cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Soumaya muzeyi
İnşası
Yeni bina mart ayının 28-i 2011-ci ildə ictimaiyyətə açıq elan edildi. Binaya giriş hal-hazırda pulsuzdur və əməliyyat xərcləri Slimin sərvəti ilə qarşılanır.
Muzey Nuevo Polansoda Plaza Karso adlı ərazidə yerləşir. Bu layihə də Karlos Slim tərəfindən inşa edilmişdir və bir neçə göydələnlər kimi onun şirkətlərinin bir hissəsi burada yerləşir. Bütün layihənin dəyəri 800 milyon dollar həcmindədir.
Otaqları
center|thumb|658x658px|Soumaya muzeyinin giriş mərtəbəsinin panoramalı fotoşəkili
Tənqidçilərin mövqeyi
Meksika nın prezidenti Felip Kalderon muzeyi “Meksikalıların bütün zamanların ən böyük ustad şəxsiyyətləri haqqında öyrənə biləcəyi məkan” kimi yüksək qiymətləndirib. Slim özü isə muzeyi onun Mexiko şəhərinin “humanizm paytaxtı” kimi mövqeyinin artırılmasında bir cəhdi kimi təsvir edib. O, qeyd edib ki, bir çox meksikalılar Avropa da yerləşən incəsənət kolleksiyalarını görmək üçün səyahət etmək imkanına malik olmadıqları üçün Meksika nın özündə Avropa incəsənətinin görkəmli nümunələrinin kolleksiyalarını nümayiş etdirmək mühümdür. Leri Kinq kimi bəzi şərhçilər qeyd edib ki, muzey ABŞ-dən Mexiko şəhərinə daxil olan ziyarətçilərin də sayının artmasına səbəb olacaqdır.
Rudi Matti
Rudolf P. Matti və ya Rudi Matti  — ABŞ tarixçisi. O, Delaver Universitetinin Tarix Departamentinin Con və Doroti Munro adına Görkəmli Tarix Professorudur. Matti Yaxın Şərq tarixindən dərs deyir və erkən müasir İran tarixi üzrə ixtisaslaşmışdır. O, 1991-ci ildə Kaliforniya Universitetində fəlsəfə doktoru dərəcəsini almışdır. Matti 2003–2005-ci və 2009–2011-ci illərdə iki dəfə prezidenti olduğu Farslaşmış Cəmiyyətlərin Tədqiqi Assosiasiyasının üzvüdür. Səfəvi və Qacar ​​dövlətləri ilə bağlı çoxsaylı kitab və məqalələrin müəllifidir.
Seçilmiş nəşrlər
A selection of Matthee's works:
Balaca Ayasofya
Balaca Ayasofya Məscidi, İstanbulun Kiçik Ayasofya ərazisində yerləşən məsciddir. Kilsə, Bizans (Şərqi Roma) İmparatoru I Yustinian və xanımı Theodora tərəfindən 527–536-cı illər arasında Aya Sergios və Bachos Kilsəsi (Müasir Yunan dili: Eκκλησία τῶν Άγίων Σεργίου καί Βάκχου ὲν τοῖς Ὸρμίσδου) adı ilə inşa etdirilmişdir. 1497-ci ildə II Bəyazidin Topqapı sarayındakı Darüssaadə Hüseyn Ağa dövründə məscidə çevrilmişdir.
Bünövrədə 3 metrdən 1,8 metrə qədərlik blok daşlar istifadə edilmişdir. 8 guşəli əsas günbəzə malikdir. İstanbulun ən qədim Bizans Dövrü binası olaraq tanınır. Bağın cənub hissəsində 24 otaqlı böyük bir bağı və ortada fəvvarəsi olan Hüseyin Ağa Mədrəsəsi mövcuddur. Mədrəsə Yəsəvi Fondu tərəfindən bərpa edilmiş və türk el sənətinin xidmətinə verilmişdir. Yaxınlığında Kesikbaş Hüseyn Ağa türbəsi var.
Bina 1836 və 1956-cı illərdə iki dəfə təmir edilmiş, müxtəlif qurğuşun və suvaqları yenilənmiş və tək minarəsi əsaslı şəkildə təmir edilmişdir.
Rəvayətlərə görə kilsə adını Anastasiusun Şərqi Roma İmperatoru olduğu zaman baş verən bir hadisədən götürür. I Anastasius dövründə imperatora qarşı bir sosial qiyam baş verdi və I Yustinianın adı da bu üsyanda iştirak edənlərin siyahısına qarışır. Bundan sonra I Yustinian imperator tərəfindən edam cəzasına məhkum edilir, lakin hökmün icrasından bir gün əvvəl müqəddəs Sergius və Müqəddəs Bacchus İmperator I Anastasiusun yuxusuna girərək I Yustinian lehinə ifadə verdilər. Bu yuxu və ya xəyal imperatora elə təsir göstərir ki, hökmün ədalətini yenidən düşünməsinə səbəb olur. I Anastasius qərarından imtina edir və I Yustinianı bağışlayır. Taxt-taca malik olduqdan sonra I Justinian, hazırda Kiçik Ayasofya Məscidi kimi fəaliyyət göstərən kilsəni I Anastasius tərəfindən həyatının bağışlanması qərarına səbəb olmuş Müqəddəs Sergius və Müqəddəs Bacchusa minnətdarlıq borcunu ödəmək üçün onların adına bir nəzir kilsə olaraq inşa etdirir.
Nurlan Abdullazadə
Nurlan Rasim oğlu Abdullazadə (d. 14 fevral 1994; Zərdab, Azərbaycan — ö. 2 aprel 2016; Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri. 2016-cı ildə Aprel döyüşləri zamanı şəhid olub, ölümündən sonra "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" III dərəcəli medalı ilə təltif edilib.
Həyatı
Nurlan Abdullazadə 1994-cü ilin 14 fevral günündə Zərdab rayonunun Böyük Dəkkə kəndində anadan olub.
Tennis Olimpiya oyunlarında
thumbnail|Serena Vilyams, Mariya Şarapova, Viktoriya Azarenka Tennis,bir olimpiya oyunu olub,1896-cı ildə keçirilən ilk Yay Olimpiya oyunlarında oynandı.1924-1968-ci illər ərzində Beynəlxalq Tennis Fedarasiyası və Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi arasında yaranan anlaşılmamazlığa görə tennis Yay Olimpiya oyunlarına daxil edilmədi.1968 və 1984-cü illərdə nümayiş oyunu kimi oynandı.Tennis,1984-cü ildən etibarən Yay Olimpiya oyunlarında bir medal oyunu kimi oynanılır.
Nurlan Abdullazadə
Hərbi xidməti
Aprelin 5-i isə Nurlan Abdullazadə doğulduğu Zərdab rayonunun Böyük Dəkkə kəndində son mənzilə yola salındı. Dəfn mərasiminə minlərlə rayon sakini ilə yanaşı, şəhidin qulluq etdiyi hərbi hissənin əsgərləri və zabitləri də qatıldı. Dəfn mərasiminin sonunda yaylım atəşi açıldı və gizir Abdullazadə uğrunda şəhid olduğu torpağa tapşırıldı.
Tennis Olimpiya oyunlarında
Kort
Kort yeri Olimpiya oyunlarında fərqlidir. Tennis müsabiqələri Olimpiya oyunlarında sərt yerdə oynanılır. Amma 1992-ci ildə keçirilən Olimpiadada torpaq zəmində,2012-ci ildə keçirilən Olimpiadada isə ot üstündə oynanılmışdır.
Nurlan Abdullazadə
Hərbi xidməti
Nurlan Abdullazadə ölümündən sonra göstərdiyi qəhrəmanlığa görə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" III dərəcəli medalı ilə təltif edildi.
Tennis Olimpiya oyunlarında
İstinadlar
<references group="1. Yaz Olimpiyatlarında tenis" />
NGC 3577
NGC 3577, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. SBa tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Qeris (Xoy)
Qeris - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Xoy şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 625 nəfər yaşayır (118 ailə)
Valid Sənani
Valid Sənani (tam adı: Valid Möhsün oğlu Sənani; 12.5.1935 İçərişəhər -  23.1.2011, Bakı) — televiziya işçisi, ssenarist.
