cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Günay Məmmədzadə
2022
26–30 dekabr tarixləri arasında Qazaxıstanın Almatı şəhərində şahmatın rapid və blits növləri üzrə keçirilmiş şəxsi dünya çempionatında iştirak etmişdir. Rapid üzrə yarışda 11 oyundan 6 xal yarım yığaraq 98 şahmatçı arasında otuz ikinci, blits üzrə yarışda isə 17 oyundan 11 xal yığaraq 99 şahmatçı arasında onuncu olmuşdur.
2023
6–8 yanvar tarixləri arasında şahmatın rapid növü üzrə onlayn şəkildə keçirilmiş "The Belt and Road 2023 to World Chess Woman’s Summit" turnirində 11 oyundan 8,5 xal toplayaraq qızıl medala sahib çıxıb.
18–29 mart tarixləri arasında Monteneqronun Petrovaç şəhərində keçirilmiş qadınların şəxsi Avropa çempionatında mümkün 11 xaldan 6 xal toplayaraq, 136 şahmatçı arasında qırx altıncı olub.
Aprel ayında Beynəlxalq Şahmat Federasiyası tərəfindən dünya yığmasına dəvət olunub. O, Aprelin 17-dən 19-dək Qazaxıstanın paytaxtı Astanada şahmatın blitz növü üzrə Qazaxıstan komandası ilə dünya yığması arasında baş tutmuş yoldaşlıq görüşünün iştirakçısı olub. Günay, keçirdiyi səkkiz görüşün beşində xalları yarı bölüb, üç görüşdə isə məğlub olub.
8–14 may tarixləri arasında Berlində şahmatın armageddon növü üzrə keçirilmiş "Armageddon Women’s Chess Week" turnirində ardıcıl olaraq Elizabet Pets və Alina Kaşlinskayanı məğlub etsə də, Bibisara Assaubayeva və Hampi Koneruya məğlub olaraq finala vəsiqə qazana bilməyib.
Mayın 15-dən 28-dək Nikosiyadə baş tutmuş 2022–23 qadınlar arasında FİDE Qran Prisinin sonuncu mərhələsində mümkün 11 xaldan 5.5 xal toplayaraq 12 şahmatçı arasında altıncı olub.
3–12 iyun tarixləri arasında ABŞ-ın Sent-Luis şəhərində keçirilmiş "The Cairns Cup" turnirində mümkün 8 xaldan 3 xal toplayaraq, 9 şahmatçı arasında səkkizinci olub.
İyunun 19-da Krakovda baş tutmuş üçüncü Avropa Oyunlarına dəstək məqsədilə cütlüklərin blitz üzrə keçirilmiş şahmat yarışında Şəhriyar Məmmədyarov ilə birlikdə Azərbaycanı təmsil edib. Dairəvi sistemlə keçirilmiş yarışın yekununda Günay Məmmədzadə gümüş, Şəhriyar Məmmədyarov isə bürünc medal qazanıb. Yekun sıralamada Azərbaycan yığması turnir cədvəlində üçüncü yeri tutduğundan, onlar daha bir mükafata — bürünc medala layiq görülüblər.
Yığma komandanın heyətində
320px|thumbnail|right|Günay Məmmədzadə (sağdan yeddinci) [[42-ci Şahmat Olimpiadası|2016 Şahmat Olimpiadasında xatirə şəkli çəkdirir.]]
2016-cı ilin iyul ayında Azərbaycanın gənclərdən ibarət şahmat üzrə yığma komandasının heyətində Slovakiyanın Poprad şəhərində keçirilmiş 15-ci Dünya Gənclər U16 Şahmat Olimpiadasında iştirak edib.
2016-cı ilin sentyabrında Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində keçirilmiş 42-ci Ümumdünya Şahmat Olimpiadasında Azərbaycanın qadınlardan ibarət əsas (birinci) komandasının heyətində Azərbaycanın qadınlardan ibarət yığma komandasında debüt edib.
2017-ci ilin iyun ayında Azərbaycanın qadınlardan ibarət yığma komandasının heyətində Rusiyanın Xantı-Mansi şəhərində keçirilmiş dünya komanda çempionatında iştirak edib. Eyni ilin oktyabr-noyabr aylarında Yunanıstanın Krit adasında keçirilmiş Avropa komanda çempionatında yenidən yığmanın şərəfini qoruyub.
2018-ci ilin 23 sentyabr-6 oktyabr tarixləri arasında Gürcüstanın Batumi şəhərində keçirilmiş 43-cü Ümumdünya Şahmat Olimpiadasında Azərbaycanın qadınlardan ibarət yığma komandasının heyətində birinci lövhədə mübarizə aparıb.
2019-cu ilin 24 oktyabr-2 noyabr tarixləri arasında Gürcüstanın Batumi şəhərində təşkil olunmuş Avropa komanda çempionatında Azərbaycan yığmasının heyətində bürünc medal qazanıb. Komandasının heyətində birinci lövhədə mübarizə aparan Günay, şəxsi göstəricidə də bürünc medala sahib olub.
2022-ci ilin 28 iyul-9 avqust tarixləri arasında Hindistanın Çennai şəhərində keçirilmiş 44-cü Ümumdünya Şahmat Olimpiadasında Azərbaycanın qadınlardan ibarət yığma komandasının heyətində birinci lövhədə mübarizə aparıb.
Yığma komandada statistikası
Mənbə:
Reytinqi
Günay Məmmədzadə 2014-cü ilin mart ayında ilk dəfə FİDE-nin "Ən yaxşı 100 qız şahmatçı" siyahısına daxil olmuşdur (55-ci yer, 2175). Onun bu siyahıda ən yüksək nəticəsi 3-cü yer olub (2442, may 2018).
Günay Məmmədzadə FİDE-nin 2023-cü ilin iyun ayı üçün olan reytinq siyahısında 2456 xalla Azərbaycan qadın şahmatçıları arasında birinci, "Ən yaxşı 100 qadın şahmatçı" siyahısında isə 25-ci yerdə qərarlaşıb. O, FİDE-nin reytinq siyahısında əmsalına (2483, oktyabr 2022) görə ən yüksək nəticə göstərmiş azərbaycanlı qadın şahmatçıdır.
Mükafatları
2007, 2008 və 2009-cu illərdə Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin keçirdiyi "İlin ən yaxşı şahmatçısı" nominasiyasında birinci yeri tutub.
2009-cu ildə Azərbaycan Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyi tərəfindən keçirilən "Yaxşıların yaxşısı" nominasiyasının qalibi olub.
2012-ci ildə "İlin ən yaxşı qız şahmatçısı" nominasiyası üzrə respublika müsabiqəsinin qalibi olub.
Oyun stili
Qadınlardan ibarət şahmat üzrə Azərbaycan yığmasının kapitanı olmuş Fikrət Sideifzadə 2017-ci ildə verdiyi müsahibədə bildirib ki, "Günay yaxşı debüt biliklərinə və möhkəm sinir sisteminə" malikdir.
Şəxsi həyatı
Günay Məmmədzadə şahmatdan başqa digər idman növləri ilə də maraqlanır. O, vaxtilə voleybolla məşğul olub. Şahmat və voleyboldan başqa sevdiyi idman növləri isə atçılıq, üzgüçülük və atıcılıqdır.
Günayın dillərə böyük marağı var. İngilis, rus və fransız dillərində sərbəst danışa bilir.
Məmmədzadə Bakı şəhərində yerləşən 6 nömrəli "İntellekt" məktəb-liseyinin şagirdi olub. O, hazırda Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasında təhsil alır.
2021-ci ilin noyabr ayında hüquqşünas Aslan İsmayılovun oğlu Ziyəddin Aslanla ailə həyatı qurub.
