cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tofik İbrahimov
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Tofik İbrahimov ​ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Avstraliya ədəbiyyatı
250px|thumb|right|Patrik Uayt [[Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı|ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülən ilk avstraliyalı olmuşdur. O, 1973-cü ildə mükafatlandırılmışdır.]]
Avstraliya ədəbiyyatı — Avstraliya İttifaqı və onun əvvəlki müstəmləkələrində və orada yaşayan insanlar tərəfindən yaradılmış yazılı və ya ədəbi əsərlər. Qərb tarixinin əvvəlində Avstraliya Britaniyaya bağlı müstəmləkələr toplusu idi. Beləliklə, Avstraliyanın ədəbi ənənəsi daha geniş ingilis ədəbiyyat ənənəsi ilə başlayır və onunla bağlıdır. 1788-ci ildən Avstraliya yazıçılarının povest sənəti ədəbiyyata yeni qitənin xarakterini daxil etmişdir. Burada aboriginallıq, yoldaşlıq, bərabərlik, demokratiya, milli kimlik, miqrasiya, Avstraliyanın özünəməxsus yeri və coğrafiyası, şəhər həyatının mürəkkəbliyi, Avstraliya təbiətindəki həyatın "gözəlliyi və dəhşəti" kimi mövzulara toxunulur.
Tarixi
Avstraliya İttifaqının ədəbiyyatı ingilis dilindədir. 1820-ci illərdə yaranmış ilk nümunələri ingilis ədəbiyyatının təsiri altında idi. Milli realist-demokratik ədəbiyyat 1890-cı illərdə inkişafa başlamışdır. Onun baniləri T. Kollinz, B. O'Daud, H. Louson və başqaları əsərlərində xalqın acınacaqlı həyatını, ictimai ədalətsizliyə qarşı etirazını əks etdirmişlər. Rusiyada Oktyabr inqilabı demokratik ədəbiyyatın inkişafına qüvvətli təsir göstərmişdir. Realist ictimai roman ədəbiyyatda əsas mövqe tutmağa başlamışdır. K. Priçard, E. V. Palmer, H. H. Riçardson, M. Franklin ictimai gerçəkliyi doğru əks etdirən, müstəmləkəçiliyi, irqi ayrı-seçkiliyi ifşa edən romanlar yazdılar. İkinci Dünya müharibəsindən sonra ictimai ziddiyyətlərin kəskinləşməsi və demokratik hərəkatın yüksəlişi ilə əlaqədar realist ədəbiyyat yeni inkişaf mərhələsinə daxil olmuşdur. K. Priçard, B. Adamson, F. Hardi, M. Gilmor, A. Marşall, E. D. Kyuzek, F. B. Bikers, M. Brend, C. Uoten və başqalarının əsərlərində ölkə cəmiyyətinin tənqidi, irqçilik əleyhinə mübarizə əsas yer tutur. 1970-ci illəin əvvəllərində R. Dobson, K. Kerbi, B. Brin, M. Kaltorp, U. Dik, N. Keyto və başqaları müharibə əleyhinə realist əsərlər yazmışdır. Azərbaycan dilində H. Lousonun "Avstraliya hekayələri" kitabı nəşr olunmuşdur.
NGC 5306
NGC 5306, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Əminə Cabbar
Əminə Ayyar qızı Cabbar və ya Əminə Ayyarovna Cabbarova  — Krım tatarı mənşəli Ukrayna siyasi və dövlət xadimi, jurnalisti, Ukrayna Xarici İşlər nazirinin birinci müavini.
Erkən illəri
Əminə Ayyar qızı Cabbar 5 may 1983-cü ildə SSRİ-nin bir hissəsi olan RSFSR-nin Krasnodar şəhərində bir Krım tatarı ailəsində anadan olmuşdur. O, orta təhsilini Krımda almışdır. Cabbar 2000-ci ildə Taras Şevçenko adına Kiyev Milli Universitetinin Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutunun Beynəlxalq münasibətlər ixtisasına daxil olmuşdur. O, ABŞ Dövlət Departamentində və Ukrayna Ali Radasında təcrübə keçmişdir. Cabbar 2006-cı ildə beynəlxalq politoloq və ingilis dilindən tərcüməçi diplomlarını fərqlənmə diplomu ilə almışdır.
Cabbar 2005-ci ildə ABŞ Dövlət Departamentinin "Beynəlxalq Ziyarətçi Liderlik Proqramı" və "Gənclər üçün Alternativ" proqramlarında iştirak etmişdir. O, həmin il Ali Rada sədrinin birinci müavini Katibliyində keçirilən "Gənclər Alternativi" təcrübəsində iştirak etmişdir. Cabbar 2008-ci ildə Niderlandın Klingendaal Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutunda diplomatlar üçün təhsil proqramını bitirmişdir.
Siyasi karyerası
2017-ci ilin oktyabrında "Dojd" telekanalının jurnalistləri Əminə Cabbar Krım Tatar Xalqı Məclisinin sədr müavinləri İlmi Umerov və Axtyom Çiyqozanın vəzifədən azad edilməsi ilə bağlı şərh istəmişdilər. Cabbar ukrayn dilində danışmağa başlamış, bundan sonra aparıcı Anna Monqayt onun sözünü kəsərək efirdə tərcüməçinin olmadığını izah etmiş və rus dilinə keçməyi xahiş etmişdir. Cabbar ukrayn dilində çıxışını davam etdirmiş və demişdir: "Üzr istəyirəm, amma mən dövlət rəsmisiyəm, ona görə də ukrayn dilində danışmalıyam. Bu mənim şüurlu seçimimdir. Xahiş edirəm dilimi anlayın".
Cabbar 2019-cu il parlament seçkilərində "Qroysmanın Ukrayna Strategiyası" partiyasından bülletendə 4 nömrə ilə xalq deputatlığına namizəd olmuşdur. O, 18 may 2020-ci ildən Ukrayna Xarici İşlər naziri Dmitri Kulebanın birinci müavinidir. Cabbar həmçinin, UNESCO üzrə Ukrayna Milli Komissiyasının rəhbəridir. O, nazir müavini vəzifəsində "Krım Platforması" Krımın işğaldan azad edilməsi üzrə beynəlxalq koordinasiya mexanizminin təşviqi ilə fəal məşğul olur.
Jurnalistika fəaliyyəti
Əminə Cabbar 2011-ci ildən jurnalistika ilə məşğuldur. O, 2011–2014-cü illərdə Krım tatarlarının ATR telekanalında verilişlərin, xüsusən də "Zaman" xəbərlərinin aparıcısı və müəllifi kimi fəaliyyət göstərmişdir. Cabbar həmçinin, "Sherfe fashion" moda sərgisinin və "PROkino" verilişinin müəllifi və aparıcısı olmuşdur. O, 2014-cü ildə videoredaktor, "Krım. Realii" saytının baş redaktorunun köməkçisi işləmişdir. Cabbar 2014-cü ilin fevralında "Radio Svoboda"da jurnalist kimi fəaliyyətə başlamışdır.
Şəxsi həyatı
Əminə Cabbar Lenur Nimetullayev ilə evlənmişdir, lakin sonradan cütlük boşanmışdır. Onların iki qızı var – İman və Aləmsultan.
