cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Slovakiya Sosialist Respublikası
Transformasiya
1990-cı ilin martında respublikanın adından «sosialist» adı çıxarılır. Slovakiya Sosialist Respublikası Slovakiya Respublikası (Slovenská republika) adlandırılır. 1990-cı ildə özəlləşdirmə və V. Klausun "şok terapiya" siyasəti (planlaşdırılan iqtisadiyyatın bazar iqtisadiyyatına çevrilməsi) Sloveniyanın Çexslovakiyadan ayrılmasını sürətləndirirdi. 1 yanvar 1993-cü ildə Slovakiya müstəqil dövlətə çevrilir.
Osmanlı-Müqəddəs İttifaq müharibəsi
Kahlenberg (Almandağı) müharibəsi
Almandağı (Kahlenberg) döyüşü II Vyana mühasirəsini məğlubiyyətə uğradan meydan müharibəsidir (12 sentyabr 1683). Vyananın köməyinə gələn III Yan Sobeskinin başçılığı ilə Alman, Avstriya ve Leh orduları ilə Kahlenbergdə (Almandağı) qarşılaşan Osmanlı ordusu Budin Bəylərbəyi Böyük İbrahim Paşanın uğursuzluğu və Krım xanı Murad Girayın vaxtında döyüşə girməməsi səbəbindən məğlubiyyətə uğradı. Orduya başçılıq edən Mərzifonlu Qara Mustafa Paşa bütün ələ keçirilənləri və ordu xəzinəsini buraxaraq çəkilməyi əmr etdi. Beləliklə, Vyana mühasirəsi uğursuzluqla nəticələndi.
thumb|left|140px|Papa XI İnnokenti Papa XI İnnokenti davamlı səyləri ilə Polşa kralı III Yan Sobeskini Vyanaya köməy etməyə razı salanların başında idi. Osmanlı ordusunun Vyanadan geri çəkilməsi üzərinə XI İnnokenti bu dəfə Osmanlıların Macarıstandan geri çəkilməsi üçün əlindən gələni etdi. Sobeskinin həmin mühasirə sonrası "Gəldik, gördük və Allahı fəth etdik" məktubu Vyanada əsası qoyulmuş ittifaq toxumunun Vatikana sıçramasına kifayət etdi. Papa bu müharibələr üçün milyonlarla scudo (günümüzdə istifadə edilməyən pul vahidi) sərf etməkdən çəkinməmişdir.
İttifaqa qatılacaq digər bir ölkə olan Venesiya Respublikasında isə bəzi dairələr hökumətin çox sülhsevər davrandığını iddia edirdi. Xüsusilə 1669-cu ildə Kritin itkisindən sonra intizamsız Venesiya qüvvələrinin Osmanlı torpaqlarına axını nəticəsində İstanbuldan gələn təzminat tələbinə hökumətin boyun əyməsi sülh əleyhdarlarını qəzəbləndirmişdi. Vyanadakı qələbə isə sülh əleyhdarlarının əlini daha çox gücləndirdi.
III Yan Sobeski və I Leopoldun İtaliyadakı elçilərinin uzun səyləri nəticəsində bu dövlətlərin və Roma Papasının nümayəndələri 1684-cü ildə Linzdə bir araya gəldi. Sobeski və Leopold Venesiyadan birbaşa Çanaqqalaya hücum etməsini istəyirdi. Bu istək baş verməsə də, sonda 5 Mart 1684-cü il tarixində ittifaqa Venesiya qatıldı. Avropada bu üç ölkənin Balkanlara üç qoldan hücum etməsi qərarlaşdırıldı.
Linzde keçirilən görüşdə Rusiya və Səfəvilər ilə də görüş keçirilməsi tələb olundu. O illərdə Polşada olan Naxçıvan Katolik yepiskopu Dominikan Sebastyan Knabb Səfəvi hökmdarı Süleyman Şah ilə Sobeski arasındakı təmasları təmin edirdi. Papa İran ilə birlikdə Efiopiya xristianlarının da qızışdırılaraq Misirə hücum etməsini istəyirdi. Amma Süleyman Şah da, Efiopiya xristianları da ittifaqa qatılmadı.
İttifaqın şimal cəbhəsində vuruşması hesab edilən Rusiya isə əvvəllərdə fəal olaraq müharibəyə qoşulmadı, 1676-1681-ci illərdə Osmanlı-Rus müharibəsi nəticəsində bağlanılan sazişə sadiq qaldı. Daha sonra isə 1686-1700-ci illər Osmanlı-Rus müharibəsini başladaraq I Pyotr liderliyində 1687-ci ildə Krım, 1695-ci ildə Azov yürüşlərinə başladı.
Sobeski Papaya Hollandiya və İngiltərə donanmalarının da "Papa bayrağı" altında bu yürüşə qatılmaları çağırışını etdi. Papa bu təklifi dəstəkləməsə də, dininə bağlılığı ilə tanınan fransızların "Günəş Kralı" XIV Luiyə donanmasını ortaq düşmən üzərinə göndərməsi çağırışını etdi. Vyananın mühasirəsi və "Müqəddəs İttifaq" ərzində Avropada Osmanlı lehinə yeganə tarazlayıcı ünsür olan Fransa bu təklifi qəbul etmedi.
Döyüşlər
Müqəddəs İttifaq daha faktiki olaraq qurulmamış olsa da, blokada içərisində Vyanada toplaşan İttifaq qüvvələri mühasirədən geri çəkilən bitkin Osmanlı-Macar qüvvələrini tutub onlara ciddi zərbə vurmaq məqsədilə vaxt itirmədən Osmanlı-Macar torpaqlarına hücuma keçdilər.
1683-1689 illər arası döyüşlər
2 oktyabr 1683-cü il tarixində Yan Sobeski və Karl V Leopold Macarıstandakı xaçlı qoşunları və Türk müdafiə xətləri haqqında söhbət etdilər və hücum bölgəsinin hansı olacağına qərar verdilər. Əsl hədəfləri olan Nove Zamki elinin yağış səbəbilə sularla örtülməsi üzərinə Parkaniyə (Ciğerdelen) irəliləməyə qərar verdilər.
Parkani döyüşü
thumb|left|150px|Merzifonlu Qara Mustafa Paşa thumb|right|300px|Parkani döyüşü, Yuliuş Kossak.
7 oktyabr 1683-cü il tarixində Parkanidə meydana gələn savaşda qala qvardiya Qara Mehmed Paşa ilk hücuma keçən Sobeskinin qüvvələrinə uğurla qalib gəldi, Sobeski və qərargahları əsir alınma təhlükəsi ilə burun buruna gələrək geri çəkildilər. Amma iki gün sonra dərhal hazır və sayca Osmanlılardan üstün olan ittifaq qüvvələri böyük bir hücuma keçdi və Osmanlı Ordusuna böyük itki verərək bölgəni ələ keçirtdi.
Parkani müharibəsindən sonra 1 Noyabrda Habsburq Ordusu Estergon qalasını mühasirəyə aldı və ələ keçirdi. Bu müddət ərzində Osmanlı tərəfində mühasirədə səhv edən komandirlər işdən azad edilir və Mərzifonlu Qara Mustafa Paşa dağılan əsgərləri toplamağa çalışırdi.
thumb|right|265px|"Vyanadan dönüş" - Yuzef Brandtın Lex qüvvələrini Osmanlı əsir və qənimətləri ilə [[Vyanadan qayıdarkən təsvir edən toblosu. Osmanlıların zənci kimi təsvir edilməsi diqqət çəkir.]]
Dalmasiyadan Budaya
1684-cü ildə Venesiya Müqəddəs İttifaqa qoşuldu və Osmanlı Dövlətinə müharibə elan etdi. Arxasınca Dalmasiyada Vışeqrad, Ayamavri kimi qalaları ələ keçirdi. Dalmasiyadakı Venesiya irəliləyişinə Osmanlılar yalnız Sinq zəfəri ilə cavab verə bildi.
19 avqust 1685-ci il tarixində Uyvar qalası 50 günlük mühasirədən sonra Habsburq Ordusu tərəfindən ələ keçirildi və 22 illik Osmanlı hökmranlığından çıxdı.
