cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rekviyem (Motsart)
Rekviyem mübahisəsi
Veberin bu məqaləsinin ardından, Lüdviq van Bethoven bu haqqda öz „Ah səni filiz Erzesel“ və „Ah səni ikili Esel“ Çeçilia nümunələrində qısa bir məqalə yazmışdır. Karl Fridrix Zelter də Höteyə yazdığı məktubunda, Veberin məqaləsi haqqında öz narazılığılı bildirmişdir. Beləliklə, ortada bir debat əmələ gədi. Bir tərəfdə Motsartın Rekviyeminin Hendelin „Kraliça Karolinanın ölüm himni” əsərinin üstündə qurulma iddiası, digər tərəfdə isə, Motsartın belə „aşağı və pis“ səviyyədə yazılmış parçalarının Süssmayrın iştirakı ilə birləşdirilərək əsər halına gətirilməsi iddiası müzakirə olunmağa başladı.
Veberin bu məqaləsindən sonra növbəti illərdə Motsartın əlyazmalarının işıqlandırılmasına başlanıldı. Motsartın əlyazmaları və Süssmayrın işi üzərində formalaşdırılmış Rekviyem ilk dəfə 1827-ci ildə İohann Anton André tərəfindən nəşr olunmuş kitabçada yayımlanmışdır. İki il bundan sonra əsərin xüsusi buraxılışı və Motsartın öz not qeydləri də nəşr olundu. Ştadler 1829-cu ildə Vyana Kitabxanasına sahibliyində olan əsərin bir hissəsinin avtoqraflarını satır. 1833-cü ildə həmin bu kitabxana “Lacrymosa” parçasının və “Offertorium”un əlyazmasını Eyblerdən alır. Nəhayət 1838-ci ildə bu kitabxana Qraf Valsegin mirasından bütün partituraları alaraq „Amin“ fugasından başqa əsərin bütün sənədlərini ictimaiyyətə buraxır.
Rekviyem ətrafında mif
thumb|right|300px|Motsartın son günləri - Frederix Leyboldun [[1857-ci ilə aid litoqrafiyası.]] Rekviyemin çətin yolla əmələ gəlib, nəşr edilməsinə baxmayaraq, əsər, Motsartın ilk böyük kilsə əsəri kimi qəbul olunur.
Bu əsərin yaranması tarixçəsi Motsartın ölümü ilə birlikdə bir mif halına gətirilmişdi. Əsərdə olan bəzi partituraların qara və qorxunc tonlarla çalınması, İohann Fridrix Roxlitsin 1798-ci ildə Motsartın ölümünü bu əsərlə mif şəkildə birləşdirilməsinə gətərib çıxardı. O, bu fikirləri o biri dünyadakı ölmüşlərlə əlaqələndirərək izah edir. Roxlitsin qeydlərinə görə Motsart əmin idi ki, bütün qeyri-adi insanlar kimi onun da o biri dünya ilə əlaqələri var və ölümünün də artıq yaxınlaşmasını anlayırdı. Motsartın gecə-gündüz bu əsər üstündə çalışmağı Rotlixt tərəfindən, bəstəkarın bu əsəri özü üçün yazmağı ilə izah edilir. Çünki belə bir fantastik əsər sadəcə insanın psixi cəhətdən o biri dünya ilə əlaqə qurması nəticəsində əmələ gələ bilərdi.
Dövlət tərəfindən dəstək
XIX əsrin əvvəllərində əsər, alman dilinin yayıldığı bütün ərazilərdə dövlət səviyyəsində qəbul edilməyə başlayır. 1800-cü ildə əsər, Berlin Xor Akademiyası rəhbərliyi tərəfindən Karl Fridrix Kristian Faşın ölüm mərasimində çalınır. Publikada oturan Jan Pol, İohann Qottfrid Herderə məktubunda "Motsartın ildırımlı buludları" və "Bülbül " əsərinin arasında olan fərqləri və Rekviyemin analizini təqdim edir. Sonralar, 1803-cü ildə Henrix İosif Kollinin ölüm mərasimində, 1808-ci ildən 1810-cu ilə qədər hər il, Ludviglust sarayında Şahzadə Luiza Şarlotta Maklenburq-Şverinlinin ölüm mərasimlərində, 1812-ci ildə Vyanada Henrix İosif Kolinin heykəlinin açılış mərasimində və həmin il Berlində onun arvadının ölüm mərasimində, Fransada, Nepalda fransız generallarının ölüm mərasimlərində və sonralarda Lüdviq van Bethovenin, Frederik Şopenin və başqa böyük bəstəkarların ölüm günlərində bu Rekviyem çalınmışdır.
Romantik tənqid: Hoffmanın görüşü
Erkən romantizm tərəfdarları, Motsartın musiqisini dünyəvi din sənəti kimi qiymətləndirirlər. Lakin bu xüsusiyyət ümumiyyətlə onun əsərlərinə aid edilir, onun kilsə əsərləri və yaxud Haydnın əsərləri də tənqidlərə uğramışdır. Amma buna baxmayaraq, klassik kilsə musiqiləri, daha çox dünyəvi və virtuoz əsərlər hesab edilmiş və bir dini mesaj kimi qəbul edilmişdir. Lüdviq Tik „Fantasus“da bir dialoqda musiqi fiqurunu analiz edərək, onun incəsənət aləmində "ən çox dinə yaxın olan" hissiyyat kimi qələmə almışdır. Bu analizi o Motsartın Rekviyem əsərinə köçürərək qeyd edir: "Mən bu dərin ruhlu bəstəkarın əsərinin gözəlliyini və müqəddəsliyini sevməsəm, onda gərək mən, bir hissiyyatsız insan olum.".
1814-cü ildə çıxan „Yeni və köhnə kilsə musiqiləri“ məqaləsində Hofman, Rekviyemin „ürəkbulandırıcı şirinliyi”nin olmasını tənqid edir. Amma bununla yanaşı bu əsəri müqəddəs, alovlu və ən yüksək varlıq kimi təsvir edir. Əsərin kilsəyə yeni bir ruh verməsini də o, dəqiqliklə vurğulayır. Musiqi alətlərindən, Hofman, sadəcə tubanı tənqid edir. Bəzi yerlərdə bu alətin kilsənin funksiyasının sekulyarlıq fikrinin əleyhinə istifadə edildiyi göstərilir. Amma sonda o da qeyd edir ki, konsert zalında çalınan Rekviyem kilsədə çalınan Rekviyemdən çox-çox fərqlənir.
Tankred Hoytvill
Tankred Hoytvill - Hoytvill sülaləsinin banisi. Vikinq döyüşçüsü Hialltın nəvəsi idi. Kutans şəhəri yaxınlıqlarında yaşayan bir əyan idi. Normandiya hersoqu I Riçardın qızları ilə evlənmişdi. Övladları:
Rekviyem (Motsart)
Anım günü və ilahi musiqi arasında
Əsərin romantikliyi onun kədərli, tutqun və qaranlıq atmosferdə çalınmağına səbəb deyildir. Napoleonun 100 illik yubileyminin qeyd edilməsində, habelə, Mosartın özünün 100 illik yubileyindədə bu əsər səsləndirilib. Bu kədərli atmosfer, sonralar Sovet İttifaqında da yaradılıb, məsələn, Karl Marksın 100 illik yubileyində, Oktyabr inqlabının bir illiyində, 1 may 1918-ci ildə Sank-Peterburqun Qış sarayında „İnqlabın şəhidlərinə“ görə səslənərək yayılıb.
Həyat öyrədir (film, 1961)
Məzmun
Film əvvəlcə səhv addım atan "Şəfəq" sovxozunun sürücüü İsmayılın (Giuli Çoxonelidze) sonradan səhvini başa düşənrək həyatdan ibrət dərsi götürüb, cəmiyyətimiz üçün faydalı adam olmasından danışır.
Rekviyem (Motsart)
Anım günü və ilahi musiqi arasında
Əsərin yaddaşlardan, konsert repertuarlarından çıxarıldığı dövrlərdə belə, Rekviyem bir çox görüşlərdə, böyük məclislərdə səsləndirilib. 1915-ci ildə Karl Kraus „Plakata baxdıqda“ şeiri ilə əsərin xeyriyyə işlərdə çalınmasını sifariş verir. Əsərin təqdim plakatında ölülərin təsvirləri verilir. Bununla da o, Rekviyem kontekstində Birinci dünya müharibəsini təsvir edir.
