cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Əbülfət İslam
Həyatı
Əbülfət İslam(Mahmudov Əbülfət Məhəmməd oğlu)20 oktyabr, 1950-ci ildə Tovuz rayonunun Bozalqanlı kəndində qulluqçu ailəsində anadan olmuşdur. Uşaq yaşlarında “keratit” göz xəstəliyindən əziyyət çəkdiyi üçün 1959-cu ilə qədər məktəbə gedə bilməmişdir. 1959-1960-cı dərs ilində Bozalqanlı kənd yeddiillik məktəbinin birinci sinfinə qəbul edilmişdir. 6-cı sinifdə oxuduğu vaxtlar məktəbdə fəaliyyət göstərən dram dərnəyinə getmişdir. Onda bu sahəyə maraq oyadan məktəbin müəllimləri və fəal şagirdlərinin tamaşaya qoyduqları və daim anşlaqla qarşılanan S.Vurğunun “Vaqif”, M.F.Axundovun “Hacı Qara” və s. əsərlərinin tamaşaları olmuşdur. Qısa zamanda dram dərnəyinin ən fəal üzvünə çevrilmiş, S.S.Axundovun “Laçın yuvası” əsərində Cahangir ağa, Ə.Haqverdiyevin “Ağac kölgəsində” pyesində Mustafa bəy, Ü.Hacıbəyovun “Arşın mal alan”ında Süleyman bəy, S.Vurğunun “Vaqif”ində Qacar, C.Məmmədquluzadənin “Ölülər” komediyasında Kefli İsgəndər və onlarla başqa rolları tamaşaçıların alqışları ilə mükafatlandırılmışdır.
A.S.Puşkin adına şəhər orta məktəbindən məzun olduqdan sonra M.Əliyev adına İncəsənət İnstitutuna sənədlərini verəcəyini qətiləşdirsə də, atasının istəyi ilə sənədlərini Ç.İldırım adına Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunun Nəqliyyat fakultəsinə verir və bu institutun “Körpü, tünel və metro inşaatı” ixtisasına qəbul olur. Lakin sonradan teatra olan yatmış sevgisi oyanır və yazıçı Az.Pedoqoji İnstitutunun rektoru R.Bədəlova institutdan xaric olunması ilə bağlı rəsmi müraciət edir. Xahişi yerinə yetirilsə də o, İncəsənət İnstitutunda qabiliyyət imtahanlarının tez başlandığını bilmədiyindən gecikir və sənədlərini V.İ.Lenin adına(N.Tusi) adına APİ-nin dil-ədəbiyyat fakultəsinə verir və qəbul olur. 1976-cı ildə ali təhsili başa vurduqdan sonra bir müddət Zaqatala rayonunun Qarqay kənd 8 illik məktəbində ixtisas fənn müəllimi kimi işləyir. 1978-ci ilin iyun ayından etibarən Şumqayıt şəhər 7 saylı şəhər orta texniki peşə məktəbinə tərbiyəçi müəllim vəzifəsinə təyin edilir. 1979-cu ilin 12 may tarixində baş vermiş faciə- atasının dünyasını dəyişməsi yazıçını doğma Tovuza qayıtmağa məcbur edir. 1979-cu ilin sentyabr ayından Tovuz rayon Qovlar qəsəbəsindəki 98 saylı kənd orta texniki peşə məktəbində ixtisas fənn müəllimi kimi əmək fəaliyyətini davam etdirir.
Əsərləri
Şair “Dağlar nə qəribədir?”, “Bulaqlar”, “Bahar lövhələri”, “Yağışlar”, “Gələnlər hamısı əmilərimdir”, “Sumqayıt”, “Gül düzəldəydin”, “İki sevgi”, “Müdirin giley-güzarı”, “Bax, belə çalarlar “Yanıq Kərəmi””, “Torpaq bizə necə “Övladım"-desin” kimi əsərlərin müəllifidir.
Ailəsi
1976-cı ildən evlidir. İki oğlu, bir qızı, səkkiz nəvəsi var.
İran nərəsi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Yayılması
İran nərəsi əsasən Xəzər dənizinin orta və güney bölgələrində yayılmışdır. Nadir hallarda Xəzər dənizinin quzey və Qara dənizin şərq bölgələrində görülür. Kürü tökmək üçün Volqa, Ural, Səfidrud, Kür, İnquri, Rioni və digər çaylara daxil olur.
Protopter
İkitənəffüslü Afrika balığı protopter yağış mövsümü bitəndən sonra qurumuş palçıq layları arasında bir neçə ay susuz yaşaya bilir. Əsasən, mollyusklarla (onurğasız yumşaqbədənli heyvan), şirin suda yaşayan krablarla, digər xərçəngkimilər və qismən də balıqlarla qidalanır. Ölçüsü 35 sm-dən az olan cavan balıqlar yalnız həşəratlarla qidalanır. Bəzi müşahidələrə görə, Keniyadakı protopterlər, adətən, bitkilərlə qidalanırlar. Protopterlər qidanı birdəfəlik həzm etmirlər, bitkinin ucundan tutaraq aram-aram çeynəməyə başlayırlar ta bitki ağız boşluğuna tam yerləşənə qədər. Proses bitəndən sonra tüpürüb yenidən onu yeməyə başlayırlar və bu gedişat bir neçə dəfə təkrarlanır. Protopterlərin bəzi növləri isə qidanı birdəfəlik uda bilirlər (hətta farel balığını).
1700-cü zenit-artilleriya alayı
Formalaşma tarixi
12.99.1944-cü ildə 6-cı tank ordusunun tərkibində yaradılib. Korsun-Şevçenkov (24 yanvar - 17 fevral 1944), Umman-Botoşan (5 mart - 17 aprel), Yassı-Kişinyov(20 - 29 avqust 1944) əməkiyyatlarında iştirak edib.
09.08.1945-ci ildə 388-ci zenit-artilleriya qvardiya polkuna cevrilmişdir.
Kürdüstanda (film, 1938)
Məzmun
Burada Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ vilayətində yaşayan kürdlərin həyatından və məişətindən, onların heyvandarlıqla məşğul olmalarından danışılır. Burada mənzərələr təsvir edilmişdir. Kinooçerkdə Laçın, Kəlbəcər, İstisu bölgələri öz əksini tapmışdır.
Phytoseius mindanensis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Bidər sultanlığı
Tarixi
Xanədanın qurucusu Əmir Qasım Qafqaz (Borçalı) türklərindən olub gənclik illərində Bəhməni şahı III Məhəmmədin (1463–1482) xidmətinə girmiş, onun sarayında bərid-i məmalik mövqeyinə qədər yüksəlmiş və xanədana da bu vəzifəsi dolayısıyla Bəridşahilər deyilmişdir. Əmir Qasım Mahmud şahın səltənəti sırasında (1482–1518) öncə kutval (qalabəyi), Nizamülmülk Məlik Həsənin vəfatından sonra da baş vəzir (əmir-i cümlə) təyin edilmişdir. Bəhmənilərin zəifləməsinə görə ölkə torpaqları parçalanmış, Bicapurda Adilşahilər, Əhmədnagarda Nizamşahilər, Bərarda İmadşahilər, Qolkondada Qütbşahilər və bir müddət sonra Bidərdə Bəridşahilər müstəqilliklərini elan etmişldilər (1492).
Əmir Qasımın ölümündən sonra yerinə "Dəkkən tülküsü" deyə şöhrət tapan oğlu Əmir Bərid keçdi (1504–1543). Əmir Bəridin zamanında Bəhmənilərdən III Əhməd, Əlaəddin, Vəliyyullah və Kəlimullah onun vəsayəti altında sadəcə adları hökmdar idilər. Əmir Bərid ədəbiyyat, sənət və memarlığa ilgi duyan bir şəxsiyət idi. Paytaxtda Rəngin Mahalı inşa etdirən də odur.
Bəridşahilər Vicayanagar racələri və digər bəzi qonşularıyla sürəkli mübarizə etdilər. Son Bəridşahi sultanı III Əmir Bərid şah (1609–1619) Adilşahilərin hücumuna məruz qaldı. II İbrahim şah 1619-cu ildə Bəridşahiləri məğlub edərək Bidəri torpaqlarına qatdı. Beləcə Bəridşahilər xanədanı sona çatdı.
