cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Danışıqlar
Tərəfdaşın duyğularının təsiri
Tərəfdaşın duyğuları danışıq tərəfinin duyğularına və davranışlarına iki əsas təsir göstərə bilər: təqlid — qarşılıqlı və ya tamamlayıcı. Məsələn, məyusluq və ya kədər mərhəmətə və daha çox əməkdaşlığa səbəb ola bilə. Butt et al. tərəfindən edilən bir araşdırmada. (2005), real çox fazalı danışıqları simulyasiya edən bir çox insan, tərəfdaşın duyğularına bir-birini tamamlayan deyil, qarşılıqlı olaraq reaksiya verdiyini qeyd etdi. Xüsusi duyğuların rəqibin seçilmiş hisslərinə və strategiyalarına fərqli təsir göstərdiyi aşkar edildi:
Laboratoriya işləri ilə bağlı problemlər
Danışıqlar olduqca mürəkkəb qarşılıqlı fəaliyyətdir. Bütün mürəkkəbliyini ələ keçirmək çox çətin bir işdir, təkcə bunun yalnız bəzi tərəflərini təcrid etmək və nəzarət etmək. Bu səbəblə danışıq işlərinin əksəriyyəti laboratoriya şəraitində aparılır və yalnız bəzi məqamlara diqqət yetirilir. Laboratoriya işlərinin üstünlükləri olsa da, emosiyaların öyrənilməsində böyük çatışmazlıqlar var:
Laboratoriya tədqiqatlarında duyğular ümumiyyətlə idarə olunur və buna görə nisbətən 'soyuq' (sıx deyil) olur. Bu 'soyuq' duyğular effekt göstərmək üçün kifayət olsa da, danışıqlar zamanı tez-tez yaşanan 'isti' duyğulardan keyfiyyətcə fərqlidir.
Real həyatda insanlar hansı danışıqların aparılacağını seçirlər ki, bu da emosional bağlılığa, motivasiyaya və maraqlara təsir göstərir, lakin laboratoriya tədqiqatlarında bu belə deyil. Laboratoriya tədqiqatları nisbətən az sayda müəyyən edilmiş duyğulara diqqət yetirməyə meyllidir. Real həyatda ssenarilər daha geniş miqyasda duyğulara səbəb olur.
Duyğuların kodlaşdırılması ikiqat cəlbediciliyə malikdir: üçüncü tərəf tərəfindən edildiyi təqdirdə bəzi duyğular aşkarlanmaya bilər, çünki danışıqlar aparan tərəf strateji səbəblərə görə onları sublimasiya edir. Öz-özünə hesabat tədbirləri bunun öhdəsindən gələ bilər, lakin ümumiyyətlə prosesdən əvvəl və ya sonra doldurulur və proses zamanı doldurulsa buna mane ola bilər.
Çoxpartiyalı
300px|thumb|right|Tromso Universiteti və Toronto Universitetinin tələbələri Polşa Senatında 5-ci Beynəlxalq Danışıqlar Turniri — Varşava danışıqları raundu (2014). İkidən çox tərəfin iştirak etdiyi danışıqlar daha az araşdırılsa da, iki tərəfli danışıqların bəzi nəticələri hələ də daha çox tərəflə tətbiq olunur. Belə nəticələrdən biri odur ki, danışıqlarda iki danışıq tərəfi arasında dil oxşarlığının yaranmasına rast gəlinir. Üç tərəfli danışıqlarda hələ də dil oxşarlığı yarandı və danışıqlardan ən çox qazanan tərəf digər tərəflərdən dil oxşarlığını qəbul etdikdə nəticələr xüsusilə təsirli oldu .
Komanda
Qloballaşma və böyüyən biznes meylləri səbəbindən komandalar şəklində danışıqlar geniş mənimsənilir. Komanda mürəkkəb danışıqları pozmaq üçün səmərəli əməkdaşlıq edə bilər. Bir komandada bir ağıldan daha çox dağılmış bilik və hikmət var. Yazmaq, dinləmək və danışmaq, komanda üzvlərinin məmnun etməli olduğu xüsusi rollardır. Bir komandanın tutum bazası səhvlərin miqdarını azaldır və danışıqlarda tanışlığı artırır .
Bununla birlikdə, bir komanda öz potensialının tam imkanlarından lazımınca istifadə edə bilməyəcəyi təqdirdə effektivlik yarana bilər. Komanda danışıqlarının səmərəliliyinin bir amili həmrəylik davranışı ilə ortaya çıxan bir problemdir. Həmrəylik davranışı bir komanda üzvünün digər komanda üzvlərinin faydalarını artırmaq üçün öz faydasını (xeyirini) azaltdıqda baş verir. Bu davranış, maraq ziddiyyətləri artdıqda meydana gələ bilər. Danışıqlar rəqibinin faydası / ehtiyacları hər komanda üzvünün maraqlarına uyğun gəlmədikdə, komanda üzvləri güzəşt etməyə və komanda arasında qazanılan faydanı balanslaşdırmağa başlayırlar.
Intuitiv olaraq, bu, kooperativ bir yanaşma kimi hiss edilə bilər. Bununla birlikdə, komanda kooperativ və ya əməkdaşlıq xarakterində danışıqlar aparmağı hədəfləsə də, nəticə, xüsusən inteqrasiya mümkün olduqda, mümkün qədər az uğurlu ola bilər. Müxtəlif danışıqlar məsələsi hər komanda üzvü üçün fərqli əhəmiyyət kəsb etdikdə inteqrativ potensial mümkündür. İnteqrasiya potensialı tez-tez hər bir üzvün maraqları və üstünlüklərini bilməməsi səbəbindən qaçırılır. Nəticədə, bu, daha zəif danışıqlar nəticəsinə gətirib çıxarır.
Beləliklə, hər bir üzv danışıqlardan əvvəl seçimlərini açıqlasa, komanda daha effektiv çıxış edə bilər. Bu addım komandaya qarşı tərəfin danışıq tərəfi ilə əlaqədə olduqları zaman nəzərə ala biləcəyi kollektivin birgə prioritetlərini tanımağa və təşkil etməyə imkan verəcəkdir. Bir komandanın paylaşılan məlumatları və ümumi maraqları müzakirə etmək ehtimalı daha yüksək olduğu üçün komandalar müxtəlif sahələrdən olan mütəxəssislərin bənzərsiz fikirlərini inkişaf etdirmək və daxil etmək üçün fəal səy göstərməlidirlər. Əsasən kompüter tərəfindən dəstəklənən birgə tapşırıqlara diqqət yetirən Daniel Thiemann tərəfindən aparılan araşdırmalar, Preference Maarifləndirmə metodunun ortaq prioritetlər haqqında biliklərin artırılması üçün təsirli bir vasitə olduğunu və danışıqlar mövzusunun ən vacib olduğu komandanın qərar verməsinə köməkçi oldu.
Qadınlar
Danışıqlardakı strategiyaların bir çoxu cinslər arasında fərqlidir və bu, müxtəlif qadınlar üçün nəticələrdə dəyişikliklərə səbəb olur, əksər hallarda qadınlar bunun nəticəsində danışıqlarda daha az uğur qazanırlar. Bu, bir sıra amillərdən, o cümlədən qadınların danışıq apararkən özünü müdafiə etməsinin daha çətin olduğunu göstərdi. Bu tapıntıların bir çoxu, digər müdafiəçi qadınlar, özünü müdafiə edən kişilər və digər müdafiəçi kişilərlə müqayisədə danışıqlarda özünü müdafiə edən qadınların qarşılaşdığı sosial qarşıdurma ilə yanaşı güclü maliyyə təsirlərinə malikdir. Bu sahədə aparılan araşdırmalar, həkim köməkçiləri kimi qadınlar kimi daha çox xüsusi sahələrə əlavə olaraq platformalarda araşdırılmışdır. Bu davranış növü ilə əlaqəli qarşı-qarşıya qalma, özünü müdafiə etmək kişinin, kişinin isə alternativ olduğu üçün daha qadın hesab edildiyi ilə əlaqələndirilir. Kişilər isə, özünü müdafiə etmədikləri üçün hər hansı bir qarşıdurma ilə qarşılaşmırlar.
Bu tədqiqat kompensasiya ilə bağlı danışıqlarda iştirak edən namizədləri qiymətləndirən bir çox araşdırma ilə dəstəklənmişdir. Bu araşdırma, danışıqlara başlamış qadınların danışıqlara başlamış kişilərdən daha zəif qiymətləndirildiyini göstərdi. Xüsusi bir quruluşun başqa bir dəyişikliyində, kişilər və qadınlar kişi və qadınların ya bir kompensasiya paketini qəbul etməsini və ya danışıqlara başlamasını qiymətləndirdi. Kişilər danışıqları başlatmaq üçün qadınları daha zəif qiymətləndirdi, qadınlar həm kişiləri, həm də qadınları danışıqların başlanması üçün daha zəif qiymətləndirdi. Bu xüsusi eksperimentdə qadınlar əsəblərini dilə gətirərək bir kişi ilə danışıqlara başlamaq ehtimalı az idi, lakin danışıqların başqa bir qadınla başlatması ilə bağlı heç bir dəyişiklik olmadı.
Tədqiqat ayrıca şəxslərin danışıqlarda cavab verməsinin qarşı tərəfin cinsindən asılı olaraq dəyişməsi anlayışını dəstəkləyir. Bütün kişi qruplarında aldatma istifadəsi danışıqlar aparan tərəflər arasında etimad səviyyəsində heç bir dəyişiklik göstərmədi, lakin qarışıq cinsli qruplarda qarşı tərəfin uyğunlaşma strategiyasından istifadə edildiyi məlum olanda aldadıcı taktikalarda artım müşahidə edildi. Bütün qadın qruplarında, fərdlərin danışıqlar taktikasında aldatma tətbiq etmədikləri zaman bir çox dəyişiklik baş verdi.
Akademik danışıqlar
Akademik dünya özünəməxsus idarəetmə sistemini özündə cəmləşdirir ki, orada bəzi müəllim heyəti, akademik bölmələrdə məskunlaşır və kafedralar və ya rəhbərlər tərəfindən nəzarət olunur. Bu kafedralar, rəhbərlər öz növbəsində akademik bölmələrin yerləşdikləri kollecin dekanları tərəfindən nəzarət olunur. Danışıqlar fakültələrin, kafedraların, rəhbərlərin və dekanların hazırlıqlarının az olduğu bir sahədir; doktorluq dərəcələri akademik təcrübələrinə görə adətən yüksək ixtisaslaşmış bir ərazidədir. Bununla birlikdə, akademik mühit danışıqların aparıldığı vəziyyətləri tez-tez təqdim edir. Məsələn, bir çox fakültə tədqiqat aparacaqlarını və elmi əsərlərini dərc edəcəklərini gözləyir. Tədqiqatlarının avadanlıq, yer və yaxud maliyyə tələb etdiyi bu fakültələr üçün "başlanğıc" paketinin danışıqları onların uğurları və gələcək tanıtımı üçün vacibdir. Ayrıca, kafedra müdirləri çox vaxt vəziyyətlərdə olurlar, adətən resurs bölüşdürülməsi ilə əlaqələndirirlər ki, burada bölmə adından dekanı ilə danışıqlar aparılsın. Və dekanlar eyni zamanda tələbə müvəffəqiyyətinə, tədqiqat işlərinə və daha çox üstünlük verən mühit yaratmağa imkan verən tədqiqat sahəsi və ya əməliyyat fondları kimi məhdud mənbələri optimallaşdırmalı olduqları kolleclərə nəzarət edirlər.
İnteqrativ danışıqlar əsasən akademik danışıqlarda aşkar olunan bir növdür — burada kadr arasında etimad və uzunmüddətli münasibətlər dəyərləndirilir. Xüsusi olaraq akademik şəraitdə faydalı olduğu üsullara aşağıdakılar daxildir: (1) ev tapşırığını yerinə yetirmək — istəyinizi faktlarla əsaslandırmaq; (2) dəyərinizi bilmək; (3) fəal dinləmək və deyilənləri qəbul etmək,(4) özünüzü ayaqqabılarına qoymaq, (5) soruşmaq — danışıq istəməkdən başlayır, (6) dərhal əməl etməmək, (7) emosiya idarə etmək və (8)) əsas iş nöqtəsi olaraq mümkün qədər hər iki tərəfin maraqlarına cavab verməyə yönəlmiş bir "müdrik razılaşma" prinsipini nəzərə alaraq. Callahan və s. Məqalələri və Amekudzi-Kennedy və s. akademik danışıqların bir neçə nümunəsini ehtiva edir.
Etimologiya
"Danışıqlar" sözü XV əsrin əvvəllərində Köhnə Fransız mənfəətindən Latınca "negotiatio" — "yox" və otium — "istirahət" sözlərindən yaranmışdır. Bu terminlər "iş, ticarət, nəqliyyat" mənasını verir. 1570-ci illərin sonlarına qədər danışıqlar "qarşılıqlı razılıq axtarışında ünsiyyət" anlayışına sahib oldu. Bu yeni giriş və bu məna ilə "iş aparmaqda" "bazarlıq" işinə bir dəyişiklik göstərdi.
Xızır xoca
Xızır xoca xan— Moğolustan hakimi, Cığatay xanı, hakimiyyət illəri 1389-1399; Tuğluq Teymur xanın oğlu.
Həyatı
Qardaşı İlyas xocanın öldürülməsindən sonra ulusbəyi Əmir Qəmərəddin Duqlat Tuğluq Teymur xanın bütün övladlarının qılıncdan keçirilməsini gərəkli bildi. Əmir Xudadad ulu xanın kiçik oğlu Xızır xocanı qaçırıb, Bədəxşanda gizlətdi. Bəzi qaynaqlara görə Əmir Xudadad onu Moğolustanın xanı elan etdi.Əmir Xudadad əmisi Əmir Qəmərəddin Duqlata qarşı çıxıb, mərkəzi Qaşqara köçürdü.Xanlığı faktiki olaraq Əmir Xudadadın anası Mirək ağa idarə edirdi.
1377-ci ildə Əmir Teymur Qaşqara yürüş etdi. Əmir Xudadad Xızır xoca oğlanı da götürüb qaçdı. Əmir Teymur Mirək ağanı əsir götürüb sarayına döndü. Mirək ağa 1390-cı ilə qədər, yəni vəfatına qədər orda yaşadı.
Əmir Teymur 1390-cı ildə Əmir Qəmərəddin Duqlatı döyüşdə məğlub etdi. Əmir Qəmərəddin Duqlat İrtış ətrafına qaçdı. Xızır xoca bütün Moğolustanın hakimi oldu.
Xızır xoca hakimiyyəti dövründə Qaraxocanı və Turfanı ələ keçirib, o ətrafın əhalisini İslama dəvət etdi.
Ağadadaş Ağayev
Ağayev Ağadadaş Həmid oğlu — azərbaycanlı müğənni, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2006).
Həyatı
Ağadadaş Ağayev 1956-cı ildə Cəlilabad rayonunun Hasıllı kəndində anadan olub. 1972–1977-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunda təhsil alıb. Bir müddət Cəlilabad rayon Hasıllı kənd orta məktəbində müəllim işləyib (1977–1983). 1981-ci ildə ilk dəfə mahnılarını audio-kaset variantında yayıb. Həmin il "İstedadlar axtarırıq" müsabiqəsinin qalibi olub. 1983-cü ildə Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasında ilk solo konsertini verib. 1984-cü ildən Filarmoniyada Azərbaycan Dövlət Mahnı və Rəqs Ansamblının solisti kimi fəaliyyətə başlayıb. 1988-ci ildən Azərbaycan Televiziyasının solistidir. 1994-cü ildə Azərbaycan Dövlət İncəsənət Universitetinin mədəni-maarif fakültəsini bitirib. Əməkdar artist (1998), xalq artistidir(2006). 4 oğlu (Kamil, Səbuhi, Seymur, Həmid) 1 qızı (Leyla) var.
Hazırda xərçəng xəstəliyindən əziyyət çəkir.
O, 13 yanvar 2012-ci ildə Yeni Azərbaycan Partiyasına üzv qəbul edilmişdir.
İstixana (Samux)
İstixana — Azərbaycan Respublikasının Samux rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 14 iyul 1998-ci il tarixli, 524-IQ saylı Qərarı ilə Samux rayonunun faktiki mövcud olan İstixana kəndi dəqiqləşdirmə qaydasında Qovlarsarı kənd inzibati ərazi vahidi tərkibində rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatına daxil edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ saylı Qərarı ilə Samux rayonunun Qovlarsarı kənd inzibati-ərazi vahidinin İstixana kəndi Ziyadlı kənd inzibati-ərazi vahidinin tərkibinə verilmişdir.
Yellouston çayı
Yellouston — ABŞ-nin şimali-qərbində çay. Missuri çayının sağ qolu. Uzunluğu təqribən 1600 km, hövzəsinin sahəsi 182.3 min km²-dir. Qayalı dağlardan başlanır. Yuxarı axını Yellouston milli parkının ərazisindədir. Kanyonlar (dərinliyi 360 m) və şəlalələr əmələ gətirir. Qar və yağış suları ilə qidalanır. Montana ştatında suvarmada geniş istifadə edilir.
Yeloquy
Yeloquy — Rusiya Federasiyasının Krasnoyarsk ölkəsində çay. Yeniseyin sol qolu. Uzunluğu 464 km, hövzəsinin sahəsi 25100 km²-dir. Ob – Yenisey suayırıcısından iki qolla başlanır. Qərbi Sibir düzənliyinin şərq kənarı ilə axır. Qarışıq mənbədən qidalanır. Oktyabrdan mayadək donmuş olur. Ağac axıdılır. Kelloq yaşayış məntəqəsindən gəmiçiliyə yararlıdır.
İstixana (Samux)
Əhalisi
Əhalisinin sayı 684 nəfərdir.
Əmir Qəmərəddin Duqlat
Əmir Qəmərəddin Duqlat — Moğolustanın hakimi.
Həyatı
Nə Əmir Qəmərəddin Duqlat Əmir Teymur Barlası, nə də Əmir Teymur Əmir Qəmərəddini darmadağın edə bilirdi. Əmir Qəmərəddin onun sonuna çıxmaq üçün Qızıl Orda hakimi Toxtamışla əlaqəyə girmişdi.
Əmir Teymur 1390-cı ildə Əmir Qəmərəddin Duqlatı döyüşdə məğlub etdi. Əmir Qəmərəddin Duqlat İrtış ətrafına qaçdı. Həmin çağdan onun haqqında bir tarixi məlumat yoxdur.
Ziçi adaları
Ziçi adaları — Frans-İosif Torpağına daxil olan adalar qrupu. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisinə daxildir. Qrupa daxil olan adalar buzlaqlar vastəsi ilə bir-birinə bir birləşir.
Arxipelaqa daxil olan adaların siyahısı (Şimaldan cənuba): Arxipelaqın ən şimal nöqtəsi Kral-Aleksandr adasında yerləşən Bem burnudur.. Ən cənub nöqtəsi isə Çamp adasında yerləşən Fiume burnudur. Bu burunlar arasında məsafə 114 km-dir. Arxipelaqın qərb nöqtəsi olan Armitic burnu Luici adasında, şərq nöqtəsi isə Payer adasında yerləşir. Arxipelaqın ən hündür nöqtəsi 620 m olan zirvə Viner-Nyoyştad adasında yerləşir (Forbs buzlağı).
Adalar macar qrafı Ziçinin şərəfinə adlandırılır. O, 1872-1874-cü illər Avstriya-Macarıstan Qütb ekspedisiyasını maliyyələşdirən şəxslərdən biri olmuşdur.
Ələsgər Novruzov
Ələsgər Xanlar oğlu Novruzov — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı; Xocalı soyqırımı şəhidi.
Həyatı
Ələsgər Novruzov 1 avqust 1949-cu ildə Laçın rayonunun Kürdhacı kəndində anadan olmuşdur. 1966-cı ildə Kürdhacı kənd orta məktəbini(hal-hazırda Kürdhacı kənd Ə. Novruzov adına orta məktəb) əla qiymətlərlə bitirmişdir. 1968–1970-ci illərdə Ermənistan Sovet Sosialist Respublikasının Leninakan şəhərində hərbi xidmətdə olmuşdur. 1971-ci ildə Şuşa Pedaqoji Texnikumuna daxil olmuş və 1973-cü ildə oranı bitirərək bədən tərbiyəsi müəllimi ixtisasını almışdır. Həmin ildən öz doğma kəndlərindəki məktəbdə ixtisası üzrə əmək fəaliyyətinə başlamışdır. İşlədiyi müddət ərzində müəllim və şagird kollektivinin böyük hörmətini qazanmıdır. Əmək fəaliyyətinə başladığı ilk günlərdən məktəbin futbol və voleybol meydançalarında yenidənqurma işləri aparmış, uşaq və gənclərin idmana marağını artırmışdır. Ələsgər müəllim kənd camaatı arasında da dərin nüfuz sahibi olmuş, yaxşı müəllim olmaqla yanaşı kiçiklərə qayğı, böyüklərə hörmət göstərən nəcib bir insan kimi tanınmışdır. 1979-cu ildə Xocalıya gəlmiş, 1 saylı məktəbdə ixtisası üzrə müəllimlik fəaliyyətini davam etdirmişdir. 1990-cı ildən şəhid olana qədər Xocalı RTŞ-nin təsərrüfat bürosunun müdiri işləmişdir.
Döyüşlərdə iştirakı
Ələsgər Novruzov məsuliyyətli bir işçi olmaqla bərabər Qarabağ döyüşlərində özünü qorxmaz döyüşçü, mahir atıcı, gözəl idmançı, qayğıkeş komandir və dostluqda əvəzedilməz bir insan kimi tanıtmışdır.
Yüksək keyfiyyətli printer
Həmçinin bax
Yüksək keyfiyyətli çap
Ələsgər Novruzov
Döyüşlərdə iştirakı
Qarabağ müharibəsinin başlandığı ilk günlərdən tam gizli şəkildə yaradılmış Xocalının müdafiə komitəsinin ilk 5 nəfər üzvündən biri olmuşdur. O, 1988-ci ilin fevralından müdafiə üçün gizli silahlı dəstələrin yaradılmasında və onların silahlandırılmasında böyük rol oynamışdır.
1988-ci il sentyabrın 18-də Xankəndidən minlərlə erməni qulduru Xocalıya hücüm edərkən onlara qarşı silahlı müqavimət göstərən 30–40 nəfər igid Xocalı oğlanlarından biri də Ə. Novruzov oldu. Mahir atıcılıq məharətini burada ilk dəfə nümayiş etdirdi, onlarla ermənini məhv etdi və erməni quldurlarının geri oturdulmasında yaxından iştirak etdi.
Həmin günlərdə Xankəndidə azərbaycanlılar döyülüb, təhqir edilir, qovulur, ələ salınırdılar. Bu vaxt Ə. Novruzov öz şəxsi maşını ilə həyatını təhlükəyə ataraq bir neçə dəfə Xankəndiyə girib qızları, qadınları xilas etmişdir.
Getdikcə vəziyyət gərginləşdiyindən yaradılmış gizli silahlı dəstələrdən birinə Ə. Novruzov rəhbərlik etmiş, qeyri-rəsmi komandir kimi tanınırdı.
Xocalının ilk özünümüdafiə dəstələrinin, sonralar isə batalyonun döyüşçülərinə atıcılıq məharətinin, silahlardan istifadə etmək bacarığını öyrədirdi.
Xocalı müdafiə komitəsinin üzvləri ilə birlikdə ermənilərin atəş nöqtələrinin dağıdılması, erməni quldur dəstələrinin məhv edilməsi üçün əməliyyat planlarının hazırlanması və həyata keçirilməsində daima fəal iştirakçı olmuşdur.
1989-cu ilin payızında Daşbulaq kəndində erməni quldurları azərbaycanlılara hücüm edərkən Ə. Novruzov döyüş yoldaşı M. Şükürovla birlikdə ermənilərə arxadan hücüm etmiş, atəşi öz uzərlərində götürərək döyüşə girmişlər. Ermənilər qəfil hücümdan özlərini itirmiş, onlarla itki vermişlər. Ə. Novruzov döyüş yoldaşı ilə sağ-salamat aradan çıxmış, Daşbulaq kəndindən olan 300 nəfərə qədər əhalini sağ-salamat qurtarmışlar.
1990-cı ildə İrəvandan Xankəndinə uçan təyyarələrin qarşısını almaq üçün Ə. Novruzov döyüş yoldaşlarından R. Həsənovla birlikdə uçuş zolağını parıldadıb xeyli müddət təyyarələrin enməsinin qarşısını almışdır.
1991-ci ildə keçirilən əməliyyatların əsas iştirakçılarından biri olmuş Ə. Novruzov dəmir yolunu dağıdılıb Xankəndinə gedən yolun bağlanmasında Xankəndi-Norağuğ yolunda 2 maşın 20-yə qədər erməninin məhv edilməsində yaxından iştirak etmiş, misilsiz qəhrəmanlıq göstərmişdir.
25 fevral 1992-ci il tarixində Ə. Novruzov öz rəhbərlik etdiyi dəstəyə bildirdi ki, döyüş ağır olacaq, ona görə də patrona qənaət etmək lazımdır, havayı güllə atıb mövqeyimizi bildirməmək lazımdır. Təxminən gecə saat 11-ə qalmış başlanan döyüşdə Ə. Novruzovun dəstəsi misilsiz qəhrəmanlıqlar göstərdi. Ə. Novruzov sərrast atıcı olduğundan 20-yə qədər erməni quldurunu məhv etdi. Səhər saat 5-ə qədər öz mövqelərindən çəkilməyən döyüşçülər artıq ermənilərin cinahından çəkilməyə məcbur oldular. Xocalıda olan yeganə beşmərtəbə binaya tərəf döyüşə-döyüşə çəkilərkən Ə. Novruzov ağır güllə yarası almışdır. O son gülləsinə qədər döyüşmüş sonra huşsuz qalmışdır. Ermənilər onu huşsuz halda işgəncələr verərək qətlə yetirmişlər (Bu haqda Respublika Prokurorluğunun istintaq qrupunda izahat və məlumatlar vardır).
Ailəsi
Ailəli idi, üç övladı yadigar qalıb.
Milli Qəhrəman
Ölümündən sonra "General Məhəmməd Əsədov" mükafatına layiq görülmüşdür.
Ələsgər Novruzovun meyidi 4 nəfər erməni əsiri ilə dəyişdirilib alınmışdır. Laçın rayonunda, doğma kəndi Kürdhacıda dəfn edilib.
Brikston funtu
Brikston funtunu buraxmaqda məqsəd yerli iqtisadiyyata investisiyanı həvəsləndirmək, istehsalçılar arasında qarşılıqlı dəstək mühiti yaratmaq, yerli istehsalla yerli ticarət şəbəkələri arasında əlaqə yaratmaqdır. £ B 1, B £ 5, B £ 10 və £ 20 B əskinazları vardır və üzərilərində yerli məşhurlar təsvir edilib. Şəhər şurası New Economics Foundation şirkəti ilə əskinaz layihəsinin tərtib edilməsi ilə bağlı saziş imzalayıb.
29 sentyabr 2011-ci ildə isə Brikston funtunun elektron versiyası buraxıldı.
Kağız pulların ikinci buraxılışında Brikston məşhurlarının şəkilləri yerləşdirildi. B £ 1 -də mədəniyyət arxivinin yaradıcısı Len Qarrisonun, B £ 5-də "Çikaqo Bullz" komandasının oyunçusu Lyol Denqin, B £ 10-də Devid Bounun, £ 20 B-də isə İkinci Dünya MÜharibəsində məxfi agent olmuş Violette Kabonun şəkilləri yerləşdirildi.
Əskinazların arxa tərəfində şəhərin görməli yerlərinin təsviri verilib. Bu Skatepark Стокуэлл, Electric Avenue, Nuclear Dawn və s.
Rictularia petrowi
Rictularia petrowi — dəyirmi qurdlar tipinin nematodlar sinfinə aid olan növ.
Xarici quruluşu
Ağız dəliyi dorsal istiqamətdə açılır. Onun yanında isə bir lateral sormac yerləşir. Erkə fərd 75 mm uzunluğunda olub. Maksimal eni 0,151-0,218 mm-dir. Kutikulanın üzərində 120 cüt daraq uzanır. Daraqlar basin arxadan başlayaraq bir-birindən 0,078-0,083 mm məsafədə olaraq quyruq qanadının ön hissəsinə qədər uzanır. Ağız kapsulunun dərinliyini 0,046-0,052 mm,eni isə 0,041-0,046 mm-dir. Qida borusunun ümumi uzunluğu 0,29-0,30 mm-dir. Spikulalar bir quruluşda olub, 0,208-0,228 mm uzunluğunda və 0,015 mm endədir. Spikulanın uzunluğu 0,078 mm-dir. Dişi fərd 25–28 mm uzunluğunda olub, maksimal eni 0,355-0,400 mm-dir. 130-a yaxın daraqlara malikidr. Birinci daraq basin axırından 0,072-0,083 mm. aıxırıncı daraq isə anusdan 2,5 mm məsafədə yerləşir. Ağız kapsulu 0,052-0,057*0,078 mm-dir. Qida borusu 4.8 mm uzunluğundadır. Sinir dairsəi qida borusunun əzələləvi hissəsindədir. Bulva isə qida borusunun axırına yaxın yerləşir. Anus quyruqdan 0,26 mm məsadəfə hündürlükdədir. Yumurta 0,036-0,37*0,026 mm-dir. .
Yayılması
Dünyada 6, Qafqazda 4, Azərbaycanda 4 növlə təmsil olunmuşdur. Bərdə və Quba rayonlarında yayılmışdır.
Bəyimdağ
Bəyimdağ-  Azərbaycan Respublikasının Şabran rayonu ərazisində, Zarat kəndindən cənub qərbdə dağ.
Hündürlüyü 936 m.
Toponimikası
Bəyim (Xeyran Nisə bəyim - Səfəvi dövlətinin siyasi həyatında mühüm rol oynamış, Səfəvi hökmdarı Məhəmməd Xudabəndənin arvadı, 1 şah Abbasın anası olmuşdur. Mənbələrdə Məd-i Ülya kimi adı çəkilən bu qadın 1578/79-cu illərdə Şirvana hücum etmiş Krım xanının vəliəhdi Adil Gireyə və Osmanlı qoşunlarına qarşı vuruşan Səfəvi ordusuna bilavasitə rəhbərlik etmiş və Səfəvilər bu döyüşdə qələbə çalmışdı. Bu hadisədən sonra şirvanda bir çox yer adları bu qadının adı ilə bağlanmışdı) və dağ komponentlərindən ibarətdir. Memorial toponim sayılır.
Həmçinin bax
Dəvəçi rayonu
Xarici keçid
http://kayzen.az
Drako Malfoy
Drako Malfoy — Harri Potter romanlar seriyasının personajlarından biri.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı
Drako Malfoy ilk dəfə Madam Malkinin Çəpəki küçədəki paltar dükanında Harri ilə rastlaşarkən oxuculara görünür. İlk görüşdə Malfoy qarşılaşdığı uşağın Harri Potter olduğunu bilmədiyinə görə ona laqeyd yanaşır. Malfoy təmiz qanlı sehrbaz nəslindən olduğuna görə fəxr edir, mələz qanlıları qınayır, maql ailəsində doğulanların isə ümumiyyətlə Hoqvartsda təhsil almaq hüququnun olmadığını deyir. Malfoy növbəti dəfə Harri ilə Hoqvarts Ekspress qatarında görüşür. Malfoy Ron Uizlinin ailəsinə qarşı xoş olmayan ifadələr işlətdikdən sonra Harri onun dostluq təklifini rədd edir və burdan da onlar arasında mənfi münasibətin əsası qoyulur. Roulinq qeyd edir ki, əslində Malfoy Harri ilə dost olmaq istəyir, çünki, "Harri məşhur idi və belə bir məşhurun dostu olmaq məktəbdə onun üçün əlavə nüfuz ola bilərdi." Lakin, Harri Drako ilə dostluq eləmək istəmir, çünki, o, "Harrinin çox sevdiyi Haqrid və Ron haqqında yaxşı fikirdə deyil". Seçici şlyapa uşaqları bölərkən, Drako Malfoy dekanı İksir dərsini tədris edən Severus Sneyp olan Slizerin fakultəsinə təyin olunur. Drako Harrini məktəbdən qovdurmaq üçün gecə duelinə çağırır, özü isə gizlincə məktəbin nəzarətçisi Fliçə Harrinin gecələr məktəbdə gəzdiyini xəbər verir, lakin, Harri gizlənərək ehtiyatlı şəkildə məsələni həll edə bilir.
Harri Potter və Sirlər Otağı
"Harri Potter və Sirlər Otağı" romanında atası Lusius Malfoyun Slizerin Qviddiç komandasının bütün üzvlərinə ən son model "Nimbus 2001" uçan süpürgəsi hədiyyə etməsindən sonra Drako Malfoy Slizerin komandasının yeni tutucusu təyin edilir. Hermiona dedikdə ki, Qriffindor komandasında hər kəs istedadına görə yer tutub və heç kim yerini almayıb Drako onu "mələz" adlandırır. Bu ifadə sonrakı hadisələrə təsir edir, maql ailəsində böyümüş Harri və Hermiona isə əvvəlcə bu sözün nə anlama gəldiyini başa düşmür. Qarışıq qanlılara nifrət etdiyinə görə Harri, Ron və Hermiona Drakonun Slizerinin varisi ola biləcəyini və Sirlər otağını açdığını güman edirlər. Harri və Ron çevirilmə iksiri içərək Kreb və Qoylun görünüşünü alır və bu simalarla Drakonu sorğu-suala tuturlar. Lakin Drakonun da məlumatsız olması aydınlaşır.
Harri Potter və Azkaban Məhbusu
"Harri Potter və Azkaban Məhbusu" romanında Haqridin tədirs etdiyi ilk Sehrli varlıqlara qulluq dərsində Haqridin xəbərdarlığına baxmayaraq Drako Malfoy hippoqrif Bakbeki təhqir edir. Bunun əvəzində sehrli məxluq Drakoya ayağı ilə zərbələr endirir. Drakonun atası Lusius Malfoy bundan istifadə edərək Haqridin tədrisdən uzaqlaşdırılmasına çalışır. Lakin, Dambldorun səyi ilə istəyinə nail olmur. Əvəzində Sehr Nazirliyi hippoqrif Bakbekin edamına qərar verir.
Sifarişçi (film, 2000)
"Sifarişçi" — Natiq Rəsulzadənin ssenarisi əsasında Elnur Mehdiyevin filmi.
Məzmun
Ağır xəstəliyə düçar olan bir nəfər (Ötkəm İsgəndərov) ağrılara dözməyib öz ölümünə qərar verir. Lakin killer (Kazım Həsənquliyev) onu qətlə yetirməyə hazırlaşdığı son anda xəstə fikrindən daşınır. Beləliklə də yaşamaq yanğısı, həyatın gözəlliyi ölümə qalib gəlir.
Film haqqında
Film yazıçı Natiq Rəsulzadənin eyniadlı hekayəsi əsasında ekranlaşdırılmışdır.
Krasava burnu
thumb|Antarktik yarımadasında Qreyam sahilinin yerləşməsi.
Krasava burnu (нос Красава, ‘Nos Krasava’ \'nos kra-'sa-va\) — Antarktidanın Antarktik yarımadasının Qreyam sahilinin Finayeus buxtası sahillərindən cənub-şərqdə yerləşən burundur. Burun Orbel zirvəsinin qolunu əmələ gətirir.
Burun qərbi Bolqarıstanda yerləşən Krasava şəhərinin adını daşıyır.
Yerləşməsi
Vartop burnundan 3.8 km cənub-şərqdə, Eiykman burnundan 7 km cənubda yerləşmişdir. Britaniya xəritəsinə 1976-cı ildə daxil edilmişdir.
Lisiya silsiləsi
thumb|Antarktik yarımadasında Qreyam sahilinin yerləşməsi.
Lisiya silsiləsi (Лисийски хребет, ‘Lisiyski Hrebet’ \li-'siy-ski 'hre-bet\) — Antarktidanın Qreyam Torpağının Qreyam sahiliindən qərbdə yerləşən, buzlaqlardan azad olan dağ silsiləsidir. Silsilə şimal-şərq, cənub-qərb istiqaməti boyunca Leroy körfəzindən və Biqo körfəzindən 16 km məsafədə yerləşmişdir. Komriye buzlağından cənubda, Lyuk buzlağından şərqdə yerləşmişdir. Biqo dağı (1700 m) silsilənin cənub-qərb, Perçot dağı (2040 m) isə mərkəzi hissəsini əmələ gətirir. Silsilədə Muldava buzlağı, Nesla buzlağı və Koloş buzlağı yerləşmişdir.
Buzlaq cənub-qərbi Bolqarıstanda yerləşən Lisiya şəhərinin adını daşıyır.
Yerləşməsi
Lisiya silsiləsi -65.75278°N, -64.18333°W koordinatlarında yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.
NV Arena
NV Arena — Avstriyanın Aşağı Avstriya bölgəsinin Sankt-Pyolten şəhərində yerləşən futbol stadionudur. Burada SKN St. Polten klubu öz ev oyunlarını keçirir. Stadion 2011 və 2012-ci il aralığında tikilmiş və 7 iyul 2012-ci ildə açılmışdır. Stadiounun tutumu 8000 nəfərdir. (13000 tamaşaçı da tuta bilər)
Bulaqbaşı silsiləsi
Bulaqbaşı silsiləsi – Sədərək rayonu ərazisində, Naxçıvan dağarası çökəkliyinin şimal-qərbində, Sədərək düzünün şimal kənarında alçaqdağlıq tirə. Ermənistan ərazisində Dərələyəz silsiləsinin Saraybulaq qolundan cənub-qərbə ayrılan şaxənin Naxçıvan MR ərazisindəki qurtaracağına cavab verir. Sədərək kəndinin ətraflarından başlayaraq şimal-qərb istiqamətdə 3 km məsafədə uzanır. Əsasən Orta-Üst Devon yaşlı karbonat və terrigen-karbonat süxurlarından təşkil olunmuşdur. Ətəklərində Paleozoy çöküntülərini uyğunsuzluqla örtən Miosen yaşlı çökmə süxurlar və onların üzərində yatan Üst Pleystosenin allüvial-prolüvial törəmələri açılır. Ən yüksək nöqtəsi Ucubiz dağıdır (1210,0 m). Tektonik cəhətdən Naxçıvan qoyulma çökəkliyinin şimal-qərb qurtaracağında, Şərur-Culfa qalxım zonasının Şərur seqmentinin gömülmüş cənub-qərb cinahında cavan çöküntülər altından yer səthinə çıxan Dəhnə-Vəlidağ qalxımının şimal tektonik blokuna aid edilir və geoloji quruluşda şimal-qərb və şimal-şərq istiqamətli fay və əks-fay qırılmaları ilə kiçik bloklara parçalanmış Bulaqbaşı antiklinal və Ucubiz sinklinal qırışıqları ilə təmsil olunan qalxıma uyğun gəlir.
Coğrafiyadan məsələlər (kitab)
Coğrafiyadan məsələlər kitabı - kitabın müəllifi Bərdə şəhər Akademik Zərifə Əliyeva adına Bərdə şəhər texniki təmayüllü məktəb-liseyin coğrafiya  müəllimi, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Müəllimi, 2008/2009 tədris ilinin “İlin ən yaxşı müəllimi” müsabiqəsinin qalibi Rəna Həsənovadır.
Kitab haqqında
Abituriyentlər üçün nəzərdə tutulan kitab, təhsildə ilk və yenidir. Bu kitab coğrafiya fənnində istifadə olunan məsələlərdən ibarətdir. Vəsait yeni tədris proqramları və dərsliklər əsasında hazırlanmışdır. Сoğrafiya elmində riyazilik həmişə öz əksini tapmışdır. Bu vəsaitin müsbət cəhətlərindən biri də onun coğrafiyanın müxtəlif bölmələrinə aid məsələlərin mahiyyətini açıb və həlli yollarını göstərməsidir. Abituriyentlər üçün praktiki əhəmiyyət kəsb edən bu vəsait qəbul imtahanına hazırlaşarkən çox faydalı olacaq vəsaitdir.
Coğrafiyadan çalışmalar kitabı ümumtəhsil məktəblərinin aşağı və orta siniflərində dərs proqramları və vəsaitləri pilləlik prinsipi üzrə - aşağı siniflərdə ötəri, bəsit şəkildə öyrədilənlərin yuxarı siniflərdə nisbətən dərindən öyrədilib mənimsədilməsi prinsipi əsasında tərtib olunub.
DASD (birbaşa keçidli yaddasaxlama qurğusu)
DASD yəni birbaşa keçidli yaddasaxlama qurğusu (en. Direct access storage device), (ru. запоминающее устройство прямого доступа), (tr. doğrudan erişimli saklama aygıtı) - verilənlərin saxlandığı sahələrə istənilən ardıcıllıqla müraciət etməyə imkan verən yaddasaxlama qurğusu; bundan fərqli olaraq, ardıcıl erişimli (keçidli) qurğularda yaddaş sahələri başlanğıcından başlayaraq ardıcıl olaraq nəzərdən keçirilir. Birbaşa erişimli qurğuya misal olaraq diski, ardıcıl erişimli qurğuya misal olar isə lenti göstərmək olar.
Alabaşlı
Tarixi
Qəsəbə 1931-ci ilə kimi Şəmkir rayonun eyniadlı kəndinin bir parçası olub.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Bakı-Tbilisi dəmir yolunun üzərində, rayon mərkəzindən 30 km şimal-qərbdə, Qoşqarçayın sağ sahilindən 5 km aralı, Gəncə-Qazax düzənliyi yerləşir.
Əhalisi
Əhalisi 1.3 min nəfərdir.
İqtisadiyyatı
Əhalisinin əsasən məşğuliyyəti üzümçülük və onun emalıdır. Sosial obyektlər mövcuddur.
Boban Maryanoviç
Boban Maryanoviç - NBA-ya daxil olan Detroyt Pistons komandasında oynayan  serbiyalı peşəkar basketbolçudur. O, 1988-ci il avqust ayının 15-də anadan olmuşdur. Boyunun uzunluğu 7 ft 4 in (2,23 m)-dir. Oyunda əsas yeri mərkəzdir. 2015-ci ildə Bütün Avroliqanın birinci komanda seçkilərini qazanıb.
İlk illər
thumb|Marjanović playing with Crvena zvezda during the 2014–15 season. Maryanoviç basketbola Bolyevaç komandasında oynamaqla başlayıb. 14 yaşında onun ilk Serbiyada profesional komanda Hemofarm olub. Burda oynayan zaman onun boyu 2,09 m olmuşdur. O komandanın ən hündür boy oyunçu idi. 2005-06-cı illərdə burada oynamışdır. Bu mövsümün ikinci yarısında o Adriatik Liqa oyunlarında iştirak edib. 2007-ci ildə o Serbiyanın Svisslion yeniyetmə komandasına qoşulur.
Mega Vizura
2012-ci ilin iyul ayında Mega Vizura komandasına üzv seçilir və 2012-13-cü illərdə bu komandanın şərəfini qoruyur.
2013–14 mövsüm
2013-cü ilin iyul ayının 2-də Krvena Zvezda komandası ilə müqavilə bağlayır. 2013-cü ilin dekabrında onun adı Avroliqadan gəlir. 2014-cü ilin dekabrında onun komanda dostu Demarkus Nelson ilə 2013-14-cü illərin ABA liqa sezonunda ideal komanda kimi seçilir.
2014–15 mövsüm
2014-15-ci illərdə Avroliqanın mövsümündə Qalatasarayla oyunda 76-68 hesabı ilə qalib gəlir. Bu zaman 22 xal, 10 rebound qazanır. Bundan sonra o Avroliqanın MP oynayır. 2014-cü ilin noyabr ayının 22-də 23 xal və 17 rebound qazanır və reytinqdə 39-cu olur. Bu zaman Qalatasarayı 103-110 hesabı ilə uduzur.
2015-ci ilin aprel ayının 2-də o 2014-15-ci ilin ABA Liqa sezonuna ideal komandası seçir. Onun çıxışına görə onun adı ABA Liqasının playofflarında daxil olur. Nəhayət Krvena Zvezda oynayan zaman 2014-15-ci ildə Serbiya Liqasının çempionu olur və Partizan Belqrada qarşı finalda 3-0 hesabı ilə qalib gəlir.
San Antonyo Spors (2015–2016)
2015-ci ilin iyul ayının 17-də Maryavaniç San Antonya Spors komandası ilə 1 illik müqavilə imzalayır. Bu müqavilədən o 1,2 dollar pul qazanır. NBA-da debut edir, 102-75 hesabı ilə qalib gəlir və 6 xal, 5 rebound qazanır. Həmin ilin dekabr ayının 4-də Austin Sporsa keçir. Ancaq ayın 8-də yenidən san Antonya Spora qayıdır və Filadelfiya 76 oyun zamanı 119-68 hesabı qalib gəlir.
Detroyt Pistons (2016–present)[edit]
2015-16-cı illərdə Maryanoviç yeni komanda Detroyt Pistonsa qoşulur. Bu komanda ilə 3 illik müqavilə bağlayır. Müqaviləyə əsasən 21 mln dollar qazanır. Şarlotta Hornets komandası ilə oyun zamanı 115-114 hesabı ilə qalib gəlib, 15 xal, 19 rebound qazanır. 2017-ci ilin aprelində Hyuston Rokets komandası ilə oyun zamanı 114-109 hesabı ilə qalib gəlib və xal qazanır.
Serbiya Milli komandası
Maryanoviç Serbiya gənclər komandasının üzvü olub və 2007-ci ildə FİBA Andə-19 Dünya Çempionatında və FİBA Avropa Andə-20 çempionatında qızıl medal qazanır. Onun adı Avrobasket 2009 və 2010 FİBA Dünya Çempionatına namizəd olur.
2015-ci ildə San Antonya Spors oynadığı müddətdə Serbiya Milli komandasında oynadığı zaman sol ayağından zədələnir və əsas oyun Litvada keçirilən Avrobasket2011-də iştirak edə bilmir.
Avrobasket2017-də finalında Serbiya-Sloveniya arasındakı oyunda onun komandası məğlub olaraq gümüş medal qazanır. Bu zaman 12,4 xal, 4,8 rebound əldə edir.
Nikolay Baybakov
Nikolay Kostantinovic Baybakov — Sovet dövlət xadimi, "Lenin" mükafatı laureatı (1963), Texnika Elmləri Doktoru (1972), SSRİ Dövlət Mükafatları Laureatı (1969), SSRİ-nin fəxri neftçisi (1970), Azərbaycan Neft Sənayeinin müavini (1958-1959), Azərneft Birliyinin rəisi (1959-1962).
Həyatı
Nikolay Konstantinoviç Baybakov 6 mart 1911-ci ildə Bakının Sabunçu kəndində neftçi ailəsində anadan olub. 1932-ci ildə "Neft yataqlarının işlənilməsi və istismarı" ixtisası üzrə Qırmızı bayraqlı Azərbaycan neft institutunun neft-mədən fakültəsini bitirərək, Bakı şəhərinin neft mədənlərində işləmişdir. Baybakov N.K. 1937-ci ildən "Leninneft" trestində mədən müdiri, baş mühəndis və müdir işləyib. 1938-ci ildə o yenidən yaradılmış "Şərqneftçıxarma" (Kuybışev ş.) birliyinin rəisi təyin edilir. 1939-cu ildə Yanacaq Sənayesinin Xalq Komissarlığında ölkənin şərq rayonlarında neft hasilatı üzrə Baş İdarə yaradılmışdı və Baybakov N.K. bu Baş İdarənin müdiri vəzifəsinə irəli çəkilmişdi. 1940-cı ildə Yanacaq sənayesi xalq komissarlığının müavini təsdiq edildi. 1944-cü ildə neft sənayesi üzrə xalq kommisarı seçilir. 1955-ci ildə - SSRİ Dövlət Plan Komitəsinin sədri olub. 1956-cı ildə Rusiya Dövlət Plan Komitəsinin sədri, RSFSR Nazirlər Şurası sədrinin birinci müavini olub. 1958-ci ildə Krasnodar Xalq Təsərrüfatı Şurasının rəhbəri olub. 1962-ci ildə - Şimali Qafqaz Xalq Təsərrüfatı Şurasının rəhbəri olub. 1963-cü ildə SSRİ Nazirlər Şurası nəzdində kimya üzrə Dövlət Komitəsinin sədri olub. 1964-cü ildə SSRİ Dövlət Plan Komitəsi nəzdində neft hasilatı sənayesi (neftçıxarma) üzrə Dövlət Komitəsinin rəhbəri olub. 1965-ci ildə Baybakov N.K. SSRİ Dövlət Plan Komitəsinə rəhbərlik edib.
Elmi fəaliyyəti
Baybakov N.K. neft və qaz yataqlarının işlənilməsi sahəsində tanınmış alimdir.
Baybakov N.K. ölkənin XX əsrinin tarixinə böyük dövlət xadimi, neftçi, iqtisadçı mütəxəssis kimi daxil olmuşdur. SovİKP-nın altı qurultayında Partiya MK-nin üzvü seçilmiş, yeddi çağırışda SSRİ Ali Sovetinin deputatı olmuşdu. Baybakov N.K. 200-dən artıq elmi məqalənin və bir sıra monoqrafiyaların müəllifidir.
31 mart 2008-ci ildə vəfat edib.
Astragalus platytropis
(Astragalus platytropis) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Nikolay Baybakov
Xatirəsi
2017-ci ildə Sabunçu rayonu 67 nömrəli tam orta məktəbin ərazisində Nikolay Baybakovun büstü qoyulmuşdur.
Əyn Cəllud döyüşü
Əyn Cəllud yaxud Eyn Calut döyüşü ( maʿrakat ʿAyn Jālūt) — 1260-cı ilin 3 sentyabrında müsəlman məmlüklər ordusu ilə monqollar arasında Eyn Calutda ("Qoliafın quyusu"; indiki Qalileyanın cənub-şərqində Nazaret şəhəri yaxınlığındakı Yizreel vadisində "Xarod quyusu") baş vermiş döyüş.
Əvvəlki hadisələr
Monqolların Orta Şərqdə məmlüklərə hücumu zamanı məmlüklərin əksəriyyəti qıpçaqlar idi və Qızıl Ordanın məmlüklərə qıpçaqlardan ibarət əlavə ordu göndərməsi Məmlük sultanlığının gücünü daha da artırdı və monqollarla mübarizədə onlara yüksək dərəcədə yardım etdi.
Monqolların Misirə elçi göndərməsi
Buna cavab olaraq Qotaz elçiləri öldürdü və onların başlarını Qahirə qapılarından biri olan Bab-Zuveliyada xalqa nümayiş etdirdi.
Yürüş
right|thumb|330x250px|Əkka mühasirəsi Döyüşdən qısa müddət əvvəl Hülakü ordunun əksəriyyətini Levantdan geri çəkdi və orada yalnız Fərat çayının qərb sahilində nayman Kit Buğa noyon nestorianın komandanlığı altında bir tümən (formal olaraq 10000 nəfərdən ibarət ordu, adətən daha az olur) və az miqdarda vassal qoşunlar qaldı. Müasir məmlük salnaməçisi Musa ibn Məhəmməd Yunini "Dəyl Mirat əl-Zaman" əsərində qeyd edir ki, Kit Buğanın başçılıq etdiyi monqol qoşunları vassallar da daxil olmaqla, ümumilikdə 100000 nəfər idi, lakin bu şişirtmə kimi görünürdü. 20-ci əsrin sonlarına qədər tarixçilər inanırdılar ki, Hülakünün qəfildən geri çəkilməsi Münke xaqanın Çinə ekspedisiyası zamanı ölməsi nəticəsində meydana gələn güc dinamikliyi ilə əlaqəli idi və bu, Hülakü xan və digər əsas monqol dəstələrinin yeni hökmdarı seçmək üçün geri qayıtmalarını tələb edirdi. Halbuki, 1980-ci illərdə aşkara çıxarılan sənədlər bunun doğru olmadığını təsdiqləyir. Hülakü bu ərazidə yemin əksər hissəsinin istifadə olunduğunu deyərək məntiqi cəhətdən bu qədər orduyla uzun müddət fəaliyyət göstərməyin mümkünsüzlüyünü bildirirdi və həmçinin yay aylarında daha sərin ərazilərə çəkilmək monqolların adəti idi.
Hülakünun gəlməsi xəbərini alan Məmlük sultanı Qotaz tez bir zamanda Qahirədə böyük ordu toplayaraq Fələstinə hücum etdi. Avqustun sonlarında Kit Buğa noyonun qüvvələri aşağı Qalileyada yerlərən Təbəriyyə gölünün şərqindən keçərək Bəəlbəkdəki mərkəzlərindən cənuba hərəkət etdilər.
Bu zaman Qotaz məmlük I Baybarsla müttəfiq oldu. Həmçinin I Baybars da monqolların Dəməşqi və Bilad əl-Şamın böyük hissəsini işğal etməsindən sonra bu müttəfiqliyi seçmişdi.
Monqollar da öz növbəsində Yerusəlim krallığının qalıqları olan səlibçilərlə (indi Əkka şəhərində mərkəzləşiblər) frank-monqol ittifaqı yaratmağa (və ya ən azından tabe olmalarını tələb etməyə) cəhd etdilər, amma Papa IV Aleksandr buna icazə etmişdi. Həmçinin Sidonlu Yuliyan Kit Buğanın nəvələrindən birinin ölümü ilə nəticələnən hadisəyə səbəb olduqdan sonra franklar və monqollar arasında gərginlik daha da artmışdı. Qəzəblənən Kit Buğa Sidon şəhərini talan etdi. Monqolların əlaqədə olduğu səlibçilərin qalıqları və Əkka baronları ilə, həmçinin monqollara qarşı hərbi yardım axtarışında olan məmlüklər də ittifaq qurmağa çalışırdılar.
Məmlüklərin franklarla ənənəvi düşmənçilik münasibətləri olmasına baxmayaraq Əkka baronları monqolları özləri üçün daha böyük təhlükə hesab edirdilər və beləliklə, səlibçilər də bu iki qüvvə arasında neytral qalmağı üstün tutdular. Onlar qeyri-adi şəkildə Misir məmlüklərinin öz ərazilərindən keçərək təhlükəsiz şəraitdə şimala yürüş etmələrinə və hətta ordunun yenidən təchizatı üçün Əkka yaxınlığında düşərgə salmalarına icazə verdilər. Monqolların İordan çayını keçməsi xəbərini aldıqda Sultan Qotaz və qüvvələri cənuba — Yizreel vadisindəki Eyn Calut bulağına doğru irəlilədilər.
Döyüş
İki ordu saatlarla davam edən döyüşdə üz-üzə gəldi. Baybars həm monqolları qıcıqlandırmaq, həm də ordunun daha çox hissəsini qorumaq üçün, əsasən, vur-qaç taktikasından istifadə edirdi. Baybars erkən yaşlarından qaçqın kimi uzun illər bu ərazidə yaşadığı üçün döyüşün ümumi strategiyasını hazırlamaq ona tapşırılmışdı. Monqollar növbəti ağır hücumunu həyata keçirdikdə Baybars son dəfə geri çəkilirmiş kimi hərəkət etdi və monqolları məmlüklərin ağacların arasında gizlənmiş dəstələri olan dağlıq əraziyə gətirərək pusquya saldı. Artıq Baybars və qoşunlarının irəli-geri hərəkət etməsindən hiddətlənmiş Monqol hökmdarı Kit Buğa ağır səhv etdi. O, bunun pusqu olacağından şübhələnmək əvəzinə bütün ordu ilə məmlüklərin üzərinə yürüş etdi. Monqollar dağlıq ərazilərə çatdıqda gizlənmiş məmlüklər oxlar atmağa və süvarilərlə hücuma keçməyə başladılar. Monqollar hər tərəfdən mühasirəyə alındı. Bundan əlavə, Timoti Mey qeyd edirdi ki, döyüşdə həlledici məqam Monqol-Suriya müttəfiqliyinin pozulması idi.
Monqol ordusu xilas olmaq çox güclü və aqressiv mübarizə apardı. Qotaz öz şəxsi legionu ilə bir qədər uzaqdan döyüşü izlədi. Qotaz məmlüklərin sol qanadının mühasirədən qaçmağa çalışan monqollar tərəfindən məhv edildiyini görəndə döyüş dəbilqəsini irəli altı və beləliklə, döyüşçüləri onu tanıya bildi. Daha sonra o, ordusunu qətiyyətli olmağa səslədi və "Ey İslamım!" deyərək məmlüklərin zəifləmiş qolunun müdafiəsinə başçılıq etdi. Onlar monqolları geri çəkilməyə və Bet-Şean şəhəri yaxınlığına qaçmağa məcbur etdilər, amma monqollar ordunu yenidən təşkil edərək uğurlu əks-hücum ilə döyüş meydanına qayıtdılar. Buna baxmayaraq döyüş artıq coğrafi və psixoloji üstünlüyü ələ alan məmlüklərin xeyrinə idi və nəhayət, onlar monqolları geri çəkilməyə məcbur etdilər. Kit Buğa və demək olar ki, monqolların bölgədə qalan bütün ordusu həlak oldu.
Nəticə
Eyn Calutdakı qələbədən sonra Qahirəyə dönərkən Qotaz Baybarsın təşkil etdiyi sui-qəsd nəticəsində bir neçə əmir tərəfindən öldürüldü və beləliklə, Baybars yeni sultan oldu. Məmlüklərə sığınan yerli Əyyubi əmirləri də sonda Suriyada ilk monqol ekspedisiyasını başa vuran 6000 nəfərdən ibarət monqol ordusu tərəfindən Hümsdə öldürüldü. Baybars və onun ardıcılları 1291-ci ilə qədər "Müqəddəs torpaqlar"dakı səlibçilər tərəfindən əsası qoyulmuş digər dövlətləri də işğal etməyə davam etdilər. Qanlı münaqişə Hülakü xanın Eyn Calutdakı əsas məğlubiyyətin qisasını almaq üçün bütün monqol ordusunu məmlüklərə qarşı silahlandırmasına mane oldu. Elxanilərin şimalında yerləşən Qızıl Ordanın hökmdarı Bərkə xan İslamı qəbul etdi və əmisi oğlunun İslamın mənəvi və inzibati mərkəzi olan Abbasilər xilafətini işğal etməsini vahiməli bir şəkildə qarşılamışdı. Müsəlman tarixçisi Fəzullah Rəşidəddin Münke xanın Bağdada hücum etməsinə etiraz edən Bərkə xanın ona belə bir mesaj yolladığını (Münke xanın Çində öldüyünü bilməyərək) qeyd edirdi: "O, (Hülakü xan) müsəlmanların bütün şəhərlərini işğal etdi və xəlifənin ölümünə səbəb oldu. Allahın köməyi ilə onu bu qədər günahsız qan axıtdığına görə mənə cavab verməyə məcbur edəcəm." Bərkənin həm müsəlman olduğunu, həm də əmisi oğluyla münasibətlərinin yaxşı olmadığını öyrənən məmlüklər Bərkə və onun xanlığıyla əlaqələri yaxşı saxlamağa xüsusi diqqət göstərirdilər.
Nəhayət, Monqol varisliyi qurulduqdan sonra Hülakü xan sonuncu xaqan hesab edilən Xubilay ilə birlikdə 1262-ci ildə öz torpaqlarına qayıtdı və məmlüklərə hücum edərək Eyn Calutdakı məğlubiyyətin qisasını almaq üçün qoşun topladı. Halbuki Bərkə xan Hülakünün şimala yürüş etməsini və Levantdan uzaqlaşıb özüylə görüşməsini təmin etmək üçün bir neçə dəfə onun üzərinə yürüş təşkil etdi. Onlar arasında ilk ciddi döyüş 1263-cü ildə Qafqazın şimalında baş verdi və Hülakü xan ağır məğlubiyyətə uğradı. Bu monqollar arasında ilk açıq müharibə idi və bu, vahid Monqol İmperiyasının sonuna işarə edirdi.
Hülakü Eyn Calutdan sonra məmlüklərə etdiyi yeganə hücum cəhdində onların üzərinə yalnız iki tüməndən ibarət ordu göndərə bildi və onların bu hücumu məmlüklər tərəfindən dəf edildi. Hülakü xan 1265-ci ildə vəfat etdi və onun yerinə hakimiyyətə oğlu Abaqa xan gəldi.
İrsi
Fərqli dillərdə mənbələrin çox olması səbəbindən monqol tarixçiləri ümumi olaraq imperiyanın bir məhdud tərəfinə diqqət yetirmişdilər. Bu nöqtəyi-nəzərdən Eyn Calut döyüşü bir çox akademik və məşhur alim tərəfindən monqolların ilk dəfə ağır məğlubiyyətə uğradıldığı və yürüşlərinin daimi olaraq qarşısının alındığı döyüş kimi təqdim olunmuşdur. Halbuki Monqol istilaları dövrünün başlıca hissəsi kimi qəbul olunan Eyn Calut müasir dövrdə edilən daha əhatəli araşdırmalara görə əvvəlki tarixçilərin təqdim etdiyindən fərqli olaraq nə ilk, nə də əsas döyüş deyildi.
Monqollar Eyn Calutdan əvvəl də bir neçə dəfə məğlub olmuşdur. Hətta Çingiz xanın monqolları vahid imperiya şəklində birləşdirmək üçün Camuqa-Seçen və kereitlərlə apardığı mübarizələrdəki məğlubiyyətlərdən əlavə monqolların uduzduğu bir neçə döyüş məlumdur. Monqol generalı Boroğul 1215–1217-ci illər arasında olan bir tarixdə serb tayfası olan Tumad tərəfindən pusquya salınmış və öldürülmüşdü. Bundan sonra Çingiz xan Dorbey Doqşini Tumad tayfasını işğal edərək özlərinə tabe etməsi üçün göndərdi. 1221-ci ildə (monqolların Xarəzmşahlar dövlətini işğal etdiyi dövrdə) baş verən Pərvan döyüşündə Şiqi-Xutuxu Cəlaləddin tərəfindən məğlub edildi. Nəticədə Çingiz xan özü Cəlaləddinin üzərinə yürüş etdi və onu İndus döyüşündə məğlub etdi. Ögedey xanın ilk hakimiyyət dövründə onun generallarından biri olan Dolğolğu Çzin sülaləsinin generalları Uan Yen-Yi və Puya tərəfindən ağır məğlubiyyətə uğradıldı. Buna cavab olaraq Ögedey xan əfsanəvi sərkərdə Sabutayı onların üzərinə göndərdi, amma güclü müqavimətlə qarşılaşdı. Belə müqavimətlə üzləşdikdən sonra monqollar bütün ordusunu Ögedey, Toluy və Sabutay xanın rəhbərliyi altında ayrı-ayrı qoşunlar şəklində toplayaraq Çzin İmperatorluğunun mühasirəsini yarmağa çalışdılar. Çzin ordusu qətiyyətlə məğlub edildi və Sabutay 1233-cü ildə Kayfın şəhəri işğal edərək Çzin sülaləsinin sonunu daha da yaxınlaşdırdı.
Bundan əlavə Eyn Calut döyüşü Monqol işğalını nə limitlədi, nə də ki onların fəthlərinə son qoydu. 1299-cu ildə Elxani hökmdarı Qazan xan əl-Xəznədar vadisi döyüşündə Dəməşqi tutaraq məmlükləri məğlub etdi və işğalı Qəzzə şəhərinə qədər davam etdirdi. Amma yem bazasının zəif olması və Cığatay xanlığına qarşı davam edən müharibə Qazan xanı ordusunu İranın şimal-şərqinə çəkməyə məcbur etdi. Bu yürüş başa çatdıqdan sonra o, Suriyaya daha kiçik bir ordu göndərdi, lakin Şahab döyüşündə məmlüklər tərəfindən məğlub edildi. Beləliklə, monqolların Suriya işğalına məmlüklər tərəfindən son qoyuldu. Həm Cığatay xanlığında baş verən müharibələr, həm də xanın qəfil ölümü səbəbindən Qazan xan sonrakı hakimiyyət dövründə (1305-ci ilə qədər) heç bir əks-hücum etməyə qadir olmadı.