cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anil Ambani
Anil Ambani (, ; d. 4 iyun 1959, Mumbay, Maxaraştra, Hindistan) — Hindistan milyonçusu, dünyanın ən zəngin adamlarından biri; "Reliance Anil Dhirubhai Ambani Group" şirkətinin səhmdarı.
Həyatı
Anil Ambani 4 iyun 1959-cu ildə Hindistanın Maxaraştra ştatının Mumbay şəhərində anadan olmuşdur.
Atası Dxirubxay Ambani "Reliance Industries" şirkətinin qurucusudur. O, kiçik oğlu olan Anilə də yüksək təhsil vermişdir. Anil, Mumbay Universitetində bakalavr dərəcəsi almışdır. Daha sonra isə təhsilini davam etdirmək üçün ABŞ-yə gedir və Pensilvaniya Universitetində magistr dərəcəsinə yiyələnir.
Anil Ambani Hindistanda Bollivud film sənayesinin ən böyük istehsalçılarından biridir.
Evi
thumbnail|Həyat yoldaşı [[Tina Ambani|Tina]] Anil Ambani keçmiş Bollivud aktrisası olan Tina Munim ilə evlidir. Onların bu nikahdan 2 oğlu var: Jai Anmol və Jai Anşul.
Maraqlı fakt
Heç bir sahədə qardaşı Mukeş Ambanidən geri qalmaq istəməyən Anil keçmiş Bollivud ulduzu olan arvadına rəfiqələri ilə gəzmək üçün 49 milyon dolarlıq yaxta sifariş vermişdir.
Melicope
Növləri
[[SS 2 (*
Subalp və alp çəmənlikləri
Subalp və alp çəmənlikləri yay otlağı və biçənək kimi istifadə  edildiyindən qeyri-müntəzəm təsərrüfat təsirlərinə məruz qalır. Bu landşaft vahidləri yay aylarında maksimum antropogen yükləməyə məruz qaldığı halda, qış  aylarında ekstremal iqlim şəraiti ilə əlaqədar olaraq antropogen təsirlərdən tam azad olur sanki,  təbii landşaftlar “istirahət” edir. Subalp çəmənliklərinin əksəriyyəti həm biçənək,  həm də otlaq kimi, alp çəmənləri isə yalnız otlaq kimi istifadə edilir.
Kiçik Qafqazın hamar yüksək dağlıq ərazilərinin subalp və alp çəmənləri daha yüksək otlaq-biçənək funksiyasına malikdir. Böyük Qafqazın və Naxçıvanın yüksək dağlıq əraziləri daha dik və sıldırımlı olduğu üçün bu ərazilərdə otlaq və biçənəklər eroziyaya çox məruz qalır, torpaqlar yuyulur, səthi kəskin parçalanır.
Antropogen təsirlərlə dəyişilmə dərəcəsinə görə 3 qrupa ayrılır
Subalp və alp çəmən landşaftları antropogen təsirlərlə dəyişilmə dərəcəsinə görə 3 qrupa ayrılır (Y.Ə.Qəribov, 1999): zəif pozulmuş, orta dərəcədə pozulmuş, kəskin pozulmuş landşaftlar. Kəskin pozulmuş otlaqların əksəriyyəri nisbətən dik yamaclı dağ massivlərində yayılır. Məsələn, Gədəbəy rayonunda (70 min ha –dan çox), Göygöl rayonunda (70 min ha-a qədər), Goranboy rayonunda (55 min ha ), Şəmkir rayonunda (60 min ha ) və s. rayonlarda yay otlaqlarının əksəriyyəti yüksək dağlıq qurşaqda cəmləşmişdir (M.Ə.Süleymanov, 2005).
Məlum olduğu kimi respublikamızın əsas yay otlaqlarından biri olan Qarabağ vulkanık yaylasının subalp və alp çəmənlikləri işğal altındadır. Çox güman ki ,bu ərazilərdə otlaqlara anrtopogen yüklər nisbətən azalmış və landşaftlarda təbii tarazlığın bərpa prosesi sürətlənmişdir. Bu cığırların bitki örtüyünün bərpa olmasına, kiçik yarğanlarda eroziya prosesinin zəifləməsinə, bioloji məhsuldarlığın artmasına səbəb olur.
Alp çəmənlikləri - yüksək dağlıq ərazilərin dağ çəmənliyi qurşağıdır. Alp çəmənliklərinin yuxarı sərhəddi daimi qarlara və buzlaqlara çatır. Ondan aşağıda isə subalp çəmənliyi qurşağı yerləşir. Alp çəmənlikləri qurşağının hündürlüyü dağların yerləşdiyi ərazinin coğrafi enliyindən, iqlimindən və yamacların istiqamətlənməsindən asılıdır. Məsələn, Keniya dağ massivində alp çəmənlikləri 400–4800 m, Qərbi Qafqazda 2200–3000 m hündürlükdə yerləşir. Alp çəmənliklərinin fitosenozu növ etibarı ilə zəngin olub, çoxillik ot bitkilərindən ibarətdir. Alp çəmənlikləri əksər hallarda yay otlaqları kimi istifadə edilir.
Lifa
– Reki Kavahara tərəfindən yazılmış "Sword Art Online" ranobe seriyasının personajlarından biri. Əsasən ranobe dünyasındakı ALfheim Online oyununda istifadə etdiyi oyunçu adı ilə tanınır. Lifa seriyanın protaqonisti Kiritonun xalaqızısı və ögey bacısıdır. Hekayənin birinci arkında Kirito Sword Art Online oyununda tələyə düşdükdən sonra Lifa qardaşının düşdüyü dünyanı daha yaxşı dərk etmək üçün ALfheim Online oyununu oynamağa başlayır.
Anası Lifaya Kiritonun əslində onun bioloji qardaşı olmadığını açıqladıqdan sonra Lifa ona qarşı romantik hislər bəsləməyə başlayır, lakin Kiritonun Asunaya vurulduğunu öyrənib kədərlənir. Personaj tənqidçilərin müsbət rəylərini almış, təsviri və cazibədarlığı təriflənmişdir.
Hekayə
thumb|150px|left|Suguha Kiriqayanın "real həyat"dakı görünüşü.
Təsadüfən Lifa ALfheim Online oyununda Kazutonun avatarı Kirito ilə tanış olur. Kirito onu öldürməyə çalışan iki PK-dan xilas edir. Onun Kazuto olduğundan xəbərsiz olan Lifa ona Dünya ağacına çatmasına kömək etməyə qərar verir. Kazutonun ürəyində Asuna üçün bəslədiyi sevgini başa düşdükdən sonra bütün diqqətini ALO-dakı Kiritoya yönəldir. Lakin Kiritonun əsl şəxsiyyəti ortaya çıxandan sonra Lifanın qəlbi sınır və real həyatda Kazutoya hislərini etiraf edir. Necə cavab verəcəyini və mübarizə aparacağını bilməyən Kirito onu oyunda gözlədiyini deyir. Oyunda Lifa və Kirito döyüşməyə başlayırlar, lakin sonra bir-birilərindən üzr istəyirlər. Lifa Kirito üçün bəslədiyi hislərdən əl çəkir və Kiritoya Asunanı xilas etməkdə kömək edir. Lifa Kirito, Asuna, Silika, Lizbet, Kleyn və digərləri ilə birlikdə ALO oynamağa üstünlük verir. Lifa, Lizbet və Silika "Sword Art Online: Girls' Ops" adlı spin-off manqa seriyasının protaqonistləridirlər.
Tənqidçilərin mövqeyi
Lifa tənqidçilərin müsbət rəylərini almışdır. Suquhanın Kiritoya aşiq olması ürəkbulandırıcı və dəhşətli hesab edən bəzi tənqidçilərə cavab olaraq Japanator.com saytından Karen Mid Suquhanın şəxsiyyəti haqqında deyir: "Onun şəxsiyyəti bəxtsizliklər səbəbi ilə qan qohumluğu olan birinə aşiq olan bir şəxsin simpatik, olduqca aydın təsviridir. Bu, animelərdə tez-tez gördüyümüz "Səni sevirəm, Oni-çan!" fetişindən tamamilə fərqlidir... Bununla biz Suquhanı tamamilə başa düşürük". Pəri rəqsi arkında diqqət mərkəzinin Asunadan Lifaya yönəldilməsi barədə Anime News Network saytının tənqidçisi bildirir: "Suquhanın qarşılıqsız sevgisi "Böyük qardaş kompleksi" fanatları üçün nəzərdə tutulmuş oyuna daha çox bənzəyir, lakin o, bundan daha artıq emosional inkişaf əldə edir, Kazutoya qarşı bəslədiyi qarşılıqsız məhəbbəti Kiritoya (halbuki, o da onun qardaşıdır və bundan xəbərsizdir) vurulmaqla əvəz etməyə çalışır. "Sword Art Online: Girls Ops" spin-off manqasını dəyərləndirən Martin manqanı Lifanın hekayədəki əhəmiyyətinə görə tərifləmiş və demişdir: "Suquha bir hekayə arkında əsl baş qəhrəman olduğu kimi, bu franşizdə də eyni rolu davam etdirmişdir".
Anime News Network saytının digər tənqidçisi Rebekka Silverman Lifanı Kiritodan "bir az daha maraqlı personaj" adlandırmış, lakin onun Kiritoya olan sevgisini "əsəbləşdirici" hesab etmişdir. Silverman ranobenin üçüncü cildində Lifanın olmasını pozitiv aspektlərdən biri olaraq dəyərləndirmişdir. Animenin 15-25-ci seriyalarını dəyərləndirən Silverman deyir: "Lifa baş qəhrəman kimi Asunadan daha güclü emosional iradə nümayiş etdirir. O, digər personajlardan daha maraqlı görünür, çünki digərləri kimi Kiritoya həddən artıq güvənmir". Silverman qeyd etmişdir ki, Kirito ilə Lifa arasındakı münasibət Kirito ilə Asuna arasındakı münasibətdən daha təbii inkişaf edib. "Sword Art Online: Girls' Ops" manqası haqqındakı tənqidində Teron Martin bildirir: ""Sword Art Online"-ın çox böyük uğuruna görə bir neçə spin-off manqasının istehsal olunması təəccüblü deyil. Silika, Lizbet və Lifanın yer aldığı ilk belə manqada sürpriz deyil".
Populyarlıq və merçendayzinq
thumb|150px|right|Lifa [[kospleyi.]] Lifa Charapedia saytı tərəfindən keçirilmiş "Hansı anime personajının sizin kiçik bacınız olmasını istəyərdiz" sorğusunda 6-cı yeri tutmuşdur. Bir başqa Charapedia sorğusunda 10.000 nəfərdən "ən cəlbedici sinəyə malik personajı" seçmək tələb olunmuş və Lifa 409 xalla 3-cü yeri tutmuşdur (370 xalla isə kişi respondentlər arasında 2-ci yeri tutmuşdur). Asuna, Kirito və Lifa anime və manqa quldurluğu ilə mübarizə aparmaq üçün yaradılmış "Manga Anime Guardians" layihəsində də görünmüşdürlər. Bu layihə 15 anime studiyası və manqa nəşriyyatı tərəfindən dəstəklənir. Lifa həmçinin "Sword Art Online"-ın bir çox video oyunlarında görünmüşdür. Bu oyunlardan biri olan "Dengeki Bunko: Fighting Climax" oyununda Dengeki Bunko imprinti altında nəşr olunmuş ranobelərin bir çox personajlarını görmək olar. Bandai Namco tərəfindən istehsal olunmuş "Sword Art Online: Code Register" oyununun reklam xarakterli ilkin buraxılışından qeydiyyatdan keçmiş bütün istifadəçilər Lifa fiquru qazanmaq üçün lotereyaya qatıla bilərdilər.
Sword Art Online qızları (Lifa da daxil olmaqla) Bandai tərəfindən keçirilmiş merçandayzinq lotereyasında yer almışdırlar. Anime News Network bu barədə zarafatyana bildirir: ""Sword Art Online"-ın qızları franşizin yaradıcılarına yaxşı pul qazandırır". Lifanın çimərlik geyimində, eləcə də, əlində günəş çətiri və küləş çöpü tutan fiqurları istehsal olunmuşdur. Lifanın rənglənmiş fiquru da buraxılmışdır. "Sword Art Online" personajları əsasında eynəklər istehsal olunmuşdur, Lifanın modeli isə "güclü və gözəl silf qızlarını sevənlər üçün möhtəşəm" olaraq təsvir edilmişdir.
Ulubatlı Həsən
Ulubatlı Həsən — İstanbulun fəthi zamanı qala divarları üzərinə çıxıb Osmanlı bayrağını sancan ilk Türk əsgəridir.
1428-ci ildə Bursanın Ulubat kəndində anadan olub. Fateh Sultan Mehmetin komandasında Ordu Hümayuna əsgər olaraq İstanbul əhatə etməsində iştirak edib. 1453-cü ildəki böyük döyüş zamanı İstanbul qala divarları üzərində ilk Türk bayrağını qaldıraraq şəhid olmuşdur. Fəthin bayraklaşmış bir qəhrəmanı kimi adı beş yüz ildən bəri könüllərdə yaşayır. Ulubatta adına tikilmiş bir abidə var.Feqat şu realitedir ki beyle möhüm bir harpde minlerle esgerin höcüma galxtığı vaxtda hengi esger ne iş eyledi bilmenin mümkünü yoxdur. Demeli Ulubatlı Hasan ismi sedece bir efsanedi... İstanbul tam 53 gündən bəri mühasirəyə altında idi. 23 yaşlı gənc padşah və dahi sərkərdə olan II Mehmet Xan, bu müddət ərzində göstərdiyi ağlasığmaz hərbi möcüzələri ilə bizanslıları heyrətə salmışdı. Qədim Bizans imperiyası son günlərini yaşayırdı.
Mayın 28-dən 29-na keçən gecə, mehtər "gülbanklar" vurmağa qoyulmuş və Bizans qala divarlarının qarşısındakı düşərgədə böyük bir fəaliyyət başlamışdı. May ayının 29-da II Mehmet hücum əmrini vermişdi. O axşamkı tarixi nitqi bütün əsgərin qulaqlarında cingildəyirdi: "Ey mənim paşalarım, ağalarım, müəllimlərim! Bu Konstantinapol döyüşündə silah yoldaşlarım, igidlərim! Sizləri buraya, etdiyim ümumi hücumda indiyə qədər göstərdiyinizdən daha böyük fədakarlıq və cəsarət istəmək üçün topladım. Cahanda ün salmış bir şəhəri ələ keçirəcəksiniz. Konstantinopolda məhəllə məhəllə, bu şəhəri ələ keçirən qəhrəmanlar kimi adınız şan və şərəflə anılacaq". Əsgərlər qala üzərinə hücumda səflər halında atılırdı. Mühasirənin 53-cü günü Osmanlı ordusu qala divarların üzərinə doğru son hücumunu edirdi. Bizanslılar qala divarlardan Osmanlı əsgərlərinin başına daş, ox yağdırmaqla bərabər qızdırıcı yağ və alov məşəlləri tökürdülər. Üçüncü hücum qolunu ordunun ən seçilmiş əsgərləri təşkil edirdi. Bursanın Ulubat kəndindən Həsən də vardı bu əsgərlərin arasında. Ordunun bayraqdarı olan Həsən bir əlində qılıncı, bir əlində bayraqla vuruşurdu. Əlindəki qılıncını sovuraraq qala xarabaları üzərində doğru atıldı. Bir neçə igid də onu təqib edirdi. Həsən ən öndə idi. Bir tərəfdən qılıncını yelləyir, bir yandan da hilal bayrağı gözlərini dikdiyi bürcə düzgün çatdırmağa çalışırdı. Bu cəhənnəm atəşinin ortasında Həsən Əyriqapı tərəfdəki bürcün üstünə çıxaraq bayrağı bürcün üstünə sancdı. Ancaq, eyni anda mancanaqla atılan böyük bir daşın ağırlığı altında dizləri üstünə yıxıldı. Dikəlməyə çalışdı, amma eyni anda üstünə onlarla ox yağdı və oradaca şəhid oldu.
