cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Peterhof (saray-park kompleksi)
Böyük Peterhof sarayı
Böyük Peterhof sarayı Aşağı park və Yuxarı bağ ansamblının əsas binası hesab olunur. 1714–1725-ci illərdə J. B. Leblondun, daha sonralar isə N. Mikettinin layihələri əsasında "Pyotr barokkosu" üslubunda inşa edilmiş sadə çar sarayı, 1747–1752-ci illərdə imperatriça Yelizaveta Petrovnanın sifarişi ilə memar F. B. Rastrelli tərəfindən artıq "yetkin barokko" üslubunda yenidən inşa edilmişdir. Dənizə açılan saray fasadının uzunluğu 268 metrdir. Sarayın əsas korpusundan hər iki istiqamətə birmərtəbəli qalereya ayrılır. Bu qalereyalar qərb tərəfdən Gerb, şərqdən isə Kilsə korpusu ilə tamamlanır.
1941-ci ilin sentyabr ayında nasist işğalının elə ilk günlərində sarayda yanğın hadisəsi baş verir. Yanğın nəticəsində interyer tamamilə məhv olmuşdu. 1944-cü ildə alman qoşunlarının Peterhofdan geri çəkilməsi zamanı, sarayın mərkəzi hissəsi partladılmışdır. 8 ildən sonra başladılan təmir-bərpa işləri zamanı sarayın xarici görünüşü bərpa edilmiş və 1964-cü ildə ilk otaqlar turistlər üçün açılmışdı.
Aşağı park
Planda uzunsov üçbucaq şəklində olan Aşağı Park təxminən 102 hektar sahəyə malikdir. Cənubdan şimala uzunluğunun cəmi 500 metr olmasına baxmayaraq, park körfəzinin sahili boyunca qərbdən şərqə düz 2.5 kilometrə uzanır. Park üç qarşılıqlı əlaqəli hissədən ibarətdir: bunlar mərkəzi, qərb və şərq ansambllarıdır. Onların hər biri müstəqil kiçik ansambllardan ibarətdir.
Parkın əsas planlaşması — şimal-cənub və şərq-qərb istiqamətində bir-birilə kəsişən iki radial xiyaban sistemindən ibarətdir. Aşağı parkın bütün əsas xiyabanları ya körfəzə açılır, ya da fəvvarə ilə tamamlanır. Parkın planlaşmasında aydın şəkildə, simmetriya prinsipinə nəzarət olunur. Parkın mərkəzi oxu Böyük kaskad və dəniz kanalından keçir. Oxdan bərabər məsafədə "Adəm" və "Həvva" fəvvarəsi, "Şahmat" dağı və "Qızıl dağ" şəlalələri, Monplezir sarayı, Ermitaj pavilyonu yerləşir.
Mərkəzi hissəsinin ansamblı
200px|thumbnail|right|[[Şiri məğlub edən Samson fəvvarəsi]] Şiri məğlub edən Samson fəvvarəsi İlkin layihəyə görə Böyük kaskadın mərkəzində Lernet hidrasını məğlub edən Heraklın fiquru durmalı idi, lakin inşaat zamanı herakl fiquru şiri məğlub edən Samson fiquru ilə əvəzlənmişdi. Belə bir fikir var ki, Samson fiqurunun ucaldılmasının səbəbi Müqəddəs Sampsoni günündə baş vermiş Poltava döyüşündə rusların isveçlilər üzərində qələbə çalması ilə əlaqədar idi. Şir fiquru həmçinin İsveçlə əlaqələndirilir; məhz bu simvol günümüzdə İsveç Krallığının gerbində təsvir olunub.
Fəvvarə Böyük Vətən müharibəsində güclü zədələnmişdi. Samsonun orijinal heykəli itirilmişdi. 1941-ci ildə Leninqrad üzərinə faşist ordusunun hücumu zamanı, Samson Peterhof muzey əməkdaşları tərəfindən tələsik çıxarılaraq, yaxınlıqdakı ərazilərin birində basdırılmışdı, lakin geri dönərkən yük maşını atəş altına düşərək, içərisində olan muzey işçilərin hamısı öldürülmüşdü.
Samson heykəlinin "basdırıldığı" yer naməlum olaraq qalır. Yenidən bərpa edilmiş ansambl və onun simvolu sayılan qızılı Samson heykəlinin surəti 14 sentyabr 1947-ci ildə açılmışdı.
Dəniz kanalı və fəvvarə xiyabanı I Pyotrun planına əsasən Peterhofun əsas girişi Fin körfəzi ilə Böyük sarayı birləşdirən 600 metrlik dəniz kanalı olmalı idi. Bu zaman Peterhofa şəxsi yaxtaları ilə gələn qonaqlar, saraya daxil olan kimi gözəl görünüşlü Aşağı parkı və Böyük sarayı görməli idilər. Buna görə də I Pyotr Dəniz kanalının sarayın ən dəbdəbəli və təşəxüsslü hissəsi olmasını nəzərdə tutmuşdu.
Voronixin kolonnadası Mərmərdən hazırlanmış Voronixin kolonnadasının adı (1800–1803-cü illər) "Peterhof" layihəsində aktiv iştirakına görə memar fəxri adına layiq görülmüş keçmiş təhkimçi A. Voronixinin soyadından götürülmüşdür. Qoşalaşmış sütunlardan yaradılmış kolonnada yüksək qübbəli dam örtükləri olan pavilyonlarla tamamlanır. Hər qübbənin mərkəzində alçaq fəvvarə yerləşir. Yastı kolonnada damının üzərində isə zərif qızılı vaza şəklində fəvvarələr quraşdırılıb. Kolonnadanın girişini İ. Prokofyevin modelləri əsasında düzəldilmiş qranit şir heykəlləri qoruyur. Kolonnada 1966-cı ildə bərpa edilmişdir.
Adəm və Həvva fəvvarəsi Venesiyanın Dojlar sarayının pilləkənini bəzəyən A. Riççinin məşhur "Adəm" və "Həvva" heykəllərinin surəti olan iki fəvvarə, I Pyotrun sifarişi ilə D. Bonoçça tərəfindən 1717-ci ildə hazırlanmış və on altı su vurucusu ilə əhatə olunmuş səkkizguşəli hovuzun mərkəzində quraşdırılmışdır. "Adəm" fəvvarəsi 1722-ci ilin oktyabrında, "Həvva" isə 1726-cı ilin payızında tamamilə hazır olmuşdur.
Qərb hissəsinin ansamblı
Marli sarayı thumb|left|200px|Marli sarayı thumb|230px|Aşağı parkda yerləşən Venera bağına açılan mənzərə Peterhofdakı bu saray I Pyotrun 1717-ci ildə Paris yaxınlığında yerləşən Fransa krallarının iqamətgahı Marli-le-Rua-ya səfəri xatirəsinə adlandırılmışdır. Saray eyniadlı göllər ilə birlikdə İohann Branşteynin layihəsi əsasında 1720–1723-cü illər arasında inşa edilmişdir. İlkin olaraq saray birmərtəbəli olması nəzərdə tutulsa da, tikinti prosesində I Pyotrun sifarişi ilə layihədə dəyişiklik edilmiş və beləliklə saray özünün ikinci mərtəbəsini əldə etmişdir.
1899-cu ildə saray tamamilə yeni bir təməlin üzərinə quraşdırılması üçün üçün sökülmüşdür. Radikal işlərin icrası, saray divarlarında əmələ gələn çoxsaylı çatlar səbəbindən yaranmışdır. Bərpa işlərini tanınmış mühəndis A. Semyonov rəhbərlik edirdi; bütün orijinal bəzək elementləri qorunub saxlanılmışdı, yenidənqurma işlərinin dəqiqliyi isə mükəmməl idi. Saray Böyük Vətən müharibəsi zamanı böyük mərminin düşməsi səbəbindən güclü dağıntıya məruz qalmışdı (muzeyin bütün kolleksiyası hələ 1941-ci ildə evakuasiya olunmuşdu). Fasadlar 1955-ci ildə bərpa olunmuşdu. 1982-ci ildən bina yenidən muzey kimi fəaliyyət göstərir.
