cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hüseynqulu Sarabski
Hüseynqulu Sarabski (tam adı: Rzayev Hüseynqulu Məlik oğlu; — Azərbaycan opera müğənnisi (lirik tenor), aktyor, rejissor, pedaqoq, teatr xadimi, Azərbaycanın xalq artisti (1932), Azərbaycan peşəkar musiqi teatrının banilərindən biri. 1908-ci ildən "Nicat" cəmiyyəti nəzdində "Müsəlman Opera truppası"nın yaradıcılarından biri və solisti, Məcnun ("Leyli və Məcnun"), Şeyx Sənan ("Şeyx Sənan"), Kərəm ("Əsli və Kərəm"), Sərvər ("O olmasın, bu olsun"), Şah İsmayıl ("Şah İsmayıl") və b. partiyaların ən yaxşı ifaçılarından biri olmuşdur.O həmdə 1908-ci ilin 25 yanvarında "Leyli və Məcnun" operasında Məcnun rolunda oynayıb.
Həyatı
Hüseynqulu Sarabski teatra çətin bir dönəmdə gəlmişdi. Teatrı "şeytan əməli", aktyorluğu isə "kişiyə yaraşmaz peşə" hesab edənlərin tənəsinə, bəzən də hədə-qorxusuna sinə gərmək lazım gəlirdi. Kiçik yaşlarından ağır zəhmətə qatlaşan, ağır fiziki işlərdən də çəkinməyən — dəmirçi, daşyonan, fəhlə işləyən Hüseynqulu, yeni əsrin səsini eşidirdi. O, oxumaq, təhsil almaq üçün qazandığı pulu kitaba, dəftərə verirdi, ziyalı, müəllim, təhsilli insanları özünə nümunə seçirdi, onlara bənzəmək istəyirdi. İlk dəfə gördüyü teatr tamaşası isə onun həyat seçimini bircə an içində dəqiqləşdirdi. Hüseynqulu Sarabskinin teatra gəlməsində, aktyorluq sənətini seçməsində, püxtələşməsində teatr xadimlərindən, tanınmış ziyalılardan Nəriman Nərimanovun, Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin, Rəhim bəy Məlikovun, həmkarları — Hüseyn Ərəblinskinin, Cahangir Zeynalovun və başqalarının böyük rolu olmuşdur. İlk dəfə 1902-ci ildə Nəriman Nərimanovun "Dilin bəlası" pyesində Rəsul roluna çıxan Hüseynqulu sonralar teatr səhnəsində Mirzə Fətəli Axundovun, Nəcəf bəy Vəzirovun, Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin dram əsərlərində bir sıra müxtəlif xarakterli rollar oynayır. O, yalnız milli repertuarda deyil, Azərbaycan dilinə tərcümədə Uilyam Şekspirin, Heynenin, Şillerin, Qoqolun əsərlərində də çıxış edirdi. Məhz Henrix Heynenin "Əlmənsur" pyesində ərəb səyyahının rolunda çıxış edərkən oxuduğu təsiredici "Hicaz" muğamı onun Azərbaycan mədəniyyətinin yeni bir aləminə — musiqili-teatra, operaya gətirdi. Bu tamaşa zamanı Sarabski o zamanlar Azərbaycanın və Şərqin ilk operası olan "Leyli və Məcnun" üzərində işləyən Üzeyir Hacıbəyovun diqqətini cəlb etdi. Üzeyir Hacıbəyov məlahətli səsə malik, muğamlara bələd olan aktyor kimi də təbii və canlı Hüseynqulu Sarabskinin opera artisti kimi potensialını hiss edərək onu öz operasında baş rola — Məcnun roluna dəvət etdi. Bu rol Hüseynqulu Sarabskiyə sözün əsl mənasında ümumxalq məhəbbəti və şöhrət gətirdi. Bu rol bəlkə də aktyorluq sənətinə hələ də "oyunbazlıq" kimi baxanların teatra münasibətini kökündən dəyişdirən təkan nöqtəsi oldu. Aktyorun özünün yazdığı kimi "vaxtı ilə onu barmaqla göstərən, ona tənə ilə baxanlar indi onu Məcnun deyə çağıraraq alqışlayır, hörmətlə qarşılayırdılar". Səhnədə yaşadığı 30 ildən artıq bir müddətdə o 400 dəfə bu rolu oynamış, Azərbaycan səhnəsinin təkrarolunmaz Məcnunu kimi ad qoymuşdur.
Əziz Şərifin Sarabskinin Məcnunu haqda bunları yazır: "Sarabskinin oyunu misilsiz idi. Onun nəğmələri bulaq kimi axır… Ağlaya-ağlaya, inildəyə-inildəyə öz məhəbbətindən, öz Leylisindən Füzulinin qəzəlləri ilə ölməz muğam üstündə danışır, insan qəlbinin ən incə damarlarına işləyən musiqi mənə o qədər təsir edirdi ki, hönkürtümü çətin boğa bilirdim. Lakin göz yaşlarım durmadan axırdı. Qəlbimi isə qəribə hisslər doldururdu. Zavallı, uğursuz, divanə Məcnun! Sarabski öz rolunu böyük məharətlə oynadı. O, Məcnun surətini səhnədə tam mənası ilə canlandırdı".
Hüseynqulu Sarabski milli opera tarixində Üzeyir Hacıbəyovun opera və operettalarında — Kərəm ("Əsli və Kərəm"), Şeyx Sənan ("Şeyx Sənan"), Şah Abbas ("Şah Abbas və Xurşidbanu"), Söhrab ("Rüstəm və Söhrab"), Sərvər ("O olmasın, bu olsun"), Mərcan bəy ("Ər və arvad"), Əsgər ("Arşın mal alan"), Müslüm Maqomayevin "Şah İsmayıl"ında Şah İsmayıl, Zülfüqar Hacıbəyovun "Aşıq Qərib"ində Aşıq Qərib rollarının ilk ifaçısı kimi ad qoydu.
Xatirəsi
4 mart 2019-cu ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Hüseynqulu Sarabskinin 140 illiyinin qeyd edilməsi haqqında Sərəncam imzalamışdır.
Qızılca (kəpənək)
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Camal Əliyev (əsgər, 2000)
Camal Mehman oğlu Əliyev — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Camal Əliyev 2000-ci il dekabrın 17-də Cəlilabad şəhərində anadan olub. Subay idi.
Hərbi xidməti
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Camal Əliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Camal Əliyev ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Camal Əliyev ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Alxasi
Alxasi — Türkiyə və Azərbaycanda kürddilli tayfa. Onlar əsasən Türkiyənin Əlbistan və Sivərək ərazilərində yaşayırlar. Alxasi tayfasının üzvləri kürd dilinin kurmanc ləhçəsində danışırlar.
Abdulla bəy Divanbəyoğlu
Sübhanverdixanov Abdulla Vəli ağa oğlu — nasir, pedaqoq, 1934-cü ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.
Həyatı
Abdulla bəy Divanbəyoğlu 1883-cü il yanvarın 1-də Qazax mahalının Hüseynbəyli kəndində anadan olmuşdur. İbtidai təhsilini Qazaxda aldıqdan sonra Zaqafqaziya (Qori) müəllimlər seminariyasında təhsil almışdır (1898–1903). Bir müddət Batum və Bakı ibtidai məktəblərində müəllimlik etmişdir.
