cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arizona
Mədəniyyət
Arizona muzeylərində, onun mədəni irsi, tarixi, sənəti və əyalətin qərbiylə əlaqədar məlumatlar əks etdirilir. Əyalətin böyük muzeylərindən bəzilərini; Phoenix Art Museum, The Tucson Museum of Art, the Museum of Northern Arizona və Heard Museum of Anthropology and Primitive Artdır qeyd etmək olar.
İstirahət
Arizonada iyirmi adət mesire yeri, yeddi meşəlik bölgə, 21 əyalət parkı vardır. Grand Canyon National Park, Amerikanın ən məşhur parklarından biridir və hər il dörd milyon adam Grand Canyonu görməyə gəlir. Əyalətin digər məşhur məkanları isə, Coronado National Memorial, Painted Rocks State Historic Park, Tombstone Courthouse State Historic Park və Petrified Forest National Parkdır. Əyalət, balıqçılar, düşərgəçilər, ovçular və turistlərin yanında tarix, geologiya və arxeologiya araşdırmaçıları üçün də maraqlı bir yerdir. 200 px|right
İrqi tərkibi
Arizonada əhalinin irqi quruluşu aşağıdakı kimidir:
Universitetlər
3 universiteti vardır:
Robert Lukas
Robert Lukas — ABŞ iqtisadçısı. 1995-ci ildə iqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatını "rasional gözləntilər fərziyyəsini inkişaf etdirdiyinə, tətbiq etdiyinə, bununla da makroiqtisadi təhlili dəyişdirdiyinə və iqtisadi siyasət haqqında anlayışı dərinləşdirdiyinə görə aldı. Yeni klassik makroiqtisadiyyatın inkişafında mərkəzi fiqur kimi geniş qəbul edilir. Robert Lukas 10 ən yaxşı iqtisadçıdan biri olaraq qəbul olunub.
1959-cu ildə Çikaqo Universitetinin tarix fakültəsini bitirən Robert Lukas, 1964-cü ildə həmin universitetdə iqtisadiyyat üzrə doktorluq dərəcəsinə yüksəlmişdir. Yenidən Çikaqo Universitetinə geri döndüyü 1975-ci ilə qədər Karnegi Mellon Universitetində işləmişdi.
Yaşıl çay
thumb|Yaşıl çayın yarpaqları dəmlənmədən əvvəl və sonra thumb|Yapon yaşıl çayı Yaşıl çay — çay içkisinin növlərindən biri. İnsan orqanizminə əhəmiyyətinə və müəyyən xüsusiyyətlərinə görə qara çaydan fərqlənir.
Hypericum matangense
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yaşıl çay
Əhəmiyyəti
Yaşıl çay yağ və yağ turşularının sorulması və qlükozanın səviyyəsini tənzimləyir. Polifenol katexin qlükozanın yağlara keçməsini yubadır. Yaşıl çay istifadə etməklə, qidalanmadan sonra qanda şəkərin səviyyəsi yavaşıyır, qlükozanın səviyyəsi isə normallaşır. Şəkərli diabet, və ya daxili ifrazat vəzilərinin xəstəliyindən əziyyət çəkən insanlar üçün gündəlik yaşıl çayın içilməsi vacibdir.
Yaşıl çay qəhvədən heç də az gümrahlıq gətirmir, buna baxmayaraq tərkibində kofeinin miqdarı əhəmiyyətli dərəcədə aşağıdır.
Kral-Vilyam
Kral-Vilyam (, Eskimos dili Kikerktak) — Kanada Arktik arxipelaqına aid ada.
Coğrafiyası
left|thumb left|thumb|Yоа-Heyvendə əsas küçə. Kanadanın şimalında materik hissəsinə yaxın yerləşir. Sahəsi 13 111 km², sahil xətdinin uzunluğu 1289 km təşkil edir. Adaların dünyada sahəsinə görə sıralamasında 61-ci, Kanadada isə 15-ci yeri tutur. Maksimal ölçüsü 155–120 kilometrdir. Adeleyd yarımadasından şimalda yarləşir və onu Simpson boğazı (3,5 km) ayırır. Şimal, Şimal-şərdə Buthia yarımadası yerləşir və Rey və Ceyms-Ross boğazları ayırır. Qərbdə Viktoriya (ada)sından onu Viktoriya (boğaz) ayırır. Cənub qərbində onun sahillərini Kuin Mod körfəzi yuyur. Relyefi əsasən düzənlikdir. Ən hündür nöqtəsi (137 m) Maunt Mateson dağıdır. Cənub-şərqdə Qibson yarımadası yerləşir. Ada tundra ilə örtülüdür və mərkəzi hissədə çoxlu sayda göl vardır.
Əsas yaşayış məntəqəsi — Yоа-Hеyvеn.
Tarixi
Kral-Vilyam adası Eskimoslar tərəfindən məskunlaşılmışdı. Ada ilk ayaq basan avropalı Ceys Ross olur və adanı o zaman ki, Britaniya kralı IV Vilhelmin şərəfinə adlandırır. Bu adada Con Franklin və onun rəhbərlik etdiyi exspedisiya həlak olmuşdur. Buna baxmayaraq onun cənazəsi adada tapılmır. Roald Amundsen özünün uğurlu 1903–1905-ci illər ekspedisiyası zamanı adada qışlamışdır. O, Şimal-Qərb keçidini Yoa gəmisində keçmişdir.
Təkan (Çaroymaq)
Təkan — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 36 nəfər yaşayır (7 ailə).
Martin İden (roman)
"Martin İden" - Cek London tərəfindən dram janrında yazılmış roman.
İlk dəfə 1908 və 1909-cu illərdə jurnalda çap edildi, daha sonra isə elə 1909-cu ildə də tək bir kitab halında çap edildi.
Məzmun
Kasıb təbəqənin nümayəndəsi olan 21 yaşlı Martin İden işçi, matros olur. O bir gün Artura sataşan avaralarla dalaşıb, onları yaxşıca əzişdirir. Bunun müqabilində, Artur ona təşəkkür etmək üçün evlərinə nahara çağırır. Artur Martinin yaşında olan yüksək təbəqənin, burjua ailəsinin üzvüdür.
Martin onlara qonaq gələrkən yüksək təbəqənin adamlarına, onların savadlarına heyran qalır. Elə burada da Arturun bacısı Rufu görür və onu sevir.
Ruf yarıtəhsilli Martinə ingilis dilində gözəl danışmağı öyrədir, onda ədəbiyyata maraq oyadır. Martin öyrənir ki, jurnallar yazıçılara onların əməyi müqabilində yaxşı qonorar verir. Ona görə də qəti qərara gəlir ki, yazıçı olsun və öz sevgilisinə layiq olan təbəqənin adamları sırasına qatılsın.
Mübariz Həmidov
Mübariz Şərafət oğlu Həmidov (d. 12 iyul 1956) — Sumqayıt Dövlət Dram Teatrnın direktoru (2018-2022), Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Artisti, Kalmıkiya Respublikasının Əməkdar İncəsənət Xadimi, ASSİTEJ-Azərbaycan Milli Mərkəzinin prezidenti.
Yarat (Baymak)
Yarat — Başqırdıstan Respublikasının Baymak rayonunda yerləşən kənd. Kənd Yarat kənd şurasının tərkibindədir. 1980-ci ilə qədər 1-ci Etkol kənd şurasına daxil idi.
Branislav Nuşiç
Branislav Nuşiç — serbiyalı yazıçı və dramaturq.
Yarat (Baymak)
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr: Yarat kəndi Samkara çayının sağ sahilində yerləşir.
Branislav Nuşiç
Bioqrafiya
Tacir ailəsində anadan olub. Gimnaziyanı bitirdikdən sonra Avstriyada universitetə daxil olur və daha sonralar Belqrad universitetində hüquqdan təhsil alır. 1883-cü ildə "Xalq deputatı" adlı ilk komediyasını yazır. Bu əsər 1896-cı ildə səhnəyə qoyulur. 1924-cü ildə isə elə həmən əsərin ilk dəfə kütləvi çapına başlanır. Nuşiç Serb-bolqar müharibəsinin iştirakçısı olub.
