cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sasik gölü
Ümumi məlumat
left|thumb|Sasik gölü (solda). Sasik limanı 1970-ci illərə kimi kurort zonası idi. Limanın palçığı bir çox müalicəvi xüsusiyyətlərə malik idi. Sonradan liman suyunun şirinləşdirilməsi məqsədi ilə böyük layihə işlənildi. Liman suyunu kənd təsərrüfatında istifadə etmək üçün onu dənizdən bənd vasitəsi ilə ayırdılar. Düzgün olmayan hesablamara görə layihə uğursuz oldu. Liman suyu yarımçıq şirinləşdi və suvarılan kənd təsərrüfatı bitkiləri məhf oldular. Göl sahilində ki, kurortu bağladılar. Yeri həkimlər əhaliyə suda çimməyi qadağan etdilər. Su səviyyəsi tədricən qalxdı. Sahildə ki, tikililər yararsız hala düşdülər. Biosenozun dəyişməsi ilə əlaqədar göldə iri balqlar formalaşdı. Yerli əhali hakimiyyətdən bəndin dağıdılmasını və limanın bərpasını tələb edir.
Sasik gölünə Sarata və Koqilnik çayları tökülür. Çaylar əsasən yaz aylarında göl suyunu daha çox şirinləşdirir. Quraqlıq dövründə göl suyunun səviyyəsi Dunay çayından çəkilmiş Dunay-Sasik kanalı vasitəsi ilə həyata keçirilir. Göl suyunun səviyyəsi 1 metr arasında dəyişə bilir. Suyun donması dekabrda başlayır və mart ayında buzdan azad olur.
Göl sahili yerli quşların yuva qurma məkanıdır. Sasik və Şaqan-Alibey-Burnas sistemi beynəlxalq su-bataqlıq hövzəsi statusu almışdır. Ərazidə olan su quşları beynəlxalq Ramsar konvensiyasının siyahısına salınmış və qorunur.
Qırğızıstanda təhsil
Təhsil və Elm Nazirliyi (TEN) Qırğızıstandakı təhsildən məsuldur. Büdcə kəsirləri, müəllimlərin əmək haqlarının və avadanlıqların mövcudluğunun azalması ilə nəticələnir ki, bu da qeyri-mütənasib olaraq qadınların işə qəbulunda aşağı göstəricilərlə müşahidə olunur.
2008-ci ildə ümumi daxili məhsulun yüzdə 3,7%-i təhsilə xərclənmişdir. 2001-ci ildə uyğun yaş qrupunun təxminən yüzdə 89-u məcburi olaraq proqrama yazıldı, lakin bu nisbət 2000-ci illərin əvvəllərində azaldı. 2004-cü ildə Qırğızıstanda savadlılıq nisbəti yüzdə 98,7% idi.
Məktəbəqədər və ibtidai təhsil
"Təhsil haqqında" qanuna və "Məktəbəqədər təhsil haqqında" qanuna görə məktəbəqədər təhsil fasiləsiz təhsilin başlanğıc mərhələsidir və "fərdin fiziki, intellektual və əxlaqi inkişafının təməllərini" qoymağı hədəfləyir. Məktəbəqədər təhsil 3-6/7-dək uşaqlar üçündür və istəyə bağlıdır. Buna giriş məhduddur (xalis qeydiyyat nisbəti 2005-ci ildə 10% ). 2004-cü ildə Qırğızıstanda savadlılıq nisbəti yüzdə 98,7 % idi. Ümumi təhsil təşkilatlarında və müvafiq təhsil fəaliyyətləri üçün lisenziyalı təşkilatlarda 5-7 yaş arası uşaqların məktəbəqədər hazırlığı üçün proqramlar həyata keçirilir. 2015-16-cı illər tədris ilindən başlayaraq Qırğızıstan Respublikasında 480 saatlıq (illik) məktəbəqədər hazırlıq həyata keçirilir.
İbtidai təhsil ümumiyyətlə 6 və ya 7 yaşında başlayır, dörd il davam edir və icbaridir. 2007-ci ildən bəri ibtidai təhsildə məktəbli formaları da məcburidir. Tədrisin keyfiyyətinə bəzən “zəif” deyilir: Qırğızıstan PISA 2006 Orta Təhsil Keyfiyyət Analizində oxu, riyaziyyat və digər fənnlər üzrə son sıralarda yer alır. .
Orta təhsil
Orta təhsil dörd il davam edən və məcburi olan əsas orta təhsildən başlayır. Sonra şagirdlər əhatəli və peşə təhsili arasında seçim edə bilərlər.
Hərtərəfli təhsil, tamamlandığı təqdirdə - bitirmə sertifikatı (“attestat”) verən iki illik tədris proqramından ibarətdir. Orta ümumtəhsil attestatına sahib olmaq ali təhsil müəssisələrinə qəbul üçün vacib şərtdir. Büdcə və müqaviləli təhsil formalarının hər hansı bir sahə və ixtisas təhsilinə qəbulu yalnız Ümumrespublika Testinin nəticələri əsasında həyata keçirilir.
Ümumrespublika Testi iki hissədən - abituriyentin bir universitetdə təhsil alma qabiliyyətini müəyyən edən əsas test və məktəb tədris proqramının materialına əsaslanan və abituriyentlərin bilik səviyyəsini təyin edən fənn testləri ibarətdir. Hazırda məzunlar 6 fənn testindən - kimya, biologiya, xarici dil, riyaziyyat, tarix və fizika arasından seçim edə bilərlər.
Ümumrespublika Testi ildə bir dəfə keçirilir (may, xəstələnənlər və ya müsabiqələrdə iştirak edənlər və digər məzunlar üçün əlavə test - iyun).
Universitetə ​​daxil olmaq üçün 2015-ci ildə əsas testdən 110 bal və 60 bal toplamaq lazım idi - fənn testində Ümumrespublika Testi sertifikatları orta ümumtəhsil sertifikatı alınması ilə eyni vaxtda verilir.
Ali təhsil
Ali təhsilə universitetlər, akademiyalar, ixtisaslaşmış ali təhsil müəssisələri və institutlar daxildir. Ali təhsil müəssisələrinin sayı Qırğızıstan Respublikası müstəqillik əldə etdikdən sonra artmışdır - 1991-ci ildəki 12 ali təhsil müəssisəsindən 2015-ci ildə 50 təhsil müəssisənə qədər artdı. 1991-ci ildən bəri tələbə sayı da 4 dəfə artaraq 2014/15-ci illər tədris ilində 223,2 min nəfər təşkil etmişdir.
Hazırda fəaliyyət göstərən universitetlərdən 33-ü dövlət, 21-i isə özəl universitetlərdir.
2012-ci ildən bəri Qırğızıstan Respublikası iki pilləli ali təhsil sisteminə keçmişdir ki, bu da bakalavr dərəcəsi (240 təhsil krediti), magistr dərəcəsi (120 təhsil krediti) və mütəxəssis olmağa imkan verir (5 illik təhsil, bir sıra tibb, mühəndislik və yaradıcılıq ixtisasları). Qırğızıstanın ali təhsil müəssisələri bunlardır: Respublikada Rusiya universitetlərinin 7 filialı da var.
Qırğızıstandakı universitet müəllimlərinin səriştəsi ilə bağlı tənqidçilər: bir universitetdə müəllimlik üçün magistr dərəcəsi tələb olunarkən, nəzəri olaraq əksər müəllimlərin bakalavr dərəcəsi var və ya ümumiyyətlə dərəcəsi yoxdur. .
Bütün peşə təhsili müəssisələri tətbiq olunan bütün təhsil proqramları üçün lisenziya tələb edir. Dövlət diplomu vermək hüququ sertifikatlaşdırma və 2016-cı ildən etibarən akkreditasiyadan keçmiş peşəkar təhsil təşkilatlarına verilir.
