cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Florensiya vəftizxanasının tavan mozaikaları
Böyük məhkəmə
400px|thumb|left| Böyük mozaikalarının ümumi görünüşü Altarın üstündə yerləşən üç seqmentdə Böyük məhkəmə səhnəsi təsvir edilmişdir. Mərkəzi seqmenti nəhəng İsa fiquru tutur. O, Cənnət halqaları üzərində oturub və çarmıxa çəkilmədən əlində qalmış yaraları göstərir. O, bir əlini yuxarı qaldırıb, digər əli ilə isə Cənnətə yolu göstərir. Onun ayaqlarında da çarmıxa çəkilmədən qalmış yaralar görünür. İsanın geyiminin mürəkkəb qatları qızılı tesseralarla vurğulanmışdır. Xaçvarı oreol isə güzgü effektli kubik formalı emallı hissələrlə işlənmişdir. Mandrolanın hər iki tərəfində üç paralel registr yerləşir. Onlarda İsanın əziyyətlərinin simvollarını və Böyük məhkəmə atributlarını daşıyan mələklər, həmçinin Apokalipsis zamanı ölmüşləri diriltmək üçün kərənay çalan mələklər təsvir olunmuşdur.
İkinci registrda Bakirə Məryəm (İsadan sağda əllərini qaldırmış vəziyyətdə), Vəftizçi İohann (İsadan solda əlində kağız tutub) və taxt kimi bəzədilmiş iki uzun oturacaqda əyləşmiş on iki həvari təsvir olunub. Həvarilərin hər biri əlində açıq kitab tutub və kitabda müxtəlif xalqların əlifbalarından hərflər qeyd edilib. Bu yolla mozaika müəllifi Müqəddəs üçlük günündən sonra həvarilərin xristianlığı bütün dünyaya yaymağa başladıqlarına işarə edir. Həvarilərin arxasında mələklərin başları görünür. Raqqianti bu səhnəni Melioreyə aid edir və Müqəddəs Pyotr fiqurunu rəssamın Uffitsi qalereyasında saxlanan “Xilaskar Məsih dörd müqəddəs ilə” əsəri ilə müqayisə edir. 285px|thumb|right|[[Koppo di Markovaldo - Şeytan mozaiksı. Alovlu taxtında oturmuş Şeytan lənətlənmişləri yeyir, əzir və cəzalandırır. ]] Aşağı registrda sağda cənnət, solda isə cəhənnəm təsvir edilmiş, həmin səhnələrdə müvafiq olaraq mələklər və cinlərin insan ruhlarını aparmaları qeyd olunub. Seçilmişlər Tanrıya təşəkkür edən insalar dəstəsinin yanından keçərək aparılır. Onlara yol göstərən iri mələk fiquru əlində tutduğu kağızdan "Venite Beneditti Patris Mei / Ossidete Preparatum" oxuyaraq onları Səmavi Yerusəlimə aparır. Bəzəkli geyimdə olan digər mələk isə balaca insanın əlindən tutaraq onun üçün qapını açır. Şəhərdə oturmuş üç böyük patriarx qeyri-adi ekzotik bitkilərlə əhatə olunub, qucaqlarında isə körpə uşaqlar tutublar. Seçilmişlərin arasında ilk sırada kral və Domnikan rahibi gedir, onların arxasında üç bakirə, yepiskop, rahib və keşiş gəlirlər.
İncəsənət tarixçiləri birmənalı olaraq Cəhənnəm səhnəsini Koppo di Markovaldoya, bədii cəhətdən daha sadə olan hissələri isə digər rəssamlara aid edirlər. Səhnədə qara yarasa qanadlı iyrənc cin fiqurları lənətlənmiş insanları İsa fiqurundan sol tərəfə itələyirlər. Lənətlənmişlər bir-birini itələyir və tapdalayır, ikrahdan göz və ağızlarını yumurlar. Cəhənnəmin hakimi olan böyük Şeytan fiquru alovlu taxtında əyləşib. O, insanları yeyir və ayaqlayır, qulaqlarından çıxan iki ilan isə insanları dişləyir. Onun bədənindən peyda olan ilan, qurbağa və sürünən formalı bədheybətlər isə lənətlənmişlərə hücum edirlər. Bu Şeytanın bitməyən həvəsini simvolizə edir. Şeytanın eşşək qulaqları onun vəhşi təbiətini vurğulamaqla Lusifer və Antixristin atributları hesab edilir, buynuzları isə kelt tanrısı Kernunnundan gəlməklə kilsənin paqan dinlər tərəfindən zədələndiyini göstərir. Cinlər insanları quyuya ataraq yandırır, ərimiş qızıl içməyə məcbur edirlər. Bir qrup lənətlənmiş ruh isə alovlarla əhatələnmişdir.
Yaradılış hekayələri
Mələklər iyerarxiyasından aşağıdakı birinci registrda yerləşən hər seqmentdə Yaradılış kitabından üç hekayə təsvir olunmuşdur. Aşağıdakı şablonda həmin səhnələr saat istiqamətinin əksinə göstərilmişdir.
İosif haqqında hekayələr
Mələklər iyerarxiyasından aşağıdakı ikinci registrda yerləşən hər seqmentdə İosifin həyatından üç hekayə təsvir olunmuşdur. Aşağıdakı şablonda həmin səhnələr saat istiqamətinin əksinə göstərilmişdir.
Məryəm və Məsih haqqında hekayələr
Mələklər iyerarxiyasından aşağıdakı üçüncü registrda yerləşən hər seqmentdə Bakirə Məryəm və Məsihin İncillərdə təsvir olunmuş həyatından üç hekayə təsvir olunmuşdur. Aşağıdakı şablonda həmin səhnələr saat istiqamətinin əksinə göstərilmişdir.
NGC 3665
NGC 3665, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Florensiya vəftizxanasının tavan mozaikaları
Vəftizçi İohann haqqında hekayələr
Mələklər iyerarxiyasından aşağıdakı dördüncü və ən aşağı registrda yerləşən hər seqmentdə Vəftizçi İohannın İncillərdə təsvir olunmuş həyatından üç hekayə təsvir olunmuşdur. Aşağıdakı şablonda həmin səhnələr saat istiqamətinin əksinə göstərilmişdir.
Qadınlar qalereyası
Vəftizxananın interyerlərində mozaikalarla bəzədilmiş son hissə Qadınlar qalereyasıdır və burda mozaika işləri 1300-1330-cu illərdə həyata keçirilmişdir. Bu mozaikalarda mələklər və müqəddəslər təsvir olunmuşdur. Onların üslub özəllikləri Covanni Villaninin göstərdiyi tarixlərlə üst-üstə düşür. Müəllif mozaikalar üzərində 1330-cu illərdə tamamlandığını, təxminəm 1300-1315-ci illərdə onlar üzərində işə başlandığını göstərir. Qadınlar qalereyasındakı mozaikaların tədqiq edilməsi üçün xüsusi araşdırmalar aparılmasa da, Venturi qısa olaraq onların 1300-cü ildən sonra hazırlandığını qeyd edir. Tağ ulduzlu səmanı xatırladan mərkəzi motivə malikdir.
Digər mozaikalar
thumb|upright=1.4|Qaddo Qaddi - Obadaya thumb|upright=1.4|Andrea Tafi - Malaxay Günbəzin təməlini əhatə edən frizdə XIV əsrdə Lippo di Korsonun eskizləri əsasında hazırlanmış müqəddəslərin mozaik təsvirləri vardır. Həmin mozaikalarda aşağıdakı şəxslər təsvir olunub:
Qadınlar qalereyasında peyğəmbərlər və patriarxların portretləri vardır. Vazari onların XIII əsrdə Qaddo Qaddi tərəfindən yaradıldığını qeyd etsə də, müasir sənət tarixçiləri həmin işlərdə Andrea Tafinin dəst-xəttinigörürlər. Həmin mozaikalarda aşağıdakı şəxslər təsvir edilib:
Qarınca-i Kiçik (Bükan)
Qarınca-i Kiçik - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Bükan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 97 nəfər yaşayır (14 ailə).