Bəridşahilər Bəhməni sənət və memarlığını davam etdirdilər. Onların dönəmində Maysorun öndə gələn şəhəri olan Bidər Rəngin Mahal, Taxt Mahal, Tərkəş Mahal və Kali (Qara) Məscid kimi binalarla süslənmişdir. Əmir Qasım, Əmir Bərid, Əli Bərid və İbrahimə aid türbələr də Bidərin məşhur binaları arasında sayıla bilir. Ünlü Bəhməni vəziri Mahmud Qavanın təhsil üçün açdırdığı mədrəsə Bəridşahilər zamanında da əski şöhrətini qorumuşdur.
Balas y Chocolate
Balas y Chocolate — Lila Daunsnın öz-adına adlanırılmış və birinci studiya albomu. 24 mart 2015-ci ildə Sony Music tərəfindən nəşr olundu.
Ungerniya
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Növləri
[[SS 2 (*
Mikania leucophylla
Mikania leucophylla Mikania leucophylla Mikania leucophylla
Cənubi Orkney adaları
Coğrafiya və iqlim
thumb|right|287px|Cənubi Orkney adalarının xəritəsi Adalar 60°30' və 60°83' c. e., 44°25' və 46°25' q. u. yerləşir.
Xurama
Xurama — Azərbaycan Respublikasının Zəngilan rayonunun Hacallı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Mikania leucophylla
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Cənubi Orkney adaları
Coğrafiya və iqlim
Arxipelaq dörd əsas iri adadn ibarətdir. Koroneyşen ən iri adasıdır. Adanın ən hündür zirvəsi Niveya (Mount Nivea) dağı 1266 metrdir. Ən ucqar şərqdə yerləşən ada Loridir (Laurie Island). Pauell (Powell Island) və Siqni (Signy Island) adalarından əlavə bir necə adada vardır. Adaların ümumi sahəsi 622 km² təşkil edir. Böyük hissəsi buzla örtülüdür.
Xurama
Tarixi
Xurama kəndi Araz çayı sahilində, düzənlikdədir. Yaşayış məntəqəsini XVIII əsrdə Cənubi Azərbaycanın Xurama kəndindən köçüb gəlmiş ailələr salmış və köhnə yaşayış məntəqəsinin adını da buraya vermişlər. Azərbaycan dilinin qərb qrupu dialektlərində xıram "qumlu yer" mənasında işlənir. Oykonimin həmin sözlə bağlılığı güman edilir.
Cənubi Orkney adaları
Coğrafiya və iqlim
Əlçatmaz adaları arxipelaqdan 15 dəniz mili qərbdə yerləşir. Bəzən onları Cənubi Orkney adalarına daxil edilir.
İqlimi
İqlimi soyuq, rütubətli və küləklidir. Qışda orta aylıq temperatur (iyulda) −10°S, yayda isə 0°S təşkil edir. Minimum −44°S, maksimum isə +12°S olur.
Xurama
Tarixi
21 oktyabr 2020-ci il tarixində Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.
Cənubi Orkney adaları
Tarix
thumb|287px|right
Walmart
Walmart Inc. - (əvvəllər Wal-Mart Mağazalar, Inc adı altında) hipermarketləri fəaliyyət göstərən Amerikada yaranmış çoxmillətli pərakəndə ticarət təşkilatıdır. Baş ofisləri və qərargahı Bentonville, Arkanzas ştatında yerləşən bu şirkət 1962-ci ildə Sam Walton tərəfindən 31 oktyabr 1969-cu ildə təsis edilib. Həmçinin Sam's Club Pərakəndə Anbar şirkətinə də sahibdir. 31 Yanvar 2019-cu il tarixində verilən məlumatlara görə Walmart supermarketlər şəbəkəsi, ümumilikdə 27 ölkədə fəaliyyət göstərməklə - 11348 mağazası vardır. Həmçinin müxtəlif ölkələrdə 21 ad altında fəaliyyət göstərir. Şirkət ABŞ və Kanadada Walmart adı altında, Meksika və Mərkəzi Amerikada Walmart de México y Centroamérica, Birləşmiş Krallıqda ASDA, Yaponiyada Seiyu Qrupu və Hindistanda Best Price adı altında fəaliyyət göstərir. Artıq Argentina, Çili, Kanada və Cənubi Afrikada əməliyyatları tamamilə idarə edir. 2018-ci ilin avqust ayından etibarən isə Walmart marketlər şəbəkəsi, Cənubi Amerikada fəaliyyət göstərən Walmart Braziliya şirkətinin səhmlərinin az hissəsini tutur.
Cənubi Orkney adaları
Tarix
Cənubi Orkney adaları 1821-ci ildə iki suiti ovçuları olan Nataniel Palmer və Corc Pauell tərəfindən aşkarlanmışdır. İlk əvvəllər adalar Pauell qrupu adlanırdı. Böyük ada isə Koronasii adlanır. Səbəb isə bu ərəfələrdə IV Qeorqun tac qoyma mərasimi keçirilmişdir. 1823-ci ildə adaları Ceyms Ueddell ayaq basır və adaların müasir adını verir. Bu Şotlandiyaya məxsus olan Orkney adaları ilə enyi enlikdə yerləşməsi ilə əlaqədar verilmişdir (fərq onların müxtəlik müxtəlif qütblərdə olmasıdır)
Walmart
2018-ci ildə Fortune Global 500 siyahısına görə dünyada ən böyük fərdi işəgötürən və 2,3 milyon işçisi olan Walmart, 500 milyard ABŞ dolları gəlirlə dünyanın ən böyük şirkətidir. Şirkət Walton ailəsi tərəfindən idarə olunduğu üçün ictimaiyyətə satılan ailənin sahib olduğu bir işdir. Sam Waltonın vərəsələri Walmart şirkətinin holdinq şirkəti Walton Enterprises vasitəsilə və onların fərdi holdinqləri vasitəsilə yüzdə 50-dən çoxuna sahibdirlər. Walmart 2019-cu ildə ABŞ-nin ən böyük pərakəndə marketeri idi və Walmart ABŞ-nin 510.329 milyard dollarlıq satışının 65 faizini təşkil edirdi.
Şirkət 1972-ci ildə Nyu-York Fond Birjasında siyahıya alınmışdır. 1988-ci ildə Walmart ABŞ-də ən gəlirli şirkət idi və 1989-cu ilin oktyabrına kimi gəliri baxımından ən böyük həcminə çatıb.
Cənubi Orkney adaları
Tarix
Adaları çox vaxt suiti və balina ovçuları ziyarət edirdilər. Vilyam Bryus 1903-ci ildə adalara gəlir və Kori adasında qışlayır. Bryus burada meteoloji stansiya inşa edir. O, Argentinaya getdikdən sonra stansiya 1904-ci ildə argentinalı meteoroloqlarına verilir. Hazırda bu qütb stansiyası fəaliyyətini davam etdirir.
Walmart
Tarixi
Wal Mart, adını qurucusu olan Sam Waltonun qısaltmasından götürür.1950-ci ildə Arkansasa bağlı kiçik bir qəsəbə olan Bentonvilledə Dime & Nickle Store adlı kiçik bir dükan sahibi olan Sam Walton, ilk böyük mağazası olan Wal Martı 1962-ci ildə Arxansasan şəhər mərkəzində açdı. (Bu gün bu mağaza, firmanın yeni yerinin yanında, muzey olaraq qalmışdır.) 10 il sonra 1972-ci ildə Wal Mart, özünə böyüyə bilməsi üçün daha böyük pullar qazandıracaq olan birjaya girdi. Əsl böyümə 1987-ci ildə Hypermarket adını verdiyi, ilkindən 10 dəfə daha böyük olan nəhəng süpermarketə daşınmasıyla başladı.1991-ci ildə Meksikanın Polanco şəhərində ilk şöbəsini açdı. Rəqibi olan Tesco İngiltərədə bazarı ələ keçirərkən, Wal Mart da Meksikada pərakəndə satan mağazalar mövzusunda iqtisadiyyata hakim oldu. Wal Martın 2006-cı ildə Almaniyaya yayılma səyləri nəticə vermədi və şirkətin binaları Metro Groupa satıldı.
Cənubi Orkney adaları
Tarix
1908-ci ildə Britaniya bütün Subantarktik qurşaqda yerlışən adalara iddia edir. Adalar sonradan Folklend adaları asılı ərazilərinə daxil edilir. Siqni adasında bioloji elmi stansiya yaradılır.
