cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Şilka çayı
Coğrafiyası
Şilkanın uzunluğu (Onon və İnqodanın birləşməsindən Arqun ilə birləşənədək) 560 km-dir; İnqoda ilə uzunluğu 1210 km, Onon ilə birlikdə 1455 km. Hövzənin sahəsi 206 min km²-dir. Əsas qollar: Nerça, Quenqa, Çornaya (sol). Şilka çayı arqun çayı ilə birləşərək amuer çayını əmələ gətirir. Şilka çayı boyunca Şərqi Zabaykala xas olan dağ tayqası mənzərələri çox hissəni tutur. Quru otlu qarışıq çöllər dağlıq Şərq Sibir tayqaları ilə birləşir. Şabalıd torpaqları alt hissələrdə üstünlük təşkil edir və yuxarıda axarlar boyunca isə qaratorpaqlar meydana gəlir. Təxminən 1000 m yüksəklikdəki təpələrin şimal yamacları boz meşə torpaqları ilə örtülüdür. Çöl zonasında ən çox yayılmış bitkilər Kəklikotu, Stipa və s-dir. Tayqa bölgələrində şam, ağcaqayın və sidr üstünlük təşkil edir.
Hidrologiya
Şilka nisbətən az sulu olması ilə xarakterizə olunur. Aşağı axınlarda orta illik axın sürəti 550 m /s, maksimumu 11,400 m³/s-dir. qidalanması qarışıq olsa da, qidalanmasında yağış suları üstanlük təşkil edir (80%). Sretensk şəhərində - yəni 172 min km² tutma sahəsinə uyğun çayın yerində - yay yağışları nəticəsində daşqınlar zamanı sərfiyyat 9000 m³ / s-a qədər, qışda isə 1 m³ / s-a çatır. Bəzi şiddətli qışlarda çay tamamilə donur. Şilka çay hövzəsinin su rejiminin özünə məxsus özəlliyi vardır - burada sel dövrü 120-130 gündür. Ümumilikdə ildə 8-dən 12-dək sel ola bilər. Şilkada suyun səviyyəsindəki maksimal dalğalanma 12,5 m-ə qədər qeydə alınır.
Əhəmiyyəti
Aşağı hissədə, mənsəbdən Sretensk şəhərinə qədər Şilka naviqasiyada istifadə olunur. Çayda naviqasiya 160 ilə 180 günə qədər davam edir. Şəhərlər: Sretensk, Şilka. Hövzədə əlvan metallar və qızılın böyük yataqları var.
Parrot OS
Parrot OS təhlükəsizlik, məxfilik və inkişafa diqqət yetirən Debian-a əsaslanan Linux distributividir.
Nüvəsi
İş masası mühitləri MATE-dir və standart displey meneceri LightDM-dir.
Buraxılışlar
Parrot Debian-a əsaslanan və müxtəlif iş masası mühitləri olan çoxsaylı növlərə malikdir.
Parrot Security
Parrot hücumun azaldılması, təhlükəsizlik araşdırması və zəifliyin qiymətləndirilməsi üçün istifadə olunacaq nüfuzetmə testi alətləri dəstini təmin etmək üçün nəzərdə tutulub.
O, nüfuz sınağı, zəifliyin qiymətləndirilməsi və azaldılması, kompüter ekspertizası və anonim internetə baxış üçün nəzərdə tutulmuşdur.
Parrot Home
Parrot Home gündəlik istifadə üçün nəzərdə tutulmuş Parrot-un əsas nəşridir və o, noutbuklarında və ya iş stansiyalarında "yüngül" sistemə ehtiyacı olan adi istifadəçiləri hədəfləyir.
Dağıtım gündəlik iş üçün faydalıdır. Parrot Home həmçinin insanlarla şəxsi söhbət etmək, sənədləri şifrələmək və ya anonim şəkildə internetə baxmaq üçün proqramları ehtiva edir. Sistem həmçinin xüsusi təhlükəsizlik alətləri dəsti ilə sistem qurmaq üçün başlanğıc nöqtəsi kimi istifadə edilə bilər.
Parrot ARM
Parrot ARM, quraşdırılmış sistemlər üçün yüngül çəkili Parrot buraxılışıdır. Hazırda Raspberry Pi cihazları üçün mövcuddur.
Hack The Box
2020-ci ildə Parrot OS Hack The Box CyberSecurity Company ilə rəsmi tərəfdaşlıq elan etdi.
Hack The Box dediyi kimi: Biz komandanın böyük bir hissəsini indi işə cəlb etməklə - daha tədricən daxil olmağı hədəfləyərək - Parrot ilə əməkdaşlığa razılaşdıq və layihənin uğuruna sərmayə qoymağı öhdəsinə götürdük.
Moskovski teleqraf
"Moskovski teleqraf" — Rusiyada ilk ensiklopedik jurnal. 1825-1834-cü illərdə Avqust Semenin Moskva mətbəəsində Nikolay Polevoy tərəfindən nəşr edilirdi. Yeni jurnallar iki həftədən bir çıxırdı. Nəşrin həcmi ən az 4-5 çap vərəqi (120-dən çox A4 vərəqi) idi.
Jurnalı nəşr etdirməyə başlayan Nikolay Polevoy, Avropa dövri mətbuatının təcrübəsi, yerli mətbuatın ənənələri və müasir sosial ehtiyacları nəzərə aldı. Jurnal ensiklopedik növdə idi və elm, incəsənət, ədəbiyyat və moda bölmələrinə malik idi, bundan başqa "Biblioqrafiya və tənqid"  və "Əxbar və qatışıq"  bölmələrini özündə cəmləşdirirdi. Əvvəlcə məzmununda əsasən qeyri-bədii ədəbiyyat üstünlük təşkil edirdi, lakin zaman keçdikcə aksent bədii ədəbiyyata yönəldi.
Jurnalın məqsədi açıq şəkildə "orta təbəqələri" maarifləndirmək idi. Xəlvəti olaraq Polevoy romantik cərəyanın ədəbiyyatda təbliğatı ilə məşğul olurdu və Rusiya ictimaiyyətini əsas təmsilçilərin (məsələn, V. Hüqonun) əsərləri ilə tanış edirdi. Polevoy jurnalında Pyotr Vyazemski, Yevgeni Baratınski və Aleksandr Puşkin kimi romantik istiqamətinin müəllifləri nəşr olunurdular.
Polevoy, jurnal nəşrlərinin icmalına həsr olunmuş “Moskva Teleqrafı” adlı rubrikada ilk dəfə “jurnalistika” sözünü istifadə etdi. Bu söz əvvəlcə lağa qoyulurdu.
Ticarət və sənaye təbəsinin maraqları və istəklərinin təmsilçisi olan Polevoy, Rusiya ticarət və sənayesinin uğurlarını hər cür şəkildə reklam edirdi və eyni zamanda ölkə iqtisadiyyatını hərtərəfli gücləndirməyin və yaxşılaşdırmağın lazım olduğunu bildirirdi.
Jurnal 1834-cü ildə I Nikolayın şəxsi göstərişi ilə bağlandı. Bəhanə kimi Polevoyun Nestor Kukolnikin "Tanrının əli vətəni xilas etdi" pyesinə yazdığı resenziya oldu. Polevoy əsərin yaltaq xarakterinə işarə edərək onu tənqid etdi, imperatorun isə pyes xoşuna gəlmişdir
Bastet
thumb|392x392px| Bastet Fiqur thumb|261x261px| [[Luvr muzeyi|Luvrdakı Bast heykəli]] Bast (Bastet, Baset, Ubasti və ya Pasht) Qədim Misirdə 𓎰𓏏𓏏 və bu dilin müasir davamı sayılan kopt dilində Ⲟⲩⲃⲁⲥⲧⲉ kimi yazılır. Bastet və ya Bast Misir mifologiyasındakı tanrıçalardan biridir. Per-Bast (yun. Bubastis, müasir Zaqazıq yaxınlığında), öz kultunun mərkəzində yerləşən və tarixçi Herodotun salnamələri tərəfindən tanınan delta şəhəri, əsas pişik ilahəsi Bast qədim ilahə idi və ən azı o vaxtdan bəri sitayiş edilirdi. İkinci sülalə. Par-Bast kult mərkəzində qazıntılar zamanı mumiyalanmış müqəddəs pişiklərin qəbiristanlığı da aşkar edilmişdir. Əvvəlcə o, Aşağı Misirin himayədar ilahəsi idi və vəhşi aslan kimi təsvir edilmişdir. Əslində onun adı (qadın) "yeyən, (yeyərək) məhv edən" mənasındadır. Onun ev pişikləri ilə eyniləşdirilməsi və bu şəkildə təsviri eramızdan əvvəl 1456-cı ildə başlamışdır. Qoruyucu ilahə kimi o, fironun müdafiəçisi və qoruyucusu kimi görünürdü. Ranın qızı sayılan Bast da ' Ra'nın Gözü' olan tanrılardan biri idi. Qədim dövrlərdə olduğu kimi, bu gün də gözəllik və estetik mühakimə ruhlandırır və bu gün də müxtəlif sənət əsərləri üçün ilham mənbəyidir. Bu hərəkat həm ciddi sənət layihələrində, həm də müxtəlif məşhur mədəni məqsədlər üçün həyata keçirilə bilər. müxtəlif botlarda, oyunlarda, romanlarda və rəsmlərdə istifadə olunmağa davam edir və bəşər tarixinin zərif incisi kimi davam edir. alt=𓎰𓏏𓏏 ve Ⲟⲩⲃⲁⲥⲧⲉ|thumb|497x497px|[[Bastet|𓎰𓏏𓏏 (Ⲟⲩⲃⲁⲥⲧⲉ)]]
Qış nağılı
Qış nağılı — məşhur ingilis dram yazıçısı Uilyam Şekspir tərəfindən yazılmış bir teatr əsəridir. 1611-ci ildə ilk dəfə Şekspirin Saray (Court) Teatrında səhnəyə qoyulmuşdur. 1623-cü ildə ilk dəfə Uilyam Şekspr in əsərlərinin hamısının nəşr olunduğu Birinci Folio kolleksiyasında göstərilmişdir. Əsər ilk dəfə təqdim olunduğu zaman komediya janrında yazıldığı qeyd edilsə də, bəzi müasir redaktorlar bu dramın roman janrında olduğunu iddia edirlər.
Bu pyes ingilis dilinin istifadə olunduğu ölkələrin səhnələrində tam mətni ilə deyil, müxtəlif teatrlarda nümayiş edilmişdir. 18-ci əsrdə çox tanınmış Şekspir aktyoru olan Devid Qarrik bu pyesindəki bir personajı canlandırmaqla çox şöhrət qazanmışdır. 19-cu əsrdə isə üçüncü pərdə pastoral xarakterli olmuş və böyük məşhurluq qazanmışdır. Ancaq 20-ci əsrin ikinci yarısında "Qış nağılı" pyesi tamamilə və Birinci Folio kolleksiyasındakı mətninin hamısını əhatə edərək, ilk dəfə səhnəyə qoyulmuşdur.
Personajlar
Siciliya Bohemiya Digər personajlar
Sinopsis
Lakin Kamillo Polikseni öldürmür və ikisi birlikdə Bohemiyaya qaçırlar. Leontes arvadı Hermionu zina və öz həyatına qarşı sui-qəsd hazırlama cinayətləri ittihamı ilə həbsə atır. Zindanda olarkən Hermionun qız uşağı olur. Leontes Sicilyalı bir saray mənsubu olan Antiqonusa bu körpəni anasından alıb öldürməsini əmr edir. Hermionun mühakimə olunması zamanı kahin rahibə Herminonun günahsız olduğunu bildirir; lakin Leontes bu qərarı dinləmək istəmir. Bu zaman Leontesin gənc oğlu Mamiliyin, anasının aqibətindən çox kədərlənməsi xəbəri məhkəməyə gəlir. Hermion bu xəbəri eşidincə huşunu itirib yerə yıxılır və ölmüş olduğu deyilir. Leontes bundan sonra aldığı qərarın doğru olmadığını anlayır. Ölmüş olan oğlu və arvadının xatirələrini həyatının sonuna qədər hər gün xatırlayıb böyük bir acı ilə yas tutacağına and içir.
Leontes Antiqonusa Hermiondan qaçırıb aldığı yeni doğulmuş olan qızı aparıb Bohemiyada dəni sahilində buraxması üçün əmr verir. Hermion Antiqonusun yuxusuna girir və kiçik körpəyə "Perdita" adını verməsini istədiyini söyləyir. Antoqones körpəyə mərhəmət edib baxmaq istəyir. Ancaq bunu bacara bilmir, çünki Şekspirin burada yazdığı və hər kəsin çox yaxşə bildiyi çox əcaib bir səhnə təlimatı olan "Bir ayı tərəfindən qovularaq səhnədən çıx" təlimatına uyğun olaraq körpəni qoyub ayıdan qaçar. Bir çoban və "Kloun" adıyla bilinən oğlu, Perditanı qurtararlar və bu körpənin yanında olan böyük məbləğdə qızıl pul səbəbindən da ikisi də çox zəngin olarlar. thumb|Çarlz Robert Lesli tərəfindən Florizel və Perditanın oymağı. Yeni pərdədə zaman sürətlə keçir və son hadisədən 16 il ötür. Leontes bu son 16 ili oğlu vəhəyat yoldaşının yası ilə keçirmişdi. Bohemiyada Poliksen və Kamillo, Poliksenin oğlu olan Florizelin bir qız çobana vurulduğunu öyrənirlər. Paltarlarını dəyişdirərək çoban qızın olduğu kənddə edilən bir "qoyun yunu qırxma" festivalına xərclərqoşulurlar və gənc cütlükləri nikahdan uzaqlaşdırmaq üçün təhdid edirlər. Lakin gənclər Kamillonun dəstəyi Sicilyaya qaçmağı bacarırlar.
Mənbə
left|thumb|286x286px|Çarlz Robert Lesli tərəfindən çəkilən Avtolikus ([[1836) ]] thumb|Antoni Frederik Oqastas Sendis tərəfindən Perditanın portreti Qış nağılı əsərinin əsas sahəsi 1588-ci ildə nəşr olunan Robert Qrininin pastoral romanı olan "Pandosto"-dan götürülmüşdür. Şekspirin bu sahəyə olan dəyişiklikləri, xüsusilə romansın qeyri-adi təbiətinin işığında və Şeksp ir in bu sadiqliyinə görə, Qış nağılının ən fərqli xüsusiyyəti: üçüncü və dördüncü aktlar arasındakı on altı illik boşluq.
Əsərdə adlar, yerlər və kiçik detallar barədə kiçik dəyişikliklər edilmişdir, lakin ən böyük dəyişikliklər oyunun sonunda Hermion və Leontesin sağ qalması və yenidən qovuşmasıdır. Pandostoda Hermionaya bərabər olan xarakter zinakarlığa görə ittiham edildikdən sonra ölür, Leontesin ekvivalenti özünün əməllərinə (qızının sevgisi daxil olmaqla) nəzər yetirir və özünü öldürür. Hermionun həyatda qalması ehtimal ki, sonuncu səhnənin daha təsirli edilməsi üçün əlavə edilmişdisə, Pandostodan fərqli bir tematik fərqlilik yaradır. Qrinin, güman ki, şəriət qanunlarını izləyirdi. Şekspir isə, əksinə, Leontes və Hermionun qovuşmasında yaşlı nəslin bərpasını ön plana çıxarır. Leontes yalnız yaşayır, amma əsərin xoşbəxt sona çatması üçün təkid edir.
1590-cı illərdən etibarən pastoral bir romantikanın istifadəsi göstərir ki, fəaliyyətinin sonunda Şekspir gəncliyin dramatik kontekstində yenilənmiş maraq hiss edib. Kiçik təsirlər də bu cür maraq göstərir. Periklidə olduğu kimi, hərəkətləri sadəlövh dramatik ənənə üsulu ilə inkişaf etdirmək üçün xordan istifadə edir; Bohem dənizindəki səhnədə bir ayı istifadə Musedorusa görə şübhəlidir, təxminən 1610-cu ildə məhkəmədə canlandırılan şivalik romantizmdir.
Anna Boleyn in (1986) yazarı olan Erik Ives, oyunun həqiqətən 1536-cı ildə həyat yoldaşı VIII Henri nin əmrinə zina edən və yalançı ittihamlarla öldürülən kraliçanın həyatına paralel olaraq yazılması ehtimalını irəli sürür. Henrinin ən yaxın dostlarından biri olan Henri Norreys Annanın ehtiraslı sevgililərindən biri kimi qətlə yetirildiyi və həyatını xilas etməkdən imtina etmədiyi, hər kəsin kraliçanın günahsız olduğunu iddia etdiyi üçün, iki hekayə arasında bir çox paralellik var . Bu nəzəriyyəyə diqqət yetirdikdə, Perdita Annanın yeganə qızı Kraliça I Elizabet in dramatik təqdimatına çevrilir.
Taramasalata
Taramasalata- -Yunan mətbəxinin milli yeməyidir.
Haqqında
Yunancadan tərcümədə duzlu tarama ikrası kimi başa düşülür. Tərkibində limon suyu, zeytun yağı, sarımsaq və ikra sousu var. Milli olaraq çörək və ya buterburodla təqdim edilir.
Hazırlanması
Bu supu hazırlayan zaman bəzən ona kartof və ağ çörək əlavə edirlər. İkranı blenderlə əzirlər. Kartofu və ya çörəyi isə süddə isladırlar. Alınan qarışığa limon soku,zeytun yağı əlavə edib bir neçə dəqiqə qarışdırırlar. Hazır yeməyi göyərti ilə bəzəyirlər.
Ənənə
Yunan taramasalatası müqəddəs postanın başlanğıcı ilə təzə birinci gündən hesab edirlər.
Yayılması
thumb|Turkish meze tarama|alt=Turkish meze tarama.jpg Buna oxşar yemək də rumın və bolqar mətbəxində də mövcuddur. Bun mətbəxlərdə isə bu yeməyə bəzi əlavələr edirlər. Məs, zeytun yağı ilə bərabər qarğıdalı yağı əlavə edirlər. Bəzi ölkələrdə onu yeyinti sənayesində də istifadə edirlər.
Şah I Abbasın Bəhreyni fəth etməsi
Şah I Abbasın Bəhreyni fəth etməsi — Səfəvi hökmdarı I Abbasın Bəhreyni ələ keçirməsi nəzərdə tutulur. Döyüş 1602-ci ildə olmuşdur.
Döyüş
thumb|[[Hörmüz adası, 1622-ci il]] XVI əsr boyunca portuqaliyalılar İran körfəzində bazalar qurmuşdular. Buna görə də, 1507-ci ildən etibarən Səfəvi imperiyası ilə Portuqaliyanın münasibətləri gərgin idi. Abbasın xarici siyasətdə əsas istiqamətlərdən biri də İran körfəzindən Portuqaliyanı qovmaq idi. Bu istiqamətdə atılmış ilk addımlardan biri də Bəhreynin ələ keçirilməsi oldu. Bəhreyn Bəsrə körfəzinin qərb sahillərində olan adalar qrupudur. Bu adaların ən böyüyünə Bəhreyn deyilir Özbəklərlə müharibə fonunda Şah Abbasın əsas hədəflərindən biri də indiyə qədər Səfəvi imperiyasının çox az dərəcədə fəaliyyətinin olduğu İran körfəzi bölgəsi idi. Bunu düzəltməkdə qərarlı olan Abbas 1601-ci ildə bölgədəki vassal hakimlik olan Ları ilhaq etdi və oranın sonuncu hakimi İbrahim xan Fars hakimi Allahverdi xanın ordusunda özbəklərə qarşı edilən Bəlx yürüşündə iştirak etdi və yürüş əsnasında həyatını itirdi. Ların fəthi Səfəvi hökumətini Hörmüz körfəzindən imperiyanın daxili bölgələrinə qədər olan əsas quru ticarət yoluna nəzarət etməsini təmin etdi.
1602-ci ildə Bəhreyn hakimi Rükunəddin Məsud, Portuqalların himayəsində olan Hörmüz hakimi Firuzşahın qorxusundan Səfəvi imperiyasının Fars vilayətinin hakimi Allahverdi xandan kömək istədi. Ada Hörmüz krallığına mənsub olsa da, kral Portuqaliyanın kuklası kimi hakimiyyətdə idi. Təklifin gəlməsindən sonra Allahverdi xan Abbasa xəbər etmədən, öz insiyativi ilə hərəkət edərək Bəhreyni ələ keçirmişdi, lakin o, Abbasın buna razılıq verəcəyini düzgün olaraq təxmin etmişdi. Amma bu işğal Abbasın Osmanlı imperiyasına qarşı Portuqaliya ilə İspaniyadan ibarət ittifaq qurmağa çalışdığı vaxta təsadüf etdiyi üçün təəccübə səbəb olmuşdu. Abbas bu bölgəni özünün qanuni torpaqları hesab edirdi və bu bölgədən gələn böyük ticarət vergilərinin portuqaliyalılara getməsinə görə qəzəbli idi. Bu qəzəb portuqaliyalıların Səfəvi tacirləri ilə kobud davranması xəbərlərinin gəlməsindən sonra daha da artdı. Hörmüzdən və qonşu quru sahəsində yerləşən Gembrundan gələn ticarət yolundan böyük gəlirlər götürməyə başlayan Abbas portuqaliyalılar üzərinə olan təzyiqini daha da artırdı.
Bundan sonra portuqaliyalılar və Hörmüz hakiminin qüvvələri Bəhreynə dəniz hücumua keçdilər. Səfəvi imperiyasınnı buna cavabı Gembrunu mühasirəyə almaq və karvan yollarını bağlamaqla verildi.
Eli Dükommen
Eli Dükommen (Élie Ducommun,19 fevral 1833, Cenevrə, İsveçrə — 7 dekabr 1906, Bern, İsveçrə) — isveçrəli jurnalist, pasifist, 1902-ci il Nobel sülh mükafatı laureatı (Karl Albert Qoba ilə birlikdə).
Həyatı
Eli Dükommen 1833-cü il fevralın 19-da Cenevrə şəhərində anadan olub.
Berna Gözbaşı
Berna Gözbaşı — Türk sənayeçi və idman meneceri. O, Kayseridə qurulan döşək istehsalçısı kimi fəaliyyət göstərən BRN Mattressin qurucusudur. Berna Gözbaşı sahibkarlıq və ixrac sahəsində bir çox mükafatlara layiq görülüb. 2019-cu ildə Kayserispor Futbol Klubunun prezidenti seçildi və Super Liqada ilk qadın idman klubu prezidenti oldu.
Eli Dükommen
Həyatı
Saatsaz ailədə üç uşaqdan ən kiçiyi olaraq dünyaya gəlib. Ali təhsilinin olmamasına baxmayaraq, 17 yaşında varlı bir ailənin evində şəxsi müəllim olaraq çalışırdı. Üç il sonra məktəbdə müəllimlik etməyə başladı və iki il sonra "Cenevrə Xülasəsi" (Les États-Unis d’Europe) jurnalının redaktoru oldu. Jurnaldakı fəaliyyətini 1857-ci ilə qədər davam etdirdi və beş il sonra Cenevrə kantonunun kansleri vəzifəsinə təyin edildi.
Berna Gözbaşı
Bioqrafiyası
Berna Gözbaşı 1974-cü ildə Türkiyənin Çanaqqala vilayətinin Gelibolu şəhərində kiçik zabit ailəsində anadan olub. İzmirdə Dokuz Eylül Universitetində biznes idarəçiliyi fakültəsində təhsil alıb və 1996-cı ildə məzun olub. Onun iki qızı var.
Eli Dükommen
Həyatı
1865-ci ildə Bernə köçdükdən sonra Progress jurnalını qurdu. 1868-ci ildən bəri, Beynəlxalq Sülh və Azadlıq Liqası tərəfindən nəşr olunan "Avropa Birləşmiş Ştatları" (Les États-Unis d'Europe) bülleteninin redaktoru idi. 1891-ci ildə Karl Albert Qoba ilə birlikdə Avropa pasifist təşkilatlarının hərəkətlərini koordinasiya edən Beynəlxalq Sülh Bürosunun qurucusu oldu. Bu fəaliyyətlərinə görə də büronun təsisçiləri 1902-ci ildə Nobel sülh mükafatına layiq görülmüşlər.
Berna Gözbaşı
Biznes karyerası
Gözbaşı peşəkar karyerasına Kayseridə yerləşən sink-qurğuşun metal sənayesi olan "Çinkır"da ixrac meneceri kimi başlayıb. 2001-2006-cı illər arasında o, Yaxın Şərq, Şərqi Afrika və Qərbi Afrikada ixrac biznesinə girən bir çox kiçik və orta müəssisəyə kömək etmişdir. 2006-cı ildə döşəklər və çarpayılar istehsalı üçün BRN Bed şirkətini qurdu. O, məhsullarını beş qitədə 60-dan çox ölkəyə ixrac etdi və gənc sahibkarlar üçün nümunə kimi göstərildi. 2011-ci ildə Gözbaşı Avropa Biznes Mükafatları tərəfindən on "Ən Uğurlu Sahibkarlar"dan biri seçildi. Onun şirkəti 2012-ci ildə Türkiyə Palatalar və Birjalar Birliyi (TOBB) və Harvard Universitetinin "Bütün Dünya Şəbəkəsi – Türkiyə" tərəfindən "Ən Sürətlə İnkişaf edən 25 Şirkət" siyahısına daxil edilmişdir. O, Kayseri Sənaye Palatasının ilk qadın üzvüdür.
İdman karyerası
Gənclik illərində Gözbaşı aktiv basketbolçu olub. O, “Kayserispor”un idarə heyətinə qəbul edilib, daha sonra sədr müavini olub. Türkiyə Super Liqasının yüksək səviyyəli kişilər liqasında çıxış edən "Kayserispor" klubunun prezidenti Erol Bedir fəxri klub prezidenti Mehmet Özhasekinin xahişi ilə 6 oktyabr 2019-cu ildə istefa verib. Üç il klub idarə heyətində işlədikdən sonra Gözbaşı yerli siyasi liderlərin, keçmiş hökumət nazirlərinin, qeyri-hökumət təşkilatlarının rəhbərlərinin və TOBB prezidenti M. Rifat Hisarcıklıoğlunun dəstəyi ilə futbol klubunun prezidenti seçildi. Gözbaşı prezidentliyi ilə bağlı "komanda liqa cədvəlinin sonunda olmasaydı, stul ona təklif olunmazdı" dedi. O, daha əvvəl qərarlar verməklə 2019-2020 Super Liqa mövsümündə klubun vəziyyətini yaxşılaşdırmaq əzmini ifadə etdi. 2019-cu ildə prezident Erol Bedir istefa verdikdən sonra o, Fövqəladə Baş Assambleyada prezident seçildi və Super Liqa tarixində ilk qadın futbol klubunun prezidenti oldu. O, 2021-ci ildə bu vəzifəyə yenidən seçilib. Gözbaşı ölkənin yüksək səviyyəli liqasında oynayan türk kişi futbol klubunun ilk qadın prezidentidir.
Eli Dükommen
Həyatı
Elie Dükommen həm də şair və tərcüməçi idi. 1886-cı ildə "Son təbəssümlər" (Derniers Sourires) adlı şeir kitabı nəşr olundu. Üstəlik, 1875-ci ildən inşası davam edən Yura-Bern-Lütsern dəmir yolunun, 1903-cü ildə dövlət tərəfindən satın alınmasına qədər baş katibi idi. Dükommen üçün əsas gəlir mənbəyi bu fəaliyyət idi.
Elie Dükommen 7 dekabr 1906-cı ildə Bern şəhərində vəfat etdi.
Gümüşü Qaranquşlar
Gümüşü Qaranquşlar İrlandiya Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus aerobatika eskadronudur. 1986-cı ildə qurulmuşdur. İlk komanda Fouga CM.170 Magister təyyarələri istifadə edirdi. 1998-ci ildə ləğv olunmuşdur. 2022-ci ildə komanda Pilatus PC-9 təyyarələri ilə yenidən fəaliyyət göstərməyə başladı.
Əkbər Muradov
Əkbər Muradov (d. 30 iyun 1968, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Azərbaycan paraolimpiyalı idmançısı.
Fəaliyyəti
İdman fəaliyyətinə 2004-cü ildə Bakıda başlamışdır. O, kişilərin 10 metr məsafəyə güllə atıcılığında dünya sıralamasında 5-ci olmuşdur. Əkbər Muradov 2007 və 2013 Avropa Çempionatının bürünc mükafatçısı və Dünya Kubokunun qalibidir. Azərbaycanı 2012 Yay Paralimpiya Oyunlarında təmsil etmişdir. Əkbər Muradov Dağlıq Qarabağ müharibəsi zamanı ağır xəsarət alaraq əlil olmuşdur.
Auversdəki evlər (rəsm əsəri)
Auversdəki evlər — Vinsent van Qoq tərəfindən yağlı boya ilə çəkilmiş rəsm əsəridir. Parisin şimal-qərbindəki Auvers-sur-Oise qəsəbəsinə köçdükdən qısa müddət sonra, 1890-cı ilin may ayının sonu və ya iyunun əvvəlində çəkilmişdir.
Buraya köçməsinin səbəbi Saint-Remidəki sıxıntılar və monoton həyat tərzi olmuşdur. Saint-Remidəki son iki ayda yaddaşına canlanan görüntüləri kətan üzərinə köçürmüşdür. Hollandiyalı kökündən bəhs edərək bu şəkilləri "Şimalın xatirələri" adlandırdı. Rəsmlərində olan bu şimala doğru səyahət Auversdə də davam etdi. Buna misal olaraq Auversdəki F789 kilsəsini göstərmək olar. Lakin Nuenendə yaşadığı kəndli həyatına burada davam etmədi. Auversdəki evlərin rənglənməsi müxtəlif sosial sinifləri nəzərə almağa kömək etdi.
Birgül Oğuz
Birgül Oğuz — türk yazıçısıdır. O, İstanbulda anadan olub və İstanbul Bilgi Universitetində Müqayisəli Ədəbiyyat və Mədəniyyət Araşdırmaları fakültəsində təhsil alıb. Yazıçı, 2006-cı ildə Edinburq Universitetində də oxuyub. Hal-hazırda Boğaziçi Universitetində İngilis ədəbiyyatı üzrə fəlsəfə doktoru dərəcəsi almaq üçün çalışır, eyni zamanda İstanbulda Moda Sahnesi və Nazım Hikmət Akademiyasında ədəbiyyatdan dərs deyir. Bu günə qədər iki bədii əsər nəşr etdirmişdir: Fasulyenin Bildiyi (2007) və Hah (2012). Sonuncu dəfə 2014-cü ildə Avropa İttifaqının Ədəbiyyat üzrə Mükafatını qazanmışdır. 2015-ci ildə Ayova ştatının eyniadlı şəhərindəki Ayova Universitetində Beynəlxalq Yazı Proqramının Payız Rezidenturasında iştirak etmişdir.
NGC 888
NGC 888, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Saat bürcü istiqamətində yerləşir. E1/P tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Mehmed Səlahəddin Əfəndi
Mehmed Səlahəddin Əfəndi — 33. Osmanlı sultanı V Muradın böyük oğlu, Osmanlı şahzadəsi.
Həyatı
Şahzadə Mehmed Səlahəddin Əfəndi 5 avqust 1861-ci ildə Dolmabağça sarayında dünyaya gəldi. Anası Rəftaridil Qadınəfəndidir. 1870-ci ildə Dolmabağça sarayında keçirilən mərasimlə Süleyman Əfəndi, Vahidəddin Əfəndi, Cəlaləddin Əfəndi, İzzəddin Əfəndi və Münirə Sultanın oğlu Sultanzadə Ələddin bəylə birlikdə sünnət edildi. Sarayda xüsusi təhsil almış, 15 yaşında ikən atası V Murad taxta çıxmış ancaq bir neçə ay sonra devrilərək Çırağan sarayına həbs edilmişdir. Gənclik illəri bu sarayda güclü nəzarət altında keçmiş, 1904-cü ildə atasının vəfatından sonra digər ailə üzvləri ilə birlikdə saraydan ayrılmışdır. Bu illərdə yazmağa başladığı xatirələri özünün və qardaş-bacılarının çəkdiyi əziyyətlərdən bəhs edir.
29 aprel 1915-ci ildə Üsküdar sarayında 53 yaşında vəfat etmiş, Yəhya Əfəndi türbəsinə dəfn edilmişdir.
Maştağa
Maştağa — Bakının Sabunçu rayonunda şəhər tipli qəsəbə. Bir sıra tarixi fərziyyələrə görə, qəsəbə sakinlərinin soykökündə Böyük Kiri döyüşdə məğlub edən və V-VI əsrlərdə Xəzər sahillərində məskunlaşan qədim köçəri Türk tayfası durur.
Tarixi
Bakı şəhərinin ən böyük yaşayış məskənlərindən biri hesab olunan, 6 min hektara qədər əraziyə malik Maştağa kəndi (sonralar qəsəbəyə çevrilib) qədim bir tarixə malikdir. Burada Azərbaycanın qədim adət və ənənələri, inam və etiqadları, mifoloji təsəvvürləri, şifahi ədəbiyyatı qorunub saxlanmaqdadır. Daha doğrusu, kəndin əhalisi bütün bunları nəsilbənəsil bir-birinə ötürür və ən gözəl ərmağan kimi bu gün də yaşadır.
Maştağa kəndi öz tarixini burada ucaldılmış, tarixin daş yaddaşına çevrilmiş memarlıq abidələri ilə də təsdiqləyir. Lakin təəssüflər olsun ki, kənddə geniş arxeoloji qazıntılar aparılmadığından, tarixi faktların elmə töhfəsi qənaətbəxş deyildir. Maştağanın orta əsrlərdən bəri 27 hamamı, 21 ovdanı, müdafiə qalası, 20 məscidinin inşaası, tarixi ərazisinin irimiqyaslı ictimai tikililərlə zəngin olması onu Bakıdan sonra ikinci yerə qoyurdu. Bir məhəllədə 5 məscidin, 7 hamamın, 5 ovdanın olması Abşeronda istisna hal idi.
"Maştağa" sözü, bu kəndin özündən əvvəl yaranıb. Bəzi mənbələrə görə kəndin adı "Məşqətə" olmuş, 5000 illik tarixi olan dövlət olmuşdur. Digər bir məlumata görə isə görkəmli kəmli Azərbaycan tarixçisi Abbasqulu ağa Bakıxanov "Gülüstan-i İrəm" əsərində "Maştağa" toponiminin "massaget" sözündən yaranması fikrini irəli sürmüşdür. Azərbaycan xalqının soykökündə mühüm rol oynayan bu tayfa eramızdan əvvəl VI-V əsrlərdə mövcud olub. Bu toponimin digər mənasını da Abbasqulu ağa Bakıxanov "Gülüstani-İrəm" əsərində "Məşədi ağa" kimi vermişdir. Bakı xanı Mirzə Məhəmməd xan vaxtilə burada möhtəşəm bir qala tikdirmişdir. Hətta qalanın yanında məscid də olub. Ötən əsrin 20-ci illərində dağıdılmışdır. Kəndin ətrafında aparılan qazıntılar zamanı mis sikkələr aşkar edilmişdir. Tədqiqatçılar bildirirlər ki, kəndin qədim tarixi var. Təəssüf ki, yadelli işğalçıların basqınına məruz qalan Maştağa dəfələrlə dağıdılmışdır. Stepan Razindən tutmuş (1668) Stepan Şaumyana kimi (1915-1918) bu qədim kəndə kimlər divan etməmişdir.
Mədəniyyəti
Maştağa Bakının memarlıq mərkəzlərindən biri olub. Maştağa həm də görkəmli ruhanilərin, elm, mədəniyyət və sənət adamlarının vətəni olmuşdur.
Əhalisi
thumb AzStat-ın 1 yanvar 2013-cü il tarixinə olan rəsmi məlumata əsasən qəsəbədə təxminən 43.7 min nəfər əhali yaşayır.
Tarixi dövrün təhlillərinə görə, orta əsrlərdə bu kəndin əyalət şəhəri olması ehtimal olunur. Maştağa əhalisinin sayı haqqında ilk məlumatlar XIX əsrin əvvəllərinə aid olsada, bu kəndin əhalisi orta əsrlərdə dəfələrlə çox olmuşdur. Maştağada evlərin sayı 1849-cu ildə 854, 1886-cı ildə 1137 və 1921-ci ildə 1260 idi. Əhali sayı 1842-ci ildə 3619 nəfər idi və Bakı kəndləri arasında bu saya görə1-ci olsada, sonrakı illərdə daha sürətlə artmış, 1886-cı ildə 6179, 1904-ci ildə 7784, 1913-cü ildə 8730, 1926-ci ildə 8220 və 1939-cu ildə 11642 nəfər olmuşdur. 1913-cü ildə Bakı kəndləri arasında mədən-zavod rayonu ərazisinə aid olan kəndləri saymasaq, əhali sayına görə yenə 1-ci yerdə idi. Sovet dövrü quruculuq-abadlıq işləri kənddə məskunlaşmanı sürətləndirmiş, burada ən sürətli artım olmuşdur. Əhali sayı 1959-cu ildə 16,9 min, 1970-ci ildə 22,2 min, 1979-cu ildə 31,9 min, 1989-cu ildə 40,2 min, 1999-cu ildə 38,9 min, 2009-cu ildə 43,7 min və 2016-ci ildə 45,1 min nəfər olmuşdur.
İqtisadiyyatı
Əkinçilik, ticarət.
Azərbaycanın bank sistemi
Azərbaycanın bank sistemi — "Banklar haqqında" qanunla tənzimlənir.
Qanunvericiliyə əsasən ölkənin bank sistemi ikipilləlidir – Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankından və kredit təşkilatlarından ibarətdir.
Əsas pilləni təmsil edən Mərkəzi Bank dövlətin mərkəzi bankıdır və onun fəaliyyəti Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası, "Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı haqqında" Qanun, Mülki Məcəllə və digər normativ hüquqi aktlarla tənzimlənir. Qanunvericiliyə uyğun olaraq Mərkəzi Bank – bank fəaliyyətini lisenziyalaşdırır və tənzimləyir, qanunla müəyyən edilmiş qaydada bank fəaliyyətinə nəzarəti həyata keçirir.
Bank sisteminin ikinci pilləsini kredit təşkilatları təşkil edir. Kredit təşkilatlarının fəaliyyəti Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası, "Banklar haqqında" qanun, Mülki Məcəlləsi, "Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı haqqında", "Bank olmayan kredit təşkilatları haqqında" və "Kredit İttifaqları haqqında" qanunlar və s. normativ hüquqi aktlarla tənzimlənir.
Bank sektorunun inkişafı səviyyəsini cəmi aktivlərin ÜDM-ə nisbəti ilə də ölçmək olar. Ekspertlərin hesablamalarına görə, iqtisadi cəhətdən zəif inkişaf etmiş ölkələrdə bank sektorunun cəmi aktivlərinin ÜDM-də payı 5%-i ötmür. Azərbaycanda bank sektorunun cəmi aktivlərinin ÜDM-də payı təxminən 32%-ə bərabərdir.
XX əsrin əvvəlləri
Neft sənayesinin XX əsrin əvvəllərindəki dünya böhranının nəticələrinə məruz qalmış Bakı şəhərində 1909-cu ilə qədər, 1907-ci ildə fəaliyyətə başlayan şəhər xüsusi lombardından başqa, borc verən heç bir yeni idarə açılmamışdı. Neft istehsalının və neft məhsulları ilə ticarətin həcminin azaldığı, gəmiçilikdə yük daşınmasının ixtisara düşdüyü, əməyə tələbatın xeyli azaldığı, vergilərin çoxunun geri qaytarıldığı və bir çox idarənin iflasa uğradığı şəraitdə Rusiya səhmdar kommersiya bankları öz fəaliyyət dairələrini genişləndirmək, Bakı rayonunda yeni şöbələr açmaq istəmirdi.
Kredit-bank sistemi
Bakıda borc (kredit) verən Qarşılıqlı Borcvermə Cəmiyyəti, Şəhər Borcvermə Cəmiyyəti, xəzinəyə və xüsusi şəxsə məxsus olan şəhər lombardı kimi idarələr də fəaliyyət göstərirdi.
Gəncə, Şuşa, Şəki, Lənkəran və Naxçıvan kimi ticarət-sənaye mərkəzlərində də kredit-bank sistemi inkişaf edirdi. Bu şəhərlərdəki kredit-bank sisteminin xüsusiyyəti dünya sənaye sistemini bürümüş böhrandan sonrakı durğunluq dövründə də inkişaf etməsi idi. Bunun başlıca səbəbi böhranın, neft sənayesindən fərqli olaraq, yerli sənaye sahələrinə və sənətkarlığa göstərdiyi təsirin zəif olmasında idi. Əvvəlki dövrlərin kapital yığımı sayəsində Şuşada yerli tacirlərin və sənaye sahiblərinin təşəbbüsü ilə 1904-cü ildə ilk kredit idarəsi - Qarşılıqlı Kredit Cəmiyyəti, 1910-cu ildə Volqa-Kama Kommersiya Bankı Tiflis şöbəsinin komisyonerliyi, 1914-cü il iyulun 25-də isə nizamnaməsi hələ 1905-ci ildə təsdiq olunmuş Qarşılıqlı Kənd təsərrüfatı Kredit Cəmiyyəti açıldı.
Şəkidə ilk bank idarəsi - Qarşılıqlı Kredit Cəmiyyəti 1908-ci il mayın 20-də, bir ildən sonra Əhmədov qardaşlarının Banklar Evi və və 1910-cu ildə isə Tiflis Kommersiya Bankının şöbəsi açıldı.
Uluxanlıdan İran sərhədinə qədər dəmir yol xətti çəkildikdən sonra XX əsrin əvvəllərində mühüm ticarət mərkəzinə çevrilmiş Culfada 1910-cu ildə Azov-Don Kommersiya Bankının şöbəsi, 1911-ci ildə İran Hesab-Borc Bankının şöbəsi və 1912-ci ildə isə Tiflis Kommersiya bankının şöbəsi yaradıldı.
Azərbaycanın başqa şəhərlərində - 1910-cu ildə Naxçıvanda Qarşılıqlı Kredit Bankının şöbəsi, 1911-ci ildə Lənkəranda Rus-Asiya bankının 1913-cü ildə həmin bankın şöbəsinə çevrilən komisyonerliyi, Astarada İran Hesablama-Borc Agentliyinin şöbəsi açıldı.
Kommersiya bankları
Kommersiya bankları XX əsrin əvvəllərində Azərbaycanın müxtəlif şəhərlərində fəaliyyət göstərən kredit-bank sistemində əsas həlqə idi. Rusiyanın Azərbaycan ərazisini fəaliyyət mühiti etmiş dövlət və səhmdar torpaq bankları sırasına 1900-cü ildən Don Səhmdar Torpaq Bankı, 1903-cü ildən Yaroslavl-Kostroma Səhmdar Torpaq Bankı, 1907-ci ildən Poltava Səhmdar Bankı, 1906-cı il fevralın 15-dən Kəndli Torpaq Bankın ın Zaqafqaziya şöbəsi daxil idi.
Kredit (borcvermə) idarələri
Azərbaycanın kredit-bank sisteminin digər bir həlqəsi kiçik kredit (borcvermə) idarələri idi. Rusiyanın, o cümlədən Azərbaycanın kənd təsərrüfatında XX əsrin əvvəllərində kapitalist münasibətlərinin inkişafı ölkədə kiçik kreditin vəziyyətini əsaslı surətdə dəyişməyi tələb edirdi. Çar hökumətinin 1904-cü il iyunun 7-də təsdiq etdiyi "Kiçik kredit idarələri haqqında əsasnamə"yə görə, Rusiya dövlət bankı - kiçik kredit işləri üzrə idarə yaradıldı və ona tapşırıldı ki, kiçik kredit müəssisələri yaradılmasına himayədarlıq, onların fəaliyyətinə nəzarət və rəhbərlik etsin.
Bu qanun Rusiyada kiçik kredit idarələri şəbəkəsinin yaradılması işini geniş inkişaf yoluna saldı. Azərbaycanda bu istiqamətdə ilk addımlar 1906-1907-ci illərdə atıldı. Dövlət bankının Tiflis və Bakı şöbələrinin nəzdində kiçik kredit üzrə Bakı və Yelizavetpol quberniya komitələri yaradıldı. Bank şöbələrində çalışan müfəttişlər kəndli təsərrüfatlarının xahişlərini nəzərdən keçirməli, imkan olduqda kiçik kredit müəssisələri açmalı idilər.
Kiçik kredit müəssisələri açılması Maliyyə Nazirliyinin 1905-ci ilin noyabrında təsdiq etdiyi Nizamnamə əsasında tənzimlənməli idi. Bu sənəd Azərbaycanda kiçik kredit müəssisələrinin iki növünün - kredit və borc-kredit şirkəti açılmasına yol verirdi.
Kiçik kredit müəssisələrinin çoxu Bakı quberniyasında, 8-i Naxçıvan qəzasında, 2-si isə Zaqatala dairəsində idi. Kredit şirkətləri çoxluq, borc-əmanət şirkətləri isə azlıq təşkil edirdi. Azərbaycanda kiçik kredit müəssisələri şəbəkəsinin genişliyi öz əksini bankir idarələri, qarşılıqlı kredit cəmiyyətləri və Bakı tacir bankı yaradılmasında tapırdı. Bu isə maliyyə oliqarxiyasının hakimiyyətinə gətirib çıxardı.
Azərbaycan iqtisadiyyatında rolu
Bakı banklarının, demək olar ki, hamısı əsasən neft sənayesi, ona xidmət edən sənaye sahələri və neft məhsulları ticarəti ilə bağlı idi və onlaraxidmət edirdi. Veksel və əmtəə kreditlərinin əsas hissəsi neft sənayesi sahəsinə düşürdü. Çəltik və buğda dəyirmanları, tütün fabrikləri, balıq sənayeçiləri, manufaktura tacirləri, qənd, meyvə, pambıq və s. ilə ticarət edənlər də bank kreditindən geniş istifadə edirdilər.
Rusiya kommersiya banklarının Bakı şöbələri neft sənayesi ilə, yerli sənayenin başqa sahələri və ticarətlə qovuşdu, bank kapitalı sənaye kapitalı ilə qaynayıb qarışdı. Bankların şöbələri kapitalın və inhisarların təmərküzləşməsi prosesini sürətləndirib gücləndirdi, iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrindəki qarşılıqlı əlaqələri yüksək dərəcədə qüvvətləndirdi. Bankların şöbələri təsərrüfat həyatının mərkəzinə çevrildi.
Bank şöbələrinin Gəncə qrupu 7-10 mln rublluq veksellərin hesabını aparırdı. Gəncədəki bütün bank şöbələri kənd təsərrüfatının müxtəlif sahələrini, əsasən isə çaxır və araq istehsalını, pambıqçılığı və ipəkçiliyi kreditlə təmin edirdi. Nuxa və Şuşa bankları baramaçılığa və ipək sənayesinə, həmçinin başqa istehsal sahələrinə kredit verirdi. Bank şöbələrinin apardığı veksel hesabının məbləği hər il Nuxada 3-4, Şuşada isə 2-3 mln rubl olurdu.
Torpaq banklarının bir qrupu özlərinin 1916-cı ilə qədərki fəaliyyəti dövründə kənd malikanələrini girov götürməklə, Azərbaycanın torpaq sahiblərinə 7 mln rubl uzunmüddətli borc vermişdi. Mülkədarlar bu kapitalın müəyyən hissəsini öz təsərrüfatlarını genişləndirməyə, onları kapitalist yolu ilə inkişaf etdirməyə yönəltmişdilər. Bu banklar, yəni Bakıda fəaliyyət göstərən Bakı şəhər Kredit Cəmiy yəti, Tiflis Zadəgan Torpaq Bankı, Don Torpaq Bankı, Tiflis Zadəgan Bankının Şuşadakı agentliyi, Poltava torpaq bankının Gəncədəki agentliyi həmin şəhərlərdə aparılan inşaat işləri üçün girov müqabilində borc vermişdi.
Azərbaycanda fəaliyyət göstərən kiçik kredit müəssisələri 1909-cu ildən 1913-cü ilədək xırda kənd burjuaziyasından olan üzvlərinə 6,5-7 mln rubla qədər borc vermişdi. Bu məbləğ kənd təsərrüfatının müxtəlif sahələrinə qoyulmuşdu.
Beləliklə, müharibədən qabaqkı illərdə Azərbaycanda iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrinə - sənaye, kənd təsərrüfatı və ticarətə hər il 100-150 mln rubl bank kapitalı yönəldilmişdi.
Bank kapitalı Azərbaycan iqtisadiyyatının bütün sahələrinə daxil olmuş, təsərrüfatı aparmaq üsullarını, onun strukturunu, bütün pul münasibətlərinin mahiyyətini dəyişmiş, sənayedə, kənd təsərrüfatında və ticarətdə əmtəə təsərrüfatı və kapitalizmin inkişafını sürətləndirmişdi.
Bank sistemində yeganə dövlət bankı olan Azərbaycan Beynəlxalq Bankıdır. Aktivlərin 41,6%-i Azərbaycan Beynəlxalq Bankına məxsusdur. Ölkə üzrə kredit portfelinin 41%-nə, depozitlərin 36%-nə bu bank nəzarət edir.
Yerdə qalan 20 bankın bazar payı 5%-dən də azdır. Bu bankların aktivləri ümumilikdə 639 milyon manat, orta hesabla hər bankın aktivi isə təxminən 32 milyon manata bərabərdir. Ölkə üzrə kredit portfelinin 8,3%-i, depozitlərin 2,5%-i bu bankların payına düşür. Orta hesabla hər bir bankın kredit portfeli 38 milyon Azərbaycan manatı, depozit portfeli isə 6,9 milyon Azərbaycan manatıdır.
Cozef Mürrey
Cozef Edvard Mürrey (Joseph Edward Murray, [mɜ'riː] ; )  —  Amerikalı cərrah-transplantoloq,  ilk böyrək nəqli əməliyyatı keçirmişdir. 1990-cı ildə Edvard Tomas ilə birlikdə "xəstəliklərin müalicəsində orqan və hüceyrə nəqli ilə bağlı kəşflərinə görə" Tibb üzrə Nobel Mükafatını aldı.
Bioqrafiyası
Cozef Mürrey 1 aprel 1919-cu ildə Milfordda anadan olub. Uşaqlıq və gənclik illərində Mürrey bir çox idmanla məşğul olurdu (Amerika futbolu, xokkey, beysbol). Müqəddəs Xaç Kollecinə yazıldıqda və beysbol oyunçusu olmağa hazırlaşanda laboratoriya hərəkətlərinin məşqlə üst-üstə düşdüyü ortaya çıxdı. Nəticədə beysboldan imtina etmək məcburiyyətində qaldı. Kolleci bitirdikdən sonra Mürrey Harvard Universiteti Tibb Məktəbində tibb təhsili aldı, sonra hərbi xidmətə başladı və Pensilvaniyadaki Valey Forqe Ordu Xəstəxanasında cərrahiyyə təhsili aldı. 1990-cı ildən bəri, Cozef Edvard Mürrey Papa Elmlər Akademiyasının üzvüdür.
Şir Ürəklilər
Şir Ürəklilər (Sherdils) — Pakistan Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus aerobatika eskadronudur. 1972-ci 17 avqust tarixində qurulmuşdur. 2010-cu ilə qədər Cessna T-37 Tweet təyyarələri istifadə olunub. Hal-hazırda Hongdu JL-8 təyyarələri istifadə olunur.
Pera Plaza
Pera Plaza — İstanbulun Bəyoğlu ilçəsində yerləşən muzey və otel. Otelin tikintisi 1892-ci ildə başlanıb 1895-ci ildə isə bitib.
Otel Taksim-Bəyoğlunun Pera ərazisində yerləşir. Atatürk Beynəlxalq Hava Limanından 20 km uzaqlıqdadır.
Bərpa üçün 2006-cı ildə bağlanıb 1 sentyabr 2010-cu ildə yenidən istifadəyə verilmişdir.
Tarixi
left|thumb|240x240px|Otelin [[Osmanlı imperiyası|Osmanlı dövründə çəkilmiş şəkili]] Pera Plazanın tarixi 19-cu əsrin sonunda başlamışdır. Şərq ekspresi 1888-ci ildən etibarən Paris-İstanbul səfərlərinə başladı. Sərnişinlərin İstanbulda qala biləcəyi yüksək səviyyəli otel yox idi. Bu səbəbdən Pera Plazanın tikintisinə başlandı. Otelin tikintisi 1892-ci ildə başlayıb 1895-ci ildə bitdi.
1917-ci ildən etibarən otelin qonaqlarından biri Mustafa Kamal Atatürk idi. Atatürk otelin 101 nömrəli otağında qalırdı. O burada döyüşlərin strategiyalarını qurur və vacib qonaqlarını qəbul edirdi. Həmin otaq 1981-ci ildə — Atatürkün 100-cü ildönümündə muzey otağa çevrildi.
Atatürkün ən çox sevdiyi rəng olan, digər bütün evlərində və adını daşıyan muzey-evlərdə istifadə olunan gündoğuşu rəngi, "sübh" çəhrayısı ilə yenilənən 101 nömrəli otaqda otelin bərpasından bəri Atatürkün kitabları, imzalı şəkil və açıqcaları, medalları və dövrün jurnalları yerləşir.
Otelin istifadə haqqları 1 dekabr 2012-ci ildə Demsa Group-a təhvil verilmişdir.
Tikinti və dizayn
left|thumb|200x200px|Qübbəli salonu Pera Plaza otelinin memarı levantili Aleksandr Vollaridir. Volli İstanbulda yerləşən Osmanlı Bankının və Arxeologiya Muzeyinin də memarıdır. Otelin tikintisində modern, neoklassik və oriantal memarlıq üslublarından istifadə edilmişdir. Planında və xarici görünüşündə neoklassik üslüb daha qabarıqdır.
Otel 46 x 28 metr sahəli dördbucaqlı formasındadır. İkisi zirzəmi olan ümumilikdə doqquz mərtəbədən ibarətdir. Girişdə böyük salon olaraq qurulmuş yer - Qübbəli salonu binanın əsas mərkəzidir.
Modern üslub əsasən oteldə yerləşən İstanbulun ilk elektrikli liftinin yanındakı nərdivanlarda istifadə edilmişdir. Mərkəzdəki Qübbəli salonu isə oriantal üslubun ən çox istifadə olunduğu hissədir. Digər hissələrdəki neoklassik üslub otelin görünüşünə töhfə verir.
Bərpa
thumb|224x224px|Oteldəki elektrikli lift Bu tarixi tikilinin bərpa layihəsi Tarixi Əsərləri Qoruma və Qiymətləndirmə memarlıq firması tərəfindən hazırlandı. Otelin daxili dizaynını Metex Dizayn Qrupu öz üzərinə götürdü. Layihə xüsusi komanda tərəfindən həyata keçirildi.
Otelin bərpası iki formada aparılırdı. Bir tərəfdən binanın memarlıq üslublarına əsasən tarixi dəyişikliklər edilir, digər tərəfdən otelin beynəlxalq standartlara uyğun olması üçün lazımlı infrastruktur hazırlandırdı. Bununla da otelin infrastrukturunda əsaslı dəyişikliklər oldu.
Layihədə həm otelin tarixiliyinin qorunması, həm də müasirliyinin artırılması nəzərdə tutulurdu. Bərpa zamanı oteldəki liftin texniki infrastrukturu qorundu. Lakin bəzi yeniliklər də əlavə edildi. Otelin orijinal olmayan bəzi rəngləri təmizləndi və tikilinin ilk formasına uyğun vəziyyətə gətirildi. Bərada edilən dəyişikliklərdən biri də, 380 m² sahəsində Spa qurulması idi. Otelin ən böyük salonu olan Qalata da yeniləndi.
Ümumi məlumat
Türkiyənin Avropa standartlarında tikilmiş ilk oteli Pera Plazanın 16 suiti, 115 otağı mövcuddur. Gecələmə otaqlarından başqa oteldə fitnes zalı, qapalı hovuz, sauna və buxar otağı kimi digər xidmətlər də mövcuddur. Otelin gün işığı düşən, yuxarı tavanlı tarixi salonları isə tədbir, toy mərasimləri və iclaslar üçün istifadə olunur.
Yerləşməsi
Pera Plaza oteli bir vaxtlar İstanbulun kiçik Avropası olaraq tanınan Taksim-Bəyoğlunun Pera ərazisində yerləşir. Otel Taksim meydanından piyada məsafədə, tarixi Yarımadadan 5 km və Atatürk Beynəlxalq Hava Limanından 20 km uzaqlıqdadır.
Atatürkün otağı
Türkiyə Respublikasının qurucusu, Pera Plazanın ən dəyərli qonağı Mustafa Kamal Atatürk oteldə ilk dəfə 1917-ci ildə qalmışdır. Atatürk bu ildən sonra müharibə və sülh vaxtlarında dəfələrlə oteldə qaldı. Müharibə vaxtı evi kimi çox qaldığı, ölkə barədə vacib qərarlar aldığı və qonaqlarını qarşıladığı 101 nömrəli otaq 100 illiyində — 1981-ci ildə Atatürkün şəxsi əşyalarının da sərgiləndiyi muzey otağa çevrildi.
Atatürkün papaq, ayaqqabı və eynək kimi şəxsi əşyaları olan bu otaq qonaqların üzünə açıqdır. Muzey otağı hər gün 11:00-12:00 və 15:00-16:00 saatları aralığında ziyarət edilə bilər.
Aqata Kristinin otağı
Dünyanın ən məşhur roman yazıçılarından olan Aqata Kristi 1926-1932-ci illər aralığında bir neçə dəfə Pera Plazada qalmışdır. Ən məşhur romanlarından olan "Şərq ekspresində qətl"i 411 nömrəli otaqda yazdığı deyilir. Oteldə itirdiyi gündəliyi indiyədək tapılmamışdır. Antik mebellərlə qara və tünd qırmızı rəngdə döşənən otaqda Aqata Kristinin müxtəlif dillərdəki kitabları yerləşir.
Xüsusi yerlər
thumb|175x175px|Otelin gecə görüntüsü (2010)
Qərib cinlər diyarında (film, 1977)
Məzmun
Film var-dövlət arzusu ilə yaşayan kasıb kəndli balası Qərib (Bəxtiyar Xanızadə) haqqında söhbət açır. Günlərin birində gəncin arzusundan xəbər tutan cinlər padşahı Akşad (Muxtar Maniyev) onu öz diyarına dəvət edir və gəncə çoxlu var-dövlət verəcəyini bildirir, amma bir şərtlə: oğlan cinlərə taxıl əkməyi və çörək bişirməyi öyrətməlidir. Gənc razılıq verir. Beləliklə, ilk baxışda elə görünür ki, o, məqsədinə çatıb, istəyinə nail olub. Lakin çox keçmir ki, Qərib evləri üçün darıxmağa, anasını (Firəngiz Şərifova), sevgilisini (Gülnarə Əfəndiyeva) tez-tez xatırlamağa başlayır. Yalnız bu zaman o, başa düşür ki, dünyada Vətəndən əziz heç nə yoxdur və ola bilməz.
Film insan iradəsinin yenilməzliyi, var-dövlətin vətənə, ailəyə məhəbbəti əvəz edə bilməyəcəyindən bəhs edir.
NASCAR
NASCAR şirkəti, 1948-ci ildə Bil Frans tərəfindən qurulmuşdur və 2003-cü ildən bəri onun oğlu Brayn Frans tərəfindən idarə olunur. Şirkət Florida ştatının Daytona Beach şəhərində yerləşir. Beynəlxalq yarışlarda 150-dən çox ölkədə yayımlanır.
Erkən avtomobil yarışları
thumb|Junior Johnsonun 1985-dəki şəkili. 1950- illərin Wilkes County, Şimali Karolinadan olan NASCAR sürücüsü. 1920-ci və 30-cu illərdə Daytona Beach, 1927 və 1935-ci illər arasında dünya rekordlarının qırıldığı yer kimi tanınır. Rensom Olds və Alexander Winton arasında olan 1903-cü ildəki tarixi yarışdan sonra, bu yürüş sahəsi 15 dən çox rekordların qırıldığı yerə çevrildi. Zamanla, Bonneville Salt Flats treki ən çox sürət rekordlarının olduğu yerə çevrildi.
Amerika Birləşmiş Ştatlarında Appalaç dağları bölgəsində hazırlanan yürüş, Amerika Birləşmiş Ştatlarının içərisində avtomobil yarışları qadağası zamanı köklənmişdir. Sürət sevənlər, qeyri-qanuni məhsulları yaymaq və tez-tez polislərdən daha yaxşı yayınmaq üçün kiçik və sürətli nəqliyyat vasitələridən istifadə edirdilər. Bir çox sürücü, onların sürətini artırma və yükləmə qabiliyyətini çoxaltmaq, həm də yük qabiliyyətini artırmaq üçün xüsusi hissələri dəyişirdi.
1933-cü ildə qadağanın ləğvi sürət sevənlərin bizneslərini durğunlaşdırdı, lakin həmin dövrdə Southerner sürət sevənlər üçün daha bir yol hazırladı, bu isə bir sıra sürücülərin yollarda yarışlarını davam etdirməyə sövq etdi. Avtomobillər inkişaf etməyə davam etdi və 1940-cı illərin sonlarında bu maşınları əhatə edən yarışların sayı daha çox artdı. Bu maşınlar Cənubi Amerikada məşhur idi və Şimali Karolina ştatının Wilkes rayonunda yaxından əlaqələnirdi. Həmin günlərdə yarışların əksəriyyəti modifikasiya edilmiş maşınlardan ibarət idi. Küçə maşınlarının işıqlandırılması və gücləndirilməsi, adi maşınlardan tamamilə fərqlənirdi.
Vilyam Frans
Mexanik William Frans, 1935-ci ildə Böyük Depressiyadan qaçmaq üçün, Florida ştatının Daytona Beach şəhərinə köçdü. William France 1936 Daytona yarışlarına ilk dəfə daxil oldu və beşinci yerdə yarışa yekun vurdu. 1938-ci ildə yarış zolağının ən mühüm insanlarından biri oldu.
Frans düşünürdi ki, insanlar modifikasiya edilmiş yarış maşınlarına baxmaqdan həzz alır. Sürücülər tez-tez reklam şirkətləri tərəfindən istismar olunur və hətta bəzən ən yaxşı sürücülər sponsorsuzluq ucbatından yarışdan geri qalırdı. 1947-ci ildə Frans qərar verdiki düzgün istiqamətlənəndirilmiş təşkilatsız və öncədən proqramlandırılmış çempionat olmadan bu yarışın inkişaf edə bilməyəcinə qərar verdi. Fransın danışıqları, 21 fevral 1948-ci ildə Daytona Beach, Florida, Strimlayn Hotel'de NASCAR'ın qurulması ilə sona çatdı.
Ervin Beyker
NASCAR'ın ilk komissarı Ervin Beyker idi. Ervin Beyker sabiq modifikasiya edilmiş maşın yarışlarının 500 dən dövrəsini bitirmiş və 100 dən çox sürət rekorduna imza atmışdır. Beyker əsasən öz şöhrətini, qitələrarası sürət yarışlarıda qazandı və modifikasiya edilmiş maşını New Yorkdan Los Angelesə apararaq avtomobilin dəyərini sübut etdi. Ölümündən sonra həm məşhur qitələrarası "Cannonball Run" yarışının, həm də yürüş təşkilatcılarının şərəfinə seçildi. Beykerə qazandığı uğuralara görə ölümündən sonra "Yolun Kralı" adı verildi.
Vendell Skot
Vendell Skot "Grand National Series"-i qazanan ilk zənci amerikalı idi. O, 30 yanvar 2015-ci ildə, ölümündən sonra NASCAR-ın fəxri iştirakçısı statusunu qazanmışdır.
Quruluşu
Sürücülər toplusu 8 Mart 1936-cı ildə Florida Daytona Beach-də toplandı. Sürücülər ən sürətli avtomobilləri və ən yaxşı sürücüləri təyin etmək üçün yarış şərtlərinə dəyişiklik etdilər. Yarışın əsnasında ağır maşınlar qumda batırıldı, və maşınların ən yüngülü sayılan Ford maşınları, bu yarışdan ənənəvi olaraq birinci çıxırdı. Yarışın başlanğıcından finişə qədər yalnız  27 avtomobildən yalnız 10-u 250 mil uzunluğunda yarış zolağını qurtarmağa nail olmuşdur. Sürücü Milt Marion, qalib elan edildi.
Misool
Misool — Raja Ampat adalarının ən böyük 4 adasından biri. Salavati, Batanta və Vayqeo ilə birlikdə "4 kral" adlandırılırlar. Sahəsi 2,034 km²-dir. Ən yüksək nöqtəsi 561 metrdir