cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ABŞ İstiqlal müharibəsi
Zəmin
Koloniyaçılar özləri ilə buraya burjua münasibətləri gətirmişdilər. Şimal koloniyalarında burjua münasibətləri, cənub koloniyalarında isə feodal münasibətləri aparıcı rol oynayırdı. Amerikanın həqiqi sakinləri olan irokez və alqonkin qəbilələri (cəmi 200 min nəfərə yaxın) sıxışdırılırdı. Ucuz işçi qüvvəsi kimi zənci kölələrdən istifadə olunurdu. Zəncilərin qitəyə gətirilməsi 1619-cu ildən başlanmış və sonralar olduqca sürətlənmişdi.
Koloniyaların idarə edilməsi demək olar ki, ingilis kralı tərəfindən həyata keçirilirdi. O koloniyaların çoxuna qubernatorlar təyin edirdi ki, bütün icra və məhkəmə hakimiyyəti onların əlində olurdu.
Artıq XVIII əsrin ortaları üçün kolonistlərin əksəriyyəti özünü amerikanlı hesab edirdi. Burjua inqilabı ərəfəsində amerikan maarifçiliyi ideyaları geniş yayılmışdı. Bu maarifçilik ingilis və fransız maarifçiliyi ideyalarının təsiri altında formalaşmışdı. Amerikan maarifçiliyinin başlıca postolatı təbbi hüquqlar və ictimai saziş nəzəriyyələri idi ki, bu nəzəriyyələr koloniyaların müstəqillyinə haqq qazandırırdı.
Amerikan maarifçiliyinin görkəmli nümayəndələri Bencamin Franklin (1706-1790), Tomas Cefferson (1743-1826) və Tomas Peyn (1737-1809) idilər. B.Franklin maarifçi – filosof, siyasətçi və iqtisadçı idi. O, yaranmaqda olan cəmiyyətin fərdiyyətçiliyəəsaslanan əxlaq kodeksini əsaslandırmış, qul əməyini pisləmişdi. T.Ceferson və T.Peynin maarifçilik ideyaları isə inqilab illərində parlamışdı.
Müharibə
XVIII əsrin 60-cı illərində Şimali Amerika koloniyalarında kütləvi azadlıq hərəkatı başlandı. Ingiltərə hökumətinin aqrar və sənaye sahəsində qoyduğu məhdudiyyətlər, 1765-ci ildə verilmiş gerb rüsumu qanunu kolonistlərin səbrini tükəndirmişdi. Koloniyaçılar İngiltərədə gətirilmiş gerbli kağızları məhv etmiş, gerb rüsumu yığanları isə soyunduraraq qatranlamışdılar. İngiltərə hökuməti gerb rüsumunu ləğv etməyə məcbur olsa da koloniyalarının istismarını gücləndirmək üçün müxtəlif vasitələrdən əl çəkməmişdi.
XVIII əsrin ortaları  üçün Amerikan maarifçiliyi bazasında formalaşan milli mənlik şüuru, düşüncəsi, milli özünü təsdiq problemi qitədə müstəqillik hərəkatının başlanmasına təkan verdi. Amerikan koloniyalarının milli-azadlıq hərəkatının yüksəlişindəəsası XVIII yüzilliyin ortalarında qoyulmuş “azadliq oğulları” təşkilatının əhəmiyyəti böyük oldu. Bu dövrdə hələ milli müstəqillik ideyası formalaşmamışdı. 1775-ci il üçün 13 ingilis koloniyasında 2,5 mln. nəfərdən yuxarı ingilis, 500 mindən çox zənci-kölə yaşayırdı və ingilis əhalisi bilavasitə ingilis hakimiyyət orqanlarının yaratdıqları maneələr zəminində tədricən müstəqilliyə meyl etməyə başlamış, hətta 1774-cü ilin sentyabrında Filadelfiyada birinci Kontinental Komqresin çağrılmasına nail olmuşlar.
Konqres koloniyada yaşayan insanların təbii hüquqlarını – yaşamaq, azadlıq və mülkiyyət hüquqlarını əsas götürərək xüsusi bəyannamə qəbul etdi ki, burada İngiltərə parlamentində koloniyaların nümayəndəliyinin təsisi olunması tələbi öz əksini tapmışdı ki, bu tələb İngiltərə tərəfindən qəbul edilmədi.
Koloniyaların müxtəlif təbəqələri içərisində seçilmiş I konqresin nümayəndələri ingilislər tərəfindən qovulduqdan sonra  1775-ci ilin mayında Finlandiyada II kontitental konqres fəaliyyətə başladı. Konqresin təşəbbüsi ilə 13 koloniya arasında yaradılmışəlaqələr tezliklə ittifaq sazişlərinə çevrilmiş və bu əlaqələrin sistemləşdirilməsi üçün gizli müxbir komitələri yaradılmışdır. Lakin ilk dövrlərdə koloniyalar İngiltərədən ayrılmaq yox, müxtar hüquqlar əldə etmək uğrunda mübarizə aparırdılar.
Koloniyaların müstəqillik hərəkatı öz başlanğıcını 1776-cı ilin əvvələrində yazılmış və müəllifi Tomas Peyn olan “Sağlam düşüncə” intibahnaməsindən (pamflet) başlanır. İntibahnamədə deyilir: “Artıq müzakirələr dövrü sona çatmışdır. Silah sonuncu vasitə kimi koloniyalarla İngiltərə arasında yaranmış mübahisəni həll etməlidir.” Tomas Peyn çıxış yolunu müstəqil respublikanın yaradılmasında görürdü. Elə bir respublika ki, insanların təbii hüquqlarının müqəddəsliyi üzərində qurulmalı idi. Məhz belə şəraitdə II kontinental konqres 1776-cı il iyulun 4-də Tomas Ceffersonun hazırladığı “İstiqlaliyyət bəyannaməsi”ni elan etdi. Bəyannamə 13 ingilis koloniyasının metropoliyadan ayrılmasını və sərbəst ştatlarda “ABŞ” adı altında vahid respublikada birləşməsini elan edirdi.
İstiqlaliyyət müharibəsi dövründə Amerikaya ingilis generallarından Burqoynun, Karnoullisin və Xounun başçılığı altında 90 min nəfərlik hərbi qüvvə daşınmışdı, alman muzdularından ibarət 30 minlik hərbi qüvvvəni də bura daxil etsək, 120 min nəfərlik ordunun Amerika sahillərinə aparıldığı nəticəsini alırıq. Lakin bu ordunun fəaliyyətinin əlaqələndirilməməsi, həm də azadlıq mübarizəsinin vüsəti İngiltərənin planlarını puça çıxardı. Əgər əvvəllər xarici siyasət məsələləri bu sahə ilə o qədər də bağlı olmayan orqanlara həvalə olunsa da, 1777-ci ildə Saratoqa döyüşündən sonra bu məsədlə Dövlət departamenti yaradılmış və Dövlət Katibi postu təsis olunmuşdu. ABŞ-nin ilk Dövlət Katmbi Robert Lvinqston olmuşdu. Lakin Dövlət departementinin XIX yüzilliyin sonlarına qədər cəmi 80-ə qədər əməkdaşı var idi.
Avropa ölkələrinin münasibəti
ABŞ-nin qarşısında duran əsas vəzifə Avropa dövlətinin dəstəyini əldə etmək və İngiltərənin təcridinə nail olmaq idi. Buna yeddi illik müharibədən çox az vaxt keçməsi və Avropa dövlətləri arasında ziddiyyətlərin qalması da imkan yaradırdı. Amerikan diplomatiyasının istiqlaliyyət ərəfəsindəəsas diqqəti Fransaya yönəltməsi aşağıdakı faktorlarla bağlı idi:
Məhz bu məqsədləri rəhbər tutan kontinental konqres Fransa ilə danışıqlara İstiqlaliyyət bəyannaməsi elan olunandan qabaq başlamaq qərarına gəldi. Amerika koloniyalarına hələ 1765-ci ildən Fransa xarici işlər nazirliyindən 2 ticarət agenti göndərilmişdi ki, bunlar qitədə baş verənləri diqqətlə izləyirdilər. Digər tərəfdən fransa maarifçilərinin bir çoxu, habelə koloniyalarda maarifçilik ideyalarını yaymaqla məşğul olan şəxslər sərgilərdə tez-tez görüşmək imkanına malik idilər. B.Franklin bir sıra fransız xadimləri ilə məhz İngiltərədə görüşmüşdü.