Mühasirənin üçüncü ayında 1686-cı il sentyabrın 2-də "Müqəddəs İttifaq" qoşunları altı istiqamətdən ümumi hücuma keçdi. Əbdürrəhman Abdı Paşa ölənə qədər müqavimət göstərdi, lakin şəhərin düşmən əlinə keçməsinə mane ola bilmədi. Budada Qanuni Sultan Süleyman ilə başlayan Türk hakimiyyəti sona çatdı. Bu da Osmanlı dövlətinin Macarıstan üzərindəki hakimiyyətini böyük ölçüdə itirməsinə yol açdı.
1686-cı ilin noyabrında da Avstriya ordusu Eger qalasını ələ keçirdi.
Mohaç müharibəsi
Hər cəbhədə irəli gedən "Müqəddəs İttifaq" qüvvələri 12 avqust 1687-ci il tarixində Osmanlı ordusunu Mohaç döyüşündə məğlub etdi və Valpo, Pojeqa kimi qalaları tutaraq irəliləməyə davam etdi.
Osmanlı cəbhəsində ard-arda gələn məğlubiyyətlər getdikcə daha böyük narahatlıqlara yol açırdı. Avqustdakı Mohaç müharibəsi məğlubiyyətindən sonra ordu padşahın "dövlət işləri ilə məşğul olmadığı" səbəbilə cəbhəni tərk edib İstanbula getdi, "Ovçu" ləqəbli Sultan IV Mehmed taxtdan endirildi, yerinə qardaşı II Süleyman çıxarıldı.
Litvin Abasov
Litvin İbiş oğlu Abasov– “Azərkəndtikinti” ASC-nin sədri, Əməkdar Mühəndis (1976), Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı (1990-1995), "Şöhrət" ordeni (Azərbaycan) (2007), Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü (2019)
Osmanlı-Müqəddəs İttifaq müharibəsi
II Süleyman və II Əhməd dövrləri
Osmanlı dövləti qarışıqlığın içərisində olarkən Habsburq ordusu 1688-ci ilin sentyabr ayında Belqradı ələ keçirdi və xalqı qətlə yetirdi. Buna cavab olaraq Sultan II Süleyman Avstriya səfərinə çıxaraq Qladova və Orşova qalalarını aldı.
Litvin Abasov
Həyatı
Litvin İbiş oğlu Abasov 06 aprel 1937-ci ildə Qədim Azərbaycan torpağı olan İrəvan şəhərində (indiki Ermənistanın Yerevan şəhəri) ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. Atası İbiş Vəli oğlu Abasov 1898-ci ildə indiki Ermənistanın Qəmərli rayonunun Muğanlı kəndində kəndli ailəsində doğulub. Qəmərlidə fəhlə-gənclər məktəbində təhsil aldıqdan sonra, Qəmərlidə və Zəngibasarda komsomol və partiya orqanlarında çalışıb. 1930-cı illərdə Ermənistanın Vedi rayonunda ispolkomun sədr müavini, sonra Vedi rayon İcraiyyə Komitəsinin sədri vəzifələrində çalışıb. 1937-ci ildən isə yeni yaradılmış Qarabağlar rayonunun birinci katibi vəzifəsinə təyin olunub və birinci katib vəzifəsində 1942-ci ilə kimi çalışıb. Ermənistan KP MK-nın plenum üzvü, Ali Sovetin deputatı olub.
Osmanlı-Müqəddəs İttifaq müharibəsi
Vyana sülh görüşməsi
II Süleyman taxta keçdikdə Zülfüqar Ağa adlı bir Osmanlı elçisi həm yeni padşahın taxta çıxmasını bildirmək, həm də mümkün sülh danışıqlarında iştirak etmək məqsədilə Vyanaya göndərildi. Zülfüqar Ağa Vyanada ehtiramla qarşılandı, İmperator I Leopoldun müşavirləri ilə görüşdü və 10 fevral 1689-cu il tarixində bir sülh konfransı keçirilməsinə qərar verildi.
Litvin Abasov
Həyatı
Litvin Abasov 1953-cü ildə Bakıya gəlmiş və Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutuna (indiki Azərbaycan Neft Akademiyası) qəbul olunmuşdur. Azərbaycan Hökumətinin qərarı ilə 1956-cı ildə Litvin Abasovun təhsil aldığı fakültəni Politexnik İnstitutunun inşaat fakültəsinə keçirirlər (indiki Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universiteti).
Osmanlı-Müqəddəs İttifaq müharibəsi
Vyana sülh görüşməsi
10 fevralda olan konfransa Zülfüqar Ağa və yanındakı on nəfərlik Osmanlı nümayəndə heyəti ilə Venesiya, Polşa və Avstriya nümayəndələri iştirak etdi. Konfransda Venesiya nümayəndəsi ölkəsinin ələ keçirdiyi yerlər ilə Evbeya və Zakinf adalarını istəyərkən, Avstriya nümayəndə Timişvara və Aradı, Polşa nümayəndəsi isə bütövlükdə Podolyeni istədiyini bildirdi.
Litvin Abasov
Həyatı
O, 1959-cü ildə Azərbaycan Politexnik institutunun sənaye-mülki tikinti fakültəsini bitirərək inşaatçı- mühəndis ixtisasına yiyələnmişdir.
Qımılqışlaq (Quba)
Qımılqışlaq — Azərbaycan Respublikasının Quba rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Hacıhüseynli bələdiyyəsinin tərkibindədir.
Əhalisi
Əhalisi Qımıl qazma və Qımıl kəndlərindən köçənlərdir (60%). Kəndin 99%-i ləzgilərdir. 2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kəndə 656 nəfər əhali yaşayır.
Litvin Abasov
Həyatı
L.İ. Abasov əmək fəaliyyətinə Azərbaycan SSR Sənaye Tikinti Nazirliyinin 4 nömrəli trestində fəhləlidən başlamışdır. 1959-cu ildə həmin trestin 4 nömrəli Dəmir-Beton Məmulatları zavodunda poliqon rəisi, istehsalat-texniki şöbənin rəisi, Divar Blokları zavodunda baş mühəndis, nəhayət “Dəmir-Beton” trestinin 4 nömrəli “DəmirBeton” zavodlarının baş mühəndisi və direktoru vəzifələrində çalışmışdır.
L.İ. Abasov 1970-1979-cu illərdə Sənaye Tikinti Nazirliyinin nəzdində 10 müəssisəni özündə birləşdirən “Dəmir-Beton” trestinin müdiri vəfəsində işləmiş və bu illərdə ona göstərilən etimadı şərəflə doğrultmuş, özünü bacarıqlı rəhbər, texniki tərəqqinin tələblərinə cavab verən, istehsalın yenidən qurulmasına səy göstərən səriştəli, peşəkar mühəndis kimi göstərmişdir.
Osmanlı-Müqəddəs İttifaq müharibəsi
Vyana sülh görüşməsi
Bu istəklər qarşısında Zülfüqar Ağa sülh görüşünün nəticələnməyəcəyini anlamış və "Müqəddəs İttifaq" elçilərinə istehza ilə belə cavab vermişdir :
Litvin Abasov
Həyatı
L.İ. Abasov 1979-1980-cı illərdə Sənaye Tikinti Nazirliyinin Mexanizasiya İdarəsinin rəisi, 1980-1986-cı illərdə Azərbaycan SSR Kəndtikinti nazirinin müavini vəzifəsində çalışmışdır.
Osmanlı-Müqəddəs İttifaq müharibəsi
Vyana sülh görüşməsi
Cənablar! Bizi böyük dövlətin sahibi zənn edir olmalısınız. Heyrət edirəm! Görəsən, paytaxti-cahan olan İstanbulu niyə istəmirsiniz?
Litvin Abasov
Həyatı
O, 1980-1986-cı illərdə bu vəzifədə çalışdığı zaman kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı, emalı, kənd təsərrüfatına xidmət edən sahələrlə əlaqədar yeni və genişləndirilməsi nəzərdə tutulan sənaye obyektlərinin, eləcə də mülki-yaşayış və digər xidmət obyektlərinin vaxtında tikilib istifadəyə verilməsi üçün bütün tədbirlər görmüşdür. Eyni zamanda bu vəzifədə onun səmərəli idarəçilik üsulu, mühəndis peşəkarlığı, dövlətçiliyə bağlılığı bir daha özünü büruzə vermişdir.