Qeydlər
<references group=Qeyd />
Hispanik Amerikası
Hispanik Amerikası bəzən Braziliya ilə birlikdə "İber-Amerika" termini altında qruplaşdırılır, yəni Amerikada Pireney yarımadasında mədəni kökləri olan ölkələr deməkdir. Hispanik Amerikası yalnız Hispanik Amerikasını deyil, həm də Braziliyanı (keçmiş Portuqaliya Amerikası ) və Qərb yarımkürəsindəki keçmiş Fransa koloniyalarını (indi ABŞ və ya Kanadada olan ərazilər adətən istisna olunur) əhatə edən Latın Amerikası ilə də ziddiyyət təşkil edir.
Estoniyada nəqliyyat
Estoniyada nəqliyyat — bura avtomobil, boru, hava və dəmir yol nəqliyyatı daxildir.
Avtomobil yolları
thumb|250px|
Dövlət əhəmiyyətli yollar
Dövlət əhəmiyyətli yollar bir necə nəqliyyat növünü özündə birləşdirir. Onların ümumi uzunluğu 16,465 km təşkil edir. Bu isə ümumi yolların 29 % təşkil edir. . Onlar əhəmiyyətindən asılı olaraq üç yerə bölünür:
Liman və havanlar
Estoniyada 45 liman vardır. Az bir qismi istisna olaraq böyük hissəsi Baltik dənizində yerləşir.
Rudolf Loo
Rudolf Loo (Rudolf Loo; ) — estoniyalı Yunan-Roma güləşçisi, Avropa Çempionatlarının mükafatçısı.
1902-ci ildə Narva şəhərində anadan olmuşdur. 1924-cü ildə Paris Olimpiya Oyunlarında iştirak etdi və orada yalnız 6-cı yeri tuta bildi. 1926-cı ildə Avropa Çempionatının gümüş mükafatçısı oldu. 1927-ci il Avropa çempionatında gümüş medalı qazandı.
Estoniyada nəqliyyat
Liman və havanlar
İri limanları:Muuqa, Tallin, Kunda, Pyanu və Sillame.
Hava limanları
Lennart Meri adına Tallin hava limanı - Estoniyanın ən böyük hava limanıdır.
Özgürcan Çəvik
Özgürcan Çevik (d. 24 oktyabr 1983, Ankara, Türkiyə)-Türkiyəli aktyor. Daha çox Şevkat Yerimdar rolu ilə tanınır.
Həyatı
24 oktyabr 1983-cü ildə Ankarada dünyaya gələn Özgürcan Çevik, 1989 ilində girdiyi Ahmet Vefik Paşa İbtidai məktəbindən 1994 ilində məzun oldu. 1994-1998 illərində Ankara Çayyolundaki M.E.V. Özəl Köksal Toptan Litseyinin orta məktəbində oxuyub məzun oldu. 1998-2001 illərində Ayrancı Litseyin'də oxudu.
2001 ilində girdiyi Hacettepe Üniversitetində Turizm-mehmanxana bölməsindən 2004-cü ildə məzun olub. Ardınca 2004-2009 illəri arasında Bilkent Üniversitesi M.S.S.F. Teatr-aktyorluq bölüməsini bitirdi.
eməktəb qurtaranda Ankara Sanat Tiyatrosu'nda işə girdi və burada rol aldığı Kod Adı: Kəklik tamaşası ilə X. Lions Teatr mükafatlarında ən yaxşı köməkçi aktyor mükafatını aldı.
Knut (ayı)
Knut (5 dekabr 2006–19 mart 2011) — Berlin zooparkında doğulmuş məşhur ağ ayı. Doğulduğunda anası tərəfindən rədd edilməsi nəticəsində zoopark işçiləri tərəfindən tərbiyə edilmişdir. 30 ildir Berlin zooparkında körpəlik mərhələsini keçərək ən çox yaşaya bilən ilk ağ ayı balası idi. Knut beynəlxalq müzakirə mövzusuna çevrildikdən sonra, zoopark turistik və kommersiya uğurlarına imza atdı. Almaniyanın Bild qəzeti heyvan hüquqları fəalının zooparkda bu heyvanın böyüdülməsini pisləyən bir məqalə yayımlandığı zaman, dünyadakı pərəstişkarları onun tərbiyəsini insanlar tərəfindən dəstəkləmək üçün hərəkətə keçdilər. Uşaqlar zooparkdan kənarda etiraz etdilər və dünyanın hər yerindən rəğbət ifadə edən e-poçtlar göndərildi.
19 mart 2011-ci ildə Knut gözlənilmədən dörd yaşında öldü. Ensefalit xəstəliyindən əziyyət çəkən ayının ölümünə əsas səbəb isə hovuzda boğulması oldu.
Uşaqlığı
Knutun daimi qayğıya ehtiyacı olduğuna görə Dorflein gecə saatlarında bala yanında yataqda yatırdı. Hər gün onunla oynayır, yuyur və yedirirdi. Başlanğıcda Knutun yeməyi, hər iki saatda verilən balıq yağı qarışığı ilə bir şüşə uşaq südündən ibarət idi. Dörd aylığına qədər, sadəcə pişik yeməyi və müxtəlif vitaminlərlə qarışıq süd sıyığı yeyə bildi. Bununla yanaşı, Dorflein həftədə 3 dəfə olmaq üzərə bala ayı ilə 1 saatlıq şou təşkil edirdi. Beləliklə, bala ilə birlikdə bir çox şəkil ilə videoda iştirak etdi və Almaniyada tanınmağa başladı. Knut'a diqqətlə baxdığına və bunun üçün səy göstərdiyinə görə Berlin Ləyaqət mükafatına layiq görüldü. Dorflein 22 sentyabr 2008-ci ildə infarktdan vəfat etdi.
Müzakirələr
thumb|İki yaşında Knut, 2008, dekabr 2007-ci ilin mart ayının əvvəlində alman tabloid Bild-Zeitung, heyvan hüquqları müdafiəçisi Frank Albrextin Knut bala ayısının öldürülməsinin, insanlar tərəfindən "ev heyvanı" olaraq böyüdülüb alçaldılmasından daha yaxşı olduğunu bildirmişdir. Həmçinin, zoopark məmurlarının ən təhlükəli heyvan növlərindən biri olan bu ayını saxlaması heyvanların qorunması qanunvericiliyinə zidd olduğunu da sitat gətirmişdir. Aaxen zooparkının meneceri Uolfram Qraf-Rudolf, Albrext ilə eyni fikri bölüşdü və zoopark rəsmilərinin ayının ölməsinə imkan vermək üçün cəsarət göstərməli olduğunu bildirdi və baxıcısı Dorfleinsiz keçirdiyi hər dəqiqədə "bir az daha öləcəyini" firkini müdafiə etdi. Bir qrup uşaq, "Knut Yaşamalı" və "Biz Knutu sevirik" sözləri yazılmış plakatlar tutaraq zooparka etirazlarını bildirdi, digərləri isə bala ayının həyatını bağışlamağı xahiş edən məktublar və bir çox elektron poçt göndərdilər. Bununla yanaş, Albrextə çoxlu sayda təhdid məktubları göndərildi. Berlin zooparkı ağ ayı balasını dəstəkləmək üçün hərəkətə keçdi və ona zərərin dəyməyəcəyi vəd edildi.
Heç bir heyvan hüquqları təşkilatı ilə əlaqəsi olmayan Albrext, daha sonra bu fikirlərin bala ayının öldürməməsi üçün deyil, qanunu dəyişdirmək üçün söylədiyini iddia etdi. Bu xəbərin yayılması ilə Knutun milli nüfuzu beynəlxalq hala gəldi.
Məşhurluğu
thumb|right|Debütündən 6 ay öncə 90 kq ikən, 31 oktyabr, 2007. Knut ilk dəfə 23 mart 2007-ci ildə cəmiyyət qarşısına çıxmışdır. Reportaj vermək üçün dünyanın dörd bir tərəfindən təxminən dörd yüz jurnalist Berlin zooparkına gəlmişdi və bu gün "Knut Günü" olaraq adlanırıldı. Bir yaşında olarkən bala ayının sağlamlığı ilə bağlı bir çox yalan xəbərlərin yayılması onun uşaqlıqdan məşhurluq qazanmasına səbəb olmuşdur. 16 aprel 2007-ci ildə Knut diş ağrısı səbəbiylə qısa müddət göz önünə çıxarılmadı, lakin jurnalistlər onun bilinməyən bir xəstəliyin ola biləcəyini söylədi. Knut bir çox ölüm təhdidi də aldı. 18 aprel 2007-ci il çərşənbə günü naməlum bir şəxs tərəfindən zooparka "Knut öləcək! Çərşənbə axşamı günorta saatlarında!" yazılı faksın göndərilməsi polisin zooparkdaki təhlükəsizliyi artırmasına səbəb olmuşdur.
