cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dilbaz atı
Tarixi
Bu atlar "Ərəb" və "Qarabağ" yəhər tipli ayğırların vasitəsilə təkmilləşdirilmişdir. "Dilbaz" atları qərbi Azərbaycan boyu geniş yayılır. 1943-cü ildə respublikadakı at növlərinin genişləndirilməsi məqsədilə Dövlət Çoxaltma Kooperativi quruldu.
Dövlət qayğısı
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 21 avqust 2015-ci il tarixli Sərəncamına əsasən isə Dilbaz atı cinsinin inkişaf etdirilməsi ilə bağlı tədbirlərin görülməsi üçün 1,5 milyon manat ayrılmışdır.
Xüsusiyyəti
"Dilbaz" atları təmiz, geniş alın, qısa baş, dar burun ilə, ağır boynu, uzun kürəyi və beli ilə digər at cinslərindən fərqlənir. Ayaqlar təmiz və mükəmməl paylaşdırılandır və sümükləri digər atlardan qat-qat qalındır. Boyu 152 sm, döş qucumu 172 sm və top sümüyü qucumu 19.4 sm təşkil edir.
"Dilbaz" atları yaxşı işləmə bacarığı göstərirlər. Bu at cinsi bir gündə belində 115–130 kq yük ilə 45–55 km, idmançı ilə isə 70 km yol qət etmək bacarığına malikdir. Ən yüksək yarış göstəriciləri 1600 metrlik məsafə üçün 1 dəqiqə 56 saniyə və 2400 metrlik məsafə üçün 2 dəqiqə 55 saniyədir.
Cinsin yaxşı hissəsi keçmişdə Qazax atının lazımi qulluq şəraitində yetişdirilmiş görkəmli minik tipidir. Cinsin yaxşılaşdırılmasında şərq atlarından da (ərəb, Türkiyə) istifadə edilmişdir. Dilbaz atı minikdə, yükdə və yüngül qoşquda istifadə olunmaqla ilxı şəraitinə dözümlü olmaqla möhkəmdir. Cinsin əsas nöqsanı da Qarabağ atlarında olduğu kimi boyunun kiçik olmasıdır. Başı orta böyüklükdə, boynu düzdür. Süysünü alçaqdır, hündürlüyü 137,3 sm-dir. Beli enlidir. thumb|left|250px|Dilbaz atı Ayaqları nisbətən hündür, yerişi əsasən addım və dördayaqdır. Çox təsadüf edilən rəngi boz və kəhərdir. Dilbaz atını yaxşılaşdırmaq üçün 1944-cü ildə cinsin yaradıldığı yerdə — Ağstafada Dilbaz Atçılıq Dövlət Döllük Ocağı təşkil olunmuşdur. Bu cinsdən olan atlar təmizlikdə yetişdirilməklə bərabər, yerli madyanların "Ərəb" və "Terek" cinsindən olan ayğırlarla çarpazlaşdırılmasından müsbət nəticələr alınmışdır.
Dilboz atı idmanda, minikdə, yükdə və yüngül qoşquda istifadə olunur. Dözümlüyü və dağlıq şəraitində minik üçün möhkəm olması ilə səciyyələnir. Dözümlüyü etibarilə hətta Qarabağ atlarından da üstündür. Rəngi boz, ağ, xallı, bəzən isə kəhər olur. Qazax atları saatda 7–8 km yol qət edir. Bu at cinsi bir gündə belində 115–130 kq yük ilə 45–55 km, idmançı ilə isə 70 km yol qət etmək bacarığına malikdir. Ən yüksək yarış göstəriciləri 1600 metrlik məsafə üçün 1 dəqiqə 56 saniyə və 2400 metrlik məsafə üçün 2 dəqiqə 55 saniyədir.
İdmanda
Cinsin yüksək keyfiyyətləri cıdırda da özünü göstərmişdir. Bakı ippodromunda 1940–2000 illərdə keçirilən qaçışlarda Dilboz atları daim yüksək yerlər tuturdular. 1962–1990 illərdə Dilboz atları Ümumittifaq yarışlarda 39 dəfə iştirak etmiş və səkkiz dəfə birinci yerə layiq görülmüşdülər, 36 dəfə isə müxtəlif attestatlar almışlar.
Hazırda Dilboz atları Azərbaycanın qərb və şimal rayonlarında, İranın şimalında, Gürcüstanda və Dağıstanda yayılıb.
Mak-Qi adaları
Mak-Qi adaları —  Frans-İosif Torpağı arxipelaqı daxil olan adalar qrupu. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisinə daxildir. Adaların ən hündür nöqtəsi 52 metrdir.
Nadir Nadirov
Nadir Nadirov – Azərbaycan kürdlərindən olan Qazaxıstan mühəndisi. O, 6 yanvar 1932-ci ildə Sədərək, Naxçıvan MSSR-də anadan olmuşdur. Nadir Nadirovun ailəsi 1933-cü ildə Qazaxıstana deportasiya edilmişdir. O, Qazaxıstanda Kürd asosiasiyasının prezidenti və Qazaxıstan Mühəndislik Akademiyasının ilk vitse-prezidenti olmuşdur. O, həmçinin, Neft elmi mərkəzinin direktoru olmuşdur. 1992-ci ildə o, 1930 və 1940-cı illərdə keçmiş Sovet İttifaqında kürdlərin kütləvi deportasiya hesabları ilə ictimaiyyətə çatdırıldı.
Mak-Qi adaları
Yerləşməsi
Mak-Qi adaları arxipelaqın şimalında yerləşir. Adalar italyan boğazında, Cekson adası adası ilə Payer adası arasında yerləşir. Mak-Qi adaları Cekson adasından 1 km cənubda, Payer adasından isə 4 km şimaldadır.
Təsviri
Qrup iki adadan ibarətdir. Cənubda yerləşən adanın uzunluğu 2 km, şimalda yerləşən adanın uzunluğu isə 800 metrdir. Adaların ikisi də buzdan azaddır. iri adanın hündürlüyü 52 metrdir. kiçik adada isə yüksəklik yoxdur. Adalar amerikan alimi Uilyam Mak-Qinin şərəfinə adlandırılmışdır. Mak-Qi adalarının ayrılıqda adaları yoxdur.
Sədrəddin Xiyavi
Sədrəddin Xiyavi - mənşəcə Azərbaycan türklərindən olan məşhur xəlvəti şeyxlərindən biri və sufi alimidir.
Şeyx Sədrəddin çoxlu fəhlə işlədərək yundan paltar tikdirib satan zəngin və səxavətli bir tacir olmuşdur. Şeyx İzzəddin Xəlvəti ilə Xiyavda görüşdükdən sonra təsirlənmiş və onun müridi olmuşdur. Bir müddət sonra seyri-sülukunu tamamladıqdan sonra Xiyava gələrək ətraf ərazilərdə irşada başlamışdır. Şeyx Sədrəddin kçik qızın Seyid Yəhya Bakuviyə ərə vermişdi. O, qazancı ilə öz məişətini və müridlərinin ruzisini təmin edir, başqasından yardım almazmış.
Şeyx Sədrəddin 1425-ci ildə vəfat etmişdir. Qəbri Şamaxı yaxınlığında "Günbəz-qubur"dadır.
Xəlifələri Şeyx Pirzadə, Şeyx İbrahim, Şeyx İlyas və Seyid Yəhya Bakuvidir.
Cevriss Emane
Cevriss Emane ( 27 iyul 1982, Yaunde, Kamerun) — Kamerun əsilli Fransalı cüdoçu. 2012-ci il London Yay Olimpiya Oyunlarının bürünc mükafatçısı, üçqat dünya, beşqat Avropa çempionu. Karyerası ərzində 63 və 70 kiloqramadək çəki dərəcələrində çıxış edib. 2013-cü ildə Fransa dövləti tərəfindən "Xidmətlərə görə" ordeni ilə təltif olunub.
Cüdo karyerası
Emane 2005-ci ildə Misirin paytaxtı Qahirə şəhərində keçirilmiş dünya çempionatında (70 kq-a qədər çəki dərəcəsində) gümüş medal qazanıb, bu medal idmançının peşəkar səviyyədə qazandığı ilk uğur sayılır. 2006-cı ildə Finlandiyanın Tampere şəhərində təşkil olunmuş Avropa çempionatının finalında Almaniya cüdoçusu Hayde Vollert üzərində təmiz qələbə (ippon) qazanaraq ilk dəfə Avropa çempionu titulunu qazanıb.