Həyatı
1935-ci il mayın 12-də İçərişəhərdə, məşhur aktyor Möhsün Sənaninin ailəsində anadan olub. Atası Möhsün Sənani məşhur aktyor olub. 1952-ci ildə 7 nömrəli orta məktəbi qurtarıb və Bakı Dövlət Universitetinin geologiya fakültəsinə daxil olmuş, 1957-ci ildə BDU-nun geoloji-coğrafiya fakültəsini bitirmişdir. 1955-ci ildə Azərbaycan radiosunda diktor işləməyə başlayıb. 23 yanvar 2011-ci ildə vəfat edib.
Rene Uellek
Rene Uellek (22 avqust,1903 – 11 noyabr, 1995) — Çexiyalı-Amerikalı ədəbiyyatşünas, tənqidçi, komparatist.
Valid Sənani
Ailə həyatı
1961-ci ildə Ofeliya Sənani ilə ailə qurub. 1 oğlu, 1 qızı, 3 nəvəsi, 1 nəticəsi var.
Fəaliyyəti
1958-ci ildən 1967-ci ilədək radionun "Xəbərlər" baş redaksiyasında redaktor, böyük redaktor, baş redaktorun müavini, 1967-1991-ci illərdə baş redaktor, proqram baş redaksiyasının direktoru vəzifələrində işləyib. 1991-ci ilin martında Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi sədrinin müavini seçilib. Bu vəzifədə qalmaqla 1998-2001-ci illərdə AzTV-nin "Səhər" redaksiyasında redaktor, 2001-2005-ci illərdə "Lider" televiziyasında dublyaj redaktoru, 2005-ci ilin may ayından ömrünün sonunadək "Space" televiziyasında redaktor işləyib.
Azərbaycan televiziyasının ilk futbol şərhçisidir. Bir sıra radiooçerklərin, radiokompozisiyaların müəllifidir. Bakıda keçirilən mühüm dövlət tədbirlərinin, habelə keçmiş sovet respublikalarında Azərbaycanla bağlı tədbirlərin radio və televiziya ilə canlı yayımlarının aparıcısı olub.
Respublika qəzetlərində müasir radio və televiziyanın aktual problemləri barədə məqalələri dərc edilib. Onun hazırladığı aparıcılar müxtəlif televiziya kanallarında uğurla işləyirlər. Qərb Universitetində jurnalistlərə "Azərbaycanda radio və televiziyanın yaranması və inkişafı tarixi" və "Nitq mədəniyyəti" fənlərindən dərs deyir. Beynəlxalq Jurnalistlər İttifaqları Konfederasiyası Şurasının üzvüdür.
Mükafatları
1989-cu ildə "Əməkdar Jurnalist" fəxri adına layiq görülüb.
Ağ çapaq
Ağ çapaq (Blicca bjoerkna) — Çəkikimilər fəsiləsinə daxil olan balıq növü. Blicca sinsinə daxil olan yeganə növ.
Uzunluqları 35 sm, çəkiləri isə 1,3 kq qədər olan balıq. Adətən isə çəkiləri 100-200 q arasında dəyişir. Çapaqlar cinsinə daxil olan növlərə bənzərlikləri ilə seçilirlər. Əsasən sürü halında yaşayırlar. Gümüş gövdəsi, yan tərəfdən gənc bir çapağı xatırladır. Ağ çapaqlar çapaqlardan udma dişlərinin sayı baxımından fərqlənir. Belə ki, çapaqlardan fərqli olaraq ağ çapaqlarda yanlarda 5 əvəzinə 8 diş olur. Yetkinliyinə 3—4 yaşında çatırlar. Erkəklər dişilərdən 1-2 il öncə yetkinliyə çatırlar.
Ağ çapaqlar Baltik, Qara və Xəzər dənizlərinin akvatoriyasında yayılmışdır.
Antoniya Brentano
Antoniya (Toni) Brentano (, uşaqlıq adı: İohanna Antoniya Yozef fon Birkenştok), (; 1780—1869) — avstriya incəsənət kolleksiyaçısı, mesenat və Lüdviq van Bethovenin yaxın dostu.
Bioqrafiyası
28 May 1780-ci ildə Vyanada anadan olmuşdur. Atası avstriya diplomatı və sənət kolleksiyaçısı Johann Melchior von Birkenstock, anası isə Carolina Josefa von Hay (1755-1788) idi. Antoniya ilə yanaşı ailədə daha üç qardaş vardı: Hugo Conrad Gottfried (1778-1825), Konstantin Viktor (1782-ci ildə anadan olub və öldü) və Johann Eduard Valentine (1784-cü ildə anadan olub vəfat etdib).
Atası Entoni üçün layiqli ər axtarırdı və tacir Frans Brentano buna namizəd idi - Clemens Brentano və Bettina von Arniminin qardaşı. 1796-cı ilin sonlarında və ya 1797-ci ilin əvvəllərindəonlar görüşdülər. Uzun danışıqlardan sonra gənclər 23 iyul 1798-ci ildə Vyanadakı Müqəddəs Stefan kilsəsində evləndilər. Bir həftə sonra onlar Frankfurt şəhərinə yola düşdülər. Antoniya və Frans ailəsində altı uşaq dünyaya gəldi: Matilda (07.03.03.1999 - 04.05.5800); Georg Franz Cupronickel (01/13/1801 - 01/01/1853); Maksimilian Eifrosin Kunigunda (11/8/1802 - 09/01/1861); Joseph Ludovik (06.29.1804 - 02.02.1875); Francis Elizabeth (06/26/806 - 10/16/1837); Karl Cozef (03.08.11813 - 05/18/1850).
1809-cu ilin avqustunda Antoniya 30 oktyabr 1809-cu ildə xəstə atasına qayğı göstərmək üçün Vyanaya qayıtdı. Atasının ölümündən sonra, üç il kitabxana fondunu və atasının sənət kolleksiyasını sıralamaq, habelə bəzi qiymətli əşyaların satışına nəzarət etmək üçün Vyanada qaldı. Yalnız 1832-ci ildə Antoniya boş bir malikanə satdı və Antonio Van Deykin "Məsih üçün yas" əsərini Frankfurt Katedralına vəsiyyət etdi.
Diaspor siyasəti
Diaspor siyasəti — transmilli etnik diasporların siyasi davranışları, onların etnik vətənləri və qəbul etdikləri dövlətlərlə münasibətləri və etnik münaqişələrdəki mühüm rolu. Diaspor siyasətinin öyrənilməsi diaspor tədqiqatlarının daha geniş sahəsinin bir hissəsidir.
Diaspor siyasətini başa düşmək üçün əvvəlcə onun tarixi kontekstini və bağlılığını anlamaq lazımdır. Diaspor — ortaq kimliyinə əsaslanan tək etnik qrup kimi müəyyən edilən transmilli cəmiyyətdir. Diasporlar əsl vətəndən tarixi mühacirət nəticəsində yaranır. Bu ərazinin əslində konkret etnik qrupun vətəni olub-olmaması siyasi məsələdir.
Miqrasiya nə qədər köhnədirsə, hadisə ilə bağlı dəlillər də bir o qədər azdır. Məsələn, qaraçılara gəldikdə, miqrasiya, vətən və miqrasiya yolu hələ dəqiq müəyyən edilməmişdir. Vətən iddiası həmişə siyasi məna daşıyır və tez-tez mübahisə doğurur.
Özünü tanıyan diasporlar vətənlərinə, etnik və mədəni bağlılıqlarına böyük əhəmiyyət verirlər, xüsusən də vətənlərini “itirilmiş” və ya “fəth edilmiş” hesab edirlərsə. Bu, bir neçə diaspor daxilində etnik millətçi hərəkatlara səbəb oldu və çox vaxt suveren vətənin yaradılması ilə nəticələndi. Lakin onlar yaradılanda belə, diasporun bütün əhalisi nadir hallarda öz vətənlərinə qayıdır, yerdə qalan diaspor icması isə, bir qayda olaraq, vətənə və orada yaşayan etnik əhaliyə əhəmiyyətli emosional bağlılığını saxlayır.