2007-ci ilin noyabr ayında Knut 90 kq ağırlığa çatmışdı və ona yaxından xidmət etmək çox təhlükəli vəziyyətə gəlmişdi. Yüzlərlə uşaq ayının birinci ildönümünə qatıldı. Şənlik bir çox alman televiziya kanallarında canlı yayımlandı.Ayının ilk ildönümü şərəfinə milli zərbxana tərəfindən 25.000 gümüşü xatirə sikkə basdırıldı. Bild jurnalı, 2007-ci ilin dekabrında Nürnberq zooparkında anadan olmuş Flok adlı ayını xanım Knut adlandırmış və iki alman əsilli ağ ayını dost olmağa çağırmışdır.
2008–2010
thumb|Zoopark işçisi Tomas Dorflein Knut ilə oynayarkən, 2007, may Çıxışından bir il sonra Knutun 130 kq olduğu bildirildi. Ayı ilə ziyarətçilər arasına altı düymlük qalın bir şüşə yerləşdirildi. 2008-ci ilin mart ayının sonunda ayını böyüdən şəxslərindən biri olan Markus Röbke, onu tək yaşamağa öyrəşməsi üçün zooparkdan ayrılmalı olduğunu söylədi. Röbke həmçinin, Knutun, atası kimi sevdiyi Tomas Dorflein üçün darıxdığını və tək olduğu zaman ağladığını bildirdi.
2008-ci ilin iyulunda Knutun atasına ev sahibliyi edən Neumünster zooparkı Knutun uğurundan qazanc əldə etmək üçün Berlin zooparkını məhkəməyə verdi. Neumünster əvvəlcə Berlin zooparkı ilə mehriban olmağa çalışdı, lakin sonradan Knutdan gəlirlərinin bir hissəsini vermək üçün məhkəməyə müraciət etdi. Neumünster zooparkının direktoru Peter Drüua, "Biz Knutun dairəsindən ayrılmağını istəmirik, ancaq pul istəməyə də haqqımız var" dedi. thumb|Knut 2011-ci ilin yanvar ayında|left İkinci ildönümündə ayının qəfəsinə yerləşmədiyi üçün başqa bir zooparka köçməli olduğu barədə xəbərlər yayıldı, lakin zoopark rəhbərliyi Knutu hələ də saxlamaq istədiklərini söylədi. İki zoopark arasında mübahisə 2009-cu ilədək davam etdi. Mayın 19-da Berlin zooparkı Neumünster zooparkından Knutu "almağı" və iki yaşlı qütb ayısına maddi hüquq əldə etməyi təklif etdi. Neumünster zooparkı tərəfindən 700.000 avro istənməsinə baxmayaraq, Berlin zooparkı 350.000 avrodan bir qəpik belə artıq verməyəcəklərini bildirdi. 8 iyulda Berlin zooparkı Knutun Berlində qalması üçün 430.000 avro ödəməyə razı oldu.
Knut ilə eyni yaşda olan Giovanna, 2009-cu ilin sentyabrında Münhendəki Hellabrunn zooparkından Berlinə aparıldı. Ona qala biləcəyi bir yuva hazırlananadək Knutun qəfəsində qaldı. Giovannanın gəlişi ilə dünyanın bir çox yerindən insanlar maraqlandılar, çünki hər iki ayı eyni yaşa malik idi. Lakin 2010-cu ilin mart ayında Heyvanlara üçün Mübarizə Birliyi (PETA) Giovannanı başqa yerdə qalmağa çağırdı. Knut və Giovanna eyni babadan idi, üç il əvvəl Knutun tərbiyəsi haqqında danışan PETA sözçüsü Frank Albrext, eyni cinsdən olduqları təqdirdə alman qütb ayısı sayının ciddi şəkildə təhlükə altında qala biləcəyini bildirdi. Berlin zooparkı buna cavab vermədi, lakin Giovannanın qalmasının qısa müddətli olduğunu bildirdi. 2010-cu ilin avqustunda Giovannanın evinin təmiri başa çatdı və yenidən Münhenə köçdü.
Ölümü
thumb|Knutun xatirəsinə qoyulmuş "Xəyalpərəst Knut" abidəsi 19 mart 2011-ci ildə Knut dörd yaşında ikən qəfəsdə öldü. Ağ ayıları adətən 30 yaşına qədər yaşaya bilir. Təxminən 600–700 zoopark ziyarətçisi Knutun ölümünün şahidi oldular. Görənlər ayının suya düşməzdən əvvəl sol ayağından titrədiyini söylədilər. Berlin meri Klaus Uouovereit, ayının "Berlin zooparkının ulduzu" olduğunu söylədi. Ölümün səbəbi dərhal müəyyən edilə bilmədi və zoopark meyityarma prosesindən sonra açıqlama ediləcəyini bildirdi. Martın 22-də edilən açıqlamada, meyityarma nəticəsi olaraq "beyindəki qəfil ölüm səbəbi ola biləcək əhəmiyyətli dəyişikliklər" olduğu bildirildi. Martın 26-da Knutun nəfəs ala bilməmə nəticəsində öldüyü məlum oldu. Kompüter tomoqrafiyası müayinəsində, ayının beynində atası Larsdan keçmiş olduğu düşünülən anormallıqlar aşkar edildi. Knutun beyni Leibniz Vəhşi Heyvanlar Tədqiqatı İnstitutunda (IZW) tədqiq olunmağa başlandı.
1 apreldə mütəxəssis patoloqlar Knutun qəfil ölümünün boğulmadan meydana gəldiyini açıqladı. Ayının boğulmasına səbəb olan isə beyin iltihabı ensefaliti olmuşdur. İltihaba səbəb olan infeksiya tam olaraq bilinmir, ancaq patoloqlar bunun bir virusdan qaynaqlandığına inanırlar. Knut xəstəliyin əlamətlərini göstərməsə də, patoloqlar inanırlar ki, bu şübhəli infeksiya uzun müddətdir onun bədənində davam edir.
Kommersiya uğurları
thumb|Hovuzdan çıxan Knut silkələnərkən, 2010, sentyabr Berlin zooparkı 2007-ci ilin mart ayının sonunda qeydə alınmış ticarət nişanı kimi "Knut"u patentləşdirdi. Nəticədə, Berlin birjasında onun payı iki dəfədən çox oldu. Bir həftə sonra şirkət payı təxminən 2000 avro dəyərində olduğu halda, 4820 avro səviyyəsinə qalxdı. Zoopark 2007-ci il üçün fəallıq göstəricilərinin 30% artaraq, ən gəlirli il olduğunu açıqladı.
Knut Almaniyada da müxtəlif mahnılara ilham verdi. Köpenikdən doqquz yaşlı Kitty tərəfindən nəşr olunan "Knut sevimlidir" və "Knut, balaca ağ ayı" adlı sinqllar da bunlardan biridir. Britaniyada musiqili komediyaçı Mitç Benn, "The Now Show" adlı satirik şou üçün Knut haqqında üç mahnı: "Körpə Ayısı ölməlidir!", "Knut Şirin deyil və ayının Neumünster zooparkına daşınması barədə olan "Sağol, Knut" balladasını ifa etmişdir. Knut bir çox DVD-də yer almışdır. 29 mart 2007-ci ildə Vanity Fair alman jurnalının üz qabığında yer almış və daxili səhifələrdə ayı balasının həyatı haqqında məlumatlar verilmişdir.
