cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rəşad Mahmudov
Azərbaycan Ürək və Sağlamlıq Assosiasiyası
7 sentyabr 2005 tarixində Azərbaycan səhiyyəsinin inkişafında xüsusi rol oynamış nadir səhiyyə təşkilatçısı mərhum professor, o vaxtkı Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının baş həkimi işləmiş Fəxrəddin Cavodovun təşəbbüsü, onun bilavasitə təşkilatçılığı və rəhbərliyi altında, habelə Raşad Mahmudovun, MNX-nın həkim-cərrahı Qulam Rüstəmzadənin yaxın iştirakı ilə Azərbaycanda ilk dəfə olaraq "Azərbaycan Kardiovaskulyar Cərrahlar Assosiasiyası" təsis edilmişdir. Bu Assosiyasıyanın sədri vəzifəsinə də o zaman məhz doktor Rəşad Mahmudov layiq görülmüşdür. Daha sonra, 2010-cu ildə həmin İctimai birliyinin adı dəyişdirilərək, "Azərbaycan Ürək və Sağlamlıq Assosiasiyası" adlandırılmışdır.
Siyasi fəaliyyəti
2015-ci il Azərbaycan Respublikası Milli Məclis (V çağırış) seçkilərində Yeni Azərbaycan Partiyasından namizədliyi irəli sürərək, 77 saylı Astara seçki dairəsindən millət vəkili seçilmişdir.
2020-ci il Azərbaycan Respublikası Milli Məclis (VI çağırış) seçkilərində Yeni Azərbaycan Partiyasından namizədliyi irəli sürərək, 77 saylı Astara seçki dairəsindən millət vəkili seçilmişdir.
Dieqo Velaskes
Dieqo Velaskes - (Diego Velázquez) (6 iyun 1599 - 6 avqust 1660) - İspaniyalı rəssam.
Həyatı
6 iyun 1599-cu ildə portuqaliyalı bir Yəhudi olan vəkil ata (Juan Rodríguez de Silva) ilə zadəgan bir ailədən gələn ananın (Jerónima Velázquez) ilk oğlan övladı olaraq dünyaya gəldi. O dövrdə İspaniyada ailənin ilk oğlan övladının ananın qızlıq soyadını alması ənənə olduğundan, Velaskes soyadını aldı. Dieqo Velaskes dil öyrəndi, fəlsəfə oxudu, rəsm dərsləri aldı. İlk rəsm müəllimi məşhur rəssam Francisco de Herrera idi. Uzun tüklü fırçalarla rəsm çəkməyi böyük ehtimal ki, ondan öyrəndi. Velaskes, sərt təbiətli yaşlı bir rəssam olan Francisco de Herrera ilə bir ilə yaxın müddətdə çalışdıqdan sonra, 12 yaşında olarkən, daha pis rəssam lakin daha yaxşı müəllim olan Francisco Pacheco'nun şagirdi oldu. Beş il onunla işlədi. Müəllimi Sevilyadakı sənət adamlarına yaxın olduğundan, Velaskes dövrün ədəbiyyat və sənət dəyişkənliklərini yaxından təqib etməyə başladı və gələcəkdə saraya girməyində müəlliminin köməyi oldu. Rəssam olaraq qısa zamanda məşhur oldu. 17 yaşında belə olmayan Velaskes şəhər rəssamları lojasına qəbul edildi. "Saka" o günlərdə, Sevilyada çəkdiyi rəsmlərdəndir.
1618-ci ildə müəlliminin qızı Juana Pacheco ilə evləndi. İki qızları oldu. Böyük qızları Francısca de Silva Velaskes Pacheco (1619-1658), məşhur rəssam Juan Bautista Martínez del Mazo ilə evləndi. Kiçik qızları isə hələ körpə ikən öldü.
Taxta IV Filip keçdikdə, rəhbərliyi Kont-Dük Olivaresa verib, özü də rəsm sənətinə sıx maraq göstərdi. Bu dövrdə Velaskes Saraya Kral ilə tanış olmağa çağırıldı amma lazımı marağı görməyib Sevilyaya geri qayıtdı. Aylar sonra Saraydan rəsmi bir dəvət alaraq Kralın bir portretini çəkdi, bu əsər IV Filip tərəfindən çox bəyənildi və Velaskes saray rəssamlığına təyin edildi. 1623-cü ildə Velaskes, ailəsiylə birlikdə Madridə köçdü. Kral IV. Filipin dostluğunu qazanan Velaskes, həyatının sonuna qədər də ondan kömək gördü. Velaskes yaşadığı müddət ərzincə, sarayın tək böyük rəssamı oldu.
1628-ci ildə Flamand rəssam Peter Paul Rubens Madridə gələndə, Kral Filip bu böyük sənətçiyi İspaniyadakı sənət əsərlərini gəzdirmək vəzifəsini Velaskesə verdi. Yeddi ay ərzində bu diplomatik vəzifəni boynuna götürən Velaskes rəssam Rubensi çox təqdir etsə də, öz rəsmləri onun təsiri altında qalmadı. Növbəti il Kral italyan əsərlərini və sənətçilərini görməyi çox istəyən Velaskesi İtaliyaya göndərdi. Bir il yarım davam edən bu səyahət zamanı Kral, rəssamın aylıq maaşını kəsmədiyi kimi, yol pulunu da özü ödəmişdi. Sənətçi orada Mikelancelo, Rafael kimi İtalyan rəssamlarının əsərlərini kopya edərək işlədi, o vaxt özü üçün bir neçə rəsm də çəkdi.
1659-cu ildə Filip, Velaskesə "cəngavər" titulunu verdi. Bu titul onu inkvizisiya təzyiqindən qurtararaq rahat-rahat işləməsini təmin etdi. 1660-cı ildə İspan şahzadəsi Maria Teresa ilə Fransa Kralı XIV. Louisin toy hazırlıqlarına nəzarət etdi. Toyu sənət cəhətdən zənginləşdirdi. 26 İyunda Madridə qayıtdı, 31 iyulda xəstələndi. Bu xəstəlikdən xilas ola bilməyərək 6 Avqust 1660-ci ildə, 61 yaşında ölən sənətçi böyük bir mərasimlə San Juan Kilsəsinin bağçasına dəfn edildi. O dəfn edilərkən Kral "artıq mən məhv oldum" deyərək ağladı. Həyatı boyunca rəssamı səssiz bir kölgə kimi izləyən arvadı, ölümündən çox qısa müddət sonra, rəssamın öldüyü otaqda öldü və sonra ərinin yanına basdırıldı.Sevilyada rəssamın xatirəsinə tikilən abidənin altında "həqiqətin rəssamına" yazılmaqdadır.
Yaradıcılığı
İncəsənət həyatının Sevilyada keçən ilk dövründə bodeqon növü əsərlər çəkdi. Bu növ, ümumiyyətlə mətbəxdə olan əşyaların, yemək və içkilərin insan fiqurları ilə birlikdə təsvir edildiyi, insan fiqurlarının gündəlik həyatın içindəki təvazökar insanların içindən seçildiyi bir rəsm növüdür. "Tavada Yumurta Bişirən Qadınlar" bu növdə əsərlərinin ilk nümunələrindəndir. Velaskes, təxminən on ilə qədər bu cür əsərlər çəkdikdən sonra, Madriddə saray rəssamı olduğu dövrdə portretlər çəkdi. Amma portreti heç bir zaman insan rəsmindən ibarət olaraq görmədi. Rəsmini çəkdiyi Kralı ya da Kraliçanın yanına mütləq bir ağac ya da it kimi bir obyekt əlavə etdi, bodeqonlardan gələn vərdişlərini bu portretlərdə əks etdirdi.
