cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Berkaşat
Toponim
Bərgüşad İrəvan xanlığının Sərdarabad mahalında kənd adı Ucar rayonunda Bərgüşad kəndinin adı kimi, XVI əsrdə Qızılbaş tayfalarından olan Bərgüşad tayfasının adını əks etdirir. Orta əsrlərdə Zəngəzurda yaşamış Sofulu tayfası ilə bərabər mənşəcə Naxçıvanın Kənkər tayfa birləşməsinə mənsubdur. Tayfa orta əsrlərdə Zəngəzurun Bərgüşad mahalının adı ilə adlanmışdır. Mahalın adı mənbələrdə ilk dəfə XIV əsrdən çəkilir. Bərgüşad həm də Qubadlı və Zəngilan rayonlarından axan çayın (yuxarı axınında Bazarçay) adıdır. Çay dağın adı ilə adlanmışdır. Dağın adı qədim türk dilində berik möhkəmləndirilmiş  və şat "qayalı yüksəklik", dağ beli, çoxlu dərəsi olan alçaq sıra dağlar, vadilərin birləşdiyi yer sözlərindəndir. Ermənicə bəzi toponimlərdə şat (əsli farscadan olan şəhr ədalət, mahal sözü ilə bağlıdır) sözü ilə əlaqəsi yoxdur.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Xəzər hərbi dənizçilikdə
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Xəzər hərbi dənizçilik- Azərbaycan Respublikası öz fəaliyyətinə başladığı dövrdə hərbi-siyasi şərait, Antanta nın, Üçlər İttifaqı ölkələrinin və Sovet Rusiyası nın qarşılıqlı təsirindən Xəzər bölgəsində yaranmış geosiyasi rəqabət özünəməxsus mürəkkəbliyi və gərginliyi ilə fərqlənirdi. 1918–1920-ci illərdə Avrasiya nın ən mühüm geosiyasi vəziyyətini dəyişdirən amillərdən birinə çevrilmiş Xəzər bölgəsinin qlobal hərbi-siyasi hadisələrini və dünya ölkələrinin hərbi-strateji inkişafına əsaslı təsir göstərmişdir.
Xəzər dənizi AXC
1917-ci il Fevral inqilabı Rusiya imperiyası nı kökündən silkələyən ən böyük sosial-siyasi kataklizm olmuşdur. Oktyabr bolşevik çevrilişindən sonra keçmiş nəhəng imperiyanın ərazisində vətəndaş müharibəsinə gətirib çıxarmışdır. Bu hadisələr öz növbəsində uzaq bölgələrdə, о cümlədən Azərbaycan da öz təsirini göstərməyə bilməzdi. Hər iki bloka düşmən kəsilən hərbi-siyasi amilin – Sovet Rusiyası amilinin ortaya çıxması şəraitində Orta Şərq də Xəzər bölgəsində öz nəzarətini yaratmaq uğrunda geosiyasi mübarizə daha da güclənmiş və yeni vüsət almışdır. Bu geosiyasi mübarizədə məqsədə çatmaq üçün Qafqazın ən böyük sənaye mərkəzi olan Bakı bir növ açar rolu oynayırdı, müharibə ərəfəsində Bakı Rusiya imperiyası neftinin dörddə üç, dünya neftinin 15 faizini verirdi. Xəzər dənizi nin ən böyük limanı sayılan Bakı nı tutmaq Xəzər dənizi nin bütün akvatoriyasını tam nəzarət altına almaq üçün geniş imkanlar açırdı. Həm də Bakı da onlarla Neftayırma zavodu və digər böyük sənaye müəssisələri yerləşmişdi. Şimali Qafqaz la Cənubi Qafqazı birləşdirən əsas magistral yolların – dəmir yolu nun, şose və torpaq yollarının Azərbaycan ərazisindən keçməsi Xəzər Hərbi Donanma sının Bakı da yerləşdirilməsi üçün mühüm hərbi-strateji amil hesab edilirdi. Bu bölgənin işğal olunması nəinki Qafqazın, hətta Rusiya nın cənubunun bütün təsərrüfatı, iqtisadi həyatı üçün çox ciddi təhlükə yaradırdı.
Sentyabr ayının 15-də Qafqaz İslam Ordusu şəhərə daxil olmuşdu. Sentyabrın 17-də isə Azərbaycan milli hökuməti Gəncə dən buraya köçmüşdü. Hərbi nazir Ənvər paşanın komandan Хəlil paşaya göndərdiyi təbrik teleqramında Xəzər dənizi sahillərində yerləşmiş Böyük Turan İmperiyası nın ən mühüm şəhərinin – Bakının ələ keçirilməsi münasibətilə öz böyük sevincini qeyd etmişdir. Türkiyə ordusu Bakını tutduqdan sonra hücumlarmı Xəzər dənizinin sahili boyunca davam etdirərək Dağıstan a çatmışdı. 1918-ci il oktyabr ayının 6-da S. İzzət paşanın komandanlığı altında 15-ci türk diviziyası Dərbənd i ələ keçirmiş və bu əməliyyat zamanı türk ordusu tərəfindən A. Biçeraxovun ordusuna yardım göstərməyə cəhd edən Xəzər hərbi donanmasının iki hərbi gəmisi atəşə tutulmuş və sahildən uzaqlaşdırılmışdı. Noyabrın 8-də Türkiyə ordusu Port-Petrovskdan L. Biçeraxovun ordusunu sıxışdırıb çıxarmış və onun ordusu dənizlə İranın şimalında yerləşən ingilislərin yanına qaçmışdı. Lakin Birinci Dünya müharibəsi ndə məğlub olmuş Türkiyə 30 oktyabr 1918-ci il tarixli Mudros müqaviləsinin şərtlərinə görə öz ordusunu tezliklə Qafqaz-Xəzər bölgəsindən, həmçinin Azərbaycan dan da çıxarmalı idi. Başda Şimali İrandakı ingilis ordularının komandanı general-mayor V. M. Tomson olmaqla noyabrın 17-də səhər saat 10-da yenidən Bakıya üç silahlı hərbi gəminin müşayiəti ilə Ənzəlidən 17 nəqliyyat gəmisində 39 piyada briqadasının hissələri (ümumilikdə 1000 nəfər ingilis, 800 nəfər hind əsgəri və zabiti) gəlmişdi. İngilis generalı Bakıya yola düşməzdən əvvəl bu dövrdə müttəfiq dövlətlərin Azərbaycan Respublikasına münasibətini açıqlayaraq bəyanatla çıxış etmişdir. Həmin bəyanatda xüsusilə qeyd olunmuşdur ki,Bakı neft sənayesi ilə birgə işğal olunacaq, ancaq ölkənin qalan bütün ərazisi Azərbaycan hökumətinin və onun ordusunun nəzarəti altında qalacaq və Azərbaycan Paris sülh konfransının millətlərin öz müqəddəratını təyin etmək prinsipləri üzrə müzakirəsindən çıxarılmayacaqdır. Bəyanatda həmçinin qeyd olunmuşdur ki, Bakıya ingilis orduları ilə birlikdə L. Biçeraxovun hissələri də daxil olacaq, silahlı ermənilər isə buraya buraxılmayacaq. Britaniyanın Azərbaycanı işğal etməsinə müttəfiqlik ekspedisiyası donu geydirilmişdi. Belə bir faktı qeyd etmək kifayətdir ki, Prezident Krüger flaqman gəmisində dörd dövlətin – Britaniya, Rusiya, Fransa və ABŞ-nin bayraqları dalğalanırdı. ABŞ və Fransa orduları yox idi, ilk birinci iki dövlətin yalnız nümayəndələri vardı.
Sürətli nizamlama (Quicksort)
Sürətli nizamlama alqoritmi Tony Hoare tərəfindən 1959  -cu ildə hazırlanmış və 1961  -ci ildə nəşr olunmuş, nizamlama alqoritmidir. Sürətli nizamlama alqoritmi rekursiv alqoritmdir, parçala və idarə etmə alqoritminə əsaslanır.