Mesrop Maştots
Mesrop Maştots — qədim erməni din xadimi və dilçisi, erməni əlifbasını 405-ci ildə Sasanilər dövründə tərtib etmişdir. Mesrop Maştots Erməni Qriqoryan Kilsəsi tərəfindən dəstəklənməsindən sonra İncil başda olmaqla, həmin dövrə aid bir çox dini və elmi ədəbiyyatı erməni əlifbası əsasında yazmışdır.
Qlikogen
thumb|upright=1.25|Sistematik iki ölçülü qlikogenin kəsiyi: qlikogenin əsas zülalı qlükoza vahidlərinin budaqları ilə əhatə olunmuşdur. Bütün kürə qranullarında təxminən 30.000 qlükoza ola bilər. thumb|Qlikogen [[molekulundakı tək telli qlükoza vahidinin atom quruluşunun görüntüsü.]]
thumb|right|Qurd spermasında qlikogen (qara qranullar); ötürücü elektron mikroskopiyası, miqyası: 0.3 μm Qlikogen — Qlikogen, heyvanlarda, göbələklərdə və bakteriyalarda enerji saxlama forması kimi xidmət edən çox dallı bir qlükoza polisaxariddir. Polisaxaridin quruluşu bədəndə qlükoza saxlamağın əsas formasıdır.
Qlikogen iki enerji ehtiyatı formasından biri kimi fəaliyyət göstərir: qlikogen qısa müddətli istifadə üçün, digər forması isə uzun müddət saxlanması üçün yağ toxumasında olan triqliserid anbarlarıdır. İnsanlarda qlikogen əsasən qaraciyər və skelet əzələlərinin hüceyrələrində istehsal olunur və saxlanılır. Qaraciyərdə qlikogen orqanizmin yaş çəkisinin 5–6% -ni, 1,5 kq ağırlığında bir yetkinin qaraciyəri isə təxminən 100–120 qram glikogen saxlaya bilir. Skelet əzələlərində aşağı konsentrasiyalarda qlikogen (əzələ kütləsinin 1–2% -i), 70 kq ağırlığında bir yetkinin skelet əzələlərində təxminən 400 qram qlikogen saxlanılır.
Təxminən 4 qram qlükoza qanda daimi olaraq mövcuddur. Ac insanlarda qaraciyər və skelet əzələlərindəki qlikogen depoları tərəfindən qan qlükoza səviyyələri bu səviyyədə sabit saxlanılır. Skelet əzələlərinin qlikogen anbarları əzələlərin özləri üçün enerji saxlama formasıdır, lakin əzələ qlikogeninin parçalanması qandan qlükozanın əzələ emilimini maneə törədir və bununla da digər toxumalarda istifadə üçün mövcud olan qlükoza miqdarını artırır. Qaraciyərdəki qlikogen depoları bədənin hər yerində, xüsusən də mərkəzi sinir sistemində istifadə üçün qlükoza anbarı kimi xidmət edir. İnsan beyni ac və oturaq insanların qanındakı qlükozanın təxminən 60% -ni istehlak edir.
Qlikogen, bitkilərdə enerji anbarı kimi fəaliyyət göstərən qlükoza polimeri olan nişastanın analoqudur. Nişastadan daha çox dallı və daha yığcam olan amilopektinə bənzər bir quruluşa malikdir. Hər ikisi quruduqda ağ tozdur. Qlikogen bir çox hüceyrə tipli sitozol sitoplazmada qranullar şəklində olur və qlükoza dövriyyəsində əhəmiyyətli rol oynayır. Qlikogen ani qlükoza tələbatını ödəmək üçün tez bir zamanda səfərbər edilə bilən bir enerji ehtiyatı təmin edir, lakin triqliserid (lipid) enerji mağazalarından daha az yığcamdır. Beləliklə, eyni zamanda bir çox parazitar protozoa üçün bir saxlama ehtiyatıdır.
Tərkibi
thumb|Qlikogen oliqomerində 1,4-α-qlikosidik bağlar thumb|Qlikogen oliqomerində 1,4-α-qlikosidik və 1,6-qlikosidik bağlar
Qlikogenin sintez üsulu səbəbindən hər bir qlikogen qranulu zülal qlikogeninə əsaslanır.
Əzələ, qaraciyər və yağ hüceyrələrindəki qlikogen, qlikogenin hər qramı üçün 0,45 millimol (18 mq) kaliumla bağlanmış üç və ya dörd hissədən ibarət sudan ibarət olan nəmləndirilmiş formada saxlanılır.
Qlükoza, yüksək konsentrasiyalarda osmotik təzyiqə dərin təsir göstərə bilən və hüceyrədə heç bir dəyişiklik etmədən saxlanılarsa hüceyrənin zədələnməsinə və ya ölümünə səbəb ola biləcək bir osmotik molekuldur. Qlikogen osmotik olmayan bir molekuldur, buna görə də osmotik təzyiqi pozmadan qlükozanı hüceyrədə saxlamaq üçün bir həll olaraq istifadə edilə bilər.
Funksiyalar
Bədəndə, xüsusən də əzələlərdə və qaraciyərdə saxlanılan qlikogen miqdarı əsasən məşqdən, bazal metabolik sürətdən və qidalanma vərdişlərindən asılıdır (xüsusən də tip 1 oksidləşdirici liflər). İstirahət edən əzələlərin qlikogen səviyyələri, mövcud hissəciklərin ölçüsünü artırmaq əvəzinə qlikogen hissəciklərinin sayını dəyişdirməklə əldə edilir, baxmayaraq ki, istirahət edən qlikogen hissəciklərinin əksəriyyəti nəzəri maksimumdan azdır. Kiçik miqdarda qlikogen böyrəklər, qırmızı qan hüceyrələri, ağ qan hüceyrələri və beyindəki qlial hüceyrələr də daxil olmaqla digər toxumalarda və hüceyrələrdə olur. Hamiləlik dövründə uterus, embrionu qidalandırmaq üçün qlikogen də saxlayır.
Qaraciyər
Karbohidrat və ya protein tərkibli qidalar yeyildikdə və həzm edildikdə, qanda qlükoza səviyyəsi yüksəlir və insulin pankreas tərəfindən ifraz olunur. İnsulin, qlikogen sintezi də daxil olmaqla bir neçə fermentin fəaliyyətini stimullaşdıraraq hepatositlərə təsir göstərir. Qlükoza molekulları, insulin və qlükoza çox olduğu müddətdə glikogen zəncirlərinə əlavə olunur. Bu yeməkdən sonra və ya "dolğun" vəziyyətdə qaraciyər qandan çıxardığından daha çox qlükoza alır.
Yemək həzm edildikdən və qlükoza səviyyəsi aşağı düşməyə başladıqdan sonra insulin ifrazı azalır və qlikogen sintezi dayanır. Enerjiyə ehtiyac olduqda, qlikogen parçalanır və yenidən qlükoza çevrilir. Qlikogen fosforilaz, qlikogenin parçalanmasında əsas fermentdir. Qarşıdakı 8–12 saat ərzində, qaraciyər qlikogendən əldə edilən qlükoza, qanın əsas qlükoza qaynağıdır və bədənin qalan hissəsinin yanacaq üçün istifadə edir.
Pankreas tərəfindən istehsal olunan başqa bir hormon olan qlükagon, bir çox cəhətdən insulinə qarşı siqnal kimi xidmət edir. Normaldan aşağı insulin səviyyəsinə cavab olaraq (qanda qlükoza səviyyəsi normal həddən aşağı düşməyə başlayanda), qlükagon artan miqdarda ifraz olunur və həm glikogenolizi (glikogenin parçalanması), həm də qlükoneogenezi (digər mənbələrdən qlükoza istehsalı) stimullaşdırır.
