cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Əhər
Təbii fəlakətlər
2012-ci il, 11 avqust tarixdə, şənbə günü, günorta saatlarında Təbriz və Əhər şəhərləri yaxınlığında 6.4 və 6.3 gücündə təkanlar baş vermiş və bundan sonra 55-dən artıq afterşok qeydə alınmışdır. Zəlzələdə xeyli sayda insan həlak olmuşdur.
İqtisadiyyatı
1960-cı illərin əvvələrinə qədər Əhər Qaradağ vilayətinin iqtisadi mərkəzi olmuşdur. Qaradağ vilayətində yaşayan köçəri tayfalar hər il Əhər bazarında öz məhsullarını dəyişdirmiş və ya satmışdırlar. Qaradağ vilayətindən çıxarılan kömür Əhərə gətirilir və buradan da Təbrizə göndərilir. Əhər həmçinin, Qaradağ xalçası kimi tanınan xalça növünün də istehsalının mərkəz şəhəridir.
Müasir dövrdə Əhərin nəqliyyat sahəsindəki problemlər bir qədər aradan qaldırılmış və Kəleybər kimi bazar mərkəzləri meydana çıxmışdır.
Turizm
Əhərin turistlər tərəfindən ziyarət olunan əsas yeri Şeyx Şəhabəddinin mavzoleyidir. Şeyx Şahabəddin sonradan Səfəvi dövlətini yaradacaq Səfəvi sülaləsinin banisi Şeyx Səfiəddinin müəllimi olmuşdur.
XIX əsr səyyahı Ceyms Morier abidəni belə təsvir etmişdir: Mavzoley kərpicdən tikilmişdir. Təməli daşlardan hörülmüşdür. Girişi yüksək sütunlü girişdən ibarətdir. Sütunlu giriş iki sütundan ibarətdir. Sütunlar çini ornamentlərlə örtülmüşdür. Kiçik taxta qapı tikilinin arxasından açılaraq, bizi binanın Şeyxin məzarı olan hissəsinə aparır. Məzar daş barmaqlıqlarla əhatə edilmişdir. Daşlar üzərində çox gözəl ornamentlər oyulmuşdur. Məzarın üzəri mərmərdən düzəldilmişdir və mərmərin üzərinə gözəl ornamentlər həkk edilmişdir.
Boz qaz
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü. Bənövşəyi, ağ, boz lələkləri, narıncı dimdiyi və çəhrayı ayaqları var. Yetişkin fərdin uzunluğu 74 ilə 91 santimetr (29 və 36 inç) arasındadır, ortalama çəkisi 3,3 kiloqramdır. Arealı genişdir. Avropa və Asiya bölgələrindən şimaldan gələn quşlar qışı isti yerlərdə keçirmək üçün cənub istiqamətinə köç edir.
Boz qaz bahar aylarında şimal bölgələrində dəniz sahillərində, bataqlıqlarda, göllərin sahilində və sahilə yaxın adalarda yuva quraraq çoxalır. Nəsil artırmaq üçün cütləşirlər və yerdə bitki örtüyü arasında yuva qururlar. Dişi fərd 3-5 yumurta qoyur və qırt oturur; həm erkək, həm də dişi fərd balalarını qoruyur və böyüdür. Quşlar ailə qrupu şəklində birlikdə yaşayırlar, payız aylarında cənuba doğru köç edir, bir sonrakı il baharda yenidən geri dönürlər. Qışda adalarda, çayların sahilində, bataqlıqlarda yuvalayırlar, çəmən otları və kənd təsərüffatı bitkiləri ilə qidalanırlar. Növün bəzi fərdləri, məsələn, Cənubi İngiltərədə yaşayan boz qazlar şəhərlərdə məskunlaşırlar və oturaq həyat tərzi keçirirlər.
Təsviri
Boz qaz öz cinsinin ən iri növüdür. Lakin buna baxmayaraq o çox çevikdir. Həcmli bir gövdə, qalın və uzun bir boyun və böyük bir başları var. Çəhrayı ayaqları və ağ və ya qəhvəyi bir dırnağı olan narıncı və ya çəhrayı rəngli (yuxarı çənənin ucunda sərt buynuzlu material) var. 6,2 - 6,9 santimetr (2,4 - 2,7 inç) quyruğu var. Ağırlığı 2,16 ilə 4,56 kiloqram (4,8 ilə 10,1 lb), ortalama çəkisi isə 3,3 kiloqram (7,3 lb) olur. Qanadların uzunluğu 147 - 180 santimetrdir (58 - 71 inç). Kişilər ümumiyyətlə qadınlardan daha böyükdür, cinsi dimorfizm şərq alt növlərində daha çox ifadə olunan rubirostris, orta hesabla irəli sürülən alt növlərdən daha böyükdür.
Boz qazın paler döş və qarın boztəhər qəhvəyidır. Quş uçarkən və ya qanadlarını yerə uzadıqda nəzərə çarpan solğun boz ön qanadı və budu var. Üst qanadları ilə həmsərhəd olan ağ bir xətt var və qanad örtükləri tünd uçuş tüyləri ilə zidd olaraq açıq rənglidir. Tükləri lələklərin solğun saçaqları ilə naxışlanır. Yetkinlik yaşına çatmayanlar daha çox döş və qarındakı qara ləkələrin olmaması və boz ayaqları ilə fərqlənirlər. Yetkinlərin boynundakı lələklərdə fərqli bir 'konsertina' nümunəsi var.
Erymophyllum
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Qısasifət ayı
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Cinsə iki növ daxildir. Bu canlılar 1.8 milyon ildən 11 min öncəyə qədər yaşamışlar.
Taxeometr
Cihaz bölmələri
Taxeometr iki əsas bölməyə bölünür:
İş
Taxeometr iş üstündə avtomat şəkildə ara və bucaqları ölçüb alınan məlumatları yaddaşında saxlayarkən onların koordinatlarını hesablayıb istifadə etməyə hazırlayır. Bəzi modellər GPS ilə təchiz edilmişdir, bu cihazdan çoxluca tuşlamaq üzrə istifadə edilir.
Eryngiophyllum
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Erythradenia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Salix orestera
(Salix orestera) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
NGC 1123
NGC 1123, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Persey bürcü istiqamətində yerləşir. SBb tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Salix nivalis
(Salix nivalis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Leon Festinger
Leon Festinger — ABŞ sosial psixoloqu. O bir çox təcrübələri ilə, xüsusilə isə Koqnitiv dissonans və Sosial müqayisə nəzəriyyələri ilə tanınır.
L. Festingerin valideynləri Rusiyadan olan yəhudi əsilli mühacirlər idi.
Festinger 1939-cu ildə Nyu Yorkdakı City College adlı təhsil müəssisəsini bitirərək bakalavr dərəcəsini qazanmışdır. Bundan sonra o Iowa (Ayova) Universitetində tanınmış sosial psixoloq Kurt Levinin rəhbərlik etdiyi kurslarda təhsilini davam etdirərək psixologiya üzrə ustad və doktor elmi dərəcələrini qazanmışdır.
Karyera
Festinger karyerası müddətində Iowa, Rochester, Michigan Universitetlərində, Massachusetts Texnologiya Universitetində, Minnesota Universitetində, Stanford Universitetində işləmişdir.
Festingerin digər mühüm ideyası onun Sosial müqayisə nəzəriyyəsi (1954) (Social comparison theory) ilə ifadə olunur. Bu nəzəriyyəyə görə insanlar özlərini daha yüksək səviyyəli hesab etdikləri adamlarla müqayisə edərək, özlərində onlarla oxşar və ya eyni cəhətlər tapmağa çalışırlar. Bu proses yuxarı istiqamətlənmiş sosial müqayisə adlanır (upward social comparison). Bundan başqa insanlar özlərini, daha pis şəraitdə olanlarla müqayisə edirlər və bununla özlərinin daha yaxşı vəziyyətdə olduqlarını aydın dərk edirlər. Bu proses aşağı istiqamətlənmiş sosial müqayisə adlanır (downward social comparison).
