cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zaur Cəfərov (polkovnik-leytenant)
Zaur Hüseyn oğlu Cəfərov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin polkovnik-leytenantı, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Zaur Cəfərov 1980-ci il martın 4-də Kəlbəcər rayonunun Başlıbel kəndində ziyalı bir ailədə dünyaya göz açmışdır.
Təhsili
İbtidai təhsilinə 1986-cı il indiki şəhid Namiq Əbdüləliyev adına Başlıbel kənd orta məktəbində başlamışdır. 2 aprel 1993-cü ildə Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Kəlbəcər rayonunun işğal olunması nəticəsində məcburi olaraq ailəsi ilə birlikdə əvvəlcə Qax rayonuna, sonra isə Bakıya köçmüşdür. Orta təhsilini 1997-ci ildə Qaradağ rayonu Qızıldaş qəsəbəsində indi şəhid Azər Namazovun adını daşıyan orta məktəbdə başa vurmuşdur. 1997-ci ildə Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbinə qəbul olmuşdur. 2001-ci ilə qədər ali hərbi məktəbdə təhsil almışdır.
Ailəsi
Zaur Cəfərov ailəli idi. 2 qız, bir oğul övladı var.
Hərbi xidməti
thumb|400x400px|alt=|Zaur Cəfərov təlimdə 2001-ci ildə ali hərbi məktəbi bitirərək həmin il Müdafiə Nazirliyinin əmrinə əsasən leytenant rütbəsi ilə bitirib. Bundan əvvəl 11–22 sentyabr 2000-ci ildə Rumıniya və Türkiyəyə kurs və təlimlərə göndərilib. Leytenant Zaur Cəfərova Dövlət Attestasiya Komissiyasının 20 avqust 2001-ci il tarixli qərarı ilə "raket qoşunlarının artilleriya və raket artilleriya qoşunlarının döyüş fəaliyyətinin idarə edilməsi, operativ-taktiki, taktiki-raket, yerüstü artilleriya və sahil raket artilleriya silahlarının döyüş tətbiqi, yerüstü artilleriyanın taktiki komandanlığı" ali peşə istiqaməti üzrə bakalavr dərəcəsi verilib. Silahlı Qüvvələrin Təlim və Tədris Mərkəzində 01.10.2001-ci il tarixindən 28.07.2002-ci il tarixinə kimi fəaliyyət göstərən zabit ixtisas kursundan keçmişdir.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin adından Azərbaycan Respublikası Müdafiə nazirinin 0109t №-li 26 iyun 2008-ci il tarixli əmri ilə "Qüsursuz xidmətə görə" 3-cü dərəcəli medalı ilə təltif edilmişdir. Həmçinin, naizrin 0135t №-li 19 iyul 2008-ci il tarixli əmri ilə "Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin 90 illiyi" yubiley medalı ilə, 26 iyun 2014-cü il tarixli 0199t №-li əmri ilə "Qüsursuz xidmətə görə" 2-ci dərəcəli medalı ilə və 0204t №-li əmri ilə isə "Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin 95 illiyi" yubiley medalı ilə təltif olunmuşdur.
Sonra Zaur Cəfərov 2014-cü ilin sentyabr ayında imtahan verərək magistratura səviyyəsi üzrə Bakı Ali Birləşmiş Komandanlıq Məktəbinə daxil olmuşdur.
Aprel döyüşləri
2016-cı il aprelin 1-dən 2-nə ötən gecədən başlayaraq Azərbaycan və Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin bölmələri arasında cəbhənin Tərtər və Cəbrayıl-Füzuli istiqamətlərində şiddətli döyüşlər başladı. Tarixə Aprel döyüşləri olaraq yazılan hərbi əməliyyatlar zamanı Zaur Cəfərov əməliyyatlarda yaxından iştirak edirdi. Gecə döyüşləri zamanı Cəbrayıl rayonunun Lələtəpə istiqamətində olan əlverişli mövqelər, strateji nöqtələr, o cümlədən Lələtəpə zirvəsi Azərbaycan Ordusu tərəfindən işğaldan azad olunmuşdur. Həmin döyüşlərdə Ermənistanın müdafiə naziri Seyran Ohanyan tərəfindən qurulan və Ermənistan Ordusunun "yenilməz Ohanyan xətti" olaraq tanınan müdafiə xətti 40 dəqiqə ərzində darmadağın edilmişdir.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin adından Azərbaycan Respublikası Müdafiə nazirinin 087t №-li 12 may 2016-cı il tarixli əmri ilə "Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin 10 illiyi (1991-2001)" yubiley medalı ilə təltif olunmuşdur.
Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin Hərbi Akademiyasının İxtisaslaşdırılmış Elmi Şurasının 16 iyun 2016-cı il tarixli qərarı ilə "hərbi və dövlət müdafiəsini idarəetmə" ixtisasının "hərbi idarəetmə (əməliyyat-taktiki səviyyə) ixtisaslaşması üzrə magistr elmi-ixtisas dərəcəsi verilmişdir. Təhsilini bitirdikdən sonra ona polkovnik-leytenant rütbəsi verilmiş və o, xidmətini Birinci Ordu Korpusunda davam etdirmişdir. Nümunəvi xidmətinə görə qısa bir müddət ərzində hərbi hissənin qərargah rəisi vəzifəsinə təyin olunmuşdur.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin adından Azərbaycan Respublikası Müdafiə nazirinin 26 iyun 2018-ci il tarixli 0212t №-li əmri ilə "Qüsursuz xidmətə görə" 1-ci dərəcəli medalı, 0164t №-li əmri ilə isə "Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin 100 illiyi" yubiley medalı ilə təltif olunmuşdur.
Azərbaycan Respublikasının müstəqilliyinin, ərazi bütövlüyünün qorunub saxlanılmasında xüsusi xidmətlərinə, öz xidməti vəzifələrini və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqları yerinə yetirərkən fərqləndiyinə görə Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 109-cu maddəsinin 23-cü bəndini rəhbər tutaraq 2020-ci il 25 iyun tarixində Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2127 №-li sərəncamı ilə "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edilmişdir.
Tovuz döyüşləri
2020-ci il iyulun 12-də günorta saatlarından başlayaraq Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin bölmələri Azərbaycan–Ermənistan dövlət sərhədinin Tovuz rayonu sahəsində Dövlət Sərhəd Xidmətinin mövqelərini artilleriya qurğularından atəşə tutub. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin bölmələrinin cavab tədbirləri görməsi nəticəsində Ermənistan Ordusunun hücum cəhdinin qarşısı alındı və Ermənistan Ordusu geri oturduldu. Qarabağ münaqişəsi tarixinə Tovuz döyüşləri olaraq yazılan bu döyüşlər zamanı Zaur Cəfərov "N" saylı hərbi hissənin qərargah rəisi idi və döyüşlərdə yaxından iştirak edirdi. İyulun 12-dən 13-nə ötən gecədə Azərbaycan–Ermənistan dövlət sərhədinin Tovuz rayonu sahəsində gərgin anlar davam edib. İyulun 13-də günorta saatlarında Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin bölmələri tərəfindən cəza tədbirləri davam edib. Cəza tədbirləri nəticəsində Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin atəş mövqeləri, 20 nəfərdən çox şəxsi heyət, tabor qərargahı və digər hərbi hədəflər Azərbaycan Ordusunun dəqiq atəşi ilə darmadağın edilib. Gecə döyüşləri zamanı Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin fəaliyyətinin qarşısının alınması məqsədilə görülən cəza tədbirləri nəticəsində Ermənistan Ordusuna məxsus müxtəlif təyinatlı hərbi nəqliyyat vasitəsi, döyüş vasitələri, müdafiənin dərinliyində yerləşən ehtiyatlar və canlı qüvvə məhv edilib.