Aşağı parkın ən qərb hissəsində Marli bağı yerləşir. Bağ böyük göl ilə "Baxus" (gölün cənubunda) və "Venera" (gölün şimalında, dənizə yaxın ərazidə) adlanan iki hissəyə bölünür. Bağların əsası sarayın tikintisi ilə eyni zamanda qoyulmuşdur və onların əsas fərqləndirici xüsusiyyətlərindən biri də faydalı dəyərlərə malik olması idi. Venera bağında saray üçün müxtəlif meyvələr əkilirdi. Baxus bağının adı şəffafdır: I Pyotrun dövründə burada üzüm yetişdirilməsi nəzərdə tutulsa da, bağçılar buna nail ola bilməmişdi. Venera bağı soyuq Baltik küləyindən hündür torpaq təpəsinin köməyi ilə qorunur.
"Qızıl dağ" kaskadı Kaskadın "Qızıl dağ" adlandırılmasının əsas səbəbi, onun pilləkənlərinin qızıl suyuna çəkilmiş mis halqa və üzlüklə örtülməsi ilə əlaqələndirilir. Kaskadın kənarında duraraq, aşağıdan ona baxdıqda, insanda onun içərisindən qızıl suyun axdığı təəssüratı yaranır. Kaskad Marli sarayının yaxınlığında yerləşir.
"Balina" fəvvarəsi
Şərq hissəsinin ansamblı
thumb|230px|"Şahmat dağı" şəlaləsi "Şahmat dağı" şəlaləsi (Əjdahalar şəlaləsi) Şahmat dağı ağ-qara "şahmat üslublu" terraslaşdırılmış yaylada yerləşir. Kaskadın yuxarısında üç dekorativ əjdaha fiquru ilə bəzədilmiş qrot yerləşir. Kaskad dörd xüsusi çıxıntıdan ibarətdir və dəyirmi hovuz ilə yekunlaşır. Kaskadın hər iki tərəfində ağ daşlı heykəllər ilə bəzədilmiş pilləkənlər tikilmişdir.
"Roma fəvvarələri" Fəvvarələrin "Romalı" adlandırılmasının əsas səbəbi, onların xarici görünüşünün Romada, Müqəddəs Pyotr kilsəsinin qarşısındakı meydanda quraşdırılmış iki fəvvarədən götürülmüşdü. "Roma fəvvarələri" Peterhof parkında 1739-cu ildə, memarlar İvan Blank və İ. Davıdovun rəhbərliyi altında yaradılmışdır. O dövrlərdə fəvvarə taxta materiallardan hazırlanmış və qurğuşunlu kasalarla bəzədilmişdi.
1763-cü ildə o zamanın ən tanınmış memarı Rastrellinin rəhbərliyi altında fəvvarələr yenidən tikilmiş və postamentə quraşdırılmışdır. Taxta hissələrə "mərmər effekti" yaratmaq məqsədilə müxtəlif rənglərlə boyanmışdır. 1798–80-ci illərdə artıq dağılmaya məruz qalmış Roma fəvvarələri kərpic, qranit və həmçinin mərmər üzlüklərlə yenidənqurma işlərinə məruz qalmışdır. Ağacdan hazırlanmış bütün dekorativ elementlər qurğuşunla əvəz olunmuşdu. Böyük Vətən müharibəsi zamanı, faşistlər mərmər üzlükləri zədələmiş, hovuzu dağıtmış, boru kəmərlərini isə tamamilə məhv etmişdilər. Hər iki fəvvarə 1949-cu ildə bərpa edilmişdir.
"Monplezir sarayı" thumb|right|230px|Monplezir sarayı Fransızcadan tərcümədə Monplezir "Mənim zövqüm" mənasını verir və məhz I Pyotr sarayı bu cür adlandırmışdır. Monplezir düz Fin körfəzinin sahilində, yəni Aşağı Parkın şərq hissəsində yerləşir. Binanın tikinti işləri 1714-cü ildən 1723-cü ilə kimi davam etmişdir.
I Pyotrun ölümündən sonra, saray bir növ imperatora həsr olunmuş muzeyə çevrildi və onun ölümündən sonra burada heç nə dəyişməmişdi. Hal-hazırda Monplezirdə XVII–XVIII əsrlərdə Avropa rəssamlarının şəkillərindən ibarət Rusiyanın ilk kolleksiyası ziyarətçilərə nümayiş olunur (şəkillər bir zamanlar şəxsən imperator tərəfindən alınmışdır). Çin üslubunda bəzədilmiş Laklı kabinetdəki oyma rəfli-konsollarda XVIII əsrdə olduğu kimi, Çinə aid çini kolleksiyası qorunub saxlanılır.
Böyük Vətən müharibəsi zamanı saray güclü zədələnməyə məruz qalsa da, o tam dağılmamışdı.
"Yekaterina korpusu" thumb|right|230px|"Ermitaj" pavilyonu Yekaterina korpusu Yelizaveta Petrovnanın hakimiyyəti dövründə tanınmış memar Rastrellinin layihəsi əsasında barokko üslubunda inşa edilmişdir və uzun qalereya ilə birləşən iki binadan — bal rəqsləri və qəbullar üçün daş korpusdan və taxta yaşayış fligelindən ibarət idi. Məhz bu fligeldə II Yekaterina özünün həyat yoldaşı və gələcək taxt varisi Pyotr Fyodoroviçlə birgə yaşayırdı. 28 iyun 1762-ci ildə baş vermiş saray çevrilişindən bir gün sonra, o məhz buradan Sankt-Peterburq şəhərinə qayıdaraq özünü orada İmperatriça elan etmişdir. Beləliklə o vaxtdan korpus onun şərəfinə "Yekaterina" adını qazanmışdır. Korpusun daxili tərtibatı çoxlu sayda yenidənqurma işlərindən sonra, I Aleksandrın dövründə özünün hazırkı görünüşünü əldə etmişdir. XIX əsrdə burada çoxlu qonaqlar qalırdı, müxtəlif maskarad və bal rəqsləri keçirilirdi.
Böyük Vətən müharibəsi illərində taxta fligel tamamilə yanmış, daş odalar isə güclü dağıntıya məruz qalmışdı. Hal-hazırda, bərpa olunmuş binada XIX əsrin birinci rübündə yaradılmış incəsənət əsərlərinə həsr olunmuş muzey fəaliyyət göstərir.
Snop fəvvarəsi I Pyotrun əmri ilə Peterhofda tikilmiş ilk fəvvarələrdən biri sayılır. O 1722–1723-cü illərdə Nikolo Mikettinin və fəvvarə ustası Sualemin rəhbərliyi altında tikilmişdir. Fəvvarə kompozisiyasının mərkəzində — hündür, tuf materiaından hazırlanmış tumba yerləşir. Onun içərisindən yüksək təzyiqlə su şırıntısı ətrafa yayılır. Ondan aşağıda su şırıntıları üçün dairəvi formada daha 24 kiçik dəlik yerləşir.
"Günəş fəvvarəsi"
Günəş fəvvarəsi memar Nikolo Mikettinin rəhbərliyi altında 1721–1724-cü illərdə tikilmişdir. 20 su şırıntısı mərkəzi sütunun içərisindən təzyiqlə ətrafa sıçrayır.
Fəvvarə kifayət qədər böyük düzbucaqlı hovuzun mərkəzində yerləşir; XVIII əsrdə onun içərisində nərə, qu quşları və ördəklər saxlanılırdı. Əsrin sonunda, memar Felten fəvvarəsi üzmək üçün kiçik hovuza çevirmişdi. Daha sonralar, fəvvarənin içərisinə araba təkərinə bənzəyən və suyun köməyi ilə hərəkətə gələn kiçik bir mexanizm yerləşmişdir. Təkər üstündə 187 dəliyi olan diskli sütunu fırladır. Bu dəliklərdən su şırıntıları hər tərəfə yayılır və fəvvarəni ümumilikdə günəşə bənzədir. Fəvvarənin aşağı hissəsində delfinlərin heykəlləri yerləşir.
