cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Məhəmməd xan Zəngənə
Həyatı
Nadir mirzə öz nüsxəsində yazır: "… Əmir- nizam Məhəmməd xan ölümündən 1 il qabaq Urmiyadan gəlirmis. Acı çay körpüsündən keçərkən, Təbriz qadınlarından bir neçəsi ona yaxınlaşaraq çörək qıtlığından ona şikayət edib, balaları aclıq çəkdiklərini bildirir və ağlayırlar. Təbriz qadınlarının göz yaşları Məhəmməd xana çox ağır təsir edir və deyir: " Mənə sabahadək möhlət verin" Sabahı, onun göstərişi ilə həmin ərazinin başçıları və hərbi mənsəb sahibləri çörəkçilərin hamısını tutdular. Çörəyi gizlədib narazılıq yaradan və möhtəkirlik edən o zümrənin hamisı tənbeh olundu. "Uzun saqqallıq edənlərin" çubuq cəzasından sonra hamısının saqqalı qırxıldı. Hətta, bəzilərinin qulağını kəsdilər. Möhtəkirlik edən bütün çörəkçiləri 100–30 tumən arası cərimə etdilər. Çörək bollasdi.
Əmir — nizam Məhəmməd xanın vəfatindan sonra onun vəsiyyətnaməsi zahir oldu. İmamcümə Mirzə Fəzləli tərəfindən oxunan vəsiyyətnamədə çörəkçilərdən alınan cərimə pullarinin sandıqdakı kisədə olduqu göstərilir və həmin pulların çörəkçilərə qaytarılması istənilirdi. Vəsiyyətnaməyə əsasən pullar son tümənədək çörəkçilərə qaytarıldı. Bu o zaman idi ki, Azərbaycanda Qəhrəman mirzə hakim idi və hec kimin artıq nəfəs çəkməyə qüdrəti yox idi.."
Ailəsi
Məhəmməd xanın Əhməd xan adlı oğlu vardı.
İda Qendel
İda Qendel — Polşa mənşəli Britaniyalı skripkaçı, Britaniya imperiyasının ordeni komandiri.
Şəxsi həyatı
İda Qendel Xelm şəhərində yaşayan yahudi ailəsində doğulub. O Natan və Fela Qendellərin kiçik qızı idi. Atası rəssam və qeyri-peşəkar skripkaçı idi.
Musiqi karyerası
İda skripkada çalmağı 3 yaşında Varşava şəhərində Meçislav Mixayloviç adlı skripkaçıdan öyrənməyə başlayır. 5 yaşında o, Betxovenin konsertini ifa etdiyinə görə, Bronislav Quberman mükafatına layiq görülür. 1953-ci ildə İda Venyavskiy adına Birinci skripkaçıların beynəlxalq müsabiqəsinin ən gənc iştirakçısı olur. Karl Fleş və Corce Eneskunun rəhbərliyi altında təkmilləşir. 1937-ci ildə Londonda Henri Vudun rəhbərliyi altında orkestrlə çıxış edir. Qendel ailəsi Böyk Britaniyaya köçür. Qocaman yaşına baxmayaraq, İda Qendel çıxışlarına davam edir. Qendelin diskoqrafoyası çox genişdir. O demək olar ki bütün klassik və romantik skripka repertuarını özündə əks etdirir.
Ədəbiyyat
1970-ci ildə onun "Skripkalı qadın" kitabı işıq üzü gördü.
Cənubi Antil silsiləsi
thumb|Cənubi Antil silsiləsi Cənubi Antil silsiləsi — sualtı silsilə olub Atlantik okeanın cənub hussəsindən keçir.
Silsilə 3500 km məsafədə Odlu Torpaq arxipelaqından başlayaraq Cənubi Sandviç adalarıda daxil olmaqla Antarktidaya qədər uzanır. Silsilənin bəzi hissələrdə hündürlüyü 3000 metrə çatır. Cənubi Georgiya, Cənubi Sandviç adaları, Cənubi Şetland adaları və Cənubi Orkney adaları kimi hissələrdə silsilə səthə çıxır.
Eldar Ağayev
Eldar Əsgər oğlu Ağayev — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı; Qarabağ müharibəsi iştirakçısı.
Həyatı
Eldar Ağayev 1955-ci il 29 sentyabrda Gürcüstan SSR Tbilisi şəhərində hərbçi ailəsində dünyaya gəlmişdir. O, 6 yaşı olanda atasının hərbi xidmətinin başa çatması ilə əlaqədar ailəsi ilə birlikdə Bakıya köçür. 1962-ci ildə Eldar burada 20 saylı orta məktəbə getmiş, sonra təhsilini 134 saylı məktəbdə davam etdirmişdir. 1972-ci ildə Bakı Ümumqoşun komandirlər məktəbinə daxil olmuşdur. 1976-cı ildə təhsilini başa vurub motoatıcı ixtisası ilə Kalininqrad vilayətinin Qusev şəhərində hərbi xidmətə başlamışdır. O,1978-ci ildə Kamçatka yarımadasında, 1981–1984-cü illərdə Amur vilayətinin Obluçye şəhərində motoatıcı bölüyünün komandiri, 1984–1986-cı illərdə isə məhdud sovet qoşunları tərkibində Əfqanıstanda 395-ci motoatıcı taborunun kəşfiyyat rəisi, sonra isə həmin alayın kəşfiyyat bölüyünün komandiri olmuşdur. E. Ağayev Əfqanıstanda xidmətini başa vurduqdan sonra Kalininqrad şəhərinə göndərilmişdir. O, 1989-cu ilə qədər burada motoatıcı alayın kəşfiyyat rəisi vəzifəsində çalışmışdır. Bu müddətdə təhsilini davam etdirmiş, Solneçnoqorsk şəhərində Ali Zabitlər Kursunu bitirmiş, sonra xidmətini Almaniyada yerləşən Qərb Qoşun Qrupunda davam etdirmişdir. Onu əvvəlcə, 70-ci tank alayının kəşfiyyat rəisi, sonra isə Drezden 9-cu Əlahiddə Qvardiya kəşfiyyat taborunun komandiri təyin edilmişdir.
Döyüşlərdə iştirakı
Ermənilər torpaqlarımıza hücum edən zaman Eldar Vətənə qayıdır. O, 1992-ci ildə Milli Ordunun tərkibində özünün yaratdığı 775-ci reyd dəstəsinin komandiri kimi fəaliyyətə başladı. Bir müddətdən sonra isə 776-cı kəşfiyyat taborunu yaratdı və onun komandiri oldu. Onun komandirlik etdiyi tabor dəfələrlə qaynar döyüşlərə atılmış və onlarla erməni quldurunu məhv etmişdi. Eldarın yaratdığı tabor 1995-ci il dövlət çevirilişinin qarşısının alınmasında da iştirak etmişdi. Bu taborun 18 əsgər və zabiti "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür. O, 1997-ci ilədək həmin vəzifədə qalmışdır. Polkovnik E. Ağayev 1997-ci ildən 2000-ci ilədək Azərbaycan Texniki Universitetində hərbi kafedranın rəisi olmuş, 2000–2001-ci illərdə isə BAÜKM-nin kəşfiyyat kafedrasının rəisi vəzifəsində çalışmış, sonra isə öz şərəfli işini Ədliyyə Mazirliyində Məhkəmə Qərarlarının icrası Baş İdarəsinin təlim-tədris mərkəzinin rəis müavini vəzifəsində davam etdirmişdir.
Lal (film, 1992)
Məzmun
Kinolentdə sözü ilə əməli düz gəlməyən, "biz gələcək nəsillər qarşısında məsuliyyət daşıyırıq" deyən, lakin iş görmək lazım gələndə qaçıb aradan çıxan dil pəhləvanları tənqid olunur.
Eldar Ağayev
Döyüşlərdə iştirakı
17 may 2013-cü ildə vəfat etmişdir.
Lal (film, 1992)
Film haqqında
Film Bəhram Osmanovun quruluşçu rejissor kimimkinoda ilk işidir.
