cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fotoqrafiya və hüquq
Fotoqrafiyaya qanuni qadağalar
thumb|Birləşmiş Krallıqda kütləvi fotoşəkil toplantısı. thumb|Birləşmiş Krallıqda kütləvi fotoşəkil toplantısı. Birləşmiş Krallıqda ictimai yerlərdə şəxsi mülkiyyətin fotolarını çəkməyi qadağan edən qanunlar yoxdur. O cümlədən, mülkədarın icazəsi olduğu təqdirdə şəxsi əmlakda çəkilən şəkillərə qadağa qoyulmur. Lakin, əmlak sahibləri əmlaklarına daxil olunduğu halda istədikləri şərtləri (fotoşəkili qadağa etmək və ya limitləmək daxil olmaqla) tətbiq etməkdə sərbəstdirlər. Birləşmiş Krallıqdakı iki ictimai yer, Trafalqar Meydanı və Parlament Meydanının kommersiya məqsədilə Mayorun,  Meydan İdarəetmə Komandasının icazəsi olmadan və xidmət haqqı ödənilmədən  çəkilən şəkillərə qarşı xüsusi təminatı vardır. Eyni zamanda, Royal Parklarda  kommersiya məqsədilə edilən foto və ya video çəkiliş üçün icazə labüddür.
Fərdin təkid və kobud rəftarla foto çəkilişi təcavüzün hüquqi təsfiri kimi qəbul edilə bilər.
Mülki və ya cinayət məhkəmə iclasında hər hansı şəxsin, hakim, jüri, şahid və ya partiya olmasından asılı olmayaraq, foto şəklinin çəkilməsi,və paylaşılması cinayətdir və həbs cəzası ilə sonlana bilər. Bu foto şəkillər sırasına məhkəmə binası və ya məntəqəsində çəkilənlər də aid olunur.
Birləşmiş Krallıqda müəyyən mövzulara aid olan fotoqrafiya qadağan olunmuşdur. Xüsusən də "Uşaqların Qorunması Aktı 1978" 18 yaşından aşağı uşaqların pornoqrafiyasını və yaxud 18 yaşdan aşağı uşaqlarda pornoqrafiya necə olur kimi mövzularda çəkilmiş materialları qadağan edir. Uşaqların ictimai yerlərdə şəkillərinin çəkilməsini qadağan edən qanun yoxdur.
2015 Avropa Yeniyetmələrinin Yay Olimpiya Festivalı
2015 Avropa Yeniyetmələrinin Yay Olimpiya Festivalı və ya rəsmi adı ilə XIII Avropa Yeniyetmələrinin Yay Olimpiya Festivalı — 2015-ci il iyulun 26-dan avqustun 1-nə qədər Gürcüstanın paytaxtı Tbilisi şəhərində baş tutan Avropa Yeniyetmələrinin Yay Olimpiya Festivalı.
Fotoqrafiya və hüquq
Fotoqrafiyaya qanuni qadağalar
Terrorla Mübarizə Aktı 2008 adı altında zabitlərin (polis istisna olmaqla), silahlı qüvvələr əməkdaşının və yaxud təhlükəsizlik xidməti işçilərinin terror törədən və ya planlayan şəxsin işinə yarayacaq foto şəkillərinin yayılması və ya sızdırılması cinayət hesab olunur.
Müəllif Hüququ
Müəllif hüququ orijinal fotoya aid edilə bilər, məsələn fotoşəklin çəkilmə işığı və ya hər hansısa mediumda radiasiyası və ya şəkli ərsəyə gətirən hansısa bir səbəb. Baxmayaraq ki, fotolar incəsənət əsərləri kimi təsnif edilir, müəllif hüquqları bədii ləyaqətdən asılı olmur. Müəllif hüquqlarını daşıyan şəxs fotoqrafdır. Lakin, əgər fotoqraf işəgötürən tərəfindən təyin olunmuş iş gərəyi foto çəkirsə, həmin fotonun müəllif hüquqları, xüsusi razılaşma olmadığı təqdirdə, işə götürən şəxsə aid edilir.
Müəllif hüququ fotoqrafı yalnızca birbaşa plagiatlanmaqdan deyil, eyni zamanda dolayı yolla onun əsərinin müəyyən hissələrini kopyalaraq yenidən yaratmağa çalışanlardan qoruyur. Müəllif hüququ fotoqraf öldükdən 70 il sonraya qədər qüvvəsini itirmir. Bu uzun müəlliflik hüququ müddətinin nəticəsi odur ki, hətta əgər həqiqi fotoqraf tapılmırsa, fotoqraflıqla artıq məşğul olmursa və ya ölmüşdürsə, bazar dəyəri olmayıb mənəvi dəyəri olan bir çox ailə fotoları yenə də müəllif hüquqlarına tabe olaraq qalır. Lisenziya olmadığı təqdirdə fotoların kopyalanması müəllif hüquqlarının pozulması deməkdir.
Əgər şəxs dünyasını dəyişirsə, müəllif hüquqları başqa birinə vəsiyyətnamə və ya vərəsəlik vasitəsi ilə ötürülür. Əgər heç bir vəsiyyətnamə yoxdursa ya da fotoqraf haqqlarının kimə ötürülücəyini göstərməyibsə, o zaman vərəsəlik qaydaları həyata keçiriləcəkdir. Köhnə ailə fotolarını icazəsiz rəqəmsal formata şəxsi istifadə üçün skan etmək "prima facie" müəllif hüquqlarının pozuntusu hesab olunur.
