cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kilsə məclisləri (ümumdünya)
VII Ümumdünya (II Nikeya) Kilsə Məclisi 787-ci ildə imperatriça İrena (Eirene) tərəfindən ikonalara qarşı çıxış edənlərə cavab vermək üçün çağırıldı. Belə ki, bu məclisdə ikonaların mahiyyəti açıqlanmış və onlara qarşı çıxış etmək küfr elan edilmişdir.
Katoliklər bu kilsə məclislərindən sonra da kilsə məclisləri çağırmışdırlar. Belə məclislərin sayı 21-ə çatmışdır. Şərq kilsələri (məs. erməni, kopt, efiop kilsələri) birinci üç məclisin qərarını qəbul edir IV (Kalkedon) məclisinin qərarlarını rədd edirlər. Protestantlar isə kilsələri məclislərinin qərarlarını qəbul etmir.
Mənbə
Aydın Əlizadə. Xristianlıq: Tarix və fəlsəfə (ilk çağlar). Bakı: Əbilov, Zeynalov və qardaşlar, 2007, s. 94-96.
Here We Go
Here We Go (Azərbaycanca: İrəli) — Latviyanın 2013 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.
Peçeneq–Kiyev münasibətləri
Şərqi Avropa düzənliklərinə tam sahib olan ruslarla ilk qarşılaşmaları 915-ci ilə aid edilir. Rus salnaməçilərinin yazdığına görə, «Kiyev knyazı ilə barışıq imzalayan peçeneqlər Dunaya doğru getdilər». Bizans tarixçiləri rusların peçeneqlərsiz heç nəyə qadir olmadıqlarını - nə ticarət etməyi, nə də vuruşa bilmədiklərini yazırıdılar.
Peçeneqlər Kiyev knyazı Svyatoslavın 965-ci ildə Xəzər xaqanlığı üzərinə yürüşündə də fəal iştirak etdilər. Svyatoslavın 3 il sonra Xəzər xaqanlığı üzərinə peçeneqlərsiz yürüş təşkil etməsi ona baha başa gəldi. Kiyevi mühasirəyə alan peçeneqlər şəhər əhalisindən xeyli xərac aldılar. 971-ci ildə Svyatoslav yenə peçeneqlərdən xəbərsiz Dunay Bulqarıstanına qarətçi yürüş təşkil etdi. Dikbaş Kiyev knyazının bu hərəkətinin cəzası daha ağır oldu. Çoxlu qənimətlə Dunay Bulqarıstanından qayıdan Svyatoslav Dnepr astanalarında peçeneqlər tərəfindən mühasirəyə alınaraq, drujinası ilə birlikdə məhv edildi. Peçeneq hökmdarı Kür xan Svyatoslavın başından piyalə düzəltdirdi.
Svyatoslavdan sonra Kiyevdə hakimiyyətə gələn oğlu Vladimirin cənub sərhədlərini möhkəmləndirmək üçün gördüyü bütün tədbirlər qəhrəman peçeneqlərin yürüşlərinin qarşısını ala bilmədi. Peçeneqlərdən vassal asılılığını qəbul edən Vladimir öz oğlu Svyatopolku xan sarayına girov olaraq göndərdi. Svyatoslavın ölümündən sonra Kiyev taxtına peçeneqlərin köməyilə, xan sarayında türk tərbiyəsi görmüş Svyatopolk çıxarıldı.
Peçeneqlər Kiyev knyazlarının cənuba doğru yürüşlərinin qarşısını almaqla slavyanların Qara dəniz sahillərini işğal etmələrinə imkan vermədilər.
Azərbaycan xalçası (film, 2009)
Azərbaycan xalçası qısametrajlı sənədli filmi rejissor Şamil Əliyev tərəfindən 2009-cu ildə çəkilmişdir. "Yaddaş" Sənədli Filmlər Studiyasında istehsal edilmişdir. Film Azərbaycan xalçaçılıq mədəniyyəti, Azərbaycanda xalçaçılığın tarixi, Azərbaycan xalçalarının dünya mədəniyyətinə təsiri, Azərbaycan xalçaçılıq məktəbləri haqqında geniş məlumat verir.
Məzmun
Film Azərbaycan xalçaçılıq mədəniyyəti, Azərbaycanda xalçaçılığın tarixi, Azərbaycan xalçalarının dünya mədəniyyətinə təsiri, Azərbaycan xalçaçılıq məktəbləri haqqında geniş məlumat verir.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenarist: Aydın Talıbzadə Rejissor: Şamil Əliyev Operator: Nizami Abbas Prodüser: Cavid İmamverdiyev
Operator assistenti: İsmayıl Qasımov
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2009-cu ilin Azərbaycan filmləri 2000-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Stalinist memarlıq
thumbnail|VDNX, [[Moskva, Rusiya]] Stalinist memarlıq — 1930-cu ilin ortasından 1950-ci ilə gədər SSRİ-də memarlıq istiqaməti. İ.V.Stalinin hakimiyyəti dövründə rasionalizm və konstruktivizm memarlıq üslublarını əvəz etmiş, memarlıq siyasəti klassik memarlıq stilinin təşəkkül tapmasına, ampir, elektika və ar-deko üslubları cizgilərinin yaranmasına gətirib çıxarmışdır.
Seye Ogunleve
Seye Ogunleve (30 avqust 1991, Laqos, Nigeriya) — Nigeriyalı atlet. Seye Ogunleve Nigeriyanı 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Seye Ogunleve birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Rio-de-Janeyroda baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında 100 metr məsafəyə qaçış yarışlarında təsnifat mərhələsində 10.26 saniyəlik nəticə ilə 4-cü yeri tutdu və mübarizəni dayandırdı.
Cənubi Qafqaz canavargiləsi
Ümumi yayılması
Cənubi Qafqaz, Türkiyə və İranda təbii arealı vardır.
Azərbaycanda yayılması
Təbii halda Naxçıvan MR Şərur (Qaraquş d.), Culfa (Nəhərcik, Göynük k.) Ordubad (Parağa k.) və Göyçay rayonlarında rast gəlinir.
Statusu
Azərbaycanın nadir bitkisidir. VU D2.
Təbii ehtiyatı
Azərbaycanda arealı geniş deyildir. Bioloji xüsusiyyətləri: Təbiətdə qısaboylu, çoxlu budaqları olan kol bitkisidir. Budaqlarının rəngi bozumtulqonur rəngdə olur. Canavargiləsinin yarpaqları ellipsşəkilli və ya uzunsov neştərşəkilli olur. Yarpaqlarının uzunluğu 0,5–2,5 sm, eni isə 0,4–0,7 sm arasında ola bilir. Yarpaqlaqrının üst hissəsi seyrək ipəktüklü, alt hissəsi isə uzunsov ağ tüklüdür. Ləçəklər ağ və ya çəhrayı rəngdə olur. Bitkidə çiçəklərin sayı 3–5 arasında olmaqla zoğların uc hissəsində yerləşir. Yumurtalıqlar tükcüklü olub, uzunsovdur çəhrayı və ya qırmızı rəngdə olur. Bitki may-iyun ayları arasında çiçək açır və avqust ayında isə meyvə verir.
Çохalması
Təbiətdə generativ və vegetativ yolla çoxalır.
Təbii ehtiyatının dəyişilməsi səbəbləri
Başlıca olaraq insan fəaliyyətidir.
Becərilməsi
Mədəni şəraitdə Nəbatat bağlarında becərilir.
Qəbul edilmiş qoruma tədbirləri
Azərbaycanın "Qırmızı Kitabı"na daxil edilmişdir.
Yuxarı Qansöyər
Yuxarı Qansöyər — Başqırdıstan Respublikasının Baltas rayonunda yerləşən kənd. Kənd, Tusıbay kənd şurasının tərkibindədir.
Cənubi Qafqaz canavargiləsi
Zəruri qoruma tədbirləri
Xüsusi qəbul edilmiş qoruma tədbiri yoxdur.