1905-ci ildə Bakıda rus-tatar məktəblərində, eləcə də "Nəşri-maarif" və "Nicat" cəmiyyətlərinin nəzdində açılmış 6 sinifli şəhər məktəblərində yoxsul balalarına dərs demişdir. Azərbaycan Xalq Maarifi Komissarlığında müxtəlif vəzifələrdə işləmiş, eyni zamanda Dövlət arxivinin müdiri olmuşdur (1920–1922). A.Şaiq adına Pedaqoji Texnikumunda müdir müavini (1927–1930), Azərbaycan Dövlət Sənaye İnstitutunda assistent vəzifəsində çalışmışdır (1930–1935).
Yaradıcılığı
Bədii yaradıcılığa gənc yaşlarından başlamışdır. "Şahzadə və Əbdül" (1902), "Can yanğısı" (1903), "Fəhlə" (1906) və s. əsərlərini qələmə almışdır. Rus dilində yazdığı "Şahzadə və Əbdül" əsərini yazıçı Əzizə xanım Cəfərzadə ana dilimizə tərcümə etmişdir (1959). "Duman" (1904), "İlan", "Fəhlə" (1906), "Ərdoy dərəsi" (1910), "Məcnunun Leyliyə məhəbbəti" (1910), "Cəng" (1910), "Dan ulduzu" (1911) və s. hekayələri, "Parlaq ulduz" (1912) felyetonu və s. kimi əsərləri də vardır.
Sovet hakimiyyəti illərində Azərbaycan Dövlət Universitetinin tarix fakültəsinin şərq şöbəsində təhsilini davam etdirmişdir (1923–1928). Xalq maarifi sahəsində çalışmış, Azərbaycan Dövlət Arxivinin müdiri olmuşdur (1923–1927). Ömrünün sonunadək Azərbaycan Dövlət Elmi-Tədqiqat İnstitutunun tarix və etnoqrafiya şöbəsinin müdiri işləmişdir (1930-cu ildən). Azərbaycan tarixinin öyrənilməsində, folklor və etnoqrafiya materiallarının toplanması və öyrənilməsində xidmətləri vardır. Dövrü mətbuatda məqalələri və elmi-kütləvi əsərləri dərc olunmuşdur. "Can yanğısı" (1958), "Şahzadə və Əbdül" (1966) və "Seçilmiş əsərləri" (1981) kütləvi tirajla nəşr edilmişdir.
1936-cı il yanvarın 6-da vəfat etmişdir.
Rəhman Mustafayev (polkovnik)
Həyatı
1937-ci il dekabrın 24-də Ermənistan SSR (Dərələyəz mahalı) Mikoyan (Yexeqnadzor) rayonunun Sallı kəndində anadan olmuşdur. 1952-ci ildə Yuxarı Aralıq kənd 7 illik məktəbini əla qiymətlərlə bitirmiş, Ordubad Pedaqoji Texnikumuna imtahansız qəbul olmuşdur. Ordubadda oxuduğu müddətdə valideynləri 5 ay Noraşen rayonunun Yuxarı Yaycə kəndində, 1956-cı ilə qədər Baş Noraşen (Cəlilkənd) kəndində yaşayıb, oradan yenidən Ermənistan SSR Yexeqnadzor rayonunun Sallı kəndinə qayıtmışlar.
1956-cı ildə Ordubad Pedaqoji Texnikumunu fərqləənmə diplomu ilə bitirib, Bakıda V. İ. Lenin adına APİ-nin tarix-filologiya fakültəsinə qəbul olmuş, 1961-ci ildə institutu fərqlənmə diplomu ilə bitirmiş, İmişli rayonuna təyinat almışdır. 1 sentyabr 1961-ci ildən 1 fevral 1962-ci ilə qədər Sərxanlı kənd orta məktəbinin dərs-hissə müdiri vəzifəsində işləmişdir. R. Mustafayev 1962-ci ilin fevral ayında hərbi xidmətə çağrılmış, 1 il 8 ay Moskva şəhərində daxili qoşunlarda batalyonun müstəqil komsomol təşkilatının katibi seçilmiş, 1963-cü ildə Saratov Hərbi məktəbini (eksterno) bitirmiş, kiçik leytenant rütbəsi almışdır. 1964–1966-cı illərdə Azərbaycan Marsizm-Leninizm Universitetində oxumuş və oranı fərqlənmə ilə bitirmişdir.
1965-ci ildə S. M. Kirov adına Azərbaycan Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsinə daxil olmuş, 1970-ci ildə oranı müvəffəqiyyətlə bitirmişdir. 1968-ci ildə 26-lar rayonunda bölmə rəisi, 1972-ci ildə Lenin rayon DİŞ-də siyasi işlər üzrə rəis müavini, 1975-ci ildə Quba rayon DİŞ-in rəisi, 1977-ci ildə Quba rayon xalq deputatı seçilmişdir. 1979-cu ildə Nəsimi rayon DİŞ-in rəisi, 1980-ci ildə Nəsimi rayon xalq deputatı seçilmişdir. 1980–1987-ci illərdə Bakı şəhər Dİİ-nin rəis müavini, 1987-ci ildə Lenin rayonu DİŞ-in rəisi, 1989–1992-ci illərdə Metropolitenin mühafizə şöbəsində inspektor, 1992-ci ildən DİN-in Baş Mühafizə İdarəsində rəis müavini işləmiş, 1992-ci ildən 31 avqust 1994-cü ilədək təqaüdçü olmuş, 1994–1995-ci illərdə Baş Mütəşəkkil cinayətkarlığa qarşı mübarizə İdarəsinin rəisi vəzifəsində çalışmışdır.
Mustafayev Rəhman Bəhman oğlu 2015-ci il iyul ayının 12-də Bakıda vəfat etmişdir. Xaçmaz rayonunda dəfn edilmişdir.
Ailəsi
Zülfüqarova Ədilə Baba qızı ilə evlənmiş, bir oğlu, dörd qızı olmuşdur.
Böyük ürəkli (film, 2015)
Böyük ürəkli (hind: दिलवाले, Rom: Dilwale) — 18 dekabr 2015-ci ildə ekranlara çıxan Rohit Shetty tərəfindən çəkilmiş hind filmidir. Baş rollarda Şah Rukh Khan, Kajol, Varun Dhavan və Kriti Sanon iştirak edirlər. Vinod Xannanın sağlığında iştirak etdiyi son filmidir.
Süjet xətti
Rac mafiya üzvüdür. Bir gün düşmən dəstəsindən biri onu izləyərkən onların dəstəsindən Meera adlı bir qızla tanış olur. Onlar bir-birlərinə aşiq olurlar. Rac Meeranın rəqib dəstənin liderinin qızı olduğunu biləndə işlər daha da pisləşir. Bir-birini çox sevən iki cütlüyün sevgisi indi rəqib dəstələrdə olduqları üçün çox çətin vəziyyətdədir. Hər şeyə rəğmən onlar bir-birlərinə olan sevgilərini mühafizə edə biləcəklərmi?
