cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Viktor Astafyev
Məlumat
1960-cı illərin ədəbi-tənqidi Astafyevin yaradıcılığını “kənd nəsri”nə aid etmişdir. Onun əsərlərində rus psixoloji nəsrinin ənənələri inkişaf etdirilir, kənd həyatı geniş təsvir olunur. “Sonuncu təzim” (1968–78; son fəsilləri 1992-ci ildə çap olunmuşdur) kitabında avtobioqrafik material (Sibir kəndindəki uşaqlıq və yeniyetməlik dövrü, müharibə və müharibədən sonrakı həyat haqqında xatirələr) rus kəndinin yarım əsrlik tarixi fonunda verilmişdir. “Çoban və çoban qız” (1971; sonuncu redaktəsi 1989) pastoral povestində “kənd nəsri” motivləri mənəvi aspektdə işlənmiş müharibə mövzusu nəzərə alınaraq şərh olunmuş, kəndli dünyagörüşünün bəşəri mahiyyəti mifoloji, bibliya simvolları vasitəsilə açılmışdır.
Malazgird döyüşü
Başlanğıc
Alp Arslanın ya heç gəlmədiyini, ya da çox uzaqda olduğunu düşünən IV Roman ümid edirdi ki, bu müddət ərzində Malazgirdi və mümkün olsa, onun yaxınlığındakı Xliat qalasını ələ keçirə bilər. Buna görə də, Van bölgəsinə doğru irəliləməyə başladı. Alp Arslan isə artıq bu bölgəyə gəlmişdi, müttəfiqləri və Hələbdən, Mosuldan olan 30 min süvari ilə onu gözləməkdə idi. IV Romanun onun barədə heç bir şeydən xəbəri olmamasına rəğmən, Alp Arslanın rəqibinin hər bir addımından xəbəri var idi.
Viktor Astafyev
Məlumat
Klassik “ov əhvalatları” ənənəsini davam etdirən kəskin süjetli “Çar-balıq” (1976) əsəri ciddi diskussiyaya səbəb olaraq cəmiyyətin diqqətini ekoloji problemlərə yönəltmişdir. “Həyatı yaşamaq” (1985), “Şən əsgər” (1998) povestləri, “Lyudoçka” (1989) novellası, “Qəmli detektiv” (1986), “Lənətlənmiş və öldürülmüşlər” (c. 1–2; 1992–94) romanları var. Astafyevin bir çox əsəri səhnələşdirilmiş və ekranlaşdırılmış, pyesləri ölkə teatrında və xarici teatrlarda tamaşaya qoyulmuşdur. Kitablrı bir sıra Avropa dillərinə tərcümə edilmişdir.
Malazgird döyüşü
Başlanğıc
thumbnail|[[Bizans imperiyası|Bizansla sülh əldə edən Alp Arslan Misirə hücum etmək niyyətində idi, lakin Hələbdə olarkən Bizans hücumu barədə məlumat əldə etdi və şimala yönələrək Van gölünün şimalında bizanslılarla qarşılaşdı. ]]
IV Roman öz generalı olan Jozef Tarçaniotesə nizami ordunun bir hissəsini, Varyaq Qvardiyasını, peçeneqləri və franklari verərək Xilatı ələ keçirməyə göndərdi. IV Romanın özü isə yerdə qalan qoşunla Malazgirdə doğru irəlilədi. Qoşun elə bölünmüşdü ki, hər iki tərəfə təxminən 20.000 döyüşçü düşmüşdü. Tarçonioteslə göndərilmiş ordunun taleyi barədə dəqiq məlumat yoxdur. Bizans mənbələri bu barədə heç nə deməsələr də, müsəlman mənbələri Alp Arslanın bu ordunu darmadağın etdiyini bildirirlər. Mixail Attaliat isə, general Tarçoniotesin Alp Arslanın gözləri qarşısında döyüşdən qaçdığını yazır. Hər bir halda, IV Romanın ordusu planladığı 40.000-lik ordudan iki qat daha az oldu.
Döyüş
Döyüşün səhəri günü Sultan Alp Arslan ordusunun topladı və ordunun qarşısına islami cənazə geyimi olan kəfənə bənzər bəyaz paltarda çıxaraq nitq söylədi. Bu nitq öz döyüşçülərini cəsarətləndirmək və sultanın döyüşdə ölməyə hazır olduğunu göstərmək üçün edilmişdi. İmperator IV Roman Tarçaneiotesin məğlub olmasından xəbərsiz idi və Malazgirdə doğru irəliləyirdi. O, 23 avqustda Malazgirdi asanlıqla ələ keçirdi, səlcuqlular isə buna ağır ox hücumu ilə qarşılıq verdilər. Növbəti gün Bryenniosun komandanlığı altında ərzaq toplayan bəzi Bizans döyüşçüləri Səlcuqlu ordusu ilə qarşılaşdılar və Malazgirdə geri çəkilməyə məcbur oldular. Bu ordunun Alp Arslanın əsas ordusunun olmasına inanmayan IV Roman tabeliyində olan erməni general Basilakesin komandanlığı altında bu məsələni dəqiqləşdirmək üçün süvari dəstə göndərdi. Süvari dəstəsi darmadağın edildi və Basilakes əsir götürüldü. IV Roman öz ordusunu döyüş düzülüşünə saldı və sol cinahını demək olar ki, türk ordusu tərəfindən mühasirəyə alınan, bir daha geri çəkilməyə məcbur edilən Bryenniosun komandanlığı altına verdi. Səlcuqlu ordusu yaxınlıqdakı təpəlikdə gecəni keçirdilər və bu, demək olar ki, IV Romanın əkshücuma keçməsini mümkünsüz etdi.
thumb|300px|[[Bizans imperiyası|Bizans ərazisi (bənövşəyi), Bizans hücumları (qırmızı və Səlcuqlu hücumları (yaşıl). ]]
25 avqustda IV Romanın bəzi türk muzdlu döyüşçüləri öz qohumları olan səlcuqlularla əlaqə yaratdılar və Bizans ordusunu tərk etdilər. IV Roman göndərilmiş səlcuqlu sülh nümayəndəliyini rədd etdi. O, şərq problemini, səlcuqluların aramsız davam edən axınları problemini tamamilə həll etmək fikrində idi, həmçinin o, dərk edirdi ki, sonradan Səlcuqlu əleyhinə ikinci bir ordu toplamaq həddindən artıq bahalı və çətin başa gələcəkdir. İmperator Traçaneiotesi və onun yerdə qalan bölmələrini geri çağırmağa çalışdı, lakin onlar artıq o bölgədə deyildilər. Həmin gün toqquşma olmadı. 26 avqustda Bizans ordusu döyüş düzülüşünə keçdi və türk mövqelərinə doğru irəliləməyə başladılar. Bizans ordusunun sol cinahı Bryenniosun, sağ cinahı Teodor Alyatesin, mərkəz isə imperatorun öz komandanlığı altında idi. Bu anda, türk döyüşçüsü Alp Arslana "Sultanım, düşmən ordusu yaxınlaşır deyə demiş", sultan isə cavabında "biz də onlara yaxınlaşırıq" deyə cavablamışdır. IV Roman Andronikos Dukası geridə qalan dəstənin komandanı təyin etmişdi. Bu imperatorun etdiyi ən böyük səhv idi və bunu Andrnikosun sədaqtinə şübhə etdiyi üçün etmişdi. Bizans ordusunun yaxınlaşmasına 4 km qalmış Səlcuq ordusu hilal formasında düzüldü. Bizans ordusu yaxınlaşdıqca Səlcuqlu ordusu onları ağır ox atəşinə tutdular və mərkəzdəki qüvvələr geri çəkilərkən cinahlar irəliləyərək Bizans ordusunu mühasirəyə almağa başladı.