Sürətli nizamlama alqoritminin riyazi analizləri göstərir ki, alqoritm n elementi nizamlamaq üçün ortalama O(n log n) müqayisə əməliyyatı yerinə yetirir. Ən pis halda isə O(n2) əməliyyat yerinə yetirir.
İşləmə mexanizmi
right|thumb|400x400px|İşarələnmiş elementlər pivot olaraq seçilən elemetlerdir. Hər massivdən sonuncu element pivot olaraq seçilmişdir. Ancaq, artıq sıralanmış və ya bütün elementləri eyni olan massivlərdən hər dəfə sonuncu elementi pivot olaraq seçmək (O(n²)) əməliyyat aparmaq deməkdir. Sürətli nizamlama alqoritmi parçala və idarə etmə alqoritmidir. Sürətli nizamlama əvvəlcə massivi iki kiçik massivə bölür: kiçik elementlər massivi və böyük elementlər massivi. Sonra rekursiv olaraq bu massivləri sıralayır. Massiv boş olduqda və bir elementdən ibarət olduqda onu nizamlamağa ehtiyac olmur. Bu iki hal sürətli nizamlama alqoritmində əsas hal (base case) adlandırılır. Əgər massivin elementlərinin sayı ikiyə bərabər və ya ikidən böyük olarsa onda sürətli nizamlama alqoritmi ilk olaraq massivdən təsadüfi bir elementi seçir. Bu element pivot adlandırılır. Sonra seçilən pivotdan kiçik və böyük olan elementlər tapılır. Bu qayda bölmə (partitioning) adlandırılır. Nəticədə:
alınır. Alınan hər iki massiv sıralanmamış olur. Bu massivlər üzərində alqoritm rekursiv olaraq əsas hal alınana qədər yenidən çağrılır. Yekun nəticə: sol massiv + pivot + sağ massiv
Lomuto bölmə sxemi
Bu sxemdə pivot bir qayda olaraq massivin sonuncu elementi olaraq seçilir. Bu sxem artıq sıralanmış və ya bütün elementləri eyni olan massivlərdə O(n2) əməliyyat yerinə yetirir. Psevdokod:
algorithm quicksort(A, lo, hi) is if lo < hi then p := partition(A, lo, hi) quicksort(A, lo, p – 1) quicksort(A, p + 1, hi) algorithm partition(A, lo, hi) is pivot := A[hi] i := lo - 1 for j := lo to hi - 1 do if A[j] ≤ pivot then i := i + 1 swap A[i] with A[j] swap A[i + 1] with A[hi] return i + 1
Hoare bölmə sxemi
Bu alqoritmin müxtəlif variantları var, məsələn, pivotu  <tt>A[lo] əvəzinə A[hi]seçmək</tt>. Hoare sxemi Lomuto bölmə sxemindən daha səmərəlidir. Çünki Hoare orta hesabla 3 dəfə daha az yerdəyişmə əməliyyatı edir. Artıq eleməntləri sıralanmış massivlərdə Lomuto bölmə sxemi kimi Hoare də O(n2) əməliyyat yerinə yetirir. Psevdokod: algorithm quicksort(A, lo, hi) is if lo < hi then p := partition(A, lo, hi) quicksort(A, lo, p)        quicksort(A, p + 1, hi) algorithm partition(A, lo, hi) is pivot := A[lo] i := lo - 1 j := hi + 1 loop forever do i := i + 1 while A[i] < pivot do j := j - 1 while A[j] > pivot if i >= j then return j        swap A[i] with A[j]
Folksdoyçe
thumb|sağ|200px|[[Çexoslovakiyadakı Sudetendeutsches Freikorps üzvü olan bir Volksdeutsche qrupu.]]
Volksdeutsche — vətəndaşlıqdan asılı olmayaraq Nasist Almaniyası terminologiyasında “Almanların insan və ya irq baxımından” (Etnik Almanlar) tərifi idi. Bu termin nasistlər tərəfindən almanları vətəndaşlıq yox, irqləri əsasında təsvir etmək üçün istifadə edilmişdir və beləliklə, yəhudi olmadıqları təqdirdə, Nasist Almaniyasının hüdudlarından kənarda yaşayan almanları da əhatə edirdi.
Almaniyada yaşayan Alman vətəndaşı olan İmperiya Almanlarından (Reichsdeutsche) fərqli olaraq, Volksdeutsche termini 1936-cı ildən bəri digər ölkələrdə yaşayan Alman vətəndaşlarını göstərmiş Auslandsdeutsche (xaricdəki almanlar, alman köçəriləri) termini ilə də ziddiyyət təşkil edir. “İmperiya Almanı” və “Etnik Alman” (Volksdeutsche) arasındakı fərq, Almaniyada və ya başqa bir bölgədən olmasına baxmayaraq Etnik Alman olaraq adlandırılanların, Almaniyada işləmək və ya səs vermək üçün qanuni vətəndaşlıqlarını təsdiq edən sənədlərinin olmaması idi. Bu sənədlər Almaniya tərəfindən Birinci Dünya Müharibəsi dövründə və ya sonrasında itirilmişdir.
Volksdeutsche, nasistlərin hazırladığı xüsusi mədəni, sosial və tarixi meyarlara əsaslanaraq dövlət daxilindəki azlıqlar da daxil olmaqla “irqi” qruplara bölündü.
İkinci Dünya Müharibəsi zamanı əsir götürülmüş və Volksdeutsche kimi təyin olunaraq müəyyənləşdirilmiş şəxslər sərbəst buraxılmışdırlar. Bəziləri Trawniki qruplarına daxil edilmişdirlər.
Maliyyə analizi
Maliyyə analizi — (maliyyə hesabatının təhlili, mühasibat təhlili və ya maliyyənin təhlili kimi də istinad edilir) biznesin, sub-biznesin və yaxud layihənin həyat qabiliyyətinin, sabitliyinin və gəlirliliyinin qiymətləndirilməsinə aiddir. Bu, maliyyə hesabatlarından və başqa hesabatlardan alınan məlumatlardan istifadə edən əmsallar və başqa metodlardan istifadə edərək hesabat hazırlayan mütəxəssislər tərəfindən həyata keçirilir. Adətən bu hesabatlar biznes qərarlarının qəbul edilməsində əsaslardan biri kimi yuxarı rəhbərliyə təqdim olunur. Maliyyə analizi müəssisənin aşağıdakıları edə biləcəyini müəyyən edə bilər:
Şirkət səviyyəsində analiz
Maliyyə analitikləri tez-tez şirkətinin elementlərini aşağıdakı kimi qiymətləndirlər:
Həm ikinci, həm də üçüncü verilmiş şərtlər mühasibat balansına əsaslanır ki, bu da müəyyən bir vaxtda biznesin maliyyə vəziyyətini göstərir.
Üsullar
Maliyyə analitikləri tez-tez maliyyə göstəricilərini (ödəmə qabiliyyəti, gəlirlilik, artım və s.) müqayisə edirlər: bu ekstrapolyasiya üsulu maliyyə təhlilində səhvlərin əsas mənbəyidir, çünki keçmiş statistik məlumatlar gələcək perspektivlərin zəif proqnozlaşdırıcıları ola bilər.
Maliyyə əmsallarının müqayisəsi maliyyə analizinin aparılmasının yalnız bir üsuludur. Maliyyə analitikləri faiz analizindən də istifadə edə bilərlər ki, bu da bir sıra rəqəmlərin bir baza məbləğindən faizlə azaldılmasını nəzərdə tuturdu. Məsəl üçün, bir qrup maddələr xalis gəlirin faizi kimi ifadə edilə bilər. Müəyyən bir müddət ərzində eyni göstəricinin mütənasib dəyişiklikləri faizlə ifadə edildikdə, bunu horizontal analiz adlandırırlar.