Gəlir və aktivlər
2018-ci il üzrə gəlir bəyannaməsinə görə, Cabbar 556 min qrivna qazanmışdır. O, Kiyevdə 130 kvadratmetrlik mənzil kirayələyir. 2006-cı ildə buraxılmış "Audi A6" markalı avtomobildən istifadə edir. Alınan zaman avtomobilin qiyməti 145 min qrivna olmuşdur. Banklarda 684 dollar və 963 qrivna məbləğində əmanət qoymuşdur. Bəyannaməyə görə, onun nağd pulu yoxdur. 2017-ci il üçün bəyannamədə Cabbarın həyat yoldaşının Krımda mənzili, həmçinin anbarı və iki qeyri-yaşayış sahəsi olduğu bildirilmişdir. 2016-cı ildə Cabbar qiyməti 102 min 800 qrivna olan "Omega Seamaster Professional 300m/1000ft" qol saatını elan etmişdir. Onun sözlərinə görə, Küveytdə dünya xəbər agentliklərinin toplantısında olarkən Küveytin informasiya və gənclərlə iş üzrə naziri Şeyx Salman Sabah Salim Homud Sabah ukraynalı məmura bahalı hədiyyə təqdim etmişdir.
Bulbofillium cinsinə aid növlər/P-X
Əvvəli: Bulbofillium cinsinə aid növlər
P
[[SS 4 (*
R
[[SS 4 (*
T
[[SS 4 (*
V
[[SS 4 (*
W
[[SS 4 (*
X
[[SS 4 (*
Y
[[SS 4 (*
Z
[[SS 4 (*
Məcin (Qürvə)
Məcin — İranın Kürdüstan ostanı Qürvə şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 236 nəfər yaşayır (53 ailə). Əhalisini kürdlər təşkil edir.
Termal
Termal — Yalova ilinin ilçəsi.
Arno Mişel d' Abbadi
Arno Mişel d' Abbadi — Fransa səyyahı. O, 1838–1848-ci illərdə Efiopiya yaylasında kəşfiyyat işləri aparmışdır. Antuan Tomson d' Abbadinin qardaşıdır.
Arno Mişel d' Abbadi 24 iyul 1815-ci ildə İrlandiyada, Dublin şəhərində anadan olmuşdur. Qardaşlar 1837-ci ildə Efiopiyaya səyahətinə başlamazdan əvvəl Arno d' Abbadi Əlcəzairdə idi. Onlar 1838-ci ilin fevralında Massavaya getmişdir. Arno və Antuan 1838-ci ildən 1848-ci ilə qədər Efiopiyada coğrafiya və etnoqrafiyaya dair çoxlu qiymətli məlumatlar toplamış, onları səyahətlərinin təsvirlərində dərc etmişdir. 1850-ci ildə qardaşlar Paris Coğrafiya Cəmiyyətinin Böyük Medalı ilə təltif olunmuşdular. Arno Abbadi 1853-cü ildə Efiopiyaya növbəti dəfə səfər etmişdir.
Minilliyin İnkişaf Məqsədləri
Arxa fon
Bu hədəflər daha əvvəlki beynəlxalq inkişaf hədəfləri üzərində qurulur və 2000-ci ildə keçirilən bütün dünya liderlərinin BMT-nin Minilliyin Bəyannaməsini qəbul etdiyi səkkiz hədəfi təqdim etdiyi Minilliyin Sammitində rəsmi olaraq təsis edilmişdir.
İfrat yoxsulluğu və aclığı aradan qaldırmaq
Sovet İttifaqının dağılmasından sonra müstəqilliyinin 20-ci ilində Azərbaycan yüksək inkişafa nail oldu. Dövlət, Ümumi Milli Gəlirin adambaşına hesabının 2002-ci ildəki 720 dollar göstəricisindən 2011-ci ildə 5, 290 dollara qalxaraq yuxarı orta gəlirli ölkələr sırasına qoşulması ilə fərqlənir. Azərbaycan sərvətlərin bölüşdürülməsini inkişaf etdirən yüksək inkişaf və siyasətlər və proqramlar nəticəsində 2000-ci illərdə yoxsulluğun əsaslı surətdə azaldılmasına nail oldu. Neft gəlirlərindən yararlanan Azərbaycan əhali üçün məvaciblərin və sosial köçürmələrin artırılması üçün, eləcə də iqtisadiyyatın modernizasiyasına yönəlmiş institusional islahatları genişləndirmək üçün genişhəcmli ictimai sektora aid sərmayə proqramları və bunu dəstəkləyəni siyasət həyata keçirməyə başladı.
Buna baxmayaraq, məşğulluq mənfəətləri ürəkaçan deyildi. Azərbaycanın adambaşına düşən ÜDM göstəricisinə korbohidrogen ixracatı vasitəsilə əldə olunur və bu göstərici işləyən insanların yalnız 7 %-ni əhatə etdiyi halda ixracatın 90 %-dən çoxunu əhatə edir. Bununla yanaşı, Azərbaycanın uzunmüddətli strategiyasının əsas məqsədi ölkəni daha səmərəli və innovasiyaya aparacaq iqtisadi diversifikasiya və məhsuldar iş yerlərinin açılması olmalıdır.Bu öz növbəsində kənd təsərrüfatında hər işçiyə düşən əlavə gəlirin, hər işləyən şəxsə düşən ÜDM-un və hər vətəndaşın əldə etdiyi həqiqi gəlirin (ÜMG) göstəriciləri ilə OECD göstəriciləri arasındakı fərqliliyi azaldacaqdır.
Ümumi ibtidai təhsilə nail olmaq
Azərbaycan demək olar ki, ümumi ibtidai və orta təhsilə nail olub və qeydiyyat əmsalı yoxsul və qeyri-yoxsul uşaqlar arasında təxminən bərabər səviyyədədir. Lakin, ibtidai məktəbəqədər və universitet səviyyələrində formal təhsil spektrinin nəticələrinə görə dövlət yuxarı orta-gəlir ölkə statusu göstəricilərinə görə geridə qalır.
Təmin olunan təhsilin keyfiyyətinə baxarkən iki göstəricini nəzərdən keçirmək lazımdır: Birinci olaraq riyaziyyat üzrə Azərbaycan tələbələrinin orta göstəricisi zəngin ölkələrin göstəricisinə bərabərdir və ikincisi: standarlaşmış testlərdə xüsusilə, riyaziyyat üzrə test göstəricilərində kasıb və varlı təbəqədən olan uşaqlar arasında cox az fərq vardır. Azərbaycan belə bir nailiyyəti ilə öyünən dövlətlərin sırasındadır.
Gender bərabərliyini təmin etmək və qadınlara səlahiyyət vermək
zərbaycan təhsil sahəsində gender qeyri-bərabərliyinin aradan qaldırılmasında yüksək irəliləyiş əldə etsə də, yuxarı orta gəlirli ölkələr səviyyəsindən geridə qaldığı üçün qanunvericilikdə gender bərabərliyinin təmin edilməsinə davamlı diqqət tələb olunur.
Azərbaycan qadınlarının təhsil səviyyəsi yüksəkdir (99.5 faiz), lakin son illərdə qızların məktəbləri erkən tərk etməsi tendensiyası müşahidə olunmuşdur. Ümumilikdə, Azərbaycanda ali təhsil təhlükəsiz gələcək üçün önəmli şərt kimi sayılır və ali təhsil səviyyəsində gender fərqliliyi minimal səviyyədədir(2011-ci ildə 45.9% 54.1% qarşı). Lakin, doktorantura səviyyəsində qadın tələbələr cəmi 18 % təşkil edir.
Son on illikdə Azərbaycanda iqtisadi vəziyyət davamlı olaraq yaxşılaşır və yeni məşğulluq imkanları yaranmışdır. 2011-ci ildə qadınlar Azərbaycanda iqtisadi aktiv əhalinin 49.2 %-i təşkil etmişdir. Lakin, qadınlar hələ də iş yerlərində ç şaquli və üfüqi seqreqasiya (ayrı-seçkilik) ilə üzləşirlər. Qadınlar təhsil, sağlamlıq və sosial xidmətlər kimi “təbiətcə qadınlara aid olan” aşağı məvacibli işlərə cəlb olunurlar.