Bizans ox hücumlarını dəf etdi və günortanın sonlarına doğru Alp Arslanın düşərgəsini ələ keçirdilər. Lakin, bizanslıların sol və sağ cinahları ox hücumlarından ən çox ziyan görmüş bölmələr idi və bu zərər ucbatından demək olar ki, dağılma həddinə çatmışdı. Ayrı-ayrı bölmələr səlcuqluları meydan döyüşünə çəkməyə çalışarkən, onlar sadəcə döyüşdən yayınırdılar və bozqır üslubuna uyğun tərzdə vur-qaç taktikasından istifadə edirdilər. Roman gecə yaxınlaşarkən geri çəkilmə əmri verməyə məcbur oldu. Lakin, Bizansın sağ cinahı əmri düzgün başa düşmədi və imperatorun rəqibi Dukas bilərəkdən imperatorun əmrini yerinə yetirmədi və əsas Bizans ordusunu izləmək əvəzinə Malazgirdin kənarında düşərgəyə çəkildi. Bizans tərəfində qarışıqlığın hökm sürdüyünü görən səlcuqlular bundan həmin dəqiqə istifadə etdilər və hücum etdilər. Bizansın sağ cinahı tez bir vaxtda dağıldı. Onlar türk kökənli yardım dəstələrinin və ya ermənilərin xəyanət etdiyini düşündüklərinə görə belə tez bir vaxtda dağıldılar. Bəzi müəlliflər zənn edirlər ki, döyüşdən ilk qaçanlar ermənilər olmuşdur, bunun əksinə olaraq isə, türk dəstələri sona qədər sadiq qalmışdırlar. Bizans ordusunun Bryennios komandanlığı altındakı sol cinahı bir qədər müqavimət göstərsə də, tezliklə o da dağıdıldı. Bizansın mərkəz qüvvələrinin qalığı, imperator və onun Varyaq mühafizəçiləri də daxil olmaqla səlcuqlular tərəfindən mühasirəyə alındılar. Roman yaralanaraq əsir düşdü. Bizans tərəfdən sağ qalmağı bacaranlar döyüş meydanın qaçan və gecə boyunca təqib olunmadan qurtulmağı bacaranlar idi. Sübhə yaxınlaşarkən, Bizansın peşəkar döyüşçülərdən təşkil edilmiş nüvəsi məhv edildi, artıq bu zaman Andronikusun kəndlilərdən və məcburi səfərbərlik nəticəsində gətirilənlərdən ibarət dəstəsi döyüş meydanından qaçmışdı.
Roman Diogenin əsirliyi
thumb|right|200px|[[Alp Arslanın İmperator IV Roman Diogeni alçaltmağını əks etdirən və Ciovanni Bokkakkioya aid De Casibus Virorum Illustrium əsərində çəkilmiş rəsm əsəri.
]]
İmperator IV Roman Diogen Alp Arslanın hüzuruna çıxarıldığı zaman, sultan qanlar içində və üstü-başı pis gündə olan şəxsin imperator olduğuna inanmağı rədd etdi. Onun kimliyini dəqiqləşdirdikdən sonra, Alp Arslan çəkməsini imperatorun boynuna qoyaraq, onu yeri öpməyə məcbur etdi. Bu zaman məşhur bir dialoqun da olduğu qeyd olunur:
Alp Arslan Roman Diogenlə nəzakətli və mərhəmətli davrandı, ona döyüşdən əvvəlki sülh şərtlərini bir daha təklif etdi.
İbn əl-Adimə görə, Arslanın hüzurunda Doman Diogen Rəşid əl-Dövlanın Bizans ərazisinə yürüşlərini lənətlədi. Çünki bu yürüşlərə cavab olaraq imperator müsəlman bölgəsinə yürüş etmiş və bu yürüş Malazgird döyüşünə gətirib çıxarmışdı.
Diogen bir həftə sultanın düşərgəsində əsirlikdə qaldı. Bu zaman ərzində, sultan ona süfrəyə onunla birgə oturmağa icazə verdi və bu zaman sultanla imperator torpaq məsələsini müzakirə etdilər. Antioxiya, Edessa, Hierapolis və Malazgird səlcuqlulara təslim edildi. Diogenin əsirlikdən buraxılması üçün müəyyən edilmiş 10 milyon qızıl pul imperator tərəfindən çox yüksək məbləğ kimi qəbul edildi. Nəticədə qərara alındı ki, ilk öncə 1.5 milyon qızıl pul ödəniləcək və sonradan illik 360.000 qızıl pul xərac alınacaq. Bundan əlavə, bu iki hökmdar arasənda nikah əlaqəsi yaradılması planlandı. Sultanın oğlu imperatorun qızı ilə evlənməli idi. Bundan sonra, sultan Diogenə xeyli hədiyə verərək, iki əmir və 100 məmlüklə birlikdə Konstantinopola yola saldı.
Öz taxtına geri döndükdən sonra, Diogen öz hakimiyyətinə qarşı ciddi təhlükələrlə qarşılaşdı. Ona sadiq ordu qurmağa çalışmasına baxmayaraq, Dukas ailəsinə qarşı 3 dəfə məğlub oldu. Sonda taxtdan endirildi, kor edildi və Proti adasına sürgünə göndərildi. O, qanlı kor edilmə prosesi zamanı yaranmış infeksiya nəticəsində tezliklə vəfat etdi. Diogenin Anadolunun mərkəz torpaqlarını qorumaq üçün çox çalışdığı sonuncu yürüş hamının gözü qarşısında alçaldılması ilə nəticələndi.
Nəticə
300px|thumb|[[Türklər Alp Arslanın 1072-ci ildə ölümünə qədər Anadolunun içlərinə doğri irəliləmədilər. ]]
Malazgird döyüşü Bizans üçün uzunmüddətli planda fəlakət olsa da, keçmiş dövrlərdə tarixçilərin düşündüyü kimi qırğınlar olmamışdı. Müasir tarixçilər düşünür ki, Bizansın canlı qüvvə itkisi o qədər də çox olmamışdır. Çünki Bizans hərbi birləşmələrinin bir çoxu canlı xilas ola bilmiş, bir neçə ay başqa yerlərdə döyüşmüş və Səlcuqlulara əsir düşənlər bir müddət keçdikdən sonra canlı olaraq azad edilmişdilər. Bizans tərəfinin komandanlarının hamısı (Dukas, Tarçaneiotes, Bryennios, Teodor Alyates, de Bailleul və digərləri) döyüşdən canlı qurtula bildilər və sonrakı hadisələrdə iştirak etdilər. Döyüşün nəticəsi Bizansla Səlcuqlular arasında güc balansını birbaşa dəyişdirməsə də, döyüşdən sonra Bizansın daxilində meydana çıxan üsyanlar, vətəndaş müharibələri vəziyyəti Səlcuqluların lehinə dəyişdirdi.
Dukas heç bir itki vermədən xilas olmağı bacardı və sürətlə Konstantinapola doğru irəliləməyə başladı. O, burada IV Romana qarşı çevriliş təşkil edərək VII Mixaili basileus elan etdi. Bryennios komandanlıq etdiyi cinah dağıdılarkən itki verdi. Səlcuqlular qaçan Bizans ordusunu nə təqib etdilər, nə də Malazgirdi yenidən ələ keçirdilər. Bizans ordusu qaçıb uzaqlaşdıqdan sonra yenidən qruplaşdı və Dokeya (müasir Kastamonu) doğru irəlilədi. Bir həftə sonsa imperator IV Roman da əsirlikdən azad edildikdən sonra buraya gələrək ordusuna qatıldı. Maddi baxımdan ən böyük itki isə, görünür, Bizans imperatorunun cah-cəlallı təminat yükləri olmuşdur.
