cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hüseyn ibn Əli əl-Haşimi
Həyatı
1921-ci ildə ingilislər Hüseynin oğullarından Feysəli İraq kralı, Abdullahı isə Transiordaniya kralı elan etdilər. Hüseyn bununla razılaşmadı. Suriyada Fransız hakimiyyətinə və Fələstindəki İngilis hakimiyyətinə etiraz edirdi. O, ingilislərin dəstəyinə ehtiyac duymasına baxmayaraq Versal müqaviləsini təsdiqləmədi.
1923-cü ildə Hüseyn ibn Əli özünü bütün müsəlmanların xəlifəsi elan etdi. 1924-cü ildə Nəcd əmiri Əbdüləziz ibn Səud Hicaza qarşı yeni hərbi əməliyyatlara başladı. Vəhhabilərin silahlı dəstələri Hicaza daxil oldu. İngilislər bu dəfə Hüseynin məğlub olması üçün bitərəf mövqedə durdular. 6 oktyabr 1924-cü ildə Hicaz əmirləri Ciddədə toplaşdı və Hüseyn oğlu Əlinin xeyrinə taxtdan əl çəkdi.
Bir müddət sonra İxvan təşkilatı tərəfindən Taif yaxınlığında ələ keçirildi və İngilislər tərəfindən Kipr adasına sürgün edildi. Daha sonra Kiprdan ayrılaraq Transiordaniya kralı olan oğlu Abdullah ibn Hüseynin yanına getdi və 1931-ci ildə orda öldü.
Eugenia erythrophylla
(Eugenia erythrophylla) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ul (İzer)
Ul  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Le-Bur-d'Uazan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl.
INSEE kodu — 38286. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 16 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 728 ilə 2559 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 510 km cənub-şərqdə, Lion dan 120 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 24 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Pentacalia subarachnoidea
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Monqolların Yaponiya yürüşləri
Monqolların Yaponiya yürüşləri (yapon元寇 Genkō) 1274 və 1281 — Xubilay xanın Yaponiyaya təşkil etdiyi yürüşləri.
Ümumi məlumat
XIII əsrdə bir çox ölkələr kimi Yaponiya da monqol hücumuna məruz qaldı. Ölkənin adada yerləşməsi monqolların istila niyyətlərini dayandıra bilmədi. Onlar iki dəfə, 1274 və 1281-ci illərdə Yapon adalarına genişmiqyaslı yürüş cəhdi etdilər. Birinci dəfə idi adət etdikləri atlı qoşunla deyil hərbi-dəniz donanması qüvvələri ilə buna nail olmaq istəyirdilər ki, bu da onların Çin və Koreya kimi istila etdikləri ölkələrin dəniz təcrübəsinə arxalanmadan mümkün deyildi. Monqollar həmçin müsəlman dənizçilərini də bu işə cəlb etmişdilər.
Bunlardan biri monqolların dənizdə çinli Sun imperiyasına qarşı üstünlüyünü təmin etmiş, Zuançjoudan olan ərəb ya da iranlı əsilli - müsəlman Pu Şouqen idi.
Yaponiyaya yürüş planı barədə Xubilay xana yaxın olan italyan-venesiyalı Marko Polo da xəbərdar idi. “Siyuy” (Çindən qərbdəki ölkədən) dan olanlar, o cümlədən qeyd edilən avropalı, ərəb və iranlı, eləcə də türklər – qarluqlar, kanqllar, qıpçaqlar, uyğurlar, bir sıra tətqiqatçılar tərəfindən türklərə aid edilən – cəlairlər və naymanlar, semu(çin dilindən tərcümədə “rəngligözlülər”, çinlilərin özlərindən seçilən Mərkəzi və Qərbi Asiya və Avropa sakinlərinə verdikləri ad), Çingiz xanın nəvəsi və Çinin Yuan sülaləsinin ilk imperatoru Xubilayın  ordusunun mühüm hissəsini təşkil edirdilər. Yaponiyaya yürüş məhz onun adı ilə bağlı idi.
Diplomatik qarşıdurma
right|thumb|150px|Xubilay xanın yapon imperatoruna yazdığı məktub, [[1266, avqust]] Əvvəlcə Xubilay–xan Yaponiyanı, bunun üçün monqollara həm mədəni həm də coğrafi cəhətdən yaxın Koreyadan yararlanaraq diplomatik yolla tabe etmək istəyirdi. Koreyalılar yaponların adətlərini və dillərini başqalarından daha yaxşı bilirdilər. Həm də koreyalı hakimlərin, hələ Koreyanın monqollara tabe edilməsindən əvvəl Kyuşu, Tsusima və İki adalarından Koreyaya  quldurlar (vako) hücumları edən  yaponlara qarşı öz iddiaları vardı. Bu quldur hücumlara ancaq monqol Yuan hökuməti tərəfindən 1263-cü ildə ciddi tədbirlər görüləndən sonra son qoyulmuşdu. Koreyalılar monqolların dilmancları və bələdçiləri idi, bəzən isə Koreya hakiminin özü yapon-monqol münasibətlərində vasitəçi idi.
Bu məktubda monqol xaqanı yaponlardan dərhal tabe olmağı, onun vassalı olmağı və xəracla birlikdə elçilərin onun sarayına göndərilməsini tələb edirdi. Əks halda Xubilay xan imperatoru müharibə ilə hədələyirdi. Yapon imperatoru Kameyama, yarım il ərzində monqol elçiliyini gecikdirərək ama cavab verməyərək danışıqları uzatmaq taktikasını seçir.
Xubilay xanın məktubu ilə eyni vaxtı Koreya hakimi də yapon imperatoruna məktub göndərərək, ona monqollara tabe olmağı məsləhət görür. Lakin bunun da xeyri olmur.
Onda Xubilay xan danışıqları dayandırmayaraq, Yapon adalarına hərbi yürüşə hazırlaşmağa başlayır. 1268-ci ildə, tərkibində koreyalı diplomatların da olduğu monqolların ikinci elçiliyi Yaponiya sahillərinə çatır, lakin onları da eyni cürə qarşılayırlar.
Yaponiyada real hakimiyət şoqun Xodzö Tokimunenin  hökuməti(“bakufunun”)  əlində olduğuna görə, imperator ancaq şahlıq edirdi idarə etmirdi.
İmperator sarayı Kiotoda, şoqunun qərargahı isə Kamakurada yerləşirdi, və, əgər söhbət uzlaşmadan gedirsə,  bu hal da dərhal cavab üçün əlverişli şərait yaratmırdı, xüsusi ilə əgər süründürməçilik taktikası yaponlara əl verirdisə. Şoqun Xodzö Tokimune, monqollara tabe olmaq istəməyən qəti və sərt siyasətçi idi. Onun dayağı samuray döyüşçü zümrəsi idi.
Xubilayın ikinci məktubu da cavabsız qaldı, elçilik isə ölkədən çıxarıldı. Bundan sonra daha iki yuanlı elçiliyin yapon sarayına, baxmayaraq ki koreyalılar yaponları monqolların müharibə hazırıqları barədə xəbərdar etmişdilər,  eyni rədd cavabı alan, səfəri oldu 1271 və1272-ci illərdə. 1272-ci ildə yapon Kyuşu adasında olmuş Xubilay xanın emisarı Çao Lənpi, iki ay ərzində ultimativ cavab şərti ilə Xubilay xanın  yaponlara məktubunu verdi.
Qayıdanda Çao Lənpi Xubilay xana Yaponiya barədə, onun adətləri, qaydaları və müdafiəsi barədə məlumatlar verdi. Bu vaxta qədər monqollar Sanyan yanında çinli Sun sülaləsinin qoşunları üzərində qələbə çaldılar, və yuanlı qoşunların bir hissəsi Yponiyaya yürüş üçün ayrılmışdı.