Şəxsi həyat
Festinger ilk olaraq Mary Ballou ilə ailə qurmuşdur. Onların üç uşaqları olmuşdur. Bir neçə illik ailə həyatından sonra onlar ayrılmışlar. Festinger sonradan Trudy Bradley ilə ailə qurmuşdur.
Festinger əhəmiyyətli elmi fəaliyyətinə görə müxtəlif fəxri adlarla təltif edilmişdir.
Erythrocephalum
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Salix nigra
(Salix nigra) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Salix myrtilloides
(Salix myrtilloides) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Tənbəl ayı
Tənbəl ayı (Melursus ursinus) — Ayıkimilər fəsiləsinə daxil olan məməıi növü. Bu növ öz cinsinin yeganə nümayəndəsidir. Bu növün özünə məxsus görünüşü sayəsinədə tənbəl ayı adını almışdır.
Xarici görünüş
Tənbəl ayılar xarici görünüş və həyat tərzi baxımından əsl ayılrdan kəskin fərqləndiyindən onları ayrıca cinsə daxil edirlər. Bu canlıların dodaqları tüksüz olması ilə yanaşı uzun olur.
Bu canlıların ölçüləri elədə iri olmur. Tənbəl ayıların uzunluğu 180 sm , quyruqları 10-12 sm, dik durduqda 60—90 sm; çəkiləri isə 54—140 kq (adətən 90—115 kq) təşkil edir. Erkəklər diçilərdən 30—40 % iri olurlar.
Ümümi görünüş ayıları xartırladır. Ayaq üstə bədəni əzələlidir. Başı iridir. Sifəti isə uzundur. Bu canlıları digər ayılardan fərqləndirən əsas xüsusiyyət uzun tüklü xəzə sahib olmalarıdır. Rəngi parlaq qara olsada adətən boz, qəhvəyi və qırmızımtıl qarışıqlı olurlar. Burnunun sonucu həmişə kirli boz rəngdə olur. Sinə nahiyyətində ayrıca parlaq ləkələr olur. Bu ləkələr V və ya Y hərflərini xatırladır.
Qidalanması
Tənbəl ayılar əsasən Qarışqayeyənləri xatırladırlar. Qidalarının əsasını qarışqa və termitlər təşkil edir. Caynaqları əsasən ağaca dırmanmaq və termit yuvalarını dağıtmğa xıdmət edir. Dişləri qısadır. Üstəlik iki mərkəzi dişləri yoxdur. Damaqları boşdur, dil isə çox uzundur. Bu xüsusiyyət onların həşərat ovuna xidmət edir.
Yayılması
Tənbəl ayılar əsasən Pakistan, Hindistan, Şri-Lanka, Banqladeş, Nepal, Butan kimi ölkələrdə yayılmışlar. Onlar XX əsrin ortalarına qədər olduqca geniş ərazidə müşühidə edilirdilər. Hazırda isə nadir canlıdırlar.
Həyat tərzi
Bu canlılar əsasən tropik və subtropik meşələrdə yayılmışlar. Əsasən təpəli əraziləri xoşlayırlar. Hündür yerlərə qalxmırlar. Nəmli yerlərdən qaçırlar. Əsasən gecə həyat tərzi keçirirlər. Gündüz iri otların üzərində və ya mağaralarda yatırlar. Adətən balalı dişilər gecə yırtıcıları ilə qarşılaşmamaq üçün gündüz həyat tərzinə keçirlər.
Hər şeylə qıdalanırlar Qıdalarının əsdasını həşəratlar təşkil edir. Ancaq bala olan sevgiləri səbəbindən Melursus yəni «bal ayısı» adını almışlar. Martdan iyuna qədər meyvə mövsümü olduğundan qıdasının 50 % meyvələr təşkil edir. İlin qalan vaxtı isə qarışqa, termit, arı ilə qadalanırlar. Sıx məskunlaşılmış ərazilərdə şəkər qamışı və qarğıdalıda yeyirlər.
Yaxşı anlayış qabiliyyəti olsa da görmə və eşitmə zəyifdir. Onun görkəmin başqa şey desədə onlar insandan daha iti qaça bilirlər. Ağaclara meyvə üşün qalxsalar da müşməndən qaşmaq məqsədi ilə ğaca çıxmırlar. Onlar bir qayda olaraq aqresiv canlılardır. Bununla belə 1989-cu ilin aprel ayından 1994-cü ilin mart ayına olan məlumata görə 735 hücum faktı qeydə alınmış və bunlardan 48 ölümlə nəticələnmişdir.
Tənbəl ayılara ancaq iri canlılar hücüm edir: Pələng və bəbir. thumb|Tənbəl ayı Bondl zooparkında (Hindistan) thumb|Tənbəl ayı Moskva zooparkında
Çoxalması
Hindistanda yayılmış tənbəl ayılar əsasən maydan iyula qədər çütləşmə dönəmi keçirirlər. Şri-Lanka ayıları isə il boyu. 7 aydan sonra balalar doğulur. Əsasən 1-2 və ya nadir hallarda 3 bala verirlər. Doğulduqdan 2-3 ay sonra ayı balaları kahanı tərk edirlər. Balalar adətən analarının belində səyahət edirlər. Balaların yetişdirilməsi anaların üzərinə düşür.
Qapalı şəraitdə 40 il yaşaya bilirlər.
Populyasiyasının statusu və insan üçün əhəmiyyəti
Onlar Beynəlxalq Təbiəti mühafizə birliyinin Qırmızı kitabına daxil edilmişdir. Nadir zoolojoi növ sayılırlar. 1975-ci ilə olan məlumata görə sayları 10 000 başı keçirdi.
Tənbəl ayılar Şəkər qamışı, Xurma palması, Qarğıdalı zəmilərinə vurduqları zərər və aqrissiv olmaları səbəbindən ovlanılırlar. Onların xəzi qiymətli sayılsa da əti yeyilmir. Müəyyən hissəsi ənənəvi asiya tibbində istifadə edilir. Onların sayına təsir göstərən əsas amillərdən biri yaşayış ərazilərinin insanlar tərəfindən mənimsənilməsidir.
NGC 227
NGC 227 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Yuli Qusman
Yuli Solomonoviç Qusman — Sovet və Rusiya teatr və kino rejissoru, teleaparıcı, aktyor, ictimai və siyasi xadim. Rusiya Kinematoqrafiya Akademiyasının ilk milli mükafatı "Nika" mükafatının təsisçisi və bədii rəhbəri, KVN münsiflər heyətinin daimi üzvü, Rusiya Yəhudi Konqresi Rəyasət Heyətinin üzvü, Rusiya Federasiyasının Əməkdar İncəsənət Xadimi (1993), Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2002).
Dağ qazı
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Xüsusiyyətləri
Çox vaxt onu ayrıca Eulabeia cinsinə aid edirlər. Bədən quruluşu qəşəngdir Uzunluğu 70–76 sm, kütləsi 1,9–3,2 kq olur. Boynu uzun və nazik, dimdiyi kiçikdir. Lələkləri qonurumtul-bozdur; açıq rəngli bədəninin yanlarında tünd zolaqlar var; başı, boynunun yanları, qarıncığı, quy ruğunun altı və üstü ağdır; təpəsində və peysərində eninə qonurumtul-qara zolaqlar var. Dimdiyi sarı, burunüstü sümüyü və burun dəlikləri qara, ayaqları narıncıdır. Orta və Mərkəzi Asiya dağla rın da, Cənub-Şərqi Altaydan Qərbi Mancuriyaya qədər, cənuba doğru Pamirə, Ladakx və Tibetə qədər məskunlaşmışdır. Dağ göllərinin sahillərində və onlara yaxın, 1000 m-dən 5000 m-ədək yüksəklikdə yerləşən çay vadilərində, həmçinin sarların və çalağanların yuvalarını tuta raq qayalarda, yaxud ağaclarda koloniyalarla yuvalayır. Hindistanın şimalında, Banqladeşdə və Myanmada qışlayır; Himalay dağları üzərindən, 9000 m-ədək yüksəklikdə uçub keçirlər. Bərk qaçır, yaxşı üzür və suya baş vurur. Əsasən quruda və suda tapdığı bitki mənşəli yemlə qidalanır. Monoqamdır. 3–5 (bəzən 7–8) yumurta qoyur; dişi fərd 28–30 gün kürt yatır. Balaları hər iki valideyn gəzdirir. Ət cəbalalar təqribən 2 aylığında uçmağı öyrənirlər. Dağ qazı asan əhliləşir və yaxşı çoxalır. BTMİ-nin "Qırmızı kitab"ına daxil edilmişdir.
NGC 4021
NGC 4021, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. E3 tipli. tərəfindən ildə 182.88 sm (72 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Salix myrsinifolia
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
NGC 3047
NGC 3047, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Sekstant bürcü istiqamətində yerləşir. S? tipli. tərəfindən ildə 46.99 sm (18.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
İsgəndəriyyəli Evdor
İsgəndəriyyəli Evdor ( e.ə. I əsr, İsgəndəriyyə, Qədim Misir (Ptolemeylər) – ???) — Qədim yunan platonist filosofu, orta platonizm in nümayəndəsi. Evdor fəlsəfəni Askalonlu Antiox dan öyrənmişdir. Evdor Platon un pifaqorçular məktəbi fəlsəfəsini yenidən qurmağa cəhd etmişdir. Evdor fəlsəfənin əsas hissəsini, "Allaha bənzətməkdə" gördüyü mahiyyətini etik hesab edirdi. Evdorun əsərləri bu günə qədər qoruyub-saxlanılmamışdır.
İqor Kvaşa
İqor Kvaşa — Rusiya Federasiyasının xalq artisti, tanınmış kino və teatr aktyoru, “Jdi menya” (Gözlə məni) verilişinin aparıcısı
Həyatı
İ.Kvaşa 1933-cü ilin fevral ayının 4-də Moskvada anadan olub. 1955-ci ildə M.Qorki adına Moskva Bədii Akademik Teatrının nəzdindəki studiya məktəbini bitirib. 1957-ci ildə isə “Sovremennik” teatrına dəvət alıb. O, ömrünün sonunadək bu teatrda çalışıb.
"Sovremennik" teatrının yaradıcılarından biri, "Birinci kanal"ın "Jdi menya" verilişinin aparıcısı İqor Kvaşa 30 avqust 2012-ci il saat 17:00-da vəfat edib.
Espeletia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Növləri
[[SS 3 (* Coespeletia palustris Diazgran. & Morillo
Dəfnəyarpaqlı söyüd
(Salix pentandra) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Avrasiyanın meşə və çöl zonalarını əhatə edir.
Ekologiyası
Soyuğa davamlıdır. Torflu və otlu bataqlıqlarda, nəmişli çəmənlik və meşələrdə, vadilərdə bitir. Dağlarda meşənin yuxarı sərhəddində dəniz səviyyəsindən 2000 – 2500 m hündürlüyə qalxır.
Azərbaycanda yayılması
Kiçik Qafqazda təbii halda rast gəlinir.
İstifadəsi
Dekorativ görünüşə malikdir. Çay kənarlarında rütubətli ərazilərin yaşıllaşdırılmasında istifadə edilir. Yarpaqlarından ağrı götürücü vasitə kimi və tərləmədə istifadə edilir.
Nijni Novqorod
Nijni Novqorod (rusca: Нижний Новгород) Rusiyada bir şəhərdir, Nijeqorod vilayətinin mərkəzidir. 1932-1990-cı illərdə yazıçı Maksim Qorki şərəfinə Qorki (rusca: Горький) adlanırdı. 1,3-milyonluq əhalisi olan Nijni Novqorod Rusiyanın beşinci ən iri şəhəridir.
Tarixi
Nijni Novqorod 1221-ci ildə böyük knyaz II Yuri Vsevolodoviç tərəfindən salınıb.
Nijni-Novqorod Suzdal Rusunun forpost-qalası kimi onun şərq sərhəddində meydana gəldi və sonra Volqa boyu diyarlara istiqamətlənən müstəmləkəçilik tədbirlərinə dayaq məntəqəsi olaraq xidmət edirdi. Vladimir-Suzdal knyazı Yuri Dolqoroki (Dolqoroki – onun ləqəbidir, yəni "əliuzun", təcavüzkar) Oka çayının Volqaya töküldüyü yerdə yerli Mordva tatarlarınının Çul Kala kəndini tutdu və mordva tatar ölkəsinə qarşı 1221-ci ildə burada Nijni-Novqorod qalasını tikdirdi. O bu kəndi Novqorod Velikidən fərqləndirmək üçün onu Nijni-Novqorod (Aşağı yeni şəhər) adlandırdı. Lev Qumilyev bu şəhərin tarixi barədə yazırdı : XIII əsrdə Volqa hələ rus çayı deyildi. Rusun sərhəd şəhəri 1220-ci ildə hücumla alınan Mordov qalasının yerində salınmış Nijni-Novqorod oldu.
1350-ci ildə şəhər artıq Suzdal-Novqorod knyazlığının paytaxtı idi. Əlverşli coğrafi mövqedə yerləşdiyinə görə şəhər inkişaf etməyə başlayır, tezliklə iri ticarət və mədəniyyət mərkəzinə çevrilir. 1392-ci ildə digər rus knyazlıqları ilə düşmənçilik aparan Moskva knyazlığı Nijni-Novqorodu tutdu və bununla Volqa boyunu əlinə aldı. Artıq I Vasilinin vaxtında (1371-1415) Moskvaya tabe etdirilən Nijni Novqorod Qazan xanlığı ilə uzunmüddətli mübarizədə rusun dayaq nöqtəsinə çevrilir XVI əsrdə şəhər Kremli tikilir. Elə bu zamandan Rusun inzibati- iqtisadi mərkəzinə çevrilir. Nijni-Novqorod artıq XVI əsrin II yarısında Kazanın istila olunmasından sonra tatar, mordva, çeremiş və çuvaş ərazilərinin dərinliklərinə qədər yeriməkdə idi; bir sıra önqalaların tikilməsi ilə əlaqədar olaraq tədricən öz hərbi əhəmiyyətini itirməyə üz qoydu.
XVII əsrin başlanğıcında bu şəhər artıq hərbi təyinatından uzaqlaşmışdı. Düzdür, şəhər kifayət qədər möhkəm və böyük daş qalanı andırırdı. Üst və alt tərəfləri qalın hasarlar və bürclərlə, dərin xəndəklərlə əhatələnmişdi. Lakin onun qarnizonunun sayı artıq əhalisinin sayından çox geridə qalırdı. 2. İvan Qroznı isə 60-cı illərdə (XVI əsr) Nijni-Novqoroda xidməti işləri aparmaq üçün xariciləri ( ruslar onlara "Nemçina"- rus dilini bilmədiklərinə görə "lal" deyirdilər) cəlb edirdilər. Artıq 1620-22-ci illərdəki şəhərin Qeydiyyat Dəftərində köhnə alman slabodasından bəhs olunur. 1714-cü ildə Nijeqorod quberniya mərkəzi olur.
1817-ci ildə Makarov yarmarkası bura köçürülür. Şəhər Volqa boyunun ən gözəl şəhərlərindən biridir. Burada indi də əsl sakinlər-tatarlar, çuvaşlar, marilər, mordvalılar yaşamaqdadır.