Bu ağır məğlubuyyətin nəticəsi Şərqi Roma imperiyasının ürəyi olan Anadolunun itirilməsi demək idi. Con Yulius Norviç Bizans barədə yazdığı triologiyasında məğlubiyyət barədə "imperiyanın qalıntılarının da yox olmasına yüz illər lazım olmasına baxmayaraq, bu ölüm zərbəsi idi. Anadoludakı temalar əslində imperiyanın ürəyi idi və Malazgirddən sonrakı on illər ərzində onlar yoxa çıxdı" deyə yazırdı. Norviç daha qısa olan "Bizansın qısa tarixi" kitabında döyüşü "mövcudluğunun 7 əsr yarımlıq tarixi boyunca imperiyanın başına gələn ən böyük fəlakət" olaraq təsvir edir. Ser Stiven Ranciman "Səlib yürüşlərinin tarixi" kitabında "Bizans tarixinin ən böyük fəlakəti Malazgird döyüşüdür. Bizanslıların özlərinin bu barədə yanılqıları yox idi. Onların tarixçiləri dəfələrlə bu ölümcül günə istinadlar etmişdilər" deyə qeyd edirdi.
Anna Komnene sözügedən döyüşdən bir neçə on il sonra bunları yazırdı: Roma imperiyasının sərvəti ən aşağı səviyyəyə düşmüşdü. Şərq ordular bütün istiqamətlərdə dağıdılmışdı, çünki türklər hər tərəfə yayılmış və Euksin dənizi(Qara dəniz) və Hellespont, Egey dənizi və Suriya dənizləri (Aralıq dənizi), müxtəlif körfəzləri, xüsusilə Pamfiliya, Kilikiyanı yuyan və Misir dənizinə (Aralıq dənizi) boşalan körfəzlərə komandanlığı ələ keçirmişdilər.
İllər keçdikcə Malazgird döyüşü imperiya tarixi üçün fəlakət kimi dəyərləndirildi. Buna görədir ki, sonrakı mənbələr döyüşdə iştirak edən qoşunların və itkilərin sayını xeyli dərəcədə çox təqdim edirdilər. Bizans tarixçiləri tez-tez keçmişə baxır və həmin günü fəlakət günü kimi imperiyanın süqutunun başlanğıc tarixi kimi lənətləyirdilər. Bu nəticəsi tez görünən fəlakətlərdən deyildi, lakin bu döyüşdəki qələbə səlcuqlulara bizanslıların məğlubedilməz olmadığını göstərdi. Həmçinin Andronikos Dukasın qəsdi də imperiyanın siyasi sabitliyini təmin etməyi mümkün etmədi, nəticə də döyüşdən sonrakı türk miqrasiyalarına müqavimət təşkil etmək çətinləşdi. Son olaraq, daha əvvəlki intiriqalar və imperatorların çevrilişlə taxtdan endirilməsi kimi hadisələr baş versə də, IV Romanın taleyi xüsusilə qorxunc idi və bunun səbəb olduğu qeyri-sabitlik də imperiyaya yüz illər boyunca təsir etdi.
thumbnail|320px|1204-cü ilə qədərki dövrdə baş vermiş türklərin birinci miqrasiyasından təsirlənən yaşayış məntəqələri və bölgələr.
Döyüşdən sonra baş verən hadisələr imperiyanın təməllərini sarsıdan hadisələr silsilə idi və bu döyüşün nəticəsi bu silsilənin ilk halqası oldu. Bura taxt uğrunda olan intiriqalar, IV Romanın taleyi və Russel de Bailleulun 3 min frank, norman və germanla birlikdə Qalatiyada öz müstəqil dövlətlərini qurmağa çalışmalarını göstərmək olar. Onunla mübarizə üçün bizanslılar türklərə müraciət etmiş və buna nail də olmuşdular. Bütün bunlar Anadoluda türklər tərəfindən doldurulan vakuumun meydana çıxmasına səbəb oldu.
Həm Bizans tarixçiləri, həm də müasir tarixçiləri Bizansın süqut tarixini bu döyüşün tarixində başlatmaq məsələsində həmfikirdirlər. Paul K. Deyvis bildirir ki, "Bizansın məğlubiyyəti onun ən çox döyüşçü topladığı Anadolu üzərindəki hakimiyyətini ciddi formada məhdudlaşdırdı. Sonra bu region müsəlmanlar tərəfindən idarə olunmağa başladı. Bizans imperiyasının ərazisi Konstantinopolun ətrafı ilə məhdudlaşırdı və bizanslılar bir də heç bir zaman əsas hərbi güc ola bilmədilər".
Bu döyüş həmçinin 1095-ci ildə başlayan Birinci Səlib yürüşünün də əsas səbəblərindən biri kimi şərh edilir. Belə ki, bəziləri bu səlib yürüşünü Anadolunu itirdikdən sonra qərb dövlətlərindən hərbi yardım istəyən Bizans imperatoruna qərbin bir cavabı kimi dəyərləndirirlər. Digər tərəfdən isə, Qərb Malazgird döyüşünün nəticəsini Bizansın artıq şərq xristianlarının və ya ya Orta Şərqdəki Müqəddəs Yerlərə gedən xristian ziyarətçilərin himayədarı ola bilməyəcəyinin siqnalı kimi dəyərləndirmişdilər. Delbrük döyüşün nəticəsinin şişirdildiyini düşünür, lakin sübutlar göstərir ki, bu döyüşdən sonra Bizans imperiyası bir də heç bir zaman ortaya güclü hərbi qüvvə qoya bilməmişdir.
Miryokefalon döyüşü Bizansın süqutuna gedən yolda oynadığı rola görə Malazgird döyüşü ilə müqayisə edilməkdədir. Bu iki döyüşün arasında 100 ildən çox zaman fərqi olmasına baxmayaraq, burada da böyük Bizans ordusu türk ordusu tərəfindən pusquya düşürülərək məğlub edilmişdir. Miryokefalon döyüşünün nəticəsi ilk başlarda məhdudlaşdırılmışdı, bunun da səbəbi I Manuel Komnenosun hakimiyyətdə qala bilməsi və gördüyü tədbirlər idi. Bu sözləri düşmənləri tərəfindən "cəsur və dürüst bir insanı şəhid etməkdə" və "imperiya…heç vaxt bərpa oluna bilmədi" kimi məsələlərdə ittiham edilən IV Roman barədə demək olmaz.
Mədəni istinadlar
thumb|right|180px|Çamlıca məscidi, [[İstanbul]]
Türkiyədəki ən böyük məscid olan İstanbulun Çamlıca məscidi 4 minarəyə sahibdir və minarələrin hündürlüyü 107.1 metrdir. Bu Malazgird döyüşünün baş verdiyi ilə (1071) olan istinaddır. 2018-ci ildə Türkiyədə hakim partiya olan Ədalət və İnkişaf Partiyası öz gələcək agendalarını açıqlamışdırlar — 2023, 2053 və 2071 hədəfləri. Bu illər müvafiq olaraq respublikanın yaradılmasının 100, İstanbulun fəthinin 600 və Malazgird zəfərinin 1000-ci ildönümü ilə əlaqəlidir.
Bu döyüş "Age of Empires II" video oyununun hissələrindən biridir''.
Kövsər
Kövsər (, “şimşək”), ABŞ istehsalı olan F-5 Northrop qırıcılarının  modernizasiya edilmiş versiyası. Təyyarə təkmilləşdirilmiş yanğına nəzarət sistemi ilə bərabər, yeni dördüncü nəsil avioniklər ilə təchiz edilmişdir.
thumb|300px|Kövsərin açılışı thumb|300px|Kövsərin istehsal xətti
İnkişaf
3 noyabr 2018-ci ildə, İran Təyyarə İstehsalı Sənayesi Şirkətində Kövsər quraşdırma xəttinin açılışını başladan və ən azı yeddi ədədi istehsal edilmiş olan tədbir keçirilmişdir. Açılış mərasiminə birbaşa olaraq İran prezidenti olan Həsən Ruhani gəlmişdir. Müəssisə İsfahanda yerləşir və açılış mərasimi Müdafiə Sənayesi Günü münasibəti ilə təşkil edilmiş olan tədbirlər silsiləsinin bir parçası olmuşdur.
Açılış mərasimindən bir gün sonra İran HHQ-yə məxsus olan bir ədəd Northrop F-5 təyyarəsinin açılış günündə qəza etdiyi xəbərləri yayılmışdır, lakin qəzanın yeni yaradılmış olan model ilə əlaqədar olub-olmaması haqqında məlumat verilməmişdir.