Allankastriya
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
NGC 3299
NGC 3299 - Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. SBdm tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Çubuk (Ankara)
Çubuk — Ankaranın bir mahalıdır. Ankara şəhər mərkəzindən 35 km məsafədə yerləşir. Osmanlı İmperiyasında İnterregnumu başlatan Ankara döyüşü Çubuk düzündə baş verdi. Türkiyənin ikinci ən böyük beynəlxalq hava limanı olan Esenboğa Beynəlxalq Hava Limanı rayonun sərhədləri daxilində yerləşir.
İlqar Əhmədov (əsgər)
Həyatı
Döyüş yolu Xocavəndəcən davam edib və müharibənin başa çatmasına 5 gün qalmış, noyabrın 9-də Şəhidlik məqamına ucalıb.
Amma nəşini 15 gündən sonra əldə etmək mümkün olub və noyabrın 20-də dəfn olunub.
Mükafatları
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İlqar Əhmədov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İlqar Əhmədov ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" ilə təltif edildi.
Mirzə Məhəmmədəli Səfiyev
Mirzə Məhəmmədəli Səfiyev (?-?) — jurnalist, publisist.
Həyatı
Mirzə Məhəmmədəli Səfiyev Lənkəran şəhərində anadan olmuşdu. 1853-55-ci illərdə Tiflisdə çıxan «Zakavkazski vestnik» və «Kavkaz» qəzetlərində məqalələri və nəsr əsərləriylə çıxış edib. 1850-ci illərdə Lənkəranda işləyib.
Mirzə Məhəmmədəli Səfiyev 1855-ci ildə 1 yanvardan 10 dekabra qədər Lənkəran Müsəlman məktəbində dərs demişdi. .
1869-1877-ci illərdə Bakı quberniya idarəsində tərcüməçilik edib.
İqtisadiyyat fəlsəfəsi
İqtisadiyyat fəlsəfəsi — rasional seçim, iqtisadi nəticələrin, qurumların və proseslərin qiymətləndirilməsi, yüksək dərəcədə idealizə olunmuş iqtisadi modellərin vəziyyəti, iqtisadi hadisələrin ontologiyası və onlar haqqında məlumat əldə etmək imkanları kimi mövzuları araşdırır.
İqtisadiyyat həm təfərrüatlı xüsusiyyətlərinə görə, həm də təbiət elmlərinin bir çox açıq xüsusiyyətlərinə malik olduğu üçün epistemologiya və elm fəlsəfəsi ilə maraqlananlar üçün xüsusi maraq kəsb edir, obyekti isə ictimai hadisələrdən ibarətdir.
Azad Kəşmir günü
Azad Kəşmir günü və ya Kəşmir günü —Pakistanda milli bayramdır və hər il 5 fevralda Kəşmir separatçıları tərəfindən də qeyd olunur. Pakistanın Hindistan tərəfindən idarə olunan Kəşmir xalqı ilə dəstəyini və birliyini, separatçıların Hindistandan ayrılmasını və qarşıdurmada ölən Kəşmirlilərə ehtiram göstərmələrini təqdir edir. Həmrəylik mitinqləri Pakistanın idarə etdiyi Azad Kəşmirdə və Mirpuri diasporunun bəzi üzvləri tərəfindən keçirilir.
Kəşmir günü ilk dəfə 1990-cı ildə Pakistandakı Cəmiyyət-i İslami partiyasından Qazi Hüseyni Əhməd tərəfindən irəli sürülmüşdür. 1991-ci ildə Pakistanın o zamankı baş naziri Nəvaz Şərif "Kəşmir Həmrəylik Günü tətili" çağırışı etdi. Şərif əvvəlki il Camaatın köməyi ilə hakimiyyətə gəlmişdi. 1991-ci il hadisəsi yenə də Camaat işi idi. Hazırkı Kəşmir Həmrəylik Günü Pakistanın Kəşmir və Şimal Sahələri Naziri tərəfindən 2004-cü ildə başlamışdır.
Kinoya böyük sevgilərlə... Hüseyn Seyidzadə (film, 2012)
Kinoya böyük sevgilərlə... Hüseyn Seyidzadə — rejissor Elvin Vəlimətovun 2012-ci ildə Azərbaycan Televiziyasında çəkdiyi sənədli film.
Məzmun
Filmdə görkəmli kinorejissor, Azərbaycanın əməkdar incəsənət xadimi Hüseyn Seyidzadənin 100 illik yubileyinə həsr olunur.
Film haqqında
Filmdə "Doğma xalqıma", "O olmasın, bu olsun", "Koroğlu", "Yenilməz batalyon", "Dəli Kür", "Qayınana" filmlərinin kadrlarından həsr olunur.
Mirqamət Əliyev
Mirqamət Firdovsi oğlu Əliyev (d. 13 yanvar 1997, Ağcabədi rayon — ö. 8 oktyabr 2021) — Azərbaycanın vətənpərvər övladı.
Həyatı
Mirqamət Firdovsi oğlu Əliyev 13 yanvar 1997 ci ildə Ağcabədi rayon Alman qəsəbəsi adlanan yerdə məcburi köçkün ailəsində anadan olmuşdu. O Xocavənd kənd 1 nömrəli məktəbində təhsil almışdı. Onu tanıyan şəxslərin verdiyi məlumata görə yaşıdlarınnan fərqli olaraq daima hərbi xidmətə meyilli olmuşdur. Hərbi xidmətə meyilli olmasının səbəbi isə anasının Xocavənd rayonundan, atasının isə Ağdam rayonundan məcburi köçkün düşməsi idi. Mirqamət əslinin gəldiyi o torpaqlarda doğulub böyüməsədə hər daim o torpaqlar üçün yanıb tutuşan bir gənc idi. Hər daim fiziki sağlamlığına diqqət yetirər, yaşıdları bir biriləri ilə oyunlar oynayarkən Mirqamət Əliyev fərqli idman növləri ilə məşğul olur hər daim fizikini yüksək səviyyədə tutmağa çalışırdı. Çoxlarınnan fərqli olaraq uşaq yaşlarınnan işləməyə başlamış və ailəsi üçün çörək pulu qazanmışdı. Hər daim evinə və ailəsinə yararlı bir övlad olmağa çalışırdı. Mirqamət oxuduğu Xocavənd kənd 1 nömrəli məktəbini bitirdikdən sonra ilk dəfə 2015-2017-ci illərdə əsgər kimi həqiqi hərbi xidmətə olmuşdur. Tərxis edildikdən sonra üç ilə yaxın bir çox fərqli işlərlə məşğul olsa da, məqsədi hər daim orduya qayıtmaq idi. 2019-cu ilin iyul ayında anidən başlayan Tovuz döyüşlərindən gələn şəhid xəbərləri onu dərindən sarsmış, gecə gündüz durmadan fikir edirdi. Məqsədi orda döyüşən həmvətənlilərinin yanında olmaq idi. Tovuz döyüşləri bitdikdən dərhal sonra Müddətdən Artıq Həqiqi Hərbi Xidmət Hərbi Qulluqçusu olmaq üçün yaşadığı yerdə olan Ağcabədi rayon Hərbi Komisarlığına müraciət etmiş və çox keçmədən Ağcabədi rayonunda yerləşən N saylı hərbi hissədə top komandiir kimi xidmətə başlamıştı.
