cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yevgeni Belyayev
Belyayev Yevgeni Aleksandroviç — Tarix elmləri doktoru, Birləşmiş Ərəb Əmirliyi Elmlər Akademiyasının fəxri üzvüdür.
Həyatı
Yevgeni Belyayev 1922-ci ildə Moskva Şərqşünaslıq İnstitutunu bitirmişdir.
1924-cü ildən bu institutda, sonralar isə SSRİ Xarici Dillər İnstitutunda və SSRİ Xarici İşlər Nazirliyinin Ali diplomatik məktəbində dərs demişdir.
1945-1955-ci illərdə Moskva Şərqşünaslıq İnstitutunda yaxın və Orta Şərq ölkələrinin tarixi kafedrasının müdiri olmuşdur.
Allium membranaceum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Raqif İsrayılov
Raqif İbadulla oğlu İsrayılov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin polkovniki. Vətən müharibəsinin iştirakçısı, Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı.
Haqqında
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsində xüsusi xidmətlərinə və işğal olunmuş ərazilərin azad olunması zamanı düşmənin məhv edilməsi üzrə qarşıya qoyulmuş döyüş tapşırığını yerinə yetirən zaman göstərdiyi qəhrəmanlıq nümunəsinə görə, həmçinin hərbi qulluq vəzifəsini yerinə yetirən zamanı igidliyin və mərdliyin nümayiş etdirilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 9 dekabr 2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Raqif İsrayılova "Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı" adı verildi.
Xankəndi məhəllələri
Xankəndi məhəllələri — Xankəndi şəhərinin məhəllələri.
Aşağı məhəllə
Məhəllənin yaranma tarixi II əsrə təsadüf edir. Bu məhəllə şəhərin ən qədim məhəllələrindən biridir. Məhəllə Qarqar çayının sahilində yerləşir. Məhəllənin 1 qəbiristanlığı, 1 məscidi, 3 kümbəzi, 4 körpüsü, 1 misgərlik emalatxanası, Möminə Xatın Məbədi və d. vardır. SSRİ dönəmində buradakı tarixi evlərin bi hissəsi dağıdılmışdır. O dönəmdə məhəllə əhalisinin 65%-i azərbaycanlılar idi.
Biləndərlilər məhəlləsi
Xankəndidə məhəllə. Xankəndinin ən böyük məhəllələrindən biri də Biləndərlilər məhəlləsidir. Məhəllədə 70-dən çox ev var. SSRİ dönəmində məhəllə sakinlərinin 75%-i azərilər olmuşdur. Məhəllə Yağlıtəpənin yamaclarında yerləşir. Burada Biləndərlilər tayfasının nümayəndələri yaşadıqları üçün, Biləndərlilər məhəlləsi adlandırılıb. Qeyd edək ki, Biləndərli tayfası ərəb mənşəlidir. Onlar Qarabağ və Şirvan mahalına 11-ci əsrdə köç ediblər. Çox güman ki, bu tayfa ilk dəfə Qarabağın bu ərazisində məskunlaşmışdırlar.
Böyükbazar məhəlləsi
Xankəndinin kənarında yerləşən bu məhəllə XII əsrdə yaranmışdır. Əhalisinin çox hissəsi Şuşalılar, Kərkicahanlılar, Kosalarlılar və Laçınlılar olmuşdur. Məhəllədə 1 bazar, 2 məscid (Alış və Böyükbazar məscidləri), 1 mədrəsə, 3 hamamxana, 1 gümbəz var idi. İşğal zamanı məscidlərdən biri partladılmışdır.
Xərratlar məhəlləsi
Xərratlar məhəlləsi XIII əsrdə yaranmışdır. Adından da bəlli olduğu kimi burada xərratlar, sənətkarlar yaşayırdılar. Məhəllə əvvəllər Kərkicahana aid idi. Lakin sonradan məhəllə ərazisi Xankəndi şəhərinin tərkibinə salındı. Məhəllədə Xərrat usta Qulu məscidi vardır.
Qoyqəşəm məhəlləsi
Bu məhəllə Xankəndinin ən kiçik məhəlləsi kimi məşhurdur. Digər məhəllələrdən fərqli olaraq, bu məhəllədə kümbəz yoxdur. Məhəllədə Qoyqəşəm qəbiristanlığı (qəbiristanlığdakı ən qədim qəbirlər V əsrə aiddir), X əsrə aid məscid, Qoşabulaq bulağı vardır. Qoyqəşəm məhəlləsi Qayabaşı və Saatlı məhəllələrinin arasında yerləşir.
Məcidli məhəlləsi
Xankəndinin 34 məhəlləsindən biri. Mərkəzdə yerləşirdi. Burada ilk yaşayış məskəninin tarixi XIII əsrə aiddir. Burada 41 ev, 1 hamam, 1 mədrəsə və Məcidli məscidi var idi. Təxmini olaraq 200 nəfərdən çox əhali bu məhəllədə yaşayırdı. Digərlərində olduğu kimi, bu məhəllədəki qədimi mülklərdə hazırda Ermənistan işğalçı rejimi  tərəfindən məhv edilir.
Arsan Dolay
Arsan Dolay — türk və yakut mifologiyasında acgözlük tanrısı. Dulay xan və ya Doğulay xan olaraq da bilinir. Sərhədsiz sərvətə malikdir. Şər ruhların bir qisiminin rəhbəri mövqesindədir. Buynuzlu və saqqallıdır. Kölgəsi yoxdur. Arvadı və yeddi oğulu vardır.
Şeytanı güclərlə əlaqəsinin bir simvolu olaraq, buynuzlu və saqqallı düşünülən və hesabsız sərvətə sahib olan Arsan Dolay Xan, yeraltı dünyasının ən dərin qatında yaşayan bir varlıqdır. Özünün diqqətinin çəkilməsindən qorxulduğu üçün adının deyilməsindən çəkinilər. Oğullarından hər biri, bir pis ruh komandasının başında olur. Bu ruhlar insanlara müxtəlif ağrılar yaşadarlar. Bu ağrılardan qorunmaq üçün, onlara qanlı heyvan qurban verilməsi lazımdır.
Kəfkirvari miqrasiya
Əhalinin hər gün bir məntəqədən digərinə yerdəyişməsi və yenidən əvvəlki məntəqəyə qayıtmasıdır. Kəfkirvari miqrasiya iri şəhərlərlə ətrafındakı yaşayış məntəqələri arasında olur.
Böyük Coğrafi kəşflərdən sonra həmçinin XIX əsrdə əhali Avropa və Afrikadan yeni kəşf edilmiş ərazilərə (Amerika və Avstraliyaya) köçmüşdür. Əhalinin miqrasiyası II Dünya müharibəsi dövründə də bu istiqamətdə baş vermişdir.
Fərrux Hüseynov (siyasətçi)
Fərrux Əsgər oğlu Hüseynov - 1936-cı ilin fevralında Ermənistanın Zəngibasar rayonunun Şöllü Mehmandar kəndində doğulub. 1957-ci ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutunun inşaat-mühəndis fakültəsini bitirib. 1976-1978-ci illərdə Şuşa Xalq Deputatları Soveti İcraiyyə Komitəsinin sədri, 1978-1991-ci illərdə Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti Xalq Deputatları Sovetinin İcraiyyə Komitəsi sədrinin birinci müavini işləyib. Fərrux Hüseynov 2016-cı ilin iyulunda Bakıda vəfat edib.
NGC 3166
NGC 3166, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Sekstant bürcü istiqamətində yerləşir. SB0-a tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Ahuqala (Ərdəbil)
Ahuqala — İranın Ərdəbil ostanının Ərdəbil şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 103 nəfər yaşayır (24 ailə).