Tarixi
Qlikogen Klaude Bernard tərəfindən kəşf edilmişdir . Təcrübələri göstərdi ki, qaraciyərdə "bir fermentin" təsiri ilə şəkərin səviyyəsinin azalmasına səbəb ola biləcək bir maddə var. 1857-ci ilə qədər "la matière qlycogène" və ya "şəkər əmələ gətirən maddə" adlandırdığı bir maddənin salınmasını təsvir etmişdi. Qaraciyərdə qlikogen aşkar edildikdən qısa müddət sonra A.Sanson əzələ toxumasında qlikogen də olduğunu aşkar etdi.
Qlikogen mübadiləsinin pozulması
Qlikogen mübadiləsinin pozulduğu ən çox görülən vəziyyət, anormal miqdarda insulin səbəbiylə qaraciyərdə qlikogenin yığılması və ya anormal şəkildə tükənə biləcəyi diabetdir. Normal qlükoza metabolizmasının bərpası ümumiyyətlə qlikogen metabolizmasını da normallaşdırır.
Həddindən artıq insulinin səbəb olduğu hipoqlikemiyada qaraciyərdə qlikogen səviyyəsi yüksəkdir, lakin yüksək insulin səviyyəsi qan şəkərinin normal səviyyəsini qorumaq üçün lazım olan qlikogenolizi maneə törədir. Qlükaqon bu tip hipoqlikemiya üçün ümumi bir müalicədir .
Müxtəlif anadangəlmə metabolik xəstəliklər, qlikogenin sintezi və ya parçalanması üçün lazım olan fermentlərin olmamasından qaynaqlanır. Bunlara toplu olaraq qlikogen saxlama xəstəlikləri deyilir.
Qlikogen tükənməsi və dözümlülük məşqi
Maraton qaçışçıları, xizəkçilər və velosipedçilər kimi uzun məsafəli idmançılar, kifayət qədər karbohidrat qəbul etmədən uzun müddət idman etdikdən sonra demək olar ki, bütün idmançıların qlikogen anbarları tükəndikdə qlikogen tükənməsi ilə qarşılaşırlar.
Qlikogen tükənməsinin qarşısını üç yolla almaq olar :
Brondbü FK
Brondbü (Brøndbyernes Idrætsforening) - Danimarka peşəkar futbol klubu. 1964-cü ildə eyni adlı şəhərdə təsis edilmişdir. Ölkənin ən yüksək liqası olan Superliqada çıxış edir və ən titullu klublardandır.
Tarixi
1964-cü ildə yaradılan Brondbü həvəskar klub kimi altıncı liqada mübarizə aparmağa başlayır. 1967-ci ildə klub Zelandseriyaya (5-ci liqa) yüksəlir. Daha bir neçə il sonra komanda gücünə görə dördüncü liqada - Danmarkseriyada mübarizə aparmağ başlayır.
1973-cü ildə Danimarka millisinin üzvü Finn Laudrup komandaya baş məşqçi təyin edilir. Finn Laudrup oğulları Mikael və Brianı isə Brondbünün uşaq məktəbinə gətirir. Lakin Finn Laudrup cəmi 3 il bu vəzifədə qalır.
Növbəti il Brondbü ikinci liqaya yüksəlir. 1981-ci ildə Finn Laudrup komandaya qayıdır. 1981/1982 mövsümü əlamətdar olur və klub ilk dəfə yüksək liqaya (o zaman I Divizion) vəsiqə qazanır. 1982-ci ildə Mikael Laudrup yenidən Brondbüyə qayıdır və mövsümün sonunda Yuventusa transfer olunur.
1985-ci ildə Brondbü ilk Danimarka çempionluğunu əldə edərək Çempionlar kubokunda çıxış etmëk hüququ qazanır.
Ümumiyyətlə 80-ci illərin ikinci yarısı və 90-cı illəri Brondbünün "qızıl dövrü" adlandırmaq olar. Bu aralıqda komanda 8 dəfə ölkə çempionu olmaqla yanaşı 4 dəfə ikinci və ikindəfə üçüncü pilləni tutmuşdur.
Daha 2 çempionluq 2001/2002, 2004/2005 mövsümlərində əldə edilir. Ancaq bu uğurlardan sonra klub hələki birinci yeri tuta bilməyib.
Katakalon Kekavmen
Katakalon Kekavmenos — erməni əsilli Bizans komandiri və Anionun (Aninin) təkfuru.
Katakalon Kekavmenos Koloneyada (Qarahisarda) doğuldu və məşhur hay əsilli Katakalon nəslinin nümayəndəsi idi. 1040-cı ildə Messina şəhərini Abbasilərin hücumundan qorudu.
Brondbü FK
Məşhur futbolçuları
Peter Şmeyxel
Katakalon Kekavmen
1045-ci ildə İberiya femasının (günümüzdə Qərbi Azərbaycan ("ermənistan") və Gürcüstanın bir hissəsi) Bizansa daxil edilməsi ilə İmperator IX Konstantin Monomax tərəfindən Anionun (Aninin) təkfuru təyin edildi və Səlcuqlular ilə savaşlarda orduda komandirlik etdi. 1070-ci ildə Aninin Alparslan tərəfindən fəth edilməsi ilə vəzifədən uzaqlaşdırıldı. 1079-cu ildə ölüb getdi (gəbərdi).
Brondbü FK
Məşhur futbolçuları
Mikael Laudrup
Katakalon Kekavmen
Kinoda
Uyanış Büyük Selçuklu serialının davamı olan Alparslan Büyük Selçuklu serialında Katakalon Kekavmeni Toprak Sergen canlandırır.
Brondbü FK
Məşhur futbolçuları
Lars Olsen
Mikael Krondelli
Yohan Elmander
Uçe Okaçukvu
Axtardım, amma, tapmadım (film, 1967)
"Axtardım, amma, tapmadım" filmi — Pulluttupadatxu Baskaranın malayalam dilində 1967-ci ildə çəkdiyi Hindistan filmidir.
Film haqqında
Film Milli Film Festivalında Ən yaxşı Malayalam filmi nominasiyasında mükafat qazanmışdır.
Rollarda
Madhavan Nair — Antoni
K.R.Vicaya — Suzamma
Sukumari — Savitri
Kaviyur Punamma — Enninin anası
Adur Bxasi — Korappaçayan
Tikkurissi Sukumaran Nair — Ummaçan
Kottayam Santxa — Çeriyamma
P.J.Antoni — Unnunniçayan
T.S.Mutayayiya — Txarakan
Bahadur — Veydyar
G.K.Pilley — Tummaçan
Nellikode Baskaran — Kuncu Krişnan Nambiar
Meri Jozef "Mina" — Annamma
Caya Quxanatxan — Kartxi
Vicaya Nirmala — Enni
Mavelikkara Ponnamma
Aranmula Ponnamma
Mahnılar
Filmin mahnılarının bəstəkarı Məhəmməd Sabir Baburacdır.
Xarici keçidlər
IMDB-də "Axtardım, amma, tapmadım"
26 Bakı komissarı abidəsi
26 Bakı komissarı abidəsi — 26 Bakı komissarının şərəfinə Bakı şəhərində ucaldılmış abidə kompleksi. Hal-hazırda abidənin yerləşdiyi indiki yerdə Sahil bağı yerləşməkdədir. Abidənin 1968-ci ildə açılışının ardından komissarların cəsədləri abidənin alt hissəsinə köçürülmüşdür. Tikilinin mərkəzində əlində sonsuz alovu simvolizə edən heykəl yerləşməkdə idi. Öldürülən komissarların adları abidənin yanında yerləşən daş lövhənin üzərində qeyd olunmuşdur.
Tarixi
Bir neçə ay davam edəcək Bakı Xalq Komissarları Soveti 1918-ci ilin martında yaradıldı. Bakı kommunasının rəhbərləri Türkiyə-Azərbaycan qoşunlarının hücumu ilə əlaqədar şəhəri tərk etməli olur. Onlara qarşı satqınçılıq, hərbi mülkiyyətin qaçırılması, pulların hesabatlarının düzgün aparılmaması kimi iddialar irəli sürülərək menşevik hökuməti tərəfindən hərbi məhkəməyə verilirlər. Lakin 14 sentyabrda onlara azad olunaraq şəhəri tərk etməyə icazə verirlər. Komissarlar "Türkmən" buxar gəmisi ilə Bakını Həştərxan istiqamətində tərk etdilər. Lakin gəminin idarə heyətində olan menşeviklər onları Krosnovodska (indiki Türkmənbaşı) gətirdi və 19 sentyabr 1918-ci il gecəsi edam olundular. Qırmızı Ordu 1920-ci ildə Bakını işğal etdikdən sonra komissarların qalıqları Krasnovodskda tapıldı və həmin ilin sentyabrında Bakının meydanında dəfn edildi.
