cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Səlimiyə məscidi
İnşaat və Frank dövrü
Kipr krallığı dövründə kafedral Kipr krallarının tacqoyma kilsəsi kimi xidmət etmişdir.
1373-cü ildə genuyalıların Kiprə hücumu zamanı kafedral ziyan gördü.
Venesiya dövrü
right|thumb| Lefkoşanın 1597-ci ildə yaradılan xəritəsində mərkəzi bir xüsusiyyət olaraq göstərilən Aya Sofiya kafedralı 1491-ci ildə baş verən zəlzələ nəticəsində kafedral ciddi ziyan gördü. Venesiya Senatı zərərin düzəldilməsini əmr etdi və arxiyepiskop illik 250 dukat vergi ödəyən xüsusi bir komissiya qurdu. Təmir çox geniş və hərtərəfli idi: 1507-ci ildə Pierre Meseng, binanın 20 və ya 22 il əvvəl "tamamilə yıxılmasına" baxmayaraq, o zaman çox gözəl göründüyünü qeyd etmişdir.
Venesiyalılar Lefkoşa divarlarını inşa etdikdən sonra Aya Sofiya kafedrali şəhərin mərkəzi oldu. Bura, ətrafında şəhərin formalaşdığı orta əsr Avropa kafedrallarinin mövqeyini əks etdirirdi.
Osmanlı dövrü
left|thumb| İngilislərin şəhəri ələ keçirməsindən dərhal sonra, 1878-ci ildə Səlimiyə məscidi 1570-ci ildə şəhərin 50 günlük Osmanlı mühasirəsi zamanı kafedral çox sayda insana sığınacaq verdi. 9 sentyabrda, şəhər işğal olunanda yepiskop Fransisko Kontarini binada son xristian xütbəsini verdi. Kafedralın qapısını sındıran və başqaları ilə birlikdə yepiskopu da öldürən Osmanlı əsgərləri buradakı xristian əşyalarını parçaladılar və ya atdılar və xorun yanında nefi məhv etdilər. Sonra komandir Lələ Mustafa Paşanın qatıldığı və kafedralın rəsmi olaraq məscidə çevrildiyi 15 sentyabr tarixində veriləcək ilk cümə namazına hazır olmaq üçün məscidin içini yudular. Həmin il binaya mehrab və minbər kimi digər İslam xüsusiyyətləri ilə birlikdə iki minarə də əlavə edildi.
Bundan sonra məscid Sultan Səlim vəqfinin mülkiyyətinə çevrildi. Bundan əlavə mailiyyələşdirilməsi üçün bir sıra əlavə fondlar da yaradıldı. Səlimiyyə məscidi Osmanlı dövründə adadakı ən böyük məscid idi və həftəlik cümə namazı üçün Osmanlı valisi və elita tərəfindən istifadə edilirdi.
Cümə namazı Lefkoşa və ətraf kəndlərdən çox sayda müsəlmanı da cəlb edirdi. İzdihamın məscidə tez-tez gəlməsi səbəbindən yanında bir bazar inkişaf etdi və ərazi ticarət mərkəzinə çevrildi. Məscidin ətrafı yaxınlarda Böyük Mədrəsə və Kiçik Mədrəsə kimi mədrəsələr tikilərək təhsil mərkəzinə çevrildi.
20-ci əsr
1949-cu ildə imanlar azan oxumaq üçün minarəyə çıxmağı dayandırdılar və bunun yerinə səsgücləndiricilərdən istifadə etməyə başladılar. 13 avqust 1954-cü ildə Kipr müftisi Kiprin fəthi zamanı rəsmi olaraq imperatorluğa rəhbərlik edən Osmanlı sultanı II Səlimin şərəfinə məscidi "Səlimiyə çəscidi" adlandırdı.
Adana kababı
Adana kababı ― Türk mətbəxinə aid kabab növü. Quzu ətindən qıyma, quyruq yağı, pul bibər və digər inqredientlərdən hazırlanır.
Adana kababının müəllifi barədə konkret məlumat mövcud deyil. Ancaq qeyd olunan təamın Türkiyənin Adana bölgəsində meydana çıxdığı güman üçün adı da həmin coğrafi məntəqə ilə bağlıdır. Ümumən Yaxın Şərqdə bu qəbildən olan kabab növləri geniş yayılmış olsa da, təamın müəlliflik hüquqları hal-hazırda Adana Ticarət Palatasına məxsusdur.
Adana kababı quzu ətinin xüsusi bıçaqla kiçik hissəciklərə bölündükdən sonra quyruq yağı və pul bibər ilə qarışdırılması ilə əldə olunan qıymanın zəif yanan közdə kabab edilməsi ilə əldə olunur. Kababın servisi həm dürmək, həm də birbaşa boşqabda əsas yemək olaraq həyata keçirilir.
Adanada sözügedən təama həsr olunmuş xüsusi tədbirlər həyata keçirilir. Hər il dekabr ayının ikinci şənbə günü "Adana kababı və şalğam şirəsi festivalı" olaraq qeyd olunur. Küçə festivalı halında qeyd olunan tədbir müsiqiçilərin müşaiyəti ilə baş tutur. İştirakçılar Türkiyədə ənənəvi kombinasiya hesab olunan adana kababı, şalğam şirəsi və türk milli spirtli içkisi rakı istehlak edirlər.
Fari və Hekla boğazı
Furi və Hekla boğazı ) - Baffin Torpağı adasını materikdə yerləşən Melvill yarımadasından ayırır. Buthia körfəzi ilə Foks körfəzini birləşdirir. Uzunluğu 190 km, eni isə 50 km-ə yaxındır. İlin böyük qismi buzla örtülü olur. Boğaz 1822-ci ilin iyul ayında Vilyam Parri tərəfindən aşkarlanır. Boğazı keçməyə cəhd etsə də, buzun qalınlığı onun irəliləməsinə imkan vermir. Boğaza maraq daim aktual olur, səbəb isə onun şimal dəniz yolunun üzərində yerləşməsidir. Parri boğazı gəmilərinin şərəfinə adlandırmışdır. Cozef Berne boğazı 1911-ci ildə keçmək istəsə də bir nəticə əldə etməmişdir.
Laytner Uitmer
Laytner Uitmer — klinik psixologiyanın qurucusu, Amerikalı psixoloqdur. 1896-cı ildə dünyada ilk psixloji klinikanın qurucusu hesab olunur. L.Uitmer Vilhelm Vundt tərəfindən ilk doktorantura dərəcəsini alan amerikalılardan həmçinin Amerika Psixologiya Dərnəyinin təşkilatçılarından biridir.
Həyatı
L.Uitmer, təhsilin vacibliyinə inanan uğurlu bir əczaçının oğlu idi. L.Uitmer 1888-ci ildə Pensilvaniya Universitetini bitirmişdir. Hüquq dərsləri üçün qeydiyyatdan keçmək məqsədilə universitetə ​​qayıtmazdan əvvəl Filadelfiyadakı özəl bir məktəbdə tarix və İngilis dili dərslərini tədris etdi. L.Uitmer psixologiyada karyera qurmaq barədə heç düşünməmişdi. Lakin təcrübi bir səbəbdən ötrü fikrini dəyişdi. Ödənişli assistent olmaq istəirdi. Mövcud olan vəzifələrdən biri Ceyms Makkin Kettell ilə psixologiya şöbəsində idi.
L.Uitmer Psixologiya sahəsində karyera haqqında düşünmürdü. Təhsil aldıqdan sonra psixologiya şöbəsində assistent kimi işə başladı. Uitmer reaksiya müddəti haqqında və fərdi fərqliliklər mövzuları üzərində tədqiqatlar aparadı və Pensilvaniya Universitetindən doktorluq dərəcəsini aldı. Ceyms Makkin Kettellin məsləhəti ilə Vilhelm Vundtdan doktorluq dərəcəsi almaq məqsədilə Leypsiqə getdi. Almaniyadan aldığı doktorluq dərəcəsinin nüfuzu hələ də çox yüksək idi. Vilhelm Vundt və Kulpe ilə çalışarkən sinif yoldaşlarından biri E.B.Titçener idi. L.Uitmer Vilhelm Vundtun araşdırma yanaşmasına heyran qalmamışdı. Hətta daha sonralar Leypsiq illərinin ona doktorluq dərəcəsindən başqa bir şey vermədiyini söyləmişdi. V.Vundt Uitmerin Ceyms Makkin Kettell ilə başladığı reaksiya müddəti ilə bağlı tədqiqatı davam etdirməsinə icazə vermədi. Əvəzində isə Uitmeri şüur ​​elementləri üzərində daxili müşahidə tədqiqatları aparmağa məcbur etdi.
