cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Siyavuş Mustafayev
Sonrakı illəri
Mustafayev 28 oktyabrda Naxçıvan Muxtar Respublikası Bədən Tərbiyəsi və İdman Komitəsinin sədri vəzifəsindən azad edilmişdir. O, 1993-cü ildə prezident Əbülfəz Elçibəyin sərəncamı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası daxili işlər nazirinin müavini təyin edilmişdir. Mustafayev AXC hakimiyyəti devrilməsindən sonra, 1993-cü ildə həbs edilmişdir. O, prezident Heydər Əliyevin 17 avqust 2001-ci il tarixində imzaladığı əfv fərmanı ilə azadlığa buraxılmışdır.
Siyavuş Mustafayev 2020-ci ilin iyulunda Tovuz döyüşlərindən sonra Bakıda keçirilən etiraz aksiyasına qoşulmuşdur. Buna baxmayaraq o, yürüş əsnasında bir qrup şəxsin Milli Məclisin binasına daxil olması, polis maşınının aşırılması və s. hadisələrin təşkilində təqsirkar sayılaraq məhkum edilmişdir. 21 iyul 2021-ci ildə Səbail rayon Məhkəməsinin hakimi Azər Tağıyev hökm çıxarmış, Mustafayev 2 il 6 aydan 3 il 1 aya qədər şərti cəza verilmişdir.
O, 2003-cü ildə Müsavat Partiyasına üzv olmuş, lakin daha sonra partiyadan ayrılmışdır.
Şəxsi həyatı
Siyavuş Mustafayevin iki oğlu var. O, 1990-cı illərdə həbsdə olduğu müddətdə ingilis dilini öyrənmişdir.
İlyas İsmayılov
İlyas Abbas oğlu İsmayılov — Azərbaycan dövlət və ictimai-siyasi xadimi. Azərbaycan SSR Prokuroru və Azərbaycan Respublikasının ədliyyə naziri. Hüquq elmləri doktoru, Professor. Eks-millət vəkili. Ədalət Partiyasının sədri.
Həyatı
İsmayılov İlyas Abbas oğlu 1938-ci il martın 20-də Tovuz rayonunda anadan olub.
1955-ci ildə A. S Puşkin adına Tovuz şəhər orta məktəbini bitirib.1962-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsini bitirib. 1963-cü ildə Leninqrad Dövlət Universitetinin cinayət-hüquq kafedrası üzrə aspiranturaya daxil olub, 1966-cı ildə orada hüquq elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almaq üçün dissertasiya müdafiə edib.
1966-cı ildən 1970-ci ilədək Azərbaycan Elmlər Akademiyasının fəlsəfə və Hüquq İnstitutunun kiçik və baş elmi əməkdaşı işləyib, sonra 2 il respublika prokurorunun köməkçisi olub.
NGC 459
NGC 459 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Balıqlar bürcü istiqamətində yerləşir. Sbc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
İlyas İsmayılov
Həyatı
1972-ci ildən 1978-ci ilədək Azərbaycan KP MK-nın inzibati orqanlar şöbəsinin təlimatçısı olub. 1978-ci ildən 1985-ci ilədək respublika prokurorunun müavini, həmin vaxtdan 1990-cı ilə kimi Azərbaycan SSR Prokuroru olmuşdur.
1990-cı ilin sentyabrından 1992-ci ilin yanvarınadək Moskova prokurorluğunda şöbə rəisi vəzifəsində çalışıb.
Səkkiz monoqrafiya və kitabçanın, 200-dən artıq elmi və publisistik əsərin müəllifidir. 1992-ci ildən "Azərbaycan Respublikasında demokratik islahatlar uğrunda" ictimai hərəkata rəhbərlik edib.
1995-ci ildə tərəfdarlarıyla birgə Azərbaycan Ədalət Partiyasını yaradıb. 1996-cı ilin 30 martında Azərbaycan Demokrat Partiyası ilə Ədalət Partiyasının birləşdirici Qurultayında ADP-nin sədri seçilib. 2000-ci ilin 6 noyabrında yenidən öz tərəfdarlarıyla ADP-dən ayrılaraq, Ədalət Partiyasının bərpasına başlayıb. 2 iyul 2001-ci ildə isə Ədalət Partiyasının sədri seçilib.
2006-cı il mayın 13-də 106 saylı Tovuz-Qazax-Ağstafa seçki dairəsindən deputat seçilmişdir. Milli Məclisin İnsan hüquqları daimi komissiyasının üzvü olmuşdur. Azərbaycan-Almaniya Federativ Respublikası, Azərbaycan-Amerika Birləşmiş Ştatları, Azərbaycan-İtaliya, Azərbaycan-Latviya, Azərbaycan-Rusiya parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qruplarınının və Avropa İttifaqı−Azərbaycan parlament əməkdaşlığı komitəsinin üzvü olmuşdur.
Mükafatları
"Xalqlar dostluğu" ordeni ilə təltif olunub.
Ölətlər
Ölətlər (Monqolca:ölöt, ööld, öölöd, ögölöt) — Oyratların etnoqrafik qrupu.
Tarixi
thumb|XIV-XVII əsrlərdə monqol dövləti, [[Monqol İmperiyası, Oyrat xanlığı və Moğolustan]] Bu tayfanın adına Lubsan Dandzanın "Altın Tobçi" və "Monqolların gizli dastanı"nda rastlanır.
Monqollar qəbilələrə, tayfalara və uluslara ayrılırdılar. Monqol cəmiyyəti siniflərə – çöl aristokratiyasına, rəiyyətə və qullara bölünmüşdü. Bu qulların dünyanın digər məmləkətlərindəki qullardan bir fərqi vardı: onları satmırdılar.
XII əsrin ikinci yarısında Dalay-nur və Buar-nur monqol qəbiləsindən olan tatarlar da köçərilik edirdilər. Tatarlardan qərbdə kerait adlı xalq yaşayırdı. Naymanlar isə kereitlərdən qərbdə məskən salmışdı. Tatarlardan, keraitlərdən və naymanlardan şimalda monqol adlı qəbilə yaşayırdı.
Monqollardan qərbdə Xanqay dağlarının ətəklərində və Baykal gölünün ətraflarında merkitlər, Sayan dağları ilə Baykal gölü arasında oyratlar, Cunqariyada uyğurlar məskunlaşmışdılar.
Oyratlar cunqar, dörbet, xoşut, ölət qollarından ibarət idi.
Toponimikaya aid əsər­lər­də Ələt adının türk-monqol mənşəli «oyrat» tayfasının Ələt//olet qolunun adından alındığı söylənilir.
Fəzlullah Rəşidəddin Monqolustan ərazisində Ələt yaşayış məntəqəsi haqqında məlumat vermişdir. Mənbə­lərdən aldığımız məlumatlara görə XVIII əsrin sonu XIX əsrin əvvəllərində Volqa boyunda Alat, Özbəkistan və digər Orta Asiya ölkələrində Ələt adlı oykonimlər olmuş və olmaqdadır. Özü də maraqlıdır ki, həmin onomastik vahid­lərin hamısı türk xalqlarında mövcuddur. Hal-hazırda isə Azərbaycan Respublikası ərazisində müxtəlif yerlərdə Ələt, Ələtli, Baş Ələt və s. yaşayış məntəqələri mövcuddur.
Vaso Sanakoyev
Vaso Sanakoyev — Cənubi Osetiya, Sovet yazıçısı, şairi və dramaturqu.
Bioqrafiyası
Müharibədən sonra Stalinir meşə zavodunun direktoru, Cənubi Osetiya Vilayəti icra komitəsinin mədəniyyət şöbəsinin müdiri vəzifələrini tutur. Stalinir şəhər məclisinə deputat seçilir. Cənubi Osetiya Yazıçılar Birliyinin üzvü olur.
