cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rusiya–Yaponiya münasibətləri
Tarixi
Rusiya mart 1858-ci ilin Rusiyanın Xarici İşlər naziri A. M. Qorçakov öz məktubunda bildirirdi ki, əlavə traktat ratifikasiya olunmuşdu. Qorçakov əminliklə bildirirdi ki, bu Rusiya və Yaponiya arasında dostluğun daha da möhkəmlənməsinə kömək edəcək.
Rusiyanın hakimiyyət dairələri belə hesab edirdi ki, rus-yapon ticarəti Priamorya ətrafının iqtisadi inkişafına təsir edəcək.
Simod traktatının ratifikasiya edilmiş sənədlərinin dəyişdirilməsindən sonra çar hakimiyyəti Putyatinin məsləhəti ilə Xakodatda konsulluqda xidmət üçün məmurlar seçməyə başladı. 1858-ci iln yanvarında İ. A. Qoşkeviç konsul təyin edildi. O. çin və yapon dillərini bilirdi, Putyatinlə birgə Yaponiyada olduğu vaxtda inzibati idarəetmə, siyasi sistem, qanunlar və adətlərlə tanış olmuşdu. Konsulluğun I tərkibinə dəniz zabiti P. N. Nazimov, baş həkim V. D. Ovander daxil idi.
8 fevral 1858-ci ildə xarici işlər nazirliyi Qoşkeviçə Simod traktatının əhəmiyyəti göstərilmiş təlimat verdi: "Yaponiya ilə 1855-ci ildə traktatın bağlanması ilə Rusiya yarım əsrlik güclənmədən sonra əsas məqsədlərinə çatdı. Onun siyasi və ticari fəaliyyətində yeni sahələr açıldı. Çar hökuməti Xakodatı Yaponiyadakı nümayəndəliyi üçün seçdi ki, bu liman Rusiyanın Uzaq Şərq mülklərinə yaxın olsun və bu konsul rus və yaponların qarşılıqlı əlaqələrini asanlaşdırsın. Xakodatda xarici tacirlərin rəqabəti o qədər də qorxulu həddə deyildi.
Xakodatda xaricilərin təqibi çox az hiss olunurdu. Görünür, rus yapon ticarətinin cüzi inkişafında çar hökuməti bütün açıq portlarda öz nümayəndəliyini açmaq üçün vəsait xərcləməyi səmərəsiz hesab edirdi. Buna görə də Xakodat bütün Yaponiyada Rusiyanın maraqlarını qorumaq hüququ qazanmışdı.
Putyatin 1858-ci ilin 29 iyununda Çjiliy körfəzinə yollandı, Naqasakidə " Askold" freqatında (hərbi gəmi) oldu. O burada öyrəndi ki, ABŞ-nin general-konsulu Taunsent Qarvis və holland nümayəndəsi Donker-Kursius ticarət analaşması üçün danışıqlar aparırlar.
Yaponiyada olduğu zaman 1856-cı ilin avqustunda Qarvis amerikanlara verilmiş imtiyazların artirilmasına nail oldu.5 iyun 1857-ci ildə o Simodda açıq portlarda amerikanların daimi yaşayış və eksterritoriallıq hüququnu əks etdirən konvensiya imzaladı. Konvensiya dolların yapon pullarına dəyişdirilməsi üçün tərtib etdi. Amma Qarvis yapon hökumətinin bu güzəştlərindən də razı qalmadı.
İlyas Nəsirov
İlyas Arzuman oğlu Nəsirov (4 iyul 1985; Beyləqan rayonu, Azərbaycan — 21 oktyabr 2020; Qubadlı rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri, Vətən Müharibəsinin şəhidi.
Rusiya–Yaponiya münasibətləri
Tarixi
Sıxışdırma və şantaj yolu ilə ABŞ öz tələblərinin qəbuluna nail oldu. 17 iyul 1858-ci ildə Edoda amerika-yapon ticari anlaşması imzalandı. Bunun müqabilində 1859–1963-cü illər ərzində amerikanlar yeni məntəqələr-Kanaqava, Niiqata, Xyeqo, Naqasaki, Edo və Osaka- açdılar, ABŞ vətəndaşları yapon məmurlarının vasitəçiliyi olmadan məhdudiyyətsiz ticarət edə bilərdi.
1858-ci il amerikan yapon müqaviləsi Yaponiyanın gömrük muxtariyyətindən məhrum etdi və onun hakimiyyətlilik hüququnu əhəmiyyətli şəkildə məhdudlaşdırdı. O, qeyri-bərabər hüquqlu xarakteri daşıyırdı və Yaponiyanı əsarət alına müqavilələr sırasından oldu. Bu ABŞ və digər qərb ölkələrinin Sakit okeanda ziddiyyətlərinə səbəb oldu.
İlyas Nəsirov
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrinin giziri olan İlyas Nəsirov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin, Cəbrayılın və Qubadlı rayonunun azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak etmişdir. İlyas Nəsirov oktyabrın 21-də Qubadlı döyüşləri zamanı şəhid olub.
Etibar Məmmədov (şəhid)
Etibar Səday oğlu Məmmədov (22 iyun 1994; Yaradullu, Ağstafa rayonu — 28 sentyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Rusiya–Yaponiya münasibətləri
Tarixi
Çar Rusiyası Yaponiya ilə qeyri-bərabər hüquqlu müqavilə bağladı. 18 iyul 1858-ci ildə Putyatin Kanaqavada oldu. Həmin gün bura Yaponiya nümayəndələri Naqai-Qemba-no-kami, Xori Oribe-nosye və Suda Xansabura gəldi. Onlar Putyatinin yanına gəldilər və amerikan yapon traktatının nüsxəsini ona təqdim etdilər. 7 avqust 1858-ci ildə Edoda Rus-Yapon ticarət və gəmiçilik müqaviləsi bağlandı.
Edo müqaviləsində Simod traktatının maddələri qüvvədə qaldı, izahedici maddələr və 1857-ci il əlavə traktatı ləğv edilirdi. Rus imperatoru syaquna diplomatik nümayəndə göndərmək hüququnda idi və paytaxtda daimi yaşaya biləcək nümayəndə maneəsiz Yaponiyanın digər məntəqələrinə də gedə bilərdi. Xakodat və Naqasakidən başqa yeni rus məntəqələri: 19 iyun 1859-cu ildə-Kanaqava, 20 dekabr 1859-cu ildə Xyonsunun qərb sahilində daha bir əlverişli port və 20 dekabr 1862-ci ildə-Xyoqo. Rus hakimiyyəti bütün portlarda konsullara sahib ola bilərdi. Ruslar Yaponiyanın bütün açıq portlarında ailələri ilə birgə öz qanunları, adətləri, azad və açıq dini inancları ilə yaşaya bilərdilər. Ruslar və yaponlar arasında ticarət azad şəkildə aparılmalı idi. Ruslara, yaponlara və xaricilərə silah satmaq hüququ verildi. Düyü və taxılın ixracına bir şərtlə icazə verilirdi ki, rus gəmilərinin şəxsi heyətinin və buradan rus təəbələrinin şəxsi tələbatını ödəyəcək miqdarda olsun. Ticarər razılaşmalarında yapon və xarici valyutalarından istifadə oluna bilərdi. Yapon mednosundan başqa digər pul vasitələrinin ixracına-aparılmasına icazə verilirdi. Rus və yaponlar arasındakı münaqişələr yapon əyalətlərində yerləşən rus konsulluğunda həll edilməli, günahkar öz ölkəsinin qanunları ilə cəzalandırılmalı idi. Rus nümayəndəliyi olan portlarda hakimiyyət özü günahkarı tutub onu yaxınlıqdakı konsulluğa təhvil verə bilərdi. Rusiyadakı yaponlar digər xaricilərdəki hüquqlara sahib idi.