Adalara Argentina iddia edirdi. 1959-ci ildə imzalanmış Antarktika haqqında konvensiyaya görə bütün mübahisəli ərazilərə iddialar dondurulur. Bu müqaviləyə qoşulan bütün dövlətlər elmi məqsədlər üçün bölgədən istifadə edə bilər. 1962-ci ildən ərazi Böyük Britaniyanın Antarktika ərazilərinə daxil edilmişdir. Argentina bununla razı deyildir və adaları Argentina Antarktikasının ərazisi hesab edir. Adalarda həm Britaniyanın həmdə Argentinanın qütb stansiyaları vardır.
Walmart
Tarixi
Walmart şirkətinin gücü vəgəliri. Walmartın 2005-ci ildəki gəliri 316 milyard ABŞ dolları olmuşdur. Walmartın 2004-cü və 2005-ci illər arasında əldə etmiş olduğu iki illik böyümə gəliri, Targetin cəmi gəlirinə bərabərdir. Yəni Walmartın, 2004 elə 2005 illəri içində mövcud olan gəlirinin üzərinə əlavə etmiş olduğu "yeni" əlavə gəlir, Targetin cəmi gəliri qədərdir. İki milyon çalışanıyla tarixin ən böyük şirkəti olan Walmartın 2010-cu il gəlir hədəfi yarım trilyon dollar.
Çinlə ticarəti istiqamətləndirir
thumb|242x242px|[[Nyu-York-da yerləşən Walmart mağazası]] Bu gün üçün dünyada ən çox danışılan mövzu olan, istehsalın və satın almanın Çin Xalq Respublikasına "outsource" edilməsi fəaliyyətini gerçək mənada başlatmış olan şirkət Walmart. Bir başqa deyişlə, Walmartın nəhəng ölçülərdəki Çin satın almaları, həm Çinli təşəbbüskarların iştahını qabardan ən əhəmiyyətli ünsür olur, həm də dünyadakı digər bütün firmaların bu ölkədən tədarük yolunu seçmələrinə nümunə təşkil edir. Və nəticədə Çin iqtisadiyyatı, dünyanın (və bizim) başımıza ən böyük çətinliklərdən biri olaraq çıxır. Walmart şirkətinin Çindən etmiş olduğu idxalat rəqəmlərinə bir baxın. Şirkət, 1999-cu ildə Çindən ABŞa 3 milyard dollar dəyərində mal idxal edir. Bu rəqəm bir il sonra, yəni 2000-ci ildə 3,7 milyard dollara yüksəlir. 2001-ci il idxalat rəqəmi 10 milyard dollar. 2003-cü ildə Walmartın Çindən ABŞ-ya etmiş olduğu idxalat inanılmaz dərəcədə artıb 15 milyard dollara yüksəlir. 2004-cü ildə isə tam 18 milyard dollarlıq idxalat edir. Üstəlik bu rəqəmlər şirkətin yalnız ABŞ-ya etmiş olduğu idxalat rəqəmləri. İngiltərə, Almaniya, Meksika və Yaponiyada da fəaliyyətləri olduğunu düşünsəniz, Walmartın Çindən etmiş olduğu idxalatın ölçülərinin çox daha yüksək olacağını təxmində çətinlik çəkmərsiniz. Şirkətin 2004-cü ildə Çindən ABŞ-ya etmiş olduğu idxalat, ABŞ ölkəsinin Çindən eyni il etmiş olduğu cəmi idxalatın yüzdə 10-undan daha çox. Yəni Walmart, ABŞ-nin xarici ticarət tarazlığında idxalatın tək başına yüzdə 10-luq payını meydana gətirəcək qədər güclü.Yenə eyni rəqəmlərə söykənərək, şirkətin müqayisəli gücünü göstərməyə davam edək. Avropanın nəhəng market zəncirləriylə müqayisə edildiyində, Carrefourun 2003-cü ildə Çindən yalnız 2 milyard dollarlıq idxalat etdiyini, İngiltərənin B&Q adlı şirkətinin 1,3 milyard dollar və Yaponiyanın Ito-Tokado zəncirinin yalnız 1,5 milyard dollarlıq idxalat etdiyini görürük.
Walmart
Walmart, dünyanın ən güclü ‘pərakəndə' şirkəti deyil: Dünyanın ən güclü şirkətidir. Amerikan iqtisadiyyatında 1995 ilə 1996-cı illər arasında təmin edilmiş olan cəmi milli məhsuldarlıq artımının yüzdə 4-ünü tək başına Walmart təmin etmişdir.
1998-ci illə 2001-ci illər arasında Amerikadakı inflyasiya, olduqca mülayim sayıla biləcək səviyyədə reallaşmış. Məsələn 1998-ci ildə 10,00 dollar məbləğindəki bir məhsulun qiyməti 2001-ci ildə 10,87 dollar olmuş. Yeməklərdə də 1998-ci ildə 10,00 dollar olan ortalama qiymət 2001-ci ildə 10,77 dollara yüksəlmiş.Dövr içində inflyasiya nisbəti (CPI) yüzdə 2,5 olaraq cərəyan etmiş. İndi, bu əlbəttə çox kiçik bir rəqəm. Ancaq İstehlakçı Qiymət İndeksinin (CPI) bu hesablamasında belə yüzdə 15-lik bir səhv payı tapıldığı bilinir. Bu səhv payı düşüldüyündə, qidadakı inflyasiya nisbəti illik 2.125 olur. Yəni əslində 1998-ci ildə 10,00 dollar olan yeməklərin qiyməti, 2001-ci ildə 10,65 dollar olmuş.
Walmart şirkətinin möhtəşəm uğur sirrləri nələrə bağlıdır?
Birincisi və ən önəmli amil, şirkətin " Hər zaman aşağı qiymət, Həmişə!" prinsipinə sadiq qalmasıdır.O öz missiyasını "Ümumdünya həyat tərzinin qiymətini aşağı endirmək" kimi qarşısına qoymuşdur. Bu prinsipi müştərilərə çatdırmaq üçün şirkət, onları diqqətlə dinləyir, qayğısına qalır, öz çalışanları ila tərafdaş kimi rəftar edir və qiymətlərə ciddi nəzarət edir. Walmart müştəriləri razı salan müxtəlif  növ xidmətlər göstərir. Hər bir dükanin girişində "Keyfiyyətə tam zəmanət verilir" işarəsi asılmlşdır. "Walmart-ın məqsədi: Sırada hər zaman növbəti şaxs sizsiniz"  adlı digər bir işarə isə dükanların daxilində asılmışdır. Nəhayət,şirkət qiymətləri sərt tədarük yolu ilə aşağı salır.Müştərilərə mehriban davranan şirkət kimi tanınmasına baxmayaraq, o eyni zamanda təchizatçılardan aşağı qiymətə mal aldığı zaman sərt münasibəti ilə də tanınır.
Xarici keçidlər
Wal mart
Ağbulaq-Bahadır (Zəncan)
Ağbulaq-Bahadır — İranın Zəncan ostanında kənd. .
Coğrafi yerləşməsi
Mərkəzi şəhristanının Mahnişan bölgəsinin Ənquran kəndistanında, Mahnişan qəsəbəsindən 18 km cənub-qərbdə, dağlıq ərazidədir.
Ağbulaqbala (Vərziqan)
Ağbulaqbala - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd. Vərziqan qəsəbəsindən 20 km qərbdədir.
6-cı tank qvardiya ordusu
6-cı tank qvardiya ordusu — SSRİ Ali Baş Komandanlığının 20 yanvar 1944-cü il № 302001 sərəncamına əsasən, 5-ci qvardiya tank və 5-ci mexanikləşdirilmiş korpus əsasında 25 yanvar 1944-cü ildə 1-ci Ukrayna cəbhəsinin tərkibində yaradılmış ordu.
