cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Şərab
Şərabın yaranma tarixi
Bu formada şərab spirti meydana gəlir. Bundan sonra spirtləri palıddan olan çəlləklərə yığılır, 270 – 450 litrə kimi yığmaq mümkündür. Həmçinin diqqət yetirmək lazımdır ki, 15 dərəcəyə malik olan dəyişilməz temperaturda qalsın. Spirt tam öz formasını almalıdır, bu hal 2 ildən 50 ilə qədər davam edə bilər. Çünki bu meyvənin növündən asılı olaraq dəyişir. Yalnız bundan sonra həmin içkini şərab adlandırmaq olar. Palıddan olan çəlləklərdə saxlanılan spirt müəyyən müddət sonra öz həcmini itirir və palıd məmulatı içkiyə spesefik qoxu, rəng və dad qazandırır. Uzun müddət saxlandıqca şərab da öz keyfiyyətini daha da artırır. Fransada palıddan olan çəlləklərin hazırlanması üçün yalnız Tronçais meşəsinin ağaclarından istifadə olunur, hansı ki, burada yerli Allier böyüyür. Bu meşənin palıdları xırda dənəlidir və nəticədə çox saxlanılması üçün uyğundur. Bu növdə olan çəlləklərə tələbat çoxdur, çünki onlar bərk olmalıdır, yaşlı palıd olması nəticəsində isə şəraba daha yaxşı dad və qoxu verir. Deməli çəlləklər yalnız qədim və yaşlı palıddan hazırlanmalıdır, xüsusən həmin ağacların nazik hissələrindən.
Şaranta vilayəti şərabçılığın ən yaxşı inkişaf etdiyi şəhərdir və bura özünün ən gözəl iqlimi ilə seçilir. İllik orta temperatur təxminən 13,5 dərəcə olur. Həmçinin günəşli günlərin sayı il ərzində içkinin hazırlanması üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Brendinin də hazırlanması eyni ilə şətrabda olduğöu kimdir, yəni palıddan hazırlanmış çəllkələrdən istifadə olunur. Saxlanması isə yarım il sayılır, lakin istənilən ölkə ərazisində bu içkini düzəltmək mümkündür. Müasir zamanımızda hansı içkini şərab adlandırmaq olar sualları da olduqca geniş yayılmışdır. Bunlarla əlaqədar xüsusi firmalar fəaliyyət göstərir ki, həmin mütəxəssizlər əsl şərabı və onun qədimliyini tezliklə tanıya bilirlər.
right|thumb|260px|Şərab saxlanılan çəlləklər Əsl şərablar iki regionda geniş şəkildə hazırlanır; bunlardan biri Şaranta bölgəsidir, hansı ki, Fransa nın əsas hissəsinə çevrilmişdir. Onun daxilindəki şəhərlərə Cognac, Jarnac, Segonzac aid edilir. Bu növdə olan şərabın hazırlanması üçün həmin ölkəyə xas olan sertifikat verilməlidir, əks təqdirdə istehla olunan bütün şərablar brendi adlandırılır. Hətta keçmiş SSRİ – də də şərabçılıq əhəmiyyətli rol oyanyırdı. Orijinal şərablar Fransanın bir neçə hissəsində hazırlanır, yalnız buradan əldə edilmiş məhsullardan istifadə edilir. Həmçinin həmin şərablar ən azı 30 ay müddətinə palıddan düzldilmiş çəlləklərdə saxlanılır.
Şərab da digər xüsusi qoxuya sahib olan içkilər kimi özünəməxsus tarixə malikdir və içilən zaman müəyyən ritualların yerinə yetirilməsi maraqlıdır. Birinci növbədə həmin yerin hara olması vacib rol oynayır. Ən ideal yerlərdən biri isə sizin özünüzü tam rahat hiss edəcəyiniz yerlərdir, məsələn elə eviniz də ola bilər. Burada bakaldan istifadə xüsusi rol oynamır, xüsusi mütəxəssilər həmişə şərabı zambağabgənzər rumkalarda içməyi məsləhət görürlər. Enmli nazik hissəsi ilə yuxarı tərəfi çox ensiz olan qablar burada əhəmiyyətli rol oynayır. Amma şar formasında olan bakallardan da istifadə etmək olar. Şərab üçün yuxarısı geniş olan bakalların seçilməsi çox da düzgün sayılmır. Əlbəttə siz belə bakalda da içə bilərsiniz, yalnız bu zaman içkinin sizə verəcəyi gözəl qoxunu hiss etməyəcəksiniz.
Bir az şərabı təxminən 20 – 30 ml bakalınıza yaxud rumkanıza əlavə edin. İçkinin rənginə baxın. Məhz içkiknin rəngi onun qədimliyindən sizə xəbər verəcəkdir. Açıq – küləş rəngində olan içki sizə şərabın çox cavan olmasından və az saxlanılmasından xəbər verir. Küləş sarısı və yaxud qızılı şərablar orta ölçülü saxlanılmanın göstərircidir. Yantar, alov qırmızısı rəngində olanlar çox vaxt saxlanılmış və köhnə şərab olduğunu xəbər verir. Həmçinin şərabın saxlanılmasından asılı olaraq onun qoxusunu da hiss etmək mümkündür. İlk olaraq şərabın keyfiyyətini hiss etmək istəyirsinizsə bu zaman burnunuzu rumkanın yaxud bakalın içilən hissəsinə yaxınlaşdırın və qoxlayın. Bu zaman sizin hiss etdiyiniz qoxu montant adlandırılır. İlk olaraq siz meyvələrin və güllərin ətrini hiss edə bilərsiniz, bənövşə, qızılgül, jasmın, əncir, ərik, meşə qozu, gavalı, albalı və bir çoxlarını hiss edəcəksiniz. Əla şərab həmişə öz qoxusunu durmadan dəyişir və incə qoxudan ən dərin və sərt qoxuya qədər irəliləyə bilir. Bir məsləhətimiz də budur ki, şərabı içərkən heç vaxt tələsməyin, onu qurtum – qurtum dadını, qoxusunu hiss edərək için, Çünki elə şərabın yaradılması da bununla əlaqədardır, çünki onun həyatı hardasa saxlanılmaqla keçmişdir. Siqaret, şokolad və kofe bəzən qoxusuna görə şəraba bənzədilir.
Şərabların hazırlanması
Şərab yalnız uzumdan deyil, meyvə, bal, çiçək və bitkilərdən də əldə edilə bilər. Şərab fermentasiyası şəkər, maya və maya yemi tələb edir. Maya şəkər və maya yemi yedikdə alkoqol və karbon qazı istehsal olunur. Şəkər az olduqda və ya alkoqol çox olduqda fermentasiya prosesi dayanır.
Şərab və poeziya
Başımda olsa da məstlik havası Şərab ver, şərabdır ruhun qidası. Dünya əfsanədir, ovcuma mey qoy! Ömür bir küləkdir, yoxdur vəfası. Ömər Xəyyam
Gətir yaqut rəngli şərabi sadə, Məhrəmdir azadlıq sevənə badə. Şərab ver, bilirsən, tez əsib keçən Küləyə bənzəyir ömür dünyadə. Ömər Xəyyam
Vaqif, yardan еşit gələn cavabı, Açaq üzdən, gözdən tamam niqabı, Gəh-gəh içib sərxоş оlaq şərabı, Gündə sürək vəhdət ikimiz bеlə.
Ey şəhər müftisi, səndən pərgarıq, Bunca sərxoşluqa səndən huşyarıq. Biz şərab içirik, sən xalq qanını, İnsaf et, hansımız daha qəddarıq.
Sabahı bilən yox, olma pərişan, Çalış, qəlbin dərddən olmasın şan-şan; Şərab iç, ay üzlüm, ay işığında; Çox gəzər, ay bizdən tapmaz bir nişan.
Sənə qurban olum, saqi Mey ver, piyala vaxtıdı.
Vahid, içəcəksən, demə ki, tövbələr olsun, Cəlb eyləyər axır səni meyxanə, tələsmə.
İstəyirsən ki, əgər hər yerə dəvət olasan, Başla meyxanəni, çal dünbəyi, nuş eylə şərab.