Aktivləşdirilmiş laxtalanma müddəti
Aktivləşdirilmiş laxtalanma müddəti - laxtalanmanı daha doğrusu onun müddətini ölçmək üçün tətbiq olunan müayinə metodudur. Bu zaman koalin əlavə edilmiş qanın laxtalanmağa başladığı an qeydiyyata alınır.
Bu müayinə üsulu xüsusən, qanın tam heparinləşdirilməsi şəraitində aparılan tibbi müayinə, müalicə və cərrahi əməliyyatlarda qanın laxtalanma müddətini təyin etmək üçün tətbiq edilir. Normada bu göstərici 80-100 saniyədir. Bu o deməkdir ki qan 80-100 saniyə ərzində laxtalanmağa başlayır. Süni qan dövranı aparatı ilə icra olunan ürək əməliyyatları zamanı bu müddətin tam heparinləşdirmə nəticəsində 400-600 saniyə olması labüddür.
Auxer süsəni
Auxer süsəni (Iris aucheri)-süsənkimilər fəsiləsinə aid bitki növüdür.
Ümumi məlumat
Auxer süsəni(Iris aucheri) çoxillik ot bitkisidir. Boyu 10-20 sm olur. Kökümsov gövdəsi yumurtavaridir. 1,5-2,5 sm böyüklüyündədir.Çiçəkləri tək olub, zirvədə yerləşir. 4-5-ci aylarda çiçək açır.
Yayılması
Əsasən Samur – Şabran düzənliyində, Qobustanda, Qubanın quru yerlərində, Kür-Araz düzənliyindən başlamış orta dağ qurşağına kimi kolluqlarda, meşələrdə açıq sahələrdə çox az miqdarda bitir.
Bozgöy
Bozgöy, Bozikağ, Bozikənd, Həmzəçimən — İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında, indiki Quqark rayonunda kənd.
Tarixi
Erməni mənbələrində kəndin adı Bozikağ, Bozikənd, Həmzəçimən kimi də göstərilir.
Toponim Azərbaycan dilində «bitkisiz, otsuz, meşəsiz, çılpaq» mənasında işlənən boz və türk dilində «kənd» mənasında işlənən göy sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Relyef əsasında yaranan mürəkkəb quruluşlu toponimdir.
Erm. SSR AS RH-nin 25.l.1978-ci il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Markahovit qoyulmuşdur.
Qırmızı qarağat
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Yabanı halda Asiyada və Avropanın kölgəli, rütubətli ərazilərində yayılmışdır.
Botaniki təsviri
Kolun hündürlüyü 2 m-ə qədərdir. Yarpaqları 3-5 dilimli olub, uzunluğu 3-5 sm-dir. Çiçəkləri sarı-yaşılı rəngli, kasaşəkilli formalı, 5 sm uzunluğunda salxımlarda seyrək halda yerləşir. May ayında çiçəkləyir, meyvələri iyunda yetişir. Meyvələri qırmızı, turş, yumru, diametri 8–12 mm olan giləmeyvədir.
Ekologiyası
Bitki bitmə şəraitinə az tələbkar, zərərverici və xəstəliklərə davamlıdır.
Azərbaycanda yayılması
Quba-Qusar, Lənkəran və digər bölgələrdə həyətyanı sahələrdə becərilir.
İstifadəsi
Yeyinti sənayesində marmelad, jele, kisel, cem, meyvə şirələri və digər konserv məmulatlarının istehsalında istifadə edilir. Qırmızı qarağatın giləmeyvələrində C vitamini vardır, mürəbbə hazırlanmasında da istifadə edilir. Meyvələrinin müalicəvi-dietik qidalanmada böyük əhəmiyyəti vardır. Onların tərkibində şəkər, üzvi turşular, mineral duzlar, giləmeyvələrində pektin maddələri vardır. Xalq təbabətində giləmeyvələri qədimdən zökəmə, qan dövranının bərpasında, baş ağrısında və yaraların sağaldılmasında istifadə edilir. Qırmızı qarağatın şirəsi soyuqdəymə xəstəliklərinə qarşı yaxşı vasitə hesab olunur.
İkinci Şıxlı
İkinci Şıxlı — Azərbaycan Respublikasının Qazax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Düzənlikdədir. 1950-ci ildə r-nun ərazisindəki Sarıvəlli və Dəllər (Hüseynoğlu) kəndlərinin genişlənərək birləşməsi nəticəsində yaranmış bu yaşayış məntəqəsi yaxınlığındakı eyniadlı kəndin adı ilə Şıxlı adlandırılmış, sonralar bu kəndlər birinci və ikinci komponentləri ilə fərqləndirilmişdir. Oykonimin ikinci komponenti etnotoponimdir.
Tarixi
İkinci Şıxlı kəndi düzənlikdə yerləşir. 1950-ci ilə qədər mövcud olmuş Sarıvəllı və Dəllər kəndlərinin genişlənərək birləşməsi nəticəsində yaranmış və İkinci Şıxlı adlandırılmışdır. Kənd Gürcüstanla sərhəddə, Qazax rayonu mərkəzindən 34 kilometr aralıqda yerləşir. Gəncə arxeoloji ekspedisiyası tərəfindən aparılan qazıntılar zamanı Kürlə Anaxatır (Xrami) çayının birləşdiyi yerdə qədim şəhərin xarabalıqları aşkar edilmişdir. Arxeoloqların rəyinə görə, xarabalıqlar bu vaxtadək Tovuz rayonu ərazisində lokalizə edilən Xunan şəhərinə aiddir (1↑ В Азербайджане обнаружен старинный город (рус.), Day.Az (18 мая 2011). Bundan əlavə kənd özü də çox qədimdir. Kənddə mədəniyyət mərkəzləri, mədrəsələr, məscid olub. Lakin Gürcü quldurlarının buraya hücumu və kəndin yayda dağlara (əsasən Dilican ərazisinə) getməsi bu yerlərin dağılmasına səbəb olub. Sovet qoşunları isə olan qopan hər izi silib
Toponimikası
İkinci Şıxlı oyk, mür. Qazax r-nunun eyniadlı i.ə.v.-də kənd. Düzənlikdədir. 1950-ci ildə r-nun ərazisindəki Sarıvəlli və Dəllər kəndlərinin genişlənərək birləşməsi nəticəsində yaranmış bu yaşayış məntəqəsi yaxınlığındakı eyniadlı kəndin adı ilə Şıxlı adlandırılmış, sonralar bu kəndlər birinci və ikinci komponentləri ilə fərqləndirilmişdir. Oykonimin ikinci komponenti etnotoponimdir.
Coğrafiyası və iqlimi
İkinci Şıxlı kəndi Gürcüstan və Ermənistan ilə həmsərhəddir. İqlimi Yayı mülayim, qışı sərt keçən iqlimə malikdir. Ən isti günlərin müşahidə olunduğu aylar əsasən 2 iyuldan 30 avqusta kimidir. Kəndin Cənubi Qafqaz dağları ilə əhatə olunduğu üçün day mehi adlandırılan soyuq astasürətli küləklərdə əsir. Kiçik Qafqaz dağlarının yükəsklikləri olan Babaker, Kakel, Yaştağ kənd ərazisində yerləşir
Enliqulaq bükükdodaq
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Kateqoriya və statusu
4 (BTMİ-nin 2.3 (1994-cü il) və 3.1 (2010-cu il) variantlarına əsasən LR/lc). Azərbaycan Respublikasının Qırmızı Kitabının I nəşrinə "məhdud arealı olan çox nadir növ" statusu ilə daxil edilib. Bern Konvensiyasına əsasən mühafizə olunur (Əlavə II). Qafqazda "məlumat azlığı" (DD) kimi qiymətləndirilib.
Yayılması
Arealı Aralıq dənizinin şimal və cənub hissələrini, Qafqazı, Qazağıstanı, Elbrus, Kopetdağ və Pamir dağlarını əhatə edir. Ərəbistan yarımadasından və İranın cənubundan tək-tək tapıntılar var. Qafqazda cəmi bir neçə dəfə tapılıb. Azərbaycanda birinci dəfə 1938-ci ildə Dağlıq Qarabağın ərazisində Şuşa dərəsində N. Qubarev tərəfindən, 1939-cu ildə həmin yerdə A. Kuzyakin tərəfindən aşkar olunub. Sonralar Azərbaycanda aşkar edilməyib.