Monqolların ilk Yaponiya yürüşü yardımçı tədbir idi və cənubi Çinin işğalı üçün arxanı təmin etmək üçün lazım idi. Yapon ticarət gəmiləri Sun sülaləsini dənizdən təmin edirdilər.
Bununla belə Marko Polo monqolların yürüşünü şərtləndirən başqa səbəblərdən də xəbər verir: ''”Yaponiya zəngin adadır və tükənməzdir. Və böyük xaqan(Xubilay xan) bunlar barədə rəvayət ediləndən sonra, o bu adanı tutmaq istədi”''.
Birinci yürüş
right|thumb|150px|Monqol donanmasının tufana düşməsi və məhv olması,tuş, Kikuti Yösai, [[1847]]
Yapon adalarına uğurlu müdaxilə üçün Xubilay xanın əmri ilə koreyalılar nəqliyat gəmiləri tikdilər. 1274-cü ilin noyabrında 7 min koreyalı dənizçi və 21 minlik monqol, türk, çinli, cürcen, koreyalı, kidan, müsəlman – iranlı və ərəbdən ibarət desant tərkibində yapon sahillərinə yönəldilər.
Koreyalı desantçılar 6 min idi, əsas hissəsi isə çinli və cürcenlərin payına düşürdü, onlar monqolların yardımçı qoşunlarında idi, hərçənd ki yürüşdə Yuan imperator qvardiyasının çinli hissələri də iştirak edirdi. Zərbə qüvvəsini sayları çox olmayan, ama yüksək döyüş qabiliyəti ilə seçilən, monqol yürüşlərinin veteranları, monqol və türk döyüşçüləri idi. Bu yürüşdə onlar adət etmədikləri, əsasən dəniz piyadaları  kimi  hərəkət etməliydilər. Bununla belə monqollar məhdud olsa da, əsasən çaylarda və dəniz sahilinə yaxın məsafədə, dənizdə döyüş bacarıqları vardı. Məsələn Tayvanın alınması, Yanszı və Xuanxedə döyüşlər, daha öncə isə Amu Dərya, Xəzər və Volqada. Lakin Yaponiayaya yürüş kimi genişmiqyaslı donanma əməliyatına monqollar ilk dəfə idi cəhd edirdilər.
Tarix Yuan imperiyasının türk əsilli çox donanma admiralı barədə xəbər verir. Onların arasında monqol Xindu, cəlair Alaxan, naymanlar Kudukas və Nantszyatən, türk –karluq Karatay, kanqllar Yesuday və Yesudar, ali tümənbaşı qıpçaq Bəyteymur(çincə Botemur -A.k) Yaponiya üzərinə yürüşlərdə iştirak etmişdilər.
“Yuan-şi” bu barədə yazır: ''“...Nantszyatəy...strateji düşüncə tərzinə malik idi....Yanszını forsaj edəndə Sun imperiyasının qoşunlarını məğlub etdi...”böyük sərkərdə” titulunu və daruqaçı(əyalət canişini) aldı, Tayvanın alınmasında iştirak edirdi....Tümənbaşına(tümən komandanı) qədər xidmət etdi....Qızıl qaplan kəmər paytzasını(döyüşdə igidliyə görə xüsusi mükafat) aldı. Yaponiya üzərinə yürüşdə iştirak etmişdi. “Monqollarin böyük ordusu Sanyanı və Fançeni mühasirəyə alandan sonra, Alaxan bu şəhərləri cənubda blokadaya aldı. Fançen dağıdıldı, Sanyan isə təslim oldu...Alaxan “tümənbaşına” qədər qulluq etdi....yapon yürüşündə iştirak etdi....” “...Kudukas yapon yürüşündə həlak oldu...”.
''“Xalunay(Karatay) monqolların hökumət qoşunları tərkibində Yaponiyaya yürüşdə iştirak edirdi, lakin dənizdə tufanla dayandırıldı və (ona tapşırılan gəmilər) geriyə dönməli oldu... . “Yesuday Yaponiyaya yürüşdə iştirak etmək əmri aldı. Oxlu yayla, “uzaqa gedəcək böyük sərkərdə” titulu və(Yapon yürüşündəki igidliyə görə) tümənbaşı rütbəsi  ilə  təltif edildi. “Yesudar Tszənxuayda(Xuanxe ilə Yanszının arası -A.K) yüz gəmiyə başçılıq edirdi və Yaponiyaya yürüşdə iştirak edirdi. Qoşunlarını qoruyaraq yürüşdən qayıtmışdır və buna görə imperatorun sərəncamı  ilə 100 rəyyət həyəti mükafat almışdı”''
Yuanlıların ağır daş atan maşınlarının topçuları müsəlmanlar-iranlılar və ərəblər idi, eləcə də çinlilər. Monqol sapan artilleriyası artıq o zaman, müxtəlif yürüşlərdə uğurla tətbiq edilən, içi barıtla doldurulan dəmir mərmilərə malik idi. 300 böyük və 400 – 500 arası kiçik gəmi yuanlı qoşunlarını Tsusima, İki və Kyuşu adalarına daşıdılar. Əgər Tsusima və İkidə yapon müqaviməti dərhal dəf edildisə, Kyuşuda gərgin  döyüşlər  qızışdı.
Yaponlar monqolların yürüş hazırlıqları barədə bilsələr də, gərəkincə adanın  müdafiəsini hazılaya bilmədilər, baxmayaraq ki hücum qüvvələri mütləq say üstünlüyünə malik deyildilər.
Lakin istər sərkərdə, istər sıravi döyüşçülər səviyəsində döyüş hazırlıqları və təcrübədə baxımından monqol qoşunlarının üstünlüyü aydın idi. Üstəlik ada müdafiəçilərinin üzərinə “müsəlman” və çinli daş atan maşınların bütün qüvvəsi yönəldilmişdi. Onlar cəsarətlə müdafiə olunurdular, lakin birdən düşmən onlara, əl topu boyda çincə te pao yaponca teppo adlandırılan barıtlı mərmilər atmağa başladı.
Bir neçə min belə mərminin partlayışı, ətrafı silkələyən böyük gurultu yaradırdı. Şahidlərin dediklərinə görə, əvvəlcə heç vaxt buna bənzər şey görməyən yapon döyüşçüləri, arxada xeyli ölü buraxıb təşviş içində qaçırdılar.
1275-ci ildə Xubilay xan Yaponiyaya Tu Şiçunun və Xo Vençunun başçılığı altında yeni elçilik göndərdi, lakin qələbədən ruhlanan yaponlar Xubilayın elçilərini edam etdilər. Monqollar üçün bundan artıq təhqir düşünmək mümlün deyildi və əlbəttə ki Xubilay bunu cavabsız qoya bilməzdi.
Lakin o Yaponiyaya, Sun imperiyasını 1279-cu ildə tamamilə məğlub edənə və bütün Çini tabe edənə qədər dərhal hücum edə bilməzdi. Bütün bu vaxtı, Yaponiyanın müdafiəsinə başçılıq edən Xodzö Tokimune boş oturmurdu.
Monqolların ehtimal olunan hücum istiqaməti Kyuşuda, samuray qüvvələri, onların yarağ, sursat və azuqə eytiyatları cəmləşdirilmişdi.
Beş il ərzində dənizkənarı Xakozaki şəhərindən, Xakatadan keçməklə İmazuya qədər daş hasar hörülmüşdü. Sərkərdələrə döyüşçüləri lazımı istiqamətdə cəmləşdirmək imkanı verən mobil yapon qoşun hissələri yaradılmışdı.