Vətən müharibəsi
2020-ci il sentyabrın 27-də səhər saat 06:00 radələrində Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin bölmələri tərəfindən genişmiqyaslı təxribat törədilmişdir və cəbhəboyu zonada yerləşən Azərbaycan Ordusunun mövqeləri və yaşayış məntəqələri iriçaplı silahlar, minaatanlar və müxtəlif çaplı artilleriya qurğularından intensiv atəşə tutulmuşdur, nəticədə ölənlər və yaralananlar olmuşdur. Bu barədə məlumat Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevə bildiriləndən sonra günorta saatlarında Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin döyüş fəaliyyətinin qarşısını almaq məqsədilə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Komandanlığı tərəfindən cəbhəboyu zonada hücum əməliyyatlarının başlaması barədə qərar verilmişdir.
Döyüşlər zamanı Zaur Cəfərov qərargah rəisi kimi briqadası ilə savaşırdı. Qarşı tərəfin döyüş meydanındakı texnikasıbı özü idarə edərək qənimət gətirirdi. Madagiz-Ağdərə istiqamətində rəhbərliyi ilə keçirilən hərbi əməliyyatlar zamanı Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin 77-ci tank taborunun 4 tankı məhv edilmiş, 3 tankı isə qənimət götürülmüşdür. Həmçinin Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin Ağdərə istiqamətində yerləşən 5-ci dağatıcı alayının müdafiə sahəsinə artilleriya zərbələrinin endirilməsi nəticəsində alayın 4 ədəd avtomobil texnikası məhv edilmişdir. 3 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Ordusu Madagizi işğaldan azad etmişdir. Həmçinin İlham Əliyevin verdiyi qərara əsasən, Madagizin tarixi adı olan Suqovuşan adı bərpa edilmişdir.
Zaur Cəfərovun son döyüşü Ağdərə istiqamətində olmuşdur.
Ölümü və dəfn mərasimi
Polkovnik-leytenant 2020-ci il oktyabrın 9-dan 10-a keçən gecə Ağdərə istiqamətində gedən şiddətli döyüşlər zamanı Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin hücum cəhdinin qarşısını alarkən sərəncamında olan minik avtomobili ilə minaya düşərək həlak olmuşdur.
19 oktyabr tarixində polkovnik-leytenant Zaur Cəfərovun nəşi əvvəlcə valideynlərinin yaşadığı Bakı şəhəri Yeni Ramana qəsəbəsinə gətirilmişdir. Oradan avtomobil karvanı ilə II Şəhidlər Xiyabanına yürüş olmuşdur. Mərasimdə Milli Məclisin deputatı Aqil Məmmədov, Milli Məclisin deputatı, "Azərittifaq"ın sədri, Azərbaycan Kooperasiya Universitetinin rektoru, professor Eldar Quliyev, Xüsusi Olimpiya Komitəsinin İcraiyyə Komitəsinin vitse-prezidenti, Fazil Mustafa, Sabunçu rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Adil Vəliyev, Yeni Azərbaycan Partiyası Sabunçu rayon təşkilatının Sədr müavini Bəxtiyar Qasımov, Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin nümayəndəsi Şahin Həsənli və Kəlbəcər rayon İcra Hakimiyyətinin nümayəndələri iştirak edib.
Zaur Cəfərov həmin gün II Şəhidlər Xiyabanında yaylım atəşi ilə torpağa tapşırılmışdır.
Trabzon yürüşü (1505)
Trabzon yürüşü (1505) — 1501-ci ildə Səfəvi dövləti yaradıldıqdan qısa müddət sonra Qızılbaş ordusu nun Anadoluy a yürüşləri nəticəsində meydana çıxmış döyüş.
Döyüş
Şah İsmayıl ın qardaşı İbrahim bir qədər qoşunla Anadolu ya yağma məqsədilə yürüşə çıxmış və bu əsnada bir sıra Osmanlı mülklərini yağmalamışdır. Buna cavab olaraq Trabzon valisi olan şahzadə Səlim öz ordusu ilə cavab tədbirləri görmüş və nəticədə Səfəvi ordusu məğlub olmuş, geri çəkilmişdir. Bunun ardınca Səlim bir qrup döyüşçünü Səfəvilərin qərb sərhədləri boyunca yağma yürüşü etmək tapşırığı ilə göndərmişdir. Bundan sonra Şah İsmayıl öz elçi heyyətini Səlimin etdiklərindən şikayət etmək üçün Osmanlı sultanı II Bəyazid in yanına göndərmişdir. Həmçinin elçi heyyətinin tapşırıqlarından biri silah-sursatın geri qaytarılması idi. II Bəyazid silah-sursatı geri qaytarmasa da, cavab olaraq  bahalı hədiyyələrlə birlikdəelçi heyyəti göndərmiş və dostluq sözü vermişdir.
Hələ şahzadə olarkən Səlim 1505-ci il döyüşündən əlavə, 1507 və 1510-cu illərdə də döyüşmüşdür.
Gennadi Yuxtin
Gennadi Yuxtin (Geni; ) — Rusiyanın xalq artisti (1994).
Həyatı
Kuybışevsk vilayətinin Çubovka kəndində anadan olub. Əsl adı Geni olmuşdur.
Rəhşan Ecevit
Zəkiyə Rəhşan Ecevit — Türk rəssam, yazıçı və siyasətçisi.
O, Demokratik Sol Partiyası və Demokratik Sol Xalq Partiyasının qurucusu və ilk prezidentidir. Onun təklifi ilə 2000-ci ildə qüvvəyə minən Amnistiya Qanunu Rəhşan Amnistiyası kimi tanınır.
Həyatı
Salonikidən Şəbinkarahisara köçən, sonradan İstanbulda məskunlaşan ailədə anadan olub. Atası Namiq Zəki Aral, anası Zahide Araldır. Arnavutköy Amerikan Qızlar Kollecinin məzunudur. 1946-cı ildə Bülənd Ecevitlə ailə həyatı qurub. 1985-ci ildə Bülənd Ecevitə siyasi qadağa qoyulduğu zaman qurulan Demokratik Sol Partiyasının (DSP) qurucusu və sədri olub. O, 1987-ci ilə qədər Bülənd Ecevitin siyasi qadağası qaldırılana qədər sədr vəzifəsində çalışıb.
Rahşan Ecevitin təklifi ilə DSP, MHP və ANAP Koalisiyası dövründə (22 dekabr 2000-ci il) qüvvəyə minən və dövlətə qarşı törədilən cinayətlərdən başqa cinayətlərə möhlət və şərti azadlığı gətirən "Şərti azadlığa buraxılma və möhlət qanunu" ictimaiyyətə açıqlandı. Rəhşan Amnistiyası kimi tanınır. Konstitusiya Məhkəməsinin müvafiq qərarı ilə bu qanunun əhatə dairəsi genişləndi, deputatların proqnozlaşdıra bilmədiyi nəticələr, bəzi hüquqi təcrübələr ictimaiyyətdə reaksiyalara səbəb oldu. Bu amnistiya ilə həbsxanalardakı məhbusların sayı yetmiş mindən qırx minə endi. İllər sonra Rəhşan Ecevitin müsahibəsindəki açıqlaması belə idi:
Onun Pülümürdə eşq romanı 2002-ci ildə teatra uyğunlaşdırılıb. Rahşan Ecevit ingilis dilini mükəmməl bilirdi.
Ölümü və xatirəsi
thumb|right|İzmirdə xatirəsinə ucaldılmış abidəsi Ecevit 17 yanvar 2020-ci ildə müalicə aldığı Gülhanə Təhsil və Araşdırma Xəstəxanasında bir neçə orqan çatışmazlığından 96 yaşında vəfat edib. 19 yanvar 2020-ci il tarixində Qocatəpə məscidində təşkil edilən dəfn mərasimindən sonra o, Türkiyə Dövlət qəbiristanlığında həyat yoldaşı Bülənd Ecevitin məzarı yanında dəfn edilib.
