Votergeyt_qalmaqalı
Mühasirə halqası daralır
“Votergeyt“ qalmaqalını təhqiq edən komissiya 1973-cü il, yanvar ayının 30-da bu işdə baş rolda oynayanlardan ikisini - Nikson administrasiyasının keçmiş üzvlərindən olan Qordon Liddi və Ceyms Kordu həbs etdi. Bu isə o demək idi ki, artıq növbə Nikson komandasının daha tanınmış simalarına gəlib çatıb və onlar da etdikləri cinayətə görə məhkəmə qarşısında dayanacaqlar. Bunu hiss edən Ağ Ev administrasiyasının tanınmış simalarından olan və Niksona ən yaxın adam hesab edilən H.R Haldeman Con Ehrlichuman və Ədliyyə naziri Riçard Kleyndinstr 1973-cü il aprel ayının 30-da tutduqları vəzifələrindən istefa verdilər. Amma bununla da sular durulmadı və Niksonun vəziyyəti yüngülləşmədi. Bunun ardınca, 1973-cü il, may ayının 18-də Senat “Votergeyt“ qalmaqalı ilə bağlı aparılan məhkəmə prosesinin canlı yayımlanması barədə göstəriş verdi. Artıq bütün dünyanın diqqəti ABŞ-yə yönəlmişdi və milyonlarla adam hər gün televizorun qarşısında oturaraq qalmaqalla bağlı məhkəmə prosesini izləyirdi. “Votergeyt“ qalmaqalını mətbuata çıxraraq dünyanın diqqətini bu işə cəlb edən “Vaşinqton Post“un əməkdaşları Bernşteyn və Vudvord 1973-cü il, iyun ayının 3-də daha bir sensasiyalı məlumat dərc etdirdilər. Onlar Niksonun ən yaxın məsləhətçilərindən biri olan Con Dinin (John Dean) istintaqa verdiyi ifadəsində Ağ Evin rəhbəri ilə baş verən hadisələri ört-basdır etmək üçün 35 dəfə məsləhətləşdiyini etiraf etdiyini yazmışdılar. Bundan sonra Din də tutduğu vəzifəsindən getməyə məcbur oldu. 1974-cü il, yanvar ayının 28-də Prezident Niksonun seçki kompaniyasının təşkilinə rəhbərlik edən Herbert Porter də istintaqa verdiyi ifadəsində bəzi etiraflar etməyə məcbur oldu. O, “Votergeyt“ qalmaqalı ilə bağlı istintaqa verdiyi ilk ifadəsində Federal Təhqiqat Bürosu əməkdaşına yalan söylədiyini boynuna aldı. 1974-cü il, mart ayının 1-də isə “Votergeyt“ qalmaqalının əsas oyunçuları olan və adları istintaq materiallarında “Votergeyt 7-liyi“ kimi hallandırılan Niksonun keçmiş köməkçiləri Haldeman, Erlixumen, Mitçel, Qolson, Qordon C. Stroqan, Robert Mardian və Kennet Parkinson Niksondan aldıqları göstəriş əsasında istintaqa mane olmaq üçün düşünülmüş şəkildə çaşdırıcı ifadələr verməkdə günahlandırıldılar. Bununla da Niksonun baş verən hadislərdə əli olması barədə ilk faktlar ortaya qoyulmuş oldu. Beləliklə, Niksonun tutduğu vəzifəsindən istefa verməsinə gedən yol açılmış oldu. 1974-cü il, iyul ayının 27-də Senatın Ədliyyə komissiyası 27 lehinə, 11 əleyhinə olmaqla, haqq və ədalətin bərpasına mane olmaq cəhdlərinə görə Niksona qarşı ilk ittiham irəli sürdü. Bunun ardınca, iyulun 29 və 30-da keçirilən iclaslarda Nikson vəzifəsindən sui-istifadə etməkdə və Konqresə qarşı hörmətsizlik göstərməkdə günahlandırıldı. Artıq Niksonun ətrafında mühasirə halqası tam qapanmaqda idi.thumb|Riçard Niksonun istefa ərizəsi 1974-cü ilin avqust ayında Niksonla Ağ Ev administrasiyasının rəhbəri Haldeman arasında gedən bir söhbətin lent yazısı televiziyada yayımlandı. 1972-ci il iyul ayının 23-də baş verən bu söhbətdə Nikson Haldemandan beynəlxalq təhlükəsizliyin təmini bəhanəsi adı altında hər vasitə ilə “Votergeyt“ qalmaqalını araşdıran Federal Təhqiqat Bürosu əməkdaşlarına mane olunmasını və bununla bağlı MKİ-dən istifadə etməyi tapşırırdı. Bunun ardınca hadisələr daha sürətlə inkişaf etməyə başladı. Belə ki, ABŞ Ali Məhkəməsi Niksonun dinləmə materialları olan kasetləri istintaqa verməsi barədə qərar qəbul etdi. Nikson bir müddət buna müqavimət göstərdi və kasetləri istintaqa təqdim etmədi. Amma sonra o, bu kasetləri (bir neçəsi istisna olmaqla) istintaqa vermək məcburiyyətində qaldı. Bütün bunlar isə Niksonun əhali arasında sürətlə hörmətdən düşməsinə səbəb oldu. Niksonun dinləmə materiallarını istintaqa təqdim etməsi ilə iki il boyunca davam edən istintaq prosesi də yekun mərhələsinə qədəm qoydu. Bu isə Konqresdə Niksonu dəstəkləyən konqresmenlərin də ölkənin 37-ci prezidentindən tamamilə üz döndərməsinə səbəb oldu. Artıq kartlar açılmışdı və Niksonun belə bir vəziyyətdə öz vəzifəsini icra etməsi mümkün deyildi. Bunu anlayan Nikson 1974-cü il, avqust ayının 8-də televiziya ilə xalqa müraciət edərək, avqustun 9-da tutduğu vəzifəsindən istefa edəcəyini bildirdi. Ertəsi gün o, Ağ Evi tərk etdi. Beləliklə, Nikson ABŞ tarixində öz vəzifəsindən könüllü şəkildə istefa edən ilk və hələlik, son prezident kimi adını tarixə yazdırdı. Niksondan prezident kürsüsünü təhvil alan vitse-prezident Cerald Ford isə sentyabrın 8-də televiziya ilə etdiyi çıxışında baş verən hadisələrdə özünün və Niksonun da günahı olduğunu, ancaq bunun bəzi məqamlarda ölkənin təhlükəsizliyi məqsədi ilə edildiyini söylədi. O, eyni zamanda Niksonun ABŞ Prezidenti kimi toxunulmazlıq hüququ olduğunu və ona qarşı cinayət işinin başladılmasının ölkənin ali qanunlarına zidd olacağını söylədi və bunun yolverilməzliyini vurğuladı. Fordun televiziya ilə çıxışından az sonra Nikson da bir açıqlama verərək, baş verən hadisələrlə əlaqədar qətiyyətli hərəkət etmədiyini və bununla səhvə yol verdiyini etiraf etdi. Onun bu açıqlaması çoxları tərəfindən baş verən hadisələrə görə Niksonun günahını boynuna alması kimi dəyərləndirildi. Buna baxmayaraq, Nikson ömrünün sonuna kimi özünün günahsız olduğunu sübuta yetirməyə çalışdı və açıq şəkildə: “Baş verən hadisələrdə günahkaram“, - demədi.