"Piramida fəvvarəsi"
Aşağı parkın şərq hissəsində, yəni künc xiyabanda xüsusilə özünün çoxlu suyu və gözəl şəkli ilə təsir göstərən fontam yerləşir. Məsafədən o təntənəli bir tikiliyə bənzəyir. I Pyotr 1717-ci ildə Fransada olarkən, üçbucaq obelisk şəklində su şırıntısına diqqət yetirmişdir. 1721-ci ildə İsveçlilər üzərində yekun qələbəsindən sonra, o bu abidəni xatırlayaraq, memar N. Mikettiyə Versal layihəsinin Peterhof bağında da təkrarlamağı tapşırmışdır. 3 ildən sonra, "Piramida" adlanan fəvvarə təntənəli şəkildə açılmışdır. Onun əməliyyat prinsipi sadədir, belə ki, piramida effekti fəvvarənin mərkəzinə yaxınlaşdıqca 505 ədəd mis boruların diametri tədricən azaldılması ilə əldə edilmişdir. Diametri tədricən azalan borularda suyun təzyiqi böyüyür və buna müvafiq olaraq suyun şırıntı hündürlüyü tədricən artırdı.
Peterhofun fəvvarəli su ötürücüsü
Peterhofdakı kaskad və fəvvarələrin həyat, güc və qüvvətini XVIII əsrin sonu — XIX əsrin birinci yarısında yaradılmış möhtəşəm rus hidrotexnikası hesab olunan su daşıyıcıları verir. Su daşıyıcısındakı hovuz və kanallar üzvi surətdə Çəmən, Kolonist və İngilis parkları ilə bağlıdır. Məhz su daşıyıcısından Aleksandriya və Aleksandrovda yerləşən gölməçələr su ilə doldurulur.
Demək olar ki 300 il fəvvarələri birləşdirən su kəmərləri və daşıyıcıları əhalinin içməli su mənbəyi kimi xidmət göstərir, lakin onun adında belə əks edilən ən mühüm rolu, fəvvarə ansamblının fəaliyyəti üçün suyun saxlanılması və daşınmasıdır. Fəvvarə su daşıyıcısı və kəmərinin tikinti və təkmilləşdirilmə tarixi qırılmaz surətdə Peterhof ansamblının bütün binalarının tikintisi və inkişafı ilə bağlıdır. Başlanğıcda I Pyotr Böyük kaskad və bir neçə fəvvarə yaratmağı və onları Yuxarı bağın yaxınlığındakı hovuzda yığılmış su ilə təchiz etməyi nəzərdə tutmuşdur. Həmin bu hovuzları qonşuluqda yerləşən Oxotnı bataqlığının iki kiçik çayı doldurmalı idi. Memar Leblon özünün "Su planını" təqdim etdikdən sonra, Pyotr böyük hovuzun əvəzinə Yuxarı bağda üç müntəzəm gölməçə yaratmağı qərara aldı. Bu gölməçələr sonralar "Kvadrat" və "Neptun" adlandırılmışdır.
Yuxarı bağdakı gölməçələrin tikinti işlərinin davam etdiyi bir müddətdə, Pyotr yorulmadan su təchizatı sistemi üçün yeni mənbələrin axtarışında idi. Onlar 1720-ci ilin avqust ayında Ropşinskaya təpəsinin yaxınlığında, Yuxarı bağdan 24 km məsafədə aşkar edilmişdir. Pyotr dərhal dənizə yaxın ərazinin təbii enişinin bütün faydalarını qiymətləndirdi. Bahalı su daşıyıcı cihazlarla (suyun süni yolla hündürlüyə qaldırılması) təmin olmuş Marli və Versaldan fərqli olaraq, Pyotr suyun təbii kanal vasitəsilə saraya çatdırılmasının daha ucuz və asan olduğunu anlamışdır. 1721-ci ilin yanvar ayında dərinliyi iki, eni isə 6 metrdən artıq olacaq Ropşinskaya kanalının çəkilməsinə başladılmışdır. Suötürücü borunun və kanalın inşaatçısı ilk rus hidravlik-mühəndisi V. Tuvolkov idi. Bataqlıq ərazidən keçən kanalın tikinti işlərini Narva, Vıborq, Pskov və Peterburq qarnizonlarının əsgərləri həyata keçirmişdir. Gündəlik işçi sayı bəzən iki min nəfəri ötürdü.
Eyni zamanda əsas kanal ilə birlikdə Tuvolkov mövcud İngilis gölməçəsindəki suyu istifadə edərək, nəhəng su anbarını yaratmağı qərara alır. 1721-ci ilin yayında o İngilis gölməçəsində dərin xəndək qazaraq Yuxarı bağ kanalını açmış və oradan axan su ilə Kvadrat gölməçəni doldurmuşdu. Əjdahalar kaskadı və Aşağı parkın şərq tərəfindəki ğtürücüləri su ilə təchiz etmək üçün Yuxarı terrasda Qırmızı hovuz qazılmışdı, Yuxarı bağın fəvvarələri və "Samson" üçün isə Babil hovuzundan (indi Çəmən parkındadı) taxta borularla üç xətt çəkilmişdi, lakin tez sıradan çıxan taxta borular 1755–1769-cu illərdə çuqun borularla əvəzlənmişdi
Fəvvarəli su ötürücülərinin mühüm inkişaf dövrü 1825–1854-cü illərə təsadüf edir — məhz bu zaman Ropşa yüksəkliyində uzunluğu 5 km-dən artıq olan yeni kanal salınmış, həmçinin 9 gölməçə su anbarı yaradılmışdır. Əsas rol burada 33 il "fəvvarə işlərinə" rəhbərlik edən mühəndis M. Pilsudskiyə məxsusdur. XIX əsrin ortalarından etibarən, fəvvarələrin su boru və kanal sistemi ümumilikdə heç bir dəyişikliyə uğramamışdır. Bütün kanalların uzunluğu 40 kilometr təşkil edir. 18 gölməçə su anbarının sahəsi təxminən 100 hektara bərabərdir, onların həcmi isə 1 milyon 300 min kubmetrdən artıqdır. Ropşa yüksəkliyindən gələn suyun tənzimlənməsi məqsədilə, kanal boyunca 22 şlüz inşa edilmişdir (onlardan altısı ikiqatdır). Böyük Vətən müharibəsi illərində fəvvarəli su ötürücülərinə çox ciddi zərər dəymişdi. Onun yenidən dirçəlişi bərpaçılarda çox ciddi səy, bacarıq, təcrübə və coşğu tələb edirdi. Su ötürücüsün əsas hissələrinin yenidən bərpası nəticəsində, hətta quraqlıq dövründə belə bütün kaskad və fəvvarələrin gündəlik fasiləsiz işləməsini təmin edir, lakin unikal abidə ehtiyatlı yanaşma və daimi bərpa tələb edir. Buna görə də bərpa işləri növbə ilə həyata keçirilir.
Fəvvarələrə gələn su yolu bir neçə əsas axını gidalandıran İjora təpəsindən aşağı axan çaydan və bir çox digər kiçik mənbələrdən başlayır. Nizino kəndinin yaxınlığında öz əsas su kütləsini Strelka çayına boşaldan Şinqar şlüzu yaradılmışdı. Həmin bu şlüzdan su Peterhof kanalı vasitəsilə öz yolunu davam edir və Samson hovuzunda başa çatır. Burada sistemin üç hissəyə şaxələnməsi baş verir. Gölməçə və axınları keçərək, Peterhof kanalı əvvəlcə İngilis hovuzuna, oradan isə Yuxarı bağ kanalına yönəlir. Samson hovuzunda Olqa su ötürücüsü vasitəsilə, o Yuxarı bağ və Aşağı park istiqamətinə axır. Rezervuar-gölməçələrdə toplanan su daha sonra yeraltı borularla Aşağı parkın daha 4 fəvvarə və kaskad qruplarında istifadə olunur.
İskəndəriyyəli
İskəndəriyyəli —
Merş
Merş --Lüksemburq krallığının kantonu. Eyni adlı əyalət daxilində yerləşir. Belə ki, bu kantona 11 kommun daxildir.
