cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Entoni İden
Xarici İşlər Naziri
1923-cü ildə İden Mühafizəkarlardan Uorvikdən və Liminqtondan parlamentə seçildi və 1926-cı ildə Xarici İşlər Naziri Ostin Çemberlenin parlamentin şəxsi katibi oldu. 1931-ci ildə İden xarici işlər nazirinin müavini, 1934-cü ildə Lord Privy Seal və 1935-ci ildə Millətlər Liqası üzrə nazir olub. Con Simon, sonra Samuel Hoare altında işləyən İden sülh kampaniyası ilə tanındı. O, sakitləşdirmə siyasəti ilə razılaşmadığını bildirdi və 1935-1936-cı illər İtaliya-Efiopiya müharibəsi ilə bağlı Hoarenin mövqeyinə etiraz etdi. 1935-ci ildə Hoare istefa verəndə İden Xarici İşlər Naziri oldu və 1938-ci ilə qədər bu vəzifədə qaldı. O, N.Çemberlenin siyasətinə etiraz olaraq istefaya getməyə məcbur oldu. Müharibə başlayanda İden hökumətə qayıtdı və Dominion İşləri üzrə Nazir oldu, 1940-cı ildə V. Çörçill hökumətində Müharibə Departamentinə rəhbərlik etdi. Elə həmin 1940-cı ildə Xarici İşlər Naziri təyin edildi və 1945-ci ilə qədər bu vəzifədə qaldı.
İkinci dünya müharibəsi
Müharibə başlayandan iki gün sonra, 3 sentyabr 1939-cu ildə İden əksər ərazilərdən fərqli olaraq, aktiv xidmətə səfərbər olmadı. Bunun əvəzinə o, Dominion İşləri üzrə Dövlət Katibi kimi Çemberlen hökumətinə qayıtdı və o, İkinci Avstraliya İmperator Qüvvələrini yoxlamaq üçün 1940-cı ilin fevralında Fələstinə səfər etdi. Lakin o, Hərbi Nazirlər Kabinetində deyildi. Nəticədə, Narvik debatından və Çörçill baş nazir olduqdan sonra 10 may 1940-cı ildə Çemberlen istefa verəndə o, baş nazirliyə namizəd deyildi. Çörçil İdeni Müharibə üzrə Dövlət Katibi təyin etdi. 1940-cı ilin sonunda İden Xarici İşlər Nazirliyinə qayıtdı və 1941-ci ildə Siyasi Müharibə İcraiyyə Komitəsinin icraiyyə komitəsinin üzvü oldu. O, Çörçillin ən yaxın sirdaşlarından biri olsa da, müharibə dövründə onun rolu məhdudlaşdırıldı, çünki Çörçil özü ən mühüm işlərə rəhbərlik edirdi. 1942-ci ildə İdenə İcmalar Palatasının Rəhbəri kimi əlavə rol verildi. O, 1942-ci ildə Yaxın Şərqdə Ali Baş Komandan Hindistanın vitse-prezidenti də daxil olmaqla müharibə zamanı və ondan sonra müxtəlif digər əsas vəzifələr üçün nəzərdə tutulmuşdu. 1944-cü ildə İden Tolstoy Konfransında Sovet İttifaqı ilə danışıqlar aparmaq üçün Moskvaya getdi. İden həmçinin Almaniyanın sənayesizləşdirilməsi üçün Morgenthau Planına qarşı çıxdı. 1942-1945-ci illərdə İden İcmalar Palatasının lideri idi.
Baş nazir
1951-ci ildə Mühafizəkarlar hakimiyyətə qayıdanda İden yenidən xarici işlər naziri vəzifəsini aldı və baş nazirin müavini oldu (Çörçill hökumətində). 1954-cü ildə Koreyada sülh yolu ilə nizamlanma və Hind-Çində (Vyetnam, Laos və Kamboca) müharibəyə son qoyulması məsələsini müzakirə edən Cenevrə Konfransının (1954) və təhlükəsizlik üzrə London konfransının (sentyabrda) işində mühüm rol oynadı. İden 1955-ci il aprelin 6-da Çörçillin istefasından sonra baş nazir oldu. Onun bu vəzifədə fəaliyyəti seçicilərin dəstəyi ilə başladı, lakin 1956-cı ildə baş nazirin populyarlığı xeyli azaldı. 1956-cı ilin martında arxiyepiskop III Makarios qovulduqdan sonra Kiprdə vəziyyət xeyli pisləşdi, ilin sonuna qədər adada iğtişaşlar, tətillər və qanlı atışmalar baş verdi. İyul ayında prezident Nasser Misirdəki Süveyş Kanalı Şirkətini milliləşdirərək İngiltərənin Şərqdəki həyati kommunikasiyalarını təhlükə altına qoydu. BMT-nin danışıqlar prosesinə başlamaq cəhdləri İsrail, İngiltərə və Fransanın Misirə qəfil hücumu ilə boğuldu. Bir neçə gün ərzində Port-Səid ərazisini işğal edən Böyük Britaniya və Fransa ilin sonuna qədər bu ərazini BMT-nin nəzarətinə keçirməyə məcbur oldular. Dünya ictimai rəyi, xüsusən ABŞ-də güc tətbiqinə qarşı çıxdı və İdenin nüfuzuna ciddi zərbə vuruldu. Kipr və Misirdəki problemləri həll edə bilməyən İden 1957-ci il yanvarın 10-da istefa verdi. 1954-cü ildə İden II Yelizaveta tərəfindən Qarter Ordeninə təqdis edildi (1350-ci ildən bu ada layiq görülən yeddinci titulsuz şəxs oldu) və 18 iyun 1956-cı ildə onun Cəngavərlər rütbəsinə yüksəldilməsinin rəsmi mərasimi keçirildi. Sifariş yerinə yetirildi. 1961-ci ilin iyulunda o, həmyaşıd rütbəsinə qaldırıldı və Earl of Avon titulunu aldı.
Ölümü
1976-cı ilin dekabrında Lord Avon, indi İden olduğu kimi, Milad və Yeni ili Averell və Pamela Harrimanla keçirmək üçün həyat yoldaşı ilə birlikdə Birləşmiş Ştatlara səyahət edəcək qədər yaxşı hiss edirdi. Lakin ABŞ-yə çatdıqdan sonra səhhəti sürətlə pisləşdi. Baş nazir Ceyms Kallaqan artıq Amerikada olan RAF təyyarəsini Mayamiyə yönləndirmək və Avon evinə uçmaq üçün təşkil edir. Lord Avon 14 yanvar 1977-ci ildə 79 yaşında, Uiltşirdəki Alvediston malikanəsindəki evində, sümüklərə və mediastinal düyünlərə metastatik prostat karsinomasından ölür. Onun vəsiyyəti 92,900 funt sterlinq (2021-ci ildə 614,039 funt-sterlinqə ekvivalent) olan mülkü ilə 17 mart Müqəddəs Patrik Günündə sübuta yetirildi. O, Ebble çayının mənbəyində, 'Rose Bover'dən cəmi üç mil yuxarıda, Viltshire, Alvedistonda Müqəddəs Məryəm kilsəsinin həyətində dəfn edildi. Lord Avonun sənədləri Birmingem Universitetinin Xüsusi Kolleksiyalarında saxlanılır. Ölümündən sonra Avon Çörçillin Müharibə Kabinetinin sağ qalan sonuncu üzvü idi. Avonun sağ qalan oğlu, 1961-1977-ci illərdə Vikont İden kimi tanınan Avonun 2-ci Qrafi Nikolas İden (1930-1985) həm də 54 yaşında QİÇS-dən ölənə qədər siyasətçi və Tetçer hökumətində nazir olub.