Osmanlı-Müqəddəs İttifaq müharibəsi
Vyana sülh görüşməsi
Fransanın qərbi Avropada müharibə çıxaracağını eşidən Osmanlı sülh danışıqlarını yarıda qoyub döyüşməyə davam etmə qərarı almışdır.
Litvin Abasov
Həyatı
L.İ. Abasov daha sonra - 1986-1989-cu illərdə Azərbaycan Dövlət Aqrar Sənaye Komitəsi Əsaslı Tikinti üzrə baş idarə rəisinin birinci müavini, 1989-1993-cu illərdə “Azərkəndtikinti” İstehsalat Birliyinin rəisi, 1993-1999-cu illərdə “Azərkəndtikinti” Dövlət Şirkətinin prezidenti vəzifəsində çalışmışdır.
Osmanlı-Müqəddəs İttifaq müharibəsi
Krım cəbhəsi
Rus çarının 1686-cı ildə "Müqəddəs İttifaq"a qatılıb Osmanlı dövlətinə savaş açması ilə Krımda daha bir cəbhə açıldı. Çar naibi Sofya Alekseyevnanın rəhbərlik etdiyi Boyar hökumətinin əmri ilə Rus ordusu 1687 və 1689-cu illərdə Osmanlı dövlətinə bağlı Krım xanlığının ərazisində iki böyük işğal hərəkatı həyata keçirdi.
1687-ci ilin may ayında knyaz Vasili Qolitsinin başçılığı ilə təxminən 100.000 nəfərlik rus ordusu Zaporojye və Don kazaklarını yanına alaraq Tatar torpaqlarına doğru yeridi. Bu hücuma hazırlanmış olan tatarlar yerlərini tərk etmiş və qənimətləri də yanlarına alıb çəkilmişdilər. Bu qeyri-müəyyənlyə görə rus ordusu geri qayıtdı.
Litvin Abasov
Həyatı
L.İ. Abasov Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Ulu Öndər Heydər Əliyevin 131 nömrəli Sərəncamı ilə 13 aprel 1999-cu ildə “Azərkəndtikinti” ASC-nin sədri təyin olunmuşdur. Bu gün də həmin vəzifədə çalışır.
Osmanlı-Müqəddəs İttifaq müharibəsi
Krım cəbhəsi
1688-ci ildə ikinci bir yürüşün hazırlığı başladı. 1689-cu ildə bu dəfə 150 min nəfərə malik olan r us ordusu cənuba irəliləyirdi. Qarşılarına ilk çıxan tatarları məhv etdilər və mayın 20-də tatarların nəzarətindəki Perekop qalasına çatdılar. Uzun sürən blokada nəticəsində ruslar heç bir önəmli uğur əldə edə bilməyincə mühasirə sona çatdı. Uğursuzluğa görə Sofya Alekseyevna taxtdan endirildi və bu cür səfərlərin öhdəsindən gələ biləcək yeganə insan kimi görünən I Pyotr taxta çıxarıldı.
Köprülü Fazil Mustafa paşanın səfərləri
II Vyana mühasirəsində Köprülü ailəsindən Mərzifonlu Qara Mustafa Paşanın məğlub olması və edam edilməsi eyni ailədən olan Fazil Mustafa Paşanı əsəbiləşdirmişdir. 1689-cu ildə sədrəzəm olan Fazil Mustafa Paşa əvvəl orduda yeniliklərə getmiş, intizamsız əsgərləri cəzalandırmış, daha sonra Barutxanada (barut-enerjini saxlamaq üçün istifadə edilən texnologiya) müvafiq nizamlamağı edib, büdcəni bərabərləşdirərək səfərə çıxmışdır.
Litvin Abasov
Tikinti-quruculuq fəaliyyəti
60 illik əmək fəaliyyətinin 40 ilindən çoxunu, yəni 80-ci illərin sonlarından bu günə kimi Litvin İbiş oğlu Kəndtikinti Nazirliyinin sükanını məharətlə idarə edir. Bu dövr ərzində Litvin Abasovun rəhbərliyi ilə Azərbaycan Respublikasının bütün kənd rayonlarında sənaye, sosial yönümlü minlərlə obyektlər, yüz min kavadrat metrlərlə yaşayış sahəsi olan yaşayış binaları və fərdi evlər, minlərlə kənd təsərrüfatı təmayüllü obyektlər tikilmişdir. Həmçinin son onilliklərdə qaçqın və məcburi köçkünlər üçün yaşayış evlərinin tikintisində, zəlzələdən zərər çəkmiş, eləcə də strateji əhəmiyyət kəsb edən obyektlərin bərpasında, Heydər Əliyev Fondunun vəsaiti ilə “Yeniləşən Azərbaycana yeni məktəb” Proqramı çərçivəsində respublikamızın ayrı-ayrı regionlarında məktəb binalarının, xəstəxana və digər xidmət obyektlərinin inşasında Litvin Abasovun rəhbərlik etdiyi “Azərkəndtikinti” ASC-nin kollektivi fəallıq göstərmişdir.
Osmanlı-Müqəddəs İttifaq müharibəsi
Köprülü Fazil Mustafa paşanın səfərləri
Avstriya ordusu 11 iyul 1690-cı ildə Nadkanije qalasını ələ keçirmişdi. Paşanın komandanlığı altındakı Osmanlı ordusu Krım xanı I Səlim Gərayın köməkçi qüvvələri ilə 21 avqustda Zerneçt toqquşmasında qalib gəldi. Daha sonra Belqrada gələn Osmanlı ordusu 8 oktyabr 1690-cı il tarixində Belqradı geri aldı. Müharibə zamanı 15 min, müharibədən sonra isə 10 min Avstriya əsgəri öldürüldü.
Litvin Abasov
Tikinti-quruculuq fəaliyyəti
Ölkəmizdə kənd tikintisinin əldə edilmiş uğurlarda Litvin müəllimin xidmətləri çox böyükdür.
Osmanlı-Müqəddəs İttifaq müharibəsi
Köprülü Fazil Mustafa paşanın səfərləri
thumb|right|260px|Salankamen [[müharibəsindən bir fraqment]]
Litvin Abasov
Mükafatları
Litvin Abasovun Azərbaycan xalqı qarşısındakı xidmətləri zaman-zaman öz layiqli qiymətini alıb. O, 1970-ci ildə Azərbaycan SSR Ali Sovetinin Fəxri Fərmanı və “Əmək Şöhrəti” medalı ilə, 1971-ci ildə “Şərəf Nişanı” ordeni ilə təltif olunmuşdur.
Osmanlı-Müqəddəs İttifaq müharibəsi
Salankamen müharibəsi
Avstriya yürüşündəki Fazil Mustafa Paşa Salankamende düşmən ordusu ilə qarşılaşdı. Çox intensiv toqquşmalar nəticəsində Avstriya ordusunda ilk dağılmalar başladı, bu arada Krım xanının ordusu da Osmanlı ordusu tərəfində döyüşmək üçün irəliləyirdi.
Litvin Abasov
Mükafatları
L.İ. Abasov, hələ 1976-cı ildə (35 il bundan əvvəl) unudulmaz Heydər Əliyev tərəfindən tikintidə xidmətlərinə görə ən yüksək mühəndislik tituluna – Respublikanın Əməkdar Mühəndisi fəxri adına layiq görülmüşdür.
Osmanlı-Müqəddəs İttifaq müharibəsi
Salankamen müharibəsi
Tam müharibə davam edərkən Fazil Mustafa Paşanın alnına dəyən bir güllə səbəbilə ölməsi Osmanlı xətlərinin həll edilməsinə yol açdı. Osmanlı ordusunun çırpındığını görən Habsburq qüvvələri tam hücuma keçdilər. Krım xanı döyüş yerinə gələndə dağılmış Osmanlı ordusu ilə qarşılaşdı.
Litvin Abasov
Mükafatları
Litvin İbiş oğlu Abasov Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin 3 aprel 2007-ci il tarixli sərəncsmı ilə Azərbaycan Respublikasının tikinti sahəsindəki xidmətlərinə görə “Şöhrət” ordeni ilə təltif edilmişdir. .