Bir qayda olaraq o dövrkü diplomatiya, səfir və yaxud nümayəndə kimi bir neçə nəfəri başqa ölkəyə göndərirdi. Iqtisadi ehtiyatların məhdudluğu üzündən 1775-ci ilin ortalarında ABŞ-dən Avropaya yalnız kontinental konqresin üzvü Saylaz Din göndərilmişdi. Onun başlıca vəzifəsi təkcə Fransada yox, həm də Fransada yerləşən xarici ölkə səfirlikləri ilə iş görməkdən, koloniyaların dəstəklənməsinə nail olmaqdan ibarət idi. S.Din Avropaya B.Franklinin iki məktubunu gətirirdi. Birinci məktub arxitektor Le Ruaya, ikincisi isə həkim Barbe Dübura ünvanlanmışdı. Amerika qitəsində baş verənlərdən məlumatı olan fransız mütləqiyyəti yaranmış imkana fürsət kimi baxsa da İngəltərə ilə münasibəti pozmamaq üçün S.Din rəsmi şəkildə qəbul olunmamışdı.
Lakin Fransa Amerikan koloniyalarında antiingilis əhval-ruhiyyəni düzgün qiymətləndirərək ABŞ-nin dəstəklənməsi üçün lazım olan bir sıra addımları atdı. Ilk növbədə formal şəkildə Amerika ilə ticarət əlaqələrini intensivləşdirmək məqsədi olan saxta «Rodriqo Qortales» ticarət firması təsis olundu. Həmin firmanın vasitəsi ilə qısa müddət ərzində Amerikaya 21 mln. livr dəyərində silah-sursat və hərbi ləvazimat göndərilmişdi. Sonralar C.Vaşinqton Fransanın bu köməyinin Amerikanın müstəqilliyi üçün böyük əhəmiyyət kəsb etdiyini söyləmişdi.
Saylas Din duymuşdu ki, «Rodriqo Qortales» firması hökumət tərəfindən dəstəklənir və istiqamətləndirilir. Lakin bu informasiyanı az sonra Fransaya gələn B.Franklinlə bölüşdürməmişdi. Bu ehtiyatlılıq sonralar İngiltərəyə Fransaya birbaşa müharibə etmə bəhanəsi verməmişdi. Ingilis gəmiləri «Rodriqo Qortales» firmasının bütün gəmilərini ya müsadirə edir, ya da batırırdı. Franklinin başçılığı altında 5 nəfərlik missiyanın Avropaya qədəm qoyması və istiqlaliyyət bəyannaməsinin qəbulundan sonra ABŞ-nin rəsmi nümayəndə kimi tanınması böyük əhəmiyyətə malik idi.
Fransadakı İngiltərə səfiri Stormont B.Franklinin Fransaya buraxılmaması haqqında Fransa Xarici İşlər Nazirliyinə məktub təqdim etmişdi. Lakin XİN Şarl de Ferfe Franklinin Parisə daxil olmasını belə motivləşdirmişdi ki, Franklinə  Parisə gəlməməsi haqqında məktub göndərilmişdi. Lakin məktub ləngidiyinə görə Franklin Parisə daxil olmuşdu. Fransa kimi maarifçi dövlətin okeanın o tayından gəlmiş nümayəndəni Parisdən çıxarılması “mədəniyyətsizlık olardı” demiş və bununla da İngiltərənin tələbi yerinə yetirilmədi. Franklinin Fransa missiyasında iki məqsəd güdülürdü:
İngiltərə ilə silahlı mübarizənin xüsusilə gərgin olan bu dövründə II məqsədə nail olmaq o qədər də asan deyildi. 1777-ci ildə baş vermiş Saratoqa döyüşü mübarizə meydanında çox şeyi dəyişdi. Təkcə ABŞ yox həm də İngiltərədə birbaşa danışıqlara maraq göstərməyə başlanmışdı. Şarl de Verjenin xəfiyyələri franklinin Parisdəki fəaliyyətini diqqətlə izləyirdi. Franklin isə Parisdə yerləşən bütün dövlətlərin səfirlikləri ilə əlaqələrə malik idi. Onun vaxtı iləİngiltərə parlamentinin üzvü olması İngiltərə nümayəndələri ilə olan danışıqlara da imkan yaradırdı.
B.Franklin Bomarşe tərəfindən Şarl de Verjenə təqdim olunsa da xarici işlər naziri onu XVI Lüdovikə təqdim etməyə tələsmirdi. Bu da Franklini fəaliyyət diapazonunu genişləndirməyə vadar edirdi. Franklinin apardığı danışıqları diqqətlə izləyən Deverjen bu danışıqların birbaşa mərhələyə keçməsini gördükdən sonra Fransanı ABŞ-yə dəstəyinə diplomatik status vermək qərarına gəldi. Çünki, Deverjenin danışıqları uzatması İngiltərə ilə birbaşa əlaqələrin yaradılmasına bununla da vasitəçilikdən götürəcəyi dividentləri əngəlləməsinə səbəb ola bilərdi.
Uzun sürən diplomatik danışıqlar 1778-ci iln fevralında ABŞ ilə Fransa arasında ticarət və hərbi ittifaq müqaviləsinin imzalanmasına səbəb oldu. Müqaviləyə əsasən  Fransa donanması ABŞ tərəfində hərbi əməliyyatlara girmək imkanı əldə etdi. Avropa sarayları heç də könüllü şəkildə Franklinin missiyasını qəbul etmək istəmirdi. Onlar baş vrmiş hadisəyə müstəmləkələrin metropoliyaya ağ olması kimi baxırdılar və öz müstəmləkələrinin taleyi üçün narahatlıq keçirirdilər. Avropa monarxlarının heç biri ABŞ istiqlaliyyətini tanımaq istəmirdi. Kəskin mövqedə Rusiya və İspaniya dayanırdı. İngiltərənin Avropa siyasətində yeritdiyi hegemonluq Avropa dövlətlərinin ona qarşı birləşməsini şərtləndirdi.
Əslind əİngiltərə XI əsrdən sonrakı tarix boyu ilk dəfə Avropa dövlətlərinin diplomatik mühasirəsi ilə qarşılaşdı. İstiqlaliyyət bəyannaməsinin elan olunmasına münasibətdə kontinental konqresdə  ciddi ziddiyyət yarandı. Konqresin çoxluğu bilirdi ki, müstəqilliyin elan olunması Avropa dövlətləri tərəfindən qəbul olunmayacaq. Lakin ayrı-ayrı siyasi xadimlər İngiltərəyə qarşı Avropa dövlətlərinin mənfi münasibətini əsas götürərək istiqlaliyyətin elan olunmasını tələb edirdilər. Nə Saylas Din, nə də Franklin və onunla birlikdə gələn nümayəndə heyəti heç bir rəsmi sənəd göstərməmişdilər. Franklin isə yalnız istiqlaliyyət bəyannaməsi elan olunandan sonra rəsmi olaraq öz etimadnaməsini təqdim etmişdi.
İngiltərənin təcrid olunması
Fransa-ABŞ ittifaq və ticarət müqaviləsi imzalansa da ABŞ nümayəndə heyətinin başçısı kimi Franklin Fransadakı diplomatik korpusa təqdim olunmadı. Fransa hökuməti ittifaq müqaviləsi imzalandıqdan sonra da gözləmə mövqeyi nümayiş etdirdi. ABŞ diplomatlarından Con Cey, Saylas Din və Franklin Avstriya, İspaniya, Niderland və Rusiya ilə diplomatik danışıqlar apardılar. Ancaq bu dövlətlərin ABŞ-nin istiqlaliyyətinin tanınması üçün qoyduğu şərt o idi ki, ABŞ-nin istiqlaliyyəti əvvəlcə İngiltərə tərəfindən tanınmalıdır.
