cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kiyevə hücum (2022)
25 fevral
Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargahı daha sonra bildirib ki, Ukrayna hava desant-hücum polkunun əsgərləri İvankov və Daymerdə ruslarla döyüşə giriblər. Həmin günün səhər saatlarında Ukrayna ordusuna məxsus hərbi paltarlar geyinmiş rus diversantları Obolon rayonuna daxil olublar. Rus diversantların görüldüyü ərazi Kiyevin şimal hissəsində, Ukrayna Ali Radasının binasından cəmi 9.7 km məsafədə yerləşməkdədir. Ukrayna tərəfi Obolon rayonundan etibarən baş verən döyüşləri Kiyev şəhəri uğrunda aparılan döyüşlər kimi qəbul edir və Müdafiə Nazirliyinin verdiyi məlumata görə gün ərzində şəhər uğrunda rus qüvvələri ilə bir necə toqquşma qeydə alınıb.
Bəzi rus əsgərləri İvankovda Ukrayna müdafiəsini yarmağa müvəffəq olublar, ancaq şiddətli döyüşlər gün boyu davam edib. Rusiya Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, xüsusi əməliyyatla Qostomel Hava Limanını ələ keçirə biliblər və beləliklə də, Rusiya Hərbi Hava Qüvvələrinin təyyarələri üçün Kiyevdən cəmi 10 kiloemtr məsafədə xüsusi əhəmiyyətli eniş-qalxış zolağı yaranıb. Günün irəliləyən saatlarında Qostomel Hava Limanından cənubda yerləşən İrpin şəhərindəki bir körpü üzərində baş verən döyüş zamanı rus qüvvələrinə məxsus hərbi kolon məhv edilib.
Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenski vətəndaşları Molotov kokteyli ilə mübarizə aparmağa çağırıb. Paytaxtın müdafiəsi üçün ehtiyatda olan Ərazi Müdafiə Qoşunları hazır vəziyyətə gətirilib. Döyüşmək qabilyyətində olan 18.000 nəfərə yaxın Kiyev sakininə silah paylanılıb.
26 fevral
thumb|300px|right|[[Kiyev metropoliteni şəhərə edilən hücum zamanı sığınacağa çevrilib.]] Fevralın 26-da səhər tezdən rus paraşütçüləri Vasilkov aviabazasını ələ keçirmək üçün Kiyevdən bir qədər cənubda yerləşən Vasilkov şəhərinə eniş etməyə başlayıblar. Enişdən az sonra şəhərə nəzarət uğrunda şiddətli döyüşlər başlayıb. Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin iddiasına görə Ukrayna HHQ-yə məxsus Su-27 qırıcıları Vasilkov səmasında paraşütçüləri daşıyan Rusiyaya məxsus İlyuşin İL-76 təyyarəsini zərərsizləşdiriblər.
Təxminən saat 03:20 radələrində Ukrayna Dövlət Xüsusi Rabitə Agentliyi Bila Tserkva üzərində ikinci İlyuşin İL-76 təyyarəsinin vurulduğunu elan edib.
Ukraynanın hava hücumundan müdafiə sistemlərinin cəhdlərinə baxmayaraq, rus paraşütçüləri Kiyevin cənubunda yerləşən Vasilkova eniş etməyi bacardılar və şəhər istiqamətində hərəkət edən Rus ordusu ilə təmasa keçdilər. Səhər 7:30-da Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin yaydığı məlumata görə düşmənin növbəti paraşütçü dəstələrinin eniş cəhdlərinin qarşısı uğurla dəf edilib.
Rus ordusu səhər saatlarından etibarən şəhər mərkəzini ələ keçirmək məqsədi ilə hücuma başlayıb. Şəhər ağır artilleriya atəşi ilə bombalandıqdan sonra mərkəzi elektrik stansiyasının və şəhər daxilindəki ordu bazasının ələ keçirilməsinə cəhd edilib. Ukrayna Silahlı Qüvvələri hər iki əməliyyatın qarşısını ala biliblər.
Vasilkivin meri Natalya Balasinoviç bildirib ki, meri olduğu şəhər Ukrayna qüvvələri tərəfindən uğurla müdafiə olunub və döyüşlər başa çatıb. Günortaya yaxın Kiyev vilayətinə daxil olan Vışqorod şəhərin şimalında yerləşən Kiyev Su Elektrik Stansiyası rus qoşunları tərəfindən ələ keçirilib. Su Elektrik Stansiyası uğrunda davam edən bir necə saatlıq gərgin döyüşdən sonra stansiya Ukrayna qüvvələri tərəfində geri alınıb. İddialara görə, Ukrayna hava hücumundan müdafiə qüvvələri də Kiyev Su Elektrik Stansiyasına doğru atılmış bir roketi havada zərərsizləşdirib.
İnterfaks xəbər verir ki, Kiyev Su Elektrik Stansiyasının mərkəzi bəndi sıradan çıxsa, baş verə biləcək daşqınlar Kiyevin bütün sol sahilini su altında qoya bilər.
27 fevral
27 fevralın ilk saatlarında Rusiya Qüvvələri tərəfindən atılan raket Vasilkovda yerləşən neft tankerini partladıb. Eyni zamanda, Kiyevin şimal-şərqindəki Kalynivka ətrafında şiddətli gecə döyüşləri baş verib. Kiyev yaxınlığındakı radioaktiv tullantıların utilizasiyası sahəsi də hava hücumlarına məruz qalıb, lakin anbar sahəsinin özü zərbədən xilas olub.
Kalynivkada döyüşlərin baş verdiyi barədə məlumatlar var; lakin hər ikisinin eyni adı daşıdığı üçün bunun Kiyevə, yoxsa Vasilkivana aid olduğu məlum deyil. Günün səhər saatlarında Ukrayna Silahlı Qüvvələri, Qostomel yaxınlığında 56 tankdan ibarət Kadırovtsı karvanını məhv etdiyini və çeçen generalı Maqomed Tuşayevi öldürdüyünü açıqlayıb.
Şahmiras (Bostanabad)
Şahmiras — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Bostanabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 76 nəfər yaşayır (15 ailə).
Bri kilsəsi
Bri kilsəsi — Xocavənd rayonunun Çörəkli kəndi ərazisində yerləşən tarix-memarlıq abidəsi. Abidə, Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi tərəfindən ölkə əhəmiyyətli abidə kimi qeydiyyata alınmışdır.
Dövrümüzə xarabaqlıq və yarıdağılmış vəziyyətdə çatmış tikililərin inşaat tarixi kitabələr əsasında XII-XIII əsrlərə aid edilir. Lakin, ərazidə aşkarlanmış daha qədim dövrlərə aid tikililərin qalıqları, həmçinin yerli əhali arasındakı inanclar monastır kompleksinin erkən orta əsrlərə aid xristian, hətta bütpərəst dini kompleksinin yerində inşa edildiyini deməyə əsas verir.
Qədim monastır kompleksindən dövrümüzə çatmış kilsə tikililərinin qalıqları nadir yaşıl kollara malik bozumtul təpəlik ərazidə yerləşir. Bri kompleksi dörd kilsə, narteks, xaçdaşlarla bəzədilmiş üç niş sovməə xarabalığı, mülki tikililərin xarabalıqları və inkişaf etmiş orta əsrlər dövrünə aid geniş nekropoldan ibarətdir.