1958-ci ildə ölümün 40-cı ildönümü münasibətilə Sergey Merkurov tərəfindən Bakının mərkəzində 26 Bakı komissarı adına parkda "26 Bakı komissarının güllələnməsi" yüksək relyef açılmışdır (1990-cı illərin əvvəllərində Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin kəskinləşməsi zamanı məhv edilmişdir). Daha sonra parkın mərkəzində Stepan Erzya tərəfindən hazırlanmış bir heykəl qoyulmuşdur — "Yer üzərində çalışan" — Dünyanı dolaşan zəncirləri parçalayan bir işçinin abidəsi (2009-cu ildə Qara şəhərin Nobel prospektinə köçürüldü, 2013-cü ilin may ayında Ağ Şəhər layihəsi çərçivəsində Dövlət Neft Şirkətinin ofisi inşa edilərkən söküldü və M.Əliyev və R.Rüstəmov küçələrinin kəsişməsinə köçürüldü)
Sökülməsi
2009-cu ilin yanvar ayında Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti Bakının mərkəzi Sahil bağında parkın yenidən qurulması və onun altında avtomobil dayanacağının tikilməsi ilə əlaqədar, bu ərazidə yerləşən 26 Bakı komissarı abidəsinin sökülməsi barədə qərar qəbul edib. Qazıntılar zamanı 26 yox, 21 nəfərin qalıqları aşkar olunmuşdur. Erməni komissar Stepan Şaumyanın və digər dörd erməni komissar, Tatevos Əmirov, Bağdasar Avakyan, Armenak Boriyan və Aram Kostandyanın cəsədi məzarda tapılmadı. Rusiyada nəşr olunan "Kommersant" qəzeti, 5 cəsədin İngilislər tərəfindən Hindistana qaçırıldığını iddia etdi. Bu isə öz növbəsində sovet dövründən sirli qalmış "26 Bakı komissarının güllələnməsi" hadisəsini daha da müəmmalı edir.
İstanbulun tarixi hissəsi
İstanbulun tarixi hissəsi Türkiyənin İstanbul şəhərindəki tarixi yarımada hissəsində yerləşən 4 regiondan ibarət və 1985-ci ildə YUNESKO-nun Dünya İrsi siyahısına daxil edilmiş mühafizə edilən hissədir.
Regionları
Siyahıya dörd rayon və bunlara daxil olan tikililər daxildir. Bunlar; Zeyrək Məscidi və ətrafı, Süleymaniyyə Məscidi və ətrafı, Sultanəhməd və ətrafı və İstanbulun qurudan müdafiə divarlarıdır.
Şaxi Zinda
Şaxi Zinda ( - "yaşayan şah") ― Özbəkistanın Səmərqənd şəhərinin şimal-şərqində nekropol.
Tarix
thumb|233x233px| Sütunun detalı.|left Şaxi Zinda kompleksinə 11-15-ci və 19-cu əsrlərə aid məqbərələr və dini tikililər daxildir. Şaxi Zinda ("yaşayan kral" deməkdir) adı Məhəmməd peyğəmbərin əmisi oğlu Qutam ibn Abbasın burada dəfn edilməsi ilə bağlı əfsanə ilə əlaqələndirilir. O, VII əsrdə, ərəb istilası dövründə Səmərqəndə İslamı təbliğ etmək üçün gəlmişdi. Məşhur əfsanələrdə inancına görə onun başının kəsildiyi, amma ölmədiyi, başını götürüb indi də yaşadığı dərin quyuya (Cənnət bağı) girdiyi söylənilir.
Şaxi Zinda kompleksi səkkiz əsr (11-19-cu əsrlər) boyu formalaşmışdır və hazırda iyirmidən çox tikilini ehtiva edir.
Kompleks üç tikili qrupundan ibarətdir: yerli dildə çartak adlandırılan dörd tağlı günbəz keçidlərlə birləşdirilmiş alt, orta və yuxarı. Buradakı ən qədim tikililər 11-12-ci əsrlərə aiddir. İndi bu tikililərin əsasən özülləri qalmışdır. Tikililərin çox hissəsi 14-15-ci əsrlərə aiddir. 16-19-cu əsrlərdə kompleksdə aparılmış yenidənqurma işləri heç bir əhəmiyyət daşımamış və onun ümumi tərkib və görünüşünü dəyişdirməmişdir.
Əsas korpus - Kusam-ibn-Abbas kompleksi ərazinin şimal-şərq hissəsində yerləşir. Kompleks bir neçə binadan ibarətdir. Tikililər arasında onlardan ən qədimi olan Kusam-ibn-Abbas məqbərəsi və məscidi (16-cı əsr) var.
Tikililərin yuxarı qrupu bir-birinə baxan üç məqbərədən ibarətdir. Onlar arasında ən erkən tikilmişi şimaldan keçidi tamamlayan Xoca-Əhməd məqbərəsidir (1340-cı illər). Sağda yerləşən, 1361-ci ildə tikilmiş məqbərə eyni keçidi şərqdən məhdudlaşdırır.
Orta qrup XIV əsrin son rübü - XV əsrin birinci yarısına aid məqbərələrdən ibarətdir və Teymurun yaxınları olan hərbi və ruhani aristokratiyanın adları ilə əlaqələndirilir. Qərb tərəfdə Teymurun qardaşı qızı Şadi Mülk Ağanın məqbərəsi önə çıxır. Bu günbəzli məqbərə1372-ci ildə inşa edilmişdir. Qarşı tərəfdə Teymurun bacısı Şirin Bikə Ağanın məqbərəsi yerləşir.
Şirin Bikə Ağa məqbərəsinin yanında XV əsrin birinci yarısına aid qeyri-adi bir məzar abidəsi olan "Sekizron" yerləşir.
Çox pilləli pilləkənin yanında aşağı qrupun ən yaxşı tikililəri yerləşir. Bunlardan biri XV əsrin əvvəllərinə aid cüt qübbəli mavzoleydir. Bu mavzoley alim və astronom olan Kazi Zadə Rumiyə həsr edilmişdir. Bu səbəbdən də 1434-1435-ci illərdə Uluğbəy tərəfindən onun məzarının üstündə tikilmiş cüt qübbəli mavzoleyin qübbələri, kral ailəsinin mavzoleyin qübbələri ilə müqayisə edilə biləcək yüksəkliyə sahibdir.
Kompleksin cənub istiqamətinə dönən əsas giriş qapısı 1434-1435-ci illərdə Uluğbəyin rəhbərliyi altında inşa edilmişdir.
Avqusta Viktoriya
Avqusta Viktoriya Frederika Luiza Feodora Cenni — Almaniya imperatriçası və Prussiya kraliçası. Şlezviq-Holşteyn hersoqu VIII Fridrixin qızı olmuşdur. O, 1881-ci ildə sonradan imperator olan Prussiya şahzadəsi Vilhelmlə evlənmişdir. Viktoriya vaxtını xeyriyyə və dini cəmiyyətlərə həsr etmişdir.
Həyatı
Avqusta Viktoriya 22 oktyabr 1858-ci ildə anadan olmuşdur. O, Şlezviq-Holşteyn hersoqu VIII Fridrixin qızı olmuşdur. O, incəsənəti sevirdi və klarnet üçün musiqi parçaları bəstələyirdi. Onun həyat arzusu Parisdəki Luvr muzeyini ziyarət etmək idi. Siyasi səbəblərə görə bunu heç vaxt edə bilməmişdir. Avqusta Viktoriya 1881-ci ildə sonradan imperator olan Prussiya şahzadəsi Vilhelmlə evlənmişdir.