2021-ci ildə İzmirin Gözəlbağça rayonunda bir parka onun adı verilib və orada heykəli ucaldılıb.
Mehriban Mihrişah Sultan
Mehriban Mihrişah Sultan — Osmanlı sülaləsinin üzvü, Osmanlı xanım sultanı.
Həyatı
Mihrişah Sultan 1 iyun 1916-cı ildə Beşiktaş sarayında dünyaya gəldi. Atası Sultan Əbdüləziz in oğlu İzzəddin Əfəndi, anası isə onun son xanımı Ləman Ünlüsoydur. Atası onun doğumundan 4 ay öncə yaşadığı Zincirlikuyudakı köşkündə ölü olaraq tapıldı. Ölüm səbəbi intihar nəticəsindəki qan itkisi olaraq göstərilsə də, İttihadçılar tərəfindən qətlə yetirilməsi haqqında fərziyyələr də var. Atasının vəfatından sonra 4 ay boyunca anası, bacısı Şükriyə Sultan və qardaşı Nizaməddin Əfəndi ylə birlikdə Dolmabağça sarayı nda qonaq edildilər və bu müddət ərzində Sultan Rəşad tərəfindən atasının mirası bölüşdürüldü.
3 mart 1924 tarixli TBMM qərarı ilə digər Osmanlı sülaləsi üzvləri kimi, Mihrişah Sultan da ailəsiylə birlikdə sürgünə göndərildi. İlk öncə qardaşı Nizaməddin Əfəndi ylə birlikdə Ruminiya ya getsə də, çox keçmədən qardaşının səhhəti pisləşmiş, bu səbəblə İsgəndəriyyə dəki bacısı Şükriyə Sultan ın yanına köçmüşdür. 1934-cü ildə Sultan Əbdülhəmid in kiçik oğlu Abid Əfəndi ylə evləndirilmək istənsə də, bu evlilik heç vaxt baş tutmadı. left|thumb|Mihrişah Sultan və qardaşı [[Mehmed Nizaməddin Əfəndi|Nizaməddin Əfəndi]] O illərdə əmisi olan son xəlifə Əbdülməcid Əfəndi nin oğlu Ömər Fərrux Əfəndi nin Mihrişah Sultana olan marağı artmışdı. Üstəlik bütün ailə Fərrux Əfəndi və xanımı Sabiha Sultan arasındakı münasibətlərin pisləşdiyini bilirdi. 1944-cü ildə xəlifə Əbdülməcid in vəfatından sonra ailə rəisliyinə kimin seçiləcəyi müzakirə edildi. Bu müzakirələrdə Mihrişah Sultan Fərrux Əfəndi ni dəstəkləsə də, onun xanımı Sabiha Sultan la qızları Nəslişah, Xanzadə və Nəcla Sultan lar ataları yerinə Əhməd Nihad Əfəndi ni dəstəklədilər. Bu isə uzun müddətdir boşanmaq istəyən Fərrux Əfəndi üçün bir bəhanə oldu. Xanımını qızlarıyla arasını açmaqda günahlandıran Fərrux Əfəndi 5 mart 1948-ci ildə ondan boşandı və cəmi 4 ay sonra 31 iyul da Mihrişah Sultanla nigahlandı.
Qahirə də yaşayan cütlük çox keçmədən 1959-cu ildə boşandılar. Mihrişah Sultan daha sonra Şövkət Arslanoğluyla evləndi. Heç bir evliliyindən övladı olmamışdır. 1952-ci ildə çıxan və Osmanlı sülaləsi nin yalnız xanım üzvlərinə aid edilən əfv qanunuyla Türkiyə yə qayıdan Mihrişah Sultan son illərini burada əmisi qızı Gövhəri Sultan la birlikdə keçirdi. 25 yanvar 1987-ci ildə İstanbul da vəfat etdi və cənazəsi Sultan Mahmud türbəsi nə - atasının yanına dəfn olundu.
Ayxan Cəfərov
Ayxan Cəmaləddin oğlu Cəfərov (6 sentyabr 1997; Üçtəpə, Cəlilabad, Azərbaycan — 15 oktyabr 2020; Qubadlı, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələri'nin əsgər'i, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Ayxan Cəfərov 1996-ci ilin sentyabrın 6-da Cəlilabad rayonun Üçtəpə kəndində anadan olub. 2015-ci ilin iyul ayında hərbi xidmətə çağrılıb. Hərbi xidmətdə olduğu müddətdə kəşfiyyatçı ixtisası üzrə kurs keçib.
Hərbi xidmətləri
Ayxan 2016-ci ildə aprel döyüşlərində iştirak etmişdir. 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Ayxan Cəfərli Cəbrayıl və Qubadlı döyüşlərində savaşıb. Füzuli döyüşlərində snayper kimi iştirak edən Ayxan Cəfərov 15 oktyabr 2020-ci ildə düşmənlə üzbəüz döyüşdə qəhrəmancasına şəhid olub. İki gün sonra Cəlilabad rayoununun Üçtəpə kəndində dəfn edilib.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ayxan Cəfərov ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ayxan Cəfərov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Firdovsi Umudov
Həyatı
Firdovsi Umudov Qazax rayon 1 saylı orta məktəbi əla qiymətlərlə bitirib. Orta məktəbi əla qiymətlərlə oxumaqla yanaşı, aktiv şəkildə idmanın sərbəst güləş növü ilə də məşğul olmağa başlayıb. Hələ orta məktəbdə oxuyarkən bu idman növündə çoxsaylı qələbələrə imza atıb. Naxçıvan Universitetinin hüquq fakültəsini müvəffəqiyyətlə başa vurub. Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasının məzunudur.
F. Umudov 1993–2004-cü illərdə sərbəst güləş üzrə Milli Yığma Komandanın üzvü olub. Yeniyetmə, gənclər və böyüklər arasında dəfələrlə ölkə çempionu olub. Beynəlxalq turnirlərin qalibidir. Sərbəst güləş üzrə gənclər arasında Avropa birinciliyinin, tələbələr arasında dünya çempionatlarının mükafatçısıdır. Dünya kubokunun sahibidir.2008-ci ildə Qazaxıstanın Almata şəhərində Beynəlxalq Güləş Federasiyasının Ali Məşqçilik Kursunu uğurla bitirib.
Karyerası
2007–2008-ci illərdə Sərbəst Güləş üzrə Yeniyetmələrdən ibarət Azərbaycan Yığma Komandasında baş məşqçi;
2008–2016-cı illərdə sərbəst güləş üzrə böyüklərdən ibarət Azərbaycan Milli Yığma Komandasında böyük məşqçi kimi çalışıb.
2016–2018-ci illərdə Milli Yığma Komandanın baş məşqçisi; 2018-ci ilin yanvarın 11-də Azərbaycan Güləş Federasiyasının birinci vitse prezidenti və yığma komandanın baş məşçisi kimi fəaliyyət göstərib. 2020-ci ilə qədər Federasiyada vitse-prezident kimi fəaliyyətini davam etdirib.
İdman sahəsində əldə olunan böyük uğur və nailiyyətlərə görə, 2012-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidenti cənab İlham Əliyevin Sərəncamı ilə "Şöhrət" ordeni, 2015-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fəxri Diplomu və 2016-cı ildə "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilib.
2009, 2012, 2015-ci illərdə Azərbaycanda ilin məşqçisi seçilib. Və ilk azərbaycanlı olaraq 2012-ci ildə dünyanın ən yaxşı məşqçisi adına layiq görülüb.
Azərbaycan Respublikasının idman ustası və əməkdar məşqçisidir.
Dövlət Sərhəd Xidmət fəaliyyəti
2002-ci ildən etibarən Dövlət Sərhəd Xidmətinin əməkdaşı olan Firdovsi Umudov göstərdiyi xidmət və fəaliyyətə görə 2015-ci ildə Polkovnik-leytenant hərbi rütbəsi ilə təltif edilib.
