cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Millətlər İttifaqı
Millətlər Liqasının(Cəmiyyəti) dağılması
Liqanın 18 Aprel 1946-cı ildə Cenevrədə toplanan son sessiyasında iştirak edən 34 ölkə nümayəndələri yekdilliklə qərar qəbul etdilər ("Millətlər Liqası sözdə öz fəaliyyətini dayandırıb"). Daha sonra Ali Şuranın sədri norveçli Carl J.Hambro "Millətlər Liqasının ali Şurasının iyirmi birinci və sonuncu iclasını bağlı elan edirəm" deməsi ilə Cəmiyyət öz fəaliyyətini dayanırdı.
Nikomaxus (Gerasalı)
Arifmetik ilahiyyat
Yeddi rəqəminin özəllikləri çoxdur. Dörd yeddinin cəmindən kamil olan 28 rəqəmi yaranır. Bu da ay təqviminin günləridir. Antik dövrlərdə məlum olan və tanrılar kimi tanınan planetlərin sayı yeddi idi. Hərəkətlər də yeddidir: önə, arxaya, yuxarı, aşağı, sağa, sola və öz oxu ətrafında. Yeddi musiqi səsi (notlar) vardır. Yeddi yaşam dövrü vardır: uşaqlıq, gənclik, yetkinlik, kişilik, ahıllıq və qocalıq. Məhz yeddinci ayda uşaq doğulmaq üçün hazır olur. Toxum da yerə düşəndə təxminən yeddi günə bitməyə başlayır.
Millətlər İttifaqı
Millətlər Liqasının(Cəmiyyəti) dağılması
1919-cu ilin 28 aprelində ilk universal institut kimi Millətlər Liqasının təsis edilməsi sülh və təhlükəsizliyin qorunmasında effektsiz oldu. Bu ona görə baş verdi ki, aparıcı Avropa ölkələrinin rəhbər dairələri öz xalqlarının tələbi ilə məcburən belə bir institut təsis etdilər. Əslində isə onlar dünya siyasətində qərarlarına tabe olacaqları müstəqil mərkəz istəmirdilər. Millətlər Liqasının təsisçiləri arasında rəqabət bu institutun fəaliyyətinin dayandılmasında əsas kök səbəb idi. Lakin bütün uğursuzlarına baxmayaraq təşkilat bütün dünya dövlətləri üçün təcrübə oldu.
Nikomaxus (Gerasalı)
Arifmetik ilahiyyat
Səkkiz rəqəmi iki rəqəminin kubudur (2x2x2). Deməli, qütblülüklər və ziddiyyətlər olan 2 rəqəmi onun əsasında durur. Bu isə həm sevginin, həm də doğuluşun əlamətidir. Səkkizlik göydə də özünü göstərir, çünki ulduz dairələri də səkkizdir.
Doqquz rəqəmi üçün kvadratıdır (3x3) O onluğun içində ən böyük rəqəmdir ki, ondan sonra heç nə yoxdur. Ona görə də, ondan sonra dairəvi hərəkət baş verir. Hər şey ona doğru gəlir və sonra ondan uzaqlaşır.
Millətlər İttifaqı
Millətlər Liqasının(Cəmiyyəti) dağılması
Qeyd edək ki, Millətlər Cəmiyyətin dağılmasından sonra BMT yaranmışdır.
Böyük Sitkin adası
Coğrafiya
18 km uzunluğa, 16,9 km enə malikdir. Sahəsi 160 km² təşkil edir. Adada Böyük Sitkin vulkanı vardır. Adak və Atka adaları arasında yerləşir.
Nikomaxus (Gerasalı)
Arifmetik ilahiyyat
On rəqəmi isə təbiətdə olan tamlıq, düzənlik və müvazinətin rəmzidir. Onun içində bütün başqa rəqəmlər vardır. Beləliklə, onluq bütün dünya və kainatdır. Ondan yüksək heç bir təbii rəqəm yoxdur. Çünki yüz on, min isə yüz onluqdan ibarətdir.
Embrion (döl haqqında) kəşfi
Quran ayələrində (23: 12–14) də dölün yaranması və inkişafı haqqında buna bənzər bilgilər vardır.
Küplər vadisi
250px|right Küplər vadisi — Laosun Xienq Kxuanq əyalətində məskunlaşmamış rayon
Dəniz səviyyəsindən 1000 m hündürlükdə təpələrin zirvəsinə naməlum mənşəli, hündürlüyü 1–3,5 m, diametrləri isə təqribən 1 m olan nəhəng bardaqlar səpələnmişdir və onların ən irisinin çəkisi 6 tondur. Onlar daha çox küpəgirən qarının daş həvəngdəstəsinə oxşayırlar. Bardaqlar elə süxurların daşlarından hazırlanmışlar ki, onlara bu ərazidə rast gəlmək mümkün deyil.
Bardaqlar haqda çox az şey məlumdur. Onları kimin və hansı məqsədlə hazırladığı və bura necə düşdükləri heç kimə məlum deyil. Güman olunur ki, bardaqlarda nəhəng putalarda olduğu kimi, qədimdə ölülərin cəsədlərini yandırırlarmış. Digər fərziyyəyə görə onlardan düyü, yaxud şərab saxlamaq məqsədi ilə istifadə edilib. Fərziyyələrin heç biri inandırıcı deyil. Bir şey dəqiqdir: nəhəng daşların ən azı 2500–3000 il yaşı var.
Vüqar Aslanov
Vüqar Aslanov - Qarabağ müharibəsi iştirakçısı, şəhid.
Vüqar Qəmbər oğlu Aslanov 15 iyul 1970-ci ildə Laçın rayonunun Mişni kəndində anadan olub. Orta məktəbi bitirdikdən sonra hərbi xidmətə çağırılmış, Almaniyada hərbi qulluq edərkən erməni faşistlərinin xalqımıza qarşı zora¬kılıqlarını eşitmiş, torpaqlarımıza qarşı qəsdləri dəf etmək üçün Vətənə dönmüşdür. Vüqar Aslanov 1990-cı ildə hərbi xidməti başa vurub kəndə qayıtdı. Elə qayıdan kimi də könüllü olaraq özünümüdafiə dəstəsinə qoşuldu. Atası Qəmbər müəllim kimi təbiəti çox sevən Vüqar Vətənin müdafiəsinə biganə qala bilməzdi. Doğma torpaqların müdafiəsi üçün özünü səfərbər etdi.
1992-ci ildə Şuşa və Laçın rayonları ermənilər tərəfindən zəbt edildi. Vüqarın qulluq etdiyi batal¬yon Laçını tərk elədi. Az bir müddət sonra ordu hissələrimiz yenidən Laçın rayonunun şimal hissəsini düşmən qüvvələrindən təmizləməyə nail oldu. Bu zaman ən ağır döyüşlər “Hoçaz qayası” adlanan ərazidə və onun ətrafında baş verdi. Vüqarın aid olduğu batalyon görünməmiş şücaət göstərdi. Əksəriyyəti Mişni cavanlarından olan bu dəstənin fədakarlığı hamıya örnək olacaq bir kitabın səhifələridir. Bu yazılacaq kitabda başda Elşad Ramazan oğlu Qarayev olmaqla (Əbədiyyətə qovuşan ruhun şad olsun, ay xalaoğlu!) Mişni batalyonunun qəhrəmanlığı öz əksini tapacaq (hansı döyüşçü ilə söh¬bət etdimsə hamısı dedi ki, Elşad müəllimin üstümüzdə əziyyəti çoxdur, o, bizim üçün adsız Milli Qəhrəmandır).
150-yə qədər canlı qüvvə və texnikanın məhv edildiyi Hoçaz qayası və onun ətrafındakı döyüşlərdə Vüqarın da öz qəhrəmanlığı unudul-mazdır. Təkcə Mişni kəndində düşmənin 51 muzdlu döyüşçüsünün öldürülməsi və 6-sının əsir götürülməsi faktları Mişni batalyonunun əsl şücaətini əks etdirir.