Təsadüfi deyil ki, Rusiyadakı ABŞ nümayəndələri 1815-ci ilə qədər rus çarına audensiya əldə edə bilməmişdilər. Istiqlaliyyət müharibəsindəki uğursuzluqlarına baxmayaraq İngilis donanması dənizlərdə hegemonluğu saxlayırdı və cox vaxt Avropa dövlətlərinin ticarət gəmiləri bundan ziyan çəkirdi. Rodriqo Qonsales firmasının gəmilərinin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün Fransa müdafiə tədbirləri görmüş və bu məqsədlə 8 hərbi gəmi ayrılmışdı. Ispaniya və Hollandiyanı İngiltərəyə qarşı təhrik edən başlıca səbəb hər iki ölkəyə məxsus ticarət gəmilərinin daha çox zərər çəkməsi idi.
Rusiyada yaranmış vəziyyət diqqətlə təhlil edildikdən sonra İngiltərə kralı III Georqun məktublarına baxmayaraq Rusiya dənizlərdə və okeanlarda naviqasiyanın təhlükəsizliyini təmin etmək üçün müdafiə tədbirlərinin görülməsi zərurətini Avropa dövlətlərinin və İngiltərənin nəzərinə çatdırdı. 1780-ci ildə Rusiyada bitərəflik bəyannaməsi meydana gəlmişdi. Üç mühüm şərti nəzərdə tuturdu.
Təsadüfü deyil idi ki, 1780-83-cü illərdə bütün Avropa dövlətləri bəyannamənin şərtlərini qəbul etmiş və bu zəmində silahlı bitərəflik liqası adlanan bütün Avropa dövlətlərini birləşdirən cəmiyyət yaranmışdı. Bununla da İngiltərənin beynəlxalq aləmdən tam təcrid olunması başa çatmışdı. Artıq 1778-ci ildən etibarən İngiltərənin sülh danışıqlarına meyilli olması aydın şəkildə görünürdü.
Fransadakı İngiltərə səfiri Starmont Parisi tərk etdikdən sonra İngiltərə ilə ABŞ arasında diplomatik danışıqlar üçün Hollandiya və Rusiya seçilsədə Franklinin müqaviməti üzündən bu ideya reallaşa bilmədi.
Franklin hesab edirdi ki, İngiltərə ilə sülh müqaviləsi yalnız Fransanın vasitəsi ilə bağlanmalı idi. Gənc amerikan diplomatiyası daha çevik fəaliyyətə meyilli idi.
Təsadüfi deyildi ki, İngiltərə ilə danışıqlar sonralar xəyanətkar olması məlum olan Eduard Bankroft tərəfindən aparılmalı idi. Sonra bu işi Con Cey reallaşdırdı. ABŞ gələcək gərginliklərə yol verməmək üçün yalnız istiqlaliyyətin tanınması və İngiltərə ilə normal münasibətlərin yaranmasını şərt kimi irəli sürürdü. 1783-­cü il Paris müqaviləsinin I bəndi də məhz bundan ibarət idi. Ingiltərə Amerika koloniyalarının istiqlaliyyətini tanıyırdı. Müqavilənin sonrakı bəndlərində ticarət, iqtisadiyyat sahəsində münasibətlər qaydaya salınır, siyasi baxımdan aktual olan bir sıra məsələlər nizamlanırdı.
Belə bir şəraitdən çıxmaq üçün 1791-ci ildə ABŞ-nin bitərəfliyi ilə bağlı ilk sənəd meydana gəldi. 1793-­cü il bəyannaməsi isə həmin bitərəfliyə hüquqi status verdi. Təsadüfü deyil ki, Fransa inqilabının nümayəndəsi Edmond Jenenenin ABŞ missiyası məhz bununla əlaqədar olaraq uğursuzluqla nəticələnmişdi. ABŞ-nin götürdüyü siyasi kurs XIX əsrin 20-ci illərində Monro doktirinası ilə təsbit olundu və ABŞ bu strateji kursa 1939-cu ilin 14 noyabrına qədər sadiq qaldı. Monro doktrinası ilk dəfə olaraq dünyanın iki sistemə bölünməsini bəyan edirdi. “Panamerikanizm, Amerika amerikalılar üçün” şüarları və Amerikaarası konfranslar ideyası formalaşmış, Amerika dövlət təşkilatı II dünya müharibəsindən sonra buna əsasən yaradılmışdı.
Xarici keçidlər
AMERİKA TARİXİNİN ƏSAS CƏHƏTLƏRİ
1775-1783-cü illər burjua inqilabı dövründə ABŞ - kayzen.az
Adın sirri və tale. Qurban Səid (film, 2010)
Məzmun
Film Azərbaycanlı mühacir jurnalist və yazıçısı Məhəmməd Əsəd bəyin həyat və yaradıcılığından bəhs edir. Məhəmməd Əsəd bəy Azərbaycan Demokratik Respublikasının süqutundan sonra Almaniyaya mühacirət edib. O, Avstriya və İtaliyada da məskunlaşıb. Ağır xəstəlikdən vəfat etmiş nasir İtaliyada Neapol yaxınlığında, Pozitano adlı yerdə dəfn olunub.
Film Məhəmməd Əsəd bəyin 105 illik yubileyinə həsr edilib.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenarist: Həsən Quliyev Rejissor: Murad Muradov Operator: Mətləb Yaquboğlu Prodüser: Həsən Quliyev, Çingiz Abdullayev Rəssam: Olqa Şabanova
Rollarda
Elvin Mirzəyev Nigar Həsənzadə
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2010-cu ilin Azərbaycan filmləri 2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Çadır-Lunqa Dimitri monastırı
Çadır-Lunqa Dimitri monastırı — Qaqauziyanın Çadır-Lunqa şəhərində yerləşən Rus Pravoslav Kilsəsinin Kahul və Komrat yeparxiyasının monastırı.
Tarixi
1972-ci ilin sentyabr ayında Sovet hakimiyyəti şəhərin mərkəzində yerləşən Müqəddəs Dimitri kilsəsini partlatmışdır. 14 yaşlı Dimitri Kirioqlo xarabalıqların altından sağ qalan iki ikona çıxarda bilmişdir.
1980-ci illərin sonlarında Dimitri Kirioqlo Moskva Ruhani Akademiyasını bitirib Çadır-Lunqaya geri qayıtdı. 1988-ci ildə əhalidən yüzlərlə imza toplayaraq məbəd tikmək üçün SSRİ Ali Sovetinin Rəyasət Heyətinə müraciət etdi. Ərizə qəbul edildi, lakin torpaq mərkəzdə deyil, şəhərdən kənarda, qəbiristanlığın yaxınlığında verildi. Yeni tikilmiş məbədin divarlarını Dimitri qızı Kseniya ilə birlikdə boyadılar. Dimitri həmçinin 17-ci əsr Balkan oyma tərzində ikonostas eskizlərini hazırlamışdır, hansıları ki sonra ukraynalı ustalar düzəltmişdilər.
7 oktyabr 2000-ci ildə Rus Pravoslav Kilsəsinin Müqəddəs Sinodu Müqəddəs Dimitri kilsəsini monastıra çevirməyə qərar verdi. 27 iyul 2009-cu ildə rahibə Elisaveta (Popova) monastırın başçısı təyin edildi.
2014-cü ildə monastır kompleksi torpaq sürüşməsi təhlükəsi ilə üz üzə qaldı. Bu zaman monastır kompleksin ətrafındakı ərazini möhkəmləndirmək üçün rəhbərlik təxminən 400 min ley xərclədi, lakin üç il sonra, 2017-ci ilin yazında beton dirəklər uçuruldu və monastır yenidən dağıdılmaq təhlükəsi altında qaldı. 2017-ci ilin sonunda monastırın ətrafındakı yarğan yenidən gücləndirildi, bu dəfə proses Qaqauziya hakimiyyətinin dəstəyi ilə həyata keçirildi.