Semiria
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Ust-Cequtinski rayonu
Ust-Cequtinski rayonu — Rusiya Federasiyası, Qaraçay-Çerkesiya Respublikasının tərkibində inzibati ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Ust-Cequta şəhəridir.
Coğrafiyası
Qaraçay rayonu Qaraçay-Çərkəz Respublikasının şimal-şərq hissəsində yerləşir. Aşağıdakı ərazilərlə həmsərhəddir:qərbdə Abazin rayonu, cənubda Qaraçay rayonu, şərqdə Maloqaraçayevsk rayonu, şimal-şərqdə Stavropol diyarı, cənub-qərbdə Xabez rayonu, şimalda Prikuban rayonu. Rayonun ərazisi 890,15 km²-dir (2010-cu ildən bəri).
Tarixi
Ust-Cequtinski rayonu 23 yanvar 1935-ci il tarixli Ümumrusiya Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin qərarı ilə təşkil edilir. 1943-cü ildə Qaraçay Muxtar Vilayətinin ləğvi və qaraçayların sürgün edilməsi ilə əlaqədar Ust-Cequtinski rayonu, bütün yaşayış məntəqələri ilə birlikdə Stavropol diyarına birləşdirilir.
1 fevral 1963-cü ildə Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikası Ali Şurası Rəyasət Heyətinin qərarı ilə Ust-Cequtinski rayonu ləğv edildi.
RSFSR Ali Sovetinin Rəyasət Heyətinin 1 fevral 1963-cü il tarixli qərarı ilə Stavropol diyarının Qaraçay-Çərkəz Muxtar Vilayətində Prikubanski kənd rayonu yaradıldı. 1 fevral 1963-cü ildən etibarən Prikubanski kənd rayonunun mərkəzi Ust-Cequtinski aulu olmuşdur. Ləğv edilmiş Ust-Cequtinski rayonunun Cequtinski və Ust-Cequtinski kənd sovetlikləri Prikubanski kənd rayonuna verilir.
23 mart 1977-ci ildə RSFSR Ali Şurası Rəyasət Heyətinin Fərmanı ilə mərkəzi Ust-Cequta şəhəri olan Ust-Cequtinski rayonu yenidən təsis edilmişdir.
Əhali
Rusiya Federasiyasının İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin proqnozuna görə əhalinin sayı belə olacaqdır : Şəhər şəraitində (Ust-Cequta şəhəri) rayon əhalisinin 60,75 % yaşayır. 1959-cu il siyahıyaalınmasına görə Qaraçay-Çərkəz Muxtar Vilayətinin Ust-Cequtinski rayonunda qaraçaylılar 46.9 %, ruslar - 41.8 %, abazinlər - 7.5 % təşkil etmişdir
Moli soğanı
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Allium montanum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Sericocarpus
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Yuri Fidler
Fidler Yuri Vladimiroviç — şair, tərcüməçi, 1939-cu ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (ədəbi təxəllüsləri "Yeqor Yexidnı", "Optimist", "Yurfi", "D.İrinin").
Həyatı
Yuri Fidler 1898-ci il iyunun 16-da Saratov şəhərində məhkəmə məmuru ailəsində doğulmuşdur. Pyatiqorsk gimnaziyasında, sonra I Bakı gimnaziyasında orta təhsil almışdır (1907-1917). Əmək fəaliyyətinə 1917-ci ildən başlamışdır. Culfa-Bakı dəmiryolu idarəsində tabelçi-fəhlə (1917-1918), ərzaq idarəsində kontor işçisi (1918), Yessentukidə milis işçisi (1918-1919), Azərbaycan hərbi sanitariya idarəsində icraçı (1920), sonra katib (1921-1922), Rostov dövlət ticarəti kontorunda hesabdar (1922-1923), Keçmiş SSRİ Ticarət-Sənaye Bankının Azərbaycan kontorunda hesabdar, mühasib köməkçisi, müxbir, sığorta şöbəsinin müdiri (1923-1927), Bakı trestlərinin birində hesabdar (1927-1929), "Vışka" qəzeti redaksiyasında felyetonçu (1929-1932) işləmişdir. Sonra yaradıcılıq fəaliyyəti ilə məşğul olmuşdur.
1981-ci il mayın 14-də vəfat etmişdir.
Yaradıcılığı
Ədəbi fəaliyyətə 1920-ci ildən başlamış, felyeton və satirik şeirlərini "Krokodil", "Smexaç", "Begemot" jurnallarında dərc etdirmişdir. Hekayələr, pyeslər yazmış, Azərbaycan xalq və aşıq şeirlərini tərcümə etmiş, uşaq yazıçısı kimi fəaliyyət göstərmişdir.
Tərcümələri
(azərbaycancadan)
Dümdümə (Ərdəbil)
Dümdümə — İranın Ərdəbil ostanının Ərdəbil şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 242 nəfər yaşayır (53 ailə).
Samvel Karapetyan (general)
Samvel Cəmili Karapetyan (təxəllüsü: Oqanovski; ) — Ermənistan hərbi komandiri. O, Birinci Qarabağ müharibəsində iştirak etmişdir və general-mayor rütbəsinə malikdir.
Həyatı
Karapetyan 1992–1994-cü illərdə Xankəndi alayına komandanlıq etmişdir. Onun komandanlığı altında olan qüvvələr Qarabağda 18-ə yaxın kəndi işğal etmişdir. Karapetyan Araz çayından Murov dağ silsiləsinə qədər olan ərazidə gedən döyüşlərdə iştirak etmiş, döyüş meydanında dəfələrlə yaralanmışdır.
Aparılan istintaq sonrası məlum olmuşdur ki, Karapetyan 1 mart 2008-ci ildə Ermənistanda keçirilən etiraz aksiyaları zamanı nümayişçilərə atəş açılmasını əmr etmişdir.
Azərbaycan pəhləvanları (film, 2014)
Azərbaycan pəhləvanları qısametrajlı sənədli televiziya filmi rejissor Nəsimi Məmmədoğlu tərəfindən 2014-cü ildə çəkilmişdir. İctimai televiziyada istehsal edilmişdir. Film Azərbaycan pəhləvanlarından bəhs edir.
Məzmun
Sərbəst güləşmə güclü və cəsur adamların idmanıdır.
Filmin üzərində işləyən
Rejissor: Nəsimi Məmmədoğlu
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2014-cü ilin Azərbaycan filmləri 2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Əbu əd-Dərda
Əbu əd-Dərda — Məhəmməd peyğəmbərin səhabələrindən biri.
Bioqrafiya
Əbu əd-Dərda Mədinədə doğulmuş, Xəzrəc qəbiləsinin əl-Haris nəslindən idi. Bədr döyüşündən sonra hicrətin ikinci ilində İslamı qəbul edir. O, ticarətlə məşğul idi, lakin İslamı qəbul etdikdən sonra bu işi tərk edərək zahid həyat tərzi keçirir. O, Uhud döyüşündə və müsəlmanların məkkəlilərə qarşı digər döyüşlərində iştirak etmişdir. Quran, hədislər və İslam hüququ (fiqh) üzrə mütəxəssis olur.
Xəlifə Osman ibn Əffanın dövründə əvvəlcə ona təklif olunan dövlət vəzifəsindən əl çəkmiş və insanlara İslamın əsaslarını öyrətməyə başlamışdır. Bununla belə, o, Suriyanın qazisi olmağa razı olur. O, üçüncü Saleh xəlifə Osmanın öldürülməsindən əvvəl 653-cü ildə vəfat etmişdir.