Xuan Qomesin Somosierra aşırımında itkin düşməsi
thumb|right|200px|Hadisədən qısa müddət öncə çəkilmiş Xuan Perdo Martinez Qomesin fotosu. ([[1986)]]
Xuan Qomesin Somosierra aşırımında itkin düşməsi - 1986-cı ilin 25 iyun tarixində İspaniyanın paytaxtı Madrid şəhərindən şimalda yerləşən Somosierra aşırımında baş vermiş yük avtomobil qəzası nəticəsində Xuan Perdo Martinez Qomes  adlı 10 yaşlı İspaniya vətəndaşının itkin düşməsi hadisəsi. İnterpol baş vermiş itkin düşmə hadisəsinin son 30 il ərzində Avropadakı ən mistik və sirri açıla bilməyən itkin düşmə hadisəsi olduğunu bildirmişdir. 1986-cı ilin yayında hadisə baş verən zaman Xuan Pedronun 10 yaşı vardı. Hadisə Madrid şəhərindən şimalda yerləşən Somosierra dağ keçidində baş vermişdir.
Xuanın atası Andres Martinez Navvaro şəxsi Volvo F-12 tipli yük maşını ilə yerli neft-kimya şirkətlərindən birində sürücü olaraq çalışırdı. Hadisə günü Martinez Navvaro, həyat yoldaşı və 10 yaşlı oğlu Mursiya bölgəsindən Bilbao şəhərinə doğru səfər etməkdə idilər. Sürücü 20 min litr kükürd turşusu məhlulu daşımaqda idi. Somosierra dağ keçidində irəliləyən zaman yük maşının əyləc sistemində yaranmış problemə görə yük avtomobili dərədən aşağı yuvarlanaraq, qəza törətmişdir. Hadisə nəticəsində 20 min litr kükürd turşusu ətrafa dağılmış, sürücü Andres Martinez Navvaro və həyat yoldaşı hadisə yerindəcə həlak olmuşdular.
Baş vermiş olay İspaniya cəmiyyətində geniş əks-səda yaratmışdır. İnsanlar 10 yaşlı bir uşağın heç bir iz buraxmadan yoxa çıxa biləcəyi faktına inanmamış və hadisənin doğru formada araşdırılmasını dövlət rəsmilərindən tələb etmişdilər. El Español, El País , El Caso və Interviu kimi ölkənin önəmli mətbuat orqanları baş vermiş müəmmalı hadisəni mütamadi formada öz səhifələrində işıqlandırmışdır.
2011-ci ildə Rui Qonzales Martin tərəfindən Somosierradan olan oğlan kitabı nəşr edilmişdir. Yazıçı və jurnalist İlker Ximenez İspaniyada baş vermiş qeyri-məchul cinayətlərə dair yazmış olduğu kitabında 1986-cı ildə baş vermiş hadisəyə geniş bir bölməni həsr etmişdir. Mövzu ilə maraqlanan jurnalistlər və kriminalistlər baş vermiş hadisə ilə 1987-ci ilin 6 aprel tarixində Malaqa şəhərində naməlum şəraitdə itkin düşmüş David Guerrero Guevaranın yoxa çıxması ilə eyniləşdirməkdədirlər.
Əsgəran (İran)
Əsgəran— İranın İsfahan ostanının Tiran və Kərun şəhristanının Kərun bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 4,037 nəfər və 1,109 ailədən ibarət idi.
Sarılabad (Bükan)
Sarılabad - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Bükan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 114 nəfər yaşayır (25 ailə).
Zakon i Pravosudiye
Zakon i Pravosudiye (, "Qanun və ədalət") — qazax və rus dillərində dərc olunmuş həftəlik respublika hüquqi qəzeti, mərkəzi Qazaxıstanın Astana şəhərində yerləşirdi. Qəzet əsasən Qazaxıstanın qanun və siyasəti, ölkədə korrupsiya hallarının araşdırılması və ifşa olunması ilə bağlı məsələlərin müzakirə və işıqlandırılması sahəsində çalışırdı.
Korrupsiya ilə əlaqəli nəşrlərdən sonra qəzetdə işləyən bəzi jurnalistlər, toxunulmazlıq hüquqlarının taptalanmasından qorxmağa başlamışdılar. Onlar içərisində Oralqayşa Omarsanova və Tokbergen Abiyev var idi.
Nəşrin qeydiyyatı zamanı qanun pozuntusu baş vermişdir. Qanun pozuntusu qəzetin sahibi "ATS.KZ" MMŞ və Mədəniyyət və İnformasiya Nazirliyinin Məlumat və Arxiv Komitəsi tərəfindən yola verilmişdir.
Qəzetin ilk dəfə 2005-ci ildə çap olunmuşdur; 2008-ci ildə qəzet Astana rayonlararası ixtisaslaşmış iqtisadi məhkəməsinin qərarı ilə bağlandı.
2011-ci ildə üç il həbsdən sonra sərbəst buraxılan "Zakon i Pravosudiye" qəzetinin keçmiş baş redaktoru Tokbergen Abiyev Qazaxıstan Respublikasının Rabitə və İnformasiya Nazirliyinə «Alyans Kazaxstanskix SMİ „Zakon i Pravosudiye“» (, "Qazaxıstan Media İttifaqı" Qanun və Ədalət") qəzetinin qeydiyyata alınması üçün sənədlər təqdim etsə də, ona rədd cavab gəldi.
Talxunçə
Talxunçə — İranın İsfahan ostanının Mübarəkə şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 9,307 nəfər və 2,536 ailədən ibarət idi.
Abnik
Abnik — Rəvan əyalətinin nahiyələrindən biri.
Toponimik izah
Abnik 1590-cı ildə Rəvan əyalətinin nahiyələrindən birinin adı. Orta əsrlərdə Sürməli (bax) mahalının və Sürməli qəzasının qədim adıdır. (Kitabi-Dədə Qorqud eposunun III boyunda Evnik kimidir). XVI əsrə aid hadisələrlə əlaqədar olaraq Anadolunun şərqində Pasin (Basin) yaxınlığında Avnik qalasının adı çəkilir. Qədim türk mənşəli Aban tayfasının adındandır. Avan və Qafan.
Sərab-i Rəhimxan (Bukan)
Sərab-i Rəhimxan - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Bükan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 728 nəfər yaşayır 139 ailə).
Nurəddin Uluxanlı
Nurəddin Uluxanlı Dostuməli oğlu (1 aprel 1947, Göyçə mahalı, Basarkeçər rayonu, Böyük Məzrə) — coğrafiya üzrə fəlsəfə doktoru, APU-nin coğrafiya fakultəsində dosentdi, və dekan vəzifəsində çalışır.
Həyatı
N.D.Uluxanlı 1947-ci ildə Ermənistanın Basarkeçər rayonunun Böyük Məzrə kəndində anadan olmuşdur. 1972-ci ildə ADPİ-nu bitirib, coğrafiyaçı ixtisası almışdır.1968-ci ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji institutunun (indiki ADPU) Təbiət-coğrafiya fakültəsinin coğrafiya ixtisası üzrə əyani şöbəsinə daxil olub. 1972-ci ildə ali təhsilini başa vurub. 1984-cü ildə iqlimşünaslığın tətbiqi istiqamətlərindən olan “Aqroiqlim” ixtisası üzrə “Azərbaycanda əncir bitkisinin becərilməsinin aqroiqlim şəraiti və ehtiyatları” adlı namizədlik dissertasiya işini müdafiə edərək coğrafiya üzrə fəlsəfə doktoru alimlik dərəcəsi alıb.