Gender müxtəlifliyinin kişilərlə müqayisədə qadınlara mənfi təsir göstərən sahələrindən biri də qanunvericilik prosesləridir. Bəzi müsbət hallar mövcud olsa da, qadınlar hələ də seçkili vəzifələrdə və yüksək qanunverici statuslu iş yerlərində az təmsil olunurlar. Misal üçün, qadınların Azərbaycan Milli Məclisindəki bölgüsü 11%-dən (2005-ci il) 16%-ə (2010-cü il) qədər genişlənmişdir.
Hökumətin icraedici orqanlarına gəldikdə, 39 nazir və dövlət komitə və agentliklərinin rəhbərlərindən cəmisi bir nəfəri qadındır. Nazir müavini səviyyəsində qadınlar yalnız 6% təmsil olunurlar.
Uşaq ölümü hallarını azaltmaq
Uşaq ölüm halları 2002-ci ildəki 63.3/1000 sağlam doğuş göstəricisindən 2011-ci ildə 44.7-yə düşməsi və körpə ölüm əmsalının (KÖƏ) 38.5/1000 sağlam doğuş (Dünya Bankı) göstəricisi təşkil etməsi ilə son zamanlar davamlı irəliləyiş əldə olunmuşdur. Bu irəliləyişə baxmayaraq, Azərbaycanın KÖƏ-si yuxarı orta-gəlirli ölkələrin orta göstəricisindən iki dəfə çoxdur. Hazırda işlədilən “sağlam doğuş” anlayışı başda olmaqla, eyni məlumatı hər dəfə verən statistika sisteminin zəif fəaliyyətini göstərən rəsmi statistika və müstəqil sorğular arasında fərq vardır. Bu uşaq ölümü hallarının real miqyası müəyyənləşmədikdə və müvafiq müdaxilələr təqdim olunmayanda çoxlu problemlər yaradır.
Doğuş zamanı ölüm halları tam ölüm hallarının yarısını təşkil edir. Bu uşaqların əksəriyyəti sağlam, lakin nəfəs almadan fərqli həyat simptomları ilə anadan olurlar və bu halda onlar sağlam doğuşla anadan olmuş sayılmır, eləcə də onlara sağ qalmaq üçün heç bir qayğı göstərilmir. Bunun səbəbləri ola bilsin ki, səhiyyə işçiləri arasında reanimasiya və doğuş zamanı qayğı bacarıqlarının, eləcə də yeni doğulanlara qayğı göstərmək üçün yetərli imkanların çatışmazlığı, cəzalanmadan qorxaraq çağa ölümlərini gizlətmək tendensiyası da daxildir.
Rəsmi statistikaya əsasən, ishal xəstəlikləri və şiddətli tənəffüs infeksiyaları körpə xəstəliyi və ölümün əsas səbəbləridir. Zəif qidalanma hər 10 körpədən birinin aşağı doğum çəkili və 5 yaşa qədər boy artımı zəif olan uşaqların 13%-nin pis qidalanma göstərici ilə uşaq ölümünün əsas səbəblərindən biridir. Körpələrdə zəif immunitet və xəstələnmə ilə müşahidə olunan vitamin A çatışmazlığı bu uşaqların 75 %-də müşahidə olunur. Anemiya geniş yayılmış və buna səbəb olan dəmir çatışmazlığı demək olar qadın və uşaqlar arasında bərabərdir.
Ana sağlamlığını yaxşılaşdırmaq
Azərbaycan ana ölümü səviyyəsinin azaldılmasında müsbət nəticələrə nail olunmuşdur. Dünya Bankının məlumatına görə, Azərbaycanda 2000-ci ildəki hər 100,000 doğum halından 65 ana ölümü göstəricisindən 2008-ci ildə təxminən yarıya qədər azalmış və 2010-cu ildə hər 100,000 nəfərə 43 ana ölümü göstərisicinə enmişdir. BMT / Dünya Bankının birgə araşdırmaları Azərbaycanın MİM-lər 5 üzrə orta irəliləyiş etməklə, 1990 və 2008-ci il arasında ana ölümü hallarında illik 2.9 % azalmasınıı göstərir. Əsas amillərdən biri də ixtisaslı kadr və zəruri avadanlıqla təmin olunmuş doğuşdan əvvəlki qayğı və doğuş ləvazimatlarına çıxışın olmasıdır. Ən son Demoqrafik və Səhiyyə sorğusuna əsasən doğum hallarının əksəriyyəti (89 %) təlim keçmiş səhiyyə işçilərinin nəzarəti altında və tibbi ləvazimatlarla təchiz olunur (78 %). Bu irəliləyişdən xəbər versə də, hələ də yuxarı orta gəlirli ölkələrin orta göstəricilərindən (97 %) aşağıdır.
Nəzarət ediləsi digər bir məsələ regional fərqliliklərdir- ölkənin bəzi hissələrində ev doğuşunun payı 40%-ə qədərdir.
Hökumət Əhalinin Reproduktiv Sağlamlığının Qorunması üzrə Milli Strategiya çərçivəsində reproduktiv sağlamlıq xidmətlərinin əhatə dairəsini genişləndirmək və keyfiyyətini artırmaq üçün öz cəhdlərini davam etdirir. Hökumət qoruyucu tədbirləri özündə əks etdirən Ana və Uşaq Sağlamlığı üzrə yeni proqrama təşəbbüs göstərməyi də planlaşdırır.
HİV/AİDS, malyariya və digər xəstəliklərə qarşı mübarizə aparmaq
Azərbaycan 2003-cü ildən bəri mərkəzləşmiş İnsan İmmunçatışmazlığı Virusu (İİV) epidemiyası olan ölkə kimi tanınır. İİV göstəricisi 2004-cü ildən bəri kəskin şəkildə artmaqdadır. Bu epidemiya kişilərin qadınların sayının dörd misli qədər yoluxması ilə əsaslı şəkildə gender yönlüdür. Bu epidemiya, xüsusilə narkotik istifadəsi ilə daha da geniş yayılır: demək olar ki, İİV-ə yoluxan Azərbaycan vətəndaşlarının üçdə ikisi virusu bu yolla əldə ediblər. Eyni zamanda, 2004 və 2010-cu illər ərzində heteroseksual yolla virus ötürülmədə dörd dəfədən çox artım olunmuş, nəticədə İİV diaqnozlu narkotik istifadə edən kişilərin qadın seksual partyoru ilə əlaqəsi səbəbindən epidemiyanın feministləşməsi müşahidə olunur.
Azərbaycanda İİV epidemiyası ilə mübarizədə əhəmiyyətli dərəcədə irəliləyişə baxmayaraq, bu epidemiya ilə üzləşmə riski böyük olan insanlara virusdan qorunma, müalicə, qayğı və dəstəkləyici xidmətlər aşağı səviyyədədir və buna qarşı intensivləşmiş fəaliyyətə ehtiyac vardır. İİV-li insanlara qarşı Damğa vurma və ayrı-seçkilik kimi fəaliyyətlər üstünlük təşkil edir, eləcə də gec diaqnoz və bunun ardınca erkən ölümlə nəticələnən gec tibbi tədbirlərlə (bura xüsusilə İİV məsləhətləşmələri və test edilməsi addir) müşahidə edilir. İİV qoruyucu tədbirləri dövlət səhiyyə sisteminə inteqrasiya olunmamışdır və paytaxtda ixtisaslaşmış AİDS Mərkəzində cəmlənmişdir. Bunun nəticəsində səhiyyə işçiləri və peşəkarlar HİV-in səmərəli və elmi metodlarla qarşısının alınması və müalicəsindən əksər hallarda xəbərsiz olurlar.