Pozuntu
right|thumb|285x285px|"Fotoqraf Qadağandır" stikeri. Konfransda iştirak edib heç bir video, foto, audio və s. kimi rəqəmsal vasitələrlə qeydə alınmağı istəməyən fərdlər üçün dizayn olunmuşdur. Fotoqrafın müəllif hüquqlarının pozulması fotonun başqası tərəfindən surətinin köçürülməsi kimi başa düşülə bilər. Bu ondan qaynaqlanır ki, müəllif hüquqlarını daşıyan şəxs fotolarının surətini çıxarmaqda müstəsna haqqa malikdir. Buna görə də müəllif hüquqlarının pozuntu halı fotonun mühüm hissələrinin intihal edildiyi zaman yaranır. Fotoqraf özü də müəllif hüquqlarının pozulması mexanizminin bir hissəsi ola bilər. Məsələn, heykəl, rəsm və ya başqasına məxsus foto kimi incəsənət əsərlərinin mühüm hissələrini (icazəsiz) kopyalayan fotoqraf müəllif hüquqlarını pozmuş hesab olunur.
Lakin, fotonun mövsusu hər zaman müstəqil müəllif hüququna zəmanət vermir. Məsələn, "Creation Records" məsələsində  albom qapaq örtüyü üçün şəkil hazırlamağa çalışan fotoqraf mürəkkəb və süni səhnə yaratmışdı. Bir qəzet fotoqrafı gizli şəkildə bu səhnəni çəkib qəzetdə paylaşır. Məhkəmənin sondakı qərarı isə qəzet fotoqrafının heç bir rəsmi müəllif hüquqlarını pozmadığını təsdiqləyir. Müəllif hüququ səhnədə özünü büruzə verməmişdi - kolaj olmaq üçün çox müvəqqəti idi və bədii işin digər forması kimi təsnif edilə bilməzdi.
Riçard Arnold fotoqrafların qorunmasını iki əsasda tənqid edir. İlk növbədə fotoqlar bədii incəsənət nümunəsi olaraq qorunmamalıdırlar, əvəzində səs yazmaları və filmləri ilə eyni qaydada qorunmalıdırlar. Fotoşəkillərin bədii əsərlər kimi qoruması anormaldır, fotoqrafiya yaradıcılıq nümunəsi deyil, əksinə, bir reproduksiyadır. O, film və ya səs yazma ilə oxşar, rəsm və heykəltəraşlıqdan fərqlidir. Digər tərəfdən, fotoşəkillərin incəsənət əsəri kimi qorunması qəribə nəticələrlə sonlanır. Müəllif hüququ bədii ləyaqətdən asılı olmayaraq və hətta qorunmaya layiq olmadığı halda belə qorunur. Fotoşəkillərin incəsənət əsəri kimi müəllif hüquqları əldə etməsi üçün orijinal olması labüddür, belə ki, İngilis orijinallıq testi bacarıq, əmək və mühakimədən asılıdır. Yəni, orijinallığın çox aşağı olması mümkündür. Əslində, bununla əlaqədar Arnold, bəzi fotoşəkillərin mövzusunun qorunmasının haqq qazana biləcəyini tənqid edir, qanuna görə bütün fotoşəkillərin mövzusunun qorunma haqqına layiq olmadığı qənaətinə gəlir.
Yüksək əminliklə söyləmək mümkündür ki, incəsənət işləri daxili olmaqla üç ölçülü obyektlərin fotoşəkilləri məhkəmə tərəfindən orijinal incəsənət nümunəsi kimi qəbul ediləcək və müəllif hüquqlarından yararlanacaqlardır. Çox güman ki, iki ölçülü incəsənət fotoşəkli (skan versiya daxil olmaqla-dijital skan da Müəlliflik Hüquqları Dizaynlari və Patentləri Aktı 1988-in məqsədlərinə əsasən fotoşəkil hesab olunur) həmçinin öz yaranmasında sərf olunan bacarıq, əmək və mühakiməyə əsasən müəllif hüquqlarına tabe olacaqdır.
Fotoqrafiya və məxfilik
Məxfilik hüququ Böyük Britaniya qanunvericiliyində Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyasının daxili hüquqla inkorporasiyası və İnsan Hüquqları Aktı 1988 nəticəsində meydana gəlmişdir. Bu fotoşəklin nəşrində müəyyən məhdudlaşdırma ilə nəticələnir.
Bu hüquq İnsan Hüquqları Aktı 1998-in nəticəsində yaranmışdır ya hər hansı bir mübahisədən qaynaqlanır. Məxfilik hüququ Konvensiyanın 8-ci maddəsi ilə qorunur. Fotoqrafiya kontekstində bu 10-cu maddə-fikrini sərbəst şəkildə ifadə edə bilməyə dayanır. Məhkəmələr proporsionallıq testiylə hüquqların balanslaşdırılmasındakı ictimai marağı nəzərə alacaqlar.
Çox az sayda məxfilik hüquqları Müəlliflik hüququ, Dizaynlar və Patentlər Aktı 1988-də qanunla müəyyənləşdirilmişdir. Bu hüquq, məsələn, öz toyuna fotoqraf dəvət edən biri tərəfindən nəzərə alınıb qorunur. Müvəkkil, fotoşəkildə hər hansı bir müəlliflik hüququna malik olub olmamasından asılı olmayaraq , ictimaiyyətdə nəşr edilən , sərgilənən və əlaqələndirilən fotoşəklinin surətinin çıxarılmamasına dair hüququ vardır. Lakin, bu hüquq sahibinin icazəsi olduğu təqdirdə pozulmuş hesab olunmayacaqdır.