Yuxarı Qansöyər
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Cənubi Qafqaz canavargiləsi
Məlumat mənbələri
Деревья и кустарники СССР. т.4.1958; Флора Азербайджана. т.6. 1955; Azərbaycanın ağac və kolları. I cild. 1961; Красная Книга СССР. 1984; Azərbaycanın "Qırmızı Kitabı". 1989; Azərbaycanın "Qırmızı" və "Yaşıl Kitabları"na tövsiyə olunan bitki və bitki formasiyaları. 1996; Azərbaycan florasının konspekti. I–III cildlər. 2005; 2006; 2008; Naxçıvan Muxtar Respublikası florasının taksonomik spektri, 2008; Naxçıvan MR-nın flora müxtəlifliyi və onun nadir növlərinin qorunması. 2011.
Yuxarı Qansöyər
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kəndidə başqırdlar (81%) üstünlük təşkil edir.
Cənubi Qafqaz canavargiləsi
İstinadlar
1."Azərbaycanın Nadir Ağac və kol bitkiləri", Bakı: "Elm", 2014, 380 səh.
2. "Azərbaycan dendraflorasi" I cild, Baki, "Elm", 2011, 312 səh.
Nadir İbrahimov
Nadir Baba oğlu İbrahimov — Azərbaycan astronomu və astrofiziki. 1956-cı ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) fizika fakültəsini bitirəndən sonra Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasında işləmişdir.
Nadir İbrahimov Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının 2 metrlik teleskopunda apardığı müşahidələr nəticəsində planetlərin (Mars, Venera və Yupiterin İo peyki) öyrənilməsində böyük nəaliyyətlər əldə etmişdir. O, Mars planetinin böyük qarşıdurması zamanı (Yerlə Mars planeti arasında ən qısa məsafə) onun irimiqyaslı, çoxsaylı təsvirlərini almış və planetin xəritəsini tərtib etmişdir.
1982-ci ilin avqust ayında Beynəlxalq Astronomiya İttifaqının Yunanıstanın Patras şəhərində keçirilən Baş Assambleyasında onun şərəfinə Mars səthindəki krater adlandırılmışdır.
Erkən illəri
Nadir İbrahimov 1932-ci il dekabrın 28-də Qubada anadan olub. Peşəcə misgər olan atası Baba kişi Lahıc qəsəbəsindən köçmüşdü.
Elmi tədqiqatları
Nadir İbrahimov 1956-cı ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) fizika fakültəsini bitirərək Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasında işləməyə başlayır. O, rəsədxanaya gəldiyi vaxtdan Mars planetinin atmosferinin tədqiqi ilə məşğul olur. Nadir İbrahimov 1966-cı ildə Ukrayna EA-nın akademiki N.P.Barabaşovun rəhbərliyi ilə Xarkovda "Marsın inteqral spektrometriyası" mövzusunda dissertasiyanı müdafiə edir.
1968-ci ildə "Bakinski raboçi" qəzetində Baba kişi ilə onun sənəti haqqında dərc olunan müsahibədə ailəsi barədə suala fəxrlə belə cavab verir: "Oğlum Nadiri kim tanımır? O, Şamaxıda ulduzları öyrənir".
Nadir İbrahimov öz həmkarlarıyla birgə müxtəlif işıq süzgəcləriylə Marsın iki mindən artıq fotoşəklini çəkmişlər. Bütün bu müşahidələrin nəticələri planetin səthində detalların parlaqlığının müntəzəm dəyişdiyini, onun atmosferində toz hissəciklərinin əmələ gəlib — yox olmasını göstərdi. Marsda bənövşəyi rəngli buludların planetdə gecə və gündüzün bərabərləşdiyi vaxtda daha güclü olması müəyyənləşdirildi. Alimlər bu fikrə gəldilər ki, bənövşəyi buludlar xırda toz hissəciklərinin müəyyən həcmdə toplanmasından başqa bir şey deyil. Elə həmin il İbrahimov 2 metrlik teleskopda Marsın o dövr üçün ən qiymətli olan şəklini çəkdi. Bu şəkildə Marsın hər 7 yüz kilometrinə 1 millimetrlik ölçü uyğun gəlir.
Nadir İbrahimovun əhəmiyyətli elmi işlərindən biri Venera planetinin qaranlıq tərəfinin spektrini almaq və şüalanma xətlərinin varlığını göstərmək olub. Bu şüalanma xətlərini yaradan müsbət ionlar sovet "Venera" planetlərarası kosmik aparatlarının topladığı materiallarda müşahidə edilib.
Nadir bəy nəhəng planetlərin tədqiqində də bir sıra əhəmiyyətli işlər görmüş, onların hər birinin atmosferində molekulyar qazların olub-olmamasını araşdırmışdır. O, Yupiterin atmosferində ammonium və hidrogen qazlarının miqdarını təyin etmiş, Saturnun spektrində metan qazına məxsus zəif udulma xətlərini aşkar etmiş, Uran və Neptunun spektrində isə hələlik heç bir xətlə eyniləşdirilməmiş udulma zolaqlarının olduğunu müəyyənləşdirmişdir.
B.İ.Silkinin 1982-ci ildə "Nauka" nəşriyyatı tərəfindən nəşr edilmiş "V mire mnojestva lun" kitabında qeyd olunur ki:
1974-cü ildə Azərbaycan alimləri Ə.Ə.Ətayi və N.B.İbrahimov (Şamaxı Rəsədxanası) İonun spektrində natrium, maqnezium, dəmir, kalsium şüalanmaları üçün səciyyyəvi olan xətlər tapdılar. Onlar hardandır? Vulkanik qaz və buxar şırnaqlarıyla birgə planetin təkindən çıxmırlar ki? Lakin belə nəticə o zaman hələ sübut edilə bilməzdi.
Bu nəticənin doğruluğu 1979-cu il martın 4-də Yupiterin yaxınlığından keçən "Voyacer 2" planetlərarası kosmik aparatının verdiyi nəticələrlə sübut edildi.
Ölümü
Nadir İbrahimov 1977-ci il yanvarın 1-də ürək çatışmazlığından vəfat etmişdir.
Şəxsi həyatı
Nadir İbrahimov tədqiqat işinə böyük həvəs və ciddiyyətlə yanaşan alim idi. O, aldığı nəticələri geniş müzakirə etməyi, onlar barədə başqalarının da fikrini öyrənməyi çox sevirdi. Nadir müəllim bir insan kimi özünə və başqalarına çox tələbkar idi. Eyni zamanda qayğıkeş, səmimi bir yoldaş idi. Möhkəm işləməyi sevdiyi kimi, şənlənməyi deyib-gülməyi də yaxşı bacarırdı. O, başqalarında da yumor hissini başa düşür və qiymətləndirirdi.
Ailəli idi, üç övlad və nəvələri var.
İrsi
thumb|[[İbrahimov krateri]]
1982-ci ilin avqust ayında Beynəlxalq Astronomiya İttifaqının Yunanıstanın Patras şəhərində keçirilən Baş Assambleyasında onun şərəfinə Mars səthindəki krater adlandırılmışdır. Diametri 87 km olan krater, Plato Tavmasiyanın şərqində yerləşir.
Dimetil efir yanacağı
Dimetil efir yanacağı (DME)-(C2H6O) - rəngsiz qazdır.
Keçən əsrin 80-cı illərinin sonlarında yeni növ yanacağa – dimetil efirinə (DME) həsr olunmuş ilk işlər yarandı.
DME xassələri
Öz xassələrinə görə DME - propan-butan yanacaqlarına yaxındır. DME avtobenzin ilə müqayisədə az istilik törətmə qabiliyyətinə malikdir (10760 kkal/kq-a qarşı 6920 kkal/kq), odur ki, onun mühərrikin vahid gücünə məsrəfi 1,6 dəfə çoxdur. Lakin DME yaxşı ekoloji xüsusiyyətlərə malikdir (tüstü qazlarında qurum olmur və CO2 azdır).
DME tətbiqi
Hazırda DME dezodozantlarda freon əvəzinə aerosol əmələgətirici komponent, həmçinin daha mürəkkəb efirlərin sintezi üçün xammal kimi istifadə olunur. Daha geniş miqyasda DME birbaşa dizel yanacağının əvəzedicisi, avtobenzinlərin sintezi üçün istifadə oluna bilər.
VBRİS
RVBİS və ya verilənlər bazası relyasion idərə sistemləri — bu gün ən geniş yayılmış VB idarəetmə sistemləridir və verilənlərin relyasion modelinə əsaslanırlar. Bu, digərləri ilə müqayisədə onların daha sadə anlaşılması və yüksək göstəricilərə malik olması ilə əlaqədardır. VB relyasion idərə sistemləri(VBRİS) idarə etdikləri VB-nin tutumu və istifadəçilər sayına görə aşağıdakı kimi təsnifata malikdirlər:
Stolüstü VBİS. Bu sistemlər bir istifadəçi üçün nəzərdə tutulmuşlar, stolüstü VB-nin yaradılması və ya kliyent kimi VB-nın serverinə qoşulmaq üçün istifadə olunurlar.
Qeza Qardoni
Qeza Qardoni (, doğum adı: Géza Ziegler; ) — Macarıstan yazıçısı və jurnalisti.
Həyatı
Qeza Qardoni Macarıstan krallığının Aqard rayonunda anadan olmuşdur. Atası Macarıstanın qərbində yerləşən aristokrat malikanəsində maşinits idi. Müəllimlər üçün kolleci bitirərək bir neçə il müəllim və katolik kantoru kimi çalışdı. 1885-ci ildə Maria Molnar ilə ailə həyatı qurdu, lakin onların evliliyi uğurlu alınmadı və 1892-ci ildə ayrıldılar.
1880-ci illərin ortalarında jurnal və qəzetlər üçün yazılar yazmağa başladı. Yaradıcılığının ilk dövrlərində kənd həyatına həsr olunmuş “Qöre Qabor” adlı satirik məktublarını yazaraq müvəffəqiyyət qazandı, sonra isə məktubları yazmaqdan imtina etdi. Əsrin sonlarına doğru öz romanlarında tarixi motivlərə daha çox yer verdi.
1897-ci ildə anasi ilə Eqer şəhərinə köçdü və ömrünün sonuna kimi burada yaşadı. Öldükdən sonra da bu şəhərdə dəfn olundu. Yaşadığı evi hazırda onun adına muzey kimi fəaliyyət göstərir.
Eqerin ulduzları
Qardoninin ən tanınmış əsəri olan "Eqerin ulduzları" 1899-cu ildə nəşr edilmişdir. Əsərin adı ədəbi olaraq Eqerin ulduzları kimi tərcümə olunur, lakin ingilis dilinə Ayparanın tutulması kimi tərcümə edilmişdir.
Görünməz adam
Əksər insanların fikrincə onun ən məşhur əsəri 191-ci ildə nəşr olunan “Görünməz adam” romanıdır. Əsərin adı ədəbi olaraq "Görünməz adam" kimi tərcümə olunur, lakin ingilis dilinə Macarların qulları kimi tərcümə edilmişdir. Əsər Atillanın Macarıstan hökmdarı olduğu vaxtları özündə əks etdirir.
Şərqi Çjou (sülalə)
Şərqi Çjou — Çində e.ə. 770 ildən e.ə. 256-cı ilədək Çjou çarlığını idarə etmiş, paytaxtı Loi olmuş hökmdar sülaləsi. Bu sülalənin başlanğıcı Çjou sülaləsinin süqutuna təsadüf edir.
Yarımköçəri jun tayfaları ilə (çjoululara qohum) tez-tez baş verən və e.ə. VIII əsrdə daha da kəskinləşən hərbi münaqişələr ucbatından hökmdar Pin-van e.ə. 770-ci ildə dövlətin paytaxtını şərqə köçürür, bu dövr isə – "Şərqi Çjou" adını alır. "Şərqi Çjou" sülaləsinin hakimiyyəti dövrü quldarlıq quruluşunun dağılması ilə əlamətdardır. Bu dövrün sonu (e.ə. 476-cı ildən 221-ci ilədək) "Vuruşan hökmdarlıqlar" adlandırılır, bunların da sayı, yuxarıda qeyd olunduğu kimi səkkiz olsa da, vəliəhdlərin səriştəsizliyi ucbatından çoxlu sayda kiçik hökmdarlıqlar yarandı.
Yeşim Büber
Yeşim Büber — Türkiyəli aktrisa.
Həyatı
Yeşim Büber 1977-ci ildə Türkiyənin Aydın vilayətində anadan olmuşdur. Azərbaycan tamaşaçısı onu Ezo obrazı ilə tanımışdır
Filmləri
Oynadığı filmlər :
Asara
}}
Asara— İranın Əlburz ostanının Kərəc şəhristanının Asara bəxşində şəhər və onun mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 1,030 nəfər və 282 ailədən ibarət idi. Asara şəhəri,Asara,Rey Zəmin, Sira, və Pol Xab kəndlərinin birləşməsindən yaranıb.
Carduus tenuiflorus
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Pentacalia favillosa
Pentacalia favillosa Pentacalia favillosa
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Meşənin boniteti
Meşənin boniteti- (Latın Bonität - yaxşı keyfiyyət), Ağacların məhsuldarlığını qiymətləndirmək üçün istifadə olunan şərti bir göstəricidir. Ağacların potensial məhsuldarlığını və ağacların artım dərəcəsini müəyyən edən meşə əkinçiliyinin keyfiyyət xüsusiyyətidir. Orlov cədvəlinə görə, əkin sahəsindəki stendin ortalama yaşı və orta hündürlüyünə və mənşəyinə (toxum və ya gənc böyümə) görə müəyyən edilir. Buğumlar arasındakı məsafədən (50cm-dən çox I bonitet, 50cm-dən az II bonitet) asılı olaraq təyin edilir. Ən məhsuldar ağaclıqlar I sinifə,ən az məhsuldar V sinifə aiddir. II dərəcəli və daha yüksək dərəcəli əkinlərə yüksək bonitetli, III - IV - orta bonitetli, V - aşağı bonitetli, Va və Vb - məhsuldar olmayan bonitetli adlandırırlar.
Meşə bonitetinin 5 sinfi var. [1]
Waterfall
Waterfall (Azərbaycanca: Şəlalə) — Gürcüstanın 2013 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.
Cəbdərəq (Meşkinşəhr)
Cəbdərəq — İranın Ərdəbil ostanının Meşkinşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Coğrafi yerləşməsi
Meşkin şəhristanının Mərkəzi bölgəsinin Qərbi Meşkin kəndistanında, Meşkinşəhrdən 14 km şimaldadır.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 2,460 nəfər yaşayır (521 ailə).
Babəki
Babəki — Azərbaycan Respublikası Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonunda kənd.
Toponimikası və tarixi
Araz çayı yaxınlığında, şərur düzündədir. XX əsrin ortalarında qonşu Çərçiboğan kəndindən çıxmış bir qrup gənc ailənin burada məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Toponim özündə xalq qəhrəmanı Babəkin adını əks etdirir. "Babəkə məxsus, Babəkin tərəfdarları" deməkdir. SSRİ dövründə Çərçiboğan, Arbatan, Dərvişlər, Keştaz, Sovetabad və Qara Həsənəli kəndləri ilə birlikdə "SSRİ-nin 50 illiyi" adına kolxozda birləşmişdir.
İnfrastruktur
1982-ci ildə kəndə qaz və su kəməri çəkilib.
Əhalisi
Əhalisi  140 nəfərdir
10 (ədəd)
On — say sistemində ədədlərdən biridir. Doqquzdan sonra, on birdən əvvəl gəlir. Ən kiçik ikirəqəmli ədəddir.
Ümumi məlumat
Gerçəkliklərin üç otuz on yaşını doldursa yey. On otuz on yaşınız dolsun, haqq sizə yaman göstərməsin.
Göründüyü kimi, yuvarlaq say vasitəsi tək on sayının mövqeyi danılmazdır və bu sayın da az-çox simvolik anlamı vardır.
Andrey Petrov (atlet)
Andrey Petrov (13 oktyabr 1986) — Özbəkistanlı marafonçu. Andrey Petrov Özbəkistanı 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Andrey Petrov birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında marafon yarışlarında qüvvəsini sınasada, məsafəni sona gədər qət edə bilmədi.
Cəbədar (Ərdəbil)
Cəbədar — İranın Ərdəbil ostanının Ərdəbil şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Coğrafi yerləşməsi
Mərkəzi şəhristanının Mərkəzi bölgəsinin Kəlxoran kəndistanında, Ərdəbil şəhərindən 10 km şimal-qərbdə, Ərdəbil-Meşkin avtomobil yolunun üstündədir.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 1,529 nəfər yaşayır (330 ailə).
İşbara xaqan
İşbara xaqan (581-587) — Aşina sülaləsindən Göytürk xaqanı.
İlkin həyatı
Atası Qara İssıq xaqan idi. İşbara xaqan əvvəlcə Amrak xaqanı müdafiə etsə də, daha sonra özü də xaqanlığa iddia etməyə başladı. Həmçinin Taspar xaqanın həyat yoldaşı şahzadə Kiancin ilə evləndi. İmperatriça Çjou sülaləsindən idi deyə dövləti məhv edən Suy sülaləsində nifrət edirdi. İşbara xaqan onun təhriki ilə Çinə yağmalar həyata keçirirdi.
Suy sülaləsi ilə münasibətlər
583-cü ildə vətəndaş müharibəsindən istifadə edən imperator Ven qardaşı Yanq Şuanqı İşbaraya qarşı göndərdi. Apa xaqana qarşı mübarizə edə bilməcəyini görən xaqan 584-cü ildə Suy sülaləsinə boyun əymişdi. Bundan istifadə edən İşbara Göytürk imperiyasının şərqini öz əlində saxlamışdı. Çen sülaləsindən gələn qaçqınları qəbul etmişdi.
Ölümü
587-ci ildə taxtı qardaşı Baqa xaqana verərək çəkildi. Elə həmin il də öldü.
Ailəsi
Taspar xaqanın həyat yoldaşı şahzadə Kiancin ilə evləndi.
9 (ədəd)
Doqquz — say sistemində rəqəm və eyni zamanda ədədlərdən biridir. Səkkizdən sonra, ondan əvvəl gəlir. Ən böyük bir rəqəmli ədəddir.
Ümumi məlumat
Türk xalqlarının önəmli sayı doqquzdur. Amma bu, o demək deyil ki, doqquz sayı başqa xalqlara yaddır. Bütün dünya xalqlarının mif, folklor örnəklərində, məişət institutunda doqquz sayı vardır və bu saya münasibət də fərqli-fərqlidir.
Dünyada türk xalqlarından sayılan altaylıların mifik təsəvvüründə göy doqquz qatdan ibarətdir. Göyün doqquzuncu qatında oturan Tanrı Yeri yaratdıqdan sonra doqquz adam xəlq eləyir və bütün insan nəsli də bu doqquz adamın törəməsidir. Dünyanın sonunun, yəni qiyamət gününün də doqquz sayı ilə bağlılığı haqqında xəbərlər vardır.
Deyilənə görə, qiyamət günü göy guruldayıb şimşək çaxacaq. Qar, yağış yağacaq. Sellər-sular daşıb qanlı axacaq. Dağlar-qayalar parça-parça olub ətrafa səpələnəcək. Təlatümə gəlmiş dənizlərin dibindən doqquz qara daş üzə çıxacaq. Bu doqquz qara daş parçalanacaq. İçlərindən doqquz dəmir donlu, dəmir atlı bahadır çıxacaq. Doqquz dəniz atının qabaq ayaqlarında doqquz qılınc, dal ayaqlarında doqquz nal parlayacaq. Doqquz dəmir donlu bahadır mindikləri doqquz dəmir atları çapdıqca qarşıya çıxan ağacları, canlıları doqquz qılınc doğrayacaq, doqquz nal tapdayıb məhv edəcək.
"Kitabi-Dədə Qorqud"da başqa saylarla tutuşdurmada doqquz sayının fəallığı üstündür. Bu da Oğuz tayfalarının təşkilat sistemi ilə bağlı məsələdir. Nədir bu məsələ? Oğuz dastanının Uyğur versiyasında bildirilir ki, günlərin bir günü Oğuz xanın Tanrıya müraciəti zamanı göydən - Günəşdən işıqlı, Aydan parlaq bir şüa düşür. Oğuz xan görür ki, bu şüanın ortasında bir qız oturub. Oğuz xan gözəllikdə bərabərsiz olan bu qızla evlənir. Onların üç oğlu olur: Gün xan, Ay xan, Ulduz xan. Aradan bir müddət keçir. Yenə günlərin birində Oğuz xan ovda olarkən gölün ortasında ucalmış ağacın oyuğunda gözləri səmadan da mavi, saçları dalğa, dişləri inci tək olan bir qız görür. O bu qızla da evlənir. Oğuzun bu qadından da üç oğlu doğulur. Onlara Göy xan, Dağ xan, Dəniz xan adları qoyulur. Səmavi qadın və ondan doğulanlar daha sayğılı, nüfuzlu sayıldıqlarından Oğuz xan onları sağ tərəfində, o birini isə sol tərəfində oturdarmış. Beləliklə, bu oturma qaydası, yəni Oğuz xan özü, iki xanımı, altı oğlu (1+2+6=9) Oğuz təşkilat quruluşunun başlanğıcı olur.
Oğuz xanın səmavi qadınından olmuş oğlanlarından artan nəsil "Kitabi-Dədə Qorqud"da Bozoklar, ağac oyuğunda görüb evləndiyi qadından olan oğlanlarından çoxalanlar Ucoklar adlanırlar. Odur ki, Oğuzun doqquz say quruluşlu təşkilat sistemi "Kitabi-Dədə Qorqud"dakı ənənələrdə də qorunmuşdur. Burada da Bozoklar tirəsindən olanlar üstün sayılırlar. Onlar "...yalnız orduda deyil, eləcə də hökmdar hüzurundakı rəsmi toplanışlarda, yuq adlanan ümumi matəm ayinlərində də məclisin sağ tərəfində, özlərinə məxsus yerdə oturarmışlar". Bir sıra xalqlarda on sayı ortaya çıxana qədər doqquz sayı, ümumiyyətlə, say sisteminin sonuncusu sayılmışdır.
Türk mədəniyyətində 9 rəqəmi
Türk və altay mifologiya sında, xalq mədəniyyətində, xalq inanc ında və şamanizm də müqəddəs rəqəmdir. Dokuz, tokus, tuğız, tugıs, dokıs, toğuz, tokız olaraq da deyilir. Doqquzun qatları da yenə əhəmiyyətli rəqəmlərdəndir. Doqquz Tuğ, Doqquz Oğuz, Doqquz Boy, Doqquz Yer, Doqquz Göy kimi... Tuva Respublikasının paytaxtı olan Kızış şəhərinin yaxınlığında Doqquz Bulaq adı verilən bir su qaynağı vardır. Türklərdə 9, 19, 90, 99, 900 şəklində bir sıralama əhəmiyyət qazanır. Boşnaklar da Bosniya çayının 99 qaynaqdan bəsləndiyi deyilir. Monqollar da cənubda 99, şimalda 77 tanrı vardır. Bundan başqa 17 və 19, digər müqəddəs və əhəmiyyətli ədədlər olaraq görülür. Monqollar da göyün doqquz oğlu olduğu qəbul edilir. "Doqquz Arxa" köhnə dövrlərdə soyluluk göstərmə baxımından, bir adamın atasından etibarən geriyə doğru doqquz atasının sayılıb açıqlanmasıdır. Nart dastanları nda da zaman-zaman bu rəqəmə rast gəlinir. Məsələn Demirci Debetin doqquz oğlu olduğu deyilir.
İnam və etiqadlarda
Tale rəqəmi doqquz olan uşaqlar böyüyənə qədər onlardan bir çox şey öyrənəcəksiniz. Onlar güclü cazibə qüvvəsinə, hərtərəfli istedada və zəngin düşüncə tərzinə malik olur. Fərasəti ilə hər kəsi valeh edir. Bir qədər şıltaq olsalar da, kimsəyə əziyyət vermirlər. Adətən, ailənin bütün problemlərinin həllini öz üzərlərinə götürürlər. Çox nadir hallarda prioritetlərini dəyişirlər. «Doqquzlar»dan müxtəlif peşə sahibi çıxır. Nəvazişə olan ehtiyaclarını büruzə verməsələr də, buna böyük ehtiyacları var. Bəzən valideynlər unudur ki, bu ciddi görkəmli uşaqlar bəzən oynamaq, dəcəllik etmək istəyir. Onlara diqqət yetirin. Etiraz etsələr də, bağrınıza basın və qayğı göstərin. Nəticədə qarşınızda həddən artıq səmimi və qayğıkeş insan görəcəksiniz. Onlar hara getsələr də, axırda sizin isti ocağınıza qayıdacaqlar.
İsrafil Aşurlı
İsrafil Əli oğlu Aşurlı — alpinist, Azərbaycan Alpinizm Federasiyanın Baş katibi (2022-ci ildən).
Azərbaycan Alpinizm Federasiyasının prezidenti (2010–2016), dünyanın ən hündür zirvəsi hesab olunan Everesti və Şimal qütbünü fəth etmiş ilk azərbaycanlı.
2007-ci ildə Everest (8848 m), 2009-ci ildə Qələbə (Pobeda 7439 m), 2011-ci ildə isə Kançencanqa (8586 m), 2019-ci ildə isə Lxotze (8516 m), Manaslu (8163 m) və Broud-Zirvəsi (2022) zirvələrlərinə çıxmış ilk azərbaycanlıdır.
Bioqrafiya
İsrafil Aşurlı 1969-cu ilin 16 yanvarında Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Orta təhsilini Bakı şəhərində yerləşən 6 saylı məktəbdə almışdır. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasının Energetika fakültəsinə daxil olmuşdur.
İsrafil Aşurlı 1991-ci ildə "İnsol" şirkətinin əsasını qoymuşdur. Şirkət 1998-ci ildən Rusiyada simli və simsiz rabitə üçün telekommunikasiya avadanlıqlarının quraşdırılması və işə salınması ilə məşğuldur.
Öz şirkətini yaratdıqdan sonrakı dövrdə İsrafil Aşurlının alpinizmə qarşı marağı artmışdır. Onun dediyinə görə, bu həvəs təsadüfən meydana gəlmişdir. 2000-ci ildə o, Himalay dağlarının Kançencanqa bölgəsinə turistik treninqə yollanmışdır.
Vinson massivinin fəthi
2005-ci ildə İsrafil Aşurlı Antarktidanın ən hündür zirvəsini — Vinson massivini (4892 m) fəth etmiş və qitənin ən hündür nöqtəsində Azərbaycan bayrağını ucaltmış ilk azərbaycanlı olmuşdur.
Mak-Kinlinin fəthi
2005-ci ilin iyununda "AlpIndustria" kompaniyası Şimali Amerikanın ən hündür zirvəsi — Mak-Kinli dağına ekspedisiya təşkil edir. "Vest Battres" marşrutu ilə yola düşən 7 nəfərlik qrupa, İsrafil "Ərəfat" ləqəbi ilə qoşulmuşdur. Qrupun tərkibində həmçinin digər həmyerlimiz Faiq Mursaqulov da var idi. Onlar dağın zirvəsinə doğru irəlilədikcə bir sıra çətinliklər çəkmişdir. Sərt iqlim şəraitinə uyğunlaşdıqdan sonra özündə yetəri qədər güc hiss edərək, 5 iyul tarixində İsrafil iki alpinist ilə birlikdə, əlverişli hava olduğundan zirvəyə çıxmağa cəhd etməyə qərara gəldilər. Digər alpinistlər isə zirvəni sadəcə səhəri gün fəth etməyi bacarmışdılar. Bununla da, İsrafil Aşurlı Şimali Amerikanın ən hündür zirvəsinə çıxmış ilk azərbaycanlı olub.
Everestin fəthi
2007-ci ilin mart ayının sonlarında "AlpIndustria" kompaniyasının "Yeddi zirvə klubu" proyekti çərçivəsində beynəlxalq eskpedisiya təşkil olunmuşdur. Ekspedisiyaya dünya şöhrətli alpinist Aleksandr Abramov rəhbərlik edirdi. Qrupda isə 17 alpinist, 4 bələdçi və 1 həkim yer almışdı. Alpinistlərdən biri də İsrafil Aşurlı idi.
19 mayda Bakı vaxtı ilə saat 02:30 radələrində (UTC+04:00), 7 nəfərdən ibarət qrup Everestin zirvəsinə çatdılar. İsrafil Aşurlı dünyanın ən hündür nöqtəsinə Azərbaycan bayrağını sancdı və bu zirvəyə qalxa bilmiş ilk azərbaycanlı kimi tarixə düşdü.
Şimal qütbünün fəthi
7 zirvə klubunun fəxri üzvü İsrafil Aşurlı bütün yeddi zirvəni fəth etmiş ilk azərbaycanlı olmuşdur. 2009-cu ilin 10 aprelində o, 111 km-dən çox qar ayaqqabısı ilə piyada gedərək Şimal qütbünə çatdı. Bu ekpedisiya zamanı İsrafilin başına bir çox çətinliklər gəlmişdir: yola düşmə ərəfəsində xizəyi sınmış, qar ayaqqabısı ilə getməyə məcbur olmuş və buz qırılması nəticəsində zədə almışdır. Bu çətinliklərə baxmayaraq, İsrafil Şimal qütbünə çataraq Azərbaycan bayrağını oraya sancmışdır.
Nailiyyətlər
2011-ci ildə UİAA-nın (Beynəlxalq alpinizm və dırmanma federasiyası) buzadırmanma üzrə beynəlxalq komissiyanın baş katib vəzifəsinə təyinat almışdır. Buzadırmanma idman növünün inkişafı və bu idman növünün Qış Olimpiya Oyunlarının proqramına daxil olunması istiqamətində bir çox işlər görür. 2012-ci ildə İCİCC-də öz vəzifəsini saxlayaraq UİAA-nın gənclər komissiyasının prezidenti vəzifəsinə layıq görülür. Gənclər arasında alpinizm, qayayadırmanma və buzadırmanma, dünyanın 5 qitəsində 90-dan çox ölkədə aktiv həyat tərzinin inkişafına və populyaşdırmasına cavabdehdir. Beynəlxalq dərəcəli hakimdir. Buzadırmanma üzrə Dünya çempionatlarda və Dünya kuboklarda jüri heyətinin prezidentidir.
Henri Rayder Haqqard
Henri Rayder Haqqard (, 22 iyun 1856, Bradenem, (Norfolk qraflığı) — 14 may 1925 London) — İngilis yazıçısı.
Haqqardın dünyagörüşü
Haqqard "Həyatımın günləri" adlı avtobioqrafiyasında psixiki hadisələrə ayrıca bir fəsil ayıraraq kitabı öz inancının təsviri ilə yekunlaşdırmışdır. Heç bir digər mövzu onun tərəfindən daha ətraflı təsvir edilməmişdi. O, ciddi şəkildə qızının iti ilə necə telepatik əlaqə qurduğunu təsvir edirdi. Son fəsildə isə o, xristian həqiqətlərinə inamsızlığını bəyan edərək, eyni zamanda Buddizm və Zuluların bütpərəst inanclarına əsaslanan mənəvi dünyaya baxışını təhlil etməyə çalışırdı. Con Senyorun fikrincə, onun dini baxışları bir sistem təşkil etmirdi və çox quman ki, hətta müəllifin özünü də qane etmirdi. Bununla belə, Haqqard onun macəra və mistik romanlarının fəaliyyətinin əsasını təşkil edən mənəvi sistemin ardıcıl (özünə zidd olsa da) ekspozisiyasını təqdim etmişdir.
Haqqard teist idi, lakin eyni zamanda buddizmi xristianlıqla birləşdirirdi. Henri Rayder Tanrı-hakim anlayışını saxlamışdı, lakin Onun, bir həyat çərçivəsində deyil, bütün reinkarnasiyalar silsiləsi əsasında qərar verirdiyini vurğulayırdı. Bəlkə də bu fikirlərin açıq etirafına görə Haqqard öz tərcümeyi-halını yalnız ölümündən sonra dərc etməyi vəsiyyət etmişdi. Bu fikirlər ona Anqlikan Kilsəsinin fəal üzvü olmağa və Müqəddəs Yazıları Allah tərəfindən ilham aldığını (Yəhya Müjdəçinin Vəhyi istisna olmaqla) tanımasına, eləcə də açıq şəkildə katolikliyə qarşı çıxmasına mane olmurdu. Ömrünün sonunda Haqqardın əsas tənqid obyekti fanatizm idi və bu əsasda o, təkcə katolikləri deyil, həm də əsrin əvvəllərində fəal şəkildə dəstəklədiyi Qurtuluş Ordusunu rədd etdi.
Henri Haqqard xristianların dua anlayışını təsirli bir xilas vasitəsi kimi qəbul edirdi. Dua ilə o, fövqəltəbii dünya və düzgün yola yönəltməyə və arzu olunan reinkarnasiyanı təmin etməyə qadir olan Tanrı ilə mənəvi əlaqəninin qurula biləcəyinə əmin idi.
Carex klamathensis
(Carex klamathensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
9 (cizgi filmi, 2009)
Qısa məzmun
Hadisələr bizimlə paralel mövcud olan başqa bir kainatda baş verir. Əsas qəhrəmanlar postapokaliptik dünyada sağ qalmağa cəhd göstərən kuklalardır. Baş qəhrəman liderlik keyfiyyətləri nümayiş etdirərək hamının sağ qalmasını təmin etməyə çalışan Doqquzdur.
Neointibah memarlığı
thumbnail|[[Şambor qəsri]] Neointibah memarlığı - XIX-cu əsrin memarlıq üslubu.
Pentacalia fimbriifera
Pentacalia fimbriifera Pentacalia fimbriifera
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Bəhruz Kəngərli (Şərur)
Bəhruz Kəngərli — Azərbaycan Respublikası Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonunda kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 1 mart 2003-cü il tarixli, 423-IIQ saylı Qərarı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonunun Cəlilkənd inzibati ərazi dairəsi tərkibində faktik mövcud olan ərazi vahidi Bəhruz Kəngərli kəndi adlandırılmış və rayonun ərazi vahidləri uçot məlumatına daxil edilmişdir.
Çaharbağ
Çaharbağ— İranın Əlburz ostanının Savucbulaq şəhristanının Çaharbağ bəxşində şəhər və onun mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 5,577 nəfər və 1,448 ailədən ibarət idi.
Simone Petersano
Simone Petersano — italyan rəssam, Manyerizm dövrünün nümayəndəsi. O, Mikelancelo Merisi de Karavacconun ilk müəllimi olaraq tanınır.
Verilənlərin ötürülməsi
Verilənlərin ötürülməsi — (en. data transmission), (ru. передача данных), (tr. veri iletimi) — informasiyanın göndərən qurğudan qəbuledici qurğuya elektron üsulla verilməsi (bir nöqtədən digər bir nöqtəyə və ya bir nöqtədən çox nöqtəyə ötürülməsi) nəzərdə tutulur. Verilənlərin ötürülməsi üçün fərqli əlaqə vasitələri mövcuddur. thumb|Verilənlərin ötürülməsi rejimləri Bunlar arasında ən geniş yayılan əlaqə vasitələri mis kabellər, fiber-optik xəttlər, telsiz və simsiz əlaqədir. Həmçinin verilənlərin ötürülməsi üçün daşınabilən disklərdən, usb yaddaşlardan, sərt disklərdən də istifadə olunur. Verilənlər aşağıdakı fiziki formalarda yadda saxlanır və ötürülür:
Verilənlərin ötürülməsi üçün həm analoq, həm də rəqəmsal siqnallardan istifadə etmək olar. Amma günümüzdə yalnız rəqəmsal siqnallardan istifadə edilir. Analoq siqnallar daimi dəyişən dalğalar olduğu halda, rəqəmsal siqnallar yalnız diskret şəkildə dəyişən dalğalardır. Rəqəmsal siqnallarla ötürülən məlumat müəyyən zaman aralıqlı impulslar şəklində göndərilir və qəbul edilir. Bu proses modem tərəfindən həyata keçirilir. Verilənlər özü də təbiətinə görə iki yerə bölünür:
Murad Hüseynov (pianoçu)
Murad Fərid oğlu Hüseynov — Azərbaycan pianoçusu, beynəlxalq müsabiqələr laureatı, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2011),Beynəlxalq Muğam Mərkəzinin direktoru (2011-2023),Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət Nazirinin müavini (1 mart 2023-dən)
Həyat və yaradıcılığı
Murad Hüseynov 1 dekabr 1973-cü ildə Bakıda anadan olub. O, yaradıcılıq fəaliyyətinə Bülbül adına Orta Xüsusi Musiqi Məktəbində başlayıb. 1991–1996-cı illərdə Bakı Musiqi Akademiyasında təhsil alaraq buranı fərqlənmə diplomu ilə bitirib və 1996–1999-cu illərdə bu Bakı Musiqi Akademiyası aspirantı (professor F. Bədəlbəylinin sinfi) olub. M. Hüseynov Fransa hökuməti tərəfindən təqaüdə layiq görülərək 2000–2002-ci illərdə A. Korto adına Paris Ali Musiqi Akademiyasının Liseyində, 2004–2006-cı illərdə isə P. Çaykovski adına Moskva Dövlət Konservatoriyasında peşəkar musiqi təhsilini davam etdirib.
Murad Hüseynov beynəlxalq piano müsabiqələri laureatı (Fransa, 1998) və mükafatçısıdır (Tbilisi, Gürcüstan, 1997). O, Limojda keçirilən 3-cü Fransis Pulenk beynəlxalq piano müsabiqəsinin qalibidir (Fransa, 2002). O həmçinin fransız bəstəkarlarının əsərlərini ən yaxşı ifa etdiyinə görə 3 xüsusi mükafat da qazanmışdır.
Pianoçu dünyanın müxtəlif ölkələrində (Fransa, İngiltərə, ABŞ, İtaliya, İspaniya, Türkiyə, Yaponiya, Rusiya, Almaniya, Macarıstan, Gürcüstan, Malta, Əfqanıstan və s.) Azərbaycanın ifaçılıq mədəniyyətini təmsil edir. O, bir çox klassik musiqi festivallarında iştirak etmişdir: Bax Musiqi Festivalı (İstanbul, 2000), Piano Festivalı (İstanbul, 2000), Fortepiano Festivalı (İstanbul, 2000), Fortepiano Festivalı (Hiroşima, 2002), Musiqili Kreml (Moskva, 2004) və s.
Musiqiçi bir sıra məşhur orkestr və ansambllar — London Kral Filarmonik Orkestri, Limoj Simfonik Orkestri (Fransa), Azərbaycan Dövlət Simfonik Orkestri, Qara Qarayev adına Dövlət Kamera Orkestri, (Azərbaycan), Yeni Rus Kvarteti (Rusiya) və s. ilə konsertlərdə çıxış etmişdir. Onun çıxış etdiyi konsert zalları sırasına P. İ. Çaykovski adına Moskva Dövlət Konservatoriyasındakı Raxmaninov zalı, Dövlət Kreml Sarayı (Moskva), Pleyel, Korto zalları, Fransa Senatı əsas zalı, Beynəlxalq Diplomatik Akademiya (Paris), Auditoriya (Roma), Dunay Sarayı (Budapeşt), Camal Rəşid Rey (İstanbul) və s. daxildir.
2023-cü il mart ayının 1-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikası mədəniyyət nazirinin müavini vəzifəsinə təyin edilib
Ailəsi
Ailədir. İki övladı var.
Qoltuqçiçək canavargiləsi
Ümumi yayılması:
Rusiya (Dağıstan), Gürcüstan və Kiçik Asiyada təbii аrеаlı vаrdır.
Azərbaycanda yаyılmаsı:
Təbii hаldа Göyçаy rаyоnundа rаst gəlinir.
Stаtusu:
Azərbaycanın nadir bitkisidir.VU D2.
Bitdiyi yеr:
Tək-tək və ya qrup şəklində palıd-vələs meşələrində müşahidə edilir.
Təbii еhtiyаtı:
Azərbaycanda arealı geniş deyildir.
Çохаlmаsı:
Təbiətdə generativ və vegetativ yolla çoxalır. Təbii ehtiyatının dəyişilməsi səbəbləri: Bаşlıcа оlаrаq insаn fəаliyyə¬tidir. Bеcərilməsi: Mədəni şəraitdə Nəbatat bağlarında becərilir. Qəbul еdilmiş qоrumа tədbirləri: Xüsusi qəbul edilmiş qoruma tədbiri yoxdur. Zəruri qоrumа tədbirləri: Azərbaycanın “Qırmızı Kitabı”na daxil edilməsi zəruridir. Məlumat mənbələri: Деревья и кустарники СССР. т.4.1958; Флора Азербайджана. т.6. 1955; Azərbaycanın ağac və kolları. I cild. 1961; Azərbaycanın “Qırmızı” və “Yaşıl Кitabları”na tövsiyə olunan bitki və bitki formasiyaları. 1996; Azərbaycan florasının konspekti. I-III cildlər. 2005; 2006; 2008.
İstinadlar
1."Azərbaycanın Nadir Ağac və kol bitkiləri", Bakı: "Elm", 2014, 380 səh.
2. “Azərbaycan dendraflorasi” I cild, Baki, “Elm”, 2011, 312 səh.
Pentacalia firmipes
Pentacalia firmipes Pentacalia firmipes
— fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
11 (ədəd)
On bir — say sistemində ədədlərdən biridir. Ondan sonra, on ikidən əvvəl gəlir.
Tahir Cəfərli
Tahir Cəfərli (Cəfərli Tahir Barat oğlu; ) — Rusiya alimi və həkimi; Tibb elmləri namizədi. “Doktor Vizus” Tibbi Oftalmoloji Mərkəzin baş həkimi. "I dərəcəli Hippokrat ordeni" laureatı.
Həyatı
Cəfərli Tahir Barat oğlu 1970-ci il martın 24-də Bakıda anadan olub. 1986-cı ildə 223 nömrəli orta məktəbi bitirib, N.İ.Piroqov adına 2-ci Moskva Dövlət Tibb İnstitutunun müalicə fakültəsinə qəbul olunub. Göz xəstəlikləri kafedrası yanında elmi dərnəkdə fəal iştirak edib, tələbə elmi konfranslarında daim çıxış edib, Lenin ordenli 2-ci Moskva Dövlət Tibb İnstitutunun həvəsləndirici diplom və fərmanları ilə təltif olunub.
T.Cəfərli 1993-cü ildə Rusiya Dövlət Tibb Universitetinin (Moskva) müalicə fakültəsini əla qiymətlərlə bitirib. 1993-1995-ci illərdə Rusiya Dövlət Tibb Universitetinin göz xəstəlikləri kafedrasında klinik ordinaturada “göz xəstəlikləri” ixtisası üzrə təhsil alıb. 1995-ci ildə həmin kafedrada da “göz xəstəlikləri” ixtisası üzrə aspiranturada oxuyub.
T.Cəfərli 1993-1995-ci illərdə paralel olaraq Rusiya Dövlət Tibb Universitetinin normal anatomiya kafedrasının tədris laboratoriyasının müdiri işləyib. 1995-ci ildə “Buynuz qişası regenerasiyasının yeni stimulyatoru - 2 faizli betamesil mazı gözün ön şöbəsi xəstəliklərinin müalicəsində” mövzusunda dissertasiya müdafiə edib. Elə həmin il ona tibb elmləri namizədi elmi dərəcəsi verilib.
1995-ci ildən bu günədək N.İ.Piroqov adına Rusiya Milli Tədqiqat Tibb Universitetinin göz xəstəlikləri kafedrasının böyük elmi işçisidir, 1997-ci ildən isə “Oko-Eksimer” (“Doktor Vizus”) Görmə Korreksiyası Tibbi Oftalmoloji Mərkəzin baş həkimidir. “Doktor Vizus” Oftalmoloji Mərkəzi Moskva Oftalmoloji Klinik Xəstəxanasının bazasında yerləşir. “Doktor Vizus” Mərkəzi Rusiya Diplomdansonrakı Təhsil Tibb Akademiyası tərəfindən himayə olunur.
T.Cəfərli tərəfindən görmə orqanının müxtəlif patologiyalarında 30 mindən çox unikal lazer əməliyyatı aparılıb. Qlaukoma və yüksək ambliopiyanın müəllif müalicə metodu hazırlanıb, RF-nin 6 patenti, şəhər səhiyyəsi üçün sosial proqramların və texnologiyaların hazırlanmasında iştirakına görə Moskva Hökumətinin 2 qrantı əldə edilib.
Onun rəhbərliyi ilə “Doktor Vizus” Tibb Mərkəzi Moskvanın aparıcı oftalmoloji müəssisələrindən birinə çevrilib.
T.Cəfərli Rusiya Dövlət Tibb Universiteti və Rusiya Diplomdansonrakı Tibb Akademiyasının göz xəstəlikləri kafedralarında tələbələr və kursantlarla aktiv pedaqoji iş aparır.
Təltif və mükafatları
O, I dərəcəli Hippokrat ordeni, “Sankt-Peterburqun 300 illiyi şərəfinə” yubiley medalı, “Admiral N.Q.Kuznetsovun 100 illiyi” yubiley medalı, RF Prezidenti və Moskva Hökumətinin fəxri fərmanları, RF FTB və Müdafiə Nazirliyinin, Rusiya Dövlət Tibb Universitetinin və Rusiya Tibb-Texnika Elmləri Akademiyasının fərmanları ilə təltif edilib.
Militsa Mirçeva
Karyerası
Militsa Mirçeva birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında marafon yarışlarında qüvvəsini sınadı və məsafəni 2 saat 51 dəqiqə 6 saniyəyə qət edərək 157 marafonçu sırasında 108-ci yeri tutdu.
Eldar Çiviç
Eldar Çivik (Eldar Ćivić; 28 may, 1996, Tuzla, Bosniya və Herseqovina) — Çexiya Birinci Liqasının Sparta Praqa futbol klubu və Bosniya və Herseqovina milli futbol komandasında sol cinah müdafiəçisi mövqeyində mübarizə aparan bosniyalı peşəkar futbolçu.
Uğurları
Spartak Trnava
Qərbi Çjou (sülalə)
Qərbi Çjou — Çində e.ə. 1045-ci ildən Qərbi Çjou çarlığını idarə etmiş, erkən səltənət. Bu sülalənin başlanğıcı Çjou sülaləsinin süqutuna əsadüf edir. Çjou sülaləsinin ilk yaranmış sivilizasiyası "Qərbi Çjou" adını daşıyırdı. "Qərbi Çjou" sülaləsi nisbətən inkişaf etmiş cəmiyyət idi. Kənd təsərrüfatı çiçəklənmiş, əkinçi əmək alətləri təkmilləşdirilmiş, bir çox kənd təsərrüfatı bitkiləri becərilməyə başlanmışdır. Çoxlu sayda incəsənət və mədəniyyət abidələri, həmçinin fəlsəfə, siyasət və tarix əsərləri meydana gəlmişdir. E.ə. 841-ci ilədək hadisələrin mütəmadi xronikası aparılmamışdır, hansı ki, Qərbi Çjou səltənət evi hadisələrin illik qeydiyyatını aparır və saxlayırdı.