L.Uitmer doktorluq dərəcəsini aldı və 1892-ci ilin yayında Pensilvaniya Universitetində yeni vəzifəsinə başladı. Elə həmin il G.Stanley Holl Uitmer ilə Amerika Psixoloji Dərnəyini (APA) təsis etdi. Tətbiqi, funksional ruh Amerika psixologiyasında fəaliyyət göstərməyə çalışırdı. L.Uitmer iki il ərzində tədqiqatlar apararaq, fərdi fərqliliklər və ağrı psixologiyasına dair hesabatlar hazırlayıb, təcrübi psixoloq olaraq fəaliyyət göstərdi. Eyni zamanda, psixologiyanı anormal davranışlara tətbiq etmək üçün bir fürsət axtarırdı. Gözlədiyi fürsət 1896-cı ilin martında əlinə keçdi. İctimaiyyətin təhsili üçün xeyli miqdarda pul ayrıldı. Bir çox əyalət tədris kitablarının üz qabığını pedaqogika şöbələrinə düzəltdirdi. Psixoloqlardan tədrisin əsas mövzularında dair dərslər verməyi və dövlət məktəbi müəllimlərinin qabaqcıl təhsil sistemlərindən istifadə etmələri tələb olunurdu. Bundan əlavə, psixoloqlar laboratoriya işlərini şagirdləri təhsil psixoloqu kimi yetişdirməyə yönəlmiş şəkildə sistemləşdirməyə təşviq edilirdi. Psixologiya kafedraları bu gözlənilməz tələbə axınından yaxşı istifadə edirdi. Çünki, bu gün olduğu kimi o dönəmdə də kafedraların büdcələri qeydiyyatdan keçən tələbələrin sayından asılı idi.
1894-cü ildə Pensilvaniya Universiteti dövlət məktəbi müəllimləri üçün dərslər təşkil etdi. L.Uitmer bu dərslərdən bəzilərinə tədris edirdi. İki il sonra müəllimlərdən biri olan Margaret Maguire 14 yaşındakı bir şagirdin problemi ilə bağlı Uitmerə müraciət etdi. Uşaq digər fənlərdən yaxşı olsa da, hərfləyərək oxumaq və yazmaqdan çətinlik çəkirdi. L.Uitmer psixologiyanın bu uşağa kömək edə biləcəyini düşünürdü. Uitmer müvəqqəti bir klinika təşkil edərək ömrünün sonuna qədər davam edəcək bir fəaliyyətə başladı.
Bir neçə ay ərzində L.Uitmer əqli qüsurlu, nəzarətsiz və ruhi xəstə olan uşaqların müalicə üsulları haqqında mühazirələr hazırladı və Pediatriya jurnalında "Psixologiyada Tətbiqi Tədqiqatlar" adlı məqalə dərc etdi. APA-nın illik toplantısı üçün mövzu ilə bağlı məruzə hazırladı və ilk dəfə burada klinik psixologiya termini istifadə etdi.
1904-cü ildə Emma adlı bir yazıçı ilə evləndi. Emmanın Amerika Fəlsəfi Cəmiyyəti üçün apardığı ədəbi araşdırmalar Uitmer ilə tanış olmasına səbəb olmuşdur.
1907-ci ildə psixologiya sahəsində ilk və uzun müddət tək olan Psixologiya Klinikası jurnalını təsis etdi. Jurnalın ilk nömrəsində Uitmer psixologiyanın yeni bir tətbiqindən, əslində isə bir ixtisas sahəsi olan - klinik psixologiyadan bəhs etdi. Növbəti il ​​zehni olaraq ləng inkişaf edən və ruhi baxımdan xəstə olan uşaqlar üçün internat məktəbi açdı. 1909-cu ildə universitet klinikası genişləndirilərək ayrı bir inzibati vahid kimi quruldu. Karyerası boyunca Uitmer, Klinik psixologiyanın tədrisi, inkişafı və tətbiqi zamanı Pensilvaniya Universitetində qaldı. 1937-ci ildə universitetdən təqaüdə çıxdı və 1956-cı ildə 89 yaşında vəfat etdi. L.Uitmer, 1892-ci ildə APA-nı yaratmaq üçün G.Stanley Hollun cəhdləri ilə qurulan psixoloqlar qrupunun sonuncusu idi.
Con Uotson Laytner Uitmer ilə bağlı xatirələrində psixologiyanın əskik klinik aspektini tamamladığını vurğulamışdır:
"Onu digər psixoloqlardan fərqləndirən, xeyli sayda dinamik yanaşma qəbul etməsi və psixiatrik sistemlərə tətbiq etməsidir. Bugünkü klinik psixoloqlara nisbətən az təsir göstərsə də, digər sahələrdə tədqiqatlar aparan və klinik psixologiya metodundan istifadə etmələrinə baxmayaraq, sahələrini fərqli şəkildə adlandırmağa çalışanlara əhəmiyyətli dərəcədə təsiri olmuşdur".
Fəaliyyəti
Dünyada ilk klinik psixoloq olaraq Uitmerin özünə örnək aldığı və ya tədqiqatlarında istinad etdiyi hər hansı bir şəxs yoxdur. Diaqnoz və müalicə üsullarını özü tək başına ortaya qoyub, inkişaf etdirmişdir.
"Məni istiqamətləndirən heç bir prinsipin olmaması, birbaşa öz metodlarımı tətbiq edərək özümü uşaqlarla işləməyə həsr etməyimə səbəbiyyət verdi."
L.Uitmerin ilk pasiyenti hərifləyərək oxumaq və yazmaqda çətinlik çəkən bir uşaq idi. Uitmer, uşağın zəka səviyyəsini, mühakimə və oxu qabiliyyətini yoxlayaraq, sonuncunun qeyri-kafi olduğu qənaətinə gəldi. Saatlarla apardığı ətraflı təhlildən sonra Uitmer uşağın "vizual-şifahi amneziya" adlandırdığı bir vəziyyətdə olduğunu bildirdi. Uşaq gördüyü həndəsi formaları xatırlaya bilsə də, sözləri xatırlamaqda çətinlik çəkirdi. Uitmer, intensiv bir müalicə proqramı hazırladı. Bu proqram uşağın bir az irəliləməsinə səbəb oldu, ancaq uşaq heç vaxt oxumaq və hecalamaq bacarığına tam malik ola bilmədi. Müəllimlər hiperaktivlik, öyrənmə çətinliyi və zəif nitq kimi müxtəlif problemləri olan şagirdləri Uitmerin yeni klinikasına göndərirdi. Uitmerin bu problemlərlə bağlı təcrübəsi artdıqca standart bir diaqnostika və müalicə proqramı hazırladı və klinikada fəaliyyət göstərən işçilərə həkimlər, sosial işçilər və psixoloqlar əlavə etdi. . Uitmer, fiziki problemlərin psixoloji fəaliyyətə mane ola biləcəyinin fərqində idi. Uşağın problemlərinin qidalanma, görmə və ya eşitmə qüsurları kimi fiziki problemlərdən qaynaqlandığını müəyyən etmək üçün bir həkimlə işləyirdi. . Psixoloqlar xəstələri geniş şəkildə sınaqdan keçirib onlarla danışıqlar aparakən, sosial işçilər isə ailəvi vəziyyətə əsaslanaraq problemin tarixi haqqında qeydlər hazırlayırdı. L.Uitmer əvvəllər qarşılaşdığı davranış problemləri və zehni çatışmazlıqların əksəriyyətinin genetik amillərdən qaynaqlandığını düşünürdü. Ancaq sonradan klinik təcrübəsi artdıqca ətraf mühit amillərinin daha əhəmiyyətli olduğunu gördü. İlkin uşaqlıq dövründə uşağa müxtəlif emosional təcrübələrin yaşadılmasının vacibliyini vurğuladı. L.Uitmer sanki bu vurğu ilə son dövrün "Ağılın başlanğıcı" adlı zənginləşdirici proqramları qabaqcadan görmüşdür. Uitmer əlavə olaraq məktəb və ev həyatının yaxşılığa doğru dəyişməsi ilə uşağın davranışının da yaxşılaşacağını qeyd edirdi. Bu baxımdan pasiyentin həyatı ilə ailəsi bir-birilə qarşılıqlı əlaqədədir.