Ətraf mühitin davamlılığını təmin etmək
Azərbaycan aparıcı beynəlxalq müqavilələrə üzvdür, əhəmiyyətli milli ekoloji qanunlar qəbul edib və qlobal ekoloji narahatlıqları Azərbaycanın milli siyasət və proqramlarında əks etdirmişdir.
Ölkə özünün biomüxtəliflik resurslarını qorumaqda əhəmiyyətli irəliləyiş əldə etmişdir – ölkənin ümumi sahəsindəki qorunan ərazilərin sayı hissə etibarilə 2000-ci ildəki 5% göstəricidən iki dəfə artaraq 2011-ci ildə 10.2%-a çatmışdır. Meşələrin bərpa olunması və meşələşdirmə tədbirləri 0.4% meşə ilə əhatə olunan ərazilərin artması ilə nəticələndi. 2002-ci il ilə müqayisədə 15% artımla 2010-cu ildə əhalinin 82%-i əhaliyə təkmilləşdirilmiş obyektlərə giriş əldə etdi və bu göstərici yuxarı-orta-gəlirli dövlətlərin orta göstəricilərindən yüksəkdir.
Azərbaycanın hələ də ciddi ekoloji çətinlikləri mövcuddur. İki fenomen: ölkə ərazisinin 43%-nin eroziyaya və 20%-nin şoranlaşmaya məruz qalması səhralaşmaya yol açır və kənd təssərrüfatında məhsuldarlığı azaldır.
İcməli suyun əldə edilməsi əsas narahatlıq doğuran məsələlərdən biridir. Kənd əhalisinin içməli su mənbələrinə çıxışı 2002-ci ilin 62% göstəricisindən 2010-cu ilin 71 % göstəricisinə qalxsa da, bu yuxari orta gəlirli ölkələrin orta göstəricilərindən hələ də aşağıdır. Azərbaycan kənd yerlərinin inkişafına xüsusi diqqət yetirməklə mövcud su təchizatı sistemlərini müasirləşdirmə fəaliyyətini davam etməlidir.
Azərbaycanın havaya buraxdığı karbon qazının (CO2) adambaşına düşən həcmi yuxarı orta gəlirli ölkələrin orta göstəriciləri ilə eynidir və buraxılan karbon qazının yarısı orta yüksək-gəlirli iqtisadiyyatların payına düşür. Ölkə global əhəmiyyətli istixana qazları yaradanlar sirasına daxil deyil, lakin son illərdə adambaşı CO2 qazının havaya buraxılmasında artım müşahidə olunur. Azərbaycan iqtisadiyyatının hidrokarbon istehsalından asılı olduğunu nəzərə alsaq, hökumət yaşıl iqtisadiyyata keçidin yeni yollarının tapmalıdır.
İnkişaf üçün qlobal tərəfdaşlığı inkişaf etdirmək
Neft gəlirləri və sabit makro-iqtisadi siyasəti nəticəsində Azərbaycan inkişaf etmiş dünya ilə xarici yardım və borcların silinməsi üzərində qurulan asılılıq əlaqələrini qəbul etməyə heç də ehtiyac duymur. Azərbaycan hələ də Rəsmi İnkişaf Yardımı (RİY) alsa da, artıq dövlət öz ictimai xərclərini qarşılamaq üçün xarici yardıma ehtiyac duymur.
Hətta, Azərbaycanın inkişaf etməkdə olan ölkələr üçün donor ola biləcək imkanları vardır. Bundan əlavə, Azərbaycanda MİM 8-ə qarşı fəaliyyəti digər inkişaf etməkdə olan ölkələrin fəaliyyətindən konseptual olaraq fərqli şəkildədir. Azərbaycan qarşılıqlı olaraq yararlana biləcəyi inkişaf etmiş dünya ilə qarşılıqlı-aslılıq tərəfdaşlığına önəm verir. Azərbaycanın inkişaf etmiş dünyadan malların və xidmətlərin, kapital və əməyin azad axınından tam yararlanmaq şəraitinə ehtiyacı var ki, bu da qloballaşan dünyada müasir meyillər kimi ideal sayılır.
Azərbaycan özündə donorluq potensialını axtarır və bu tendensiya dövlətin təbii fəlakətləri aradan qaldırmaq üçün fondların səxavətli ianə verməsində və dünyanın bir neçə ölkəsində sülhməramlı qüvvələr saxlamasında, eləcə də beynəlxalq layihələrə ayrılan vəsaitlərin artırılmasında və Azərbaycan Beynəlxalq İnkişaf Agentliyinin yaradılması haqqında son qərarda öz əksini tapmışdır. Alıcı və satıcı arasında bir tərəfli əlaqələrdənsə inkişaf etmiş dünya ilə həqiqi tərəfdaşlıq etməsi üçün Azərbaycan, eyni zamanda, ölkəni xarici dünyaya açaraq və bazar iqtisadiyyatına keçidi tamamlayaraq üzərinə götürdüyü sövdələşməni yerinə yetirməyə ehtiyacı var.
Azərbaycanın Avropa və Asiyanın yolayırıcında yerləşməsinin coğrafi müqayisəli üstünlük nümayişinin digər bir yolu dünya ölkələri ilə ticarət, sərmayə və səyahəti asanlaşdırmaq üçün bütün nəqliyyat infrastrukturunu təkmilləşdirməsidir.
Serkan Çayoğlu
Serkan Çayoğlu — türk model və aktyor.
Həyatı
Serkan Çayoğlu təhsilini Almaniyada universitetin İqtisadiyyat bölməsində tamamlamışdır. Əvvəllər modellik etməyi düşünsə də, bir müddət sonra aktyorluğa yönəlmiş və Ümid Çıraq, Dolunay Soysərt kimi adlardan peşəkar aktyorluq təhsili almışdır. İlk olaraq 2012-ci ildə "Kuzey-Güney" teserialının mövsüm finalında Mərvə Boluğurun İtaliyadan gələn yoldaşını canlandırmış, sonra "Zeytun təpəsi" teleserialında oynamışdır.
Handə Yenərin "Ya Ya Ya" klipinə də çəkilmişdir. 2014-cü ildə başlayan "Gilas mövsümü" teleserialında Ayaz Dinçər rolunu canlandırmışdır. Teleserial 2015-ci ildə başa çatmışdır. Aktyor daha sonra "Həyatımın eşqi" teleserialında Dəmir Cərrahoğlu rolunu oynamışdır.
Qasımabad (Qürvə)
Qasımabad — İranın Kürdüstan ostanı Qürvə şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 126 nəfər yaşayır (30 ailə). Əhalisini kürdlər təşkil edir.
Dövlət Mineral Xammal Ehtiyatlarından İstifadə Agentliyi (Azərbaycan)
Dövlət Mineral Xammal Ehtiyatlarından İstifadə Agentliyi — yerin təkindən istifadə növləri üzrə fəaliyyətin tənzimlənməsini, habelə yer təkinin istifadəsində və mühafizəsində qanunvericiliyə, müəyyən edilmiş standartlara və tələblərə əməl olunmasına nəzarəti həyata keçirən, yerin təkindən istifadə ilə bağlı müsabiqə və hərracların keçirilməsini təşkil edən, bu sahədə xidmətlər göstərən publik hüquqi şəxsdir.
Haqqında
Agentlik Azərbaycan Respublikası Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin tabeliyində fəaliyyət göstərir.