Mükafatları
"Fəxri fərman"
18 aprel 2012-ci ildə “Tərəqqi” medalı ilə təltif olunub.
Xarici keçidlər
Nurəddin Dostuməli oğlu Uluxanlı
Şahinşəhr
Şahinşəhr- İranın İsfahan ostanının şəhərlərindən və Şahinşəhr və Meymə şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 126,070 nəfər və 33,515 ailədən ibarət idi.
NGC 2669
NGC 2669, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Yelkən bürcü istiqamətində yerləşir. II3p tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Şapurabad
Şapurabad — İranın İsfahan ostanının Borxar şəhristanının Həbibabad bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 5,172 nəfər və 1,312 ailədən ibarət idi.
Səmirüm
Əhalisi
2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 26,260 nəfər və 6,593 ailədən ibarət idi.
Səgzi
Səgzi, Seczi və ya Səkkizi — İranın İsfahan ostanının İsfahan şəhristanının Kuhpaya bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 4,392 nəfər və 1,216 ailədən ibarət idi.
Aran və Bidgül şəhristanı
Aran və Bidgül şəhristanı— İranın İsfahan ostanının şəhristanlarından biridir. Şəhristanın inzibati mərkəzi Aran və Bidgül şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 89,961 nəfər və 24,541 ailədən ibarət idi.
Aran və Bidgül
Aran və Bidgül — İranın İsfahan ostanının şəhərlərindən və Aran və Bidgül şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 55,651 nəfər və 15,556 ailədən ibarət idi.
Ziyaəddin Fəxri Fındıkoğlu
Ziyaəddin Fəxri Fındıkoğlu – Türkiyənin görkəmli  sosioloqu
Həyatı
Ziyaəddin Fəxri Fındıkoğlu  1901-ci  ildə  Ərzurumun Tortum  qəzasında doğulmuşdur. Atası Xəlil  Fəxri  müxtəlif  yerlərdə  qazilik  etmiş,   anası  Fatma  Zəhra  dindar  bir  qadın  olmuşdur. Ziyaəddin Fəxri  ilk  təhsilini  Hakkari  və Ərzincanda  almış, orta  məktəbi  Malatya  və Kayseridə  oxumuşdur. İstanbulda Gələnbevi Liseyini  bitirmişdir.
Ziyaəddin Fəxri  Fındıkoğlu  Poçt Teleqraf  Məktəbində  də  təhsil  almış,  təhsilini bitirdikdən  sonra  poçt  idarəsində  çalışmağa  başlamışdır. Fəlsəfəyə göstərdiyi marağa görə  İstanbul Universiteti Ədəbiyyat Fakültəsi  fəlsəfə  dərslərində  əvvəlcə  dinləyici  kimi  iştirak  etmiş,  sonra burada  tələbə  olaraq  təhsilini  davam   etdirmişdir. Mütəfəkkir İstanbul Universiteti Ədəbiyyat Fakültəsi  Fəlsəfə  Bölümünü 1924-cü  ildə  bitirmişdir. Təhsilini tamamlayan  Ziyaəddin  Fəxri  Ərzurum,  Sivas  və  Ankara  liseylərində  müəllim  işləmişdir.
Ziyaəddin Fəxri  Fındıkoğlu  doktoranturada  oxumaq  üçün Strasburq  Universitetinə getmiş, 1933-cü  ildə  məzun  olaraq İstanbul  Universitetinə qayıtmışdır. Alimin Strasburq  Universitetində  yazdığı  doktorluq  dissertasiyası  Ziya  Gökalpla  bağlı  idi.
Mütəfəkkir 1935-ci  ildə  yenidən  Strasburqa  gedərək  doktorluq  dissertasiyasını  tamamlamış  və  1936-cı  ildə  İstanbul  Universiteti  Ədəbiyyat  Fakültəsindəki  dosent  vəzifəsinə  qayıtmışdır.
Ziyaəddin Fəxri  Fındıkoğlu  1937-ci  ildə  İstanbul  Universitetində yeni  qurulan İqtisad  Fakültəsində  çalışmaqla  yanaşı  Hüquq  Fakültəsində  hüquq  sosiologiyası  fənnini də  tədris  etmişdir. 1940-cı ildən  başlayaraq  Ədəbiyyat  Fakültəsində   etika  fənnindən  dərs  demişdir.
Mütəfəkkir 1941-ci ildə  professor,  1958-ci  ildə  ordinarlığa  yüksəlmişdir. Alim 1972-ci ildə  təqaüdə  çıxana  qədər  İstanbul Universiteti  İqtisad  Fakültəsində  kafedra  müdiri  vəzifəsində çalışmışdır.
Ziyaəddin Fəxri  Fındıkoğlu   16 noyabr  1974-cü  ildə İstanbulda vəfat etmişdir.
Elmi yaradıcılığı
Ziyaəddin Fəxri  Fındıkoğlu  zəngin  yaradıcılıq irsinə  malikdir. Sosiologiya sahəsində  daha  çox  fəaliyyət  göstərməsinə  baxmayaraq, iqtisad,  hüquq,  tarix,  folklor  və  başqa  elm  sahələrində  də araşdırmalar  aparmış,  elmi  əsərlər  yazmışdır.
Türk alimlərindən Mustafa  Erkal  mütəfəkkirin  3000 yaxın  elmi  əsərinin olduğunu, Dilavər Düzgün  isə  əsərlərin  sayının  4000 yaxın  olduğunu  bildirmişdir. Strasburqdan Türkiyəyə  qayıdan  Ziyaəddin  Fəxri  Fındıkoğlu  1934-cü  ildə  “İş”  adlı  bir  dərgi  yaratmış,  1938-ci  ildən  etibarən  həmin  dərgini  “İş  və  Düşüncə” adlandırmış,  bu  dərgini  təqribən qırx  ilə  yaxın  nəşr etdirmişdir.
Ziyaəddin Fəxri  Fındıkoğlu  sosiologiyanın  tədqiqi  ilə  yanaşı     tədrisində də  mühüm  xidmət  göstərmişdir. Mütəfəkkir 1949-cu  ildə  “Sosializm”  kitabında  Türkiyədə  sosiologiya  fənninin  orta  və  ali  təhsil  pillələrində  uzun  zamandan  bəri  yer  aldığını  bildirmiş,  sosiologiya  dərsinin  o  dövrdə  İstanbul  Universitetinin  Ədəbiyyat,  Hüquq, İqtisad  Fakültələrində,  Ankara  Universitetinin  Dil və Tarix-Coğrafiya,  Hüquq  Fakültələrində,  Mülkiyə  Məktəbində  tədris  edildiyini  yazmışdır. Ziyaəddin Fəxri  Fındıkoğlunun  yaradıcılığında  İbn Xəldun  haqqında  tədqiqatı  da   mühüm  yer  tutur. Filosof 1951-ci  ildə  İstanbulda  keçirilən  XXII  Şərqşünaslar Konqresində etdiyi  “Türkiyədə  İbn  Xəldunizm”  adlı  məruzəsində  İbn  Xəlduna  aid  bəzi  araşdırmasının  biblioqrafiyasını  da  göstərmişdir.
Unix
Yeni ƏS – UNICS (UNIplexed Information and Computing System) adlandırılmış, sonralar UNIX adına qısaldılmışdı.
Bu əməliyyat sisteminin əsasıda Massaçusets Texnologiya İnstitutu (MİT), AT&T, Bell Labs və GE-nin bir yerdə istehsal etdikləri Multics və Unicse dayanır. Unix-in ilk versiyası Assembler dili ilə yazılmışdır və bu əməliyat sistemi sadəcə yazıldığı kompüterin özündə işləyirdi. Unix Əməliyyat Sistemi 1973-cü ildə C proqramlaşdırma dili ilə yenidən yazılmışdır. AT&T Bell Labs Unix-i Novell-ə satdı, 1994-cü ildə də Novell Unix markasını bugünkü sahibi The Open Group-a verdi.