Bəybala Əliyev
Bəybala Fazil oğlu Əliyev — Azərbaycan Hərbi Dəniz Qüvvələrinin matrosu (dənizçi), Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Bəybala Əliyev 1996-cı il oktyabrın 22-də Gədəbəy rayonunun Səbətkeçməz kəndində anadan olub. 2002-2013-cü illərdə Səbətkeçməz kənd tam orta məktəbində təhsil alıb. Subay idi.
Hərbi xidməti
Bəybala Əliyev 2013-2015-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi hərbi xidmətdə olub. 2016-cı ildən isə Azərbaycan Hərbi Dəniz Qüvvələrinin sıralarında "matros" (dənizçi) hərbi rütbəsində müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olaraq xidmət edirdi.
Azərbaycan Ordusunun Hərbi Dəniz Qüvvələrinin matrosu olan Bəybala Əliyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Murovdağ istiqamətində gedən döyüşlərdə savaşıb. Bəybala Əliyev oktyabrın 2-də Murovdağ döyüşləri zamanı şəhid olub. Uzun müddət nəşi tapıla bilməyib. 08.12.2020-ci il tarixində Gədəbəy rayonunun Səbətkeçməz kəndində dəfn olunub.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Bəybala Əliyev ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Bəybala Əliyev ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Doqquztikanlı tikanbalıqları
Doqquztikanlı tikanbalıqları (Pungitius) — Tikanbalığıkimilər fəsiləsinə daxil olan balıq cinsi. Avropanın şirin və şorsulu ərazilərdə yayılmışdır.
Növləri
Cinsə 9 növ daxildir :
Katon-Karaqay Milli Parkı
Katon-Karaqay Milli Parkı ― Qazaxıstanın şərq sərhəddində, Cənubi Altay dağlarında yerləşən ölkənin ən böyük milli parkı. Park Qazaxıstan, Rusiya, Çin və Monqolustan sərhədlərinin birləşdiyi "X" in qərb tərəfini doldurur. Sibirdəki ən yüksək zirvə olan Beluxa dağı (4506 m Rusiya sərhədində, Katun silsiləsində yerləşir. Park Şərqi Qazaxıstan vilayətinin Katon-Karaqay rayonunda, paytaxt Astananın 1 000 kilometr cənub-şərqində yerləşir.
1 iyun 2001-ci ildə yaradılan park, 2011-ci ildə Rusiya ilə birlikdə "Altay" transmilli parkına daxil edilmişdir. 2014-cü ildə ərazi UNESCO-nun İnsan və Biosfer proqramı tərəfindən "Katon-Karaqay Biosfer Qoruğu" na daxil edildi.
Topoqrafiya
Cənubi Altay dağlarının yamaclarında yerləşən bu park dağlıq və buzlaq ərazilərdən ibarətdir və yüksəkliyi 3000 m-dir. Park şimaldan Rusiyanın Altay Respublikası, cənub-şərqdən Çin, qərbdən Farpusnaya çayı, cənubdan isə Cənubi Altay dağları ilə həmsərhəddir. Parkın 34%-i meşəlik, qalan hissəsi dağ çəmənləri və ya qayalı yamaclar və buzlaqlardır. Buzlaqların yaratdığı xüsusiyyətlərin: nov şəklində vadilər, sirklər və morenlərin olduğu yamaclar dikdir. Buzlaqlarla qidalanan çaylar dik yamaclarla axır və axın sürətləri güclüdür. Ərazidən 80 metr məsafədə yerləşən Kokkol şəlaləsi Altay dağlarının ən yüksək şəlaləsidir.
Ekoloji bölgə
Park Altay alp çəmənliyi və tundrasında və Altay çöl və yarı səhra ekoloji bölgələrində yeləşir. Bu ekoloji bölgələr çöldən alp tundrasına qədər bütün yüksəklikdəki bitki örtüyü zonalarını nümayiş etdirirlər. Bu ekoloji bölgələr şimaldan Sibirlə cənubdan Orta Asiyanın soyuq səhraları arasındakı biogeoqrafik bölgədə olduqları üçün çox yüksək müxtəliflik nümayiş etdirirlər.
İqlim
Ərazinin sərin yayı olan rütubətli kontinental iqlimdə yerləşir. Dağlıq ərazi və hündürlük zonaları yağıntıya təsir göstərir: aşağı yüksəkliklərə ildə orta hesabla 386 mm yağıntı düşür. Ərazinin orta temperaturu yanvar ayında -26 C, iyul ayında isə 9.5 C təşkil edir.
Bitkilər və heyvanlar
Bitki örtüyü dörd ümumi hündürlük zonasında düzülmüşdür.
Alimlər parkda onurğalıların 363 növünü: 284 quş, 65 məməli, 6 sürünən, 2 amfibiya və 6 balıq növü qeydə almışdırlar.
Turizm
Katon-Karaqay Milli Parkının yaxınlığındakı yaşayış məntəqələrində qonaq evləri var. Parkın 24%-i (1 512 km²) sərt təbiət qoruğu kimi, digər 76%-i (4 922 km²) isə istirahət, elmi tədqiqat və məhdud iqtisadi fəaliyyət üçün ixtisaslaşmışdır.
Con Adeyr
Con Adeyr — liderlik və liderlik qabiliyyətinin inkişafı sahəsində dünyanın ən nüfuzlu alimlərindən biridir. Dünya miqyasında milyondan artıq idarəçi onun rəhbərliyi altında həyata keçirilən və praktiki yönə üstünlük verən liderlik (Action-Centred Leadership) proqramlarında iştirak etmişdir.
Adeyrin karyerası rəngarəng keçmişə malikdir. Misirdə Şotland qarovulunda taqım komandiri kimi hərbi xidmətdə olmuş, daha sonra isə Ərəb Legionunda alay yavəri qismində ölkəsini təmsil etmişdir. Xidmətini başa vurduqdan sonra İslandiya civarında bir balıqçı gəmisində matros işləmişdir.
Bir tərəfdən elmi fəaliyyətini davam etdirən Adeyr Sendharst Royal Kraliyyət Hərbi Akademiyasında tarixi və liderlik sahəsinin tədrisi üzrə məsləhətçi işləmiş, mühazirə oxumuşdur. Sənaye Cəmiyyətinin İdarə Heyətinin üzvü vəzifəsində çalışdıqdan sonra Sarrey (Surrey) Universitetində "Liderlik elmi" üzrə dünyada ilk professor olmuşdur.
Adeyr 1981–86-cı illərdə İmperial Kimya Sənayesi (ICI) şirkətində Con Harvey Coneslə (Sir John Harvey-Jonest) birlikdə "Liderliyin inkişafı" layihəsini həyata keçirmiş və İngiltərə tarixində ilk dəfə zərərə düşən bir şirkətə bir milyard funt sterlinq gəlir gətirmişdir.
Adeyr müxtəlif dillərə tərcümə edilən 40-a yaxın kitabın müəllifidir. "Not bosses but leaders" ("Boslar deyil, liderlər"), "The inspirational leader" ("İlham verən Lider"), "How to grow leaders" ("Liderləri necə yetişdirməli?") və "Leadership and motivation" ("Liderlik və motivasiya") adlı son kitabları "Kogan" nəşriyyatında işıq üzü görmüşdür. Müəllif tədqiqat aparmaqla yanaşı, pedaqoq və məsləhətçi kimi də fəaliyyət göstərir.