Agentliyin fəaliyyət istiqamətləri:
Myspace
MySpace — əsası 2003-cü ildə qoyulan, virtual aləmdə internet istifadəçiləri arasında ünsiyyət qurulmasına xidmət edən, istifadəçilərə fərdi profillər, bloqlar yaratmağa, şəkillər, musiqi və videolar paylaşmağa imkan verən sosial şəbəkə. Qurulduğu dövrdə sosial şəbəkənin baş ofisi Beverly Hillsdə yerləşmişdir. 16 mart 2007-ci ildən etibarən isə baş ofis şəbəkənin mənsub olduğu News Corporation şirkətinin Nyu-Yorkdakı ofisinə köçürülmüşdür. Myspace xüsusilə hələ tanınmayan musiqiçilərə məşhurlaşmaları üçün geniş imkanlar yaradır. Bu musiqiçilər heç bir ödəniş etmədən öz mahnılarını sayta yerləşdirib internet istifadəçilərinin ixtiyarına verə bilirlər. Myspace yüklənən musiqi əsərlərinin müəllif hüquqlarını musiqini yükləyən istifadəçidən tələb etmir, yəni bu sayt bir növ pulsuz reklam saytıdır. Sayta şəkillər və şəxsi məlumatlar da əlavə oluna bilər. Bu cür məlumatlar "gizlilik" prinsipinə əsasən qorunur. Sayt istifadəçiləri profillərindəki məlumatların yalnız özləri müəyyənləşdirdikləri kəslər tərəfindən oxuna bilməsi inkanına malikdirlər. Ancaq ABŞ-də qəbul olunan "Patriot Act" qanunu ABŞ hökumətinə məlumatları gizli saxlanılan profillərə belə giriş hüququ tanımışdır. Çox sayda tənqidlərə məruz qalan bu qanun hələ də qüvvədədir.
MySpace saytı 18 iyun 2008-ci ildə öz dizaynını dəyişmişdir. Saytın quruluşunda ASP. NET 2.0-dan istifadə olunmuşdur.
Saybalı (Sisyan)
Saybalı - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında, indi Sisyan rayonu ərazisində kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 25 km cənubda yerləşir.
Toponim qədim türk dilində «vulkan mənşəli daşlıq», «düzənlik, düzəngah, səhra» mənasında işlənən say sözü ilə «sığınacaq, şəhər, qala» mənasında işlənən balıq (balık, baluq) sözü əsasında formalaşmışdır. Saybalı toponimin ikinci komponenti olan «balı» sözünün sonunda «q» samiti düşmüşdür. M. Kaşğari arqu tayfasının yaşadığı şəhərin adının da Balu olduğunu qeyd edir və təbii ki, M. Kaşğarinin adını çəkdiyi Balu toponimi «balıq» sözündən əmələ gəlmişdir. Saybalı toponimi relyef əsasında yaranan toponimdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir.
Erm. SSR AS RH-nin 10. IX. 1946-cı il fərmanı ilə adı dəyişdirilib Sarnakunk qoyulmuşdur.
Əhalisi
XIX-XX əsrlərdə yaşayış məntəqəsi kimi qeydə alınsa da, əhalisi haqqında məlumat verilmir. Ermənilər buraya 1924-1925-cı illərdə İran və Türkiyədən köçürülmüşdür.
1867 Konstitusiya Aktı
1867 Konstitusiya Aktı və ya İngilis Şimali Amerika Qanunu, 1 iyul 1867-ci ildə imzalanmış və Kanadaya Britaniya İmperiyasından müstəqil bir idarəetmə sistemi qazandırmağa imkan verən qanundur. Bu qanunun qəbul edilməsi ilə Britaniya Krallığı Şimali Amerikadakı dörd ştatdan formalaşmış federasiyası formasındakı koloniyalarına yerli özünüidarəetmə hüququ verdi. Bu ştatlardan "Kanada" ikiyə bölünərək Kvebek və Ontario əyalətlərini meydana gətirdi, digər iki ştat isə Nyu-Bransuik və Yeni Şotlandiya idi. Kanada Konfederasiyası termini bu birləşməyə aiddir və tez-tez meydana gələn federasiya üçün də istifadə olunur. Hələ də 1 iyul Kanadada Kanada Günü kimi qeyd olunur
Ahunui
Coğrafiya
Ahunui Sakit Okeanın cənubunda, Tuamotu arxipelaqında yerləşir. Ən yaxın materik Cənubi Amerika təxminən 5600 km məsafədədir. Təxminən 55 km şimal-qərbdə Paraoa adası, 120 km şimal-şərqdə Vairaatea adası yerləşir.
Təxminən 6 km diametrli bir üzük formasına malikdir. Geologiya nöqteyi-nəzərindən bu, mərkəzində tamamilə quru ilə əhatə olunmuş böyük bir laqunun olduğu bir atolldur. Bir neçə motudan (şərq hissədə biri böyük, 18-i isə kiçik) ibarətdir. Ahunuinin ərazisi 5,7 km²-dir.
Ada kokos palması ilə örtülüdür və çoxlu yuvalayan dəniz quşları var. İqlimi tropikdir. Tropik siklonların zərərli təsirlərinə məruz qalır.
Tarix
Axunui 1826-cı ildə britaniyalı Frederik Uilyam Biçi tərəfindən kəşf edilib və ona Bayam Martin adası adını verib. Sonradan atoll Kokbyorn adası kimi tanınır.
İnzibati bölgü
İnzibati cəhətdən ada Xao kommunasının bir hissəsidir.
Əhali
Axunuinin şimal-qərb hissəsində kiçik bir priçal var. Atollda daimi əhali yoxdur.
Vadidəki Zambaq
Vadidəki Zambaq – dahi fransız yazıçısı Onore de Balzak tərəfindən qələmə alınmış romandır.
Kitab, ilk dəfə 1835-ci ildə nəşr olunub və yazıçının nəhəng ədəbi varidatı içərisində ən seçilən əsəridir. Məktub şəklində qələmə alınan roman, baş obraz olan Felix de Vandenesse adlı şəxsin dilindən nəql edilir. Əsər, məhəbbət romanı olmaqla yanaşı, həm də, dövrün müxtəlif siyasi və sosyal hadisələrinə də toxunur. Dahi Balzakın özünə xas yazı üslubuyla, bacarığını maksimum şəkildə ortaya qoyduğu bu roman hər bir oxucuya yüksək təsir bağışlayacaq kitablar sırasındadır.
Məzmun
Felix de Vandenesse:
Felix, ailəsi tərəfindən qatı qanunlarla, sevgi göstərilmədən böyüdülmüş utancaq bir gəncdir. O, romanın ilk hissəsində, kiçik yaşlarında məruz qaldığı qəddarlıqları uzun uzadıya nağıl edir. Yazıçı, Felixin uşaqlıq illərini nəql edərkən, öz uşaqlıq dövründən təsirlənmişdir. Ailəsindəki sevgisizliyin əksinə, Felix daha emosianal və duyğularına asan qapılan bir kimsədir. Odur ki, bir cümləsində deyir "Təbiət mənə sevməyə əlverişli bir qəlb veribdir." Hələ 20 yaşında olarkən bir dövlət şənliyində ilk dəfə gördüyü gözəl bir qadına aşiq olur. O gündən, onun bütün həyatı dəyişir.
Madam de Mosrtsauf:
Henriette eynilə Felix kimi çətin və sevgisiz bir uşaqlıq yaşamışdır. Soyuq və sərt bir qadın olan anası, onu gənc qızlığının ilk illərində, özündən yaşca böyük olan əsəbi bir adamla evləndirmiş, beləcə xoşbəxtlik ümidi olan evlilik Henriette üçün günü-gündən artan, qatlanmağı çətin olan bir dərd qaynağı olmuşdur. 25 yaşında, 2 uşaq anası olan bu xanım, hər şeyə mətanətlə tab gətirir və öz ailə müsibətlərini ətrafa qarşı məxfi saxlamağı bacarır. Lakin Felix, onların ailəsinə daxil olduqdan sonra, kənardan xoşbəxt lakin öz içində bədbəxt olan bu ailənin bütün sirlərinə vaqif olmağı bacarır.
Mösyö de Mortsauf:
Olduqca əsəbi bir xislətə sahib olan Kont, müxtəlif bəhanələrlə Henrietteni incidir, onun bütün qayğılarından sui-istifadə edir. Kontun və hər kəsin gözündə dost, lakin, gerçəkdə Henriettenin aşiqi olaraq ailəyə daxil olan Felix, Kontun bütün zillətlətinə qarşı Henriette ilə birgə dözür. Onu, əlindən gəldiyi qədər bu zülümlərdən qorumağa çalışır. Beləcə dərd onları daha da yaxınlaşdırır və Felix Henriette üçün dostdan da artıq olur. Birgə keçdikləri keşmə-keşli yol onların ruhunda qırılmaz tellər yaradır. Felix üçün eşq və ehtirasla başlayan, lakin, Henriettenin təmiz məhəbbət və tələbiylə ari qalan bir eşqdir bu. Cismlə deyil, ruhla dadılan bir eşqdir. Lakin, daha sonra Felixin başqa bir qadınla olan yaxınlığı hadislərin cərəyanını dəyişərək bu ari məhəbbətə kölgə salır. O kölgə ki, Henriettenin sonunu hazırlayan bir zərbə olur. Saf eşq və ehtirasın, sədaqət və xəyanətin, romanıdır "Vadidəki Zambaq". Eyni zamanda fərqli hislərin ixtilafında döyünən bir ürəyin hekayəsidir. Felix de Vandenessenin həyətının daha sonraki hissəsilə maraqlananlar yazıçının "Bir Həvva Qızı" adlı əsərini oxuya bilərlər.
İnsan və heyvan fiziologiyası
İnsan və heyvan fiziologiyası (yunanca fizio- təbiət, loqos- elm deməkdir) — öyrənilməsi və izahı üçün biologiya, fizika, kimya, riyaziyyat və kibernetika elmlərinin metod və anlayışlarından istifadə edərək heyvan və insanın funksional aktivliyi haqqında elmdir.
İnsan və heyvan fiziologiyası heyvan orqanizminin ətraf mühitlə olan qarşılıqlı təsir qanunauyğunluqlarını, müxtəlif yaşayış şəraitlərində onların davranışını, həmçinin müxtəlif böyümə və inkişaf mərhələlərində, təkamül və fərdi inkişafın gedişində fizioloji proseslərin yaranması və inkişafını öyrənir.
Fizioloji proseslərin gedişatının qanunauyğunluqlarını bilmək müxtəlif şəraitlərdə həyat fəaliyyətinin dəyişikliklərini öncədən görməyə imkan verir və istənilən istiqamətdə fizioloji proseslərin gedişatına müdaxilə etməyə yol açır. Odur ki, fiziologiya tibbin, baytarlığın və psixologiyanın nəzəri əsasıdır.
Tibbdə insan fiziologiyası anatomiya və histologiya ilə birgə bazisdir, həkim buna əsaslanaraq xəstə haqqında olan dağınıq fikir və faktları bir yerə toplayır, onun vəziyyətinin və iş qabiliyyətinin səviyyəsini qiymətləndirir. Funksional pozğunluqların dərəcəsinə görə, yəni vacib fizioloji funksiyaların normadan kənarlaşması ölçüsü və xarakterinə görə ─ orqanizmin fərdi, etnik, cinsi və yaş xüsusiyyətlərini, həmçinin yaşayış mühitinin ekoloji və sosial şəraitlərini nəzərə alaraq bu kənarlanmaları aradan götürməyə və orqanizmi normal vəziyyətə qaytarmağa cəhd edir.
Orqanizmin pozulmuş funksiyalarını korreksiya edərkən nəinki yaşama mühitinin təbiət-iqlim-istehsalat şəraitinin təsir xüsusiyyətlərinə, həm də antropogen çirklənmənin xarakterinə ─ qida məhsullarında, suda və atmosferdə olan zərərli yüksək toksiki maddələrin kəmiyyət və keyfiyyətinə diqqət etmək lazımdır.
İnsan və heyvan fiziologiyasının tarixi
Heyvan orqanizminin həyat fəaliyyətinin qanunauyğunluqları haqqında ilkin təsəvvürlər həkimlərin müşahıdələri ilə bağlıdır, praktika isə təkcə insanın anatomiyası biliklərini deyil, hətta orqanizmin funksiyalarının əsas prinsiplərini anlamağı tələb edir. Fizioloji qanunları aşkarlamağa ilk cəhd edən Hippokrat olmuşdur. O, xəstəliklərin yaranmasında Allahların müdaxiləsi ilə bağlı mövcud olan mövhumatı inkar edərək, təbii səbəblər nəticəsində olduğunu öyrədirdi. Hippokrat təlimi ondan ibarətdir ki, xəstəlik Allahların cəzası deyil, təbii faktorların, qidalanmanın, adətlərin, insan həyatının xarakterinin pozulmasının nəticəsidir. Hippokratın məcmuəsində xəstəliyin əmələ gəlməsində heç bir mistik xarakterli qeydlər yoxdur. Eyni zamanda Hippokrat öz təlimində bir çox hallarda düzgün olmayan istinadlara, səhv anatomik və fizioloji nəticələrə, həyat şirələri haqqında təlimlərə də əsaslanıb. .
Windows 11
Windows 11 — Microsoft korporasiyası tərəfindən hazırlanmış Windows NT-nin əsas versiyasıdır. Windows 11, 24 iyun 2021 -ci ildə elan edildi və Windows 10 -un varisi olacaq. 31 Avqust 2021 -ci ildə rəsmi Windows Insider blogunda Windows 11 -in 5 Oktyabr 2021 -ci ildə ictimaiyyətə təqdim ediləcəyi elan edildi.Windows 11-in ISO sənədləri təəccüblü şəkildə 2021-ci il oktyabrın 4-5-nə keçən gecə yayımlandı.
İnkişaf
Windows 10-un buraxılmasından sonra Microsoft bunun "Windows-un son versiyası" olacağını bildirdi. Bununla birlikdə, yeni bir versiyanın və ya Windows-un yenidən dizaynının fərziyyələri ortaya çıxdı. Kod adı "Günəş Vadisi" olduğu bildirilən sistemin istifadəçi interfeysini modernləşdirmək üçün yenidən dizayn edildi. Windows 11-in beta quruluşu 15 İyun 2021-ci ildə internetə sızdırıldı və ləğv edilmiş Windows 10X-ə oxşar interfeysin yanında yenidən dizayn edilmiş bir təcrübə (OOBE) və Windows 11 markasını nümayiş etdirdi.
Microsoft Build 2021 təkmilləşdirmə konfransında CEO Satya Nadella açar sözləri zamanı yeni nəsil Windows-a lağ etmişdi. Rəsmi bir elanın çox yaxın zamanda gələcəyini də söylədi. Nadella'nın açar sözündən bir həftə sonra, Microsoft 24 iyun 2021 tarixində saat 11:00-da xüsusi bir Windows tədbiri üçün dəvət göndərməyə başladı.
Elan
Windows 11-in 24 iyun 2021-ci il tarixində saat 18:00-da bir Microsoft tədbirində elan edildi.
İstifadəçi interfeysi və dizaynı
Windows 11, Microsoft-un Axıcı Dizayn Sistemi təlimatlarına uyğun olaraq yenilənmiş bir istifadəçi interfeysinə malikdir; sistemdə şəffaflıq, kölgələr və yuvarlaq künclər üstünlük təşkil edir. Yenidən hazırlanmış Start menyusu istifadə olunur ki, bu da sağ tərəfdəki plitələri aradan qaldırır. Tapşırıqlar panelində düzəlişlər olunub və standart olaraq mərkəzə yerləşdirilib. Windows 10-da təqdim olunan Tapşırıq görünüşü xüsusiyyəti, yenilənmiş bir dizaynı təqdim edir. Sistemdəki digər dəyişikliklər arasında yeni sistem ikonları, səslər və alətlər var. Bu yeniliklərin çoxu, ləğv olunan Windows 10X versiyasına oxşayır.
Android Tətbiqlər
20 oktyabr 2021-ci ildən bəri Windows 11-də Android Tətbiqlər işə salınır. Bunun üçün "Windows Subsystem for Android" adlı tətbiq hazırlanıb. Tətbiqlər Amazon Appstore-dən yüklənə bilər. Amazon Appstore Microsoft Store-dan yüklənilə bilər. Hələki bəzi tətbiqlər açılmasada, bunun üstündə işlər görülür.
Alətlər
Windows 11 tapşırıqlar panelindəki alətlər düyməsini basaraq əldə edilə bilən bir alətlər panelinə icazə verir. Alətlər MSN-dən xəbərlər, idman, hava və maliyyə məlumatlarını göstərir. İnkişaf etdirici qurucu quruluşunda, alətlər sürüklənə və ya yenidən düzəldilə bilməz və alətlər panelinə daxil olmaq üçün Microsoft hesabı ilə giriş tələb olunur. Bu, Windows 10-un sonrakı versiyalarında çıxan tapşırıqlar panelindəki xəbərləri və maraqları əvəz edir.
Yüksəltmə qiyməti
Windows 10 istifadəçiləri pulsuz olaraq istifadə etdikləri nəşrə uyğun gələn Windows 11 nəşrinə keçə bilərlər.
Qurbanmurad Nəfəsov
Qurbanmurad Bazarbay oğlu Nəfəsov (,, ; ləqəbləri "Basmaç" və "Türkmən"; ) — türkmən mənşəli SSRİ və Ermənistan hərbçisi, Birinci Qarabağ müharibəsi iştirakçısı. O, ölümündən sonra Ermənistan Respublikasının "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edilmişdir (2009). Nəfəsov "Yerablur" hərbi qəbiristanlığında dəfn edilən yeganə müsəlmandır.
Həyatı
Qurbanmurad Bazarbay oğlu Nəfəsov 1969-cu ildə Türkmənistan SSR-in Kalininski rayonunda (indiki Boldumsaz rayonu) anadan olmuşdur. O, SSRİ Silahlı Qüvvələri sıralarında xidmət etmiş, Əfqanıstan müharibəsində iştirak etmişdir. SSRİ qüvvələri daxilində erməni hərbçilərlə eyni sırada xidmət edən Nəfəsov döyüşlər zamanı ağır yaralanmışdır. Buradakı erməni əsgərlərindən biri ona qan verərək onun həyatını xilas etmiş, sonrakı döyüşlərində birində həlak olmuşdur.
Sovet qoşunları Əfqanıstandan çıxarıldıqdan sonra Nəfəsov Ermənistan SSR-ə xidmətə göndərilmişdir. Bundan sonra o, DQMV-yə getmiş və burada separatçılara kömək etməyə başlamış, 1991-ci ildə Volodya Avetisyanın yaratdığı "Ayr Vaan" könüllü dəstəsinə daxil olmuşdur. Bu dəstədə çoxlu yezidi, rus, aysor və yunan da xidmət edirdi. Müharibə zamanı o, ermənilər arasında "Basmaç" və "Türkmən" ləqəbləri ilə tanınmışdır. Nəfəsovun müharibədə Ermənistan tərəfində vuruşmağına mənəvi səbəb kimi Əfqanıstanda erməni silah yoldaşının ölümü göstərilsə də, digər bir versiyaya görə azərbaycanlılara qarşı şəxsi problemi var idi və o, Azərbaycandan intiqam almaq istəyirdi.
1992-ci ildə "Ayr Vaan" dəstəsi Kəlbəcər rayonunun Ağdaban kəndi istiqamətində əməliyyatlara başlamışdır. Nəfəsov kəşfiyyatçı kimi Azərbaycan qüvvələrinin arxasına keçmiş və burada məlumat toplamışdır. Onun kəşfiyyat xarakterli fəalliyyəti sayəsində Ermənistan hərbçisi Jora Qasparyanın komandanlığı altında olan dəstə aprel ayında Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinə aid 6 tankı məhv etmişdir. Bundan sonra Ağdaban kəndi işğal olunmuş və burada qətliam törədilmişdir. Nəfəsov 13 dekabr 1992-ci ildə Azərbaycan qüvvələri ilə döyüşdə həlak olmuşdur. Onun cəsədinin Aşqabada göndərilməsi nəzərdə tutulmuşdu, lakin müharibə vaxtı bunu etmək mümkün olmamışdır. Nəfəsovun cəsədi 4 ay morqda qalmış, sonra "Yerablur"da dəfn edilmişdir. Ermənistanın o zamankı müdafiə naziri Vazgen Sarkisyan əvvəlcə bir müsəlmanın "Yerablur"da dəfn edilməsinin uyğun olub-olmamasına şübhə ilə yanaşsa da, sonradan dəfninə razı olmuşdur.
Tural Rəhimov (leytenant)
Tural Arif oğlu Rəhimov (1 yanvar 1993; Cəlilabad rayonu, Azərbaycan — 22 oktyabr 2020; Qubadlı rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin leytenantı, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Tural Rəhimov 1993-cü il yanvarın 1-də Cəlilabad rayonunun Söyüdlü kəndində anadan olub. 1999-2003-cü illərdə Söyüdlü kənd tam orta məktəbində, 2003-2008-ci illərdə Muğan kənd tam orta məktəbində, 2008-2010-cu illərdə isə Cəlilabad şəhərində 1 nömrəli tam orta məktəbdə təhsil alıb. 2010-2014-cü illərdə Lənkəran Dövlət Universitetində (LDU) "Kimya-biologiya" ixtisası üzrə ali təhsil alıb. 2016-cı ildən müəllim olaraq çalışırdı. Ailəli idi. Bir övladı yadigar qaldı.
Hərbi xidməti
Tural Rəhimov 2014-2015-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olub. Həqiqi hərbi xidmətini başa vurduğdan sonra isə 2015-2018-ci illərdə Azərbaycan Ordusunun sıralarında müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmətdə olub və "leytenant" hərbi rütbəsi alıb. 2016-cı il aprelin 1-də məzuniyyətə göndərilsə də, 2-5 apreldə baş verən Aprel döyüşlərinin başlaması ilə hərbi hissəyə geri dönən Tural Rəhimov, Aprel döyüşlərində savaşdı.