Lakin tezliklə torpaqlarımız yenidən düşmən əlinə keçdi. Vüqarın aid olduğu batalyon Kəlbəcər rayonuna göndərildi. Bu zaman Ağdərə yolu bağlanmış və əsgərlərimizin cəsədləri düşmən ərazisində qalmışdı. 1993-cü ilin fevral ayı idi. Batalyon əks hücuma keçdi. Düşmən çoxlu itki verərək yolu açdı, cəsədlər götürüldü. Sonra batalyon Daşkəsən ərazisində Kəlbəcərə kəşfiyyat üçün mövqe tutdu və 1993-cü ilin noyabrına qədər o ərazidə qaldı. Elə həmin ay batalyon Füzuli rayonu ərazisinə gətirildi. Əvvəlcə Balabəhmənli kəndinə, sonra isə kənd Horadizə, oradan da Cəbrayıl rayonunun Cocuq Mərcanlı kəndinə qədər gəlib çıxan batalyon ağır döyüşlərə şahid oldu. Elə bu zaman atəşkəs elan olundu.
1994-cü il martın 13-də növbəti kəşfiyyat planı hazırlandı. Vüqar yoldaşları ilə düşmən postuna yaxınlaşdı. Vüqar qabaqda gedirdi, birdən partlayış oldu. Vüqar minaya düşmüşdü. Yoldaşları ona çatanda artıq gec idi. Qəlpə yaraları almış Xudayar Qarayev ağır yaralanmış, Vüqar isə əbədi olaraq gözlərini yummuşdu. Bir Azərbaycan övladı şəhidlik dün¬yasına qovuşmuşdu. Öz vüqarı ilə, öz qəhrəmanlığı ilə.
Vüqarın nakam ölümündən sonra çox qısa ömür sürən ata və anası – Qəmbər müəllim və Dinarə ana üçün yeganə təsəlli yeri Şəhidlər Xiyabanı oldu. Bir də döyüşlərdə Vüqarla birgə iştirak edən, Vüqarla əkiz olan Habilin Vüqarla həddən artıq oxşarlığı. Lakin Vüqarsız dünyada xatirələrlə yaşamaq sizin üçün çətin oldu. Vüqarmı tələsdi, sizmi tələsdiniz? - bilmirəm. Haqq dünyasına qovuşan ruhlarınız şad olsun! Mişni kənd xəstəxanasına Vüqar Aslanovun adı verilib.
Mişni kəndində adına küçə var.
Erigeron pygmaeus
(Erigeron pygmaeus) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Gratiola
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Növləri
[[SS 2 (*
Hacı Əmrulla hamamı
Hacı Əmrulla hamamı — günbəzli hamam olub, Sumqayıt şəhərinin Corat qəsəbəsi mərkəzindən keçən Sülh küçəsində, Corat cümə məscidinin qarşı tərəfində yerləşir. Günbəzşəkilli olan bu hamam dövlət tərəfindən mühafizə edilir.
Tarixi
Corat sakini Hacı Əmrulla bəyin sifarişi ilə XVII əsrdə tikilməsi qeyd olunur. Qəsəbə sakinləri arasında təzə hamam olaraq tanınır. Corat qəsəbəsində mövcud olmuş iki hamamdan biridir.
Mirzə İsa Fərəhani
Mirzə İsa Mirzə Hüseyn oğlu Fərəhani (1733-1822) — Abbas mirzənin vəziri.
Həyatı
Mirzə İsa Mirzə Hüseyn oğlu Fərəhani 1733-cü ildə İranın Ərak əyalətində anadan olmuşdu. İbtidai təhsilini atasından almışdı. Qaemməqam ləqəbini daşıyırdı.
Mirzə İsa Fərəhani İranda Mirzə Bözörg (böyük) kimi tanınırdı. Ağaməhəmməd şah onun ləyaqətini görüb, dövlət quluğuna götürmüşdü.
Mirzə İsa Fərəhani 1822-ci ildə vəfat edib.
Xarici keçidlər
fa:میرزا عیسی
Nyu-York metropoliteninin texnologiyası
thumb|right|Bu, qovşaqda qatarın hansı xətti istifadə etməli olduğunu dispetçerə bildirmək üçün istifadə olunan zərbə qutusudur. Bu texnologiya artıq IRT-də (A Diviziyası) istifadə olunmur; sayğaç saatlarına imkan verən siqnal sistemi qatarın müəyyənləşdirilməsi və keçidini avtomatlaşdırır.
FASTRACK
thumb|left|[[Yeddinci avenyu xətti, IND|Yeddinci avenyu xəttində FASTRACK]] 2012-ci ilin yanvar ayında MTA təmir işlərini sürətləndirmək üçün yeni istismar proqramını - FASTTRACK-ı təqdim etdi. Bu proqram əvvəlki tikintidən daha qəti yanaşma tələb edir və gecə işləri üçün ardıcıl dörd iş günü saat 22:00-dan 06:00-a qədər xəttin xəttin əsas hissəsini bağlayır. MTA-nın məlumatına görə, bu yeni proqramın xüsusən gecə və daha əvvəl meydana gələn tranzit tıxacların ən çox olduğu həftəsonlarından kənar günlərdə həyata keçirildiyi üçün mütəmadi xidmət dəyişikliklərindən daha səmərəli və daha sürətli olduğunu göstərir. 2012-ci ildə proqram sadəcə Midtaun və Aşağı Manhettendəki xətləri əhatə edirdi,   2013-cü ildə marşrut avtobuslarını minimal tələb edən digər dəhlizlər 2013-cü ildə təmir olunmuş dəhlizlər bunlardır: və 2014-cü ildə daha çox yer genişləndirib. 2014-cü ilin 24 həftəsi, 2014-cü ildə təmir olunmuş dəhlizlər bunlardır: 2015-ci ilin 22 həftəsində 12 dəhliz və 2016-cı ilin 21 həftəsində 13 dəhliz nəzərdə tutulmuşdu.
Qatarların gəlmə vaxtını göstərən "sayğaç saatlar"
2003-cü ildə MTA 158 IRT stansiyasında növbəti qatarın gəlməsinə qalan dəqiqələri göstərən rəqəmsal real-vaxt bildiriş lövhələrinin (rəsmi olaraq İctimai Ünvan Müştəri Məlumat Ekranları və ya PA/CIS ) quraşdırılması üçün Siemens Transportation Systems ilə 160 milyon ABŞ dolları məbləğində müqavilə imzalayıb. 2006-cı ilin may ayında bir çox texniki problemlər və gecikmələrdən sonra şirkətə ödənişlər dayandırılıb və MTA alternativ təchizatçılar və texnologiyalar axtarmağa başlayıb. 2007-ci ilin yanvar ayında Siemens məsələlərin həll olunduğunu və ilin sonuna qədər bu ekranların 158 stansiyada mövcud olacağını elan etdi. 2008-ci ildə MTA texniki problemləri əsas gətirərək sistemin tətbiqini 2011-ci ilə qədər təkrar təxirə salmışdı.
2009-cu ilin əvvəlində üçün MTA tərəfindən hazırlanan daha sadə bir sistem fəaliyyətə başladı və 2009-cu ilin dekabrında Bronksda Pelem xətti  stansiyalarında Siemens sisteminin daha böyük ilk üç ekranı fəaliyyətə başladı. Siemens ekranları 2011-ci ilin mart ayına qədər A Diviziyasının 110 stansiyasında     və 2011-ci ilin sonuna qədər isə IRT əsas xəttinin 153 və Kanarsi xəttinin 24 stansiyasında fəaliyyətdə olmuşdur. Yalnız qatarın gəldiyi relsin və qatarın stansiyaya qədər olan dayanma sayının elan edildiyi sadə sayğac saatları 40 stansiyada istifadə olunmuşdur. Bura Kuins-Bulvar xəttində 13, Səkkizinci avenyu xəttində 19 (bu məlumatı göstərən müfəssəl növbəti qatar lövhələrinə də malik 4 stansiya daxil olmaqla), Brodvey xəttində 3 və Astoria xəttində 5 stansiya daxildir; lakin bu saatlar 2016-cı ildən Brodvey və Astoria xəttində istifadə olunmur. Anonsları radio nəqliyyat müxbiri Berni Veqnblast və Karolin Hopkins səsləndirir.
Yohanan Vollax
Yohanan Vollax (d. 14 may 1945) — İsrailli futbolçu.
