cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Azərbaycan SSR xalq artistlərinin siyahısı
1984
15 noyabr 1984-cü ildən:
1985
28 dekabr 1985-ci ildən:
1986
30 may 1986-cı ildən:
1987
30 yanvar 1987-ci ildən:
20 mart 1987-ci ildən:
12 iyun 1987-ci ildən:
11 dekabr 1987-ci ildən:
30 dekabr 1987-ci ildən:
1988
23 iyun 1988-ci ildən:
12 oktyabr 1988-ci ildən:
1989
21 mart 1989-cu ildən:
4 may 1989-cu ildən:
1990
8 may 1990-cı ildən:
14 iyun 1990-cı ildən:
29 oktyabr 1990-cı ildən:
31 dekabr 1990-cı ildən:
Şərurspor PFK
Şərurspor Peşəkar Futbol Klubu — Azərbaycan Birinci Liqasında çıxış edən, 2015-ci ildə yaradılmış Bakı şəhərinə aid futbol klubu. 16 mart 2017-ci ildə klub oyun alqı-satqısında iştirakına görə liqadan uzaqlaşdırıb. 27 martda isə klub dağıldı.
Pyotr Meydanında iməcilik (film, 1920)
Pyotr Meydanında iməcilik — 1920-ci ildə çəkilmiş qısametrajlı sənədli film.
Bexleti (Xaşuri)
Bexleti (Xaşuri) — Gürcüstanın Xaşuri bələdiyyəsinin inzibati ərazi vahidində kənd.
Pyotr Meydanında iməcilik (film, 1920)
Məzmun
Kinosüjetdə Azərbaycan sovetləşəndən sonra Bakıda Pyotr meydanında keçirilən ilk iməcilikdən, buranın abadlaşdırılmasından bəhs edilir.
Bexleti (Xaşuri)
Ədəbiyyat
gse: 2 347
Berberis silvicola
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Zilanlı
Zilanlı — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun Zilanlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Etimologiyası
Oykonim kürddilli zilanlı tayfasının adı ilə bağlıdır.
Tarixi
Rusiya-İran müharibəsi (1826–1828) sonra kürddilli zilanlı tayfasının nümayəndələri İrandan köçüb Azərbaycan ərazisində məskunlaşmışlar. Tayfa bir neçə tirəyə bölünmüşdür. XIX əsr mənbələrində göstərilmişdir ki, zilanlılar Hüseyn xan Zilanlının başçılığı ilə Azərbaycana gələrək bir sıra yaşayış məntəqələri salmışlar.
28 aprel 1920-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süquta uğramasından və bolşeviklərin işğalına məruz qalmasından sonra, 1923-cü ilin iyulunda Yelizavetpol quberniyasının Cavanşir və Zəngəzur qəzalarının bir hissəsindən Kürdüstan mahalı (sonradan qəza) təsis edilmişdir. Zilanlı kəndi mahalın bir hissəsi olmuşdur. Kürdüstan qəzası ləğv edildikdən sonra Zilanlı Qubadlı rayonunun tərkibinə daxil edilmişdir.
1992-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilmişdir. Kənd 23 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzarətinə keçmişdir.
Coğrafiyası
Zilanlı kəndi dağətəyi düzənlikdədir.
Əhalisi
1856-cı il "Qafqaz təqvimi"nə görə, əhalisi kürd dilində danışan şiə kürdlərdən ibarət olmuşdur. 1886-cı ildə ailələr üzrə aparılmış kameral siyahıyaalmaya əsasən Yelizavetpol quberniyası, Cəbrayıl qəzasının III şöbəsinin Kürd Mahrızlı kənd cəmiyyəti tərkibinə daxil olan Zilanlı kəndində 38 evdə şiə etiqadlı müsəlman kürdlərdən ibarət 161 nəfər (93 nəfəri kişilər, 68 nəfəri qadınlar) əhali yaşayırdı.
Ləngan (Masallı)
Ləngan — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun Təklə inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
Əhalisi 525 nəfərdir.
Toponimiyası
Biləsuvar çayının sahilində, Lənkəran ovalığında yerləşən bu kəndin əsasını XIX əsrdə Lənkəran qəzasında yaşayan Sığıncağ, Mollahəsənli, Xoşçobanlı və Ləngan tirələrinə ayrılan təklələrin Ləngan tirəsinə mənsub ailələr qoyduğu üçün kənd onların adı ilə adlandırılmışdır.
Soltanpud yaşayış yeri
thumb
Soltanpud yaşayış yeri — Ağdam rayonu ərazisındə Xaçınçayın sağ sahilində qədim yaşayış yeri. Bura yan-yana düzülmüş müxtəlif ölçüdə və formada olan üç təpədən ibarətdir. Üçüncü təpə Soltanpud təpəsidir. Nəhəng ehram kimi ucalan bu təpə əkinçı-maldar icmalara məxsus nadir qədim yaşayış yerlərindən biridir. Bu təpə haqqında müxtəlif əfsanələr, rəvayətlər mövcuddur.
Bəzi tədqiqatçılar Sultanpud təpəsini e.ə. VII əsrdə Qara dəniz çöllərindən Şərq ölkələri üzərinə axan saysız-hesabsız köçəri skiflərə məxsus qəbir abidəsi-kurqan, yerli əhali isə Sultan bəyin tapşırığı ilə düzəldilmış təpə hesab etmişdir. Təpənin hündürlüyü 60–70, şimaldan-cənuba diametri 300, şərqdən-qərbə diametri 200 metrdir. Təpə uzunsov-oval formada olub geniş bir ərazini tutur. Abidəni şərq tərəfdən böyük meşəliklər əhatə edir. Şimal hissədə əkinçılik üçün yararlı geniş sahələr yerləşır. Yaşayış yerinin cənubunda və qərbində İmanqulubəyli kəndi yerləşir.
İlk tədqiqatlar göstərir ki, təpə qəbir abidəsi-kurqan deyildir. O bir neçə minillik uzun bir dovrü əhatə edən çox təbəqəli qədim yaşayış yerinin qalığıdır və öz mədəni təbəqələrinin sayına və qalığına görə Azərbaycanda nadir maddi mədəniyyət abidələrindən biridir. Güman etmək olar ki, təpədə ilk dəfə yaşayiş eramizdan əvvəl V–IV minilliklərdə — mis dövründə olmuşdur. Ermızdan əvvəl III minillikdə təpənin qədim sakinləri tarixi inkişafın tunc mərhələsinə qədəm qoymuş, təsərrüfatda böyuk uğurlar qazanmışlar. Bu dövrdə toxa əkinçiliyindən xış əkinçiliyinə keçilməsi, mal-qaradan qoşqu qüvvəsi kimi istifadə edilməsi, şübhəsiz ki, əkinçiliyin inkişafını sürətləndirmişdir. Təsadüfi deyildir ki, Soltanpud təpəsindən əldə edilən maddi mədəniyyət nümunələrinin əksəriyyəti məhz qeyd edilən dövrə — tunc dövrünə aiddir. Bu dövrə aid tapıntılar içərisində bir cüt tuncdan düzəldilmiş nəlbəki formalı qab diqqəti daha cox cəlb edir. Qeyd etmək lazımdır ki, bu tapıntı bütün Qafqazda nadir tapıntılardan hesab olunur. Burada əldə edilən saxsı qab qırıqları bə küplər yüksək keyfiyyətə malikdir. Küplərin çoxu boz rəngli və qalın divarlı olub, əldə yaxşı bişirilmişdir. Küplərin üstü çərtmələrlə naxışlanmış və bəzədilmişdir. Məlumdur ki bu cür küplərdən yerli əhali taxıl məhsulları saxlamaq üçün istifadə etmişdir. Küplərin birinin üstündəki bəzək daha zəngindir.
Soltanpud təpəsindən müxtəlif materiallarla yanaşı, çoxlu miqdarda daşdan hazırlanmış əmək alətləri tapılmışdır. Şüpəsiz bu alətlərin böyük qismi oturaq həyatla bağli olan qədim əkiçilik təsərrüfatında istifadə olunmuşdur. Bunlara oraq, daş toxalar, vəllər, dən daşları və s.daxildir
Soltanpud təpəsindən əldə edilən maddi mədəniyyət nümunələri içərisində küpələr və camlar xüsusi maraq doğurur. Bu nümunələrin xeyli hissəsi boz rənglidir, qırmızı rəngli nümunələr də az deyildir. Küpələr də təsərrüfat küpləri kimi qum qatışıqlı gildən hazırlanmışdır. Küplərin çoxunun lentşəkilli qulpları var.
Axtarış zamanı Xaçınçayın sahilindəki təpələrin üçündən də eyni dövrə-tunc dövrünə aid müxtəlif maddi mədəniyyət nümunələri aşkara çıxarılmışdır.
Neçə-neçə min illər bundan əvvəl ulu babalarımız ələri ilə kobud daşlardan hazırlanmış şum və biçin alətləri, mis və tunc əşyalar, gildən düzəldilmiş müxtəlif ölçülü küplər və qablar böyük bir kitabənin pozulmaz sətirlərinə çevrilmişdir.
Qasım İsmayılov
Həyatı
Quba İnqilab Komitəsinin (İnqilab Komitəsi) sədri, eyni zamanda Sovetlərin Gəncə Qəza İcraiyyə Komitəsinin (İcraiyyə Komitəsi) sədri olmuşdur (1922). Sankt-Peterburqdakı gimnaziyada dünyəvi təhsil almışdır
Respublika İcraiyyə Komitəsinin 8 sentyabr 1938-ci il tarixli qərarı ilə Goranboy rayonunun adı dəyişdirilərək Qasım İsmayılov adlandırılmışdır.
Berberis simonsii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Brayan Smit
Brayan Ceykob Smit — Amerikalı aktyor. 2005-ci ildə Cinayətə nifrət filmində Trey, hərbi elmi fantastika serialı olan Ulduz qapıları dünyası-da Metyu Skott və Səkkizinci hiss serialında Uill Qorski rolu ilə tanınır.
Həyatı və təhsili
Smit əslən Texasın Allen şəhərindəndir. O ştatın Plana şəhərində yerləşən Collin County Community Kollecində teatr proqramı üzrə təhsil alıb. Kolumbiyada Stephens Kollecində bir il təhsil aldıqdan sonra o, Nyu York şəhərinə gedərək orada Juilliard Məktəbində dörd illik drama dərslərinə qatıldı və burada Nikol Behari ilə sinif yoldaşı oldu (Group 36: 2003–2007). Smit oranı incəsənətlər üzrə bakelavr dərəcəsi ilə bitirdi.
Çovdar çörəyi
250px|right|Çovdar çörəyi
Çovdar çörəyi — çovdar taxılından edilmiş unla bişirilmiş çörək növüdür.
Katsura Taro
Kaçura Taro (1848-1913) — Yaponiyanın İmperator ordusunun generalı, siyasi xadim, Yaponiyanın 11-ci baş naziri.
Həyatı
Samuray sinfinə mənsub olan K.Taro 1848-ci il yanvarın 4-də dünyaya gəlib. 1868-ci il çevrilişi zamanı imperatorun tərəfində durdu və Kiotoda onun sarayını müdafiə etdi. Sonra isə Yaponiyanın şimalında syoqunluğun tərəfdarları ilə müharibədə iştirak etdi.
1870-1873-cü illərdə Berlində hərbi məktəbdə təhsil alıb. 1875-1878-ci illərdə Yaponiyanın Berlində hərbi attaşesi vəzifəsini icra edib.
1894-1895-ci illər Yapon-Çin müharibəsində fərqlənib və 1898-ci ildə müdafiə naziri təyin edilir.
1900-cü ildə qraf İto Xirobuminin hökuməti təşkil olunan zaman K.Taro vəzifəsindən gedir. 1901-ci ildə İtonun istefasından sonra isə yeni hökumət qurdu.
K.Taro 1913-cü il oktyabrın 10-da dünyasını dəyişib.
Şərq şorangəsi
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü. IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Nəsli kəsilməyə həssas olanlar" kateqoriyasına aiddir. VU D2 Azərbaycanın nadir bitkisidir.
Bioloji xüsusiyyətləri
Hündürlüyü 15-20 sm, çılpaq, qonur qabıqla ör tülmüş, tez sınan budaqları olan yarımkoldur. Yarpaqları yarımsilindrik, xətvarı, uzunluğu 15–25 mm, eni 2-2,5 mm, göyümtül, kütdür. Çiçəkləri tək olub, çiçəkaltlığı yarpaq qoltuqlarında sünbülvari çiçək qruplarında toplanmışdır. Qanadları tündal qırmızı və ya bənövşəyi rənglidir və aşağı üç qanadı daha enli, yumru, digərləri əks-yumurtavarıdır. Tozluqların çıxıntısı lansetvarıdır.
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsussiyyətləri
May ayında çiçəkləyir və oktyabr ayında isə meyvə verir. Toxumla və vegetativ yolla çoxalır. Aşağı dağ qurşağında gilli-daşlı yamaclarda bitir.
Yayılması
Naxçıvan MR-in Ordubad rayonunda (Dəstə, Kotam kəndləri) yayılmışdır. Azərbaycanda təbii ehtiyatı azdır.
Təbii ehtiyatının dəyişilməsi səbəbləri
Başlıca olaraq antropogen faktordur.
Qəbul edilmiş qoruma tədbirləri
Qəbul edilmiş qoruma tədbiri yoxdur.
Zəruri qoruma tədbirləri
Azərbaycanın "Qırmızı kitab"ına daxil edilməsi tövsiyə olunur.
Paranormal hadisələrlə dolu ev
thumb|300px|"[[Amitivill qorxusu (roman)|Amitivill qorxusu" filminin çəkilişlərinin edildiyi ev.]]
Paranormal hadisələrlə dolu ev və ya Ruhlu ev  — adətən içərisində keçmiş sakinlərinin bədənlərini tərk edən ruhların yaşadığı sezilən yaşayış evi. Parapsixoloqlar ruhları adətən qətl, təsadüfi ölüm və ya intihar kimi faciəvi hadisələrdən əziyyət çəkmiş sakinlərlə əlaqələndirir.
Əksər hallarda, elmi istintaq nəticəsində fövqəltəbii və ya paranormal adlandırılan hadisələrin arxalarında yalanlar, ekoloji təsirlər, hallusinasiyalar və qərəzli yanaşmalar kimi başqa şeylərin dayandığı aşkar olunur. Böyük, köhnə və tərk edilmiş evlər, o cümlədən qalalar içərisində baş verən paranormal hadisələrlə bilinir. Baş verdiyi iddia edilən hadisələrə cırıldama səsləri, tərpənməz əşyaların hərəkəti və ruhların görünməsi aiddir.
2005-ci ildə üç ölkədə – ABŞ, Kanada və Böyük Britaniyada keçirilən sorğuya əsasən, insanlar siyahıda qeyd olunan digər paranormal hadisələr əvəzinə, ruhlu evlərə inanır.
İsrail polisi
İsrail polisi — İsrailin mülki polis qüvvəsidir. Dünyanın əksər polis qüvvələrində olduğu kimi, onun vəzifələrinə cinayətkarlıqla mübarizə, nəqliyyat vasitələrinə nəzarət, ictimai təhlükəsizliyin qorunması və terrorizmlə mübarizə daxildir. Bu İctimai Təhlükəsizlik Nazirinin səlahiyyətindədir.
İsrail Polisi bütün İsrail boyu və Qərb sahilindəki C ərazisində, ümumiyyətlə İsrailin mülki nəzarətində olduğu bütün yerlərdə fəaliyyət göstərir.
Darülfünun
thumb|250px|right|Darülfünun şərqi qapısı
Məzrə (Cəbrayıl)
Məzrə — Azərbaycan Respublikasının Cəbrayıl rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 7 fevral 1991-ci il tarixli, 54-XII saylı Qərarı ilə Cəbrayıl rayonunun Şükürbəyli kənd Sovetindən Məzrə kəndi Sarıcalı kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir. 1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal olunmuşdur. 5 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğalından azad edilmişdir.
Tarixi
1918–1920-ci illərdə Azərbaycan-Ermənistan müharibəsi dövründə ermənilərin silahlı dəstəsi Məzrə kəndinə hücum edərək kəndi yandırmış, əhalinin əmlakını talan etmiş və dağıtmışdır. Hücum nəticəsində kəndin əhalisindən 5 nəfər öldürülmüşdür.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd düzənlikdə yerləşir.
İqtisadiyyatı
Kənd əhalisinin əsas məşğuliyyətini heyvandarlıq təşkil edib.
Bicnisi
Bicnisi — Gürcüstanın Xaşuri bələdiyyəsinin inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhali
2002 siyahıyaalmaya görə kəndin əhalisi 379 nəfər idi. 2014-cü ildə 268 nəfər yaşayırdı.
Ədəbiyyat
gse: 2 424
Çimənkənd
Çimənkənd, Aşağı Qarabağlar — İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında, indi Vedi (Ararat) rayonunda kənd.
Saab 105
Saab 105 — Saab şirkəti tərəfindən hazırlanmış İsveç istehsalı olan reaktiv təlim təyyarəsidir. Təyyarə İsveç Hərbi Hava Qüvvələrində Sk 60 və Avstriya Hərbi Hava Qüvvələrində Saab 105Ö adı altında xidmətə qəbul edilmişdir.
Çimənkənd
Tarixi
Çimənkənd rayon mərkəzindən 9 km şərqdə yerləşir. Əvvəllər mövcud olmuş Qarabağlar rayonuna aid olmuşdur və onun mərkəzi idi. Digər adı Aşağı Qarabağlar (yenə orada).
Saab 105
Tekniki xüsusiyyətləri (Saab 105Ö)
thumb|Saab 105OE Mənbə:
Çimənkənd
Tarixi
1948-49-cu illərdə Qarabağlar rayonunun ləğvi ilə əlaqədar Vedi rayonunun tabeliyinə verilmişdir. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində Cmankənd formasında qeyd edilmişdir.
Əhalisi
Kənddə 1873 - cü ildə 756 nəfər, 1886-cı ildə 924 nəfər, 1897-ci ildə 1260 nəfər, 1904 - cü ildə 1725 nəfər, 1914 - cü ildə 1879 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1918-ci ildə azərbaycanlılar ermənilər tərəfindən qırılmış və sağ qalanlar zorla qovulmuşdur. 1919 - cu illərdə xaricdən, xüsusilə də Türkiyədən köçürülən ermənilər bu kənddə yerləşdirilmişdir. İndiki Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulandan sonra azərbaycanlılar öz kəndlərinə dönə bilmişdir. Burada 1922-ci ildə 880 nəfər azərbaycanlı, 210 erməni, 1926-cı ildə 690 nəfər azərbaycanlı, 141 erməni, 1931-ci ildə 663 nəfər azərbaycanlı, 178 erməni yaşamışdır. Sonrakı illərdə kəndin əhalisi ümumi şəkildə (ermənilərlə azərbaycanlılar birlikdə göstərilmişdir) qeyd edilmişdir. 1972-ci ildə burada 1917 nəfər əhali olmuşdur. Onun 90%i azərbaycanlılar idi. 1988-ci ilin noyabr-dekabr aylarında azərbaycanlılar Ermənistan dövləti torəfındən deportasiya edilmişdir. İndi burada yalnız ermənilər yaşayır.
Toponimiyası
Toponim çəmənlik, otluq mənası bildirən çimən (çəmən dialektlərimizdə çimən formasında işlənir) sözü ilə yaşayış məntəqəsi mənasında işlənən kənd sözünün birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Fitotoponimdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir.
Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 25.l.1978-ci il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Urcadzor qoyulub.
“Kitabi Dədə Qorqud”da Qazan xanın “Körkü (“görkəmli” mənasında, məsələn, I, III boylarda “Körkü Su”) çiməndə” otaq (xan alaçığı) tikdirməsi göstərilir (XI boy). Kəndin adı çəmən (çəmən, göy otlu, çiçəkli) və kənd sözlərindən ibarətdir. XVIII əsrə aid ermənicə mənbədə İrəvan əyalətinin Dərəçiçək mahalında Çimən-Qut kəndi (150, 362), XVII əsrə aid ermənicə mənbədə Şərqi Anadoluda Çimən-Bel dağ adı [91, 26] və Füzuli r-nunda Çimənkənd adı ilə mənaca eynidir.
Kavalkada (film, 1933)
Kavalkada — rejissor Frenk Lloyd tərəfindən 1933-cü ildə çəkilmiş dram filmi. Filmin ssenarisi Noel Kauardın eyni adlı əsəri əsasında Recinald Berkli və Sonya Levien tərəfindən yazılmışdır.
Məzmunu
Filmdə London sakinləri Ceyn və Robert Marryotun gözündə ingilis tarixinin 1899-cu ilin Yeni İl ərəfisindən, 1933-cü ilin sonuna kimi olan dövrü nümayiş olunur. Arxa fonda isə İkinci Bur müharibəsi, Kraliça Viktoriyanın vəfatı, Titanik faciəsi və Birinci Dünya Müharibəsi kimi tarixi hadisələr cərəyan edir.
İstehsalı
Fox Movietone operatorları əsərin film adaptasiyası üçün bələdçi qismində Londona gedərək orada çəkilişlər aparmışdır. Film 1933-cü ilin 5 yanavrında Nyu-York şəhərində premyerası olsa da, aprelin 15-ə kimi kinoteatrda nümayiş olunmamışdır.
Azərbaycanın şuralaşmasının birinci ildönümü (film, 1921)
Azərbaycanın şuralaşmasının birinci ildönümü qısametrajlı sənədli filmi 1921-ci ildə Azərbaycan XMK-nın Foto-Kino Şöbəsi ndə istehsal edilmişdir. Burada 1920-1921-ci illərin hadisələri : Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulması, zəhmətkeşlərin paradı öz əksini tapmışdır.
Məzmun
Kinoreportaj. Burada 1920-1921-ci illərin hadisələri: Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulması, zəhmətkeşlərin paradı öz əksini tapmışdır. Tribunada Azərbaycan İnqilab Komitəsinin sədri Nəriman Nərimanov əmək qabaqcıllarına keçici Qırmızı Bayraq təqdim edir.
Kavalkada (film, 1933)
Uğuları
Kavalkada ən yaxşı film, Frenk Lloyd [[Ən yaxşı rejissor işinə görə "Oskar" mükafatı
Kavalkada həmçinin ən yaxşı film nominasiyasında Foks Film Kooperasiyasına Oskar mükafatı qazandıran yeganə film olmuşdur. 1935-ci ildə isə 20th Century Pictures və Fox Film Corporation birləşərək 20th Century Fox adı altında fəaliyyət göstərmişdir.
DVD və Blu-ray buraxılışları
24 yanvar, 2012-ci il tarixində Qanadlar filmi ilə bərabər DVD və Blu-rey formatında satışa çıxarılmışdır. Bundan əvvəl isə, 2010-cu ilin 7 dekabrında üçcildlik "Twentieth Century Fox 75th Anniversary Collection" tərkibində buraxılmışır.
Lürən
Lürən — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 2001-ci il tarixli, 191-IIQ saylı Qərarı ilə Masallı rayonunun Lürən kəndi Musakücə kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla Lürən kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmışdır.
Toponimikası
Lürən sözünün mənası talış dilində Lır (lür) "bataqlıq", "sucaq yer" və ən (on) isə "yer" olmaqla "Bataqlıqda salınan kənd" mənasını ehtiva edir. Kəndin adı talış dilinddə Lıron kimi tələffüs olunur.
Əhalisi
1859 — 1864-cü illərdə həyata keçirilmiş kameral siyahıyaalınmaya əsasən Bakı quberniyasının Lənkəran qəzasının Lürən kəndində 32 evdən ibarət 149 nəfər (78 nəfəri kişilər, 71 nəfəri qadınlar) şiə təriqətli müsəlman əhali yaşayırdı. Həmin tarixdə kənd dövlət xəzinəsinə məxsus idi. Hazırda kənd əhalisi 1004 nəfərdən ibarətdir. Kənd əhalisi talış dili ilə yanaşı Azərbaycan dilindən də geniş istifadə edir.
Din
Kənddə "Yusifli" məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Sarımtıl-yaşıl şorəngə
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ümumi yayılması
Qafqazda (Ermənistan) təbii arealı vardır.
Statusu
Azərbaycanın nadir bitkisidir. EN A2c+3c; B2ab (ı,ıı,ııı,ıv).
Bitdiyi yer
Quru, daşlı, gilli yamaclarda təbii halda bitir.
Təbii ehtiyatı
Azərbaycanda kiçik bir arealda yayılmışdır.
Çoxalması
Toxumla və vegetativ yolla çoxalır.
Təbii ehtiyatının dəyişilməsi səbəbləri
Başlıca olaraq insan fəaliyyətidir.
Becərilməsi
Məlumat yoxdur.
Qəbul edilmiş qoruma tədbirləri
Qoruma tədbiri yoxdur.
Zəruri qoruma tədbirləri
Azərbaycanın "Qırmızı kitab"ına daxil edilməsi tövsiyə olunur.
Belosaray dili
thumb|left Belosaray dili (Білосарайська коса) — Ukraynanın Azov dənizi sahillərində yerləşən dil. Taqanroq və Ağsaray körfəzləri ilə əhatələnmişdir. Mariupol şəhərindən 25 km qərbdə yerləşir. Uzunluğu 14 km, eni 10 km təşkil edir. Sahəsi 416 ha-dır. İnzibati cəhətdən Donesk vilayətinin Manquş rayonu ərazisinə daxildir. thumb|left thumb|left Dil ərazisi də daxil olmaqla 616 ha ərazini əhatə edən landşaft yasaqlığı yaradılmışdır. USSR Nazirlər Sovetinin № 132 25 fevral 1980-ci il qərarı ilə dil dövlət əhəmiyyətli yasaqlıq statusu almışdır. Yasaqlıq Meotida landşaft parkı ərazisinə daxildir.
Dil ərazisində şoranlıqları müşahidə etmək olur. Göl və limanlar qış ayları dolsa da, yay ayları quruyaraq otla örtülü olurlar.
Behemoth
Behemoth — 1991-ci ildə Qdanskda yaradılan Polşa metal musiqi qrupu.
Belosaray dili
Dil ərazisində 217 növ bitki yayılmışdır. Onlardan bir qismi nadir və yoxa çıxan növlərdir. Burada qamış, Týpha, baqəvər, bekmaniya, cıl, Salicornia, şorangə və s. bitkilər bitir.
Behemoth
Haqqında
Qrup ilk vaxtlarında blək metal janrında mahnılar ifa edirdi. İlk üzvlərindən indiyə qədər qrupda qalan yeganə musiqiçi "Nergal"dı.
Belosaray dili
Belosaray dili bir çox quşların yumurta qoyduğu yerdir. Burada qağayı, yaşılbaş ördək, Charadrii, qaz, durna və s. yumurta qoyur.
Behemoth
Haqqında
Qrup Nergal-Inferno ikilisi olaraq təyin olunur, çünki qrupun musiqisinin ümumi şəklini bu ikili meydana gətirir. Amma bəstələrin hamısı və mahnı sözlərinin böyük qismi "Nergal"a aiddir. Əvvəllər qrup blək/paqan metal üslubunda fəaliyyət göstərən qrup, bir müddət sonra 1999-cu ildə "Satanica" adlı albomların da musiqini daha da sərtləşdirərək üslublarına death metalda artıraraq yeni üslub yaratmışlar.Black metal dövründə paqanizm üzərində yazılan mahnı sözləri daha sonra satanizmvə antixristiyanlıq üzərinə qurulmuşdur.Polşalı qrup üslubunun ən əhəmiyyətli və məşhur qruplarından biridir.
Qrup black metal dönəmin də üç albom buraxmışdır bunlar: Sventevith (Storming Near the Baltic) (1995) Grom (1996)və Pandemonic Incantations (1998) albomlarıdır.
Belosaray dili
Dil ərazisində şirin su mənbəyi yoxdur. Əhali əsasən texniki qrut suyundan yararlanır.
Behemoth
Haqqında
Qrupun ən mükəmməl və məşhur albomu 2004-cü ildə çıxmış "Demigod" adlı albomlarıdır.Albomdaki "Conquer All" və "Slaves Shall Serve" mahnılarına klip çəkən qrup, həmin ildə Kanadada konsertlər də çıxış etmişdir. 2007-ci ildə "The Apostasy" adlı albomları çıxdıqdan sonra, Napalm Death, Moonspell və Dew-Scented qrupları ilə birgə Avropa ölkələrin də çıxış etmişdir.
Belosaray dili
Əhali və turizm
thumb|left|Belosaray mayakı thumb|left|Kənd məbədi Dil ərazisində eyni adlı kənd, istirahət bazası və mayak vardır. Kiyev knyazlığı dönəmində burada Beloqorod adlı şəhər mövcud olmuşdur (IX—XII əslər.).
XIII əsrdə Qızıl Ordalılar şəhəri tutmuş və Ağsaray olaraq adlandırmışlar. Tatarlar burada Genuya və Venesiyalılarla iqtisadi əlaqələr qurmuşlar. Bir müddət sonra şəhər iqtisadi durğunluq dövrü yaşamışdır. 2005 ildən burada aktiv şəkildə katej tikintisi həyata keçirilir. Dil ərazisində ümumulikdə 80 istirahət mərkəzi vardır ki, buda 20 000 insana xidmət etmək imkanlarına malikdir.
Berberis taronensis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İffət Mərəşi
İffət Mərəşi — İran siyasətçisi və sabiq prezidenti Haşimi Rəfsəncaninin həyat yoldaşı.
Deniel Kreyq
Deniel Kreyq — ingilis aktyoru.
Senecio gossweileri
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Deniel Kreyq
Həyatı
Deniel Kreyq 1968-ci il martın 2-də İngiltərənin Çester şəhərində dünyaya gəlib. 16 yaşında Milli Gənc Teatrına qəbul olmaq istəyən Deniel Londona üz tutur. Onun aktyorluq karyerası isə 1992-ci ildə, Britaniya televiziyasında kiçik bir filmə başlayır və bu film onun tanınmasında az rol oynamır. Beynəlxalq miqyaslı publika “Lara Kroft:Sərdabələr qarətçisi” (2001) filmində Ancelina Colinin rəqibi olan Ceyms Bond rolunun gələcək ifaçısı ilə tanış olur. Kreyq sonralar yetərincə məşhur filmlərə çəkilir. Aktyora ümumdünya şöhrəti gətirən obraz isə “Royal Kazino” filmindəki 007 nömrəli agent Ceyms Bomd rolu oldu. Uzun sürən kastinqdən sonra prodüserlər bu rola məhz Deniel Kreyqi seçirlər. Bu qərar media və serial superagentinin pərəstişkarları tərəfindən birmənalı qarşılanmır. Açıq rəngli saçlarını, mavi gözlərini, boyunun 185 sm-dən az olmasını, gözəçarpan bədən quruluşunun olmadığını əsas gətirib Kreyqin namizədliyinin əleyhinə səs verənlər çox olur. Bütün bunlara baxmayaraq 2006-cı il noyabrın 17-də onun iştirakı ilə çəkilmiş “Royal Kazino” filminin premyerası baş tutur. Aktyor, həmçinin, 2008-ci ildə ekranlara çıxmış növbəti “Mərhəmət kvantı” filminə çəkildi. Deniel Kreyq peşəkar reqbi oyunçusudur və İtaliyanın Yuventus futbol klubunun tərəfdarıdır.
Madam Batterflay
I Pərdə
ABŞ HDD zabiti leytenant Franklin Bencamin Pinkerton Batterflay kimi tanınan Ço-Ço-San adlı bir geyşaya vurulur. Dəllal Qore Naqasaki ətrafındakı bir təpə üzərindəki evi Pinkertona göstərir. Pinkerton bu evdə Batterflay ilə bal ayı keçirməyi qərara alır. Dəllal Qore zabitə Sudzuki və digər qulluqçuları təqdim edir. Toya hazırlıq başlanır.
Mərasimə pinkertonun tanışı amerika konsulu Şarpless təşrif gətirir. Onların aralarındakı söhbətdən belə məlum olur ki, Pinkerton bu hərəkəti ilə utancverici bir məqsəd güdür. belə ki, o, heç də Ço-Ço-Sanı özünə arvad etmək istəmir. Amerikada bu nikahın heç bir hüquqi əsası yoxdur. Beləliklə də o, özünü subay kimi hiss edə biləcəkdir. O, tipik amerikanlıdır. Amerikanlılar həmişə təşəbbüskar insanlar olmuş və öz xeyrinə görə hərəkət etmişlər. Bu məqamda Pinkertona toy sərf edir, digər tərəfdən də o, özünü subay saya biləcəkdir. Konsul Şarpless bunu utancverici bir hərəkət olduğunu deyərək, ona xəbərdarlıq edir: Ço-Ço-San çox gəncdir, həmdə təmiz və namusludur. Ona qarşı bu cür rəftara layiq deyildir. Bütün bunlar pis sonluqla bitə bilər. Pinkerton dostunu sakitləşdirərək: onun nikah müqaviləsi müvəqqəti xarakter daşıyır, necə ki, 999 ilə kirayə götürdüyü ev kimi, hər an ləğv oluna bilər.
Ço-Ço-San geyşa rəfiqəsi ilə gəlirlər. Konsul onun gözəlliyinə heyran qalır və onun yaşı ilə maraqlanır. Ço-Ço-San onunla flört edərək on beş yaşı olduğunu deyir. Ço-Ço-Sanın atası yoxdur. Ancaq anası ilə yoxsulluq içində yaşayır. Gözəl gəlin libasında amerikanlı ilə məhəbbətindən danışır. Sevgilisinin ona dinindən üz döndərib ərinin dinini qəbul etməsini öyrənincə, konsul lap pərişan olur. O, anlayır ki, məsələ daha da ciddiləşməyə başlayır. Toy mərasimində Ço-Ço-Sanın əmisi, yapon bonzası dinini dəyişdiyinə görə gəlini nəhlətləyərir. buna baxmayaraq nikah baş tutur. Bu zaman sevgi dueti səslənir.
I səhnə
Üç il sonra. Pinkerton nikahdan bir qədər sonra sonra Amerikaya dönür. Ço-Ço-San onu gözləməkdə davam edir. Ço-Ço-San ərinin sədaqətliliyinə, Amerikada kişilərin sədaqətsizliyə görə həbs edildiklərinə hələ də inanır. Qulluqçu Sudzuki Pinkertonun qoyub getdiyi pulların qurtardığını deyir. Ço-Ço-San ağlayaraq ehtiyat edir ki, əri qayıtmasa o, təzədən öz geyşa sənətinə dönmək məcburiyyətində qala bilər. Bu zaman “Aydın gün arzusu” ariyası səslənir.
Konsul Şarpless gələrək, Pinkertonun Yaponiyaya, özü də amerikalı arvadı ilə dönməsini xəbərləyən bir məktub gətirir. Məktubun məzmununa əhəmiyyət verməyən Ço-Ço-San çox sevinir. Onun həyəcan dolu sevinci konsula məktubun əsas qayəsini deməyə imkan vermir. Nəhayət Şarpless macal tapıb Ço-Ço-Sana deyə bilir ki, Pinkerton daha onun əri deyildir. Ço-Ço-San bunun yalan olduğuna inanaraq öz oğlunu konsula göstərir. Ço-Ço-San onun oğlunun Yaponiyada ən gözəl oğlan olduğunu və heç kimin belə mavi gözlü oğlan uşağına malik olmadığını deyir. Ço-Ço-San deyir ki, indi uşağın adı Dolore (İztirab), atası gələndən sonra isə Coyya (Şən) olacaq.
II səhnə
Gecə sona yetir. Patterflay artıq uyumuş oğlunu digər otağa aparır. Səhnədə qulluqçu Sudzuki qalır. Bu an pinkerton gəlir. O, tək deyil. Yanında arvadı Keyt və Şarpless də vardır. Konsul Pinkertona nə etdiyini söyləyir. O isə özünə haqq qazandıraraq, Batterflayın bu nikahı ciddi qəbul ediləcəyinə inanmırdı. Onlar qulluqçu Sudzukidən olub bitənləri Ço-Ço-Sana anlatmağı və uşağı onlara verməyə razı olması üçün dilə tutmağı xahiş edirlər.
Ço-Ço-San gəlir və qulluqçudan naməlum qadının kimliyini soruşur. Biləndə ki, qadın Pinkertonun arvadıdır, bütün bu illər ərzində yanıldığını anlayır. Sudzuki uşağı onlara verməyi təkid edir. Batterflay özü də anlayır ki, başqa çarəsi qlmamışdır. Keyt pinkerton aldanmış Batterflayın dərdini anlayaraq, ona uşağa layiqincə baxacağına söz verir. Ço-Ço-San tək qalır. Qərara gəlir ki, “Namusla yaşamağı bilməyən, namusla ölməyi bacarmalıdır”. Əlindəki xəncərlə özünə qəsd etmək istərkən, oğlunun gəlişi onu çəkindirir. Ço-Ço-San oğlunu öpüb evin bağçasında oynamağa göndərdikdən sonra, xəncəri öz qarnına sancaraq yapon ənənəsindəki harakiri qətlini icra edir. Pinkerton yuruyərək daxil olur, lakin artıq gec idi: Batterflay ölmüşdür.
Kiçik meşə siçanı
Kiçik meşə siçanı (lat. Apodemus uralensis), (Rodentia) dəstəsindan bir Məməli növü.
Yakov Kozin
Yakov Kozin (tam adı: Yakov Dmitriyeviç Kozin; d. 18.10.1896 - v. 18.02.1973) — Azərbaycan Universitetinin məzunu, SSRİ Elmlər Akademiyasının Azərbaycan Filialı tərkibində Tarix İnstitutunun direktoru, Qara dəniz-Xəzər regionu və Krımın tarixi geologiyasının və mineral resurslarının tədqiqatçısı, geoloq, geomorfoloq və rəssam, geologiya-mineralogiya elmləri doktoru (1946), Krım pedaqoji institutunun fiziki coğrafiya və ümumi torpaqşünaslıq kafedrasının, daha sonra Simferopol Dövlət Universitetinin professoru, Krım məktəblilərinin “Axtarışçı” kiçik elmlər akademiyasının prezidenti (1963-1973).
Əsərləri
1. Геологическое прошлое Крыма. Москва: изд-во АН СССР. 1954. 128 с.
2. Путеводитель по Крыму. Симферополь: Крымиздат, 1956, 456 с.
3. Богатства Крымских недр [Текст]: путеводитель. Симферополь: Крымиздат, 1956, 72 с.
4. Орографическая схема Крыма/ В.Г. Ена, Я.Д. Козин//Известия Крымского отдела Географического общества СССР. Симферополь: Крымский отдел ГО СССР, 1961. Вып. 6. С. 5-20.
Senecio astephanus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Berberis crassilimba
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Aşina
Aşina — Göytürklərin ali hakimiyyətinin soyu. Əfsanəyə görə Aşina soyu bir dişi qurddan törəmişdir.
Soyun tarixi
Tibetdə, Çində, Altaylarda və böyük Sibir çöllərində yaşayan türklər haqqında kitab yazan rus türkoloqu Lev Qumilyovun "Qədim türklər" kitabında yazılır: "635-ci ildə Dulu və Nuşibi tayfaları özünüidarə hüququ qazandılar. 5 Dulu və 5 Nuşibi tayfa rəisləri yerli zadəganlardan təyin olundu. Bunlar şada, yəni xana qan qohumu olan adamlara bərabər tutulurdu. Onların hər birinə hakimiyyət rəmzi kimi ox təqdim olundu. "On ox" türkləri adı belə yarandı (bunlan Çulo xanın oğlu igid və nəcib Aşina şeni etdi). İki müttəfiq – Dulu və Nuşibi tayfa ittifaqları arasındakı sərhəd Çu çayı oldu.
V əsrdən başlayaraq Jujan dövləti zəifləməyə başladı. Türk qəbilələrinin başçısı Bumin xaqan idi. 546-cı ildə teles tayfaları jujanlara qarşı üsyan qaldırdı. Bumin xaqan bu üsyandan istifadə etmək istədi. Jujan xanı Anaxuanın qızına elçi göndərdi. O isə "sən mənim filiz əridənimsən" deyib qızını Bumın xaqana vermədi. Bumin xaqan 552-ci ildə jujan xanının üzərinəhücum edib onu məğlub etdi və Birinci Göytürk xaqanlığıni yaratdı. Bumin xaqan özünü dövlətin hökmdarı (il xaqan) elan etdi. Dövlətin paytaxtı Onon çayı sahilində Ötüken idi. Bundan sonra hunlar türk adlandırıldı. "Göytürk" mürəkkəb sözündəki "göy" sözü həm səma, Tanrı, həm də rəng mənasında işlənir.
Soyun yaranma əfsanəsi
Aşina soyunun bir dişi qurddan törədiyinə dair o dövrdə çox məşhur olduğu aydın olan rəvayətlər, Göytürklərin erkən tarixini əfsanələrlə qarışdırır. Ancaq qurddan-törəmə ənənəsinin, Asiya Hunları arasında da mövcud olması və qurd atanın Türkləri dar, keçilməz yollardan salamatlığa çatdırdığı (Bozqurd Dastanının əsli) rəvayətinin Hunlarda görülməsi, Göytürklərin Hunlara nisbətini ortaya qoyur. Aşina ailəsinin, tək bir oğlan həyatda qalmaqla, qırğına uğramış olduğu rəvayətini, Tsü-kü (əslində Asiya Hun dövlətində bir ünvan) adlı Hun ailəsinə mənsub Meng-sun tərəfindən qurulan Şimali Liang Hun dövlətinin, 439-da Tabğaclar tərəfindən yıxılması hadisəsinə bağlamaq mümkündür. Sui-shuya (Çin təqvimi, 581-618) görə, bu Hun dövlətində idarəni əlində tutan Tsü-kü (Chü-ch'ü)'ler məhv edildiyi zaman, A-shih-na (Aşına) qolu, 500 ailəlik bir kütlə halında, Kan-su bölgəsindən köçərək, Juan-juanlara sığındılar. Göytürklərin özəyini təşkil etdiyi ifadə edilən və Meng-sunun oğulu An-çu və sonra nəvəsi Şunun öldürülməsi üzərinə əvvəl Hsi-haidə ikən sonra Altaylara nüfuz edən bu kütlə, Chü-chülar (Tsü-kü) yolu ilə də Asiya Hunlarına bağlandı və hətta, bu qısa köç hərəkətini idarə edən Aşına soyunun, Cənub Hun tanhuları yolu ilə Mo-tunun mənsub olduğu məşhur Ti-ko (Tu-ku) ailəsindən gəlməsi güclü təxmindir. Qurd ata inancı səbəbindən Göytürk xaqanlıq sənədi, altından qurd başlı bayraq (tuğ) olmuşdur.
İkinci xaqanlıq
İkinci xaqanlığın ilk hökmdarı İlteriş xaqan İllig xaqanın nəslindən idi.
İmperatriça Aşina
Muğan xaqanın qızı olub, Çin imperatoruna ərə getmişdi.
Aşina Şeer
Çula xaqanın kiçik oğlu idi. 636-cı ildə Tan sülaləsinə təslim olmuşdur. 640-cı illərdə Kuçanın fəthinə kömək etmişdi. 655-ci ildə vəfat edib. Ölümdən sonrakı adı Yuan idi. Oğlu Taoçen Tibetlilərə qarşı döyüşdə məğlub olduğu üçün kəndli statusuna endirilmişdi.
Aşina Sunişi
Aşina Sunişi (阿史那蘇尼失) - Şərqi Göytürk xaqanlığının Sağ Müdrik şahzadəsi, Yami xaqanın qardaşı idi. Tan sülaləsi generalı olmuşdu. İllig xaqanın ölümündən sonra intihar etmişdi.
=== Aşina Çonq ===
Tan sülaləsinə xidmət edən Göytürk sərkərdələrindən biri idi. 611-ci ildə doğulmuşdur. Aşina Sunişinin oğlu olmuş, Kilibi xaqanın köməkçisi olmuşdu, Sol Müdrik Şahzadə idi. 650-ci ildə Sie Quo knyazı titulu verilmişdi. 675-ci ildə vəfat etmişdir. Oğlu Cian da Tan sarayında nazirlərdən biri idi. Məzarı 1972-ci ildə tapılmışdır.
Aşina Qande
Aşina Qande (阿史那感徳) - İllig xaqanın nəticəsi idi. 665-691-ci illərdə yaşamışdır. Ailəsi 630-cu ildə Çinə köçən türklərlə birgə gəlmişdi.Babası Tegin, atası isə Cian adlanırdı, Sol Mühafizlərinin sərkərdəsi idi. Aşide sülaləsindən biri ilə evli idi.
İl Etmiş Yabqu
İltəriş xaqanın kiçik qardaşı Turs bəy İl Etmiş yabqu idi. 716-cı ildə Kül Tigin tərəfindən öldürülmüşdü. İki oğlu vardı:
Bilgə Təkin
Qapağan xaqanın oğlu idi. 682-ci ildə doğulmuşdu. Kül Tiginin hücumundan qaçaraq Çinə sığınmışdı. 725-ci ildə vəfat etmişdi. Məzarı 1956-cı ildə tapılmışdır.
Tonqa Təkin
Qapağan xaqanın oğlu idi. 714-cü ildə Peitinq mühasirəsində ölmüşdü. Ölümündən sonra şərəfinə Alp Ər Tonqa dastanı yaranmışdır.
Aşina Kanqlı
Aşina Kanqlı An Luşanın ordusunda sərkərdə idi.756-cı ildə An Luşanı tərk edərək Uyğur sərhədinə Göytürk tayfalarını birləşdirmək üçün getdi. Bayançur xaqanın ordusu onu məğlub etdilər.
Aşina Cu
Qaoçanq dövlətində nazir vəzifəsində idi. 639-cu ildə imperator Taiçonq onu həbs etmək istəsə də buna nail olmamışdı.
Qeydlər
<references group="Qeyd"/>
Azərbaycanda çəyirtkə ilə mübarizə (film, 1923)
Azərbaycanda çəyirtkə ilə mübarizə qısametrajlı sənədli filmi 1923-cü ildə AFKİ də istehsal edilmişdir. Elmi-kütləvi təbliğat filmi yeni kimyəvi dərmanlarla ziyanvericilərə qarşı mübarizə üsullarından bəhs edir.
Məzmun
Elmi-kütləvi təbliğat filmi yeni kimyəvi dərmanlarla ziyanvericilərə qarşı mübarizə üsullarından bəhs edir.
Mənbə
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 29.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1923-cü ilin Azərbaycan filmləri 1920-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Brili (Xaşuri)
Brili (Xaşuri) — Gürcüstanın Xaşuri bələdiyyəsinin inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhali
2002 siyahıyaalmaya görə kəndin əhalisi 470 nəfər idi. 2014-cü ildə 313 nəfər yaşayırdı.
Ədəbiyyat
gse: 2 522
Qalib İbrahimoğlu
Qalib İbrahimoğlu — Ekspress qəzetinin redaktoru, Həsən bəy Zərdabi mükafatçısı, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü.
Həyatı
Qalib İbrahimoğlu 1972-ci il mayın 9-da Yevlax şəhərində anadan olub. 1979-cu ildə Yevlax şəhər Ş. Qurbanov adına 8 saylı orta məktəbin birinci sinfinə getmiş, 1989-cu ildə həmin məktəbi bitirib. 1990–92-ci illərdə keçmiş Sovet Ordusunda hərbi xidmət keçib.
Təhsili
1992-ci ildə keçmiş Bakı Sosial İdarəetmə və Politologiya İnstitutunun (indiki Prezident yanında İdarəçilik Akademiyası) sosial idarəetmə və sosiologiya fakültəsinə qəbul olmuş, 1998-ci ildə həmin institutu bitirib.
Ailəsi
Ailəlidir, üç övladı var.
Mətbuat fəaliyyəti
Azərbaycan Mətbuat Şurası "Reket" jurnalistikasına qarşı komissiyanın, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin, Orta Asiya və Güney Qafqaz Söz Azadlığı Şəbəkəsi İdarə Heyətinin üzvüdür.
DevilDriver
DevilDriver qrupu haqqında
DevilDriver - Amerika metal qrupu, 2002-ci ildə qurulmuş Santa-Barbara, Kaliforniya,Amerikada yaradılmış groove/melodik death metal qrupudur. Qrupun ilk adı Deathride olsa da daha sonra qrup adını DevilDriver adı ilə dəyişmişlər. Qrupun ilk debüt albomu 2003-cü ildə Roadrunner Records albom şirkəti ilə birgə "DevilDriver" adlı albom çıxarıldı.2005-ci ildə qrup tarixinin ən uğurlu "The Fury of Our Maker" adlı albomu buraxaraq, ABŞ,Avstraliya və Avropa ölkələriin də In Flames, Fear Factory və Machine Head qrupları ilə birgə konsertlər də çıxış etdi.Bundan əlavə hal-hazırda qrupun altı studiya albomu buraxılıb bunlar: Devildriver (2003) Maker's Fury Of Our Hand (2005), The Kind, The Last Words (2007), Pray For Villains (2009), Beast (2011) və Winter Kills (2013) albomları.
Sarıqarın siçan
Sarıqarın meşə siçanı (Sylvaemus sulvipectus) — gəmiricilər dəstəsinin Siçanlar fəsiləsinə (Muridae) aid məməli heyvan növüdür.
Saab 18
Saab 18, Saab şirkətinin istehsal etdiyi İsveç bombardmançı-kəşfiyyat təyyarəsidir. Təyyarə, 1930-cu illərdə İsveç Hərbi Hava Qüvvələrinin inventarında olan Junkers Ju 86 təyyarəsini əvəz etmək və hərbçilərin sürətli üç nəfərlik kəşfiyyat təyyarəsinə ehtiyacını ödəmək məqsədi ilə hazırlanmışdır. Təyyarə ilk uçuşunu 19 iyun 1942-ci ildə etdi və 1944-cü ilin iyununda xidmətə başladı..
Tekniki xüsusiyyətləri (B 18B)
Mənbə: thumb|Saab S 18
Alişer Usmanov
Alişer Burhanoviç Usmanov (Alisher Burxonovich Usmonov; ) — özbək əsilli Rusiya sahibkarı, milyarder, USM Holdingsin təsisçisi.
1994-1998-ci illərdə Usmanov İnterfin Banklararası İnvestisiya-Maliyyə Şirkətinin rəhbəri olarkən qaza görə borclar yığırdı. 1990-cı illərin sonunda Usmanov Rem Vyakhirevlə tanış oldu; “Qazprom” və “İnterfin” öz səylərini və maliyyə vəsaitlərini birləşdirərək Oskol Elektrometallurgiya Zavodunda (OEMK) və Lebedinski Mədən və Emalı Zavodunda nəzarət səhmlərini əldə edərək, onları Qazmetall-da birləşdirdilər. 2002-ci ildə Usmanovun “İnterfin” şirkəti “Qazprom”un bu şirkətdəki payını alıb və yeganə nəzarət paketi sahibi olub. 2005-ci ildə Usmanov Vasili Anisimov ilə birlikdə Mixaylovski GOK-u Boris İvanişvilidən aldı. 2006-cı ildə qeyd olunan bütün aktivlər Metalloinvest-də birləşdirildi, Anisimov və Vladimir Skoch  Usmanov ilə birlikdə onun ortaq sahibləri oldular (səhmlər 1999-cu ildə oğlu Andrey Skoçdan sonra ona verildi   Dövlət Dumasının deputatı oldu)
Berberis xanthophlaea
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Vasili Smıslov
Həyatı və dünya çempionluğu
Vasili Smıslov 1921-ci il martın 24-də Moskvada doğulmuşdur. İlk müəllimi atası olmuşdur. O, oğlunu ilk dəfə şahmatla 6 yaşında tanış etmişdir. Atasının zəngin şahmat kitabxanası balaca Vasilinin şahmat yaradıcılığının inkişafında mühüm rol oynamışdır. O, uşaq yaşlarından Pol Morfinin, Adolf Andersenin, Vilhelm Steynitsin görüşlərini öyrənmişdir. Alyoxinin Mənim ən yaxşı görüşlərim və Kapablankanın şahmat oyunun əsasları kitabları üzərində saatlarla oturardı.
1935-ci ildən Smıslov turnirlərdə çıxış etməyə başlayır. Tezliklə oyun tərzi ilə o, yaşıdları arasında fərqlənir. Üç ildən sonra Smıslov gənclər arasında Ümumittifaq turnirlərdə qalib gəlir. Həmin il Moskva şəhərinin çempionatında 1–2-ci yerləri bölüşdürərək, usta normasını yerinə yetirir. 1941-ci ildə SSRİ-nin XII birinciliyində 3-cü yeri tutaraq qrosmeyster adına layiq görülür.
Həmin turnirdə Smıslov ilk dəfə olaraq Botvinniklə görüşür. Gərgin keçən görüş heç-heçə başa çatır. 1946-cı ildə Qroningendə keçirilən beynəlxalq turnirdə iştirak etməsi onun üçün böyük əhəmiyyətə malik oldu. Bu turnirdə Botvinnik və Eyvedən sonra üçüncü yeri tutması ona şahmat tacı uğrunda mübarizədə çıxış etməyə imkan verdi.
1950-ci illər şahmat tarixinə Smıslovla Botvinnikin tac uğrunda mübarizə illəri kimi daxil olmuşdur. 1953-cü ildə o, iddiaçıların turnirində qalib gələrək Botvinniklə oynamaq hüququ qazanır. Gərgin keçən bu görüş heç-heçə ilə nəticələnir-12:12. FİDE-nin qərarına əsasən Botvinnik dünya çempionluğu adını özündə saxlayır.
Smıslov dörd il sonra yenə iddiaçların növbəti turnirində qalib gələrək, Botvinniklə görüşür. Bu cəhd uğurla nəticələnir. Smıslov qalib gələrək dünya çempionu adına layiq görülür. 1958-ci ildə təkrar matçda heç kim Smıslovun məğlub olacağına inanmırdı, lakin Botvinnik daha yaxşı oynayaraq, çempion adını yenidən özünə qaytarır.
Smıslovun əsas məşğuliyyəti opera müğənniliyi olub.
İpomeya
-  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Növləri
?* ?* [[SS 2 (*
Senecio gossypinus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Kürdan sülh müqaviləsi
Kürdan sülh müqaviləsi (1746) — Nadir şahla Osmanlı dövləti arasında sülh müqaviləsi. 14 sentyabr 1746-cı il tarixində imzalanmış və 1742–1746-cı illərdə davam edən Osmanlı-Əfşar müharibələrini sonlandırmışdır.
Bu müqavilə Nadir şahın Tehran ilə Qəzvin arasında Kürdan adlanan yerdəki ordugahında Osmanlı elçisi Mustafa Nazif Əfəndi ilə Həsən Əli Hacı xan arasında imzalanmışdır.
Kürdan müqaviləsi II Qəsri Şirin müqaviləsi olaraq da bilinir. Çünki, bu müqavilə ilə Qəsri Şirin müqaviləsi sərhədlərinə geri dönülmüşdür. Kürdar müqaviləsindən sonra bu iki tərəf arasında uzunm üddət davam edən sülh yaranmışdı.
Müqavilə ərəfəsində Osmanlı dövləti ilə münasibətlər
Osmanlı dövləti ilə Səfəvilər dövləti arasında bağlanan 1639-cu il Qəsri-Şirin sülh müqaviləsindən 1720-ci illərin əvvəllərinədək olan dövr nisbətən sakit keçdi. 1720-ci illərdə Səfəvilər dövlətinin böhranı, Rusiyanın Xəzərsahili torpaqlarda işğalçı siyasəti Osmanlı dövlətini də fəallaşdırdı. 1723–1727-ci illərdə Osmanlı dövlətinin hərbi əməliyyatları 1727-ci ilin oktyabrında Həmədan müqaviləsi ilə nəticələndi. 1730–1732-ci ilin əvvəllərindəki döyüşlər 1732-ci il 10 yanvarda Kirmanşah sülh müqaviləsi ilə başa çatmışdı. Lakin II Təhmasib tərəfindən bağlanan bu müqaviləni qəbul etməyən Nadir şah 1732-ci ilin sonunda hərbi əməliyyatları yenidən bərpa etmiş, 1733-cü ilin dekabrında Bağdadda müqavilə imzalanmışdı. Bu müqaviləyə görə son on ildə (1723–1733) Osmanlı dövlətinin tutduğu torpaqlar geri qaytarılmalı, sərhədlər 1639-cu il müqaviləsinə əsasən müəyyən edilməli idi. Osmanlı dövləti bu müqaviləni təsdiq etməkdən imtina etdiyinə görə, 1734-cü ilin ortalarından müharibə davam etdirildi. 1736-cı ildə Səfəvi hökmdarı III Abbası (1732–1736) devirərək hakimiyyətə gələn Nadir şah 1736-cı il 17 oktyabrda Osmanlı dövləti ilə İstanbul müqaviləsi bağladı. İki dövlət arasında sülh bu dəfə də uzun çəkmədi. 1743-cü ilin ortalarında Nadir şah osmanlılarla müharibəyə başladı. Bu müharibənin sonunda 1746-cı il 4 sentyabrda tərəflər arasında Kürdanda (Tehrandan şimal-qərbdə Soucbulaq bölgəsində) müqavilə imzalandı.
Müqavilənin şərtləri
Müqavilənin preambulasında 1639-cu il Qəsri-Şirin sülh müqaviləsinin şərtləri, о cümlədən sərhədlər təsdiq olunurdu. Hər iki tərəf digər tərəfdə narazılıq oyada bilən və sülh bağlanmasına zidd gələn hər şeydən imtina etməyi üzərinə götürürdü. I maddə ilə Osmanlı hakimiyyət orqanları bütün İran zəvvarlarına kömək göstərməyi və onların Bağdad və Suriya vasitəsilə Məkkə yolunda təhlükəsizliyini təmin etməyi üzərinə götürürdü. II maddədə hər üç ildən bir qarşılıqlı səfirlər mübadiləsi nəzərdə tutulurdu. III maddəyə görə hər iki tərəfin bütün əsirləri azad edilməli və onlara vətənə qayıtmağa icazə verilməli idi; əsirlərin alınması və satılması qeyri-qanuni elan edilirdi. Əsas maddələrə Əlavələrdə hər iki tərəfin sərhədboyu əyalətlərinin qubernatorlarının dostluq münasibətlərinə zidd olan hərəkətlərdən imtina etməsi elan olunurdu.
Müqaviləyə görə iranlılar gələcəkdə Мəkkə, Mədinə və islam ölkələrinə Türkiyədən və digər müsəlman ölkələrindən olan zəvvarlarla eyni əsasda gedə bilərdilər. Onlar həmçinin Mesopotamiyadakı müqəddəs şəhərlərə (Kərbəla və Nəcəf) də gedə bilərdilər. Əgər bu zəvvarlar özlərilə ticarət üçün mallar aparmırlarsa, qubernator və Bağdad hakim dairələri onlardan hər hansı vergi və yığmalar almamalı idi. İran ərazisindəki Türkiyə zəvvarlarına da eyni imtiyazlar verilirdi. Müqaviləni Osmanlı sultanı Mahmudun (1730–1754) adından Bağdad və Bəsrə hakimi Əhməd paşa, İrandakı keçmiş səfir Nazif əfəndi və Nadir şah adından onun vəziri Həsən Əli xan imzalamışdılar.
Kərbəlayı İsrafil Hacıyev
Kərbəlayı İsrafil Hacıyev (1870, Bakı - 1940, Ənzəli) — neftxuda, Bakı şəhər dumasının üzvü, ictimai xadim.
Həyatı
Kərbəlayı İsrafil Hacıyev Bakı Müsəlman Xeyriyyə Cəmiyyətin üzvü, erməni-müsəlman barışıq komisyonunun müsəlman nümayəndəsi idi.
Ailəsi
Kərbəlayı İsrafil Hacıyev Sona xanımla ailə qurmuşdu. İskəndər adlı oğlu vardı.
Kərbəlayı İsrafilin arvadı Sona xanım Hacıyeva çox ziyalı, kübar bir xanım olub. Bakı Müsəlman Qadınları Xeyriyyə Cəmiyyətinin sədri idi. Özünün şəxsi qayığı vardı. O, gecəylə qohum-əqrəbasını da yanına alıb Narginə gedərmiş, ərzaqla, pal-paltarla. Həmin əsirlərdən bir neçəsini götürüb geri qayıdarmış. Bəzilərini evinə gətirirmiş, bəzilərini də «İsmailiyə»də yerləşdirirmiş. Mərkəz «İsmailiyə»də imiş. Onların paltarlarını dəyişdirib saxta pasportla İran Astarasına keçirirmişlər. Və əsirlər İrandan da Türkiyəyə gedirmişlər.
Sovet dönəmində Sona xanım haqqında cinayət işi də açılıb - 110 səhifəlik işdir. Məsələ necə açılıb? Akopyan soyadlı biri yazıb ki, Azərbaycan ziyalıları əsir türkləri qaçırır. Bunu da hardan bilib? O vaxt gizli bir göstəriş varmış ki, əsir türk hansı dükana girsə, ona pulsuz ərzaq verərmişlər. Bir dəfə əsir türk, təsadüfən, sahibi Azərbaycanlı olmayan dükana girib və hər şey ondan sonra açılıb… Araşdırma başlanıb. Görüblər ki, Nargin adasının dəftər-kitabında qeydə alınmış xeyli əsir yoxa çıxıb.
Əmisi və əmisi oğlu: Neftxuda Hacı Cəbrayılın Şubanıda neft mədənləri, Xəzərdə böyük ticarət gəmisi, Bakıda çoxlu mülkləri, dəyirmanı, Mərdəkanda villası, Bilgəhdə bağı var idi. Yaşlı bakılılar Hacı Cəbrail palanını, Hacı Cəbrayıl hamamını, Hacı Cəbrayıl məscidini yaxşı tanıyırdılar. Bu var-dövlət yeganə varisi olan oğlu Kərbəlayi Hüseynə qalmışdı. Milyonçu Kərbəlayi Hüseyn Hacıyev öz dövlətini daha da artırdı. Hacı Cəbrayıl məşhur milyonçu Kərbalayi İsrafil Hacıyevin əmisi idi. Kərbəlayi İsrafilin neft mədənləri, Xəzərdə ticarət gəmisi, Bakının çox yerlərində binaları, villası, bağı, torpaq sahələri var idi. Onun yaşadığı mənzil (Cəfər Cabbarlı küçəsində, indi Yasamal rayon İcra Hakimiyyətinin yerləşdiyi bina) memarlıq cəhətdən çox gözəl və əzəmətli binadır.
Milyonçu Kərbəlayi Hüseynin Bakıda 17 mülkü, Soçidə torpaq sahəsi, Mərdəkanda villası, çörək zavodu, gözəl bağı var idi.
Kərbəlayi Hüseyn xasiyyətcə sərt, lakin ədalətli bir şəxs olmuşdur. O, həmişə yoxsullara əl tutmuş və yetimlərə havadar olmuşdur.