Ali təhsildən sonrakı təhsilə aspirantura və doktorantura təhsilləri daxildir. Dissertasiya müdafiəsi doktorluq dərəcəsi almağa imkan verir. 2013-cü ildən bu yana 6 universitetdə PhD (fəlsəfə doktoru) proqramı tətbiq edilib. .
Qırğızıstan Respublikası təlimlərə yönəlmiş böyüklərin yenidən hazırlanması və peşəkar inkişaf təhsili proqramı üzrə proqramlar da həyata keçirir. Bunlar 1000-dən çox təşkilat tərəfindən təmin olunur. Bu proqramlar həm əmək bazarında daha uğurlu fəaliyyət üçün insanın peşəkar səriştələrinin artırılmaslna və qazanmasına, həm də şəxsi (yaradıcılıq) maraq və bacarıqlarının reallaşdırmasına yönəldilə bilər.
Təhsil sistemindəki problemlər
Təhsil və Elm Nazirliyinin məlumatlarına görə, Qırğızıstanın 2017-ci il orta təhsil müəssisələrində 1 sentyabr 2015-ci il tarixinə əsasən riyaziyyatçı, fizik, rus dili üzrə 2340 nəfər mütəxəssis müəllim çatışmır. Bölgələrdə bir müəllimin 3-4 fənndən: məsələn, biologiya, coğrafiya, rus dili və ədəbiyyatı tədris verdiyi məlumdur. Problem sonda bu cür həll olundu, 1800 məzun vakansiyalara çıxarıldı. Təcrübəli müəllimləri işə cəlb etmək üçün əmək haqqının artırılmasına qərar verildi. Nazirliyin Maliyyə Siyasəti və Büdcə Təhlili Departamentindən verilən məlumata görə, 1 sentyabr 2015-ci il tarixindən etibarən 5-11 sinif müəllimləri üçün saata görə maliyyə ödəməsi 50%, 1-4 sinif müəllimləri üçün 80% artırılıb.
Kamandar
Kamandar – Azərbaycanlı adı.
Cavanşir Hüseynov
Cavanşir Təmraz oğlu Hüseynov — Azərbaycan inşaatçı-mühəndisi və dövlət xadimi, Azərbaycan SSR Dövlət Tikinti İşləri Komitəsinin sədri (1978–1985), Azərbaycan SSR tikinti materialları sənayesi nazirinin birinci müavini (1975–1978), Azərbaycan SSR Ali Sovetinin X və XI çağırış deputatı.
Həyatı
Cavanşir Təmraz oğlu Hüseynov 1934-cü il yanvarın 23-də anadan olmuşdur. 1957-ci ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutunu bitirdikdən sonra Bakı Baş Tikinti İdarəsinin tikinti idarələrində inşaatçı-texnik və tikinti ustası işləmişdir. 1958-ci ildən 1963-cü ilədək Azərbaycan Politexnik İnstitutunun müəllimi və aspirantı olmuşdur.
1963–1968-ci illərdə Azərbaycan SSR Tikinti Nazirliyi tikintinin təşkili və texnologiyası trestinin baş layihə mühəndisi, şöbə rəisinin müavini, şöbə rəisi vəzifəsini icra edən, Baş Kolxozlararası Tikinti İdarəsi tikinti yardım bürosunun rəisi vəzifələrində işləmişdir. 1968-ci ildən "Sənayetikintimexanikləşdirmə" tresti müdirinin müavini, trestin baş mühəndisi işləmiş və 1971–1975-ci illərdə Azərbaycan SSR Sənaye Tikintisi Nazirliyi 4 nömrəli trestinin müdiri olmuşdur.
Cavanşir Hüseynov 1975-ci ildən 1978-ci ilədək Azərbaycan SSR tikinti materialları sənayesi nazirinin birinci müavini işləmişdir. 1978-ci ildə o, Azərbaycan SSR Dövlət Tikinti İşləri Komitəsinin sədri təyin edilmişdir.
Cavanşir Hüseynov 1968-ci ildən Sov.İKP üzvü olmuş, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin X və XI çağırış deputatı seçilmişdir. "Qırmızı əmək bayrağı" və "Şərəf nişanı" ordenləri ilə təltif edilmiş, "Azərbaycan SSR əməkdar mühəndisi" fəxri adına layiq görülmüşdür.
Cavanşir Hüseynov uzun sürən ağır xəstəlikdən sonra 1985-ci il dekabrın 2-də vəfat etmişdir. Fəxri Xiyabanda dəfn olunmuşdur.
Almatı vilayəti
Almatı vilayəti  — Cənubi Qazaxıstan regionda vilayət.
Qazaxıstanın üç, Qırğızıstanın iki vilayəti və Çinin bir Muxtar Rayonu ilə həmsərhəddir:
Əmir əl-möminin
Əmir əl-Möminin — "əmir" ərəb dilində başçı, lider, sultan və sərkərdə mənasındadır. İslam peyğəmbərindən sonra Məhəmməd tərəfindən ordu başçılığına seçilirdilər.onlara əmir deyilirdi. Amma Əmir əl-Möminin ləqəbi yanlız müsəlmanların və tüm qüvvələrin başçısına deyilir.
Əmir əl-Möminin
Əmir əl-Möminin (Başçı mənasında) öz siyasi və dini məzmunu ilə müsəlmanlar arasında xəlifə və ya imamlara deyilirdi. Bu ləqəb Əli bin Əbu Talibin (ə) ən məşhur ləqəbidir.
Sünni baxışı
Sünni müsəlmanlar bu ləqəbi xülafәyi raşidinin hamısı, Әməvilərə, Abbasilərə və Osmanlılara deyirlər.
Şiə baxışı
Əmir əl-Möminin islam peyğəmbərinin canişini və vəsisinin, İmamlardan ilk imam, Əli bin Əbu Talibin (ə) ləqəbidir.
Etiqad
Əli bin Əbu Talibin(ə) Əmir əl-Möminin olması, imamətinə və peyğəmbərin arasız canişin və vəsi olmasına etiqad və inanmaq vacibdir bəlkə imanın rüknlərindəndir.
Azanda Əmir əl-Möminin
Şiə müsəlmanlar azanda Məhəmməd Rəsullulahın peyğəmbərliyinə şəhadət verdikdən sonra Əli bin Əbu Talibin (ə) Əmir əl-Mömininliyinə şəhadət verib və etiraf edirlər. bunun səbəbləri şiələrə görə:
Azanın vəhy vasitəsi ilə nazil olunub
Şiə mənbələrində azanın necə deyilib və qanunlaşması vəhy yoluyla olub. necə ki İmam Cəfəri Sadiq (ə) deyir:
قال الصادق علیه السلام: لما هبط جبرئیل بالاذان علی رسول الله کان راسه فی حجر علی علیه السلام فاذن جبرئیل و اقام فلما انتبه رسول الله صلی الله علیه و آله قال: یا علی سمعت؟ قال: نعم قال: حفظت؟ قال نعم قال ادع لی بلالا تعلمه فدعا علی علیه السلام بلالاً فعلمه
Peyğəmbər dedi: Bilalı çağır və azan və iqaməni ona öyrət. Əli isə bilalı çağırıb azanı ona öyrətdi.
اشهد أن علیا ولی الله-a görə iki nəzər var.
1- Bəziləri onun deməyini müstəhəb bilirlər. namazda qunut kimi.
2- Bəziləridə onu müstəhəb bilirlər amma azanın bir bölməsi olmaqdan görməyərək. yəni bir müstəhəb işdir ki azanın özü və məzmunundan deyil.
4- Əgər birisi bunu azanın bir parçası olaraq görüb deyərsə əram iş görmüşdür.
Əli bin Əbu Talibə (ə) məxsusluğu
Ad aparılan ləqəb yanlız ilk məsum İmam Əli bin Əbu Talibə (ə) məxsusdur və başqalarının hətta obiri imamlarıda bu ləqəbnən çağırmaq düzgün deyil.