2017-ci il iyunun 7-də "Hərbi əməkdaşlıq sahəsində xidmətlərə görə" medalı ilə təltif edilib.
2022-ci ildə isə Dövlət Sərhəd Xidmətinin Polkovniki hərbi rütbəsi ilə təltif olunub.
NGC 6971
NGC 6971, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Delfin bürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
NGC 5098A
NGC 5098A, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Tazılar bürcü istiqamətində yerləşir. E0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Dmitri Baranov
Dmitri Baranov (d. 29 avqust 1994) — Azərbaycanı təmsil edən voleybolçu. O, Azərbaycan yığmasının heyətində 2017-ci ildə baş tutan IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarında gümüş medal qazanıb.
NGC 7099
NGC 7099, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış kürəşəkilli ulduz topasıdir. Göy üzündə Oğlaq bürcü istiqamətində yerləşir. V tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Pleystosen parkı
Pleystosen parkı — Saxanın şimal-şərqində, Kolıma çayının aşağı axarlarında, Şimal Buzlu okeandan 150 km cənubda yerləşən yasaqlıq. Yasaqlıq Çerski qəsəbəsindən 30 km cənubdadır. Pleystosen parkının yaradıcısı və elmi rəhbəri rusiya ekoloqu Sergey Afanasev Zimovdur.
Ümumi məlumat
Park ərazisində pleystosen epoxasının "mamont tundra çölləri" ekosisteminin yaradılması eksperementi həyata keçirilir. Bu ekosistem sonuncu buzlaşma zamanı Şimal yarımkürəsiniin böyük hissəsini əhatə etmişdir.
Ehtimal olunur ki, mamont tundra çölləri on dəfə mövcud meşə tundra və bataqlıq-tundra biotalarından məhsuldar idi. Böyük ot yeyən heyvanların təxminən 10000–12000 il əvvəl məhvindən sonra (mamont, tüklü gərgədan, böyük buynuzlu maral və s.) ekosistem deqradasiyaya məruz qalaraq və müasir duruma gəlib çatmışdır. Alimlərin fikirlərinə görə bu məhv olmanın əsas və həll edci səbəbi yuxarı paleolit ovçuluğu idi.
Pleystosen parkı ideyasının əsasında meqafaunadan saxlanılmış adventiv növlərin hesabına mamont tundra çölünə xarakterik torpaq və landşaftın formalaşdırılması durur. Layihə nəticəsində yüksək məhsuldar ot örtüyü formalaşacaq. Park ərazisində indi yakutiya atı, şimal maralı, los, qoyun, müşk öküzü, yak, zubr və marallar yaşayır.
1997-ci ildə yasaqlıq ərazisində perimetri 20 km olan bir ərazi dirəklərlə hasarlandı. İndi yasaqlığın sahəsi 160 km²-dir. Yasaqlığın qurucusu Serqey Zimov ərazini 750 km² qədər genişləndirməyi planlaşdırır. 2006-cı ildə Saxa Respublikası və "ALROSA" şirkəti Kanada tərəfindən hədiyyə edilmiş 30 cavan meşə bizonlarının əraziyə gətirilməsinə nail oldular. 2011-ci ildən isə meşə bizonlarının yerinə zubrlar introduksiya (adventiv növlər) edildi.
Mamont prerisinin ekologiyası
thumb|700px|center|Tundra çölü sonuncu buzlaşma epoxasında (soldan sağa): [[vəhşi atlar, mamontlar, mağara pələngləri, tüklü kərgədanlar|alt=]] Mamont prerisi və ya tundra çölü pleystosen epoxası üçün xarakterik olub, Avrasiya və Şimali Amerikanın qütb sahələrini əhatə edirdi. Tundra çöl ərazilərində yaşayan böyük heyvanlara əsasən müasir tədqiqatçılar ərazini müasir Afrikanın savannaları ilə müqayisə edirlər. Tundra çölünədə mamont, tüklü kərgədan, bizon, müşk öküzü, vəhşi at, dəvə nəhəng maral, mağara şiri, dörd növ canavar, kaftar və s. heyvanlar mövcud idi. Heyvanların sayı yetərincə yüksək idi. N. K. Vereşaqinin hesablamalarına görə tək mamontların sayı şimal-şərqi Sibirdə 40–60 min baş arasında dəyişmiş. Şimal Buzlu okeanın bəzi adalarında qədim heyvanların böyük qalıqları mövcuddur.
Bartlomiyej Lipinski
Bartlomiyej Lipinski — Azərbaycanı təmsil edən voleybolçu. Bartlomiyej Lipinski, Azərbaycan yığmasının heyətində 2017-ci ildə baş tutan IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarında gümüş medal qazanıb.
Karyerası
Bartlomiyej Lipinski, 2017-ci ildə Azərbaycan yığması ilə birgə IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarına qatıldı. Yarışların həlledici, final görüşündə Azərbaycan yığması, İran yığmasını 0:3 hesabı ilə məğlub oldu və IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarının gümüş medalını qazandı.
Balıq ehtiyatları
thumb|upright=1.6|right|1974–2015-ci illərdə dünya dəniz balıq ehtiyatlarının vəziyyətində qlobal tendensiyalar.
Balıq ehtiyatları — su hövzələrində məskunlaşan, istifadə olunan və ya istifadə oluna bilən balıq növlərinin, digər su heyvanları və bitkilərinin mütləq kütləsi.
Ayrı-ayrı dəniz növlərinin ehtiyatları bir-biri ilə əlaqəli və kompensasiya yolları ilə "yüksələ və düşə" bilər. Məsələn, 1960-cı illərdə Atlantik okeanında mavi marlin şüaüzgəclisinin ovunda azalma müşahidə olunmuşdur. Bunun əvəzinə, yelkəntikən balıqların ovunda artım müşahidə olunmuşdur. Daha sonra 1970-ci illərin sonundan 1980-ci illərin sonlarına qədər yelkəntikən balıqların ovunda azalma yaşanmış, qılınc balıqlarının ovunda artım baş vermişdir. Nəticədə, marlinin ümumi ovlanma səviyyəsi kifayət qədər sabit qalmışdır.
Reynolds ədədi
thumb| Osborne Reynolds Axışqanlar mexanikasında Reynolds sayı yaxud Reynolds ədədi bir mayenin (müəyyən) ətalət qüvvələrinin (FI), özlülük qüvvələrinə (Fv) nisbətinə bərabərdir, nəticə olaraq da bu iki növ gücün bir-birinə mayenin bir axış vəziyyətində nisbi əhəmiyyətini verir. Buna görə Reynolds sayısı düzgün axış və çalxalantılı (turbulent) axış kimi müxtəlif axış rejimlərini xarakterizə etmək üçün istifadə olunur.
Axışqanlar mexanikasında istifadə olunan ən vacib digər əmsallardan biridir və dinamik oxşarlığı təyin etmək üçün istifadə olunur. Həndəsi cəhətdən oxşar bir axış nümunəsi fərqli axış dəyərləri olan iki fərqli maye içərisindədirsə, eyni uyğun əmsal varsa, dinamik analoq adlanır. Məsələn, bir milçək qanadının necə işlədiyini başa düşmək üçün milçək qanadının böyüdülmüş modellərinin suda işlədib və eyni hadisənin daha yavaş sürətlə araşdırılaraq tədqiq edilməsi mümkündür. Burada vacib olan şey, suyun və havanın işlədiyində eyni Re sayına sahib olmalarıdır.
Borudakı sıxılmaz axışdakı Re sayı 2300-dən azdırsa, laminar axın sayılır və böyükdürsə, çalxantılı axın sayılır. İstilik köçürməsində də Reynolds teoremi fərqli nisbətlərlə istifadə edilməkdədir. Reynolds sayının artması istilik ötürmə əmsalını artırır.