Yaradıcılığı
1924-cü ildə ilk ədəbi əsərlərini yazır. 1941-ci ildə Stalinirdə "Bir dəfə məhkumdur" adlı ilk pyesi nəşr olunur. Əsərlərini Osetiya ədəbi jurnalının "Fidiueq" səhifələrində nəşr etdirir. 1951-ci ildə əsərlərinin toplusunu nəşr olunur.
1952-ci ildə Stalinir Dövlət Dram Teatrında onun "Vardo" pyesi əsasında hazırlanmış bir tamaşa səhnələşdirilir.
1959-cu ildə Birinci Dünya müharibəsindən Gürcüstanda Sovet hakimiyyətinin qurulmasına qədər yaşadığı hadisələri təsvir edən (Dərin iz) adlı bioqrafik romanını nəşr etdirir.
Skranton (Pensilvaniya)
Skranton — Pensilvaniya ştatı nda Filadelfiya, Pittsburq, Allentaun, Eri və Ridinq şəhərlərindən sonra altıncı böyük şəhəri. Lakavanna əyalətinin şəhər mərkəzidir və federal məhkəmə binası burada yerləşir. 570000 əhalisi olan Vyomin valisinin ən böyük şəhəridir və 77291 nəfər əhalisi var.
Skranton Lakavanna çayı vadisinin coğrafi və mədəni mərkəzidir. 1866-cı ilin aprel ayının 23-də yaranmışdır və yarandıqdan sonra əsas sənayesi şəhəri, dağ-mədən və dəmir yolları mərkəzi olmuş və minlərlə immiqrantı özünə cəlb etmişdir.
Tarixi
Skranton şəhəri 1866-cı ilin aprel ayının 23-də yaranmışdır.
Yenidən bərpası
1980-ci illərin ortalarından bəri şəhər canlanmağa başladı. Yerli hökumət və cəmiyyətin böyük hissəsi şəhərin binalarına və tarixinə maraq göstərdi.
Coğrafiyası
Skranton şəhərinin ümumi sahəsi 66 km2 -dir. ABŞ siyahıya alma bürosunun məlumatlarına əsasən quru sahəsi 65 km2 və su sahəsi isə 0.2 km2 -dir.
Əhalisi
2010-cu ilin siyahıya almasına əsasən əhalisi 76.089 nəfərdir, 18.124 ailə şəhərdə məskunlaşıb. Əhalisi sıxlığı 1,161/km²-dir. Əhalisi 84,11% ağlardan, 5,45% afro-amerikanlardan, 0,23% yerli amerikalılardan, 2,98% asiyalılardan, 0,04% Pasifik əhalisindən, 4,69% -i digər irqlərdən, 2,49% isə iki və ya daha çox irqin qarışığından ibarətdir.
Yanğın Departamenti
Yanğın bürosu 1901-ci ildə ödənişli xidmət sahəsi kimi yaradılmışdı. 130-a yaxın xilasetmə əməkdaşından ibarət bir qrupdur. Baş qərargahı şəhərin mərkəzindəki Mölberri küçəsindədir.
Polis Departamenti
Skranton Polis Patrol Şöbəsi üç bölməyə ayrılır. Baş qərargahı Skrantonun mərkəzində Cənubi Vaşinqton prospektində yerləşir.
GameFAQs
"GameFAQs" — videooyunlar ilə bağlı tez-tez verilən suallara cavabları, həmçinin təlimatlar, məsləhətlər və digər məlumatları dərc edən internet portalı.
Tarixi
"GameFAQs" 1995-ci ildə proqramçı Ceff Vizey tərəfindən yaradılmışdır, lakin 2003-cü ilin mayında "CBS Corporation" tərəfindən satın alınmış və hazırda onların törəmə şirkəti "CBS Interactive" tərəfindən idarə olunur. Sonradan portal böyük uğur qazanmış və istənilən ziyarətçi tərəfindən redaktə edilə bilmək funksiyasına görə məzmunu xeyli artmışdır. Saytda təqdim olunan məlumatlar ilkin 8 bitlik "Atari" konsollarından tutmuş indiki generasiya və kompüter videooyunlarını, konsollarını əhatə edir. Bütün dəyişikliklər baş redaktor Allen "SBAllen" Tiner tərəfindən izlənilir və idarə olunur.
"GameFAQs" haqqında müsbət rəylər "The Guardian"  və "Entertainment Weekly" kimi nəşrlərdə dəfələrlə dərc edilmişdir. "Alexa Internet" şirkətinin 2009-cu ildəki statistikasına uyğun olaraq, portal dünyada ən çox ziyarət edilən üç yüz ingilisdilli saytın siyahısına daxil edilmişdir.
İstanbul müqaviləsi (1913)
İstanbul müqaviləsi — Osmanlı imperiyası ilə III Bolqar krallığı arasında 29 sentyabr 1913-cü ildə İkinci Balkan müharibəsindən sonra Osmanlı imperiyasının paytaxtı İstanbulda imzalanan sülh müqaviləsi.
Tarixi
Birinci Balkan müharibəsində, Bolqar krallığı,Serbiya,Yunanıstan krallığı və Monteneqro krallığı koalisiyası Osmanlı imperiyasını məğlub etdi. London müqaviləsinə (1913) əsasən Mərmərə dənizi ətrafındakı kiçik ərazi xaricində Osmanlılar,demək olar ki,bütün Avropadakı mülklərini itirdilər. Bununla yanaşı,Osmanlılar İkinci Balkan müharibəsi zamanı Şərqi Frakiyanı geri ala bildilər. Bolqarıstan və digər qonşuları arasında sülh danışıqları Buxarestdə aparılsa da,Osmanlı imperiyası orada təmsil olunmurdu və İstanbul müqaviləsinə yol açan ayrı danışıqlar aparıldı.
Nəticəsi
Osmanlı imperiyası və Bolqarıstan Birinci Dünya müharibəsində İttifaq dövlətlərində müttəfiq idilər. Müharibə zamanı Osmanlı hökuməti,Bolqarıstan-Osmanlı konvensiyası (1915) yolu ilə Monteneqro krallığını Bolqarıstana verməyə qərar verdi. Lakin İttifaq dövlətləri 1918-ci ildə məğlub edildi və Bolqarıstan həm Qərbi Frakiya,həm də Monteneqro krallığını Yunanıstana məğlub oldu.
Müqavilə əsasən Şərqi Frakiya (Avropa Türkiyə),Bolqarıstan və Yunanıstan arasındakı müasir sərhədləri müəyyənləşdirir.İstanbul müqviləsi nəticəsində qurulan sərhədlər,Sevr müqaviləsinin şərtlərinə görə,Türkiyə demək olar ki,bütün Şərqi Frakiyanı Yunanistana verməli idi,lakin təklif olunan ərazi dəyişiklikləri,Türkiyənin İstiqlaliyyət müharibəsində Yunanıstan üzərində qazandığı zəfərdən sonra,sərhədləri təsdiqləyən Lozanna müqaviləsi ilə rədd edildi (yuxarıda göstərilən dəyişikliklər xaricində).
Ağdağ (Göyçə)
Toponimkası
Oronim qədim Azərbaycan dilində "uca, hündür" mənasını bildirən ağ sözü ilə "düzənlikdən ətəkləri, yamacları və zirvəsi ilə seçilən, dik vəziyyətdə ucalmış, 500 m-dən artıq olan yüksəklik" mənasında işlənən dağ sözünün birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Quruluşca mürəkkəb oronimdir. Adı dəyişdirilib Apitakasar qoyulmuşdur.
Rəşad Xəlifə
Rəşad Xəlifə ― misirli biokimyaçı və Qurançı.
Hüseynxanlı (Germi)
Hüseynxanlı — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 40 nəfər yaşayır (6 ailə).
Üçüncü sülalə (Misir)
Qədim Misirdə Qədim padşahlığın ilk sülaləsi. Təxminən e.ə 2686–2575 illərdə(başqa hesablamalara görə e.ə 2727–2655 illərdə) hökümdarlıq etmişlər.