Emane dünya çempionu titulunu ilk dəfə 2007-ci ildə Rio-de-Janeyroda keçirilmiş cüdo üzrə dünya çempionatında qazanıb. O, həlledici görüşdə amerikalı Ronda Rauzini xal hesabı ilə məğlub edib.
2008-ci ildə Pekin Yay Olimpiya Oyunlarında ölkəsini 70 kq-a qədər çəki dərəcəsində təmsil edib. İlk görüşündəcə ispaniyalı Leye İqlesiasa məğlub olaraq mübarizəni dayandırıb.
2011-ci ildə Fransanın paytaxtı Paris şəhərində keçirilmiş dünya çempionatında ikinci dəfə dünya çempionu adını qazanıb. O, 63 kiloqram çəki dərəcəsinin final görüşündə yaponiyalı ikiqat dünya çempionu Yosie Uenoya qalib gəlib.
Ruhidil Qurbanlı
Ruhidil Qurbanlı (d. 28 may 2003) — Azərbaycanı təmsil edən gimnast.
Həyatı
Ruhidil Qurbanlı 2003-cü il mayın 28-də anadan olub.
Karyerası
Abdulla Əl-Məşayxi və Ruhidil Qurbanlı cütlüyü 2018-ci ildə baş tutan Dünya Çempionatında 4-cü yeri tutdu.
Abdulla Əl-Məşayxi və Ruhidil Qurbanlı 2019-cu ildə Belarusun ev sahibliyində baş tutan II Avropa Oyunlarına qatıldı. Əl-Məşayxi və Qurbanlı cütlüyü temp yarışlarında 28.830 balla gümüş, balans yarışlarında isə 28.160 balla bürünc medala sahib oldu.
Balinalar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Kardam xan
Kardam xan (Кардам; ) — Bulqar xanı. 777-803cü illərdə hakimiyyətdə olmuşdur.
Hakimiyyəti
Bizans qaynaqlarında adı ilk dəfə 791-ci ildə VI Konstantinin ordularını məğlub edən şəxs olaraq keçir. 20 iyul 792-ci ildə Markeli döyüşündə imperatoru tələyə salmış, çadırını ələ keçirmiş, imperator yenidən xana vergi verməyə məcbur olmuşdu. Kardam xanın hakimiyyətə gəlməsi Dulo sülaləsinin hakimiyyətinin bərpası ilə əlaqəlidir. Ondan sonra taxta qardaşı oğlu Krum xan keçmişdir.
Euphorbia melanadenia
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Euphorbia melanocarpa
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bəhreyn himni
"Bizim Bəhreynimiz" ( Bəhreynüna) – Bəhreynin dövlət himnidir. Sözlərinin müəllifi Məhəmməd Sudqi Əyyaş və bəstəkarı naməlumdur amma Əhməd əl-Cuməyri tərəfindən yenidən düzənlənib.
Zimmer qalası
Zimmer qülləsi (  Zimmertoren, həmdə Kornelius Tower Corneliustoren ) - əvvəllər şəhər istehkamlarınndan biri olmuş, Lier şəhərində (Belçika) yerləşən, orta əsrlərə aid  müdafiə qalası.
left|thumb|314x314px| Zimmer qalası
Qüllə təxminən 1425-ci ildə tikilib (tikintinin dəqiq tarixi məlum deyil). 1812-ci ildə tikili şəhər rəhbərliyi tərəfindən satılmış, lakin Birinci Dünya Müharibəsindən sonra onu sökmək üçün geri alınmışdır. Ancaq 1928-ci ildə saatsaz Luis Zimmer şəhərə özünün düzəltdiyi yubiley saatını hədiyyə edir (  Jubelklok ) əsərinin. Bu saat bütün qitələrdəki vaxtı, ayın fazalarını, Qabarma və çəkilmənin vaxtını və bir çox digər dövri hadisələri göstərirdi. Saatı köhnə qüllədə yerləşdirməyə qərar verdilər. Lakin qüllə bunun üçün əsaslı şəkildə yenidən qurulmalı idi.Saatsazın şərəfinə tikili Zimmer qülləsi adlandırıldı.
1960-cı ildə, qüllənin yaxınlığında yeni saatlar üçün pavilyon tikildi. - Möcüzə Saatı (  Wonderklok ) adlnana pavilyon əsl şah əsəri hesab olunur. (Möcüzə Saatı özü 1935-ci ildə Brüsseldə Ümumdünya Sərgisi üçün hazırlanmışdır; sonradan ABŞ-da nümayiş edildi). Dünyanın ən yavaş əqrəbi bu saatın siferblatlarının birinin ətrafında hərəkət edir - onun tam dövrü 25800 il çəkəcəkdir, bu isə yer oxunun pressesiya dövrünə uyğun gəlir. Nəticədə Zimmer saata mexaniki bir planetari əlavə etdi.
Möcüzə saat Zimmeri bu heyrətamiz mexanizmi  yaratması münasibətilə təbrik edən Eynşteyni də heyran etmişdi.
1980-ci ildə qüllə dövlət tərəfindən qorunan abidə statusu aldı.
Qüllənin aşağısında səthində metal dairə və halqaların köməyi ilə günəş sisteminin diaqramı təsvir edilən meydança yerləşir (dairələr Günəşi və planetləri, halqalar - planetlərin orbitlərini göstərir). Doqquz "adi" planetdən əlavə, bu diaqramda kiçik Feliks (№1664 -1929-cu ildə kəşf edilmiş) və Zimmer (№ 3064- 1984-cü ildə kəşf edlmiş) planetlərinin adları da qeyd edilmişdir (birincisi - Lier şəhərindən olan yazıçı Feliks Timmermansın, ikincisi - saatsaz Luis Zimmerin şərəfinə).
Hazırda Zimmer qülləsi və Möcüzə saatların olduğu pavilyon muzeydir.
İlkin Xəlilov
İlkin Xəlilov — Azərbaycan jurnalisti və televiziya aparıcısı.
Aykinit
Aykinit - mineral, PbCuBiS3
Haqqında
Aykinit — Rombik. Kristalları uzun sütunvaridan iynəvariyədək. Aqreqat dənəvar və druzlar. Boz rəngli. Cizgisi bozumtul-qara, parlaqdır. Parıltısı metallik. Sərtliyi 2–2,5. Xüsusi çəkisi 7,1. Mənşəyi Pb, Zn, Au, W, U hidrotermal yataqlarında, vollastonitli skarnlarda.
Sührəvərdiyyə
Sührəvərdilik – Azərbaycan təsəvvüf məktəbinə aid olan və dünyada ən geniş yayılmış sufi təriqətlərindən biridir. Qurucusu Şihabəddin Ömər Sührəvərdidir.
Şihabəddin Ömər Sührəvərdi Şeyx Əbülqahir Sührəvərdinin qardaşı oğludur. 1144-cü ildə Güney Azərbaycanın Zəncan şəhəri yaxınlığındakı Sührəvərddə doğulmuş, 1234-cü ildə sentyabr (məhərrəm) ayında vəfat etmişdir. Əmisi böyük alim Əbunnəcib Əbülqahir Sührəverdi onu təhsil alması üçün Bağdada aparmışdı. Burada bir çox dini elmləri öyrənən Şihabəddin Sührəverdi təsəvvüf elmlərini də əmisindən öyrənmişdir. Şihabəddin Sührəverdi fəqih, fazil, sufi, vəra sahibi, zahid, arif, həqiqət elmində zamanın şeyxi idi.
Çox ibadət edərmiş. Əlinə keçən malı, mülkü kasıb və möhtaclara paylayardı. Mənbələr onun Bağdaddakı bütün təkyələrin irşadda ən yetkin mürşidi sayıldığını qeyd edirlər. Şihabəddin Sührəverdiyə şeyxül-şüyux ,şeyxül-islam, şeyxül-iraq epitetlərinin verildiyini nəzərə alsaq, onun və yaratdığı təriqətin o dövrdəki təsiri aydınlaşar.
Onun sözlərinin təsiri ilə günahkarlar dərhal tövbə edirdi. Şəhabəddin Sührəverdi bir çox tələbə və mürşid yetişdirmişdi. Sultanlar yanında da böyük bir etibarı olan Sührəverdinin nail olduğu mövqe heç kəsə qismət olmamışdı. Abbasi xəlifəsi tərəfindən qonşu islam ölkələri ilə əlaqələri möhkəmləndirmək məqsədi ilə ona səfir vəzifəsi də verilmişdi. Sührəverdi ərəb dilində təsəvvüf və təriqətinin əsaslarnı açıqlayan əsərlər yazmışdı. Onun əsərləri bu dövrün ilk ədəbi-təsəvvüfi məhsulları sayılır.