Eldar Ağayev
Ailəsi
Ailəlidir, bir övladı var.
Lal (film, 1992)
Film haqqında
Film Cəlil Məmmədquluzadənin eyniadlı hekayəsi əsasında ekranlaşdırılmışdır.
Eldar Ağayev
Milli Qəhrəman
Sovetlər birliyi zamanı "Qırmızı Ulduz", "İgidliyə görə" ordenləri ilə təltif olunub. Qarabağ döyüşlərində iştirak etdiyi üçün "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif olunub.
Azərbaycan Respublikası prezidentinin 4 aprel 1995-ci il tarixli 307 saylı fərmanı ilə Ağayev Eldar Əsgər oğluna "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür.
Kərəm Hadızadə
Kərəm Əmiralı oğlu Hadızadə — Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar teatrının aktyoru, «Fəxri Mədəniyyət İşçisi» döş nişanı ilə təltif olunmuşdur.
Həyatı
Kərəm Əmiralı oğlu Hadızadə 15 sentyabr 1965-ci ildə Qazax rayonunun Kosalar kəndində anadan olmuşdur. 1994-cü ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin «Dram və kino aktyorluğu» fakültəsini bitirib. 1991-ci ildən Bakı Kamera Teatrının, 2009-cu il oktyabr ayının 1-dən Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar teatrının aktyorudur. Bir çox Beynəlxalq teatr festivallarında iştirak edib. 2013-cü ilin iyun ayının 25-də Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin «Fəxri Mədəniyyət İşçisi» döş nişanı ilə təltif olunmuşdur.
Dram və kino aktyorudur. Bir neçə televiziya filmində və reklamda çəkilmişdir. Evlidir.
Mükafatları
6 may 2023-cü ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.
Qərbi Miyo
Qərbi Miyo  — Fransa da kanton, region — Cənub-Pireneylər, departament — Averon. Miyo dairəsinə daxildir.
Kantonun INSEE kodu — 1244. Qərbi Miyo kantonuna cəmi 4 kommuna daxildir, onlardan ən əsası Miyo kommunasıdır.
Əhali
2006-cı ildə əhalinin sayı 17 884 nəfər təşkil edirdi.
Xlamidomonada
—  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi. İkihüceyrəli qamçılılardandır.
Xlamidomonada protistalar aləmindədir və bir koloniya deyil. Amma çox hüceyrəliliyin işləməsində əhəmiyyətli bir tək hüceyrəli olaraq vəzifə alır. Çünki Xlamidomonada, volvoksa olduqca oxşayır və çox hüceyrəliliyə atılan ilk addım hesab olunmaqdadır.
Xüsusiyyətləri
Xlamidomonada qamçılı bir protista olmasına baxmayaraq, bu qamçısı davamlı deyil. Bölünmə əsnasında, ətrafdakı kimyəvi maddələri istifadə edərək qamçıları sintez edəcək fermentlər ifraz edir və beləcə normalda passiv olaraq hərəkət edə bilən Xlamidomonada aktiv hərəkət edə bilən hala gəlir. Xlamidomonada 4 bölünməyə qədər fərqli fərdlər olaraq davranmır, yəni bölünmə sonrasındakı 16 hüceyrə bir-birinə yapışıq halda qalır. Lakin daha sonra bu strukturlar bir-birlərindən ayrılır və tək hüceyrələr olaraq həyatlarına davam edirlər. Bu səbəblə Xlamidomonada çox hüceyrəliliyə keçiddə əhəmiyyətli bir pillə olaraq görülür.
3.8 milyard il əvvəl ilk canlılıq başlamış, 2.5 milyard il qədər əvvəl ilk fotosintetik bakteriyalar təkamülləşmiş, 750 milyon il əvvəlinə qədər tək hüceyrəlilik hakim olmuş, 750 milyon il əvvəlində isə çox hüceyrəlilik təkamülləşməyə başlamış, 580 milyon il əvvəlində çoxhüceyrəlilik kompleksləşməyə başlamış, 542 milyon il əvvəlində növlərə ayırılma prosesi pik nöqtəsinə çatmış və 500 milyon il qədər əvvəl isə dövrümüzdəki canlıların çoxu şəkillənmişdir.
Bu səbəbdən çoxhüceyrəliliyin təkamülləşməsiylə birlikdə təxminən 750-700 milyon il əvvəl yavaş-yavaş başlayıb, 635-542 milyon il əvvələ getdikcə sürətlənməyə başlayıb, 542-530 milyon il əvvəlində pik nöqtəsinə çatıb, 530-490 milyon il əvvəl yenidən normal halına qayıdan bir müxtəliflik artımını, sürətli bir təkamül müddətini, Kambri Partlayışını müşahidə etməkdəyik. Bu müddət dövrümüzün müasir canlılarına doğru atılan ən əhəmiyyətli addımlardan biridir.
Cəfərqulu xan Qaraçorlu
Cəfərqulu xan Rza xan oğlu Qaraçorlu (1800-?) — Qaraçorlu elinin hakimi, Qacarlar ordusunun sərkərdəsi, Əmir Tuman.
Həyatı
Cəfərqulu xan Rza xan oğlu 1800-cü ildə Qaradağ vilayətinin Məvazixan mahalında anadan olmuşdu. Atasından sonra Qaraçorlu elinin hakimi olmuşdu. Qacarlar ordusunun sərkərdəsi idi. Əmir Tuman (general-mayor) rütbəsi daşıyırdı. İran-Əfqan müharibəsində iştirak etmişdi.
Cəfərqulu xan Qaraçorlu Herat savaşında yaralanmışdı. Lakin o yarasına fikir verməyib sonadək qəhrəmanlıqla vuruşdu. Məhəmməd şah Qacar bu igidə altın və at bağışladı.
Bu ünlü Qaraçorlu əmiri qacarların siyasi həyatında mühüm rol oynamışdı.
Ailəsi
Cəfərqulu xanın Surxay xan adlı oğlu vardı.
Alkoqollu içkilər
thumb|right|220px|Alkoqollu içkilər Alkoqollu içkilər (spirtli içkilər) — tərkibində etanol (etil spirti, sadə dildə — alkoqol) olan içki.
Aşşur (tanrı)
Aşşur- assuriya, şumer-akkad  mifologiyalarında müharibə, dava tanrısı.
Mikania eucosma
Mikania eucosma Mikania eucosma Mikania eucosma
Metaseiulus pomi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Mikania eucosma
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Jazz-Iz-Christ
Jazz-Iz-Christ — erməni-amerikan müğənnisi Serj Tankyanın rəhbərlik etdiyi qrup Jazz-iz Christ debüt studiya albomu. Albom 23 iyul 2013-cü ildə Serjical Strike Records leyblı tərəfindən buraxıldı.
Albom üzərində tanınmış pianoçu Tiqran Hamasyan, flautist Valeri Tolstov və truba ifaçısı Tom Dupreyin böyük əməyi var. Bundan əlavə albomda Stüart Koupeland və aktyor / musiqiçi Devid Alpay və Vinsent Pedullanın ifaları yer alıb. Tankyanın əvvəlki diskoqrafiyasından fərqli olaraq, 15 trekdən yalnız 4-ü ("Distant Thing", "Song of Sand", "Garuna", and "Miso Soup") Serjin vokallarından ibarətdir. Qadın vokalçının yer aldığı "End of Time" istisna olmaqla, qalan bütün treklər instrumental əsərləridilər.
Mark-Andre ter Ştegen
Mark-Andre ter Ştegen (alm. Marc-André ter Stegen; ) — alman futbolçu, qapıçı. Barselona klubunda oynayır. Almaniya millisinin ehtiyat qapıçısıdır.
Qobustan radiosu
Qobustan radiosu — Krım vilayətinin Sevostopol şəhərində Azərbaycan dilində yayımlanan radio.
