cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Frankfort
Tarixi
1786-cı ildə Ceyms Uilkinson (o illərin tanınmış hərbi və siyasi xadimi, ispan agenti) Kentukki çayının şimal tərəfində 260 akr torpaq aldı, hazırda bu sahə şəhərin biznes mərkəzidir. Uilkinson, 1792-ci ilin iyununda şəhərə çevrilən Kentukki paytaxtının seçilməsində Frankfortun baş lobbiçisi idi.
Vətəndaş müharibəsi zamanı Frankfort bir müddət cənubluların əlində idi. 1862-ci ilin oktyabrında Kentukki ştatının ikinci Konfederasiya qubernatoru Riçard Housun andiçmə mərasimi zamanı şəhər qəfildən şimallıların üstün qüvvələrinin hücumuna məruz qaldı və cənubluları geri çəkilməyə məcbur etdi. Müharibənin sonuna qədər Frankfort Şimala nəzarət etdi. 1863-cü ildə şəhəri qorumaq üçün Fort Hill tikilmişdir.
1960-cı illərdə Frankfort qısa bir inkişaf dövrü yaşadı, şəhərdə bir neçə müasir ofis və ictimai bina tikildi, lakin 1970-ci illərin ortalarından etibarən adi sakit və dinc mövcudluğuna qayıtdı.
Tripanasoma meqa
Xarici quruluşu
Tripanasoma meqa  Bədəni ortadan qalınlaşmış, orta ölçülüdür. Ön və arxadan daralmışdır. Titrək membran orta hissədədir. Sitoplazma dənəlidir, bənövşəyi rəngə boyanır. Bədənin uzunluğu 60.5-68.0, eni – 6.0-12.0, kinetoplastdan arxa qutaracağa qədər olan məsafə 18.7-22.7, kinetoplastın ölçüsü 0.8-1.2, kinetoplastdan  nüvəyə qədər olan məsafə - 2.0-6.0. Nüvəni uzunluğu 5.0- 8.0, nüvənin eni 2.2-4.5, nüvədən ön qutaracağadək 31.0-40.0,  titrək membranın  eni  0.8-2.5, qamçının sərbəst ucu orta ölçülüdür, uzunluğu 11.0-15.0 mkm-dir.
Yayılması
Tripanasoma meqa Qarayazı gölü, Nohurqışlaq su anbarı və Dəvəçi limanında yayılmışdır.
Həyat tərzi
Parazit həyat tərzi keçirir. Sahibi: göl qurbağası Pelophylax ridibundusdur.
Senec
Senec — Misirin ikinci sülaləsi dövründə 20 il hakimiyyətdə olan firon.
Naxçıvan Müəllimlər Qurultayı
Naxçıvan Müəllimlər Qurultayı — “İrəvan quberniyası xalq məktəblərinin sahə qurultayı” adı ilə 1893-cü il noyabrın 22-24-də Naxçıvan şəhərində keçirilmişdir.
Haqqında
Qurultayda “Məktəblərdə müəllimlər heç bir əlavə vəsait sərf etmədən hansı kənd təsərrüfatı məşğələlərini təşkil edə bilərlər?” mövzusunda müzakirə aparılmışdır. Müzakirələrdə mahalın tanınmış müəllimlərindən olan Cəlil Məmmədquluzadə, Kərim bəy İsmayılov (Nehrəm məktəbi), Nəsrulla Əmirov (Naxçıvan şəhər məktəbi), Əbdülqasım Sultanov (Şahtaxtı məktəbi), Məmməd bəy Qazıyev (Şərur məktəbi) çıxış etmişlər. Qurultayın bu məsələ ilə əlaqədar qəbul etdiyi qərarda məktəblərdə ipəkçiliyin təşkili və inkişaf etdirilməsi nəzərdə tutulmuşdur. Qurultayda Naxçıvan şəhər məktəbində müxtəlif fənlər üzrə keçirilmiş açıq dərslər də müzakirə olunur.
Mahmud Cavadov
Həyatı
Mahmud Cavadov 13 aprel 1999-cu ildə, Bakı şəhərində anadan olub. Əslən Cəbrayıl rayonundan idi. M.Cavadov 2005-2016-cı illərdə Yasamal rayon, A.Ağaverdiyev adına 31 nömrəli tam orta məktəbdə təhsil alıb. 2016-2020-ci illərdə Azərbaycan Texniki Universitetində ali təhsilə yiyələnib. 2020-ci ildə həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb. Hərbi xidmətini Goranboy rayonunda keçirib.
Hərbi xidmətləri
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı verilmiş tapşırıqları şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mahmud Cavadov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mahmud Cavadov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mahmud Cavadov ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
NGC 2993
NGC 2993, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Hidra bürcü istiqamətində yerləşir. Sa tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Əxi Fərəc Zəncani
Əxi Fərəc Zəncani, Şeyx Şəqiq Fərəc (?-1065) — XI əsr sufi alimi.
Həyatı
Əxi Fərəc Zəncani Seyid Əbülabbas Nəhavəndinin müridi idi.
İran ərazisində yaşayan XI əsr əxilərdən ilk söz açan müəlliflərdən biri Cüllabi Xuciviri o vaxtın ən məşhur əxisi (əxi sözü fütüvvət əhli mənasında işlənir) kimi Fərəc Zəncani adlı bir nəfərdən söz açır. Müəllif bu şəxsin milliyyətindən danışmır, amma iranlı təsəvvüfçülərin ən böyüyü olduğunu deyir. Dövlətşah Səmərqəndiyə görə Fərəc Zəncani Azərbaycanda yaşayan türklərdən olmuş, eyni zamanda Nizami Gəncəvinin müəllimi olması haqqında məlumatlar vermişdir.
Kabarda dairəsi
Coğrafi yerləşməsi
Şimali Qafqazın mərkəzi hissəsində, müasir Kabardiya-Balkar ərazisinin çox hissəsini əhatə edən Terek, Baksan, Çeqem, Çerek, Urux və Malka çaylarının hövzəsində yerləşirdi. Mahala: Böyük Kabarda, Kiçik Kabarda və Balkariya kimi tarixi ərazilər daxil idi.
Sərhədləri şimalda Stavropol vilayəti, şərqdə Osetiya mahalı, şimal-şərqdə İnquş mahalı, cənubda Qafqaz silsiləsi boyunca Tiflis quberniyası, qərbdə Kuban bölgəsinə qədər uzanırdı.
Tarixi
1860-cı ildən Rusiya imperiyası Şimali Qafqazda yeni inzibati ərazi islahatı həyata keçirdi. Nəticədə həmən il imperator II Aleksandrın fərmanı ilə Terek vilayəti yaradıldı. Vilayətin yaradılmasında məqsəd Şimali Qafqazın dağlı xalqlarını inzibati cəhətdən idarəedilməsini asanlaşdırmaq idi. Terek vilayətinin idarə edilməsi haqqında əsasnamə 1862-ci ildə təsdiq edildi. Beləliklə 1860-cı il inzibati idarəetmə islahatı ilə Şimali Qafqazın bütün ərazisi Stavropol, Kuban, Terek və Dağıstan vilayətlərinə bölündü. Terek vilayəti 8 mahaldan: Kabarda, Osetiya, İnquş, Arqun, Çeçen, İçkerin və Qumuqdan ibarət idi.
Əhalisi
Kabarda mahalının əhalisini əsas hissəsini düzən ərazilərdə yaşayan kabardalılar və dağətəyi və dağlıq ərazilərdə yaşayan balkarlar təşkil edirdi.
İnzibati bölgü
Kabarda mahalı 1862-ci ildə 4 inzibati vahidə bölündü:
Japsek
Japsek — Nongak (fermerlərin musiqisi) truppasının üzvü, müxtəlif səhnələr nümayiş etdirən personajdır.Koreya Folklorunun nümunəsidir.