Nyu-York metropoliteninin texnologiyası
Qatarların gəlmə vaxtını göstərən "sayğaç saatlar"
2012-ci ildə 1-dən 6-ya qətər olan marşurut qataları və 42-ci strit məkiyi üçün real-vaxt stansiya məlumatı MTA-nın Subway Time mobil proqramı və API vasitəsilə üçüncü tərəf tərtibatçılara açıq məlumat olaraq istifadəyə verilmişdir. 2014-cü ilin əvvəllərində L qatarı üçün məlumatlar da tərtibatçılara təqdim edilmişdir.
2016-cı il avqust ayında nda Brodvey xəttinin 8 stansiyasında yenilənmiş sayğaç saatları üçün 90-günlük sınaq dövrü başladı. Saatlar köhnə LED ekranların əksinə yeni LCD ekranlarla təchiz edilmişdi. Yeni sayğaç saatları yalnız tarixi və vaxtı və növbəti qatarla gəlişini göstərə bilən köhnə sayğaç saatlarından fərqli olaraq tarix və saatı, mövcud hava şəraitini reklamları, digər media və xidmət dəyişikliklərini göstərir. LCD saatlar həmçinin ilə hər qatarın ilk və son vaqonuna quraşdırılmış Bluetooth qəbulediciləri ilə qoşulmuş stansiyalardakı platformanın hər iki ucunda quraşdırılmış Bluetooth qəbuledicilərindən gələn məlumatı istifadə edir. Sınaq müvəffəqiyyətli olsaydı, B Diviziyasının qalan 269 stansiyası da yeni LCD sayğaç saatları ilə təmin ediləcəkdi. MTA Bluetooth və stansiyalarda mövcud simsiz rabitəni istifadə edərək sınağı sürətləndirə bildi. Nömrələnmiş xətlərdəki sayğaç saatlarının fərqli olaraq sistem qatarların stansiyalara giriş və çıxış vaxtlarına əsaslanaraq qatarların növbəti stansiyaya daxil olacağı vaxtı hesablayır.
2016-cı ilin noyabr ayında MTA Brodvey xətti sayğaç saatı sınağının uğurlu olduğunu elan etdi. Bütün B Diviziyası stansiyaları 2018-ci ilin mart ayına (planlaşdırılandan bir neçə il əvvəl) qədər Brodvey xəttindəki saatlarda olan eyni Bluetooth texnologiyasından istifadə edən sayğaç saatları ilə təmin ediləcək. Sayğaç saatlarında A Diviziyasında və B Diviziyasında səpələnmiş halda olan mövcud və yeni Siemens üçrəngli LED ekranlardan və ya Brodvey xəttində olan yeni çoxrəngli LCD ekranlardan istifadə olunacaq. R 2017-ci ilin iyul ayında B Diviziyasının əsas xəttinin bütün uzunluğu boyunca sayğaç saatları ilə təmin edilən ilk marşrutu oldu. 2017-ci ilin iyul ayında yayım MTA tərəfindən yayımlanan silsilə plana əsasən 2018-ci ilin dekabr ayına qədər mərhələli şəkildə digər marşrutlarda sayğaç saatları ilə təmin ediləcək. MTA-nın Subway Time proqramında test məqsədi ilə proqramda əvvəlcədən mövcud olan A Diviziyası və L marşrutu üçün olan məlumatlara əlavə olaraq həmçinin B Diviziyasının bütün marşrutları üçün olan məlumatlar da istifadəsi mümkün oldu.
Kiprikli zəngçiçəyi
Kiprikli zəngçiçəyi - (lat. Campanula ciliata)
Qısa morfoloji təsviri
Çoxillik bitkidir. Kökümsovu şaquli, yoğundur. Gövdəsi 7-15 sm hündürlükdə, düz, birçiçəklidir. Kökyanı yarpaqları sıx rozet əmələ gətirirlər, demək olar ki, oturaq, xəttvari-lansetvari və ya uzunsovlansetvari, qıraqları vəzivari dişcikli və arxaya burulmuş kirpikli, hər iki tərəfdən çılpaqdır. Gövdə yarpaqları nisbətən kiçik, dar xəttvari, qıraqları kirpiklidir. Kasacığı çılpaq, dişcikləri ağkirpikli, xəttvari-lansetvari və ya xəttvaridir. Tacı mavi, tərs konusvari və ya zınqırovvari, çılpaq, bəzən damarlar boyu kirpiklidir.
Yayılması
BQ Quba sahəsinin rayonlarında subalp və alp qurşaqlarında yayılmışdır. Qayaların üstündə, töküntü torpaqlarda, yüksək dağ çəmənlərində bitir.
Sabah FK
Sabah FK — Masazır qəsəbəsini təmsil edən peşəkar futbol klubu. Klub 2018–2019 mövsümündən Misli Premyer Liqasında çıxış edir. "Sabah" FK ev oyunlarını Masazır qəsəbəsində yerləşən "Bank Respublika Arena"da keçirir.
Tarixi
left|225x225px|"Sabah" I Divizionda (2017–2018)|alt=|thumb "Sabah" Futbol Klubu 2017-ci il, sentyabrın 8-də fəaliyyətə başlayıb. 2017/18-ci il mövsümündə Azərbaycan I Divizionunda çıxış edən "ağ-göylər", mövsümü 5-ci pillədə başa vurub.
2018-ci il mayın 12-də AFFA-nın Lisenziya Komissiyasının iclasında "Sabah" Futbol Klubuna Azərbaycan Premyer Liqasında iştirak etmək üçün lisenziya verilməsi qərara alınıb.
"Sabah" Futbol Klubu Azərbaycan Premyer Liqasında ilk oyununu 2018-ci il avqustun 12-də "Keşlə" Futbol Klubuna qarşı keçirdi. "ASK Arena"da keçirilən debüt matçında 1:0 hesabıyla qalib gələn "Sabah", həm də, yüksək liqada ilk qələbəsini qazanmış oldu. Qarşılaşmada yeganə qola Marko Deviç imza atdı. Ukrayna millisinin keçmiş üzvü "Sabah" Futbol Klubunun Azərbaycan Premyer Liqasında ilk qolunun müəllifi kimi adını klubun tarixinə yazdırdı.
2022-ci ilin dekabrında Murad Musayevin rəhbərlik etdiyi klub, “Sumqayıt”ı 6:0 hesabı ilə məğlub edərək Azərbaycan Premyer Liqasında tarixinin ən böyükhesablı qələbəsini qazanıb.
Klubun loqosu və rəngləri
"Sabah"ın loqosunda klubun adı üzərində təsvir edilən günəş şüaları sabaha açılan yeni gün, yeni ümidlər, yeni qələbələri təcəssüm etdirir. Qalxan isə müdafiə əzminin, oyunda komandanın qapısının toxunulmazlığının ifadəsidir.
"Sabah"ın əsas rəngləri göy-ağdır. Bu rənglər ciddilik, məqsədyönlülük, inam, güc və qüvvəti əks etdirir.
Rəhbərlik və Müşahidə şurası
"Sabah" Futbol Klubunun təsisçisi "Bridge Group of Companies"-in rəhbəri Yaqub Hüseynovdur. "Sabah"ın prezidenti Maqsud Adıgözəlovdur.
Klubda Müşahidə Şurası (MŞ) da fəaliyyət göstərir. MŞ 5 üzvdən ibarətdir – Firudin Qurbanov (Azərbaycan Respublikası təhsil nazirinin müavini), İqor Ponomaryov (azərbaycanlı keçmiş futbolçu və məşqçi, 1988-ci ilin olimpiya çempionu, SSRİ-nin əməkdar idman ustası), Rəhman Hacıyev ("1news.az" saytının və "Bakinskiy raboçiy" qəzetinin rəhbəri), Rauf Xəlilov (sahibkar), Yaqub Hüseynov (sahibkar).
Müşahidə Şurasının sədri Firudin Qurbanovdur.
Forma
Klub geyim dəstində göy-ağ rənglərdən istifadə edir. "Sabah"ın əsas geyimi göy-ağ-göy, ehtiyat geyimi isə ağ-göy-ağ rəngdədir.
Klub I Divizionda çıxış etdiyi zaman İspaniyanın "Joma" firmasının geyim dəstindən istifadə edirdi. "Sabah" Premyer Liqaya vəsiqə qazandıqdan sonra "Joma"nı İtaliyanın "Macron" firmasıyla əvəzlədi. 2020-ci ildən komanda "Nike" firmasının geyim dəstindən istifadə edir.
