cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Müqəddəs Tanrı anası kilsəsi (Zakirli)
Memarlıq xüsusiyyətləri
Kilsənin ümumi memarlıq xüsusiyyətləri və onun portalının qabarıq dekorasiyası kontrast təşkil edir və ikincinin daha sonrakı dövrə aid olduğunu göstərir. Yarımdairəvi timpann mərkəzində kiçik xaçdaş yerləşdirilmiş, yanlarda isə kilsənin bərpası kitabələri yazılmışdır.
Hubert Lukot
Hubert Lukot (1935 - 18 Yanvar 2017) — Fransalı şair və metaalətlər yazarı. Lukot 60-dan çox kitabın müəllifidir.
Həyatı
Hubert Lukot 1935-ci ildə Parisdə anadan olmuşdur.
Karyerası
Lukot ədəbi yaradıcılığına şeirlə başlamışdır. 1960-cı illərdə düz yazı və meta fantastikanı ehtiva edən kitablar yazmağa başlamışdır. Ömrü ərzində Lukot 60-dan çox kitab nəşr etdirmişdir.
Ölümü
Lukot 18 yanvar 2017-ci ildə vəfat etmişdir.
Qırmızıdaş-i Anbar (Çaldıran)
Qırmızıdaş-i Anbar - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə yaşayış yoxdur.
Sarılar yaşayış yeri
Sarılar yaşayış yeri – Naxçıvan Muxtar Respublikası Şərur rayonunun Şahbulaq kəndinin şimal qərbində arxeoloji abidə.
Monroviya
Monroviya  — Liberiyanın paytaxtı. Monserrado qraflığında yerləşir, Atlantik okeanı sahilində limandır. Əhalisi 1 010 970 nəfərdir (2008).
Təhsil
Monroviyada Liberiya Universiteti, Kattinqton Kolleci və digər dövlət və özəl təhsil müəssisələri vardır. Şəhərdə Doqliooti adına Tibb Kolleci və Tubman adına Tibb İnstitutu vardır.
Maraqlı faktlar
Monroviya, Vaşinqtondan sonra ABŞ prezidentinin soyadı ilə adlanmış paytaxtdır.
Məzrəli (Saatlı)
Məzrəli — Azərbaycan Respublikasının Saatlı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
Əhalisinin sayı 1027 nəfərdir.
Martin Koster
Martin Gert Koster — Niderland aşağı sakson dilinin Drent ləhcəsində yazan və yaradıcılıq edən niderlandlı yazıçı. Əsasən nasir olan Koster, həm də şeirlər yazır və onları kitab şəklində çap edib. O, həmçinin niderland və ingilis dillərindən drent ləhcəsinə müxtəlif əsərləri və məqalələri tərcümə edir. Drent ləhcəsindəki Roet adlı ədəbi jurnalın yaradıcılarından biridir. 2021-ci ildə Niderland hökuməti, nəsli kəsilməkdə olan Drent ləhcəsini qorumaq və zənginləşdirmək üçün göstərdiyi səylərə görə, Kosteri Оran-Nassaus ordeni ilə təltif etdi.
Məzrəli (Saatlı)
Mədəniyyəti
Kənddə məscid, kənd xəstəxanası, orta təhsil məktəbi, kitabxana, bələdiyyə binası yerləşir.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Saatlı şəhərindən 9 km qərbdə, Araz və Kür çaylarının arasında, Mil düzü ndə yerləşir. Saatlı və İmişli rayonlarının sərhəddindədir.
Ağdam Qalal
Ağdam Qalal — Azərbaycan Respublikasının Zaqatala rayonunun Gözbaraq kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ saylı Qərarı ilə Zaqatala rayonunun Gözbaraq kənd inzibati-ərazi vahidi tərkibindəki Ağdam Qalal kəndi rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatından çıxarılmışdır.
Sədr (Çaldıran)
Sədr - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 131 nəfər yaşayır (24 ailə).
Volqa-Xəzər kanalı
Volqa-Xəzər gəmiçilik kanalı (VXGK) — Volqa çayının deltalarından birinin qolu olan Baxtemir çayının dərinsulu hissələrindən birini və Xəzər dənizinin dərinsulu hissəsi ilə Volqa deltasının azsulu hissəsini birləşdirən kanal.
Dəniz gəmilərinə Baxtemir çayındakı Olya və Volqa çayındakı Astraxan limanlarına daxil olmaq imkanı verir. Şlüzü (Gəmilərin suyu müxtəlif səviyyədə olan çay və kanallardan keçməsi üçün xüsusi hidrotexniki qurğuları) yoxdur.
Tikilmə tarixi
XIX əsrin ortalarında bütün dünyada və Rusiyada ticarət donanmasının tonnajında və dəniz yükdaşımalarının həcmində əhəmiyyətli artım başladı. Bununla əlaqədar olaraq daxili rus limanlarını Xəzər dənizi limanları ilə bağlayan kanal tikintisinə ehtiyac artdı. Bağlanğıcda dənizə gələcək yolların iki istiqaməti nəzərdə tutulurdu: Baxtemir və Kamızyak yolu. 1874-cü ildə Baxtemir dəniz gəmiçiliyi üçün daha məqbul yol kimi təsdiq edildi. Bu ili Volqa-Xəzər gəmiçilik kanalının yaranış tarixi kimi qəbul edirlər. Məhz bu ildə kanalın tikintisi başlandı və birinci mərhələ 17 il davam etdi. Bununla da hər il Baxtemir qolundan 60 min kub metrə qədər alt torpaq götürüldü. Astraxandan dəniz sahilinə qədər olan yol boyunca bu su yolunda naviqasiya xarakterli mil daşları (eng. milestone) qoyulmuşdu. 1891-ci ildə Astraxan limanından yük dövriyyəsi 146 mln puda qədər artdı (Süveyş kanalından daşınan yüklərin 1/3-i qədər). 1914-cü ildə Volqa-Xəzər gəmiçilik kanalının ölçüləri aşağıdakı kimi idi: XX əsrin 30-40-cı illərində Xəzər dənizinin səviyyəsinin düşməsi ilə əlaqədar dib dərinləşdirmə işləri il ərzində 10 milyon kub metrə qədər genişləndi. İkinci Dünya Müharibəsi vaxtı Volqa-Xəzər gəmiçilik kanalı Cənubi Qafqazın neftli rayonlarını ölkənin Avropa hissəsi ilə birləşdirən, problemsiz şəkildə fəaliyyət göstərən yeganə "körpü" idi. Alman aviasiyasının daimi aviauçuşlarına baxmayaraq ön və arxa cəbhə yanacaq-sürtkü məhsulları, texnik, silah və qida ilə təmin edilirdi. Xəzər dənizinin səviyyəsinin fasiləsiz olaraq azaldığı ilk hərbi onillikdə dibin torpaq qatından təmizlənərək dərinləşdirilməsi işlərinin həcmi artırdı. left|thumb|Volqa-Xəzər kanalı topoqrafik xəritədə - 2|484x484px1955-ci ildə VXGK-nın ölçüləri aşağıdakı kimi idi: 1970-ci ildə yük dövriyyəsi il ərzində 20 milyon tona çatdı.
XX əsrin 90-cı illərində ölkə daxilində iqtisadi əlaqələrin tənəzzülü ilə Volqa-xəzər yolu ilə yük daşıma həcmi kəskin şəkildə azaldı və bu da dib dərinləşdirmə işlərinə də öz təsirini göstərdi. 1995-ci ildə kanal Astraxan Limanının Dəniz Administrasiyasının nəzarətinə keçdi. Bu ildə Xəzər dənizinin səviyyəsinin stabilləşməsi ilə əlaqədar davamlı olaraq yük daşımaların həcmi dəyişdikcə öz növbəsində dib dərinləşdirmə işləri də gedir. 1997-ci ildə dib dərinləşdirmə işləri 1,8 milyon kub metrə çatdı.