Japsaek (Kor. 잡색, Chin. 雜色,qarışıq rənglər) dwitchibae, apchibae ilə birlikdə bir nongak tamaşasına rəhbərlik edən aktyorlar, musiqi alətlərində ifa edənlər, əkinçilik icmasının bayrağını daşıyana deyilir.( nonggi) və komanda bayrağı (yeonggi) və cüt qamışlı oboyun (saenapsu) oyunçusu. İlk səhnədən (apgut) deyil, performansın ikinci yarısına japsaek rəhbərlik edir (dwitgut). Onlar musiqi aləti çalmırlar lakin müxtəlif geyimlərdə və ya maskalarda geyinmiş halda rəqsləri, hərəkətləri və zarafatları ilə nongakın teatr xüsusiyyətlərini nümayiş etdirərək müəyyən rollar oynayırlar. Japsaek tərifi tez-tez bir maska geyilib-edilməməsindən asılıdır. İbtidai ilahi maskalar və heyvan maskaları yer üzündəki insanların maskaları ilə əvəzlənərək müxtəliflik əlavə etdi. Beləliklə, japsaek, periferik və ya ikincilik rolu deyil, nongak performansında aparıcı rol oynayır. Bundan əlavə, nongak ayinləri və tamaşaları güclü bir teatr xarakteri almağa başladığı üçün maska geyən aktyor təbii və sosial fəlakətləri önləmək qabiliyyətinə sahib bir varlıq kimi qəbul edildi. Japsaek, gwangdae (palyaço), gwangu, gajangkkun, gyeotkkun, eojeongjaebi, heodujabi və chumkkun (rəqqas) daxil olmaqla bir neçə başqa adla da tanınır.
Yapsaekin boynuna götürdüyü rollar arasında əlində silah tutan bir ovçu rolunu oynayan posu, sangsoe əmrləri altında nongak truppasının birləşmələrini təşkil edir və ya digər aktyorlara rəhbərlik edir. Daeposu, həm də ovçu kimi geyinmiş, maska taxır və pis ruhları qovur, həm sanqso ilə mübarizə aparan düşmən qüvvəsinin həm də başçı və sanqsoun əmri ilə nongak truppasına rəhbərlik edən generalın ikiqat rolunu oynayır. Rahib (cung) Buddist dualarını oxuyur, müəyyən layihələrin (gosa) uğurlu olmasını istəyən ayinləri yerinə yetirir, süzgəclə uğursuzluqlar toplayır və söndürür, buddist paltarında palyaço rəqs edir və hərəkət edir. Makiyaj və ya maska taxan changbu (kişi təlxək və ya şamanın əri) ovçu və zadəgana (yangban) kömək edir. O, mahnı oxumaqdan, spirtli içki içməkdən və rəqs etməyi sevir və səs-küylü işlərlə məşğul olur. Changbu termini bəzən təlxək və zadəgan daxil olmaqla bir qrup japsaekə aiddir. Ovçunu müşayiət edən çanqbu toplu olaraq pochang adlanır. Soylu sanqsou müşayiət edir və ya sanqsoun əmri ilə truppaya rəhbərlik edən rəqqasə və ifrat xarakterdir. Nənə (halmi) rəqs edərkən budlarını yelləyərək çubuğun köməyi ilə əyilir və gəzir. Yeni gəlin (gaksi) makiyaj və ya maska taxır və koket oynayır.
Bir nongak truppasının japsaekləri aktyorlardır hansıki musiqiçilərlə birlikdə tamaşaya rəhbərlik edirlər. Görünüşlərindən və müxtəlif rekvizitlərdən istifadə edərək, tez-tez cinsi əlaqəli açıq və preposterous hərəkətlər edərkən müxtəlif jestlər və hərəkətlər edirlər. Yeni gəlin, nənə, ovçu və ya rahib kimi geyinmiş Japsaek rəqs edir və musiqiçilərdən və izdihamdan keçərək yollarını toxuyur. Bundan əlavə, akrobatika nümayiş etdirirlər və ilqangnori (daeposu ilə gong oyunçuları arasındakı döyüş) və ya dodukjaebigut (oğrunu tutmaq) kimi teatr və skitslərdən zarafat edirlər.
Elmira Qafarova
Elmira Mikayıl qızı Qafarova — Azərbaycan-sovet partiya və dövlət xadimi, Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin ilk sədri (1991–1992), Azərbaycan SSR Ali Sovetinin (1990–1991) və Rəyasət Heyətinin sədri (1989–1990), Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti sədrinin müavini (1987–1989), Azərbaycan SSR xarici işlər naziri (1983–1987), Azərbaycan SSR xalq maarifi naziri (1980–1983).
Həyatı
Elmira Mikayıl qızı Qafarova 1934-cü il martın 1-də Bakı şəhəri Balaxanı qəsəbəsində qulluqçu ailəsində anadan olmuşdur. 1952-ci ildə Bakı şəhərindəki 23 saylı orta məktəbi müvəffəqiyyətlə bitirmişdir. 1953–1958-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (ADU — indiki Bakı Dövlət Universitetinin) filologiya fakültəsində oxumuş və oranı fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. ADU-da təhsil aldığı illərdə ən fəal tələbələrdən olmuş E.Qafarova 1955–1958-ci illərdə universitetin komsomol komitəsinin katibi vəzifəsində çalışmışdır.
1958–1961-ci illərdə ADU-nun aspiranturasında oxumuş, namizədlik dissertasiyasını müdafiə edərək, "filologiya elmləri namizədi" elmi dərəcəsini almışdır.
ElmiraQafarova 1961–1962-ci illərdə Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin (AKP MK) elm və ali məktəblər şöbəsində təlimatçı, 1961–1962-ci illərdə isə Azərbaycan Lenin Kommunist Gənclər İttifaqı Mərkəzi Komitəsinin (ALKGİ MK) katibi vəzifələrində çalışmışdır.
Tezliklə respublika gəncləri arasında böyük hörmət və nüfuz qazanan E.Qafarova ALKGİ MK-nın birinci katibi seçilmiş və 1966–1970-ci illərdə bu vəzifədə işləmişdir. E.Qafarova həmin yüksək və məsul vəzifədə Azərbaycan gənclərinin həyatda, təhsildə, istehsalatda bilik və bacarıqlarının artırilması və inkişaf etdirilməsi sahəsində xeyrli zəhmət çəkmiş, bilik və bacarıq nümayiş etdirmişdir.
Elmira Qafarova 1970–1971-ci illərdə AKP MK-nın mədəniyyət şöbəsi müdirinin müavini, 1971–1980-ci illərdə isə AKP Bakı Şəhər Komitəsinin ideologiya üzrə katibi vəzifələrində işləmişdir.
O, 1984-cü ilin oktyabrında BMT Baş Məclisinin XXXIX sessiyasının və onun komitələrinin iclaslarında iştirak və çıxış etmişdir. BMT Baş Məclisinin həmin sessiyasının Üçüncü Komitəsinin irqçilik və irqi ayrı-seçkilik qalıqlarının kökünün kəsilməsi məsələlərinə həsr edilmiş müzakirələr üzrə diskussiyada ilk çıxış edən E.Qafarova irqi ayrı-seçkiliyi kəskin tənqid edərək demişdir:
"Bütün sahələrdə irqi ayrı-seçkiliyi şirnikləşdirənlər hansı demokratiyadan, hansı vətəndaşlıq hüquqlarından, siyasi və ya sosial-iqtisadi hüquqlardan danışa bilərlər?".
E.Qafarova Üçüncü komitənin "Beynəlxalq gənclər ili: iştirak, inkişaf və sülh" diskussiyasında çıxış edərək demişdir:
"Gənclərin işsizliyi və qeyri-hüquqi vəziyyəti problemi bir sıra ölkələrdə ağır problemdir. Çox vaxt gənclər irqçiliyin, aparteidin və irqi ayrı-seçkiliyin obyekti olur, onların əsas siyasi və sosial-iqtisadi hüquqları kobud şəkildə tapdalanır… BMT bunların həllinə daim diqqət yetirməlidir".
1987–1989-cu illərdə E.Qafarova Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti sədrinin müavini vəzifəsində çalışmış, humanitar sahələrə — elm, mədəniyyət, maarif işinə rəhbərlik etmişdir.
