cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Meksika inqilabı
Liberal demokrat hakimiyyəti
Madero oktyabrın 15-də seçkilərdə 98% səs qazanıb. Pinot Suarez vitse-prezident oldu. Maderonun qohumları yeni hökumətdə bəzi vəzifələr aldılar: qardaşı Gustavo Madero Daxili İşlər naziri, Ernesto Maderonun amcası Maliyyə naziri idi və onun əmisi oğlu Rafael Hernandez və Xose Gonzalez Salas İnkişaf və Müdafiə Nazirləri oldu. Hökumət və köhnə rejim nümayəndəsi, məsələn, Deputatlar Palatasının sədri Manuel Calero Diasın idarə heyətinə daxil oldu.
Madero aqrar məsələni həll etmək üçün tələsməmişdi, beləliklə kəndliləri özünə qarşı bərpa etdi. 1911-ci ilin noyabrında Zapata Maderonu inqilab üçün xain elan etmiş, "Ayala Planı" ilə danışaraq, torpaq sahiblərinin torpaqlarının bölünməsini nəzərdə tutur. 1 dekabrda Bernardo Reyesin üsyanı başladı. Ümumi ABŞ sərhədini keçdi, burada 600 tərəfdar tərəfindən qarşılanmışdı. Lakin, ictimai dəstəyin olmamasından və performansdan xilas olması səbəbindən performans müvəffəq olmamışdı və 25 dekabrda Reyes səlahiyyətlilərə təslim oldu. 1912-ci ilin martında Madero əleyhinə üsyan iki həftə ərzində bütün Çihuahua əyalətini ələ keçirən Pascual Orozco tərəfindən elan edilib. Maderonun şimalında hökumət qüvvələrinin baş komandiri, 1910-11-ci il tarixli əvvəlki kampaniyada döyüşən General Victoriano Worth təyin etdi. Dyas tərəfində. May ayında Worth, Orellano'da sarsıdıcı bir məğlubiyyətə uğradı.
Konstitusiya rejiminin bərpası
left|thumb|261x261px|Viktoriana Uortun fotoşəkli. 1913-cü il.
Viktoriano Uort klassik bonapartizm siyasətini davam etdirdi. Onun gücünə dəstək verdikləri təqdirdə müxtəlif siyasi və sosial qüvvələrə güvənməyə hazır idi. Kənd təsərrüfatı sahəsində Uort əvvəlcə Maderonun boş dövlət torpaqlarının paylanması xəttini davam etdirməyi nəzərdə tutmuş və böyük əmlakı bölmək niyyətində deyildi. 1913-cü ilin aprelində Diasdan götürülən torpaqlar 78 Yak və Mayo hind toplumlarına qaytarıldı. Uortun nazirləri iki layihə təklif ediblər: kəndlilərin sahələri əldə edə biləcəyi dövlət qiymətli kağızlarının verilməsi və genişmiqyaslı torpaq mülkiyyətinə mütərəqqi vergi qoyulması haqqında qanun layihəsi, ancaq bu təşəbbüslər Konqres tərəfindən rədd edildi.
Uort mütəşəkkil əmək hərəkatına doğru yaxşı təslim oldu. Bir məşğulluq agentliyi yaradılıb, rejimin iqtisadi tətillərə maneə törətməməsi, dövlətin arbitraj prosesində aktiv iştirak etməsi. Milli Əmək Bürosu qadınların iş şəraitini araşdırdı. 1913-cü ildə Dünya İşçilər Evi 1 May bayramını qeyd etməsinə icazə verildi. May ayının sonunda Doma rəhbərliyi liberallar ilə birgə nümayiş təşkil etdi. Bəzi spikerlər, xüsusilə Antonio Dias Soto-i-Qama diktaturaya açıq şəkildə qarşı çıxdı. Təşkilat liderləri arasında həbslər edildi, ancaq "Dünya İşçilər Evi" özü yaxınlaşmadı. Buna baxmayaraq, rejimin döyüş vəziyyətinin pisləşdiyi üçün Evin rəhbərliyinin mövqeyi daha radikal oldu. O, daha sonra bağlanıldı və 20 lideri həbs edildi. Soto-i-Qama qaçmağa müvəffəq oldu və sonra Sapataya qatıldı.
Şəhər çınqılotu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Telman Hacıyev (polkovnik)
Telman Həbib oğlu Hacıyev — Yerli Sənaye və Kommunal-Məişət Müəssisələri İşçilərinin Həmkarlar İttifaqı Respublika Komitəsinin sədri, Ədliyyə polkovniki.
Həyat və fəaliyyəti
1951-ci ildə anadan olmuşdur. 1972-ci ildə Bakı Dövlət Universitetini bitirmişdir. 1982-1987-ci illər ərzində təhsilini keçmiş SSRİ Daxili İşlər Nazir-liyinin Volqoqrad şəhərindəki Ali İstintaq Akademiyasında davam etdirmişdir. 1976-cı ildən 2006-cı ilə qədər hüquq-mühafizə orqanlarında müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır. 2006-2008-ci illərdə Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasında hüquq şöbəsinin müdiri işləmişdir.
2008-ci ilin aprelində Yerli Sənaye və Kommunal-Məişət Müəssisələri Fəhlələrinin Həmkarlar İttifaqı Respublika Komitəsinin sədri seçilmişdir. AHİK-in Məclis və İcraiyyə Komitəsinin üzvüdür.
Ailəsi
Ailəlidir, üç övladı var.
Persoonia angustiflora
— cinsinə aid bitki növü.
Su Ana
Vudaş/Vudaj/Vuyday
Vudaş (Çuvaşca: Вутăш, Vutăş) - çuvaş mifologiyasında su ruhu. Slavyan mifologiyasındakı Vodyano (Su Ata) və Mordvin mifologiyasındakı Vodyava (Su Ana) adlı varlıqlarla birbaşa əlaqəlidir (hər ikisini birdən əhatə edər). Vudaş, əfsanələrə görə boğularaq ölmüşdür və su cinine çevrilmişdir. Yarım insan görünüşündədir. Bəzən iki ayaqları üzərində insanlar kimi getdiyi deyilər. Böyük çaylarda və göllərdə olur. Vudaşın eynilə insanlarla eyni həyat tərzinə sahib olduğuna inanılırdı. Onların aralarında yaşlı kişilər və körpələr vardır, ailələri vardır.
Günorta insanlar, o sırada Vudaş yuyunduğu üçün yüzmezler. Günəşli günlərdə, bir gözəl tünd saçlı qız qılığında sahilə gəlir və uzun saçlarını qızıl bir daraq ilə darayar. Bəzən sahildə yuxuya gedər. Onu narahat etməmək üçün su sahilində gedərkən yaxşı davranışlar sərgiləmək lazımdır. Bəzən bu ruhlar Su Ana (Çuvaşca: "Şıv Amăşĕ"), Su Ata (Çuvaşca: "Şıv Aşşĕ"), Su İlahı (Çuvaşca: "Şıv Turo") və Su Şeytanı ("Şıv Şuytan") ilə eyniləşdirilmişdir.
Tatar mifologiyasında Vudaş Anası bu ruhu qarşılayar. Bəzi görüşlərə görə Fin-Ugor mənşəlidir. Ural dillərində Vodyava olaraq iştirak edər.