Müasir dövrdə vəziyyəti
1998-ci ildə hövzəsində ticarət dənizçiliyi fəal şəkildə inkişaf edir. Rusiya və Xəzər sahili ölkələr "Şimal-cənub" nəqliyyat dəhlizinə qoşulub ki, bu dəhliz hər il Astraxan və Olya limanlarından yük dövriyyəsini artırmağa imkan verir: 1998-ci ildə 0,97 milyon tondan 2004-cü ildə 4,7 milyon tona qədər. Dəniz ticarətindəki yükəslişlə əlaqədar dib dərinləşdirmə işləri də əhəmiyyətli dərəcədə genişlənmişdir. 2003-cü ildə isə ". 54 milyon kub metrə çatmışdır. 2003-cü ildə Volqa-Xəzər gəmiçilik kanalı Astraxan şəhərində  "Rosmorport" (Rusiya Dəniz Limanı) Fedral Dövlət Unitar Müəssisəsinin filialının idarəçiliyinə verilib. Bu gün kanalın ölçüləri gəmilərin Astraxana qədər 4,5 m məsafədə, Olya limanına qədər 4,7 metr məsafədə dayanmaqla təhlükəsiz şəkildə hərəkətini təmin edir.
Hidrometrik stansiyalar yaradılıb. İki güclü buzqıran gəmilərin qış vaxtı hərəkətini təmin edir.
Bütün bunlar kanalda və Xəzər dənizində gəmilərin təhlükəsiz şəkildə hərəkətini təmin edir.
Mehman Baxışov (general)
Baxışov Mehman Abbas oğlu — Müdafiə Sənayesi nazirinin müavini General-mayor (2013).
Həyatı
Mehman Baxışov 1959-cu il iyul ayının 28-də Abşeron rayonunun Altı-Agac kəndində anadan olmuşdur. 1966-cı ildə Abşeron rayonu Altı-Ağac orta kənd məktəbinin rus sektorunun 1-ci sinfinə getmişdir, 1974-cü ilə qədər həmin məktəbdə təhsil almışdır, 1974-cü ildən 1976-cı ilə qədər təhsilini C. Naxçıvanski adına Hərbi Liseydə davam etdirmişdir, 1976-cı ildə Xəzər Ali Hərbi Dənizçilik Məktəbinə daxil olmuş və 1981-ci ildə həmin məktəbi hərbi mühəndis-texnoloq ixtisası üzrə bitirmişdir.
Hərbi xidmət keçmə haqqında məlumat
1974-cü ildə C. Naxçıvanski adına Hərbi Liseyə daxil olmuş, 1976-cı ildə həmin liseyi bitirmişdir.
1976-cı ildə Xəzər Ali Hərbi Dənizçilik Məktəbinə daxil olmuş və 1981-ci ildə həmin məktəbin hərbi mühəndis-texnoloq fakültəsini bitirmişdir.
1981-ci ilin iyul ayından 1985-ci ilin avqust ayınadək SSRİ Hərbi Dəniz Donanmasının Mərkəzi Kimya Anbarında Saxlama şöbəsinin rəisi vəzifəsində xidmət etmişdir
1985-ci ilin avqust ayından SSRİ Müdafiə Nazirliyinin Hərbi Nümayəndəliyində aparıcı mühəndis vəzifəsində xidmət etmişdir.
1990-cı ilin noyabr ayından SSRİ Müdafiə Nazirliyinin Baş Hərbi Nümayəndəliyinin rəisi vəzifəsində xidmət etmişdir.
1990–1991-ci illərdə Marşal Timoşenko adına Ali Hərbi Akademiyasının "SSRİ Müdafiə Nazirliyinin Hərbi nümayəndələr" ixtisası üzrə Rəhbər Mühəndislər Heyəti fakültəsini bitirmişdir.
1992-ci ilin aprel ayından Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyində Silah və Hərbi Texnika İdarəsində qərargah rəisinin müavini vəzifəsində xidmət etmişdir.
1992-ci ilin may ayından 1994-cü ilin yanvar ayınadək Müdafiə Sənayesi İdarəsində Baş hərbi nümayəndəliklər şöbəsinin rəisi vəzifəsində xidmət etmişdir.
2001–2002-ci ildə Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin Hərbi Akademiyasını "Strateji Tədqiqatlar və Dövlət Müdafəsini İdarəetmə Akademik" kursları;
2019-cu ilin noyabr ayından Azərbaycan Respublikası Müdafiə Sənayesi nazirinin (hərbi-texniki əməkdaşlıq üzrə) müşaviri vəzifəsində xidmət etmişdir.
2020-ci il iyul ayının 7-də Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin Sərəncamı ilə Müdafiə Sənayesi nazinin müavini vəzifəsinə təyin edilmişdir.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 25 iyun 2008-ci il tarixli Sərəncamı ilə "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif edilib.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 25 iyun 2013-cü Sərəncamı ilə general-mayor hərbi rütbəsi verilib.
Şoralı mağarası
Şoralı mağarası — Şəгuг rayonunun Axura kəndindən şərqdə, Pisdər mağarasının qərb tərəfində mağara. Qövsvari formalıdır. Uzunluğu 15 m-dən artıqdır. Alt Triasın Qarabağlar lay dəstəsinin əhəngdaşılarından təşkil olunmuş yüksəkliyin yamacındadır. Mağaradan ibtidai insan məskəni kimi istifadə olunduğu ehtimal edilir. Tektonik cəhətdən Şərur-Culfa qalxım zonasının Şərur seqmentinin mərkəzi hissəsində, Tənənəm antiklinalının nüvə hissəsində yarləşir.
Hörmət
Hörmət və ya Sayğı — şəxsiyyətə hörmətlə yanaşmaq, tənqidi şəxsin özü deyil onun fikrinə yönəltmək, etirazı mədəni şəkildə etmək, heç kimin fikrini "lağa" qoymamaq, hamının danışmaq hüququ olduğunu dərk etmək Yeri gəldikdə güzəştə getməyi bacarmaq, "özünə rəva bilmədiyini, başqalarına rəva bilmə" atalar sözünü unutmamaq.
Hər kəsə hörmət edən, sayğı göstərən və eyni zamanda da özünə hörmət qazanmağa çalışan insan bacarmalıdır.
Səgrik (Çaldıran)
Səgrik - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 433 nəfər yaşayır (80 ailə).
Would You
Would you — Belçikanın 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı. Yarımfinalda məğlub olub.
Cənubi Koreyada irqçilik
Cənubi Koreyada irqçilik, xüsusən də Cənubi Koreya mediyası tərəfindən geniş yayılmış sosial problem kimi tanınıb.
2000-ci illərdən bəri Cənubi Koreyaya immiqrasiyanın artması irqçiliyin daha açıq ifadələrini, eləcə də bu ifadələrin tənqidini katalizlədi. Qəzetlər tez-tez immiqrantlara qarşı minimum əmək haqqından aşağı əməkhaqqı verilməsi, onların əmək haqqının tutulması, təhlükəli iş şəraiti, fiziki zorakılıq və ya ümumi təhqir kimi formalarda ayrı-seçkilik halları barədə məlumat vermiş və onları tənqid etmişlər.
2017-2020 Dünya Dəyərləri Sorğusunda, sorğuya qatılan 1245 Cənubi Koreyalının 15,2%-i qonşu kimi fərqli irqdən birinin olmasını istəmədiklərini bildirdi. Bu, 2010-2014-cü illər Dünya Dəyərləri Sorğusu ilə müqayisədə kəskin azalma deməkdir. Sorğuda iştirak edən 1200 Cənubi Koreyalının 34,1%-i başqa irqdən olan birini qonşu kimi görmək istəmədiklərini qeyd edib. 2010-2014-cü illər sorğusunda 44,2% "immiqrantları/xarici işçiləri" qonşu kimi istəmədiklərini bildirdi. 2017-2020-ci illər üzrə hesabata görə bu rəqəm 22,0%-ə düşüb.
