cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Trimetoprim/sulfametoksazol
Trimetoprim/sulfametoksazol (TMP/SMX), yaxud, ko-trimoksazol  —   müxtəlif bakterial infeksiyaların müalicə və profilaktikasında istifadə edilən antibiotik xassəli preparat. 6-da 1 hissəsi trimetoprim, 6-da 5 hissəsi isə isə sulfametoksazoldur. Yaxud, adi Trimetoprim/sulfametoksazol həbləri 80 milliqram trimetoprimdən və 400 milliqram sulfametoksazoldan ibarət olur. Bu sidik yollarının infeksiyası, MRSA dəri infeksiyası, ishal, tənəffüs yolları infeksiyası, vəba və bu tip digər xəstəliklərə qarşı istifadə olunur. Bu həm də HIV/QİÇS xəstələri üçün pnevmosist pnevmoniyanın profilaktika və müalicəsində də tətbiq edilə bilər. Bu ağız yolu ilə, yaxud daxilə yeridilmə yolu ilə qəbul edilir.
Əks-təsir
Əks-təsir kimi, əsasən ürək bulanma, qusma, səpmə və diareya, bəzən isə ciddi allergiya reaksiyaları və Psevdomembranoz kolit də baş verə bilər. Ondan hamiləliyin sonuna yaxın istifadə edilməsi məsləhət görülmür. Döş əmizdirmə dövründə də bu pereparatdan istifadə edilməməlidir, əgər mümkündürsə. TMP/SMX bakteriyaları məhv edir. Bu, folat maddəsi mübadiləsinin pozulmasına səbəb olur.
Cəmiyyət və mədəniyyət
TMP/SMX ilk dəfə 1974-cu ildə satışa çıxarılıb "WHO Model List of Essential Medicines" bunu, sosial gigiyena və səhiyyə təşkilatı bazasında ən əhəmiyyətli dərman hesab edir Bu, ümumi dərmanlar kimi açıq satışdadır və çox bahalı deyil. Birləşmiş Ştatlarda bir vahidi 0.40 USD qiymətindədir.
Dananq Beynəlxalq Hava Limanı
250px|thumb|right|Hava limanının yeni terminalı Dananq Hava Limanı — — Vyetnamın Dananq şəhərində yerləşən beynəlxalq hava limanı.
Ixora setchellii
(Ixora setchellii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Callistemon brachyandrus
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Rudbunə
Rudbunə — İranın Gilan ostanında yerləşən şəhər.
Mətəle (Askın)
Mətəle — Başqırdıstan Respublikasının Askın rayonunda yerləşən kənd. Kənd Kubiyaz kənd şurasının tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kəndidə başqırdlar (57%) üstünlük təşkil edir.
Axırıncı namaz (film, 1963)
Axırıncı namaz — rejissor Zeynəb Kazımova tərəfindən 1963-cü ildə ekranlaşdırılmış qısametrajlı bədii filmi. Film "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir.
Haqqında
Azərbaycan Dövlət Film Fondu nda kinorejissor Zeynəb Kazımovanın 110 illik yubileyinə hazırlıqlar çərçivəsində aparılan yeni araşdırmalar zamanı 1968-ci ildə rus dilində Moskvada çap olunmuş "Sovet bədii filmləri. Annotasiyalı kataloq" kitabının 1958–1963-cü illərdə çəkilmiş filmləri əhatə edən IV cildinin 607-ci səhifəsindəki məlumatlara əsasən, rejissorun 1963-cü ildə "Axırıncı namaz" adlı ikihissəli qısametrajlı bədii film çəkdiyi müəyyən edilib.
Bədii filmin yeganə nüsxəsi Naxçıvan Dövlət Film Fondunun bazasında aşkara çıxarılıb və həmin nüsxə Azərbaycan Dövlət Film Fondunda elektron bərpa olunub.
Filmin adına bu günədək Azərbaycan kinosu haqqında hazırlanmış heç bir kataloq və siyahıda rast gəlinməyib.
Filmin rejissoru Zeynəb Kazımova, operatoru Əsgər İsmayılov, rəssamı Məmmədağa Hüseynov, bəstəkarı Zakir Bağırovdur. Rolları Ağadadaş Qurbanov, Möhsün Sənani, Ətayə Əliyeva, Münəvvər Kələntərli və digər məşhur Azərbaycan aktyorları ifa edirlər. Aktrisa M.Kələntərlinin "Axırıncı namaz" filmində canlandırdığı epizodik rol kinoda ifa etdiyi sonuncu obrazıdır. Film 1963-cü ildə "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında ekranlaşdırılıb.
1900 Yay Olimpiya Oyunlarında oxçuluq – Şapele 33 metr
Xarici keçidlər
Şapele 33 metr
Ucar rayonu
Tarixi
Ucar rayonu 24 yanvar 1939-cu ildə təşkil olunmuşdur. Rayonun adı, yaranma tarixi haqqında müxtəlif fikirlər söylənilir. Ərəb coğrafiyaşünası Əl-İstəxrinin "Məmləkətlərin yolları" kitabında Ucar Azərbaycanda orta əsr şəhəri kimi qeyd olunur. XV əsrdə yaşamış Azərbaycan şairi Bədr Şirvaninin yazılarında da Ucar sözünə rast gəlinir. Bəzi mülahizələrə görə rayonun adı Azərbaycan dilindəki "Uçar" sözundən əmələ gəlmişdir. Digər mülahizələrdə rayonun adının qə Şirvanda yaşamış "Uçar" tayfasının adından götürüldüyü iddia olunur. Ucar sözünün "Ucqar" sözündən götürülməsi fikrini söyləyənlər də var. Hazırda Ucar rayonunun Azərbaycanın mərkəzi hissəsində yerləşməsinə baxmayaraq vaxtı ilə Şirvanşahların paytaxtı Şamaxı şəhərindən ən ucqar ərazidə yerləşdiyinə görə adının "Ucqar" sözündən götürüldüyü də ehtimal edilir.
1963-cü ildə Ucar rayonunun ərazisində dəyişiklik edilmişdir. Belə ki, 1963-cü ildə Zərdab rayonu ləgv edilərək, onun ərazisi, yəni 856 kv km sahəsi ilə birlikdə Ucar rayonuna verilmişdir. 1965-ci ildə Zərdab rayonu yenidən müstəqil rayon kimi bərpa olunarkən Ucardan ayrılmışdır.
Relyefi
Ucar rayonu Bakıdan 240 km qərbdə, Şirvan düzündə yerləşir. Ərazisində 32 yaşayış məntəqəsi var. Şimaldan Göyçay, şərqdən Kürdəmir, cənubdan Zərdab, qərbdən Ağdaş rayonları ilə əhatə olunur. Rayonun coğrafi mövqeyi olduqca əlverişlidir. Bakı-Tbilisi dəmir yolunun və magistral avtomobil yolunun Ucar rayonundan keçməsi, habelə Qədim İpək yolunun bərpa olunmaqla Ucardan keçməsi yerləşdiyi yerin iqtisadi əhəmiyyətini olduqca artırır.
Ucar rayonu Bakı şəhərindən 234 km qərbdə-Şirvan düzündədir. Mərkəzi Ucar şəhəri olmaqla Bakı-Tbilisi dəmir yolunun, Bakı-Gəncə və Göyçay-Zərdab magistral avtomobil yollarının qovşağında yerləşir. Səthi ovalıqdır. Ərazinin şərq və cənub-şərq hissəsi okean səviyyəsindən aşağıda yerləşir. Antropogen çöküntüləri yayılmışdır. Boz-çəmən torpaqları vardır. Ümumi torpaq fondu 83398 hektardır.
Geoloji quruluşu
Antropogen çöküntüləri yayılmışdır.
Landşaftları və bioloji müxtəlifliyi
Ərazinin iqlimi yayı quraq keçən mülayim-isti yarımsəhra və quruçöl iqliminə aiddir. Boz-çəmən torpaqları yayılmışdır. Bitkiörtüyü, əsasən, ovalıq və yarımsəhra tiplidir. Tuqay meşələrinin qalıqları vardır. Flora və faunası Kürdəmir rayonu ilə demək olar ki, eynidir.