Əgərçi çami-mey rahətfəzadır, Vəlakin yarsız içmək xətadır
Çəkməyin Seyyidi laməzhəbi meyxana sarı Kafiri Kəbə ara hansı müsəlman aparır.
Şərab ola mən olam, bir də nazlı dilbər ola, Bir özgə aləmi vardır, əgər müyəssər ola. Büsatı-badədə hal əhlinin fədası olum, Şərabı qal ilə icməəgər peyəmbər ola.
Hələ Vahid, meyə meyl eyləmə, qoy gəlsin o gül , Yarsız yerdə mey içmək bizə nöqsan olacaq.
Haqq meyi islama haram buyurmuş, Dərd tüğyan edəndə mey içmək olar.
Füzuli cami-mey tərkin qılıb, zöhd ilə təqvadən Qamu danayə rövşəndir bu kim, nadanlığım vardır.
Qamçısını atdı sola, Çantasını çəkdi dala. Şirin-şirin, bala-bala Yüz də vurdu meşəbəyi.
Dostlar, badələri qaldırın içək! Gecə, ulduzludur, hava da sərin. Demirəm məst olub dünyadan keçək... Deyirəm mehriban düşüncələrin İsti qücağında qızınaq bir az...
Dağlıq Qarabağın Azərbaycanlı İcması İctimai Birliyi
Dağlıq Qarabağın Azərbaycanlı İcması İctimai Birliyi, keçmiş Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətində yaşamış azərbaycanlıları təmsil edən ictimai birlik idi. İcma, keçən əsrin 80-ci illərin sonlarında vüsət alan Qarabağ müharibəsinin nəticəsində azərbaycanlıların Qarabağ bölgəsindən qovulmasından sonra, 1994-cü ildə fəaliyyətə başlamışdı. 2020-ci ildə Azərbaycan Respublikası İkinci Qarabağ müharibəsi nəticəsində işğal altındakı ərazisinin böyük hissəsini azad etdikdən sonra, 2021-ci ildə İcma öz fəaliyyətini dayandırmışdır.
İcmanın tarixi
Azərbaycan Respublikası Dağlıq Qarabağ bölgəsinin azərbaycanlı icması 1992-ci il martın 24-də ATƏM-in Nazirlər Şurasının Helsinkidə keçirilən birinci əlavə görüşündə imzalanmış sənədin 9-cu bəndinə əsasən yaradılmışdır. ATƏM/ ATƏT-in Minsk qrupu təsis edilərkən Ermənistan və Azərbaycan münaqişə tərəfləri, Dağlıq Qarabağın azərbaycanlı və erməni icmasına isə münaqişənin nizama salınması istiqamətində aparılan danışıqlarda maraqlı tərəf kimi mandat verilmişdir. Bu mənada Dağlıq Qarabağın azərbaycanlı icması 1992-ci ildən başlayaraq müxtəlif vaxtlarda aparılan danışıqlarda iştirak etmişdir.Bununla yanaşı, 2006-cı ildə Dağlıq Qarabağın azərbaycanlı icması ictimai birlik formasında Azərbaycan Respublikasının qanunlarına uyğun olaraq Ədliyyə Nazirliyində qeydiyyata alınmışdır. İcmanın fəaliyyətinə hüquqi statusun verilməsi və bir ictimai birlik kimi təşkilatlanması onun daha səmərəli fəaliyyət göstərməsinə imkan yaratdı. Azərbaycan Respublikasının Dağlıq Qarabağ bölgəsinin azərbaycanlı icmasının yenidən formalaşması istiqamətində atılan növbəti addım isə 2009-cu il iyunun 5-də Bakı şəhərində icmanın I Qurultayının keçirilməsi oldu.Qurultaya 65 min nəfərdən çox icma üzvünü təmsil edən 350 nəfər nümayəndə seçilmiş, eləcə də qurultayın işində Azərbaycanda fəaliyyət göstərən xarici ölkə səfirliklərinin, beynəlxalq və qeyri-hökumət təşkilatlarının 200 nəfərdən çox nümayəndəsi qonaq kimi iştirak etmişdir. Qurultayda "Dağlıq Qarabağ bölgəsinin azərbaycanlı icması" İctimai Birliyinin Nizamnaməsinə əlavə və dəyişikliklər edilmiş və icmanın 22 nəfərdən ibarət idarə heyəti, idarə heyətinin sədri, əlaqələndirmə şurasının sədri və nəzarət-təftiş komissiyası seçilmişdir. Şuşa Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Bayram Səfərov "Azərbaycan Respublikası Dağlıq Qarabağ bölgəsinin azərbaycanlı icması" İctimai Birliyi idarə heyətinin sədri və icmanın rəhbəri seçilmişdir. "Dağlıq Qarabağ Bölgəsinin Azərbaycanlı İcması" İctimai Birliyi 20 aprel 2021-ci ildə ləğv edilmişdir.
İcmanın məqsədi və əsas fəaliyyət istiqamətləri
"Azərbaycan Respublikası Dağlıq Qarabağ bölgəsinin azərbaycanlı icması" İctimai Birliyin məqsədi Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsinə və Dağlıq Qarabağdan didərgin düşmüş əhalinin öz doğma torpaqlarına qayıtmasına kömək göstərməkdir.
Yuxarıda qeyd olunan məqsədə nail olmaq üçün Birlik aşağıdakı istiqamətlərdə fəaliyyət göstərir:
İcmanın strukturu
Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ bölgəsinin Azərbaycanlı icmasının 20 dekabr 2018-ci il tarixində keçirilmiş qurultayının qərarı ilə icmanın yeni sədri Tural Babaşah oğlu Gəncəliyev seçilmişdir.
Birliyin 8 yanvar 2019-cu il qurultayında 23 nəfərdən ibarət İdarə Heyəti seçilib. Dağlıq Qarabağ Bölgəsinin Azərbaycanlı İcması İctimai Birliyinin İdarə Heyəti:
Microsoft Teams
Microsoft Teams, komandalar, siniflər və ya qruplar üçün faylları bölüşmək, danışmaq və əməkdaşlıq etmək üçün bir platformadır. Mətn söhbəti ilə yanaşı, video zəng və ekran paylaşımı da etmək münkündür. Hal-hazırda Microsoft Teams-ın 44 milyondan çox istifadəçisi var.
Xüsusiyyətləri
Microsoft Teams Office 365-də komanda söhbətləri, zənglər, iclaslar və xüsusi mesajlar üçün söhbət platformasıdır. Microsoft Teams genişlədilə bilən və özəlləşdirilə bilən olmağının yanında həmdə, qurumunuzun ən həssas iş birliklərini gizli qalmağını təşkil etməyə istiqamətlənmiş təhlükəsizlik xüsusiyyətlərini və standartları qarşılayır. Microsoft Teams-ə fiziki məhdudiyyətili adamlar üçün, xüsusi olaraq və ya komandalarda söhbət etməyi asanlaşdıran xüsusiyyətlər daxildir. Bir komanda içində çoxlu söhbət qrupları və ya kanalları yaradıla bilər. İstifadəçilərin üz-üzə görüşməya ehtiyac duymaları vəziyyətində tək bir tıxlama ilə digər kanal üzvlərinə birbaşa Skype səsli və ya görüntülü zəng etmək mümkündür.
İstifadəsi
Microsoft Teamsda bir komanda içində paylaşılan sənədlər, elektronik cədvəllər, təqdimatlar və bənzərləri, Microsoftun OneDrive bulud anbarında və yerli bir SharePoint mühitində saxlanılan bir kopyayla sinxron edilir və beləliklə hər komanda üzvünun hər zaman ən yeni versiyaya girişi olur. Bu paylaşılan sənədlərin birlikdə işləməsidə də mümkündür.
Microsoft Teams proqramının sol gəzinmə çubuğunda Fəaliyyət, Söhbət, Komandalar, Mesajlar və Sənədlər üçün bölmələr olur. Slack kimi adının birbaşa göstərilməsi vəziyyətində diqqətini çəkən mesajın yanında istifadəçi qırmızı bir bayraq və ya nida işarəsi alır.