Tarixi
Dövrümüzə xarabaqlıq və yarıdağılmış vəziyyətdə çatmış tikililərin inşaat tarixi kitabələr əsasında XII-XIII əsrlərə aid edilir. Lakin, ərazidə aşkarlanmış daha qədim dövrlərə aid tikililərin qalıqları, həmçinin yerli əhali arasındakı inanclar monastır kompleksinin erkən orta əsrlərə aid xristian, hətta bütpərəst dini kompleksinin yerində inşa edildiyini deməyə əsas verir.
Kompleks ərazisi boyunca qədim tikililərin qalıqları – dördguşəli stellalar, V-VII əsrlərə aid ornamentli plitələr, karnizlər, kapitellər, erkən orta əsrlər memarlığının forma və xüsusiyyətlərini daşıyan sütun altlıqları səpələnmişdir. Abidəni tədqiq etmiş K. Mkrtçyan Dağlıq Qarabağın memarlıq abidələrinə həsr olunmuş əsərində qeyd edir ki, “...şübhə ola bilməz ki, dini tikilinin qalıqları olan bu memarlıq elementləri, Aluankda sayı ilin günlərinə bərabər olan və inşası Aluank çarı Mömin Vaçaqanın adı ilə bağlı olan kilsələrdən birinə aiddir.”
Burada tədqiqatçı Moisey Kalankatlının “Alban ölkəsinin tarixi” adlı əsərində verdiyi məlumata əsaslanır. Kalankatlı yazır: Albaniyada Cəsur Vaçaqandan Mömin Vaçaqana kimi yuxarıda adlarını sadaladığımız on çar olmuşdur. Onlardan yalnız Mömin Vaçaqan şərq ölkəsində ilin günlərinin sayı qədər kilsələr inşa etdirmişdir. Kompleksin erkən orta əsrlər dövründə inşa edilmiş ən birinci kilsəsitəpənin üstündə, şimal-şərq istiqamətində, narteksin yanında yerləşir. 100m2 sahəyə malik olan bu tikili üçnefli bazilika formalı kilsə olmaqla, daha qədim bütpərəst məbədinin yerində inşa edilmişdir. Ərazidən aşkarlanmış qədim memarlıq elementləri arasında dövrümüzə çatmamış stellanın postamenti, iki kapitel, Qafqaz Albaniyasının memarlığı üçün xarakterik olan həndəsi və nəbati naxışlarla, həmçinin bəranərtərəfli xaçlarla bəzədilmiş üç sütun altlığı xüsusi diqqət cəlb edir.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Qədim monastır kompleksindən dövrümüzə çatmış kilsə tikililərinin qalıqları nadir yaşıl kollara malik bozumtul təpəlik ərazidə yerləşir. Bri kompleksi dörd kilsə, narteks, xaçdaşlarla bəzədilmiş üç niş sovməə xarabalığı, mülki tikililərin xarabalıqları və inkişaf etmiş orta əsrlər dövrünə aid geniş nekropoldan ibarətdir.
Birinci kilsə
Təpənin cənub-şərq tərəfində yerləşən birinci kilsə kiçik ölüçlərə malikdir; onun tərəfləri 5,85x3,6 metrə bərabərdir. Qərb fasadı istisna olmaqla, kilsənin bütün divarları yonulmamış kobud daşlardan hörülmüşdür. Bu birnefli zal kilsəsinin yeganə girişi onun qərb divarında yerləşir. Tikili demək olar ki, ilkin görünüşünü tamamilə saxlamaqla dövrümüzə çatmışdır.
Dekorativ baxımdan yalnız kilsənin qərb fasadı diqqət çəkir. Bu fasadda yerləşən qapı çərçivəsi eksteryerdən bir-birinə keçən kvadratlar və xaçlar ilə bəzədilmişdir. Timpanın bəzədilməsində yonma şahmat naxışından istifadə olunmuşdur.
İkinci kilsə
İkinci kilsə şərq tərəfdən birinci kilsəyə bitişik inşa edilmişdir. Kiçik ölçülərə malik olan bu binanın inşasında, dövrümüzə küləyin təsiri ilə erroziyaya uğramış şəkildə çatan təbəqəli ağ daşlardan istifadə olunmuşdur. Birinci kilsə kimi, ikinci kilsə də planda düzbucaqlı formaya malik birnefli bazilikadır; bazilikanın tərəfləri 3x5 metr ölçüyə malikdir.
Üçüncü kilsə
Üçüncü kilsə təpənin ən yüksək hissəsində, narteksdən 4 metr qərbdə yerləşir. Bu birnefli bazilika oxvari tağtavana, şərq tərəfində apsida-bem və apsidanın hər iki tərəfində nişlərə malikdir. 2.6x4.8 metr ölçülərə malik zalın döşəməsi tamamilə məzar daşları ilə örtülmüşdür.
Dekorativ anlamda yalnız zəngin bəzədilmiş qərb fasadı seçilir. Parad portalının çərçivələri zəngin bəzədilmişdir. Yarımdairəvi timpan xaç və romblardan ibarət kompozisiya ilə bəzədilmişdir. Portalın yuxarı künclərində iki quş təsviri vardır. Bu kompozisiya Gəncəsər monastırındakı Müqəddəs İohann kilsəsinin giriş portalı və Mingəçevir kilsə kompleksindən tapılmış altar daşı üzərindəki dekorativ kompozisiyanı xatırladır. Divarın səthi oyma xaç təsvirləri ilə bəzədilmişdir. Quş təsvirlərinin yanında yerləşdirilmiş kitabədə deyilir: “Məsihə olan dualarınızda bu müqəddəs kilsənin memarı olan Xaçineki də yad edin.” İbadət zalında olan ikinci kitabədə isə yazılıb: “1270-ci ilin yayı...ter Stepannosun dövründə, ter Nersesin yepiskopluğu dövründə mən Mxitar, X....oğlu bu xaçı ucaltdım.”
Kitabədə adı xatırlanan memar Xaçinek həmin təpənin cənub ətəyində yerləşən və xaçdaşları saxlayan böyük nişin də müəllifidir. Stellanın fronton hissəsi dağılmışdır. Bu kompleksi tədqiq etmiş S. Barxudaryanın məlumatına görə aşağı hissədə bir sırada düzülmüş səkkiz daş üzərində altı uzun sətirdən ibarət kitabə olmuşdur.
Dörd tərəfdən də yaxşı yonulmuş daşlarla üzlənmiş monumental niş, dövrümüzə dağınıq vəziyyətdə çatmış postament üzərində ucaldılmışdır. Yaxşı qalmış üzləmə daşları rombvari həndəsi naxışlarla bəzədilmişdir. Nişin içində dörd xaçdaş yerləşdirilmişdir.
Dördüncü kilsə
Kompleksin ən cənub tərəfində, kəndə yaxın hissədə, təpənin ətəyində dördüncü kilsə yerləşir. Ölçü baxımından digər üç kilsədən daha kiçik olan dördüncü kilsənin inşasında kobud yonulmuş daşlardan istifadə olunmuşdur. Kilsənin dam örtüyü dağılmışdır. Qərb fasadının hörgüsündə müxtəlif ölçü və formalara malik onlarla xaçdaş istifadə edilmişdir. Həmin divarda yerləşən yeganə qapı yeri naxışlı çərçivəyə malikdir. Yarımdairəvi timpanın bəzədilməsinə şahmat təsviri üzərində yerləşdirilmiş xaç naxışından istifadə olunmuş, hər tərəfində isə bir tovuzquşu fiquru yerləşdirilmişdir.
Divarın yuxarı qərb küncündə beş sətirlik inşaat kitabəsi vardır. Cümlələrin ilk sözlərinin baş hərfi yazılan daş plitə itirilmişdir. Lakin, ümumilikdə kitabədən bəlli olur ki, kilsə Aluank katolikosu Hovannes və onun kiçik qardaşı Nersesin hakimiyyəti dövründə, yəni 1235-ci ildən əvvəl inşa edilmişdir.