Stadion
320px|thumb|Bank Respublika Arena "Sabah" Futbol Klubu ev oyunlarını Masazır qəsəbəsində yerləşən "Bank Respublika Arena"da keçirir. "Bank Respublika Arena" 13 000 nəfər azarkeş tutumuna malikdir. "Sabah" Futbol Klubunun bu
stadionda keçirilən oyunlarını orta hesabla 1500–2000 nəfər izləyir.
Stadionun oyun meydançası təbii ot örtüyünü ilə əhatə olunmuşdur. Stadionun ərzisində futbolçuların soyunub geyinmə otaqları, tibb məntəqəsi, mətbuat konfransı üçün nəzərdə tutulmuş zal ilə yanaşı, dəvətlilərin oyunları izləməsi üçün xüsusi otaqlar mövcuddur.
Sözügedən stadion əvvəlki illərdə "Neftçi" və "Qarabağ" klublarının müvəqqəti olaraq Premyer Liqa oyunlarına ev sahibliyi etmişdir. "Sabah" Futbol Klubu yüksək liqada "Bank Respublika Arena"dan əsas stadion kimi istifadə edən ilk klubdur. Azərbaycan Premyer Liqasının 2022/2023 mövsümündə ən çox azarkeş məhz bu stadionunda keçirilən "Sabah" FK — "Qarabağ" FK oyununda qeydə alınıb. 0:0 hesabı ilə nəticələnən görüşü 10000 nəfər tribunadan canlı izləyib.
Akademiya
"Sabah" Futbol Klubu "Vətən" Respublika İxtisaslaşdırılmış Olimpiya Ehtiyatları Uşaq Gənclər Futbol Məktəbi ilə əməkdaşlıq edir. "Vətən" 1967-ci ildə uşaq və gənclər futbol məktəbi kimi təsis olunmuşdur. İlk illərində "Vətən" Futbol Məktəbinə Azərbaycanın futbol əfsanəsi Ələkbər Məmmədov rəhbərlik etmişdir. 26 dekabr 2007-ci il tarixindən etibarən Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyinin qərarı ilə məktəbin adı rəsmi olaraq "Vətən" Respublika İxtisaslaşdırılmış Olimpiya Ehtiyatları Uşaq Gənclər Futbol Məktəbi olmuşdur.
"Vətən" Futbol Məktəbinin Bakı şəhərində yerləşən iki kampusu mövcuddur. Bu futbol məktəbində Bakı şəhərindən olanlarla yanaşı, Azərbaycanın müxtəlif bölgələrindən olan istedadlı uşaq və yeniyetmələr də məşq edir. "Vətən" Futbol Məktəbinin futbolçularından ibarət komandalar mütəmadi olaraq xaricdə təşkil olunan beynəlxalq futbol turnirlərində çıxış etmək imkanı qazanırlar.
Hebe epacridea
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Amador qraflığı (Kaliforniya)
Amador — Amerika Birləşmiş Ştatlarının Kaliforniya ştatında yerləşən qraflıq. Qraflığın əhalisi 2010-cu il hesablamasına görə 38,091 nəfər olmuşdur. Mərkəzi Cekson şəhəridir.
Erigeron reductus
(Erigeron reductus) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Moqadişo
Moqadişo  — Somalinin paytaxtı, ən iri şəhəri və əsas limanı, onun maliyyə, mədəni və sənaye mərkəzi. Şəhər yerli dildə Xamar adlanır. 2015-ci ilin qeydlərinə görə, Moqadişoda 2,120,000 sakin yaşayır.
Etimologiya
Şəhərin adı fars dilində Məq'əd-i-Şah (مقعد شاه), "Şahın ağ oturacağı" mənasını daşıyır. Moqadişo erkən fars təsirinin bir təzahürüdür. Yerli dildə şəhər Xamar adlanır.
Erkən tarixi
thumb|1882-ci ildə [[Fəxrəddin məscidi]]
Moqadişonun X əsrdə yaradılması hesab olunsa da, şəhərin daha qədim olduğu güman edilir. Ənənə və köhnə qeydlərdə cənub Somalidə, o cümlədən Moqadişoda, erkən tarixi dövrlərdə Xoysan mənşəli ovçu-toplayıcılar yaşadığı iddia olunur. Yerli aristokratiya yaratmaq getmək istəyən Kuşti Rahanveyn (Diqil və Mirifl) klan ittifaqından olan xalqların gəlişi zamanı, digər Kuşti qrupları olan Oromo (Varday) və Ajuran (Ma'adanle) artıq sub-regionda öz yaşayış məntəqələrini təşkil etmişdir.
Qədim Sarapion şəhərinin Moqadişonun sələfi olduğu güman edilir. Birinci əsrdən qalma yunan səyahət sənədi olan Eritreya dənizinin periplusunda qeyd olunur ki, Moqadişo Somali sahilində ticarət limanlarından biri idi. Periplusa görə, dəniz ticarəti Mogadişonun sakinlərini Hind okeanı sahili boyunca digər icmalarla bağlamışdır.
thumb|left|Somali imperiyası olan [[Ajuran dövlətinin bayrağı. Ajuran dövləti orta əsr Moqadişonun mühüm vassalı idi.]]
Moqadişo Sultanlığı Emozeidi ərəblərin mühacirətindən sonra yaranmışdır. Bu sonradan Somali-Ərəb federasiyasının hökmdarları olan Müzəffər sülaləsinə çevrilmişdir. 12-ci əsr Suriya tarixçisi Yaqut əl-Həməvinin qeydlərinə görə, Moqadişo müasir somalilərinin əcdadları olan qaradərili berberlərin yaşadığı yer idi.
Uzun illər Moqadişo Biladi-ul-Barbar-ın ən görkəmli şəhəri idi. 1331-ci ildə mərakeşli səyyah İbn Bətutə, öz qeydlərində Moqadişonu zəngin tacirlərlə dolu olan "çox böyük şəhər" kimi təsvir etmişdir. Bətutə şəhərin şimal Somalidə Berberadan olan Somali Sultanı Əbu Bəkr ibn Sayx Ömər tərəfindən idarə olunmasını da qeyd etmişdir. Sultanın xidməti vəzirlər (nazirlər), hüquq ekspertləri, komandirləri, hərəm xidmətçilərindən və digər rəsmi şəxslərdən ibarət idi.
1497–1499-cu illər arasında bölgəyə ekspedisiya edən Coao de Sa, səyahətçi Vasko da Qamanı müşayiət edərkən, jurnalında Moqadişonun mavrlar tərəfindən idarə olunduğunu qeyd etmişdi. Dörd qüllələri ilə əhatə olunan şəhərin mərkəzində bir neçə mərtəbəli yüksək evlər və böyük saraylar var idi. De Sa və onun adamları Moqadişonu bombalayıb, sonra sahil boyunca cənuba davam səyahət etmişdilər. Sonradan Haviye Somalisi, Ajuran dövlətini məğlub edib, və Müzəffərlərin idarəçiliyinin sonuna gətirilməsində uğurlu olmuşdur.
1800–1900-cü illər
thumb|300px|1936-cı ildə Moqadişo.
1892-ci ilə Moqadişo Somalinin Geledi Sultanlığı və Omanın Zanzibar Sultanlığının birgə nəzarəti altına alındı. Geledi Sultanlığı cənubi fil sümüyü ticarətini tamamilə və həmçinin Cubba və Hoose dərələri idarə edirdi. Moqadişoda Oman sultanların səlahiyyəti, əsasən nominal idi. Omanın İmam Azzan bin Qai şəhərdə qala qurmaq istəyəndə, Geledi sultanı Əhməd Yusufdan icazə tələb etmək məcburiyyətində idi. Qaressa qalası nəhayət 1870-ci ildə inşa edildi. Zanzibarın sultanı sonradan qalanı icarəyə götürmüş və tikdiyi infrastrukturu o italyanlar satdı.
İtalyan Somalisinin paytaxtı
Bunun nəticəsində, minlərlə italyanlar Moqadişoda məskunlaşıb və kiçik istehsal şirkətləri qurdular. İtalyanlar paytaxt yaxınlığında cənub bəzi kənd təsərrüfatı sahələrini, o cümlədən Cannaale və Villaggio Duca degli Abruzzi (indiki Cövhər) inkişaf etdirdilər. 1930-cu illərdə Moqadişoda yeni binalar və xiyabanlar salınmışdır. Asfalt Strada Imperiale yolu inşa olunub, Əddis-Əbəbə və Moqadişo arasında əlaqə üçün nəzərdə tutulmuşdur. 1940-cı ildə İtalyan Somalilərinin əhalisi 22,000 çatıb, şəhərin əhalisinin 44%-i sakinlərini (50.000 insan) təşkil edirdi.