NGC 1316A
NGC 1316A, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Soba bürcü istiqamətində yerləşir. S0-a tipli. tərəfindən ildə 22.86 sm (9 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Ülfət Bədəlbəyli
Ülfət İsmayıl qızı Bədəlbəyli — Azərbaycan ədəbiyyatşünası, Azərbaycanın "Əməkdar müəllim"i, professor (2010), filologiya elmləri doktoru (2005).
Tədqiqat sahəsi
Dünya ədəbiyyatı, ingilis ədəbiyyatı, ədəbi əlaqələr.
Zəngəzur armudu
Təbii yayılması
Ermənistanda (Basarkeçər rayonu Məzrə kəndi, Sav-Çay dərəsi) yayılmışdır.
Ekologiyası
İşıqlı qarışıq meşələrdə, daşlı-qayalı quru yamaclarda, aşağı və orta dağ qurşaqlarında, çay vadilərində rast gəlinir.
Azərbaycanda yayılması
Kiçik Qafqazda və Naxçıvan MR-da təbii halda rast gəlinir.
İstifadəsi
Yaşıllaşdırmada tək və qrup əkinlərdə istifadəsi məqsədyönlüdür. Meyvəsi yeyinti sənayesində geniş istifadə olunur.
Lena Qlaz
Lena Qlaz (אילנה דוד; ) — əvvəllər SSRİ-ni, 1979-cu ildən bu yana isə İsraili təmsil edən şahmatçı, qadınlar arasında beynəlxalq usta (1982).
Həyatı
1977-ci ildə qadınlar arasında Azərbaycan SSR çempionatının qalibi olub. 1979-cu ildən İsraili təmsil etməyə başlayıb. 1980-ci ildə qadınlar arasında İsrail çempionatının qalibi olub. 1987-ci ildə Jeleznovodskda keçirilmiş qadınlar arasında şahmat üzrə dünya çempionatında iştirak etmiş və yekunda çilili Covanna Arbuniç Kastro ilə 10–11-ci yerləri bölüşdürmüşdür.
Lena Qlaz qadınlardan ibarət şahmat üzrə İsrail yığmasının heyətində 1980, 1982, 1988 və 2014-cü illərdə Şahmat Olimpiadasının iştirakçısı olub.
Lena Qlaz Yerusəlim Yəhudi Universitetini və Yerusəlim Musiqi və Rəqs Akademiyasını bitirib. O, hazırda Beer-Şeva Şahmat Məktəbinin direktoru və uşaq məşqçisi işləyir.
Abutalıbov itburnusu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Böyük Qafqazda yayılmışdır.
Botaniki təsviri
Qabığı qırmızımtıl-qonur, hündürlüyü 1,5 m-dək olan seyrək iynəli koldur. Yarpaqları xırda, 5-7 sm uzunluğunda, bünövrəsində ellipsvari, oraqvari əyilmişdir. Yarpağın arxası çılpaq, hamar, tək gövdəcik vəzicikləri və xırda iynələri vardır. Yalançı zoğları iri, uzunluğu 12-15 mm, eni 7-9 mm, çılpaq, hamar, iti uclu, kənarları vəziciklidir. Çiçəkləri tək və ya çiçək qruplarında 3-5 ədəddir; çiçək altlıqları inkişaf edərək, meyvəni örtür. Çiçək saplaqları qısa, uzunluğu 3-5 mm, çılpaq; kasayar-paqların uzunluğu 10-12, kənarları bütöv çıxıntılı və tək gövdəcik vəzicikli, içərisi zəif tükcüklüdür. Hipanti ellipsvari, uzunluğu təxminən 12 mm, dişicik ağızcığın başı iri, oturaq, ensiz, diametri 2 mm-dir. V-VI aylarda çiçəkləyir, VIII-IX aylarda meyvə verir.
Ekologiyası
Daşlı yamaclarda bitir. İstiyə, soyuğa davamlıdır. Torpağa tələbkar deyildir.
İstifadəsi
Tək və qrup əkinlərində istifadə olunur. Quru meyvələrdə vitamin C-nin miqdarı 1,8%-dir.
Dəqaiqül Əlac
Dəqaiqül-Əlac — Kərim Xan Kirmaninin əsəri müqəddimə və beş məqalədən ibarətdir. Əsər dərmanlardan istifadə qaydalarından, onların seçilməsi üsulundan, insan bədəninin tərkibindən, qan almaq xəstəliyin təşxisi və s. bəhs edir. Əlyazma Azərbaycan dilindədir. Xətti nəstəliqdir. Əsər sarı, birmil kağıza bənövşəy i mürəkkəblə yazılmışdır. Cildi yoxdur. Həcmi 19 vərəq, ölçüsü isə 19x17 sm.-dir. Əsər AMEA Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutunda B-2443/18463 şifrəsi ilə saxlanılır.
İstinadlar
"Azərbaycan Multidissiplinar əlyazması: Xəzinədən incilər" kitabı
Gey prayd
Gey prayd (həmçinin gey parad) — cəmiyyətdə LGBT (lezbiyan, gey, biseksual və transgender) mövcudluğunun nümayişi, LGBT-dən olan şəxslərə qarşı tolerant münasibətlərin dəstəklənməsi, insan hüquqlarının qorunması, vətəndaş hüquq bərabərliyi və gender identikliyinin cinsi oriyentasiyasından asılı olmayaraq bütün insanlar üçün bərabər olduğunu bildirmək üçün keçirilən aksiyadır. Onun məqsədi həmçinin şəxsi ləyaqət hissinin qeyd olunması, şəxsiyyət azadlığının təntənəsi, eləcə də LGBT-ictimaiyyətinin birlik və müxtəlifliyinin təzahürüdür.
Aksiya ənənəvi olaraq yayda (daha çox iyunda), Stounvoll iğtişaşlarının xatirəsi kimi keçirilir - məhz o zaman minlərlə gey polis repressiyalarına qarşı müqavimət göstərmiş və bu seksual azlıqların vətəndaş hüquqları uğrunda apardıqları mübarizənin (daha çox LGBT-hərəkatı adı ilə tanınır) rəmzinə çevrilmişdir. Amma bəzən o, başqa günlərə də həsr olunur, məsələn, Moskva şəhərində keçirilən gey-prayd zamanı, Rusiyada homoseksuallara tətbiq olunan cinayətin ləğvi ildönümünü qeyd olunur.
Gey-praydlar müxtəlif formalarda həyata keçirilir, məsələn - parad, mitinq, yürüş, festival, yarmarka, piknik və sairə. Konkret vəziyyətdən asılı olaraq gey-prayd bayram-karnavalı və ya hüquq müdafiəsi nümayişi xarakteri daşıya bilər. Əslində gey parad  və prayd parad, gey praydın bir hissəsi və ya formalarından biri hesab olunur və tez-tez onun mərkəzi elementinə çevrilir.
Terminologiya
Bu gün müxtəlif ölkələrdə gey-praydların adlandırılması bir-birindən fərqlənir: Avstriyada onu Əlvan parad  adlandırırlar, Hollandiyada o Çəhrayı Şənbə  adını daşıyır, Almaniya və İsveçrədə Kristofer-strit günü   , Latviyada isə Dostluq Günləri keçirilir  , bundan başqa Avstraliyada keçirilən Mardi-Qra  karnaval şənlikləri ilə gey prayd adətən birgə qeyd olunur.
Tarix
<div class="floatleft" style="background-color:#EEEEEE;border:1px; font-size:90%; solid #C8C8C8;padding:1em;text-align:center"> 115px Homofil hərəkatının demonstrasiyası
250px Gey-prayd Nyu-Yorkda (1976-cı il) 1960-ci illərdə amerikalı gey və lezbiyanlar qanuni şəklə salınmış repressiya şəraitində yaşayırdılar. O zaman ABŞ-nin bütün ərazisində həddi-buluğa çatmış insanlar arasında hətta qarşılıqlı razılıq ilə və şəxsi evlərdə baş verən homoseksual əlaqələr cinayət hadisəsi sayılırdı. Müxtəlif ştatlarda cəza pul cəriməsindən iyirmi il həbs cəzasına və yaxud məcburi "müalicə" (axtalanma, lobotomiya, elektrik cərəyanı ilə şok terapiyası və s.) qədər dəyişə bilərdi. Tez-tez polis qəflətən gizli gey-klublara basqın edirdi, daha sonra isə, onlar məhbusların şəkillərini səhər qəzetlərinə yerləşdirirdilər, bu da onların təhsil, mənzil və işini itirmək riski ilə bağlı idi.
