cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Georgi Uqulava
Həyatı
İngilis, Alman, Azərbaycan, rus və fransız dillərini bilir.
Ailəsi
O, ailəlidir. Həyat yoldaşı və üç övladı var.
Fəaliyyəti
Georgi Uqulava 2005-ci ildən şəhər meri ilə məşğul olur. Humanitar təhsil — fəlsəfə aspirantı.
O, bir jurnalistin, məsləhətçi kimi çalışıb. 2003-cü ildən, siyasi fəaliyyətlə məşğul.
Mübariz Əliyev (cərrah)
Mübariz Yaqub oğlu Əliyev — tibb elmləri doktoru, professor.
Həyatı
Mübariz Əliyev 16 aprel 1959-cu ildə Füzuli rayonunun Yağlıvənd kəndində, müəllim ailəsində anadan olmuşdur. О, 1966-cı ildə orta məktəbə getmiş, 1976-cı ildə orta məktəbi əla qiymətlərlə bitirərək Azərbaycan Tibb Universiteti müalicə-profilaktika fakültəsinə daxil olmuşdur.
Universitetin cərrahiyyə ixtisası üzrə fərqlənmə diplomu ilə bitirərək 1986-cı ilə qədər Sumqayıt şəhərində təcili yardım xəstəxanasında cərrah kimi əmək fəaliyyəti ilə məşğul olmuşdur. 1986–1989-cu illərdə I Moskva Tibb Universitetində məqsədli aspiranturada təhsil almış, 1989-cu ilin iyun ayında vaxtından əvvəl namizədlik dissertasiyası müdafiə edərək tibb elmləri namizədi adına layiq görülmüşdür.
1989-cu ildən Azərbaycan Tibb Universitetində assistent, dosent, Musa Nağıyev adına xəstəxanada, eləcə də bir sıra özəl klinikalarda məhsul cərrah vəzifələrində çalışmışdır. Hazırda həmin universitetin professoru və Tədris Cərrahlıq Mərkəzinin cərrahiyə şöbəsinin rəhbəridir.
1990–1997-ci illərdə Azərbaycan Gənc Tibb Alimləri Şurasının sədri olmuşdur. Beş monoqrafiyanın, bir metodik tövsiyənin, iki dərsliyin yeddi səmərələşdirici təklifin və dünyanın bir sıra ölkələrində çap olunmuş 120-dən çox elmi məqalənin müəllifidir.2005-ci ildə "Kəskin bağırsaq keçməzliyinin kompleks müalicəsində cərrahi detoksikasiya probleminin həlli yolları" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edərək tibb elmləri doktoru elmi dərəcəsi adını almışdır.
2009-cu ildən prezident yanında Ali Attestasiya Kommisiyasınin ekspert şurasının üzvüdür və həmin ildən etibarən Amerika Birləşmiş Ştatlarının dövlət departamenti tərəfindən tanınan səhhiyyənin təşkili üzrə, beynəlxalq dərəcəli ekspertdir.
Ailəlidir, bir övladı var.
Bulbophyllum brachychilum
(Bulbophyllum brachychilum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum brachychilum növü Papua-Yeni Qvineya üçün endemik növdür.
Moxovoe gölü
Moxovoe gölü —Tatarıstanın Laişevski rayonu ərazisində yerləşən göl.
Coğrafiya
Moxovoe gölü karst mənşəllidir. Tatarıstanın Laişevski rayonunda, Qabişevo kəndindən 0,5 km cənub-şərqdə yerləşir. Su tutarı qəliz formaya malikdir. Uzunluğu 870 metr, maksimal eni isə 215 metrdir. Su səthinin sahəsi 10,93 ha-dır. Orta dərinliyi 6 m, maksimal dərinliyi isə 13 metr təşkil edir.
Hidrologiya
Su tutarının həcmi 400 m³-dir. Yeraltı sularla qıdalanır. Səviyyəsi dəyişməzdir. Suyun rəngi sarımtıl-qəhvıyidir, minerallaşma 34 mq/l, şəffaflıq 150 sm-dir. Kimyavi tərkibi hidrokarbonatlı-kalsiumludur.
Ağviyə (Kəleybər)
Ağviyə - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Kəleybər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 250 nəfər yaşayır (54 ailə).
Coğrafi yerləşməsi
Əhər şəhristanının Kəleybar bölgəsinin Meşəpara kəndistanında, Kəleybar qəsəbəsindən 10 km qərbdə, Əhər-Kəleybar avtomobil yolunun üstündədir.
Mil qallon
Mil qallon (ing. Miles per gallon, MPG) - Şimali Amerika və Böyük Britaniyada istifadə edilən ölçü vahididir. Nəqliyyat vasitəsinin 1 qallon yanacaqla neçə mil məsafə qət edə biləcəyini ifadə edir.
ABŞ-də 1 qallon 3,785, Böyük Britaniyada isə 4,546 litrə bərabərdir. 1 mil hər iki ölkədə eynidir və metrik ölçü sistemində 1 609 metrə bərabərdir.
Klement
İsgəndəriyyəlí Klemént - (yun. Κλήμης ὁ Ἀλεξανδρεύς, lat. Clemens Alexandrinus, Titus Flavius Clemens; ) — xristian apologeti, nəzəriyyəçisi, İsgəndəriyyə ilahiyyat məktəbinin rəhbəri.
Bioqrafiyası
Təqribən 150-ci ildə Afina şəhərində zəngin ailədə dünyaya gəlmiş və yaxşı təhsil almışdır. 20 yaşında ikən Aralıq dənizi sahilləri boyunca səyahətə çıxmışdır. İsgəndəriyyədə ilahiyyat məktəbinin başçısı Pantenlə tanış olmuş, onun təsiri ilə xristianlığı qəbul edib orada məskunlaşmışdır.
Burara Klemens keşiş olmuş, apologetik əsərlərini yazmış, qnostiklərlə və "ittellektual" Xristianlığa şübhə ilə yanaşan başqa xristianlarla polemikalara girmişdir. Əsəs fəaliyyəti Xristian ehkamlarının düşüncənin dəlilləri ilə barışdırmasına yönəltmişdir. Bunun üçün də antik fəlsəfi kateqoriyalarından geniş istifadə edirdi.
190-cı ildən İsgəndəriyyə ilahiyyat məktəbininə başçılıq etmişdir. İmperator Septimius Severin dövründə, Xristianlığın təqib edildiyi zaman, məktəb müvəqqəti olaraq bağlanmışdır. Daha sonra ona Origen rəhbərlik etmişdir. Klement isə İsgəndəriyyəni tərk edərək, Fələstinə sığınmış və orada da vəfat etmişdir.
Əsərləri
Klemens üç hissədən ibarət xristian ensiklopediyasına bənzər bir əsər yazılmışdır. Birinci hissə «Protrepticus» (Ellinlərə nəsihət vermə), ikinci – «Paedagogus» (Pedaqoq), üçüncü – «Stromata» (Rəngli xalçalar) adlanır. Bundan başqa "Varlılardan kim xilas olacaq?", "İsgəndəriyyəki Klementin Teodotdan alınmaları", "Peyğəmbərlərdən alınmalar" kimi zamanımıza çatan kitabların yazarı idi.
Bundan başqa onun bir çox əsərlərinin yalnız bəzi fraqmenləri başqa müəlliflərin (Palladius, Qeysərli Eusebius və başqalarının) əsərlərində bizə çatmışdır.