1960–1990-cı illər
thumb|left|1963-cü ildə Moqadişoda prospekt
1960-cı il 26 iyunda Britaniya Somalisi Somalilend dövləti, onda beş gün sonra Somali Güvən Ərazisi (keçmiş İtalyan Somalisi) müstəqil oldu. 1960-cı il 1 iyul, iki ərazilər Somali Respublikası şəklində birləşdirilmişdir və Moqadişo ölkənin paytaxtı oldu. Abdullahi İssa tərəfindən yaradılan hökumətdə, Hacı Bəşir İsmayıl Yusif Somali Milli Assambleyasının prezidenti, Aden Abdullah Osman Daar Somali Respublikasının Prezidenti və Abdiraşid Əli Şermarke (sonradan 1967-ci ildən 1969-cu ilə kimi prezident olmuşdur) baş nazir olmuşdur. 1961-ci il 20 iyulda məşhur referendum yolu ilə somali xalqı 1960-cı ildə tərtib edilmiş yeni konstitusiya ratifikasiya edib. 1967-ci ildə Məhəmməd Hacı İbrahim Eqal Şermarke tərəfindən baş nazir təyin olmuşdur.
1969-cu il 15 oktyabrda Las Anod şəhərində səfərdə olarkən, Somalinin prezidenti Şermarke öz mühafizəçilərindən biri tərəfindən öldürülmüşdür. Onun sui-qəsdindən sonra, 1969-cu ilin oktyabrın 21-də hərbi çevriliş olmuş, Somali ordusu silahlı müxalifətlə qarşılaşmadan hakimiyyəti qansız ələ keçirmişdi. Bu hərbi çevriliş general-mayor Məhəmməd Siad Barre tərəfindən rəhbərlik olunurdu.
thumb|right|1980-ci illərdə Moqadişo
Barre ilə yanaşı, Ali İnqilab Şurası (AİŞ) güclənmiş, Prezident Şarmarkenin sui-qəsdi polkovnik-leytenant Salaad Qabeyre Kediye və təhlükəsizlik müdiri Cama Korşel tərəfindən həyata keçirilmişdi. Kediyeyə rəsmən "İnqilabın Atası" adı verilmişdi, və Barre qısa bir müddət sonra AİŞ-in rəhbəri oldu. AİŞ sonradan ölkəni Somali Demokratik Respublikası adlandırılmış, keçmiş mülki hökumətin üzvlərini həbs etmiş, siyasi partiyaları qadağan etmiş, parlament və Ali Məhkəməsi ləğv etmiş və konstitusiyanın fəaliyyətini dayandırmışdı.
İnqilab ordusu müxtəlif irimiqyaslı ictimai işlər proqramlarını, Moqadişo stadionunu yaratmışdır. Sənaye və torpaq milliləşdirilməsi proqramı ilə yanaşı, Moqadişoda əsaslanan yeni rejimin xarici siyasət ərəb dünyası ilə Somalinin ənənəvi və dini əlaqələrinin tərəfdarı olmuş və nəticədə 1974-cü ildə Ərəb Liqasına qoşulmuşdur.
1970-ci uğursuz Oqaden müharibəsindən sonra, Barre rəhbərliyi 1978-ci il dövlət çevrilişində iştirak şübhəsi ilə hökumət və hərbi rəsmiləri həbsinə başladı. İddia edilən insanların əksəriyyəti inqilabçılara kömək etməsində təqsir olunmuş və edam edilmişdir. Lakin, bir neçə vəzifəli şəxslər xaricə qaçmağı bacarmış və zorla Barre rejiminin sıxışdırılması həsr olunmuş müxtəlif müxalif qrupların formalaşmasında rol oynamışlar.
Vətəndaş müharibəsi
thumb|left|Moqadişoda yaşayış sahəsinin havadan görünüşü (1992)
1980-ci illərin sonunda Barrenin rejimi getdikcə qeyri-populyar oldu. Hakimiyyət orqanları daha totalitar oldu və müqavimət hərəkatları Efiopiyanın kommunist Derq rəhbərliyi tərəfindən ölkə daxilində yarandı. Bunun nəticəsində 1991-ci ildə vətəndaş müharibəsi başladı; Barre hökuməti devirildi və Somali Milli Ordusu buraxıldı. Bir çox müxalifət qrupları Barre rejiminin devrilməsindən sonra qalan güc vakuumu üçün rəqabət aparmağa başladılar. Birləşmiş Somali Konqress komandirləri olan General Mohamed Farrah Aidid və Əli Mehdi Mohamedin rəhbərli altında silahlı fraksiyalar paytaxt üzərində nəzarəti göstərmək nəticəsində toqquşdular.
Bəzi silahlı qüvvələr BMT qoşunlarının iştirakını onların hegemonluğu üçün təhlükə kimi şərh etdilər. Nəticədə, Moqadişoda yerli silahlı şəxslər və sülhməramlı arasında bir neçə gün döyüşlər oldu. Bunların arasında, 1993-cü ildə Aidid fraksiyasının lideri devirilməsi üçün, ABŞ qoşunları tərəfindən uğursuz cəhd olunan Moqadişo döyüşü idi. 1995-ci ilin martın 3-də, əhəmiyyətli itkilərdən sonra BMT əsgərlərin ölkədən tamamilə çəkildi.
2006-cı ildə İslam Məhkəmələr Birliyi (İMB), ölkənin cənub hissəsinin çoxunu ələ keçirib, orda dərhal şəriət qanunlarını tətbiq etdi. İki il əvvəl yaradılan yeni Müvəqqəti Federal Hökuməti (MFH), nüfuzunu bərpa etmək istədi. Efiopiya qoşunları, AMISOM sülhməramlıları və Amerika Birləşmiş Ştatlarının hava dəstəyinin köməyi ilə, MFH rəqib ICU-nu qovdu və öz idarəsini bərkitdi. 2007-ci ilin 8 yanvarında, Ras Kamboni döyüşü qızışdığı zaman, MFH prezidenti və təsisçisi Abdullahi Yusuf Əhməd, Somali ordusunun keçmiş polkovniki vəzifəyə seçiləndən bəri ilk dəfə Moqadişoya girdi. Hökumət Baidoada müvəqqəti yerdən Moqadişoda Villa Somalia köçdü.
thumb|right|Aruba mehmanxanasından Moqadişonun görünüşü.
Bu məğlubiyyətdən sonra, İslam Məhkəmələr Birliyinin bir neçə müxtəlif fraksiyalara bölündü. Bəzi fraksiyaların radikal elementləri, o cümlədən əş-Şəbab, MFH-yə və Somalidə Efiopiya hərbi iştirakına qarşı qarşı qiyam davam etməyə başladı. 2007-ci və 2008-ci boyunca, əş-Şəbab hərbi qələbələr nəticəsində mərkəzi və cənub Somalidə əsas şəhərləri və portda nəzarəti ələ keçirdi. 2009-cu il yanvarda, əş-Şəbab və digər silahlı dəstələr Efiopiya qoşunlarını geri çəkilməyə məcbur etməyi bacarıb, Afrika Birliyi sülhməramlı qüvvələrini geridə buraxaraq MFH qoşunlarına yardım etməsini məcbur etmişdi.
2008-ci ilin 31 may və 9 iyun arasında, Somalinin federal hökumət nümayəndələri və İslamçı üsyançılar qrupunun Somalinin təzədən azad edilməsi üçün orta alyans (ARS) BMT-nin vasitəçiliyi ilə Cibutidə sülh danışıqlarında iştirak etmişdi. Konfrans imzalanmış razılaşma ilə sona çatıb, silahlı qarşıdurma dayandırılması müqabilində Efiopiya qoşunlarının çıxarılmasını tələb olundu. Parlament sonradan ARS üzvləri yerləşdirilməsi üçün 550 yerlə genişləndirilib, sonra yeni prezident seçildi. 2009-cu ilin feval ayında Afrika Birliyi qoşunlarının kiçik bir komandasının köməyi ilə, koalisiya hökuməti ölkənin cənub yarısında nəzarəti geri almaq üçün əks-hücuma başladı.
