cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alatoran. Saqa: Tutulma (film, 2010)
Məzmun
Hadisələr Sietlda vampir hücumları xəbəri ilə başlayır, naməlum bir vampir tərəfindən yaradılmış gənc vampirlər qana hərisliklərini idarə edə bilmədikləri üçün çoxlu insanlar öldürür, izləri itirməyi də bacarmırlar. Edvard və Bellanın birlikdə kollecə qəbul olmasından sonra, Bella Edvarddan dostu Ceykob Bleklə görüşmək üçün icazə istəyir. Lakin, Edvard Bellanın təhlükəsizliyi üçün narahat olur, buna görə də onların görüşməsinə yaxşı baxmır. Görüşlərdən birində Ceykob Bellaya onu sevdiyini və Edvardın yerinə onu seçməsini arzuladığını bildirir, Bella isə ona yalnız dost kimi baxdığını bildirir. Bu arada Elis Kallen qisas almaq üçün Bellanı izləyən Viktoriyanın Forksa döndüyünü görür. Bir neçə gün sonra isə Edvard Bellaya evlənmək təklif edir.
Bella və Kallenlər daha sonra müəyyənləşdirirlər ki, Sietlda qəttlər törədən yeni doğulmuş vampirlər “ordu”su Viktoriya tərəfindən idarə olunur. Kallenlər bu təhlükəni rədd etmək üçün canavar adamlar dəstəsinin də köməyindən istifadə etmək qərarına gəlirlər. Hamı döyüşə hazırlaşır, Edvard, Bella və Ceykob döyüş vaxtı dağlarda gizlənirlər, sonradan Set Klirvoter də onlara qoşulur.
Səhər tezdən Ceykob, Edvard və Bellanın arasındakı səmimi münasibəti görərək qısqanır və özünü ölümün pəncəsinə atmaq üçün döyüşə gedəcəyini bildirir. Onun döyüşə getməsinin qarşısını almaq üçün Bella Ceykobdan onu öpməyi xahiş etməyə məcbur olur. Bu öpüşdən sonra Bella əslində Ceykoba qarşı da sevgi hisslərinin olduğunu və bu vaxta kimi özünü aldatdığını başa düşür. Döyüş zamanı Viktoriya Edvardın ətirini hiss edir və Bellanın da onunla birlikdə ola biləcəyini düşünərək onların ardınca dağlara gəlir. Edvard Viktoriyanı öldrür və onun yaratdığı yeni doğulmuşlar ordusu məhv edilir. Daha sonra Bella özündə müəyyən edir ki, həm Edvardı, həm də Ceykobu sevsə də, Edvarda olan sevgisi daha böyükdür.
Epiloqda göstərilir ki, Ceykob canavar formasında qaçaraq uzaqlaşır. Özü də Semlə Bella və Ceykobun hadisəsinə oxşar hadisə yaşayan Leya Ceykoba qarşı yaxınlıq və Bellaya qarşı nifrət hiss edir.
İnkişaf
200px|thumbnail|right|Rejissor Devid Sleyd filmin London premyerasında 2008-ci ilin noyabrında “Summit” Stefani Mayerin Alatoran seriyasından olan “Alatoran”, “Yeni Ay”, “Tutulma” və “Sübh” romanlarının ekranlaşdırılması hüquqlarını aldığını elan etdi. 2009-cu ilin fevralında “Summit” “Tutulma” filmi üzərində işlərin başladığını elan etdi. Elə həmin gün rejissor Kris Veytzin “Yeni Ay” filminin istehsalı ilə məşğul olduğundan “Tutulma” filminin rejissor kürsüsündə əyləşə bilməyəcəyi də açıqlandı. Bundan sonra film rejissor Devid Sleydə həvalə edildi, ssenarini yazmaq isə yenidən Melissa Rozenberqə həvalə olundu. Devid Sleyd ssenari və personajları bir neçə dəfə müzakirə etdikdən, həmçinin aktyorlarla fərdi müsahibələrdən sonra işə başlamışdı.
Aktyor seçimi
Dinləmələrdən keçirilən aktyorlara ssenari göstərilməmişdir. Aktrisa Kristen Prout qeyd edir ki, ''“biz kitabdan götürülmüş konkret səhnələr üzərində çalışdıq...Onlar ssenarini bizə göstərmədilər. Beləliklə, dinləmə hissəsi yalnız “Alatoran”dan bəzi hissələrin oxunmasından ibarət idi.”''
Çəkiliş və sonrakı istehsal
“Tutulma” filminin əsas çəkilişləri 17 avqust 2009-cu ildə “Vancouver Film Studios”da başlamışdır. 29 avqustda Kristen Stüart, Billi Bruk və digər aktyorların iştirakı ilə buraxılış səhnəsindən şəkil yayılmışdır. 2 sentyabrda Ksavye Samuel, Kristen Stüart və Robert Pattinsonun srudiyada Bellanın ev səhnələri çəkilmişdir. Rejissor Devid Sleyd həmin səhnələrin fasilələrlə 13 sentyabrda çəkildiyini qeyd edir. O, həm də bildirir ki, Ceykob və Bella arasında öpüş səhnəsi də 17 sentyabrda çəkilmişdir. Çəkilişlər 29 oktyabr 2009-cu ildə tamamlanmış və sonrakı istehsala noyabrda başlanılmışdır. Sleyd öz twitter səhifəsində montaj işlərinin yaxşı getməsini qeyd edərək, istehsal prosesi haqqında məlumat yaymışdır. O, qeyd edir ki, “hekayə və vəziyyət filmə daha realistik yanaşmanı tələb edir.” 2010-cu ilin aprelində filmin bəzi səhnələrinin yenidən çəkiləcəyi elan edilmişdi. Sleyd və Stefani Mayer filmin üç əsas ulduzu ilə birgə çəkilişlərdə iştirak etmişdilər.
2010-cu ilin yanvarında filmin ssenarisinin ilkin variantlarından biri internetə sızdı. Səhifələrin hər birinin kənarında filmin ulduzlarından biri olan Cekson Retbonun adı yazıldığına görə, sızan ssenarinin ona aid olması güman edilir.
Film musiqisi
“Tutulma” filminin musiqisi “Üzüklərin hökmdarı” trilogiyası və “Aviator” kimi filmlərin musiqisini yazmış bəstəkar Hovard Şor tərəfindən bəstələnmişdir. Film musiqiləri albomu 8 iyun 2010-cu ildə “Atlantic Records” tərəfindən, Aleksandra Pastavasın “Chop Shop” leyblının iştirakı ilə satışa çıxarılmışdır. Britaniya qrupu “Muse” tərəfindən ifa edilmiş “Neutron Star Collision (Love Is Forever)” mahnısı albomdan sinql kimi çıxarılmışdır.
11 may 2010-cu ildə MySpace, növbəti gündən etibarən hər saatın ilk yarısında, ümumilikdə gün ərzində altı saat müddətində “Tutulma” film musiqilərinin tam siyahısının açıq istifadədə olacağını elan etdi. Albom “Billboard 200” hit-paradında ikinci yerdə debüt etmişdi.