2019-cu ilə olan məlumata əsasən, monastırda 20 nəfər yaşayırdı. Monastır məbədində iki taxt var: din şəhidi Müqəddəs Dimitri adına və Müqəddəs Nikolay adına. Məbədin yaxınlığında mənəvi və tədris mərkəzi, zəng qülləsi və təsərrüfat korpusu yerləşir. Yaxınlıqda ümumi sahəsi 5 hektar olan monastır sahələri və üzüm bağları var. Monastırda köhnə Müqəddəs Dimitri Məbədindən qalan iki ikona və su quyusunda tapılan Herbovets Tanrı Anası ikonası var.
Ami Hetzel
Ami Hetzel — Avstraliyanı təmsil edən su poloçusu. Ami Hetzel, Avstraliya yığmasının heyətində 2008-ci ildə baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarına qatılıb və bürünc medal qazanıb.
Karyerası
Ami Hetzel, 2008-ci ildə Avstraliya yığması ilə birgə XXIX Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Yarışların bürünc medal uğrunda görüşündə Macarıstan yığmasını 9:9 (3:2 penaltilər seriyasında) hesabı ilə məğlub edən Avstraliya yığması, XXIX Yay Olimpiya Oyunlarını 3-cü yerdə başa vurdu.
Qərib Balacayev
Qərib Nəsib oğlu Balacayev (25 dekabr 1997; Yuxarı Qiyaməddinli, Ağcabədi rayonu, Azərbaycan — 27 sentyabr 2020; Füzuli, Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin MAHHXHQ əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Balacayev Qərib Nəsib oğlu 1997-ci ilin dekabr ayının 25-də Ağcabədi  rayonunun Yuxarı Qiyaməddinli kəndində anadan olub. Ağdam rayonun Mərzili kəndindən məcburi köçkün olaraq Beyləqan rayonunun Təzəkənd kəndində məskunlaşıb. 2005-ci ildə həmin kənddə Milli Qəhrəman Əliheydər Məmmədov adına tam orta məktəbin 1-ci sinifinə qəbul olunub. 2 bacının tək qardaşı olan Qərib subay idi.
Hərbi xidməti
2016-ci ildə həmin məktəbin 11-ci sinfini bitirib. 2016-ci ilin iyul ayının 8-də  hərbi xidmətə çağırılıb. Ağdam komissarlığı tərəfindən N saylı hərbi hissədə "Rabitə kəşfiyyatçısı" olaraq xidmət etmişdir. Hərbi xidməti 2018-ci ilin 8 yanvarında başa vurduqdan sonra özəl şirkətlərin birində çalışıb. Daha sonra işdən çıxaraq 2019-cu il 9 apreldə "N" saylı hərbi hissədə komandirin "Baş mexannik sürücüsü" kimi BMP idarə edib.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Qərib Balacayev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsində savaşıb. 28 sentyabrda Beyləqan rayonun Təzəkənd kəndində dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Qərib Balacayev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yerinə yetirən zaman mərdliyin və igidliyin göstərilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Qərib Balacayev ölümündən sonra "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edildi.
Rumıniyada qaqauzlar
Rumıniyada qaqauzlar ən qədim etnik azlıqlardan biridir. Onların əsas yaşayış məntəqələri Dobruca bölgəsində (Rumıniya nın cənub-şərqi) yerləşir və onların əsas dini pravoslavlıqdır.
Tarixi
XIX əsrin əvvəllərində Dobrucadaki qaqauzların sayı hələ çox idi. Bessarabiya torpaqlarının Rusiya imperiyasına keçdiyi dövrdə (1812), qaqauzların kiçik bir hissəsi Dobrucadan Bessarabiyaya köçmüşdür, çünki orada qaquzları imtiyazlar vəd edilmişdir ki, onlar hərbi xidmət və çar hökumətinin qoyduğu vergilərdən azad idilər, həmçinin onlara müharibə və quldur terroru ilə əhatə olunmuş Balkan yarımadasını tərk etmək imkanı verilmişdir. Dobrucada (Bolqarıstanın şimal-şərqi və Rumıniyanın cənub-şərqi) qalan əhalinin əksəriyyəti assimilyasiya olunmuşdur.
Assimilyasiya
Rumıniya, Rusiya, Bolqarıstan dövlətləri qaqauzların assimilyasiyasına güclü təsir etmişdilər. Bu cür proseslər 1918-1944-cü illərdə Rumıniyanın "Bessarabiyanın azad edilməsi" zamanı da baş verirdi. thumb|1918-ci ildə Dobrucanın etnik xəritəsi (xəritədə "dənizkənarı" qaqauzların yaşayış yerləri qara rənglə qeyd edilmişdir) 1940-1941-ci illərdə SSRİ XDİK "Bessarabiyada xalq düşmənləri" şüarları altında qaqauzlar arasında kütləvi təmizləmələr aparmış, XDİK əməkdaşları yüzlərlə qaqauz ailəsini repressiya etmişdilər. Qaqauzlar ilk dəfə SSRİ-də hərbi xidmətə çağırılmışdılar, sovet işğalı dövründə qaqauzları rus dilində danışmağa məcbur edirdilər və doğma dillərində ünsiyyətləri qadağan olunmuşdur. Çarəsizlikdən bir çox qaqauzlular Latın Amerikası na (Braziliya və s.) üz tutmuşdular. Rumıniya hökuməti də qaqauzların assimilyasiyasının tərəfdarı idi. Rumıniya lideri Antonesku qaqauzların Dnestr tərəfə deportasiyası üçün plan hazırlamışdır, onların yerinə oraya rumınları köçürülməli idilər. Yalnız rumınların Stalinqrad döyüşü ndə məğlubiyyəti bu prosesin tətbiqini dayandırdı. Hazırda Rumıniyada bir çox etnik qaqauzlar yaşayır, amma rumınlaşdırma prosesləri səbəbindən onlar özlərini rumın hesab edirlər.
Yerləşmələri
1930-cu ildə Tolçu və Konstansa judetslərində qaqauzların sayı 1000 nəfər idi, onların 752-si Konstansada yaşayırdı. 2002-ci il siyahıyaalınmasında Rumıniyada 45 qaqauz var idi. Tolçu judetsində qaqauzların ən böyük yaşayış məntəqələri: Beydaud, Stejaru, Acıoğlu və Izvoarele. Konstantsa judetsində qaqauzlar Yılanlık, Kara Ömer, Azaplar, Göl-Punar, Nastradin, Topraisar, Çernavode, Tekirgöl, Manqaliya və Konstantsada yerləşiblər.
Berin Menderes
Fatma Berrin Menderes Türkiyənin sabiq baş naziri Adnan Menderesin həyat yoldaşı.
Həyatı
Evliyazadə Hacı Mehmet Əfəndinin qızı Naciye Xanım ilə Yemişçibaşı İzzət Bəyin ən kiçik övladı olaraq 1905-ci ildə İzmirdə anadan olub. Ana tərəfindən ailəsi Evliyazadələr İzmirin öndə gələn ailələrindən biri idi. Aydın ilində kənd təsərrüfatı ilə məşğul olan Adnan Menderes ilə 1929-cu ildə evlənmişdi. Həyat yoldaşının Cümhuriyyət Xalq Partiyasından (CHP) millət vəkili seçilməsindən sonra 1931-ci ildə birlikdə Ankaraya köçdülər. Ailə qurmalarından sonra Yüksel (1930–1972), Mutlu (1937–1978) və Aydın (1946–2011) adında üç oğulları dünyaya gəldi. Həyat yoldaşı Demokrat Partiyası (DP) ilə 10 il hakimiyyətdə təmsil olundu və Türkiyədə dövlət çevrilişindən sonra 17 sentyabr 1961-ci ildə İmralı adasında edam edildi. Berrin Menderes 1972-ci ildə böyük oğlu Yüksel Menderesi itirdi. 1975-ci ildə böyük bacısı Güzin Dülger, 1978-ci ildə ortancıl oğlu Mutlu vəfat etdikdən sonra həyatına kiçik oğlu Aydınla davam etdi. Qardaşı Samim Yemişçibaşı 1985-ci ildə dünyasını dəyişib. Berin Menderes 1994-cü il aprel ayında Ankarada ürək və böyrək çatışmazlığı səbəbiylə vəfat etdi. Cənazəsi İstanbula gətirildi və yoldaşının Topqapıda yerləşən xatirə məzarında dəfn edildi.
