cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Uşaqlıq borusu
Seroz qişa və serozaltı qat
Seroz qişa - tunica serosa qalın serozaltı qat - tela subserosa vasitəsilə əzələ qişası ilə zəif rabitədədir. serozaltı qat kövşək hüceyrəli toxumadan təşkil olunmuşdur; borunun uclarında, bir qat lifli birləşdirici toxumaya keçdiyi üçün seroz qişa əzələ qişası ilə sıx rabitədədir. Yuxarıda qeyd olunduğu kimi, uşaqlıq borusunun qarın ağzı (ostium abdominale tubae) periton boşluğuna açılır, buna görə uşaqlıq yolu və xarici cinsiyyət üzvləri vasitəsilə xarici mühit ilə birləşir.
Uşaqlıq boruları intraperitoneal üzvlərdən olub uşaqlığın enli bağının yuxarısında yerləşmişdir, gedişləri qıvrımdır və özləri də artıq dərəcədə hərəkətli oluqları üçün yerlərini tez-tez dəyişirlər. Uşaqlığın yerdəyişməsi və ya həcmi, boruların vəziyyətinə olduqca təsir edir. Uşaqlığın enli bağının boruya yaxın hissəsinə boru çözü - mesosalpinx deyilir. Bunu təşkil edən periton səfhələrii arası ilə boruya qan damarları və sinirlər gedir.
Ralf Fayns
Ralf Fayns — britaniyalı aktyor. İki dəfə Oskar mükafatına nominant görtərilib. İştirak etdiyi ən məşhur film demək olar ki, Harri Potter silsilə romanları əsasında çəkilən Harri Potter filmidir. Burada o ən mənfi obrazı, yəni kinoda əsas düşmən obrazını yaradır.
Uşaqlıq borusu
Uşaqlıq yolunun yaş xüsusiyyətləri
Yenodoğulmuş qızların uşaqlıq boruları tamamilə qıvrım olur; ancaq böyüdükcə boğaz düzlənir; uşaqlarda saçaqlar zəif inkişafetmiş olur. Qoca qadınlarda saçaqlar və qıf süstləşir, borunun divarları nazikləşir, özü də düzlənir, selikli qişa büküşləri hamarlaşır, epitel hüceyrələr yastılaşır və bəzi nahiyələrdə itir və borunun qarın dəliyi tutulur.
Ralf Fayns
Həyatı
Ralf Nataniel Fayns 22 dekabr 1962-ci ildə, fotoqraf Mark Fayns və yazıçı Cennifer Laşın ailəsində, Saffolkda, İngiltərədə anadan olub. Ralf altı uşaq arasında ən böyüyü idi. Ondan başqa, bacıları Marta və Sofi, qardaşı Cozef də öz karyeralarını kinoya bağlayıblar.
Uşaqlıq borusu
Vaskulyarizasiya və innervasiyası
Venoz qan eyni adlı venalar vasitəsilə uşaqlıq kələfinə və yumurtalıq venasına daşınır.
Ralf Fayns
Həyatı
Fayns ailəsinin kökü orta əsrlərədək uzanır və ata xətti üzrə aktyorun 20 nəsil əcdadlarının adları məlumdur.
Uşaqlıq borusu
Vaskulyarizasiya və innervasiyası
Limfa damarları yumurtalığın eyni damarları ilə bərabər gedərək daxili qalça və bel limfa düyünlərinə açılır.
Ohayo
İqtisadiyyatı
Ohayo, ölkənin aparıcı sənaye mərkəzlərindən biridir.3 Sənayeyə əlavə olaraq, digər əsas gəlir mənbələri maliyyə, kömür mədəni (Ohayonun ölkənin aparıcı sənaye güclərindən biri olmasına kömək etdi), kənd təsərrüfatı və turizmdir.
Uşaqlıq borusu
Vaskulyarizasiya və innervasiyası
Uşaqlıq borusu sinirlərinin plexus ovaricus et uterovaginalis adlanan kələflərdən alır.
Ralf Fayns
Həyatı
Ralf Fayns Çelsi Teatr Sənəti Kollecində və Dram Sənəti Kral Akademiyasında təhsil alıb. Feyns və gələcək həyat yoldaşı A. Kinqston Dram Sənəti Kral Akademiyasında tanış olmuşdular. Ancaq Ralfla aktrisa Françeska Ennis arasındakı uzunmüddətli münasibətlər nəticədə onların ayrılmasına səbəb olmuşdu. Ötən əsrin 60-cı illərində Cimi Hendrikslə yaxın münasibətlərdə olduğu bilinən Françeska Ennis aktyordan düz 17 yaş böyük idi.
Ohayo
İqtisadiyyatı
Əyalətin sürətli sənayeləşməsi, əyalətin bir neçə yerli xalqını ixtiraları və qabaqcıllığı ilə fərqləndirdi.4 Tomas Edison Ohayo və Wright Qardaşlarında anadan olub (mübahisələr olsa da, təyyarədə ilk uçan olması ilə dünyada tanınır). ) burada da böyüdü. Digər bir dünya şöhrətli Ohayo vətəndaşı Aya ilk ayaq basan Neil Armstronqdur.
Ralf Fayns
Karyerası
Aktyor əvvəlcə bir neçə televiziya filminə çəkilib və "Təhlükəli adam: Lourens Ərəbistandan sonra" Britaniya telefilmində baş rola çəkilərək geniş publika tərəfindən tanınıb. Sonra isə o, "İldırımlı aşırım", P. Qrinueyin "Makonun uşağı" və S. Spilberqin "Şindlerin siyahısı" filmlərində rol alıb. 1993-cü ildə ekranlara çıxan film ("Şindlerin siyahısı") Ralf Faynsı dünyamiqyaslı ulduza çevirdi. R. Redfordun "Televiktorina" filminin çəkilişlərindən sonra, 1996-cı ildə Oskar mükafatına layiq görülmüş "İngilis pasienti" filminin zəfər qazanması onu daha da populyar etdi.
1997-ci ildə "Empire" jurnalı bu dəfə Ralfı "Bütün dövrlərin 100 kinoulduzu" siyahısına saldı. Puşkinin "Yevgeni Onegin" poeması 1999-cu ildə ekranlaşdırılarkən aktyor baş rolda oynayıb.
Astronomiya tarixi
thumb|right|[[Nebra səma diski (Almaniya, 1600)]]
Astronomiya tarixi
N.Tusiyə qədərki dövr
Deyilənlərə əsasən aydın olur ki, ilk dəfə Hipparx ulduz ları öz parlaqlığına  görə ayırmış və Armilar dairəsi adlanan müşahidə cihazını  kəşf etmişdir. Aristotel Kainatın quruluşu  haqqında öz dövrünə görə yeni bir sistem yaratmışdır. Ptolomey isə Planetlərin Geosentrik sistem inin (mərkəzdə Yer olmaqla) yaradıcısı olmuşdur. Onun əsas elmi işi “Almagest” və ya “Məcəsti” adlanan astronomik  əsərdir. Bu kitabın adının belə bir şəklə düşməsi əsrlər boyu ondan istfadə olunması ilə əlaqədardır. Ptolomeyin “Geosentrik sistem” adlanan məşhur əsəri 1400 il hakimi- mütləq olmuş və yalnız Kopernikin heliosntrik sistem inin kəşfindən sonra iflas a uğramışdır.