Traktatdan irəli gələn gömrük tarifi 4 hissəyə bölünmüşdü. I bölməyə şəxsi tələbatları ödəmək üçün daşınan məhsullar aid idi və onlar vergidən azad idi. II bölməyə 5%-li gömrük rüsumlu məhsullar aid idi (gəmilərin təmiri və tikintisi üçün materiallar, ev tikilməsi üçün ağac, buxar maşınları, düyü və s. III bölməyə 35%-li gömrük rüsumlu məhsullar, IV bölməyə qalan bütün məhsullar aid idi ki, bunlar üçün də 25% gömrük rüsumu nəzərdə tutulmuşdu. Qızıl və gümüş pullardan başqa ixrac üçün nəzərdə tutulmuş yapon məhsullarına 5%-lik rüsum müəyyənləşdirildi.
1855 və 1857-ci illərdəki müqavilələr Yaponiyanın açıq portlarında rus-yapon ticarətinin əhəmiyyətli dərəcədə artmasını təmin etdi. Rusların eksterritoriallıq və digər imtiyazları xeyli genişləndi. O Yaponiyanın digər qərb ölkələri ilə bağladığı müqavilələr kimi ədalətsiz idi. Amma Rusiya fərqli olaraq neytrallıq edir və ölkənin daxili işlərinə qarışmırdı.
Bəhruz Məmmədov
Bəhruz Tahir oğlu Məmmədov (7 sentyabr 1991; Xaldan, Yevlax rayonu, Azərbaycan — 9 noyabr 2020; Şuşa, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Rusiya–Yaponiya münasibətləri
Tarixi
Qarrisdən fərqli olaraq rus nümayəndəsi Putyatin syaqun hökumətinə təzyiq göstərmirdi və o, məsələnin həllində maraqlı idi. Yapon mümayəndələri onu taktiki, ağıllı və sülhsevər kimi qeyd edir, əlavə edirdilər ki, o 1858-ci 31 iyulda burada olmuş lovğa B. Britaniyanın səfiri lord Ceyms Eldjindən kəskin fərqlənirdi. Syaqun İesadanın varisi İemotinin rəsmi qəbulundan sonra 8 avqustda Putyatin Edonu tərk etdi.
Bəhruz Məmmədov
Həyatı
Bəhruz Məmmədov 7 sentyabr 1991-ci ildə Yevlax rayonu Xaldan kəndində anadan olmuşdur. Yevlax rayonunun Salamabad kənd qeydiyyatında idi. Orta təhsilini Yevlax rayon Xaldan kənd tam orta məktəbində təhsil almışdır. Yüksək nəticələr əldə etdiyinə görə eksternat imtahan yolu ilə 2-ci sinifdən 4-cü sinifə keçmişdir. Respublika üzrə rəsm müsabiqələrini qazanmış, fənn olimpiadalarında bir neçə dəfə iştirak edərək yüksək nəticələr əldə etmişdir. Məşğuliyyətlərinin arasında rəsm və şeir yazmaq da var idi. Təhsilindəki müvəffəqiyyətlərə və ictimai fəaliyyətinə görə Zahid Şöyübov adına təqaüdə layiq görülmüşdür. Onun haqqında KİV-də məlumatlar verilmişdir. 2009-cu ildə məktəbi bitirən Bəhruz Məmmədov 571 balla Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin Əmtəəşünaslıq fakültəsinin “İstehlak mallarının ekspertizası və marketinqi” ixtisasına qəbul olmuşdur. 2013-cü ildə bakalavriat təhsilini bitirərək magistratura təhsilinə başlamışdır. Universiteti bitirdikdən sonra hərbi xidmətə yollanmışdır. Hərbi xidmətdən tərxis olunduqdan sonra mülki fəaliyyətini davam etdirmişdir. Kompüter proqramları üzrə ixtisası olan Bəhruz Məmmədov ingilis, alman, rus və polyak dillərini bilirdi. Subay idi.
Rusiya–Yaponiya münasibətləri
Tarixi
Yaponiya bazarları uğrunda mübarizədə çar Rusiyası qərb ölkələri kimi imtiyazlar əldə etdi. Ancaq ilk öncə Rusiyanın iqtisadi geriliyindən dolayı rus tacirləri bu imtiyazlardan demək olar ki, istifadə etmədi. Onun manufakturaları kifayət qədər keyfiyyətsiz məhsulları xarici bazarlara çıxarmaq iqtidarında deyildi. Rusiyadan məhsulların Yaponiyaya transportu üçün Sakit okeanda flotlar və Sibirdən keçən əlverişli yollar tələb olunurdu. Rusiyanın Uzaq Şərq bölgələrinin və Sakit okean mülklərinin zəif məskunlaşdırılması üçün onun resurslarından istifadəyə maneçilik törədirdi. Sibir məhsulları-meşə və xəz məhsulları- yapon bazarında yaxşı satış imkanı tapmadı. Rus tacirləri yapon bazarlarına yaxşı öyrənmiş xarici firmalarla qeyri-bərabər rəqabətdə öz kapitallarını təhlükəyə atmaq istəmirdilər.
Bəhruz Məmmədov
Hərbi xidməti
Bəhruz Məmmədov 2013-cü ildə Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Yevlax rayon Hərbi Komissarlığı tərəfindən müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılmışdır. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında xidmət etmişdir. 2014-cü ildə hərbi xidmətdən tərxis olunmuşdur.
27 sentyabr 2020-ci il tarixdə Vətən müharibəsinin başlaması ilə əlaqədar Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin ölkədə qismən səfərbərlik elan edilməsi haqqında 28 sentyabr 2020-ci il tarixli Sərəncamına uyğun olaraq Bəhruz Məmmədov yenidən hərbi xidmətə çağırılmışdır.
Etibar Məmmədov (şəhid)
Həyatı
Etibar Məmmədov 1994-cü il iyunun 22-də Ağstafa rayonunun Yaradullu kəndində anadan olub. 2000–2011-ci illərdə Y. İsmayılov adına Yaradullu kənd tam orta məktəbində təhsil alıb. Subay idi.
Rusiya–Yaponiya münasibətləri
Tarixi
1862-ci ilin iyun-oktyabr aylarında tərkibi Taenouti Simoçsuke-no-kami, Masudayra İvami-no-kami və Kyoqoku Noto-no-kamidənibarət yapon missiyası London, Paris, Haaqa və Berlinə gıldi. İngilis, fransız, holland və Prussiya hökuməti Niiqata, Xyoro, Osaka və Edonun açılmasının 5 illiyə təxirə salınnmasına icazə verdi.
Bəhruz Məmmədov
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Bəhruz Məmmədov 2020-ci il sentyabrın 27-dən Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində könüllü olaraq iştirak etmişdir. Füzulinin, Xocavəndin, Qubadlının və Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Bəhruz Məmmədov 9 noyabr 2020-ci ildə Şuşa şəhərində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur. Doğulduğu Yevlax rayonunun Xaldan kəndində dəfn olunmuşdur.
Etibar Məmmədov (şəhid)
Hərbi xidməti
Etibar Məmmədov 2012–2014-cü illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olub. Vətən müharibəsinə qədər Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusu idi. İxtisasca tank bölmələrinin tuşlayıcı-operatoru idi.