Ulubatlı Həsənin qala bürcünə sancdığı bayraq o anda Bizansın bütün ümidlərini puç etdi. Türkün bayrağı və yeniçəri sərpuş artıq qala divarların üzərində idi. 53 günlük müqaviməti kökündən qıran an gəlmişdi. Digər tərəfdən, bayrağın Bizans qala divarları üzərində dalğalandığını görən Türk əsgəri coşmuş və bir ox kimi irəliyə atılmışdı. Nəhayət Məhəmməd Peyğəmbərin müjdə verdiyi tarix və müqəddəs an gəlib çatmışdı. 23 yaşlı Sultan II Mehmed Xan səcdəyə gələrək Ulu Tanrıya şükür etdi. O andan etibarən gənc hökmdar və sərkərdə "Fateh" titulunu da almış oldu.
Ulubatlı Həsən bir çox roman, cizgi filmi, jurnal və kino kimi media elementlərdə yer alıb. 16 fevral 2012-ci ildə çəkilmiş Türkiyənin ən yüksək büdcəli filmi "Fəth 1453" filmində Ulubatlı Həsəni İbrahim Çelikkol canlandırır.
Prodikus
Prodikus (yun. Πρόδικος, təxminən e. ə. 465 – 395) — qədim yunan filosofu, sofistlər məktəbinin təmsilçisi.
Dilçilik elmi və əxlaq problemləri ilə məşğul olmuşdur. O həm də dinlərin yaranması nəzəriyyəsini irəli sürmüşdür. Onun fikrincə, insanlar onlara xeyir gətirən günəş, çaylar, dənizlər kimi təbiət obyektlərini tanrılaşdırmışlar. Buna o, Misirdə Nil çayının tanrılaşdırılmasını örnək gətirirdi. Prodikusa görə, bundan sonra insanların fəaliyyətlərinə uyğun olaraq şərabçılıq, dəmirçilik, sənətkarlıq və s. tanrıları uydurulmuşdur. Beləliklə, Prodikus hesab edirdi ki, tanrıların yaranması insan fəaliyyəti və duyğuları ilə bağlıdır. Buna görə də, onlara ibadət edilməsinin heç bir mənası yoxdur. Bu fikirləri açıqladıqdan sonra Prodikus təqiblərə məruz qalmışdır.
Sur
Sur (finikiycə 𐤑𐤅𐤓 Tsor — daşlı ada; Túros) —Finikiyada qədim şəhər. Bəzən bu şəhərin adını "yeni şəhər"  kimi yozurlar.
Tarixi
Finikiyalılar Aralıq dənizinin şərq sahillərində bir çox şəhərlər saldılar. Sonralar bu şəhərlərin hər biri ayrıca dövlətə çevrildi. Sayda, Sur, Kabil belə şəhərlərdən idi.
Geniş ticarət Sur şəhər-dövlətinin yüksəlməsinə şərait yalatdı. Sur qaya ada üzərində tikilmişdi. Adaya torpaq və daş tökülmüş və genişləndirilmişdi. Dəniz ticarəti nəticəsində finikiyalılar Aralıq dənizi sahillərində, Kipr, Siciliya, Sardiniya adalarında məskunlaşmışdılar.
Melicope balloui
(Melicope balloui) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Sur
Tarixi
Sur şəhəri tərəfindən e.ə. 825-ci ildə Karfagen şəhərinin əsası qoyuldu. E.ə. VII-VI əsrlərdə Şimali Afrikada ən böyük dövlətlərdən biri olmuşdur. Uzun müddət Romaya qarşı müharibələr aparmış, e.ə. 146-cı ildə romalılar tərəfindən məğlub edilmiş və onun yaratdığı sivilizasiya məhv olmuşdu.
İstanbul tətili (film, 2007)
Məzmun
Bakıda öz pərəstişkarlarını itirən müğənni Ayan (Röya Ayxan) depressiyaya düşməmək üçün baş götürüb şəhəri tərk edir, İstanbula gedir. İstanbulda fotoqraf Muradla (İlyas Əhmədov) tanış olur. Ayanın keçmişindən xəbər tutan Murad, özünə bildirmədən ona yardım etməyə çalışır, onun şəkillərini çəkir. Ayan da Muradı sevməyə başlayır. Amma bir gün yenə hər şey dəyişir. Ayan jurnalların üz qabığında öz şəkillərini görür. Muradın onu aldadıb istifadə etdiyini zənn edir. Bunu növbəti xəyanət kimi qəbul edən Ayan yenidən Bakıya qayıdır. Amma bu dəfə başqa cür olur. O, öz doğma şəhərində məşhur müğənni kimi qarşılanır.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Xarici keçid
Filmi izlə
Ölmüş elan edilmə
Beynəlxalq terminologiya olaraq əsasən "ölüm prezumpsiyası" kimi işlədilsə də bu cür ifadə Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyində istifadə olunmur.
Azərbaycan qanunvericiliyində mahiyyəti
Anlayışın mahiyyətinə uyğun müddəalar Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsində əks olunmuşdur:
Maddə 41. Fiziki şəxsin ölmüş elan edilməsi
41.1. Əgər şəxsin yaşayış yerində onun harada olması barədə beş il ərzində məlumat olmazsa, habelə o, ölüm təhlükəsi törədən və ya hansısa bədbəxt hadisədən həlak olduğunu güman etməyə əsas verən şəraitdə xəbərsiz itkin düşərsə və ondan altı ay ərzində xəbər çıxmazsa, o, məhkəmə qaydasında ölmüş elan edilə bilər. 41.2. Hərbi əməliyyatlarla əlaqədar xəbərsiz itkin düşmüş hərbi qulluqçu və ya digər şəxs hərbi əməliyyatların qurtardığı gündən azı iki il keçdikdən sonra məhkəmə qaydasında ölmüş elan edilə bilər. 41.3. Şəxsin ölmüş elan edilməsi haqqında məhkəmə qərarının qanuni qüvvəyə mindiyi gün onun ölüm günü sayılır. 41.4. Bu Məcəllənin 41.1 və 41.2-ci maddələrində nəzərdə tutulan hallarda məhkəmə şəxsin həlakının güman edildiyi günü onun ölüm günü saya bilər.
Maddə 42. Ölmüş elan edilmiş şəxsin gəlməsinin nəticələri
42.1. Ölmüş elan edilmiş şəxs gəldikdə və ya onun olduğu yer aşkar edildikdə məhkəmə onun ölmüş elan edilməsi barədə qərarı ləğv edir. 42.2. Nə vaxt gəlməsindən asılı olmayaraq, şəxs onun ölmüş elan edilməsindən sonra əvəzsiz olaraq başqa şəxsə verilmiş əmlakın qalan hissəsinin qaytarılmasını tələb edə bilər. 42.3. Ölmüş elan edilmiş şəxsin əmlakını əvəzli əldə etmiş şəxs bu əmlakı ona qaytarmağa o halda borcludur ki, əmlakı əldə edərkən onun ölmüş elan edilmiş şəxsin sağ olduğunu bildiyi sübuta yetirilsin. 42.4. Əgər ölmüş elan edilmiş şəxsin əmlakı dövlətin mədaxilinə keçirilmiş və satılmışdırsa, həmin şəxsin ölmüş elan edilməsi haqqında qərarın ləğvindən sonra əmlakın satışından götürülmüş məbləğ ona qaytarılır.
Livan sidri
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Vətəni kiçik Asiyadır. Hündürlüyü 40 m-ə çatan ağacdır, çətiri dağınıq, yaşlı ağaclarda çətirvarıdır, budaqları yaruslarla yerləşir. İynəyarpaqları tünd-yaşıl olub, 15-35 mm uzunluqdadır, qozaları iridir, uzunluğu 10 sm, eni 6 sm-ə çatır.
Sidrin digər növlərinə nisbətən şaxtaya, quraqlığa, qaza, tüstüyə davamlıdır və daha çox istisevəndir. Vətənində 5 aya yaxın davam edən qar örütyünə davam gətirir.
Üfüqi böyüyən budaqları yaxşı kölgə verir. Oduncağı çox möhkəmdir, ona görə də qədimdə bu ağac sarayların tikintisində istifadə edilirdi. Onun oduncağında qatran yolları yoxdur, möhkəm, ətirli, yüngül və çox yumşaqdır. Bu xüsusiyyətlərinə görə o, gəmi tikintisində və mebel düzəldilməsində istifadə edilir. Yavaş böyüyür, ancaq uzunömürlüdür. Mədəni şəraitdə bu növ 1683-cü ildən yetişdirilir. Çoxlu sayda dekorativ formaları vardır. Bağ-park salınmasında qiymətli material hesab olunur. Tək və kiçik qruplar da əkilmək üçün məsləhət görülür. Azərbaycanda bəzi yerlərdə rast gəlinir. Mərkəzi Nəbatat Bağında introduksiya edilmişdir. Abşeronun yaşıllaşdırılmasında böyük əhəmiyyət kəsb edir.