Təhsilini Müqəddəs Pavel məktəbində (St Pauls School) tamamladıqdan sonra Kembric (Cambridge) Universitetində davam etdirmişdir. Oksford (Oxford) Universitetində ədəbiyyat üzrə magistratura oxumuş, daha sonra Kings Universitetində fəlsəfə üzrə doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir. Adeyr eyni zamanda Kraliyyət Tarix Qurumunun üzvüdür. Liderlik sahəsində gördüyü işlərə və apardığı önəmli tədqiqatlara görə Çin Xalq Respublikası tərəfindən fəxri professorluq ünvanına layiq görülmüşdür.
2009-cu ildə Turində yerləşən United Nations System Staff Universitetində Liderlik üzrə araşdırmalar kafedrasının müdiri təyin edilmişdir.
Bu kitab Azərbaycan dili ilə yanaşı, türk, ərəb və İndoneziya dillərinə də tərcümə edilmişdir.
Araz Mirzəyev
Araz Namiq oğlu Mirzəyev (19 yanvar 2002; Cil, Lənkəran rayonu, Azərbaycan — 14 oktyabr 2020; Suqovuşan, Tərtər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Araz Mirzəyev 19 yanvar 2002-ci ildə Lənkəran rayonunun Cil kəndində Namiq Mirzəyevin ailəsində anadan olmuşdur. 2008-2019-cu illərdə orta təhsil almışdır. Subay idi.
Hərbi xidməti
Araz Mirzəyev 2020-ci ildə Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Lənkəran şəhər üzrə Hərbi Komissarlığı tərəfindən hərbi xidmətə çağırılmışdı. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında, "N" saylı hərbi hissədə xidmət edirdi.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Araz Mirzəyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində atıcı olaraq iştirak etmişdir. Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Araz Mirzəyev 14 oktyabr 2020-ci ildə Tərtər rayonunun Suqovuşan qəsəbəsi istiqamətində döyüş tapşırığını yerinə yetirərkən həlak olmuşdur. Doğulduğu Lənkəran rayonunda torpağa tapşırılmışdır.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Araz Mirzəyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Laçın rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Araz Mirzəyev ölümündən sonra "Laçının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Araz Mirzəyev ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Qemma Beadsvort
Qemma Beadsvort — Avstraliyanı təmsil edən su poloçusu. Qemma Beadsvort, Avstraliya yığmasının heyətində 2008-ci ildə baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarına və 2012-ci ildə baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarına qatılıb və 2 dəfə bürünc medal qazanıb.
Karyerası
Qemma Beadsvort, 2008-ci ildə Avstraliya yığması ilə birgə XXIX Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Yarışların bürünc medal uğrunda görüşündə Macarıstan yığmasını 9:9 (3:2 penaltilər seriyasında) hesabı ilə məğlub edən Avstraliya yığması, XXIX Yay Olimpiya Oyunlarını 3-cü yerdə başa vurdu.
Qemma Beadsvort, 2012-ci ildə Avstraliya yığması ilə birgə XXX Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Yarışların bürünc medal uğrunda görüşündə Macarıstan yığmasını 13:11 hesabı ilə məğlub edən Avstraliya yığması, XXX Yay Olimpiya Oyunlarını 3-cü yerdə başa vurdu və Olimpiya Oyunlarının bürünc medalını qazandı.
NGC 6354
NGC 6354, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Əqrəb bürcü istiqamətində yerləşir. *4 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Cəmikənd
Cəmikənd - Dağıstan Respublikasının Dərbənd rayonunda monoetnik kənd, sakinlərini etnik azərbaycanlılardan ibarətdir.
Əhalisi
1886-cı ildə kənd əhalisi 159 evdə 366 nəfəri kişilər, 321 nəfər isə qadınlar olmaqla 687 nəfər sünni islam etiqadlı Azərbaycan tatarından ibarət idi.
2002-ci ildə aparılmış rəsmi əhali siyahıyaalınması zamanı kənddə 2.337 nəfər azərbaycanlı yaşamaqda idi.
Elektrik avtomobili
thumb|1943-cü il istehsalı olan elektrik yük maşını (İsveç)
Nordenşeld Torpağı
Nordenşeld Torpağı (Nordenskiöld Land) — Qərbi Şpisbergen adasının bir hissəsini təşkil edən ərazi (Şpitsbergen, Norveç).
Öz növbəsində bir yarımadadır və adanın qərbində yerləşir. Torpaq İsford və Vanmiyenfiord arasında qərarlaşır. Torpaq finland qütb araşdırmaçısı kralı Adolf Nordenşeldin (1832—1901) şərəfinə adlandırılmışdır.
Elektrik avtomobili
2008-ci ildən etibarən batareyaların inkişafı, neft qiymətlərinin daha da bahalaşma qayğıları və havaya buraxılan zəhərli qazların azaldılması istəyi elektrik avtomobillərinin istehsalında yeni bir dalğa yaratmışdır. Çoxlu ölkə və yerli hökumətlər elektrik maşınlarının kütləviləşməsi üçün güzəştli kreditlər, vergi güzəştləri və s tətbiq etməyə başlamışdır.
Daxili yanma mühərrikləri ilə işləyən avtomobillərlə müqayisədə elektrik avtobilləri daha az səs çıxarır. Çox ölkədə neft idxal edildiyi üçün elektrik avtomobilləri neft idxalının azaldılmasına gətirib çıxaracaq.
Elektrik avtomobillərinin əsas problemlərindən biri yenidən elektrik qidalanmasının çox uzun müddət çəkməsidir. batareyaların baha olması, elektrik avtomobillərinin digər avtomobillərdən baha olmasına gətirib çıxarır, amma hal-hazırda batareya qiymətlərində eniş müşahidə olunur. Bundan başqa sürücülər növbəti mənzilə çatana qədər batareyanın tamami ilə bitməsindən qorxurlar.
2015-ci ilin dekabr ayına olan məlumata görə 30-dan çox elektrik avtomobili modeli mövcuddur. 2016-cı ilin sentyabr ayına olan məlumata görə elektrik avtomobillərinin qlobal satış sayısı 1 milyon ədədi keçmişdir.
Alış qiyməti
thumb|2011-ci ilə qədər elektrik avtomobillərinin qiyməti. thumb|2012-ci ilə qədər olan qiymətlər. thumb|2015-ci ilə qədər olan qiymətlər. thumb|2017-ci ilin əvvəlinə qədər olan qiymətlər.
Sürətlənmə və sürətləndirici qurğunun dizaynı
right|thumb|Çox istifadə olunan döşəmədə batareya dizaynı və bir və ya hər iki oxda bir motor olan tipik "skeytbord" düzümü
Elektrik mühərrikləri yüksək güc-çəki nisbətləri təmin edə bilir. Batareyalar bu mühərrikləri dəstəkləmək üçün lazım olan elektrik cərəyanını təmin etmək üçün dizayn edilir. Elektrik mühərrikləri sıfır sürətə qədər düz bir tork əyrisinə malikdir. Sadəlik və davamlılıq üçün əksər elektrik avtomobilləri sabit nisbətli sürət qutularından istifadə edir və mufta olmur.
Bir çox elektrikli avtomobil ortalama içdən yanmalı avtomobillərə görə daha sürətli sürətlənməyə malikdir, bunun səbəbi əsasən sürət qutusunun daha sədə və az hissədən ibarət olması sürtünmə itkilərinin azaldılması və elektrik mühərrikinin maksimum gücü daha təz əldə edə bilməsindən qaynaqlanır. Bununla belə, bəzi elektrikli maşınlar zəif mühərrik səbəbindən aşağı sürətə malik ola bilər.