Bu kitabənin yanında memarın xatirə kitabəsi yer alır: “Tanrıya olan dualarınızda bu kilsənin memarı olan Şaqeni də yad edin”.
Narteks
Birinci və ikinci kilsələrin qərb fasadına birləşən narteks, hər iki kilsə üçün ümumi xarakter daşıyır. Narteksin memarlığında qarşılıqlı şəkildə kəsişən dörd tağ, memarlıq formalarının lakonik və aydınlığı diqqəti cəlb edir. Hər iki kilsənin qərb fasadını bağlayan bu narteks onların zəngin fasad dekorları ilə kontrast təşkil etməklə, həm də kilsə portallarının parad xüsusiyyətləri və ifadəliliyini vurğulayır.
Planda kvadrat formasına malik olan narteksin tərəfləri 7,5x7,8 metr ölüçlərə malikdir. Əksər monastır nartekslər kimi, bu narteks də, həm türbə, həm də dini və siyasi yığıncaqlar məkanı kimi istifadə edilmişdir. Bu cür funksional xüsusiyyət, tikilinin memarlığına da təsir edərək daxili forma və dizaynın sadəliyini əsaslandırmışdır.
Daha geniş daxili həcmin yaradılması üçün memar yüksək tağları uzadaraq yan divarların divarqabağı pilonlarına kimi çatdırmışdır. Xaçdaşlar, məzar daşları, naxışlı stellalar və sair xırda memarlıq elementləri yalnız narteksin şərq hissəsində, tağla əhatələnmiş böyük nişlərdə toplanmışdır.
Narteksin divar səthləri pilyastr və tağlar vasitəsi ilə üç böyük tağlı nişə bölünmüşdür ki, onlardan da ortada olanı daha böyük ölçüyə malikdir. Narteksin qərb divarında divarqabağı pilonlar yoxdur və burada tağlar birbaşa divara söykənir.
Divarqabağı pilyastrlar üzərində dayanan tağlar vasitəsiylə narteks tağtavanla örtülmüş səkkiz hissəyə bölünür. Tağtavanın mərkəzi hissəsində yerləşdirilmiş səkkizguşəli işıq dəliyi üzərində vaxtilə zəng qülləsi kimi istifadə olunmuş rotonda olmuşdur. Rotondadan dövrümüzə sütunlar və sütun altlıqları çatmışdır. Narteksin dörd tərəfli damı kilsələrin iki tərəfli damları üzərində yüksələrək monumental görünüş yaradır.
Narteksin interyerində şərq divarındakı nişlərdə altı xaçdaş yerləşdirilmiş, həmçinin xaçdaşların ətrafında nəbati naxışlar və məişət səhnələri olan plitələr düzülmüşdür. Cənub kilsəsinin qapısı ağzındakı məzar daşı üzərində yazılmışdır: ''“Karapetin oğlu cənab Hovannesin məzarı. 1798-ci ilin yayı”.'' İki xaçdaş üzərində isə milli geyimli insan fiqurları təsvir edilmişdir.
NGC 4329
NGC 4329, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qarğa bürcü istiqamətində yerləşir. E5 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Hacıağaməlikəndi (Biləsuvar)
Hacıağaməlikəndi — İranın Ərdəbil ostanının Biləsuvar şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 48 nəfər yaşayır (9 ailə).
Lazer hədəf təyinedici
thumb|[[Əfqanıstandakı bombardmanı idarə edən portativ vahid, 2001]] thumb|CILAS DHY 307 thumb|NAVFLIR görüntüləyicisi ilə birləşdirilmiş bir Thales Damocles hədəf təyinetmə bölməsi
Lazer hədəf təyinatçısı bir hədəfi təyin etmək üçün istifadə olunan lazer işığı mənbəyidir. Lazer təyinedicilər sırasıyla Paveway seriyası bombaları, AGM-114 Hellfire və ya M712 Copperhead mərmiləri kimi lazerlə idarə olunan bombalar, raketlər və ya həssas artilleriya sursatlarının hədəflənməsini təmin edir.
Çatı götürdü
Çatı götürdü — Azərbaycan Oyunlarındandır. Güney Azərbaycanda Qayış götürdü də deyilir. Azərbaycanın qədim oyunlarındandır. Kəndlərdə obalarda Cavanlar arasında xususən toylarda oynulur. Kəndin Xarman (Xırman) yerində və ya meydanında oynanılır və kənd kişiləri bu nümayişə yığışırlar.
Oyunun qaydası
Böyük dairə çəkilir. sonra haley gedib, beş-beş iki yerə bölünürlər. Yalaq duzəlib Çatılari ora qoyurlar. oynayanlardan beş nəfəri həmin Çatılarin, dairənın üstünə dayanırlar. beş nəfəri isə dairənın cızından kanarda. oyun şərti belədir ki kanarda dayanan beş nəfər, çalişirlar ki dairənin içindəki Çatıları, içəridəkilərin ayağinin altindan çəksinlər. alinan Çatılarla içəridəkilərı doyurlər. o zamanacad ki içəridəkilər çoldəkilərın birinin ayağını ayagiyla vursun. vuranda lazimdir ki bir ayaği dairənın içində olsun. beləliklə içəridəkilər dairənin kanarina çixib, kanardaxılar içəri girib Çatının üstündə dururlar. və oyun təzədən başlanır.
Tarixi linqvistika
Tarixi linqvistika tarix elmindən istifadə edərək dilin yaranması və qrammatika qaydalarının tarixi inkişafını izah etmək üçün yaradılmış elmi metoddur. Dil ailələrinin necə meydana gəldiyini də tədqiq edən bu metodun mövzuları arasında dillərin niyə dəyişdiyi, danışan cəmiyyətlərin necə doğulduğu və sözlərin mənşəyi kimi mövzular da mövcuddur.
Ramin Əliyev
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun çavuşu olan Ramin Əliyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Murovdağ istiqamətində gedən döyüşlərdə savaşıb. Ramin Əliyev sentyabrın 28-də Murovdağ döyüşləri zamanı şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ramin Əliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ramin Əliyev ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Çarikleya Pantazi
Çarikleya Pantazi (18 mart 1985) — Yunanıstanı təmsil edən bədii gimnast.
Karyerası
Çarikleya Pantazi Yunanıstanı 2000-ci ildə Sidney şəhərində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və qrup turnirində bürünc medalın sahibi olub.
Çernobıl təcrid zonası
Çernobıl təcrid zonası - 1986-cı ilin 26 aprel tarixində baş vermiş Çernobıl faciəsindən sonra Çernobıl AES-i və Pripyat şəhərinin ərazilərində yaradılmış xüsusi bölgə.
Təndirağac (Bostanabad)
Təndirağac — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Bostanabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 174 nəfər yaşayır (29 ailə).
Dördüncü Sənaye İnqilabının Təhlili və Koordinasiya Mərkəzi (Azərbaycan)
Dördüncü Sənaye İnqilabının Təhlili və Koordinasiya Mərkəzi (4SİM) — Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2021-ci il 6 yanvar tarixli 1245 nömrəli Fərmanı ilə İqtisadiyyat Nazirliyinin tabeliyində yaradılmış publik hüquqi şəxsdir.