Osmanlı-Müqəddəs İttifaq müharibəsi
1692-1694-cü illər
thumb|260px|Kamyaneç-Podolskinin qədim şəhəri və Kamaneç qalasını göstərən xəritə; Kamyaneç-Podolski: [[yepiskopluq ve voevodalıq adlarını daşıyan, Smotriç çayı ilə əhatə olunan dağın təpəsində yerləşən və sıldırım qayalar tərəfindən sarınan eni 48°45 və uzunluğu 50°10 olan Polşa və Yuxarı Podole dövlətlərinin güclü şəhəri. Bura 29 avqust 1672-ci il tarixində Reç Pospolitanın əlindən Osmanlı İmperiyası tərəfindən alınmışdır. (Paris, 1691)]]
Litvin Abasov
Mükafatları
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 28 noyabr 2019-cu il tarixli müvafiq sərəncamı ilə Azərbaycanda tikinti sahəsində uzunmüddətli səmərəli fəaliyyətinə görə Litvin İbiş oğlu Abasova Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdü verilmişdir. .
1960-1970-ci illərdə korifey inşaatçıların Məmmədəli Abasovun, Əlövsət Əbdülrəhimovun, Qurban Sultanovun və Dadaş Asanovun məktəbini keçmiş Litvin Abasov hal-hazırda tikinti kompleksində çalışan orta və cavan nəsil inşaatçılar üçün korifey, ustad – müəllim inşaatçılardan sayılır.
Osmanlı-Müqəddəs İttifaq müharibəsi
1692-1694-cü illər
1694-cü ilin sentyabrın 21-də Venesiyalılar kapitan-general Antonyo Zenin başçılıq etdiyi Venesiya donanması Egey dənizinə girərək Xios adasına 9000 hərbçi çıxardı. 2000 əsgərdən ibarət olan Osmanlı qərargahı əvvəl daxili qalaya çəkilsə də, dənizin bombardılmasından sonra Osmanlı qərargahı venesiyalılarla edilən razılığa əsasən Xios adasında yaşayan müsəlman xalq ilə birlikdə müqavilə şərtlərinə əməl edilərək heç toxunulmadan gəmilərlə Çeşməyə aparıldı.
Litvin Abasov
Ailəsi
İki övladı var. Oğlu Elşən İnşaat Mühəndisləri İnstitutunu bitirib, ata yolunun davamçısı kimi taleyini inşaatçı-mühəndis sənətinə bağlayıb. Bir müddət inşaat sahəsində işləyib. Uzun müddət Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyasında çalışıb, Goranboy rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı olub. Sonra “Azərkəndtikinti” ASC sədrinin birinci müavini olub, daha sonra isə Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyində işləyib. Elşənin Elin və Nərgiz adında iki övladı var. Litvin müəllimin qızı Elnarə xanım əvvəlcə Bülbül adına orta ixtisas məktəbini, sonra isə Konservatoriyanı bitirib, hazırda Üzeyir Hacıbəyli adına Bakı Musiqi Akademiyasının professoru, Metodika və xüsusi pedaqoji hazırlıq kafedrasının müdiridir. Ailəlidir, bir oğlu var-Rüfət.
Osmanlı-Müqəddəs İttifaq müharibəsi
II Mustafanın dövrü
1695-ci ildə taxta çıxan II Mustafa dövründə Osmanlı cəbhəsində Mezomorto Hüseyn Paşa komandanlığı altındakı Osmanlı donanmasının uğurları və Körpülü Hacı Hüseyn Paşanın səyləri gözə çarparkən İttifaq cəbhəsində isə Savoy Şahzadəsi Evgen önə çıxdı. Padşah II Mustafa isə Avstriya yürüşlərində ordusunu uğurla idarə etmiş olmasına baxmayaraq Zenta məğlubiyyəti ilə ordusu məhv edilmişdir.
Uğur Mumcu
Uğur Mumcu (Uğur Mumcu) — türk jurnalisti.
Bioqrafiya
Ailədə dörd uşağın üçüncüsü olmuşdur. Ankarada məktəbi, sonra 1965-ci ildə Ankara Universitetinin Hüquq fakültəsini bitirmişdir. 1965-1969-cu illərdə öz ixtisası üzrə çalışıb. Sonra 1972-ci ilə qədər Ankara Universitetində çalışıb.
1971-ci ildə Türkiyədə dövlət çevrilişindən sonra Mumcu həbs edilib. Həbsxanada ona işgəncə verilib. Mumcu daha sonra iddia edir ki, ona işgəncə verən adamlar ona deyiblər: “Biz əks-partizanlarıq. Hətta respublika prezidenti də bizə heç nə edə bilməz”.
1974-cü ildən “Yeni Ortam”, 1975-ci ildən “Cümhuriyyət” qəzetində köşə yazıları yazır.
Şəxsi həyat
Nejla Güldal ilə evli olmuşdur. Onların Özgür və Özge adlı iki uşaqları olub.
Fəaliyyət
Araşdırma jurnalistikası ilə məşğul olmuşdur. Bir sıra kitabları nəşr olunub. Ölümü zamanı o, Milli Kəşfiyyat Təşkilatı (MİT) ilə PKK əlaqələrini araşdırırdı.
Mumcu ölümündən bir müddət əvvəl Türkiyə silahlı qüvvələrinə məxsus 100 min odlu silahın İraq kürdlərinin liderlərindən biri olan Cəlal Tələbaninin sərəncamına necə keçdiyini araşdırır. Mumcunun ölümündən 25 gün sonra, təyyarə qəzası nəticəsində, bu işi də araşdıran general Eşref Bitlis vəfat edir. 8 yanvar 1993-cü ildə Mumcu “Cümhuriyyət” qəzetində “Ültimatom” adlı məqalə dərc etdirərək, tezliklə kürd millətçiləri ilə bəzi kəşfiyyat təşkilatları arasındakı əlaqəni ortaya qoyacağı bir kitab nəşr etdirəcəyini bildirmişdi.
Oğlu Özgür Mumcunun sözlərinə görə, 27 yanvar 1993-cü ildə Uğur Mumcu keçmiş prokuror Baki Tuğla ilə görüşməli idi. Uğur Mumcu onunla türk kürdlərinin lideri Abdullah Öcalanın MİT ilə mümkün əlaqələrini müzakirə etmək istəyirdi. 1972-ci ildə Öcalan Ankara Universitetində oxuyarkən bir qrup tələbə ilə birlikdə həbs olunub. Onların işi Buki Tuğ tərəfindən idarə olunurdu. Bir müddət sonra o, MİT-dən həbs olunanların hamısının azadlığa buraxılması əmri alır, çünki onlardan birinin MİT agenti olması bidirilir. Baki Tuğ daha sonra həbs edilənlərdən hansının MİT agenti olduğunu xatırlamadığını bildirmişdi.
Ölümü
1993-cü il yanvarın 24-də Uğur Mumcu evdən çıxaraq özünün Renault 12 markalı avtomobilinə minib və onu işə salanda partlayış baş verib. Bomba C-4-dən hazırlanmışdır.
Osmanlı-Müqəddəs İttifaq müharibəsi
Osmanlı-Venesiya dəniz müharibəsi
9 fevral 1695-ci il tarixində Mezomorto Hüseyn Paşa Koyun adaları dəniz müharibəsi ilə Xios adası ətrafındakı Venesiya blokadasını qaldırdı. Dərhal ardından fevralın 18-də Osmanlı donanması Xios adasını venesiyalılardan geri aldı. Mezomorto Hüseyn Paşa kaptan-ı dəryalığa, Kapitan-ı dərya Hacı Hüseyn Paşa isə Xaos adasının mühafizəsinə gətirildi.