Hərbi xidməti
Mirqamət Əliyev 2015-ci ildən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında xidmət edirdi.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Mirqamət Əliyev 2016-ci il aprel 1-də Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün qorunub saxlanılması üçün başlanan Aprel döyüşləri zamanı Füzulinin istiqamətində gedən döyüşlərdə savaşıb. Daha sonralar Mirqamət Əliyev 2020-ci il sentyabr 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin, Cəbrayılın, Xocavəndin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Vətən müharibəsinin ilk günündə Xocavənd istiqamətində əks-həmlə əməliyyatında iştirak etməyə başlayan gənc hərbçi sonralar Füzuli və Cəbrayıl istiqamətində vuruşmuşdur. Füzuli rayonunun Mahmudlu kəndinin alınmasında şücaət göstərmiş, döyüşlər zamanı düşmənin çoxsaylı texnikasını və canlı qüvvəsini məhv etmişdi. Mirqamət Firdovsi oğlu Əliyev ona təhkim olunmuş döyüş texnikasının imkanlarını çox gözəl bilir və onları mütəxəsis kimi idarə edirdi.
Ölümü
Mirqamət Əliyev 7 oktyabr 2021-ci il tarixdə xidmət etdiyi hərbi hissədə ürəyinəd ağrılar hiss etməyə başlayır. Dərhal hərbi hissəyə aid olan məntəqəyə gedərək orda müayinə olunmaq istəyir, lakin əlverişli şərait olmadığına görə müayinə olunması üçün Ağcabədi rayon Hospitalına göndərilir. Aparılan müayinələr nəticəsində ürəy ağrımasının səbəbi aşkar edilməmiş yaranan bu problemin yorğunluq və ya hər hansı soyuğ dəymə problemi olunması təxmin olunur. Nəticədə Mirqamət Əliyev dərhal yaşadığı evə geri dönür. Yaşadığı evində birgə yaşadığı anası və atası ilə normalda etmədiyi hərəkətlər edir və sanki vidalaşırmış kimi qucaqlaşıb halallıq alır. Gecə düşən zaman hər zamankı kimi yatıb yuxuya dalırlar. 8 oktyabr səhəri anası oğlunu işə getməsi üçün yuxudan oyatmağa gəlir. Lakin nə qədər çağırsada oğlu Mirqamət bir daha oyanmır. Aparılan araşdırmalar nəticəsində aydın olunur ki, Mirqamət Firdovsi oğlu Əliyev 8 oktaybr 2021-ci il tarixdə Ağcabədi rayonunda yaşadığı evində anidən ürəyinin dayanması nəticəsində dünyasını dəyişir. Ailə üzvlərinin bildirdiyinə görə, müharibədən sonra şəhid və yaralı yoldaşları haqqında çox düşünür, buna görə ağır stres keçirirmiş. Təssüf ki, qəfildən gələn ölüm, bu vətənpərvər gəncin həyatına son qoyur.
Hakim Baxışov
Hakim Səyyar oğlu Baxışov (13 dekabr 2000; Topbağ, Qəbələ rayonu, Azərbaycan — 28 sentyabr 2020; Kəlbəcər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Hakim Baxışov 13 dekabr 2000-ci ildə Qəbələ rayonunun Topbağ kəndində anadan olmuşdur. Orta təhsilini Qəbələ rayon Yenikənd kənd tam orta məktəbində almışdır.
Hərbi xidməti
Hakim Baxışov 2019-cu ilin yanvarından Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmət etmişdir. Hərbi xidmətini müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusu olaraq davam etdirmişdir.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Hakim Baxışov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Murovdağın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Hakim Baxışov 28 sentyabr 2020-ci ildə Murovdağ istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Hakim Baxışov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını və xidməti vəzifələrini yerinə yetirən zaman fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 30.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Hakim Baxışov ölümündən sonra "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında şəhid olmuş Hakim Baxışov Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən ölümündən sonra "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Kəlbəcər rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Hakim Baxışov ​ölümündən sonra "Kəlbəcərin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Baş Gərni
Baş Gərni — İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında, indiki Ellər (Kotayk, Abovyan) rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 32 km məsafədə yerləşir. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.Kənd Gərni çayının mənbəyində salınmışdır.
Toponim türk dilində «çayın mənbəyi» mənasında işlənən baş sözü ilə urartu dilində «qala» mənasında işlənən gərini (gərni) sözü əsasında formalaşmışdır. Relyef əsasında əmələ gələn toponimdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir.
Erm. SSR AS RH-nin 3.l.1935-ci il fərmanı ilə adı dəyişdirilib Gərni qoyulmuşdur.
Nalbənd (Talış)
Nalbənd — İranın Gilan ostanının Talış şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 458 nəfər yaşayır (102 ailə).
Gəncə sancağı
Gəncə sancağı — 1593 cü ilOsmanlı İmperiyasının Gəncə-Qarabağ əyalətində inzibati–ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Gəncə idi.
Gəncə, Gəncə aranı nahiyəsi, Şəmkir aranı nahiyəsi, Zəyəm aranı nahiyəsi, Kürəkbasan aranı nahiyəsi, Gəncə dağıstanı nahiyəsi, Sonqur dağıstanı nahiyəsi, Şütür nahiyəsi, Danqı nahiyəsi, Yaylaq, Tavus nahiyəsi, Dəmirçihəsənli-Qazax nahiyələri)
Mənbə
«Gəncə-Qarabağ əyalətinin müfəssəl dəftəri»
Təbiətdə çoxalma
Təbiətdə çoxalma — Təbiətdə çoxalma müəyyən bir növün təbii yaşayış mühitində baş verən çoxalma prosesidir. Bu terminologiya heyvandarlıqdan və ya növün əsl yetişdirilməsindən fərqlənir. Çox vaxt heyvandarlıq yerləri sığınacaq və qidaya yaxınlıq üçün xüsusi tələblər üçün seçilir; üstəlik, çoxalma mövsümü hər bir növ üçün anatomik, cütləşmə ritualları, iqlim və digər ətraf mühit amillərinə uyğun olaraq inkişaf etmiş xüsusi bir zaman pəncərəsidir. Bir çox növ tələb olunan çoxalma sahələrinə çatmaq üçün xeyli məsafələrə köç edir. Bəzi ümumi xüsusiyyətlər heyvanlar aləmində tez-tez amfibiyalar, sürünənlər, məməlilər, artropodlar və aşağı həyat formaları arasında yayılan müxtəlif taksonlara aiddir.
Amfibiyalar
Bir çox suda-quruda yaşayanlar, adətən ətraf mühitin temperaturu, yağış, səth sularının mövcudluğu və qida ehtiyatları ilə idarə olunan illik çoxalma dövrünü izləyirlər. Bu çoxalma mövsümü uzun müddət yuxu və ya qış yuxusunun bir çox amfibiya növlərini uzun müddət fəaliyyətsiz hala gətirdiyi mülayim bölgələrdə xüsusilə nəzərə çarpır. Çoxalma yerləri adətən gölməçələr və çaylardır.