Şaquli və yaxud ümumi ölçülü təhlil bəyanatdakı bütün maddələri bəzi əsas dəyərin faizi kimi "ümumi ölçüyə" endirir və bu da müxtəlif ölçülü digər şirkətlərlə müqayisə olunmağa kömək edir. Nəticə olaraq, mənfəət və zərər hesabatının bütün maddələri satışa bölünür və balansın bütün maddələri ümumi aktivlərə bölünür.
Digər bir üsul isə müqayisəli analizdir. Bu istiqamətləri müəyyən etmək üçün daha yaxşı bir yol təqdim edir. Müqayisəli təhlil eyni məlumatları iki və yaxud daha çox müddət ərzində təqdim edir və təhlilin rahatlığı üçün bir sıra təqdim olunur.
Nəzəri problemlər
Maliyyə əmsalları bir neçə nəzəri problemlərlə üzləşir:
Fərid Hüseynov (əsgər, 1997)
Fərid Yaşar oğlu Hüseynov (17 iyun 1997; Məmişlər, Sabirabad rayonu, Azərbaycan — 31 oktyabr 2020; Şuşa, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Fərid Hüseynov 17 iyun 1997-ci ildə Sabirabad rayonunun Məmişlər kəndində anadan olmuşdur. Fərid Hüseynovun ailəsində 3 uşaq olub — özü və bacıları Günay və Aytən. 2004-cü ildə orta məktəbin birinci sinfinə daxil olmuşdur.
Hərbi xidməti
Orta məktəbi bitirdikdən sonra 2015-ci ilin iyulunda müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılmış və 2016-cı ilin yanvarında hərbi xidmət müddətini başa vurmuşdur.
Fərid Hüseynov 21 sentyabr 2020-ci ildə Sabirabad Rayonu Hərbi Komissarlığı tərəfindən səfərbərliyə çağırılmışdır.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Fərid Hüseynov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində könüllü olaraq iştirak etmişdir. Füzulinin və Şuşanın azad edilməsi uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Fərid Hüseynov 31 oktyabr 2020-ci ildə Şuşa istiqamətində qarşı tərəfin artilleriyasından atılan atəş nəticəsində həlak olmuşdur. Nəşi Sabirabad rayonunun Qaralar kəndində yerləşən qəbiristanlıqda torpağa tapşırılmışdır.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Fərid Hüseynov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yerinə yetirən zaman mərdliyin və igidliyin göstərilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Fərid Hüseynov ölümündən sonra "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Fərid Hüseynov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
İ
İ. Latın qrafikalı Azərbaycan əlifbasında 14-cü hərf, 9 saitdən biri. İ incə, dodaqlanmayan və qapalı saitdir.
II Şahanduxt
Şahanduxt — Albaniya məleykəsi və Sünik çariçası. Atası Seveda – Albaniya çarı, anası Sofya – Albaniya məleykəsi olub. Sünik hakimi I Qriqora ərə getmişdir. lakin övladları olmadığına görə I Qriqorun ölümündən sonra (1072) Süniyi böyük qardaşı Sənəkərim ilə birlikdə idarə etmiş, daha sonra isə hakimiyyət Sənəkərimin oğlu I Qriqora keçmişdir.
Adı epikrafik mənbələrdə
1086-cı ildə monastırı ərazisində bacısı Kata ilə birlikdə müqəddəs Məryəm adına ikimərtəbəli kilsə tikdirmişdir. Kilsənin üzərindəki bu yazı zamanəmizədək gəlib çatıb:
thumb|300px|right|Vahanvəng monastırının müasir görünüşü Monastırın ərazisində Sahanduxtun anasının qəbri də aşkarlanmışdır. Başdaşı üzərində yazılıb:
NGC 3320
NGC 3320, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Buddleja cordobensis
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Abdulla ibn Əli ibn Əbu Talib
Abdullah ibn Əli ibn Əbu Talib — 680-ci ildə Əlinin  Kərbəlada öldürülən oğullarından biri idi   və o, Kərbəla döyüşünün şəhidlərindən sayılır. Abdullah da Həzəmin qızı Ümmül-Banunun dörd oğlu arasındadır.
Kərbəla döyüşü
Tarixçilər Abdullah ibn Əli ibn Əbi Talib haqqında yazırlar ki, Aşura günü Hüseyn ibn Əlinin səhabələri və ailəsinin bir çoxu öldürüldükdə, Abbas ibn Əli qardaşlarını yaşlarına görə çağırıb onlara döyüş meydanında hücuma keçməyi əmr etdi. Abdullah ibn Əli Ömər ibn Sədin ordusu ilə döyüşmək üçün çağırılan ilk şəxs idi. Abbas ona dedi:
"Ey qardaşım, sən əvvəlcə döyüş meydanına get, çünki övladın yoxdur (uşaq(lar)a üzülmək üçün). Sənin Allah yolunda şəhid olmağını, şəhadətində səbirli olmağını istəyirəm".
Abdullah döyüş meydanına getdi və dastan(lar) oxudu. Sonra qılıncını vuraraq döyüş meydanına çıxdı. Nəhayət, Hani ibn Sabit ona hücum etdi və Abdullahın başına vuraraq onu öldürdü. Onun iyirmi beş yaşı var idi. Hani ibn Sabitin adı "Ziyarət ən-Nəhiyyə əl-Müqəddəsə"də və Cəfər ibn Əli ibn Əbu tərəfindən Abdullah Talibin qatili kimi qeyd edilmişdir.
Kitabşünaslıq və redaktor sənəti (jurnal)
«Kitabşünaslıq və redaktor sənəti» (ing. «Bibliology and editorial art»; rus. «Книговедение и редакторское искусство») - elmi-nəzəri və təcrübi-metodik jurnal.
Jurnalın yaranma tarixi
«Kitabşünaslıq və redaktor sənəti»  elmi-nəzəri  və təcrübi-metodik  jurnalı Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyində rəsmi olaraq 4021 saylı şəhadətnamə ilə 01.12.2015-ci il tarixdə qeydə alınmışdır. Jurnal ildə 2 dəfə olmaqla 2015-ci ildən nəşr olunur.
Jurnalın təsisçisi və baş redaktoru BMT yanında Beynəlxalq İnformasiyalaşdırma Akademiyasının həqiqi üzvü, pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Knyaz Aslan, redaktoru isə filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Rasim Süleymanovdur.
Jurnalda dərc olunan mövzular
• Nəşriyyat işinin əsasları;
• Mətnşünaslıq;
• Jurnalistikanın nəzəri və təcrübi məsələləri;
• Mətbuat və kitab tarixi;
• Sənəd-informasiya təminatı.
Qremio Mauaense FK
Qremio Mauaense İdman Klubu — Mauaense kimi də tanınan, 15 dekabr 1981-ci ildə təsis edilən və San-Paulu ştatının Maua şəhərini təmsil edən Braziliya futbol klubudur.
Tarixi
Klub 15 dekabr 1981-ci ildə təsis edilmişdir. Mauaense klubu 1985-ci ildə Paulista Liqası Seriya A3-ün və 2003-cü ildə Paulista Liqası İkinci Diviziyasının qalibi olmuşdur.
Stadion
Qremio Mauaense İdman Klubu öz ev oyunlarını Estadio Pedro Benedetti stadionunda keçirir. Stadionun maksimum tamaşaçı tutumu 8567 nəfərə bərabərdir.
Ö
Ö — Latın qrafikalı Azərbaycan əlifbasında 21-ci hərf, 9 saitdən biri. Ö incə, dodaqlanan və açıq saitdir
אומלאוט Umlaut
Aşağıərhacı (İğdır)
Aşağıərhacı — Türkiyənin İğdır ilinin İğdır ilçəsinə daxil olan kənd.
Tarixi
1901-ci il qeydlərində Ərgənci adını daşıyırdı. 1914-cü ildən bəri isə hazır ki, adını daşıyır.