Başqırdıstan Dövlət Universiteti
Başqırdıstan Dövlət Universiteti — Rusiya Federasiyasının Başqırdıstan Respublikasının paytaxtı olan Ufa şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi; ölkəsinin ən aparıcı ali təhsil ocaqlarından biridir. Rektoru 2013-cü ildən Nikolay Morozkindir.
Tarixi
thumb|Ufa Müəllimlər İnstitutu 1909-cu ildə Ufa Müəllimlər İnstitutu adı ilə yaradılmışdır.
Tərkibindəki qurumlar
Universitetin bir sıra institut, fakültə və filialları var.
Fəaliyyəti
Hazırda Universitetdə bakalavr və magistr dərəcələri üzrə iki pilləli sistemə tədricən keçid uğurla həyata keçirilir ki, bu da məzunların yalnız Rusiya Federasiyasında deyil, xaricdə də işləməsinə imkan verəcəkdir.
Universitetin gənc alimləri beynəlxalq, federal və regional konfranslarda, simpoziumlarda və olimpiadalarda fəal iştirak edirlər.
Yataqxanası
thumb|center|700px|Fizika-Texniki İnstitutunun yataqxanası
Reytinqi
2016-cı ildə Rusiya klassik universitetlərinin sıralamasında 75-ci yeri tutmuşdur.
Xarici əlaqələri
Rusiya Klassik Universitetlər Assosiasiyasının təsisçilərindən biridir.
Tanınmış müəllimlər
Sidyakin Alexander Gennadievich dövlət hüququ kafedrasının baş müəllimi idi.
Mirzə Qara Məhərrəmov
Mirzə Qara Ağalar oğlu Məhərrəmov (1892-1942) — pedaqoq.
Həyatı
Mirzə Qara 1918-ci il mart qırğınlarında doğma kəndinə qayıtmış, tezliklə Qarabulaq (Füzuli) kənd məktəbinə müəllim düzəlmişdi. Sovet dönəmində APİ-nin filologiya falkültəsini qiyabi bitirmişdi. Qaryagin Pedoqoji texnikumunda dərs demişdi. Oradan onu Qarğabazar kənd məktəbinə müəllim göndərmişdilər. Bir müddət burda dərs deyəndəndən sonra Horadiz kənd məktəbinə dəyişilmişdi.
Mirzə Qara Məhərrəmov 1931-ci ildə Qaryagin (Füzuli) maarif şöbəsinə inspektor təyin edilmişdi. Burda o, rayon maarifinin yayılması, genişlənməsi ilə məşğul olmuşdu. Qız uşaqlarını məktəbə cəlb etmişdi. Oradan yenicə yaranan Qaryagin (Füzuli) Kənd Təsərrüfatı texnikumuna dərs hissə müdiri təyin edilmişdi.
Mirzə Qara Məhərrəmov 1942-ci ildə vəfat edib.
Osnağakücə
Osnağakücə — Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
Əhalisi 125 nəfərdir.
Toponimiyası
Oykonim talış dilindəki osnaqal, osnəğə (dəmirçi) və küçə (məhəllə, oba) sözlərindən düzəlib, “dəmirçilər məhəlləsi” mənasındadır.
Həmçinin bax
Nücü
Mistan
İnfrastrukturu
Osnağakücə kəndinə yüksək keyfiyyətlə qaz xətti çəkilmişdir.
4.1 şəhər motivləri (film, 2015)
4.1 şəhər motivləri kinoalmanaxı xaricdə təhsil alan beş gənc azərbaycanlı rejissorun lentə aldığı beş qısametrajlı filmdən ibarətdir. Film Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin dəstəyi ilə "Azərbaycanfilm" kinostudiyası və Adarifilms tərəfindən istehsal edilmişdir. Filmdə əsas rolları Gülzar Qurbanova, Cavanşir Hadıyev, Roman Şulqa, Əli Nəsib, Teymur Nadir, Eyvaz Əliyev, Namiq Ağayev, Arzu Əhmədov, Zemfira Sadıqova, Əlibəy Məmmədli, Əbdül Mahmudov, Dilarə Kazımova, Rövşən Vəliyev, Azər Aydəmir, Əbdül Mahmudov və Aqil M. Quliyev ifa edirlər.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2015-ci ilin Azərbaycan filmləri 2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Bulbophyllum bryoides
(Bulbophyllum bryoides) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum bryoides növü Vyetnam üçün endemik növdür.
Suxoy Su-17
Sukhoi Su-17 (NATO kod adı: Fitter) Sovet hücum təyyarəsi Su-7 qırıcı-bombardman təyyarəsinə əsasən yaradılıb və onun modern versiyası olaraq istehsal edilib. Uzun müddət Sovet, daha sonra Rusiya ordusunda xidmətdə olub və xeyli sayda Şərq bloku və Yaxın Şərq ölkələrinə ixrac edilib.
Texniki xüsusiyyətləri (Su-17M4)
2 × 30 mm NR-30 top Çoxsaylı təyyarə raketləri və bombalar
İskəndəriyyəli Afanasi
İskəndəriyyəli Afanasi və ya Böyük Afanasi — Kilsə atalarından biri, erkən dövr xristian din xadimi, İsgəndəriyyə yepiskopu.
Həyatı
O, 297-ci ildə İskəndəriyyədə dünyaya gəlmişdir. Ailəsi və gənclik illəri haqqında demək olar ki, məlumat yoxdur. Sadəcə bəzi mənbələrdə İskəndəriyyə yepiskopu Aleksandrın tələbəsi olduğu qeyd edilmişdir. 325-ci ildə Nikeya şəhərində keçirilmiş Kilsə Məclisində iştirak etmişdir.
Bu dövrlərdə rəsmi kilsə ilə arrian məzhəbinin nümayəndələri arasında gərgin mübarizə getdiyindən Nikeya Məclisinin qərarı ilə həmin məzhəbin yaradıcısı Arius bidətçi elan edilərək, sürgün olunmuşdu. Həmin ərəfədə Aleksandr vəfat etdiyindən İskəndəriyyə yepiskopluğu vəzifəsinə Afanasi yiyələnmişdir.
Yepiskop fəaliyyəti
Afanasinin yepiskopluğunun ilk dövrü nisbətən sakit məcrada keçmişdir. Lakin arrian məzhəbindən olan yepiskop Evsevinin imperator Konstantinə təsiri nəticəsində Arius sürgündən azad edilərək, kilsəyə bərpa olunmuş və öz görüşlərini yaymağa başlamışdı. Beləlilkə, onun ideyaları xeyli sayda tərəfdar qazanaraq, əsas düşüncəyə çevrilmişdi. Afanasi isə arrianlığı rədd edərək, bu məzhəbin İskəndəriyyədə yayılmasının tərəfdarlarının fikrinə məhəl qoymamışdı. Buna görə də 335-ci ildə Tir Kilsə Məclisi onu yepiskop Arseninin ölümündə ittiham etmişdir.
Mübarizəsi
Təqib olunmağı ilə barışmayan Afanasi Konstatinopola, imperator Konstantinin yanına şikayətə getmək qərarına gəlmişdir. Bununla o, imperatorun qarşısında öz əleyhdarları ilə üzbəüz disputlar aparmaq hüququ qazanmaq istəyirdi. Lakin orada Afanasiyə qarşı Konstantinopola gedən taxıl gəmilərinin hərəkətinə mane olmaq ittihamı irəli sürülərək, Trir şəhərinə sürgün edilmişdir.
Afanasi yalnız Konstantinin ölümündən sonra İskəndəriyyəyə qayıtmışdır. 345-ci ildə isə yenidən yepiskop olmasına baxmayaraq arrianlarla mübarizəsini davam etdirmişdir. 356-cı ildə Milanda baş tutan Kilsə Məclisində Afanasinin fəaliyyəti yenidən ittiham edilmişdi. Həmin dövrdə İsgəndəriyyədə ibadət zamanı bir qrup silahlı şəxs kilsəyə soxularaq, onu öldürməklə hədələmişdi. Nəticədə o, Yuxarı Misirə qaçaraq, orada sığınacaq tapmaq məcburiyyətində qalmışdı.