İrena Kşivitskaya
İrena Kşivitskaya (Irena Krzywicka) — Polşalı feminist, yazıçı, tərcüməçi, cinsi təhsil, kontrasepsiya və ailə planlamasını təbliğ edən qadın hüquqları müdafiəçisi.
Şəxsi həyat
İrena Qoldberq ailəsinin (solçu yəhudi ziyalıları, Polşa Sosialist Partiyasının liderləri) Polşadan sürgün edildiyi Sibirin Yeniseysk şəhərində anadan olub. Sürgün zamanı atası vərəm xəstəliyinə tutulmuş və ailə Polşaya qayıtdıqdan üç il sonra vəfat etmişdir. İrena yəhudi sosial demokrat partiyası Bundun əsas simalarından biri olan anası və ögey atası Ekutel Portni tərəfindən tolerantlıq və rasionalizm ruhunda tərbiyə olunub.
1922-ci ildə qız Varşava Universitetinin Polşaşünaslıq fakültəsini bitirir. Universitet illərində o, "Yasəmən budağı" («Kiść bzu») adlı ilk essesini nəşr etdirir.
1923-cü ildə İrena sosioloq və qadın hüquqları müdafiəçisi Lüdvik Kşivitskinin oğlu Yeji Kşivitski ilə evlənir. Kşivitski ailəsi açıq nikaha daxil olmaq qərarına gəlir və toydan qısa müddət sonra İrena məşhur alman şairi və dramaturqu sevgilisi Valter Hasenklever ilə Korsikaya gedir. Daha sonra ərinin yanına qayıdır, ona Peter (1927) və Andrey (1937) adlı iki oğul verir. Ümumiyyətlə evliliyi olduqca uğurlu hesab edir.
Feminist fəaliyyət
XIX əsrin 20-ci illərində İrena Kşivitskaya qadınların azadlığı, cinsi təhsil hüququ, çoxarvadlılıq və homoseksual münasibətlər uğrunda mübarizəyə başlayır və abortun qanuniləşdirilməsinə çalışırdı. O, bir neçə romanın müəllifi olur, həmçinin HG Wells, Max Frisch, Friedrich Dürrenmattın bir sıra əsərlərini polyak dilinə tərcümə edir. Polşa feminizmi tarixində ən maraqlı ədəbi və siyasi sənədlərdən biri onun "Kişi sivilizasiyasının alaqaranlığı" (Zmierzchu cywilizacji męskiej) romanı hesab edilə bilər.
Allium monticola
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
I Pyotrun evi (Dərbənd)
Bu mədəni və tarixi kompleks, bir pavilyon-sütun, Böyük Pyotr qazıntılarının qalıqları, Rusiya imperatorunun abidəsi və bir muzey binasını özündə birləşdirən memarlıq kompozisiyasıdır. 2015-ci ildə qazma daxmanın olduğu yerdə muzey kompleksi açıldı; muzeyin əsas sərgisi, imperatorun Dərbənddə olduğu müddətdə qaldığı evin qalıqlarıdır. Muzey kompleksinin ümumi sahəsi 1900 kvadratmetrdir. Muzey kompleksinə 23 avqust 1722-ci ildə I Pyotrun Xəzəryanı bölgələrə hərbi kampaniyası zamanı qaldığı qazma evdən başqa, 1870-ci illərdə qazma evin üzərində qurulmuş pavilyon-sütun; M. Antokolskinin modelinə görə hazırlanan I Pyotrun abidəsi; muzey binası (memar Eldar Abdullaeyv) daxildir. Kompleksdə mühazirələr, təhsil proqramları və ustad dərsləri keçirilir. Üstəlik muzeyin qarşısındakı meydanda konsertlər, şoular, yaradıcılıq gecələri baş tutur.
Tarixi
1722-ci ildə, Xəzər sahilinə yürüş zamanı, I Pyotr yay istisindən sığınmaq üçün xüsusi olaraq tikilmiş torpaq daxmada gecələyir. Dəniz sahilindən təxminən 100 m qərbdə və Şimal Qala Divarından 50 m cənubda yerləşən məntəqə iki kiçik otaqdan ibarət idi. Çar Dərbənddə üç gün qaldı və ordu və donanma ilə birlikdə Bakıya getdi. Gedərkən qədim qalada rus hərbi qarnizonu yerləşdirdi.
I Pyotrun qaldığı yer uzun müddət bir növ ziyarətgah hesab olunurdu.
1848-ci ildə Qafqaz canişini knyaz Mixail Vorontsov daxmanı daş hasarla əhatələməyi əmr etdi. Daş sütunlara lövbər zəncirlər asılmış və "23/18/1722 tarixində Böyük Pyotrun ilk istirahət yeri" yazısı olan çuqun lövhə quraşdırıldı. Hasarın ətrafına 1715-ci ildə burda atılan üç top qoyulmuşdu. Daha sonra, XIX-cu əsrin ikinci yarısında, yerin üstündə dəmir damın altında daş kvadrat sütunlardan ibarət monumental pavilyon quruldu.
İmperator ailəsinin üzvləri və bir çox digər məşhur adamlar buranı bir neçə dəfə ziyarət etmişdilər. Bu ziyarətçilərin arasında 1858-ci ildə yazıçı Aleksandr Duma (ata) və 1914-cü ildə II Nikolay da olub.
Sovet dövründə daxmanın taleyi
I Pyotrun qazma daxmasının qalıqları XX-ci əsrdə Vətəndaş müharibəsi zamanı itirildi. Sovet dövründə tarixi abidəyə heç bir əhəmiyyət verilmirdi, nəticədə bina daha da dağıntıya uğradı.
Sütunlu bina yenidən yaşayış binasına çevrildi, ətrafı da inşa edilən sənaye və yaşayış binaları dairələndi. Beləliklə, ilk Rusiya imperatorunun qazama daxmasının qalıqları yeni bir bünövrə altında basdırıldı.
Muzey
2015-ci ildə qazıntı yerində muzey kompleksi açıldı; muzeyin əsas sərgisi, İmperatorun Dərbənddə olduğu müddətdə qaldığı qazma daxmanın qalıqlarıdır. "Dərbənddəki I Pyotr Evi"nə muzey kompleksi statusu verildi. Muzey Dərbənd Qala Muzey-Qoruğunun struktur bölməsidir.
Messenat Ziyavudin Maqomedovun "Peri" xeyriyyə fondunun hesabına I Pyotrun Dərbənddə olduğu müddətdə qaldığı qazma daxmanın təxmini yerində qazıntı işləri aparıldı. Qazıntılar XIX əsrə aid tikilini aşkara çıxardı. XIX əsrdə qazma daxma üzərində tikilmiş sütunlar bərpa edildi. Yaxınlıqda müasir muzey binası tikildi. Ətrafı təmir olundu, köməkçi binalar inşa olundu və dəmir məhəcərlərlə hasarlar çəkildi. Muzeyin həyətində binanın qarşısında isə I Pyotrun heykəli ucaldıldı.