Döyüşlərdə iştirakı
Korsun-Şevçenkov (24 yanvar-17 fevral 1944) hücum əməliyyatında iştirak etmişdir. 22 fevralda 2-ci Ukrayna cəbhəsinin tərkibinə verilmişdir və onun tərkibində mart-aprel aylarında Umman-Botoşan (5 mart-17 aprel) əməliyyatında iştirak etmişdir. Yassı-Kişinyov strateji əməliyyatda (20-29 avqust 1944) 6-ci tank ordusunun fəallığı əməliyyatda böyük rol oynadı. Əməliyyat günü 6-cı tank ordusunun hissə və birləşmələri irəli atılması uğurla Buxarest istiqamətində hücum yaratdılar. Bu hücumun nəticəsində Vasluy, Bırlad, Fokşanı, Rımnikul-Serat, Buzeu və Ploeşti şəhərlərini ələ keçirtdilər. 31 avqusda 5-ci mexanikləşdirilmiş korpus 18-ci tank korpusu və 53-cü ordunun digər birləşmələri ilə birlikdə Rumıniyanın paytaxtı Buxarest şəhərinə daxil oldular.
Sentyabrın əvvəlində 1944-cü ildə 6-cı tank ordusu qərbə yönəlib Alp dağlarını dəf edib, Kluj şəhərinə istiqamətdə hücumu inkişaf etdirdilər.
12 sentyabr 1944-cü ildə Vətən uğrunda döyüşlərdə şəxsi heyətinin görsətdiyi cəsarət və qəhrəmanlıqlarına görə 6-cı tank ordusu 6-cı tank qvardiya ordusuna çevrilmişdir.
Agelescape caucasica
Agelescape caucasica — Çala hörümçəkləri fəsiləsi,  Agelescape cinsinə aid növ. Azərbaycanın endemik canlısı.
Krılataya dili
Krılataya dili — Şimal Torpağı arxipelaqı ərazisinə daxildir. İnzibati cəhətdən Krasnoyarsk diyarının Taymır Dolqan-Nenes rayonu ərazisinə yerləşir.
Agelescape caucasica
Qısa məlumat
Orta ölçülü hörümçəkdir. Erkəklərin ölçüsü 9,8 mm, baş və gövdənin uzunluğu 3,75 mm (eni 2,65). Ayaqları, baş və gövdəsi sarı boz rəngli naxışlarla örtülüdür. Agelescape caucasica növü ilk dəfə 2005-ci ildə Arаxnoloqlar, Elçin Hüseynov (Elchin F. Guseinov, Zoologiya İnstitutu AMEA, Bakı, Azərbaycan), Yuri М. Marusik (Институт биологических проблем Севера ДВО РАН, Maqadan, Rusiya) və Seppo Kоpоnеn (Seppo Koponen, Zoological Museum, University of Turku, Turku, Finlandiya) tərəfindən, və  növləri ilə birlikdə aşkarlanmışdır. Agelescape caucasica növü,  və  növləri ilə birlikdə Agelescape cinsinə daxil edilmişdir. Növ öz adını Qafqazda aşkarlandığından verilmişdir
Krılataya dili
Yerləşməsi
Laptevlər dənizini ərazisində, Şimal Torpağı Arxipelaqının şərq hissəsində yerləşir. Starokadomski adasından 2 km şimalda yerləşir. Mayski adalarının tərkibinə daxildir və qrupun ən şərq nöqtəsini təşkil edir. Vesennıy adası və qrupa daxil olan digər adalarla su altı dayazlıqlarla birləşir.
Təsviri
Starokodomski adasının sahili boyunca uzanır. Olduqca ensiz formaya malik olaraq 3 km məsafədə uzanır. Qumdan təşkil olunmuşdur. Səthi hamardır. Bir hissəsi buzla örtülür.
Adilabad
thumbnail Adilabad — Hindistanın cənubunda şəhər. Andhra Pradeş ştatının şimalındakı Adilabad bölgəsinin idari mərkəzidir.
Ümumi məlumat
Varanasi-Kanniyakumari beynəlxalq şossesinin Naqpur-Heydərabad kəsimi üstündə, Heydərabadın 260 km şimalında yerləşir. Əkinçilik bir ticaret mərkezi olan şəhərin yaxınlarındakı Mahurda (Maharashtra ştatı), Bəhməni və İmadşahi xanədanlarından (14.-16. əsrlər) qalma bir qala vardır.
Forrest Qamp (film, 1994)
Forrest Qamp – Robert Zemekisin rejissorluğunu, Erik Rotun ssenaristliyini etdiyi 1994-cü il ABŞ istehsalı romantik, komediya-dram janrında film. Film Vinston Qrumun eyni adlı romanı əsası üzərində çəkilsə də, ssenari romandan böyük ölçüdə fərqlənir. Baş rollarda Tom Henks, Robin Rayt, Geri Sinis, Maykelti Vilyamson və Salli Fild kimi şəxslərin yer aldığı film zəka səviyyəsi 75 olan birinin həyatını ələ alır. Zəka səviyyəsindən ötrü dövlət məktəblərinə girməkdə belə çətinlik çəkən Forrest Qamp zaman keçdikcə məntiqə uyğun gəlməyən nailiyyətlərə imza atır. Hər nə qədər zəka səviyyəsi aşağı olsa da, fiziki olaraq son dərəcə sağlam olan Forrest zaman keçdikcə baş verən hadisələr zəncirində bizi xəyal edə bilməyəcəyimiz bir dünyaya aparır. Film qızıl kürə mükafatına layiq görülmüşdür. Baş aktyor Tom Henks isə bir neçə təşkilat tərəfindən dəfələrlə ən yaxşı aktyor mükafatına layiq görülmüşdür. 2011-ci ildə Konqres kitabxanası Forrest Qamp filmini Birləşmiş Ştatlar Beynəlmiləl Film Kadrlarında qorunmalı olan mədəni, tarixi və etik bir film olaraq seçdi.
Görüntü və səs effektləri
Bəzi səhnələr CGİ (Computer generated imager) üsulu istifadə olunmaqla Qampın o anda həyatda olmayan şəxslərlə bir araya gəlib görüşməsi səhnələri çəkilmişdir. Tarixi şəxsiyyətlərin mimika və danışıq tərzlərini yansılamaq üçün xüsusi effektlərdən istifadə olunmuşdur.
Phytoseius minutus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
389-cu özüyeriyən-artilleriya qvardiya alayı
Yaranma tarixi
10 oktyabr 1944-cü ildə 745-ci özüyeriyən artilleriya polkunun əsasında yaradılib. Uzaq şərqdə Yaponiya qoşunlarına qarşı doyüşlərdə seçildiyinə görə Xinqan polku adlandırılmışdır.
9-cu mexanikləşdirilmiş qvardiya korpusu
9-cu mexanikləşdirilmiş qvardiya korpusu — SSRİ silahlı qüvvələrinin tərkibində hərbi əməliyyat birliyi.
Tarix
Ali Baş Komandanlığının 12 sentyabr 1944-cü il № 0306 əmri ilə 5-ci mexanikləşdirilmiş korpus 9-cu mexanikləşdirilmiş qvardiya korpusuna çevrilmişdir. Ali Baş Komandanlığının əmri ilə 15 sentyabr 1944-cü ildə Ploeşti şəhəri uğurunda döyüşlərdə seçildiyinə görə Ploeştinskaya adlandırması verildi. Bu əmrə əsasən 10 oktyabr 1944-cü ildən etibarən 9-cu mexanikləşdirilmiş qvardiya korpusuna daxil olan hissə və birləşmələrdə qvardiya birləşmələrinə çevrildilər və yeni adlandirma və nömrə aldılar. 1945-ci ilin dekabrında 9-cu mexanikləşdirilmiş qvardiya diviziyasına çevrildi.
Korpusun tərkibi
Korpusdaxili hissələr:
Sehrlənmiş oğlan (cizgi filmi, 1955)
Sehrlənmiş oğlan - İsveç yazıçısı Selma Lagerlöfün "Nils Holgerssonun vəhşi qazlarla birgə İsveçboyu səyahəti" əsəri əsasında 1955-ci ildə çəkilmiş cizgi filmi.
Mikania arrojadoi
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Eritreya gerbi
Eritreya gerbi — Eritreyanın işlətdiyi rəsmi dövlət gerbidir.
Gerbdə dairə içərisində qum üzərində dayanan sarı dəvə şəkli var. Dairəni hər iki tərəfində də gerbi əhatələyəcək şəkildə zeytun ağacı budaqlarından əmələ gətirilən sarı rəngli çələng vardır. Gerbin aşağısında şüar hissəsində isə kənarları qızılı tikməli, mavi rəngli lent üzərin ölkənin adı, dövlətin üç rəsmi dilində heraldik cəhətdən solda ərəbcə, ortada ingiliscə, sağda isə yerli tigrinya dilinde verilmişdir.