Arxeoloji abidələr
Bərgüşad kəndi yaxınlığında m.ə. II əsrə aid Qaratəpə, Qıztəpə, Adsıztəpə yaşayış yeri. Küp qəbirlər küpün böyüklüyünə, ölünün arxası üstdə qoyulmasına, istiqamətinə görə Azərbaycan ərazisindəki digər küp qəbirlərdən fərqlənir.
Əhalisi
Əhalinin ümumi sayı 90507 nəfər
kişi    - 45221 nəfər (49,96 %)
Sarisa
Sarisa (yunan. cida, nizə, mizraq) — e.ə IV-III əsrlərdə Yunanıstanda, Makedoniyada və başqa qədim dövlətlərdə falanqanı təşkil edən sarisoforların əsas silahı. İlkin vaxtlarda uzunluğu 3 metr idi və sapan(atıcı) və deşici-dəlici silah kimi istifadə olunurdu, sonralar uzunluğu 6-7 metrəyə qədər uzadıldı və o ancaq dəlici-deşici silah kimi istifadə olunmağa başladı.
Ucar rayonu
Əhalisi
qadın - 45286 nəfər (50,04%)
Şəhər əhalisinin sayı 18301 nəfər (20,22 %)
kişi    - 8949 nəfər (48,90 %)
qadın - 9352 nəfər (51,10 %)
Kənd əhalisinin sayı 72206 nəfər (79,78 %)
kişi    -36273 nəfər (50,24 %)
qadın -35933 nəfər (49,76 %)
Əhalinin orta sıxlığı 108,06 nəfər
Ali təhsilli əhalinin sayı, (3,18 %) 2874 nəfər
Orta ixtisas təhsilli əhalinin sayı, (4,58 %) 4145 nəfər
Məskunlaşmış məcburi köçkünlərin sayı 829 nəfər
o cümlədən məcburi köçkün ailələrin sayı 237 nəfər
İqtisadi xarakteristikası
200px|thumbnail|right|Ucar rayonunda üzümçülük Təsərrüfatı pambıqçılıq, taxılçılıq, heyvandarlıq, baramaçılıq, quru subtropik meyvəçilik, üzümçülük, bostançılıq və toyuqçuluqdan ibarətdir.
Mədəniyyət
Ucar rayon Mədəniyyət və Turizm şöbəsinin tabeliyində 18 mədəniyyət evi, 8 klub, 47 kitabxana, 2 muzey, 1 Uşaq İncəsənət məktəbi var.
Maddi-mədəni irsi
Ucar rayonunda hazırda 8 abidə qorunub saxlanılır. Bu abidələr rayon mədəniyyət şöbəsi tərəfindən uçota alınıb, Ümumrespublika əhəmiyyətli abidə hesab olunur. Bunlar aşağıdakılardır:
Ixora st.-johnii
(Ixora st.-johnii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kaxeti
Kaxeti diyarı — Gürcüstan Respublikasının doqquz diyarından (gürcücə: მხარე) biridir. Tarixi və müasir elmi Azərbaycan mənbələrində bəzən Qaxet adıyla tanınır. İnzibati mərkəzi Telavi şəhəridir. Diyar Azərbaycan və Rusiya ilə həmsərhəddir. Kaxetinin cənubunda Keşiş dağ məbədi yerləşir.
İnzibati-ərazi bölgüsü
Kaxeti diyar səkkiz bələdiyyəyə bölünür (2014):
Tarixi
300px|thumb|[[Siğnaği, bölgənin ən populyar turizm məkanlarından biri]] VIII əsrdən başlayaraq Kaxeti müstəqil feodal knyazlıq olmuşdur. XI–XII əsrlərdə o, çar Qurucu Davidin səyləri nəticəsində birləşmiş Gürcüstan çarlığının tərkibidə girmişdir.
thumb|left|200px|Qanıx düzü. Arxa planda Qafqaz sıra dağları görsənir
Gürcüstan çarlığının süqutundan sonra Kaxeti 1460-cı illərdə yenidən müstəqil olub yerli çar tabeliyində kiçik dövlət kimi mövcudluğunu davam eləmişdir. 1762-ci ildə Kaxeti çarlığı qonşu Kartli çarlığı ilə birləşmiş, Kaxetinin paytaxtı Telavi yeni birləşmiş Kartli-Kaxeti çarlığının paytaxtı olmuşdur. Səfəvilərin hücumu nəticəsində dövlət xeyli zəifləmişdir. Əhalisinin böyük hissəsi İranın ucqar bölgələrinə (Luristan, Mazandaran, Xorasan) sürgün edilmişdir. 1801-ci ildə Kartli-Kaxeti çar Rusiyasının tabeliyinə keçmişdir.
1918-ci ildə Kaxeti müstəqil Gürcüstan Demokratik Respublikasının tərkibinə girmişdir. Sovet vaxtında səkkiz rayona bölünmüş Kaxeti 1994-cü ildən bəri vahid inzibati bölgə kimi Gürcüstanın tərkibində olmaqdadır. İnzibati mərkəzi Telavi şəhəridir.
Əhalisi
2014-ci il əhalinin qeydiyyata alınmasına əsasən Kaxetinin 318.583 sakinindən 85,16%-i (271.298 nəf.) gürcülər, 10,16%-i (32.354 nəf.) azərbaycanlılar, 1,75%-i (5.581 nəf.) kistlər (çeçenlər), 0,79%-i (2.526 nəf.) osetinlər, 0,69%-i (2.191 nəf.) ermənilər, 0,60%-i (1.921 nəf.) ruslar, 0,32%-i (1029 nəf.) Avarlar, 0,16%-i (504 nəf.) yezidi kürdlər, 0,06%-i (202 nəf.) ukraynalılar, 0,05%-i (158 nəf.) yunanlar təşkil edir.
Kaxeti diyarının ən böyük etnik azlığı olan azərbaycanlılar əksəriyyəti Saqareco (33,16%), Laqodexi (23,04%) və Telavi (12,77%) bələdiyyələrində, kiçik icmalar həmçinin Dedoplistskaro və Axmeta bələdiyyələrində yaşayır.
Şahvələdli (Daşkəsən)
Şahvələdli — Azərbaycan Respublikasının Daşkəsən rayonunun Dəstəfur kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Toponimikası
Oykonim şahvələdli nəslinin adı ilə bağlıdır.
Tarixi abidələri
Kənddə daşınmaz tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınmamışdır.
İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyətini əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq təşkil edir.
Mədəniyyəti
Kənddə Şahvələdli kənd kitabxana filialı, Şahvələdli kənd Mədəniyyət Evi fəaliyyət göstərir.
Təhsil
Kənddə Daşkəsən rayon Şahvələdli kənd ümumi orta məktəbi fəaliyyət göstərir.
Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.
Səhiyyə
Kənddə Şahvələdli kənd tibb məntəqəsi yerləşir.
Artemisia caerulescens
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Alisiya Lurteq
Alisiya Lurteq — Argentina botaniki.
Elmi fəaliyyəti
Alisiya Lurteq toxumlu bitkilər üzrə ixtisaslaşmışdır.
Kondom-d’Obrak
Kondom-d’Obrak  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Sen-Şeli-d’Obrak kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Rodez.
INSEE kodu — 12074.
Macar inqilabı (1956)
Macar inqilabı və ya Macar üsyanı — Macarıstan Xalq Respublikasına və onun Sovetlərdən asılı siyasət yürütməsinə qarşı baş vermiş, 1956-cı ilin 23 oktyabrından 10 noyabrına qədər davam edən ümummilli inqilab. Bu proses Sovet hakimiyyəti üçün İkinci Dünya müharibəsində SSRİ ərazilərinin Nasist Almaniyasının hərbi qüvvələrindən təmizləməsi uğrunda mübarizədən sonra Avropadakı ən böyük və ən əsas təhlükə kimi səciyyələndirilir.