Avqusta Vilhelmin nəzərində qadın idealına çevrilmişdir. Vilhelmə görə, bütün alman qadınları imperatriçanın yolu ilə getməli və bütün həyatlarını kilsəyə, uşaqlara və mətbəxə həsr etməli idi. Vilhelm 1918-ci ildə əri taxtdan imtina etdikdən sonra onunla birlikdə Niderlanda köçmüşdür.
Qızıldaş-i Ülya (Xoy)
Qızıldaş-i Ülya - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Xoy şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 326 nəfər yaşayır (64 ailə)
Göl (xalça)
Göl (medalyon, xonça, türünc) — türkdilli xalqların, o cümlədən azərbaycanlıların xalçaçılıqda xalçaların orta hissəsində olan naxışa verdikləri addır.
Dəyirmi və uzunsov formalı, içərisinə şəkil qoyub boyuna taxmaq üçün istifadə edilən zərgərlik məmulatı olan medalyona bənzədiyindən gölü bir çox halda medalyon adlandırırlar. Xalça sənətində gölü «türünc», nadir hallarda isə «tabaq», farslar isə «torənc» adlandırırlar.
Meşkabad-i Qədim (Həştrud)
Meşkabad-i Qədim — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Həştrud şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 58 nəfər yaşayır (9 ailə).
Qızıldaş-i Süfla (Xoy)
Qızıldaş-i Süfla - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Xoy şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 76 nəfər yaşayır (12 ailə)
NGC 3388
NGC 3388, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 91.44 sm (36 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Gənclik
Gənclik- uşaqlıq və yetkinlik arasında həyat dövrü (18-35 yaş)
Emma Ekşteyn
Emma Ekşteyn (Emma Eckstein; 1865–1924) — Avstriya sufrajisti, publisist. Ziqmund Freydin ilk və ən vacib pasineti kimi tanınır.
Həyatı
28 yanvar 1865-ci ildə Qaudensdorf şəhərində anadan olmuşdur. Liberal bir yəhudi ailəsində böyüyən Emma atası kimyaçı və ixtiraçı Albert Ekşteyn (1824-1881), anası Amaliya Ekşteyn (1836-1921) vəfatından sonra onların yaratdığı kağız fabrikini öz əlinə aldı. Emmanın beş bacısı və dörd qardaşı var idi. İki qardaşı uşaqlıqda ölmüşdür. Bacısı Tereza, qardaşları Qustav və Fridrix sonradan müxtəlif sahələrdə tanındılar. Ekşteyn ailəsi Freydlər ailəsi ilə dost idi. Onlar bəzi bayramları birlikdə keçirirdilər. 1905-ci ildən Emma anası, erkən dul qalmış bacısı Tereza və qardaşı Qustav ilə birlikdə əkinçiliklə məşğul olmağa başladılar.
Emma Ekşteyn jurnalistika fəaliyyətinə başlamış və əsrin sonlarında Ziqmund Freydlə söhbətlərindən təsirlənərək bir neçə məqalə dərc etmişdi. Orada cinsi tərbiyə məsələlərini şərh etmişdir. 1899-cu ildə Die neue Zeit ("Yeni zaman") jurnalında uşaqların cinsi tərbiyəsi ilə bağlı məqaləsi çap edilmiş və məqalədə uşaqların valideynlərin cinsi münasibətləri ilə bağlı fikirlərinin tərbiyəvi əhəmiyyətini vurğulamışdır.
1908-ci ildə Neues Frauenleben jurnalında təxəllüslə psevdohermafrodit yazıçı Karl Baerin həyatına dair bir araşdırma yazısı nəşr etdirmişdir.
1910-cu ildə Dora Teleki tərəfindən edilən bir ginekoloji əməliyyatdan sonra Emma jurnalistikadan uzaqlaşdı və eyni zamanda Ziqmund Freyd ilə əlaqəsini bitirdi.
Beyin qanamasından 30 iyul 1924-cü ildə Vyanada dünyasını dəyişib.
Asan-Nuri Abdulla
Asan Nuri Abdulla oğlu — texnika elmləri doktoru, professor
Həyatı
Krım vilayəti, Kuybışev rayonunun Qavro kəndində anadan olmuşdur. 1936-cı ildə "Neft-mədən işi" ixtisası üzrə AzSİ-nun neft-mədən fakültəsini bitirdikdən sonra, 1940-cı ilə qədər "Azneftlayihə" trestində mühəndis, böyük mühəndis, layihənin baş mühəndisi işləmişdir. 1940–1942-ci illərdə "Neftmaşınqayırmalayihə" institutunda (Moskva ş.) layihənin baş mühəndisi işləmişdir. 1942–1946-cı illərdə Narkomneftdə mühəndis, böyük mühəndis, texniki şöbəni xüsusi texniki qrupunda rəis müavini işləmişdir. 1946–1948-ci illərdə Şərqi neft sənayesi nazirliyinin qazıma şöbəsinin rəisi, texniki idarədə rəis müavini olub. 1946-cı ildə "Hərbi əməliyyatlarla əlaqədar Qroznı və Krasnodar rayonlarının köçürülməsi zamanı ləğv edilmiş neft quyularının bərpası" mövzusunda namizədlik, 1969-cu ildə isə "Dəniz estekada neft mədəni" mövzusunda doktorluq dissertasiyaları müdafiə etmişdir. 1948–1949-cu illərdə SSRİ Neft sənayesi nazirliyinin texniki şurasının sədr müavini işləyib. 1949–1950-ci illərdə "Başqərbneftverimi" trestində böyük mühəndis, dəniz mədənlərinin tikintisi şöbəsinin şöbə rəhbəri işləmişdir. 1950–1953-cü illərdə SSRİ neft sənayesi nazirliyi "Başdənizneft"də böyük mühəndis, şöbə rəisi, rəisin birinci müavini işləmişdir. 1953–1957-ci illərdə "Başqərbnefthasilatı"nın Texniki şöbəsinin rəisi, SSRİ Neft sənayesi nazirliyinin Texniki idarəsində rəis müavini olub. 1957–1958-ci illərdə RSFSR Dövlət plan komitəsində (Qosplan) qazıma şöbəsinin rəhbəri olmuşdur. 1958–1959-cu illərdə RSFSR Nazirlər Kabinetinin Dövlət elmi-texniki komitəsinin üzvü və neft və qaz sənayesi qrupunun rəhbəri olmuşdur. 1959–1960-cı illərdə "Neft maşınqayırma dövlət layihə institutu"nda baş konstruktor — direktor müavini olub. 1960–1978-ci illərdə Ümumittifaq qazıma texnikası elmi tədqiqat institutunun (Moskva) direktoru olub.
Elmi fəaliyyəti
Asan Nuri A. neft-mədən tikintisi, dəniz neft mədənləri üçün estakada və özüllərin, həmçinin quruda qazıma ilə əlaqədar yerüstü qurğuların (tikililərin) konstruksiyalarının yaradılması məsələləri sahəsində tanınmış alimdir.
Mükafatlar
O Azərbaycanın əməkdar elm və texnika xadimidir. Lenin, Qırmızı Əmək Bayrağı, Oktyabr İnqilabı ordenləri və medallarla təltif olunmuşdur. Üç dəfə Dövlət mükafatı laureatı fəxri adına layiq görülmüşdür.
Xəlifə Qiyas
Xəlifə Qiyas — Yardımlı rayonunun Perimbel kəndinin ərazisində yerləşən ziyarətgah, soyu günümüzə qədər davam etməkdədir.
Tarixi
Şiələrinin 4-cü imamı Zeynülabidin nədidəsi Xəlifə Qiyas (az-ərb:Ğiyasəddin) 4 oğlu, ailəsi və qardaşı Xəlifə Kamal (ərb:Kamaləddin) ilə VIII-ci əsrdə Perimbel kəndində məskunlaşmış və günümüzə qədər nəsili 4 oğlunun adı ilə bağlı (Şavrux tayfası, Ağaməmməd tayfası, Məmmədrəhim tayfası, Xəlifə Məmməd tayfası) olan 4 tayfadan davam etdirmişdir. Tarixi sənədlərə görə kəndin əvvəlki adları Pirinbel, Xəlfəli və Seyyidlər kəndi kimi də adlanmışdır. Perimbel- "Pirin qənşəri", "Pirin məkanı mənasında" – "Pirin beli" mənasındadı. Xəlifə Kamal gənc yaşda şəhid olmuş onun övladı olmamışdır, məzarları Perimbel kəndində ziyarətgahdır. Hələ də Perimbel kəndinin əksər əhalisi Xəlifə Qiyasın 4 oğlunun nəsilindən gəldiklərini iddia edirlər.