Məməlilər
İllik çoxalma dövrləri bəzən temperaturun və qidanın mövcudluğundakı mövsümi dalğalanmalar da daxil olmaqla ətraf mühitin təsirlərinə düzəlişlər etməklə məməlilərə tətbiq edilir. Məməlilərin miqrasiya nümunələri bəzən çoxalmanın vaxtını təyin edə bilər. Təbiətdə məməlilərin çoxalması bəzən balaların doğulması və qorunması üçün analıq yuvalarının istifadəsi ilə əlaqələndirilir. Qütb ayısı doğum yuvasından istifadə edən məməlinin nümunəsidir, onun yeri növlərin mövsümi Arktika paketi buzlarında miqrasiya hərəkətlərindən asılıdır. Xüsusilə, Vapusk Milli Parkında yetişən qütb ayıları Hudson Körfəzinin buz paketinə köçməlidir.
Təbii populyasiyalarda qohumluğun nəticələri
Keller və Valler təbii populyasiyalarda qohumluğun nəticələrini nəzərdən keçirdilər. Məməlilər və quşlar populyasiyalarından əldə edilən məlumatlar göstərdi ki, qohumluq depressiyası tez-tez doğum ağırlığına, çoxalmağa və sağ qalmağa, eləcə də ətraf mühitin streslərinə, xəstəliklərə və yırtıcılığa davamlılığa əhəmiyyətli dərəcədə mənfi təsir göstərir. Bitki tədqiqatları qohumluğun toxum dəstinə, cücərməsinə, stresə dözümlülüyünə və sağ qalmasına əhəmiyyətli mənfi təsirlərini göstərmişdir. İnbreedinq depressiyasının əsasən resessiv zərərli allellərin ifadəsi ilə əlaqəli olduğu düşünülür.
Maqsud Gəray
Maqsud Gəray — XXXXIII Krım xanı.
Krım xanı II Səlamət Gəray ın oğludur. Əmisi oğulları Arslan Gəray ın səltənətində 1750-ci ildə nurəddin, Krım Gəray ın səltənətində isə 1762-ci ildə kalqay ünvanları aldı. İkinci dəfə xan təyin edilib Krıma yola salınan əmisi oğlu Arslan Gəray ın yolda ikən anidən vəfat etməsi ilə dərhal İstanbul a çağırıldı və burada xan təyin edildi (iyun 1767). Ancaq onun bu ilk səltənəti cəmi 1 il davam etdi. Belə ki, apardığı təcavüzkar siyasət səbəbilə qısa zamanda Rusiya və Osmanlı imperiyaları qarşı-qarşıya gəlmiş, nəticədə 6 il davam edən yeni bir Rusiya-Osmanlı müharibəsi nə səbəb olmuşdur. İmperiyanı gücsüz bir dönəmdə ruslarla müharibəyə girməyə məcbur qoyması səbəb göstərilərək 1768-ci ilin noyabrında vəzifədən alındı.
1771-ci ildə yenidən xanlığa gətirilmək istənilsə də, rusların bölgəni işğal etməsi, Maqsud Gərayın Krımdan qaçaraq Osmanlı sarayına sığınması və IV Dövlət Gəray ın rus işğalına qarşı xalq hərəkatına başlaması bu təyinata mane oldu. Maqsud Gəray 1780-ci ildə İstanbul yaxınlığındakı malikanəsində vəfat etdi.
Arbi Mamakayev adına Ədəbi Memorial Muzeyi
Arbi Mamakayev adına Ədəbi Memorial Muzeyi — Tanınmış Çeçen yazıçısı Arbi Mamakayevin həyat və yaradıcılığına həsr olunmuş muzeydir. Muzey 1989-cu ildə yazıçının oğlu Eduard Mamakayev tərəfindən Nadterek rayonunda yaradılıb.
Təsviri
Muzey Arbi Mamakayevin doğulub boya-başa çatdığı XIX əsrin sonlarına aid olub, sonradan bərpa edilmiş yaşayış binasında yerləşir. Muzeyin tərkibinə respublikanın tanınmış ictimai-siyasi xadimləri, elm və mədəniyyət xadimləri tərəfindən əkilmiş ağaclardan ibarət əlavə tikililər, xatirə bağı da daxildir. Binanın qarşısında yazıçının büstü qoyulub. Muzeyin fondları 3 mindən çox eksponatdan ibarətdir. Muzey Çeçenistan Respublikası Milli Muzeyinin bir şöbəsidir.
Arbi Mamakayevin evinin otaqları və iş otağı sağlığında olduğu kimi bərpa edildi. Ekspozisiyada yazıçının həyatı və yaradıcılığı ilə birbaşa əlaqəli eksponatlarla yanaşı, çeçenlərin həyatına, mədəniyyətinə və tarixi irsinə həsr olunmuş bir çox eksponatlar da var. Muzeyi hər il Çeçenistan, Rusiya və Müstəqil Dövlətlər Birliyi ölkələrindən minlərlə ziyarətçi ziyarət edir.
Muzey əməkdaşlarının səyi nəticəsində muzey nəinki öz işini bir gün belə dayandırmadı, hətta mövcudluğunun ən çətin illərində belə fəaliyyətini uğurla davam etdirdi. Birinci və İkinci Çeçen müharibələri illərində muzeyi federal qoşunların əsgərləri və yaxınlıqda xidmət edən Daxili İşlər Nazirliyinin əməkdaşları ziyarət edirdilər. Hərbçilərin özlərinin dediyinə görə, muzey onların çeçenlər haqqında fikirlərinə müsbət təsir edib. Onlar hətta ziyarətçilər üçün kitabda müvafiq qeydlər buraxdılar, muzeyin abadlaşdırılmasında köməklərini təklif etdilər.
Muzey əməkdaşları Arbi Mamakayevin ədəbi irsinin toplanması, tədqiqi, təbliği və nəşri istiqamətində intensiv iş aparır. Muzey tez-tez məktəblilər üçün ekskursiyalar, seminarlar və konfranslar təşkil edir.
NGC 499
NGC 499, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balıqlar bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Cəbrayıl Dövlətzadə
Cəbrayıl Dövlət oğlu Dövlətzadə — Dövlət Sərhəd Xidmətinin Sərhəd Qoşunlarının əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Cəbrayıl Dövlətzadə 2001-ci il sentyabrın 11-də Sumqayıt şəhərində Məleykə və Dövlət Dövlətzadələrin ailəsində anadan olub. Əslən Corat qəsəbəsindən idi. Subay idi.
Hərbi xidməti
Cəbrayıl Dövlətzadə 2019-cu ilin oktyabrından Sərhəd Qoşunlarının sıralarında Cəlilabad rayonunda yerləşən "N" saylı hərbi hissəsində müddətli həqiqi hərbi xidmətdə idi.