Dördüncü Sənaye İnqilabının Təhlili və Koordinasiya Mərkəzi Azərbaycan Respublikası ilə Dördüncü Sənaye İnqilabı sahəsində fəaliyyət göstərən beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığı və bu sahədə əlaqələndirməni, habelə rəqəmsal iqtisadiyyat üzrə çağırışların, təşəbbüslərin, strategiyaların və layihələrin təhlilini və koordinasiyasını həyata keçirən publik hüquqi şəxsdir.
Mərkəzin fəaliyyətinə ümumi rəhbərliyi və nəzarəti Müşahidə Şurası həyata keçirir və 5 üzvdən ibarətdir.
Dördüncü Sənaye İnqilabının Təhlili və Koordinasiya Mərkəzi (4SİM) 2021-ci ilin 1 aprel tarixindən Dünya İqtisadi Forumunun (DİF) Dördüncü Sənaye İnqilabı Şəbəkəsinin Azərbaycandakı Dördüncü Sənaye İnqilabı Mərkəzinə də ev sahibliyi edir.
Mərkəzin yaradılmasının əsası 2020-ci ilin 21 yanvar tarixində İsveçrənin Davos şəhərində keçirilən Dünya İqtisadi Forumunda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Dünya İqtisadi Forumunun prezidenti Borge Brende arasında niyyət protokolunun imzalanması ilə qoyulub. undefined
Mərkəz MDB məkanında DİF tərəfindən yaradılmış ilk mərkəzdir.
Dünya İqtisadi Forumunun Dördüncü Sənaye İnqilabı Şəbəkəsinin Azərbaycan Mərkəzi 3 əsas platforma üzrə fəaliyyət göstərir. Mərkəz ölkəmizdə "Süni İntellekt və Maşın öyrənməsi", "Əşyaların İnterneti və Şəhər Transformasiyası" və "Rəqəmsal Ticarət" platformaları üzrə təşəbbüslərin, strategiyaların və layihələrin təhlilini və koordinasiyasını həyata keçirir.
Ramiz Mehdiyev
Həyatı
1957-ci ildə Bakı Dənizçilik Məktəbini bitirmişdir. Buradakı təhsilini başa vurduqdan sonra 1961-ci ildə S. M. Kirov adına Azərbaycan Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsinə daxil olmuşdur. 1968-ci ildə M. V. Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin fəlsəfə fakültəsinin aspiranturasına daxil olub.
1972-ci ilin mayında Moskva Dövlət Universitetinin Müdafiə Şurasının iclasında fəlsəfə elmləri namizədi alimlik dərəcəsini almaq üçün dissertasiyasını müdafiə edib.
Ramiz Mehdiyev professor Kamilə Əliyevanın və fövqəladə hallar nazirinin müavini Teymur Mehdiyevin atasıdır.
Əmək fəaliyyəti
1972-ci ildən Azərbaycan Dövlət Universitetinin Elmi kommunizm kafedrasında əvvəl müəllim, sonra isə baş müəllim vəzifəsində çalışıb.
23 oktyabr 2019-cu ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının prezidenti seçilib. AMEA-ya rəhbərliyi dövründə akademiyanın bir sıra üzvləri və heyəti tərəfindən bir sıra tənqidlərlə üzləşib.
14 fevral 2022-ci ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Rəyasət Heyətinin iclasında istefa verəcəyini və istefa ərizəsini Azərbaycan Prezidentinə təqdim edəcəyini açıqlamışdır. 19 fevral 2022-ci ildə AMEA ümumi yığıncağında Mehdiyevin istefası qəbul edilmiş, prezident səlahiyyətlərini icra etmək birinci-vitse prezident Arif Həşimova tapşırılmışdır.
Siyasi fəaliyyəti
1980-ci ilin iyununda Azərbaycan KP MK-nin Elm və təhsil müəssisələri şöbəsinin müdiri, 1981-ci ilin yanvarında isə Azərbaycan KP MK-nin Təşkilat-partiya işi şöbəsinin müdiri təyin edilib. Həmin dövrdə Ramiz Mehdiyev Azərbaycanda ateizmin təbliği ilə aktiv şəkildə məşğul olurdu.
1983-cü ilin dekabrında Azərbaycan KP MK-nin katibi seçilib. 1988-ci ilin mayında MK-nin plenumunda respublika rəhbərliyinin dəyişməsi ilə əlaqədar Azərbaycan KP MK katibi vəzifəsindən azad olunmuş və 1988-ci ilin iyununda Azərbaycan Elmlər Akademiyasının İctimai-Siyasi Tədqiqatlar və İnformasiya İnstitutunun şöbə müdiri təyin olunmuşdur.
1980–1990-cı illərdə iki çağırış Azərbaycan Ali Sovetinin deputatı, 1995-ci ildə isə Azərbaycan Milli Məclisinin üzvü seçilib. 4 fevral 1994-cü ildən 7 fevral 1995-ci ilədək Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İcra Aparatının ümumi şöbəsinin müdiri vəzifəsində işləyib.
7 fevral 1995-ci ildən – 23 oktyabr 2019-cu ilədək Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyasının rəhbəri olmuşdur. Həmin vəzifə 2009-cu ildə Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasına edilmiş dəyişikliklərlə əlaqədar qəbul edilmiş Referendum Aktına qədər Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İcra Aparatının rəhbəri adlanırdı. Ramiz Mehdiyev Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyasının rəhbəri vəzifəsindən sonra Azərbaycan Prezidenti yanında Təhlükəsizlik Şurasının üzvü təyin edilib.
Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür. 2021-ci ilin mart ayına qədər YAP İdarə Heyətinin üzvü olub.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin "Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Əfv Məsələləri Komissiyasının yeni tərkibinin təsdiq edilməsi haqqında" sərəncamda dəyişiklik edilməsi barədə 8 sentyabr 2020-ci il tarixində imzaladığı sərəncama əsasən, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Əfv Məsələləri Komissiyasının sədri Ramiz Mehdiyev vəzifəsindən azad edilmiş, onun əvəzinə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyasının rəhbəri Samir Nuriyev sədr təyin edilmişdir.
Jurnalist Eynulla Fətullayev Ramiz Mehdiyevin bir dövr Azərbaycan Kommunist Partiyası üzvü olduğunu iddia etmişdir.
Elmi fəaliyyəti
Müxtəlif vəzifələrdə işlədiyi müddətdə elmi fəaliyyətini də davam etdirən Ramiz Mehdiyev 1993-cü ildə fəlsəfə elmləri doktoru alimlik dərəcəsi almaq üçün dissertasiya müdafiə edib. 2001-ci ildə Nyu-York Elmlər Akademiyasının üzvü seçilən Ramiz Mehdiyev 2007-ci ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü seçilib. 23 oktyabr 2019-cu ildə — Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının prezidenti təyin olunmuşdur.
Ramiz Mehdiyev həmçinin, Azərbaycan Fəlsəfə və Sosial-Siyasi Elmlər Assosiasiyası tərəfindən nəşr edilən "Fəlsəfə, Sosial və Siyasi Elmlər" jurnalının redaksiya heyətinin sədridir.
Elmi dərəcəsi fəlsəfə elmləri doktoru, elmi rütbəsi professor olan Ramiz Mehdiyev postsovet Azərbaycanının inkişafına fokuslanan 250-dən çox elmi məqalənin müəllifidir. Onun məqalələrinin əsas mövzusu sosial fenomen, iqtisadi inkişaf, fəlsəfə və dialektikadır. O, həmçinin 26 kitabın müəllifidir. Kitablarından 7-i müxtəlif xarici dillərə tərcümə olunmuşdur. 7 kitab, 81 məqaləsi həmçinin, xaricdə nəşr edilmişdir. Beynəlxalq bazalarda referatlaşdırılan və indeksləşdirilən jurnallarda çap olunan məqalələrinin sayı isə 39-dur.
