cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Andorra Polis Korpusu
thumb|[[Andorra polis avtomobili (2008).]] Andorra Polis Korpusu — Andorra Knyazlığının milli polis qüvvəsi. 2007-ci ildə verilən məlumatlara əsasən, ölkənin təxminən 85 minlik əhalisinə xidmət göstərən 240 zabit var idi.
İvan Qroznı və oğlu İvan 16 noyabr 1581-ci ildə
Əsərin yaradılması
İlya Repinin Qroznısı həqiqətən də qorxuludur. Bir ayağı artıq qəbirdə olan bu qaniçən, zalım qatilin əlləri qana bulanıbdır. O, nəinki öz oğlunun qanını, həm də Pskov, Novqorod, Tver və Polotsk sakinlərinin, ağlagəlməz ölümə məhkumların və bütün tanış "xainlərin" qanlarını axıtmışdı. Öz hüdudsuz mütləqiyyətində, o, özünü bütün əxlaqi qanunlardan çoxdan azad edibdir, o, heç kimin qarşısında cavabdeh deyil, insan həyatı isə, onun üçün heç bir önəm daşımır. Amma bu dəfə çar Qroznı özünün bütün işlərinin davamçısı olan oğlunu qətlə yetirir, onu əhatə edən qarşısıalınmaz qəzəb tutmasından sonra yaranan ata sevgisi, qorxu, kədər, peşmançılıq, hisslərinin tufanı - IV İvanın bütün bu mürəkkəb hissləri Repin tərəfindən ifrat ekspressiya ilə verilibdir.
Adətən qara rahib geyimini geyinən İvan Qroznı döşəmədə yıxılmış oğlunu bərk-bərk bağrına basaraq, qalın şırnaqla axan qanı əbəs yerə dayandırmağa cəhd göstərirdi, nahaq yerə öldürülənin həyatı isə axirətlik dünyasına aparılırdı. Çar İvanın sifəti solğundur, az qala hədəqəsindən çıxan geniş açılmış gözlər isə dəli baxışı təəssüratı yaradır. thumb|left|250px|İvan Qroznı və oğlu İvan. Rəsm əsərinin mərkəzi kompozisiyası
Bütün ifrat gərginliklə dolu zəhmli atadan fərqli olaraq, şahzadə İvan burada gücsüz keçinmə prosesində təsvir olunmuşdu: onun sönmüş gözləri artıq ətrafda baş verənləri görmür, bədəni yumşalıb və ağırlaşıbdır. Yalnız sol əli son cəhddə xalçaya söykənir, artıq ağappaq-solğun yanağından isə acı göz yaşları axır. Şahzadənin şalvarlarının altından görünən açıq-çəhrayı kaftan və yaşıl güllü tumacdan tikilmiş çəkmələr atasının qara geyimləri ilə kəskin ziddiyyət yaradır. Repinin bu rəsm əsərindəki rəng quruluşunda intensiv qırmızı rəng üstünlük təşkil edir. O, heç bir qatışıq olmadan təmiz al-qırmızı rəngdən istifadə edirdi, buna görə də rəssamın istifadə etdiyi bu qırmızı rəng özünün fövqəladə çalar müxtəlifliyi ilə fərqlənir. Şahzadənin gicgahındakı yaradan axan al qan, onun geyim qatlarında qırmızı qana bənzəyən kölgələr, qırmızı xalçada yaranmış tünd-qırmızı qan gölməçəsi - bütün bunlar tabloda göstərilən faciə ilə harmoniyada olan gərginlik koloriti yaradır. Palatadakı göyümtül alaqaranlıq və kiçik pəncərədən daxil olan soyuq dağınıq işıq, göstərilən dramatik səhnənin gərginliyini daha da gücləndirir.
Fevralın 10-da knyaz Yusupovların Peterburqun Neva prospektində yerləşən evində möhtəşəm bir sərgi açılmışdı və burada da ilk dəfə olaraq "İvan Qroznı və oğlu İvan 16 noyabr 1581-ci ildə" şəkli ictimaiyyətə təqdim olunmuşdu. Onun uğuru sadəcə olaraq sarsıdıcı idi. Mütərəqqi tənqidçilər tablonu tərifləyərkən, köhnəfikirli mühafizəkarlər onu tənqid etmişdirlər. Sərgidə tablonu görən bir tənqidçi, burada təsvir olunan hədsiz dəhşətin tamaşaçılara estetik zövqdən qane olmalarına mane olduğunu bildirmişdir. Digər bir tənqidçi, əsərin psixoloji cəhətini təqdir edərək, tablonun ən yüksək səviyyədə ifadə gücünə çatmış olduğunu bildirmişdir. Qəzet yazarları əsərin bir karikaturaya çevriləcəyini yazırdılar. Tablodakı həddindən artıq "iyrəncilik" bir yana, göstərilən çoxlu qan səhnələri də digər bir tənqid mövzusu olmuşdur. İmperiya Elmlər Akademiyasından olan anatomiya professoru belə bir yaradan o qədər çox qan çıxmayacağına dair bir nitq söyləmişdir. Tablonun müdafiəçilərindən olan tənqidçi Vladimir Stasov və yayımcı Aleksey Suvorin bildirilən bu tənqidləri lağ etmiş və rəsm əsərindəki əsas mövzunun çarın emosional zorakılıq aktından sonra duyduğu peşmançılıq və özünü günahlandırma hissi olduğunu bildirmişdilər. Tənqidçilərdən birisi, tabloda təsvir olunmuş cinayət aktı ilə yanaşı, eyni zamanda xristiyan üslubunda olan bir sevgisinin və ata ilə oğul arasında çözülməsi mümkün olmayan münaqişənin də göstərildiyini bildirmişdir.
İvan Qroznının kanonizasiya olunmasına uzun illər çalışmış Rus Pravoslav Kilsəsi Müqəddəs Sinodunun başçısı Konstantin Pobedonostsev, bu tablonu görən zaman çox əsəbləşmişdi və imperator əlahəzrətlərinə bu barədə öz narazılığını bildirmişdi. İmperator III Aleksandr üzərində olan nüfuzundan istifadə edərək, şəklin sərgilərdə nümayişinin qadağan olunmasını təmin etmişdir. Pobedonostsev, "bu günlərin sənəti heyrətamizdir: ən kiçik bir ideya və tematikadan yalqız və çılpaq realizm, tənqid və ifşa meylli əsərlər yaranır" demişdir.
Bu tablo qadağan edilməsi ilə, Rus İmperiyasında senzuraya məruz qalan ilk rəsm əsəri oldu. Qatil çarın portretləşdirilməsi Rus monarxiya sisteminə qarşı bir hücum kimi şərh olundu. Sənət kolleksiyaçısı Pavel Tretyakov sərgidən dərhal sonra tablonu satın almışdı, lakin 1 aprel 1885-ci ildə onun özünə "tablonun digər şəxslərə verilməsi və ya hər hansısa bir formada xalqa nümayiş olunmasının qadağan edildiyi" bildirilmişdi. Sarayda çalışan sənətkar Aleksey Boqolyubovun xahişi ilə, bu qadağa, üç ay sonra, yəni 11 iyun 1885-ci ildə aradan qaldırıldı. Sonrakı illərdə tabloya olan qarşıdurma və neqativ ifadələr azalaraq tədricən bitmişdir. İlya Repin Rus incəsənətinin dahisi, bu tablo da onun ən mühüm əsərlərindən biri sayılmışdır.
Təsvir
300px|thumbnail|left|Əsərin qaralama versiyası, 1883, Tretyakov Qalereyası, Rəssam Repinin bundan daha məşhur əsərini tapmaq yəqin ki, çox çətin olar. Onun tamaşaçıya bağışladığı təəssürat son dərəcə sarsıdıcıdır. Vəziyyət özü müdhiş və eyni zamanda da dəhşətlidir. Çar İvan Qroznı oğlu İvanı qətlə yetirir və bununla da IX əsrdən bəri Rus torpaqlarına başçılıq etmiş Rürikov sülaləsinə son qoyur. Birdən ayılma və dəhşətli hərəkətin dərk etmə anı tamaşaçı qarşısında bütün tragizm formasında durur. Çar təşviş içindədir, qarşımızda mütləqiyyətə əsaslanan hökmdar yox, dəhşət və dərddən ağlını itirmiş qoca durur. Artıq ölməkdə olan oğlunun bədəninə bərk-bərk yapışan çar, onun gicgahındakı yaranı bağlamağa və sürətlə axan al qanı dayandırmağa çalışır. O, çarəsiz şəkildə düzəldilməsi mümkün olmayanı düzəltməyə çalışır.