Üsyan ilk öncə tələbə etirazları şəklində başladı. Etirazçılar Budapeştin mərkəziylə Macarıstanın parlament binasına doğru irəliləyərkən, səsucaldıcı cihazların quraşdırıldığı avtofurqonlardan istifadə edərək minlərlə insanın bu mübarizəyə qoşulmasını təmin etdilər. Tələbələrin ümumi tələblərini bəyan etmək üçün radio binasına daxil olan bir qrup tələbə saxlanıldı. Çöldəki etirazçılar tələbə yoldaşlarının azad olunmasını tələb etdikdə onlara binanın içərisindən ÁVH kimi tanınan Dövlət Təhlükəsizlik Polisləri tərəfindən atəş açıldı. Nəticədə bir tələbə həyatını itirdi və bayrağa sarılaraq izdihamın çiyinləri üzərində tutuldu. Bu, inqilabın növbəti mərhələsinin başlanğıcı mənasına gəlirdi. Xəbərlər yayıldıqca paytaxtda iğtişaşlar və şiddət daha da artaraq pik həddə çatırdı.
Üsyan sürətlə yayıldı və hökumət parçalandı. Minlərlə insan milis dəstələrində birləşərək DMT (Dövlət Mühafizə Təşkilatı) və Sovet qoşunları ilə vuruşurdu. Üsyan zamanı zorakı hadisələr baş verirdi. Bir tərəfdən bir neçə yerli lider və DMT üzvləri ələ keçirilərək linç edilir, digər tərəfdən isə əvvəlki siyasi məhbuslar azadlığa çıxaraq silahlanırdı. Radikal və hazırlıqsız fəhlə şuraları bələdiyyə hakimiyyətini idarəedici Macarıstan Zəhmətkeşlər Partiyasının əlindən alaraq siyasi reform tələb etdi.
Kondom-d’Obrak
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 319 nəfər təşkil edirdi.
Macar inqilabı (1956)
İmre Nadın başçılıq etdiyi yeni hökumət rəsmi olaraq DMT-ni ləğv etdi, Varşava Müqaviləsi Təşkilatından çıxmaq niyyətində olduğunu bildirdi və azad seçkilərin yenidən keçiriləcəyi vədini verdi. Oktyabr ayının sonlarına doğru döyüşlər, demək olar ki, dayandı və həyat normal axarı ilə davam etməyə başladı. Əvvəlcə SSRİ qüvvələrinin geri çəkilməsi üçün danışıqlara açıq görünən Sov.İKP MK Siyasi Bürosu daha sonra fikrini dəyişdi və inqilabı boğmağa cəhd etdi. Noyabrın 4-də çoxsaylı Sovet qüvvələri Budapeştə və ölkənin digər ərazilərinə soxuldu. Macarların müqaviməti 10 noyabra qədər davam etdi. Münaqişədə 2500-dən çox macar və 700-dən çox Sovet əsgəri həlak oldu, 200.000-ə yaxın macar isə qaçqın düşdü. Bundan sonra kütləvi həbslər və ittihamlar aylarla davam etdi. 1957-ci ilin yanvarına qədər yeni qurulmuş Sovet hökuməti bütün ictimai müxalifəti aradan qaldırdı. Sovetlər bu hərəkətləri ilə Şərq Bloku üzərində nəzarətlərini gücləndirsələr də, Qərb blokundakı bir çox marksistin rəğbətini itirdilər. Nəticədə bu, parçalanmalara və kapitalist ölkələrdəki kommunist partiyaları üçün böyük üzv itkisinə səbəb oldu.
Macarıstanda üsyan haqqında ictimai müzakirələrin təşkili 30 ildən çox qadağan edildi. 1980-ci illərdə siyasi vəziyyətin bir qədər mülayimləşməsindən sonra bu, gərgin araşdırma və müzakirə mövzusu oldu. 1989-cu ildə Üçüncü Macarıstan Respublikası qurulandan sonra 23 oktyabr milli bayram elan edildi.
İnqilabdan öncəki vəziyyət
II Dünya müharibəsi zamanı Macarıstan Berlin-Roma-Tokio oxunun üzvü və Nasist Almaniyası, Faşist İtaliyası, Rumıniya və Bolqarıstan qüvvələrinin müttəfiqi idi. 1941-ci ildə Macarıstan hərbi qüvvələri Yuqoslaviya və SSRİ-nin işğalında iştirak etdi. Lakin Qızıl Ordu macar və Berlin-Roma-Tokio oxunun işğalçı qüvvələrini geri çəkilmək məcburiyyətində qoydu və 1944-cü ilə qədər Macarıstana doğru irəliləməyə davam etdi.
İşğal olunma təhlükəsi ilə üzləşən Macarıstan hakimiyyəti müttəfiqlərlə atəşkəs danışıqlarına başladı. Bu, Üçüncü Reyxin ölkəni işğal etməsi və burada Milli Birlik Hökumətini qurması ilə başa çatdı. 1944-cü ilin sonlarında isə SSRİ Macarıstanı işğal edərkən burada yerləşən alman və macar qüvvələrini məğlub etdi.
Kondom-d’Obrak
İqtisadiyyatı
thumb|200px|left|Kommuna xəritəsi 2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 176 nəfər arasında (15–64 yaş) 130 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 46 nəfər hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 73,9%, 1999-cu ildə 72,1%) idi. Fəal olan 130 nəfərdən 124 nəfər (71 kişi və 53 qadın), 6 nəfər işsiz (1 kişi və 5 qadın) idi. 46 hərəkətsiz 9 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 19 nəfər təqaüdçü, 18 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Macar inqilabı (1956)
Müharibədən sonrakı işğal
1945-ci il seçkilərindən sonra Macarıstan Dövlət Təhlükəsizlik Polisinə (, daha sonra ÁVH kimi tanınmışdır) nəzarət etmək səlahiyyətinə malik olan Daxili Nazirlikdə rəhbərlik vəzifəsi Müstəqil Kiçik Sahibkarlar Partiyasından Kommunist Partiyasının namizədinə dəyişdirildi. Dövlət Mühafizə Təşkilatı siyasi müxalifəti boğmaq üçün hədə-qorxudan, saxta ittihamlardan, həbs etmə və işgəncə vermə methodlarından istifadə edirdi. Çoxpartiyalı demokratiyanın qısamüddətli dövrü Kommunist Partiyasının Sosial Demokrat Partiyası ilə birləşərək Macarıstan Zəhmətkeşlər Partiyasının əsasını qoyması ilə başa çatdı. 1949-cu ildəki seçkilər zamanı bu partiya namizədlər siyahısında rəqibsiz idi. Macarıstan Xalq Respublikası da elə bu zaman elan olundu.
Macarıstan Zəhmətkeşlər Partiyası Sovet modelinə əsaslanan radikal milliləşdirmə siyasəti yürüdərək iqtisadiyyatı sosialistcəsinə yenidən qurmağa başladı. Hökumət və onun siyasətini açıq şəkildə ilk dəfə tənqid edənlər yazıçı və jurnalistlər oldu. Onlar bu fikirlərini 1955-ci ildə tənqidi məqalələr dərc edərək ifadə edirdi. 1922-ci il 22 oktyabr tarixində Texniki Universitetin tələbələri MEFESZ adlanan tələbə birliyini bərpa etdi. 23 oktyabrda isə onlar bir nümayiş səhnələşdirdi və bu nümayiş birbaşa inqilaba aparan hadisələr zəncirinin əsasını qoydu.