Əhalisi
1886-cı il məlumatına görə Aşağı ve Yuxarı Ərhacı kəndləri "Ərhacı" adı altında tək bir kənd olarak qeydə alınır ve 1157 nəfər azərbaycan türkü yaşayırdı.
Coğrafiyası
İğdır mərkəzindən 3 km uzaqlıqdadır. İğdır il mərkəızinə ən yaxın kənddir.
Jorj
Jorj (Georges) — ad.
Ş
Ş — Latın qrafikalı Azərbaycan əlifbasında 26-cı hərf.Cingiltili qarşılığı j-dır
Ü
Ü.Latın qrafikalı Azərbaycan əlifbasında 29-cu hərf, 9 saitdən biri. Ü incə, dodaqlanan və qapalı saitdir.
Qliptapantelles
Qliptapantelles — Mərkəzi və Şimali Amerikada rast gəlinən endoparazitoid arı növüdür. Qliptapantelles cinsinin nümayəndələrinin sürfələri sahiblərini manipulyasiya edir, onları cangüdənlər kimi xidmət etməyə məcbur edir.
Törəmə
thumb Dişi qliptapantelles yumurta qoydurucularını tırtılların sahiblərinə yapışdırır. Yumurtalar tırtılın içindən çıxır. Tırtıl 4-cü və ya 5-ci dövrə qədər normal şəkildə qidalanır və böyüyür. Sonra 80-ə qədər tam yetişmiş sürfə onun bədənindən çıxaraq puplaşır.
Davranışdakı dəyişikliklər
Qliptapantelles sürfələri göründükdən sonra, tırtıl pupaların baramalarının yanında bir mövqe tutur, arxaya doğru əyilir və hərəkət etməyi və yaxud yeməyini dayandırır. Zaman zaman həmin pupalar üzərində ipək dolanacaq. Buna baxmayaraq, narahat olduqda, o, hiddətlə mübarizə etməyə başlayır. Bu davranış, pupaların mövcud olan yırtıcılarını vurmaq və dəf etməkdir, bununla da arı pupalarının sağ qalma şansı artır. Parazitləşməmiş iyirmi tırtıldan yalnız biri bu şəkildə reaksiya verə bildi. 60% hallarda parazitləşmiş tırtıllar bu potensial yırtıcıları uğurla dəf etmək qabiliyyətinə malikdirlər. Artıq yemək yeməyən və zəifləmiş tırtıl sonda ölür. Parazitləşdirici tırtıllar tərəfindən qorunmayan pupaların ölüm göstəriciləri əhəmiyyətli dərəcədə yüksəkdir.
Mexanizm
Qrossmanın tədqiqatları zamanı aşkar edilmişdir ki, heç də bütün sürfəli qliptapantelles öz sahibindən yəni tırtıllardan yaranmırlar. Bir və yaxud ikisi geridə qalır və onlar aktiv olur.Çox güman ki, bu larva sahibini manipulyasiya edir. Bu, bir növ altruizmdir. Çünki həmin sürfələr balalarını qorumaq üçün öz puplaşma şanslarını əldən verirlər.
NGC 524
NGC 524, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balıqlar bürcü istiqamətində yerləşir. S0-a tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Hüseyn Zeynalov (professor)
Hüseyn Qardaş oğlu Zeynalov — fəlsəfə elmləri doktoru, M.E.Yevseyev adına Mordoviya Dövlət Pedaqoji İnstitutunun professoru
Həyatı
Hüseyn Zeynalov 7 avqust 1962-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur.
Hüseyn Zeynalov 1979-cu ildə orta məktəbi əla qiymətlərlə bitirmişdir. l980-82-ci illərdə Əhəlkələki şəhərində növbəti hərbi xidmətdə olmuşdur. Hərbi xidmətdən sonra, 1983-cü ildə Mordoviya Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsinin hazırlıq kursuna daxil olmuşdur. İstedadlı həmyerlimiz elə həmin Universitetin tarix fakültəsinə qəbul olunaraq, təhsilini davam etdirmişdir.
Fəaliyyəti
Hüseyn Zeynalov yüksək intellektual səviyyəsi ilə seçildiyinə və əla qiymətlərlə oxuduğuna görə Mordoviya Dövlət Pedaqoji İnstitutuna işə dəvət olunmuşdur. Təhsili özünün kredosu seçən Hüseyn Zeynalov 1991-ci ildə Moskva Dövlət Pedaqoji Universitetinin aspiranturasına qəbul olmuş, 1994-cü ildə "İctimai inkişafın müasir nəzəriyyələrinin ekoloji kontekstləri" mövzusunda fəlsəfə elmləri namizədliyi üzrə dissertasiya müdafiə etmişdir.
Hüseyn Zeynalov Aspiranturanı qurtardıqdan sonra Mordoviya Dövlət Pedaqoji İnstitutunun fəlsəfə və iqtisadiyyatın nəzəriyyəsi kafedrasında baş müəllim kimi əmək fəaliyyətinə başlayır. Burada qısa müddətə o, assistentlikdən kafedranın professoru vəzifəsinə qədər yüksəlmişdir. 1998-ci ilin fevral ayında Moskva Dövlət Pedaqoji Universitetinin fəlsəfə kafedrasında doktoranturaya daxil olmuşdur. 2000-ci ildə "Davamlı İnkişafın strategiyasının sosial-fəlsəfi aspektləri" mövzusunda fəlsəfə elmləri doktoru elmi dərəcəsi üzrə müdafiə etmişdir.
Hüseyn Zeynalov 180-dən çox elmi məqalə, 6 monoqrafiya, ali məktəblər üçün 4 tədris vəsaitinin müəllifidir. "Təhsildə tədris eksperimentləri", "Krasnoyar elmi" və s. jurnalların redaksiya heyətinin üzvüdür. Onun elmi maraq dairəsi ictimaiyyətin davamlı inkişaf problemləri, ekoloji təhsil, regionologiya, sosial ekologiya, elm və təhsilin fəlsəfəsini əhatə edir.
O, hər zaman çalışdığı işlərdə öz işini məsuliyyətlə, vicdanla yerinə yetirmiş, Respublikanın ictimaiyyəti və işlədiyi İnstitutun kollektivi arasında yüksək hörmət sahibi olmuşdur. Müəllimlər və tələbələrlə səmimi olmağı bacarmışdır.
O həm də xoşbəxt bir ailəyə başçılıq edir. Tələbəlik zamanı bir qrupda oxuduğu Nataşa Kostina ilə ailə qurmuşdur. Qızı Regina atasının yolunu davam etdirir. O da Mordoviya Dövlət Pedaqoji İnstitutunda işləyir, fəlsəfə elmləri namizədidir.
Fəlsəfə elmləri doktoru, Mordoviya Dövlət Pedaqoji İnstitutunun fəlsəfə kafedrasının professoru Hüseyn Qardaş oğlu Zeynalov 2014-cü ildə "Elmi-pedaqoji nailiyyətləri və ixtisaslı kadrların hazırlanmasına görə “Mordoviya Respublikasının Əməkdar Elm Xadimi” fəxri adına layiq görülmüşdür.
Jül
Jül (Jules) — ad.
Xancyan
Xancyan — İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indi Sərdarabad (Oktemberyan) rayonunda kənd.
Əziz Əl-Əzmeh
Professor Əziz Əl-Əzmeh (d.24 iyul 1947, Dəməşq, Suriya) — orta əsrlər və müasir dövr ərəb və İslam tarixinin tədqiqatları üzrə mütəxəssis. Bu mövzulara dair Mərkəzi Avropa Universiteti, Beyrut Amerikan Universiteti, Yel, Kolumbiya, Ekseter, Kornel, Oksford, Corctaun, Berkli Kaliforniya universitetlərində, Ağa Xan Universitetinin Müsəlman Sivilizasiyalarının Tədqiqi İnstitutunda mühazirələr verir. Öz sahəsi üzrə dünyada qəbul olunmuş aparıcı tədqiqatçılardandır.
Şərq tədqiqatları üzrə fəlsəfə doktoru dərəcəsini Şri-Lankanın Müqəddəs Entoni Kollecində və Oksford Universitetində alıb, Tübingen və Pensilvaniya universitetlərində oxuyub.
Buddleja grandiflora
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Meşə sərhədləri
thumb|right|Karvendil massivi, Avstriya
Meşənin aşağı sərhəddi
Meşə nin aşağı sərhəddi- boreal iqlim şəraitində dağ meşələri aşağı sərhədində meşə-çöl vasitəsilə meşəsiz çöl lərlə əvəz olunur. Meşə nin meşə-çöl və çöl lə (bozqırla) əvəz olunmasına səbəb yağıntının az və hava nın nisbi rütubətliyinin aşağı olmasıdır. Belə qanunauyğunluq respublika mızın dağ sistemləri şəraitinə uyğun gəlmir. Belə ki, Böyük Qafqazın cənub yamacında dağın Qanıx-Həftaran vadisinə keçid hissədə rütubətli düzən meşə si ilə əvəz olunur. Böyük Qafqazın şimal-şərq yamacında meşənin aşağı sərhədi yoxdur. Burada dağlıq ərazi 600 m hündürlükdə Samur-Dəvəçi düzənliyinə keçir. Düzənliy in ərazisində bəzi yerlərdə dənizə qədər meşə lərin yayılması müşahidə olunur. Lənkəran regionu ərazisində də meşə nin aşağı sərhədi, yəni meşənin çölə, yaxud arid tipli seyrəkliyə keçidi müşahidə edilmir. Burada Lənkəran ovalığı nda Hirkan tipli məşəliklərin qalıqlarına təsadüf edilir. Respublika nın dağ yamac larnda meşə nin aşağı sərhədinin və antropogen landşaft ların mövcudluğu yalnız insan fəaliyyəti ilə bağlıdır.
Meşənin yuxarı sərhəddi
Meşə nin yuxarı sərhəddi- dağ lıq şəraitində meşə örtüyü müəyyən yüksəkliyə qədər yayılır. Həmin hündürlükdən yuxarıda ağac bitkisinin inkişafı üçün şərait pisləşir və meşə nin yerini subalp (alp) bitki liyi tutur. Meşə nin iqlim və ya təbii yuxarı sərhədinin vəziyyəti ərazinin iqlimi ilə sıx əlaqədardır. Belə ki, okean (dəniz) iqlim i meşə nin yuxarı sərhəddinin aşağıdan, kontinental iqlim isə əksinə, yuxarıdan keçməsinə şərait yaradır. Alim lər (Keppen, Brokman – Yeroş, Qulisaşvili) 100 iyul izotermini ağac bitki sinin inkişafı üçün son hədd hesab edir. Bu qanunauyğunluğu respublika mız üçün qəbul etsək, Böyük Qafqaz və Kiçik Qafqazın şimal-şərq yamacında meşə nin yuxarı sərhəddi 2600 m-dən, Kəlbəcər və Laçın rayon larında 2800 m-dən, kontinental iqlim i olan Naxçıvan zonasında isə 3000 m-dən keçməlidir. Lakin hazırda meşə nin təbii sərhədi hər yerdə antropogen amillərin təsiri nəticəsində pozulmuş, aşağı salınmışdır. Meşə nin müasir yuxarı sərhədi respublika mızın dağ larında orta hesabla 1600-2000 m hündürlükdən keçir. Bu hündürlük isə iyul ayının orta temperatur u 14-170 olan yüksəkliyə uyğun gəlir.
Erediviziya
Erediviziya (nid. Eredivisie, Fəxri Diviziya) — Niderland yüksək futbol diviziyası. 1956-cı ildə yaradılıb. Çempionluq titulu uğrunda 18 komanda mübarizə aparır.
2012-2013 mövsümünün sonunda UEFA tərəfindən Avropanın ən yaxşı liqalarının sıralamasında doqquzuncu yerdə qərarlaşıb. Ən çox çempion komanda kimi rekord, 33 çempionluqla Ayaks klubuna məxsusdur.
Branobel
thumb|right|250px|Poçt markası (1994). thumb|right|250px|Poçt markası (1994). "Branobel" və ya tam adı ilə "Nobel qardaşlarının neft istehsalı şirkəti" — Lüdviq Nobelin qardaşı Robert Nobel ilə birlikdə qurduğu şirkət.
Onların sifarişi ilə İsveçdə tikilən və Xəzərə gətirilən "Zorastr" gəmisi dünyada ilk neft daşıyan tanker idi.
Nobel mükafatının gəlirlərinin əsas mənbəyi "Branobel" şirkəti olub. Şirkət gəlirlərinin əsas hissəsini Bakı neftindən əldə edib.
Nobellərin Bakıya gəlməsi XIX əsrin 70-ci illərinin əvvəlinə — iltizam sistemi buxovlarından azad olmuş neft sənayesinin tədricən inkişaf etməkdə olduğu vaxta təsadüf edir. Robert Nobel Lüdviq tüfəng zavodunda qundaq hazırlanmasında adətən istifadə edilən və xaricdən gətirilən qoz ağacını başqası ilə əvəz etmək üçün Azərbaycanın dağlıq rayonlarına yola düşdü. Lakin bu səfər uğursuz oldu, çünki az sonra hökumət bu məqsədlə daha asan başa gələn ağcaqayın ağacından istifadə etməyi qərara almışdı. Robert Nobel Bakıda neft sənayesinin vəziyyəti ilə yaxından tanış olmuş və başa düşmüşdü ki, yaxın gələcəkdə bu sahə yaxşı mənfəət gətirəcəkdir. 1873-cü ildə Peterburq a gələn Robert qardaşı Lüdviq Nobeli Bakı neft sənayesinə sərmayə qoymağa razı salmış və 1875-ci ildə onun razılığı ilə Sabunçu da bir neft sahəsi alaraq orada qazma işinə başlamışdı. Bundan əlavə, Robert Nobel 25 min rubla ağ neft istehsal edən kiçik zavod almış və neft emalçıları sırasına qoşulmuşdu.
Tezliklə Nobel qardaşları başa düşmüşlər ki, neft işinin texniki təchizatını yeniləşdirmək və bu sahədə əsaslı dəyişikliklər aparmaq lazımdır. Neft sənayesində bir sıra yeni ideyaların geniş miqyasda reallaşdırılması onların adı ilə bağlıdır.
1870-ci illərdə neftin mədənlərdən zavoda və dəniz sahilinə çatdırılması, habelə onun başqa şəhərlərə daşınması üçün çəlləklərdən istifadə edilirdi. Nəticədə sənayeçilər arabaçılardan və çəllək istehsalçılarından asılı vəziyyətə düşür, bu isə onların geniş miqyasda fəaliyyət göstərməsinə mane olurdu. Lüdviq Nobel neft sənayeçilərinə təklif etdi ki, mədənləri zavodlar və dəniz limanları ilə birləşdirən birgə boru kəməri inşa edilsin. Neft sənayeçiləri onun bu təklifini dəstəkləmədilər, buna görə də Nobel 1878-ci ildə öz vəsaiti hesabına ayrıca neft kəməri çəkdirdi. Bunun ardınca başqaları da ondan nümunə götürdü. Bir ildən sonra artıq üç neft kəməri inşa edilmişdi. Nobel neft məhsullarının maye daşıyan xüsusi nəqliyyat vasitələri ilə daşınmasını da geniş tətbiq edirdi. Onun sifarişi ilə 1877-ci ildə İsveçdə "Zərdüşt" adlı ilk neftdaşıyan paroxod istehsal olunmuşdu. Nobel öz qərarının düzgün olmasını yəqin edəndən sonra Qryaze-Tsaritsın dəmir yoluna 100 vaqon-sistern buraxmış və iri anbarlar tikmişdi.