1 may 2007-ci ildə Nyu-Yorkda yerləşən Turtle Pond nəşrləri və Berlin zooparkı qlobal istiləşmə ilə bağlı məlumatlılığı artırmaq ümidi ilə Knut’un dünya miqyasında yayım hüquqları üçün müqavilə imzaladı. Knutun əvvəllər yayımlanmamış şəkillərini ehtiva edən "Kiçik ağ ayı Knut" adlı kitab yazılmışdır. Knut haqqında bir çox kitab artıq Almaniyada nəşr olunsa da, bu Berlin zooparkı tərəfindən hazırlanan ilk kitab olmuşdur. Kitab Ravensburger tərəfindən 26 iyul 2007-ci ildə Almaniyada nəşr olundu və Amerikanın Scholastic nəşriyyat şirkəti ingilis dilində nəşrini eyni ilin noyabr ayında ABŞ-da "Bir balaca qütb ayısı dünyaya necə əsir etdi" adı altında çap edildi. Kitabın tərcüməsi üçün haqqlar Yaponiya, İngiltərə, Meksika, Çin və İtaliyadakı nəşriyyatlara da satıldı.
31 dekabr 2007-ci ildə zoopark müdiri, Cəsur balıq və Supernova kimi əsərləri olan Hollivud rejissoru Eş R. Şahdan ayının həyatı haqqında cizgi filmi çəkmək üçün bir təklif aldığını təsdiqlədi. Şah, Berlin zooparkında 3.500.000 avro dəyərində film sazişi ilə görüşdüyü bildirildi. Alman filmi "Knut və dostları"nın premyerası 2 mart 2008-ci ildə Berlində baş tutdu. Knutun anası tərəfindən tərk edildikdən sonra necə böyüdüyünü izah edən filmin rejissoru Maykl Conson, həmçinin Arktika bölgəsindən olan bir ayı ailəsi və Belarusiyadan olan iki qonur ayı balası da filmdə yer aldı.
Ətraf mühit problemləri
thumb|2007-ci ilin aprel ayında ayı Berlin zooparkı qəyyumu Dr. Cerald Uhlik, Knutun geniş bir ərazidə məşhurluğuna görə bir ünsiyyət vasitəsinə çevrildiyini və ətraf mühit məsələlərinə marağı artırdığını söylədi. Nəticədə Almaniyanın ətraf mühit naziri Siqmar Qabriyel Knut-u 2008-ci ildə Bonnda keçiriləcək nəsli kəsilməkdə olan növlərlə bağlı konfrans üçün maskot olmasını rəsmi olaraq qəbul etdi. Nazir, zooparka gələrək Knut ilə görüşdü və ayının təhlükə altında olmadığını bildirmişdir. Daha sonradan bu sözləri ifadə etmişdir:
Fotoqraf Enni Leybovitz, Vanity Fair jurnalının amerikalı aktyor Leonardo DiKaprio haqqında 2007-ci ilin may ayı buraxılışı üçün istifadə olunduğu əsərləri də daxil olmaqla ətraf mühitin qorunması məsələlərinə təşviq üçün Knutun şəkillərini çəkdi. Knut, eyni zamanda Almaniya Ətraf Mühit Nazirliyinin 2008-ci il xüsusi möhür buraxılışı və qlobal istiləşmənin qarşısının alınması kampaniyasının loqotipində də təsvir edilmişdir. Aprelin 9-da rəsmi olaraq buraxılan möhürdə təxminən bir yaşındakı Knut, "Dünya miqyasında təbiəti qoru" (Natur weltweit bewahren) şüarı ilə təsvir olunub.
Marvel Studios
Marvel Studios, LLC (MMC) (993-cü ildən 1996-cı ilə qədər Marvel Films kimi tanınıb), The Walt Disney Studios-un bir törəməsi olan Amerika film və televiziya studiyasıdır. Marvel Studios, Marvel Comics nəşrlərində görünən personajlar əsasında Marvel Sinematik Kainat filmlərinin istehsalı ilə məşhurdur.
Marvel Studios, 2008-ci ildən bəri Marvel Sinematik Kainatında, "Dəmir Adam" (2008), "Hörümçək Adam: Uzaqdan Evə" (2019) kimi məşhur 23-ə qədər film buraxdı. Bu filmlərin hamısı studiya tərəfindən istehsal olunan "Bir çəkiliş" və "Marvel Televiziya" nın istehsal etdiyi televiziya şouları ilə yanaşı, bir-birlərinin ardıcıllığını bölüşür.
Marvel Studios ayrıca "Disney +" da yayımlanacaq televiziya seriallarını inkişaf etdirir.
İlk illər
Marvelin ilk illəri kimi bilinən dövr "Captain America" (Kapitan Amerika)nın yalnız pulsuz reklam kimi bir seriya üçün dövlət ərazisində şəkillərinə lisenziya ala biməsi ilə başladı. Kapitan Amerikanın hər hansı bir rəsmini qalxan və ya başqa bir fon ilə təmin edə bilmədi və dövlətə xarakter olaraq tamamilə yeni bir fon yaratdı və silahdan istifadə edərək personajı təsvir etdi.
"Marvel Entertainment Group"
1970-ci illərin sonlarından 1990-cı illərin əvvəllərinə qədər "Marvel Əyləncə Qrupu" (MEG) studiyalara Marvel Komiks personajlarına əsaslanan filmlər hazırlamaq variantlarını satdı. Marvelin super qəhrəmanlarından biri olan "Hörümçək-adam", 1970-ci illərin sonlarında seçimdən keçdi və ayrılmış müddət ərzində bir film çəkilmədən Marvelə hüquqlar qaytarıldı. 1986-cı ildən 1996-cı ilə qədər "Fantastik Dördlük", "X-Men", "Daredevil", "Hulk", "Gümüşü Sörfçü" və "Dəmir Adam" daxil olmaqla, Marvelin əsas personajlarının əksəriyyəti seçim edildi. Hovard Dakın filmi 1986-cı ildə ekranlara çıxdı, ancaq bir kassa flopu (gəlirsiz) oldu. MEG, 1986-cı ilin noyabr ayında "New World Entertainment" tərəfindən satın alındı ​​və Marvel personajları əsasında film istehsal etməyə başladı. MEG, Ronald Perelmanın "Andrews Group"-a satılmasından əvvəl "The Punisher" (1989) filmini istehsal etdi. Digər iki film istehsal edildi: Böyük Britaniyada ekranlara çıxarılan və ABŞ-də videoya birbaşa göndərilən "Kapitan Amerika" (1990) və yayımlanmadığı "Fantastik Dörd" (1994). Digər tərəfdən Marvel rəqibləri "DC Comics", "Superman" və "Batman"ın səhmlərini və müvəffəqiyyətli film franşizalarına lisenziyalaşdırmaqa müvəffəq oldu (aldı).
Marvel Films
1993-cü ildə Marvel Əyləncə Qrupunun (MEG) "ToyBiz"-lə sövdələşməsindən sonra, ToyBiz-in Avi Arad, Marvel Filmlər bölməsinin və "Yeni Dünya Əyləncə"nin filialı olan New World Family Filmworks Inc-in prezidenti və icraçı direktoru seçildi. "Yeni Dünya" MEG onun keçmiş ana korporasiyası və daha sonra Andrews Groupun bir ortaq törəməsi kimi fəaliyyət göstərirdi. Marvel Productions, Marvel Films Animation-un daxil olduğu Marvel Films 1993-cü ildə "New World Animation" adı ilə işə başladı. Tom Tataranoviç Marvel Films Animation-un inkişaf və istehsal rəhbəri olaraq "Yeni Dünya" Animasiyası ilə fəaliyyətə başladı. "Yeni Dünya" Animasiyası 1996–97-ci illərdə (İnanılmaz Halk), Saban (X-Men) və Marvel Filmlər Animasiyası (Hörümçək Adam) kimi seriyalardan ibarət Marvel seriyası istehsal etdi. Bu Marvel Films Animation-un yeganə istehsalı idi. 1993-cü ilin sonunda Arad və 20th Century Fox-la birlikdə X-Men seriyası əsasında film çəkmək üçün bir müqvilə imzaladılar. thumb|320x320px|Marvel Studios-un loqosu "Yeni Dünya" Animasiyası və Marvel Filmləri Animasiyası, "Yeni Dünya"nın qalan hissəsi ilə birlikdə Andrews Qrupu tərəfindən 1996-cı ilin avqustunda elan olunduğu kimi News Corporation / Fox-a satıldı. Müqavilənin bir hissəsi olaraq, Marvel Kapitan Amerika, Daredevil və Gümüşü Sörfçü daxil olmaq bütün hüquqlarına lisenziya verdi. "Yeni Dünya" Animation UPN üçün İnanılmaz Hulkun ikinci mövsümünü istehsal etməyə davam etdi.