Mark-Andre ter Ştegen
== Uğurları ==
Qobustan radiosu
Krım vilayətinin Sevostopol şəhərində Azərbaycan dilində “Qobustan" radiosu on iki ildir ki, fəaliyyət göstərir. Bu müddət ərzində Azərbaycan milli adət-ənənələrinin, tanınmış ziyalılarının, mədəniyyətinin, incəsənətinin, həmçinin erməni terror təşkilatlarının Azərbaycanda törətdikləri vandal aktları barəsində yerli əhaliyə ətraflı məlumatlar verilir, klassik musiqilərimiz səsləndirilir. “Qobustan” radiosu getdikcə öz proqramlarını zənginləşdirmiş və rəngarəng verlişləri ilə dinləyicilərin rəğbətini qazanmışdır. 2010-cu ilin əvvəllərində radionun 150-ci verilişi dinləyicilərə təqdim olunmuşdur.
"Qobustan" bu radionun yaradılmasında və yerli əhali arasında böyük nüfuz qazanmasında onun redaktoru Həbib Əliyevin xüsusi əməyi olmuşdur.
Mark-Andre ter Ştegen
Klub
Barselona
Milli
Almaniya U-19 Almaniya
Elza Salahova
Salahova Elza Əbdüləziz qızı — kimya elmləri doktoru.
Həyatı
Salahova Elza Əbdüləziz qızı 1950-ci ildə dekabr ayının 24-də Bakı şəhərində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. O, 1968-ci ildə 172 saylı orta məktəbi "gümüş medalla" bitirmiş və həmin ildə Azərbaycan Pedoqoji İnstitutunun Kimya fakültəsinə daxil olmuşdur. E. Ə. Salahova institutda oxuduğu müddətdə elmi işə maraq göstərmiş və tələbə elmi cəmiyyətinin fəal üzvü olmuşdur. 1972-ci ildə onun apardığı elmi tədqiqat işi respublikada Mendeleyev cəmiyyəti xətti ilə keçirilən elmi konfransında II yerqazanmış və mükafata layiq görülmüşdqür. E. Ə. Salahova 1972-ci ildə Azərbaycan Pedoqoji İnstitutunun kimya fakültəsinin "fərqlənmə" diplomu ilə bitirmiş, institutun kimya fakültəsinin elmi şurasının təqdimatı əsasında həmin ildə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Qeyri üzvi və Fiziki kimya institutunun "elektrokimya"ixtisası üzrə aspiranturya daxil olmuşdur. 1979-cu ildə o, "renium ilə tellurun birgə elektrolitik çökməsi prosesinin tədqiqi" mövzusunda namizədlik dissertasiya işini Lensovet adına Leninqrad Texnoloji İnstitutunda "elektrokimyəvi istehsalat" ixtisası üzrə müvəffəqiyyətlə müdafiə etmiş və texniki elmlər namizədi adına layiq görülmüşdür.
2010-cu ildə Kimya Problemləri İnstitutu nəzdində fəaliyyət göstərən Dissertasiya Şurasında "Fiziki kimya" və "Qeyri üzvi kimya" ixtisasları üzrə "Renium xalkogenidlərinin elektrokimyəvi çökdürülməsinin elmi əsasları və alınmış yarımkeçirici təbəqələrin fiziki kimyəvi xassələri" mövzusunda doktorluq dissertasiya işini müdafiə etmiş və kimya elmləri doktoru adını almışdır.
Təhsili, elmi dərəcə və elmi adları
1972-ci ildə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Qeyri üzvi və Fiziki kimya institutunun "elektrokimya"ixtisası üzrə aspiranturya daxil olmuşdur.
1979-cu ildə o, "renium ilə tellurun birgə elektrolitik çökməsi prosesinin tədqiqi" mövzusunda namizədlik dissertasiya işini Lensovet adına Leninqrad Texnoloji İnstitutunda "elektrokimyəvi istehsalat" ixtisası üzrə müvəffəqiyyətlə müdafiə etmiş və texniki elmlər namizədi adına layiq görülmüşdür.
1997-ci ildə baş elmi işçi dərəcəsi almışdır.
Əmək fəaliyyəti
Əmək fəaliyyəti bütünlüklə AMEA-nın KQUKİ ilə bağlıdır. E. Ə. Salahova 1972-ci ildən hal hazıradək renium və onun ərintilərinin elektrokimyəvi yolla alınamsı sahəsində geniş elmi tədqiqat işləri aparır. Onun apardığı elmi işin istiqaməti elektrokimyəvi çökdürmə yolu ilə nazik təbəqə şəklində yarımkeçirici xassəyə malik renium xalkogenidlərinin Re-X alınmsının elmi əsaslarının işlənib hazırlanmasından, onların fiziki kimyəvi xassələri arasında qanunauyğunluqların müəyyən edilməsindən və tədbiq edilməsi üçün yarımkeçirici materialların seçilməsindən ibarətdir. Işin elmi yeniliyi ondan ibarətdir ki, ilk dəfə olaraq elektrokimyəvi çökdürmə yolu ilə yarımkeçirici xassəyə malik nazik təbəqə şəklində renium xalkogenidlərinin alınması prosesi işlənib hazırlanmışdır.
E. Ə. Salahova 2004-cü ildə institutda "renium ərintilərinin elektrokimyası" qrupu, 2011-ci ildə isə sektor rəhbəri olmuşdur. 2014-cü ildən o, "renium ərintilərinin elektrokimyası və elektrokatalizi" laboratoriyasının rəhbəridir. Rəhbərlik etdiyi ilk gündən lazımi avadanlıqlarla təmin olunmuş, yarımkeçirici təbəqələrin elektrokimyəvi yolla alınması, çökmə prosesinin mexanizminin öyrənilməsi, alınan təbəqələrin fiziki-kimyəvi xassələrinin tədqiq edilməsi, alınan birləşmələrin struktur quruluşu və fotoelektrik xassələrinin ğyrənilməsi ilə məşğul olmuşdur.
O, eyni zamanda Respublika Qadın cəmiyyətində fəal iştirak edir və dəfələrlə Respublika qadınlar qurultayının nümayəndəsi olmuşdur. Azərbaycan Elmləe Akademiyasının " Qadın problemləri və gender bərabərliyi" üzrə komisiyanın sədridir.
Elmi əsərləri
Ümumilikdə 110 elmi əsərin (55 məqalə), 1 monoqrafiya və 6 patentin müəllifidir.
Monoqrafiya
"The electrochemical production of thin films of rhenium chalcogenides" LAP LAMBERT, Academic Publishing, 2014, pp108.
Son illərdə xaricdə dərc olunmuş elmi əsərlər
Ailəsi
2 qizi və 4 nəvəsi var.
Dissertantlara elmi rəhbərlik
1 nəfər kimya üzrə fəlsəfə doktoru almış, 2 nəfər isə dissertantdır
Təltif və mükafatlar
Anadan olmasının 60 illik yubileyi ilə əlaqədar fəxri fərman
KQÜKİ-nun 80 illikyubileyi ilə əlaqədar fəxri fərman
İstinadlar
43 elmi istinad var
Bəzəkli dağı
Bəzəkli dağı - Kəngərli rayonu ərazisində dağ (hünd. 1978,0 m). Dərələyəz silsiləsi nin suayırıcısında, Çalxanqala kəndindən  2,5 km qərb də yerləşən zirvə. Üst Triasın Karni və Nori mərtəbələrinə aid Tənənəm lay dəstəsi nin dolomit və əhəngdaşı larından təşkil olunmuş günbəzvari yüksəklikdir. Tektonik cəhətdən Şərur-Culfa qalxım zonasının Şərur seqmenti nin  cənub-şərq batım hissəsində müşahidə edilən eyniadlı qılıcvari antiklinalın şimal-şərq qanadında yerləşir. Zirvə hissəsi və şimal-şərq yamacından cənub-şərq istiqamətli üstəgəlmə keçir.