Üveys Paşa
Üveys Paşa — I Səlimin oğlu və Osmanlı paşası.
Həyatı
Məşhur Osmanlı tarixçisi Gəlibolulu Mustafa Əliyə görə, şahzadəliyi dönəmində I Səlimin adı bilinməyən bir kənizdən olan oğludur. Səlimin taxta çıxdığı il dünyaya gəlmişdir. Mustafa Əlinin Künhü'l-ahbâr əsərində yazdıqlarına görə Şahzadə Üveysin anası evləndirilərək saraydan göndərilmiş ancaq daha sonradan kənizin hamilə olduğu anlaşılmışdır. Bundan sonra kəniz başqasıyla evli olduğundan şahzadə olaraq qəbul edilməmiş, buna baxmayaraq I Səlim Şahzadə Üveysin yetişdirilməsinə diqqət yetirmişdir.
Siyasi fəaliyyəti
Atası I Səlimin vəfatından sonra taxta çıxan qardaşı I Süleyman 1545-ci ildə Üveysi paşa ünvanıyla təltif edərək Yəmən Bəylərbəyi təyin etmişdir. Bundan sonrakı tarixi qaynaqlarda Üveys Paşa anılmaqdadır. Üveys Paşa 1547-ci ildə Yəməndə çıxan bir qiyam əsnasında öldürülmüşdür. Rəvayətə görə, Üveys Paşanın ölüm xəbəri Süleymana çatdırılanda "O mənim ata bir qardaşım idi" demişdir. Bundan başqa Üveys Paşanın Trablusqərb hakimlərindən Saqqızlı Mehmed Paşanın atası olduğu qeyd edilir.
Arkanzas
Arkanzas — Amerika Birləşmiş Ştatlarında ştat. Mərkəzi Litl-Rok şəhəridir.
Ümumi məlumat
Arkansas, ABŞ-nin Cənub əyalətlərindən biridir. Təqribən 3 milyon əhalisi ilə Arkansas 137.754 km² bir sahə də yerləşir. İki coğrafi bölgəyə ayrılır: Dağlıq bölgələr və düzənliklər. Şərqdə və qərbdəki düzənliklər Mississippi Çayı və Qərbi Körfəz Sahilindən meydana gəlir. Şimalda və qərbdəki dağlıq bölgələr, Ozark Platosu, Ouachita Dağları və onların arasından axan Arkanzas çayı vadisidir.
Rütubətli subtropik iqlimi var (illik yağıntı 1000 mm-dən çox). Ərazisindəki subtropik  meşələrin  8,6 mln. ha-ından istifadə edilir. Əkinçilik və maldarlıq inkişaf etmişdir. Pambıq (ölkə pambığının  10%-i), soya, çəltik becərilir. Neft, təbii qaz, tikinti materialları və boksit çıxarılır. Yeyinti, meşə və ağac  emalı,  radioelektronika,  kimya və  alüminium  sənayesi  var. Böyük şəhərləri: Litl-Rok, Fort-Smit, Fayettevilldir.
1985 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
1985 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi — sayca 30-cu Avroviziya Mahnı Müsabiqəsidir. "Herreys" qrupunun ifa etdikləri "Diggi-Loo Diggi-Ley" mahnı ilə 1984 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində qələbə qazanmalarının ardınca 1985-ci ildə İsveç ikinci dəfə Avroviziyaya ev sahibliyi etmək hüququ qazanmışdı. Avroviziya 1985 ölkənin ikinci ən böyük şəhəri olan Göteborqda "Scandinavium" arenasında keçirilmişdir. Müsabiqə 1985-ci ilin 4 may tarixində baş tutmuşdur.
Arkanzas
Tarixi
Arkanzasa çatan birinci Avropalı XVI əsrin sonunda İspan tədqiqatçısı Hernando de Soto idi. Arkanzas Luiziana ştatının alınmasında Napoleon Bonapartdan alınan ərazidən formalaşdırılan bir neçə Amerika ştatlarından biridir. Erkən ispan dili (ispanlar) və ya dövlətin erkən fransız tədqiqatçıları ona ehtimal  olunur ki çayaşağı yaşamış Quapaw  üçün İllinoys tayfasının  adını verdilər. Qərbə hərəkət edən hərəkətə qədər Arkanzasda yaşamış başqa Doğma Amerikan tayfalar Quapaw, Caddo və Osage millətləri var idi. Onların məcburi hərəkətlərində qərbə (ABŞ Hindistan çıxarılma siyasətlərinin altında), Beş Mədəni Tayfa onun ərazi dövrü ərzində Arkanzası məskunlaşdırdı.
1985 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
1985-ci ildə İsrail və Yunanıstan bir illik fasilədən sonra müsabiqəyə geri dönmüşdürlər. Müsabiqənin keçirildiyi tarixin Niderlandın müharibədə həlak olan əsgərləri Anım günü ilə üst-üstə düşməsi səbəbindən Niderlandın İsveçdə keçirilən müsabiqədə iştirakı baş tutmamışdır. Eyni zamanda Yuqoslaviya müsabiqənin keçirildiyi tarixin Yuqoslaviyanın ilk prezidenti İosip Broz Titonun ildönümü ilə üst-üstə düşməsi səbəbindən Avroviziya 1985-də iştirakdan imtina etmişdir. Ümumilikdə 19 ölkənin iştirak etdiyi müsabiqədə Norveç təmsilçiləri "Bobbysocks!" dueti ifa etdikləri "La det swinge" adlı mahnı ilə qalib gəlmişdirlər. Bu Norveçin Avroviziyada ilk qalibiyyəti idi.
Arkanzas
Tarixi
Arkansasın ərazisi iyul 4, 1819-da təşkil edildi. İyun 15, 1836-da, Arkanzas Ştatı 25-ci əyalət (ştat) kimi İttifaqı quruldu. Plantatorlar (toxumsəpənlər) pambığı becərmək üçün Deltasında əsaslandı; bu əksər kölə edilən Afro-amerikalıların burda hər cür şərayiti var idi. Başqa ərazilər daha çox dolanacaq (yaşamaq üçün zəruri olan) fermerlərinə və qarışıq təsərrüfata malik idi.
1985 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
Final
İsrail təmsilçisi İzhar Kohen "A-Ba-Ni-Bi" adlı mahnı ilə 1978 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində İsrailə qələbə qazandırmışdır.
Arkanzas
Tarixi
Arkanzas Meksikadan müstəqillik üçün onun müharibəsində Texasa kömək etməkdə aparıcı rol oynadı; o müharibə mübarizəyə kömək etmək üçün Texasa qoşunu və materialları göndərdi. Texas sərhədinə Vaşinqton şəhərinin yaxınlığı 1835-36 Texas İnqilabında şəhəri cəlb etdi .Bəzi dəlil Sem Houstonu təklif edir döyüş başlayanda və onun həmvətənləri 1834. Vaşinqtonda meyxanada qiyamı planlaşdırdı Arkanzasdan və cənub-şərqi dövlətlərdən könüllülərin axını Texas döyüşü sahələrinə tərəf şəhərdən axdı.
Meksikalı Amerikan Müharibəsi 1846-cı ildə başlayanda, Vaşinqton könüllü qoşunu döyüş ücün hazırladı. Qubernator Tomas S. Çəkdi, Birləşmiş Ştatlar Ordusuna qoşulmaq üçün atlı qoşunun və piyada qoşunun bir batalyonunu təchiz etmək üçün dövlətə müraciət etdi. Yerlilərin on şirkəti yığışdı, harada onlar Arkanzas Atlı qoşununun birinci Polyuna formalaşdırıldılar. Arkanzas daim tarixi və demokratik bir ştat olaraq qaldı.
Ştatın ən böyük şəhərləri
ABŞ-nin 42. Prezindenti Bill Klinton, Arkanzasda doğulub və prezident olmamışdan qabaq bir müddət Arkanzas qubernatoru olmuşdu.