1695-ci ilin sentyabrın 19-da Xios və Kosu vurmaq üçün gələn 96 gəmilik Venesiya donanması Lesbos adası Zeytinburnu qarşısında yenə də məğlub edildi. Zeytinburnu dəniz müharibəsi adlandırılan bu toqquşmada Venesiyalıların 10 gəmisi batdı və Venesiyalılar Egey dənizindən çəkildi. 5 iyul 1697-ci ildə Bozcaadaya (Tenedos) ilərləyən Venesiya donanması Bozcaada dəniz müharibəsində yenidən məğlubiyyətə uğradıldı.
thumb|right|260px|Bir [[Hollandiya qravürasında (sənət növü) Azov qalasının mühasirəsi]]
Azov döyüşləri
1695 və 1696-ci illərdə Rusiya çar I Pyotrun komandanlığı altında Osmanlıların nəzarətindəki Azov bölgəsinə iki yürüş təşkil etdi. 1695-ci ilin yazında I Pyotr 90 mindən çox bir ordu ilə Azovdakı 7000 nəfərlik Osmanlı qərargahına hücum etmək üçün yola çıxdı. Bu ordu yalnız qalaya hücum edəcək olan ordu idi, bundan başqa, Boris Petroviç Şeremetevin başçılığı ilə 120000 nəfərlik bir ordu ilə Krım xanlığından gələ biləcək bir hücumun qarşısını almaq üçün Dnepr çayı sahillərinə yerləşdirilmişdi. 7 iyunda qala mühasirəyə alındı, amma Feodosiya bəylərbəyi Murtuza Paşa və Krım şahzadə I Kaplan Gərayın tabeliyində olan Osmanlı qoşunlarının müqaviməti üzündən bir nəticə əldə edilmədi və qala mühasirədən azad edildi. 1695-ci ilin sonlarında Rusiyada ikinci səfər hazırlığı başladı. Mühasirəyə dənizdən kömək olacaq 2 əsas müharibə gəmisi, 4 brander və 23 qaleradan (döyüş gəmisi) ibarət olan bir "Azov Donanması" inşa edildi. Komandir Boris Petroviç Şeremetevin 75000 nəfərlik süvari ordusu yenidən Dnepr sahillərinə yerləşdirilərkən, Aleksey Şeynin başçılığı ilə 75000 nəfərlik əsas qüvvə 23-26 aprel tarixlərində həm qurudan, həm də Voronej və Don çayları üzərindən Azov qalasına doğru irəlilədi. Çar I Pyotr isə qalera donanmasında idi, o da donanmasıyla 3 mayda Azova doğru hərəkət etməyə başladı. Azov qalası qurudan və dənizdən davamlı bombardman edilərkən 14 iyunda Türk donanması regiona gəldi, amma müharibədə iki gəmi itirdikdən sonra müharibədən çəkildi. İlk mühasirədə onsuzda olduqca tələf olan qaladakı dəstək qüvvət almayan Türk qarnizonu 17 iyul tarixində Ukraniya və Don Kazaklarının xarici divarı tamamilə ələ keçirməsinə mane ola bilmədi. Nəhayət, 19 iyulda qala qarnizonu təslim oldu.
thumb|right|230px|[[Padşah II Mustafa]]
II Mustafanın Avstriya yürüşləri
II Mustafa özündən əvvəlki padşahların etmədiyini edərək ordusunun başında səfərə çıxmaq istəyirdi. Eyni dövrlərdə gələn Mezomorto Hüseyn Paşanın uğurları və ilk Azov müqaviməti də padşahı ürəkləndirmişdi. 1695-ci ilin iyun ayında ilk səfərinə çıxan sultan II Mustafa Timişvarı mühasirəyə almaq üçün gözləyən Habsburq ordusu komandanı Qraf Veterani və Saksoniya elektörü (imperator seçiminə qatılma haqqına sahib şahzadə) I Fridrix Avqust gözləyirdi. Ordunun başına keçən Veterani Osmanlının iki hücumunun qarşısını aldı, amma üçüncü hücumda yaralanıb öldü və ordusu dağıldı, beləliklə, 22 sentyabr Luqojda Avstriya ordusu məğlub edildi, Luqoj qalası da fəth edildi. 3 avqust 1696-cı ildə Fridrixin təkrar Timişvara hücum etməsi üzərinə ikinci yürüşünə çıxan II Mustafa 27 avqustda Ulaşda Habsburq ordusunu yenidən məğlubiyyətə uğratdı. Bu sırada Avstriya uzun müddətdir içində olduğu və Fransaya qarşı döyüşdüyü 9 il müharibələrini 1697-ci ildə bitirmiş və Osmanlı dövlətinə sülh təklifi göndərmişdi. Bu zaman ölən III Yan Sobeskinin yerinə Polşa taxtına Saksoniya elektörü Fridrix keçmiş, onun yerinə Avstriya ordusunun başına isə Fransız əsilli uğurlu komandir Savoy Evgen gətirilmişdi. II Mustafa da sülh təklifini rədd etmiş, Avstriyaya üçüncü yürüş üçün hazırlıqları başlatmışdı. 13 aprel 1697-ci il tarixində Ədirnə sarayındakı Arz otağının (görüşmə yeri) önünə tuğlar (bayraqlar) sancıldı. Aprelin 18-də Sultan II Mustafa 100.000 nəfərlik bir qüvvə ilə üçüncü yürüşünə çıxdı. Yol üzərində avstriyalıların Bihke qalası önündə çökməsi və Herseqovinada Venesiyalıların çəkildiyi xəbərləri ordunun əhvalını yükseltdi. 11 avqustda Belqrada gələn padşah komandirləri ilə birgə 12 avqustda ali hərbi məclisi topladı. Məclisdə iki görüş ortaya çıxdı: Ya Sava çayı üzərindən Petrvaradinə keçiləcək, ya da Tisa çayından qarşıya keçiləcəkdi. Körpülü Hacı Hüseyn Paşa "Üçüncü dəfədir yürüş edib düşməndən bir qarış torpaq almadan evinizə qayıdırsınız. Əgər kifayət qədər təchizatınız varsa, Petrovaradini mühasirəyə alın" deyə fikir bildirmişdi. Amma bu fikir qəbul edilmədi.
Daha sonra Timişvari qvardiyası Cəfər Paşa düşərgəyə gəldi və məclisə qatıldı. Cəfər Paşa da Titel qalasının yerləşdiyi yerdən Zenta istiqamətində getmək və Macar ərazilərində böyük miqyaslı əməliyyat keçirildikdən sonra ən son olaraq Petrovaradinə keçilməsi istiqamətində fikir bildirdi. Hacı Hüseyn Paşa və Anadolu bəylərbəyi Misirlizadə İbrahim Paşa bu planı təhlükəli zənn etsələr də, Cəfər Paşanın II Mustafa ilə əvvəldən mövcud olan yaxın əlaqələri səbəbindən Zenta istiqamətində gedilməsinə qərar verildi.
thumb|right|230px|Savoy Şahzadəsi Evgen
Zenta müharibəsi
Osmanlı ordusu irəliləyərkən Şahzadə Evgen Petrovaradinə çəkilmişdi. Sədrəzəm Almas Mehmed Paşa avstriyalılar buraya daha yeni yerləşərkən dərhal hücum etmə təklifini etdi, amma təklif qəbul edilmədi. Osmanlıların Tisa çayı istiqamətində getdiyini eşidən Evgen sürətlə Tisaya yönəldi, burada Osmanlı ordusunun böyük hissəsi körpüdən keçməmişdi. Evgenin gəldiyi xəbəri alınanda keçid sürətləndi, amma bu yetərli olmadı, qurulan körpü həddən artıq yük götürmüş və dayanıksızlaşmış, parçalanmışdı. Sonda toqquşma başladı, çayı keçə bilməyən Osmanlı Ordusu mövqe almağa qərar verdi, bu işə Avstriya artilleriyasının qarşı sahilləri heç bir qarşılıq almadan bombalamasına yol açdı. Sonda ordu 30,000-ə qədər itki verərək dağıldı və geri çəkilmək məcburiyyətində qaldı. Sədrəzəm Almaz Mehmed Paşa öldü. Kantemir kitabı Almas Mehmed Paşanın şəhid olmadığını, yeniçəriləri tərəfindən öldürüldüyünü yazır. Bu müharibə sonunda Avstriya qoşunları əlinə keçən Osmanlı ordusuna aid əşyaların hamısı şəxsən Şahzadə Evgen tərəfindən Avstriya imperatoruna hədiyyə edilmişdir. Hədiyyələr arasında bunlar var idi: Sədrəzəm Almas Mehmed Paşanın sinəsində yerləşən sedaret möhürü(Osmanlı dövründə son dövlət möhürü), ordudakı 6000 maşın dolusu qiymətli əşya , 80 böyük top və 56 kiçik top; minlərlə dəvə, at, öküz; padşahın 8 atla çəkilən arabası; Mehtərxananın bütün çalğı alətləri; 40 min florinlik xəzinə; Macarıstan Krallığının tacı; 423 bayraq və vəzirlər üçün 7 at tuğu; 10 nəfər qul hərəmxana qadını və üç böyük sandıq dövlət sənəd arxivi. Zenta müharibəsi Osmanlı-Müqəddəs İttifaq müharibələrinin son əhəmiyyətli toqquşmasıdır.