L.Uitmerin metodu bir çox psixoloqlar tərəfindən sonrakı illərdə davam etdirildi. 1914-cü ildə, ABŞ-da əksəriyyəti L.Uitmerin klinikasının nümunəsi olan 20 psixoloji klinika fəaliyyət göstərirdi. Həmçinin Uitmerin dərs verdiyi tələbələr sonrakı nəslin tələbələrinə klinik tədqiqat haqqındakı bilikləri öyrədərək bu metodun əhatəsini genişləndirirdi. Uitmer, həmçinin təhsil sahəsində də böyük nüfuz qazanmışdır. Bu sahədə fəaliyyət göstərən tədqiqatçıların əksəriyyəti L.Uitmerin tədrisindən faydalanırdı. Belə tələbələrdən biri olan Morris Viteles peşəkar rəhbərliyə həsr olunmuş bir klinika quraraq L.Uitmerin tədqiqatlarını genişləndirmişdir. Bu klinika növü etibarı ilə ABŞ-da bir ilk idi. Digər tələbələr isə L.Uitmerin klinik yanaşmasını yetişkin pasiyentlərə tətbiq edirdi.
Sədərək məscidi
thumb|Məscidin kitabələrindən biri
Tarixi
Sədərək məscidi – Naxçıvan Muxtar Respublikasının Sədərək kəndində 18-19 əsrlərə aid memarlıq abidəsi. Məscid böyüklüyü, abadlığı və kitabələrinin zənginliyinə görə fərqlənir.
Memarlığı
Məscidin baş fasadında, önündə sütun başlığında taxta üzərində, birinci cərgə, ikinci cərgə və digər sütun başlıqlarında nəstəliq xətti ilə memar və xəttatların adları, Qurandan ayələr həkk olunmuşdur. Kitabələrdə bir necə tarix göstərilmişdir: hicri 1112 (1700-1701), hicri 1259 (1843), hicri 1315 (1897). Hicri 1112 il məscidin tikilmə tarixi sayılarsa, binanın hicri 1259-cu ildə əsaslı təmir olunduğunu söyləmək mümkündür. Çünki bina 18 əsr memarlıq-konstruktiv formalarını saxlamamışdır. Hicri 1315 ildə yenidən təmir işləri aparılmışdır. Hazırkı binanın memarı sədərəkli Abbasın oğlu Məhəmməd olmuşdur. Məsciddəki taxta işləri, yaraşıqlı nəbatı ornament və kitabə motivləri ilə işlənmiş sütun başlıqları sədərəkli memar və nəccar Məhəmmədə məxsusdur. 1259/1843 il tarixli kitabəyə əsasən, Təqi oğlu Məşədi Əhmədin memar Məhəmmədlə eyni vaxtda işləməsi, Məhəmmədin yüksək peşəkar memar, Məşədi Əhmədin ilə bənna olması qənaətinə gəlmək olar. Digər kitabələrdə göstərilən Şahbaz oğlu Məhəmmədə və Məhəmməd xanın oğlu Salehə gəldikdə isə, onların xeyriyyə məqsədi ilə məscidin tikilməsinə vəsait verdikləri məlum olur.
Mənbə
Naxçıvan Ensiklopediyası. AMEA, 2002.
Con Beyts Klark
Con Beyts Klark —  amerikalı iqtisadçı, Amerika marjinalizm məktəbinin qurucusu, marjinal məhsuldarlıq nəzəriyyəsinin müəllifi, 1894-1895-ci illərdə Amerika İqtisadi Birliyinin prezidenti.
Bioqrafiyası
Amerikalı iqtisadçı Amherst Universitetində və Sürix və Heydelberq Universitetlərində təhsil almışdır; 1895-1923-cü illərdə Kolumbiya Universitetində dərs demişdir.
1894-1895-ci illərdə Amerika İqtisadi Birliyinin Prezidenti vəzifəsində çalışmıdır.
Ailəsi
Məşhur iqtisadçı Con Moris Klarkın atasıdır.
Elmi töhfələri
Con Beyts Klark çoxsaylı əsərlərin müəllifidir. Dəqiq elmləri yaxınlaşdırmaq üçün siyasi iqtisadiyyatın öyrənilməsinə yeni bir yanaşma təklif etdi. Nəzəri mexanika ilə bənzətmə yolu ilə Con Beyts Klark iqtisadi nəzəriyyəni iki hissəyə - statika və dinamikaya böldü. Statikanın analizinə ilkin əhəmiyyət vermişdi, yəni hərəkətsizlikdə, "tarazlıqda" cəmiyyətin iqtisadi vəziyyəti. Klark dəyişdirdiyi marjinal fayda nəzəriyyəsinə sadiq qaldı. "Klark Qanunu" bir məhsulun faydalılığının tərkib hissələrinə bölünməsidir ("faydalar dəsti"), bundan sonra malın dəyəri bütün xüsusiyyətlərinin marjinal faydalarının cəmi ilə müəyyən edilir.
İstehlak mallarının marjinal fayda konsepsiyasını əmək və kapitalın marjinal məhsuldarlığı nəzəriyyəsi ilə tamamlayaraq "marginal inqilaba" mühüm töhfə verdi. Con Beyts Klark istehsal prosesində zəifləyən əmək və kapital məhsuldarlığının olduğunu (torpaqların məhsuldarlığının azaldılması qanununa bənzəyərək) sübut etməyə çalışdı. Qalan amillərin sabit ölçüsü ilə istehsal amillərinin hər birində bir artım üçün istehsalda azalma artımı təmin edilir. Beləliklə, daimi bir kapital ilə istənilən əlavə işçi daha kiçik istehsal kütləsi yaradacaqdır. Bu vəziyyətdə əmək haqqı, "marjinal işçi" nin istehsal etdiyi "əmək məhsulu" na bərabərdir. "Bütün sənaye məhsulu" ilə "əmək məhsulu" arasındakı fərq, Con Beyts Klark tərəfindən kapitalist tərəfindən haqlı olaraq miras qalan "kapital məhsulu" olaraq qəbul edildi. Nəticə etibarilə, işçilərin və iş adamlarının gəlirləri, onun fikrincə, əməyin və kapitalın istehsalın son məhsuluna həqiqi töhfəsinə uyğundur ki, bu da “kapitalist” in və işçilərin sinif mənafelərinin sosial ədalətinə və harmoniyasına səbəb olur.
Adrenalin
Adrenalin (lat. ad – yanında+renalis – böyrək) – böyrəküstü vəzilərin "beyin" qatının hormonu. Ağ kristaldır, m. kütləsi – 183,2. Dərman kimi işlədilən adrenalin heyvanın böyrəküstü vəzi toxumasından və ya sintetik yolla alınır. Adrenalin qan damarlarını daraldır, qan təzyiqini yüksəldir, mərkəzi sinir sistemini bir qədər oyadır, bronxları genəldir, karbohidrat mübadiləsini nizama salır. Ürək fəaliyyəti zəiflədikdə, qan təzyiqi düşdükdə, yerli keyitmədə adrenalinin hidrogen-xlorid duzu məhlulu dəri altına vurulur. Hipertoniya xəstəliyində, aterosklerozda adrenalin vurmaq olmaz.
Biolojik mayelərlə ölçüm
Adrenalin qanda, plazmada və ya serumun tərkibində diaqnostik köməkçi olaraq, terapevtik tətbiqetməni izləmək və ya potensial zəhərlənmə qurbanındakı törədicini müəyyən etmək üçün ölçülə bilər. İstirahət edən yetkinlərdə endogen plazma adrenalinin konsentrasiyası normal olaraq 10 ng/l-dən azdır. Lakin məşq zamanı 10 dəfə, stress zamanı isə 50 dəfə və ya daha çox arta bilər. Feokromositoma xəstələrində tez-tez plazmada adrenalin səviyyəsi 1000–10,000 ng/L olur. Kəskin ürək xəstələrinə adrenalin parenterel tətbiqi plazmada 10,000–100,000 ng/L konsentrasiyaları yarada bilər.
