Mindanao adası sahillərində İliqan ,Hinqooq ,Makalahor və Butuan körfəzləri yerləşir. Duzluğu 34,5 ‰ təşkil edir. Sahillərində çoxlu nərcan rifləri vardır. Əsas limanları Mindanao adasında olan Kaqayan-de-Oro və Butuandır. Dənizə axan ən iri çay Aqusandır.
NGC 5121A
NGC 5121A, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Sentavr bürcü istiqamətində yerləşir. SBd tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
NGC 5918
NGC 5918, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Çoban bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Muro: Lənət olsun içimdəki insan sevgisinə (film, 2008)
Muro: Lənət olsun içimdəki insan sevgisinə — Rejissoru Zübeyr Şaşmaz olan, baş rollarını Mustafa Üstündağ və Şefik Onatoğlunun oynadığı 2008 istehsalı Türkiyə komediya filmi. 5 dekabr 2008-ci ildə Türkiyədə yayımlanan film, 2008-ci ilin ən çox gəlir əldə gətirən 3-cü Türkiyə filmi oldu.
Qurdlar Vadisi seriasının yan filmidir. Qurdlar Vadisi Pusqu serialındakı obrazların olduğu eyni addakı Türkiyə televiziya serialına əsaslanır.
Harun Tletseruk
Harun Tletseruk (d. 1879, Osmanlı imperiyası, Düzcə - ö. 7 dekabr 1938, Türkiyə Respublikası, Düzcə) — Tletseruk ailəsinə mənsub Adıgey əsilli maarifçi və yazıçı.