Zenta müharibəsindən sonra Avstriya
Zenta müharibəsi ilin axırlarında keçirildiyi üçün Avstriya qüvvələri komandanı Şahzadə Evgen Zenta müharibəsindəki qələbəni digər bir böyük təsirli hərəkat ilə, xüsusən Timaşvar qalasını mühasirəyə alıb ələ keçirmə ilə təqib edə bilməyəcəyini anladı. Amma qış gəlmədən Osmanlılara başqa bir zərbə vurmaq istəyirdi. Bunun üçün böyük Avstriya ordusunun bir hissəsi ilə Osmanlı əyaləti olan Bosniyaya hücum etməyə qərar verdi. Hədəfi Bosniyanın əyalət mərkəzi Sarayevo ələ keçirmək idi. Avstriya ordusunun bu hücum üçün yaradılan hissəsi 13 sentyabr 1697-ci ildə sərhəd olan Dunay çayı üzərindəki Osekdən (müasir Xorvatiyanın 4-cü böyük şəhəri) ayrıldı və bu ordu çox əyri-üyrü yollardan keçərək sentyabrın 3-də Sarayevoya irəlilədi. Osmanlılar şəhəri tərk etmişdilər. Avstriya ordusu şəhərə girib talan etdi; Binalar xarabaya döndərildi və şəhər tamamilə yandırıldı. Şahzadə Evgen müharibə jurnalında bunu belə ifadə etmişdir:
Şəhər tamamilə yandırıldı; Hər bölgə boş yanğın sahəsinə çevrildi. Əsgərlərimiz düşməni qovaladılar və əldə etdiklərini, qadınları, uşaqları gətirdilər.
Ertəsi il 1698-ci ildə Avstriya ordusu yaz və payız mövsümlərində heç əhəmiyyətli döyüş hərəkatına girişmədi. Bunun əsas səbəbi Avstriya imperiyasının dövlət xəzinəsinin hərbi hərəkatlar, mühasirələr və müharibələr nəticəsində boş olması və hərbi xərclər üçün yeni maliyyə vəsait tapmağın mümkünsüz olmasıdır. 1698-ci ilin yazında Avstriya ordusu əsgərləri sanki yaz tətilindəymiş kimi bekar oldular. Amma ordunun seçmə piyadalar ("dragoner") alayının ikisində böyük bir üsyan çıxdı. Bu üsyanda əsgərlər zabitlərini tutub həbs etdilər və onları istəklərini qarşılamaq üçün girov kimi istifadə etməyə başladılar. Lakin baş komandan olan Şahzadə Evgen üsyançılara qarşı çox sərt və amansız olaraq ordusunda çıxan bu əsgər qiyamını yatırtdı. Bu iki alay içində olan üsyançı əsgərdən tək birini belə bağışlamadı. Üsyanın başçısı olan 12 əsgəri güllələdi və 20 hərbiçini asdıraraq edam etdirdi. Digər üsyançı əsgərlərin hamısına meydan dayağı cəzası verərək bu cəzanı mərhəmətsizcəsinə yerinə yetirdi. Bu cəza tətbiqindən neçə əsgərin öldüyü; bir neçəsinin isə əlil olduğu sənədlərdə yazılmışdır.
Avstriya imperatoru Leopold Avropada gözlənilən dəyişmələrə də diqqətini çəkdiyi üçün "Osmanlı-Müqəddəs İttifaq Savaşlarının" müvafiq bir sülh müqaviləsi ilə sona çatdırmağı çox istədiyi anlaşılırdı. Avropada yaxın gələcəkdə ortaya çıxacaq olan problem ağıl, fiziki və psixoloji baxımdan əlil olan və heç oğlan övladı olmayan İspaniya Kralı II Karlosun yerinə kimin gəlib İspaniya Kralı olacağı idi. İspaniya krallığına ən uyğun iki təyinat var idi və bunların ikisi də İspaniya kralı olmuş III Filipin nəvəsi və IV Filipin kürəkənləri idi. Bu iki mümkün varislərdən biri Avstriya imperatoru Leopold, digəri isə Fransa Kralı XIV Lüdovik idi. Bu iki hökmdar da digərinin İspaniya kralı olmasını qəbul etmir və müharibə belə edəcək bir vəziyyət olaraq görürdülər. Bunun üçün Avstriya imperatoru Leopold yaxın gələcəkdə Fransaya qarşı qərbi Avropada mütləq müharibə edəcəyini bilirdi. Şərqi Avropada aparılmaqda olan Osmanlı-Kutsal İttifaq Müharibələrini çox tez bir zamanda sona çatdırmaq istəyirdi.
Yeddi Birləşmiş Əyalət Respublikası və Böyük Britaniya Fransa ilə İspaniyanın vahid bir kral Fransa Kralı XIV Lüdovik tərəfindən idarə edilməsini bir pis yuxu kimi görürdülər. Bunun üçün Yeddi Birləşmiş Əyalət Respublikası və Böyük Britaniya Osmanlı dövləti ilə Müqəddəs İttifaq Dövlətləri arasında müharibənin sona çatdırılması üçün vasitəçi olmağı təklif etdilər. Həm Osmanlı dövləti, həm də Avstriya bu müzakirələri tezliklə başlayıb bir sülh müqaviləsinin imzalanması üçün çox istəkli idilər. Avstriya imperatoru Leopold Müqəddəs İttifaqa daxil olanlarla bu barədə məsləhətləşdi. Avstriyaya aldanan Venesiya sülhdən yana görünürdü. Osmanlılardan dana çox ərazilər ələ keçirəcəklərini ümid etdikləri üçün Polşa və Rusiya müharibənin davam etdirilməsini istəyidilər. İmperator Leopold Çar I Pyotr ilə Vyanada ikili iclas keçirmişdi, amma bu görüşdə razılığa gəlməmişdilər. Çar israrla Kerç qalasının Rusiyaya təslim edilməsini istəyirdi. İmperator Leopold sülh danışıqlarında bu məsələyə toxunacağına, lakin Osmanlıların bunu heç vaxt qəbul etməyəcəklərini demişdi. Çar I Pyotr bunun üzərinə sülhü kimin istədiyini soruşdu və imperator qəti mövqeyini ortaya qoyaraq bütün xristian dünyasının istədiyini söylədi. Çar I Pyotr vasitəçi olaraq görünən İngiltərə və Hollandiyanın öz ticari mənfəətləri üçün sülh istədiklərini iddia etdi, amma imperator buna razı olmadı. Polşa isə bu müharibələr ərzində heç bir uğur qazana bilməmişdi, amma illərdir ələ keçirməyə çalışdıqları Kameniçeni istəyirdilər. İmperator Leopold sülh müzakirələri zamanı Polşa maraqlarının qorunacağına zəmanət verdi və bundan sonra Polşa da sülhə razı oldu.