İkinci yürüş
1280-ci ildə Yaponiyaya yeni yürüş üçün Xubilay xan yeni qoşun toplamağa başladı. Bundan bir il öncə Yaponiyaya daha bir eilçilik göndərilmişdi, lakin şoqun eilçiləri casusluqda suçladı və onların boyunlarını vurdurdu. Yaponların ikinci monqol elçiliyini edam etdirməsi, Xubilay xana acıq –aşkar müharibə çağırışı idi. Müharibə qaçılmaz oldu, və 1280-ci ilin yazında adaların işğal əməliyatı başladı. Müdaxilə qoşunlarının başına Xubilay xan üç sərkərdəni təyin etdi – monqol Hindu, çinli – Fan Venhu və koreyalı Xon Taqu. Hindunun və Fan Venhunun komandası altında 100 min desant və yardımçı qoşun hissələri vardı, Xon Taqu  donanmaya başçılıq edirdi.
Əlavə olaraq Koreya hakimi daha 10 min əskər, 15 min dənizçi, 900 kiçik gəmi və azuqə təmin etmişdi. Zuançjou və Quançjou tərsanələrində Pu Şouqenin başçılığı altında daha 50 gəmi tikilmişdi. Daş və “te pao” atan maşınlara və katapultalara xüsusi diqqət ayrılmışdı.
Fan Venhu Xubilaydan əlavə süvarilər dəstəsi və sapan silahlar üçün ustalar istədi. Dərhal olmasa da, ancaq 1281-ci ilin yanvarına qədər imperator sarayının icazəsi gəldi. Fan Venhu lazım olan ustaları aldı, və onları gəmilərə yerləşdirməyə başladı.
1281-ci il üçün Xubilay xanın qoşunları Yaponiyaya yürüş üçün hazır idi. Yuan qoşunları dənizlə 4 400 gəmidə iki istiqamətdə hərəkətə başladılar -40 min döyüşçü koreyalı gəmilərdə şimali Çindən, 100 min isə, cənubdan Züançjoudan.
Göyərtəsində desant olan iki eskadra ilk hücum obyekti kimi İki adası yanında birləşməli idi. Lakin ola bilər uzlaşmama, yaxud, Marko Polonun düşündüyü kimi, eskadralar arasındakı rəqabət ucbatından, əməliyat artıq ilk mərhələsində sürünməyə başladı.
Monqollar ’’“çoxlu düzənlik və  kənd alsalar da, şəhər və qəsrləri almaqa imkan tapa bilmədilər, paxıllıq onların arasını vurdu, və bir birilərinə kömək etmək istəmədilər...”’’.
Şimal eskadrası birinci İkiyə yaxınlaşdı, və cənubdan yaxınlaşan donanmanı gözləmədən 10 iyun 1281 ildə onu zəbt etdilər. Hücumda monqollar yenə, atəşindən yapon sərkərdəsi Seni Suke öldürülən, “te-pao” mərmilərindən yararlandılar. İki həftə ərzində şimal əskadrası Kyuşu adasının şimal hissəsini ələ keçirdi və müdafiə divarının şimalında Manakata rayonunda yerə endilər.
Cənub eskadrası istiqamətdən yayındı və, şimala hərəkət edib şimal eskadrası ilə birləşmək niyyəti ilə, Kyuşunun cənubuna desant çıxardı.
Tərəflərin döyüş xüsusiyətləri
Monqollar sözsüz ki, dünyada ən qabaqcıl hərbi texnikaya malik idilər. Onların yayları yapon ’’yumi’’ yaylarından ikiqat uzaqvuran idi, yüngül qılınclar monqollara daha çevik hərəkət etmək imkanı verirdi.
Onların atlı hücumları, saysız yürüşlərdə təfərrüatlarına qədər təkmilləşdirilmişdi. Samuraylar isə fərdi döyüş ustaları idi, monqolların döyüş tərzi onlar üçün əsl mənada şok idi. Monqollar ümumiyətlə döyüşçünün səviyəsinə, rəqiblərin sosial bərabərliyinə fikir vermirdilər, yaponlarda isə əksinə hər döyüşçü öz səviyəsinə uyğun rəqib seçirdi və bu səviyyə heç də həmişə döyüş bacarığı ilə müəyyən olunmurdu. Daha çox döyüşçünün feodal nərdivanda tutduqları yerdən asılı idi. Monqollar isə belə ciddi iyererxiya gözləmirdilər. Bu yapon və monqol cəmiyyətlərinin obyektiv inkişaf fərqlərindən  irəli gəlirdi. Bundan başqa yaponlar üçün monqolların qoşun növlərinin uzlaşması taktikası tamamilə gözlənilməz idi. .
Lakin bütün fərqlərə baxmayaraq hər iki cəmiyyət eyni feodalizm quruluşunun fərqli formaları idi.
İki ay gərgin döyüşlərdən sonra yaponlar çox ağır vəziyətə düşdülər. Və bu vaxt 1516 avqustda Kyuşu adasının sahillərində Şərqi Asiyada yayın axırı üçün tipik uraqan baş verdi. Marko Polonun dediklərinə görə " ...şimaldan güclü külək əsdi, və döyüşçülər geri çəkilmək barədə danışmağa başladılar, yoxsa bütün gəmilər batacaq, bəziləri gəmilərə mindilər, dənizə çıxdılar və dörd mil üzmədən, kiçik bir adaya yan aldılar, adaya enə bilənlər qurtuldu, bilməyənlə isə elə oradaca batdı" (3, с.156).
Koreyalı dənizçilər, açıq dənizə çıxaraq gəmiləri xilas etməyə çalışdılar, lakin onların cəhdləri boşa çıxdı. Şimal eskadrasından olan 40 min döyüşçüdən 1/3 həlak oldu, cənub donanmasının 100 minindən isə yarısı. Qalanları yaponlara əsir düşdülər.(11, p. 211-212).
Lez-Enfurna
Lez-Enfurna (, Infornats) — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Alplar. Kommunanın dairəsi — Qap. Sen-Bonne-an-Şansor kantonuna daxildir.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 14 nəfər arasında (15-64 yaş arasında) 11 nəfər iqtisadi cəhətdən, 3 nəfər fəaliyyətsiz (fəaliyyət göstərici 78,6%, 1999-cu ildə 60.0%) idi. Fəal olan 11 nəfərdən 9 nəfər (5 kişi və 4 qadın), 2 nəfər işsiz (1 kişi və 1 qadın) idi. 3 hərəkətsiz 2 nəfər arasında pensiyaçı, 1 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Qullar (Balakən)
Qullar — Azərbaycan Respublikasının Balakən rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.2011-ci ildə Milli Məclisin qəbul etdiyi qərara görə, Qullar kəndinin müəyyən bir ərazisi Balakən şəhərinin inzibati ərazisinə daxil edilmişdir.
Emilia emilioides
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Eugenia fernandopoana
(Eugenia fernandopoana) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İlqar İsbatov
İlqar Aydın oğlu İsbatov — Bakı Dövlət Layihə İnstitutunun direktoru, Azərbaycan Respublikasının əməkdar memarı.
Həyatı
İlqar İsbatov 4 sentyabr 1964-cü ildə anadan olmuşdur. 1987-ci ildə Moskva Memarlıq İnstitutunun şəhərsalma fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirib, Bakı Dövlət Layihə İnstitutunun Bakı şəhərinin Baş Planını işləyib hazırlayan emalatxanada işə başlayıb. Fəaliyyəti dövründə 100-dən artıq memarlıq layihəsi hazırlayıb və həyata keçirib. 13 fevral 2008-ci ildə İ.İsbatov Bakı Dövlət Layihə İnstitutuna direktor vəzifəsinə təyin edilib.