Kürdkəndi (Qoşaçay)
Kürdkəndi - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Qoşaçay şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Fəsəndüz (Qoşaçay)
Fəsəndüz - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Qoşaçay şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 2,681 nəfər yaşayır (617 ailə).
Murtuz Talıbzadə
Murtuza Heydər oğlu Talıbzadə — Polkovnik.
Abbas Fallax
Abbas Fallax (ana. ) — Orta çəki dərəcəsində İranı beynəlxalq yarışlarda təmsil edən cüdoçu. Fallax İran yığmasının tərkibində 2000-ci illərin bütün dövrlərində iştirak etmişdir. Afinada keçirilən Yay Olimpiya Oyunlarının iştirakçısı, Asiya Oyunlarının bürünc medalının sahibi, Asiya Çempionatlarının dörd dəfə bürünc mükafatçısı, milli və beynəlxalq turnirlərin bir çox yarışlarının qalibidir.
Murtuz Talıbzadə
İş fəaliyyəti
1918-ci illərin ortalarına qədər kuryer vəzifəsində çalışmış, 1918-ci illərin sonundan isə Bakıda dəyirmanda işləyirdi. Azərbaycanın Sovetləşməsinin ilk günlərində könüllü kimi Fəhlə-Kəndli Qırmızı Ordusunun (P.K.K.A) sıralarına yazılmaqla bərabər Komandanlıq məktəbinə də qəbul edilir. Murtuza 13 fevral 1920-ci ildə Ümumittifaq Komunist (b) partiyasına üzv qəbul edilir (p.b. № 1435288). 1921-ci ildə Azərbaycan Komandanlıq məktəbin bitirən Murtuza taqım komandiri təyin olunur. Talıbzadə, olduqca enerjili və kifayət qədər təşəbbüskar, intizamlı komandir idi. O, 1922-ci ildən 1926-cı ilə qədər bölüyə, 1926-cı ildən 1929-cu ilə qədər isə tabora komandanlıq etmişdir. Daha sonra Bakı şəhərinin komendantı təyin olunur və 1930-cu ilin may ayına qədər bu vəzifədə çalışır.
Stalin repressiyaları M.Talıbzadədən yan keçmədi. Avqustun 11-də, 1937-ci ildə Talıbzadə həbs olunub və məhkum edilmişdir. Mayın 30-da 1957-ci ildə SSRİ Müdafiə nazirinin qərarı ilə yenidən reablitasiya olunmuşdu. Sənədlərin arasında həmdə (kartoçka) var ki, o, hərbi qulluğunda olub və ona hərbi rütbə verilib. Baş Kadrlar idarəsi SSSR 1957 № 02538 Moskva şəhəri fərmanı əsasında deyilir ki, hərbi ofiser qoşun hissələri faşistlərə qarşı döyüşlərdə (itkin olub) həlak olunub və Sovet qoşunları tərkibindən çıxarılır polkovnikin ölümünə əsasən.
Abbas Fallax
Bioqrafiyası
Abbas Fallax 3 sentyabr 1976-cı ildə anadan olmuşdur. İlk dəfə 2000-ci il mövsümündə turnirlərdə iştirak etməyə başlamışdır. Orta çəki dərəcəsində Budapeştdə keçirilən Sülh Kuboku turnirində ilk dəfə çıxış etdi. Yaponiyanın Osaka şəhərində keçirilən Asiya Çempionatında yeddinci yeri tutdu.
Murtuz Talıbzadə
İş fəaliyyəti
Belə ağıllı, istedadlı sərkərdələr bölmə komandiri, general-mayor Gambbai Vəzirov, briqada komandiri Cəmşidxan Naxçıvanski, komissarlar Heydər Vəzirov, Cabir Əliyev, polkovniklər Seyfulla Mehtiyev, Cəlil Əliyev, Murtuz Talıbzadə, digər komandirlər Şəmistan Zubov və onlarla digər…. Bu komandirlərin iyirmi və otuzuncu illərində milli hərbi kadrların yetişdirilməsində, ölkəmizin müdafiə qabiliyyətinin möhkəmləndirilməsində əvəzsiz xidmətləri var.
Abbas Fallax
Bioqrafiyası
Böyük beynəlxalq turnirlərdə birinci ciddi uğuruna 2001-ci ildə nail olmuşdur. Sonra İran milli yığmasının əsas tərkibinə düşdü və Ulan-Batorda keçirilən Asiya birinciliyində iştirak etdi. Orta çəki dərəcəsində ölkəsinə iki bürünc medal qazandırdı. Bu halda Münhendə keçirilən Dünya birinciliyinə vəsiqə qazandı. 1/8 final mərhələsində yarışı dayandırdı və mükafatçıların sırasına düşə bilmədi. Bir il sonra Busanda keçirilən Asiya Oyunlarında bürünc medal qazandı. Serbiyanın Novi-Sad şəhərində keçirilən Tələbələrin Dünya Çempionatında çempion oldu. Bir il sonra Koreyanın Jeju şəhərində keçirilən Asiya Çempionatında iştirak etdi və beşinci oldu. Osakada Dünya Çempionatında 1/16 finala qədər çaat bildi.
Murtuz Talıbzadə
Ailə vəziyyəti
Talıbzadə Murtuza Heydər oğlu və Məmmədova Almaz Qədir qızı 1927-ci ilin may ayının 16-da Kirovabad (Gəncə) şəhərində nigaha giriblər. Nigahdan üç övladları var: qızları Sevil (1930), Tamella (1932), oğulları Valid (1936).
Abbas Fallax
Bioqrafiyası
Almatıda keçirilən Asiya Çempionatında 2004-cü ildə Fallax kolleksiyasına orta və mütləq çəki dərəcəsində qazanılmış iki bürünc medalı əlavə etdi. Həmçinin Moskvada Tələbələrin Dünya Çempionatında çempion oldu. Parisdə və Hamburqda Sülh Superkubokunda hesabat turnirində iştirak etdi. Uğurlu çıxışların sayəsində 2004-cü ildə Afinada keçirilən Yay Olimpiya Oyunlarında ölkəsinin şərəfini qorumaq hüququnu əldə etdi. Ancaq ilk düyüşdə kanadalı Kit Morqana ipponla məğlub oldu. Morqan 1995-ci ildə Panamerika oyunlarının qalibi olmuşdur. Bununla da Fallax mükafatçıların sırasına düşə bilmədi.
Murtuz Talıbzadə
Ailə vəziyyəti
Yaxın qohumlardan ancaq 1908-ci il təvəllüdlü qardaşı və bacısı ilə əlaqəsi var idi. Qardaşı hökumət hesabına uşaq evində tərbiyə alırdı və texnikumda işləyirdi. Bacısı Bakı şəhərində uşaq evinin müdüri işləyirdi. Həyat yoldaşının qohumlarından nənəsi və 1913-cü il təvəllüdlü tələbə qardaşı, onlar da Talıbzadənin himayəsində idilər.
Mükafatlar
"Qırmızı əmək bayrağı" ordeni ilə təltif edilmişdir. Döyüş təlimində uğurlarına görə gümüş “portsigar” (papiros qabı) layiq görülmüşdür.
Karolina
Karolina — ad.
NGC 7145
NGC 7145, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Durna bürcü istiqamətində yerləşir. E1 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Heybət Heybətov
Heybət Atamoğlan oğlu Heybətov və ya Vladimir Pavloviç Zyuvanov — sovet hərbçisi, general-mayor, milliyətcə azərbaycanlıdır.
Həyatı
thumb|220px|Heybət Heybətovun [[Fəxri Xiyabanda qəbrüstü abidəsi. 2013-cü il]]
1898-ci ildə Maştağa qəsəbəsində çoxuşaqlı ailədə anadan olmuşdur. Heybət Heybətov 1912-ci ildə rus-tatar məktəbini, 1916-ci ildə isə üçsinifli Bakı Alekseyev mexanika-inşaat orta məktəbini bitirmişdir. Məktəbi bitirdikdən sonra o faytonçu köməkçisi, Rabinoviçin təkər mazı zavodunda usta işləmişdir. 1918-ci il mart soyqırımı zamanı atasını itirmişdir. 1918-ci il mayından 1920-ci il oktyabrınadək "Abneto" Əmrcan-Biləcəri neftsənaye cəmiyyətində çilingər işləmişdir.