Zenta müharibəsindən sonra Osmanlı dövləti və sülh danışıqları üçün razılıq
Zenta müharibəsindən sonra sağ qalan Osmanlı qoşunları Dunay sahillərinə çəkilmək məcburiyyətində qalmışdılar. Avstriyanın Zenta müharibəsində qələbəsi Müqəddəs İttifaqa daxil olan digər dövlətlərin də Osmanlı dövləti ərazilərinin bir hissəsini ələ keçirməyə təşviq etdi. Venesiyalılar Peloponnesdən irəliləyərək Afinanı ələ keçirdilər; Dalmasiya sahillərində qalan Osmanlı korpuslarını fəth etdilər və Bosniya vilayətinə daxil olaraq buradakı bir çox qalanı işğal etdilər. 1695-ci ildən etibarən Rusiya Krım tərəflərinə hücuma keçmişdi və 1696-cı ildə Azov qalasını ələ keçirdilər. Bütün bunlar Osmanlı dövlətini yenidən sülh istəməyə təşviq edirdi. Rumın əsilli (1673-1723) dövründə yaşamış tarixçi Dmitri Kantemiroğluna görə, budəfəki sülh danışıqları üçün bünövrə yaradan Divan-ı Humayun (Osmanlı dövründə ölkənin önəmli işlərini görən qurum) baş tərcüməçisi olan Aleksandr Mavrokordatos idi. Mavrokordatos sülh məsələsini öncə sədrəzəm Hacı Hüseyn Paşa ilə sonra da İngiltərə və Hollandiya səfirləri ilə danışmış və hər iki tərəfin elçilərinə Osmanlının sülh istədiyini söyləyib onları vasitəçilik etməyə razı salmağa çalışmışdır.
İngiltərə və Hollandiya Vyanada imperatorun müttəffiqlərini sülh bağlaması barədə Avstriya ilə müqaviləsini təmin etdiyi xəbərini Osmanlı dövlətinin elçilərinə çatdırdılar. Beləliklə, İngiltərənin İstanbul səfiri Uilyam Paget və Hollandiya səfiri Yakabus Kollers Ədirnəyə getdilər və orada sədrəzəm Hacı Hüseyn Paşa ilə danışıqlar apararaq sülh məqamında vasitəçilik edə biləcəklərini bildirdilər.
Əsasən, sülh tərəfdarı olan sədrəzəm bu dəfə Sultan II Mustafa ilə görüşdü. Sultan II Mustafa sülhə ancaq Osmanlılar tərəfindən itirilən torpaqların heç olmasa bir qisminin geri verilməsi halında razı olacağını, yoxsa sülh danışıqların əleyhinə olduğunu bildirdi. Amma sədrəzəm bunun ancaq son məğlubiyyətdən sonra hərbi zorla olmuyacağını padşaha inandırdı və II Mustafa sülh müzakirələrinin açılmasına razı oldu. Sonra Hacı Hüseyn Paşa dövlət xadimləri ilə bir tədbirdə sülh üçün əsasları açıqladı. Bu əsaslar, xülasə, 16 il davam edən savaşların dövlətin daxili vəziyyətini hər yerdə pozması; müharibə üçün maliyyə qaynaqlar olaraq fövqəladə vergilərə əl atılmasının xalqı əzməsi; kəndli xalqın kəndlərini boşaltması; Anadoluda asayişsizliyin artması; Rumeli də isə xristian tebanın (xalq) ayağa qalxmağa hər zaman hazır olması; Bağdad və Bəsrə ətrafında bəzi Ərəb üsyanları çıxması və müharibə üçün əsgər və silah-sürsat tədarükünün çox çətin, hətta mümkünsüz hala gəlməsidir.
Sədrəzəm Hacı Hüseyn Paşa Reis-ül Küttablar (Osmanlı dövründə xarici işlərdən məsuliyyətli olan dövlət adamı) Rami Mehmed Əfəndi ilə Divan-ı Humayün tərcüməçisi Aleksandr Mavrokordatosa vasitəçi İngiltərə və Hollandiya elçiləri ilə görüş vəzifəsi verdi. Bu danışıqların əvvəlində İngiltərə elçisi Uilyam Paget Rami Mehmed Əfəndiyə əvvəl hansı şərtlərlə vasitəçilik edəcəyini söylədi. Buna görə, Avstriya imperatoru ittifaqa daxil hər bir ölkənin ələ keçirdiyi ərazilərin öz əlində qalması şərti ilə sülh danışıqlarına razı olduqlarını, Osmanlı dövləti buna razı olmazsa, vasitəçilik etməsinin qeyri-mümkün olduğunu söylədi. Elçi Uilyam Paget sonra əgər Osmanlı dövləti bunu qəbul etməyib özü vasitəçilik etməsə, nələr ola biləcəyini düşündüyünü dedi. Elçiyə görə, bu halda Müqəddəs İttifaq müharibəsi davam etdiriləcəkdi. Bu halda müttəfiqlərin Belqrada hücum edib Timişvarini də mühasirəyə alıb əllərinə keçirəcəklərini bildirdi. Dunay çayına nəzarət edəcəkləri üçün Osmanlıların su üzərindən hərəkəti dayanacaq və su üzərindən nisbətən ucuz və asan hazırlaşmaq imkansızlaşacaqdı. Qurudan hazırlığın isə çox çətin olduğunu bildirdi. Bu halda Osmanlıların Dunay çayı üzərindəki və qarşısındakı ərazilərin hamısını itirəcəklərini düşündüyünü bildirdi. Rami Mehmed Əfəndi bunları sədrəzəmə çatdırdı və Osmanlı dövlətinin elçisi də bundan xəbərdar oldu. Bundan sonra sədrəzəm bir divan iclası keçirdi. Bu iclasda vəzirlərin yanında Krım xani Səlim Gəray; Seyid Feyzullah Əfəndi, Rumeli və Anadolu kadıəskərləri (Osmanlı İmperatorluğunda hərbi hakim), Yeniçəri Ağası və külkethüdası iştirak etdi. Bu iclasda rəsmi olaraq Osmanlı hökumətinin sülhdən yana olduğu qərarı verildi. Hacı Hüseyn Paşa bu qərarı vasitəçi elçilərə çatdırdı və onlar da bunu Avstriya hökumətinə bildirdilər. Bütün bu proseslər olmaqdaykən atəşkəs olmamışdı və bütün cəbhələrdə lokal qarşıdurmalar davam etməkdəydi.
Osmanlı hökumətinin sülh danışıqları təklifi Avstriyaya çatdırıldı və bir müddət sonra Avstriyadan cavab gəldi. İki məsələdən başqa Avstriya hökuməti Osmanlıların təklifini qəbul edirdi. Bunlardan biri Osmanlı dövlətinin Erdelin katolik zülmünden qaçan protestantların sığınacaq yeri olduğu üçün katoliklərə verilməyib Osmanlı dövlətinin əlində olması istəyi haqqında idi. Digəri isə Rusiyanın da sülh danışıqlarına qoşulması tələbi idi. Osmanlı dövləti Rusiyanın sülh danışıqlarına qoşulmasını qəbul etdi. Lakin Osmanlı sədrəzəmi Erdeldeki protestantların maraqlarının qorunmasında israr edirdi. Bu münaqişə üzərində Avstriya bir təklif etdi. Sülhün bütün İttifaq üzvləri ilə birlikdə edilməsi lazım olduğunu və digər Osmanlının görüş istəkləri ilə razı olduğunu, lakin Osmanlıların Erdel üzərindəki istəklərinin qəbul edilməyəcəyi açıq şəkildə bildirilmişdi. Avstriyanın bu israrlı mövqeyi qarşısinda sədrəzəm Erdel məsələsində son Avstriya təklifini qəbul etmək məcburiyyətində qaldı. Bu şərtlər 27 yanvar 1689-cu il tarixində Ədirnədə bir protokol imzalandı və beləliklə, sülh danışıqlarının hazırlıqlarına rəsmən başlanmış oldu.
Nəticələr
1698-ci ildə İngiltərə və Hollandiyanın vasitəçiliyi ilə Avropada döyüşən dövlətlərin nümayəndələrinin Macarıstanın Karlovitsa qəsəbəsində toplanıb anlaşmasına qərar verildi. Zenta müharibəsindən sonra son Osmanlı qüvvələri də dağılmış, Habsburq orduları Macarıstan şəhərlərini və buradakı Osmanlı qala və tahkimatlarını (döyüş vaxtı əsgərlərin qorunması üçün inşa edilmiş binalar) ələ keçirmişdi. Bu şəhərlərdəki Osmanlı qarnizon qüvvələri və Müsəlman xalq düşmənə müqavimət göstərə bilməmiş, əksəriyyətlə, məhv edilmişdi. Rusiya hədəfi olan Azov və ətrafını 1696-ci ildən bəri əlində tutur, venesiyalılar Dalmasiya sahillərində hakimiyyət qurmuş, lex (hindistan) orduları isə Podoleni işğal etmişdi. Müqəddəs ittifaq qoşunları sürətlə hərəkət edib özlərinə yaxın olan Osmanlı nöqtələrinə sürətli axınlar keçirərkən, səfərə çıxmaq üçün İstanbuldan böyük ordularla hərəkət etməyə məcbur olan Osmanlı ordusu zəif və yöndəmsiz quruluşu ilə məğlubiyyətə məhkum olmuşdu.
Karlovitsa sülh müqaviləsi
Osmanlı ilə Avstriya, Polşa, Venesiya, və Rus çarlığı arasında başlayan danışıqlar iki ay davam etdi. Sonda 1699-cu ilin yanvarın 26-da Karlovitsa müqaviləsi imzalandı. Sazişə görə, Avstriya Macarıstan və Transilvaniyanın böyük hissəsini aldı. Polşa Podoleni, Venesiya isə Dalmasiya sahilləri ilə Peloponnesi almış oldu. Saziş, xüsusilə Balkanlar və Mərkəzi Avropadakı Osmanlı hakimliyinin sona çatmasına, Habsburq hakimiyyətinin başlamasına işarə verdi. Saziş ilə Müqəddəs Roma imperiyası 249.000 km2, Venesiya 32.000 km2 və Polşa 45.000 km2 ərazi əldə etdi. Bu müqavilə ilə Osmanlı 326.000 km2 ərazisini itirdi.
İstanbul müqaviləsi
Bu müqavilə ilə də Osmanlı dövləti 20.000 km2 torpaq daha itirdi. Beləliklə, Osmanlının ümumi torpaq itkisi 346.000 km2-ə çatdı.
Müqəddəs Amvrosi kilsəsi (Florensiya)
Sant- Ambrodjo Florensiya — Sant'Ambrogio, İtaliyanın Toskana bölgəsi, Florensiyadakı Roma Katolik kilsəsidir. Adını Müqəddəs Ambrozun şərəfinə almışdır.
Tarixi
Rəvayətə görə, 30 dekabr 1230-cu ildə təmizlənməmiş bir stəkanda ertəsi gün kilsə keşişi Uguccione şərab deyil, qan tapdı. Bu Eucharistic möcüzəsi məbədi ziyarət yeri etdi.
İtalyan İntibah rəssamı və Mikelancelo Buonarrotinin çoxdankı dostu Françesko Qranaççi (1469–1543) bu kilsədə dəfn edilmişdir.
İncəsənəti
Kilsə Andrea Orcagna, Agnolo Gaddi, Niccolò Guerini, Lorenzo di Bicci, Masaccio, Filippo Lippi, Sandro Botticelli, Alesso Baldovinetti, Fra Bartolomeo və Leonardo Tassini-yə aid çoxsaylı freskalar, qurbangahlar və digər sənət əsərlərinə malikdir.
Misericordia Kapellasındakı mərmər qurbangah Mino da Fiesole tərəfindən hazırlanmışdır; eyni kapellada Cosimo Roselli tərəfindən şərab fincanı möcüzəsi ilə bağlı hadisələri əks etdirən freska (1476) var.
Filippo Lippinin 1441–1447-ci illərdə kilsənin əsas qurbangahı üçün hazırlanmış "Məryəmin tacqoyma mərasimi" tablosu hazırda Uffizidədir.
Roqaşka-Slatina
Roqaşka-Slatina (Rogaška Slatina) — Sloveniyanın şərqində bolneoloji (əsasən müalicəvi sular) kurort şəhəri. Sele şəhərindən 45 km, paytaxt Lyublyanodan 82 km məsafədə yerləşdir. Şəhər "Donat Mg adlı müalicəvi suyu ilə məşhurdur.
Tarixi
Qraf Pyotr Zelinski 17-ci əsrdə bu sudan istifadə etməklə müalicə olunduqdan sonra, həkimlərin bu suya marağı artmışdır. Aparılmış təqdiqatlar nəticəsində bulağın müalicəvi xüsusiyyətləri təsdiq edilmiş və 19 əsrdə ərazidə müasir sanatoriya yaradılmışdır.
1685-ci ildə Roqaşkanın mineral suyu barədə monoqrafiya yazılmışdır. Həmin vaxt Avropada yalnız bir bu cür monoqrafiya mövcud idi.
NGC 4430
NGC 4430, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. SBb/P tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Roqaşka-Slatina
Tarixi
Kurortun yaranma vaxtı 1803-cu il hesab edilir. Həmin vaxt ətraf əraziləri qraf Ferdinand Attems almışdır. Onun təşəbbüsü ilə Roqaşka kurortuna ilk həkim təyin olunur. Həmin həkim Qraz, Vyana və Budapeştin həkimləri ilə sıx əlaqədə idi. Qraf Ferdinand Attems tezliklə suyun Avstriya, Macarıstan, Xorvatiya, İtaliya, Yunanıstan və Misirdə satışını təşkil edir.
1908-ci ildə həkim-geoloq D.Knettanın rəhbərliyi altında Donat Mg. suyunun müasir quyusu aşkar edilmişdir.Tərkibində maqniziumun yüksək olmasına görə, mineral su metobolik xəstəliklərin və diabetin müalicəsində, eyni zamanda profilaktikasında istifadə olunur.
Hoqvarts işçiləri
Aşağıdaki personajlar Harri Potter romanlar seriyasındaki, Hoqvarts Sehrbazlıq və Cadugərlik Məktəbi'nin işçiləri, sakinləri və qurucularıdır.
Arqus Filç
Arqus Filç, Hoqvarts cadugərlik və sehrbazlıq Məktəbində xadimə olaraq çalışmaqdadır. Harri Potter romanlar seriyasındaki bütün kitablarda adı keçməkdədir. Kitabda Arqus Filçin bir Qofti(Sehrbaz nəslindən gəlməsinə baxmayaraq heç bir sehr gücü olmayan insana verilən bir sözdür) olduğu deyilməkdədir. Bu görə şagirdləri sevməz. Xüsusilə Harri Potter, Fred və Corcdan nifrət edər. Harrinin seçilmiş adam olmasına baxmayaraq heç bir səhvini bağışlamaz. Qaydaçı, qatı bir xarakteri vardır. Işgəncəni sevməsi ilə sadist ruhlu biri olduğu ortaya ilk kitapa çıxmışdır. "Missis Norris" adında bir pişiyi vardır.
Filius Flitvik
Filius Flitvik, Hoqvartsda Tilsim dərsi müəllimi və Ravenklou Bina sədridir. Çox qabiliyyətlidir. Gənckən duel çempionu idi. Bu sayədə Tilsim müəllimi olmuşdur. Boyu qısa olmasına baxmayaraq çox yaxşı duel edir. Hoqvarts Döyüşündə məktəbə bəzi qoruma caduları tətbiq etmişdir. Sevimli və məzəli bir müəllimdir. Möhkəm bir Dambldor dəstəkçisidir və Severus Sneypə nifrət edir. Boyu 1,16 smdir.
Gilderoy Lokhart
Ikinci ilin Qaranlıq sənətlərə Qarşı Müdafiə müəllimidir. Macəralarını kitablara yazır, lakin bu macəralar başqalarının yaşadıqlarıdır. Gilderoy, bu insanlara Yaddaş Sehri edərək onların heç bir şey xatırlamamalarından istifadə edir. Macəralar da onun olur. Harrinin ağıl müəllimi olmaq istəmişsə də Harri bunu qəbul etməmişdir.
Minerva MakQonaql
Minerva MakQonaql, Hoqvarts cadugərlik və sehrbazlıq Məktəbində, Müdir müavini, Forma dəyişdirmə müəllimi, Qriffindor Bina başçısıdır. Ən güclü sehrbazlar arasındadır. Dambldor və Ordenin böyük dəstəkçilərindəndir. Hoqvarts müharibəsində Kinqsli Şaklbolt və Horas Slaqhorn ilə birlikdə Voldemortla duel etmişlər. Voldemort öldükdən sonra Hoqvartsın müdirəsi olmuşdur.
Seriyanın başında Hoqvarts cadugərlik və sehrbazlıq Məktəbində müdir müavini, Qriffindor Binası direktoru və Forma dəyişdirmə müəllimidir.