Rusiya–Yaponiya münasibətləri
Tarixi
28 iyul 1862-ci ildə missiya Peterburqda oldu. 2 avqustda missiyanı qəbul edən II Aleksandr qeyd etdi ki, Rusiya Yaponiya ilə dostluq münasibətlərin saxlanmasını istəyir və bütün mübahisəli məsələlərin razılaşdırılmasına ümid edir. 4 avqustda yapon missiyasının rus nümayəndəsi qraf A. P. İqnatevlə I görüşü oldu. İqnatev imperatorun Rusiya və Yaponiyanın qonşu kimi maraqları vardır dediyi bəyanatı xatırlatdı. O, qeyd etdi ki, rus hakimiyyəti Yaponiyanın daxili və xarici vəziyyətinin çətinliyini öyrənərək ona güzəştlər etdi, Edoda daimi missiya təyin etmədi və portların açılmasının təxirə salınmasına görə kompensasiya tələb etmədi. Takenouti Yaponiyaya xoşniyyətli münasibətinə görə Rusiyaya minnətdarlıq bildirdi.
Son iclaslarda (9;10;14;17 avqustda) Saxalin məsələsi müzakirə edildi. İqnatev sərhəddi Laperuz boğazının təbii sahilləri ilə müəyyən etməklə konfliktdən qaçmağı təklif etdi. Takenouti Yaponiyanın Cənubi Saxalində tarixi hüquqlarını arqument kimi gətirərək sərhədləri 500 şm. paralelində təyin etməyi tələb etdi. O, qeyd etdi ki, Karafuto adı yapon mənşəlidir və 500 şm. enliyinin cənubunda Yaponiyanın maddi dəstəyinə və müdafiəsinə ehtiyacı olan yapon təəbələr – aynlar yaşayırlar. İqnatev bu tezisin əleyhinə qeyd etdi ki, yaponlar aynları öz qulları sayır və onları acından ölümə məhkum edir, həmçinin onları əcnəbilərin şuluqluqlarından qoruya bilmir. Bundan başqa İqnatev missiyadan son vaxtlar məmur və əsgərlərin Cənubi Saxalinə – burda yaponlar yalnız balıq ovu hüququna malik idilər- göndərilməsinin izahını tələb etdi və dedi ki, yapon hökuməti əcnəbilərin təsiri altına düşüb.
20 avqust icalsında bu danışıqların bəyanatı olan yekun protokolun müzakirəsi keçirildi. İqnatev bəyan etdi ki, rus hökuməti Saxalin məsələsi ilə bağlı əlverişli olmayan şərtlərdən imtina hüququna malikdir. Amma missiya üzvləri xahiş etdilər ki, onlar danışıqların uğursuzluğunda şəxsi məsuliyyət daşıyırlar. O, protokolu Primorski vilayətinin hərbi qubernatoruna son qərar üçün yenidən baxılmağa yolladı. Bundan başqa Rusiya Xyoqo, Osaka, Edo və Niiqatanın açılmasının 5 illiyə təxirə salınması ilə razılaşdı. 31 avqustda yekun protokolu Qorçakov və yapon missiyasının üzvləri imzaladılar.
İqtisadi vasitələrin və ərazidəki yapon məmurlarının maneçiliyinə baxmayaraq 1862–1867-ci illər ərzində Saxalində Rusiyanın mövqeyi əhəmiyyətli dərəcədə möhkəmləndi. Onlar adanı tədqiq etdilər, zəngin mineral resursları kəşf etdilər, daş kömür sənayesinin və kənd təsərrüfatının əsasını qoydular, gələcək şəhərlərin əsası olan növbətçi düşərgələr, postlar yaratdılar, körpülər tikdilər, yol saldılar, həmçinin yerli əhaliyə mədəniyyət öyrətdilər, onları yapon tacir və məmurlarının zülmündən qurtardılar. Ruslar yaponlara və aynlara qış evi tikməyi, tərəvəz becərməyi öyrətdilər. Ayrı konfliktlər rus və yaponlar arasında mehriban qonşuluq siyasətini əngəlləmədi. Amma onların vilayətləri arasındakı sərhəddə görə Saxalinin mənimsənilməsi dayanmışdı. ABŞ, İngiltərə, Fransa adada möhkəmlənmək üçün Yaponiyanın vətəndaş müharibəsi və burjua inqilabı dövründə zəifliyindən istifadə edərək cəhdlərini artırırdı.
Rusiya qərb ölkələrinin Yaponiyanın daxili işlərinə müdaxilə edəcək hər hansı bir addımdan ibarət aksiyada iştirak etmədi. Rus siyasətinin neytrallığını sübut edəcək çoxlu faktlar var.
Etibar Məmmədov (şəhid)
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri olan Etibar Məmmədov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Etibar Məmmədov sentyabrın 28-də Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. Ağstafa rayonunun Yaradullu kəndində dəfn olunub.
İlyas Nəsirov
Hərbi xidməti
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İlyas Nəsirov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Rusiya–Yaponiya münasibətləri
Tarixi
20 avqustda 1863-cü ildə F. Hibold İngiltərə və Fransanın bu ölkədə konfliktini həll etmək üçün general-qubernator Konstantindən Yaponiyaya fövqəladə səfirlik göndərməyi xahiş etdi. Hibold qeyd edirdi ki, qərb imperiyaları Yaponiya ilə müharibənin nəticəsində Ryukuyu və Sisumu zəbt edib və Çin və Yapon dənizində hökmdarlıq edir: bu Rusiyanın Uzaq Şərq vilayətlərini və Sakit Okeandakı maraqlarını təzyiq altında saxlayır.
Etibar Məmmədov (şəhid)
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Etibar Məmmədov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Rusiya–Yaponiya münasibətləri
Tarixi
24 sentyabr 1864-cü ildə Sakit Okean eskadrasının kontr-admiralı Endoqurov dənizçilərə tapşırdı ki, yaponlıarla dostluq əlaqələrini möhkəmlətsinlər. O, dəniz naziri N. K. Krabbeyə məlumat verdi ki, "Yaponlarla istənilən toqquşmadan qaçmaq lazımdır." 13 oktyabr raportunda Endoqurov yazırdı ki, ingilis eskadrası "Naqasakidə öz evləri kimi sahiblik edir." 24 sentyabrda Krabbeyə məktubunda Qorçakov qeyd edirdi ki, Xakodatda 8 illik mövcudluq ərzində konsulluq Yapon hakimiyyətini və yerli vilayətləri razı salmışdır. Kanaqava, İyokoqama və Edodakı terror aktları əcnəbilərlə bağlıdır. Endoqurovun Simonosekin bombardman edilməsində iştirakdan imtinası əcnəbi imperiyaların səfirlərini razı salmamışdı.
İlyas Nəsirov
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İlyas Nəsirov ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Bəhruz Məmmədov
Hərbi xidməti
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Bəhruz Məmmədov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
İlyas Nəsirov
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İlyas Nəsirov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Rusiya–Yaponiya münasibətləri
Tarixi
28 apreldə Qərb ölkələrinin səfirləri Buxqolsa yaponlara qarşı digər bir əməliyyatda iştirak etməyi təklif etdi. Buxqols Enduqurovdan xahiş etdi ki, bu hadisə barədə dəniz nazirinə xəbər versin.