Elektrikli nəqliyyat vasitələri də hər təkər qovşağında və ya təkərlərin yanında motordan istifadə edə bilər, bu nadirdir, lakin daha təhlükəsiz olduğu iddia edilir. Oxa, diferensial və ya transmissiyaya malik olmayan elektrik nəqliyyat vasitələri daha az ötürmə inersiyasına malik ola bilər. Bəzi birbaşa cərəyan mühərriki ilə təchiz edilmiş drag-racer tipli elektrikli maşınlar maksimum sürəti artırmaq üçün sadə iki pilləli mexaniki ötürücülərə malikdir. Konsept elektrik superkarı Rimac Concept One 0-dan 97 km/h 2,5 saniyəyə gedə biləcəyini iddia edir. Tesla isə idda edirki, qarşıdan gələn Tesla Roadster-in sürəti 0-dan 97 km/h 1,9 saniyədə çatır
Terminologiya
"Elektrikli avtomobil" termini adətən xüsusi olaraq akkumulyatorlu elektrik nəqliyyat vasitələrinə (BEVs) və ya tam elektrik avtomobillərinə, elektrik şəbəkəsinə qoşulub yenidən doldurulan akkumulyator paketinə malik olan bir növ elektrik nəqliyyat vasitəsinə (EV) deyilir və avtomobildə yığılan elektrik təkərlərin hərəkətini təmin edən yeganə enerji mənbəyidir. Termin ümumiyyətlə magistral yollarda hərəkət edə bilən avtomobillərə aiddir, lakin sadəcə ictimai yollarda hərəkət etməyə icazə verilən çəki, güc və maksimum sürət baxımından məhdudiyyətləri olan aşağı sürətli elektrik nəqliyyat vasitələri də vardır. Bunlar ABŞ- da Neighbourhood Electric Vehicles (NEVs) kimi təsnif edilir və Avropada elektrik motorlu kvadrisikllər kimi təsnif edilir.
Erkən inkişaflar
Robert Anderson çox vaxt 1832–1839-cu illər arasında ilk elektrik avtomobilini icad etmiş kimi tanınır
Sonrakı eksperimental elektrik avtomobillər 1880-ci illərdə ortaya çıxdı:
Elektrik, 19-cu əsrin sonu və 20-ci əsrin əvvəllərində avtomobillərin hərəkəti üçün üstünlük verilən üsullardan biri idi, o dövrün benzinlə işləyən avtomobillərinin əldə edə bilmədiyi rahatlıq səviyyəsini və işləmə asanlığını təmin edirdi. Elektrikli avtomobil sayı 20-ci əsrin əvvəllərində təxminən 30.000 nəqliyyat vasitəsinə çatdı.
1897-ci ildə elektrik avtomobilləri ilk dəfə Britaniyada və ABŞ-də taksi kimi kommersiya məqsədli istifadə edildi. Londonda Walter Berseyin elektrik kabinləri, taksilərin atlı olduğu bir vaxtda kirayə verilən ilk özüyeriyən avtomobillər idi. Nyu Yorkda Electrobat II dizaynına əsaslanan on iki hansom kabin və bir broughamdan ibarət donanma qismən Filadelfiya Electric Storage Battery Company tərəfindən maliyyələşdirilən layihənin bir hissəsini təşkil edirdi. 20-ci əsrdə ABŞ-də elektrik avtomobillərinin əsas istehsalçılarına Anthony Electric, Baker, Columbia, Anderson, Edison, Riker, Milburn, Bailey Electric və Detroit Electric daxildir. Onların elektrik avtomobilləri benzinlə işləyənlərdən daha səssiz idi və pillə dəyişdirmədən sürülə bilirdi.
Altı elektrik avtomobili 19-cu əsrdə quruda sürət rekorduna sahib idi. Onlardan sonuncusu Kamil Jenatzi tərəfindən idarə olunan raket formalı La Jamais Contente idi və 100 km/h sürəti keçdi. 105.88 km/h maksimum sürətinə çatdı 1899-cu ildə.
daxili yanma mühərrikili (ICE) avtomobillərindəki irəliləyişlər və daha ucuz benzin və dizellə işləyən avtomobillərin kütləvi istehsalı başlayana qədər elektirikli avtomobillər populyar olaraq qaldı. daxili yanma mühərrikli avtomobillərinin daha sürətli yanacaqdoldurma müddətləri və daha ucuz qistehsal xərcləri onları daha populyar etdi. Bununla belə, həlledici məqam 1912-ci ildə daxili yanma mühərriki (ICE)ni işə salmağın, zəhmət tələb edən üsullara, əl ilə çevirmə üsullarını əvəz edərk başlanğıc mühərrikinin tətbiqi ilə gəldi.
Müasir elektrik avtomobilləri
1990-cı illərin əvvəllərində Kaliforniya Hava Resursları Şurası (CARB) elektriklə işləyən avtomobillər kimi sıfır tullantı buraxan nəqliyyat vasitələrinə keçmək məqsədilə daha az yanacaq sərf edən, daha az tullantı buraxan avtomobillər üçün təkan yaratmağa başladı. Buna cavab olaraq avtomobil istehsalçıları elektrik modelləri hazırladılar. ABŞ avtomobil istehsalçıları elektromobillər ideyasını gözdən salmaq üçün apardıqları kütləvi kampaniyalara görə ABŞ geri çəkildi.
Kaliforniya elektrik avtomobil istehsalçısı Tesla Motors ilk dəfə 2008-ci ildə müştərilərə təhvil verilən Tesla Roadster-ə çevriləcək avtomobilin hazırlanmasına 2004-cü ildə başlamışdır. Roadster, litium-ion batareya hüceyrələrindən istifadə edən ilk magistral sürətlərinə çata bilən tam elektrik avtomobil oldu və bir şarjda 320 km dən çox səyahət edən ilk istehsal tam elektrik avtomobili idi.
Better Place, Kaliforniyanın Palo Alto şəhərində yerləşən, lakin İsraildən idarə olunan müəssisə tərəfindən dəstəklənən şirkət, elektrik avtomobilləri üçün akkumulyatorun doldurulması və batareyanın dəyişdirilməsi xidmətlərini hazırlayıb satdı. Şirkət 29 oktyabr 2007-ci ildə ictimaiyyətə təqdim edildi və 2008 və 2009-cu illərdə İsrail, Danimarka və Havayda elektrik avtomobil şəbəkələrinin yerləşdirildiyini elan etdi. Şirkət ölkə üzrə infrastrukturu yerləşdirməyi planlaşdırırdı. 2008-ci ilin yanvarında Better Place İsrail üçün dünyada ilk Elektrik Doldurma Şəbəkəsi Operatorunu (ERGO) qurmaq üçün Renault-Nissan ilə anlaşma memorandumu elan etdi. Müqaviləyə əsasən, Better Place elektrik doldurma şəbəkəsini quracaq və Renault-Nissan elektrik avtomobilləri təmin edəcək. "Better Place" 2013-cü ilin mayında İsraildə iflas edir. Şirkətin maliyyə çətinlikləri səhv idarəçilik, həddən artıq çox ölkədə dirsəklərin yaradılması və pilotların idarə edilməsi üzrə israfçı səylər, enerji doldurma və dəyişdirmə infrastrukturunun inkişafı üçün tələb olunan yüksək sərmayə və ilkin proqnozlaşdırılandan xeyli aşağı bazara nüfuz etmə nəticəsində yaranıb.