Multanı karvansarası
Multanı karvansarası — İçəri Şəhərdə XIV əsrə aid tarixi memarlıq abidəsi olan karvansara. Karvansara "Multanı" adını Pakistanın Multan şəhərinin adından almışdır. Multanı karvansarası dəfələrlə tədqiq olunmuş, ölçülmüş, 1973–1974-cü illərdə isə abidədə bərpa işləri aparılmışdır.
Tarixçəsi
Multanı karvansarası Azərbaycanda olan yüzlərlə karvansaradan biridir. Öz xarakterinə görə karvansaralar bir-biri ilə əlaqəsi olmayan çoxlu qonağı eyni zamanda yerləşdirməyə kömək edirdi. Buna görə də təhlükəsizlik naminə, bir-birlərini yaxşı başa düşmələri üçün eyni regiondan gələnlər birlikdə yerləşməyə çalışır, bəzən də getdikləri yerlərdə öz hesablarına karvansaralar inşa etdirirdilər. İçərişəhərdə yerləşən Buxara və Multanı karvansaraları da belə meydana gəlmişdir. Bu cür karvansaralar həm ticarət mərkəzi, həm səfirlik, həm raitə qovşağı, həm də bu və ya digər regionun birjası olmuşdur.
Tədqiqatçıların XIV əsrə aid etdikləri Multanı karvansarası XX əsrə dağılmış vəziyyətdə gəlib çatsa da, abidə 1973–1974-cü illərdə bərpa edilmişdir. Abidədən yalnız ticarət küçəsinə və Buxara karvansarasına tərəf çıxan baş qərb fasad, cənub-qərb tindəki otaqlar və giriş portalı salamat qalmışdır. Karvansaranın şərq yarısı isə XX əsrin əvvəlində yaxındakı üçmərtəbəli yaşayış evinin tikintisi ilə əlaqədar olaraq dağıdılmışdır.
İçərşəhərin XVIII – XIX əsrə aid baş planlarında abidənin tam konturu aydın görünməkdədir. Bu məlumatlar, eləcə də abidəniin özünün diqqətlə tədqiqi karvansara haqqında kifayət qədər təsəvvür yaratmağa və bərpa işlərini əsaslandırmağa imkan vermişdir.
Memarlıq xüsusiyyətləri
thumb|left|220px|Poçt markası (2010). Multanı karvansarası ənənəvi kompozisiya sxemi üzrə tikilmiş, ticarət küçəsi tərəfdən birmərtəbəli 35m X 35m ölçülü sadə fasadı və qapalı səkkizbucaqlı həyətə çıxan bir-birindən təcrid olunmuş, yaşayış otaqları olan binadır. Çatma tağtavanla örtülmüş, cənub-qərb tini əmələ gətirən altı yaşayış otağı ilkin vəziyyətini qoruyaraq dövrümüzə çatmışdır. Bu altı otaqdan üçü bir ümumi bir altıbucaqlı çatmatağlı və çox maraqlı tağtavanlı örtü ilə örtülmüş eyvan vasitəsiylə həyətə çıxır, o biri üç otağın isə hərəsinin eyni hündürlükdə, ancaq başqa endə olan öz eyvanı var. Karvansaranın şimal-qərb tinindəki otaqlar salamat qalmamışdır, onların yerində bağça yaradılmışdır.
Karvansaraya giriş dərin tağçalı, çatma tağla tamamlanan baştağ şəklində həll olunmuşdur. Bütöv taxta darvazaların arxasından həyətə çatma tağtavanla örtülmüş keçid başlanır. Keçidin sonu, hündürlüyü, yaşayış otaqları, eyvanlarının bərabər olan çatma tağla qurtarır. Beləliklə səkkizbucaqlı həyətin sıratağını əmələ gətirən tağlar eyni hündürlükdə olmuşdur. Keçidlə yanaşı olan otaqlardan biri zirzəmiyə aparan pilləkənin qəfəsəsinə çevrilmişdir.
Multanı karvansarasının zirzəmisi bu abidənin ən maraqlı hissələrindən biridir. İndi karvansaranın şərq yarısının ərazisini tutan XX əsr yaşayış evi tərəfdən bu zirzəmi deyil, birinci mərtəbədir (onun döşəməsi asfaltan 60 sm aşağıdadır), hazırda karvansara ikinci mərtəbə səviyyəsindədir. Dolayısıyla indi yerüstü görünən hissə karvansaranın ikinci mərtəbəsidir. Birinci mərtəbə və zirzəmi isə yerin altında qalmışdır. Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, bu tikinti nə üslub, nə də məkan cəhətdən karvansara ilə əlaqədar deyil. O, silindrik tağtavanla örtülmüş dörd uzun otaqdan ibarətdir. Aşağıdakı bina (yeraltı hissə) şərq istiqamətində davam etmişdir. XX əsrin əvvəlində yaşayış evinin inşası zamanı abidənin bu hissəsi də dağıdılmışdır.
Abidənin əsas inşaat materialı Şirvan-Abşeron memarlıq məktəbi üçün ənənəvi olan xırda bloklar və tikinti daşı kimi istifadə olunan, xırda, dənəvər əhəng daşıdır. Daha qədim olan yeraltı otaqların tağtavanları mürəkkəb əhəng məhlulunda olan düzgün formalı tikinti daşı ilə hörülmüşdür. Tikilinin özülünü təbii formada istifadə olunmuş qaya massivi təşkil edir.
Tikilinin aşağı mərtəbəsi yerin altında yerləşir. Üç böyük zaldan ibarət olan və tacirlərin satacaqları heyvanları saxlamaq üçün nəzərdə tutulan alt mərtəbənin üç qapısı var. Tacir öz heyvanlarını yalnız dənizə tərəf açılan qapıdan zirzəmiyə daxil edə bilərdi. Bunun özü də səbəbsiz deyil. Belə ki, dəniz tərəfdən İçərişəhərə daxil olanda yol yuxarı qalxdığından, salonun digər qapısından yalnız tacirlər pilləkənlə yuxarı, yəni qonaq otaqlarına qalxa bilərmişlər. Alt mərtəbənin digər zalının qapısı Qız qalasına açılır. Karvansarada "Sim-sim" adlanan zalın eyniadlı qapısı da qeyri-adi təsir bağışlayır. Ona görə ki, qapı "Əlibaba və qırx quldur" nağılındakı məşhur "Sim-sim" qapısını xatırladır. Divarlarda qədim Azərbaycan xalçaları, bəzək əşyaları, xalça və kilimlər, qədim Bakını təsvir edən rəsmlər asılıb. Burada isə əsas məqsəd karvansaraya gələn əcnəbilərdə Azərbaycanın qədim və zəngin tarixi haqqında təsəvvür yaratmaqdır.
Orta əsrlərdə karvansaraya gələn tacirlər öz heyvanlarını yerləşdirdikdən sonra digər zala keçib pilləkənlə yuxarı – qonaq otaqlarına qalxarmışlar. Bu pilləkən ikinci mərtəbənin həyətinə çıxır. Həyətdə qonaq otaqları yerləşir. Multani karvansarası 10 otaqdan ibarətdir. Maraqlıdır ki, bəzi əşyaları çıxmaq şərti ilə otaqlar da öz qədimliyini olduğu kimi qoruyub saxlayıb.
Multani karvansarası 70-ci illərdən "Restoran-karvansara kompleksi" adı altında fəaliyyət göstərir. Hazırda isə Azərbaycan Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi tərəfindən ölkə əhəmiyyətli memarlıq abidəsi kimi qorunur.