NGC 2457
NGC 2457, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Vaşaq bürcü istiqamətində yerləşir. Sbc tipli. tərəfindən ildə 182.88 sm (72 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Cənubi Koreyada irqçilik
İrqçi münasibət daha çox digər Asiya ölkələrindən və Afrikadan olan immiqrantlara, daha az isə “həddindən artıq mehriban rəftar” kimi təsvir edilənləri qəbul edə bilən Avropalı, ağdərili Şimali Amerikalı, Ağ Cənubi Amerikalı və Ağ Avstraliyalı mühacirlərə qarşı ifadə edilir. Qarışıq irqli uşaqlar, Çinli Koreyalı və Şimali Koreyalı mühacirlərlə bağlı ayrı-seçkilik də bildirilmişdir. Müsəlmanlara qarşı irqçilik və ayrı-seçkilik (immiqrantlar və ya əcnəbi işçilərdir) eyni zamanda bir çox koreyalıların müsəlmanları potensial “terrorçu qrup” kimi qəbul etmələri ilə əlaqədardır. Bu mənfi fikirlər Koreyada İslamofobiyanın yayılmasının artması və Koreya mediasında müsəlmanların və İslamın təmsil olunmasından qaynaqlanır.
İrqi Ayrı-seçkiliyin Bütün Formalarının Ləğvi haqqında Beynəlxalq Konvensiyasının hesabatına görə, sənədsiz miqrant uşaqlar Cənubi Koreyalı həmkarlarının istifadə etdiyi bir çox hüquqlardan məhrumdurlar. Qaçqınların statusunu müəyyən etmək üçün istifadə edilən proses “qaçqınları qorumaq üçün deyil, onları kənarda saxlamaq üçün” nəzərdə tutulub. Miqrant işçilərə yalnız köhnə işəgötürənlərinin icazəsi ilə işlərini dəyişməyə icazə verilir. Kənd təsərrüfatı sektorunda, kiçik biznesdə və məişət xidmətlərində çalışan miqrant işçilər işlərinin müvəqqəti xarakterinə görə ayrı-seçkiliyə ən çox həssasdırlar.
Qızıl Ordunun Ermənistanı işğalı
Qırmızı Ordunun Ermənistanı işğalı və ya Ermənistanın Sovetləşməsi — Sovet Rusiyasının XI Qırmızı Ordusunun 1920-ci ilin sentyabrından 4 dekabr tarixinədək keçmiş Rusiya İmperiyası və Osmanlı imperiyası ərazisində qurulmuş Ermənistan Demokratik Respublikasında yeni Sovet hökuməti qurmaq üçün həyata keçirilən bir hərbi səfərdir. Müdaxilə paytaxt İrəvan və digər şəhərlərdə erməni bolşeviklərinin qiyamı ilə paralel olmuşdur. Müdaxilə Ermənistan Demokratik Respublikasının mövcudluğunun sona çatmasına və Ermənistan Sovet Sosialist Respublikasının qurulmasına gətirib çıxardı.
sağ|thumb|222px|Erməni Bolşevik lider [[Anastas Mikoyan, yanında Qırmızı Ordu əsgərləri sırasında Sergey Kirov, Serqo Orconikidze və Mikhail Levandovski ilə birlikdə, hələ Bakıda olarkən. (May 1920) ]]
Arxa plan
1917-ci ildə baş vermiş Oktyabr inqilabından sonra Azərbaycan-Ermənistan müharibəsi başlayır. Bakıdakı şəhər daxili müharibələrdən sonra şəhər azərbaycanlıların və ermənilərin yaşadığı ərazilər olaraq ikiyə bölündü. Lakin vaxt keçdikcə ermənilər Bakını boşaldıb bugünkü Ermənistanın sərhədlərinə çəkildilər.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti nizami orduların müharibəsi kimi reallaşmayan bu qarşıdurmalar nəticəsində yaradılmışdır.
İctimai ev (Praqa)
İctimai ev (Obecní dům) — Praqada (Çexiya) Respublika meydanında yerləşən bina.
Qızıl Ordunun Ermənistanı işğalı
Arxa plan
1920-ci ilin sentyabrında, Türkiyə və Ermənistan arasında müharibə başlayandan sonra hücuma keçən Kazım Qarabəkir komandirliyindəki XV korpus Mîsâk-ı Milli sərhədləri içində olan Sarıqamış, Qars, Ərdahan, Artvin, Batum və İğdırı geri alaraq Gümrü şəhərinə daxil olanda, Daşnak (Erməni İnqilab Federasiyası) rəhbərliyi sülh istəməli idi. Sülh danışıqları 22 noyabr 1920-ci ildə Gümrüdə başladı. 2-3 dekabr 1920-ci il gecəsinin səhəri, sülh müqaviləsi Ermənistan daşnak hökuməti adından imzalandı.
İctimai ev (Praqa)
Tarixi
Bina XIV-XV əsrlərdə çex krallarının iqamətgahı kimi xidmət edən köhnə kral sarayının yerində tikilmişdir. 1383-cü ildən 1485-cü ilə qədər Boqemiya kralları mülkdə yaşayırdı. 1485-ci ildən sonra bina tərk edilir. 20-ci əsrin əvvəllərində isə bina sökülür. Binanın inşasına 1905-ci ildə başlanılır. Binanın tikintisi 1912-ci ildə tamamlanır. Uğursuz iki yarışdan sonra dizayn Osvald Polivka və Antonin Balşanekə verilir. Dizaynda görkəmli çex sənətçiləri iştirak etdilər: fasaddakı mozaika paneli Karel Spillar tərəfindən hazırlanmış, dekorun digər elementləri Ladislav Lavaloun, Yosef Marjatke, Karel Novak və başqalarına aiddir. Alfons Muxa, Yan Preysler, Maks Şabinski daxili rəngləmə üzərində işləmişlər. Binanın bütün dizaynı milli dirçəliş mövzusuna uyğundur. 1918-ci ildə yeni dövlətin ilk təmsilçi orqanı olan Çexoslovakiya Milli Komitəsi burada bir araya gəlir. 28 oktyabr 1918-ci ildə İctimai evdə Çexoslovakiyanın müstəqilliyi elan edilir. 13 noyabr 1918-ci ildə Çexoslovakiya Respublikasının Müvəqqəti Konstitusiyası burada qəbul edilir. 1989-cu ilin noyabrında Çexoslovakiya Kommunist Hökuməti ilə Vatslav Havelinin rəhbərlik etdiyi Vətəndaş Forumunun nümayəndələri arasında ilk danışıqlar burada baş tutur. Hal-hazırda İctimai ev əsasən konsertlərin keçirildiyi məkan kimi istifadə olunur. Əsas salonu çex bəstəkarı Bedrjix Smetananın adını daşıyır və Praqa Bahar Beynəlxalq Musiqi Festivalının əsas konsert məkanlarından biridir. Bu gün bina konsert salonu, bal salonu, vətəndaş binası olaraq istifadə olunmaqla yanaşı, kafe və restoranları əhatə edir. Binadakı otaqların çoxu ictimaiyyət üçün açıqdır və bələdçi turlarda təşkil olunur.
Ətrafı
İctimai ev ətrafında yerləşən əhəmiyyətli binalar:
Qızıl Ordunun Ermənistanı işğalı
Ermənistanın sovetləşməsi
Sovet müdaxiləsi 1920-ci ildə Osmanlı imperiyasının İrəvanı boşaltması və Ağrı vadisinə çəkilməsi ilə başladı. Qızıl Ordu, 22 noyabr 1920-ci ildə danışıqlara başlanılan və 2-3 dekabr 1920-ci il tarixində imzalanan Gümrü müqaviləsindən dərhal sonra, 4 dekabr 1920-ci ildə Qırmızı Ordu İrəvana girdi. Qırmızı Ordu Ermənistan Respublikasının varlığına son qoydu və Ermənistan Sovet nəzarətinə keçdi.