Rəsm əsərində hər iki fiqur - ölü oğul və diri ata bir-birinə tutuşdurulur. Şəkil kompozisiya cəhətdən elə işlənilib ki, əvvəlcə seyircinin diqqəti hələ bir an öncə tam qüvvə, enerji, həyatla dolu cansız bədənə yönəlir. Sonra tamaşaçı qatil-atanın dəli gözlərini görür. Zəhmli çarın arıq əlləri və sifətin meyit sarılığı, onun artıq çoxdan ölmüş mənəvi mahiyyətindən danışır. Onlar sanki öz yerlərini dəyişblər: ölü İvan-oğul və hələ canlı İvan-ata. Dəhşət saçan və kədər doğuran atmosferi çar otağındakı tərtibat tamamlayır: qırmızı xalçalar, yıxılmış kreslo, ölüm aləti (çarın əl aləti) və qırmızı divarlar. Təəssürat yaranır ki, qan hər yerdədir. Qapı arasında cinayət şahidinin kölgəsi nəzərə çarpır. Daha bir an və cinayətin bütün izlərini ört-basdır etmək üçün otağa çarın ən yaxın adamları daxil olacaqdır.
Maraqlı bir detal divardakı çərçivədir. Rəssam tamaşaçıya bu çərçivənin təyinatını müstəqil şəkildə düşünməyi təqdim edir. Qaranlıq fonda onu görmək mümkün deyil. Şəkil, güzgü, ikona - bu sirrdir və onu müəyyənləşdirmək mümkün deyil. Çox güman ki, bu baş verənləri əks etdirməyən güzgüdür. Çünki məhz güzgüdə şeytan əks olunmur - buna slavyanlar hələ qədim zamanlardan inanırdılar.
Tabloya vandalizm
Rəsm əsərinə 30 (16) yanvar 1913-cü ildə edilən vandalizm aktı hər kəs üçün gözlənilməz bir addım idi; deyilənlərə görə, Tretyakov qalereyasının mühafizi Georgi Xruslov tabloya edilən hücum barədə xəbər tutan kimi, dərddən özünü qatarın altına atmışdı. Sənətkarlar tərəfindən bu, daimi diskussiyaların mövzusuna çevrilmişdi. Həmçinin, o dövrün bütün qəzet icmalları hadisə gedişatını ətraflı şəkildə təsvir etmişdirlər: <div class="floatright" style="background-color:#EEEEEE;border:1px; font-size:90%; solid #C8C8C8;padding:1em;text-align:center"> 148px 148px İvan Qroznı və oğlunun zolaq-zolaq kəsilmiş üzləri Rəsm əsərinə hücum edən şəxs (A.A. Balaşov) . Təcili qalereyaya gələn qəyyum İ.S.Ostrouxov, əsərə baxdıqdan sonra yırtıqların uzununa olmasına görə əsərin restavrasiyasının mümkünlüyünə əmin oldu, bundan sonra təcili məşhur rəssam İlya Repinə teleqraf göndərərək dəyərli rəsm əsərinin restavrasiyasına kömək etməyi xahiş etdi. İ.S. Ostrouxov həmçinin Peterburqdan məşhur bərpaçı Boqoslavskini dəvət etmişdim.
Saxlanılan Balaşov polis-axtarış sisteminin rəis köməkçisi Andreyev tərəfindən dindirilmişdi; onun verdiyi cavabların bir hissəsi sağlam düşüncəli və idraklı, bir hissəsi isə tamamilə mənasız və məntiqsiz idi, buna görə də, onu dindirən mütəxəssislər ümumi nəticəyə gəlirlər ki, o, hər halda anormal bir insandır. Onun əqli qabiliyyətinin tədqiqi məqsədi ilə, polis işçiləri Balaşovu dərhal Ruhi Xəstələr üçün Dispanserə yerləşdirirlər. Qeyd etmək lazımdır ki, Balaşovun bacısı İyevleva da eyni sindromla Alekseyev Şəhər Psixiatrik Xəstəxanasında saxlanılırdı. Dindirmə zamanı Balaşovun bildirdiyinə görə, o, həmin əsəri çoxdan kəsmək fikrində idi. Balaşovun görkəmi çox müəmmalı idi: onu dindirən şəxslərin gözlərinə baxmır, onlarla yavaş-yavaş, sanki söz axtarırmış kimi danışırdı.
Yanvarın 17-də İlya Repin Kuokkaladan təcili şəkildə Moskvaya dönür və dərhal Tretyakov qalereyasını ziyarət edərək, İvan Qroznı və şahzadə İvanın zədələnmiş başlarını bərpa etməyə başlayır. Tretyakov qalereyasının müdiri təyin olunmuş İqor Qrabarın sözlərinə görə, Repin qalereyaya baş çəkən zaman, ona bu barədə əvvəlcədən xəbər verilməmişdi, buna görə də Moskvanın bir kənarından geriyə, yəni şəhərin mərkəzinə o, yalnız günün sonunda qayıda bilmişdi. Amma rəsm əsərinin yaranmasından artıq demək olar ki, üç onillik keçmişdir; bu müddət ərzində Repinin həm bədii üslubiyyatı, həm də rəng traktovkası ciddi dəyişikliyə uğramışdır. Rəssam heç nəyi bərpa etmir və o dövr üçün ona olan tərzdə çarın və şahzadənin başlarının yenidən çəkir. Repinin bu rəsm parçası, bir yamaq kimi köhnə əsərin üzərinə yerləşmişdir. Bir neçə saatdan sonra emalatxanaya daxil olan İqor Qrabar kətan üzərindəki hələ təzə rəngləri və dəyişiklikləri görür və əsəbləşir. Onun (yəni Repinin) qərarı öz cəsarəti ilə sadəcə olaraq kobud və ədəbsiz idi. Və Qrabar rəssamın qoyduğu rəngləri qupquru silir (Repin o vaxt Moskvanı artıq tərk etmişdi) və akvarellə əvvəlcə itirilmiş yerləri yenidən doldurur, daha sonra isə lak boyaları ilə tamamlayır.
Bir neçə aydan sonra rəssam Tretyakov qalereyasına geri dönür; xeyli müddət özünü yaratdığı rəsm əsəri qarşısında durur lakin heç bir dəyişiklikləri görmür.
Faktlar
2013-cü ilin oktyabr ayında bir qrup tarixçi, çar İvanın qədim apologetunun müdafiəçiləri olan pravoslav fəal və Böyük Boyko tərəfindən İvanın kanonizasiyasının tərəfdarları, Rusiya Federasiyasının Mədəniyyət naziri Vladimir Medinskiyə "rəsm əsərinin Tretyakov qalereyasından yığışdırılması" barədə müraciət etmişdilər və bunu "rəsm əsərinin rus xalqının vətənpərvərlik hisslərini təhqir etməsi" ilə əsaslandırmışdılar. Tretyakov qalereyasının direktoru İrina Lebedeva rəsm əsərinin daimi ekspozisiyadan götürülməyəcəyini bildirmişdir. Bundan sonra "Mitki" art-qrupu, toplanmış ərizələrə istehza ilə bildirmişdilər ki, onlar "Zəhmli İvana yeni oğlun bağışlanması adı ilə məşhurlaşacaq yeni rəsm əsəri üzərində çalışır və bütün işlər tamamlandıqdan sonra, onlar lazım gəlsə Repinin çəkdiyi şəkli bu tablo ilə əvəz edəcəklər".
25 may 2018-ci ildə Voronejdən olan turist dəmir əşya ilə əsərə zərbələr endirərək onun ciddi zədələr almasına səbəb olmuşdur.
Yaroslav Potapov
Yaroslav Potapov (1 iyul 1999) — Rusiyalı üzgüçü. Yaroslav Potapov Rusiyanı 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Yaroslav Potapov birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Rio-de-Janeyroda baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər 1500 m sərbəst stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 15:00.99 saniyəlik nəticəsi ilə 14-cü yeri tutdu və finala vəsiqə qazana bilmədi.