Yaşayış yerləri və həyat tərzi
Meşə, çəmən, çöl, yarımsəhra, dağ landşaftlarında rast gəlinir. Bu növ əsasən qayalıq, dərin dərələr olan ərazilərdə aşkar ediliblər. Qafqazda 1500 – 2000 m d.s.h. qədər yüksəlir. Qayalarda, daş binaların yarıqlarında, ağacların qabığının altında özlərinə sığınacaq tapırlar. Qayaların çıxıntılarında kiçik koloniyalar (5–50 dişi fərd, nadir hallarda daha çox) yerləşir. İyun ayında bir bala doğurlar. Qida axtarışında sığınacaqlarından uzaq məsafəyə uçurlar. Avropada 100 km qədər uçuşlar qeydə alınıb. Qafqazda Bükükdodaq enliqulağın qışlaması aşkar edilməyib.
Sayı
Areal boyu koloniyaların sayı 100 fərddən çox olmayıb.
Tətbiq olunmuş və lazımi mühafizə tədbirləri
Növ aşkar olunan ərazidə Daşaltı Dövlət Təbiət Yasaqlığı yaradılıb. Qanunla Qırmızı Kitaba daxil edilmiş növ kimi qorunur. Dağlıq Qarabağın işğal altında olması səbəbindən mühafizə tədbirlərini həyata keçirmək mümkün deyil. Faydalı mühafizə üçün Tadarida teniotis tərəfindən istifadə olunan əraziləri müəyyən etmək və radiometriya metodu vasitəsilə ərazinin istifadə xüsusiyyətini öyrənmək.
Billefiord
Billefiord — Qərbi Şpisbergen (Şpitsbergen arxipelaqı, Norveç) adasının qərbində yerləşən fiord. İsfiordun bir qolunu təşkil edir. Uzunluğu 30 km, eni 5–7 km təşkil edir. Şimal-qərbdən Dikson Torpağı, cənub-şərqdən isə Byunsov Torpağı ilə əhatələnir. Fiordun şimal-qərbinndə Piramida qəsəbəsi yerləşir. Şimal-şərqində isə Nordenşyoldbrin buzlağı ilə əhatələnir. Fiord hollandiyalı balina ovçusu Kornelius Billenin şərəfinə adlandırılmışdır.
Qəhrəman bəy Arif
Həyatı
Qəhrəman bəy Heydər bəy oğlu 1780-ci ildə Şuşa şəhərində anadan olmuşdu. İbtidai təhsilini molla yanında almışdı. Sonra mədrəsədə oxumuşdu. Müqəddəs Kərbəla torpağını ziyarət etmişdi. Şair idi. Arif təxəllüsü ilə xoştəb şeirlər yazırdı. Satirik, kinayəli, zəmanəsini qamçılayan şeirlərinə də rast gəlinir.
Ailəsi
Qəhrəman bəy Pəri xanımla ailə qurmuşdu. Sadıq bəy, Hüseynqulu bəy adlı oğlanları vardı.
Yaradıcılığı
Gövhər ağa İbrahimxəlil xan qızı 1824-cü ildə əmisioğlu Xankişi bəy Mеhrəli xan oğlu Sarıcalı-Cavanşirlə ailə qurmuşdu. Bu izdivacla bağlı şair Kərbəlayı Qəhrəman bəy Ağa Hеydər bəy oğlu Arif yazırdı:
Xərmöhrəyə layiq olmayan xər, Səd hеyf cahanda tapdı gövhər.
Təqdiri-qəzaya qıl tamaşə, Axır səni verdi cəhrəbaşə.
Bidens chrysantha
Bidens chrysantha Bidens chrysantha
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Veneto Regional Şurası
İlk seçkilər 1970-ci ildə, 1948-ci il İtaliya Konstitusiyası əsasən adi region lar qurulduğu zaman keçirilmişdir. Son seçkilər 31 mart 2015 tarixində keçirilmişdir. Hal-hazırkı prezident Şimal Liqası nın üzvü olan Roberto Kiyambetti dur.
Funksiyası
Şura regionun qanun və qaydalarını təsdiqləyir. Regional şura həmçinin regional statusu və regional büdcəni təsdiqləmək və qanunları milli parlamentə təklif etməklə vəzifələndirilmişdir.
Irimeyvəli vələs
Ümumi yayılması:
Rusiyanın Avropa hissəsi, Moldova, Balkan yarımadası, Apennin yarımadası, Kiçik Asiyada və Şimal-Qərbi Iranda (Astarabad) təbii halda yayılmışdır.
Azərbaycanda yayılması:
Lənkəran dağlarında yayılmışdır.
Statusu:
Azərbaycanın nadir bitkisidir. NT.
Bitdiyi yer:
Оrta və aşağı dağ qurşaqlarının güney yamaclarında meşədə və kоlların arasında rast gəlinir.
Təbii ehtiyatı:
Azərbaycanda çox deyildir.
Biоlоji хüsusiyyətləri:
Təbiətdə ağac və ya qоllu-budaqlı kоldur. Yarpaqları 3-9 sm uzunluqda və 2,5-4 sm eindədir, оval-ellipsşəkillidir, uc hissəsi uzanmamışdır, kənarlarında demək оlar ki, eyni böyüklükdə dişlər vardır. Yarpaqlarının qaidə hissəsı dəyirmi- pazvarı və ya azca ürəkvaridir və çanağı təхminən 3 sm uzunluqda və 2 sm enindədir. Yarpaq yanları bütövdür, dilimləri yохdur, 5-8 damarı vardır, ümumi görünüşü оval- rоmbşəkillidir və ya enli rоmbşəkillidir. Adətən, kənarlarında bərabər оlmayan iri dişləri vardır. Fındıqcıqları enli оvalşəkillidir, üzərində 5-7 na¬zik və irəli çıхmış kiçik til vardır və fındıqcıqlar çanağının dib hissəsindəki çuхurda yerləşmişdir, çanağın kənarları fndıqcığı əhatə etmişdir.
Təbii ehtiyatının dəyişilməsi səbəbləri:
Başlıca оlaraq insan fəaliyyətinin təsiridir.
Becərilməsi:
Bəzi park və bağçalarda rast gəlinir.Geniş halda becərilməsi haqda məlumat yoxdur.
Qəbul edilmiş qоruma tədbirləri:
Qəbul edimiş elə bir tədbir yoxdur.
Zəruri qоruma tədbirləri:
Azərbaycanın "Qırmızı Kitabı"na salınması tövsiyə edilir.
Məlumat mənbələri:
Деревья и кустарники СССР. т.2. 1951; Флора Азербайджана. т.3. 1952; Azərbaycanın ağac və kolları. I cild. 1961; Azərbaycan florasının konspekti. I-III cildlər. 2005; 2006; 2008.
Xarici keçidlər
http://dendrary.in-baku.com/?page_id=112
Arif Qəzvini
Arif Qəzvini (farsca: ابوالقاسم‌ عارف قزوینی; ) — İran şairi və bəstəkarı.
Siyasi təsnifat və siyasi qəzəl janrının yaradıcısıdır. 1905–1911-ci illərdə İrannın Məşrutə inqilabında iştirak etmişdir. Gözəl bir səsi olan şair Tehranda konsertlər vermiş, vətənpərvərlik hisslərini tərənnüm edən təsnifləri ilə şöhrət qazanmışdır. "Yaşasın", "Azadlıq müjdəçisi", "Quşun naləsi", "Ölüm libası" və s. şeirlərini xalq dilində yazmışdır. 150-yə yaxın qəzəl, qitə, qəsidə, məsnəvi və təsniflərdən ibarət "Divan"ı ilk dəfə 1924-cü ildə əvvəl Berlində, sonra Tehranda çap olunmuşdur. Həyatının son illərini Həmədanda sıxıntı içində yaşamış, orada da vəfat etmişdir.