Şəxsən özü pianoda ifa etməklə maraqlanırdı. Həyat yoldaşını xunta rejimin təzyiqi altında mühakimə olunduğu adada bir saatlıq görmə fürsəti oldu. Dəniz Gəzmişin edamını tragik olaraq görüb ağladığını və yaşanan acıları yaxşı bildiyini ifadə edərək bütün dövlət çevrilişlərinə qarşı olduğunu bir reportajında bildirdi. 1982 Konstitusiyasına qarşı çıxdı və səs vermədi. 2013-cü ildə Yuqoslaviya lideri İosip Broz Titoya göndərdiyi bir məktub ortaya çıxdı. Məktubunda Titonun Menderesə hədiyyə etdiyi və xuntaçıların ələ keçirdiyi əşyalardan hansının şəxsi və ya dövlət səviyyəsində olduğunu soruşmuşdu.
Vaqif Rəhmanov
Vaqif Rəhmanov (Vaqif Məmməd oğlu Rəhmanov; 14 yanvar 1951, Lerik) — pisxoterapevt mütəxəssis, professor.
Həyat və fəaliyyəti
Vaqif Rəhmanov 1951-ci il yanvarın 14-də Azərbaycan SSR-nin Lerik rayonunun Azərbaycan (Ozıbujon, Ozobijon) indi Günəşli kəndində kənd müəlliminin böyük ailəsində anadan olmuşdur. 1967-ci ildə orta məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Tibb İnstitutuna indi Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetinə daxil olmuşdur. Ali təhsil aldıqdan sonra "Naftalan" sanatoriyasında, "Qıızıl qum " sanatoriyasında (Pirşşağı qəs.) işləmiş və şəhərin yenidənqurma kurslarında işləmişdir. Fizioterapiya, balneologiya, psixoterapiya, psixoanaliz, refleksologiya, psixiatriya, audiologiya, audiologiya və s. Sahələrində Kiyev, Moskva, Xarkov, Avstriya, Almaniya, Macarıstan, Fransa, "Naftalan" sanatoriyasında işləyən sinir sistemi, kas-iskelet sistemi, sensor sistemin ağır orqanik xəstəlikləri olan xəstələr üçün qeyri-dərman müalicəsinin yeni üsulu hazırlanmışdır.
Tibb sahəsində fəaliyyəti
1978-ci ildə Moskva, Leninqrad, Kiyev, Xarkov, Dnepropetrovsk şəhərlərinə dəvət edildi. Onun rəhbərliyi ilə, 1978-ci ildən, keçmiş SSRİ-nin yalnız mərkəzi mərkəzi sinir sisteminin ağır organik patologiyası olan xəstələrin reabilitasiyası üçün yeni qeyri-dərman üsulları hazırlamaq üçün təşkil edilmişdir. 1986-cı ildə bu ofis əsasında 60 yataqlı regional mərkəz təşkil olunmuşdur ki, 1988-ci ildə regional psixo-nevroloji xəstəxananın tərkibində Ukraynanın Xalq Sağlamlığı Nazirliyinin Respublika Elmi Praktiki, Psixoterapevtik, Surmoneoloji Mərkəzinə çevrilmişdir.
2013-ci ilin sentyabr ayından etibarən təsisçi və direktorun rəhbərliyi altında Uşaq və Ailə Psixiatriyası, Psixoterapiya, Psixologiya, Tibbi və Psixososial Rehabilitasiya Tədqiqatları İnstitutu təşkil edilmişdir.
Aleksandr Kolçak
Aleksandr Vasilyeviç Kolçak — admiral, Rusiyanın ali rəhbəri (1918 −1920), Rus ordusunun baş komandanı.
Vaqif Rəhmanov
Tibb sahəsində fəaliyyəti
Doktorluq dissertasiyasının müdafiəsi SSRİ dağıldıqdan sonra olmuşdur ki, 2009-cu ildə Ukraynada doktorluq dissertasiyası (nostrifikasiya) müdafiə edilmişdir.
Aleksandr Kolçak
Əsli-nəcabəti
Ulu babası İlyas Kolçak paşa 1735–1739-cu illər rus-türk müharibəsi zamanı Moldova cəbhəsində vuruşan türk qoşunlarının komandanı, sonra isə Xotin (Xatın) qalasının komendantı olmuşdu. İlyas Kolçak paşa ruslara əsir düşür, müharibə başa çatdıqdan sonra Polşada məskunlaşır. 1794-cü ildə onun övladları Rusiyaya köçürlər. Onlar pravoslav təriqəti üzrə xristianlığı qəbul edərək Rusiyada yaşamağa başlayırlar.
Vaqif Rəhmanov
Tibb sahəsində fəaliyyəti
2005-ci ildə Ukrayna Ali Məktəbinin Elmlər Akademiyasının akademiki seçildi.
İlk dəfə olaraq, keçmiş SSRİ-nin mütəxəssisləri arasında, o, kütləvi (teatr, televiziya) sonra fəsadların ixtisaslı və elmi sübut sessiyaları hypnotists manusologov et al. öyrəndim Və bu fəsadların aradan qaldırılması üçün bir texnika inkişaf. O, iki metodik tövsiyəni dərc etmişdir: "Psixoterapiyanın yan təsirləri (hipnoterapiya)", Moskva, 1991. və "Psixoterapiyanın komplikasiyaları (hipnoterapiya) və onların aradan qaldırılması yolları", Moskva, 1991, materialları doktorluq dissertasiyasının bir hissəsinə daxil edilmişdir. O, Paris, Vyana, Budapeşt, ABŞ, Dublin, Rusiya, Ukrayna və s. beynəlxalq elmi konqreslərdə göstərilən bu mövzuda 8 sənədli film hazırladı.
Aleksandr Kolçak
Əsli-nəcabəti
Atası Vasili İvanoviç Kolçak (1837–1913) rus ordusunda ilk zabit rütbəsini Krım müharibəsində (1853–1856) Sevastopolun müdafiəsi zamanı qazanmışdır: o, Malaxov Kurqanın daş bürcünün müdafiəçilərindən yeganə sağ qalmış şəxs idi, hansı ki fransızlar onu ölülərin arasından tapmışdılar. Bu müharibədən sonra Vasili İvanoviç Kolçak Sankt-Peterburqda dağ-mədən institutunda təhsil almağa başlayır.
Anası Olqa İliniçna Kolçak tacir ailəsində anadan olmuşdu.
Vaqif Rəhmanov
Tibb sahəsində fəaliyyəti
İlk dəfə əlilliyi olan xəstələr üçün tibbi və psixoloji bərpa metodlarının ilkin proqnozlaşdırılması üçün riyazi formullar hazırladı. İlkin təsnif və uşaqlar və böyüklər sensörinöral eşitmə itkisi ilə, xüsusilə psixoloji sağlamlıq və sensor sisteminin üzvi və funksional xəstəlikləri olan xəstələrin psixo-sosial reabilitasiyası bir üsul inkişaf etdirdi.
Aleksandr Kolçak
Əsli-nəcabəti
Aleksandr Vasilyeviç Kolçak 4 noyabr 1874-cü ildə Peterburq ətrafındakı Aleksandrovsk kəndində anadan olmuşdur.