Qaramannamə
Qaramannamə, Kitab-i Qaramaniyyə ya da Kitab-i Təvarix-i Qaramaniyyə — Şikari tərəfindən qələmə alınan və Qaramanoğulları bəyliyinin rəsmi tarixçəsi olaraq qəbul edilən əlyazma əsər. Ərəb əlifbası istifadə edilərək türkcə yazılan əsər yazıldığı dövrə hakim olan Osmanlı baxış tərzinin xaricində yazılan Düstürnamə-i Ənvəri, Bəzm-ü Rəzm və kitab-I Diyarbəkriyyə ilə birlikdə az saydakı əsərlərdən biri olma xüsusiyyəti ayrı əhəmiyyətə malikdir.
Tarixi
Əsərin orjinalı Yarcaninin XIV əsrdə yazmış olduğu Qaramanoğullarının tarixindən bəhs edən əsər olub, Qaramannamə Şikarinin bu əsəri türkcəyə tərcümə edib və əlavələri ilə formalaşmışdır. Yazılış zamanı tam olaraq bilinməyən, lakin XVI əsrin ortalarında yazıldığı təxmin edilən əsərin bilinən ən qədim nüsxəsi 1614-də yazılan Konya nüsxəsidir. Kitabın ilk türkcə nəşri Konya nüsxəsi əsasında Konya məcmuəsində elan edilmiş və Mahmud Məsud Koman tərəfindən Şikarinin “Qaramanoğulları tarixi” adıyla 1946-cı ildə Konyada əşr edilmişdir. Son olaraq isə yenə Konya nüsxəsinindən yararlanaraq, 2005-ci ildə Qaramannamə adı ilə nəşr edilən kitabda eyni nəşri və Necdət Sakaoğlu tərəfindən edilən tərcüməsi nəşr edilmişdir.
Əsər ilk olaraq Mehmed Fuad bəy tərəfindən 1926-cı ildə elm dünyasına tanıdılmış, 1927-ci ildə Xəlil Ethem bəy onu izləmişdir. Kitabdan modern elmi araşdırmalar məqsədiylə ilk yararlananlardan biri Menteşe bəyliyi araşdırmaları sırasında Paul Vittek olmuşdur. Bundan əvvəl isə Münəccimbaşının Camiüd-Düvəl adlı əsərində qaynaq olaraq Qaramannamədən yararlandığı bilinməkdədir.
Üslub və içindəkilər
Hər nə qədər fərqli qaynaqdan tərcümə olsa da, içindəki alıntılar xaricində hər hansısa bir qaynağa müraciət edilmədən yazılmış olan əsər dastanvari nəql yolu ilə qələmə alınmış, içindəki şişiridlmiş nəqlə rəğmən, real şəxs və hadisələrdən bəhs edilmişdir. Daha çox Qaramanoğulları lehinə, Osmanoğulları əleyhinə baxış tərzi izlənilmişdir.
Şikari əsərin giriş qismində yunan, Roma və Əcəm tarixlərinə yer verdikdən sonra Məhəmmədin peyğəmbərliyindən bəhs etməklə, ardıyca Bizans, Əcəm və ərəblər arasındakı döyüşlərdə Anadolunun xaraba hala gəldiyini, bundan 325 il sonra Səlcuqluların Anadolunu təkrar inşa etdiyini, Səlib yürüşlərini, Qılınc Arslan və Sultan Məsudun iqtidar dövlərindən bəhs etməkdədir. Əsər Qaramanoğullarının tarixindən bəhs etməyə Qalxanoğullarından və Şirvan xan soyundan Oğuz bəyi Səadəddinin Şirvandan Kayseriyə köçünü, oğlu Nurəddin bəyin qayılar və türkmənlərlə əməkdaşlıq içində Ereğli qalasını alışını və burada oturaq həyata keçidini deyərək başlamaqdadır. Əsərin qalanında isə Qaraman bəylərinin şəxsi həyatları, döyüşlər, divanlar, yaşanan diqətəlayiq hadisələr yazılmışdır.
Əsərdə bəhs edilən hadisələr dövrün Anadoludakı digər önəmli gücü Osmanlı dövləti vakanüvislərinin əsərləri ilə uyuşmazlıq içindədir. Məsələn, Osmanlı əsərlərinin tamamı Osman bəyə müstəqillik əlamətlərinin Əlaəddin Keyqubad tərəfindən verildiyini yazmalarına, Düstürnamə-I Ənvəridə isə Qaramanoğullarının atasının Osman bəyin xidmətində olduğunun deyilməsinə baxmayaraq, Qaramannamədə Səlcuqlu sultanının sürülərinin "çobanbaşısı" Osman bəyə müstəqillik əlamətlərinin Qaramanoğulları tərəfindən verildiyini, ancaq daha sonra Osmanlıların bu yaxşılığı unutduqlarını deməkdədir. Yenə Qaramanoğulları hökmdarının Osmanlı qaynaqlarında yalnızca "bəy" olaraq keçməsinə rəğmən, Şikari "şah" və "sultan" sanlarını da daşıdıqlarını vurğulamaqda, bu məlumat Qaraman kitabələri tərəfoindən də doğrulanmaqdadır.
Achillea phrygia
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qaramannamə
Nüsxələr
Günümüzdə dörd nüsxə itib, Konyadakı Yusif ağa kitabxanası nüsxəsi, İstanbuldakı Millət Yazma Kitabxanası nüsxəsi və Berlindəki Berlin Əyalət Kitabxanası nüsxələri qorunma altındadır.
Horemheb
Horemheb —
Achillea pindicola
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Hypericum maculatum
(Hypericum maculatum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yuxarı Taxt (Çaroymaq)
Yuxarı Taxt — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Sarit Hadad
Sarit Hadad — İsrail müğənnisi.
Yuxarı Taxt (Çaroymaq)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 96 nəfər yaşayır (18 ailə).
Sarit Hadad
Həyatı və karyerası
Sarit Hadad 1978-ci il sentyabrın 20-si İsrailin Afula şəhərində anadan olub. Əsl adı Sara Xudadatovadır. Onun ailəsi 1976-cı ildə İsrailə köçmüş, əslən Dərbənddən olan dağ yəhudiləridir. Özündən böyük 3 bacısı və 4 qardaşı var. Saranın 3 yaşı olan zaman ailə Hadera şəhərinə köç edir. Uşaq yaşlarından musiqiyə maraq göstərmişdi. 10 yaşında gənc istedadlılar arasında keçirilmiş yarışda iştirak edir, orada fortepianoda ifa edir. O həmçinin orqan, gitara, akkordion və dabrukada da ifalar etmişdi. 15 yaşında ikən o, "Hadera gəncləri" adlı qrupun tərkibində musiqi yarışlarında iştirak edir. Bu yarışların birində (Netaniya şəhərində keçirilən zaman) Avi Queta adlı prodüsser gənc Saranı kəşf edir və onunla müqavilə imzalayır 16 yaşında Sara orta məktəbdə təhsilini yarımçıq qoyur və Sarit Hadad adını götürərək müğənni kimi fəaliyyətə başlayır. Qısa zaman ərzində o, İsrailin ən tanınmış və sevilən müğənnilərindən biri olur. O, ivrit, ərəb, ingilis, rus, yunan, türk, bolqar dillərində mahnılar ifa etmiş, həmçinin bu dillərdə olan mahnıları ivrit dilinə tərcümə edib oxumuşdu. O, dünyanın müxtəlif ölkələrindən olan tanınmış ifaçılarla, məsələn: İbrahim Tatlısəs, Nikos Vertis (yunan), Sotis Volanis (yunan), Ayan Babakişiyeva, Alisia (bolqar) ilə duetlər ifa edib 2002 Estoniya Tallin şəhərində keçirilən Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində iştirak etmiş və 12-ci yerə çıxmışdı 2009 Sarit Hadad İsrailin 2000-ci illərinin ən yaxşısı müğənnisi seçilmişdi
Şəxsi həyatı
Heç vaxt ailəli olmayıb. 2017-ci ildə Noya, 2020-ci ildə isə Şira adlı qızı dünyaya gəlib. Qızların atasının kimliyini açıqlamaq istəməyən müğənni 19 sentyabr 2021-ci ildə "Ahava kmo shelanu" (Bizim sevgimiz kimi sevgi) adlı yeni çıxan mahnısı ilə kominq-aut etdi. Burada o, xanım sevgilisini—bəstəkar Tamar Yahalomini də təqdim etdi. 2022-ci ildə cütlüyün Adel Ester adlı daha bir qız övladı dünyaya göz açdı.