Beləliklə, Nobellərin Azərbaycan neft sənayesinə gəlişindən sonra bu cavan sahənin texniki təchizatı işində bir sıra mühüm dəyişikliklər baş vermiş, onların yenilikləri həmin sahənin gələcək inkişaf istiqamətlərini qabaqcadan müəyyən etmişdir.
1879-cu ildə Nobellər "Nobel qardaşlarının neft istehsalı şirkəti" ni təsis etdilər. Əsas kapitalının məbləği 3 milyon rubla bərabər olan bu şirkətin təsisçiləri 3 qardaş — Lüdviq, Robert və Alfred Nobel lər, həmçinin çar ordusunun polkovniki baron P.A.Bilderlinq idi.
"Nobel qardaşları" şirkəti mövcud olduğu ilk illərdən başlayaraq neft sənayesində bütün əsas sahələri ələ keçirməyə çalışırdı. Firmanın başlıca vəzifəsi Amerika ağ neftini Rusiyadan sıxışdırıb çıxarmaq və öz neft məhsullarının xaricə daşınmasına başlamaq idi. Artıq 1880-ci illərin əvvəlində "Nobel qardaşları" şirkəti güclü donanma yaradaraq Rusiyanın daxili bazarında ağ neft ixracı üzrə hakim mövqe tutmuşdu.
Eyni zamanda, xarici bazarlara neft məhsulları ixracının artırılması üçün yollar axtarılmağa başlanmışdı. 1892-ci ilin dekabr ayında Rostov-Donda "Nobel qardaşları" şirkəti başda olmaqla "Yeddi firma ittifaqı" yaradılması barədə müqavilə imzalandı. Bu sindikata, həmçinin "S.M.Şibayev" şirkəti, "Kaspi şirkəti", A.İ.Mantaşev, H.Z.Tağıyev, Q.M.Lianozov və Budaqov qardaşları daxil idi. Sazişin məqsədi birgə fəaliyyət yolu ilə xarici ticarəti tənzimləmək idi. Sindikatda ən çox səs "Nobel qardaşları" şirkətinə məxsus idi.
Saziş iştirakçıları ölkənin daxili bazarlarında vəziyyətin sabitləşdirilməsi məsələləri barədə də razılığa gəlmişdilər. "Nobel qardaşları" firması istisna olmaqla, digər neft sənayeçilərinin demək olar ki, hamısı Rusiyanın daxilində ağ neft ticarətini müstəqil şəkildə deyil, komisyonçu və alverçilər vasitəsilə həyata keçirirdi. Hər bir firmanın əsas satış bazarlarında öz nümayəndələri var idi ki, onların saxlanmasına xeyli pul xərclənirdi. Müqavilə iştirakçıları daxili bazarda ağ neft alverinin Nobel tərəfindən yaxşı təşkil edilməsini nəzərə alaraq "Rusiyada bütün ticarəti "Nobel qardaşları" firmasına etibar etməyi" qərara aldılar.
Beləliklə, "Yeddi firma ittifaqı"nın yaradılması sayəsində "Nobel qardaşları" şirkəti Bakı neft sənayeçilərinin ən iri firmalarından istifadə etməklə daxili bazarda öz mövqelərini möhkəmlətmək imkanı qazandı. Bu vəzifəni sirkət hələ XIX əsrin 80-ci illərinin ortalarında qarşıya qoymuşdu. Lakin "Yeddi firma ittifaqı"nın ömrü qısa oldu və o, tezliklə dağıldı.
Müxtəlif qruplaşmalar arasında ziddiyyətlər 1897-ci ildə sindikatın dağılmasına səbəb oldu. Onun fəaliyyətindən ən çox səmərə götürən "Nobel qardaşları" şirkəti "ittifaqın" köməyi ilə Avropa bazarlarında öz mövqeyini möhkəmlətdi. XIX əsrin 90-cı illərinin axırlarında Nobelin firması Azərbaycan neft sənayesində ən iri müəssisəyə çevrilmişdi. 1899-cu ildə firmanın tarixində neft hasilatının ən yüksək səviyyəsi — 93.260 min pud qeydə alınmışdır. Bu, bütövlükdə Rusiya üzrə neft hasilatının 17,7 faizinə və dünya üzrə hasilatın 8,6 faizinə bərabər idi. Daxili bazarlarda ağ neft satışının 50,1 faizi bu firmanın payına düşürdü.
Belə bir fakt da diqqəti cəlb edir ki, Nobelin firması fəhlə və qulluqçuların uşaqlarının ali məktəblərdə təhsil almasını və elmi-tədqiqat işlərinin aparılmasını maliyyələşdirməyə xüsusi diqqət yetirirdi. Firma bəzi universitetlərdə təqaüdlər təsis etmiş, Elmlər Akademiyasına böyük xidmət göstərmiş, Bakıda və Krasnovodskda üç seysmik stansiya tikdirmişdi. Nobel Rusiyada astrofotoqrafik şəkillərin ölçülməsi üçün ilk cihazın alınmasına çox kömək etmişdir.
Nobellər Bakı şəhərinin yaşıllaşdırılmasına da töhfə vermişlər. Firmanın işçilərinin istirahəti üçün 1882–1883-cü illərdə Qaraşəhər yaxınlığında "Villa Petrolea" (Neft villası) adlı qəsəbə yaradılmışdır. Bu villanın yaradılmasına rəhbərlik edən məşhur mütəxəssis E.Bekle o vaxta qədər Varşavada bir sıra bağ və parklar salmışdı. Beklenin təklifi ilə Lənkəran, Tiflis və Batumidən, habelə Rusiyanın və Avropanın tingliklərindən müxtəlif növ ağaclar gətirilmişdi. Parkda cəmi 80.000-ə yaxın kol və ağac, o cümlədən meyvə ağacları da əkilmişdi.
Yaradılmış park Bakı şəhərinin və Abşeronun yaşıllaşdırılmasına əlverişli təsir göstərmiş, bu ərazidə şəhərətrafı villalar tikintisi genişlənmişdi.
Əsas istehsal bazası Bakı müəssisələrindən ibarət olan şirkətin yüksək maliyyə göstəriciləri Alfred Nobelin ölümündən sonra Nobel Mükafatları Fondunun təsis edilməsinə imkan yaratdı. 1897-ci ildə "Nobel qardaşları" şirkətinin kapitalı artıq 32 milyon rubla bərabər idi. Buna görə də Alfred Nobelin adına toplanmış məbləğin götürülməsi bu şirkətin gələcək fəaliyyəti üçün heç bir çətinlik törətmirdi.
1879-cu ildə "Nobel qardaşları" şirkəti təsis edilərkən Alfred Nobelin adına cəmi 115 min rubl məbləğində səhm alınmışdı. Şirkətin əsas kapitalının (3 milyon rubl) cəmi 3,8 faizinə bərabər olan bu rəmzi "səhm paketi"nin dəyəri 17 il ərzində artaraq 3 milyon 740 min İsveç kronuna çatmışdı.
Fondun təsis edildiyi vaxtda mərhum Alfred Nobelin bütün əmlakının dəyərinin 31 milyon İsveç kronuna bərabər olduğunu nəzərə alsaq, asanlıqla yəqin etmək olar ki, bu böyük məbləğin 12 faizdən çoxu təkcə firmanın "maliyyə dahiləri" sayəsində deyil, ilk növbədə Bakı fəhlələrinin əməyi ilə qazanılmışdır. Buna görə də isveçli tarixçi və maliyyəçi, Nobellərin ailə arxivinə giriş imkanı olmuş E.Bergenqren öz kitabında məxsusi olaraq qeyd edir ki, məhz "Nobel qardaşları" şirkəti rəhbərliyinin Alfred Nobelin vəsaitlərinin Rusiya şirkətindən mükafat fonduna verilməsi haqqında qərarı "ümumiyyətlə Nobel mükafatlarının yaranmasında həlledici amil olmuşdur".