Marketinq
5 noyabr 2009-cu ildə “American Film Market” “Tutulma” filminin ilk afişasını təqdim etmişdir. 2010-cu ilin fevralının sonlarında “Summit Entertainment” filmin ilk treylerinin Robert Pattinsonun baş rolu canlandırdığı “Xatırla məni” filmi ilə birlikdə təqdim ediləcəyini elan etmişdir. 10 mart 2010-cu ildə filmin ilk treylerinin 10 saniyəlik təqdimatı baş tutmuş, növbəti gün isə treyler tam şəkildə təqdim edilmişdir. Filmin ilk treylerinin çıxarılması onun rəsmi saytının işə düşməsi ilə üst-üstə düşmüşdür. 19 mart 2010-cu ildə “Alatoran Saqa: Yeni Ay” filmi DVD və Blu-ray formatlarında çıxarılmışdır; “Walmart Ultimate Fan Edition” versiyasına “Tutulma” filminin 7 dəqiqəlik ilk baxış videosu da əlavə edilmişdir. 23 martda filmin ikinci afişası təqdim edilmişdir. 13 mayda filmin final treyleri “Ofra Unfri Şousu”nda təqdim edilmiş və filmin təbliği üçün Robert Pattinson, Kristen Stüart, Teylor Lotner və Dakota Fanninq şouda iştirak etmişlər. 6 iyun 2010-cu ildə, “MTV Film Mükafatları”nın təqdim edilməsi mərasimində filmin ilk baxışı keçirilmiş, həmin həftə filmdən videolar və TV şərhləri çıxardılmışdır.
26 iyun 2010-cu ildə ay tutulması ilə əlaqədar olaraq “Summit Entertainment” ABŞ-nin iyirmi şəhərində “Alatoran” filmlər seriyasından olan iki ilk filmin baxışını təşkil etmişdir. Tədbir Filadelfiya və San Diyeqodan canlı yayımlanmış, film aktyorları tədbiqlərə qatılmış və “Tutulma” filminin bəzi səhnələri göstərilmişdir.
“Nordstrom” və “Summit Entertainment” filmdən ilhamlanaraq hazırlanmış geyim kolleksiyasının satışına başlamışdır. “Awake Inc.” tərəfindən hazırlanmış geyimlər Eşli Qrinin yaratdığı Elis Kallen və Kristen Stüartın yaratdığı Bella Svon obrazlarına əsaslanmışdır. “Tutulma” kolleksiyasının satışına 4 iyun 2010-cu ildən başlanmışdır. “Yeni Ay” filminin təbliğatında olduğu kimi “Tutulma” filminin də təbliğatı üçün 21 iyun 2010-cu ildən “Burger King” restoranlarında reklamlara start verilmişdir. Bu təbliğat zamanı xüsusilə “Ceykob dəstəsi Edvard dəstəsinə qarşı” xəttindən istifadə edilmişdir.
Çıxarılması
thumb|Tutulma filmi Norsrap kinoteatrında, Sirakuza, [[Kanzas, 2010-cu ilin avqustu.]] 14 may 2010-cu ildən etibarən müxtəlif bilet satışı şirkətləri “Tutulma” filmi üçün biletlərin satışına başlamışlar. Filmin rəsmi qırmızı xalı premyerası 24 iyun 2010-cu ildə Los-Anceles Nokia Teatrında baş tutmuşdur. Təqdimat yerinin 23 iyunda dəyişdirilməsinə kimi, 21 iyundan etibarən fanatlar Los-Anceles Nokia Plazanın qabağına toplaşmağa başlamışdılar. Rəsmi Birləşmiş Krallıq təqdimatı 1 iyul 2010-cu ildə Leyçester meydanı Londonda baş tutmuşdur. Lakin, Kristen Stüart, Robert Pattinson və Teylor Lotner həmin təqdimatda iştirak etməmişlər.
“Tutulma” 4416 kinoteatrda və 193 IMAX ekranında açılmışdır. İlkin məlumatlara görə film çıxarılmasından ilk altı gün ərzində $150 — $180 milyon dollar arası gəlir gətirərək “Yeni Ay” filminin rekordunu qırmağa yaxın olmuşdur. “Fandango”da onlayn bilet satışının 82 faizini əhatə edən “Tutulma” filmi 14 may 2010-cu ildə filmin ilk beşliyə düşməsinə səbəb olmuşdur. “MovieTickets.com” qeyd edir ki, “Tutulma” filmi onların gündəlik bilet sifarişinin əlli faizdən çoxunu təşkil etmişdir. Film 2010-cu ilin iyununa kimi bilet satışlarının yarıdan çoxunu təşkil etmişdir. “Gold Class Cinemas”da da erkən bilet satışları rekord göstəricilərə nail olmuş, 8500-dən çox Alatoran fanatı bilet sifariş etmişdir.
Ev üçün buraxılış
4 dekabr 2010-cu ildə “Tutulma” ABŞ-də DVD formatında satışa çıxarılmışdır. İki diskli “Special Edition” və Blu-ray versiyalarına səkkiz kəsilmiş və genişləndirilmiş səhnə, Muse və Metric qruplarının “The Twilight Saga: Eclipse: Original Motion Picture Soundtrack” albomundan olan mahnılara çəkilmiş musiqi videoları, Kristen Stüart, Robert Pattinson, Stefani Mayer və Vik Cofferinin şərhləri əlavə edilmişdir. 1 dekabr 2010-cu ildə film Yeni Zellandiya və Avstraliyada satışa çıxarılmışdır. Həmçinin xüsusi bağlamalı, kolleksionerlər üçün altı foto kartlı, iki diskli hədiyyə dəstini də əldə etmək mümkün olmuşdur. Şimali Amerika DVD satışları $164,676,695 milyon gəlir gətirmiş və 9,424,505 nüsxə satılmışdır.
Gəlir göstəriciləri
4,000 kinoteatrda $30.1 milyon gəlir gətirən “Tutulma” ABŞ və Kanadada kassa tarixində yeni rekorda səbəb olaraq, ən böyük gecə yarısı açılışına səbəb olmuşdur. Bundan əvvəlki rekord isə 3,514 kinoteatrda $26.3 milyon gəlirlə “Alatoran” seriyasından ikinci film olan “Yeni Ay” filminə məxsus idi. 2011-ci ilin yayında “Harri Potter və Ölüm Hədiyyələri. I Hissə” filmi $43.5 milyon gəlir gətirənə kimi “Tutulma” filmi rekordunu qoruyub saxlaya bilmişdir. 2011-ci ilin noyabrında “Alatoran:Sübh 1-ci hissə” filminin $30.3 milyon gəlir əldə etməsinə kimi “Tutulma” həm də françayzın ən çox gəlirli filmi olmuşdur. Filmin rekordu həm də IMAX ekranlarında göstərişə görə, “Transformerlər: Məğlubların qisası” filmi tərəfindən təhlükə altına alınmışdır. “Tutulma” filmi 192 kinoteatrda $1 milyon, “Transformerlər:Məğlubların qisası” filmi isə $959,000 gəlir toplamışdır. Beş ay sonra filmin rekordu $1.4 milyon gəlir əldə etmiş “Harri Potter və Ölüm Hədiyyələri. II hissə” filmi tərəfindən qırılmışdır. Açılış günündə $68.5 milyon gəlir əldə edən film ABŞ və Kanadada çərşənbə günü ən böyük tək gün açılışı olmaqla $62 milyon gəlir əldə etmiş “Məğlubların qisası” filmini geridə qoymuş, həmçinin bütün zamanların ən böyük üçüncü tək gün açılışı olmuşdur. 2011-ci ildə verilmiş məlumata görə, “Yeni Ay” ($72.7 milyon) və “Alatoran:Sübh 1-ci hissə” ($72.0  milyon)  filmlərindən sonra “Tutulma” Alatoran filmlər seriyasında üçüncü ən çox açılış gəliri gətirən film olmuşdur. Həmçinin ilk həftə ərzində müxtəlif yerlərdə yerləşən IMAX kinoteatrlarından film $9 mmilyon gəlir əldə etmişdir.