Uşaqlığı
Admiral Kolçak yaxşı təhsil almışdı. Gimnaziyada oxumuş, sonra Dənizçi Kadet Korpusuna köçürülmüşdü. Kolçak çox mütaliə edirdi. Gənc yaşlarından yoldaşları arasında böyük nüfuza malik idi, dostları hər şeyi ondan soruşub öyrənirdilər. Atası xüsusi hərbi əsərlərin müəllifi idi və Peterburqda hərbi zavodun dəniz artilleriya silahları istehsalına rəhbərlik edirdi. thumb|left|200px|Kolçak Zarya gəmisində
Vaqif Rəhmanov
Tibb sahəsində fəaliyyəti
İlk dəfə olaraq, klinik simptomlar əsasında, o autism və otistik iğtişaşlar, daxilində yeni bir təsnifat inkişaf və bu patologiyalarının etiopathogenic əsas əsaslandırılmış. Maneəli xəstələrin dərman pulsuz bərpası üçün Neyro-linqvistik proqramlaşdırma (NLP) imkanı tədqiq və xüsusilə suggestologii 8 qaydalar nəşr bu məsələ haqqında.
Aleksandr Kolçak
Uşaqlığı
Gənc Kolçak bütün boş vaxtlarını burada – Obuxov zavodunda keçirirdi. Ailədə hərb ənənələri hökm sürürdü. Özü sonra bolşevik istintaqında Fövqəladə Komissiyaya hərbi mühitdə böyüdüyünü, atasının və əmilərinin də hərbi dənizçi olduqlarını göstərirdi. Kolçak anası ilə möcüzə nəticəsində sağ qalıb mühacirətə gedən 9 yaşlı oğluna da son vəsiyyətvari məktubunda yazırdı ki, qoy o böyük şəxsiyyətlərin həyatını oxusun, bu, insanda güclü keyfiyyətlərin yaranmasına kömək edir.
Vaqif Rəhmanov
Tibb sahəsində fəaliyyəti
O, uşaq və ailə psixoterapiya, psixiatriya, psixologiya inkişafında yeni istiqamət  üç qaydada verdi, autizm və otistik iğtişaşlar dairəsi ilə uşaqlar üçün qeyri-narkotik müalicə inkişaf və dərc edib:
Elmləri Akademiyası tərəfindən təsdiqləndi. Üzvi və funksional pozğunluqları olan xəstələrin, həmçinin psixomotor və psixodik inkişaf pozğunluğu olan xəstələrin 40-dan artıq qeyri-narkotik reabilitasiya üsulunu inkişaf etdirmişdir. Bütün bu texnikalar üçün patentlər əldə edilmişdir.
O, bəslənməmiş qidalanma bacarığı olan xəstələrin müalicəsi üçün qeyri-farmakoloji üsulu, xüsusilə anoreksiya və bulimiya hazırlamışdır. Psixo-surdologiya sahəsində yeganə mütəxəssis (bu mövzuda bir monoqrafiya dərc olundu: "Surologiya üzrə Psixoterapiya"). 1984-cü ildə Ümumittifaq Elmi-Təcrübi Cəmiyyətin Ukrayna Respublika Şurasının Rəyasət Heyəti diplomuna layiq görülmüşdür. LKSMU və URSNTO qalibidir. 1989-cu ildə SSRİ-nin İqtisadi nailiyyətlər sərgisində yeni qeyri-dərmanlı reabilitasiya metodlarının işlənməsi və müvəffəqiyyət nümayiş etdirdikdən sonra İqtisadi Nailiyyətlər Sərgisi Qızıl Medalına layiq görülmüşdür. 1989-cu ildən Moskvada Rusiya Federasiyasının bütün bölgələrindəki xəstə uşaqların müalicəsi təşkil edilmiş və həyata keçirilmişdir və Rusiya Səhiyyə Nazirliyi xəstə uşaqlara qeyri-maddi yardım göstərmək üçün minnətdarlığını bildirmişdir. Rus televiziyasında ORT və RT televiziya kanallarında təkrar çıxış etmişdir.
Aleksandr Kolçak
Admiral rütbəsi alması
thumb|right|200px|Aleksandr Kolçakın Şimal qütbünə 1902-ci ildə səyahət etdiyi zarya gəmisi. Kolçak Port-Arturda əsir düşür. Əsirlikdən dönərkən, şücaətinə görə üstü yazılı qızıl qılınc və müqəddəs Anna ordeni ilə təltif olunur. Baş ştabda işə başlayır. Yeni tipli hərb gəmilərinin hazırlanması ilə bağlı dəniz desantı və sualtı gəmilərə aid aktual mövzularda məruzələr edir. Baltik dənizində və Qara dənizdə minalar yerləşdirir.
Vaqif Rəhmanov
Elmi əsərləri
500-dən çox elmi məqalənin müəllifi, o cümlədən 9 monoqrafiya
Şükran günü
300px|thumb|İlkŞükran Günü yeməyi, [[Jan Leon Jerom Ferris tərəfindən çəkilən şəkil. 1912-1915 arası]]
Aleksandr Kolçak
Admiral rütbəsi alması
Kolçak 1916-cı ildə admiral rütbəsi alır. Bu zaman milyonlarla insanın taleyini bir anda alt-üst edən inqilab başlayır. Fırtına dalğaları onu cəbhədən cəbhəyə atır.
Şükran günü
Şükran günü (Thanksgiving Day), ABŞ-də və Kanadada müxtəlif günlərdə qeyd olunan milli bayramdır. Kanadada oktyabr ayının ikinci bazar günü, ABŞda isə noyabr ayının dördüncü cümə axşamı günü qeyd olunur. Bayramın mənşəyi qırmızıdərililər və ilk koloniyaçıların ortaq təşkil etdikləri bir məhsul yeməyi olsa da, bayram bu ölkələrdə qırmızıdərili ünsürlərdən ayrılarak yalnız ailə və tanrıya adanan bir məna kəsb etmişdir. Hind toyuğu bu günün ənənəvi yeməyidir.
Aleksandr Kolçak
Rusiya dövlətinin ali rəhbəri
Rusiyada Oktyabr çevrilişi baş verən zaman A. V. Kolşak Yaponiyada idi. A. V. Kolçak 13 oktyabr 1918-ci il tarixdə Omska gəldi. 18 noyabr 1918-ci il tarixdə A. V. Kolçak Müvəqqəti Ümumrusiya hökumətini (rus.Временное Всероссийское правительство) devirərək Rusiya dövlətinin ali rəhbəri elan edildi. 1919-cu ilin iyun ayında A. V. Kolçaka təklif olundu ki Petroqradı almaq üçün finlərdən idarət 100 minlik ordu onun sərəncamına verilə bilər, bu şərtlə ki, Petroqradı tutduqdan sonra Finlandiyaya müstəqillik versin. Amma A. V. Kolçak bu təklifi rədd etdi.