İnancı biliklə barışdırması
Bu əsərlərdən məlum olur ki, Klement təkcə apologetika ilə məhdudlaşmırdı. O eyni zamanda missioner idi. Xristianlığı yaymaq üçün isə o, bu dini yunan və roma xalqlarının düşüncə tərzlərinə və elmi ənənəsinə uyğunlaşdırmalı idi. Nəticədə, Klement, kompromislərə gedərək Xristianlığı “fəlsəfələşdirməli”, fəlsəfəni isə “xristianlaşdırmalı” idi. Bu məqsədə çatmaq üçün, Klemens bir tərəfdən fəlsəfənin üstünlüklərindən danışaraq, biliyin maarifsiz, korkoranə dindən üstünlüyündən söhbət açmışdır. Digər tərəfdən isə o, fəlsəfənin rolunu dinə qulluq etməkdə görərək, ilk dəfə olaraq “ fəlsəfə – dinin qulluqçusudur ” prinsipini ifadə etmişdir. Bununla Klement biliyi imanın çərçivəsi ilə məhdudlaşdırmışdır. Yəni fəlsəfi bilik, dini ehkamların əqli baxımdam əsaslandırılması üçün istifadə edilməlidir, dinə və imana qulluq etməlidir.
Din və fəlsəfə münasibətləri haqqında
Əsl fəlsəfə birdir. Lakin ona doğru gedən yollar müxtəlifdir. Onlardan ikisi daha əhəmiyyətlidir. Biri “barbarların” (yəni yəhudilərin), başqası isə yunanların fəlsəfəsidir. Yəhudi xalqına əsl fəlsəfə (yəni Əhdi-Ətiq Tanrısı haqqında bilik) peyğəmbərlər vasitəsi ilə açılıb. Yunanlar isə fəlsəfəni öz düşüncələri ilə əldə etsələr də, onda bir İlahi həqiqətlər vardır. Onlar İlahi həqiqətə təbii yolla çatmaq istəyirdilər. Yunanların, fəlsəfədə başqa xalqlardan daha çox nailiyyətlər əldə etməsi, onların, yəhudilər kimi, İlahi tərəfindən seçilmiş bir xalq olduğunun göstəricisidir.
Yəhudilər üçün Tövrat nədirsə, Yunanlar üçün də fəlsəfə odur. Fəlsəfənin və Tövratın mənbəyi birdir. Bu Loqosdur. O, yəhudilərə birbaşa vəhylə açılıb, yunanlara isə təbii qanunları əqllə təhlil və tədqiq etməsi yolu ilə. Ancaq, Klemensin fikrincə, ən gözəl və dəyərli şeyləri yunanlar yəhudilərdən alıblar.
Beləliklə yunan fəlsəfəsi Xristianlığa aparan bir yoldur və hörmətə layiqdir. Hər bir fəlsəfədə həqiqətin zərrəcikləri vardır. Ancaq bütövlükdə həqiqət yalnız Xristianlıqda əks olunmuşdir. Elmlər sonda fəlsəfə ilə, fəlsəfə isə ilahiyyatla tamamlanır. İlahiyyat ən yüksək məqamdır və əsl həqiqətdir.
Başqa elmlərin dəyəri onların ilahiyyata münasibətindən asılıdır. Başqa elmləri və fəlsəfəni bilmədən, yaxşı ilahiyyatçı olmaq olmaz. Eyni zamanda, hər bir xristian üçün fəlsəfə ilə məşğul olmaq vacib deyil. Bu dünyada və axirətdə xilas olmaq üçün, Tanrıya iman etmək və xristian dininin müddəalarını qəbul etmək kifayətdir. Bununla Klemens qnostiklərin ideyalarını rədd edirdi. Məlum olduğu kimi, qnostiklər hesab edirdilər ki, yalnız xüsusi biliklərə (qnosisə) malik olan adamlar xilas ola bilərlər. Onların dediklərinə görə, adi xristian möminləri məhv olacaqlar.
Qnostiklərin ideyalarını rədd edən Klemens, imanın idrak prosesinin nəticəsində əmələ gəlməsi haqqında çox maraqlı bir fikir irəli sürmüşdür. Hər bir bilikdə imanın elementləri vardır. Çünki ifadə edilən hər bir şeyin dəlilini, sonra isə onun əsasında qurulan başqa mülahizələri sübuta yetirmək mümkün deyil. Bu halda dəlil axtarma silsiləsini sonsuzluğa qədər davam etmək lazım olardı. Buna görə də hər bir adam öz mübahisələrində dəlili öncələyən bir şeyə arxalanır. Bu hissiyyat, fərziyyə, hamı tərəfindən bəyənilən rəy, hörmətli adamın fikri ola bilər. Bu isə artıq iman deməkdir. Yəni, hissiyyatına arxalananda hər bir adam özünə, fərziyyəyə arxalananda bu fərziyyənin həqiqət olduğuna, cəmiyyət tərəfindən qəbul olunmuş rəyə arxalananda, bu cəmiyyətdə qəbul olunmuş fikrin həqiqət olmasına, ağsaqqalların rəyinə arxalananda isə onun fikrinin məqsəduyğunluğuna inanır və bunun əsasında öz dəlillərini qurur.
Sonda, imanla biliyin münasibətləri problemini yekunlaşdıran Klemens, xristian qnostisizminin əslində intellektual (əqlə) don geydirilmiş bir iman olduğu qənaətinə gəlir. Bununla o, qnostiklərlə, onları şiddətli tənqid atəşinə tutmuş xristian xadimləri arasında orta və barışdırıcı mövqedə durmuşdur. Ümumiyyətlə bilik və imanın bir-biri ilə ahəngdə olması ideyasını ilk dəfə Klemens irəli sürmüşdü. Gələcəkdə isə bu fikri Avqustin, Anselm, Tomas (Foma) və başqa düşünürlər təkrarlamışdırlar və inkişaf etdirmişdirlər.
Təvil haqqında
Klementə görə İlahi vəhyi daha da aydın başa düşmək üçün Müqəddəs Kitabı yozmaq lazımdır. Yozmada alleqoriyalardan və təvillərdən də istifadə etmək olar, lakin burada ifrata varmaq olmaz.
Tanrı haqqında
Tanrı haqqında düşüncədə Klement apofatik ilahiyyatın tərəfdarı idi. Bu da o deməkdir ki, insan anlayışlarını Ona aid etmək olmaz, çünki Tanrını sözlə ifadə etmək mümkün deyildir. Lakin demək olmaz ki, o katafatik ilahiyyatı tam olaraq inkar edirdi, çünki Tanrının birliyi, ədaləti və başqa xüsusiyyətləri dillə ifadə edilə bilər. Amma onu yaddan çıxarmaq olmaz ki, bu sözlər onun əsl mahiyyətini açmır və buna görə də katafatik düşüncədə ifrata varma, insanı antropomorfizmə və panteizmə gətirə bilər. Beləliklə, Tanrı haqqında düşüncədə apofatik yolu tutmaqdır. Yəni Tanrını heç bir sözlə və anlayışla dərk etmək olmaz, o hər şeydən ucadır. Hər hansı bir şeydən düşünən insan bilməlidir ki, onu Tanrıya aid etmək olmaz. Beləliklə hər bir anlayışı inkar edərək Tanrı haqqında onu demək olar ki, O, zaman, məkan kimi düşünülən şeylər anlayışlarına sığa bilməz.
Ədəbiyyat
thumb|Opera omnia, 1715
Teruo Abe
— keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 2 oyun keçirib.
Jurinea gabrielae
Jurinea gabrielae Jurinea gabrielae Jurinea gabrielae
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Şəhriyar yaşayış yeri
Şəhriyаr yаşаyış yеri — Şərur rаyоnundа еyni аdlı kəndin şimаlqərbində yеrləşir. Yаşаyış yеrinin ərаzisi su kаnаlının çəkilməsi ilə bir nеçə hissəyə аyrılmışdır. Аbidənin bəzi qismlərində kül yığınlаrı və bаd qırıqlаrınа rаstlаnır. Аrаşdırmаlаr zаmаnı yаşаyış yеrindən çəhrаyı rəngdə bişirilmiş şirsiz kеrаmikа nümunələri аşkаr оlunmuşdur. Хаlq аrаsındа оlаn rəvаyətə görə bu ərаzidə böyük bir şəhər оlmuşdur. Şəhər şаhın sеvgilisinin şərəfinə inşа еdildiyi üçün Şəhriyаr аdlаndırılmışdır. Yаşаyış yеrindən аşkаr оlunmuş kеrаmikа nümunələri Sоn Оrtа əsrlər üçün хаrаktеrikdir. Аrхеоlоji mаtеriаllаrа əsаsən yаşаyış yеrini XVII-XIX əsrlərə аid еtmək оlаr.