Unix çox prosesli və çox bahalı kompüterlərdən, ucuz və tək prosesli PC-lərə qədər bir çox kompüterdə işləyə bilir. Unix əməliyyat sisteminin sağlamlığı bir çox yerlərdə test edilmiş və davamlı bir sistem olduğu təsdiq edilmişdir. Unix çox istifadəçi eyni vaxtda birdən çox işi görəbildiyi üçün xüsusiylə çox prosesli serverlərdə istifadə olunur. UNIX əməliyyat sistemi C dilində yazıldığından və başqa əməliyyat sistemlərinə nisbətən daha köçürüləbilən, yəni maşından daha az asılı olduğundan güclü hesab olunur.
Linux əməliyyat sistemi də Linus Torvalds tərəfindən Unix-dən ilham alınaraq yazılmışdır.
Hazirda Unix üçün çoxlu sayda tətbiqi proqmlar mövcuddur. MS DOS və Windows üçün geniş yayılan bir çox tətbiqi proqramlar Unix–də istifadə oluna bilər.
Unix ailəsində olan bir neçə ƏS mövcuddur. Belə ki, 1982-cı ildə bu proqramin Unix Version 7-nin əsasında birinci ticarət məqsədli UNIX System III yaranmışdı. Bu ailədən olan müxtəlif versiyaların öz adı var. Bunlardan ticarət məqsəli AIX, HP-UX, IRIX, Solaris sestemləri qöstərmək olar. UNIX ƏS-nin fayl sistemi fayılları icazəsiz müraciətdən mühafizəni təmin edir. Hal-hazırda UNIX ailəsindən olan şəbəkə ƏS dən geniş yayılan 32-mərtəbəli çoxisitifadəçili, çoxməsələli UNIX Ware 2.0 sistemidir.
Abuzeydabad
Abuzeydabad — İranın İsfahan ostanının Aran və Bidgül şəhristanının Kəvirat bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 5,160 nəfər və 1,318 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti Abuzeydabad dilində danışırlar.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin İstehkamçılar Məktəbi
thumb|[[Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti nin Milli Ordu sunun zabit ləri.]] Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin İstehkamçılar məktəbi — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti milli ordusu üçün hərbi kadrlar hazırlayan təhsil müəssisəsi.
Yaradılması
Hərbi nazirin 1919-cu il, 28 yanvar tarixli əmrinə əsasən, Gəncədə yaradılmışdı. Statusuna görə kiçik komandirlər və mütəxəsislər hazırlayırdı. Təminat və təchizatın, müəllim-zabit kadrlarının və dərs vəsaitlərinin çatışmazlığı tədrisin təşkilinə əlavə çətinliklər yaradırdı. 1919-cu ilin, iyulunda İstehkamçılar məktəbi Praporşiklər məktəbi Bakıya köçürülməsi qərara alındı. 1919-cu ilin avqustun axırlarında məktəb əvvəlcə Gəncəyə, sonra isə (sentyabrın 5-i) Bakıya köçürüldü. Məktəbin rəisi polkovnik B.K.Bekov idi.
Ləğvi
İstehkamçılar məktəbi, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süqutundan sonra, 1920-ci ilin iyulun 14-də ləğv olunmuşdur.
Bolçu döyüşü
Bolçu döyüşü 711-ci ildə Göytürk xaqanlığı ilə Türgişlərin rəhbərlik etdiyi ittifaq qüvvələri arasındakı döyüşdür. Döyüş göytürklərin qələbəsi ilə nəticələnmişdir.
Döyüşün səbəbi
Qapağan xaqanın hücumlarından təngə gələn Tan sülaləsi ona qarşı bu ağır təzyiqdən qorunmaq üçün müttəfiqlər axtarmalı oldu. Bu məqsədlə qırğızlar və türgişlər ittifaqa dəvət edildi. türgişlər, qırğızlar və Tan sülaləsi göytürklərə qarşı ittifaq hazırlığına keçdi. Bu vəziyyəti casuslar vasitəsi ilə öyrənən Tonyukuk ittifaq qüvvələri hücum etməzdən əvvəl müharibə hazırlıqlarına başladı.
İbrahim İbrahimov (iş adamı)
İbrahim İbrahimov(tam adı: İbrahim Hüseyin oğlu İbrahimov; ) — milyonçu, "Nehrəm Xəzər" layihəsi ilə məşhurlaşan, Naxçıvan Ali Məclisinin I çağırış deputatı, iş adamı, bankir.
Həyatı
İbrahim İbrahimov 1958-ci ildə Azərbaycanda, Naxçıvan MSSR, Babək rayonunda anadan olub. İbrahim İbrahimov Hüseyn oğlu kimi tanınan Hacı İbrahim Nehrəmli Xəzər adaları layihəsi ilə məşhurlaşmış Azərbaycanın iş adamlarından biridir. Altmış dörd yaşlı İbrahim İbrahimov 1958-ci ilin 28 mayında Naxçıvan AR Babək rayonunun Nehrəm kəndində anadan olub. Orta məktəbi o, Nehrəm kəndində bitirib. Həmçinin o, Naxçıvan Dövlət Universitetinin iqtisadi fakültəsini bitirib. İbrahim İbrahimov evlidir və onun iki övladı var.
İş həyatı
İbrahim İbrahimov anadan olduğu və yaşadığı regionda bir sıra məscidlər, xəstəxanalar, məktəblər tikdirmiş və təmir etmişdi, həmçinin tarixi abidələri bərpa etmişdi. O, kəndlərdə su boruları, körpülər tikərək, yollar salaraq kəndlərin infrastrukturunu yaxşılaşdırmışdır.
1991-ci ildə Azərbaycan müstəqillik qazandıqdan sonra İbrahim İbrahimov "İkan"adlı tikinti şirkətinin əsasını qoyur.
1995–2000-ci illərdə İbrahimov Naxçıvan Ali Məclisinin deputatı seçilmişdir. 2000-ci ildən sonra o, öz siyasi fəaliyyətinə son qoyur.
1996-cı ildə o, müxtəlif şirkətlərini "Avesta holdinqə" birləşdirmişdi. Bu holdinqin Rusiya, Türkiyə, İran, Polşa, Çexiya, Çin, Koreya və BƏƏ ilə əlaqələri var. İbrahim İbrahimovun ən böyük layihəsi Xəzər dənizinin sahilində suni adalarda salınmış yaşayış məntəqələridir. Bu layihənin ən əsas uğuru bir kilometrdən çox hündürlüyü olan dünyanın ən hündür qülləsi olacaq.
İbrahimov qardaşları həmçinin Azərbaycanın ictimai həyatında, xüsusəndə ATV kanalının fəaliyyətində aparıcı mövqe tuturlar.
İbrahimov Fərman Eyvazlı və Teymur Bünyadov tərəfindən öz uğuruna və xeyriyyəçi fəaliyyətinə görə mükafatlanmışdı. Bu yazıçılar onun şərəfinə "Həci İbrahim Nehrəmli", digər adla isə "İnsanlığın yüksək dərəcəsində" əsərlər yazmışdılar.
Şəxsi həyatı
İbrahim İbrahimov evlidir 2 övladı var: 1 qız, 1 oğlan.
NGC 4667
NGC 4667 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismi. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Tahir Salahovun ev-muzeyi
Tahir Salahovun ev-muzeyi — Azərbaycanlı rəssam, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı, SSRİ və Azərbaycan Dövlət mükafatları laureatı, SSRİ xalq rəssamı, professor Tahir Salahovun xatirə muzeyi. Muzey Bakıda "İçərişəhər" Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğunun İlyas Əfəndiyev küçəsində yerləşir.