Birləşmiş Ştatlar
Yerli, dövlət və milli qanunlar hərəkətsiz və hərəkətli fotoşəkillərə şamil olunur. Qanunlar yurisdiksiyalara nəzərən dəyişir və bir yerdə leqal olan bir şey digər yerdə illeqal ola bilir.
Evləri köndələn yar (film, 1982)
Evləri köndələn yar — Azərbaycan istehsalı komediya tipli film-tamaşa. 1982-ci ildə çəkilmişdir. Ssenari müəllifi Anar, rejissorlar isə Ramiz Həsənoğlu və Tariyel Vəliyevdir. Bəstəkar kimi Emin Sabitoğlu iştirak etmişdir.
NGC 7297
NGC 7297, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Durna bürcü istiqamətində yerləşir. Sbc tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Birinci Dünya müharibəsi qəhrəmanlarının xatirəsinə abidə (Rostov-na-Donu)
Birinci Dünya müharibəsi qəhramanlarının xatirəsinə abidə — Naxçıvan-na-Donu şəhərində yerləşən monumental abidələrdən biri. Abidə Birinci Dünya müharibədisi qəhramanların şərəfinə şərəfinə ucaldılmışdır. Abidənin müəllifi Sergey Mixailoviç olmuşdur. Abidə 2014-cü ildə quraşdırılmışdır. Abidə Krasnoarmeyks küçəsi ilə Xalturinski xiyabanının kəsişməsində yerləşir.
Tarixi
2014-cü ildə Birinci Dünya müharibəsinin yüz illiyi münasibətilə abidə ucaldılması qərara alınır. Bu müharibədə Rusiya imperiyası fəal iştirak etmişdir. Üstəlik əsas cəbhələrdən biri olan şərq cəbhəsinin əsas tərəflərindən biri idi. Rus inqilabının nəticədində vəziyyət getdikcə gərginləşmişdi. Bolşeviklər isə bu müharibəni haqsız hesab edirdilər. Üstlik onu "imperialist" ruhlu hesab edirdilər. Bu səbəbdən onlar bu məsələyə olduqca az diqqət ayırırdılar. Brest Litovsk isə Rusiyanın belini bükmüşdü.
Bu müharibənin yüz illiyinə Rusiyada maraq olduqca böyük idi. 2014-cü ildə Rusiyada bu hadisə ilə bağlı bir çox tədbirlər görülmüşdü.
Komissiya mütəxəsisləri abidənin yerləşdirilməsi ilə bağlı üç eskiz variantı hazırlanmışdır. Nəticədə isə Rusiya Federasiyasının əməkdar rəssamı Sergey Mixayloviç İsakovun abidəsi seçilmişdir. Bütün xərclər isə Rostov vilsyətinin Ticarət-sənaye palatası tərəfindən ödənilmişdir.
Abidə 3,5 metr hündürlüyə malikdir. Üstəlik bürüncdən hazırlanmışdır. O, Birinci Dünya müharibəsinə aid rus əsgəri olaraq təsvir edilir. Əlində isə silah mövcuddur.
Bununla yanaşı Rostov vilayətinin digər ərazilərində bu tip abidələr ucaldılmışdır.
Fəal nüvəli qalaktikalar
Bir sıra hallarda nüvədə baş verən fiziki prosesləri, ancaq orada konsentrasiya olunmuş ulduzlarda və qazda baş verə biləcək fiziki proseslərlə izah etmək olmur. Sayına görə normal qalaktikaların 1%-ni təşkil edən fəal nüvəli (qeyri stasionar) qalaktikalar bu xüsusiyyətlərə malikdirlər. Nüvənin qeyri stasionar olması bütün spektral diapozonda –rentgen, UB, İQ və radiooblastda güclü şüalanma ilə özünü büruzə verir. Fəal nüvəli qalaktikalar morfoloji xüsusiyyətlərinə görə də normal qalaktikalardan ciddi fərqlənirlər. Onlara əsasən buğumlu spiral quruluşa malik qalaktikalarda təsadüf olunur.
Tarixi
Erkən fotoqrafik müşahidələr yaxınlıqda yerləşən Fəal Nüvəli Qalaktikaların (FNQ) fiziki xüsusiyyətləri tam tərifini vere bilməməsinə baxmayaraq, FNQ-ların bəzi xüsusiyyətlərini ortaya çıxartdı. İlk müşahidələr Edvard Fath tərəfindən NGC 1068 və Messier 81 nüvələrində olan emissiya xətlərinin spektroskopik təhlili aparılması (1909) və Heber Kurtis tərəfindən Messier 87-in cetinin aşkarlanması (1918) olmuşdur. Vesto Slipher, Milton Humason ve Nicholas Mayall kimi astrofiziklər tərəfindən aparılan digər spektroskopik müşahidələr bəzi qalaktika nüvələrindən qeyri adi emissiya xətlərinin olduğunu aşkara çıxartdı. 1943-cü ildə Karl Seyfert qeyri-adi geniş emissiya xətlərinin mənbələri olan parlaq nüvələrə malik qalaktikalar haqqında bir məqalə yayımladı. Daha sonra radioastronomiyanın tətbiqi və müşahidə imkanlarının genişlənməsi bu tip qalaktikalar haqqında daha çox məlumat əldə etməyə imkan verdi.