Marvel Studios
Marvel Entertainment Group-un prezidenti Cerri Kalabris və "Marvel Films" in rəhbəri Avi Arad və "Toy Biz" in direktoru Marvel Studios-a tandem nəzarəti verildi. Kalabrus və Aradın rəhbərliyi altında, Marvel ssenariləri yazmaq, rejissorları cəlb etmək və personajlar çəkməklə, filmi yaymaq və çəkmək üçün böyük bir studiya tərəfdaşına paket təqdim edərək əvvəlcədən istehsalına nəzarət etməyə çalışdı. Arad, nəzarət üçün hədəf haqqında, "Böyük bir studiya ilə işə girəndə yüz və ya 500 layihə hazırlayırsan; tamamilə itirirsən. Bu bizim üçün işləmir. Biz artıq bunu etməyəcəyik. Dövr. " Marvel Studios, Amerika Birləşmiş Ştatları və beynəlxalq bazarları əhatə etmək üçün 20th Century Fox ilə yeddi illik inkişaf müqaviləsi bağladı. Sonrakı dekabr ayında Marvel Əyləncə Qrupu (MEG) strateji sərmayə hissəsi olaraq Marvel Studios da daxil olmaqla yenidən qurulma planına (inkişaf planı) keçdi. 1997-ci ilə qədər Marvel Studios, Marvel personajları əsasında hazırlanan müxtəlif film istehsallarını, o cümlədən X-Men (2000), Daredevil (2003), Elektra (2005) və Fantastik Dörd (2005) filmlərinin çəkilişini (növbəti seriyalarını) fəal şəkildə davam etdirdi. Naməlum xarakterə əsaslanan və Filip Kaufmanın rejissoru olduğu "Prince Namor və John Payson" və Mort yaradıcısı Larry Hamanın yazdığı eyni adlı komik kitabı əsasında hazırlanmış "Mort Dead Teenager" adlı filmlər daxil edildi. Marvel 1998-ci ilin payızında premyerası üçün Fox Uşaqlar Şəbəkəsi üçün "Saban Əyləncə" ilə Kapitan Amerika cizgi seriyasını hazırlayırdı, lakin iflas səbəbiylə serial yalnız xarakter dizaynlarından və bir dəqiqəlik reklam çarxından sonra ləğv edildi.
Lisenziyalı filmləri
Marvel Studios tərəfindən paketlənmiş və lisenziyalı ilk film, vampir ovçusu Blade əsasında hazırlanan Blade idi. Filmin rejissoru Stiven Norrinqton oldu və Uesli Snipes Blade rolunu canlandırdı. 21 avqust 1998-ci ildə ABŞ və Kanadada 70,087,718 $-a, dünyada isə 131,183.530 $ ABŞ dolları ilə satışa çıxarıldı.
Blade-ni X-Men uğurlarına görə təqib edirdi, 14 iyul 2000-ci ildə rəqabət sərbəst buraxıldı. X-Men ABŞ-də və Kanadada 157.299.717 $ gəlir gətirdi. Dünyada isə $ 296.250.053 $ qazandı. Blade və X-Men geniş ictimaiyyətə tanış olmayan komiks personajlarından hazırlanan filmlərin populyar ola biləcəyini nümayiş etdirdi. thumb|"Hörümçək-adam" filminin afişası X-Men-in sərbəst buraxılmasına qədər rəhbərlik edən Marvel Studios, aşağı büdcəli Blair Witch Layihəsində o zamanlar fəaliyyət göstərən Artisan Entertainment ilə, Kapitan Amerika və Thor da daxil olmaqla 15 Marvel personajının hüquqlarını özündə cəmləşdirən bir ortaq istehsal müəssisəsi üçün uğurlu bir razılaşma əldə etdi. "Qara Panther", "Dəmir yumruq" və "Deadpool" bunlara daxil idi. Ticarətin maliyyələşdirilməsi və paylanması zamanı Marvel Artisanla lisenziyalaşdırma və ticarət əlaqələrini inkişaf etdirəcəkdir. Nəticədə seriallar, birbaşa video filmlər və internet layihələri də daxil ediləcək istehsal kitabxanası ortaq olacaqdır. 2001-ci ilə qədər Marvel Entertainment-in Ultimate Marvel təsirli komikslərinin müvəffəqiyyəti, Hollywoodda Marvel Studios üçün bir vasitə yaratdı və inkişafına daha çox xüsusiyyətləri itələdi.
Marvel Studios-dan lisenziyalı növbəti filmi Sem Reyminin rejissoru və Tobi Maquayrın Hörümçək Adam olaraq rol aldığı Spider-Mandır. Film 3 may 2002-ci ildə istehsal edildi, ABŞ və Kanadada 403.706.375 ABŞ dolları və dünya üzrə 821.708.551 dollar gəlir əldə etdi. Hörümçək Adamın erkən müvəffəqiyyəti filmin studiyasına bir serial yaratmaq üçün zəmin yaratdı. 2002-ci ildə Sem Reyminin rejissorluğu ilə çəkilmiş, Marvel Comicsin eyniadlı personajının mənşə hekayəsindən bəhs edən ABŞ superqəhrəman filmidir. Nyu-Yorkda yaşayan filmin qəhrəmanı Piter Parker (Tobi Maquayr), ali məktəb tələbəsidir və o, Hörümçək-adamın super güclərini əldə etdikdən sonra cinayətkarlığa qarşı mübarizəyə başlayır. Filmdə, Kirsten Danst Piterin romantik münasibətdə olduğu Meri Ceyn Uotsonu, Uillem Dafoe Piterin düşməni olan Norman Osborn və ya gizli adı ilə Yaşıl qoblini, Rozmari Harris və Kliff Robertson Mey xala ilə Ben əmini, Ceyms Franko Piterin ən yaxın dostu Harri Osbornu, Conatan Simmons "Daily Bugle" qəzetinin baş redaktoru və nəşriyyatçısı Cey Cona Ceymsonu canlandırıb. Müqavilədən danışan Arad, "Filmlər seriallar düzəldir. Buna görə də bir filmin ikinci və üçüncü seriyasını əldə edəcəyini bilmək böyük bir iqtisadi lüksdür. Bu, üstünlük işidir." Bir "Lehman Brothers" analizinə görə, Studiya ilk 2 Hörümçək Adamı filmləri üçün cəmi 62 milyon dollar qazandı. Marvel, filmdən nisbətən az istifadə edərkən istehlak məhsulu lisenziyası haqqının yarısından çoxunu aldı, ancaq Marvelin maliyyə vəziyyətini bərpa etməsi üçün kifayət etdi. 2002-ci ilin oktyabr ayında Marvel Studios Universal Studios ilə Sub-Mariner və Prime üçün sövdələşmələr elan etdi.
DC Comicsin Supermen və Batman filmlərinin orijinal hekayə xəttlərindən fərqli olaraq, Marvel filmləri komikslərindən daha çox ilhamlanaraq, onlardan dəst parçaları, səhnələr, süjetlər və dialoqları kopyalayırdılar.