Şərül-Əsmai-səmaniyyə
Məsnəvi 610 beytdən ibarətdir. Allahın həyat, elm, səmi (duyma), bəsər (görmə), qüdrət, kəlam, iradə, bəqa kimi ad və sifətlərin mənaları təsəvvüfi olaraq açıqlanır.
Xaniş
Xanış adası (ərəb dilində:جزر هانيش‎‎) — Qırmızı dənizdə arxipelaq. Onun adalarının çoxu Yəmənə məxsusdur, lakin 1995-1998-ci illərdə bu adalara Eritreya da iddia etmişdir.
Coğrafiyası
Arxipelaq üç böyük adadan və çoxlu xırda adalardan ibarətdir. Ən böyük ada - Zukar adası (Sahəsi - 120 kv. km.-dir) arxipelaqın şimalında yerləşir. İkinci böyük ada olan Əl-Xaniş-əl-Kabir (Great Ḩanīsh) adası (sahəsi - 116 km. km.-dir) isə arxipelaqın cənubunda yerləşir. Bu iki adanın arasında Əl-Xaniş-əl-Saqir (Little Ḩanīsh) adası və bir neçə kiçik ada yerləşir.
Tarixi
1923-cü ilədək Xaniş adasına Türkiyə iddia etmişdir.Həmin vaxtdan 1941-ci ilədək Xaniş arxipelaqı İtaliya müstəmləkəsi olan Eritreyanın idarəsi altında olmuşdur. 1941-ci ildə İtaliyanın müstəmləkə ordusu məğlubiyyətə uğradıqdan sonra Britaniya ordusu Eritreya üzərində protektoratlığını elan etdi. 1970-ci illərdə Xaniş adasına sahib olmaq üçün Eritreyanın da öz tərkibinə daxil edən Efiopiya və Yəmən mübarizə aparmışlar.
Efiopiya Xaniş arxipelağını ələ keçirməyə daha çox can atırdı, çünki, Eritreyanın müstəqilliyi uğrunda mübarizə aparan qüvvələr Xaniş və Zukar adalarından Efiopiya ordusuna hücum etmək üçün hərbi baza kimi istifadə edirdilər.
1993-cü ildə Eritreya müstəqillik əldə etdi və 1995-ci ildə arxipelaq üzərində oz suverenliyini təmin etməyə cəhd göstərdi. Bu Xaniş adası ətrafında böhranın yaranmasına səbəb oldu. Beynəlxalq Haaqa məhkəməsi tərəfindən aparılan uzunmüddətli araşdırmalardan sonra 1998-ci il 9 oktyabr tarixli məhkəmə qərarına əsasən Yəmən arxipelaqın ən iri adaları üzərində tam mülkiyyət hüququ aldı, Eritriyaya isə cənub-qərbdəki adalar verildi. .
Barbourisia rufa
(Barbourisia rufa) — cinsinə aid balıq növü.
Euphorbia mellifera
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Şərh Sualati - Gülşəni-əsrar
Şərh Sualati – Gülşəni-əsrar – Müəllifi Seyid Yəhya Bakuvi olan bu əsər məşhur azərbaycanlı sufi şeyxi, filosof-alim Şeyx Mahmud Şəbüstərinin Gülşəni-raz adlı məsnəvisinin şərhidir.
1071 beytdən ibarət olan bu əsərdə ruh, nəfs, könül, sirr, qəbz-bəst, vaxt, yaxınlıq-uzaqlıq, qeybət, üns, heybət, əməl-yəqin, eynəl-yəqin haqqında soruşulan suallara mənzum olaraq verilən cavablardan ibarətdir. Mahmud Şəbüstərinin bu əsəri sufilər arasında çox rəğbətlə qarşılanmış, ona bir sıra şərhlər yazılmışdır. Bunlardan biri də Seyid Yəhyanın yazdığı Şərhi-sualati – Gülşəni-əsrar əsəridir.
Sonninq mükafatı
Sonninq mükafatı — Avropa mədəniyyətinə fövqalədə töhfələr verən elm, mədəniyyət və ədəbiyyat xadimlərinə verilən mükafat. Sonninq mükafatı Danimarkalı yazıçı Karl Sonninqin şərəfinə hər iki ildən bir verilir. Kopenhagen Universitetinin rektorluğu tərəfindən seçilmiş nümayəndə heyəti mükafata namizəd olan şəxslər arasında seçim aparır və aparılan seçim nəticəsində qalib şəxsə 135.000 avro mükafat verilir. Mükafatlandırma mərasimi Karl Sonninqin doğum tarixi olan 19 apreldə Kopenhagen Universitetinin akt zalında təqdim olunur.
Yeyərsən qaz ətini, görərsən ləzzətini (pyes)
Yeyərsən qaz ətini, görərsən ləzzətini — səhnə əsəri, 1892-ci ildə Peterburqda qələmə alınmışdır. Əsərin ilk çap olunma tarixi haqqında dəqiq bir məlumat yoxdur.
Azərbaycanın tarixinin mühüm bir dövrünü Ə.Haqvеrdiyеv öz əsərlərində əks еtdirmişdir. Оnun ədəbi yaradıcılığının inkişaf yоlu xalq həyatı ilə, cəmiyyətin kеçdiyi ziddiyyətli yоllarla bağlı оlmuşdur. Ədib yaradıcılığının birinci dövründə (1892-1905) “Yеyərsən qaz ətini, görəsən ləzzətini” (1892), “Dağılan tifaq” (1896), “Bəxtsiz cavan” (1900) pyеslərini yazmış və istеdadlı bir dramaturq kimi tanınmışdır.
Məzmunu
“Yеyərsən qaz ətini, görərsən ləzzətini” pyеsinin mövzusu tacir həyatından alınmışdır. Kоmеdiya ailədə fəlakətə səbəb оlan qadınların şərəf və hüququnu ayaqlayan çоxarvadlılıq məsələsinin tənqidinə həsr еdilmişdir. Pyеs gənc müəllifin ilk qələm təcrübəsi kimi qiymətlidir.
Euphorbia micromera
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Özünü Tanıt (veriliş, 2015)
Məzmun
"Ozünü Tanıt" teleşousu, Böyük Britaniyada populyar "Got Talent" telelayihəsinin rəsmi şəkildə alınmış Azərbaycan versiyasıdır.
Bu layihə 2005-ci ildə yaranıb və bu verilişdə,yaşından asılı olmayaraq bütün iştirakçılar oz unikal bacarıqlarını numayiş etdirə bilər- muğənnilik, rəqs, akrobatik hərəkətlər, döyüş növləri və s. Qeyd edək ki, bu layihə Rusiyada "Minuta Slavı", Turkiyədə isə "Yetenek Sizsiniz" adı ilə yayımlanır. 2014-cü ilin hesabatına görə, 58 ölkə bu layihənin lisenziyasını əldə edib. Azerbaycanda isə bu şounun rəsmi lisenziyası Kaspi Global MMC şirkəti terəfindən əldə edilib. Bu layihə, Ginnesin rekordlar kitabına da ən məşhur veriliş kimi düşüb. "Özünü Tanıt" ATVdə Şamxal Həsənlinin prodüsserliyi ilə dünyaca məşhur "Got Talent" verlişinin Azərbaycan versiyasıdır. Münsiflər heyətinə Azərbaycan Respublikasının Xalq artisti Aygün Kazımova, Azərbaycan Respublikasının Xalq artistii Murad Dadaşov və reper ABD Malik daxildir.
Birinci Sezon (2015)
Birinci sezonun qalibi Elxan L Mefisto ləqəbi ilə tanınan illuziyaçı Elxan Məmmədovdur.
Elkhan L Mefisto 2-ci çıxışı - Finalthumb|right|Verilişin afişası, 2015
Emile Ounei
Emile Ounei (30 noyabr 1996-cı ildə anadan olub) — Yeni Kaledoniya təmsilçələrindən olan Tiqa Sport klubunda hücumçu kimi çıxış edən peşəkar Yeni Kaledoniya futbolçusudur.