İmperator Konstansidən sonra taxta çıxan Yulian bütün dini cərəyanlara sərbəstlik verilməsi barədə Fərman imzalamışdı. Bundan istifadə edən Afanasi İskəndəriyyəyə qayıtmışdı. Lakin daha sonra hakimiyyətə gələn Valent də onu sürgünə yollasa da, qısa müddətdən sonra, azad edilib İskəndəriyyəyə qayıdaraq yepiskop vəzifəsinə yenidən yiyələnmişdir. O bu vəzifəni ömrünün sonunadək, yəni, 373-cü ilədək icra etmişdir.
Yaradıcılığı
Afanasinin elmi irsinin böyük əksəriyyəti arrianlarla mübarizəyə həsr edilmişdir. Onun ilk yazdığı kitablar "Bütpərəstlik əleyhinə" və "Kəlamın gerçəkləşməsi" adlanır. Bu apologetik (xristian təlimini müdafiə edən) kitablarda Tanrının vəhdəti, onun dünyanın xilası üçün vacibliyi kimi məsələlərə toxunulmuş, Məsihin ilahi mahiyyəti haqqında bir sıra açıqlamalar verilmişdir. Afanasi "Arrianların tarixi", mühacirət həyatına və imperator Konstantinin məhkəməsinə dair yazılmış "Müdafiə sözü", "Müqəddəs Antoninin həyatı" və bir sıra digər kitabların da müəllifidir.
Onun fikrincə İlahi Təbiətlə İlahi İradə bir-birindən fərqlidir. Təbiətə görə Tanrı Atadır, o, Oğulu yaradır və Müqəddəs Ruh göndərir. Lakin dünyanın yaranması Tanrının təbiətinə görə olmasa da, iradəsinə əsasən baş verir. Beləliklə, Xaliqlə məxluq fərqli təbiətlərə malikdir. Onun fikrincə, şər və ölüm Tanrı istəyinə görə yox, ilkin günahın nəticəsi olaraq meydana çıxmışdır. Günahlardan xilasın nəticəsində dünya ölümdən qurtulacaq. Afanasinin ilahiyyatla bağlı əsərlərində dünyanın xilası məsələsi əhəmiyyətli problem kimi qoyulur. Onun fikrincə, məxluqlar aləmi canlı və Tanrının gözündə qiymətlidir. Ölüm isə elə güclü düşməndir ki, onun üzərində yalnız insan cildindəki Tanrının ölümü ilə (İsa Məsih nəzərdə tutulur) qələbə çalmaq mümkündür. Afanasinin yaradıcılığının mühüm sahəsi İsa Məsih haqqında araşdırmalardır. O, İsanın insan cildinə düşmüş kəlam olduğunu bildirmiş, onu yalnız ilahi şəxsiyyət və insani təbiət kimi qəbul etmişdir. İlahiyyatçı Üç üqnum inancını da araşdırmış və bu məsələ ətrafında fəlsəfi mülahizələr yürütməyin düzgün olmadığını bildirmişdir: "Tanrı kəlamının bizim kəlam kimi olmaması şübhə altına alınmamalıdır, çünki Tanrı bizim kimi deyil. Kəlamın Tanrıdan necə gəldiyi, Onun hansı şəkildə yaratdığı və mərəmətinin necəliyi məsələləri haqqında fikir yürütmək də bu qəbildəndir. Bu Tanrının necə Ata olduğu haqqında verilən suallar kimi mənasızdır".
Afanasi xristian dünyasının mühüm ilahiyyatçısı olmaqla yanaşı, kilsənin (xüsusilə pravoslavlığın) müqəddəs saydığı şəxsiyyətlərdəndir.
Jurinea kilaea
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Tehran bazarı
Tehran bazarı ( - baзār-e tеhrān), Böyük bazar (‎ - bāzār-е bоzоrq) — Tehranın ən böyük bazarı, dünyada ən böyük qapalı bazarlardan biri. Eyni adlı rayonda 12-ci şəhər dairəsində, 3 km² ərazidə yerləşir. Onun keçidlərinin ümumi uzunluğu 10 km-dən çoxdur. Mahiyyətinə görə bazar Tehranın tarixi mərkəzidir. Tehranda yeni mağazaların və ticarət mərkəzlərinin yaranmasına baxmayaraq, bazar yenə də özünə şəhər əhalisini və ziyarətçiləri cəlb edir.
Endrü Stetson
Kariyerası
Endrü Stetson 23 yaşında model olmamışdan əvvəl dülgərlik ilə məşğul olub. Onu NAM agentinin əməkdaşı Noruani Anderson bu sahəyə yönləndirib.
19 mart 2011-ci ildə Endrü və sevgilisi Stin Danimarkada evləndilər.
Xarici Keçidlər
Models.com saytında
Eydur Qudyonsen
Eydur Smari Qudyonsen — İslandiyalı futbolçu. İngiltərənin Stok Siti klubunun şərəfini qoruyur.
2006-ci ildə 12 milyon avroya İngiltərənin Çelsi klubundan Barselonaya transfer olunub. Barselonada birinci oyununa 28 avqust 2006-cı ildə çıxıb. Bu klubun heyətində 65 oyun keçirib və 15 qol vurub.
2009-cu ildə Fransanın Monako klubuna transfer olunub. 2010-cu ildə Tottenhemə kirayə verilib. 31 avqust 2010 tarixində İngiltərənin Stok Siti klubuna transfer olunub.
İslandiyanın futbol yığma komandasına ilk dəfə 1996-cı ildə çağırılıb. Milli komandada indiyə kimi 49 oyuna çıxıb və 20 qol vurub.
Atom gəmisi
thumb|right|250px Atom gəmisi - nüvə-güc qurğusu ilə işləyən gəmilərin ümumi adı. Müxtəlif təyinatlı mülki və hərbi Atom gəmiləri (buzqıran gəmi, tanker, sualtı gəmi, aviasiya gəmisi və s.) olur. Güc qurğuları üzvi yanacaqla işləyən gəmilər ilə müqayisədə atom gəmiləri əlahiddə üzmə və yüksək gediş sürətini uzun müddət saxlama qabiliyyətinə malikdir. İlk dəfə 1950-ci ildə sualtı gəmini nüvə energetika qurğusu ilə təchiz etməklə yüksək taktiki-texniki göstəricilərə (suyun altında 80 km/saat sürətlə hərəkət, 1000 m-ədək dalma dərinliyi, suyun, o cümlədən buzun altında limanlara çıxmadan uzaq ölkələrə üzmə qabiliyyəti) nail olundu.
Güc qurğusuna istilik ney tronları, yaxud cəld neytronlarla işləyən nüvə reaktoru, reaktorda hasil olunan istiliyi mexaniki və ya elektrik enerjisinə çevirən buxar, yaxud qaz turbinli enerji qurğusu daxildir. Avar vintləri turbinlə, yaxud da elektrik mühərriki ilə hərəkətə gətirilir.
Atom gəmisinin nüvə-energetika qurğusu adi atom-elektrik stansiyası kimi bir, iki və üç konturlu istilik sxemi ilə işləyə bilər. İstilikdaşıyıcı və işlək cism kimi su, su buxarı, qaz, maye metallar və üzvi maddələr tətbiq edilir.
Nüvə-güc qurğusu ilə buzqıran gəmilər, yük, yük-sərnişin gəmiləri, konteyner daşıyan gəmilər, sualtı gəmilər, yedək və elmi tədqiqat gəmiləri təchiz olunur.
I Qazi Gəray
Həyatı
Ancaq o illərdə vassalı olduğu Osmanlı sultanı Sultan Süleyman bu səltənəti tanımadı. Belə ki, İstanbul da girov saxlanılan əmiləri də ona qarşı intriqalar aparırdı. Təcrübəsiz bir gənc olan Qazi Gəray idarəni ələ ala bilmədi və bölgədə daxili çəkişmələr başladı. Digər tərəfdən sui-qəsdi təşkil edən Şirin qəbiləsindən Mamay xan, bu iki qardaşın intiqam alacağından qorxaraq İstanbul a gəldi. Məngli Gəray ın girov tutulan oğlu Səadət Gəray ı Krım taxtı uğrunda mübarizəyə razı saldı. Osmanlı sultanı nın da razılığını alan Səadət Gəray 1524-cü ilin may ında Krım xanı elan edildi.