Farslar
Farslar — əsasən İranda yaşayan xalq.
Məskunlaşmaları və sayları
Dünyada sayları 2013-cü ilə olan təxminə əsasən 83 milyondan çoxdur. Onlardan 59 milyonu İranda, qalanları Türkiyədə, BƏƏ-də, İraqda, Qətərdə, Amerika Birləşmiş Ştatlarında, Almaniyada, Kanadada, Fransada, Böyük Britaniyada, Küveytdə, İsveçdə və digər ölkələrdə yaşayırlar. Fars dilində danışırlar. Dindarların əksəriyyəti şiə, azlığı sünni, bəhai, zərdüşti və sairədir.
Sadır Pəlvan
Sadır Pəlvan — xalq qəhrəman, 1864-cü il uyğurların İli bölgəsindəki üsyanının liderlərindən biri.
Farslar
Fars xalqının mənşəyi və "fars" sözünün mənası
Fars sözünə İlk dəfə e.ə. IX əsrə aid qədim Aşşur kitabələrində rast gəlinmişdir. Fars sözü qədim pəhləvi dilində "iti","cəld" anlamını ifadə edir.
Sadır Pəlvan
Həyatı
Sadır Palvan 1798-ci ildə Külçə rayonunun Mollatoxtiyuzi kəndində anadan olmuşdur. Əsl adı Sadır Xoşəhməddir. Palvan (Pəhləvan, İgid) adı ona xalq tərəfindən inanılmaz fiziki gücünə, iri cüssəli bədən quruluşuna malik olması və uyğurların azadlıq hərəkatındakı iştirakına və qəhrəmanlığı səbəbilə verilmişdir. Əslən Xotandan olan atası Xoşəhmət 1766-cı ildə İliyə köçmüşdür. Sadır Pəlvanın özü çox cəsur adam sayılırdı və hələ də onun haqqında uyğur və qazaxlar arasında əfsanələr dolaşır. O, gənc yaşlarından bölgədəki Çin hakimiyyətinə qarşı müxtəlif silahlı hərəkatlarda fəal iştirak etmişdir. Çin hökuməti hər dəfə bölgədə çıxışlar başlayanda birimci Sadır Pəlvanın üstünə hərbi qüvvələr göndərirdi.
Farslar
Fars xalqının mənşəyi və "fars" sözünün mənası
Farslar e.ə. II minillikdə Şərqi Avropa düzəngahlarından kütləvi şəkildə köç edərək Orta Asiyada, oradan da Fars körfəzinin şimal-şərq ərazilərdəki qədim yurdlarına qayıdaraq məskunlaşmışlar. Bu ərazi onların adı ilə Parsa (Persiya, Persiana, müasir dövrdə Fars ostanı) adlanırdı. E.ə. IX əsrin II yarısında isə farslar tayfa ittifaqı yaratmışlar. Ona Əhəmənilər sülaləsi başçılıq etmişdir. Sülalənin banisi də Əhəmən olmuşdur. Onlar əvvəl Aşşurun, sonra Midiyanın tərkibində olmuşlar. E.ə. 550-ci ildə Midiyada hakimiyyəti ələ alan Parsa hakimi II Kir (Kuruş) Əhəmənilər dövlətinin əsasını qoymuşdur. Əhəməni Fars imperiyası e.ə.331-ci ilə qədər mövcud olmuş və fars xalqının formalaşmasında müstəsna rol oynamışdır.
Sadır Pəlvan
İli üsyanında iştirak
Sadır Pəlvan 1864-cü ildə uyğurlar və dunqanların İli bölgəsində Tzin hakimiyyətinə qarşı üsyanının fəal iştirakçısı olmuşdur. O, Əbdürəsul bəy və Alaxan Sultanla birlikdə üsyanın əsas rəhbərlərindən idi. 1865-ci ildə ilk İli sultanı olan Məzəmzət bəy tərəfindən Əbdürəsul bəyin öldürülməsindən sonra Alaxan Sultanla daha sıx birləşdi. 1865-ci il fevralın 2-də Çin qalası Bayandayın Alaxan və Sadır Pəlvan qüvvələri tərəfindən ələ keçirildikdən sonra onların qruplaşması daha da gücləndi. Ardınca onların birləşmiş qüvvələri Çhilpanza istehkam-qalasını da birlikdə tutdular. Sadır Pəlvan yaşının çox olmasına baxmayaraq, hər iki istehkam-qalaya hücumda şəxsən iştirak etmişdi. Elə həmin il Molla Şövkət Axund taxtdan endirildi. Sadır Palvan Alaxan Sulatnın İli sultanlığının başçısı seçilməsində xüsusi rolu olur. 1871-ci ildə rus qoşunları İli sultanlığın ərazisinə soxulanda Sadır Pəlvan artıq ağır xəstə idi. Bu səbəbdən o, ruslarla döyüşlərdə iştirak edə bilmir.
Sadır Pəlvan pəhləvanlıqdan əlavə şair kimi də məşhur idi.
Sadır Pəlvan 1871-ci ildə xəstəlikdən vəfat etmişdir. O, doğulduğu Külçə şəhərindəki Mollatoxtiyuzi məhəlləsinin müsəlman qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.
Farslar
Tarixdə farslar
E.ə.547-ci ildə Kiçik Asiyada Lidiyanı, az sonra buradakı yunan məskənlərini, e.ə.539-cu ildə Babili fəth edən Əhəmənilər demək olar ki, bütün Cənubi Qərbi Asiya regionunu özlərinə tabe etmişlər. E.ə. 530-cu ildə II Kirin ölümündən sonra yerinə oğlu II Kambiz keçdi və o, e.ə. 525-ci ildə Peulisiya döyüşündə Misir ordularını məğlub etdi və Misiri tam tabe etdi. Bu döyüşdən sonra Əhəmənilərin ərazisi Misirdən Hindistana, Fars körfəzindən Böyük Qafqaza qədər uzanmışdır. E.ə.522-ci ildə Əhəməni taxtına I Dara əyləşdi. O, vahid pul islahatı keçirdi. Dövlətin ərazisi 20 satraplığa bölündü. Onun dövründə bütün Şimali Hindistan və Şərqi Avropa tabe edildi.I Daranın dövründə Fars imperiyasının ərazisi 9.000.000 kv.km-ə çatırdı. Əhəmənilər dövləti e.ə. 330-cu ildə Makedoniyalı İsgəndər tərəfindən süquta uğradıldı. E.ə.323-cü ildə İsgəndər öldükdən sonra onun imperiyası parçalanmış və Parsa e.ə. 250-ci ilə qədər Selevkilər dövlətinin, e.ə.250–226-cı illərdə isə Parfiya dövlətinin tərkibində olmuşdur. 226-cı ildə isə Parfiyada Arşakilər sülaləsini fars Sasanilər sülaləsi əvəz etmişlər. Sasanilər dövləti 651-ci ilə qədər yaşamışdır. VII əsrin ortalarında isə İran ərəb işğallarına məruz qalmış və Sasanilərin əlində olan bütün ərazilər Ərəb Xilafətinə keçmişdir. Bununla da fars xalqının həyatında əsaslı dönüş baş vermişdir. Bu dönüşün əsasını farsların İslam dinini qəbul etməsi təşkil edir. Farslar İslamı qəbul etdikdən və ərəblər tərəfindən işğal edildikdən sonra fars mədəniyyəti çöküş dövrünə qədəm qoymuş, yalnız IX əsrdə dirçələ bilmişdir.