Milli karyerası
Ounei Yeni Kaledoniya milli futbol komandasında debütünü 11 iyun 2017-ci ildə Fici millisinə qarşı oyunda etmiş və penalti qolu ilə yadda qalmışdır. Həmin görüşdə Yeni Kaledoniya rəqibinə 2-1 hesabı ilə qalib gəlmişdir.
Salamin
Salamin (Σαλαμίνα və ya ) — Yunanıstanın Afina yaxınlığındakı Saronikos körfəzinin eyni adlı adalarının ən böyüyü. Adanın sahəsi 91,503 kvadrat kilometrdir. 2011-ci il siyahıyaalmasına görə, əhalisi 39,283 nəfərdir. Attika periferiyasının Adalar adlı periferiya vahidində eyni adlı cəmiyyətə aiddir. Cəmiyyətin inzibati mərkəzi Salamin şəhəridir.
Tarixi
Eramızdan əvvəl VII-VI əsrlərdə adanın sahibi olmaq üçün Afina və Meqara arasında uzun mübarizə gedirdi.
Salamin yaxınlığında antik dövrün ən məşhur döyüşlərindən biri baş vermişdir və burada yunanlar Femistoklun komandanlığı altında eramızdan əvvəl 480-ci ildə İran donanmasını məğlub etmişdilər.
İqtisadiyyatı
thumb|Salamin adasının xəritəsi Perama — Pirey bölgəsinin işçi əhalisi üçün bağ zonasıdır, xarici turistlərə burada nadir qarşılaşmaq olar. Kinosura (Κυνοσουρα) adlı şimal-şərq dili ticarət gəmilərinin saxlanması və təmiri üçün istifadə olunur. Balıqçılıq mərkəzidir. Bağçılıq, əsasən püstə ağacları yaxşı inkişaf etmişdir. Salamin eyni zamanda Yunanıstan Hərbi Dəniz Qüvvələrinin əsas bazasıdır.
Nəqliyyat
Salamin adasından Pirey rayonuna bərə nəqliyyatı vasitəsi ilə çatmaq olar. Adanın şimalında sürdükdən sonra qərbi bərə vasitəsilə Faneromeni monastırı yaxınlığındakı Afina — Patras 8 nömrəli avtomagistral yoluna çıxmaq olar.
Tərcümeyi-bəyani-usuli-ətvari-səba
Tərcümeyi-bəyani-usuli-ətvari-səba — Seyid Yəhya Bakuviyə məxsus olan bu əsərdə vəlinin yeddi seyri izah olunur.
Həmin yeddi seyr bunlardır: Seyr ilallah, Seyr lillah, Seyr aləllah, Seyr məallah, Seyr fillah, Seyr anillah. Ehtimal edilir ki, əsli farsca olmuş, sonradan türkcəyə tərcümə edilmişdir.
Əsərin yeganə əsli İstanbul Yapı Kredi bankı Sərmət Ciftər kitabxanasındadır.
3GP
*.3GP — multimedia fayl formatı, Üçüncü Nəsil Əməkdaşlıq layihəsiylə ( müəyyən edilən 3G UMTS multimedia xidmətləri üçün fəaliyyət göstərən fayl tipi. Müasir mobil telefonlar (3G texnologiyasından asılı olmayaraq) .3GP formatında audio və video baxış funksiyalarına malikdir.
3G2 (3GPP2-in fayl formatı) — 3G CDMA2000 multimedia xidmətləri üçün 3GPP2 müəyyən edilən multimedia fayl tipi. 3GP fayl formatına çox oxşardır, amma 3GP-la müqayisədə bəzi genişlənmələrə və məhdudiyyətlərə malikdir.
Bu format — ISO 14496-1 Media Format-ın sadələşdirilmiş versiyasıdır. QuickTime-də istifadə edilən MOV fayl tipinə oxşardır.
3GP-da hazır videoçarxlar başqa formatlarda analoji video ilə müqayisədə kiçik ölçüyə malikdir. Ancaq, aşağı keyfiyyətlidir: məsələn, kadrların rəngli "kvadratlar" şəklində təsvir edilir.
Rondeletiidae
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Mənənələr
Mənənə — Qrup halında yaşayan cücülər.
Bitkilərin cavan zoğlarının və yarpaqlarının şirəsi ilə qidalandıqlarına görə zərərverici hesab olunurlar. Bunların şəkərli ifrazatından qida kimi istifadə edən bəzi qarışqa növləri, onların qorunmalarını, bir yerdən başqa yerə daşınmalarını və hətta qışlamalarını təmin edir. İldə bir neçə nəsil verdiklərindən intensiv çoxalırlar.
Adaptive Multi-Rate
AMR (Adaptive multi rate)  — dəyişən sürətli kodlaşdırma. Danışıq diapazonundakı tezliklərin xüsusi olaraq nəzərdə tutulmuş siqnal səs fayllarının kodlaşdırılma standartı. ETSI (European Telecommunications Standards Institute) standartı. AMR - böyük həcmli şəbəkələrdə nitqin ötürülməsini təmin edir. AMR nitq kodlaşdırma/dekodlaşdırması müxtəlif tezlik sürət dəstlərinə malikdir. Şəraitdən və ya şəbəkənin yükləməsindən asılı olaraq müxtəlif rejimlərə keçməyə imkan verir. İstənilən şəraitdə səsin təmiz ötürülməsini təmin edir.
Aşağıda AMR kodekinin 14 rejimi göstərilmişdir, onlardan 8-ində tam sürət tam mümkündür (full rate, FR) və 6-sında tam sürətli kanal mövcuddur (half rate, HR):
AMR-NB
AMR-NB (Adaptive multi rate narrow band)  — AMR-in ensiz zolaqlı variantı olan səsli kodek. 4,5-12,2 kbit/san-ə qədər məlumat axınının sürət dəyişkənliyinə imkan verir.
Çərmədağar
Çərmədağar - Azərbaycan Respublikasının Abşeron rayonu ərazisində dağ.
Adaptive Multi-Rate
AMR-WB
AMR-WB (Adaptive multi rate wide band)  — AMR-ın genişzolaqlı variantı. G.722.2 standartı kimi məlumdur. Format 3G Partnership Project (3GPP) təşkilatı tərəfindən daxil edilmişdir.
Çərmədağar
Toponimikası
Çərmədağar Abşeron rayonu ərazisində dağ. Qanlıgölün cənub qərbindədir. Hündürlüyü 1379 m. Çərmə (toponimik termin kimi "duman zolağı") və dağar (dahar sözünün yerli tələffüz forması olub, "daşlıq"; "alçaq, yastı dağ" deməkdir) komponentlərindən düzəlmiş bu oronim "dumanlı dağ" mənasındadır.
Xarici keçid
http://www.gsaz.az
Adaptive Multi-Rate
AMR-i dəstəkləyən proqram təminatı
C dilində AMR kodekinin icrası 3GPP TS 26.073-də mümkündür. Azad icra əlavələri də mövcuddur: Library of OpenCORE Framework implementation, həmçinin başqa kitabxanalar (məsələn, AMR Codecs as Shared Libraries) və AMR (RetroCode, Amr2wav) formatının konverterləri (RetroCode, Amr2wav). Bu format dəstəyi müxtəlif kodeklərlə birlikdə (FFmpeg, ffdshow) mediapleyerlərə (QuickTime, RealPlayer, VLC media player, Media Player Classic, Mplayer) daxil edilmişdir. Nokia və bir sıra başqa firmaların mobil telefonlarında diktofonlar bu formatdan istifadə edir. Nokia firması tərəfindən Nokia telefonlarında saxlanmış diktofon qeydlərini FK-nizdə qulaq asmaq üçün Nokia multimedia pleyer utiliti buraxılmışdır. Həmçinin pulsuz pleyer və AMR fayllarının konverterini hazırlanmışdır - AMR Player.
Shake Your Body
Shake Your Body — Maykl Ceksonun bir mahnısı.
Euphorbia meuleniana
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təsərrufatü mükaşəfat
Təsərrufatü mükaşəfat - Seyid Yəhya Bakuvinin müəllifi olduğu əsərlərdən biri.
Ə.Atəşə görə əsər Məhəmməd peyğəmbərin bir hədisinin şərhinə həsr olunub. Peyğəmbər həmin hədisdə deyir: "Bir kimsə aşiq olar, iffət göstərər, eşq sirrini kimsəyə açmadan ölərsə, şəhid olaraq ölər." Əsər Seyid Yəhyanın ən az tədqiq olunmuş əsərlərindəndir.