Əlinağı xan Müfaxxarülməmalik
Əlinağı xan Sadıq xan oğlu Müfaxxarülməmalik (?-1909) — Xoy, Salmas və Tehranın hakimi.
Həyatı
Əlinağı xan Sadıq xan oğlu Təbriz şəhərində anadan olmuşdu. Atası bu şəhərin darğası vəzifəsində çalışmışdı. Müzəffərəddin şah Qacar yaxınlarından sayılırdı.
Əlinağı xan mükəmməl mədrəsə təhsili almışdı. Təbrizdə vəliəhd Məhəmmədəli mirzənin diqqətini cəlb etmişdi. Müfaxxarülməmalik ləqəbini almışdı. 1906-cı ildə Xoy və Salmasın hakimi təyin edilmişdi. Ona ciddi tapşırılmışdı ki, məşrutəpərəstləri göz açmağa imkan verməsin. Tapşırılan işlərin öhdəsindən lazımınca gəlmişdi.
1908-ci ildə Mirzə Əhməd xan Müşirəssəltənənin təşkil etdiyi kabinədə ticarət naziri vəzifəsini daşımışdı. Sonra Tehranın hakimi vəzifəsinə göndərilmişdi. Məşrutəçilər tərəfində Tehran fəth olunduqdan sonra təğyiri-libas olub qaçmışdı. Mazandaran-Bakı yolunda, Ləkən çayının kənarında tutulmuşdu.
1909-cu ildə inqilabi məhkəmənin hökmü ilə güllələnmişdi.
Pol Loterbur
Pol Loterbur ) - amerikan kimyaçısı, 2003-cü ildə Piter Mansfildlə birgə Maqnit rezonans tomoqrafiyanın kəşfinə görə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.
Stepanos Orbelyan
Stepanos Orbelyan – Orbeli sülaləsindən olan tarixçi, kilsə xadimi, “Sisakan ölkəsinin tarixi” əsərinin müəllifi.
Pol Loterbur
Həyatı
1951 -	Klivlenddəki Case Texnologiya İnstitutunda kimya üzrə bakalavr 1962 -	Pensilvaniya ştatındakı Pitsburq Universitetində kimya üzrə doktorantura (Ph.D.) 1969-85	Nyu-Yorkda Stony Brook Dövlət Universitetində kimya və radiologiya üzrə professor 1985-90	Illinois Universitetinin Çikagodakı tibbi kollecində professor 1985-	Illinois Universitetinin biotibbi maqnetik rezonans laboratoriyasında professor və director
Stepanos Orbelyan
Bioqrafiya
150px|thumbnail|right|Memar [[Momikin xaçkarı, 1306]] Stepanos Orbelyan Sünik ərazisində yerləşən Çxuk havarında (müasir Sisiyan şəhərinin ərazisi) doğulmuşdur. Sünikin knyaz sülaləsi olan Orbelyanlar nəslindəndir. Gəncliyində Sünik knyazı olan əmisi Smbat Orbelyan tərəfindən övladlığa götürülmüşdür. Stepanos yaxşı təhsil almış və 1280-ci ildə dini fəaliyyət üçün icazə almışdır. 128ə-ci ildə Kilikiya Erməni Çarlığına səfər etmiş və buradan erməni katolikosu II Konstantin Pronaqorç tərəfindən Sünikə yepiskop göndərilmişdir. Bu haqda tarixçi özü məlumat verir. Stepanos Orbelyan ən qədim dövrlərdən başlayaraq Sünikin tarixindən bəhs edən “Sisakan ölkəsinin tarixi” əsərinin müəllifi kimi məşhurdur.
Stepanos Orbelyan 1303 -1304 -cü ildə vəfat edib və Noravəng monastırında Orbelyanların ailə türbəsində dəfn edilib. 1304-cü və ya 1306-cı ildə memar Momik tərəfindən onun məzarı üzərində xaçkar ucaldılmışdır. Əvvəllər isə Momik Stepanosun əlyazmalarını miniatürlərlə bəzəmişdir.
Sünik ölkəsinin tarixi
Stepanos Orbelyan qədim tarixi mənbələri tədqiq edərkən uzun əsrlər boyunca baş vermiş müharibələr nəticəsində bir çox erkən mənbələr və yazılı sənədlərin məhv edildiyini aşkara çıxarmışdır. Tədqiqatlarının yekununda Stepanos Orbelyan 10.000-dən çox əlyazmanın məhv edildiyi qərarına gəlmişdir.
1864 və 1866-cı illərdə əsər fransız şərqşünası Mari-Felisite Brose tərəfindən fransız dilinə tərcümə olunmuşdur. Bundan başqa əsərin müəyyən hissələri gürcü və rus dillərinə də tərcümə olunmuşdur. Əsərin bu günə kimi Azərbaycan dilinə tərcüməsi mövcud deyil.
Dini fəaliyyəti
thumbnail|right|250px|Stepanos Orbelyan [[Noravəng monastırının inşasında iştirak etmiş, vəfat etdikdən sonra isə kompleksin tərkibində olan Orbelyanların ailə türbəsində dəfn edilmişdir.]] Stepanos Orbelyan Qafqaz tarixi üzrə mühüm mənbə hesab edilən "Sünik ölkəsinin tarixi" əsərindən başqa dini məzmunlu iki əsərin də müəllifidir: "Kilsə adından axıdılan göz yaşları" və "Diofizitliyə qarşı arqumentlər". Birinci əsərinin əsas məzmunu monqollar tərəfindən işğal edilmiş qədim kilsələrə qayıdış, ikinci əsərin məzmunu isə erməni katolikosu VII Qriqor Anavarzetsinin kilsənin qərbləşdirilməsi və bizanslaşdırılması siyasətinə qarşı fikirlərdən ibarətdir.
Həyatı boyunca Stepanos Orbelyan Sünikdə bir neçə kilsə inşasını sifariş etmiş və inşaat işlərinə rəhbərlik etmişdir. XIII əsrdə onun himayəsi altında Alagöz kəndində Müqəddəs Stepanos kilsəsi inşa edilmişdir. Bu məbəd özünəməxsus memarlıq quruluşuna malikdir. Bir absidalı binada ibadət zamanı ibadtçilər (adətən döyüşçülər olurdular) məbədin həyətində açıq səma altında dayanırdılar.
Məşhur Noravəng kilsəsinin inşasında da Stepanos Orbelyanın rolu olmuşdur. Noravəng monastırı Amağu kəndindən 2 km aralıda yerləşir. Kompleksə iki kilsə, rahiblər üçün yaşayış binası və Orbelyanların ailə türbəsi yerləşir. Kompleksin qərbində Müqəddəs Karapet kilsəsi (1221-1227) yerləşir.
Attestasiya
Ədəbiyyat
Əliquliyev R.M., Şükürlü S.F., Kazımova S.İ., Elmi fəaliyyətdə istifadə olunan əsas terminlər // Bakı. İnformasiya Texnologiyaları nəşriyyatı. 2009. 201 s.
Kərim Vərahram
Kərim xan Vərahram (6 dekabr, 1907 - 12 iyun, 2003) — İran generalı, səfir.
Həyatı
Kərim xan Vərahram 6 dekabr 1907-ci ildə Xoy vilayətinin Bədəlabad kəndində anadan olmuşdu.
Kərim xan Vərahram Azərbaycan ordusunda zabit, Qərbi Azərbaycan ostanının valisi olmuşdu.
Kərim xan Vərahram İran Milli Məclisinin üzvü idi.
Kərim xan Vərahram 12 iyun, 2003-cü ildə Fransanın Paris şəhərində vəfat edib.
Kür (film, 1963)
Məzmun
Azərbaycanda çaylar çoxdur. Kür çayı onlardan biridir. Filmdə Kür çayından, Mingəçevir yaxınlığında salınmış süni göldən, Mingəçevir Su Elektrik Stansiyasının fəaliyyətindən bəhs olunur.
Amur nərəsi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Yenikənd (Zəngilan)
Yenikənd (ərazisi 1958-ci ilədək iki ayrı Hüseynbəyli və Qarakilsə kəndlərindən ibarət olub) — Azərbaycan Respublikasının Zəngilan rayonunun Yenikənd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Tarixi
1993-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.25 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.