Kamran Rəcəbli
Kamran Rəcəbli — aktyor.
Həyatı
1966-1976-cı illərdə Bakıda 1 nömrəli məktəbdə təhsil almışdır. ABŞ-də yaşayır. Uşaq rollarının ən mahir ifaçlarından biridir. Ailəlidir. İki övladı var. 2010-cu ildə Azərbaycanda olmuşdur.
Potubəyli
Potubəyli — Azərbaycan Respublikasının Saatlı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ saylı Qərarı ilə Saatlı rayonunun Əlisoltanlı kənd inzibati-ərazi vahidi tərkibindəki yaşayış məntəqəsi Potubəyli kəndi adlandırılmış və rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatına daxil edilmişdir.
Əhalisi
Əhalisinin sayı 1024 nəfərdir.
Toponimikası
Yerli məlumata görə, yaşayış məntəqəsi XIX əsrin birinci yarısında indiki Mollavazlı kəndindən köçüb gəlmiş Potubəyə məxsus ailələrin məskunlaşması nəticəsində yaran­mış və onların adı ilə (Potubəyli) adlandı­rılmışdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Muğan düzündə yerləşir.
9-cu Ordu (Osmanlı imperiyası)
9-cu Ordu Osmanlı Ordusunun tabeçiliyində olmuş ordulardan biridir. Birinci dünya müharibəsi ərzində Qafqaz cəbhəsində rus və erməni birləşmələrinə qarşı mübarizə aparmışdır. 7 iyun 1918-ci ildə əsası qoyulmuş, 3 aprel 1919-cu ildə ləğv olunmuşdur.
iyun 1918-ci il Döyüş Nizamı
1918-ci ilin iyun ayına olan məlumata əsasən, ordu aşağıdakı şəkildə formalaşmışdır:
sentyabr 1918-ci il Döyüş Nizamı
1918-ci ilin sentyabr ayına olan məlumata əsasən, ordu aşağıdakı şəkildə formalaşmışdır:
noyabr 1918-ci il Döyüş Nizamı
1918-ci ilin noyabr ayına olan məlumata əsasən, ordu aşağıdakı şəkildə formalaşmışdır:
9-cu Ordu Müfəttişliyi, may 1919-cu il
1919-cu ilin aprelində Şevkət Turqut Paşa, Cavad Paşa və Fevzi Çaxmaq Paşa İstanbulda gizli yığıncaq təşkil edirlər. Bu yığıncaqda "Üçlü And" adlanan hesabat hazırlanır və Vətənin müdafiəsi üçün ordu müfəttişliyinin qurulmasına icazə verilir. 30 aprel 1919-cu ildə Sultan VI Mehmed Baş Qərargah rəisi tərəfindən təklif olunan ordu müfəttişliklərinin qurulması barəsində olan qərarı təsdiqləmişdir. Müfəttişliklər təşkil olundu və rəhbərliyə aşağıdakı komandanlar gətirildi:
Nəsimikənd
Nəsimikənd — Azərbaycan Respublikasının Saatlı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
Əhali sinin sayı 3496 nəfərdir.
Kənddə etnik azlıqlardan olan Axısqa türkləri yaşayır.
Toponimikası
Saatlı rayonunun Kirovkənd i.ə.v.-də kənd. Muğan düzü ndədir. Yaşayış məntəqəsini 1944—cü ildə qanunsuz olaraq Gürcüstan dan Orta Asiyaya (əsasən Özbəkistana) sürgün edilmiş, 1959-cu ildə isə Azərbaycana gəlmiş türk (axıska türkləri) ailələri salmışlar. Kəndə 1976-cı ildə Azərb. şairi Nəsimi nin adı verilmişdir. Memorial toponimdir.
Maya Çiburdanidze
Mayya Çiburdanidze — Gürcüstanlı şahmat qrosmeysteri, qadınlar arasında 7-ci dünya çempionu (17 yaşında).
Həyatı
1972-ci ildə Tbilisiyə köçəndən sonra, Mayyanın şahmat yaradıcılığında dönüş mərhələsi başlandı. Bir ildən sonra şahmat aləmi yeni ulduzun parlamasından xəbər tutdu. Həmin il Tbilisidə SSRİ-Yuqoslaviya görüşü keçirilirdi. Ölkənin güclü şahmatçıları başqa yarışlarda çıxış etdiyindən Yoqoslaviya çempionuna qarşı oyuna Mayya çıxdı. Beynəlxalq usta, çox təcrübəli V.Kalxbrenner 12 yaşlı Mayyaya məğlub olur. Bu yarışda Mayya keçirdiyi 4 görüşü qələbə ilə başa vurdu.
Dünya çempionluğu
Mayya 1978-ci ildə tac uğrunda mübarizədə Nona Qaprindaşvili ilə qarşılaşır.
O, 1981-ci ildə tac uğrunda mübarizədə çempion adını qoruyaraq, Nana Aleksandriyaya qalib gəlmişdir. Mayya 1991-ci ilin fevralında dünya çempionluğu uğrunda yarışda çinli Xie Juna məğlub olub.
Bulbophyllum rubipetalum
(Bulbophyllum rubipetalum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum rubipetalum növü Papua-Yeni Qvineya üçün endemik növdür.
Eleonora Romanova
Eleonora Romanova — 17 avqust 1998-ci ildə Ukraynanın Krasnodon şəhərində anadan olub. Ukraynalı bədii gimnastdır. Dünya Çempionatının 2, Avropa Çempionatının isə 1 qat bürünc medalçısıdır. Vətənini 2015-ci ildə Avropa Oyunlarında təmsil etdi.
Həyatı
Eleonora Romanova 17 avqust 1998-ci ildə Ukraynanın Krasnodon şəhərində anadan olub.
Karyerası
Eleonora Romanovanın ən böyük uğurları Dünya və Avropa Çempionatlarına təsadüf edir. Eleonora Romanova 2014-cü ildə İzmirdə, 2015-ci ildə isə Ştutqartda Dünya 3-cüsü olmuşdur. Həmçinin Eleonora Romanova 2015-ci ildə Belarusun paytaxtı Minsk şəhərində Avropa Çempionatının 3-cüsü olmuşdur.
Eleonora Romanova 2015-ci ildə Ukraynanı Avropa Oyunlarında təmsil etdi.
Uğurları
Dünya Çempionatı — 2014 link=https://az.wikipedia.org/wiki/%C5%9E%C9%99kil:Bronze_medal_icon.svg|20x20px, 2015 link=https://az.wikipedia.org/wiki/%C5%9E%C9%99kil:Bronze_medal_icon.svg|20x20px
Avropa Çempionatı — 2015 link=https://az.wikipedia.org/wiki/%C5%9E%C9%99kil:Bronze_medal_icon.svg|20x20px
Melicope christophersenii
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Upload
Upload və ya faylın yüklənməsi  — faylın şəbəkə vasitəsi ilə digər kompüterdən və ya informasiya daşıyıcısından kompüterə yüklənməsi. Upload Azərbaycan dilinə tərcümədə “Yüklə” deməkdir.
Vektorial kəmiyyət
Vektorial kəmiyyət — Fizikada ədədi qiyməti və istiqaməti ilə xarakterizə olunan fiziki kəmiyyətdir. Vektorial kəmiyyətlərin vektorial hasili vektorial, skalyar hasili skalyar kəmiyyətdir.
Vektorun modulu – onun ədədi qiymətidir. Vektorial kəmiyyətlərə sürət, təcil, qüvvə, impuls, yerdəyişmə, uzunluq, intensivlik və s. daxildir. Vektorial kəmiyyətlər üzərində ox çəkilmiş hərflərlə işarə edilir.