ABŞ və Kanadada filmin çıxarılmasından altı gün sonra ABŞ-nin Müstəqillik günü ilə əlaqədar olaraq filmin yayımı dayandırılmış, bu müddətdə ilk həftədə toplanmış $64.8 milyon da daxil olmaqla, film $176.4 milyon gəlir əldə etmişdir. İkinci həftəsonunda film sələflərindən fərqli olaraq daha yaxşı nəticə göstərmiş və gəlirlərini $31.7 milyona çatdırmışdır.
ABŞ-dən kənarda da yüksək nəticələr göstərən film sələflərini geridə qoymuş, Rusiyada $3.9 milyon ($5 milyon gəlir toplamış Karib dənizinin quldurları:Qəribə sahillərdə filmi tərəfindən rekordu qırılmışdır), İtaliyada $3.1 milyon, Filippində $1.2 milyon, Belçikada isə $1.1 milyon gəlir əldə etmişdir. İtaliyada film bütün zamanların üçüncü ən böyük açılışı olmuş, Filippində “Hörümçək adam 3” filmini geridə qoymuş, Belçikada isə bütün zamanların ən böyük açılışına nail olmuşdur. Birinci həftəsonunda qazandığı $71.3 milyon da daxil olmaqla, üçüncü günündə “Tutulma” $121.3 milyon gəlir əldə etmişdir.
İkinci həftəsonunda film, 9,440 kinoteatrdan $70.6 milyon gəlir əldə etmişdir. Birləşmiş Krallıqda 523 məntəqədə nümayişdən $20.7 milyon gəlir əldə edən film 2010-cu ilin ən böyük açılışı olmuşdur (Oyuncaqların hekayəsi 3 tərəfindən geridə qoyulana kimi). Bu göstərişlə “Tutulma” 2009-cu ildə təqdim edilmiş və “Yeni Ay” filmini $1.7 milyon geridə qoymuşdur. Fransada $13.3 milyon gəlir əldə edən film “Harri Potter və Ölüm Hədiyyələri. I Hissə” ($20.7 milyon) və “Alisa möcüzələr ölkəsində” ($15.4 milyon) filmlərindən sonra 2010-cu ilin ən böyük açılışı olmuşdur. Cənubi Koreyada $4.9 milyon gəlirlə film birinci olmuşdur.
Tənqidçilərin mövqeyi
Tutulma” filminə verilən rəylər qarışıq olsa da, “Yeni Ay”la müqayisədə daha müsbətyönümlü olmuşdur. “Rotten Tomatoes” 229 rəy əsasında filmə 49% müsbət rəy vermişdir. Saytın ümumi konsesusunda deyilir ki, “Daha çox obrazların dialoqları əsasında qurulmuş “Tutulma” filmi romantika və fentezi mövzusunu inkişaf etdirsə də, “Alatoran” saqasına yeni izləyicilər toplaya bilməmişdir.” “Metacritic” 38 tənqidçinin rəyi əsasında filmi 58/100 balla qiymətləndirir və rəyləri “qarııq və orta” kimi dəyərləndirir.
“The Hollywood Reporter” “Tutulma” filmini müsbət qiymətləndirmişdir. “Variety” jurnalından Piter Debruj qeyd edir ki, “nəhayət ki, bu film daha çox blokbasterə oxşayır.”
“McClatchy Newspapers”dən Rik Bentli qeyd edir ki, “Tutulma” “Alatoran” filmlər seriyasından olan filmlər arasında ən yaxşısıdır və razılaşır ki, “Tutulma”nın belə uğurlu alınması final filmlər olan iki hissəli “Sübh” üzərində çalışanlara əsl çağırışdır. “The New York Times” Devid Sleydin əyləncəli film yaratmaq bacarığını dəyərləndirir və “Tutulma”nın özündən əvvəlki filmlərdən daha uğurlu alındığını qeyd edir, həmçinin, aktyor fəaliyyətinin demək olar ki, yaxşılaşmadığını da vurğulayır. “The Los Angeles Times”dan Betsi Şarkli filmi 5 ulduzdan 4.5 ulduzla dəyərləndirir, Devid Sleydin əvvəlki filmləri ilə qarşılıqlı şəkildə maraqlı film yaratmaq bacarığını qeyd edir. O, yazır: “Tutulma sələflərini qaranlığa qərq edir.” “Moviefone ”un 2010-cu ilin əlli ən yaxşı filmi siyahısında “Tutulma” 49-cu yerdə qərarlaşdırılıb.
“Orlando Sentinel”dən Orlando Mur filmi 4 ulduzdan 2.5 ulduzla qiymətləndirir və qeyd edir ki, “Brays Dallas Hovard və ya Anna Kendrikin ifası hərdən aktyorların darıxdırıcı ifasını bölür.” Müəllif filmi “boşboğaz və çox uzun” adlandırsa da, Devid Sleydin rejissorluğunu tərifləyir və filmin fanatları sevindirəcəyini qeyd edir. “Chicago Tribune”dan Maykl Filips filmi 5 ulduzdan iki ulduzla dəyərləndirir və qeyd edir ki, Devid Sleydin stimulyasiyasında “hər şey yüksəklikdən düşmüş kimi görünür”. O, həm də obrazları, aktyorların onları canlandırmasını tənqid edir, Hovard Şorun musiqisini “zibil” adlandırır. “Boston Globe”dan Uizli Morris qeyd edir ki, “əgər ilk iki film “otaq axtarmağa” vadar edirdisə, üçüncq film “terapevt axtarmağa” vadar edir.”
Qarışıq rəydə deyilir ki, “Tutulma, Yeni ayın Alatoran seriyasından uzaqlaşdırdığı enerjini yenidən qaytarır və izləyicini özünə bağlı saxlamaq üçün kifayət qədər keyfiyyətlidir”. “Chicago Sun Times”dan Rocer Ebert “Tutulma”ya ilk iki filmdən daha yaxşı rəy verir, lakin hələ də üç əsas qəhrəman arasındakı dialoqlardan narazı olduğunu ifadə edir. O, film boyu Edvard və Ceykobun Bellaya yönəlmiş baxışlarını tənqid edir və qeyd edir ki, film boyu fonda görünən dağ mənzərələri “televiziya şousunda çəkilməsi öyrədilən mənzərələrə oxşayır”. O, filmi, dörd ulduzdan iki ulduzla qiiymətləndirir. “St. Peterburg Times ”dan Stiv Persall filmi “dəhşətli dərəcədə pis” adlandırır, qeyd edir ki, “Tutulmanın süjet xətti darıxdırıcıdır və vampirlər və canavar adamların dil tapması xaricində hansısa maraqlı bir şey yoxdur” və C- dərəcəsi ilə qiymətləndirir. “The Guardian”dan Piter Bredşou filmi bir ulduzla dəyərləndirir və qeyd edir ki, “Bella Svon Doris Dey kimi cəhənnəm nimfasını xatırlatmağa başlayır.”
Davamı
2008-ci ilin noyabrında “Summit Entertainment” Alatoran romanlar seriyasının dördüncü kitabı olan “Sübh” romanını ekranlaşdırmaq hüququ aldığını, 2010-cu ilin aprelində isə roman əsasında iki hissəli filmin çəkiləcəyini elan edir. Birinci film 18 noyabr 2011-ci ildə, ikinci film isə 16 noyabr 2012-ci ildə təqdim edilir. Hər iki film Bill Kondonun rejissorluğu ilə çəkilir.
Almaniya 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində
Almaniya 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində iştirak edəcək.