Toponimika
Kənd Həkəri çayının sahilində, dağətəyi düzənlikdədir. Yenikənd kəndi keçmiş Hüseynbəyli və Qarakilsə kəndlərinin birləşdirilməsi ilə əmələ gəlmişdi və yeni yaşayış məntəqəsi 1958-ci il dən Yenikənd adlandırılmışdı.
2015 Baltimor etirazları
thumbnail|right|Qərb Bölgəsi Baltimor Polis Şöbəsi önündəki etiraz hərəkətləri 2015 Baltimor etirazları ABŞ-nin Maryland əyalətinin ən böyük şəhəri Baltimorda reallaşan etiraz və qiyamlar.
19 aprel 2015 tarixində Freddie Graydan ölümü üzərinə başlamışdır. Şəhər sakinlərindən 25 yaşındakı afroamerikan Freddie Gray həbs olunduqdan bir həftə sonra öldü. Tutuklandığında sağlam olan Grey daha sonra onurğa və qırtlağından yaralanıb. Yaralanma səbəbi və şəraiti rəsmi olaraq açıqlanmayıb.
25 aprel 2015-ci ildə başlayan etirazlar əsnasında 20 polis məmuru yaralandı. Bölgədə fövqəladə hal elan edilərkən həbslər minimum 200 rəqəminə çatdı.
Flavilər sülaləsi
Flavilər sülaləsi — 69-96-cı illərdə hökmranlıq etmiş Qədim Romada imperator sülaləsi. Əsası Vespasian (69—79) tərəfindən vətəndaş müharibəsindən (68—69) sonra hakimiyyətə gəlməsilə qoyulmuşdur. Ondan sonra oğlanları böyük Tit (79-81) və kiçik Domisian (81-96) hakimiyyətdə olmuşlar. Domisian sui-qəsd nəticəsində öldürüldükdən sonra hakimiyyət Nerva-Antonnlərə keçmiş olur.
Sabir bağı
Sabir bağı — Azərbaycanın paytaxtı Bakının skverlərindən biri. Şəhərin Səbail rayonunda yerləşir. Azərbaycanlı şair-satirik Mirzə Ələkbər Sabirin adını daşıyır. Cənub tərəfdən skver İçəri şəhərin qala divarına söykənir, şimal tərəfində İstiqlaliyyət küçəsi, şərqində tərəfdən – Konstitusiya məhkəməsinin binası, qərbində isə, daha çox İsmailiyyə adı ilə tanınan, Azərbaycan Elmlər Akademiyasının prezidiumu yerləşir. Bağın mərkəzində həmçinin şairin heykəli ucaldılıb.
Tarix
Bağ 1922-ci ildə memar Ələsgərovun layihəsi əsasında "Kaspiy" tipoqrafiyasının yerində qurulub və şəhərin bu hissəsinin yaşıllaşdırılmasına təkan verib.
Skverin formalaşması mərhələlər ilə baş verib. 1922-ci ildə bağda, qala divarının yanında Sabirin heykəli ucaldılır (skulptor Yakov Keylixis, memar Sırişev). 50-ci illərdə skver olduqca genişlənir və onun ərazisi əlavə olaraq abadlaşdırılır və yaşıllaşdırılır. 300px|thumb|left|Bağın görüntüsü (1924-cü il). Solda – İsmailiyyə binası, sağda – Aleksandr-Nevskiy soboru Yeni yaşıllaşdırma strukturu və qala divarına açılan yeni mənzərə bütün məkanın bədii-arxitektur görünüşünü daha da qabardır. Bununla əlaqədar şairin yeni heykəlinin ucaldılmasında zərurət yaranır. Yeni heykəl (skulptor Cəlal Qaryağdı, memarlar Əlizadə və İsmayılov) 1958-ci ildə skverin layihə kompozisiyasının mərkəzində yerləşdirilir.
Skverin ətrafında bulunan tarixi memarlıq abidələri də mühüm komponent rolunu daşıyır. Skverin arxitektur-landşaft görkəmini almasında vacib rolu həmçinin yaşıllaşdırma və abadlaşdırma ilə bağlı həyata keçirilən rekonstruksiya tədbirləri oynayıb.
Çin nərəsi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Afrika Millətlər Kuboku
Afrika Millətlər Kuboku — Afrikanın milli komandaları arasında keçirilən ən nüfuzlu futbol turniri
Yarandığı dövrdə heç kimin təsəvvürünə gəlməzdi ki, Afrika Kuboku "qara qitə"də bir nömrəli yarışa çevriləcək, milyonlarla azarkeşin diqqətini çəkəcək, futbola yenicə alışan fanatların böyük marağına səbəb olacaq. Əksinə, fikir müzakirəyə çıxarılanda, dəstəkləməyənlər kifayət qədər idi. İlk turnir start götürməzdən əvvəl yarışın qaydalarında cüzi dəyişikliklər olundu. Nə qədər qəribə olsa da, çoxmillətlik təşkil edən, amma kubokun keçirilməsinin əsas tərəfdarlarından biri sayılan CAR yarışdan kənarlaşdırılmaqla yanaşı, AFK-nın da tərkibindən çıxarıldı. Bu, xeyli mübahisələrə zəmin yaratsa da, AFK qərarını dəyişmədi. Cənubi Afrika Republikası AFK-nı tərk edəndən sonra, turnirdə 3 region — Efiopiya, Misir və Sudan çıxış edirdi. Siyahıdan silinmiş CAR turnirə düz 39 ildən sonra qayıtdı. Buna qədər baş tutan ilk iki turnir (1957/1959) tam qayda-qanunla keçirilməmişdi. Afrika futbolunun dünyada kifayət qədər tanınması üçün turnir iştirakçılarının sayını artırmaqdan gözəl vasitə ola bilməzdi. Bunu yaxşı anlayan AFK rəhbərliyi qısa zaman kəsiyində iştirakçıların sayını 16-ya çatdırdı. Hər halda qaçılmaz olan müəyyən problemlər qalmaqda idi — turnirin baxımlı alınması üçün lazım olan maddi vəziyyətin zəifliyi, ölkədaxili iğtişaşlar və siyasətin meydana daxil olması kimi məsələlər yarışın nüfuzuna təsirsiz ötüşməyə bilməzdi. Bu kimi əngəllərə baxmayaraq, AFK-nın təşkil etdiyi Afrika Kuboku indiyə qədər fəaliyyətini dayandırmayıb.
Scala (proqramlaşdırma dili)
Scala - obyekt - funksional və skript proqramlaşdırma dilidir. Scala funksional proqramlaşdırmanı tam dəstəkləyir.
Scala mənbə kodu java bayt koduna çevrilir və bu da Java virtual maşın tərəfindən çağrılır. Java kitabxanaları birbaşa Scalada istifadə oluna bilər və ya əksinə Scala kitabxanaları Javada istifadə oluna bilər.
Scala "Salam Dünya!" proqramı:
Ağbulaq (Xudabəndə)
Ağbulaq - İranın Zəncan ostanının Xudabəndə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 371 nəfər yaşayır (69 ailə).
Coğrafi yerləşməsi
Mərkəzi şəhristanının Qiydar bölgəsinin Xudabəndəli kəndistanında, Qiydar qəsəbəsindən 19 km cənub-şərqdə, dağlıq ərazidədir.
Mikania ligustrifolia
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Dioptaz
Dioptaz — mineral, Cu6[Si6O18]×6H2O
Haqqında
Dioptaz — triqonal. Habitus prizmatik, romboedrik. Ayrılma romboedr üzrə mükəmməl. Druzlar, qabıqcıqlar şəklində rast gəlir. Rəngi zümrüdü-yaşıl. Parıltısı şüşəli. Sərtliyi 5. Xüsusi çəkisi 3,35. Cu başqa mineralları ilə birgə mis yataqlarının oksidləşmə zonasında tapılır.
Şirinlər (film)
Şirinlər və ya Smurflar — meşədə göbələk formalı evlərdə canlı kiçik göy məxluqların uydurulmuş koloniyasından bəhs edən Belçika cizgi filmi və bu cizgi film əsasında hazırlanmış eyniadlı animasiya.
Həmçinin bax
Şirinlər (multiserial)
Ağbulaq-Çəngalmas (Həmədan)
Ağbulaq-Çəngalmas — İranın Həmədan ostanında kənd. .
