cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Palladio memarlığı
Palladio pəncərəsi
Erkən Palladionun xüsusi pəncərələrinə adətən onun şərəfinə Palladio pəncərələri deyilir. Məsələn, Yakopo Sansovino (1486-1570) tərəfindən tərtib edilmiş Müqəddəs Markanın Kitabxanasında pilasterlərin yerinə kiçik sütunlar istifadə olunur. Bununla belə, bu pəncərələrdə yalnız Palladionun kökünü nəzərdən keçirmək qeyri-mümkündür, çünki onlar daha əvvəl Donato Bramante (1444-1514) tərəfindən istifadə edilmişdi və onların ətraflı təsviri Sebastyano Serlio (1475-1554) tərəfindən verilmişdir - onun yeddi həcmli əsərində "Tutte l'opere d'architettura et prospetiva "yazmışdır ki, bu tipli pəncərələr hər iki tərəfdə iki kiçik açılış olan böyük kəmərli boşluqlar olduğu qədim Roma zəfər tağının təsiri altında inkişaf etmişdir. Buna görə ədəbiyyatda ilk olaraq Serlian adı ilk dəfə təsvir edən şəxsin adından sonra tapılıb. Və onlar Palladio adlandırılırlar, çünki Andrea Palladio onları geniş şəkildə və hər yerdə istifadə etməyə başlayıb, məsələn, Basilika meydanında aydın şəkildə müşahidə olunan ümumi kompozisiya strukturu.
Philander
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Cahid Sidqi Tarançı
Cahid Sidqi Tarançı - Türkiyə şairi.
Ficus bojeri
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Əhməd Mühib Dıranas
Əhməd Mühib Dıranas(1907-1980)—Türkiyə şairi.
Fortuna (mifologiya)
Fortuna — Roma mifologiyasında bəxt tanrısı. Çox zaman rəsmlərdə gözübağlı və ayaqları altında təkər təsvir olunur.
Əhməd Mühib Dıranas
Həyatı
Şeirləri Tanpınar kimi çox sonralar, 1974-cü ildə "Şeirlər" adı ilə kitablaşdırıldı. Əhməd Mühib fərdi mövzular və gözəlliklər üzərində daha çox durmuşdur. Sosial və siyasi mövzulara o qədər də toxunmamışdır. Saf şeir anlayışını mənimsəmişdir. Sezgi, duyğu, müşahidə, təəssürat və lirizmə önəm vermişdir. Ədəbi cərəyan və qruplarla maraqlanmamış, müstəqil bir şair kimi qalmağı üstün tutmuşdur. Məsələn, qəribçilərə və II yeniçilərə qoşulmamışdır. Türk xalq şeirindən, Osmanlı ədəbiyyatından və fransız şairlərindən bəhrələnmişdir. Özəlliklə Yəhya Kamalın, Əhməd Həmdi Tanpınarın və Bodlerin təsiri altında olmuşdur.
Şeirlərində Anadoluya önəm vermiş, məmləkəti gerçəkçi tərəfləri ilə əks etdirməyə çalışmışdır. Anadolu türk xalqının sosial və iqtisadi problemlərini marksistlər kimi istismar etməmişdir. Siyasətlə felən maraqlanmasına baxmayaraq, şeirlərində siyasi mövzulara yer verməmiş, şəhərli bir şair kimi fərdi mövzulara diqqət yetirmişdir. Romantik eşqlərə, əskidə yaşanmış gözəl eşqlərin xatirəsinə, sevgilisi ilə birlikdə olmanın verdiyi xoşbəxtlik duyğusuna, zaman-zaman şəhvani səviyyədəki eşq duyğusuna, sevgilisindən ayrılığın gətirdiyi hüzn duyğusuna yer vermişdir. Sevgili tipi olaraq ümumən hüznlü bir duruşu olan şəhərli aristokrat qadınları, xatirələrdə qalmış əski sevgililəri seçir. Onun şeirində qadınlar, ümumən, gözəl bir təbiətlə birlikdə verilir. Buradan da anlaşılacağı kimi, Əhməd Mühibin digər bir mövzusu da təbiətdir. O, təbiətə daha çox pastoral və panteist baxış bucağından yanaşır. İstər qadın, istərsə də təbiət haqqında şeirlərində gözəlliyə və sənət dəyərinə önəm verir. Onda estetik dəyər hər zaman ön plandadır.
Əhməd Mühib türkcəni ən yaxşı işlədən şairlərdən biridir. Dilimizin incəliklərini, gözəlliklərini, zənginliklərini kəşf etməyə çalışmışdır. Xalqın canlı danışıq və yazı dilini əsas almışdır. Şeirlərində əski-yeni kəlmə ayırımına yol verməmiş, türk millətinin işlətdiyi hər kəlməni o da işlətmişdir. Rəsm sənətilə də yaxından maraqlanan şair şeirlərində canlı təsvirlər yaratmışdır. Bu baxımdan təsvirçi üslubu barizdir.
Rumıniyanın inkişaf regionları
thumb|Rumıniyanın inkişaf regionları xəritəsi
Rumıniyanın inkişaf regionları — Rumıniya nın Avropa Birliyi nə üzvlüyü ilə bağlı yerli inkişafı daha yaxşı koordinasiya etmək üçün 1998-ci ildə təsis edilmişdir. Rumıniyanın inkişaf bölgələri AB üzv dövlətlərin NUTS 2 səviyyəsinə uyğun gəlir.
İnkişaf bölgələrinin getdikcə əhəmiyyətli olmasına baxmayaraq, inzibati statusu və öz mərkəzi yoxdur. Onlar əsasən Avropa İttifaqı nın regional inkişafı və statistika toplanması üçün verilən PHARE fondlarının paylanmasına xidmət edirlər. Rumıniya Avropa Birliyinə qoşulduqdan sonra inkişaf regionları Regionlar Komitəsinə (KOM) daxil oldu.
Rumıniya, ölkədəki coğrafi mövqeyinə görə təyin olunan 8 inkişaf regiona bölünür:
Yanq Ye
Karyerası
Yanq Ye, 2016-cı ildə Çin bayrağı altında Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, qrup yarışlarında кomanda yoldaşları Bao Yuqinq, Şu Siyao, Janq Linq və Jao Jinqnan ilə birgə təsnifat mərhələsində 32.133 xal topladı və 11-ci yeri tutaraq mübarizəni dayandırdı.
Alçagülçiçi xalçaları
Alçagülçiçi xalçaları — Quba xalçaçılıq məktəbinə aid Azərbaycan xalçaları.
Avraham Şarir
Avraham Şarir — İsrailli siyasətçi.
Haqqında
Şarir, Rumıniya Krallığında 1932-ci ildə Yassıda anadan olmuşdur. Qüds Yəhudi Universitetində hüquq təhsili almış və hüquqşünas kimi təsdiqlənmişdir. 1954–1964-cü illərdə Knessetdəki Baş Sionist fraksiyasının katibi idi. 1964–1967-ci illərdə ABŞ-dakı Yəhudi Agentliyinin iqtisadiyyat şöbəsinin müdiri və 1967–1970-ci illərdə İsraildəki işəgötürənlərin iqtisadi təşkilatlarının əlaqələndirici bürosunun direktoru idi. 1970-ci ildən 1970-ci ilə qədər Atlantada iqtisadi konsul idi. 1972, sonra isə 1974-cü ilə qədər Qərbi Amerika Birləşmiş Ştatlarında. 1974–1977-ci illərdə Liberal Partiyasının baş katibi və milli idarə heyətinin sədri idi.
Köhnə Bilgəh burnu
Köhnə Bilgəh burnu və Amburan burnu — Abşeron yarımadasının şimalında, Xəzər dənizi sahilində yerləşir. İnzibati cəhətdən Bakı şəhəri Sabunçu rayonu ərazisinə daxildir. Sarıqayabaşı burnu istisna olmaqla Abşeron yarımadasının ən ucqar şimal nöqtəsini təşkil edir. Bilgəh-Pirşağı yolundan şimalda yerləşir. Burun ərazisidə otel və istirahət məkanları vardır.