AK 726
300px|right
AK-726 — gəmi növü.
Qapallı qülləyə yerləşdirilmişdir Sovet dəniz silahı ki dəniz, sahil və hava hədəflərinə qarşı o cümlədən aşağı uçan gəmi-əleyhinə raketlərə istifadə edilə bilər.
Mollacıq (Həştrud)
Mollacıq — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Həştrud şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 339 nəfər yaşayır (75 ailə).
Aymən ibn Əbdülrəhman
Aymən ibn Əbdülrəhman (‎; ) — 30 iyun 2021-ci ildən Əlcəzayir Baş naziri və 23 iyun 2020-ci ildən isə Maliyyə Naziri vəzifələrini icra edən əlcəzairli siyasətçi.
Həyatı
İbn Əbdülrəhman 30 avqust 1966-cı ildə Əlcəzair şəhərində anadan olub. Milli İdarəetmə Məktəbini bitirib.
Fəaliyyəti
İbn Əbdülrəhman 2010-cu ilin martından 2020-ci ilin iyun ayına qədər Əlcəzair Bankında senzur vəzifəsində çalışıb. 2019-cu ilin iyun ayına qədər orada çalışdıqdan sonra 2019-cu ilin noyabrında Əlcəzair Bankına müdir təyin olundu.
23 iyun 2020-ci ildə ibn Əbdülrəhman Maliyyə Naziri təyin edildi. 30 iyun 2021-ci ildə Baş nazir seçildi.
10 iyul 2021-ci ildə ibn Əbdülrəhman COVID-19-a müsbət test etdi. Əlcəzair dövlət televiziyası onun yeddi gün karantində qalacağını, lakin vəzifələrini onlayn yerinə yetirməyə davam edəcəyini bildirib.
Hawker Siddeley
Hawker Siddeley Birləşmiş Krallıqda yerləşən keçmiş təyyarə istehsalçısı idi. Şirkət 1934-cü ildə yaradılmışdır və lokomotivlər və dizel mühərrikləri, eləcə də təyyarə istehsalı ilə məşğul olmuşdur. Baş ofisi Londonun Kinqston-apon Temza rayonunda yerləşirdi.
29 aprel 1977-ci ildə şirkət Bristol Airplane Company və Scottish Aviation ilə birlikdə milliləşdirilərək British Aerospace (BAe) şirkətini formalaşdırmışdır.
Faiz riski
Eyni zamanda qeyd etmək lazımdır ki, sabit gəlirli maliyyə alətlərinin bazar dəyəri (məsələn, daimi kuponlu istiqrazlar) bazar gəlirlilik dərəcələrinin artması ilə azalır və onların azalması ilə artır. Və bu asılılıq nə qədər güclüdürsə, istiqrazın müddəti də bir o qədər uzundur (daha doğrusu, müddəti). Bəzi bazar dərəcələrinə bağlanmış üzən məzənnəli maliyyə alətləri birbaşa bu bazar dərəcələrindən asılıdır - dərəcələrin artması ilə alətin özünün rentabelliyi artır və əksinə, şirkətin gəlir və xərclərinə birbaşa təsir göstərir, bu alətdəki mövqedən asılı olaraq. Bəzi alətlər üçün emitentin əvvəlcədən müəyyən edilmiş vaxt çərçivəsində faiz dərəcələrinə yenidən baxa biləcəyi gələcəkdə qeyri-müəyyən dərəcə də ola bilər ki, bu da daha böyük faiz dərəcəsi riskləri yaradır.
Faiz dərəcəsinin riski, itkilərin maliyyə hesabatlarında rəsmi şəkildə əks olunmamasına baxmayaraq, bazar qiymətləri olmayan alətlər üçün də mövcuddur (məsələn, adi bank kreditləri və depozitlər üçün). Sabit bir faiz dərəcəsi ilə uzunmüddətli kredit verərkən risk, bazarda kredit faizlərinin artması ilə mənfəət itkisinin olmasıdır, çünki əvvəllər uzun müddətə verilmiş kredit üçün tələblər ortaya çıxır. bazar gəlirindən az olması (əgər borcalan krediti qaytarıbsa, o zaman bu məbləği eyni kredit riski səviyyəsində daha yüksək faizlə yenidən vermək mümkün olardı).
Faiz dərəcəsinin riskini təhlil edərkən, yalnız faiz dərəcələrində mümkün ümumi sürüşməni deyil, həm də gəlir əyrisinin formasının dəyişməsini nəzərə almaq lazımdır. Məsələn, ümumi likvidlik böhranı zamanı məhz qısamüddətli dərəcələr uzunmüddətli olanların bir qədər artması ilə kəskin şəkildə yüksələ bilər.
GAP təhlili
GAP təhlili faiz dərəcəsi riskini ölçmək üçün ən çox yayılmış üsullardan biridir. Boşluq (boşluq) hər bir zaman intervalı üçün müəyyən edilmiş faiz dərəcələrindəki dəyişikliklərə həssas olan maliyyə alətlərindəki uzun mövqelərin cəmi ilə qısa mövqelərin cəmi arasındakı fərqdir. Boşluğu nisbi ifadələrlə də hesablamaq olar: hər bir vaxt intervalında hesablama metodu ilə hesablanmış aktivlərin məbləğinin öhdəliklərin məbləğinə nisbəti kimi, həmçinin hər bir zaman intervalında hesablama metodu ilə hesablanır.
GAP ölçüsü (müsbət və ya mənfi ola bilər) faiz dərəcələrinin dəyişməsi nəticəsində kredit təşkilatının xalis faiz gəlirində mümkün dəyişikliyi təhlil etməyə imkan verir. Bu təsir fərqin mütləq dəyərinin və faiz dərəcələrində gözlənilən dəyişikliyin məhsulu kimi hesablanır. Boşluq nə qədər böyükdürsə, kredit təşkilatı faiz dərəcələrinin dəyişməsi nəticəsində itki riskinə məruz qalır. Müsbət boşluq ilə (faiz dərəcələrindəki dəyişikliklərə həssas olan aktivlər (uzun mövqe) faiz dərəcələrindəki dəyişikliklərə həssas olan öhdəlikləri (qısa mövqe) üstələyir) xalis faiz gəliri faiz dərəcələri yüksəldikdə artacaq və faiz dərəcələri azaldıqda azalacaq. Mənfi boşluq (faiz dərəcələrindəki dəyişikliklərə həssas olan aktivlər, faiz dərəcələrindəki dəyişikliklərə həssas olan öhdəliklərdən az) ilə xalis faiz gəliri faiz dərəcələri azaldıqda artacaq, faiz dərəcələri yüksəldikdə isə azalacaq.
GAP təhlilinin bir hissəsi kimi kumulyativ (müəyyən dövr üçün) boşluğun dəyəri də hesablanır. Kumulyativ boşluq adətən bir il ərzində hesablanır.
Dünya təcrübəsində hesab olunur ki, ilin sonunda məcmu fərqin (GAP nisbəti) nisbi dəyəri 0,9-1,1 arasında dəyişərsə, faiz dərəcəsi riskinin səviyyəsi kredit təşkilatının maliyyə sabitliyinə təhlükə yaratmır.
Dürasiya metodu
Maliyyə alətinin aid olduğu hər bir zaman intervalı üçün sabit həssaslıq əmsallarından istifadə edən sadələşdirilmiş müddət metodundan da istifadə olunur. Bu həssaslıq faktorları əslində müəyyən fərziyyələr əsasında əldə edilmiş müəyyən bir zaman intervalı üçün müddətin bəzi təxminlərini təmsil edir. Həssaslıq əmsalları Bazel Komitəsi tərəfindən qiymətləndirilir.
