cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Başqırdıstan Dram Teatrı
Tarixi
1929-1930-cu illər teatr üçün dönüş mövsümü olmuşdur. Belə ki, həmin mövsümdə teatr başqırd ədəbi dilinə keçmiş və Moskvadakı Malı Teatr ilə yaradıcılıq əməkdaşlığı haqqında müqavilə bağlamışdır. thumb|Tamaşadan epizod Teatrın tarixində V.Q. Murtazin-İmanski, Z.İ. Bikbulatova, T.M. Biktaşeva, L.V. Valiyev, V.Q. Qalimov, T.Q. İmaşev, R.V. İsrafilov, M.A. Maqadeyev, A.K. Mübarəkov, Ş.M. Murtazina, A.Q. Sadıkova, R.S. Sırtlanov, Q.R. Şamukov, X.Q. Yarullin və başqalarının böyük rolu olmuşdur. thumb|[[Məjit Qafurinin abidəsi]] 1935-ci ildən akademik dram teatrı statusuna malikdir. 1971-ci ildən başqırd mütəfəkkiri Məjit Qafurinin adını daşıyır. Teatrın qarşısında Məjit Qafurinin abidəsi qoyulub.
PalSüd
PalSüd — Palmali Şirkətlər Qrupuna məxsus olan ticarət nişanı. Azərbaycanda qida sənayesində fəaliyyət göstərir. Süd və süd məhsulları sahəsində ixtisaslaşıb.
Sloganlar:
2008-2009: Təbiətin və sağlamlığın dadı
2009-2010: Dadlı arzularla PalSüd
Tarix
Palmali Şirkətlər Qrupu 2005-ci ildə Lənkəran şəhərində NURSÜD Süd və Süd Məhsulları Zavodunun tikintisinə başladı. Zavod 2008-ci ilin fevral ayından fəaliyyət göstərir. Bu zavodun məhsulları "PalSüd" ticarət nişanı ilə istehsah edilir. Bundan əlavə 2009-cu ildə "PalDad" ticarət nişanıyla məhsullar buraxmağa başlayan "Palfood MMC" dondurma fabriki təsis edildi. Bu fabrikdə "PalDo" ticarət nişanlı dondurmalar istehsal edilir.
Xüsusiyyətlər
NURSÜD Süd və Süd Məhsulları Zavodu ən müasir texnologiyalar və avadanlıqlarla təchiz olunub. Zavod 40 min kvadratmetr (40 000 m²) sahədə yerləşir. Bu zavod gündə 150 min litr (150 000 l) süd emal etmə imkanına malikdir. Ətraf rayonların şəxsi təssərüfatlarından yığılan süd zavod laboratoriyasında yoxlanılıb emal edildikdən sonra hazır məhsulların istehsalında istifadə edilir. Zavodun istehsal etdiyi məhsullar İSO 22000:2005 beynəlxalq seritifikatına malikdir. Burada hər gün müxtəlif yağlılığa malik 34 növ məhsul - uzun ömürlü süd, ətirli (aromatlaşdırılmış) süd növləri, bəyaz pendir, qaymaqlı və qaymaqsız qatıq, ayran, nanəli ayran (naran), süzmə, kərə yağı, meyvəli yoqurtlar, kəsmik, xama, holland pendiri və digər məhsullar istehsal edilir. Şirkətin məhsullarının Azərbaycanın bir çox bölgələrində yerləşən satış məntəqələrinə keyfiyyətini itirmədən çatdırılması məqsədilə 2008-ci ilin sonlarında “PalSüd Dağıtım” şirkəti təsis edilib.
Mükafatlar
PalSüd Şirkəti fəaliyyəti dövründə aşağıdakı mükafatlara layiq görülüb.
Frederik Aalestrup
Frederik Aalestrup (27 yanvar 1994-cü ildə anadan olub) — Danimarkanı təmsil edən kişi badmintonçu.
BWF International Challenge/Series
Kişilər cütlük
Bəxtiyar Abbasov
Bəxtiyar Abbasov (30 noyabr 1985, Qaradağlı)— Azərbaycanlı peşəkar MMA döyüşçüsü.
Həyatı
30 noyabr 1985-ci ildə Xocavənd rayonu Qaradağlı kəndində andan olan Bəxtiyar Abbasov, gənc yaşlarından qardaşı Şəhriyar Abbasovun təşəbbüsü ilə idmanla məşğul olmağa başlayıb beləki, əvvəllər idmanın cüdo və sambo növləri ilə məşğul olan Abbasov sonradan idmanın qaydasız döyüş növündə də öz gücünü sınamışdır.
Abbasov bir çox beynəlxalq turnirlərdə və yarışlarda Azərbaycanı təmsil edərək uğurlar əldə etmişdir.
Bəxtiyar Abbasov 2012-ci ildə cüdo üzrə beynəlxalq dərəcəli idman ustası adınada layiq görülmüşdür
Peşəkar döyüşlərin tarixi
Qələbə – məğlubiyyət – heç-heçə: 16–2-0
Bulbophyllum camptochilum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum camptochilum növü Kalimantan üçün endemik növdür.
Jurinea prasinophylla
Jurinea prasinophylla Jurinea prasinophylla Jurinea prasinophylla
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
At antilop
At antilop —  dəstəsinin  fəsiləsinə aid cins.
Süxur
thumb|237x237px Süxur — Yer qabığını əmələ gətirən təbii mineral birləşmədir. Mənşəyinə görə süxurlar müxtəlif qruplara bölünür :
Piyəkücə
Piyəkücə — Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Süxur
Maqmatik süxurlar
Maqmanın yer qabığının dərinliklərində və ya yer kürəsində soyuyaraq qatılaşmasıyla əmələ gələn süxurlara deyilir. (Məsələn:Qranit, Siyenit, Trakit, Andezit, Latit, Diyorit, Qabro, Obsidian, Monsonit, Perlit, Riolit, Qranodiorit, Bazalt, Harzburgit, Diabaz və s.) Maqmatik süxurlar da özlüyündə 2 qrupa bölünür:
Piyəkücə
Əhalisi
Əhalisi 102 nəfərdir.
Toponimiyası
Yerli tələffüz forması Peyoküjədir. Oykonim talış dilindəki piə (yuxan) və küjə (məhəllə, kənd) komponentlərindən düzəlib, “yuxan məhəllə, yuxan kənd” mənasındadır.
Süxur
Sedimental süxurlar
Maqmatik süxurların xarici təsirlər nəticəsində(hava, su, külək və s.) kiçik parçalara bölünməsilə meydana gələn süxurlara deyilir. (Məsələn:Qumdaşı, Gildaşı, Konqlomera və s.)
Sedimental süxurların növləri:
Çökmə süxurlar
Qum, çınqıl, gil — çökmə süxurlardır. Onlardan tikintidə geniş istifadə olunur.
Torf, daş kömür, əhəngdaşı, təbaşir kimi çökmə süxurlar bitki və heyvan qalıqlarından yaranmışdır.
Noritaka Hidaka
(d. 29 may 1947) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 4 oyun keçirib.
Anqome
INSEE kodu — 09111.
Əhalisi
2008-ci il üçün kommunanın əhalisi 275 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 156 əmək qabiliyyətli insan (15-64 yaş) arasında 114 nəfər iqtisadi fəal, 42 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 73.1%, 1999-cu ildə 65.5%). Fəal olan 114 nəfərdən 100 nəfər (54 kişi və 46 qadın), 14 nəfər işsiz (10 kişi və 4 qadın) idi. Aktiv olmayan 42 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 24 nəfər təqaüdçü, 11 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir. .
Zənqi yarım
Zənqi yarım – Talış xalq mahnısı. Mahnı, SSRİ Xalq Artisti Rəşid Behbudovun ifasından sonra şöhrət qazanmışdır. Daha sonralar mahnı, İsrail Məmmədov və Azərbaycan xalq artisti Faiq Ağayev tərəfindən ifa olunmuşdur.
Talışca "zanq" ( zənq ) sözü "ay ışığının suda əksi" anlamını verir. Talış xalqının qədim adətlərinə görə, qadınlar bir zamanlar öz həyat yoldaşları üçün oruc tuturmuşlar. Ay bədrlənib, suyun üzərində əksi görünəndə isə bayram edib, oruclarını açarmışlar. Mahnının mətnində adət öz əksini tapır.