Qars müqaviləsi
13 oktyabr 1921-ci ildə Zaqafqaziya Sovet Federativ Sosialist Respublikası ilə Türkiyə Böyük Millət Məclisi arasında imzalanan Qars müqaviləsi Zaqafqaziyada nizam və hakimiyyət yaratdı. Sovet İttifaqı ermənilər və azərbaycanlılar üzərində nüfuzunu gücləndirdi. Bu razılaşma ilə Naxçıvan muxtar əraziyə çevrildi. Mîsâk-ı Millidən ilk güzəşt edildi və Batumi ruslara qaldı.
Qumlaqçı
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi. Əsasən Avropa və Asiya ərazisində yayılmışdır. Cinsə 18 növ daxildir. R. antipainövü isə nəsli kəsilmişdir.
Növləri
Cinsə 18 növ daxildir:
Aşıq Mustafa Təkəli
Aşıq Mustafa təkəli — Azərbaycan aşığı.
Həyatı
Gənc yaşlarından sonra Borçalı bölgəsinin Təkəli kəndində yaşamışdır.
Xətai (Naxçıvan)
Xətai — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Naxçıvan şəhərinin Əliabad qəsəbə inzibati ərazi dairəsində qəsəbə. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 15 mart 2002-ci il tarixli, 273-IIQ saylı Qərarı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Naxçıvan şəhərinin Əliabad qəsəbə inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Xətai qəsəbəsi şəhərin yaşayış məntəqələri uçot məlumatından çıxarılmışdır.
Rasina dairəsi
Rasina dairəsi (Расински управни округ) — Serbiyanın mərkəzi hissəsində dairə.
Əhalisi
Dairənin ərazisində 232 552 serb (96,1 %), 3265 qaraçı (1,3 %) və başqa xalqlar yaşayırlar (2011).
Xose Rizal
Xose Rizal (José Protacio Rizal Mercado y Alonso Realonda; ) — Filippin şairi və yazıçısı, müstəqillik uğrunda mübarizənin öncülü idi.
O, yazıları və çıxışları ilə xalqının milli kimliyinə töhfələr verən yenilikçi, uzaqgörən bir qəhrəmandır. Onun əslən ispan dilində olan "Noli Me Tangere" və "El Filibusterismo" romanları İspan hökmranlığı altında müstəmləkə həyatını təsvir edir və Filippin məktəblərində tədris olunur.
Süleymaniyyə təkyəsi
Süleymaniyyə təkyəsi ( ət-təkiyyə s-süleymaniyyə; ) — Dəməşqdə yerləşən təkyə. Təkyə təriqətçilərin, dərvişlərin ayin icra etdikləri yerdir. Süleymaniyyə təkyəsi məscid, imarət, Səlimiyyə mədrəsəsi adlı mədrəsə və qəbiristanlıqdan ibarətdir. Məscid və imarət Sultan Süleyman Qanuninin tərəfindən 1554–1559-cu illərdə Memar Sinanın layihəsi əsasında inşa etdirilmişdir. Səlimiyyə mədrəsəsi 1566-1567-ci illərdə (II Səlimin dövründə) inşa edilmişdir. Süleymaniyyə təkyəsi klassik Osmanlı memarlığının örnəklərindən biridir. Sultan VI Mehmed Süleymaniyyə təkyəsinin qəbiristanlığında dəfn olunmuşdur.
Roland Qlavani
Roland Qlavani (20 Aprel 1922 – 16 Yanvar 2017) — Fransalı ordu generalı.
Məhəmmədqulu
Məhəmmədqulu — ad.
Şükrü Kaya
Şükrü Kaya — Türk ədibi, görkəmli siyasi xadim.
Həyatı
İstanbulun işğalından sonra Maltaya sürgün edilmiş, sürgündən qaçaraq bir müddət İtaliya və Almaniyada yaşamışdır. Türkiyəyə döndükdən sonra yüksək dövlət vəzifələrində çalışmış, daha çox bədii tərcümə fəaliyyəti ilə məşğul olmuşdur.
Gilanın meşə Hərəkatı
Gilandakı Jangal Hərəkatı, İranın Qacar mərkəzi hökumətinin monarxist idarəçiliyinə qarşı bir üsyandır. 1915-1921-ci illərdə davam etdi.
İstinadlar
kateqoriya: kateqoriya: kateqoriya: kateqoriya:
Elektron idarəetmə vahidi
thumb|right|[[Geo Storm avtomobilinin idarəetmə vahidi]] Elektron idarəetmə bloku (EİB) — elektronikada bir və ya bir neçə elektrik sistemini və ya alt sistemləri idarə edə bilən istənilən quraşdırılan sistemlər üçün ümumi termindir.
Qotan Project
Gotan Project — Parisdən olan musiqi qrupu. Qrupun tərkibinə Filip Koen Solal (Fransa), Eduardo Makaroff (Argentina) və Kristof Müller (İsveçrə) daxildir.
Aşağı Şeyxsalı (Çaldıran)
} Aşağı Şeyxsalı - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 387 nəfər yaşayır (69 ailə).
Tazıuçan dağı
Tazıuçan dağı – Вabəк rayonu ərazisində dağ (hünd. 935 m). Naxçıvan dağarası çökəkliyinin mərkəzi hissəsində, Arazın sol sahilində, Böyükdüz düzənliyinin qərb kənarını hüdudlayan silsilənin suayırıcısında zirvə. Böyükdüz kəndindən 5,7 km qərbdə, Qarğalıq dəmiryol stansiyasından 900 m şimaldadır. Üst Miosenin Sarmat regiomərtəbəsinə aid Duzdağ lay dəstəsinin duzsaxlayan terrigen-çökmə süxurlarından təşkil olunmuş yastı təpəli, günbəzvari yüksəklikdir. Tektonik cəhətdən Naxçıvan qoyulma çökəkliyinin mərkəzi hissəsində müşahidə edilən eyniadlı sinklinalın şimal-qərb qanadında yerləşir.
La La Love
La la love — Kiprin 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı. 65 xalla 16-cı olub.
Abdulla (film, 1980)
Abdulla 1980-ci ildə Sancay Xan tərəfindən çəkilmiş Hindistan Bollivud romantik dram filmidir. Filmdə baş rollarda Rac Kapur, Sanjay Khan, Zeenat Aman və Danny Denzongpa, kiçik rollarda isə Sanjeev Kumar, Madan Puri, Sujit Kumar, Mehmood, Om Prakash və Farida Calal çəkilmişdirlər. Hekayənin müəllifi George Marzbetuny, dialoqları isə Kader Khan yazmışdır. O dövrdə ən bahalı hind filmlərindən biri olmuşdur.
Kolin Maklaurin
Azerbaycan
Yuxarı Şeyxsalı (Çaldıran)
Yuxarı Şeyxsalı - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 117 nəfər yaşayır (30 ailə).
Azərbaycan Dövlət Akademik Filarmoniyası
Tarixi
270px|thumb|left|[[Bakı qalası yaxınlığında yerləşmiş və 1910-cu ildə yanğın nəticəsində məhv olmuş "Ağ klub" binası.]] 1910-cu ilə kimi Bakıda şəhər varlılarının əylənməsi üçün taxtadan pavilyon mövcud idi. Suvaqlanmış və əhənglənmiş bu taxta bina "Ağ klub" adlandırılırdı. Bina Bakı qalasının Şirvan qapısı yaxınlığında yerləşirdi. Bir dəfə gecə güclü xəzri nəticəsində binada yanğın başlayır və "Ağ klub" tamamilə yanaraq məhv olur. Binanın qəsdən yandırılması da ehtimal edilir. 1910-cu ildə "Ağ klub"un yanaraq məhv olmasından sonra şəhərdə zənginlərin əylənməsi üçün yeni bina inşa edilməsinə ehtiyac var idi.