Hacıismayılimanxan (Biləsuvar)
Hacıismayılimanxan — İranın Ərdəbil ostanının Biləsuvar şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 91 nəfər yaşayır (19 ailə).
Pilələr dağı
Pilələr dağı – Culfa rayonu ərazisində dağ  (1562,6 m). Zəngəzur silsiləsi nin cənub-qərb ətəyində, Dəmirlidağ-Göydağ qolunun davamında yerləşən Darıdağ (Dağüstü) silsiləsinin  cənub-şərq istiqamətli, eyniadlı qolunun  suayırıcısında zirvə. Üst Oliqosen in Xatt regiomərtəbəsinə aid Darıdağ lay dəstəsinin vulkanogen-çökmə süxurlarından təşkil olunmuş günbəzvari yüksəklikdir. Tektonik cəhətdən Ordubad qarılma zonasının Paradaş seqment inin cənub-qərb cinahına aid Darıdağ-Aza qalxımının geniş şimal-şərq qanadını mürəkkəbləşdirən ikincidərəcəli Pilələr sinklinalının nüvə hissəsində yerləşir.
Qlottoxronologiya
Qlottoxronologiya linqvistika metodudur. Ümumi bir dildən ayrılan dillərin bu fərqi nə vaxt reallaşdırdığını müəyyən etmək üçün istifadə olunur. O, dillərin əsas lüğətinin təhlilinə əsaslanır. Bu üsul çox dəqiq nəticələr verməsə də, digər xronoloji üsullarla müştərək formada istifadə edildikdə həlledici ola bilər. Morris Swadesh tərəfindən icad edilən bu üsula müxtəlif əlavələr edilmiş və hal-hazırda da bu metoddan istifadə edilir.
Boris Akunin
Boris Akunin (əsl adı Qriqori Şalvoviç Çxartişvili, gürcü: გრიგორი შალვას ძე ჩხარტიშვილი; ) — rus yazıçısı, yaponşünas alim, ədəbiyyatşünas, tərcüməçi, ictimai xadim. Ayrıca Anatoli Brusnikin, Anna Borisova ədəbi təxəllüsləri ilə nəşr edilmişdir.
Həyatı
Qriqori Çxartişvili artilleriya zabiti, Böyük Vətən Müharibəsi iştirakçısı, Qırmızı Ulduz ordeninin kavaleri Şalva Noeviç Çxartişvili (1919-1997) və Moskva Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsinin məzunu, rus dili və ədəbiyyatı müəllimi Berta Isaakovna Brazinskinin (1921, Moskva - 2007) ailəsində anadan olmuşdur. Atası Tsixsperdi (indiki Ozurqeti bələdiyyəsi) kəndində doğulmuşdu, müharibəni mayor rütbəsi ilə başa vurmuşdu. Anasının ailəsi əslən Taraşidən idi. 1958-ci ildə ailə Moskvaya köçmüşdür. 1973-cü ildə ingilis dili təmayüllü 36 nömrəli məktəbi, 1978-ci ildə isə Asiya və Afrika ölkələri İnstitutunun (MSU) tarixşünaslıq və filologiya fakültələrini bitirib. Yapon və ingilis dillərindən bədii tərcümə ilə məşğul idi. Onun tərcüməsində Misima Yukio, Kenji Maruyama, Yasusi Inoue, Masaxiko Simada, Kobo Abe, Siniti Xosi, Takesi Kayko, Sexey Ooka kimi yapon müəlliflərinin əsərləri nəşr olunmuşdur. Habelə o, amerika və ingilis ədəbiyyatının nümayəndələri - T.Koraqessan Boyl, Malkolm Bredberi, Piter Ustinov və digərlərinində əsərlərini rus dilinə tərcümə etmişdir.
"Xarici Ədəbiyyat" (rus: "Иностранная литература") jurnalının baş redaktorunun müavini (1994-2000), 20 cildlik Yapon ədəbiyyatı antologiyasının baş redaktoru, "Puşkin Kitabxanası" (Soros Fondu meqaproyektinin İdarə Heyətinin sədri olmuşdur. "Xarici" (rus: "Иностранка") nəşriyyatında çalışmış, "Yorğunluğun müalicəsi" seriyasının tərtibçisidir. 1998-ci ildən bu yana B.Akunin təxəllüsü ilə bədii nəsr yazır. "B"-ni "Boris" olaraq kodlaşdırdığı bir neçə il sonra, yazıçı ilə tez-tez görülən müsahibələrdən aydın oldu. Yapon dilindəki "Akunin" (悪 人) Çxartişvilinin ədəbi qəhrəmanlarından birinə görə ("Almaz arabası" romanında), "cani, qəddar" kimi tərcümə olunur. Lakin başqa sözlə şərin tərəfində dayanan nəhəng bir şəxsiyyət kimi də qələmə verilir (supercani). Tənqidi və sənədli əsərlərini əsl adı altında nəşr etdirir.
"Yeni Detektiv" seriyasından ona şöhrət gətirən roman və qısa hekayələrindən əlavə (Erast Fandorinin sərgüzəştləri), Akunin "Əyalət detektivi" seriyasını yaratmış (Pelaqeya bacının sərgüzəştləri), "Magistrın sərgüzəştləri", "Janrlar" və "Yorğunluğun müalicəsi" seriyasının tərtibçisi olmuşdur. 2000-ci ildə Akunin "Taclandırma və ya Romanovların sonuncu nümayəndəsi" əsərinə görə "Buker - Smirnoff" mükafatına namizəd oldu, ancaq finalçılar arasına düşə bilmədi. Lakin həmin il "Antibuker" və "Taclandırma" mükafatının qalibi oldu. 2003-cü ildə "Azazel" romanı "Qızıl Xəncər" bölməsində Britaniya kriminal-yazıçılar Birliyinin qısa siyahısına düşmüşdü.
Çxartişvilinin əsərləri ingilis, bolqar, macar, italyan, alman, polyak, fransız, isveç, yapon və digər dillərə tərcümə olunmuşdur. Yazıçının özünün dediyinə görə, kitabları dünyanın otuzdan çox dilində nəşr olunur və kommersiya baxımından uğur qazanır. "Forbes" jurnalının rus versiyasına görə, Avropada və ABŞ-da ən böyük nəşriyyatlarla müqavilə bağlayan Akunin xaricdə tanınan on rus mədəniyyət xadimi arasındadır. "Komsomolskaya Pravda" qəzeti XXI əsrin ilk onilliyinin nəticələrinə görə, Akunini Rusiyanın ən populyar yazıçısı elan etmişdir. "Rospeçat"ın "Rusiyanın kitab bazarı"nın 2010-cu il üçün hesabatına görə, onun kitabları ən çox nəşr olunan ilk onluqdadı.
Ailə həyatı
Ailəlidir. Birinci həyat yoldaşı milliyyətcə yapondur. Akunin onun ilə bir neçə il yaşayıb. İkinci həyat yoldaşı - Erika Ernestovna korrektor və tərcüməçidi. Uşaqları yoxdur. 2014-cü ildən ailəsi ilə birlikdə Londonda yaşayır.
"Janrlar" seriyası
Boris Akunin "Janrlar" ideyasını bu şəkildə izah edir:
Anatoli Brusnikin və Anna Borisova
2012-ci il yanvarın 11-də Boris Akunin müəllif olduğu "Jivoy Jurnal"dakı bloqunda Anatoli Brusnikin təxəllüsü altında gizlətdiyini etiraf etdi. Bu adla üç tarixi roman nəşr olunmuşdur: "Doqquzuncu Xilaskar", "Fərqli zamanın Qəhrəmanı" və "Bellona". Həmçinin o, qadın təxəllüsü "Anna" altında yazılmış romanların da müəllifidir: "Orada ...", "Yaradıcı işçi" və "İlin vaxtları".