Reynold sayı adını 1842 ilə 1912 illəri arasında yaşamış olan və bu sayıyı tanıtan Osborne Reynolds 'dan almışdır. Adətən aşağıdakı kimi müəyyən edilir:
No pasaran
right|thumb|200px|On ne passe pas! Mauris Neymont tərəfindən hazırlanan [[propaqanda posteri]] No pasarán - ( azərb.Keçid yoxdur; fr.On ne passe pas!; isp.¡No pasarán!; rum. Pe aici nu se trece!) - düşmənə qarşı olan mövqeyin müdafiəsi məqsədilə işlədilən devizdir. Hərfi olaraq “Bir nəfər də keçməyəcək” mənasını verən "On ne passe pas" – fransız ifadəsi hər hansı bir şeyin qarşısını almaq anlamında işlədilir.
Birinci Dünya müharibəsi zamanı Verden döyüşündə fransız generalı Robert Nivelle tərəfindən istifadə olunduqdan sonra məşhurlaşmışdır. İkinci Marna döyüşündən sonra bu ifadəyə Mauris Neymont tərəfindən hazırlanan propaqanda posterində rast gəlinirdi. Müharibədən sonra isə rumıniyalı əsgərlər tərəfindən Mărășești döyüşündə işlədilmişdir.
1936-cı il 19 iyulda İspaniya vətəndaş müharibəsi zamanı Madridin mühasirədə olduğu ərəfədə İspaniya Kommunist partiyasının üzvü Dolores İbarruri Qomez məşhur “No pasaran” nitqi ilə çıxış etmişdir. Faşist ordusunun başçısı generalissimus Fransisko Franko bu çıxışa Madridi ələ keçirərək "Hemos pasado" ("Biz artıq keçmişik") cavabını vermişdir.
“No pasarán” 1936-cı ilin oktyabrında Keybl-strit döyüşü zamanı Britaniya anti-faşist qüvvələri tərəfindən istifadə edilmişdir.
Ageniaspis fuscicollis
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Həyat tərzi
Şərqi-Cənubi Qafqazda müvəffəqiyyətlə introduksiya edilmiş parazit təbii şəraitə uyğunlaşmış və kütləvi yayılmışdır. Qornostay güvələrin sayının fəal tənzimləyicisidir. Azərbaycanda alma güvəsinə qarşı bioloji mübarizə arealdaxili köçürmə üsulundan istifadə edilmişdir və sahibin sayının 60-65% aşağı düşməsinə nail olunmuşdur.
Təsərrüfat əhəmiyyəti
Şəki-Zaqatala bölgəsində meyvə bağlarında çəyirdəkli meyvə bitkilərinə ciddi zərərverən qornostay güvələrinin (Yponomeuta padellus L., Y. malinellus Z.) entomofaqları içərisində ageniaspis paraziti yüksək dərəcədə təsərrüfat əhəmiyyətinə malikdir. Beləki, alma, ərik və alça yarpaqları üzərindən götürülmüş hər 100 tırtıldan 25-35-i ageniaspis paraziti ilə yoluxmuş olur. Bəzən bu rəqəm 40-50 ədədə çatır. Əsasən ageniaspis paraziti kəpənəklər (Lepidoptera) dəstəsinin qornostay güvələr (Yponomeutidae) fəsiləsindən olan növlərin məxsusi parazitidir.
Yayılması
Azərbaycanın Şəki-Zaqatala bölgəsində geniş yayılmışdır.
Əli Xəlilov
Əli Tağı oğlu Xəlilov — Azərbaycan kino və teatr aktyoru və pedaqoqu.
Həyatı
Əli Tağı oğlu Xəlilov 1894-cü ildə yanvar ayının 18-də Naxçıvan şəhərində anadan olub. İlk təhsilini mollaxanada alsa da, sonradan oranı tərk edib və M.T.Sidqinin məktəbində oxuyub. 1911–15-ci illərdə Tiflisdə texniki peşə məktəbini bitirdikdən sonra Naxçıvanda qayıdaraq, Rüşdiyyə məktəbində dərs deyib. Naxçıvan teatrında çalışıb. "Naxçıvan Muxtar Respublikasının əməkdar artisti" fəxri adına layiq görülüb. 1917-ci ildə Rza Təhmasib tərəfindən tamaşaya qoyulan "Arşin mal alan", "O olmasın, bu olsun" komediyalarında Vəli və Hambal rollarını oyanyıb. 1920-ci ildən 1935-ci ilə qədər isə Naxçıvan Teatrının direktoru işləyib. Sidqi Ruhullanın Naxçıvan teatrında səhnəyə qoyduğu "Otello", "Hamlet", ""Pəri-cadu", "Yağışdan çıxdıq, yağmura düşdük", "Dağılan tifaq" tamaşalarında oynadığı rollarla diqqəti çəkib. Ə. Xəlilov Səməd Mövləvi, Heydər Məmmədov, Rza İsfəndiyarlı, Mirhəsən Mirişli, Rza Məmmədov (Bacıoğlu), Əyyub Abbasov və başqalarının köməyi ilə bir sıra əsərləri tamaşaya qoymuşdur. 1930-cu illərin sonlarında Bakıya gedərək Azərbaycan Dövlət Akademik Dram Teatrında çalışıb. Əli Xəlilovun "Onu bağışlamaq olarmı" filminəd yaratdığı primus düzəldən Şahmar obrazı ona gözəl aktyor kimi şöhrət gətirib. Əli Xəlilov Hüseyn Cavidin "Şeyx Sənan", C. Məmmədquluzadənin "Ölülər", A. Şirvanzadənin "Namus", Molyerin "Zorən təbib", C. Cabbarlının "Aydın", " Sevil" və başqa tamaşalarda yaddaqalan obrazlar yaradıb. 1964-cü ildə onun müəllifi olduğu "Naxçıvan teatrının tarixi" kitabı dəyərli mənbə kimi əhəhmiyyətlidir. Əli Xəlilov 1975-ci ildə iyun ayının 22-də Bakıda vəfat edib.
Dalğa energetikası
İstənilən su hövzəsində dalğalar labüd hadisədir. Dünya okeanının dalğa gücü 2,7 mlrd kVt-la qiymətləndirilir, bu dünyada sərf olunan enerjinin 30%-ni təşkil edir. Dalğa elektrik stansiyalarının (DES) yerləşdirilməsi məqsədəuyğunluğu (faydalılığı) regional xüsusiyyətlərlə, hər şeydən öncə dalğa cəbhəsində sıxlığı, yəni vahid uzunluğa düşən dalğa cəbhəsində onun qiyməti ilə təyin olunur. Belə ki, ABŞ və Yaponiyanın sahil zonasının bir sıra sahələrində dalğa cəbhəsinin xüsusi gücü 40 kVt/m təşkil edir. Böyük Britaniyanın qərb sahillərində Hebrid adaları rayonunda daha əlverişli şərait yaranaraq bu rəqəm 80 kVm-ə çatır. DES-lərin işinin funksional prinsipi dalğanın potensial enerjisini pulsasiyanın kinetik enerjisinə, pulsasiyaları isə bir istiqamətli gücə çevirməkdən ibarətdir, bu sonradan elektrik mühərriyinin valını fırlandırır. DES-lər bilavasitə sahildə, sahilin yaxınlığında akvatoriyada və ya sahildən müxtəlif məsafələrdə açıq dənizdə qurula (tikilə) bilər. Təcrübələr göstərir ki, sahilyanı zolağın intensiv formalaşdığı sahilə yaxın akvatoriyada yerləşdirilən qurğular ətraf mühitə daha əlverişli (yaxşı) təsir göstərir. Qeyd etmək lazımdır ki, bütün bərpa olunan enerji resurslarında olduğu kimi dalğa proseslərinin də bir sıra çatışmazlıqları – enerjinin nisbətən aşağı konsentrasiyalığı, dalğa tərəddüdlərinin geniş spektrə malik olması, məkan və zaman daxilində nisbətən dəyişkənliyidir. Lakin bu qurğuların ən üstün cəhəti onun ekoloji təmizliyindədir.