Sülalənin hakimiyyət dövrü sakit keçmiş, böyük münaqişələr olmamışdır. Bu illərdə fironlar bir çox tikinti işləri aparmışlar. İlk piramidanın sahibi Coser III sülalənin ilk hökmdarıdır.
Küveytlilər
Küveytlilər — Küveyt ərazisində yaşayan ərəblər. Küveytlilər Ərəbistan yarımadasının şimal-şərqində Fars körfəzi sahili bölgədə yaşayırlar.
Sayları
1957-ci il məlumatına görə ölkədə 206,4 min nəfər yaşayırdi. 1985-ci ildə 1,712 mln, 1995-ci ildə 1,576 mln, 2001-ci ildə 2,275 mln nəfər təşkil etmişdir. Əhalinin sürətli şəkildə artımı ölkənin miqrantlar üçün əlverişli bölgə olması ilə əlaqədır.
Etnik tarixi
Küveytlilərin əcdadları 2,5 min il öncə Ərəbistan yarəmsdasının digər hissələrindən gəlmiş köçəri ərəblər olmuşdur. Onlar əsasən dəvəçilik ilə məşğul olurdular.
Dili
Küveytlilər ərəb dilində danışırlar. Əsasən burada ərəb ədəbi dili və müxtəlif dialektlər yayılmışdır. Xüsusi olaraq onların dilinə türk dili, fars dili, ingilis dili və hindistan xalqlarının dilləri təsir göstərmişdir. Onların dialeki daha çox İraqın cənub əhalisinin dislektinə bənzərdir. Uzun zaman ingilislərin əsarətində qalmaları işçi və elmi təbəqə arasında ingilis dilinin yayılmasına səbəb olmuşdur. Ancaq məişət səviyyəsinə qədər yayıla bilməmişdir.
Ənənələri
Küveyt müstəqil olduqdan sonra hər şey dinamik şəkildə inkişaf etmişdir. Ancaq dəyişəyən bir çox adətlər vardır. Uzun min illiklər ərzində sərt iqlimə tamb gətirmək məqsədi ilə küvetlilər icma və ailə şəkildə yaşamışlar. Bu xüsusiyyət indidə qorunur.
Küveytlilər olduqca qonaqpərvərdilər. Qonağa çay vı kofe təklif edilir. Əgər qonan bu təamlardan birindən imtina edərsə bu ev sahibinə qarşı hörmətsuzlik kimi qiymətləndirilir.
Küveytlilər iki kateqoriyaya bölünür: şəhərlilər və yarımköçərilər. Böyük immiqrat axını sayəsində yerlilər səhrada öz adətləri üzrə yaşaması asanlaşmışdır.
Ölkədə hər 1 km² əraziyə 122,9 nəfər düşür. Ən böyük əhali Əl-Küveytdə yerləşmişdir. Burada demək olar ki, ölkə əhalisinin böyük qismi yaşayır. Əhalinin 98% şəhırlərdı yaşayır.
Küveytlilərin qidasının əsasını meyvə, tərəvəzlər, süd, qoyun pendiri, kərə yağı, təzə və qurudulmuş balıq təşkil edir. Ənənəvi yeməkləri: düyü və ya qarğıdalıdan hazırlanmış üzərində bir necə tikə ət olan burqul xörəyi; balıqdan ibarət olan plov (tərəvəzli) maçbus; balıq ətin üzərinə tərəvəz əlavə etməklə bişirilən salun xörəyi; qızardılmış ət pomidorla (kabab adlanır). Yeməkləri adətən istiotlu olur. Onlar yeməklrlərdə tərəvəz və ədvalardan istifadə edirlər.
Küvüytlilərin geyimi Şimali Ərəbisran geyimlərindən kəskin şəkildə fərqlənmirlər. Kişilər əsasən ağ rəngdə olan dişdaşa adlı uzun ətək geyir, başlarına kufiyya adlı papaq taxırlar. Baş geyimi adəti üzrə qara rezinlə başı dairəi şəkildə əhatə edir. Bir çoxları isə avropa geyimlərinə üstünlük veritr. Ərəb qadınları isə baş örtüyü olmadan çölə çıxmır və hətta üzlərini belə örtürlər. thumb|Küveytin etnik bayrağı Köçəri və yarımköçərilər dördbucaqlə formaya malik qara brezentdən ibarət olan çadırlarda yaşayırlar. Çadırlar əsasən keçədən hazırlanır.
İnanc
Küvüytdə əhalinin 95 % islam dininə etaqad edir. Əhalinin 60—70% sünnü və 30—40% isə şiədir.
Dövlət quruluşu
Ölkə 1962-ci ildə qəbul edilmiş konstitutsiya ilə konstitutsiyalı monarxiyadır.
CAR şirkətlərinin siyahısı
Cənubi Afrika Afrikanın ən cənub ölkəsidir. Dünyadakı 25-ci ən böyük torpaq sahəsi olan ölkə, 56 milyona yaxın əhali sayı ilə isə dünyanın 24 ən sıx əhalisi olan ölkədir.
Dünya Bankı Cənubi Afrikanı yüksək orta gəlirli iqtisadiyyat və yeni sənayeləşmiş ölkə hesab edir. Onun iqtisadiyyatı Afrikada ikinci, dünyanın ən böyük 34-cü ölkəsidir. Satınalma gücü paritəsi baxımından Cənubi Afrikada Afrika əhalisinin yeddi ən yüksək gəliri var. Lakin, yoxsulluq və bərabərsizlik sürətlə yayılır, əhalinin təxminən dörddə biri işsizdir və gündə 1,25 ABŞ dollarından az yaşayır. Buna baxmayaraq, Cənubi Afrika beynəlxalq məsələlərdə orta hakimiyyət kimi tanınmışdır və mühüm regional təsir göstərir
Bu ölkədəki sahibkarlıq subyektlərinin növləri və onların qısaltmalarına dair daha ətraflı məlumat üçün baxın "Cənubi Afrikada sahibkarlıq subyektləri".
MobyGames
"MobyGames" — həm keçmiş, həm də indiki videooyunların kataloqlaşdırılmasına həsr olunmuş veb-sayt. Saytda videooyunların geniş məlumat bazası mövcuddur. Veb saytın məqsədi tez-tez verilən suallara cavab yerləşdirməkdir. 2008-ci ilə olan məlumata görə, sayta 85-dən çox oyun platforması (konsollar, kompüterlər və PDA, o cümlədən mobil telefonlar) və 24 mindən çox oyun haqqında məlumat daxildir.
Mükafatlar
MobiGames saytı 11 aprel 2006-cı ildə Beynəlxalq Rəqəmsal İncəsənət və Elmlər Akademiyasında "Ən yaxşı oyun saytı" kateqoriyasında Vebbi mükafatına namizəd olmuşdur, lakin bu mükafatı qazana bilməmişdir.
Qaraquş dağı
Qaraquş dağı — Kəngərli rayonu ərazisində dağ (hünd. 2600,5 m). Dərələyəz silsiləsinin suayrıcısında zirvə. Çalxanqala kəndindən 8 km-dək şimal-qərbdədir. Üst Triasın Karni və Nori mərtəbələrinə aid Tənənəm lay dəstəsinin dolomit və əhəngdaşılarından təşkil olunmuş yamacları sıldırımlı yüksəklikdir. Tektonik cəhətdən Şərur-Culfa qalxım zonasının Şərur seqmentinin cənub-şərq batım sahəsində müşahidə edilən Qaraquş antiklinalının şimal-şərq qanadında yerləşir. Zirvə hissəsi və yamaclarından şimal-qərb istiqamətli fay-yerdəyişmə qırılmaları keçir.
Placebo
Placebo ("Plasibo" kimi tələffüz olunur) – Böyük Britaniyanın alternativ rok qrupu.
Yeni təbilçiləri olan Stiv Forest ilə birlikdə ilk albomu olan "Battle for the Sun" 2009-cu ilin iyununda işıq üzü görür. Albomdan "For What It 's Worth" mahnıya çəkilən video klip ilk olaraq qrupun MySpace səhifəsində nəşr olunmuşdur.