2003-cü ildə Devid Meyzel Arad-a filmlərinə görə daha çox qazanmaq barədə müraciət etdi. Meyzel, Arad və Pörlmatə, Meyzelin prezidenti və COO olaraq işə götürülməsinə qədər aparılan işdə görüşdülər. Sonra studiya ofisi, Santa Monica Bulvarı, onlarla və ya çox işçi heyəti ilə kiçik idi. Kevin Feyce, daha sonra CEO olmaq üçün, lisenziyalı studiyalara ssenari qeydləri hazırlayan kiçik bir icraçı oldu. 2003-cü ilin yanvarında, Marvel, SCI FI Channel və Reveille Productions, Brother Voodoo və Strikeforce: Morituri əsasında iki pilot film hazırlamağa razılaşdılar.
Xaydu xan
Xaydu xan Börçigin (çincə 海都; ; 1030/35/40/50—1100/1120) — Xamaq Monqol xaqanlığının ilk xanı (1080-1100/1120) Börçigin sülaləsindəndir. Bodonçar xaqanın ulu nəvəsinin oğludur. Nəslindən məşhur olanlardan bəziləri bunlardır: Xabul xan, Çingizxan Temuçin, Əsən Buğa xaqan və digərləridir.
Musa Musayev (parazitoloq)
Musayev Musa Əbdürəhman oğlu — baytarlıq elmləri doktoru, professor, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Biologiya elmləri bölməsinin akademik-katibi, AMEA Zoologiya İnstitutunun direktoru.
Həyatı
Musa Musayev 27 dekabr 1921-ci ildə Gəncə şəhərində anadan olmuşdur. Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunu bitirmişdi. Şeyxülislam Axund Məhəmməd Fərəculla Pişnamazzadənin nəvəsidir.
Əsas elmi nailiyyətləri
Xeyli parazit və sərbəst yaşayan ibtidailərin (Protozoa) morfoloji xüsusiyyətləri və sistematikası tədqiq edilmişdir, ekoloji parazitologiyanın bəzi məsələləri işlənilmişdir. Məməlilər və quşlardan 150-dən çox elm üçün yeni koksidi növü təsvir edilmişdir, onlardan 15-nin həyat tərzi açıqlanmışdır. Koksidilər heyvanların bağırsaq, qan və başqa toxumalarında parazitlik etdikdə hüceyrə və orqanizm səviyyəsində parazit-sahib münasibətlərinin biokimyəvi və s. mexanizmləri tədqiq edilmişdir. Azərbaycanda zooloji tədqiqatların çoxillik nəticələri çap olunmuş monoqrafiyalarda ümumiləşdirilmişdir.
Əsas elmi əsərlərin adları
"Parazitologiya" jurnalının redaksiya heyətinin üzvü (1967-1988)
Qobu hamamı
Qobu hamamı və ya Hacı Abdulla hamamı — 1882-ci ildə Qobu kəndində Hacı Abdulla Kazım oğlu tərəfindən tikilmiş hamam. Təmirə ehtiyacı olan hamam tarixi abidə kimi qorunur.
Tarixi
Qobu hamamı kəndin ən zəngin imkanlı şəxslərindən biri olan Hacı Abdulla Hacı Kazım oğlunun tapşırığı ilə 1882-ci ildə inşa edilib. Hacı Abdulla qeyri-adi bir hamam tikdirmək istədiyinə görə hər yerə sorğu göndərib, yaxşı usta axtarıb. Ona Usta Abbasəlini məsləhət görüblər. Usta Abbasəli isə Hacıdan hər daş üçün qızıl onluq istəyib. Hamamdan həftənin cüt günləri kişilər, tək günləri isə qadınlar istifadə edirmişlər. Müstəqillikdən sonra hamam öz fəaliyyətini dayandırıb. Hazırda baxımsız vəziyyətdədir və əsaslı təmirə ehtiyacı var.
Memarlığı
Qobu hamamı digər Abşeron hamamlarından fərqli oalraq kəndin kənarında bir yüksəklikdə tikilmişdir. Giriş portalı ərazinin relyefli olması səbəbindən dirək tərəfindən qoyulmuşdur və texnoloki sistemin inkişafına təkan verir, ziyarətçini öz məqsədinə doğru aparır. Hamam özü dar ön otaq soyunma və yuyunma bölmələrinin eyni ölçülü dördbucaqlı zallarından onların aralarında isə aralıq kamerasından ibarətdir. yuyunma bölməsinin araxasında qaynar və soyuq suyu olan geniş xəznə yerləşir, onun arxasında isə odluq üçün yer "külxana" var.
Hamamın zalları inkişaf etmiş üslubda arxitektur-planlaşma və konstruktiv sistem təşkil edirlər. Divarlara bir az yaxın olan və az aralıqlı dörd dirək sütunu olan dördbucaqlı otaqlar oxvari tağların güclü daş formalarına malik həcmli-məkan strukturu yaradırlar. Gövdəsinin rəsminə görə ciddi, proporsiyalarına görə isə nəcib kapitellərlə vurğulanmış bütöv daş bloklarla işlənən sütunlar zalların örtüklərinin bütün konstruktiv sistemini öz üzrərinə götürmüşlər. Aşırma qüvvəsini tənzimləyən kiçik tin tağları ilə ahəng yaradan iri tağlar interyerin dəyişilməsində əsas elementlərin əhəmiyyətini artırır.
Bina fasadlarının yonulmamış daşdan kobud hörgüsü profillənmiş elementlərə və öz hesabına 1992-ci ildə hamamı tikdirən yerli sakin Hacı Abdulla haqqında kiçik epiqrafik yazıya malik təmiz yonulmuş daş bloklardan ibarət portal üçün fon rolunu oynayırdı.
Xaldlar
Xaldların tarixi ilə bağlı əsas mənbələr Homer, Strabon və Ksenofonun əsərləridir. Qədim yunan müəllifləri dəmir döymə sənətinə ilk yiyələnmiş xalqlar sırasında qərbdə qonşuları olan xaliblər ilə yanaşı xaldların, mossiniklərin və tibarenlərin adını çəkmişdilər. Strabonun qeyd etdiyi kimi, "[...] xaldlar qədimdə xaliblər adlanırdılar".
A. Saqonun fikrinə görə, xaldlar ölkəsi Arazın şimalında və əvvəllər Urartuya tabe olan torpaqlarda, xüsusən də Zivin çayı vadisi ərazisində, Qars ilə Tuşpa arasındakı yolda yerləşmiş ola bilərdi.
Roma imperiyası dövründə xaldlar Pont vilayətinin bir hissəsi olan Pont Kappadokiyasında yaşayan xaliblərin bilavasitə qonşusu kimi xatırlanırdı.
XX əsrin birinci yarısına aid elmi ədəbiyyatda xaldların urartuların ali tanrısı Xaldinin adını daşıyan tayfaların qalıqları olması ehtimalı dəfələrlə qeyd olunmuşdur, lakin sonradan bu fərziyyənin kökündən yanlış olduğu qəbul edilmişdir.
Nasist Almaniyasında elm və texnika
thumb|295x295px| Nasist Almaniyasında baş elmi İdarə Nasist Almaniyasında elm və texnikanın mövqeyi tamamilə partiya göstərişləri və ölkədə yaradılmış siyasi ab-hava ilə müəyyən edilirdi. Dövlət və partiya aparatları, əsasən, cəmiyyətin aşağı təbəqələrindən olan savadlı insanlar hər hansı biliyə xas olan inamsızlıq və qeyri-dost münasibət ucbatından, prinsipcə, elmin tərəqqisinə töhfə vermədilər.
1 may 1934-cü ildə nasist Bernhard Rust ( Rust, Reichs- und preußischen Nazir für Wissenschaft, Erziehung und Volksbildung ) partiya və partiya ideologiya ruhunda elmə rəhbərlik etmək məsuliyyəti daşıyan Elm, Təhsil və Xalq Təhsili Naziri təyin edildi.
Əsasən, aşkar nəticə verən hər hansı bir elm həvəsləndirilirdi. Fundamental elmin əhəmiyyətini nasist Almaniyasının rəhbərləri dərk etmirdilər. Fransanın şimal bölgələrini ələ keçirdikdən sonra dərhal siyasi vəzifələrini (bax: Mein Kampf ) tamamlanmış hesab edən Hitler, 1942-ci ildə tamamlana bilməyən hərbi ehtiyaclar üçün sənayedəki elmi layihələrin müvəqqəti dayandırmağı tapşırdı.