Qalaktika nüvələrinin fəallığının əlamətləri
Ən kiçik qalaktikalardan başqa yerdə qalakan ulduz sistemlərində mərkəzi parlaq hissə seçilir. Bu parlaq hissəni nüvə adlandlrlrlar. Bizim Qalaktikaya bənzər normal qalaktikalarda nüvənin böyük parlaqlığa malik olması ulduzların orada yüksək konsentrasiyaya malik olması ilə izah olunur. Ancaq nüvədə yerləşən ulduzlar, qalaktikada yerləşən ulduzların ümumilikdə sayının bir neçə faizini təşkil edirlər.
Bizə məlum olan qalaktikaların bəzilərinin mərkəzi oblastlarında xüsusi ilə böyük fəallıq müşahidə olunur. Həmin qalaktikalarda ulduzlardan başqa nüvədə, çox parlaq ulduzabənzər mənbə də yerləşir. Bu növ ulduz sistemlərinə Seyfert qalaktikaları, radioqalaktikalar, kvazarlar, latsertidlər və ultrabənövşəyi oblastda şüalanmasının artıqlığı ilə seçilən qalaktikalar aiddir. Bu cür obyektlərin əsas xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, parlaqlığın dəyişməsinin xarakterik vaxtına görə təyin olunan çox kiçik nüvədə (1015 — 1016 sm), çox böyük kütlə (108 –109 M_\odot Günəş kütləsi) yerləşir. Həmin nüvədən şüalanan enerjinin miqdarı ~1046 erq/san olub, minlərlə normal qalaktikanın şüalandırdığı enerjidən bir neçə tərtib çoxdur (Aydın olması üçün qeyd edək ki, normal qalaktikaların şüalandırdığı enerjinin miqdarı 1039÷1040 erq/san tərtibindədir). Bu isə bir ildə bir neçə Günəş kütləsinin tam enerjiyə çevrilməsinə uyğun gəlir.
Fəal nüvədən ayrılan şüalanmanı müasir nəzəri fizikanın və eləcə də astrofizikanın qanunları ilə izah etmək mümkün deyildir.
Qalaktika nüvələrin fəallığı aşağıdakı əlamətlərinə görə seçilir:
Nüvənin fəallığı bütün spektral diapozonda (rentgendən radiodiapozona qədər) müşahidə olunur. Bu qalaktikaların spektri qeyri istilik xarakterlidir. Bu nə deməkdir?
Məlumdur ki, dəmir parçasını nə qədər çox qızdırsaq bir oqədər çox işıq saçmağa başlayacaqdır. Bu zaman şülandırılan enerjinin miqdarı və spektrin quruluşu temperaturdan asılı olaraq dəyişir. Bunu istilik şüalanması adlandırırlar. Başqa şüalanma mexanizmləri də vardır. Bəzən spektrin quruluşu elə olur ki, onu qızdırılmış cismim şüalanması ilə izah etmək olmur. Məsələn, qazın şüalanması. Bu şüalanmanı qeyri istilik xarakterli şüalanma adlandırırlar. Astrofizika və eləcə də fəal nüvəli qalaktikalar fizikası üçün xarakterik olan belə şüalanma –sinxrotron şüalanmadır.
İndi isə biz qeyri stasionar- yəni fəal nüvəli qalaktikalrın növləri ilə tanış olaq.
Fəal nüvəli qalaktikaların növləri
Seyfert qalaktikaları əsasən parlaq nüvəli buğumlu spiral qalaktikalardır. Sayca (vahid həcmli fəzada) onlar digər qeyri stasionar qalaktikalara nisbətən daha çoxdur. Seyfert qalaktikalarının optik spektrində qazın böyük sürətli hərəkətindən (1000 km/san) xəbər verən geniş zolaqlı emissiya xətlərinin mövcud olması, onların ən xarakterik xüsusiyyətidir.
Radioqalaktikalar güclü radioşüalanma mənbələridir (onların optik şüalanması ilə müqayisə oluna bilən və bir sıra hallarda isə ondan artıq). Ən yaxın radiqalaktikalar (Qızın A –sı, Perseyin A –sı, Kentavranın A –sı və başqaları) qalaktika topalarının parlaq üzvləridir. Belə çıxır ki, radiqalaktikaların böyük əksəriyyəti elliptik quruluşa malikdirlər.
Kvazarlar nöqtəvi şüalanma mənbəyidirlər. Yaxın kvazarlarda zəif bulud örtüyü aşkar edilmişdir, onların spektrləri kvazarların, uzaq qalaktikaların nüvələri olmasını ehtimal etməyə imkan verir.
Lasertidlərin adları BL Lac tip dəyişən ulduzlardan götürülmüşdür. Onlarda optik dəyişkənliyin amplitudu 4m−5m ulduz ölçüsünə çatır və dəyişən radioşüalanmaya, şüalanmanın hiss olunacaq polyarizasiyasına malikdirlər. Onlarında kvazarlar kimi bulud örtüyü ilə əhatə olunmuş nöqtəvi ulduzabənzər görünüşləri vardır. Optik spektrlərində emissiya xətləri yoxdur, ona görə də onların qırmızı süşməsini və uyğun olaraq onlara qədər məsafəni təyin etmək olmur. Bəzi hallarda Lasertidin nüvəsini əhatə edən zəif bulud örtüyünün spektrini almaq və tədqiq etmək mümkün olur. Onda məlum olur ki, spektrdə udulma xətləri vardır. Bu udulma xətləri uzaq qalaktikaların ulduz komponenti üçün xarakterikdir.
Qeyri stasionar nüvəli qalaktikalar əsasən aşağıdakı xüsusiyyətlərə malikdir: nüvənin şüalanması undefinedqalaktikanın şüalanmasının böyük bir hissəsini təşkil edir; geniş intervalda dalğa uzunluğunda nüvənin şüalanması qeyri istilik xarakterlidir; nüvənin şüalanması bir qayda olaraq dəyişkəndir; nüvənin spektrində geniş emissiya xətləri müşahidə olunur.