Süqut
Qərbi Çjou səltənətinin e.ə. 771-ci ildə süqutu və nüfuzlu mərkəzi hakimiyyətin yoxluğu yerli dövlətlər arasında müharibələrə səbəb olmuşdur və bu qarışıqlıq Tsin sülələsi Çini birləşdirənə qədər davam etmişdir.
UEFA Superkuboku
UEFA Superkuboku
2000-dən bəri
Qeyd:
Ceki Çan
Ceki Çan (əsl adı "Chan Kong Sang 陳港生" və ya "Jackie Chan Sing Lung", 7 aprel 1954, Honkonq) – Çin və Hollivud aktyoru, döyüş ustası, kunq-fu ustası, rejissor, müğənni,döyüş sənətlərinin və dava-dalaş filmlərinin ulduzu.
Həyatı
Ceki Çan kasıb honqkonqlu ailəsində dünyaya göz açmışdır. Hətta onlar o, qədər kasıb idilər ki, öz övladlarının doğumunu yerinə yetirən həkimlərə belə xərclərini ödəyə bilmirdilər. Ancaq sonradan ailə Avstraliyada yerləşən Amerikanın səfirliyində işləmək üçün iş tapdılar və Cekinin erkən uşaqlıq illəri bu materikdə keçdi. Lakin 6 yaşı tamam olduqdan sonra onu geriyə Honkonqa göndərdilər. Həmin illərdə Ceki Çinə gedərək Pekin Opera Akademiyasında təhsil almağa başladı. Burada o, döyüş sənətinə, aktyorluğa, ustalığa, rəqsin müxtəlif incəliklərinə, oxumaq sənətinə və akrobatikaya yiyələnməyi bacardı. Düzdür bunların hamısını tam bilməsə də, əsas odur ki, hər sahədən bir az da olsa məlumat yığmağı bacarmışdı. Bu təhsil ocağında Ceki digər oğlan uşaqları ilə birlikdə oxuyurdu. Həmçinin bu təhsil mərkəzində Ceki dissiplin, durmadan idman qaydalarını öyrənmək kimi müxtəlif yönlərini də inkişaf etdirdi. Demək olar ki, hər bir oğlan uşağı günün yarısından çoxunu idmanla və müxtəlif məşq növləri ilə vaxtlarını keçirirdilər, hətta hər gün saat günorta 5-dən tam gecə düşənə kimi məşq etmək məcburi idi. Əgər kimlərsə öz dərslərindən və verilən tapşırıqlardan geri qalırdısa, bu zaman həmin şəxs sərt şəkildə cəzalandırılır, bəzən isə cismani təzyiqə məruz qalırdı. Bütün bu struktur buradakı gənclərin cəsur, güclü ruha malik olması və durmadan özünü birinci görmək istəyən insanlara çevirirdi.
Film karyerası
thumb|right|210px|[[Şöhrət xiyabanı (Hollivud)|Hollivud Şöhrət Xiyabanında Çanın ulduzu]]
Ceki Çanın yaratdığı komediya janrında döyüş filmləri uğur qazanmağa başladı. Xüsusilə, "Sərxoş usta" və "Qorxusuz kaftar" adlı filmlər həmin müddətdə çəkilən ilk kinolar idi. Bu filmlərlə birlikdə Ceki Çanın uğuru düşünülməz dərəcədə yüksəldi və o, Honkonqda ən bahalı aktyor adını qazanır. Bundan sonra o, özü ssenari yazmağa başladı və öz kinolarının rejissoruna çevrilərək, hətta onlara aid musiqilər də yazırdı. Ceki Çanı ABŞ–da demək olar ki, onun işlərini heç bir film işçisi tanımırdı. İngilis dilini bilməməsi isə onun öz filmlərindən normal şəkildə gəlir götürməyə belə imkan vermirdi. Bu səbəbdən Ceki Çanın ABŞ kino satışında göstərildiy filmləri uğur qazana bilmirdi.
1994–cü ildə MTV kanalı Çana kino mədəniyyətinə bəxş etdiyi həyati qiymətinə görə mükafat verdi və bundan sonra Ceki yenidən ikinci dəfə Amerikaya üz tutmağı qərarlaşdırdı. Həmin dövrdə Cekinin "New Line Cinema" və "Golden Harvest" şirkətlərinin birgə çəkdiyi "Bronksedəki mübahisə" adlı filmi rekord qazandı. Bunda sonra Cekiyə gələn təkliflər bir–birinin ardınca davam etməyə başladı və 1996–cı ildən etibarən "Miramax" adlı kino studiyası iki film çəkmək üçün Cekini dəvət etdi. "Detektiv" və "Sərxoş usta 2" onun ABŞ–da əldə etdiyi ilkin uğurlar sırasına qatıldı. 1997–ci ildə aktyor "İlk zərbə" adlı filmi ilə işə başladı. Bu kinoda Ceki Çan Honkonq polisini canlandırır və "FBI", Rusiya ilə birlikdə nüvə silahının dayandırılması uğrunda mübarizə aparır. Bundan sonra isə ekranlarda "Cənab yaxşı oğlan" adlı filmi görünməyə başladı. Ancaq ən böyük maraq oyadan, daha çox diqqət cəlb edən, pərəstişkarlar tərəfindən sevilən və tənqidçilər tərəfindən istifadə olunan kino film isə "Pik saatı" adlanırdı. Bu filmdə Ceki komediya rollarında daha çox oynayan amerikan aktyoru Kris Takerlə birlikdə oynamışdır. Hər ikisi polis obrazını canlandırır və Çindən olan Ceki ilə bu iş prosesində kolleqa olurlar. Maliyyə cəhətdən bu filmdən heç də geridə qalmayan ikinci "Pik saatı" kinosu çəkildi. Həmin kino isə 2001–ci ildə tamaşaçıların diqqətinə buraxıldı və tam 10 həftə ümumi miqdarına görə 200 milyon dollara yaxın pulun qazanılması ilə nəticələndi. 2003-cü ildə "Yer ətrafında 80 günə səyahət" bədii filmin Berlində çəkilişləri zaman Ceki Çan demək olar ki, berlin ayılarını sevmişdir. Aktyor 100-dən çox ayı ilə fotoşəkil çəkdirmişdir. Belə plakat yaradılmışdır. 2004-cü ildə Ceki Çan ayıların Honkonqa gəlməsini təşkil etmişdir. Sərginin açılışında Ceki UNİCEF və uşaqlara yardım göstərən başqa iki təşkilatlar üüçün 1,5 milyon Hon Konq dolları məbləğində qəbzləri bağışlamışdır.
Şəxsi həyatı
Ceki Çan 1982-ci ildə Tayvanlı aktrisa Lin Feng-Jiao (Joan Lin) ilə evləndi. Eyni il oğlu oldu. Oğlu müğənni və aktyor Ceysi Çandır. 1990-cı ildə "Miss Asiya Gözəlik Yarışması"nın birincisi olan aktrisa Elayn Ng Lei 1999-cu ildə Ceki Çandan hamilə olduğunu açıqladı və cəmiyyət fərziyyələrindən sonra Ceki Çan ilə birgə yaşadığını eşitdirdi. Qısa müddət sonra Elaine Ng-nin 19 noyabr 1999-ci il tarixində Ng Çok Lam adında bir qız uşağı olur. Ceki Çan isə "Yalnız Dünyadakı hər adamın etdiyi bir səhv etdiyini" qəbul edərək cavab verdi. Ancaq Elaayn doğma atası olmadan qızının çarəsinə baxmağa qərar verdiyini açıqladı. Ceki Çan isə həmin qız övladı qəbul etmir.