Tarixçəsi
2011-ci il oktyabrın 13-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Bakıda Tahir Salahovun Ev muzeyinin yaradılması haqqında sərəncam imzalayıb. Muzey “İçərişəhər” Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu İdarəsi tərəfindən 2012-ci ildə yaradılıb.
Ekspozisiya
Muzey ekspozisiyası Azərbaycan rəssamı Tahir Salahovun həyat və fəaliyyətinə həsr olunub. Rəssam ev muzeyinə 735 eksponat hədiyyə edib. Onlar arasında özünün rəsm əsərləri, şəxsi əşyaları, xalça kolleksiyası və fotoarxiv var. Ekspozisiya 3 mərtəbədə yerləşir. Muzeyin 3-cü mərtəbəsində Tahir Salahovun emalatxanası yerləşir.
Muzeyin kolleksiyasında 798 eksponat var.
Nəriman Paşayev
Nəriman Paşayev Əziz oğlu (d.27.05.1960-cı il Gədəbəy rayonu Hacılar kəndi) — coğrafiya üzrə elmlər doktoru, dosent, AMEA-nın H.Ə.Əliyev adına Coğrafiya institutunun "Azərbaycanın iqtisadi və siyasi coğrafiyası" şöbəsinin müdiri.
Həyatı
N.Ə.Paşayev 27.05.1960-cı ildə Azərbaycan Respublikası Gədəbəy rayonunun Hacılar kəndində anadan olmuşdur. N.Ə.Paşayev 1977-ci ildə Gədəbəy rayon Hacılar kənd orta məktəbini bitirmişdir. 1977-1978-ci illərdə Bakı Alüminium Prokat zavodunda (BAPZ) fəhlə işləmiş və 1978-1980-ci illərdə həqiqi hərbi xidmətdə olmuşdur. Hərbi xidməti bitirdikdən sonra 1981-1982-ci illərdə yenidən BAPZ-da fəhlə kimi əmək fəaliyyətə başlamışdır. 1982-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Geologiya-Coğrafiya fakültəsinə daxil olmuş və 1987-ci ildə həmin fakültənin coğrafiya üzrə “İqtisadi və sosial coğrafiya” ixtisasını bitirmişdir. 1987-ci ildə universitetin rəhbərliyi onu gənc mütəxəssis kimi təyinatla Azərbaycan MEA-nın Coğrafiya İnstitutuna işə göndərmişdir.
Ailəsi
Ailəlidir, iki övladı var.
Elmi fəaliyyəti
2007-ci ildə 25.00.24 – “İqtisadi-sosial və siyasi coğrafiya” ixtisası üzrə dosent elmi adını almışdır. 2017-ci ildə «Azərbaycan Respublikasında təbii fəlakətlərin təsərrüfata təsirinin iqtisadi-coğrafi problemləri» mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmiş və 2018-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyası tərəfindən 5401.01-İqtisadi coğrafiya ixtisasında coğrafiya üzrə elmlər doktoru alimlik dərəcəsi almışdır.
N.Ə.Paşayev bütün həyatını akademik H.Ə.Əliyev adına Coğrafiya İnstitutuna bağlamaqla, 1987-ci ildən hazırda “Azərbaycanın iqtisadi və siyasi coğrafiyası” adlanan şöbədə aparılan elmi hesabatlarda əvvəllər köməkçi, 1990-ci ildən isə müstəqil icraçı kimi iştirak etmiş, iqtisadi-sosial və siyasi coğrafiya elminin ayrı-ayrı sahələri üzrə nəzəri problemlərinin araşdırılması ilə də məşğul olmuşdur. Müəyyən 2 zaman kəsiyində laborantlıqdan baş elmi işçi və şöbə müdiri vəzifəsinə yüksəlməklə elmi və pedaqoji sahədə böyük təcrübə qazanmışdır. N.Ə.Paşayev 2000-ci ildən hazırkı dövrə qədər AMEA akademik H.Ə.Əliyev adına Coğrafiya İnstitutunda “Azərbaycanın iqtisadi və siyasi coğrafiyası” şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışmaqla yanaşı, BDU-nun Coğrafiya fakültəsində saathesabı dərslər aparmışdır. O, özünü BDU-nun yetirməsi saymaqla, oradan Coğrafiya İnstitutuna müdafiə etmək istəyən doktorantlara, ixtisas artırmada olan müəllimlərə, təcrübədə keçən magistr və bakalavrlara daim yaxından köməklik göstərmişdir. Onun “Azərbaycanın iqtisadi və siyasi coğrafiyası” şöbəsinə rəhbərlik etdiyi dövrdə şöbədə respublikanın müxtəlif təsərrüfat sahələrində və ali məktəblərində yerinə yetirilən 8 coğrafiya üzrə elmlər doktoru və 40-a qədər coğrafiya üzrə fəlsəfə doktoru işi müzakirə olunmuş və Coğrafiya Institutunun İxtisaslaşmış Doktorluq Müdafiə Şurasına təqdim edilmişdir. Hazırda İqtisadi-sosial və siyasi coğrafiya elminin tədqiqat məqsədlərinə müvafiq olan problemləri araşdırmaqla yanaşı, bu sahədə kadr hazırlığının müvəffəqiyyətlə davam etməsi üçün institut rəhbərliyinin köməyi sayəsində böyük işlər aparılır. N.Ə.Paşayevin apardığı tədqiqat işləri əsasən, təbii fəlakətlərin təsərrüfata və əhali məskunlaşmasına təsirinə, regionların sosial-iqtisadi inkişafına, siyasi coğrafiya, iqtisadi və sosial coğrafiyanın təbii ehtiyatlar, sənaye, kənd təsərrüfatı, turizm, nəqliyyat və sosial-infrastruktur kimi mühüm sahələrin öyrənilməsinə həsr olunmuşdur. Bütün bununla yanaşı o, respublikada siyasi və iqtisadi coğrafiya sahəsində tələb olunan kadrların hazırlanmasında doktorant və dissertantların hazırlanmasında da yaxından iştirak edir.
N.Ə.Paşayevin rəhbərliyi altında indiyə qədər 2 namizədlik və 15 magistr dissertasiyası müdafiə olunmuş və o, 4 nəfər doktorantın elmi rəhbəridir. Həmçinin 4 dissertasiya işinin opponenti, 10 kitabın, onlarla dissertasiya və magistr işinin rəyçisi olmuşdur. N.Ə.Paşayev iqitsadi-sosial və siyasi coğrafiyanın müxtəlif problemlərinə dair indiyə qədər 50-yə qədər Beynəlxalq simpozium və konfransların iştirakçısı olmuş və onun 120 elmi və 40-a qədər elmi publisistik əsəri çap olunmuşdur. N.Ə.Paşayev həm də Respublika və beynəlxalq səviyyədə aparılan bir sıra mühüm elmi tədqiqatların müəllifi və müştərək icraçılarından biridir. O, “Təbii fəlakətlərin iqtisadi və sosial-coğrafi öyrənilməsi” (2004), “Аzərbaycan Respublikasının iqtisadi, sosial və siyasi coğrafiyası” (2010), “Azərbaycan Respublikasının Coğrafiyası II cild. İqtisadi, sosial və siyasi coğrafiya” (2015), “Azərbaycan Respublikasının Coğrafiyası III cild. Regional coğrafiya” (2015), “Azərbaycanda yüngül sənayenin ərazi təşkili problemləri” (2017) monoqrafiyalarının və “Böyük Britaniyanın coğrafiyası” (2009), “Аzərbaycanın iqtisadi və sosial coğrafiyası” (2010), “Fransanın coğrafiyası” (2013), “Almaniyanın coğrafiyası” ( 2013) ali məktəb dərsliklərinin və 20 tədris metodiki vəsaitin-proqramın əsas müəlliflərindəndir.
2017-ci ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının 70 illik yubileyi ilə əlaqədar akademik H.Ə.Əliyev adına Coğrafiya İnstitutunda uzunmüddətli məhsuldar elmi və elmi-ictimai fəaliyyətinə görə Fəxri Fərmanla təltif edilib.