İstinadlar
ru:Хадад, Сарит
last.fm https://www.last.fm › music › +wiki Возраст, родной город, биография Sarit Hadad - Last.fm
wikidata.org https://m.wikidata.org › wiki Sarit Hadad - Wikidata
Osmanlının geriləmə tezisi
thumb|right Osmanlının geriləmə tezisi və ya Osmanlı geriləmə paradiqması — indilərdə istifadə olunmayan Osmanlı tarixi işlərində təsirli rol oynayan tarixi izah.
Haqqında
Geriləmə tezisinə görə, Sultan Süleymanın (1520–1566) hökmdarlığı dövləri uzlaşan Qızıl dövrün ardıyca imperiya zamanla heç vaxt qurtula bilmədiyi və bütün qurumları təsiri altına alan, 1923-də imperiyanın dağılmasına qədər davam edən durğunluq və geriləmə dövrünə girmişdir. Bu tezis XX əsr boyunca Osmanlı tarixini anlamaqda qərbçilik və Respublika Türkiyəsi üçün təməl olaraq istifadə edilmişdir. Ancaq 1978-ci ildə tarixçilər geriləmə tezisinin təməl ehtimallarını yenidən gözdən keçirdilər.
1980, 1990 və 2000-ci illər boyunca bir çox işin yayımlanmasının və daha əvvəl istifadə olunmuş qaynaqların və metodologiyanın əsasında yenidən dəyərləndirilən Osmanlı tarixi araşdırılmasının ardından Osmanlı imperiyasını öyrənən akademik tarixçilər Osmanlı geriləmə tezisinin tamamilə mif olduğu fikrində həmrəy oldular.
Geriləmə tezisi "teleoloji", "geriləməçi", "orientalist", "bəsitə endirilmiş" və "tək yönlü" olduğuna görə tənqid edilmiş və tarixi analizdə yeri olmayan məfhum olaraq təsvir edilmişdir. Akademiklər beləcə "onu müzakirə etməməyin lazım olduğunu" təklif etmirdilər.
Professional tarixçilər arasındakı bu kəskin paradiqma dəyişiminə rəğmən, geriləmə tezisi populyar tarixdə və Osmanlı imperiyası barədə ixtisaslaşmamış olan akademiklər tərəfindən yazılan tarixdə varlığını davam etdirir. Bəzi hallarda, bu davamlılığın səbəbi mütəxəsis olmayanların köhnəlmiş və ya tərk edilmiş işlərə əsaslanmağa davam etmələri ikən, digər halalrda isə onların geriləmə üsulunun davamından bəzi siyasi maraqlar əldə etməyi düşünmələrindən qaynaqlanmaqdadır.
Osmanlı tənəzzülünə dair ən görkəmli yazıçı tarixçi Bernard Lewis idi, Osmanlı İmperatorluğunun hökumətə, cəmiyyətə və sivilizasiyaya təsir göstərən hərtərəfli eniş yaşadığını iddia etdi. O, fikirlərini 1958-ci ildə XX əsrin ortalarında şərqşünas alimlərin əsas rəyinə çevrilən "Osmanlı İmperatorluğunun tənəzzülünə dair bəzi fikirlər" məqaləsində vermişdir. Ancaq məqalə indi çox tənqid olunur və müasir tarixçilər tərəfindən dəqiq hesab edilmir. Lewisin fikirləri belə idi:
Osmanlı İmperatorluğunun ilk on sultanı (Osman I dən Möhtəşəm Süleymana qədər) mükəmməl şəxsi keyfiyyətlərə sahib idilər, Süleymandan sonra gələnlər istisnasız olaraq "səriştəsizlər, pisləşənlər və uyğunsuzluqlar" Kafes ardıcıllıq sisteminin nəticəsidir; bununla da sülalə knyazları taxta çıxmazdan əvvəl əyalət hökumətində təcrübə qazana bilmədilər. Yuxarıdakı yanlış rəhbərlik hakimiyyətin bütün qollarında çürüməyə səbəb oldu: bürokratiya səmərəli fəaliyyətini dayandırdı və qeydlərinin keyfiyyəti pisləşdi. Osmanlı ordusu gücünü itirdi və döyüş bölgəsində məğlubiyyətlər yaşamağa başladı. Avropa hərbi elminin irəliləmələri ilə ayaqlaşmağı dayandırdılar və nəticədə ərazi itkiləri verdilər. Osmanlı dövləti və cəmiyyəti daim genişlənməyə tərəf getdikcə, yeni fəthlərə nail ola bilməmələri imperiyanı Avropa ilə yeni münasibətlərinə uyğunlaşa bilmədi.
Məişət janrı
Məişət janrı - gündəlik şəxsi və ictimai həyata həsr olunmuş incəsənət janrı.
Seria A ilin italyan futbolçusu
Seriya A-da ilin ən yaxşı italyan futbolçusu adı 1997-ci ildən 2010-cu ilədək "İtaliya Futbolçular Assossasiyası" tərəfindən təşkil edilmiş futbol mükafatıdır (İtalyanca: Migliore calciatore italiano). Mükafat hər il baş tutan Oskar del Kalço mükafatlandırma gecəsində sahibinə təqdim edilirdi.
Məişət janrı
Tarix
thumbnail|Gündəlik həyat səhnələri, qədim Misir Bu janr Avropa antik dövründə yaranmışdır. Amma Qədim Yunanıstandan əvvəl Afrikada və qədim Misirdə gündəlik həyat səhnələrin rəsmini çəkirdilər.
Seria A ilin italyan futbolçusu
Qaliblər
right|thumb|300px|[[Françesko Totti "Roma"nın heyətində mükafatı rekord sayda, 5 dəfə qazanmışdır.]]
Achillea pseudoaleppica
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Aşağı Taxt (Çaroymaq)
Aşağı Taxt — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 87 nəfər yaşayır (15 ailə).
Yarməhəmməd (Baymak)
Yarməhəmməd — Başqırdıstan Respublikasının Baymak rayonunda yerləşən kənd. Kənd Yarat kənd şurasının tərkibindədir. 1980-ci ilə qədər 1-ci Etkol kənd şurasına daxil idi.
Qisas almadan ölmə. Keçmişdən məktublar (film, 2014)
'''Qisas almadan ölmə. Keçmişdən məktublar''' — 2014-cü ildə çəkilmiş rejissor Oqtay Mirqasımovun filmi.
Məzmun
XIX əsrin əvvəllərində Qafqazda məskunlaşan və Böyük Vətən müharibəsi illərində Stalinin əmri ilə Azərbaycandan deportasiya edilən alman kolonistlərin taleyinə həsr olunub. Deportasiya olunanların acı taleyi filmdə qürbətdə qocalan, amma doğma Azərbaycana qayıtmaq arzusunda olan Günterin faciəli taleyi nümunəsində göstərilib.
Filmdə bütün dinlərin vəhdəti tərənnüm olunur. Filmin əsas süjet xəttini əsl tolerantlıq, dinindən, milliyyətindən və əqidəsindən asılı olmayaraq insanlara qayğı, düşmənçiliyə qarşı mübarizədə məhəbbət təşkil edir.
Filmin bəstəkarı Elmar Feldir.
Mükafatları
2015-ci ildə Tbilisidə keçirilən Müqəddəs Andrey onuncu beynəlxalq kinofestivalının baş mükafatına layiq görülmüşdür.
“Tammetrajlı bədii filmin ən yaxşı rejissor işi” nominasiyasında Beynəlxalq Kazan Kinofestivalının baş mükafatına layiq görülüb.
Təqdimatı
2015-ci ildə İsraildə, “Azİz” İsrail-Azərbaycan Beynəlxalq Assosiasiyasının Azərbaycan Mədəniyyəti Mərkəzində “Qisas almadan ölmə. Keçmişdən məktublar” bədii filminin premyerası olub.