1969-cu ilin 27-28 iyun tarixində, yəni cümə günündən şənbə gününə keçən gecə, Nyu-York polisi Qrinviç-Villic adlı gey məhəllənin Kristofer strit küçəsində yerləşən Stounvoll-inn adlı gey barda növbəti reyd keçirmişdi. Həbslər başlanılır. Lakin barın ətrafında toplaşmış kütlə gözlənilmədən müqavimət göstərməyə başlayır və polislərə daş və şüşə atırlar. Xüsusi dəstə və etirazçılar arasında başlanılan toqquşmalar səhərə qədər davam etmişdi. Polislə toqquşmalar yenidən ikinci gecə elə həmin miqyasda təkrarlanmış və həftə ərzində daha kiçik sayda etirazçı ilə davam etmişdi. Bu hadisələr Stounvoll üsyanı adını qazanmışdı. Bu üsyan gey və lezbiyanlar arasında mülki hüquqlar uğrunda hərəkatın başlanğıcı sayılır, çünki o, çoxsaylı LGBT-təşkilat və təşəbbüslərin inkişafına təkan verdi. Tarixçi Devid Karterin sözlərinə görə, bu "necə ki Bastiliyanın alınması Böyük Fransa inqilabının başlanğıcı üçün, eləcə də Stounvoll gey-hərəkat üçün eyni böyük tərənnüm idi.
2 noyabr 1969-cu ildə Kreyq Rodvel, onun partnyoru Fred Sargent, Ellen Broidi və Linda Rodes ilk praydın Homofil Təşkilatların Şərqi Regional Konfransının (ERCHO) Filadelfiya toplanrısının qətnaməsi ilə Nyu York şəhərində keçirilməsini təklif etmişdi.
Bu ideya homofil konservativ hərəkatına müxalif idi, onlar nümayiş keçirərkən açıq-saçıq geyimlərdən imtina etmişdilər, əllərində saxladıqları plakatlarda isə "gey" sözü yox idi. Bu hüquqların müdafiəsi cərəyanların nümayəndələri hesab edirdilər ki, belə taktika onlara etibar verir və cəmiyyətdə daha çox anlayış doğurur. Lakin o, elə də ciddi nəticə verməmişdi. Və faktiki olaraq Kreyqin ideyaları, yeni radikal və gey-azadlıq hərəkatının yaranmasına, eləcə də daha açıq və birbaşa mübarizə metodlarının istifadəsinə təkan vermişdi.
1970-ci ildə Stounvoll üsyanının ildönümündə bir neçə yüz nümayişçi Kristofer-strit küçəsinə çıxmışdı. Bu aksiya ilk gey-prayd sayılır. İştirakçılar məşğulluq və yaşayış sahələrində geylər arasında ayrı-seçkiliyə yol verən cinayət təqibinə, antihomoseksual hərəkət və qanunlara qarşı etiraz aksiyaları keçirmiş və homoseksualların açıq olmasına dair çağırışlar etmişdilər. Nümayişçilər əllərində plakatlar tutaraq müxtəlif şüarlar qışqırırdılar: "Gizli olmaqdansa aşkar olmaq daha yaxşıdır!", "Biz nə istəyirik? Geylərə azadlıq! Nə vaxt biz bunu istəyirik?! İndi!", "Ucadan de: Mavi qürurludur", "Şkafdan çölə!" və s. . "Geylərin Azadlıq Cəbhəsinin" yaradıcılarından birinin sözlərinə görə, Marş bizim yeni qürurumuzun təsdiq və bəyannaməsi idi. Bu nümayiş gələn il də təkrarlandı və daha sonra o, Nyu-York şəhərində hər il keçirilən müntəzəm gey-prayda çevridi. 1970-ci ilin yayında oxşar çıxışlar, məsələn, Atlanta, Los-Anceles , San-Fransisko , Çikaqo, Toronto və digər şəhərlərdə də keçirilmişdi. Tədricən, lezbiyanların geylərlə birlikdə mülki hüquqlar uğrunda apardıqları hərəkatlar vüsət alaraq, Stounvoll ildönümünün ABŞ və Kanadanın bütün ərazisində qeyd olunması ilə nəticələnmişdi. İlk gey-praydlar sayca çox az idi, mühafizəkarlar etirazlar doğurur, hakimiyyət isə onların keçirilməsinə maneçilik törədirdilər. Lakin ümumi kontekstdə vətəndaş bərabərliyinin və LGBT-hüquqlarının tədricən cəmiyyət tərəfindən tanınması, mövcud ziddiyətli xarakterin itirilməsinə gətirib çıxartdı. 1978-ci ildə San-Fransiskoda keçirilən səkkizinci gey-prayd üçün rəssam Gilbert Beyker tərəfindən rəngbərəng bayraq yaradılmışdı, bu, bir müddət sonra LGBT-hərəkatının ən çox tanınan və məşhur simvoluna çevrilir. Əvvəlcə amerikalı gey-praydlar "Azadlıq Günü" və ya "Geylərin Azad Olunması Günü"  adını daşıyır və radikal hüquq-mühafizə ideyalarına söykənirdi. Lakin təxminən 1980-ci illərdə onlar müvafiq olaraq "gey prayd" və "gey-parad" ifadələri ilə əvəz olunmuşdu. Bu, gey-biznesin getdikcə hüquq-mühafizə üzərində daha da güclənən təsirinin nəticəsi idi. Belə təsir başlanğıcda kommersiya və aktivist təşkilatları arasında münaqişələrə gətirib çıxardırdı, lakin sonda hər iki tərəf arasında kompromis əldə olunmuşdu.
Bir qədər sonra gey prayd keçirmək ənənəsi Avropaya gəldi. Belə ki, ilk nümayiş 1970-ci ildə Londonda, 1971-ci ildə Parisdə , 1979-cu ildə Berlində , 1983-cü ildə isə Dublində keçirilmişdi. Zaman keçdikcə gey praydlar demək olar ki, Şimali və Cənubi Amerikanın bütün ölkələrində, Avropa, Avstraliya və Yeni Zelandiya, CAR, həmçinin Asiyanın bir sıra ölkələrində (məsələn, Türkiyə, İsrail, Tailand, Hindistan, Yaponiya, Tayvan, Çin) keçirilməyə başladı.
Gey prayd ideologiyası
Yürüş "gey prayd" şüarı altında keçirilir, ingilis dilindən tərcümədə bu, "gey-qürur" və yaxud "geyin şəxsi ləyaqət hissi" kimi tərcümə olunur. Bu göstərir ki, homoseksual, biseksual və transgender insanlarda şəxsi ləyaqət hissi olmalıdır, onlar öz cinsi oriyentasiyası və gender mənsubiyyəti ilə fəxr etməli və kim olduğunu dərk edərək özünü qəbul etməyi bacarmalıdırlar. Fəlsəfə professoru Tomas Lourens qeyd edir ki, ilk baxışdan cinsi oriyentasiya ilə fəxr etmə səmanın mavi olması ilə fəxr etmə kimi mənasız görünür, lakin gey-şərəfi konsepsiyası 1960-cı illərdə ABŞ-da irqi ayrı-seçkiliyə qarşı səsləndirilən və qara dərili olmağın utanc səbəbi olmadığını vurğulayan "Mən qara dəriliyəm və bununla fəxr edirəm!" şüarı kimi məna daşıyır.
LGBT-aktivist Maşa Gessen aydınlaşdırır: .