Həmin dövrdən başlayaraq, "Peri" Fondu Dərbənd Dövlət Muzey-Qoruğu ilə birlikdə yeni proqramlar açaraq muzeyi davamlı olaraq inkişaf etdirir. Muzeydə tarixin ən vacib səhifələrinin təhlilinə həsr olunmuş bir sıra təhsil proqramları, muzey dərsləri və ustad dərsləri keçirilir Bu layihələr mümkün qədər interaktivdir — hazır həqiqətlərin çatdırılması deyil, birgə düşünmə ruhunda olan tədbirlərə üstünlük verilir. Belə tədbirlərdən ən əhəmiyyətlisi "Bir şahidin ürəyi: Böyük Vətən müharibəsi təcrübəsi Effendi Kapiyev və Nikolay Lakovun gözü ilə" sərgisi olmuşdur. Bu layihə, Dağıstanda müharibəni bir sıra hadisələr kimi deyil, "daxili təcrübələr" silsiləsi, cəbhədə özünü tapanların üzləşdiyi çətin suallar və seçimlər silsiləsi kimi göstərmək üçün ilk cəhdlərdən biri idi. Rəssam Nikolay Lakovun qrafik əsərləri və şair Əfəndi Kapiyevin döyüş meydanında yazdıqları gündəliklərin parçaları, ziyarətçilərin başa düşməsi üçün buraxılan problemlərlə əlaqədar bir neçə qrupa birləşdirilib.
Qazaxıstan–Polşa münasibətləri
Qazaxıstan–Özbəkistan münasibətləri — Qazaxıstan Respublikası ilə Polşa Respublikası arasında ikitərəfli diplomatik münasibətlər. Qazaxıstanın Varşavada, Polşanın da Astanada səfirliyi var. Ölkələr Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, Ümumdünya poçt ittifaqı, UNESCO, Beynəlxalq Yenidənqurma və İnkişaf Bankı və Avropada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatının üzvüdür. Hər iki ölkə beynəlxalq təşklatlar səviyyəsində bir-biri ilə əməkdaşlıq edir.
Tarix
Polşa ilə Qazaxıstan arasındakı münasibətlər etnik polyakların Qazaxıstan SSR ərazisinə, SSRİ-yə kütləvi deportasiya edildiyi andan başlayır. Polşa və Qazaxıstan arasında diplomatik münasibətlər 1992-ci ildə qurulmuşdur.
Dövlət ziyarətləri
Polşa Prezidenti Andjey Duda, Qazaxıstan Prezidenti Nursultan Nazarbayevi 2016-cı ildə Polşada Polşa-Qazaxıstan İqtisadi Forumunda qəbul etmişdir. Polşa prezidentləri Aleksandr Kvasnevski və Lex Kaçinski, müvafiq olaraq 1999 və 2007-ci illərdə Qazaxıstanda olmuşlar. 2017-ci ildə Polşa Prezidenti Andjey Duda 3 günlük Qazaxıstanda səfərdə olmuşdur. Səfər zamanı eyni zamanda Astanada biznes-forum da start götürüb. Burada əsas məsələ iki ölkənin iqtisadi əməkdaşlığının yeni istiqamətləri, eləcə də "Bir dəhliz - bir yol” İpək yolu layihəsi olub. Görüşdə Qazaxıstanın Mərzəsi Asiyada Polşanın əsas tərəfdaşı olması vurğulanıb.
İqtisadi münasibətlər
2014-cü ildə ölkələr arasındakı ticarət dövriyyəsi 2,2 milyon ABŞ dollarını keçmişdir. Qazaxıstana təxminən 130 milyon dollar sərmayə qoymuş 200-dən çox Polşa müəssisəsi vardır. Hər iki ölkənin xarici ticarət agentlikləri, müəssisələr arasında ticarət əlaqələri qurmaq üçün iqtisadi əməkdaşlıq üzrə hökumətlərarası Polşa-Qazaxıstan komissiyası qurulmuşdur.
Nəqliyyat əlaqəsi
LOT Polish Airlines Varşava ilə Astana arasında uçuşlar həyata keçirir.
Qazaxıstanın Polşadakı səfirləri
İ. Tutevol (1999-2000)
T. Aytmuhambetov (2000-01)
K. Jiqalov (2000-03)
T. Süleymenov (2003-05)
A. Volkov (2005-12)
E. Utembayev (2012-2016)
A. Abibullayev (05.2016-02.2017)
M. Baimuxan (7 iyun 2017-ci ildən bəri)
Polşanın Qazaxıstandakı səfirləri
Maçey Lanq (2015-2016);
Yaçek Kluçkovski (2011-2015);
Pavel Çeplyak (2007-2010);
Vladislav Sokolovski (2004-2007);
Zdzislav Noviçki (2000-2004);
Marek Qavęcki (1994-2000).
Olimp-2
«Olipm-2» stadionu — Rostov-na-Donu şəhərində yerləşən, Rostov FK ev oyunlarını keçirdiri station. Bu stadion 1930-cu ildə Rostselmaş zavodunun idman kompleksi olaraq inşa edilmişdir.
Tarixi
190px|thumb|280px|Stadion Çempionlar liqası oyunundan öncə (2016) «Rostselmaş» zavod stadionu 1930-cu illərdə inşa edilmişdir. 1958—1970 illər ərzində stationda öz oyunlarını SKA klubu keçirirdi. 1950-ci illərdə station SSRİ ərazisində sahəsinə görə doqquzuncu olmuşdur. 1950-ci illərdə stadionun iki pilləli tribunası sayəsində tutumu 32 000 idi.
2000-ci ildə qərb tribunası genişləndirilir. 2009-cu ildə isə cənub tribumasının tikintisinə icazə verilmir. . 2010-cu ildə stadionda yeni video tablo quraşdırılmışdır.
2016-cı il məlumatına görə dörd tribuna müxyəlif şəxslətin mülkiyyətindədir.
2018-ci il Dünya çempionatı zamanı stadion məşqlər məqsədi ilə istifadə ediləcəkdir.
Əsas xüsusiyyətləri
Qərn tribunası|thumb|right
Stadionun adlandırılması
2005-ci ildə «Rostov» FK tabak şirkətinin rəhbəri olan İvan İqnateviç Savvidi tərəfindən satın alınır. Bundan sonra stadionun adı «Olimp-2» olaraq dəyişdirilir.
Allium munzii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
NGC 306
NGC 306 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topası. Göy üzündə Tukan bürcü istiqamətində yerləşir. OCL tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Kəlxoran (Ərdəbil)
Kəlxoran — İranın Ərdəbil ostanının Ərdəbil şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 390 nəfər yaşayır (70 ailə).
Minika GO
Minika GO - 20 yanvar 2012-ci il tarixində Turkuvaz Medya Grubunun nəzdində yaradılmış bir uşaq kanalıdır. Qardaş kanalı Minika Çocukdur. Köhnə adı Minika. Kanalın yaş həddi 7-14 yaş arasındadır. Kanal loqosunu 1 fevral 2020-ci ildə dəyişdirdi.
Bell Textron Helicopter
Əsas mərkəzi Texasın Fort-Uort şəhərində yerləşən ABŞ-yə məxsus olan hava-kosmik fəza məhsulları istehsalı ilə məşğul olan bir şirkətdir. Textron şirkətinin bir qanadı olan Bell şirkəti hərbi pərli qanadlı təyyarələr (rotorcraft) və mülki helikopterlərin istehsalı ilə məşğul olur. Bell şirkəti həmçinin dünya miqyasında müxtəlif ölkələrin hava qüvvələri üçün təlimlər keçir və onlara dəstək verir
"Bell Helicopter Textron Inc." şirkəti ABŞ-nin aerokosmik avadanlıqlar istehsal edən çoxsaylı kompaniyalarından biridir. Şirkətin mənzil qərargahı Texas ştatının Fort Uert şəhərində yerləşir. Fort Uert və Amarillo şəhərində və onun ətrafında hərbi məqsədli, Kanadanın Kvebek şəhərin yaxınlığındakı Mirabel qəsəbəsində isə kommersiya məqsədli helikopterlər istehsal edilir. "Bell" bütün dünyada təlim və dəstək xidmətləri də göstərir.
1941-ci ildə Bel, helikopterlərin tədqiqi və inkişafı məqsədilə keçiriləcək təcrübələri təmin etmək üçün, istedadlı ixtiraçı Artur M. Yanq adlı mühəndisi şirkətdə işə götürdü. Bu, Belin fikrincə hökumət müqavilələrindən asılı olmayan şirkətin daha geniş iqtisadi bazaya sahib olmasının əsasını təşkil edəcəkdi. "Bell 30" ilk tam ölçülü helikopter olaraq, 1942-ci ilin dekabrın 29-da ilk uçuşunu həyata keçirdi, ardınca bazara təqdim edilən "Bell 47" isə mülki və hərbi təyinata müvəffəqiyyətə sahib olan dünyanın ilk helikopteri oldu.
"Textron" şirkəti 1960-cı ildə "Bell Aerospace" şirkətini satın aldı. "Bell Aerospace" şirkətinin özü də üç müxtəlif istiqamətdə fəaliyyət göstərən bölmələrdən ibarət idi. Bu bölmələrdə qırıcılarla bərabər müşahidə, xidməti, hərbi, kommersiya təyinatlı müxtəlif helikopterlər, tiltrotor sistemli (fırlanan maili qanad) vasitələr, dronlar, PUA-lar, eksperimental təyyarələr də istehsal edilirdi.
1976-cı ilin yanvarında isə "Textron" yenidən adını dəyişərək "Bell Helicopter Textron İnc" oldu. "Bell Helicopter" İtaliyanın "Agusta Westland" şirkəti ilə yaxın əlaqələrə malikdir. "Bell 47" və "Bell 206" modelləri ortaq layihələr əsasında hazırlanıb. 2018-ci ilin fevralı 22-dən şirkət "Bell" adlandırılır.
"Bell" dünyada helikopter istehsalının "pioneri" olmaqla yanaşı həm hərbi, həm də kommersiya helokopterlərində səs sürətini aşan texnologiyanın sertifikatına sahib lider şirkətdir. NASA-nın ilk aya səyahət proqramının iştirakçısı olan "Bell" şirkəti bazara ilk tiltrotor sistemi də təqdim edib, hazırda şaquli qalxma üçün yeniliklər üzərində çalışır. On illər ərzində çox geniş çeşiddə "Bell" helikopterləri istehsal edilib.
"Bell Boeing V-22 Osprey", "Bell V-280 Valor", "Bell UH-1Y Venom", "Bell AH-1Z" və s. hərbi təyinatlı çoxməqsədli helikopterlər hərbçilər arasında daha çox tanınır. Sonuncu dünyada "hava- hava" tipli raketlərlə silahlanaraq qırıcı funksiyasının bir qismini yerinə yetirən yeganə helikopterdir. Hər bir helikopterin ümumi cəhətləri ilə yanaşı onların sırf özünə məxsus ciddi bir üstünlüyü (məsələn güclü silahlar, uzaq məsafə, ağır yük qaldırma qabiliyyəti və s.) olması şirkətin istehsal konsepsiyasını əks etdirən əsas amildir.
NGC 1253
NGC 1253, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Vansittart adası
Vansittart adası (Vansittart Island) — Kanada Arktik arxipelaqının bir hissəsidir. Adada hazırda yaşayış yoxdur (2012).
Coğrafiya
Ada Foxs körfəzinin cənub-qərb hissəsində yerləşir, 1,6 km enində dar Hart boğazı adanı Melvil yarımadasının cənub-şərq sahilindən, Frozen Streyt isə cənubda yerləşən böyük Sauthempton adasından ayırır.
Adanın sahəsi 997 km²-dir. Sahil xəttinin uzunluğu 394 km-dir. Adanın uzunluğu 75 km, eni isə 26 km-dir. 1,4 km enində dar bir bərzəxlə bağlanan iki hissədən ibarətdir. Landşaft dəniz səviyyəsindən hündürlüyü 50 - 100 metr olan alçaq yayladır, onun üzərində bəzi yerlərdə 100 metrə qədər təpələr vardır. Adanın şərq tərəfi qərb hissəsindən daha yüksəkdir.
Didye Deşam
Didye Deşam — Fransalı keçmiş futbolçu və futbol məşqçisi.
Oyunçu kimi
Yuventus
Çelsi
Valensiya
Fransa Milli Komandası
Fərdi
Məşqçi kimi
Monako
Yuventus
Olimpik Marsel
Fransa Milli Komandası
Fərdi
Terminator 3: Maşınların yüksəlişi
Terminator 3: Maşınların üsyanı — 2003-cü ildə Conatan Mostou tərəfindən çəkilmiş ABŞ filmidir.
Məzmun
Con Konnor 2004-cü il tarixində Los Ancelesdə yaşayır. Anası Sara Konnor uzun sürən xəstəlikdən sonra dünyadan köçmüşdür. Həmçinin, Con Konnor gələcəyin döyüşçüsü kimi böyüməsinə baxmayaraq həyatının əsas məqsədini tam başa düşə bilməyib. Gələcəkdəki "Skaynet" sistemi Con Konnorun yerini təxmin edə bilmir. Bu səbəbdən T-X robotunu onun yaxınlarını öldürməyə göndərir. T-X robotu görünüşünə görə cavan qızı xatırladır. Quruluşu Т-800 və T-1000 modellərinə bənzəyir. Ona qarşı "101" modelinin 850 seriyası (T-850) göndərilir. T-850 robotunun əsas vəzifəsi Con Konnor və gələcək həyat yoldaşı Keyt Brüsteri T-X robotundan qorumaqdır.
Con Konnor heyvanlar üçün xəstəxanadan oğurluq etmək üçün Keyt Brüsteri təhdid edir. Keyt isə hiylə yolu ilə onun müqavimətini dəf edir və onu heyvanların saxlandığı kameraya dustaq edir. Bu zaman T-X robotu bura gəlir və Con Konoru öldürmək istəyir. Lakin T-850 robotu onun müqavimətini dəf edərək Con Konnoru və Keyt Brüsteri buradan uzaqlaşdırır. Bu zaman T-850 robotu T-X robotunun hücumuna məruz qalır. Sabahısı gün T-X robotu Con Konnorun idarə etdiyi maşını təqib etməyə başlayır. Eyni zamanda T-850 robotu ona müqavimət göstərir. T-850 robotu, Con Konnor və Keyt Brüster ondan qaçmağı bacarırlar.
Onlar mağazadan özləri ilə bərabər bir çox qida məhsulları götürürlər. Bu müddətdə polislər Keyt Brüster haqqında onun həyat yoldaşına məlumat verirlər. Ardınca mavzoleya yola düşürlər və Sara Konnorun tabutunu müşahidə edirlər. T-850 modeli tabutun qapağını açdıqda, Con Konnor anasının bədəni əvəzində burada çoxlu sayda silahların olduğunu görür. Keyt Brüster T-850 robotuna qarşı müqavimət göstərir və onun robot olduğunu görərək, bundan vahimələnir. Bu zaman polislər mavzoleyə hücum edir. Keyt Brüster polislər tərəfə qaçır. T-850 robotu və Con Konnor onlara qarşı müqavimət göstərir. Atışma zamanı Keyt Brüster həyat yoldaşını görür və onun yanına getməyə hazırlaşır. Lakin həyat yoldaşı qəflətən T-X robotuna dönür. T-X robotu onu öldürmək istəyən zaman ona qarşı T-850 robotu müqavimət göstərir. T-850 robotu, Con Konnor və Keyt Brüster buranı tərk edirlər. T-X robotu onları tutmağa çalışsa da, bunun öhtəsindən gələ bilmir və yenidən təqibini davam etdirir.
Keyt Brüster, T-850 robotundan öyrənir ki, T-X robotu general-leytenant vəzifəsində çalışan atası Robert Brüsteri öldürmək niyyətindədir. Çünki yalnız onun atası "Skaynet" sistemini söndürə bilər. Lakin T-850 robotu onları nüvə müharibəsindən qorumaq üçün Meksikaya aparmalıdır. Con Konnor T-850 robotundan onları Keyt Brüsterin atasının yanına aparmağı istəyir. T-850 robotu onun istəyini yerinə yetirmək istəmir. Bu zaman Con Konnor onu özünü öldürməklə təhdid edir. Lakin T-850 robotu ona böyük ehtimalla özünü öldürməyəcəyini bildirir. Bu zaman Keyt Brüster ona israr edir. T-850 robotu isə onun istəyini qəbul edir.
Onlar yollarına davam edən zaman Con Konnor T-850 robotundan öyrənir ki, gələcəkdə özü tərəfindən öldürüləcəkdir. Keyt Brüster isə onu proqramlaşdıraraq keçmişə göndərmişdir ki, Con Konnoru qorusun. Con Konnor isə bundan heyrətlənir. Bu səbəbdən T-850 robotu Keyt Brüsterin əmrini yerinə yetirir. Hərbi bazada kompüterə düşən təhlükəli virusun məhv edilməsi üçün ətrafdakıların təzyiqi nəticəsində Robert Brüster "Skaynet" sistemi fəaliyyətini bərpa edir. Bu zaman kompüter sistemində problemlər yaranır. T-850 robotu, Con Konnor və Keyt Brüster bura gələn zaman T-X robotu Keyt Brüsterə atəş açır. Bir müddət sonra robotlar sıradan çıxmağa başlayır. Keyt Brüster atası dünyadan köçür. T-X robotu və T-850 robotu arasında mübarizə baş verir. T-850 robotu onun müqavimətini dəf edə bilmir. T-X robotu onun yeridilən proqramı sıradan çıxarır. Bu müddətdə maqnit sahəsi güclənməyə başlayır və T-X robotu daxil olmaqla metallar sistemlərə doğru çəkilməyə başlayır. Con Konnor və Keyt Brüster buradan uzaqlaşan zaman T-850 robotu onlarla mübarizə aparır. Con Konnor isə T-850 robotuna vəzifəsini yadına salır və bu zaman maşına çoxlu sayda zərbə endirərək fəaliyyətini dayandırır.
Həmçinin bax
ABŞ filmlərinin siyahısı Almaniya filmlərinin siyahısı Böyük Britaniya filmlərinin siyahısı
Bell 407
Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələrinin arsenalında mövcuddur.
Texniki xüsusiyyətləri
thumb|Bell 407 helikopterlərinin daxili
Vintin sahəsi: 89 m²
Ekipaj: 1 nəfər
Uzunluğu: 12.7 metr
Sərnişin tutumu: 7 nəfər
Hündürlüyü: 3.56 metr
Vintin uzunluğu: 10.67 metr
Boş çəkisi: 1210 kq
Motor: 1 x Allison 250-C47B qazturbin mühərriyi
Maksimal yükgötürmə qabiliyyəti: 2722 kq
thumb|300px|Bell 407
NGC 5913
NGC 5913, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə İlan bürcü istiqamətində yerləşir. SBa tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Fransız klassisizmi
«Klassisizm» adını bu cərəyana XVIII əsrin sonu – XIX əsrin əvvəllərində romantizmin nümayəndələri vermişlər. Rüşeymləri intibah dövründə İtaliyada yaranan bu üslub Fransada şair Malerb və nasir Keyz de Balzak tərəfindən əsaslandırılıb. Şaplen, abbat Dubinyak, Bualo, Filebyen və b. fransız klassisizminin nümayəndələridir. Simon Buye Fransa saraylarında bu dövrdə rəsmi incəsənət olan barokkonun başçısı idi. Barokko ilə yanaşı klassisizm və pealizm də formalaşır. Məşhur rəssamlardan qrotesk ustası Kallo, Corc de La Tur, Lenen qardaşları realizm ənənələrini davam etdirir. N.Pussen Fransa təsviri sənətində klassisizm cərəyanının əsasını qoyur. Müasirləri içərisində yalnız mənzərə ustası Klod Lorrenin adı onunla yanaşı çəkilə bilər. XVII əsrdə Fransada rəssamlıq ədəbiyyat qədər xaricdəşöhrət tapmır. Təsviri sənətdə irəliləyiş etmək üçün Fransanın Bədii Akademiyasına virtuoz sənətin formal qaydalarını işləmək tapşırılır. O dövrün məşhur bədii tənqidçisi Frear de Şambre «Rəngkarlığın təkmilləşdirilməsi ideyası» (1662) əsərində incəsənətin kortəbii inkişafına qarşı çıxırdı. Təsvirin daha yaxşı metodlarını tapmaq üçün incəsənət tarixinin dəqiq təhlilinə nail olmaq lazım idi. Dahi Roce de Pil hər bir rəssamın müvəffəqiyyətini əks etdirən riyazi cədvəl də tərtib etmişdi. Fransız Akademiyası dahi rəssamlar və onların şagirdlərinin iştirakı ilə Luvrda Kral kolleksiyasından olan əsərləri təhlil edən iclaslar keçirirdi. Rəssamlardan Lebren bu işdə daha çox şöhrət qazanmışdı. O, Pussenin əsərlərini Frearın təklif etdiyi təsnifata uyğun təhlil edirdi. Təhlil zamanı Roce de Pilin «Rəssamların müqayisəsi» (1708) və Tetlenin «Qaydalar külliyatı» (1680) adlı əsərlərindən də istifadə edilirdi.
Göründüyü kimi, o dövrdə təsviri sənət müəyyən kodekslərə məruz qalır, rəssam qarşısında əsərin ideyası və süjeti ilə əlaqədar müəyyən şərtlər qoyulurdu. Buna görə də hər cür alleqoriyalar yüksək qiymətləndirilirdi, çünki bunlarda az və ya çox dərəcədə şərti götürülmüş həyat obrazları bilavasitə ümümi ideyaları ifadə edirdi. Ən «yüksək» janr – tarixi janr idi. Bura antik mifologiya, məşhur bədii əsərlərin süjetləri, Bibliya və s. süjetlər aid idi. Portret, peyzaj, real həyat səhnələri «kiçik janrlar» sayılırdı, məsələn, natürmort ən əhəmiyyətsiz janr hesab olunurdu. Obrazların ifadəliliyi daha dəqiq təhlil edilməyə başladı. Lebren poza, mimika və jestlərin insanın daxili aləmini düzgün ifadə edə bilməsi ilə əlaqədar bir sıra qaydalar işləyib hazırladı. Bədənin proporsiyası antik kanonlara uyğun olmalı idi. Lebren və Filebyen hesab edirdilər ki, rəngkarlıqda rəsm koloritdən üstün olmalıdır. Real həyat cizgiləri yalnız ikinci dərəcəli personajlara aid ola bilər, məsələn, nökərlərə, əsgərlərə və s. Fiqurların düzülüşü və hərəkəti əsas məqsədə tabe olmalıdır. Təsadüfi, özünəməxsus, real həyat cizgiləri əsas – rasional fikirdən yayındıran, boş təfərrüat sayılırdı.