Akademik üzvlülük
1. Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasında Coğrafiya üzrə ekspert
2. AMEA, ak. H.Ə.Əliyev adına Coğrafiya İnstitutunun Elmi Şurasının üzvü
3. Azərbaycan Coğrafiya Cəmiyyətinin Əsərləri, “Coğrafiya və Təbii resurslar” jurnalının redaksiya heyətinin üzvü
4. FHN-də Sürüşmələr və Risklərin İdarə Edilməsi Komissiyasında ekspert
Bərzük
Bərzük – İranın İsfahan ostanının Kaşan şəhristanının Bərzük bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 3,211 nəfər və 936 ailədən ibarət idi.
Nəriman Paşayev
İştirak etdiyi layihələr
- 2010-2012-ci illər, Şirvan Milli Parkının iqtisadi coğrafi qiymətləndirilməsi, Salyan, icraçı;
- 2012-2013-cü illər, Samur-Yalama Milli Parkının sosial-iqtisadi şəraitinin qiymətləndirilməsi, Xaçmaz, icraçı;
- 2018-2019-cu illər, Avropa Birliyi Su təşəbbüsü plyus Şərq tərəfdaşlığı çərçivəsində “Çay hövzələrinin idarə edilməsi planının inkişafı ilə əlaqədar iqtisadi təhlili, Gəncə və Tbilisi şəhərləri, ekspert;
- 2019-2020-ci illər, Türk Dünyası Ölkələrinin Coğrafiyası, icraçı.
Beynəlxalq seminar, simpozium və konfranslarda iştirakı
1990-2019-cu illərdə 50-dən çox beynəlxalq seminar, simpozium və konfranslarda iştirak edib.
Elmi əsərləri
Onun 120 elmi məqaləsi, o cümlədən 6 monoqrafiyası, 5 ali məktəblər üçün dərsliyi, 20 proqramı (həmmüəlliflər daxil olmaqla) və 40-a qədər elmi publisistik əsəri çap olunmuşdur.
Xarici keçidlər
Paşayev Nəriman Əziz oğlu
Kamu və Covgan
Kamu və Covgan (2013-cü ilə qədər Çövşiqan və Kamu) – İranın İsfahan ostanının Kaşan şəhristanının Qəmsər bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 5,477 nəfər və 1,730 ailədən ibarət idi.
Zaziran
Zaziran — İranın İsfahan ostanının Fəlavərcan şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 7,670 nəfər və 2,003 ailədən ibarət idi.
NGC 691
NGC 691, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qoç bürcü istiqamətində yerləşir. Sbc tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Qaradolaqlar
Qaradolaqlar— Naxçıvanda yaşamış türk tayfası
Haqqında
Kəngər tayfasının (bax Kəngərlilər) tərkibində olmuş,XX əsrin əvvəllərinədək,əsasən yarımköçəri həyat sürmüşlər. Keçmişdə Kür çayı sahillərində yaşamışlar.
Abuzeydabad dili
Abuzeydabad dili və ya Bizovoy dili——Hind-Avropa dil ailəsinin Şimal-qərbi İran dillərinin Mərkəzi İran qrupuna aid olan dildir ki İsfahan ostanında xüsusilə Abuzeydabadda danışılır.
Eyfel qülləsi
thumbnail thumb|Eyfel qülləsi thumb|Eyfel qülləsi Eyfel qülləsi — Parisin metaldan hazırlanmış ən məşhur qülləsidir. Qüllə həm də bütün dünyada Fransanın simvoluna çevrilmişdir.
"Eyfel" adı qülləyə onu inşa edən memarın - Qüstav Eyfelin adından miras qalmışdır. Memar özü isə qülləni "300 metrlik qüllə" adlandırmışdır. Dünyada turistləri özünə cəlb edən məkanlar arasında ön sıralardan birini tutan Eyfel qülləsinə ildə 6 milyon turist baş çəkir. Bütün tarixi boyu isə qülləni görməyə gələnlərin sayı 236 milyonu keçmişdir.
Eyfel qülləsi Mars adlanan stadionun yanındakı İen sütunları ilə üzbəüz olan Sena çayının yaxınlığında yerləşir.
Tarixi
Fikirlərdən birinə əsasən daşdan hazırlanmış monumental abidə yaratmaq lazım olduğunu dedilər. Ancaq bundan əvvəl ABŞın Vaşinqton şəhərində bu tipli böyük abidə yaradılmışdı və onun hündürlüyü isə tam 169 m hesab olunurdu. Düşüncələrə görə daşdan hazırlanmış hər hansı abidə bundan hündür ola bilməz, yaxud hazırlanması çox müddət almaqla yanaşı, çətin bir proses olardı. Buna görə də həmin fikir tamamilə rədd edildi. Nəticədə isə Qüstav Eyfel öz hazırladığı layihədə müxtəlif dəyişikliklər etdi, həmçinin dekorasiyasını da qismən dəyişdirdi. Bu böyük layihənin hazırlanması üçün çox vaxt tələb olunsa da Qüstav burada elə metodlardan istifadə etmişdi ki, tam iki il müddətinə qüllə hazır vəziyyətdə olacaqdı. Qeyd edək ki, bu layihənin seçilməsində vaxt problemi də qismən kömək oldu. 1889-cu ildə hazırlanan Beynəlxalq sərgilər bürosunun təməli atılmış və Qüstav Eyfel tərəfindən hazırlanmışdır. Əslində isə bu qüllənin memarı Qüstav Eyfel deyil, isveçrəli Murico Koechin sifarişinə əsasən hazırlayan Stefen Sauvestredir. Stevan həmin layihənin hazırlanmasında ona xüsusi görünüşün verilməsində mühüm rol oynadı, çünki Parislilərin diqqətini cəlb etmək üçün onun xarici görkəmi daha vacib rol oynayırdı. Bu insan öz peşə və sənət yoldaşı olan Emile Nouguier ilə birlikdə bu nümunələri hazırlamışdır. Qüllənin inşası tam 7 739 401 frank 31 sent tutmuşdur, lakin Qüstav Eyfelin fikirlərinə görə isə bu maliyyə xərcləri 1 milyondan da yuxarı olmuşdur. 1889-cu ildə açılış tarixindən əvvəlki beş ay müddətində 1,9 milyon əhali buranı ziyarət edir və nəticədə il sonuna qədər sərf edilmiş xərclərin ¾ çıxardılır. Beləliklə elə ilk əvvəlki dövrlərdən başlayaraq bu qüllə qazanc əldə etməyə şərait yaradan məkanlardan birinə çevrilmişdir.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin İstehkam İdarəsi
thumb|[[Əliağa Şıxlinski|Əliağa Şıxlınski]] Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin İstehkam idarəsi — Azərbaycan milli ordusu istehkam bölmələrinin formalaşmasına, təlim-tərbiyəsinə, istehkam və digər hərbi xarakterli tikinti işlərinin aaprılmasına rəhbərlik edən orqan.