Təqsirsizlik prezumpsiyası
"Ei incumbit probatio qui dicit, non qui negat"
Təqsirsizlik prezumpsiyası böyük hüquqi təcrübə ilə dəstəklənir və bir sıra konvensiyalar vasitəsilə müasir beynəlxalq hüquq bu prinsipə riayət olunmasını təmin edir.
Tarixi
Təqsirsizlik prezumpsiyası prinsipinə Bibliyada və hətta bir qədər əvvəllər Qədim Yunanıstanda Afinanın və Spartanın qanunlarında da rast gəlinir. Məlumdur ki, Roma İmperiyası zamanı bu prinsip hüquqi təcrübənin tərkib hissəsi olmuşdur. Roma Məcəlləsinin 4-cü kitabında bəyan edilir ki, "Qoy bütün ittamçılar başa düşsünlər ki, onlar müvafiq şahidlər və ya şübhə doğurmayan sənədlər və ya təkzibolunmaz sübüt hesab edilən və gün kimi aydın olan dolayı sübutlarla sübuta yetirilmədən heç bir ittiham irəli sürməməlidirlər." Buna əməl olunmasa da, "təqsir subuta yetirilmədən təqsirsiz" fikrinə üstünlük verilmişdir. Vaxt keçdikcə, təqsirsizlik prezumpsiyası davam etmişdir. 1700-cü illərin ortalarında İngiltərədə yazan Blakstoun qeyd etmişdir ki, "qanunlara görə on təqsirkar şəxsin qaçması bir nəfər təqsirsiz şəxsin itkiyə məruz qalmasından yaxşıdır". Bir neçə onillikdən sonra Fransa inqilabı zamanı, "İnsan və Vətəndaş Hüquqları haqqında Bəyannamə"nin 9-cu maddəsində qeyd olunmuşdur ki, "həbs zəruri hesab olduğu halda bütün şəxslər təqsirli bilinənədək onlar təqsirsiz hesab olunduğundan təhlükəsizlik üçün vacib olmayan kobud hərəkətlər qanunla qəti surətdə qadağan olunmalıdır".
Beynəlxalq hüquqda təsbiti
İnsan Hüquqlarının və Əsas Azadlıqlarının Qorunması haqqında Avropa Konvensiyasının 6.2-ci maddəsində və Mülki və siyasi hüquqlar haqqında Beynəlxalq Paktın 14-cü maddəsində eynilə qeyd olunur: "Cinayət əməli törətməkdə təqsirləndirilən hər bir kəs onun təqsiri qanuna uyğun şəkildə sübuta yetirilməyənədək təqsirsiz bilinmək hüququna malikdir".
Azərbaycan qanunvericiliyində
Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 63-cü maddəsində nəzərdə tutulur: Azərbaycanın Cinayət Prosessual Məcəlləsi və İnzibati Xətalar Məcəlləsi eynilə hüquqi proseslərdə təqsirsizlik prezumsiyasını müdafiə edir. Lakin Azərbaycanda təqsirsizlik prezumpsiyası mühakimənin necə aparılmasını nəzərə almır. Azərbaycan qanunlarında da nəzərdə tutulur ki, cinayət törətməkdə təqsirləndirilən şəxslər şübhə altında olarkən yaşamaq, seçkilərdə iştirak etmək, işləmək, təhsil almaq və digər hüquqlardan məhrum oluna bilməz. Bundan əlavə, şəxsin cinayət törətməkdə təqsirləndirilməsi faktı onun cinayətkar kimi tanınmasına əsas vermir. Bu təqsirsizlik prezumpsiyasının gündəlik, praktiki nəticəsidir; bununla da onlar cinayət törətməkdə təqsirləndirilənlərin normal yaşamasını və ədalətli, qərəzsiz mühakimə gözləməsini təmin edir.
Barbadosun inzibati bölgüsü
Barbadosun inzibati bölgüsü — Barbados inzibati cəhətdən 11 bölgəyə bölünür: thumb|Barbados xəritəsi|200px
Limuzin
thumb|sağ|Mercedes-Benz S600 Pullman limuzini thumb|[[ABŞ prezidentlərinin siyahısı|ABŞ prezidenti Calvin Coolidge tərəfindən istifadə olunan Lincoln limuzini]] thumb|sağ| [[Bristoldakı bir avtomobil sərgisində nümayiş etdirilən limuzin]]
Limuzin — Sürücü ilə sərnişin arasında uzun bir bölmənin olduğu lyuks avtomobil növü.
Limuzin adının mənşəyi
Limuzin sözü Fransanın bir regionu olan Limuzindən götürüldüyü və vaxtilə buradakı çobanlar tərəfindən istifadə olunan uzun paltarlardan gəldiyi güman olunur. Ancaq bu kəlimənin nəyə görə məhz qeyd olunan avtomobil üçün istifadə edilməsi qeyri-müəyyən olaraq qalır.
Çin panqolini
Çin kərtənkələsi, və ya Çin panqolini — Panqolinlər dəstəsinə aid sürünən növü. Asiyada yayılmış dörd növdən biri.
Xarici görünüş
Çin panqolinlərinin uzunluğu 60 sm, quyruqları 18 sm təşkil edir. Bu canlıların bədənlərində 18 cərgə pulcuq olur. Bu isə sürünənlər üçün qeyri adidir. Onların kiçik başı və ensiz quyruqları olur. Burunları iri olur. Bu canlılar dairəvi formaya malik olurlar. Ön və arxa ətraflar iti caynaqlara sahib olur. Digər sürünənlərdən fərqli olaraq yaxşı inkişaf etmiş qulaq seyvanına malikdir.
Yayılması
Çin paqolinlərinə Nepalın qərbi, Assam, Şərqi Himalay, Birma və Çində rast gəlinir.
Qidalanma yeri
Çində onları iyuq qazan canlılar kimi tanıyırlar. Onlar öz güçlü əlləri və iti dırnaqları ilə uzunluqları 8 m olan yuva qaza bilirlər. Onlar bu tip oyuğu 3–5 dəqiqəyə qaza bilirlər. İçəri daxil olan canlı elə oradanc ehmalca girişi bağlaya bilir.
Çoxalması
Nepalda panqolinlər aprel-may ayları bala verir. Balanın uzunluğu 45 sm, uzunluğu usə 1 fut təşkil edir. Balalar doğularkən belə pulcuğa sahib olurlar. İlk iki gün balalar olduqca zəif olur. Doğulan andan hərəkət etmək istəyən balaları anası quyruğu və belində gəzdirir. Erkəklərdə balalarına qarşı şəfqətli davranır.
NGC 3198
NGC 3198, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Çin panqolini
Statusu
Çin panqolinləri təhlükədə olan növ olaraq qeydə alınmışdır. Onların həyatı üçün əsas təhlükə ətlərinə görə ovlanmaları və yaşadığı bölgələrin mənimsənilməsidir.