Bir çox layihələrin hazırlanmasında bilavasitə iştirak edib. Neftçilər və İstiqlaliyyət küçələrindəki binaların fasadlarının yenidən qurulmasında, Yeni Yasamal, C.Quliyev, H.B.Zərdabi, M.İbrahimov küçələrindəki yaşayış komplekslərinin layihələndirilməsində, FHN Akademiyasının təhsil korpusunun, Qəbələ İcra Hakimiyyətinin inzibati binasının, 132-134, 6 və 18 sayli məktəblərin, Nizami küçəsində ticarət mərkəzinin, yüksək mərtəbəli ofis binasının və s. layihələrin hazırlanmasına rəhbərlik edib və müəllifi olub.
Baki Dövlət Layihə İnstitutu 2009, 2010-cu illərin nəticələrinə görə MDB ölkələri arasında ən yaxşı layihə təşkilatı nominasiyasının qalibi olub, İlqar İsbatov isə 2011-ci ilin nəticələrinə görə ən yaxşı layihə təşkilatı rəhbəri adına layiq gorülüb. 2009, 2010, 2011-ci illərdə ölkədaxili və MDB məkanında keçirilən ilin ən yaxşı layihələri və tikintisi nominasiyaları üzrə müsabiqələrin qalibi və laureatı olub. 2009-cu ildə başlanılan və 2011-ci ildə təhvil verilmiş Bakı şəhərinin mərkəzi hissəsinin müfəssəl planlaşdırma layihəsinin müəlliflərindən biri və layihənin baş memarı olub. Onun rəhbərliyi altında hal-hazırda Böyük Bakının Regional İnkişaf Planının hazırlanmasında Bakı Dövlət Layihə İnstitutu Baş Koordinator kimi iştirak edir.
İlqar İsbatov Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 9 aprel 2010-cu il tarixli Sərəncamı ilə “Tərəqqi” medalı ilə təltif edilib 2012-ci ildə Azərbaycan Respublikasının əməkdar memarı fəxri adını alıb.
Sandvip adası
Sandvip adası (সন্দ্বীপ) — Benqal körfəzində Banqladeşə məxsus ada.
Coğrafi yerləşmə
Banqladeşin Çittaqonq vilayəti ərazisinə daxildir. Adanın sahəsi 762,42 km² təşkil edir.
Əhali
Əhalisi kənd təsərrüfatı və balıqçılıqla məşqul olur. Adada 472 179 nəfər yaşayır.
Montanada muğam (film, 2007)
Montanada muğam — Amerikalı jurnalist Tomas Qoltsun 2007-ci ildə çəkdiyi sənədli film.
Məzmun
Sənədli film xanəndə, 2009-cu ildə Səmərqənddə keçirilən "Şərq təranələri" beynəlxalq muğam festivalının qalibi Qoçaq Əsgərovun 2007-ci ildə Montanada verdiyi muğam proqramını əhatə edir. Onu konsertdə "Qədim Şərq" qrupu müşayiət edib. Bu konsert Azərbaycan Mədəniyyəti Dostları Fondunun təşkilatçılığı və YUNESKO-nun eksperti, musiqişünas Sənubər Bağırovanın layihəsi əsasında keçirilib.
Faverj-de-la-Tur
Faverj-de-la-Tur  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Tur-dyu-Pen kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — La-Tur-dyu-Pen.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Korintians Paulista İK
Sport Club Corinthians Paulista - 1910-cu ildə Braziliyanın San Paolo şəhərində yaradılan futbol komandası. Oyunlarını 37.500 nəfərlik Pacaembu stadionunda keçirir.
Nailiyyətləri
2000 1990, 1998, 1999, 2005, 2011 1995, 2002,2009 1914, 1916, 1922, 1923, 1924, 1928, 1929, 1930, 1937, 1938, 1939, 1941, 1951, 1952, 1954, 1977, 1979, 1982, 1983, 1988, 1995, 1997, 1999, 2001, 2003, 2009 1942, 1950, 1953, 1954, 1966, 2002
İbrahim Quliyev (dövlət xadimi)
İbrahim Oruc oğlu Quliyev – Milli Aviasiya Akademiyası hüquqşünaslıq kafedrasının müdiri, hüquq elmləri doktoru, professor.
Həyatı
Gəncə, Quba, Yevlax, Yardımlı, Astara şəhər və rayonlarının daxili işlər şöbələrinin rəisi vəzifəsində işləmişdir. Polis polkovnik idir. Qarabağ müharibəsinin iştirakçısıdır. İkinci ixtisas kimi Gəncə Kənd Təsərrüfatı Akademiyasının iqtisad fakültəsini bitirmişdir.
Siyasi fəaliyyəti
1993-cü ildə Lənkəran hadisələri zamanı fəal mübarizə aparan İ. O. Quliyev qanunsuz silahlı separatçı dəstələr tərəfindən girov götürülərək yeddi gün həbsdə saxlanılmışdır.
İ. O. Quliyev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin 24 avqust 1993-cü il tarixli fərman ı ilə Astara Rayon İcra Hakimiyyəti başçısı təyin edilmişdir. 18 aprel 2001-ci il tarixində öz təşəbbüsü ilə istefaya getmişdir.
Professor İ. O. Quliyev dörd dəfə rayon və şəhər sovetlərinin deputat ı seçilmişdir.
Elmi fəaliyyəti
Hüquq elmləri doktoru, professor İbrahim Oruc oğlu Quliyev 2003-cü ildən Milli Aviasiya Akademiyasının rektoru, akademik Arif Mir Cəlal oğlu Paşayevin dəvəti ilə akademiyaya gəlmiş və həmin ildən "Hüquqşünaslıq" kafedrasına rəhbərlik edir. Milli Aviasiya Akademiyasının nəzdində fəaliyyət göstərən FD.06.011 Dissertasiya Şurasına sədrlik edir. Professor İ. O. Quliyev 250-dən artıq elmi əsərin, o cümlədən dərslik, dərs vəsaitləri, monoqrafiya lar, elmi məqalə lər və elmi-metodik vəsaitlərin müəllifidir. Professor İ. O. Quliyev çoxsaylı dərslik, dərs vəsaitləri, monoqrafiyalar və elmi-metodik vəsaitlərin elmi redaktoru olmuş və rəylər vermişdir. Professor İ. O. Quliyev 40-a yaxın hüquq üzrə fəsləfə doktorlarına elmi rəhbərlik etmiş, 2 hüquq elmləri doktorunun elmi məsləhətçisidir. Onlardan 20 iddiaçı artıq hüquq üzrə fəlsəfə doktorluğunu müdafiə edərək alimlik dərəcəsi almışdır.
Mükafatları
İ. O. Quliyev nümunəvi fəaliyyətinə və qüsursuz xidmətlərinə görə keçmiş SSRİ-nin Daxili İşlər Nazirliyinin əməkdar işçisi adına, milis əlaçısı döş nişanına, fəxri fərmanlara layiq görülmüş və çoxsaylı medallarla təltif olunmuşdur.
Azərbaycan KİVİHİ-nin Hacı Zeynalabdin, "İnam", "Vətən" mükafatlarını almış, respublikada ilin ən yaxşı ziyalısı fəxri adına layiq görülmüşdür.
Rusiya Federasiyasında işlədiyi dövrdə onun xidməti fəaliyyəti ilə bağlı "Peşəyə sevgi" adlı sənədli povest yazılmışdır.
Alp (Türk mifologiyası)
Alp - türk və altay əfsanələrində və nağıllarında ümumi olaraq cəngavər mənasını verən söz. Alıp və ya Alpagut (Alpavut) da deyilir.