Miralay
Miralay (Osmanlı dili: ميرآلای ), Osmanlı imperiyasının son dövrü ilə Türkiyə Respublikasının ilk illərində istifadə edilən mirliva və kaymakam rütbələri arasındakı hərbi rütbədir və müasir rütbələr arasında polkovnik hərbi rütbəsinə bərabərdir.
Bununla birlikdə Miralay rütbəsi də, 26 noyabr 1934-cü il tarixli 2590 saylı Ləqəb və Adların Ləğvi Haqqında Qanunun üçüncü maddəsinə uyğun olaraq ləğv edilmişdir.
Metaseiulus pomoides
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Mikania cochabambana
Mikania cochabambana Mikania cochabambana Mikania cochabambana
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Haqverdi Talıboğlu
Haqverdi Talıboğlu (1930-2018) — Aşıq, şair, müəllim.
Həyatı
17 mart 1930-cu ildə Göyçə mahalının Ağkilsə kəndində anadan olub. O,Aşıq Ələsgərin kiçik oğlu Talıbın oğludur.
1951-ci ildə Kirovabad Pedoqoji İnstitutunun dil-ədəbiyyat fakultəsinə daxil olmuş, 1955-ci  ildə həmin  institutu  bitirmişdir.
Kəlbəcər rayonunun Yanşaq  və Qamışlı kəndlərində 1958-ci  ilə  kimi  müəllim işləmişdir. 1958-ci ildən Basarkeçər rayonunun Ağkilsə kəndində 30 il məktəb direktoru  işləmidir. 1988-ci ildə doğma yurd-yuvasından məcburən ayrılan Haqverdi Ələsgərov Daşkəsən rayonunun Bayan kəndində məskunlaşmışdır.
Daşkəsən rayonunun Bayan kəndində yaşamışdır.
2018-ci il iyulun 4-də Gəncə şəhərində vəfat etmiş, iyulun 5-də Göygöl  qəbirstanlığında  dəfn olunmuşdur.
Anthemis filicaulis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Azərbaycan Respublikasının xalq şairlərinin siyahısı
thumb|right|250px|“Xalq şairi” fəxri adının döş nişanı
Çin rəqəmləri
Çin rəqəmləri Çin dilindəki işarələri yazmaq üçündür. Hal-hazırda Çin dilində danışanlar 3 say sistemindən istifadə edirlər: Hind(Ərəb) say sitemi bütün dünyada və iki yerli sistemdə istifadə olunur. Daha oxşar yerli system danışıq dilindəki rəqəmlərə uyğun gələn Çin işarələridir. Digər say sistemi isə Suzhou(Suçjou) və ya huama ədədləridir.
Yazılı rəqəmlər
Çin say sistemi Çin yazılı dilində istifadə edilən, şifahi ədədlərin yazıldığı işarələrdən ibarətdir.
Mənbə
https://en.wikipedia.org/wiki/Chinese_numerals
Metaseiulus profitai
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Qərbi Rodez
Qərbi Rodez  — Fransa da kanton, region — Cənub-Pireneylər, departament — Averon. Rodez dairəsinə daxildir.
Kantonun INSEE kodu — 1245. Qərbi Rodez kantonuna cəmi 4 kommuna daxildir, onlardan ən əsası Rodez kommunasıdır.
Əhali
2006-cı ildə əhalinin sayı 22 017 nəfər təşkil edirdi.
İşum
İşum(di-šum, bəzən ì-šum, i-šum-mu) tanrı, ya tanrıların elçisi (nāgir ilī) və ya qulluqçusu (rābiṣu), bələdçisi(ālik maḫrīšu) , Babil tanrısı Erranın xələfi, tanrı Nerqalın elçisi. İşum eyni zamanda gecə bələdçisi (dEN.MI.DU.DU, bēlu mūttallik muši) və yolların ağası, sahibi (bēl sūqi, sukkal sūqi) hesab edilir.
Zakir Kərimov
Kərimov Zakir Qəzənfər oğlu (23 noyabr 1949) — polis polkovniki, Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti "Nеft Kəmərləri" idarəsinin yanğından mühafizə, əməyin mühafizəsi və təhlükəsizlik tехnikası şöbəsinin rəisi (2003–2013).
Həyatı
Zakir Kərimov 23 noyabr 1949-cu ildə Göyçə mahalının Basarkеçər rayonunun, Daşkənd kəndində anadan olmuşdur. 1956–1966-cı illərdə Bərdə rayonunun Yeni Daşkənd kənd orta məktəbində oхumuşdur. 1966-cı ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin fizika fakültəsinə qəbul olmuşdur. Oхuduğu müddətdə fakültənin həmkarlar ittifaqının sədri olmuşdur. 1971-ci ildə univеrsitеti bitirdikdən sonra Azərbaycan Еlmlər Akadеmiyasının Fizika İnstitutunda еlmi işçi kimi ilk əmək fəaliyyətinə başlamışdır. Buradan Gürcüstanın Batumi şəhərinə əsgəri хidmətə göndərilən Zakir Kərimov kapitan rütbəsi ilə 1973-cü ildə хidməti başa vurmuşdur. Nümunəvi хidmətlərinə görə əsgərlikdə partiya sıralarına daхil еdilmişdir. 1973-cü ildə Bərdə rayonunun Zümürxan kəndində fizika müəllimi işləmiş və 1974-cü ildə ailə həyatı qurmuşdur.
Zakir Kərimov 1975-ci ildə DIN-nin Kəlbəcər rayon milis şöbəsində inspеktor kimi işə başlamışdır. 1978-ci ildə SSRI DİN-nin Akadеmiyasının qiyabi şöbəsinə daхil olmuş еlə həmin ildə də Ağdam rayon milis şöbəsinə siyasi məsələlər üzrə rəis müavini təyin olunmuşdur. 1983-cü ildə Moskva şəhərində polkovnik rütbəsi almışdır. 1987-ci ildə Zakir Kərimov Gədəbəy rayon milis şöbəsinin rəisi təyin olunmuş və 1989-cu ilə qədər burada çalışmışdır. Zakir Kərimov Gədəbəydə işlədiyi müddətdə Göyçəlilərin Göyçədən itkisiz köçürülməsində böyük fədakarlıq göstərmişdir. 1989-cu ildə Zakir Kərimov Quba rayonu milis şöbəsinə rəis təyin olunmuşdur. 1992-ci ilə qədər burada çalışdıqdan sonra sərəncama çıхmışdır. 2003-cü ildən 2013-cü ilin yanvar ayına qədər Azərbaycan Rеspublikası Dövlət Nеft Şirkəti "Nеft Kəmərləri" idarəsinin yanğından mühafizə, əməyin mühafizəsi və təhlükəsizlik tехnikası şöbəsinin rəisi işləmişdir.
2009-cu ildə Zakir Kərimovun 60 illik yubilеyi ilə əlaqədar şair-publisist Füzuli Ramazanoğlu "Bu da bir talеdir" (392 səh. +32 səh. şəkil.) adlı kitab yazmışdır.
Ölməzdən əvvəl baxılmalı 50 film
"Ölməzdən əvvəl baxılmalı 50 film" — 22 iyul 2006-cı ildə Britaniyanın Channel 4 televiziya studiyası tərəfindən göstərilən teleşou. Proqram Film 4 televiziya kanalının ümumi efir buraxılışına hazırlanmışdır.
Proqramda 50 film təqdim edilmişdi. Filmlər televiziya tənqidçilərinin, ekspert və sadəcə izləyicilərin sorğusu nəticəsində seçilmişdir. Hər film öz janr və stilində ən mükəmməli kimi yığılırdı. Təzəlikcə prokata buraxılmış filmlər, yeni çəkilənlərdən daha çox idi. 2000-ci illərdə buraxılmış filmlərə doqquz nominasiya, 90-cı illərdəkinə on iki, 80-ci illərə doqquz, 70-ci illərə yenə doqquz və yalnız on bir seçilmiş film 70-ci ildən tez ekranlara çıxmışdır.