Türkləşmə və yenidən farslaşma
Ərəb Xilafətinin tənəzzül etdiyi IX–XI əsrlərdə İran ərazisində müxtəlif dövlətlər, o cümlədən iri feodal dövlətləri meydana gəlmişdir. 1040–1054-cü illərdə İran ərazisi türk Səlcuqilərin yürüşlərinə məruz qalmışdır. Bu da həmin ərazinin tam şəkildə vahid dövlətin tərkibində birləşməsinə şərait yaratmışdır. Bu dövr həm də farsların türkləşməsi dövrü kimi də təsnif edilir. 1136–1225-ci illərdə Atabəylər, 1225–1231-ci ilərdə Xarəzmşahlar, 1258–1357-ci illərdə Elxanlılar, XIV əsrin əvvəllərindən 1501-ci ilədək müxtəlif vaxtlarda Qaraqoyunlular, Ağqoyunlular, Cəlairilər və s. dövlətlərin tərkibində olan İran ərazisi 1501-ci ildə Səfəvilər dövlətinin yaranması ilə Səfəvi dövlətinin tərkibində olmuşdur. 1736-cı ildə Səfəvilərin hakimiyyəti sona yetir və Nadir şah Əfşar hakimiyyətə gəlir. 1747-ci ildə Nadir şahın ölümündən sonra isə İranda mərkəzi hakimiyyət uğrunda Urmiya xanı Fətəli xan Əfşarın, Məhəmmədhəsən xan Qacarın və Zəndilər sülaləsindən Kərim xan Zəndin mübarizəsi başlamışdır. Təxminən yarım əsrlik Zənd hakimiyyətindən sonra Ağa Məhəmməd Xan Qacar qalib gəlmiş və 1796-cı ildə özünü şah elan etmişdir. Türk Qacar sülaləsinin hakimiyyəti 1925-ci ilə qədər davam etmişdir. 1921-ci ildə İranda baş vermiş dövlət çevrilişi nəticəsində yenidən farslar hakimiyyətə gəlmiş, 1925-ci ildə Rza Pəhləvi özünü şah elan etmiş və Qacarlar sülaləsinin hakimiyyətinə son qoyulmuşdur.
Məşhur farslar
-Kürüş – fars Əhəməni dövlətinin qurucusu
-Dara – Əhəməni hökmdarı
-Xerx (Kserks) – Əhəməni hökmdarı
-Ərdəşir Babəkan – fars Sasani dövlətinin qurucusu və eyni adlı sülalənin banisi
-Xosrov Pərviz ƏnuşirəvaN – fars Sasani dövləti hökmdarı
-Yezdəgird – fars Sasani dövləti hökmdarı
-Bəhram şah – fars Sasani dövləti hökmdarı
-Hafiz Şirazi – şair
-Sədi Şirazi – şair
-Nima Yişic – şair
-Peyman Bəxtiyar – şair
-Məliküşşüəra Bahar – şair
-General Zahid – siyasi xadim,hökumət başçısı
— Ruhullah Xomeyni – İran İslam Respublikasının ilk ali lideri
— Seyyid Əli Hüseyni Xamenei – İran İslam Respublikasının ilk ali lideri
Dəniz Həyatı Parkı (Sinqapur)
Dəniz Həyatı Parkı»  — Sinqapurun Sentosa adasında yerləşən dünyanın ən böyük okeanariumu. Park 22 noyabr 2012 -ci ildə açılmış və iki hissədən ibarətdir: S.E.A Aquarium okeanariumu və Adventure Cove Waterpark su əyləncə mərkəzi.
Okeanarium
Okeanariumda 45 000 000 litr həcmində dəniz suyu cəmləşib. Parkda 100 000 dəniz canlısı, 800 növ məskunlaşıb. Okeanarium 10 yaşam sahəsinə və 49 dəniz arealından ibarətdir. Mərkəzi akvarium açıq okean bölməsidir. Məhz burda dünyanın ən böyük müşahidə aynası yerləşir. Eni 36 metr, hündürlüyü 8,3 metr olan bu bölmə ziyarətçilərdə əsil dəniz dibi illuziyası yaradır.
Okeanariumda dünyanın ən böyük skatların sərgisi nümayiş olunur. Burada afalinləri ( 24 növ), bürünc çəkic balıqları, yapon krab-hörümçəkləri görmək olar. Dəniz canlıların nadır növlərindən olan nautilus pompiliusda park sakinlərindəndir. Parda ilk öncə balina akulada saxlamaq planlaşdırılsada, sonradan bundan vaz keçilmiş. Səbəb isə onların tədric olunub saxlanılması çətinliyi idi. Park daxilində bir neçə kiçik akvariumda mövcuddur. Bu akvariumlar böyüdücü şüşələrlə təmin olunub. Onların vasitəsilə dəniz atlarını müşahidə etmək daha əlverişlidir.
Okeanarium daxilində vertikal şəkildə yerləşən akvarium var. Onun hündürlüyü bir neçə mərtəbəli bina hündürlüyündədir. Park daxilində müxtəlif proqramları həyata keçirən beynəlxalq elmi-tədqiqat mərkəzi yerləşir.
Bu park əslində Sinqapurda yeganə deyil. İlk belə park 1991-ci ildə istifadəyə verilmişdir. Underwater World adlanan bu park da Sentosa adasındadır.
Park ərazisində qidalanma
Ərazidə olan Cat Cora restoranında dəniz məhsulları ilə qidalanmaq olar.
Alış-veriş
Akvariumun girişində müxtəlif suvenirlər satılan mağazalar yerləşir.
Oyun kartları muzeyi (Peterhof)
Oyun kartları muzeyi  - Sankt-Peterburqun Peterhof rayonunda, XVII əsrdə inşa edilmiş keçmiş saray idarəsi binasında yerləşən muzeydir. Dünyada mövcud olan on doqquz oyun kartları muzeyindən biri olan bu muzey Rusiyada yeganə kart muzeyidir.
Deşima
Deşima adası (, Desjima) — Naqasaki körfəzindəki yelpik şəkilli süni ada (Yaponiya). Ada əvvəlcə portuqallar üçün bir anbar və ötürmə nöqtəsi olaraq inşa edildi. 1641–1853-cü illərdə Sakoku adı ilə tanınan Yaponiyanın təcrid dövründə ada Yaponiyadakı yeganə Hollandiya ticarət limanı idi.
Oyun kartları muzeyi (Peterhof)
Tarixi
Oyun kartları muzeyinin təntənəli açılış mərasimi 25 sentyabr 2007-ci ildə baş tutmuşdur. Muzeyin yaradılmasından əvvəl kolleksiyaya daxil olan oyun kartları və mövzuya uyğun olan digər eksponatlar Aleksandr Semyonoviç Perelmanın kolleksiyasına daxil olmuşdur. Otuz ildən artıq bir müddət ərzində Aleksandr Perelman nə vaxtsa muzey yaratmaq arzusu ilə oyun kartlarının kolekksiyasını yaratmışdır. Kolleksioner qısa zamanda oyunçular və qədim əşya toplayıcıları arasında məşhurlaşmışdı. Perelmanın əldə edə bildiyi ən qədim dəstlərdən biri XVI əsrə aid edilir. Bir çox məşhur şəxslər onun kolleksiyasının zənginləşməsinə kömək etmişlər: məsələn, akademik Dmitri Lixaçev 1988-ci ildə Ronald Reyqanın həyat yoldaşı tərəfindən edilmiş iki dəst oyun kartını Aleksandr Perelmana bağışlamışdır.
Deşima
Tarixi
Əvvəlcə süni adanın inşasına portuqaliyalı tacirlər üçün ticarət və malların saxlanma yeri olaraq syoqun İemisunun sifarişi ilə 1634-cü ildə başlanılmışdır. 1637-ci ildə Simabarda qiyam baş verdi. Bu qiyamda yapon xristianları fəal iştirak etdilər. Bundan sonra Yaponiyada xristianlığın artan təsirindən həyəcanlanan syoqunat bütün avropalıları ölkədən qovmaq qərarına gəldi. 1639-cu ildə syoqun Portuqaliyanı Yaponiyadan və müvafiq olaraq Deşimadan tamamilə qovdu. Bununla birlikdə, hollandiyalıların Simabar üsyanını yatırmaqda göstərdiyi köməyi və missionerlik fəaliyyəti etmədən Kalvinizmi etiqad etdiklərini nəzərə alaraq Niderland Ost-Hind Şirkətinin Naqasaki üzərindən ticarət etməsinə icazə verdi.
Oyun kartları muzeyi (Peterhof)
Tarixi
Aleksandr Perelmanın planlarına kart ev formalı muzey binasının inşa edilməsi də daxil idi. Divarları kart, pəncərələri isə qart qutusu formasında olan xüsusi bina layihəsi də hazırlanmışdı. SSRİ dövründə həm rəhbərliyin kart oyunlarına qarşı mənfi münasibəti, həm də kolleksiyadakı eksponatların məzmununa görə muzeyin açılmasını gerçəkləşdirmək mümkün olmamışdır. Bəzi eksponatlarda aşkar antisovet məzmunu daşıyırdılar ki, onların sərgilənməsi müəllifin uzun müddətli həbsinə səbəb ola bilərdi. Məsələn, Soyuq müharibə dövründə Avropada geniş yayılmış inqilab dəstinə daxil olan kartların üstündə inqilabçılar qəribə formalarda təsvir edilmişdilər.