Məsul vəzifələrdə inam və xalqa sədaqətlə, pillə-pillə addımlayan və irəliləyən, 1989–1990-cu illərdə Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin sədri vəzifəsində çalışan E.Qafarova bir sıra ictimai-siyasi və sosial-iqtisadi əhəmiyyət daşıyan sərəncam və qərarların verilməsində fəal iştirak etmişdir.
Azərbaycanın siyasi və ictimai vəziyyətinin ağır və gərgin dövründə — erməni silahlı qüvvələrinin torpaqlarımızı işğala başladığı bir vaxtda, 1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə sovet qoşunlarının heç bir xəbərdarlıq etmədən Bakı şəhərinə soxularaq dinc adamları qətlə yetirdiyi bir vaxtda E.Qafarova sovet rəhbərliyinin törətdiyi bu qanlı cinayətə etiraz bəyanatı ilə çıxış etmiş və onun haqqında həqiqəti tezliklə bütün ölkələrə yaymağa nail olmuıdur. Həmin bəyanatda deyilirdi: "SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyəti tərəfindən respublikamızın Bakı şəhərində fövqəladə vəziyyət elan edilməsi ilə əlaqədar olaraq Azərbaycan xalqı, respublikanın bütün vətəndaşları adından qəti etirazımı bildirirəm. Tam məsuliyyət hissi ilə bildirmək istəyirəm ki, Azərbaycan SSR-nin ali dövlət, hakimiyyət və idarə orqanları SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin belə bir qərarının qəbul olunmasına razılıq verməmişlər. Tökülən qan üçün bütün məsuliyyət bu qərarı qəbul etmiş və bilavasitə onun icrasını təmin etmiş SSRİ orqanları və onların vəzifəli şəxslərinin üzərinə düşür".
Bu şəxsi bəyanatı ilə kifayətlənməyən E.Qafarova 160 deputatın müraciəti ilə 1990-cı il yanvarın 21–22-də Azərbaycan SSR Ali Sovetinin fövqəladə sessiyasını çağırdı və ona başçılıq etdi. Sessiya yanvarın 22-də E.Qafarovanın imzası ilə "SSRİ Ali Sovetinə, müttəfiq respublikaların Ali Sovetlərinə, SSRİ xalqlarına, dünyanın bütün ölkələrinin parlamentlərinə, Birləşmiş Millətlər Təşkilatına Azərbaycan SSR Ali Sovetinin Müraciəti"ni qəbul etmişdir. Müraciətdə deyilirdi: "Bakının və bütün Azərbaycanın dinc əhalisinə qarşı misli görünməmiş dəhşətli cinayət törədilir. Helsinki və Vyana müqavilələrinin sənədlərini imzalayan, hüquqi dövlət yaratmaq iddiasında olan sovet dövləti qanunları tapdalayaraq, SSRİ Ali Sovetinin sanksiyası və respublikanın ali hakimiyyət orqanlarının razılığı olmadan yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə müxtəlif silah növlərindən (tanklardan, zirehli transportyorlardan, avtomat silahlardan, hərbi aviasiya və donanmadan) istifadə edərək elan olunmadan Azərbaycana qarşı təcavüz etmişdir. Bakı şəhərinə, respublikanın digər rayonlarına hücum edib dinc əhalini, Bakıda fövqəladə vəziyyətin elan olunmasına və şəhərə qoşun hissələrinin girməsinə etiraz edənləri amansızcasına qırmışlar. Yüzlərlə ölən, minlərlə yaralanan və itkin düşənlər var. Azərbaycan SSR Ali Soveti ölkə və dünya ictimaiyyətinə müraciət edərək, onları Azərbaycan torpağında törədilmiş bu milli qırğın aktını pisləməyə çağırır".
Azərbaycan SSR-nin Konstitusiyasında (Əsas qanunda) edilmiş dəyişikliklərə müvafiq olaraq, 1990-cı ilin may ayında respublikada prezident idarəçiliyi tətbiq edildi, parlamentin fəaliyyət forması və strukturu dəyişdirildi, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin Rəyasət Heyəti ləğv olundu.
E.Qafarova deputatlar tərəfindən yekdilliklə Azərbaycan SSR Ali Sovetinin sədri seçildi və 1990–1992-ci illərdə bu vəzifədə çalışmışdır. 26 noyabr 1991-ci ildə təşkil edilən Azərbaycan Respublikası Ali Soveti Milli Şurasının tərkibinə daxil edilmişdir.
E.Qafarova dəfələrlə Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı seçilmişdir.
AKP MK-nın üzvü olan E.Qafarova AKP-nin XXXI qurultayında AKP MK-nın büro üzvü seçilmişdir.
Elmira Qafarova 1993-cü il avqustun 1-də Bakı şəhərində vəfat etmiş və Fəxri xiyabanda dəfn olunmuşdur.
Şəxsi həyatı
Azərbaycan hüquqşünası, əməkdar elm xadimi, hüquq elmləri doktoru, professor Tofiq Qafarovun bacısıdır.
Mükafatları
E.Qafarova SSRİ-nin bir sıra orden və medalları, o cümlədən iki dəfə "Qırmızı əmək bayrağı" və "Şərəf nişanı" ordenləri ilə təltif edilmişdir.
Kemahın mühasirəsi
Kəmaxın mühasirəsi — Osmanlı ordusu nun Səfəvi dövləti nin əlində olan Kəmax qalasını mühasirəyə alması nəzərdə tutulur.
Arxa plan
Çox önəmli bir mövqeyi olan Kəmax qalası Anadolunun şimal qoluna nəzərat etmək üçün önəmli istehkam idi. Buna görə də, İldırım Bəyazid zamanında bu qala Osmanlı ordusu tərəfindən ələ keçirilmişdi. Teymurun Anadolu nu fəth etməsindən sonra isə, bəzi türk bəylikləri bu qalaya hakim olmuşdur. XVI əsrin əvvəlində isə sürətlə böyüyən Səfəvi dövlətinin himayəsinə girən qala Osmanlının Səfəvilər üzərinə etdikləri səfərlərində əsas hədəflərdən biri halına gəldi. Bir çox hücum edilsə də, qalanın ələ keçirilməsi mümkün olmadı. Əksinə, buradan hərəkət edən Səfəvi ordusu davamlı olaraq yaxınlıqdakı Osmanlı mülklərinə yağma yürüşləri təşkil edirdilər. Bu yağma yürüşləri qalanın ələ keçirilməsini Osmanlı üçün daha da vacib hala gətirmişdi.
Çaldıran döyüşü ndən sonra qışlamaq üçün Amasya ya gələn Osmanlı sultanı bu işi yaza qədər ertələmək qərarına gəldi. Yürüşə komandan kimi isə sevimlisi olan Bıyıklı Mehmed Paşanı təyin etdi.
Mühasirə
Sultan yürüş qərarını verərkən Ərzincan valisi olan Bıyıklı Mehmed paşa əmri alan kimi ordusunu topladı və Kəmax qalasına gələrək onu mühasirəyə aldı.
Bütün qış mühasirədə olan qalaya nə top atışı edildi, nə də piyada hücumu gerçəkləşdirildi. Ağır hava şəraiti və durmadan yağan qar bütün bunları qeyri-mümkün etmişdi. Mühasirənin iki hədəfi var idi: 1. qaladakı qızılbaş döyüşçülərinin kəndlərə olan hücumlarını dayandırmaq, 2. qaladakıların ərzaq və silah-sursat ehtiyyatlarını tükəndirmək.
Yaz gəldikdən sonra isə, Səlim mühasirə toplaı ilə birlikdə qalanın mühasirəsinə qatıldı. Mülayimləşən hava şəraitinə görə də, artıq qalaya piyada hücumları etmək də mümkünləşmişdi. Sultan və mühasirə toplarının da gəlməsi ilə qalanın köhnə müdafiə divarları artıq dayanması mümkün görünmürdü. 19 may günü divarlarda yaranmış uçuqlara edilən ümumi hücumla qala ələ keçirildi.