İlyas Nəsirov
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Qubadlı rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İlyas Nəsirov ölümündən sonra "Qubadlının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Rusiya–Yaponiya münasibətləri
Tarixi
1865-ci ildə rus hakimiyyəti yapon sularında kokodant konsulluğunun ehtiyacı üçün yalnız 1 gəmi "Varyaq" korvetini saxlayır. 11 dekabr 1867-ci ildə Byusov və yapon nümayəndəsi Edzure Kaqa-no-kami Edoda ticarət və naviqasiya sazişi bağladılar. Gömrük tarifinin ləğv edilməsi ilə bir vaxtda demək olar ki, Rusiya ilə Yaponiya arasında bütün ticarət əngəlləri ləğv edildi.
İlyas Nəsirov
İstinadlar
2.
Bəhruz Məmmədov
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Bəhruz Məmmədov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Rusiya–Yaponiya münasibətləri
Tarixi
Yapon təbəələri açıq portlarda bütün məhsulları hərbi məhsullar istisna olmaqla almaq hüququ qazandılar. Yapon tacirləri, knyazları və onların qulluğundakılar rus məmurlarının müdaxiləsi olmadan, nəinki Yaponiyanın açıq portlarında hətta sərhəddi keçmək üçün pasport aldıqdan sonra Rusiyada da ticarət etmək hüququ qazandılar. Rus və yapon ticarət anlaşmalarından irəli gələn vergilər onların öz aralarında olduğu kimi müəyyən edilirdi. Rusiyaya oxumaq və ticarət etmək üçün getmək Rusiya qanunları ilə müəyyən edilirdi. Yeni sazişdən irəli gələn tarifdə bütün məhsullar 4 kateqoriyaya bölünürdü:
1867-ci il razılaşmasının Rusiya üçün əlverişli olmasına baxmayaraq mövcud faktorlar Rus-Yapon ticarətinin inkişafına mane olurdu. Geridə qalmış rus sənayesi Yaponiyanı ucuz fabrik malları ilə təmin edəcək vəziyyətdə deyildi. Üstəlik Sibirin yolsuzluğu məhsulların qiymətini artırırdı. Həmçinin Rusiyanın Uzaq Şərq bölgələrinin zəif məskunlaşması yapon bazarlarını satış malları ilə təmin edə bilmirdi. Tacirlər Yaponiyanın zəif iqtisadi inkişafı və daxili müharibəsi ilə əlaqədar öz vəsaitlərini təhlükəyə atmaqdan qorxurdular. 1869-cu ildə xaricilərin məskunlaşdığı Xakodat, Kove və Naqasakidə ruslar 5 yer, İyokoqamada isə 6 yer tutmuşdular.
İlyas Nəsirov
İstinadlar
4.
Bəhruz Məmmədov
Hərbi xidməti
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Bəhruz Məmmədov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
İlyas Nəsirov
İstinadlar
5.
6.
7.
Etibar Məmmədov (şəhid)
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Etibar Məmmədov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İlyas Nəsirov
İstinadlar
9.
İslam Rəhmanov
İslam Rəhmanov (azərb. Rəhmanov İslam Oqtay oğlu) - 20 yanvar şəhidi. Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 31 mart 1998-ci il tarixdə fərmanı ilə ölümündən sonra 20 Yanvar Şəhidi fəxri adı verilmişdir.
Atom Qarışqa
Atom qarışqa — 1965-ci ildə Hanna-Barbera tərəfindən yaradılan cizgi film obrazı. Cizgi film 1990-cı və 2000-ci illərdə yenidən "Cartoon Network" və "Boomerang"da yayımlanmışdır.
İslam Rəhmanov
Həyatı
1968-ci il oktyabrın 14-də Ramana qəsəbəsində anadan olub. 1 nömrəli tikinti-quraşdırma idarəsində fəhlə işləyib. Yanvarın 19-da təxminən gecə saat 02 radələrində güllə səsinə küçəyə çıxıb. Ölümündən qabaq qohumlarına demişdir ki, küçəyə çıxanda gördüm ki, çoxlu hərbi zirehli maşın gəlir. Camaata yaxınlaşanda başladılar atmağa. Mən hər iki ayağımdan və sağ qolumdan yaralandım. Yanvarın 29-u vəfat etmişdir. Ramana qəbiristanlığında dəfn edilib.
Ünvan
Ramana qəsəbəsi, İslam Rəhmanov küçəsi 14.
Atom Qarışqa
Bioqrafiya
Atom qarışqa kompüter və idman avadanlığı kimi əşyalarını yerləşdirdiyi yuvasında yaşayan super qəhrəman qarışqadır. Əsas qabiliyyətləri uçmaq, süper sürət, inanılmaz güc və dözümlülükdür. "Yuxarıya, Atom Qarışqa" onun şüarıdır. O, ona tapşırıqlar verən polis rəisiylə tez-tez əlaqə saxlayır. Başlanğıcda Hovard Morris tərəfindən, daha sonrakı bölümlərdə isə Don Messik tərəfindən səsləndirilmişdir.
Atom Qarışqanın bəzi missiyaları Betmenin missiyalarını parodiya edir. Polislər əksər polis işlərini tez-tez Atom Qarışqaya həvalə etdiklərindən izləyicilərə bacarıqsız və yetərsiz olaraq təqdim olunurlar.
Atom qarışqa, macəralarında dəli professor Von Qimmik, Vəhşi Birə (o da Don Messik tərəfindən səsləndirilmişdir) və s. kimi təkrarlanan mənfi personajlarla mübarizə aparır.
Azərbaycandakı sinaqoqların siyahısı
Azərbaycandakı sinaqoqların siyahısı — Azərbaycan Respublikasının ərazisində yerləşən sinaqoqlar.
Azərbaycanda yəhudilər əsasən Bakı, Sumqayıt, Quba və Oğuz şəhərində məskunlaşıblar. Yəhudilər Azərbaycanda 3 icma ilə — Dağ yəhudiləri, Gürcüstan yəhudiləri və Aşkenazi yəhudiləri icmaları ilə təmsil olunurlar. Aşkenazi yəhudilərinin Bakı dini icmasının keçmiş rəhbəri Qennadi Zelmanoviçin sözlərinə görə, hazırda Azərbaycanda 10 sinaqoq fəaliyyət göstərir. Sinaqoqların ikisi Bakıda, altısı Qubada, ikisi isə Oğuzda yerləşir.
Hayfon
Hayfon və ya Xayfon (, – Hayfonq ) — Vyetnamda şəhər, ölkənin şimalının ən böyük şəhəri. Xonqxa çayı deltasında, Cənubi Çin dənizinin Bakbo körfəzinə axan Kinhmon çayı üzərində yerləşir. Əhalisinin sayı 1,8 milyon nəfərdir; Hoşimin və Hanoydan sonra ölkədə üçüncüdür. Vyetnamın mərkəzi tabeliyində olan beş şəhərdən biridir.
Tarixi
Təməlinin dəqiq vaxtı məlum deyil, lakin Hayfon limanı ən azı bir neçə əsrdir ki, mövcuddur. Vyetnam Fransa tərəfindən müstəmləkə edildikdən sonra bura Fransanın ən mühüm dəniz bazalarından birinə çevrilmiş, "Tonkin Venesiyası" ləqəbini almışdır. İkinci Dünya müharibəsi zamanı Yaponiya tərəfindən işğal olunmuşdur.
1954-cü ilin oktyabrında ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin gəmiləri ilə kommunist Şimali Vyetnamdan Cənubi Vyetnamın paytaxtı Sayqona 293,000 qaçqın evakuasiya edildiyi "Azadlığa reys" əməliyyatının başlanğıc nöqtəsi olmuşdur. 1972-ci ildə Şimali Vyetnamın yeganə böyük limanı olduğu üçün Amerika təyyarələrinin bombardmanı nəticəsində ciddi ziyan görmüşdür.