Mənbə
Şahmuradov Hüsaməddin
Aslan Sultanov
Həyatı
Aslan Sultanov 1888-ci ildə Zəngəzur qəzasının Qubadlı bölgəsində Hacılı kəndində anadan olmuş, ilk təhsilini kənddə əmisi oğlu Həsən bəyin müdir olduğu dördillik rus məktəbində almışdır. Sonradan Qori seminariyasını, ardından Rusiyada ali hərbi məktəb bitirmişdir. Böyük təşkilatçılıq qabiliyyətinə, fenomenal hərbi istedada malik olmaqla yanaşı, həm də fərd olaraq son dərəcə cəsarətə və döyüşkənliyə sahib Aslan bəy Azərbaycan Demokratik Cümhuriyyətinin dövründə Zəngəzur qəzasının mahal pristavı vəzifəsində çalışmışdı. Azərbaycanda Sovet Hakimiyyəti qurulduqdan sonra Azərbaycan Respublikası Mərkəzi İnqilab Komitəsinin sədri Nəriman Nərimanovun əmriylə Qarabağın və Zəngəzurun Fövqəladə Komissarı təyin edilib. Ona verilmiş Fövqəladə Komissarın Mandatında yazılıb: "Bu mandat sahibi yoldaş A.Sultanov Qarabağın və Zəngəzurun Fövqəladə Komissarı təyin edilir. Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Hakimiyyətinin nümayəndəsi kimi ona bu qəzaların ərazisində fövqəladə və məhdudiyyətsiz səlahiyyətlər, yəni vəzifəsindən və kimliyindən asılı olmayaraq hər kəsi həbs eləmək, istintaqa cəlb etmək, həmçinin qurumların təşkili kimi hüququ verilir. Bütün partiya, təşkilatları, idarə və müəssisələr, hərbi təşkilatlar yoldaş Aslan Sultanovun əmrlərini sözsüz yerinə yetirməlidirlər. Onun əmrlərinə qarşı çıxan hər kəs dərhal həbs olunmalı və İnqilabi Tribunala verilməlidir".
Battle Angel Alita: Holy Night and Other Stories
Battle Angel Alita: Holy Night and Other Stories və ya Yaponiyada tanınan adı ilə  – Yukito Kişiro tərəfindən yazılmış və çəkilmiş manqa. "Battle Angel Alita" manqa seriyası üçün qayden xarakteri daşıyır.
Xanlar mirzə Qovanlı-Qacar
Həyatı
Abbas mirzənin on yeddinci oğlu Xanlar mirzə Təbriz şəhərində anadan olmuşdu. Mükəmməl saray təhsili almışdı. Heşmətüddövlə ləqəbini daşıyırdı.
Battle Angel Alita: Holy Night and Other Stories
Məzmun
Manqa 4 qısa hekayədən ibarətdir: "Müqəddəs gecə", "Supersonik barmaqlar", "Evə qayıdış" və "Barjack rapsodiyası". Hadisələr "Battle Angel Alita" ilə "Battle Angel Alita: Last Order" manqaları arasında zaman dilində baş verir. Qaydendəki bəzi personajlar orijinal manqada görünməmişdir.
Xanlar mirzə Qovanlı-Qacar
Həyatı
Xanlar mirzə Heşmətüddövlə 1835-ci ildən 1837-ci ilədək Yəzd əyalətini idarə etmişdi. 1837-ci ildən 1841-ci ilədək Kirman və Sistan əyalətlərinə başçılıq etmişdi. 1841-ci ildən 1848-ci ilədək Həmədan əyalətinin valisi olmuşdu. 1848-ci ildən 1851-ci ilədək Mazandaran əyalətini idarə etmişdi. 1851-ci ildən 1860-cı ilədək Lurestan əyalətinə başçılıq etmişdi.
Battle Angel Alita: Holy Night and Other Stories
Məzmun
"Müqəddəs gecə" hekayəsi 571-ci ildə baş verir. Tiferesdən atılan Daysuke İdo sirli gənc qadını xilas edir. Ən uzun olan hekayədir.
"Supersonik barmaqlar" hekayəsi 579-cu ildə baş verir. Coşuqan ilə qarşılaşmasından və motorboldan ayrılmasından sonra Alita müəmmalı birinin hücumuna məruz qalır. Alita bir neçə ovçu-döyüşçünün köməyi ilə onu məğlub etmək üçün plan qurur.
Xanlar mirzə Qovanlı-Qacar
Həyatı
1852-ci ildə İldırım mirzə ilə qardaşı Xanlar mirzə arasında münaqişə yarandı. Xanlar mirzə şaha şikayət etdi. Şah ona İldırım mirzəni cəzalandırmaq icazəsi verdi. Xanlar mirzə əmr etdi ki, qardaşı İldırım mirzəni soyundurub, zəncirləsinlər və Ərdəbilə aparıb, zindana salsınlar. İldırım mirzə elə orada zindanda vəfat etdi.
Battle Angel Alita: Holy Night and Other Stories
Məzmun
"Evə qayıdış" hekayəsi 386-cı ildə Alitanın TUNED casusu olduğu dövrdə baş verir. Alitanın çıxdığı bir missiyadan bəhs edilir. Ən qısa və ən az dialoq olan hekayədir.
"Barjack rapsodiyası" hekayəsi 591-ci ildə baş verir. Vektor Tiferes qülləsini tikmək üçün Kaosa dəstək olandan sonra Koyomi dirilən Denin izlərini araşdırmağa başlayır.
Xanlar mirzə Qovanlı-Qacar
Həyatı
Xanlar mirzə 1862-ci ildə vəfat edib.
Battle Angel Alita: Holy Night and Other Stories
Buraxılış
Manqa 24 yanvar 1997-ci ildən 19 dekabr 2006-cı ilə kimi Shueisha nəşriyyatının "Ultra Jump" jurnalında yayımlanmışdır. 19 dekabr 2007-ci ildə 7 fəsil olmaqla tək cildi buraxılmışdır. Cildin məhdud nəşrinə Alitanın fiquru daxil edilmişdir. ABŞ-də Kodansha USA tərəfindən lisenziyalaşdırılmışdır və tək cildi 9 oktyabr 2018-ci ildə ABŞ-də buraxılacaqdır.
Manqa Fransada Glenat, Almaniyada Carlsen, Tayvanda Tong Li Publishing, İspaniyada Planeta DeAgostini tərəfindən nəşr olunmuşdur.
Xanlar mirzə Qovanlı-Qacar
Ailəsi
Xanlar mirzənin Cəlal mirzə, Nəsrulla mirzə, Əliməhəmməd mirzə, Qulamhüseyn mirzə, Əkbər mirzə adlı oğlanları vardı.
İlya Muromets (təyyarə)
350px|thumb|"İlya Muromets" təyyarəsi İlya Muromets — Birinci dünya müharibəsi illərinə aid dördmühərrikli döyüş təyyarəsidir. İlya Muromets təyyarəsində dörd nəfər döyüşçü olurdu. Bu təyyarə o zaman üçün dünyada ilk dördmühərrikli ağır bombardmançı təyyarə idi. 1913-cü ilin sonunda Riqanın "Rus-Baltik" zavodunda istehsal olunmuşdu. 1914-cü ildə təyyarə bir dəfə yerə enməklə min kilometr məsafəni 14 saat 38 dəqiqəyə qət etmişdi. Bu da o vaxt üçün dünya rekordu sayılırdı.
Döyüş yolu
thumb|İlya Muromets təyyarəsi Rusiya [[poçt markası üzərində, 2015]]
"İlya Muromets" təyyarələrindən Birinci dünya müharibəsində və vətəndaş müharibəsində düşmənə arxadan zərbə vurmaq üçün istifadə olunmuşdur. Məhz bu təyyarədə avqustun 26-da məşhur pilot-kapitan Pyotr Nesterov tarana getmiş və qəhrəmanlıqla həlak olmuşdur. 1916-cı ilin sentyabrın 12-də isə azərbaycanlı Fərrux ağa Qayıbovun iştirak etdiyi təyyarə aviasiya tarixinə daha bir səhifə yazdı. Həmin gün Qərb cəbhəsi orduları baş komandanının qərargah rəisinin əmri ilə, Baş Qərargahın podpolkovniki Brantın komandası altında, "İlya Muromets" tipli iki hava gəmisi və on üç kiçik aparatdan ibarət hava eskadrilyası ilə düşmən arxasına basqın edilmişdir. Basqın hədəfi düşmən yerləşməsinin arxasına, on iki verst məsafədəki kiçik Borun yaşayış məntəqəsi və onun, əldə olan məlumatlara görə, 89-cu alman diviziyasının qərargahının, artilleriya və intendant anbarlarının olduğu dar dəmir yolunun, habelə aerodromun yerləşdiyi ən yaxın rayonu seçilmişdir. Eskadra düşmənin arakəsmə artilleriya atəşinin içindən Krevo rayonunu yarıb-keçərək və onun aviasiyasını sıxışdıraraq ümumi çəkisi 100 pud partlayıcı maddəyə qədər olan 78 bomba atmışdır.