Radiometriya
Haqqında
1914 ildə Bibiheybət sahəsində ilk neft-mədən laboratoriyası yaradılmış və Bakı neft mədənlərində neft-lay sularınm radioloji tərkibinin öyrənilməsi üzrə müşahidələr aparılmışdır. XX əsrin 30-cu illərində radium yataqlarının axtarışı məqsədilə Balaxanı, Sabunçu, Ramana, Suraxanı, Pirallahı neft yataqlarının lay suları, Qaraçuxur və Xırdalanda qazılan kəşfiyyat quyularından çıxarılan süxur nümunələri analiz edilmiş, buruq sularında radiumun miqdarı öyrənilmişdir. “Bibiheybət” yatağında Məhsuldar qatın iki horizontunun sularında radium aşkar olunmuş və onun konsentrasiyasının dərinlikdən asılı olaraq azaldığı müəyyən edilmişdir. Müxtəlif üzv Heydər Əfəndiyev Kiçik Qafqazın İstisu ərazisindəki mineral bulaqların sularını tədqiq etmiş və radiumlu suların həm də turş maqmatik süxurların inkişaf etdiyi ərazilərdə yayıldığını müəyyənləşdirmişdir. XX əsrin 40-cı illərindən radioaktiv filizlərin sistemli axtarışına başlanılmış və bütün geoloji-geofiziki işlər radioaktivliyin ölçülməsi ilə müşayiət olunmaqla radioaktiv xammalın paralel və kütləvi axtarışı həyata keçirilmişdir. Respublikanın ayrı-ayrı regionlarının uranlılıq səciyyəsi öyrənilmiş, geoloji məsələlərin həllində radiometrik üsulların perspektivliliyi əsaslandırılmış və neft mədənlərində, yod zavodlarının ətrafında radioaktivliyi yüksək olan sahələr müəyyən edilmişdir. 1960-1970 illərdə müxtəlif üzv İlyas Həsənov və başqaları tərəfindən neft-qaz geologiyası sahəsində radiometrik üsulların tətbiqi həyata keçirilmiş və bəzi rayonlar aeroqamma planaalma üsulu ilə tədqiq olunmuşdur. Alınmış nəticələr yerüstü radiometrik üsullarla dəqiqləşdirilmiş və neftli-qazlı strukturların qaınma sahələrində mənfi anomaliyalarla əks olunması müəyyən edilmişdir.
Neftli strukturlar üzərində radiogeokimyəvi anomaliyaların təbiətinin öyrənilməsi məqsədilə aparılmış tədqiqatlar nəticəsində Kaynozoyun çökmə süxurlarında radioaktiv elementlərin pavlanma qanunauyğunluqları miiəyyən edilmişdir. Yer təkinin pozulma zonaları səthdə qamma-sahələrin müsbət anomaliyalarla, neftli-qazlı strukturların isə mənfi anomaliyalarla əks olunması aşkar edilmişdir. Bir sıra seysmoloji məsələlərin həllində, o cümlədən, zəlzələlərin proqnozlaşdırılmasında radiometrik məlumatlardan istifadə olunmağa başlanılmışdır.
1970-1990 illərdə seysmik-aktiv zonalarda radioaktiv sahələrin variasiyaları və radiometrik məlumatlar əsasında Yer qabığının dərinlik quruluşunun modelləşdirilməsinə aid tədqiqatlar aparılmışdır. Radio-ekologiya sahəsində aparılan tədqiqatlar, neft mədənlərində və Bakının ayrı-ayrı sanaye obyektlərində ionlaşdırıcı mənbələrin istifadəsi ilə əlaqədar yaranan radioaktiv sahələrin öyrənilməsi lexniki mənşəli radionuklidlərlə çirklənmiş sahələri aşkar etməyə imkaıı vermişdir. AMEA Geologiya İnstitutunda Yer səthində alfa-şüalanmanın variasiyasının öyrənmək məqsədilə yeni cihaz kompleksi işlənib hazırlanmış və Geofizika Elmi Mərkəzi ilə birlikdə kompüter texnikası bazasında qammaspektrometrik analiz qurğusu - SARİ-I yaradılmışdır.
1990 ildən başlayaraq ətraf mühitin radiasion vəziyyətinə nəzarətin təşkili üzrə metodiki işlər aparılmış və Abşeron yarımadasınm radiasion vəziyyəti və radionuklidlərlə çirklənmiş ayrı-ayrı sahələr tədqiq edilmişdir. Alnmış məlum atlar əsasında Azərbaycanın depressiya zonalarının (Kür çökəkliyi, Xəzəryanı-Quba zonası, Abşeron yarımadası) 1:200000 miqyaslı qamma-sahə xəritələri tərtib olunmuş və bu sahələrin tektonik aktivlik və geolojı quruluş haqqında informasiya daşıyıcısı olduğu təsbit edilmişdir. Son illərdə radiostratiqrafiya və palçıq vulkanlarının radiometriyası üzrə stratiqrafik kəsilişlərdə istinad horizontları, quru və dəniz vulkanlarında radiasiya fonunun müxtəlifliyi müəyyən edilmişdir.
Jurinea prokhanovii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Saltaq yaşayış yeri
Sаltаq yаşаyış yеri — Оrtа əsr аbidəsidir. О, Culfа rаyоnunun Sаltаq kəndindən şərqdə, Əlincəçаyın sоl sаhilində yеrləşir. Yаşаyış yеri qərbdə Əlincəçаylа məhdudlаşır. Şimаl və şimаl-şərqdə yаşаyış yеri ümumi dаğ silsiləsi ilə əlаqələnir. Yаşаyış yеrində 1991–ci ildə kəşfiyyаt хаrаktеrli tədqiqаt işləri аpаrılmışdır. Sаhəsi 56000 kv.m-dir. Yаşаyış yеri hаzırdа su аrхı vаsitəsilə iki yеrə bölünüb. Аbidənin bəzi yеrlərinin dаğıdılmаsınа bахmаyаrаq hаzırdа yахşı sахlаnmışdır. Yаşаyış yеrinin şimаl şərqində uçub-tökülmüş tikinti qаlıqlаrı аydın izlənilir. Yеrüstü mаtеriаllаr оlduqcа аzdır. Оnlаr çəhrаyı rəngli gil qаb sınıqlаrındаn ibаrət оlub gilinə iri, yахud nаrın qum qаtılmış, yахşı bişirilmişdir. Gil məmulаtı küpə və bаnkа tipli qаblаrın sınıqlаrı ilə təmsil оlunub. Yаşаyış yеrində mədəni təbəqənin yахşı sахlаndığı gümаn оlunаn yеrdə 3х3 m sаhədə kəşfiyyаt şurfu qоyuldu. Qаzıntı zаmаnı uçub-tökülmüş dаş yığınlаrı, bişmiş kərpic sınıqlаrı аşkаr оlundu. Qаzıntı 0,5 m dərinliyə çаtdıqdа 1 m uzunluğundа sахlаnmış divаr qаlığı аşkаr еdildi. Оnun əsаs hissəsi qаzıntı sаhəsindən kənаrdа qаldığındаn еnini müəyyən еtmək mümkün оlmаdı. Divаr yоnulmuş dаşlаrdаn əhəng qаtılmış gəc məhlulu ilə tikilmişdir. Qаzıntı zаmаnı аşkаr еdilmiş kərpiclərin ölçüləri 23х25х5; 23х23х2,5 sm-dir. Mədəni təbəqə 1,5 m dərinliyədək dаvаm еdir. Sаltаq yаşаyış yеrini X-XVI əsrlərə аid еtmək оlаr.
Köpgəröküz
Köpgəröküz —  dəstəsinin  fəsiləsinə aid cins.
Dəmiraparançay
Dəmiraparançay — Türyançayı əmələ gətirən əsas qollardan (aşağı hissəsində Qaraçay da adlanır) biridir.
Ümumi məlumat
Uzunluğu 69 km, hövzəsinin sahəsi 596 km²-dir. Başlanğıcını Baş Qafqaz silsiləsinin cənub yamacının 3850 m hündürlüyündən götürür. İllik axımın 40-60%-ni yeraltı sular təşkil edir. Orta illik su sərfi 3,10 kub m/san-dir. Axımın 26%-i yazda, 35%-i yayda, 23%-i payızda, 16%-i isə qışda keçir. Tez-tez güclü sel hadisələri müşahidə olunur. İntensiv suvarma dövründə suyunun bir hissəsi Türyançaya və Göyçay çayına axıdılır. Suvarma işlərində geniş istifadə olunur.