Siyasi repressiya və iqtisadi tənəzzül
right|thumb|330x250px| [[Matyaş Rakoşi Budapeştdə xalq qarşısında çıxış edərkən, 1948]] Macarıstan Matyaş Rakoşinin avtoritar rəhbərliyi altında kommunist dövlətə çevrildi. Rakoşinin hakimiyyyəti dövründə Təhlükəsizlik Polisi (ÁVH) təmizləmə əməliyyatlarına başladı. Bu təmizləmələr ilk öncə Rakoşiyə qarşı Kommunist Partiyası daxilində baş verən qarşıdurmalara son qoymaq məqsədi güdürdü. Təmizləmənin qurbanları "Tiotistlər", "qərb agentləri" və ya "Trotiskiçilər" ləqəbləri ilə tanınırdı. Bu ləqəblər onlara gördükləri işin qərbdəki İspaniya vətəndaş müharibəsində vaxt keçirmək qədər əhəmiyyətsiz olduğunu göstərmək üçün verilmişdi. Ümumilikdə təqribən bütün aşağı və orta səviyyəli partiya rəsmilərinin yarısı — ən azı 7000 nəfər təmizləndi.
1950–1952-ci illər arasında Təhlükəsizlik Polisi həm Macarıstan Zəhmətkeşlər Partiyasının üzvlərini əmlak və mənzillə təmin etmək, həm də intellektual və burjua sinfini aradan qaldırmaq məqsədilə minlərlə insanı zorla köçürdü. Bu insanlar həbs edildi, şərqə sürgün olundu və sürgün olunduqları düşərgələrdə ittihamlara və ya işgəncələrə məruz qaldılar. DMT-nin qurucusu Laslo Kovaç da daxil olmaqla bəzi insanlar isə edam olundu. Yalnız bir ildə Budapeştdən 26000-dən çox insan zorla köçürüldü. Nəticədə iş və mənzil əldə etmək çox çətin hal aldı. Məcburi köçkünlərin əksəriyyəti dəhşətli şəraitdə həyatlarına davam etmək məcburiyyətində qaldı. Onlardan kollektiv fermalarda qul əməyi kimi istifadə olunurdu. Çoxsayda insan yaşayış şəraiti və qidalanmanın zəif olması nəticəsində dünyasını dəyişdi.
Rakoşi hökuməti təhsilli sinifləri "zəhmətkeş ziyalılar"la əvəz etməklə Macarıstan təhsil sistemini hərtərəfli siyasiləşdirdi. Rus dili və kommunist siyasi təlimin keçilməsi ümumtəhsil məktəb və universitetlərdə məcburi hal aldı. Dini məktəblər milliləşdirildi və kilsə rəhbərləri hökumətə sadiq şəxslərlə əvəz olundu. 1949-cu ildə Macar Katolik Kilsəsinin rəhbəri Yozef Mindsenti xəyanətə görə ömürlük həbs cəzasına məhkum edildi. Rakoşinin rəhbərliyindəki hökumət Avropada ən sərtlər arasında idi.
Müharibədən sonra Macarıstanın iqtisadiyyatı bir çox çətinliklərlə üzləşdi. Macarıstan SSRİ, Çexslovakiya və Yuqoslaviyaya 300 milyon ABŞ dolları məbləğində təzminat ödəməyə və Sovet qarnizonlarına dəstək verməyə razı oldu. Macarıstan Milli Bankının 1946-cı ildəki hesablamalarına görə təzminatın məbləği illik milli gəlirin 19% və 22%-i arasındadır. 1946-cı ildə Macarıstan valyutası öz dəyərini əhəmiyyətli dərəcədə itirdi və nəticədə insanlara məlum olan ən yüksək hiperinflasiya dərəcəsinə sahib oldu. Macarıstanın Sovetlər tərəfindən maliyyələşdirilən QİYŞ-də (Qarşılıqlı İqtisadi Yardım Şurası;, ) iştirakı ölkənin qərblə ticarət etməsi və ya Marşal planından maddi yardım almasının qarşısını aldı.
Bundan əlavə Rakoşi 1950-ci ildə özünün ilk beşillik planına başladı. O, bu məsələdə Stalinin sənaye istehsalını 380%-ə qədər artırmağı hədəfləyən eyniadlı planına əsaslanmışdır. Sovet "həmkarı"nda olduğu kimi beşillik plan Macarıstanın xammal və texnologiyasının SSRİ-yə ixracı, habelə Rakoşinin keçmiş peşəkar sinfinin çox hissəsinin təmizlənməsi ilə bağlı olan sarsıdıcı təsirlərə görə heç vaxt bu qəribə məqsədlərinə nail ola bilmədi. Əslində, beşillik plan Macarıstanın mövcud sənaye quruluşunu zəiflətdi və sənaye ilə bağlı real əməkhaqqının 1949 və 1952-ci illər arasında 18%-ə qədər azalmasına səbəb oldu.
1950–1953-cü illər arasında adambaşına düşən milli gəlirin artmasına baxmayaraq, həyat standartı aşağı düşmüşdü. Sənaye sərmayəsini maliyyələşdirmək üçün gəlirlərin böyük miqdarda azaldılması insanların saf gəlirlərinin də (vergilər ödəndikdən sonra əldə qalan pulun miqdarı) azalmasına səbəb oldu. Yanlış idarə üsulları çörək, ət, un və qəndin normalaşdırılması ilə nəticələnərək əsas ərzaq məhsullarında uzunmüddətli qıtlıq yaratdı. Bundan əlavə, insanların dövlət istiqrazlarına abunə olmağa məcbur edilməsi də onların şəxsi gəlirinin azalmasına təsir göstərən amillərdən idi. Xalis nəticə isə belə göstərilə bilər ki, 1952-ci ildə işçilərin saf gəliri 1938-ci ildəki miqdarın cəmi üçdə ikisinə bərabər idi. Halbuki 1949-cu ildə bu nisbət 90%-ə bərabər olmuşdur. Xarici borc artdıqca və əhali ərzaq qıtlığı ilə üzləşdikcə ölkədə narazılıqlar artmağa başladı. İrəli sürülən bu siyasətlər durmadan mənfi təsirlərə səbəb oldu.
Beynəlxalq hadisələr
right|thumb|300x250px| İmre Nad (ortadakı) 1956-cı ilin oktyabrında 1953-cü ilin 5 martında — Avropanın əksər kommunist partiyalarının islahat qanadı inkişaf etdirdiyi dövrdə İosif Stalin vəfat etdi və beləliklə, mülayim liberallaşdırma — destalinizasiya dövrü başladı. Macarıstanda isə islahatçı İmre Nad "Stalinin ən yaxşı macar tərəfdarı" olan Rakoşini əvəz edərək Baş Nazir vəzifəsini ələ keçirdi. Halbuki Rakoşi Partiyanın Baş Katibi vəzifəsində qalırdı və o, İmre Nadın islahatlarına qarşı təxribatlar törətmək qabiliyyətində idi. 1955-ci ilin aprelinə qədər o, Nada olan etibarı sarsıtdı və sonda onun vəzifədən uzaqlaşdırılmasına səbəb oldu. 1956-cı ilin fevralındakı Xruşşovun Stalin və onun tərədarlarını tənqid edən "gizli nitq"indən sonra Rakoşi Partiyanın Baş Katibliyi vəzifəsindən kənarlaşdırıldı və 1956-cı ilin 18 iyulunda Erno Gero bu vəzifəyə təyin edildi. Azadlıq Radiosu Rey Staynr Klaynın məsləhəti ilə "gizli nitq"i Şərqi Avropaya yayınladı. Rey S. Klayn bildirirdi ki, o, Allen Dallesin dediyini düşündüyü kimi söyləyir: "Sovet sistemini günahkar hesab et".
14 may 1955-ci ildə SSRİ Varşava Müqaviləsi Təşkilatının əsasını qoydu. Bu təşkilat Macarıstanı SSRİ və onun Mərkəzi və Şərqi Avropadakı peyk dövlətləri ilə əlaqələndirirdi. Bu ittifaqın prinsipləri arasında "dövlətlərin müstəqillik və suverenliyinə hörmət" və "onların daxili işlərinə qarışmamaq" yer alırdı.
1956-cı ilin iyununda Poznan şəhərində polyak işçilər tərəfindən qaldırılan şiddətli qiyam hakimiyyət tərəfindən yatırıldı. Çoxsaylı etirazçı yaralandı və ya öldürüldü. 1956-cı idə insanların tələbinə cavab olaraq hökumət yenicə bəraət verilmiş islahatçı kommunist Vladislav Qomulka Polşa Birləşmiş İşçi Partiyasının baş katibi təyin olundu və ona Sovet hökuməti ilə ticarət güzəştləri və ölkədə Sovet əsgərlərin azaldılması barədə danışıqlar aparmaq vəzifəsi tapşırıldı. Bir neçə gün davam edən gərgin danışıqlardan sonra 19 oktyabrda sovetlər, nəhayət, Qomulkanın islahat tələbləri ilə razılaşdılar. "Polşa oktyabrı" kimi tanınan polyakların güzəştlər əldə etdiyi hadisələr macarlara da öz ölkələri üçün eyni güzəştlərə sahib olmaq ümidi verdi və bu düşüncələr 1956-cı ilin ikinci yarısında Macarıstanda geniş yayılmış gərgin siyasi vəziyyətə əhəmiyyətli dərəcədə təkan verdi.
Sosial iğtişaşların yaranması
1956-cı ilin iyulunda Rakoşinin istefa etməsi tələbələri, yazıçıları və jurnalistləri siyasətdə daha aktiv və tənqidi olmağa həvəsləndirdi. Tələbə və jurnalistlər Macarıstanın üzləşdiyi bir çox problemi təhlil etmək üçün forumlar təşkil etməyə başladı. Bu forumlar Petöfi çevrələri adlanırdı və qısa müddətlə qazandığı populyarlıqla minlərlə iştirakçını özünə cəlb etməyi bacarmışdı. Rakoşi hökuməti tərəfindən edam olunan Laslo Rayk 6 oktyabr 1956-cı ildə müxalif partiyanı gücləndirən təsirli bir mərasimlə yenidən dəfn olundu.
1956-cı il 16 oktyabrda Seqeddəki universitet tələbələri rəsmi kommunist tələbə birliyi olan İGB-ni (İşləyən Gənclər Birliyi; ) ləğv edərək əvvəllər Rakoşinin diktatorluğu altında qadağan olunmuş demokratik tələbə birliyi olan MUKTİ-ni (Macar Universitet və Kollec Tələbələri İttifaqı; ) bərpa etdilər. Bir neçə gün ərzində Peç, Mişkolts və Şoprondakı tələbə qrupları da eyni hadisəni təkrarladılar. Oktyabrın 22-də Texniki Universitetin tələbələri milli siyasətin tələblərini ifadə edən on altı bəndlik siyahı siyahı tərtib etdilər. Macar Yazıçılar Birliyinin növbəti gün üçün Polşada doğulmuş və 1848-ci il Macar inqilabının qəhrəmanlarından biri olan general Yosef Zaxariaş Bemin heykəlinin önünə çələng qoyaraq Polşadakı islahatlardan əvvəl baş vermiş hərəkatlarla həmrəyliklərini ifadə etmək planından xəbər tutduqdan sonra tələbələr də bənzər şəkildə birlik və rəğbət nümayişi təşkil etməyi qərara aldılar.
İlk atəş
left|thumb|240x240px| Sökülmüş [[Stalin abidəsinin qalıqlarına Macarıstan bayrağı yerləşdirərkən]]
Daha sonra oraya toplaşanların əksəriyyəti Parlament Binasının qarşısındakı nümayişçilərə qoşulmaq üçün Dunay çayını keçdi. Saat 18:00-a qədər etirazçıların sayı 200000-i keçdi, nümayiş çox qızğın, lakin dinc şəraitdə davam edirdi.
Saat 20:00-da idarəedici partiyanın baş katibi Erno Gero tələbə və yazıçıların tələblərini qınayan nitqlı çıxış etdi. Gerodan sərt rədd cavabı aldıqdan sonra qəzəblənən nümayişçilərdən bəziləri onların tələblərindən biri olan 1951-ci ildə köhnə kilsənin dağıdılması nəticəsində yaradılmış 30 fut hündürlüyündəki (9.1 metr) Stalinin heykəlini aradan qaldırmaq məsələsini icra etməyə başladılar. Saat 21:30-a qədər heykəl aşırıldı və oraya toplaşan insanlar heykəldən qalan tək hissə olan Stalinin çəkmələrinə Macarıstan bayraqları qoyaraq bayram etdilər.
Təqribən bu hadisə ilə eyni zamanda böyük bir izdiham da DMT tərəfindən ciddi şəkildə qorunan Macarıstan Radiosu qərargahının qarşısında yarandı. İzdiham çatdı. pik nöqtəyə nümayəndə heyətinin üzvləri yerinə yetirilməyən tələblərini yayınlamağa cəhd etdiyi zaman çatdı. Nümayəndə heyəti üzvlərinin öldürüldüyü barədə dedi-qodular yayılan zaman binanın çölündə toplaşmış izdiham daha da çoşdu. Binanın yuxarı pəncərələrindən gözyaşardıcı qaz atıldı və DMT izdihama atəş açaraq bir çox insanı öldürdü. DMT silahları təcili tibbi yardım maşınlarının içində gizlədərək özünün silah ehtiyacını həll etməyə çalışdı, lakin oraya toplaşan insanlar bu hiylən vaxtında başa düşdülər və bu cəhdin qarşısını aldılar. Mühafizı qüvvələrinin işini yüngülləşdirmək üçün əraziyə əsgərlər göndərildi, lakin onlar şapkalarından qırmızı ulduzları qopararaq izdihamın tərəfinə keçdilər. DMT-nin hücumunu nəticəsində daha da qəzəblənən etirazçılar zorakılıqla cavab verdilər. Polis maşınları yandırıldı, hərbi depolardan silahlar əldə edildi və onlar rejimin simvollarını dağıtmaqla məşğul olan kütləyə paylandı.
Toqquşmaların yayılması və hökumətin devrilməsi
23 oktyabr gecəsində Macarıstan Zəhmətkeşlər Partiyasının katibi Erno Gero sovetlərdən "daha əvvəl heç zaman bu qədər böyük dərəcəyə əhatəyə sahib olmamış nümayişin qarşısını almaq üçün" hərbi müdaxilə istədi. Sovet hökuməti artıq bir neçə ay əvvəldən hər hansı təsadüf nəticəsində yaranacaq fürsətdən istifadə edərək Macarıstana müdaxilə planları hazırlamışdı. 24 oktyabr saat 02:00-a qədər Georgi Jukovun (SSRİ müdafiə naziri) əmri ilə hərəkət edən sovet tankları Budapeştə daxil oldu.
24 oktyabrda günortaya qədər sovet tankları Parlament Binasının yanında yerləşdirildi və sovet əsgərləri əsas körpü və yol qovşaqlarını nəzarət altına aldılar. Silahlanmış inqilabçılar Budapeşti müdafiə etmək üçün cəld şəkildə barrikadalar qurdu və verilən məlumata görə onlar artıq səhərdən günortaya qədər bəzi sovet tanklarını ələ keçirmişdilər. Həmin gün İmre Nad Andras Hegedüşü əvəz edərək Baş Nazir vəzifəsinin sahibi oldu. Nad radio vasitəsilə zorakılığa son qoymulması üçün çağırış etdi və üç il əvvəl təxirə salınmış siyasi islahatları həyata keçirmə sözü verdi. Əhali hərdənbir baş verən zorakılıq ehtimalı göz nəzərə alaraq silahlanmaya davam etdi.
left|thumb|260x260px| İnqilabçıların 25 oktyabrdakı yürüşü
Silahlanmış nümayişçilər radio binasını ələ keçirdi. Kommunist qəzeti olan Szabad Népin idarə mərkəzlərində DMT işçiləri silahsız nümayişçiləri güllələdilər, lakin silahlanmış nümayişçilər gələn zaman onlar ərazini tərk etməyə məcbur edildi. Bu nöqtədən sonra inqilabçıların qəzəbi, əsasən, DMT-yə tərəf çevrildi. Sovet qoşunları bu hadisəyədək məsələyə tam daxil olmamışdılar və hətta sovet ordusunun nümayişçilərə açıq şəkildə rəğbət göstərməsi haqqında bəzi şayiələr də vardı.