1920-ci ildə Heybət, Zyuvanov soyadlı rus zabiti tərəfindən anasından tərbiyə olunmaq üçün alınmış və sonradan Zyuvanov tərəfindən oğulluğa götürülmüşdür. 1920-ci ilin oktyabr ayında orduya çağırılan gənc Heybət Heybətov nümunəvi əsgər kimi xidmət edir. O, Bakıdakı Birləşmiş Azərbaycan Hərbi Məktəbinə təhsil almağa göndərilir, həmin hərbi məktəbin hərbi dəstəsinin tərkibində Qarabağda daşnaklarla döyüşlərdə iştirak etmişdir. 1922-ci il yanvarın 1-də məktəbi əla qiymətlərlə bitirir. Atıcı diviziyasına taqım (sovet ordusunda "vzvod") komandiri təyin olunan gənc Heybət Heybətov üç il burada, birinci atıcı "Dəmir alayı"nda xidmət edir və hərbi biliyi, bacarığı sayəsində bölük (sovet ordusunda "rota") komandiri vəzifəsinə qədər yüksəlir. 1929-cu ilin oktyabr ayında təhsilini artırmaq üçün Moskvaya, M.Frunze adına Hərbi Akademiyaya təkmilləşdirmə kursuna oxumağa göndərilir. Təhsilini müvəffəqiyyətlə başa vuran Heybət Heybətov Azərbaycana qayıdır. Birinci atıcı "Dəmir alayı"nda qərargah rəisi, alay hərbi məktəbinin rəisi, Dağ-atıcı diviziyasının komandiri kimi məsul vəzifələrdə çalışır. 1939-cu ilin avqust ayında bacarıqlı komandir Heybətov Orlov Hərbi Dairəsinə hərbi nəzarət qrupunun rəisi təyin olunur. Az müddət bu vəzifədə müvəffəqiyyətlə çalışan Heybət Heybətov həmin dairədə yerləşən 641-ci atıcı alayının komandiri olur. II Dünya Müharibəsi başlayanda isə ona daha bir məsul vəzifə tapşırılır. Eloğlumuz Cənub cəbhəsindəki 347-ci atıcı diviziyanın komandir müavini təyin olunur. 1942-ci ilin fevral ayında Zaqafqaziya Hərbi Şurasının çağırışı ilə Azərbaycana qayıdır. 223-cü Azərbaycan atıcı diviziyasının komandiri olur.
İshak Razzakov
İshak Razzakov  — Sovet dövlət xadimi və partiya lideri, Qırğızıstan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi (1950-61). Qırğızıstan Respublikasının Qəhrəmanı (2016).
Heybət Heybətov
Həyatı
Mərhum polkovnik Baxış Mehdiyevin arxivində general Heybət Heybətov haqqında zəngin "xəzinə" varmış. Həmin sənədlərin içərisində ən qiymətlisi 1945-ci il iyunun 4-də Sovet İttifaqı Qəhrəmanı, qvardiya general-leytenantı Jerebinin, beşinci zərbə ordusunun komandanı general-polkovnik Berzarinin, hərbi şuranın üzvü general-leytenant Bokovun, 416-cı Taqanroq diviziyasının komandiri general-mayor Dmitri Sızranovun general-mayor Heybət Heybətova verdikləri "attestasiya" sənədidir.
İstefaya çıxandan sonra yüksək partiya işində vəzifələr tutmuş, Azərbaycan SSR Ali Sovetinə deputat seçilmişdir. 7 oktyabr 1959-cu ildə Kiyevdə vəfat etmişdir. Bakıda 1-ci Fəxri Xiyabanda dəfn edilmişdir.
İshak Razzakov
Tarixi
1931-ci ildə Daşkənddəki Təhsil İnstitutunu bitirdikdən sonra Razzakov müəllim işlədi, sonra 1936-cı ildə bitirdiyi SSRİ Dövlət Plan Komitəsi İnstitutunda oxumaq üçün Moskvaya göndərildi.
Heybət Heybətov
Xatirəsi
Doğma Maştağa qəsəbəsinin küçələrindən biri generalın adını daşıyır.
İshak Razzakov
Tarixi
1936-cı ildən bəri hökumət və partiya işində idi :
1950-1961 — Qırğızıstan SSR Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi. Qırğızıstan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin 1-ci katibi vəzifəsindən "respublikanın partiya təşkilatı rəhbərliyindəki böyük səhv və nöqsanlara görə" azad edildi
1961-1962 — SSRİ Dövlət İqtisad Şurasının üzvü. 1962-1965 — SSRİ Nazirlər Soveti yanında Dövlət Elmi və İqtisadi Şurasının şöbə müdiri. 1965-1967 — SSRİ Nazirlər Sovetinin Dövlət Plan Komitəsinin şöbə müdiri. 1967-ci ildən təqaüdə çıxdı.
1940-cı ildən bəri Sov.İKP (b) üzvü. 1952-1961-ci illərdə Sov.İKP Mərkəzi Komitəsinin üzvü. 2-5 çağırış SSRİ Ali Sovetinin deputatı.
İshak Razzakov 19 mart 1979-cu ildə Moskvada vəfat etmişdir.
İshak Razzakovun adı indi Qırğızıstan Dövlət Texniki Universitetidir.
2015-ci ildə Qırğızıstan Respublikası hökumətinin əmri ilə İsxak Razzakova həsr olunmuş tarixi film çəkildi. Filmin rejissoru Alim Toktorovdur.
2017 Dünya Taekvondo Çempionatı
2017 Dünya Taekvondo Çempionatı — 24 – 30 iyun 2017-ci il tarixləri aralığında Cənubi Koreyanın Muju şəhərində baş tutan 23-cü Dünya Taekvondo Çempionatıdır.
İbrahimhisarı (Qoşaçay)
İbrahimhisarı - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Qoşaçay şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 509 nəfər yaşayır (138 ailə).
İmri Ziv
İmri Ziv (אימרי זיו; 12 sentyabr 1991, Hod-ha-Şaron, İsrail) və ya sadəcə IMRI — İsrail müğənnisi. O, İsraili 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdir.
Həyatı
İmri Ziv 12 sentyabr 1991-ci ildə İsrailin Hod-ha-Şaron şəhərində anadan olmuşdur. O ibtidai təhsilini İlan Ramon adına orta məktəbdə almışdır. Hərbi xidmətdə ikən İmri İsrail Silahlı Qüvvələrinin Təhsil və Gənclik Korpusu Dəstəsinin orkestrində musiqi ilə məşğul olmuşdur. Ali təhsil olaraq o, Herzliya şəhərində yerləşən Daxili İntizam Mərkəzi kollecində kommunikasiya elmləri ixtisası üzrə təhsil almışdır. İmri ivrit, ingilis və ispan dillərində sərbəst danışa bilir.
2012-2016: Başlanğıc
2012-ci ildə İmri Ziv İsrailin The Voice səs yarışmasında iştirak etmişdir. 2015 və 2016-cı illərdə İmri İsrailin Avroviziya təmsilçilərini dəstək vokalçı olaraq səhnədə müşayiət etmişdir.
Kenzo
Kenzo — Yaponiya adı.
İmri Ziv
2017-hal-hazırda: Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
Uzun məşqlərdən sonra İmri 11 may tarixində baş tutan müsabiqənin ikinci yarımfinal mərhələsində 18-ci nömrə altında səhnə almışdır. Nəticədə o 207 xalla 3-cü yeri tutaraq, Avroviziya 2017-nin finalına yüksəlməyə nail olmuşdur. Finalda mahnısını bir daha ifa edən müğənni ümumi nəticədə 39 xalla 23-cü yerdə qərarlaşmışdır.