صلاح, پاي اين زبان ز مملكت بريدن است
كه نيست خلوت زرتشت جاي صحبت چنگيز
Tərcüməsi: Türkün dilini dartıb boynunun ardından çıxartmaq lazımdır;
Bu dilin ayağını məmləkətdən kəsmək və fars dili ilə dördnala Arazı keçmək məsləhətdir;
Ey səhər küləyi, qalx və təbrizlilərə de ki,
Zərdüşt yurdu (yəni İran) boş deyil və burada Çingizin söhbəti gedə bilməz.
Proprioseiopsis gelikmani
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Çaylı (Qazax)
Çaylı — Azərbaycan Respublikasının Qazax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Çaylı Qazax rayonunun eyniadlı inzibati ərazi vahidində kənd. Coğaz çayının sahilində, Gəncə-Qazax düzənliyindədir. Kəndin ərazisi əvvəllər Qıraq Kəsəmən kəndinin qışlaq yeri olmuşdur. Sonralar bu kənddən çıxmış qızyetərli nəslinə mənsub ailələr Çaylı kəndinin bünövrəsini qoymuşlar.
Toponimikası
Çaylı Qazax r-nunun eyniadlı i.ə.v.-də kənd. Coğaz çayının sahilində, Gəncə-Qazax düzənliyindədir. Kəndin ərazisi əvvəllər Qıraq Kəsəmən kəndinin qışlaq yeri olmuşdur. Sonralar bu kənddən çıxmış qızyetərli nəslinə mənsub ailələr Çaylı kəndinin bünövrəsini qoymuşlar; Çaylı adlı bütün yaşayış məntəqələri çay kənarında yerləşdikləri üçün belə adlandırılmışdır.
Medvedyev-Şponhoyer-Karnik şkalası
Medvedyev-Şponhoyer-Karnik şkalası (MSK və ya MSK-64 adları ilə də tanınır) — zəlzələnin baş verdiyi sahədə yer səthinin müşahidə edilən silkələnmələrini qiymətləndirmək üçün 12 ballıq makroseysmik intensivlik şkalası.
Şkala Sergey Medvedyev (SSRİ), Vilhelm Şponhoyer (Şərqi Almaniya) və Vit Karnik (Çexoslovakiya) tərəfindən 1964-cü ildə yaradılmışdır. Bu şkala 1960-cı illərin əvvəllərindən istifadə edilən Modifikasiya olunmuş Merkalli şkalasının və 1953-cü ildə təklif edilmiş, GEOFİAN şkalası kimi də tanınan, Medvedyev şkalasının əsasında tərtib edilmişdir.
Aşağıda MSK-64 seysmik intensivlik şkalası ətraflı şəkildə verilir.
Columba albinucha
—  cinsinə aid heyvan növü.
Ağsu (Göygöl)
Ağsu — Azərbaycan Respublikasının Göygöl rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
Göygöl rayonunun eyni adlı i.ə.v-də kənd. Gəncə-Qazax düzənliyindədir.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 121 nəfər əhali yaşayır.
Virtus Bolonya BK
Tarixi
"Virtus" basketbol komandası hələ XIX əsrin sonlarında tələbələrdən ibarət komanda kimi yaranmış, 1927-ci ildə rəsmi klub statusu almış və dərhal Basketbol üzrə İtaliya çempionatında əsas klublardan biri olmuş, dəfələrlə İtaliya çempionatının və ölkə kubokunun qalibi olmuşdur. "Virtus" basketbol komandası Avropa çempionlar kubokunda ilk uğuru 1981-ci ildə qazanmışdır. Həmin il Amerikalı məşqçi Terri Driskollanın rəhbərliyi ilə Virtus komandası finala qədər irəliləmiş, yalnız finalda 1 xal fərqlə İsrailin Makkabi basketbol klubuna (Tel-Əviv) məğlub olmuşdur.
Qara qarağat
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Təbiətdə növün arealı Avropanın bütün ərazisini, Rusiyanın Avropa hissəsini, Sibiri (Uraldan Baykal gölünədək), Qazaxstanı, Çini və Monqoliyanın şimalını əhatə edir.
Virtus Bolonya BK
Titullar
thumb|220px|Futurşou stadionu və ya Unipol Arena
Qara qarağat
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 1–2 m-ə çatan bitkidir. Cavan zoğları tükcüklü, açıq, iri zoğları qonurdur. Yarpaqları uzun saplaqlı, barmaqvari formada, aşağı hissəsində qətranlı, vəzicikli olub, uzunluğu və eni 3-5 (12-dək) sm, kənarları dişli, üç-beş qanadlıdır. Qanadları əsasən enli-üçkünc, orta, uzunsov, üstü tutqun, tünd yaşıl, çılpaq, alt tərəfi damarcıqlarda tükcüklüdür. Çiçəkləri zəngvari formada, qırmızıdır. Çiçək qrupları 5-10 çiçəkli, uzunluğu 3-5 (8-dək) sm olan salxımlardır. Çiçək saplaqlarının uzunluğu 3–8 mm, çılpaq və ya tükcüklüdür. Çiçək altlıqlarının uzunluğu 1–2 mm, forması ovaldan xətvari-neştərvariyədək dəyişir. Çiçəklərin uzunluğu 7–9 mm, diametri 4–6 mm, zəngvari, bənövşəyi və ya çəhrayı-boz, üst tərəfdən çox vaxt sıx tükcüklüdür. Ləçəkləri ovaldır. Kasayarpaqları üstə əyilmiş, ucu biz, çox enlidir. Meyvəsinin diametri 1 sm-dək, qara-qonur və ya yaşılımtıl giləmeyvədir. Mayda, iyunda çiçəkləyir. İyulda meyvə verir. Bitki toxum və pöhrələrlə, oduncaqlaşmış qələmlərlə çoxaldılır.
Ekologiyası
Bitki işıqlı yerlərdə, yumşaq, rütubətli, məhsuldar, gillicə torpaqlarda bitir. Turş torpaqlarda zəif böyüyür, yarımkölgədə az çiçəkləyir.
Azərbaycanda yayılması
Şəkidə, Gədəbəydə çay kənarlarında rast gəlinir.
İstifadəsi
Giləmeyvələrində limon, alma, askorbin, salisil, nikotin turşuları, şəkər, antosian və flavonoid maddələri vardır. Yarpaqları askorbin turşusu və fitonsidlərlə zəngindir.
I Rocer
I Rocer — Siciliyanın ilk qrafı. Tankred Hoytvillin oğlu idi. Normanların nəslindən gələn Rocer 1055-ci ildə İtaliyaya gəlmişdi. Qardaşları ilə birlikdə uzun illər Siciliya əmirliyinə qarşı müharibə aparmışdı. 1071-ci ildə Palermonun ərəblərdən alınmasından sonra Siciliya qrafı elan edilmişdi. 1091-ci ildə Malta adasını almışdı.
Ailəsi
1061-ci ildə Normandiya hersoqu I Vilyamın böyük nəvəsi Juditlə evlənmişdi. Ondan ancaq qızları olmuşdu (Matilda, Adelisa və Emma). 1077-ci ildə Eremburqa adlı başqa bir norman qadınla evlənmişdi. Ondan olan övladları:
Kiçik sarı süsən
Kiçik sarı süsən(Iris lutescens Lam.)-süsənkimilər fəsiləsinə aid bitki növüdür. 200px
Ümumi məlumat
Kiçik sarı süsən qısaboylu dekorativ bitkidir. 0–1000 m-də bitir. 4-5-ci aylarda çiçək açır. Toxum (29%) və soğanaqları ilə çoxaldılır. Bəzək bitkisidir. Yaşıllaşdırmada geniş istifadə oluna bilər.
Zapadnıy adası
Zapadnıy adası — ada Şimal Torpağının cənubunda yerləşir. İnzibati cəhətdən Krasnoyarsk diyarının Taymır rayonu ərazisində yerləşir.
Ada Opasnıe adalarına daxildir. Zapadnıy adasından şərqdə Vostoçnıy adası yerləşir. Yaxınlığındakı adalar: Bolşevik — 45 km şərqdə, Oktyabr İnqilabı adası — 50 km şimalda, Krasnoflotskie adaları — 25 km şimal-şərqdə.
Ada Kara dənizinin şelf zolağı ilə uzanan sualtı silsilənin səthə çıxdığı yerləşir. Ada üzərində naviqasiya işarəsi quraşdırılmışdır.