25 oktyabrda etirazçılar küləvi şəkildə Parlament Binasının qarşısına toplaşdılar. DMT birləşmələri yandakı binaların damına çıxaraq izdihama atəş açmağa başladı. Bəzi sovet əsgərləri səhvən atış hədəfinin DMT olduğuna inanaraq onlara atəş etdilər. İzdihamda bəzi insanlar da DMT-yə məxsus və ya qiyama qoşulan macar əsgərlər tərəfindən verilən silahlardan istifadə edərək geri atış açdılar.
Bu müddət ərzində mərkəzi idarə quruluşu hökumətdə meydana gələn etirazların artması nəticəsində parçalanan zaman Macarıstan ordusu da bölündü. Budapeşt və kənlərdəki macar hərbi birləşmələrinin əksəriyyəti məsələyə cəlb olunmadı. Yerli komandanlar, ümumiyyətlə, etirazçı və inqilabçılara qarşı zorakılıqdan çəkinirdi. Halbuki 24 oktyabrdan 29 oktyabra qədər əlli icmada ordu və əhali arasında 71 silahlı qarşıdurma hadisəsi baş verdi. Bu qarşıdurmalar müxtəlif səbələrdən yaranırdı: məsələn, adi xalq kütləsinə edilən hücumların müdafiəsi və ya komandanın iradəsindən asılı olaraq üsyançılarla döyüşmək üçün hərbi obyektivlər nəticəsində.
26 oktyabrda Keçmeket şəhərində baş verən hadisələr buna nümunə ola bilər. Burada DMT-nin idarə binası və yerli həbsxananın qarşısında baş verən nümayişlər general-mayor Layos Gurkonun rəhbərliyi altındakı III Korpus tərəfindən icra olunan bəzi hərbi fəaliyyətlərə səbəb oldu. Yeddi nümayişçi güllələndi və təşkilatçılardan yeddi nəfər həbs olundu. Digər bir hadisədə qırıcı təyyarələr Tisakeçke şəhərində etirazı bombaladı və nəticədə 17 nəfər öldü, 117 nəfər yaralandı.
Parlamentə edilən hücumlar hökumətin devrilməsi ilə nəticələndi. Kommunist Partiyasının katibi Erno Gero və keçmiş Baş Nazir Andraş Hegedüş SSRİ-yə qaçdı, İmre Nad yeni Baş Nazir və Yanoş Kadar Kommunist Partiyasının yeni baş katibi oldu. İnqilabçılar həm sovet qoşunları, həm də DMT-dən geridə qalan qüvvələrə qarşı hücumlarını daha da aqressivləşdirdilər.
right|thumb|280x230px| Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin yerləşdiyi binanın qarşısında edam olunmuş partiya üzvünün cəsədi
30 oktyabrda Bela Kirayın qüvvələri Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitəsinin binasına hücum etdi. Kirayın rəhbərliyindəki birləşmələr Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitəsinin binasına hücum etdikdən sonra onlarla şübhəli kommunisti, dövlət mühafizəsinin üzvlərini və hərbi heyəti edam etdi. Macar kommunist siyasətçi Yanoş Bereç hökumətin sponsorluğu ilə yazdığı inqilab haqqındakı "ağ kitab"da üsyançıların minlərlə insanı nəzarətdə saxladığını və daha bir neçə min insanın adının isə ölüm siyahısında olduğunu iddia edirdi. Kitabda yazılana görə 31 oktyabrda Kapoşvar şəhərində 64 insan, o cümlədən 13 ordu zabiti daxil olmaqla nəzarət altına alındı.
Bereç və Kadarın dövründəki mənbələrə görə Budapeşt və digər ərazilərdə macar kommunist komitələri müdafiə təşkil etdi. Budapeştin yaxınlığındakı Çepel şəhərində 250 kommunist Çepel dəmir və polad zavodu işçilərini müdafiə etdi. 27 oktyabrda Çepelin təhlükəsizliyini təmin etmək və burada sabitliyi bərpa etmək etmək üçün əraziyə ordu gətirildi, amma onlar 29 oktyabrda üsyançılar ərazinin idarəsini ələ keçirdikdən sonra geri çəkilməyə məcbur oldular. Budapeştin Angyalföld ərazisindəki kommunistlər 350-dən çox silahlanmış işçiyə və "Lang" fabrikində işləyən 380-dən çox əsgərə rəhbərlik edirdi. II Dünya Müharibəsində iştirak etmiş antifaşist veteranlar "Sabad Nep" qəzetinin binasının yenidən ələ keçirilməsinə kömək etdilər. Kənd ərazilərində isə müdafiə taktikaları kommunizm tərəfdarı qüvvələr tərəfindən hazırlanırdı. Bekeş vilayətində yerləşən Sarvaş şəhərində və onun ətraf ərazilərində Kommunist partiyasının silahlanmış qvardiyası bütövlükdə ərazini nəzarət altına almışdı.
Macarıstan müqavimət dəstələri Budapeştin dar küçələrində Molotov kokteyllərindən istifadə edərək sovet tankları ilə vuruşan zaman inqilabi şuralar milli zəmində fəaliyyət göstərir, yerli hökumət səlahiyyətini tanıyır və ümumi tətillər üçün çağırış edirdi. İctimai kommunist simvollar, ocümlədən qırmızı ulduzlar və sovetlərin müharibə ilə bağlı abidələri söküldü, kommunist kitabları yandırıldı. Kortəbii şəkildə yaranan milislər (məsələn, Yosef Dudaşın rəhbərliyindəki 400 nəfərlik sərbəst qrup) sovet tərəfdarlarına və DMT üzvlərinə hücum edir və onları öldürürdü. Sovet qüvvələri, əsasən, Budapeştdə vuruşurdu. Kənd əraziləri isə böyük ölçüdə sakit idi. Budapeştdə yerləşən və Pal Maleterin rəhbərliyində olan bir zirehli diviziya üsyançılara qoşulmaq qərarı aldı. Sovet komandanları tez-tez üsyançılarla atəşkəs üçün danışıqlara girirdi.
Bəzi ərazilərdə sovet qüvvələri inqilabi fəaliyyəti boğmaq arzusunda idi. Sonda, Budapeştdə sovet ordusu durğunluq yaratmaq üçün vuruşmağa başladı və qüvvələr arasında düşmənçilik isə yavaş-yavaş öz gücünü itirməkdə idi. Törətdiyi siyasi cinayətlərə görə məhkum olunduğu edam cəzasından azad olan və Nad hökumətinin dəstəyi ilə hərəkət edən macar general Bela Kiray polis, ordu və üsyan edən qrupların vahid Milli Qvardiyada birləşdirilərək sabitliyin əldə olunması üçün çalışırdı. Atəşkəs üçün razılıq 28 oktyabrda əldə olundu və sovet qoşunlarının əksəriyyəti 30 oktyabra qədər Budapeştdən kənd ərazilərində yerləşən qarnizonlara çəkildilər.
Fasilə
Döyüşlər 28 oktyabr və 4 noyabr tarixləri arasında dayandırıldı. Bir çox macar, sovet hərbi qüvvələrinin Macarıstandan geri çəkildiyinə inanırdı. İnqilabdan sonrakı kommunist mənbələrinə görə, bu müddətdə təqribən 213 Macarıstan Zəhmətkeşlər Partiyası üzvü edam olunmuşdur.