Əsərin yeganə nüsxəsi İstanbul Universiteti Mərkəz Kitabxanasında saxlanılır:
İstanbul Universiteti Mərkəz Kitabxanası Fy.954/HE.8194/11
Çin otağı
Çin otağı arqumenti — ağıllı və insana bənzəyən proqramın kompüteri idarə etməsinə baxmayaraq proqram vasitəsi ilə işləyən kompüterdə "ağıl", "dərketmə " və ya "şüur" olması fikrini təkzib edir. Arqumenti ilk dəfə filosof Con Sörl 1980-ci ildə Behavioral and Brain Sciences jurnalında nəşr olunan "Ağıllar, Beyinlər və Proqramlar" adlı məqaləsində irəli sürüb. Sonrakı illərdə eksperiment geniş müzakirə edilmişdir. Arqumentin mərkəzi nöqtəsi Çin otağı kimi bilinən düşüncə eksperimentidir.
Çin otağı düşüncə eksperimenti
thumb| Con Sörl 2005-ci ilin dekabrında
Euphorbia millotii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Doson adası
left|thumb|300px Doson adası (Isla Dawson) — Magellan boğazında yerləşən adalardan biri. Adada 301 nəfər yaşayır (2002).
Tarixi
Çarlz Darvin Dosonu "ölüm adası" adlandırmışdır.
1973-cü ildə baş verən dövlət çevrilişindən sonra yaşayışı olmayan ada devrilmiş rejimin saxlandığı konslagerə çevrilir. Adada ümumilikdə 99 siyasi məhbus saxlanılırdı. Onlar arasında — təhsil naziri Edqardo Enrikes Frodden, daxili işlər naziri Хоse Toа, xarici işlər naziri Orlando Leteler, iqtisadiyyat Pedro Vuskoviç, senator Fernando Flores, Çili Kommunist Partiyasının sədri Luis Korvalan və s.
Təzəkənd bazilikası
Təzəkənd bazilikası – Ağcabədi rayonunun Təzəkənd kəndi ərazisində yerləşən VI əsrə aid alban kilsəsinin xarabalıqlarıdır.
Tarixi
Mxitar Qoşnın "Alban salnaməsi"ndə Alban katalikosu Lazar haqqında yazarkən göstərir ki, "o, Baqməcdə (Bərdə və Beyləqan arasında yer) Hazarapatı (kəndini) və Müqəddəs Pantaleon kilsəsini tikdirmişdir. O, bunları Allah-təaladan ona vəhy gələndən sonra bina etmişdir." Təzəkənd bazilikasının həmin Pantaleon kilsəsinin olduğu fikiri var.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Bina, plan baxımından iki cüt sütunla bölünmüş üçnefli bazilikadır. Bina yaxşı yonulmuş daş və kərpicdən inşa edilmişdir. Abidənin uzunluğu 16,5 metr, eni isə 9,2 metrdir. Binanın şərq tərəfində səcdəgah absidaları və yanlarda keşiş cübbələrinin saxlandığı yer vardır. Orta nefin eni 5 metr, yan neflərin eni isə 2,1 metrdir. Əgər səcdəgah absidası orta nefin sonluğu idisə, düzbucaqlı formalara malik olan keşiş cübbələrinin saxlandığı yerlə yandakı neflər başa çatırdı.
Bazilikanın səcdəgahının qarşı hissəsinin təmizlənməsi zamanı aydın olmuşdur ki, səcdəgah hissəsi neflərin döşəməsindən 45 santimetr ucada yerləşir. Bazilika ərazisində tapılmış saxsı materiallarına əsasən bu abidəni V - VI əsrə aid edirlər. Amaras monastırındakı bazilikadan fərqli olaraq Təzəkənd bazilikasının apsidası düzbucaqlı içinə daxil edilməmişdir.
Şəfaül-əsrar
Şəfaül-əsrar - Seyid Yəhya Bakuvinin türk dilində yazılmış yeganə əsəridir.
Bu əsər ehtiva etdiyi mövzular etibarı ilə mütəfəkkirin Əsaraüt-talibin və digər əsərlərinin şərhi mahiyyətindədir. Bir müridin mürşidliyə gedən yolda keçməsi lazım gələn 70 məqamdan söz açılaraq, bu məqamların nələr olduğu açıqlanır və bu məqamlara yetişmək üçün lazım gələn vəzifələr izah olunur. Əsərdə təsəvvüf yolunu izləyənlər üçün elmin vacib olduğu sıx-sıx vurğulanır. Həqiqi şeyx ilə saxta şeyxlərin xüsusiyyətləri açıqlanaraq, həqiqi şeyxə tabe oladan bu yolla gedilə bilinməyəcəyi bildirilir.
İbadətlərin batini mənaları, zikrin çeşidləri və hikmətləri şərh olunur. Əsərdə Quran ayələri, hədislər və bir sıra sufilərin sözlərinə dönə-dönə müraciət edilmişdir.
"Ziyaül-Buyustəri" ləqəbli "Mahmud ibn Ömər bin Mövlana Süleyman Hocam" adlı katib Seyid Yəhyanın dağınıq və köhnəlmiş vəziyyətdə olan bu əsərini toplayaraq yenidən yazdığını əsərin sonunda ifadə etmişdir. Katib onu müəllif nüsxələrindən köçürmüşdür. Manisa Muradiyyə Kitabxanası kataloqunda bu ad ilə qeydli bir əsərə rast gəlinsə də bu tamam başqa bir kitabdır. Əsərin əldə edilən yeganə nüsxəsi Süleymaniyyə kitabxanasında (Hacı Mahmud,2283-cü nömrə) mühafizə olunur. Əsərin yazılma tarixi XV əsrin ortalarıdır. Köçürülmə tarixi isə bilinmir, ancaq XVI əsrin ortaları olacağı güman olunur.
Nüsxənin xüsusiyyətləri
Tək əsər olub, kitab şəklindədir. Ən iri həcmli əsəridir. 203 vərəqdən ibarətdir. Əsərin son qismlərində ağacda tutuquşular şəklində təsvir edilmiş beş miniatür və qəlb şəkli mövcuddur.
Moşe Nissim
Moşe Nissim — İsrailli siyasətçi, vitse-baş nazir.
Haqqında
Moşe Nissim Fələstində anadan olub. Qüds Yəhudi Universitetində hüquq təhsili almış və milli xidməti müddətində İsrail Müdafiə Qüvvələrində ədliyyə məmuru vəzifəsində çalışmışdır. 1955–1973-cü illərdə İsrailin Sefardi Baş Rabbi vəzifəsini icra edən Rabbi İshaq Nissimin oğludur.
Asiya koryuşkası
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Zəkulla Bayramlı
Bayramlı Zəkulla Niftulla oğlu — filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, füzulişünas alim, dosent, AMEA Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunda aparıcı elmi işçi, Füzulinin həyat və yaradıçılığı ilə bağlı çoxlu sayda əsərlərin müəllifi.
Tsixlosomlar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi. Bu fəsiləyə daxil olan 1300-ə yaxın növ təsnif olunub, təsnif olunmamış növlərin sayı isə 600-dən çoxdur.
Zəkulla Bayramlı
Həyatı
Bayramlı Zəkulla Niftulla oğlu 04 sentyabr 1965-ci ildə Ağcabədi rayonu, Qaravəlli kəndində anadan olmuşdur.
Maya Yoşida
(d. 24 avqust 1988) — Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 61 oyun keçirib, 6 qol vurub.
Küçələrə su səpmişəm
thumb|[[Rəşid Behbudov tərəfindən ifa]] Küçələrə su səpmişəm — Azərbaycan xalq mahnısı. Mahnı məşhur müğənni Rəşid Behbudov tərəfindən ifa olunduqdan sonra məşhurlaşmışdı.
Mahnının sözləri
Küçələrə su səpmişəm
I
Daniel Rolland
Daniel Rolland (11 noyabr 1944, Noyer, Fransa) — Hücumçu mövqeyində oynamış olan keçmiş Fransa futbolçusu, baş məşqçisi.