Ptolomeydən sonra, şərq alim ləri tərəfindən  onun dünya görüşünün doğru olmadığını subut edən dəlillər toplanmışdır. Onlardan Əlbəttani ni, Əbul Vəfa nı, Əl Sufuni və s. göstərmək olar. Tarixi araşdırmalar X əsrdə Şərqdə üç böyük elmi mərkəzin oldugunu göstərir: Misir də Qahirə Rəsədxanası, İran da Rey rəsədxanası, Orta Asiya da Məmun Akademiyası. X əsrdəki Qahirə rəsədxanasının banisi və elmi rəhbəri İbn Yunis olmuşdur (1009cu ildə vəfat etmişdir). Rey şəhərindəki rəsədxananı Əbdürrahman ben Ömər Əbül Hüseyin Əl Sufi (903-986) təsis etmişdir. Nəsirəddin Tusi dən əvvəl yaşamış və səmərəli elmi fəaliyyət göstərmiş alimlərdən bəhs etdikdə mütləq Ömər ibn Ibrahim Əl Xəyyam, Qiyasəddin Əbül Fəth qeyd edilməlidir. 1074-cü ildə Xəyyam Nizamül Mülk tərəfindən Cəlaləddin Məlik Şah Səlcuqinin sarayında dəvət edilmişdir. Məlik şah İsfahan şəhərini özünə paytaxt seçdikdən sonra orada rəsədxana təsis etmiş və həmin rəsədxananın baş astronomu Ömər Xəyyam, astronomları isə Əbu Müzəffər Sfaranı və Məmun ben Əl Həcəb əl Vəsiti təyin edilmişdir. Bu rəsədxananın qarşısına astronomiya təqviminin islahatı məsələsi əsas məsələ kimi qoyulmuş və müvəffəqiyyətlə həll olunmuşdur. Nəsirəddinin sələflərinin elmi əsərlərinin kiçik xülasəsi göstərir ki, Nəsirəddinə qədər şərq alimləri dünya elm xəzinəsinə böyük hədiyyələr bəxş etmişlər. Nəsirəddin Tusi bunları möhkəm mənimsəməli və bu əsaslar üzərində səmərəli yaradacılıq işləri aparmalı olmuşdur.
Asronomiya tarixində Nəsirəddin Tusi dövrü
Məhəmməd  Nəsirəddin Tusi 1201-ci il  fevral ayının 17-də Cənubi Azərbaycanın Həmədan şəhərində anadan olmuşdur. İlk təhsilini atasından alan Nəsirəddin sonralar dövrünün ən şöhrətli müəllim və müdərrisi hesab edilən Fəridəddin Damadin yaninda oxumağa başlamışdır. O, İbn Sina məktəbinin yetişdirməsi idi və bu xətt Tusinin yaradıcılığında  öz izlərini qoymuşdur.
Alimlərin çoxunun  fikri belədir ki, Tusi ləqəbini Nəsirəddin gəncliyini Xorasanın ən böyük mədəniyyət mərkəzlərindən biri sayılan Tus şəhərində  keçirilməsi ilə əlaqədar olaraq götürmüşdür.
Bu əsər yazılandan bir qədər sonra Nəsirəddin həşşaşilər  tərəfindən həbs edilərək Əlamut qalasına göndərilir.
Hərçənd ki, N.Tusinin həbs olunması səbəbləri də  ziddiyyətli şərh olunur. Şərhlərdən birinə görə,  guya Nəsirəddin Qəhistanda qonaq olduğu zaman Bağdad xəlifəsinə bir qəsidə ithaf edib ona göndərir. Bu isə Bağdad xəlifəsinin baş vəziri olan İbn Əlqəminin adamlarının əlinə düşür. Həmin qəsidə ilə tanış olan Əlqəmi Nəsirəddini təhlükəli rəqib hesab edərək Möhtəşəm Nasirə onun həbs edilməsi əmrini göndərir. Diğər şərhə görə ,  bu həbsə səbəb onun  “Əxlaqi Nasiri”  əsərində mütərəqqi fikirləri müsəlman ruhanilərini qəzəbləndirə bilərdi.
Ələmut qalasında Nəsirəddin sürgün edilmlş adam halında yaşayırdı və qalanı öz arzusu ilə tərk etməyə onun  ixtiyarı yox idi. O, burada 1256-cı ilə qədər (20 ildən artıq)  saxlanılmışdır. Bu dövrdə   N. Tusi “Şərhül işarət”, “Təhriri məcəsti (Almagest)” “Təhriri Öqlidis”(Evklidin şərhi)  kimi qiymətli əsərlərini yaratmışdır. “Təhriri Öqlidis” əsəri həndəsi fikrin inkişafına çox böyük təsir göstərmiş gələcəkdə qeyri-evklid  və Lobaçevski həndəsəsi nin kəşfinə zəmin yaratmışdir. Bunlar Evklid in “Əsaslar” kitabındakı paralel xətlər nəzəriyyəsinin (postulatın) tənqidi nəticəsində alınmışdır. Nəsirəddin bu əsərində Evklidin beşinsi postulatının əvəzinə yeni postulat təklif etmiş və nisbətlər nəzəriyyəsini inkişaf etdirmişdir. “Təhriri Öqlidis” iki variantda yazılmış 13 və 15 kitabdan ibarətdir.
1256-cı ilin noyabr ayında Ələmut qalası Hülaku xan tərəfindən alındıqdan sonra N.Tusi azad edilir və xan onu özünə məsləhətçi təyin edir. 500 il müddətində müsəlman dünyasına ağalıq edən Abbasilər hökmranlığına son qoyulduqdan sonra Nəsirəddin Hülaku xandan Marağa rəsədxanası nın təsisi üçün razılıq alır. Dərin biliyə və yüksək insani xüsüsiyyətlərə malik N.Tusi astronomiyanın faydasını bilməyən Hülaku xana rəsədxana tikilməsinin vacibliyini böyük ustalıqla anlada bilir.
Rəsədxananın tikintisinə 1259-cu ildə başlanmış və inşaat işləri 12 il davam etmişdir. Bütün tikinti işlərinə Nəsirəddin özü rəhbərlik etmişdir. Tarixi materiallara, tədqiqatçıların və orta əsr tarixçilərinin qənaətinə görə N.Tusi təkcə rəsədxananın banisi və orada aparılmış müşahidələrin rəhbəri deyil, həmçinin rəsədxananın özünün memarlıq inşaat layihəsinin müəllifi olmuşdur. Bu onu göstərir ki, hələ orta əsr Azərbaycanında riyazi elmlərlə memarlıq arasında sıx əlaqə olmuşdur.
Nəsirəddin Tusi 15 il müxtəlif millətlərin nümayəndələrinin çalışdığı Marağa rəsədxanasının rəhbəri olmuş və bu dövrdə çox mühüm elmi əsərlər yaratmışdır. Bunların  sırasında astronomiya, triqonotmetriya və hesabın inkişafı tarixində çox dəyərli sayılan “ Zic  Elxani”, “Şəklül- qita” və “Cəme-ül-hesab” əsərləri xüsusi yer tutur.
Qeyd edək ki,  “ Zic Elxani” ( “Elxan cədvəlləri”) əsəri Marağa rəsədxanası kollektivinin 12 illik gərgin əməyi nəticəsində tərtib edilmiş astronomik kataloqdur. Bu, Uluqbəyin rəsədxanası tikilənədək 200 il ərzində yeganə astronomik kataloq olmuşdur. Astronomlar efemerid tərtib edərkən lazım olan bütün astronomik məlumatı bu  kataloqdan almışlar.
“Şəklül-qita” ( “Tam dördtərəfli haqqında əsər”) əsəri sayəsində müstəvi və sferik triqonometriya müstəqil riyaziyyat fənni olmuşdur. Bu əsərdə ilk dəfə olaraq N.Tusi sferik  polyar üçbucaq haqqında anlayış verir və Biruniyə mənsub olan bir çox toeremlərin isbatını vermişdir .O, məhz bu əsərində tangenslər teoreminin və bir dərəcəlik bucagın sinusunun hesablanması düsturlarının   Əbül Vəfa Buzcani tərəfindən yazıldığini göstərmişdir. Braunmühlün(Regiomonton) bir məqaləsi araşdırılarkən aşkar edilmişdir ki, Nəsirəddinin triqonometriya sahəsində çox mühüm kəşflərini və aldığı düsturları 300 il sonra alman astronomu  və riyaziyyatçısı Regiomontan eynilə “ təkrar etmişdir”.