Yeni hökumət
right|thumb|350x250px| Milli Hökumətin siyahısı, 27 oktyabr 1956 Budapeşt küçələrində qiyamın sürətlə yayılması və Gero-Hegedüş hökumətinin qəfil süqutu yeni yaranmış milli rəhbərliyi çaşqınlıq içində qoydu, digər sözlərlə desək, başlanğıcda özünü qeyri-mütəşəkkil ilə təşkil olunmuş vəziyyətdə tapdı. Sadiq partiya islahatçısı olan və "yalnız mötədil siyasi bacarıqlara sahib olan" kimi təsvir edilən Nad ilk başda ictimaiyyətə sakitlik və əvvəlki sabitliyə qayıtmaq üçün müraciət etdi. Halbuki həm cəmiyyətin, həm də sovetlərin gözündə etimadını saxlaya bilən yeganə şəxs olan Nad sonda bildirirdi ki, "hal-hazırda əks-inqilab yox, məşhur qiyam baş verməkdədir." 28 oktyabr saat 13:20-də Nad radio vasitəsi ilə hökumətin adından təcili və ümumi atəşkəs elan etdi və çıxışında aşağıdakıları bəyan etdi:
1 noyabrda İmre Nad macar xalqına radio vasitəsilə ünvanladığı nitqində Macarıstanın bitərəf mövqe tutaraq rəsmi şəkildə Varşava Müqaviləsi Təşkilatından çıxdığını elan etdi. Bu qərar qüvvədə yalnız on gün qaldığına görə Milli Hökumətin bu siyasi fəaliyyətlərə aydınlıq gətirmək üçün çox kiçik şansı var idi. Halbuki, o dövrün qəzet redaktorları Macarıstanın bitərəf və çoxpartiyalı sosial-demokratiya olmasının zəruriliyini vurğulayırdı. Təqribən 8000 siyasi məhbus, o cümlədən kardinal Yozef Mindsenti azadlığa buraxıldı. Bir müddət əvvəl fəaliyyəti qadağan edilmiş Müstəqil Kiçik Sahibkarlar və Milli Kəndli Partiyası ("Petőfi Party" adı altında) kimi siyasi partiyalar koalisiyaya qoşulmaq məqsədilə yenidən fəaliyyət göstərməyə başladılar.
left|thumb|250x250px| İzdiham [[Budapeştə daxil olan macar ordusunu salamlayır]]
Bu müddət ərzində Macarıstan boyunca 1170 icmada 348 dəfə inqilabi şuralar və üsyançılar tərəfindən yerli inzibati şuralardan olan işçiləri və 312 dəfə məsul şəxsləri işdən qovulması, 215 dəfə isə yerli inzibati idarəçiliyə aid sənəd və arxivlərin yandırılması halına rast gəlinmişdir. Bundan əlavə, 681 icmada nümayişçilər sovet rəhbərliyinin simvollarına, o cümlədən qırmızı ulduzlara, Stalin və Leninin heykəllərinə zərər verirdilər. Onlar 393 icmada dəfə sovetlərin müharibə ilə bağlı olan abidələrinə zərər vermiş, 122 icmada isə kitabları yandıraraq öz etirazlarını bildirmişdilər.
Yerli inqilabi şuralar Macarıstanın hər tərəfində təşkil olunur    və bu, ümumilikdə, Budapeştdə təlaş içində olan Milli Hökumətin əlaqəsi olmadan baş verirdi. 30 oktyabra qədər bu şuraların fəaliyyətinə Macarıstan Zəhmətkeşlər Partiyası tərəfindən rəsmi şəkildə icazə verildi və Nad hökuməti onlardan "inqilab dövründə təşkil olunmuş muxtar, demokratik yerli orqanlar" kimi dəstək istədi. Bunlarla eyni zamanda, zavod və mədənlərdə isə işçi şuraları qurulurdu və istehsalat normaları kimi bir çox aztanınan tənzimləmə vasitələri aradan qaldırıldı. İşçi şuraları işçilərin maraqları qorumaq və bunun nəticəsi kimi partiya nəzarətindən azad sosialist iqtisadiyyat qurmaqla müəssisələri idarə etmək üçün mübarizə aparırdılar. Şuralar tərəfindən yerli nəzarət heç də həmişə qansız olmurdu. Debreçen, Dyör, Şopron, Moşonmadyarovar və digər şəhərlərdə nümayişçilərdən ibarət izdihama DMT tərəfindən atəş açılmış və bir moxu həyatı itirmişdi. DMT yerli polisin köməyi ilə zorla tərk-silah edilmişdir.
Sovet perspektivi
24 oktyabrda Sov. İKP MK Siyasi Bürosunun rəyasət heyəti Polşa və Macarıstanda baş verən dəyişiklikləri müzakirə etdi. Molotovun başçılıq etdiyi sərt mövqe tutan fraksiya müdaxilə üçün təzyiq göstərirdi, lakin Xruşşov və Jukov ona əks mövqedə yer aldı. Budapeştdəki nümayəndənin verdiyi məlumata görə, buradakı vəziyyət təsvir edildiyi qədər pis deyildi. Xruşşov bildirmişdi ki, Partiyanın Baş Katibi Erno Geronun 23 oktyabrda müdaxilə üçün müraciət etməsi Macarıstan Partiyasının hələ də macar xalqının etimadını saxladığını göstərir. Bunda əlavə, o, etirazları ideoloji mübarizə kimi yox, həll oluna bilməyən əsas iqtisadi və sosial məsələlər üzərindəki populyar narazılıq kimi qiymətləndirir. Bütün bunlarla eyni zamanda baş verən Süveyş böhranı da müdaxilə etməmək üçün başqa bir səbəb idi. Xruşşovun 28 oktyabrda dediyi kimi fransız və britaniyalıların "real nizamsızlığ"ını təqlid etmək yanlış olardı.
Bir qədər müzakirə etdikdən sonra 30 oktyabrda rəyasət heyəti yeni macar hökumətini ləğv etməmək qərarı aldı. Hətta marşal Georgi Jukov deyirdi: "Biz qoşunlarımızı Budapeştdən və əgər zəruri olarsa, bütövlükdə Macarıstandan geri çəkməliyik. Bu, bizim üçün hərbi-siyasi sahədə bir dərsdir." Onlar sonrakı gün SSRİ hökumətinin Sovet Sosialist Respublikalar İttifaqı və digər sosialist dövlətlər arasında dostluq və əməkdaşlığın daha da güclənməsi və inkişaf prinsipləri ilə bağlı olan bəyannaməsini qəbul etdilər. Bu sənəd elan edirdi: "Sovet hökuməti Macarıstan Xalq Respublikasının hökuməti və Varaşa Müqaviləsi Təşkilatının digər üzvləri ilə Macarıstan ərazisində sovet ordusunun olması məsələsi üzərində uyğun danışıqlar aparmağa hazırdır." Beləliklə, bir anlıq dinc həll yolunun olması real görünmüşdü.
right|thumb|290x240px| Zərər görmüş partiya qərargahı
30 oktyabrda silahlı nümayişçilər Budapeştdə Macarıstan Zəhmətkeşlər Partiyasının Respublika meydanında yerləşən qərargahını qoruyan DMT dəstəsinə hücum etdi. Bu, onların meydanda saxlanılan əsirlərin dedi-qoduları və Moşonmadyarovar şəhərində nümayişçilərin DMT tərəfindən güllələnməsi ilə daha da qızışdırılması nəticəsində baş verdi. 20-də ço DMT zabiti öldürüldü, onlardan bəzilərinə isə silahsız camaat tərəfindən divan tutuldu. Partiya qərargahını xilas etmək üçün göndərilən macar ordusunun tankları səhvən binanı bombaladılar. Bupapeşt Partiya Komitəsinin rəhbəri İmre Mezo yaralandı və daha sonra öldü. Respublika meydanından səhnələr bir neçə saat sonra sovet kinoxronikalarında göstərildi. Macarıstandakı inqilab rəhbərləri bu hadisəni qınadılar və dinclik üçün çağırış etdilər. Camaatın zorakılığı tezliklə sakitləşdi, lakin qurbanların şəkilləri müxtəlif kommunist orqanları tərəfindən təbliğat vasitəsi kimi istifadə edilməyə başladı.
