cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tağıyevin Teatrı
XX əsrin əvvəllərində teatrın tarixi
1909-cu ilin iyununda teatrın sahibi Hacı Zeynalabdin Tağıyev həmin yerdə teatrı yenidən tikəcəyini bildirdi. Elə növbəti ay o, bir layihə təklif etdi ki, bu layihədə artıq iki mərtəbəli zal deyil, teatra tamaşaçıların sayının artmasını göstərən üç mərtəbəli zal nəzərdə tutulurdu. Tağıyevin qərarına görə, yeni teatr binasında daha 600 yer olmalı idi. 1910-cu il oktyabrın 1-də teatr yenidən Lev Tolstoyun "Maarifçiliyin meyvələri" pyesi ilə tamaşaçıların üzünə açıldı.
Tağıyev sonradan teatrı qardaşı oğlu Məmməd Bağır Tağıyevə icarəyə verdi. O, öz növbəsində teatrı tam texniki heyətlə təmin edərək, onu bir və ya iki və ya bir neçə mövsüm müddətinə bu və ya digər müəssisəyə icarəyə verirdi.
1916-cı il mayın 13-də Tağıyevin teatrında Zülfüqar Hacıbəyovun "Aşıq Qərib" operasının premyerası oldu.
1920-ci ildən sonra teatr tarixi
1921-ci ilin martında keçmiş Tağıyevin Teatrının 1918-ci ildə yanmış binasının bərpası haqqında qərar qəbul edildi. Bu vaxta qədər teatrın yalnız fasadları qorunub saxlanılmışdı. 1922-ci ildə teatrın binası təmir olundu.
1920-ci illərdə teatr binasında D.Bünyadzadə adına Türk Dövlət Teatrı yerləşirdi. 30-cu illərin əvvəllərində o D.Bünyadzadə adına Türk İncəsənət Teatrı oldu. 1930-cu illərin sonlarından M.Əzizbəyov adına Dövlət Dram Teatrı burda yerləşirdi. 1960-cı ildən isə Dövlət Dram Teatrı üçün yeni bina tikiləndən sonra binada Şıxəli Qurbanov adına Musiqili Komediya Teatrı fəaliyyət göstərirdi.
XX əsrin 80-ci illərin sonlarında teatr binası yararsız vəziyyətə düşərək dağılmağa başladı. Bununla əlaqədar şəhər rəhbərliyi binanın sökülməsinə qərar verildi. Bina 1992-ci ildə söküldü. 1996-cı ilə qədər onun yerində Azərbaycan Dövlət Musiqili Teatrının binası tikildi.
Tağıyev teatrının teatr sənətinin inkişafında rolu
Rus teatrının qastrolları tez-tez Tağıyev teatrının səhnəsində olurdu. Qocaman azərbaycanlı aktyorları bildirirdilər ki, Tağıyev onlara rus aktyorlarının təcrübəsini mənimsəməyi məsləhət görüb. "Kaspi" qəzetinin 5 dekabr 1884-cü il tarixli məlumatına görə, Tağıyev Azərbaycan aktyorlarından ibarət həvəskar truppaya köməklik göstərir, teatrın səhnəsini onlara pulsuz icarəyə verir və işıqlandırma üçün pul götürmürdü. Tağıyev hətta həvəskar artistləri toplamağa vaxt tapır, həftələrlə tamaşaların nümayişinə gəlirdi. Teatrın tamaşalardan əldə etdiyi gəlir isə sənətkarların özlərinə çatırdı.
Tağıyev teatrı Bakıda erməni teatr cəmiyyətinin inkişafına da öz töhfəsini verib. Məsələn, Tağıyev teatrda tamaşaya qoyulan tamaşaların birindən əldə etdiyi gəlirin bir hissəsini erməni cəmiyyətinin kassasının kəsirini ödəmək üçün bağışlayıb. Erməni truppasının direktoru Ovanes Abelyan Tağıyevin erməni teatrının inkişafındakı böyük xidmətlərini belə ifadə etmişdir:
Təzəkənd (Abbas-i Qərbi dehistanı)
Təzəkənd — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Bostanabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 189 nəfər yaşayır (31 ailə).
İtaliya Baş naziri
İtaliya Baş naziri, rəsmi olaraq İtaliya Respublikası Nazirlər Şurasının Prezidenti İtaliya Respublikasında hökumət başçısıdır. Baş nazir vəzifəsi İtaliya Konstitusiyasının 92-96-cı maddələri ilə müəyyən olunur. Baş nazir İtaliya Prezidenti tərəfindən təyin edilir və vəzifəsində qalmaq üçün İtaliya Parlamentinin etimadına sahib olmalıdır.
Livan 2012 Yeniyetmələrin Qış Olimpiya Oyunlarında
Livan — 2012-ci ildə Avstriyada baş tutan Yeniyetmələrin I Qış Olimpiya Oyunlarında. Livan Yeniyetmələrin I Qış Olimpiya Oyunlarında 2 idmançı ilə 1 idman növündə təmsil olundu.
35x35px Dağ xizəyi
Oğlanlar
Qızlar
Captain EO (film, 1986)
Captain EO, Frensis Ford Koppolanın rejissorluğunu üstləndiyi və baş rolunda Maykl Ceksonun oynadığı bir 3D filmi. 1980-ci və 1990-cı illərdə Disneyland'lərdə də göstərilmişdir.
Filmin prodüseri Corc Lukas'dır. Filmin xeoqrafisti Jeffrey Hornaday, görüntü rejissoru Peter Anderson, ssenaristi isə Rusty LeMorande'dir. Anjelika Hyuston filmdə Cadı Kraliça rolunu canlandırmışdır.
Xüsusi effektlər
"Captain EO" da tamamilə 3D effektlərindən istifadə edilmişdir. Effektin on yeddi dəqiqəlik xərci təxminən 30.000.000 $ 'dır. Film dəqiqə başına 1.760.000 $ xərci ilə ən bahalı filmlər arasındadır.
Huan Yin
Huan Yin (2 iyul 1977) — Çini təmsil edən bədii gimnast.
Karyerası
Huan Yin Çini 1996-cı ildə Atlanta şəhərində baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və qrup turnirində 5-ci pillənin sahibi olub.
Tezer Özlü
Tezer Özlü (d. 10 sentyabr, 1943; Simav, Kütahya – ö. 18 fevral 1986; Sürix, İsveçrə) – türk yazıçı.
Həyatı
1943-cü ildə Simavda anadan olmuş, atasının işi ilə əlaqədar olaraq uşaqlığını Simav, Ödemiş və Gerededə keçirmişdir. 10 yaşında İstanbula gəlmiş, Avstriya Qız Liseyinə getmiş, lakin oranı bitirməmişdir. 1962-1963-cü illərdə Avropanı gəzmiş, 1964-cü ildə teatrçı və yazıçı Güner Sümer ilə evlənmişdir. Onlar birlikdə Ankaraya köçmüşdür. Özlü sonralar Sümerdən ayrılaraq yenidən İstanbula köçmüşdür. 1967-1972-ci illər ərzində fasilələrlə İstanbuldakı müxtəlif xəstəxanaların psixiatriya klinikalarında müalicə almışdır.
1968-ci ildə rejissor Erden Kıralla evlənmiş, 1973-cü ildə bu evlilikdən qızı Dəniz dünyaya gəlmişdir. 1981-ci ildə Berlinə getmiş, Kıraldan ayrılmışdır. Kanadada yaşayan İsveçrə əsilli sanatçı Hans Piter Marti ilə tanış olmuş, 1984-cü ildə onunla evlənərək Sürixə köçmüşdür. 18 fevral 1986-cı ildə orada dünyasını dəyişmişdir. Ölüm səbəbi döş xərçəngi olmuşdur. Məzarı Aşiyan qəbristanlığındadır.
Zaman (ad)
Zaman — Azərbaycanda kişi adı.
Muğancıq (Üçkilsə)
Muğancıq, Muğan — İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indiki Üçkilsə (Eçmiədzin) rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 5 km məsafədə yerləşir. Kəndin adı sonralar Muğan kimi rəsmiləşdirilimişdir. 1590-cı ildə tərtib edilmiş «İrəvan əyalətinin müfəssəl dəftəri»ndə, 1728-ci il mənbələrində Muğanlı kimi , Qafqazın 5 verstlik xəritəsində Muğancıq kimi qeyd edilmişdir.
Toponim muğanlı türk etnonimi əsasında formalaşmışdır. Muğancıq muğan və Azərbaycan dilində kiçilmə mənası bildirən -cıq şəkilçisindən ibarətdir. «Kiçik Muğanlı» mənasını ifadə edir. Muğanlılar Muğan düzündə yaşamış türk dilli Azərbaycan tayfalarının ümumi adıdır. Sonralar muğanlıların bir hissəsi şahsevən türk tayfasının tərkibinə daxil olmuşdur. Etnotoponimdir. Quruluşca düzəltmə toponimdir.
Fərruxşah
Fərruxşah — Kirman hökmdarı Məlik Dinarın oğlu və Toğrul şahın nəvəsi idi.
Hakimiyyəti çox qısa sürmüş və ölümündən sonra bir müddət qardaşı Əcəmşah taxta çıxmaq istəmişsə də, tezliklə Kirman Xarəzmşahlar dövləti nə birləşdirilmişdi.
Herman və Dorotiya
Məzmunu
Gənc oğlan əvvəlcə fikirləşir ki, bu həssas və ağıllı qıza onu istədiyini necə bildirsin. Çox düşündükdən sonra ona evlərinə qulluqçu kimi gəlməyi təklif edir. Qızın qaçqın yoldaşları, xüsusən, uşaqlar onun dalınca ağlasalar da və həmin vəziyyət qız üçün əzabverici olsa da, artıq bu çətin şəraitdə canını qurtarıb, nəhayət, bir az rahat yaşamaq üçün onunla getməyə razı olur.
Herman qızı evə gətirdikdən sonra bəzi anlaşmazlıqlar olsa da, əsər maraqlı bir sonluqla bitir.
Məlik Dinar
Məlik Dinar — Kirman əmiri. Oğuz türkləri ndən idi.
Sərəxs hakimi
1153-cü ildə Sərəxs hakimi olaraq siyasi və hərbi həyatına başlamışdı. 1179-cu ilədək hakimiyyəti əlində saxlayan Məlik Dinar həmin il Qarakitayların vassalı və Xarəzmşah lığa iddiaçı olan Sultanşahın ordusu tərəfindən mühasirəyə alındı. Məlik Dinar ölümdən qurtulmaq üçün şəhəri Nişapur əmiri Əbu Bəkr Toğanşah a təslim etdi. 1180-ci ildə Toğanşahın sərkərdəsi Qaraquş şəhəri Sultanşaha təslim etməli oldu.
Kirman hakimi
1185-ci ildə Toğanşahın ölümündən sonra Məlik Dinar da Kirman dakı oğuzlara qoşulmaq üçün yola düşdü. 1186-cı ildə Kirmanı asanlıqla ələ keçirərək Səlcuq sülaləsinə son qoydu və hakimiyyətini tezliklə gücləndirdi. İqtisadiyyatı dirçəltdi, həmçinin Hörmüzü özündən asılı hala saldı.
Ailəsi
Kirman Səlcuqlu hökmdarı Toğrul şahın qızı ilə evlənmişdi. 1195-ci ildə vəfat etmişdir.
Qatır Məmməd (film, 1974)
Məzmun
Kinolent 1919–1920-ci illərdə Gəncə quberniyasında baş vermiş inqilabi kəndli hərəkatı və onun əfsanəvi başçısı, xalq arasında məşhur olan Qatır Məmməd (əsl adı-Məmməd Əli oğlu Məmmədov) haqqında söhbət açır.
Filmdəki səhvlər
"Qatır Məmməd" filminin sonunda eyniadlı personajın öldürülməsi ilə bağlı "14 gündən sonra Azərbaycanda sovet hakimiyyəti quruldu. Qatır Məmməd o günü görmədi" sözləri deyilir. Əslində isə, Qatır Məmməd 18 sentyabr 1919-cu ildə qətlə yetirilmişdi.
NGC 5321
NGC 5321, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Tazılar bürcü istiqamətində yerləşir. SB0-a tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Armudağac (Urmiya)
Armudağac — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 72 nəfər yaşayır (24 ailə).
Yengicə (Bostanabad)
Yengicə — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Bostanabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 347 nəfər yaşayır (78 ailə).
Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti yanında Terminologiya Komissiyası
Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti yanında Terminologiya Komissiyası — Azərbaycan dilində termin yaradıcılığı sahəsində işlərin tənzimləyən və koordinasiya edən dövlət qurumu
Tarixi
Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 23 may 2012-ci il tarixli Sərəncamı ilə yaradılmışdır.
Masaci Naqata
– yapon əsilli ABŞ-lı həvəskar astronom. 1931-ci ildə fermerliklə məşğul olarkən yeni kometa kəşf etdikdən sonra tanınmışdır.
Yen Ni
Yen Ni (6 iyul 1976) — Çini təmsil edən bədii gimnast.
Bənövşədərə (Bostanabad)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 24 nəfər yaşayır (11 ailə).
Masaci Naqata
İlk illəri
Naqata 1886-cı ildə Yaponiyanın İbaraki prefekturasında doğulmuşdur. Onun atası da fermer və həvəskar astronom olmuşdur. Atası onun astronomiyaya maraq göstərməsində böyük rol oynamışdır.
Milyon qızılgül
"Milyon qızılgül" - (lat. - Dāvāja Māriņa meitenei mūžiņu, Mari qıza həyat verdi) latviyalı bəstəkar Raimonds Pauls tərəfindən bəstələnmiş musiqi əsəri. Əsər SSRİ-də yaransa da, dünyanın bir çox ölkəsində yerli dillərdə oxunmuşdur.
Masaci Naqata
İlk illəri
Naqata 1907-ci ildə ABŞ-yə miqrasiya etmişdir. 1909-cu ildə Kaliforniya ştatında yerləşən İmperial dərəsinə köçərək Brauli və Vestmorlend şəhərləri arasındakı ərazidə fermerliklə məşğul olmağa başlamışdır. 1913-cü ildə qəbul edilən qanun yapon miqrantlarının torpaq sahibi olmasının qabağını aldığı üçün o, tez-tez yer dəyişdirməli olmuşdur.
Yen Ni
Karyerası
Yen Ni Çini 1996-cı ildə Atlanta şəhərində baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və qrup turnirində 5-ci pillənin sahibi olub.
Milyon qızılgül
Tarixi
Sözləri latviyalı şair Leons Briedisə və musiqisi bəstəkar Raimonds Paulsa aid olan "Dāvāja Māriņa meitenei mūžiņu" (Azərbaycan dilinə tərcüməsi: Mara qıza həyat verdi) əsəri ilk dəfə 1981-ci ildə "Mikrofona aptauja" proqramında Ayya Kukule və Liqa Kreicberq tərəfindən səsləndirilmiş və həmin il qalib seçilmişdir. Paulsun ən məşhur əsərlərindən birinə çevrilən əsər, 1982-ci ildə şair Andrey Voznesenski nin sözləri ilə Alla Puqaçova tərəfindən oxunmuş və bu hali ilə bütün Sovet məkanında, daha sonra isə bütün dünyada məşhurlaşmışdır. Məhz bu səbəbdən də, əsər daha çox "Milyon qızılgül" (rus: Миллион алых роз) adı ilə tanınmışdır.
Masaci Naqata
İlk illəri
Naqata fermerliklə məşğul olarkən həvəskar şəkildə astronomiya ilə məşğul olmuş, hətta iş yoldaşlarını da astronomiyaya həvəsləndirmişdir. İrriqasiya prosesi 24 saatlıq tapşırıq olduğu üçün gecələr ulduzları müşahidə etmək ideal hobbi idi. Naqata Yaponiya və ABŞ alimlərinin kitablarını, eləcə də, jurnallarını oxuyurdu. 1923-cü ildə isə ilk teleskopunu düzəltmişdir. O, ümumilikdə, 9 teleskop hazırlamışdır.
Milyon qızılgül
Tarixi
Əsərin orijinal latış dilindəki versiyasında qız uşağına xoşbəxtliyi verməyi unudan anadan bəhs edərkən, rus versiyasında isə aktrisaya aşiq olmuş rəssamdan (Niko Pirosmani) bəhs edilir.
Masaci Naqata
Məşhurlaşması
Naqata 15 iyul 1931-ci ildə Neptun planetini 80 millimetrlik Zeiss teleskopu ilə müşahidə edərkən tanımadığı bir göy cismi müşahidə etmişdir. Növbəti axşam göy cismini yenidən müşahidə edən Naqata onun hərəkət etdiyini görmüş və kometa olmasından şübhələnmişdir. Astronomiya jurnalları və xəritələri vasitəsilə təyinat apara bilməmiş və bu barədə Vilson Dağı rəsədxanasına məlumat vermişdir. Rəsədxana Naqatanın yeni kometa kəşf etdiyini təsdiqləmişdir. Tezliklə kəşf barədə dünyaya məlumat verilmiş və Beynəlxalq Astronomiya İttifaqı tərəfindən kometaya Naqata adı verilmişdir.
Naqata bu kəşfi ilə kometa kəşf edən ilk həvəskar astronomlardan biri olmuş və məşhurlaşmışdır. Yerli kütləvi informasiya vasitəsiləri ondan müsahibələr almışdırlar. 10 sentyabr 1931-ci ildə Sakit Okean Astronomiya Cəmiyyətinin nümayəndəliyi onu ziyarət etmiş və ona Donohoe Kometa Medalını təqdim etmişdir. 1933-cü ildə yaradılmış Sitrus Qurşağı Həvəskar Astronomlar Klubunun üzvü olmuş və tez-tez klubun üzvü kimi Riversayd şəhərinə səyahət etmişdir. 1936-cı ildə Los-Anceles Astronomiya Cəmiyyətinin dəvəti ilə radioda çıxış etmişdir. 25 aprel 1933-cü ildə Yaponiyanın "Tenkai" jurnalı üçün "Yerlə kometalar arasında qarşılaşmalar" adlı məqalə yazmışdır.
1932-ci ildə Kiotoda yerləşən Şərq Astronomiya Cəmiyyəti Naqatanı cəmiyyətin Şimali Amerikadakı təmsilçisi seçmişdir. 1938-ci ilin martında İmperial Dərəsi Astronomiya Cəmiyyəti yaradılanda Naqata qurucu üzvlərdən biri olmuşdur.
Ölümü
Naqata gecələr baş ağrılarından əziyyət çəkdiyini bildirirdi. 1938-ci ilin yayında baş ağrıları dözülməz vəziyyətə çatanda tibbi yardım üçün Los-Ancelesə gəlmişdir. 8 sentyabr 1938-ci ildə Los-Anceles Dairəsi Ümumi Xəstəxanasında hemorragik insult səbəbilə ölmüşdür.
Naqatanın küllərinin saxlanıldığı qab İmperial dərəsinə gətirilmiş və 15 sentyabr 1938-ci ildə Brauli Buddist Kilsəsində dəfnetmə mərasimi baş tutmuşdur. Dəfnetmə mərasiminə ABŞ və Yaponiya icmasından, eləcə də, astronomiya dünyasından bir çox şəxs qatılmışdır.
Şadılı tayfası
Şadılı və ya Şadlı — Xorasan ərazisindəki kürd tayfalarından biri. Şadılı Xorasanın ən böyük iki tayfasından biridir. 1960-cı illərdə bu tayfanın üzvlərinin sayı 200 mindən çox idi. Tayfa Səfəvi şahı Böyük Abbas tərəfindən Kürdüstandan Xorasana köçürülmüşdür.
2090-cı illər
2090-cı illər — Qriqori təqvimində 2090-cı il yanvarın 1-də başlayan və 2099-cu il dekabrın 31-də bitən onillikdir.
Ədəbiyyat
• 4
Kino və televiziya
• 4
Musiqi
• 4
İdman
• 4
Siyasətçilər
• 4
Orxan Babayev (əsgər)
Orxan Sarvan oğlu Babayev (17 aprel 2001; Qarahəsənli, Ağstafa rayonu, Azərbaycan — 9 noyabr 2020; Xocavənd rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Hərbi xidməti
Orxan Babayev 2019-cu ildən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətdə idi.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Orxan Babayev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin və Xocavəndin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Orxan Babayev noyabrın 9-da Xocavənd döyüşləri zamanı şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Orxan Babayev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Orxan Babayev ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Orxan Babayev ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Daşatan (Bostanabad)
Daşatan — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Bostanabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 10 nəfər yaşayır (4 ailə).
Aşağı Xatınarx
Tarixi
İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indi Üçkilsə (Eçmiədzin) rayonunda kənd. Rayon mərkəzindən 6 km cənubda, Böyük Qarasu çayının yanında yerləşir. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.
Erm.SSR AS RH-nin 25.1.1978-ci il fərmanı ilə adı dəyişdirilib Qay qoyulmuşdur
Əhalisi
Kənddə 1828-ci ilə kimi yalnız azərbaycanlılar yaşamışdır. Türkmənçay müqaviləsindən sonra 1828-29 - cu illərdə buraya İranın Xoy və Salmas vilayətlərindən ermənilər köçürülüb yerləşdirilmişdir.
Kənddə ermənilərlə yanaşı 1831-ci ildə 208 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1870-ci illərdə azərbaycanlılar sıxışdırılaraq tarixi-etnik torpaqlarından deportasiya olunmuşdur. İndi ermənilər yaşayır.
Azadigan (Urmiya)
Azadigan — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 271 nəfər yaşayır (82 ailə).
Yon Li
Yon Li (5 yanvar 1977) — Çini təmsil edən bədii gimnast.
Karyerası
Yon Li Çini 1996-cı ildə Atlanta şəhərində baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və qrup turnirində 5-ci pillənin sahibi olub.
Murad İbrahimov (əsgər)
Murad Valeh oğlu İbrahimov (6 sentyabr 1993; Gəncə, Azərbaycan — 3 oktyabr 2020; Kəlbəcər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Murad İbrahimov 6 sentyabr 1993-cü ildə Gəncədə anadan olmuşdur. 1999-cu ildə Gəncə şəhər 12 nömrəli tam orta məktəbin 1-ci sinfinə daxil olmuşdur. 2008-2009-cu illərdə 1 nömrəli Gəncə Peşə liseyində (indiki Sənaye və Texnologiyalar üzrə Gəncə Dövlət Peşə Təhsil Mərkəzi) təhsil almışdır.
Ailəli idi, Əli adlı bir oğlu var idi. Murad İbrahimovun qardaşı da hərbçidir.
Hərbi xidməti
2011-ci ildə Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Gəncə Şəhər Kəpəz Rayon Şöbəsindən həqiqi hərbi xidmətə çağrılmış, Müdafiə Nazirliyinin “N” saylı hərbi hissəsində xidmət etmişdir.
Murad İbrahimov 2014-cü ildən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusu idi. Hərbi xidmət müddətində Qurban bayramı və 15 iyun Milli Qurtuluş Günü ərəfəsində xidmətinə görə fəxri fərmanla təltif edilmişdir.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Murad İbrahimov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Murovdağın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Murad İbrahimov 2020-ci il oktyabrın 3-də Murov dağından Ağdərə istiqamətinə yollanmış, həmin istiqamətdə döyüş tapşırığını yerinə yetirərkən həlak olmuşdur. Uzun müddət nəşi tapıla bilməmişdir. Nəşi şəhid olmasından 111 gün sonra aşkar edilmiş və 23 yanvar 2021-ci ildə Gəncə Şəhidlər Xiyabanında dəfn edilmişdir.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Murad İbrahimov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Kəlbəcər rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Murad İbrahimov ​ölümündən sonra "Kəlbəcərin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Avtomat tüfəng
250px|thumb|right|[[M16 və AKMS avtomat tüfənglər.]]
Avtomat tüfəng və ya avtomat silah — odlu silah. Atəş açılarkən əmələ gələn barıt qazı enerjisindən nəinki gülləyə (mərmiyə) hərəkət vermək, həmçinin silahı yenidən doldurmaq və atəş açmaq üçün istifadə olunur.
Tarixi
Amerikalı Requlus Pilon 1863-cü ildə ilk avtomat tüfəng quraşdırmışdır. Rusiyada ilk avtomat tüfəngi layihəsini 1887-c ildə D. A. Rudnitski vermişdir.
Növləri
250px|thumb|right|[[StG 44 Almaniya istehsalı olan ikinci nəsil avtomatik tüfəngdir.]]
Əfqan dağsiçanı
Əfqan dağsiçanı (Calomyscus mystax) — gəmiricilər dəstəsinin Kəsəyən dağ siçancıqları fəsiləsinə (Calomyscidae) aid növdür. 1925-ci ildə məşhur sovet zooloqu və ekololoqu Daniel Nikolayeviç Kaşkarov (1878-1941) tərəfindən aşkar edilmişdir.
Yayılması
Əsasən Cənub-Şərqi Türkmənistan, Şimali İran və Azərbaycanın cənub ərazilərində yayılmışdır.
Ağ ayı dustaqxanası
Ağ ayı dustaqxanası – Kanadanın Manitoba əyalətinin Çörçill qəsəbəsində yerləşən xüsusi tikili. Qəsəbə ətrafında tutulan təhlükəli ağ ayıları əvvəlcə bu yerə gətirirlər.
Tarixi
Dustaqxana yaradılmamışdan öncə təhlükəli ağ ayıları vururdular. Dustaqxana 1982-ci ildə fəaliyyət göstərməyə başlamışdır. Bəzi mənbələrə görə isə 1983-cü ildə küçədə baş vermiş bir ağ ayı hücumundan sonra dustaqxana yaradılmışdır. Əvvəllər bu bina hərbi morq kimi fəaliyyət göstərirdi.
Saxlanılma
Əvvəlcə tikilinin 20 kamerası var idi; 16 ağ ayının və 4 ağ ayı ailəsinin saxlanılması üçün şərait mövcud idi. Ağ ayılar 2-30 gün ərzində burada saxlanılırlar. Əgər ağ ayı bir çox dəfə tutulmuş ağ ayıdırsa, bu müddət uzana bilər. Ağ ayıların burada saxlanılmasının məqsədi onlara təhlükə hissini aşılamaq və qəsəbəyə yaxınlaşmalarının qarşısını almaqdır. Ağ ayılara dustaqxanada qida verilmir. Ağ ayıların orqanizmləri uzunmüddətli aclığa qarşı dözümlü olduğu üçün onları yedizdirmək ehtiyacı yaranmır.
Təhlükəli ağ ayılar tutularkən onlara sakinləşdirici vururlar və boğazlarına parlaq rəng sürtürlər. Qış yaxınlaşanda və Hudzon körfəzi donanda ağ ayılar sərbəst buraxılırlar. Onlara yenə sakinləşdirici vururlar və vertolyotla qəsəbədən uzaq bir yerdə təbiətə buraxılırlar.
2014-cü ildə dustaqxananın kameralarının sayı 28-ə çatdırılmışdır. Buna baxmayaraq, Çörçill sakinləri çöldə gəzərkən ehtiyatlı olmağa çalışırlar. Hər yay qəsəbənin ətraf bölgələrini minə yaxın ağ ayı ziyarət edir. Buzlaqlar əriyəndə onlar suiti ovlaya bilmirlər və aclıq üzündən qəsəbəyə yaxınlaşmalı olurlar.
Hudzon körfəzinin və Çörçill çayının sahilində ağ ayılar haqqında xəbərdarlıq nişanları var. Ağ ayı görən şəxs qəsəbənin qaynar xəttinə zəng edə bilər. Təbii Sərvətlər Departamentinin işçiləri bu cür zəngləri qəbul etdikdən sonra ağ ayını tutmağa gəlirlər.
Populyar mədəniyyətdə
Dustaqxana haqqında Viktor A.Çarlo tərəfindən "Çörçill ayı dustaqxanası" adlı şeir yazılmışdır.
Çeçen İçkeriya Prezidenti
Çeçen İçkeriya Prezidenti — 1991-2007-ci il lərdə mövcud olmuş İçkeriya Respublikası nın prezidentidir.
Füzuli Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi
Füzuli Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi — Azərbaycan Respublikası Füzuli şəhərində muzey. Muzey Füzuli rayonunun işğalından sonra Horadiz şəhərinə köçürülmüşdür.
Muzeyin tarixi
Füzuli Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi 1981-ci ildə yaradılmışdır.
Muzeyin eksponatları
Muzeyin fondunda və ekspozisiyasında toplanmış eksponatların altı mindən çoxu Qarabağ müharibəsinin gedişində rayondan çıxarılaraq Bakı şəhəri ndə fəaliyyət göstərən "İstiqlal" muzeyində mühafızə edilir. Muzey fəaliyyətini uzun zaman İstiqlal muzeyində davam etdirmişdir. Keçirilmiş sərgilərdə fəxri fərmanlar almışdır. Bu gün muzey eksponatlarının sayı yeddi mindən çoxdur. Fəaliyyətə başladığı gündən indiyədək muzeyə tarix elmləri üzrə fəlsəfə doktoru Bəhram Məmmədli rəhbərlik edir. Muzey sərvətlərinin düşməndən xilas edilməsində əməkdaşların böyük əməyi olmuşdur. İşğala qədər muzeydə doqquz mindən çox eksponat mühafızə edilirdi. Muzey əşyalarının hər biri Füzuli rayonunun tarixini əks etdirir, tariximizin bütün dönəmlərindəki maraqlı məqamları, bölgənin qədim və zəngin mədəniyyətini özündə yaşadır. Hazırda muzeydə xalqımızın tarixini, mədəniyyətin i, etnoqrafiyası nı, məişətini, adət ənənəsini əks etdirən 5197 eksponat nümayiş etdirilir. İbtidai dövr, tunc dövrü, orta əsrlər, yeni və ən yeni dövrlərə aid bölmələrdə yerləşdirilən eksponatların 114-ü arxeologiya, 36-sı məişət əşyaları, 28-i etnoqrafiya, 43-ü numizmatika, 22-si hərbi geyim, əşya və silah, 12-si əmək alətləri, 1447-si sənədli materiallar, 785-i fotoqrafiya, 334-ü qəzet və jurnallar, 33-ü şəxsi əşyalar və sairdən ibarətdir. Muzeydə ibtidai dövr, tunc dövrü, orta əsrlər, yeni və ən yeni dövrlərə aid bölmələr var.
Muzeyin yeni binası
Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi toplanmış çoxsaylı eksponatların tarixi əhəmiyyətini nəzərə alaraq 2006-cı ildə rayonun Bala Bəhmənli kəndində Füzuli Tarix-Diyarşünaslıq muzeyinin filialını açıb. Muzeyin Horadiz şəhərində inşa edilən yeni binası 2014-cü il avqustun 28-də Prezident İlham Əliye vin iştirakı ilə istifadəyə verilib.2006-cı ildə Elçin Əsədovun şəxsi kolleksiyası əsasında Bala Bəhmənli kənd filialı yaradılmışdır. 2014-cü ildə Füzuli rayonu nun Horadiz şəhərində yeni muzey binasının tikintisi ilə əlaqədar Füzuli Tarix-Diyarşünaslıq muzeyi Bakı şəhərindən Horadiz şəhərinə köçürülmüşdür. Müasir formada tikilmiş muzeyin 300 km ekspozisiya zalı var. Burada hər il çoxsaylı tədbirlər keçirilir.Muzeyin Azərbaycan və Fransız dillərində bukletləri hazırlanmışdır.
Arxeoloji qazıntılar eksponatı
Muzeydə yaradılan Azıx mağarası nın maketi, həmçinin ibtidai dövrdə istifadə olunan məişət əşyaları və əmək alətləri ziyarətçilərin marağına səbəb olur. Bu eksponatların hamısı vaxtilə Füzuli rayonu ərazisində aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı aşkar olunub. Tunc və dəmir dövr ləri bölmələrindəki eksponatların böyük hissəsi isə qədim qəbirlərdən tapılıb. Ulu əcdadlarımızın döyüşlərdə istifadə etdikləri silah nümunələri, məişət avadanlıqlarının qalıqları orta əsrlər dövrünə aid bölmədə yerləşdirilib. Muzeyin əhəmiyyətini artıran mühüm amillərdən biri də burada Füzuli rayonunun etnoqrafik xüsusiyyətlərinin geniş əks olunmasıdır. Belə ki, muzeydə tarixin müxtəlif dövrlərində Füzuli sakinlərinin həyat tərzini, məşğuliyyətini və məişətini əks etdirən eksponatlar, qədim xalçalar, pullar və sikkələr, dəmirçi, dulusçu və xalçaçı emalatxanalarının, evlərin kiçik maketləri də sərgilənir. 2016-cı ildə Mahmudlu kəndi ərazisində tapılan kaynozoy erası na aid fil sümüyü və bir neçə ay əvvəl Quruçayda aşkar edilən oval və silindir formalı daşlar böyük maraq doğurur. Belə ki, tapılan sümüyün kaynozoy erasına aid cənub filinə məxsus olduğu ehtimal edilir. Azərbaycanda 10 milyon il əvvəl məskunlaşan cənub filləri 0,6–1,8 milyon il əvvəl Qafqaz da geniş yayılmışdı və onların kökü 600 min il əvvəl kəsilib. Oval və silindir formalı daşlar isə qədim insanların dini təsəvvürlərini əks etdirir. Rayon ərazisindən tapılmış arxeoloji tapıntılara Sak-Massagetlərə aid möhür və ox ucluqları, Sasanilərə aid gümüş dirhəmlər,daş əmək alətləri, səkkizguşəli möhürlü qılınc,ərəb qrafikalı pul dəfinəsi,əqiq muncuqlar,yaşı 1,8 milyon il olan cənub filinin bud sümüyü və s.misal göstərmək olar.
Qələbə qığılcımı bölməsi
Rayonun görkəmli şəxsiyyətləri, o cümlədən Qarabağ müharibəsi zamanı xüsusi fədakarlıq və igidlik göstərmiş füzulililər haqqında məlumatların toplandığı muzeydə "Qələbə qığılcımı" başlığı altında xüsusi bölmə də yaradılıb. "Erməni vandalizmi" sərgisində isə ermənilərin törətdikləri vəhşiliklər, o cümlədən 2017-ci il iyulun 4-də Alıxanlı kəndi nin atəşə tutulması nəticəsində mülki şəxslər – Sahibə Allahverdiyeva və onun nəvəsi 2 yaşlı Zəhra Quliyevan ın həlak olması barədə məlumat və fotolar nümayiş olunur.
Arin gölü
1657 hektar sahəyə sahib göl dəniz səviyyəsindən 1650 metr yüksəklikdədir. Dünya miqyasında təhlükə altında olan dikquyruqların çoxalma sahəsi olan göl köçəri quşların önəmli köç yolları üzərindədir. Boz ördək və macar ördəyi də bu sahədə nəsil artırır.
Sübhan dağında yerləşən sodium resursları dərələrlə gölə daşındığından dolayı göl suları sodalıdır. Göl sahillərində Əsənqaya, Qarşıyaxa, Göldüzü kəndləri yerləşir. Çaylarla bəslənən gölün çıxışı yoxdur, yəni qapalı hövzədir. Dayaz olan göl yayda yarıya qədər quruyur. Soda gölündə heç bir balıq yaşamır və bitki örtüyü yalnız çayların gölə töküldüyü yerlərdə kiçik qruplarda mövcuddur. Arin gölündən 1.000.000 ton sodium karbonat istehsal oluna biləcəyi təxmin edilir.
Mərcan adası (Sinqapur)
Mərcan adası — Sinqapur dövlətinin ərazisinə daxil olan təbii ada. Sentosa adasından cənub-qərbdə yerləşir. Ada bahalı istirahət ərazilərdindəndir. Burada burada villalar, kazinolar, çimərliklər, Kempinq üçün yerlər vardır.
Bağışlanma
Bağışlanma — günah və qüsurunu nəzərə almama, günah və təqsirindən keçmə, günahı bağışlama. Dünya dinlərində bağışlanma fəlsəfəsi mühüm yer tutur. Monoteist dinlərdə insanların bir-birini bağışlaması və Allah tərəfindən bağışlanması haqqında müxtəlif fikirlər mövcuddur.
İudaizmdə bağışlanma
Tövratda insanın günaha batması qarşısında Allah Özünü bağışlayan Allah olaraq tanıdır. Musa Peyğəmbər dönə-dönə sədaqətsiz olub günah edən İsrail xalqına mərhəmət göstərməsi üçün Allaha yalvarırdı. Allah ona belə cavab verdi: "Rəbb Mənəm, rəhmli və lütfkar Rəbb Allaham. Mən hədsiz səbirli, bol məhəbbətli və sədaqətliyəm, minlərlə nəslinə məhəbbətimi göstərərəm, cəzanı, qanunsuzluğu və günahı bağışlayaram; lakin cəzasız qoymaram, ataların cəzasını üçüncü-dördüncü nəslə qədər nəvə-nəticələrinə verərəm". Bu səbəbdən Musa cəsarətlə Allaha bu cür dua edə bilirdi: "Ey Xudavənd, əgər gözündə lütf tapmışamsa, yalvarıram, Sən, ey Xudavənd, aramızda ol. Biz dikbaş bir xalq olsaq da, təqsirimizlə günahımızı bağışla və bizə sahib ol".
Günah edəndən sonra Natan peyğəmbər tərəfindən məzəmmətlənən Davud Peyğəmbər günahını boynuna alıb özünü mühakimə etdikdə, günahı bağışlandı: "Davud Natana dedi: 'Mən Rəbbə qarşı günah etdim'. Natan Davuda dedi: 'Rəbb sənin günahını sildi, ölməyəcəksən'." Zəburda həmçinin Allahın rəhmli, səbrli, bağışlayan olduğu təsdiqlənir: "'Allah isə rəhmlidir, günahı bağışlayır, günahkarı yox etmir. Dəfələrlə qəzəbini saxlayır, hiddətini tamamilə oyanmağa qoymayır'." Peyğəmbərlərin Yazılarında Allahın günahkarın məhv olmasını istəmədiyi, bütün günahlarını bağışlamağa hazır olduğu elan olunur: "'Onlara de: 'Varlığıma and olsun, pis adamın ölümündən yox, onun öz yolundan dönüb yaşamasından zövq alıram' Xudavənd Rəbb bəyan edir. 'Dönün, pis yollarınızdan dönün. Nə üçün öləsiniz, ey İsrail nəsli?''." Əhdi-Ətiqdə Allah övladlarını sevən və bağışlayan ataya bənzədilir: "'Odur bütün təqsirlərini əfv edən, bütün xəstəliklərinə şəfa verən. Rəbb rəhmli və lütfkardır, hədsiz səbirli və bol məhəbbətlidir… Həmişə töhmətləndirməz, qəzəbi sonsuza qədər sürməz. Bizimlə günahlarımıza görə davranmaz, təqsirlərimizin əvəzini çıxmaz. Çünki göylər yerdən nə qədər ucadırsa, Ondan qorxanlara olan məhəbbəti o qədər böyükdür. Nə qədər şərq qərbdən uzaqdırsa, qanunsuzluqlarımızı bizdən o qədər uzaqlaşdırıb. Ata övladlarına rəhm etdiyi kimi Rəbb də Ondan qorxanlara elə rəhm edir'." Allah bağışlamağı sevəndir: "'Sən bağışlamağı sevən, lütfkar, rəhmli, çox səbirli və bol məhəbbəti olan Allah olduğuna görə onları tərk etmədin'." Allah günahkarın özünü alçaldıb tövbə etməyini istəyər, tövbə edənə rəhm edər: "'Allah onların işlərini, pis yoldan döndüklərini gördü. Ona görə də rəhm edib əvvəlcə onların üstünə göndərmək istədiyi bəlanı göndərmədi'."
Mişnada təyin olunmuş bir adətə görə yəhudilər Kəffarə günündən (Yom-Küpür) əvvəl bir-birindən üzr istəyib bir-birini bağışlayırlar. İncidən tərəf inciyən tərəfdən üzr istəyəndən sonra dərhal bağışlanmırsa, üç dəfə onun yanına getməlidir. Bu iş bir neçə şahid qarşısında edilməlidir – on nəfər olsa yaxşıdır. İnciyən tərəf incidəni bağışlamırsa, günah etmiş olur; onu "qəddar" (axzari) adlandırırlar və hətta İbrahimin nəslindən olmadığını deyirlər. İnsanın İbrahim kimi bağışlaması və onu incidənlər üçün dua etməsi tələb olunur. Bağışlayan insan Allaha bənzəyir.
Yəhudilərdə hətta vəfat etmiş insanlardan belə üzr istəmək adəti vardır (dəfn mərasimində və Yom-Küpürdə qəbir üstünə gedəndə).
Xristianlıqda bağışlanma
İsa mərhəmətli Allahdan nümunə alaraq bütün insanlara qarşı mərhəmətli və xeyirxah olmağı öyrədir: "'Çünki O (Allah), nankörlara və pis adamlara da xeyirxahdır'." İsa Özü çarmıxa çəkiləndə "Ata! Onları bağışla, çünki nə etdiklərini bilmirlər"" deyə Onu öldürənlərə görə dua edirdi; ilk xristian şəhidi Stefan da daşqalaq edilərkən onu öldürən yəhudilərə görə "Ya Rəbb, bunu onlara günah sayma" deyə yalvarırdı. İncil möminlərə Məsihdən nümunə alaraq hər kəsi bağışlamağı və bu yolla pisliyə yaxşılıqla qalib gəlməyi əmr edir: "'Bir-birinizə dözün və birinizin digərindən şikayəti varsa, bağışlayın. Rəbb sizi bağışladığı kimi siz də bağışlayın'." "'Amma bir-birinizə qarşı xeyirxah, rəhmli olun və Allah Məsihdə sizi bağışladığı kimi siz də bir-birinizi bağışlayın'." "'Pislik sənə üstün gəlməsin, pisliyə yaxşılıqla qalib gəl'."
İslamda bağışlanma
Allahın ən gözəl adlarından (Əsmayi-hüsna) biri Əl-Qaffardır. Bu adın mənası "Daim əfv edən, bütün günahları örtən"dir. Buna bənzər başqa bir adı Əl-Əfuvdur. Bu adın mənası "çox bağışlayan, əfv edən"dir. Əl-Əfuv adı Əl-Qaffar adına nisbətən daha geniş məna verir, çünki Əl-Qaffar günahı örtər, Əl-Əfuv isə silər, aradan qaldırar. "'Ola bilsin ki, Allah onları əfv etsin. Həqiqətən, Allah əfv edəndir (Əl-Əfuv), Bağışlayandır (Əl-Qaffar)'."
Əfv etmək səlahiyyəti Rəbbin əlindədir. O, istədiyinə əzab verər, istədiyini də bağışlayar. "'Əgər Allah insanları etdikləri günahlara görə (dərhal) cəzalandırsaydı, yer üzündə bir canlını belə sağ buraxmazdı. Lakin Allah onlara müəyyən vaxtadək möhlət verir. Vaxtları çatanda isə (hər kəsə öz əməlinə görə cəza, yaxud mükafat verəcəkdir). Şübhəsiz ki, Allah Öz qullarını görür'."
Qurani Kərimdə insanın onu incidənləri bağışlaması məsləhət görülür. Məhəmməd Peyğəmbər demişdir: "'Allah-Taala bağışlayan bir qulun izzətini və şərəfini artırar'."
Ancaq günah edənlərin pis işlərinin bağışlandığı təqdirdə xalqa pis nümunə olacağı sübut olunsa, müsəlman rəhbərləri bu cür işləri bağışlamamalıdırlar. Qisas alma olayları isə adətən incidən ilə inciyənin şəxsi işi sayılır. İnciyən istəsə, bağışlayar. Belə halda Allah haqsızlığa məruz qalan tərəfi onu incidəni bağışladığına görə mükafatlandırar: "'Pisliyin cəzası özü kimi pislikdir. Amma kim bağışlasa və barışsa, onun mükafatı Allaha aid olar. Həqiqətən, O, zalımları sevmir'." Haqsızlığa məruz qalan tərəfin ona haqsızlıq edəni bağışlaması təqvaya yaxındır: "'Qadınlar üçün mehr təyin etdikdən sonra, yaxınlıq etməzdən əvvəl onları boşasanız, təyin etdiyinizin yarısını (onlara) verməlisiniz. Qadınların (bunu) (ərlərinə) bağışlaması və ya əlində nikah müqaviləsi olanın bunu (qadına) bağışlaması isə istisnadır. Sizin bağışlamağınız təqvaya daha yaxındır. Bir-birinizə güzəşt etməyi unutmayın. Allah sizin nə etdiklərinizi görür'."
Quran Məhəmməd Peyğəmbərə də bağışlayan olmasını məsləhət görür: "'Allahın mərhəməti sayəsində sən onlarla mülayim rəftar etdin. Əgər sən kobud və daş qəlbli olsaydın, onlar hökmən sənin ətrafından dağılışardılar. Sən onların günahından keç, (Allahdan) onların bağışlanmalarını dilə və görəcəyin işlər barədə onlarla məsləhətləş. Qəti qərara gəldikdə isə Allaha təvəkkül et! Həqiqətən, Allah təvəkkül edənləri sevir'." "'Sən bağışlama (yolunu) tut, yaxşı iş görməyi əmr et və cahillərdən üz döndər'."
Suhai Əziz Talpur
Suhai Əziz Talpur (sind dilində: سُهائي عزيز ٽالپر). ) — Pakistan hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşı, 2013-cü ildən polis superintendetinin (baş inspektordan daha yüksək vəzifə) köməkçisi, ölkə polisində xidmət edən 3-cü sindli qadın. Talpur 2018-ci ilin noyabrında Kəraçidə Çin konsulluğuna edilən terror hücumunun qarşısının alınmasında rəhbər roluna görə yüksək qiymət almışdır.
Haqqında
Suhai Əziz Talpur 1988-ci ildə Bhai Xan Pakistanın Sind bölgəsinin Talpur kəndinin Tando Məhəmməd Xan məntəqəsində anadan olub. Onun atası Əziz Talpur siyasi fəal və yazıçıdır.
Əmək fəaliyyəti
Talpur - Sindin aşağı platosundan Pakistan polisində َُASP-də (Alfa Siti Polis) rütbə almış ilk qadın idi.
13 avqust 2013-cü ildə Heydərabadda Hayder Çouka partladıcı ilə hücum həyata keçirilmişdir. Hücum zamanı bir nəfər həlak olmuşdu. Şəhərdə 35 yaşayış məntəqəsi "həssas" ərazi elan edilmiş və 75 nəzarət buraxılış məntəqəsi qurulmuşdur. Hər bir bu cür məntəqə polis şəxsi heyəti ilə gücləndirilmişdir. Bu prosesi gedişində Suhai Talpur polis qərargahına məsul şəxs təyin edilmişdir və Müstəqillik günü tədbirləri başa çatana qədər təhlükəsizlik tədbirlərinin həyata keçirilməsinə nəzarəti o həyata keçirmişdir.
2017-ci ildə o Sindh Varsity Common-da təhqiqata məsul şəxs təyin edilidi. 2018-ci ildə Camşuru rayonlarında təşkil olunmuş ruplaşamalara qarşı pols reydləri həyata keçirmişdir. Xüsusilə də qarət, narkotik ticarətinə qarşı mübarizəni təşkil etmişdir.
2018-ci ildə Kəraçidə Çin konsulluğuna hücum
23 noyabr 2018-ci ildə Pakistanda Çinin investisiyalarına qarşı çıxan 3 silahlı separatist Kəraçidə Çin konsulluğunu mühafizə edən 2 pakistanlı polisi öldürdü. Daha sonra onlar partlayıcı ilə binaya girməyə çalışdılar. Talpur Kəraçidə baş polis inspektoru kimi həmin əraziyə polis dəstələri yeridərək bombanı zərərsizləşdirmək üçün də xüsusi qrup təyin etmişdi. O hadisə yerinə gəlib çatan ilk ali məmur idi. O hər 3 hücum edənin öldürülməsi ilə nəticələnən 2 saatlıq əməliyyatı təşkil emişdi.
Reuters agentliyinin məlumatına görə onun diplomatik nümayəndəliyə hücum zamanı gördüyü işlər "saysız hesabsız həyatların xilasına görə" yüksək qiymət almışdır. Onun tapanca ilə şəkli Pakistan və Çində sosial şəbəkələrdə böyük diqqət cəlb etmişdir. O həmçinin Pakistanın "Tamğa-ye Quaid-e Əzəm" medalı ilə təltif olunmuşdur. Bu mükafatı alan ilk qadın kimi tarixə düşmüşdür.
İmamiyə (Bostanabad)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə yaşayışı yoxdur.
Yeni Əhd
Əhdi-Ətiqdə Yeni Əhd
Əhdi-Ətiqin e.ə. III–II əsrlərə aid olan qədim yunan dilinə tərcüməsi Septuagintada ibranicə ברית berit (əhd) sözü διαθήκη diateke (əhd, vəsiyyət) olaraq tərcümə olunmuşdur. Septuaginta tərcüməsini yaradan yəhudi ilahiyyatçılarının bu seçimi xristian anlayışına təsir göstərmişdir. Ellinizm dövründə hüquqi sahədə διαθήκη diateke sözü bir kəsin öz mülkiyyəti ilə əlaqədar verdiyi sərəncam (vəsiyyət) yaxud öz iradəsini bildirib yerinə yetirilməsini tələb etməsi mənasını verirdi. Belə razılığın hüquqi xarakteri arxa planda qalır, bu sərəncamı yaxud tələbi verən şəxsin səlahiyyəti üstünlük qazanır. Beləliklə, Septuagintanın tərcüməçiləri uca və əzəmətli Allahın insanlara lütf göstərərək Öz xalqı İsraili yaratdığını və onlara Tövratı (Qanunu) verdiyini vurğulamaq məqsədi ilə διαθήκη diateke sözünü işlətmişlər.
İsa Məsihin Yeni Əhdi
Müjdələrnin dördündə də sonuncu şam yeməyi əhvalatında διαθήκη diateke sözü işlənmişdir. İsa çörəyi götürüb "Alın! Bu Mənim bədənimdir" deyir. Sonra kasa götürür və şükür edib şagirdlərinə verir: "Bundan hamınız için! Çünki bu, Əhdin bağlanması və günahların bağışlanması üçün çoxları uğrunda axıdılan Mənim qanımdır". Kasanın hamıya ötürülməsi təntənəli bir mərasim idi. İsa Məsih "Bu, Mənim qanımdır" dedikdə, çoxları uğrunda könüllü olaraq Öz qanını axıdacağını, canını qurban verəcəyini nəzərdə tuturdu.
Görünür ki, Məsih Özünü Yeşaya Peyğəmbərin xəbər verdiyi Allahın Qulu – "Öz canını təqsir qurbanı təqdim edən" Şəxs olaraq görür: "Amma Rəbb Özü onun bu iztirablarını istədi, Çəkdiyi əziyyətlər Onun iradəsi idi. Öz canını təqsir qurbanı təqdim edərsə, Nəsil görəcək, ömür uzadacaq. Rəbbin istəyi onun əli ilə uğur qazanacaq. O çəkdiyi iztirablarının bəhrəsini görüb qane olacaq, Mənim saleh qulum öz biliyi ilə çoxlarına bəraət qazandıracaq, Onların şər əməllərinin yükünü üzərinə götürəcək". O axşam — sonuncu şam yeməyində İsa şagirdləri üçün yevxaristiya mərasimini təyin etmişdir. Yevxaristiya, İsa Məsihin qanı ilə bağlanan Yəni Əhdin zahiri əlamətidir. İsa Məsihlə Yeni Əhd bağlamış möminlər bunu yevxaristiyada iştirak edərək təsdiq edirlər.
İman Quliyev
Həyatı
İman Quliyev 11 iyul 1999-ci ildə Yevlax rayonunun Salahlı kəndində anadan olmuşdur. Subay idi.
Hərbi xidməti
İman Quliyev 2017-ci ildə Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Yevlax rayon Hərbi Komissarlığı tərəfindən müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılmış və hərbi xidmət etmişdir. 2019-cu ildə hərbi xidmətini başa vuran İman Quliyev həmin ildən müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olaraq xidmət edirdi.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan İman Quliyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Suqovuşanın, Qubadlının və Laçının azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. İman Quliyev 4 noyabr 2020-ci ildə Laçın rayonunun Güləbird kəndində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İman Quliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İman Quliyev ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İman Quliyev ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Qubadlı rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İman Quliyev ​ölümündən sonra "Qubadlının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Laçın rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İman Quliyev ​ölümündən sonra "Laçının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Civis romanus sum
Haqqında
Azərbaycancada "Mən Roma vətəndaşıyam" mənasına gələn Roma dövrünə aid hüquqi termindir. Roma sərhədləri içində Roma vətəndaşı statusunda olan şəxs hər hansı bir problemlə qarşılaşdığında bu sözü deyərək bütün haqlarının təmin edilməsini və Roma vətəndaşı statusuna uyğun şəkildə mühakimə edilməsini təmin etmiş olurdu. Siseron adlı əsərindı Roma vətəndaşlığı haqqında bilgi vermişdir.
Birləşmiş Krallıq baş nazirlərindən Henri Con Templ Don Pasifiko məsələsinin danışıqlarında bu sözü işlətmişdir. Con Kennedi 26 iyun 1963-cü il tarixində "Ich bin ein Berliner" sözünü dediyi məşhur nitqində bundan əlavə sözünü də demişdir. İncilin Elçilərin İşləri kitabının XXII hissəsində Pavlus doğuşdan Roma vətəndaşı olduğunu demişdir.
Novruz Niftalıyev
Novruz Eldəniz oğlu Niftalıyev (25 mart 2004; Nohurqışlaq, Qəbələ rayonu, Azərbaycan — 2 aprel 2023; Talış, Tərtər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri. 2 aprel 2023-cü ildə Tərtər rayonunun Talış kəndində ermənilərin basdırdığı minanın partlaması nəticəsində şəhid olmuşdur.
Həyatı
Novruz Niftalıyev 25 mart 2004-cü ildə Qəbələ rayonunun Nohurqışlaq kəndində Eldəniz Niftalıyevin ailəsində anadan olmuşdur. 2010-2021-ci illərdə Qəbələ rayon Nohurqışlaq kənd tam orta məktəbində orta təhsil almışdır. Orta təhsil aldığı zaman 2013-cü ildə "Qəbələ" İdman Klubunun cüdo bölməsinin üzvü olaraq fəaliyyət göstərməyə başlamışdır. 2018-ci ilə qədər üzvü olduğu klubun tərkibində dəfələrlə müxtəlif turnirlərin qalibi və mükafatçısı olmuşdur. Subay idi.
Hərbi xidməti
Novruz Niftalıyev 2 aprel 2023-cü ildə Tərtər rayonunun Talış kəndində hərbi xidmət edərkən erməni hərbi birləşmələrinin basdırdığı minaya düşmüşdür. Ağır vəziyyətdə Tərtər Rayon Mərkəzi Xəstəxanasına yerləşdirilən Novruz Niftalıyev bir müddət sonra aldığı yaralardan şəhid olmuşdur. Həmin gün nəşi evinə gətirilərək doğulduğu Qəbələ rayonunun Nohurqışlaq kəndində dəfn edilmişdir.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Vasili Adodurov
Vasili Yevdokimoviç Adodurov — Rusiya riyaziyyatçı, filoloqu, rusşünası, Peterburq Elmlər Akademiyasının müəllimi, adyunktu (1733) və fəxri üzvü (1777), Moskva Universitetinin kuratoru.