Bu xüsusiyyətlərin hər birinin qeyri stasionar nüvəli qalaktikada müşahidə olunması mütləq deyildir. Məsələn, Seyfert qalaktikaları ciddi radioşüalanmaya malik deyildir, lasertidlərdə geniş emissiya xətləri müşahidə olunmur və s.
Fəal nüvəli qalaktikaları, nüvənin qalaktikanın digər hissələrinə nəzərən işıqlığının artıq olması dərəcəsinə görə vahid ardıcıllıqda yerləşdirmək olar: S, N+, N, N-, Q. Ardıcıllıq -(S) spiral qalaktikalarla başlayır, sonra N-qalaktkalarla davam edir, ± isə maddənin qalaktika mərkəzinə doğru konsentrasiya olunma dərəcəsini göstərir, sonda (Q) kvazarlar yerləşir və onların uzaq olmasına görə qalaktikanın kənar hissələri görünmür. Nüvənin və qalaktikanın işıqlıqları nisbəti göstərilən ardıcıllıq boyunca tədricən artır.
Fəal nüvəli qalaktikalar səma sferində orta hesabla bərabər paylanmışlar. Parlaqlıqları 15m,5 dən çox olan Seyfert qalaktikaları səma sferinin hər kvadrat dərəcəsində təxminən bir ədəd yerləşir. Parlaqlıqları 19m,5 dən böyük olan kvazarların sayı isə 5-dir. Görünən ulduz ölçüləri 23m –dən kiçik olan zəif ulduzabənzər obyektlərin böyük əksəriyyəti, yəqinki kvazarlardır.
Fəal nüvəli qalaktikaların fəza paylanmasının konsentrasiyası onların mütləq ulduz ölçüsündən (işıqlığından) asılıdır. Seyfert qalaktikalarının fəza paylanmasının konsentrasiyası 10−4−10−5, kvazarların 10−7−10−9 qalaktika/Мpк3 tərtibindədir. Normal qalaktikaların fəza paylanmasının konsentrasiyası isə ~ 10−2 Mpк−3 tərtibdədir.
1960-cı illərdə ilk kvazarların kəşfindən sonra astronomlar, fəal nüvəli qalaktikalar (FNQ) adlanan, obyektlərin "toplusunda" müəyyən qayda yaratmağa cəhd edirdilər. Qalaktikaların mərkəzindəki bu ifratnəhəng qara çuxurlar, hazırda da maddəni akkresiya (Bizim Qalaktikanın mərkəzində yerləşən Oxatan A "sakit" qara çuxurundan fərqli olaraq) edirlər. Bizim Qalaktikanın və müxtəlif tip FNQ nüvələri haqqında məlum faktların qısa icmalı, belə, bu problemin necə çətin məsələ olması barədə təsəvvür yaradır. 1980-ci illərdə qeyd olundu ki, FNQ bir sıra fərqli xüsusiyyətlərini onların bizə nəzərən görünmə oriyentasiyası ilə izah etmək mümkündür, onda bu sahədə irəliləyişə nail olundu. Bunu FNQ unifikasiya modeli adlandırdılar.
Unifikasiya sxeminin bir sıra nailiyyətlərinə baxmayaraq, bir sıra problemlər var ki, onları ancaq müşahidəçiyə nəzərən oriyetasiyanın müxtəlif olması və tutulma ilə izah etmək mümkün deyildir. Bir çox II tip FNQ hətta ən yüksək ayırd etməli müşahidələr də belə polyarizasiya olunmuş işıqda gizlənmiş geniş zolaqlı xətlər müşahidə olunmur. Bundan başqa, bir çox II tip FNQ rentgen spektrləri udan qazın böyük sıxlıqlı sütunlarının olmasını göstərmir, belə hal isə FNQ udan örtüklə əhatə olunsa müşahidə oluna bilərdi. Bu və digər problemlərə görə, FNQ müxtəlif tiplərində müşahidə olunan fərqli xüsusiyyətləri izah etmək üçün müxtəlif fiziki modellər təklif olundu. FNQ tiplərinin onlarda akresiya sürətinin müxtəlif olması ilə bağlı təklif irəli sürüldü. Trump və başqaları FNQ müxtəlif tiplərində akresiya tempinin müxtəlif olmasına dair qymətlər tapdılar, I tipdə (L/ L Edd > 0,01) və II tip FNQ (L/L Edd <0.01, burada- L –nüvənin daxili bolometrik işıqlığı, LEdd-Eddinqton işıqlığı), bu da FNQ spektrində müşahidə olunan emisiya xətlərinin xüsusiyyətində təkcə həndəsi oriyentasiyanı deyil, həm də akkresiyanın tempini nəzərdə tutur. Onlarla FNQ müşahidə olunan qısa zaman ərzində tipin dəyişməsi də, unifikasiya modeli üçün problemlər yaradır, belə ki, o elə modifikasiya edilməlidir ki, FNQ baş verən tipin tez-tez dəyişmələrini də izah edə bilsin və yaxud da FNQ tiplərinin müxtəlifliyini interperetasiya etmək üçün yeni model yaradılmalıdır. Bunun üçün hər şeydən öncə FNQ tipinin dıyişməsinin fizikasını başa düşmək lazımdır. Son dövrlərdə çox intensiv tədqiq olunan öz tipini dəyişən FNQ ingilis dilində — Changing Look AGN (CL AGN) adlandırırlar. Azərbaycan dilində hələlik ümumi qəbul olunmuş termin olmadığından, biz də ingiliscə olan qısa işarələnmədən istifadə edəcəyik. CL AGN – bu obyektlərdə klassifikasiya olunan emisiya xətlərinin profillərinin dramatik dəyişməsi baş vermişdir, çox qısa zaman intervalında (1 gündən bir neçə ilə qədər) bir spektral tipdən digərinə keçid müşahidə olunmuşdur. Hazırda onlarla CL AGN məlumdur, baxmayaraq ki, bu az say spectral dəyişkənliyi intensiv tədqiq olunan FNQ müqayisə oluna bilər. Uyğun olaraq ehtimal etmək olar ki, güclü dəyişkən FNQ əgər kifayət qədər uzun müddət ərzində müşahidə olunarsa, onda onu CL АGN aid etmək olar. Bu ehtimalı Runco və başqalarının yaxın zamanlarda apardığı tədqiqatlara görə 102 Seyfert qalaktikasından 35%-nin tipi dəyişmiş və bu obyektlərin 3 %-də Hβ xəttinin geniş qanadları 3–9 il zaman intervalında yoxa çıxmışdır. MacLeod və başqalarının qiymətləndirmələri də güclü dəyişən kvazarların 15%-dən çoxunda 10 il civarında spektral tipin döyişməsi halı baş verməsini göstərir.