Tənqidi
İran mətbuatı bildirirdi ki, Kövsər qırıcıları üçün baza modeli ABŞ istehsalı olan Northrop F-5 təyyarələri olmuşdur, eyni zamanda müsəlman bir millət tərəfindən hazırlanan ilk döyüş təyyarəsi olduğu üçün təyyarə dördüncü nəsil döyüş təyyarəsi mükafatına layiq görülməlidir.
IISS-in hərbi aviasiya üzrə böyük zabiti olan Douglas Barrie bildirir ki, iranlılar F-5 qırıcısını baza modeli olaraq götürdükləri bu təyyarədə yeniliklər və dəyişikliklər həyata keçirmişdirlər. Ayrıca olaraq o bildirir ki, İran reaktiv mühərriki əldə edə bilməmişdir, buna görə də köhnə mühərriklərdən və elektron vasitələrdən istifadə etmişdir.
Bununla da, İran hərbi embarqolara məruz qaldığı ABŞ-dən həm də intellektual mülkiyyət oğurlamışdır.
İxracı
26 noyabr 2018-ci ildə İran Aviasiya Sənayesi Təşkilatının (IAIO) rəhbəri olan Abdoklarim Banitarafi bildirmişdir ki, İran Kövsər təyyarələrini ixrac etməyə hazırdır və bu haqda Rusiya, Çin və İndoneziya ilə danışıqlar aparılır.
Dizayn
Kövsər təyyarələri də, HESA Saeqeh və HESA Azarakhsh qırıcıları kimi F-5 qırıcılarının baza modeli əsasında hazırlanmışdır.
Galendromus superstus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Sifibo Ntşeba
Sifibo Ntşeba — Cənubi afrikalı tenor
CAR-da keçiriləcək FİFA Dünya Kuboku 2010 ərəfəsində vəfat edən Sifibo Ntşeba yarışın açılış mərasimində mahnı ifa etməli idi. Cənubi afrikalı tenorun ölümünə sətəlcəm səbəb olub. Nelson Mandelanın bu məsul vəzifəni yerinə yetirmək üçün seçdiyi 34 yaşlı ifaçının vaxtsız vəfatı təşkilatçıları da çətin vəziyyətdə qoyub.
Minaçiçəyi
-  fəsiləsinə aid bitki cinsi. Verbenaceae  ailəsinə aiddir. Çiçəkləri qırmızı, bənövşəyi, ağ, çəhrayı rənglərdə  olur.
Verbena otaq bitkisi kimi həm dibçəkdə,  həm də  çəmən bitkisi kimi bağçalarda  əkilir. Toxumları  fevral, mart  aylarında  əkilir,  20 – 30  gün  içində  cücəkləyir. isti sevən bitkidir.
Fernanda Takay
Fernanda Takay — Braziliyalı müğənni və mahnı yazarı.
Əvvəllər Belo Horizonte şəhərində yaradılmış Pato Fu rok qrupunun vokalist və gitaristi kimi tanınmışdır. 2007-ci ildən etibarən solo karyerasına başlayıb. 2011-ci ildə Atom ™, Toshiyuki Yasuda və Moreno Veloso ilə birlikdə Red Hot+Rio 2 albomu üçün Águas de Março parçasını hazırlamışdır. Albomdan əldə edilən gəlirin QİÇS virusuna qarşı məlumatsızlığın aradan qaldırılmasın və mümkün qorunma tədbirləri ilə bağlı layihələrin həyata keçirilməsinə yönləndiriləcəyi bildirilib.
Həyatı
1971-ci ilin 25 avqust tarixində Braziliyanın Serra do Navio bölgəsində anadan olan Fernanda Takay gənc yaşlarında ölkənin önəmli şəhərlərindən biri olan Belo Horizonteyə köçmüşdür. Fernanda Takay Braziliya yaponlarındadır. Ata tərəfi yapon, ana tərəfi isə yerli portuqal dillində danışan braziliyalılardandır. 2007-ci ildə solo karyerasına başlamasına baxmayaraq, musiqi sahəsində ilk addımlarını atdığı Pato Fu rok qrupu ilə də əməkdaşlığını davam etdirməkdədir.
Mikania dioscoreoides
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Qlükoza
Qlükoza (, γλυκύς - dan şirin) və ya üzüm şəkəri və ya dekstroza. şirin dadlı, suda yaxşı həll olan ağ kristal maddədir. Qlükoza bitki və canlı orqanizmlərdə, həmçinin, bir çox meyvə və giləmeyvə şirələrində rast gəlinir.
Qlükoza orqanizmin enerji sərfinin yarsını təmin edir
Quruluşu
Qlükoza beşatomlu aldehidspirtdir.
Tətbiqi
Qlükoza qiymətli və asan həzm olunan qida maddəsidir. tibbdə qlükozadan qanın konservləşdirilməsində və orqanizmi möhkəmləndirən maddə kimi istifadə olunur. Qlükoza qənnnadı sənayesində, güzgü və yolka oyuncaqlarının hazırlanmasında, toxuculuq sənayesində parşalara bəzək vurulmasında işlədilir.
Aechmea pectinata
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Areca concinna
(Areca concinna) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Tupolev Tu-144
Qərb müşahidəçilər Tu-144-ə "Konkord"a oxşarlığından ötrü "Concordski" adını vermişlər. Çünki təyyarə dizayn xüsusiyyətləri baxımından "Konkord"a çox oxşayırdı. Təyyarənin ilk prototipi 1968-ci il 31 dekabr tarixində Moskva yaxınlığında ilk uçuşunu reallaşdırdı. Bu hadisədən iki ay sonra isə Konkord ilk uçuşunu həyata keçirdi. Tu-144 səs sürətini ilk dəfə 1969-cu il 5 iyun tarixində keçdi. Tu-144, 1969-cu il 15 iyul tarixində March 2 sürətini aşan ilk ticari nəqliyyat təyyarəsi və dünya tarixinin ən sürətli ticarət təyyarəsi oldu.
3 iyun 1973-cü ildə Paris Hava Şousunda istehsal olunan ilk Tu-144S təyyarəsi qəzaya uğrayır. Bu qəza layihəyə də böyük zərbə olur. Təyyarə şou uçuşu zamanı burun hissənin çox sərt şəkildə aşağıya doğru manevr alması zamanı, daşıyıcı sistemindəki yükün təsiri ilə havada parçalanaraq yerə çırpılır. Ümumilikdə 15 evin uçmasına səbəb olan qəza, təyyarədəki 6 ekipaj üzvü və yerdəki 8 nəfərin də ölümünə səbəb olur.
Fərəc Qarayev
Həyatı
Fərəc Qarayev 1943-cü il dekabrın 19-da anadan olub. Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasını 1966-cı ildə prof. Qara Qarayevin sinfi üzrə bitirib. 1991-ci ildən fasilələrlə Bakı və Moskvada yaşayır.
Bəstəkar Qara Qarayevin oğludur.
Fəaliyyəti
1966-cı ildən Azərbaycan Konservatoriyasında dərs deməyə başlayıb. 1999-cu ildən P.İ.Çaykovski adına Moskva Dövlət Konservatoriyasının musiqi nəzəriyyəsi kafedrasının professorudur.
1994-1996-cı illərdə Moskvada Müasir Musiqi Assosiasiyasının (ACM) vitse-prezidenti olub. 1995-ci ildən Bakıda Yeni Musiqi cəmiyyətinin prezidentidir. 1980-1994-cü illərdə BaKaRa-ensemble kollektivinin bədii rəhbəri funksiyasını həyata keçirib.
2003-2005-ci illərdə Kazan Konservatoriyasının bəstəkarlıq kafedrasında professor kimi çalışıb. A.Krupp fondunun təqaüdçüsü olub, 1991-ci ildə Volkwang Hochschule Essen’də composer-in-residence kimi fəaliyyət göstərib.