Müxtəlif hədiyyələrlə mükafatlandırılan Səadət Gəray hərbi qüvvəylə Krıma göndərildi. Əmisinə qarşı mübarizə aparan Qazi Gəray, Mamay xanın da vasitəçiliyi ilə bir müddət sonra yeni xana tabe oldu. Təmin edilən sülhlə Qazi Gəray yeni Krım xanının kalqayı elan edildi. Qardaşı Baba Gərayla birlikdə Bağçasaray a gələn Qazi Gəray burada xanın hüzurunda qətlə yetirildi. Qardaşları Baba Gəray və Çoban Gəray isə həbs edildi və 3 ay sonra edam olundu. Hacı Gəray ın nəvəsi və Özteymur Gərayın oğlu Özbək Gəray (ö. 1525) kalqay elan edildi.
Ağzamankəndi (Nəmin)
Ağzamankəndi — İranın Ərdəbil ostanının Nəmin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Gökhan Gönül
Gökhan Gönül — Türkiyəli futbolçu. "Fənərbaxça" klubunun və Türkiyə milli futbol komandasının heyətində çıxış edir.
Ağzamankəndi (Nəmin)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 96 nəfər yaşayır (23 ailə).
Gökhan Gönül
Həyatı
7 yanvar 1985-ci ildə Barfada dünyaya gəlib. 6 yaşında olanda ailəsi Bursaya köçür. Məhəllədə top oynayarkən dostları onu Bursa Yolspora apardı və qısa boyu olmasına baxmayaraq qapıçı oldu. Bir gün məşqçi onu sınamaq üçün hücumçu mövqeyində oynatdı. Məşqçi Gökhanın uğurlu performansını gördükdən sonra ona " Artıq qapıçı deyilsən " dedi. İlk illərdə bütün mövqelərdə oynayırdı. Gökhan Gönül ancaq boş vaxtlarında futbol oynayırdı, ancaq məşqçisi Mehmed Kirazoğlu onun uğurlu performansını hiss edib çox çalışdırmağa başladı. Artıq normal məşqlərdən əlavə olaraq axşamlar da məşq edirdi. Hələ 13 yaşında olmasına baxmayaraq 14–16 yaş komandasında oynayırdı. 14–16 yaş komandada dayaq yarım müdafiə mövqeyində, Əsas komanda da isə hücumçu və ya yarım müdafiə mövqeyində oynayırdı. O illərdəki komandası Play-Off-da Bursasporla 3–3 bərabərə qalmışdı. Bu Bursasporla ilk bərabərlik idi və Gökhan həmin oyunda 3 qol atmışdı. Həsən Bora Gökhan Gönülü bəyənib Bursaspora dəvət etdi ancaq dostlarının səyi nəticəsində Gökhan bunu qəbul etmədi. Həmin oyundan sonra Fatih Terim də Gökhanı istəmişdi amma 2002-ci ildə Gökhan Gənçlərbirliyinə transfer oldu.
Ağzamankəndi (Nəmin)
Coğrafi yerləşməsi
Mərkəzi şəhristanının Nəmin bölgəsində Ərdəbil şəhərindən 15 km şimalda, Ərdəbil-Meşkinşəhr avtomobil yolunun 6 kilometrliyindədir.
Gökhan Gönül
Gənclərbirliyi
2002–2003 -Gönül 2002-ci ildə 3 illik müqavilə imzaladı. İlk mövsümündə PAF komandaya yollanan Gönül bu komanda 20 matça çıxdı.
2004–2005 mövsümündə komandaya geri dönən Gönül, təkrar Hacəttəpə komandasına kirayəyə verildi. 21 oyuna çıxıb 4 qol vurdu.
2006–2007 mövsümünün əvvəlində Oftaş ilə üst-üstə çempionluqlar yaşayan Gönül, Super Liqada oynayan Gənclərbirliyi heyətinə daxil edildi. 2006-cı ildə Gənclərbirliyi Oftaş'da oynayarkən Qalatasaray, Gökhanı 19 yaşında ikən istəmiş, lakin İlhan Cavcav'ın Gökhan üçün 2.5 milyon avro istəməsi transferi gerçəkləşdirməmişdir və Gökhan bir il daha Gənclərbirliyi Oftaş'ta forma geymişdir. Komandası 28 liqa oyununa çıxan Gönül, 4 qol vurarkən 2 də kubok matçına çıxdı.
Fənərbaxça
2007–08 mövsümü əvvəlində 3.000.000 Euro məbləğinə 6 illiyinə Fənərbaxçaya transfer oldu. Mövsümün ilk matçında Dəniz Barış sağ cinah müdafiəçisi mövqeyində oynasa da ikinci matçda Ziko tərəfindən sağ cinah müdafiəçisi oynadılan Gökhan Gönül oldu və ilk liqa matçına Qaziantepspora qarşı çıxdı. 2 Oktyabr 2007 günü isə Gönül ilk UEFA Çempionlar Liqası matçına CSKA Moskva qarşısında çıxdı. Mövsümün əvvəllərində oynaya bilməyən Gökhan Gönül məşqçi Arthur Ziko tərəfindən sürpriz bir qərarla FənərbaxçanınUEFA Çempionlar Liqasında oynayacağı PSV Eyndhoven matçında ilk 11-likdə çıxmışdır. Mövsüm boyunca liqada 24 matç 5 asist, UEFA Çempionlar Liqasında 8 matç və Türkiyə Kubokunda 4 matça çıxdı və 1 qol vurub 1 asist etdi. GOAL jurnalının 2008-ci ilin üçün etdiyi ən yaxşı 15 cinah müdafiəçisi oyunçusu sıralamasında özünə 14. sırada yer tapmışdır.Fənərbaxçadakı ilk qolunu 2007–2008 Türkiyə Kuboku dörddəbir final mübarizəsində Qalatasaraya qarşı atmışdır.
2008–2009 mövsümü əvvəli isə komandanın başına Luis Aragonés gətirildi. Roberto Karlos ilə komandanın cinah müdafiəsində oynayan ikitərəfli hücumları diqqət çəkdi. Gönül o mövsüm 29 matça çıxıb 2 məhsuldar ötürmə edərkən Kubokda 7 UEFA Çempionlar Liqasında isə 10 matça çıxdı və 2 məhsuldar ötürmə etdi.
2009–2010 mövsümü əvvəlində Super Kubok matçında yenə Beşiktaş ilə qarşılaşdı və Gökhanın 90 dəqiqə oyunda qaldığı matçı komandası 2–0 qazandı və Gökhan da Fənərbaxça ilə ilk kubokunu qazanmış oldu. O mövsüm Kristof Daum rəhbərliyində ilk matçına Dənizlispor qarşısında çıxan Gönül ilk asistini də bu matç etdi. Fənərbaxça forması ilə ilk liqa qolunu də liqanın 3. həftəsində Diyarbəkirspora atdı. Gönül o mövsüm 30 matç 3 qol 3 asist kimi bir liqa performansı göstərərkən Türkiyə Kubokunda 5 matç 1 məhsuldar ötürmə, UEFA Avropa Liqasında isə 9 matç 2 məhsuldar ötürmə etdi.