Yəhya Kərimov
Yəhya Şəfi oğlu Kərimov — pedaqogika üzrə elmlər doktoru, professor. Beynəlxalq Pedaqogika Akademiyasının həqiqi üzvü
Həyatı
Yəhya Kərimov 1927-ci ildə Qax rayonun İlisu kəndində anadan olmuşdur. Qax orta məktəbini bitirərək Şəki Pedaqoji Texnikumuna daxil olmuş və bitirdikdən sonra Qaxda pioner baş dəstə rəhbəri və müəllim işləmişdir. 1950-ci ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnistitutunu bitirmişdir.
13 avqust 2021-ci il tarixində, 94 yaşında vəfat etmişdir. Qax şəhər qəbiristanlığında torpağa tapşırılıb.
Əsas elmi naliyyətləri
Yəhya Kərimov yüzlərcə əsərin, o cümlədən "Savad təlimi", "İbtidai siniflərdə inşalar", "Altıyaşlıların məktəbə hazırlanmasının nəzəri və praktiki problemləri", "Əlifba dərsliyinin tətbiqi prinsipləri", "Uşaq məktəbə gedir", "Ana dilinin tədrisi metodikası" və s. monoqrafiyaların müəllifi olmuşdur.
1959-cu ildən fəaliyyətinin sonuna qədər ibtidai siniflər üçün ana dili proqramlarının tərtibçisi, bütün proqramların redaktoru olmuşdur. 1963-cü ildən "Əlifba" dərsliyinin müəllifidir. Onun tərtib etdiyi 6 dərslik və 5 dərs vəsaitindən uzun müddət istifadə olunub.
1970-ci ildən ömrünün son günlərinə qədər "İbtidai məktəb və məktəbəqədər tərbiyə" jurnalının redaktoru olmuşdur.
Şusaku Hirasava
(d. 5 mart 1949) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 11 oyun keçirib, 1 qol vurub.
Kopaue
Kopaue vulkanı (Copahue; IPA: koˈpawe) — Çili və Argentina vulkan. Hündürlüyü 2997 metrdir.
Mişel Kretu
Mişel Kretu və ya Mixay Kretsu, Curly M.C. kimi də tanınır (18 may 1957, Buxarest, Rumıniya) — Rumıniya musiqiçisi, Enigma musiqi layihəsinin yaradıcısı və ideyavericisi.
Öz peşəkar karyerası boyu bir çox musiqiçilərlə birgə işləmişdir. "Enigma"nı yaratmamışdan əvvəl Sandra Kretu, Frenk Farian, Boney M, Mirey Matye, Peter Kornelius, Mayk Oldfild və s. müğənni və musiqi qrupları ilə çalışmışdır. Sonralar onun tərəfdaşları Frenk Peterson, Devid Feyrsteyn, Yens Qad, Angel Х, Andre Tanneberger, Jam & Spoon, Peter Ries, Rut-ənn Boyl və Endryu Donalds olmuşlar.
Həyatı
Mixay Kretsu Buxarestdə dünyaya gəlib. Onun atası mühəndis, anası iqtisadçı olublar. 1965-1968-ci illərdə doğma şəhərindəki 2N-li musiqi litseyinin fortepiano sinifində oxuyub. 1968-ci ildə Parisə köçüb. Elə həmin dövrdə rumın mənşəli ad və soyadını "fransızlaşdıraraq" Mişel Kretu edib. 1975-1978-ci illərdə AFR-in Frankfurt Musiqi Akademiyasında təhsil alıb və buranı əla qiymətlərlə bitirib.
Anna Favella
Anna Favella — İtaliya aktrisası.
Həyatı
Anna Favella 1983-cü il sentyabrın 21-da Latsio əyalətinin kiçik Roma şəhərində anadan olub.
Bulbophyllum capitatum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum capitatum növü Kalimantan, Yava ərazilərində yayılmışdır.
İlk doğulmuşlar (teleserial, 2013)
İlk Doğulmuşlar — Amerika istehsalı olan və 2013-cü ildə The CW kanalında yayımlanmağa başlayan televiziya serialıdır. Bu serial Vampirin Gündəlikləri serialının spin-off versiyası kimi hazırlanıb və hadisələr Klaus Mayklson və onun ailəsinin Nyu-Orleana köçərək burada baş verən hadisələrdən söhbət açılır. . Teleserialın premyerası 15 oktyabr 2013-cü ildə, baş tutdu.
10 may 2017-ci ildə kanal serialın beşinci mövsümü yayımlanacağını bildirdi.
Ümumi məlumat
İlk Doğulmuşlar serialı Vampirin Gündəlikləri-nin spin-off versiyası kimi hazırlanıb. Burada hadisələr ilk vampirlər olan Mayklson ailəsi ətrafında cərəyan edir. Serialın arxa olan seriası 25 aprel 2013-cü ildə yayımlandı. Seriada Klausdan hamilə olan Heili və ona yaxın mənbələrdən bəhs olundu. Serianın bir çox səhnələri Vampirin Gündəliklərindən götürülüb. İkinci seriadan etibarən serial 1919-cu ildən indiyədək ilk dəfə Nyu-Orleana qayıtmış olan Mayklsonlar ilə başlayır. 300 il əvvəl bu ailə tərəfindən əsası qoyulan şəhərə indi vaxtı ilə Klausun himayəyə götürdüyü Marsel idarə edir. Klaus özlərinin yaratmış olduqları bu şəhəri Marseli məğlub edərək geri qaytarmağı təkid edir. Bununla yanaşı onlar şəhəri vampirlər, canavar insanlar və cadugərlərin bir-birlərinə qarşı olan müharibələrindən də qorumalıdırlar. Zaman keçdikcə köhnə dostluqlar, eşq, sədaqət və ölüm hekayə qəhramanlarını təqib edir. Serialın ikinci mövsümü Klausun doğulmuş mistik qızı haqqındadır. Onun necə doğuluşu və bütün ailənin ondan uzaq durmasında bəhs olunur. Üçüncü mövsümdə Mayklsonların qarşılaşdığı gələcəkdə məğlubiyyət fəsləfəsi haqqındadır.
Serialda L. C. Smitin bestseller romanlar seriyasının obrazlarından istifadə olunsa da, hadisələr tamamilə fərqli istiqamətdə cərəyan edir. "Vampirin Gündəlikləri" serialının əsas qəhrəmanlar Elena Gilbert, Deymon və Stefan Salvatore qardaşlarını yeni serialda görmək mümkün olmayacaq. Lakin Ketrin Pirs obrazı sayəsində aktrisa Nina Dobrevin yeni serialda da rol alacağı güman edilir.
Şərq şaqqıldağı
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Yabanı halda Şərqi və Cənubi Qafqazda yayılmışdır.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 1–3 m-ə çatan koldur. Yarpaqları 5-7 sm uzunluğunda, 4-5 cüt yarpaqcıqdan ibarətdir. Yarpaqcıqları dəyirmi və enli, tərs-yumurtavaridir. Qaidəsi pazvari, çılpaq, uzunluğu 15–20 mm, eni 11–13 mm-ə yaxındır. Göyümsov, yaşıldır. May-iyun aylarında çiçəkləyir. Hər salxımda 2-4 ədəd çiçək yerləşir. Kasa yarpaqları enli, zəngvari, iti dişicikli, borucuqdan 3-4 dəfə qısadır. Tacı narıncı, 20 mm-ə qədər uzunluqdadır. Kürəkləri qayıqcıqdan qısa, oraqvaridir. Meyvəsi paxlaşəkilli, şişkin, nazik divarlı, uzunluğu 4-5 sm, eni 2 sm-ə qədərdir. Qısa saplaqlı olub, çılpaq, bənövşəyi rəngdədir, avqust ayında yetişir. Yetişdikdə uc hissədən açılandır.
Ekologiyası
Quraqlığa davamlı, işıqsevən, torpağa az tələbkar, dekorativ koldur.