Budun bayır dəri siniri
Budun bayır dəri siniri- n. cutanens femoris lateralis, bel kələfindən başlayıb ön yuxarı qalça tinindən içəri tərəfə dəri altına çıxaraq budun bayır səthinin dərisini innervasiya edir. Bu sinirin bir şaxəsi sağrı nahiyəsinin dal səthinin aşağı hissəsini, digər şaxəsi isə budun bayır səthinin dərisini diz oynağına kimi innervasiya edir.
NGC 2287
NGC 2287— Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Böyük Köpək bürcü istiqamətində yerləşir. II3m tipli. tərəfindən ildə 0.69 sm (0.27 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Murad Xəlilli
Murad Vəli oğlu Xəlilli (14 iyul 1994; Şərur rayonu, Azərbaycan — 30 oktyabr 2020; Xocavənd rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin kiçik çavuşu, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Murad Xəlilli 1994-cü il iyulun 14-də Şərur rayonunun Çomaxtur kəndində anadan olub. Ailəli idi. Bir qızı yadigar qaldı.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun kiçik çavuşu olan Murad Xəlilli 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Xocavəndin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Murad Xəlilli oktyabrın 30-da Xocavənd döyüşləri zamanı şəhid olub. Şərur rayonunun Çomaxtur kəndində dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Murad Xəlilli ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yerinə yetirən zaman mərdliyin və igidliyin göstərilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Murad Xəlilli ölümündən sonra "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edildi.
Petar Atsev
Petar Atsev (bolqar: Петър Ацев)  — bolqar inqilabçısı, Daxili Makedoniya-Adrianopol İnqilab Təşkilatının (IMARO) Prilep bölgəsi üzrə voyvodası idi.
Anton Vaysbeker
Anton Vaysbeker (Anton Waisbecker; ) — Macarıstan botaniki.
Elmi fəaliyyəti
Anton Vaysbeker toxumlu bitkilər, qıjıkimilər üzrə ixtisaslaşmışdır.
Təsnif etdiyi taksonlar
[[SS 2 (*
Petar Atsev
Şimali Makedoniya da o, etnik makedon sayılır.
Bioqrafiya
Petar Atsev 1877-ci ildə Osmanlı İmperiyası nın o zamanlar Manastır Vilayətinin tərkibində olan Oreovec kəndində anadan olub. 1897-1901-ci illərdə o, Prilep və Kruşevo da, eləcə də Makedoniya nın bəzi kəndlərində müəllim işləmişdir. Qardaşları Mirçi və Georgi ilə birlikdə İMARO- nun inqilabi fəaliyyətinə qoşuldu. 1901-ci ildə sonralar Şakir voyvodası kimi tanınan Krastyu Germov onun inqilabi qrupunun üzvü olur. 1902-ci ilin əvvəlində Petar da azadlıq döyüşçüsü oldu və 1902-ci ilin mayında Prilep bölgəsi üçün regional voyvoda oldu. Atanas İvanov o zaman onun qrupunun üzvü idi. Petar Atsev Smilevo Konqresində Prilep inqilabi bölgəsinin nümayəndəsi idi, burada İlinden-Preobrajenie üsyanının təşkili və həyata keçirilməsi ideyasının əsas antaqonistlərindən biri idi. Üsyan a qarşı çıxmaq üçün o, inqilabi bölgəsində silah-sursatın olmadığını vurğuladı. Petar Atsev Georgi Pophristov və Lazar Poptraykov ilə birlikdə Dame Qruev, Atanas Lozançev və Boris Sarafov un rəhbərlik etdiyi Üsyan Qərargahının ehtiyat üzvü seçildi. İlinden-Preobrajeniya üsyanı başa çatdıqdan sonra Petar Pavel Xristov və Pando Klyaşev lə birlikdə vilayət komitəsinin qeyri-qanuni üzvü seçildi. Milan Matov, Petar Neşev və Mixail Rakadjiyev bu komitənin hüquqi üzvləri idi. Petar Atsev Makedoniyada türk hərbi birləşmələrinə, serb və yunan orkestrlərinə qarşı bir sıra döyüşlər aparıb. 28 iyun 1904-cü ildə Petar Atsev və Nikola Karandjulovun inqilabi dəstələri Selce kəndi yaxınlığındakı "Kyuleto" yaxınlığında türk hərbi birləşməsinə qarşı döyüşdü və Nikola Karandjulov öldürüldü. 1905-ci ildə Trayko Kralya, Petar Atsev və Leniştanets ləqəbli Gyore Spirkov və Krastyo Germov Qliqor Sokoloviçlə görüşüb, saxta sənədlərlə onları Makedoniyaya buraxmağa razı salıblar. 1906-cı ildə Küstendil konqres ində Petko Pençev, Pavel Xristov, Efrem Çuçkov, Argir Manasyev və Stamat İkonomovl a birlikdə Petar Atsev İMARO Mərkəzi Komitəsinin əlavə üzvü seçildi. 1907-ci ildə Tane Nikolov, İvan Naumov, Mixail Çekov, Xristo Tsvetkov və Mirço Naydov voyvodları ilə birlikdə "Nozhot" (Bıçaq) döyüşündə iştirak etdi. thumb|right|Petar Atsev
1908-ci ildəki Gənc Türk İnqilabından sonra o, artıq qeyri-qanuni bir azadlıq mücadiləsindən çıxdı və Prilepdə məskunlaşdı. İki il sonra həbs olundu və 15 ay Makedoniya və Anadolu da müxtəlif həbsxanal arda həbs edildi. 1911-ci ilin ortalarında azadlığa buraxılıb və Bolqarıstan ın Plovdiv şəhərində məskunlaşıb. Balkan müharibə lərində, daha sonra isə Birinci Dünya Müharibəsi ndə könüllü kimi iştirak etmişdir. Petar Atsev İlinden Təşkilatının üzvü idi.
1939-cu ildə Plovdiv də vəfat etmişdir.
Murad Xəlilli
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Murad Xəlilli ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Murad Xəlilli ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Murad Xəlilli ​ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Avstriya 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində
Avstriya 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində iştirak edəcək.
Serbovka
thumb|Praqada Vendish Seminariyasında xatirə lövhəsi: "Bu evdə Sorb tələbələri 1846-cı ildə "Serbovka" assosiasiyasını, [[Praqada Sorbların mədəni inkişafı üçün əhəmiyyətli olan ilk Slavyan tələbə birliyini qurdular."]]
Serbovka  — Praqadakı Sorb Katolik tələbələri və lisey şagirdlərinin birliyi idi. Serbovka 21 oktyabr 1846-cı ildə Vendish Seminariyasında yaradılıb və Almaniyadan kənarda ilk Sorb tələbə birliyi hesab olunur. Assosiasiyanın əsas məqsədi sorb dilini və mədəniyyətini qorumaq və təbliğ etmək və bununla da Sorb milli şüurunu onun üzvləri arasında möhkəmləndirmək idi. Digər slavyan xalqlarının tələbə birlikləri ilə canlı mədəni mübadilə baş verirdi.
Midlsbro FK
Midlsbro Futbol Klubu — Şimali Yorkşir, İngiltərədə yerləşən professional futbol klubu. Hazırda klub EFL çempionatında, ingilis futbolunun ikinci liqasında çıxış edir. 1876-cı ildə yaradılan 1995-ci ildən etibarən Riverside Stadionunda ev oyunlarını keçirən furbol klubudur. Onlar 1882-dən 1903-cü ilə qədər "Linthorpe Road Torpaqları"nda və 1903-dən 1995-ci ilə qədər isə "Ayresome Parkda" oynadılar.