Azərbaycan Ordusunun leytenantı olan Tural Rəhimov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayılın və Qubadlının azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Tural Rəhimov oktyabrın 22-də Qubadlı döyüşləri zamanı şəhid olub. Cəlilabad rayonunda dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Tural Rəhimov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Tural Rəhimov ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Qubadlı rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Tural Rəhimov ölümündən sonra "Qubadlının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azineuma
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
NGC 7465
NGC 7465, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Peqas bürcü istiqamətində yerləşir. SB0 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Tofiq Qazıyev
Tofiq Qazıyev (Qazıyev Tofiq İsa oğlu 20 may 1920 – 04 yanvar 1999) — azərbaycanlı alim, bitki fizioloqu, biologiya elmləri doktoru, professor.
Həyatı
Ulu Tanrı hər kəsə bir ömür yolu, bir tale qisməti pay verir. Bu ömrü layiqincə yaşamaq, tale qismətindən yetərincə bəhrələnmək və cəmiyyətdə özünə layiq mövqe, nüfüz qazanmaq isə təbii ki, hər bir insanın özündən asılıdır. Adı respublikamızın elmi-pedaqoji ictimayyətinə yaxşı tanış olan, öz zəngin daxili-mənəvi dünyası, möhkəm iradəsi və geniş dünyagörüşü isə onu tanıyanların qəlbinə özünə əbədi hörmət və məhəbbət qazandırmış biologiya elmləri doktoru, professor Tofiq İsa oğlu Qazıyev məhz şərəfli ömür yolu başqalarına, xüsusən də gənc nəslə layiqli nümunə olan görkəmli alim və pedaqoq idi.
Tale yolu heç də həmişə rəvan və rahat olmur. Xüsusən də ötən əsrin 20–30-cu illərin siyasi hadisələri və repressiyaları, hətta ən mətin insanları belə əzməyə, siyasi burulğanların dibinə çökdürməyə qadir idi. Həmin dövrdə öz yüksək ləyaqətini saxlamaq və xalqına şərəflə xidmət göstərmək böyük hünər idi. Uşaqlıq və gənclik illəri məhz həmin keşməkeşli və fırtınalı dövrə təsadüf edən görkəmli alim Tofiq Qazıyevin keçdiyi şərəfli tale yolu bu baxımdan da böyük ləyaqət nümunəsi sayıla bilər. 1920-ci il may ayının 20-də Samux rayonunda tanınmış ziyalı ailəsində anadan olan Tofiq Qazıyevin həmin illərdə başı az bəlalar çəkmiyib. Şübhəli Qazıyev soyadı, atasının savadlı olması, üstəlik bəy nəslindən olan Mina xanım Zülqədərova ilə ailə həyatı qurması bu ailəni çətin sınaqlar qarşısında qoyub, lakin o sınmayıb, əmək fəaliyyətinə müəllim kimi başlayıb, öz məqsədinə doğru qətiyyətlə irəliləyib. 1938-ci ildə Gəncə Dövlət Pedaqoji institutuna daxil olan gənc Tofiq Qazıyev tələbə ikən Sovet-Fin müharibəsinə yollanır. 37-ci ilin siyasi repressiyalarının mənəvi və fiziki ağrıları çəkilməmiş Böyük Vətən müharibəsi başlayır. Beş il müharibədə şərəfli döyüş yolu keçən, göstərdiyi şucaətə görə Böyük Vətən müharibəsinin I və II dərəcəli ordenləri, çoxlu sayda medallarla təltif olunan, baş leytenant rütbəsinə yüksələn Tofiq Qazıyev Vitebskin düşməndən azad olunmasında qəhrəmancasına vuruşur, lakin ağır güllə yarası aldığı üçün 1944-cü ilin yayında II qrup müharibə əlili kimi ordudan tərxis olunaraq Gəncəyə qayıdır.
Ömrünü elmə və pedaqoji fəaliyyətə həsr etməyi qarşısına qəti məqsəd qoyan Tofiq Qazıyev müharibədən sonra ali təhsilini fərqlənmə diplomu ilə başa vuraraq institutun biologiya fakültəsində dərs deməyə başlayıb. Yüksək mənəvi keyfiyyətllərinə və işgüzarlığına görə gənc müəllim Tofiq Qazıyev qısa müddətdə institutun rəhbərliyinin, pedaqoji kollektivin və tələbələrin böyük hörmətini qazanıb. Elmə hədsiz həvəsi və bağlığı onu pedaqoji fəaliyyətlə yanaşı, elmi-tədqiqat sahəsində də yorulmadan çalışmağa sövq edib. Elmin hələ açılmamış ən dərin qatlarına baş vuran, daimi yeniliyə, yeni kəşflərə can atan Tofiq müəllim 1956-cı ildə namizədlik, 1965-ci ildə isə doktorluq dissertasiyalarının müvəffəqiyyətlə müdafiə edir. Böyük elmdə yeni cığırın açılmasına nail olur.
SSRİ Dövlət mükafatı laureatı, novatorçu professor İ. Xalifmanın 1976-cı ildə Azərbaycan Elmlər Akademiyasına göndərdiyi məktub biologiya elmləri doktoru, professor Tofiq Qazıyevin dünyamiqyaslı görkəmli alim kimi tanındığının təsdiqidir. "Akademik Press" London- Nyu-York nəşriyyatının 1970-ci ildə buraxdığı Mak Qreqorun "Bitkilərin həşaratla tozlanması" adlı böyük kitabında Tofiq Qazıyevin nəşr olunmuş əsərlərinə dəfələrlə müraciət edilir. Alimin apardığı tədqiqat işlərinin nəticələrinin praktiki tətbiqini dünya pambıqçılıq elmi gözləyir. Belə bir monoqrafiya nəinki bizim ittifaqda, hətta dünyanın heç bir ölkəsində buna qədər nəşr olunmamışdır. Təsadüfi deyil ki, görkəmli Azərbaycan aliminin dünyanın bir çox ölkələrində ABŞ, İspaniya, Rumıniya və s. keçirilən beynəlxalq konfranslardan məruzələri həmişə diqqətlə öyrənilib.
Professor Tofiq Qazıyev yaradıcılıq fəaliyyətində gənc nəslin layiqli vətəndaş və yüksək mütəxəssis kimi yetişməsi, elmi-pedaqoji kadrların hazırlığı həmişə xüsusi yer tutub. 40 ilə yaxın institutun botanika kafedrasına rəhbərlik etmiş professor Tofiq Qazıyev tələbələrin gələcəyimizin layiqli davamçıları kimi peşəkar səviyyədə hazırlanmasına, elmi-pedaqoji kollektivin təkmilləşməsinə daim qayğı ilə yanaşıb. Vətəninə və xalqına şərəflə xidmət göstərib. Əsl ziyalı, bir vətəndaş kimi ictimai-siyasi proseslərdə fəal iştirak edən, Yeni Azərbaycan Partiyası Gəncə şəhər təşkilatının yaradıcılarından biri olan Tofiq Qazıyev öz əqidəsinə həmişə sadiq qalıb. Yüksək prinsipiallığı, işgüzarlığı, yüksək insani keyfiyyətləri və siyasi savadlılığına görə xalq arasında böyük nüfuza malik idi. Görkəmli alimin əmək fəaliyyəti dövlətimiz tərəfindən yüksək qiymətləndirilib. Tofiq Qazıyev "Şərəf nişanı" ordeni, çoxlu sayda fəxri fərmanlarla təltif olunub.
Görkəmli alim və pedaqoq Tofiq Qazıyevin əziz xatirəsi xalqımızın qəlbində daim yaşayacaq, gələcək nəsillərə nümunə göstəriləcəkdir.
Katalan müstəqillik hərəkatı
right|thumb|190x190px|Estelada Blava (mavi rəngli bayraq), müstəqillik bayrağının mavi versiyası right|thumb|190x190px|Estelada Vermella (qırmızı rəngli bayraq), müstəqilliyin bayrağının qırmızı versiyası