Azərbaycanda yayılması
Böyük və Kiçik Qafqazın aşağı və orta dağ qurşaqlarında, daşlı yamaclarda, seyrək meşəliklərdə təsadüf edilir.
İstifadəsi
Park və bağlarda qrup əkinlərində istifadəsi məqsədyönlüdür.
Ədəbiyyat
Azərbaycan Dendroflorası III cild-Bakı:"Elm",2016,400 səh. T.S.Məmmədov
Kürəbulaq (Məlikan)
Kürəbulaq — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Məlikan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 196 nəfər yaşayır (59 ailə).
Bradi
Bradi — Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimiyası
XIX əsrdə Bradi (indiki Yuxarı Bradi) kəndindən çıxmış bir qrup ailənin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Toponimin ikinci komponenti Talış dilində bur (hündür, yüksək) və di (kənd) sözlərindən ibarət olub (-a bitişdirici sait), "yüksəklikdə yerləşən kənd" deməkdir. Birinci komponent isə kəndin coğrafi mövqeyini göstərir. Oykonim "Bradi kəndinin aşağı hissəsi" deməkdir.
Jurinea propinqua
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Tarkviniya
Tarkviniya — İtaliyada kommuna.
Tarixi
E.ə. IV əsrdə latın koloniyaları olan Sutri və Nepi Tarkviniyaya gedən belə deyilən “Etruriya darvazaları”nı qoruyurdu. Tarkviniya Çerveteridən şimalda 40 km. məsafədə yerləşən böyük sahil şəhəridir. Vaxtılə Etruriyanın ən məşhur şəhəri hesab olunurdu. Şəhərin adı Tirrenin qardaşı və ya oğlu hesab olunan, İtaliyaya gələr-gəlməz hakimiyyəti ələ alıb 12 etrusk şəhərinin əsasını qoyan Tarkonun adı ilə bağlıdır. Villanova mədəniyyətinə aid qəbirlərin böyük əksəriyyəti məhz buradakı Kolledella – Çivita təpəsi yaxınlığında aşkar edilib, daha sonra burada etrusk şəhərinin əsası qoyulub. Dənizdən 8 km. aralıda yerləşən şəhər ətrafında IV əsrdə möhkəm qala divarları tikilir. Şəhər divarlarını və darvazalarını çıxmaq şərtilə burada diqqəti cəlb edən əsas tikili Ara-Regina kilsəsinin böyük meydanıdır. Bir zamanlar kilsəni bəzəyən qanadlı atları indi Tarkviniyanın Arxeologiya Muzeyində görmək olar. Etrusk şəhərindən qərbdə əsas nekropolların yerləşdiyi Monterossi təpəsi var. Burada bir zamanlar qayalarda çapılmış və içərisindəki şəkilləri ilə məşhur olan kurqanlar var idi. Onu qeyd etmək lazımdır ki, bütün etrusk nekropolları arasında Monterossi ən çox tədqiq edilən nekropoldur. Qəbir abidələrinin içərisində etruskların gündəlik həyatından bəhs edən şəkillər çəkilmişdir. Bu qəbirlərdə çox gözəl barilyeflərlə bəzədilmiş möhtəşəm sarkofaqlar aşkar edilmişdir. Tarkviniya ərazisində aparılan qazıntılar zamanı bürünc dövrünə aid iki çox da böyük olmayan yaşayış yeri və etrusk dövrünə aid müdafiə məntəqələri aşkar edilmidir.
Konkordant sahillər
Konkordant sahillər- (yun.concordans-uyğun) Sahilə paralel uzanan sıra dağların istiqaməti ilə uyğun olan sahillərə deyilir.Məsələn:Amerikanın Sakit okean sahili.
Sərbəst qızıl
Növ müxtəliflikləri
Elektrum (Ag > 20 %), kuproaurid (20%-dək Cu), porpetsit (5-11 % Pd və 4 %-dək Ag), bismutoaurid (4%-dək Bi), rodit (Rh), iraurid (İr), platinli qızıl.
Xassələri
Rəng – qızılı-sarıdan açıq-sarı (gümüşlə zəngin növ müxtəlifliklərində), xardalı-sarı və xardalı-qəhvəyiyədək (xardalı qızıl); Mineralın cizgisinin rəngi – qızılı-sarı; Parıltı – güclü metal; Şəffaflıq – qeyri-şəffaf; Sıxlıq – 15,5-19,3; S – 2,5-3,0; Ayrılma – yoxdur; Sınıqlar – tikanlı; Başqa xassələr – döyülən və uzanandır; yüksək elektrik və istilik keçiriciliyi ilə səciyyələnir; turşuya (çar arağı istisna olmaqla) davamlıdır; Morfologiya – kristallar: nadir hallarda rast gəlir: oktaedrik, pombododekaedrik, bəzən heksaedrik; İkiləşmə: {111} üzrə sadə; Mineral aqreqatları: qeyri-düzgün formalı dənələr, dendritlər, vərəqvari, sap şəkilli, məsaməli, tozaoxşar sönük parıltılı əmələgəlmələr (xardalı qızıl), kütləsi 150 kq və daha çox nəhəng külçələr.
Mənşəyi və yayılması
Qızılın hipogen əmələgəlmələri hidrotermal mənşəlidir. Qızıl filizi obyektlərinin əksəriyyəti turş intruziv süxurlarla genetik əlaqədar olan orta- və yüksəktemperaturlu plutonogen yataqlara aid edilir. Qızılın vulkanitlərlə paragenetik əlaqədar olan orta - və aşağıtemperaturlu vulkanogen yataqları da məlumdur. Filizlərdə, görünən qızılla yanaşı, çox vaxt müxtəlif sulfidlərdə, əsasən pirit və xalkopiritdə  inçədispers  halda  yayılmış  «bağlı»  qızıl  da  qeyd edilir. Mineralın ekzogen əmələgəlmələrinə əsas etibarilə səpintilərdə rast gəlinir. Onlar filiz yataqlarının oksidləşmə zonalarında, bəzən qara qumlarda müşahidə olunur. Sərbəst qızıl metamorfizmə uğramış süxurlarda da aşkar edilmişdir. Onun nadir tapıntıları dəmir meteoritlərdə qeyd edilmişdir. BR: kvars, xalsedon, arsenopirit, pirit, xalkopirit, telluridlər, tennantit, tetraedrit, sərbəst platin, maqnetit, hötit, hidrohötit, kalsit və b. Y: Vitvatersrand (CAR); Beryozov, Darasun, Baley, Dmitriyev, Koçkarski yataqları, Aldan və Kolıma səpintiləri (Rusiya); Sıkırımb, Sesar (Rumıniya); Uayxi mədəni (Yeni Zelandiya); Viktoriya şt. (Avstraliya); Kaliforniya və Alyaska ştatları (ABŞ); Minas-Jerays (Braziliya) və b. Azərbaycanda qızılın həm ana, həm də səpinti obyektləri vardır. Onun ana obyektləri sırf qızıl filizi (Qoşa, Qızılbulaq, Dağkəsəmən, Vejnəli, sahəsinin əsas hissəsi Azərbaycanın Ermənistanla həmsərhəd olan Kəlbəcər rayonunun ərazisində yerləşən Zod yatağı) və qızıllı kolçedan, mis- və molibden-porfir, barit-polimetal, kobalt (Gədəbəy, Çıraqdərə, Toğanalı, Çovdar, Başqışlaq, Şimali-Daşkəsən, Filizçay, Katsdağ və b.) yataqları ilə təmsil olunmuşdur. Qızıl az miqdarda skarnlarda və qara şistlərdə də qeyd edilir. Mineralın səpinti təzahürlərinin əksəriyyəti allüvial tipə aiddir. Bir sıra çay hövzələrində (Tərtərçay, Qoşqarçay, Şəmkirçay, Ağstafaçay, Əsrikçay, Kürəkçay, Əlincəçay, Başkəndçay və b.) rast gələn çoxsaylı (40-a yaxın) səpintilər içərisində sənaye əhəmiyyətli səpintilər hələ ki aşkar edilməmişdir.
Tətbiqi
Qızılın – əsas valyuta metalının başlıca mənbəyidir. Qızıl həmçinin cihazqayırmada, zərgərlikdə, təbabətdə (stomatologiyada) və başqa məqsədlər üçün istifadə edilir.
Ankurtyeş
Ankurtyeş  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Aryej. Sen-Jiron kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Sen-Jiron.
INSEE kodu — 09110.
Əhalisi
2008-ci il üçün kommunanın əhalisi 106 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 57 yaşdan yuxarı (15-64 yaş arasında) 35 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 22 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici - 61,4%, 1999-cu ildə 66,7%). 35 aktiv adamdan 30 nəfəri (16 kişi və 14 qadın), 5 nəfər işsiz (4 kişi və 1 qadın) idi. 22 hərəkətsiz 3 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 18 nəfər təqaüdçü, 1 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir. .
Volqoqrad Arena
Volqoqrad Arena – Rusiyanın şəhəri Volqoqradda yerləşən stadiondur. 2018 FİFA Dünya Kubokuna ev sahibliyi etmiş stadionlardan biridir. Rotor Volqoqrad klubu da öz ev oyunlarını burada keçirir. Tamaşaçı tutumu 45568 nəfərdir.
Tarixi
Stadion dağıdılan Mərkəzi Stadionun yerində, Volqa çayının yaxınlığında inşa edilib. Köhnə stadion 1958-ci ildə, köhnə neft deposunun yerində inşa edilmişdi. Stadionun tikintisi zamanı 300 partlamamış bomba tapılıb və ərazidən kənarlaşdırılıb.
Təsvir
thumb|left|250px|Stadionun kiçildilmiş modeli Arenanın dizaynı açıq tenderin qalibi olan Sport-Engineering şirkəti tərəfindən hazırlanmışdır. Stroytransqaz proyektin əsas podratçısı oldu. Əvvəlcə, yerli aidiyyat orqanları inşa işləri də daxil olmaqla layihənin xərcinin 10 milyard rubl olaraq hesabladılar. 2014-cü ilin oktyabrında isə bu rəqəm qaldırılaraq 17 milyard oldu. Stadion FİFA standartlarına cavab verəcək şəkildə tikilmişdir. Stadionun tamaşaçı tutumu 45568 nəfərdir. Bunlara 2280 yerlik media salonu, 640 oturacaqlı VİP box və 460 əlil insanlar üçün yerlər də daxildir. Stadionun əsas memari xüsusiyyəti kabloların birləşərək yaratdığı "velosiped təkəri" şəklində damdır. Stadionun 42 lifti var. Bunlardan 24-ü əlil insanlar üçündür. Stadion "Funktion One" səs sistemləri ilə təchiz olunub.
Stadiona Volqoqrad Hava Limanından 6 nömrəli avtobus, Volqoqrad Dəmiryolu Stansiyasından isə 12 nömrəli trolleybus gedir.
Yunis Orucov
Yunis Qurbanəli oğlu Orucov — Azərbaycan əməkdar jurnalisti, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.
Həyatı
Yunis Orucov 1977-ci il dekabrın 21-də Ermənistan SSR-nin Masis rayonunda (keç. Zəngibasar, daha əvvəl isə Uluxanlı) anadan olub. 1984-cü ildə ailəsi ilə Azərbaycana köçüb, əvvəlcə Şirvan, daha sonra Bakı şəhərində məskunlaşıblar. Yunis Orucov Şirvan şəhərindəki 13 saylı orta məktəbin məzunudur.
1994-cü ildə Azərbaycan Dövlət Pedoqoji Universitetinin tarix fakültəsinə daxil olan Yunis Orucov 1998-ci ildə bakalavr, 2000-ci ildə isə magistr pilləsini bitirib. "Türk xalqlarının mədəniyyəti XI–XV əsrlərdə" mövzusunda magistr dissertasiyası müdafiə edib.
2001–2002-ci illərdə Azərbaycan silahlı qüvvələrində hərbi xidmət keçib.
Əmək fəaliyyəti
Yunis Orucov tələbəlik illərindən mətbuata gəlib. Onun ilk iş yeri "Yeni Azərbaycan" qəzeti olub. 10 ilə yaxın bu qəzetdə çalışan Yunis Orucov o illəri jurnalislik fəaliyyətində böyük və məhsuldar dövr adlandırır.
90-cı illərin sonundan başlayaraq qəzetdə bir çox mövzularda maraqlı məqalələri dərc olunan Yunis Orucov 2006-cı ildən televiziyada fəaliyyət göstərir. Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri QSC-də (AzTV) müxbir, şef-redaktor, sonra baş redaktorun müavini, informasiya proqramları studiyasının direktor müavini vəzifəsində çalışıb. O, xəbər işi ilə yanaşı, ictimai-siyasi, iqtisadi, sosial və mədəniyyət mövzularında bir çox sənədli televiziya filmlərinin ssenari müəllifidir. O, həmçinin böyük tamaşaçı rəğbəti qazanan "Jurnalist araşdırması" verilişinin müəllifi və aparıcısı olub. İndiyə qədər Qafqaz İslam Ordusuna, XX əsrin 30–50-ci illərdəki repressiya dövrünün əsas həbs düşərgələri olan KARLAQ və A. L. J. İ. R-ə, Nargin adasının tarixinə, Azərbaycan Cümhuriyyətinin müstəqilliyinin beynəlxalq miqyasda tanınmasının 100 illiyinə, "Azərbaycan" İES-də aparılan tikinti və yenidənqurma işlərinə, Bakı Televiziya Qülləsinə, Azərbaycanda könüllülük hərəkatına, "Babək" filminin çəkilməsinin 40 illiyinə, Ermənistanın Azərbaycan torpaqlarında həyata keçirdiyi işğal və soyqırım siyasətinə, "Başlıbel faciəsi"nə, "Tunel qıtliamı"na və digər mövzulara həsr olunan çoxsaylı verilişlərlə yadda qalıb.
Ədəbi fəaliyyəti
Yunis Orucov "Nargin — saralmış kədər" və "Boraltan — azadlığın tələsi" tarixi romanlarının müəllifidir.
Mükafatları
Yunis Orucov 2015-ci ildə Azərbaycanda milli mətbuatın yaranmasının 140 illiyi ilə əlaqədar Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə "əməkdar jurnalist" fəxri adına layiq görülüb. Dövlət başçısının 2019-cu ildə imzaladığı digər sərəncamla isə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illik yubiley medalı ilə təltif olunub.
Ailəsi
Ailəlidir, iki övladı var.
Səfikürd (Goranboy)
Səfikürd — Azərbaycan Respublikasının Goranboy rayonunun Səfikürd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Tarixi
Qarabağın qədim-qayım şеnliklərindən biri də Səfikürd kəndidır. Öncə oba olmuş, XVIII yüzilin ortalarınadək kənd biçimində güzəran kеçirmişdi. XVIII yüzilin sonlarından XX yüzilin 20-ci illərinədək köç-düşlə məşğul olmuşdu. Kolxozlaşma dönəmindən bəri əyləşib yеnidən kənd formasına düşmüşdür. Səfikürd kəndi ərazisinin tarixi qədimdir. Kəndin yaxınlığında əski yaşayış yеri və kurqanlar (еradan əvvəl II minilliyin ikinci yarısı-1 minilliyin önü) var. Yaşayış yеri və kurqanlar kənddən 15 km şərqdə yеrləşir. Arxеoloji qazıntılar zamanı 2 ha yaxın ərazini əhatə еdən yaşayış yеrindən saxsı qablar-cam, bərni, küpə, parç və sairə tapılmışdır. Kurqanlar 10 ha yaxın sahəni əhatə еdir.
Səfikürd ərazisinin tarixinin ululuğunu sübut еdən əski-əntiq yеrlərdən biri də Molla Ismayıl təpəsidir. Еrkən orta əsrlərə aid еdilən yaşayış məskəni kəndin şərqində, Qarasu dərəsinin qərbində yеrləşir. Sahəsi 1 ha-dan çox, hündürlüyü 2, 5 mеtrdir. Kəşfiyyat axtarışları zamanı, əsasən saxsı qab (iri təsərrüfat küpləri, küpə, bərni, bardaq və s.), həmçinin bəzək əşyaları, əmək alətləri tapılıb. Səfikürd kəndinin tarixi yеrlərindən biri də Xudu baba türbəsidir. XVII-XVIII yüzildə Səfikürddə yaşamış Xudu pəhlivanın adı ilə "Xudu baba türbəsi" adlandırılmışdır.
Kənd ərazisində "Osmanlı qəbristanlığı", "Rus qobusu" adlı tarixi yеrlər var.
Səfikürd kəndinin tarixinin öyrənilməsi bir qədər ziddiyətlidir. Tarixçi və şair Əhməd bəy Cavanşir öz ünlü "Qarabağ xanlığının 1747-1805-ci illərdə siyasi vəziyyətinə dair" adlı əsərində qеyd еdir ki, Səfikürd obası kənardan gəlmədir. Tarixçi yanlışlığa yol vеrərək zənn еdir ki, Səfikürd obası xanlıq dönəmində Pənahəli xan tərəfindən Qarabağa köçrülüb. Əslində, Səfikürd obası öncə kənd biçimində Qarabağ bəylərbəyliyinin ərazisində yurd tuturdu. Bunu nəzərdən kеçirdiyimiz tutalqalar da sübut еdir.
1727-ci ilə bağlı Osmanlı qaynağında Gəncə-Qarabağ əyalətinin Kürəkbasan nahiyəsində Kürd Safi adlı kənd qərar tutur. XVIII yüzilin önlərində kəndin kədxudası Əli ağa İsmayıl ağa oğlu idi.
Xanlıq dönəmində Səfikürd obası İyirmidörd mahalının tərkibində xas bir şеnlik idi. Divan torpağı sayılıb, dövlətə (xəzinəyə) vеrgi ödəyirdi.
Rusların hakimiyyətinin ilk ilində, 1823-cü ildə Səfikürd obası 52 tüstüdən ibarət idi. Bala bəy obanın başçısı, Məhəmməd isə kovxası idi.
Qarabağın statistik təsvirini hazırlayan mülkü müşavir Mogilyеvski və polkovnik Yеrmolov səhvən Səfikürd obasını Otuziki mahalının ərazisində göstərmişdir. Ümumiyyətlə, onların tərtib еtdikləri dəftərdə bеlə yanlışlıqlara tеz-tеz rast gəlmək olur.
Səfikürd obasından iki nəfər göstərdikləri xidmətlərə görə Mеhdiqulu xan Sarıcalı-Cavanşirdən məaf ünvanı almışdı. Bu iki nəfərdən biri Rza Ağakişi oğlu, ikincisi Alımədəd Mirzə oğlu idi. Kovxa Məhəmmədin övladları da məaf dərəcəsindəydilər. Onlar sonradan bəylik aldılar. Məaflar xəzinəyə ödənən vеrgilərdən azad idilər. Onlar bu ünvanı qanları, canları bahasına qazanırdılar.
Mеhdiqulu xan Sarıcalı-Cavanşir 1827-ci ildə İrandan qayıdandan sonra dövlət idarələrinə Qarabağda yaşam sürən xəzinə və bəy mülklərinin siyahısını vеrmişdi. Səfikürd obası haqqında bildirir ki, xəzinə torpağı olub vеrgi ödəyən 52 tüstüsü, ödəməyən 7 bəy tüstüsü, ödəməyən 7 rəncbər tüstüsü var.
XIX yüzildə Qarabağda oğruluq qoçaqlıq, qəhrəmanlıq sayılırdı. Qarətlə sonuclanan xanlıq savaşları bitmiş, silahlar yеrə qoyulmuşdu. Dəliqanlılar özlərini yеni atıb-tutmaq, vurub-çapmaq mеydanı olan qaraoğurluqda sınayırdılar. Bu dönəmdə Səfikürd cavanları da qaraoğurluğa qurşanmışdılar. Ünlü şair Qasım bəy Zakir yazırdı: Xətm oldu bizə, düzdi-vilayət kеfə baxsın, İymirli, Dirağırdı, Safikürdi, Şıxavənd.
"Düzdi-vilayət" — vilayət oğrusu dеməkdir. Qasım bəy Zakir başqa bir qoşqusunda dеyirdi:
Həmin ildə obada dövlətə vеrgi ödəyən 88 tüstü qərar tuturdu. Bu tüstüyə bağlı adamların əksəriyyəti dövlət kəndlisi, bir nеçə ailə bəy rəiyyət-rəncbəri idi.
1848-ci ildə Səfikürd obasında dövlətə vеrgi ödəyən kəndli ailəsi 91 tüstü, ödəməyən bəy ailəsi 10 tüstü, ödəməyən ruhani ailəsi 1 tüstü qərar tuturdu.
1863-cü ildə Səfikürd obasında dövlətə vеrgi ödəyən kəndli ailəsi 103 tüstü, ödəməyən bəy ailəsi 13 tüstü, ruhani 1 tüstü yaşam sürürdü.
1886-cı ildə obada 248 tüstü yеrli, 29 tüstü gəlmə ailə yaşayırdı.
XX yüzilin önlərində çar rusiyasına, mülkədarlara qarşı kəndli çıxışları başlayır. Səfikürd əhalisi həmin hərakatda fəal iştirak еdir. 1912-ci ildə kəndli hərakatının önünü almaq üçün Səfikürddə kazak dəstəsi yеrləşdirilir.
Kəndli hərəkatının başçılarından olmuş Qatır Məmməd kənd varlılarından Kərbəlayı Əbdülkərimi cəzalandırıb əlindəki torpaqları fəqirlərə paylamışdı.
XX yüzilin 30-cu illərində, sovеt dönəmində Səfikürd kəndində kolxoz yarandı. Kəndin ərazisi iki yеrə aşağı və yuxarı başa bölünərək iki kolxoz ətrafında cəmləndi. Aşağı başdakı "Mеşin Bünyadzadə", yuxarı başdakı isə "Voroşilov" adlandı. Sonralar bu kolxozlar "Jdanov" kolxozu adıyla birləşdirildi.
Toponimikası
Səfikürd kəndi Kiçik Qafqazın ətəyindədir. Yerli məlumata görə yaşayış məntəqəsi Səfi adlı bir kürdün yurd yerində salındığı üçün belə adlandırılmışdır. Tədqiqatçılar isə oykonimi sufikürd tayfa adı ilə alaqələndirirlər. Kənd 1917-ci ildə Gəncə qəzasına daxil olmuş və Səfinyurd variantında qeydə alınmışdır. R-nun ərazisində eyniadlı dağ da vardır. Görünür dağın və kəndin adı dağdaki yaylaq yurdlarına görə verilmişdir. Oykonim "Şəfinin yurdu” və ya "cərgə ilə düzülmüş yurdlar” mənasındadır.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 4312 nəfər əhali yaşayır.
Otello (Rossini)
thumb|250px|[[İzabella Kolbran, 1816-cı ildə premyerada Dezdamona rolunda.]] thumb|250px|Fransua Buşonun əsəri, 1834, [[Mariya Malibran Rossininin Otello operasında Dezdamona rolunda.]] Otello — Coakkino Rossininin 3 pərdəli Şekspirin eyniadlə pyesi əsasında Françesko Berio di Salsonun yazdığı librettoya bəstələdiyi opera. Faciə janrda olan bu operanın ilk premyerası 4 dekabr, 1816-cı ildə Romada, "Del Fonda" səhnəsində oyananılmışdır.
Yazılma tarixi
1816-cı ilədək 24 yaşlı Rossini 3 opera: Sevilya bərbəri, Qəzet (La gazzetta) və Otellonu yazmış olur. Neapollu impresario Domeniko Barbaya Rossinini Neapola dəvət edərək ona sifariş verir. Bu dövrdə Rossini iki teatra: San Karlo və Del Fondoya rəhbərlik etməli olur. Domeniko Barbaya Rossinini burada bəstəkar markiz Berio di Salsa ilə tanış edir. Şekspir pərəstişkarı olan Berio onun Otello pyesinə libretto yazmağa qərar verir. Əsərin süjet xəttindən tam fərqlənən librettoya o, ikinci "Venesiyalı mavr" adını verir. Müasiri Rossini tərəddüd etmədən işə başlayır. Primyerada iştirak etmiş fransız yazıçısı Stendal belə yazırdı: "…onlar onu operada çarmıxa çəkilmişlər." 4 dekabr, 1816-cı ildə Romada Del Fondo teatrında oynanılan operanın primyerası uğurla keçir. Məhz onun üçün nəzərdə tutularaq yazılmış Dezdamona rolunu məşur primadonna, ispan opera müğənnisi, sopranoçu İzabella Kolbran ifa edir. Bundan 6 il sonra İzabella Kolbran Rossininyə ərə gedir.
I Pərdə
XV əsrdə Venesiya. Müharibədəd qalib kimi dönən mavr Otello Elmironun qızı Dezdamonaya aşiqdir, lakin Dezdamona venesiyalı dojun oğlu Rodriqonun sözlüsüdür. Dezdamonanın atası onu məcburən Rodriqoya ərə vermək istəyir. Dezdamona isə ərə grtməkdən imtina edir. Bundan xəbər tutan Otello toy məclisini pozur. Elmiro qızını qapali bir otağa salaraq Otellodan gizlədir. Onlar arasında yazışma da bitmiş olur. Elmiro hər vəclə Dezdamonaya ünvanlanmış məktubların qarşısını kəsir.
II Pərdə
Rodriq ilə Otello qarşıdurması kəskinləşir. Bağçada Rodriqo ilə Dezdamona görüşürlər. Dezdamona ona məsələnin üstünü açaraq artıq Otello ilə gizlin evləndiyini, atasını yola gətirməkdə ona kömək etməsini xahiş edir, lakin Rodriqo ona Otellonu cəzalandıracağını deyir. Yaqo mavrı aldadaraq onu əmin edir ki, Dezdamona sadiq deyil və Rodriqo ilə sevişir. Bunu eşidən Otello Rodriqonu duelə çağırır. İxtiyar sahibləri onu səfərə yollasalar da qısqanc Otello Dezdamonanı öldürmək üçün gizlin geri dönür.
III Pərdə
Dezdamonanın otağına daxil olan Otello onu inandırmağa çalışır ki, Rodriqonu Yaqo öldürmüşdür. Dezdamona dəhşət içində anlayır ki, bütün bunlara səbəb məhz Yaqo olmuşdur. Mavr Dezdamonanın belə reaksiya verməsini Rodriqoya olan eşqi ilə əsaslandıraraq onu boğub öldürür. Daxil olan Otellonun dostu Luço Yaqonun xəyanətkarlığının üstü açılmış və Rodriqo onu öldürərək qisas almışdır. Mavr peşman olaraq özünü vurur.
Addaks
Addaks (Addax nasomaculatus) — dəstəsinin  fəsiləsinin addax cinsinə aid heyvan növü.
Ləklər (Məlikan)
Ləklər — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Məlikan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 543 nəfər yaşayır (136 ailə).
Kazuhisa Kono
(d. 30 dekabr 1950) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 1 oyun keçirib.
Güns buzlaşması
Güns buzlaşması
Güns buzlaşması- dördüncü dövrün Alplarda ən qədim – birinci buzlaşma mərhələsidir. Şimali Amerikanın Nebras, Qafqazda isə Abşeron buzlaşması ilə uyğun gəlir. Rusiya düzənliyində Güns buzlaşmasına uyğun buzlaşma mərhələsi  müəyyən edilməmişdir. Güns buzlaşması 1909- cu ildə Penk və Bryukner tərəfindən müəyyən edilmişdir.
Dızdipok
Dızdipok — Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
Əhalisi 320 nəfərdir.
Kollegiallıq
Kollegiallıq (collegium – birlik, yoldaşlıq) — ümumi əhəmiyyətli işlərin bir qrup şəxslər tərəfindən ümumi (kollegiya) müzakirəsi və həlli; kollegial orqanın həyata keçirdiyi rəhbərlik metodu; təkbaşına idarəetmənin alternativi.
Dızdipok
Toponimiyası
Talış silsiləsinin yamacında yerləşən bu kəndin adı həmin ərazidəki Dızdılıq dağının adının təhrif olunmuş formasıdır.
Kollegiallıq
Kollegiallıq tapşırılan iş üçün kollegiya (büro, komitə, məclis və s.) üzvünün ümumi və şəxsi məsuliyyətinin uzlaşdırılmasını tələb edir. Onun məqsədi atılan addımın, fəaliyyətinin mütarazlığını təmin etməkdən ibarətdir. Kollegiallıq məsələyə dərin və hərtərəfli düşünərək yanaşmağı təmin edir. Bir sıra orqanlar (partiyalar) məhkəmələr (o cümlədən: beynəlxalq məhkəmələr), parlamentlər (o cümlədən, beynəlxalq parlamentlər) və s. məhz kollegiallıq prinsipi üzərində fəaliyyət göstərirlər.
Yeni Beynəlxalq Ensiklopediya
Yeni Beynəlxalq Ensiklopediya — Amerika ensiklopediyası idi. İlk dəfə Dodd, Mead və şirkət tərəfindən 1902-ci ildə nəşr edilmişdir.
Jurinea proteoides
Jurinea proteoides Jurinea proteoides Jurinea proteoides
Sübhanqulu şah
Sübhanqulu şah — Qütbşah, Qolkonda hökmdarı.
Həyatı
1543-cü ildə Heydərabadda doğulmuşdu. Atası Cəmşidqulu bəy Baranlı, anası Bilqız Zaman xanımdır. Hakimiyyətə gələndə hələ 7 yaşı vardı. Anası Racmata (Şah anası) Bilqız Zaman Əhmədnaqarda yaşayan Eynəlmülk Səif xanı qəyyumluğa çağırmışdı. Lakin Səif xanın hakimiyyəti öz əlində toplaması bəzi əmirləri narahat etdi və onlar Cəmşidqulunun qardaşı İbrahimqulunu taxta çağırdılar. İbrahimqulu bəy 7 ay sonra - 1550-ci ilin iyulunda taxta çıxdı.
Ksenofobiya
Ksenofobiya, əcnəbi qorxusu-nifrəti anlamında olub, Yunanca ξένος (xenos,əcnəbi) ve φόβος (phobos,qorxu) kəlmələrinin birləşməsindən əmələ gəlmişdir. İnsanın əcnəbilərdən ya da başqa bir şəkildə özündən fərqli olan insanlardan qorxmasına və nifrət etməsinə verilən addır.
İrqçilik da bəzən Ksenofobiyanın bir növü olaraq tanınır. Fantastikada dünyadan kənar varlıqlardan qorxma anlamını da verir.
Amerikan Psixoloqlar Birliyinin "Ruhi Xəstəliklərin Diaqnozu ve Statistikası Əl kitabı"na görə bu fobiya, fobiyanın səbəbi ilə qarşı qarşıya qalan xəstənin həddindən artıq depresiyaya  düşməsinə imkan yaradır. Ksenofobiyanın iki növü vardır.
Çiune Suqihara
- Yaponiya imperiyasının Litvanın Kaunas şəhərindəki konsulluğunda vitse-konsul vəzifəsində işləyən Yaponiya hökumət rəsmisi. İkinci dünya müharibəsi zamanı Suqihara işini və ailəsinin həyatını riskə ataraq 6 mindən çox yəhudi üçün viza çıxardaraq Yaponiya ərazisindən keçməklə Avropadan qaçmalarına kömək etmişdir.
Suqihara 1918-ci ildə Vaseda Universitetində ingilis dili öyrənməyə başlamış, 1923-cü ildə Xarici İşlər Nazirliyinin keçid imtahanında rus dili imtahanını fərqləndirmə ilə keçmişdir. Çinin Harbin şəhərində alman dili öyrənmiş, bir müddət Mancuriyada işləmişdir. 1939-cu ildə Litvanın Kaunas şəhərinə göndərilmişdir.
Litvada işləyərkən Yaponiya hökumətinin ciddi viza kriteriyalarına baxmayaraq 6000-dən çox yəhudiyə viza verərək həyatlarını xilas etmişdir. Həmin yəhudilər Almaniya işğalı altındakı Qərbi Polşadan, SSRİ işğalı altındakı Şərqi Polşadan, eləcə də, Litvadan idilər. Suqihara qaçqınlara asan olsun deyə onlara ona "Sempo" (adının kanci yazılışının çin-yapon oxunuşu) deyə xitab etməsini söyləmişdir. Kiçik vəzifəsi və Yaponiya Xarici İşlər bürokratiyasının mədəniyyətinə əsasən bu cür itaətsizlik nadir hal idi. Yaponiyaya qayıtdıqdan sonra Litvadakı bu hadisəyə görə işdən çıxarılmışdır.
1985-ci ildə İsrail dövləti Suqiharaya "Dünya xalqları ədalətlisi" adı vermişdir. O, bu ada layiq görülmüş yeganə yapondur. Litvada və İsraildə onun adına küçələr, Litva və Yaponiyada isə ona həsr olunmuş muzeylər var. Ölümündən sonra bir çox mükafata layiq görülmüşdür.
İlk illəri
thumb|left|Suqiharanın doğum haqqında şəhadətnaməsi.|170px Çiune Suqihara 1 yanvar 1900-cü ildə Gifu prefekturasının Mino şəhərində orta sinifdən olan Yoşimi Suqihara ilə orta-yuxarı sinifdən olan Yatsu Suqiharanın oğlu kimi anadan olmuşdur. O, anadan olanda atası Kozuçidə yerləşən vergi ofisində işləyirdi, ailə isə buddist məbədi Kyosenin yaxınlığında yerləşən bir məbəddə yaşayırdı. O, beş oğlan və 1 qızdan ibarət ailənin ikinci oğlu idi. Atasının işlədiyi vergi ofisləri tez-tez dəyişdiyindən ailə də tez-tez köçürdü. 1903-cü ildə ailə Fukui prefekturasının Asahi qəsəbəsinə, 1904-cü ildə Mie prefekturasının Yokkayçi şəhərinə, 25 oktyabr 1905-cü ildə Gifu prefekturasının Nakatsu qəsəbəsinə köçmüşdür. 2 aprel 1906-cı ildə Çiune Nakatsu ibtidai məktəbinə daxil olmuş, 31 mart 1907-ci ildə Mie prefekturasındakı Kuvana ibtidai məktəbinə keçmişdir. Həmin ilin dekabrında Furuvatari ibtidai məktəbinə keçmişdir. 1912-ci ildən Furuvatari ibtidai məktəbindən əla qiymətlərlə məzun olmuş və Aiçi prefekturasının 5-ci sinif orta məktəbinə (hazırda Zuyryo liseyi) daxil olmuşdur. Atası onun fizik olmasını istəyirdi, lakin Çiune giriş imtahanında kağıza adından başqa heç nə yaza bilməmişdir. Əvəzində 1918-ci ildə Vaseda Universitetinə daxil olmuş və ingilis dili öyrənməyə başlamışdır. Eyni zamanda, ingilis dilini inkişaf etdirmək üçün baptist Harri Bakster Benninhof tərəfindən qurulmuş xristian dərnəyi olan Yuay Qakuşaya daxil olmuşdur.
1919-cu ildə Xarici İşlər Nazirliyinin təqaüd imtahanından keçmişdir. 1920-1922-ci illərdə Yaponiyanın koloniyası olan Koreyada 79-cu piyada qoşununda ikinci leytenant kimi hərbi xidmətdə olmuşdur. 1922-ci ilin noyabrından ordudan ayrılmış və 1923-cü ildə Xarici İşlər Nazirliyinin dil imtahanlarına daxil olaraq rus dili imtahanını fərqləndirmə ilə keçmişdir. Yaponiya Xarici İşlər Nazirliyi onu Çinin Harbin şəhərinə göndərmiş, Çiune orda rus və alman dillərini öyrənərək Yaponiya-Rusiya münasibətləri üzrə mütəxəssis olmuşdur.
Suqihara Macuriya Xarici İşlər Ofisində işləyərkən Şimali Mancuriya dəmiryolu xətti ilə bağlı SSRİ ilə əlaqələrdə iştirak etmişdir. Harbində olarkən Suqihara Klaudiya Semionovna Apollonova ilə evlənmiş, xristian (rus ortodoks kilsəsi) olmuş və özünə Sergey Paveloviç baptist adını götürmüşdür.
1935-ci ildə Suqihara Yaponiyanın yerli çinlilərə pis davranmasına etiraz etmək üçün Mancuriyadakı işindən çıxmışdır.
Suqihara həyat yoldaşı ilə 1935-ci ildə boşanmış və Yaponiyaya qayıtmışdır. Yaponiyada Yukiko Kikuçi ilə evlənmişdir. Evlilikdən sonra onların 4 oğlu (Hiroki, Çiaki, Haruki, Nobuki) olmuşdur. 2010-cu ilə kimi ailədən ancaq Nobuki sağ qalmışdır. Çiune Suqihara həmçinin Xarici İşlər Nazirliyinin İnformasiya Departamentində və Yaponiyanın Finlandiyanın Helsinki nümayəndəliyində tərcüməçi kimi fəaliyyət göstərmişdir.
Litvadakı fəaliyyəti
thumb|Suqiharanın fəaliyyət göstərdiyi [[Yaponiyanın keçmiş Litva konsulluğu binası.|280px]] 1939-cu ildə Suqihara Yaponiyanın Litvanın Kaunas şəhərindəki konsulluğunun vitse-konsulu təyin olunmuşdur. Onun vəzifələrinə Sovet və alman ordularının hərəkətlərini, Almaniyanın SSRİ-yə hücum etmə planının olub-olmadığını aydınlaşdırıb detalları Berlin və Tokiodakı üstlərinə bildirmək də daxil idi.
Suqihara daha böyük Yaponiya-Polşa əməkdaşlıq planı üçün Polşa kəşfiyyatı ilə əməkdaşlıq etmişdir. SSRİ 1940-cı ildə Litvanı işğal edəndə bir çox Polşa yəhudisi və Litva yəhudisi çıxış vizası əldə etməyə çalışmışdır. Vizasız səyahət etmək təhlükəli idi, lakin viza vermək istəyən ölkə tapmaq mümkünsüz idi. Yüzlərlə yəhudi Yaponiyaya viza əldə etmək üçün Kaunasdakı Yaponiya konsulluğuna gəlmişdir. Həmin anda Litva yəhudiləri Litvanın şəhər əhalisinin üçdə birini, Litvadakı hər şəhərin əhalisinin isə yarısını təşkil edirdilər. 16 iyul - 3 avqust 1940-cı ildə Hollandiyanın fəxri konsulu Yan Zvartendiyk 2200-dən çox yəhudiyə Kürasaoya (viza tələb edilməyən Hollandiya koloniyası olan Karib adası) və Surinama getməyə kömək etmişdir. Yaponiya hökuməti ancaq immiqrasiya prosedürlərinə uyğun gələn və kifayət qədər pulu olan şəxslərə viza verilməsinə icazə verirdi. Bir çox yəhudi kriteriyaları qarşılamırdı. Suqihara Yaponiya Xarici İşlər Nazirliyi ilə göstərişlər barədə 3 dəfə əlaqə saxlamışdır. Hər dəfəsində nazirlik istinasız hər Yaponiya vizası olan şəxsin ölkədən çıxmaq üçün üçüncü bir ölkənin də vizasına malik olmalı olduğunu bildirirdi.
18 iyul-28 avqust 1940-cı ildə həmin yəhudilərin təhlükədə olacağından xəbərdar olan Suqihara əmrləri saymayıb 10 günlük vizalar hazırlamağa başlamışdır. Kiçik vəzifəsi və Yaponiya Xarici İşlər bürokratiyasının mədəniyyətinə əsasən bu cür itaətsizlik nadir hal idi. O, Sovet rəsmiləri ilə danışaraq standart qiymətdən 5 dəfə bahalı olan qiymətə yəhudilərin Trans-Sibir dəmiryolu ilə səyahət etmələrinə nail olmuşdur.
Suqihara gündə 18-20 saatını əllə viza yazmağa sərf etməyə davam etmişdir. O, 4 sentyabrda postunu tərk edənə qədər hər gün normal ayda buraxılan viza qədər viza buraxırdı. Bu zaman o, minlərlə yəhudiyə viza vermişdir. Onların çoxu ev başçısı olduğu üçün ailələrini də özləri ilə apara bilmişdirlər. İddiaya görə o getməzdən öncə yəhudilərin özləri viza hazırlaması üçün konsulluğun rəsmi möhrünü onlara vermişdir. Lakin oğlu Nobuki Suquhara bu faktı inkar edir. Şahidlərə görə Suqihara hətta oteldən qatara gedərkən belə viza yazmağa davam edirdi və qatar yola düşməzdən öncə hazırladığı vizaları qatarın pəncərəsindək kütləyə doğru atmışdır.