Bəzi mənbələrdə təsadüf edilən “Saqinamə”, rübai, qitə və s. şerləri onun ədəbiyyat və poeziya aləmində böyük istedada malik olduğunu göstərir.Maraqlıdır ki, məhz “Şərhi-təqvim ” və “ İxtiyarati-Seyrul Qəmər ” kimi astronomiyaya dair iki mühüm əsərini N.Tusi nəzm ilə yazmışdır. O, öz elmi  fikirlərini ustad, şair  kimi səlis və bədii ifadə edə bilmişdir. O da Ömər Xəyyam  kimi yeri gəldikcə dərin və fəlsəfi rübailər demişdir.Buna görə də bəzi ədəbiyyatşünaslar Nəsirəddininn rübailərini Xəyyamın rübailəri ilə qarışdırmışlar.
Nəsirəddinin əsərləri   sırasında “ Cəvahirnamə ” və ya “Təşəvvuqnamə” adı ilə məlum olan bir kitab da diqqəti cəlb edir.Kitab qiymətli daşlardan, bəzi başqa daşlardan , ətirli  üzvi birləşmələrdən və hətta dərman əhəmiyyətli bitkilərdən bəhs edən 26 fəsildən ibarətdir.Burada qiymətli daşların tapıldığı yerlər, onların emal edilməsi üsulları, nöqsanları və saxlanilması qaydaları haqqında qısaca danışılır.Bununla yanaşı , N.Tusinin “ Hesablama məcmusu” , “Təqvimlər haqqında ” , “Astrolyabiya haqqında”, “Astronomiya xatirələri” ,” Apolloninin  konus kəsikləri” , “Həndəsə qaydaları”, “İşarələrin şərhi”, “Şerlər ölçüsü ”,  “Kainatın əbədiliyi və sonsuzluğu ”  və s. kitabları da vardır.
Nəsirəddin Tusinin qabaqcıl və layaqətli tədqiqatçısı, Şamaxı Astrofizika rəsədxanasının yaranmasında , Azərbaycanda astronomiyanın inkişafinda və astronomik kadrların  yetişdirilməsində xüsusi xidmətləri olmuş fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, mərhum H.C.Məmmədbəyli göstərmişdir ki, Marağa rəsədxanası öz dövründə ona görə çox məşhur idi ki, orada son dərəcə dəqiq ölçmələr  aparılırdı. N.Tusi irsini tədqiq edən H.C.Məmmədbəyli  bu araşdirmalarla o səviyyəyə yüksəlmişdir ki, onun özünün yaradıcılığını  geniş şəkildə işıqlandırmaq ehtiyacı yaranmışdır.
N.Tusinin əsərlərindən Qərb alimləri sonralar öz tədqiqat işlərində çox yüksək səviyyədə  bəhrələnmişlər. Qeyd edək ki, N.Kopernik öz heiliosentrik nəzəriyyəsini yaradarkən Nəsirəddinin isbat etdiyi dairələr haqqında teoremdən daha çox istifadə etmişdir.Yeni yaşayış yerləri aşkar etmək  arzusu ilə cəyahətə çıxan X.Kolumbun  gündəliyində səyahətçinin  N.Tusinin 256 məntəqə üçün tərtib etdiyi coğrafi koordinatlardan ibarət cədvəlindən çox ustalıqla istifadə etdiyi məlum olur. Bu cədvəl hələ X.Kolumbdan 200 il əvvəl Avropada çox  məşhur idi.
Danimarkalı Tixo Brahen in rəsədxanasında olan bir neçə cihazın eynilə Marağa rəsədxanasındakı cihazlar olması sübut edilmişdir. Bu günə kimi Drezden qalareyasında saxlanılanulan ulduz  qlobusu Marağa rəsədxanasının cihazıdır və bunların hansı yollarla Qərbə daşınması ciddi tədqiqat tələb edir.
Çin də rəsədxana tikilməsi məsələsi ortaya çıxarkən N.Tusinin oraya aparılması üçün Hülaku xana müraciət olunur. Sonralar çinli astronom Fao Mün-çi və Cəmaləddin əz Zeydi Buxari adlı astronom da Pekinə yollanır. Bununla belə, Rəsədxananın tikintisində istifadə etmək üçün Marağa rəsədxanasındakı cihazların model və sxemləri Pekinə aparılır.
Şimali Azərbaycan  Sovetlər birliyi nə qatıldıqdan sonra -1927-ci ildə Leninqrad Astronomiya  institutunun (LAİ) Cənub reqional  müşahidə məntəqəsinin  seçilməsi məqsədi ilə respublikamızda astronomik ekspedisiyalar aparılması məsələsi qərara  alınmışdı. Bu məqsədlə 1930-cu  ilin iyul-avqust aylarında həmin institutun əməkdaşları A.V.Markov və V.B. Nikonov Azərbaycan elm cəmiyyətinin əməkdaşı İ.A. Benaşvili ilə birlikdə Xankəndi, Şuşa  və Laçın rayonları ərazisində astroiqlimi öyrənmiş , lakin buludsuz gecələrin sayının kifayət qədər  olmaması onları bu fikirdən daşındırmışdır. Qərara alınir ki, astronomik müşahidə məntəqəsinin seçilməsi məqsədi ilə  Azərbaycanın  digər dağlıq rayonlarında  müşahidələr davam etdirilsin. Lakin yerli kadrların olmaması  uzunmüddətli müşahidə işini təşkil etmək imkan vermir.
Bulbophyllum ascochiloides
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Astronomiya tarixi
Asronomiya tarixində Nəsirəddin Tusi dövrü
Qısamüddətli ekspedisiya zamanı aparilan  tədqiqatın nəticələri 1932-ci ildə  Moskvada Astronomiya İnstitutunun bülletenində dərc olunmuşdur.
Bulbophyllum ascochiloides
Arealı
Bulbophyllum ascochiloides növü Sumatra üçün endemik növdür.
Ağverən
Ağverən — İrəvan quberniyasının Yeni Bəyazid qəzasında kənd adı.
Toponim
Ağverən - İrəvan quberniyasının Novobayazid qəzasında kənd adı. 1918-ci ildə kəndə Türkiyədən gəlmə ermənilər də yerləşdirildikdən sonra əhali qarışıq yaşamışdır. 1949-cu ildə kəndin azərbaycanlıları Azərbaycana köçürülmüşdür. 1950-ci ildə kənd ləğv edilmişdir. 1590-cı ilə və 1728-ci ilə aid mənbələrdə kəndin adı Aqviran kimidir. Azərbaycan dilində ağ (rəng bildirir) və viran (ə) «xarabalıq» sözlərindən ibarətdir. Digər adı Kəbir-Əli, əsli «Kəbir eli»dir. Kənd mənşəcə xəzərlərə mənsub Kəbər tayfasına mənsub ailələrin «Ağ viranə» adlı yerdə məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. İrəvan əyalətinin bir sıra kənd adlarında fars dilində viranə «xarabalıq» və viran «dağıdılmış», «adam yaşamayan yer» cözləri vardır. Lakin viranə sözü danışıqda «örənə», viran sözü «verən» və «örən» formalarına keçmişdir. «Viran» («verən», «örən») sözləri ilə bitən adlar göstərir ki, bu adları daşıyan kəndlər qədim qala və kilsə xarabalıqlarının yaxınlıqlarında yaranmışdır. XVIII əsrin əvvəllərinə aid mənbədə İrəvan əyalətində Qaraviran, Qaraörən, Qaracaörən, Tülküviran, Həsənviran, Ortaviran  və b. kənd adları çəkilir. Bax: Qızılörən.
Qaya (qumbaraatan)
RPG-7V2 “Qaya” – Azərbaycan istehsalı olan qumbaraatan. Azərbaycan Ordusunda silahlanmaya qəbul edilmiş RPG-7V2 “Qaya” tipli əl qumbaraatanı bir sıra göstəricilərinə görə Rusiya, Ukrayna və Rumıniyada istehsal edilmiş eyni tipli qumbaraatanları geridə buraxır. Rusiyanın RPG əl qumbaraatanının fərqli modifikasiyası olan “Qaya” düşmənin zirehli texnikasını və piyadalarını məhv etmək üçün hazırlanıb. “Qaya” 40 mm çaplı PG-7, PG-7VM, PG-7VS, PG-7VS1, PG-7VL, PG-7VR, OG-7V, TBG-7V mərmilərindən atəş açmaq imkanlarına malikdir.