2010-cu ilin noyabr ayında yeni bir teknokrat hökuməti vəzifəyə seçildi, bir çox islahatlar, xüsusilə təhlükəsizlik sektorunda həyata keçirildi. 2011-ci ilin avqustuna kimi, yeni rəhbərlik və onun AMISOM müttəfiqləri Moqadişonu əş-Şəbab qruplaşmasından tutmağı bacardı. Moqadişo Somali diasporu, bələdiyyə orqanları və Somali tarixi müttəfiqi olan Türkiyə tərəfindən sıx yenidənqurma dövrünü yaşadı.
2011-ci ildə əş-Şəbab terror təşkilatı Moqadişo şəhəri üzərində nəzarəti tam itirdi. Buna baxmayaraq terrorçular paytaxtda vaxtaşırı hücumlar törədir.
Coğrafiya
thumb|left|Moqadişo çimərliyi
Moqadişo Hind okeanının Afrika buynuzu sahilində, Somalinin cənub-şərqində olan Banaadir inzibati rayonunda (qobol) yerləşir. Şəhər Abdiaziz, Bondhere, Dayniile, Dharkenli, Hamar-Cacab, Hamar-Veyne, Heliva, Hodan, Havl Vadaq, Karan, Şanqani, Şibis, Vaberi, Vadacir, Vardhiqli və Yaqşid inzibati rayonlarına bölünür. Şəhərin özəlliklərindən Hamarveyn köhnə şəhəri, Bakaara bazarı və Qezira çimərliyini qeyd etmək olar. Moqadişonun qumlu çimərliklərində parlaq mərcan riflərinə rast gəlmək olar.
İqlim
Ekvatora yaxın yerləşən şəhər üçün, Moqadişo nisbətən quru iqlimə malikdir. Cənub-şərq Somali kimi, şəhər isti və yarımsəhra ([[Keppenin iqlimlər təsnifatı]]nda BSH) kimi təsnif edilir. Moqadişo ilə müqayisədə, Somalinin şimal şəhərlərində ümumiyyətlə isti quraq iqlimi olur (Köppen BWh).
Moqadişo Holdric qlobal bioiqlim sxemində tropik tikanlı meşə biomunda və ya yaxınlığında yerləşir. Şəhərdə il boyu orta temperatur 30 °C, orta maksimum 24 °C və orta minimum 27 °C. Hər ildə 47 gün yağışlı olur, onlardan 12%-i gündəlik yağış ehtimalı ilə bağlıdır. Şəhərdə il ərzində orta 3,066 saat günəşli olur.
Federal
thumb|right|170px| Moqadişoda [[Somali Federal Hökumətinin qərargahı yerləşir]]
Müvəqqəti Federal Hökuməti (MFH) 2004-cü və 2012-ci arasında Somalinin beynəlxalq səviyyədə tanınmış mərkəzi hökumət idi. Hökumətin icra filialı Moqadişoda yerləşirdi.
MFH-nin müvəqqəti mandatı başa çatması ilə paralel Somali Federal Hökuməti 20 avqust 2012-ci ildə yaradılmışdır. Bu vətəndaş müharibəsi başlanandan bəri ölkədə ilk daimi mərkəzi hökuməti təmsil edir. Somali Federal Məclisi hökumətin qanunvericilik filialı kimi xidmət edir.
Bələdiyyə
Mogadişonun bələdiyyə hökumətinə hazırda Yusif Hüseyn Cimaale rəhbərlik edir. Bu yeni inkişaf təşəbbüsləri arasında, $100 milyon ABŞ dollarlıq şəhərin yeniləmə layihəsi var. Layihəyə zibilin xaric və yandırılması zavodlarının yaradılması, şəhər-geniş təmizləmə layihəsinin başlanması, asfalt və sement zavodlar yaradılması, Şəhər İcra Hakimiyyət və parlament binalarının bərpası, keçmiş Müdafiə Nazirliyi ofislərinin yenidən qurulması, cəzaçəkmə müəssisələrinin yenidən qurulması, reabilitasiya və səhiyyə obyektlərinin tikintisi, Polis Təhsil Mərkəzinin yaradılması, Somali Silahlı Qüvvələri üçün Casiirada daimi bazanın yaradılması, Somali poçta servisinin qərargahının bərpası, və müxtəlif rayonlarında ictimai meydançaları bərpası daxildir.
2014-cü ilin yanvarında, Banaadir rəhbərliyi evləri nömrələmə və poçt kodu sisteminə başladı.
Diplomatik missiyalar
thumb|right|Moqadişoda [[Türkiyə səfirliyi]]
Moqadişoda bir sıra ölkələrin xarici səfirlik və konsulluqları yerləşir. 2014-cü ildə, şəhərdə Cibuti, Efiopiya, Sudan, Liviya, Yəmən, Səudiyyə Ərəbistanı, Türkiyə, İran, Uqanda, Nigeriya, Böyük Britaniya, Yaponiya, Çin və Qatar səfirlikləri əsaslanıb.
2015-ci ilin mayında ABŞ Dövlət katibi Con Kerri ABŞ səfirliyini Moqadişoda bərpa etmək planını açıqlasa da, səfirliyin açılışının zamanını bildirməmişdi. Həmin ayda Avropa İttifaqı Aİ nümayəndəliyinin ofisini şəhərdə açmışdır.
İqtisadiyyat
thumb|left|140px|[[Hormuud Telecom Moqadişoda qərargahı olan az saylı firmalardan biridir.]]
Moqadişo ənənəvi olaraq ticarət və maliyyə mərkəzi olmuşdur. Avropa və Amerikaya kütləvi istehsal parça idxalından əvvəl, şəhərdə istehsal olunan tekstil, Ərəbistan yarımadasından İran körfəzinə, həm də Afrikanın daxili ərzində uzaq məkanlarına göndərilirdi.
Moqadişoda bir neçə firmaların qərargahı yerləşir. Bunlardan Hormuud Telecom, Trans-National Industrial Electricity and Gas Company, Islamic Insurance Company, International Bank of Somalianı qeyd etmək olar. Şəhərdə həm də milli pul orqanı olan Somali Mərkəzi Bankı yerləşir.
Demoqrafiya
thumb|right|180px|Moqadişoda [[İnsan Hüquqları Günü.]]
Moqadişo çoxmillətli şəhərdir. Şəhərin əsas əhalisi ilkin olaraq buşmen aborigenlərdən, sonradan kuşt, ərəb və fars miqrantlardan ibarət olub. Müxtəlif qrupların qarışığı Benadiri və ya Rir Xamar ("Moqadişonun insanları"), böyük Benadir bölgəyə xas bir kompozit əhalisinin yaranmasına səbəb oldu. Müstəmləkə dövründə Avropa qürbətçiləri, ilk növbədə italyanlar, şəhərin kosmopolit əhalisini təşkil edirdi.
Bantu etnik azlıqların yaşayış yerinin əsas sahəsi tarixən Somalinin cənubunda kənd anklavı, xüsusən Cubba və Şabell çay dərələri, eləcə də Bakool və Bay bölgələri olmuşdur. 1970-ci illərin başlanğıcında, Bantular Moqadişo və Kismaayo kimi şəhər mərkəzlərinə köçməyə başlamışlar. 1990-cı illərdə ölkədə baş verən vətəndaş müharibəsi, şəhərin demoqrafiyasına güclü təsiri olmuşdur.
2012-ci ildə şəhərdə bir təhlükəsizlik vəziyyətinin düzəlişindən sonra, vətənini tərk etmiş somalilər investisiya imkanları üçün Moqadişoya qayıtmağa başladı. Şəxsi səyləri və Somali Diasporu Korpusu kimi ictimai təşəbbüslərin vasitəsilə, onlar məktəblər, xəstəxanalar, banklar və digər infrastrukturun yenilənməsində iştirak edib və paytaxtın bərpasında aparıcı rol oynamışlar. Bu hadisələr həmçinin yerli daşınmaz əmlak bazarın inkişafına güclü təkan vermişdi.