Macar (Aşağı Tarım)
Macar - İranın Qəzvin ostanının Qəzvin şəhristanının Aşağı Tarım bəxşinin Niyərik qəsəbəsinin ərazisinə daxil olan kənd.
Xəlifəkəndi-i Hətəm (Həştrud)
Xəlifəkəndi-i Hətəm — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Həştrud şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Barıcıq (Xoy)
Barıcıq - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Xoy şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Xəlifəkəndi-i Hətəm (Həştrud)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 228 nəfər yaşayır (45 ailə).
Barıcıq (Xoy)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 308 nəfər yaşayır (54 ailə)
Qara əjdaha cəmiyyəti
və ya Amur çayı cəmiyyəti – 1901-45-ci illərdə Yaponiyada mövcud olmuş ultramillətçi təşkilat. Cəmiyyətin əsas məqsədi Yaponiyanın Asiyadakı maraqlarını müdafiə etmək və Asiya qitəsindəki genişlənməsini yaymaq idi.
Tarixi
thumb|left|Təşkilatın qurucusu [[Ryohey Uçida.|200px]] Təşkilat 1901-ci ildə ultramillətçi təşkilat olan Qenyoşanın xələfi kimi Ryohey Uçida tərəfindən qurulmuşdur. Təşkilatın ilk məqsədi Rusiyanı Şərqi Asiyadan – Amur çayının cənubundan uzaqlaşdırmaq idi. Uçida və bir çox yapon millətçiyə görə Amur çayı Yaponiyanın şimal-şərqi Asiyadakı milli müdafiə parametri idi. Təşkilat "Kokuryu" (daha sonra "Ajia jiron") adlı jurnal nəşr etdirmiş, Rusiyanın Sibir və Mancuriyadakı fəaliyyətlərini izləmək üçün casuslar yetişdirmiş və sərt xarici siyasət qəbul etməsi üçün hökumətə təzyiqlər etmişdir. Panasiyaçılıq idealogiyasını mənimsəyən təşkilat 1900-cü illərin əvvəllərində Sun Yatsen və Emilio Aqinaldo kimi inqilabçıları dəstəkləmişdir.
Rus-yapon müharibəsi, Koreyanın ilhaqı və Yaponiyanın Sibirə müdaxiləsi zamanı təşkilat gizli siyasi fəaliyyətlər üçün öz üzvlərini göndərmişdir. 1920-ci və 1930-cu illərdə təşkilat diqqətini daxili məsələlərə yönəltmiş, solçu və liberal fiqurlara hücum etmiş və milli rekonstruksiya tələb etmişdir. Əsasən Kyuşudan olan keçmiş samuraylardan ibarət olan təşkilatın üzvləri heç vaxt çox olmamış və dövlət tərəfindən rəsmi şəkildə tanınmamışdır. Lakin təşkilatın Toyama Mitsuru kimi bəzi əsas üzvlərinin yüksək rütbəli şəxslərlə, hökumət nazirləri ilə və güclü biznesmenlərlə yaxın əlaqələri olduğu üçün Qara əjdaha cəmiyyəti Yaponiyadakı digər ultramillətçi təşkilatlara nisbətən daha çox təsirə malik idi.
Yaponiyanın İkinci dünya müharibəsindəki məğlubiyyətindən sonra 1945-ci ildə ABŞ hökuməti təşkilatı ləğv etmişdir.
Lonqtan döyüşü
Lonqtan döyüşü — Vyetnam müharibəsi zamanı 1966-cı ildə baş vermiş döyüş. Burada ABŞ qüvvələri ilə yanaşı Avstraliya və Yeni Zelandiya ordusu da iştirak etmişdir.
Döyüş
Cənubi Vyetnamda yerləşdirilmiş Avstraliya kontingenti Sayqondan şərqdə yerləşən Fuoktuy (indiki Baria-Vunqtau) vilayətinin təhlükəsizliyinə cavabdeh idi. 1966-cı il avqustun 17-dən 18-nə keçən gecə Avstraliyanın əsas bazası Nuydat ağır minaatan atəşinə məruz qalmış, nəticədə 20-dən çox əsgər yaralanmışdır. 18 avqustda səhər saatlarında Avstraliya kral alayının 6-cı batalyonu "D" bölüyünə atəş mövqelərini tapmaq əmri verilmişdi. Ərazidə aparılan daraqlar zamanı tərk edilmiş mövqelər aşkar edilmişdi. Sonra bölük Lonqtan rezin plantasiyasının dərinliyinə doğru irəliləyərək Vyetkonq qüvvələrinin düşmənin buraxdığı izləri izləmişdi.