Sirr açanlar
Sirr açanlar - ABŞ-nin Discovery kanalında yayımlanan tele veriliş. Verilişin aparıcıları Ceymi Hayneman və Adam Sevic müxtəlif sirlərin üstünü açırlar. Verilişin Çəkiliş prosesi adətən San-Fransisko körfəz sahəsində olur. 2015-ci ilin Oktyabr ayının 21-də verilişin sonuncu mövsümü olan 14-cü mövsümünün yayımlanacağı deyilmişdir. Şou 248-ci seriyada bitəcək, yoxlanılmış miflərin sayı 1050-yə, keçirilmiş eksperimentlərin sayı 2950-yə çatacaqdır.
Urqe Ərmet (İşembay)
Urqe Ərmet — Başqırdıstan Respublikası nın İşembay rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Ərmet kənd şurası nın tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Malaqa Müasir İncəsənət Mərkəzi
Malaqa Müasir İncəsənət Mərkəzi (ispan dilində: Centro de Arte Contemporáneo de Málaga, qısaldılmış şəkildə - CAC Málaga) - XX əsrin son 30 ilində və və müasir dövrdə yaradılmış heykəltaraşlıq və vizual sənət əsərlərinin toplanması üzrə ixtisaslaşmış müasir incəsənət muzeyi. Muzey 17 fevral 2003-cü ildə 1980-ci illərədək Malaqa şəhərinin mərkəzində fəaliyyət göstərmiş keçmiş topdansatış ticarət bazarının binasında açılmışdır.
Malaqa Müasir İncəsənət Mərkəzi alman "incəsənət evləri", alman dövlətləri üçün səciyyəvi olan kunstxauslar modelinə uyğun olaraq müasir incəsənətin sosial, siyasi və estetik meyllərini inkişafı istiqamətində mühüm tədbirlər həyata keçirmişdir.
Muzeyin binası 1937-1939-cu illərdə arxitektor Luis Quteres Sotonun layihəsi əsasında inşa edilmişdir.
Muzeyin sahəsi 6 000 kv. m.-dir, onun 2 400 kv. metri eksponatların nümayişi üçün ayrılmışdır. Malaqa Müasir İncəsənət Muzeyinin daimi kolleksiyası 400 eksponatdan ibarətdir. Muzeydə Luiza Burjuanın, Ceyk və Dinos Çepmenlərin, Herhard Rixterin, Pol Makkartinin, Aniş Kapurun, Raymond Pettibonun mövsümi sərgiləri keçirilmişdir. Muzeydə həmçinin, kinoların nümayişi, konsertlər və konqreslər də təşkil olunur.
Azərbaycan Milli Xalça Muzeyi
Azərbaycan Milli Xalça Muzeyi — Azərbaycan xalqının milli mədəniyyətinin və incəsənətinin əvəzsiz xalça və xalq tətbiqi sənəti nümunələri ilə birgə müasir dövr rəssam və xalq sənətkarlarının ən nümunəvi əsərləri toplanan muzey. Azərbaycan Milli Xalça Muzeyi Azərbaycan SSR-nin Nazirlər Sovetinin 13 mart 1967-ci il tarixli 130 nömrəli sərəncamı ilə yaradılmışdır. 1967–1993-cü illərdə Azərbaycan Xalçası və Xalq Tətbiqi Sənəti Dövlət Muzeyi, 1993–2014-cü illərdə Lətif Kərimov adına Azərbaycan Xalçası və Xalq Tətbiqi Sənəti Dövlət Muzeyi, 2014–2019-cu illərdə Azərbaycan Xalça Muzeyi, 2019-cu ildən bu günədək Azərbaycan Milli Xalça Muzeyi adlanır. Yarandığı dövrdə dünyanın yeganə ixtisaslaşdırılmış xalça muzeyi idi. Azərbaycan xalçasının milli bədii irsin ən önəmli tərkib hissələrindən biri kimi qorunub saxlanılması, əsaslı və hərtərəfli öyrənilərək geniş ictimaiyyətə təqdim edilməsi muzeyin yaradılmasının başlıca məramı olmuşdur.
Muzey özündə 7 kolleksiyanı birləşdirir: "Xovlu xalçalar", "Xovsuz xalçalar", "Xalça məmulatları", "Bədii metal", "Keramika, şüşə, ağac, kağız", "Parça, geyim, tikmə" və "Zərgərlik məmulatları".
Lal (film, 2003)
Lal — Cəlil Məmmədquluzadənin eyniadlı hekayəsi əsasında çəkilmiş film.
Məzmun
İki oğlan uşağı küçədə hönkürtü ilə ağlayırlar. Lakin heç kəs onların göz yaşının səbəbini aydınlaşdıra bilmir. Sonda lal-kar bir səfil (İdris Rüstəmov) həmin uşaqları görür və öz çörək payını onlara verir. Uşaqlar ağlamağı kəsərək çörəyi yeməyə başlayırlar.
Bəxtiyar Allahverdiyev
Bəxtiyar Allahverdiyev — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı.
Həyatı
Allahverdiyev Bəxtiyar Əzizulla oğlu 10 iyun 1974-cü ildə Bakı şəhərində dünyaya göz açıb. 1991-ci ildə Bakıda 199 saylı məktəbi bitirib. 1992-ci ildə Milli Orduya çağırılır. "N" saylı hərbi hissədə xidmətə başlayır.
Döyüşlərdə iştirakı
Bəxtiyar tez bir zamanda özünü doğrulda bilir. Silahlardan istifadə etməyi və hərbin sirlərini öyrənən Bəxtiyar 1992-ci il cəbhəyə göndərilir. Qubadlı rayonunda əsl qəhrəmanlıq səhifələri yazır. Gənc əsgər olmasına baxmayaraq o, peşəkar döyüşçülərdən geri qalmırdı. Füzuli, Murovdağ əməliyyatlarında xeyli erməni quldurunu məhv edir. Sonra onu 1994-cü ildə Ağdərə, Tərtər cəbhələrinə göndərirlər. Xidməti vaxtı bitməsinə baxmayaraq o, Vətənimizi dar gündə qoymur. Yenidən əməliyyatlara atılır və öz döyüşçü gücünü göstərir. Müharibədə göstərdiyi əfsanəvi qəhrəmanlığı rəhbərliyin gözündən yayınmadı.
1995-ci il Müdafiə Nazirliyi onu Türkiyə Respublikasına göndərdi. Burada hərbi kurs alan Bəxtiyar 1996-cı il Vətənə döndü. 1997-ci il gizir rütbəsi aldı və "N" saylı hərbi hissəyə taqım komandiri təyin edildi. 2000-ci ildə ordudan tərxis olunur. 2001-ci ildə işləyə-işləyə Polis Akademiyasında təhsil alır.
Hazırda İsmayıllı rayonunda sahə müvəkkili vəzifəsində çalışır.
Ailəsi
Ailəlidir.
Milli Qəhrəman
Azərbaycan Respublikası prezidentinin 4 aprel 1995-ci il tarixli 307 saylı fərmanı ilə Allahverdiyev Bəxtiyar Əzizulla oğlu "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür.
Kinq-Corc adası
Coğrafi koordinatkarı -62.0241°N, -58.34882°W.
Coğrafiyası
thumb|250px|left|Cənubi Şetland adalarının xəritəsi (ingilis variantı) thumb|250px|left|Sönmüş Üç Qardaş vulkanı Ada şimal-qərbdən cənub-şərqə 16 dəniz mili, şimal-şərqdən cənub-qərbə isə 43 dəniz mili məsafədə uzanır.
Cənub-şərqi olfuqca parçalıdır. Burada çoxlu sayda buxta və körfəzlər mövcuddur. Şimal-qərbində buxtalar demək olar ki, yoxdur. Adanın böyük qismi buzlaqlarla örtülüdür. Çoxlu sayda mövcud olan təpələr vulkanik məşhəllidir. Bəzi yüksəkliklərin hündürlüyü 500 metr təşkil edir. Buzlaqların hündürlüyü isə 600 metrdir. Burada həmcinin çoxlu sayda göl vardır.