Məşhur rəssamlar və sənət nəzəriyyəçtlərini birləşdirən Akademiyalar əsasən mütərəqqi əhəmiyyətə malik olsalar da, rəsmi klassisizm çərçivəsində milli mədəniyyət müəyyən məhdudiyyətə məruz qalırdı. Antik dövrdə, xüsusən Roma nümunələrinə pərəstiş uzaq keçmişdən qalan nağıl və əsatirləri bir çox orta əsr adətlərini, milli ənənələri saxlamış əsl xalq sənəti yolunda bir maneə kimi görünürdü. Saraylar və dövlət məmurlarından asılılıq bədii yaradıcılığın azad inkişafına mane olur, hər cür özbaşınalıq və azad təşəbbüs boğulur, dövlət insandan təcrid olunmuş varlığa çevrilirdi. Borc – insanın əxlaqının əsası sayılırdı. İnsan, gücü çatmadığı qüvvələr tərəfindən məhdudlaşdırılan müəyyən yad norma və qaydalara tabe olmalı idi.
Əgər İntibah dövründə İtaliyada təsviri sənət öndə gedirdisə, klassisizm dövründə Fransada bədii ədəbiyyat, xüsusən dramaturgiya aparıcı rol oynayırdı. Teatr və memarlıq ikinci yerdə dayanırdı. Klassisizm estetikasının həm nəzəri, həm də praktik cəhətdən yaradıcıları – Dekart fəlsəfəsi, Kornel («Melita», «Dul qadın», «Kral meydançası», «Komik illüziya», «Sid», «Edip»), Rasin(«Andromaxa», «Fedra», «Bayazit»), Molyer («Ərlər məktəbi», «Tartüf», «Yalançı xəstə», «Don Cuan») dramaturgiyası, Bualonun poetikası olur. Fransa klassisizmi ən çox Roma incəsənətinin – Vergilinin «Eneidasını», Terensinin komediyalarını, Horatsinin satiralarını, Senekanın faciələrini təqlid edir. Klassisizmə görə, hətta təbiətin özü antik lada uyğun dəyişdirilməli idi. «Antik» dedikdə isə, əsasən Roma bədii mədəniyyəti nəzərdə tutulurdu, çünki o, yunan incəsənətinə nisbətən mütləq monarxiyanın ideallarını daha yaxşı tərənnüm edirdi. Məsələn, Kornelin müsbət qəhrəmanları Avqust və Horatsidir. O, Roma və Bizans tarixinə aid süjetlərə üstünlük verirdi. Rasin də öz faciələrində Roma tarixinə aid materiallara müraciət edir (məsələn, «Britanik», «Berenik»), lakin bununla yanaşı o, yunan tarixinə də maraq göstərir («Fedra», «Andromaxa», «İfigeniya»). Kornel aə Rasin tənqidi çıxışlarında və ön sözlərində dramaturci material əsasında klassisizmin estetik prinsiplərini işləyir.
Öz əsərlərinin tənqidi təhlili ilə məşğul olan dahi fransız dramaturqu Kornel dram nəzəriyyəsinə aid bir sıra kiçik həcmli traktatların da müəllifidir. Sələfləri kimi o da Aristotelin «Poetika»sını şərh edərək, dram sənətinin formal qanunlarını tədqiq etməyə çalışır. Aristotel tərəfindən göstərilən, tragik süjetin 2 əsas prinsipləri olan həqiqətəbənzərlik və zərurət içərisində sonuncuya üstünlük verir. Antik ənənələr qarşısında səcdə etməsinə baxmayaraq, Kornel klassik faciəyə hadisələri çevik inkişafda verən ispan dramının da mühüm elementlərini gətirməyə nail olur.
XVII əsr faciəsi qəhrəmanlıq fəaliyyəti ilə bağlıdır. Burada nə lirika, nə də fəlsəfi düşüncələr yoxdur. Faciə qəhrəmanları çox vaxt bu işə öz arzularının əksinə olaraq qoşulmuşlar. Lakin hadisələr xüsusi qaydalara əsasən açılır. 1630-cu ildən başlayaraq faciə əsərlərindən 3 vəhdət qanununa – zaman, məkan və hərəkətin vəhdətinə riayət olunması tələb edilirdi.
Klassisizmin ən məşhur nəzəriyyəçisi, bu cərəyanın prinsiplərini işləmiş Nikola Bualodur. O öz nəzəriyyəsini «Poeziya sənəti» adlı traktatında, şer dili ilə şərh edib. Bualonu da müəyyən mənada karteziançı adlandırmaq olar. O, Dekart fəlsəfəsindən qidalanaraq incəsənətdə əqlin rolunu yüksək qiymətləndirir. Onun fikrincə, əqli başlanğıc hiss və təxəyyüldən üstün olmalıdır. «Poeziya sənəti» (1674) dörd hissədən ibarətdir. Birinci hissədəşairin vəzifəsindən, mənəvi məsuliyyətindən, poetik sənətə yiyələnməyin zəruriliyindən söhbət açılır. İkinci hissədə lirik janrlar: oda, elegiya, ballada, epiqramma, idilliya analiz edilir. Üçüncü hissədə faciə və komediya janrlarından, dördüncü hissədəşairdən, yaradıcılığın etik problemlərindən danışılır. Bualo antik dövrü, mifologiyanı örnək kimi qəbul etməyi tələb edir. Bualo gözəlliyin obyektiv əsasa malik olmasını söyləsə də, mənbəyini mənəvi varlıqla bağlayır. Ona görə də sənət əsəri təbiətdən yüksəkdə dayanır. Təbiət incəsənətə nümunə ola bilməz. O, təbiəti təqlid etməyə çağırsa da, hesab edir ki, təbiət öz ilkin qabalığından azad olmalı, əqlin fəaliyyəti ilə nizamlanmalıdır. Həqiqətdən kənarda gözəllik yoxdur. Gözəlliyə emosiyalarla yox, ağılla çatırlar. Anlaşılmaz şeylər gözəl ola bilməz. Dini, xristian süjetlər irrasional olduğu üçün incəsənətdən çıxarılmalıdır. Hadisələr vahid zamanda, 24 saat ərzində baş verməlidir. Buna görə də təsvir edilən xarakter dəyişməməlidir, inkişafda verilməlidir. Bualo bu tələblərə riayət etmədiyinə görə ispan dramaturqu Lope de Veqanı tənqid edir, öz dövrünün bədii təcrübəsini isə təqdirəlayiq hesab edir. Doğrudan da Molyerin xarakterləri statikdir, məsələn, Qarpaqon əvvəldən axıra kimi xəsis, Tartüf ikiüzlü və riyakar olaraq qalır.
Klassisizmdə tipik obrazlar fərdi cəhətlərə malik deyillər, tipikləşmə üsulu XVII əsr fəlsəfəsi və təbiətşünaslığı ilə həmahəng olub, metafizik xarakter daşıyır. Bu, bilavasitə mütləq borcu yerinə yetirmək üçün şəxsi mənafeyi ümumiyə tabe etməyi tələb edən klassisist dünyagörüşünün xüsusiyyətlərindən irəli gəlirdi. Klassisistlər şəxsiyyətə pərəstiş prinsipini əsas tutur, kralları əsər qəhrəmanı edir, xalqa isə yalnız «aşağı janr»da-komediyada yer verirdilər ki, bu da tarixi ziddiyyətləri daha düzgün təsvir etməyə mane olurdu. Bu hal Bualoya xas idi. Klassisitlər eyni zamanda incəsənətdə mühüm ideyaların – vətənpərvərlik, borc hissi, eqoist hisslərə üstün gəlmək, qəhrəmanlıq və s.-nin təcəssümünü təbliğ edirdilər. Klassisitlərin normaları nə qədər doqmatik olsa da, onların çoxu bu gün də öz əhəmiyyətini itirməmişdir. Məsələn, tipin xarakteristikasının aydın olması, incəsənətin növ və janrlarına, faciəvilik və komikliyə hədd qoyulması, əsərin kompozisiyasının ahəngdar olması, dilin aydınlığı və ardıcıllığı, təsvir edilənin inandırıcı və həqiqətəbənzər olması tələbləri. Bu tələblər doqmatik bəzək-düzəkdən təmizləndikdən sonra rasional məna əldə edir. Hətta üç vəhdət prinsipində də rasional məzmun yox deyil.