Naxçıvan Muxtar Respublikasında 2013-cü il Azərbaycan prezident seçkiləri
Azərbaycan Prezidentinin seçilməsi üçün 2013-cü ildə Azərbaycanda keçirilmiş prezident seçkiləri. Bu seçkilərdə Naxçıvan Muxtar Respublikası üzrə 7 seçki dairəsi təşkil olunmuşdur. Seçki nəticələri Mərkəzi Seçki Komissiyasına istinadən yerləşdirilmişdir.
Əvvəlki seçkilər
2008-ci il prezident seçkiləri Naxçıvan Muxtar Respublikası üzrə 7 seçki dairəsində keçirilmişdir. Yeni Azərbaycan Partiyasının sədri, prezidentliyə namizəd İlham Əliyev seçki dairəsi üzrə ən çox səsi toplamışdır.
Ayşegül Çelik Şahin
Ayşegül Çelik Şahin — Türk yazar.
Hacettepe Universiteti  İqtisadi ve İdari  Programlar və Ankara Universiteti Dil və Tarix-Coğrafiya fakültəsi Teatr yazarlığı bölmələrində təhsil almışdır. Hacettepe Universitetində Sosial Antropologiya üzrə  yüksek lisans programına qatılmışdır.
Hekayə, şeir ve məqalələri; "Varlık", "Milliyet","Sanat", "Hürriyet" "Gösteri", "Doxa","Bütün Dünya", "Kent ve Gençlik", :Bireşim", "Hoşça kal","Bay Düzyazı" kimi dergilərdə çap olunmuşdur.
Televiziya, kino və səhnə üçüb ssenari yazarlığı bəzənsə, televiziya üçün bir uşaq proqramının yazarlığını həyata keçirdi. Radio oyunları isə TRT tərəfindən mükafatlandırıldı.
2002-2007 illər arasında, Ankara Universiteti Dövlət Konservatoriyasında, Dünya ədəbiyyatı derslərini tədris emişdir.
Hüseyin Rahmi Gürpınarın 'Kaynanam nasıl kudurdu?' romanı əsasında hazırladığı ssenari, 2009-2010-ci illərdə Dövlət teatları tərəfindən səhnələndirildi.
"Kadın öykületinde Ankara" v "Belki Varmış Belki Yokmuş" adlı çox müəllifli kitablara hekayələri ilə qatıldı.
"Şehper; Dehlizdeki Kuş" adlı hekayə  kitabı, 2009-cu ildə  "Notre Dame De Sion" Ədəbiyyat mükafatlarında yer aldı.
"Kağız gəmilər" adlı hekayə kitabı, 2010-cu ildə "Yunus Nadi Öykü" mükafatı aldı.
Kitabları
Sensiz Ankarada deniz düşleri (Şeir, 1997, Kare yayınları), Korku ve Arkadaşı (hekayə, 2003, YKY),Şehper; Dehlizdeki Kuş (hekayə, 2008, YKY) Kâğıt Gemiler (hekayə, 2010, YKY)
Xəzinəanbar-i Cədid (Qoşaçay)
Xəzinəanbar-i Cədid - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Qoşaçay şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 915 nəfər yaşayır (226 ailə).
Androginiya
Androginiya(, kişi + , qadın) - insanın həm qadın, həm də kişi keyffiyyətlərini eyni vaxtda (mütləq bərabər deyil) təzahür etdirdiyi bir xüsusiyyətdir; psixi androginiya kişilik (kişiyə bənzərlik) və qadınlıq (qadın oxşarlığı) baxımından eyni vaxtda yüksək göstəricilərlə aşkar edilir; zahiri androginiya isə kişi və qadın xüsusiyyətlərinin insanın xarici görünüşündə birləşməsidir. Cəmiyyətdə formalaşmış kişi və ya qadın cinsi rolu tərifinə uyğun gəlməyən şəxsə androgin deyilir. Bir çox androginlər özlərini kişi və qadın arasında və ya aseksual olaraq tanıyırlar. .
Əvvəllər "androgin" sözü " hermafrodit " sözünün sinonimi kimi istifadə olunurdu. Xüsusən də qədim yunanlar androginiyanı bir orqanizmdə həm kişi, həm də qadın xüsusiyyətlərinin olması kimi başa düşürdülər. İndi isə Sandra Bem - in araşdırmalarına əsasən "androginiya" termini fizioloji və ya anatomik xüsusiyyətləri deyil, psixososial xüsusiyyətləri təsvir edir.
İlkin Əsgərov
İlkin Rauf oğlu Əsgərov (9 sentyabr 2000, Gəncə - 9 noyabr 2020, Şuşa) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı və hərbi xidməti
İlkin Əsgərov 9 sentyabr 2000-ci ildə Gəncə şəhərində dünyaya göz açmışdır. Orta təhsilini Gəncə şəhər Nizami Gəncəvi adına 11 nömrəli tam orta məktəbində aldıqdan sonra həqiqi hərbi xidmətə yollanmışdır.
Vətən müharibəsi
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan İlkin Əsgərov 2020-ci il sentyabrın 27-dən Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Müharibənin bir çox hərbi əməliyyatlarında vuruşmuşdur. 9 noyabr 2020-ci ildə Şuşanın azad olunması uğrunda gedən döyüşlərdə döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İlkin Əsgərov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İlkin Əsgərov ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İrina Melnikova
İrina Nikolayevna Melnikova — Ukrayna tarixçisi. O, Slovakiya və Çexiya tarixi, bohemistika üzrə mütəxəssis olmuşdur. Tarix elmləri doktoru olan Melnikova Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü idi.
Həyatı
İrina Nikolayevna Melnikova 1918-ci ildə indiki Ukraynanın Mena şəhərində anadan olmuşdur. O, 1940-cı ildə Kiyev Universitetini bitirmişdir. Melnikova İkinci Dünya müharibəsi zamanı Almaniya–SSRİ hərbi münaqişəsinin başlaması ilə Qazaxıstanın Çimkənd şəhərinə təxliyə edilmişdir. O, məcburi olaraq mühacirətdə olmuş, 1941–1942-ci illərdə Cənubi Qazaxıstan Vıçtel İnstitutunda tarix fənnini tədris etməyə başlamışdır.
Melnikova Qızılorda şəhərində yerləşən Birləşmiş Ukrayna Dövlət Universitetinin aspiranturasında təhsil almışdır. O, 1946-cı ildə Kiyevdə "1725–1740-cı illərdə Rusiya hökumətinin Ukraynaya qarşı siyasəti" (elmi rəhbər Andrey Vvedenski) dissertasiyasını müdafiə etmiş, lakin bundan sonra ukraynaşünaslıqdan ayrılmış, tədqiqatlarını bohemistika və qərbi slavyanşünaslığa həsr etmişdir..
Tarixçi Andrey Lıxolatın həyat yoldaşıdır.
Elmi fəaliyyəti
İrina Melnikova 1947–1959-cu illərdə Moskvada, SSRİ Elmlər Akademiyasının Slavyanşünaslıq İnstitutunun baş elmi işçisi kimi fəaliyyət göstərmişdir. Məhz orada o, SSRİ-nin xeyrinə yenicə ilhaq edilmiş Çexiya, Slovakiya və Zakarpatiyanın siyasi tarixini araşdırmağa başlamışdır. Melnikova 1957-ci ildən faktiki olaraq Kiyevdə, Ukrayna SSR Elmlər Akademiyasının Tarix İnstitutunda işləmişdir. Orada 1961-ci ildə "Kapitalizmin müvəqqəti qismən sabitləşməsi dövründə (1924–1929) Çexoslovakiyada sinfi mübarizə" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir. Bu əsər 1920-ci illərdə Çexiyadakı siyasi partiyaların Ukraynada yazılmış ən əhatəli tarixi hesab edilir.
