cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kalium yodid
Tətbiqi
Geliştiricinin tərkibindəki fotoşəkil materiallarının işlənməsində, güclü örtük əleyhinə vasitə kimi və möhkəmləndirici və zəiflədici məhlulların tərkibində də istifadə olunur.
Məhəmmədabad (Hurand)
Məhəmmədabad — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Hurand şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
NGC 443
NGC 443 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Balıqlar bürcü istiqamətində yerləşir. S tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Genter döyüşü
Tarixi
8-ci əsrdən 12-ci əsrə qədər Yava adası müxtəlif ailələrə mənsub krallar və ziyalılar tərəfindən idarə olunurdu. Adanın şərq hissəsində əkinçilik mərkəzi olan feodal dövlətlər (Saylendra, Kediri, Tumapel və Macapahit krallıqları) bir-birilə şumluq torpaqlar və düyü yetişdirmək uğrunda mübarizə aparırdılar. 13-cü əsrin əvvəllərində regionda yeni siyasi qüvvənin yaradılması planı var idi. Namizəd kimi irəli sürülən şəxs isə Ken Arok idi. Kəndli başçıları onun siyasi gücünü artırmaq üçün əllərindən gələni əsirgəmirdilər; Arok şəxsi ambisiyalarına görə digərlərindən fərqlənirdi. Ona görə də, onun bu xüsusiyyətləri Yava folklorunda da öz əksini tapmışdır. Arok ərazisini Tumapel Krallığı ilə birləşdirmək qərarına gəldi. O, ölkənin kralı Tunqqul Ametunqun yanında baş məsləhətçi kimi çalışmağa başladı. Arok fırıldağa əl ataraq, Tunqquldan qisas aldı və onu öldürdü. Tunqqulu öldürdükdən sonra isə o, özünü ölkənin kralı elan etdi. Bəzi mənbələrə görə, Arok sui-qəsdi təşkil etməmiş və Ametunq özünü öldürmüşdür.
Ametunqu Tumapel kralı olaraq əvəz edən Arok Tumapelin uzun müddətdir rəqibi olan Kediri Krallığına qarşı döyüşmək üçün hərbi və siyasi gücünü birləşdirməyə başlamışdır. Kediri padşahı Kertacaya da bütün qüvvələrini səfərbər etmiş və Arok ilə döyüşməyə hazır olduğunu bildirmişdir. Təxmini olaraq, 1221 və ya 1222-ci ildə Kedirinin şərqində Genter (Qanter olaraq da bilinir) adlanan ərazidə iki tərəf arasında döyüş baş vermişdir. Döyüş zamanı Arok Kertacayanın (ya onu öldürməklə, ya da onu məcburiyyətlə təslim edərək) Kediri ordusunu darmadağın etmişdir.
Genter döyüşündən sonra ağır məğlubiyyət alan Kediri Krallığı süquta uğramışdır. Qarşı tərəf, yəni Genter döyüşündə qalib gələn Arok isə öz kral ailəsini qurmaq qərarına gəldi. O, Sinqasari Krallığı üzərində nəzarəti ələ alan Racasa sülaləsinin əsasını qoymuşdur.
Niq (Hurand)
Niq — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Hurand şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 264 nəfər yaşayır (59 ailə).
La-Şapel-o-Şas
La-Şapel-o-Şas  — Fransa da kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Şevan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Mulen.
INSEE kodu — 03057.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 228 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 151 nəfər (15-64 yaş arasında) 118 nəfər iqtisadi fəal, 33 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 78,1%, 1999-cu ildə 67.1%). Aktiv olan 118 nəfərdən 109 nəfəri (65 kişi və 44 qadın), 9 nəfəri işsizdir (4 kişi və 5 qadın). 33 hərəkətsiz 13 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 10 nəfər - təqaüdçü, 10 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Nüğədi (Hurand)
Nüğədi — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Hurand şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 92 nəfər yaşayır (22 ailə).
Barquna (dairə, Banqladeş)
thumb|344x344px|Banqladeşin İnzibati bölgüsü Barquna (Benqal dilində: বরগুনা জেলা, ingilis dilində: Barguna District) — Banqladeşin cənubunda, Barisal vilayətində dairə. 1984-cü ildə təşkil olunmuşdur. İnzibati mərkəzi — Barquna şəhəridir. Dairənin sahəsi — 1831 km²-dir. 2001-ci il siyahıya alınmasına görə dairə əhalisinin sayı 837 955 nəfərdir. Yaşlı əhalinin savadlılıq səviyyəsi 40,14 faizdir, bu isə Banqladeş üzrə orta səviyyədən (43,1%) aşağıdır. Əhalinin dini tərkibi: müsəlmanlar - 91,01 %, induizm dininə və digər dinlərə sitayiş edənlər - 8,9 %
İnzibati ərazi bölgüsü
Barquna əyaləti 5 alt dairədən ibarətdir.
Alt dairələr (Mərkəz)
Düldül
Düldül (دلدل) — Məhəmməd peyğəmbərə (s.a.a.v) Misir hakimi Mukaukis tərəfindən Yağfurla birlikdə hədiyyə edilmiş bir qatır. Zil qara və ya ağ rəngdə olması nəql edilən Düldül, İslam xəlifəsi Hz Əliyə (ə.s) Məhəmməd peyğəmbər tərəfindən hədiyyə edilmişdir. Şiə alimlərinin sözlərinə görə Hz Əli Cəməl və Süffeyn döyüşlərinə onunla getmişdir. Düldülün dişi olması rəvayət edilir. Daha sonralar klasik ədəbiyyatda bir at şəklində təsvir edilmişdir. Hz Əli fars və türk klassik ədəbiyatında, dini dastanlarda əsasən Zülfüqar adlı qılıncı və Hz Məhəmmədin ona hədiyyə etdiyi atı ilə birlikdə anılır. Əslində isə o bir qatırdır.
Xalq arasında Düldül güclü, qüvvətli, çevik, ağıllı kimi anlamlarla işlədilir. Azərbaycanın Şəmkir rayonu ərazisində Düldül dağının adıda buradan götürülmüşdür.
Quru fontan
Quru fontan - İrəvan quberniyasının Yeni Bayazid qəzasında, indi Axta (Razdan) rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 12 km cənub-qərbdə yerləşir.
Toponim quru və fontan sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir.
Əhalisi
Kənddə tarixən azərbaycanlılar yaşamışdır. Sonralar -1828-ci ildən sonra burada ruslar yerləşdirilmişdir. 1897-ci ildə burada 162 nəfər rus, 8 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.
XX əsrin əvvəllərində, 1905-1906-cı illərdə azərbaycanlılar qovulmuşdur.
Zülcənah
Zülcənah (ذوالجناح) — şiə müsəlmanlarının imamı, Əhli-Beytin nümayəndəsi, səhabə Hz Hüseyn ibn Əlinin atı. Geniş yayılmış rəvayətə görə Zülcənah imam Hüseyinin öldürülməsinin ardından göz yaşı tökmüş və Fərat çayına doğru gedərək yoxa çıxmışdır. Bəzilərinin dediyinə görə, bu at xeymələrin kənarında başını o qədər torpağa sürtür ki, can verir. Bəziləri isə deyir ki, bu hadisədən sonra yoxa çıxmışdır, artıq heç kəs onu görməmişdir.
Vaqif Süleymanov
Vaqif Mürsəl oğlu Süleymanov — həkim, bəstəkar.
Həyatı
1946-cı ildə Göyçay rayonu Hacalı kəndində anadan olmuşdur. Musiqi təhsilini Bülbül adına orta ixtisas musiqi məktəbində almışdır. 1963-cü ildə Azərbaycan Tibb Universisetinin müalicə profilaktika fakültəsinə qəbul olmuşdur. 1969-cu ildə universiteti bitirmişdir. 1972-ci ildən tibb universisetinin fizioterapiya kafedrasında müəllim kimi fəaliyyət göstərir. Ailəlidir, 3 övladı, 7 nəvəsi var.
Əmək fəaliyyəti
1969–72-ci illərdə Azərbaycan Elmi Tədqiqat Kurortologiya və Fizioterapiya institutunun əməkdaşları ilə birlikdə elmi ekspedisiyada iştirak etmişdir. Ekspedisiya zamanı böyrək daşı xəstəliklərində Qalaaltı mineral suyunun müalicəvi təsirini araşdırmış və öyrənmişlər. Onun və elmi ekspedisiyadakı həmkarların elmi tapıntıları nəticəsində bu illər ərzində minlərlə insan bu şəfalı sulardan istifadə etmiş və müsbət müalicəvi effektini müşahidə etmişlər. 1972-ci ildən tibb universisetinin fizioterapiya kafedrasında müəllim kimi fəaliyyət göstərir. Kafedraların əməkdaşları ilə birgə bir sıra tibbi məqalənin müəllifi olmuşdur.
Musiqi yaradıcıllığı
Musiqi yaradıcıllığına 18 yaşında başlamışdır. İlk əsəri 1968-ci ildə respublikanın xalq artisti İslam Rzayevin ifasında İslam Səfərlinin sözlərinə bəstələdiyi Göyçay mahnısı olmuşdur. Bu illər ərzində onlarla mahnıların müəllifi olmuşdur. Bəstəkarın mahnılarını İlhamə Quliyeva, İslam Rzayev, Əli Mirəliyev, Yaşar Səfərov, Zöhrə Abdullayeva, Elmira Rəhimova, Ramil Qasımov, Almaz Orucova, tarzən Zamiq Əliyev, Zabitə Alıyeva, Mehman Hacıbəyov, Nərgiz Mehdiyeva kimi sənətkarlar ifa etmişdir.
Qummiarabik
Qummiarabik
İki akasiya növünün şirəsindən alınan qummiarabik təbii polisaxaridlər sinfinin ən mühim nümayəndələrindən biridir. Suda yaxşı həll olur. Kimyəvi formulları Molekulyar formul - C12H36 InChI - InChI=1S/6C2H6/c6*1-2/h6*1-2H3 InChI - GPOWYVZNNHYPBM-UHFFFAOYSA-N Canonical SMILES - CC.CC.CC.CC.CC.CC
Tarix
1445-ci ildə Şahzadə Henri dənizçi Arguin adasında (müasir Mavritaniya sahillərində) ticarət məntəqəsi quraraq, Portuqaliya üçün qummiarabik ticarətinə başlamışdır. 1580-ci ildə Portuqaliya və İspan krallıqları birləşdikdən sonra ispanlar bu ticarətə davam etmişdir. 1638-ci ildə isə bu ərazidə ticarət hollandlar tərəfindən idarə olunmağa başlamışdır. O dövrdə Trarza və Bracna akasiya ağaclarından istehsal edilən bu kitrə Ərəbistanda əldə edilən akasiyadan üstün hesab olunurdu. 1678-ci ildə ticarət yenə fransızlar tərəfindən idarə olunmağa başlamışdır. [1] 18-ci əsrdə qummiarabikin bir çox sahələrdə mümkün tətbiqi Fransa, Böyük Britaniya və digər Avropa ölkələrinin sənayedən əvvəlki iqtisadiyyatlarında mühüm rol oynamağa başlamışdı. 18-ci və 19-cu əsrlərdə qummiarabik müasir Seneqal və Mavritaniyadakı Fransız və Britaniya ticarət koloniyalarında əsas ixrac məhsullarından biri idi. Qərbi Afrikanın Sahel bölgəsi, Atlantik Okeanından Qırmızı dənizə qədər uzanan Sahara səhrasının cənub sahilləri 18-ci əsrdən bəri dünyanın ən böyük qummiarabik tədarükçüsü olmuşdur. [2,3] Hal-hazırkı dövrümüzdə də bu təbii polimer Mavritaniya, Niger, Çad və Sudan (80%) da daxil olmaqla bir sıra Afrika ölkələrindəki akasiya ağaclarından alınır.
Kimyəvi Tərkibi
Qummiarabikin kimyəvi tərkibi heterogendir. Onun yüksək funksionallığı da quruluşunun xüsusiyyətləri ilə əlaqədardır. Kimyəvi quruluş baxımından, molekulunda həm polisaxarid, həm də zülal molekulları saxlayan qlikoproteinlər sinfinə, yəni biopolimerlərə aiddir. Qummiarabik məhlulda zəif turşu və ya neytral bir mühit yaradır [4]. Qummiarabik bir-biri ilə müəyyən bir şəkildə əlaqədə olan pentozaların, metilpentozaların, heksozaların və poliuronik turşuların elementar vahidlərindən ibarətdir. Qummiarabik makromolekulunun əsas skeleti qalaktoza və mannozadan təşkil olmuşdur, yan qollarda isə pentoza və ksiloza vahidləri vardır. Mannoza qalıqları da əsas zəncir və ya budaq hissələrinin bir hissəsidir. Uronik turşulardan, əsasən qalaktoza və ya mannoza vahidlərinə qoşulmuş qlükuron turşusu vahidləri vardır [5]. Qummiarabik kalsium, maqnezium və kalium saxlayan, şaxəli zənciri olan neytral və ya zəif turşu kompleksinin arabinoqalaktan-zülalının təbii çox funksiyalı hidrokolloididir. Araşdırmalar qummiarabikin 45-46% qalaktoza, 23-24% arabinoza, 13-14% ramnoza və 14-16% qlükuron turşusu qalıqlarından ibarət olduğunu göstərmişdir. Polisaxarid turşuları kalsium, maqnezium və natrium duzlarının qarışığı şəklindədir. Qummiarabikin kimyəvi tədqiqi nəticəsində müəyyən olunmuşdur ki, onun tam hidrolizi nəticəsində qlyukuron turşusundan və qalaktoza qalıqlarından ibarət aldobin turşusu əmələ gəlir. Yumuşaq hidroliz zamanı arabinoza, ramnoza və 3-qalakto-1-arabinoza disaxarid qummiarabikin tərkibindən xaric olur. Qismən depolimerləşən qummiarabik qalaktoza və qlyukuron turşusunun elementar zvenolarından ibarətdir [5, 6].
Sağlamlıq faydaları
Qummiarabik zəngin qida lifləri mənbəyi olduğu üçün qida və əczaçılıq sənayesində təhlükəsiz qatılaşdırıcı, emulqator və stabilizator kimi geniş istifadə olunmasından əlavə, həmçinin bir neçə in vitro və digər üsullarla sübut edilmiş geniş spektrli sağlamlıq faydalarına malikdir.[8] Qummiarabik mədədə parçalanmır, lakin yoğun bağırsaqda bir sıra qısa zəncirli yağ turşularına fermentasiya olunur. Faydalı bağırsaq mikroflorasının böyüməsinə və çoxalmasına yararlı bir prebiotik kimi qəbul edilir ki, bu cəhətdən onun qəbulu faydalıdır. Onun faydalarına aşağıdakıları misal göstərə bilərik:
Manıç-Qudila
Manıç-Qudila gölü  — Rusiyanın cənubunda, Kalmıkiya, Stavropol diyarı və Rostov vilayəti ərazisində yerləşən göl. Kumo-Manıç çökəkliyinin mərkəzində yerləşən böyük bir duz göldür. 1930-cu illərdə bir sıra hidrotexniki qurğular tikildikdən sonra, Manıç çayındakı Proletarnoe su anbarının bir hissəsi olmuşdur.
Dəniz səviyyəsindən hündürlüyü 12,8 metrdir. Gölün sahəsi dəyişkəndir, orta hesabla 344 km²-dir. Uzunluğu 100 km-dən çox, eni 10 km və daha çox, dərinliyi 3,5–4 m, orta dərinliyi 2.6 m-dir. Suyu acı-duzludur. Göl suyun səviyyəsi və duzluluğun dəyişməsi ilə xarakterizə olunur. Bunlar da antropogen və təbii amilərdən irəli gəlir.
Adı
Gölün adı mürəkkəbdir. iki sözün birləşməsindən meydana gəlmişdir.
Adın birinci hissəsi türk mənşəlidir. "Duzlu" və ya "acı" mənasını verir. Kalmık dilində göl Mansa adlanır.
Gölün adının ikinci hissəsi onun üzərindən əsən güclü küləklərlə əlaqədardır. Keçmişdə göl təəccüb doğurdu və yerli sakinlərin arasında bir qorxusu vardı. Bu barədə bir çox əfsanələr belə gəzir. Deyilənə görə göl üzərində sirli bir zümzümə eşidilir. Güclü küləklərdə yüksələn böyük dalğaların dik sahillərində əks olanması bir gurultu meydana gətirir. Bu səslər şimal sahilindəki yarğalarda küləyin əsməsi ilə birləşir.
Tarixi formalaşma
Manıç-Qudilo gölü relikt mənşəlidir. Əvvəlki dövrlərdə Xəzər dənizini Qara dənizlə birləşdirən nəhəng bir su tutarının qalıqlarıdır. Manıç-Qudilo gölünün hövzəsinin yerləşdiyi Kumo-Manıç çökəkliyi kiçik yüksəkliklərlə xarakterizə olunur. Azov və Xəzər dənizlərinin suayrıcılarının keçdiyi mərkəzi hissədə (təxminən 20 m) maksimuma çatır. Göl hövzəsinin mənşəyi həmdə Kumo-Manıç çökəkliyinin mövcudluğu səbəbindən tektonikdir. Yenə bir relyef quruluşu olaraq, Orta və Yuxarı Pliosen, yəni 2-3 milyon il əvvəl meydana gəlmişdir.
Adaları
Göldə bir neçə ada var. Ən böyükləri (Vodnı, Ptiçi və s.) gölün şimal-qərb hissəsində yerləşir. Hal-hazırda minerallaşmanın artması və gölün səviyyəsinin aşağı düşməsi səbəbindən adaların sayının və ərazisinin artması baş verir. Göl sahilinə yaxın yerləşən bəzi adalar materiklə birləşərək yox olur.
thumb|Vodnı adasının vəhşi atları
Tirkeşəvənd (Kəlbəcər)
Tirkeşəvənd — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun Tirkeşəvənd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
1993-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. 25 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzarətindədir.
Tarixi
Tirkeşəvənd kəndi Tutqunçayın (Tərtər çayının qolu) sahilindədir. Əsli Tirkeşəvənddir. Yerli məlumata görə, yaşayış məntəqəsi keçmiş Böyük kəndinə məxsus qışlaq yerində salınmışdir. Sonralar qonşu Qazıxanlı kəndindən və Ağzıbir binəsindən köçmüş ailələr burada məskunlaşmışlar. Kəndin yaxınlığındakı Tirkəşəvənd qəbiristanı və ya Türk qəbiristanı adlanan məzarlıq burada çox qədimdən yaşayış məntəqəsi olduğundan xəbər verir. Oykonim tirkaş (etn.) və vənd (oğlu, uşağı, nəsli) komponentlərindən düzəlib, “tirkeş nəsli” mənasındadır.
Pərican (Hurand)
Pərican — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Hurand şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 137 nəfər yaşayır (29 ailə).
Nikol Paşinyan
Nikol Vovayi Paşinyan — Ermənistan Respublikasının 16-cı baş naziri (8 may 2018 – 25 aprel 2021 ; 26 aprel 2021 – 1 avqust 2021 (s.i.) ; 2 avqust 2021 ).
İxtisasca jurnalist olan Paşinyan 1998-ci ildə öz qəzetini qursa da, bir il sonra bağlanmışdır. O, dövrün Milli Təhlükəsizlik naziri Serj Sarkisyana böhtan atmaqda təqsirlənərək bir il həbs cəzasına məhkum edilmişdir. 1999-cu ildən 2012-ci ilə qədər "Haykakan Jamanak" qəzetinin redaktoru olmuşdur. Ermənistanın birinci prezidenti Levon Ter-Petrosyana rəğbət bəsləyən Paşinyan ikinci prezident Robert Köçəryan, müdafiə naziri Serj Sarkisyan və onlara müttəfiq olan oliqarxları çox tənqid edirdi. 2007-ci il parlament seçkilərində kiçik bir müxalifət partiyasına rəhbərlik etmiş, nəticədə səslərin 1,3%-ni toplamışdır.
Paşinyan Ter-Petrosyanın açıq tərəfdarı idi. O, 2008-ci il prezident seçkilərində siyasi geri dönüş etmiş, lakin geniş səs saxtakarlığı və zorakılıq şəraitində Serj Sarkisyana uduzmuşdur. Atəşli çıxışları ilə diqqət çəkən Paşinyan 1 mart 2008-ci ildə seçkilərdən sonrakı etiraz aksiyalarında əhəmiyyətli rol oynamışdır. Hökumət qüvvələri tərəfindən sıxışdırılan etirazçılar arasında on nəfər ölmüşdür. "Kütləvi iğtişaşlar təşkil etməkdə" təqsir olunan Paşinyan 2009-cu ilin ortalarına qədər gizlənmişdir. O, mübahisəli şəkildə 7 il həbs cəzasına məhkum edilmişdir. Bu addım siyasi motivli kimi qiymətləndirildi. Paşinyan ümumi amnistiya çərçivəsində 2011-ci ilin may ayında azadlığa buraxılmışdır. 2012-ci ildə Ter-Petrosyanın geniş müxalifət koalisiyası olan Ermənistan Milli Konqresindən parlamentə seçilmişdir.
Paşinyan siyasi arenada Ter-Petrosyandan ayrılaraq "Mülki Müqavilə" partiyasını qurmuşdur. Paşinyan digər iki müxalifət partiyası ilə "Çıxış Yolu" ittifaqını qurmuş, 2017-ci il parlament seçkilərində demək olar ki, 8% səs toplamışdır. O, Baş nazir Serj Sarkisyanı və hökumətini istefaya məcbur edən 2018-ci il Ermənistan inqilabının lideri idi. Paşinyan 2018-ci ilin may ayında Baş nazir seçilmişdir. Paşinyan dövründə Ermənistanda demokratiya, mətbuat azadlığı və korrupsiya ilə mübarizə əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşmışdır. Ermənistan iqtisadiyyatı da postsovet məkanında ən sürətlə inkişaf edən iqtisadiyyatlardan birinə çevrilmişdir. Paşinyanın xarici siyasəti rusofob və qərbmeyilli olaraq qiymətləndirilir.
Paşinyan İkinci Qarabağ müharibəsində Ermənistana rəhbərlik etmişdir. Müharibə Azərbaycan ilə Ermənistan arasında baş tutan Qarabağ münaqişəsi çərçivəsində baş verən ən son və əhəmiyyətli hərbi münaqişə idi. Paşinyanın Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev ilə birinci görüşü zamanı Qarabağ münaqişəsinin dinc yolla həlli üçün yeni addımların atılması barəsində razılıq alınmışdır, lakin Paşinyan hökuməti və mərkəzi Xankəndində yerləşən Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının aldığı qərarlar, o cümlədən etdiyi populist və irredentist çıxışlar səbəbilə ilə tərəflər arasında vəziyyət gərginləşmişdir və nəticədə müharibə başlamışdır. 9 noyabr 2020-ci ildə Paşinyanın da imzaladığı üçtərəfli atəşkəs bəyannaməsi ilə 44 gündən sonra başa çatan müharibə Ermənistan tərəfi üçün əhəmiyyətli insan, maddi və ərazi itkiləri ilə nəticələnmişdir. Müharibədən sonra Paşinyan etirazlarla üzləşmiş və Rusiyanın vasitəçiliyi ilə Azərbaycanla imzalanan atəşkəsə görə onun istefa etməyi tələb edilmişdir. Etirazlara və 40-dan çox yüksək rütbəli hərbi zabitin onu istefaya çağıran bəyanatına baxmayaraq (Paşinyan bunu çevriliş cəhdi kimi qələmə vermişdir) Paşinyan siyasi hakimiyyəti təhvil vermək çağırışlarına müqavimət göstərmişdir. Paşinyan 25 aprel 2021-ci ildə iyun ayında növbədənkənar seçkilərin keçirilməsi üçün rəsmi istefa verdiyini elan etmişdir. Buna baxmayaraq, o, seçkilər keçirilməyənə qədər baş nazir vəzifəsini icra etmişdir. O 2021-ci il seçkilərində bütün səslərin yarısından çoxunu qazanaraq qalib gəlmişdir.
Bioqrafiya
Paşinyan parlamentdəki Yelk fraksiyasının tərkibində olan kiçik müxalif Vətəndaş Müqaviləsi partiyasının lideridir. O, 1990-cı illərin sonu və 2000-ci illərin əvvəllərində Oragir və Haykakan Zhamanak qəzetlərinin müxbiri və redaktoru olub. O, keçmiş prezident və Serj Sarkisyanın yaxın müttəfiqi olan Robert Koçaryanın tənqidçilərindən biri olub. Paşinyan Oragir qəzetindəki bəzi məqalələrinə görə böhtan yazmaqda ittiham edilib və 1999-cu ildə "cinayət və hərbi" istintaqa cəlb edilib. O, 2006-cı ildə siyasətə daxil olub və növbəti il keçirilmiş parlament seçkilərində uğursuzluğa məruz qalıb. O, Sarkisyanın 2008-ci ildə ilk dəfə prezident seçilməsindən sonra ona qarşı keçirilən etirazlarda iştirak edib. Həmin etirazlar xüsusi təyinatlılar tərəfindən yatırılıb, Paşinyan isə etirazlarda iştirakına görə yeddi il həbs cəzası alıb. Lakin erkən azadlığa çıxan Paşinyan 2012-ci və 2017-ci illərdə keçirilmiş parlament seçkilərində millət vəkili seçilib. O, milət vəkili kimi Ermənistanın Rusiya ilə artan yaxınlığını tənqid edib və Avrasiya İqtisadi İttifaqından çıxmağı təklif edib.
2020-ci il İkinci Qarabağ müharibəsi sonra Azərbaycana məğlub olması və Qarabağdan çıxmaq üçün atəşkəs sazişinin imzalanması üçün ona qarşı etirazlar keçirildi.
Erkən həyatı
Nikol Paşinyan 1 iyun 1975-ci ildə Ermənistan SSR-in Tavuş regionunun İcevan (tarixi Karvansaray) şəhərində anadan olub. Onun nənə və babalarının ən azı biri İcevandan təxminən 10 km məsafədə yerləşən Yenokavand kəndindəndir. Ona İkinci Dünya müharibəsində həlak olmuş ata babasının adı verilib. Onun atası Vladimir Paşinyan futbol və voleybol məşqçisi, həmçinin idman müəllimi kimi işləyib. Nikol 12 yaşında olarkən onun anası dünyasını dəyişib və onu atasının ikinci arvadı olan ögey anası Yerjanik böyüdüb. O, 1 nömrəli İcevan orta məktəbini 1991-ci ildə bitirib. Ermənistanda Qarabağ hərəkatı zamanı 1988-ci ildə Paşinyan tələbə etirazları, yürüşləri və nümayişlərini təşkil edirdi. Onun özü Qarabağ müharibəsi zamanı orduda xidmət etməyib, çünki onun özündə böyük iki qardaşı müharibəyə yollanmışdılar və qanuna görə onun orduda xidmət etməsi məcburi deyildi. Paşinyan 1991-ci ildən 1995-i ilə qədər İrəvan Dövlət Universitetində jurnalizm üzrə təhsil alıb. Əlaçı tələbə olmasına baxmayaraq, Universitet rəhbərliyini açıq şəkildə tənqid etməsinə görə onu məzun olmasından bir az qabaq universitetdən qovublar. 2015-ci ildə verdiyi müsahibədə Paşinyan özünü daha çox jurnalist kimi hiss etdiyini bildirib, çünki siyasətə də jurnalizmdən gəlib.
Paşinyan evlidir, həyat yoldaşı jurnalist Anna Hakobyan ilə universitetdə təhsil alarkən tanış olub. Onların dörd övladı var, bunlardan üçü qız (Məryəm, Şuşanna, Arpine) və biri oğlandır (Aşot). Onun oğlu 2018-ci ilin iyun ayında Dağlıq Qarabağdakı Ermənistan qoşunlarının tərkibində xidmət keçmək üçün hərbi xidmətə yollanıb. Paşinyan yoldaşı ilə rəsmi nikah bağlamayıblar, onların kilsə nikahları da yoxdur. Anna Hakobyan 2012-ci ildən bəri Aykakan Jamanak qəzetinin baş redaktorudur. Paşinyan bildirib ki, bir gün Anna Hakobyan ilə Erməni Apostol Kilsəsində nikah bağlayacağına ümid edir. Paşinyan doğma erməni dilindən başqa, rus və ingilis dillərini də bilir.
Jurnalist karyerası
Paşinyan İrəvan Dövlət Universitetində 1992-ci ildə təhsilinə başlayarkən jurnalist fəaliyyətində də ilkin addımlarını atmağa başlayıb. O, Dprutyun, Hayastan, Lragir və Molorak qəzetlərində işləyib. Artıq 1995-ci ildə o jurnalist həmkarları arasında bacarıqlı və istedadlı biri kimi tanınmağa başlamışdı. 1998-ci ildə o gündəlik nəşr olunan Oragir qəzetinin əsasını qoydu. Bu qəzet müxalifətçi olan keçmiş Təhsil naziri Aşot Bleyanın başçısı olduğu Nor Ughi (Yeni Yol) partiyası ilə əlaqəli idi. 1999-cu il Ermənistan Parlament seçkiləri zamanı Oragir qəzeti o vaxtki Daxili İşlər və Milli Təhlükəsizlik naziri Serj Sarkisyanın rəhbəri olduğu Erməni İntibahı partiyasına qarşı tənqidi mövqe tutmuşdu. Ümumiyyətlə, seçkilər zamanı Oragir qəzeti seçki iştirakçıları barədə 281 məqalə dərc etmişdi ki, bunların da ancaq 11-i pozitiv mövqe idi. Bütün pozitiv məqalələr qəzetin simpatiya bəslədiyi Panerməni Milli Hərəkatı barəsində idi.
1999-cu ilin avqust ayında Paşinyan ona kəsilmiş 25.000 ABŞ dolları həcmində cəriməni ödəməkdən imtina etdiyi üçün 1 illik həbs cəzasına məhkum edildi. Həmçinin ondan Serj Sarkisyan və Mika-Armeniya şirkətinə qarşı irəli sürdüyü ittihamları geri çəkməsi tələb olunurdu, məhkəmə bu ittihamları böhtan kimi səciyyələndirmişdi. Oragirin əmlakı müsadirə olundu və onun bank hesabları donduruldu. Bununla da Paşinyan müstəqil Ermənistanda böhtana görə təqib olunan ilk jurnalist oldu. Onun həbsi erməni və xarici hüquq-müdafiə təşkilatları tərəfindən kəskin tənqid olundu. Yerli və xarici təzyiqlər nəticəsində onun cəzası yüngülləşdirilərək şərti həbs cəzası ilə əvəzləndi.
Oragirin ləğv edilməsindən sonra Paşinyan keçmiş deputat Petros Makeyanın sədri olduğu kiçik müxalif partiyası Demokratik Vətən Partiyası ilə əlaqəli olan Haykakan Jamanak ("Ermənistan Xəbərləri") qəzetinin redaktoru oldu. Paşinyan bu vəzifədə 2012-ci ildə deputat seçilənə kimi qaldı. ABŞ dövlət departamenti Oragir və Haykakan Jamanak qəzetlərini "sensasiya doğuran siyasi tabloidlər" adlandırırdı." Mətbuata sızılan xəbərlərə görə, ABŞ-nin Ermənistandakı səfiri Con Marşall Evans 2004-cü ildə yazdığı hesabatda Haykakan Jamanakın "əsası olmayan xəbərlər yazması reputasiyasına malik olduğunu" göstərirdi. ABŞ dövləti tərəfindən maliyyələşdirilən Azadlıq Radiosu bu qəzeti keçmiş prezident Ter-Petrosyana simpatiya bəslədiyini və hazırkı Köçəryan hökumətini sərt tənqid etdiyini bildirirdi.
23 dekabr 1999-cu ildə Paşinyan Haykakan Jamanak qəzetində korrupsiyada ittiham etdiyi yerli biznesmenə məxsus bir dəstə adam tərəfindən döyülmüşdü. 2002-ci ilin mart ayında Paşinyan Ermənistan Mülki Aviasiya Agentliyinin rəhbəri Hovhannes Yeritsyana şər atması ittihamı ilə yenidən mühakimə olundu." İttihamlar parlamentdəki 3 böyük fraksiya, həmçinin hökümətyönümlü fraksiyalar tərəfindən də qınandı. Ona qarşı açılmış cinayət işi aprel ayında "kifayət qədər dəlil olmaması" səbəbindən bağlandı.
22 noyabr 2004-cü ildə Paşinyana məxsus və Haykakan Jamanak qəzetinin ofisi qarşısında saxlanılmış Lada Niva avtomobili partladıldı. Partlayış nəticəsində baş vermiş alov yanğınsöndürənlər tərəfindən söndürüldü. Paşinyanın iddiasına görə partlayış prezident Robert Köçəryana yaxın olan deputat və oliqarx, Ermənistan Olimpiya Komitəsinin keçmiş rəhbəri Qaqik Çarukyan tərəfindən təşkil edilmişdi. Paşinyan güman edirdi ki, bu hadisə erməni atletlərinin Afina Olimpiadasında çox zəif iştirakına görə nəşr etdiyi karikaturaya görə qisas məqsədilə törədilib. Qəzet əməkdaşları maşının Molotov kokteyli yaxud əldəqayırma partlayıcı vasitəsilə partladıldığını güman edirlər. Polis araşdırması partlayışın maşının akkumulyatorunda yaranan qısaqapanmaya görə baş verdiyi qənaətinə gəldi. Çarukyan bu hadisəyə hansısa bağlılığının olmasını inkar etdi. Əvəzində o bildirdi ki, "Öz nüfuzunu qaldırmaq üçün insanlar yersiz sözlər danışa bilirlər" və bundan sonra güldü. ABŞ-nin Ermənistandakı o vaxtkı səfiri Con Evans göndərdiyi gizli hesabatda bildirmişdi ki, Paşinyan onun maşının partlamasının onu qorxutma aktı olması iddiasını sübuta yetirməməsinə baxmayaraq, hakimiyyət orqanlarının avtomobilin təbii səbəblər üzündən partlaması inddiasına inanmaq çox çətindir.
Erkən siyasi karyerası
1998-ci il prezident seçkilərində Paşinyan prezidentliyə namizəd olan, Levon Ter-Petrosyanın başçılığı altında hökumətdə Təhsil və Elm naziri olmuş Aşot Bleyanın seçki bürosunun üzvü idi. Bleyan, Ter-Petrosyanın hakimiyyətdəki partiyası olan Pan-Erməni Milli Hərəkatından ayrılmış Yeni Yol (Nor Ughi) Partiyasının lideri idi.
NGC 2302
NGC 2302, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Təkbuynuz bürcü istiqamətində yerləşir. II2p tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Nikol Paşinyan
2007 parlament seçkiləri
Paşinyan 2007-ci il parlament seçkilərindən əvvəl siyasi səhnəyə çıxdı. O, "Alternativ" ictimai-siyasi təşəbbüs tərəfindən saxta bir seçki bloku olan, özü tərəfindən əsası qoyulan "İmpiçment Birliyi"nin, həmçinin keçmiş deputatlar Petros Makeyan və Mikayel Hayrapetyanın rəhbərlik etdiyi Demokratik Vətən və Mühafizəkarlar partiyalarının rəhbəri oldu. Blokun əsas siyasi məqsədi Prezident Robert Koçaryanın impiçmenti, həm də Baş nazir Serj Sarkisyan və oligarx Gagik Tsarukyanın hakimiyyətdən qovulması idi. 20 fevralda onların Azadlıq Meydanında ilk mitinqinə təxminən 1000 insan gəldi. Azadlıq Radiosunun verdiyi məlumata görə, bu hadisə Ter-Petrosyanın müttəfiqləri üçün "ictimai dəstəyin olmamasını" vurğuladı. Blok Koçaryanın siyasətinə liberal bir ideoloji alternativ təqdim etdi.
9 may 2007-ci ildə, seçkiyə üç gün qalmış, İmpiçment, "Hanrapetutyun" partiyası və "Yeni Dövr" ilə birlikdə siyasi məhbus hesab etdikləri Aleksandr Arzumanyanın azad edilməsini tələb etmək üçün Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin binasının qarşısında mitinq təşkil etdilər. Mitinq zamanı qarşıdurma baş verdi, bu zaman bir neçə iştirakçı polislər tərəfindən döyüldülər. Onlar həmçinin kütləni dağıtmaq üçün gözyaşardıcı qazdan istifadə etdilər. Baş Polis İdarəsinin rəhbər müavini Ararat Mehtesyan zorakılığa görə Nikol Paşinyanı günhalandırdı.
Kosmos Elmləri İnstitutu (İspaniya)
Kosmos Elmləri İnstitutu — İspaniyada kosmik fizika, astrofizika və kosmologiya sahəsində araşdırmalara həsr olunmuş elmi müəssisə. Kosmos Elmləri İnstitutu Sergey Odintsov kimi bir çox beynəlxalq tanınmış alimləri cəlb etmişdir.
Gillem Anqlada-Eskude
Gillem Anqlada-Eskude — İspaniya astronomu. Onun 2016-cı ildə rəhbərlik etdiyi bir astronom qrupu Yerə ən yaxın potensial yaşamaq üçün uyğun planet olan "Proxima Centauri b"nin varlığını təsdiqləmişdir. Anqlada-Eskude "Time" jurnalına görə, 2017-ci ilin 100 ən nüfuzlu insanından biri və "Nature" jurnalına görə, 2016-cı ilin ən əhəmiyyətli 10 alimdən biri seçilmişdir. O, hal-hazırda İspaniyanın Kosmos Elmləri İnstitutunda elmi işçidir.
Yamçı-i Ülya (Nir)
Yamçı-i Ülya — İranın Ərdəbil ostanının Nir şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 233 nəfər yaşayır (63 ailə).
Talıboğlu
Talıboğlu - İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında, indi Artik rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 13 km şimal-qərbdə yerləşir. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.
Toponim nəsil adı (Talıboğlu nəsli) əsasında əmələ gəlmişdir. Patronim toponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.
Erm. SSR AS RH-nin 15. VII. 1948-ci il fərmanı ilə adı dəyişdirilib Lusakert qoyulmuşdur.
Barbados 4-2 Qrenada (1994)
Barbados 4-2 Qrenada oyunu – 27 yanvar 1994-cü ildə Karib Kubokunun seçmə mərhələsi çərçivəsində A qrupunda baş tutmuş oyun. Turnirdə istifadə olunan qeyri-adi qol sistemi və komandaların qrupdakı mövqeləri, oyunun sonlarında əvvəlcə Barbados millisinin, sonra isə Qrenada millisinin öz qapısına qol vurmağa cəhd etməsinə gətirib çıxarmışdır. Nəticə "futbol tarixinin ən qəribə oyunu" kimi tanınmışdır.
Turnirin təşkilatçıları reqlamentdə yeni dəyişiklik etmişdilər. Qrupda hər bir oyunun heç-heçə başa çatması halında əlavə vaxt oynanılacaqdı. Əlavə vaxtda vurulan qızıl qol isə 1 qol yox, 2 qol kimi sayılacaqdı. Barbados millisinin növbəti mərhələyə keçməsi üçün 2 qol fərqi ilə qalib gəlməsi lazım idi. Oyunun sonlarında 2-1 hesabı ilə öndə olan Barbados oyunu əlavə vaxta daşıyıb 2 qol qaydasından yararlanmaq üçün öz qapısına qol vurmuşdur. Həm bir qol fərqi ilə məğlubiyyət (2-3), həm də qələbə (3-2) Qrenada millisini növbəti mərhələyə çıxaracağından oyunun son 7 dəqiqəsində Qrenada millisi həm öz qapısına, həm də Barbadosun qapısına qol vurmağa cəhd etmişdir. Lakin Barbados hər iki qapını müdafiə edə bilmiş, əlavə vaxtda vurduğu qızıl qolla istədiyinə nail olmuşdur.
Arxaplan
1994 Karib Kuboku sayca 5-ci dəfə baş tutan Karib Kuboku idi və Trinidad və Tobaqoda keçirilirdi. Seçmə mərhələ 1994-cü ildə Karib adalarının müxtəlif yerlərində baş tuturdu. Barbados, Qrenada və Puerto-Riko milliləri A qrupuna düşmüşdülər. Turnirin təşkilatçıları reqlamentə yenilik gətirmişdilər: oyunların heç-heçə başa çatması halında əlavə vaxt oynanmalı, əlavə vaxtda vurulan qızıl qol isə 2 qol kimi sayılmalı idi. 23 yanvarda Barbados Puerto-Rikoya 0-1 hesabı ilə uduzdu. İki gün sonra Qrenada Puerto-Rikonu qızıl qol sayəsində əlavə vaxtda 2-0 uddu. Bu, Qrenada millisini 3 xal və +2 top fərqi ilə qrupun birincisi etdi. Barbadosun növbəti mərhələyə çıxmaq üçün yeganə şansı Qrenadaya azı +2 top fərqi ilə qalib gəlmək idi.
Oyundan öncə qrupda vəziyyət belə idi:
Oyun
Oyun Sent-Mişel şəhərindəki Barbados Milli Stadionunda baş tuturdu.
Oyunun əvvəllərində Barbados millisi ehtiyacı olduğu 2 qolu vura bildi. Lakin 83-cü dəqiqədə Qrenada millisi qol vuranda vəziyyət dəyişdi. Barbados millisi bir qol vurub hesabı 3-1 etmədiyi müddətcə, növbəti mərhələyə Qrenada millisi çıxırdı. Barbados bir neçə dəqiqə hücum edib qol vurmağa cəhd etsələr də, bacarmadılar. Bu zaman fərqli taktika seçdilər: heç-heçənin oyunu əlavə vaxta aparacağı və əlavə vaxta bir qolla istədikləri 2 topluq üstünlükləri əldə edə biləcəkdilər. 87-ci dəqiqədə Barbados hücum etməyi dayandırdı və hücumçu Terri Sili ilə qapıçı Horeys Stout aralarında paslaşmağa başladılar. Sonda isə Sili qəsdən öz qapısına qol vurdu.
Hesab 2-2 idi və oyunun başa çatmasına 3 dəqiqə qalırdı. Qrenada oyunçuları barbadosluların taktikasını anladılar və hər iki qapıya qol vuracaqları təqdirdə növbəti mərhələyə keçəcəklərini anladılar. Nəticədə, meydanda qeyri-adi mənzərə yarandı: Qrenada millisi hər iki qapıya vurmağa çalışır, Barbados millisi isə hər iki qapını müdafiə etməyə çalışırdı. Barbados oyunçuları hər iki qapını müdafiə edə bildilər. Oyun 2-2 hesabı ilə başa çatdı və əlavə vaxt a getdi. Əlavə vaxtda Torn qızıl qol vurdu və Barbados millisi 4-2 hesabı ilə qalib gələrək növbəti mərhələyə çıxdı.
Cavab
Oyun haqqında Böyük Britaniyada "The Guardian" və "The Times" jurnallarında yazılar çap olunsa da, çox diqqət cəlb etməmişdir. Hekayə 2005-ci ildə "İdman qanunu" kitabından sonra danışılmağa başladı. Oyuna diqqət dərhal olmadığından oyunun şəhər əfsanəsi fikri olduğu ortaya çıxdı.
Oyunsonrası mətbuat konfransında Qrenada baş məşqçisi Ceyms Klarkson bu fikirləri səsləndirdi:
Qızıl qol qaydası 1994-cü il Karib Kuboku seçmə mərhələsində 5 dəfə istifadə olundu və növbəti turnirlərdə bir daha tətbiq edilmədi.
La-Şaplod
INSEE kodu — 03087.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 974 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
Kommuna Monlyuson şərab bölgəsinin bir hissəsidir.
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 641 nəfər (15–64 yaş arasında) 478 nəfər iqtisadi fəal, 163 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 74,6%, 1999-cu ildə 66,3%). Fəal olan 478 nəfərdən 431 nəfər (241 kişi və 190 qadın) işləyir, 47 nəfər işsizdir (22 kişi və 25 qadın). 163 hərəkətsiz 50 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 50 nəfər təqaüdçü, 63 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Devid İston
Devid İston — ABŞ və Kanada politoloqu. O, ABŞ-də bu sahə üzrə qabaqcıl alimlərdən biri hesab edilir.
Həyatı
Devid İston 1917-ci ildə, o zaman Britaniya imperiyasının bir hissəsi olan Kanadanın Toronto şəhərində anadan olmuşdur. O, 1939-cu ildə Toronto Universitetində humanitar elmlər üzrə bakalavr dərəcəsi almışdır. İston Harvard Universitetində 1943-cü ildə magistr dərəcəsi və 1947 -ci ildə doktorluq dərəcəsi almışdır. O, elə həmin il Çikaqo Universitetində Siyasi Elmlər Departamentində assistent kimi əmək fəaliyyətinə başlamışdır. İston 1943–1947-ci illərdə Harvard Universitetində aspirantura müəllimi kimi çalışmışdır. O, 1981-ci ildən Kaliforniya İrvin Universitetində professor olmuşdur. İston 1968–1969-cu illərdə Amerika Siyasi Elmlər Assosiasiyasının prezidenti olmuşdur. O, 1984-cü ildə Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyasının vitse-prezidenti seçilmiş və 1990-cı ilə qədər bu vəzifəni tutmuşdur.
Şəxsi həyatı
Devid İston Silviya İzobel Viktoriya Constoun ilə evlənmişdir. Cütlüyün bir oğlu olmuşdur.
Psixiatriya sosiologiyası
Psixiatriya sosiologiyası — psixiatriyanın institusionalizasiya və deinstitusionalizasiya məsələlərini, psixiatriya elminin və praktikasının sosial aspektləri, xüsusiyyətləri, meylləri və inkişaf qanunauyğunluqlarını, habelə psixiatriyanın fəaliyyətinin institusional mexanizmlərini araşdıran elmi bilik sosiologiyasının istiqamətlərindən xidmət biridir. Psixiatriya sosiologiyasına əhəmiyyətli töhfə Mişel Fuko, Franko Bazalya, İrvinq Hofman, Klaus Dörner və başqaları kimi tədqiqatçılar və ictimai xadimlər tərəfindən verilmişdir.
Deviantın tibbiləşdirilməsi
N. Kittri, deviant konsepsiyasının narkotik asılılığı, homoseksualizm, alkoqolizm və zehni xəstəliklər kimi bir sıra təzahürlərini araşdırdı və bu təzahürlərin əvvəl mənəvi, sonra hüquqi problemlər kimi qəbul edildiyini və indi tibbi problemlər kimi qəbul edildiyini göstərdi. Bu qavrayış nəticəsində normadan kənara çıxan fövqəladə insanlar əxlaqi, hüquqi və daha sonra tibbi xarakterli sosial nəzarətə məruz qaldılar. Eynilə, P. Konrad və C. Şnayder də sapmağın tibbiləşdirilməsinə dair araşdırmalarını müxtəlif tarixi dövrlərdə sapma anlayışının mənalarının asılı olduğu üç əsas paradiqmanın tapıla biləcəyi fikri ilə başa vururlar: günah kimi sapma, günah kimi sapma cinayət və sapma bir xəstəlik kimi.
Psixiatriyanın institusionalizasiyası
Psixiatriyanın institusionalizasiyasına iki kitab - Fransız filosofu və humanitar elmlərin tədqiqatçısı Mişel Fukonun "Klassik dövrdə dəlilik tarixi" kitabı və alman psixiatrı Klaus Dörnerin "Vətəndaş və Dəlilik" kitabı həsr edilmişdir.
Dörnerin göstərdiyi kimi, psixiatriyanın meydana gəlməsi sənayeləşmə ilə qeyd olunan sənaye kapitalizminin yaranması - istehsalın fabriklərdən fabriklərə ötürülməsi və əl əməyindən maşın istehsalına keçid dövrünə təsadüf etdi. Bu proses, vətəndaş təbəqəsinin təbəqələşməsinə gətirib çıxardı, orta təbəqəsinin bir hissəsi zənginləşdi, digəri kasıb oldu. Bir tərəfdən sənayeləşmə, yeni şərtlərdə köhnə işlərini itirmiş bir çox insanın mövcudluğunun təməllərini məhv etdi. Digər tərəfdən, fabriklərə ən ucuz və ən əlçatan işçi qüvvəsini cəlb etmək lazım gəldi. Dörner yazır:
Mişel Fukonun "Klassik Dövrdə Dəlilik Tarixi" kitabına gəlincə, bu kitabda psixiatriyanın meydana gəlməsi və təşəkkül tapdığı sosial prosesləri, iqtisadi şərtləri və mədəni konteksti, xüsusən də bu qurumların meydana gəlməsini araşdırır. dərhal tarixi sələfləri müasir psixiatriya xəstəxanalar. Fuko Qərb tarixində mövcud olan və onda dəlilik konsepsiyasının formalaşması ilə əlaqəli olan hakim fikirləri, siyasi fikirləri, hüquqi aktları, sosial qurumları, mədəni ənənələri, vizual sənətləri və bədii ədəbiyyatı təhlil edir.
İspaniyada islam
İspaniyada islam — İslam ərəb əmirləri, o cümlədən slavyan mənşəli əsir muzdlular tərəfindən idarə olunan orta əsr İspaniyası Əl-Əndəlus torpaqlarında aparıcı dinlərdən biri idi. Müasir İspaniya ərazisində İslam dininin çiçəkləndiyi dövrlərdə elm və mədəniyyətin nisbətən yüksək inkişaf səviyyəsi olmuşdur. İslam o qədər nüfuzlu oldu ki, bir çox İbero-Romalılar İslamı qəbul etdilər. Feodal parçalanması və vətəndaş qarşıdurması, ərəblər və bərbərlər arasında Əndəlusun zəifləməsinə səbəb oldu. İspaniyanın cənubundakı sonuncu İslam dövləti Qranada Əmirliyi yalnız 1492-ci ildə süqut etdi. Xristianların fəth etdiyi torpaqlarda xeyli sayda müsəlman qalmışdı. Bir çox müsəlman rəsmi olaraq xristianlığı qəbul edirdi. Müsəlmanlar müasir İspaniya xalqlarının həyatında, məişətində, mədəniyyətində, adət-ənənələrində mühüm izlər qoyublar. 20-ci əsrin sonundan bəri Şimali Afrikadan, xüsusən Mərakeşdən yarım milyondan çox insan da ölkəyə köçüb. Qanuni və qeyri-qanuni immiqrantlar arasında çoxlu aktiv islamçılar var. thumb|250px|left|İspaniyadakı keçmiş məscidlərin siyahısı|keçmiş məscidlərdən biri olan Kordova Böyük Məscidi Rekonkistadan sonra kilsəyə çevrilmişdir.
Miqel Munyos
Miqel Munos Mosun (Miguel Muñoz Mozún; 19 yanvar 1922 –  16 iyul 1990) — keçmiş İspaniya futbolçu su, yarımmüdafiəçi si və baş məşqçisi. O, futbol karyerasının çox hissəsini "Real Madrid" FK-da keçirmiş, daha sonra isə klubun baş məşqçisi olmuşdur. Munosun baş məşqçi olduğu dövrdə "Real Madrid" FK iki dəfə Avropa Kuboku çempionu və doqquz dəfə La Liqa çempionu olmuşdur. Munos İspaniya milli futbol komandası nın da baş məşqçisi olmuşdur və İspaniya millisini UEFA Avro 1984-ün çempionu etmişdir.
İspaniyada islam
İslam bu gün
Son dövürlərdə İspaniyaya Mərakeş, Suriya, Livan, İraq, Banqladeş, Hindistan və Pakistandan çoxlu sayda mühacirlər axın edir. Bu prosesin təsiri ilə İslam dini intensiv şəkildə yayılır. Bu gün İspaniyada bir milyondan çox müsəlman yaşayır, onların böyük əksəriyyəti mühacirlər və onların övladlarıdır. Təxminən 20.000 ilə 50.000 ispan İslamı qəbul etdi və onların əksəriyyəti Əndəlüsdə yaşayır. Mavrların 1492-ci ildə İspaniyadan qovulmasından sonra İspaniyada ilk məscid 1982-ci ildə tikilmişdir.
Miqel Munyos
Statistika
Mənbə:
Koreya Respublikası coğrafiyası
Cənubi Koreya — Şərqi Asiyada, Koreya yarımadasının cənubunda yerləşən dövlət. Müvafiq olaraq yarımadanın qutaracaq hisssində yerləşdirindən təbii ki yalnız bir ölkə ilə sərhədi vardır. Şimaldan ancaq Koreya Xalq Demokratik Respublikası ilə sərhədə malikdir. Onu şimal qonşusunun ərazisində müstəqil dövlətin varlığını tanımır və bölgəni Vahid Koreya Respublikasının ərazusi hesab edir. Bununla belə bu iki dövlət arasında yerləşən sərhəddə silahsız zona elan edilmişdir. Ölkə üç tərəfdən su ilə əhatə olunmuşdur. Onun sahil xəttinin uzunluğu 2 413 km təşkil edir. Qərbdən Sarı dənizi, şərqdən isə Yapon dənizinin suları ilə yuyulur. Cənubdan sahillərini Koreya boğazı və Şərqi Çin dənizi əhatəlir. Ölkə 100 210 km² əraziyə sahibdir. Bunun 290 km² su sahəsinin payına düşür.
Sehrbazların siyahısı
Bu siyahıda sehrbaz və illuziyonistlərin adları göstərilib.
Koreya Respublikası coğrafiyası
Yerləşməsi
thumb|right|240px|Cənubi Koreya. Kosmosdan.
Koreya yarımadası Şərqi Asiyada şimaldan cənuba 1000 km məsafədə uzanır. Yaponiyanın Honşu və Kyuşu (ada) adalarından 200 kilometrlik məsafə ayırır. Çinə məxsus Şandun yarımadası arasında məsafə 190 km-dir. Yarımadanın qərb sahillərini Qərbi Koreya körfəzi yuyur. Koreya yarımadasının ümumi sahil xəttinin uzunluğu isə 8640 km təşkil edir. Yarımada ıtrafında ümumilikdə 3579 ada vardlr ki, onların böyük qismində yaşayış yoxdur.
Yarımadanın şimal sərhəddi həmdə Şimali Koreyanın Çin və Rusiya arasında olan sərhəddini təşkil edir. Tumannaya və Yaluszyan çayları təbii sərhədlərdir. Şimali Koreya və Cənubi Koreya arasında baş vermiş Koreya müharibəsindən sonra iki ölkə arasında demilitarizasiya bölgəsi təşkil edilmişdir. Təbii olaraq isə 38-ci paralel sərhəd olaraq götürülmüşdür.
Topqrafiya və su sistemi
thumb|left|250px|Soraknas Milli parkı. Koreyada olmuş ilk avropalılar onu «güçlü fırtınalı dəniz» olaraq adlandırmışdırlar. Belə onun yerləşdiyi ərazinin böyük hissəsini (70 %) dağlar tutur. Ən hündür zirvəsi isə Hallasan dağıdır. Dağ Çecudo adasında yerləşir. Sonmüş vulkan olan zirvənin hündürlüyü 1950 metr təşkil edir.
Yaponiya və Çinin şimal regionuna nisbətdə geoloji baxımdan stabildir. Güçlü zəlzələlər müşahidə edilmir. Ancaq Xallasan dağında vulkanik aktivliyin müşahidə edilməsi qeyd edilir.
Uzun əsrlər boyunca koreyalılar yarımadada olan meşələri qırmışlar nəticədə güçlü erroziya hadisəsi baş vermişdir. Ancaq bu hadisə XX əsrə qədər davam edir. 1960-cı illərdə ölkədə yeni kompaniya başlayır. Onun sayəsində öklədə meşəliklərin sahəsi böyüyür. Hazırda isə bu bu meşəliklər ölkənin böyük bir hissəsini əhatə edir. Naktonqan çayı ölkənin ən uzun çayıdır. Onun uzunluğu 521 km təşkil edir. Xanqan çayı isə Seul şəhərindən axır. Onun uzunluğu 514 kilometrdir. Kımqan çayının uzunluğu isə 401 km-dir. Əsas çayları şimaldan cənuba axır. Çayların çoxu dayazdır və onlsrın səviyyəsi mövsüm dəyişikliklərindən asılıdır.
İqlimi
thumb|right|250px Ölkə ərazisinin böyük hissəsində ilqimi musdondur. Cənubunda və Çecudo adasında iqlimi subtropik mussondur. Asiydan gələn hava kütlələri Sakit okan üzərində formalaşan hava kütlələrinə nisbətdə iqlimə daha çox təsir edir. Qışı günəşli və qurudur. Çecudo adasında isə nisbətn rütubətlidir. Yanvarın orta temperaturu mərkəzdə və qərbdə 0..-4 °С, dağlarda və şimal şərqdə isə −4..-7 °C, şərq və cənub hisdələrdə isə −1..+3 °С hətta +6 °C belə ola bilir. Ölkənin mülayim iqlimin hakim olduğu bölgədə −15..-25 °С, subtropiklərində isə ən minimal temperatur −5..-15 °C olur.
Yayı isti, rütubətli və davamlıdır. Avqust ayının orta temperaturu +24 °С, şərq dahillərində isə +26 °С təşkil edir. Dağlıq ərazilərdə yay sərin keçir. Ölkənin Yapon dənizi və Koreya körfəzi ərazisində tempetatur +23 °С - +27 °С arasında dəyişir
Payız və yaz insan üçün ən əlverişli dövr heab edilir.
Ölkə ərazisinə il ərzində ortalama 100 sm yağıntı düşür. Quraq illərdə isə bu 75 sm qədər azala bilər. Yağışların intensiv xarakter oldığı dövr iyundan sentyabra qədərdir.
Koreya Filippin, Çin, Tayvan, Yaponiyaya nisbətdə tayfundan daha az ziyan çəkən ölkədir. 1984-cü ilin sentyabrında baş vermiş tayfun zamanı 190 nəfər ölmüş, 200 000 nəfər insan isə evsiz qalmışdır. isə В год над страной проходят от одного до трёх тайфунов, обычно в августе, вызывая наводнения.
Təbii ehtiyyatları
Cənubi Koreyada daş kömür, volfram, qrafit, mobilden və s. çıxarılır.
İstifadə edilən torpaqlar:
əkilən topaqlar: 21 %
otlaq sahələri: 1 %
meşə əraziləri: 65 %
digərləri: 13 % (1993.)
Əkilən topaqlar: 13 350 km² (1993)
NGC 5205
NGC 5205, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Nəcəf Talıbov
Nəcəf Musa oğlu Talıbov — Azərbaycan Respublikası Auditorlar Palatası sədrinin elmi-metodik məsələlər üzrə müşaviri, Azərbaycan Respublikasının “Fəxri auditor”u. 1999-cu ildən Azərbaycan Respublikası Auditorlar Palatasının, 2000-ci ildən Beynəlxalq Daxili Auditorlar İnstitutunun (İİA) üzvü, “Tərəqqi” medallı.
Həyatı
Nəcəf Talıbov 1956-cı il dekabrın 16-da Qazax şəhərində anadan olmuşdur. Əslən rayonun Ağköynək kəndindəndir. 1974-cü ildə Qazax şəhəri 1 nömrəli orta məktəbi bitirmişdir. 1978-ci ildə Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunu fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. İnstitutu bitirdikdən sonra 1978-1980-ci illərdə hərbi xidmət etmişdir. 1990-1994-cü illərdə Qazax rayonunun müdafiəsində hərbi əməliyyatlarda iştirak etmişdir.
Fəaliyyəti
Xalq təsərrüfatının müxtəlif sahələrində baş mühasib və dövlət idarəetmə orqanlarında məsul vəzifələrdə çalışmışdır (1980-1999).
1999-cu ildən Azərbaycan Respublikası Auditorlar Palatasının, 2000-ci ildən Beynəlxalq Daxili Auditorlar İnstitutunun (İİA) üzvüdür.
2005-ci ildən Azərbaycan Respublikası Auditorlar Palatası sədrinin elmi-metodik məsələlər üzrə müşaviri vəzifəsində çalışır.
Auditorlar Palatası və bir sıra xarici ölkələrdə təşkil edilmiş seminarlarda, simpoziumlarda, konfranslarda iştirak etmiş və 20-dən çox sertifikatlar əldə etmişdir. Auditin aparılması və tənzimlənməsinə dair 50-dən çox sahəvi proqramın, metodik göstərişin, təlimat və qaydanın müəllifidir. «Audit» (2011), «Daxili audit» dərsliklərinin, "Audit. Qanunvericilik və normativ sənədlər" toplusunun ( 4-cü- 10-cu cildlər) və digər 20-dən çox nəşrin həmmüəllifi və tərtibçisidir.
29 dekabr 2010-cu ildə Azərbaycan Respublikasının “Fəxri auditor”u adına layiq görülmüşdür.
2020-ci ilin sentyabr ayında Gürcüstan Respublikasının “Fəxri auditor”u adına layiq görülmüşdür.
"Peşəkar mühasiblərin, maliyyə menecerlərinin və iqtisadçıların Milli İnstitu"nun (Rusiya Federasiyası) «За вклад в развитие НИПБ» (19 avqust 2011), "Заслуженный бухгалтер" (4 aprel 2016), "Заслуженный ревизор" (16 sentyabr 2021-ci il) medalları ilə təltif edilmişdir.
Ailəsi
Ailəlidir. İki övladı var.
Ebelyax körfəzi
Ebelyax körfəzi — Laptevlər dənizinə daxil olan körfəz. Dənizin cənub-şərqində yerləşir. İnzibati cətətdən Rusiyanın Saxa Respublikası ərazisinə daxildir. Svyatoy Nos burnu ilə Şirokostan yarımadası arasında yerləşir. Materikin daxilinə 26 km uzanır. Eni 37 km, dərinliyi 11 km təşkil edir. Sahilində tundra bitkiləri yayılmışdır. Cənub sahilləri alçaqdır. Şimalında isə sıldırımlıdır və hündürlük 387 metrdir. Körfəzə Suruktax, Adarqaydax, Ekekey çayları axır. Körfəz adı Suruktax çayının qolu olan Ebelyax çayının adından götürülmüşdür. Syatoy Nos burnunda və Sernikada qütb stansiyaları fəaliyyət göstərir. Sahillərində bataqlaşmış sahələr vardır. Nəhəng Bustax gölü sahildən 37 km aralıda yerləşir.