Rollarda:
Ramiz Əzizbəyli
Bank of Azerbaijan
Bank of Azerbaijan — fəaliyyətini dayandırmış Azərbaycan bankı. 1993-cü ildə yaradılıb. 2016-cı ildə lisenziyası ləğv edilib.
Tarixçə
"Bank of Azerbaijan"-ın əsası, Azərbaycanın Mərkəzi bankı tərəfindən verilmiş 166 №-li lisenziya əsasında "Rabbatbank" KB qismində 1993-cü ilin dekabr ayının 1-də qoyulmuşdur.
1998-ci ildə Bankın səhmləri "Turkiye Dish Ticaret Anonim Shirketi" türk şirkəti və iki azərbaycanlı fiziki şəxs arasında paylanmışdır, və bundan sonra Bankın adı "Ish Bankasi Azerbaycan" Birgə Kommersiya Bankı adı ilə əvəz olunmuşdur.
2006-cı ildə "Turkiye Dish Ticaret Anonim Shirketi" türk şirkəti Bankın səhmdarları sırasından çıxır, səhmlərin ona məxsus olan 1%-i isə "Nem Holdings Limited" ərəb şirkəti tərəfindən əldə edilmişdir. Bundan sonra səhmdarların ümumi iclasında Bankın adının ASC "Bank of Azerbaijan" adına dəyişdirilməsi haqda qərar qəbul edilmişdir.
2016-cı ilə qədər bankın 12 filialı, 26 bankomatı və 147 POS-terminalı mövcud olub.
Çud gölü
200px|right|Çud gölünün kosmosdan görünüşü Çud gölü ( və ya Peipus) — Rusiya ilə Estoniya arasında yerləşən şirin sulu göl. Gölün sahəsi 2613 km²-dir (göl akvatoriyasının 73%). Gölün şimal və qərb sahilləri Estoniyaya məxsusdur, burada onun adı Peipsi gedir, şərq sahili isə Rusiya Federasiyasına məxsusdur. Gölün ortasından dövlət sərhəddi keçir.
Etimologiya
Çud qədim slavyan etnonimidir və qədim eston və setu xalqlarının adlar mənasını verir.
Çaylar
Rusiyada (şimaldan cənuba):
Estoniyada (cənubdan şimala):
Adalar
Körfəz Laxta (Rusiya):
Arı zəhəri
thumb| Arı zəhəri — arıların zəhər vəziləri tərəfindən ifraz olunan və xüsusi kisəyə toplanan məhlul.
Arı zəhəri təbabətdə
Arı zəhəri respublikamızda və xarici ölkələrin təbabətində geniş şəkildə istifadə edilir. Təbabətdə arı zəhəri natural şəkildə bilavasitə arı sancması ilə və müxtəlif preparatlar şəklində istifadə edilir. Son vaxtlar arı zəhəri oynaq revmatizminin vəsinir xəstəliklərin (işias) radikulit və üçlü sinirin nevralgiyasının müalicəsində yaxşı nəticə verir.
Arı zəhəri elmdə
Arılarda olan iki zəhər vəzisinin ifraz etdiyi və sancan zaman neştərindən axan acı, zəhərli, şəffaf maddə. Arı zəhərinin tərkibində bioloji aktiv melittin zülalı, sərbəst aminturşular, fermentlər (gialuronidaza, lesitinaza A), histamin (1%-ə qədər ), nuklein, formiat, ortofosfat və xlorid turşuları, piylər, uçucu yağlar, Mg, Cu, Ca və sairə var. Havada tez qatılaşıb quruyur, suda asan, qarışqa turşusunda və 60°-li spirtdə çətin həll olur. İstiyədavamlıdır (dondurularkən və 115 °C-yədək temp-rda xassələri dəyişilmir). Bakterisid təsiri azdır. Qədimdən xalq təbabətində istifadə olunur. Qan təzyiqini aşağı salır, hemoqlobinin miqdarını artırır, qanın yaxıcılığını və laxtalanmasını azaldır, eritrositlərin çökmə reaksiyasını zəiflədir, ürək əzələsinin işini nizamlayır, maddələr mübadiləsini yaxşılaşdırır və s. Arı zəhərindən alınan dərmanlar oynaq xəstəliklərində elektroforez yolu ilə, miozit, radikulit, üçlü sinir nevralgiyası, revmatizm, miqren, trofik xora, endarterioz, bronxial astma, tromboflebit və s. xəstəliklərin müalicəsində məhlul və məlhəm şəklində işlədilir. Böyrək, qara ciyər, mədəaltı vəzi, qan, diabet, ürək-damar və s. xəstəliklərdə istifadə etmək olmaz. Arı zəhərindən apitoksin, venapiolin, melissin (toksamin), virapin və apizartron məlhəmləri hazırlanır. Arı sancdıqda 0,2–0,3 mq zəhər ifraz edir; zəhərin ağrısını azaltmaq üçün yaraya naşatır spirti məhlulu ilə (1 hissə naşatır spirti, 5 hissə su) isladılmış sarğı qoyulur, ağır hallarda ürək fəaliyyətini nizama salan dərman tətbiq edilir. 500 və daha çox arının sancması ölümlə nəticələnir.
Apitoksin
Arı zəhəri arılarda olan iki zəhər vasitəsilə hazırlanır, xüsusi zəhər kisəsinə topanır. Oradan isə sancma zamanı xaric olunur.
Arı zəhəri – şəffaf, rəngsiz, açıq havada tez qatılaşıb quruyan, acı dadlı, göynədici xassəyə və turş reaksiyaya malikdir. Arı zəhərinin tərkibinə üzvi birləşmələr, sərbəst amin turşuları, uçucu yağlar, fermentlər, mikroelementlər və s. daxildir.
Bristol Universiteti
Bristol Universiteti — Böyük Britaniyada, İngiltərənin cənub-qərbindəki Bristol şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.thumb|right|[[Vills Memorial Binası]] thumb|right|Buradakı əksər binalar universitetin istifadəsindədirl thumb|Royal Fort və Fizika departamenti thumb|Mühəndislik fakultəsi thumb|Kimya məktəbi thumb|tibb elmi məktəbi
Arı zəhəri
Apitoksin
Arı zəhəri təbabətdə işiasın, radikulitlərin, üçlü sinirin nevralgiyası, revmatizmin (yel xəstəliklərinin), bronxial astmanın, damar xəstəliklərinin və s. müalicəsində geniş tətbiq olunur.
Bristol Universiteti
Xarici əlaqələri
Bristol Universiteti Rassel, Koimbra ümumavropa qruplarının, Beynəlxalq Universitetlər Şəbəkəsinin üzvüdür. Universitetin vitse-kansleri Erik Tomas hazırda Beynəlxalq Universitetlər Şəbəkəsinin sədridir.
Məşhur tələbələri
Bristol Universiteti beynəlxalq şöhrətə malik olan təhsil ocağıdır. Burada dünyanın bütün ölkələrindən olan tələbələrə rast gəlmək olar. Ali məktəb tələbələrə Britaniya akademik mədəniyyəti ilə yanaşı, dünya təcrübəsini də öyrədir. Universitetin vitse-kansleri Erik Tomas rəhbərlik etdiyi təhsil müəssisəsi haqqında yazır: "Bristol Universiteti gözəl Bristol şəhərinin mərkəzində yerləşən valehedici akademik reputasiyaya malik bir elm mərkəzidir. Tələbələrimiz cəmiyyətin müxtəlif təbəqəsini təmsil edirlər, bu isə universitetimizi daha da zənginləşdirir. Biz bütün insanların bərabərliyinə inanırıq və bəşəriyyət üçün hərtərəfli inkişaf etmiş şəxsiyyətlər yetişdiririk".
Arı zəhəri
Apitoksin
Arı zəhəri natural şəkildə bilavasitə arı sancması yolu ilə və müxtəlif preparatlar şəklində istifadə edilir.
Arı zəhərinin əsas tərkibi histamin maddəsindən ibarətdir. Ona görə də arı zəhəri ilə zəhərlənmə zamanı antihistamin preparatları (dimedrol və s.) işlədilir.