Coğrafi yerləşməsi
Mərkəzi şəhristanının Kəbudərahəng bölgəsinin Mehriban kəndistanında, Kəbudərahəng qəsəbəsindən 103 km şimal-qərbdədir.
Agelescape dunini
Agelescape dunini — Çala hörümçəkləri sinfinə, Agelescape cinsinə aid növ. Azərbaycanın endemik canlısı.
Qısa məlumat
Orta ölçülü hörümçəkdir. Erkəklərin uzunluğu 8,55 mm, dişilərdə 11,2 mm olur. Baş-gövdə hissəsi erkəklərdə uzunluq 3,95 mm (eni 2,7 мм) olur. Dişilərdə 4,3 mm (eni 3 mm) — dir. Baş-gövdə qırmızı-sarı olur və boz naxışlı olur. Ayaqları qırmızı-qəhvəyi, qarın sarı-boz. Agelescape dunini növü ilk dəfə 2005-ci ildə Arаxnoloqlar, Elçin Hüseynov (Elchin F. Guseinov, Zoologiya İnstitutu AMEA, Bakı, Azərbaycan), Yuri М. Marusik (Институт биологических проблем Севера ДВО РАН, Maqadan, Rusiya) və Seppo Koponen (Seppo Koponen, Zoological Museum, University of Turku, Turku, Finlandiya) tərəfindən, və  növləri ilə birlikdə aşkarlanmışdır. Agelescape dunini növü, və  növləri ilə birlikdə Agelescape cinsinə daxil edilmişdir. Növ Azərbaycanın ilk araxnoloqu Pyotr Mixayloviç Dudinin şərəfinə adlandırılmışdır
Çökə
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü. Bədəninin uzunluğu 125 sm, kütləsi isə 16 kq-a qədər olur.
Yayılması
Daim Volqada yaşayan çay balığıdır. Şirin su balığıdır, Xəzər, Qara və Baltik dənizlərinə tökülən çaylarda yaşayır. Orta Xəzərin qərb sahilində rast gəlinir. Buradan təsadüfən Terek çayına girə bilir. Sibirdə Ob, Yenisey, İrtış çaylarında yayılıb, kanallar vasitəsilə Şimali Dviia çayına, Ladoqa və Oneqa göllərinə də gedir. Şirin su balığı olsada; Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərində tək-tək təsadüf edilir. Əsasən Yalama-Nabranda tək-tük fərdlər tutulur.
Morfoloji əlamətləri
D 39-49, orta hesabla 41,1; A 20-30, orta hesabla 24,7. Bel sümük lövhəciklərinin sayı 12-16, yan sümük lövhəciklərinin sayı 12-16, qəlsəmə dişiciklərinin sayı 16-21 olur. Alt dodaq ortadan yarıqdır. Burnu uzununa azca dartılmışdır. Bığcıqları saçaqlıdır. Morfoloji əlamətlərinə görə Azərbaycan sularında yaşayan çökə Kamada da yaşayan çökədən fərqlənmir. Onun tərkibi nartium, fosfor, kalium, kalsium, maqnium, dəmir, xlor, ftor, xrom, molibden, nikel, yod və bir çox minerallarla zəngindir. Nərə balığının əti C, PP, B1, B2 vitaminləri ilə zəngindir.
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Çökə o qədər də böyük olmayan, tipik çay balığıdır. Bir yaşına qədər xərçəngkimilər, xironomid sürfələri, nereis qurdları ilə qidalanır. Nərəkimilərin kürüsünü yeyir. Yaşlı fərdlər bulaqçılar, xironomid sürfələri, qammarid və korofoidlərlə qidalanırlar. Keçici nərələrdən fərqli olaraq çökə uzun məsafələrə miqrasiya etmir. Bununla belə, çökə çaylardan duzluluğun yüksək olmadığı, çayların dənizə qarışan hissəsinə keçir. Burada duzluluq 2-7,7%o arasında olur.
Çoxalması
Bu balıq çoxalmaq üçün Volqanın mənsəbindən yuxarı mənbəyə doğru miqrasiya edir. Çökənin çoxalmaq məqsədilə miqrasiyası suyun temperaturu 2-4“C olduqda başlayır və 12-15°C-də yüksək həddə çatır. Cinsi yetişkənliyə çatmış balıqların uzunluğu 35-100 sm, kütləsi isə 180 q-dan 6,2 kq-a qədər olur. Miqrasiya vaxtı Volqa çayında tutulan cinsi yetişkənliyə çatmış çökələrin yaşı əsasən 4-8 arasında olur Çökənin cinsi yetişkənliyə (4 yaş) tez çatmasını və şirin suda yayılmasını nəzərə alaraq onu balıqartırma təsərrüfatlarında çoxaldırlar.
Təsərrüfat əhəmiyyəti
Nərəkimilərdən çökə balığı ətinin dadlı olmasına görə yüksək qiymətləndirilir. Həmçinin çox qiymətli sənaye balığıdır. Çökə öz ölçüləri, ensiz burnu və uzun saçaqşəkilli bığları ilə seçilir. Çökə adətən çayların ən dərin, dibə yaxın hissələrində, çox gizli həyat tərzi keçirir. İllik tutumu 400-700 sen təşkil edir. Təbiətdə nərə və uzunburunla mələz əmələ gətirir. Süni mayalandırma yolu ilə həyatadavamlı nərə x çökə, çökə x nərə və bölgə x çökə hibidləri alınmışdır.
Mahir Hüseynov (zooloq)
Mahir Əli oğlu Hüseynov — AMEA Zoologiya İnstitutu, biologiya elmləri doktoru, baş elmi işçi.
Elmi fəaliyyəti
Hüseynov M.Ə. laboratoriyada işlədiyi müddətdə Azərbaycanda su hövzələrində yaşayan balıq, amfibi, reptili və su quşlarının qan parazitlərini öyrənmişdir. Apardığı tədqiqatlar nəticəsində 21 növ qan paraziti qeydə almışdır. Onun tərəfindən ilk dəfə iki tripanosom növü elm üçün, 18 növ qan paraziti isə Azərbaycan faunası üçün qeyd edilmişdir. M.Ə.Hüseynov tədqiqatları nəticəsində göstərilən su heyvanlarının qan parazitləri faunası müəyyən edilmiş, ekoloji və təcrübi tədqiqatlar davam etdirilərək bir sıra balıq və amfibi tripanosomlarının həyat siklini gansoran zəlilərin orqanizmində öyrənilmişdir. Onun bəzi tədqiqatları Dağıstanın Elmi-Tədqiqat Balıqçılıq Təsərrüfatı institutunun  əməkdaşları ilə birlikdə aparılmışdır. M.Ə.Hüseynovunun 50 elmi məqaləsi Rusiya, Ukrayna, Qazaxıstan, Almaniya və Azərbaycanın bir sıra aparıcı elmi məcmuələrində cap edilmişdir.
Həmçinin bax
Zoologiya İnstitutu
Onoqur adaları
Onoqur adaları (Оногурски острови, ‘Onogurski ostrovi’ \o-no-'gur-ski 'os-tro-vi\) — Cənubi Şetland adalarının Robert adasının şimal-qərbində yerləşən, kiçik adalardan ibarət olan arxipelaqdır. Ada buzlaqlardan azaddır və qayalardan təşkil olunmuşdur. Adalar qrupu cənub-qərbdən Karlota buxtası, şimal-şərqdən Klotye Harbour ilə əhatə olunmuşdur. Kornvoll adasından 700 m cənub-şərqdə yerləşmişdir. Kovaç adası və Qrod adası arxepelaqın ən böyük iki adasıdır. Səthlərinin sahəsi müvafiq olaraq 11 hektar və 10 hektardır. Ada 19-cu əsrdə ağ sənayeçilər tərəfindən kəşf olunmuşdur.
Ada Şimal-şərqi Bolqarıstanda yerləşən, onoqur bolqarlarının yaşadığı yer olan Onoqur şəhərinin adını daşıyır.
Yerləşməsi
Onoqur adaları -62.35194°N, -59.68333°W koordinatlarında yerləşmişdir. Britaniya xəritəsinə 1968-ci ildə, Çili xəritəsinə 1971-ci ildə Argentina xəritəsinə 1980-ci ildə, Bolqarıstan xəritəsinə 2005 və 2009-cu ildə daxil edilmişdir.