Həzrəti-Zəhra məscidi
thumb|Həzrəti-Zəhra-Məscidi Həzrəti-Zəhra Məscidi – Naxçıvan şəhərinin Sarvanlar məhəlləsində ibadətgah və memarlıq ibadəsi. Xalq arasında "Heydər Məscidi" kimi tanınır. Məscidin heyətində qoyulmuş xatirə qraniti üzərindəki kitabədə onun tikilmə tarixi belə qeyd olunmuşdur: "Heydər Məscidi" Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin sədri işləyərkən (1991-1993) möhtərəm Heydər Əliyevlə İran İslam Respublikasının "Bonyade Mostezəfan və Canbazane Enqelabe Eslami" fondunun prezidenti ağayı Mohsen Rəfiq Dust arasında 24 avqust 1992 il tarixdə Tehran şəhərində imzalanmış protokola əsasən Ayətulla Xamenei hyəzrətlərinin və Zati-aliləri Heydər Əliyevin himayəsi ilə tikilmişdir. Ümumi sah. – 6000 m²-dir. Məscidin böyük ibadət salonu (3300 m²) günbəzlə örtülmüşdür; hücrələri var. Bu möhtəşəm abidənin layihəsində Şərq Memarlıq ənənələrindən istifadə edilmişdir.
Məscid binasının tikintisi, xaricə açılan dərin həcmli baştağ eyvanları, oyma bəzəkləri, şəbəkələri, xüsusilə minbərdə aparılmış bəzək işləri, həmçinin ümumi quruluşu memarlıq həllinə görə diqqəti cəlb edir. Bu müqəddəs ocaqda eyni vaxtda min nəfər dini ayinləri yerinə yetirə bilər. Burada müqəddəs Qurani-Kərim öyrədilir, islami dəyərlər təbliğ edilir. Məsciddə mədrəsə və kitabxana da fəaliyyət göstərir. Məscidin təntənəli açılış mərasimi 1999 il oktyabr 10-da olmuşdur.
Mənbə
Naxçıvan Ensiklopediyası. AMEA, 2002.
Yonas Mekas
Yonas Mekas (Jonas Mekas; ) – Amerika və Litva şairi və kinorejissoru, "Yeni Amerika kinosu" nun liderlərindən biri, "New York kino avanqardının xaç atası"; Litva Ədəbiyyat və İncəsənət Milli Mükafatı laureatı (1995).
Bioqrafiyası
1949-cu ildə qardaşlar ABŞ-yə köçür. İki həftə sonra Yonas bir Boleks kamerası alır və həvəskar filmlər çəkməyə başlayır. Hans Rixterin yanında dərtslər alır. 1954-cü ildə qardaşlar avanqard film jurnalı olan Film Culture-nı qurur. 1958-ci ildən Yonas Norman Maylerin həftəlik “The Village Voice” ndə gündəliyi aparır. 1962-ci ildə Yonas Şirli Klark, S. Brekic və Amerika avanqard kinosunun digər simaları ilə birlikdə Film Yapımcıları Kooperativini qurur. 1964-1967-ci illərdə özünün təşkil etdiyi yeni Amerika kinosunun sərgisi ilə Avropa və Latın Amerikasına səyahət edir. 1970-ci ildə S. Brekiç və başqaları ilə birlikdə - Arxiv Kino Antologiyası, eksperimental film istehsalının ən böyük anbarını qurur. Salvador Dali, Endi Uorhol, Allen Qinzberq, Corc Maçyunas, Yozef Boys, Con Lennon, Yoko Ono, Niko və s. ilə dostluq və əməkdaşlıq etmişdir.
İşləri
Litvada bir neçə şeir kitabının və onlarla eksperimental filmin müəllifidir. Film gündəlik janrının banisidir.
Mükafat və fəxri adlar
Quqqenhaym Təqaüdüçüsü ,
İncəsənət və Ədəbiyyat ordeni (1992, 2012),
Litva Ədəbiyyat və İncəsənət Milli Mükafatı (1995),
Birjay rayonunun Fəxri Vətəndaşı (2011).
Xalqçı Partiyası
Xalqçı Partiyası və ya Azərbaycan Sosialist İnqilabçılar Partiyası — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə siyasi partiya.
Sələfi
1905-ci ilin oktyabrında Sosialist İnqilabçılar Partiyasının Bakı komitəsinin əsasında İttifaq Partiyası yarandı. Aslan bəy Səfikürdski də bu partiyanın sıralarına qoşulmuşdur.
1917-ci il noyabrın 26–28-də Müəssislər Məclisinə keçirilən seçkilərdə iştirak edən 8 əsas partiya sırasında 159 770 seçiciyə malik Müsəlman Sosialist Bloku (MSB) da var idi. 60 000 seçiciyə bir deputat qaydası ilə Müsəlman Sosialist Bloku həmin seçkilərdə 3 yer qazana bilmişdi. Bununla da Aslan bəy Səfıkürdskinin başçılıq etdiyi Müsəlman Sosialist Bloku nüfuzlu və təşkilati cəhətdən möhkəm bir siyasi partiyaya çevrildi. 1918 il yanvarın 5-də Rusiya Müəssislər Məclisi buraxıldı və fevralın 10-da Tiflisdə Zaqafqaziya Seyminin təsis iclası çağırıldı. Seymin təşkilində hər 20.000 seçiciyə 1 deputat yeri verildiyindən bu quruma Müsəlman Sosialist Blokundan 7 nümayəndə seçildi. 1918-ci il mayın 27-də Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin başçılığı ilə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Milli Şurası yarandıqda MSB-dən oraya Xudadat bəy Məlik-Aslanov və Camo bəy Hacınski daxil oldular. Milli Şuranın məqsəd və vəzifələrini Cənubi Qafqazın bütün müsəlman bölgələrində xalq kütlələrinə izah etmək üçün göndərilən nümayəndələr arasında, habelə iyunun 18-də istanbula yola düşən nümayəndə heyətinin tərkibində Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Xəlil bəy Xasməmmədovla yanaşı, MSB-nin sədri Aslan bəy Səfıkürdski də var idi.
1917-ci ildə bərpa olunmuş eser təşkilatlarının milli şöbələri aktiv fəaliyyətə başlamışdılar.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövrü
1918-ci il dekabrın 7-də açılan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentində daha sonralar yaranacaq Xalqçı Partiyasının 4 üzvünün — İbrahim İsmayılov, Rza bəy Qaraşarlı, Camo bəy Hacınski və Aslan bəy Səfikürdskinin də daxil olduğu Sosialistlər fraksiyası mövcud idi. Daha sonra Xalqçı Partiyasının sədri olan Aslan bəy Səfikürdski Sosialistlər fraksiyasınını da sədri seçilmişdi. Fraksiyaya Xalqçılardan başqa, sağ hümmətçilər Səməd ağa Ağamalıoğlu, Qasım bəy Camalbəyov, Əliheydər Qarayev, İbrahim Əbilov, Əkbər ağa Şeyxülislamov, Hacı Kərim Sanılı və Əhməd bəy Pepinov daxil idilər.
1919-cu ilin payızında Bakı eserləri arasında ayrılıq baş verdi. Sosialist firqəsinin üzvləri Azərbaycan Sosial Demokrat Fəhlə Partiyasını təsis etdi. Aqrar məsələdə onlarla anlaşmayan üzvlər isə Azərbaycan Sosialist İnqilabçılar Partiyası və ya Xalqçı Partiyasını təsis etdilər. Beləliklə İttifaq Partiyasının iki xələfi sol — "Əkinçi Partiyası" və sağ — "Xalqçı Partiyası" fəaliyyət göstərməyə başladı. Azərbaycan qəzetinin 22 noyabr 1919 tarixli sayında "Bakı xəbərləri" rubrikasında "Yeni bir sosialist firqə" adı altında yazı çap olunmuşdu:
Partiyaya Camo bəy Hacınski və İbrahim İsmayılzadə də daxildir. 1919-cu ilin noyabrında partiyanın mərkəzi komitəsi və eyni adlı qəzet (cəmi 7 nömrəsi çıxmışdır) fəaliyyətə başladı. Sosialistlər fraksiyasının proqramında bütün millətlərin hüquq bərabərliyi əks olunmuşdu.