Şükran günü
Tarixi
Plimutda Şükran günü 1621-ci ildə Amerika qitəsinə ilk ayaq basan bir neçə ingilis koloniyaçının ev heyvanı ovlamağa getməsi ilə başladı. Bir gün o qədər çox heyvan tutdular ki, təxminən 50 adam olan qrupa bir həftə kifayət etdi. Əfsanəyə görə bunlar hind toyuğu idi, lakin ovlanması daha asan olan qaz və ördək olması ehtimalı daha yüksəkdir. Bu hadisədən sonra təxminən 90 nəfərlik bir yerli "Wampanoag" qrupu düşərgəyə gəldi. İngilis mühacirlər əvvəl narahat olsalar da qruplar qaynaşdı və bir neçə gün davam edən bir mərasim təşkil edildi. Qırmızıdərililər özləri ilə hədiyyə olaraq maral əti gətirmişdilər. Plimutda hələ ki bir neçə bina var idi. Açıq sahədə nizamsız bir şəkildə reallaşan mərasimdə maral əti və ev heyvanları ilə yanaşı dəniz məhsulları, tərəvəz və pivə də var idi. Dil maneəsi səbəbiylə bir-birini çox da yaxşı anlamayan bu iki qrup aralarında oyunlar və müsabiqələr təşkil etdilər. Bu hadisə iki tərəf arasında kral Filip döyüşünə qədər davam edəcək bir sülhün təməlini qoydu. 1675-1676-cı illər arasında baş verən döyüşlərdə yüzlərlə koloniyaçı və minlərlə hindi həlak oldu. Plimutda məskunlaşan ilk koloniyaçıların üçdə birindən çoxu İngiltərədəki Puritan kilsəsinin radikal bir qoluna mənsub idilər. Vətənlərindəki dini təzyiq və zülmlərdən qaçaraq əvvəlcə Hollandiyaya, sonra isə Amerikaya gəlmişdilər. Səyahətləri dini məzmunlu olduğuna görə, bu ilk koloniyaçılara sonradan (1800-cü illərdə) "Pilgrim" (hacı, zəvvar) və ya "Pilgrim Fathers" (hacı/zəvvar atalar) deyilməyə başladı. Plimutun ilk qubernatoru Uilyam Bredforda aid bir sənəddə Hollandiyadan gələn mühacirlərdən "müqəddəs" deyə bəhs edilir. 1863-cü ildə prezident Abraham Linkoln Şükran gününün milli bayram olmasını təklif etdi, lakin bu təklif Konqresdə 1941-ci ildə qəbul edildi və hər il noyabr ayının son cümə axşamı Şükran günü, milli bayram kimi qeyd edilir. Qırmızıdərililər arasında isə Şükran günü "Yas günü" kimi qeyd edilir.
Vaqif Rəhmanov
8 ixtira, 30 rasyonalizasiya təklifi
Uşaq və yetkin psixiatriyada ən yüksək kateqoriyalı doktor. Hər il tibbi və psixoloji reabilitasiya, habelə xəstəliklərin qarşısının alınması ilə əlaqədar müxtəlif elmi məqalələr dərc edirəm. Yaxınlarda nəşr olunan kitabda Optimism və Pessimism. Həqiqi həkim kimi, paradokslar və müasir həyat tərzinin həddi-büluğudur, mən cəmiyyətin ətraf təbiətə qayğı göstərməsini və müasir şəhərləşmənin mümkün olan qlobal mənfi nəticələrini xəbərdar etməyə çağırır.
Yalnız ehtiyacı olan insanlara tibbi yardım göstərməklə yanaşı, müxtəlif mövzulardakı fəlsəfi fikirləri də dərc edirəm. Ukraynadakı "Müdrik sözlər, psixoloji və digər bitməmiş düşüncələr, professorların aforizmləri" adlı üç nəşr oxucularını tapdı, hal-hazırda 4-cü nəşr hazırlanır. Həmin kitab Azərbaycan dilinə tərcümə olunmuş və Bakıda iki dəfə çap olunmuşdur. 2008-ci ildə Bakıda İstedadın çətin yolu adlı bir kitab nəşr olunmuşdur. Hazırda yeni bir kitab hazırlanır: "Otizm. Otistik Circle Bozukluğu. Kömək metodları. Pros və cons. Xəstə uşaqların itkin valideynlərinə "məlumat axınında" kömək etmək.
YouTube-da bir neçə sənədli filmi mövcuddur.
20-ci əsrdə elmi fəaliyyətin mövcud sahələrindən biri kütləvi teatr psixoloji, psixoterapevtik manipulyasiyalardan sonra qurbanlara kömək etmək idi. Mən SSRİ Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən təsdiq olunmuş metodik tövsiyələrdə əks olunmuş bu cür komplikasiyaları öyrənməyə, bu mənfi nəticələrə və onların aradan qaldırılmasına yönəldilmiş üsullara üstünlük verən ilk mütəxəssislərdənəm. 1999-cu ildə bu mənfi təsirlərin, müalicələrin və onların təsnifatının "müalicəsi" nəticəsi "Psixologiya ustaları" kitabında öz əksini tapmışdır. Psixoterapevtik ensiklopediya ".
Aleksandr Kolçak
Rusiya dövlətinin ali rəhbəri
Vətənini azad görmək arzusu ona ruh verirdi. Çox inandığı generalları Zineviçin və Qaydanın öz korpusları ilə qırmızılar tərəfinə keçməsi onu ruhdan saldı.
Həbsxanada
thumb|left|250px|Aleksandr Kolçakın son şəkili. Edam edilməzdən bir neçə saat əvvəl çəkilmişdir. İrkutskda həbsxanaya salınan admiralı İnqilab Komitəsinin sədri Ġ. Smirnov Leninin göstərişi ilə səssiz-səmirsiz güllələdir: fevralın 7-də səhər saat 4-də onu və baş nazir Pepelyayevi Uşakovka çayı sahilində güllələyib, buz deşiyindən çaya atırlar. O isə kamerada ittihamı dinləyib ardınca belə vaxtsız gələnlərə: "Deməli, məhkəmə olmadı?!" – deyə soruşmuşdu. Və həmin anda son arzusunu bildirmişdi: Timiryova ilə son görüş. Son arzu da dərhal rədd edildi. Qəlbində korun-korun şölələnən daha bir sevgisi var idi: o, bu həbsxana divarları arasında oğlunun da nigarançılığını çəkmişdi. Bu həsrət onu bu divarlardan daha artıq sıxırdı. Mühacir rus yazıçısı İvan Bunin gündəliyində Kolçakın həlakının ildönümü münasibətilə kilsədə keçirilən mərasimdə olduğunu və bütün vaxtı ağladığını qeyd edir. Yenə gündəliyində artıq 1924-cü il avqustun 4-nə aid qeyddə yazıçı Kolçakın xanımını və oğlunu gördüyü barədə yazırdı: "Kolçakın oğlu məndə güclü təəssürat yaratdı. Onun necə tünd və qorxunc gözləri vardı". Timiryova sağ qalıb ölümdən addaya bilsə də az qala bütün ömrü boyu çəkən həbsxana həyatı yaşadı və xatirələri hansı yollasa kənara çıxdı, 80-ci illərdə çap olundu. Yeganə oğlundan – hələ uşaqkən öz anasına əmanət etdiyi oğlundan bir xəbər ala bilmədi.
thumb|right|200px|Aleksandr Kolçak (oturmuş vəziyyətdə) və ingilis generalı Xnoks ilə birlikdə Vladivastokda olarkən. Kiçicik bir ümidlə – oğlunun anası ilə bəlkə qaçmağa imkan tapdığına özünü inandırmaqla dözüb dayanırdı. Düşərgələrin birində – Qaraqandada – 40-cı illərin lap sonunda bir dustaq onun oğlu ilə vaxtilə bir düşərgədə olduğunu çatdıraraq, Timirovanın oğlunun orada döyülərək öldürülüb ümumi həbsxana çalasına elə ayağı "birkalı" atıldığını xəbər verir. Beləliklə, bu bədbəxt qadının zədəli ürəyində 30 ilə qədər hifz etdiyi son ümidi də puça çıxır. Ömrü boyu daşıdığı həsrət və nisgili yalnız admiralın ona ad günündə – o bəxtiyar günlərdə Finlandiya sahillərindən teleqrafla göndərdiyi bəyaz inci çiçəkləri və onların ətri hopmuş qısa vüsalların sevincli xatirəsi qovub dağıda bilirdi. O gözəl xatirələri nə bir kimsə ilə bölüşə bilir, nə də o günlərin xoşbəxtliyinə kimi isə şahid çəkə bilirdi. Azadlığa çıxanda rus mühacir yazıçısı Mark Aldanovun onun admiralla olan məktublarını çap etdirdiyini eşidib, özü də həmin məktubları görmək istəyir. Həbsxana qapılarından ilk dəfə içəri qədəm qoyanda 22 yaşın içindəydi. Məktublar gəlib çıxır, məktubları görən kimi o illəri – gəncliyini, sevgiyə, eşqə qərq olduğu çağları yada salır. Yandıqca yanır. Ona yanır ki, admiralı tanıyanlardan heç kim sağ deyil, sağ qalıb yaşayanlar isə onu tanımayan, yalançı karikaturasına inananlar idi.