Məna
Döyüşçü, igid adam, cəsur, cəsarətli, qorxmaz mənalarını saxlayar. Orduya lazım olduğunda qatılan yarı milisləri də ifadə edər. Xaqanın yanında olduqları yerə görə fərqli adlarla xatırlanarlar. Dağların çox yüksək yamaçlarıdan yetişən bir bitkiyə "Alp ulduzu" adı verilməsi təsadüf olmayıb, bu adın ucalıq ehtiva edən möhtərəmliyi ilə əlaqəlidir. Alplar, xaqanın yanında olduqları yerə görə fərqli adlarla xatırlanarlar.
Bundan başqa; Alpəren, döyüşçü dərviş deməkdir. Tanrının əmrinə uyaraq onun uğrunda döyüşər. Döyüşlərdə dəqiqliklə uyğun gəldikləri insani qaydaları vardır. Alpqız isə döyüşçü qadın mənasını verər. Dədə Qorqud əhvalatlarında adları keçir. Anadoluda yaşamış Amazon adlı qadın döyüşçülər olduğunu iddia edilir.
Etimologiya
(Al) kökündən törəmişdir. Almaq kökündən gəlir. "Alpımaq" felii hörmət etmək, hörmət etmək deməkdir. Alba sözcüyü monqolcada vəzifə mənasını verər və bu məna ilə də əlaqəli ola bilər. Köhnə türkcə Alp kökü döyüş, çətinlik, çətinlik kimi mənaları bünyəsində saxlayır.
Xristofor Pisserides
Xristofor Pisserides — Kiprli iqtisadçı. Əməyin iqtisadiyyatı, makroiqtisadiyyat, iqtisadi artım və iqtisadi siyasət mövzularında tədqiqatlar aparmışdır. 2010-cu ildə Qoşalaşdırma nəzəriyyəsi ilə bağlı tədqiqatlarına görə Piter Daymond və Deyl Martinsenlə birlikdə İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.
Həyatı
Xristofor Pisserides 20 fevral 1948-ci ildə Kiprdə anadan olub. O, Böyük Britaniyanın Essex Universitetində 1970-ci ildə bakalavr, 1971-ci ildə isə magistr dərəcəsinə yüksəlmişdir. Xristofor Pisserides 1973-cü ildə elmi rəhbəri olan Miçio Morişimanın nəzarətində doktorluq dərəcəsinə yüksəlmişdir. Hal-hazırda London İqtisadiyyat məktəbində işləyir.
Spayk Cons
Spayk Cons, doğularkən Adam Şpiqel ; (d. 22 oktyabr, 1969, Rokvill, Merilend) — amerikalı rejissor, ssenari müəllifi və aktyor.
Həyatı
Cons rejissorluq karyerasına hər ikisi də Çarli Kaufman tərəfindən yazılmış "Con Malkoviç olmaq" (Being Con Malkovich, 1999) və "Adaptasiya" (Adaptation, 2002) filmləri ilə başlayıb. Daha sonra rejissoru və ssenari müəllifi özü olduğu "Bədheybət yaşayan yer" (Where the Wild Things Are, 2009) və "O" (Her, 2013) filmlərini çəkib.
Spayk Cons dörd dəfə Oskar mükafatına namizəd olub. O, "Con Malkoviç olmaq" filminə görə Ən yaxşı rejissor işi kateqoriyasında, "O" filminə görə isə Ən yaxşı film, Ən yaxşı orijinal ssenari və Ən yaxşı musiqi kateqoriyalarında mükafata namizəd göstərilib. "O" filminə yazdığı ssenariyə görə 71-ci Qızıl Qlobus Mükafatında Ən yaxşı ssenari, 86-cı Oskar mükafatında isə Ən yaxşı orijinal ssenari nominasiyalarının qalibi olmuşdur.
Cons; Fatboy Slim, Weezer, Beastie Boys və Byork üçün çəkdiyi video kliplər ilə də tanınır. Cons MTV kanalında yayımlanan "Qəribə Adamlar" şousunun yaradıcılarından biridir.
Şəxsi həyatı
Spayk Cons, Hit Ledcerin ölümündən sonra, 2008-ci ilin iyulundan aktrisa Mişel Vilyams ilə görüşməyə başlamışdır. Onlar Vilyamsın aktyor, Consun prodüseri olduğu "Nyu-york, Nyu-york" filminin çəkiliş meydançasında tanış olublar. Cütlük arasında olan münasibət 2009-cu ilin sentyabrında bitib.
Yekaterina Qabaşvili
Yekaterina Qabaşvili (tam adı: Yekaterina Revazovna Qabaşvili, ; ) — Gürcüstan yazıçısı və ictimai xadimi. Qadın hüquqlarının müdafiəsində ilk Gürcü feministlərdən və aktivistlərdən biri.
Qabaşvili knyaz nəslindən olan Yekaterina Revazovna Qabaşvili Aristokrat ailədə anadan olub. Gürcüstanın tənqidi realizminin tanınmış nümayəndələrindən biri olmuşdur. Gürcü ədəbiyyatına ilk o, kiçik bir nəsr janrını -qısa hekayə, esse təqdim etmişdir. Yazıçının ədəbi fikirləri rus inqilabçı demokratların və XIX əsrin "altmışlar"ın təsiri altında formalaşmışdır.Yaradıcılığına  İlya Qriqoryeviç Çavçavadzenin xüsusi təsiri olmuşdur. Tbilisidə Didube panteonuda dəfn edilib. Oğlu, Revaz Qabaşvili tanınmış gürcü publisisti və siyasətçisidir.
Yaradıcılığı
1870-ci ildə "Droyeba" ("Vaxt") qəzetində yazıçı kimi başlamışdır. Müharibə öncəsi Gürcüstanda kənd müəllimlərinin və kəndli həyatının qayğısı ilə bağlı bir neçə sentimental roman və hekayənin müəllifidir. Əsərlərində köçkünlərin həyatını, Gürcüstan kəndinin sosial və iqtisadi ziddiyyətlərini ("Didichevi romanı", 1881, "Kona", 1881, "Oren və Kucha", 1883), öz güclərini xristianlığa həsr etmiş   kəndli ziyalı nümayəndələrinin  obrazlarını ("Kənd müəllimləri" ("Soplis Mastsavlebeli"), "Qamardjvebuli Niko" və digərləri) təsvir etmişdir. Bir sıra romanlarında sosial bərabərsizlik şəraitində qadınların faciəli taleyini ("Müxtəlif nikahlar" ("Sxva da sxva qvari kortsili") 1881, "Buludlu" ("Prtebdaqledjili") 1912), Gürcü feodal aristokratiyası parçalanma prosesini ("Benaur № 3", 1898) əks etdirir. Bundan əlavə, o, uşaqlar üçün hekayələr   ("Lurdja Maqdana", "Mşieradze ailəsi", "Tinas Lekuri", "Çveni kaklis heh" və s.) yazmışdır. Həyatının sonunda, o, maraqlı xatirələr və seçilmiş əsərlərin bir neçə toplusunu nəşr etdi. 1955-ci ildə Qabaşvilinin ən gözəl hekayələrindən birinə əsasən kinorejissorlar Tengiz Abuladze və Rezo Çxeidze, Kann beynəlxalq kinofestivalı (1956) və Edinburq Beynəlxalq Film Festivalı (1956) ilə mükafatlandırılmış " Maqdananın Lurcası " filmini çəkdilər.