Fransalı Mariya
Fransalı Mariya (Marie de Lorraine) (d. 22 noyabr 1515 — ö. 11 iyun 1560) — Şotlandiya kralı V Ceymsin ikinci xanımı, Şotlandiya kraliçası. 1538-ci ildə Şotlandiya kralı ilə evləndi və Şotlandiya kraliçası oldu. Ən kiçik övladı Mariya Stüartın doğumundan 6 gün sonra kral vəfat etdi və körpə qızcığaz Şotlandiya kraliçası elan edildi. Ceyms Hamiltonun 12 illik naibliyinin ardından Mariya 1554-cü ildə kraliçanın naibəsi olaraq vəzifəyə gətirildi. 6 illik naibəliyi dövründə katolik Fransa krallığı ilə əlaqələri gücləndirmiş, İngiltərədən azad və katolikləşmiş bir Şotlandiya krallığı qurmaq istəmişdi. Ancaq Şotlandiyadakı protestant reformasiyasının önünü ala bilmədi və ölümündən sonra qızına iğtişaşlarla çalxalanan bir krallıq buraxdı.
Uşaqlıq illəri
Medlin 22 noyabr 1515-ci ildə Lotaringiyadakı Bar-le-Dyuk sarayında Quiza hersoqu Klaud və xanımı Burbonlu Antuanettanın ilk qızı olaraq dünyaya gəldi. Hələ 5 yaşında ikən doğulan bacısına xaç anası olaraq seçildi. Çox keçmədən Mört-Mozeldəki bir kilsədə rahibə həyatı yaşayan nənəsi Filippanın yanına getdi və onun himayəsində böyüdü. O dövr üçün olduqca uzun hesab edilən — 1.80 boyu vardı. 14 yaşı olanda əmisi onun ziyarətinə gəldi və gözəl qardaşı qızının kilsədə qalmasına razı olmadı. Onu alaraq Fransa kral sarayında yaşamağa hazırladı. Onun ictimaiyyətə ilk çıxışı isə 1531-ci ildə Fransa kralı I Fransisk və xanımı Avstriyalı Elyanoranın toy mərasimi oldu. Mərasimin ardından kralın ilk evliliyindən doğulan qızları — Medlin və Marqarita ilə yaxın münasibət qurdu.
İlk evliliyi
4 avqust 1534-cü ildə o, Lonqvil hersoqu II Lüdoviklə evləndi və Lonqvil hersoqinası oldu. Cütlük xoşbəxt idi ancaq evliliyi çox çəkmədi. 30 oktyabr 1535-ci ildə Mariya ilk övladı Fransiski dünyaya gətirdi. Çox keçmədən 9 iyun 1537-ci ildə II Lüdovik vəfat etdi və hamilə olan 21 yaşlı Mariya dul qaldı. Ərinin ölümündən 2 ay sonra — 4 avqustda ikinci oğlu dünyaya gəldi və ərinin şərəfinə oğlunun adını Lüdovik qoydu. Ancaq bu uşaq ancaq 4 ay yaşaya bildi. Böyük oğlu Fransisk isə anasının ikinci dəfə evlənməsinin ardından nənəsi Antuanettanın himayəsinə verildi. Bu səbəblə anasını uzun illər görə bilmədi. 22 mart 1545-ci ildə o, anasına nə qədər uzun olduğunu göstərmək üçün bir parça ip, ertəsi il isə öz portretini yolladı.
İkinci evliliyi
Ərinin ölümü və ikinci övladının dünyaya gəlişinin ardından Mariyanın Şotlandiya kralı V Ceymslə evlənməsi müzakirə edilməyə başlandı. Belə ki, V Ceyms gənc xanımı Valualı Medlinin (Mariyanın keçmiş rəfiqəsi) vəfatından sonra İngiltərəyə qarşı Fransa ilə olan ittifaqın pozulmaması üçün yeni bir fransız gəlin axtarırdı. Dövrün bir çox tarixçisinə görə, V Ceyms Mariya ilə, ilk xanımıyla tanış olmaq üçün tərtib olunan Paris səyahəti əsnasında tanış olmuşdu. Üstəlik onun, ərinin ilk toy mərasimində iştirak etdiyi məlumdur.
Yenicə dul qalan İngiltərə kralı VIII Henri bu nikaha və ittifaqa mane olmaq üçün Mariya ilə özü evlənməyi təklif etdi. Ancaq onun evlilik keçmişi çox ürküdücü idi. Belə ki, VIII Henri ilk xanımı Araqonlu Ketrini zorla boşamış, məşuqəsi və ikinci xanımı Anna Boleyni isə edam etdirmişdi. Bu səbəblə Mariya onun bu təklifini qəbul etmədi.
Fransa kralı I Fransisk isə İngiltərənin təklifinin ardından keçmiş kürəkəni olan Şotlandiya kralı V Ceymslə əlaqə saxladı. Vəfat edən qızının yerinə gənc kralla Mariyanın evlənməsini istəyən I Fransisk hazırladığı nikah sazişində Mariyanın oğlunun mülklərini də gəlinin cehizinə əlavə etdi. Mariya isə həm oğlunun mülklərinin əlindən alınması, həm də övladından ayrılacağı üçün bu təklifi qəbul etmək istəmədi.
Evlilik sazişi 1538-ci ilin yanvarında imzalandı. Cütlüyün nikahı isə 9 mayda Er-Luar şəhərində baş tutdu. Nikaha Şotland kralı gəlmədi və 2 min nəfərlik heyət göndərdi. Mərasimin ardından Mariya həmin heyətlə birlikdə 10 iyunda Şotlandiyaya yola düşdü. 6 günlük səyahətin ardından Edinburqa gələn Mariya kral tərəfindən qarşılandı. Cütlüyün ikinci nikah mərasimi isə 18 iyun 1538-ci ildə baş tutdu. Kralın anası Marqarita Tüdor, qardaşı olan İngiltərə kralına yazdığı məktubda yeni gəlini haqqında xoş sözlər yazmışdır.
Mariyanın tacqoyma mərasimi 22 fevral 1540-cı ildə Holirud monastırında baş tutdu. Mərasim səbəbilə David qülləsindənn 30 top atəşi atıldı. Cütlüyün 2 oğlu — 22 may 1540-cı ildə Ceyms və 12 aprel 1541-ci ildə Robert dünyaya gəldi. Ancaq uşaqların hər ikisi 21 aprel 1541-ci ildə bilinməyən bir səbəblə vəfat etdi. Cütlüyün üçüncü və son övladı isə 8 dekabr 1542-ci ildə doğulan Mariya adlı bir qız uşağı oldu. Ancaq uşağ hələ 6 günlük ikən V Ceyms vəfat etdi. Körpə qızcığaz Şotlandiya kraliçası elan edildi.
Qızının evliliyi məsələsi
Şotlandiya hakimiyyəti hiyləgər diplomat Ceyms Hamiltona əmanət edildi. İngiltərə kralı VIII Henri balaca kraliçanın yeganə oğlu Şahzadə Eduardla evlənməsini təklif etdi. Ancaq bu təklif Şotlandiyada daxili çatışmalara səbəb oldu. Belə ki, azyaşlı kraliçanın gələcəkdə kiminlə evlənəcəyi ölkədəki ingilispərəst və fransızpərəstlər arasında müzakirə məsələsi oldu. Digər tərəfdən kraliçanın naibi bir tərəfdən körpə kraliçanın zəif və cılız olduğu, tezliklə öləcəyi barədə şayələrini yaymağa başlamış, digər tərəfdən isə İngiltərə kralının qızı Leydi Elizabetlə öz oğlunu evləndirərək özünə ingilis tərəfdarı toplamağı planlaşdırırdı. İngiltərə kralı tərəfindən göndərilən bir diplomat 22 mart 1543-cü ildə körpə kraliçanı görmək üçün Linlitqou sarayına dəvət edildi. Körpə olduqca sağlam və güclü görünürdü. Göndərilən ingilis diplomat vasitəsilə Mariya İngiltərə kralından qızı üçün dəstək tələb etdi.
Çox keçmədən İngiltərə kralının Mariya ilə evlənmək istədiyi şayəsi yayılmağa başladı. Bu şayələr yayıldığı ərəfədə 1543-cü ilin iyulunda Mariya və qızı Stirlinq qalasına köçdü. Evlilik danışıqları davam etdi və Mariya qızının 10 yaşı tamam olanadək evlənməyi düşünmədiyini bildirdi. Şotlandların vədlərinin boş çıxması və körpə kraliçanın öz vəliəhdiylə evlənməsi yalanının üstünün açılmasının ardından VIII Henri Şotlandiyaya qarşı 1543-cü ilin sonunda hərbi əməliyyat başlatdı. 1544-cü ildə Mariya yaranan iğtişaşlardan istifadə edərək Ceyms Hamiltonun naibliyinə son vermək məqsədilə saray çevrilişi tərtib etsə də, bu cəhd bir nəticə vermədi.
1547-ci ilin sentyabrında baş verən şotland məğlubiyyətinin ardından fransız hərbi birlikləri ölkəyə daxil oldu və burdakı ingilisləri geri püskürtdü. Mariyaya siyasi dəstək verən fransızlar 1548-ci ilin iyulunda Haddinqton qalasını mühasirəyə aldılar. 7 iyulda toplanan parlamentin qərarına əsasən balaca kraliça gələcəkdə Fransa kralı II Henrinin oğlu Fransisklə evlənəcək və o vaxta qədər Fransa kralının himayəsində böyüyəcəkdi. Bu məqsədlə Mariya və balaca qızı 1548-ci ilin avqustunda Fransaya yola düşdü. Ancaq Mariya Edinburqda keçirilən yeni parlament səbəbilə yarı yoldan geri döndü.
Mariya 1549-cu ilin milad bayramı ərəfəsində Stirlinq qalasında toplanan fransız birlikləriylə ingilislərin ölkədəki yeganə nöqtəsi olan Brouti qalasını mühasirəyə aldı. 1550-ci ilin fevralında başa çatan mühasirənin nəticəsində qala ələ keçirildi və ingilislər ölkədən qovuldu. Qələbənin ardından sülh danışıqları başladı və tərəflər 24 mart 1550-ci ildə atəşkəs elan etdi. Mariyanın qardaşı Klaudla birlikdə digər 5 fransız aristokratı İngiltərəyə girov olaraq göndərildi. O əsnada 12 apreldə vəfat edən atalarının cənazəsi səbəbilə Klaud verilən xüsusi icazəylə 11 mayda Şotlandiyaya qayıda bildi. Sülh danışıqlarının bitməsinin ardından Mariya ailəsini görmək üçün Fransaya yola düşdü.
İngiltərə və Fransa səfəri
6 sentyabr 1550-ci ildə Şotlandiyadan ayrılan Mariya 1 oktyabrda Fransa kralı tərəfindən onun şərəfinə tərtib olunan əyləncə mərasiminə qızıyla birlikdə qatıldı. Mariya və kraliça olan balaca qızı böyük bir hərbi alayla mərasimə qatıldı. Alayda fransız birliklərlə yanaşı, bir çox şotland əsilzadəsi də yer alırdı. Qış boyunca Blua sarayında qalan Mariya yayın gəlməsiylə Fransa kralı II Henriylə birlikdə Fransa turuna çıxdı. Ancaq səyahət əsnasında aprel ayında Parisdə qalan qızına qarşı sui-qəsd olması xəbərini eşidərək geri döndü. Balaca kraliçanı zəhərləməyə çalışan sui-qəsdçi Londonda ələ keçirildi və may ayında fransızlara təslim edildi.
Bu əsnada Mariya böyük oğlu Fransiskin ölüm xəbərini aldı. 1551-ci ilin oktyabrında o, İngiltərəyə yola düşdü və kral VI Eduardla görüşdü. Görüş əsnasında bir çox əsilzadəylə tanış olsa da, gənc kralın bacıları Leydi Mariya və Leydi Elizabetlə görüşə bilmədi. Gənc kral ona vaxtilə ögey anası Ketrin Parra aid olan almas üzük hədiyyə etdi.
Ardından şimala doğru yola çıxan Mariya Şotlandiyaya doğru irəlilədi. Kraliçanın naibi olan Ceyms Hamilton Mariyanı qarşılamaq üçün ölkənin hər tərəfindən əsilzadələri topladı. 24 noyabr 1551-ci ildə Edinburqda baş tutan qarşılama mərasimində top atəşləri açıldı.
Naibəlik illəri
1552-ci ilin dekabrında Müqəddəs Roma imperatoru V Karlın bacısı və Macarıstan kraliçası olan Avstriyalı Mariyanın yazdığı məktubda onun Fransaya olan yaxınlığını tənqid etdi. Digər tərəfdən imperatorun Londondakı səfiri azyaşlı kraliçanın devrilməsi və yerinə mərhum kralın nikahdan kənar oğlu olan Ceyms Stüartın taxta çıxarılmasını təklif edirdi. Artan siyasi təzyiqdən qorxan Mariya dərhal saray çevrilişi tərtib etdi və naibi devirərək özünü kraliçanın naibi elan etdi. O əsnada nənəsi və dayısı ilə birlikdə Fransada olan balaca kraliça anasına bununla bağlı təbrik məktubu yazdı.
Mariya krallığın idarəsindəki bir çox məsələni Fransadakı qardaşları ilə müzakirə edirdi. Üstəlik ölkədəki mühüm vəzifələrə də fransız əsilli bürokratları təyin edirdi. Onun naibəliyi dövründə ölkədə artan fransız tərəfdarlığı yerli əsilzadələrin narazılığına səbəb olurdu. Bu isə gələcəkdə baş verəcək qarışıqlığın təməlini atdı. Belə ki, klanlar arası yaranan çəkişmələri yatırmaq məqsədilə Mariya 1554-cü ilin iyulunda ölkə boyunca səyahətə çıxdı. Ancaq səyahət əsnasında Mariya klanlar arasındakı çatışmaları zor tədbiq edrək yatırdı. Lordların bəziləri həbs edildi, bəziləri isə edam olundu. O əsnada İngiltərə üzərinə ordu göndərildi. Ancaq yerli əsilzadələr onlara qarşı bu cür zor tədbiq edən naibənin əmrinə riayət etməyərək öz aralarında məclis topladılar və ortaq qərarla hücumu yarım qoyaraq vətənə döndülər.
Protestantlarla mübarizə
Ölkədə artan protestantlar Mariyanın naibəliyini zəiflətməyə başlamışdı. İlk illərdə Mariya bu dini icmaya qarşı çıxmamışdı. Çünki İngiltərə qatı katolik olan Mariya Tüdorun idarəsində idi və bu şəraitdə ölkədəki protestantlar ingilislərin dəstəyini ala bilməzdi. Ancaq çox keçmədən 17 noyabr 1558-ci ildə Mariya Tüdor vəfat etdi və yerinə onun protestant bacısı Elizabet taxta çıxarıldı. Üstəlik onun səltənəti Roma papası tərəfindən dəstəklənmirdi və Şotlandiya kraliçası olan qızı Mariya Stüartın İngiltərə taxtı üzərində haqq iddiası vardı. Ancaq bunun üçün Roma papasının dəstəyini qazanmaq və ölkədə qatı katolik hakimiyyəti qurmaq vacib idi. Bu səbəblə Şotlandiyada protestantlara qarşı sərt tədbirlər alındı. Digər tərəfdən 10 iyul 1559-cu ildə Fransa kralı II Henri vəfat etdi və Mariya Stüart Fransa kralının xanımı oldu.
Protestant Elizabetin 1558-ci ildə İngiltərədə hakimiyyətə gəlməsi Şotlandiyadakı protestantları həvəsləndirdi. Gənc kraliça qonşu ölkədəki tərəfdarlarını dəstəkləməyə başladılar. Üstəlik naibənin təyin etdiyi bir çox bürokrat da katoliklikdən üz çevirmiş, ölkədəki katolik tərəfdarları və fransızların nüfuzu zəifləmişdi. Nəticədə bununla razılaş Mariya 25 iyul 1559-cu ildə protestantlarla atəşkəs elan etdi və Stirlinq qalasına çəkildi. Ancaq həmin ilin sentyabrında keçmiş naib Ceyms Hamilton protestantların rəhbərliyini ələ aldı və müvəqqəti hökumət qurdu. Fransız hərbi birliklərinin yardımıyla Mariya üsyançıları qılıncdan keçirdi və noyabrda geri döndü. 1560-cı ilin yanvarında ingilislərin bura dəstək birliklər göndərməsinin ardından fransızlar geri çəkildi.
Ölümü
İngilis birliklərinin geri püskürtülməsinin ardından protestant lordlar 12 may 1560-cı ildə Edinburq qalasına müzakirəyə gəldilər. Müzakirələr davam etdiyi əsnada Mariyanın səhhəti pisləşdi. 8 gün boyunca ölüm döşəyində yatan Mariya vəsiyyətini etdikdən sonra 11 iyunda vəfat etdi. Ölüm səbəbi damcı xəstəliyi olaraq göstərildi. Dərmanlanan cənazəsi bir müddət Edinburqdakı Müqəddəs Marqarita kilsəsində saxlanıldı. Ardından 18 mart 1861-ci ildə gizlicə Fransaya qaçırıldı və burada dəfn edildi.
Əziz Əzizov (əsgər)
Əziz Məmmədvəli oğlu Əzizov (1 mart 2000; Qayabaşı, Şəki rayonu, Azərbaycan — 5 noyabr 2020; Şuşa, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Hərbi xidməti
Orta məktəbi bitirdikdən sonra müddətli həqiqi hərbi xidmətə yollanan Əziz 2019-cu ilin oktyabrınadək xidmət etmişdir. Hərbi xidmət müddəti bitdikdən sonra mülki fəaliyyət göstərmişdir.
27 sentyabr 2020-ci il tarixdə Vətən müharibəsinin başlaması ilə əlaqədar Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin ölkədə qismən səfərbərlik elan edilməsi haqqında 28 sentyabr 2020-ci il tarxli Sərəncamına uyğun olaraq Əziz Əzizov 29 sentyabr 2020-ci ildə yenidən hərbi xidmətə çağrılmışdır.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Əziz Əzizov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Cəbrayılın, Qubadlının, Laçının və Şuşanın azad edilməsi uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuş və fərqlənmişdir. Əziz Əzizov 5 noyabr 2020-ci ildə Şuşa istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur.
Aleksandr Tibilov
Aleksandr Tibilov (Тыбылты Алыксандр; ) — Cənubi Osetiya, Sovet yazıçısı, jurnalist, ədəbiyyatşünas və ictimai xadim. Osetin "Fidiuaq" ədəbi jurnalının qurucularından biri. Əsərlərini Hosdau təxəllüsü ilə yazmışdır. Cənubi Osetiya Dövlət Universitetinə onun adı verilmişdir.
Əziz Əzizov (əsgər)
Hərbi xidməti
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əziz Əzizov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Aleksandr Tibilov
Bioqrafiya
17 fevral 1887-ci ildə Tiflis vilayəinin Zalda kəndində (bu gün ki Cənubi Osetiyanın Tsxinvali rayonu) anadan olmuşdur. 1910-cu ildə Tiflis gimnaziyasını bitirmiş və həmin il Novorossiysk Universitetinin Tarix və Filologiya fakültəsinə daxil olmuşdur. 1915 -ci ildə universiteti bitirdikdən sonra Tiflisdəki doğma gimnaziyasında rus dilindən dərs demişdir. 1918-ci ildə Tsxinvaliyə köçür və burada yerli gimnaziyada dərs deməyə davam edir. 1920-ci ildə Cənubi Osetiyanın təhsil orqanlarında hökumət vəzifəsinə təyin edilir.
Əziz Əzizov (əsgər)
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əziz Əzizov ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Aleksandr Tibilov
Bioqrafiya
1924-cü ildə "Xurzarin" qəzetinin qurucularından biri olur. Bu qəzetin redaksiyasında əvvəlcə məsul katib, daha sonra redaktor müavini işləyir. 1927-ci ildə Osetiya ədəbi jurnalının ("Fidiuaq") qurulmasında iştirak edir. 1930-cu ildə Tsxinvali Kitab Nəşriyyatının idarə heyətinin üzvü olur. "Bolşevik sənəti" qəzetinin redaksiyasında və "Müəllimə kömə" jurnalında çalışır.
Əziz Əzizov (əsgər)
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Qubadlı rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əziz Əzizov ölümündən sonra "Qubadlının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Aleksandr Tibilov
Bioqrafiya
Dövrünün Osetiya yazıçılarının ədəbi fəaliyyəti haqqında tənqidi məqalələr yazır. Rus və gürcü yazıçılarının osetin dilinə tərcümələri ilə məşğul olur.
Əziz Əzizov (əsgər)
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Laçın rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əziz Əzizov ölümündən sonra "Laçının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Aleksandr Tibilov
Bioqrafiya
1989-cu ildə Cənubi Osetiya Dövlət Universitetinə onun adı verilir. 1964-cü ildə Tsxinvalidə (Seçilmiş əsərlər) əsərlərinin toplusu və 1988-ci ildə  toplusu nəşr olunur.
Əziz Əzizov (əsgər)
Hərbi xidməti
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını və xidməti vəzifələrini yerinə yetirən zaman fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 30.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əziz Əzizov ölümündən sonra "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əziz Əzizov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Bekasi
Bekasi — Qərbi Yavada Cakarta metropol sahəsiylə əhatə olunmuş Cakartanın şərq sərhədində yerləşir. Ticarət, biznes və emal sənayesinə görə Cakarta üçün şəhərətrafı ərazi kimi xidmət edir. 210.49 kvadrat kilometr olan 2.66 milyon əhalisi olan Bekasi İndoneziyanın üçüncü ən sıx şəhəridir, lakin Cakarta şəhər aqlomerasiyasının bir hissəsi olduğundan Bandunq ölkənin üçüncü böyük şəhəri kimi tanınır. Bu şəhərin sərhədləri şimal və şərqdə Bekasi inzibati ərazisi (reqens), cənubda Boqor inzibati ərazisi (reqens) və Depok şəhəri, qərbdə isə Şərqi Cakarta şəhəridir. İndoneziyanın ən çox əhalisi olan Cakarta şəhərinə və dünyanın ən çox əhalisi olan şəhərətrafı şəhərdir,lakin hələ də Inçeon və Yokohamanı tərəf irəliləyir. Çoxmillətli şirkətlər çox sayda Bekasi şəhərində məskunlaşmaq üçün bir çox mühacir işçiləri cəlb (əsasən Yapon və Koreya) etmişlər.
Yurd şəhəri olaraq Bekasi şəhərində mərkəzi orta peyk şəhərləri inkişaf etmiş,  mərkəzi Cakartaya  ticarət mərkəzləri, məktəbləri, xəstəxanaları, klub evləri, su parkı və xidmət avtobusları ilə tamamlanmışdır.
Bekasi İndoneziyanın ən qədim şəhərlərindən biridir və Tarumanaqara Krallığının paytaxtı tarixinə sahibdir. O zaman Bekası adı Dayeuh Sundasembava idi. Onun mövcudluğunun ən qədim sübutu Tugu yazısına görə 5-ci əsrə aiddir.
İqtisadiyyat
İndoneziyanın böyüyən mərkəzlərindən biri olan Bekası indi artıq inkişaf edərək böyüyüb. Şəhər ümumi milli ÜDM-in 2,1% -ni təşkil edir. Son zamanlar bir çox əcnəbi (Koreya, Yapon və Çinlilərin əksəriyyəti) öz dinamizmindən faydalanmaq və iqtisadiyyatını artırmaq üçün öz bizneslərini qurmuşdur. Bekasi iqtisadiyyatı əsasən xidmət və istehsalata əsaslanırdı.
Kommersiya
Bekasi İndoneziyanın ən perspektivli əmlak bazarlarından biridir və yüksək dərəcəli inkişaf mülkiyyət bazarını dəyişib. Ölkənin böyük mülkiyyət qurucularının bir çoxu şəhərdə mənzillər, otellər və ticarət mərkəzləri tikirlər. Son illərdə bəzi yaşayış yerləri Cativarna /Catibeninq - Şərqi Bekasi yolu boyunca, daha sonra Bekasi inzibati ərazisində (reqens) Cibatu şəhərində inkişaf etmişdir. Bunlara Harapan İndah, Summarekon Bekasi, Kemanq Pratama və Qrand Qalaksi Siti də daxildir.
Şəhərin qərb hissəsində əsas biznes və ticarət mərkəzləri vardır. Calan Ahmad Yani, Calan Sudirman, Calan KH ilə bir sıra maliyyə, restoran və ticarət mərkəzləri var. Noer Alie və həmçinin Harapan Indah Bulvarı. Bekası Uniqlo, Marks & Spencer, H & M və Kotton On kimi yüksək küçə brendlərindən ibarət olan yuxarı və orta sinif alış-veriş mərkəzlərinə malikdir. Ən böyük alış-veriş mərkəzi Qrand Metropolitan 125.000 m²-dən artıq mərtəbə sahəsi ilə təchiz edilmişdir. Digər alış-veriş mərkəzləri Metropolitan Mall, Summarekon Mal Bekasi, Mal Ciputra Cibubur, Meqa Bekasi Hipermall, Qrand Qalaksi Park, Qrand Mall, Blu Plaza, BTC Mall, GP Mall, Bekasi Kiber ​​Park, Plaza Pondok Qede, Revo Toun və Laqoon avenyu'' daxildir. Bekasi şəhərində Santika, Horison, Harris, Aston Imperial, Amaris, Amaroossa və Tune Hotel kimi bir çox otellər inkişaf etmişdir.
Sənaye
Bekasidə çox sayda yaşayış yerlərindən başqa ətrafında bir sıra mühüm sənaye sahələri vardır. Onların əksəriyyəti şəhər üçün məhdud deyil, Bekasi inzibati ərazisinə (reqens) də mövcuddur. Bunlara Cababeka, MM 2100, Bekasi Beynəlxalq Sənaye Sahəsi (BIIE), Delta Silikon Sənaye Parkı, Lippo Çikaranq, Qrinland Beynəlxalq Sənaye Şəhəri (GIIC) və Şərqi Cakarta Sənaye Parkı (EJIP) daxildir. Honda, LG, Konverse və Samsung kimi bir çox böyük şirkət Bekasidə zavodlarına sahibdir. Hazırda Bekasi və ətraf ərazilərdə təxminən 4000 şirkət fəaliyyət göstərir. Bu ərazidə təxminən 1000 xaricə işləyən işçinin və 500.000-dən çox işçi olduğunu təxmin edir.
Cənubi Koreyanın Hankook Tire Bekasi şəhərində 353 milyon ABŞ dolları olan təkər zavodu inşa edir və 2014-cü ildə istehsalına başlayır.
İnfrastruktur
thumb|right|Bekasi kommersiya mərkəzi
Bekasi şəhərində böyük miqyaslı yaşayış məntəqələrinin və sənaye parklarının inkişafı və infrastrukturun inkişafı, xüsusilə yollar, avtomobil yolları və dəmir yolları ilə əlaqəlidir.
Yol
Bekasi Yavanın əsas yolu olan Trans-Yava Yolu ilə birləşir. Cabodetabek (Böyük Cakarta metropolu) ərazisindəki üç magistral yol var. Bekasidə üç çıxışa sahib olan Cakarta-Çikampek ödənişli avtomobil yolu Tangeranq, Cakarta, Boqor və həmçinin yeni Bekasi-Cavanq-Kampunq Melayu ödənişli avtomobil  yoluna çıxışı təmin edən Cakarta Xarici dairəvi yoludur. 2019-cu ildə Cakunta-Çikampekin çəkisi Çikunırdan Qərbi Karavanq ilə cəmi 36.4 kilometr uzunluğunda olan nəqliyyat yolunun hərəkətini asanlaşdırmaq üçün işləyəcək. Cakartanın şəhərətrafı yeri olduğuna görə, Şərq Cakarta ilə Bekasi arasındakı yollarda gündüz vaxtlarda ağır yol tıxacları yayılmışdır.
Dəmiryolu
Hökumət hazırda Manggaraini Cikaranq ilə birləşdirən ikitərəfli dəmir yolu inşa edir və 2018-ci ilin sonlarında başa çatacaq. Qoşa dəmir yolu ilə yanaşı,hökumət Böyük Cakarta metropolu Şərqi Bekasi-Cavanq-Dukuh Atası birləşdirən 17,9 km yüngül dəmir yolu tranzit xəttini də qurur.
Nəqliyyat
Hazırda Böyük Cakartaya gedən Bekasi şəhərindəki sürətli tranzit BRT TransCakarta və şəhərətrafı KRL Cabodetabek dəmir yolundan ibarətdir. "KRL Cabodetabek" Bekasidən Cakarta stansiyasına  Pasar Senen( Manggaraivice) üzərindən xidmət edir. Digər bir qatar xidməti Sukarno-Hatta Beynəlxalq Hava Limanını Bekasiyə birləşdirən hava limanı xidmətidir.
TransCakarta və Transcabodetabek premyum xidməti "Harapan Indah", "Summarekon Bekasi", "Bulak Kapal" və "Cativarna", həmçinin "Kemanq Pratama" və "Qrand Qalaksi Siti"dən Cakarta şəhər mərkəzinə çatan avtobuslar xidmət edir. Trans Patriot şəhər daxilində iki marşrut istismar edəcək. Damri avtobus xidməti Sukarno-Hatta Beynəlxalq Hava Limanından "Kayurinqin" və "Harapan Indah"a qədər mövcuddur. Taksi geniş yayılmışdır. İctimai nəqliyyatın əsas vasitəsi Koasi adlanan mikroavtobusdur. Onlar şəhər daxilində müəyyən marşrutlara xidmət edirlər.
Əsas avtobus terminalı Şərqi Bekasidə yerləşən Terminal Bekasidir. Digər terminallar Pondok Qede, Harapan Indah və Kayurindindir.
Demoqrafik vəziyyət
Bekasi əhalisinin son rəsmi (2014) siyahıyaalınması 2,663,011 nəfər olub, 11,900 / km2 sıxlığı təşkil edir. Bekasi çox fərqli etnik qruplar, məsələn Betavi və yavalıların törəmələri yaşayır. Sundalılar Minanqkabau, Bataks,Çinlilər və digər azlıqların arasında ən böyük milli azlıqdır. 2011-ci ildən etibarən İndoneziya şəxsiyyət vəsiqələrini təqdim edən və yeni gələnlər böyük tətillərdən sonra geri qayıdışı olanlar qarışmaq istəyən polisin sorğu-sual edilməsi və sərt rezidenturaya olan tələbləri ilə geri qayıtmışlar. Lakin, 2017-ci ildən etibarən sıxlıq Bekasi nəzarətə alınmamış əhalinin böyüməsinə səbəb olan yeni gələnlərin hərəkəti üçün oxşar taktikalara başlamışdır.
Bekası şəhərindəki vətəndaşların əksəriyyəti İslamı qəbul edir. Digər dinlər arasında xristianlıq (Roma Katolikliyi və Protestantlıq), Hinduizm, Buddizm və Konfutsiçilik də daxildir.
İdman
thumb|right|Patriot Çandrabhaqa stadionu
Bekasinin Patriot Çandrabhaqa Stadionu ilə ev stadionu olan Persiya Cakarta futbol klubun ev bazasıdır.
İnzibati ərazi
thumb|right|Şəhərin Xalq Nümayəndəliyi Şurasının binası
Bekasi şəhəri 12 rayondan (kecamatan) ibarətdir:
3.Pondok Melati.
4.Catiasih.
5.Bantar Qebanq.
6.Mustika Caya.
7.Şərqi Bekasi.
8.Ravalumbu.
9.Cənubi Bekasi.
11.Medan Satria.
12.Şimali Bekasi.
Yerli media
(Böyük Bekasi mətbuatı)
Marallı-i Kalbalı (Germi)
Marallı-i Kalbalı — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 110 nəfər yaşayır (20 ailə).
Fales
Fales (yun. Θαλής; təq. e.ə. 625[…], Milet – ən geci  e.ə. 548 və ən geci  e.ə. 545[…], Milet) — Qədim yunan filosofu, Milet li (Kiçik Asiya) riyaziyyatçı. Milet (İon) fəlsəfə məktəbinin yaradıcısı, riyaziyyatçı, fizik, astronom. Fales Aristotel in zamanından etibarən ilk yunan filosofu hesab edilir. Onun "Yeddi yunan müdriklərdən" biri olduğunu iddia edənlər də var.
Həyatı
Falesin əslən haralı olması bir qədər mübahisə doğurur. Belə ki, onun yunan olmadığı və Finikiyada doğulması ilə bağlı iddialar mövcuddur. Falesin atası Eksamyas, anası Kleobuna isə Finikiyalı Thelidlər nəslindən olan xanım idi. Rəvayətlərə görə Fales Finikiyada doğulmuş və Neilos adlı biri ilə birlikdə burdan sürgün edilmiş, Milet vətəndaşlığına qəbul edilmişdi. Bəzi mənbələr də onun Finikiyada doğulduğunu qeyd edir. İlk öncə siyasətlə məşğul olmağa çalışmış, daha sonra isə təbiəti araşdırmağa yönəlmişdi. Kallimaxos onu Kiçik ayı bürcünün ilk kəşf edən şəxs olaraq adlandırır.
Falesin şəxsi və həyatı ilə bağlı məlumatlar əsasən fraqmentlər şəklində gəlib çatmışdır. Yaşadığı illər Antik dünya tarixçisi Apollodora görə doğum və ölüm tarixləri (e.ə 624-546), atasının adı Hexamyes Karyalıdır, lakin anası dəqiqliklə nüfuzlu yunan ailəsindən gəlməkdədir. Digər müəlliflərin qeyd etdiyi kimi zeytun ağacından gəlirlər əldə etməsi, səmanı izləyərkən çuxura düşməsi ilə yanaşı Krezin ordularının irəliləməsinin qarşısını almaq üçün çay yatağını dəyişdirməsi ilə xatırlanır.
Deyilənlərə görə tacir olan Fales səyahətlər edirmiş. O, bir müddət Misirdə yaşamış, kahinlərdən bir çox təbiət sirlərini öyrənmişdir. "Həndəsə" elmini məhz o Misirdən Yunanıstana gətirib yunanları bu elmlə tanış etmişdir.
Fəlsəfəsi və elmi
Fales öz dövrünün ən bilikli adamlarından biri hesab edilirdi. O, bir çox ölkələrə səfərlər etmiş, öz dünyagörüşünü genişləndirmişdir. Buna görə də o, öz biliklərinin əsasında dünyanın yaranması və quruluşu haqqında düşüncələrini irəli sürə bilmişdir.
Fales haqqında Platon özünün Taetetus adlı dialoqunda (174a) onun ulduzlu səmanı araşdırdığını və diqqətlə göy üzünü izlədiyini və bir gün yolla gedərkən, ulduzlara baxdığı üçün yolda açılmış çuxura düşdüyünü qeyd edir. Bu zaman yaxınlıqda olan Tarkiyalı xidmətçi qız Falesi burnunun ucunda olanı görməyib göylərə baxmağa çalışan dəli olduğunu deyir.
Fales haqqında günümüzə çatan məlumatlar birbaşa olaraq yox, ikinci mənbədən əldə edilən məlumatlardır. Çox vaxt tarixdə “Nautical Astrology” adlı kitab yanlışlıqla Falesə aid edilirdi. Falesə görə, suyun hər şeyin təməlində yer alması onun həyati əhəmiyyəti ilə bağlıdır, çünki hər şey böyümək və var olmaq üçün suya ehtiyac duyur. Eyni zamanda Fales Qədim Yunan əfsanələri olan Oceanos və Tethis kimi əfsanələrdən də yararlanmış ola bilər. Bu düçüncə eyni zamanda Yunan fəlsəfəsinin Qədim Yunan dinindən ortaya çıxdığı görüşünə əsaslanmaqdadır. Falesə görə suyun müxtəlif şəkil dəyişmələri insanların gözləri önündə baş verirdi. Günəş işıqları sayəsində suyun buxarlanmasını suyun oda çevrilməsi kimi, yağan yağışın torpaq tərəfindən udulması isə suyun torpağa çevrilməsi kimi qəbul olunurdu. Lakin Fales hər şeyin necə olub sudan gəldiyini tam olaraq izah eləmir. Onun fikrincə bir maddənin digərinə çevrilməsi təcrübə ilə qəbul etmək olardı. Bunun nəticəsində də əslində çevrilmənin necə baş verməsi onun üçün önəmli deyildi. Fales hər şeyin sudan yarandığı kimi, yenidən sonda suya qayıdacağın da qeyd edirdi. Aristotel sayəsində Falesin 3 əsas fikri ilə tanış olmuşuq: “Hər yer tanrılarla doludur”, “Dünya su üstündə üzən düz diskdir”, “Hər şeyin ilkin səbəbi sudur”.
Falesin fikrincə yer yastıdır və suyun üzərində durur, o hər tərəfdən su ilə əhatələnmişdir. Kainatda hər şey suyun buxarlanmasından yaranır. Suyun və ondan yaranan şeylərin həyatverici ruhu vardır, onlar ölü deyildirlər. Bunu əsaslandırmaq üçün Fales maqnitin dəmiri özünə doğru çəkməsini örnək kimi göstərirdi. Bu fikir sonralar hilozoizm (maddi aləmin canlı olması) adlandırılmışdır.
Fales ilk dəfə olaraq ay işığının əslində günəş şüalarının yansıması (əks olunması) olduğunu iddia etmişdir. O həm də, günəşin tutulmasının səbəbi kimi ayın onun qabağına keçməsini göstərmişdir. O, həndəsə elmində Fales teoremi adlanan qanunauyğunluğu kəşf etmişdir.
Falesin günəş təqviminin 365 gün olduğunu və yaz və qış gündönümlərinin vaxtlarını müəyyən edən ilk şəxs olduğu hesab edilir. İrəlidə baş verəcək zeytun bolluğunu daha əvvəlcədən müəyyən edərək bütün zeytun dəyirmanlarını ucuz qiymətə kirayələmiş və bunun nəticəsində də çoxlu var dövlət qazanmışdı. Bu səbəblə Aristotel Falesin timsalında filosofların istərlərsə zəngin ola biləcəklərini qeyd edir.
Falesin əsərləri günümüzə gəlib çatmamışdır. Ancaq başqa müəlliflər xəbər vermişdirlər ki, onun "Gün dönümü haqqında" (Περὶ τροπὴς) və "Gecə-gündüzün bərabərliyi haqqında" (Περὶ ἰσημερίας) adlı kitabları olmişdur.
Anar Əsədli
Anar Əsəd oğlu Əsədli — Azərbaycan siyasətçisi. O, Azərbaycan Yüksəliş Partiyasının qurucularından biri, o cümlədən hazırkı başqanıdır.
Həyatı
Anar Əsəd oğlu Əsədli 10 dekabr 1979-cu ildə Azərbaycan SSR-nin Zəngilan şəhərində anadan olmuşdur.