Kolçakın yazdığı gündəliyi (iki dəftərlik) ölümündən sonra çexlər mənimsəmiş, özləri ilə vətənə aparmışdılar. Hətta xanımı Sofiya Kolçak bunu onlardan hüquqi yolla da ala bilməmişdi. Nəhayət, 1945-ci ildə məğlub olmuş Çexoslovakiyadan SSRİ-yə hərbi qənimətlər sırasında gətirilmişdi. Gündəlik maraqlı bir üslubda – Timiryovaya ünvanlanmış məktublar şəklində yazılmıdı. Moskvada məktubları oxuyan çekistlər Timiryovanı təkrar həbs edirlər və onun admiral Kolçakdan ötrü necə bir əziz insan olduğunu anlayıb bədbəxt qadını qapalı həbsxanaya keçirirlər. Kolçakın ölümündən 25 ildən artıq keçirdi, lakin hələ də o, sovet hökumətində qorxu və xof yaratmaqda idi.
Qəbri
Son illər şayiələr yayılıb ki guya, onun nəşini çayda batırandan sonra, o ətraflarda yaşayan kəndlilər cəsədi sudan çıxarmış və xristian qaydalarına uyğun dəfn etmişlər.
Antrepyer
Antrepyer  — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Sisteron kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Forkalkye.
INSEE kodu — 04075.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 389 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 246 nəfər arasında (15-64 yaş arasında) 174 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 72 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 70,7%, 1999-cu ildə 67.2%). Fəal olan 174 nəfərdən 164 nəfəri (94 kişi və 70 qadın), 10 nəfər işsiz (3 kişi və 7 qadın) idi. Fəal olmayan 72 nəfər arasında 22 nəfər şagird və ya tələbə, 25 nəfər təqaüdçü, 25 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
NGC 1556
NGC 1556, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. Sab tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Alisiya Makkormak
Alisiya Makkormak — Avstraliyanı təmsil edən su poloçusu. Alisa McKormak, Avstraliya yığmasının heyətində 2008-ci ildə baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarına və 2012-ci ildə baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarına qatılıb və 2 dəfə bürünc medal qazanıb.
Karyerası
left|thumb|238x238px|Alisa McKormak 2008-ci ildə Alisa McKormak, 2008-ci ildə Avstraliya yığması ilə birgə XXIX Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Yarışların bürünc medal uğrunda görüşündə Macarıstan yığmasını 9:9 (3:2 penaltilər seriyasında) hesabı ilə məğlub edən Avstraliya yığması, XXIX Yay Olimpiya Oyunlarını 3-cü yerdə başa vurdu.
Alisa McKormak 2012-ci ildə Avstraliya yığması ilə birgə XXX Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Yarışların bürünc medal uğrunda görüşündə Macarıstan yığmasını 13:11 hesabı ilə məğlub edən Avstraliya yığması, XXX Yay Olimpiya Oyunlarını 3-cü yerdə başa vurdu və Olimpiya Oyunlarının bürünc medalını qazandı.
Hərb və sülh (roman)
"Hərb və sülh" Rusiyanın Fransa tərəfindən istilası dövründə baş vermiş hadisələri və Napoleon erasının Rusiyada Çar cəmiyyətinə təsirini, bu təsirin doğurduğu nəticələri beş zadəgan ailəsinin nümunəsində təsvir edir. Romanın ilkin versiyası 1865–1867-ci illərdə "Rus Xəbərçisi" qəzetində silsilə şəklində "On il 1805" adı ilə nəşr edilmişdir. Roman tam şəkildə ilk dəfə 1865-ci ildə nəşr edilmişdir. 2009-cu ildə "Newsweek" tərəfindən tərtib edilmiş "Top 100 Kitablar" sırasında "Hərb və sülh" birinci olmuşdur.
Tolstoy özü, əsər haqqında bir qədər qarışıq fikir bildirərək qeyd etmişdir ki, "Hərb və sülh" "roman deyil, bir qədər poema, daha çox isə tarixi xronikadır". Romanın bəzi bölmələri isə təsvirilikdən tamam uzaq olmaqla, fəlsəfi diskussiya xarakteri daşıyır. O, göstərir ki, ən yaxşı Rusiya ədəbiyyatı nümunələri standart normalardan kənara çıxır. Tolstoy "Anna Karenina" əsərini roman yaradıcılığının ilk nümunəsi kimi dəyərləndirir.
Xüsusiyyətləri
thumb|left|upright|Yazıçının 1908-ci ildə, [[Sergey Prokudin-Qorski tərəfindən Yasnaya Polyanada çəkilmiş yeganə rəngli fotosu]] Dünyanın uzun romanları arasında on yeddinci yerdə qərarlaşmış "Hərb və sülh", dünyada daha çox uzun roman kimi tanınmışdır. Ümumilikdə dörd kitabdan ibarət olan romanın hər bir kitabı da ayrıca fəsillərə bölünmüşdür.
Tolstoy özü Krım müharibəsində iştirak etmiş və "Hərb və sülh" romanından da əvvəl müharibə səhnələri ilə zəngin qısa hekayələr yazmışdır. Romanın yazmağa o, ailə həyatı qurduqan sonra başlamışdır. Yazıçı əsərin ilk yarısını "1805" adı altında yazmışdır. thumb|upright|Tolstoyun "Hərb və sülh" əsərinin əlyazması üzərində qeydləri (1864) İkinci yarının yazılması zamanı o, romanı yazarkən təsiri altında olduğu əsas şəxslərdən biri Şopenhauerin yaradıcılığına müraciət etmiş və onun əsərlərini oxumuşdur, lakin Tolstoy əsərdə tarixə dair şəxsi fikirlərini qələmə almışdır.
Abaka
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Hərb və sülh (roman)
Xüsusiyyətləri
Roman daha çox tarixi janrda olan əsərlər sırasına aid edilir, lakin o, eyni zamanda XVII–XIX əsrlər ədəbiyyatında məşhur olan bir çox xarakterləri, xüsusilə sevgi romanlarının bəzi xüsusiyyətlərinə də malikdir. "Hərb və sülh" öz ədəbi statusuna daha çox, özünəməxsus tərzi ilə nail olmuşdur.
Abaka
Tropik ölkələrdə lif almaq məqsədilə becərilir. Vətəni Filippin adalarıdır. Abakaya Manila kəndiri (lifi) də deyilir. İspanların lif ixrac etmək məqsədi ilə becərilməsini təşkil etdikləri 1768-ci ildən bəri bu bitki avropalıların həyatına qədəm qoydu. Abakanı ilk olaraq yalnız Filippin becərilirdi, 1920-ci ildən bu yana isə İndoneziya, eləcə də Mərkəzi Amerikada (Kosta-Rika, Honduras) istifadə olunur. Bitkinin lifli hissəsi 18-24 ayda yetişir, bundan sonra lif qabıqdan təmizlənir, günəşdə qurudulur və əlavə emal olunmadan və hətta əyirilmədən istifadə edilə bilər.
Hərb və sülh (roman)
Xüsusiyyətləri
Tolstoy romanda yeni bilgi vermə, nəql etmə yolundan istifadə etmişdir. Onun nəql strukturu müqayisəyə əsaslanmaqla oxucuya, baş vermiş hadisəyə münasibətdə hər iki tərəfin mövqeyini açıb göstərir. Yazıçı cəld və nəzərə çarpmayan şəkildə hadisələr fonunda öz qəhrəmanlarının xüsusiyyətlərini oxucuya çatdırır. O, hadisələrin dərin və detallı təsvirinə diqqət yetirərək, xüsusilə döyüş səhnələrinin və ziyafət salonlarının oxucuda dramatik maraq oyatmasına nail olur. Bu, roman yaradıcılığında yeni bir addım olmaqla, XIX əsrin II yarısından etibarən bir çox yazıçılar tərəfindən təkrarlandı və bu addımı ilk dəfə atan şəxs kimi Tolstoy bir daha öz peşəkarlığını sübut etmiş oldu.