Böyük Qafqazın dağətəyi maili düzənlik landşaftı
Böyük Qafqazın dağətəyi maili düzənlik landşaftı — Dağətəyi maili-düzənlik landşaftlarının inkişaf etdiyi ərazi Böyük Qafqaz silsiləsinin cənub yamacı ətəklərinə paralel olaraq (Azərbaycan daxilində) Gürcüstan sərhədindən Girdimançayadək 210 m-lik məsafədə uzanan Alazan-Həftəran vadisini əhatə edir. Alazan-Həftəran vadisi dördüncüü və müasir dövrün ellüvial və prolüvial çöküntülərindən təşkil olunmuşdur. Çökəkliyin cənub qanadında relyefin mütləq yüksəkliyi 200m, şimal qanadında isə 700-800 m-dir.
İqlimi
Qışı quraq keçən mülayim isti iqlimi ilə seçilən bu ərazidə orta illik tempratur 10-140 C-dir, yağıntıların orta illik miqdarı 400-900 mm olur. Əsasən ellüvial çəmən və ellüvial çəmən-meşə torpaqlarının, kol və çəmən bitkilərinin yayıldığı vadidə dağətəyi maili-düzənliyin çəmən-meşə landşaftları inkişaf etmişdir. Meşə çox yerlərdə qırıldığından burada çəmənlik ərazicə üstünlük təşkil edir. Çəmən-meşə landşaftları başlıca olaraq yeraltı suların torpaq qatına yaxınlığı hesabına yaranmışdır. Yeraltı suların səviyyəsi aşağı düşdükdə bəzi ağac növləri quraqlığa tab gətirməyib quruyur.
Bitki örtüyü
Azərbaycanın yarımrütubətli subtropik zonasına daxil olan bu ərazilərdə tütün, dənli bitkilər, efir yağlı bitkilər (qazanlıq qızılgülü, nanə), çay və s. əkilir; meyvəçilik, baramaçılıq və heyvandarlıq inkişaf etmişdir.
Ərazisi
Azərbaycanın iqtisadi həyatında mühüm rol oynayan bu rayonların ekoloji-geokimyəvi xüsusiyyətlərinin öyrənilmə-sinin ərazidə gələcəkdə xalq təsərrüfatının daha intensiv inkişafını təmin etməkdən, eləcə də burada məskunlaşmış əhalinin daha sağlam yaşaması üçün müəyyən tədbirlər görməkdən ötrü böyük əhəmiyyəti vardır.
Alazan-Həftəran vadisi
Alazan-Həftəran vadisində inkişaf edən meşə, meşə-çəmən landşaft kompleksinin litoloji əsasını 4-cü dövrdə Böyük Qafqazın cənub yamacı çaylarının gətirib burada topladığı çay daşları, qumlar və qismən gillər təşkil edir.
Landşaft tipləri
Əsasən meşə, çəmən-meşə və çəmən landşaft tiplərinin hakim olduğu bu dağarası çökəklikdə təbii coğrafi komplekslər həm üfüqi istiqamətdə — şimal-qərbdən cənub-şərqə doğru, həmdə mütləq yüksəkliklərin artdığı istiqamətdə - cənubdan şimala doğru dəyişir.
Alazan-Həftəran vadisinin şimal və mərkəzi hissələri dördüncü dövrün ellüvial-prolüvial, cənub hissələri isə ellüvial çöküntülərindən təşkil olunmuşdur. Bu çökəkliklər üzərində ellüvial mənşəli çəmən-meşə, çəmən, bataqlıqlaşmış çəmən və bataqlıq torpaqları yayılmışdır.
Torpaq örtüyü
Vadidə relyefin yüksək hissələri üçün skeletli çəmən-meşə torpaqları xarakterikdir. Meşələrin qırıldığı yerlərdə daha çox yayılan bu torpaqların səciyyəvi xüsusiyyəti onun üst qatında tünd qonur, tünd qara rəngli olması, mexaniki tərkibinin kəltənvari strukturlu, ağır gillicəli və rütubətli olmasıdır.
Çəmən-meşə torpaqlarının əksəriyyəti meyvə bağları, taxıl və tütün sahələri altındadır. Şəki bölgəsində, xüsusən Əyriçayın sol sahilindəki terraslaşmış düzənliklərdə geniş üzüm bağları salınmışdır.
Vadinin şərqində ellüvial prolüvial çöküntülər üzərində orta humuslu zəif karbonatlı ellüvial-çəmən, relyefin alçaq hissələrində isə bataqlaşmış çəmən torpaqları yayılmışdır. Buradakı çəmən, çəmən-meşə, çəmən-bataqlıq və bataqlaşmış çəmən torpaqları üzvi maddələrlə çox zəngindir. Bataqlaşmış çəmən torpaqları çay terrasları boyunca alçaq sahələrdə inkişaf etmişdir. Vadinin mərkəzi hissəsində karbonatlı çəmən, çəmən-meşə və bataqlıq torpaqları çökəklik boyu ümumi zolaq əmələ gətirir.
Ərazidəki bataqlaşmış çəmən torpaqları uzun illər çəltik plantasiyaları altında qalmış, son illərdə isə bu torpaqlardan biçənək sahələri kimi istifadə edilir. Hazırda bu torpaqlarda yenidən çəltikçiliyin inkişaf etdirilməsinə başlanılmışdır.
Tədqiq edilən ərazidə yayılmış ellüvial mənşəli torpaqların kimyəvi analizlərinin nəticələri göstərir ki, landşaftda kalsium-hidrokarbonatın çoxluğu ilə əlaqədar olaraq əsasən neytrala yaxın və zəif qələvi mühitə malik olan bu torpaqlarda pH-in miqdarı 7,2-8,2 arasında dəyişir. Humusun miqdarı çəmən-meşə torpaqlarında 5,07-0,36%, ellüvial çəmən torpaqlarında 8,28-1,55%, bataqlıqlaşmış çəmən torpaqlarında 5,28-0,83%- dir. Göründüyü kimi ellüvial çəmən torpaqlarında humusun miqdarı daha çoxdur.Çəmən-meşə torpaqlarının tərkibində stronsium, civə, molibden və borun miqdarının ellüvial çəmən və bataqlıqlaşmış çəmən torpaqlarına nisbətən az olması müşahidə edilir.
Çəmən-meşə torpaqlarında təxminən orta klark səviyyəsində olan mikroelementlər  molibden və xrom, miqdarı orta klark göstəricisinə nisbətən az olan mikroelementlər isə stronsium, civə, nikel, titan, manqan və sirkoniumdur.
Allüvial çəmən və bataqlıqlaşmış çəmən torpaqlarının tərkibində mikroelementlərindən stronsium, molibden, xrom, nikel, titan, kobalt, manqan,gümüş və sirkoniumun miqdarı əksər hallarda həmişə klark səviyyəsindən xeyli aşağı olur.
Emilia exserta
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Eugenia flosculifera
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Hiromu Arakava
Həyatı
Arakava Tokioya 1999-cu ildə köçüb, orada Mahōjin Guru Guru manqanın müəllifi olan Hiroyuki Etonun assistenti kimi manqa sənayedə karyeranı başladı. Onun özünün karyerası 1999-cu ildə Monthly Shōnen Gangan jurnalında Stray Dog manqasının çapından başlayıb. Stray Dog 21-ci əsrin Shōnen Gangan 9-cu mükafatı aldı. 2000-ci ildə o, Shanghai Yōmakikai manqasının bir fəsili Monthly Shōnen Gangan jurnalında nəşr etdi. 2001-ci ilin iyulda həmin jurnalda Arakavanın Fullmetal Alchemist manqasının birinci fəsili nəşr olunub. Serial 108 fəsilə uzandı, sonuncu fəsili 2010-cu ilin iyulda çıxdı. Sonra onu iyirmi yeddi cildə yığdılar. Bones studiyası bu manqasının anime adaptasiyanı çəkəndə, Arakava onlara inkişafı ilə kömək edirdi. Lakin sonra, o studiyaya məzmun ilə öz başına işləməyə verdi ki, manqa ilə animenin fərqli sonluqlar olsun. Özü isə manqanı inkişaf etməyə davam etdi. 2004-cü ildə bu manqa serialı şonen kateqoriyasında 49-cu Shogakukan Manga mükafatı aldı. İkinci anime adaptasiyasın sonu yaxınlaşanda Arakava onun rejissora, Yasuhiro İrieyə manqanın sonu haqqında planlarını göstərdi. Sonların ikisi də bir birinə yaxın tarixlərdə çıxdılar.