1992-ci ildə İngiltərə Premyer Liqasının qurucu üzvlərindən biri idi. Klub 1986-cı ildə ciddi maliyyə çətinliyi yaşadıqdan sonra, o zaman idarə heyəti üzvü və sonradan başçı Stiv Gibsonun rəhbərlik etdiyi konsorsium tərəfindən qurtuldu. Klubun əsas rəqibi Sanderlend və Nyukasl Yunayteddir. "Yorkshire" klubunun "Leeds United" klubu ilə də rəqabəti var.
Midlsbro 2004-cü ildə Klubun ilk və yeganə böyük kubokunu qazandı. 2006-cı ildə UEFA Kuboku Finalına çıxdılar, ancaq İspan klubu Sevilya tərəfindən məğlub edildi.
Teodor Kanamine
Teodor Şiqeru Kanamine – yaponəsilli amerikalı briqada generalı. O, ABŞ ordusunun aktiv vəzifədə olan ilk yaponəsilli generalı olmuşdur.
Həyatı
Teodor Kanamine 29 avqust 1929-cu ildə Kaliforniya ştatının Şimali Hollivud bölgəsində doğulmuşdur. O, "Walt Disney" studiyasının yaxınlığında market işlədən immiqrant yapon ailənin ən böyük uşağı idi. İkinci dünya müharibəsi zamanı ailəsi ilə birlikdə Kaliforniyadan Arkanzas ştatının Cerom qəsəbəsində yerləşən internasiya düşərgəsinə gətirilmişdir.
Müharibədən sonra Omaha texnologiya liseyinə daxil olmuş, liseyin üzgüçülük komandasının kapitanı olmuşdur. 1947–54-cü illərdə ildə Linkolnda yerləşən Nebraska Universitetinə təhsil almış və kriminal psixologiya sahəsində ixtisaslaşmışdır.
Hərbi xidməti
2-ci leytenant kimi Rezerv Zabitlərin Təlim Korpusunun komissiyasından keçərək Hərbi Polis Korpusuna daxil olmuş və 1955-ci ildə aktiv hərbi xidmətə çağırılmışdır. Əvvəlcə Koreyada xidmət göstərmiş, daha sonra Vyetnam müharibəsinə göndərilmişdir. 1960-cı illərin sonunda ABŞ-ın Sayqon şəhərində yerləşən Hərbi Yardım Komandanlığında işləmişdir. O, Sayqonun təhlükəsizliyindən məsul olan 716-cı hərbi polis batolyonunun komandanı olmuş, 1968-ci ildə Sonqmi qətliamının araşdırılmasında iştirak etmişdir. Pentaqonda fəaliyyət göstərərkən oranj qazını araşdırmışdır. Daha sonra provost marşalı olmuş, Almaniyadakı hərbi polis briqadasının komandiri təyin olunmuşdur. 1976-cı ildə briqada generalı rütbəsinə yüksəlmişdir.
Kanamine 1981-ci ildə təqaüdə çıxmış və ailə ilə Floridaya köçmüşdür. Amerika Qırmızı Xaçının Sent-Lüsi qraflığı üzrə sədri olmuş, burada yerləşən Müqəddəs Ailə Katolik Kilsəsi üçün könüllülük etmişdir.
Kanamine ABŞ ordusunun "Görkəmli xidmətə görə" medalı, iki dəfə "Fəxri legion" ordeni, "Bürünc ulduz" medalı və iki dəfə "Ləyaqətli xidmətə görə" medalı ilə təltif olunmuşdur. Hərbi Polis Korpusu onun adını Şərəf zalına daxil edilmişdir. 2 mart 2023-cü ildə Florida ştatının Neypls şəhərində qızının evində ağ ciyər xərçəngi səbəbilə ölmüşdür. 14 mart 2023-cü ildə Sarasota Veteranlar Milli Qəbiristanlığında dəfn olunmuşdur.
Şəxsi həyatı
Omaha hovuzunda işləyərkən almanəsilli Meri Stuben ilə tanış olmuşdur. Nebraska ştatının qanunları irqlərarası evliliyi qadağan etdiyi üçün onlar 1954-cü ildə Ayova ştatının Kaunsil-Blafs şəhərində evlənmişdirlər. Onların iki qızı (Laura və Linda) və üç oğlu (Maykl, Teodor və Devid) olmuşdur. Oğlu Teodor da hərbçi olmuş və polkovnik rütbəsi almışdır.
Qar dənəsi
thumb|Təzə düşmüş qar dənələri thumb|Təbii qar dənəciyinin makro fotoşəkili Qar dənəsi — yetərli bir ölçüyə çatmış, Yerin atmosferinə qar şəklində düşən tək bir buz kristalı. Hər bir dənə həddindən artıq soyuq olan bulud su damcılarını cəlb edərək, həddindən artıq doymuş hava kütlələrindəki bir toz hissəciyinin ətrafında damcıya dönür və donaraq kristal şəklində toplanır. Qar dənəsi atmosferdə müxtəlif temperatur və rütubət zonalarında hərəkət etdikcə mürəkkəb formalarda meydana çıxır ki, nəticədə hər bir qar dənələri bir-birindən öz detalları ilə fərqlənir. Onlar səkkiz geniş təsnifat və ən azı 80 fərdi variantlar üzrə təsnif edilə bilər. Buz kristalları üçün birləşmələrin meydana çıxa biləcəyi əsas formalar - iynəvari, sütunvari, lövhəvari və çubuqvari formalardır. Qar şəffaf buzdan əmələ gəlməsinə baxmayaraq ağ rəngdə görünür. Bu, qar dənələrinin kiçik kristallik küncləri tərəfindən bütün işıq spektrinin diffuzion əks olunması ilə əlaqədardır.
Formalaşması
thumb|Təbii şəkildə formalaşan qar dənələri təsadüfi formaları ilə bir-birindən fərqlənirlər. Onlar üçün xarakterik olan altı fərqli qol buzun kristal quruluşu ilə bağlıdır Qar dənələri mineral və ya üzvi hissəciklərin ətrafında rütubət ilə doymuş, dondurulmuş hava kütlələrində nüvələşir. Onlar altıbucaqlı formalardakı başlanğıc kristallara yığılaraq böyüyürlər. Birləşən qüvvələr ilk növbədə elektrostatikdir.
Nüvəsi
Nisbətən isti buludlarda nüvə rolunu oynaması üçün damcıda aerozol hissəciyi və ya "buz nüvəsi" olmalıdır (yaxud onunla əlaqəli olmalıdır). Buz nüvələrini yaradan hissəciklər maye bulud damcılarının əmələ gəldiyi nüvələrlə müqayisədə çox nadirdir; lakin onları effektiv edənin nə olduğu məlum deyil. Gil, səhra tozu və bioloji hissəciklər effektiv ola bilər, baxmayaraq ki, bu da kifayət qədər aydın deyil. Süni nüvələrə gümüş yodid və quru buz hissəcikləri daxildir və bunlar bulud toxumunda yağıntıları stimullaşdırmaq üçün istifadə olunur. Təcrübələr göstərir ki, bulud damcılarının "homogen" nüvələşməsi yalnız -35 °C-dən aşağı temperaturda baş verir.