Sosioloq İqor Kon bu termini belə izah edir:
Həmçinin gey praydlarda homoseksualların açıqlıq ideyası böyük əhəmiyyət kəsb edir. Mərasim təşkilatçıları geylərə ətrafındakı insanlardan öz şəhvani meyllərini gizlətməməyi çağırır və LGBT-nümayəndələri ilə dostluq edən şəxslərdə homofobiya hissinin daha az olduğunu bildirirlər. Gey praydlarda iştirak, kütləvi şəkildə "gizlim vəziyyətdən çıxış" (yəni kaminq-aut) yollarından biridir və cəmiyyətdə tolerant münasibətlərin inkişafına kömək edir.
Keçirilmə forması
Tərəfdarları ilk növbədə, gey praydları hüquq-mühafizə və siyasi aksiya hesab edirlər. Onlar göstərirlər ki, tarixən prayd-paradlar homoseksuallar tərəfindən diskriminasiyaya qarşı, insan haqları uğrunda aparılan mübarizədən yaranıb. Onlar LGBT-icmasının indiyə qədər hər yerdə böyük problemlərlə toqquşduğunu dəlil gətirərək, gey paradın bayram hərəkatına çevrilməsini tənqid edirlər. Belə mövqe daha çox seksual azlıqların üzləşdiyi ciddi hüquq pozuntulu ölkələr üçün səciyyəvidir; bunun üçün bir nümunə Moskva gey praydı ola bilər. Tel-Əvivdə 2010-cu ildə keçirilən gey prayd zamanı, gey-fəalların bəziləri homofob terrorçu tərəfindən güllələnmiş yeniyetmələrin xatirəsini yad etmək istədiklərinə görə, gey praydın təşkilat komitəsi bələdiyyə tərəfindən bağladılmışdı. ABŞ-da bəzən aksiyanın məqsədinin diqqətdən yönəltmək üçün, yürüş "gey prayd" deyil, daha çox məsələn, "bərabərlik üçün marş" və ya "qürur marşı" adlandırılır. Bu cür nümayişlərdə əsas tələb, LGBT-şəxslərə qarşı insan hüquqlarının gözlənilməsi, ayrıseçkilikdən müdafiə edən qanunların qəbul edilməsi irəli sürülür, eynicinsli nigahların tanınması, homofobiya zorakılığa etiraz ifadə olunur, həmçinin QİÇS epidemiyası ilə mübarizə və ya eynicinsli ailələrə verilən uşaqların sosial müdafiəsi problemləri və s. bu kimi sosial məsələlər qaldırılır. Əsasən qərb dünyası ölkələrində yayılan ikinci mövqe tərəfdarları hesab edirlər ki, bərabərlik və əsas məqsədlər uğrunda aparılan mübarizə öz nəticəsini əldə edib və indi LGBT-şəxslərinə tolerant münasibətin qorunmasını saxlanılması üçün mədəni dialoq və bayram karnavalları aparılmalı, kütləvi kaminq-aut təbliğ edilməlidir. Bu cür praydlar tez-tez bir neçə gün davam edən festivalların tərkib hissəsi kimi, kinoforumlar, yarmarkalar, konsertlər, ədəbiyyat yarışmaları, foto sərgilər, idman yarışları və piknikləri də əhatə edir. Bu cür festivalların kuliminasiyasını isə kostyumlu iştirakçılar, mini-teatr səhnələşdirmələri, bodi-art, Braziliya karnavalı və Berlin Sevgi Paradı kimi mətnaltı erotik məzmunlu performanslarla zəngin gey-prayd keçidi təşkil edir.
Yürüşlərdə müxtəlif qruplar iştirak edir: Siyasi dostluq partiyaları, müxtəlif cəmiyyətlərin, eləcə də sosial institut və şirkətlərin nümayəndələri (məsələn Google, Yandex, Microsoft, YouTube), sosial qrupların üzvləri, lezbiyan və geylərin valideynləri, gey-müsəlmanlar, gey-polislər, tibb işçiləri, yanğınsöndürənlər və katoliklər, gey-əlillər, müxtəlif submədəniyyət nümayəndələri (ayılar, furri, BDSM) və sairə. Geniş tanınmış Amsterdam gey praydı şəhərin su kanalları üzrə üzən gəmi-platformaların silsiləsi şəklində keçirilir, onun keçirilməsi şəhər hakimiyyəti tərəfindən dəstəklənir və Niderland paytaxtının ən məşhur turizm yerlərindən biri sayılır.
Lakin, praktikada bu iki mövqe adətən birləşir. Hətta ən təntənəli paradlarda belə, adətən homofob zorakılıq və QİÇS qurbanlarının xatirəsinə seminarlar təşkil olunur və bir dəqiqəlik sükutla anılır. Siyasi partiyalar və ictimai təşkilatlar öz iştirakı və şüarları ilə yürüşə mülki xarakter verir, üçüncü dünya ölkələrindən gələn nümayəndə heyəti isə, onların ölkələrində yaşayan LGBT-insanların vəziyyəti barədə fərqli məsələləri qaldırırlar: edamlar, hakimiyyətin zorakılığa icazə verməsi, cinayət təqibi və s. Sonsuz mərhəmət ordeninin din nümayəndələrinə ünvanlanan kəskin sosial parodiyaları qızğın mübahisələr doğurur. Digər tərəfdən, bu cür siyasiləşdirilmiş gey praydlarda əlvan atributika və müxtəlif etiraz performansları olur.
Gey paradlar dünyanın müxtəlif şəhərlərində minlərlə iştirakçı və tamaşaçı toplayır. San-Paulo gey paradı və Avropraydlarda isə milyonlarla insan iştirak edir. Bəzən paradları "böyük marşallar" başçılıq edir. Bu, öz şəxsi nümunəsi və vətəndaş fəallığı ilə LGBT-yə daha tolerant münasibətin güclənməsinə səbəbkar olan fəxri qonaqlardır. Onlar içərisində, məsələn, Olimpiya Çempionu Metyu Mitçem Sidneydə, aktyor Yen Makkellen Mançesterdə , fiqurlu konkisürən Conni Veyr Los-Ancelesdə , müğənni Sindi Loper San-Fransiskoda , gey-fəal Nikolay Alekseyev isə Vankuver şəhərində seçilmişdi.
Tənqid
LGBT-hərəkatın içində gey-praydlar zamanı təşkil olunan əyləncəli karnavallara münasibətdə fərqli mövqelər vardır, belə ki, bəzi hüquq müdafiəçiləri və siyasətçilər bu cür karnavalların gey-praydların ilkin məqsədi olan insan hüquqları uğrunda mübarizə məsələsini ikinci plana salaraq, praydları depolitikləşdirilmiş və əsasən kommersiya maraqlarına cavab verən tədbirlər halına salır.
Ayrıca tənqidə gey praydlara qatılan transgender ictimaiyyətin nümayəndələri (draq kvin, transvestitlər, transseksuallar) məruz qalır. Buna səbəb həmin seksual mədəniyyətdən olan şəxslərin yarımçılpaq küçəyə çıxmaları, erotik hərəkətlər etmələridir, bu isə da bir çox mütəxəssislərin fikrincə yürüşün təhrif olunmasına, cəmiyyətdə LGBT-şəxslərinə homofob yanaşmaya səbəb olur, tolerantlıq və insan hüquqlarının qorunması ideyasının ümumilikdə nüfuzdan salınması kimi dəyərləndirilir. Bəzi fəallar, ənənəvi gey praydlarda "ağ kişi estetikasının" və onların maraqlarının ön plana qoyulmasını qınayırlar, buna görə də ABŞ-nin bir sıra şəhərlərində "qadın dayk marşları" və afroamerikalıların praydları keçirilir.
Bəzən prayd çərçivəsində digər münaqişəli sosial məsələlər qaldırılır. Belə ki, Toronto meriyası gey prayd təşkilatçılarının "İsrail aparteidinin əleyhinə" yürüşdə iştirak etdiyi təqdirdə, onlara maliyyələşdirilməni dayandıracaqlarını bildirmişdilər, Madrid gey praydında isə, İsrail tərəfindən humanitar karvana edilən hücum ittihamları üzündən, həmin gey prayd nümayəndə heyətinin iştirakına qadağa qoyulmuşdu.