Eyfel qülləsi
Tarixi
1889-cu ildə qüllənin açılışı zamanı tam 10 min qaz fənərlərindən, iki projektordan və başında isə mayak kimi işıq əks edilmişdir. İşıqların rəngləri mavi, ağ və qırmızı olmaqla Fransanın bayrağını ifadə edirdi. 1900-ü ildə ilk dəfə olaraq işıqlı lampalarla qüllə bəzədilir. 1925-ci ildə isə maqnat Andre Sitroenin avtomobil istehsalçısı kimi markası reklam olunmuşdur. Sitroen özü bu reklamı "Alovlar içərisində Eyfel qülləsi" adlandırmışdır. Eyfeldə həmin vaxt 125 min elektrik lampası quraşdırılmışdı. Demək olar ki, həmin müddət ərzində qüllədə çoxlu sayda reklamlar yerləşdirilməyə başladı və bu dünyanın ən hündür reklam yerləşdirmə yeri hesab olunurdu. Bu hadisələr tam 1934-cü ilədək davam etdi. 2000-ci ilin yeni ili ilə əlaqədar qüllədə bir çox dəyişikliklər edildi və hətta 2003 – cü ildə Eyfel yeni işıqdan hazırlanmış paltarını geyindi. Burada 40 km uzunluğu olan işıq sistemlərindən, 20 min lampadan və hazırlanmada 4,6 milyon avro dəyərində maliyyə xərcindən istifadə edildi. thumb|200px|Eyfel qülləsi iyul [[1888]] 3000 işçi 26 ay müddətində 18.038 ədəd dəmirdən olan parçaları 2,5 milyon hissələrdən istifadə edərək bir yerə yığmağı bacardı. Həmin dövrdə bu qüllə inşa edilərkən bir dənə də olsun ölüm hadisəsinin olmaması, istifadə edilən texnologiyaların zəif olması ilə müqayisə edildiyinə böyük heyrət doğurur.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin İstehkam İdarəsi
Yaradılması
1918-ci il, noyabr 15-də Ümumi Qərərgahın şöbəsi kimi yaradılmışdı. Qoşun hissələrinin təşkilinin sürətləndirilməsi ilə əlaqədar 1919-cu ilin əvvəlində İstehkam şöbəsinin strukturu və səlahiyyəti genişləndirildi. Onun bazasında İstehkam idarəsi yaradıldı və bu struktur Ümumi Qərərgahın tərkibindən çıxarılaraq, hərbi nazirə tabe etdirildi.
Eyfel qülləsi
Tarixi
Ancaq parislilər bu müddət ərzində qülləni bir utanc ləkəsi kimi görmüş və ona nifrət etmişlər. Bəzi sənətçilər buranı bir yol lampasına bənzədir, digər insanlar isə bir fabrik bacası kimi qiymətləndirirdilər. Hətta bu tikilinin Parisin görünüşünü ciddi şəkildə ləkələyəcəyini də irəli sürürdülər. Bəzi insanlar isə ədəbiyyatçı və sənətçiləri bir yerə yığaraq imza toplamış və birliklərini bu qülləyə qarşı istifadə etmişlər. Həmin işdə 300 tanınmış şəxsin imzası olmuşdur. Bunların arasında Aleksandr Düma, Şarl Quno və Gi de Mopassan da yer almışdır. Bu gün isə Eyfel qülləsi dünyanın ən gözəl memarlıq nümunələrindən biri sayılır. Parislilər bu abidəni Dəmir qadın olaraq adlandırırlar. Əvvəlki dövrlərdə Eyfel qülləyə sadəcə 20 il ərzində idarə etməsi üçün səlahiyyət almışdı. Deməli 1909 – cu ildə qüllə tamamilə sökülməli idi, lakin öz yüksəkliyinə görə əlaqə yaratmaq üçün münasib idi və Atlantik okeanın da o biri tərəfi ilə əlaqələri genişləndirmək bu tikili ilə mümkün olduğuna görə sökülməməsinə icazə verildi. Eyfel qülləsinin tikintisində 300-ə yaxın fəhlənin əməyindən istifadə edilmişdir. Tikintiyə başlamamışdan əvvəl layihəni tez bitirmək üçün nəzərdə tutulmuş konstruksiyaların çoxu, xüsusən dəmirdən olan hissələr bir – birinə geydirilmişdi. Eyfel 14 fevral 1887 – ci ildə "Le Temps" qəzetinə verdiyi müsahibədə tikdiyi qüllənin hündür olması ilə yanaşı, onun küləyə davam gətirməsinin də vacib yer tutduğunu xüsusi qeyd etmişdir.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin İstehkam İdarəsi
Strukturu
İstehkam idarəsi iki şöbədən ibarət idi: İstehkam və mənzil şöbələri. İstehkam şöbəsi idarənin şəxsi heyətinin, ordunun bütün istehkam bölmələrinin və hərbi hissələrinin istehkam ləvazimatı ilə təmin edilməsi, qala və mövqe tikililərin layihələşdirilməsi və icrası, yolların, körpülərin, maneələrin və digər istehkam qurğularının layihələşdirilməsi və qurulması, mənzil şöbəsi isə yeni hərbi düşərgələrin və bütünlüklə hərbi nazirliyin binalarının tikintisi, yenidən qurulması və təmiri, mövcud su xətlərinin bərpası və yenilərinin çəkilməsi, hərbi nazirliyin idarələri, müəssisələri və hissələri üçün binaların kirayə edilməsi ilə məşğul olmalı idi. Ümumi qərargahın tərkibindən çıxarıldıqdan sonra Topçu və İstehkam idarələrinin, həmçinin topçu və istehkam anbarlarının fəaliyyətinə nəzarət hərbi nazirin müavini Əliağa Şıxlinskiyə həvalə olunmuşdu. 1919 il avqustun 16-da polkovnik Savlin xidmətdən tərxis olunduğu üçün İstehkam idarəsinin rəisi vəzifəsini müvəqqəti olaraq mühəndis Zübeyir bəy Teymurxanov icra etdi. Həmin il avqustun 31-də bu vəzifəyə general-leytenant Tarxanov təyin olundu. 1920-ci ilin martında təchizat və təminat orqanlarında islahatların aparılması ilə əlaqədar İstehkam idarəsi Azərbaycan ordusu təchizat rəisi idarəsinin tərkibinə daxil edildi.
Əsas funksiyaları
İstehkam şöbəsi idarənin şəxsi heyətinin, ordunun bütün istehkam bölmələrinin və hərbi hissələrin istehkam ləvazimatı ilə təmin edilməsi, qala və mövqe tikililərinin layihələşdirilməsi və icrası, yolların, körpülərin, maneələrin və digər istehkam qurğularının layihələşdirilməsi və qurulması, mənzil şöbəsi isə yeni qışlaların və bütünlükdə, hərbi nazirliyin binalarının tikintisi, yenidən qurulması və təmiri, mövcud su xətlərinin bərpası və yenilərinin çəkilməsi, hərbi nazirliyin idarələri, müəssisələri və hissələri üçün binaların kirayə edilməsi ilə məşğul olmalı idi.
Eyfel qülləsi
Eyfel qülləsi bu gün
200 000 m – dək ərazini əhatə edən Eyfel qülləsi hər 7 ildə bir 60 ton boya ilə rənglənir. Bu iş prosesi zamanı 25 rəngsaz məsuliyyət daşıyır və onlar tərəfindən rəngləmə prosesi yerinə yetirilir, bu çalışma tam 15 ay davam edir. Bu iş prosesi əsnasında tam 1 500 fırça, 5 000 sumbata kağızı və 1 500 iş paltarından istifadə edilir. Həmçinin təhlükəsizlik məqsədi ilə 50 km uzaqlıqdan kəndirlər vasitəsilə xətt çəkilir və giriş qadağan edilir. 20 000 metrlik yerdə isə qoruyucu tordan istifadə edilir. Boyama təxminən 3 milyon avro dəyərində xərclə nəticələnir. Zaman keçdikcə qüllənin rəngi qırmızıdan qəhvəyi rəngə, sonra sarıya çalan qəhvə rənginə, lap sonralar isə hazırkı gümüşü rənginə gəlib çıxmışdır. Qüllə boyanarkən üç rəngin tonundan istifadə edilir. Ən açıq rəng zirvədə, ən tünd rəng isə tam aşağı hissədə istifadə edilir.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin İstehkam İdarəsi
Fəaliyyəti
Ümumi qərargahın tərkibindən çıxarıldıqdan sonra Topçu və istehkam idarələrinin, həmçinin topçu və istehkam anbarlarının fəaliyyətinə nəzarət hərbi nazirin müavini Ə.Şıxlinskiyə həvalə olunmuşdu. 1919-cu il avqustun 16-da polkovnik Savlin xidmətdən tərxis olunduğu üçün istehkam idarəsinin rəisi vəzifəsini müvəqqəti olaraq mühəndis Zübeyir bəy Teymurxanov icra etdi. Həmin il avqustun 31-də bu vəzifəyə general-leytenant Tarxanov təyin olundu. 1920-ci ilin martında təchizat və təminat orqanlarında islahatların aparılması ilə əlaqədar istehkam idarəsi Azərbaycan ordusu təchizat rəisi idarəsinin tərkibinə daxil edildi.