İqtisadiyyatı
Müharibədən sonra böyük ticarət və sənaye mərkəzi kimi yenidən qurulmuşdur. Balıqçılıq inkişaf etmişdir. Halonq buxtasına gedən turistlər üçün başlanğıc nöqtələrindən biridir.
Müdafiə Nazirliyinin Z189 (189-cu gəmiqayırma şirkəti) tərəfindən idarə olunan dövlət gəmiqayırma zavodu var.
Bilükə (Sərdəşt)
Bilükə — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Hayfon
Nəqliyyatı
Hayfon Hanoydan 108 km şimal-şərqdə yerləşir. Onunla dəmiryolu xətti və pullu avtomobil yolu ilə birləşir. Vyetnamda ikinci ən böyük dəniz limanıdır.
Bilükə (Sərdəşt)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 225 nəfər yaşayır (34 ailə).
Provanslı Marqarita (Fransa kraliçası)
Provanslı Marqarita — Fransa kralı IX Lüdovikin xanımı, Fransa kraliçası.
Həyatı
Marqarita 1221-ci ilin baharında dünyaya gəlib. O, Provans qrafı IV Ramonun və Savoyyalı Beatrisin dörd qızından ən böyüyü idi. Digər bacıları İngiltərə kraliçası Elyanora, Almaniya kraliçası Sanşa və Siciliya kraliçası Beatrisdir.
Uşaqlıq illəriylə bağlı yetərli məlumat yoxdur. 1233-cü ildə dul Fransa kraliçası Kastiliyalı Blanş cəngavərlərindən birini Provansa göndərdi. Burada məqsəd həm Provans qrafını öz tərəfinə çəkmək, həm də onun gözəlliyi ilə məşhurlaşan qızı Marqaritayla maraqlanmaq idi. Qraf qonağı yaxşı qarşıladı və aparılan danışıqların ardından kiçik qızı Marqaritanın Fransa kralı IX Lüdoviklə evliliyinə razılıq verdi. 27 may 1234-cü ildə cütlüyün toy mərasimi baş tutdu və ertəsi gün keçirilən tacqoyma mərasimiylə Marqarita Fransa kraliçası oldu.
Evlilik ilk başda olduqca çətin idi. Belə ki, qaynanası Kastiliyalı Blanş saray və oğlu üzərində güclü nüfuza malik idi. Buna ilk nümunə isə toy mərasiminin ardından Marqaritanın onunla birlikdə Fransaya gələn dayılarını və xidmətçilərini saraydan uzaqlaşdırmaq oldu.
Yeddinci Səlib yürüşünə çıxan əri IX Lüdovikin heyətində iştirak edən Marqarita bu səfərə bacısı Beatrisayla qatıldı. Başda qazanılan hərbi nailiyyətlərə baxmayaraq, bu səfər Fransa üçün olduqca ağır nəticələndi. Belə ki, öncə kralın qardaşı həlak oldu. Ardından kral IX Lüdovik özü əsir düşdü. Əsirlikdə olan ərini xilas etmək məqsədilə aparılan danışıqları və veriləcək xəracın toplanmasını idarə edən Provanslı Marqarita, bu səbəblə qısa müddətlik də olsa, səlib yürüşünü idarə edən yeganə qadın oldu. Bu danışıqlar davam etdiyi müddətdə, Marqarita üçüncü oğlu Con Tristanı dünyaya gətirdi.
Səlib yürüşündəki uğurlu idarəçiliyi Marqaritaya beynəlxalq nüfuz qazandırdı. İngiltərə kraliçası olan bacısı Elyanoranın da köməyilə, iki krallıq arasında sülhü təmin etdi. 1254-cü ildə İngiltərə kralı III Henri və xanımını Miladı qeyd etmək məqsədilə Parisə dəvət etdi. Beləcə, iki krallıq arasında diplomatik əlaqələr qurulmağa başlandı. Ancaq zaman keçdikcə IX Lüdovik xanımının bu siyasi nüfuzundan çəkinməyə başladı. 1260-cı ildə böyük oğlu Lüdovikin ölümünün ardından, Marqarita vəliəhd olan ikinci oğlu Filippin taxta çıxması halında 30 il boyunca naibə olmağı tələb etdi. Üstəlik bu məqsədlə keçirilən mərasimdə oğluna xüsusi olaraq and içdirdi. Ancaq çox keçmədən Filipp Roma papasına məktub yazaraq bu andından döndüyünü və bağışlanmaq istədiyini bildirdi.
1270-ci ildə əri IX Lüdovik çıxdığı səlib yürüşü əsnasında həlak oldu. O əsnada Fransada olan Marqarita, Provansa geri döndü. Burada mərhum bacısı Beatrisin əri, üstəlik öz qaynı olan Anjulu Çarlza qarşı mübarizə apardı. Ömrünün son illərini din işləriylə məşğul olan Marqarita 1295-ci ildə Parisdə vəfat etdi. Cənazəsi Sen-Deni Bazilikasında dəfn olunsa da, məzar yeri bilinmir.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Fuqu (tayfa)
Fuqu — Qədim telelərin bir qolu. Başçılarının titulu eltəbər idi. Bu tayfa Tanq Taiçonq dövründə Çinə tabe olmuşdu.
NGC 2590
NGC 2590, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Hidra bürcü istiqamətində yerləşir. Sbc tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Dabbe 6
Dabbe 6 - rejissoru və ssenaristi Həsən Qaracadağ olan 2015-ci il türk qorxu filmi.
Azərbaycanda qoyunçuluq
Tarixi
Azərbaycanda qoyunçuluq qədim tarixə malikdir.
Azərbaycan həm də ən qədim qoyunçuluq ölkələrindən biri kimi tanınır. Azərbaycanın təbii-coğrafi şəraiti bu ərazidə maldarlığın, xüsusilə qoyunçuluğun yaranmasına və inkişafına xüsusi təsir göstərmişdir. Həmin dövrdə Azərbaycanda yaşayan qəbilələrin əkinçilik və heyvandarlıqla məşğul olmaları onların məişətində böyük dəyişikliklərə səbəb olmuşdur. Bu dövrdə insanlar kollektiv şəkildə güzəran keçirsələr də heyvandarlıqda, xüsusilə ona qulluq etməkdə, bəsləməkdə əsas yeri kişilər tutmuşdur.
Xırdabuynuzlu heyvanları daha da artırmaq və onlardan bol məhsul almaq üçün maldarlar onlara qulluq məsələsinə xüsusi fikir verirdilər. Doğrudur, Azərbaycanın əlverişli təbii-coğrafı şəraiti xırdabuynuzlu heyvanlara o qədər də böyük qulluq göstərməyi tələb etmir.
Cinsləri
Cənubi Qafqazda qoyunçuluğun beşiyi sayılan Azərbaycanda onlarla qoyun cinsi olmuşdur. Bu cinslərin əksəriyyəti tarixən yaranmış və inkişaf etmiş cinslərdir. Bu cinslər xarici görünüşü, yununun keyfiyyəti, südü, çəkisi və başqa nişanələrinə görə bir-birilərindən fərqlənir. XIX əsr və XX əsrin əvvəllərində Azərbaycanda yetişdirilən müxtəlif qoyun cinsləri əsasən yağlı quyruqlu olub, ətlik, südlük, yunluq və satış üçün istifadə edilmişdir.
Azərbaycandakı qoyun cinsləri bunlardır:
Antoni Flu
Antoni Flu (ing. Antony Garrard Newton Flew; ) — ingilis filosofu. O, analitik təfəkkür məktəbinə sadiqliyi və din fəlsəfəsi ilə bağlı fəaliyyəti ilə tanınır.