Nelson adasından Faylds boğazı ilə ayrılır. Boğazın eni burada 150 metr təşkil edir. Boğazda çoxlu sayda sualtı daşlar vardır.
Əhali
thumb|left|Çiliyə məxsus olan "[[Prezident Frey Montavla (Antarktika stansiyası)|Prezident Frey Montavla" və rusiyaya məxsus olan "Bellinshauzen" (sağ)]] thumb|left Adanın əhalisi əsasən qütb stansiyalarında çalışan elmi işçilərdən ibarətdir.
Çili məxsus olan Prezident Frey Montavla antarktik stansiyasında poçt fəaliyyət gostərir ki, işçilər sərbəst şəkildə məktub göndərə bilirlər. Yay ayları buradan Çilinin Punta-Arenas şəhərinə avia reyslər təşkil edilir. 2004-cü ildə ruslara məxsus stansiya yaxınlığında Müqəddəs Üçlük Kilsəsi fəaliyyət göstərir. Kilsə xadimləri sransiya işçiləri ilə birlikdə öz yerlərini dəyişirlər.
Lids Universiteti
Lids Universiteti — İngiltərənin Qərbi Yorkşir vilayətinin Lids şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi; ölkənin ən aparıcı ali təhsil ocaqlarından biridir. Universitet tələbələrin sayının çoxluğuna görə ölkənin ikinci ən böyük ali məktəbidir.
Xarici əlaqələri
Lids Universiteti təlim və tədqiqat sahəsində qazandığı nailiyyətləri bölüşmək üçün dünyanın bir sıra ali təhsil müəssisələri ilə əməkdaşlıq edir. Avropanın bir çox ali məktəbi kimi Lids Universiteti də Erasmus Mundus proqramında iştirak edir, tələbə mübadiləsi proqramını həyata keçirir və qlobal tədqiqatlar aparmaqla dünyanın diqqətini özünə cəlb edir.
Reytinqi
Böyük Britaniyanın "Times Higher Education Supplement - QS World Universities Rankings" jurnalının 2009-cu ildə apardığı dünya universitetlərinin reytinqinə əsasən, Lids Universiteti 100 ən yaxşı ali məktəb arasında 99-cu yerdə olmuşdur.
"Times Higher Education World University Rankings"in 2010-cu il üzrə dünyanın ən nüfuzlu universitetləri arasında apardığı araşdırmaya əsasən, Lids Universiteti 168-ci, "QS World University Rankings"in açıqlamasına görə isə 85-ci yerdə qərarlaşmışdır.
Metaseiulus smithi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Lids Universiteti
Reytinqi
"QS World University Rankings"in 2011-2012-ci tədris ili üçün açıqladığı reytinq cədvəlində Lids Universiteti 93-cü, "Times Higher Education World University Rankings"in cədvəlində isə 133-cü yerdə idi.
Məşhur məzunları
Buranın məzunu olan məşhurlardan misal olaraq aşağıdakıların adlarını çəkmək olar:
Survakari nunatakı
thumb|Triniti yarımadasının yerləşməsi.
Mikania obtusata
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Survakari nunatakı
Yerləşməsi
Survakari nunatakı -64.16111°N, -59.24583°W koordinatlarında yerləşmişdir. Seydol qayasından 5.66 km cənub-şərqdə, Mureno zirvəsindən 4.09 km cənub-qərbdə, Vetrovala zirvəsindən 8.2 km şimal-qərbdə, Hornsbi dağından 6.29 km şimal-şərqdə yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.
Yovşanyarpaq atıl-batıl
(Zosima absinthifolia) - cinsinə aid bitki növü.
Mikania euryanthela
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Metaseiulus tuttlei
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Alt
thumb|250px| [[Skripka (soldakı) və alt (sağda).]] Alt (,, həmçinin , ,  ,  və , , ) — skripkadan bir az böyük simli musiqi aləti. Skripkadan böyük olduğu üçün daha aşağı registrdə səslənir. Alt yayla çalınan mövcud simli alətlər arasında ən qədimi sayılır. XV–XVI əsrlərdə yarandığı ehtimal edilir.
Faqot
thumb| FAQÓT  - konusvari kanalı və ikiqat qamış dilçəyi olan, nəfəsli musiqi aləti. Faqot ağcaqayından düzəldilir. Faqotun konusvari gövdəsi ikiqat əyilmiş uzun boru formasındadır. Faqot isə XVI əsrdə İtaliyada quraşdırılmışdır, orkestrdə XVII əsrin sonlarından tətbiq edilir, XVIII əsrdən orkestrlərdə daimi istifadə olunur.
"Lalə" qızlar ansamblı (film, 1991)
"Lalə" qızlar ansamblı — 1991-ci ildə "Lalə" vokal-instrumental qızlar ansamblına ithafən çəkilmiş film.
Film haqqında
Film İstehsalat və Kommersiya Birliyinin Bakıdakı 2 Saylı Təmir-Tikinti Müəssisəsinin sifarişi ilə çəkilmişdir.
Mureno zirvəsi
Mureno zirvəsi (връх Мурено, ‘Vrah Mureno’ \'vr&h mu-'re-no\) — Antarktidanın Qreyam torpağının Triniti yarımadası sahillərindən şimalda yerləşən, 1100 m hündürlüklü qaya zirvəsidir. Zirvə Aldomir silsiləsinin şimal hissəsidir. Syöqren buzlağı ilə Boydell buzlağı arasında yerləşmişdir.
Zirvə qərbi Bolqarıstanda yerləşən Mureno şəhərinin adını daşıyır.
Yerləşməsi
Mureno zirvəsi -64.14444°N, -59.17083°W koordinatlarında yerləşmişdir. Loboş zirvəsindən 5.18 km cənub-qərbdə, Vayld dağından 16.9 km şimal-qərbdə, Vertovala zirvəsindən 7.15 km şimal-qərbdə, Draka nunatakından 11.94 km şimalda, Hornsbi dağından 10.34 km şimal-şərqdə, Seydol qayasından 7.22 km cənub-şərqdə yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.
Ağa Ələkbər Təbrizi
Ağa Ələkbər Ağa Səməd oğlu Təbrizi (1839-1907) — diplomat.
Həyatı
Xarici İslər nazirliyinin əməkdaşı idi və İranı bir sıra xarici dövlətlərdə diplomat kimi təmsil etmişdir. İstanbul şəhərində konsul olmuşdu.
Ağa Ələkbər Təbrizi sonra Tehran şəhərinə dönmüş, Xarici İslər nazirliyində şöbə müdiri kimi çalışmışdı.
Ailəsi
Ağa Ələkbər Təbrizi İsmayıl xan və Səməd xan adlı oğlanları vardı.
Əsl innab
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Dünyanın bir sıra ölkələrində təbii və yabanı şəkildə rast gəlinir.
Botaniki təsviri
6–8 m hündürlükdə yarpağını tökən kiçik ağac və koldur. Yarpaqları növbəlidir. Dairəvi yarpaqların qaidə hissəsində 2 ədəd tikana çevrilmiş yarpaqaltlıqları və çiçək qrupu yerləşir. Çiçəkləri 2 cinsli, 5 üzvlüdür. Ulduzvarı və görkəmsizdir, kasacığı nəlbəkivaridir. Geniş üçbucaq formalı, dilimlidir. Ləçəkləri xırda, enli, qaşıqvarı, erkəkcikləri əhatə edəndir. Sütuncuğu 1–2, bəzən 3 bölümlüdür. Yumurtalığı 2-dir, bəzən 3–4 yuvalıdır. Meyvəsi çəyirdəkmeyvəyə oxşardır, ətli, şirəli, izokarplıdır. Toxumları hamar, şırımsızdır. Oduncağı sıx və möhkəmdir, nüvə və canlı oduncağa ayrılmayandır, seyrək boruludur, qırmızımtıl-qonur və ya qırmmızıdır.
Ekologiyası
Günəşli yerləri və yaxşı drenajlı torpaqları sevir.
Azərbaycanda yayılması
Böyük və Kiçik Qafqazda, Naxçıvan MR-da təbii halda rast gəlinir.
İstifadəsi
Qida bitkisidir. Meyvələrindən mebel sənayesində, yeyintidə, təbabətdə və s. sahələrdə geniş istifadə olunur.
Robert Parker
Yazıçıya dünya şöhrətini detektiv Spenser haqqında silsilə romanlar qazandırmışdı. Parkerin son romanı 2010-cu ilin fevralında işıq üzü görəcək.
Robert Parker 77 yaşında qəflətən vəfat edib.
Rövşən İsax
Rövşən İsax (tam adı: Rövşən İsax oğlu Məmmədov; ) — Azərbaycanlı rejissor, aktyor.
Həyatı
Rövşən İsax 14 avqust 1970-ci ildə Gəncədə anadan olub. M.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun "dram teatrı və kino aktyoru" fakültəsində təhsil alıb (1988-1992). Dövlət Gənclər Teatrında (1993-1994), Dövlət Pantomim Teatrında (1994-1995) aktyor kimi, Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində (1993-1998) müəllim kimi çalışıb. Azərbaycan Dövlət Televiziyasında, ANS TV-də, Space TV-də rejissor kimi çalışıb. Türkiyənin Samanyolu Televiziyasının STV Azərbaycan filialında icraçı direktoru olub (1998-2001). Hazırda "Pozitiv Media"nın direktorudur. Tam və qısametrajlı bədii, habelə onlarla reklam filminin müəllifidir. Ailəlidir. Üç övladı var.
Mirliva
Mirliva (Osmanlı dili: ميرلوا ) ― Osmanlı imperiyasının son dövrü ilə Türkiyə Respublikasının ilk illərində istifadə edilən feriki əvvəl və miralay rütbələri arasındakı hərbi rütbə. Müasir ekvivalenti general-mayordur. "Paşa" titulu Mirliva rütbəsindən başlayaraq əldə edilirdi.
Məsələn Mahmud Şövkət Paşa mirliva rütbəsi ilə Erkân-ı Harbiye-i Umûmiye Riyasetinə (Baş Qərargah) keçirilmiş və 16-cı Korpus komandanı olarkən 1 aprel 1916-cı ildə Diyarbəkirdə Mustafa Kamal Paşa isə İldırım Ordular qrupuna Komandir vəzifəsinə təyin edilmişdir.
Bununla birlikdə Mirliva rütbəsi də, 26 noyabr 1934-cü il tarixli 2590 saylı Ləqəb və Adların Ləğvi Haqqında Qanunun üçüncü maddəsinə uyğun olaraq ləğv edilmişdir.
Rauf Adıgözəlov
Rauf Adıgözəlov (tam adı: Rauf Zulfüqar oğlu Adıgözəlov; d. 22 noyabr 1940, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ. – ö. 29 iyun 2002, Bakı, Azərbaycan) — Azərbaycanlı skripkaçı, müğәnni, professor, Əməkdar incəsənət xadimi (1991). Azərbaycan musiqisində misilsiz xidmətləri olan sənətkar.
Həyatı
Rauf Zülfü oğlu Adıgözəlov 1940-cı il noyabrın 22-də Bakıda anadan olmuşdur. Muğam xanəndəsi Zülfü Adıgözəlovun ailəsində dünyaya göz açan Rauf, uşaqlıqdan musiqiyə həvəs göstərmişdir. Bu həvəslə o, 1961-ci ildə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasına daxil oldu. Həmin ildə gənc ifaçıların I Zaqafqaziya müsabiqəsində iştirak etdi. Təhsilini daha da mükəmməlləşdirmək üçün Rauf, Pyotr İliç Çaykovski adına Moskva Dövlət Konservatoriyasını da bitirdi. Uzun illər Azərbaycan Dövlət Simfonik Orkestrində konsertmeyster vəzifəsində, 1966-cı ildən isə Azərbaycan Dövlət Kamera Orkestrində çalışdı.
Məlahətli səsə malik olan Rauf Adıgözəlov, mahnı janrının inkişafında da öz xidmətlərini əsirgəmədi. O, həm orkestrdə çalışır, kamera ansamblında işləyir, digər tərəfdən bəstəkar mahnıları və romanslarda skripka ilə ifa edirdi. Adıgözəlov klassik və müasir bəstəkarların əsərlərini özünəməxsus zərifliklə ifa edirdi. Rauf Adıgözəlov Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında gənc kadrlarında yetişməsində də böyük kömək göstərmişdi. O, burada dosentlikdən professora qədər yüksəlmişdi.
Daha çox vokal və skripka ifaçısı kimi məşhur olan Rauf Adıgözəlov, müxtəlif ölkələrdə konsert proqramı ilə çıxış edirdi. O, 1996-cı ildə Misir Musiqi Akademiyasına professor kimi dəvət almışdı. O, bir neçə ildən sonra Bakıya gəlmiş və 2002-ci il iyunun 29-da vəfat etmişdi.
Ailəsi
Atası muğam xanəndəsi Zülfü Adıgözəlovdur. Böyük qardaşı bəstəkar, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti Vasif Adıgözəlovdur. Dirijor, xalq artisti Yalçın Adıgözəlovun əmisidir.
Mare adası (İndoneziya)
Mare adası — İndoneziyanın Molukk adaları qrupuna daxil olan ada. Halmahera adasından qərbdə, Tidore adasından isə cənubda yerləşir. Qarışıq vulkan olması ilə yanaşı Halmahera vulkan silsiləsinin bir parçasıdır.
Rauf Adıgözəlov
İrsi
2003-cü il noyabrın 25-də Bakı Musiqi Akademiyasında Rauf Adıgözəlovun xatirə gecəsi keçirilmişdir. Tədbirdə Adıgözəlovun Azərbaycanı kənarda ölkələrdə də ləyaqətlə təmsil etdiyi vurğulanmışdır. Tədbirin sonunda Bakı Musiqi Akademiyasının müəllim və tələbələrinin ifasında Azərbaycan bəstəkarlarının əsərləri səsləndirilmişdir.
Həmçinin 2005-ci ilin yanvar ayında Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının 70 illiyi münasibəti ilə Kamera musiqisi festivalı keçirildi. Tədbirdə I hissədə Rauf Adıgözəlovun xatirəsinə həsr olunmuş 11 saylı sonatası səsləndi. Sonatanın ifaçıları Lalə Həsənova (violino) və Fəridə Əhmədbəyova (piano) idi.
Türk dili islahatı
Türk dili islahatı — (türkcə Dil Devrimi, dil inqilabı və ya dil islahatı), türk dilinin ərəb və fars mənşəli sözləri unudulmuş qədim Türk dillərdən alınmış və ya Türk köklərdən istifadə edilərək tamamilə yenidən düzəldilmiş sözləri ilə əvəz etməyə yönəltmiş bir dövlət kampaniyası idi. Kampaniya 12 İyul 1932 tarixində Atatürk tərəfindən başladılmiş və 1970-ci illərədək davam etmişdir. Türkсədəki qeyri-türk ünsürlərə qarşı mübarizəsinin ən qızğın mərhələsi 1932-1938-ci illər arasında aparılmışdır. Dil islahatından qabaq türk dilinin leksik fondunun əksər hissəsi ərəb və fars sözləri təşkil etmişdirsə, kampaniyasının başa çatmasından sonra ərəb sözlərin payı cəmi 6%-ə, fars sözlərinki isə 1 %-ə enmişdir.