Bulbophyllum sikapingense
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mehmet Karaca
1934-cü ildən İstanbul Şəhər Teatrında çalışıb. 1964-cü ilədək fəaliyyət göstərib. Beynində baş verən problemlərə görə sənətdən aralanıb.
Nikolas Keyc
Nikolas Keyc (doğum adı Nikolas Kim Koppola (d. 7 yanvar 1964, Lonq Biç, Kaliforniya, ABŞ) — ABŞ aktyoru, prodüser və rejissor, "Oskar" və "Qızıl Qlobus" mükafatları laureatı.
Həyatı
Nikolas Keyc 7 yanvar 1964-cü ildə Kaliforniyanın Lonq-Biç şəhərində anadan olub. Valideynləri Oqyust və Coy Koppololar ona Nikolas Koppola adını veriblər, amma yeni karyeraya başlayan aktyor soyadını əmisi, məşhur rejissor Frensis Ford Koppolanın soyadı ilə qarışıq salınmaması üçün Keycə dəyişdirib. Bu yeni soyadın prototipləri komikslər qəhrəmanı Lyuk-Keyc və avanqard bəstəkar Con Keyc olub.
Karyerası
Əsas adı Nikolas Koppola olan və məşhur rejissor Frensis Ford Koppolanın qardaşı oğlu olan Keyc, əmisinin "Rumble Fish"(1983) adlı filmində rol aldı. Eyni il aktyorun ulduzluğa yüksəldiyi "Valley Girl"də oynayan aktyor, yenə rejisorluğunu əmisi Kopplanın etdiyi və baş rolda Kathel Turnerin də iştirak etdiyi "Peggy Suya Got Married" adlı filmdə rol aldı. Təcrübəli performansları ilə seçilən qabliyyətli aktyor, Çer ilə birlikdə rol aldığı Norman Jevisonun "Moonstruck"(1987) filmində seçildi.
Bu filmdəki performansı ilə Coen qardaşlarının diqqətini çəkən Keyc, rejisorların "Raising Rizona" adlı filmdə çəkildi.
Aglaia mariannensis
(Aglaia mariannensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ginkqo
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Denni Blançflauer
"Aston Villa" və "Tottnem hotsper" klublarında oynamışdır. 1958 və 1961-ci illərdə İngiltərənin ən güclü futbolçusu hesab edilmişdir. Şimali İrlandiya milli yığmasının tərkibində 56 oyun keçirmişdir. FİFA Dünya Kuboku 1958-in iştirakçısı olmuşdur.
Persoonia arborea
— cinsinə aid bitki növü.
Senecio alberti-smithii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Cənubi Amerika dəniz pişiyi
Cənubi Amerika dəniz pişiyi (Arctocephalus australis) — cənub dəniz pişikləri cinsinə aid növ.
Ümumi məlumat
Erkəklər 190 sm uzunluğa, çəki 150–200 kq təşkil edir, dişilər isə 140 sm, çəkisi 30–60 kq olur. Onlar açıq-qəhvəyi rəngə malikdirlər. Erkəklər isə boz-qara dəriyə malik olur. Yarımnöv olan Folklend dəniz pişikləri nisbətən kiçik ölçüyə malik olurlar.
Cənubi Amerika dəniz pişiyi iki yarımnövə bölünür: Folklend dəniz pişiyi (Arctocephalus australis australis), əsas yarımnöv Cənubi Amerikanın Peru, Çili, Argentina sahil ərazilərində və Braziliyanın cənub hissələrində yaşayırlar. Folklend dəniz pişikləri əsasən Folklend adalarında yaşayırlar.
Cənubi Amerika dəniz pişikləri əsasən sıldırımlı qayalıqlar üzərində dincəlirlər. Onlar əsasən gün istisində çütləşirlər.
Sayı və ovlanlası
Əvvəllər bütün Cənubi Amerika sahilləri boyu ovlanırdı. Bu ovlanmalar sayəsində artıq 1940-cı ildə Peruda cəmi 40 baş dəniz pişiyi qalır. Sonradan qoyulan qadağa sayəsində sayları 20 minə çatır. Çili sahillərində də 20 min baş, Argentinada 3 min, Folklend adalarında isə 15 min olaraq qiymətləndirilir. Ən böyük koloniya isə Uruqvay sahillərindədir və onların sayı 31 mindir. Bu səbəbdən Uruqvay dünyada dəniz pişiklərinin ovlanmasına icazə verən yeganə dövlətdir. Ümumilikdə götürüldükdə isə növün bu günkü gündə tükənmə təklükəsi yoxdur.
Tahanea
thumb|200px|left|Atollun kosmosdan təsviri. Tahanea (Tahanea) — Tuamotu arxipelaqına daxil olan kiçik atoll (Fransa Polineziyası). Faaitedən 12 km cənub-şərqdə, Tatitidən 530 km şərqdədir.
Coğrafiya
Atollun sahəsi 7,7 km²-dir. Uzunluğu 48 km, eni isə 15 km təşkil edir. Daxilində laqun vardır. 3 hissədən okeanla birləşir.
İnzibati bölgüsü
İnzibati baxımından Anaa kommunasına daxildir.
Tarixi
Tahanea ilk dəfə 1772-ci ildə ispan dənizçisi Dominqo de Boneçea tərəfindən kəşf edilmişdir. Faddey Bellinshauzen Birinci Rus Antarktika ekspedisiyası atoll yaxınlıqlarından keçərkən adanı Çiçikov olaraq adlandırır.
Əhali
2007-ci il məlumatına görə adada yaşayış yoxdur.
Əhər şəhristanı
thumb|Əhər şəhristanının [[Şərqi Azərbaycan ostanı ndakı yerləşimi|356x356px]] Əhər şəhristanı — İranın Şərqi Azərbaycan ostanı nın 21 şəhristanından biri və bu ostanda inzibati ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Əhər şəhəri dir.
Əvvəllər Hurand (2013-ədək), Kəleybər və Xudafərin şəhristan larının (ikisi də birlikdə 1990-cı illərin əvvələrində vahid Kəleybər şəhristanı olaraq Əhərin tərkibindən çıxdılar; Xudafərin isə 2011-də Kəleybərin tərkibindən çıxdı) əraziləri də Əhər şəhristanının tərkib hissələri idilər.
Müseyib İlyasov
Müseyib İlyasov — Azərbaycanda xalq təhsilinin yayılmasında müstəsna xidmətləri olan ziyalı, Şuşada açılan darülmüəlliminin ilk təşkilatçı və müdiri.
Həyatı
Müseyib İbrahim oğlu İlyasov 1884-cü ildə Laçın rayonunun Oğuldərə kəndində anadan olmuşdur. M. İlyasov Minkənd kəndində olan Rus-Tatar məktəbində təhsil almağa başlamış sonra isə Şuşa şəhərində təhsilini davam etdirmişdir. Burda təhsilini tamamladıqdan sonra Qori Müəllimlər Seminariyasına daxil olmuş 1912-ci ildə Seminariyanı bitirmişdir.
Şəxsiyyətə pərəstiş dövrünün acı havası xalqımızın minlərlə zəkalı və istedadlı oğullar kimi, maarif fədaisi olan Müseyib İlyasovu da ədalətsizlik məngənəsinə salmışdır.
O, 1941-ci ilin sentyabr ayında cinayətkarcasına təşkil edilmiş saxta ittiham əsasında həbs edilmiş, cinayəti sübut olunmasada, 8 il həbs cəzası ilə azadlıqdan məhrum edilmişdir.
1944-cü idə 60 yaşında Karakanda şəhərində həbsdə vəfat etmişdir.
1956-cı ildə onun cinayət işində heç bir cinayət tərkibi olmadığı aşkar edilmiş və Müseyib İlyasova ölümündən sonra bəraət verilmişdir.
Fəaliyyəti
Müseyib İlyasov Seyid Əzim Şirvaninin nəvəsi olam Mir Fazilin müdir olduğu məktəbə müllim təyin edilmiş və 1920-ci ilədək Bakıda,Qubada məktəbdə işləmişdir.
1920-ci ildə Şuşa şəhərində açılan Müəllimlər Seminariyasının dərilmüllimin yaradıcılarından olmuş və 1925-ci ilədə Seminariyanın direktoru olmuşdur.
1925-ci ildə 1931-ci ilədək Zəngəzur Qəza Xalq Maarif şöbəsinin müdiri vəzifəsində işləmişdir.
1926-cı ildə Bakıda çağrılan Türkoloji qurultayın iştirakçısı olmuşdur.
Müseyib İlyasov Xalq Maarif Şöbəsinə rəhbərlik etdiyi illərdə Laçın şəhərində, Şamkənd, Vağazin, Qorçu, Kürdhacı, Hoçaz və onlarla başqa kəndlərdə məktəblər açmış və onların istifadəyə verilməsində şəxsən iştirak etmişdir.
Xarici keçidlər
Oğuldərədən başlayıb, Karaqandada bitən ömür…
Hənifə
Hənifə — Azərbaycan Respublikasının Balakən rayonunda kənd.
Zayed Universiteti
Zayed Universiteti (جامعة زايد) — Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Əbu-Dabi əmirliyinin Əbu-Dabi şəhərində yerləşən dövlət ali təhsil müəssisəsi. Ölkəsinin Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri Universiteti və Ali Texnologiya Kollecləri ilə birlikdə 3 dövlət ali təhsil müəssisəsindən biridir.
Tarixi
Universitetin əsası 1988-ci ildə qoyulmuşdur.
Təsis olunduğu vaxt Zayed Universiteti yalnız qızlar üçün nəzərdə tutulsa da, sonradan burada oğlanların da təhsil almasına icazə verilib.
Fəaliyyəti
Bu ali təhsil müəssisəsi humanitar və təbiət elmləri, biznes elmləri, kommunikasiya və media, təhsil və informasiya sistemləri adlı 5 kollecdən ibarətdir. Universitetdə tədris əsasən ingilis dilində aparılır.
Kampusu
Universitetin Əbu-Dabi şəhərində yerləşən kampusu 2011-ci ildə "Xəlifə Şəhər"də salınmış yeni kampusa köçürülmüşdür. Onun Dubay kampusu isə 2006-cı ildən Əl-Ruvayyahda - Dubay Beynəlxalq Akademik Şəhərciyində yerləşir.
Kitabxanası
Universitetin zəngin kitabxana fondu var.
Yaponiya memarlığı
thumbnail|300 px|Yaponiya memarlıq nümuməsi Yaponiya memarlığı — Yaponiya incəsənətinin əsas qolarından olub, yapon xalqının yaşayış tərzini, ənənələrini və etiqadını xarakterizə edən yapon mədəniyyəti.
Sintoist memarlığı
Yaponiyada əsrlər boyu Sintoist allahlarının şərəfinə çoxsaylı ehram və məbədlər tikilirdi. Adətən bu tikililər meşə və dağ başında inşa edilirdi. Hər bir tikili, məbəd kiçik su hövuzu olan bağla əhatələnirdi. Burada dualardan əvvəl xüsusi təmizlik işlərini həyata keçirmək üçün bulaçlar da tikilirdi. Məbədləri müqəddəs darvaza – torilər əhatə edirdi. Sintoist memarlığının gözəl nümunəsi kimi ilahə Amaterasunun şərəfinə İsedəki kömpleksi göstərmək olar.
Yaponiyanın əfsanəvi tarixi, təbiəti, iqlimi yapon memarlığının inkişafında və fərliliyində əsas təşkil edir. Memarlıq sənətinin kökləri də buddizm kimi Yaponiyaya Çindən daxil olmuşdur.
Erkən Yaponiyanın imperator saraylarında budda rahibləri özlərini təbiət qüvvələrini idarəetməyə və başverən təbii hadisələrə təsir göstərməyə qadir olduqlarını və insanları şeytanlardan azad etmək qüvvəsinə malik olduğunu göstərməyə çalışırdılar. Buddizmin xarakterik cəhətlərindən biri məhz onun yerli dini ənənələrə uyğunlaşmaq bacarığıdır. V əsrdən başlayaraq Yaponiyada müxtəlif təriqətlərə aid olan budda məbədləri tikilməyə başladı. Bu məbədlər özlüyündə, həm də memarlıq əsərləri, incəsənət abidələri kimi mədəniyyət tarixində görkəmli hadisə idi.
Məbəd və ya monastırın yerləşdiyi məkan
Memarlıqla yanaşı, onunla birgə bağ-parkçılıq sənəti, heykəltəraşlıq, rəngkarlıq, kalliqrafiya, dekorativ-tətbiqi sənət də inkişaf edirdi. Ehram və monastırlar insanları yüksək ruhani hisslər əsasında düşüncə və yaradıcılığa cəlb edən məkan idi. Müəyyən psixoloji əhval-ruhiyyənin yaradılması budda incəsənətinin formalaşması üçün əlverişli mühit idi. Məbəd və ya monastırın yerləşəcəyi məkanın özünün bir sıra fərqli cəhətləri var idi:
Məbəd kompleksinin xüsusiyyətləri
Məbəd kompleksinin tərkibinə paqodalar (too), zəng (syoroo), ibadət üçün zal (ko odoo), kitabxana (əlyazmaları xəzinəsi — kyodzoo), qurbankəsmə üçün zal (xokkedo), rəhiblərin yaşayış yeri (sooboo) daxil olmalı idi. Paqoda məbəd ərazisindəki ən yüksək və uca tikilidir. O bəzən rayon və ya şəhərdə dominant yer kimi əhəmiyyət kəsb edirdi.
Süni Yapon bağları
Yapon incəsənətinin əsas prinsiplərini özündə cəm edən və kökü çox qədim ənənələrə, sintoizm, konfutsi və buddizmə gedib çıxan mədəniyyət sahələrindən biri də bağ-parkçılıq sənətidir. Lap qədimlərdən təbiətə sitayiş, etiqad, səcdə yaponların ona ilahi varlıq kimi yanaşmasını təmin etdi. Yaponlar uca dağlara, təsvirli qayalara, ecazkar daşlara, qədim ağaclara, su hövzələrinə, şəlalələrə etiqad edirdilər. Qədim yaponların təsəvvürlərinə görə landşaftın ən gözəl tərəfləri allahların yaşayış yerləri – kamilərdir. İlk süni yapon bağlarının yaradılması VI-VII əsrə aiddir; onlar sahilboyu miniatür vəhdət rolunu kəsb edirdi. Nara dövründə çin üslubunda olan bağlar daha məşhur idi. Xeyan zamanına isə, saray ətrafında göllərin salınması, şəlalələrin axıdılması daha üstünlük təşkil etdi. Göl və başlıca tikililər arasındakı iri həcmli meydançalara ağ qumun səpilməsi hansısa böyük bir təntənənin keçirilməsindən xəbər verir. Mistik buddizmin inkişafı saray bağlarının sinden üslubunda tikintisinə başlıca amil oldu. Bu amidasit istiqamətinə aiddir. Kamakura dövründə isə iri peyzaj bağları (sukiyama) budda məbədləri yanında salınmağa başladı.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyi
Azərbaycan Yazıçılar Birliyi — Azərbaycan yazıçı və şairlərinin, tərcüməçilərinin ən böyük ictimai təşkilatı. SSRİ dövründə Azərbaycan Yazıçılar İttifaqı adlanırdı. Hazırda 1510-dan artıq üzvü var. Sədri yazıçı Anardır.
Tarixi
250px|left|thumb|Azərbaycan Yazıçılar Birliyi binasında repressiyaya uğramış Azərbaycan yazıçılarına həsr edilmiş memorial lövhə Azərbaycan Yazıçılar İttifaqı 1934-cü il iyunun 13-də Bakıda Azərbaycan yazıçılarının I qurultayında yaradılmışdır. O vaxta qədər Azərbaycan yazıçıları ayrı-ayrı ədəbi birliklərin və məclislərin tərkibində fəaliyyət göstərirdilər. 1923-cü ildə Azərbaycan yazıçılarını bir təşkilatda birləşdirmək zərurəti meydana çıxarkən bir neçə yazıçı çap etdirdikləri müraciətdə "Türk ədib və şairlər ittifaqı dərnəyi" təsis etdiklərini bildirdilər. Həmin ədəbi birlik "İldırım" adlanırdı. "Qızıl qələmlər" ədəbi cəmiyyəti də təxminən bu dövrlərdə formalaşmış, öz ətrafına gənc ədəbi qüvvələri toplamışdı. Bu cəmiyyət əsaslı və ədəbi təşkilat kimi 1925-ci il dekabrın 25-də Bakıda yaradıldı, ədəbi dərnəkləri öz ətrafında birləşdirdi. "Qızıl qələmlər" cəmiyyəti tez-tez müşavirələr, ədəbi gecələr, görüşlər, məruzələr təşkil edir, tədbirlər həyata keçirirdi. "Maarif və mədəniyyət" jurnalında (indiki "Azərbaycan" jurnalında), "Kommunist" və "Gənc işçi" qəzetlərində müntəzəm verilən ədəbi materiallar, "Qızıl qələmlər", "Oktyabr alovları" almanaxları və ayrı-ayrı məcmuələr ədəbiyyatın təbliğinə, kütləvi surətdə yayılmasına xidmət edirdi.
ÜİK(b)P MK-nın ədəbi-bədii təşkilatların yenidən qurulması haqqında 1932-ci il 23 aprel tarixli qərarından sonra Azərbaycan Yazıçılar Cəmiyyətinin yenidən qurulması haqqında təşkilati tədbirlər görüldü və Azərbaycan Yazıçılar İttifaqı yaradıldı.
AYB-nin 80 illiyinə həsr olunmuş “Səksəninci səhifə” adlı film çəkilmişdir.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Nizamnaməsi
I.Adı, məqsədi, vəzifələri, ümumi müddəalar
I.1. Azərbaycan Yazıçılar Birliyi - Azərbaycan Respublikasında və ondan kənarda yaşayan, Azərbaycan dilində və digər dillərdə yazan peşəkar Azərbaycan yazıçılarının könüllü müstəqil ictimai təşkilatıdır. Azərbaycan Yazıçılar Birliyi müstəqil, hüquqi şəxsdir.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyi öz fəaliyyətində Azərbaycan Respublikasının qüvvədə olan qanunvericiliyinə, beynəlxalq hüquq normalarına, öz Nizamnaməsinə müvafiq hərəkət edir.
I.2. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin məqsədi aşağıdakılardır:
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin digər hüquqları:
'''II. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin quruluşu'''
II.1. Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının hüquqi varisidir.
II.2.Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin tərkib hissəsi kimi aşağıdakı təşkilat, müəssisə və mətbuat orqanları fəaliyyət göstərir:
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin tərkibində -
II.3.Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin tərkibində olan zona bölmələri, Ədəbiyyat Fondu, Tərcümə Mərkəzi, Ədəbiyyatı Təbliğ və Müəllif Hüquqları Bürosu, Şüvəlan Yaradıcılıq Evi, redaksiyalar və digər idarə və müəssisələr Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin rəhbər orqanlarına öz fəaliyyəti barədə hesabat verir.
II.4.Azərbaycan Yazıçılar Birliyi katibliyinin bölmələri, digər yaradıcı təşkilatları, yeni ədəbi orqanları və sair yaratmaq, tərkibində olan dərgiləri, qəzetləri və qurumları bağlamaq hüququ var.
'''III. Rəhbər orqanlar və onların səlahiyyəti'''
III.1.Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin ali orqanı Qurultaydır. Qurulyat beş ildən bir çağrılır. Qurultay nümayəndələri İdarı Heyətinin (Məclisin) tərkibini müəyyən edir. İdarə Heyətinin (Məclisin), Ağsaqqallar Şurasının üzvləri, Yazıçılar Birliyinin sədri və katibləri, Gənclər Şurasının üzvləri yerli bölmələrin və seksiyaların rəhbərləri Qurultay nümayəndələri hesab olunurlar. Digər nümayəndələr - şer, nəsr, dramaturgiya, tənqid, tərcümə, uşaq ədəbiyyatı seksiyalarının ayrı-ayrı keçirilən ümumi yığıncaqlarında, eləcə də Naxçıvan Yazıçılar Birliyinin, yerli bölmələrin toplantılarında seksiya və bölmə üzvlərinin sayına görə beş nəfərdən biri kimi seçilir.
III.2.Azərbaycan yazıçılarının Qurultayı açıq səsvermə ilə və səs çoxluğu ilə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədrini, sədrin təqdimatıyla birinci katibi və katiblərini (beş il olmaqla iki müddətdən artıq seçilə bilməz), 31 nəfərdən ibarət İH üzvlərini (adbaad və açıq), 21 nəfərdən ibarət gənclər şurasını, 5 nəfərdən ibarət təftiş komissiyası üzvlərini (adbaad və açıq) seçir.
Ağsaqqallar Şurası, İdarə heyəti, Gənclər Şurası üzvləri həlledici səslə eyni statusa malikdirlər.
Sədr Yazıçılar Birliyinin işinə ümumi rəhbərlik edir.
İcra Aparatı katiblərdən və şpbələrdən formalaşdırılır.
Katiblər aşağıdakı vəzifələri həyata keçirir.
III.4.İdarə Heyətinin vəzifə və səlahiyyətləri:
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin qurultaylararası dövrdəki fəaliyyətinin nəticələrini qiymətləndirir. Nizamnaməyə əlavələr, dəyişikliklər edilməsi barədə qərarlar qəbul edir və növbəti Qurultayın müzakirəsinə çixarır.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin strukturuna daxil olan qəzetin, dərgilərin, topluların baş redaktorlarını, Tərcümə Mərkəzinin sədrini və ədəbi orqanlarının baş redaktorlarını, bölgə rəhbərlərinin, Ədəbiyyat Fondunun sədrinin, Ədəbiyyatı Təbliğ Bürosunun sədrinin namizədliyini katibliyin təklifi ilə təsdiq edir.
Fövqəladə hallarda Azərbaycan Yazıçılar Birliyi sədrinin, İdarə Heyəti üzvlərinin üçdə ikisinin xahişi ilə növbədənkənar Qurultay çağırıla bilər. Sədr öz fəaliyyətini dayandırdıqda növbədənkənar Qurultay çağırılanadək sədrin vəzifəsini Birliyin birinci katibi icra edir. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədri, İcra Aparatı və İdarə heyəti Qurultayın qəbul etdiyi qərarları növbəti Qurultaya qədər həyata keçirir.
IV.Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvlüyünə qəbul Üzvlükdən xaric olunmağın qaydaları və şərtləri
IV.1. Peşəkar ədəbi yaradıcılıqla məşğul olan hər bir şəxs Azərbaycan Yazıçılar Birliyinə üzv qəbul olunmaq üçün birinci katibə ərizə ilə müraciət etməlidir. Birinci Katib həmin müraciəti katibliyin təqdimatı ilə İdarə Heyətinin formalaşdırdığı ekspertlər qurumuna təqdim edir. Ekspertlər qurumunun rəyi İH-yə təqdim olunur və İH həmin şəxsin üzvlüyə qəbulu məsələsini sadə səs çoxluğu ilə həll edir.
IV.2.Azərbaycan Yazıçılar Birliyi üzvləri üzvlük haqqı ödəməlidirlər.
IV.3.Azərbaycan Respublikasının hüdudlarından kənarda yaşayan, Azərbaycan ədəbiyyatı qarşısında xüsusi xidmətləri olan yazıçı Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü seçilə bilər. Fəxri üzvlüyə qəbul Azərbaycan Yazıçılar Birliyi rəhbər orqanlarının - katibliyinin, yaxud İH-nin qərarı ilə həyata keçirilir.
IV.4.Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin fəxri üzvü Azərbaycan Yazıçılar Birliyi üzvlərinin bütün hüquqlarına malikdir, aşağıdakı hallradan başqa:
IV.6.Azərbaycan Yazıçılar Birliyi üzvləri və fəxri üzvləri vahid üzvlük vəsiqəsi ilə təmin edilirlər.
IV.7.Azərbaycan Yazıçılar Birliyi üzvləri və fəxri üzvləri Azərbaycan Yazıçılar Birliyi katibliyinə müraciət edib könüllü surətdə üzvlükdən çıxa bilərlər. Xüsusi hallarda Azərbaycan Yazıçılar Birliyi üzvlüyündən xaric olunma məsələsi Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin rəhbər orqanlarının müzakirəsinə verilib səs çoxluğu ilə həll edilə bilər.
IV.8.Azərbaycan Respublikasını tərk edən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin hər bir üzvünün bu təşkilatın üzvü qalmaq hüququ var.
Kergelen dəniz pişiyi
Kerqelen dəniz pişiyi (Arctocephalus gazella) — Cənub dəniz pişikləri cinsinə daxil olan növ (Arctocephalus).
Xariçi görünüşü və yayılması
Erkəklərin uzunluğu 190 sm, çəkisi 130 kq, dişilər isə 130 sm uzunluğa və 50 kq çəkiyə malik olurlar. Erkəklər boz-qəhvəyi rəngə malik olurlar. Dişilər qara rəngdə olsada üzərlərində boz və ağ tüklərə malikdirlər.
Kerqelen dəniz pişiyi əsasən Antraktida ətafı ərazilərdə yayılmışdır. Onların koloniyalarına Cənubi Georgiya və Cənubi Sandviç adaları, Cənubi Şetland adaları, Cənubi Orkney adaları, Makkuori adası, Buve adası və Kergelen kimi adalarda rast gəlinir.
Adətən kerqelen dəniz pişiyi ilə Subtropik dəniz pişiyi bir-birindən ayrı yaşasalarda onlar Kroze və Şahzadə Eduard adaları ərazisində koloniya əmələ gətirirlər. Bəzən isə iki növün nümayəndələri bir-biri ilə çütləşirlər. Kerqelen dəniz pişiklərinə Odlu Torpaq arxipelaqı rast gəlinsədə koloniya əmələ gətirmirlər.
Sayları
XVIII əsrdə kerqelen dəniz pişiyinin sayı milyonlarla idi. 1790-cı ildən onların kütləvi ovuna başlanılır. Təncə 1800-cü ildə Cənubi Georgiya adasında 112-min baş ovlanılır. Cənubi Şetland adayarında 1819-cu ildə 400 min baş olduğu halda iki il ərzində onlar tamamən ovlanılır. 1830-cu ildə növ tamamən məhv edilmiş hesab edilirdi. Ancaq onların yaşayış arealının geniş olması növün məhv olma təhlükəsinin qarşısını almışdır.
1990-cı ildə onların sayı 1,6 milyon başı keçmişdir. Cənubi Georgiya adası istisna olmaqla əvvəlki arealında onların sayı cəmi 50 min baş təşkil edir.
Adlanması
Elmi gazella adı gəminin şərəfinə adlandırılıb. Bu gəmi ilə Kerqelen adasına gələn ekspedisiya Venera planetinin günəş ətrafında hərəkəti örgənilir. Bu gəmidə əraziyə gələn Vilhelm Peters bu növü ilk dəfə tətqiq etmişdir.
Cənubi Azərbaycan mətbuatı
Cənubi Azərbaycan mətbuatı — Cənubi Azərbaycanda mətbuat.
Məşrutə dövrü mətbuatı
1905-1911 illər Məşrutə inqilabında Güney Azərbaycan aparıcı və həlledici rol oynadı. Bu inqilab Azərbaycan xalqının içtimai-siyasi və milli düşüncəsinin inkişafı üçün şərait yaratdı. Məşrutə fərmanı ölkədə siyasi fəzanın açılmasına gətirdi. Gündən-günə genişlənən siyasi hadisələr və içtimai çəkişmələr ölkənin xəbər mərkəzinə çevrilməsinə, bu isə Azərbaycanda mətbuat bazarının yaranmasına gətirib çıxardı. Müxtəlif qəzetlər yayılmağa başladı.
İlk milli şuranın açılmasından və Azərbaycan nümayəndələrinin Tehrana gəlməsindən sonra Azərbaycan millət vəkillərinin təkidilə 1908-ci ildə senzura ləğv edildi. Bu qanunun qəbul edilməsindən əvvəl nəşr olunan qəzetlər haqqında Əhməd Kəsrəvi yazırdı ki: "...doğrudur, bu dövrdə ölkədə bir sıra qəzetlər nəşr edilirdi. Lakin onların çoxusu yersiz dualar, məddahlıq, qaranı ağ göstərmək və s. kimi yazılarla dolu idi. Ölkədə aparılan işlər və prosseslərin tənqidindən söhbət belə gedə bilməzdi. Sanki burada məmurlar bütün işlərdən uzaq idi... Zəkaülmülk (Məhəmməd Hüseyn)"Tərbiyət" adlı qəzetdə bəzən fransızcadan etdiyi tərcüməsində çarəsizlikdən "qanun" sözü əvəzinə "qayda" sözünü işlədirdi". Lakin haqqında söhbət gedən qanun qəbul ediləndən sonra mətbuatın bütün ölkədə azad şəkildə nəşr edilməyə başladı. Saray, hətta şəxsən Məhəmməd Əli şah belə tənqid edildi.
Bu dövrdə Azərbaycanda 50-yə yaxın qəzet və jurnal nəşr olunurdu. Tətqiqatçı Hüseyn Ümid onlardan səkkizinin Azərbaycan türkcəsində-farsca, birinin Azərbaycan türkcəsində, qalanlarının fars dilində çıxdığını qeyd edir. Bu dövrə xas olan xüsusiyyətlərdən biri də yaranan ədəbiyyatın ayrıva kitab və toplumda deyil, məhz mətbuat səhifələrində işıq üzü görməsi idi. Məsələn Əşrəfəddin Gilani tərəfindən Rəştdə nəşr olunan "Nəsimi-Şimal" qəzetində əksər səhifələr şeir nümunələri ilə dolu idi.Yusif xan Etisam ül Mülkün redaktorluğu ilə çıxan "Bahar" qəzetində Yusif xanın şeirləri və rus, fransız, ərəb ədəbiyyatından etdiyi tərcümələr əsas yer tuturdu. "Sure-İsrafil" qəzetində bu mətbu orqanın baş yazarı Mirzə Əliəkbər Dehxudanın daimi rubrikası olan "Çərən və pərən" də dövr üçün yeni olan siyasi felyetonun nümunələri yaranırdı.
İstanbul şəhərində o illərdə azərbaycanlı ziyalıların daha iki mətbu orqanı çap olunurdu. Bunlardan biri Seyyid Həsən Təbrizi və Seyyid Məhəmməd Tofiqin rəhbərliyi ilə 1909-1920-ci illərdə nəşr olunan "Şəms" qəzeti idi. İstanbulda nəşr olunan digər qəzetin redaktoru Təbrizli Hacı Həsən xan Cəfərzadə idi. Türk və fars dillərində nəşr olunan bu qəzetlər demokratik yönlü idi və öz səhifələrində siyasi satirik materiallara geniş yer ayırırdı. İstanbulda təhsil alan azərbaycanlı tələbələr qəzetdə fəal iştirak edirdilər.
O illərdə təzə nəşr olunmağa başlayan "Molla Nəsrəddin" jurnalı İran və Güney Azərbaycan mövzusuna geniş yer ayırırdı.
"Cənubi Azərbaycan mətbuatı tarixi" kitabı
7 iyul 2009-cu ildə Mətbuat Şurasında yenicə çapdan çıxmış "Cənubi Azərbaycan mətbuatı tarixi" kitabının təqdimatı keçirilib. "Elm" nəşriyyatında çap olunan kitabın müəllifi Bakı Dövlət Universiteti nin jurnalistika fakultəsinin dossenti, filologiya elmləri namizədi Pərvanə Məmmədli dir. Tədbiri açan Azərbaycan Mətbuat Şurasının sədri Əflatun Amaşov kitabı Azərbaycan jurnalistikasında əlamətdar hadisə adlandırıb. O, nəşrin ölkəmizin jurnalistika ədəbiyyatında məxsusi rol oynayacağına ümidvar olduğunu bildirib.
İran da 1978-ci il inqilabından sonra bu ölkədə müasir türkdilli mətbuatın yaradıcılarından olan, «Varlıq» jurnalı nın təsisçisi və baş redaktoru doktor Cavad Heyət əsərin əhəmiyətini vurğulayarkən cənublu ziyalıların ictimai fəaliyyətindən geniş bəhs etməsini önə çəkib.
Kitabın rəyçisi tarix elmləri namizədi Nəsiman Yaqublu əsərin Azərbaycan mətbuatı tarixinin bütövlükdə öyrənilməsində gərəkli mənbə olduğunu deyib.
Tədbirdə həmçinin bildirilib ki, iki əsrə yaxın vahid bir xalqın mənəvi ünsiyyətinə qoyulan qadağalar qədim, zəngin mədəniyyətin və tarixin öyrənilməsinə ağır zərbə vursa da, xalqın öz varlığını yaşatma əzmini sındıra bilməmişdir. Bu baxımdan o illərdə yaranmış ədəbiyyat və mətbuat əvəzsiz rol oynamışdır. Təsadüfi deyil ki, Güney Azərbaycanın mətbuat tarixi ilə milli azadlıq hərəkatı paralel olmuşdur. Lakin hakim dövlət siyasəti İranda baş verən hər inqilabdan sonra mədəni həyatda müşahidə olunan irəliləyişin və tərəqqinin qarşısına sədd çəkmişdir. Buna görə də həmin dövrdə çıxan hər bir mətbuat nümunəsinin, adicə bir sayın da böyük siyasi və mədəni əhəmiyyəti var.
Pərvanə Məmmədlidir çıxışında kitabın Cənubi Azərbaycanda mətbuat tarixi haqqında sistemli məlumat yaratmaq məqsədilə yazıldığını bildirib. O, əsərin uzun illər apardığı elmi axtarışların nəticəsi olduğunu bildirib. Cənubi Azərbaycan mətbuatının İrandakı Azərbaycan türklərin mili varlığını sübuta yetirmək yolundakı mübarizədə həmişə kəsərli silah olduğunu vurğulayan müəllif kitabda XIX əsrin birinci yarısından müasir dövrümüzədək İranda və ondan qıraqda yaşayan ziyalılarımızın ədəbi-ictimai fəaliyyətindən, onların səyləri ilə işıq üzü görən çeşidli mətbuat orqanlarından geniş bəhs olunduğunu diqqətə çatdırıb.
Girişdən, 8 bölümdən ibarət nəşrdə həmçinin keçilmiş bir əsr yarımıq yolu əks etdirən dəyərli sənədlər də toplanıb.
Solmaz Mustafayeva
Həyatı
•Elmi əsərlərinin sayı- 680
•Xaricdə dərc olunan əsərlərinin sayı- 525
•Beynəlxalq bazalarda indeksləşən jurnallarda (Web of Science, Scopus və s.) dərc olunan əsərlərinin sayı - 150
•Müəlliflik şəhadətnamələrinin və patentlərin sayı- 35
•Elmi-pedaqoji fəaliyyəti = 2 il pedaqojı stajı -  Bakı Ali Hərbi Məktəbində
•Dil bilikləri = azərbaycan, rus və ingilis dilləri
Əsas elmi nəticələri
Mürəkkəb tərkibli xalkogenid AIIIBVI və TlBIIIC2VI yarımkeçiricilərdə relaksasiya electron proseslərinin nəzəri və təcrübi əsaslarını işləyib hazırlamış və xüsusi xassələrə malik olan interkalyasiya olunmuş laylı və zəncirvari strukturaları dünyada ilk dəfə alıb və tədqiq etmişdir. Xarici amillərin (sabit və dəyişən elektrik sahəsi, elektromaqnit şüalanması, temperatur, təzyiq, rentgen şüalanması və s.) alınmış yarımkeçirici nazik təbəqə və kristallarına təsirinin fiziki qanunauyğunluqları tədqiq edilmiş və bu əsasda yeni tipli yarımkeçirici çevricilər və cihazlar ixtira edilmişdir.
Əsas elmi əsərləri
1. Mustafaeva S.N., Asadov M.M. Currents of Isothermal Relaxation in GaS (Yb) Single Crystals // Solid State Communications. 1983. V. 45. № 6. P. 491 - 494.
2. Mustafaeva S.N., Abdullaev G.B. Photostimulated polarization and depolarization in metal- GaSe -metal thin film structures // Thin Solid Films. 1984. V.117. № 2. P.81-85.
3. Mustafaeva S.N., Asadov M.M. High Field Kinetics of Photocurrent in GaSe Amorphous Films // Materials Chemistry and Physics. 1986. V.15. № 2. P. 185 – 189.
4. Mustafaeva S.N., Ramazanzade V.A., Asadov M.M. Influence of Intercalation on Electrical and Photoelectrical Properties of Ternary Chain and Layer Semiconductors // Materials  Chemistry and Physics. 1995. V.40. № 2. P. 142 - 145.
5. Mustafaeva S.N., Asadov M.M., Ramazanzade V.A. . Dielectric properties and conductivity on alternating current of TlInS2 monocrystals // Fizika tverdogo tela. 1996. V.38. No 1. P. 14 – 18.
7. Mustafaeva S.N.,  Kerimova E.M.,  Gasanov N.Z.  Exciton characteristics of Tl1-xCuxInS2 single crystals //Physics of the Solid State. 2001. V.43. No 3. P. 443-446.
8. Mustafaeva S.N., Kerimova E.M., Dzhabbarly A.I. Thermopower in the region of hopping conduction in TlNiS2 // Physics of the Solid State. 2003. V. 45. No 4. P. 615-618.
9. Mustafaeva S.N. Frequency dispersion of dielectric coefficients of layered TlGaS2 single crystals // Physics of the Solid State. 2004. V. 46. No 6. P. 1008-1010.
10. Mustafaeva S.N., Gasanov A.I. Relaxation phenomena in TlGa0.99Fe0.01Se2 single crystals // Physics of the Solid State. 2004. V. 46. No 11. P. 2002-2007.
11. Mustafaeva S.N. Photoelectric and x-ray dosimetric properties of TlGaS2<Yb> single crystals // Physics of the Solid State. 2005. V.47. No 11. P. 2015-2019.
12. Mustafaeva S.N. Dielectric properties of TlGa1–xMnxS2 (0  x  0.03) single crystals // Inorgan. materials. 2006. V.42. No5. P.470-473. 13. Mustafaeva S.N., Asadov M.M., Qahramanov K.Sh. Frequency-dependent dielectric coefficients of TlInS2 amorphous films // Semiconductor Physics, Quantum Electronics & Optoelectronics. 2007. V.10. N.2. P. 58-61. 14. Mustafaeva S.N., Asadov M.M., Ismailov A.A. Charge transfer over localized states in a TlS single crystal //Physics of the Solid State. 2008. V. 50. No 11. P. 2040-2043. 15. Mustafaeva S.N. Dispersion of dielectric coefficients and ac-conductivity of TlGa1–хСохS2  single crystals in radio frequency band. Journal of Radioelectronics. 2009 .No4. P.1-10. 16. Mustafaeva S.N. Photoelectric and X-ray dosimetric properties of TlGa0.97Mn0.03S2 single crystals // Inorganic Materials. 2009. V. 45. No 6. P. 602-605. 17. Mustafaeva S.N., Gasymov Sh.G., Kerimova E.M., Asadov M.M. DC-Electrical Properties of TlGaTe2 Single Crystals under Hydrostatic Pressure // Physics Research International. Vol. 2011, Article ID 513848, 5 pages, 2011. doi:10.1155/2011/513848. 18. Mustafaeva S.N., Gasymov Sh.G., Kerimova E.M., Asadov M.M.  Electrical properties of TlGaTe2 single crystals under hydrostatic pressure // Journal of Physics and Chemistry of  Solids. 2011. V. 72. N 6. P. 657–660.
19. Mustafaeva S.N., Asadov M.M., Guseinov D.T. X-ray dosimetry of copper-doped CdGa2S4 single crystals // Journal Semiconductor Physics, Quantum Electronics and Optoelectronics. 2012. V.15. No 4. P. 358 – 359.
20. Mustafaeva S.N., Asadov M.M., Guseinov D.T. X-Ray Induced Conductivity of CdIn2S4 〈Fe〉 Crystals // Inorganic Materials. 2013. V. 49. No. 7. P. 643–646.
22. Mustafaeva S.N., Asadov  M.M., Guseinov  D.T. Modification of the dielectric properties of copper-doped CdIn2S4  single crystal //  Physics of the Solid State. 2014. V.56. No 2. P.279 – 281. 23. Мустафаева С.Н. Дисперсия комплексной диэлектрической проницаемости и проводимости монокристаллов TlGaSe2 при радиочастотах // Журнал радиоэлектроники. 2015. № 1. C. 1-11. 24. Mustafaeva S.N.,   Asadov M.M.,   Guseinov D.T. Enhancing Roentgensensitivity of Gold-Doped CdIn2S4 Thiospinel for X-ray Detection Applications // Journal of Materials. Volume 2015. Article ID 956013, 4 pages. DOI.org/10.1155/ 2015/956013. 25. Mustafaeva S.N., Asadov M.M., Jabbarov A.I., and Kerimova E.M. Electrical Conductivity and Thermoelectric Power of (TlInSe2)0.2(TlGaTe2)0.8 Crystals // Inorganic Materials. 2015. V. 51. № 3. P. 220-224. 26. Mustafaeva S.N., Kerimova E.M. and Gasanov A.I. Synthesis, Roentgenophase Analysis and Physical Properties of TlIn1−xErxSe2 Solid Solutions // Acta Physica Polonica A. 2015. V. 128. № 4. P. 697-699. 27. Мустафаева С.Н., Асадов М.М., Гусейнов Д.Т., Касымоглу И. Диэлектрические свойства монокристалла CuInS2 в переменных электрических полях радиочастотного диапазона // Физика Твердого Тела (ФТТ). 2015. Т. 57. № 6. С. 1079-1083. 28. Mustafaeva S.N., Asadov S.M., Guseinov D.T., Kasimoglu I. Dielectric spectroscopy of CuInSe2 single crystals // Semiconductor Physics, Quantum Electronics & Optoelectronics. 2016. V. 19. № 2. P. 201-204. 29. Мустафаева С.Н., Асадов С.М. Низкотемпературная проводимость сульфидов гадолиния // Физика и Техника Полупроводников. 2016. T. 50. № 9. C. 1159-1162. 30. Мустафаева С.Н. Методика измерения проводимости высокоомных материалов на переменном токе // Все материалы. Энциклопедический справочник. 2016. № 10. С. 74-79. 31.Mustafaeva S.N., Jafarova S.Q., Kerimova E.M. Influence of the composition of (TlGaS2)1-х(TlInSe2)x alloys on their  physical properties // Mechanics, Materials Science & Engineering. 2017. No 7, 6 pages.
Elmi-təşkilati fəaliyyəti
1. 1987-ci ildən Azərbaycan İxtiraçılar İttifaqının üzvüdür.
2. 1997- ci ildən Nyu-York Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvüdür.
3.2006 – 2017 –ci illərdə Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının fizika üzrə ekspert şurasının üzvüdür.
Təltif və mükaftaları
1. 1994 –cü ildə çap olunmuş elmi əsərlərin dəyərinə görə Beynəlxalq Elmi Soros Mükafatını almışdır.
3. Onun elmi fəaliyyətini əks etdirən bioqrafik məlumatlar Kembricdə dərc olunan “XX əsrin görkəmli adamları” kitabına daxil edilmişdir.