cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Türkviziya Mahnı Müsabiqəsi
Türkviziya - Türkiyənin TMB telekanalı tərəfindən qurulan yeni beynəlxalq mahnı müsabiqəsi. İlk müsabiqə Türkiyənin şəhərlərindən biri olan Əskişəhərdə Anadolu Universitetində keçirilmişdir. Müsabiqəni 210 xalla Azərbaycan təmsilçisi Fərid Həsənov "Yaşa" mahnısı ilə qazanmışdır. Müsabiqənin ikincisi Tatarıstanın paytaxtı Kazan şəhərində baş tutmuş, 25 ölkə qatılmış və qalib 225 xalla Qazaxıstan təmsilçisi Janar Duqalova "Izin Körem" mahnısı ilə olmuşdur.
Mir Xəzər Xan Xoso
Mir Xəzər Xan Xoso — Pakistan İslam Respublikasının 20-ci baş naziri (faktiki).
Circus maurus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Qızıl Şir
thumb|[[Takeşi Kitano Hana-bi filmi üçün aldığı Qızıl Şir ilə]]
Qızıl Şir — Venesiya Kino Festivalında 1949-cu ildən etibarən ən yaxşı filmlərə verilən mükafatdır. Bu mükafat Venesiya Kino Festivalında ən böyük mükafatdır. 1969–1979-cu illərdə mükafatın təqdim etmə mərasimi keçirilməmişdir.
Devid di Donatello
Devid di Donatello — İtaliyanın rəsmi film mükafatıdır. Bu mükafat 1955-ci ildən etibarən "İtalyan Kino Akademiyası" tərəfindən müxtəlif kateqoriyalar üzrə filmlərə hər il təqdim ediləm film mükafatıdır. İldən-ilə bu mükafatın kateqoriyaları dəyişilmişdir. Bu mükafat ABŞ-də verilən Oskar mükafatının analoqudur.
Tarixi
Mükafatın adı 1386–1466-cı illərdə yaşamış Florensiyanın tanınmış rəssamı Donatellonun 1440-cı ildə hazırladığı "David heykəli" ifadəsindən götürülmüşdür. "David di Donatello" ifadəsi isə "Donatellonun Davidi" mənasını ifa edir. Əsası 1955-ci ildə yaradılmış və bu ildən başlayaraq 3 kateqoriya üzrə təqdim edilməyə başlanılmışdır. Bu kateqoriyaları sayı 2006-cı ildə 24-ə çatmışdır.
Miçal Tomko
Miçal Tomko (11 yanvar 1994) — Slovakiyalı peşəkar kişi BMX velosipedçisi. Miçal Tomko Slovakiyanı beynəlxalq yarışlarda təmsil edir.
Karyerası
Miçal Tomko 2015 UCI BMX Dünya Çempionatında 1 km zaman yarışında iştirak etmişdir. O, Belçikada baş tutan yarışlarda 38.094 saniyəlik nəticəsi ilə 84-cü yeri tutdu.
Monte-Aqila
Monte Aqila — Biabio bölgəsində, eyni adlı şəhərin 5 kilometr cənubundakı Cabrero bələdiyyəsində yerləşən Çili şəhəridir. .
Yasuo Suzuki
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 2 oyun keçirib.
Nimruz vilayəti
Nimruz vilayəti — Əfqanıstan İslam Respublikasının 34 vilayətindən biri.
Etimologiya
Vilayətin adı dəri və bəluc dillərində günün yarısı və ya ortası deməkdir, nim(نيم,yarı) və roz(روز,gün) sözlərinin birləşməsidir.
Coğrafiyası
Vilayətin sahəsi 41.005 km², 2009-cu ilin əvvəlinə olan rəsmi məlumata əsasən əhalisi 148.5 min nəfər, inzibati mərkəzi Zərənc şəhəridir.
Əhalisinin etnik tərkibi
Əhalisi əsasən bəluclardan, qismən puştunlardan, az sayda tacik və özbəklərdən ibarətdir. Vilayətdə əhalinin 61%-i bəluc dilində, 27%-i (39 kəndin əhalisi) puştun dilində, 10%-i daricə və özbəkcə danışır.
Circus cinereus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Xortdanın cəhənnəm məktubları
"Xortdanın cəhənnəm məktubları" povesti — Ə. Haqverdiyevin ən iri həcmli nəsr əsəridir. Əsər 1906-cı ildə Molla Nəsrəddin jurnalında çap olunsa da, 1930-cu il- də "Odabaşının hekayəsi" ona əlavə olunaraq ayrıca kitab halında çap olunmuşdur.
Əsərin mövzusu
Yazıçı "Xortdanın cəhənnəm məktubları" povestində həyatda görüb müşahidə etdiyi mənfi tipləri "cəhənnəm" adlanan məkanda cəmləşdirərək ideya və mövzu baxımından zəngin bir əsər yaratmışdır.
"Xortdanın cəhənnəm məktubları" povestinin mövzusu yazıçının özünün dediyi kimi, "mənfi tiplər cəmiyyəti" ilə əlaqədardır. Povestdə həm bu dünyanın, həm də cəhənnəmin təsvirində üç əsas mövzu diqqəti cəlb edir. Bunlardan birincisi, fırıldaqçı din xadimlərinin ifşasıdır. Bu mövzu müqəddimə hissəsindən başlayaraq bütün əsər boyu davam edir.
İkinci mövzu burjua-mülkədar cəmiyyətinin ifşası məsələsidir. Ədib burjua-mülkədar cəmiyyətinin geniş təhlilini və tənqidini vermir. Bu mövzu ayrı-ayrı dövlət nümayəndələrinin satirik portretlərində və sözgəlişi toxunulan bəzi siyasi-ictimai mətləblərdə, hadisələrdə bədii həllini tapmışdır. Ədib bu mövzunu, əsasən, iki istiqamətdə inkişaf etdirir:
"Xortdanın cəhənnəm məktubları"ndakı tənqidi mətləblərdən biri də çarizmin müstəmləkəçilik siyasətinin kəskin ifşasıdır. Əsər boyu müxtəlif ictimai-siyasi məsələlərlə əlaqədar olaraq ədib cəmiyyətdəki ədalətsizliyin, rəzalətin əsas dayağı kimi çarizmin fitnəkar siyasətini, habelə onun Azərbaycandakı nümayəndələrini kəskin ifşa edir.
Ə. Haqverdiyev dövrün bir ziyalı yazıçısı kimi həmin fırıldaqçıları, dələduzları uyğun bir məkana – cəhənnəmə toplayaraq "mənfi tiplər cəmiyyəti"ni yaratdı və açıq-aşkarcasına onları ifşa etməyə başladı. "Xortdanın cəhənnəm məktubları" həmin dövrün mənfi tiplərini yaxından görüb tanımaq üçün çox böyük əhəmiyyətə malik bir povestdir.
Əsərin süjeti
"Xortdanın cəhənnəm məktubları"nda Haqverdiyev bir çox mövzulara toxunduğuna görə süjet və kompozisiya baxımından çoxşaxəli və orijinaldır. Povestdə bu dünyada yaşayan mənfi tiplərlə o biri dünyada yaşayan mənfi tiplər arasında o qədər də böyük fərq göstərilmir. Sadəcə o biri dünya, yəni cəhənnəm real dünyadakı mənfi tip insanların sonuncu aqibət məkanıdır. Xortdan Tiflisdən Şuşaya gəlincə yetimlərin malını yeyən Musa bəy kimi bəylərə, Mirzə Səttar kimi gedib "dərs gətirən" müəllimlərə, hiyleyi-şəriyyə ilə məşğul olan axundlara, Məşədi Seyfulla kimi fırıldaq yolu ilə xalqı soyanlara, təziyadarlara rast gəlir. Ancaq onlar törətdikləri əməllərə görə o biri dünyada heç də peşman deyil, əksinə, yeri gələndə özlərinə haqq qazandırmağa da çalışırlar.