Radok gölü
Radok — Antarktidanın şərqində yerləşən şirinsulu göl. Göl Biver gölündən 5 km cənub-qərbdə, Aramis silsiləsindən isə 24 km cənub-şərqdə yerləşir. Antarktidanın ən dərin gölü hesab edilir. Onun dərinliyi 362 metrdir. Göl ilk dəfə 1956-cı ildə Avstraliya Millli Antaktika Araşdırma ekspedisiyası tərəfindən xəritəyə salınmışdır. Adı ekspedisiyanın qlyasiologiya proqramına böyük dəstəyi olan Melburn Universitetində məruzə oxuyan meteoroloq Uve Radokun şərəfinə adlandırılmışdır. Göl Antarktidanın dəqiq şəkildə müəyyənləşən ən dərin gölü olmaqla yanaşı həm də indiyənə kimi məlum olan yeganə şirinsulu göldür. Gölün sahilində buzlaq dili mövcuddur..
Firudin Hüseynov (energetik)
Firudin Həmzə oğlu Hüseynov — AMEA-nın müxbir üzvü (1980), professor (1966).
Həyatı
1950-ci ildə texnika üzrə fəlsəfə doktoru, 1965-ci ildə texnika üzrə elmlər doktoru elmi dərəcələrini, 1966-cı ildə porofessor elmi adını almış, 1980-ci ildə AEA-nın müxbir üzvü seçilmişdir.
1947-ci ildən ASİ-də assistent, dosent, professor, 1957-ci ildən Azərbaycan Elmi Tədqiqat Energetika İnstitutunda elektrik sistemləri laboratoriyasının müdiri vəzifələrində çalışmışdır.
Firudin Hüseynov ilk dəfə müasir mürəkkəb sistemlərin ekvivalentləşdirilməsi metodunun əsasını işləyib, Azərbaycanın energetika sahəsində müxtəlif elmi araşdırmalar aparıb.
Firudin Hüseynov 1984-cü ildə Bakıda vəfat etmişdir.
Yoşkar-Ola
Yoşkar-Ola — Rusiyada şəhər, Mari-El Respublikasının paytaxtı və inzibati mərkəzi.
1919-cu ilə qədər Çarevokokşaysk, 1919-1928-ci illərdə Krasnokokşaysk adlandırılmışdır. 1984-cü ildə şəhər "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Əhalisi 271 868 nəfər (2019), “Yoşkar-Ola” şəhər dairəsinin əhalisi 282.797 nəfərdir (2019).
Fin-Uqor xalqlarının mədəniyyət mərkəzlərindən biridir.
Tarixi
Arxeoloji qazıntılar müasir Yoşkar-Ola ətrafındakı insanların mezolit dövründən (e.ə. 12 min il) bəri yaşadığını göstərir.
XVI əsrin ortalarına qədər bu ərazi Kazan xanlığının Qalisiya draqunun bir hissəsi idi və Mari tərəfindən yerləşirdi. 1552-ci ilin oktyabrında İvan Qroznı Kazan xanlığının torpaqlarını öz səltənətinə ilhaq etdi. Yerli əhali yeni suverenə beyət etdilər, lakin qısa müddətdə yasaq ödəməkdən imtina etdilər. 1553-cü ilin yazında Çeremis müharibələrinin əsasını qoyan geniş bir qiyam başladı. Müharibədə iştirak etmək üçün İvan Qroznı yalnız bu ərazidə müvəqqəti hərbi ehtiyat bazaları ilə kifayətlənən qoşunlardan istifadə etdi. Üsyanlar vaxtaşırı yenidən alovlanırdı və gücünü artırmaq üçün padşah burada “möhkəmləndirilmiş şəhərlər” qurmağa qərar verdi. Yoşkar-Ola şəhərinin doğuşa borcu olması bu hadisəyə aiddir.
"Çarın Kokşaüdakı şəhəri" (bundan sonra şəhərin uzun müddət qurulmuş rəsmi adı Çarevokokşaysk yaranmışdır) İvan Qroznının ölümündən sonra 1584-cü ildə çar Fyodor İoannoviçin dövründə qurulmuşdur. Əvvəlcə Tsarevokokşaysk tipik bir hərbi istehkam idi, dörd tərəfdən taxta divarları olan torpaq pambıqlarla əhatə olunmuşdu. Vaxt keçdikcə şəhər bir sənətkarlıq və ticarət mərkəzinə çevrilərək hərbi funksiyasını yerinə yetirməyi dayandırdı. Sənətkarlar, tacirlər, kəndlilər burada məskunlaşmağa başladılar, şəhərin sərhədləri də əvvəlki sərhədlərdən kənara çıxaraq qəsəbə və qəsəbə yaratdılar. Əhalinin əsas məşğuliyyəti əkinçilik idi. Hops şəhərin yaxınlığında böyüdü. Xəz, meşə və damazlıq çiçəkləndi. Lakin əhalinin əsas hissəsi yenə də hərbçilər idi.
Çarevokokşaysk uzun müddət Mari ərazisinin dərinliklərində yerləşən hərbi inzibati mərkəz olaraq qaldı. Şəhərdə bir dəfədən çox yerli əhalinin kortəbii iğtişaşlarını yatırtmaq üçün rus oxatanlarından və xidmət adamlarından ibarət bir mahal rəhbərliyi və hərbi qarnizon qəbul edildi. Məsələn, Volga bölgəsinin və Vyatka tərəfindəki üsyançı kəndlilər (ruslar, tatarlar, çuvaşlar, Mari) 1609-cu ilin qışında Tsarevokokşayskı döyüşlə ələ keçirdilər. Üsyançıları sakitləşdirmək üçün Kazandan üsyançılara qarşı amansızcasına basqın edən bir kral cəza dəstəsi gəldi.
XIX əsr
1835-ci ildə Tsarevokokşayskın ilk müntəzəm planı yaradıldı. 1 mart 1835-ci ildə İmperator I Nikolay şəxsən mən bu barədə yazdım: "Buna görə olmaq." Bu plana əsasən, şəhər gələcəkdə inkişaf edərək, tədricən Mari ərazisinin ticarət, iqtisadi və mədəni mərkəzinə çevrildi, baxmayaraq ki, əhalisi cəmi 2000 nəfər idi.
19-cu əsrin ortalarından Tsarevokokshaysk siyasi sürgün yerinə çevrildi. 1863-cü il Polşa qiyamının iştirakçıları burada sürgün edildi.
Orta təhsil səviyyəsinə görə, Tsarevokokshaysk bu dövrdə vilayətdə ilk yeri Qazanın özündən qabaqda tutdu: iki min əhalisi olan beş məktəb var idi. Ancaq eyni zamanda, şəhərdə inkişaf etmiş bir sənaye yox idi. 1837-ci ildə yerli yerli tarixçi, rayon polis zabiti Baron Alexander von Keller, esse qeydlərində yazırdı: "... fabriklər və bitkilər yoxdur ... müxtəlif sənətkarlar var: bir dülgərlər - 1, çəkməçilər - 2, dərzilər - 2, qalayçılar - 1, misgərlər - 1., boyaqçılar - 2. "
XX əsr
25 yanvar 1928-ci ildə Krasnokokşaysk Mari milli adı - Yoşkar-Ola ("Qırmızı şəhər") aldı. 1936-cı ilin dekabrında Mari Muxtar Vilayəti Mari Muxtar Sovet Sosialist Respublikasına çevrildi və Yoshkar-Ola şəhəri onun paytaxtı oldu.
Coğrafi yerləşməsi
Yoşkar-Ola şəhəri, Mari yamacının mərkəzində, Volqadan 50 km şimalda, qarışıq meşələr ərazisindəki tayqa zonasının cənub sərhəddində, şəhəri iki yerə bölən Malaya Kokşagi çayının sahilində yerləşir. Şəhərin sahəsi 101,8 km²-dir.
Şəhər Mari El Respublikasının mərkəzində və Moskvadan 862 km şərqdə yerləşir. Şəhər hər tərəfdən Mari El Respublikasının Medvedevski rayonunun torpaqları ilə əhatə olunmuşdur. Bolşaya Oshla çayının daşqın hissəsindəki su çəmənlikləri və qismən əkin sahələri və meşələr şimaldan şəhərə, qərbdən və şimal-qərbdən əkin sahələri, böyük meşələr şəhərin cənub-şərqində, cənubda, cənub-qərbdə yerləşir.