Sovet dövrü
1920-ci il aprelin sonlarında, 11-ci Qırmızı Ordunun Azərbaycana təcavüzündən bir neçə gün əvvəl yeni baş nazir vəzifəsinə Məmmədhəsən Hacınski ilə yanaşı, Aslan bəy Səfıkürdskinin də namizədliyi müzakirəyə qoyulmuşdu. "Xalqçı" qəzetinin Cümhuriyyətin süqutu ərəfəsində çıxan son nömrəsində sovet hakimiyyəti alqışlanırdı, lakin Aprel işğalı (1920) yeni kabinənin təşkilinə imkan vermədi, beləliklə, Xalqçı Partiyasının da fəaliyyətinə son qoyuldu. Sovet hakimiyyəti dövründə Bakı eser təşkilatının azadlıqda qalan üzvləri ilə birgə xalqçılar da gizli fəaliyyətə keçdilər, lakin 1922-ci ilin sonunda Bakıda eser təşkilatnın məhkəməsi başlandı. Aslan bəy Səfikürdski daxil olmaqla, onların bütün üzvləri sovet hakimiyyəti əleyhinə fəaliyyətdə ittiham edilərək həbs olundular. Sonralar onların çoxu qətlə yetirildi.
NGC 2980
NGC 2980, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Sekstant bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
NGC 5153
NGC 5153, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Hidra bürcü istiqamətində yerləşir. E1/P tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Qız qalası yaşayış yeri (Şərur)
Qız qalası – Şərur rayonu ərazisində e.ə. III minilliyə aid yaşayış yeri.
Ümumi məlumat
Qız qalası yaşayış yeri Aşağı Yaycı kəndinin cənub-qərbində, Uzunqaya dağ silsiləsinin Arpaçaya endiyi yerdə yerləşir. O, şərqdə Arpaçay vadisi və su anbarı ilə cənubda düzənlik sahə, şimal və qərbdə isə dağlarla əhatələnmişdir. Qız qalası yaşayış yeri ilk dəfə 2011-ci ildə qeydə alınmışdır. 2011-ci ildə Elmar Baxşəliyev tərəfindən yaşayış yerində yoxlama qazıntısı aparılmış, 2011-2013-cü illərdə yaşayış yeri V.Baxşəliyev, L.Ristvet və E.Hammer tərəfindən kəşfiyyat xarakterli araşdırmalarla öyrənilmişdir. 2014-cü ildə Vəli Baxşəliyev, Lauren Ristvet, Hilary Gopnikin rəhbərliyi ilə yaşayış yerində arxeoloji qazıntılara başlanılmışdır.
Tədqiqi
Qız qalası yaşayış yerinin Orta Tunc dövrünə aid sahəsi 13 hektardır. Yaşayış yerində aparılan araşdırmalar zamanı Orta Tunc dövrünün müxtəlif mərhələlərinə aid maddi mədəniyyət nümunələri, o cümlədən iki müdafiə divarının qalıqları aşkar olunmuşdur. Müdafiə divarlarından birinin uzunluğu 6 m, eni bəzi yerlərdə 1,8 m, bəzi yerlərdə isə 90-1 m arasında idi. Divarın inşası nizamsız quruluşu ilə fərqlənirdi. Divarın alt qismindən götürülən kömür analizi bu divarın e.ə. 1450-ci ildə inşa olunduğunu təsdiq etmişdir. İkinci müdafiə divarının iri həcmli daşlardan inşa olunması ilk baxışda Dəmir dövrünün siklop tikintilərini xatırlatsa da, karbon analizləri e.ə. 2135-ci ilə aid olduğunu göstərmişdir. Bu da Orta Tunc dövrünün erkən mərhələsinə uyğun gəlir. Belə nəticəyə gəlmək olar ki, Naxçıvanda bu cür qala tipli yaşayış yerləri Erkən Orta Tunc dövründən mövcud olmuşdur. Orta Tunc dövrünə aid mədəni təbəqənin qalınlığının 3 m-dən artıq olması yaşayış yerində uzun müddət məskunlaşma olduğunu göstərir.
Orta Tunc təbəqəsi
Orta Tunc dövrü təbəqəsindən aşkar olunan keramika məmulatını iki qrupa ayırmaq olar. Birinci qrupa qırmızı rəngdə bişirilmiş monoxrom və polixrom boyalı qablar aiddir. İkinci qrupa boz, yaxud qara rəngdə bişirilmiş qablar aiddir. Qız qalası yaşayış yerindən aşkar olunan keramika parçaları əsasən küpə, çölmək və kasa tipli qablardan ibarətdir. Qız qalası yaşayış yerinin maddi-mədəniyyət nümunələri boyalı qablar mədəniyyətinin səciyyəvi cəhətlərini özündə əks etdirməklə müəyyən lokal xüsusiyyətlərə də malikdir. Orta Tunc dövrü keramikası üçün xarakterik olan iri və narın qum qarışığı olan gildən hazırlanmış, yaxşı bişirilmiş, hər iki tərəfi cilalanmış boyalı qablara burada da rast gəlinir. Qırmızı boya üzərinə qara rənglə cəkilmiş dalğalı xətlər, sınıq xətlər, torlu üçbucaq, bitişik üçbucaq, həndəsi formalı naxışlar digər Orta Tunc dövrü keramikaları ilə bənzərdir. Keramikaların ornamentlərində lokal xüsusiyyətlər olsada, Cənubi Azərbaycanda Göytəpənin D, C təbəqəsi, Haftavantəpənin VI təbəqəsi, Dinkatəpənin IV D təbəqəsi, Şortəpə, II Kültəpə Quyuludağ, Çalxanqala,  Yaycı, Kərki, Şahtaxtı  abidələrindən tapılan qablara çox yaxındır. Ikinci qrupa daxil etdiyimiz boz, qara və çəhrayı rəngli keramikaya Azərbaycanın Orta Tunc dövrünə aid müxtəlif abidələrində rast gəlinir. Boz rəngli keramikanın lokal xüsusiyyətlərinə baxmayaraq, Orta Tunc dövrü mədəniyyətinin əsas xüsusiyyətlərini əks etdirir.
Dövrləşdirilməsi
Keramika məmulatının təhlili və karbon analizlərin nəticələrinə görə Qız qalası yaşayış yerini aşağıdakı şəkildə dövrləşdirmək olar: Yaşayış yerində mədəni təbəqənin qalınlığı və boyalı qablar mədəniyyətinin bir neçə mərhələsinin izlənməsi bu mədəniyyətin Naxçıvanda formalaşdığını, buradan isə Cənubi Qafqazın digər rayonlarına yayılması ilə bağlı fikirləri bir daha təsdiq edir.
İnquş dairəsi
İnquş mahalı — Rusiya imperiyası, Terek vilayətinin 1860–1870-ci illərdə mövcud olan inzibati ərazi vahidi.
Coğrafi yerləşməsi
Sərhədləri şimal-qərbdə Kurp dağlığı boyunca Nalçik rayonu ilə, cənub-qərbdə və şimalda Terek çayı boyunca Osetiya rayonu və Stavropol diyarı ilə, şərqdə Arqun mahalı ilə Fortanqa çayı boyunca, cənubda Tiflis quberniyası ilə Qafqaz silsiləsi boyunca uzanırdı.
Tarixi
Mahal 1860-cı ildə quruldu. XIX əsrin 1860-cı ilinə qədər Şimali Qafqazın dağ əhalisi Qafqaz xəttinin Sol (Şimal-Şərqi Qafqaz) və Sağ (Şimali-Qərbi Qafqaz) hərbi rəhbərliklərinə tabe idi. Mülki idarəetmə yalnız Stavropol əyalətində idi. Qafqaz müharibəsi bitdikdən sonra Qafqazın hərbi idarəsi ləğv edildi. 1860-cı ildə Şimali Qafqazın bütün ərazisi Stavropol vilayəti, Kuban, Terek və Dağıstan vilayətlərinə bölündü. Terek vilayəti 8 rayondan: Kabarda, Osetiya, İnquş, Arqun, Çeçen, İçkeriya və Kumıkdan ibarət idi.
İnquş rayonunun inzibati mərkəzi Osetiya rayonu ilə birlikdə Vladiqafqaz idi. İnquş rayonu üç hissədən: Nazranovski, Psedaxi və Qorskidən ibarət idi. 1864–1865-ci illərdə İnquşetiya düzünün əhəmiyyətli torpaqları, üzərində kazak kəndləri tikildikdən sonra birbaşa Terek Kazak ordusuna tabe edildi. 1866-cı ildə Meredji və Akki cəmiyyətlərinin ərazisi İnquş rayonunun Qorski hissəsindən ayrıldı və Arqun rayonunun rəhbərliyinə tabe edildi.