Layes Abdullayeva
Layes Abdullayeva (29 may 1991 Efiopiyada anadan olub) — Efiopiyada anadan olmuş və beynəlxalq yarışlarda Azərbaycanı təmsil edən orta və uzun məsafələri qət edən yüngül atlet. Layes 1500 m, 3000 m, 5000 m və 10000 m məsafəyə qaçış yarışlarında iştirak edir.
Konstantin obeliski
Sütunun üzərində olan qızıl lövhələr 1204-cü ildə təkil olunan Dördüncü Xaç yürüşü zamanı xaçlılar tərəfindən oğurlandıqları və əridildiyi bilinir. Bu zamandan abidənin vəziyyəti heç də ürək aşan olmamışdır. Daha sonra isə Osmanlı dönəmində yeniçərilər özlərini nümayiş etdirmək məqsədi ilə stunun üzərinə çıxırdılar. Bu da onun vəziyyətinini daha da bərbad hala salırdı.
Konstantin obeliskinin təsviri 1953-1976-ci illərdə dövrüyədə olmuş 500 nominallı Türk lirəsinin üzərində əks olunmuşdur.
Mədəniyyətdə
Obelisk 2011-ci ilin video oyununda Assassin"s Creed: Revelations-da nümayiş etdirilir və kollektiv yan missiyaların birinin yeridir.
Nikosiya Universiteti
Nikosiya Universiteti — 1980-ci ildə yaradılmışdır və onun əsas kampusu Kiprin paytaxtı Nikosiyada yerləşir. O, həmçinin Afina, Buxarest və Nyu-Yorkda təhsil mərkəzləri fəaliyyət göstərir.
Universitet Biznes Məktəbi, Təhsil Məktəbi, Humanitar və Sosial Elmlər Məktəbi, Hüquq Məktəbi, Tibb Məktəbi və Elmlər və Mühəndislik Məktəbindən ibarətdir. O, bakalavr, magistr və doktorantura səviyyəsində 100-dən çox şərti kampusda və onlayn/distant təhsil proqramlarını təklif edir.
Universitet bəzi proqramlarını təklif edərkən St Georges, London Universiteti, Saloniki Aristotel Universiteti, Peloponnese Universiteti, Patras Universiteti, Yunan Açıq Universiteti, Padova Universiteti, Zaqreb Universiteti, Sidney Universiteti və digər universitetlərlə əməkdaşlıq edir.
2014-cü ildə UNIC dünyada Blokçeyn və Rəqəmsal Valyuta üzrə Elm Magistrini təklif edən ilk universitet və təhsil haqqı üçün Bitcoin qəbul edən ilk təhsil müəssisəsi oldu. 2017-ci ilin yazın buraxılış sinfindən etibarən, UNIC məzun olan tələbələrinin bütün diplomlarını (bakalavr, magistr, doktorantura dərəcələri) Bitcoin blokçeynində dərc edir və dərəcənin həqiqiliyinin dərhal onlayn yoxlanılmasını təklif edir.
2022-ci ildə Nikosiya Universiteti Times Higher Education tərəfindən qlobal universitetlər arasında 500–601-ci, təsirə görə 301–400-cü, gənc universitetlər arasında 179-cu yerdə qərarlaşıb. Universitet həmçinin QS World University Rankings tərəfindən İnkişaf etməkdə olan Avropa və Mərkəzi Asiya (EECA) Regionunda 136-cı yerdədir. Bundan əlavə, UNIC Avropa İttifaqında QS-dən Onlayn/Distant Təhsil üzrə 5 ulduzlu reytinq alan ilk universitetdir.
Kampus
UNIC-in kampusu Nikosiya, Engomi şəhəri ətrafında 20 binadan ibarətdir. Son bir neçə ildə kampus infrastrukturuna 100 milyon avrodan çox sərmayə qoyulmuşdur. Beynəlxalqlaşma strategiyasına uyğun olaraq, universitet Nyu-York, London, Tel-Əviv və Afina da daxil olmaqla, bütün dünyada regional ofislər yaratmışdır.
Məktəblər və proqramlar
UNIC 6 məktəbdən, yəni Biznes Məktəbi, Təhsil Məktəbi, Humanitar və Sosial Elmlər Məktəbi, Hüquq Məktəbi, Tibb Məktəbi və Elmlər və Mühəndislik Məktəbindən ibarətdir.
Biznes Məktəbi təşkilati olaraq aşağıdakı şöbələrdən ibarətdir:
Elmlər və Mühəndislik Məktəbi üç şöbədən ibarətdir, yəni:
Tədris və öyrənmə
UNIC təşəbbüskar rəqəmsal universitetdir və həm onun əsas təhsil xidmətləri, həm də inzibati dəstək əməliyyatları qabaqcıl İnformasiya Kommunikasiya Texnologiyalarından istifadə edir. Universitetin beynəlxalq tədris və tədqiqat fakültəsi Avropa və yerli maliyyələşdirilən tədqiqat layihələrində iştirak edir, yerli və beynəlxalq sənayelərlə əməkdaşlıq edir.
Azerspace-2
Azerspace-2 — Azərbaycan Respublikasının sayca üçüncü, təyinatına görə ikinci telekommunikasiya peyki. "Azerspace-2" ABŞ-nin Space Systems Loral (SSL) şirkəti tərəfindən inşa olunmuşdur. Azerspace-2 26 sentyabr 2018-ci il tarixində Fransız Qvineyasının (Cənubi Amerika) Kuru kosmodromundan orbitə buraxılmışdır.
Peyk
Azerspace-2 peykinin istismar müddəti isə azı 15 il nəzərdə tutulur.
Azerspace-2 peykinin əhatə zonasına Avropa, Mərkəzi və Cənub-Qərbi Asiya, Yaxın Şərq və tropik Afrika ölkələri daxildir. Azerspace-2 həm də birinci telekommunikasiya peyki olan Azerspace-1-in orbitdəki ehtiyatı rolunu öz üzərinə götürəcək.
Buraxılış və idarə etmə
thumb|"Bakutel-2015" sərgisində müqavilənin imzalanması "BakuTel-2015" sərgisi çərçivəsində 2 dekabr 2015-ci ildə "Azerspace-2" peykinin orbitə çıxarılması barədə "Azərkosmos" ASC ilə Fransanın "Arianespace" şirkəti arasında müqavilə imzalanmışdır.
26 sentyabr 2018-ci il tarixində Fransanın Ariane-5 roketi ilə Fransız Qvianasının Kuru kosmodromundan orbitə buraxılmışdır. Azərkosmos ASC idarəsində olan peyk 45 dərəcə Şərq uzunluq dairəsində, geostasionar orbitdə yerləşib.
Azərkosmos ASC-nin sədri Rəşad Nəbiyevin sözlərinə əsasən peyki orbitə buraxılmamış tutumlarının 46%-i artıq satılıb.
NGC 7438
NGC 7438, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Kassiopeya bürcü istiqamətində yerləşir. *Grp tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Dekapolis
Dekapolis (Décapole, Zehnstädtebund) 1354-cü ildə Müqəddəs Roma İmperiyasının Elzas regionundakı on Azad İmperiya şəhəri tərəfindən öz hüquqlarını qorumaq üçün yaradılmış ittifaq idi. 1679-cu ildə ləğv edildi.
1354-cü ildə imperator IV Karl Kolmar, Aqno, Kaysersberq, Landau, Mülhauzen, Münster im Elzas, Oberenhaym, Roshaym, Şlettştadt, Türkhaym və Vayşenburq şəhərlərini birləşdirən müqaviləni ratifikasiya etdi. Aqno onun paytaxtı oldu, görüşlərin keçirildiyi Strasburq şəhəri isə ittifaqdan kənarda qaldı. Seltz şəhəri 1357-ci ildə Birbaşa İmperiya şəhəri status aldıqda liqaya qoşuldu, lakin 1414-cü ildə Pfals kürfürstlüyünə daxil eildikdən sonra onu tərk etməli oldu.