2007-ci ildə o, hamiləliyə görə məzuniyyəti almayaraq oğlunu dünyaya gətirdi. 2014-cü ilin fevralın 12-də çıxan intervyusunda Arakava qeyd etdi ki, onun üçüncü uşağı bir neçə gün əvvəl dünyaya gəlmiş. Bundan başqa o, öz şəxsi həyatının məsələləri gizli saxlamağa qərar verdi.
2011-ci ilin aprelində Arakavanın Gümüş qaşığ adlı serialı Shogakukan nəşriyyatın Weekly Shōnen Sunday jurnalında çap olunmağa başlad. Fullmetal Alchemist kimi daha bir fentezi yazmağa əvəzinə Arakava Gümüş qaşığ manqasını daha realistik yazmağı ilə özünə əzab verməyə qərar verib. Gümüş qaşığ Shogakukan nəşriyyatın bestsellerlərin arasında tez böyüdü. A-1 Pictures studiyası yaratdığı bu manqasının əsasında anime serialı 2013-cü ilin iyulda efirə çıxmağa başladı. 2013-cü ilin iyulda o, Yoşiki Tanakanın Arslanın qəhrəman əfsanələri romanın manqa adaptasiyanı yazmağa başladı. Bu manqa Kodansha nəşriyyətin Bessatsu Shōnen Magazine jurnalında seriallaşır.
Astral rəsmlər
250 px|thumb Astral rəsmlər — göy cisimlərinin qədim sənət əsərləri üzərindəki təsvirləri. Astral rəsmlər qayaüstü təsvirlər arasında xüsusilə geniş yayılmışdır. Bu rəsmlər qədim inancları ilə bağlı olmuşdur. Qədim insanlar həyatdakı uğurlarını təmin etmək üçün Göy cisimlərinə sitsyiş etmişdir. Astral rəsmlər arasında Günəş və Ayla bağlı təsvirlər xüsusilə geniş yer tutur. Bəzən qədim qəbir abidələrinin konstruksiyasında astral simvolikaya rastlanır.
Baladovdaq
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Pentacalia subdiscolor
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Baladovdaq
Təsnifatı
Azərbaycanda baladovdaq cinsinə 1 nümayəndəsi var:
Qəhrəmanlı (Beyləqan)
Qəhrəmanlı — Azərbaycan Respublikasının Beyləqan rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 22 may 2007-ci il tarixli, 345-IIIQ saylı Qərarı ilə Beyləqan rayonunun Qəhrəmanlı qəsəbə inzibati ərazi dairəsi Qəhrəmanlı qəsəbə inzibati ərazi vahidi hesab edilmişdir.
Abxaziya Muxtar Sovet Sosialist Respublikası
Abxaziya Muxtar Sovet Sosialist Respublikası (qısaca: Abxaziya MSSR) — Gürcüstan SSR-in tərkibində, 1931–1990–cı illərdə mövcud olmuş muxtar respublika.
Faraman (İzer)
Faraman  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Kot-Sent-Andre kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vyen.
INSEE kodu — 38161. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 734 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 342 ilə 444 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 440 km cənub-şərqdə, Lion dan 50 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 50 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Tintin macəraları
Tintin macəraları (fr. Les Aventures de Tintin) - Belçikalı Erje tərəfindən yaradılmış komiks. XX əsrin ən məşhur komikslərindən biridir. Komiks əsasında çəkilmiş serial 50 dilə tərcümə olunmuşdur
Komiksin qəhrəmanı jurnalist və səyyah olan gənc Tintindir. Macəralarında ona sadiq iti Milu, dostu kapitan Heddok və digər personajlar kömək göstərirlər.
Bu komiksin "ligne claire" tərzində olması, gözlənilməz hadisələri böyük rəğbət qazanmışdır. Hadisələr bir çox janrı əhatə edir: kriminal, elmi, fantaziya və s.
Tintin Belçikanın paytaxtı və Erjenin doğum yeri olan Brüsseldə yaşayır. Bu faktı Tintinin Brüsselə geri qayıtdığı deyilən "Tintin SSRİ-də" və dostu Çanqın Tintin üçün məktubunu Brüsselə göndərdiyi danışılan "Tintin Tibetdə" kitabında görmək olar. Digər kitablarda da bununla bağlı faktlar tapmaq mümkündür (Brüsselin tanınmış yerləri, maşın seriya nömrələri və s.). Amma "Qızıl quldurun xəzinəsi" kitabında xəzinənin Mulensar qəsrinə aparıldığı deyilir və buranın hansı yer olduğu mübahisəli olaraq qalır.
Tintin
Ölümündən qısa müddət əvvəl keçmiş belçikalı nasist Leon Deqrelle Tintin personajı fikrinin əslində ona aid olduğunu bildirmişdi. Deqrelle Erjeni çoxdan tanıyırdı, amma özündən çox razı olması ilə tanınan Deqrellenin bu sözlərinin yalan olduğu güman olunur. Tintinin ilk görünüşünə qismən də olsa Erjenin kiçik qardaşı ilham vermişdi.
Kapitan Haddok
Kapitan Haddok|thumb|left Kapitan Haddok Tintinin ən yaxın dostudur, ilk olaraq "Qızıl qısqaclı xərçəng" kitabında ortaya çıxmışdır. Haddok əvvəllər sərxoş və zəif şəkildə təsvir olunmuşdu, amma sonrakı nəşrlərdə cəsur və hörmətə layiq personaja çevrilmişdi. Kapitan öz kinayəli danışığı ilə də məşhurdur: Tintin nə vaxt bir fikir desə Haddok söz atmağa gecikmir.
Haddok öz hissləri ifadə etmək üçün hər cür sözü təhqir kimi işlədir: "Dimdikli məməli", "Başdan xarab", "Ölü basdıran" və ya "Xalça Taciri" kimi ifadələri tez-tez işlətsə də bunların heç biri təhqiramiz sözlər deyildir. Haddok içkini çox sevir, xüsusilə "Loch Lomond" pivəsini içməkdən zövq alır, amma sərxoşluğu əsasən komediya üçün istifadə olunur.
Haddok adı Erjenin arvadı ilə olan mübahisə zamanı həyat yoldaşının ağzından çıxmışdır. Erje beləcə bu adı seçdi. Haddokun 1976-cı ildə tamamlanan "Tintin və Pikarolar" kitabına qədər ilk adı yox idi, bu kitabda ilk adı Arşibald olaraq çəkilir. "Qızıl Quldurun xəzinəsi" kitabının sonunda Haddok Mulensar qəsrini alaraq Tintin ilə burada yaşamağa başlayır.
Professor Turnosol
Professor Turnosol|thumb Profesor Turnosol eşitmə problemi olan, heyrətli olan və komiks boyunca Tintin və dostlarını avadanlıqla təchiz edən elm adamıdır. O, tək nəfərlik köpək balığı şəklində olan sualtı qayıq, Ay raketi, ultrasonik silah və s. kimi işləri Tintinə kömək etmişdir. Turnosol bəşəriyyət üçün elmi işlər görmək istəyir. Məsələn, sərxoşluğu aradan qaldırmağın yolunu içkinin dadını içənə iyrənc göstərmək kimi görür. Bu kəşfləri xüsusilə Haddokun xoşuna getmir, amma Turnosolun qulaqları ağır eşitdiyi üçün onun sözlərinin hamsını eşidə bilmir.