2009-cu ildə Yaponiyada satışa çıxarılan Mitsubishi i-MiEV ilk seriyalı istehsal olunan magistral yol icazəsi olan elektrik avtomobil oldu və həmçinin 10.000 ədəddən çox satılan ilk tam elektrik avtomobili idi. Bir neçə ay sonra, 2010-cu ildə buraxılan Nissan Leaf o dövrdə ən çox satılan tam elektrik avtomobili olaraq i MiEV-i geridə qoydu.
2008-ci ildən başlayaraq, batareyalardakı irəliləyişlər və istixana qazı emissiyalarını azaltmaq və şəhər havasının keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq istəyi sayəsində elektrikli avtomobil istehsalında bir intibah baş verdi. 2010-cu illərdə Çində elektrikli avtomobil sənayesi hökumətin dəstəyi ilə çox genişləndi. Bununla belə, Çin hökuməti tərəfindən tətbiq edilən subsidiyalar 20–30% azalacaq və 2023-cü ilə qədər tamamilə dayandırılacaq. Bir neçə avtomobil istehsalçısı Tesla, Volkswagen və Quançjouda yerləşən GAC Group Fiat, Honda, Isuzu, Mitsubishi və Toyota daxil olmaqla, subsidiya tənzimlənməsi ərəfəsində öz elektrik avtomobillərinin qiymətlərini qeyd etdi.
2019-cu ilin iyul ayında ABŞ-də yerləşən Motor Trend jurnalı tam elektriklə işləyən Tesla Model S-ni "ilin avtomobili" adına layiq gördü. 2020-ci ilin mart ayında Tesla Model 3 Nissan Leaf-ı keçərək 500.000-dən çox tədarüklə dünyanın bütün zamanların ən çox satılan elektrik avtomobili oldu; 2021-ci ilin iyun ayında isə 1 milyon qlobal satış əldə etdi.
2021-ci ilin üçüncü rübündə Avtomobil İnnovasiyaları Alyansı elektrikli avtomobillərin satışının ABŞ-nin bütün yüngül avtomobil satışlarının altı faizinə çatdığını, bu günə qədər 187.000 avtomobillə qeydə alınmış ən yüksək EV satış həcmi olduğunu bildirdi. Bu, benzin və dizel mühərriklərindəki 1,3% artımdan fərqli olaraq, 11% satış artımı idi. Hesabatda Kaliforniyanın ABŞ-dən alqı-satqıların təqribən 40%-lə EV-də ABŞ lideri olduğu, onu Florida – 6%, Texas – 5% və Nyu-Yorkun 4,4%-lə izlədiyi göstərilib.
Yaxın Şərqin elektrik şirkətləri elektrik avtomobilləri dizayn edir. Omanın Mays Motors şirkəti 2023-cü ildə istehsalına başlaması gözlənilən Mays i E1 modelini hazırlayıb. Karbon lifindən hazırlanmış, təxminən 350 miles mənzilə malikdir və 0-80 mph 4 saniyədə sürətlənə bilir. Türkiyədə EV şirkəti Togg öz elektrik avtomobillərinin istehsalına başlayır. Batareyalar Çinin Farasis Energy şirkəti ilə birgə müəssisədə yaradılacaq.
Şəmsabad (Səreyn)
Şəmsabad — İranın Ərdəbil ostanının Səreyn şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 289 nəfər yaşayır (63 ailə).
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Gürcüstandakı Müşahidə Missiyası
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Gürcüstandakı Müşahidə Missiyası (BMTGMM) 1993 -cü ilin avqustunda Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhlükəsizlik Şurasının 858 saylı Qətnaməsi ilə qurulmuşdur. Əsas məqsəd Gürcüstanın Suxumi şəhərində vəziyyət, həm də atəşkəsin pozulması ilə bağlı məlumatları araşdırmaq, tərəflərin bu kimi hadisələrini həll etməyə çalışmaq və mandatının yerinə yetirilməsi barədə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Katibinə hesabat vermək idi. Bölgəyə 88 hərbi məsləhətçinin göndərilməsinə icazə verildi. 15 iyun 2009 -cu ildə Rusiya missiyanın uzadılmasına veto qoyanda sona çatdı. Son müşahidəçilər 15 iyul 2009 -cu ildə bölgəni tərk etdilər.
1993 -cü ilin sentyabrında bölgədə yenidən döyüşlər başladıqdan sonra missiyanın original mandatı ləğv edildi.
BMTGMM sonradan Təhlükəsizlik Şurası tərəfindən 1993 -cü ilin Noyabr ayında əlaqədar tərəflərlə əlaqələri davam etdirmək və vəziyyəti izləmək və bildirmək üçün müvəqqəti bir səlahiyyət aldı. Məqsəd hərtərəfli bir siyasi həll yolu əldə etmək idi.
1994-cü ilin may ayında hər iki tərəf atəşkəs və qüvvələrin ayrılması haqqında Saziş imzaladı. 1994 -cü ilin iyulunda Təhlükəsizlik Şurası müşahidəçilərin sayının artırılmasına (cəmi 136 -ya) və genişləndirilmiş missiyaya icazə verdi.
Yeni missiya originaldan xeyli geniş idi. BMTGMM-in atəşkəsin həyata keçirilməsini yoxlamaqla bağlı əsas vəzifələri saxlanıldı. Bununla birlikdə, BMTGMM Müstəqil Dövlətlər Birliyi tərəfindən yerləşdirilən yeni sülhməramlı qüvvələrin işini müşahidə etməkdən məsul idi. Həmçinin BMTGMM hər iki tərəfdən qoşunların təhlükəsizlik zonasında qalmadığını və ya yenidən girmədiyini, ağır hərbi texnikanın qalmadığını və ya yenidən gətirilmədiyini müşahidə və patrulla yoxlamalı idi.
BMTGMM gürcü qoşunlarının Kodori Vadisindən və beləliklə Abxaziya ərazisindən çıxarılmasına nəzarət etməli idi. Onların patrulları vadidəki Gürcüstanı əvəz etdi. Tərəflərin və ya sülhməramlı qüvvələrin tələbi ilə və ya öz təşəbbüsü ilə atəşkəs sazişinin pozulmasını araşdırmaq və nəticədə yaranan mübahisələri həll etməyə cəhd göstərməkdən məsul idilər. Nəhayət, qaçqınların və köçkünlərin nizamlı qayıtması üçün şəraitin təmin edilməsi üçün çalışmalı idilər.
10 dekabr 1996 -cı ildə Təhlükəsizlik Şurasının 22 oktyabr 1077 saylı qətnaməsinə uyğun olaraq, Gürcüstanın Tbilisi şəhərində, Abxaziyada Birləşmiş Millətlər Təşkilatının insan hüquqlarının müdafiəsi ofisi yaradıldı. Ofis İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissarlıq Ofisi və Avropa Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatı (ATƏT) tərəfindən birgə fəaliyyət göstərdi. Ofis BMTGMM-in bir hissəsini təşkil edir və BMTGMM Missiya Başçısı vasitəsi ilə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissarlığına hesabat verirdi. Tbilisidə siyasi ofisi olsa da, hərbi qərargahları Abxaziyanın Suxumi şəhərindədir.
8 oktyabr 2001 -ci ildə Abxaziyada BMTGMM vertolyotu vuruldu. Təhlükəsizlik Şurasının dəfələrlə tələb etməsinə baxmayaraq, cinayətkarlar heç vaxt tapılmadı.