Moqadişoda 2015-ci ildə 2.120.000 ətrafında əhali yaşayır və şəhər əhalinin ölçüsünə görə dünyanın 222-ci ən böyük şəhəridir. 2014-cü ilin sentyabr ayından Somalinin Planlaşdırma və Beynəlxalq Əməkdaşlıq Nazirliyi iki onillik ərzində Somalidə əhalinin siyahıyaalmasına başlayıb.
Din
Arba'a Rukun Məscidi paytaxtda ən qədim İslam ibadət yerlərindən biridir. Məscid eyni zamanda Fakr ad-Din Məscidi ilə təqribən 667-ci ildə inşa edilmişdir. İslam Həmrəylik Məscidi Səudiyyə Fəhd bin Əbdüləziz Al Səud Fondunun maliyyə dəstəyi ilə 1987-ci ildə inşa edilib. 10,000 tutumlu bu məscid, Afrika buynuzunda ən böyük məsciddir.
Mogadişu kafedralı İtalyan Somalisinin müstəmləkə hakimiyyəti orqanları tərəfindən 1928-ci ildə inşa edilib. "Cattedrale di Mogadiscio" kimi tanınan kafedral, Siciliyada yerləşən Kelafu kafedralının əsasında norman qotik stilinda inşa edilib. Kilsə Moqadiscio Roma Katolik piskoposluğu ənənəvi qərargahı kimi xidmət edir. Kilsəyə vətəndaş müharibəsi zamanı ciddi ziyan dəymişdi. 2013-cü ilin aprelində kilsədə bərpa işləri başlanıb.
Memarlıq
Somali prezidenti Həsən Şeyx Mohamudun əsas iş yeri olan Villa Somalia, rəsmi yaşayış sarayıdır. Saray şəhərin yüksək yerdən Hind okeanına baxır və həm liman, həm də hava limanına çıxışı var. Moqadişo Qubernator Sarayı İtalyan Somalisinin qubernatorunun, sonradan Somali Güvən Ərazisinin administratorunun qərargahı olmuşdur.
Bazarlar
thumb|right|[[Bakaara bazarı]]
Bakaara bazarı Barre rəhbərliyi tərəfindən 1972-ci ildə yaradılmışdır. Bazar məhsul və geyim. o cümlədən mal və xidmətlərin satışı üçün açıq bazar kimi xidmət etmişdir. Vətəndaş müharibəsi başladıqdan sonra, bazar müxtəlif yaraqlı qruplar tərəfindən nəzarət altına alınıb, nların əməliyyatları üçün baza kimi istifadə olunurdu. 2011-ci ildə Moqadişonun sabitləşdirməsindən sonra bazarda bərpa işləri edilib.
Digər bazarlardan Ansaloti bazarını qeyd etmək olar. Bazar 1990-cı ildə fəaliyyətə bağlanmasından əvvəl şəhərin ən böyük bazarlarından biri idi. sentyabr 2014-cü ildə, bələdiyyə orqanları, bazarın bütün hissələrində nəzarət rəsmiləri ilə, Ansaloti bazarını rəsmi olaraq ictimaiyyətə açdı.
Teatrlar
Somali Milli Teatrı paytaxtın mühüm mədəni dönüş nöqtəsi kimi 1967-ci ildə açılmışdır. 1990-cı ildə vətəndaş müharibəsi başladıqdan sonra bağlanan teatr, yenidənqurma işlərindən sonra 2012-ci ilin mart ayında yenidən fəaliyyət göstərməyə başladı.
Muzey və qalereyaları
1960-cı ildə müstəqillik əldə etdikdən sonra Somali Milli Muzeyi yarandı. 1985-ci ildə Milli Muzey köçürüldü, sonra Qaresa Muzeyi adlandırıldı və regional muzeyə çevrildi. Muzeydə köhnə pul, ənənəvi incəsənət, qədim silah və saxsı maddələr, o cümlədən bir çox mədəni əhəmiyyətli əşyalar saxlanılır.
KİV
Moqadişo tarixən media mərkəzi kimi xidmət etmişdir. 1975-ci ildə Moqadişoda Somali Film Agentliyi (SFA) yaranmışdır. Bundan əlavə, Moqadişoda bir sıra radio xəbər agentlikləri yerləşir. Radio Mogadishu federal hökumət tərəfindən ictimai yayımlanır. 1951-ci ildə İtalyan Somalisində yaradılmış radio, ilkin olaraq somali və italyanca xəbərləri yayımlayırdı. Stansiya 1960-cı ildə Somali müstəqillik əldə etdikdən sonra Rusiyanın köməyi ilə modernləşdirildi və somalicə, amharca və oromo dilində xidmətə başlamışdır. Vətəndaş müharibəsinin nəticəsində 1990-cı ildə fəaliyyətini dayandıran radio, MFH tərəfindən erkən 2000-ci illərdə yenidən açıq elan edilib. Şəhərdə yerləşən digər radio stansiyalarına, Mustaqbal Radio, Radio Şabel, Radio Bar-Kulan, Radio Kulmiye, Radio Dannan, Radio Dalsan, Radio Banadir, Radio Maanta, Qul FM, Radio Xurmo və Radio Xamar daxildir.
Moqadişoda əsaslanan Somali Milli Televiziyası (SNTV) ölkənin mərkəzi dövlət tərəfindən yayımlanır. SNTV 24 saat yayımlanır, Somalinin daxilində və xaricində yerüstü peyk platformaları vasitəsilə həm də baxıla bilər.
Somali pop musiqisi vətəndaş müharibəsi əvvəl, Moqadişoda böyük tamaşaçı malik idi. 2011-ci ilin şəhəri idarə etmək üçün hökumət radioda yenidən musiqi oynamağa icazə verdi. 2013-cü ilin aprelində, Vaayaha Kusub ansamblı Barışıq Musiqi Festivalını təşkil etdi. Bu ölkədə son 20 ildə ilk beynəlxalq musiqi festivalı idi.
Kitabxanalar
Somali Milli Kitabxanası 1975-ci ildə Təhsil, Mədəniyyət və Ali Təhsil Nazirliyi tərəfindən yaradılıb. 1983-cü ildə kitabxanada təxminən 7,000 kitab saxlanılırdı və kitabxana ümumi ictimaiyyət üçün açıq idi. 1990-cı ildə Milli Kitabxana bağlandı. 2013-cü ilin iyununda, Siyasi Araşdırmalar İrsi İnstitutunun təşəbbüsün bir hissəsi kimi kitabxanaya ABŞ-dən 22,000 kitabın daşınmasını təşkil etdi. Həmin ilin dekabrında Somali hakimiyyəti rəsmi Milli Kitabxana yenidən qurulmasına aid $1 million layihəyə start verdi. Layihə çərçivəsində, digər Ərəb Liqası ölkələrindən 60,000 əlavə kitablar gəlməsi gözlənilir.
Təhsil
Moqadişoda bir çox sayda sxolastik institut yerləşir. Hökumətin şəhər bərpaetmə proqramı çərçivəsində şəhərdə yerləşən 100 məktəbin yenidən bərpa olunması və açılması planlaşdırılmışdır. thumb|right3|[[Moqadişo Universitetinin əsas universitet şəhərciyi.]] Müstəmləkəçilik dövründə — 1950-ci illərdə Somali Milli Universiteti qurulmuşdur. 1973-cü ildə universitetin fakültələri genişləndirilmişdir. Somali Milli Universiteti növbəti 20 ildə böyümüş, fakültələrinin sayı 13-ə, işçilərinin sayı 700-ə, tələbələrinin sayı 15.000-nə çatmışdır. 14 noyabr 2013-cü ildə Kabinet yekdilliklə 1990-cı illərin əvvəllərində bağlanmış Somali Milli Universitetinin yenidən açılmasını dəstəkləyən hökumət planını təsdiq etmişdir. Yenidən bərpa işləri üçün 3,6 milyon ABŞ dolları xərclənmiş və bərpa işləri 2014-cü ilin avqustunda tamamlanmışdır.