2010–2011 mövsümündə isə Gökhan Gönül, liqanın ilk həftəsində Antalyaspor matçında ilk qolunu atdı. Liqada 30 matça çıxan Gönül, 3 qol və 8 məhsuldar ötürmə etdi. Avropa kuboklarında 3 və Türkiyə Kubokunda da 2 matça çıxdı. Fənərbaxça Aykut Kocaman rəhbərliyində isə liqa çempionu oldu və Gönülün ilk Türkiyə Super Liqası çempionluğunu reallaşdı. thumbnail|right
2011–2012 mövsümündə isə 31 matçda 1 qol atan 5 məhsuldar ötürmə edən Gökhan Türkiyə Kubokunda isə 2 matça çıxıb. Həmin il komandası uzun müddətin ardından Türkiyə Kubokunu muzeyinə aparmışdır. thumbnail|left
2012–13 mövsümündə 7-ci həftədə 3–0 qazanılan Beşiktaş derbisinde 2 qol vuraraq matçın ulduzu olmuşdur. Əlavə olaraq bu matçla birlikdə Gökhan, liqa karyerasında ilk dəfə bir matçda 2 qol birdən atmışdır. Gökhan 17 Fevral axşamı səfərdə oynanılan və komandasının 3–0 qazandığı Trabzonspor matçında Fənərbaxçaın 3-cü qolunu qeyd etmişdir. Gökhan 12 Mayda oynanılan Qalatasaray derbisinde, komanda yoldaşı Pierre Weboya məhsuldar ötürmə edərək, komandasının matçı qazanmasına kömək etmişdir. Mövsümü 27 liqa matçı 3 qol 5 məhsuldar ötürmə, 17 Avropa matçı 4 məhsuldar ötürmə və 4 kubok matçı 1 qol 1 məhsuldar ötürmə ilə tamamlamışdır. Türkiyə Kubokunu muzeyinə aparan Fənərbaxça, UEFA Avropa Liqasıda isə yarı finala çıxmışdır.
2013–14 mövsümündə Gökhan Gönül Fənərbaxça ilə çıxdığı 31 matçda 3 məhsuldar ötürmə ilə yadda qalmışdır. Mövsümün sonunda isə 2-ci dəfə Türkiyə Super Liqası çempionu olmuşdur.
Milli komanda karyerası
Milli Komanda ilə ilk matçına 17 Noyabr 2007-ci ildə Norveçə qarşı çıxmış və ilk matçında bir də məhsuldar ötürmə etmişdir. Oyun sonrasında hislərini "Yalnız kiçik bir həyəcanım vardı. Amma topa toxunduqdan sonra həyəcanım keçdi. Özümə güvənim vardı." deyərək ifadə etmişdir.
Gönülü Avropa Çempionatı 2008-in əvvəli zədələnib turniri qaçırması isə özü və həm də Türkiyə üçün böyük bir uğursuzluq oldu. Gökhan, 2007–08 mövsümü sonlarında Fənərbaxçanın oynadığı matçlarda sahəyə şikəst olaraq çıxdığı üçün ağrıları artmış və müalicəsi Avropa Çempionatı 2008-ə çatdırılmayaraq Milli Komanda heyətindən çıxarılmışdır.
Gökhan Gönül Türkiyə Milli Komandası forması altında ilk qolunu 29 Mart 2011 tarixində Türkiyənin Avropa mərhələsinin Avstriyanı 2–0 məğlub etdiyi matçda atmışdır.
Klub statistikaları
Son tarix: 23 Dekabr 2013
Avropada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatı
Avropada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatı, ATƏT (ing. Organization for Security and Co-operation in Europe, OSCE) —dünyanın ən böyük təhlükəsizlik yönümlü hökumətlərarası təşkilatı.
Tarixi
30 iyul — 1 avqust 1975-ci il tarixində yenidən Helsinkidə keçirilmiş müşavirədə Avropanın 33 dövlətinin, həmçinin ABŞ və Kanadanın dövlət və hökumət rəhbərləri Avropada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Müşavirəsinin Yekun aktını (Helsinki müqaviləsi) imzalamışlar. Təşkilat 1995-ci il yanvarın 1-dək Avropada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Müşavirəsi (ATƏM) adlanmışdır (ing. Conference for Security and Cooperation in Europe — CSCE). Hazırda 56 üzv və 11 tərəfdaş dövlətlə dünyanın ən böyük regional təşkilatıdır.
ATƏT "soyuq müharibə"nin qurtarmasından sonra ümumavropa təhlükəsizlik sistemini formalaşdıran, yeni Avropanın siyasi və iqtisadi həyatının sivil birgəyaşayış qaydalarını müəyyən edən, dövlətlərarası münasibətləri rəqiblik və münaqişə relsindən əməkdaşlıq və qarşılıqlı mənafe istiqamətlərinə yönəldən bir təşkilat funksiyasını icra edir.
ATƏT 1975-ci ildə yaradılandan bəri təşkilatın yüksək səviyyədə 6 sammiti keçirilib. Təşkilatın son zirvə görüşüləri 1999-cu ildə İstanbulda, 2010-cu ilin dekabrın 1–2-də Astanada keçirilib. Astana sammitində təşkilata üzv olan 56 ölkənin, habelə qurumun tərəfdaşı olan 12 ölkənin dövlət və hökumət başçıları, o cümlədən 68 beynəlxalq təşkilatın rəhbərləri iştirak etmişdilər.
Azərbaycan 1992-ci ildən ATƏT-in üzvüdür. Həmin il martın 24-də Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə, danışıqlar vasitəsi ilə həlli üçün ATƏT-in Minsk qrupu yaradılmışdır.
İstiqlaliyyət küçəsi (İstanbul)
İstiqlaliyyət Küçəsi, (Osmanlıca: (1927'dən əvvəl) Cadde-i Kebir, Böyük Küçə, Fransızca:  Grande Rue de Péra) — İstanbulun ən qədim səmtlərindən biri olan Beyoğlu'nda Tünel ilə Taksim Meydanı arasında uzanan və 19-cu əsrin sonlarından bəri Türkiyə'nin ən məşhur küçələrindən biri olma səviyyəsini qoruyan küçədir. 1.400 metr uzunluğundakı küçəsinin orta nöqtəsi Qalatasaray Lisesi'nin yanından keçən Yeniçarşı Küçəsinin'nin küçəni kəstiyi ve 50-ci il heykəlinin yerləşdiyi yer qəbul edilir. Paralelinde uzanan Tarlabaşı Bulvarıyla bərabər Beyoğlu bölgəsinin ana hissəsində yerləşir. Ortalama olaraq 74 metr yüksəklikdə yerləşən İstiqlaliyyət Küçəsi idari olaraq 9 ayrı məhəllədən ibarətdir.
Küçənin xüsusiyyətləri
İstiqlal küçəsi və ətrafı keçmişdən gələn müsbət və mənfi xüsusiyyətlərini qoruyub saxlamaqla yanaşı, istisnasız olaraq Türkiyənin ən kosmopolit bölgəsi olma xüsusiyyətini də özündə daşıyır. İstanbula gələn xarici və yerli ziyarətçilərin əvəzedilməz məkanı olan İstiqlal küçəsi səhərə yaxın bir neçə saat istisna olmaqla, demək olar ki, bütün günün insanlarla dolu olur. Dünyaca məşhur brendlərdən tutmuş ucuz paltar satan keçidlərə qədər bu gün alış-veriş baxımından küçə geyim mağazası kompleksinə bənzəyir. Geyim, alt paltarı, aksesuar, bijuteriya, ayaqqabı-çanta mağazaları küçədəki alış-veriş sahələrinin təxminən yarısını təşkil edir. Qalanları, demək olar ki, banklar və hər damaq dadına və büdcəyə uyğun yemək (fast food) köşklərindən tutmuş qlobal restoran şəbəkələrinə, balıq restoranları, muhallebi, desert və şirniyyat dükanları kimi ənənəvi ləzzətlərə qədər restoranlardan ibarətdir. Gecə gəzintiləri üçün meyxanalardan tutmuş xalq mahnıları evlərinə, ailəvi məkanlarından rok barlara, striptiz klublarından gey barlara qədər geniş çeşidli məkanlara sahibdir. Küçədə teatr, kino, kitab mağazaları və sənət qalereyaları kimi bir çox mədəniyyət mərkəzləri də var.
Eyni zamanda illərlə bu cəmiyyətdə öz hüquqlarını müdafiə etmək, səsini ucaltmaq, gözə dəymək istəyən bir çox insan bu küçədə toplaşıb, hüquqlarını müdafiə ediblər. 15 may 2011-ci il tarixində Türkiyədə on minlərlə insan 22 avqust 2011-ci ildə qüvvəyə minəcək qanuna etiraz etmək üçün bu küçəyə toplaşdı.
IMEI
thumb|Telefonun ekranında əks olunmuş IMEI kodun nümunəsi IMEI ( — )) — hər bir istehsal olunan aparat üçün istifadə olunan unikal kod. Adətən kod, onluq say sistemindən olan 15 rəqəmdən ibarətdir. GSM, WCDMA və IDEN şəbəkələrini dəstəkləyən mobil telefonlarda, həmçinin bəzi peyk telefonlarında tətbiq edilir.
Ümumi məlumatlar
IMEI kod, zavodda, istehsal zamanı telefona mənimsənilir. Bu kod, qurğunun identifikasiyasına (eyniləşdirilməsinə) xidmət edir və aparatın daxilində (proqram təminatında) saxlanılır. Bir qayda olaraq, IMEI kod dörd yerdə göstərilir:
IMEI kod aparatın seriya nömrəsi rolunu oynayır və şəbəkəyə avtorizasiya (daxil olma) zamanı efirə ötürülür. Həmçinin IMEI kod, aparatlar üçün izləmə və mobil rabitə əlaqəsi səviyyəsində oğurluq telefonların mühasirə edilməsi üçün istifadə olunur. Belə ki, zərərçəkmiş istifadə etdiyi operator vasitəsilə avadanlığı bloklaya bilər. IMEI kod GSM-in dayaq şəbəkəsi olan EIR-də saxlanılır.
CDMA-da və başqa şəbəkələrdə istifadə edilən ESN və MEID-dən fərqli olaraq IMEI yalnız qurğunun eyniləşdirməsi üçün istifadə olunur və abunəçi ilə daimi əlaqəyə malik deyil. Bunun yerinə SIM-kartda saxlanılan IMSI nömrəsi istifadə olunur ki, bu nömrəni praktik olaraq istənilən başqa aparata yerləşdirmək olar. Ancaq bir telefonda yalnız müəyyən bir SIM-kartdan istifadə etməyə icazə verən xüsusi sistemlər də mövcuddur.
IMEI-də model və telefonun mənşəyi birinci 8 rəqəmdə təsvir edilir (TAC). Bundan sonrakı 2 rəqəm avadanlığın hansı ölkədə istehsal olunduğu göstərir. Qalan nömrələr nəzarət seriya nömrələridir. İki SIM-kart dəstəkləyən telefonlara iki IMEI nömrəsi mənimsənilir. .
Dünyanın əksər ölkələrində mobil avadanlıqların tanınması üçün istifadə olunan IMEI kodların resursu yaradılıb. Belə ki, alıcı bu serverə daxil olmaqla cihazın təhlükəsiz olduğunu yoxlaya bilər. Rusiya, Latviya, Böyük Britaniyada IMEI kodun dəyişdirilməsi qanunla cinayət hesab olunur.
Xarici keçidlər
Mobil Cihazların Qeydiyyat Sistemi
Olimpiya idman növləri
Müasir olimpiya oyunlarına idmanın 28 yay və 7 qış növü aiddir.
Zabux
Zabux — Azərbaycan Respublikasının Laçın rayonu Zabux kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
18 may 1992-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilmişdir. 30 illik işğaldan sonra 26 avqust 2022-ci il tarixində Azərbaycan Respublikasının nəzarətinə keçmişdir.
Tarixi
Zabux kəndİ Zabux çayının sahilində, Qarabağ yaylasındadır. Keçmiş adı Xut Zabux olmuşdur. Əvəllər bu ərazidə Sus Zabux adlı başqa kənd də var idi. Tədqiqatgilara görə, oykonim kürd dillərindəki zaboq (dongo) sözündəndir. XIX əsrdə Şuşa-Gorus yolunun döngəsində poçt dayanacağı olmuş və mövqeyinə görə Zabox (Zabux) adlanmışdır. Sonralar yaxınlığındakı Baharlı və ona birləşən şadmanlı kəndləri də həmin adla adlanmışdır.
İşğal dövrü
Kənddə işğal dövründə başçısı Zeylan Öcalan olan "Kürd konqresi" terrorçu qrupu yerləşdirilmişdir.
Mədəniyyəti
1992-ci il işğalından sonra bu kəndi talan edən ermənilər bu xaraba heç bir insanın yaşamadığı bir kənddə 2003-cü ildə ABŞ dövlətinin pul yardımı hesabına bir erməni kilsəsi tikdilər.
Əhalisi
Bütün tarixi dövrlərdə, Zabux kəndinin etnik tərkibi tamamilə azərbaycanlılardan ibarət olmuşdur. Əhalinin əsas məşğuliyyəti bostançılıq, bağçılıq və heyvandarlıq idi. Əhalinin yaşayış evləri qara damlardan və sonralar müasirləşən evlərdən ibarət idi. Kənddə yerli Zabuxlularla yanaşı qonşu Fətəlipəyədən, Fətəlipəyə Qışlağından (Bağırbəylilər ), Sus Xallanlısından və Sümüklüdən köçüb gəlmiş insanlar da məskunlaşmışdı.
2006-cı ilin statstikasına görə kəndin əhali sayı 570 nəfər olmuşdur.
İqtisadiyyatı
Əsas təsərrüfatı heyvandarlıq idi. Zabux kəndində su altında xeyli bağlar vardı. Zabux körpüsünün altından dəhnə vurub həm məhlələri, həm də bağları suvarırdılar. Bağlarda tut, alma, üzüm, heyva, gilas, gilənar, gavalı, ərik, göyəm yetişdirirdilər. Tutdan xanımlar bəhməz və irçal bişirərdilər. Kişilər isə tutu çəlləkdə qıcqırdıb araq çəkirdilər. Tut ağacları çox olduğu üçün bu kənddə baramaçılıqla da məşğul olurdular. Bundan başqa tütün də əkilirdi. Hər üç kəndin (Zabux, Sus, Qızılca) əra¬zisində tütün emal etmək (qurutmaq üçün) tikililər varıdı. Kənddə hər kəsin bostan yeri vardı. Bostan ya həyətdə, ya da evdən aralı su tutan bir yerdə olurdu. Kələm, xiyar, pomidor, kartop, boranı, göyərti əkirdilər. Zabuxda həyətlərdə gözəl qızılgüllər becərirdilər. Mal, qoyun, keçi, camış saxlayardılar. Kənd çay sahilində olduğundan həyətlərdə çoxlu ördək qaz saxlayırdılar. Zabuxun əkin yerlərində bol buğda, arpa əkilirdi. Zabuxlular da çay balığı ovçuluğuna yaxşı bələd idilər. Zabuxda yaxşı divar ustaları və iri daşlardan başdaşı yonmaq peşəsinə yiyələnmiş ustalar vardı.
Xaba ehramı
Xaba ehramı, Pilləli ehram (ərəb. الهرم المدور‎‎ - il-haram il-midawwar və ya "dairəvi ehram", bəzən onu "qatlı ehram" da adlandırılar) - Sakkara şəhərinin bir neçə mil aralıqda Qize istiqamətində yerləşir. Günümüzə demək olar ki, tam dağılmış şəkildə gəlib çatmışdır.
Ehram haqqında ilk məlumatlara 1839 ildə malik olmuşdur. Eyni zamanda ehram Karl Rixard Lepsiusun ehramlar siyahısında XIV nömrədə öz əksini tapmışdır.
Jurinea kirghisorum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Samsar silsiləsi
Samsar silsiləsi — Gürcüstanda dağ silsiləsi.
Əmək bölgüsü
Əmək bölgüsü — müxtəlif əmək fəaliyyətinin həyata keçirilməsində və ictimai formada differensasiyasında müxtəlif əmək fəaliyyətinin tarixən dəyişməsi, oturuşmuşması və tanınması.
Gülüstan ticarət mərkəzi (Aşqabad)
thumbnail Gülüstan Dövlət ticarət mərkəzi yaxud Rus bazarı ("Gülistan" söwda merkezi — Rus bazary) — Aşqabadın mərkəzi şəhər bazarı, şəhərin ən böyük bazarlarından biri. Şəhərin mərkəzində yerləşir. Yeni dükanların və ticarət mərkəzlərinin yaranmasına baxmayaraq, bazar şəhər əhalisi və ziyarətçiləri yenə cəlb edir.
Buraq
Buraq — Məhəmməd peyğəmbəri Meraca aparan məxluq.