Böyük dozalarda arı zəhəri qüvvəli zəhərləyici təsirə malikdir. Belə ki, adamı 450–500 arının bir vaxtda sancması tənəffüsün iflicinə və ölümə səbəb olur. Apitoksin qüvvəli bakterisid təsirə malikdir. Hətta onu 50 min dəfə durultduqda belə bakteriaları öldürür.
Arı zəhərinin alınması
Yaşlı arı orta hesabla 0,4–0,8 mq zəhər ayırır. 12–14 günlük işçi arılarda zəhər vəziləri daha yaxşı inkişaf etmiş olur. Yeni çıxan cavan arılarda zəhər olmur.
Çoxlu miqdarda arı zəhəri laboratoriyalarda və arıxanalarda xüsusi elektrik cihazı vasitəsilə alınır. Belə cihaz elektrik impulsları yaradan elektrik stimulyatorundan və impulsları qəbul edən 10 kasetdən ibarətdir.
Arılardan zəhər alınması əsas bal yığımından əvvəl pətəkdə çoxlu miqdar arı olduqda həyata keçirilir. Kasetlər axşamdan – hava qaralana yaxın, arılar pətəyə toplandıqdan sonra ballı çərçivələrdən 2 sm, sürfəli çərçivələrdən isə xeyli aralı yerləşdirilir və 12 voltluq elektrik stimulyatoruna birləşdirilir. Cihazın fasiləsiz işləmə müddəti 8 saatdan artıq olmamalıdır.
Elektrik cərəyanı və mexaniki təsirə məruz qalan arılar cihazın nazik təbəqəsini sancaraq şüşənin hamar səthinə zəhərini tökürlər, dərhal da quruyur. Beləliklə, arılar ardıcıl olaraq zəhər verirlər. Proses başa çatdıqdan sonra şüşə üzərindəki qurumuş zəhər iti ülgüclə qaşınıb ağzı kip bağlanan tutqun rəngli şüşə qaba yığılır. Bir arıdan 0.1 mq-adək zəhər almaq olar. 1q zəhər almaq üçün 10 min arıdan istifadə etmək lazımdır.
Quru halda arı zəhərini aktivliyini itirmədən illərlə saxlamaq olar. Lakin onu uzun müddət nəm yerdə saxladıqda və qaynatdıqda xassəsi dəyişir.
Arı zəhəri arıların zəhər vəzilərinin hasil etdiyi sekresiya məhsulundan qurudulmuş xammaldır.
Arı zəhərinin xüsusiyyətləri
•Rəngi – boz-sarı rəngdən qonur rəngə qədər;
•Orqanoleptik xassəsi – selik təbəqəsini qıcıqlandırır və asqırmaya səbəb olur;
•Nəmliyi – 12%-dən artıq olmamalıdır;
•Suda həll olmayan qalıq – 13%-dən artıq olmamalıdır;
•1:300 nisbətində məhlulun rəngi – Farmakopevanın IX nəşrində "Mayelərin rənginin təyini" bölməsində 3-a №-li etalonundakından artıq olmamalıdır;
•Hermolitik aktivlik – 60 saniyə
•Fosfolipaza aktivliyi – 8 mkq-a qədər.
Qalisiya taxıl anbarı
thumbnail|Qalisiya taxıl anbarı Qalisiya taxıl anbarı — İspaniyanın Qalisiya bölgəsində qarğıdalı və digər dənli bitkiləri öyütməzdən qabaq saxlamaq üçün istifadə olunan anbar tipi. Anbarın uzun və dar quruluşu havanın içəridə dolaşmasını asanlaşdırır. Uzun boylu forması və tikildiyi material taxılı nəmdən qoruyur. Üzərində durduğu ayaqlar zərərvericilərin ona dırmaşmasını çətinləşdirir.
XIII əsrdə X Alfonsonun əmri ilə yazılmış "Müqəddəs Məryəm mahnıları" kitabında bu tip anbarların sxemi tapılmışdır. Çörək üçün lazım olan qarğıdalı əkininin artması ilə birlikdə taxıl anbarlarının da sayı artmışdır.
1973-cü ildə İspaniya hökuməti Qalisiya və Asturiyadakı bütün istifadə olunmayan qədim Qalisiya taxıl anbarlarını qorumaq qərarını vermişdir. 1768-ci ildə Karnotada inşa edilən bütün taxıl anbarları tarixi abidə kimi qəbul olunur.
Taxıl anbarları 20 metrə qədər müxtəlif boylarda ola bilir. Anbarların gövdəsi qranitdən olub, divar panelləri ya daşdan, ya da taxtadan hazırlanır. Anbarın damı isə əsasən kərpicdən ibarət olur. Ənənəvi forması dördbucaqlı olsa da, bəzən L şəklində, dairə, kvadrat şəkillərində olurlar. Sayıları azalsa da, hazırda İspaniyada 30.000 Qalisiya taxıl anbarı vardır.
Pişiklər (Seylor Mun)
thumbnail|[[#Luna|Luna (sağda), Artemis (solda) və Diana (ortada) insan kimi.]] — Naoko Takeuçi tərəfindən yazılmış "Seylor Mun" manqa seriyasında yer alan pişik personajlar. Seriyada 3 pişik personaj vardır: Luna, Artemis və Diana
Bu üç pişik personajının öz sahibləri var. Hər pişik danışmaq qabiliyyətinə malikdir və alınlarında aypara işarəsi var. Yetkin pişiklər — Luna və Artemis əsas süjet xətti başlamazdan qabaq Gümüş Minillikdə Kraliça Serenitiyə xidmət vermişlər. Üçüncü pişik Diana isə onların XXX əsrdəki uşağıdır, daha gəncdir və Yerdə doğulmuşdur. Ayla əlaqədər münasibətlərinə görə üçü də adlarını Roma və yunan mifologiyasındakı ilah və ilahələrdən almışdır. Pişiklər Seylor döyüşçülərinə müşavir və dost kimi xidmət verirlər. Həmçinin komandanı yeni əşyalarla, güclərlə və məlumatlarla təmin edirlər. Onların əlavə fiziki formaları da var.
Animedə pişiklərdən ancaq Luna insana çevrilmişdi. Manqanın 41-ci seriyasından Seylor Munun gücünə görə üçü də insan olmuşdurlar. Lunanın şəkli əvvəl qazandığı şəkillə eynidir. Onların üçünün də bu çevrilmələri manqanın 46-cı aktına qədər izah olunmamışdır. 46-cı aktda onlar Seylor Tin Nyanko tərəfindən hücuma məruz qalmışdırlar. Seylor Tin Nyanko Mau planetindən (bu planet adını Misir mausu pişik növündən almışdır) gəlmiş saxta Seylor döyüşçüsüdür. Artemis onu sülh yolu ilə dayandırmaq istəyəndə Seylor Tin Nyanko ona başa salmışdır ki, onlar Mau planetindən atıldıqdan sonra Mau planeti Seylor Qalaksiya tərəfindən məhv edilmişdir. Seylor Tin Nyanko üçünə də hücum etmiş, qolbağının köməyi ilə alınlarındakı aypara işarəsi silmişdir, buna görə də onlar adi, danışa bilməyən pişiklər olmuşdurlar. Daha sonra Şahzadə Kakyu Usaqiyə demişdir ki, üçünün də içində Seylor kristalı vardır. Manqanın 48-ci aktında onların üçü Lete çayında Seylor Let tərəfindən öldürülmüşdür, lakin seriyanın sonunda digərləri kimi reinkarnasiya olmuşdurlar.
Bu üç pişik arasında ən əhəmiyyətli rolu Luna daşısa da, Artemis ondan qabaq peyda olmuşdur ("Codename: Sailor V" manqasında) və Seylor Veneranın ayılmasında köməklik göstərmişdir.
"Gözəl Qoruyucu Seylor Mun" teleserialında Luna və Artemis real pişik kimi yox, oyuncaq kimi göstərilir.
Qriqsbinin fikrincə seriyadakı pişik personajlar qadın sirləri və maneki-neko kimi müasir inancları əks etdirirlər.