1378-ci ildə Karlın ölümündən sonra ittifaq dayandırıldı, lakin növbəti ildə yenidən quruldu. On şəhər 1500-cü ildə Yuxarı Reyn dairəsinə qoşuldu. 1515-ci ildə Mülhauzen Qədim İsveçrə İttifaqı ilə birləşmək üçün ittifaqdan çıxdı. 1521-ci ildə Elzasın şimalındakı Landau şəhəri ilə əvəz olundu.
İttifaq, bölgəni dağıdan Otuzillik Müharibə ilə güclü sarsıldı. Bu da 1648-ci il Vestfaliya sülhünə əsasən, Fransa kralı XIV Lüdovikə şəhərləri fəth etməyə imkan verdi. 1679-cu ildə Nimvegen müqavilələrinin imzalanması ilə nəhayət, Elzas Fransa tərəfindən ilhaq edildi və ittifaq dağıldı. Müluz 1798-ci ildə Birinci Fransa Respublikasına birləşdirilənə qədər İsveçrə Konfederasiyasının müstəqil şəhəri və eksklavı olaraq qaldı. Landau Pfals ilə birlikdə 1815-ci il Vyana Konqresindən sonra Bavariyaya verildi.
Ərik povidlosu
Ərik povidlosu - ərik püresinin şəkərlə bişirilməsindən alınan qida məhsulu. Səhər yeməyi zamanı yağ, pendir və qaymaqla birlikdə süfrəyə verilir.
Tərkibi ərik, limon turşusu, şəkər tozundan ibarətdir.
Azərbaycan milli-mənəvi dəyərləri
250px|thumb|right|Köhnə Bakı küçəsi
Azərbaycan milli-mənəvi dəyərləri və ya Azərbaycan mentaliteti — Azərbaycan cəmiyyətində və mədəniyyətində vacib hesab edilən davranış normaları (ədəb), ailə dəyərləri, inanclar, ənənələr və s.-ni əhatə edən anlayış.
Tarixi arxa plan
XIII əsr monqol işğalı və ondan sonrakı dövrlərdə Elxanilərin həm İran Azərbaycanı, həm müasir Azərbaycanın üzərində hakimiyyət qurması burada yayılmış şamançılıq adətlərinin güclənməsinə gətirib çıxarmışdır. Şamanizm adətləri İslamın təsiri ilə dəyişikliklərə məruz qalmış, zərərsiz və vacib olmayan yerlərdə özünü qorumuşdur. Qədim adət-ənənə qaydaları Azərbaycan mədəni sahəsində uşaq folklor və oyunlarında, geniş xalq təbəqələrinin mərasim və inanclarında yaşamağa davam etmişdir. Məsələn, azərbaycanlıların cümə axşamı ölülərin ruhuna hörmətən yediyi aşın qədim şamanizm qalıntısı olduğuna şübhə yoxdur. Bir Azərbaycan nağılında şahzadələr nişanlılarını seçmək üçün qızlara alma atması adəti XVII əsrdə Azərbaycanda yaşayan monqollarda mövcud olmuşdur.
Elxani hökmdarı Hülakü xanın vəziri Nəsirəddin Tusi monqol və şərq türklərinin adət, mədəniyyət və ənənələrinə tamamilə vaqif olmuş, onun oğlu da tamamilə türkləşmişdir. Əslən yəhudi olan, vəzir Fəzlullah Rəşidəddin də türk adət və ənənələrini mənimsəmişdir. Fəzlullah Rəşidəddinin oğulları Qiyasəddin və Cəlaləddin türklər tərəfindən fəzilət və əxlaqları, Elxani qanun və nizamlarını bildiklərini görə mədh edilib sevilmişdir.
İslam incəsənəti üzrə türkiyəli mütəxəssis Birgül Açıkyıldız hesab edir ki, erməni qəbiristanlıqlarında (məsələn, Culfada) tapılan erməni yazıları və tipik erməni ornamentləri olan qoç formalı qəbir daşları ətraf mədəniyyətlərin — kürd və Azərbaycan adət-ənənələrinin təsiri altında yaranıb. Açıkyıldızın fikrincə, zoomorf qəbir daşları daha çox düzbucaqlı xaçkarları ilə tanınan erməni qəbiristanlıqları üçün xarakterik deyil.
Tarixən, Cənubi Dağıstanın əhalisi Azərbaycanın mədəni və davranış normalarına yönlənib, Azərbaycan linqvistik və mədəni mühiti ilə əhatələnib. Tatların mədəniyyəti əsrlər boyunca Azərbaycan və digər mədəniyyətlərin qarışması nəticəsində İran və türk elementləri və adət-ənənələrinə malik qarışıq mədəniyyət olmuşdur.
Qacar dövləti şahzadələri Təbrizdə azərbaycanlıların əhatəsində türk dili, mədəniyyəti və adətlərinə daha çox bağlanır, taxta çıxdıqdan sonra özlərini Azərbaycan türkləri ilə əhatə edirdilər.
Etnopsixologiya
Azərbaycanlılar təbiətlərinə görə hər şey ilə maraqlanan, hazırcavab, cəsur, azadlıq sevən, sözlərini tutan insanlardır. Bir qayda olaraq, onlar təvazökar, abırlı olurlar, mühakimələrinin və çıxardıqları nəticələrin sürəti ilə fərqlənirlər. Azərbaycanlılar kifayət qədər emosional davranırlar. Onlara və ya qohumlarına qarşı hörmətsizlik demək olar ki, həmişə onların şərəf və ləyaqətinə qəsd kimi qəbul edilir, bu, onlarda narazılıq hissi və ya kəskin reaksiyaya səbəb ola bilər. Münaqişə zamanı azərbaycanlılar emosional cəhətdən təmkinsiz və tez əsəbləşən olsalar da, məsələn, çeçenlər və ya osetinlərlə kimi ehtiyatsız davranmırlar.
Hüseynqulu Sarabski azərbaycanlıların özünəməxsus xarakterik xüsusiyyətlərdən səxavətlilik, qonaqpərvərlik, şən olmaq, operativlik, cəsarət, musiqi və rəqsə sevgi, qonşuların dərdinə şəfqətlə yanaşmaq, qəriblərə göstərilən hörmət, dərdli şəxslərə kömək, bayramlarda və çətinlikdə bir-birlərinə kömək olmaq, qarşılıqlı sevgi kimi cəhətləri qeyd edir.
Keçmiş dövrdə ailə
Tarixən Azərbaycanda böyük ailələrin bir yerdə yaşadığı təsərrüfatlar möcvud olmuşdur. Belə ailələrdə ailə başçısının ölümündən sonra varidat bölümü baş vermir, ailə bir yerdə yaşamağa davam edirdi. Ailə başçısı "ağsaqqal" və ya "böyük ata" adlanırdı. Ata ölümündən sonra onun əvəz edəcək oğulu bacarıqlarına görə seçirdi. Ailə başçısı ailə daxili məsələləri yaşlı nəsillə, çox vaxt yaşlı qadınlar ilə məsləhətləşərək həll edirdi. Azərbaycanda kiçik ailələr isə sadə (2 nəsil) və mürəkkəb olmaqla iki hissəyə bölünürdü.
XX əsrin əvvəllərinə qədər azərbaycanlılar arasında patriarxal ailə quruluşu xarakterik idi. Ailənin başçısı arvadın cehizi istisna olmaqla ailənin bütün daşınar və daşınmaz əmlakının sahibi idi. Ailə başçısının vəziyyəti olmayanda mülk şəriətə uyğun bölünürdü. Məsələn, oğlan övladı qız övladına çatan mülkün iki qatını alırdı. Ailə başçısının dul arvadı bütün mülkün səkkizdə birini və şəxsi əşyalarını alırdı.