Bir sıra ölkələrdə bu cür aksiyalar keçirilməsi birmənalı rəy yarada bilər. Qərb dünyasında gey prayd aksiyaları daha adi və adətən ziddiyətli xarakter daşımır, lakin bununla belə, o, bir sıra konservativ mühafizəkar və sosial qrupların və ya ayrı-ayrı şəxslərin tənqid predmetinə çevrilə bilər. Məsələn, jurnalist Pilar Urbano, guya, İspaniya kraliçası Sofiyanın sözlərinə istinad edərək, belə bir bəyanətı öz kitabına yerləşdirmişdi: .
İstanbul gey praydı
Türkiyənin ən böyük şəhəri İstanbulda hər il keçirilən LGBT Şərəf Yürüşü, ilk dəfə 2003-cü ildə təxminən 30 nəfər tərəfindən təşkil olunnmuşdu. 2010-cu ildə 5.000 nəfərə çatan yürüyüş, 2011-ci ildə artıq 10.000 nəfərə qədər artır və Cənub-Şərqi Avropada və Türkiyədə keçirilən ən böyük gey prayda çevrilir. Yürüş 2013-cü ildə, Taksim Gəzi parkı etirazlarının təsiri ilə 100.000 nəfərin iştirakı ilə yenidən həyata keçirilmişdi.
Amsterdam gey praydı
"Çəhrayı Şənbə" (Roze Zaterdag), Amsterdamda avqust ayının ilk həftəsi təşkil olunan gey festivalıdır. İlk olaraq 1996-cı ildə təşkil olunan festivala, hər il bir neçə yüz min ziyarətçi gəlir və Hollandiyanın ən böyük halqa açıq illik hadisələrindən biri hesab olunur. Amsterdam şəhərinin kanal və çaylarında avqust ayının ilk şənbə günü gəmilərin də yer aldığı böyük bir parad keçirilir. Festival müddətində parti və konsertlərin də olduğu bir çox maraqlı tədbir keçirilir.
Avroprayd
1991-ci ildən başlayaraq, Avropa Qürur Təşkilatçıları Dərnəyi və "Avropa CSD Birliyi"-nin dəstəyi ilə Avropanın müxtəlif şəhərlərində hər il Avroprayd keçirilir. CSD sadəcə olaraq proqramların yaradılmasına maliyyə vəsaiti verən tərəf deyil; o, LGBT-şəxslərin problemlərinə dair beynəlxalq diqqətin ayrılması uğrunda çox böyük təşkilati işlər görür. Avroprayd üçün aşağıdakı şəhərlər ev sahibliyi edib:
Əfqanıstan–İran münasibətləri
Əfqanıstan–İran münasibətləri — Əfqanıstan və İran arasındakı ikitərəfli diplomatik münasibətlər. 1935-ci ildə Əfqanıstan kralı Məhəmməd Zahir şah və İran Pəhləvi sülaləsi dövründə ölkələr arasında diplomatik əlaqələr quruldu. Ölkələr arasındakı dövlət sərhədinin uzunluğu 921 km-dir.
Tarix
Hər iki ölkə ortaq bir mədəniyyət, tarix və dil vardır. Min illərlə iki xalq arasında mədəni əlaqələr mövcud olmuşdur. Fars dilinin şərq ləhcəsi olan Dari, Əfqanıstanın rəsmi dilindən biridir. Əfqanıstanda İranda olduğu kimi bir İslamdan öncə qeyd olunan Novruz bayramı vardır. 1978-ci ildə Əfqanıstandakı siyasi qeyri-sabitliyə görə ölkələr arasında münasibətlər pisləşmişdi. 1998-ci ildə Taliban Məzari-Şərifdəki İran konsulluğunu ələ keçirdi, orada olan heyət və diplomatları güllələdi. Bu hadisədən sonra İran bu ölkəyə hərbi bir hücum planlaşdırdı. Lakin BMT Təhlükəsizlik Şurasının və ABŞ-nin müdaxiləsi iranlıları bu planları tərk etməyə məcbur etdi. 2001-ci ildə Əfqanıstanın şiə azlığının Taliban tərəfindən təzyiqlərə məruz qalmağa başladı. Bu zaman İranın Şimali Alyansa dəstək verməyə başlaması ilə dövlətlərarası münasibətlərdə gərginlik artdı. 2001-ci ilin oktyabrında Beynəlxalq Təhlükəsizliyə Yardım Qüvvələri tərəfindən Əfqanıstanın işğalı və Talibanın süqutundan sonra İran və Əfqanıstan arasında ikitərəfli münasibətlər yaxşılaşdı. 2010-cu ildə NATO İranı Taliban İslamçılarına dəstək verməkdə ittiham etdi.
Ticarət
2001-ci ilin sonlarında Taliban hökuməti devrildikdən sonra iki xalq arasında ticarət kəskin şəkildə artdı. İran və Əfqanıstan Məşhəd ilə Heratı birləşdirən yeni bir dəmir yolu xətti çəkməyi planlaşdırır. 2009-cu ildə İran Əfqanıstanda ən çox yollar və körpülərin tikintisi, eləcə də kənd təsərrüfatı və səhiyyə sahəsində ən böyük investorlardan biri olmuşdur. Əfqanıstan Ticarət və Sənaye Palatasına görə, 2008-ci ildə İranın Əfqanıstana ixracı 800 milyon dollar təşkil etmişdir. İran Əfqanıstandan 4 milyon dollar dəyərində mal (meyvə, mineral, qiymətli zərgəlik məhsulları) idxal etmişdir. İran Əfqanıstana əsasən neft məhsulları, sement, tikinti materialları, xalçalar, məişət texnikası və yuyucu vasitələr ixrac etdir. İran isə Əfqanıstandan fındıq, xalça, kənd təsərrüfatı məhsulları, eləcə də əl işləri idxal edir. Əfqanıstan kənd təsərrüfatı məhsulları xaricində ehtiyaclarının 90 faizini idxal edir.
Əfqanıstan əsas tiryək istehsalçısıdır. Əfqanıstan dünya heroinin 90% -ni istehsal edir. Bu narkotik vasitələrin bir qismi İrana, oradan da Avropa ölkələrinə qaçaqmalçılıqla daşınır.
Oxşar (film, 1998)
Süjet
Babloo Chaudhry aşpaz olmaq arzusunda olan şən və mehriban bir gəncdir. O, bir oteldə işə düzəlir və meneceri, cazibədar bir xanım olan Sonia Kapurla tanış olur. Onlar bir-birlərinə aşiq olurlar. Bu vaxt cinayətkar olan Manu (Bablunun oxşarı) ona xəyanət edən “dostlarını” öldürmək üçün həbsxanadan qaçır. Bir gün Bablu Sonia ilə gəzərkən polislər onun Manu olduğunu düşünərək onu həbs edirlər. Bablu polisə özünün həqiqətən kim olduğunu sübut edir. Oxşarından xəbər tutan Manu onun yerini tutmağa qərar verir. Sonradan, filmin iki əsas personajının baş qarışdıran macəraları başlayır ki, bu macəralarda Sonia, Bebe (Bablunun anası) və Lily (Manunun sevgilisi) personajları da iştirak edir. Manu və Bablunun son döyüşündə Lili Manunun yaxşı insan olmadığını və onu Bablunun Soniyanı sevdiyi qədər sevmədiyini anladıqdan sonra Manunu öldürür.
Umberto Nobile
Umberto Nobile — İtaliya dirijabl konstruktoru və qütb tədiqaçısı; general.
Həyatı
Umberto Nobile 21 yanvar 1885-ci ildə İtaliyanın Kampaniya vilayətində yerləşən Lauro kommunasında anadan olmuşdur. O, 1926-cı ildə Roald Amundsenin ekspedisiyasında öz layihəsi ilə hazırlanmış "Norveç" diriijablının komandiri kimi iştirak etmişdir. Nobile 1928-ci ildə "İtaliya" dirijablında Şimal qütbünə göndəriliş italyan ekspedisiyasına başçılıq etmişdir. Dirijabl Şpitsberken yaxınlığında qəzaya uğramış, ekspedisiyanın sağ qalmış 8 üzvündən 8-si sovet "Krasin" buzqıran gəmisi, Nobilenin özünü isə İsveç təyyarəsi xilas etmişdir. 1932-ci ildən 1936-cı ilə qədər Nobile Moskva şəhərində dirijablqayırma sahəsində mələhətçi kimi işləmişdir. O, 1939-cu ildə ABŞ-yə köçmüş, İkinci Dünya müharibəsi qurtardıqdan sonra isə İtaliayaya qayıtmış və Neopol unitində dərs demişdir. Nobile 30 iyul 1978-ci ildə İtaliyanın paytaxtı Roma şəhərində vəfat etmişdir.