Qalereya
Fayl:14082007-Illya-Muromec-1.jpg
Bulbophyllum rubiginosum
(Bulbophyllum rubiginosum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mariya Mateva
Mariya Mateva — 1994-cü ildə anadan olmuşdur. Bolqarıstanlı bədii gimnastdır. Bolqarıstanı 2015 Avropa Oyunlarında təmsil etmişdir.
Həyatı
Mariya Mateva 1994-cü ildə anadan olmuşdur.
Karyerası
Mariya Mateva 2015-ci ildə Bolqarıstanı 2015 Avropa Oyunlarında təmsil etdi.
İpəkqurdu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi. Təbii ipək əldə etmək məqsədi ilə insanlar tərəfindən bəslənilir.
İpəkqurdu tut yarpağını yeyib yapışqanlı şirə ifraz edir, bu şirə bərkiyib ipək tellərə dönür. İpəkqurdu hazırladığı ipək tellərdən öz ətrafında üç günə barama toxuyur, özü baramanın içində qalır.
Paravani gölü
Paravani gölü — Gürcüstanda, Cavexeti yaylasında, Samsar və Qaraağac silsilələrinin arasında yerləşən vulkanik göl.
Coğrafiya
Paravani gölü dəniz səviyyəsindən 2073 metr yüksəklikdə yerləşir. Sahəsi 37,5 km2, drenaj hövzəsinin sahəsi 234 km2-dir. Orta dərinliyi 2,2 metr, ən dərin yeri 3,3 metrdir. Gölün həcmi 91 milyon m3 təşkil edir. Paravani gölünün su səviyyəsi oktyabr-noyabr aylarında aşağı düşür, may-iyun aylarında yüksəlir. Qışda göl donur və üzərini 47-73 sm qalınlığında buz təbəqəsi örtür.
Gölə 3 çay tökülür: Şaori, Sabadostskali və Rodionovskis Tskali çayları. Göl əsasən yeraltı, yağış və qar sularından qidalanır.
Gölün cənub hissəsindən Paravani çayı başlanğıcını götürür və Mtkvari çayı ilə birləşir. Göl əlverişli balıqçılıq yeridir.
Gölün yaxınlığında Şaori qəsri yerləşir.
Frederik Renal
Frederik Renal — Fransa geymdizayneri və proqramçısı. O, "Infogrames", "Adeline Software International" və "No Cliché" şirkətlərindəki fəaliyyəti ilə tanınır, videooyun sənayesində 1990-cı və 2000-ci illərin öncül şəxslərindən biri hesab edilir. Renal "İncəsənət və Ədəbiyyat" ordeninin kavaleridir.
Renal proqramlaşdırma karyerasına 1980-ci illərin axırlarında start vermiş, ancaq 1992-ci ildə "Infogrames" tərəfindən satışa çıxarılan "Alone in the Dark" survival horror videooyununun rejissoru olduqdan sonra populyarlaşmışdır. Renal "Infogrames" şirkətindən ayrılandan sonra "Adeline Software International" studiyasında çalışmış, "Little Big Adventure" (1994), "Little Big Adventure 2" (1997), və "Time Commando" (1997) kimi videooyunların üzərində işləmişdir. "Adeline" studiyası "Sega" korporasiyası tərəfindən satın alındıqdan sonra onun adı "No Cliché" olaraq dəyişdirilmişdir, ancaq studiya 2004-cü ildə bağlanmışdır. Renal videooyun sənayesinə geri dönmüş və müxtəlif studiyalarla çalışmışdır. Onun üzərində işlədəyi axırıncı layihə "2Dark" (2017) videooyunudur.
Həyatı
Frederik Rünal 15 mart 1966-cı il tarixində Fransanın Briv-la-Qayard şəhərində anadan olmuşdur. Renal uşaqlıq illərində digərləri ilə əlaqə qurmaqdan qaçınardı. Renalın maraqlarını nəzərə alan atası onu 1979-cu ildə proqramlaşdırma kursuna yazdırır. Renalın kompüterlərə olan marağı getdikcə artıq və o, 1981-ci ildə "Sinclair ZX81" kompüterini satın alır. Buna baxmayaraq, Renal satıcı olaraq işləyirdi. O, 1982–1983-cü illərdə video kaset mağazası işlətmişdir. Renalın uşaqlıq və gənclik illərində izlədiyi qorxu filmləri onun gələcəkdə məhz bu janr üzrə ixtisaslaşmasına səbəb olmuşdur.
Mükafatlar
Fransa Mədəniyyət və Rabitə naziri Reno Donnedye de Vabr 13 mart 2006-cı il tarixində Frederik Renal, Şiqeru Miyamoto və Mişel Anseli "İncəsənət və Ədəbiyyat" ordeni ilə təltifləndirmişdir. Bu, videooyun istehsalçılarının bu fərqlənmə ilə ilk dəfə mükafatlandırılması idi.
Real Sosyedad FK
"Real Sosyedad" — İspaniyaın peşəkar futbol klubu.
Real Sociedad, İspaniyada bir Bask şəhəri olan San Sebastianın futbol komandasıdır. Mavi-ağ rənglərə sahib olan komanda La Liqayada mübarizə edir. Matçlarını 32.000 tamaşaçı tutan Estadio Anoetada stadionunda keçirir. 2002-03 mövsümündə La Liqada Nihat Kahveçi, Darko Kovačević, Aitor López Rekarte, Xabi Alonso və Sander Westerveld kimi əhəmiyyətli oyunçularıyla həftələrcə lider olmuşdu. 4-2 məğlub etdikləri Real Madrid komandasıyla son ana qədər çempionluq mübarizəsini davam etdirmiş ancaq rəqiblərinin 29. liqa çempionluğunu qazanmalarına maneə ola bilməyib liqanı 2. sırada tamamlamışlar. 2003-04 UEFA Çempionlar liqasında qrupdan 2-ci olaraq çıxmışlar və 2. dövrdə Olimpik Lyon komandasına uduzmuşdular.
Melicope cinerea
(Melicope cinerea) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Asiya iqlimi
thumb|right|300px|Ümumdünya iqlim təsnifatı Asiya iqlimi — Asiya qitəsindəki iqlim vəziyyətinə verilən ad.
Asiyada rütubətli ekvatorial iqlimdən soyuq qütb səhrası iqliminə qədər, demək olar ki, bütün iqlim qurşaqları mövcuddur. Buna səbəb qitənin böyüklüyü, ərazisinin qərbdən şərqə doğru uzun məsafəsi, daxili rayonlarının relyefi, şimaldan dağ səddinin olmaması kimi amillərdir.