Ən məşhur əsəri "Baxıcılar" (1656/57) adını daşıyır. Bu əsər dünya rəssamlıq tarixində kətana çəkilmiş ilk üç ölçülü rəsm əsəridir. Rəssam portretdə bütünü ilə görünür, Kral və Kraliça isə otağının arxa hissəsindəki aynada müəyyən naməlum görünüşləri var. Rəssamın sağ tərəfində beş yaşındakı Şahzadə Margarita maraqla ana və atasına baxır, baxıcısı isə onunla maraqlanmaqdadır. Şəkildəki fiqurlar duruşlarının tam hərəkətə çevriləcəyi anda göstərilmişlər. Bir rəvayətə görə Velaskesin ölümündən sonra Kral bu portret ilə onun otağına girmiş və başında, əsərdə rəssamın sinəsində görülən qırmızı xaçı çəkmişdir. Bu xaç Santiago cəngavərlərinin simvoludur. Bu şəkil sonrakı dövrlərdə Velaskesin ilk Kubist olduğunun iddia edilməsinə gətirib çıxarmışdır.
right|thumb|[[Las Meninas (1656).]]
Mərsin
thumb|Myrtus communis
(Myrtus) — mərsinkimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Ocotea basicordatifolia
(Ocotea basicordatifolia) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Molot silah fabriki
Rusiyanın Kirov bölgəsində fəaliyyət göstərən “Molot” silah fabriki 1940-cı ildə sovet dövründə qurulub. Fabrik dünyada məşhur olan “Kalaşnikov” silahı başda olmaqla, digər silah və güllələr də istehsal edib.
2009-cu ilin yayında fabrik borc probleminə görə istehsalı dayandırıb. “Molot” silah fabrikinin bank və əməkdaşlarına 1 milyard rubl borcu var. Fabrikin istehsala başlaması üçün 300-400 milyon rus rubluna (10-14 milyon ABŞ dolları) ehtiyacı var. Fabrikin istədiyi kreditlər isə hələ verilməyib, üstəlik işçilərin də uzun müddətdir ki, gözlədiyi maaşlar ödənilməyib. 5000 nəfərin çalışdığı fabrikdə indi yalnız təhlükəsizlik işçiləri qalıb. Fabrikin 2700 işçisi müvəqqəti olaraq başqa işlə təmin edilib.
12 yanvar
1901–cari
thumb|[[Ermənistan Dövlət Akamedik Opera və Balet Teatrında 6 yaşlı uşağın xatirəsinə düzülən əşyalar]]
thumb|[[Robert Prosineçki]]
thumb|[[Aqata Kristi]]
Marzəsə
Marzəsə — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
11 aprel 2013-cü il tarixində rayonun rəsmi icra orqanının təqdim etdiyi məlumatlara əsasən Siyaku kənd inzibati-ərazi dairəsinə daxil olan Marzəsə kəndində 513 nəfər əhali yaşayır.
Umm-ən-Namil adası
Umm-ən-Namil adası (جزيرة ام النم) — Küveytə məxsus olan 9 adadan biri. Adanın sahəsi 0,569 km²-dir. Materik sahilindən 600 metr aralıda, Küveyt körfəzində yerləşir. Sahəsinə görə Bubiyan, Faylaka, Varba və Maskan adalarından sonra beşincidir. Burada müxtəlif növ dəniz canlıları, yengəclər, krevetlər yayıəlmışdır. Bir çox dəniz quşları burada yuva qurur. Adanın şimal-şərqində mayak vardır. Metal bünövrə üzərində olan mayakın hündürlüyü 16 metrdir. Fənər özü 17 metr yüksəklikdə yerləşir. Mayak günəş panelləri ilə təmin edilmişdir. Hər 10 saniyədən bir fənərdən ağ rəngli işıq gəlir. Mayak Küveyt körfəzinin qərb hissəsindən Əl Cəhra limanına keçidi təmin edir.
Lənkəran Dövlət Universitetinin nəzdində Sosial və Aqrar-Texnoloji Kollec
Lənkəran Dövlət Universitetinin nəzdində Sosial və Aqrar-Texnoloji Kollec (Əvvəlki adı:Lənkəran Dövlət Humanitar Kolleci)— Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olan orta-ixtisas təhsili müəssisəsi
Tarixi
26 avqust 2002-ci ildə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarına əsasən Lənkəran Məktəbəqədər Pedaqoji və Lənkəran Musiqi texnikumları birləşdirilərək onların bazasında Lənkəran Dövlət Humanitar Kolleci yaradılmışdır.
11 iyul 2020-ci ildə Lənkəran Dövlət Humanitar Kolleci Lənkəran Dövlət Universitetinin nəzdində publik hüquqi şəxs statusuna malik olan Sosial və Aqrar-Texnoloji Kollecə çevrilmə yolu ilə yenidən təşkil edildi.
İxtisaslar
Kollecdə aşağıdakı ixtisaslar üzrə mütəxəssislər hazırlanır:
Mutizm
Mutizm (mutus — lal, dinməz) — psixatriyada və nevrologiyada xəstənin suala cavab verməməsi, ünsiyyətsizlik kimi bir hal.
Mutismus Mutismi Mudelezh diuzel Selektivní mutismus Elektiver Mutismus Mutismo selectivo Mutisme sélectif 선택적 함묵증 אילמות סלקטיבית Mutizmus Selectief mutisme Selektiv mutisme Mutyzm wybiórczy Mutismo seletivo Selektiv mutism 选择性缄默症
Arxa plan
Arxa plan və ya Fon (Background) Ekranda üzərində simvolların təsvir olunduğu rəngdir; məsələn, ağ fonda qara simvollar. Həmçinin, arxa plan istifadəçinin birdəfəyə bir neçə proqram və ya sənədlə işləyə biləcəyi sistemdə: verilmiş anda açıq olan, ancaq aktiv olmayan pəncərədir. Bundan əlavə, arxa plan əməliyyat sistemlərində: mikroprosessorun vaxt bölgüsündə az öncüllüyü (prioriteti) olan, yəni öncəlikli olmayan, proses və ya məsələdir. İstifadəçi informasiyanın yenilənməsini tələb etmirsə, yaxud verilmiş məsələni öncəlikli rejimə keçirmirsə, fon prosesi (məsələn, çap və ya elektron poçtun daxil olmasının yoxlanması) çox zaman istifadəçi üçün görünməz olur.
Maşından-asılı proqram təminatı
Maşından-asılı — müəyyən kompüterlə bağlı olan və onun spesifik və ya unikal xüsusiyyətini gerçəkləşdirən proqram və ya qurğu. Maşından-asılı proqramları, yaxud qurğuları başqa bir kompüterdə asanca (əgər, ümumiyyətlə, mümkündürsə) istifadə etmək olmur.
Ocotea benthamiana
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Maşından-asılı proqram təminatı
Maşından-asılı olan yüksək səviyyəli dillər maşının bütün imkanlarından tam istifadə etməyə, aydın və asanlıqla oxunan proqramlar yazmağa imkan verirlər.Bu dillərdə operatorlar və ifadələr istifadəçi üçün daha rahat şəkildə yazırlar.Onlara misal olaraq PL/M dilinin göstərmək olar.Bununla belə bu dillər konkret quruluşdan çox asılıdır və bu səbəbə görə praktikada geniş yayılmışdır.
Maşından-asılı olmayan yüksək səviyyəli dillərin yaxud alqoritmik dillərin tərkibində maşından asılı olan operatorlar iştirak etmir. Bu dillərə Alqol, Fortran, BASIC, Fokal, PL/1, Paskal və s. daxildir. Alqoritmik dillərin əsas üstünlüyü proqramçının yüksək əmək məhsuldarlığı, proqramların asanlıqla bir maşından digərinə keçirilməsi, proqramlardan asanlıqla istifadə etmək imkanının olmasıdır. Maşın dilində yazılmış xüsusi proqram-transiyator alqoritmik dildə təsvir edilən alqoritmin simvolik təsvirini emal edir və proqramı avtomatik olaraq maşın dilinə çevirilir.
Maşxan
Etimologiyası
Coğrafi ad Maxşeyxan adının təhrif formasıdır. Talış dilindəki max «dayanacaq», «düşər-gə», Şeyx dini rütbə və «an» məkan bildirən şəkilçidir. Köhnə adı Kazeyran olmuşdur.
Senecio canchahuinganquensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Kociki
və ya Furukotofumi – Antik Yaponiya tarixi haqqında ən qədim yazılı mətn. Şintoizmin müqəddəs mətnlərindən biridir. Əsəri bəzən Yaponiyanın Bibliyası adlandırırlar. 712-ci ildə Nara dövründə O no Yasumaro tərəfindən tərtib edilmişdir.