"Xortdanın cəhənnəm məktubları" povesti süjet baxımından mürəkkəbdir, çoxşaxəlidir. Belə ki, əsas süjetdən çıxış edən, onunla bağlı olan bir sıra xırda süjet xətləri də vardır. Xortdanın hər iki dünyada qarşılaşdığı insanlar haqqında olan əhvalatların hər biri özlüyündə kiçik bir süjetə malikdir. Povestdə süjetin ekspozisiya mərhələsini Xortdanın ağlına cəhənnəmə getmək fikrinin gəlməsi, Mirzə Qoşunəlinin yanına – Şuşaya Tiflisdən gedən zaman başına gələn əhvalatlar, burada qarşılaşdığı insanlar, nəhayət, Şuşaya gəlib çıxması təşkil edir. Xortdanın on gün müddətində həmin iksirin qəbul etməsi, Tiflisə gəlməsi, vaxt tamam olduqdan sonra cəhənnəmə gəlməsi mərhələsini zavyazka (bədii düyün) mərhələsini təşkil edir. Kulminasiya (bədii zirvə) mərhələsini isə Veyl quyusu ilə bağlı olan əhvalatlardır. Razvyazka (düyünün açılması) mərhələsində ziddiyyətlər tədricən açılmağa, ayrı-ayrı surətlər, qruplar arasında olan münaqişə zəifləməyə doğru gedir. Povestdə rus kazaklarının, zabit və generallarının çar ikinci Nikolayın cəhənnəmə gəlməsi, Xortdanın cəhənnəmi tərk etməsi razvyazka (düyünün açılması) mərhələsini təşkil edir. Nəhayət, final (bədii yekun) mərhələsində hadisələr sona yetir. Xortdanın bu dünyaya qayıtması, qayıtdıqdan sonra yeni dünyanın yarandığını görməsi, dörd ildən çox vaxtın keçməsi ilə dünyanın dəyişməsi, zəhmətkeşlərin hakimiyyəti final mərhələsidir.
Xortdan surəti
Povestin baş qəhrəmanı olan Xortdan nə mənfi, nə də müsbət surətdir. "Xortdan – qorxunc görünüşlü mifik vücuddur". Ə. Haqverdiyevin məhz Xortdan surətini seçməsi təsadüfi deyildi. Avam camaat arasında uşaqları xortdanla qorxutmaq, həyatda şər əlamətləri Xortdanın ünvanına yazmaq uzun müddət dəb halında olmuşdur. Ə. Haqverdiyev də camaat içərisindəki bu cəhalət əlamətini Xortdan surətini yaratmaqla lağa qoymuşdu, gülüş hədəfi etmişdi.
Mussolini Kuboku
Mussolini Kuboku - İtaliya krallığında (1861-1946) 1934-1942-ci illərdə "Ən yaxşı İtalyan filmi və "Ən yaxşı Xarici film" kateqoriyası üzrə təqdim edilən mükafatdır. Mükafatın təqdim edilməsi ilk dəfə Venesiyada baş tutmuşdur.
Xarici keçidlər
Coppa Mussolini
Corc Bernard Şou
Corc Bernard Şou — irland əsilli tanınmış Böyük Britaniya yazıçısı, dramaturq, Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı (1925), ictimai xadim (sosialist-fabianist - ingilis yazısının islahatları tərəfdarı), Uilyam Şekspirdən sonra ingilis teatrının ən məşhur dramaturqu.
Corc Bernard Şou həm "Nobel"in pul mükafatından imtina etmişdir (amma laureatlara verilən medalı qəbul etmişdir; sonralar bu addımı Boris Pasternak və Jan-Pol Sartr da atmışlar).
Həyatı
İrland dramaturqu, musiqişünas və tənqidçidi Corc Bernard Şou Dublində doğulmuşdur. Janr və forma baxımından seçilən 60-dan çox pyesin müəllifidir. Yaradıcılığında sosial mövzulara daha çox diqqət yetirmişdir.
Bernard Şounun atası əvvəlcə dövlət qulluğunda çalışmışdı. Ardınca uğursuz ticarətə qurşanmış, sonda isə həyatını içki düşkünü kimi başa vurmuşdu. Anası müəyyən istedaddan məhrum olmayan həvəskar musiqiçi idi. Şou ailəsi əsl-nəcabətli sayılsa da, ehtiyac onlardan yan keçməmişdi. Nəticədə Bernard kilsə məktəbini bitirəndən sonra — 15 yaşından işləməyə başlamışdı. Əslində təhsil ona heç nə verməmişdi. Özünün də etiraf etdiyi kimi daha çox oxuduğu kitabların — Şekspirin, Dikkensin əsərlərinin, "Min bir gecə" nağıllarının, İncilin təsiri altında formalaşmışdı. Anasının və ailənin dostu, dirijor Con Linin təşviqi ilə erkən yaşlarından musiqi ilə maraqlanmış, fortepiano ifaçılığı sənətinə yiyələnmişdi.
Ərindən boşanıb Londona köçən missis Şounun ardınca 1876-cı ildə Bernard da Britaniya paytaxtına gəlmişdi. O, gələcəyini ədəbiyyatda görürdü. Pedant dəqiqliyi ilə hər gün mütləq beş səhifə yazırdı. Həm də qəzetlərdə musiqi tənqidçisi kimi məqalələri çap olunurdu. Lakin ilk beş romanından heç birini nəşr etdirə bilmədiyindən çox vaxt anasının cüzi gəlirlərindən asılı qalırdı.
Ailəsinin vəziyyətinin ağırlığı və cəmiyyətdəki qeyri-bərabərlik Şounun sosializm ideyaları ilə maraqlanmasına zəmin yaratmışdı. 1884-cü ildə o, ingilis sosialistlərinin Fabian cəmiyyətinə üzv olmuşdu. 27 il bu cəmiyyətin sıralarında çalışan məşhur dramaturq sosial məsələlərlə bağlı bir neçə broşüra yazmış və dəfələrlə Londonun fəhlə rayonlarında mühazirələrlə çıxış etmişdi.
Dram yaradıcılığına başlamamışdan əvvəl Bernard Şou 1885-1890-cı illərdə Londonun "Uorld", "Star" kimi populyar qəzetlərinin teatr və musiqi tənqidçisi olmuşdu. İngilis şairi U.Oden onu "bəlkə də bütün zamanların ən yaxşı musiqi tənqidçisi" adlandırmışdı.
Teatrşünas kimi guşə apardığı "Saterdey revyu" qəzetində Şou realist dramlar və İbsen yaradıcılığı haqqında məqalələrlə çıxış edirdi. Onun "İbsenizmin mahiyyəti" kitabçası (1891) həmin dövrdə Avropada populyar olan Norveç sənətkarı haqqında ingilis dilində ilk ciddi tədqiqat əsəri idi.
Məhz bu əsərin təsiri ilə İbseni ingilis səhnəsində tamaşaya qoyan rejissor T.Qreyn Şounun özünü pyes yazmağa təşviq etmişdi. Lakin müəllifin ilk dram əsərinin –"Dul qadının evi" (1892) pyesinin səhnə taleyi uğurlu olmamışdı. İkinci tamaşadan sonra əsər repertuardan çıxarılmışdı. Sonrakı altı ildə Şou 9 pyes yazsa da, onlara yaxın duran tapılmamışdı. İngilis fahişələri haqqındakı "Missis Uorrenin peşəsi" pyesi isə, ümumən, senzura qadağası ilə üzləşmişdi.
Şounu dramaturq kimi tanıdan ilk əsəri 1897-ci ildə ABŞ-də tamaşaya qoyulan "Şeytanın şagirdi" pyesi oldu. Müəllif vətəni Britaniyadan əvvəl Amerikada şöhrət qazandı. 1898-ci ildə o, əsərlərinin iki cildliyini "Xoşa gələn və xoşa gəlməyən" pyeslər" adı altında çap etdirmiş, nəhayət, Fabian cəmiyyətinin üzvü olan irland sosialisti Şarlotta Peyn Tausendlə ailə qurmuşdu. Onlar yarım əsr birlikdə yaşamışdılar. Ancaq övladları olmamışdı.
"Şeytanın şagirdi"nin ardınca müəllifin 1903-cü ildə "Kandid" pyesi də ABŞ səhnəsində göstərilmişdi. Növbəti ildə isə Londonun Kort teatrında oynanılan "Con Bullun başqa adası" pyesi böyük rəğbətlə qarşılandı. Deyilənə görə tamaşaçıların arasında olan ingilis kralı VII Edvard o qədər gülmüşdü ki, altındakı kreslo sınmışdı... 1904-1907-ci illərdə Kort teatrında göstərilən 988 tamaşanın 701-i Bernard Şoununu pyesləri əsasında hazırlanmışdı. Bu əsərlərin sırasına müəllifin "Kandid", "Yaşayarıq, görərik", "İnsan və fövqəlinsan", "Mayor Barbara", "Həkim dilemma qarşısında" kimi biri-birindən fərqli pyesləri daxildi. O, həqiqətən də, qısa müddətdə ürəklərə və beyinlərə hakim kəsilməyi bacarmışdı.
Birinci Dünya müharibəsinin başlanması ilə Şou populyarlığını sürətlə itirdi. Buna yazıçının "Nyu steytsmen" jurnalındakı "Müharibə sağlam ağıl baxımından" adlı böyük oçerki səbəb olmuşdu. Həmin yazıda Şou münasibətləri hərbi yolla aydınlaşdırmağa çağıran İngiltərə və Almaniyanı kəskin tənqid etmiş, beyinləri dumanlanan patriotları ələ salmışdı. 1916-cı ildə İrlandiya üsyanını dəstəkləməsi də onu istəməyənlərin sayını artırmışdı. Şounu Dramaturgiya klubunun üzvlüyündən çıxarmışdılar, mətbuatda haqqında kəskin, təhqiramiz yazılar dərc edilirdi.
Şou isə heç nə olmamış kimi yaradıcılığı ilə məşğul idi. Müharibə ərəfəsində yazdığı populyar səhnə əsərlərindən olan "Piqmalion" (1914) pyesində o, zəngin təbəqənin davranış və ədalarını amansızlıqla ələ salmışdı. Sonralar bu pyesin motivləri əsasında bu gün də ABŞ və Avropa səhnələrindən düşməyən "Mənim gözəl ledim" müzikli (1956) hazırlanmışdı.
Bütün təzyiqlərə baxmayaraq, Şou müharibəyə münasibətdə barışmaz mövqeyindən geri çəkilməmişdi. "Ürəklərin qırıldığı ev" (1921) tragikomediyasında müəllif günahsız insan qanı axıdılması üçün məsuliyyət daşıyan nəslin mənəvi cəhətdən necə miskinləşdiyini, tənəzzülə uğradığını ustalıqla açıb göstərilmişdi. "Mafusailə doğru" (1922) əsərini isə Şou pyes-diskussiya kimi qələmə almışdı. Ümumiyyətlə, yaradıcılıq həyatının son illərində Şou ənənəvi realizmdən müəyyən qədər uzaqlaşmış, bədii forma və mətn üzərində bir sıra cəsarətli eksperimentlər aparmaqdan çəkinməmişdi.
Siyasi və sosial-mənəvi həyatın satirik mənzərələrini yaradan, dilinin itiliyi və acılığı ilə şöhrət tapan Şou yalnız bir dəfə ədəbi ənənəsinə xilaf çıxmışdı. O, Fransa milli qəhrəmanı Janna d`Arkın simasında yeni mövzu və qəhrəman tapmış, ilk və son faciə əsərini — "Müqəddəs İonna" dramını (1924) yazmışdı.
1925-ci ildə Bernard Şou "idealizm və humanizmlə səciyyələnən yaradıcılığına, əksər hallarda müstəsna poetik gözəlliklə müşayiət olunan sirayətedici satirasına görə" Nobel mükafatı laureatı olmuşdu. Şou həyatdakı bir çox şeylər kimi Nobel mükafatına da müəyyən istehza ilə yanaşırdı. Hətta bir dəfə demişdi ki, "dinamiti kəşf etdiyinə görə bəlkə də Alfred Nobelin təqsirindən keçmək olardı. Amma Nobel mükafatını yalnız bəşəriyyətin düşməni olan bir adam təsis edə bilərdi". İstənilən halda, İsveç Akademiyası seçimini etmiş, qərarını vermişdi. İsveç ədəbiyyatşünası Per Halsterm pyeslərinə yazdığı dərin məzmunlu müqəddimələrə görə Bernard Şounu "bizim günlərin Volteri" adlandırmışdı.
Dramaturq isə əvvəlcə mükafatdan imtina etmək istəyirdi. Lakin xanımı Nobel ödülünün onun şəxsində İrlandiyaya verildiyinə inandırandan sonra qərarını dəyişmişdi. Bernard Şou hər cür təmtərağın əleyhdarı olduğundan təqdimat mərasimində iştirakdan boyun qaçırmışdı. Mükafatın pul hissəsini isə İsveç ədəbiyyatını ingilis dilinə tərcümə etmək üçün fondun yaradılmasına ayırmışdı.
1938-ci ildə "Piqmalion" pyesinin motivləri əsasında çəkilən filmə görə Şou həm də Oskar almışdı. Beləliklə indiyə qədər o, ədəbiyyat və incəsənət sahəsində hər iki məşhur mükafata layiq görülən yeganə sənət adamı olaraq qalmaqdadır.
Şou dünyanın bir sıra ölkələrində, o cümlədən keçmiş SSRİ-də olmuş, Stalinlə görüşmüşdü. Bəzi Qərb intellektualları kimi o da sovet rejiminin mahiyyətinə varmadan SSRİ-nin müdafiəçisi kimi çıxış etmişdi.
Şou yaradıcılığının mühüm hissəsini müəllifin epistolyar irsi təşkil edir. O, uzun və məhsuldar həyatı boyu 250 mindən çox məktub yazmışdı. Bu məktublarda ciddi ictimai-siyasi məsələlərə, ölkə və dünya miqyasında gedən proseslərə, ədəbiyyat, teatr və sənət məsələlərinə münasibət öz əksini tapmışdı.
Bernard Şou yalnız fiziki deyil, əqli uzunömürlülüyü ilə də özünəməxsus rekord qazanmışdı. O, son səhnə əsərini — "Bayandın milyardları" pyesini 92 yaşında tamamlamışdı. Həyatının sonuna qədər bu yorulmaz irlandiyalı bəzən əndazəsini aşan yumor hissini, iti ağlını, ən gözlənilməz fikir və mülahizələrə dərhal və hazırcavablıqla reaksiya vermək bacarığını qoruyub saxlamışdı.
Leonardo Kaze Dos Santos Neto
Leonardo Kaze Dos Santos Neto (2 iyun 1996) — Braziliyalı peşəkar kişi BMX velosipedçisi. Leonardo Kaze Dos Santos Neto Braziliyanı beynəlxalq yarışlarda təmsil edir.
Karyerası
Leonardo Kaze Dos Santos Neto 2015 UCI BMX Dünya Çempionatında 1 km zaman yarışında iştirak etmişdir. O, Belçikada baş tutan yarışlarda 37.241 saniyəlik nəticəsi ilə 83-cü yeri tutdu.
Elias Kanetti
thumb|150 px|Korluq (1931) Elias Kanetti  — yəhudi əsilli Avstriya, Bolqarıstan, Böyük Britaniya yazıçısı, dramaturqu, kulturoloqu, sosial mütəffəkiri, Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı (1981).
Əhməd Necdət Sezər
Əhməd Necdət Sezər (, 13 sentyabr 1941; Afyonqarahisar) — Türkiyəli hüquqşünas və dövlət rəsmisi, Türkiyə Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin 14-cü sədri, Türkiyə Respublikasının 10-cu prezidenti.
Elias Kanetti
Həyatı
Yəhudi əsilli alman yazıçısı və dramaturq Elias Kanetti 1492-ci ildə İspaniyadan köç edən Sefard yəhudilərinin nəslindən idi. Keçmiş Osmanlı imperatorluğu ərazisində – indiki Bolqarıstanın Ruşuk şəhərində, zəngin tacir ailəsində doğulmuşdur. Maraqlıdır ki, 1952-ci ildə Böyük Britaniya vətəndaşlığını qəbul edənə qədər özünü Osmanlı təbəəsi saymışdı. Əsərlərini alman dilində yazmışdır. Əslində ailələrinin məişət dili ladino sayılırdı. Bu ispan dilinin Sefard yəhudiləri arasında təhrifə uğramış dialektlərindən biri idi. Lakin Elias Kanettinin ata-anası Vyanada təhsil aldıqlarından yalnız alman dilində danışırdılar və uşaqlarına da ana dili kimi, ilk növbədə almancanı öyrətmişdilər.