Flu keçmişdə ateizmin güclü tərəfdarı idi və Allah haqqında dəlil olana qədər ateizmin qəbul edilməsi lazım olduğunu müdafiə edirdi. O, həmçinin ölümdən sonra həyata inamı, şər probleminin azad iradə ilə həllini və Allah anlayışının mənasını tənqid etmişdir. Lakin 2004-cü ildə deizmə qayıtdığını elan etdi. Bundan sonra o, Roy Abraham Varqesenin töhfələri ilə "Bir Tanrı var: Dünyanın ən məşhur ateistinin fikrini necə dəyişdirdi" kitabını nəşr etdi. Kitab nəşr edildikdən sonra New York Times-da Flüunun əqli qabiliyyətlərini itirdiyini və orijinal müəllifin Varqes olduğunu iddia edən bir məqalə dərc olundu. Məsələ hələ də mübahisəlidir, bəzi müəlliflər, o cümlədən PZ Myers və Richard Carrier iddiaları dəstəkləyir, digərləri isə (Flu daxil olmaqla) bunu rədd edir.
Klement Miçelin
Klement Miçelin (11 may 1997-ci ildə anadan olub) — Liqa 1 təmsilçilərindən olan Tuluza klubunda müdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Fransa futbolçusudur. Miçelin həmçinin Fransanın gənclər yığmalarından olan U-17 komandasının üzvüdür.
Tuluza
Miçelin Liqa 1-də debütünü 20 sentyabr 2016-cı ildə Lill klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 61-ci dəqiqədə İssiaqa Sillanı əvəz etmişdir. Həmim görüşdə Tuluza Lillə səfərdə 2-1 hesabı ilə qalib gəlmişdir.
Z189
Z189 (189-cu Gəmiqayırma Şirkəti) — Vyetnamda Vyetnam Müdafiə Nazirliyi tərəfindən idarə olunan dövlət gəmiqayırma zavodu. .
Gəmiqayırma zavodu 1989-cu ildə Hayfon şəhərinin Hayan rayonunda yaradılmışdır. .
"Z189" 1989-cu ilin yanvar ayına qədər "Xưởng 10B" (10B sexi) kimi tanınırdı və Üçüncü Hərbi Mahalın bir hissəsi idi. .
Vernicia
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Saleh Poladı
Həyatı
1968-ci il dekabrın 6-da Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Nəsimi rayonundakı 159 nömrəli orta məktəbi bitirib. Sənaye malları kooperativində işləyirdi. Ailənin yeganə övladı idi. Tək qalmışdılar. Bir ana, bir oğul. Biri-birinə həyan olmuşdular. Oğluna baxıb fərəhlənmişdi ana: «Şükür, ocağımız boş qalmadı» — demişdi. Amma sən saydığını say... Əliqulu kişinin yarımçıq qalmış ömrünü yaşamaq, başsız ailəyə sevinc gətirmək payı Gülbahar ananın çiynində idi. İndi-indi bu yükü oğluna verəcəkdi. Oğlundan xəbərsiz gəlin seçirdi özünə. Gözündə qaldı arzusu, niyyəti... Aman fələk, dad fələk, heç olmadım şad fələk. İçirtdiyin şərbətdən Bir özün də dad fələk. XI Qızıl Ordu meydanına üç dost getmişdi. Saleh, Cavad, Sahib. Salehlə Cavad geri qayıtmadı. Bunu da Sahib danışır: — XI Qızıl Ordu meydanına təzəcə çatmışdıq. Tankların gurultusu avtomatların şaqqıltısına, aman diləyən dinc adamların harayına qarışmışdı. Beş-on metr aralıda qadın kömək istəyirdi. Saleh ona yaxın getdi, son saniyələrini yaşayan qadını qırağa çəkmək istəyirdi ki... Bircə -A-a-deyə bildi. Nə deyəcəkdi görən, axır nəfəsində «Ana», «Ata», «Azadlıq», «Azərbaycan»... Kim bilir? Şəhidlər xiyabanında dəfn olunub.
Patrik Strzoda
Patrik Strzoda — Fransanın yüksək rütbəli məmuru, keçmiş prefektif və hazırkı Fransa Prezidenti Emmanüel Makronun Elisey sarayındakı nümayəndəsi.
Həyatı
Patrik Strzoda 5 yanvar 1952-ci ildə Fransanın Yuxarı Reyn regionunun Tan şəhərində anadan olmuşdur. İngilis dili dərəcəsi aldığı Franş-Konte Universitetini və hüquq diplomu aldığı Strasburq Universitetini bitirib. 1983-cü ildə Milli İdarəetmə Məktəbini bitirib.
Fəaliyyəti
Strzoda 1985–1987-ci illərdə Dordon Prefektarı baş katibi vəzifəsində çalışıb. 1987–1989-cu illərdə Sen Jan de Moren Prefektinin müavini və Albervildəki 1992 Qış Olimpiya Komitəsinin baş katibi vəzifəsində çalışıb. 1992–1994-cü illərdə Valensiyadakı Drom Prefekturasının baş katibi olaraq çalışıb. 1996–1997-ci illərdə Paris şəhərinin İnformasiya və İcma direktoru olmuşdur.
Strzoda 2002–2004-cü illərdə Yuxarı Alplar Prefekti, 2005-ci ildə Dö-Sevr Prefekti və 2006–2007-ci illərdə Savoyya Regional Şurasının Prefekturası vəzifələrində çalışıb. 2009-cu ildən 2011-ci ilədək O-de-Sen Prefekturasında çalışıb. 2011-ci ildən 2013-cü ilə qədər Cənubi Korsika Prefekti olaraq çalışıb.
Strzoda 4 may 2016 – 27 aprel 2017-ci illər tarixləri arasında Baş nazir Bernar Kazyovun Aparat Rəhbəri idi. 2017-ci ilin aprel-may aylarında İl-de-Frans Prefekturasına rəhbərlik edib. 14 may 2017-ci ildə Prezident Emmanüel Makron onu heyət lideri təyin etdi.
Strzoda "Fəxri Legion" ordeninin və Ziraat Ləyaqəti Ordeninin zabiti, Xurma Ağacları Akademik Ordeninin və Milli Ləyaqət Ordusunun isə şövaləsidir.
Qızxaçlı (Çaldıran)
Qızxaçlı - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 101 nəfər yaşayır (21 ailə).
Suren Ayvazyan
Suren Baxşiyeviç Ayvazyan — erməni şair, yazıçı, jurnalist və tərcüməçi.
Həyatı
Suren Baxşiyeviç Ayvazyan 1915-ci il yanvarın 9-də Zəngəzur qəzasının (indiki Ermənistanın Sünik mərzi) Xınzırək kəndində anadan olmuşdur. 1934-cü ildə Gorus pedaqoji məktəbini bitirmiş, Xanazax kəndində müəllim olaraq çalışmışdır. 1942-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsini bitirmişdir. Böyük Vətən müharinəsində iştirak etmişdir. 1945-ci ildən Azərbaycan KP MK-nin Bakıda erməni dilində çıxan orqanı "Kommunist" qəzetində çalışmışdır. 1953-cü ildən İrəvanda yaşamışdır.
20 may 1981-cü ildə İrəvan şəhərində vəfat etmiş, doğma kəndində bastırılmışdır.