Taktiki texniki xüsusiyyətləri
Uzunluğu 950 mm, çəkisi 6,85 kq olan “Qaya”dan dəqiqədə 4-6 atəş açmaq mümkündür. Qumbaraatanın atış ömrü MSN-in rəsmi kataloqunda 250 atış göstərilib. Qumbaraatan PGO-7V3 UP-7 mexaniki optik nişangahla təchiz olunub. Azərbaycan istehsalı olan qumbaraatan RPG-7V2 “Qaya”.
Azərbaycan Ordusunda silahlanmaya qəbul edilmiş RPG-7V2 “Qaya” tipli əl qumbaraatanı bir sıra göstəricilərinə görə Rusiya, Ukrayna və Rumıniyada istehsal edilmiş eyni tipli qumbaraatanları geridə buraxıb. Atışlar zamanı qumbaraatan yüksək etibarlılıq və dəqiqlik nümayiş etdirib. Keyfiyyət baxımdan da “Qaya” üstünlüyünü sərgiləyib.
Rusiyanın RPG əl qumbaraatanının fərqli modifikasiyası olan “Qaya” düşmənin zirehli texnikasını və piyadalarını məhv etmək üçün hazırlanıb. “Qaya” 40 mm çaplı PG-7, PG-7VM, PG-7VS, PG-7VS1, PG-7VL, PG-7VR, OG-7V, TBG-7V mərmilərindən atəş açmaq imkanlarına malikdir.
Azərbaycan istehsalı olan RPQ - 7V2 “Qaya” qumbaraatanlarının Türkiyənin müvafiq qurumunun sınaqlarından uğurla keçib. Beləki müqavilə əsasında Türkiyə SQ-nin xüsusi təyinatlılarına RPG-7 qumbaraatanlarının çatdırılmasına başlanıb. Müqavilə üzrə Müdafiə Sənayesi Nazirliyi Türkiyə Silahlı Qüvvələrini nəzərdə tutulan sayda qumbaraatanla təchiz edəcək.
RPG-7-nin ABŞ istehsalı variantıda mövcuddur “RPG-7USA”.
Kalibr: 40 mm
Uzunluğu: 950 mm
Ağırlığı: 6.85 kq
Mərminin ağırlığı: 2–4.5 kq
Atəş tezliyi – 6 atəş/dəqiqədə
Mərminin başlanğıc sürəti – 145 metr/saniyə
Nişangah məsafəsi – 700 metr
Təsirli atəş məsafəsi – 300–500 metr
Maksimal atəş məsafəsi: 920 metr
Nişangahlar: PGO-7V3, UP-7
920 metrdən sonra RPG-7-nin mərmisi hədəfi tapmırsa özü-özünü məhv edir.
Araçın
Tarixi
Araçın -Qərbi Azərbaycanın (indiki Ermənistan Respublikası) Talin rayonunda kənd adı. XX əsrin 30-cu illərində kənd ermənicə Davidaşen adlandırılmışdır. Həmçinin Araçın Ermənistanda Zəngəzur dağ silsiləsində zirvələrdən birinin adıdır.
351 (ədəd)
Üç yüz əlli bir — say sistemində ədədlərdən biridir. Üç yüz əllidən sonra, üç yüz əlli ikidən əvvəl gəlir.
Həmçinin bax
300 (number)
Mixail Psell
Mixail Psell — Bizans-yunan keşiş i, alim i, yazıçı sı, şair i, hakim i, filosof u, astronom u, siyasətçi si və tarixşünas ı. O, Aristotel və Platon u öyrənən ilk şəxslərdən olmuşdur.
Həyatı
Mixail Psell 1017-ci ildə Bizans imperiyası nın paytaxtı olan Konstantinopol şəhəri ndə anadan olmuşdur.
Kasıb bir ailənin övladı olan Psell 10 yaşında məktəbə daxil olmuş, orada qrammatika və şeiriyyət öyrənir. O, 16 yaşında ali təhsilini ritorika, fəlsəfə və hüquq üzrə almağa başlayır. Psell 1037-ci ildə Mesopotamiya regionu nda çalışmağa başlayır. O, əlaqələrinin köməyi ilə hakim vəzifəsinə yüksəlir. Onun adı saçı kəsilməzdən əvvəl Konstantin idi. Psell yunan dili ndən tərcümədə «pəltək» deməkdir və ehtimal olunur ki, onun nitq pozğunluğuna aid təxəllüs idi. Psell V Mixail in hakimiyyətin dövründə asikrit idi. O, bu dövrdə canla-başla elm, xüsusilə də fəlsəfə öyrənirdi. Onun maraq dairəsi Aristotel, Platon və Prokl ı əhatə edirdi.
Psell 1043-cü ildə imperator IX Konstantin Monomax a panegirik yazır və həmin il imperatora ən yaxın olan insanlardan birinə çevrilir. O, protosinkrit, daha sonra isə vest və vestarx olur. Psell IX Konstantinin hakimiyyəti dövründə imperatora daha 4 panegirik ərsəyə gətirir. Bunun mükafatı Madita şəhərinin vasilikatı və bir neçə monastır ın idarəsi idi. IX Konstantinin hakimiyyəti sona çatanda onun vəzifəsi təhlükə altına girmişdir. Psell saçını kəsdirir və özünə Mixail adını götürür. O, Anadolu da yerləşən bir monastıra köçür.
Feodora tərəfindən paytaxta çağırılan Psell saray daxilində nüfuzlu bir şəxs olmuş və impertim tituluna layiq görülmüşdür. Psell 1057-ci ildə imperator tərəfindən üsyankar İsak Komnin ilə sülh danışıqları aparmağa göndərilir. Psell ilə Komnin münasibəti çox yaxşı idi. Komnin hakimiyyəti gələndə Pselli proedr vəzifəsinə qoymuşdur. Psell Komninin əmri ilə köhnə dostu, sürgün edilmiş patriarx Mixail Kirullariyə qarşı akt yazır. Psell 1059-cu ildə X Konstantin Duka nın taxta oturtulmasına müsbət yanaşırdı. Psell bu dövrdə protopoedr vəzifinə qoyulur. Psell imperatorun oğlu Mixail Duka üçün bir neçə dərslik tərtib edir.
1068-ci ildə IV Roman Diogen in hakimiyyətə gəlməsi ilə Psellin saraydakı nüfuzu azalır. Buna baxmayaraq, Psell Roman Diogen VII Mixail Duka tərəfindən əsir götürüləndə yeni imperatora tövsiyə edir ki, imperiya boyunca Diogenin taxtdan endirilməsini bəyan etsin. Psell VII Mixail hakimiyyəti dövründə əhəmiyyətli bir rola malik idi. O, imperator adından məktublar yazmış, xsirovullar tərtib etmiş, məhkəmə davalarını həll etmişdir. VII Mixailin hakimiyyət illərinin axırlarında nüfuzunu tamamilə itirən Psell saray həyatından çəkilməyə məcbur edilir.
Mixail Psellin dəqiq vəfat tarixi naməlumdur. Bəzi alimlər onun 1976–1078-ci illərdə vəfat etdiyini, bəziləri isə 1096-cı ildə hələ də sağ olduğunu irəli sürür.
Azərbaycan-Rusiya Ali Təhsil Müəssisələri Assosiasiyası
Tarixi
Assosiasiya 2015-ci ildə Bakıda yaranıb.
Tərkibi
Assosiasiyanın tərkibinə Rusiyadan 32, Azərbaycandan isə 12 ali məktəb daxildir.
Ağvirani-kəbir
Toponim
Ağvirani-kəbir - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Qırxbulaq nahiyəsində kənd adı. «Böyük Ağ viranə» mənasındadır.