Moqadişo Universiteti qeyri-hökumət universiteti olub Qəyyumlar Komissiyası və Universitet Şurası tərəfindən idarə olunur. Moqadişo Universiteti Somali Milli Universitetindən olan professorlar və digər Somali ziyalılarının düşüncələrinin məhsuludur. Universitet Səudiyyə Ərəbistanının Ciddə şəhərindəki İslam İnkişaf Bankı və digər ianə verən universitetlər tərəfindən maliyyələşdirilmişdir, burada 7 fakültədə yüzlərlə tələbə təhsil alır, bəzi tələbələr təqaüd proqramı sayəsində xarici ölkələrdə magistr dərəcəsini izləyirlər. Moqadişo Universiteti bir neçə akademik institut ilə əməkdaşlıq edir. Universitet Danimarka Olborq Universiteti, Misirdə 3 universitet, Sudanda yeddi universitet, Cibuti Universiteti, Yəməndə iki universitet ilə əməkdaşlıq edir. 2012-ci ildən Moqadişo Universitetinin hökumətlərarası EDU təşkilatının komissiyası ilə akkreditasiyası mövcuddur. thumb|left|Moqadişoda Hamar Cacab məktəbi. 1999-cu ildə hazırda Somalinin prezidenti olan Həsən Şeyx Mohamud tərəfindən Somali Nəzarət və Administrasiya İnstitutunun əsası qoyulmuşdur. İnstitut sonda SIMAD Universitetinə çevrilmişdir və 2010-cu ilə qədər Mohamud universitetin dekanı olmuşdur. Universitet müxtəlif sahələrdə — iqtisadiyyat, statistika, biznes, hesabdarlıq, texnologiya, kompüter elmi, tibb elmləri, təhsil, hüquq və ictimai administrasiya sahələrində təhsil təklif edir.
Benadir Universiteti (BU) 2002-ci ildə həkim yetişdirmək məqsədi ilə açılmışdır. Universitet daha sonra fakültələri sayəsində böyümüşdür. Şəhərdə yerləşən bir başqa üçüncü dərəcəli institut Camhuriya Elm və Texnologiya Universitetidir. Şəhərdə Türk İnternat Məktəbi də açılmışdır, Moqadişo Politexnik İnstitutu və Şabelle Universiteti isə bərpa edilmişdir. Bundan əlavə Yeni İslam Universiteti universitet şəhərciyi tikilməkdədir. 2014-cü ilin aprelində baş nazir Abdivəli Şeyx Əhməd Moqadişodakı keçmiş meteorologiya məktəbinin təməlatma mərasiminda iştirak etmişdir. Bundan başqa, Aden Adde Beynəlxalq Hava Limanında yeni Milli Aviasiya Təlim Akademiyası tikilir.
Moqadişo Şəhər Universiteti 2012-ci ildə açılmışdır. Moqadişo Şəhər Universiteti qeyri-kommersiya təsisatıdır. Universitet cəmiyyətə keyfiyyətli təhsil, tədqiqat və xidmət verməyə çalışır. Universitet keyfiyyətli təhsilə olan zərurətdən qurulmuşdur və ABŞ ilə Kanada universitetlərində yüksək nəticələr göstərmiş və Şimali Amerika universitetlərində dərs vermiş bir çox professor universitetə gəlmişdir. Universitet akademiklərdən və qabağa çıxmış biznesmenlər tərəfindən təşkil olunmuş Himayəçilər Şurası tərəfindən idarə olunur. Şəhər Universiteti şəhəri bir çox yeni təhsil imkanı ilə tanış etmişdir: peşəkar səviyyədə dil (ingilis dili) öyrədən proqramlar, rəqəmsal kitabxanalar, elm və kompüterlər üçün laboratoriyalar, tanınmış institutlarda azı magistr dərəcəsi almış müəllimlər, kurikulum və s. Şəhər Universitetinin fakültələri, təchizatı və tələbələrinin mərkəzi pedaqogikası Somali gənclərinin həyatında nəzərəçarpan dəyişikliklər edir.
İdman
Şəhərin digər stadionlarından Konis stadionunu qeyd etmək olar. 2013-cü ildə Somali Futbol Federasiyası abadlıq layihəsinə başladı və FİFA tərəfindən süni futbol sahəsi stadionunda quraşdırılmışdır. Əbdüləziz rayonunda Eks-Lujino basketbol stadionunda yerli Hormuud Telecom firmasının maliyyə dəstəyi ilə, $10,000 bərpa işləri başlamışdır. Bundan əlavə, bələdiyyə orqanı Banadir stadionunda aparılan yenidənqurma işlərinə də başlamışdır.
Müxtəlif milli idman orqanlarının Moqadişoda öz qərargahı var. Bunlardan Somali Futbol Federasiyası, Somali Basketbol Federasiyası, Somali Karate və Taekvondo Federasiyası və Somali Olimpiya Komitəsini qeyd etmək olar.
Yol nəqliyyatı
Moqadişodan keçən yollar Somalinin digər şəhərləri ilə, eləcə də şəhəri qonşu ölkələrə birləşdirir. 2013-cü ilin noyabr ayında hava limanına gedən 23 kilometrlik yolun təmiri başa çatdı. Yol tikintinin təşəbbüsü Somali və Türkiyə hökumətləri tərəfindən imzalanan böyük müqavilə hissəsi idi.
2012–2013-cü illərdə Moqadişo şəhər bələdiyyəsi Britaniya və Norveç hökumətləri ilə birlikdə, paytaxtın əsas yollarında günəş enerjisiylə işləyən küçə işıqları qurmaq üçün layihəyə başladı. Norveçdən idxal olunan avadanlıqla, $140,000-lıq dəyəri olan təşəbbüs bir neçə ay davam etdi.
Moqadişoda mikroavtobuslar ictimai nəqliyyatın ən işlənən növüdür. Şəhərində növbəti ən çox istifadə olunan ictimai nəqliyyat vasitəsi avtomatik rikşalardır. Rikşalara ümumiyyətlə qısa yollar üçün üstünlük verilir. 2013-cü ilin iyun ayından şəhərdə iki taksi xidməti fəaliyyət göstərir.
Dəmiryolu nəqliyyatı
1980-ci illərdə, 1926-cı ildə italyanlar tərəfindən tikilən, İkinci dünya müharibəsi britaniya əsgərləri tərəfindən sökülən, Moqadişo və Covhar arasında olan 114 km dəmiryolu layihələrini bərpa olunması var idi. İlk olaraq bu dəmiryolu Əddis-Əbəbəyə çatmaq üçün nəzərdə tutulmuşdur. Yalnız Moqadişonun liman sahəsi daxilində bir neçə qalan relslər hələ də istifadə olunur.
Hava nəqliyyatı
thumb|right|[[Somali Airlines-a məxsus Boinq 707–338C uçuş zamanı. 1984-cü il.]]
1960-cı illərin ortasında Ədən Adde Beynəlxalq Aeroportu daha çox beynəlxalq daşıyıcıları yerləşdirilməsi üçün genişləndirilmişdi. 1990-cı ildə vətəndaş müharibəsi zamanı, Ədən Adde Beynəlxalq Aeroportunun yolları və avadanlıqları tamamilə məhv olmuşdu.
Su nəqliyyatı
Moqadişo portu və ya Moqadişo Beynəlxalq Portu, ölkənin ən böyük limanıdır. Vətəndaş müharibəsi dövründə zərər alan port, federal hökumətin Moqadişoda Port Reabilitasiya Layihəsi təşəbbüsü nəticəsində yenidən inkişaf və modernləşdirilməyə başladı. 2013-cü ildə, Moqadişo portunun rəhbərliyi dəniz limanının mühüm əməliyyatları idarə etmək üçün İranın Simatech Shipping LLC şirkətinin nümayəndələri ilə razılaşdı.
Tanınmış sakinləri
Şəhərin tanınmış sakinlərdən model İman, repçi K'naan, atlet Zahra Bani, yazıçı Kristina Əli Farah, atlet Mustafa Mohamed, jurnalist Rageh Omaar, aktyor Barxad Abdi, siyasətçi Ayan Hirsi Əli, müğənni Saba Anqlana, Olimpiya çempionu Mo Farahı qeyd etmək olar.
Erigeron mihianus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Yaqut
thumb|137x137px Yaqut (rubens, rubinus — qırmızı) — dəyərli mineral daş. Oksidlər sinfinə aiddir. Qədim dövrlərdə ləl, yaxont adlanırdı. Kimyəvi tərkibi: Al2O 3
Texnikada
Texnikada mexaniki saatlarda (əsasən qol və cib saatlarında) yastıq kimi istifadə olunub. İlk lazer qurğularında lezonans maddəsi kimi istifadə olunub.
Erigeron sanctarum
(Erigeron sanctarum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.