Tənqid
Stanislav Qovoruxin:
Pavel Basinski:
İqor Danilevski "Rusiya dövlətinin tarixi" kitabı haqqında:
Siyasi baxışları
250px|thumb|right|Barus Akunin Rusiyada azad seçkilər (2011-2012) aksiyasından əvvəl jurnalistlərə müsahibə verir. 2012-ci il 26 fevral. Qriqori Çxartişvili sərt açıqlamaları və Rusiya hökumətini tənqid etməsi ilə məşhurdur. Məsələn, "Libération" qəzetinə verdiyi müsahibədə Çxartişvili Putini "sevilməkdən daha çox qorxutmağa üstünlük verən" imperator Kaliqula ilə müqayisə etmişdir. Putinin sözlərinə görə, bu, Qriqori Çxartişvilinin gürcü mənşəli olduğuna görə şəxsi incikliyi ilə əlaqədardır. Yazıçı YUKOS işini “postsovet dövrü məhkəməsinin ən utanc verici səhifəsi” adlandırmışdır. 2010-cu ilin dekabrında M. Xodorkovski və P. Lebedevə verilən məhkəmə qərarından sonra Rusiyanın "amputasiya" planını təklif etmişdir. 2011-ci il Dövlət Duması seçkilərindən sonra Qriqori Çxartişvili demişdir:
2012-ci ilin yanvarında Qriqori Çxartişvili, vətəndaşların seçki hüquqlarına riayət edilməsini izləmək məqsədi ilə seçici Liqası ictimai-siyasi təşkilatının qurucularından biri oldu. Elə həmin il "Bataqlıq qızdırması" filmindəki siyasi vəziyyətin şərhçisi kimi çıxış etdi.
2017-ci ilin yanvar ayında jurnalist və müxalifətçi Sergey Parxomenkonun PEN Mərkəzindən xaric edilməsinə etiraz olaraq, həmçinin ukraynalı rejissor Oleq Sentsovun həbsinə məhəl qoymamaq səbəbilə PEN Klubun beynəlxalq təşkilatının Rus bölməsi olan PEN Mərkəzini tərk etdi.
2019-cu ilin iyul ayında bir sıra media orqanları Akuninin ingilis dilli American Interest nəşrinə verdiyi müsahibəni tərcümə edərək, yazıçının "Rusiyanı parçalamağa" çağırdığını iddia etdi.
Azər Mikayılov
Azər Əmrah oğlu Mikayılov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin mayoru, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Azər Mikayılov 1980-ci il avqustun 1-də Kəlbəcər rayonunun Quzeyçirkin kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azər Mikayılov 2016-cı ildə Aprel döyüşlərinin iştirakçısı olub. Azərbaycan Ordusunun mayoru Azər Mikayılov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayılın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Azər Mikayılov oktyabrın 12-də Cəbrayıl döyüşləri zamanı şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsində xüsusi xidmətlərinə və işğal olunmuş ərazilərin azad olunması zamanı düşmənin məhv edilməsi üzrə qarşıya qoyulmuş döyüş tapşırığını yerinə yetirən zaman göstərdiyi qəhrəmanlıq nümunəsinə görə, həmçinin hərbi qulluq vəzifəsini yerinə yetirən zamanı igidliyin və mərdliyin nümayiş etdirilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 09.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Azər Mikayılov "Qarabağ" ordeni ilə təltif edildi.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Azər Mikayılov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Azər Mikayılov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Aseton
Aseton (dimetilketon, propanon-2, YUPAK: propan-2-on) [4] – üzvi maddədir, formulu CH3—C(O)—CH3, doymuş ketonların ən sadə nümayəndəsidir. Aseton adını latınca, asetum — sirkə, adından almışdır. Bu onunla əlaqədardır ki, əvvəllər asetonu asetatlardan alırdılar, asetondan isə sintetik buzlu sirtkə turşusunu alırdılar. 1848-ci ildə Alman tibb və kimya professoru Leopold Gmelin, Latın asetumundan da kök götürən köhnə Alman "Aketon" sözündən (keton, aseton) istifadə edərək, termini rəsmi istifadəyə verdi [5] [6].
Kəşfi
thumb|left|200px|Andreas Libavius – ilk dəfə asetonu kəşf etmişdir. Andreas Libavius – ilk dəfə asetonu kəşf etmişdir. Ketonların ən sadə və eyni zamanda ən vacib nümayəndəsi olan aseton ilk dəfə 1595-ci ildə alman kimyaçısı Andreas Libavius tərəfindən qurğuşun asetatın quru distillə edilməsi zamanı aşkar edilmişdir. Ancaq yalnız 1832-ci ildə Jean-Baptiste Dumas və Justus von Liebig onun təbiətini və kimyəvi tərkibini dəqiq təyin edə bildilər. 1914-cü ilə qədər aseton, demək olar ki, yalnız ağacın kokslaşmasından əldə edilirdi, lakin Birinci Dünya Müharibəsi illərində ona artan tələbat çox tez bir zaamanda yeni istehsal üsullarının yaradılmasına təkan verdi.
Fiziki xassələri
Aseton xarakterik kəskin qoxusu olan rəngsiz, yanıcı, axıcı, uçucu bir mayedir (n.ş.). Bütün nisbətlərdə su, dietil efiri, benzol, metanol, etanol, bir çox mürəkkəb efirlər və s. ilə qarışır. Ən geniş istifadə edilən həlledici olub, yağları, qatranları və digər maddələri yaxşı həll edir. Asetonun əsas termodinamiki xassələri: [7]. o	0,36 mPa•s (10 °C) o	0,295 mPa•s (25 °C) o	0,28 mPa•s (41 °C) Termomexaniki xassələri: Optiki xassələri: o 1,3591 (20 °C) o 1,3588 (25 °C)
Kimyəvi xassələri
Aseton ən reaksiyaya qabil ketonlardan biridir. Belə ki, o, bisulfit birləşməsi əmələ gətirən bir neçə ketondan biridir: :
Qələvilərin təsiri altında, diaseton spirtinin alınması ilə nəticələnən aldol kondensləşmə reaksiyasına daxil olur: :
Pirolizindən (7000C) keten alınır: : Asanlıqla hidrogecianidi özünə birləşdirərək asetonsianhidrin əmələ gətirir: : Asetonda olan hidrogen atomları asanlıqla halogenlərlə əvəz olunur. Xlorun (yodun) təsiri altında qələvi iştirakı ilə xloroform (yodoform) alınır:
Dimetilketonun təyini reaksiyası, onun qələvi mühitində natrium nitroprussid ilə intensiv qirmızı rəngin verməsidir. CH3COOH əlavə etdikdə rəng qırmızı bənövşəyi rəngə dəyişir.
Aseton gümüş güzgü reaksiyasını vermir və polimerləşmir. Bu xassəyə görə ketonlar aldehidlərdən fərqlənir.