Muzdurlar
Muzdurlar — Azərbaycan Respublikasının Goranboy rayonunun Muzdurlar kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Toponimikası
Muzdurlar kəndi Ganca-Qazax düzənliyindədir. Keçmiş adı Havanlı olmuşdur. Yerli əhali arasında kəndin adı qeyri-rasmi olaraq Bir May kimi işlənir. İnqilabdan əvvəl burada Məşədi Qarabəy adlı bir nəfərin mülkü və üzüm bağı olmuşdur. 1918-ci il erməni-müsəlman qırğını zamanı İrəvan qəzasından didərgin düşmüş altı ailə buraya köçmüş va Məşədi Qarabəy onları muzdur kimi işlətmişdir. İnqilabdan sonra Məşədi Qarabəy İrana qaçmış, 1924-cü ildə onun torpaq sahasi həmin muzdurlara verilmiş və onlar burada daimi məskunlaşaraq bu kəndi salmışlar. Kənd onların adı ilə Muzdurlar adlandırılmışdır. 1933-cü ildə Bərdə rayonunda da Muzurlar adlı kənd qeydə alınmışdır.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 1479 nəfər əhali yaşayır.
Yeni məktəb (Nyu-York)
Yeni məktəb (The New School) — Nyu-York şəhərində özəl universitet.
Ağqaya dağı (İcevan)
Toponim
Ağqaya -İcevan rayonunda, İcevan şəhərindən qərbdə dağın adı. XX əsrin 30-cu illərində ermənicə Akkar adlandırılmışdır.
Məhəmməd Kərim bəy Kəngərli
Məhəmməd Kərim bəy Kəngərli — XVIII əsrin ortalarında irsi tayfa rəisi
Haqqında
Ümumiyyətlə, Kəngərli camaatına rəhbərlik tayfa rəisinin əlində olsa da, bəzi hökmdarların zamanında rəisin səlahiyyət və vəzifələri məhdudlaşdırılırdı. Kərim xan Zəndin hakimiyyəti dövründə 1749-79 Məhəmməd Kərim bəy Kəngərli irsi hüquqlarının bərpası xahişi ilə şahın iqamətgahı olan Şiraza getmiş, ixtiyarındakı tayfa üzvlərinin bir hissəsinin mərkəzi hökumət tərəfindən tayfanın hüquqi rəisindən icazə almadan yaşadıqları yerlərdən zorla çıxarılıb, İrana hərbi xidmətə aparıldığını cəsarətlə şahın nəzərinə çatdırmışdır.
Ölçü vahidləri
Ölçü vahidləri —şərti olaraq 1-ə bərabər ədədi qiymət verilən sabit ölçülü fiziki kəmiyyət. Ölçünün ədədlə ifadəsi ölçülənin vahid kimi qəbul edilən ilkin nümunəyə – etalona nisbətidir. Ölçü vahidinə nisbətin ədədlə ifadəsi ölçünün dərəcəsidir.
Etalonlar tarixən bir- birindən fərqləniblər. Baza vahidlərinin ölçüləri ənənələrə uyğun təyin edilibdir. Bu baxımdan hətta müasir dövrdə, etalonların yaxınlaşdırıldığı halda dünyada müxtəlif ölçü vahidləri sistemi mövcuddur.
Dövlətlər bir qayda olaraq ölçü sistemini qanunvericiliklə təyin edirlər.
Azərbaycan Respublikasında metrologiya məsələləri ilə xüsusi dövlət qurumu – Azərbaycan Respublikasının Standartlaşdırma,Metrologiya və Patent üzrə Dövlət Komitəsi məşğul olur.
Beynəlxalq vahidlər sistemi
Beynəlxalq vahidlər sistemində əsas vahidlər yeddidir və bunlardır:
Beynəlxalq vahidlər sistemində(BS) əlavə vahid ikidir: Qalan bütün kəmiyyətlərin vahidləri törəmə vahidlər adlanır.
352 (ədəd)
Həmçinin bax
300 (number)
Bulbophyllum asperilingue
(Bulbophyllum asperilingue) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum asperilingue növü Papua-Yeni Qvineya üçün endemik növdür.
Çan Lam
Çan Lam ( 6 fevral 2004) — Honkonqlu suya tullanan. Çan Lam Honkonqu 2019-cu ildə XVIII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında təmsil etdi.
Karyerası
Çan Lam birinci dəfə Dünya Çempionatına 2019-cu ildə qatıldı. O, Kvanjuda baş tutan XVIII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında qadınlar 1 m tramplin yarışlarında təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 142.10 xal toplayaraq 41-ci yeri tutdu və finala vəsiqə qazana bilmədi.
Ağqaş
XIX əsrin ortalarında kənd dağılmışdır. Yaxınlıqdakı Ağqaş qayasının adındandır. Qayanın adı rəng bildirən ağ və qaş dağ çıxıntısı, dağın qaşı sözlərindən ibarətdir.
Mezel
Mezel  — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Mezel kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Din-le-Ben.
INSEE kodu — 04121.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 660 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 387 nəfərdən (15–64 yaş) 284 nəfər iqtisadi fəal, 103 hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 73,4%, 1999-cu ildə 69,6%) idi. Fəal 284 nəfərdən 250 nəfər (134 kişi və 116 qadın) işləyir, 34 nəfər işsizdir (13 kişi və 21 qadın). 103 hərəkətsiz 35 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 31 nəfər təqaüdçü, 37 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Fikrət Adıgözəlov
Adıgözəlov Fikrət Salam oğlu — iqtisad elmləri doktoru, professor.
Minzələ rayonu
Minzələ rayonu (Минзәлә районы) — Rusiya Federasiyası, Tatarıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon. Rayon respublikanın şimal-şərqində yerləşir. Respublikanın Alabuqa rayonu və Udmurtiya (Alnaş, Qraxov rayonları), Nijnekamsk su anbarı ilə isə Tatarıstanın Tukay və Əgerce rayonları ilə həmsərhəddir. Rayonun inzibati mərkəzi Minzələ şəhəridir.
Yavuz Axundlu
Yavuz İbrahimxəlil oğlu Axundlu — ədəbiyyatşünas, filologiya elmləri doktoru (1983), professor (1983). Azərbaycan SSR əməkdar müəllimi (1966).
Minzələ rayonu
Coğrafiyası
thumb|250px|Ətrəkli kəndinin yaxınlığı thumb|250px|Ətrəkli kəndində göl
Yavuz Axundlu
Həyatı
Naxçıvan Müəllimlər İnstitutunun tarix-filolgiya (1947) və Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) filologiya fakültəsini (1952) bitirmişdir. Naxçıvan şəhər orta məktəblərində müəllim,dərs hissə mediri, direktor işləmişdir (1952–1967). 1962-ci ildən Naxçıvan Dövlət Universitetində (ilk vaxtlar Azərbaycan Dövlət Pedoqoji İnstitutunun filialı, sonralar Naxçıvan Pedoqoji İnstitutu) çalışır. Filial direktorunun müavini (1967–1969), tədris və elmi işlər üzrə prorektor (1974–1979), tarix-filologiya fakültəsinin dekanı (1986–1988) olmuşdur. 1970-ci ildən ədəbiyyat kafedrasının müdiri işləmişdir. Azərbaycan ədəbiyyatında tarixi roman janrının inkişafına, nəzəri-estetik prinsiplərinə dair tədqiqatların müəllifidir. 1997-ci ildə Ankarada Azərbaycan xalqının müstəqillik uğrunda mübarizəsinə həsr edilmiş "İstiqlalın əzablı yolu" kitabı türk dilində çap olunmuşdur. Türkiyədə, Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətində beynəlxalq elmi konfranslarda məruzələr etmişdir.
Minzələ rayonu
Coğrafiyası
Respublikanın Aktanış, Müslüm, Sarman, Tukay, Əgerce rayonları və Udmurtiya (Karakulinski rayonu) ilə həmsərhəddir.
Sahəsi 1919.75 km²-dir. Bu, bütün Tatarıstanın 2.8% ərazisidir. Əkin sahələri ümumi ərazinin 45% -ni, meşə 12% -ni, otlaqlar 8% -ni, çəmənliklər 24% -ni təşkil edir. Nijnekamsk su anbarının qurulması nəticəsində rayon torpaqlarının bir hissəsi su altında qalmışdır.