15:40-da avstraliyalılar bir neçə CVMAC partizanları ilə ilk əlaqə qurmuşdular. Qısa müddətdən sonra bölük minaatanlardan atəşə tutulmağa başlamış və onun sağ cinahında gedən 11-ci taqım sayca dəfələrlə üstün düşmən qüvvələrinin hücumuna məruz qalmışdı. Həmin andan etibarən taqım və bütün bölük sağ qalmaq üçün şiddətli döyüşlər aparmışdı. rəsmi Avstraliya hesablamalarına görə, 2,500 nəfərdən ibarət gücləndirilmiş 275-ci CVMAC alayı 100-ə yaxın əsgərə qarşı vuruşmuşdu. Avstraliyalılar Nuydatdan artilleriya dəstəyi, eləcə də Amerika təyyarələri və iki Avstraliya "UH-1" helikopterindən müəyyən dəstək almışdılar. Güclü tropik leysan nəticəsində vəziyyət ciddi şəkildə mürəkkəbləşmişdi. Döyüş başlayandan bir neçə saat sonra "A" bölüyü zirehli transportyorlarla "D" bölüyünün dəstəyinə gələrək Vyetkonq qüvvələrinin arxa cəbhəsinə zərbələr endirmişdilər. Gecə düşəndə CVMAC qüvvələri döyüş meydanını avstraliyalılara buraxaraq geri çəkilmişdi.
Hipertropiya
Hipertropiya — gözlərin səhv düzülüşü (çəpgözlük) və bunun nəticəsində bir gözün görmə oxu baxışları fiksasiya nöqtəsindən yuxarıya yönəlməsi. Şaquli dissosiasiya bir və ya nadir hallarda hər iki gözün yavaşca yuxarıya doğru sürüşməsinə səbəb olan hipertropiyanın xüsusi bir növüdür, adətən xəstə diqqətsiz olduqda.
Səbəbləri
Hipertropiya ya anadangəlmə, ya da qazanılmış ola bilər. Təhriflər - ekstraokulyar əzələ funksiyasının balanssızlığının nəticəsi kimi də olur. Üst düz, aşağı düz, üst çəp və aşağı çəp əzələlər şaquli gözün hərəkətinə təsir göstərir. Bu əzələlər paretik, məhdudlaşdırıcı (fibroz) və ya hiperaktiv təsir göstərə bilər.
Orta yaş və daha yaşlı olan insanlarda qəfil hipertropiyanın baş verməsi troklear sinirin sıxılması və şiş kütləsinin təsiri ilə bağlı ola bilər ki, bu da təsirlənmiş məkanı lokallaşdırmaq üçün təcili beyin MRT müayinəsini tələb edir. Bu, şəkərli diabet və ateroskleroz səbəbiylə siniri təmin edən qan damarlarının infarktı da ola bilər. Digər hallarda, bu, sinir-əzələ ötürülməsindəki anormallıq, yəni miasteniya ilə əlaqədar ola bilər.
Əlaqədar qüsurları
Uzaqgörənlik və anizometropiya kimi refraktiv xətalar şaquli çəpgözlü xəstələrdə aşkar edilən anormallıklarla bağlı ola bilər. İki göz arasında şaquli diskoordinasiya aşağıdakılara səbəb ola bilər:
Müalicəsi
Ümumiyyətlə, çəpgözlüyü müxtəlif prosedurlarla yanaşmaq və müalicə etmək olar. Fərdi vəziyyətdən asılı olaraq, müxtəlif müalicə üsulları var:
Vahid Hacıyev (dövlət xadimi)
Vahid Rasim oğlu Hacıyev — Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonuna daxil olan Qubadlı, Cəbrayıl və Zəngilan rayonlarında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xüsusi nümayəndəsi.
Həyatı
Vahid Hacıyev 19 aprel 1983-cü ildə Bakı şəhərində anadan olub və buradakı 2 saylı Texniki- Humanitar liseydə orta məktəbi bitirib. 2003-cü illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Beynəlxalq Hüquq və Beynəlxalq Münasibətlər fakültəsində bakalavr, 2005-ci illdə isə həmin universitetdə Beynəlxalq Hüquq və Beynəlxalq Münasibətlər üzrə magistr təhsilini almışdır. Daha sonra 2019-cu ildə İngiltərənin Koventri şəhərində yerləşən Vorvik Universitetində Biznesin İdarə Edilməsi ixtisası üzrə magistr dərəcəsinə yiyələnmişdir. Rus, İngilis dillərini bilir. Ailəlidir, üç övladı var.