Nəticə
Qalanın ələ keçirilməsi ilə Səfəvi dövləti Anadolu dakı istinaq nöqtələrindən daha birini də itirdilər. Qalanı ələ keçirən Osmanlı qalaya Qaraçinoğlu Əhməd bəyi təyin etdi. Qalanın itirildiyi xəbərini eşidən Şah İsmayıl mühasirə zamanı vilayətdə olmayan Kemah canişini Nurəli Xəlifəni ordusu ilə birlikdə Ərzincana göndərdi.
Maqnitosfer
thumb|Yerin maqnitosferinin maqnit sahəsi xətlərinin göstərilməsi. Maqnitosfer («maqnit kürəsi») — cismi əhatə edən plazmanın davranışının bu cismin maqnit sahəsi ilə təyin olunduğu bir səma cisminin ətrafındakı boşluq sahəsi.
Başqa tərifi: maqnitosfer bir planetin və ya digər maqnitlənmiş göy cisminin ətrafındakı boşluqdur, yüklənmiş hissəciklərin, məsələn günəş küləyinin axını daxili maqnitin təsiri altında orijinal trayektoriyasından çıxdıqda əmələ gəlir.
Maqnitosferin forması və ölçüsü bu səma cisminin daxili maqnit sahəsinin gücü və ətrafdakı plazmanın təzyiqi (günəş küləyi) ilə müəyyən edilir. Öz maqnit sahəsinə sahib olan bütün planetlərin maqnitosferi var: Yer, Yupiter, Saturn, Uran və Neptun. Merkuri və Marsda çox zəif maqnitosferlər var, eyni zamanda Yupiterin aylarından biri olan Ganymede (lakin onun maqnitosferi tamamilə Yupiterin maqnitosferindədir və bu da onların daxili daxili qarşılıqlı təsirlərinə səbəb olur). Venera kimi zəif maqnitlənmiş planetlərin iyonosferləri qismən günəş küləyinin axınını sapdırır, lakin bunlar kimi bir maqnit atmosferi yoxdur.
Sərhədlər
Maqnitosferin (maqnitopoz) hüdudu maqnit sahəsinin və düşən plazmanın təzyiqlərinin bərabərliyi şərti ilə, yəni maqnitosferin radiusu ilə müəyyən edilir (Alfvén radius r_A) əlaqəsi ilə müəyyən edilir
burada B — səma cisminin maqnit sahəsidir, \rho və V — müvafiq olaraq, düşən plazma axınının sıxlığı və sürətidir.
Katagenez
Mərhələlər
Katagenez 3 mərhələyə ayırılır:
Mezokatagenez
Mezokatagenezi 3 yarımmərhələyə bölür. Straxova (1960) görə, katagenez mərhələsi diagenez mərhələsindən sonra və protometamorfizm mərhələsindən əvvəl gəlir. Bu mərhələdə artan təzyiq altında çöküntü süxurların sıxlaşması və dayanıqlı, xüsusilə terrigen və qismən autigen komponentlərinin qismən dəyişməsi ilə səciyyələnir. Katagenez mərhələsində 2 yarım mərhələ ayrılır: erkən-terrigen və gilli süxurlarda dəyişilməyən gil maddəsinin varlığı, gec isə dəyişilmiş gil maddəsinin olması və təzyiq altında qırıntı dənələrinin həllolma quruluşu ilə səciyyələnir. Katagenez mərhələsi üçün normal, metamorfizmə uğramamış çöküntü süxurlar səciyyəvidir. Katagenez mərhələsi üzvi maddələrin diagenez mərhələsindən sonra keçdikləri prosesdir. Katagenez prosesi, V.A. Sokolova görə 20–250 °C arasında baş verir. Yuxarı temperatur həddinin qiyməti bəzən 300–350°C-yə çatır. Təzyiq isə bu temperatur intervalında orta hesabla 30–100 MPa arasında dəyişir. Katagenez prosesinin başlama dərinliyi geotermik qradiyentdən və yuxarıda qeyd edilən başqa amillərdən asılıdır. Platforma ərazilərində geotermik qradiyent 2–5°C/100 m, geosinklinal ərazilərdə isə, xüsusilə, tektonik fəal rayonlarda, bu göstərici daha yüksək olur. Cənubi Xəzər hövzəsində geotermik qradiyentin orta qiyməti 2,1°C/100 m müəyyən edilmişdir.
Maqnitosfer
Ulduzların maqnitosferləri
Ulduz maqnitosferlərin yığılma proseslərindəki təsiri ən əhəmiyyətlidir. Plazmanın bir ulduza sərbəst düşməsi Alfven radiusundan bir məsafədə, yəni maqnitosfer sərhədində, maqnit sahəsi tərəfindən dayandırılır, yığılma isə ulduzun maqnit qütblərinə yönəldilir.
Tripanasoma Mikayılov
Tripanasoma Mikayılov — Mastigophora tipinə aid olan növ.
Xarici quruluşu
Tripanasoma Mikayılov Bədəni uzun, ilanvari, uclardan itidir. Titrək membran çox enlidir, bədənin demək olar ki, ortasından başlayır və bir neşə qat əmələ gətirir. Bəzən kinetoplast seçilmir. Nüvə ellipsvaridir. Nüvənin kənarında ləkənin olması onun xarakterik əlamətidir. Ləkə rənglənmir. Bədənin uzunluğu 81.0-106.5, eni – 8.0-14.5, Kinetoplast orta ölçülüdür 0.8-1.0, kinetoplastdan arxa qutaracağa qədər olan məsafə 28.3-47.0, kinetoplastdan nüvəyə qədər olan məsafə - 4.5-16.5. Nüvəni uzunluğu 4.0- 5.1, nüvənin eni 3.0-4.0, nüvədən ön qutaracağadək 32.0-50.0,  titrək membranın  eni  2.0-4.6, qamçının sərbəst ucu orta ölçülüdür, uzunluğu 7.0-9.0  mkm-dir.
Yayılması
Tripanasoma Mikayılov Dəvəçi limanı, Qarayazı gölü, Ağgöldə  yayılmışdır.
Həyat tərzi
Elm üçün yeni növ kimi verilib. Sahibi: göl qurbağası Pelophylax ridibundusdur.
Karain mağarası
Karain (Karain) — paleolit epoxasına aid arxeloji abidə və mağara. Mağara Türkiyənin Aralıq dənizi regionunda, Antaliya şəhərindən 27 km şimal-qərbdə, Yağca kəndinin ərazisində yerləşir. Karain mağarası Türkiyənin ən böyük mağaralarından biridir. Mağara həm də insan yaşayan ən böyük mağara hesab olunur. Mağaranın dəniz səviyyəsindən hündürlüyü 370 metrdir. Travertin mənşəli süxurlardan ibarət olan bu mağara Qərbi Tavr dağlarının ətəyindən 80 metr yuxarda, dağ yamacındadır. Mağara əslində üç fərqli mağaralardan ibarətdir və böyük bir kompleks formalaşdırır. Mağara daxilində stallaktiklər və stalaqmitlər yetərincə çoxdur.
1946-cı ildən mağarada arxeoloji araşdırmalar aparılır. Mağarada orta paleolita aid insan izləri aşkar edilmişdir (200—150 min il əvvəl). Araşdırmalara əsasən mağarada insanların məskunlaşması təxminən 25 000 il davam etmişdir (mezolit, neolit, mis dövrü və tunc dövrü). Digər paleolit dövrünə aid olan mağaralardan fərqli olaraq Karain mağarası tək bir dövrü əhatə etmir. Mağarada alt, orta və üst qatlar formalaşmaqla böyük bir tarixi dövrü əhatə edir. Məlum olmuşdur ki, İoniya dövründə (dəmir dövrü) mağara daha çox dini mərkəz kimi istifadə olunmuşdur. Mağara daxilində və girişində olan yunan yazıları bunu təsdiq edir. Anadolu sivilizasiyaları muzeyində, eləcə də yaxınlıqdakı Karain muzeyində çoxlu miqadarda Karain mağarasına aid artefaktlar kolleksiyası saxlanılır. Mağarada yaşayan insanlara məxsus bu artefaktlar əsasən daşdan hazırlanıb. Artefaktlar ən son Roma imperiyası dövrünə aiddir.