Binanın layihəsinin hazırlanması mülki-mühəndis Qavriil Ter-Mikelova həvalə edilir. O, yerli filarmoniya binası ilə tanış olmaq üçün Azur sahilə — Monte Karloya ezam edilir. O, Bakı üçün Monte Karlo filarmoniyasına bənzər bina layihəsi hazırlayır. Monte Karlo filarmoniyası, öz gözəlliyinə görə Avropanın ən gözəl konsert salonlarından biri hesab edilirdi. Ter-Mikelov Monte Karlodan təəssürat və fikirlərlə qayıdır.
1907-ci ildə şəhər varlıları ictimai məclislərin keçirilməsi üçün məkanın inşa olunması məqsədiylə bağda yer ayırmaq təklifi ilə Şəhər Dumasına müraciət etdikdə, duma üzvlərinin bir çoxu buna etiraz edirlər, çünki, əks halda 200-dən çox yaşlı ağacın kəsilməsi lazım idi, lakin 1908-ci ildə ərazisinin 1664.92 m2-ə qədər azaldılması sayəsində Qubernator bağı ərazisində İctimai məclislər üçün yay binası üçün yer ayırılması təsdiq edildi. Layihənin yekun variantı 1910-cu ildə hazırlanır və təsdiqlənməsi üçün şəhər upravasının inşaat komissiyasına təqdim edilir. 1911-ci ildə binanın inşasına başlanan zaman, dəniz sahilində mühəndis Məmmədhəsən Hacınskinin layihəsi əsasında 1909-cu ildə inşasına başlanmış və 17.323.44 m2 ərazini əhatə edən bulvar mövcud idi. 270px|thumb|left|Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının [[Dağüstü parkdan görünüşü]] Yay klubunun əsas fasadı Ter-Mikelovun layihəsi əsasında inşa edilmiş Sadıxov qardaşlarının evinə, profili isə Hacı Zeynalabdin Tağıyevin inşa etdirdiyi Mariinski qadın gimnaziyasının binası (Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin II korpusu) və Rotşildlərin Bakı kontorunun işlərini idarə edən De Burun sarayına (Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin I korpusu) baxır. Qısa müddət sonra De Bur öz malikanəsini Qafqaz Cəmiyyətinə satır və cəmiyyətin sədri milyonçu P. Qukasov Ter-Mikelovdan xahiş edir ki, binanı elə planlaşdırsın ki, onun yaşadığı saraydan nəinki musiqi eşidilsin, həm də klubda baş verənləri müşahidə etmək mümkün olsun. Milyonçunun xahişini yerinə yetirən memar orijinal üsul fikirləşir. Adətən konsert zallarında səhnə üzü əsas girişə tərəf baxsa da, filarmoniyada giriş səhnənin yanında yerəşir. Buna görə də Deburun sarayının pəncərə və eyvanlarından filarmoniyanın səhnəsini rahat görmək mümkündür. Lakin, Manaf Süleymanov qeyd edir ki, bu məlumat yalnız şəhər əfsanəsidir, çünki, 1912-ci ildə P. Qukasov Dövlət Dumasının üzvü seçilərək Peterburqa köçmüşdü. 1912-ci ildə binanın inşası tamamlanır.
Mülkədarlar və neft milyonçuları, zəngin tacirlər və yüksək vəzifəli məmurlar, tanınmış mühəndislər, çar ordusunun zabitləri və başqaları vaxtlarını gecə yarısına kimi burada keçirirdilər. Bəzilə bütün varlarını itirənə kimi burada qumar oynayırdılar.
Azərbaycan Respublikasının qurulmasından sonra 1996–2004-cü illərdə Filarmoniya binasında əsaslı bərpa və yenidənqurma işləri aparılmışdır. 27 yanvar 2004-cü ildə Filarmoniya binasının təntənəli açılış mərasimi baş tutmuşdur. Açılışda prezident İlham Əliyev, Mədəniyyət naziri Polad Bülbüloğlu, tanınmış violonçel ifaçısı Mstislav Rostropoviç, professor Fərhad Bədəlbəyli iştirak etmişdilər.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Palladiya ruhunda İtaliya intibahı, memarın layihəsini işlədiyi tikilinin obrazlı həllinə son dərəcə yaxşı uyğun gəlirdi. Bu həll, memarlıq-planlaşdırma ideyasını, tikili üçün ayırılan torpaq sahəsinin yeri – yerin uduşlu relyefini və iqlim xüsusiyyətlərini əvvəlcədən müəyyən edirdi. İctimai məclisin layihəsində koloritli və ifadəli (binanın aid olduğu mövzuya uyğun olaraq) kompozisiya yaradılmışdı. İşıq və kölgə oyunlarının böyük kütlələri ifadə etmək üçün vasitə kimi istifadə edildiyi, terras və verandalarla zəngin bina İntibah dövrü İtaliya villalarını xatırladır.
Künc sahəsi, binanın kompozisiyasında, simmetriya üsulunu saxlamaqla planlaşdırma həllinin seçimini qabaqcadan müəyyən etmişdi. Plan artıq keçid və dəhlizlər olmadan, aydın və sadə şəkildə təsvir edilmişdi. Bütün əsas divarlar bir-biri ilə əlaqəlidir və vahid konstruktiv sxem təşkil edir. Filarmoniyanın qalan bütün otaqlarının birləşdiryi planda ellips şəkilli zal memarlıq-planlaşdırma kompozisiyasının mərkəzidir.
Bina dənizə, mənzərəli Bakı buxtasına tərəf yönəlib. Cənub tərəfdən o, klassik orderləri istifdə etməklə incə və zərif şəkildə ayrın göstərilmiş təntənəli çoxyaruslu kompozisiya kimi qəbul edilir. Əsas həcm memarlıq kütlələrinin artan ritmik özəyi üzərində — yan qanadlardan mərkəzə doğru inşa edilib. Bütün həcmli-məkan quruluşu dekorativ fənərlə birgə günbəz və minarə üslublu cinahlardan çıxan düzgün quruluşlu qüllələr tamamlayıb.
Fasad mövzusunun inkişafını davam edən dekorativ işləmələr interyerin həllini maraqlı edir. Bu binada memarlığın xarici və daxili vahidliyini pozan eklektikaya yer verilməmişdir. İnteryerlərdə proporsiyaların təmizliyinin, formaların gözəlliyinin və bütövlüyünün həmahəngliyini açan, memarlıq düşüncəsinin məntiqinə birlikdə tabe edilmiş, İtalyan intibahının ən gözəl anlamında yalnız stilizasiya mövcuddur.
Üzeyir Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Simfonik Orkestri
350px|thumb|right|Azərbaycan Dövlət Simfonik Orkestri Beynəlxalq Rostropoviç Fesivalı çərçivəsində [[Heydər Əliyev Sarayında çıxış edərkən, 2008-ci il.]]
Orkestrin yarandığı dövrdə Niyazi onun bədii rəhbəri, N. P. Anosov isə baş dirijoru idi. N. P. Anosov orkestrlə cəmi 2 ilk işlədi. 1940–1944-cü illərdə Böyük Vətən Müharibəsi ilə əlaqədar orkestr buraxılmışdır. 1945–1948-ci illərdə orkestrin baş dirijoru vəsifəsində təcrübəli musiqiçi, tanınmış dirijor, professor Leo Ginzburq çalışmışdır. 1948–1984-cü illərdə, həyatının son gününə qədər simfonik orkestrin baş dirijoru və bədii rəhbəri Niyazi olmuşdur.
