Şəms_Təbrizi
Həyatı
Şəmsin müridləri çox olub. Onların arasında Əbu Bəkr Sələbaf Təbrizi, Rüknəddin Səcasi və başqaları da vardı. O, həmişə qara rəngli keçə libas geyinərmiş. Çoxlu səyahətlərə çıxmış, əsasən, karvansaralarda yaşamışdır. 1244-cü il 26 noyabrda Türkiyənin Konya şəhərində Düyüsatanların karvansarasında Şəms sonralar ən məşhur şairlərdən olan Cəlaləddin Rumi ilə görüşür və bu tanışlıq möhkəm dostluğa çevrilir. Onların bu görüşünü müasirləri iki dənizin qovuşması kimi qiymətləndirir, bu görüşü "Mərc əl Bəhreyn" adlandırırlar. Şəmsin yüksək insani keyfiyyətləri, sufi ideyalarına dərindən sədaqəti Rumini özünə cəlb edir. Rumi onu özünün mürşidi elan edərək, elmi fəaliyyətini dayandırır, mədrəsədəki işini buraxır. Onlar vaxtlarını Şəmsin digər müridləri ilə birlikdə sufi məclislərində keçirirlər. right|thumb|Şəms Təbrizi şagirdi Mövlanə [[Cəlaləddin Ruminin Divani-Şəms Təbrizi əsərində]] Bu məclislərin əsasını musiqi və xüsusi dərviş rəqsləri tuturdu. Şəmsin varlığı Rumiyə Allaha qovuşmaqda bir yardımçı olur. Rumi Şəmsə sevgilərini izhar edən şerlər də həsr edir: Mən Merkuri təki kitablara əyilirdim, Katiblər qarşısında otururdum. Lakin sənin üzünü görüb məst oldum Və qamış qələmləri sındırdım. Sənə istəkdən doğan göz yaşlarımla dəstamaz alıb Namaz vaxtı sənin üzünü qibləyə çevirdim. Əgər sənsiz diri qalsam Məni axıra qədər yandır. Mənim başımı əlimdən al Əgər ondakı ağıl sənin olmayacaqsa! Kəbədə, kilsədə, məsciddə sənə dua edirəm Sən mənim məqsədimsən, həm yerdə, həm göydə! Mən sənin çörəyini yeyib büsbütün doymuşam Mən sənin suyundan bir qurtum içmişəm, mənə su lazım deyil. Kimə pərəstiş edirsənsə, sənin qiymətin də o həddədir Sənə pərəstiş etməklə mən necə də xoşbəxtəm! Ruminin doğmaları və xüsusilə də müridləri onun bu halından təşvişə düşüb, bu ruh qardaşlarını hər vəchlə ayırmaq istəyirlər. Şəmsəddin 1246-cı ildə Rumidən xəbərsiz Konyanı tərk etməli olur. O, Dəməşqə köçərək, özü barədə Rumiyə heç bir xəbər vermir. Lakin Şəmsin bu gedişi vəziyyəti düzəltmir. Rumi ayrılığı çox ağır keçirir. O, cəmiyyətdən üz çevirib, özünə qapılır. Hicran dərdi onun şeirlərinə xüsusi bir qüvvə bəxş edir. Nəhayət, Rumi Şəmsin harada olduğunu öyrənir və sanki bu xəbər onu yenidən həyata qaytarır. Bunu görən dostları Ruminin oğlu Sultan Vələddən Şəmsəddin Təbrizinin ardınca Dəməşqə yola düşməsini rica edirlər. Rumi oğlu vasitəsilə ona bu şeri göndərir: Ah, tezliklə gedin və tapın Sevimli dostu evə gətirin. Şirin sözlər və xoş nəğmələrlə O Ay üzlünü bizim yanımıza çəkin. Onun sözü qüdrətli və bütövdür O, çayları geriyə döndərə bilər. Onun vədlərinə və möhlət istəməsinə İnanıb, özünüzü aldatmağa qoymayın. Bircə o xoşluqla və sağ-salamat Qayıdıb qapımızı döyəydi. Onda siz elə bir şey görəcəksiniz ki, Heç tanrının özü də elə şey görməyib... Şeiri oxuyan Şəms Konyaya qayıdır. Burada onu böyük şərəflə qarşılayır və onun şəninə təntənəli ziyafətlər verirlər. Şəmslə Ruminin dostluq münasibətləri əvvəlki qaydasına düşür. Rumi yenə də bütün vaxtını Şəmslə keçirərək, ondan bir an belə ayrılmır. Şəmsəddin Təbrizi Ruminin bacısı Kimiya ilə ailə həyatı qurur. Bütün bunlara baxmayaraq, bədxahları yenə də Şəmsi rahat buraxmırlar. Və o, yenidən, bu dəfə isə həmişəlik, Konyanı tərk edir. Onun birdən-birə yoxa çıxması indiyə qədər də müəmmalıdır. Ola bilər ki, Şəmsi Ruminin müridləri aradan götürmüş, ya quyuya atmış, ya da öldürüb, atasının yanında basdırmışlar.