Ədhəm paşa
Ədhəm paşa (d. 1851 Trabzon - ö. 1909 İstanbul) — Osmanlı İmperiyası ordusunun marşalı.
Həyatı
Ədhəm paşa 1851-ci ildə Trabzonda dünyaya gəlib. 17 yaşında əskər kimi ordu sıralarına daxil olub. Hərbi məktəbi bitirərək zabit rütbələri alıb. Daha sonra Plevne şəhəri müdafiəsində Marşal Qazi Osman paşanın müavini olub. Uzun müddət müqavimət göstərsələt də, Plevne rus ordusuna təslim edilib.
Babaqar dağı
Babaqar dağı — Babaqar silsiləsində dağ.
18 saylı Nərimanov-Nizami seçki dairəsi
Azərbaycan Respublikası 18 saylı Nərimanov — Nizami seçki dairəsi — Bakı şəhərində seçki dairəsi. Mərkəzi Seçki Komissiyası tərəfindən müəyyən edilmiş 125 dairədən biridir. Bakı şəhərinin Nərimanov və Nizami rayonlarının bir hissəsini əhatə edir.
Dəstə (taksonomik kateqoriya)
Dəstə (ordo) heyvan sistematikasında bir neçə fəsiləni birləşdirən taksonomik kateqoriya. Yaxın dəstələr sinif əmələ gətirir (mükəmməl sistematikalarda dəstə əvvəlcə tamdəstə və yarımsinif, sonra isə sinfi təşkil edir). Bitki sistematikasında sıra dəstəyə müvafiq tutulur.
Kəmrəz
Tarixi
KƏMRƏZ — İrəvan xanlığının Qırxbulaq nahiyəsində, sonra İrəvanquberniyasının İrəvan qəzasında kənd adı. 1590-cı ilə aid türkcə mənbədə və 1728-ci ilə aid mənbədə Kəmris kimidir. XIX əsrin sonlarına aid mənbədə Qəmriz kimidir. 1978-ci ildə kənd ermənicə Kamaras adlandırılmışdır. XVII əsrə aid ermənicə mənbədə isə Qəmrəs yazılmışdır. Yerli əhali içərisində tələffüz forması Kəmrizdir. Lakin XIX əsrin sonlarına aid ədəbiyyatda da kənd Qəmriz yazılmışdır.
Toponimi
Türk dillərində qəm, kəm, "çay", "dərə" və arıs "tayfanın hissəsi" sözlərindəndir. Toponimin tərkib hissəsini təşkil edən kəm sözü XIX əsrdə Stavropol quberniyasının Açi-Kulak dairəsində Kəm-Tübə (dağ adı), Ter əyalətinin Nalçik dairəsində Kəm (kənd adı), İrəvan quberniyasının Novobayazid qəzasında Kəm dərəsi (dərə adı), Zəngəzur qəzasında Kəm-Bil, Kəmdağı toponimlərində də vardır.
Keramika
miniatur|hochkant=1.5|thumb|Keramik su qabları, XİX əsr Keramika — çox qədim zamanlardan məlum olan, qeyri-üzvi maddələrin birgə bişirilməsi (sinterlənməsi) sayəsində əldə edilən polikristallik bərk materialdır. Keramika tikinti materialları, ev əşyaları ilə bərabər maşınqayırmada da geniş tətbiq olunur. Bu sahədə tətbiq olunan keramik materiallara texniki keramika deyilir. Texniki keramikanın mexaniki xassələri onun tətbiq sahəsindən asılı olaraq optimallaşdırılır. Maşınqayırmada tətbiq sahələrindən biri də mexaniki emaldır. Burada keramika kəsici alət materialı kimi istifadə olunur. Kəsici keramika üç növə bölünür: oksidkeramika, oksidsiz keramika və qarışıq keramika.
Oksidkeramika saf aluminium-oksiddən (Al2O3) ibarət olur. O, hal-hazırda ən geniş yayılmış keramik kəsici alət materialı sayılır (tətbiq sahəsi: 2000°C-yə qədər). Yüksək yeyilməyə davamlığına görə incə emalda tətbiq olunur. Zərbələrə həssas olduğundan kobud emalda istfadəsi mümkün deyil.
Keramikanın ən yaxşı nümunələri müxtəlif dövrlərdə xalqların yüksək nailiyyətlərini əks etdirir. Terrakota, mayolika, çini və s. keramikanın əsas texnoloji növlərindəndir. Qazıntılar zamanı Göytəpənin bütün təbəqərində keramika nümunələrinə rast gəlinir.Saxsı məmulatının gili müxtəlif tərkibli olub əsasən bitki və mineral qatışıqlıdırlar.Bitki və mineral terkibli keramika demek olar ki,say etibarı ilə eynidir.Mineral tərkibli keramika əsasən abidənin alt qatında üstünlük təşkil edir və üst qata doğru tədricən azalır.Forma verən keramika parçalarının təhlilindən məlum olur ki,oturacaqları düz,qalın divarlı,konusvari və əyri formalı küplər,dopular,dərin xeyrələr,qulpları olmayan kiçik qablar Göytəpə sakinlərinin istifadə etdiyi əsas mətbəx qab-qacağı olmuşdur.Keramika məmulatının səthlərinin texniki işlənilməsi çox bəsit formada aparılmışdır. Keramika qabların üzərində yapma üsulu ilə düzəldilmiş naxış nümunələrinə də rast gəlinir.Bunların içərisində ən çox istifadə olunmuş naxışlar,qabların ağız kənarını,bəzəyən bir,bəzən isə iki və ya üç uzun sov məməciklər,dalğavari xəttlər,dairəvi və yarımdairəvi,üçbucaq formalı yapmalardır.Bundan əlavə,abidənin üst qatında ağız hissəsi boyalı olan yaxşı bişirilmiş keyfiyyətli keramika nümunələrinə də rast gəlinmişdir.Qabların boyanmasında əsasən qırmızı və ya qırmızımtıl-qəhvəyi rəngli boyalardan istifadə olunmuşdur.Ehtimal etmək olar ki,Göytəpə dulusçuları boyaları yerli xammal olan oxra və ya gematitdən alırdılar.
Jurinea galushkoi
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Yeddi kilsə monastır kompleksi
Yeddi kilsə monastır kompleksi — Qax rayonunun Ləkit Kötüklü kəndi ərazisində, indi xalq arasında "Yeddi kilsə" adı ilə məşhur olan alban monastır kompleksi, uzun müddət alban kilsəsi yepiskopluğunun mərkəzi olmuş abidə. Məhz bununla əlaqədar olaraq bu ərazi qədim dövrlərdən "Kax", yəni dini mərkəz, din sarayı adlanır. Kompleksdə eramızın əvvəllərinə aid doqquz abidənin qalıqları vardır. Kompleks 1980-ci ildən sonra baxımsızlıqdan sürətlə dağılmağa başlamışdır. Hazırda qəzalı vəziyyətdədir.