Xəzinəanbar-i Qədim (Qoşaçay)
Xəzinəanbar-i Qədim - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Qoşaçay şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
İrina Melnikova
Elmi fəaliyyəti
Melnikova 1965–1988-ci illərdə Sosialist ölkələrinin beynəlxalq münasibətlər tarixi kafedrasının müdiri olmuş, 1988-ci ildən isə baş elmi işçi kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1973-cü ildə Ukrayna SSR Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü seçilmişdir. 2002-ci ildə "Ukraynanın əməkdar elm və texnika xadimi" fəxri adına layiq görülmüşdür. O, 1970-ci illərdə Avropa ölkələrinin tarixi üzrə aparıcı alim, Slovakiya və Çexiya tarixi üzrə azsaylı alimlərdən biri idi. Melnikova Bolqarıstan, Çexiya və Polşa Elmlər Akademiyasının ixtisaslaşmış tarixi institutları ilə əməkdaşlıq əlaqələri qurmuşdur. O, Ukrayna müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra müasir dövrdə Ukraynanın beynəlxalq münasibətlər tarixinin öyrənilməsi gündəliyi formalaşdırmışdır.
Xəzinəanbar-i Qədim (Qoşaçay)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 427 nəfər yaşayır (91 ailə).
Razdan İES
Razdan İES — Kotayk mərzindəki Razdan şəhəri yaxınlığında yerləşən Ermənistanın ən böyük istilik elektrik stansiyası. Razdan Enerji Şirkətinə (enerji blokları 1-4) və Gazprom-Armenia şirkətinə (enerji bloku 5) məxsusdur.
Stansiyaya həm beş qazan, həm də dörd kojenerasiya turbinli blok olmayan bir hissə (kombinə edilmiş istilik və elektrik stansiyası) və 5 kondensasiya güc bloku daxildir. Bu elektrik stansiyası 1963–1974-cü illərdə inşa edilmiş və ilk blok 1966-cı ildə fəaliyyətə başlamışdır. 2013-cü ildə yeni bir blok ona əlavə edilmişdir.
İstehsal olunun elektrik enerjisi Ermənistan tərəfindən işğal olunun Dağlıq Qarabağa və İrana, 2007-ci ilə qədər Gürcüstana tədarük olunurdu.
Güc aqreqatları 1-4
Razdan Enerji Şirkəti ASC (RazTES) Ermənistanın altı böyük istehsalçı şirkətindən biridir və Ermənistanın enerji sistemində balanslaşdırma stansiyası rolunu oynayır. Yalnız daxili bazarda çatışmazlıq olduqda elektrik enerjisi istehsal edir.
2012-ci ilin yanvar ayının birindən 2017-ci ilin iyun ayının 30-na olan dövründə respublikada elektrik enerjisinin 9.7%-ni təmin etmişdir.
5-ci güc bloku
Beşinci enerji bloku 2012-ci ilin yanvar ayında gücü 480 MW olaraq istifadəyə verilmişdir.
Xələcdağ
Xələcdağ — Şərur rayonu ərazisində, Naxçıvan dağarası çökəkliyinin şimal-qərbində, Araz çayının sol sahilində, Xələc kəndindən 1 km cənub-qərbdə dağ (hünd. 813,8 m). Üst Permin Culfa və Dərəşam regiomərtəbələrinə aid Axura lay dəstəsinin terrigen-karbonat çöküntülərindən təşkil olunmuş submeridional istiqamətli yastı təpəli yüksəklikdir. Hər tərəfdən Üst Pleystosenin allüvial-prolüvial çöküntüləri ilə əhatə olunmuşdur. Tektonik cəhətdən Naxçıvan qoyulma çökəkliyinin cənub-qərb cinahında, Şərur-Culfa qalxım zonasının Şərur seqmentinə aid Dəhnə-Vəlidağ qalxımının cavan çöküntülərlə örtülmüş ucqar cənub qanadında yerləşir.
NGC 3246
NGC 3246, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Sekstant bürcü istiqamətində yerləşir. SBdm tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Cəlal-Abad Dövlət Universiteti
Cəlal-Abad Dövlət Universiteti — 2 aprel 1993-cü ildə Qırğızıstanın Cəlal-Abad şəhərində mövcud təhsil müəssisələri əsasında qurulmuşdur.
Aşağıdakı sahələrdə ali təhsil üçün nəzərdə tutulmuş dövlət müəssisəsidir: tibb, elektronika, enerji, tikinti, aqrar-sənaye kompleksi.
Haqqında
Cəlal-Abad Dövlət Universitetində təxminən 10.000 tələbə təhsil alır, 15-i elmlər doktoru və professor, 116 elmlər namizədi və dosent olmaqla 700-dən çox müəllim çalışır. Üstəlik Hindistan, İran, İsrail, Qazaxıstan, Nepal, Pakistan, Fələstin, Suriya, Türkiyə, Türkmənistan, ABŞ və Özbəkistan kimi ölkələrdən təxminən 1000 tələbə var. Aşağıdakı 54 sahə üzrə ali təhsilli və 12 istiqamət üzrə orta peşə təhsili alan mütəxəssislərin hazırlanması. Cəlalabad Dövlət Universitetinin Tibb Fakültəsi Qırğızıstan Respublikası Səhiyyə və Elmi Təhsil Nazirliyinin tabeliyindədir. Cəlal-Abad Dövlət Universiteti, 2 aprel 1993-cü ildə Qırğızıstan Respublikasının Prezidenti tərəfindən elektronika, enerji, inşaat, tibb, təhsil və digər sahələrdə əsas və tam ali təhsilli mütəxəssislər yetişdirmək üçün hazırlanmış aqrosənaye kompleksi üçün mütəxəssis olmaq, dövlət təhsil müəssisəsi olaraq açılmışdır.
Con Tolkin
Con Ronald Ruel Tolkin — ingilis yazıçısı, linqvisti və filoloqu, "Hobbit və ya oraya və geriyə" povestinin, "Üzüklərin hökmdarı" trilogiyasının və "Silmarillion" romanının müəllifi kimi məşhurdur.
Cəlal-Abad Dövlət Universiteti
Tarixi
Cəlalabad Dövlət Universiteti (JAGU) 2 aprel 1993-cü ildə mövcud təhsil müəssisələri əsasında qurulmuşdur. Pedaqoji fakültə 1926-cı ildə, zootexnik texnikum 1947-ci ildə (Cəlal-Abad şəhəri) qurulmuşdur. Frunze Politexnik İnstitutunun Kara-Kuldakı filialları 1963-cü ildə quruldu; in Tash-Komur 1990-cı ildə qurulmuşdur. Mühəndislik və Texnologiya Fakültəsi 1981-ci ildə təsis edilmişdir (Koçkor-Ata). Elektromekanik Texniki Fakültəsi 1965-ci ildə (Mailuu-Suu) qurulmuşdur.
Con Tolkin
Tolkin 1925–1945-ci illərdə Oksfordda yerləşən Pembrok Kollecində ingilis və anqlosakson dilləri üzrə, 1945–1959-cu illərdə isə ingilis dili və ədəbiyyatı üzrə professor dərəcəsində işləmişdir. Digər məşhur ingilis yazıçısı Klayv Lyuislə birlikdə "İnklinqlər" ədəbi cəmiyyətinin üzvü olmuşdur. 28 mart 1972-ci ildə kraliça II Elizabet tərəfindən ona Britaniya İmperiyası ordeninin komandoru dərəcəsi verilmişdir.