Mağraya giriş ödənişlidir. Mağarada müasir dövrdə də qazıntı işləri aparılır. Karain mağarası UNESCO-nun Ümumdünya irsinə daxildir.
Abxaziyada müharibə (1998)
Abxaziyada müharibə  — 1998-ci ildə Gürcü-abxaz münaqişəsi çərçivəsində Qali rayonu ərazisində baş vermiş müharibə. Altı günlük Abxaziya müharibəsi Abxaziyanın Qali rayonunda etnik gürcülərin Abxaz separatçı hökumətinə qarşı üsyan etməsindən sonra baş vermişdir. Münaqişə bəzən Abxaziyanın Altı Günlük Müharibəsi adlanır; lakin bu ad yalnız Abxaziyanın 1998-ci il mayın 20-dən 26-dək davam edən hücumunu nəzərə alır, halbuki bu tarixdən əvvəl hərbi əməliyyatlar və gürcülərə qarşı hücumlar artıq başlamışdır.
Tarixi
Abxaziya seperatçılarının Abxaziyanın demək olar ki, bütün ərazisinə nəzarəti qurduğu (Kodori dərəsinin yuxarı hissəsi istisna olmaqla) hərbi əməliyyatlar dayandırıldıqdan sonra, 14 may 1994-cü ildə Gürcüstan və Abxaziya tərəfləri atəşkəs haqqında Saziş imzalandı. Bu sənəd və MDB Dövlət Başçıları Şurasının sonrakı qərarı əsasında 1994-cü ilin iyun ayından etibarən MDB Kollektiv Sülhməramlı Qüvvələri münaqişə bölgəsinə yerləşdirildi. Sülhməramlı Qüvvələri münaqişə bölgəsinndə yerləşdirilməsində əsas məqsəd atəşkəs rejiminin qorunması idi.
1994–1997-ci illər ərzində müharibə zamanı Abxaziyanın Qali bölgəsində yaşadıqları yerləri tərk edən və hərbi əməliyyatlarda iştirak etməyən bir neçə on minlərlə etnik gürcü (meqrel) evlərinə qayıtdı. Qondarma Abxaziay höküməti beynəlxalq ictimaiyyətin təzyiqi altında onlara geri qayıtmağa imkan verdi. Bundan əlavə, müharibədən əvvəl yerli əhalinin böyük əksəriyyəti etnik gürcülər olduğundan və onların getməsi ilə yerli iqtisadiyyat təmamilə tənəzzülə uğramışdı. Gürcü qaçqınların Abxaziyanın qalan hissəsinə qayıtması məsələsi bir neçə ildir rəsmi səviyyədə həll olunmurdu.
Gürcüstan ərazisindəki təlim düşərgələrində hazırlıq keçmiş ən böyük "partizan" quruluşu "Ağ Legion" (komandir Qamsaxurdiyanın tərəfdarı Zurab Samuşiya) idi. 1998-ci il may hadisələrindən bir müddət əvvəl başqa bir dəstə də yaradıldı. Bu dəstə "Meşə Qardaşları" (komandir Dato Şengeliya, əvvəllər "Mxedrioni"nin üzvü) adlanırdı. 1998-ci ilin aprelində gürcü "partizan" birləşmələrinin fəallığı xeyli artdı. Ərazidə agentləri və qurulmuş bir müşahidə sisteminə malik olaraq, Abxaziya qüvvələri və Sükhməramlıların nümayəndələrinin bütün hərəkətlərini izləyirdilər. Onlar "qara siyahı" da olan xüsusi şəxslərə və ya zirehli maşınlara qarşı pusqu və mina müharibəsi aparırdılar. Gürcü "partizan" birləşmələrinin hərəkətləri Zuqdididən Gürcüstan Dövlət Təhlükəsizliyi Nazirliyi (DTN) ilə yaxından əlaqəli insanlar tərəfindən əlaqələndirilirdi. 1998-ci ilin mart ayına qədər Qali rayonunun bütün ərazisi şərti olaraq ayrı-ayrı təxribat qruplarının məsuliyyətində olan səkkiz bölgəyə. Sülhməramlıların passivliyindən istifadə edən gürcü birləşmələri burada bazaların yaradılmasına, möhkəmləndirilmiş ərazilərin inşasına başladılar və yerli əhalini silahlandırdılar. Bir neçə yaşayış məntəqəsində Gürcüstanın dövlət bayraqları qaldırıldı. Əslində, Qali bölgəsinin bütün ərazisi gürcü birləşmələrinin nəzarəti altına düşdü.
Mayın 6-da sürgündə olan Abxaziya Ali Şurasının Tiflisdən Zuqdidiyə köçdüyü və İnquri çayı boyunca (faktiki olaraq Gürcüstan-Abxaziya sərhədi) Zuqdidi bölgəsinə yerləşdirildiyi məlum olduqdan sonra Qondarma Abxaziya rejiminin silahlı qüvvələri (bütün "Hüquq-mühafizə orqanları") tam hazır vəziyyətə gətirildi. Qondarma Abxaziya rejiminin verdiyi məlumata görə təxminən 300 gürcü partizanı Qali rayonuna hücum edərək genişmiqyaslı təxribat aksiyasına hazırlaşmağa başladılar. Qondarma rejimin mənbələrinə görə, yerli gürcü əhalisi (xüsusilə qadınlar və uşaqlar) arasında iş aparıb, onları yenidən düşmənçiliyin yenidən baş verəcəyi təqdirdə evlərini müvəqqəti olaraq tərk etməyə və sığınmağa çağırıblar.
Mayın 18-də Qali rayonunun Repi kəndindəki Abxaziya polis bölməsinə hücum edildi və 17 polis əməkdaşı qətlə yetirildi.
Hərbi əməliyyatlar
250px|thumb|right|Gürcüstan-Abxaziya sərhədində yerləşən sərhəd keçid məntəqəsi Qondrma Abxaziya rejiminin məlumatına görə, may ayının ortalarında məlum oldu ki, "Ağ Legion" və "Meşə Qardaşları" Gürcüstanın daxili qoşunlarının dəstəyi ilə Qalini mayın 26-da Gürcüstanın müstəqillik gününə qədər ələ keçirmək niyyətindədirlər. Bunda da əsas məqsəd Qali şəhərində Tamaz Nadareişvilinin başçılıq etdiyi Abxaziya Muxtar Respublikası hökumətini qurmaq olmuşdur. Bu məlumatı alan Qondarma Abxaziya respublikası rəhbərliyi, Qali rayonunda olan gürcü silahlı birləşmələrinin məhv edilməsi üçün əməliyyat keçirmək qərarına gəldi.
Gürcüstan mətbuatının yazdığına görə, mayın 20-də Qali rayonuna girən Qondarma Abxaziya respublikası silahlı qüvvələri T-55 və T-72 tankları, zirehli personal daşıyıcıları və artilleriya qurğuları ilə təxminən 1500 nəfərdən ibarət idilər. Qumbaraatanlar və kiçik silahlarla silahlanmış gürcü silahlıları Gürcüstan Daxili İşlər Nazirliyinin artilleriya və zirehli maşınlarının fəal dəstəyi ilə əvvəlcədən hazırlanmış müdafiə istehkamlarında mövqe tutdular. Ən şiddətli döyüşlər Xumuşkuri (Humuşkur), Zemo-Bargebi (Yuxarı Bargap), Sida və Saberio (İnquri Su Elektrik Stansiyasının idarə otağının yerləşdiyi qəsəbə) kəndlərində oldu. Döyüş əməliyyatları altı gün davam etdi.