Tarixi
Məbədin tarixiylə bağlı kifayət qədər məlumat qorunmamışdır. Lakin məbədin IV-V əsrlərdə Qafqaz Albaniyasında xristianlığın çiçəkləndiyi bir dövrdə inşa edildiyi güman olunur. Belə ki, Albaniyanın Alban Arşakiləri sülaləsindən olan hökmdarı III Mömün Vaçaqanın hakimiyyətə gəldikdən sonra, sonradan Alban Həvvari Kilsəsinin katolikosu olan Müqəddəs Qriqoris in təhriki və təsiri ilə xristianlıq Qafqaz Albaniyasında rəsmi dövlət dini elan edilir. Albaniyada əsası hələ I əsrdən qoyulan xristian icması müstəqil şəkildə və geniş fəaliyyət göstərməyə başlayır. III Mömin Vaçaqanın əmri ilə ölkənin hər yerində kilsələr və monastırlar inşa edilir, dini təhsil verən məktəblər açılır. Məhz Yeddi kilsə monastır kompleksinin də o zaman inşa edildiyi düşünülür.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Azərbaycanın dini memarlıq abidələri içərisində Yeddi Kilsə kompleksi özünün gözəl planlaşdırmasının yeganəliyinə görə fərqlənir. Komppleks tarixi Azərbaycan ərazisində - Qafqaz Albaniyasının ən qədim monastır kompleksərindən biridir. Monastırın ərazisində 1980 – ci ildən (fasilələrlə) arxeoloji tədqiqat işləri aparılmaqdadır. Tədqiqatlar göstərmişdir ki, ərazidə böyük, əzəmətli kompleks mövcud olmuşdur. Kompleksə dini və mülki binalarla yanaşı, darvazalı müdafiə divarları, sovməələr, və Kilsə qalası adlı kiçik qala daxildir. Kompleksin dini tikililəri arasında ən qədimi üç nefli məbəd, ondan şərqdə yerləşən əsas xaçvari günbəzli məbəd, həmçinin monastırın geniş ərazisinin (indi kənd yolu ilə bölünüb) mərkəzində inşa edilmiş beş sovməə daxildir.
Yeddi Kilsə monastır kompleksi Kürün sol sahilində dövrümüzə çatmış ən böyük kompleksdir. Monastırın dini tikililəri Ləkitçay dərəsinin kənarında, yarımhalqa şəklində dağların yamacları ilə əhatə olunan hamarlanmış meydançada yüksəlir. Bir qədər yuxarıda terraslarda təsərrüfat və yaşayış yerləşgələri vardır ki, onların planı hələ aydınlaşdırılmamışdır.
Kompleksə ümumilkdə doqquz abidə daxildir ki, onlardan da yeddisi kilsələr və onlara bitişik olan rahiblərin və qonaqların yaşaması üçün binalar, zəng qülləsi, Hündür keşikçi qülləsi və kompleksin təhlüzəsizliyini təmin etmək üçün çəkilmiş möhkəm qala divarlarıdır.
Kompleksə daxil olan kilsələrdən yalnız baş kilsə bir qədər böyükdür və üç neflidir. Digər altı kilsə isə bir nefli kiçik kilsələrdir. Kilsə binalarının hamısı bazilika formasında inşa edilmişdir. Ərazidən tapılan çoxlu kirəmit qalıqları və kilsələrin salamat qalmış dam hissələri binaların üstünün örtülməsi üçün səliqə ilə hazırlanmış kirəmitlrdən istifadə edildiyini söyləməyə əsas verir.
Kompleksə dail olan abidələrin hamısının fasadı səliqə ilə kəsilmiş daşlarla üzlənmişdir. Lakin daşların üstündə heç bir oyma bəzək və naxışlara rast gəlinməmişdir. Bütün bu sadə quruluş isə özlüyündə kompleksə əzəmət bəxş etmişdir.
Əsas kilsə binası da daxil olmaqla kompleksin bütün binaları çay və əhəng daşları və əhəng məhlulu qatışığı ilə inşa edilmiş, səliqəli kəsilmiş daşlarla üzlənmişdir. Kilsələrin hamısı binanın cənubunda və şimalında cüt yerləşdirilmiş ensiz və uzunsov pəncərələr vasitəsiylə işıqlandırılmışdır. Lakin sonrakı dövrdə naməlum səbəbdən bütün kilsələrin Şimaldakı pəncərələri qapadılmışdır.
Qərb məbədi
Tikintisi V – VI əsrlərə aid edilən, apsidaları divar layından qabağa çıxan üç nefli Müqəddəs Faddey bazilikası  və ya Qərb məbədi (kompleks ərazisindəki yerinə görə) kompleksin ən qədim və böyük məbədidir. O, digər tikililərdən bir qədər aralı, indi monastır ərazisindən keçən yolun qərb tərəfində yerləşir. Qalan bütün dini tikililər isə şərq tərədə qruplaşıb. Özünün çoxəsrlik mövcudluğu tarixində bazilika əsaslı dəyişiklərə məruz qalmışdır. Arxeoloji tədqiqatlar nəticəsində məbədin ilkin görünüşünü bərpa etmək mümkün olmuşdur.
Arxeoloqların fikrinə görə, ki sütunlu və üç yarımdairəvi çıxıntıdan ibarət altar hissəsi olan məbədin ilkin tikini mərhələsi V – VI, ikinci tikinti mərhələsi VII-VIII əsrlərə, üçüncü tikinti mərhələsi isə XI-XII əsrlərə aid edilir. Məbəd əvvəlcə, güman ki, günbəzsiz olmuş və yalnız ikinci dəfə yenidənqurma zamanı məbədə günbəz əlavə edilmişdir. Məbədin iç məkanında üçneflilik iki pilonla və qərb divarında onlara uyğun gələn kürəkilərlə əldə edilmişdir. Şərq hissə dərin yarımdairəvi altar apsidasından və apsidal iki xidmət yerləşgəsindən (pastaforiy) ibarətdir. Apsidalar xarici divarların əmələ gətirdiyi düzbucaqlının içərisinə daxil edilməmişdir.
Giriş qapıları əvvəlcə qərb, şimal və cənub divarlarına yerləşmişdir. Narteks (kilsə qabağı giriş yeri) kilsənin ümumi məkanına daxil idi və yalnız sonralar divarla ondan ayrılmışdır. Məbədin yaxın analoqları Qum bazilikası, Ağoğlan monastırının əsas bazilikası və Xudavəng monastır kompleksinə daxil olan həcmcə kiçik bazilikadır. Bu məbəd binalarını bir–birinə nəinki tipoloji əlamətlər, həmçinin altar hissənin biçimi, sütubların forması, qapı açırımlarının yerləşmə tərzi, yan divarlarda kürəklərin olmaması və sair bu kimi detallar yaxınlaşdırır. Genetik və analogiyalar, arxeoloqların məbədin inşası haqqında söylədiyi tarixi (V – VI əsrlər) təsdiq edir.
Bina xarcdən düzbucaqlı quruluşa malik olub, daxildə sütunlar və tağlar vasitəsiylə üç nefə ayrılmışdır. Kilsənin Şimal hissəsində apsisi, apsisin hər iki tərəfində isə kiçik cübbəxana otaqları vardır. Kiləsinin üç girişi vardır. Cənub, Şərq və Qərb girişləri arasında Şərq girişi kiçik olması ilə digərlərindən fərqlənir. Sütunların düzülüşü mərkəzi nefdə düzbucaqlı quruluş meydana gətirmişdir.
Bazilikanın yanlarında sırf xristian funksiyaları daşıyan iki əlavə tikili vardır. Sağ tərəfdə ibadət otağı, sol tərəfdə isə qurbangah mövcuddur. Təxminən mərkəzdə iki sütun və qalın taxtalı qərb divarında iki pilyastr yerləşmişdir. Yanlardakı neflərin və ortadakı daha uca nefin tağları onlara, habelə iki apsidaya dayaqlanmışdır. Məbədin qərb tərəfində sonrakı alban kilsə memarlığı üçün çox səciyyəvi olan qalereya formalı örtük vardı. Göstərilən örtük ilk dəfə Qumdakı bazilikada meydana gəlmiş örtük mövzusunun davamıdır. Mütəxəssislər güman edir ki, bu məbəd IV-VI əsrlərdə tikilmişdir. Fasadların kobud şəkildə yonulmuş daşlardan yaradılmış memarlığı üçnefli bazilikalar üçün səciyyəvi olan qabarıq mərkəzi hissəli monumental binanı təşkil edir. Açıq qalereya formalı örtük abidəyə cənub koloriti vermişdir.
Şərq məbədi
Cənubi Qafqazın erkən orta əsrlər memarlığında xaç-günbəz mövzusu iki və dörd müstəqil dayanan stunlu variantda inkişaf etdirilmişdi. Yeddi kilsə monastır kompleksinə daxil olan xaç-günbəz tipli məbəd, Azərbaycan ərazisində bu tipli abidələrin ən yaxşı saxlanılmış nümunəsidir. G. Məmmədovanın sözlərinə görə, məbədin dövrümüzə çatmış yan neflərinin örtüyü, altar qrupu, şimal divarı və iki pilona əsasən məbədin planlaşdırma və konstruktiv həllini bərpa etmək mümkün olmuşdur.
Məbəd binası kifayət qədər geniş ölçülərə (14.30 x 19.70) malik planda düzbucaqlı formaya malik üçnefli binadır. Uzun bölməyə malik iki pilon və onlara uyğun olan qərb divarındakı çıxıntılar, həmçinin altar hissəsi onun mərkəzi nefini yan neflərinə nisbətən daha geniş edir. Altar qrupu dərin bemaya malik apsida və iki yan otaqdan ibarətdir.
Məbədin iki girişi şimal və cənub divarlarında yerləşmiş, ola bilsin ki, dağılmış qərb divarında isə üçüncü giriş olmuşdur. Məbəd transeptdəki pəncərə, altar yaxınlığındakı pəncərə və qərb divarındakı üç pəncərə (dövrümüzə çatmayıb) vasitəsiylə işıqlandırılmışdır. Uzun formaya (4.90 x 2 m) malik altar yanı otaqlar da işıqlandırmaya malikdir. Həmin otaqların daxili həcmi və ortüyü bəzən çox nazilən (20 sm-ə qədər), yarımdil kəsimli tağlı pilyastrlar vasitəsiylə iki hissəyə bölünmüşdür. Yarımdairəvi şərq hissəsinin örtüyü konxalı və tağlıdır.
Maraqlıdır ki, məbədin şimal yan otağını yan nefdən ayıran divar xarici divarla əlaqələndirilməmişdir və hazırda onlar arasında 1-2 sm boşluq görünməkdədir. Bu onu sübut edir ki, ilkin tikilinin yan nefi uzununa açıq olmuşdur. Altar apsidası konxa ilə örtülmüşdür. Konxanın şimal hissəsində yonulmuş daş plitələrdən çəkilmiş üzlük qalmışdır.
Transeptin yan kəsimlərində iki tağda yarımdairəvi kəmər saxlanmışdır. Onun yuxarı hissəsində kiçik qırılma vardır. Bu xüsusiyyət erkən orta əsrlər memarlığının oxvari tağları üçün xarakterikdir. Tağların divara konsol dəstəyi daxili həcmin rasional istifadəsinə imkan verir.
Yan neflərin künc hissələri yarımdairəvi tağlarla örtülüdür. Həmin tağlar yan divarlara və pilonlardan qərb divarına uzanan tağa söykənirlər. Mərkəzi nefin qərb kəsimi də oxşar profilli tağ-tavanla örtülmüşdür. Mərkəzi və yan neflərin tənzimləyici tağları tikilini və onun tağlarını yüngülləşdirməklə, digər strukturlarla birlikdə özünəməxsus bir karkas sistemi formalaşdırır ki, bu da binanın zəlzələyə davamlığını artırır. Transept və orta nefin formalaşdırdığı yerdə kvadrat formalı təməli pilonlar və altar bemasının çıxışlarına dayanan günbəz ucalırdı.
Məbədin saxlanmış hissələri onun ümumi görünüşü haqqında təəssürat yaradır. Bazilikanın ağ daşlardan hörülmüş həcmi qırmızı kirəmitdən olan və ortasında baraban və günbəz ucalan damla örtülmüşdü. Üç girişin və pəncərələrin tağlı çərçivəsi, həmçinin yüksk profili karniz məbədin əsas dekor elementlərini təşkil edirdi. Transeptin yan divarları üzərində yüksələn maşalar yan fasadlarda yeganə olan pəncərəyə yönəlmişdi. Şərq divarında üç pəncərə yeri vardir və saxlanmamış qərb divarında da müvafiq olaraq o qədər pəncərənin olması ehtimal edilir.
Yaxşı yonulmuş daşdan hazırlanmış pəncərə yerlərinin həll edilməsi diqqət çəkir. Gümbəzaltı hissənin kapiteli küncdə kəsilə xəttli valla formalaşdırılmışdır. Altar beminin çıxışları da maraqlı formada həll edilmişdir.
Kilsənin şərq dirək cütləri altar hissəsinə qarışdığına görə günbəz müstəqil dayanan iki pilon və altar apsidasının çıxıntısına söykənir. Pilonların uzun forması onların çarpaz formasının daşıyıcı xüsusiyyətlərini itirmədən azaldılması üçün yaradılmışdı. Günbəzaltı kvadratdan başqa, onlar həm də məbədin qərb hissəsindəki tağların bir hissəsinin yükünü daşıyaraq, məbədin dayanıqlığını artırırlar. Yan neflərin günbəzə birləşən nefləri və mərkəzi gəminin qərb hissəsi planda xaçvari forma yaradır.
G. Məmmədovanın fikrincə transeptin varlığı və həcmdə mərkəzliyin üstünlük təşkil etməsi məbədi xaç-günbəz tiplu kilsələr qrupuna aid etməyə imkan verir. Lakin, orta nefin yan neflərdən fərqlənən hündürlüyə malik olmaması onu bu tipdə olan digər məbədlərdən uzaqlaşdırır. G. Məmmədova qeyd edir ki, Yeddi kilsə monastırının Şərq məbədi Qafqaz Albaniyasının ərəblərin işğalından əvvəl, VII əsrdə inşa edilmiş ən erkən xaç-günbəz tipli kilsələri sırasına aiddir.
Digər məbədlər
Kompleksin xaçvari – günbəzli məbədi də böyük maraq kəsb edir. Özünün üslub xüsusiyyətlərinə görə məbəd xristian memarlığının ərəblərə qədərki dövrünə (VII əsr) aiddir. Bu məbədin Qafqaz Albaniyasının xaçvari-günbəzli məbədlərinin ilk örnəyi olması hesab edilir. Yan neflərin dam örtüyünə qədər saxlanmış cənub və şimal divarları, altar qrupu və iki pilon məbədin plan və konstruktiv həllini bərpa etməyə imkan verir.
Məbədin dövrümüzə çatmış qalıqları onun keçmiş memarlıq siması haqqında təəvvür yaradır. Təxminən binanın mərkəzində qurulmuş günbəzli baraban kirəmit dam örtüyünə malik ağ daş tutumu tamamlayırdı. Pəncərə açırımlarının tağlı haşiyələri, həçinin hündür profilli karniz məbəd dekorunun əsas elementlərini təşkil edir.
Monastırın beş soməəsinin plan həlli eynidir və ölçüləri yaxındır. Onların hər biri iki kiçik tağçalı yarımdairəvi altar apsidası ilə bitişən kvadrat yerləşgədən ibarətdir. Plan və kompozisiya həllinin oxşarlığı eyni inşaat materiallarının işlədilməsi əksər sovməələrin bir vaxtda inşa edildiyini göstərir.
Müəmmalı tədqiqatlar
Kompleks ərazisində XX əsrin 80-ci illərinin sonlarında bir qrup naməlum alim tərəfindən kiçik arxeoloji qazıntılar aparılmışdır. Qazıntılar zamanı külli miqdarda maddi mədəniyyət nümunələri - saxsı qablar, müxtəlif materiallardan hazırlanmış xaçlar və şamdanlar və digər məişət əşyaları əldə edilmişdir. Qazıntıların ən mühüm nəticəsi isə böyük bir daş üzərində yazılmış kitabənin tapılması olmuşdur. Lakin bütün bu tapıntılar kitabə də daxil olmaqla, tədqiqata və elmi dövriyyəyə cəlb edilməmiş müəmmalı şəkil ölkədən çıxarılaraq aparılmışdır. Bu gün də həmin kitabədə nələrdən bəhs edilməsi və digər tapıntılar haqqında heç nə məlum deyil. Bütün bunlar isə məbəd kompleksi ilə bağlı yerli əhali arasında bu günə qədər yaşadılan və inanılan əfsanələrə müraciət etməyə imkan verir.
Əfsanələr
Məbədlə bağlı əfsanəyə görə monastır komleksində ibadət edən rahiblər vaxtilə Attilanın dördə nəvəsi romalılardan qorunub saxlanıb. Digər bir əfsanəyə görə isə Attilanın dörd nəvəsi ölümündən sonra kompleksin ərazisində dəfn edilib və kilsələr onların xatirəsini əbədiləşdirmək üçün inşa edilib. Lakin bu əfsanələrin həqiqət olduğunu təsdiqləyən heç bir yazılı mənbə yoxdur. Əvəzində tarixi hadisələr əfsanələrdə təsvir edilən hadisələrin gerçək olması ehtimalını yaradır. Alban tarixçisi Moisey Kalankatlının verdiyi məlumat və eləcə də həmdövr mənbələrin təsdiq etdiyi informasiyalardan bəllidr ki, IV-V əsrlərdə Qafqaz Albaniyası ərazisinə Şimaldan köçəri türk tayfalarının kütləvi köçü və məskunlaşması baş verir. Başqa bir fakt da məlumdur ki, Qafqaz Albaniyasında məskunlaşan köçəri türk tayfaları əsasən xristian əhalinin deyil, xristianlıqdan əvvəlki dini etiqadlarını qoruyan əhalinin tərəfini saxlayırdı. Lakin bu zaman xristian rahiblərinin böyük türk sərkərdəsinin nəvələrini qoruması inandırıcı görünmür. Lakin xırda bir qeydi nəzərə almasaq. Belə ki, tarixən Sasanilərin və Bizansın zaman - zaman hunların hərbi gücündən istifadə etməsi faktları məlumdur. Belə olduğu halda Sasanilər imperiyasının vassalı olan alban rahiblərinin Attilanın nəvələrini Yeddi kilsə monastır kompleksi ərazisində qoruyub saxlaması inandırıcı görünür.
Karl Deyvid Anderson
Karl Deyvid Anderson — amerika fiziki, Nobel mükafatı laureatı (1936). Kaliforniya Texnoloji İnstitutunun professoru (1939).
Fəaliyyəti
Əsərləri, əsasən, rentgen, qamma və kosmik şüaların, eləcə də elementar zərrəciklərin tədqiqinə aiddir. Anderson kosmik şüaların tərkibində pozitron olduğunu (1932) və S. Neddermeyerlə birlikdə müonu (μ) kəşf etmişdir (1936). İkinci dünya müharibəsi (1939–45) illərində hərbi raketlərin yaradılması üzərində işləmişdir.
Şuniçi Kumay
— keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 2 oyun keçirib.
Sen-Moris-l'Eqzil
Sen-Moris-l'Eqzil  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Russiyon kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vyen.
INSEE kodu — 38425. Kommunanın 2007-ci il üçün əhalisi 5 523 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 405 ilə 700 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 430 km cənub-şərqdə, Lion dan 45 km cənubda, Qrenobldan 80 km qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Bulbophyllum brachypetalum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum brachypetalum növü Yeni Qvineya üçün endemik növdür.
The Washington Post
The Washington Post — 1877-ci ildə yaranmış ABŞ qəzeti.
Tarixi
Qəzet 1877-ci ildə Stilson Hutchins (ingiliscə) tərəfindən rus dilində yaradılıb. O, 6 dekabr 1877-ci ildə 10 min nüsxə tirajla nəşr olunmağa başlamışdır. Qəzet dörd səhifədən ibarətdir və üç sentə başa gəlir. 1880-ci ildə Bazar nəşrini əlavə edib, həftənin 7 günü nəşr olunan ilk şəhər qəzeti oldu. Cozef Pulits, müvəqqəti olaraq Vaşinqtonda yaşarkən Post üçün yazdı.
Təxminən bir il sonra abunə təşviqat kampaniyasının bir hissəsi kimi, sahiblər, ABŞ-nin Hərbi Band qrupunun rəhbəri bəstəkar John Philip Sousanın mükafat qazanmış esse mükafatına layiq görülməsi üçün yürüş təşkil etdiyini irəli sürdülər. Washington Post Mart, Susa'nın klassik əsərlərindən biridir.
Ölüm alətləri: Sümüklər şəhəri (film, 2013)
Ölüm alətləri:Sümüklər şəhəri — Kassandra Klerin Ölüm alətləri romanlar seriyasının birinci kitabı əsasında 2013-cü ildə çəkilmiş filmdir. Harald Zvartın rejissorluğu ilə çəkilmiş filmdə Lili Kollins, Cemi Kempbell Bouer, Robert Şihan, Kevin Zigers, Lena Hedi, Kevin Durand, Aidan Törner, Cemima Vest, Qadfrey Qao, CCH Pounder, Cared Harris və Conatan riz Meyers rol alıb. Filmin 21 avqust 2013-cü ildə təqdim ediləcəyi gözlənilir.
19 saylı Nərimanov birinci seçki dairəsi
Azərbaycan Respublikası 19 saylı Nərimanov birinci seçki dairəsi — Bakıda seçki dairəsi. Mərkəzi Seçki Komissiyası tərəfindən müəyyən edilmiş 125 dairədən biridir. Nərimanov rayonunun bir hissəsini əhatə edir.
Ölüm alətləri: Sümüklər şəhəri (film, 2013)
Mövzu
Bu dünyada Xeyir və Şər arasında bir mübarizə gedir və ən nəticədə bütün bəşəriyyətin taleyi həll olunur. Filmin baş gəhramanı Krari Frey gözlənilmədən qətl şahidi olur. Və bu onun İblislərlə mubarizə aparan ovçularla ilə ilk görüşü olur.
Proval gölü (Tatarıstan)
Proval gölü —Tatarıstanın Alikseevski rayonu ərazisində yerləşən göl. Tatarıstan SSR Nazirlər Sovetinin 10 yanvar 1978-ci il № 25 və TatarıstanRespublikası Nazirlər Kabinetinin 29 dekabr 2005-ci № 644 saylı qərarı ilə yerli əhəmiyyətli təbiət abidəsi elan edilmişdir.
Coğrafiya
Proval gölü karst mənşəllidir. Tatarıstanın Alikseevski rayonunda, Zoteevka kəndində yerləşir. Su tutarı dairəvi formaya malikdir. Uzunluğu 75 metr, maksimal eni isə 60 metrdir. Su səthinin sahəsi 0,30 ha-dır. Orta dərinliyi 3 metr təşkil edir. Göl 1895-ci ildə dərinliyi 7 metr, diametri 70 sm olaraq meydana gəlmiişdir.
Hidrologiya
Su tutarının həcmi 10 m³-dir. Yeraltı sularla qıdalanır. Səviyyəsi dəyişməzdir. Su rəngsizdir, şəffaflıq 35 sm-dir. Kimyavi tərkibi hidrokarbonatlı-maqneziumludur.
Teton (Vayominq)
Teton Rayonu (ing. Teton County) — Vayominq, ABŞ-də yerləşən rayon. ABŞ Siyahıyaalma Bürosunun verdiyi statistik məlumatlara görə 2000-ci ildə bu rayonun əhalisi 18 251 nəfər olmuşdur. Rayonun paytaxtı Cekson şəhəridir.