1984–1990-cı illərdə orkestrin drijoru və bədii rəhbəri kimi Rauf Abdullayev faliyyət göstərir. 1992–1998-ci illərdə Yalçın Adıgözəlov orkestrin bədii rəhbəri və baş dirijoru kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1998-ci ildən bu günə kimi isə həmin vəzifəni Rauf Abdullayev yerinə yetirir. Azərbaycan Dövlət Simfonik Orkestri Almaniya, Türkiyə, İsveçrə, Misir, ABŞ, Fransa, Böyük Britaniya, İtaliya, Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində uğurla çıxışlar etmişdir. Orkestr Beynəlxalq Rostropoviç Fesivalı, Qəbələ Beynəlxalq Musiqi Festivalı, Üzeyir Hacıbəyov Beynəlxalq musiqi festivalı, Beynəlxalq Muğam Festivallarının fəal iştirakçısıdır.
Mahir Əliyev (professor)
Həyatı
30 noyabr 1956-cı ildə Goranboy rayonunda anadan olmuşdur. 1963–1973-cü illərdə Bakıdakı 36 saylı orta məktəbdə oxumuşdur. 1973–1978-ci illərdə N.Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunu stomatologiya fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1986–1991-ci illərdə Ə.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun Stomatologiya və üz-çənə cərrahiyyəsi kafedrasının assistenti, 1991–2017-ci illərdə Ə.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun Stomatologiya və üz-çənə cərrahiyyəsi kafedrasının professoru olmuşdur.
Azərbaycan Dövlət Akademik Filarmoniyası
Azərbaycan Dövlət Xalq Çalğı Alətləri Orkestri
300px|thumb|right|Azərbaycan Dövlət Xalq Çalğı Alətləri Orkestri Qəbələ Beynəlxalq Musiqi Festivalında çıxış edərkən, 2009
Mahir Əliyev (professor)
Vəfatı
10 aprel 2021-ci ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.
Azərbaycan Dövlət Akademik Filarmoniyası
Azərbaycan Dövlət Xalq Çalğı Alətləri Orkestri
Azərbaycan Dövlət Xalq Çalğı Alətləri Orkestri 2000-ci ildə Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının nəzdində yaradılaraq, həmin ilin 8 Mart Qadınlar Günü münasibəti ilə təşkil olunmuş konsertdə ilk dəfə çıxış etmişdir. Orkestr 2007-ci ilin may ayında Azərbaycanda, Belarus və Moldova respublikalarında keçirilən mədəniyyət və incəsənət günlərində iştirak etmişdir. Hal-hazırda orkestrın bədii rəhbəri və baş dirijoru Ağaverdi Paşayevdir. Azərbaycan Dövlət Xalq Çalğı Alətləri Orkestri 2004 və 2005-ci illərdə İran İslam Respublikasının Tehran şəhərində keçirilən ənənəvi XX "Fəcr" Beynəlxalq Musiqi Festivallarında 2 dəfə ən yüksək "Qızıl Çəngi" mükafatına layiq görülmüşdür.
Mahir Əliyev (professor)
Əmək fəaliyyəti
1978–1982-ci illərdə Baki şəhəri, 5 saylı stomatoloji poliklinikasında və Respublika Stomatoloji Mərkəzində — həkim-stomatoloq işləmişdir. 1982–1986-cı illərdə Moskva şəhərində Mərkəzi Elmi-Tədqiqat Stomatologiya İnstitutunda məqsədli aspirantura təhsilini almışdır.
Azərbaycan Dövlət Akademik Filarmoniyası
Qara Qarayev adına Azərbaycan Dövlət Kamera Orkestri
Qara Qarayev adına Azərbaycan Dövlət Kamera Orkestri 1964-cü ildə məşhur Azərbaycan bəstəkarları Qara Qarayevin və Fikrət Əmirovun təşəbbüsü ilə yaradılmışdır. Orkestrin baş dirijoru və bədii rəhbəri respublikanın xalq artisti, Dövlət mükafatları laureatı Nazim Rzayev olmuşdur. 1995-ci ildən – 1997-ci ilədək kollektivə Yaşar İmanov rəhbərlik etmişdir. 1998-ci ildən bu günədək orkestrə respublikanın xalq artisti Teymur Göyçayev rəhbərlik edir. Orkestrin repertuarı Azərbaycan və xarici ölkə bəstəkarlarının əsərlərindən ibarətdir.1998-ci ilin iyulunda orkestr Azərbaycan mədəniyyətini Londonda müvəffəqiyyətlə təmsil etmiş, həmin ilin sentyabr ayında isə Parisdə Qara Qarayevin 80 illiyinə həsr olunmuş yubiley konserti vermişdir. 2011-ci ilin may ayında Pekin şəhərində keçirilən Azərbaycan Mədəniyyəti Günlərində, iyul ayında Fransada "Ramatuel" Beynəlxalq Klassik Musiqi Festivalında çıxış etmişdir. 2011-ci ilin fevral ayında Orkesrt Parisdə "Qavou" Konsert Zalında sentyabr ayında Berlin və Paris şəhərlərində, dekabr ayında Roma şəhərində Mehriban Əliyevanın təşəbbüsü ilə Azərbaycanın müstəqilliyinin 20-ci il dönümünə həsr olunmuş konsert proqramları ilə çıxışlar etmişdir. 2014-cü il iyunun 6-da Heydər Əliyev Fondunun təşkilatçılığı və Azərbaycanın Yunanıstandakı səfirliyinin dəstəyi ilə Afinanın "Meqaro Muzikis" Mədəniyyət Kompleksində Qara Qarayev adına Azərbaycan Dövlət kamera orkestrinin konserti olub.
Mahir Əliyev (professor)
Elmi fəaliyyəti
1986-cı ildə tibb elmləri namizədi, 1991-ci ildə dosent (AAK), 2011-ci ildə Tibb üzrə elmlər doktoru, 2018-ci ildə professor adını almışdır.
Azərbaycan Dövlət Akademik Filarmoniyası
Fikrət Əmirov adına Azərbaycan Dövlət Mahnı və Rəqs Ansamblı
Fikrət Əmirov adına Azərbaycan Dövlət Mahnı və Rəqs Ansamblı 1938-ci ildə Üzeyir Hacıbəyov tərəfindən yaradılıb. Müxtəlif dövrlərdə kollektivə dahi Ü. Hacıbəyli ilə yanaşı Azərbaycan bəstəkarlarından Səid Rüstəmov, Cahangir Cahangirov, Vasif Adıgözəlov, Hacı Xanməmmədov, Telman Hacıyev və Ramiz Mirişli rəhbərlik edib. Ansamblın xoreoqrafiya qrupunda Əminə Dilbazi, Tutu Həmidova, Böyükağa Məmmədov, Roza Cəlilova, Aliyə Ramazanova, Afaq Məlikova, Kamil Dadaşov, Əlikram Aslanov, Nadir Məmmədov və başqa görkəmli rəqs ustaları yetişib. Ansamblın repertuarını Azərbaycan və dünya xalqlarının mahnı və rəqsləri, xor əsərləri təşkil edir. Mahnı və rəqs ansamblının bədii rəhbəri və dirijoru Ağaverdi Paşayevdir.
Azərbaycan Dövlət Xor Kapellası
300px|thumb|right|Azərbaycan Dövlət Xor Kapellası Qəbələ Beynəlxalq Musiqi Festivalında çıxış edərkən, 2009
Mahir Əliyev (professor)
Nəşrləri
Terapevtik Stomatologiya sahəsində 170-dən çox elmi nəşr (o cümlədən, 3 dərslik, 10-dan çox dərs vəsaiti, 2 patent, 4 səmərələşdirici təklif) olunmuşdur.
Azərbaycan Dövlət Akademik Filarmoniyası
Azərbaycan Dövlət Xor Kapellası
Azərbaycan Dövlət Xor Kapellasının əsası 1926-cı ildə Üzeyir Hacıbəyov tərəfindən çoxsəsli xor yaradılmasına cəhd edilməsi ilə qoyulmuşdur. 1966-cı ildə Dövlət Filarmoniyasının nəzdində Azərbaycan Dövlət Xor Kapellası yaradılmışdır. Yarandığı vaxtdan uzun illər boyu kollektivə əməkdar incəsənət xadimi, xormeyster Eduard Novruzov rəhbərlik etmişdir. 1996-cı ildən Azərbaycan Dövlət Xor Kapellasının bədii rəhbəri və baş dirijoru Gülbacı İmanovadır. Xorun repertuarı Azərbaycan və xarici ölkə bəstəkarlarının əsərlərindən ibarətdir.
Azərbaycan Dövlət Fortepiano Triosu
Azərbaycan Dövlət Fortepiano Triosu 2002-ci ildə Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin təşəbbüsü ilə yaradılıb. Fortepiano triosunun iştirakçıları Töhfə Babayeva (skripka), Nərgiz Əliyarova (fortepiano) və Səbinə İbrahimovadır (violonçel). Fortepiano Triosunun repertuarında Azərbaycan və xarici bəstəkarların əsərləri yer alır.
Azərbaycan Dövlət Simli Kvarteti
Azərbaycan Dövlət Simli Kvarteti 1998-ci ildə yaradılıb. Simli Kvartetin iştirakçıları Uran Seyidov (I violin), Soltan Məmmədova (II violin), Vaxtanq İmanov (viola), Aleksey Miltıxdir (violonçel). Simli Kvartet 1998-ci ilin sentyabrında Parisdə UNESCO xətti ilə keçirilən Q. Qarayevə həsr edilən konsertdə, 2000-ci ildə İstanbul şəhərində Cəmil Rəşid Rey konsert salonunda uğurla çıxış edib.
Afina Akropolu
Afina Akropolu Afina Akropolu — Afina şəhərindəki akropoldur, maili zirvəsi (uzunluğu təxminən 300 m və eni 170 m) olan 156 metrlik qayalıq təpədir. Bu, padşahın olduğu əsas yer idi. İçərisində yunan tanrılarına dualar edilən və qurbanlar kəsilən çoxlu məbədlər də var idi. Günümüzdə Akropol memarlıq sənətinin görkəmli abidəsidir. Təpənin hələ eramızdan əvvəl IV minillikdə məskunlaşdığına dair sübutlar olsa da, Parfenon, Propilei, Erexteyon və Nike Apteros məbədi də daxil olmaqla, burada ən mühüm tikililər eramızdan əvvəl 5-ci əsrdə Periklin təşəbbüsü ilə inşa edilmişdir. 1687-ci ildə Türkiyə-Venesiya müharibəsində (1684-1699) Venesiya mühasirəsi zamanı Parfenonda saxlanılan barıtın top gülləsinə tuş gələrək partlaması nəticəsində Parfenon və digər tikililərə ciddi ziyan dəymişdir.
Tarixi
Afinanın kənarında ucalan, 300 m-in 130 m-ə olan qayalı bir zirvədə ilk istehkamlar klassik dövrün başlamasından çox əvvəl meydana çıxmışdır. Artıq arxaik dövrdə burada əzəmətli məbədlər, heykəllər, müxtəlif dini obyektlər yerləşirdi. Əfsanəyə görə Afinanın ilk kralı və Akropolun qurucusu olan Kekropsun şərəfinə Akropol həm də "Kekropiya" (Cecropia) və ya "Kekrops" (Kekrops) adlanır.
Mikena dövründə (e.ə. XV—XIII əsrlər) Akropol möhkəmləndirilmiş kral iqamətgahı idi. E.ə. VII—VI əsrlərdə burada çoxlu tikinti gedirdi. Tiran Pisistratın (e.ə. 560-527) dövründə kral sarayının yerində ilahə Afina Hekatompedonun məbədi tikildi (yəni məbədin uzunluğu yüz addımdır; heykəllərin fraqmentləri qorunub saxlanılıb, bünövrəsi aşkar edilib). Eramızdan əvvəl 480-ci ildə yunan-fars müharibələri zamanı Akropolun məbədləri farslar tərəfindən dağıdılmışdı. Afina sakinləri yalnız düşmənləri Elladadan qovulduqdan sonra ziyarətgahları bərpa edəcəklərinə and içdilər.
E.ə. 447-ci ildə. e. Periklin təşəbbüsü ilə Akropolda yeni tikinti başladı; bütün işlərə rəhbərlik məşhur heykəltaraş Fidiyə həvalə edilmişdi, görünür, o, bütün kompleksin əsasını təşkil edən layihənin, onun memarlıq və heykəltaraşlıq görünüşünün müəllifi idi. Akropolun ansamblının yaradılmasında memarlar Kallikrates, İktin, Mnesikl, Arxilox və başqaları da çalışmışlar.
5-ci əsrdə Parfenon Məryəmin kilsəsinə çevrildi, Afina Parfenosun heykəli isə Konstantinopola daşındı. Yunanıstan türklər tərəfindən zəbt edildikdən sonra (XV əsrdə) məbəd minarələrin əlavə olunduğu məscidə, daha sonra silah anbarına çevrildi; Erexteyon türk paşasının hərəmxanasına çevrildi, Nike Apteros məbədi söküldü və onun bloklarından qala divarları tikildi. 1687-ci ildə Venesiya gəmisinin gülləsindən sonra partlayış Afina məbədinin demək olar ki, bütün mərkəzi hissəsini dağıtdı və venesiyalıların Parfenon heykəllərini uğursuz söküb götürmək cəhdi zamanı bir neçə heykəl sındırıldı. XIX əsrin əvvəllərində Lord Elgin bir sıra metoplar, onlarla metr friz və Erexteyonun eyvanından bir kariatid olan Parfenon frontonlarının demək olar ki, bütün sağ qalan heykəllərini sındırdı.
1827-ci ildə Yunan üsyançıları tərəfindən Akropolun müdafiəsi zamanı Erexteyon məbədi türk top gülləsindən ağır zədələndi. Türklərin bundan əvvəl tunellərin köməyi ilə Akropolu partlatmaq cəhdlərinin qarşısı mərkəzi küçələrdən birinə adı verilmiş yunan istehkamçısı Kostas Hormovitis tərəfindən alınmışdı.
Yunanıstanın müstəqilliyini elan etdikdən sonra, bərpa işləri davam etdikcə (əsasən XIX əsrin sonunda) Akropolun qədim görünüşü mümkün qədər bərpa edildi: onun ərazisindəki bütün sonrakı tikililər ləğv edildi, Nika Apteros məbədi yenidən quruldu və s. Akropol məbədlərinin relyefləri və heykəlləri Britaniya Muzeyində (London), Luvrda (Paris) və Akropol Muzeyindədir. Açıq havada qalan heykəllər indi nüsxələrlə əvəz olunub.
thumb|left|220px|Akropol antik dövrdə (L.Klenze tərəfindən rekonstruksiya, 1846) thumb|220px|left|Akropol. Şəkil təxminən 1870-ci illərə aiddir. thumb|220px|Akropol. Şəkil təxminən 1870-ci illərə aiddir.
Yuxarı Tiğnit (Çaldıran)
Yuxarı Tiğnit - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 109 nəfər yaşayır (20 ailə).
Samir Muradov
Samir Tahir oğlu Muradov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Samir Muradov 30 dekabr 1995-ci ildə Siyəzən rayonunda anadan olmuşdur. 2002-ci ildə Siyəzən rayonu 3 saylı tam orta məktəbin 1-ci sinfinə daxil olmuşdur. 2013-cü ildə həmin məktəbin 11-ci sinfini bitirmişdir.2014-cü ilin yanvar ayında həqiqi hərbi xidmətə yollanmışdır. 2015-ci ilin iyul ayında həqiqi hərbi xidmətini bitirmişdir.
Döyüş yolu
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Samir Muradov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Samir Muradov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Samir Muradov ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Mehmed Burhanəddin Əfəndi (Əbdülməcidin oğlu)
Mehmed Burhanəddin Əfəndi — 31. Osmanlı sultanı Əbdülməcidin doqquzuncu oğlu, Osmanlı şahzadəsi.