NGC 4122
NGC 4122, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. SBab tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Fonoavtoqraf
Leon Skotun fonavtoqrafı
25 mart 1857-ci ildə Fransa hökuməti Leon Skotta fonoavtoqraf adlı ixtira etdiyi cihaz üçün patent verdi. Cihaz akustik konus və iynə ilə birləşdirilən titrəmə membranından ibarət idi. İynə his və ya kağızla örtülmüş əl ilə fırlanan şüşə silindrin səthi ilə təmasda idi. Konusdan keçən səs titrəmələri membranı titrədərək vibrasiyaları iynəyə ötürdü, bu da hisdə izlər çəkdi. Cihaz səs vibrasiyasını göstərməyə imkan verirdi, lakin onları təkrarlamaq üçün bir yol təklif etmədi.250px|thumb|Fonoavtoqraf
Aleksandr Bellin fonoavtoqrofu
Karyerasının əvvəlində telefonun ixtiraçısı Aleksandr Bell natiqlik müəllimi və loqoped, eyni zamanda kar müəllimi idi. Nümayişləri üçün Alexander Bellə əyani tədris vəsaitləri lazım idi. 1873-cü ilin sonunda o, artıq fonoavtoqrafla sınaq keçirməyə çalışırdı. Bir gün o, dostu aurist həkim Clarence Blake-ə insan qulağının işini təqlid edən mexaniki bir cihaz yaratacağını söylədi[1]. Dedi ki, təcrübə üçün əsl qulaq götürə bilərsiniz. Bir neçə gün sonra Alexander Bell insan qulağının müxtəlif hissələri olan bir bağlama aldı: çəkic sümükcüyü, anvil və ölü bir xəstədən götürülmüş membran. Bu hədiyyələrdən və doğaçlama vasitələrdən Aleksandr tələbələrə insanın eşitmə işini nümayiş etdirməli olan fonoavtoqraf düzəltdi. Membrana dəyən bütün səslər naxışlar çəkərək qələmi hərəkətə gətirir.
1874-cü ilin yayında Alexander Bell Kanadada atasına baş çəkdi və onun ideyasının nə olduğunu Melvil Bellə izah etməyə çalışdı. Melvil Bellin gündəliyində qısa bir qeyd çıxdı: "Elektrikli nitqi?".
Elmin inkişafına töhfə
Sonradan, fonoavtoqraf və multipleks teleqrafla aparılmış təcrübələrdən Alexander Bellin ağlına telefonun yaradılmasına səbəb olan səsi naqillər üzərindən ötürmək ideyası gəldi.
Sonralar fonoqraf və qrammofonun yaradılması üçün fonoavtoqrafın dizaynı əsas götürüldü.
Alissa Yaqi
və ya Arisa Yaqi – Yaponiya modeli və aktrisası. 2008-2012-ci illərdə "Nicola" jurnalının ekslüsiv modeli olmuşdur. 2012-ci ildən "Vivi" dəb jurnalının ekslüsiv modelidir. 2013-cü ildə "De ki, səni sevirəm" filmində Mequmi Kitaqava rolunda çıxış edərək aktrisa kimi debüt etmişdir.
İlk illəri
Alissa Yaqi 31 iyul 1995-ci ildə Yaponiyanın Hokkaydo prefekturasında anadan olmuşdur. Atası fransız, anası yapondur. İngilis və yapon dillərində səlis danışır, koreya və çin dillərini də öyrənib.
Karyerası
Yaqi Hokkaydoda qurulmuş Actors Studio agentliyi ilə əməkdaşlıq edərək Teardrops qız qrupunda debüt etsə də, 2006-cı ilin oktyabrında oranı tərk etmişdir. "Qızıl kompas" filminin yaponca dublajı üçün sınaqlara qatılmış və müsabiqənin finalçısı olmuşdur. Bu zaman "Nicola" jurnalı tərəfindən kəşf edilmişdir. 2008-ci ilin fevralında jurnal üçün ekslüsiv modellik etməyə başlamışdır. 2012-ci ildə isə "Nicola" jurnalından ayrılmışdır. Həmin il "Vivi" jurnalının ekslüsiv modeli seçilmişdir.
2014-cü ildə Cənubi Koreyanın "Biz evlənmişik: Qlobal buraxılış" verilişində iştirak edərək Shinee qrupunun üzvü Kim Kibom ilə cüt olmuşdur. Oktyabr ayında A-Nation ilə Qızlar mükafatı ada kolleksiyasının birgə əməkdaşlığı ilə Sinqapurda keçirilmiş konsert tədbirində və Tayvandakı Super Qızlar Eksposunda modellik etmişdir. 2015-ci ildə Tokio podiumunun yaz/yay və Kobe kolleksiyasının yaz/yay şouları üçün model olmuşdur.
2016-ci ildə Tokio qızlar kolleksiyasının payız/qış şousunda modellik etmişdir. 20 avqust 2016-cı ildə ilk fotokitabı olan "Yaqi jurnalı" fotokitabını buraxmışdır.
2018-ci ildə Tokio qızlar kolleksiyasının payız/qış şousunda modellik etmişdir. 2019-cu ildə Rakuten Qızlar Mükafatının yaz/yay şousunun modeli kimi çıxış etmişdir. Yaqi Samantha Thavasa, Candy Stripper, Canmake kimi dəb və kosmetika brendlərinin mətbuat katibliyini etmişdir.
Yusif Məmmədəliyevin Memorial Muzeyi
Yusuf Məmmədəliyev - Azərbaycan-sovet kimyaçı alimi, kimya elmləri doktoru, professor Yusif Məmmədəliyevin ev muzeyi.
Muzeyin yaranması
2015-ci ildən isə muzeyin nəzdində Gənc Alimlər Klubu yaradılmışdır. Muzeyin ümumi sahəsi 170 kv.m., fondu isə 669 eksponat təşkil edir. Muzey Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunda 1985-ci ildən fəaliyyət göstərir. Muzey müasir texnologiyalarla tam təmin olunan yeni dizayn ən müasir standartlara cavab verən muzey 2012-ci il iyun-sentyabr aylarında təmirə bağlanan muzeyin bədii tərtibatını ARDNŞ tərəfindən dəvət olunmuş Latviyanın "Digital Design" studiyası həyata keçirərək 2013-cü ildə muzeyin sahəsi genişləndirilmişdir.
Muzeyin bölmələri
İki bölmədən ibarət olan Memorial muzeyin birinci bölməsində alimin həyat və yaradıcılığını əks etdirən akademikin yazı masası, kitab şkafı, çoxsaylı fotolar, yer alıb. Müasir texnologiyalara əsaslanan yeni dizaynda alimin həyatı, elmi yaradıcılığı və fəaliyyəti haqqında hazırlanmış video materiallar xüsusi tele lövhələrdə ziyarətçilərə təqdim olunur. Akademikin şəxsi fotoaparatı ilə çəkilmiş şəkillərdən hazırlanmış elektron fotoalbom xüsusi texnologiyalarla hazırlanmış ayrı bir stenddə nümayiş olunur. Bu bölmədə Məmmədəliyevə 1946-cı ildə hədiyyə edilmiş alimin qol saatı, dekorativ qab, gündəliyi və çoxsaylı elmi jurnallar, "Kiyev" markalı fotoaparatı, yer alıb. Memorial muzeyin ikinci bölməsində alimin neft-kimya sahəsində qazandığı uğurları əks etdirən stendlər var. Akademikin təltif olunduğu Dövlət Stalin Mükafatı nişanı və "Lenin" ordeni, Qaqarinin kosmosa uçuşunun rəsmi qeydetmə mərasiminə buraxılış vərəqəsi, raket yanacağının ixtira hüququnu təsdiqləyən patentləşdirmə sənədi də memorial muzeyin bu bölməsində nümayiş olunur.
Mirzəzadə Seyid Mehmed Səid Əfəndi
Mirzəzadə Seyid mehmed Səid Əfəndi — Osmanlı alimi və şeyxülislamı. Atası I Mahmud dönəminin şeyxülislamlarından Mirzəzadə Şeyx Mehmed Əfəndi, anası isə II Süleyman və II Mustafa dönəmlərinin şeyxülislamlarından Seyid Feyzullah Əfəndinin qızıdır.