İqlimi
Uzun soyuq qış və isti yay ilə mülayim iqlimə malikdir. Orta yay istiliyi: 17,2 °C. Ən isti hava iyulun ortalarındadır. Hava 34 ... 38 °C-ə qədər istiləşir. Payızda hava soyuq və rütubətli, güclü külək və yağış yağır, erkən şaxta və qar mümkündür. Noyabr ən küləkli aydır. Qış ümumiyyətlə noyabr ayında başlayır. Qışın orta temperaturu: −11.7 °C. Ən soyuq ay yanvar ayıdır. Bahar ümumiyyətlə sərin və qurudur. Hər il orta hesabla 548 mm yağıntı düşür.
Relyefi
Dəniz səviyyəsindən yüksək olan şəhərin hündürlüyü 100 metrdir, relyef düz kimi xarakterizə olunur, şəhər daxilində Malaya Kokşaga çayının daşqınlarına doğru ümumi yamaclılıq, hündürlük fərqləri azdır (təxminən 5 metr).
Bitki örtüyü
Yoşkar-Ola ərazisi, ona təyin olunmuş kənd yaşayış məntəqələri ilə birlikdə 101,45 km², birbaşa şəhər binalarının altındakı torpaqlar - 56 km², qalan hissəsi əkin sahələri, şəhər meşələri, ot otlaqları və otlaqlar, bağ və kənd kooperativləridir.
Yoşkar-Ola şəhəri demək olar ki, hər tərəfdən yaşıl meşələrlə əhatə olunmur, həm də kifayət qədər inkişaf etmiş "ağciyərlərə" malikdir. Şəhər parkları, meydanlar və digər yaşıl sahələr 1414,6 hektardan çox ərazini tutur, bunun 752,5 hektarı xüsusi mühafizə olunan təbiət ərazilərinin statusu tətbiq olunan şəhər meşələridir. Şəhər meşələrinin böyük bir kompleksi çayların, su anbarlarının, avtomobil yolları və dəmir yolları boyunca meşə örtükləri və s. Yerlərin su mühafizə zonaları ilə doldurulur. Şəhər əhalisinin yaşıl sahələrlə təmin edilməsi səviyyəsi 9,3 m² / nəfərdir. Yoshkar-Ola ənənəvi olaraq Rusiyanın ən yaşıl şəhərlərindən biri hesab olunur.
Əlavə dəyər vergisi
Əlavə dəyər vergisi (ƏDV) istehlak vergisinin növüdür. Bu vergi məhsula və ya materiala hər bir istehsal və çatdırma (distribusiya) mərhələsində əlavə olunan bazar dəyərinə qoyulur, və axırda istehlakçının üzərinə düşür. Bu satış vergisindən fərqlidir, çünki satış vergisi alış-veriş nöqtəsində götürülür. Fransanın Vergi Vəkalətinin (Direction générale des impôts) birgə direktoru Maurice Lauré 1964-cü ildə aprelin 10-da bu vergini ilk dəfə tətbiq edən olub, baxmayaraq ki bu konsepti 1918-ci ildə təklif edən alman sənayeçi Vilqeym fon Simens (Wilhelm von Siemens) olub. İlkin olaraq o böyük bizneslərə yönəldilmişdir, amma sonra biznesin bütün sahələri əhatə edib. Fransada o dövlət gəlirlərin 50%nı təşkil edən dövlət maliyyənin vacib mənbəyidir.
Fərdi axrıncı istehlakçılarda ƏDV-ni geri qaytarmaq imkanı yoxdur, amma müəssisələr təchizat zənciri çərçivəsində alınan və növbəti mərhələrə satılan (digər müəssisəyə və ya istehlakçılara) məhsullar və xidmətlər üçün ödənilmiş ƏDVni geri ala bilərlər. O cümlədən təchizat zəncirin hər bir mərhələsində vergi biznes tərəfindən əlavə olunan dəyərin daimi hissəsidir, və verginin yığması ilə bağlı xərclər dövlətə yox, daha çox bizneslərə düşür. ƏDV ona görə yaradılıb ki, yüksək satış vergiləri onlardan qaçmağa və fırıldaqlığa səbəb olurdu. Verginin tənqidçiləri qeyd edir ki, o qeyri-proporsional olaraq aşağı və orta gəliri olan ev təsərrüfatları üçün vergi ağırlığını artırır.
ƏDV-nin mahiyyəti və dolayı vergilər sistemində
Azərbaycanda ƏDV-nin tətbiqi və inkişaf xüsusiyyətləri
Leqal iqtisadiyyatın normal fəaliyyət göstərməsi üçün əlverişli vergi şəraitinin yaradılması dövlətin vergi siyasətinin əsas istiqamətlərindən biridir. Respublikamızda bu sahədə daim məqsədyönlü işlər görülmüşdür. Belə ki, mənfəət vergisinin dərəcəsi 45 faizdən 20 faizə, əlavə dəyər vergisinin dərəcəsi 28 faizdən 18 faizə, fiziki şəxslərin gəlir vergisinin maksimal dərəcəsi 55 faizdən 25 faizə endirilmiş, aylıq gəlirin vergi tutulmayan məbləği 140 manata qaldırılmışdır. Bütün bunların nəticəsində Azərbaycan Respublikasında əksər vergilərin dərəcələri digər ölkələrdəki analoji vergi dərəcələrindən xeyli aşağıdır.
Nazirlər Kabinetinin 2012-ci il 7 may tarixli qərarı ilə əlavə dəyər vergisi üzrə gömrük borcunun hesablanması idxal olunan mallara münasibətdə gömrük sərhədini keçən gündən, ixrac olunan mallara münasibətdə isə mallara dair bəyannamənin təqdim olunduğu gündən başlanır və həmin gün qüvvədə olan vergi dərəcəsi əsas götürülür. Uyğun olaraq Respublikamızda ƏDV məbləği aşağıdakı qaydada hesablanır:
ƏDV = (D + A + R) x V/100 Şəxsin ƏDV məqsədləri üçün qeydiyyat haqqında ərizəsində göstərilən məlumatlar vergi orqanı tərəfindən 30 gün müddətində qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada araşdırılır. Ərizədəki məlumatlar düzgün olduqda, araşdırmanın nəticələri üzrə müəyyən edilmiş formada akt tərtib olunur və ərizədə göstərilən məlumatlar ƏDV qeydiyyatı üçün əsas verdikdə vergi orqanı şəxsi ƏDV ödəyicilərinin reyestrində qeydə almağa və ona 5 iş günündən gec olmayaraq qeydiyyat bildirişi verməyə borcludur. Akt iki nüsxədə tərtib olunur və bir nüsxəsi şəxsə təqdim edilir. Şəxsin ərizəsindəki məlumatların düzgün olmadığı müəyyən edildikdə, araşdırmanın nəticələri üzrə müəyyən edilmiş formada əsaslandırılmış akt tərtib olunur. Akt iki nüsxədə tərtib olunur və bir nüsxəsi şəxsə təqdim edilir. Şəxs aktı aldığı gündən 5 gün müddətində dəqiqsizlikləri aradan qaldırıb vergi orqanına təqdim etməlidir. Təqdim edilmiş ərizədə dəqiqsizliklər olmadıqda şəxs qeydiyyata alınır və bu barədə şəxsə vergi orqanı tərəfindən bildiriş göndərilir. Şəxs yuxarıda göstərilən qaydada dəqiqsizlikləri aradan qaldırmadıqda və qeydiyyata alınmadıqda qanunla müəyyən edilmiş qaydada məsuliyyət daşıyır. ƏDV ödəyicisinin qeydiyyat bildirişi ƏDV ödəyicisinə bir dəfə verilir və onda saxlanılır. ƏDV ödəyicisinin qeydiyyat bildirişi itirildikdə və ya yararsız hala düşdükdə vergi ödəyicisinin müraciəti əsasında ona bildirişin surəti verilir.
Misal
Bir məhsulun istehsalı və satışını təsəvvür edin. Onu da "şey" adlandırarıq. "Gəlir" əvəzinə də biz "cəm fərq" istifadə edəcəyik. Gəlir isə bütün xərcləri (icarə, maaş) ödəməkdən sonra qalan hissə olacaq.
Şimali Amerikalı (Kanadada əyalət və ABŞda dövlət) satış vergisi ilə
10% satış vergisi ilə:-
ƏDV ilə
10% ƏDV:
ƏDV ilə istehlakçı satış vergisi ilə eyni məbləği ödəyib. Şirkətlər vergiyə bir şey xərclənməyib. Onların öhdəliyi ancaq lazimi sənədləşməni aparmaq və yığılan və verilən ƏDVləri göstərmək idi. Lakin onlar öz alıcılardan onların son istehlakçı olmamasının sübutu tələb etməkdən azaddılar, həm də öz tədarükçülərə bunu sübut etməyə bilər.
Avropa İttifaqına daxil olmayan ölkələr
<cite id="CanadaReduced">Qeyd 2 : Həqiqi "azaldılmış dərəcə" mövcud deyil, lakin yeni evlər satın alması üçün güzəştlər onu 4.5%-ə azaldır.
<cite id="Footnote2">Qeyd 3 : Bu vergilər maliyyə müstəqilliyi və Çin içərisində xüsusi inzibati ərazisi olan Honkonq və Makau üçün aid deyil.
<cite id="IcelandChanges">Qeyd 4 : Azaldılmış dərəcə 2007-ci ilin mart ayının 1-nə qədər 14% olub, sonra 7%-ə düşüb. Azaldılmış dərəcə isitmə xərclərinə, çap olunmuş məhsullara, restoran hesablarına, mehmanxanada qalmalara, və qida məhsulların çoxusuna tətbiq olunur.
<cite id="India">Qeyd 5 : ƏDV Hindistanın 28 vilayətlərindən ikisində tətbiq olunmur.
<cite id="Eilat">Qeyd 6 : Eilat istisna olaraq, harda ki ƏDV götürülməyib.
<cite id=IsraelChanges>Qeyd 7 : İsraildə ƏDV cərəyan halıdadır. 2004 ilin mart ayında o 18%-dan 17%-a düşüb, 2005-ci ilin sentyabr ayında təzədən 16.5%-ə, 2006-cı ilin iyul ayında isə 15.5% dərəcəsinə. Sonra isə 2009 ilin iyul ayında 16.5%-a çatıb, bügünkü 16% dərəcəsinə 2010 ilin yanvarın birisində düşmək üçün. Yaxın gələcəkdə yeni dəyəşiklər də planlaşdırılır, amma onlar İsraeli parlamentdəki siyasi dəyişiklər ilə bağlıdır.
<cite id="MalaysiaGST">Qeyd 9 : 2005-ci ilin büdcəsində, hökumət bildirib ki GST 2007-ci ilin yanvar ayında güvvəyə minəcək. Çoxlu təfsialtılar hələ də təsdiq olunmayıb, amma bəyan olunub ki, əhəmiyyətli məhsullar və kiçik bizneslər vergidən azad və ya vergini 0 dərəcəsində ödəməyi olmalıdılar.
<cite id=PhilippinesRate>Qeyd 10 : Filippinlər Presidentinin 2006-cı ilin yanvar ayının 1-dən vergini 12%-a qalxdırmaq hüququ var. O da fevralın birisində baş verib.
Columba pulchricollis
(Columba pulchricollis) — cinsinə aid heyvan növü.
Həyat romansı (film, 1971)
Məzmun
Film istedadlı Azərbaycan bəstəkarı, dünyasını vaxtsız dəyişmiş Asəf Zeynallıya həsr edilmişdir.
Simon Hoytvill
Simon Hoytvill — Norman əsilli Siciliya qrafı. Taxta çıxanda hələ 8 yaşı olan Simon anasının qəyyumluğu ilə hakimiyyətdə idi. Yenə cavan yaşında 1105-ci ildə vəfat etmişdi. Yerinə kiçik qardaşı Rocer keçdi.
Şişmə (Avurğazı)
Şişmə — Başqırdıstan Respublikasının Avurğazı rayonunda yerləşən kənd. Kənd Balıqlıgöl kənd şurasının tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Boyana Popoviç
Boyana Popoviç — Monteneqronu təmsil edən həndbolçu.
Karyerası
Boyana Popoviç Monteneqro yığmasının heyətində 2012-ci ildə London şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Final oyununda Norveç yığmasına 26:24 hesabı ilə məğlub olan Monteneqro yığması, London Olimpiadasını 2-ci yerdə başa vurdu və gümüş medal qazandı.
Daha sonra Boyana Popoviç Monteneqro yığmasının heyətində 2016-cı ildə Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Qrup mərhələsində baş tutan beş oyunun hamısında məğlub olan Monteneqro yığması, Rio-de-Janeyro Olimpiadasını 11-ci yerdə başa vurdu.
Proprioseiopsis genitalis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
İmad Xəmis
Imad Xəmis — Suriyanın 67-ci baş naziri və siyasətçisi.
Erkən yaşları və Təhsil
Xəmis 1961-ci il 1 avqust tarixində Səqba şəhərində anadan olub.1981-ci ildə Dəməşq Universitetinin mühəndislik kursuna daxil olub.
Şəxsi həyatı
İmad Xəmis evlidir və 3 övladı var.
Forsaj (film, 2001)
Cəld və Hiddətli — rejissor Rob Cohenun filmi.
Mövzu
Rejisorluğunu Rob Kohenin etdiyi filmin baş rollarında Saving Private Ryan və Pitç Blekdən  xatırlayacağımız Vin Dizel, Paul Volker, Cordana Brevster və  Mişel Rodriqes var. 38 milyon dollarlıq bir büdcə ilə çəkilən filmin ABŞ-də göstərildiyi həftə sonunda 41 milyon dollarlıq bir hasilat əldə edərək böyük bir sürpriz etdiyi və bu an təxminən 140 milyon dollar bir büdcəyə malik olduğunu nəzərə çatdıraq.
Dominik Toretto, Los-Anceles küçələrində qaranlıq çökdükdən sonra sərhəd tanımadan avtomobil yarışları edən bir qrubun lideridir. Polis, küçələrdə dəhşət saçan Torettonun eyni zamanda oğurluq etdiyinə görə ; yüksək dəyərdəki elektronik alətləri oğurladığına görə də şübhə edir. Polisə görə Torettonu tutmağın ən yaxşı yolu; həddən artıq sürət aşiqi qrupun içinə bir detektiv yerləşdirmək və onları tutmaqdır. Bunun üçün gənc detektiv Brayn Okanner işə cəlb olunur. Brayn Earl Spilner adı ilə qrupun içinə girir. Başda hər şey istənilən kimi gedir. Amma gənc və yaraşıqlı detektiv Okanner, Dominikin gözəl və cazibədar bacısı Miaya aşiq olandan sonra işlər dəyişir.
Kiçik nalburun
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Statusu
3 — VU (BTMİ-nin 3.1 variantının (2004 və 2010-cu illər) qaydalarına əsasən LC). Geniş yayılmış, lakin həssas növdür.
Yayılması
Şimali Afrikadan İrlandiyaya, Böyük Britaniyaya, Şimal dənizinin sahillərinə və cənubi Polşayadək, Mərkəzi və Cənub-Şərqi Avropada, Qafqazda, Kiçik, Ön və Orta Asiyadan Tyan-Şan, Kəşmir və şimal-qərbi Himalay dağlarına qədər yayılmışdır. Qafqazda Baş silsilədən cənubda rütubətli Qaradəniz subtropiklərindən yarımsəhralaradək rast gəlinir.
Azərbaycanda bu növ geniş yayılıb və 45 məntəqədə müəyyən edilib, bunlardan 4 məntəqə (9 %) XIX əsrin sonlarında, 7 məntəqə (15,5 %) XX əsrin birinci yarısında, qalan 33 məntəqə (75 %-dən çox) XX əsrin ikinci yarısında aşkar olunub. Aşkar olunduğu ən yüksək nöqtə — 2350 m d.s.h. (İstisu qəs. ətrafında). Əsas yaşayış yerləri — Böyük Qafqazın cənub yamaclarının meşə və urbanizasiya olmuş landşaftları; Kür düzünün arid biotopları (yaşayış məntəqələri); Lənkəran düzənliyinin meşə və urbanizasiya olmuş landşaftları; Qarabağ yaylası da daxil olmaqla (Tağlar, Azıx və Şuşa mağaraları, Tərtərçay vadisində tikililər), Kiçik Qafqazın cənub-şərqinin arid və meşə landşaftları; Ordubad Milli Parkının arid landşaftları.