Populyar mədəniyyətdə
1970-ci ildə Nobilenin Şimal qütbünə ekspedisiyası haqqında SSRİ ilə İtaliyanın birgə çəkdiyi "Qırmızı çadır" filmi ekranlaşdırılmışdır.
Buasye itburnusu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
İlk dəfə İrandan (Lazistandan) təsvir edilmişdir.
Botaniki təsviri
Çılpaq, dik duran, darçını rəngdə zoğlara və budaqlara malik, hündürboy koldur. Qopartikan düz və ya bir qədər əyilmişdir, qaidə hissəsi yastılaşmışdır. Yarpaqları 5-7 ədəd, bir qədər qalın ellipsvari və ya enli yumurtavari, bir və ya ikiqat mişardişli, üst tərəfdən keçətüklü, altdan vəzisiz, ağamtıl, tüklü yarpaqcıqlardan ibarətdir. Ləçəkləri iri, ağ və ya çəhrayıdır. Meyvəsi çılpaq, dəyirmi yumurtavaridir. İyul ayında çiçək açır, setyabrda meyvə verir.
Ekologiyası
İstiyə, soyuğa davamlıdır. Münbit torpaqlarda daha yaxşı bitir.
Azərbaycanda yayılması
Böyük Qafqaz (Şəki, Zaqatala) və Naxçıvan MR-da təbii halda rast gəlinir.
Gizli eşq (film, 2006)
Gizli eşq (hind dilində: Humko Deewana Kar Gaye; Azərbaycan dilinə tərcüməsi: Eşqin məni dəli etdi) — 2006-cı ildə Rac Kanvarın rejissorluğu ilə çəkilmiş, Rac Kanvar, Bhushan Kumar və Krişan Kumar tərəfindən çəkilmiş və baş rollarında Anil Kapur, Akshay Kumar, Katrina Kaif və Bipasha Basunun olduğu hind romantik dram filmidir. Bhagyashree, Vivek Shauq, Shernaz Patel və Manoj Joshi də filmdə ikinci planda çəkilmişdirlər. Film Hindistan musiqi şirkəti T-Series və Inderjit Films Combine tərəfindən istehsal olunmuşdur. Filmin partitura və saundtrekini Anu Malik bəstələmişdir, Himesh Reshammiya isə yalnız bir mahnı bəstələmək üçün qonaq bəstəkar kimi filmə dəvət olunmuşdur. Filmin musiqisinin sözləri Sameer tərəfindən yazılmışdır. Film 14 aprel 2006-cı ildə buraxılmışdır. Filmin musiqisi isə 2 fevral 2006-cı ildə buraxılmışdır.
Süjet xətti
Avtomobil mühəndisi olan Aditya avtomobillərə həvəslidir. O, təkcə mühəndis deyil, həm də şirkətin sınaq sürücüsüdür. O, karyerasına yeni başlayan modelyer Sonia ilə nişanlanır. Aditya və Sonia eyni tipdə insanlar deyildirlər; Aditya bir mühafizəkar, Sonia isə karyerasının həyatında hər şeydən birinci yerdə olduğunu fikirləşən ultra-modern bir qadındır. Aditya bu faktları görməzdən gəlir və bu faktların onların münasibətlərinə mane olmamasına çalışır. Buna baxmayaraq, onların toy tarixi müəyyənləşdirilmişdir və ailələr toy tədbirinə hazırlaşırlar.
Bu vaxt, Aditya işəgötürənü tərəfindən Hindistanda satışa çıxarılacaq yeni avtomobil modeli haqqında öyrənmək üçün Kanadaya göndərilir. Eyni vaxtda Sonia da moda nümayişi ilə əlaqədar olaraq Parisə yola düşür. Aditya Kanadaya gəlir və Kanadada yaşayan bacısı Simran, bacısının əri Robbi və onların oğulları tərəfindən qarşılanır. Tale Adityanı davamlı olaraq biznes maqnatı Yaşvardhan Birlanın qızı və biznes maqnatı Karan Oberoinin nişanlısı Cia ilə toqquşdurur. O, toyu üçün alış-veriş etmək üçün təkbaşına Kanadaya gəlmişdir. Ailəsinin böyük sərvətinə baxmayaraq, o, əsl sevgiyə susayan sadə bir qızdır. O, uşaqlığından bəei istəyə biləcəyi hər şeyə sahib idi, amma həmişə çox məşğul olan atasından bir dəfə də olsun özünə qarşı diqqət, qayğı, nəvaziş görməmişdi. İndi atasının onun üçün seçdiyi adamın da ona ayırmağa vaxtı yoxdur. Buna görə də Cia Adityanı özünə dost seçir və ikisi birlikdə vaxt keçirdikcə dostluqları daha da böyüyür.
Aditya şirkətdən avtomobil rallisində iştirak etmək şansı əldə edir. O, Cianı onunla iştirak etməyə inandırır və onlar rallidə qalib gəlirlər. Rallidən geriyə qayıdarkən onların maşını qarda ilişib qalır və onlar gecəni maşında birlikdə keçirməli olurlar. Onlar maşında intim anlar yaşayırlar və bu da onlara başqa insanlarla nişanlandıqlarını unutdurur. Tezliklə onlar bir-birlərinə aşiq olduqlarını başa düşürlər. Cia Adityaya atasının anasının ölümündə günahkar olduğuna inandığını söyləyəndə Aditya bunu ən yaxşı dostu və otaq yoldaşı Navaba deyir. Navab sərxoş olduğu bir gecədə müxbir olan digər dostuna bu haqda deyir. Daha sonra müxbir də bunu qəzetində dərc etdirir. Cia bu hadisədən çox sarsılır, bu işi Adityanın etdiyini düşünür və Karanla evlənmək üçün Hindistana qayıdır. Aditya da Sonia ilə evlənmək üçün Hindistana qayıdır və Cia ilə görüşməyə bir daha cəhd etmir.
Sonia Cianın toyunun dizayneri olur. Cənab Oberoi Sonia (toy dizayneri kimi) və Adityanı (Sonianın nişanlısı kimi) öz toyunda iştirak etməyə dəvət edir və Sonia istəksiz Adityanı bu toyda iştirak etməyə razı salır. Cianın dostu və Karanın katibi Cenni, Navab ilə qarşılaşır və o, Cianın gizli şübhəsinin qəzetlərdə dərc etdirilməsinin onun günahı olduğunu bildirir. Ancaq artıq çox gecdir - toy mərasimi bitmiş və Cia və Karan evlənmişdirlər. Cia daha sonra üzr istəmək üçün Aditya ilə görüşməyə gedir. Onlar bir-birlərinə olan sevgilərini bir-birlərinə etiraf edirlər, lakin eyni zamanda bir daha görüşməməyə də razılaşırlar. Bununla belə, Karan onları danışarkən yaxalayır və Cianı sorğu suala tutur. O, Karanı həqiqətən sevdiyini və Adityanın sadəcə olaraq onun yaxşı dostu olduğunu iddia etməyə başlayır
Aditya toydan çıxanda yolda tərsinə çevrilmiş olan bir maşın görür və məlum olur ki, Cia qəza keçirmiş və maşının altında qalmışdır. Maşın benzin sızdığı üçün Aditya Ciaya kömək etmək üçün tərsinə çevrilmiş olan maşına minir. Aditya onu azad etməyə müvəffəq olduqdan sonra maşın alovlanır. Mətbuat və ictimaiyyət onların ətrafına toplaşarkən o, Ciaya maşından düşməyə kömək edir. O, Cianın yalnız Karana aid olduğunu söyləyərək Karan və Cianı birləşdirməyə çalışır. Bununla belə, Karan fikrini dəyişir və Cianın manqalsutrasını çıxarır və ona Aditya ilə evlənməsini söyləyir. Adityanın Sonia ilə olan nişanı da pozulur və o, Cia ilə qucaqlaşır və onlar nəhayət birləşirlər.