Klassisizmdə janrların iyerarxik bölgüsünə görə «yüksək janrlara» faciə, epopeya, oda, tarix, mifologiya, dini təsvir və s., «aşağı» janrlara isə komediya, satira, təmsil və s. aiddir.
Bədii ədəbiyyatda (Fransada P.Kornelin, C.Rasinin, Volterin faciələri, Molyerin komediyaları, N.Bualonun poema və satiraları, Lafontenin təmsilləri; Almaniyada F.Şiller və Hötenin Veymar dövrü, Rusiyada M.Lomonosovun və Dercavinin odaları, Sumarokovun faciələri) əsas rolu etik kolliziyalar, tipik obrazlar oynayır.
Fransız klassisizmi digər ölkələrin incəsənəti və sənət nəzəriyyəsinə güclü təsir göstərib: İngiltərədə Drayden, Almaniyada Qotşed, İtaliyada Alfyeri, Rusiyada Lomonosov, Fonvizin və b. buna misaldır. Hər bir ölkədə klassisizm doktrinası milli xüsusiyyətlərə uyğun olaraq mənaca dəyişikliyə uğrayırdı.
Mənbə
Mədəniyyət tarixi və nəzəriyyəsi. Ali məktəblər üçün dərslik. Bakı, 2010
Allium neapolitanum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kərgan (Ərdəbil)
Kərgan — İranın Ərdəbil ostanının Ərdəbil şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 988 nəfər yaşayır (208 ailə).
Cavid Bayramlı
Cavid Əhliman oğlu Bayramlı (10 iyun 1994; Şahbuz rayonu, Azərbaycan — 30 noyabr 2021; Xızı rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Sərhəd Qoşunlarının kapitanı, Vətən müharibəsinin iştirakçısı. 30 noyabr 2021-ci ildə Azərbaycan Respublikası Dövlət Sərhəd Xidmətinin hərbi helikopteri Xızı rayonu ərazisində yerləşən "Qaraheybət" aviasiya poliqonunda təlim uçuşları yerinə yetirərkən qəzaya uğraması nəticəsində şəhid olmuşdur.
Həyatı
Cavid Bayramlı 10 iyun 1994-cü ildə Şahbuz rayonunda anadan olmuşdur. Nuray Bayramlı ilə ailəli idi, 1 övladı yadigar qaldı.
Ali hərbi təhsil aldıqdan sonra Dövlət Sərhəd Xidmətinin Sərhəd Qoşunlarında "leytenant" olaraq xidmətə başlamışdır. Qısa zamanda "kapitan" rütbəsi almışdır.
Azərbaycanın Zəngilan rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Cavid Bayramlı "Zəngilanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını və xidməti vəzifələrini yerinə yetirən zaman fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 30.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Cavid Bayramlı "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif edildi.
30 noyabr 2021-ci ildə Azərbaycan Respublikası Dövlət Sərhəd Xidmətinin (DSX) hərbi helikopteri Xızı rayonu ərazisində yerləşən "Qaraheybət" aviasiya poliqonunda təlim uçuşları yerinə yetirərkən qəzaya uğramışdır. İlkin məlumatlara görə, helikopterin qəzaya uğraması nəticəsində 14 nəfər həlak olmuş, 2 nəfər isə yaralanmışdır. Səngəçal aerodromundan qalxan helikopterdəkilərdən biri olan Cavid Bayramlı hadisə zamanı şəhid olmuşdur. Onun və şəhid olan 13 zabitlə ertəsi gün Sərhədçi İdman Olimpiya Mərkəzində vida mərasimi keçirilmiş, Ceyhun Əhmədxanov və onunla birgə 10 zabit II Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunmuşdur.
Abonement
Abonement (, imzalamaq) — abunə müqaviləsinin qüvvədə olduğu müddət ərzində və ya müddətsiz qaydada bir tərəfin (abunəçinin) hər hansı əmlakdan istifadə etmək və ya başqa tərəfdən vaxtaşırı müəyyən xidmətlərin göstərilməsini tələb etmək hüququna malik olduğunu təsdiqləyən: Kitabxana, telefon, şəhər nəqliyyat, teatr, konsert salonu və stadiondakı yerdən müəyyən müddətə istifadə hüququ; bu hüququ təsdiq edən sənəddir. Abonement sözünün dəqiq mənası müəyyən müddət ərzində hər hansı bir vasitənin xidmətindən istifadə etmək deməkdir. Kitabxanaların fondlarından (kitabxana və kitabxanalararası abonement) istifadə müqaviləsinə abonement müqaviləsi deyilir.
MD Helicopters MD 500
MD Helicopters MD 500 MD Helicopters şirkəti tərəfindən istehsal olunan ABŞ istehsalı çoxməqsədli helikopterdir. Hughes OH-6 Cayuse helikopterinin əsasında inkişaf etdirilərək 1982-ci ildən xidmətə qəbul edilmişdir. Helikopter 1976-cı ildən istehsal olunur. Hal-hazırda təxminən 4700 ədəd istehsal edilmişdir. İlk uçuşunu 27 fevral 1963-cü ildə həyata keçirmişdir.
Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələrinin arsenalında mövcuddur.
Texniki xüsusiyyətləri
Ekipajı: 1-2 nəfər
Uzunluğu: 9.4 metr
Sərnişin tutumu: 5 nəfər
Pərinin uzunluğu: 8.03 metr
Hündürlüyü: 2.48 metr
Boş çəkisi: 493 kq
Motor: 1 x Allison 250-C20 qazturbin mühərriki
Allium nevadense
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Aşapatman
Aşapatman (Ашапатман) — türk və çuvaş mifologiyasında tibb tanrıçası.
Xüsusiyyətləri
Yaşlı və müdrik görünüşlü bir qadındır. Sahib olduğu güc köməyilə dərdi xəstənin bədənindən qovar. Qırmızı saçlı, inci dişli, gələcəkdən xəbərlər verə bilən, insanları bəladan qoruyan bir varlıqdır. Ətrafı tez meşələrlə qablı bir gölün içində yaşar. Görünüşü bəzən gümüş rəngli axan saçları olan, tək gözü, tək bir qızıl dişi olan bir qadın olaraq da təsvir edilir. Çox uzaqda, dənizlər, meşələr və dağlar arasında bir ölkədə oturar. Su və atəş ona kömək edər.
Aşapatman dünya səviyyəsində tarazlıq, rifah, ədalət və nizamı dəstəkləyən bir varlıq olaraq qəbul görər. Eyni zamanda, bəzi canlıların və ya obyektlərin çevrilməsini həyata keçirən, mənfi bir xarakter olaraq da hərəkət edər. Bəladan xilas olmaq üçün oxunan ovsun mətnlərində Aşapatmanın da adının keçdiyi bilinir. Bəzi hallarda şamanlar və baxşılar onu köməyə çağırırlar. Xeyriyyəçi ruhlardan biridir və falçılarla şamanların qoruyucusudur. Sahib olduğu sehrli güc köməyiylə, sayrılığı (xəstəliyi) xəstənin bədənindən qovar. Bəzi şərhlərdə bu ad, Zərdüştlük ilə əlaqəli olaraq iştirak etməkdədir.