Böyüməsi
thumb|right|Skan edən elektron mikroskop altında "qapaqlı sütun" qar dənəciyinin hər iki ucunda şaxta sırsırasının şəkli Bir su damcısı buz nüvəsi kimi donduqda, həddindən artıq doymuş bir mühitdə böyüyür - burada maye nəm, dondurma nöqtəsindən aşağı temperaturda tarazlıq nöqtəsindən kənarda buzla birlikdə mövcuddur. Damcı daha sonra havada (buxar) su molekullarının toplandığı buz kristalının səthinə çökərək böyüyür. Su damcıları sayca buz kristallarından qat-qat çox olduğundan, kristallar su damlaları hesabına yüzlərlə mikrometr və ya bir neçə millimetr ölçülərinə çata bilir. Bu proses Vegener-Bergeron-Findeysen prosesi kimi tanınır. Su buxarının müvafiq olaraq olaraq tükənməsi damcıların da buxarlanmasına səbəb olur, yəni buz kristalları damcıların hesabına böyüyür. Bu iri kristallar səmərəli yağıntı mənbəyidir, çünki onlar kütlələrinə görə atmosferə düşürlər və çoxluqlar və ya toplu halında toqquşub bir-birinə yapışa bilərlər. Bu toplular adətən yerə düşən buz hissəciklərinin növü olur. Ginnesin Rekordlar Kitabına görə, dünyanın ən böyük qar dənələrini 1887-ci ilin yanvarında Montana ştatının Fort Kofdakı qar dənələridir və onların eninin 15 düym (38 sm) olduğu iddia edilir - eni üç və ya dörd düym olan lopa dənələr normal ölçüdən xeyli kənardır. Bir dyum ölçüsündə (diametri 17,91 mm) tək kristallar müşahidə edilmişdir. Qar dənələri qraupel kimi tanınan toplar əmələ gətirir.
Forması
Qar dənəsinin forması onun əmələ gəldiyi temperatur və rütubətlə əsaslı şəkildə müəyyən edilir. Nadir hallarda, təxminən −2 °C (28 °F) temperaturda qar dənəcikləri üçtərəfli simmetriyada - üçbucaq qar dənələri əmələ gələ bilər. Qar hissəciklərinin əksəriyyəti simmetrik olaraq təsvir olunsa da, formaları qeyri-müntəzəmdir. Atmosferdə dəyişən temperatur və rütubətdən asılı olaraq müxtəlif sürətlərdə və müxtəlif sxemlərdə böyüyən tipik bir qar dənəciyini təxminən 1019 (10 kvintilyon) su molekulu təşkil etdiyinə görə, eyni formada iki qar dənəciyinin eyni yerdə olması ehtimalı çox azdır. Eyni görünən, lakin molekulyar səviyyədə dəyişə bilən qar dənəcikləri nəzarət edilən şəraitdə meydana gəlir.
Təsnifatı
thumb|right|Qar dənələrinin [[İsrail Parkins Uorren tərəfindən aparılan erkən təsnifatı ]] Qar dənələri müxtəlif mürəkkəb formalarda əmələ gəlir və bu, "onlar eyni deyil" anlayışına səbəb olur. Laboratoriyada təxminən eyni qar dənələri hazırlana bilinsə də, təbiətdə onların eyni formada tapılma ehtimalı çox kiçikdir. Amerikalı metereoloq Vilson Alvin Bentli 1885-ci ildən bəri minlərlə qar dənəsinin mikroskop altında fotoşəkilini çəkərək eyni qar dənələrini tapmaq üçün ilk cəhdlər etmiş və bu gün bizə məlum olan qar dənələrinin geniş variasiyasını yaratmışdır.
Yapon fiziki Ukişiro Nakaya kristal formasını onların əmələ gəldiyi temperatur və rütubət şəraiti ilə əlaqələndirən kristal morfologiya diaqramını işləyib hazırlamışdır. Bu diaqram aşağıdakı cədvəldə ümumiləşdirilir: right|thumb|İki sinif qar dənəsi (lövhəvari və sütunvari) göstərən Vilson Bentlinin mikroqrafı Qar dənəsinin forması ilk növbədə onun əmələ gəldiyi temperatur və rütubətlə müəyyən edilir. Havanın -3 C qədər donması planar kristalları (nazik və düz) formalaşdırır. -8 C qədər soyuq havada kristallar içi boş sütunlar, prizmalar və ya iynələr şəklində əmələ gəlir.-22 C qədər soyuq havada formalar yenidən boşqaba bənzəyir, çox vaxt budaqlanmış və ya dendritik xüsusiyyətlərə malikdir. -22 C aşağı temperaturda kristallar doyma dərəcəsindən asılı olaraq lövhəşəkilli və ya sütunvari olur. Nakayanın kəşf etdiyi kimi, forma həm də üstünlük təşkil edən nəmin doyma səviyyəsindən yuxarı və ya aşağı olmasının bir funksiyasıdır. Doyma xəttinin altındakı formalar daha möhkəm və kompakt olur. Aşırı dərəcədə doymuş havada əmələ gələn kristallar daha çox naxışlı, zərif və bəzəkli formaya doğru meyl edir. Şəraitdən və buz nüvələrindən asılı olaraq yan səthlər, gülləvari-rozetlər və müstəvi tiplər kimi bir çox daha mürəkkəb böyümə nümunələri də əmələ gəlir. Əgər kristal sütunun böyüməsi rejimində, təqribən -5 °C (23 °F) temperaturda formalaşmağa başlamışdırsa və sonra daha isti boşqababənzər rejimə düşərsə, sütunun sonunda boşqab və ya dendritik kristallar əmələ gəlir və onlar "qapaqlı sütunlar" adlanır.
Maqono və Li 80 fərqli formanı özündə birləşdirən təzə əmələ gələn qar kristallarının təsnifatını hazırlamışlar. Onlar aşağıdakı əsas kateqoriyalarda verilmişdir (simvol ilə):
Onların hər birini mikroqraflarla sənədləşdiriliblər.
Yerdə Mövsümi Qarın Beynəlxalq Təsnifatı, qar kristallarının torpağa çökdükdən sonra təsnifatını təsvir edir ki, bunlara dən forması və dən ölçüsü daxildir. Sistem həm də qar örtüyünü xarakterizə edir, çünki fərdi kristallar metamorfozlaşır və bitişir.
Simvol kimi istifadəsi
thumb|124x124px|[[Lumijokinin gerbindəki qar dənəsi]] Qar dənəsi çox vaxt Milad mövsümündə, xüsusən də Avropa və Şimali Amerikada istifadə olunan ənənəvi mövsümi təsvir və ya motivdir. Xristian bayramı kimi Milad, xristian inancına görə bəşəriyyətin günahlarını kəffarə edən İsanın təcəssümüdür; belə ki, Avropa və Şimali Amerika Milad ənənələrində qar dənələri paklığı simvolizə edir. Qar dənələri də ənənəvi olaraq Milad bayramı zamanı tez-tez baş verən "Ağ Milad" havası ilə əlaqələndirilir. Həmin vaxt bir kağız parçasını bir neçə dəfə qatlamaq, qayçı ilə naxış kəsmək və sonra onu açmaqla kağızdan qar dənəcikləri hazırlamaq kifayət qədər məşhurdur. Yeşaya Kitabı günahların kəffarəsinə istinad edir ki, bu da onların Allah qarşısında “qar kimi ağ” görünməsinə səbəb olur (Yeşaya 1:18).