1870-ci ildə, İnquş mahalı, Sunja kazak kəndləri ilə birlikdə, Osetiya rayonu ilə birlikdə qərbdə Urux çayından şərqdə Fortanqa çayına qədər geniş bir ərazini əhatə edən bir Vladiqafqaz rayonuna birləşdirildi.
2 fevral 1870-ci ildə İnquş rayonunda əkinçilik ferması və məktəbi qurmaq üçün layihə təsdiq edildi.
1888-ci ildə, İnquş mahalının torpaqları, Sunja üzərindəki Terek Kazak ordusunun torpaqları ilə birlikdə, Terek bölgəsinin vahid İnquş-Kazak Sunje şöbəsi yaradıldı. 1909-cu ildə Sunje şöbəsi ikiyə: Nazran və Sunjeyə bölündü.
Əhalisi
Rayonun əsas əhalisini İnquşlar (orstxoytsevlərin bir hissəsi də daxil olmaqla) və kazaklar təşkil edirdi. 1891-ci il siyahıyaalınmasına əsasən, İnquş rayonunun ən böyük yaşayış məntəqələri bunlar idi: Bazorkino — 4047 nəfər, Ekajevo — 3821, Nasirkort — 3645, Kantişevo — 2766, Plievo — 2766, Surxoxi — 2271, Yuxarı Açaluki — 1938, Orta Açaluki — 1505, Aşağı Açaluki — 1309, Qamurzievo — 1582, Altievo — 1000, Yandare — 1616, Badqers — 1595, Dalakovo — 1739, Saqopşi — 2098, Psedax — 1402, Nazran qalası — 1200.
İnzibati bölgü
Əvvəlcə rayon 1862-ci ildə Terek kazak ordusuna tabe olan Sunja kəndlərinin torpaqları ilə birlikdə 4 hissəyə bölündü. Ancaq 1865-ci ildə torpaq sahələrinin sayı üçə endirildi:
Rempeyc (film, 2018)
Çəkilişlər 2017-ci ilin aprelində Çikaqoda başlayıb. Film ABŞ-də 13 aprel 2018-ci ildə Warner Bros. Pictures tərəfindən 2D, RealD 3D və IMAX formatında buraxılmışdır. Film dünya miqyasında 428 milyon ABŞ dollarından çox gəlir əldə etdi və tamaşaları (xüsusilə Conson və Morqan), hərəkət ardıcıllığı və vizual effektləri ilə, həmçinin ssenarisi, tempi və süjet xəttinə görə tənqidçilərdən qarışıq rəylər almışdır.
Ümmü Gülsüm binti Əli
Ümmü Gülsüm binti Əli — Məhəmməd peyğəmbərin nəvəsi, Əli və Fatimənin qızı. Sünni və bəzi şiə mənbələrinə görə o, Ömər ibn Xəttabın həyat yoldaşıdır.
Həyat
627-ci ildə anadan olub. Əlinin Ümmü Gülsüm adlı iki qızının böyüyüdür. Onun Ömərlə evliliyi sünni mənbələrində qeyd edilsə də, şiə mənbələri arasında mübahisəlidir. Şiə mənbələrində müxtəlif ixtilaflar vardır. Məsələn, Ömərin Əlini hədələyərək qızı evləndirib, Ömər Əlinin Fatimədən olmayan qızı ilə evlənib və ya belə bir evlilik heç vaxt olmayıb.
Sünni mənbələrinə görə, Ömər Məhəmmədlə qohumluğunu gücləndirmək üçün Ümmü Gülsümlə evlənmək istədiyini Əliyə bəyan edir. Əli isə qızının həddi-büluğa çatmadığı və qardaşı Cəfər ibn Əbu Talibin oğlu ilə evlənmək istədiyi üçün bu tələbə etiraz edir, lakin Ömərin təkidi ilə Əli razı olur. 638-ci ilin son aylarında Ümmü Gülsüm Ömərlə evlənir. Onların bu evlilikdən Zeyd və Ruqiyyə adlı iki övladı dünyaya gəlir. Oğlu Zeyd anası ilə eyni gündə vəfat etmiş, qızı Ruqiyyə isə İbrahim bin Nuaym ən-Nəhhamla evlənmişdir.
Xəlifənin zövcəsi olaraq Bizans kraliçasına hədiyyə göndərmişdir. Ömərin vəfatından sonra əmisi Cəfər ibn Əbu Talibin oğulları ilə evlənir. İkinci evliliyini Avn ilə, ölümündən sonra digər qardaşı Məhəmmədlə, ölümündən sonra isə Abdullahla evlənmişdir. Cənazə namazını ögey oğlu Abdullah ibn Ömər ibn Xəttab qıldırmışdır.
Bəxtiyar Əzizli
Bəxtiyar Kamal oğlu Əzizli — Azərbaycanlı sahibkar, “TOBOIL” və “Neftgen” şirkətlərinin təsisçisi və icraçı direktoru, “Baxmedia” layihəsinin rəhbəri.
Həyatı
Bəxtiyar Kamal oğlu Əzizli 19 aprel 1984-cü ildə Bakıda doğulmuşdur.
In medias res
In medias res (latın dilindən – «işin ortasında») — hadisələrin zəmin təqdim edilmədən, müəllifin adı ilə, ya da personajların monoloq və dialoqlarında təqdim olunaraq fabulanın (giriş və ya peripetiyası) mərkəzi epizodundan başlamasına aid edilən ənənəvi poetika termini.
Bəxtiyar Əzizli
Təhsili
Bəxtiyar Əzizli 1990-2000-ci illərdə orta məktəbdə təhsil almışdır. 2000-ci ildə Azərbaycan Beynəlxalq Universiteti “Nəqliyyatın daşınması və idarəetmənin təşkili” fakültəsinə qəbul olmuş, 2004-cü ildə həmin təhsil ocağını müvəffəqiyyətlə bitirmişdir.
Karyera
2009-cu ildə “TOSOİL” Şirkətlər Qrupunda növbə rəisi vəzifəsində işləyib. O, 2010-cu ildə həmin şirkətin Təsərrüfat şöbəsinin müdiri, daha sonra xəzinədarı olub.
2016-cı ildə neft sektorunda ixtisaslaşan “TOBOİL” və “Neftgen” şirkətlərini təsis edib.
2020-ci ildə “Baxmedia” şirkətini yaradıb.
Kosmetologiya
Kosmetologiya — gözəllik müalicəsinin öyrənilməsi və tətbiqidir. Xüsusi sahələrə üzün kosmetoloji saplarla gərilməsi, saç düzümü, dəriyə qulluq, kosmetika, manikür / pedikür, ağda və şəkər kimi qalıcı olmayan epilyasiya və elektrologiya və sıx impulslu işıq kimi qalıcı epilyasiya əməliyyatları daxildir.
Kosmetologiya nədir
Kosmetologiya estetik problemlərin həlli ilə məşğul olan elmdir. Bu elm özünəməxsus vasitələrlə insanın xarici görkəmindəki qüsurları aradan götürməklə məşğul olur. Kosmetoloji problemlər kosmetoloq həkimlər tərəfidən müxtəlif üsullarla aparılır. Bu üsullara dermotologiyanın inkişafı nəticəsində aparılan dermotoloji fizioterapevtik, bərpaedici, kosmetik kimya sahəsində istifadə olunan vasitələrlə aparılan müalicə üsulları aiddir.
Kosmetologiya tarixi
Mənbələrə görə, kosmetologiya ilk Mesopotamiyada mövcud olmuşdur. Ancaq yüksək sinifə aid olan varlı və elit cəmiyyət üzlərini və dırnaqlarını rəngləyə bilərdilər. Misir heroqliflərinə görə, yüksək təbəqədən olan kişi və qadınlar göz nayihələrini rəngləyirlərmiş. Qədim Yunan dövlətində isə vəziyyət fərqli idi. Deyilənə görə, Sparta şəhərindən olan qadınlara kosmetik vasitələr, əsasən də üz boyama qadağan olunmuşdur. Səbəb isə, onların inanclarına görə, Sparta xanımları anadangəlmə, digərlərindən üstün olan gözəlliyə malik olurmuş. Buna görə də Spartalı qadınlar hamam, spa, manikür, saç düzümləri ilə məşğul olurmuşlar. Roma İmperiyası genişləndikdə onlar Yunan mədəniyyətini və digər ölkələri işğal etdikcə gözəllik vərdişlərini mənimsəmişdilər. Beləliklə də, kosmetoloji adətlər də yayılmağa başlamışdır.