Nasist ideologiyasının təsiri
Milli Sosializmin nəzəri əsaslandırılması qeyri-rəsmi olaraq Alfred Rosenberg -in (1922 -ci ildə "NSDAP-ın təbiəti, əsas prinsipləri və məqsədləri" kitabını nəşr etdirən) işi hesab olunur - "XX əsrin mifi" (1930). Bir çox vəzifələr arasında Rozenberq milli sosialist ideologiyası və təhsili üzrə Mərkəzi Tədqiqat İnstitutunun rəhbəri vəzifəsində çalışmışdır (1940-1945). 1918-ci ilin yanvarında Moskva Ali Texniki Məktəbinin (Bauman adına MVTU) birinci dərəcəli diplomla bitirən məzunu kimi o, marksizmin əsasları ilə tanış idi, bütün tarixin bəşəriyyət sinfi mübarizə deyil, irqi nəzəriyyə baxımından hesab edərək lakin onu təhrif etmişdi.
Elmi bürokratiya tərəfindən diqqətə layiq görülən mütəxəssislərin seçilməsində tətbiq edilən irqi prinsip alman elminə ciddi ziyan vururdu. Bu səbəbdən Eynşteyn, Amy Noether və Lise Meitner kimi dünyaca məşhur alimlər Almaniyanı tərk etdilər. Nobel mükafatı laureatı Qustav Hertz müəllimlik fəaliyyətini dayandırmaq məcburiyyətində qaldı, eyni aqibəti "irqi mülahizələrə görə" başqa bir Nobel mükafatçısı Ceyms Frank da yaşadı.
Bəzi görkəmli alimlər Milli Sosializm ideologiyasının elmi əsaslandırılmasını təmin etmək üçün nəzərdə tutulmuş "Ariya elmi"nin yaradılmasında fəal iştirak etdilər. Məşhur fizik Filipp Lenard (“Lenardın pəncərəsi”) “ariyalı alman fizikası”nın banisi kimi çıxış etmiş, Stark effektini kəşf etmiş Nobel mükafatı laureatı, professor İohannes Stark isə alman elminin “yəhudi təsirindən” təmizlənməsində fəal olmuşdur. Fiziki və texniki dövlət komitəsinin sədri vəzifəsi.
Almaniyanın elm dünyası əvvəlki dövrə xas düşüncə tərzini saxlamaqla, həm nəzəriyyə, həm də onun tətbiqi bölmələri üzrə dünyada aparıcı yerlərdən birini tuturdu. Səmərəli fikir mübadiləsinə imkan verən elmi əlaqələri qiymətləndirən elm adamları arasında məxfiliklə əlaqəli silahların hazırlanmasında iştirak etmək istəyi yox idi. Eyni zamanda, partiya ideologiyasını mənəvi cəhətdən rədd etməklə yanaşı, elmdən bixəbər bir idarənin diqtəsindən asılı olmaq qorxusunu rəhbər tuturdular ki, bu da onları istər-istəməz tədqiqat mövzularının seçimində azadlıqdan məhrum edər və müəyyən şərtlər altında isə hətta onların şəxsi azadlığından məhrum ola bilərdilər.
İkinci Dünya Müharibəsi zamanı radiasiya genetikası, inkişaf genetikası və populyasiya genetikasının əsaslarını yaradan V. Timofeyev-Resovski Berlində özünün elmi-fəaliyyətini davam etdirdi.
Müharibədən əvvəlki xronika
Manfred fon Ardenn 500.000 dəfə böyüdücü elektron mikroskop yaratdı. I.G.Farbenindustrie AG neft məhsullarından süni kauçuk istehsalı üçün patenti (Buna N və Buna S patentləri) Amerikanın Standard Oil konserninə satdı ki, bu da Birləşmiş Ştatlara Yaponiya tərəfdən Asiyada kauçuk plantasiyalarını ələ keçirdirtdiyi zaman qısa müddətdə süni rezin istehsalını təmin etməyə və öz ehtiyaclarını ödəməyə imkan verdi.
Müharibə vaxtı (1939-1945)
Bununla belə, 1940-cı ilin payızında Müharibənin tezliklə başa çatacağına ümid edən Hitler, ölümcül səhvlərindən birini, bir il ərzində orduya təmin olunması mümkün olmayan silah növlərinin inkişaf etdirilməsini qadağan edən əmri verməklə etdi. Beləliklə, məsələn, dünyanın ilk reaktiv təyyarəsinin və raket "qisas silahlarının" inkişafı və döyüş istifadəsi bir il və ya daha çox gecikdirildi. Həmçinin, "Amerika" layihəsi çərçivəsində A-9/A-10 qitələrarası raketlərinin yaradılması kimi və qismən orbital bombardmançı Silbervogel, nüvə silahları və bir sıra digər layihələr ümumiyyətlə tamamlanmadı.
Almaniyada aparılan elmi-tədqiqat və təkmilləşdirmə işlərinin əsas istiqaməti hərbi sənayenin tələbatını ödəmək və ordunun döyüş qabiliyyətini artırmaq idi.
Artilleriya
Flak 18, Flak 36, Flak 37 və Flak 41 variantlarında daha çox "aht und aht" kimi tanınan 1000 m/s ilkin sürəti ilə 1918 (1941) Alman 88 mm-lik zenit silahı artilleriya texnologiyyası üzrə misilsiz nailiyyət idi. Düşmən təyyarələrini daha yüksək hündürlüklərə qovması ilə yanaşı, o, T-34 və KV-1 kimi Sovet, "Matilda" ingilis, B-1, Fransız tanklarını 1 km-lik məsafədən vurmağa qadir olan əla tank əleyhinə vasitə idi. 1944 -cü ilin yayında bu silahlardan 40.000-i vermaxtın xidmətində idi. Təkcə 1944-cü ilin oktyabrında bu silahlardan 3,1 milyon mərmi atıldı. Bu silahın rəqibi (Rheinmetall tərəfindən istehsal olunur) 1943-cü ildə Krupp tərəfindən tank əleyhinə müdafiə üçün xüsusi olaraq hazırlanmış 8,8 sm-PAK 43 və 8,8 sm-PAK 43/41 top idi
Sovet T-34 və KV tanklarının zirehdəki üstünlüyü 1942-ci ilin yayında almanların 75 mm kalibrli özüyeriyən hücum silahlarının inkişafı ilə əlaqədar olaraq heçə endirildi. Bu silah 1 km məsafədə istənilən sovet tanklarının zirehini deşirdi. Onların görünüşü 88 mm-lik böyük topları ön xəttdən ikinci xəttə çəkməyə və eşelonlaşdırılmış tank əleyhinə müdafiə yaratmağa imkan verdi. PzIII tankının uzun lüləli 50 mm KwK39 silahı ilə silahlanması onu manevr qabiliyyətinə görə nəzərəçarpacaq dərəcədə aşağı olan müasir sovet tankları ilə silahlanma baxımından bərabərləşdirdi.
Konik lüləli seriyalı istehsal edilmiş tank əleyhinə silahlar, əhəmiyyətli dərəcədə daha yaxşı göstəriciyə malik idi.İlk dəfə 1941-ci ilin sonunda istifadə edilən alt kalibrli mərmilər hazırlanmışdır.
Müasir fırlanan silahların sələfləri ortaya çıxdı - MK 213 silahları (1944-cü ilin yayında - Fw 190 -da sınaqdan keçirilmişdir).
Müharibədə ilk dəfə olaraq alman təxribatçıları Belçikanın Eben-Emael qalasını dağıtmaq üçün fkumulyativ partlayıcıları tətbiq etdikdə kumulyativ effektdən istifadə etdilər.
Müasir hücum avtomatlarının sələfi olan StG-44 hücum tüfəngi hazırlanmışdır.