Təhlükəsizlik Şurası, Baş Katib Kofi Annanın tövsiyəsi ilə, mandatını yerinə yetirmək qabiliyyətini gücləndirmək və BMTGMM-ə 20 zabitdən ibarət mülki polis tərkibinin əlavə edilməsinə icazə verməklə 30 iyul 2003-cü ildə başqa bir qərar qəbul etdi. Qaçqınların və məcburi köçkünlərin geri qaytarılması da bura daxil idi.
30 Yanvar 2004-cü ildə yenidən Baş Katib Annanın tələbi ilə Təhlükəsizlik Şurasının 1524 saylı qətnaməsi qəbul edildi və bu qərar BMTGMM-in səlahiyyətlərini 31 iyul 2004-cü ilə qədər uzatdı.
BMTGMM, köçkünlərin geri qaytarılmasına və yollar və körpülər kimi əsas infrastrukturun təmirinə kömək etməklə təhlükəsizlik ilə məşğul idi. 2003 -cü ilin yanvar ayına olan məlumata görə, 21 layihə inkişaf etmiş və ya ara mərhələdə idi və 10 layihə vəsait buraxmasını gözləyirdi. Baş katib Annan irəliləyişin yavaş olmasından şikayət etsə də, münaqişənin siyasi yolla həllinə təkan verməyə davam etdilər. 2003 -cü ilin sonlarında BMTGMM, xüsusilə Qori bölgəsində adam oğurluğu, cinayət və soyğunçuluğun artmasından narahatlıq yarandı.
Son hərbi müşahidəçi Banqladeşdən olan general -mayor Ənvər Hüseyn idi. BMTGMM-in əsas gücü 20 Sentyabr 2008 -ci ildə 134 hərbi müşahidəçi (12 tibb işçisi də daxil olmaqla) və 17 polis müşaviri idi. Hər bir patrul xidmətində 4 silahsız hərbi müşahidəçi və bir tərcüməçi olan 2 maşın var idi. Təhlükəsizlik səbəbiylə hər bir müşahidəçi və nəqliyyat vasitəsində radio cihazları var idi. Atəşkəs xətti boyunca hər iki tərəfin bir çox Təhlükəsizlik Yazıları və Müşahidə Mesajları var idi.
Patrul qrupunda patrul zamanı bir millətdən yalnız bir nəfər ola bilərdi. Məsələn: Macarıstan, İndoneziya, Almaniya, Argentina kimi ölkələrdən 4 silahsız hərbi müşahidəçi patrul xidmətində idi.
Missiya 2009 -cu ildə Birləşmiş Millətlər Təhlükəsizlik Şurasında Rusiyanın veto qoyması səbəbindən ləğv edildi. 1993 -cü ildən bölgədə fəaliyyət göstərən və 131 hərbi müşahidəçi və 20 polis işçisindən ibarət 150 işçisi olan BMTGMM, Rus vetosu nəticəsində, mandatının 16 -da bitdiyini bildirdi.
Messimi-syur-Son
Messimi-syur-Son  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Şampan-an-Valrome kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Belle.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 199 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 131 nəfər (15-64 yaş arasında) 93 nəfər iqtisadi cəhətdən, 38 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 71.0%, 1999-cu ildə 68.8%). Fəaliyyət göstərən 93 sakindən 90 nəfəri (40 kişi və 50 qadın), 3 nəfər işsiz (3 kişi və 0 qadın) idi. 38 hərəkətsiz 11 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 19 nəfər təqaüdçü, 8 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Samanlı-i Büzürg
Samanlı-i Büzürg — İranın Ərdəbil ostanının Səreyn şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 59 nəfər yaşayır (9 ailə).
Satışın maya dəyəri
Satılan malların dəyəri (və ya satışın maya dəyəri) müəyyən dövr ərzində satılan malların balans dəyərini əks etdirir.
Xərclər bir neçə üsuldan, o cümlədən FIFO və ya orta maya dəyəri kimi silinmə (maya dəyərinin hesablanması) metodlarından istifadə etməklə konkret məhsula təyin edilir. Xərclərə ehtiyatların hazırkı yerləşdiyi yerə və vəziyyətinə gətirmək üçün çəkilmiş bütün alış, emal və digər məsrəflər daxildir. Müəssisənin istehsal etdiyi məhsulun məsrəflərinə materiallar, əmək və ayrılmış qaimə məsrəfləri daxildir. Satılmamış malların dəyəri inventar satılana və ya silinənə qədər ehtiyatların dəyəri kimi köçürülür.
Təsnifi
Xərclərin müəyyən edilməsi (qiymətləndirilməsi) alınmış malların və ya materialların uçotunun aparılmasını, eləcə də alışda hər hansı endirimlərin aparılmasını tələb edir. Bundan əlavə, əgər məhsul dəyişdirilirsə, o zaman müəssisə əmtəənin dəyişdirilməsi ilə bağlı çəkdiyi xərcləri müəyyən etməlidir. Bu cür modifikasiya xərclərinə əmək, təchizat, nəzarət, keyfiyyətə nəzarət və avadanlıq daxildir. Xərclərin qiymətləndirilməsi prinsiplərini müəyyən etmək kifayət qədər asandır, lakin onların praktikada tətbiqi xərclərin bölüşdürülməsində çoxlu mülahizələrə görə çox vaxt çətin olur.
Satılan malların dəyəri də düzəlişləri əks etdirə bilər. Mümkün düzəlişlərə malların amortizasiyası (yəni, bazar dəyəri maya dəyərindən aşağı), köhnəlmə, zədələnmə və s.
Bir neçə məhsul alarkən və ya istehsal edərkən, bu məhsulların xərclərini əlaqələndirmək lazım ola bilər. Bu, FIFO və ya orta qiymət kimi materiallar (və ya inventar) üçün müxtəlif silinmə üsullarından istifadə etməklə həyata keçirilir. Bəzi ölkələrdə LIFO, ümumi marja metodu, pərakəndə uçot metodu (gross profit method) və ya hər ikisinin kombinasiyası kimi alternativ metodlardan (retail method) istifadə edilə bilər.
Mövcud qanunvericilikdən asılı olaraq, satılan malların dəyəri mühasibat və vergi uçotunun məqsədləri üçün eyni və ya fərqli ola bilər. Bəzi xərclər satılan malların maya dəyərinə daxil edildiyi üçün bu məsrəflər yenidən satış xərcləri kimi tanınmır. Satılan malların dəyərinə daxildir:
İnventarın əhəmiyyəti
Səhmlərin həcmi hesablanmış mənfəətin miqdarına əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərir. Satış məqsədi ilə məhsul istehsal edən və ya satın alan müəssisə mühasibat uçotu və vergitutma qaydalarına uyğun olaraq mal ehtiyatlarının uçotunu aparmalıdır. Bunu bir misalla izah edək. Belə ki, Fred avtomobil hissələrinin alınması və sonradan yenidən satışı ilə məşğuldur. 2008-ci ildə Fred cəmi 100 dollar dəyərində hissələri alır. Eyni zamanda 30 dollara aldığı hissələri 80 dollara satır və ümumi dəyəri 70 dollar olan hissələri qalıb. 2009-cu ildə qalan hissələrini 180 dollara satır. İnventar uçotunu apararkən onun 2008-ci ildə qazancı 50 dollar, 2009-cu ildə qazancı isə 110 ABŞ dolları və ya cəmi 160 ABŞ dolları təşkil edir. Lakin onun 2008-ci ildə çəkdiyi bütün xərcləri çıxdıqdan sonra onun biznes fəaliyyətinin nəticəsi bu dövrdə 20 dollar zərər, növbəti 2009-cu ildə isə 180 dollar mənfəət olacaq. Eyni nəticəyə baxmayaraq, xərclərin və mənfəətin bölüşdürülmə vaxtı fərqlidir. Əksər ölkələrin mühasibat uçotu və korporativ vergisi qaydaları (ölkədə gəlir vergisi varsa) müntəzəm olaraq istehsal edilmiş və ya alınmış məhsulları satan bütün müəssisələr üçün inventar uçotunun aparılmasını tələb edir.
Satışın təkrar satış dəyər
Onların sonrakı satışı (yenidən satışı) məqsədi ilə alınmış məhsulların dəyərinə alış qiyməti, eləcə də hər hansı endirimlər istisna olmaqla, bütün digər alış xərcləri daxildir.
Əlavə xərclərə malların göndərilməsi üçün ödənilən göndərmə xərcləri, gömrük rüsumları, geri qaytarılmayan satış vergiləri və ya istifadə olunan materiallara görə ödənilən aksiz vergiləri və alış üçün ödənilən rüsumlar daxil ola bilər. Ümumiyyətlə, maliyyə hesabatı məqsədləri üçün satınalma işçiləri, anbar işçiləri və digər əməliyyat xərcləri kimi dövr xərcləri satılan malların maya dəyərinə daxil edilmir. ABŞ gəlir vergisi məqsədləri üçün hesabat dövrü üçün bu xərclərin bəziləri inventarın bir hissəsi kimi kapitallaşdırılmalıdır. Müştərilərə malların satışı, qablaşdırılması və göndərilməsi xərcləri məhsulların satışı ilə bağlı əməliyyat xərcləri kimi qəbul edilir. Həm beynəlxalq, həm də ABŞ mühasibat uçotu standartları tələb edir ki, müəyyən gözlənilməz hallar, məsələn, boş işləmə qabiliyyəti ilə bağlı olanlar inventarın bir hissəsi kimi deyil, xərc kimi uçota alınsın.
Alınmış inventarın dəyərindən çıxılmalı olan endirimlərə aşağıdakılar daxildir:
Əlavə dəyər vergisi, bir qayda olaraq, satılan malların dəyərinin bir hissəsi kimi tanınmır, əgər o, ilkin kimi istifadə oluna bilərsə və ya vergi orqanı tərəfindən başqa yolla bərpa edilə bilər.
Sofiya (Albaniya şahzadəsi)
Şönburq-Valdenburq şahzadəsi Sofiya Vid — şahzadə Vilhelmin həyat yoldaşı. Ərinin alban taxtına çıxması ilə o, Albaniya şahzadəsi oldu. Ölkədən kənarda və diplomatik yazışmalarda ona "Şahzadənin yoldaşı" deyirdilər, lakin Albaniyada ona "Mbretëreshë" və ya "Kraliça" deyə müraciət olunurdu.
Satışın maya dəyəri
Müəssisənin istehsal etdiyi məhsulların maya dəyəri
Əksər müəssisələrin məhsul çeşidinə birdən çox məhsul daxildir. Nəticə etibarilə, məsrəflər yalnız bir növ məhsul üçün deyil, müxtəlif növ məhsullar üçün yaranır. İstehsal olunan məhsulların hər bir növü üzrə xərclərin hər birinin nisbəti ya müəyyən xərclərin izlənilməsini (uçotunun), ya da xərclərin bölüşdürülməsini (atribusiyasını) tələb edir. Çox vaxt ehtiyat hissələri və xammal onların meydana gəldiyi partiyaya və ya istehsal dövrünə qədər izlənilə bilər və sonra vahidə görə xərcləri bölüşdürür.
Sofiya (Albaniya şahzadəsi)
Erkən həyatı
Şahzadə Sofiya Brandenburq əyalətindəki Prusiyanın Potsdam şəhərində irsi şahzadə I Otto Karl Viktor fon Şönburq-Valdenburqun (1856-1888) və onun həyat yoldaşı Şahzadə Lüsiya Sayn-Vitgenşteyn-Berleburqun (1859-1903) qızı olaraq anadan olmuşdur.
Satışın maya dəyəri
Müəssisənin istehsal etdiyi məhsulların maya dəyəri
Əmək xərclərinə birbaşa və dolayı əmək daxildir. Birbaşa əmək məsrəfləri müəyyən bir məhsulun istehsalında bilavasitə iştirak edən işçilərə ödənilən əmək haqqıdır. Dolayı əmək məsrəfləri müəssisənin istehsalda iştirak edən digər işçilərinin əmək haqqıdır. Vergi məsrəfləri və əlavə ödənişlər adətən əmək məsrəflərinə daxil edilir, lakin əlavə xərclər kimi qəbul edilə bilər. Əmək məsrəfləri vaxt izləmə məlumatlarına əsaslanaraq bir maddə və ya maddələr dəstinə təyin edilə bilər.
Sofiya (Albaniya şahzadəsi)
Erkən həyatı
Şahzadə Sofiyanın valideynlərinin hər ikisi gənc ikən vəfat etdi, buna görə də o, gəncliyinin çox hissəsini Moldaviadakı Hemeiuş mülkündə, ana tərəfdən qohumlarına məxsus olan Hemiuş Qalasında keçirdi.
Satışın maya dəyəri
Müəssisənin istehsal etdiyi məhsulların maya dəyəri
Material məsrəflərinə birbaşa xammal, eləcə də istehlak materialları və digər dolayı materiallar daxildir. Müəyyən miqdarda inventar saxlanıldığı hallarda, vergi məqsədləri üçün tədarüklərin inventarını əldə etmək deyil, qaimə və ya satılan malların maya dəyərinə aid etmək lazımdır.
Sofiya (Albaniya şahzadəsi)
Evliliyi və uşaqları
30 noyabr 1906-cı ildə Valdenburqda Saksoniya şahzadəsi Sofiya Vid şahzadəsi Uilyam (1845-1907) və Niderland şahzadəsi Mariyanın (1841-1910) oğlu Vid şahzadəsi Vilhelmlə evləndi. Sofiyanın əri Şahzadə Vilhelm onun ikinci əmisi oğlu olan Almaniya İmperatoru II Vilhelmlə qohum idi. Onların iki övladı var idi:
Satışın maya dəyəri
Müəssisənin istehsal etdiyi məhsulların maya dəyəri
Materiallar və əmək xərclərinin bölüşdürülməsi (atribusiya) keçmiş təcrübə və ya standart xərclər (standard costs) əsasında həyata keçirilə bilər. Nəzərdən keçirilən dövr üçün materialların və ya əməyin faktiki məsrəfləri gözləniləndən artıq olduqda və ya onların dəyəri normallaşdırılmış dəyərdən aşağı olduqda “kənarlaşma” qeydə alınır. Sonra bu fərqlər satışın dəyəri ilə dövrün sonundakı inventar qalıqları arasında bölüşdürülür.
Sofiya (Albaniya şahzadəsi)
Alban əcdadları
O, Şahzadə Skarlat Qikanın (1715-1766) qızı (Moldova şahzadəsi və Valaxiya şahzadəsi) və həyat yoldaşı Şahzadə Ruksandra Muruzinin nəslindən olan Şahzadə Yelena Kallimaçinin nəslindən olan bəzi uzaq alban əcdadlarına sahib idi. O, həmçinin Valaxiya şahzadəsi I Qriqor Qicanın (1628-1675) qızı Şahzadə Ruksandra Qica və onun həyat yoldaşı Şahzadə Mariya Strurdzanın nəslindəndir. Rəsmi olaraq rumın olsa da, Qica ailəsi alban köklərinə malikdir.