Dolgin siyənəyi
—  fəsiləsinin  cinsinə aid balıq növü.
Yayılması
Orta və Cənubi Xəzərdə yayılıb. Buzaçi yarıçıxışının ətrafında və Prorva-Çilov dili adaları ətrafında da rast gəlinir.
Morfoloji əlamətləri
Digər siyənəklərlə müqayisədə iri olub uzunluğu 45-47 sm-ə çatır. Böyük ağzı vardır. Yuxarı çənə şaquli istiqamətdə gözün kənarlarına kimi uzanır. Dişləri yaxşı inkişaf edib. Belində 15-19 şüa üzgəci (ilk 3-4 şüa şaxəsizdir), anal 19-23 (ilk 3-4 şüa şaxəsizdir), yan xətt pulcuqlarının sayı 51-54-dür. Bədəni üstdən yaşıl rəngə çalır.
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Şortəhərsu balığı olub, güclü şirinləşmiş sulardan qaçır. Dənizin orta hissəsində şimala doğru hərəkət edərək şərq sahili boyunca daha böyük miqdarda, qərb sahillərində isə bir qədər az rast gəlinir. Yetkin dolgin siyənəkləri xırda kilkələrlə, aterinlərlə, xullarla, qismən xərçəngkimilərlə qidalanır.
Çoxalması
Kürü verən balıqların əksəriyyətinin uzunluğu 25-33 sm, kütləsi isə 243-584 q olur. Dolgin siyənəyi Xəzər dənizinin şirinsulu hissələrindən başqa dənizin hər yerində yayılmışdır. İsti keçən qış fəsillərində Orta və Cənubi Xəzərdə, soyuq keçən qış dövründə isə əsasən Cənubi Xəzərdə yaşayır. Cənubi Xəzərdə qışlayan dolgin siyənəkləri yazda martın axırı, aprelin əvvəlində suda temperatur 6-8°C çatdıqda Orta Xəzərin qərb sahili ilə çoxalmaq üçün Şimali Xəzərə kütləvi miqrasiya edir. Dolgin siyənəyinin erkəyi 2 yaşında cinsi yetişkənliyə çatır, ancaq tam inkişaf erkəklərdə 3 yaşında, dişilərdə isə 3-4 yaşında olur. Dolgin siyənəyinin kürü verməsi balığın inkişafı və yaşının artması ilə əlaqədar 67 mindən 360 min ədədə qədər olur. O, kürüsünü dənizin 1-3 m dərinliyində, suda temperatur 14-16°C, duzluluq isə 4,8-10,7 % olduqda tökür.Kürü tökdükdən sonra siyənəklər Orta Xəzərin qərb sahilləri boyu əks istiqamətdə miqrasiya edir. Bu dövrdə siyənəklər 9-25 m dərinliyə və 15-20°C temperaturu olan sulara üstünlük verir.
Təsərrüfat əhəmiyyəti
Müasir şəraitdə dolgin siyənəklərini atma torlar vasitəsilə Orta Xəzərin qərb sahillərində (Xudat, Yalama və Dağıstan) ovlayırlar. Son vaxtlarda hər il 80-100 ton dolgin siyənəyi ovlanır. Xəzərdə siyənəklərin ovu ənənəvi üsulla aparıldıqda, çoxlu sayda nərə körpələri və karplar tutulduğuna görə, qadağan olunub. Bununla əlaqədar dənizdə siyənəklərin selektiv ov üsullarının tapılması istiqamətində tədqiqat işləri aparılır.
Yarımnövləri
Aşağıdakı yarımnövlərə bölünür:
Burlar
Bur sözü alman və bur dilində "fermer" mənasına gəlir. Cənubi Afrikada bu deyim niderland dilli Keyp sakinlərinə yönəldilir.
Qədirli (İcrud)
Qədirli — İranın Zəncan ostanı İcrud şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
İqtibas nəzəriyyəsi
İqtibas nəzəriyyəsi — miqrasiya nəzəriyyəsi, “köçəri süjetlər” nəzəriyyəsi də adlanır. Müxtəlif xalqların folklorundakı oxşarlığı yerdəyişmə, iqrasiya (süjetlərin, poetik əsərlərin bir və ya bir neçə ölkədən başqa ölkələrə keçməsi) ilə izah edən nəzəriyyə. Dünya mədəni əlaqələrinin vüsət aldığı XIX əsrin 2-ci yarısında meydana gəlmişdir. Bu məktəbin nümayəndələrinin qənaətlərinə görə, dünya xalqları folklor mətnlərini eyni mənbədən götürmüşlər.
İqtibas nəzəriyyəsinin yaranması, əsasən, alman filoloqu Teodor Benfeyin (1809-1881) adı ilə bağlıdır. O, 1859-cu ildə qədim hind abidəsi olan “Pançatantra”nı (“Kəlilə və Dimnə”) (1859) tərcümə və tədqiq edərək, belə qənaətə gəlmişdir ki, müxtəlif xalqların folklor, obraz, motiv və ya süjetlərinin oxşarlığı onların qohumluğu (Qrimm qardaşları) ilə deyil, qarşılıqlı mədəni-tarixi əlaqələrlə izah edilməlidir. Onun fikrinə görə, Qərbə nağıl süjetləri Şərqdən, daha doğrusu, hind nağıllarından keçmişdir, yəni folklor süjetlərinin ilk mənbəyi Şərqdir.Teodor Benfey öz nəzəriyyəsini əsaslandırmaq üçün hətta bu mətnlərin keçə biləcəyi istiqamətləri də müəyyən etməyə çalışmışdır. Bir sıra tarixi (xalqların böyük köçü, müharibələr – xüsusən də Makedoniyalı İsgəndərin yürüşləri, ərəblərin hücumu, səlib müharibələri və s. nəticəsində kütlələrin yerdəyişməsi) və mədəni (VIII əsrdən başlayaraq “Kəlilə və Dimnə”nin ərəb, fars, latın, yəhudi, fransız, ispan və s. dillərə tərcümə edilməsi və s.) ayrı-ayrı folklor süjetlərinin də bir ölkədən digərinə keçməsinə səbəb olmuşdur. Bu fikir R.Keler, M.Landau (Almaniya), E.Kosgen (Fransa), Vladimir Vasilyeviç Stasov, A.N.Pıpin, Aleksandr Veselovski, Fyodor İvanoviç Buslayev (Rusiya) və başqa folklorşünaslar tərəfindən davam və inkişaf etdirilmişdir.
Azərbaycan folklorşünaslığında iqtibas nəzəriyyəsinə meyil Yusif Vəzir Çəmənzəminlinin bəzi tədqiqatlarında (“Xalq ədəbiyyatında bəşəri təmayüllər”, “Xalq ədəbiyyatının təhlili”) özünü göstərir. O, Şərqin Qərbə təsirini T.Benfeydən fərqli olaraq, daha qədimdə, zərdüştiliyin yayılmasında axtarırdı. İqtibas nəzəriyyəsində ifadə olunan proseslər ədəbi əlaqə və təsirin ilkin təzahürlərindəndir. Tədqiqatçıların əksəriyyətinin fikrinə görə isə diqqəti mədəni, iqtisadi əlaqələr, həmçinin köçlər vasitəsilə folklor süjetlərinin bir xalqdan digərinə keçə biləcəyi prinsipinə yönəltməsi baxımından bu nəzəriyyə əhəmiyyət daşısa da, bütün dünya folklorunu Şərqlə (konkret olaraq, hind) bağlamaq məsələsində yanlış hesab edilir.
Qızılca (Xoy)
Qızılca - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Xoy şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 465 nəfər yaşayır (87 ailə)
Real Betis FK
Real Betis Balompie - 1907-ci ildə İspaniyanın Sevilya şəhərində qurulmuş futbol klubudur. La Liqa da mübarizə aparan komandanın yaşıl-ağ rəngləri var. Benito Villamarin stadionunda oynayırlar.
Heyəti
31 avqust 2019- tarixinə əsasən olan heyəti.