Maraqlı fakt
Burunun digər adı Amburandır. Bu səbəbdən Amburan mayakının burunda yerləşməsi düşünülür. Ancaq Amburan mayakıı Köhnə Bilgəh burnunda deyil, Qalagah burnunda yerləşir.
Əmir Abdulla xan Təhmasibi
Əmir Abdulla xan Təhmasibi (عبدالله خان امیر طهماسبی) (1881-1928) — Qacarlar dövlətinin generalı, İran Kazak diviziyasının zabiti.
Həyatı
Əmir Abdulla xan Təhmasibinin ailəsi Şimali Azərbaycandan mühasirət etmişdi. O, 1881-ci ildə Tehran şəhərində doğulmuşdu. Əmir Abdulla xan Təhmasibi Qacarlar dövləti devriləndən sonra kazak dostu Rza xana xidmət etmişdi. Rza xan hakimiyyətə yiyələnəndən sonra İranda ən varlı adamlardan olan Murtuzaqulu xan Bayatı soymaq qərarına gəldi. Əmir Abdulla xan Təhmasibini onun ardınca göndərib onu həbs etdirdi.
A.Təhmasibi prinsip etibarilə ziyalılara Azərbaycanın və Azərbaycan tayfalarının tarixini yazmağı tapşırmışdı və məsələnin bu cəhəti onun əyalətdə böyük nüfuz və hörmət sahibi olması və onun Rza xanla münasibətlərinin xarakteri ilə izah edilə bilər. A.Mostoufi qeyd edir ki, A.Təhmasibi Azərbaycanda olduğu müddət ərzində (1924-1925), adamların elə hörmət və etibarını qazanmışdı ki, "Azərbaycan dilində söylədiyi nitqləri ilə onları heç bir etiraz etmədən istənilən çətin işə, istənilən fədakarlıq göstərməyə vadar edə bilərdi".
Xacə Nuri isə Rza xanın A.Təhmasibiyə qarşı şübhələrinin artdığını qeyd edir.A.Tahmasibinin Azərbaycan qoşunlarına əyalətdə Qacar sülaləsinin tərəfdarlarının ehtimali çıxışlarının qarşısını almaq üçün komandan təyin edilməsinə baxmayaraq onun özü Rza xanın taxt-taca gedən yolunda ehtimali rəqibinə çevrilmişdi. Rza xan onu Tehrana-geri çağırmağı qərara aldı, "lakin, azərbaycanlılar çoxlu teleqram göndərərək onun getməsinə mane oldular və hökumət əhalinin tələbi ilə razılaşaraq onu bir müddət orda saxlamağa məcbur oldu. Onu oradan geri çağırmaq çətin olduğu üçün Sərdar sepəh (Rza xan - Ə.Ç.) özü ora getdi və oradan Abdulla xanla Kürdüstana hərəkət edib onu oradan Tehrana apardı." Əhalinin A.Təhmasibiyə olan xeyirxah münasibətini bəzi müəlliflər onun şəxsi keyfiyyətləri, köçərilərin özbaşınalığının qarşısını almaq, əyalətdə qayda-qanunun bərqərar edilməsi, burada abadlıq sahəsində gördüyü tədbirlərin təsirliliyi ilə izah edirlər.
A.Təhmasibinin nüfuzuna, görünür, onun azərbaycanlılar qarşısında həmişə azərbaycanca danışması da təsir göstərirdi. Beləliklə, A.Təhmasibi həm özünün gələcək ehtimali dayağını daha dərindən tanımaq, həm də azərbaycanlılar arasında milli, tarixi şüurun geniş yayılmasına yardım etmək üçün Azərbaycan və Azərbaycan tayfalarının tarixini yazmaq tapşırığı verə bilərdi. Əgər, A.Təhmasibinin tapşırığı ilə Təbrizdə yazılmış əlyazmalarının mövcud olması doğrudursa, onda Azərbaycan ziyalılarının bəzi nümayəndələrinin nisbətən inkişaf etmiş tarixi - milli şüura malik olmaları fikri də doğrudur.
Beləliklə, azərbaycanlılar bütövlükdə Qacar sülaləsinin əsas dayağı hesab edilməsə də, Rza xan və onun ətrafındəkilər ilk günlərdən Azərbaycan və azərbaycanlıların yeri və əhəmiyyətini nəzərə almağa çalışırdılar. Həm A.Təhmasibini Azərbaycandan aparmaq, hem də əyalətdə antiqacar çıxışları təşkil etmək məqsədi ilə Rza xan 1925-ci ildə Azərbaycana səfər etdi. Rza xanın tərəfdarları oktyabrın 29- da Təbrizdə Təbrizin Tehranla əlaqəsini kəsdiyini bildirən fitnəkar elamiyyə çap etdilər. Şəhərdə "paytaxta yürüş üçün könüllülər dəstələri "təşkil etməyə" başladılar.
Yan Vermeer
Yohannes və ya Yan Vermeer — gündəlik həyatı təsvir edən tabloları ilə tanınan hollandiyalı barokko rəssamı, holland rəssamlığının qızıl dövrünün nümayəndəsi.
Vermeer həyatı boyunca müvəfəqiyyətli rəssam kimi tanındı. Nisbətən çox az tablo çəkdiyi və ölümündən sonra arvadı və uşaqlarına borc qoyduğu üçün zəngin bir adam kimi xatırlanmır.
Neptun (mifologiya)
Neptun (Neptunus) — Qədim Roma mifologiyasında dəniz və sel tanrısı. Ən qədim Roma tanrılarından biri sayılır. Sonralar yunan tanrısı Poseydon ilə eyniləşdirilmişdir. Saturnun və Opanın oğlu, Yupiterin, Plutonun, Sereranın, Yunonanın və Vestanın qardaşıdır. Tanrıça Salasiya (Fetida, Amfitrita) Neptunun arvadı idi.
23 iyulda qeyd olunan Neptunalilər bayramı Neptunun adı ilə bağlı idi. Bayram quraqlığın qarşısının alınması məqsədi ilə təşkil olunurdu. Bu bayram zamanı yarpaqlardan komalar tikilirdi.
Rassel Malifant
Rassel Malifant (18 noyabr 1961 — Ottava, Kanada)
Rassel Malifant öz qrupunu 1996-cı ildə təşkil etmiş və bu günə qədər işıq üzrə quruluşçu Maykl Hols ilə yaxından əməkdaşlıq edərək 20-dən çox tamaşanın müəllifi olmuşdur. O, həm də "Lyon Opera Ballet", "George Piper Dances", "Ricochet Dance Company", "The Batsheva Ensemble" və "Nuremberg Ballet" kimi qruplar üçün tamaşalara quruluş vermişdir.
"Royal Ballet School" Kral Balet Məktəbində təhsil alan Rassel 16 yaşından oranı tərk edərək karyerasını müstəqil azad rəqsdə davam etdirmək üçün "DV8 Physical Theatre", "Michael Clark & Company", "Laurie Booth" və "Rosemary Butcher" kimi qruplarla işləyir, eyni zamanda bir sıra müxtəlif texnikanı (baletdən tutmuş əlaqəli improvizasiyaya qədər, yoqa, kapoeyra, tay-çi və akrobatika) araşdırır. Rassel anatomiya, fiziologiya, biomexanika və Struktur İnteqrasiya üzrə Rolfinq Metodunu öyrənmiş (bu sahədə o özəl fəaliyyət göstərir), 1994–1995-ci illərdə müəllimlərə iki illik Yoqa təlimində iştirak etmişdir.
Kroders Yanis
Kroders Yanis (latış dilində: Jānis Kroders; 2 fevral 1935 — 6 sentyabr 2016, Latviya) — Latviya və sovet basketbolçusu, basketbol hakimi. Latviya basketbol ittifaqının fəxri üzvü.
1950-ci illərin sonlarında Latviyanın "Dauqava" basketbol komandasında oynamış, sonralar hakimlik fəaliyyəti ilə məşğul olmuşdur. 1992-1996-cı illərdə Latviya qadın basketbol liqasının baş hakimi olmuşdur. O, 1967-ci ildə basketbol üzrə dünya çempionu olmuş Silviya Kroder ilə ailə həyatı qurmuşdur.
Vahid bayraq altında (film, 1978)
Məzmun
Film Azərbaycanda Oktyabr inqilabının 60 illiyinin bayram edilməsi, yubiley tədbirləri və respublikada SSRİ-nin yeni Konstitusiyasının müzakirə edilməsi haqqında danışır.
Ficus broadwayi
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Gürgan burnu
Gürgan burnu — Abşeron yarımadasının şərqində, Abşeron körfəzi sahilində yerləşir. İnzibati cəhətdən Bakı şəhəri Xəzər rayonu ərazisinə daxildir. Burun Qu adasından şimal-qərbdədir.
Noxud mənənəsi
Noxud mənənəsi- — buğumayaqlılar tipinin bərabərqanadlılar dəstəsinin mənənələr fəsiləsinə aid olan növ.
Xarici quruluşu
Noxud mənənəsi bütün mənənələr içərisində ən iri növdür. Qanadsız bakirə dişi fərdlərin bədəni 4-4,5 mm-dir. Yayıla bilən dişi fərdlərin bədənləri isə 5 mm uzunluğundadır. Dişilərin bədəni yaşıl, gözləri isə qırmızı-qonurdur. Bunların bığcıqları bir cüt alın şişkinlikləri üzərində yerləşir və bədəndən xeyli uzundur. Şirə borucuqları uzun, quyruqcuğu isə ağımtıldır. Qanadlarında olan xarici damarlar və gözcüklər yaşıl rənglidir. Noxud mənənəsinin yumurtası əvvəlcə göy-yaşıl, sonra isə qara rəngdə olur.
Həyat tərzi
Noxud mənənəsinin payızda çoxillik paxlalı bitkilər üzərinə qoyduğu yumurtaları orada qışlayıb, aprel ayının axırları, mayın əvvəllərindən başlayaraq qışlayan yumurtalardan dişi sürfələr çıxmağa başlayır. Yazdan başlamış payıza qədər noxud mənənəsi bakirə yolla çoxalır. Hər bir bakirə dişi 50-100 yumurta qoyur. Yay nəsillərinin birində qanadlı-yayılan dişilər əmələ gəlir. Bunlar uçaraq birillik dənli paxlalı bitkiləri yoluxdurur və orada da bakirə yolla çoxalır. İyul-avqust aylarında havaların qızması və bitki toxumlarının iriləşib bərkiməsi (qida üçün nisbətən yararsız olması) nəticəsində mənənənin inkişafı və çoxalmasında durğunluq yaranır və onun miqdarı sürətlə azalır. Bu zaman əlverişsiz şərait nəticəsində yeni qanadlı dişi formalar əmələ gəlir ki, bunlar da uçaraq çoxillik paxlalı bitkiləri yoluxdurur. Noxud mənənəsinin bir nəslinin inkişafı hava şəraitindən asılı olaraq 10-15 günə başa çatır və beləliklə, vegetasiya ərzində 10-dan çox nəsil verə bilir.
Payızda çoxillik paxlalı bitkilər üzərində qidalanan bakirə dişilərdən cinsiyyəti davam etdirən dişilər əmələ gəlməyə başlayır. Bu dişilər erkək və dişi sürfələr doğmaq qabiliyyətinə malikdir. Doğulmuş sürfələr yetkin hala keçdikdən sonra cütləşir və bundan sonra mayalanmış sürfələr qışlayır. Noxud mənənəsinin çoxalma və inkişafında mühitin abiotiki amillərinin böyük rolu vardır. Normal temperaturlu və rütubətli havalar zərərvericinin kütləvi çoxalması üçün əlverişlidir. Aşağı temperatur və quraqlıq, eləcə də həddindən artıq rütubətli və yağışlı havalar bu həşəratın inkişafına mənfi təsir edir. Leysan yağışlar mənənəni bitkilərin üzərindən yuyub, yerə tökür və əksər halda bitkinin tamamilə təmizlənməsinə səbəb olur.
Yayılması
Bu mənənə Azərbaycanın bütün rayonlarında geniş yayılmışdır
Afət İnan
Afət İnan — — tarixçi və sosiologiya professoru, Atatürkün mənəvi qızı. Türkiyə Respublikasının ilk tarix professorlarından biri.
Ramazan Əliyev
Ramazan Əliyev (Əliyev Ramazan Alı oğlu; ) — Azərbaycan alimi, pedaqoq, biologiya elmləri doktoru, professor ., Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində “Qida Məhsullarının Texnologiyası” kafedrasının müdiri (2005-2013), Azərbaycanın şirinsu hövzələrinin amfipodları üzrə respublikamızda müdafiə edən ilk alim.
MTU Friedrichshafen
MTU Friedrichshafen DaimlerChrysler, avtomobil qrupunun ağır mühərrik bölməsidir.
Afət İnan
Afət İnan 7 iyun 1985-ci il tarixində 77 yaşında Ankarada vəfat etmişdir.
MTU Friedrichshafen
Şirkət təyyarələr üçün reaktiv mühərriklər, yüngül, orta və ağır zirehli maşınlar, hərbi gəmilər, mülki gəmilər, sənaye tətbiqləri, dəmir yolu və generator dəstləri üçün çox geniş və güc spektrində inteqrasiya olunmuş təkan sistemləri, dizel mühərrikləri və onların idarəetmə/monitorinq bölmələrini istehsal edir və təkmilləşdirir.
Anadolu atəşi rəqs qrupu
thumb|250px|Qrupun Macarıstandakı məşqi. 2 avqust 2007 2001-ci ildə Türkiyədə fəaliyyətə başlayan "Anadolu atəşi"nin 175 nəfərdən ibarət heyəti var. Qısa müddətdə professionallığı və ifa tərzilə sənətsevərlərin diqqətini cəlb edən "Anadolu atəşi" 2002-ci ildə "Avroviziya" yarışmasındakı çıxışından sonra məşhurluq qazanıb. Qrupun rəhbəri Mustafa Ərdoğandır.
Ramazan Əliyev
Həyatı
Ramazan Əliyev 18 iyun 1951-ci ildə Qazax rayonunun Poylu kəndində anadan olmuşdur. 1958-1968-ci illərdə Poylu kənd orta məktəbində oxumuşdur. Orta təhsilini doğma kənddə yüksək qiymətlərlə başa vuraraq Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunun kimya-biologiya fakutəsinə daxil olmişdur. 1973-cü ildə həmin institutu fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.
1973-1979-cu illərdə təyinatla Sabirabad rayonunda ixtisası üzrə müəllim vəzifəsində çalışmışdır.
1979-cu ildə Azərbaycan Elmlər Akademiyası Zoologiya İnstitutunun aspiranturasında təhsilini davam etdirmişdir.
1984-cü ildə Ukrayna Elmlər Akademiyasının Hidrobilogiya İnstitutunda "Kür çayı nizama salındıqdan sonra Hacıqabul və Naxalıqçala göllərinin dib faunası" mövzusunda dissertasiya yazaraq biologiya elmləri namizədi – alimlik dərəcəsi almışdır.
1997-2000-ci illərdə Bakı Dövlət Əmtəəşünaslıq Kommersiya İnstitutunun ərzaq malları əmtəəşünasliğı Dövlət İqtisad Universitetinin Ərzaq malları əmtəəşünaslığı kafedrasında dosent vəzifəsində çalışmışdır. 2004-cü ildən ömrünün axırına qədər İqtisad Universitetinin ət, balıq və süd məhsullarının texnologiyası kafedrasının müdiri olmuşdur.
2003-cü ildə "Azərbaycanın şirinsu hövzələrinin amfipodları (növ tərkibi, ekologiyası, biologiyası, mənşəyi və əhəmiyyəti)" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmiş, 2009-cu ildə professor elmi adını almışdır.
2005-2013-cü illərdə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində “Qida Məhsullarının Texnologiyası” kafedrasının müdiri vəzifəsində çalışmışdır.