Satışın maya dəyəri
Müəssisənin istehsal etdiyi məhsulların maya dəyəri
Qaimə məsrəflərinin müəyyən edilməsi çox vaxt hansı məsrəflərin istehsal fəaliyyətlərinə, hansının isə digər proseslərə aid edilməsinə dair fərziyyələri nəzərdə tutur. Ənənəvi məsrəflərin uçotu metodları keçmiş təcrübəyə və rəhbərliyin faktiki əlaqələrə dair mühakimələrinə əsaslanaraq bu cür fərziyyələr yaradır. Fəaliyyət növləri üzrə maya dəyəri hesablanarkən xərclərin bölgüsü bu fəaliyyətə səbəb olan (yəni bu xərclərin yaranmasına səbəb olan) amillər əsasında həyata keçirilir.
Sofiya (Albaniya şahzadəsi)
Albaniya şahzadəsi olaraq fəaliyyəti
left|thumb|Albaniyalı Vilhelm və həyat yoldaşı Şahzadə Sofiya 1914-cü il martın 7-də Albaniya Knyazlığının (indiki [[Albaniya) paytaxtı Durresə gəldilər.]] Şahzadə Sofiya ərinin bibisi Rumıniya Kraliçası Elizabet ilə yaxın idi, o, valideynlərinin ölümündən sonra Rumıniyaya köçdükdən sonra onunla tanış oldu. Şahzadə Sofiya və Kraliça Elizabet birlikdə oxuyur, rəsm çəkir, bəstələyir və musiqi alətlərində ifa edirdi. Kraliça Elizabet, Şahzadə Sofiyanın əri Uilyamın alban taxtına yiyələnməsində mühüm rol oynadı və Take İoneskudan böyük dövlətləri Uilyamı seçməyə razı salmağı xahiş etdi. Şahzadə Sofiya və Kraliça Elizabet hər ikisi Uilyamın taxtı qəbul etmək istəməməsini aradan qaldırmaq üçün çalışdılar.
Satışın maya dəyəri
Müəssisənin istehsal etdiyi məhsulların maya dəyəri
Qaimə məsrəfləri çox vaxt əmək saatlarının və ya məsrəflərin nisbətinə və ya müəyyən bir məhsul partiyasını istehsal etmək üçün istifadə olunan materialların nisbətinə əsasən istehsal olunan məhsul partiyalarına bölünür. Qaimə məsrəflərinə fabrik səviyyəsində çəkilən məsrəflər üçün fabrik qaimə (factory overhead) məsrəfləri kimi və ya bütün təşkilat səviyyəsində çəkilən bu məsrəflər üçün dolayı xərclər kimi baxıla bilər. İnsan-saatdan istifadə edilən fəaliyyətlərdə əmək məsrəfləri ilə yanaşı, qaimə məsrəfləri (əlavə) tətbiq edilə bilər, yəni iş saatı üçün qaimə məsrəflərinin təxmini. İstifadə olunan digər üsullarda qaimə məsrəfləri xüsusi istehsal olunan məhsullara aid edilir. Qaimə məsrəfləri standart ola bilər, bu halda kənarlaşmalar ola bilər və ya istehsal olunan malların hər bir partiyası üçün düzəlişlər edilə bilər.
Sofiya (Albaniya şahzadəsi)
Albaniya şahzadəsi olaraq fəaliyyəti
Nəhayət, Uilyam razılaşdı və 21 fevral 1914-cü ildə Şahzadə Uilyam və Şahzadə Sofiya Noyviddəki qəsrində alban görkəmli şəxslərdən ibarət nümayəndə heyətini qəbul etdilər və burada Uilyama rəsmi olaraq taxt təklif edildi. Daha sonra Albaniya nümayəndə heyəti Saksoniya əyalətinin Valdenburq şəhərində oldu, burada şahzadə Sofiyanın ailəsinə ehtiramlarını bildiriblər.
Satışın maya dəyəri
Ehtiyatların qiymətləndirilməsi üsulları
Bəzi hallarda satılan malların dəyəri artıq satılan mallarla bağlı ola bilər. Bununla belə, adətən malların alınma və ya istehsal vaxtı ilə satış vaxtı arasında korrelyasiya itirilir (cost flow assumption). Artıq satılan malların vahidlərini və onların dəyərini dəqiq müəyyən etmək üçün ya artıq satılan bu vahidləri dəqiq müəyyən etmək, ya da hansı vahidlərin satıldığı barədə fərziyyə aparmaq tələb olunur. Belə bir fərziyyə xərc axını fərziyyəsi və ya inventarın müəyyənləşdirilməsi konvensiyası/fərziyyəsi adlanır (inventory identification convention/assumption). Xərcləri artıq satılan məhsullar və inventar qalıqları ilə əlaqələndirmək üçün ən çox istifadə edilən üsullar bunlardır:
Sofiya (Albaniya şahzadəsi)
Albaniya şahzadəsi olaraq fəaliyyəti
Sofiya və əri Albaniyaya 7 mart 1914-cü ildə müvəqqəti paytaxt Durresə gəldilər. Sofiya və Vilhelm Albaniyada uğur qazana bilmədilər: onlar mədəniyyətə yad idilər və Qərbi Avropada kral ailəsi üçün normal olan, lakin Albaniyada bilinməyən vərdişləri tətbiq etməyə çalışırdılar. Sofiya siyasətə maraq göstərmirdi. Onun təmsilçilik vəzifələri və dövlət işlərinə maraq göstərməməsi Qərbi Avropada kral konsorsiyumu üçün ideal hesab olunurdu və onun mentoru Rumıniya Kraliçası Elizabetdən nümunə götürdü. Durresdə onlarla görüşən Edit Darem onları belə təsvir etdi:
Satışın maya dəyəri
Hesablama nümunəsi
Ceyn avadanlıqların yenidən satışı ilə məşğul olur. 2009-cu ilin əvvəlində onun avadanlıq və ya ehtiyat hissələri tükənmişdi. O, A və B avadanlıqlarını hər biri 10 dollara, daha sonra isə C və D avadanlıqlarını hər biri 12 dollara alır. Bütün maşınlar eynidir, lakin seriya nömrələri var. Ceyn A və C avadanlıqlarını 20 dollara satır. Onun satdığı məhsulların dəyəri inventarlaşdırma üsulundan asılıdır. Ehtiyat vahidlərinin qiymətləndirilməsi metodu ilə satılan məhsulların maya dəyəri 10+12 = 22, A və C avadanlıqlarının ilkin dəyəri. FİFO metodu ilə onun dəyəri 10+10 = 20. Orta maya dəyəri metodu ilə maya dəyəri satılan malların ((10 +10+12+12)/4×2) = 22-dir. LIFO-dan istifadə etməklə, maya dəyəri 12+12 = 24 olacaqdır. Beləliklə, onun mühasibat və vergi məqsədləri üçün mənfəəti 20, 18 və ya ola bilər. 16, tətbiq olunan inventar metodundan asılı olaraq. Satıldıqdan sonra onun inventar dəyəri 20, 22 və ya 24 olur.
Sofiya (Albaniya şahzadəsi)
Albaniya şahzadəsi olaraq fəaliyyəti
Onun alban macərası qısamüddətli oldu. 3 sentyabr 1914-cü ildə ölkədə qarışıqlıq hökm sürərkən Şahzadə Sofiya və Şahzadə Uilyam Albaniyanı tərk etdilər və bir daha geri qayıtmadılar. Lakin o, 1925-ci il yanvarın 31-dək, ölkə respublika elan edilənə qədər rəsmi olaraq Albaniya şahzadəsi olaraq qaldı.