Henri Parks
Ser Henri Parks  — Avstraliya dövlət xadimi, Yeni Cənubi Uelsin Baş naziri (1872-1891, fasilə ilə 1876 ve 1883-1887), Avstraliya dövlətçiliyinin bani atası, jurnalist, yazıçı və şair. Sağlığında The Times onu Avstraliyanın "əsas siyasi xadimi" adlandırılmışdır.
Tədqiqatçılar Parksın xarakterini paradoksal adlandırırlar. Ona parlamentdəki işlərlə, o cümlədən iqtisadi məsələlərlə əlaqədar işlər verilmişdi (məsələn, ölkədə sərbəst ticarət zonası qurdu və ticarət faydaları barədə müqavilələr bağlamışdı), eyni zamanda onunla əlaqəsi olmayan məsələlərdə uğursuz olmuşdu (üçün Məsələn, dəfələrlə iflas etdi). Özü məktəbin yalnız bir neçə sinifini bitirməsinə baxmayaraq təhsili universal, sərbəst və dünyəvi hala gətirdi. Ömrünün çox hissəsini Avropadan yeni immiqrantlar cəlb etmək və məhkumların Avstraliyaya sürgün edilməsinə son qoymaq üçün mübarizə aparmaqla yanaşı, Çin mühacirətini məhdudlaşdırdı. Onun fikirləri liberalizm və radikalizm arasındakı sərhəddə dayanır.
İqtisadi sosiologiya
İqtisadi sosiologiya — sosial nəzəriyyə baxımından iqtisadi fəaliyyətin təhlilini əhatə edən sosial tədqiqatların istiqaməti.
İntizam bütün sosial-iqtisadi proseslərin məcmuəsini - istər bazarlarla, istərsə də dövlətlə, ev təsərrüfatları və ya fərdlərlə əlaqəli olmasını öyrənir. Sosioloji metodlar da daxil olmaqla müxtəlif məlumat toplama və təhlil metodlarından istifadə olunur. İqtisadi sosiologiya insan hərəkəti, iqtisadiyyatın və cəmiyyətin inkişafı ilə bağlı spesifik fikirlərə əsaslanır.
Davranışçı (pozitivist) yanaşma çərçivəsində iqtisadi sosiologiya “pul və digər varlıqların alınması və istifadəsi ilə əlaqəli böyük sosial qrupların davranışlarını öyrənən” elm kimi başa düşülür (F.N. İlyasov).
İnsan iqtisadi sosiologiya baxımından
İqtisadi sosiologiya klassik iqtisadi nəzəriyyənin təklif etdiyi insan modelindən yayınır. "İqtisadi insan" həddindən artıq eqoist və digər insanlardan təcrid olunmuş, həddindən artıq rasional və məlumatlıdır. İqtisadi maraq məntiqinə tabe olan avtomat kimi davranır. İqtisadi sosiologiyada insan aktyor olmaq və şəraitə baxmayaraq hərəkət etmək, həm iradə, həm də rahatlıq göstərməklə bir hərəkət məntiqindən digərinə keçə bilir. Bu, öz gələcəyini quran, ardıcıl və refleksiv hərəkətlər edə bilən bir insandır. Eyni zamanda, bir şəxs rəsmi və qeyri-rəsmi şəbəkələrin içəriyə daxil olur, müdir və ya müxtəlif təşkilatlara tabe olaraq girir, sosial qrupların bir hissəsi kimi çıxış edir, yerli və milli icmalara aiddir.
Klassik iqtisadi sosiologiya
İqtisadi sosiologiya iqtisadi hadisələrin təhlilinə yeni bir yanaşma kimi ortaya çıxdı. Xüsusilə yanaşmanın yeniliyi iqtisadi quruluşların və qurumların cəmiyyətdə hansı rol oynadığını, cəmiyyətin iqtisadi quruluşlar və təsisatların təbiətinə təsirinin nə olduğunu izah etmək cəhdi idi.
Kapitalizmlə müasirlik arasındakı əlaqə klassik iqtisadi sosiologiyanın xarakterik tədqiqat mövzusudur. Məsələn, Maks Veberin (1905) "Protestant Etikası və Kapitalizmin Ruhu" və Georq Zimmelin (1900) "Pul Fəlsəfəsi" təəccüblü əsərləri kimi. İqtisadi sosiologiyanın başlanğıcının Aleksis Tokvilin Amerikadakı Demokratiya (1835-1840) və Köhnə Rejim və İnqilabın (1856) əsəri olduğu güman edilə bilər. Klassik iqtisadi sosiologiya dövrünün görkəmli nümayəndələri Franz Oppenheimer, Karl Marks, Maks Veber, Verner Sombart, Yozef Şumpeter və başqalarıdır.
NGC 4199
NGC 4199, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. S? tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Vilyam Sivard
Vilyam Sivard - Amerika Birləşmiş Ştatlarının XXIV Xarici İşlər Naziri, senator və keçmiş Nyu-York meri. Vilyam Sivardın dövlət orqanlarında xidmətə başlaması Avraam Linkolnun prezident seçilməsindən sonra baş vermişdir. Yüksək vəzifələrdə təmsil olunan Sivard, Linkolnun öldürülməsindən sonrada Endrü Consonun dövründə öz vəzifəsində saxlanılmışdır. Sivard quldarlığa qarşı olan fikirləri ilə tanınırdı, ABŞ Vətəndaş müharibəsi dövründə ABŞ-nin qalib gəlməsində böyük rolu olan Sivard abolisionizm hərəkatını hər zaman dəstəkləmişdir. 15 aprel 1865-ci ildə Avraam Linkolna sui-qəsd təşkil edilən axşam, Con Uilks But dövlətin xariçi işlər naziri və cənublular tərəfindən sevilməyən Sivarda qarşısda sui-qəsd planı təşkil etmişdir.
Plana əsasən Sivardın qəstçilər Sivardın malikanəsinə gecə vaxtı daxil olmalı və onu boğaraq öldürməli idilər. Ancaq ev xidmətçisinin səsə oyanması və hayküy salması nəticəsində plan baş tutmamışdır. Vilyam Sivard ABŞ tarixinə Alyaska ştatını satın almaqla daxil olmuşdur. 1867-ci ildə Rusiya imperiyası ilə 7.2 milyon dollara imzalanan müqaviləyə əsasən Alyaska ABŞ-nin nəzarətinə keçirdi. Müqavilənin imzalanmasında və qarşı tərəfin razı salınmasında böyük əməyi olan Vilyam Sivard Alyaskanın satın alınmasından sonra ABŞ-nin ərazisi 30% genişlənmişdir. Bu xidmətlərinə görə Alyaskada hər il 30 mart tarixində Sivard günü adlı bayram keçirilir. Alyaskanın ən böyük yarımadasıda Sivardın şərəfinə adlandırılmışdır.
Turbofan
[[File:Turbofan3 Labelled.gif|thumb|2 dövrəli, yüksək ötürücülü turbofanın animasiyası.
A) Aşağı təzyiqli makara
B) Yüksək təzyiqli makara
C) Stasionar komponentlər
1. Mühərrik yeri
3. Aşağı təzyiqli kompressor
4. Yüksək təzyiqli kompressor
5. Yanacaq kamerası
6. Yüksək təzyiqli turbin
7. Aşağı təzyiqli turbin
8. Əsas agızlıq
9. Ventilyasiya ağızlığı]]
thumb|Turbofan motora aid bir diaqram
Turbofan və ya Turboventilyasiyalı mühərrik itələnməsi işlənmiş qaz ilə bərabər geniş ventilyasiya ilə də təmin olunan etibarlı və təmiri asan olan mühərrik növüdür. Ön hissəsi böyük, arxa hissəsi konus formalı və daha kiçikdir. Ümumiyyətlə sərnişin təyyarələrində istifadə olunur.