Bu illər ərzində o, 20-yə yaxın alimin yetişdirilməsində böyük rol oynamışdır.
Azərbaycanın şirinsu hövzələrinin amfipodları üzrə respublikamızda müdafiə edən ilk alimdir.
Çoxsaylı elmi məqalənin, 7 kitabın (monoqrafiya, dərslik, dərs vəsaiti, praktikum), 110-a yaxın elmi əsərin, xaricdə çap olunmuş 3 kitabın, 15 monoqrafiyanın müəllifidir.
2016-cı ildə yanvarın 7-də Bakı şəhərində vəfat etmişdir.
Janq Linq
Janq Linq (d. 18 sentyabr 1992) — Çini təmsil edən bədii gimnast. Janq Linq, 2016-cı ildə Çini XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib.
Karyerası
Janq Linq, 2016-cı ildə Çin bayrağı altında Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, qrup yarışlarında кomanda yoldaşları Bao Yuqinq, Şu Siyao, Yanq Ye və Jao Jinqnan ilə birgə təsnifat mərhələsində 32.133 xal topladı və 11-ci yeri tutaraq mübarizəni dayandırdı.
Siçanın həssaslığı (informatika)
Siçanın həssaslığı  (ing. mouse sensitivity, ru. чувствительность мыши) — siçanın hərəkəti ilə kursorun ekranda hərəkəti arasındakı əlaqənin xarakteristikası; həssaslıq böyük olduqda siçanın səthdə yerdəyişmə vahidinə göstəricinin ekranda daha böyük yerdəyişməsi uyğun olur. Siçanın həssaslığını korreksiya etməyin və ya artırıb-azaltmağın iki üsulu var: sadəcə, lazım olan həssaslığa malik siçan seçmək; tətbiq olunan siçan proqramı və ya drayveri vasitəsilə tənzimləmə. Yüksək həssaslıq dəqiq işlər üçün yaxşıdır, məsələn, CAD/CAM (avtomatlaşdırılmış layihələşdirmə və istehsalat) proqramları və qrafik proqramlarda; aşağı həssaslıq isə ekranda sürətlə hərəkətin vacib olduğu hallar üçün və kursorun, adətən, menyu komandasını seçmək və ya mətni seçdirmək üçün istifadə olunduğu mətn prosessorları və elektron cədvəllər kimi proqramlar üçün yaxşı olur.
Thylamys
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
251 (ədəd)
İki yüz əlli bir — say sistemində ədədlərdən biridir. İki yüz əllidən sonra, iki yüz əlli ikidən əvvəl gəlir.
Tlacuatzin
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Tağıbəyovlar
Tağıbəyovlar — Azərbaycan xalqının tanınmış soylarından biri.
Soyun yaranması
İyirmidörd mahalının Saatlı оbasının  adıbəlli  adamlarından  biri  də  Mirzə  Məhəmmədqulu  bəy  Tağı bəy oğlu оlub. Mirzə Məhəmmədqulu  bəy   aqil  adam,  kamil  kişi  idi. Bir nеçə  dil  bilirdi. İbrahimxəlil xan  tərəfindən  Rusiyaya  еlçi  gеtmişdi. Bu missiyadan  bəhs  еdən  Əhməd  bəy  Cavanşir  yazır:  «İbrahim  xan,  еyni  zamanda,  gürcü  çarı  İraklinin  rusları  köməyə  çağırdığından  xəbər  tutub,  öz  tərəfindən  Məlik  Yusifin  və  Məlik  Cümşüdün  müşayiəti ilə  saatlılı  Mirzə  Məhəmmədqulunu  Rusiyaya  еlçi  göndərib,  rus  təbəəliyini  qəbul  еtdiyini  bildirdi  və  tеzliklə  kömək  göndərilməsini  xahiş  еtdi» (Qarabağnamələr. 1-ci  kitab. Ə. Cavanşir.  «Qarabağ  xanlığının  1747—1805-ci  illərdə  siyasi  vəziyyətinə  dair. Bakı. 1989.  səh.  164.). Mirzə Məhəmmədqulu  bəy  öz  dоğma  оbasının  yiyəsi  idi. Vəfatından sоnra  оğulları ata  mülklərini  idarə  еdirdilər. Mirzə Məhəmmədqulu bəyin Dadaş bəy, Salah bəy, Sadıq bəy, Tağı bəy, Məmmədcəfər  bəy  adlı  оğulları vardı.
Nazikbaş çömçəxul
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Yayılması
Xəzərin endemik növüdür. Orta və Cənub Xəzərdə yayılıb.
Morfoloji əlamətləri
Əvvəlki növlərə nisbətən bədəni və başı az enlənmişdir. Başın eni uzunundan xeyli azdır (ortalama 71%), burnu gödək və girdədir. Başın üst tərəfində çökək yalnız gözlərin arasında nəzərə çarpır. Başın alt tərəfində dəri qırışlar və bığcıq adətən olmur. Başın səthi çılpaqdır.
Paytaxt: Əbdülhəmid (teleserial, 2017)
Paytaxt:Əbdülhəmid — 24 fevral 2017 tarixində başlayan və 4 iyun 2021-ci ildə başa çatmışdır.
Nazikbaş çömçəxul
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Samurdan Abşerona qədər dənizin cənub-qərb sahillərində seyrək, Cənubi Xəzərin bütün qərb sahilində isə azsaylıdır.
Paytaxt: Əbdülhəmid (teleserial, 2017)
Ssenari
Serial 34-cü Osmanlı sultanı və 113-cü İslam xəlifəsi II Əbdülhəmidin hakimiyyəti dövrünü anladır (1876-1909).
Nazikbaş çömçəxul
Çoxalması
Dənizdə yaşayan balaca növlərdən olduğu üçün öyrənilmiyib.
Təsərrüfat əhəmiyyəti
Vətəgə əhəmiyyəti yoxdur.
Fuad Süleymanov
Fuad Salman oğlu Süleymanov — Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti Təlim, Tədris və Sertifikatlaşdırma İdarəsinin rəisi.
Həyatı
Süleymanov Fuad Salman oğlu oğlu 1967-ci il mayın 9-da Cəlilabad rayonunda anadan olmuşdur. 1984-cü ildə Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnstitutuna daxil olub. 1985-ci ildən 1987-ci ilədək ordu sıralarında xidmət etdikdən sonra ali təhsilini davam etdirərək 1991-ci ildə "Sənaye və mülki tikinti" fakültəsini bitirib inşaat-mühəndisi ixtisasına yiyələnmişdir.
Ailəsi
Ailəlidir, bir qızı və bir oğlu var.
Fəaliyyəti
1991-ci ildə təyinatla "Xəzərdənizneftsosialtikinti" trestinin Texniki istehsalat şöbəsində mühəndis kimi əmək fəaliyyətinə başlayıb. 1994–1997-ci il illərdə Əməyin mühafizəsi və təhlükəsizlik texnikası şöbəsində mühəndis, 1997–2003-cü il illərdə isə şöbə rəisi, baş mütəxəssis, 2003–2007-ci illərdə isə "Xəzərdənizneftqaztikinti" trestinin Əməyin mühafizəsi və keyfiyyətə nəzarət xidməti rəisinin əməyin mühafizəsi və təhlükəsizlik texnikası üzrə müavini, Əməyin mühafizəsi və keyfiyyətə nəzarət xidmətinin rəisi vəzifələrində çalışıb. 2007–2010-cu il illər ərzində ARDNŞ "Neftqaztikinti" trestinin Keyfiyyətə Nəzarət İdarəsinin rəisi, Keyfiyyətə Nəzarət Departamentinin rəisi kimi əmək fəaliyyətini davam etdirib. 2010–2011-ci illərdə "Neftqaztikinti" trestinin əməyin mühafizəsi üzrə müdir müavini vəzifəsində işləyib. 28 iyul 2011-ci ildə SOCAR-ın Təlim, Tədris və Sertifikatlaşdırma İdarəsinin rəisi vəzifəsinə təyin təyin edilib. Avropa Keyfiyyət Təşkilatının keyfiyyət, təhlükəsizlik üzrə auditoru və II level beynəlxalq qaynaq inspektorudur. Ədliyyə Nazirliyi yanında Azərbaycan Qanunvericiliyinin əsasları üzrə tam kursu bitirmişdir.
Ficus calyptroceras
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
252 (ədəd)
İki yüz əlli iki — say sistemində ədədlərdən biridir. İki yüz əlli birdən sonra, iki yüz əlli üçdən əvvəl gəlir.
Xırdagülçiçi xalçaları
Xırdagülçiçi xalçaları — Quba xalçaçılıq məktəbinə aid Azərbaycan xalçaları.
Ümumumi məlumat
Xalçaçılıq sənəti sahəsində Quba rayonunun ərazisində yerləşən Çiçi kəndinin xalça sənətkarları hələ orta əsrlər dövründən özünə layiqli yer tuta bilib.Çiçi kəndində əsasən dörd çeşiddə xalça toxunmuşdur. Bunlardan biri “Xırdagülçiçi” xalçasıdır ki, bunları Quba rayonunun Dərə Çiçi kəndində toxuyublar. Bu adı sənətkarlar özləri xalçaya vermişdilər. “Xırdagülçiçi” xalçaların ümumi kompozisiyasını onun səthində üfüqi və şaquli istiqamətdə biri-birini tamamlayan xırda güllərin olması təşkil edir. “Xırdagilçiçi” xalçaları özündə ən çoxu orta əsrlər rəsm elementlərini qoruyub saxlamışdır.
Kəşfül-qülub
Kəşfül-qülub - Seyid Yəhya Bakuvinin müəllifi olduğu əsər.
Əsər dörd bölməyə ayrılmışdır. Əql, qəlb, ruh və nəfsin seyri-süluk, tövbə və tərbiyə ilə kamilləşdirmə metodu izah olunur. Seyid Yəhya "din qardaşları və yəqin yolun salikləri"nin faydalanması üçün ona ünvanlanan suallara cavab olaraq, bu risaləni qələmə almışdır. Əsər Şirvanşah I Xəlilullaha ithaf edilmişdir.
Flor-de-Lis
Flor-de-Lis — Portuqal musiqi qrupu.
2004-cü ildə yaranıb. 2009 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Portuqaliyanı "Todas as ruas do amor" (Azərbaycanca:"Sevginin bütün küçələri" ) mahnısı ilə təmsil etmişdir. I yarımfinalda ilk onluğa daxil olaraq finala keçmişdir. Finalda isə 57 xalla 15-ci olmuşdur.
Zəncir altındakı Məryəm Ana kilsəsi
Zəncir altındakı Məryəm Ana kilsəsi — Praqa şəhərinin Mala Strana rayonunda və Lazenska küçəsində (Praqa 1) yerləşən katolik monastır kilsəsi. Kilsənin fasadı, portal ilə birlikdə gecikmiş İntibah üslubunda, frontonu isə erkən barokko memarlıq üslubunda hazırlanıb. Kilsə Malta ordeninin cəngavərlərinə məxsus Böyük Çex prioratlığının monastır kompleksinin tərkibinə daxildir. Malta ordeninə məxsus qonşu binalarla birlikdə, kilsə Çex Respublikasının mədəniyyət abidəsi kimi qorunur
Adının mənşəyi
Zəncir altındakı Məryəm Ana kilsəsinin adının mənşəyi barədə vahid fikir mövcud deyil. Versiyalardan birinə görə, kilsədə boynu zəncirlə bəzədilmiş Məryəm Ananın heykəli yerləşirdi. Digər versiya kilsənin yanında keçmiş Yuditin körpüsünün (hazırkı Karl körpüsünün sələfi) olması ilə bağlıdır. Üçüncü, daha inandırıcı izah isə belədir ki, məbəd Praqaya gələn ticarət gəmilərinin lövbər saldığı Vltava sahili ilə üzbəüz yerləşir. Bu məlumat həm də yaxında Řetězová (Rjetezova — zəncir mənasını verir) küçəsinin yerləşməsi ilə təsdiqlənir.
Kilsənin tarixi
thumb|200px|left|Kilsənin əsas altarını Karel Şkreta tərəfindən 1651-ci ildə hazırlanmış "Lepanto yanında döyüşə gedən Malta ordeninin cəngavərlərinə xeyir-dua verən Madonna" rəsm əsəri bəzəyir Hospitalyer ordeninin cəngavərləri Çex knyazı II Vratislavın himayəsi altında 1156–1159-cu illərdə Praqa şəhərində məskunlaşmışdılar. Ordenin ilk komturluğu Mala Stranadakı yepiskop sarayından cənubda, Vltava çayı üzərindən salınmış Yuditin körpüsünün yaxınlığında yaradılmışdı. Həmin ərazidə hospitalyer monastırının əsası 1158-ci ildə qoyulmuşdu. Haradasa 1169 və 1182-ci illər arasında, burada Bakirə Məryəmə həsr olunmuş kilsə tikilmişdi. Məbədin tikintisinə vəsait kansler, Vışehrad kapitulunun probstu Gervasi, daha sonralar isə onun nəvəsi və Vışehradın sədr müavini Martinin maliyyə köməkliyi ilə həyata keçirilmişdi. İnşa edilmiş müqəddəs Məryəm kilsəsi roman üslublu və üç nefli bazilika görkəmini əldə etmişdi. Həmin bazilikanın cənub divarlarının qalıqları günümüzədək mühafizə olunmuşdu. 1182-ci ildə hospitalyer ordeninə kilsənin hüquqları papa tərəfindən rəsmən təhvil verilmişdi.
1314-cü ildə Yerusəlim Müqəddəs İoann Ordeni kilsənin uzunillik qotik üslublu yenidənqurma işlərinə başlayır; burada çox güman ki, məşhur memar Peter Parler də sonradan öz töhfəsini vermişdi. Roman bazilika demək olar ki, tamamilə sökülür və bundan sonra qotik nefin tikintisinə başlanılır, lakin təəssüflər olsun ki, onu başa çatdırmaq mümkün olmur. Kilsə prisviterisinə riznitsa birləşdirilmişdi, zirzəmidə isə günümüzə qədər qorunub saxlanılmış kripta təşkil olunmuşdu. Kilsənin divarları qotik freskalarla bəzədilmişdi. Şimal tərəfdən olan presviterinin əsas sütun arkadaları yan nefə köçürülmüş, qərb tərəfdən isə zəng qüllələrinin tikintisinə başlanılmışdı. Elə həmin ərazidə qotik kafedralın tikintisi nəzərdə tutulurdu, lakin qəflətən Yan Qus tərəfdarları tərəfindən keçirilən Qusçular hərəkatı buna mane olur. Kilsənin həyətində qəbiristanlıq qurulmuşdu. Bizə qədər gəlib çatmış olan kilsə, faktiki olaraq XVI əsrin 2-ci yarısında bir neçə yenidənqurma zamanı İntibah üslubunda genişləndirilən binadır və tikintisi bir zamanlar planlaşdırılan prisviterinin bir hissəsidir. Bu yenidənqurmanın aparılması zamanı indiki xor fligelinin yerləşdiyi qərb meydançası yaradılmışdı.
Müqəddəs Məryəm Ana kilsəsi XIV əsrin ikinci yarısında baş vermiş hadisələrlə və bir neçə məşhur şəxsiyyətlərlə bağlıdır. 1378-ci ildə burada vəfat etmiş imperator IV Karl Lüksemburqun meyiti bir neçə gün ziyarətçilərə nümayiş olunurdu. 20 mart 1393-cü ildə isə, burada kral IV Vatslav və Praqa arxiyepiskopu Yenşteynli Yanın görüşü zamanı Baş vikari Nepomutslu Yan yaxalanaraq, həbsxanaya salınmışdı və bir müddət sonra, o şəhidliyi qəbul edərək Praqa körpüsündən Vltava çayına atılmışdı.
XVII əsrdə kilsə o zaman dəbdə olan barokko üslubunda sonuncu dəfə yenidənqurma işlərinə məruz qalır və bunun nəticəsində o özünün hazırkı görkəmini əldə etmiş olur. Rekonstruksiya işləri əsasən italiyalı memar Karlo Luraqo və daşçı Covanni Battista Spinetti tərəfindən aparılırdı. Həmin vaxt presviterinin yanında tövlə əlavə olunmuşdu.
2004-cü ildə kilsənin əvvəlki prixod statusu "monastırla" əvəz olunmuşdu.
İnteryer
thumb|right|250px|Lazenska küçəsindən monastır kompleksinə giriş Kilsənin kafedrası barokko üslubunda hazırlanıb, kafedranın qapısında isə "Yerusəlimli Müqəddəs İoann Ordeni Qüdsü fəth edir" mövzusunda relyef yerləşdirilib. Kilsənin heykəltaraşlıq və dekorasiya müəllifi çox güman ki, Yan Petr Vendadır. Cənub nefləri arasındakı arkada sırasında heykəltaraş Emanuel Maks tərəfindən 1850-ci ildə hazırlanmış Malta ordeninin böyük prioru, qraf Rudolf Kolloredo-Valdzenin mərmər heykəli durur.
Cənub künc nefində üç kiçik altar yerləşir ki, onlardan biri də Karel Şkretanın "Müqəddəs Varvaranın başının kəsilməsi" əsəri bəzəyir, ikinci altar Bakirə Məryəm və Müqəddəs Yelezavetaya, üçüncü altar isə Köməkçi Məryəmə həsr edilib. Sonuncu altar həmçinin Çenstoxovalı Tanrı Anasının ikona surəti ilə bəzədilib. Cənub divarındakı xorların aşağısında müqəddəs Xaç altarı yerləşir.
Şimal künc nefdə müqəddəs Nepomutslu Yanın kapellası yerləşir və o həm müqəddəs Yanın, həm də Çexiyanın digər müqəddəs himayədarlarının təsviri ilə bəzədilib. Yaxınlıqda Vəftizçi İoannın kapellası yerləşir. Vəftizçi İoann kapellasının yuxarı hissəsi "İsa Peyğəmbərin Xaç Suyuna Salma" təsviri ilə bəzədilmişdir (rəsm əsərinin müəllifi Antonin Stivensdir). Onun yaxınlığında isə kədərli müqəddəs Məryəm kapellası yerləşir. Xor kapellasının altındakı altarda Məryəmin taxta heykəli yerləşir, barokko tərzində hazırlanmış heykəl çox güman ki, surətdir. Kədərli Müqəddəs Məryəm altarı XVIII əsrin birinci yarısında hazırlanmış "Müqəddəs Fransiskin stiqmatizasiyası" adlı rəsm əsəri ilə bəzədilib.
Dəfnlər
Monastır arealında 24 qəbir qorunub saxlanılmışdır; onlardan ən köhnəsi 1404-cü ilə aid edilir və malta ordeninin komandoru Pyotra məxsusdur. Müqəddəs Məryəm kilsəsinin arealında dəfn edilənlərin arasında malta ordeninin bir neçə böyük prioru və digər üzvləri vardır, məsələn: böyük prior və qraf Ferdinand fon Althan, qraf Vatslav Çeyka Olbramovitz (XVIII əsr), knyaz Qundaker Poppo fon Ditrixşteyn (1672–1737) və digərləri.
Chironectes
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Lineamentlər
Lineamentlər — Yer səthində qırılmalar, tektonik pozulmalar və bir çox xətti geoloji elementlər şəklində müşahidə olunur.
"Lineament" anlayışı
"Lineament" anlayışını geoloji ədəbiyyata XX əsrin əvvəllərində amerikalı alim V. Hobbs gətirmişdir. Bu anlayış altında Yer səthinin bütün düzxətli elementləri nəzərdə tutulurdu. Buraya çay sahillərinin düzxətli hissələri, dağ silsilələrinin düzxətli sərhədləri aid edilirdi. Bir qədər sonra bu anlayış öz müstəqil mənasını itirdi və yalnız dərinlik çaylarının yer səthindəki təzahürlərinə aid edildi. Kosmik fəzadan çəkilən şəkillərin meydana çıxmasından sonra "lineament" anlayışına olan maraq yenidən aktuallaşdı.
Lineamentlər kosmik fotoşəkillərdə
Kosmik şəkillərdə qırılmalar və dərinlik yarıqları müxtəlif formalarda düzxətli, əyrixətli, at quyruğuna bənzər və s. formalarda əks olunur. Çat zonaları və gizli çatlar kosmik şəkillərdə ya ensiz xətlərlə və ya çox enli (bir neçə yüz kilometr) qurşaqlar şəklində əks olunur ki, bunları yerüstü tədqiqatlar və ya aeroşəkillər aşkar edə bilmir. Kosmik fotoşəkillərdə belə xətlər asanlıqla aşkar olunur. Bu xətlərin dəqiq görünmə səviyyəsi yarıqların dərinliyindən və aktivlik dərəcəsindən asılıdır. Yer səthinə yaxın və tektonik cəhətdən aktiv yarıqlar şəkildə daha aydın görünür. Platforma sahələrində bu çatlara müvafiq xətlər yayğın, dağ qırışıqlıq ərazilərdə isə dəqiq əks olunur. Dərinlik çatlarının kosmik şəkillərdə qeyd olunması onunla əlaqədardır ki, litosferdə cərəyan edən proseslər yuxarıda yatan laylara təsir göstərir, bununla da geoloji quruluşun formalaşmasına deyil, həmçinin relyefin və torpaq-bitki örtüyünün də formalaşmasına şərait yaradır.
Möhtəşəm lineamentlər
Ən möhtəşəm lineamentlər çatlar sistemi şəklində əks olunur: Aralıq dənizi lineamenti, Ural-Monqol lineamenti, Ural-Oman superlineamenti, Palmir-Abşeron-Manqışlaq superlineamenti, San Andreas lineamenti. Bunlar qırışıqlıq zonalarının möhtəşəm lineamentləridir. Buna platforma ərazilərdə Şərqi Avropa və Sibir platforması lineamentlərini misal göstərmək olar. Qırmızı dənizin Akaba körfəzi dərinlik çatıdır.
Jao Jinqnan
Jao Jinqnan (d. 7 mart 1995) — Çini təmsil edən bədii gimnast. Jao Jinqnan, 2016-cı ildə Çini XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib.
Şüvəlan burnu
Şüvəlan burnu — Abşeron yarımadasının şimal-şərqində, Abşeron körfəzi sahilində yerləşir. İnzibati cəhətdən Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, Şüvəlan qəsəbəsi ərazisinə daxildir. Ərazisində Şüvəlan mayakı yerləşir.
Magistratura (Qədim Roma)
Magistratura - Roma Respublikası dövründə ali hakimiyyət orqanı. Bu ali hakimiyyət orqanı nümayəndəsi Magistrat adlandırılırdı. Bu ali orqana yol ənənəvi olaraq ndan keçirdi.
Magistraturalar:
Ficus castellviana
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Esseksit
Esseksit həmçinin nefelin monzogabbro da adlandırılır , tutqun boz və ya qara holokristallik maqmatik süxur. Adı ABŞ-nin Massaçusets ştatındakı Esseks kəndindən götürülmüşdür. thumb|QAPF diaqramına görə esseksit Streckeisenin (1974) QAPF diaqramına əsasən esseksit nefelinin bolluğundan və ortokolazın plagioklaza nisbətindən asılı olaraq nefelin monzodiorit və ya nefelin monzogabbro kimi bilinir.
Mineralogiyası
Əsasi, yaxud orta sıralı plaqioklazlar, bir qədər ortoklaz, bənövşəyi (titanlı) və ya yaşılı klinopiroksen (bəzən hər ikisi), qırmızımtıl qonür biotit və barkevigit horn­­­blendi, az miqdarda nefelin, kankrinit, sodalit, törəmə analsim, bəzən olivindən təşkil olunmuşdur.
253 (ədəd)
İki yüz əlli üç — say sistemində ədədlərdən biridir. İki yüz əlli ikidən sonra, iki yüz əlli dörddən əvvəl gəlir.
Mustafa Seyid Sutüvən
Mustafa Seyid Sutüvən(1908-1969)—Türkiyə şairi.
Həyatı
Şeirləri "Yücəl", "Sərvəti-fünun", "Oyanış", "Yedditəpə", "Yeni səs", "Türk dili", "Yeni insan", "Yurd və dünya", "Varlıq" kimi dərgilərdə çap olunur. Əruz vəznilə əski tərzdə qəzəl və məsnəvilər də yazır, həcvlər də... Bir ara Nazim Hikmət şeirinə heyran olur və sərbəst şeirə keçir. Yəhya Kamal və Yaqub Qədrinin başlatdığı neo-yunan cərəyanından da təsirlənir və bu təsirlə Qərb qaynaqlarına yönəlir. Yunan və Roma tarixini, Ege tarixini, əski yunan mifologiyasını oxuyur. Əski yunan mifologiyasında Qazdağından (İda) tanrıların dağı kimi bəhs edilir. Mustafa Seyid tanrıların dağı İdanı (Qazdağı) bizim tariximiz baxımından tədqiq edir və onun şeirini bu tarixi mövqedən yazır. Onun məşhur "Sutüvən" şeirinin yazılma tarixçəsi belədir: 1934-cü ildə Atatürk Ədrəmiti ziyarət edəcəkdi. Kaymakam Midhət Kamal bəy Mustafa Seyiddən Qazdağındakı Sutüvən şəlaləsi üçün bir şeir yazmasını, bunu bir daşın üzərinə həkk edərək Atatürk gəlmədən suyun başına qoyacağını deyir. Şair özünün məşhur "Sutüvən" şeirini yazır. Əruz vəznilə yazdığı bu şeir Yəhya Kamalın neo-yunan tərzində yazdığı "Sicilya qızları", "Biblos qadınları" kimi şeirlərindən təsirlər daşıyır. Şair heç bir cərəyana tamamən qoşulmur. Şeirləri öncələri açıq və şəffafdır, daha sonra düşüncənin dərinliklərindən səslənməyə başlayır. Heca vəznində sabit deyildir. Bəzən əruzu və sərbəst vəzni də sınayır. Dilin oturmuş qanunlarına və qrammatik qaydalarına zidd hərəkətləri də müşahidə edilir. Qoşma janrına önəm verir. Ümumiyyətlə, yaşadığı bölgənin, Ədrəmitin tarixi və təbii özəlliklərini şeirləşdirir. "Sutüvən" şeirində Sutüvən şəlaləsini, "Şıpşıp" şeirində Şıpşıp Dədə adlı məsirə yerini, "Qazdağı" şeirində Qazdağını və Sarıqız əfsanəsini şeirləşdirir. Neo-yunan cərəyanına bağlı şeirlər yazmağa davam edir. Şeirlərində tarixi mahiyyətli mədəni ünsürlər üstünlük təşkil edir. Əski Anadolu mədəniyyətlərinə yönəlir. Bundan başqa, türk xalq ədəbiyyatından və folklorundan da faydalanmağı unutmur. Ancaq həm klassik şeiri, həm də xalq şeirini tənqid edir. Şeirləri sağlığında kitab şəklində çap edilməmişdir. Sonralar Behçət Nəcatigil və Zahir Güvəmli tərəfindən Mustafa Seyid Sutüven, Bütün Şiirleri adı ilə nəşr olunur.
Vahid ailədə (film, 1982)
Məzmun
SSRİ-nin yaradılmasının 60 illiyinə həsr olunmuş bu filmdə Azərbaycan SSR-in həmin dövrdəki nailiyyətlərindən bəhs edilir.
Ziya Osman Saba
Ziya Osman Saba (1910-1957)—Türkiyə şairi.
Maksim Qorki
Maksim Qorki (, əsl adı Aleksey Maksimoviç Peşkov, SSRİ — rus və sovet yazıçısı.
Adı tarixdə 100 ən çox öyrənilmiş şəxsiyyətlər siyahısına daxil edilib.
Həyatı
thumb|150px|left|[[1900-cu il Yasnaya Polyana Lev Tolstoy və Maksim Qorki]] Qorki nəqliyyatçı olan atasını 5 yaşında ikən itirir və anası yenidən ərə getdiyindən anadan olduğu Novqoroda qayıdır. 11 yaşında tamamilə yetim qalır, nənəsi və babası tərəfindən Həştərxanda böyüdülür. Nağılları ilə böyüdüyü nənəsinin onun formalaşmasında böyük təsiri vardır. Qorki yalnız bir neçə ay məktəbə gedə bilir. 8 yaşında işləməyə başlıyar, bunun sayəsində Rusiyanın fəhlə sinfinin həyatı ilə yaxından tanış olar. Bir gəmidə qabyuyan işləyərkən oxumağa kitab marağı yaranar. İlk gənclik illərini Qazanda keçirən Qorki, dekabr 1887-ci ildə hətta intihara cəhd edir. Sonraki 5 il boyunca müxtəlif işlərdə çalışaraq, daha sonra yazılarında istifadə edəcəyi bir çox təəssüratı əldə etdiyi böyük Rusiya səyahətinə çıxar.
thumb|right|200px|[[Anton Çexov və Maksim Qorki]]
Alett Siybrinq
Alett Siybrinq — Niderlandı təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Alett Siybrinq, Niderland yığmasının heyətində 2008-ci ildə Çinin ev sahibliyində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Final görüşündə ABŞ yığmasını 11:10 hesabı ilə məğlub edən Niderland yığması, XXIX Yay Olimpiya Oyunlarının qızıl medalına sahib oldu.
Kehra
Kehra (Kehra) — Estoniyanın şimalında, Haryumaa bölgəsində şəhər. Fin körfəzinə tökülən Yaqala çayının ətrafında yerləşir.
Kotor körfəzi
Kotor körfəzi — Monteneqronun cənub-qərbində, Xorvatiyanın cənubunda yerləşən körfəz. Körfəz Adriatik dənizində yerləşmiş olub fiord tipli qıvrımlı çıxıntıya oxşayır.
Təbii bir liman olan Kotor dar boğazlarla bağlanan 4 hissədən ibarətdir. Körfəzin ətrafında dik dağlar uzanır. Narınc meyvə tipli bitkilərin yetişdiyi bu körfəzdə bir çox turistik təsis tikilmişdir.
Geologiya
Kotor körfəzi Kuaterner dövründə bu bölgədəki düzənliklərin su altında qalması nəticəsində yaranmışdır. Yanında Lovsen və Orjen dağlarının yüksəldiyi, sahillərin girintili-çıxıntılı olduğu dərin körfəzdir. Körfəz Verij boğazı ilə bir-birindən ayrılan 2 böyük hövzədən ibarətdir. (Tivat körfəzi, Kotor və Risan körfəzi.)
Tarix
Körfəzin ətrafındakı kiçik quru yolları turizm təsislərini bir-birinə bağlayır. Buradakı ən qədim yaşayış məntəqəsi e.ə. III əsrdə İlliriya adı ilə qurulan, daha sonra Roma hakimiyyətinə düşən Risan şəhəridir. Körfəzin ətrafında Roma dövründən qalma bir çox yaşayış məntəqəsinin qalıqları vardır. Körfəzin girişində 1382-ci ildə qurulan və sonradan Osmanlı, İspaniya, Venesiya, Rusiya, Fransa və Avstriya işğalı altında qalmış Herseqnovi yerləşir. Herseqnovinin şərqində qədim dövrlərə aid xəzinənin qorunduğu Savina monastırı (1030) yerləşir. Orta əsrlərdə Kotor qəsəbəsi və ötəki limanlardan əldə ədilən gəmilərlə bir “Körfəz (Boka) Donanması” yaradılmışdır; əvvəlcə bu donanmanın məqsədi ticarət olsa da XIX əsrdə quldurlara qarşı və müharibələrdə istifadə olunmuşdur.
Avropanın ən turistik yerlərindən biridir. Balıqçılıqla geniş məğul olunur. Başlıca limanları Tivat, Risan, Prçanj və Kotordur.
Azərbaycan xanlıqları
thumb|300px|right|18–19-cu əsrlərdə xanlıqlar (xəritə rus dilində). thumb|300px|Qafqazdakı xanlıqların xəritəsi və Rusiya-İran müharibələrindən sonrakı işğal tarixi (xəritə türk dilində).
Azərbaycan xanlıqları və ya Qafqaz xanlıqları The term Azerbaijani (or Azeri) khanates is used by several authors:
In 1747 Nadir Shah, the strong ruler who had established his hold over Persia eleven years earlier, was assassinated in a palace coup, and his empire fell into chaos and anarchy. These circumstances effectively terminated the suzerainty of Persia over Azerbaijan, where local centers of power emerged in the form of indigenous principalities, independent or virtually so, inasmuch as some maintained tenuous links to Persia's weak Zand dynasty.
Tadeusz Swietochowski. Russia's Transcaucasian Policies and Azerbaijan: Ethnic Conflict and Regional Unity // In a collapsing empire. Feltrinelli Editore, 1993. Стр. 190. "An Armenian oblast' (district) was created on the territory of the former Azerbaijani khanates of Erivan and Nakhichevan, yet remarkably there followed no large scale manifestation of ethnic strife in the countryside."
Firouzeh Mostashari. On the religious frontier: Tsarist Russia and Islam in the Caucasus. I. B. Tauris; New York, 2006. ISBN 1850437718 The Caucasian Campaigns and the Azerbaijani Khanates
Koyballar
Tarix
Koybalların formalaşması XVIII əsrdən başlayır.Yenisey çayının ətrafında yaşayırdılar.
Azərbaycan xanlıqları
The success of the Russian campaigns in annexing the Transcaucasian territories was not solely due to the resolve of the generals and their troops, or even their superiority over the Persian military. The independent khanates, themselves, were disintegrating from within, helplessly weakening one another with their internal rivalries.
254 (ədəd)
İki yüz əlli dörd — say sistemində ədədlərdən biridir. İki yüz əlli üçdən sonra, iki yüz əlli beşdən əvvəl gəlir.
Azərbaycan xanlıqları
Robert Strausz-Hupé, Harry W. Hazard. The idea of colonialism. Praeger, 1958. Стр. 77. "In 1804 Russian troops occupied the khanate of Ganja, and this was followed by the surrender of several other autonomous Azeri khanates in western Azerbaijan."
Koyballar
Coğrafiya
Xakasiyada Kaçlar ilə Saqayların kəsişmə nöqtələrinə yaxın dar bir sahədə və ən şərqdə yaşayırlar.
Azərbaycan xanlıqları
Alexander Murinson. Turkey's Entente with Israel and Azerbaijan. Routledge, 2009. Стр. 2. "The core territory of modern-day Azerbaijan, i.e. Shirvan, Quba and other Azeri Khanates in the Caucasus, served historically as place of refuge for Persian and later Russian Jews."
Çarqaya dağı
Çarqaya dağı - Ordubad rayonu ərazisində dağ (hünd. 1372,9 m). Zəngəzur   silsiləsi ndən cənub-qərbə ayrılan Dəmirlidağ-Göydağ  qolunun cənub istiqamətli Gəvək şaxəsi ndə, Arpadərəçay-Gilançay suayırıcısında zirvə. Biləv kəndi ndən 2 km qərbdədir. Orta Eosen in Lütet mərtəbəsi nə aid Biləv lay dəstəsinin maili yatan vulkanogen-çökmə süxurlarından təşkil olunmuş yastı zirvəli günbəzvari yüksəklikdir. Tektonik cəhətdən Ordubad qarılma zonasının Paradaş seqmenti ndə, eyniadlı əyilmənin mərkəzi strukturu olan Şurud-Vənənd sinklinalının cənub-qərb qanadını mürəkkəbləşdirən ikincidərəcəli maili sinklinalın nüvgə hissəsində yerləşir.
Azərbaycan xanlıqları
Galina M. Yemelianova. Radical Islam in the Former Soviet Union. Routledge, 2009. Стр. 149. "With the fall of the Safawid empire in 1722, a number of independent khanates emerged on the territory of modern Azerbaijan. Among them were the khanates of Bakı, Gəncə, Qarabağ, Quba, Naxçıvan, Şirvan, Şəki, and Şamaxı. By 1805, the khanates of Qarabağ and Şirvan had become protectorates of the Russian Empire. In two wars between Russia and Qajār Persia in 1804–1813 and 1826–1828, the Russians conquered other Azerbaijani khanates."
Koyballar
Dillləri
Etnik olaraq Kamasincə danışan Samoyed kökənli xalqların (Abuqaç, Baikot, Kandık, Tarajak, Kol ve Arş) XIX əsrin sonunda qarışımıyla yaranan koybalların Samoyed kökənli ana dilləri ilə sonradan aldıqları Xakas ağzı bugün itmiş və bir qismi Kaçların digər bir qismi də Saqayların ağzını qəbul edərkən başqa bir qismi də yerli rusların dilini alıb asimilyasiya olmuşlar. Biysk rayonunda yaşayanlar tamamilə Rus dilinə keçmiş, Askiz və Altay rayonunda yaşayanlar Kaçlaşmış, Askiz rayonunda yaşayan bir qrup da Saqaylaşmışdır.
Azərbaycan xanlıqları
Henry R. Huttenbach. Soviet Nationality Policies. Mansell, 1990. Стр. 222. "The pattern of the Russian conquest varied: in some cases, notably in the Azerbaijani khanate of Ganja, the emirate of Bukhara, the khanate of Kokand and Turkmenistan, violence and bloodshed were involved."
Bohdan Nahaylo, Victor Swoboda. Soviet Disunion. A History of the Nationalities Problem in the USSR. Simon and Schuster, 1990. Стр. 12. "Its inhabitants being Shiite, the Azerbaijani khanate was more closely linked with Persia than with their Turkish kin. Peter the Great defeated Persia and annexed the Derbent and Baku regions of Azerbaijan in 1724."
Stephen K. Batalden. The Newly Independent States of Eurasia. Greenwood Publishing Group, 1997. Стр. 110. "The 1812 Treaty of Gulistan and the 1828 Treaty of Turkmanchai ended the two Russo-Persian wars and brought Azerbaijani khanates north of the Aras River under Russian control."
Edward Allworth. Muslim Communities Reemerge. Historical Perspectives on Nationality. Duke University Press, 1994. Стр. 47. "One of the first consequences of the conquest was the gradual dismantling of the Azerbaijani khanates, the principalities that had formed the political structure of the country. The khanates of Ganja, Shirvan, Talysh, Baku, Karabagh, Sheki, Nakhichevan, Derbent, and Kuba disappeared, one after the other, for the most part during the 1830s and the 1840s, and the process of breaking up these traditional polities contributed to the weakening of deeply rooted local particularisms" — XVIII əsrin 40-cı illərində indiki Azərbaycan Respublikası, Ermənistan və Cənubi Azərbaycan ərazisində yaranmış müstəqil feodal dövlətlərinə tarixşünaslıqda verilən ad Şəki və Quba xanlıqları istisna olmaqla digər xanlıqlar əsasən Nadir şah Əfşarın 1747-ci ildə qətlindən sonra meydana gəlmiş, XIX əsrin 20–30-cu illərində mərhələ-mərhələ Qacar dövlətinin və Rusiya imperiyasının nəzarəti altına düşmüşlər.
Arxa plan
Nadir Şahın öldürülməsi ilə onun nəhəng imperiyası dağılmağa başladı. Əfqanıstanda müstəqil dövlət təşəkkül tapdı. İran, Orta Asiya və Qafqazda müstəqil və yarımmüstəqil xanlıqlar meydana çıxdı. Ali hakimiyyət uğrunda mübarizə gücləndi. XVIII yüzilin ikinci yarısında İran taxt-tacı üstündə iyirmiyə yaxın sərkərdə mübarizə aparırdı. Hakimiyyət on dörd dəfə əldən-ələ keçmiş Dövlətin paytaxtı altı dəfə dəyişmişdi.