Ümumilikdə rayonun iqlimi respublikanın iqliminə bənzəyir. İqlimi mülayim kontinentaldır.
Üstünlük təşkil edən torpaqlar: çəmənlik, karbonatlı qara və boz meşə.
Relyef əsasən düzənlikdir. Rayonun qərbində hündürlük 300 m-ə qədərdir.
Fikrət Adıgözəlov
Elmi fəaliyyəti
Fikrət Adıgözəlov su təsərrüfatının aktual problemlərinə dair apardığı elmi-tədqiqat işlərinə yekunlaşdıraraq 1976-cı ildə "Sudan səmərəli istifadə olunmasının və mühafizəsinin Naxçıvan MSSR-də məhsuldar qüvvələrin inkişafı və yerləşdirilməsinə təsiri"nə dair aktual bir mövzuda dissertasiya müdafiə edərək iqtisad elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır.
F.S.Adıgözəlovun tədqiqatları konkret nəzəri, metodoloji və praktiki əhəmiyyət kəsb edən problemlərin dərindən həllinə yönəldiyindən geniş aprobasiya olunmuşdur. O, Azərbaycan Dövlət Plan Komitəsinin ET İqtisadiyyat institutu tərəfindən işlənən "Azərbaycan SSR-də 1970-1990-cı illərdə məhsuldar qüvvələrin inkişafı və yerləşdirilməsinin əsas istiqamətləri" və "2000-ci ilə qədər dövr üçün Azərbaycan SSR-də məhsuldar qüvvələrin inkişafı və yerləşdirilməsi sxemi"nin əsas müəlliflərindən biri olmuşdur. Onun tərəfindən keçmiş ittifaqda ilk dəfə su ehtiyatlarının müxtəlif olduğu sahələrdə iqtisadı rayonlar üzrə su təsərrüfatı balansları tərtib edilmişdir ki, bu da regionların su təminatını daha düzgün əks etdirməklə su anbarları və digər böyük su təsərrüfatı obyektlərinin tikintisini iqtisadı cəhətdən əsaslandırılıb həyata keçirilməsinə imkan vermişdir. F.S.Adıgözəlov tərəfindən su təsərrüfatı balanslarının işlənməsi metodikası və tərtibi mərkəzi təşkilatlar tərəfindən yüksək qiymətləndirilmiş və onların əməli işində öz əksini tapmışdır.
Prof.Fikrət Adıgözəlov ilk dəfə olaraq suvarma və su kəməri sistemlərindən əkin suyunun, texniki və içməli suyun spesifik xüsusiyyətlərini nəzərə alaraq bu sulardan istifadənin səmərəliliyini əks etdirən göstəricilər sistemini işləyib hazırlamışdır. Bu göstəricilər öz növbəsində suvarma və su təchizatı sistemlərinin istismarı müəssisələrinin təsərrüfat fəaliyyətinin səmərəliliyini əks etdirməyə imkan verir.
Prof. Fikrət Adıgözəlov iqtisadi elminin digər sahələrinin problemlərinə aid də geniş tədqiqatlar aparmışdır. Respublikamızın torpaqlarından səmərəli istifadə olunması ilə əlaqədar onun apardığı tədqiqatlar, ayrı-ayrı iqtisadi rayonlar üzrə torpaq balanslarının işlənməsi, perspektiv dövr üçün torpaqların tranformasiyası, onların münbitliyindən asılı olaraq torpaqların iqtisadi qiymətləndirilməsi, həmçinin suvarılan torpaqlarda istehsalın intensivləşməsinə dair apardığı tədqiqatlar mühüm elmi-praktiki əhəmiyyətə malikdir. Alimin kənd təsərrüfatında maddi-texniki resurslar bazarının formalaşması və inkişafı, kənd təsərrüfatında texniki xidmətin formaları və onların səmərəli təşkilinə aid tədqiqatları mühüm elmi maraq doğurur.
Fikrət Adıgözəlov tikinti kompleksinin inkişafını təmin edən bir çox poblemlərin, o cümlədən tikintinin maliyyələşdirilməsi, onun maddi-texniki bazasının yüksəldilməsinin texniki resurslarla təmin olunmasının yaxşılaşdırılması problemləri və tikinti işlərinin təşkili və texnologiyasının təkmilləşdirilməsinin istehsalın iqtisadi səmərəliliyinin yüksəldilməsindəki roluna və bir çox digər məsələlərin həllinə aid geniş tədqiqat işləri ilə məşğul olmuşdur. Fikrət Adıgözəlovun respublikada pul-kredit sisteminin təşkili və inkişafına, həmçinin respublikaların və regionların iqtisadi inkişaf səviyyəsinin müəyyən edilməsinə dair tədqiqatları elmi cəhətdən mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
İqtisad elmləri doktoru kimi
F.Adıgözəlov apardığı tədqiqat işlərini yekunlaşdıraraq 1990-cı ildə iqtisad elmləri doktoru alimlik dərəcəsi almaq üçün yeni elmi istiqamətdə yazdığı "Aqrar-sənaye istehsalında su resurslarından istifadənin effektivliyi" mövzusunda dissertasiya müdafiə etmişdir. SSRİ AAK-nın Ekspert şurası F.S.Adıgözəlovun doktorluq dissertasiyasını yüksək qiymətləndirmiş və ona iqtisad elmləri doktoru alimlik dərəcəsi verilmişdir. F.Adıgbzəlov, V.K.Papisov, E.Y.Uşakovdan sonra keçmiş ittifaqda sudan istifadənin iqtisadi problemləri sahəsində iqtisadi elmləri doktoru dərəcəsi alan üçüncü alim idi. Onun keçmiş ittifaqda bu sahədə fəaliyyət göstərən elm və tədris müəssisələrinin alim və mütəxəssisləri arasında böyük hörməti olmuşdur. Professor F.S.Adıgözəlovun tədqiqatları 152 çap olunmuş əsərlərində, o cümlədən 5 monoqrafiyasında əks olunmuşdur. Alimin respublikadan kənarda da 10 əsəri çap olunmuşdur. O, dəfələrlə respublika, ittifaq və beynəlxalq konfranslarda məruzələrlə çıxış etmişdir. F.S.Adıgözəlovun çap etdirdiyi monoqrafiyalara respublikamızın tanınmış alimləri tərəfindən "Azərbaycanın xalq təsərrüfatı", "Kənd həyatı" jurnallarında, "Kommunist", "Bakinski raboçi", "Azərbaycan" qəzetlərində və digər dövrü mətbuatda yüksək rəylər verilmişdir.
F.S.Adıgözəlov mütəmadi olaraq elmi-tədqiqat işlərini tədrislə əlaqələndirmişdir. O, nəzəri və metodiki cəhətdən elmi-tədqiqat işlərindən əldə etdiyi nəticələri Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetində tikintinin və onun sahələrinin iqtisadiyyatından dərs dediyi fənlərin mühazirələrində və bu fənlərin tədris proqramlarında əks olunmuşdur. O, təhsil sahəsində aparılan islahatlarda yaxından iştirak etmişdir. 1992-ci ildə Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetində bazar münasibətlərinin tələblərinə cavab verən idarəetmə strukturu və yeni ixtisasların açılması zərurətini vermişdir. Bu təkliflər hazırkı dövrə qədər kadr hazırlığında istifadə olunur.
Prof. F.S.Adıgözəlovun rəhbərliyi ilə 8 nəfər namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. Hazırda 7 nəfər aspirant və dissertanta rəhbərlik edir, 2 doktorluq işinin məsləhətçisidir. O, 50-yə qədər doktorluq və namizədlik işlərinə rəsmi opponentlik etmişdir.
Prof.F.S.Adıgözəlov 1995-1998-ci illərdə Respublika Təhsil Nazirliyinin Tikinti və Memarlıq sahəsində Metodik Şuranın, 1994-1997-ci illərdə Respublika Elm və Texnika Komitəsinin Tikinti və Memarlıq sahəsində Ekspert Şurasının üzvü olmuş, tikinti işlərinə aid bir sıra problemlərə öz münasibətini bildirmişdir.