Müşahidə və rəhbərlik vasitələri
Almaniyada yaradılmış tank optikası, döyüşə açıq lyuklarla getməyə məcbur olan Sovet istehsalı tanklarla müqayisədə alman tanklarının döyüş keyfiyyətlərini əhəmiyyətli dərəcədə artırdı, Bu, alman tank birləşmələrinin ultra qısa ötürücüləri ilə təchiz edilməsi ilə asanlaşdırıldı.
Spektrin həm görünən, həm də yaxın infraqırmızı bölgələrində həssas olan elektron-optik çeviricilərin istifadəsi əsasında gecə görmə cihazları hazırlanmış və qoşunlara verilməyə başlanmışdır.
Radioelektronika
Müharibənin əvvəlində Almaniyanın radio sahəsində geridə qalması müttəfiqlərin səviyyəsi ilə müqayisə oluna bilərdi. Ancaq almanlar dekimetr diapazonuna güvənərək səhvə yol verdilər, İngiltərə isə artıq 1942-ci ildə idi. santimetrə dəyişdirildi. Bu seçim avadanlığın ölçülərini azaldaraq onları nəinki təyyarələrdə istifadə etməyə imkan verdi (lakin alman təyyarələrində də həmçinin radarlar quraşdırılmışdı), hətta bu cihazlardan kiçik hədəfləri axtarmaq üçün də istifadə olunurdu. Bu baxımdan alman sualtı qayıqlarının itkiləri kəskin şəkildə artdı.
Aviasiya
Dünyanın ilk ixtisaslaşdırılmış hərbi nəqliyyat təyyarəsi       (Messerschmitt Me.323 Gigant ) yaradılmışdır.
Təyyarənin reversiv pervanesi hazırlanmışdır.
Katapul oturacaqları hazırlanmışdır - He-219 onlarla təchiz edilmiş dünyada (1942) ilk döyüş təyyarəsi olmuşdur.
Reaktiv aviasiyadan geniş istifadə olunurdu.
Donanma
Sualtı qayıqların döyüş keyfiyyətlərinin yaxşılaşdırılması sahəsində əhəmiyyətli irəliləyişlər əldə edilmişdir: radar uducu örtüklər, şnorkellər və s. kəşf olunmuşdur.
Tibb
thumb|280x280px| Doktor [[Yozef Mengele|Josef Mengelenin 12 yaşlı uşağın başının ona "müayinə" üçün verilməsini tələb etdiyi bir tələb. Ausşvitz düşərgəsinin qaraçı sektorunun arxivindən]] Müharibə illərində əsasən partiya üzvləri olan alman həkimləri konsentrasiya düşərgələrində tibbi və ümumbəşəri etika ilə bir araya sığmayan təcrübələr, o cümlədən insan orqanizminin həyat qabiliyyətinin hədlərini müəyyən etmək üçün təcrübələr apardılar. 9 noyabr 1946 -cı ildə əsas hərbi cinayətkarların məhkəməsi başa çatdıqdan dərhal sonra həkimlərin (Ärzteprozess) Nürnberq məhkəmələri başladı. Proses zamanı 1471 sənədə baxılıb, ittiham və müdafiə tərəfinin şahidləri dinlənilib. Təqsirləndirilən şəxslərin ifadələri böyük tirajla iki cilddə dərc edilib: “Wissenschaft ohne Menschlichkeit” və “Diktat der Menschenverachtung” lakin bu materiallar açıq satışa çıxarılmayıb.
Nüvə layihəsi
left|thumb|200x200px| Haygerloch. Nüvə qazanının doldurulması modeli Nasist Almaniyasında nüvə silahının yaradılması üzərində iş gedirdi. Lakin təşkilati hesablamalar, elmi səhvlər və nasist rejiminə dözməyə hazır olmayan bir sıra alimlərin ölkədən mühacirətə getməsi səbəbindən Uran layihəsi Almaniyanın məğlubiyyətindən əvvəl tamamlanmadı. Almaniyada Volter Bothe, Otto Gann, Erich Bagge, Karl Friedrich von Veizsacker, Karl Virtz, Verner Heisenberg, Valter Gerlach, Kurt Diebner, Horst Korsching, Maks von Laue, Paul Hartek kimi elm korifeylər nüvə enerjisi sahəsində. tədqiqatla birbaşa əlaqəli idilər.
Bu sahədə işlər xroniki yanacaq çatışmazlığından qaynaqlanan hərəkətverici sistemlərin yaradılması istiqamətində aparılıb. Hayqerlox -da tapılan avadanlıq təsdiqləyir ki, nüvə qurğusunun nüvəsinin dizaynı partlayışı təmin etmək üçün kritik kütləyə çatmağı nəzərdə tutmayıb. thumb| nüvə yanacağı kubu Nüvə enerjisinin silah sistemlərində ilk tətbiqləri ilə bağlı mövcud məlumatlar Türingiya və Rügen adasında hərbi əsirlər üzərində aparılan təcrübələrə, şərti ittihamın tətbiq olunduğu "çirkli bomba" adlanan sınaqlara aiddir. Çirkli bomba partlandığı zaman yüksək dərəcədə radioaktiv və buna görə də təhlükəli maddə səthə yayılır.
Alman bürokratiyası ardıcıl elmi siyasət həyata keçirə bilmədi. Nəticədə, ciddi nəzəri əsaslandırma və bir çox mütəxəssislərin əlaqələndirilmiş səylərini tələb edən ən mühüm inkişafların ( Manhetten Layihəsi kimi) nasist Almaniyası şəraitində mümkünsüz olduğu ortaya çıxdı.
Müharibədən sonra nasist alimləri Farm Hull düşərgəsində internasiya olundular, burada Xirosimada nüvə bombası layihəsinin həyata keçirildiyini öyrəndiklərinə təəccübləndilər, lakin əvvəlcə bunu qəzetlərin buraxdığı yanlış məllumat hesab etdilər.
Müttəfiqlər tərəfindən başladılan müntəzəm bombalanma nəinki istehsal obyektlərinin ərazi səpələnməsinə, həm də yeraltı müəssisələrin və laboratoriyaların yaradılmasına səbəb oldu.
Qeydlər
<references group="" responsive="1">
NGC 7290
NGC 7290, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Peqas bürcü istiqamətində yerləşir. Sbc tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Telepatiya
"Telepatiya" termini ilk dəfə 1882-ci ildə Britaniya Psixi Tədqiqatlar Cəmiyyətinin yaradıcılarından biri olan (Frederic William Henry Myers) tərəfindən başqa üç tədqiqatçı - Görni, Sidcik və Barrett ilə birlikdə uzaqdan düşüncənin ötürülməsi cəhdi ilə bağlı təcrübələrdən sonra istifadə edilmişdir. Telepatiyanın mövcudluğunu sübut etmək cəhdləri ilə bağlı təcrübələr Avropada, ABŞ-də və Sovet İttifaqında aparılmışdır. Bir sıra ilkin müsbət nəticələr haqqında məlumatlara baxmayaraq, onları təkrarlamaq cəhdləri adətən mənfi nəticələrə gətirib çıxarır, buna görə də fenomenin reallığı hələ də sübut olunmamış qalır. Telepatiya üçün bioloji ilkin şərtlərin olmadığını və onun mövcudluğunun əsas elmi prinsiplərlə ziddiyyətini nəzərə alaraq, elm adamları tez-tez telepatiyanın mövcudluğu ideyasını psevdo-elmi hesab edirlər.
Bir çox paranormal tədqiqatçı telepatiya və hipnozu (suggestio) əlaqəli hadisələr hesab edir, xüsusən də hipnozun uzaqdan həyata keçirildiyi halda. Mayers bu fenomeni "telepatik hipnoz" (telepathic hypnotism) adlandırdı. Telepatiyanın intuisiyanın əsası olması fikirləri irəli sürülüb. Baxışı və ya birinin yaxınlaşmasını hiss etmək də beyinin telepatik siqnalları qəbulu etməsi və emal etməsinin nəticəsidir.
Növləri
"Okultizm və Parapsixologiya Ensiklopediyası" telepatiya ilə düşüncənin uzaqdan ötürülməsi arasındakı əsas fərqi belə ifadə edir: