cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Muradtəpə döyüşü
Həlledici toqquşma
Döyüşün əvvəlində Nadirin sərkərdəsi Yarbəy xanın rəhbərliyi altında olan topçular Osmanlılara güclü zərbələr vurmuşdu. Səhər açılan kimi Nadir 6 min nəfərlik cəzayirçi dəstəsini irəli çıxardı, bu dəstənin ardınca qumsal yüksəkliklərdə mövqe tutmuş olan sərkərdələr tabeçiliklərində olan qoşun dəstəsi ilə döyüş meydanına doğru irəlilədilər. Nadir özü də döyüşlərdə iştirak edirdi. Osmanlı hücumu dəf edildi və onlar geri çəkildi.
Bu hücumun ardıyca Teymur və Əkbər paşaların rəhbərlik etdiyi yeni Osmanlı hücumu reallaşdı. Nadirin qoşunu inadla müqavimət göstərsə də, Osmanlı qoşunu daim yeni qüvvələrlə təmin edilirdi. Nadir yavaş-yavaş geri çəkilmə əmri verdi və bu Osmanlı komandanlığı tərəfindən döyüş meydanından qaçma kimi qiymətləndirildi. Nadiri izləyən osmanlı ordusu müəyyən yerə çatdıqdan sonra Nadirin əmri ilə gizlədilmiş artilleriya qurğularından güclü atəşə məruz qaldılar. Osmanlı ordusunun cinahları güclü itkiyə məruz qaldı. Nadirin özü cəzayirçilər dəstəsi ilə Osmanlı sərəsgərinin, yüksəkliklərin birinin üzərində yerləşdirdiyi topların üzərinə hücum çəkdi, bir dəstəni isə sol tərəfdə yerləşdirilmiş artilleriya mövqeləri üzərinə göndərdi. Nadir yüksəklikdə qurulmuş Osmanlı toplarının hamısını ələ keçirdi və bununla öz qüvvələrinə qarşı tərəfdən yaradılmış artilleriya təhlükəsini qismən neytrallaşdırdı.
Tələyə salınmış Osmanlı ordusu çaşqınlıq içində qaçmağa başladı. Abdulla paşa qaçmağa çalışarkən atından yıxıldı və qaracurlu tayfasından Rüstəm adlı döyüşçü onun başını kəsərək Nadir xana verdi. "Aləm Ara-ye Naderi"də Abdulla paşanın qaracurlu Ağabəy tərəfindən öldürüldüyü bildirilir. Belə ki, Osmanlı xüsusi dəstəsi arasında bir nəfərin bahalı geyimi onun diqqətini cəlb edir və o, həmin şəxsi öldürüb başını kəsir. Kəsdiyi başı Nadirin yanına gətirərkən əsir Osmanlı əsgərləri meyidin kimə məxsus olduğunu deyirlər. Nadir Abdulla paşanın meyidini hörmətlə Qarsa dəfn olunmağa yola salır.
Nəticə
Beləliklə, 1735-ci il iyunun 19-da İrəvan ətrafında keçirilən döyüş əməliyyatı Nadirin yeni bir tarixi qələbəsi ilə başa çatdı. Osmanlı qüvvələrinə ağır zərbə endirildi və bu qələbə ilə əslində Nadir Cənubi Qafqazın nəzarət altına alınmasını təmin etdi.
Murattəpə döyüşü başa çatdıqdan sonra Nadir diqqətini yenə Cənubi Qafqazdakı böyük şəhər-qalaların - Gəncə, Tiflis və İrəvanın Osmanlı qüvvələri tərəfindən boşaldılması üzərinə cəmlədi. Həmin şəhərlərə əsir Osmanlı əsgərləri göndərildi və onlara tapşırıldı ki, Abdulla paşanın aqibəti barədə öz yoldaşlarına məlumat versinlər. Bütün qarnizonlardan şəhərləri təslim etmək tələb edildi. Qarnizon rəisləri bir neçə gün möhlət istədilər. Çünki onların şəhərləri təhvil vermə səlahiyyətləri yox idi. Nadir isə Qars qalasına doğru irəliləyib, şəhəri mühasirəyə aldı. Sonda gəlinən razılığa əsasən osmanlı dövləti Qarsın mühasirəsinin qaldırılması qarşılığında şəhərləri təhvil verəcəyini bildirdi. Nəticədə, 1735-ci il iyulun 9-da Gəncə, aqustun 12-də Tiflis və oktyabrın 3-də İrəvan Osmanlı qüvvələri tərəfindən tərk edildi.
Nadir bununla da, Osmanlı ilə yeni bir müharibəni də uğurla sonlandırdı. Razılaşmaya görə imperiyanın qərb sərhədləri Gürcüstandan keçməklə Qara dəniz sahili, Ağrı dağı, Kürdüstan dağları və Zaqros xətti üzrə keçməklə İran körfəzinə çıxırdı. Həmçinin, Nadir öz qoşunlarını Bağdad ətrafından geri çəkməli idi.
Avropadakı hadisələr
Osmanlı imperiyasının Nadir tərəfindən ağır formada məğlub edilməsi Rusiyanın cəsarətlənməsinə səbəb oldu. Rusiya Krım tatarlarının Abdulla paşanın qoşununa qoşularkən Qara dəniz sahillərində Rusiyanın sərhədlərini pozmasını bəhanə edərək osmanlı imperiyasına müharibə elan etdi və Azovu işğal etdi. Avstriya da bu fürsətdən istifadə etməyə qərar verdi. Lakin onlar rus müttəfiqləri kimi uğur qazana bilmədilər və Qorçka döyüşündə çox ağır formada məğlub edildilər.
Şimala yürüş
Özünün ən uğurlu yürüşündən sonra Nadir bir müddət yeni ələ keçirdiyi şəhərlərə yeni valilər təyin etməklə məşğul oldu və bundan sonra şimaldakı ləzgilər üzərinə yürüşünə başladı. Bu zaman Abdulla paşanın ordusuna qoşulmaq üçün Krımdan gələn tatar ordusu geri təcili formada qayıtdı. Ləzgilər uca dağlarda yaşayırdılar və qış ayı olmasına görə bu dağlar qalın qarla örtülmüşdü. 1735-1736-cı illərin qışında həyata keçirilən əməliyyatlar zamanı Nadir bir daha hərbi bacarıqlarını sübut etdi. Ləzgilərin lideri 1736-cı ildə məğlub edildi və avarların yanına qaçdı. Nadir isə Qafqazda sülhü təmin etdikdən sonra geri qayıtdı və bir müddət sonra Səfəvi şahını devirib özünü şah elan etdi.
Tural Rəhimov (güləşçi)
Həyatı
9 may 1988-ci ildə Azərbaycanın Sumqayıt şəhərində anadan olmuşdur.
Uşaq yaşlarından (2003–2009) Vasif Namazovun rəhbərliyi altında  əlbəyaxa döyüş sənəti ilə məşğul olmağa başlamış və bir neçə döyüş növləri üzrə Azərbaycan və beynəlxalq yarışların iştirakçısı və qalibi olub. Sonralar pankration,sambo, Uşu-sanda və s. kimi döyüş növləri üzrə keçirilən Azərbaycan və beynəlxalq turnirlərin çempionu və mükafatçısı olur. Döyüş Ciu-citsusu üzrə Beynəlxalq turnirin qalibi,Döyüş sambosu üzrə 2006-cı ildə gənclər arasında keçirilən Avropa çempionatı yarışlarının birincisi olmusdur,2010-cu ildə Türkiyədə "WOF (World O-Sport Federation)"-dan keçirilən(dünya çempionatında) yarışda çempion, 2011-ci ildə Dağıstanda keçirilən qaydasız döyüş üzrə yarışda Rusiya bayrağı altında iştirak edən erməni "Kudo" üzrə 3 qat dünya çempionu Edqar Kolyanı ağır məğlubiyyətə uğradaraq çempion olur. 2010-ci ildən başlayaraq Tural Rəhimov Pro Fc-nin Azərbaycan Nümayəndəliyində Şəhriyar Abbasovun rəhbərliyi altında peşəkar yarışlara qatılır, 2011-cü ilin mart ayının 24-də Moldovanın paytaxtı Kişinyovda keçirilən qaydasız döyüş üzrə beynəlxalq turnirin çempionu olur. Hazırda Rusiya Federasiyasında, Mamişov Team klubunda təlimlərdə iştirak edərək peşəkar yarışlarda iştirak edir.
Artemisia przewalskii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Mnoqomısnı adası
Mnoqomısnı adası — Pyotr adaları qrupuna daxil olan ada. Sahillərini Laptevlər dənizinin suları yuyur. Marii Pronçişev buxtası və Faddey körfəzi arasında qərarlaşır. İnzibati baxımdan Rusiyanın Krasnoyarsk diyarı ərazidində yerləşir. Taymır yarımadasından şimal-şərqdə yerləşir. Ada ərazisində iki kiçik göl vardır. Ada 16 avqust 1739-cu ildə Xariton Laptevin rəhbərlik etdiyi ekspedisiyası tərəfindən kəşf edilmişdir. Ekspedisiya jurnalından: «Körfəzə daxil olduq, hsnsıki Petrovsi adlanırdı. Burada Müqəddəs Pyitr adası vardı». Pyotr adasının şimalında iki ada qeydə alındı, hansı ki, Xartiton Laptev onu öz xəritəsinə daxil etmkşdi. «Təsvir…» qeydlərində Laptev qeydə aldığı coğrafi obyektləri Pyotr adaları olaraq qeydə almışdır. Hazırda isə digər iki adaya yeni adlan verilmkşdir: Kleşnya və Mnoqonısnı (formasına görə "çox burunlu").
Xarasikimilər
—  aləminin  tipinin  sinfinə aid heyvan dəstəsi.
Şəhriyar (Tehran ostanı)
Şəhriyar — İranın Tehran ostanı nda yerləşən şəhər.
Rutger Hauer
Rutger Ulsen Hauer — hollandiyalı aktyor, yazıçı və ekoloq. Həm holland, həm də ingilisdilli seriallarda və filmlərdə rol alıb.
Onun karyerası Hollandiya televiziyasında yayımlanan "Floris" serialındakı rolu ilə 1969-cu ildə başladı və 1973-cü ildə kütləvi uğur əldə edən "Türk şirniyyatı" filmi ilə daha da gücləndi. 1977-ci ildə o, "Narıncı əsgər" filmi ilə dünya miqyaslı ulduza çevrildi və Amerika filmlərində çəkilməyə başladı. "Gecə qırğıları" filmində beynəlxalq terrorçu, Blade Runner filmində öz mövcudluğunu dərk edən android Roy Battini canlandırır. Bu filmlərdə nümayiş etdirdiyi aktyor bacarığı onun "Ostermanın uikendi", "Ledi-şahin", "Bədən və qan", "Yol yoldaşı", "Sobibordan qaçış" (bu rola görə Ən yaxşı ikinci plan aktyoru nominasıyasında Qızıl Qlobus mükafatı), "Kor qəzəb", "Qəhrəmanların qanı" və "İzdivac" filmlərində aparıcı rollar almasına səbəb oldu. 1990-cı illərdə o "Baffi – vampirlərin qatili", "Təhlükəli adamın etirafları", Sin City, Batman başlayır, "Ayin" kimi filmlərdə məşhur köməkçi rollar, habelə "Tüfəngli evsiz" filmində baş rol oynadı.
Hauer ekoloq idi. O, həmçinin Rutger Hauer Dəniz Ulduzları Dərnəyi adlı QİÇS haqda məlumatlılıq təşkilatı qurmuşdu.
Hauer 23 yanvar 1944-cü ildə, Hollandiya İkinci Dünya Müharibəsi dövründə alman işğalı altında olarkən Bryokelendə anadan olmuşdur. 1981-ci ildə verdiyi bir reportajda "Mən müharibənin ortasında anadan olmuşam və bu səbəbdən pasifizmdə dərin köklərim olduğunu düşünürəm. Zorakılıq məni qorxudur." Valideynləri Tyonke və Arend Hauer Amsterdam yaxınlığında bir aktyor məktəbi işlədən aktyor idilər. Üç bacısı vardı, biri böyük və iki kiçik.
Təltifləri
Hauer, 2013-cü ildə Hollandiya Aslanı ordeni ilə təltif edilərək cəngavər adı aldı.
Şəxsi həyatı
Hauer, 1985-ci ildə ikinci həyat yoldaşı, 1968-ci ildən bəri birlikdə olduğu İneke ten Keyt ilə evləndi. Birinci həyat yoldaşı Haydi Mersdən Ayşa Hauer adlı bir övladı var. Aktrisa olan 1966-cı il təvəllüdlü Ayşa 1987-ci ildə ana oldu və Rutger də 43 yaşında baba oldu.
2007-ci ilin aprel ayında o, Patrik Kvinlanla birlikdə yazdığı "Bütün o anlar: Qəhrəmanlar, cinayətkarlar, replikantlar və ülgücün üzəri ilə qaçanların hekayələri" adlı avtobioqrafiyasında o özünün bir çox film rollarını müzakirə edib. Kitabdan əldə edilən gəlir Rutger Hauer Dəniz Ulduzları Dərnəyinə yönəldilib.
Ölümü
Hauer, 19 iyul 2019-cu ildə, Hollandiyanın Beetsterzvaaq kəndindəki evində, təyin olunmamış xəstəlikdən sonra vəfat edib.
Clicked Singles Best 13
Clicked Singles Best 13 — L'Arc~en~Ciel qrupunun kompilyasiya albomudur.
Azərbaycanın florası (film, 1970)
Azərbaycanın florası qısametrajlı sənədli filmi 1970-ci ildə "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Orta məktəblər üçün tədris vəsaiti kimi nəzərdə tutulmuş kinolentdə Azərbaycan bölgələrinin zəngin təbiətindən, bitki aləmindən söhbət gedir.
Məzmun
Orta məktəblər üçün tədris vəsaiti kimi nəzərdə tutulmuş kinolentdə Azərbaycan bölgələrinin zəngin təbiətindən, bitki aləmindən söhbət gedir.
Zaminbank
Zaminbank — fəaliyyətini dayandırmış Azərbaycan bankı. 16 noyabr 1992-ci ildə fəaliyyətə başlamışdır. 21 iyul 2016-cı ildə lisenziyası ləğv edilmişdir.
Nizami Abdullayev
Nizami Ağabala oğlu Abdullayev — Azərbaycan müğənnisi, Azərbaycanın əməkdar artisti (2018).
Həyatı
Abdullayev Nizami Ağabala oğlu 17 iyul 1951-ci ildə Füzuli şəhərində, Azərbaycanın görkəmli xanəndəsi Ağabala Abdullayevin aliləsində anadan olmuşdur. 1958–1968-ci illərdə orta məktəbdə oxumaqla yanaşı, musiqi məktəbində də təhsil almışdır. Nizami Abdullayev sənətə gəlişini belə xatırlayır: "Mən muğamın sirlərini atamdan öyrənmişəm, xeyir-duanı isə Seyid Şuşinski vermişdir. 1963-cü ildə dədəmin ustadı Seyid Şuşinski bizə qonaq gəlmişdi. Xoşbəxtəm ki, Seyid Şuşinski kimi bir şəxsiyyətlə ünsiyyətdə olmu-şam, onun qulluğunda durmuşam. Dədəm ona Həmişə "Ağa", "Ustad" deyə müraciət edərdi. Ağaya təzə dəmlənmiş samovar çayı gətirdim. Elə bu zaman dədəm ustada söylədi ki, Ağa, bir nökərin var ona qulaq asarsanmı? -Kimdir о? -Bizim Nizamini deyirəm, Həm də yaxşı tar zalır. Tez tarı gətirib köklədim, dedim, dədə, nə oxuyum? Dədəm soruşdu: -Ağa nə oxusun? Seyid qayıtdı ki, elə atasının "Zabul"unu oxusun. Baxdım dədəmin üçünə, dedi bir "Segah" oxu. Özüm zaldım, özüm oxudum. Ardınca da dədəmin məşhur "Nə var könlündə, kön-lündə" mahnısını. Bir anlıq sükutdan sonra Ağa dədəmə dedi: -Sənin uşaqlıq səsindi. Bunun gələcəyi uğurlu olacaq, sənin yolu-nu bu davam etdirəcək. Seyid Şuşinskinin xeyir-duasından sonra Nizami Abdullayevin musiqiyə, muğama olan həvəsi birə-beş artmş, öz üzərində daha çox zalışmağa başlamışdır.
1968-ci ildə Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunun maliyyə-kredit fakültəsinə daxil olmuş, 1973-cü ildə həmin institutu bitirərək Hərbi xidmətə yollanmışdır. 1974-cü ildə Hərbi xidməti başa vuran Nizami Abdullayev zabit rütbəsi ilə tərxis olunmuşdur. 1975-ci ildə "Zabul" instrumental ansamblını yaratmış və ona rəhbərlik etmişdir. 1975–1977-ci illərdə keçirilən müsabiqədə respubli-ka üzrə birinci yerə zıxmış, "Qızıl medal"a layiq görülmüşdür.
О,1992–1996-cı illərdə Füzuli rayon mədəniyyət şöbəsinin müdiri vəzifəsində zalışmışdır.
Nizami Abdullayev müxtəlif ölkələrdə qastrol səfərlərində olmuş, Azərbaycan mədəniyyətini, incəsənətini təbliğ etmişdir. Təkcə Dani-markada "Qarabağ ocağı" ansamblı ilə 8 şəhərdə bir-birinin ardınca 32 konsert vermişdir. Qarabağ müharibəsi başlayandan tez-tez cəbhə böl-gələrində konsertlər vermiş, əsgərlərimizin döyüş əfval-ruhiyyəsinin artmasına köməklik etmişdir. Bu cür xidmətlərinə görə Müdafiə Nazirliyinin fəxri fərmanlarına layiq görülmüşdür. 1991-ci ildə ilk xeyriyyə konserti verən Nizami Abdullayevin xeyriyyə konsertlərinin sayı 200-ü ötmüşdür.
19 sentyabr 2016-cı ildə Azərbaycan musiqi mədəniyyətinin inkişafındakı xidmətlərinə görə əməkdar artist fəxri adına layiq görülüb.
Ailəlidir, beş övladı var.
Ən böyük kitabxanaların siyahısı
Aşağıda dünyanın ən böyük kitabxanalarının siyahısı verilmişdir.
Baccharis frigida
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Çəmənzəmin (Əhər)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 144 nəfər yaşayır (30 ailə).
Coğrafi yerləşməsi
Əhər şəhristanının Vərzəqan bölgəsinin Müvarəxun kəndistanında, Vərzəqan qəsəbəsindən 25 km cənubdadır.
Azərbaycan süitası (balet)
Azərbaycan süitası — Rauf Hacıyev tərəfindən 1972-ci ildə bəstələnmiş bir pərdəli balet (xoreoqrafik miniatür). Premyera 1972 ildə olub. Baletmeyster Rəfiqə Axundova və Maqsud Məmmədov, rəssam Tahir Tahirov. Soloları Rüfət Zeynalov və Tamilla Məmmədova, Çimnaz Babayeva və Vladimir Pletnyov oynayırdılar.
Əkiz
200px|thumbnail|right|Əkiz qızlar
Əkiz — demək olar ki, eyni vaxtda bir ana tərəfindən iki balanın doğulması halı.
Bir yumurta əkizləri öz başlanğıclarını bir ziqotdan götürürlər. Mayalanmadan sonra yumurtahüceyrə bölünməyə başlayır, və bölündükcə hüceyrələr bir divarın içində qalır. Əgər iki hüceyrə dıvarın içindən çıxıb ayrılsa, bir yumurtalı əkizlər əmələ gələ bilər. Bir yumurta əkizlərinin ümumi plasentası, eyni genotipi olur. Bu səbəbdən də onlar bir cinsə mənsub olur. Onların eyni qan qrupları olur və hədsiz dərəcədə bir-birinə oxşayırlar. Bəzən parçalanma mərhələsində blastomerlərin tam bölünməməsi, yaxud bölünmüş hissəciklərin bir-birinə yaxın yerləşməsi gələcəkdə bu cür əkizlərdə müxtəlif eybəcərliklərin yaranmasına səbəb olur (siyam əkizləri). Müxtəlif yumurta əkizləri heteroziqot olurlar. Onlar həm eynicinsli, çox zaman isə müxtəlifcinsli olurlar. Oxşarlıqları isə bacı-qardaş səviyyəsində olur. Onların inkişafı eyni vaxtda iki və daha çox yumurtahüceyrənin yetişməsi və mayalanmasının nəticəsidir. Eyni vaxtda yetişən yumurtahüceyrələrin sayını hipofizin hormonları idarə edir. Kənd təsərrüfatı heyvanlarında bu prosesin idarə olunmasının böyük təsərrüfat əhəmiyyəti var.
Statistika
İnsanlarda doğulan hər 80 – 85 uşağın biri əkiz, 6-8 min uşağın biri üçüzdür. Dörd və daha çox əkiz uşağın doğulması isə çox nadir hadisədir. Bir yumurta əkizləri bütün doğma uşaqların 15%-ni təşkil edir. İnsanın genetikasının öyrənilməsində əkizlik metodundan istifadə olunur. Bu metod müəyyən qədər irsiyyətin və həmçinin mühitin əkizlərdə əlamətlərinin dəyişməsində rolunu öyrənir.
Banovtse nad Bebravou
Banovtse nad Bebravou (,, , bəzən ) — Slovakiyanın qərbində şəhər. Bebrava çayının sahilində yerləşir. Əhalisi 21 min nəfərdir.
Ledi Qaqa
Stefani Coann Ancelina Cermanotta — əsasən Ledi Qaqa  adı ilə tanınan ABŞ müğənni, bəstəkar və aktrisası.
Həyatı
Sənətçinin avqust 2008-ci ildə çıxan ilk studiya albomu "The Fame" tənqidçilərdən müsbət rəylər aldı və dünya ümumisindəki siyahılarda birinci oldu. Albomdan çıxan "Just Dance" və "Poker Face" sinqlları beynəlxalq nailiyyətlər əldə edərək başda Billboard Hot 100 olmaq üzrə bir çox ölkədə bir nömrəyə yüksəldi.
Sənətçi noyabr 2009-da The Fame Monster'ı yayınladı və bu albomdan çıxan "Bad Romance", "Telephone" və "Alejandro" sinqlları da dünya səviyyəsində hit oldu. Qaqanın albomu tanıtmaq məqsədilə təşkil etdiyi və müvəffəqiyyətlə 18 ay davam edən "The Monster Ball" Turnesi bütün zamanların ən böyük turnelərdən biri oldu.
2011-ci il may ayında nümayiş olunan ikinci studiya albomu "Born This Way" siyahılarda 1 nömrə olarkən, albomdan çıxan "Born This Way", "Judas " və "The Edge of Glory" sinqlları da müvəffəqiyyətlər əldə etdi.
Sənətçinin üçüncü studiya albomu "ARTPOP" noyabr 2013-də nümayiş olundu. Bu albomun ilk sinqlı "Applause" avqust 2013, ikinci single"Do What U Want" isə oktyabr 2013-də nümayiş olundu.
Qaqanın beşinci studio albomu Interscope Records tərəfinden yayımlandı. Mark Ronson, Jeff Bhasker, BloodPop və RedOne kimi təcrübəli şəxsiyyətlərlə işləyərək Joanne albomunu 2016 cı ilin oktyabr 21-da dinləyicilərinə təqdim etdi. Albom Qaqanın bibisi Joanne Stefani Germanottanın ölümü ilə bağlıdır. Albomun tanıtımı üçün verilən "Perfect Illusion" parçası 9 sentyabr 2016'da yayımlandı. Fransa və İspanya'daki toplarda birinci, Avstraliya, İngiltərə ve ABŞ'dakı topların 20 liyində yer aldı. Million Reasons albomun ikinci və ən yaxşı mahnısı olaraq seçilməkdədir.
Mauntbetten planı
thumb|right|Britaniya Hindistanı və vassal knyazlıqlar, 1909 Mauntbetten planı — Böyük Britaniyanın mütəmləkəsi olan Hindistanın iki dominiona (Hindistan İttifaqı və Pakistan) bölünməsi planı.
Tarixi zərurət
İngiltərədə 1945-ci ilin iyulunda keçirilən parlament seçkilərində qalib gələn leyboristlər konservatorlardan fərqli olaraq "Hindistandan getməyin vacibliyi, qaçılmazlığı", "qalmaq üçün getmək" siaysətinin zəruriliyini daha aydın əkildə dərk edirdilər. Liberal tendensiya Hindistanın bütövlüyünü saxlamaq, ideya baxımdan leyboristlərə yaxın olan HMK-ya önəmli hakimiyyət funksiyaları ötürməyə üstünlük verirdi. İngilislərin əlində zəiflədilmiş mərkəzi hakimiyyətin qalması onları Hindistanın bütövlüyünün qarantına çevirirdi, eyni zamanda siyasi elitanın diqqətini, enerjisini yerli problemlərin həllinə yönəldirdi. Hindistanın regional, konfessional, adminstrativ-siyasi əsaslara görə parçalanması müstəmləkəçilərin əsas siyasi xətti idi.
Leyborist hökumətinin lord Petik-Lourens missiyası Hindistanın vahidliyini təmin etmək, İngiltərə ilə sıx əlaqələrini təmin etməyə çalışırdı. Londonda 1946-cı il may ayının 16-da açıqlanan "bütövlük planı" Konstitusiya Assambleyasının fəaliyyətini nəzərdə tutur, məhz liberaların baxışlarını əks etdirirdi. Petik-Laurensin missiyasının fəaliyyəti nəticəsində C.Nehrunun rəhbərliyi altında Hindistanın müvəqqəti hökuməti yaradıldı. Missiyanın planı HMK və Müsəlman Liqası rəhbərliklərinin arasında razılaşmanın əldə edilməsinə imkan verdi, lakin Pakistanın yaradılması ideyası missiyanın uğursuzluqla nəticələnməsinə gətirib çıxardı.
Leyborist hökumət lord Mauntbetteni vitse-kral təyin etdi və 1947-ci il fevralın 20-də yaydığı məlumatda Böyük Britaniyanın 1948-ci ilin iyulunda Hindistandan çıxacağı bildirildi. Mauntbetten Hindistanın gələcək liderlərini Böyük Britaniyanın dominionu statusunda müstəqillik əldə etməyə razı salmağa çalışırdı. Müsəlman Liqasının mövqeyi və hakimiyyət məsələsinin həll edilməməsi HMK liderlərinin Hindistanın iki müstəqil dominiona bölünməsinə razılıq vermələrinə gətirib çıxardı.
Mauntbetten planının qəbul edilməsi və məzmunu
Bölünmə planı ("Mauntbetten planı") Hindistan Milli Konqresi, Müsəlman Liqası , siqh icmasının razılığı əldə edildikdən sonra İngiltərə hökuməti tərəfindən 1947-ci il 3 iyunda parlamentə təqdim olundu. Parlamentin qəbul etdiyi qanun 18 iyul 1947-ci ildə kral tərəfindən təsdiq olundu, 14 avqustda Pakistan, 15 avqustda Hindistаn dominionunun yaradıldığı elan olundu.
Mauntbetten planında Hindistаnın iki dominionа (Hindistаn İttifаqı və Pаkistаn) bölünməsi bаrədə müddəаlаr öz əksini tаpdı:
Düz bağırsaq
Düz bağırsaq - ; yoğun bağırsağın axırıncı hissəsini təşkil edərək  — sol oma-qalça oynağı bərabərində S-ə bənzər bağırsaqdan başlayır və aralıqda  adlanan dəlik vasitəsilə xaricə açılır. Bu dəlik olan hissə 2,5-3 sm uzunluğunda, dairəsi isə 5-9 sm olub və anus kanalı —  adlanır. Düz bağırsağın uzunluğu 15-20 sm olub kiçik çanaqda omanın ön səthində, kişilərdə sidikliyin, toxum kisəciyinin və prostat vəzinin arxasında və qadınlarda isə uşaqlıq ilə uşaqlıq yolunun arxasında yerləşmişdir. Düz bağırsaq sagital istiqamətdə iki: çıxıq tərəfi arxaya baxan oma əyriliyinə —, önə baxan aralıq əyriliyinə — malikdir. Frontal istiqamətlərdə isə əyrilikləri çoxdur və sabit deyillər.
Düz bağırsağın yuxarı, oma əyriliyinə müvafiq olan hissəsi — çanaq hissə adlanır və aşağı getdikcə 8-16 sm arasında tərəddüd edən düz bağırsaq ampulunu —  təşkil edir. Düz bağırsaq çox nəcislə dolarsa ölçüsü 30-40 sm qədər arta bilir. Cərrahiyədə düz bağırsaq beş: ampulüstü, yuxarı, orta, aşağı ampul və aralıq hissəyə bölürlər. Düz bağırsağın xarici səthində zolaqlar və çömçələr yoxdur; selikli qişasında aypara püküşlər əvəzində köndələn büküşlər — və boylama büküşlər — anus sütunları —  vardır. Düz bağırsağın əzələ qişası iki: xarici boylama və daxili həlqəvi qatdan təşkil olunmuşdur.
Naxçıvan uşaq dəmir yolu
Naxçıvan uşaq dəmir yolu— Azərbaycanda, Naxçıvan MR-ın Naxçıvan şəhərində 1978-ci ildə daxili istismara verilmişdir.
Ümumi məlumat
Yolun uzunluğu təxminən 700 metr (digər yol maksimum uzunluğuna görə 1,6 km idi ).) olmuşdur.
Dəmir yolu "Sovetabad" adlı 1 platformadan və "Pionerlər sarayı", "İdman" (digər mənbələrə görə həmçinin "Gənclik") adlı stansiyalardan ibarət olmuşdur.
2 lokomativ və 3 vaqon fəaliyyət göstərirdi. Lokomotivlərdən biri dizel lokomativi TU-7 digəri isə TU-2 idi.
Tarixi
thumb|TU2-206. 1978-ci ildə TU2-099 Naxçıvan Uşaq Dəmir Yoluna göndərildi. Əvəzində Naxçıvandan, Bakıya TU2-206 gətirildi. 1987-ci ildə Bakıya yeni teplovoz TU7-0204 gətirildi. Həmin ildə bu teplovoz Naxçıvan Uşaq Dəmir Yoluna göndərildi.2000-ci ildə Naxçıvan UDY-nin fəaliyyəti dayandırıldı.
Tkvarçeli
Tkuarçal – Gürcüstan Respublikasının Abxaziya Muxtar Respublikasında (qismən tanınmış Abxaziya Respublikasında) şəhər. Şəhərdə yaşayan 5013 nəfər əhalinin (2011-ci il) böyük əksəriyyəti abxazlardan ibarətdir.
Ələsgər Məmmədov (şərqşünas)
Ələsgər Cəfər oğlu Məmmədov və ya Əli Əsgər Cəfər oğlu Məmmədov — azərbaycanlı şərqşünas alim, pedaqoji elmlər doktoru, professor, əməkdar elm xadimi, Azərbaycanda müasir ərəbşünaslığın banisi, alman və ərəb dilləri üzrə mütəxəssis, Nürnberq prosesində tərcüməçi. Ələsgər Məmmədov ərəb dilinin tədris metodikasına gətirdiyi yeniliklərlə tanınır.
Uşaqlıq illəri və təhsil həyatı
Ələsgər Məmmədov 10 oktyabr 1919-cu ildə Bakının Keşlə qəsəbəsində anadan olub. Erkən yaşlarında valideynlərini itirən Məmmədov əmisinin himayəsində böyüyüb.
Yeddi illik orta məktəbi bitirdikdən sonra 1933–1937-ci illərdə Nəriman Nərimanov adına Bakı Sənaye Texnikumunda, 1937–1941-ci illərdə isə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun alman dili şöbəsində təhsil alan Ələsgər Məmmədov eyni zamanda həmin illərdə yenicə yaradılmış Bakı Ali Hərbi Dənizçilik Məktəbində alman dilindən dərs demişdir. 1941-ci ilin iyulunda Məmmədov Azərbaycan, Gürcüstan və Ermənistandan olan nümayəndələrlə birlikdə Şərq dillərini öyrənmək üçün Moskvaya göndərilmiş və 1944-cü ildə Moskva Şərqşünaslıq İnstitutunun ərəb dili üzrə hərbi şöbəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.
Nürnberq prosesi
1945-ci ilin fevral ayından SSRİ Xarici İşlər Nazirliyində baş referent kimi əmək fəaliyyətinə başlayan Məmmədov həmin ilin dekabr ayından 1946-cı ilin fevral ayına qədər alman dili mütəxəssisi kimi Nürnberq prosesinə tərcüməçi qismində cəlb edilmişdir. O, Ənvər Məmmədovla birlikdə hərbi tribunalda iştirak edən iki azərbaycanlıdan biri idi. Ələsgər Məmmədov nazirlikdə işlədiyi 2 il yarım ərzində Almaniya Xarici İşlər Nazirliyinin ələ keçirilmiş diplomatik sənədlərinin böyük bir qismini, təxminən 30-dan artıq sənədi alman dilindən rus dilinə tərcümə etmişdi. 26 yaşlı Ələsgər Məmmədov Nürnberq prosesində iştirak etmək məqsədilə alman dilindən imtahan verərkən imtahanı qəbul edən alman dili mütəxəssisi Qrabor-Passak ondan razı qalmış və gənc Ələsgərin tribunalda alman dili tərcüməçisi kimi çıxış etməsini məsləhət görmüşdür.
Sonralar Ələsgər Məmmədov Nürnberq Tribunalı ilə bağlı müsahibələrində aşağıdakı xatirələrini qeyd etmişdi:
Elmi-pedaqoji fəaliyyəti
Şövkət adlı xanımla ailə həyatı qurduqdan sonra Məmmədov 1947-ci ilin avqust ayından etibarən Bakı Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsində pedaqoji və elmi fəaliyyətə başlamışdır. Universitetdə fakültənin dekanı seçilən alim 1957-ci ildə fakültənin ərəb dili kafedrasının əsasını qoymuş və 29 il bu kafedraya rəhbərlik etmişdir. O, 1947–1950 illərdə universitetdə baş müəllim vəzifəsində işləmiş, 1948–1950 illərdə ərəb dili ixtisası üzrə aspiranturaya daxil olmuş, 1953-cü ildə filologiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsini almışdır. 1954-cü ildə dosent, 1967-ci ildə professor olan Məmmədov 1992-ci ildə əməkdar elm xadimi adına layiq görülmüşdür.
Ərəb dili ilə yanaşı, rus, alman, fransız, fars və ingilis dillərini də mükəmməl bilən Ələsgər Məmmədov 30-dan artıq ərəb dili dərsliyi və dərs vəsaitinin müəllifidir. Ələsgər Məmmədovun 573 səhifədən ibarət ilk "Ərəb dili" dərsliyi 1958-ci ildə Sovet İttifaqında kütləvi tirajla (5000 nüsxə) buraxılmış, təkcə Azərbaycanda deyil, Tacikistan və Özbəkistanda da istifadə edilmişdi. Onun rus dilində yazdığı "Арабский язык" ("Ərəb dili") dərsliyindən nəinki Azərbaycanda, həmçinin Dağıstan, Tatarıstan, Ukrayna, Orta Asiya respublikaları və digər postsovet ölkələrinin şərqşünaslıq mərkəzlərində istifadə olunur. Ələsgər Məmmədovun hazırladığı kitablar şərqşünaslıq fakültəsinin rus və Azərbaycan bölmələri, eləcə də ilahiyyat, tarix və filologiya fakültələrində ərəb dilini öyrənənlər və ərəb təmayüllü orta məktəblər üçün nəzərdə tutulmuşdu. 1972-ci ildə I və II kurs Azərbaycan bölməsi üçün yazdığı "Ərəb dili" kitabı sifarişə əsasən 22 ölkəyə göndərilmişdir.
Ələsgər Məmmədov XX əsrin 90-cı illərində Bakı Dövlət Universitetinin şərqşünaslıq fakültəsində "Quranşünaslıq" fənni üzrə dərs deyirdi.
Ərəbşünaslığa verdiyi töhfələr
1958-ci ilin sentyabrında Məmmədovun təşəbbüsü ilə ilk dəfə Azərbaycan Radiosu nəzdində ərəb redaksiyası yaradıldı və onun ilk redaktoru özü oldu. O, 1969-cu ildən etibarən həm də SSRİ Semitoloqlar Kollegiyasının üzvü idi.
Vasim Məmmədəliyev, Aida İmanquliyeva, Gövhər Baxşəliyeva, Malik Mahmudov və İmamverdi Həmidov kimi Azərbaycanın tanınmış ərəbşünasları Məmmədovun yetirmələri hesab olunurlar. Ələsgər Məmmədovu "Azərbaycan ərəbşünaslıq elminin patriarxı" adlandıran ərəbşünas alim Nəriman Qasımoğlu yazırdı ki, "əgər Türkiyədə ərəbcəni 10–15 ilə mükəmməl öyrənmək mümkündürsə, Bakıda Ələsgər müəllimin üslubu ilə bu, 4–5 il müddətində başa gələ bilir." Ələsgər Məmmədov məktəbinin nümayəndələri ərəb ölkələrində, əsasən də İraq, Suriya, Sudan, İordaniya, Küveyt, Yəmən, Ədən, Misir, Liviya, Tunis və Əlcəzairdə tərcüməçi və diplomat kimi də fəaliyyət göstərmişlər.
Vəfatı
Ələsgər Məmmədov 29 yanvar 2000-ci ildə dünyasını dəyişmişdir. O, vəfatına yaxın M.Ə.Mirqasımov adına Respublika Klinik Xəstəxanasında müalicə almışdır.
Xatirəsi
Azərbaycan Dövlət Teleradio Verilişləri Şirkətinin "Aztelefilm" Yaradıcılıq Birliyi tərəfindən Rəfiqə Məsudun ssenarisi əsasında Ələsgər Məmmədovun həyatından bəhs edən "Ömürdən qalan izlər" adlı tammetrajlı film çəkilmişdir.
Erik Kartman
thumb|250px|Erik Kartman Erik Teodor Kartman — "South Park" cizgi serialının 4 əsas personajından biri. Personajın səs aktyoru Trey Parkerdir.
Qəbulu və təsiri
NatWest Bank-ın 1999-cu Birləşmiş Krallıqda 9 yaşlı uşaqların arasında apardığı sorğu Kartmanın onların arasında ən sevilən personaj olduğunu göstərib. Bu siyahının zirvəsində hədəf tamaşaçıları uşaqlar olan televiziya proqramıdan olan personajı görməyə gözləyən bir sıra valideynlər şurasıda təlaş yaradıb. Stoun onlara cavab verərək deyib ki, sorğunun nəticələri uşağların necə olduğunun təsəvvürü idilliya olduğu insanlar üçün məyusedici olub.
Yəhudi icmasında Kartmanın Kayla qarşı antisemit davranışın təsvirini bəziləri qınayırlar, bəziləri isə bir cavan yəhudinin insafsızlığa məruz qalmasını düz şəkildə göstərildiyinə görə tərifləyirlər.
South Park and Philosophy: You Know, I Learned Something Today adlı kitabda Conson Kartmanın hərəkətlərini və davranışı şər problemini müzakirə edərkən nümunə kimi iştədir. Həmin kitabdaki professor Mark D. Vayt inşasında Kartmanın qanunverici qüvvəsini əldə etdiyi ikinci mövsümün Toyuq Sevən seriyasına istinad verib, hüququn əmr nəzəriyyəsini və vətəndaşları qanuna nə riayət etdirdiyini müzakirə edir.
Məşkəy (Uçalı)
Məşkəy — Başqırdıstan Respublikası nın Uçalı rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Naurız kənd şurası nın tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar (99 %) üstünlük təşkil edir.
Kosovo müharibəsi
Kosovo müharibəsi — fevral ayında Albaniyalı üsyançılar və Yuqoslaviya Federal Respublikası arasında baş verən silahlı qarşıdurmadır. Döyüş Kosovo və Metohija üçün müstəqillik əldə edən Kosovalı Albanların təşəbbüsü və hər iki tərəfdəki vətəndaşların çox sayda itki verməsinə səbəb oldu. 1999-cu ilin martında NATO, FRY-nin bombalanmasına başlayan münaqişəyə müdaxilə etdi. 1999-cu ilin iyun ayında NATO-nun və Kumanovoda Yuqoslaviya Ordusunun nümayəndəsi tərəfindən imzalanmış Hərbi Texniki Konvensiyaya əsasən, bölgənin nəzarəti KFOR qüvvələrinə verilib.
Alban olmayan əhalinin (Sırplar, Çernoqoriya və Çingeneler) kütləvi şəkildə xaric olması və vilayətdə qalanlara qarşı çox sayda cinayət törətməsi olmuşdur. Kosovo Albaniyası 17 Fevral 2008-ci ildə Kosovanı elan etdi.
O, yerli serblərin etirazlarının haqq qazandığını qeyd etdi, eyni zamanda onları manipulyasiya edənlərlə əlaqə saxlamağı xəbərdar etdi [7].
24 aprel 1987-ci ildə Serbiya Kommunistləri İttifaqının Mərkəzi Komitəsinin yeni rəhbəri Slobodan Miloseviç bölgəni ziyarət etmişdir. Kosovo Polje şəhərindəki regional rəhbərliyi ilə danışıqlar aparıldığı binanın yaxınlığında, Serbiya nümayişçilər və yığıncağı mühafizə edən Albaniya polisi arasında bir qarşıdurma yaşandı.
Miloşeviç nümayişçilərə çıxdı və daha sonra məlum oldu: "Heç kim səni döymək üçün cəsarət etmir". Serb nümayişçilərinin qarşısında danışan Miloseviç həm Alban, həm də Serb milliçiliyini tənqid etdi, lakin bu baxımdan, bir çox serblərin gözü qarşısında, Yuqoslaviyada və xüsusilə Kosovada olan Serbiya maraqlarının əsas müdafiəçisi kimi görünməyə başladı. K.V. Nikiforovun sözlərinə görə, Miloseviçin Kosovalı serblərlə görüşləri ona əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərmişdir, o vaxtdan bəri kütləvi milli Serbiya hərəkatının rəhbəri olmuşdur.
1988-ci ilin payızında, 1989-cu ilin qışında yerli bürokratiyaya qarşı əsasən ilhamlanmış etiraz aksiyaları sayəsində Miloseviç Vojvodina, Kosovo və Monteneqronun liderlərinə dəyişiklik etdi. 1989-cu ilin mart ayının sonunda yeni regional qurumlar öz avtonom bölgələrinin konstitusiyasına düzəlişlər qəbul ediblər. 28 Martda Serbiya Məclisinin Məclisi tərəfindən təsdiq edildi. Qəbul edilən dəyişikliklərə görə Vojvodina, Kosovo və Metohijanın muxtar vilayətləri dövlətçilik xüsusiyyətlərini itirdi, səlahiyyətlərinin səlahiyyətləri azaldı. Əslində, 1963-cü ildə Yuqoslaviya Konstitusiyasının normalarına bir dönüş var idi
Xorvatiyada və Bosniya və Herseqovinada müharibələr sona çatdıqdan sonra Kosovada gərginlik artıb. Alban gəncləri bir serb tərəfdən öldürüldükdən sonra Albaniyalılar polis patrullarına hücum etməyə başladılar və bir kafe çəkildi. Buna cavab olaraq, polis şübhəlilərin kütləvi həbslərini aparmışdı. Bu, Kosovanın probleminə beynəlxalq ictimaiyyətdən diqqət yetirərək, hakimiyyət orqanlarını insan hüquqlarının pozulmasına və həbs olunan albanların işgəncə verməsinə səbəb oldu. BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə Komissiyası bənzər bir bəyanat verib, "Yuqoslaviyada Albaniyaya qarşı işgəncə, qətl, etnik təmizləmə və soyqırımı istifadə olunur".
1997-ci il dekabrın 30-da Kosovanın paytaxtı Priştina şəhərində keçirilən nümayiş nəticəsində dağıntılar nəticəsində 15 nəfər yaralanıb [13]. 1998-ci ilin yazında, Kosovanın Azadlıq Ordusu Albaniyada xüsusi düşərgələrdə təlim keçən radikal Albanların tə'yin etdiyi vilayətdə fəaliyyətə başladı. Polis və ordu patrullarına hücum edərək, serblərin yaşadığı kəndlərə hücum etdi və vətəndaşları girov aldı. Sırplara əlavə olaraq, ALC Yuqoslaviyaya sadiq sayılan Albaniyalılar öz hərəkətlərindən əziyyət çəkdilər
Yuqoslav ordusu və polis
1999-cu ilin martına qədər Yuqoslaviyanın ordusu (Serbiya Vošská Ogloslavich) 100 min nəfərdən [140] 140 min əsgər və zabit təyin edilmişdir [16]. Bunlardan, Kosovoda və Metohija şəhərində 22 min nəfərlik 52-ci Priştina Korpusunun tərkibində 3-cü Ordu Ordusu idi. İl, 15-ci, 211-ci və 252-ci zirehli briqadalar, 58-ci və 243-cü mexanizasiya edilmiş briqadalar, 37-ci, 78-ci, 125-ci və 549-cu motosikletli briqadalar, 7-ci, 175 354-cü piyada briqadası. Regionda mərkəzi ittifaqın üç briqadasının qüvvələri də iştirak edirdi: 63-cü paraşüt paraşütü və 72-ci xüsusi qüvvələr. Bundan əlavə, Yuqoslaviya Daxili İşlər Nazirliyinin 18 min işçisi və ordu anbarlarından silahlanmış bir sıra yerli serblər və Çernoqoriya albanları ilə döyüşlərdə iştirak etdi.
KLA ilə baş verən döyüşlərdə, xüsusilə münaqişənin başlanğıc mərhələsində, FRY polisinin fərdi vahidləri geniş yer tutdu. Onlar 1997-ci il yanvarın 3-də yaradılmışdır. Təşkilatı 6 məcburi briqadan ibarət idi ki, bu da 5000 əsgərdən və 8000 nəfərdən ibarətdir. Kosovo müharibəsi dövründə General Obrad Stevanovic tərəfindən əmr edildi. Kiçik silahlara əlavə olaraq, onlar havan və zirehli personal daşıyıcıları ilə təchiz edilmişdir [17].
Yuqoslaviya silahlı qüvvələrinin dəstəyi Serbiya əksəriyyəti ilə məskunlaşmışdır [18]. Əlavə olaraq Müsəlman Qorani Albaniya, Makedoniya və Serbiya qovşağında yaşayan Yuqoslav tərəfində yaşayırdı [19].
Kosovo Azadlıq Ordusunun yaradılmasının dəqiq vaxtı bilinmir. AOK rəhbərlərindən biri olan Ramuş Haradinay 1994-cü ildə fəaliyyətini bir neçə alban silahlı qrupunun birləşməsi ilə başladığını iddia etdi. Haaqa Məhkəməsi 1990-cı illərin ortalarında KLA-nın yaradılmasına dair tarix yazdı və 1996-cı ildə Yuqoslaviya polisinin ilk hücumları baş verdi. Yuqoslav generalları Vilic və Todoroviç 1992-ci ildə Kosovalı albanların yeraltı heyətlərini yaratmağı qərara aldıqları zaman meydana gəldiyini yazdı. Albay Tahir Zemayanın xatirələrinə görə, silahlı birləşmələr üçün kadrların hazırlanması ilk növbədə yerli idman klublarında Kosovo özündə aparılır.
Təşkilati baxımdan KLA, Albaniya Kukesha'da yerləşən qərargahdan və Kosovo və Metohija'daki yeddi əməliyyat bölgəsindən ibarət idi. Birinci əməliyyat bölgəsi, Kosovo'nın 2-ci şimal-şərqində, Kosovanın 3-cü qərbində, Kosovanın 4-cü şimalında, Kosovonun 6-cı Şərqi Kosovonun 5-ci cənub hissəsində, Orta Kosovanın 5-ci cənub hissəsində, Kosovanın 7-ci cənubunda. KLA-nın hər bir əməliyyat zonasında bir neçə "briqadalar" var idi, bunlardan hər biri əslində bir batalyonun ölçüsü idi. Rəsmi olaraq, hər biri 50-60 nəfərdən ibarət olan 20 şirkətə bölünmüş min əsgər sayılmışdır, lakin əslində onlar az idi 1998-1999-cu illərdə. AOK üzvləri CIA və İngilis xüsusi hava xidmətindən təlimatçılar tərəfindən hazırlanmışdılar. Təlimlər Albaniya ərazisində Kukesh, Tropei, Bayram Kurri və Labinote düşərgələrində aparılmışdır [21]. Bəzi məlumatlara görə, KLA 1990-cı illərin sonlarında Əl-Qaidə əlaqələrində görüldü. The Washington Times qəzetinin verdiyi məlumata görə, Qərbin kəşfiyyat orqanları üzvlərinin Əl-Qaidə təlim düşərgələrində təlim keçdiyini bildirdi.
Artemisia pubescens
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Antinoy
190px|thumb|[[Patrasdan Antinoyun büstü, (Afina Milli Arxeologiya Muzeyi)]]
Antinoy – Vifiniyalı yunan gənc və Roma İmperatoru Adrianın sevimlisi. Ölümündən sonra ilahiləşdirilmişdi. "Şərqi Yunan və Qərbi Latın"da ona bəzən tanrı kimi, bəzən isə sadəcə, qəhrəman kimi ibadət edilirdi.
Roma İmperiyasının Vifiniya vilayətində anadan olduğu məlum olsa da, onun həyatı haqqında çox az bilgi bizə gəlib çatmışdır. Antinoyun Adrian ilə ilk dəfə 123-cü ildə ali təhsil almaq üçün İtaliyaya aparılmazdan əvvəl tanış olduğu ehtimal olunur. O, 128-ci ildə Adrianın məiyyəti içərisində İmperiya səyahəti zamanından etibarən onun sevimlisi olmuşdur. Antinoy Adrianı Elevsin misteriyalarında iştirak edərkən müşayiət edirdi və o Liviyada Marusyan şirini öldürəndə də onunla idi. 130-cu ilin Oktyabr ayında Nil çayı boyunca gedən flotiliyada iştirak edən Antinoy, müəmmalı şəkildə ölür. Onun intihar edərək, sui-qəsdlə və qəza nəticəsində boğularaq öldüyü kimi fərziyyələr irəli sürülmüşdü.
Onun ölümündən sonra Adrian Antinoyu müqəddəsləşdirdi və bütün İmperiya boyunca ona həsr olunmuş dini mərasimlər təşkil etdirdi. Onun həlak olduğu yerin yaxınlığında Antinopol şəhərini saldırdı, bura da sonralar Osiris-Antinoy ibadətxanasının dini mərkəzi oldu. Antinoyun Adrianın pan-ellinizm xəyallarının rəmzinə çevrilməsi ilə, Antinopol və Afinada onun xatirəsinə ithaf olunmuş oyunlar keçirtdi. Antinoy Roma İmperiyasında ən məşhur və davamlı pərəstiş edilən müqəddəsləşdirilmiş insanlardan biri oldu və bu mərasimlər Adrianın ölümündən uzun illər sonra da davam etdirildi.
Campaolo Mazza
Campaolo Mazza — Futbol üzrə San-Marino yığmasının baş məşqçisi (1998-2013).
Həyatı
26 fevral 1956-cı ildə İtaliyanın Genuya şəhərində anadan olmuşdur.
Kəlvəz
Kəlvəz — Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 15 mart 2002-ci il tarixli, 273-IIQ saylı Qərarı ilə Lerik rayonunun Kəlvəz kəndi Qosmalyan kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, Kələxan kəndi mərkəz olmaqla Kələxan kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmışdır.
Əhalisi
Əhalisi 271 nəfərdir. Lerik rayonun tərkibində olmasına baxmayaraq Kəlvəz kəndinin əhalisi əsasən türk Avşar türklərdir. Tarixən deportasiyaya uğrayan yerli xalq 1953-cü ildən sonra təkrar Muğandan (Biləsuvar) doğma torpağa qayıtmışdır. Bura Cənubi Azərbaycandan və Qarabağdan köçmələr də var. Burada 6 tayfa yaşayır. Burada Kazımxanlı, Nadirli (Nədirli), Yegənli, Şıxməmmədli, Bayramlı və Nəcəfalılı kimi tayfalardan yaşayır. Danışıq ləhcəsi Ərdəbil ləhcəsi ilə eynidir.
Toponimiyası
Kəndin adı XVI əsrə aid "Şeyx Səfi təzkirəsi"ndə Kəlvəz kimi qeydə alınmışdır. Yerli əhalinin məlumatına görə yaşayış məntəqəsini güclü, qüvvətli, azman olan Əvəz adlı şəxs saldığı üçün Kəlvəz adlandırmışlar. Digər xalq etimologiyasına görə isə "külək" (türk sözü) və "vəzi" (fars sözü) sözləri birləşərək "kəlvəz" formasını əmələ gətirmişdir. Ən dəqiq məlumat isə bu kəndin eyvazli tayfasinin adı ilə bağlıdır. Səfəvilər zamanı eyvazlı tayfası hakimiyyətə yaxın olduğundan çoxlu torpaqları öz əllərinə keçirməyə nail olmuşlar. Nadir şah Əfşar zamanında ustazlı eyvazlı və digər tayfalar sıxışdırılıb Urmiyyəyə tərəf getmişlər. Vaxtilə 1952-cü illərdə Azərbaycanda kütləvi deportasiyalar zamanı buranın da əhalisi aran zonasına sürgün edilmişdir.
Coğrafiyası
Kəlvəz kəndi hər tərəfdən dağlarla əhatə olunmuşdur. Demək olar ki, Lerik rayonunun ən yüksək zirvəsinə yaxındır. Buradan baxarkən Cənubi Azərbaycanın ən gözəl zirvələrindən olan Savalan dağı görünür. Belə ki, Savalanın daim qarlı zirvələrinin şaxtalı havası Kəlvəzi ilin əksər vaxtlarında soyuq hava yaşamağa məcbur edir. Ətraf dağlar əsasən vulkanik mənşəlidir. Hətta görünüşünə görə Qala adlandırılan zirvə şaquli kəsiklərdən ibarətdir. İqlimi quraqlıq keçir. Yaz aylarında yağış demək olar ki, yağmır. Baxmayaraq ki, Lerik rayonuna gedən su sistemi mənbəyini Kəlvəz dağlarından götürür, amma Kəlvəz kəndi su cəhətdən "korluq çəkir". Bitki örtüyünə gəldikdə isə burada əsasən çinar, söyüd və başlıca olaraq meyvə ağacları üstünlük təşkil edir. Buraların alması, əriyi, gilası növ müxtəlifliyi ilə seçilir. Dağlar, meşələr canavar, tülkü, çaqqal, həmçinin dovşan, ərəbdovşanı kimi heyvanlarla yanaşı kəklik, qaratoyuq və s. kimi gözəl quşlarla zəngindir. Bu gözəllikləri brokonyerlərdən qorumaq üçün müxtəlif yasaqlıqlar yaradılır. Bu məqsədlə Hirkan Dövlət Təbiət Yasaqlığı yaradılmışdır.
thumb
Qarabağ müharibəsi
2020-ci ilin 27 sentyabrından 10 noyabrına qədər çəkən Vətən Müharibəsində 4 şəhid vermişdir (burada kənddə rəsmi olaraq qeydiyyatda olanlar hesablanır: ümumilikdə bu rəqəm 11-dir).
Milli Qəhrəman Fəxrəddin İbrahim oğlu Şahbazo v da əslən Kəlvəz kəndindəndir.
İkinci Qarabağ savaşının şəhidləri bunlardır: (Ətraflı - İkinci Qarabağ müharibəsi şəhidlərinin siyahısı)
İnfrastrukturu
thumbKəlvəz kəndinin yaşı yüzü keçmiş qədim tarixə malik məktəbi vardır. Bu məktəb Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Fəxrəddin Şahbazovun adını daşıyir.
Kəlvəz məktəbi Lerik rayonu ərazisində yaradılmış ilk dünyəvi məktəb hesab olunur. Məktəb 1897-ci ildə rus-tatar (Azərbaycan) məktəbi kimi fəaliyyətə başlamışdır. Məktəbin məhz Kəlvəzdə açılmasının əsas səbəbi burada rus sərhəd qoşunlarının yerləşməsi olmuşdur. Çünki, məktəbdə rus sərhədçi zabitlərin uşaqları da təhsil almışlar. Kəlvəz məktəbi 1956-1975-ci illərdə internat məktəb kimi fəaliyyət göstərmişdir. İnternat məktəb olduğundan ətraf yaşayış məntəqələrinin uşaqları da burada oxumuşlar. Kəlvəz kənd tam orta məktəbi rayonunun nümunəvi məktəblərindən biri sayılır.
Məktəb son iki ildə əsaslı təmir olunmuşdur
Məktəbin məzunları:
Kerx döyüşü
Kerx döyüşü — Çərkəz Hüseyn bəyin komandanlıq etdiyi Osmanlı əsgərlərinin, Səfəvi qüvvələrinin pusğusu ilə təqribən Osmanlı əsgərlərinin məhv olması ilə nəticələnmişdir.
Döyüş
Qaraman və İstanbuldan kömək gözləyən Bığlı Mehmet Paşa, getdikcə güclənən Ustacalı Qaraxanı bir oyunla məğlub etmək istəyirdi. Bunun nəticəsində iki min nəfərlik süvari ilə saxta bir hücum ediləcək, Səfəvi qüvvələri yığışdıqdan sonra bu qoşunlar geri çəkilərək Səfəvi ordusunu Bığlı Mehmet Paşanın komandanlığı altında əsas ordunun tələsinə salacaqlar. Mövlana İdris isə bu qərara qarşı çıxdı. Səbəb isə mövsümün təsiriylə yolların palçıqlı olması və Kerx mövqeyi ilə əsas ordunun gözlədiyi Qantara arasında uzun bir məsafənin olması idi. Bığlı Mehmet Paşa etirazları qəbul etmədi və Harpud sancaqbəyi Çərkəz Hüseynin komandanlığı altında adı çəkilən qüvvələri verərək yola düşdü.
Kəşfiyyatçılar vasitəsilə basqının olacağını eşidən Qaraxan düşərgəni boşaltdı və ətrafına gizləndi. Osmanlı ordusu düşərgənin boş olduğunu düşünərək, oranı talan etməyə başladılar. Əsas ordunun arxadan gəldiyini düşünən Səfəvi ordusu Osmanlı ordusunun düşərgələrini ciddi şəkildə məhv etmələrinə imkan verdi. Əsas ordunun gəlməyəcəyini və bu qüvvələrin tək olduqlarını biləndə gizləndikləri yerdən çıxıb hücuma keçdilər. Bir an içində məzlum olan Osmanlı süvariləri daha çox müqavimət göstərə bilmədiklərinə görə, qaçmağa başladılar. Mövlan İdris haqlı çıxdı yollar palçıqlı olduğundan süvarilər qaça bilmədilər. Nizaməddin adlı bir müxbir Bığlı Mehmet Paşaya Osmanlı ordusunun  parçalanıb qaçdığını söylədikdə Paşa Diyarbəkirə qayıtdı. Dəclə'yə çatmağı bacaran bəzi Osmanlı əsgərləri ətrafındakı mehriban əsgərləri görmədilər və çaydan keçməyə çalışdılar. Daşqın çayında boğuldu əksəriyyəti, ya da Səfəvi qüvvələri tərəfindən öldürüldü və ya tutuldu.
Xoca Sadəttin Əfəndi isə "Tacüt-Tevarih" adlı kitabında döyüş haqqında bu misraları yazmışdır.
''Köprü başı ardtan önden ele geçmişti
Düşman baskısından hiç kes erişmemişti
Meğer o kimse ki kendüsin suya sala
Ya da çaresiz kalınca artuk canın vire. ''
Həmçinin bax
Səfəvi-Osmanlı müharibəsi (1548-1549)
Kim O-Hva
Kim O-Hva (d. 11 avqust 1958) — Cənubi Koreyanı təmsil edən həndbolçu.
Karyerası
Kim O-Hva Cənubi Koreya yığmasının heyətində 1984-cü ildə Los-Anceles şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXIII Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Qrup mərhələsində baş tutan beş oyunun birində məğlub olan Cənubi Koreya yığması, Los-Anceles Olimpiadasını 2-ci yerdə başa vurdu və gümüş medal qazandı.
Baccharis fusca
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Vilyam Viçerli
thumbnail
Vilyam Uiçerli(, 1640 — 1 yanvar 1716) — ingilis dramaturqu.
Həyatı
Bərpa dövrünün ingilis komediyasının ən nümayəndəsi U.Uiçerlidir. Onun komediyalarının qəhrəmanı soyuq, abırsız, xudbin, ancaq öz ehtiraslarını təmin etməyə can atan bir zadəgandır. Dvoryan, yaxud iri burjua dairələrinə mənsub olmasından asılı olmayaraq o, ikrahedici, alçaq, əxlaqsız bir varlıqdır. Dramaturqun "Kənd arvadı" adlı komediyası bu baxımdan səciyyəvidir. Əsərin qəhrəmanı pozğun bir adamdır. London-da keçirdiyi sevgi macəralarından doyan qəhrəman kəndə gəlir, burada qonşu arvadlarla əylənməyə başlayır. Komediya kobud, açıq-saçıq səhnələrlə doludur. Dramaturq belə yüngül, sənətə zidd bir yolla tamaşaçıların diqqətini cəlb etməyə çalışır.
Bərpa dövrünün ingilis komediyası bir qayda olaraq aşiqanə məzmun daşıyır, lakin burada insan hissləri son dərəcə bayağılaşdırılır. Guya insana materialistcəsinə yanaşan yazıçılar əslində insanı məhv edirdilər. Müasir ingilis kübar cəmiyyətinin eybəcərliklərini onlar yanlış olaraq bütün ingilis xalqına şamil edirdilər. Bununla yanaşı,70-80-ci illərin ingilis komediyasının uğurlarını da inkar etmək olmaz.
The Best of L'Arc~en~Ciel 1994–1998
The Best of L'Arc~en~Ciel 1994–1998 — L'Arc~en~Ciel qrupunun kompilyasiya albomudur.
Baltazar Qrasian
Həyatı
İspaniyada barokkonun ən böyük nasirlərindən və nəzəriyyəçilərindən biri Baltasar Qrasian olmuşdur. O, 1601-ci ildə Belmontda həkim ailəsində doğulmuşdur. Uşaqlığı yoxsulluq içində keçmişdir. Qohumlarının köməyilə yezuit kollecində oxumuş, fəlsəfə və qrammatikanı öyrənmiş, Saraqossa universitetində isə ilahiyyat elmləri ilə tanış olmuşdur. 1627-ci ildə Kallatude şəhər kollecinə qayıdıb orada qrammatika və ritorika üzrə müəllim işləyir. 1636-cı ildə Ueska şəhərinə dəyişilən Qrasian burada ədəbiyyat və incəsənət həvəskarları mühitinə düşür, yazıçı kimi formalaşır. Zadəgan don Vinsensio Xuan da Lastanossanın ədəbi məclisləri, zəngin kitabxanası onun dünyəvi meyllərini gücləndirir. Yezuit ordeninin rəhbərliyi onun dünyəvi meyllərini, ədəbi fəaliyyətini xoşlamırlar. "Qəhrəman" əsərinin 1637-ci ildə ordendən icazəsiz çap olunması isə ən ağır bir günah kimi qarşılanır. Onun hersoq de Noçeranın yanında işləməsi, Terraqona və Leridada müharibənin dəhşətləri ilə üz-üzə gəlməsi həyat təcrübəsini zənginləşdirir. 1651-ci ildə Qrasian Saraqossa universitetində müqəddəs yazılar kafedrasının rəisi təyin olunur. Qrasian dəfələrlə etdiyi kimi yezuit ordeninin icazəsi olmadan "Tənqidçi" romanını nəşr etdirir. Buna görə onu Salamankada təhqiredici istintaqa cəlb edir, məhkəmənin qərarı ilə Qraus şəhərciyinə sürgün edirlər. Burada ona yazmağa icazə vermir, pəhriz saxlamağa məcbur edib acından öldürürlər. Yezuit ordeni mütəfəkkir yazıçıya belə divan tutur. Salamanka məhkəməsindən bir il keçmiş o, Qrausda 1658-ci ildə vəfat edir.
Yaradıcılığı
Qrasianın ədəbi irsi "Qəhrəman", "Siyasətçi", "Hazır-cavablıq sənəti", "Xoşrəftar", "Gündəlik kahin, yaxud ehtiyatlı olmaq sənəti" əsərləri və üçhissəli "Tənqidçi" romanından ibarətdir. Filosof yazıçının əsərlərində insan həyatının müxtəlif cəhətləri və problemləri əks etdirilir.