Fikrət müəllim həmçinin respublikamızda dövlət qanunlarının işlənməsində də öz əməyini əsirgəməmişdir. O, 1994-2000-ci illərdə Milli Məclisin Aqrar siyasəti və Yerli özünü idarəetmə komissiyalarında "Su məcəlləsi haqqında", "İrriqasiya və meliorasiya", "Bələdiyyə suları"na dair qəbul olunmuş qanunların hazırlanmasında yaxından iştirak etmişdir.
Nadirkənd
Nadirkənd — Azərbaycan Respublikasının Goranboy rayonunun Nadirkənd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 7 fevral 1991-ci il tarixli, 54-XII saylı Qərarı ilə Goranboy rayonunun Nadirkənd kəndi Borsunlu kənd Sovetindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla Nadirkənd kənd Soveti yaradılmışdır.
Kəpənək effekti (film, 2004)
Kəpənək effekti — 2004-cü ildə ABŞ-də çəkilmiş filmdir. Baş rollarını Eşton Kutçer, Emi Smart, Erik Stolts bölüşdürür.
Nadirkənd
Toponimikası
Kəndin keçmiş adı Qarqucaq olmuşdur. Yaşayış məntəqəsi əvvəllər bir-birinin yaxınlığında yerləşən dörd para kənddən (Qarqucaq, Meşəsanlı, Dəmirçilər və Şahverdi Kürdü) ibarət olmuş, sonralar bu kəndlər böyüyərək birləşmişlər. 1975-ci ildə kənd İkinci Dünya müharibəsində (1943) həlak olmuş kənd sakini Nadir Kərimovun şərəfinə Nadirkənd adlandırılmışdır. Memorial toponimdir.
Bahadur Nəcəfov
Nəcəfov Bahadur Teymur oglu (d.1933, Laçın rayonu, Pircahan-v.12 noyabr, 2000, Bakı) — tədqiqatçı pedaqoq.
Nadirkənd
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Gəncə-Qazax düzənliyində yerləşir.
Minzələ rayonu
Tarixi
1920-ci ilə qədər rayonun ərazisi Ufa vilayətinin Minzələ qəzasının tərkibində idi. 1920-ci ildə Minzələ qəzası yeni qurulan Tatarıstan Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının tərkibinə daxil olur.
Fikrət Adıgözəlov
İqtisad elmləri doktoru kimi
F.S.Adıgözəlov beş övlad böyüdüb başa çatdırmışdır. Böyük qızı Əminə ingilis dili müəllimidir, ortancıl qızı Gülnarə hüquqşünas, kiçik qızı Elnarə mühəndis, böyük oğlu Samir iqtisadçı, kiçik oğlu Anar isə orta məktəbdə oxuyur.
Nadirkənd
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 1555 nəfər əhali yaşayır.
Bahadur Nəcəfov
Həyatı
İlk pedoqoji təhsilini 1950–1951-ci illərdə Laçın Pedoqoji məktəbində başlamışdır. Pedoqoji məktəbi qurtardıqdan sonra 18 yaşında ikən müəllimlik peşəsində ilk kövrək addımlarını atmışdır. 1952–1956 cı illərdə isə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunda (Azərbaycan Dövlət Pedoqoji Universiteti) təhsilini davam etdirmişdir.
Bahadur Nəcəfov 12 noyabr 2000-ci ildə Bakı şəhərində vəfat edib.
Oğlu Xalid Nəcəfov 2013-cü ildə "Bahadur Nəcəfov: Xatirələrdə yaşayan ziyalı" adlı kitab yazmış və "Müəllim"nəşriyyatında çap etdirmişdir.
Ailəsi
Atası Teymur Mərdanov, Anası isə Matah Ramazan qızı olmuşdur.
Sabbath Bloody Sabbath
Sabbath Bloody Sabbath – İngilis heavy metal qrupu Black Sabbath-ın 1973-cü ildə çıxardığı 5-ci studiya albomu. Albom Böyük Britaniya albom siyahılarında 4-cü sıraya, Billboard 200 siyahılarında isə 11-ci sıraya qədər qalxmışdır.
Minzələ rayonu
Tarixi
Rayon 10 avqust 1930-cu ildə təsis edilmişdir.
Əhali
Şəhər şəraitində (Minzələ şəhəri) rayon əhalisinin 60,82% -i yaşayır. Rayon əhalisi tatarlar (60,1%), ruslar (35,4%) və marilər (2,7%) ibarətdir. Dini baxımından əhalisi müsəlman və provaslavdır.
Yerli özünü idarəetmə
Mendeleyevsk rayonu ərazisinə 1 şəhər və 19 kənd inzibati vahidliyi daxildir. Rayon ərazisinə ümumilikdə 70 yaşayış məntəqəsi daxildir.
Nəqliyyat
Yol şəbəkəsi zəif inkişaf etmişdir. Rayon ərazisi M-7 (Volqa) "Moskva - Kazan - Ufa" magistral yolu ilə kəsişir. Digər əsas yollar: Minzələ - Kadryakovo - Yultimerovo (Sarman, Əlmət) və Yuxarı Yuşad - Yuxarı Tabun (Muslin).
Kama çayı vastəsi ilə gəmiçilik mümkündür. Dəmir yolları şəbəkəsindən məhrumdur. Minzələnin qərb hissəsində hava limanı vardır.
KİV
Rayon ərazisində rus və tatar dillərində “Minzələ” adlı qəzet buraxılır.
Kəpənək effekti (film, 2004)
Məzmun
Filmin baş qəhrəmanı hesab edilən Evan əqli problemləri olan bir uşaqdır, pis hadisələr yaşamışdır ama əqli problemlərinə görə bu yaşadıqlarını tam olaraq xatırlaya bilmir. İllər sonra Evan Treborn artıq bir hafizə problemi olmayan normal bir gənc olur. Bir gün uşaqlıqda tutduğu gündəliyini təsadüfən tapır və oxuyur, zamanda səyahət edərək uşaqlığının xatırlaya bilmədyi qaranlıq qisimlərinə dönür. Uşaqlığına səyahəy zamanı, həmin anda baş verən hadisələrə müdaxiləsi hazırda yaşadığı zamandakı həyatına böyük təsir göstərir və hər dəfə geri dönərkən yaxınlarından kiminsə zərər gördüyünə şahid olur və yenidən zamanda səyahət edərək, keçmişə qayıdaraq ətrafındakıların normal bir həyat yaşması üçün mübarizə aparır...
Aşağı Ləki
Aşağı Ləki — Azərbaycan Respublikasının Ağdaş rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ saylı Qərarı ilə Ağdaş rayonunun Aşağı Ləki kəndi Orta Ləki kənd inzibati-ərazi vahidi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla Aşağı Ləki kənd inzibati-ərazi vahidi yaradılmışdır.
Toponimikası
Oykonim "Aşağıda yerləşən Ləki kəndi" deməkdir. Etnotoponimdir.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd rayon mərkəzindən 17 km cənubda, Ləki dəmiryolu stansiyasından 8 km, Türyançayın sağ sahilindən 4 km aralı, Şirvan düzündə yerləşir.
Balkan vaşaqı
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinin  növünə aid heyvan yarımnövü. Yoxa çıxma təhlükəsi ilə əlaqədar Qırmızı kitaba daxil edilmişdir.