Kosmetologiyanın növləri
Kosmetolji müalicə iki üsulla aparılır: 1 Terapevtik kosmetoloji müalicə 2 Cərrahi kosmetoloji müalicə Terapevtik kosmetologiya aşağıdakı üsullarla müalicə aparılır: -dərinin xüsusi maddələrlə təmizlənməsi,qidalandırılması -dərinin massajı -iynəbatırma üsulu ilə müalicə(mezoteratiya,botulinoterapiya,kontur plastikası) -fizoterapevtik üsullar(lazer terapiyası ı,fototerapiya,maqnit terapiyası, ultrasəs və s) Cərrahi kosmetologiyda isə pasiyentə cərrahi müdaxilə olunur.
Vinsent Qallo
Vinsent Qallo — ABŞ aktyoru, rejissoru, ssenaristi, prodüserü, operatoru və kinokompozitoru. Rejissorluqda "Buffalo-66" (1998) filmi ilə debüt edib.
Həyatı
Nyu-York ştatının Buffalo şəhərində anadan olmuşdur. Valideynləri siciliya köçkünləri olmuşdur. Hər ikisi bərbər olaraq işləyirdi və atası sonra "qumarbaz" olmaq üçün təqaüdə çıxdı.
NGC 389
NGC 389 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Andromeda bürcü istiqamətində yerləşir. S0-a tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Səfəvi imperiyasında Rütbələr və Titullar: Səfəvi Administrasiyasının Üçüncü Əlkitabı
Səfəvi imperiyasında Rütbələr və Titullar: Səfəvi Administrasiyasının Üçüncü Əlkitabı (ingiliscə:Titles & Emoluments in Safavid Iran: A Third Manual of Safavid Administration) — Səfəvi imperiyasının tarixi barədə yazılmış elmi əsər nəzərdə tutulur. Kitab Mage Publishers tərəfindən Uillem Floorun müəllifliyində və tərcüməçiliyində hazırlanmışdır. Əsərin əsaslandığı tarxi əsərin müəllifi isə Mirzə Nağı Nasiridir. Mirzə Nağı uzun müddət şah şurasının (məcles-nevis və ya vaqāye'-nevis) katibi vəzifəsində çalışmışdır. O, önəmli risalənin müəllifi olmuşdur. Bu traktat 1731-ci ildə - II Şah Təhmasibin hakimiyyəti illərində tamamlanmışdır. Risalədə imperiyanın təşkili, orqanları, rütbələri və əməkhaqqı sistemi barədə məlumatlar əks etdirilmişdir. Müasir dövrdə bu kitabın əlyazması Hacı Hüseyn ağa Naxçıvani adlı şəxsin əlində idi. Orijinal adı naməlum olan əsərə məzmununa görə "Alqāb va Mavājeb-e Dowreh-ye Salātin-e Safaviyeh" adı verilmişdir. Hacı Hüseyn ağa sonradan bu əlyazmanı Təbriz ktabxanasına hədiyyə etmişdir.
Risalə bu motivdə olan üçüncü risalədir. Risalə bu mövzunu araşdıran elm adamları üçün əsas mənbələrdən biri hesab edilir. Bu mövzulu digər əsərlər isə "Dəstur əl-Mülk" və "Təzkirət-əl Mülk"dür. Uillem Floor bu əsəri tərcümə və tərtib etmişdir. Kitabın qısa təsvirində kitab haqqında məlumat kimi bu sözlər yazılmışdır:
Səfəvi hökuməti daxilindəki vəzifələr, etnik münasibətlər və inzibati dəyişmələr barədə [kitab] unikal və vacib məlumatlar ehtiva edir.
Kitabda hər bir bəylərbəyinin (həmçinin vali və ya hakimin) adları və hakimlik tarixləri ilə birlikdə, inzibati yurisdiksiyalar da sadalanmışdır.
Hərənin öz payı+tayı (film, 2006)
Məzmun
Film adidən də adi bir məişət əhvalatı üzərində qurulub: Mayılla (Rafael İsgəndərov) Qəndab (Samirə Əliyeva) bir ildir ki, nişanlıdırlar. Bakıya oxumağa getmiş Qəndab geri qayıdanda valideynlərindən nişan üzüyünü qaytarmağı tələb edir. Hadisələrin gedişatında məlum olur ki, Qəndab Bakıda Fəqan (Coşqun Rəhimov) adlı bir gənclə tanış olub və onlar bir-birilərini sevirlər. Fəqan da sevgilisinin arxasınca kəndə gəlir və bundan sonra hadisələr daha da mürəkkəbləşir...
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Mir Ərəb mədrəsəsi
thumb|125px|Buxara Xalq Sovet Respublikasının poçt markasındakı Miri Ərəb mədrəsəsi,1924. Mir Ərəb mədrəsəsi (, Madrasa-ye mir-e arab) — Buxaradakı (Özbəkistan) XVI əsrə aid dini, mənəvi, təhsil tarixi mədəni-xatirə binası. Poi Kalan memarlıq ansamblının bir hissəsidir. 1993-cü ildə Buxaranın digər görməli yerləri kimi UNESCO-nun Dünya Mədəniyyət Mirasları siyahısına daxil edilmişdir.
Tarixi
thumb|left|200px|Miri Ərəb mədrəsəsinin əsas portalı. Kalyan minarəsindən görünən mənzərə Mir Ərəb mədrəsəsi XVI əsrdə Özbək Şeybanilər sülaləsinin hakimiyyəti dövründə tikilmişdir. Buxara xanlığının əsas dini mərkəzlərindən biri idi. 1920-ci ildə Buxara Qızıl Ordu tərəfindən tutulduqdan sonra 1920-ci illərin sonunda mədrəsə tərk edildi və bağlandı; ruhanilər repressiyaya məruz qaldı. Mədrəsə yalnız 1946-cı ildə Orta Asiya və Qazaxıstan Müsəlmanlarının Ruhani İdarəsinin (SADUM) sədri Şeyx Eşon Babaxan ibn Əbdülməcidxanın təşəbbüsü ilə açıldı və 1989-cu ilə qədər SSRİ ərazisində fəaliyyət göstərən yeganə mədrəsə olaraq qaldı (1956–1961-ci illərdən başqa, Sovet İttifaqında Daşkənddə başqa bir var idi.)
Sovetlərdən əvvəlki dövr
Mədrəsənin tikintisinə başlanılması dəqiq tarixi bu gün mübahisəlidir. Uzun müddət Sovet dövrünün tarixşünaslığında binanın inşası tarixi 1530-cu illərdə məşhur arxeoloq və şərqşünas alimlər Mixail Masson və Qalina Puqaçenkovanın apardıqları arxeoloji qazıntıların nəticələrinə əsaslanaraq bir versiyada: 1535–1536-cı illərdə tikilməsi tarixi əsas götürüldü. Bununla birlikdə, bu sahədəki son araşdırmalar, tikintinin başlama tarixini bu tarixdən təxminən iyirmi il əvvələ dəyişdirdi. Mir Ərəb mədrəsəsinin Şeybani ordusunun 1512-ci ildə qələbə qazandığı Gicduvan döyüşündə Səfəvi Şah İsmayılın qoşunları üzərindəki qələbəsini anmaq üçün inşa edildiyi artıq məlumdur. Son tikinti işlərinin: 1520-ci illərin ilk yarısında Şeybanilərlə Səfəvilər arasındakı son böyük qarşıdurmalar vaxtında, 3 min Səfəvi əsirinin köləliyə satılmasından Ubeydulla Xanın pulu ilə həyata keçirildiyi də bilinir. 1526-cı ildə vəfat edən Şeyx Abdullah Yəməni ölümündən əvvəl inşa etdirdiyi mədrəsə ərazisində dəfn etməyi vəsiyyət etdi ki, bu da bu vaxta qədər tikintinin az qala başa çatdığını göstərir. Çox güman ki, 1530–1535/1536-cı illərdə mədrəsə binası əhəmiyyətli dərəcədə yenidən qurulmuşdur. Mədrəsə müasir adını "Mir Ərəb" (ərəbin mülkü) qurucusunun ölümündən sonra aldı.