Deşima
Tarixi
Əvvəlcə Hollandiya missiyası Hirado limanında olduqca geniş əraziləri əhatə etdi. 1637–1639-cu illərdə hollandiyalılar Hiradodakı ticarət postlarını daş evlər və anbarlarla təchiz etmək qərarına gəldilər. Bu da onların Deşima adasına qovulmalarına rəsmi səbəbi oldu. Onların qovulmasına bəhanə hollandiyalıların, Avropa ənənələrinə uyğun olaraq miladi təqvimi ilə binaların elementlərinə tikinti tarixinin qeyd olunması idi. Beləliklə onlar bakufu fərmanını pozdular. Bu dfərmana görə hər hansı bir xristian simvolu, o cümlədən xristian xronologiyası Yaponiyada tamamilə qadağan edilmişdi.
Oyun kartları muzeyi (Peterhof)
Tarixi
Uzun müddət Perelman muzeyin yaradılması haqqında danışıqlar aparmışdı. Yalnız 1999-cu ildə Peterhof muzey-qoruğu simvolik məbləğə kolleksiyanı Aleksandr Perelmanın dul qalmış arvadından alır. Kolleksiyanın təhvil verilməsi zamanı altı mindən çox eksponat qeydə alınmışdır ki, bunlardan minə yaxını nadir kart dəstləridir. 2007-ci ildə muzeyin açılmasına kimi də kolleksiya daim zənginləşdirilmişdir. 2006-cı ildə Petehof bir neçə nadir italyan Taro kartını, mika daşından hazırlanmış hind kart dəstini, 1960-cı il istehsalı olan daşıyıcılı nadir alman kartları da daxil olmaqla Stüart Kaplanın kolleksiyasından olan digər eksponatları da Christie’s hərracından almışdır. Stüart Kaplanı kolleksiya o qədər maraqlandırmışdır ki, o, şəxsən muzeyin açılışında iştirak etmiş və muzeyə bir neçə maraqlı eksponat hədiyyə etmişdir. Həmin hədiyyələr arasında Napoleonun əsgərləri tərəfindən sümükdən hazırlanmış domino dəsti də var.
Deşima
Tarixi
Hollandiyalıların bu kiçik səhvi syoqunların onları Sakoku qaydalarına ciddi şəkildə tabe olmamaqda ittiham etməyə imkan verdi. Nəticədə 1641-ci ildə Hiradodakı ticarət postu dağıdıldı və hollandlar yapon hakimiyyətinin Yaponiya ərazisindəki xaricilərin bütün münasibətlərini asanlıqla idarə edə biləcəyi kiçik və daha rahat Deşima ilə kifayətlənməli oldu.
Oyun kartları muzeyi (Peterhof)
Maraqlı eksponatlar
Muzeyin kolleksiyasına dünyanın müxtəlif yerlərindən əldə edilmiş 8.000-dən artıq eksponat daxildir. Onların arasında XVI-XX əsrlərdə, Rusiya, Avropa, Amerika və Asiyadan olan rəssamlar tərəfindən işlənmiş müəllif kartları da vardır.
Deşima
Ticarət
Əvvəlcə Çindən gələn ipək Hollandiya ticarəti üçün əsas gəlir mənbəyinə çevrilmişdi. Lakin sonradan hollandlar Yaponiyaya şəkərlə maraq göstərdilər, bu da onlar üçün daha sərfəli oldu. Bundan əlavə Asiyadan gələn mütəlif xəz dəriləri, eləcə də Avropadan gətirilən yun və şüşə məmulatları tələb olunurdu. Yaponiyadan hollandiyalılar əsasən gümüş və digər metalları, habelə çini qablar gətirirdilər.
Oyun kartları muzeyi (Peterhof)
Maraqlı eksponatlar
Muzeyin kolleksiyasına daxil olan eksponatlar arasında ənənəvi oyun kartları ilə yanaşı, Taro və digər falabaxma kartları, uşaq, maarifləndirici, coğrafi və sair kartlar vardır. Muzey kolleksiyasına daxil olan eksponatıar arasında 160 ildən çoxdur ki, Rusiyada dəyişilmədən istifadə edilən məşhur Atlas dəstinin orijinal eskizləri də vardır.
Deşima
Ticarət
Deşimanın iki əsrlik tarixi ərzində (1641–1847) 606 Hollandiya gəmisi limanı ziyarət etmişdir. Əvvəlcə hollandlar sərbəst ticarət edirdilər. Lakin 1671-ci ildən bəri Avropa təsirindən qorxan syoqun ticarət dövriyyəsini getdikcə məhdudlaşdırırdı. Əvvəlcə ildə 5 gəmi, sonra 1715-dən 2 gəmi, 1790-dan bir gəmi tətbiq olundu. Baxmayaraq ki, sonradan Yaponiya hakimiyyəti ildə iki gəmi təcrübəsinə qayıtdı. Napoleon müharibələri zamanı Hollandiya Fransa əyaləti olduqda, İngilis donanması ticarətə mane oldu və holland gəmilərinə açıq şəkildə hücum etdi. Ancaq Deşimanın təchizatı və bu zaman kəsilmədi, Amerika və Danimarkadan gələn neytral gəmilərin köməyi ilə ticarət davam etdi. Niderlandın 1815-ci ildə Fransanın işğalından azad edilməsindən sonra müntəzəm ticarət yenidən bərpa olundu.
Bosniyalı Mehmed Paşa
Bosniyalı Mehmed Paşa (ö. sentyabr 1623) — II Osman və I Mustafa səltənətlərində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi, Misir bəylərbəyi.
Həyatı
Doğum tarixi haqqında məlumat yoxdur. Əslən boşnaq olub, II Osman səltənətində Bostancılar ocağında təlim-tərbiyə edilərək bostançıbaşı oldu. Bu vəzifədə ikən içkili məkanlara basqınlar verməklə vəzifələndirildil. Ardından 1621-ci ildə Sivas bəylərbəyi təyin edildi. Sultan Osmanın Lehistan səfəri əsnasında vəzir rütbəsiylə İstanbul naibi oldu. Səfərin ardından 1622-ci ilin martında Misir bəylərbəyi olub 75 gün sonra vəzifədən alındı. Vəzifədən alınma səbəbi isə hamisi olan Sultan Osmanın devrilməsi və taxta əqli cəhətdən zəif olan Sultan Mustafanın çıxarılması idi. Bir müddət gözlərdən kənar qalsa da, dövrün sədrəzəmi Kəmankeş Əli Paşa tərəfindən özünə rəqib görüldü və davam edən iğtişaşlardan istifadə edilərək 1623-cü ilin sentyabrında edam edildi.
Davenkou mədəniyyəti
thumb|Davenkou mədəniyyətinin xəritədə yeri Davenkou — Çində Qərbi və Cənubi Şandunda, Mərkəzi Şandunun bir hissəsində, həmçinin Szyansunun şimalında Orta Neolit dövrünə (e.ə. 3700–2600/2300-cü illər) aid arxeoloji mədəniyyət.
Təsviri
Erkən mərhələyə yastı və hündür kasalar (o cümlədən həndəsi naxışlı), qab, qulplu bardaq və kasalar əsasında tripodlar (üçayaqlı qablar), geniş yayılmış formalardan hündür oturacaqlı bardaqlar, nazikayaqlı qədəhlər; gövdəsinin orta hissəsində qulpu olan bardaqlar aiddir; qabların üzərindəki naxışlar ziqzaqvarı, nöqtəli və yaxud onların kombinasiyası şəklindədir. Orta mərhələyə oturacağı üç hissəyə bölünən nazikayaqlı qədəhlər aiddir; qab altlıqları dəliklidir, yastı kasa və tripodlara rast gəlinmir. Son mərhələyə isə dulus kürələrində düzəldilmiş standartlaşdırılmış kütləvi formalar: müxtəlif parçlar, hündürotu racaqlı kasalar, tripodlar və s. aiddir.
Xüsusiyyətləri
Naxışlı qablara az təsadüf olunur (bəzən üfüqi cızma xətlər, volyuta). Ölülər başları şimal və ya şimal şərqində istiqamətində, çoxsaylı ke ra mika, balıqqulağı və sümükdən düzəldilmiş bəzək əşyaları, cilalanmış daş baltalarla birlikdə dəfn edilirdi. Kollektiv halda və ya taxta tabutlarda da dəfn adətinə təsadüf olunur. Təsərrüfat əkinçilik və maldarlığa əsaslanırdı. Əvvəllər “Davenkou mədəniyyəti” anlayışı Şandun və Şimali Szyansunun Orta Neolit dövrünün bütün mədəniyyətlərini özündə birləşdirirdi. Ən yeni tədqiqatlarda Davenkou ilə yanaşı Beysin, Lyulin və s. mədəniyyətlər də müəyyənləşdirilir. Davenkoudan əvvəlki Dadunszı mədəniyyəti (e.ə. 4200–3700-cü illər) köhnə tarixi ədəbiyyatda Davenkounun erkən mərhələsi hesab olunurdu. Davenkou mədəniyyətini Lunşan mədəniyyəti əvəz etmişdir.
Ada körpüsü
Ada körpüsü ― Sebiyanın paytaxtı Belqrad şəhərində, Sava çayı üzərində körpü. Körpü Çukaritsa və Yeni Belqrad bələdiyyələrini birləşdirən Ada Siqanliya adasının ucundan keçir. Körpü dirəyi, böyük miqdarda betonla möhkəmləndirilmiş və daha möhkəm təməl yaratmaq üçün bir qədər böyüdülmüş adanın ucunda yerləşir. İnşaat 2008-ci ildə başlamış və körpü 1 yanvar 2012-ci ildə açışmışdır. Bitişik yolların inşası isə 2013-cü ildə başa çatdırılmışdır.
Körpü dizayn elan edildikdən dərhal sonra həm peşəkarlar, həm də siyasətçilər iki hissəyə bölündü: onların bir qismi körpünün bütün Belqrad körpülərinin ən gözəli və ən funksionalı olduğunu iddia edərkən, digərləri körpünü çox bahalı və lazımsız bir meqalomaniakal olaraq adlandırdı. Hələ 2012-ci ildə açıldığı gündən bu yana körpü şəhərin simvollarından biri və "musiqi kliplərində və filmlərdə əsas dekor" olmuşdur. Ada körpüsü "paytaxtı ən çox təmsil edən körpü" adlandırılır. thumb| Digər Belqrad körpülərinin qarşısındakı Ada körpüsü
Yer
Ada körpüsü şəhər daxilində Sava çayı üzərində yerləşən ən çox istifadə olunan körpüdür. Körpü Yeni Belqrad və Çukaritsa bələdiyyələri arasındakı yeganə birbaşa əlaqəni təmin edir. Körpü dirəyi Ada Siqanliya adasının ucunda yerləşir.
Tarix
1923-cü ildə memar Dorde Kovalyevski ərazinin Ada Siqanliya üzərində yerləşən körpünün də nəzərdə tutulduğu ilk şəhərsalma planını hazırladı. İlkin planlarda körpü gölə daha yaxın yerləşdirilsə də, son layihədə göl üzərindəki ekoloji narahatlıq səbəbiylə körpünün adanın ən ucunda yerləşdirilməsi nəzərdə tutulmuşdu.
İkinci Dünya müharibəsindən sonra, Belqrad Sava üzərində heç bir avtomobil yolu olmadan qaldıqda daha sıx və şəhər mərkəzlərinə yaxın yerlərdə prioritet olduğundan bu marşrutun heç bir üstünlüyü yox idi. Layihə 2000-ci illərin əvvəllərinə qədər kənara atıldı.
Ad
thumb| Tək [[Qüllə (memarlıq)|qülləli asma körpü dizaynındakı Ada körpüsü|left]] Körpü inşa əsnasında Most na Adi ("Ada üzərindəki körpü") adlandırılsa da, bu ad populyar səsvermə yolu ilə seçilmişdir. Novi most (Yeni körpü) körpü üçün tez-tez istifadə olunan qeyri-rəsmi addır. Digər təklif olunan adlar arasında görünüşünə görə Harfa (arfa) da vardı. Dilçilərdən bəziləri tək doğru versiyanın yalnız Most preko Ade (Ada üzərindəki körpü) ola biləcəyini iddia etsələr də, digər həmkarları bu versiyanın da doğru olduğunu söyləyirlər.
Göy Qartallar
Göy Qartallar — Brirləşmiş Krallığa məxsus olmuş aerobatika eskadronudur. Az sayda helikopterlərdən ibarət olan aerobatika komandalarında biri olmuşdur.
Ada körpüsü
Dizayn
Körpünün ilkin dizaynı üçün 2004-cü ildə yarışma keçirilmişdir. Sloveniyanın Pontinq şirkətinin qazandığı yarışmada 12 şirkət iştirak edirdi. Körpünün dizaynerləri memar Viktor Markeliy və Pyotr Qabriyelçiç idi. Qalib gələn dizayn Serbiya Elm və İncəsənət Akademiyasının prezidenti və Yeni Dəmir Yolu Körpüsünün memarı Nikola Hacdinin rəhbərlik etdiyi münsiflər heyəti tərəfindən yekdilliklə seçilmişdi. Belqrad Memarlar Birliyi də layihəni çağdaş və gələcək Belqrad silueti ilə əlaqələndirərək təsdiqləmişdi. Dizayn Hacdinin münsiflər heyəti tərəfindən 2005-ci ildə birinci yerə layiq görüldü və 2006-cı ildə rəsmi olaraq seçildi.
Ayako
Ayako (kanci: 文子, 綾子, 絢子, 彩子, 順子, 礼子; hiraqana: あやこ; katakana: アヤコ) — yapon qadın adı. Mənası istifadə olunan kancilərdən asılı olaraq dəyişir.
Nurəddin Məstəliyev
Nurəddin Hasil oğlu Məstəliyev — Dövlət Sərhəd Xidmətinin kəşfiyyatçı əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Nurəddin Məstəliyev 2000-ci il fevralın 13-də Bakı şəhəri, Qaradağ rayonu, Qızıldaş qəsəbəsində dünyaya göz açmışdır. Əslən Yardımlı rayonunun Ökü kəndindəndir. İbtidai təhsilinə 2007-ci ildə Azər Namazov adına 180 saylı orta məktəbdə başlamışdır. Nurəddin kiçik yaşlarından idmanla məşğul olmağa başlayıb. Bir çox turnirlərə qatılan Nurəddin dəfələrlə rəqiblərindən fərqlənərək mükafatlar, sertifikatlar və medallar ilə təltif olunmuşdur. İdman məşğuliyyətini peşəkar səviyyəyə çatdıran Nurəddin Karatenin Gōjū-ryū növü üzrə 80 kq çəki dərəcəsində bütün rəqiblərinə qalib gələrək Respublika Birincisi kimi ən yüksək mükafata layiq görülüb. 2016-cı ildə orta məktəbi bitirdikdən sonra 8 saylı texniki peşə liseyində "qaynaqçı" peşəsi üzrə ixtisaslaşıb. Peşə təhsilini bitirdikdən sonra hərbi xidmətə yola düşüb.
Hərbi illəri
Nurəddin 2019-cu il iyul ayında hərbi xidmətə yollanıb. 2020-ci ilin sentyabr ayına qədər Dövlət Sərhəd Xidmətində hərbi xidmət keçib. Peşəkar idmançı olduğu üçün kəşfiyyat bölüyünə qoşulub.
Şəhadəti
Sentyabrın 27-də Vətən müharibəsinin başlaması ilə döyüşə yollanıb. Cəbrayıl və Xocavənd uğrunda gedən döyüşlərdə şücaət göstərmişdir. Şuşa uğrunda gedən döyüşlərdə qəhrəmancasına döyüşmüşdür. Döyüş meydanında düşmən snayperinin gülləsinə tuş gəlmişdir. Aldığı xəsarətdən yerindəcə şəhidlik zirvəsinə ucalmışdır. Şəhid, 13 noyabr 2020-ci ildə doğulub boya-başa çatdığı, valideynləri ilə yaşadığı Qızıldaş qəsəbəsinə gətirilmiş, qəsəbə sakinləri tərəfindən izdihamla qarşılanmış və təntənəli surətdə torpağa tapşırılmışdır. Vida mərasimində Milli Məclisin deputatı, YAP Qaradağ rayon təşkilatının sədri Aydın Hüseynov, Qaradağ rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Süleyman Mikayılov, Qızıldaş bələdiyyəsinin sədri İdris Alışanov, sədr müavini Fərid Tağıyev və Müdafiə Nazirliyinin nümayəndələri iştirak etmişdir.
Uğurları
19 Dekabr 2015 - Ümumilli lider Heydər Əliyevin xatirəsinə həsr olunmuş yeniyetmələr, gənclər, qızlar və kişilər arasında Qocyu-ryu Okinava Karate-do və Kobudo idman növü üzrə Açıq Respublika turniri İRİQUMİ-CYUQO döyüş qaydaları üzrə +65 kq çəki dərəcəsində bacarıq göstərərək II yerə layiq görülmüşdür.
20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsinə həsr olunmuş yeniyetmələr, gənclər, qızlar və kişilər arasında Qocyu-ryu Okinava Karate-do və Kobudo idman növü üzrə respublika turnirində 75 kq çəki dərəcəsində III yeri tutmuşdur.
13 Mart 2016 - Azərbaycan Qocyu-Ryu Okinava Karate-Do və Kobudo Növləri Federasiyasının 20 illiyinə həsr olunmuş XIX Açıq Bakı birinciliyi və çempionatının +16 yaş, +75 kq çəki dərəcəsində I yerə layiq görülüb.
21-22 May 2016 - Azərbaycan Qocyu-Ryu Okinava Karate-Do və Kobudo Növləri Federasiyası. Beynəlxalq Juqo Kobute və Kempo-Ryu Federaiyası. Ümumilli Lider Heydər Əliyevin 93-cü ildönümünə həsr olunan XIX Açıq Respublika Kuboku İRİQUMİ-CYUQO döyüş qaydaları üzrə +65 kq çəki dərəcəsində bacarıq göstərərək II yerə'' layiq görülmüşdür.
17 İyul 2016 - Azərbaycan Qocyu-Ryu Okinava Karate-Do və Kobudo Növləri Federasiyası yeniyetmələr və Gənclər arasında Bakı Şəhər Açıq Turniri -60 kq çəki dərəcəsində III yerə layiq görülüb.
Azərbaycan Qocyu-Ryu Okinava Karate-Do və Kobudo Növləri Federasiyası və Juqo Kobute və Kempo-Ryu Federasiyasının böyüklər, gənclər və yeniyetmələr arasında XIX Açıq Respublika Çempionatı və Birinciliyində İRİQUMİ-CYUQO döyüş qaydaları üzrə 70 kq çəki dərəcəsində bacarıq göstərərək III yerə layiq görülmüşdür.
Həmçinin bax
Seymur Sərxoşov
Qızıldaş qəsəbəsi
Şeyxəliməhəllə (Astara, İran)
Şeyxəliməhəllə — İranın Gilan ostanının Astara şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 94 nəfər yaşayır (23 ailə).
Hülya Koçyiğit
Hülya Koçyiğit — türk kinoaktrisası, ictimai xadimi. Yeşilçamın görkəmli qadın baş rol aktrisası, Antalya Qızıl Portağal kinofestivalı da daxil olmaqla, beynəlxalq film festivallarında çoxsaylı mükafatlar sahibidir. Ümumilikdə o, 180-ə yaxın filmdə rol alıb. 1991-ci ildə Dövlət sənətçisi seçilmişdir. 1991–1992-ci illərdə təsisçisi olduğu "SO-DER" təşkilatının prezidenti seçilib. O, bu vəzifəni 4 il davam etdirib və indi də direktorlar şurasının üzvüdür. 250px|thumb|right|Hülya Koçyiğit və [[Erol Taş, 1964-cü il]]
Həyatı
Hülya Koçyiğit atası Bolqarıstandan olan türk mühacirdir. İstanbulda böyüyüb, orta təhsilini Ankarada başa vurub, orada Atatürk Qızlar Liseyində oxuyub. Orta təhsili zamanı İstanbul Şəhər Teatrına daxil olub. Daha sonra Ankara Dövlət Rəssamlıq Akademiyasının sənət təhsili üçün balet fakültəsinə qəbul edilib. Hülya Koçyiğit 1963-cü ildə "Səs" jurnalının təşkil etdiyi gözəllik yarışmasında ikinci olduqdan sonra kinoya getməyə qərar verdi. Onun debüt filmi 1964-cü ildə 14-cü Berlin Beynəlxalq Film Festivalında "Qızıl Ayı" Mükafatını qazanan "Susuz Yaz" (Quru Yay) idi.
Bu uğur türk filminə verilən ilk beynəlxalq mükafat idi. Onun baş rol aldığı "Dərman" filmi beş qitədə oynayan ilk türk filmi oldu. Onun çəkildiyi digər məşhur "Kurbağalar" türk filmi də beynəlxalq televiziyalara satılan ilk türk filmi olmuşdur. Hülya Koçyiğit 1991-ci ildə "Türkiyə dövlət sənətçisi" fəxri adına layiq görülüb.
Davao
Davao – Filippində şəhər. Cənubi Davao əyalətinin inzibati mərkəzi Әhalisi 1,6 mln. (2015). Mindanao adasında, Davao körfəzi sahilində port. Adanın ən iri nəqliyyat qovşağıdır. Beynəlxalq aeroport.
Tarixi
Əsası 1848-ci ildə ispanlar tərəfindən (1858-ci ilədək Nueva-Verqara adlanırdı) qoyulmuşdur. 1890-cı ildə ABŞ qoşunları tərəfindən tutulmuşdur. 19-cu əsrin sonlarına dək kiçik balıqçılıq və oduncaq ixracı mərkəzi idi. 20-ci əsrin əvvəllərindən Yaponiyadan gələnlərin mühacirət mərkəzi (hazırda Davaoda ölkənin ən böyük yapon icması mövcuddur) idi. Yapon mühacir - məskənləri şəhərin ətrafında plantasiya təsərrüfatı (abaka becərilməsi) yaratdılar.
Hülya Koçyiğit
Həyatı
Hülya Koçyiğit ən çox milli və beynəlxalq mükafat qazanan türk aktrisası olma xüsusiyyətini daşıyır və yəqin ki, Türkiyə kinosunun ən tanınan simasıdır. Onun 1965–1974-cü illərdə çəkdiyi filmlər, onun karyerasının qızıl dövrü sayılır. Hülyanın bu illərdə çəkildiyi filmlər daim kinosevərləri ovsunlayırdı. O, Əlcəzair, Yunanıstan, İran, Livan kimi bir çox ölkələrdə də tanınırdı.
Davao
Tarixi
Davao Manila kəndirinin ixracı üzrə dünyada ən böyük mərkəzə çevrildi. 1936-cı ildə şəhər statusu aldı. 1941–44-cü illərdə Yaponiya qoşunları tərəfindən işğal edildi. 20-ci əsrin ikinci yarısından Filippinin cənubunda regional iqtisadi artımın əsas mərkəzidir. Şəhərdə katolik kilsəsi (1847), Lon-Va buddist məbədi; Ratuşa, Sülh və həmrəylik (1998) var.
Hülya Koçyiğit
Həyatı
2009-cu ildə o, məşhur Amerika serialı "Qızıl Qızlar"ın Türkiyə çəkilişində rol alıb. Bea Arturun yaratdığı rolu Koçyiğit canlandırıb.
Davao
Mədəni mərkəz
Ölkənin iri mədəniyyət və təhsil mərkəzidir. 46 universitet və universitet statuslu kollec, o cümlədən Cənub-Şərqi Filippin Dövlət Universiteti (1978), Ateneo (1948) və Müq. Pyotr (katolik) özəl universitetləri; şəhər, xalq sənəti, Davao tarix cəmiyyəti, yapon icması muzeyləri var.
Hülya Koçyiğit
Şəxsi həyatı
1968-ci ildə "Fənərbaxça"nın futbolçusu Səlim Soydanla ailə qurmuşdur. Cütlüyün Gülşah adlı bir qızı var. Onun Neslişah və Aslışah adlı iki nəvəsi var. Qızı Gülşah gənc yaşlarında bir neçə filmdə rol alıb. Hülya Koçyiğit bir müddət müğənni kimi də fəaliyyət göstərib. 2014-cü ildə aktyor Engin Altan Düzyatan Hülya Koçyiğitin nəvəsi Neslişah Alkoçlarla ailə qurub. Bu evlilikdən Hülya Koçyiğitin Əmir Aras adlı nəticəsi vardır.
Davao
Mədəni mərkəz
Davao Mindanao adası və Filippin arxipelaqının cənub hissəsinin başlıca iqtisadi mərkəzi, ölkədə əhəmiyyətinə görə maliyyə-bank xidmətləri və telekommunikasiya biznesi üzrə ikinci yerdədir. Elektron sənayesi (müasir informasiya texnologiyaları bazasında innovasiya sahələrinin inkişaf etdiyi Silikon körfəzi adlanan ərazi); toxuculuq, yeyinti, ağac emalı sənayesi müəssisələri fəaliyyət göstərir, cihaz qayırma inkişaf etmişdir. Davaodan cənub qərbində yerləşən Apo vulkanı (2954 m) Filippinin ən hündür nöqtəsidir.
Militokratiya
Militokratiya ( və ) — hərbi diktatura, paramilitar strukturlardan olan insanların hakimiyyəti.
Tarixi
Militokratiya dedikdə, hakim təbəqənin rotasiyası əsasən hərbi mühitdən həyata keçirilən ordunun hökmranlığı başa düşülür. Məsələn, Latın Amerikasının bir çox ölkəsində hərbi xuntalar hökm sürürdü, baxmayaraq ki, onların hamısı militokratiya adlanırdı.
Tətbiqi Siyasət İnstitutunun direktoru və Rusiya Elmlər Akademiyasının Sosiologiya İnstitutunun Elitaların öyrənilməsi sektorunun müdiri Olqa Krıştanovskayanın sözlərinə görə, hazırda Rusiya militokratiya ilə idarə olunur, çünki federal dövlətlərdə aparıcı mövqelərin təxminən yarısıdır. dövlət orqanlarını (2008-ci ilin məlumatlarına görə) hüquq-mühafizə orqanlarından olan şəxslər tutur (1999-cu ildə bu pay cəmi 13% təşkil edirdi).
Oksigenli üzvi birləşmələr
Oksigenli üzvi birləşmələr - molekulunda Karbon - Hidrogen, Karbon - Oksigen rabitəsi saxlayan birləşməyə deyilir.
Şükürov
Şükürov — Azərbaycan soyadı.
Aven-sür-Elp (rayon)
Aven-sür-Elp — Fransanın Nor-Pa-de-Kale regionun rayonlarından biri. Departamenti — Nor. Suprefekturası — Aven-sür-Elp. Əhalisi — 232 657 nəfər, 2012-ci ilin məlumatları. Sıxlığı — 165 nəf./km². Rayonun sahəsi — 1408 km².
Tərkibi
Aven-sür-Elp rayonun kantonları (22 mart 2015-ci il):
Aven-sür-Elp rayonun kantonları (22 mart 2015-ci ildən sonra):
Abbasqulu Fərzəliyev
Abbasqulu Məmməd oğlu Fərzəliyev — Azərbaycan dövlət xadimi, Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin I çağırış deputatı (1998–2000), Azərbaycan Ali Sovetinin XII çağırış deputatı, Cəbrayıl Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı (1991–1992), Cəbrayıl Rayon Xalq Deputatları Soveti İcraiyyə Komitəsinin sədri (1977–1990).
NATO-nun Lissabon sammiti (2010)
2010 Lissabon sammiti — NATO-ya üzv dövlətlərin dövlət və hökumət başçılarının 2010-cu il 19–20 noyabr tarixlərində Portuqaliyanın paytaxtı Lissabonda keçirilən toplantısı.
Üzv dövlətlər 1999-cu ildə Vaşinqton sammitində qəbul edilmiş əvvəlki planın başa çatmasından sonra ittifaqın yeni onillik planı olan yeni "Strateji Konsepsiya"nı qəbul etdilər. İttifaqın terrorizm və kiberhücumlar kimi müasir çağırışlarına cavab verən Strateji Konsepsiyasını qəbul etməklə yanaşı, üzvlər raketdən müdafiə sistemini birgə inkişaf etdirmək barədə razılığa gəliblər. Üzvlər təşkilatın bu ölkədəki əməliyyatları ilə bağlı Əfqanıstan prezidenti Həmid Kərzai ilə görüşüb. Onlar 2014-cü ilə qədər qoşunların tədricən ölkədən çıxarılması barədə razılığa gəliblər. NATO Əfqanıstan qüvvələrinə və polisinə təlim və məsləhət vermək üçün Əfqanıstanda qalmaq öhdəliyini təkrarlayıb.
Görüş
Sammit Millətlər Parkı (Parque das Nações) ərazisindəki Lissabon Beynəlxalq Sərgi Salonunda (Feira Internacional de Lisboa) baş tutub. Bu, 2009-cu ilin avqustunda NATO-nun baş katibi vəzifəsinə başlayan Anders Foq Rasmussenin sədrliyi ilə keçirilən ilk sammit idi.
Strateji Konsepsiya
Sammitə daxil olan üzv dövlətlərin 1999-cu ildən bəri ilk dəfə olaraq yeni Strateji Konsepsiya qəbul edəcəyi gözlənilirdi. Sammitdən əvvəl baş katib Rasmussen özü planın layihəsini hazırlayıb. Rasmussen bildirib ki, yeni Strateji Konsepsiyanın məqsədi "NATO-nun ərazi müdafiəsi üzrə əsas missiyasını bir daha təsdiq etməli, lakin kibermüdafiə və raketdən müdafiə də daxil olmaqla, bizim bunu necə edəcəyimizi modernləşdirməli". ABŞ-nin keçmiş dövlət katibi Madleninin rəhbərlik etdiyi ekspertlər qrupu. Olbrayt planın hazırlanmasına kömək etmək üçün bir hesabat hazırladı. Sammitdən əvvəl keçirilən görüşlərdə rəsmilər planın "98% orada" olduğunu və əlavə fikir ayrılıqlarının sammitdə müzakirə ediləcəyini bildiriblər. Layihədə etiraf edilir ki, ittifaqın üzvlərinə qarşı müasir təhdidlər terrorizm, kütləvi qırğın silahlarına sahib olmaq və enerji infrastrukturunu poza biləcək kiberhücumlar kimi qeyri-ənənəvi formalarda olur.
Cümə günü, noyabrın 19-da keçirilən sammitin ilk günündə üzv dövlətlər ittifaqının növbəti 10 il üçün missiya planı kimi xidmət edəcək yeni Strateji Konsepsiya üzərində razılığa gəldilər. Sənəd beynəlxalq təhlükəsizliyə yaranan təhdidlərin vacibliyini vurğuladı və ittifaqın gələcək üzvlər və Rusiya ilə əməkdaşlığa sadiqliyini bir daha təsdiq etdi. 11 səhifəlik sənədin adı "Fəal iştirak, müasir müdafiə"dir.
Əfqanıstan
Əfqanıstan prezidenti Həmid Kərzai şənbə günü, noyabrın 20-də sammitdə çıxış edib. Karzay bildirib ki, o, NATO-nun 2014-cü ilin sonuna qədər ölkəyə nəzarəti geri qaytarmasını istəyir. Sammitdən əvvəl Böyük Britaniyanın Baş naziri Devid Kemeron demişdi ki, "NATO-nun Lissabon sammiti təhlükəsizlik məsuliyyətinin tədricən əfqan qüvvələrinə təhvil verilməsi üçün başlanğıc nöqtəsi olacaq".
Kərzai ilə görüşən üzvlər 2014-cü ilə qədər döyüş əməliyyatlarının mərhələli şəkildə dayandırılması barədə razılığa gəliblər. Bu tarixdən sonra NATO ölkələri Əfqanıstan Milli Ordusunun təlim və məsləhətlərinə töhfə verməyə davam edəcək. Baş katib Rasmussen, "Biz Əfqanıstan hökumətinin ölkə daxilində, bölgədən-regionda təhlükəsizlik üzrə liderliyi öz üzərinə götürəcəyi prosesə başlayacağıq" dedi.