Sovet illərində rus yazıçısı Maksim Qorkinin xatirəsinə şəhərə Qorkinin adı verilmiş, son illərdə tarixi reallığın bərpası məqsədilə şəhərin əski adı bərpa edilmiş, yenə bu zaman məntəqənin əsil türk adı yada düşməmişdir. Ətrafdakı Arzamas, Kulebak, Balaxna türk yer adları şəhərin qədim tarixi ilə səsləşir. Nijni-Novqorod şəhərini yerli çuvaşlar Çul Kala (Daş qala) adlandırırlar. Çuvaş dilindəki çul, çol "daş" ; kala, kula, xola, xula qədim türk sözü "qala" ilə əlaqədardır. Şəhərə yerli marilər isə İkarman ( İ-"yeni", karman, kirman "qala" deməkdir) adlandırırlar, deyə Fasmer "Rus dilinin etimoloji lüğəti" ində yazır. Müqayisə et: Siktıvkar, Çeboskar, Kudımkar və s.
Bədii əsərlərdə və memuar ədəbiyyatında tarixi hal qorunur: Puşkin qoca çuvaşdan öyrəndi ki, çıxıb gəldiyi Nijninovqorod adlandırılan şəhər Çol-Xola yəni "Daş şəhər", Puşkin özü isə "Vıros" (yəni rus) imiş.
20 Noyabr 1985 Nijni Novqorodda metro açıldı. 2020 üçün 2 xətti və 15 stansiyası var.
Vaqif Mustafayev
Vaqif Behbud oğlu Mustafayev — Kinorejissor, ssenarist, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti, Azərbaycan Dövlət mükafatı laueratı, Şöhrət və "Şərəf" ordeni laureatı (2018), Avrasiya Televiziya Akademiyasının I vitse-prezidenti, Avropa Kino Akademiyasının üzvü, professor, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü (2023-cü ildən).
Həyatı
Rejissor, ssenarist Vaqif Behbud oğlu Mustafayev 1953-cü ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Xalq Təsərrüfatı İnstitutunu, daha sonra Moskvada Ali Rejissorluq və Ssenaristlik kursunun (Eldar Ryazanovun emalatxanası) rejissor bölməsini bitirib. Əmək fəaliyyətinə 1973-cü ildən C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında başlayıb və bu günə qədər də davam etdirir. Filmləri bir sıra beynəlxalq festivalda mükafatlar alıb. Dövlət Mükafatı laureatıdır.
Yaradıcılığı
Vaqif Mustafayev yaradıcılığının ilk illərində "Mozalan" kinojurnalı üçün 50-yə yaxın satirik bədii və sənədli süjetlər çəkib.
Vaqif Mustafayev ilk kino mükafatını 1984-cü ildə Moskvada Beynəlxalq gənc kinematoqrafçılar kinofestivalında "Belə lazımdır" qısa metrajlı filmində “Ən yaxşı rejissor işinə görə” qazanıb. Həmin ildə “Mosfilm” kinostudiyasının festivalında onun “Musiqili xaş” "Ən yaxşı ssenariyə gorə” mükafatlandırılıb.
O, 1985-ci ildə “Bəyin oğurlanması” kinokomediyasını çəkib.
Vaqif Mustafayevin 1988-ci ildə ərsəyə gətirdiyi "Yaramaz" filmi 1989-cu ildə Neapol-Sorrento Beynəlxalq kinofestivalında Qran-pri mükafatına – "Vittorio De Sika adina Qızıl Medalı"a, həmçinin Bolqarıstanın Qabrovo şəhərində Beynəlxalq komediya filmləri kinofestivalında “Çarli Çaplinin qızıl əsası” mükafatına layiq görülüb. Dünya şöhrətli kinorejissor Bernardo Bertoluççi "Yaramaz"ı dünya üzrə ən çox bəyəndiyi 35 filmin siyahısına daxil edib.
Vaqif Mustafayevin 1991-ci ildə çəkdiyi "Nakəs" bədii filmi Tiflisdə “Qızıl Qartal” Beynəlxalq kinofestivalının iki əsas mükafatını və Türkiyədə “Avropa Türk – İslam Kültür birliyi”nin Qızıl medalını qazanıb. 1990-cı ildə ""Yapon" və yaponiyalı” qısa metrajlı, 1993-cü ildə "Fəryad", 1994-cü ildə "Ləqəbi "İKA"dır"  bədii filmlərinin ssenarisini yazıb.
1997-ci ildə "Hər şey yaxşılığa doğru" filmi A kateqoriyalı Oberxauzen (Almaniya) Beynəlxalq kinofestivalında dörd mükafata layiq görülüb. Hazırda “Hər şey yaxşılığa doğru” filmi Oberxauzen kino muzeyində qorunur. 1998-ci ildə Sankt-Peterburqda keçirilən Beynəlxalq kinofestivalında film münsiflər heyətinin Xüsusi Mükafatına layiq görülüb. Film Texasda nəşr edilən dünyanın ən yaxşı filmləri kataloquna daxil edilib. 2001-ci ildə İstanbulda görkəmli İtalyan rejissoru Ettore Skolanın sədrliyi ilə keçirilən film festivalında "Hər şey yaxşılığa doğru" ən əsas mükafatlardan birinə "Qızıl Atilla" mükafatına layiq görülüb. 1998-ci ildə Vaqif Mustafayev "Fransız" və "Yerlə göy arasında" filmlərini çəkib. 2004-cü ildə çəkdiyi "Milli bomba" filmi  A kateqoriyalı Moskva Beynəlxalq kinofestivalının nominantı olub. Rusiyanın Smolensk şəhərində keçirilən Beynəlxalq kinofestivalda Qran-pri mükafatına layiq görülüb. Bolqarıstanın Varna şəhərində keçirilən Beynəlxalq kinofestivalda "Milli bomba" filmi “Müqəddəs Kliment Oxridski” adına mükafata layiq görülüb. 2006-cı ildə çəkdiyi 8 seriyalı "Yoxlama" bədii filmi Moskvada keçirilən Avrasiya Teleforumunun Qran-pri mükafatını qazanıb.
Vaqıf Mustafayev Ümummilli Lider Heydər Əliyevə həsr olunmuş 12 sənədli filmin müəllifidir. Bu filmlərdən üçü "Əsl məhəbbət haqqında”, “Bir həsədin tarixi” və “Xüsusi təyinat ” filmləri Moskvada keçirilən Avrasiya Teleforumunun Qran-pri mükafatına layiq görülüb.
Hüseynqulu xan Qovanlı-Qacar
Hüseynqulu xan Qovanlı-Qacar (1751-1775) — Qacar sərkərdəsi, Fətəli şahın atası.
Vaqif Mustafayev
Yaradıcılığı
Bir çox beynəlxalq kinofestivallarda jüri sədri olan Vaqif Mustafayev Ali Attestasiya Komitəsi tərəfindən professor elmi adına layiq görülüb. Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində kino rejissorluğundan dərs deyir.
Hüseynqulu xan Qovanlı-Qacar
Həyatı
Məhəmmədhəsən xanın ikinci oğlu Hüseynqulu xan 1751-ci ildə Astrabad civarında dünyaya gəlmişdir.
Vaqif Mustafayev
Mükafatları
27 may 1991-ci ildə “Yaramaz” bədii filminə görə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Mükafatına layiq görülmüş Vaqif Mustafayev Azərbaycan kino sənətinin inkişafındakı xidmətlərinə görə 18 dekabr 2000-ci ildə Azərbaycanın əməkdar incəsənət xadimi fəxri adına da layiq görülüb.
Hüseynqulu xan Qovanlı-Qacar
Həyatı
Hüseynqulu xan Kərim xan Zənd tərəfindən Damğanın hakimi olmuşdu. Sonra qiyam qaldırıb müstəqilliyini elan etmişdi.
Vaqif Mustafayev
Mükafatları
28 avqust 2013-cü ildə Vaqif Mustafayevə Azərbaycanda silsilə sənədli filmlərin yaradılmasında xidmətlərinə görə "Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomu" verilmişdir.
Hüseynqulu xan Qovanlı-Qacar
Həyatı
Polkovnik Qold Smit Hüseynqulu xanın öldürülməsi barədə belə yazır: "Kərim xan Zənd gördü ki, Cahansuz şahın öhdəsindən gələ bilmir. Onun üstünə qoşun çəkəsi olsa, gərək milyonlarla pul xərcləyə və özü də Astarabada gedə. Ona görə qərara gəldi ki, bir nəfər qatil göndərsin. Ona görə Əli xan Dəvəlini hüzuruna çağırıb ona dedi: "Nə qədər pul istəsən, sənə verəcəyəm, bu şərtlə ki, Hüseynqulu xanı öldürəsən. Ona tapşırdı ki, Astarabada çatanda özünü ipək taciri kimi qələmə versin".
Vaqif Mustafayev
Mükafatları
2003-cü ilin 27 avqustunda Vaqif Mustafayev Azərbaycan kino sənətinin inkişafındakı xidmətlərinə görə Ulu Öndər Heydər Əliyev tərəfindən "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Hüseynqulu xan Qovanlı-Qacar
Həyatı
Əli xan Dəvəli-Qacar Hüseynqulu xanın qan düşmənlərini tapıb başına topladı.
Vaqif Mustafayev
Mükafatları
9 sentyabr 2004-cü ildə Vaqif Mustafayev Gürcüstan Prezidentinin sərəncamı ilə “Şərəf” ordeni ilə təltif edilmişdir. 1 avqust 2005-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə Azərbaycan kinematoqrafiyasının inkişafındakı xidmətlərinə görə Vaqif Mustafayevə “Xalq artisti” fəxri adı verilmişdir.
Hüseynqulu xan Qovanlı-Qacar
Həyatı
Hüseynqulu xan Cahansuz 1775-ci ildə qisasçı Artuq Köklən-Türkmən tərəfindən öldürüldü.
Vaqif Mustafayev
Mükafatları
28 avqust 2013-cü il Vaqif Mustafayevə Azərbaycanda silsilə sənədli filmlərin yaradılmasında xidmətlərinə görə "Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomu" verilmişdir. 2 sentyabr 2013-cü ildəSerbiya prezidenti Tomislav Nikoliçin qərarı ilə Vaqif Mustafayev Azərbaycan və Serbiya arasında dostluq münasibətlərinin inkişafındakı xidmətlərinə "Serbiya bayrağı" ordeni ilə təltif edilmişdir. . Vaqif Mustafayev 8 may 2015-ci ildə Rusiya ilə Azərbaycan arasında dostluq və əməkdaşlığın inkişafındakı böyük xidmətlərinə görə Rusiya Federasiyasının "Dostluq" ordeni ilə təltif olunmuşdur.
Hüseynqulu xan Qovanlı-Qacar
Ailəsi
Hüseynqulu xan Məhəmməd xan İzzəddinli-Qacarın Məhdiülya ləqəbli qızı Ağabacı xanımla ailə qurmuşdu. Baba xan (Fətəli şah), Hüseynqulu xan, Məhəmmədsadıq xan adlı oğulları vardı.
Vaqif Mustafayev
Mükafatları
1 avqust 2018-ci ildə Azərbaycan kinematoqrafiyasının inkişafında xidmətlərinə görə, "Şərəf" ordeni ilə təltif olunmuşdur. Vaqif Mustafayev 2005-ci il Rusiya Milli Kinematoqrafiya Elmləri və İncəsənəti Akademiyasının Qızıl Medalı, 12 aprel 2013-cü il Belqrad Filmotekasının “Dünya kinematoqrafiyasına verdiyi töhfələrə görə” mükafatına layiq görülmüşdür.
15 sentyabr 2013-cü il Bolqarıstan “Slavyanska Prikazka” kinofestivalının “Dünya kinosuna verdiyi töhfələrə görə” mükafatına, 27 avqust 2013-cü il kino sənətinin inkişafındakı xidmətlərinə görə Vaqif Mustafayev Serbiya İncəsənət Akademiyasının fəxri professoru adına layiq görülmüşdür.
2017-ci ildə Azərbaycan kinosuna verdiyi töhfələrə görə Vaqif Mustafayev Milli Kino mükafatına layiq görülmüşdür.
6 may 2023-cü ildə Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafında xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdünə layiq görülmüşdür.
Lyubov Orlova
Lyubov Orlova — sovet aktrisa və müğənnisi, SSRİ xalq artisti (1950).
Həyatı
Lyubov Orlova qədim dvoryan nəslindəndir, onun nəsil şəcərəsi Ryurikoviçlərə qədər gedib çıxır. Amma Oktyabr inqilabından sonra o, bioqrafiyasında düzəlişlər etməyə məcbur idi. Orlovlar ailəsi Moskva ətrafında böyük malikanədə yaşayırdılar. Balaca Lyubov vokal və fortepiano dərsləri alırdı. Rəvayətə görə, balaca qızın ifasını dinləyən böyük Şalyapin özü ona xeyir-dua verib - bu qız tanınmış aktrisa olacaq, deyib. Bəlkə də doğrudan da Şalyapin belə deyib, - imanımızı yandırmayaq.
Moskva konservatoriyasına daxil olmağa hazırlaşan Lyubov Orlova, amma sən saydığını say, gör fələk nə sayır. Bolşevik qarmaşası zamanı musiqimi yada düşərdi, hərə öz canının hayındaydı. Müflis olmuş dvoryan ailəsi acından ölməmək üçün inək saxlayır, Lyuba hər səhər ağır süd bidonlarını bazara daşıyır. Elə o zamanlarda gənc qızın musiqiçi əlləri, barmaqları kobudlaşır. Sonralar Lyuba bundan xəcalət çəkərdi.
1919-cu ildə Orlova konservatoriyaya daxil olur, üç il konservatoriyada təhsil alandan sonra teatr məktəbinin xoreoqrafiya fakültəsinə keçir. Təhsilini başa vuran gənc aktrisa MXAT teatrında işə düzəlir və elə həmən il, yəni 1926-cı ildə yüksəkvəzifəli partiya məmuru Andrey Berezinlə evlənir. Ərə gedəndən sonra Orlova teatrdan getmədi, əksinə daha böyük bir əzmlə çalışmağa başladı, amma nədənsə aktrisanın bəxtinə həmişə epizodik rollar düşürdü. Dörd ildən sonra, artıq narkom müavini vəzifəsinə qədər yüksələn Berezin həbs edilir. Orlova həbsdə olan ərindən boşanır, bu, aktrisanı xilas edir, yoxsa o özü də həbs olunacaqdı.
Lyubov Orlova "Alyonanın məhəbbəti" və "Peterburq gecəsi" filmlərinə çəkildi. Təəssüf ki, bu filmlərdəki rolları ona uğur gətirmədi.
Rejissor Qriqori Aleksandrov çəkəcəyi yeni musiqili komediya üçün baş rolda oynayacaq aktrisa axtarırdı, sınaq çəkilişlərinə qatılan aktrisaların heç biri rejissorun ürəyinə yatmırdı. Teatrda hansısa bir rolda Lyubov Orlovanı seyr edən Aleksandrov Anyutanın, baş rolun ifaçısını beləcə tapdı. Anyuta obrazı doğrudan da aktrisanın məşhurlaşdırdı, ona ümumxalq məhəbbəti qazandırdı, bu filmdən sonra Orlova əsl ulduz oldu, milyonlarla sovet qadınının kumirinə çevrildi.
Lyubov Orlova ilə rejissor Qriqori Aleksandrov un ulduzları barışdı, onlar ailə həyatı qurdular. Bundan sonra Orlova ərinin bütün filmlərində baş rolda çəkildi. Müharibədən sonra çəkilmiş "Elbada görüş" filmindəki roluna görə aktrisa Stalin mükafatına təqdim olundu və o, bu mükafatı aldı.
İndi o, xoşbəxt idi - şan-şöhrət, karyera, pul-para və ailə... Bir aktrisanın xoşbəxt olması üçün daha nə lazımmış. Amma yox, milyonlarla insanın sevimlisi uzun illər yuxusuzluqdan əzab çəkirdi. Qəfil güclü baş gicəllənmələri tuturdu. Amma onun əsas dərdi göz görə-görə qocalması idi, aktrisa qocalıqdan qorxurdu. İlk dəfə Moskvada plastik cərrahiyə əməliyyatı keçirən üç-dörd məşhur adamdan biri Lyubov Orlova olub. Böyrəyindəki ağrılar ucbatından xəstəxanaya yatırılan Lyubov Orlovadan xəstəliyinin diaqnozunu gizlətdilər. Aktrisaya böyrəyinizdə daş vardı, onu da çıxartdıq dedilər. Bu, müqəddəs yalan sayılmalıdır, həkimlər onda xərçəng xəstəliyi tapmışdılar.
Aktrisanın ölümündən bir neçə il sonra rejissor Aleksandrov dünyasını dəyişdi.
Bir zamanlar böyük bir ölkənin siması kimi məşhur olan aktrisanı qara rüzgar çəkib apardı. O, rüzgarla sovruldu. Onun gəncliyi çəkildiyi filmlərdə əbədiləşib. Bu qadın bir zamanlar SSRİ-nin simvolu olub desəm, indi gənc dostlarımız bizə inanmayacaqlar. Müğənni Alsunun "Qış yuxusu" adlı bir mahnısı var. Bu nəğmənin klipi Lyubov Orlovanın bağ evində çəkilib.
...Alman faşistləri Moskvaya hücum etdikləri zaman şəhər sakinlərində və əsgərlərdə ruh yüksəkliyi yaratmaq üçün paytaxtın küçələrinə Lyubov Orlovanın afişaları yapışdırılmışdı. Məşhur aktrisanın Moskvanı tərk edib getməməsi sovet adamları üçün böyük mənəvi dəstək idi. Bu, kino deyil, bu, həqiqətdi.
Ezoterizm
Ezoterizm (-daxili) — "populyar", mütəxəssis olmayana aydın olmayan ideya, nəzəriyyə. Hadisələrin daxili, mühüm (ezoterik) və xarici (ekzoterik) əlaqələrinin ifadəsi üçün də tətbiq edilir.
Haqqında
Ezoterik bilik aşkar və gizli qanunların vahidliyinin sirrini daşıyan və həyatın, kainatın həqiqi mahiyyətini özündə əks etdirən bilikdir. Ezoterik biliklərin toplusu, sistemi ezoterizm adlanır. Ezoterizm (yunanca ezoterikosdaxili, batini) dini, fəlsəfi, yaxud da hər hansı digər təlimlərin batini doktrinalarını özündə təcəssüm etdirən ümumiləşdirici addır. O, həmçinin kosmosun gizli qüvvələri ilə təması və kosmik inkişafı özündə ehtiva edən biliklər toplusudur. Ezoterizmi insanın təfəkkürünün və dünyaya baxışının alternativ formalarından biri kimi də müəyyən etmək olar. Ezoterik reallıq ruhi və vital reallıqdır. Ezoterik həqiqət, hər şeydən əvvəl, insanın özünə ünvanlanıb, yalnız özündən keçirəndən sonra o, zahiri aləmə yönəlir.
Fəlsəfi aspektdə ezoterizm dərk olunan və olunmasının mümkünlüyü qəbul edilmiş konsepsiyaya hörmət edildiyi kimi (burada maddi dünyanın qanunlarına elmi münasibətdən söhbət gedir), rasional təfəkkürlə dərk olunmayan və dərk olunması qeyri-mümkün sayılan konsepsiyaya da hörməti və ona ciddi elmi münasibəti nəzərdə tutan dünyagörüşü ifadə edir.
Praktik aspektdə ezoterizm görünən və görünməyənlərin, ağılla dərk olunan və dərk olunmayanların tabe olduqları vahid qanunların təcəssüm üsulları ilə məşğuldur. Görünən və görünməyənlər, dərk olunan və olunmayanlar uyğun olaraq, rasional və irrasional idrak məsələlərini özündə ehtiva edir. Xarici forma və məzmun rasional bilikdə təcəssüm olunursa, batini mahiyyət irrasionalda təcəssüm olunur. Bunların vəhdət şəklində dərki varlıq haqqında bütöv mənzərəni yaradır ki, bu da idrak nəzəriyyəsinin təməlini təşkil edir. Rasional bilik intellekt, mühakimə, analiz və s. kimi ağıl kateqoriyaları ilə öyrənilən subyekt-obyekt münasibətlərinin özünə və onların zahiri tərəfinə aiddir. İrrasional bilik varlığın subyekt və obyekt haçalanma-Fəlsəfə tarixi sına qədərki təcrübəsi, həmçinin belə haçalanmadan yaranan münasibətlərin batini tərəfidir. Varlığın dərk edilməsində irrasionala tam üstünlük verən dini filosof N.A.Berdyayev (1874–1948) bu işdə ağılla ruhun vəhdətini vacib sayaraq belə yazır: "Canlı həqiqət, bütöv həqiqət yalnız intellektual yolla, mühakimə yolu ilə açıla bilməz; onunla ancaq ruhani həyat təcrübəsində təmasda olmaq mümkündür. Ağıl özünün təcrid olunmuş, ayrılmış mövcudluğuna son qoymalı və ruhun dolğun, tam həyatı ilə üzvi surətdə yenidən birləşməlidir. O zaman şüurlu dərketmə mümkündür. Varlığı dərketmə təcrübədə verilir, lakin o, heç vaxt rasionallaşdırılmış təcrübədə bəlli olmur. Subyekt və obyektə parçalanma mərhələsinə qədərki dövrdə varlıq yalnız dini, mistik təcrübədə bəlli olur. Fəlsəfə üçün qidanı, materialıyalnız orada axtarmaq lazımdır".
Moris Slobodskoy
Moris Slobodskoy (tam adı: ; 13 dekabr 1913 ö. 6 fevral 1991) — Sovet dramaturq, nəsr yazıçısı, ssenarist, şair, SSRİ Yazıçılar İttifaqının üzvü (1938).
Həyatı
Moris Slobodskoy 13 dekabr, 1913-cü ildə Sankt-Peterburqda anadan olmuşdur. Böyük Vətən müharibəsi dövründə qəzetin redaksiyasında yazıçı və xüsusi müxbir kimi işləmişdir. Burada həm də heyrətamiz məqalələr və satirik məqalələr, o cümlədən "Cəsur Əsgər" qəzetidə nümayiş etdirilib. "Qırmızı Ulduz" ordeni, Vətən Müharibəsi II dərəcəli ordeni, "Şərəf nişanı" ordeni və medalları ilə təltif edilmişdir. 1943-cü ildən Sovet İttifaqının üzvü olmuşdur. 1938-ci ildən SSRİ Yazıçılar Birliyinin üzvü olmuşdur.
1945-ci ildən on səkkiz il ərzində V.A. Dıxoviçlə birgə işləmişdir. Bu zaman "Başqa Dünya", "Bazar ertəsi bazar günü", "Kiçik xərclər üçün 200 min", "Nə cür", "Qadın monastırı" və digər tamaşalar, satirik şeirlər, parodiyalar, satirik məqalələr yaradıb. O, "Burada gəmi gəlir" (1953), Mironova və Menaker (1960) və başqa tamaşaları yazmışdır.
"I" əməliyyatı və Şurikin digər macəraları, Qafqaz əsiri və ya Şurikin yeni macəraları və Brilyant əl kimi məşhur komediyaları Yakov Kostyukovski, Leonid Qayday ilə birgə ssenarisini yazmışdır.
Moris Slobodskoy bir neçə il xroniki böyrək çatışmazlığından əziyyət çəkmişdir. 6 fevral, 1991-ci ildə Moskvada vəfat etmişdir.
Salix mucronata
(Salix mucronata) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Salix miyabeana
(Salix miyabeana) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Espeletiopsis
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Salix melanopsis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Nazim Ağayev (müğənni)
Nazim Ağayev — Müğənni.
Həyatı
Nazim Ağayev 1939-cü il 2 yanvar tarixində Bakı şəhərində anadan olmuşdur.
Atası Ağayev Maşallah əslən cənubi azərbaycanlı olaraq Bakda oxuyub təhsil almış, müxtəlif illərdə Tütün və Qənnadi fabriklərində fabrik müdiri işləmiş, 44 yaında vəfat etmişdir.
Anası Asiyə Ağayeva Lənkəranda doğulmuşdur.
Nazim 1962-ci ildə Teatr institunun musiqili komediya fakültəsinə daxil olmuş, 1967-ci ildə müvəffəqiyyətlə bitirmişdir. İnstitut illərində institutun keçirdiyi tədbirlərdə fəal iştirak edən Nazim bu tədbirlərin birində Azərbaycan Radio və televiİyası xorunun bədii rəhbəri bəstəkar Ramiz Mustafayev tərəfindən xora dəvət edilmiş və üç il xorun solisti olmuşdur. İnstitut illərində vaxtaşırı Əhməd Bakıxanovun, Əhsən Dadaşovun, Baba Salahovun rəhbərlik etdikləri ansambllarda çıxış etmişdir. Axırıcı kursun imtahan tamaşalarında Şəmsi Bədəlbəyli tərəfindən Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrına dəvət edilən Nazim bir neçə tamaşada müvəffəqiyyətlə iştirak edir.
1967-ci ildən Müslüm Maqomayev adına Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının solisti işləmişdir. Misirdə, Vyetnamda, Polşada, İtaliyada, Maltada, Hindistanda, Bolqarıstanda, Macarıstanda qastrollarda olmuşdur.
Ə.Bakıxanovun dəvəti ilə xalq çalğı alətləri orkestrinin solisti olmuşdur. Ağası Məşədibəyovun rəhbərliyi ilə ansamblda çalışmışdır. 1978-ci ildən «Azkonsert» Dövlət konsert-qastrol birliyinin solisti olmuşdur.
Müxtəlif vaxtlarda yeddi bədii filmdə çəkilmişdir.
Haqqında "Bəxtimə düşən sənət" sənədli filmi çəkilmişdir.
1991-ci ildən təqaüdə çıxmışdır. Heydər Əliyev fondunun təqaüdçüsü olmuşdur. 2009 ildə Azərbaycan Respublikası prezidentinin fərmanı ilə Əməkdar artist fəxri adina layiq görülüb.
Ailəsi
Ailəli olmuşdur, üç oğlu var.
Vəfatı
2018 -ci il aprel ayının 24-də uzun müddət əziyyət çəkdiyi xəstəlik nəticəsində dünyasını dəyişmişdir.
Eucephalus
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Salix matsudana
(Salix matsudana) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ayasofya sirləri (film, 2013)
Ayasofya sirləri qısametrajlı sənədli televiziya filmi 2013-cü ildə İctimai televiziya nda istehsal edilmişdir. Film Bizans dövrünə aid və Bizansın "qızıl əsrinin" simvolu olan, Türkiyənin İstanbul şəhərində yerləşən, əvvəl provoslav kilsəsi, daha sonra məscid, hal-hazırda isə muzey olan məbəd Ayasofyadan bəhs edir.
Məzmun
Film Bizans dövrünə aid və Bizansın "qızıl əsrinin" simvolu olan, Türkiyənin İstanbul şəhərində yerləşən, əvvəl provoslav kilsəsi, daha sonra məscid, hal-hazırda isə muzey olan məbəd Ayasofyadan bəhs edir.
Filmin üzərində işləyənlər
Müəllif: Xürrəm Sultan Operator: Ayaz Qocayev
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2013-cü ilin Azərbaycan filmləri 2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Salix magnifica
(Salix magnifica) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
NGC 1124
NGC 1124, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Soba bürcü istiqamətində yerləşir. SB0 tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Kiçik qısasifət ayı
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Bu canlılar əsasən Amerikanın Atlantik okean sahilləri və Müasir Meksika ərazinində yayılmışlar. Təqribi olaraq 800 000 və 10 000 il öncə yaşaması ehtimal edilir. Böyük qısasifət ayının əcdadıdır.
Onlar nəhəng ayılarda ölçülərinə görə fərqlənirdilər. Kiçik dişlərə və çənəyə sahib idilər. Böyük ehtimalla hər şeylə qıdalanırdılar. Pleystosen epoxasının sonlarına yaxın Bariballa rəqabətə tab gətirməyərək sıradan çıxmışlar
Koreya yas mərasimi
Koreyada yas mərasimi — Koreyanın ölüm və həyatın sonu haqqında görüşləri.
Konfutsiizm prinsipləri bir insanın ailədəki və cəmiyyətdəki vəziyyətini müəyyənləşdirir. Konfutsiçilikdə sonrakı həyat haqqında dəqiq bir inanc yoxdur. Konfutsiizm əcdadların ibadəti və budaq dindarlığı ətrafında baş verir – valideynlərinə yaxşı olmaq.
Bəzi Koreyalılar Buddist və ya Protestantdır (Buddist və Protestant cənazələri ilə əlaqədar təlimatlarımıza baxın) və 50 faizdən çoxu bir dinlə eyniləşdirmirlər. Çoxları ölən qohumlarının bu dünyadan axirət həyatına getməsinə inanırlar.
Koreyalılar, sevilən insanın gəzən bir xəyal və ya kaekkvi halına gəldiyi təqdirdə mərhumun sonrakı həyatına rahat bir keçid etməsinə kömək etmək vəzifəsi olduğunu düşünürlər.
Koreya cənazələri ümumiyyətlə xəstəxanalarda və ya evlərdə keçirilir. Konfutsiist adətləri, sevilən bir insanın axirət həyatına maneəsiz keçidini təmin edir. Müasir cənazələr ümumiyyətlə xəstəxanada keçirilir. Koreyalılar sevilən bir xəstəxananı mövcud cənazə xidmətlərinə əsasən seçirlər.
Koreya adətləri daha mükəmməl idi. Keçmişdə konfutsi filosofu Çu Şinin ailə ritualı Koreya cəmiyyəti üçün bir standart idi. Yazı Koreyalıların şəxsi və ictimai həyata necə yanaşmaları üçün bir plan idi. Cənazə ənənələri varlılar arasında başladı və bütün Koreyaya yayıldı.
Koreyanın sürətli böyüməsi bu adətləri dəyişdirdi, baxmayaraq ki, ənənəvi adətlər hələ də kiçik kəndlərdə tətbiq olunur. Gənclərin əksəriyyəti ənənəvi mərasimlərdən uzaq şəhər mərkəzlərində yaşayırlar. Vaxt və məkan çatışmazlığı hamısı daha qısa mərasimlərə və kremlərin artan tempinə səbəb olur.
Salix lutea
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Euchiton
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Eumorphia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Parlaq söyüd
(Salix lucida) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Malik Merac Xalid
Malik Merac Xalid — Pakistan İslam Respublikasının 14-cü baş naziri.
NGC 2084
NGC 2084, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktik dumanllıqdır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. EN tipli. tərəfindən ildə 22.86 sm (9 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Eupatoriastrum
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Kabar
Kabar — Xəzər tayfalarının tərkibinə daxil olan tayfa.
Kabar tayfasının adı əsasında yaranmış etnotoponimlər Azərbaycan və indiki Ermənistan ərazisində kifayət qədər yayılmışdır. Bu tayfa haqqında ilk məlumatı Konstantin Baqranarodnı vermişdir. O, bu tayfanın xəzərlərdən çıxdığını bildirmişdir.
Q.Qeybullayev bu etnonimin tərkibində ar sözünü ayırır. ar(ər) türk sözü kişi, ər, qəhrəman mənasındadır. Kabarlar Azərbaycanda kabarli və ya kəbirli adları altında yaşamışlar. Onların yaşadığı əsas areallardan biri də Qarabağ olmuşdur.
Azərbaycanda Balakən və Tərtər rayonlarında Kəbirli adlı iki kənd vardır. Ermənistanın yeni Bəyazid uyezdində Kalar, Şərur-Dərələyəzdə Kəbirli (Kəbirlidağ), Dağlıq Qarabağda X1X əsrdə Kabirli –qışlaq adı, Kabarrı yeri toponimləri qeydəalınmışdır.
Azərbaycan tarixçisi Mirzə Adıgözəl Bəy kabarları Qarabağın qədim sakinlərindən biri saymışdır. Qarabağ xanlığı dövründə kabarların yaşadıqları yerlər Kabarlı mahalı adlanmışdır
Urartu yazısında Kuarli Q.A.Melikişviliyə görə Kuarli Eçmiədzin və İrəvan yaxınlığında Karmir–blur (azərbaycanca Qızıl-təpə toponiminin ermənicə tərcüməsi) arasındakı vadidə lokalizə olunur. XIX əsrin ortalarına qədər Ermənistanda əhalisi azərbaycanlılardan ibarət Kəvər (XIX əsrin ortalarından NovoBayazit, indi Kamo) adı ilə məlumdur. Demək, Kuarli toponimi zaman keçdikcə –"li" şəkilçisi qəbul etmiş Kəvər formasından düzəlmişdir Zaqafqaziyada kabar etnonimli etnotoponim XII əsrə aid mənbədə Kabri formasında əksini tapmışdır. Bu kabar sözünün qədim erməni dilindəki deyilişidir. Buradakı – i  şəkilçisi mənsubiyyət  şəkilçisi ola bilər. Bu etnotoponim Albaniyadakı Tavus (indiki Berd) qalasının   ətrafındakı yaşayış məntəqələrinin 1139-cu il siyahısına daxil edilmişdir.
Universal insan
thumb|Ən məşhur [[Renessans dövrünün ensiklopedistlərindən Leonardo da Vinçi]]
Universal insan ensiklopedist, polimat (polymathēs, ) — ensiklopediya, yaxud elm, incəsənət və peşələrə dair izahlı lüğəti (1715–1780) tərtib və nəşr edən fransız maarifçiləri. Ensklopediya XVIII əsrin sonunda Fransa burjua inqlabının ideoloji cəhətdən hazırlanmasında böyük rol oynamış və zəmanəsinin elmi nailiyyətlərinin müntəzəm külliyyatını vermişdir. 1772-ci ilə qədər "Ensiklopediyanın" təşkilatçısı və rəhbəri Deni Didro olmuş və D`Alamber ona yaxından kömək etmişdir. Monteskyö, Jan Jak Russo, Volter, Helvetsi, Holbax və digər mütəfəkkirlər də enisklopedistlərin sırasında olmuşdur. "Ensklopediya"da feodal ideologiyasına qarşı ardıcıl mübarizəni materialistlər aparmışlar. Lakin ensklopedistlərin daha mötədil hissəsi də kilsənin elmin işlərinə qarışmaması uğrunda çıxış etmiş, özünü ictimai tərəqqinin tərəfdarı saymış, istibdadın tənqidini vermiş, insanın silki zülümdən azad olunmasına tərəfdar çıxmışlar.
Ensiklopedist — 1) hərtərəfli məlumatı, təhsili olan adam; 2)tarixdə XVIII əsrin axırlarında Fransada nəşr edilən "Ensiklopediya" ətrafında toplaşmış qabaqcıl mütəfəkkirlər qrupunun nümayəndəsi, yaxud onların fikrinə şərik olan adam.
Ensiklopedistlər — "Ensiklopediya, yaxud Elm, incəsənət və peşələrə dair izahlı lüğət"i tərtib və nəşr edən fransız maarifçiləri. "Ensiklopediya"nın təşkilatçısı və rəhbəri D. Didro idi. Burada Holbax, Helvetsi, Volter fəal iştirak edirdilər. Başlıca müəllifləri J. J. Russo, Ş. L. Monteskyö, təbiətşünaslar J. L. L. Büffon və L. J. M. Dobanton, iqtisadçılar A. R. J. Türqo və F. Kene, mühəndis N. A. Bulanje, həkim P. J. Bartez və b. idi. Aralarındakı kəskin fikir ayrılığına və silki fərqlərə baxmayaraq, onları sosial dəyişikliklər, xüsusilə silki strukturun aradan qaldırılması və əmlakın bərabər bölgüsü ideyaları birləşdirirdi. "Ensiklopediya" 28 cilddən ibarət idi (Paris, 1751–72); "Ensiklopediya"nın beş əlavə cildi də (Amsterdam, 1776–77) nəşr edilmişdi. Didro və D`Alamberin yazdıqları "Prospekt"də göstərilirdi ki, nəşrin məqsədi elm və incəsənətə dair bilikləri toplamaqdır. İkinci cildin nəşrindən sonra "Ensiklopediya" qadağan edildi. Sonradan nəşri davam etdirilsə də, senzura təzyiqinə məruz qaldı. 1759-cu ildən gizli nəşr olunurdu. Mühafizəkar filosof və yazıçılar, kilsə xadimləri və parlament üzvləri Ensiklopedistlərlərə qarşı çıxırdılar. Volterin fikrincə, "Ensiklopediya" bütün fransızları, hətta avropalıları ensiklopedist etmişdir. Böyük Fransa inqilabı (1789–94) ideyalarının hazırlanmasında Ensiklopedistlər həlledici rol oynamışlar.
Eupatorina
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
NGC 228
NGC 228 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Andromeda bürcü istiqamətində yerləşir. SBab tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Salix lasiolepis
(Salix lasiolepis) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Salix lemmonii
(Salix lemmonii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Altınkörpü
Altınkörpü (ألتن كوبري, Altınköprü ) — İraqda Kərkük mühafəzəsinin Kərkük şəhərində yerləşən qəsəbə. 9275 nəfər olan əhalisinin böyük çoxluğunu türkmanlar təşkil edir.
Eupatoriopsis
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
NGC 4022
NGC 4022, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 182.88 sm (72 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Almaz Əsgərova
Almas Balabəy qızı Əsgərova (23 yanvar 1949 — avqust 1988) — azərbaycanlı kinoaktrisa. Ən məşhur rolu Həsən Seyidbəylinin 1973-cü ildə çəkdiyi "Nəsimi" filmindəki Şəms roludur.
Həyatı
Almaz Əsgərova 1949-cu ildə Bakıda anadan olub. Ə. Əzimzadə adına rəssamlıq məktəbində təhsil alsa da, təhsilini yarımçıq qoyaraq Azərbaycan Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsinə qəbul olunur. Burada tanış olduğu Azər Süleymanovla ailə həyatı qurur.
Moskvada kinorejissorluğu bitirib Bakıya qayıdan Azər Süleymanov, Almaza aktrisa olmağı məsləhət görür və tezliklə o, kinostudiyada Adil İsgəndərovun kursuna daxil olur.
Almaz bir-birinin ardınca maraqlı obrazlar yaradır — "Qanun naminə"də" Salamatovun xanımı, "Mən ki, gözəl deyildim"də Elmira, "Ulduzlar sönmür"də Fatimə. Daha sonra "Bir cənub şəhərində" Solmaz, "Ürək... Ürək...", "İstintaq davam edir", "Uşaqlığın son gecəsi" filmlərinə çəkilir. Ustadı Adil İsgəndərov onu çəkəcəyi "Vaqif" filmində Xuraman obrazı üçün hazırlayırdı. Lakin onun ölümü bu ideyanın həyata keçməsinə mane olur. Həmin illərdə aktrisa "Tacikfilm"in Firdovsinin "Şahnamə"si əsasında çəkdiyi "Rüstəm və Söhrab" filmində baş rola çəkilir.
Nəhayət, Almaz kinoda ən yaddaqalan və son obrazına həyat verir – "Nəsimi" filmindəki Şəmsə. Həsən Seyidbəyli Şəms obrazı üçün Almazı sorğu-sualsız dəvət etmişdi.