Yaradıcılığı
1937-ci ildən çap olunur. İlk hekayələr toplusu "Yarımçıq xalça" (1947), "Xoradzor" (1951) Bakıda nəşr olunmuşdur. "Dərələrin səsi", "Səssiz lalələr", "Kanyonda", "Kədər" və başqa hekayələrində incə psixoloji təhlillərlə qəhrəmanların daxili aləmini açır. "Dağlılar" (1955), "Vicdan" (1957), "Həyat mənə yar ol" (1962), "Sabahınız xeyir" (1964) və s. romanların müəllifidir. "Ermənilərin taleyi" (1966) tarixi romanında XVIII əsrdə erməni xalqının yaşam mübarizəni təsvir etmişdir. Onun bir sıra əsərləri rus, ukrayn, eston və Azərbaycan dillərinə tərcümə edilmişdir.
Elçin Abdullayev (əsgər)
Həyatı
2003-cü ildə Neftçala rayonu Bankə qəsəbəsində anadan olub.
Hərbi xidməti
Sentyabrın 12-si gecə və 13-ü səhər saatlarında Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən Azərbaycan-Ermənistan dövlət sərhədinin Daşkəsən, Kəlbəcər, Laçın və Zəngilan istiqamətlərində genişmiqyaslı təxribat törədilib.
Törədilən təxribat zamanı Neftçala rayonu Bankə qəsəbəsində anadan olan Azərbaycan Ordusunun hərbi qulluqçusu Abdullayev Elvin Elçin oğlu Kəlbəcər rayonu ərazisində qəhrəmancasına şəhid olub. Şəhid Abdullayev Elvin Elçin oğlu 27 sentyabr 2022-ci il tarixində Neftçala şəhər Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunub.
Kosaku Hamada
və ya – Yaponiya arxeoloqu və sənətşünası.
Həyatı
Kosaku Hamada 1881-ci ildə Yaponiyanın Osaka şəhərində doğulmuşdur. 1905-ci ildə Tokio Universitetindən məzun olaraq sənətşünaslıq sahəsində ixtisaslaşmışdır. 1909-cu ildə Kioto Universitetində yapon sənətşünaslıq və arxeologiya mövzularında mühazirələr verməyə başlamışdır. 1913–16-cı illərdə Britaniyada təhsil aldıqdan sonra 1917-ci ildə Kioto Universitetinin professoru olmuşdur. O, Yaponiyada arxeologiya üzrə universitet professoru olan ilk şəxs olmuşdur.
Elmi töhfələri
Hamada Yaponiyada arxeologiyanın elmi metodlarından istifadə edən ilk şəxs olmuşdur. Onun tədqiqat qrupu 1917–27-ci illərdə 14 cildlik tədqiqat işi yayımlamışdır. Bu tədqiqat işinin böyük hissəsi onun Yaponiya, Koreya və Çində apardığı qazıntı işlərinə həsr olunmuşdur. 1925-ci ildə Tokio Universitetinin professoru Yoşito Harada və Pekin Universitetinin professoru Ma Henlə birlikdə Uzaq Şərq Arxeologiya Cəmiyyətini qurmuşdur. Bu təşkilatın məqsədi Uzaq şərqdə arxeoloji tədqiqatlarla məşğul olmaq və nəticələri bölüşmək idi.
Vladimir Bruxti
{{Futbolçu |adı             = Vladimir Bruxti |tam adı         = Vladimir Petroviç Bruxti |ləqəbi          = |şəkil           = |şəkil miqyası   = |şəkil məlumat   = |doğum tarixi    = 11.6.1945 |doğum yeri      = Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ |vətəndaşlığı     = {{USSR}} → {{AZE}} |vəfat yeri      = Bakı, Azərbaycan |boyu            = 1.83 |çəkisi          = |əsas ayağı      = |mövqeyi         = müdafiəçi |indiki klubu    = |vəzifəsi         = |nömrəsi         = |gənclər klubları = {{futbol karyerası }} |klublar = {{futbol karyerası }} |milli yığma = {{futbol karyerası}} |məşqçisi olduğu klublar = {{futbol karyerası |medallar = |vikianbar = }} Vladimir Bruxti (11 iyun 1945, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ — 16 iyul, 2004, Bakı, Azərbaycan) — sovet futbolçusu, müdafiəçi. SSRİ idman ustası.
Karyerası
Vladimir Bruxti 1963-cü ildən 1972-ci ilədək Bakının "Neftçi" klubunda çıxış edib. Onun heyətində 258 oyun keçirib və 2 qol vurub. 1966-cı il mövsümündə "Neftçi"nin heyətində çempionatın bürünc medalını qazanıb. Növbəti mövsümdə isə SSRİ-nin 33 ən yaxşı futbolçu siyahısına daxil olub.
Akif Kərimov
Akif Kərimov (tam adı Akif Əkbər oğlu Kərimov) — Azərbaycan Respublikasının ilk əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri (1992-1993)
Karyerası
Akif Kərimov 20 sentyabr 1991-ci ildə Azərbaycan Respublikası Dövlət Sığorta Kommersiya Şirkətinin sədri vəzifəsinə təyin edilmişdir.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1992-ci il 10 dekabr tarixli Fərmanı ilə Azərbaycan Respublikasının əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri vəzifəsinə təyin edilmiş, 10 noyabr 1993-cü ildə həmin vəzifədən azad edilmişdir.
Eldar Məmmədov (20 Yanvar şəhidi)
Həyatı
Eldar Məmmədov 1966-cı ilin 13 may tarixində Bakı şəhərində anadan olub. 5 nömrəli çörək zavodunda fəhlə işləyib. Subay idi. 19-u günü Eldar qonşuları Fərhadla birlikdə Olimp mağazasının yanında tankla üz-üzə gəlmiş,tankın üzərinə qaçmışdır və tank tərəfindən atəşə tutulmuş, güllə Eldarın boğazından dəymiş və bel hissəsindən çıxmışdır. Fərhad Eldarı yaxındakı evlərin birinə aparıb. Həkim gələnə kimi o keçinib. Şəhidlər xiyabanında dəfn edilib
Ünvan
Bu ünvanda yaşamışdır: Bakı şəhəri, Musabəyov küçəsi, 2-ci Yasamal, ev 10.
Xatirəsi
Şəhər Xalq Deputatları Soveti Rəyasət Heyətininn 13 dekabr 1993-cü il tarixli 21/205 saylı  qərarı ilə Yasamal rayonu ərazisində yerləşən 21 nömrəli tam orta məktəbə Eldar Məmmədovun adı verilib.
Tribadizm
Tribadizm və ya tribizm — əsasən qadının xüsusilə klitorisini stimullaşdırmaq üçün vulvasını cinsi partnyoruna toxundurduğu seks pozası. Əsasən lezbiyan cütlüklər tərəfindən istifadə pozada   digər pozalar, o cümlədən missioner pozası da tətbiq oluna bilər.
Etimologiyası
Latın dilindən tərcümədə sürtmə, sürtünmə mənası verən "tribade" sözünə əsaslanır. Qərb dillərində homoseksuallığı göstərmək üçün istifadə olunur. Sözün qədim yunan dilindən tərcümədə sürtmək mənası verən "tribein" sözündən gəldiyini də düşünən qrup mövcuddur.
Talqat Bigəldinov
Talqat Yaqubbəy oğlu Bigəldinov (5 avqust 1922, Maybalıq, Yeddisu vilayəti, Türkistan MSSR, RSFSR[d] - 10 noyabr 2014, Alma-Ata, Qazaxıstan) — SSRİ qırıcı təyyarə pilotu, iki dəfə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı, 24 iyun 1945-ci ildə Qırmızı meydanda Qələbə Paradının iştirakçısı, Qazaxıstan Aviasiya general-mayoru.
Erkən illər
Talqat Yaqubbəy oğlu Bigəldinov 5 avqust 1922-ci ildə Türkistan MSSR-nin Yeddisu vilayətinin Maybalıq kəndində anadan olmuşdur. .
Arqın tayfasının Quandık qəbiləsindən olan Aqus nəslinin nümayəndəsidir. Talqat Bigəldinov uşaqlığını Frunzedə (1926-cı ilə qədər Pişpək) keçirmişdir.
Valideynləri sadə qazax kəndliləri idi. Anasının adı Hadia idi. Talqatın doğma atasının adı Tusupbəy idi, ancaq 6 yaşından atasının kiçik qardaşı Yaqubbəyin övladsız ailəsində böyümüşdü. Burada mövcud qazax ənənəsinə görə əmisinin ailəsinə verildikdən sonra Bişkek şəhərinə köçmüşdür. Talqat doğma valideynlərini erkən yaşda itirmişdi. Ailə kasıb olduğundan, çox ağır yaşayırdı. .
İkinci Dünya müharibəsində iştirak
1938-ci ildə Talqat Bigəldinov Frunze şəhərindəki aero kluba daxil oldu. 1940-cı ildə Balaşov Hərbi Aviasiya Pilotlar Məktəbinə (Saratovun qərbində) daxil oldu. Sonra 1942-ci ildə məzun olduğu Çkalov Hərbi Aviasiya Məktəbinə (Orenburq şəhəri) qəbul edildi. 1943-cü ilin yanvarından İkinci Dünya müharibəsi cəbhələrində döyüşlərə qatıldı. Elə həmin Kommunist Partiyasına üzv seçildi. Döyüşlərə İl-2 təyyarəsində gedirdi. Sovet İttifaqı Qəhrəmanı S.P.Poşivalnikovun eskadrilyasında xidmət keçirdi. Qısa müddətdən sonra Poşivalnikovun müavini oldu.
26 oktyabr 1944-cü il tarixində, Qvardiya Baş leytenantı Bigəldinov Talqat Yaqubbəy oğlu, hava döyüşlərində 4 düşmən təyyarəsini şəxsən vurduğu üçün Znamenka, Kropivnitski şəhərlərinin azad edilməsi zamanı göstərilən cəsarət və döyüş bacarığına görə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görüldü.
1944-cü ilin payızında Qvardiya kapitanı Talqat Bigəldinov - 144-cü Qvardiya Hücum Aviasiya Alayının (9-cu Qvardiya Hücum Aviasiya Diviziyası, 1-ci Qvardiya Hücum Aviasiya Korpusu, 2-ci Hava Ordusu, 1-ci Ukrayna Cəbhəsi) eskadron komandir təyin olundu.
24 iyun 1945-ci ildə Moskvada Qırmızı meydanda Qələbə Paradının iştirakçısı olmuşdur.
Kapitan Talqat Yaqubbəy oğlu Bigəldinov 27 iyun 1945-ci ildə Krakov, Oppeln (indiki Opole) Breslau (indiki Vrotslav), Katovitse və Berlin uğrunda döyüşlərdə eskadron komandiri kimi düşmən qoşunlarına və texnikalarına hücumlara rəhbərlik etdiyi üçün ikinci Qızıl Ulduz medalına layiq görüldü.
Müharibənin iki ili ərzində Talqat Yaqubbəy oğlu Bigəldinov düşmən quru qoşunlarına hücum etmək üçün 305 dəfə döyüş uçuşuna çıxmışdı. O, hava döyüşlərində şəxsən 5 (dörd Me-109 və bir Yu-87) vurmuş və 2-ci qrupun bir hissəsi olaraq düşmən təyyarələrini, çox sayda canlı qüvvə və texnikasını məhv etmişdi.
Müharibədən sonra
250px|thumb|right|Talqat Bigəldinov 2009-cu il, 9 may, Alma-Ata şəhəri Müharibədən sonra, 1950-ci ildə Hava Qüvvələri Akademiyasını bitirdi və 1956-cı ilə qədər SSRİ Hərbi Hava Qüvvələrində xidmətini davam etdirdi. 1957-1970-ci illərdə - mülki aviasiya sahəsində işləmişdir. Qazaxıstan SSR Mülki Aviasiya İdarəsinin sədr müavini vəzifəsində çalışmışdır. Alma-Ata, Aqtöbe, Karaqanda, Kostanay, Jambıl, Ust-Kamenoqorsk və digər bölgə mərkəzlərində uçuş-enmə zolaqlarının yaradılmasına rəhbərlik etmişdir. 1968-ci ildə Talqat Bigeldinov Moskva İnşaat Mühəndisliyi İnstitutunu qiyabi olaraq bitirmiş, bundan sonra Qazaxıstan SSR-in Dövlət Tikinti sistemində rəhbər vəzifələrdə çalışmışdır.
2-3 və 12-ci çağırış SSRİ Ali Sovetinin deputatı (1946-1954 və 1989-1991-ci illərdə) olmuşdur. Böyük Vətən Müharibəsi əlillərinə və kimsəsiz uşaqlara yardım göstərən Beynəlxalq Xeyriyyə Fondunun prezidenti idi. Alma-Ata şəhərində yaşamışdır.
Polbin adına Orenburq Ali Hərbi Aviasiya pilot məktəbinin fəxri kursantıdır.
11 iyul 2014-cü ildən Toqanbai Kaumbayevin ölümündən sonra, Sovet İttifaqı Qəhrəmanı unvanının sahib Böyük Vətən müharibəsinin iştirakçısı olan yeganə qazaxçı idi. 31 Avqust 2012-ci ildən Hava Marşalı Aleksandr Yefimovun ölümündən sonra, Böyük Vətən müharibəsi dövründə iki dəfə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adını alan yaşayan yeganə qəhrəmanı idi. 10 Noyabr 2014-cü ildə vəfat etmişdir. Alma-Atadaki Kensay-1 qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.
Vasili Boqoroditski
Vasili Alekseyeviç Boqoroditski SSRİ Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, filologiya elmləri doktoru, professor, Paris Dilçilik Cəmiyyətinin üzvü, Kazan Dilçilik Məktəbinin yaradıcılarından biri. Eksperimental fonetika, dialektologiya, slavyanşünaslıq, türkologiya üzrə ümumi dilçi tədqiqatçı.
Bioqrafiya
1857-ci ildə Rusiya İmperiyası, Kazan quberniyasının Yoşkar-Ola şəhərində keşiş ailəsində anadan olmuşdur. 1868-ci ildən Kazan Gimnaziyasında, daha sonra (1876–1880-ci illərdə) Kazan Universitetinin tarix-filologiya fakültəsində təhsil almışdır. Universiteti bitirdikdən sonra Kazan Tatar Müəllimlər Seminariyasında və Kazan Universitetində dərs demişdir. 1884-cü ildə "Ortaq rus dilində səssiz saitlər", 1888-ci ildə — "Rus qrammatikasının gedişi" adlı doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir.
Müqayisəli dilçilik, Hind-Avropa dillərinin müqayisəli qrammatikası (1884-cü ildə), Sanskrit və müqayisəli qrammatika (1886-cı ildən) şöbələrində xüsusi köməkçi professor vəzifəsində çalışmışdır. 1884-cü ildə dünyanın ilk təcrübi fonetika laboratoriyasını təsis etmişdir.
1917-ci il Oktyabr inqilabından sonra Vasili Boqoroditski Kazan Şərq Pedaqoji İnstitutunda dərs demişdir.