Salnamədə göstərilir ki, qanlı çəkişmələrdən sonra taxta Tenmu çıxdı. Bu müharibə "Kociki" salnaməsinin yaranmasına səbəb oldu. "Kociki"nin əsas ideyası hakim sülalənin qanuni olmasını və onların ilahi mənşədən olmasını təsdiq etməkdir. "Kociki"nin mifoloji hissəsi bədii təfəkkürün ən qədim mərhələsini təşkil edir. Burada yaponların təbiətin canlı olması haqqında təsəvvürləri əks etdirilir. Bu təsəvvürləri şintoizm təbliğ edir. Müqəddimə, yəni Yasumaronin şərhləri 5 bölmədən ibarətdir.
"Kociki" Nara dövrünün məhsuludur. Nara dövrünün ən böyük ədəbimədəni yazılı abidəsi "Kociki"dir. Bu kitaba giriş sözünü Yasumaro yazmış və onun əsas məzmununu aydınlaşdırmışdır.
Ümumi xarakteristika
Yasumaro miflərin üç qrupunu, dövrəsini göstərir ki, bunlarında hər üçü əsas mövzuya aiddir. Belə ki, ilk mif qrupu (tsikli) Göylərdə hakimiyyət üstündə gedən mübarizəni – yəni Amatarosu ilə Susanoo arasında gedən mübarizəni, ikinci dövrdə artıq bu mübarizənin yerdə necə baş verdiyini təsvir edir: iki qəhrəman arasında – iki düşmən arasında – Take-Muki-Zumi və O-kuni-pusi arasında gedən mübarizəni təsvir edir. Üçüncü qrup miflər isə artıq yerdə baş verən (hakimiyyət üstündə) mübarizəni təsvir edir: yəni Kamu-Yamu ilə Naqasuni arasında gedən mübarizəni. Bunlar da ki, kvazitarixi hadisələridir.
Yasumaro Yaponiyada olan dörd monarxı xatırlayır. O, birinci monarx kimi Sucini göstərir (e.ə. 96-30-cu il). Sucin o, üç müqəddəs reralinini qorunması üçün ibadətxana yaradır. Sucin eyni zamanda yapon milli kultunun yaradıcı simasında təqdim edilir. İkinci monarx kimi Nintoku (313-399) xatırlanır. O, rəhmdil monarx kimi təsvir olunur. Üçüncü monarx isə Seymudur. Burada xronoloji sıra pozulur. Burada Seymunun çarlığı 131-191-ci illərə aid edilir. Seymu – öz sərhədləri müəyyən olan dövlət yaradır. Dördüncü monarx isə Unkya (412-453) hesab olunur. O, tayfa quruluşunu qaydaya salır. O, öz xalqını ayrı-ayrı nəsillərə bölür (Uci). Yasumaro özünün lakonik yığcam formulları ilə Yapon xalqının inkişafının həqiqi mərhələlərini göstərə bilir. Bütün bunlar isə patriarxal dövrün mənzərələri deməkdir.
I hissə
thumb|left|Əsərdən bir parça. Bu mifologiya həm də esxotoloji ruhla zəngindir. "Kociki"də "Zülmət ölkəsi" adlı utopik bir ölkədən danışılır. Guya insan öləndən sonra bütün ruhlar həmin ölkəyə yığılır. "Kociki"də İzanaqinin arvadı İzanami haqqında da danışılır və deyilir ki, bu ilahi zülmətdə gizlənir və onun əri allah İzanaqi onun yanına getməyə can atır. Sonra İzanaqi təzədən işıqlı dünyaya qayıdır. İzanaqi dəstəmaz alarkən sonra onun vücudundan çoxlu sayda ilahi ruhlar yaranır və onların içərisində də üç yeni allah var: İşıqlı ilahə Ameterasu (Günəş), Gecə Ay allah Sukiyomi və su stixiyası və Tufan allahı – Susanoo.
"Kociki"də Yaponiyanın yaranması haqqındada danışılır: İzanami və İzanami Göyü və Yeri bir-birindən ayırır və onlar qövsi-quzeh vasitəsilə Yerə enəndə özlərinin nəhəng nizələrini var gücləri ilə su burulğanına elə çırpırlar ki, bu zaman İzanaqinin nizəsindən qopan damcılar tökülür və bu damcılardan da yapon adaları yaranır. Beləliklə, bütün kosmoqonik proses bu kitabda bütün ardıcıllığı ilə təsvir olunur. İlk xaos kainatın dünyanın ilk bünövrəsidir: Göylə Yerin bir-birindən ayrılması kişi və qadın başlanğıcının meydana gəlməsi ən yüksəkdə olan ilahi varlığın yaranması iki ardıcıl etap kimi təsvir edilir.
II hissə
"Kociki"nin birinci bölməsinin ikinci yarısı kosmoqonik mifin tamamlayıcı hissəsinə həsr edilib. Burada yaranmış dünyanın konkret inkişafı haqqında danışılır – yuxarı ilahilərdən tutmuş kiçik allahlara qədər, səbəbkar allahlardan, yaradıcı allahlara qədər, kosmoqonik allahlardan – mədəniyyət allahlarına qədər, mədəniyyət allahlarından, sadə adamlara, qəhrəmanlara qədər – bunların hamısı haqqında bu kitabda bəhs edilir. Beləliklə, kosmoqoniya tarixə çevrilir, Allahlar qəhrəmanlarla əvəz olunur.
Yasumaro üç cür mifdən danışır. Birinci mif dairəsi iki ilahi varlıq çərçivəsində cəmləşir – Amatarası və Susanoo. Onlar günəş və tufan ilahiləridir. Qəzəbli Susanoo öz işıqlı bacısını dilxor edir, müvəqqəti olaraq uğur qazanır, lakin sonra Göylərdən qovulur. Daha sonra Yasurına Susanoonun sonrakı taleyi haqqında düşünür: onun qəhrəmanlığı, səkkiz başlı ilana qələbə çalması haqqında düşünür. Axırda Yasumaro azacıqda olsa, bütün baş verən prosesləri sanki ümumiləşdirir: Bütün dünyanı bürüyən Göy və Yer ruhlarını sadalayır. Bundan sonra Yasumaro ikinci qrup miflərə keçir. Dünyanın yaranması haqqında, səkkiz böyük adanın, yəni Yaponiyanın yaranması haqqında miflərdən danışır, ikinci qrup miflərin mərkəzi fiqurları haqqında danışılır və iki ilahi varlıq barədə sözünü davam etdirir: səma allahı – Takomita-cuçi və yer allahı – O-kuni-pusi haqqında.
Birinci allah elçi rolunda özünü göstərir. Bu Amatarasudur. İkinci allah isə ilahi varlıqların başçısı rolunda izhar olunur və özünü bütün dünyanın əsas məhvəri kimi təqdim edir. Amatarasu öz nümayəndəsini – canisini yeni idarə etmək üçün göndərir. Amatarasu əvvəlcə öz varis oğlunu yerə göndərmək istəyir, amma oğlu Göydəki yerini dəyişmək istəmir və nəhayət Amatarasu özünün ən etibarlı elçisini Taka-Mika-Zumini göndərir. O, yerə enir və yerdə Yer allahı ilə görüşür və onu inandırır ki, Göyə tabe olması çox vacibdir.
Bütün bunlardan sonra Yasumaro qeyd edir ki, Amatarasu Allahların şurasını təşkil edir və allahlara tapşırır ki, Dünyanı mükəmməl yaratmaq üçün məşvərətə yığışsınlar. Amatarasu belə qərara gəlir ki, dünyanı çox etibarlı allaha tapşırmaq lazımdır və son qərarı belə olur ki, öz oğlunu Yerə göndərsin. Onun oğlu yerə enir. O, burada (yəni Yerdə) nikaha girir və yerdə bir oğul qazanır. Amatarasu öz nəvəsinə (Niniqiyə) yeri, daha doğrusu Yaponiyanı bağışlayır və öz nəvəsinə Göylərin canişinliyini də etibar edir, yerdə isə onu hakimiyyət verərək, birdəfəlik onu yerə təhkim edir. Onun ayaqları ilk dəfə Kyuşu adasına toxunur. Yaponiyada Amatarasunun nəvəsinin yerə enməsini sonralar da Yaponiya tarixinin başlanğıcı kimi təntənəli surətdə qeyd edirlər: yaponların inamına görə, guya sonrakı nəsillərin hamısı bu nəvədən – Niniqidən törəyiblər və guya Yaponların gələcək nəsillərinin də əsas nüvəsi Niniqidir.
thumb|Kociki kitabları Bundan sonra Yasumaro sonrakı hadisələrə toxunur: O, Niniqinin nəsillərinin Yaponiyaya geniş surətdə yayılmasından danışır. "Kociki"nin sonrakı dövrlərinin mifik qəhrəmanları kimi Kamu-Yamato çıxış edir və o, Yamatonu (Yaponiyanı) zəbt edir. Əsərdə Naqasuna ona qarşı qoyulur. O, döyüşkən qəbilələrin başçısıdır (Hondo adasındakı qəbilələrin). Burada söhbət Yaponiyanın artıq Yer imperatoru haqqında sonralar Cimmu adlanan hökmdardan gedir. Çox ciddi cəhddən sonra Kamu Uamato Yamato ölkəsini fəth edir və Kaşivora adlı kənddə öz hakimiyyətini bərqərar edir. Bundan sonra bu imperator Yamato özündən sonra gələn imperatorların bünövrə daşını qoyur. Niniqinin Göydən Yerə enməsi ilə artıq Yer hakimiyyəti, Yer dövlətləri yaranır, real "İnsan hakimiyyəti meydana gəlir".
Qalan bölmələr
"Kociki" müqəddiməsinin ikinci bölməsi bütünlüklə iki hissəyə bölünür. I hissədə Tenmu hakimiyyətinin özü, ikinci hissədə isə onun şöhrətlənməsi haqqında bəhs edir. I hissədə Yasumaro öz qəhrəmanının xasiyyətnaməsini verir. Burada Yasumaro öz qəhrəmanının taleyində hansı dəyişikliklərin baş verməsini təsvir edir. Tenmunun taxtı qısa bir vaxta qədər şahzadə Otamanın əlinə keçir, lakin Tenmu özünün bütün qüvvəsini cəmləşdirir və yenə taxtı-tacı özünə qaytarır. Soma Yasumaro Tenmunun tərənnümünə, tərifən keçir. Lakin o, öz qəhrəmanını tərənnüm etməyə başlayanda bütün terminologiyanı Çin tarixindən və fəlsəfəsindən götürür. Lakin onun Çin ritorikasına uymasına baxmayaraq o, yenə də təzədən öz doğma, milli qısqanclığına qayıdır. Yasumaronun müqəddiməsi Çin ahənginə, Çin qaydasına uyğunlaşdırılıb, yalnız Çin dilində deyil, həm də Çin poetikasının qaydaları əsasında yazılır. Bu müqəddimə ritorik nəsrin xüsusi ədəbi-stilistik janrında yazılır.
Üçüncü bölmə də də iki hissəyə bölünüb. Birinci hissədə göstərilir ki, Tenmu qədim nağılların toplanmasına necə başlamaq haqqında əmr verir. Tenmu istəyirdi ki, bu yaradılacaq salnamənin əsasında, yəni "Kociki"nin əsasında onun çarlıq dövrünün, onun islahatçılıq fəaliyyətinin bütün detalları bu kitabda əks etdirilsin. Lakin bütün bunlara baxmayaraq bu salnamənin əsas mənbəyi şifahi ənənə ilə bağlıdır. "Kociki"nin III bölməsinin ikinci hissəsində hansısa bir nağılçıdan danışılır ki, onunda adı Hieda no Aredir.
"Kociki" müqəddiməsinin IV bölməsi Yasumaronun "Kociki" üzərində necə həssaslıqla işlənməsi barədə danışılır: Yasumaro özündən qabaq deyilənləri sanki tamamlayır, onları daha gözəl şəkildə ifadə edirdi. "Kociki" üzərində belə həssaslıqla iş aparmaq imperatriça Temmenin vaxtına düşür (707-715). Bu bölmənin özü də iki hissədən ibarət olaraq tərtib edilmişdir. Birinci hissə imperatriçanın mədhindən ibarətdir və onun hakimiyyət dövrü bütün təfsilatı ilə nəql edilir. İkinci hissə isə artıq "Kociki"nin başa çatdırılması prosesi təsvir edilir.
Beşinci və sonuncu bölmə Yasumaronun müqəddiməsi artıq Yasumaronun gördüyü işlərin təfərrüatlarını ümumiləşdirir. Müəllif burada üç mətləbə toxunur: O, əvvəla istifadə etdiyi dil haqqında danışır, sonra isə öz gördüyü işinin xarakterindən bəhs edir, üçüncü hissədə isə öz işinin ümumi məzmunundan və planından danışır.
Əhəmiyyəti
"Kociki" yalnız şintoizmin müqəddəs kitabı deyil, həm də bütünlüklə yapon xalqının kitabıdır. Bu kitab yalnız tarixi mənbələrin birinci dərəcəli əhəmiyyəti olan nümunəsi deyil, o, həm də bütün məzmunu və quruluşu etibarilə yapon tarixinin bünövrə daşıdır. "Kociki" vasitəsilə həm də allahlar dövrü, Tenmu epoxası haqqında fikirlər əldə etmək mümkündür.
Yaşma adası
Yaşma adası — Xəzər dənizində yerləşən, Azərbaycana məxsus olan ada. Dəniz səviyyəsindən -29 metr aşağıda yerləşir. Düzənlik relyefə malikdir. Giləzi Dili burnunda bir qədər aralıda yerləşir. Sahəsi dənizin qalxıb-enməsi ilə əlaqədar dəyişir. Bəzən hətta materikə birləşərək yarımadaya çevrilir. İnzibati cəhətdən Xızı rayonu ərazisinə daxildir.
Faunası
Sahil sularında dənizdə yayılmış balıqlara rast gəlinir. Adada çoxlu sayda dəniz quşlarını görmək olur.
Amur məxmərağacı
Ümumi yayılması
Çində və Koreyada yayılmışdır.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 25 m-ə, gövdəsinin diametri 70 sm-ə çatan, kənarları aşağıya doğru əyilmiş, sıх çətirli ağacdır. Gövdəsi boz qabıqla örtülmüş və iki qatlıdır: üst qatı məхməri, alt qatı sarıdır. Yarpaqları lələkvaridir, 5-13 хırda yarpaqcıqdan ibarətdir, uzunluğu 25-35 sm-dir. Yarpaqcıqların kənarı tam və ya bir qədər dalğavari dişlidir, ucu sivridir. Üstdən nöqtəşəkilli, açıq-yaşıldır, lətli vəzilərlə örtülüdür. İyun-iyul aylarında çiçəkləyir. Çiçəkləri bircinslidir, sarımtıl-yaşıl rəngdədir, budaqlarının uclarında süpürgəşəkilli çiçək qrupunda toplaşmışdır. Meyvələri diametri 1 sm-ə çatan, şarşəkilli yaхud armud formalı, lətli, parlaq-qaradır, beş toхumludur. Sentyabr-oktyabr aylarında yetişir. 300 ilə qədər yaşayır. Tez böyüyən bitkidir.
Ekologiyası
Soyuğa və kölgəyə davamlıdır.
Azərbaycanda yayılması
Gəncədə, Hacıkənd meşəliyində və Bakı Nəbatət bağında becərilir.
İstifadəsi
Qabığında və meyvəsinin lətli hissəsində berberadin alkoloidi vardır. Amur məхmərağacının gövdəsinin mantar qatından sənayedə istifadə edilir. Möhkəm oduncağından mebel düzəldilir.
Normativ etika
Normativ etikaya iki baxımdan baxıla bilər: idrak və qeyri-idrak. Eyni zamanda, qeyri-idrakçı bir mövqe baxımından normativ etika əxlaqi şüurun bir elementi kimi qiymətləndirilir və təsvir etikası əxlaq haqqında bilik olaraq buna qarşı çıxır. Koqnitiv baxımdan normativ etika əxlaqdan fərqlənmir və beləliklə, öz araşdırma obyekti olduğundan nizam və əxlaq haqqında biliklər qarışıqdır.
Normativ etika sahələri
Hər hansı bir rasionalistik əxlaq normativ etikanın, o cümlədən tətbiq olunan etikanın və konkret mənəvi təlimlərin sahələrindən biri sayıla bilər.
Stoaçılıq
Erkən ellinizm dövründə meydana gələn və qədim dünyanın sonuna qədər təsirini qoruyan bir fəlsəfi məktəb. Məktəb adını Stoa Poykile (, hərfən «boyalı portiko»), adından almışdır, burada stoaçılığın banisi olan Zenon Kitiyski əvvəlcə müstəqil müəllim kimi fəaliyyət göstərmişdir. Etikada, stoaçılıq, kinikə yaxındır, mədəniyyətə olan hörmətsizliyini bölüşməz. Bütün insanlar dünya dövləti olaraq kosmosun vətəndaşlarıdır; Stoik kosmopolitizm dünya qanunları qarşısında bütün insanları (nəzəriyyədə) bərabərləşdirdi: azad və qullar, yunanlar və barbarlar, kişilər və qadınlar. İstənilən mənəvi hərəkət, Stoiklərin fikrincə, özünü qorumaqdan və özünü təsdiqləməkdən başqa bir şey deyil və bu ümumi yaxşılığı artırır. Bütün günahlar və əxlaqsız hərəkətlər özünü məhv etməkdir, insanın öz təbiətini itirməsidir. Düzgün arzular və imtina, hərəkətlər və əməllər insan xoşbəxtliyinin qarantıdır, bunun üçün şəxsiyyətinizi xarici hər şeyə qarşı hər cür inkişaf etdirməlisiniz, heç bir qüvvəyə boyun əyməməlisiniz. Stoik etikanın əsas ideyası dünya hadisələrinin teleoloji və səbəbsiz şəkildə qurulmasıdır. İnsanın məqsədi "təbiətə uyğun" yaşamaqdır. Bu, ahəngdarlığa nail olmağın yeganə yoludur. "Kim razıdırsa, taleyi gətirir, kim razı deyilsə, sürükləyir" (Seneka). Stoiklər dörd təsir növünü ayırır: zövq, iyrənclik, şəhvət və qorxu. Doğru mühakimədən (ortos loqotiplərindən) istifadə edərək onlardan çəkinmək lazımdır. Stoiklər hər şeyi yaxşılığa (etikaya), pisliyə, laqeydliyə (adiafora) bölürlər. Təbiətə uyğun olan şeylərə üstünlük verilməlidir. Stoiklər hərəkətlər arasında eyni fərq yaradırlar. Yaxşı və pis işlər var, təbii əməllər onlarda təbii bir həssaslıq olarsa "uyğunlaşma" adlanır. İmperiya dövründə stoiklərin təlimləri xalq üçün bir növ dinə çevrildi. Stoizmin etikası və fizikası İntibah və erkən müasir dövrlərdə böyük təsir bağışladı.
Hiram Abas
1932-ci ildə İstanbulda doğuldu. 1957-ci ildə Ankara Universiteti Siyasi Məlumatlar Fakültəsini bitirdi. Müfəttişlik vəzifəsindən sonra ehtiyat zabit olan və M İ T-də işə başlayan Hiram Abas 12 mart dövründə M İ T-də böyük vəzifələrdə olan Abbas, 1978-ci ildə Namiq Kamal Ersun'un tasfiyesiyle əlaqəli olaraq öz istəyiylə təqaüdə ayrıldı.
1983-cü ildə ikinci dəfə Milli İstihbarat Təşkilatına dönən Abbas, 1988-ci ildə nümayiş olunan MİT hesabatı hadisəsində məsul görülərək, hesabatı qələmə alan Mehmet Eymür'le passiv vəzifəyə alınmaq tələb edilib, ikinci dəfə təşkilatdan öz istəyi ilə ayrıldı. Qorqud Eken ilə abi qardaş, köhnə M İ T məsləhətçisi və general-leytenant Mehmet Fuad Doğu ilə ata oğul əlaqəsi içində olduğu müxtəlif kitablarda belrtilmiştir.
Amerika silah firmalarının Türkiyə nümayəndəliyini edən bir şirkətdə çalışarkən 26 sentyabr 1990 səhəri işinə getmək üçün yola çıxdığında uğradığı sui-qəsddə həyatını itirdi. Evinin yaxınlığında, bələdiyyə işçisi kimi geyinmiş insanların açdığı çarpaz atəşin ortasında qalan Abas, hadisə yerində öldü. Cinayəti DEV-SOL üstlense də, Hiram Abasın faili məchul iddiası tozlu rəflərdə çürüyüb getmişdir.
Kurtlar Vadisindəki köhnə xarakterlərdən Aslan Akbeyin (Aslan Amca-serialdakı gerçək adı: Abbas Ustaoğlu) Hiram Abası təmsil etdiyi irəli sürülür.
Populyar mədəniyyətdəki yeri
Soner Yalçın Hiram Abasın da içində olduğu və ya bilvasitə olaraq əlaqəli olduğu həqiqi hadisələrdən ilhamlanaraq 1999-cu ildə Bay Pipo adlı bir araşdırma kitabı yazmışdır.
Outbreak Company
Outbreak Company və ya tam adı ilə — İçiro Sakaki tərəfindən yazılan, Yuuqen tərəfindən çəkilən ranobe seriyası. 2011-ci ilin dekabrından bu yana Kodansha tərəfindən 14 cildi işıq üzü görmüşdür. Kiri Kaciya tərəfindən hazırlanmış manqa adaptasiyası Kodansha nəşriyyatının "good! Afternoon" jurnalında 2012-ci ildən 2014-cü ilə kimi nəşr olunmuşdur. Anime adaptasiyası 2013-cü ilin oktyabrından dekabrına qədər yayımlanmışdır.
Dünya
Hadisələrin çox böyük hissəsi paralel dünyada baş verir. Burada insanlar, elflər, kərtənkələ adamlar, əjdahalar kimi mistik varlıqlar yaşayırlar. Müxtəlif dillərdə danışanların bir-birilərini başa düşməsi üçün sehirli üzüklərdən istifadə olunur. Paralel dünyada Yaponiya hökumətinin dostlaşdığı və Şiniçinin fəaliyyət göstərdiyi ölkə Müqəddəs Eldant İmperiyasıdır. Müqəddəs İmperiyasının monarxı 16 yaşlı Petralkadır. Müqəddəs Elkiya İmperiyasının şərqində Bahailm Krallığı yerləşir. Bahailm Krallığının Müqəddəs Eldant İmperiyası ilə arası pis olduğundan tez-tez casuslarını göndərir.
Ranobe
"Outbreak Company" ranobe seriyası İçiro Sakaki tərəfindən yazılır və Yuuqen tərəfindən çəkilir. Ranobe seriyasının ilk romanı 2 dekabr 2011-ci ildə Kodansha nəşriyyatı tərəfindən Kodansha Ranobe Bunko imprinti altında nəşr olunmuşdur. 2 dekabr 2015-ci ilə qədər isə 14 cildi çapdan çıxmışdır. Ranobe seriyası Sharp Point Press tərəfindən Tayvanda nəşr olunur.
Manqa
Kiri Kaciyanın illüstratorluğu ilə istehsal olunan manqa adaptasiyası Kodansha nəşriyyatının "good! Afternoon" jurnalında 7 noyabr 2012-ci ildən 7 noyabr 2014-cü ilə kimi nəşr olunmuşdur. İlk tankobon cildi 2 sentyabr 2013-cü ildə çap olunmuşdur. 6 iyun 2014-cü ilə qədər 3 tankobon cildi işıq üzü görmüşdür.
Anime
Feel studiyası tərəfindən Key Oykavanın rejissorluğu ilə çəkilmiş anime adaptasiyası 3 oktyabr 2013-cü ildən 19 dekabr 2013-cü ilə kimi TBS, daha sonra MBS, CBC, BS-TBS kanallarında göstərilmişdir. Şimali Amerikada animeni Crunchyroll yayımlamışdır. Açılış mahnısı Suzuko Mimori tərəfindən ifa olunan mahnısı, bağlanış mahnısı isə May Fuçiqami tərəfindən ifa olunan  mahnısıdır. Sentai Filmworks anime serialını yayımlamaq hüququ əldə etmiş, onu 3 mart 2015-ci ildə Blu-ray və DVD formatlarında buraxmışdır.
Qəbul
Anime adaptasiyası Akiba Souken tərəfindən 2016-cı ildə keçirilən sorğuda isə ən yaxşı 7-ci "hadisələri alternativ dünyada baş verən" anime seçilmişdir (81 səs).
Ankaralı Mehmed Əmin Əfəndi
Ankaralı Mehmed Əmin Əfəndi — Osmanlı alimi, müdərrisi və şeyxülislamı.
Həyatı
1619-cu ildə Ankarada dünyaya gəlmişdir. Bu səbəblə bir çox tarixi mənbələrdə Ankaralı olaraq anılır. Atası Hüseyn Əfəndi Ankaranın məşhur tacirlərindən olmuşdur. Kiçik yaşlarında Ankara müftisi Kırşəhərli Mehmed Əfəndinin xidmətinə girdi və burada ilk təhsilini aldı. Ardından şeyxülislam Zəkəriyazadə Yəhya Əfəndinin dərslərini aldı və dini təhsilini başa vurdu. Bir müddət kiçik dərəcəli mədrəsələrdə müdərris oldu. Daha sonra 1650-ci ilin oktyabrında Mehmed ağa darülhədisində, 1656-cı ilin avqustunda Pərviz Əfəndi, ertəsi il Qasım Paşa mədrəsəsinə təyin edildi və fətva əmini oldu. Ardından 1663-cü ilədək bir sıra önəmli mədrəsələrdə müdərris olaraq fəaliyyət göstərdi.
Daha sonra qazılığa keçərək 1663-cü ilin oktyabrında Yenişəhər qazısı oldu. 2 il burada xidmət etdikdən sonra İstanbula qayıtdı və yenidən fətva əmini oldu. 1667-ci ilin aprelində Bursa qazısı təyin edildi və fətva əminliyi də bu əsnada davam etdi. 1669-cu ilin dekabrında Misir, bir il sonra isə Məkkə qazısı təyin edilsə də, hələ yolda ikən İstanbula çağırıldı və 1671-ci ilin iyununda İstanbul qazısı təyin edildi. 1672-ci ilin mayında Anadolu, 1673-cü ilin iyununda Rumeli başqazısı seçildi. Bu əsnada şeyxülislam Minkarizadə Yəhya Əfəndinin xəstəliyi səbəbilə 8 ay ona naiblik etmiş, fətva məsələlərində söz sahibi olmuşdur. 1676-cı ildə vəzifədən alındı və böyük ərazilər hədiyyə edilərək təqaüdə çıxarıldı. Ancaq çox keçmədən 1685-ci ilin aprelində ikinci dəfə Rumeli başqazısı və nəhayət ertəsi il şeyxülislam seçildi (27 sentyabr 1686).
Şeyxülislamlığı əsnasında, dövlət idarəsindən uzaqlaşaraq gününü əyləncə məclislərində keçirən Sultan Mehmedi xəbərdar etməsi, siyasi vəziyyətin yaxşılaşmasında önəmli rol oynamışdır. Sultan Mehmedin son illərində yaranan taxta namizədliyi problemində sultanın oğlu Şahzadə Mustafanın yerinə qardaşı Şahzadə Süleymanın tərəfini tutdu. Ancaq onun cülus mərasimini görmədən 2 noyabr 1687-ci ildə vəfat etdi. Məzarı Kovacı Dədə məscidi həyətinə dəfn edilmişdir.
Owl City
Həyatı
Adam Young 5 iyul 1986-cı ildə ABŞ-də anadan olub. Musiqiçidir. İlk albomu "Ocean Eyes" (Okeanın gözləri) adlanır (2009). Digər albomları: "Maybe I'm Dreaming", "Sky Sailing", "The Midsummer Station", "All Things Bright and Beautiful", "Of June"
Əsl adı:Adam Young
Ləqəbi:Owl city
IBM PC/AT
250px|thumb IBM PC/AT <pi-si ey-ti> – (AT – “Advanced Technology” sözlərinin qısaltması) IBM PC kompüterlərinin üçüncü nəsli. 1984-cü ildə IBM 5170 tipli maşın kimi yaradılıb.
AT kompüterinin özəllikləri: •	AT şini (AT BUS): AT ana lövhəsi 16-mərtəbəli verilənlər şininə, 24-mərtəbəli ünvan şininə malik idi. Bu da həcmi 16 Mbayt olan operativ yaddaşı ünvanlamağa imkan verirdi (müqayisə üçün: orijinal IBM PC modelində bu, 640 Kbayt idi). Bununla belə, əski nümunəli kartlarla (verilənlər şini ¬– 8 bit, ünvan şini – 20 bit) uyumluluq təmin olunurdu. •	84-klavişli klaviatura: 84-cü klaviş SysRq (System Request) idi; rəqəm klaviaturası əsas klaviş blokundan ayrı yerləşdirilmişdi; Caps lock/Scroll lock/Num lock klavişləri üçün indikator. Sonradan IBM PC/AT kompüterləri 101-klavişli klaviatura ilə təmin olundu. •	Verilənləri saxlamaq üçün 1.2 Mbayt tutumu olan disketləri dəstəkləyən 5¼ düymlük disk qurğuları tətbiq olunurdu (keçmiş IBM PC modelində bu tutum 360 Kbaytdan çox deyildi). Tezliklə IBM PC/AT modeli 3½ düymlük disksürənlərlə təchiz olundu. •	Tutumu 20 Mbayt olan sərt disk əvvəlki IBM PC/XT modelindən iki dəfə sürətli idi (40 ms). Computer Memories şirkətinin istehsalı olan əvvəlki modellərin bir il istismar müddətində 25-30 % hissəsi sıradan çıxırdı. Bu hal qismən kompüterin söndürülməsi anında MS-DOS 3.0 əməliyyat sisteminin oxuma/yazma başcığının parklanması zamanı istifadə etdiyi FAT alqoritmində olan xəta ilə bağlı idi. •	İlk IBM PC/AT kompüterləri (1984–1986-cı il buraxılışları) CGA, monoxrom MDA, EGA, yaxud PGA videoadapterləri ilə təchiz olunurdu. 1987-ci ildən sonra buraxılmış modellər yalnız VGA videoadapterləri olurdu. •	Sələfi IBM PC kimi, IBM PC/AT kompüteri də sürüşkən nöqtəli ədədlərlə sürətli işləmək üçün Intel 80287 riyazi so-prosessorunu dəstəkləyirdi.
Bütün bu yenilikləri dəstəkləmək üçün PC-DOS 3.0 adlandırılmış əməliyyat sistemində ciddi əlavələr edilmişdi. Bu kompüterlər yeni meydana çıxmış OS/2 əməliyyat sistemi ilə də işləyirdi.
Şirvan Dövlət İqtisadiyyat və Humanitar Kolleci
Şirvan Dövlət İqtisadiyyat və Humanitar Kolleci (əvvəlki adı: Əli Bayramlı Pedaqoji Texnikumu) — Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olan orta-ixtisas təhsili müəssisəsi.
Tarixi
28 iyun 1999-cu ildə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarına əsasən Bakı Məktəbəqədər Pedaqoji Texnikumunun Əli Bayramlı filialının bazasında Əli Bayramlı Pedaqoji Texnikumu adı ilə yaradılmışdır.
9 mart 2006-cı ildən Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin təklifi ilə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarına əsasən Əli Bayramlı Dövlət İqtisadiyyat və Humanitar Kolleci adlandırılmış, 10 iyun 2008-ci ildə isə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarına əsasən, "Əli Bayramlı" sözləri "Şirvan" sözü ilə əvəz edilərək müəssisənin adı Şirvan Dövlət İqtisadiyyat və Humanitar Kolleci olmuşdur.
İxtisaslar
Kollecdə aşağıdakı ixtisaslar üzrə mütəxəssislər hazırlanır:
Paolo Toskanelli
Paolo Toskanelli (tam adı ; d. 1397, Florensiya – ö. 10 may 1482) — İtalyan alimi; məşhur riyaziyyatçı, astronom və coğrafiyaçı
Paolo Toskanelli nəinki Apennin yarımadasında yerləşən krallıqlarda, hətta bütün Avropada alimlər arasında nüfuz sahibi sayılırdı. O, Yer planetinin kürə şəklində olmasının tərəfdarı idi. O, Hindistana qərb yolu ilə gedib çatmaq ideyasını irəli sürmüş, humanist Nikkolo Nikkolini tərəfindən əhalinin ümumi istifadəsi üçün yaratdılmış kitabxananın qoruyucusu və rəhbəri olmuşdur. Alim astronomik XIII əsrə aid "Alfonso cədvəli"ndə astrologiya elemetlərinin tənzimlənməsi və düzəlişini etmişdir.
Həyatı
Doktor Dominik Toskanellinin oğlu olan Paolo 1397-ci ildə Florensiyada anadan olmuşdur.
Həm riyaziyyatçı, həm də tibb doktoru kimi Padua Universitetindən məzun olmuşdur.
Xəritəsi
thumb|Toskanellinin hazırladığı xəritə Portuqal kralı V Alfonsa Yerin kürə şəkildə olmasını və Hindistana qərb yolu ilə getməyin mümkünlüyünü Paolo Toskanelli belə bildirmişdir:
"Mən bilirəm ki, Yer kürə şəklində olan halda bu yolun mövcudluğu təsdiq oluna bilər. Lakin buna baxmayaraq işinizi yüngülləşdirməkdən ötrü mənim tərəfimdən tərtib olunan xəritəni sizə göndərirəm. Həmin xəritədə qərb istiqamətində üzməyin marşrutu, istədiyiniz adalar və sahillər göstərilib, hansı yerə gedəcəyiniz də qeyd edilib. Ekvatordan və qütbdən də nə qədər aralı üzəcəyiniz göstərilib. Təəccüblənməyin ki, ədviyyatların harada bitməsini və daş-qaşların olduğu ölkələri mən qərbdə göstərirəm, halbuki hamı həmin yerləri şərq deyə adlandırırlar. Əgər quru torpaqla getsələr, onda dediyim yerə şərq istiqamətində çatmaq olar..."
Paolo Toskanellidən əvvəl belə bir səyahətin reallığı barəsindəki fikri Aristotel, Böyük Pliniy, Strabon və Plutarx kimi dahilər bölüşmüş, ondan 10 il sonra isə, daha dəqiqi 1484-cü ildə buna azacıq oxşar layihəni Xristofor Kolumb portuqal kralı II Juana təqdim etmişdir.
Toskanelli bir çox alimlərin gördükləri elmi işlərlə tanış olsa da, kobud səhv nəticəsində o, Yer kürəsinin ölçüsünü xeyli kiçiltmişdir. Belə ki, 1474-cü ildə öz xəritəsini tərtib edərkən elementar səhvlərə yol vermişdir ki, bu cür kobud səhvə görə heç bir mütəxəssis ona bəraət qazandıra bilməz. Halbuki, bir çox əsaslar vardır ki, Toskanelli həmin səhvlərə yol verməyə bilərdi. Qeyd edək ki, o, belə nəticəyə gəlmişdir ki, okean vasitəsilə İspaniyadan Hindistana qədər olan məsafə cəmisi 6000 mildir. Əslində isə həqiqi məsafə bundan üç dəfə çoxdur. Onun tərtib etdiyi xəritədəki digər səhvi isə Antiliyanı Atlantik okeanının mərkəzində göstərməsi idi. center|300px|thumb|Məşhur xəritəsində Orta Amerikanın əsl təsviri ([[1474)]]
Kometa
Toskanelli kometalarla bağlı apardığı çalışmalarla və xüsusilə də onların orbitlərinin xətasız hesablaması ilə tanınır. Bu tədqiqatların ən məşhuru 1456-cı ildə kəşf edilən kometa və eyni kometa 1768-ci ildə dünyanın yaxınlığından keçdiyi zaman, Halley kometi kimi tanınır.
Günəş saatı
O, günəş saatının bir hissəsi kimi Florensiyada yerləşən Santa-Mariya-del-Fyore məbədinin gümbəzindən istifadə etmişdir. Belə ki, o, 1474-cü ildə həmin məbəddə özünün məşhur qnomonunu yerləşdirmişdir. Hansı ki, həmin üsul ilə günorta vaxtının yarım saniyə dəqiqliyi ilə müəyyən etmək mümkün idi. Həmin cihaz ta XIX əsrin sonuna qədər fəaliyyətdə olmuş; məbəddə bərpa işləri ilə məşğul olan ustaların cihazdan başları çıxmadığından sıradan çıxmışdır. Həmin cihazın vasitəsilə günəşin şüası ilin iki ayında – mayın sonundan iyulun sonuna kimi, diskin deşiyindən keçib döşəməsinə çatırdı. Paolo Toskanelli cihazı hazırlamaq üçün 90 metr hündürlükdə cənub pəncərəsinin ağzında ortasında deşik olan bürünc disk birləşdirmiş və Altardan sol tərəfdə Santa-Kroçe kapellasının döşəməsində bölümlərlə olan xətkeş düzəltmişdir.
Xatirəsi
thumb|"Paolo Toskanelli" gəmisi (1949)
Platon mağarası
thumb|240px|"Platon mağarası" ([[Uilyam Bleyk, 1793)]] Mağara haqqında mif — Platonun "Dövlət" əsərinin yeddinci kitabında özünün "ideya" haqda təlimini izah etmək üçün istifadə etdiyi məşhur alleqoriya. Ümumilikdə platonizmin və obyektiv idealizmin təməl daşı hesab olunur.
Məzmunu
Mif Sokratla Platonun qardaşı Qlavkonun dialoqu şəklində ifadə olunur.
— Sən ziyalılıq və cəhalətlə bağlı bizim insan təbiətimizi belə bir hala bənzədə bilərsən… Təsəvvür et ki, insanlar sanki yerin altında, işığın geniş düz xətt boyunca uzandığı bir mağarada yaşayırlar. Kiçik yaşlarından onların boyunlarında və ayaqlarında tərpənməyə imkan verməyən zəncirlər var və yerlərindən tərpənə, həm də başlarını döndərə bilmədikləri üçün onlar yalnız gözlərinin önündəkini görürlər. İnsanlar hündürdə yerləşən ocaqdan saçan işığa öz arxalarını çeviriblər, ocaq və insanlar arasında sehrbazların öz köməkçilərini arxasında gizlədib ordan müqəvvaları oynatdıqları parça kimi, çox da hündür olmayan hasarla əhatələnmiş bir dağ yolu keçir.
— "Mən bunu təsəvvür edə bilirəm" — Qlavkon dedi.
— Onda təsəvvür et ki, hasarın o biri tərəfində başqa insanlar özləri ilə müxtəlif əşyalar aparırlar və onu elə tutublar ki, əşyalar hasarın üstündən görünür. Onlar daşdan və taxtadan hazırlanmış müxtəlif canlıların heykəllərini və təsvirlərini aparırlar. Bu zaman adətən onların bəziləri danışır, bəziləri isə susur.
— Sən qəribə obrazlar və qəribə məhbuslar təsvir edirsən!
— Bizim kimi. Əvvəla sən elə düşünürsən ki, həmin vəziyyətdə o insanlar arxalarındakı işığın onların önündəki mağaranın divarlarına saldığı, özlərinin, yaxud digərlərinin kölgələrindən başqa nəsə görə bilirlər?
— Əgər onların başları ömürləri boyu tərpənmirsə, onlar başqa şeyləri necə görsünlər ki?
— Bəs o divarın arxasından aparılan əşyalar? Onlar da eyni vəziyyətdə deyillərmi?
— Necə yəni?
— Düşünmürsən ki, əgər məhbuslar bir-birləri ilə söhbət edə bilsəydilər, onlar məhz gördüklərinə ad verdiklərini düşünməzdilərmi?
— Sözsüz bu belədir.
Platon mağarası insanların yaşadıqları ətraf dünyanı ifadə edir. Hissiyat orqanlarının köməkliyi ilə onlar elə bilirlər ki, ətrafda baş verən hər şeyi duyurlar.