Küçələrə su səpmişəm
Mahnının sözləri
II
Maraqlı faktlar
Manaf Süleymanov "Küçələrə su səpmişəm" xalq mahnısının sovet dövründə "redaktə" olunduğunu yazır. Yazıçı bildirir ki, o vahiməli günlərdə Bakını xilas etməyə gələn türk əsgərlərinin qarşılayan insanlar bu mahnını sevgi ifadəsi olaraq qoşublar. Yol gözləyən insanlar bu mahnını belə oxuyurdular:
İstinadlar
http://www.azadliq.info/component/content/article/357-kiv/30853-kueclr-su-spmim-tuerk-glnd-toz-olmasn.html
Euphorbia misera
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Azərbaycanda pravoslavlıq
thumb|400x400px| Bakıdakı [[Müqəddəs Mürdaşıyan Zənənlər Kafedralı ]] Azərbaycanda pravoslavlıq — Azərbaycanda İslam dinindən sonra ikinci ən böyük dini qrup. Statistikaya görə, Azərbaycanda pravoslavlar əhalinin 2,3% (209,7 min) təşkil edir. Azərbaycan ərazisi Rus Pravoslav Kilsəsinin Bakı-Azərbaycan Yeparxiyasının ixtiyarındadır.
Tarix
thumb|250px|right|Tbilisi və Bakının Metropoliti Platon (Rojdestvenski) (1917-1918) thumb|230x230px| Gəncədəki [[Aleksandr Nevski kilsəsi (Gəncə)|Alexander Nevsky Kilsəsi, 1887-ci ildə tikilmişdir ]] 1815-ci ildə Bakıda ilk Rus Pravoslav Kilsəsi meydana gəldi, daha sonra Gəncə və Şamaxıda kilsələr tikildi.
1905-ci ildə Rus Pravoslav Kilsəsinin Bakı Yeparxiyası yarandı. Sovet dövründə hakimiyyət Bakı yeparxiyasının ruhanilərini repressiya etdi, lakin artıq 1944-cü ildə iki kilsə fəaliyyətini bərpa etdi.
1998-ci ildə Rus Pravoslav Kilsəsinin Bakı-Xəzər Yeparxiyası yarandı. 22 Mart 2011-ci ildə Rus Pravoslav Kilsəsinin Müqəddəs Sinodunun qərarı ilə Bakı-Xəzər Yeparxiyası Bakı-Azərbaycan Yeparxiyası adlandırıldı.
2011-ci ildə ölkədə altı xristian pravoslav kilsəsi var idi. Bunlardan beşi Rus Pravoslav Kilsəsinə aiddir: üçü Bakıda. , hər biri Gəncə və Xaçmazda. Digər bir məbəd gürcü- ingiloyların kompakt yaşadığı Qax rayonunun Qax-Ingiloy kəndindəki Müqəddəs Georgi kilsəsidir, bu kilsə Gürcüstan Pravoslav Kilsəsinin yurisdiksiyasına aiddir.
Alban-Udi xristian icması
left|thumb|230x230px| [[Udilər|Udi kəndi Nicdə Müqəddəs Elişanın Kilsəsi ]] Azərbaycanda Nic kəndində (Qəbələ rayonu) və Oğuz bölgəsində, Qafqaz Albaniyasından olan tayfalardan birinin nəslindən olan Udilər yaşayır. 20-ci əsrə qədər Udi xristianları erməni adlarını götürərək, Erməni Apostol Kilsəsinin bir hissəsi idilər. SSRİ-də kilsənin təqibi ilə Udilərin ermənilərlə mənəvi əlaqəsi pozuldu və SSRİ-nin dağılmasından və Qarabağ müharibəsindən sonra, Azərbaycan və Ermənistan arasındakı gərgin münasibətlərə görə, Erməni Kilsəsi artıq Azərbaycan Udilərini öz tərkibinə qəbul edə bilmədi, həmçinin Udilər də bunda maraqlı deyildilər. Buna görə bir çox udi Rus Pravoslav Kilsəsinin Bakı yeparxiyasının kilsələrində vəftiz edilməyə məcbur oldu. 2001-ci ildə Patriarx II Aleksinin Azərbaycana səfəri zamanı xalqının Rus Pravoslav Kilsəsinə qoşulmaq istəklərini ifadə edən Udi icmasının nümayəndələri ilə görüşdü. Ancaq bu heç bir real nəticəyə səbəb olmadı və Udin icması rus kilsəsinin qayğısından kənarda qaldı.
2003-cü il mayın 28-də Azərbaycanda Robert Mobili sədrliyi ilə alban-udi xristian icması yaradıldı. Bu Şəkidəki qədim Kiş Məbədinin bərpası ilə əlaqədar idi (əfsanəyə görə onun təməli Həvari Elisa tərəfindən qoyulmuşdur). 2006-cı ildə Qəbələ rayonu,ikinci Udi məbədinin, Nic kəndindəki kilsənin bərpası başa çatdı. Qax rayonunun Qum kəndində və Gümrük kəndindəki V əsrdən qalan alban kilsəsi bazilikasının bərpası üçün də işlər görülür.
2006-cı ildə Bakı və Xəzər bölgəsinin yepiskopu Aleksandr İşein Udi kilsələrində pravoslav xidmətlərinin göstəriləcəyini söylədi və Rusiya ilahiyyat təhsil ocaqlarında onlar üçün keşişlər hazırlanırdılar. Rus Pravoslav Kilsəsinin Bakı Yeparxiyası udilərin bəzi tədbirlərində iştirak etdi və hətta vəftiz də etdi, ancaq indiyə qədər Rus Pravoslav Kilsəsi ilə Udinlərin birləşməsində ümumi bir irəliləyiş olmadı. Bununla yanaşı, Alban-Udi xristian icmasında, ayinləri kanonik ruhanilər tərəfindən deyil, icma üzvlərinin özləri tərəfindən həyata keçirdiyi "Udin kilsəsi" haqqında öz fikirləri olan ayrı bir etno-dini qrup şəklində mövcuddur. Alban-Udi Xristian İcmasının sədri Robert Mobili və keşiş Rafiq Danakari vəftiz etmək hüququnu öz üzərinə götürdü.
2010-cu ildə Oğuzun Udi xristian icması qeydiyyata alındı.
Bazionim
Bazionim (,  və  -dən) və ya bazonim bioloji taksonun adı - botanikada taksonun sistematikadakı vəziyyəti, yaxud bioloji ranqının dəyişməsi səbəbindən hazırda həmin əsasdan, yaxud epitetdən istifadə edilməklə başqası ilə əvəz olunan taksonin ilkin adı.
Məsələn, bitki növü hazırda  cinsinə aiddir, bu halda   adının bazionumu adlanır.
Ramiro Vaka
Ramiro Vaka Ponse (1 iyul 1999-cu ildə anadan olub) — Boliviya Liqa Nasional B təmsilçilərindən olan Klub Quebraço klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Boliviya futbolçusudur.
Milli karyerası
Vaka Boliviya milli futbol komandasında debütünü 3 iyun 2017-ci ildə Nikaraqua millisinə qarşı oyunda etmişdir. O, 88-ci dəqiqədə Luis Xose Varqası əvəz etmişdir. Yoldaşlıq oyununda Boliviya rəqibinə 1-0 hesabı ilə qalib gəlmişdir.
Olster
240px|thumbnail|right|[[Olsterin bayrağı]] 220px|thumbnail|right|Olsterin xəritəsi Olster  — İrlandiyanın 4 tarixi əyalətindən biridir və hal-hazırda adanın şimalında 9 qraflığı özündə birləşdirir. Bu qraflıqlardan altısı - Antrim, Arma, Dau, Fermana, Londonterri və Tiron Şimali İrlandiyanın tərkibinə,qalan - Kavan, Doneqol və Monaxan isə İrlandiya Respublikasının ərazisi hesab edilir. Olsterdə 2 milyona yaxın insan yaşayır. Əyalətin ərazisi 24 481 km²-dir. Olsterin ən böyük şəhəri Belfastdır. Burada 500 000 insan yaşayır.
Əsas dili ingilis dilidir, yayılmasına görə ikinci dil isə irland dilidir.
Olsteri səhvən Şimali İrlandiyanın ərazisi kimi adlandırırlar.
= Tarixi =
Erkən orta əsrlərdə bu əyaləti O’Nillər sülaləsi idarə edirdi. XII əsrdə normann basqınlarından sonra Olster normann baronlarının hakimiyyəti altına düşür.İlk əvvəl baron de Kürsi, sonra isə baron de Lasi bu əyaləti idarə etmişdir. Onlar burada Olster qraflığını yaratmışdılar.
XIX əsrdə Olster İrlandiyanın ən varlı və ən çox inkişaf etmiş əyaləti olmuşdur. Belfast isə payaxt Dublini əhali sayına görə, geridə qoymuşdur.
XX əsrdə Olster İRO (İrlandiya Respublikaçılar Ordusu) və yunionistlərin arasında döyüş meydanına çevrilmişdir.
Sovet rok-qrupu "Avtoqraf"ın  "İrlandiya, Olster" adlı mahnısı vardır.
= Həmçinin bax =
Mərəşilər
Mərəşilər, Maraşılar -İranın Təbəristan regionunda qurulmuş ərəb əsilli və Şiə sülaləsi idi.Bu sülalənin banisi Mirbozorg idi.O, Mərəşi seyidlərindən idi ki, nəsəbləri İmam Zeynül-Abidinin törmələrindən olan Əli əl Mərəşə yetişirdi.Paytaxtları Sari, Amul və Vatasan şəhərləri olub.
Euphorbia moratii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Koryuşka
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Vasili Bakşeyev
Vasili Nikolayeviç Bakşeyev — sovet rəssamı. Peterburq Rəssamlıq Akademiyasının akademiki (1913). SSRİ Rəssamlıq Akademiyasının həqiqi üzvü (1947). SSRİ xalq rəssamı (1956).
Həyat və yaradıcılığı
Vasili Bakşeyev 24 dekabr 1862-ci ildə Moskvada anadan olmuşdur. 1877—1888-ci illərdə A.K.Savrasov, V.D.Polenov və başqalarından dərs almışdır. Realist rəssamlar Birliyinin (1927—1931) təşkilatçılarından olmuşdur. Erkən yaradıcılığı son peredvijnikçilik ənənələri ilə bağlı idi. ("Gündəlik həyat" 1892—1893, "Evə qayıtma" 1898; hər ikisi Tretyakov qalereyasındadır). Vasili Bakşeyevin əsərlərinə əzəli lirik əhvali-ruhiyyə xasdır. ("Göyərçinlərə dən verən qız" (1887). Onlardakı bədiilik bir çox hallarda Polenovdan mənimsənilmiş plener vərdişləri ilə şərtləndirilir. Bu, bütün həyatı boyu onun yaradıcılığının əsas janrı olmuş peyzajda özünü daha qabarıq büruzə verir. ("Payız şəfəqləri", 1916, "Mavi bahar", 1930, "Tutqun səhər", 1945). Bakşeyevin "Moskva ətrafında" (1933) və "Yay günü" (1948) tabloları Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyində saxlanılır.
Antillia
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Qlobus
thumb|200px|right|Qlobus Qlobus (, “kürə”) – Yer kürəsinin 3 ölçülü modelidir. Digər planetlərin, həmçinin, Yerin təbii peyki olan Ayın da qlobusu mövcuddur.
Yerin bu modeli və ya bu cür hər hansı bir model bizim dövrümüzə gəlib çatmasa da, onu görənlər belə nəql etmişlər ki, Kratos hazırladığı kürənin üzərində böyük bir quru hissə çəkmiş, onu kəsişən çaylar vasitəsilə hissələrə bölmüşdür, çayları Kratos okean adlandırırmış. Bu qlobus bizim zəmanəmizə gəlib çatmadığından onun haqqında dəqiq bir söz demək mümkün deyil.
Bu səbəbdən də ilk alman coğrafiyaşunası, səyyahı və riyaziyyatçısı olan Martin Behaymın 1492-ci ildə hazırladığı, diametri 54 sm olan kürəşəkilli “Yer modeli”  ilk və ən qədim qlobus hesab edilir. Bu qlobus dövrümüzədək gəlib çatmış və hal-hazırda Nürnberq şəhər muzeyində saxlanılır.
Yer kürəsi haqqında dəqiq təsəvvür yaradan qlobuslar orta əsrlərdə çox dəbdə olmuşdur. Hər bir monarxın xüsusi ayrılmış otağında, kabinetlərdə, alimlərin iş otaqlarında, dənizçilərdə və zadəgan evlərində qlobusa rast gəlmək mümkün idi. Bu bir növ ziyalılıq simvolu hesab edilirdi.
O dövrlər holland qlobusları daha çox dəbdə idi. Bu qlobusları Amsterdam ustaları hazırlayırdı. İlk qlobuslardan ən məşhuru alman alimi Adam Olşlehelin 1664-cü ildə hazırladığı “Qottorp qlobusu” hesab edilir. Qlobusun diametri 311 sm olmuşdur və 1727-cü ildə imperator I Pyotra hədiyyə edilmişdir. Bu nəhəng qlobusun içərisində planetari düzəldilmişdir.
İndiki, müasır qlobuslar sözsüz ki, coğrafi baxımdan ilk qlobuslardan çox fərqlənir. Çünki əvvəlki qlobuslarda o dövrlərdə kəşf olunmamış ərazilər, adalar göstərilmirdi. İndiki qlobuslarda isə hər bir ərazi dəqiqliyi ilə göstərilir. Müasir dövrümüzdə qlobuslar daha çox təhsil ocaqlarında əyani bir vəsait kimi istifadə olunmur.
Mərəşi seyidləri
Mərəşi seyidləri — Nəsilləri Həmzə ibn Musanın törəmələrindən olan Əli əl Mərəşə yetişən soy adı. Mərəşilər İran, İraq, Kəşmir və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində yaşayırlar.
Xəzər Lənkəran Mərkəzi Stadionu
Xəzər Lənkəran Mərkəzi Stadionu  - Lənkəran şəhərində yerləşən və "Xəzər Lənkəran" futbol klubuna məxsus olan stadion. "Xəzər Lənkəran"ın ev oyunlarında anşlaq olduğuna və azarkeşlər tərəfindən güclü dəstək göstərildiyinə görə sadion qeyri-rəsmi olaraq "Fırtınalar meydanı" adlandırılır.
Struktur
thumb|250px|[[8 iyul 2010-cu il. "Xəzər Lənkəran" tarixində ilk dəfə öz doğma stadionunda Avropa arenası çərçivəsində rəsmi matç keçirdi. Rəqib "Olimpiya" (Moldova) klubu oldu. Xəzər Lənkəran Mərkəzi Stadionu adəti üzrə 15 min azarkeş ilə dolu idi.]] Xəzər Lənkəran Mərkəzi Stadionu UEFA-nın bütün standartlarına cavab verir. Stadion 15 min (15000) tamaşaçı tutumuna malikdir. Burada 25 kvadratmetrlik işıq tablosu quraşdırılıb. Stadionda uşaq futbolunun inkişafı üçün nəzərdə tutulmuş xüsusi meydançalar var. Təbii ot örtüyü ilə təchiz olunub. Tribunlarının üstü örtülüdür.
Euphorbia myrsinites
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Koryuşkalar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Çəkmə (geyim)
thumb|Ağ qadın çəkmələri Çəkmə — Kişi və qadınlara aid ayaq geyim forması
Haqqında
Çəkmə — altlığı aşılı göndən, ayaqlığı kosaladan, "qunc" adlanan uzun boğazı xrom, tumac və ya müşküdən tikilən uzunboğaz çəkmə kişi və qadın geyim dəstinə daxildir. Çəkmənin ayaqlığı biçim etibarilə başmaqla tipoloji oxşarlıq təşkil edir. Çəkmənin boğazlığı arxa tərəfdən calandıqdan sonra topuğa və pəncəyə birləşdirilir. Çitməsi (uc hissəsi) geriyə doğru qatlanıb əyilmiş uzunboğaz çəkməni, əsasən, at belində gəzən kişilər geyərdilər. Uzaq yol gedən zaman atı mahmızlamaq üçün çox vaxt çəkmənin dabanına "mahmız" keçirərdilər. Varlı elat qadınları da çox vaxt səfərə atla çıxdıqlarından, ayaqlarına uzunboğaz çəkmə geyərdilər. XIX–XX əsrin əvvəllərində gəlin köçən qızların ayağında uzunboğaz çəkmənin olması vacib idi. Uzunboğaz çəkmə maldar elatların yuxarı təbəqələri arasında daha geniş yayılmışdır. Quncundan (boğazından) tutulub yuxarı "çəkmə" (dartma) üsulu ilə geyildiyi üçün ona "çəkmə" deyilirdi.
Orqyen Tşerinq
Milli karyerası
Tşerinq Butan milli futbol komandasında debütünü 13 iyun 2017-ci ildə 2019 Asiya Kubokunun təsnifat mərhələsinin üçüncü turunda Maldiv adaları millisinə qarşı oyunda etmişdir. Həmin görüşdə Butan rəqibinə 2-0 hesabı ilə məğlub olmuşdur.