Kumol üsulu
Asetonun əsas hissəsi benzoldan fenolun kumol üsulu ilə alınmasında ortaq məhsul şəklində əldə edilir. Proses 3 mərhələdə gedir [10]. Birinci mərhələdə benzol propen ilə alkilləşərək kumol alınır, ikinci və üçüncü mərhələdə alınan kumol (Udris – Serqeyev reaksiyası) havanın oksigeni ilə hidroperoksidə qədər oksidləşir, hansı ki, sulfat turşusunun təsirindən fenol və asetona parçalanır:
Propenin oksidləşməsindən
Aseton, 50–1200C temperatur və 50–100 atm təzyiqində Pd, Cu, Fe duzlarının mühitində PdCl2 iştirakı ilə mye fazada propenin birbaşa oksidləşməsi ilə əldə edilir:
Tətbiqi
Aseton bir çox əhəmiyyətli – sirkə anhidridi, ketondiaseton spirti, mesitil oksidi, metil izobutil keton, metil metakrilat, difenilpropan, izoforon, bisfenol və s. məhsulların sintezi üçün xammal kimi istifadə olunur, məs.
Axırıncı polikarbonat, poliuretan və epoksid qətranlarının sintezində geniş istifadə olunur. Aseton, eyni zamanda, yaxşı həlledicidir. əsasən həlledici kimi istifada olunur:
Pripyat çayı
Pripyat çayı — Şərqi Avropada çay. Uzunluğu 761 km-dir. O şərqə tərəf Ukraynaya və Belarusa, sonra yenidən Ukraynaya uzanır. Mənsəbi olan Dnepr çayına tökülür.
İcmal
Pripyat çayı Çernobıl faciəsi baş verən zonadan keçir. Pripyat şəhəri Çernobıl faciəsindən sonra həmin ərazidən köçürülmüşdür. Çayın hövzə sahəsi 121,000 km2, Belarus hissəsininki isə 50,900 km2-dir. Çayın uzunluğunun 495 kilometri Belarus ərazisindədir.
Adının etimologiyası
Maks Vasmer öz etimologiya lüğətində qeyd edir ki, ən qədim Şərq Slavyan sənədi olan İbtidai xronikada qeyd olunan çayın tarixi adı Pripetdir. Digər linqvistlərin fikrincə, çayın adı Yunan və Latın adları ilə müqayisədə kol ( deməkdir.
NGC 4549
NGC 4549, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. S tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Zəngbar (Bostanabad)
Zəngbar — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Bostanabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 64 nəfər yaşayır (11 ailə).
Anna Radklif
Anna Radklif (Ann Radcliffe; ) - Məşhur ingilis yazıçı. Qorxu ədəbiyyatının banilərindən hesab olunur.
Həyatı
Anna Radklif - 9 iyul 1764-cü ildə İngiltərədə anadan olmuş məşhur yazıçıdır. Londonun Holborn şəhərində, William Ward (1737-1797) və Ann Oatesin (1726-1800) qızları olaraq dünyaya göz açmışdır. Gənc yaşlarından etibarən ədəbiyyata yönəlmiş, qorxu-məhəbbət janrında əsərlər qələmə almışdır. 1787-ci ildə, jurnalist və redaktor olan William Radkliflə ailə həyatı qurmuşdur. 1794-cü ildə Hollandiya və Almaniyaya səyahət etmiş və bu səyəhətlərinin təəssüratlarını qələmə aldığı yazıları, daha sonra 1795-ci ildə "Avropa Səyahətləri" adıyla yayımlanmışdır. Yazıçılıq fəaliyyəti ilə məşğul olmasına baxmayaraq daim gözdən kənar yaşadığı üçün həyatı haqda seyrək məlumatlar mövcuddur. Odur ki, ingilis şairəsi "Christina Rosseti" onun bioqrafiyasını əks etdirən bir kitab qələmə almağı düşünmüş lakin məlumat çatışmazlığından dolayı bu cəhd baş tutmamışdır. Astma xəstəliyindən əziyyət çəkən yazıçı, 7 Fevral 1823-cü ildə, 58 yaşında həyata gözlərini yummuşdur. Həkim tərəfindən ölüm səbəbi kimi, beyində yaranan iltihablaşmanın beyin hüceyrələrinə zərər verməsi olaraq göstərilmişdir.
Viktor Yanukoviç
Viktor Fyodoroviç Yanukoviç (Віктор Федорович Янукович; ) — Ukraynanın siyasi və dövlət xadimi. Regionlar partiyasının sədri. 2002–2005, 2006–2007-ci illərdə Ukraynanın Baş naziri. 2010-cu ildə keçirilən prezident seçkilərinin ikinci turunda 48,95% səslə qalib gələrək Ukrayna Respublikasının 4-cü prezidenti seçilmiş və 2010-cu il 25 fevral tarixindən vəzifəsinin icrasına başlamışdır.
Həyatı
Donetskdə Enakoyev qəsəbəsində kömürçü fəhlə ailəsində anadan olub. 1967-ci ildə o, soyğunçuluğa görə mühakimə olunub. 1970-ci ildə onu başqasına orta dərəcəli xəsarət yetirməklə bağlı məhkəmə qarşısına çıxarıblar. Rəsmi məlumata görə, bu ittiham Viktor Yanukoviçin üzərindən qaldırılıb. 2006-cı ildə Ukrayna hakimiyyəti bu cinayət işində saxtakarlıq ehtimalını araşdırmağa başlayıb. Ancaq heç nə sübut olunmayıb. Viktor Yanukoviç özü etiraf edir ki, çətin uşaqlığı olub, ancaq gənclik səhvlərinə qalib gəlməyi bacarıb.
İş karyerasında isə Viktor Yanukoviç sürətlə irəliləməyə başlayıb. 1980-ci ildə Donbassda rəhbər vəzifədə işləyib. 1996–1997-ci illərdə Donetsk vilayətinin administrasiyasına rəhbərlik edib. Özünü yaxşı təşkilatçı kimi göstərib. 2002-ci ildə Leonid Kuçma gözlənilmədən Viktor Yanukoviçi baş nazir təyin edib, Ali Rada da əksəriyyət onu dəstəkləyir. Baş nazir olduğu dövrdə ÜDM artım tempi kəskin artıb, bir neçə vacib iqtisadi islahat keçirilib.
Viktor Yanukoviç 2003-cü ildən Regionlar Partiyasına rəhbərlik edir. Regionlar Partiyası yarandığı gündən onu böyük biznesmenlər dəstəkləyir. Onların içərisində ən nüfuzlusu milyarder Rinat Əhmədovdur. 2004-cü il prezident seçkilərinə Viktor Yanukoviç Leonid Kuçmanın davamçısı kimi qatılıb. O, seçki kampaniyasında ölkənin rusdilli əhalisinin maraqlarını müdafiə etməyə çalışıb, Rusiyayla xoş münasibətlərin tərəfdarı kimi çıxış edib. Nəticədə, Ukrayanın qərbində və mərkəzində yaşayan əhali ona səs verməyib. Rusdilli əhalinin yaşadığı Şərqi və Cənubi Ukraynada isə o, ən populyar siyasətçi olub. Mərkəzi və Qərbi Ukraynada Viktor Yuşşenkonun, Şərqi və Cənubi Ukraynda Viktor Yanukoviçin dəstəklənməsi ölkəni faktiki dil sərhədi ilə ayırıb.
Viktor Yanukoviç və tərəfdarları müxalifətə keçəndən sonra bir neçə dəfə mübarizə taktikalarını dəyişiblər. Bununla belə, göy-mavi rəngləri rəmz götürən Regionlar Partiyasının əsas dayağı yenə də Cənubi və Şərqi Ukrayna sayılır.