Turnolun ağır eşitməsi komiksə rəng qatmaq üçündür. Professor Turnosol eşitdiyi şeyi təkrar etmək kimi bir vərdişi var, amma pis eşitdiyi üçün təkrar etdiyi ifadə də səhv olur Məsələn, təyyarədə olarkən "attachez votre ceinture" (Kəmərlərinizi bağlayın) cümləsini "une tache de peinture?" (boya ləkəsi) kimi təkrarlayır. Amma professor həmişə yaxşı eşitdiyi, sadəcə bir qulağının azca pis eşitdiyi söyləyir. "Ay" kitablarında Turnosol eşitmə cihazı geyməyə başlayır və artıq hər şeyi aydın eşidir. Beləcə ciddi personaja dönür. Amma sonrakı saylarda o, bu eşitmə cihazını itirir və əvvəlki vəziyyətinə qayıdır. Turnosolun bu cür eşitməsinin Fransız fizikçi Yves Roçarddan ilham alındığı düşünülür.
Turnosol personajının İsveçrə alimi Avqust Pikkard əsasında yaradılması ehtimalı da var. "Kastafiore zinət əşyaları" kitabında Bianka Kastafiore Turnosolu Pikkard ilə qarışdırır və Turnosolun "hava şarı ilə yüksəlməsi ilə məşhur" olduğunu deyir.
Milu
Milu|thumb|left Ağ it olan Milu Tintinin ən sadiq yoldaşıdır. Milu (mənası Fındıq və ya Muncuq, ingiliscə isə adı Snowy) ilə Tintin arasında əlaqələr çox dərindir və onlar bir-birilərini bir çox dəfə xilas ediblər.
Bir neçə istisna olmaqla (Məsələn, Tintin SSRİ-də) Tintin Milunun bir it olmasından danışmaz. Onlar bir-birilərini yaxşı başa düşürlər. Milunun komiksdəki qəhrəmanlara bir çox töhfəsi olmuşdu. Məsələn, "Sidneyə 714 nömrəli reys" kitabında yadplanetlilər tərəfindən qaçırıldığını xatırlayan yeganə obraz odur.
Kapitan Haddok kimi, Milu da "Loch Lomond" pivəsi içməyi sevir. Amma arada sərxoş olması onu bəlayə salır
Milu adı Erjenin ilk qız dostunun adı Mariya Luizin qısaltmasından əmələ gəlmişdir. Amma komiksdə Milu erkək itdir.
Dupont və Dupond
Dedektivlər xaricdə olmadıqları zaman əsa və kostyumla gəzirlər. Tapşırıqları zamanı yerli əhaliyə qarışmaq üçün yerli geyimləri geyinmək istəyirlər, amma hər dəfə axmaq geyimlər seçirlər. Dupont və Dupond əvvəl əlavə personajlar idi, amma daha sonra əsas personajlara çevrildilər.
Erje bu personajları eyni tip geyim geyən ata və qardaşından ilham alıb yaratmışdı.
Komiksin tərcüməçiləri bir-birinə oxşar olan adlar seçirdilər. Məsələn, ingilislər Tomson və Tompson, almanlar Şultze və Şulze, hollandlar Yansen və Yanssen, ispanlar Ernandez və Fernandez, çinlilər Duben və Dubenq, benqallar Conson və Ronson, islandiyalılar Skapti və Skafti kimi tərcümə etmişdilər. Digər dillərdə isə eyni və ya bənzər adlar qoyulur.
Əlavə personajlar
Komiksdə bir çox əlavə personaj var. Ən çox önə çıxanlar Bianka Kastafiore ilk olarak "Ottokarın Əsası" kitabında ortaya çıxmışdı. Milan Bülbülü olaraq tanınansa da səsi Haddokun heç cür xoşuna gəlmir. "Kastafiore zinət əşyaları" kitabında Haddok ilə evlənəcəyi yazılır. Rastapopoulos isə Tintinin ən böyük düşmənidir. İlk olaraq "Fironun siqarları" kitabında ortaya çıxıb. "Anbardakı kömür", "Sidneyə 714 nömrəli reys" və "Mavi Lotus" əsərlərində Tintinə düşməndir. Tintinin digər düşməni Komandir Zut isə "Anbardakı kömür" kitabında ilk dəfə görünüb.
Uydurma ölkələr
Bəzi hadisələr Xemeddə cərəyan edir|thumb
İrqçilik və müstəmləkəçilik
"Tintin Konqoda" albomunda heyvanlara qarşı şıddət səhnələri var. Yuxarıdakı səhnədə Tintin dinamit çubuğu ilə kərgədanı partladır|thumb
Tintin macəraları ancaq Avropalı olmayanların karikaturalarına üstünlük vermək kimi faktorlara yer verməsi komiksi irqçiliklə günahlandıranların sayını artırmışdı. Ancaq Erje 1936-cı ildə "Mavi Lotus"u yazanda yeni ideologiyaya yer verdi. "Mavi Lotus"da hadisələr Çin-Yaponiya müharibəsindən ilham alınaraq (1937-1945) Çində baş verir. Herqe bu əsəri yazana qədər Çin haqqında araşdırmalar apardı. Yaponiyanın və Qərbin Çinin müstəmləkələşdirilməsi işinə burnunu soxmasını tənqid etmiş və Çin haqqında bəzi yanlış fikirləri dilə gətirmişdi.
Letre
Letre (, L'Estrech) — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Kommuna Yuxarı Alplar departamentinə aiddir və Qap dairəsinə aid edilir. Tallar kantonuna daxildir.
Tintin macəraları
İrqçilik və müstəmləkəçilik
Tintin macəralarının bəzi hissələri nəşriyyatların istəyi ilə Erje tərəfindən dəyişdirilmişdir. Məsələn, ABŞ nəşriyyatçıları Amerikadakı bütün zənci personajların hamısını ağ və ya seçilməyən rəngdə olmasını istəmişdi. "Sirli ulduz"dakı mənfi personaj yəhudi adındakı bir ABŞ-lı olsa da, gələn təzyiqlər nəticəsində əvvəl bu personaj əsli bilinməyən ABŞ-lı ilə, daha sonra uydurma ölkədə yaşayan cənubi amerikalı ilə əvəz edilmişdi.
"Tintin Konqoda" Tintin macəralarının ən mübahisəli olanıdır. Kitabda tez-tez irqçi fikirlərin verilməsi və heyvanlara qarşı şiddətə yer verilməsi böyük tənqidə səbəb olmuşdur. Erje iddia etmişdi ki, sadəcə o dövrün reallıqlarını əks etdirmişdir. 1946-cı ildə albom yenidən yaradılanda Erje Konqonun Belçika koloniyası olduğu haqqındakı istinadları ortadan qaldırmışdı, lakin mübahisələri yatırmağa bəs etməmişdi. Mübahisəli vəziyyətinə görə albom ingilis dilində ancaq ağ-qara şəkildə nəşr edildi. Albom Skandinaviyada yayınlananda isə nəşriyyatçılar 56-cı səhifədəki biabırçı səhnəyə etiraz bildirdilər. Bu səhnədə Tintin dinamit çubuğu ilə kərgadanı partladırdı. Erjedən səhifənin yenidən çəkilməsini istədilər və Erje bu istəklərini yerinə yetirdi. Heyvanı parçalamaq əvəzinə kərgədan səhvən Tintinin silahını işə salır və qorxub qaçır.