Rayonun ərazisində Cekson-Hol dağ-xizək kurortu, Qrand-Titonun milli parkı və Yellouston Milli Parkının 40,2%-i, o cümlədən Yelloustonun bütün su ehtiyatlarının 96,6%-i yerləşir.
Kitadayto
Kitadayto — Yaponiyanın cənubunda yerləşən ada. Minamidayto adası istisana olaraq 400 km məsafədə yayışı olan ada yoxdur. Adada Meyci dövrünə qədər yaşayış olmamışdır. Ada ərazisində Kitadayto kəndi yerləşir. Ərazi inzibati cəhətdən Okinava prefekturasının Şimaciri qəzasına daxildir.
Tarixi
1920-ci ildə rus dənizçisi Zaxar İvanoviç Panafidin bölgədən keçərkən adnın yanından keçmişdir. Adanın rus dilində adı "Borodino" gəmisinin adına uyğun verilmişdir.
İqtisadiyyat
Ada əhalisinin ısas gəlir mənbəyi balıqçılıqdır.
Nəqliyyat
Kitadayto adasının sahillərində çimərlik yoxdur. Ümumilikdə turizm üçün əlverişli deyildir. Gəmilər bir başa adaya yan ala bilmirlər. Bununla belə lazım olan məhsullar qayıqlarla gəlirilir. Adada təcili eniş zolağı vardır. Aeroport 1971-ci ildə inşa edilmişdir.
Püimişel
Püimişel  — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azür regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Le-Me kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Din-le-Ben.
INSEE kodu — 04156.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 255 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 181 nəfər (15-64 yaş) arasında 130 nəfər iqtisadi fəal, 51 nəfər fəaliyyətsiz olmuşdur (fəaliyyət göstərici 71.8%, 1999-cu ildə 67.5%). Fəal olan 130 nəfərdən 112 nəfər (68 kişi və 44 qadın), 18 nəfər işsiz (6 kişi və 12 qadın) idi. Aktiv olmayan 16 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 15 nəfər təqaüdçü, 20 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Tetis okeanı
Tarixi
Avropanın hündür nöqtələri Alp, Karpat dağlarında və Asiyanın Himalay dağlarının zirvələrində dəniz canlılarının qalıqları aşkarlanır. Bu isə onu deməyə əsas verir ki, bu ərazilər tarixən suyun altında olmuşdur. Bunu əsas gətirən Zyoss Eduard 1893-ci ildə bu qədim okeanı Tetis adlandırmışdır. Bu ad yunan ilahəsinin adıdır. Bəzən isə bu okeanı Sarmat dənizi və ya Ponti dənizi adlandırılır.
Dominik Stumberger
Dominik Stumberger (17 aprel 1999-cu ildə Qratsda anadan olub) — Avstriya Birinci Liqa təmsilçilərindən olan Liferinq klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Avstriyalı futbolçudur.
Liferinq
Stumberger öz peşəkar karyerasında debütünü 3 mart 2017-ci ildə Floridsdorfer klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 67-ci dəqiqədə Lukas Uriası əvəz etmişdir. Həmin görüşdə Liferinq liqa görüşündə rəqibinə 1-0 hesabı ilə qalib gəlmişdir.
Klub
"Red Bull Zalsburq"
Dilçilik ensiklopediyası
Ensiklopediyada rus dilinin ilkin mənbə kimi götürülməsi hazırda bizim Respublikamızda əsas informasiyanın bu dildə yayılması ilə bağlıdır. Bizdə yaşlı nəsil dilçiləri əsasən rus dilindən informasiya alır. həm də hələlik kitab bazarında bizə gəlib çatan yeni nəşrlər əsasən rus dilindədir. Alman, ingilis və fransız dillərində oxumaq və məlumat almaq imkanı çox az miqdarda adamlara məxsusdur.
Oqaden müharibəsi
Oqaden müharibəsi və ya Efiopiya-Somali müharibəsi — 1977–1978 illərdə mübahisəli Oqaden ərazisi üstündə Efiopiya və Somali arasında baş vermiş müharibə.
Dilçilik ensiklopediyası
Dilçilik ensiklopediyası nın I cildi 2006-cı ildə çapdan çıxıb və "Yeddinci beynəlxalq kitab mükafatı"nın laureatı olub. Dilçilik ensiklopediyası nın 2 cildi 2009-cu ildə çapdan çıxıb.Əslində, ensiklopediya 2 cild nəzərdə tutulsa da, deyəsən, üçüncü cild də işıq üzü görəcək: "Birinci və ikinci cildə getməyən çox mühüm vacib terminlər əlavə kimi üçüncü cilddə yerləşdiriləcək.
Oqaden müharibəsi
Müharibənin başlanması
1960-cı ildə Somali müstəqillik qazandıqdan sonra qonşu dövlətlərlə ərazi mübahisəsinə başladı. Hökumət somalilərin kompakt yaşadığı Cibuti, Efiopiya və Keniya ərazilərini əhatə etməli olan "Böyük Somali"nin bərpası haqqında manifest çıxardı. Mübahisəli ərazilərdən biri Efiopiyada yerləşən Oqaden bölgəsi idi. 1964-cü ildə Somali və Efiopiya arasında qısamüddətli sərhədyanı münaqişə baş verdi.
1969-cu il "Oktyabr inqilabı" nəticəsində Somalidə hakimiyyətə Məhəmməd Siad Barre gəldi. O, ölkədə sosializm elan etdi. Bu isə öz növbəsində Somalinin SSRİ ilə yaxınlaşmasına səbəb oldu, lakin Məhəmməd Siad Barre qonşu dövlətlərlə ərazi mübahisələrini davam etdirdi. 1970-ci ildən etibarən Qərbi Somalinin Azadlığı Cəhbəsi (QSAC) Oqadenin Somalidən ayrılması üçün silahlı mübarizəyə başladı.
1974-cü ildə Efiopiyada baş verən hərbi çevriliş nəticəsində imperator Hayle Selassie I devrildi və hərbi xunta hakimiyyətə gəldi. Mövcud vəziyyəti öz xeyrinə dəyərləndirən Məhəmməd Siad Barre müharibəyə başlamağı qərarlaşdırdı.
Müharibənin gedişi
1977-ci ilin iyul ayında Somali ordusu Oqadenə daxil oldu. 13 sentyabrda somalilər Ciciqanı, ayın sonunadək isə Xararını tutdular. Buradan irəliləyə bilməyən Somali ordusu efiopiyalılarla döyüşlərə başladı.
Somali döyüşlərdə qalib gəlsə də, beynəlxalq münasibətlərdə uduzurdu. Belə ki, Məhəmməd Siad Barrenin gözlədiyinin əksinə SSRİ Somalini dəstəkləmədi. Efiopiya isə ABŞ-la əlaqələrini kəsib SSRİ ilə yaxınlaşmağa başladı.
Payızda bir-birinin ardınca Somali və Efiopiya prezidentləri Moskvada səfərdə oldular. Burada soyuq qarşılanan Məhəmməd Siad Barre 13 noyabrda dostluq və əməkdaşlıq barədə Somali-SSRİ müqaviləsini ləğv etdi və Somalidə yaşayan bütün Sovet vətəndaşlarına bir həftə ərzində Somalini tərk etməyi təklif etdi. Buna cavab olaraq, SSRİ Efiopiyaya "Hava körpüsü" açdı və Daşkənddən bura çoxlu sayda zirehli texnika köçürdü.
İlin sonunda "beynəlmiləl borcu" yerinə yetirmək üçün Arnaldo Oçoanın başçılığı altında 18 minlik Kuba qoşun kontingenti Efiopiyaya gəldi. 1978-ci ilin yanvarında cəbhədə aktiv döyüşlər başladı. Somali əsgərləri Xarerdən çıxarıldı. 3 martda Ciciqanın boşaldılması əməliyyatı başladı. Əməliyyatda əsasən kubalıların zirehli texnikası işlənirdi, əmaliyyat planını isə SSRİ Müdafiə Nazirliyinin operativ qrupunun rəhbəri ordu generalı Vasili Petrov hazırlamışdı. 5 martda Ciciqa boşaldıldı. Davam edən döyüşlərdən sonra 15 mart 1978-ci ildə Somali ordusunun son bölməsi Efiopiyanı tərk etdi.