Asiyanın şimal sahillərində, Taymır yarımadasında Severnaya Zemlya, Novosibir, Vrangel adalarında Arktika iqlimi, bir qədər cənubda, şimal-şərqi Sibirə doğru genişlənən sahədə subarktika iqlimi hakimdir. Mülayim qurşaqda kontinental (Qərbi Sibir), sərt kontinental (Şərqi Sibir, Qazaxıstan, Monqolustan, Orta Asiya), musson (Uzaq Şərq, Saxalin adası) və dəniz (Kamçatka yarımadası, Kuril adaları) iqlim sahələri ayrılır. Yağıntının illik miqdarı Sibirdə 500–600 mm, Cənubi Sibir dağlarında, o cümlədən Sayan dağlarında 1500 mm.-dən çox, Orta Asiya səhralarında 150–200 mm.-dir. Subtropik iqlim qurşağı daxilində bir neçə iqlim tipi ayrılır: qərbdə Aralıq dənizi iqlimi, Ön Asiyanın yaylalarında kontinental iqlim, qitənin şərqində isə musson iqlimi. Yağıntının orta illik miqdarı qərbdən (Aralıq dənizi sahilləri, 700 mm) şərqə (İran yaylası 200 mm) doğru azalır. Tibet yaylası üçün yüksək dağlıq səhra iqlimi səciyyəvidir; qışı soyuq və az qarlı, yayı nisbətən sərindir. Şərqi Çinin, Yapon adalarının və Koreya yarımadasının subtropiklərində musson iqlimi (yağıntının illik miqdarı 1000–1500 mm) üstünlük təşkil edir. Tropik iqlim qurşağı Ərəbistan yarımadası, Mesopotamiyanın cənubunu, İran yaylasının cənub kənarını; tropik musson rejimli subekvatorial iqlim qurşağı Cənubi Çini, Hindistan və Hind-Çin yarımadalarını, Yava adasının şərqini və Kiçik Zond adalarını; ekvatorial iqlim qurşağı isə Malakka yarımadasının cənub hissəsini, Böyük Zond adalarını, Şri-Lankanın cənub-qərb hissəsini və Filippin adalarının cənub hissəsini əhatə edir. Qışda iqlim hava kütlələrinin qərb istiqaməti və geniş antisiklon sahəsinin formalaşması ilə, qitənin cənubunda və cənub-qərbində isə passat sirkulyasiyası ilə müəyyən olunur. 250px|thumb|Kəlküttə üzərində musson buludları Cənubi Sibir dağları və Monqolustan üzərində 40-60° şimal enliyi arasında oktyabrdan martadək davam edən Asiya (Sibir) antisiklonu yaranır. Aydın və soyuq hava hökm sürür; mütləq minimum temperatur Oymyakonda -71 °C (şimal yarımkürəsinin soyuq qütbü), Verxoyanskda -68 °C və Yakutskdə -64 °C qeydə alınmışdır
Asiya antisiklonunun soyuducu təsirindən 0 °C izotermi Asiyada Avropaya nisbətən xeyli cənubdan (Səmərqənd-Tokio xətti boyu) keçir. Yayda Asiyanın daxili hissələrində yüksək təzyiq sahələri yox olur və bur çox qızır. Tropiklərin qurşaq sahələrində maksimum temperatur (53 °C) Ceykobabad şəhərində (Pakistan) qeydə alınmışdır. Bu, dünya göstəricisindən (Liviya, Tripoli şəhəri) 5 °C dərəvə aşağıdır. Qitənin şərq və cənub hissələri rütubətli dəniz mussonlarının təsiri altında qalır. Himalay dağlarının cənub, Qərbi Qat, Arakan-Yoma və Tanentaunci dağlarının küləktutan yağıntının illik miqdarı 3000 mm və daha çox olur. Hindistanın cənub-şərqində (Çerapuncidə) Yer kürəsinin mütləq maksimum yağıntısı (22900 mm) qeydə alınmışdır (burada orta illik yağıntı 13000 mm-dən çoxdur). Yayda musson yağışları mövsümündə Cənubi və Cənub-Şərqi Asiyada illik yağıntının 75-90 %-i, Şərqi Asiyada isə 60-65%-i düşür. Tropik mussonlar yalnız Cənubi Çin (23-26° şimal enliyi) üşün səciyyəvidir. Mərkəzi və Orta Asiyanın daxili rayonlarında quru tropik iqlim hakimdir. Havanın quru temperaturu 30 °C təşkil edir. 20 °C izotermi kontinental ərazilərdə 55-60 °C şimal enliyinə çatır. Ön Asiya yaylaları üzərində alçaq təzyiq sahələri yaranır və az rütubətli, yüksək temperaturlu tropik kontinental hava formalaşır. Ərəbistan yarımadası üzərində də kontinental quru tropik hava hökm sürür, aydın və çox isti hava yaranır. Malayya arxipelaqının cənub-şərq hissəsi Avstraliya antisiklonunun, qalan hissəsi isə ekvatorial qərb küləklərinin təsiri altında olur. Asiyanın dağlarında qar xətti Avropaya nisbətən yüksəkdədir. Tibet yaylasında isə o, xüsusilə yuxarıdan keçir; dünyada qar xəttinin "yüksəklik qütblərindən" biri (6200 m) buradadır. Müasir buzlaşmanın iri mərkəzləri Asiya qitəsində yerləşən Qaraqorum, Himalay, Hindiquş, Kunlun, Nanşan, Tyanşan, Pamir, Qafqaz, Altay dağlarındadır. Mərkəzi Asiya və Himalay dağlarında buzlaqların sahəsi təqribən 97 min kv. kilometrdir. Arktika adalarında örtük buzlaşması qalmışdır.
Təbriz üsyanı (1908-1909)
thumb|300px|Səttar xan və Bağır xan (ortada) Azərbaycan inqilabçıları arasında Məşrutə inqilabının(1905-1911) gedişində Məhəmməd Əli şah Qacarın Məşrutəni ləğv etmək yolunda başladığı əksinqilabı fəaliyyətə qarşı baş vermiş üsyan.
Üsyanın başlanması
Tehranda baş verən 10(23) iyun 1908-ci il əksinqilabi çevrilişindən sonra irtica İranın bütün əyalətlərində hücuma keçdi. Rəştdə, Ənzəlidə, Məşhəddə, Səbzəvarda, Kuçanda, Kirmanşahda, Buşirdə, Bəndər-Abbasda, eləcə də başqa şəhərlərdə qubernatorlar şahın əmri ilə bütün əncümənləri qovdular və bir çox qəzetləri bağladılar.23 iyun 1908-ci ildə Məhəmməd Əli şah Qacar Tehranda çevriliş edəndə, Mir Haşimin başçılığı altında Təbriz irticaçıları şəhəri ələ keçirməyə və mücahidlərlə, fədailərlə və əncümənlərlə birdəfəlik haq-hesab çəkmək fikrinə düşdülər. Mir Haşimin dəvəçılərınə Mərənd xanı Şüca-Nizamın və Təbrizin qərb hissəsinin-Qaraməlik məhəlləsinin dəstələri də qoşuldular. İrticaçılar əvvəlcə Təbrizin, Səttarxanın fədailərinin əlində olan şimaldaki Əmirəqız məhəlləsindən başqa, şimal-şərq hissəsini - Dəvəçı məhəlləsini, Şişgilan və Baqemişe məhəllələrini ələ keçirdilər. Şəhərin cənub-şərq hissəsi Bağır xanın fədailərinin əlində idi, onların əsas bazası Xiyaban məhəlləsi idi. Təbrizdə döyüşlər başlayandan sonra Təbriz əncüməninin mülkədar-liberal kəsimi xarici ölkələrin konsulluqlarında gizləndilər. Əncümən sədri Bəsir əs Səltənə və Əclal əl Mülk rus, hacı Mehdi Kuzəkünani və Şeyx Səlim osmanlı, Mirzə Hüseyn Vaiz -fransız konsulluqlarında bəstə oturdular. Əksəriyəti mülkədar, tacirlər və ruhanilərdən ibarət Təbriz əncüməni müvəqqəti olaraq dağıldı. Mürtəce dəstələrə qarşı mübarizəni-Təbriz sosial-demokrat mücahidlər təşkilatlarının başçıları- Əli Müsyo, Davafuruş, eləcə də Səttarxan və Bağır xan davam etdilər.
Qüvvələr nisbəti
9 iyulda "Dəvəçi İslamiyə"'' və onu dəstəkləyən hökumətin Qaracadağ və Mərənd atlılarına qarşı olan Səttarxanı dəstəkləyən  Təbrizin dörd məhəlləsinin iştirakı ilə,  tüfəng və top atışması gün ərzində davam etdi. Eyni zamanda müvəqqəti hakim Müktədir üd Dövlənin xüsusi evinin atəşə tutulması, Rəhim xanın atlılarının topla birlikdə özlərini çatdırması nəticəsində, uğursuz alınmışdır. Axşam saat 10 yaxın atışma yenə başladı. Bu gün günorta saat 3 də atəş səsləri yenə eşidilməyə başladı..."''
"...Saxta hökumətin(yəni şah hökumətinin) olduğu yerlərdə bütün piştaxtalar darmadağın edilib, ancaq Səttarxanın hakimiyəti altında olan ərazidə onlara toxunulmayıb. Onun, eləcə dövlət blanklarının üstündə "Əyaləti-Cəlileyi-Azərbaycan"(Azərbaycanın Ali Hökuməti) sözləri çap olunub. Son günlər ərzində Təbrizdə Məclisi-Qeybi(gizli şura) adlanan komitə yaranıb. O Səttarın və Bağırın möhürləri ilə karlı adamlara bildiriş göndərir, və onlardan müəyyən məbləğ tələb edir. Komitə 65 000 tümən yığmağı qərara alıb; lakin hələ 28 000 yığılıb. Bu pullar Məşrutəni(Konstitusiyanı)müdafiə etmək üçün nəzərdə tutulub. Şaiyələrə görə Cənubi Qafqazdan Təbrizə bir qrup inqilabçı gəlib, onların sırasında bir neçə partladıcı mərmi mütəxəsisi var. Bizim gömrük Culfada Təbrizə gedən 1,5 pud dinamit saxlayıb."
Üsyanın genişlənməsi
300px|thumb|1908 -ci il Təbriz üsyanı xəritəsi
Mintac Elsevər
Mintac Elsevər (tam adı: Əliyeva Mintac Allahverdi qızı) -Azərbaycanlı jurnalist.
Təbriz üsyanı (1908-1909)
Üsyanın genişlənməsi
"İrtica qüvvələrinin Təbrizdən qovulmasından və inqilabçıların Mərəndi tutmasından sonra Təbriz əncüməni və Səttarxan, Təbrizə taxıl hazırlığı və çatdırılması üçün, Mərəndə, Marağaya və Azərbaycanın başqa şəhər və rayonlarına mücahid dəstələri göndərdilər. Nəticədə Təbrizdə çörək son iki ayda olmadığı kimi bol oldu, özüdə yaxşı keyfiyətdə. Xarici dövlətlərin diqqətinə çatdırılmışdır ki şah Tehranda məclis çağırmadığına görə, məclis funksiyasını Təbriz əncüməni öz üzərinə götürür. Şəhərdə qayda-qanunun gözlənilməsi üçün -Nəzmiyyə-Polis idarəsi; divan xaneye ədliyyə-əhalinin şikayətlərinin araşdırılması üçün məhkəmə; maliyyatın yığılması üçün- maliiyə idarəsi; şəhər təsərrüfatı üçün-bələdiyyə; xalq təhsili işi ilə məşğul olan-əncüməni maarif təsis edilmişdi 1908-ci ilin dekabrında Təbriz əyalət əncüməninin xeyir-duası ilə Səttarxanın və Bağır xanın başçılığı altında hərbi şura yaradılmışdır-nizam"
...İran kazak diviziyasının 308 kazakının 6 topla birlikdə gəlməsinə baxmayaraq Təbrizin 20 verstində oturan Əyn üd Dövlənin tamam hərəkətsizliyi, Səttarxana fədai atlı dəstələri ilə, nəinki Təbrizin həndəvərinə, eləcə də Marağaya, Xoya, Salmasa və hətta Savucbulaqa öz nüfuzlarını yaymaq imkanı verir, və onlar orada fədailərin piyada və atlı dəstələrini yaradırlar..."
Mintac Elsevər
Həyatı
Mintac Elsevər 5 may 1975-ci ildə Ermənistanda anadan olmuşdur.
Fəaliyyəti
Əsas fəaliyyət istiqamətləri jurnalistika, kino və televiziyadır. Əvvəlcə Azərbaycan televiziyasında, sonralar ANS-də çalışmışdır. Aztv-də bir sıra veriliş və filmlərin müəllifidir. Bunlara "Romantik kommunist", "Yağmurun səsi", "Cəsur zərifin seçimi", "Tənha xurma ağacı" filmlərini, "Birincilər" və "Unudulmayanlar" layihələrini misal göstərmək olar. Yazar olaraq mətbu orqanlarda mütəmadi yazıları çıxır. Hazırda ARB televiziyasında çalışır.
Təbriz üsyanı (1908-1909)
İrticanın əkshucumu
''Poxitonov teleqram vurur ki, ayın 12 dən Əynüd Dövlənin qoşunları Təbrizə həmlə etdilər. Kazaklardan ibarət avanqard şəhər xəttinə Sahibdivan yaxınlığından-şəhərdən Bəsmincə gedən yolun başlanğıcından yaxınlaşdı. Eyni vaxtı Şüca üd Dövlənin suvariləri Sərdaruddan hucum edirdi...Rəhim xanın suvariləri bizim şossedə əməliyat apararaq, 10 da Sufiyanı tutdu, dünən isə Mərəndi...''
"Fevralın 20(5 mart)Əyn üd Dövlə və Səməd xan şəhərə qarşı ümumi hucuma keçdilər, onlar hesab edirdilər ki bu Təbrizin taleyini həll etməlidir. Hucum eyni vaxtı Qaraməlik, Şamqazan, Basmınc tərəfdən oldu. Bundan başqa Rəhim xanın bandaları Acıçay üzərindən olan körpüyə yaxınlaşdılar və Təbrizin şimal həndəvərində döyüşə girdilər. Beləliklə irticaçılar şəhərə hər tərəfdən hucuma keçdilər. Əsas zərbə qərb tərəfdən endirildi. Burada Səməd xanın başçılığı ilə hucum edənlərin əsas qüvvələri toplanmışdı. Ən şiddətli döyüşlər Təbrizin qərb tərəfində -Xətib və Ahuni, eləcə də, onlara bitişik Hökmavar məhəllələrində baş verirdi. ...Şiddətli döyüş nəticəsində təbrizlilər şəhərə soxulmuş Səməd xanın bandalarını darmadağın etdilər. Qələbəyə hazırlaşan Səməd xanın özü təşviş içində, yağmaladıqlarını ataraq Hökmavardan qaçdılar. Fədai dəstələri onları düz Qaraməlikə qədər təqib etdilər. Xətibdə və Ahunidə də irticaçılar darmadağın edildilər və geri çəkildilər... Təbrizə qarşı 20 fevral(5 mart)ümumi hucum, hansına ki bunun üçün irticaçılar bütün qüvvələrini səfərbər etmişdilər, iflasa uğradı''
1909-cu ilin martından, hər tərəfdən şah qoşunları və irtica bandaları tərəfindən mühasirəyə alınan Təbrizdə aclıq başladı. Təbrizlilər ilk yaz göyərtisini dərib yeyirdilər. Adi yerdən bitən yonca, ot təbrizlilərin, xüsusi ilə yoxsulların əsas yeməyi oldu.
Üsyanın sonu
<< Miller teleqram vurur: " Rəsmi olaraq bütün konsulluqları xarici təbəələri çörəklə təmin etməyin imkansızlığı barədə xəbərdar edərək, əncümən yazılı surətdə ingilis konsulu Vratislavı və məni vəziyyəti müzakirə etməyə dəvət etdi. Əncümən aşağıdakıları etmək üçün yardım etməmizi xahiş etdi: 1) Bəsminc yolunu açmaq və aclıq çəkən əhali üçün şəhərə gündəlik 150 xalvar buğda və un gətirilməsinə icazə verilməsini. Onlar zəmanət verirlər ki, çörək döyüşən fədailər tərəfindən götürülməyəcək və ancaq aclıqdan əziyyət çəkən əhalinin ehtiyaclarına gedəcək..."
'' Sablin xəbər verir ki aprelin 5 ingilis elçisi Barklay onun yanına gəlib, və Təbriz fədailərinin başçılığı ilə aclıq çəkən əhalinin guya erməni məhəlləsinin darmadağın etməsi niyyəti barədə Təbrizdəki ingilis baş konsulunun teleqrammını göstərərək, "Tiflisə dərhal teleraf edərək qoşun göndərilməsini tələb etməyi xahiş etmişdir". Sablin cavab verib ki bu cür addım atmağa onun icazəsi yoxdur''
[Millerin teleqramından Təbriz, 16(29) aprel 1909] '' Axşam saat 5 Acıçay körpüsünə 120 kazak,65 atıcı və iki pulemyotla 24 nəfər yaxınlaşdı. Bu dəstənin heç bir təchizatı yox idi. Mən dəstəni şəhərə daxil olmasını və rusların gizləndiyi konsulluğun yaxınlığındakı evlərə yerləşdirilməsini əmr etdim. Səttar dəstəni hörmətlə qarşılamağı sərəncam verdi. ''
''Rus qoşunlarının Təbrizə yaxınlaşmasını görən şah qoşunları və irtica bandaları qaçmağa başladılar. Təbrizin blokadası götürüldü, və şəhərə ərzaqın gətirilməsi üçün yol açıldı.''
Bulbophyllum rubiferum
(Bulbophyllum rubiferum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Melicope cruciata
(Melicope cruciata) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.