Hərbi əməliyyat və sonrakı kəşfiyyat nəticəsində məlum oldu ki, Qali rayonunun bütün yaşayış məntəqələrində (Qali şəhəri və Çuburxinji kəndi istisna olmaqla) mühəndis quruluşlu möhkəmləndirilmiş istehkamlar yaradılmışdır. Kəşfiyyat hesablamalarına görə, müdafiəçilərin ümumi sayı 2000 nəfərə çatırdı. Bununla əlaqədar genişmiqyaslı hərbi əməliyyat keçirmək zərurəti yarandı. Qondrma Abxaziya Respublikasının Müdafiə Nazirliyində (Suxumi), Müdafiə Naziri V.Mikanbanın rəhbərliyi altında, Şərq Qüvvələri Qrupunun (Oçamçiri) qərargahında — ehtiyat komanda məntəqəsi, Qalidə General -mayor Q.Agrba — Müdafiə Nazirinin Birinci müavini, General-mayor V.Arşba — Baş Qərargah rəisi, General-mayor M.Kişmaria — Hərbi Komissar, Polkovnik A. Tarba — Təhlükəsizlik Şurasının sədri, polkovnik V.Lagvilava — Daxili İşlər nazirinin müavini, polkovnik V.Anua — Müdafiə nazirinin müavinindən komandiri ibarət ön komanda məntəqəsi yaradıldı. 250px|thumb|left|Çxalta kəndində qovulmuş Abxaziya hökumətinin binası, 2006 Mayın 21-də hərbi əməliyyatların başlaması ilə əlaqədar olaraq Gürcüstanın müdafiə naziri David Tevzadze Zuqdididə MDB Kollektiv Sülhməramlı Qüvvələrinin komandanı general S.Korobko ilə danışıqlar apardı. Bu arada Gürcüstan silahlı qüvvələri, Daxili İşlər Nazirliyi və sərhəd xidməti tam döyüş hazırlığına gətirildi. Elə həmin gün Abxaziya nümayəndə heyəti Gürcüstan rəhbərliyi ilə danışıqlar aparmaq üçün Tiflisə gəldi.
Bu arada, mayın 22-də səhər Qondarma Abxaziya Respublikasının qüvvələrinin hücumu bir anda bir neçə istiqamətdə davam etdi. Əməliyyatın ilk mərhələsində Çxir, Humuşkur, Sashamugio, Zemo-Bargebi (Yuxarı Bargap) və Taglan (Tagiloni) yaşayış məntəqələrində gürcü xətti yarıldı. Mayın 24-ü günün sonuna qədər Salxin odəmir yolu stansiyası — Taglan −1 — Sida −2 (keçmiş həbsxana zonası) — Yuxarı Bargap, Sabutbayo şəhəri boyunca bir cəbhə xətti meydana gəldi. Abxaz qüvvələrinin genişmiqyaslı əməliyyatının başlaması ilə Gürcüstan qüvvələrinin komandanlığı prezident Eduard Şevardnadzeyə Qali rayonuna zirehli maşınların daxil edilməsi və Abxaziyaya qarşı genişmiqyaslı müharibəyə başlamaq üçün müraciət etdi. Lakin Gürcüstan Prezidenti və Xarici İşlər Naziri buna getməkdən imtina etdi. Prezident Şevardnadzenin təxirəsalınmaz xahişi ilə Rusiyanın müdafiə naziri İqor Sergeyev Kollektiv Sülhməramlıların komandanlığına 1993-cü ildə olduğu kimi yenə də hərbi əməliyyatlardan qaçmaq məcburiyyətində qalan dinc gürcü əhalisinin qorunmasını təmin etməyi tapşırdı.
Qondarma Respublikanın qüvvələri hücuma davam edərkən, BMT Baş Katibinin Xüsusi Nümayəndəsi L Bota və MDB Kollektiv Sülhməramlılarının komandanı S.Korobkonun vasitəçiliyi ilə Qaqrada atəşkəs danışıqları aparıldı.
Mayın 24-də Gürcüstan təhlükəsizlik nazirləri Zuqdididə keçirilən qapalı iclasda mövcud vəziyyəti müzakirə etdilər. Eyni zamanda, Gürcüstan Baş Prokurorluğu rəsmi olaraq Qali rayonundakı döyüşlərdə Gürcüstan nizami ordusunun hərbçilərinin iştirak etmədiyini açıqladı. Mayın 23-dən 26-dək olan dövrdə Gürcüstanın daxili qoşunlarının 1-ci briqadasının bölmələri Qali rayonu ərazisinə göndərildi — sonradan müdafiə naziri David Tevzadze bunu dinc qaçqınlar üçün "təhlükəsizlik dəhlizi" saxlamaq məcburiyyəti ilə edildiyini bildirdi.
İtkilər
Ümumi itkilər haqda dəqiq məlumat yoxdur. Belə ki, hər iki tərəf öz rəqəmlərini səsləndirir və öz itkilərini azaldaraq, qarşı tərəfin itkilərini xeyli sayda şişirdir.
Gürcüstan Baş Prokurorluğunun məlumatına görə, Gürcüstan tərəfi 17 hərbçisini itirmişdir. Bu məlumata görə 35 mülki vətəndaş həlak olmuş, 6 nəfər itkin düşmüş 24 nəfər yaralanmış və 56 nəfər əsir götürülmüşdür. Qondarma Abxaziya Respublikasının itkilərinin isə 600 nəfərin ölü və yüzlərlə insanın yaralandığı təxmin edilir. İTAR-TASSın Gürcüstanın Zuqdidi bölgəsindən əldə etdiyi məlumatlara görə, "atəşkəs müqaviləsi qüvvəyə mindikdən sonra Qondarma Abxaziya silahlı birləşmələri Otobaya, Tagiloni, Zemo Bargebi, Nabakevi, Dixazurga, Saberio kəndlərində boş evləri yandırmağa başladılar". Gürcüstan Baş Prokurorluğunun məlumatına görə, ümumilikdə 1695 ev yandırılmışdır.
Qondarma Abxaziya Respublikası hökümətinin məlumatlarına görə, Abxaziyanın güc strukturları 8 nəfər itirmiş, 20 nəfər isə yaralmışdır. Gürcüstan itkiləri isə təxminən 150 adamın ölümünə və yaralanmasına səbəb olub.
NGC 1296
NGC 1296, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. Sab tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Assinovskaya
Assinovskaya (Çeçen. Эха-Борзе  )   kəndi  Çeçenistan Respublikasının Sunja rayonunda yerləşir. Yeganə yaşayış məntəqəsi olan Assinovski kənd  bələdiyyəsidir.
Coğrafiya
Kənd Assa (adını aldığı yer) çayının sol sahilində yerləşir. Sernovodskoye kəndinin rayon mərkəzindən 6 kilometr cənubda və Qroznı şəhərindən 45 km qərbdə yerləşir. Ən yaxın yaşayış məntəqələri: şimalda - Sernovodskoye, şərqdə - Yeni Şaroy, cənub-şərqdə  Açxoy-Martan, cənubda  Bamut, qərbdə  Quş-Yurt və Nesterovskaya kəndi.
Tarix
Assinovskaya kəndi 1847-ci ildə Ax-Borzoyun Qarabulaq kəndinin ərazisində qurulmuşdur. Kartoqrafiya materiallarına görə, aul və kənd eyni vaxtda mövcud idi, buna görə 1871-ci il üçün Strelbitskinin xəritəsində, Assinski kəndi və Axbarzoy aul mövcuddur hansı ki, Assa çayının sağ sahilində (solda kənd) yerləşir.
Sunja xəttinin kəndləri don və digər kazaklar tərəfindən məskunlaşdı, onlar çar ordusunun köməyi ilə Şimali Qafqaza göndərildi. Yeni kazak kəndlərinin yaranması ilə dağlılar ən yaxşı torpaqlarını itirdilər. Gələcəkdə dağlılar arasında torpaq istifadəsi getdikcə  azaldı. Onların torpaqları rus generallarına və zabitlərinə, daha az miqdarda yerli zadəganlara verildi.
1850-ci illərdə çar hərbi idarəsi Yuxarı Sunja xəttinin genişlənməsi və dinc kəndlərin torpaq mülkiyyətinin tədricən genişləndirilməsi  səbəbindən Qarabulaqlıların Kiçik Çeçenistan ərazisinə köçürülməsinin zəruriliyi ilə bağlı sualla üzləşdi. Assin kəndinin kazaklarına Assin çayının sağ sahilindəki meşə və ot sahələrini təqdim etmək üçün 1865-ci ildə Yeni Ax-Borzoy aulunun qurulduğu knyazlığı Bekoviç-Çerkaskovo torpaqlarında yerləşən Ax-Borzoy kəndinə köçürüldü. 1873-cü ildə Yeni Ax-Borzoy sakinləri su olmaması səbəbindən Saqopşi kəndinə köçürüldü.
1994-cü ildə kənd sakinləri Rusiya Federasiyasının o vaxtkı prezidenti B.N. Yeltsinə açıq bir məktub yazaraq rus millətinə məxsus kənd sakinlərinə qarşı soyğunçuluq, qarət, adam oğurluğu, qətl faktlarını sadaladılar. 28 mart və 8 aprel 1999-cu ildə Müqəddəs Nikolay Kilsəsinin keşişi Pyotr Suxonosov (sonradan öldürüldü) və keşiş Serqiy Potapov qaçırıldı (sonradan sərbəst buraxıldı).
2004-cü ilə qədər kəndin yerli sakinləri - kazaklar tamamilə məhv edildi və kazak kəndindən qovuldular. Demək olar ki, tarixən bu torpaqlar ya kazakların, ya da neytral (yaşayış olmayan) ərazilər idi. I Pyotrdan əvvəl Sunja çayı boyunca bütün torpaqlar kazaklar tərəfindən məskunlaşdı və nəzarət altına alındı.
Əhali
2020-cu il məlumatına görə kəndin əhalisi 11 004 nəfərdir. Əhalinin milli tərkibinin 98,76 % çeçenlər və 1,24 % digərləri təşkil edir.
Göz damcıları
İstifadə olunduğu xəstəlikdən asılı olaraq, onların tərkibində dərmanlar və ya yalnız nəmləndirici və gözyaşardıcı məhlullar ola bilər.
Oftalmologiyada tətbiqi
Xəstələr müxtəlif rəngli qablaşdırmasına görə göz damcılarının müxtəlif farmakoloji siniflərini tanıya bilərlər. Məsələn, göz bəbəklərini genişləndirmək üçün damcıların qablaşdırmasının rəngi allergiya üçün damcıların qablaşdırmasının rəngindən fərqlidir.
Quru göz müalicəsi
Səthin sağalmasına müxtəlif yanaşmalar təmin edən çox sayda süni gözyaşı damcıları var. Bikarbonat ionlarının tərkibində, hipotoniklikdə, özlülükdə fərqlənən və tərkibində konservantlar olmayan növlər var. Onların hamısı fərqli təsir göstərir və buna görə də ən yaxşı nəticə verəni tapmaq üçün müxtəlif süni göz yaşlarını sınamaq lazımdır. Bu damcıların bir neçə ümumi adı var: "süni gözyaşı", "rahatlıq damcıları", "nəmləndirici damcılar".
Tərkibində steroidlər və antibiotiklər olan göz damcıları
thumb|120px|Levofloksasin ilə damcılar
Tərkibində steroid və antibiotik olan göz damcıları göz infeksiyalarının müalicəsində istifadə olunur. Onlar həmçinin profilaktik xüsusiyyətlərə malikdir və göz əməliyyatlarından sonra infeksiyaların qarşısını almaq üçün istifadə olunur. Onlar bütün təyin olunmuş müddət ərzində davamlı istifadə edilməlidir. Dərmanı istifadə etmək dayandırsa, infeksiya təkrarlana bilər.
Qlaukomanın müalicəsi üçün istifadə olunan göz damcıları
Qlaukoma müalicəsində istifadə edilən göz damcıları göz mayesinin axınını yaxşılaşdırır və göz tərəfindən istehsal olunan mayenin miqdarını azaldır, bu da göz təzyiqini aşağı salır. Onlar tərkibində olan aktiv tərkib hissəsinə görə təsnif edilir və bunlara daxildir: prostaqlandin analoqları, beta-blokatorlar, alfa reseptor aqonistləri və karbonik anhidraz inhibitorları. Birdən çox dərman maddəsi tələb edən xəstələr üçün qarışıq dərmanlar də mövcuddur.
Göz allergiyasını aradan qaldırmaq üçün göz damcıları
Bəzi göz damcılarının tərkibində havadakı toz hissəcikləri də daxil olmaqla allergenlərə qarşı konyunktival mast hüceyrələrinin reaksiyasını boğan antihistaminlər və ya qeyri-steroid iltihab əleyhinə dərmanlar ehtiva edə bilərlər.
Göz qızartısı və konyunktivit üçün göz damcıları
Bakteriyaların səbəb olduğu konyunktivit üçün antibiotik göz damcıları təyin edilir, lakin virusun səbəb olduğu konyunktivitdə yox. Allergik konyunktivit halında süni göz yaşları gözdə mövcud olan qıcıqlandırıcı allergenləri seyreltməyə kömək edə bilər.
Göz bəbəyini genişləndirmək üçün damcılar
Bu damcılar göz bəbəyini mümkün qədər genişləndirir ki, oftalmoloq irisin arxasındakı göz almasının içini ən yaxşı şəkildə görsün. Onlar günəşli havalarda istifadə edildikdə, göz bəbəyini genişləndirən dərmanın təsiri bitənə qədər göz qamaşdıran işıq və fotofobiyaya səbəb ola bilərlər.
İnyeksiya/oftalmik dərman qəbulu
Tərkibində duzlu məhlul olan göz damcıları (məsələn, Wallace Cameron Ultra Saline Minipod) müasir şpris mübadiləsi proqramı vasitəsilə paylanır, çünki onlar həm inyeksiya, həm də oftalmoloji (əgər dərman aşağı dozalarda yüksək aktivlik göstərirsə) tətbiqi ilə effektiv şəkildə istifadə edilə bilər ki, bu da venadaxili istifadə ilə müqayisə oluna bilər; məs. latanoprost turşusu həm oftalmik, həm də venadaxili tətbiqdən sonra plazmadan sürətlə təmizlənir (yarımxaricolma dövrü 17 dəqiqədir).
Quru gözlərin təsirini aradan qaldırmaq üçün istifadə edilən göz damcıları
Hialuron turşusu preparatları, məsələn, Hilo-Komod, "quru göz" effektinin təsirini aradan qaldırmaq üçün geniş istifadə olunur.
Yan təsirləri
thumb|right|300px|Gözlərinə damcı tökən kişi Tərkibində steroid və antibiotiklər olan göz damcıları ilk istifadədə bir və ya iki dəqiqə ərzində qaşınma hissi yarada bilər. Qaşınma davam edərsə həkimə müraciyyət etmək lazımdır. Həmçinin görmə qabiliyyətində dəyişiklik olarsa və ya xloramfenikol damcılarından istifadə edərkən davamlı boğaz ağrısı, qızdırma, qanaxma və ya göyərmə ilə qarşılaşınırsa, bu barədə həkimə məlumat verməlməlidir. Xəstə həmçinin səpgi, qaşınma, şişkinlik, başgicəllənmə və tənəffüs çətinliyi kimi allergik reaksiyanın əlamətlərindən xəbərdar olmalıdır.
Yağlayıcı göz damcıları bəzi yan təsirlərə səbəb ola bilər və göz ağrısı və ya görmə dəyişikliyi hiss edilirsə, həkimələ məsləhətləşməlidir. Bundan əlavə, 3 gündən sonra keçməyən qızartı görünsə, dərhal həkimə müraciət edilməlidir.
Dolqoprudnu
Dolqoprudnu — Rusiyanın Moskva vilayətində şəhərdir. Moskva şəhərinin yaxınlığında yerləşir.
Şükrü Saracoğlu stadionu
Fənərbaxça Şükrü Saracoğlu stadionu — Türkiyədə, İstanbul şəhərinin Kadıköy ilçəsində yerləşən futbol stadionu. Stadion 1908-ci ildə tikilmişdir. Türkiyənin ən böyük 4-cü stadionudur. Adını 1936-1950 illəri arasında Fənərbaxça prezidenti olmuş Türkiyənin keçmiş baş naziri Şükrü Saracoğludan almışdır.