Kergelen
Tarixi
Ada 1772-ci ilin fevral ayının 12-də fransiz səyyah, dənizçi Yves de Kerguelen (Yves-Joseph de Kerguelen-Trémarec) tərəfindən kəşf edilib və Fransa kralının adından adanı ələ keçirib. Əhalisi 1949-cu ildən bu yana 50-100 nəfər arasında dəyişir. Əhalinin çoxu 1949-cu ilində adaya gələn araşdırmaçılar təşkil etməkdədir. 18-ci əsrə kimi ada, pərayaqlıların kürkləri ilə məşhur olub.1908-ci ildə adaya Norveçli balina ovçuları təşrif buyurublar. Günümüzdə adada elmi araşdırmalar aparılmaqdadır.
Moneqetti
thumb|left|Monteqetti rayonunun mərkəzi küçəsi-Lemark Moneqetti rayonu- Monako krallığının ən müasir inkişaf etmiş rayonlarındandır. Monte-Karlo şəhərinin bölünməsindən yaranıb. 2008-ci ilin məlumatlarına əsasən şəhər əhalisinin sayı 3131 nəfər, sahəsi isə104 249 m²-dir.
Coğrafi mövqeyi
La-Kolle, La-Kondamin, Les-Revoyres, Monako-Vill, Monte-Karlo, Sen-Mişel, Fonvey və Fransa ilə əhatələnib kiçik bir rayondur. Monte-Karlo nun şəhərinin bir rayonudur.
Cimmi Vels
thumb|Jimmy Wales 2014 on [[CeBIT Global Conferences, Wikipedia Zero]]
Cimmi Donal Uels — internet-sahibkar, viki konsepsiyasının ideoloqu, Vikipediyanın yaradıcısı. Cimmi Uels həm də Vikipediya və müxtəlif viki-layihələri idarə edən və qeyri-kommersiya təşkilatı olan Vikimedia Fondunun və Vikimedia Fondu ilə əlaqəsi olmayan Wikia adlı şirkətin qurucusudur.
Həyatı
1966-cı ildə Amerika Birləşmiş Ştatlarının Alabama ştatının, Hantsvill şəhərində anadan olmuşdur. Kiçik bir özəl məktəbi bitirəndən sonra universitetə hazırlıq məktəbi olan "Randolph School"da təhsilini davam etdirmişdir. Uels iqtisadiyyat istiqaməti üzrə Aubern Universitetində bakalavr və Alabama Universitetində isə magistr dərəcəsinə yiyələnmişdir. 1996-cı ildə Uels "Bomis" əyləncə xarakterli axtarış portalının əsasını qoymuşdur. Hazırda Uels bu şirkətin fəaliyyətində aktiv iştirak etmir. 2000-ci ilin martında Uels ingilis dilində "Nupedia.com" ensiklopediyasını yaratmış və baş redaktor vəzifəsinə Larri Senqeri təyin etmişdir. Cimmi Uels 2001-ci ilin 15 yanvarında "Vikipediya" ensiklopediyasını yaratdı. "Vikipediya", həmçinin wiki (havay dilində "mümkün qədər tez") mexanizminə əsaslanırdı, əvvəlcə "Nupedia" ensiklopediyasının məzmununu formalaşdırmalı olan köməkçi sayt kimi yaradılmışdı. Hazırda, "Vikipediya" dünyanın ən böyük ensiklopediyasıdır. Onu internet istifadəçilərinin stolüstü kitabı adlandırırlar. "Vikipediya" müraciətlərin sayına görə sorğu resurslardan sonra ikinci yeri tutur. 2003-cü ilin 20 iyun tarixində Uels "Vikipediya" və digər bu tipli layihələrin dəstəyilə məşğul olan qeyri-kommersiya təşkilatını – "Vikimedia" Fondunu, Florida ştatında və Sankt-Peterburqda yaratdı. 2009-cu ildə Cimmi Uels saytın istifadəçilərinə müraciət edərək maliyyə yardımına ehtiyac olduğunu bildirmişdir. Bu müraciətdən sonra saytın 125 mindən artıq istifadəçisi 4 milyon dollar dəyərində ianə vermişdir. "Vikipediya"nın uğurlarından ilham alan Uels 2004-cü ildə Ancela Bizli ilə birlikdə "Vikicities"in layihəsini idarə etməsi ilə məşğul olan "Wikia" kommersiya şirkətinin əsasını qoymuşdur. 2005-ci ilin 3 oktyabrında Uels viki-texnologiyaların təchizatçısı olan "Socialtext" şirkətinin Direktorlar Şurasına qoşulmuşdur. Hazırda Cimmi, həyat yoldaşı Kristin və qızı Kira ilə Floridada və Sankt-Peterburqda yaşayır.
Ailəsi
2012-ci ilin oktyabrında Keyt Qarvi ilə ailə həyatı qurmuşdur.
Məmmədşərif sultan Şeylanlı
Məmmədşərif sultan Şeylanlı (1803-?)-sərkərdə, oba başçısı
Həyatı
Məhəmmədşərif sultan Şərəf  sultan oglu 1803-cü  ildə  Qaraçorlu mahalının Şeylanlı camaatının Bozlu obasında  anadan  olmuşdu. Mollayanında oxumuşdu. Atasından sonra  Şеylanlı  icmasına  başçılıq  еtmişdi. II Rus-Iran savaşlında  bir  çox  igidliкlər  göstərmişdi.
Ailəsi
Məhəmmədşərif sultanın  Ağaxan  bəy,  Musa  bəy,  Mеhdi  bəy  və  Balaxan  bəy  adlı  oğulları  vardı.
Panteleymon Juze
Panteleymon Krestoviç Juze, əsl adı Bəndəli ben Səliba Cövzi (1871–1942) — Rusiya şərqşünası.
Həyatı
Azərbaycanın öyrənilməsinə dəyərli töhfələrini vermişdilər. Onların içərisində milli mənsubiyyət etibarı ilə ərəb olan tarixçi, dilçi, ilahiyyatçı və mənbəşünas alim Panteleymon Juzenin (1871–1942) özünəməxsus yeri var.
Ərəb dilinin Rusiyanın şərqşünaslıq mərkəzlərində – Qazan və Peterburqda tədrisi qarşılıqlı şəkildə iki xalq arasında marağı artırmışdı. Bu da öz növbəsində dilin təbii daşıyıcılarının fəaliyyəti üçün geniş imkan yaratmışdı. Sankt-Peterburq universitetinin Şərq dilləri fakültəsində azərbaycanlı şərqşünas Mirzə Kazımbəylə birlikdə fəaliyyət göstərən ilk ərəb alimlərindən biri Əl-Əhzar məzunu, professor Şeyx Məhəmməd Ayəd Təntəvi (1806–1858) olmuşdu.
Rusiya imperiyası Yaxın Şərq siyasətini daha ardıcıl və sistemli şəkildə həyata keçirmək üçün 1882-ci ildə Fələstin Pravoslav Cəmiyyətini təsis etmişdi. Bu cəmiyyət öz qarşısına müqəddəs yerlərə gedən rus zəvvarlarına yardım, yerli əhali arasında pravoslav məzhəbinin yayılması və regionun dini-tarixi baxımdan öyrənilməsi kimi biri-biri ilə bağlı üç vəzifə qoymuşdu. Pravoslavlığın təbliği xristian ərəblər arasında dini-maarifçilik işinin aparılmasını tələb edirdi. Fələstin Cəmiyyəti bu məqsədlə ərəb gənclərinin Rusiyanın dini mərkəzlərində təhsil almalarına və xristian missionerləri kimi yetişmələrinə mühüm diqqət yetirirdi.