Qar dənələri tez-tez qış və ya soyuq şəraiti təmsil edən simvollar kimi də istifadə olunur. Məsələn, sərt qış şəraitində avtomobil yolunda dartma qabiliyyətini artıran təkərlərin üzəri qar dənəsi ilə işarələnir. Stilləşdirilmiş qar dənəciyi 1968 Qış Olimpiya Oyunları, 1972 Qış Olimpiya Oyunları, 1984 Qış Olimpiya Oyunları, 1988 Qış Olimpiya Oyunları, 1998 Qış Olimpiya Oyunları və 2002 Qış Olimpiya Oyunlarının embleminin bir hissəsi olmuşdur. thumb|Kanada ordenində üç dərəcə (müvafiq olaraq Yoldaş, Zabit və Üzv). Kanada ordeni (milli şərəf sistemi) üçün istifadə edilən altı guşəli stilizə edilmiş altıbucaqlı qar dənəsi kanadalıların şimal irsini və müxtəlifliyini simvolizə etmək üçün gəlib.
Heraldikada qar dənəsi yükü stilizə edir. Unicode-da üç müxtəlif qar dənədi simvolu kodlaşdırılıb: "qar dənədi" U+2744 (❄); U+2745 (❅) səviyyəsində "sıx üçyarpaqlı qar dənəsi"; və U+2746-da (❆) "ağır şevronli qar dənəsi".
Qalereya
Vilson Bentli tərəfindən çəkilmiş seçmə fotoşəkillər (1865–1931):
Konstantin Batyuşkov
Konstantin Nikolayeviç Batyuşkov  — rus poeti, yazıçı və şairi
Həyatı
Konstantin Nikolayeviç Batyuşkov 19 may 1787 Voloqda şəhərində zadəgan ailəsində anadan olmuşdur. Onun anası 1795-ci ildə vafat edir. Onun ruhi xəstəliyi irsən Batyuşkaya və onun böyuk baçısı Aleksandra keçir. 1805-ci ildə K. N. Batyuşkovun Poslaniye k stixam moim ("Послание к стихам моим") şeri "Novosti russkoy literaturı" ("Новости русской литературы") jurnalının girişində pecat olunmuşdur. Mürtəce yazıçılara qarşı çıxmış, mütərəqqi "Arzamss" ədəbi dərnəyində iştirak etmişdir. Batyuşkovun şeirlərində həyat eşqi, dostluq, məhəbbət, şəxsiyyət azadlığı tərənnüm olunur. Batyuşkov sənətə münasibətini "Mənim Penatlarım"(1811–1812) şerində ifadə etmişdir. 1812-ci ildə Vətən müharibəsi dövründə yazılmış "Daşkova xitab" şerində vətənpərvərlik ruhu güclüdür. Müharibə Moskvanın yandırılması və şəxsi sarsıntılar Batyuşkov yaradıçılığında bədbinlik motivlərinin güçlənməsinə səbəb olmuşdur.
Əli Bayramov (əsgər)
Əli Nadir oğlu Bayramov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Əli Bayramov 24 mart 1999-cu ildə Binəqədi rayonunda anadan olmuşdur. 2006-2016-cı illərdə Binəqədi rayon 179 saylı tam orta məktəbdə təhsil almışdır. Subay idi.
Hərbi xidməti
Əli Bayramov 2020-ci ildən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin müddətli həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusu idi.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Əli Bayramov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Əli Bayramov Füzuli rayonu istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur. 5 oktyabr 2020-ci ildə Binəqədi rayonunda yerləşən Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əli Bayramov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Anatoli Novikov
Anatoli Qriqoryeviç Novikov — SSRİ bəstəkarı.
Əli Bayramov (əsgər)
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əli Bayramov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Anatoli Novikov
Həyatı
Anatoli Novikov 30 oktyabr 1896-cı ildə Rusiya imperiyası tərkibində olan Ryazan quberniyasının Skopin kəndində anadan olmuşdur. O, 1920-ci illərdən özfəaliyyət xor kollektivlərinin, peşəkar mahnı və rəqs ansambllarının bədii rəhbəri olmuşdur. Novikov mahnı bəstəkarı kimi məşhurdur. Onun mahnılarının əksəriyyəti Rusiyada vətəndaş müharibəsi və İkinci Dünya müharibəsi mövzularına həsr olunmuşdur. Novikovun "Vasya-Vasilyok" (1941), "Beş güllə" (1942), "Qarabuğdayı qız" (1943), "Rusiya" (1946), "Yollar" (1946), "Dünya demokratik gənclərinin himni" (1947) mahnıları geniş yayılmışdır. O, musiqili komediyaların ("Xüsusi tapşırıq", 1965; "Vasili Tyorkin", 1971) və s. müəllifidir. Anatoli Novikov 24 sentyabr 1984-cü ildə, 87 yaşında SSRİ-nin paytaxtı Moskva şəhərində vəfat etmişdir.
Əli Bayramov (əsgər)
Hərbi xidməti
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yerinə yetirən zaman mərdliyin və igidliyin göstərilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əli Bayramov ölümündən sonra "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edildi.
Anatoli Novikov
Təltif və mükafatlar
Anatoli Novikov 1970-ci ildə SSRİ xalq artisti adına layiq görülmüşdür. O, 1976-cı ildə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı, 1946-cı və 1948-ci illərdə SSRİ Dövlət mükafatı ilə təltif olunmuşdur. Novikov həmçinin, 2 dəfə Lenin ordeni, Oktyabr İnqilabı, Qırmızı Əmək Bayrağı ordenləri və medallarla təltif edilmişdir.
Əli Bayramov (əsgər)
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əli Bayramov ​ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Prokseniya
250px|thumb|right|Prokseniya fərmanı. Teben.
Prokseniya — Qədim Yunanıstan da beynəlxalq hüquq təsisatı, ictimai qonaqpərəstlik. Qanunlara görə, şəhər tərəfindən seçilən vətəndaş müqabilində dövlətdən fəxri titullaq almaq şərti ilə öz hesabına xarici səfirləri qonaq edirdi. Bu vətəndaşlar proksenlər (mənası – "əcnəbi əvəzi") adlandırılırdı.
Vüsal Əliyev (şəhid)
Vüsal Əmir oğlu Əliyev (d. 22 dekabr 1996; Lerik, Azərbaycan - ö. 5 iyul 2016; Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri. 2016-cı ildə Azərbaycan-Ermənistan təmas xəttində ermənilərin atəşkəs rejimini pozması nəticəsində şəhid olub, ölümündən sonra "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" III dərəcəli medalı ilə təltif edilib.
Həyatı
Vüsal Əliyev 1996-cı ildə Lerik rayonunun Noda kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Əsgər Vüsal Əliyev 2016-cı ildə, iyulun 5-i saat 12.30 radələrində Azərbaycan-Ermənistan təmas xəttində ermənilərin atəşkəs rejimini pozması nəticəsində şəhid oldu. İyulun 6-sı isə Vüsal Əliyev doğulduğu Lerik rayonunun Noda kəndində son mənzilə yola salındı. Dəfn mərasiminə minlərlə rayon sakini ilə yanaşı, şəhidin qulluq etdiyi hərbi hissənin əsgərləri və zabitləri də qatıldı. Dəfn mərasiminin sonunda yaylım atəşi açıldı və əsgər Əliyev uğrunda şəhid olduğu torpağa tapşırıldı.
Vüsal Əliyev ölümündən sonra göstərdiyi qəhrəmanlığa görə Azərbaycan Respublikası Müdafiə Naziri general-polkovnik Zakir Həsənovun sərəncamı ilə "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" III dərəcəli medalı ilə təltif edildi.
Tərsəçay
Tərsəçay Ermənistanda yerləşən bir çaydır. Ermənicə adı Getikdir. Çəmbərək rayonundan başlayaraq Qaraqoyunlu dərəsiylə axaraq Dilican rayonu ərazisində Ağstafaçaya tökülür. Mənbəyi dəniz səviyyəsindən 2450 metr yüksəklikdə yerləşir. Çayın uzunluğu 58 km-dir. Hövzəsinin ümumi sahəsi 581 km²-dir. Axım sürəti dəqiqədə 31,9 km-dir. Əsasən qar və yağış sularıyla qidalanır. Qaraqoyunlu mahalının Polad Ayrım, Salah, Qaraqaya (Qaraqoyunlu), Çaykənd (Qaraqoyunlu) və Gölkənd kəndləri Tərsəçayın sahilində yerləşir.
Belarus 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində
Belarus 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində iştirak edəcək.
Albaniyada islam
thumb|upright=1.35|[[Sünni İslam|Sünni və Bektaşi Şiə din xadimləri 1914-cü ildə əllərində Alban bayrağı tutan alban vətənpərvərlərlə birlikdə]] thumb|200px|[[Tiran|Tiranadakı Etem bəy məscidi.]]
Albaniyada islam — İslam Albaniyada və ümumiyyətlə albanlarda ən gənc dindir. Müasir Albaniyanı tipik müsəlman ölkəsi adlandırmaq mümkün olmasa da, yerli əhali arasında müsəlmanların sayı ölkə əhalisinin 82,1%-nə çatır. Kosovodan fərqli olaraq, Albaniyada İslamın təsiri ölkənin ümumi Avropa məkanına inteqrasiyası ilə zəifləyir. Buna baxmayaraq, uzun müddət Albaniya bütövlükdə Avropada yerləşən və eyni zamanda müsəlmanların əksəriyyətinə malik olan yeganə rəsmi tanınan ölkə hesab olunur.
Əhalisi
İslam dininə hələ də Albaniya əhalisinin böyük əksəriyyəti etiqad edir. Maraqlıdır ki, hətta 2002–2007-ci illərdə hakimiyyətə gələn ölkə prezidenti Alfred Moisiu Albaniyanı xristian ölkəsi adlandıranda müsəlman təşkilatlarından biri etiraz edib. Bundan sonra dövlət başçısı öz bəyanatını rədd etməli olub. 1942-ci ildəki İtaliya məlumatlarına görə, ümumi əhalisi 1.128.143 nəfər olan Albaniyada müsəlmanlar 69% (779.417 nəfər) təşkil edirdi. . Hazırda CIA World Factbook araşdırmalarına əsasən ölkə əhalisinin 70%-ni müsəlmanlar təşkil edir. Bununla belə, Pyu Araşdırma Mərkəzinin məlumatına görə, 2009-cu ildə Albaniyada müsəlmanların faizi hətta 79,9% təşkil edirdi. 2011-ci il Alban siyahıyaalmasına əsasən ölkədə 1.587.608 müsəlman (ölkə əhalisinin 56,70%-i) və 58.628 bektaşi (2.09%) var idi. .
Kukeldaş mədrəsəsi (Buxara)
Kukeldaş mədrəsəsi —  1569-cu ildə Buxara xanlığının paytaxtı - Buxarada (indiki Özbəkistanın Buxara vilayətinin inzibati mərkəzi) qurulmuş iki mərtəbəli Orta Asiya mədrəsəsidir. Özbək hökmdarı II Abdulla xanın (1557-1598) dövründə himayədar qardaşı və yaxın yoldaşı - Qulbaba Kukeldaş hesabına inşa edilmişdir. Orta Asiyanın ən böyük mədrəsəsidir. Yan fasadlarında tağlı açıq eyvanların tikildiyi ilk mədrəsədir.
Əsas məqsəddən əlavə, mədrəsədə bəzən başqaları da olurdu: burada müəllimlər və ya tələbələrdən əlavə, yad insanlar da yaşaya bilərdi və aşağı mərtəbədəki xarici otaqları ticarət üçün istifadə edilmişdir. XVIII əsrdə mədrəsə binası hətta karvansara kimi istifadə olunurdu. Ancaq hər şeydən əvvəl, 1920-ci illərə qədər ali təhsil müəssisəsi olaraq qalmışdır.
Sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra Mixail Frunzenin idarəsinə çevrildi, sonra müxtəlif dövrlərdə Buxara qədim abidələrin və sənət əşyalarının qorunması komissiyası Buxkomstaris, Buxara muzeyi və Regional Arxiv adı altında mövcud oldu.
Tarixi
left|200px|thumb| [[II Abdulla xan Şeybani|II Abdulla xanın portreti. Miniatur 1572-ci il.]] 1533-cü ildə Buxara yenidən bir neçə əsr boyunca Mavəraünnəhrin əsas şəhəri, mədəni qüvvələrin mərkəzində oldu. II Abdullah xanın hakimiyyəti dövründə (1557-1598) paytaxt demək olar ki yenidən quruldu: təxminən üçdə biri qədər böyüdüldü və on bir qapılı yeni divarlarla əhatə olundu; bir növ kult və sosial mərkəzlər kimi bazarların ərazisində memarlıq ansamblları meydana gəldi. İnşaatın əsas donoru, II Abdullah xanın özü ilə birlikdə Xan Qulbabanın ən nüfuzlu süd qardaşı Kukeldaş idi.
Qulbaba Kukeldaş dövrünün savadlı, şair və sənətin hamisi kimi tanınan bir insan idi. Buxara xanlığının mərkəzi və böyük şəhərlərində bir neçə mədrəsələrin, karvansaraların və şəxsi kitabxanaların (kitabxana) meydana çıxması onun adı ilə bağlıdır.
Buxara Qulbaba Kukeldaş mədrəsəsi 1568-1569-cu illərdə inşa edilmişdir. Gəlir gətirən vəqf torpaqları var idi.(məsələn, mədrəsənin əsas gəlir yeri Buxara karvansarası - Suxta idi. ) Orenburqda nəşr olunan Şuro jurnalına görə, XX əsrin əvvəllərində Kukeldaş mədrəsəsi şəhərdəki gəlir baxımından Cəfər-Xoca və Qaukuşan mədrəsələrindən sonra üçüncü sırada yerdə dururdu. Bu gəlirlər mədrəsə binalarının ölçüsü və əzəməti ilə deyil, ilkin töhfənin (vəqf) ölçüsü və bu mədrəsələrdə məskunlaşan müəllim adının xüsusi çəkisi (müdərris) ilə müəyyən edilirdi. Vəqf sənədləri Musa Yuldaşeviç Səidcanov tərəfindən araşdırılıb.
Qurucusunun planına görə onun mədrəsəsi paytaxt - Buxaradakı ən böyük məktəb olmalı idi. Pul və sahəyə qənaət etmək üçün həyətyanı eyvanların yerinə adi hücrələr (hücrələr) düzülmüşdü. Bina ənənəvi olaraq küçədən aşağı daş çıxıntı ilə düzəldildi - şəhərin əsas örtüklü ticarət və sənətkarlıq magistralı mədrəsənin əsas fasadı boyunca keçdiyindən, fasadın bütün uzunluğu boyunca çıxan bir sufa və birinci mərtəbənin xarici otaqları ticarət üçün istifadə edildi. Bu mədrəsədə ilk dəfə ümumiyyətlə ikinci mərtəbənin tağlı eyvanları ilə ucqar yan fasadlar açıldı. Bu, mədrəsənin ətrafında açıq bir yer buraxmaq üçün edildi.
1620-1622-ci illərdə Kukeldaş mədrəsəsinin cənubunda yerləşən meydanın yanlarında, yüksək rütbəli Özbəkistanlı Nadir divanbəyi bir istiqamətdə bir xanəgah, böyük bir hovuz və mədrəsə tikdirdi. Nəticədə Ləbi hovuz ansamblı yaradıldı.