Dəfələrlə yenilənən stadion sonuncu dəfə 1999-2006 illərində təmir edilib. 2009-cu ildə Şaxtyor və Verder Bremen futbol klubları arasında baş tutmuş UEFA Kubokunun finalına ev sahibliyi edib.
Tarixi
Əvvəllər Silahdarağa, Papazın çayırı adlandırılan stadion ərazisində İngilis və yunan gənclər futbol oynayırdılar. 1908-ci ildə Cəmil Paşanın razılığı ilə stadion "Union Club" adı altında açıldı. Stadiondan illik istifadə dəyəri 30 qızıl idi. Stadionun tikilməsində 3000 qızıl pul xərclənmişdi və İngiltərədən gətirilmiş xüsusi ot örtüyü ilə örtülmüşdü. Stadion cəmi 100 nəfərlik tribunalara malik idi.
Lakin oyunlardan gözlənilən gəlirin əldə edilməməsi kirayə haqqının verilməsini çətinləşdirdi. 1915-ci ildə stadionun adı "İttihad" oldu. 1924-cü ildə Taksim stadionu açılana qədər bu stadionda Türkiyənin ən vacib görüşləri keçirilirdi.
Getdikcə əhəmiyyətini itirən stadion Şükrü Saracoğlunun səyləriylə Milli Əmlaka çevrildi, sonra 1929-cu ildə stadion Fənərbaxça klubu tərəfindən kirayəyə alındı. Əvvəlcə taxta, altı beton, 100 m²-lik və 2.000 tamaşaçı tutumuna malik tribunalar inşa edildi, sonra qarşısında 1.500 nəfərlik yeni tribunalar tikildi. Fənərbaxça stadionu adlandırılmaya başlanan stadionun yenidənqurmadan sonra açılışı 1932-ci ilin mayında İstanbul bələdiyyə başçısı və valisi Muhittin Üstündağın qatıldığı mərasimlə baş tutdu
5 iyun 1932-ci ildə Quşdilidə Fənərbaxça klubunun binası yanğında yandı. Bu zaman Mustafa Kamal Atatürk başda olmaq üzrə bir çox insan Fənərbaxçaya maddi yardım vermək qərarına gəldilər. Klub binası yanan Fənərbaxçanın heç olmasa bir stadiona sahib olması üçün Şükrü Saracoğlunun dəstəyi ilə 6 iyun 1932-ci ildə 1213 nömrəli qərara əsasən stadion 9.000 türk lirəsinə Fənərbaxça klubuna satıldı.Beləliklə Fənərbaxça Türkiyədə stadion mülkiyyətinə sahib olan ilk klub oldu. 36.000 m²-lik sahənin alınması üçün 500 lirəni Atatürkün özü ödəmişdir.
Bu tarixdən sonra Türkiyənin vacib qarşılaşmaları və 19 May tədbirləri yenidən burada keçirilməyə başlandı. 1940 Balkan Olimpiya Oyunlarına ev sahibliyi edən stadion 1947-ci ildə tikilməyə başlanan Mithatpaşa stadionunun (İnönü stadionu) kölgəsində qalmağa başladı. Mithatpaşa stadionunun memarı Paolo Vietti-Violinin Fənərbaxça stadionu üçün hazırladığı layihə baş tutmasa da 1949-cu ildə stadionun tutumu 25.000 nəfərə çıxarıdı. 1955-ci ildə isə burada ancaq əhəmiyyətsiz oyunlar keçirilirdi.
Artıq ehtiyacı qarşılaya bilməyən stadion 1964-cü ildə bağlandı, 1965-ci ildə açıldı. 18 illik işlərdən sonra 19 sentyabr 1882-ci ildə Fənərbaxça-Altay oyunu ila təkrar istifadəyə verildi.
Bundan sonra 32.000 tamaşaçı tutumuna çatan stadion 1993-cü ildə müasir işıqlandırma sistemi ilə təchiz edildi. 22 iyul 1998-ci ildə stadionun adı Şükrü Saracoğlu stadionuna dəyişdirilmişdir.
NGC 4981
NGC 4981, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qızbürcü istiqamətində yerləşir. SBbc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Şirzad Fətəliyev
Şirzad Fətəliyev — Azərbaycan musiqiçisi, balaban ifaçısı, Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti.
Palm-Sprinqs (Kaliforniya)
Palm-Sprinqs — Riversayd qraflığı, Kaliforniya, ABŞ-də yerləşən şəhər. Koaçella vadisindəki doqquz şəhərdən biri.
Şirzad Fətəliyev
Həyatı
1972-ci ildə Şamaxı rayonunu Muğanlı kəndində musiqiçi ailəsində anadan olmuşdur. İlk musiqi dərslərini atası ustad Nizam Fətəliyevden alıb, sonralar digər ustad sənətkarlı dinləmiş bəhrələnmişdir.
Palm-Sprinqs (Kaliforniya)
Coğrafiya
ABŞ Siyahıyaalma Bürosunun məlumatına görə, şəhərin ümumi sahəsi 246.3 km², o cümlədən 244.1 km² - torpaq və 2.2 km²-ni su təşkil etmişdir. Palm-Sprinqs San-Bernardinodan 89 km şərqdə, Los-Ancelesdən 172 km şərqdə, San-Dieqodan 198 km şimal-şərqdə və Finiksdən qərbdə 431 km məsafədə yerləşir.
Palm-Sprinqs Koaçella vadisində yerləşir və hər tərəfdən dağlarla əhatə olunur: San Bernardino (şimalda), Santa Rosa (cənubda), San Jacinto (qərbdə) və Kiçik San Bernardino (şərqdə). Unikal coğrafi mövqeyinə görə Palm Springs mülayim və quru iqlimə malikdir; İldə 354 gün günəşlidir. Hər il orta hesabla 122,7 mm yağıntı düşür. Orta illik temperatur 23,7 °C-dir. 22 yanvar 1937-ci ildə rekord dərəcədə aşağı temperatur qeydə alındı ​​və −7 °C təşkil etdi. Ən yüksək temperatur 28 və 29 iyul 1995-ci ildə müşahidə edildi və 51 °C təşkil etmişdir.
Əhali
2000-ci il siyahıyaalınmasına əsasən, şəhərdə 42.807 sakin, 20.516 ev və 9.457 ailə var idi. Beləliklə, əhalinin sıxlığı km²-ə 175.4 nəfər idi. Şəhərin irqi makiyajı aşağıdakı kimidir: 78.33% ağ; 3.93% Afrika Amerikalılardır; 0.94% hindular; 3,83% -i asiyalılardır; 0,14% - Sakit okean adaları əhalisinin nümayəndələri; 9.78% digər irqlərin nümayəndələridir. Əhalinin 23,72% -i mənşələrini İspan (İspan) olaraq təyin etdi.
Siyahıyaalma tarixindəki 20.516 ailədən 16.3% -i uşaq, 34.0% -i evli cütlüklər, 8.5% -i tək analar, 53.9% -i isə ailələr deyildi. Ev təsərrüfatlarının 41,6% -i tək insanlar tərəfindən qurulmuşdur. Bir ev təsərrüfatında insanların orta sayı 2,05 nəfər idi.
Əhalinin yaş tərkibi: 17,0% - 18 yaşdan aşağı; 6.1% - 18 yaşdan 24 yaşa qədər; 24,2% - 25 yaşdan 44 yaşa qədər; 26,4% - 45 yaşdan 64 yaşa qədər və 26,2% - 65 yaş və yuxarı. Orta yaş 47 ildir. Hər 100 qadın üçün 107.8 kişi olur. 2000-ci ildə kişilərin orta illik gəliri $ 33999, qadınlar $ 27.461, adambaşına orta hesabla $ 25.957 idi .. Ailələrin təxminən 11.2% və əhalinin 15.1% -i yoxsulluq həddində yaşayır.
İqtisadiyyat
Şəhər mərkəzindən 3 km şərqdə ABŞ və Kanadanın bir çox böyük şəhərlərindən uçuşlar alan Palm Springs Beynəlxalq Hava Limanıdır.