Yaşayış yerləri və həyat tərzi
Əsasən, dağlıq ərazilərə (xüsusən meşələrə) meyl göstərir, arid və antropogen landşaftlarda adidir, dağ çəmənlərində nadirdir. Meşələrdə və bağlarda yerləşən müxtəlif tikililərdə asanlıqla məskunlaşırlar. R.hipposideros – oturaq həyat tərzi sürən növdür, təbii və süni yaradılmış mağaralar, boş qalan binalar, zirzəmilər, damlar və s. kimi yerlərdə məskunlaşırlar. Fəsillərlə əlaqədar kiçik yerdəyişmələr edirlər. Kiçik nalburunlar ehtiyatlı və ürkəkdirlər. Təhlükə yarandığı halda sığınacaqlarını tərk edirlər. Digər yarasa növləri ilə əlaqədən çəkinirlər. Günəş batdıqdan 30–40 dəqiqə sonra, hələ qaranlıq düşməmiş ova çıxırlar. Bir qayda olaraq yemi sığınacaqlarının yaxınlığında axtarırlar. Körpə yarasaların yedizdirilməsi dövründə isə gecə ərzində çox tez-tez sığınacaqlarına qayıdırlar. Səhər saat 5:00 – 5:40 radələrində gözdən itirlər. Ov zamanı ağaclar arasında, tarlaların, bostanların üzərində uçaraq kiçik kəpənəkləri və ikiqanadlıları ovlayırlar. Cütləşmə payızda, doğuşlar iyunda-iyulun əvvəllərində baş verir. Bir bala verirlər. Balalar 20–30 gündən sonra fəal uçmağa başlayırlar. Sığınacaqlarda açıq şəkildə asılmış vəziyyətdə olurlar, bu da onların ölüm ehtimalını çoxaldır. Qış koloniyalarında fərdlər çox vaxt tək-tək asılırlar.
Sayı
Dağətəyi və yüksək dağlıq ərazilərdə sıxlığı 1 km2-ə 1 heyvandan azdır, orta dağlıqlarda bu rəqəm 1–2 heyvan təşkil edir. Əsasən tək fərdlər rast gəlir. 5 heyvandan artıq (maksimum 30) olan qrup 20 dəfə qeydə alınıb. Kiçik nalburunların sayı nisbi sabitdir.
Məhdudlaşdırııcı amillər
Kiçik nalburunun balalama və qışlama koloniyalarının əl çatan və böyük həcmli yerlərdə məskunlaşması bu növü narahatlığa həssas edir. İri mağaralarda və tarixi tikililərdə olan sığınacaqların turizm və istirahət üçün istifadəsi, insektisidlərin istifadəsi nəticəsində həşaratların sayının azalması, pestisidlər, antrogen təsir nəticəsində bitki örtüyünün strukturunun dəyişməsi, yaşayış mühitinin məhvi, tikililərin konstruksiyasının dəyişməsi, kənd və meşə təsərrüfatlarında zəhərli maddələrin istifadəsi.
Tətbiq olunmuş və lazımi mühafizə tədbirləri
Bern Konvensiyasına əsasən mühafizə olunur (Əlavə II). XMOTƏ-də, xüsusən yeraltı sığınacaqlarda yarasaların mühafizəsini gücləndirmək lazımdır. Əsas yaşayış mühitlərində XMOTƏ-lər yaratmaq. Populyasiyanın vəziyyətinin monitoringini həyata keçirmək. Yarasa koloniyalarının məskunlaşdığı tikililərin istifadəsinin tənzimlənməsi qaydalarını hazırlamaq. Əhalini yarasaların mühafizəsinə cəlb etmək.
Vostoçnıy adası
Vostoçnıy adası — ada Şimal Torpağının cənubunda yerləşir. İnzibati cəhətdən Krasnoyarsk diyarının Taymır rayonu ərazisində yerləşir.
Ada Opasnıe adalarına daxildir. Vostoçnıy adasından 1,4 km qərbdə Zapadnıy adası yerləşir. Yaxınlığındakı adalar: Bolşevik — 45 km şərqdə, Oktyabr İnqilabı adası — 50 km şimalda, Krasnoflotskie adaları — 25 km şimal-şərqdə.
Ada Kara dənizinin şelf zolağı ilə uzanan sualtı silsilənin səthə çıxdığı yerləşir. Ada naviqasiya üçün təhlüləlidir. Maksimal hündürlüyü 14 metrdir.
Dreyf
Dreyf – xarici sahələrin təsiri ilə mütəhərrik yük daşıyıcıların nizamlı hərəkətidir. Yük daşıyıcıların dreyfi onların nizamsız (istilik) hərəkətinə əlavə olunur, sürəti isə istilik hərəkətinin sürətilə müqayisədə adətən kiçikdir. Yarımkeçiricilərdəki qeyri-tarazlə daşıyıcılar "paketinin" E elektrik sahəsində hərəkəti zamanı müxtəlif yürüklüyə malik olması səbəbindən keçirici elektron və deşiklərin fəza parçalanması baş verir. Buda dreyf adlanır.
Bidens moorei
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Columba elphinstonii
(Columba elphinstonii) — cinsinə aid heyvan növü.
Dovşan (bürc)
Dovşan — göyün cənub yarımkürəsində bürc.
Bakı Bələdiyyə Teatrı
Bakı Bələdiyyə Teatrı — Azərbaycan aktrisası Amaliya Pənahovanın təşəbbüsü ilə 1992-ci ildə yaranmış teatr.
Yaradıcı heyət
Dünyasını dəyişmişlər
Proprioseiopsis gerezianus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Duruq (Vərziqan)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 214 nəfər yaşayır (51 ailə).
Azərbaycanın quşları
thumb|200px|right|[[Mərmər cürə. 1993-cü il yaz-yay hesablamaları üzrə Sarısu və Ağgöl göllərinin hər birində yuvalayan quşların sayı 200 fərd olub. 1995-ci ilin əvvəlində Qızılağac qoruğunun Lopatin və Akuşa postları arasındakı su hövzələri üzrə çay ördəklərinin toplantılarında 54 mərmər cürə qeydə alınmışdır. ]] thumb|200px|[[Berqut. Təbiətdə sayı. 1990-1996-cı illər hesablamalarına əsasən Azərbaycanda berqutun ümumi sayı 15 yuvalayan cütdən çox deyil.]] thumb|200px|right|[[Fısıldayan qu. Yayılması. Xəzər sahillərində Qızılağac qoruğunda rast gəlir. Mil düzü və Samur-Dəvəçi düzənliyinin su hövzələrində. 1993-cü il quşların yaz hesablamaları zamanı Sarısu, Ağgöl, Şirvan qoruğunda yuvalayan quşlar qeydə alınmışdır. Xüsusilə Ağzıbir (Dəvəçi limanı) gölündə – 10 cütdən yuxarı.1993-cü ildə aparılan hesablamalara əsasən Azərbaycanda qışlayan quların sayı 3200 fərddən çox olmuşdur.]] thumb|200px|right|[[Qızılqaz. Qızılağac körfəzində 1933-1934-cü illərdə qış mövsümündə 20 mindən artıq, 1956-cı ilin dekabrında – 5 min, 1957-ci ilin fevralında güclü şaxtalardan sonra – 400-ə kimi, 1976-1977-ci illərdə – 200, 1979-cu ilin yanvarında – 200, 1982-ci ildə – 150, 1993-cü ildə – 800, 1994-cü ildə – 2800 quş müşahidə olunmuşdur.]]
Azərbaycanda 400 quş növü qeydə alınsa da, həqiqətdə onların sayı daha çoxdur. Belə ki, bu günədək mövcud bütün növlər hələlik müəyyən edilməmişdir. Bu da ilk növbədə miqrasiya edən və ötüb keçən növlərə aiddir. Bundan başqa bir çox növlər ölkə ərazisinə gələrək öz areallarını genişləndirməkdə davam edir. Məsələn, kiçik və halqalı qur-qur quşu kimi.