Ağbulaq-Eynalı (Ərdəbil)
Ağbulaq-Eynalı — İranın Ərdəbil ostanında kənd. .
Coğrafi yerləşməsi
Mərkəzi şəhristanının Mərkəzi bölgəsinin Kəlxoran kəndistanında, Ərdəbil şəhərindən 15 km şərqdədir.
Corc Porter
Corc Porter  — ingilis kimyaçısı, Kimya üzrə Nobel mükafatı laureatı (1960).
Həyatı
Əsas elmi işləri olduqca sürətli kimyəvi reaksiyaları impuls üsulu ilə tədqiq etmək olmuşdur. 1950-ci ildə R.C. Norriş ilə birlikdə impuls fotolizi üçün ilk qurğu yaratmışdır. O, ilk dəfə olaraq çoxlu sayda bəsit sərbəst radikalların udulma spektrlərini almış, onların çevrilmə mexanizmlərini öyrənmiş, sürətli rekombinasiya proseslərinin mövcud olduğunu göstərmişdir. O, işıq impulsu ilə insiatorlaşdırılan oksigen ilə reaksiyasının inkişafının spektral mənzərəsini qeydə ala bilmişdir. Kondensləşmiş fazada sürətli reaksiyaları tədqiq etmişdir. Triplet vəziyyətlərin mütləq kvant çıxışını müəyyən etmək üsulunu təklif etmişdir. Triplet molekulların enerjisinin deqradasiyasını öyrənmək üçün işləyib hazırladığı üsullar fotohəyacanlanmadan sonra gələn sürətli proseslərin hərtərəfli mənzərəsini təsvir etməyə imkan yaratdı. Elektron və hidrogen atomları keçidləri reaksiyalarının əsas kimyəvi qanunauyğunluqlarını müəyyən etmişdir. Aromatik molekullar üçün sinqlet və triplet vəziyyətlər üçün turşu - əsas tarazlıq sabitlərini müəyyən etmişdir; reaksiyaların sürət sabitləri və həyacanlanmış vəziyyətlərin təbiəti arasında əlaqəni tapmışdır. Model fotosintez sistemlərində ilkin fotokimyəvi reaksiyaların mexanizmini tədqiq etmişdir. İmpulsiv lazer qurğularını ilk yaradanlardan biri olmuşdur. 1968-1972-ci illərdə fotobiologiya üzrə Beynəlxalq komitənin, 1970-1971-ci illərdə London kimya cəmiyyətinin prezidenti olmuşdur.
Kolya, Olya və Arximed (cizgi filmi, 1972)
Kolya, Olya və Arximed — 1972-ci ildə çəkilmiş Arximed qanunundan bəhs edən cizgi filmi.
Məzmun
Kolya adında oğlan, Olya adında qız qədim Sirakuz şəhərində böyük həndəsi kəşflər etmiş Arximedlə görüşürlər. Uşaqlar Arximedin kəşflərinə baxan zaman Roma legionu onlar üzərinə hücuma keçir. Və uşaqlar evə qayıdırlar.
Mikania arthroclada
Mikania arthroclada Mikania arthroclada Mikania arthroclada
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Karlo Qoldoni
Karlo Qoldoni (25 fevral 1707 – 6 fevral 1793) — Venesiya dramaturqu.
Həyatı
Məşhur İtaliya dramaturqu Karlo Qoldoni 25 fevral 1707-ci ildə anadan olub. İtaliya teatrında apardığı islahatlarla məşhur olub. Maarifçilik ideyaları Qoldoni dramaturgiyasında əsas yer tutur. 267 pyes yazıb. "İki ağanın bir nökəri", "Mehmanxana sahibəsi" pyesləri Azərbaycan Milli Dram teatrında da tamaşaya qoyulub. Qoldoninin "Girkana Culfada", "Girkana İsfahanda", "Fars gəlini" kimi tragikomediyaları da var. left|thumb|225px|Qoldoninin doğulduğu yer olan [[Venesiyadakı hehkəli]] Karlo Qoldoni 6 fevral 1793-cü ildə vəfat edib.
İrsi
page=7|thumb|Goldoni — Raccolta di commedie scelte dell'avvocato C. Goldoni. Tomo 1. −8.. 3, 1819
Atlantik nərəsi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Tales from Earthsea (anime)
— Qoro Miyazaki tərəfindən Ursula K. Le Guinin kitabları əsasında çəkdiyi tammetrajlı anime film. 29 iyul 2006-cı ildə ekranlara çıxan film yazıçının «Yerdəniz» silsiləsindəki «Uzaq sahil» kitabının məzmunü əsasında çəkilib.
Phytoseius moderatus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Afrikada futbol
Afrika qitəsinin istedadlı, qeyri-adi bacarığa malik qaradərili oyunçuları heç bir məktəb keçmədən, dünyanın hansı ölkəsində çıxış etməsindən asılı olmayaraq, fiziki və atletik hazırlıq baxımından, istənilən futbolçudan üstündür. Bu fakt reallığın aşkar nümunəsidir. Kimsə afrikalılarda olan qeyri-adi istedadı dana bilməz. "Qaralar" düşdüyü məkanın yaratdığı müəyyən problemlərə rəğmən, ilk gündən özlərini sevdirməyi bacarırlar. Bir qismini xatırlasaq, kifayət edər: Corc Veah (Liberiya), Rojer Mila (Kamerun), Abede Pele (Qana), Lahdar Bellami (Əlcəzair), Rabah Macer (Əlcəzair), Teofil Abeqa (Kamerun), Loran Roku (Kot d"İvuar), Fransua Omam Biyik (Kamerun), Əhməd Faras (Mərakeş), Corc Finidi (Nigeriya), Mahmud Əl-Xətib (Misir), Yapet N"doram (ÇAD), Yusif Fofana (Kot d"İvuar), Əbdül Əziz (Mərakeş), Tarek Dyab (Tunis), Daniel Amokaçi (Nigeriya), Auqustin (Cey-Cey), Okoça (Nigeriya), Əli Bençeh (Əlcəzair), İbrahim Yusuf (Misir), Larbi Ben Barek (Mərakeş), Sequn Odeqbair (Nigeriya). Bunlar hələ keçmiş oyunçulardır. Hazırkı dövrdə isə Avropanın aparıcı klublarının formasını geyinən qaradərili futbolçular bununla müqayisədə, 3-4 dəfə çoxdur. Nəzərə alaq ki, o vaxt ölkədən kənara çıxmaq hələ müəyyən qədər çətin idi. Samuel Eto"O (Kamerun), Cey-Cey Okoça (Nigeriya), Əl Haci Diuff (Seneqal), Kvinton Forçun (CAR), Didye Droqba (Kot d"İvuar) kimi nəhəng futbolçular da "qara qitə"nin kainata bəxşidir.
Afrikanın dünya çempionatlarında debütü 1970-ci ilə təsadüf edir. Bundan sonra ardıcıl iki dəfə də dünya birinciliyinin final mərhələlərində iştirak edən "qaralar", əsasən, Mərakeş, Zair və Tunis futbolçuları ilə təmsil olunurdular. 1994-cü ildə isə bu üç komandadan başqa, Nigeriya və Kamerun da mundialda çıxış etməyə başladı. Dünya çempionatlarından fərqli, afrikalıların olimpiadalardakı çıxışlarını xüsusi qeyd etmək lazımdır. 1996-cı il Atalanta, dörd il sonra isə Sidney olimpiadalarında Nigeriya ilə Kamerun futbolçuları qızıl medalları qazanmaqla, adlarını tarixə həkk ediblər. Bundan başqa, Seneqalın Cənubi Koreya və Yaponiyada təşkil olunan dünya çempionatının 1/4 finalına qədər irəliləməsi "qara qitə" təmsilçilərinin uğurlarından hesab olunmalıdır. Hazırda isə Afrika futbolunun favoritləri Nigeriya, Kamerun, Misir, Mərakeş, CAR və Seneqal yığmaları sayılırlar. Maraqlıdır ki, adları sadalanan millilərin heç biri Almaniyada keçirilən mundiala vəsiqə qazana bilməmişdilər. Təbii ki, bu da rəqabətin gündən-günə artmasının göstəricisdir.
Uzunburun
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Uzunburun Xəzər, Qara və Azov dənizlərində yaşayır. Nərəkimilər içərisində uzunburun ölçülərinə görə ən kiçiyidir.