Luna
— Kraliça Serenitinin keçmiş köməkçisi, Usaqi Tsukinonun sadiq xidmətçisi olan qara dişi pişik. Ay Krallığının məhv olmasından sonra Luna və Artemis uzun yuxuya girmiş, daha sonra isə Seylor döyüşçülərini birləşdirmək üçün yenidən ayılmışdırlar. Luna ayıldıqdan sonra ilk vəzifəsi Seylor döyüşçülərini tapmaq idi. O, ilk olaraq Usaqi Tsukino ilə rastlaşmış, ona Seylor Mun olmağı öyrətmişdir, lakin onun Şahzadə Serenitinin reinkarnasiyası olduğundan xəbərsiz idi. Luna həmçinin Seylor döyüşçülərini xüsusi əşyalarla təmin edir. Seriya boyunca Luna Usaqinin ən yaxın dostudur, ona həmişə məsləhətlər verir. Ami Mizuno ilə də yaxın dostdur. Luna ilə Artemis arasında sevgi münasibətləri vardır, XXX əsrdə onların Diana adlı qızları olmuşdur. Seylor ulduzlarının anime adaptasiyasında Luna "Tree Lights"-ın üzvü Kou Yaten ilə yaxınlaşmışdır.
"Şahzəda Kaquyanın sevgilisi" adlı yan manqa hekayəsində Kakeru adlı insana aşiq olmuşdur. Bu hekayə "Seylor Mun S: Film" filminə adaptasiya olunmuşdur və bu filmdə Luna insana çevrilmişdir. O, özünü cəmiyyətdən uzaq hesab etmiş, Artemisin etirazlarına baxmayaraq evə qayıtmağın yollarını axtarmışdır.
"Seylor Mun" manqasının 27-ci aktında Luna insana çevrilmək qabiliyyəti əldə etmiş, özünə Luna Tsukino adını almış, Seylor Luna kimi Seylor döyüşçülərinə qatılmışdır. O, bu halla Usaqinin ailəsində yaşamışdır. İnsan kimi xasiyyəti pişik halındakı xasiyyəti ilə eyni qalmışdır, lakin pişik təbiəti ona daim təsir göstərmişdir. Buna baxmayaraq Usaqi və anasından çox şey öyrənmişdir. Naoko Takeuçi onu Seylor Luna kimi təsvir etmişdir. Lunanın insan görünüşü Rina Koyke tərəfindən təsvir edilmişdir.
"Seylor Mun" pərəstişkarları arasında keçirilmiş ilk sorğuda 38 personaj arasında Luna ən məşhur 8-ci personaj seçilmişdir. Bir il sonra keçirilən ikinci sorğuda Luna 50 personaj arasında ən məşhur 22-ci personaj kimi göstərilmişdir.
Luna 1992-ci il animesində Keyko Han tərəfindən, "Sailor Moon Crystal" animesində Ryo Hirohaşi tərəfindən səsləndirilmişdir. DIC/Cloverway ingilis adaptasiyasında personajı Cill Frappier səsləndirmişdir. Viz Media ingilis adaptasiyasında bu vəzifəni Mişel Raff yerinə yetirmişdir.
Artemis
— əvvəlcə Seylor Vi, daha sonra Seylor Venera kimi çıxış etmiş və Seylor döyüşçülərinin lideri Minako Aynonun ən yaxın dostu və partnyoru, ağ erkək pişik. O, ilk dəfə Usaqi Tsukinoya videooyun salonundakı "Sailor V" videooyunun köməyi ilə yol göstərərək peyda olsa da, əsl şəxsiyyəti üzə çıxmamışdı. Artemisin də texnologiyadan yaxşı baş çıxarması Lunanı qıcıqlandırmışdı. Lakin daha sonra Artemisin əsl vəzifəsini öyrənmişdir. "Seylor Vi" və "Gözəl Qoruyucu Seylor Mun"-da Artemis Seylor döyüşçülərinə xüsusi əşyalar versə də, Lunadan fərqli olaraq əşyaları düzəltdiyi göstərilməmişdir. O, bunu nə animedə, nə də manqada etmişdir. Artemis adını yunan qadın ilahəsi Artemidadan alsa da, bu faktı vecinə almır, halbuki Minako bunu tez-tez onun üzünə vurur. Artemis Lunaya nisbətən daha yolagedəndir, Minako ona "böyük qardaş"ı kimi baxır. Luna özünü pis hiss edəndə Artemis onun qayğısına qalmağa çalışır, daim Lunaya olan heyranlığını ifadə edir. Bundan əlavə Artemis yaxşı atadır.
"Seylor Mun" fanatları arasında keçirilmiş ilk sorğuda 38 personaj arasında Artemis ən məşhur 17-ci personaj seçilmişdir. Bir il sonra keçirilən ikinci sorğuda Artemis 50 personaj arasında ən məşhur 26-cı personaj kimi göstərilmişdir.
Artemisi orijinal yapon seriyalarında Yasuhiro Takato, "Sailor Moon Crystal" animesində isə Yohei Obayaşi səsləndirmişdir. "Gözəl Qoruyucu Seylor Mun" teleserialında isə Artemis Kappei Yamaquti tərəfindən səsləndirilmişdir. O, ilk Seylor Mun myuziklında peyda olmuş və onu pişik geyimində Keidzi Himeno canlandırmışdır. DIC/Cloverway ingilis adaptasiyasında onu Ron Rubin səsləndirmişdir. Viz Media ingilis versiyasında bu işlə Conni Yanq Boş məşğul olmuşdur.
Diana
— Luna və Artemisin XXX əsrdəki qızı. Diana ilk dəfə "Qara Ay" hekayəsində Seylor döyüşçüləri XXX əsrə səyahət edərkən peyda olmuşdur. Ölü Kabusun məğlub edilməsindən sonra Seylor döyüşçüləri XX əsrə geri dönmüş və Diana da onlara qoşulmuşdur. Animedə isə ancaq dördüncü mövsümdə peyda olmuşdur: Artemisi "ata" çağırdıqda Luna təşvişə düşmüşdü. Lakin daha sonra məlum olmuşdur ki, Diana onların gələcəkdəki uşağıdır. Luna Usaqinin, Artemis Minakonun köməkçisi olduğu kimi, Diana Çibiusanın köməkçisidir. O, hər şeylə maraqlanır, hər kəsə kömək etməyə çalışır və çox nəzakətlidir, Usaqi və Mamorunu həmişə "-sama" sayğı şəkilçisi ilə çağırır, Çibiusaya isə Balaca Leydi adı ilə xitab edir. Gənc olmasına baxmayaraq Seylor döyüşçülərinə kömək edir.
Seylor Mun fanatları arasında keçirilmiş ikinci səsvermədə Diana personajı seriyanın ən məşhur 16-cı personajı seçilmişdir.
Diana ilk seriyalarda Kumiko Nişihara tərəfindən səsləndirilmişdir. "Sailor Moon Crystal" animesində isə bu vəzifəni Şoko Nakaqava yerinə yetirmişdir. Cloverway ingilis dublajında Diananı Loretta Ceyflis, "Seylor Mun Super S: Film" filmində Naomi Emmerson səsləndirilmişdir.
Kristina Pravdina
Kristina Pravdina — Rus əsilli Azərbaycanlı idman gimnastı. 2006-cu ildə Orhus şəhərində keçirilən Dünya Çempionatının bürünc medalçısıdır.
Karyerası
Kristina Pravdina ən böyük uğurunu 2006-cı ildə Rusiya bayrağı altında qazandı. O Danimarkanın Orhus şəhərində keçirilən Dünya Çempionatında komanda yarışlarında bürünc medal qazandı. Daha sonra Kristina Pravdina Azərbaycanın uğurları üçün çalışdı.
O Azərbaycan bayrağı altında birinci uğurunu Azərbaycan Çempionatında qazandı. Kristina Pravdina 2015-ci ildə çoxnövçülük və müxtəlif hündürlüklü qollarda Azərbaycan Çempionatının qızıl medalını qazandı. Elə həmin il o həmçinin Almaniyanın Kotbus şəhərində keçirilən Dünya Kubokunda 2-ci yeri tutdu və gümüş medal qazandı.