Oktyabrın 31-də sovet rəhbərləri əvvəlki gün verdiyi qərarı dəyişdilər. Tarixçilər arasında Macarıstanın Varşava Müaviləsi Təşkilatından çıxması haqqındakı bəyannaməsi ilə bağlı yaranan fikir ayrılığı sovetlərin ikinci dəfə müdaxiləsinə səbəb oldu. Rəyasət heyətinin 31 oktyabrdakı görüşünün protokollarında qeyd olunurdu ki, hərbi müdaxilə qərarı Macarıstanın bitərəfliyini və Varşava Müqaviləsi Təşkilatından geri çəkilməsini elan etməsindən bir gün əvvəl alınmışdır. Macarıstanın bitərəfliyini, Macarıstanda Qərbin faliyyətsizliyini və ya Süveyş böhranının səbəb olduğu müdaxilə nəticəsində ortaya atılan Qərbin zəifliyi kimi amilləri rədd edən tarixçilər qeyd edir ki, sovetlərin qərarı yalnızca Macarıstanda kommunist nəzarətinin sürətli şəkildə zəifləməsinə əsaslanır. Halbuki, kommunist dövrünün tərəfdarı olmayan bəzi rus tarixçilər Macarıstanın bitərəfliyini elan etməsi nəticəsində Kremlin ikinci müdaxiləsinin baş verməsi fikrini qoruyub saxlayır.
İki gün əvvəl — oktyabrın 30-da Sov. İKP MK Siyasi Bürosunun nümayəndələri Anastas Mikoyan və Mixayıl Suslov Budapeştdə olan zaman Nad bitərəfliyin Macarıstan üçün uzunmüddətli obyektiv olduğunu və bu məsələni Kremldəki liderlər ilə müzakirə etmək istədiyini bildirirdi. Bu məlumat Mikoyan və Suslov vasitəsi ilə Moskvaya ötürüldü. Bu zaman Xruşşov Stalinin bağ evində Macarıstan ilə bağlı seçimləri düşünürdü. Onun nitq yazarlarından biri daha sonralar demişdi ki, bitərəfliyin elan edilməsi onun müdaxiləni dəstəkləmək bağlı sonrakı qərarında vacib amil idi. Bundan əlavə, macar inqilab liderlərinin bəziləri, o cümlədən tələbələr ölkələrinin Varşava Müqaviləsi Təşkilatından daha erkən çıxması üçün çağırış etmişdi və bunun da sovetlərin qərarına təsir etməsi mümkündür.
Digər bir neçə hadisə də rəyasət heyətini təşvişə saldı və müdaxiləçilərin mövqeyini möhkəmləndirdi:
right|thumb|250x250px| 31 oktyabr tarixində Budapeşt küçələrində hərəkət edən Sovet T-54 tankları
Mübarizlər sonda "partiya bürokratik despotizmin təcəssümüdür" və "sosializm yalnızca birbaşa demokratiyanın təməllərinə əsasən inkişaf edə bilər" qənaətinə gəldilər. Onlara görə, macar işçilərin mübarizəsi "birbaşa demokratiyanın prinsipi üçün" mübarizə idi və "bütün güc Macarıstan İşçi Komitələrinə ötürülməlidir". Rəyasət heyəti de-fakto atəşkəsi pozaraq Macar inqilabını əzmək qərarına gəldi. Bu plan Yanoş Kadarın rəhbərliyi ilə "Müvəqqəti İnqilabi Hökumət" elan edilməli idi, çünki o, sovetlərə kömək üçün çağırış edərək burada asayişi yenidən bərpa edə bilərdi. Hadisənin şahidlərinə görə, Kadar noyabrın əvvəllərində Moskvada idi və o, Nad hökumətinin üzvü olduğu zamandan bəri SSRİ səfirliyi ilə əlaqədə idi. Nümayəndələr regional münaqişənin qarşısını almaq üçün yollar axtarmaq və ikinci sovet müdaxiləsi başlayan zaman yayımlamaq üçün təbliğat mesajları hazırlamaq məqsədi ilə Şərqi Avropadakı digər kommunist hökumətlərinə və Çinə göndərildi. Bu niyyətləri gizlətmək üçün SSRİ diplomatları Nad hökuməti ilə sovet qoşunlarının geri çəkilməsi barədə olan danışıqlarda iştirak etməli idi.
Bəzi mənbələrə görə, Çin lideri Mao Zedong Xruşşovun Macarıstandakı üsyanı yatırmaqla bağlı qərarında böyük rol oynamışdır. Çin Kommunist Partiyasının sədr müavini Lyu Şaoqi Xruşşova üsyanı zorakılıqla yatırmaq məqsədi ilə ordu göndərməsi üçün təzyiq göstərmişdir. Son dövrlərdə Çin və SSRİ arasında münasibətlərin pisləşməsinə baxmayaraq Maonun dedikləri Kremldə böyük əhəmiyyət daşıyırdı və onlar böhran zamananında da tez-tez əlaqədə idilər. İlk başda Mao ikinci müdaxiləyə əks mövqe tuturdu və bu məlumat Xruşşova rəyasət heyəti görüşməzdən və müdaxilənin əleyhinə qərar verməzdən əvvəl — 30 oktyabrda ötürülmüşdü. Daha sonra Mao fikrini müdaxilənin lehinə dəyişdi, lakin Uilyam Taubmana görə, Xruşşovun bundan nə zaman və necə xəbərdar olduğu və bunun Xruşşovun qərarına təsir göstərib-göstərmədiyi hələ də qeyri-müəyyən qalır.
1 noyabrdan 3 noyabra qədər Xruşşov Moskvanı tərk edərək Varşava Müqaviləsi Təşkilatında ittifaqda olduğu müttəfiqləri ilə görüşməyə getdi və onları müdaxilə haqqında qərarı barədə məlumatlandırdı. İlk belə görüşdə o, Berst şəhərində Vladislav Qomulka ilə görüşdü. Daha sonra o, Budapeştdə Ruminiya, Çexslovakiya və Bolqarıstan liderləri ilə görüşdü. Sonda isə Xruşşov Georgi Malenkovla birlikdə Briyuni adasında istirahət edən İosip Broz Tito görüşmək üçün Yuqoslaviyaya (kommunist, lakin Varşava Müqaviləsi Təşkilatında olmayan ölkə) getdi. Yuqoslavlar, həmçinin Xruşşovu Macarıstanın yeni lideri kimi Ferenç Münnixin yox, Yanoş Kadarı seçilməsinin daha yaxşı olacağına inandırmağa çalışırdı. Sovet hakimiyyətinin davamlı təzyiqlərindən iki ay sonra Tito, Yuqoslaviyadakı SSRİ səfiri Nikolay Firyubinə belə bildirmişdi: "Xalqın reaksiya baş qaldırdı. Bu, xüsusən də, mürtəce elemetlərin Yuqoslaviya təhlükəsizlik orqanlarında xidmət göstərənləri zorakılığa sövq etdiyi Xorvatiyada daha güclüdür."
Polyakların macar üsyanına reaksiyası
left|thumb|250x250px| Macar inqilabı dövründəki Polşa-Macarıstan həmrəyliyini anmaq üçün qoyulmuş xatirə lövhəsi, "Krakowskie Przedmieście" küçəsi 5, [[Varşava]] Macarıstanda baş verən hadisələr Polşada da təbii reaksiyaya səbəb oldu. Polşanın bir çox şəhər və kəndlərində Macarıstan bayraqları nümayiş olunurdu. Sovet işğalından sonra polyakların adi xalq təbəqəsinin macarlara etdiyi yardımlar geniş miqyas aldı. Polyakların Macarıstan əhalisinə etdiyi yardımları düzgün yönləndirmək və bölüşdürmək üçün Polşanın hər tərəfində vətəndaş təşkilatları qurulurdu. 12 noyabra qədər Polşada 11000-dən çox fəxri qan donoru qeydiyyata alınmışdır. Polşa Qırmızı Xaç Cəmiyyətinin statistikaları göstərir ki, yalnızca hava nəqliyyatı vasitəsi ilə (15 təyyarə) 44 ton dərman, qan və digər tibbi ləvazimatlar Macarıstana göndərildi. Avtomobil və dəmiryol nəqliyyatı vasitəsi ilə göndərilən yardım daha çox idi. Polyakların etdiyi yarım 1956-cı ildəki dollar dəyərinə görə təqribən 2 milyon ABŞ dolları kimi qiymətləndirilir.