Çəkmə (geyim)
Azərbaycanda çəkmə istehsalının tarixi
Dahi Nizami Gəncəvinin "Xəmsə"sində çəkmə ayaq geyiminin xatırlanması ("Ayağını bu dar çəkmədən çıxar, Dar başmaq geyinən tez çolaq olar"), Beyləqandan tapılmış mürəkkəb boyalı saxsı qab-nimçə üzərindəki təsvirin ayağında şabalıdı rəngli uzunboğaz çəkmə olması, rəssam Əbdül Mömin Məhəmməd əl-Xoyinin XIII yüzilliyin əvvəllərində çəkdiyi "Vərqa və Gülşa" miniatüründə atlı döyüşçülərin uzunboğaz və alçaqdabanlı çəkmədə təsvir olunmaları Azərbaycanda orta əsrlərdə çəkmə geyinildiyini təsdiqləyir.
Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyində mühafizə olunan etnoqrafik materiallardan (İnv. 2623) aydın olur ki, əvvəllər olduğu kimi, XIX əsrdə də kübar qadınlar uzunboğaz çəkmə geyirmişlər. Gəncə qadınlarına məxsus çəkmələr məxmərdən tikilərək üstü təkəlduz və güləbətin tikmə ilə bəzədilmişdir. Qərb bölgəsində uzunboğaz və yarımboğaz, hündürdabanlı çəkmə növünə "quşkeçən" deyilirdi. Belə çəkmələrin üstü bəzən safyandan, bəzən də tumac və meşindən tikilir, müxtəlif tikmə naxışlarla bəzədilirdi.
Əhali arasında Şirvanın "qaytarmaburun", Gəncəbasarın isə yanları hörmə rezinli, xrom və ya adi aşılanmış göndən tikilmiş alçaqdabanlı, uzunboğaz çəkmələri geniş istifadədə olmuşdur. Bir qayda olaraq, boğazlığı qırmızı, ayaqlığı isə yaşıl, qara, göy rəngli dəridən hazırlanan belə ayaq geyimi formasına, materialına, tikilmə tərzinə görə Kazan tatarları arasında "içeki" adı ilə məşhur olan dabanlı, üstü tikmə naxışlarla bəzədilmiş qadın çəkmələri ilə tipoloji oxşarlıq təşkil edirdi.
Deyton sazişi
thumb|right|300px Deyton sazişi (Güc diplomatiyası) — keçmiş Yuqoslaviya ərazisində 1991–1995-ci illər arası Bosniyada vətəndaş müharibəsi, həmçinin Xorvatiya müharibəsinə son qoyan sazişdir. ABŞ-nin Deyton şəhərində 1995-ci ilin noyabrında razılaşdırıldıqdan sonra 14 dekabr 1995-ci ildə Parisdə bosniyalıların lideri Aliya İzzetbeqoviç, Serbiyanın prezidenti Slobodan Miloşeviç və Xorvatiyanın rəhbəri Franyo Tudcman tərəfindən imzalanmışdır.
ABŞ-nin təsiri
Sülh danışıqları ABŞ-nin aktiv iştirakı ilə keçirdi. Bəzi mənbələrin iddiasına görə ABŞ keçmiş Yuqoslaviya ərazisində olan münaqişələrdə adətən anti-serb mövqeyindən çıxış edirdi. ABŞ bosniya-xorvat federasiyasının yaradılmasını təklif edirdi. Elə ABŞ-nin təqidi ildə 1994-cü ilin martında, Vaşinqton və Vyanada Bosniya və Herseqovina Respublikasının baş naziri Haris Silaydic, Xorvatiyanın xarici işlər naziri Mate Qraniç və Herseq-Bosnanın prezidenti Kreşir Zubak tərəfindən xorvat-boşnak münaqişəsini sona bitməsi haqda saziş imzalamaşdılar. Bosniya serbləri bu razılaşmaya qoşulmaqdan imtina etmişdirlər.
Deyton sazişinin imzalanması ərəfəsində avqust-sentyabr aylarında NATO aviasiyası bosniya serblərinə qarşı "Düşünülmüş güc" əməliyyatı keçirir. Bu əməliyyat haradasa serb hücumunun qarşısını alır və üstünlüyü boşnak-xorvat qoşunlarına verir.
İvan Krılov
İvan Andreyeviç Krılov — rus yazıçısı, təmsilçi, jurnalist.
Deyton sazişi
ABŞ-nin təsiri
Deyton danışıqları bir sıra ölkələrin bir-başa iştirakı ilə keçirdi. Bu ölkələrə ABŞ, Rusiya, Almaniya, Böyük Britaniya və Fransa daxil idi.
İvan Krılov
Həyatı
İvan Andreyeviç Krılov 1768–ci il fevralın 13-də Moskva şəhərində anadan olmuşdur. O, sistemli təhsil almış, müstəqil olaraq ədəbiyyatı, riyaziyyatı, fransız və italyan dillərini öyrənmişdir. 1782-ci ildə 14 yaşında əyalət mülkədarlarının adətlərini təsvir edən "Qəhvədan" adlı komik operasını yazmışdır. Krılov 1844-cü il noyabrın 21-də Peterburqda vəfat etmişdir.
Deyton sazişi
Razılaşma
Saziş ümumi hissə və on bir əlavədən ibarət idi. Sazişə əsasən Bosniya və Herseqovina ərazisinə NATO-nun 60 minlik qoşunları yeridilirdi. Bunlardan yarısı amerikan idi.
İvan Krılov
Yaradıcılığı
İvan Andreyeviç Krılov 1786-1788-ci illərdə "Quduz ailə", "Yazıçı dəhlizdə", "Dəcəllər" adlı komediyalarını yazmışdır. Jurnalistlik fəaliyyətinə 1792-ci ildə yazdığı "Qaib" povesti ilə başlamışdır. Krılovun satiraları II Yekaterinanın narazılığına səbəb olduğundan o, bir müddət ədəbi fəaliyyətdən əl çəkmiş və əyalətdə gizlənmişdi. 1799-1800-ci illərdə Krılovun hökumət əleyhinə yazdığı "Trumf" məzhəkə faciəsi əlyazma şəklində geniş yayılmışdır. Onun 1807-ci ildə yazdığı "Moda dükanı", "Qızlara nəsihət" komediyaları, "İlya Muromets" komik operası şöhrət qazanmışdır. 1809-cu ildə Krılovun təmsillərdən ibarət ilk kitabı nəşr olunmuşdur. Krılov yaradıcılığı rus təmsilinin zirvəsi səviyyəsinə yüksəlmişdir. O, atalar sözü, nağıl və məsəllərdən məharətlə faydalanmış, rus ədəbi dilinin inkişafında mühüm rol oynamışdır.
Deyton sazişi
Razılaşma
Düşünülürdü ki, Bosniya və Herseqovina dövləti iki hissədən — Bosniya və Herseqovina Federasiyası və Serb Respublikasından ibarət olmalıdı idi. Sarayevo paytaxt olaraq qalırdı. Bosniya və Herseqovina əhalisi hər iki quruluşun vətəndaşı sayılırdı. Sazişə əsasən serblər 49%, boşnak və xorvatlar isə 51% əraziləri aldı.
Qorajde boşnaklara çəkilərək, Sarayeva ilə dəhlizlə birləşdirilir. Bu dəhlizi beynəlxalq qüvvələr idarə edir. Sarayevanın ətraf serb rayonları da həmçinin bosniyalılara keçirdi. Sərhədin dəqiq xətti Brçko rayonun daxilində arbitraj komitəsinin qərarına əsasən çəkilməli idi.
Sazişə əsasən keçmiş Yuqoslaviyada cinayətlərinə görə Beynəlxalq tribunalda günahlandırılan şəxslər Bosniya və Herseqovina, Serbiya və Xorvatiyada dövlət vəzifələrini tutmağa qadağa qoyurdu. Bunun nəticəsi kimi hakimiyyətdən Radovan Karadiç, Ratko Mladiç, Dario Kordiç və digər bosniya serbləri ilə xorvat liderləri tutduqları vəzifələrdən uzaqlaşdırıldı.
Bosniya və Herseqovinada dövlət başçısının funksiyaları hər üç xalqdan bir nümayəndəsi olan Prezidiuma ötürülürdü.