Lakin belə həyat sadəcə illüziyadır. Real dünyadan onlara sadəcə dumanlı kölglələr gəlib çatır. Filosof özünə sual verməklə və cavab axtarmaqla digərlərinə nisbətən daha aydın bir təsəvvürə malik ola bilər. Real aləmi lazımınca duya bilməyən insanlarla bildiklərini bölüşmək filosof üçün mənasızdır.
Buna görə də Platon davam edir: thumb|400px|Platon mağarasının illüstrasiyası
— Onlardan birinin boynunu və ayaqlarını azad etdikdən sonra ayağa durmağa, gəzməyə və ətrafa baxmağa məcbur etdikdə, əvvəllər kölgəsini gördüyü cisimlərə baxmaq ona ağrılı olacaq. Necə düşünürsən, ona deyəndə ki, əvvəllər o sadəcə boş şeylər görürmüş, indi isə həqiqətə yaxınlaşanda o nə deyəcək, düzgün təsəvvür yarada biləcəkmi? Hələ üstəlik aparılan əşyalardan birini göstərib onun nə olduğunu soruşsalar necə? Səncə bu onu çətinliyə salmayacaqmı və o düşünməyəcəkmi ki, əvvəl gördükləri ona indi göstəriləndən daha həqiqidir?
— Əlbəttə, o belə də düşünəcək.
— Bəs onu birbaşa işığa baxmağa məcbur etsələr necə, gözləri ağrımayacaq? Və o görmək iqtidarında olduğu tərəfə dönüb, orda gördüklərinin ona indi göstərilənlərə nəzərən daha həqiqi olduğunu düşünməyəcəkmi?
— Hə, bu belədir.
Bu pritça ilə Platon dərketmənin nə qədər əziyyət, əmək tələb etdiyini nümayiş etdirirdi. Ona görə də onun ideal şəhərini ancaq filosoflar idarə etmək gücündə idi. O insanlar ki, dərketmə üçün çoxlu əmək sərf ediblər.
Bədii ədəbiyyatda
İspan yazıçısı Xose Karlos Somosa bu pritçanı özünün 2002-ci ildə ilin detektiv romanı seçilərək Dagger mükafatı alan "Afina qətlləri" əsərində xüsusilə incələyir.
Məsçitməhəllə
Məsçitməhəllə — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Anapa dili
Аnapa dili — qumdan təşkil dil. Taman yarımadasında Anapa şəhərindən Dəmir Buynuz burnuna qədər 43 km məsafədə uzanır. Qərbdən Qara dəniz, şərqdən isə duzlu limanlarla əhatələnir. Qafqaz ərazisində yayılmış molyusklardan ibarət olan kvars qumlarından təşkil olunmuşdur. Dilin eni 600-2000 metr arasında dəyişir. İnzibati cəhətdən Krasnodar diyarının Anapa rayonuna daxildir.
Tarix
Anapa dili Kuban çayı sayəsində formalaşmışdır. ХIХ əsrin sonunda çay öz deltasını dəyişmişdir. Üstəlik dəniz axınları qumların bir yerə toplanması sayəsinsə dil tədricən formalaşmağa başlamışdır. Bununla belə dilin təməlini çayın dənizə Qafqaz dağlarından gətirdiyi lil olmuşdur.
Coğrafiyası
Dil adəti üzrə üç hissəyə bölünür: çimərlik hissə (uzunluğu 100–150 m), dilin hər iki başı və dyun hissə. Üçüncü hissə adəti üzrə dilin mərkəzi hissəsi əhatə edir. Burada dyunların orta hündürlüyü 3-5 metr, maksimal hündürlük isə 14–15 m -dir. Dyunlar Buqaz limanına qədər uzanır. Burada bitki örtüyü səhra tiplidir. Limanların sahillərində qamış yayılmışdır.
Sahilləri dayazdır. Bu səbəbdən sahil suları nisbətən istidir. Məsələn dəniz mərkəzindən fərqli olaraq sahildə suyun temperaturu 2-5 °C yüksəkdir. Suyun maksimal tempersturu 1972-ci ildə +28,2° С olaraq qeydə alınmışdır.
Hərbi əməliyyatlar
Hərbi əməliyyatlar — strateji səviyyədə müharibə aparmaq üçün dövlətin silahlı qüvvələrindən (müxtəlif hərbi qüvvələr və güc strukturları da daxil olmaqla) mütəşəkkil istifadə.
Tərkibi
250px|thumb|right|Üçüncü Reyxin və mütəfiqlərinin  Hərbi əməliyyatları , SSRİ, İkinci Dünya Müharibəsi, Şərq Cəbhəsi.
Özünəməxsus xüsusiyyəti
İndiki mərhələdə hərbi əməliyyatlar aşağıdakı xüsusiyyətlərlə xarakterizə olunur:
Təminat
Bu yönəlmiş fəaliyyətlər toplusudur:
Buraya daxildir:
Senecio ingeliensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Ocotea bullata
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Anders Aberq
Anders Aberq — isveçli heykəltaraş, rəssam və karikaturaçı. Anders əsasən taxtadan inşa etdiyi bina modellərinə görə tanınır. 1970-ci illərdə Stokholmdakı Solna Centrum metro stansiyasını inşa etmişdir. 1980-ci ildə Anders İsveçin Nordinqra şəhərində açıq incəsənət muzeyi olan Mannaminne muzeyinin əsasını qoydu.
2016 Silk Way Airlines Antonov An-12 qəzası
Silk Way Airlines Antonov An-12 qəzası — 18 may 2016-cı ildə Bakı vaxtı ilə təxminən saat 18:30 radələrində Silk Way Airlines-ə məxsus Antonov An-12 yük təyyarəsi Cənubi Əfqanıstandakı Duayer hava limanından Türkmənistandakı Meri Beynəlxalq hava limanı getmək üçün havaya qalxarkən qəza edib. 1963-cü ildə hazırlanan bu təyyarənin etibarlılıq müddəti artıq 2016-cı il oktyabr ayında bitməli idi. Təyyarə əsaslı təmirdən sonuncu dəfə 1991-ci ildə keçib. Tez-tez texniki qulluğa ehtiyacı olan bu təyyarələrin istehsalı dayandırılmışdır və bu cür təyyarələri Asiyanın bir çox ölkələrində, Avropa ölkələrində istehsal və istismarına qadağa qoyulmuşdur. Azərbaycan Respublikasının Mülki Aviasiya Administrasiyasından araşdırma üzrə komissiya qəza yerinə getmişdir. Komissiya tərəfindən texniki qulluğun düzgün göstərilməməsi nəticəsində mühərrikin imtina etməsi müəyyən edilmişdir.
Berluskoni Kuboku
Berluskoni Kuboku
Cəlil
Cəlil — Azərbaycanlı kişi adı.
Südrəng nərgizgülü
(Narcissus lacticolor) - cinsinə aid bitki növü.
Əlvida, Şmidt! (film, 2019)
Əlvida, Şmidt! — Rejissor Əli-Səttar Quliyev tərəfindən 2019-cı ildə çəkilən Azərbaycan tammetrajlı tragikomediya janrlı filmi.
Haqqında
Mədəniyyət Nazirliyinin sifarişi ilə “Mozalan” studiyasında tragikomediya janrında çəkilən film etnik almanların Azərbaycana köçürülməsinin 200 illiyinə həsr olunub.
Bərdə Dövlət İdarəetmə və Texnologiya Kolleci
Bərdə Dövlət İdarəetmə və Texnologiya Kolleci — Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olan orta-ixtisas təhsili müəssisəsi
Tarixi
26 avqust 2002-ci ildə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarına əsasən Bərdə Kənd Təsərrüfatı Texnikumunun bazasında yaradılmışdır.
İxtisaslar
Kollecdə aşağıdakı ixtisaslar üzrə mütəxəssislər hazırlanır:
www.zbk-hpk.org imza Esref Esrefli
13 yanvar
Azərbaycana aid hadisələr
thumb|Rus qoşunları [[Lənkəran qalasına hücum edərkən. 13 yanvar 1813-cü il]]
1901–cari
thumb|[[Rauf Denktaş]]