Buxara mədrəsəsi müəllimləri — bir neçə kateqoriyaya bölünən müdərrislər, şəhər mollaları arasında fərqləndilər. Miri Ərəb mədrəsəsinə təyin olunmuş müəllim, Buxara müdərrisləri arasında axund (Kukeldaş mədrəsəsi müdərrisi) və aləmdən (Qaukuşan mədrəsəsi müdərrisi) sonra üçüncü kateqoriyaya sahib olanlar müftiy-əskər adlanırdı.
Mir Ərəb mədrəsəsi yarandığı gündən və 1920-ci illərin əvvəllərində bağlanmasına qədər Orta Asiyanın ən nüfuzlu təhsil müəssisələrindən biri idi. Orada bir çox tanınmış elm adamları; bunların arasında məşhur tacik mütəfəkkiri, pedaqoq, filosof, yazıçı və şair, Buxara əmirliyinin dövlət xadimi Əhməd Doniş Buxari, Səmərqənd vilayətinin qazisi İsohon Şirinhuşayev, İştıxan şəhərinin son qazisi Kozi Seyyid ibn Bahadırxan və başqaları dərs verib.
Məzunları arasında Ufadakı Orenburq Məhəmməd ruhani məclisinin ilk müftisi, Məhəmmədcan Husainov, Rusiya müsəlmanlarının ilk seçilmiş müftisi Qalimcan Barudi, XIX əsrin məşhur ilahiyyatçısı Şeyx Qazı-Əsgər, XIX əsrin sonlarında müfəssir və mühəddis Miyan Malik də var idi.
Qaranlıq günəş xeyrin çöküşü
Haqqında
Roman, fantastik janrın ən çox bəyənilən və uğur qazanan “Fantastik Qurğu” altjanrında yazılmışdır. Bu janrın Azərbaycanda ilk olmağına baxmayaraq dünyada bir çox unudulmaz nümunələrə sahibdir. “Üzüklərin Hökmdarı”, “Harri Potter” və “Narniya Salnamələri” kimi məşhur əsərlər yüzlərlə nümunədən, sadəcə, bir neçəsidi.
Mir Ərəb mədrəsəsi
Sovet dövrü
1920–1930-cu illərdə SSRİ-də bütün mədrəsələr bağlanmışdı. 1945-ci ildə Orta Asiya Müsəlmanları Ruhani İdarəsinin (SADUM) müftisinin hökumət orqanları ilə uzun sürən danışıqlarından sonra Eşon Babaxan Orta Asiyada İslam tədqiqatlarının bərpasına nail oldu. Müharibədən sonra SSRİ-də canlanması, SSRİ Xalq Komissarları Sovetinin 10 oktyabr 1945-ci il tarixli Buxara və Daşkənddə mədrəsələrin təşkili barədə 14808-r saylı fərmanı ilə başladı. Onun əsasında Özbəkistan Sovet Sosialist Respublikasının 29 noyabr 1945-ci il tarixli 1879–212s saylı "Orta Asiya və Qazaxıstan Ruhani İdarəsi üçün iki dini məktəb açmasına icazə verilməsi haqqında" qərar hazırlanmışdır. 1946-cı ildə Özbəkistan SSR-də Mir-Ərəb mədrəsəsi açıldı. 1 iyun 1947-ci il tarixində İ. V. Polyanskinin məruzəsinə görə Mir-Ərəbdə 26 tələbə və 3 müəllim var idi. Elmi ədəbiyyatda mədrəsələrin fərqli adları var idi. Bununla birlikdə, 1989-cu ildə Rifkat Rafiqova verilmiş 67 saylı məzuniyyət sənədinə görə mədrəsə "Mir-Ərəb" adlanırdı.
Qaranlıq günəş xeyrin çöküşü
Haqqında
Təlim mərkəzlərindən birinə edilən sirli hücumun ardından iki ən yaxşı döyüşçü tədqiqata başlayır. Burda keçmiş düşmənlərinin əlinin olduğunu düşünərək bir müddət onlara verilən təlimat əsasında hərəkət etsələr də, hər şey heç də göründüyü kimi deyilmiş. Düşmən üçün qurulan tələ, elə düşmənə aid planın bir hissəsi imiş.
Mir Ərəb mədrəsəsi
Sovet dövrü
Mir-Ərəb 1946–1956 və 1961–1989-cu illərdə SSRİ-də yeganə müsəlman orta təhsil müəssisəsi idi. SSRİ-də ikinci mədrəsə — Bərəqxan — 1956-cı ildə Daşkənddə açılmış, lakin binanın təcili yenilənməsi bəhanəsi ilə səlahiyyətlilər tərəfindən 1961-ci ildə bağlanmışdır.
Mir-Ərəb mədrəsəsindəki təhsil müddəti iki mərhələli 9 illik idi. Təlim proqramı Diyanət İşləri Şurası ilə koordinasiya edildi və üç hissəyə bölündü:
Qaranlıq günəş xeyrin çöküşü
Haqqında
Hər səhifəsindən zövq alacağınız roman, sizi təxəyyülünüzün sərhədlərini aşmağa məcbur edəcək. Heç vaxt var olmamış dünyanın fərqli həyat qanunlarını və düşüncə tərzini göstərəcək. Ən vacibi isə, bu kitabda siz xeyirlə şər arasındakı incə bənzərliyin şahidi olacaqsınız. “Qaranlıq Günəş” Azərbaycanda bu janrda yazılmış ilk və yeganə əsər olmaqla birlikdə detektiv janrının da bəzi çalarlarını özündə cəmləyən bir romandır.
Brüs Boksleytner
Brüs Boksleytner — ABŞ televiziya və kino aktyoru.
Həyatı
12 may 1950-ci ildə İllinoys ştatının Elcin şəhərində anadan olmuşdur. O, "Babil 5", "Qərb necə qalib gəldi" və "Qorxuluq və xanım Kinq" seriallarında əsas rolları ifa etmişdir. Kenni Rocers ilə "Qumarbaz" trilogiyasında iştirak etmişdir.
Mir Ərəb mədrəsəsi
Sovet dövrü
Orta dünyəvi təhsili olan abituriyentlərin təhsil müddəti 4 il idi. Mədrəsə şagirdlərinin (Özbəkistan SSR Sovet qurumlarının tələbələri kimi) vaxtaşırı dərslərdən çıxarılaraq pambıq yığımına göndərilməsi təhsilə çox ziyan vururdu.
Mədrəsə tələbələri (1962-ci il üçün) aylıq 35 rubl təqaüd və paltar alırdılar, həftədə bir dəfə mədrəsə hesabına kinoteatrı ziyarət edirdilər, mədrəsənin yataqxanasında yaşayırdılar. Tələbə sayı az idi — 1963-cü ildə 40 nəfər, 1982-ci ildə 86 nəfər nəfər idi. Mədrəsədən hər il azad olma hər il məzun olunmurdu və eyni anda 10–20 mütəxəssis məzun olurdu.
Tələbələri mədrəsələrə göndərən müsəlmanların ruhani idarələri təhsil xərclərini özləri ödəyirdilər (1963-cü ildə ildə 500–600 rubl idi), əlavə olaraq təhsil müəssisəsinin işləməsi üçün pul SADUM tərəfindən verilirdi.
Məzunları
right|thumb|250px| Mir Arab madrasasining tepadan koʻrinishi|thumb|Miri Ərab mədrəsəsinin təpədən görünüşü. Sovet və postsovet dövründə mədrəsəni bitirənlər tanınmış din və dövlət xadimləri idilər:
Rəhbərləri
Sovet dövründə Mir-Ərəbin rəhbərləri aşağıdakılar idi:
Memarlığı
Mir Ərəb mədrəsəsinin dekorasiyasında bitki, həndəsi və epiqrafik naxışlarla işlənmiş incə işlənmiş kaşin mozaikaları üstünlük təşkil edir ki, onlar da peştəkləri, əsas fasadın lojiya timpanlarını, daxili fasadlardakı hücra tağları timenlərini və günbəzləri bəzəyir. Günbəzlərin çölü mavi plitələrlə örtülmüşdür. Mədrəsənin daxili dekorasiyasında gurxana xüsusilə gözəl şəkildə bəzədilmişdir. Panelləri və barmaqlıqları oyulmuş kaşin mozaikası ilə, divarları və tavanı isə oyma gil (qanç) ilə bəzədilmişdir.