Eyfel qülləsi
Eyfel qülləsi bu gün
Bəzən qüllədə intihar vəziyyətləri də yaşanır. Demək olar ki, indiki dövrə qədər 400 nəfər adam bunu gerçəkləşdirməyi bacarıb. Müxtəlif zamanlarda bu cür işlərin yerinə yetirilməsinin qarşısını almaq üçün platformaların arasına dəmirdən barmaqlıqlar yerləşdirilmişdir.
Cəmiyyət üçün açıq elan edilmiş hissələr 57 m, 115 m və 276 m yüksəklikdə yerləşir. Gələn ziyarətçilər üç liftdən istifadə edirlər, xüsusən şimal, qərb və şərq istiqamətindəki platformalara bunlar çatdırır. İlk mərtəbədə və ikinci mərtəbədə yeməkxana, restoranlar mövcuddur. Ayrıca iki mərtəbədə isə Eyfel qülləsinin tarixini özündə birləşdirən bir sərgi var. Ən üst mərtəbəyə çıxmaq istəyən hər bir ziyarətçi ikinci mərtəbədə nəzərdən keçirilər və axtarılma aparıldıqdan sonra tamam başqa liftə minməyə ona icazə verilər. Ən üst hissə həm üstü açıq, həm də üstü bağlı bir platformaya sahibdir.
Qüllənin açılışından sonra ilk platformaya qədər 50 ziyarətçi daşıyan iki hidrolik lift fəaliyyətə verilmişdir. Bunlar üçün lazımlı hidrolik preslər 16 sütuna birləşdirilmişdir. Şimal qanadından başqa bir liftlə ikinci mərtəbə çıxmaq mümkündür. II Dünya müharibəsi zamanı buranın iş prosesində yaranmış problemlərlə əlaqədar bunlar tamamilə unuduldu və Adolf Hitler qülləyə çıxmaq üçün yaylardan istifadə etmək fikrini irəli sürsələr də alınmamışdır. Nəticədə o, Eyfel qülləsinin başına çıxa bilməmişdir. Buna görə də deyirlər ki, Hitler Fransanı zəbt etsə də Eyfeli tuta bilmədi. Ancaq çox maraqlıdır ki, onun şəhəri tərk etməsindən bir neçə saat sonra lift yenidən işləməyə başlamışdır. Adolf Hitler Ditrix fon Koltisə Parisdə olan bütün tikililərlə yanaşı buranın da məhv edilməsini ona əmr etsə də, çox qəribə haldır ki, o, əmri yerinə yetirməmişdir. 1983 – cü ildə ikinci və üçüncü mərtəbələr arasında 1000 tonluq eskalatorun yerini alan 4 yeni narıncı rəngli lift istifadəyə verildi. Həmin eskalator isə 954 pillədən və 3 m genişliyində idi.
22 iyul 2003-cü ildə qısa qapanma nəticəsində qüllənin zirvəsində, yəni ən üst ziyarətçilərin qalxdığı platformada yanğın baş vermişdi. Yanğın bir saat müddətində heç kim zərər görmədən söndürüldü.
Eyfel qülləsinə bənzər qüllələr
Eyfel qülləsinin hazırlanmasından sonra Londonda da buna bənzər bir tikili qurmaq üçün layihə başladılmışdır. Watkins Tower adı verilən bu tikilinin inşası 1891-ci ildə başlanmış olsa da, bu iş prosesi uğurlu olmamış və nəticədə 1907-ci ildə sökülmüşdür.
Deməli ümumiyyətlə bu qüllənin yüksəkliyi 300,51 m hesab olunur, başındakı antenalarla birlikdə isə 324,8 m hesablanmışdır. Genişliyi isə 124,9 m – dir. Dərinliyi də eyni ölçüdə hesablanmışdır. 3 mənzərə mərtəbəsindən ibarətdir. Dəmirdən hazırlanmış, 7.300 ton polad konstruksiyalardan istifadə edilmişdir, bütünlükdə ağırlığı isə 10.100 ton sayılır. Rəsmi verilmiş nəticələrə görə 1665 pillədən ibarətdir. Hazırda dünyanın bir çox ölkələrində buna bənzər qüllələr tikilir. Praqada əsl qüllədən 5 dəfə balaca tikilmiş Eyfel yaradılmşdır. Lionda isə Eyfelin eynən üçüncü mərtəbəsinin tikilişi təkrarlanmışdır. 2005-ci ildə isə Parisin kəndlərindən biri olan Çelyabin vilayətində buna oxşar ikinci bir qüllə tikilmişdir. Lakin həmin qüllədən əlaqə yaratmaq üçün istifadə edilir. Tennesi ştatının şəhəri olan Perisdə də belə formada tikili yaradılmışdır. Kiçik formada Qazaxıstanın Alma Ata şəhərində, Neveda ştatının Las-Veqas şəhərində, 2007-ci ildə Rusiyanın Krosnayarsk, Vladivastok hissəsində, 2005-ci ildə Abakan, yəni Xakasiya bölgəsində də bu tipli yerlər hazırlanmışdır.
Maraqlı məlumatlar
Həmçinin bu qüllə ilə bağlı bir çox maraqlı məlumatlar da vardır. Deməli, 4 fevral 1912-ci ildə Avstraliyalı Frans Reyşeld özü hazırladığı paraşutla qüllənin 60 m hündürlüyündən tullanmaq istəyir və havada olarkən paraşut açılmır. Çox təəəssüf olsun ki, onun bu hərəkəti böyük bir kədərlə nəticələnir. 1925-ci ildə isə kələkbaz Viktor Lyustiq bu tikilini metalloma satmaq istəyir. Üçüncü mərtəbədən baxarkən qüllənin ətrafındakı ərazilər günəşin şüalarının köməyi ilə tam 140 km ətrafı görmək mümkün olur. Hazırda qüllədən televiziya, radio stansiyası, həmçinin mobil telefonların əlaqəsi üçün istifadə edilir. 2004-2005-ci illərdə isə 2012-ci ilin Yay Olimpiya oyunlarının bu şəhərə salınması üçün reklam yerləşdirilmişdi. 1989-cu ildə tikilinin tam 100 yaşı qeyd edildi. Parisdə baş verən ən güclü küləklər belə bu qülləyə ziyan gətirmir, lakin isti günəş bura təsirsiz ötüşmür. Hazırda Qüllənin üzərində olan mayak ora 1 yanvar 2000-ci il tarixində qoyulmuşdur və 80 km uzaqlıqdan görmək mümkündür.
Bakı Müsəlman Qadın Xeyriyyə Cəmiyyəti
Bakı Müsəlman qadın xeyriyyə cəmiyyəti — Valideynlərini itirmiş uaşaqlara, yoxsul ailələrə və qaçqınlara yardım etmək məqsədilə yaradılmış qeyri-hökumət xeyriyyəçilik qurumu.
Yaradılması
Bakı Müsəlman qadın xeyriyyə cəmiyyəti 1914 il noyabrın 21-də təsis edilmişdir. Təsisçi Rəhilə Hacıbababəyova idi.
Tərkibi və Fəaliyyəti
thumb|[[Murtuza Muxtarovun həyat yoldaşı Liza Tuqanova-Muxtarova]]