Osmanlı dönəmi
Türklər ərəb və fars dilli xalqlarla təmasa girəndə öz dillərində olmayan sözləri aldılar. Ancaq tapılmayan sözlərə əlavə olaraq, türk sözləri zaman keçdikcə öz funksiyalarını itirdi və ərəb və fars sözləri ilə əvəz olundu. Türk dilində od sözü fars atəşi ilə əvəz edilmişdir. Yalnız sözlər deyil, hər iki dildə ifadələr və konstruksiyalar, həmçinin qrammatika qaydaları da alındı. Nə türkdilli mövzular, nə ərəb və farsdilli mövzular, nə də digərləri bu cür Osmanlı dilini başa düşə bilmədilər. Nə türkdilli mövzular, nə ərəb və farsdilli mövzular, nə də digərləri bu cür Osmanlı dilini başa düşə bilmədilər. Nə türkdilli mövzular, nə ərəb və farsdilli mövzular, nə də digərləri bu cür Osmanlı dilini başa düşə bilmədilər. Bu dili yalnız savadlı insanlar, yazıçılar və şairlər, dövlət səviyyəsində olanlar istifadə edirdi. Yazılı dil ilə danışıq dili arasında boşluq var idi. Əslində qəzetlərinin geniş ictimaiyyət tərəfindən başa düşmədiyi üçün satılmayan jurnalistlər dillərini saflaşdırmağın yollarını axtarırdılar. Məsələn, təbiət elmləri mənasında ərəbcə “Ulum-i Tabiiyye” ifadəsinin əvəzinə Təbiət Elmləri demək daha başa düşülən olduğunu aşkar etdilər və yazılarında bu qədər sadələşdirməyə getdilər.
Tanzimat dövründən bəri, türk yazıçıları mürəkkəb ərəb və fars idiomalarından azad olaraq yazılı dilini türk dilinə yaxınlaşdırmaqda maraqlı idilər. İbrahim Şinasi (1824-1871) və Namiq Kamal (1840-1888) sadələşdirmə meylinə başladı, Əhməd Midhət (1844-1912) və İkinci Məşrutiyyət illərində, Ömər Seyfəddin, Mehmet Əmin Yurdaqul (1868-1944) kimi müəlliflərlə birlikdə böyük bir inkişaf etdi.
1910-ci illərdə Türk Ocaqları və İttihad və Tərəqqi kimi təşkilatlar içərisində Türkçü və Turançı görüşlərinin artmasının şahidi oldular. Bu dövrdə bəzi yeni fikirlər sadələşdirilmiş görüşə qoşulmağa başladı. Bunlardan ən təsirli biri İstanbuldan başqa Türk ləhcələrindən, xüsusən Orta Asiyanın qədim yazılı dillərindən sözlər götürmək fikri idi. 1870-ci ildə nəşr olunan fransız şərqşünası Pavet de Courteille'nin Çağatayca Sözü, 1896-cı ildə nəşr olunan Orxon yazıları və 1917-ci ildə nəşr olunan Divanü Lüğat-it-Türk bu yanaşma üçün zəngin bir material təmin etdi. Mövcud türk köklərindən yeni anlayışlara cavab vermək üçün söz çıxarmaq meyli 1914-cü illərdə hiss olunmağa başladı.
Cümhuriyyət dönəmi
300px|thumb|right|1930-cu ildə Atatürkün bir çıxışında "Milli duyğu ilə dil arasındakı əlaqə çox güclüdür. Milli və zəngin dil milli hissin inkişafında əsas rol oynayır. Türk dili dillərin ən zənginlərindən biridir; dilini xarici dillər boyunduruğundan qurtarmalıdır. " şifahi Dil modernləşməsi ideyaları Türkiyə İstiqlaliyyət müharibəsi dövründə və Cümhuriyyətin ilk illərində arxa plana keçirildi. Atatürkün 1931-ci ilə qədər açıq bir münasibəti yox idi. 1932-ci ildə Türk Dili Qurumunun açılması ilə dil inqilabı sürətləndi. Assambleyanın 1932-ci ildə Türk Dili Qurumunun açılışından sonra açılış nitqində “Biz Türk Cümhuriyyətinin əsas istəyi olaraq hər dövrdə milli mədəniyyətin yüksəlişini təmin edəcəyik. İstəyirik ki, dövlət quruluşumuzun hamısı özünə, gözəlliyinə və zənginliyinə nail olmaq üçün türk dilinə diqqətli olsun və maraqlansın.
Mustafa Kamal Atatürkün əsas maraqlarından biri tarix, digəri isə dil idi. 1932-ci ildə Türk Dili İmtahan Cəmiyyətini qurdu. Bu cəmiyyətin daxilində bu işin müxtəlif sahələrini "hərbi" planlaşdırma (dilçilik, etimologiya, qrammatika, terminologiya, leksikoqrafiya ...) ilə idarə etmək üçün bir çox komissiya yaradıldı və təyin edildi. Bu cəmiyyətin vəzifələrindən biri dildə sözlər axtarmaq və xarici sözlər əvəzinə türk dilini tapmaq idi. Hər əyalətdə qubernatorların başçılığı ilə söz skanlama fəaliyyətlərinə başlanıldı. Bir ildə 35.000 yeni lüğət mənbəyi yarandı. Bu vaxt, elm adamları 150 köhnə əsər axtardılar və o vaxta qədər türk dilində heç istifadə olunmayan sözlər topladılar. 1934-cü ildə 90.000 söz toplanaraq tarama lüğətində yayımlandı. Ərəbcə qələm əvəzinə yerli ləhcələrdə (yağış, aqibət, xətt, konsepsiya, qamış, yuva, ...) fərqli təkliflərdən istifadə olunurdu. Səbəb kəlməsi üçün 26 fərqli təklif və Hədiyyə sözü üçün 77 fərqli təklif var. Sonda hədiyyə sözünün əvəzinə hədiyyə olaraq türk mənşəli seçildi.
Bununla birlikdə, "dili xarici sözlərdən təmizləmək" prosesi yalnız Şərq mənşəli dillərdən (ərəb, fars ...), eyni dərəcədə xarici Qərb mənşəli sözlərdən azad edildi. Ləğv edilmiş yerini dəyişdirmək üçün hətta Qərb dillərindən türk dilinə bir çox söz daxil edildi.
Zamanla türk sözünün mövcudluğunda sadələşdirmə, ədəbi əsərlərdə istifadə olunan türk mənşəli və xarici mənşəli sözlərin ləğvi, bəzən onları hətta türk dili qaydalarına əməl etməyən məcburiyyət sözləri ilə əvəz etməyə çalışması, dilin mədəni və tarixi mənbələrdən qopması təhlükəsini yaratdı.
İradə Əliyeva (atlet)
İradə Azad qızı Əliyeva (27 dekabr 1991; Bakı, Azərbaycan) — Azərbaycanı təmsil edən yüngül atlet. 2016-cı ildə baş tutan XV Yay Paralimpiya Oyunlarında gümüş medala sahib olub.
Həyatı
İradə Əliyeva 1991-ci il dekabrın 27-də Bakı şəhərində anadan olub. 1997-2008-ci illərdə Sabunçu rayonunda 310 nömrəli tam orta məjtəbdə təhsil alan İradə Əliyeva, ali təhsilini 2008-2012-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Ajademiyasında (ADBTİA) alıb. Əvvəl voleybolla məşğul olub. 2005-ci ildən isə nizə atma ilə məşğul olur. Şəxsi məşqçisi Bəxtiyar Zeynalovdur.
Karyerası
İradə Əliyeva 2015-ci ildə Qətərin Doha şəhərində baş tutan Dünya Çempionatında 44.18 metr nəticə ilə turnirin qalibi oldu.
2016-cı ilin avqust ayında İradə Əliyeva Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutan XV Yay Paralimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. İradə Əliyeva nizə atma turnirində 42.58 metr nəticə ilə gümüş medala sahib oldu.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 21 sentyabr 2016-cı il tarixli Sərəncamına əsasən XV Yay Paralimpiya Oyunlarında qazandığı nailiyyətlərə və Azərbaycan idmanında xidmətlərinə görə İradə Azad qızı Əliyeva 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edildi.
Mustafa Miyasoğlu
Mustafa Miyasoğlu — türkiyəli yazıçı, şair, dramaturq, tədqiqatçı