Cəlal-Abad Dövlət Universiteti
Kitabxana
Cəlalabad Dövlət Universitetinin kitabxanasında min kitab var. Cəlalabad Dövlət Universitetinin hər fakültəsinin öz kitabxanası var. Tibb Fakültəsi kitabxanası həm oflayn, həm də onlayn fəaliyyət göstərir. Kitabxanada müxtəlif sahələrə aid kitablar toplusu var. Kitabxanadakı kitabların əksəriyyəti xarici müəlliflərdəndir. Kitabxanada eyni zamanda universitet müəllimləri və digər tanınmış tibb video müəllimləri tərəfindən video mühazirələr aparılır. Cəlal-Abad Dövlət Universitetinin tələbəsi bu video mühazirələrə İnternet, tələbə istifadəçi şəxsiyyət və şifrəsindən istifadə edərək istənilən yerdə daxil ola bilər. Universitet kitabxanası 24 saatlıq video nəzarət altındadır. Ətraf mühitin dostluğunu təmin edir.
Con Tolkin
Tolkinin vəfatından sonra, oğlu Kristofer atasının qeydləri və əlyazmaları əsasında bir neçə əsər, o cümlədən "Silmarillion"u nəşr etdirdi. Bu kitab, "Hobbit" və "Üzüklərin hökmdarı" ilə birlikdə Arda adlı xəyali dünya və onun bir hissəsi olan Orta dünya haqqında nağıllar, şeirlər, hekayələr, süni dillər və ədəbi esselərin toplusunu təşkil edir. 1951–1955-ci illərdə Tolkin bu toplunun böyük hissəsini adlandırmaq üçün "legendarium" ifadəsini istifadə etmişdi.
Cəlal-Abad Dövlət Universiteti
Xəstəxanalar
Tədris xəstəxanaları tələbələri daha yüksək elmi və peşə səviyyələrində yetişdirmək üçün müasir diaqnostika və müalicə avadanlıqları ilə yaxşı təchiz olunmuşdur. Universitetimiz boş vaxtlarında istənilən tibb mütəxəssisinin nəzarəti altında gedə biləcəkləri aşağıdakı xəstəxanalarla əlaqəlidir.
Con Tolkin
İlk kitabı olan "Hobbit"i 1937-ci ildə nəşr etdirir. Bir çox digər məşhur nağıl əsərlər kimi, "Hobbit"i də Con Tolkin uşaqları kiçik olanda onlar üçün qoşurdu. Yeni nağılı onların o qədər xoşuna gəlmişdi ki, o hətta öz uşaqları ilə bir yerdə öz uydurduqları dünyanın şəkillərini, xəritəsini də çəkirdi, lakin hekayə yarımçıq qaldı, və Tolkien sadəcə əlyazmasının bir nüsxəsini maşinkada çap etmişdi. Həmin nüsxəni o, hərdən dostlarına oxuması üçün verirdi. Tolkienin tələbələrindən biri bir gün Allen & Unwin nəşriyyat evinin redaktoru Süzanna Daqnellə danışarkən, kitabın möhtəşəmliyindən ona danışır. Süzen öz növbəsində kitabı oxuyur və müəllifə məktubla müraciət edir ki, o, əsərin süjetini yekunlaşdırsın, lakin nəşriyyat evinin direktoru Stenli Anuin kitabın uğur qazanacağına o qədər də əmin deyildi. Odur ki, kitabı oxuması üçün on yaşlı oğluna verir, kitabı oxuyub qurtardıqdan sonra isə onda fikirlərini öyrənir. O isə, yaşıdlarının kitabı mütləq bəyənəcəyini deyir.
Sisyan (kənd)
Sisyan  — Qərbi Azərbaycanın inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
1728-ci il mənbəyində isə Sisyan kimidir [170, 161]. 1728-ci ildə Sisyanda 21 Azərbaycanlı kişi və 4 subay oğlan (mənbədə ailələr evli kişilərin miqdarı ilə verilmişdir) yaşayırdı (32, 228). 1918-ci ildə kəndin əhalisi qovulmuş və Türkiyədən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir. Ermənicə kənd Hatsavan adlandırılmışdır.
Tuzkan gölü
Tuzkan gölü (Tuzkon, Тузкон) — Özbəkistan ərazisində yerləşən azca şorsulu göl. Arnasay sisteminə daxil olan göllər arasında Aydarkuldan sonra ikinci böyük göldür.
Arnasay du hövzəsinə daxil olan digər göllər kimi toplsyıcı sularla qidalanır. Bununla belə bu sistemin digər göllərindən fərqli olaraq Tuzkan gölü təbii kökə malikdir. Belə ki, nə zamansa onu hazırda yerləşdiyi ərazidə göl olmuşdur. Bununla belə hazırda mövcud olan göl antropogen məşhəllidir və insan əməyinin nəticədidir.
Təsviri
Göl Cizak vilayətinin Fərqanə tümənliyində yerləşir. Cizak şəhərindən 56 km şimal-şərqdə qərarlaşır. Qızılqum səhrasının uzaq şərq nöqtədisini təşkil edir. Gölün maksimal dərinliyi 20 metr təşkil edir. Gölün sahəsi 705 km²-dir
Aynasak sisteminə daxil göllər arasında ən cənubda yerləşənidir. Şimal-qərbdən Aydarkul ilə kanalla birləşir. Şimal-qərbdən cənub-şərqə uzanmış üçbucaq formaya malikdir. Hazırda gölün uzunluğu 35 km təşkil edir. Eni isə 22–25 km arasında dəyişir. Göl dəniz səviyyəsindən 237 metr yüksəklikdə yerləşir. Bölgənin digər gölləri kimi oda sabit sahillərinə malik deyildir. Su səthinin 15-20% ara bilir.
Cənub-qərbdən sahilləri elə də hündür olmayan Pistalitau silsiləsi ilə əhatələnir. Qərqdən isə göl qum təpələri ilə sərhədlənmişdir.
1969-cu ilə qədər göl elədə böyük olmayan və mövsümdən asını olaraq sahəsində artıb-azalma müşahidə edilən göl olmuşdur. Bəzi isti illilərdə isə hətta göl tamamən quruyurdu. Hidroloq N. A. Kenesarinin fikirinə görə göl nə zamansa mövcud olmuş Aral-Xəzər hövzəninim bir hisdədini təşkil etmişdir. 1969-cu ildə Çardar su anbarına həddindən artıq suyun (21 km²) toplanması ilə əlaqədar daşqın ba verir. Nəticədə Aydar çökəkliyi su ilə dolur. Sonrakı suyun quruması ekoloji problemə qətirib çıxarmışdır. 1980-ci ildə Aydarkul və Tuzkan gölləri arasında damba inşa edilmişdir. Mütəmadi axıntılar baş verirdi. 1994-cü ildə növbəti güçlü su talanılmasından sonra (9,3 km³) damba dağılmışdır. İki göl yenidən birləşmişdir. Tuzkan gölünün şimalı tsmamən yuyulmuşdur.
Hüseyn Vaiz Kaşifi
Mövlanə Kəmaləddin Hüseyn ibn Əli Beyhəki-yi Səbzəvari — İranlı müfəssir, mütəsəvvüf və şair.
Həyatı
İranın Xorasan bölgəsində Səbzəvarda doğuldu. 1456-cı ildə Məşhədə getdiyi sıralarda iyirmi yaşlarında olduğu qəbul edilirsə 1436-cı il civarında doğulduğu söylənə bilər. Vəəzləriylə tanındığı üçün "Vaiz" ləqəbi və şeirlərində istifadə etdiyi Kaşifi təxəllüsü ilə tanınır. Uşaqlıq və gənclik illərini Səbzəvar və yörərəsində keçirən Hüseyn Vaizin mükəmməl bir təhsil gördüyü, Herata getdiyində elmi və vəəzləri ilə özünü qısa müddətdə qəbul etdirməsindən anlaşılır. Hüseyn Vaiz, geniş bilgisi və təsirli vəəzləriylə şöhrəti ətrafa yayılınca ölkəsindən ayrılıb Nişapura getdi, oradan Məşhədə yollandı. Dönəmin böyük Nəqşibəndi şeyxi Sadəddin Qaşqarinin Heratda öldüyünü (may 1456) öyrəndiyi günlərdə yuxusunda onu görməsi, məzarını ziyarət etmək üzrə Herata getməsinə səbəb oldu. Burada Sadəddin Qaşqarinin müridi ünlü sufi və şair Əbdürrəhman Cami ilə tanış oldu və onun vasitəsiylə Nəqşibəndi təriqətinə intisab etdi. Heratda verdiyi vəəzlərlə qısa zamanda məşhur olan Hüseyn Vaiz, bir müddət sonra Hüseyn Baykara və Əlişir Nəvainin himayəsinə daxil oldu. Onların təşviqiylə müxtəlif kitablar yazdı.