Kristina Pravdina 2015-ci ildə önəmli yarışlarından birinə Bakı şəhərində qatıldı. O Azərbaycanı I Avropa Oyunlarında təmsil etdi. Amma bu yarışlarda Kristina Pravdina medal qazana bilmədi. O müxtəlif hündürlüklü qollarda 11.666 xalla 39-cu, dirəkdə isə 12.033 xalla 41-ci yeri tutdu.
Ailəsi
Kristina Pravdinanın anası Nina Pravdina İdman Gimnastikası üzrə Azərbaycan millisinin məşqçisidir.
Osmanlı imperiyasının bayraqları
250px|thumb|right|1908-ci ildə İkinci Məşrutiyyət elanında Osmanlı bayraqları
Osmanlı imperiyasının bayraqları — Osmanlı imperiyasının mövcudiyyəti boyunca istifadə etdiyi müxtəlif bayraqlar.
Osmanlı imperiyasının klassik dövrdə istifadə etdiyi müəyyən bayrağı yoxdur. Sultanların suvernelik əlamətləri olaraq müxtəlif tuğ, tuğra və sancaqlar istifadə edilmişdir. Osmanlı dövlətinin quruluşu ilə dövlətin varlığının simvolu olaraq Səlcuqlu hökmdarı tərəfindən Osman Qaziyə Ağ Sancaq göndərilmişdir.
Erkən dövrdə bayraqdakı ulduzun guşə sayı müəyyən deyildir. 5 guşəli ulduz xaricində fərqli ulduzlar da istifadə edilmişdir. Məsələn, Koltonun 1862-ci il tarixli "Delineation of Flags of All Nations" kitabına bayraq 8 guşəli ulduzla göstərilmişdir. Steenbergenin eyni il yayımlanan "Vlaggen van alle Natien" kitabında 6 guşəli ulduzdan istifadə edilmişdir. İmperiyanın irəlidəki illərində ay və ulduzlu bayrağın istifadəsi (beş guşəli ulduzla) fotolarla sənədləşdirildi. Bundan əlavə, Osmanlı imperiyasının irəli dövrdəki bayrağının ay-ulduz olaraq adlandırımasının dövlət qeydləri vardır.
Çində çay mədəniyyəti
thumb|right|Çində çay dəsgahı thumb|right|Çin çayı Çində çay mədəniyyəti — Çin mədəniyyətinin bir hissəsi hesab olunan çay mərasimi.
Çay agacının vətəni Çin hesab edilir. Məhz çinlilər yarpaqdan hazırlanmış həlimin insan orqanizmi üçün tonlaşdırıcı təsirinə diqqət yetirmiş və bu bitkinin becərilməsinə başlamışlar.
Tarixi
Çayla baglı ilk xatirələrə təxminən 5000 il bundan əvvəl Çin əlyazmalarında rast gəlinir.
VIII əsrdə məşhur � Çay haqqında traktatı yaradılmışdır. Traktatın müəllifi Lu Yuy hesab edir ki, çay yarpagının xüsusiyyətlərini ilk dəfə lazımınca qiymətləndirən Çinlilərin əcdadı Sen Nun olmuşdur. O, bir çox bitkiləri öyrənmiş, çoxlu zəhər qəbul etmiş, çaydan isə zəhər əleyhinə vasitə kimi istifadə etmişdir. Onun istifadə etdiyi acı cövhəri yaşıl çay adlandırdılar. Qədimdə çinlilər onu 72 zəhərə qarşı dərman hesab edir və yalnız xəstələrin müalicəsi üçün istifadə edirdilər. Daha sonra çay yarpagını dini mərasimlərdə istifadə etməyə başladılar. Buddizmin çiçəklənmə dövründə çay sadə insanlar arasında məşhurlaşdı. Onu buddist rahibləri öz şagirdləri ilə söhbət əsnasında süfrəyə ənənəvi şərabla birlikdə verməklə yaymışdırlar. Müdriklər Daonun bütöv bir çay fəlsəfəsini yaratdılar. Daoslar inanırdılar ki, çay dəmi insanın iç dünyasına daxil olmaga, yerlə göy, zaman və məkan arasında qarşılıqlı əlaqədə bəşəriyyətin yerini öyrənməyə kömək edir.
Çində çayın dəmlənməsi mədəniyyəti
Çin qanunları VIII əsrdə çayın dəmlənməsinə qəti tələblər qoydular. Bununla baglı olaraq çayın dəmlənməsi üçün içərisi şirli olan ag çini qab kəşf etdilər. Bu fincanda içkinin rəngini yaxşı görmək, dadın və ətrin cövhərin rəngindən asılılıgını asanlıqla seçmək olar. Çinlilər istehsal zamanı çay yarpagının rənginin dəyişməsinə diqqət yetirməyə başladılar. XVIII əsrdə çayın yüzdən çox növü məlum idi və o Çində ən məşhur içkiyə çevrildi. Dövrümüzdə çay qonaqlıgı zamanı çinlilər qonaqlara deyirlər: " Əsl çayı dadmaqla siz həyatın ləzzətini dadmış olursunuz".
Achillea pseudopectinata
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Elm və Təhsil Nazirliyi (Azərbaycan)
Tarix
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti hökumətinin 1918-ci il 28 may tarixli qərarı ilə maarif və təhsil üzrə ilk nazirlik-Xalq Maarifi Nazirliyi yaradılıb. Nazirlər Şurasının 30 iyun 1918-ci il tarixli qərarı ilə Xalq Maarifi Nazirliyinin üç şöbədən (ümumi orta təhsil, ali və orta ixtisas təhsili, peşə məktəbləri) ibarət strukturu təsdiq olunub.
Azərbaycan SSR Xalq Komissarları Sovetinin 28 aprel 1920-ci il tarixli qərarı ilə Xalq Maarifi Nazirliyinin adı dəyişdirilərək Xalq Maarifi Komissarlığı adı ilə yenidən təşkil edilib və ölkədəki bütün təhsil müəssisələri bu qurumun tabeliyinə verilib.
1940-cı ildə Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin qərarı ilə Əmək Ehtiyatları İdarəsi yaradılıb və texniki-peşə təhsili müəssisələri həmin idarənin tabeliyinə daxil edilib. Hökumətin qərarı ilə həmin idarə əsasında 1959-cu ildə yaradılan Dövlət Texniki Peşə Təhsili Komitəsi 1988-ci ilədək fəaliyyət göstərib. Eyni zamanda Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin qərarı ilə 1959-cu ildə Ali və Orta İxtisas Təhsili Komitəsi (1964-cü ildə Ali və Orta İxtisas Təhsili Nazirliyinə çevrilib) yaradılıb. Respublikanın ali və orta ixtisas məktəbləri bu qurumun tabeliyinə verilib və Ali və Orta İxtisas Təhsili Nazirliyi 1988-ci ilədək fəaliyyət göstərib. Ümumiyyətlə, 1959-cu ildən 1988-ci ilədək Azərbaycanda təhsillə bağlı 2 nazirlik və bir komitə (Xalq Maarifi Nazirliyi, Ali və Orta İxtisas Təhsili Nazirliyi, Dövlət Texniki Peşə Təhsili Komitəsi) fəaliyyət göstərib.
1988-ci ildə Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin qərarı ilə hər üç nazirlik ləğv edilərək onların bazasında Xalq Təhsili Nazirliyi yaradılıb və nazirliyin strukturu təsdiq olunub. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2 sentyabr 1993-cü il tarixli sərəncamı ilə Xalq Təhsili Nazirliyinin adı dəyişdirilərək Təhsil Nazirliyi adlandırılıb.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1 mart 2005-ci il tarixli fərmanı ilə Nazirliyin Əsasnaməsi təsdiq edilib. 28 iyul 2022-ci ildə adı Elm və Təhsil Nazirliyi olaraq dəyişdirilib.
Nazirliyin vəzifələri
Elm və Təhsil Nazirliyinin əsas vəzifələri aşağıdakılardır: