cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Altay Respublikası coğrafiyası
Relyefi
Altay türkləri Haqqında Ümumi Məlumatlar Coğrafi və İqtisadi Yapı Dağlıq Altay Muxtar Respublikası; Qazaxıstan çölləri, Monqolustanın yarı quraq torpaqları və Sibirya dağ mesələrinin qovusduğu bölgədə yerləsməkdədir. Altay dağları, Rusiyanın Tibeti sayıla biləcək xüsusiyyətdə olub, bənzərsiz təbii və mədəni zənginliyə malikdir. Ölkə, Qazaxıstan və Monqolustan xaricində Rusiya Federasiyasını içinə daxil edən Tuva və Xakas Respublikaları, Altay Kray (Al tay Bölgəsi) və Kemerova Oblastı və çin-Uyğur (Sin-Can) Muxtar bölgəsi ilə sərhəd qonşusudur.
Təbii ehtiyatı
Respublika ərazisindəki mineral resurslara həmçinin, qızıl, gümüş, dəmir, litium yataqları da daxildir. Respublikaının ən böyük şəhəri olan və Altay vilayətinin qonşuluğunda yerləşən Barnaul şəhəri Altay bölgəsinin ən böyük sənaye mərkəzi olmaqla müxtəlif faydalı qazıntıların istehsalı sahələri üzrə ixtisaslaşmışdır.
Əhali coğrafiyası
Əhali olaraq ən sıxlıq bölgə isə Maymadır (Samayev, ilinə aid son statistik məlumatlara görə ölkənin əhalisi, 1992).
2002-2003-də bölgələri və bu bölgələrə bağlı məskunlasma yerləri ilə buralarda yasayan bölgə xalqının əhalisi asağıda verilmisdir. 2002- 2003-cü illərindəki rəsmi rəqəm gərək türklərin sayları ayrıca ifadə olunmamısdır. Lakin 1997- ci ilə aid qismi sayma məlumatları içində bəzi bölgələrdəki Türk boylarının sayı göstərilmişdir.
SSRİ dönəmində və Rusiya Federasiyası Altay Respublikasının əhalisi sayıma cəlb edilmişdi. :
Mircəlal
Mircəlal (əvvəlki adı: Kirovkənd; Kirovka) — Azərbaycan Respublikasının Saatlı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 7 fevral 1991-ci il tarixli, 54-XII saylı Qərarı ilə Saatlı rayonunun Kirovka kəndi Mircəlal kəndi və müvafiq olaraq Kirovka kənd Soveti Mircəlal kənd Soveti adlandırılmışdır.
Toponimikası
Kəndin keçmiş adı Kirovkənd olmuşdur. Ağamalıyevka və Aqrabaz məntə­qələrinin birləşməsi nəticəsində yaradıl­mışdır. Görkəmli yazıçı Mircəlal Paşayevin adı ilə adlandırılmışdır. Antropooykonimdir.
Əhalisi
Əhalisinin sayı 2360 nəfərdir.
Din
Kənddə Mircəlalkənd kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Şəhriyar Məmmədyarov
Şəhriyar Həmid oğlu Məmmədyarov — Azərbaycanın şahmat qrosmeysteri.
O, dünyada 20 yaşadək şahmatçılar arasında ikiqat Dünya çempionu tituluna sahib olan yeganə kişi şahmatçıdır.
2017-ci ilin may ayında dünya şahmat tarixində 2800 Elo reytinq balını keçmiş 13-cü şahmatçı olub. Şəhriyar Məmmədyarov bu uğura imza atmış ilk müsəlman idmançı kimi də tarixə düşüb.
Erkən illəri
Şəhriyar Məmmədyarov 1985-ci il aprelin 12-də Sumqayıtda anadan olub. Sumqayıtda 23 nömrəli məktəbi bitirib. Sinif yoldaşları ilə hər zaman yaxşı münasibəti olub.
1993
1993-cü ildə Şəhriyarın atası ona şahmat oynamağı öyrədib və həmin ilin yayında Şəhriyar, onun ilk şahmat məşqçisi olan Validə Bayramovanın işlədiyi Sumqayıt şahmat məktəbində dərslərə başlayıb.
1996
O, 1996-cı ildə Şirvan şəhərində keçirilən turnirdə iştirak edərək, turnirin qalibi olmuşdur. Həmin ildə Şəhriyar Məmmədyarov Beynəlxalq açıq turnirin C qrupunda birinci yerin sahibi olmuşdur.
1997
1997-ci ildə Şəhriyar Məmmədyarov Azərbaycan Milli Şahmat Çempionatında ilk dəfə iştirak edərək, 2-ci yer sahibi oldu.
1998
1998-ci ildə Şəhriyar Məmmədyarov Azərbaycan Çempionatında 2-ci yerə sahib olaraq, Avstriyada keçirilən Avropa Çempionatlarında iştirak hüququ qazandı. O, həm də Azərbaycanın Zaqatala şəhərində keçirilən uşaqlar arasında Dünya Olimpiadasında 2-ci yerin sahibi olaraq Azərbaycan Milli Komandası tərkibində iştirak hüququnu qazanmışdı. Şəhriyar Məmmədyarov Türkiyədə keçirilən uşaqlar arasında Dünya Olimpiadasında öz lövhəsində gümüş medalın sahibi olmuş və bununla beynəlxalq turnirlərdə birinci müvəffəqiyyətini qeyd etmişdi.
2000
2000-ci ildə Şəhriyar Məmmədyarov 16–18 yaşadək Azərbaycan Şahmat Çempionatının qalibi olmuşdur.
2002
2001-ci ildə Məmmədyarov Bakıda keçirilən gənclər arasında Avropa Şahmat Çempionatında gümüş medalın sahibi oldu. O, həmin ildə 18 yaşadək Avropa Şahmat Çempionatında 11 xaldan 10-u udaraq rekord yazmışdır.
2003
2003-cü ildə Məmmədyarov Azərbaycanın Naxçıvan Muxtar Respublikasında keçirilən U20 Dünya Çempionatında qızıl medalın sahibi oldu. O, həmin ildə 18 yaşadək Dünya Çempionatında qızıl medal qazanmışdır.
2004
O, 2004-cü ildə Türkiyədə keçirilən Klublar arası Avropa Çempionatında 1-ci lövhədə 1-ci yerin sahibi və "Dubay Open" turnirinin qalibi olmuşdur.
2005
2005-ci ildə Məmmədyarov İstanbulda 20 yaşadək gənclər arasında keçirilən Dünya Çempionatında yenidən çempion titulu qazanaraq, dünyada 20 yaşadək şahmatçılar arasında ikiqat Dünya çempionu tituluna sahib olan yeganə şahmatçı oldu.
2017
2017-ci ildə Məmmədyarov Azərbaycanın şahmat tarixində ilk dəfə dünyanın 3 ən güclüsü sırasında yer alıb. O, dünya şahmat tarixində 2800 Elo reytinq balını keçmiş 13-cü şahmatçı olub. Şəhriyar Məmmədyarov bu uğura imza atmış ilk müsəlman idmançı kimi də tarixə düşüb.
Klassik
thumb|Şəhriyar Məmmədyarov və Vladimir Kramnik. Namizədlər Turniri, Berlin. 2018-ci il ərzində Şəhriyar Məmmədyarov şəxsi yarışlarda Tata Stil Maters (13 – 28 yanvar, Veyk an Zee, Niderland), FİDE Namizədlər (10 – 28 mart, Berlin, Almaniya), Vüqar Həşimovun xatirəsinə həsr olunmuş Şəmkir Şahmat (19 – 28 aprel Şəmkir, Azərbaycan), Altiboks Norveç Şahmat (27 may – 8 iyun, Stavanger, Norveç) turnirləri, Bil Beynəxalq Şahmat Festivalı (22 iyul – 1 avqust, Bil, İsveçrə), Sinquefield Kubokunda (18 – 27 avqust, Sent-Luis, ABŞ), komanda yarışlarında isə Azərbaycan Milli Komandasının tərkibində 43-cü Dünya Şahmat Olipmiyadası (Batumi, Gürcüstan) və Odlar Yurdu klubunun tərkibində 34-cü Avropa Klup Kubokunda (Çaldikidi, Yunanıstan) (ümumilikdə 8 beynəxalq turnir) iştirak etdi.
Şəhriyar Tata Still Mastersi 8.5 xalla 4-cü bitirdi. Bu yarışdakı nəticələrindən sonra dünya reytinq sıralamasında 2-ci yerə yüksəldi.
Namizədlər turnirində isə o 3 qələbə (Segey Karyakin (qara fiqurlarla), Vladimir Kramnik (ağ fiqurlarla) və Aleksandr Grişuk (ağ fiqurlarla) üzərində qələbələr), 10 heç-heçə və 1 məğlubiyyətlə (Dinq Liren (ağ fiqurlarla)) turnirin qalibi Amerika şahmatçısı Fabiano Karuanadan 1 xal az toplayaraq 8/14 xalla turniri ikinci yerdə bitirdi. Nəticədə Şəhriyar dünya çempionluğu maçına gedə bilmədi.
Şəmkir Şahmat turnirində 4.5/9 xalla 4-cü oldu.
Şəhriyar Altiboks Norveç Şahmat turnirində 3.5/8 xal toplayaraq 7-ci oldu.
Bil Beynəxalq Şahmat Festivalı Şəhriyarın 2018-ci ildə ən uğurlu yarışı oldu. Burada o 9-cu turda dünya çempionu Maqnus Karlsenə ağ fiqurlarla 57-ci gedişdə qalib gələrək 7.5/10 xalla (ümumlikdə 5 qələbə, 5 heç-heçə) turnirin qalibi oldu həm də şəxsi canlı reytinq rekordunu yenilədi.
Şahmat Olimpiyadası da Şəhriyar Məmmədyarov üçün şəxsi baxımdan yaddaqalan oldu. O burada Mixayıl Adams (İngiltərə), Levon Aronyan (Ermənistan), David Navara (Çexiya), üzərində qələbələr qazandı. Levon Aronyana qarşı qara fiqurlarla keçirdiyi oyun isə xüsusilə diqqət çəkdi. Bu oyunda etdiyi "fil g2" gedişi chess24.com şahmat saytında "ŞAH hücumu" başlığı ilə yerləşdirilmişdir. Ardından David Navara üzərindəki qələbə ilə öz canlı ELO reytinqini 2826.2-ə çatdıraraq şahmat tarixinin 6-cı ən güclü şahmatçısı olmuşdur.
Avropa Klub Kuboku Şəhriyarın 2018-ci ildə iştirak etdiyi sonuncu klassik şahmat turniri oldu. Odlar Yurdu komandasının tərkibində 5 oyundan 3.5 xal topladı. Odlar Yurdu komandası isə yarışı 9-cu sırada bitirdi.
Rapid və Blits
Şəhriyar Məmmədyarov 2018-ci il ərzində Tal Memorialı (2 – 4 mart, Moskva, Rusiya), Sənin Növbəti Gedişin – Böyük Şahmat Turu 2018 birinci hadisə (Your Next Move Grand Chess Tour) (12 – 16 iyun, Leven, Belkçika), Paris – Böyük Şahmat Turu 2018 ikinci hadisə (20 – 24 iyun, Paris, Fransa), Sent-Luis – Böyük Şahmat Turu 2018 üçüncü hadisə (11 – 15 avqust, Sent-Luis, ABŞ), Tata Stil Hindistan (9 – 14 noyabr, Kolkata, Hindistan) və Dünya Çempionatı (26 – 30 dekabr, Sankt-Peterburq, Rusiya) daxil olmaqla 6 turnirdə iştirak etdi.
Şəhriyar Sent-Luis turnirini 21/36 xal toplayaraq üçüncü yerdə tamamaladı.
2018-ci ildə iştirak etdiyi turnirlərdən ən uğurlusu Dünya Çempionatı oldu. Belə ki, Dünya Çempinatının rapid yarışarında Şəhriyar 10.5/15 xalla Rusiya şahmatçısı Danil Dubovdan 0.5 xal az toplayaraq dünya ikincisi oldu. Blitz yarışarında isə 13.5/21 xalla 13 oldu.
Statistika və mükafatlar
Şəhriyar Məmmədyarov 2018-ci ildə ümumilikdə 272 oyun keçirib: 79 oyun klassik (20 qələbə, 54 heç-heçə, 5 məğlubiyyət), 60 oyun rapid, 133 oyun blitz. Klassik oyunlarda Dinq Liren (Namizədlər Turniri), Veselin Topalov (Şəmkir Şahmat), Levon Aronyan (Altiboks Norveç Şahmat) və Fabiano Karuanaya (Şahmat Olimpiyadası) məğlub olub.
43-cü Şahmat Olmpiyadasındakı nətcələri ilə özünün canlı ELO reytinqini yeniləyərək 2826.2-ə çatdraraq şahmat tarixinin 6-cı ən güclü şahmatçısı olub. Bu nəticələrlə o, o 2018-ci ili dünya reytinq sıralaması 3-cü yerdə bitirib.
Şəhriyar 2018-ci ildə "İlin İdmançısı" nominasiyasına laiq görülüb. O, həmçinin "chess.az" saytının facebook istifadəçiləri arasında keçirdiyi səsvermədə Azərbaycanda "İlin Şahmatçısı" seçilib.
Klassik
Şəhriyarın 2019-cu ildə ilk turniri "Tata Stil Masters" oldu. Burada çıxışı uğursuz oldu və 5/13 xal toplayaraq turniri 12-ci yerdə bitirdi.
FİDE Qrand Priks seriyası
12 – 24 iyul Latviyanın paytaxtı Riqada keçirililən Qrand Priks seriyasının ikininci etapında finalda Maksim Vaşer Laqravı armagedon partiyasında məğlub edərək ikinci etapın qalibi oldu.
10 – 24 dekabr Yerusəlimdə Qrand Priks seriyasının sonuncu — dördüncü mərhələsində səkkizdə bir finalın tay-brek qarşılaşmasında Dimitri Yakovenkoya məğlub oldu. Bununla da 2020-ci il Namizədlər Turnirində iştirak etmək şansını itirdi.
2020
Şəhriyarın ilk yarışı Cəbəli-Tariq Ustaları açıq turniri oldu. Ancaq xəstəliyi səbəbindən yarışı 8-ci turda tərk etməli oldu.
2022
30 may-10 iyun tarixlərində Norveçin Stavanger şəhərində keçirilən "Norway Chess 2022"ə qatıldı və ilk gündə keçirilən blitz mərhələsini 3-cü yerdə bitirdi. Sonrakı günlərdə keçirilən klassik mərhələni 15.5 xalla 2-ci yerdə başa vurdu.
Şəxsi həyatı
Məmmədyarovlar ailəsi Azərbaycanda yeganə şahmat ailəsidir ki üç qrosmeysterdən ibarətdir: Şəhriyar Məmmədyarov, böyük bacısı Zeynəb Məmmədyarova və kiçik bacısı Türkan Məmmədyarova.
Şəhriyar Məmmədyarov 2012-ci ildə Nərmin adlı xanımla ailə həyatı qursa da, cütlük daha sonra müəyyən səbəblərdən ayrılıb. 2017-ci ildə ikinci dəfə evlənib. Bu evlilikdən Raul və Həmid adlı iki oğlu var.
Reytinqi
FİDE-nin may ayının 1-nə olan reytinq sıralamasında 2770 ELO xalı ilə 7-ci sırada qərarlaşıb. Ən yüksək canlı reytinqi 30 sentyabr 2018-ci ildə 2826.2 olub. Bu nəticə ilə o şahmat tarixinin 6-cı ən güclü şahmatçısı olub.
Stiv Sandvoss
Stiv Sandvoss - Amerikalı kino aktyor.
Bioqrafiya
Stiv Sandvoss 23 iyun 1980-ci ildə Nyu-York şəhərində anadan olmuşdu. Konnektikutda məktəbi bitirdikdən sonra Harvard Universitetinə daxil olmuşdu. O məşhur aktrisa Natali Portmanla birlikdə oxuyurdu və daha çox teatral dərslər ilə maraqlanırdı. O həmçinin fotoşəkil sənəti və Amerikan ədəbiyyatı ilə də səylə məşğul olurdu. Teatrda o əvvəllər hər bir ekstremal rolu oynayırdı, lakin zaman keçdikcə o Şekspirin və Brextin klassik əsərlərindən böyük təcrübə əldə etdi.
Bulbophyllum rufinum
(Bulbophyllum rufinum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Katalpa
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Digər növləri
Catalpa bignonioides Walter –
Catalpa brevipes Urb. –
Catalpa bungei C.A.Mey. –
Catalpa cassinoides Spreng. –
Catalpa communis Dum.Cours. –
Catalpa cordifolia Moench –
Catalpa denticulata Urb. –
Catalpa domingensis Urb. –
Catalpa duclouxii Dode –
Catalpa fargesii Bur. –
Catalpa henryi Dode –
Catalpa heterophylla Dode –
Catalpa himalayensis Hort. ex Dippel –
Catalpa hirsuta Spreng. –
Catalpa kaempferi Siebold & Zucc. –
Catalpa longisiliqua Cham. –
Catalpa longissima (Jacq.) Dum.Cours. –
Catalpa macrocarpa Ekman –
Catalpa microphylla Spreng. –
Catalpa oblongata Urb. & Ekman –
Catalpa obovata Urb. –
Catalpa pottsii Seem. –
Catalpa pumila Hort. ex Wien. –
Catalpa punctata Griseb. –
Catalpa purpurea Griseb. –
Catalpa silvestrii (Pamp. & Bonati) S.Y.Hu –
Catalpa sutchuensis Dode –
Catalpa ternifolia Cav. –
Catalpa tibetica Forrest –
Catalpa vestita Diels –
Hall of Fame (mahnı)
Hall of Fame mahnısı The Script rok qrupunun albomunun ilk mahnısıdır. 2012-ci il İyul ayında çıxan mahnının klipi 21 Avqust 2012-ci ildə çəkilmişdir. Klipdə həmçinin Will.I.Am da yer almışdır. Mahnının 2 versiyası vardır. Biri orjinal versiya, yəni təkcə The Script oxuyan, digəri isə klipdəki kimi Will.I.Am ilə. Mahnının klipi beynəlxalq video portalı olan YouTube-da yüz milyondan çox baxış əldə etmişdir.
Eynulla Fətullayev
Fətullayev Eynulla Emin oğlu — tanınmış azərbaycanlı jurnalist, "haqqın.az" və "virtualaz.org" saytlarının baş redaktoru,"Gündəlik Azərbaycan" qəzetinin (2005–2007) baş redaktoru. Tənqidi yazılarına görə Azərbaycan hökuməti tərəfindən təqib olunmuşdur. Azərbaycan Respublikasının əməkdar jurnalisti.
Həyatı
Eynulla Fətullayev 1976-cı il sentyabrın 25-də Bakıda anadan olub. Jurnalistikaya gənc sosial demokrat, "İstiqlal" qəzetinin yazarı kimi gəlmişdir. 1990-cı illərin ortalarında Yeni Azərbaycan Partiyasına üzv olub, bir müddət əmək və əhalinin sosial müdafiəsi nazirinin köməkçisi işləyib. YAP-dan istefa verəndən sonra müstəqil yazarlığa başlayıb. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrində xidmət edənədək bir müddət ANS televiziyasında analitik proqramların aparıcısı olan E. Fətullayev sonradan Elmar Hüseynovun nəşr etdiyi "Monitor" jurnalında çalışıb.
2005-ci ildə E. Hüseynovun qətlindən sonra "Monitor" bağlananda E. Fətullayev "Realnı Azerbaydjan", "Gündəlik Azərbaycan" qəzetlərini və "Azerbaydjan v mire" jurnallarını yaradıb. 2006-cı ilin oktyabrında o, davamlı təzyiqləri əsas gətirərək nəşrlərini bağladığını elan edib. Ancaq iki ay sonra "Realnı Azerbaydjan", "Gündəlik Azərbaycan" qəzetlərini yenidən buraxmağa başlayıb.
Həbsi
E. Fətullayev 2007-ci il aprelin 20-də Yasamal Rayon Məhkəməsinin qərarı ilə məhkəmə zalında həbs edilib. Bu həbsə Qaçqın və Məcburi Köçkünlərin Hüquqlarını Müdafiə Birliyinin sədri Tatyana Çaladzenin iddiası səbəb olub. Jurnalist 2005-ci ildə qələmə aldığı "Qarabağ gündəliyi" adlı silsilə yazılarında xocalıları təhqir etməkdə günahlandırılıb və ona 2 il 6 ay həbs cəzası verilib.
MTN-də başlanan istintaqla əlaqədar E. Fətullayev Bayıldakı istintaq təcridxanasından MTN-in təcridxanasına köçürülüb. Burada ona qarşı Cinayət Məcəlləsinin 214.1-ci (terrorçuluqla hədələmə) və 283.2.2-ci (qulluq mövqeyindən istifadə etməklə milli, irqi, sosial və ya dini nifrət və düşmənçiliyin salınması) maddələri ilə ittiham irəli sürülüb. Sonradan istintaq E. Fətullayevi külli miqdarda vergidən yayınmada (213.2.2-ci maddə) da ittiham edib.
2007-ci il oktyabrın 30-da Ağır Cinayətlərə Dair İşlər üzrə Məhkəmə E. Fətullayevi 8 il 6 ay müddətinə azadlıqdan məhrum etmişdir. O, 12 saylı Cəzaçəkmə Müəssisəsində saxlanılmışdır.
E. Fətullayev tutulandan az sonra onun nəşrləri fəaliyyətini dayandırmağa məcbur olub.
11 noyabr 2010-cu ildə AR Cinayət Məcəlləsinin 147.1 və 147.2-ci maddələri ilə üzərinə qoyulan məhkumiyyətdən bəraət almışdır.
Eynulla Fətullayev 26 may 2011-ci ildə Azərbaycan Respublikasının prezidenti İlham Əliyevin əfv sərəncamı ilə azadlığa buraxılmışdır.
Muxlis Hacıyev
Muxlis Əhməd oğlu Hacıyev — texniki elmlər doktoru, professor, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının inşaat və maşınqayırma üzrə ekspert şurasının sədri, Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin inşaat konstruksiyaları kafedrasının müdiri, Azərbaycan Respublikasının əməkdar müəllimidir.
Həyatı
Hacıyev Muxlis Qəbələ rayonunun Tüntül kəndində anadan olmuşdur. 20 kitab və 150-yə yaxın elmi məqalə müəllifidir. 10 elmlər namizədi yetişdirmişdir. Hazırda 6 fəlsəfə doktoru və 2 elmlər doktoru dissertasiyası üzrə elmi rəhbərdir. Dəfələrlə Rusiya, Qazaxıstan və Türkiyədə elmi konfranslarda iştirak etmisdir.
Biqnoniyakimilər
—  aləminin  dəstəsinə aid bitki fəsiləsi.
Novruzlu (Saatlı)
Novruzlu — Azərbaycan Respublikasının Saatlı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 29 noyabr 2002-ci il tarixli, 384-IIQ saylı Qərarı ilə Saatlı rayonunun Novruzlu kəndi Nərimanov kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla, Novruzlu kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmışdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Sarısu gölü ilə Kür çayının arasında, Mil düzündə yerləşir.
Əhalisi
Əhalisinin sayı 626 nəfərdir.
İttilaət
right|250px İttilaət (, "məlumat") — İranda fars dilində nəşr olunan gündəlik qəzet. İttilaət ölkənin ən qədim nəşrlərindən biri və dünyanın fars dilində nəşr olunan ilk gündəlik qəzetidir. Qəzet mühafizəkar mövqeyə malikdir və siyasi, mədəni, sosial və iqtisadi xəbərləri ehtiva edir. Qəzet 1979-cu il inqilabına qədər baş qurucusu olan Abbas Məsudinin (1895-1974) adı ilə adlandırılmışdır.
Sürütlənmə qüvvəsi
Sürütlənmə Hidroaeromexanikada bir mayenin daxilində olan cismin hərəkətinə göstərilən müqavimətdir. Sürütlənmə İngilis dilində olan “Drag” sözünə istinadən “D” hərfi ilə göstərilir.
Ölçülməsi
Həcmli axını ölçən rotametrlər bu prinsip üzərində işləyən ölçmə alətləridirlər.
Aerodinamikada
thumb|300px|Bir [[aerofoil və ona təsir edən əsas qüvvələr]] thumb|Sürütlənmə-[[hava sürəti münasibəti]] Aviasiyada sürütlənmə bir təyyarənin havadakı nisbi hərəkəti zamanı qarşılaşdığı müqavimətdir. Nəqliyyat vasitəsinin hərəkətinə əks istiqamətdə meydana gəldiyindən nisbilik hava axınına paralel və eyni istiqamətdə hərəkət edir. Təyyarədə itələmə yaradan elementlərin əsas vəzifəsi sürütlənmə qüvvəsini məğlub etməkdir.
Təyyarənin ümumi sürütlənməsi, nəqliyyat vasitəsinə təsir edən bütün sürütlənmə qüvvələrinin birləşməsidir. Sürütlənmə qüvvələri iki əsas qrupa bölünür : induksiyalı sürüklənmə (induced drag) və parazit sürütlənmə
İnduksiyalı sürüklənmə
İnduksiyalı sürüklənmə birbaşa daşıyıcı qüvvə (L) və hücum bucağı (AoA) ilə əlaqəlidir. Müsbət daşınmanın baş verməsi üçün qanadın üstündəki statik təzyiq qanadın altından daha “aşağı” olmalıdır. Qanadın altındakı yüksək statik təzyiq zonasında olan hava stabilizatorun arxa tərəfindən arxaya və qanad ucundan kənara doğru “qaçaraq” qanadın üstündən (aşağı statik təzyiq zonası) keçir. Bu dolanma arxa tərəfdə azdır, lakin qanad ucunda çox yüksək dəyərlərə çatır. Nəticədə qanad uclarında “qanad ucu vorteks” adlanan fırlanan hava cərəyanları əmələ gəlir. Vortekslərin stabilizatorun arxa tərəfinin arxasındakı hissəsi “downwash” adlanan hava axını təşkil edir. Bu “downwash” nəticəsində yaranan yerli hava axını (orta nisbi hava axını) daşıyıcı qüvvənin üfüqi hissəsinə təsir edir və induksiyalı sürüklənmə yaradır. Bir qanadın hücum bucağı artdıqca, induksiyalı sürüklənmə də artır. İnduksiyalı sürüklənmə hava sürətinin kvadratına tərs mütənasibdir. Həm də hava sıxlığına tərs mütənasibdir.
Hərəkət/sürütlənmə nisbəti
Hərəkət/sürütlənmə (L/D) nisbəti təyyarələrin performans hesablamalarında çox istifadə olunan əhəmiyyətli bir nisbətdir. Tez-tez istifadə olunan bir çox qanad profillərində ən yaxşı L/D nisbəti təxminən 4°-lik bir hücum bucağında ilə əldə edilir. L/D nisbətinin ən yüksək olduğu nöqtə, eyni zamanda təyyarənin maksimal səyahət məsafəsi və qəza olmadan maksimum infiltrasiya aralığının meydana gəldiyi nöqtədir.
Azərbaycanlılaşdırma
Azərbaycanlılaşdırma və ya Azərbaycanlılaşma  — şəxslərin, tayfaların və ya etnik qrupların azərbaycanlılığı mənimsəməsi. Buna səbəb Azərbaycan dilini və mədəniyyətini mənimsəmə, İslama keçid, ticarət münasibətləri, qarışıq evliliklər, köçərilik, qonaqpərəstlik münasibətləri və s.-dir.
Talış-Muğan mədəniyyəti
Talış-Muğan mədəniyyəti    və ya Muğan mədəniyyəti  — Son tunc və erkən dəmir dövründə (e.ə. II minilliyin ikinci yarısı - e.ə. I minilliyin əvvəlləri) Muğan düzündə və Talış dağlarında mövcud olmuşdur. Bu dövrdə əsas məşğuliyyət növləri maldarlıq və kənd təsərrüfatı idi. Qərbi Asiya tipində tunc və dəmir qılınclar bu dövr üçün xarakterikdir.
Azərbaycanlılaşdırma
Azərbaycan xalqının formalaşması
Azərbaycana türklərin gəlişi hunların dövründə başlamış və daha sonra davam etmişdir. Türk köçərilərinin daimi olaraq bölgəyə girişi Xəzər xaqanlığı dövrü üçün xarakterik idi, baxmayaraq ki, o dövrdə salınmış daimi türk məskənləri haqqında dəqiq məlumatlar yoxdur.
Talış-Muğan mədəniyyəti
Adı
60-cı illərə qədər tarixi ədəbiyyatda güman edilirdi ki, Talış mədəniyyəti Muğan mədəniyyətindən fərqli olmuşdur. Bununla əlaqədar olaraq tarixşünaslıqda «Muğan mədəniyyəti» və «Talış mədəniyyəti» anlayışları var idi.
Azərbaycanlılaşdırma
Azərbaycan xalqının formalaşması
Türk tarixçisi Faruk Sümer Azərbaycanda türkləşmənin üç dövrünü müəyyən etmişdir: Səlcuq dövrü, monqol dövrü və monqollardan sonrakı dövr (Qaraqoyunlu, Ağqoyunlu və Səfəvilər dövrü). İlk iki dövrdə oğuz türk boyları qərb sərhədlərinə (Anadoluya) və Şimali Azərbaycana (Arran və Muğan çölünə) yerləşdilər və ya zorla məskunlaşdırıldılar.
Talış-Muğan mədəniyyəti
Adı
Fərman Mahmudov 1964-cü ildən etibarən Azərbaycanın cənubi-şərq ərazisində aşkar edilən mədəniyyət nümunələrinin kompleks şəkildə öyrənilməsi nəticələrinə əsaslanaraq Talış və Muğandan üzə çıxarılan maddi abidələrin tiplərinə,xarakterlərinə, tarixi inkişafına və s. xüsusiyyətlərinə görə oxşar və yaxın olduqlarını müəyyən etdi. O əsaslandırdı ki, bu regionda iki mədəniyyət yox, məhz vahid bir mədəniyyət — «Talış-Muğan mədəniyyəti» olmuşdur. Bu mədəniyyət e.ə. XIV əsrdə təşəkkül tanmış, VII əsrə qədər davam etmiş və son tunc dövrü üçün səciyyəvi olan mədəniyyət tiplərindən biri olmuşdur. Arxeoloji materialların tipoloji təhlilinə əsasən F.Mahmudov bu regionda qədim insanların tunc dövrünə qədər mövcud olan təsərrüfat formalarının ən primitiv səviyyəsi kimi tanınan yığma tipindən istehsal etmə kimi daha yüksək mərhələsinə qədəm qoyduqlarını,erkən əkinçilik-maldarlıq təsərrüfatı texnikasına yiyələndiklərini, təsərrüfatın bu növünün e. ə. III minilliyin əvvəlindən başlayaraq oturaq əkinçilik-maldarlıq təsərrüfatı kimi intensiv inkişafda olduğunu, yerin şumlanmasında qoşqu qüvvəsindən, məhsulun daşınmasında isə ikitəkərli arabalardan istifadə edildiyini göstərdi.
Azərbaycanlılaşdırma
Azərbaycan xalqının formalaşması
ХI-ХIII əsrlərdə türkdilli oğuz tayfalarının Cənub-Şərqi Qafqaza yayılması nəticəsində yerli əhali arasında türklərin üstünlüyü daha da güclənir və azərbaycan xalqının formalaşması prosesi başlayır. Bölgədə mövcud olan etnik müxtəliflik türkləşmə üçün zəmin olmuşdur. və Natalya Volkova qeyd edirlər ki, türk tayfalarının bir neçə miqrasiya axını nəticəsində yerli əhalinin dili assimilyasiyaya məruz qalmış və yerli əhali türk dilində (azərbaycan dilində) danışmağa başlamışdır.
Elxanilər dövründə türk boylarının Azərbaycana köçü baş vermişdir. Bu dövrdə tat-tacik qruplara qarşı monqolların göstərdiyi diskriminasiya, Fərat çayından kanalların açılması tatların Azərbaycan və İraq-i Əcəmdən (Sultanabad) İraqa köç etməsinə səbəb olmuşdur. Qalanlar isə monqollarla birlikdə türkləşmiş, İran Azərbaycanında Azərbaycan dili hakim olmuşdur. Türklərin Azərbaycanda yerləşməsinin əsas səbəbi bu ölkədə otlaq, bağ-bağçaların çox olması, mal-qara bəsləmək üçün uyğun və əlverişli şəraitin olmasıdır. Bu dövrdə Azərbaycana gələn türk-monqol tayfalarının ümumi sayı 2 milyon olaraq düşünülür. Təbriz və Marağa şəhərləri dağıdılmadığı üçün İran elementi saxlanılmış, daha sonra isə türkləşmə baş vermişdir.
Müasir Azərbaycan və Ermənistan ərazilərində yaxşı otlaqların olması səbəbi ilə monqollar, türklər və türkmən tayfaları monqol elxanları, teymurilər və türkmən padşahların dövründə burada yerləşmişdir. Daha sonra bu tayfalar azərbaycanlılara assimilyasiya olunmuşdur. XIII–XV əsrlərdə köhnə feodalların torpaqları tədricən köçəri tayfaların irsi başçılarının əlinə keçmişdir.
Monqollardan sonrakı dövrdə İrandakı türk ünsürləri geri qayıdan Anadolu türkləri ilə birləşdilər. İrandakı türk ünsürləri oğuz mənşəli olmaqla birlikdə, onlara monqollar dövründə İrana gələn uyğur, qıpçaq, karluk və digər türklərin, eləcə də türkləşmiş monqolların daha kiçik qarışıqları daxil idi.
Sülalələr, dövlətlər və tayfalar
200px|thumb|left|[[Şah Süleyman Səfəvi sarayda]] 1384–1551-ci illərdə mövcud olmuş Şəki hakimliyinin ilk hökmdarları olan Orlatlar azərbaycanlılaşmış türkdilli monqol sülaləsi idi.
XI əsrdə Ərdəbildə yerləşmiş Səfəvilər sülaləsi zaman keçdikcə azərbaycan dilini qəbul etmişdir. Encyclopædia Iranicaya görə onlar azəri dilini (azərbaycan dili ilə əlaqəsi yoxdur) unudaraq türkləşmişdilər. Bu sülalədən olan I İsmayılın qurduğu, rəsmi dili farsca olan Səfəvi imperiyasında Azərbaycan dili hakimlərin, sarayın və qızılbaş hərbi təşkilatının dili idi. Şah I Abbas paytaxtı Qəzvindən İsfahana köçürəndən sonra isə əvvəl türk dilini işlədən saray fars dilini istifadə etməyə başlayır. Buna baxmayaraq, 1670-ci illərdə İrana səfər etmiş alman səyyahı Engelbert Kempfer qeyd edir ki, burada nüfuzlu insanın azərbaycan dilini bilməməsi demək olar ki ayıb hesab edilir. Şah Süleyman Səfəvi saray hərəmində bağlı qaldığı üçün ana dili azərbaycanca idi, onun hansı səviyyədə farsca bilməsi hələ də tarixşünaslığa aydın deyil.
Osmanlı vəziri Çandarlı Əli Paşa kölə əsgərlərin istifadə edildiyi qulam (cəm forması qılmandır) sistemini azərbaycanlı-iranlı bürokratlarının köməyi ilə Osmanlı imperiyasında tətbiq etmişdi.
1562–1844-cü illərdə mövcud olmuş İlisu sultanlığının əhalisi ağır bir şəkildə Azərbaycan mədəniyyətinin təsirinə məruz qalmışdır. İlisu sultan və bəylərinin bir hissəsi saxur, bir hissəsi türk-azərbaycanlı mənşəli idi.
Qacarlar dövründə Azərbaycan türkcəsi fars dili ilə birlikdə iki sarayda (Təbriz və Tehran) geniş yayılmışdı. Qacar hökmdarları vəliəhd şahzadə olduqları zaman xidmət etdikləri Təbrizdə azərbaycanlıların əhatəsində türk dili, mədəniyyəti və adətlərinə daha çox bağlanır, taxta çıxdıqdan sonra özlərini Azərbaycan türkləri ilə əhatə edirdilər. Bunlardan biri olan Məhəmməd şah Qacar Fars və Şirazda "Əlahəzret Məhəmməd Şah-ı Türk-i Azərbaycan" adlandırılırdı.
Azərbaycanlılara assimilyasiya olunmuş digər qruplar Yıva boyunun Azərbaycana köçmüş qrupları, İyirmidördlər tayfa ittifaqına daxil olan kürd tayfalarıdır. XVIII əsrdə Dizaq mahalını idarə etmiş erməni Məlik Yeqanın soyundan gələn Bağdad bəy islamı qəbul etmiş və XIX əsrin sonlarında bu nəsil xəttindən azərbaycanlılaşmış sülalələr — Məlikyeqanovlar, Məlikaslanovlar, Məlikabbasovlar gəlmişdir.
Xalqlar
200px|thumb|left|1890-cı ildə tatların Azərbaycanda məskunlaşdığı yerlər. Qırmızı ilə göstərilən yerlərdə yalnızca tatlar, ağ-qırmızı xətlərlə göstərilən yerlərdə isə tatlar və azərbaycanlılar yaşayırdı. Əsrlər boyunca Azərbaycan dili linqva franka kimi ticarət və etnik qruplar arası qarşılıqlı münasibətdə bütün Persiyada, Qafqazda və cənub-şərqi Dağıstanda istifadə edilirdi. Onun trans-regional təsiri ən azı XVIII əsrə qədər davam edib. Əsrlər boyunca azərbaycanlılardan ayrı yaşayan Dağıstan azərbaycanlıları nəinki öz etnolinqvistik kimliklərini saxlayıblar, həmçinin öz qeyri-türk qonşularını (ərəblər, müsəlman-tatlar, tabasaranlılar) assimilyasiya ediblər. Həmçinin Dərbənddə və Dağıstanın digər şəhərlərində yaşayan farsların Azərbaycan dilini mənimsəməsi və sonradan kimlik şüurunun dəyişməsi nəticəsində azərbaycanlıların sayı artmışdır.
Qriqori Şpigel
Qriqori Oyzeroviç Şpigel  — SSRİ kino və teatr aktyoru. RSFSR-in əməkdar artisti.
Azərbaycanlılaşdırma
Xalqlar
Bundan başqa bəzən qonşu xalqlarda azərbaycan dili doğma dili ünsiyyətdən sıxışdırıb çıxarırdı. Brokhauz və Efronun ensiklopedik lüğətinə görə "sonuncuyla (azərbaycanlılarla) yaxın qonşuluq və daimi münasibətə görə tabasaranlılar onların Azərbaycan dialektini mənimsədilər və tədricən öz doğma dillərini unutdular." Tabasaranlarda azərbaycan dilinin güclənməsi qonşuluqdan başqa iqtisadi, ailə-məişət (qarışıq evliliklər), ticarət yollarının azərbaycanlıların ərazisindən keçməsi kimi məsələlərlə də bağlı idi. Beləliklə, tabasaran əhalisinin bir hissəsi (kəndlər: Ərsi, Zil, Gəmeydi, Muqartı, Dərvaq və s.) azərbaycanlılara assimilyasiya olunmuşdur.
1873-cü ildə tat kəndlərində tat dili azərbaycan dili ilə əvəz edilməyə başlanmışdı və bu proses XX əsrin ikinci yarısında başa çatmışdı. Abşeron tatları Azərbaycan dilini danışır və azərbaycanlı kimliyini qəbul edirlər.
Qriqori Şpigel
Həyatı
Kişilər üçün qeyri-adi yüksək xarakterik səsi olmuşdur. "Uzaq sahillərdə" filmində mayor Şults rolunu canlandırıb.
Azərbaycanlılaşdırma
Xalqlar
Azərbaycan kürdləri ailə içində belə azərbaycan dilində danışırdılar. Azərbaycanlı qadın ilə evlənən kişilər kürd dilini unudur və uşaqlar da həmişə bu dili öyrənə bilmirdi. Kürdlər azərbaycanlıların məscidlərində dua edir, sovet dövründən başlayaraq vəfat edən yaxınlarını azərbaycanlıların qəbirstanlıqlarında basdırır, onlarla eyni qəbir daşı qoyurdular.
Ləzgilərin etnoqrafik həyatı Azərbaycan mühitinin təsirinə məruz qalıb. Ləzgilər müəyyən dərəcəyə qədər Azərbaycan milli geyimlərini və Azərbaycan mətbəxinə aid yeməkləri mənimsəyiblər. Azərbaycanlılarla bir yerdə yaşamaq, Azərbaycan ərazisinə miqrasiya, ticarət və iqtisadi əlaqələr Azərbaycan dilinin ləzgilər arasında geniş yayılmasına səbəb olub.
Patkanov Cənubi Qafqazda boşalardan başqa bütün qaraçıların Azərbaycan dilində danışdığını qeyd etmişdir. İndiki dövrdə Azərbaycan qaraçıları öz dillərini demək olar tamamilə unutmuşdur. Azərbaycanda qaraçı toy və bayramlarında musiqi icrası zamanı Azərbaycan və Avropa musiqi alətlərindən istifadə olunur. Odur ki, qaraçı musiqiçiləri əksəriyyətlə Azərbaycan xalq mahnılarını ifa edirlər.
Bulbophyllum rufilabrum
(Bulbophyllum rufilabrum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arzu Səmədbəyli
Səmədbəyli Arzu Həbib oğlu — Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi III çağırış deputatı, (2005–2010) Milli Strateji Düşüncə Mərkəzinin (MSDM) qurucu üzvü kimi fəaliyət göstərir.
Həyatı
Arzu Səmədbəyli 1962-ci il mayın 10-da Ermənistan SSR-nin Basarkeçər rayonunun Zərkənd kəndində anadan olub. 1979-cu ildə Zərkənd orta məktəbini qızıl medalla bitirib.
1979-cu ildə Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnstitutuna qəbul olmuş, 1984-cü ildə sənaye və mülki tikinti fakültəsini bitirmişdir.
1984-cü ildən Azərbaycan Üzümçülük və Şərabçılıq Komitəsində mühəndis, böyük mühəndis, aparıcı mühəndis, birinci dərəcəli mühəndis işləyib.
Ailəsi
Arzu Səmədbəyli ailəlidir. 2 övladı var. Atası Həbib Səmədov 3 noyabr 2011-ci ildə, anası Nabat xanım isə 21 iyun 2015-ci ildə Bakı şəhərində vəfat ediblər.
Siyasi fəaliyyəti
Arzu Səmədbəyli 1991-ci ildən Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin şöbə müdiri, 1992-ci ildən Azərbaycan Xalq Cəbhəsi İcraiyyə Komitəsinin üzvü, Azərbaycan Respublikası müdafiə nazirinin baş referenti, 1993–1995-ci illərdə Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin, 1995–2000-ci illərdə Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının İnformasiya və mətbuat mərkəzinin direktoru, təşkilat şöbəsinin müdiri vəzifələrində çalışıb.
1998-ci ildə Əbülfəz Elçibəyin sədrlik etdiyi Bütöv Azərbaycan Birliyində (BAB) sədrin təşkilat məsələləri üzrə müavini təyin edilmişdir (Əbülfəz Elçibəyin sərəncamı ilə).
2000-ci ildə Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası daxilindəki bölünmə zamanı Mirmahmud Mirəlioğlu liderliyindəki klassiklər qanadında fəaliyyət göstərməyə başladı. Klassiklər qanadında narazı olan qüvvələr Elçibəy-Rəsulzadə fraksiyası yaratmışdır. Bu fraksiyaya Arzu Səmədbəyli, İsa Bağırov, Novella Cəfəroğlu, Oqtay Qasımov, Qubad İbadoğlu başda olmaq üzərə ümumi 22 nəfər daxil idi. Fraksiya daha sonra Müsavat Partiyasına birləşmişdir. Arzu Səmədbəyli 2004-cü ildən Müsavat Partiyasının üzvüdür. Müsavat Partiyası başqanının müavini (2004–2010), Müsavat Məclisinin sədri (2010–2014), həmçinin Müsavat Partiyası Ali Məclisinin və Divanının üzvü olmuşdur.
2005–2010-cu illərdə millət vəkili olmuş, Milli Məclisdə isə İnsan hüquqları komitəsinin üzvü kimi fəaliyyət göstərmişdir.
Hal-hazırda Müsavat Partiyası Məclisinin üzvüdür. Milli Strateji Düşüncə Mərkəzinin (MSDM) qurucu üzvü kimi fəaliyət göstərir.
Köhnə Ürgənc
thumb|200px|Kutluğu Timur minarəsi
Tarixi
Gürgənc şəhəri Əhəmənilər İmperiyasına bağlı Xarəzm bölgəsinin mərkəzi idi. Daha sonra Xarəzmşahlar dövlətinin paytaxtı olmuşdur. Ancaq Böyük Monqol imperiyası tərəfindən dağıdılmış və təkrar inşa edilmişdir.
Ürgənc şəhəri müsəlman Şərqində ən böyük mədəni mərkəzlərdən biri hesab edilirdi.
1646-cı ildə şəhərin insanları yeni şehre (Taze Ürgenç’e) taşınınca, önceki şehir "Köhne Ürgenç" (Eski Ürgenç) olaraq anılmağa başladı.
Bu şəhərdə XI əsrda ve XVI əsrdə qalma bir sıra qalıntı var. Qaltıntıların ən önəmlileri, bir məscid, bir karvansara qapısı, qalalar, türbəler və bir minarədir. Qalıntılar, memari və sənət aləmində təsiri İran, Əfqanıstan və daha sonra XVI əsrdəki Hindistanındaki Böyük Moğol imperiyasına qədər uzanan başarıların bir bəlgesidir.
Köhnə Ürgəncdə, Kübraviyyə və Zəhəbiyyə təriqətlarının qurucusu Nəcməddin Kübranın türbesi, Türkmənlər'in dört büyük velisinin (Priyar Veli, Danıyar Veli, Şıhatar Veli ve Döven Veli) mezarları, Xarəzmşah İl Aslan'ın ve Sultan Təkişin türbesi (Gökgömmez - Mavi Kubbe olarak bilinir) ilə məscidi, Xarəzmşahlar sülaləsi hökmdarlarının sarayı olaraq işlənilən Türebeg xanım türbəsi yer alır.
Köhnə Ürgənc 2005-ci ildə Ümumdünya irsi siyahısına salınmışdır.
Ədirnə hadisələri (1703)
Ədirnə hadisələri (Türkcə: Edirne Vak‘ası) — 1703-cü ildə Şeyxülislam Feyzullah Əfəndinin ölümü, II Mustafanın taxtdan endirilməsi və III Əhmədin cülusu ilə nəticələnən ayaqlanma. İstanbuldan hərəkət edən inqilabi ordunun Ədirnədəki II Mustafanı taxtdan endirməsi ilə nəticələnən bu hadisə Osmanlı tarixində Ədirnə hadisələri adlanır. Ancaq hadisələrin baş qəhrəmanı hesab olunan Feyzullah Əfəndi səbəbi ilə bu hadisələr Feyzullah Əfəndi hadisələri də adlanır. thumb|Ədirnə hadisələri sonunda [[taxtdan endirilən II Mustafa]]
Üsyanın səbəbləri
Vyana mühasirəsindəki məğlubiyyətin ardından Osmanlıların düşdüyü siyasi, iqtisadi və sosial çalxantıların da təsiriylə meydana gələn bu hadisənin əsas səbəbi, dövrün padşahı II Mustafa üzərində olduqca güclü təsiri olan Şeyxülislam Seyid Feyzullah Əfəndinin dövlət işlərinə olan müdaxiləsi olmuşdur. Xüsusilə dövlət strukturundakı yüksək mövqelərə öz adamlarını gətirən Feyzullah Əfəndinin əleyhdarları getdikcə artmaqda idi. Bu müxalif qrupun başında isə illərdir sədarət növbəsini gözləyən ikinci vəzir Kürəkən Həsən Paşa ilə Zöhrablı Əhməd Paşa, Qaçaq Həsən Paşa və yeniçəri ağası Çalıq Əhməd ağa dayanırdı. Üsyann arxa planında isə həmişəki kimi üləma zümrəsi yer alırdı. Buna səbəb isə İstanbul qazılığı ilə Rumeli və Anadolu başqazılığı vəzifələrinin şeyxülislamın oğlanları tərəfindən zəbt olunması və bu səbəbdən vəzifə təyinatlarının gecikdirilməsi idi. Feyzullah Əfəndinin Darüssəadə ağalığı, silahdarlıq, Ədirnə saray ağası kimi önəmli vəzifələrə də öz adamlarını yerləşdirməsi saray daxilində də ona qarşı fikirləri alovlandırmışdı.
Üsyanın gedişi
O əsnada Sultan II Mustafanın Ədirnə və yaxınlığında ova çıxması və uzun müddətdir ki, dövlət idarəsinin Ədirnəyə köçürülməsi iqtisadi çalxantının da təsiriylə İstanbul əhalisi də narazı qrupa qatıldı. Padşaha qarşı ilk çevriliş cəhdi 1702-ci ildə Sədrəzəm Hüseyn Paşanın da qohumu olan miraxur Əli bəy tərəfindən həyata keçirildi. Məqsəd padşahın doğma qardaşı Şahzadə Əhmədi taxta çıxarmaq olsa da, çevriliş baş tutmadı və Əli bəy öldürüldü. Bu hadisənin ardından ağır xəstəliyə tutulan Hüseyn Paşa vəzifəsindən alındı. Feyzullah Əfəndinin tövsiyəsilə sədarətə gətirilən Daldaban Mustafa Paşa şeyxülislama qarşı olan mənfi fikirləri azaltmağa çalışsa da, ömrü vəfa etmədi. (Yanvar 1703) Eyni şəkildə şeyxülislamın tövsiyəsilə sədarətə gətirilən Rami Mehmed Paşanın da ilk hədəfi məhz Feyzullah Əfəndi oldu. Hazırladığı plana görə tərtib olunan ayaqlanma sadəcə şeyxülislam və ətrafındakılara qarşı yönəlməli idi. Ancaq yüksələn üsyan alovu Ədirnədəki iqtidarı və padşahı da hədəf aldı. Sədrəzəm Rami Mehmed Paşa və Kürəkən Həsən Paşanın hazırladıqları plana görə, əvvəlcə cəbəcibaşı Boşnaq İbrahim ağanın təhriki ilə hərəkətə keçən cəbəcilər gecikmiş ülufələrini tələb edərək ayaqlandılar. (17 iyul 1703) Qısa müddət ərzində yeniçərilərin, seyidlərin və mədrəsə tələbələrinin də qatılmasıyla böyük bir üsyana çevrilən ayaqlanma daha sonra tacirlərin də iştirakı və Ağaqapısındakı məhbusların buraxılması ilə bütün İstanbula yayıldı. Bu əsnada üsyanı yatırmaq istəyən Sekbanbaşı Murtuz ağa öldürülmüş, Feyzullah Əfəndi və oğlanlarının, həmçinin bəzi dövlət adamlarının da evləri yağmalandı. Bostancıbaşı Mehmed ağanın müqavimət yerinə üsyana qatılması isə ayaqlanmanın saraya da sıçramasına yol açdı.
Yüksək dərəcəli dövlət vəzifələrinə yeni təyinatlar edib, sədarətə Nişançı Əhməd Paşanı, şeyxülislamlığa isə İmam Mehmed Əfəndini gətirən üsyançılar istəklərini üləmadan ibarət bir heyətlə Ədirnəyə bildirmək istəsələr də, bu heyət Feyzullah Əfəndinin əmriylə həbs olundu. Başlanğıcda heç nədən xəbəri olmayan II Mustafa, sonradan bostancıbaşının göndərdiyi gizli məktubla hər şeyi öyrəndi. Üsyançıların göndəridiyi heyətin həbs olunmasına hirslənən II Mustafa öncə şeyxülislam və oğlanlarını vəzifədən alaraq Ərzuruma sürgün etdi. Daha sonra isə İstanbuldakı əleyhdarları ilə razılığa gəlməyə çalışdı. left|thumb|Ədirnə hadisələri sonunda [[taxta çıxan III Əhməd]] Yeniçərilər, cəbəcilər, bostancılar və əhalidən ibarət 60 minlik üsyançı dəstə Ədirnəyə doğru irəliləməyə başladı. II Mustafa isə Ədirnədə bir tərəfdən müdafiə tədbirləri alır, bir tərəfdən də yeni hökumət təşkil edirdi. İstanbuldan yola çıxanlar Silivriyə çatanda II Mustafanın kiçik qardaşı Şahzadə Əhmədi taxta keçirmək istədiklərini bildirdilər. Buna görə də II Mustafa Ədirnədəki birlikləri Həsən Paşa idarəsində Çorluya göndərdi. Ancaq Həsən Paşa İstanbuldan gələn dəstələrlə mübarizə aparmaqdan çəkindi. Sərdar təyin olunan Sədrəzəm Rami Mehmed Paşa isə Ədirnə ətrafında müdafiə tədbirləri görürdü. Daha sonra əsgəri həvəsləndirmək üçün II Mustafa da sədrəzəmin yanına getdi. Beləliklə, Osmanlı ordusu İstanbul və Ədirnə qüvvələri olaraq iki hissəyə ayrıldı. Ancaq qısa müddət sonra Ədirnə qüvvələrinin də İstanbuldan gələn üsyançılara qoşulması ilə bu vəziyyət sona çatdı. II Mustafa qardaşı Şahzadə Əhmədin lehinə taxtdan çəkildi. Bunun ardından başda Sədrəzəm Rami Mehmed Paşa olmaqla, digər hökumət adamları da qaçaraq gizləndilər.
Bu əsnada qaçmağa çalışan Feyzullah Əfəndi indiki Bolqarıstan sərhəddində ələ keçirilərək yarı-çılpaq şəkildə Ədirnəyə gətirildi. Təhqir edilərək işgəncə edildi və öldürüldü. Oğlu Fətullah Əfəndi də İstanbulda qətlə yetirildi. Digər övladları və qohumları bir müddət Yeddiqüllə zindanlarında saxlanıldı, ardından Kipr adasına sürgün edildilər.
Bu hadisədən sonra Ədirnədə taxta çıxan III Əhməd İstanbula dönmüş və bundan sonra heç bir Osmanlı padşahı İstanbulu tərk edərək uzun müddətli Ədirnədə yaşamamışdır. Yeni padşahın ilk illərində üsyançılar söz sahibi olsalar da, daha sonra müqavimətləri qırıldı.
Rok düşərgəsi 2 (film, 2010)
Rok düşərgəsi 2 — Rok düşərgəsi filminin ikinci hissəsi.
Qustav Yohan Billberq
Qustav Yohan Billberq (Gustaf Johan Billberg, ) — İsveç botaniki, zooloqu, təbiətşünası, hüqüqşünası, Peterbuq Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü.
ResearchGate
ResearchGate — Avropanın alimlər və tədqiqatçılar üçün sənədlər paylaşmaq, elmi və akademik sual və cavab, elmmetrik göstəricilərin paylaşılması, kitab, məqalə və elmi jurnalların arxivləşdirilməsi üçün də uyğun bir elmi indeksləndirmə və xülasələndirmə bazası hesab edilir. Sərbəst və açıq bir kommersiya sosial şəbəkəsi olmasına baxmayaraq yalnız akademik dərəcəsi olanlar bu bazaya qoşula bilirlər. 2014-cü ildə Təbiət tərəfindən hazırlanan bir araşdırmaya və Times Ali Təhsildəki 2016 məqaləsinə görə, digər xidmətlərin daha çox qeydiyyatdan keçmiş istifadəçisi olmasına baxmayaraq, aktiv istifadəçilər baxımından ən böyük akademik sosial şəbəkədir və 2015–2016-cı illərdə aparılan bir araşdırma, demək olar ki, bir çox alimlərin Google Scholar profilləri olduğunu göstərir.
Xüsusiyyətləri
New York Times bu saytı Facebook, Twitter və LinkedIn-in bir proqramı olaraq xarakterizə etdi. Sayt üzvləri digər fərdilərin izləməkdən əlavə bir araşdırma marağını "izləyə" bilər. İstifadəçilərin nəzərdən keçirilmiş məqalələrə qısa rəylər yazması üçün, blog yazma xüsusiyyəti var. ResearchGate, istifadəçilərinin oxşar maraqları olan digər şəxslər ilə əlaqə yaratmaq üçün istifadəçi profillərində dərc olunan məlumatları indeksləşdirir. Ayrıca istifadəçilərin məlumat paylaşa biləcəyi, paylaşılan sənədləri redaktə edə və ya gizli mövzuları müzakirə edə biləcəyi xüsusi söhbət otaqları var. Kəşfiyyat, ünsiyyət və əməkdaşlıq bu sosial şəbəkənin əsas hədəflərindəndir.
Yaranması
ResearchGate 2008-ci ildə şirkətin baş direktoru olaraq qalan viroloq doktor İjad Madisch, şirkətin baş direktoru olaraq qalır, həkim doktor Sören Hofmayer və kompüter alimi Horst Fickenscher ilə quruldu.
Şirkətin ilk maliyyələşdirmə turuna, 2010-cu ildə, Benchmark vençur kapitalı firması rəhbərlik etdi. Benchmark ortağı Matt Cohler idarə heyətinin üzvü oldu və Berlinə köçmək qərarında iştirak etdi.
The New York Times qəzetinin yazdığına görə veb sayt bir neçə xüsusiyyətdən başlamış, daha sonra alimlərin məlumatları əsasında hazırlanmışdır. 2009-cu ildən 2011-ci ilə qədər sayt istifadəçilərinin sayı 25.000-dən 1 milyona qədər artdı.
Brebem (Formula-1 komandası)
Tarix
Brebem, yarışçı olaraq çox şanslı idi. 1955-ci ildə, o, yarış karyerasını inkişaf etdirmək üçün Britaniyaya getmiş, Cooper komandası ilə müqavilə imzalamış və 1958-ci ildə Formula 1 yarışında iştirak etmişdir. 1959-1960-cı illərdə o həmin dövrün yeni arxa mühərrik dizaynlı avtomobili ilə bu komandaya çempionluq gətirir. Daha sonra bu digər komandalar tərəfindən təkrarlandığı halda, Brebhem inkişaf üçün təkid edirdi və bununla da T 53 modeli yaradıldı. Monakodan sonra 5 ardıcıl qalibiyyəti Niderland Qran pri, Belçika, Fransa, Britaniyada alır və həmçinin digər pilot, Mclaren  ikinci və üçüncü yerlər qazanır. Lotus və Ferrari komandalarının daha da inkişafı və orta mühərrik yanaşması Cooper komandasını geriləməsinə səbəb oldu. Hələ 1959-cu ildə Tauranac'la iş birliyi quran Brebem komandanı tərk etdi. Brebem və Tauranac ilk əvvəl avtomobil hissələri və yol avtomobilərinin Jack Brabham Motors avtosalonunda satışı ilə məşğul olurlar. Modellərin adlarını BT «Brabham Tauranac» adlandırırdılar. Daha sonra Motor Racing Developments, Ltd şirkəti yaradırlar.
Brebem və Tauranac
Yeni komandanın ilk debütü 1962-ci ildə Hollandiya Gran pri-də baş tutur. Lotus-dan alınmış şassi ilə Brebem, mövsümün ilk 5 yarışını həyata keçirir və burada yalnız bir xal qazanır. Daha sonra Brebem BT3-lə Almaniya Qran pri-də iki dəfə dördüncü yer qazandı.
Ron Tauranac (1971)
Tauranac, 1971-ci il mövsümündə iştirak üçün, ikiqat dünya çempionu Grem Hill və avstraliyalı Timothy Schenken ilə müqavilə imzalayır. Yarışda Brebem BT34 istifadə olunur. Nəticədə, komanda, 7 xal qazanaraq axırıncı yerdə qərarlaşır. Səbəb etibarsız və çox zəif sürətə malik avtomobilin istifadəsi idi. Brebemin komandanı tərk etməsindən sonra, Tauranac daimi sponsor axtarışı və iki işi paralel idarə etmək gücündə olmadığını başa düşür və nəticədə 1971-ci ildə komanda $ 100000 məbləğində Britaniyalı iş adamı Berni Ecclestone, keçmiş menecer Jochen Rindt  və əvvəl komanda sahibi olmuş Connaught Engineering-ə satır. O, avstraliyaya geri dönsə də, 1974-cü ildə yenidən Britaniyaya qayıdaraq yarış şassilərini Ralt adı altında satışına başlayır.
Berni Ecclestone(1972-1987)
1975-ci ildə komandanın sponsoru Martini və 1978-ci ildə isə Parmalat olmuşdur. Nelson Pike 1981 və 1983-cü illərdə iki dəfə dünya çempionluğu qazanmışdır.
Joachim Luhti
Ecclestone, 1988-ci ildə komandanı Alfa Romeo, daha sonra Joachim Luhti-ə satır. Satışla bağlı hüquqların verilməsi uzun müddət davam etdiyinə görə, komanda 1988-ci il yarışına qeydiyatdan keçmək üçün gec qalır. Buna görə də Judd şirkətinin hazırladığı BT58 modeli, 1959-cu ilin əvvəlinə hazır olur. Komandanın pilotları Martin Brundle və Stefano Modena idi. Komanda Konstruktorlar Kubokunda mövsümü 8-ci yerdə bitirmiş və Monako Qran pri'də Martin üçüncülük qazanmışdır. 1989-cu ilin ortalarında Luhti vergidən yayındığına görə həbs edilir və bir sıra şirkətlər komandanın mülkiyyət hüquqlarına sahib olmaq üçün mübahisəyə başladılar. Nəticədə, Breben komandasının hüquqları, Middlebridge Group Limited şirkətinin sahibi, yaponiyalı  milyarder Kodzi Nakauchi verilir.
Musalı (Saatlı)
Musalı — Azərbaycan Respublikasının Saatlı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
Əhalisinin sayı 1025 nəfərdir.
Toponimikası
Saatlı r-nunun Nərimanov i.ə.v.-də kənd. Mil düzündədir. Yaşayış mən­təqəsini vaxtilə Musa adlı şəxs və onun nəs­linə mənsub ailələr saldığına görə belə adlan­dırılmışdır.
Bulbophyllum ruficaudatum
(Bulbophyllum ruficaudatum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Zeynep Dizdar
Zeynep Dizdar (14 iyul 1976, İstanbul), Türk pop musiqiçisi, söz yazarı.
Skalyar kəmiyyət
Skalyar kəmiyyət — Fizikada yalnız ədədi qiymətləri ilə xarakterizə edilən fiziki kəmiyyətdir. Skalyar kəmiyyətlər vektor və tenzorlardan fərqli olaraq dəyərini müəyənləşdirən istiqamətə malik deyillər. Skalyar kəmiyyətlərə zaman(t), kütlə(m), temperatur(T(, sıxlıq(Ro), enerji(W), uzunluq(l), tezlik(Nü) , həcm(V) , maddə miqdarı(mol) , parlaqlıq intensivliyi(E) , konsentrasiya(n/V) , iş , təzyiq , güc , elektrik potensialı və s. kəmiyyətlər daxildir.