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Cəbrayıl Dövlətzadə 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Murovdağ istiqamətində gedən döyüşlərdə xüsusi təyinatlıların tərkibində savaşıb. Cəbrayıl Dövlətzadə sentyabrın 28-də Murovdağ döyüşləri zamanı Kəlbəcər rayonu ərazisində şəhid olub. II Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Cəbrayıl Dövlətzadə ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi zamanı döyüş əməliyyatlarının rəhbəri olan, düşmənin canlı qüvvəsinin məhv edilməsində rəşadət göstərən, vəzifə borcunu ləyaqətlə və vicdanla yerinə yetirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Cəbrayıl Dövlətzadə ölümündən sonra "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Kəlbəcər rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Cəbrayıl Dövlətzadə ​ölümündən sonra "Kəlbəcərin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Camal Əliyev (əsgər, 1993)
Camal Xaliq oğlu Əliyev — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Camal Əliyev 1993-cü il avqustun 11-də Sabunçu rayonunda anadan olub. Əslən Tovuz rayonundan idi. Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetində (ADNSU) ali təhsil alıb.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Camal Əliyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Xocavəndin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Camal Əliyev noyabrın 3-də Xocavənd döyüşləri zamanı şəhid olub.
Mənəmən
Mənəmən — yumurta, bibər, pomidor və istəyə bağlı olaraq soğan istifadə edilərək hazırlanan Türkiyə yeməyi. İlk dəfə əhali mübadiləsi nəticəsində İzmirin Menəmən ilçəsinə gələn girit türkləri tərəfindən hazırlanmış və adını ilçədən almışdır.
Raad-2
Raad-2 (“Şimşək-2”) — İran istehsalı olan özüyeriyən artilleriya sistemidir. Dəqiqə ərzində 5 dəfə atəş aça bilər. Raad-2 üçün V-8 dizel, Raad-2M üçün 5TDF mühərrikindən istifadə edilir. Raad-2 modeli 840, Raad-2M isə 700 at gücündədir. 500 km-lik hərəkət mənzilinə malikdir. Yönləndirmə sistemi burulma çubuğu ilə təmin edilir.
Dizaynı və inkişafı
1997-ci il sentyabrın əvvəlində, İran tərəfindən Raad-2 (Şimşək-2) kimi tanınan sürətli, mobil atəşə dəstək vasitəsi olan haubitsasının uğurla sınaqdan keçirildiyi bildirilmişdir.
M109A1 155mm/39 cal özüyeriyən artilleriya sistemindəkinə bənzər olan bir qüllədən istifadə edir. İran Müdafiə Sənayesi Təşkilatı, İran Müdafiə Sənayesi Təşkilatının Hadid zavodu tərəfindən istehsal olunan 155 mm HM44 haubitsasının yüksək atəş sürətinə və dəqiqliyə sahib olduğunu iddia etmişdir. Dəqiqədə beş atəş aça biləcəyi ifadə edilmişdir. Silahın mənzilinin 30 km (19 mil) olduğu, həmçinin lazer məsafəölçən və yarı avtomatik yükləmə sistemi kimi xüsusiyyətlərə də sahib olduğu da bildirmişdir. Silah M109A1-in 155mm/39-cal M185 silahına bənzəyir və bir cüt qanadlı lülə ağız əyləci, tüstünü udan sistem (atəş açılan zaman çıxan tüstünün udulması üçün nəzərdə tutulmuşdur), vida paz mexanizmi, hidro-pnevmatik yığıcı və hidravlik geriyə təpmə əyləci ilə təchiz edilmişdir. Rusiyanın BMP-1 və ya Çinin Type 86 (WZ-501) PDM-inin dəyişdirilmiş versiyası, İran istehsalı olan Boragh APC şassisində istifadə edilir. Döyüş meydanında 70 km/saat (43 mil) sürətlə hərəkət edə bildiyi ifadə edilmişdir.
İran–Misir münasibətləri
Misir—İran münasibətləri  — İran və Misir arasında iki tərəfli diplomatik münasibətlər. İki ölkə arasındakı münasibətlər vaxtaşırı gərginliyin artması ilə seçilir. Buna baxmayaraq İran və Misir İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı və D-8 üzvlüyünü paylaşırlar. 2011-ci il Misirdəki inqilabdan sonra İran ölkəyə təxminən 30 ildən sonra ilk səfirini təyin edir.
Tarix
1939-cu ildə Misir ilə İran arasındakı diplomatik münasibətlər səfirliklər səviyyəsində qurulur. Yusif Zulfikar Paşa Misirin Tehrandakı ilk səfiri təyin edilir. Elə həmin il Misir kralı I Fərruxun bacısı Şahzadə Favziyə, sonradan son Şahənşah olan İranın vəliəhdi Məhəmməd Rza Pəhləvi ilə evlənir.
İki ölkə arasındakı güclü əlaqələr 1980-ci ildə, İran İslam İnqilabının qələbəsindən və İsrailin Misir tərəfindən tanınmasından qısa müddət sonra kəsilir. Nəticədə Misir İranda səfirliyi olmayan yeganə ərəb ölkəsi olur. Ölkələr arasında mübahisələrdə soyuqluq yaradan səbəblər: Misirin 1979-cu ildə İsrail ilə Camp David Sazişini imzalaması, İran-İraq müharibəsi (1980-1988) dövründə Misirin İraqa verdiyi dəstək, İranın Misir Prezidenti Ənvər Sadatın qatilinin tərif və qəhrəmanlığı təbliğ etməsi, Misirin ABŞ və əksər Qərbi Avropa ölkələri ilə sıx əlaqəsi. 2007-ci ildən bəri İran və Misir arasında, əsasən ticarət və diplomatik səylər səbəbindən münasibətlərdə bir qədər istiləşmə baş verir. Ümumiyyətlə 2012-ci ilin fevralında prezident Hüsnü Mübarəkin istefasına səbəb olan Misirdə baş verən inqilab qədər İranla Misir arasında münasibətlərdə nəzərəçarpacaq dərəcədə yaxşılaşma olmur. Elə həmin ilin aprelində İran Misirə səfir təyin edir. Avqust ayında Misirin yeni prezidenti Məhəmməd Mursi İrana səfər edir və ölkələr arasında ikitərəfli diplomatik münasibətləri bərpa etmək qərarı verilir. Uzun illər ərzində ilk dəfə olaraq Misirin İrana səfiri təyin edilir. Ölkələr arasındakı münasibətlər durmadan inkişaf etsə də, həll olunmamış bir çox problem var. Bu problemlərin çoxu Səudiyyə Ərəbistanı və Qərb ölkələri kimi üçüncü ölkələrlə münasibətlərlə əlaqədardır.
ikitərəfli səfərlər
2011-ci ildə Misirdə baş verən inqilabdan və təxminən 30 illik fasilədən sonra səfirlərin təyin edilməsindən sonra Misir prezidenti Məhəmməd Mursi, İran İslam İnqilabından sonra ilk tarixi səfərini İrana edir. 30 avqust 2012-ci ildə Qoşulmama Hərəkatının zirvə görüşündə Mursi sədrliyi İrana təhvil verir. İran Prezidenti Mahmud Əhmədinejad da öz növbəsində 5 fevral 2013-cü ildə Misirə rəsmi səfər edir və bu İran İslam İnqilabının zəfərindən sonra Misirə səfər edən ilk İran prezidenti olur.