Onlara Şərqi Albaniya və Qərbi Makedoniya ərazilərində müşahidə etmək mümkündür. Üstəlik Kosovo və Monteneqro ərazilərində kiçik bir arela sahibdirlər. Balkan vaşaqları Makedoniyanın milli rəmzi hesab edilir. Vaşaq Makedon dinarının üzərində təsvir edilmişdir. Belə ehtimal edilir ki, Makedoniya ərazisində 35–40 baş Balkan vaşaqı vardır. Onlar əsasən Mavrovo Milli Parkı ərazisində cəmləşmişdir. Balkanların ən iri pişikləri hesab edilir. 2011–2012-ci illərdə Albaniyanın şimal dağlıq ərazilərində müşahidə edilmişdir. Albaniyada Şebenik-Yablanisa milli parkında belə müşahidə edilirlər. Yarımnöv olaraq təsdiqlənmişdir. 1969-cu ildən mühafizə altına alınmışdır. Lakin bu qanunsuz brakonyerliyin qarşısını ala bilməmişdir. Bu səbəbdən Albaniya və Makedoniyada sayları azalmışdır. Balkan vaşaqını həmdə əhali qorxudur. Qiymətləndirməyə əsasən Albaniyada 15–20 baş Balkan vaşaqı yaşayır. Balkan vaşaqı uzun əsrlər boyu nəsli kəsilmək təhlükəsi qarşısında olmuşdur. Onların ümumi sayı 50 baş arasında dəyişmişdir. Balkan vaşaqlarının çütləşmə dövrü yanvar-fevral aylarına təsadüf edir. Balavermə aprel ayında baş tutur.
İvanovo
İvanovo — Uvod çayın sahilində yerləşən mərkəzi Rusiyada şəhər (1871), İvanovo vilayətinin  inzibati mərkəzi.
Tarixi
İvanovo-Voznesensk şəhəri təxminən XV əsrdə mövcud olmuş və 1871-ci ildə İvanova qəsəbənin Voznesensk kəndinin birləşməsi yolu ilə yaradılmışdır.
Sənayesi
İvanova ilk növbədə öz sənayesi, təhsil müəssisələri və inqilab tarixi ilə məlumdur. İvanovo "Gəlinlərin Şəhəri", "Çit diyar",Rusiyanının toxuculuq paytaxtı eləcə də "Rus və Qırmızı Mançester" kimi adlarla tanınır. Şəhər Rusiyanın “qızıl üzüyü” sayılır.
İnzibati bölgüsü
left|150px İnzibati olaraq, şəhər dörd rayondan ibarətdir (əhali: nəf.):
Alma piroqu
Alma piroqu və ya almalı piroq – əsas inqredienti alma olan piroq növü.
Tarix
Ən qədim alma piroqu reseptinə XIV əsrdə İngiltərədə yazılmış "Bişirmə metodu" ("Forme of Cury") kolleksiyasında rast gəlinmişdir. Holland stilində olan ən qədim alma piroqu resepti isə 1514-cü ilə aiddir.
Hazırlanması
Alma piroqunun bişirilməsində un, kərə yağı, marqarin, qatıq, yumurta, qabartma tozu, vanil, alma, darçın, qoz ləpəsi, şəkər tozu və şəkər kirşanı kimi inqredientlərdən istifadə olunur.
Alma piroqunun hazırlanması zamanı əvvəlcə kərə yağı, qatıq, yumurta qarışdırılır və alınan qarışığa un əlavə olunaraq xəmir hazırlanır. Piroqun içliyi üçün almadan istifadə olunur. Alma soyularaq rəndələnir və bişirilir. Alma içliyi əvvəlcədən hazırlanan xəmir kütləsinin üzərinə əlavə olunur və sobaya yerləşdirilir.
Piroq bişdikdən sonra üzərinə şəkər kirşanı əlavə edilə və dilimlərə bölünə bilər.
Populyar mədəniyyətdə
Alma piroqu ABŞ-nin qeyri-rəsmi simvollarından biridir. İngilis dilində "as American as apple pie" ifadəsi "tipik amerikalı" mənasında işlədilir.
ABŞ-nin Nyu-Meksiko ştatında yerləşən Pay-Taun yaşayış məntəqəsi alma piroqunun şərəfinə adlandırılmışdır.
353 (ədəd)
Üç yüz əlli üç — say sistemində ədədlərdən biridir. Üç yüz əlli ikidən sonra, üç yüz əlli dörddən əvvəl gəlir.
İndre Girdauskayte
İndre Girdauskayte ( 29 aprel 1998) — Litvalı suya tullanan. İndre Girdauskayte Litvanı 2019-cu ildə XVIII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında təmsil etdi.
Vilyam Hudson
Vilyam Hudson — Böyük Britaniya botaniki və mikiloqu.
Elmi fəaliyyəti
Vilyam Hudson Qıjıkimilər, Mamırkimilər, Yosunlar, toxumlu bitkilər və mikologiya üzrə ixtisaslaşıb. .
Başqırdıstan Respublikası Hökuməti
Başqırdıstan Respublikası Hökuməti — Başqırdıstan Respublikasının hökumətidir. Hökumət üç ayrı qoldan ibarətdir: qanunvericilik, icra və məhkəmə. == Başqırdıstan Respublikasının nazirlik və idarələri ==
354 (ədəd)
Üç yüz əlli dörd — say sistemində ədədlərdən biridir. Üç yüz əlli üçdən sonra, üç yüz əlli beşdən əvvəl gəlir.
Bulbophyllum aspersum
(Bulbophyllum aspersum) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
354 (ədəd)
Həmçinin bax
300 (number)
Bulbophyllum aspersum
Arealı
Bulbophyllum aspersum növü Yeni Qvineya üçün endemik növdür.
Yastı sahil
Yastı sahil –   dəniz cərəyanları sahildən gətirilən qırıntı məhsullarını apara  bilmə­dikdə bu  məhsullar çimərlikdə qey­ri-bərabər formada çökərək əmələ gətirdiyi maili səth və dənizə doğru miqrasiya edən yastı akku­mulyativ sahil.
Melv
Melv (, Mèuva) — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. La-Mot-dyu-Ker kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Forkalkye.
INSEE kodu — 04118.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 106 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 65 yaşdan yuxarı (15-64 yaş arasında) 44 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 21 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 67,7%, 1999-cu ildə 60.6%). Fəal olan 44 nəfərdən 39 nəfər (24 kişi və 15 qadın), 5 nəfər işsiz (2 kişi və 3 qadın) idi. 21 hərəkətsiz 8 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 7 nəfər təqaüdçü, 6 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Qoltuq arteriyası
Qoltuq arteriyası – arteria axillaris körpücükaltı arteriyanın ardını təşkil edərək birinci qabırğanın bayır kənarından böyük döş əzələsinin aşağı kənarınadək gedir və bazuya keçərək bazu arteriyasını – a. brachialis adlanır.
İriçiçək xostək
(Caragana grandiflora) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Təbii halda Şimali İran, Rusiya, Orta Asiya və Cənubi Qafqazın şərqində və qərbində yayılmışdır.
Botaniki təsviri
Təbiətdə 2–5 m hündürlükdə olan koldur. Gövdəsi qonur-boz rəngdədir. Cavan budaqları künclü, çılpaq və ya kol şəkillidir. Ağımtıl və ya qonur-boz rəngdədir. Yarpaqaltlıqları 2–3 mm uzunluqda bərk tikan formasında, budaqları və cavan zoğları çoxtikanlıdır. Yarpaqlarının saplağı odunlaşmış, tüklü və tökülməyəndir. Yarpaqcıqları xırda, 5–12 mm uzunluqda və 2–3 mm enindədir. Tərs lansetvarı və ya pazşəkilli olub, ucdan sivri, nazik və qısa, üzəri çılpaq və ya tükcüklərlə örtülüdür. Çiçəkləri tək-təkdir. Çiçək saplağı kasacıqdan qısa, o boyda və ya ondan iridir. Kasacıq yaşıl və ya qırmızımtıl-qonur rəngdədir. 12–16 mm uzunluqda, boruvarıdır, qaidədən torbacıq şəklində, şiş olub, üzəri tükcüklüdür. Çiçək tacı iri, 2,5–3 sm uzunluqda olub, əvvəlcə qızılı rəngdə olur və sonradan qızarıır. Paxlası bir qədər oturaq olub, 2,5–4 sm uzunluqdadır. Üzəri xətli, çılpaq və ya tüklüdür. May ayında çiçəkləyir, iyunda meyvəsi yetişir.