Bəstəkarın yaradıcılığını üslub cəhətdən dəqiq xarakterizə etmək çox mürəkkəbdir, postmodern estetikasının ümumi cəmə gətirəcəyi bir çox bədii istiqamətlər və müxtəlif bəstəkarlıq texnikaları Qarayevin yaradıcılığının müxtəlif dövrlərinə təsadüf edir - buraya neoklassisizm və serializm, puantilizm və sonoristika, collage, instrumental teatr və s. aiddir.
Əsərləri
Baletlər
Monoopera
Digər əsərləri
Filmoqrafiya
Bəstəkar kimi
Əsərlərindən istifadə olunan filmlər
İştirak etdiyi film
Galendromus carinulatus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Marlıqtəpə yaşayış yeri
right|thumb|250px|Mərlikdən tapılmış üstü çərxifələk (svastika) naxışlı (bəzi tədqiqatçılar çərxifələyin hansısa dini anlam daşıdığını güman edirlər) qızıl boyunbağı (İran Milli Muzeyi)
Abidə Gilan vilayətindəki, Qızılüzən (Səfidrud) çayının aşağı vadisində yerləşir. Mərlik ərazisində arxeoloji qazıntılar Tehran Universitetinin professoru Ə.O.Negahban tərəfindən aparılmışdır.
Abidə ərazisindən yaşayış yeri ilə yanaşı qəbristanlıq da aşkar edilmişdir. Buradakı qəbirlərdəki zəngin dəfn avadanlığına görə Ə.O.Negahban bu qəbirləri hökmdar nəslinə və əyanlara aid etmişdir. Ölülər sağlıqlarında istifadə etdikləri hər şeylə – içərisində su və yemək qoyulmuş adi məişət əşyalarından tutmuş, gözəl ayin qabları və bəzək əşyalarınadək, ovçular və döyüşçülər isə hətta silahlarla təchiz olunmuşlar. Bundan başqa Mərlik qəbristanlığının özəlliklərindən biri də atların hər cür əsləhə ilə birgə, ayrıca dəfn edilməsidir. Görünür at Mərliyin qədim sakinlərinin həyatında mühüm rol oynamışdır. Mərlikdən aşkar edilən keramika və zərgərlik məmulatı o dövr sənətkarlarının zövq və məharətləri, yüksək sənətkarlıq texnikası haqqında çox şey deyir.
Ramiz Məmmədzadə
Məmmədzadə Ramiz Hüseynqulu oğlu (1930 — 2017) — Respublikanın mədəni, ictimai və siyasi həyatında özünəməxsus yeri olan, görkəmli ziyalı, bacarıqlı təşkilatçı, alim və təhsil xadimi, professor.
Marlıqtəpə yaşayış yeri
Çoxlu zərif və zəhmət edən sənət əsərlərini özləri ilə basdırmağa razı olan bu yerli əyanların yetərincə zəngin olduqlarını da güman etmək olar.
Ə.O.Negahban qəbirləri e.ə. IX əsrə aid edir. Lakin belə hesab edir ki, onlardan tapılmış bəzi əşyalar daha əvvəl hazırlanmışdır. Mərlik tapıntıları Mitanni və Urartu incəsənəti, həmçinin Talış, Qərbi Azərbaycan, Gilan, Mazandaran əyaləti materialları ilə oxşarlıq təşkil edir.
Ramiz Məmmədzadə
Həyatı və elmi-pedaqoji fəaliyyəti
Ramizin atası Hüseynqulu kişi mükəmməl təhsilə malik olmasa da, təhsilə, maarifə diqqət və qayğı ilə yanaşırdı. O, bir neçə dildə mükəmməl danışırdı, öz dövrünün görkəmli ziyalıları və dövlət xadimləri olan N.Nərimanov, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, A.Şaiq və digər şəxslərlə dostluq münasibətlərində olmuşdur. Belə bir mühitdə, ailədə boya-başa çatmaq Ramizin həyatında və formalaşmasında mühüm rol oynamışdır.
Ramiz Məmmədzadə birinci sinfə Bakı şəhərinin 134 nömrəli məktəbinə getdi, 1947-ci ildə orta təhsilini indiki 1 nömrəli məktəbdə başa vurdu. Həmin ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (hazırda Bakı Dövlət Universiteti) filologiya fakültəsinin məntiq-psixologiya şöbəsinə daxil olub, 1952-ci ildə oranı bitirdi.
Tələbəlik illərində Ramiz dərin biliyi, hazırlığı və fəallığı ilə fərqlənmişdi. Görkəmli elm xadimləri, dövrün tanınmış alimləri Makovelski, Mikayıl Rəfili, Mir Cəlal Paşayev, Rəsul Rüstəmov, Məmmədəli Məhərrəmov onun inkişafına əhəmiyyətli təsir göstərmişlər.
Universiteti bitirəndə istedad və hazırlığını nəzərə alıb onu aspiranturada saxlamaq istədilər, lakin mərkəzdən - Moskvadan yer ayrılmadığına bu plan baş tutmadı. Ramizə Gəncədə iş təklif olundu. Lakin imkanı olmadığına görə o, etiraz etdi: ailə qurmuşdu, həyat yoldaşı tələbə idi, anası onun himayəsində idi.
Təbiətən fəal və çalışqan olan R.Məmmədzadə 1953-cü ildə Molotov rayonunda (indiki Qaradağ) iş tapdı. Rayonun Korgöz qəsəbəsindəki uşaq evində tərbiyəçi işləməyə başladı. Psixoloji bilikləri onun köməyinə gəldi. Eyni zamanda qəsəbədəki natamam orta məktəbdə Azərbaycan dili və ədəbiyyat fənlərini tədris edirdi.
Ramiz müəllim uşaq evində atasız-anasız, kimsəsiz uşaqlara mənəvi dayaq olur, məktəbdə müəllim kimi fəaliyyət göstərirdi. Qaynar təbiətli Ramiz müəllim bunlarla kifayətlənmirdi. Onun təklifi və təşəbbüsü ilə işlədiyi iki müəssisədə çalışan komsomolçuların ilk təşkilatı yaradıldı və Ramiz Məmmədzadə təşkilatın rəhbəri (katibi) seçildi. Bu, Ramiz Məmmədzadənin həyatında və karyerasında dönüş nöqtəsi oldu.
R.Məmmədzadə 1953-cü ilin noyabrında rayon komsomol komitəsinin birinci katibi seçildi, bir qədər sonra rayon partiya komitəsinin təşkilat şöbəsinin müdiri vəzifəsinə irəli çəkildi. Rayon partiya komitələrində şöbələr ləğv edildiyinə görə o, Qaradağ Neft Trestin 9-cu mədəninə azad partiya təşkilatı katibi göndərildi.
R.Məmmədzadənin avtobioqrafiyasına Bakı şəhər Partiya Komitəsinin də izi düşüb. 1958-ci ildə komitənin təşkilat şöbəsinə təlimatçı vəzifəsinə təyin edildi. Bu vəzifədə 2 il işlədikdən sonra 1960-cı ildə Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Təşkilat şöbəsinin İnformasiya bölməsinin müdiri vəzifəsinə irəli çəkildi. 1962-ci ildə Azərbaycan KP MK-nın bürosunun qərarı ilə Sumqayıt şəhər Partiya Komitəsinə ideoloji işlər üzrə ikinci katib vəzifəsinə göndərildi.
Ramiz Məmmədzadə böyük və cavan şəhərin müəssisələrində olur, partiya fəalları ilə görüşür, özünə hörmət qazanır, sayılıb-seçilirdi.
Ölkədə yaranmış vəziyyət - iqtisadi çətinliklər, ərzaq qıtlığı Sumqayıtdan da yan keçməmişdi. Çörək, kartof, başqa ərzaq məhsulları çatışmırdı. Bu səbəbdən Sumqayıtda baş vermiş iğtişaş məhz cavan katib Ramiz Məmmədzadənin məsələyə düşünülmüş münasibəti sayəsində düzgün həllini tapdı. İğtişaşla bağlı Sumqayıta gələn Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsi sədrinin müavini Heydər Əliyevlə ilk görüş Ramiz müəllimin həyatında dərin izlər buraxdı. Heydər Əliyev görüş zamanı Ramiz Məmmədzadənin fəaliyyətini təqdir edərək demişdir: "Ondan yaxşı çekist olar". Və çox çəkmədi ki, bu fikir gerçəkləşdi.
Həmin dövrdə Sov. İKP MK Siyasi Bürosu təhlükəsizlik orqanlarını partiya fəalları hesabına möhkəmləndirmək haqqında qərar qəbul etdi. Azərbaycan DTK-nın sədri general Heydər Əliyevin təklifi ilə R.Məmmədzadə komitənin yeni yaranmış 5-ci əks-kəşfiyyat şöbəsinə rəis təyin olundu və ona podpolkovnik rütbəsi verildi.
1969-cu ilin avqust ayında Azərbaycan KP MK-nın tarixi avqust konfransı keçirildi. Artıq birinci katib seçilmiş Heydər Əliyev respublikada görüləcək işləri, kadrları partiya prinsipləri ilə seçib yerləşdirmək, xalq təsərrüfatına partiya rəhbərliyini yaxşılaşdırmaq, respublikanın inkişafı istiqamətlərini müəyyənləşdirmişdi. Bu işlərdə ona təcrübəli, sədaqətli partiya işçiləri kömək ola bilərdi. Bu məqsədlə Ramiz Məmmədzadə MK-nın, əvvəlcə inzibati orqanlar şöbəsinə, sonra isə təşkilat şöbəsinə müdir təyin olundu.
1973-cü ildə R.Məmmədzadə Moskvaya işə çağırıldı, Sov. İKP MK-nın təşkilat şöbəsinin inspektoru təyin olundu. Bryansk, Kostroma və Yaroslavl vilayətləri üzrə inspektor təyin edildi. Böyük sənaye və kənd təsərrüfatı rayonları olan bu vilayətlərin partiya təşkilatları üzərində nəzarət və rəhbərlik ona çox şey öyrətdi, daha da yetişməsinə kömək etdi. O, Moskvada işləyərkən Azərbaycan SSR Ali Sovetinə deputat seçildi. R.Məmmədzadə 1976-cı ilin fevralında keçirilən qurultayda Azərbaycan KP MK-nın ideoloji işlər üzrə katibi təyin olundu. Bu vəzifədə 1978-ci ilin avqustuna qədər çalışdı.
Azərbaycan KP MK-nın I katibi Heydər Əliyevin tapşırığı ilə həmin ildə o, Respublika Texniki Peşə Təhsili Komitəsi sədrinin müavini vəzifəsinə göndərildi. 1984-cü ilə qədər respublikanın ixtisaslı fəhlə kadrları ilə təmin olunması, peşə təhsili sistemində tədris-metodik işlərin təşkili sahəsində bilik, bacarıq və əməyini əsirgəmədi. Tutduğu vəzifənin ixtisara düşməsi ilə bağlı işdən azad edilən R.Məmmədzadəyə müxtəlif təşkilatlarda rəhbər vəzifələr təklif olundu. O, bunların arasından pedaqoji sahəyə rəhbərliyi seçdi: onu Azərbaycan Mərkəzi Müəllimləri Təkmilləşdirmə İnstitutuna direktor vəzifəsinə təyin etdilər.
1997-ci ildə öz xahişi ilə vəzifəsindən azad olunan R.Məmmədzadə Təhsilin təşkili və idarə edilməsi kafedrasına müdir vəzifəsinə təyin edildi və həmin kafedrada fəaliyyətini uğurla davam etdirdi. İnstitutun direktoru (rektoru) və kafedra müdiri vəzifəsində çalışdığı əsrin dörddə birindən - 25 ildən artıq müddətdə ölçüyəgəlməz işlər görmüşdür:
• vaxtilə maddi-texniki və tədris bazasının olmaması üzündən müxtəlif ali məktəblərə səpələnmiş təhsil sistemində çalışan pedaqoji işçilərin ixtisasartırma təhsilinin vahid mərkəzdə birləşdirilməsi, vahid tədris-metodik mərkəzin yaradılması;
• müasir tipli institut binası və 300 yerlik "Maarif" sanatoriya-profilaktoriya binasının istifadəyə verilməsi və avadanlıqla təchizi;
• tədrisin keyfiyyətini yüksəltmək məqsədilə kafedraların yaradılması, ixtisasartırma fakültələrinin təşkili, tədris-metodik kabinetlərin modernləşdirilməsi, kadr potensialının gücləndirilməsi;
• nəşriyyat-poliqrafiya bazasının yaradılması;
• pedaqoji kadrların yenidənhazırlanma təhsilinin təşkili;
• institutun regional struktur bölmələrinin (Şəki, Lənkəran, Şuşa filialları, Göyçay, Bərdə, Quba Tədris-məsləhət məntəqələrinin yaradılması);
• ixtisasartırma təhsilinin "Baş sxemi"nin hazırlanması, onun ərazi prinsipi üzrə planlaşdırılması və təşkil edilməsi;
• Yaradıcı Müəllimlər Assosiasiyasının yaradılması; Beynəlxalq Yaradıcı Müəllimlər İttifaqının təsisi və qurultayının keçirilməsi, onun prezidenti kimi fəaliyyətinin istiqamətləndirilməsi;
• yaradıcı fəaliyyət göstərən müəllimlərə, alim, dərslik müəllifləri və metodistlərə illik fəaliyyətinin nəticələrinə görə "Akademik M.Mehdizadə adına mükafat"ın təsisi;
• İxtisasartırma və Yenidənhazırlanma təhsili üzrə Respublika Tədris-Koordinasiya Şurasının sədri olmaqla onun fəaliyyətinə rəhbərlik etmək;
• ümumtəhsil məktəb müəllimlərinin Respublika Attestasiya Komissiyasına qurum sədrinin müavini kimi rəhbərlik etmək;
• ixtisasartırma təhsili sahəsində qabaqcıl iş təcrübəsi olan ölkələrin (Rusiya, Belorus, Ukrayna, Finlandiya, Almaniya və s.) təcrübəsinin öyrənilməsi və tətbiqi;
• SSRİ-də fəaliyət göstərən 193 ixtisasartırma təhsil müəssisəsi arasında ən yüksək nailiyyətlərinə görə institutun keçici Qırmızı Bayrağa layiq görülməsi;
• bazar iqtisadiyyatı şəraitində iqtisadi təhsilin təşkili sahəsində Almaniya və ABŞ mütəxəssislərinin birgə treninqlərinin keçirilməsi, respublikanın ümumtəhsil məktəblərində "İqtisadiyyatın əsasları" fənninin tədrisinin həyata keçirilməsi və dərs vəsaitlərinin hazırlanması;
• respublika ali məktəbləri içərisində ilk və yeganə "Təhsilin təşkili və idarə edilməsi" kafedrasının təşkili və ona rəhbərlik;
• "Təhsil menecerlərinin hazırlanması Konsepsiyası"nın hazırlanması və həyata keçirilməsi;
• praktik müəllim hazırlığının həyata keçirilməsini təmin etməyə xidmət edən "Təhsilin əsasları" fənninin tədrisi və institutda onun mərkəzinin yaradılması və s.
Ramiz müəllim rəhbərə xas olan səriştəyə malik bir şəxs idi. Kiçikliyi və ya böyüklüyündən asılı olmayaraq, başladığı işi mütləq başa çatdırırdı. Bu məqsədlə hərtərəfli hazırlıq işləri aparır, mövcud maneələri aradan qaldırır, əlaqədar təşkilatlar və şəxslərlə danışıq aparır, müvafiq sənəd və materialları tərtib edir, əsaslandırılmış təkliflər verir, bu yolla problemi həll edirdi.
Professor R.Məmmədzadə yaradıcı, öz üzərində müntəzəm çalışan və bunu başqalarından da tələb edən bir insan idi. 54 yaşında dissertantlığa qəbul olunub, qısa bir müddət ərzində "Müəllimin peşəkarlıq səviyyəsinin inkişaf etdirilməsi yolları"na həsr olunmuş namizədlik dissertasiyasını Tbilisi şəhərində müdafiə edib pedaqoji elmlər namizədi alimlik dərəcəsi alıb. O, pedaqoji problemlərlə bağlı aktual mövzularda məqalə, kitab, monoqrafiya, dərs vəsaitləri və s. çap etdirib, dosent və professor elmi adlarını alıb. Ramiz müəllim Təhsilin təşkili və idarə edilməsi üzrə müstəqil Azərbaycan Respublikasının ilk professorudur. Onun yazdığı "Müəllimin peşə etikası", "İdarəetmə mədəniyyəti", "Xeyir və Şər arasında", "Valdorf məktəbi", "İxtisasartırma təhsili", "Keçid dövrünün etik problemləri", "Konfliktlər, ailələr, məktəblilər", "Andrqogikaya giriş", "İqtisadiyyatın əsasları", "Təhsilin idarə edilməsinin bəzi problemləri" və s. onlarla elmi-metodik nəşr təhsil işçilərinin stolüstü kitabıdır.
Ramiz müəllimdə strateji əhəmiyyəti olan məsələlərlə bağlı ideyalar, fikir söyləmək qabiliyyəti güclü idi. O, hər hansı bir məsələ ilə əlaqədar uzunmüddətli proqnoz apara, proqram xarakterli göstərişlər verə, istənilən çətin vəziyyətdən çıxış yolu tapa bilirdi. Müəllimləri Təkmilləşdirmə İnstitutu üçün eksperimental məktəb adı altında mərhum maarif naziri, korifey pedaqoq, akademik Mehdi Mehdizadənin təşəbbüsü ilə tikintisinə başlanmış tədris korpusu və "Maarif" sanatoriya-profilaktoriya binasının tikintisi, demək olar ki, dayanmışdı. Ramiz müəllimin nüfuzu və gərgin zəhməti hesabına binanın tikintisi "buraxılış obyekti" elan edilmiş və qısa müddətdə başa çatdırılmış, hər iki korpus lazımi mebel, avadanlıq və digər vasitələrlə yüksək səviyyədə təmin olunmuş, dinləyicilərin təhsili, yaşayışı və istirahəti üçün hər cür şərait yaradılmışdı.
Ramiz müəllimdə perspektivi görmək, görüləcək işləri proqnozlaşdırmaq, strateji məsələləri düzgün qiymətləndirmək bacarığı çox yüksək idi. Bəzən onun fikirləri xəyal kimi görünürdü. Lakin müəyyən müddətdən sonra onlar reallığa çevrilirdi. Respublika üzrə ixtisasartırma və təkmilləşdirmə sisteminin vahid mərkəzdə birləşdirilməsi, onun vahid mərkəzinin yaradılması, ixtisasartırma təhsil müəssisələrində tədris-metodika kafedralarının yaradılması və kafedral sistemə keçilməsi, fakültələr yaradılması, dinləyicilərin biliklərinin qiymətləndirilməsi, ixtisasartırma təhsilində dinləyici tələbatının öyrənilib ümumiləşdirilməsi və nəzərə alınması, kurslarda müasir təlim texnologiyalarının tətbiqi və s. bu qəbildən olan məsələlərdir.
Professor R.Məmmədzadənin müsbət keyfiyyətlərini sadalamaqla qurtarmaz: o, nüfuzlu rəhbər, mahir təşkilatçı, bacarıqlı təhsil qurucusu, fəal ictimai xadim, zəhmətsevər, obyektiv və halal insan, tələbkar, ciddi, qayğıkeş, mehriban, sədaqətli, dəyanətli dost, yolgöstərən, xeyirxah, kömək əli uzadan şəxs, nümunəvi keyfiyyətlərə malik kamil bir şəxsiyyət, görkəmli natiq, yaradıcı pedaqoq, nümunəvi ailə başçısı, müdrik el ağsaqqalı, nəsillərə nümunə və örnək idi.
Ölkə Prezidenti İlham Əliyev cənablarının təhsil sahəsində qarşıya qoyduğu vəzifələrin həyata keçirilməsində bir vətəndaş, bir alim, bir müəllim, bir ziyalı kimi əməyini əsirgəmirdi.
Ailəsi
iki övladı var: bir oğul, bir qız. Oğlu İlham Məmmədzadə fəlsəfə elmləri doktoru, professordur, hal-hazırda Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Fəlsəfə və Hüquq İnstitutunun direktoru vəzifəsində çalışır.
Aechmea patentissima
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Gicitkanyarpaq minaçiçəyi
(Verbena urticifolia) - cinsinə aid bitki növü.
Anthemis cornucopiae
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Aechmea patriciae
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Anaqallisəbənzər bulaqotu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Türkmənistandakı ümumdünya irsi obyektlərinin siyahısı
Türkmənistanda Ümumdünya İrsi Abidələrinin siyahısı — Türkmənistanda mədəni və təbii irs əmlaklarının UNESCO-nun Ümumdünya irsi siyahısına yazılmış və ya ölkənin ilkin siyahısına daxil edilmiş siyahıdır. Siyahı 1972-ci ildə tərtib edilmişdir. Aşağıdakı siyahı Türkmənistan Ümumdünya irsi obyektlərinin siyahısıdır. (Seçim meyarları əsasında)
Areca glandiformis
(Areca glandiformis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Klarens adası
Klarens adası — Cənubi Şetland adaları arxipelaqının ucqar şərində qərarlaşır. Ən yaxın ada Elefant adasıdır. Adanın uzunluğu 12 mil (təqribi 20 km), ən hündür nöqtəsi isə 1924 metr olan İrvinq dağıdır.
Tarix
Ada ilk dəfə 4 fevral 1820 ildə Britaniyalı dənizçi Edvard Bransfild tərəfindən kəşf edilmişdir. O, adanın Bulz burnuna çıxaraq adanın ilk gözəyarı xəritəsini tərtib etmişdir. Adanı o zaman şahzadə olan, hersoq Klarensin şərəfinə (IV Vilhelm) adlandırmışdır. Adanı növbəti ildə Birinci Rus Antarktika ekspedisiyası ziyarət etmiş və xəritəsi tərtib olunmuşdur. Ruslar adanı Şişkov adlandlrmışlar Ada Rusiya imperator donanmasını vitse-admiralı Aleksandr Semyonoviç Şişkovun şərəfinə adlandırılmışdır.
Adanın ən hündür nöqtəsi olan İrvinq dağı 6 dekabr 1970-ci ildə fəth edilmişdir. 12 dekabr 1976-cı ildən 1977-ci ilin 6 fevral tarixinə qədər tətqiqat işləri aparılmışdır. Növbəti geniş tətqiqat işləri Scotia metamorphic complex ekspedisiyası tərəfindən aparılmışdır.
Təbiət
Adanın böyük hissəsini yüksəkliklər tutur ki, onlar da buzla örtülüdür. İqlimi sərindir. Birki örtüyü olduqca zəyifdir. Ərazisində əsasən suitilər yayılmışdır.
Əhali
Adada daimi əhali yoxdur.
Gəlir effekti
Gəlir effekti —- bir əmtəənin ucuzlaşması nəticəsində, real pul artır və bunun nəticəsində qalan pulun başqa bir əmtəəyə yönəldilməsidir.. İqtisadiyyatda gəlir effekti real gəlirin dəyişməsi nəticəsində istehlakın dəyişməsi kimi müəyyən edilə bilər. Bu gəlir dəyişikliyi iki mənbədən birindən yarana bilər: xarici mənbələrdən və ya pulun xərcləndiyi malın qiymətində azalma (və ya artım) ilə sərbəst buraxılan (və ya hopdurulmuş) gəlirdən. Mövcud gəlirdə əvvəlki dəyişikliyin təsiri bu məqalənin qalan hissəsində müzakirə olunan gəlir-istehlak əyrisi ilə təsvir edilir, qiymətin aşağı düşməsi ilə mövcud gəlirin azad edilməsinin təsiri isə onun müşayiətedici təsiri ilə birlikdə müzakirə edilir. Məsələn, əgər istehlakçı öz gəlirinin yarısını təkcə çörəyə xərcləyirsə, çörəyin qiymətinin əlli faiz ucuzlaşması onun istifadəsində olan pulu həmin məbləğdə xərcləyə biləcəyi qədər artıracaq, yəni eyni məbləğə daha çox çörək və ya başqa bir şey ala biləcək. İstehlakçının üstünlükləri, pul gəlirləri və qiymətləri istehlakçının optimallaşdırılması probleminin həllində mühüm rol oynayır (büdcə məhdudiyyəti şəraitində onların faydalılığını maksimuma çatdırmaq üçün müxtəlif malların nə qədər istehlak ediləcəyini seçmək). İstehlakçı davranışının müqayisəli statikası ekzogen və ya müstəqil dəyişənlərdəki dəyişikliklərin (xüsusilə istehlakçıların qiymətləri və pul gəlirləri) endogen və ya asılı dəyişənlərin (istehlakçının mallara tələbləri) seçilmiş qiymətlərinə təsirini araşdırır. İstehlakçının gəliri sabit saxlanılan qiymətlərlə artdıqda, istehlakçının seçdiyi optimal paket, onlar üçün mövcud olan mümkün dəst dəyişdikcə dəyişir. Gəlir-istehlak əyrisi gəlir artdıqca büdcə məhdudiyyətini kənara çıxararaq qiymətlər sabit saxlanılmaqla, müxtəlif büdcə məhdudiyyətləri xətləri ilə laqeydlik əyrilərinin toxunma nöqtələrinin məcmusudur.
İstehlakçı nəzəriyyəsi
thumb|left Gəlir effekti alıcılıq qabiliyyətinin dəyişməsi ilə müşahidə olunan bir hadisədir. Bu, real gəlirdə dəyişiklik nəticəsində tələb olunan kəmiyyət dəyişikliyini ortaya qoyur. Soldakı şəkil 1, qiymətləri müvafiq olaraq p1 və p2 olan iki X1 və X2 malının istehlakçısının istehlak modellərini göstərir. İlkin paket X*, B1 büdcə xəttində istehlakçı tərəfindən seçilən paketdir. İstehlakçının pul gəlirinin p1 və p2 sabiti ilə artması büdcə xəttini özünə paralel olaraq xaricə doğru dəyişəcək.
Şəkildə bu o deməkdir ki, istehlakçının pul gəlirindəki dəyişiklik B1 büdcə xəttini özünə paralel olaraq X paketinin seçiləcəyi B2-yə keçirəcək. Yenə istehlakçının pul gəlirindəki artım B2 büdcə xəttini özünə paralel olaraq B3-ə doğru itələyəcək, burada X" paketi seçiləcək paket olacaq. Beləliklə, demək olar ki, istehlakçıların gəlirlərinin dəyişməsi və qiymətlərin sabit qalması ilə gəlir istehlak əyrisini optimal nöqtələr toplusu kimi izləmək olar.
Müxtəlif növ mallar üçün
Şəkil 1-in köməyi ilə təsvir olunan vəziyyətdə həm X1, həm də X2 normal mallardır, bu halda pul gəliri artdıqca əmtəə tələbi də artır. Bununla belə, istehlakçının fərqli üstünlükləri varsa, onun B2 büdcə xəttində X0 və ya X+ seçmək imkanı var. İstehlakçının gəliri artdıqca və istehlakçı X' əvəzinə X0-ı seçdikdə, yəni istehlakçının laqeydlik əyrisi I2 deyil, I4 olarsa, X1-ə tələb azalacaq. Bu halda, X1 aşağı mal adlandırılacaq, yəni X1 malına tələb istehlakçının gəlirinin artması ilə azalır. Beləliklə, istehlakçının gəlirinin artması onun əmtəə tələbinin artmasına, azalmasına və ya heç dəyişməməsinə səbəb ola bilər. Burada qeyd etmək vacibdir ki, istehlakçının üstünlükləri haqqında bilik, müəyyən bir malın aşağı və ya normal olduğunu proqnozlaşdırmaq üçün vacibdir.
Sol ayağım (kitab)
Sol ayağım — Kristi Braunun 5 iyun 1932-ci ildə Dublində serebral iflic olmasından sonra 1954-cü ildə yazdığı avtobioqrafik əsər.
Məzmun
Kristi Braun dünyaya beyin iflici qurbanı olaraq gəlmişdir. Lakin hərəkət edə bilməyən bəxtsiz körpədə gələcəkdə irland ədəbiyyatının nəhəngləri arasında öz yerini tutacaq yazıçının parlaq təxəyyül və həssaslığa malik ağılı gizlənirdi.
Bu, Kristi Braunun həyat hekayəsidir. O, uşaqlıq illərinin oxumağı, yazmağı, rəsm çəkməyi və nəhayət, sol ayağının barmağı ilə çap etməyi öyrənmə mübarizəsini xatırlayır. Bu üslubda o, bestseller olan “Hər gün nisgil” romanını yazmışdır.
Firudin bəy Vəzirov
Firudin bəy Vəzirov (tam adı: Firidun bəy Camal bəy oğlu Vəzirov; ) — Rusiya imperiyasında və Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Milli Ordusunda xidmət etmiş azərbaycanlı general-mayor.
Həyatı
Firidun bəy Camal bəy oğlu 1850-ci il aprelin 19-da Tiflisdə zadəgan ailəsində anadan olmuşdur. Firidun bəy ilk təhsilini Tiflis klassik gimnaziyasında almışdır. 1868-ci ildə Kropivnitskidəki (əvvəlki Yelizavetqrad) suvari məktəbini əla qiymətlərlə bitirmişdir. Hərbi xidmətə unter-zabit (xarici ordularda aşağı komanda heyətinə mənsub hərbi qulluqçu.) rütbəsində yeddinci Belarus qusar alayında başlamışdır. 1906-cı ildə ordudan tərхis olunan general-mayor Firidun bəy Vəzirov doğma şəhəri Tiflisdə Miхaylovsk prospektindəki yüz on bir saylı mülkündə yaşamışdır.
zərbaycan bolşeviklər tərəfindən işğal edildikdən sonra Firudin bəy Vəzirov 1925-ci ilin 30 iyun tarixində güllələnmişdir.
Ailəsi
Atası Camal bəy Mirzə İsmayıl oğlu Tiflisdə məhkəmə iclasçısı, anası Əsmət хanım evdar qadın idi. 1868-ci ildə Kropivnitskidəki yunkerlər məktəbini ikinci dərəcə ilə bitirmişdir. Firudin bəy Vəzirov sonralar Litva tatarı Zinayda Kriçinskaya ilə evlənmiş, daha sonra Zinayda xanım adını müsəlman adına dəyişərək Zeynəb Vəzirova olmuşdur. 1902-ci il 22 dekabr tarixində Nigar, 1907-ci ildə isə Səfiyyə adlı qız övladları dünyaya gəlmişdir.
Rusiya imperiyası ordusunda
Firudin bəy Vəzirov həyat yoldaşı Zeynəb xanımla birlikdə rus qoşunları tərkibində 1877–1878-ci illərdə Rus-Türk müharibəsi zamanı Bolqarıstanın Osmanlı imperiyasından alınması uğrunda döyüşlərdə iştirak etmişdir. 1877-ci ildə Tver-Draqun alayında хidmət edən rotmistr Firidun bəyi dördüncü eskadrona komandir təyin etmişdilər. Onun komandirlik etdiyi eskadron avqustun 19-dan sentyabrın 8-dək Odessa şəhəri yaхınlığındakı Mehmetçi, Dobruji, Çobanköysü, Hacıoğlu, Bazar düzü kəndlərini düşməndən təmizlədi.