Dnestrovsko-Çareqradskoe qirlo
Dnestrovsko-Çareqradskoe qirlo (boğazı) — Dnestrovski limanı ilə Qara dənizi birləşdirir. Ukraynanın Odessa vilayəti ərazisində yerləşir. Ərazidə 1926-cı ilə qədər Ocakov boğazı mövcud olmuş, sonradan isə müəyyən səbəbdən yer üzündən silinmişdir. Orta dərinliyi 10 m təşkil edir. Boğazın şimalında qumsal Buqaz burnu vardır. 1950-ci illərdə boğaz üzərində avtomobil və dəmir yolunu özundə birləşdirən muasir körpü inşa edilib. Ona qədər isə 1914-cü ildə taxta körpü tikilmişdi.
Aleksandr Averin
Aleksandr Dmitriyeviç Averin 11 aprel 1954-cü il təvəllüdlü təqaüdçü Sovet velosipedçisidir. O, Azərbaycan velosiped məktəbinin yetirməsi, SSRİ-nin əməkdar idman ustası, SSRİ çempionatları və kubokunun 6 qat qalibidi.
Həyatı
1978-ci ildə SSRİ yığma komandasının heyətində Dünya Turunun qalibi olub.
1980-ci ildə Averin mövsümündə yarışıb, lakin Moskva Olimpiadaları üçün seçilməyib.
1978-80-ci illərdə Tour de l'Avenir-də 1978 və 1979-cu illərdə xalların təsnifatını qazanaraq, 1979-cu ildə ikinci yerə yüksəlib.
1977 və 1979-cu illərdə Tour de France-ın Şərqi Avropadakı ekvivalentini 1977-ci ildə 21-ci və 1979-cu ildə 28-də bitirib. 1977-ci ildə Averin də Küba turunda ikinci yeri tutub.
Onun oğlu Maksim Averin də velosipedçidi və Ukraynanı təmsil edib.
Stradivari Duport
Duport Stradivari, 1711-ci ildə İtaliya nın Kremona şəhərində Antonio Stradivari tərəfindən hazırlanmış violonçel dir.Alət adını 1800-cü illər ərəfəsində yaşamış bəstəkar Jan Lui Duporta görə alıb.
Tarixi
Violençelin 1711-ci ildə Kral XIV Lüdovik in şəxsi həkimi François Chicoyneau-nun istəyi ilə inşa edilməsi güman edilir.Chicoyneau 1752-ci ildə öldükdə, violonçel satılması üçün Parisə göndərildi və açıq hərraca çıxarıldı.Xərrac zamanı Duport violençeli ala bilməsə də,Duport qardaşları daha sonra daha ucuz qiymətə violençeli ala bildilər.
1812-ci ildə Jan Lui Duport Tüiliri sarayı nda konsert verdiyi zaman Napolyon da alətdə ifa etmişdir.Violençeldə hələ də görünə bilən çuxurun Napolyonun diqqətsizliyi səbəbindən meydana gəldiyi deyilir.
1974-cü ildə violençel Mstislav Rostropoviç tərəfindən alınmışdır.Rostropoviçin ölümündən sonra, violonçelin əvvəlcə Nippon Musiqi Fondu tərəfindən 20 milyon ABŞ dollarına satın alındığı mətbuatda bildirilsə də, lakin Mstislav Rostropoviçin varisləri sonradan ailənin qanuni nümayəndəsi olduqlarına görə məşhur violonçelin sahibinin özləri olacaqlarını bildirdilər
Nasir Məhəllə (Talış)
Nasir Məhəllə — İranın Gilan ostanının Talış şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 368 nəfər yaşayır (80 ailə).
Krım Gəray
Krım Gəray — XXXXI Krım xanı.
Krım xanı II Dövlət Gərayın oğludur. Qardaşı Arslan Gəray ın səltənətində nurəddin ünvanı aldı. Qardaşının taxtdan endirilərək əmisi oğlu Həlim Gəray ın taxta çıxarılması, cəmi 2 il sonra isə Həlim Gəray ın devrilməsi nəticəsində 1758-ci ildə Krım xanlığı na gətirildi. Oğlu Səlim Gərayı nurəddin, qardaşı Hacı Gərayı isə kalqay təyin etdi. Ancaq 7 il davam edən ilk səltənətində bu ünvanlar bir neçə dəfə əl dəyişdirdi.
Onun xanlığa gətirilməsindən narazı olan noqaylar la mübarizə aparmaq məqsədilə paytaxtı tərk etdi və Yedisan bölgəsinə çəkildi. Burada güclü bir ordu topladı və Osmanlı sultanı ndan aldığı dəstəklə hakimiyyətini gücləndirdi. Bölgədə artan rus təzyiqinə qarşı müttəfiq axtarışına çıxan Krım Gəray Osmanlı sarayından azad olaraq Prussiya kralı II Fridrix lə müzakirələrə başladı. Ancaq onun bu cəhdi uğursuzluqla nəticələndi. Belə ki, 1762-ci ildə III Pyotr un taxta çıxmasıyla Prussiya və Rusiya arasındakı müharibə sona çatmış, bu vəziyyətdə II Fridrix in Rusiya əleyhinə ittifaq qurmağa ehtiyacı qalmamışdı.
Digər tərəfdən Polşa torpaqlarına göz dikən Krım Gəray yeni təyin olunan Polşa kralı Stanislav Avqust əleyhinə fəaliyyətə başladı. Onun bu təcavüzkar siyasəti isə Osmanlı sultanı nı təlaşlandırdı və 1765-ci ildə Krım Gəray vəzifədən alındı.
1768-ci ildə yeni Rusiya-Osmanlı müharibəsi nin başlamasının ardından Krım taxtında daha güclü bir xan olmasını istəyən Osmanlı sultanı III Mustafa nın əmriylə Krım Gəray ikinci dəfə xanlığa gətirildi. Kalqay olaraq qardaşı Arslan Gəray ın oğlu Məsudu, nurəddin olaraq isə Qaplan Gəray ı təyin etdi.
Dərhal indiki Ukrayna nın cənub torpaqlarına hücum edən Krım Gəray burada boşaldılan kəndləri yağmalamaqdan başqa mühüm heç bir hərbi fəaliyyət göstərə bilmədi. Buradan Valaxiya ya keçən Krım Gəray indiki Moldova ərazisində anidən vəfat etdi (mart 1769).
Yamayka boğazı
Yamayka boğazı — Karib dənizində Yamayka və Haiti adaları arasında yerləşir. Külək üstü boğazının cənub-qərb davamını təşkil edir. Eni 190 km, dərinliyi 1200 m təşkil edir. Haitidən 55 km qərbdə Novassa adası vardır ki, məskunlaşmamış ada olaraq sahəsi 5,2 km² təşkil edir. Avropadan ABŞ-nin qərbinə (Panama kanalı) gedən əsas dəniz yolunun üzərində yerləşir.
Cumart Əlimuradov
Cumart Şıxrəhim oğlu Əlimuradov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Cumart Əlimuradov 2001-ci il mayın 31-də Qusar rayonunun Urva kəndində anadan olub. Subay idi.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Cumart Əlimuradov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Cumart Əlimuradov oktyabrın 5-də Suqovuşan döyüşləri zamanı şəhid olub. Qusar rayonunun Urva kəndində dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Cumart Əlimuradov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Laçın rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Cumart Əlimuradov ölümündən sonra "Laçının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
NGC 5258
NGC 5258, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. SBb tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Körpə P-nin ölümü
Peter Connelly (Peter Connelly; 1 mart 2006 - 3 avqust 2007) (həmçinin " Baby P ", " Child A " və " Baby Peter " kimi tanınır) — 17 aylıq Britaniyalı uşaq idi. O, səkkiz ay ərzində 50-dən çox xəsarət aldıqdan sonra 3 avqust 2007-ci ildə İngiltərənin London şəhərində uşaq zorakılığından ölmüşdür. Anası, ortağı və qardaşı ona hücum etdikləri üçün həbsxanaya göndərilib. İş, Haringey Şurasının sosial xidmətlər şöbəsinin təhlükədə olan uşaqlara baxaraq işini necə yerinə yetirdiyi ilə bağlı bir neçə böyük araşdırma ilə nəticələnmişdir.
Məni öz adınla çağır filminin qazandığı mükafatların siyahısı
“Məni öz adınla çağır” – 2017-ci ildə Luka Quadaninonun rejissorluğu ilə çəkilmiş yeniyetmə dövrü drama filmi. Filmin ssenarisini Ceyms İvori Andre Asimanın  2007-ci ildə nəşr edilmiş eyni adlı romanı əsasında yazmışdır. Hadisələrin 1983-cü ildə İtaliyada baş verdiyi filmdə, yəhudi mənşəli amerikan-italyan yeniyetmə oğlan Elio (Timoti Şalame) və yəhudi mənşəli amerikan tədqiqatçı Oliver (Armi Hammer) arasındakı romantik münasibətdən bəhs edilir. Maykl Stalberq, Amira Kazar, Ester Qarrel və Viktuar Du Boys filmdə ikinci plan rolları ifa etmişlər. Saypmbhu Mukdiprom operator, Sufyan Stivens isə bəstəkar kimi filmin istehsalında iştirak etmişlər.
Filmin premyerası 22 yanvar 2017-ci ildə Sandens Film Festivalında baş tutmuşdur. 29 yanvar 2018-ci ildə geniş çıxışından əvvəl, “Sony Pictures Classics” 24 noyabr 2017-ci ildə filmə limitli çıxış vermişdir. $3.5 milyon büdcəsi olan film hər teatrdan $101,219 olmaqla, ilin ən böyük açılışı, beynəlxalq gəliri isə $40 milyon olmuşdur. “Məni öz adınla çağır” filmi rejissor, operator işi, ssenarisi, film musiqisi və aktyorların ifasında görə tənqidçilər tərəfindən alqışla qarşılanmışdır. Rəy aqqreqatoru Rotten Tomatoesda toplanmış 272 rəyin 96%-I müsbət xarakterlidir. Metacritic isə 51 rəy əsasında filmi 93/100 balla və “ümumi alqış”la qiymətləndirmişdir. “Məni öz adınla çağır” Metacriticin 2017-ci ildə ən yaxşı qiymətləndirilmiş beş filmindən biri olmuşdur.
"Məni öz adınla çağır” Milli Rəy Soveti və Amerika Film İnstitutu tərəfindən ilin 10 ən yaxşı filmindən biri seçilmişdir. 90-cı Oskar mükafatlarının təqdim edilməsi mərasimində film, Ən yaxşı film, Ən yaxşı aktyor (Şalame), Ən yaxşı orijinal mahnı (“Mystery of Love”) və Ən yaxşı uyğunlaşdırılmış ssenari nominasiyalarında mükafata namizəd göstərilmiş və sonuncu nominasiyada qalib gəlmişdir.  1939-cu ildən sonra, Şalame Oskara namizəd göstərilmiş ən gənc aktyor, İvori isə ən yaşlı mükafat laureatı olmuşdur. 71-ci BAFTA mükafatlarının təqdim edilməsi mərasimində Ən yaxşı film və Ən yaxşı rejissor işi nominasiyaları da daxil olmaqla mükafata namizəd göstərilmiş, Ən yaxşı uyğunlaşdırılmış ssenari nominasiyasında qalib gəlmişdir. 75-ci Qızıl Qlobus mükafatlarının tədim edilməsi mərasimində film Ən yaxşı bədii film aktyoru – Dram (Şalame üçün) və Ən yaxşı ikinci plan bədii film aktyoru – Dram (Hammer üçün) nominasiyasında mükafata namizəd göstərilmişdir. 23-cü Tənqidçilərin seçimi mükafatlarının təqdim edilməsi mərasimində səkkiz nominasiyadan Ən yaxşı uyğunlaşdırılmış ssenari nominasiyasında İvori mükafat qalibi olmuşdur.
33-cü Müstəqil ruh mükafatlarının təqdim edilmə mərasimində altı nominasiya ilə liderlik edən film, Ən yaxşı aktyor (Şalame üçün) və Ən yaxşı operator işi (Mukdiprom üçün) nominasiyalarında qalib gəlmişdir. 23-cü Ekran aktyorları gildiyasının mükafatlarının təqdim edilməsi mərasimində Şalame, Baş rol aktyorunun əlamətdar performansı nominasiyasında mükafata namizəd göstərilmişdir. Şalame, Əlamətdar çıxış nominasiyasında Milli Rəy Soveti, Qotem Beynəlxalq Film mükafatı və Hollivud Film mükafatına layiq görülmüşdür.
Sibusiso Matsenjva
Sibusiso Matsenjva (d. 2 may 1988; Lubombo, Esvatini) — Esvatinii təmsil edən yüngül atlet (sprinter). Sibusiso Matsenjva Esvatinii 2012 və 2016-cı ildə Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Həyatı
Sibusiso Matsenjva 1988-ci ilin 2 may günündə Esvatiniin Lubombo vilayətində anadan olub.
Rok aşırımı
Tarixi
Arxiv məlumatlarına əsasən Rok aşırımından yolun çəkilməsi ideyyası 1839-cu ilə aiddir.
Sibusiso Matsenjva
Karyerası
Sibusiso Matsenjva birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2012-ci ildə qatıldı. London şəhərində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında Matsenjva 200 metr məsafəyə qaçış yarışlarında 20.93 nəticə göstərdi və 6-cı yeri tutdu.
Rok aşırımı
Tarixi
1950-ci illərdə Rok aşırımından «Rok aşırımından keçməklə» adlı ümumittifaq turizm marşrutu keçirdi. Çətinlik dərəcəsinə görə marşrut 1-ci kateqoriyaya aid idi. İlkin məntəqə Vladiqafqaz şəhəri idi. Daha sonra cığır aşırımdan keçməklə Cənubi Osetiyaya daxil olurdu. Marşrutun əsas dayanacaqları: Alagir — Çey — Zaramaq — Rok aşırımı — Cava — Qori.
Sibusiso Matsenjva
Karyerası
Sibusiso Matsenjva növbəti Olimpiya Oyunlarına Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində qatıldı. XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında Matsenjva bu səfər 20.63 saniyə nəticəyə imza atdı və yenə 6-cı yeri tutdu.
Sibusiso Matsenjva London Olimpiadasının bağlanış, Rio-de-Janeyro Olimpiadasının isə açılış mərasimində Esvatiniin dövlət bayrağını apardı.