Caminin ölümündən (1492) sonra Heratdan ayrılan Kaşifi 910 (1504–1505) -cu ildə Səbzəvarda vəfat etdi. Türbəsi Səbzəvarın cənubi-qərbində Dərvazə-i Nişapurdadır.
Ceyhun Əbiyev
Ceyhun Əbiyev — Azərbaycanı təmsil edən boksçu.
Karyerası
Ceyhun Əbiyev 2004-cü ildə Afina Olimpiadasında mübarizə apardı. Ceyhun Əbiyev 1/16 final mərhələsində Macarıstan nümayəndəsi Pal Bedaya 24:8 hesabı ilə qalib gəlsə də, 1/8 final mərhələsində Türkiyə nümayəndəsi Atagün Yalçınqayaya 20:24 hesabı ilə məğlub oldu. Bununla da Ceyhun Əbiyev Afina Olimpiadasını doqquzuncu pillədə başa vurdu.
NGC 424
NGC 424 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Heykəltəraş bürcü istiqamətində yerləşir. SB0-a tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Vəfa Allahyarova
Vəfa Allahyarova-Cəfərova — qrafik, miniatürist, karikarurist.
Həyatı
Vəfa Allahyarova 14 may 1965-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1976-cı ildən respublika və beynəlxalq müsabiqələrdə,“ Bacarıqlı əllər” və digər verlişlərdə rəssam kimi iştirak edib. 1980-1984-cü ildə Ə. Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq məktəbində oxuyub. 1984-1990- cı ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət İnstitutunu bitirib.
1991 ildən - Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət İnstitutunda müəllim kimi fəaliyyətə başladı. 1990- SSRİ Rəssamlar İttifaqin üzvü oldu. 2006- cı ildən Azərbaycan Rəssamlar İttifaqında Azərbaycan Karikaturaçılar Birliyin sədr müavini kimi çalışdı.
2000-2004-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasının “Qrafika” kafedrasında müəllim kimi çalışdı. 2004 – 2010- cu illərdə baş müəllim kimi fəaliyyət göstərib. 2007 ildən “Təsviri sənət” fakültəsində Fakultə Elmi Şurasının katibi təyin olunub. 2010-2012- ci illərdə dekan müavini, dosent vəzifələrində çalışdı.
2006- 2012 illərdə Azərbaycan Karikaturaçı Rəssamlar Birliyin idarə heyətində çalışıb. FEKO-nun üzvü olub.
1998- 2012 illərdə Qadın hərəkatında, “Uşaqdan Uşağa Sülh Şəbəkə”sində və Respublikada keçirilən müxtəlif tədbirlərdə təmənnasız əməkdaşlıq edib. Mövcud olan proqramların çərçivəsində yeni istiqamətlər yaradırdı, sərgilər və müsabiqələrin təşkilində, onların keçirilməsində iştirak edirdi. Kitab, plakat, bukletlər tərtib edir, logotip, emblemlər yaradırdı.
2008- 2012-ci illərdə “Qadın və İnkişaf Mərkəz”in idarə heyətinin üzvü kimi çalışdı. 1 medal, diplom (2 birinci dərəcəli diplom, 2 xüsusi mükafat diplomu, 1 həvəsləndirici mükafat) və fəxri fərmanlarla (birinci dərəcəli fərman) təltif olunub, müsabiqə və sərgi kataloqlarında əsərləri çap olunub.
Hal –hazırda Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetində dərs deyir.
9 proqramın, 2 metodiki göstəriş və vəsaitin, “Azərbaycan rəssamların yaradıcılığında akvarel” elmi işin müəllifidir. 10 jurnal ilə mütamadi olaraq əməkdaşlıq edib. 80-dan artıq kitab tərtib edib.
Miniatür, karikatura və həməsr incəsənətini yönəmində gənclərin qabiliyyətini, maraqlarını təyin edib, yönləndirib, ölkə və xarici müsabiqələrə, sərgilərə və s. hazırlayıb. Bir sıra respublika insan, qadın və uşaq hüquqları ilə bağlı konfransların tərtibatında, sərgilərin təşkili və keçirilməsində iştirak edib.
Konfrans, sərgi və mədəniyyət gecələrinin tərtibatını təşkil edir. Tələbələri respublika və beynəlxalq sərgi və tədbirlərdə uğurla iştirak edir, yaradıcı və pedaqoji fəaliyyətlərində müvəffəqiyyətlər qazanırlar.
Yaradıcılıq fəaliyyəti
Azərbaycanın SSR Əməkdar Mədəniyyət işçisi (1977), Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin "Qızıl qələm" mükafatı laureatı (1972), Azərbaycanın Əməkdar jurnalisti, “ Molla Nəsrəddin” jurnalın əməkdaşı Qulam Məmmədli Azərbaycan jurnalistin VII qurultayında Vəfa Allahyarovanın ilk qadın karikaturaçı olduğunu və çəkdiyi karikatura “ Krokodil” jurnalının oxucuları arasında genış əks- səda doğurduğunu qeyd etdi.
SSR-in xalq rəssamı professor, SSRİ Rəssamlıq Akademiyasının akademiki, Cəvahirləl Nehru adına beynəlxalq mükafatın, Azərbaycan SSR dövlət mükafatı laureatı və rəssamın müəllimi Mikayıl Abdullayevin sözləri: '' O, çox erkən vaxtdan başlayaraq sərgilərin iştirakçısı olub. Bakı Respublika və Ümumittifaq rəssamlıq sərgilərinin fəal iştirakçısı olaraq, sənətsevərlərin hüsnü- rəğbətini qazanmışdır. Vəfa Allahyarova əsl rəsm ustasıdır. Formanı çox yaxşı hiss edir. Plastikanı gözəl duyur. Onun qurduğu kompozisiyalarda bütün bu cəhətlər... vəhdət yaradaraq uğurlu nəticələr verir. Vəfada əsl rəssam zövqü vardır. Rəssamın mövzu dairəsi genişdir. Yaradıcılığında həm klassik, həm də müasir poeziyaya cəsarətlə müraciət edir. Texnologiya diapozonu da genişdir- ofort, akvasinta, sinkoqrafiya, rəqli- linoqravüra və qarışıq texnikadan da məharətlə istifadə edir. O, özünə tələbkar və yeni- yenı sənətin bədii qatlarını axtarır."
Tarix Elmləri doktoru, yazıçı- publisist Sabir Gəncəli də öz kitablarında rəssamın yaradıcılığını dəfələrlə əhatə edib: ''Əsərləri ilə ilk tanışlıqdan hiss etdim ki bu istedadlı qızın rəssamlıq sənəti aləmində öz yeri olacaq. Vəfa xanım təbiəti, gözəllik aləmini çoxların görə bilmədikləri məna çalarları ilə görür. Vəfa xanım yağlı və sulu boya ilə məharətlə işləyir. Qrafik vasitələrin bir çox növləri ilə çəkdiyi rəsmlərin, əsərlərin hər birində fəlsəfi fikir, rəmzi məna, estetik duyum vardır. Vəfa İbrahim qızı Azərbaycanın ilk karikaturaçı rəssamlarından biri kimi tanınmışdır. Karikaturalarında dərin məna və incə gülməzə vardır. Azərbaycanın qocaman jurnalisti Qulam Məmmədli Azərbaycan jurnalistlərin VII qurultay çıxışında, Vəfa xanımın istedadına yüksək qiymət vermış, onu gənclərə nümunə kimi göstərmişdir..."