Əhməd Necdət Sezər
Əhməd Necdət Sezər Türkiyə Cümhuriyyəti tarixində həm prezident, həm də yüksək məhkəmə orqanı rəhbəri vəzifələrində çalışmış yeganə şəxsdir.
Elias Kanetti
Həyatı
Doğrudur, Elias Kanetti təhsil həyatına Britaniya məktəbində başlamışdı. Çünki o, məktəb yaşına çatanda ailələri Mançestrdə yaşayırdı. Jak Kanetti hər vasitə ilə oğlunun ədəbiyyatla məşğul olmasını təşviq edirdi. Amma atasının qəfil ölümü hər şeyi dəyişdirdi. Anası üç övladı ilə birlikdə Vyanaya köçdü. Burada Elias yenidən alman dili mühitinə qayıtdı. Sonralar özü yazırdı ki, əgər anası və alman dili olmasaydı, həyat onun nəzərində mənasız, dərkedilməz bir şeyə çevrilərdi.
Sürixdə təhsilini davam etdirdiyi 1916–1921-ci illəri Elias Kanetti "gəncliyinin qızıl dövrü" sayırdı. Bədii yaradıcılığa da İsveçrədə başlamış və "Yulius Brut" adlı mənzum pyes yazmışdı. Anasının təkidi ilə Vyanaya qayıtdıqdan sonra istəyinə rəğmən Vyana universitetinin kimya fakültəsində oxumuşdu. Amma bu sahədə bir gün də çalışmamış, ədəbiyyatı seçmişdi.
Əhməd Necdət Sezər
1983-1988-ci illərdə Ali Məhkəmənin üzvü olan Sezər 1988-1998-ci illərdə Konstitusiya Məhkəməsinin üzvü, 1998-ci ildə isə Konstitusiya Məhkəməsinin sədri olub. 2000-ci ildə Türkiyədə keçirilən prezident seçkiləri ilə prezident seçilib. 2007-ci ildə isə prezident səlahiyyətlərini Abdullah Gülə təhvil verib.
Elias Kanetti
Həyatı
1928-ci ildə Kanetti Berlində alman ədəbiyyatının Bertold Brext, İsaak Babel və Qeorq Qross kimi nümayəndələri ilə tanış olmuşdu. Bu tanışlıq və onlardan eşitdiyi ibrətamiz hadisələr gənc yazıçıda insan ağılsızlıqları haqqında silsilə romanlar yaratmaq arzusu doğurmuşdu. 1935-ci ildə həmin seriyanın ilk və son nümunəsi — "Korluq" çap edilmişdi. Frans Kafka ənənələrini davam etdirən müəllif əsərində dünyanın absurdluğu və cəfəngliyi mövzusunu diqqətə çəkmişdi. Tomas Mannın və digər məşhur yazıçıların yüksək qiymət verdikləri bu roman dövrü qabaqlayan, faşizm təhlükəsini bütün çılpaqlığı ilə göstərən əsərlərdən sayılırdı. Çapından bir neçə il sonra romanın Almaniyada qadağan edilməsi onun hədəfə dəydiyini göstərirdi. İngilis yazıçısı Ayris Merdok "Korluq" romanını XX əsrin sayı o qədər də çox olmayan "böyük kitablarından" biri adlandırmışdı.
Elias Kanetti "Toy" (1932) və "Axmaqlıq" komediyası (1934) pyesləri ilə absurd teatrına öz töhfəsini vermişdi. Daha sonrakı dövrün məhsulu olan "Məhdud zaman dairəsində" pyesində (1956) də müəllif hər kəsin öz ölümünün dəqiq tarixini bildiyi bir cəmiyyətin təsviri ilə dünyanın absurdluğu mövzusunu davam etdirmişdi.
Əhməd Necdət Sezər
Erkən illəri və təhsili
Əhməd Necdet Sezer 13 sentyabr 1941-ci ildə Afyonqarahisarda anadan olub. O, müəllim Əhməd Həmdi Sezer (d. 1979) və evdar xanım olan Xədicə Sezərin (1918-2004) dörd övladından yeganə oğludur.
1958-ci ildə Afyon liseyini, 1962-ci ildə Ankara Universitetinin Hüquq fakültəsini bitirib. Elə həmin il Ankarada hakimliyə namizəd kimi fəaliyyətə başlayıb. O, hərbi xidmətini Hərbi Akademiyada ehtiyatda olan zabit kimi başa vurub.
Elias Kanetti
Həyatı
Almaniyada faşizmin bərqərar olması və amansız yəhudi təqibləri Elias Kanettini Berlindən Vyanaya qayıtmağa məcbur etmişdi. Hitler anşlyus planını həyata keçirəndən sonra isə o, Londonda sığınacaq tapmışdı. Mühüm əsərlərindən sayılan "Hakimiyyət və kütlə" kitabında (1960) müəllif tarixi, mifoloji, ədəbi mənbələr əsasında kütlə psixozunu və siyasətçilərin bu psixozdan yararlanma məharətini təsvir etmişdi. Əsərin əsasında Kanettinin gənclik illərində şahidi olduğu hadisə – haqsızlıq və ədalətsizliklə üzləşən fəhlələrin Vyanadakı Ədalət sarayını yandırmaları və nəticədə 80 nəfərdən çox dinc şəhər sakininin həlak olması ilə müşayiət edilən 15 iyul 1927-ci il olayı dayanırdı. thumb|left|Kanettinin [[Sürix qəbristanlığındakı qəbri]] "Kafkanın daha bir prosesi: Felitsaya məktublar" (1962) kitabında Elias Kanetti sevimli yazıçısının şəxsi həyat faktları ilə əsərləri arasındakı bağlılıqları üzə çıxarmağa çalışmışdı. Onun "Unudulmuş dil" (1980) və "Qulaqda məşəl" (1982) kitabları isə avtobioqrafik səciyyə daşıyırdı. Yazıçının mütəmadi yerdəyişmələrlə, hadisə və şəxsiyyətlərlə zəngin ömür yolu burada əks olunmuşdu.
Əhməd Necdət Sezər
Erkən illəri və təhsili
O, Dəclə və Yerköydə hakim, Ali Məhkəmədə istintaq hakimi vəzifələrində çalışıb. Dəclə Mülki Asliyə Məhkəməsində hakim olaraq, Demokrat Partiyasına yaxınlıq bəhanəsi ilə, 27 may çevrilişindən sonra Türkiyənin qərbinə sürgün edilən 55 fikir liderindən biri olan Ensarioğlu ailəsinin lideri Şeyx Əbdürrezzaq Ensarioğlunun ələ keçirilən evini və torpağının geri qaytarılmasına qərar verdi. Mülki idarənin yeni olduğu və Ensarioğlu ailəsinin bölgədən kənarda qaldığı bir vaxtda verdiyi bu qərarla bölgədə qan tökülməsinin qarşısını aldı və Dəclədə ictimai sülh yaratdı.
Enhanced Small Device Interface
ESDI (Enhanced Small Device Interface) – yüksək tutumlu sərt disklərin, yumşaq disklərin disksürənlərinin və lent qurğularının verilənləri kompüterlə yüksək sürətlə mübadilə etmələri üçün 20-ci əsrin 80-cı illərində məşhur olan standart. ESDI sinifli qurğular, adətən, verilənləri təxminən 10 Mbit/san sürətlə ötürürdü, ancaq onlar iki dəfə tez də işləyə bilərdi. İndi ESDI, praktiki olaraq, istifadədən çıxarılıb.
Əhməd Necdət Sezər
Erkən illəri və təhsili
1977-1978-ci illərdə Ankara Universiteti Hüquq fakültəsində mülki hüquq sahəsində aspirantura təhsilini başa vurmuşdur.
Elias Kanetti
Həyatı
Elias Kanetti 1981-ci ildə "dünyagörüşün genişliyi, ideyaların zənginliyi və bədii gücü ilə səciyyəvi olan əsərlərinə görə" ədəbiyyat sahəsində növbəti Nobel laureatı olmuşdu. İsveç Akademiyasının üzvü Yuhannes Edfeld təqdimat nitqində bir sıra əsərlərinin, ilk növbədə isə "Korluq" romanının fantasmaqorik və demonik çalarlarla zənginliyi baxımından Kanettini rus ədəbiyyatının Qoqol və Dostoyevski kimi qüdrətli simaları ilə müqayisə etmişdi. Kanetti təqdimat mərasimində iştirak etsə də, Nobel mühazirəsindən boyun qaçırmışdı.
Əhməd Necdət Sezər
Ali məhkəmə dövrü
O, 1983-cü il martın 7-də Ali Məhkəmənin üzvü seçilmişdir. Kassasiya Məhkəməsinin 2-ci Mülki Kollegiyasının üzvü vəzifəsində çalışarkən 28 sentyabr 1988-ci ildə o vaxtkı prezident Kənan Evrənin təyinatı ilə ən gənc üzv olaraq Konstitusiya Məhkəməsinin üzvü olub. 1998-ci il yanvarın 6-da Konstitusiya Məhkəməsinin sədri seçilib. 28 sentyabr 1998-ci ildə təqaüdə çıxıb. Onun 1999-cu ilin aprelində Konstitusiya Məhkəməsinin təqaüdçü sədri kimi etdiyi çıxış bəziləri tərəfindən 28 fevral prosesinin tənqidi kimi qəbul edilmiş və bəzi qəzetlərdə manşetlərə çevrilmişdir. Sezər bu çıxışında :
Elias Kanetti
Həyatı
Bəzi mənbələrdə doğum yerinə əsaslanaraq Elias Kanettini Bolqarıstanın ilk Nobel laureatı kimi təqdim etməyə çalışırlar. Həyatının son iyirmi ilini Sürixdə yaşayan Elias Kanetti isə özünü konkret ölkənin yox, dünyanın vətəndaşı sayırdı. Yazıçının "Yəhudi olsam da, intellektimin dili alman dilidir, lakin mən özümdə bütün xalqların irsini daşıyıram" — sözləri də bu fikrin təsdiqidir.
Əhməd Necdət Sezər
Ali məhkəmə dövrü
"“Fikir azadlığı demokratiyanın təməli və ayrılmaz hissəsidir. Düşüncə cinayət sayılarsa, demokratiya ola bilməz. Fəaliyyətə çevrilməyən düşüncə ifadələri cəzalandırıla bilməz. Konstitusiyada və qanunlarda fikir azadlığını məhdudlaşdıran müddəalar imzalanmış beynəlxalq müqavilələr çərçivəsində dəyişdirilməlidir. Türkiyə insan haqları sahəsində ümumbəşəri normalara uyğunlaşmaq üçün qanunlarında lazımi dəyişikliklər etməlidir. İfadə azadlığı ilə bir araya sığmayan qanunlar dəyişdirilməlidir. Konstitusiya və qanunlar azadlığa mane olan ünsürlərdən təmizlənməli, azadlıq sahəsi genişləndirilməlidir. Demokratik dəyərlər fikir azadlığı sahəsinə daxil edilməlidir."
Prezidentliyi (2000-2007)
thumb|right|Sezər, [[Vladimir Putin, Atal Bihari Vacpai ve Nursultan Nazarbayev ile birlikdə, Almatı, Qazaxıstan 4 iyun, 2002]] Sezər prezident seçilməzdən əvvəl ictimaiyyət tərəfindən tanınan şəxs idi. ANASOL-M (57-ci Türkiyə hökuməti) koalisiyası hökumət tərəfdaşlarının ( Bülənd Ecevit, Dövlət Baxçalı, Məsud Yılmaz) özlərinin və ya partiyalarından birinin namizədliyi ilə bağlı ortaq qərara gələ bilməməsi nəticəsində, dövrün təqaüdçü Konstitusiya Məhkəməsi sədri Sezər, Ecevitin təklifi ilə prezidentliyə namizəd olaraq gön plana keçib. 25 aprel 2000-ci ildə aralarında Koalisiya liderləri, eləcə də müxalifət liderləri Recai Kutan və Tansu Çillərin də olduğu 131 deputatın birgə təklifi ilə Sezərin prezidentliyə namizədliyi irəli sürülüb. Sezər beş partiyanın ortaq namizədi olsa da, ilk iki turda 367 səs tələbindən 281, daha sonra isə 314 səs topladı. 276 səsin kifayət etdiyi son tur mayın 5-də keçirilib və Sezər səsvermədə iştirak edən 533 deputatdan 330-nun səsini toplayaraq Türkiyənin 10-cu prezidenti seçildi. Süleyman Dəmirəldən sonra 2000-ci il mayın 16-dan prezident vəzifəsini Sezər icra etməyə başladı.
ANASOL-M koalisiya hökumətinin 2000-ci ilin iyununda qəbul etdiyi 28 fevral Qərarlarında yer alan mürtəce fəaliyyətlərdə iştirak etdikləri aşkarlanan şəxslərin vəzifədən azad edilməsini asanlaşdıran qanunun qəbulu üçün Sezər uzun müddət gözləməli oldu. Hökumət iki dəfə yazılı açıqlama verərək “Konstitusiyaya uyğun” elan etdiyi fərmanın “hüquqi dövlət prinsipinə zidd” olduğu əsas gətirilərək, avqustun 8-də hökumət geri qaytarıldı. Ecevitin “imzalamaq məcburiyyətində qaldı” dediyi və səlahiyyətlərini aşmaqda günahlandırılan Sezər 14 səhifəlik əsaslandırma ilə 14 avqust 2000-ci ildə fərmanı ikinci dəfə Sezərə göndərdi. Lakin Sezər avqustun 21-də fərmanı ikinci dəfə hökumətə qaytardı. Ecevit fərmanı qanun layihəsi kimi Türkiyə Böyük Millət Məclisinə təqdim etməli olub. Daha sonra Sezər üç dövlət bankının özəlləşdirilməsini nəzərdə tutan fərmanı da geri qaytarıb. Bu ekstradisiyalar ANASOL-M koalisiya hökuməti arasında böhran yaradıb və koalisiya lideri Ecevit “Prezident özünü Konstitusiya Məhkəməsinin yerinə qoyur. Onun Nazirlər Şurası ilə dialoqa qapalı olması bizim şurada narahatlıqla qarşılandı. İqtisadi sabitlik təhlükə altındadır" açıqlamasını verdi.
Sezər daha əvvəl veto qoyduğu Rahşan Amnistiyasının TBMM-də eyni formada qəbul edilərək yenidən önünə gəlməsi ilə sonra 21 dekabr 2000-ci ildə qanunu təsdiqlədi.
Çamaş ilçəsi
Camaş — Türkiyənin Qara dəniz bölgəsində Ordu ilinə bağlı şəhər və rayon.
Əhməd Necdət Sezər
Prezidentliyi (2000-2007)
3 noyabr 2002-ci il seçkilərindən sonra o dövrdə siyasətdə qadağa qoyulan Rəcəb Tayyib Ərdoğanın konstitusiyanı dəyişdirərək millət vəkili olmasının yolunu açmaq üçün aparılan müzakirələrdə Sezər xəbərdarlıq edərək “qanunları siyasiləşdirmək əvəzinə, demokratiya və qanunun aliliyi prinsipləri ilə bir araya sığmayan şəxsi tənzimləmələrdən qaçaraq, siyasətin hüquq normalarına uyğun aparılmasına diqqət yetirilməlidir” deyə vurğuladı. Ancaq Ərdoğanın millət vəkili olmasına imkan yaradan konstitusiya dəyişikliyi 13 dekabr 2002-ci ildə parlamentdən keçdi. Sezer dekabrın 18-də buna veto verdi. Ancaq Sezər ikinci dəfə qarşısına çıxan konstitusiya dəyişikliyini bəyəndi və referendum keçirmək hüququndan da istifadə etmədi.
Baxmayaraq ki, 2002-ci ildə Ədalət və İnkişaf Partiyası hökuməti seçilənə qədər hicablı deputatlar xanımlarını qəbullara dəvət edirdilər, lakin bu seçkidən sonra baş nazirin həyat yoldaşı da daxil olmaqla hicablı heç bir qadını Çankaya köşkünə dəvət etməməsi, Çankaya köşkündə ictimai məkan olduğunu deməsi, hicablı xanımın verdiyi qəbullara qatılmaması müzakirələrə səbəb oldu.
Veto hüququndan ən çox istifadə edən prezident olan Sezər səlahiyyət müddəti ərzində ümumilikdə 67 qanun, 22 kabinet qərarı və 729 müştərək fərmanı geri qaytarıb.
Onun səlahiyyət müddəti 2007-ci il mayın 16-da başa çatsa da, Ali Məhkəmənin keçmiş Baş prokuroru Sabih Kanadoğlunun toplantı yetırsayının 367 olması və Konstitusiya Məhkəməsinin də analoji qərar qəbul etməsi nəticəsində parlament yeni prezident seçə bilmədi və növbədənkənar seçkilər keçirildi. O, Abdullah Gülün prezident seçildiyi 28 avqust 2007-ci ilə qədər Türkiyənin onuncu prezidenti vəzifəsində çalışıb.
O, prezidentliyi dövründə Ədliyyə Nazirliyinin təqdimatı ilə ona göndərilən 270 nəfərdən 260-nın amnistiyasını təsdiqləyib. Sezər həmçinin 20 adi cinayətkarı da əfv edib. Sezərin əfv etdiyi 13 terrorçu məhbus daha sonra bəzi əməllərində yenidən yaxalanıb. Əfv olunan məhbuslardan Ecevit Şanlı 2013-cü il fevralın 1-də ABŞ-ın Ankaradakı səfirliyinə intiharçı hücumu zamanı dünyasını dəyişib.
Prezidentlikdən sonra
Sezər prezidentlikdən getdikdən sonra ictimaiyyətə çox görünmədi və heç bir açıqlama da vermədi. Prezidentlikdən sonra keçirilən hər seçkidə səs verən Sezər, Kamal Kılıçdaroğlunun "Səsinizi verəcəksiniz" deməsinə cavab olaraq 2014-cü il prezident seçkilərində səs verməkdən imtina edib.
Ailəsi
1964-cü ildə Semra Kürümoğlu ilə evlənən Sezərin Zeynep (d. 1966), Ebru (d. 1973) ve Levənt (d. 1973) adlarında 3 uşağı vardır.
TikTok
TikTok — Çin ByteDance şirkətinin onlayn video paylaşma sosial şəbəkə xidməti.
Tarix
ByteDance' şirkətinə aid olan Douyin 2016-cı ilin sentyabr ayında əvvəl, A.me adı altında ilə Çində işləməyə başlayıb. Şirkətin planına görə Douyin xaricə genişləməli idi. Douyin 200 gün ərzində yaradılıb və bir il içində 100 million istifadəçi və güündəlik bir milyarddan çox izləməyə nail olmuşdu. TikTok beynəlxalq bazara 2017-ci ilin sentyabr ayında çıxarıldı. 23 yanvar 2018-ci il tarixində, TikTok Tayland və digər ölkələrdə tətbiq mağazalarında pulsuz tətbiq yükləmələri arasında 1-ci yeri tutdu. Həmin il tətbiq artıq 150 ölkədə və 75 dildə əlçatan idi.
Hüquqi məsələlər
Tencent holdinqinə aid olan WeChat proqramı Douyin proqramıdan videolarını blok etdiyində ittiham olunub. 2018-ci ilin aprelində Douyin Tencent holdinqini onun WeChat proqramıda yanlış məlumatının yayımında ittiham edərək, məhkəməyə verib və orda ondan 1 million renminbi və ictimai üzr istəməyə tələb etmişdi. Həmin ilin iyunuda, Tencent holdinqi Toutiao and Douyin şirkətlərini dəfələrlə xəbərləri ilə onu rüsvay etməkdə ittiham edib, onları Pekin məhkəməsinə verərək, 1 renminbi və ictimai üzr istəməyə tələb etmişdi. Buna cavab olaraq, Toutiao Tencent holdinqini qarşı ədalətsiz rəqabətə görə məhkəməyə verib, ondan aldığı iqtisadi zərər üçün 90 million renminbi istədi.
Bir sıra ölkə proqram ilə əlaqədar narahatlığını bildirib. İndoneziya, Banqladeş, Hindistan və Pakistanda (2020-ci ilin oktyabrın 9-dan 19-a qədər)  ona rəsmi xəbərdarlıqlarını verib ya da proqramı ümumiyyətlə bloklayıblar. İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı Ermənistan da onu qadağan edib.
Hindistanda qadağalar
2019-cu ilin aprelin 3-də Mədrəs Ali Məhkəməsi proqramın "pornoqrafiyanı həvəsləndirdiyinə" və "yaraşmayan məzmununa" görə Hindistan hökumətindən onu bloklamağa xahiş edib. Proqramın nümayəndəsi onların yerli qanunlara riayət etdiyini bəyan edib. Aprelin 17-də Google və Apple proqramı Google Play and the App Store platformalarıdan çıxarıb. Məhkəmə bloklama ilə əlaqədar qərarına yenidən baxmağa imtina etdiyinə görə, şirkət bəyan edib ki, onun qaydalarına qarşı olan 6 milliondan çox video proqramdan silinib.
ABŞ qadağanın imkanı
2019-cu ilin yanvarında Piterson Dünya İqtisadiyyat İnstitutu adlı araşdırma mərkəzi öz araşdırmasında proqramı qərbin milli marağlarına təhlükə olan "Huawei boyda problem" adlandırıb. Orda qeyd olunur ki, ABŞ istifadəçilərin arasında populyar olan bu proqramın üzərində silahlı güvvələrin işçiləri işləyir və iddia olunur ki, onun istifadəçilərin yerləşməsi, şəkilləri və biometrik məlumatlarını sahib Çin şirkətinə ötürməyə qabiliyyəti var. Çin şirkətləri isə Çin internet təhlükəsizliyi haqqında qanuna əsasən Çin hökumətinə məlumat ötürməkdən imtina edə bilməz.
2020-ci ilin avqustun 6-da Prezident Donald Tramp imzaladığı sərəncamda yazılırdı ki, ByteDance şirkəti 45 gün ərzində TikTok proqramını satmasa, o bloklanmalı olacaq. Tramp həmçinin Tencent holdinqa aid olan WeChat proqramı haqqında oxşar sərəncamı imzalayıb.
Sentyabrın 18-də TikTok Trampı məhkəməyə verib. Sentyabrın 23-də o, həmçinin ilkin icraatı tələb edərək, Tramp idarəçiliyinin qadağasını qarşısını almışdı. Hakim Karl C. Nikols Trampın qadağasını, hansı ki sentyabrın 27-nin gecə yarısına tədbiq olunmalı idi ləğv etməyə qərar verib, halbuki həmin qərarına görə, noyabrın 12-nə planlaşdırılan Ticarət Departamenti tərəfindən müəyyən edilən məhdudiyyətlər saxlanılıb.
Lənət 2 (film, 2006)
Lənət 2 Amerika və Yaponiya istehsalı olan 2006-cı ildə rejissor Takaşi Şimizu tərəfindən çəkilmiş qorxu/triller filmidir. Özünün eyni adlı əsəri əsasında 2004-cü ildə çəkmiş olduğu "Lənət" filminin davamıdır.
Məzmun
3 gənc tələbə qız Elison, Vanessa və Miyoki Yaponiyada təhsil alırlar. Bir gün rəfiqələrinin təkidi ilə Elison bir evə gəlib çıxır. Hansıkı 2 il əvvəl Karen tərəfindən yandırılmış ev. Lakin rəfiqələrinin zarafatı ilə üzləşən Elison onlar tərəfindən bir otağa zəbt edilir. Daha sonra isə Kayakonun kabusunu görən Elison qışqıraraq oradan uzaqlaşır. Lakin qızlar qaçmaqla hər şeyin həll edildiyini düşünürlər. Onlar bilmirlər ki, lənətlənmiş evə giriblər və bu lənət onları öldürməyənə qədər əl çəkməyəcək.
Bu arada Aubi bacısı Karenin ölümündən sonra (bu seriyada Karen kabus tərəfindən öldürülür.) anasının təkidilə Yaponiyaya gəlir və o evi kəşf edir. Və o evə girir. İndi hər şey daha təhlükəli bir vəziyyət alır.
Akira Matsunaqa (futbolçu, 1914)
— keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 2 oyun keçirib, 1 qol vurub.
Poçt indeksi
thumb|Poçt indeksinin məktub üzərində yazılış qaydası Poçt indeksi - yazışmaların çeşidlənməsini asanlaşdırmaq məqsədilə poçt ünvanına əlavə edilən hərf və ya rəqəm ardıcıllığı. Hazırda dünyadakı poçt xidmətlərinin əksəriyyəti, o cümlədən Azərbaycan Respublikasında poçt xidmətlərini həyata keçirən "Azərpoçt" MMC poçt indekslərindən istifadə edir.
Laslo Paal
Laslo Paál (d. 30 iyul 1846, Zam, Rumıniya - ö. 4 mart 1879, Şaranton-le-Pon, Fransa) — macar impressionist peyzaj rəssamı, barbizon məktəbi nin nümayəndəsi.
Həyatı
thumbnail|left|"Fontenblo meşəsində cığır" ([[1876).]] Laslo Paal ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. Onun atası postmeyster idi. Paal kiçik yaşlarında incəsənətdə istedadını nümayiş etdirməyə başlamışdır, ilk dərslərini Arad şəhərində Pal Böhmdan almışdır. Atasının istəyindən sonra hüquq təhsili almaq məqsədilə 1864-cü ildə Vyana şəhərinə yollandı, amma Vyana Təsviri İncəsənət Akademiyasında təhsil almağa başladı və 1866-cı ildə Albert Simmermanın tələbəsi oldu. Üç il sonra Paal Münhen şəhərində baş tutmuş əhəmiyyətli sərgiyə qatıldı və orada ilk dəfə Barbizon məktəbinin rəssamları ilə görüşdü.
1870-ci ildə o və Ejen Yettel təhsil almaq üçün Hollandiyaya yollandılar və həmin il uşaqlıq dostu Muxay Munkaçinin məsləhətinə əməl edərək Düsseldorf Rəssamlıq Akademiyasına daxil oldu. Daha sonra Paal Londonda bir tacir tərəfindən təşkil edilən sərgiyə dəvət olundu.
1873-cü ildə Laslo Paal evləndi, Barbizon incəsənət kaloniyasında yaşamağa başladı və Paris Salonunun daimi iştirakçısı oldu. 1878-ci ildə Parisdə baş tutmuş beynəlxalq sərgidə medal qazandı. Bu dövrə qədər onun səhhəti pisləşməyə başladı (güman ki, vərəm xəstəliyinə görə) və evdə qəza keçirdi. Nəticədə, Paal ciddi kəll-beyin travması aldı. Paal özəl kiçik xəstəxanaya yerləşdirildi, amma heç vaxt sağalmadı. Laslo Paal 4 mart 1879-cu ildə Fransa nın Şaranton-le-Pon şəhərində vəfat etmişdir.
Tanasimus formikarus
Tanasimus formikarus — Buğumayaqlılar tipinin Sərtqanadlılar dəstəsinin Alabəzək böcəklər fəsiləsinə aid olan növ.
Xarici quruluşu
Bu yırtıcı böcək, alaböcək fəsiləsindən olub, Abşeron ərazisində geniş yayılmışdır. Zərərvericilərdən tüklü maralca və qabıqyeyən böcəklərin sayının ağaşağı düşməsində mühüm rol oynayır və böyük təsərrüfat əhəmiyyətinə malikdir.
Bir sıra müəlliflər tərəfindən geniş öyrənilmişdir. Rusiyada ondan bioloji mübarizədə istifadə edilməsi tövsiyə edilmişdir. Azərbaycanda isə ilk dəfə ksilofaqların perspektiv yırtıcısı kimi öyrənilmişdir. Tanasimus formikarus böcəyi 7–10 mm uzunluqdadır. Bədəni qırmızı-qara rəngdədir. Qanadlarının üstündə ağ rəngdə kəmər olur.
Həyat tərzi
Yırtıcı böcəklər aprelin axırı və mayın əvvəllərində uçmağa başlayırlar. Elektrik işığına yığışmağa çox həssasdırlar. Bu müddət (aprel, may), qışlamadan çıxan zərərvericilərdən tüklü böcəklər və qabıqyeyən böcəklər yumurta qoymağa başladıqları ərəfəyə təsadüf edir. Yırtıcı böcək tanasimus, imaqo mərhələsində ağacların qabığı altında qışlayır. Aprelin axırı və mayın əvvəlində qışlamadan çıxan yırtıcı böcəklər bağ və meşə sahələrinə, park və xiyabanlara yayılırlar. Cütləşmədən 5-6 gün sonra yumurta qoymağa başlayırlar. Yumurtalar adətən sahibin yumurta qoyduğu qabığın altına və çiçəklərin içərisinə qoyulur. Yumurta mərhələsi 8-12 gün çəkir.
Yumurtaların sayı 20-60-dək olur. Ədəbiyyat məlumatlarına əsasən tanasimus böcəyi 11-115-dək yumurta qoya bilir.
Yumurtalardan çıxan sürfələrə mayın axırlarında və iyunun əvvəllərində rast gəlinir. Sürfələrin rəngi sarımtıl-ağ və ya sarımtıl-çəhrayı olur. Onlar dörd yaş dövrü keçirir. Sürfənin inkişafı 55-60 gün çəkir. Payızda (oktyabr-noyabr) alabəzək böcəklər ağacların kök hissəsinə miqrasiya edərək nazik barama içərisində orada da qışlayırlar.
Müəyyən edilmişdir ki, 14 saat ərzində yırtıcı böcək tüklü böcəyin 6-8 yumurtası və qabıqyeyən böcəyin 3-4 sürfəsi ilə qidalanmışdır. 16 saat ərzində isə tüklü maralçanın 8 ədəd yumurtası və 3-4 ədəd sürfəsi ilə qidalanmışdır. Kütləvi uçuş müddətində (15-18 iyun) isə demək olar ki, 30-35 % qabıqyeyən böcəyi və 15-20% tüklü maralçanı məhv edir. Böyük təsərrüfat əhəmiyyəti vardır.
Yayılması
Palearktikanın meşə hissələrində geniş yayılmışdır. Azərbaycanda Abşeronda geniş yayılmışdır.
Arföy-Sen-Priest
Arfyoy-Sen-Priest  — Fransa da kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Marsiyya-an-Kombray kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Monlyuson.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 220 yaş arasında (15–64 yaş arasında) 155 nəfər iqtisadi fəal, 65 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 70,5%, 1999-cu ildə 67,9%). 155 fəal şəxsdən 145 nəfər (82 kişi və 63 qadın) işləyir, 10 nəfər işsizdir (3 kişi və 7 qadın). 65 hərəkətsiz şəxs arasında 19 nəfər şagird və ya tələbə, 23 nəfər təqaüdçü, 23 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Melaleuca zeteticorum
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Karl Adolf Gellerup
Karl Adolf Gellerup — danimarkalı şair və yazıçı, Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı (1917). Bəzi əsərlərini "Epiqonos" təxəllüsü ilə çap etdirib.
Həyatı
Həmvətəni Henrik Pontoppidanla 1917-ci ildə ədəbiyyat sahəsində Nobel mükafatını bölüşən Karl Gellerup lüteran keşişi ailəsində doğulmuşdu. Üç yaşında atasını itirdiyindən ana qohumu, ruhani, teoloq və şair Yuhans Fibigerin evində böyümüş, onun nüfuz və təsirini öz üzərində hiss etmişdi. Yaradıcılığa məktəb illərində başlamışdı. 17 yaşında ikən antik ədəbiyyatın təsiri altında "Afrikalı Stsipion" və "Armini" dramlarını yazmışdı. Lakin sonralar bəlli səbəblərdən bu ilk qələm təcrübələrinin çapı haqqında düşünməmişdi.
Təhsilini Kopenhagen universitetinin ilahiyyat fakültəsində almışdı. Burada ilk dəfə Darvin təlimi və Georq Brandesin radikal ədəbiyyat nəzəriyyələri ilə tanış olmuşdu. Nəticədə dinə inamı sarsılmış və ilahiyyat fakültəsini bitirsə də (1878) universiteti ateist kimi tərk etmişdi. Fikri inkişafında alman ədəbi-fəlsəfi fikrinin Höte, Kant, Şiller kimi nümayəndələri müstəsna rol oynamışdı.
Universiteti bitirən il Epiqon təxəllüsü ilə çap etdirdiyi kiçik "İdealist" romanı ilk mətbu əsəri idi. Avtobioqrafik səciyyəli "Almanların tələbəsi" romanında (1882) Gellerup öz timsalında dini inancla bağlı böhran yaşayan gəncin həyatını təsvir etmişdi. Yazıçının xanımı alman idi. O özü də germanofil kimi tanınırdı. Odur ki, soldan və sağdan tənqidlərə məruz qalırdı. Nəticədə 1892-ci ildə Gellerup əvvəllər bir müddət yaşadığı Drezdenə köçmüş, alman kimi naturallaşmış və doğma Danimarka dilindən imtina edərək bir sıra əsərlərini "həqiqi özünüifadə vasitəsi" adlandırdığı alman dilində qələmə almışdı.
Yazıçının Danimarka həyatından və cəmiyyətindən uzaqlaşması əslində 80-ci illərin ortalarından başlamışdı. O, Georq Brandesin radikal ədəbi hərəkatı ilə əlaqələrini kəsmiş, antik ədəbiyyat ənənələrini və alman klassisizmini çağdaş naturalizmdən daha üstün tutduğunu açıq şəkildə bəyan etmişdi.
"Brunxild" mənzum dramı (1884) və "Tamir" (1886) poeması ilə Gellerup ölkəsinin tanınmış ədəbi simaları arasında öz yerini tutmuşdu. Bu əsərlərinə görə Danimarka hökuməti ona ömürlük təqaüd təyin etmişdi.
XIX əsrin 90-cı illərində Gellerup yunan faciəsi ənənələrindən uzaqlaşaraq İbsen ədəbi məktəbinə — mövcud reallıqların təsvir edən əsərlərə üz tutmuşdu. Məktəb müəlliminin cavabsız məhəbbəti və intiharı haqqındakı "Qerman Bandel" (1891), dağ kəndindən olan sevgililərin faciəsindən bəhs edən "Vutorn" (1893), hökumət məmurunun riyakarlığından söz açan "Əlahəzrət" (1895) pyesləri müəllifin uğurlu realist əsərləri sırasına daxildir. Gellerup 90-cı illərdə yazdığı "Keşiş Mors" (1894) və "Dəyirman" (1896) romanlarının mövzusunu Danimarka həyatından götürsə də, onları artıq alman ədəbiyyatı nümunələri sayırdı. thumb|left|200 px|Karl Adolf Gellerupun Drezdendə yaşadığı ev — "Villa Baldur" İki əsrin qovşağında Gellerup Şopenhauerin və Budda təliminin təsiri altına düşmüşdü. Müəllifin "Qurbanlıq alovları" pyesi (1903) Qautama Buddanın həyatından bəhs edirdi. "Kamanitanın zəvvarlığı" (1906) romanında isə Budda dövründə bir hind taciri oğlunun öz ölümü ilə reinkarnasiya mərhələsindən keçərək nirvanaya qovuşması təsvir olunurdu.
Nobel laureatı kimi yalnız iki il yaşayan Gellerup vəfat etdiyi 1919-cu ildə hər cəhətdən yeni olan son əsərini — "Ən müqəddəs heyvan" satirik roman-pamfletini tamamlamışdı. Əsərdə "məşhur heyvanların" – Kleopatranı çalan ilanın, Odisseyin iti Arqosun, Hindistandan müqəddəs inək Visvamitranın, İsa peyğəmbərin uzunqulağının, hökmdar və sərkərdələrin atlarının öləndən sonra bir araya gəlmələri və aralarından "ən müqəddəs heyvanı" seçmək üçün mübahisələri təsvir olunur. Nəticədə Buddanın atı Kantaka bu ada sahib çıxır, lakin nirvanaya qovuşa bilmir.
Karl Adolf Gellerup müasir dövrdə özünün hər iki vətənində — Danimarka və Almaniyada az tanınan yazıçılar sırasına daxildir.
Escape-ardıcıllıq
Escape-ardıcıllıq – ESC idarəedici simvolu ilə (ASCII yığınında onluq kodu 27, onaltılıq isə 1Bh) başlayan və arxasında bir və ya bir neçə simvol olan simvollar ardıcıllığı; bu simvolların birləşməsi qurğuya və ya proqrama verilən göstəriş və ya komanda əmələ gətirir. Escape-ardıcıllıqlardan çox zaman printerə komanda (məsələn, növbəti simvolları yarımqalın şriftlə çap etmək) vermək üçün istifadə edilir.
Eva Mendes
Eva Mendes — Kuba əsillli amerikalı aktrisa, model və müğənni. Sənətə 1990-cı ildə oynadığı TV serialları ilə gəlmişdir.
Həyatı
5 mart 1974-cü ildə Mayami şəhərində anadan olmuşdur.
NGC 1001
NGC 1001, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Persey bürcü istiqamətində yerləşir. Sbc tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Melaleuca zonalis
(Melaleuca zonalis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Proseslərarası rabitə
Proseslərarası rabitə – bir kompüterdə çoxtapşırıqlı əməliyyat sistemində icra olunan proqramlar arasında, yaxud şəbəkə mühitində icra olunan proqramlar arasında verilənlərin ötürülməsi metodları. IPC’nın ümumi üsulları və vasitələrinə kanallar (PIPES), semaforlar, yaddaşın bölünməsi, növbələr, siqnallar, Clipboard, DDE, OLE aiddir.
thumb
Mimozalı qadın (rəsm əsəri)
Mimozalı Qadın, Osman Hamdi Bey'in, həyat yoldaşı Marienin (sonrakı adıyla Nailə xanım) təsvir etdiyi 1906-cı il tarixli tablosudur.
Məlumat
Osman Həmdi Bəy, bu əsərini digər hesabatlarının əksinə şərqşünas bir şəkildə deyil, Avropada görülən axınlara uyğun olaraq çəkmişdir. Fonda hər hansı bir detal və desen yerleştirmemiş, fonu yalnız fon funksiyası görməsi üçün istifadə etmişdir.
Fransız olan yoldaşının geyimləri yenə tamamilə dövrün Fransız modasına uyğundur. Həyat yoldaşı, əlində sarı rəngli bir dəstə mimoza çiçəyi tutmaqdadır.
Xost vilayəti
Xost vilayəti — Əfqanıstan İslam Respublikasının 34 vilayətindən biri.Mərkəzi Xost şəhəridir.
Coğrafiyası
Vilayətin sahəsi 4.152 km², 2009-cu ilin əvvəlinə olan rəsmi məlumata əsasən əhalisi 520.2 min nəfər, inzibati mərkəzi Xost şəhəridir.
Əhalisinin etnik tərkibi
Əhalisinin əksəriyyətini puştunlar təşkil edir. Vilayət əhalisinin 99%-i puştun dilində, vilayətin 2 kəndində təxminən 1000 nəfər əhali daricə danışır.
Yapon sincabı
Yapon sincabı  — Gəmiricilər dəstəsinin Sincablar fəsiləsinə aid növ. Yaponiyanın endemik canlısı.
Yapon sincabları əsasən elədə yüksək olmayan dağ meşələrində yayılırlar. Yaponiyanın Honşu və Şikoku adalarında sayları daha çoxdur. Üstəlik Kyuşu adasındada onlara sart gəlmək olar. Bu növün nümayəndələri il ərzində üç bala verir. Tumlar, yarpaqlar və cücülərlə qidalanır. Payızda torpaqda yuva qazır və bütün qışı orada yaşayır.
Rihey Sano
Rihey Sano (21 sentyabr 1912 - 26 mart 1992) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 2 oyun keçirib.
Vladislav Sapojnikov
Vladislav Sapojnikov (15 may 1994) — Ukraynalı peşəkar kişi BMX velosipedçisi. Vladislav Sapojnikov Ukraynanı beynəlxalq yarışlarda təmsil edir.
Karyerası
Vladislav Sapojnikov 2015 UCI BMX Dünya Çempionatında 1 km zaman yarışında iştirak etmişdir. O, Belçikada baş tutan yarışlarda 36.060 saniyəlik nəticəsi ilə 82-ci yeri tutdu.