Həyatı
Şahzadə Mehmed Burhanəddin Əfəndi 1849-cu ildə Bəylərbəyi sarayında dünyaya gəldi. Atası Sultan Əbdülməcid, anası isə onun doqquzuncu xanımı Nükət-səza Qadınəfəndi idi. Anasının vəfatından sonra atasının digər xanımı Nevəsər xanımın himayəsində böyümüşdür. Qərb musiqisiylə məşğul olmuş, bəstəkar bir şahzadə idi. Fleyta çalmağı bacarırdı. 9 aprel 1857-ci ildə Dolmabağça sarayında qardaşları Nurəddin Əfəndi, Kəmaləddin Əfəndi və Rəşad Əfəndiylə birlikdə sünnət edildi. Atası vəfat etdiyi zaman 12 yaşında idi. Ögey qardaşı Şahzadə Əbdülhəmid Əfəndinin (II Əbdülhəmid) ən sevimli qardaşı idi. Bu səbəblə taxta çıxdıqdan dərhal sonra qardaşını öz yanına — Dolmabağça sarayına aldırmışdır. Ancaq bir neçə ay sonra Mehmed Burhanəddin Əfəndi vərəmdən vəfat etdi. Məzarı atası Sultan Əbdülməcidin türbəsindədir. Cənazəsi Yavuz Sultan Səlim külliyəsindəki Sultan Əbdülməcid türbəsində dəfn olunmuşdur. Sultan Əbdülhəmid qardaşının ağır itkisindən sonra oğullarından birinin adını da Mehmed Burhanəddin qoymuşdur.
İsrafil ağa Kərbəlayev
200px|thumb|right|Əbdülrəhman ağa Hacıkərim ağa oğlu Dilbazov ortada Kəsəmənli İsrafil ağa Kərbalayev sağda və soldan Salahlı Alinaq bəy Alinaqov.Şəkil 1890-ci ildə Batumda çəkilmişdir 200px|thumb|right|Poylu körpusü 200px|thumb|right|İsrafil ağanın evi 200px|thumb|right|İsrafil ağanın hamamı İsrafil ağa Kərbəlayev (1866 -1917, Qıraq Kəsəmən kəndi, Qazax qəzası) — XX əsrin əvvəllərinə kimi Qazax qəzasının tanınmış bəylərindən, xeyriyyəçi. Qaçaq Kərəm ilə qan düşməni olmuşdur.
Həyatı
İsrafil ağa Oruc oğlu Kərbəlayev 1866-cı ildə Qazax qəzasının Qıraq Kəsəmən (İndiki Ağstafa Rayon Qıraq Kəsəmən) kəndində varlı bəy ailəsində anadan olmuşdur.
İsrafil ağa Qazax şəhərində qədim hamam, Cümə məscidi və 3 nömrəli məktəbin binasını tikdirib.Yeniyetmə vaxtlarından qorxmaz, cəngavər bir bəy oğlu böyük hörmət qazanmışdır. Qıraq Kəsəmən kəndinin ağası olduqdan sonra isə gördüyü işlərlə nəinki öz kəndində, hətta bütün Qazax qəzası, Borçalı Göyçə mahaları, Gəncə və İrəvan quberniyalarında böyük nüfuz qazanmışdır. İsrafil Ağa Qıraq Kəsəmən kəndinin sakinlərinin malına və canından həmişə muğayat olar, kənddə çoxlu xeyriyyəçilik və abadlıq işləri görərdi.
Bu mənada o, kəndə ara sıra basqınlar edən erməni və gürcü oğuru dəstələrini əzib bura basqınlarının qarşısını almışdır. Onun xəbəri və icazəsi olmadan hətta bir çar məmuru belə kəndə gələ bilməzdi. Kovxası olduğu kəndin vergisini həmişə özü ödəyərdi. Əvizində isə kənd sakinlərindən mal-pul yox bir-biri ilə mehriban dolanmağı və oğurluq etməməyi tələb edərdi. Buna riayət etməyənləri isə cəzalandırardı.
Onun gənc vaxtlarda gücünə güc qatan qardaşdığı Molla Zal oğlu İsgəndərin oğlu Kərəm igidliyi idi. Amma onların necə möhkəm dost olmalarına baxmayaraq sonra biriləri tərəfindən bir-birinə düşmən olmuşdurlar. Ancaq onlar düşmən olsalar da mərdanə düşmənçilik etdilər.İsrafil Ağa və Qaçaq Kərəmin mərdliyi, namusu, qeyrəti, igidlik və şücaəti bu gün nəinki Qıraq Kəsəmən elinində hətta bütün Azərbaycanda gənc nəsillərə örnək kimi dəyərləndirilir.
Vəfatı
Azərbaycanı bolşeviklər işğal etdikdən sonra İsrafil Ağanın bütün malı-mülki müsadirə edilib. 1917 ci ilin mart ayında Qıraq Kəsəmən kəndində "qolpun" deyilən su dərəsinin kənarında xaincəsinəgüllələnib.Həmin yerə, bu gün də "Ağavurulan" deyirlər.
Qleyşer (Vaşinqton)
Adam başına düşən illik gəlirə görə həm Vaşinqton ştatında, həm də Uatkom əyalətində axırıncı (255-ci) olmuşdur.
Tarixi
1909-cu ildə Cenni Von tərəfindən əsası qoyulmuş və adlandırılmışdır. Əvvəllər ərazidə qızıl mədənləri, daha sonra isə kömür mədənləri fəaliyyət göstərmişdir. 1904-cü ildə Belliqnham Bey və Britaniya Kolumbiyası dəmir yolu (Bellingham Bay and British Columbia Railroad) çəkilmişdi. 1915-ci ildə artıq burda 3 otel, mağaza, inzibati bina və digər ictimai-iaşə obyekti var idi. 1923-cü ildə Mount Beyker Magistralı (Mount Baker Highway) açıldı.
Coğrafiyası
Ümumi ərazisi 7.8 km² olub, tamamilə quru ərazisindən ibarətdir.
Qara Xızır (Piranşəhr)
Qara Xızır - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Piranşəhər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Qleyşer (Vaşinqton)
İqlimi
Orta illik temperatur 10,4 °C-dir. Ən isti ay İyul (orta aylıq temperatur 18,5 °C), ən soyuq ay Yanvardır (orta aylıq temperatur 3,5 °C). Ən yüksək temperatur 38,0 °C, ən aşağı temperatur isə −16.4 °C olmuşdur.
Orta illik yağıntı miqdarı 1577 mm-dir.
Qara Xızır (Piranşəhr)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 267 nəfər yaşayır (46 ailə). Əhalisini kürdlər təşkil edir.
Qleyşer (Vaşinqton)
2010-cu il əhalinin siyahıyaalınması
110 şəxsi təsərrüfatın 14,5%-ində özləri ilə yaşayan 18 yaşından kiçik uşaq olanlar, 38,2%-ində evli ailə, 2,7%-ində əri olmayan qadın, 6,4%-ində arvadı olmayan kişi, 52,7%-ində isə ailəsi olmayanlar vardı. Şəxsi təsərrüfatın 37,3%-ində tək bir şəxs və 7,3%-ində isə tək yaşayan 65 yaşdan böyük şəxs vardı. Hər şəxsi təsərrüfatda ortalama 1.92 nəfər, hər ailədə isə ortalama 2.50 nəfər vardı.
Yaşayış məntəqəsi əhalisinin orta yaşı 39.4-dür. Əhalinin 12,3%-i 18 yaşdan kiçik, 6,7%-i 18–24 yaş arasında, 35,1%-i 25–44 yaş arasında, 34,1%-i 45–65 yaş arasında, 11,8%-i isə 65 yaşdan böyükdür. Əhalinin 58,8%-i kişi, 41,2%-i qadındır.