Həyatı
1710-cu ildə dünyaya gəldi. Atası I Mahmud dönəminin şeyxülislamlarından Mirzəzadə Şeyx Mehmed Əfəndi, anası isə II Süleyman və II Mustafa dönəmlərinin şeyxülislamlarından Seyid Feyzullah Əfəndinin qızıdır. 1721-ci ildə ailəsinin nüfuzundan istifadə edərək müdərrislik rüyusu aldı. Patrona Xəlil üsyanının ardından şeyxülislamlığa yüksələn atasının istəyilə Süleymaniyə mədrəsəsinə müdərris təyin olundu. Atasının vəzifədən istehfa etməsinə baxmayaraq 5 il boyunca bu vəzifədə xidmət etdi. Ardından 1732-ci ildə İzmir, 1743-cü ildə isə Bursa qazılığına və Məkkə qazılığının namizədliyinə yüksəldi. 1748-ci ildə İstanbul qazısı, 1758-ci ilin aprelində Anadolu qazəsgəri, 1760-cı ilin iyununda və 1763-cü ilin oktyabrında isə 2 dəfə Rumeli qazəsgəri təyin edildi.
1761-ci ilin avqustunda naqibüləşraflığa gətirildi. 1765-ci ilin iyununda vəzifədən alınsa da, 1767-ci ilin oktyabrında ikinci dəfə bu vəzifəyə gətirildi. İstər naqibüləşraflığı, istərsə də qazəsgərliyi dönəmində saxta seyidlərlə mübarizə apardı. Naqibüləşrafın Kəmaliyə bölgəsi üzrə naibinin öldürülməsi hadisəsini araşdırmış, şeyxülislamdan aldığı fətvayla təqsirkarları ağır şəkildə cəzalandırmışdır.
3 mart 1770-ci ildə Pirizadə Osman Əfəndinin vəfatıyla boşalan şeyxülislamlığa təyin olundu. O əsnada xəstə olduğu üçün mərasimdə geyinməli olduğu "fərveyi bəyza" adlanan ağ xələt qapıçılar kəndxudasıyla köşkünə göndərildi. 4 il davam edən şeyxülislamlığı dönəmində üləma zümrəsindəki nizam-intizamı təmin etməsinə baxmayaraq səhhəti ağırlaşmışdı. Bir müddət icazə istəyib Üsküdardakı köşkünə çəkildi və müalicə olundu. Ancaq ağırlaşan səhhəti saraya və padşahın hüzuruna, hətta bayram mərasimlərinə çıxa bilməməsinə səbəb oldu. Nəhayət 20 avqust 1773-cü ildə öz istəyilə vəzifədən istehfa etdi. Uzun müalicədən sonra 19 fevral 1775-ci ildə vəfat etdi və cənazəsi Üsküdardakı ailə məzarlığına dəfn olundu.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Pavel Silentari
Pavel Silentariy (Müasir yunanca: Παῦλος ὁ Σιλεντιάριος, ) — VI əsr də yaşamış Bizans şair i.
Pavel Silentariy klassik janr da yazdığı qısa şeirləri ilə tanınır.Bu şeirlərdən 80-ə qədəri Yunan antologiya sında mövcüddur.Bu şeirlərdən 40-ı eşq şeirləri,2-si Agathiasın şeirlərinə cavab olaraq yazılmışdır.Pavel ayrıca olaraq I Yustinian tərəfindən bərpa edilmiş Ayasofya haqqında da şeir yazmışdır.
Pavel Silentariy 575-580 illəri arasında vəfat etmişdir.
Şairin Silentariy(səssizllik) ləqəbini almasına səbəb xidmət etdiyi imperator I Yustinian ın sarayında əsas vəzifəsinin səssliyi mühafizə etməsi olmuşdur
Xarici keçidlər
1.http://www.fordham.edu/halsall/source/paulsilent-hagsoph1.asp
Türkiyə yəhudiləri muzeyi
Tarixi
Əvvəllər Zülfəris Sinaqoqu kimi tanınan muzey binası, muzey tələblərinə uyğun olaraq bərpa edilmiş və yenidən qurulmuşdur. Bu sinaqoqun 1671-ci ildə mövcud olduğuna və orijinal binasının Genuya Respublikasından olan kolonistlər tərəfindən tikildiyinə dair mənbələr var. O mənbələrdə "Qalatadakı Müqəddəs Sinavi (sinaqoq)" və ya "Kal Kadoş Qalata" kimi keçir. "Zülfəris" adının, ehtimal ki, "gəlinin saçağı" kimi tərcümə olunan bir fars dilindəki ifadədən gəlir. XIX əsrin əvvəllərində köhnə binanın yerində (bəlkə də 1823-cü ildə) yenisi tikilmişdir.
1882-ci ildə, Samuel Malkinin yardımları ilə sinaqoq mücrüsünə mərmər çərçivə əlavə edildi. 1890-cı ildə yenidənqurma Kondo ailəsinin vəsaiti hesabına aparıldı. 1904-cü ildə Qalatanın Yəhudi icması tərəfindən sinaqoqda bərpa işləri görüldü. 1968-ci ildə sinaqoq yenidən əhəmiyyətli dərəcədə yenidən quruldu və 1979-cu ildə Frakiya mənşəli yəhudilərin istifadəsinə verildi. 1983-cü ildə, sinaqoq son toy mərasiminə ev sahibliyi etdi. İki il sonra ibadət üçün bağlandı və nəticədə 500-cü ildönümü Fonduna bağışlandı. 2001-ci ildə Kamhi ailəsinin maliyyə dəstəyi ilə yenidən inşa edilmiş bina Türk Yəhudiləri Muzeyi olaraq açıldı.
Muzeyin təsviri
200px|thumb|left|Zülfəris sinaqoqunun interyeri 250px|thumb|right|1856-cı ilin sentyabrında Zülfəris sinaqoqunda [[Krım müharibəsi zamanı ruslara qarşı döyüşlərdə Osmanlı əsgəri ilə çiyin-çiyinə vuruşan və həlak olan Fransız ordusunun yəhudi əsgərlərinin xatirəsini anma mərasimi keçirildi. Bu mərasimdə polkovnik Qarbi bəyin komandirliyindəki hərbi hissə də iştirak etdi.]] Türkiyə Yəhudiləri Muzeyinin kolleksiyasında yəhudilərlə müsəlman türklərin mədəniyyətlərinin qarışması, Türk yəhudilərinin ənənələrini əks etdirən etnoqrafik materiallar və İspaniyadan Türkiyəyə yəhudi köçünün tarixi dəlilləri yer alır. Muzeyə dəmir qapıdan Nadia Ardittinin "Yüksələn atəşin abidəsi" metal heykəlinin olduğu həyətə daxil olmaqla girilir. Abidə Balkanlar, Dalmatiya, Qafqaz, Fələstin, Tripolitaniya, Çanaqqala, Koreya və Türkiyə İstiqlaliyyət müharibəsində iştirak etmiş şəhid Türk yəhudilərinin xatirəsinə həsr edilmişdir.
Girişdəki səkkizguşəli əsas salonun məlumat panelləri Zülfəris sinaqoqunun, haham-bashi institutunun tarixindən, İstanbul və Anadoluda yaşayan yəhudilərin gündəlik həyatından bəhs edir. Ayrıca, Türkiyə yəhudilərinin azlıq statusunu itirdiyi Türkiyə Cümhuriyyətinin suverenliyini tanıyan Lozan sülh müqaviləsinin bir nüsxəsi, xəritələr, sənədlər, fərmanlar (sultanların fərmanları) kimi ekosponatlar var. Eyni mərtəbədəki qutuda görünən iki Tövrat kitabı var.
Birinci mərtəbədə girişdə yerləşən digər bir məlumat panelində II Dünya müharibəsi zamanı Avropadan Türkiyəyə qaçan yəhudi akademiklər və yəhudilərin Holokostdan qaçmasına kömək edən Türkiyə diplomatlarının adları vardır. Türkiyə diplomatlarının bəzilərinin adı dünya xalqları ədalətliləri sırasına daxildir.