Qayıdış
2006-cı il parlament seçkilərində Viktor Yanukoviç və onun partiyası parlament seçkilərində uğur qazanıb, Ali Radada ən böyük fraksiyanı yaradıb. Böhran əleyhinə koalisiyası yaradılıb və Viktor Yanukoviç yenidən baş nazir kürsüsünə əyləşib. Baş nazir dərhal prezident Viktor Yuşşenkonun elan etdiyi prinsiplərdən fərqli xarici siyasət kursu yürütməyə başlayıb. Brüsselə səfəri zamanı Viktor Yanukoviç elan edib ki, Ukrayna NATO-ya qəbul olmağa hazır deyil. O, paralel olaraq Moskva ilə əlaqələri genişləndirib. Bu fonda prezident və baş nazirin tərəfdarları arasında hakimiyyət daxilində çəkişmə güclənib. 2007-ci ildə Viktor Yuşşenko Ali Radanı buraxıb, deputatları Konstitusiyaya zidd hərəkətlərdə ittiham edib. 2007-ci il seçkilərində Viktor Yanukoviç baş nazir postunu itirib və yenidən müxalifətə keçib. Hökumətə Yuliya Timoşenko rəhbərlik etməyə başlayıb.
2010-cu il prezident seçkilərində Viktor Yanukoviç və Yuliya Timoşenko qələbə qazanmağa potensial namizədlər sayılırdılar. Nəticədə Yanukoviç seçkilərdə qalib gələrək Ukrayna Respublikasının 4-cü prezidenti olmuşdur.
22 fevral 2014-cü il tarixində baş vermiş əhalinin narazılığından sonra ölkədən qaçmış və parlament tərəfindən prezidentlik hüququndan məhrum edilmişdir.
Azərbaycan oyunlarının siyahısı
<div class="floatright" style="background-color:white;border:1px; font-size:70%; solid #C8C8C8;padding:0,7em;text-align:center"> Azərbaycan xalq oyunları
100px100px100px
Bu səhifədə Azərbaycan oyunlarının siyahısı verilmişdir.
I Filibert (Savoyya hersoqu)
I Filibert və ya Ovçu Filibert   — Savoyya hersoqu. Atası Savoyya hersoqu IX Amadeus, anası isə Fransa kralı VII Çarlzın qızı Valualı Yolandadır.
Atasının ani vəfatının ardından, hələ 7 yaşında ikən Savoyya hersoqu, anası isə taxt naibəsi elan olundu. 1476-cı ildə taxt iddiasını gücləndirmək məqsədilə hələ 4 yaşındakı bibisi qızı Bianka Mariya Sforza ilə vəkalətən evləndirildi. Formal bir evliliklə bir araya gətirilən bəy və gəlin yetkinlik yaşına çatmadan evlilik sonlandı. Belə ki, Filibert hələ 17 yaşında ikən tutulduğu vərəm xəstəliyi səbəbilə vəfat etdi. Övladı olmadığı üçün taxta kiçik qardaşı Çarlz çıxdı.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Ağanatiq 2
Ağanatiq 2 filmi rejissor Cabir İmanov tərəfindən 2021-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Film Planet Parni iz Baku Filmsin istehsalıdır. Filmdə iş belə gətirir ki, sıravi taksi sürücüsü Ağanatiq kriminal hadisənin şahidinə çevrilir. Qəhrəmanımız bu vəziyyətdən çıxmaq üçün köməyə yaxın dostlarını çağırır. Bütün gözlənilməz hadisələr də məhz bundan sonra başlayır. Filmdə əsas rolları Cabir İmanov, Bəhram Bağırzadə, Azər Məmmədzadə, Tahir İmanov, Ələkbər Əliyev və Tünzalə Ağayeva ifa edirlər.
Məzmun
Əfsanəvi "Planet Parni iz Baku" KVN komandasının unudulmaz və sevimli obrazı-Ağanatiq (Cabir İmanov) bu dəfə yeni komediyada, tam fərqli performansda. Filmdə iş belə gətirir ki, sıravi taksi sürücüsü Ağanatiq kriminal hadisənin şahidinə çevrilir. Qəhrəmanımız bu vəziyyətdən çıxmaq üçün köməyə yaxın dostlarını çağırır. Bütün gözlənilməz hadisələr də məhz bundan sonra başlayır.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenarist: Tahir İmanov, Ələkbər Əliyev, Mütəllim Həsənov, Məmmədəli Kazımov, Cabir İmanov Rejissor: Cabir İmanov Operator: Nadir Mehdiyev Prodüser: Tahir İmanov, Cabir İmanov Bəstəkar: Elçin İmanov
Rollarda
Cabir İmanov — Ağanatiq Bəhram Bağırzadə Azər Məmmədzadə Tahir İmanov Ələkbər Əliyev Tünzalə Ağayeva Emil Abbasov Şahin Nəsirov Ziba Şücai Elçin İmanov
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2021-ci ilin Azərbaycan filmləri 2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Qaldırılmış yumruq
sağ|thumb|213x213pik|Qara rənglə rənglənmiş bir qaldırılmış yumruq simvolu
Qaldırılmış yumruq və ya sıxılmış yumruq həmrəylik və dəstək simvolu kimi istifadə olunur. Həmçinin də ittifaq, güc, itaətsizlik və ya müqaviməti ifadə etmək üçün salam kimi də istifadə olunur.
Tarixi
sağ|thumb| [[İspaniya vətəndaş müharibəsi (1930-cu illər) əsnasında təxliyə edilən uşaqlardan bəziləri Respublikaçıların salamını verir. Respublikaçılar qaldırılmış sağ yumruq göstərirdilər, Millətçilər isə öz növbələrində Roma salamı verirdilər ]]
1917-ci ildə Dünya Sənaye İşçiləri (IWW) tərəfindən qaldırılmış sağ yumruq loqo kimi istifadə edilmişdir. Bununla belə, 1936-1939-cu illərdə baş verən İspaniya vətəndaş müharibəsi zamanı respublikaçı qruplar tərəfindən salamlama simvolu kimi istifadə edilmiş və “Xalq Cəbhəsi salamı” və ya “antifaşist salamı” kimi tanınaraq populyarlıq qazanmışdır. Sağ yumruq salamı daha sonralar bütünlükdə Avropa miqyasında solçular və antifaşistlər arasında yayılmışdır.
Qaldırılmış sağ yumruq La Luttenin davam etdiyi 1968-ci ilin may üsyanı zamanı hazırlanmış təbliğat afişalarında müntəzəm formada istifadə olunmuş, sıxılmış yumruğun başında bir fabrik bacası təsvir edilmişdir.
Hasan Hayri Tan
Həsən Hayri Tan (d. 1880, İstanbul, d. 23 may 1942) – türk siyasətçisi və vəkil i.
İstanbul Hüquq fakültəsinin məzunudur. Daimi Vəkillər Kollegiyasının üzvü, Vəkillər Kollegiyasının üzvü, 1935-1940-cı illər arasında İstanbul Vəkillər Kollegiyasının başqanlığı, İstanbul İl Məclisinin Ümumi üzvü, Türkiyə Böyük Millət Məclisinin III. və IV. 5-ci Dövrdə Ədirnə, V Dövrdə isə Kocaeli Millət vəkili olub. Ailəlidir və dörd övladı var.
Anna Ketli
Anna Ketli (Anna Kéthly, 16 noyabr 1889-cu il, Budapeşt, Avstriya-Macarıstan — 7 sentyabr 1976-cı il, Blankenberge, Belçika) — XX əsr, sosial-demokratiya istiqamətli macarıstan siyası xadimi. 1945-1948-ci illərdə Macarıstan sosial-demokrat partiyasının parlament fraksiyasındakı rəhbəri. 1956-cı ildə Macar inqilabı zamanı partiyanın yenidən yaradıcısı.