Fəaliyyəti
Əmək fəaliyyətinə 2004-cü ildən Deloitte Azərbaycan şirkətində aparıcı auditor kimi başlamışdır. 2007–2009-cu illərdə BP Azərbaycan şirkətində vergi üzrə analitik, 2007–2010-cu illərdə vergi üzrə müşavir, 2012–2014-cü illərdə BP Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə üzrə vergi hesabatlılığı idarəsinin rəhbəri, 2014–2017-ci illərdə həmin şirkətin icra aparatının rəhbəri olaraq çalışmışdır. 2017–2019-cu illərdə həmin şirkətdə Dayaz su Abşeron yarımadası üzrə hasilat bölgüsünün kommersiya üzrə rəhbəri, 2019–2020-ci illərdə isə BP Azərbaycan şirkətinin bütün kəşfiyyat layihələri üzrə kommersiya direktoru vəzifələrini tutmuşdur. Daha sonra 2020–2022-ci illərdə bitkiçilik və iri taxılçılıq növü üzrə fəaliyyət göstərən "Agro Dairy" MMC-də direktoru vəzifəsində çalışmışdır. 04 may 2022-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonuna daxil olan Zəngilan rayonunda Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xüsusi nümayəndəsi təyin edilmişdir. 22 iyul 2022-ci ildən həm də Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə "Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonunda 1 saylı Bərpa, Tikinti və İdarəetmə Xidməti" publik hüquqi şəxsin Müşahidə Şurasının sədri təyin edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 30 dekabr 2022-ci il sərəncamı ilə Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonuna daxil olan Qubadlı, Cəbrayıl və Zəngilan rayonlarında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xüsusi nümayəndəsi təyin edilmişdir. 22.06.2022-ci ildə Vahid Hacıyevə 3-cü dərəcə dövlət müşaviri ixtisas dərəcəsi verilmişdir.
Pultusk
Pultusk  — Polşada şəhər, Mazovets voyevodasının hissəsi, Pultusk qminanın inzibati mərkəzi. 22.83 km² ərazini əhatə edir. Əhalisi — 19229 nəfərdir (2006-cı ilin məlumatları).
Qaraağacrud (Həştrud)
Qaraağacrud — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Həştrud şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Pultusk
Pultusk ərazisində yerləşən yaşayış məskəni IX – X-cu əsrlərdə mövcud olmuşdur.
Qaraağacrud (Həştrud)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 24 nəfər yaşayır (4 ailə).
Çernobıl Ukrayna Milli Muzeyi
«Çernobıl» Ukrayna Milli Muzeyi (Український національний музей «Чорнобиль», Ukrayinskiy natsionalnıy muzey «Çornobıl») — Ukrayna nın paytaxtı Kiyev şəhəri ndə yerləşən və 1986-cı il də baş verən Çernobıl faciəsi nə həsr olunmuş muzey. İctimaiyyəti faciənin aspektləri ilə məlumatlandırmaq üçün muzeydə çoxlu şəkillər, videolar, eksponatlar, modellər və digər təsviri əşyalar var. Muzeydə qəzada həyatını itirənlərə və mədəni budaqlanmaya həsr olunan müxtəlif sərgilər keçirilib.
Muzey binası 1980-ci illərdə tikilmişdir. Binanın köhnə sahibi bir yanğınsöndürmə briqadası idi. Bina 1992-ci il də Ukrayna Dövlət Fövqəladə Hallar Xidməti tərəfindən bağışlanmışdır.
Tarix
Muzey Ukrayna Daxili İşlər Nazirliyi nin təşəbbüsü ilə «Çernobıl» Muzeyi adı altında 25 aprel 1992-ci il də açılmışdır. 1996-cı il də muzeyin adı «Çernobıl» Ukrayna Milli Muzeyi olmuşdur.
Maliyyələşdirmə
Muzey Ukrayna hökuməti və Kiyev bələdiyyəsi tərəfindən maliyyələşdirilir və dəstəklənir. Muzeyə çoxlu özəl və xarici ianələr gəlir. Muzey Yaponiya hökuməti tərəfindən çoxlu ianələr alıb.
Rəşad Niftalıyev
Rəşad Şakir oğlu Niftalıyev (d. 19 avqust 1993; Zəngilan, Azərbaycan — ö. 2 aprel 2016; Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri. 2016-cı ildə Aprel döyüşləri zamanı şəhid olub, ölümündən sonra "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" III dərəcəli medalı ilə təltif edilib.
Həyatı
Rəşad Niftalıyev 1993-cü ilin 19 avqust günündə Zəngilan rayonunda anadan olub.
Hərbi xidməti
Əsgər Rəşad Niftalıyev 2016-cı ilin aprel ayında Azərbaycan-Ermənistan təmas xəttində baş verən atışma zamanı qəhrəmancasına şəhid oldu.
Aprelin 9-u isə Rəşad Niftalıyev doğulduğu Bakı şəhərinin Xətai rayonunda son mənzilə yola salındı. Dəfn mərasiminə minlərlə şəhər sakini ilə yanaşı, şəhidin qulluq etdiyi hərbi hissənin əsgərləri və zabitləri də qatıldı. Dəfn mərasiminin sonunda yaylım atəşi açıldı və əsgər Niftalıyev uğrunda şəhid olduğu torpağa tapşırıldı.
Rəşad Niftalıyev ölümündən sonra göstərdiyi qəhrəmanlığa görə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" III dərəcəli medalı ilə təltif edildi.
Minsk-Arena
Minsk Arena və ya yerli olaraq Botvinik Arena  — Belarusiyanın Minsk şəhərində əsas qapalı arenadır.
Minsk-Arena kompleksində əsas arena da daxil olmaqla (15000 tamaşaçı qəbul edən) dörd məkan, bir velosiped yolu (2000 tamaşaçı qəbul edən), konki stadionu (3000 tamaşaçı) və yüksək səviyyəli park var.
Məşğuliyyət
Şakira 19 May 2011-ci ildə The Sun Comes Out dünya turu əsnasında, Cennifer Lopez isə 25 Sentyabr 2012-ci ildə Dance Again Dünya Turu əsnasında bu arenada çıxış eetdi.
Depeche Mode, 29 iyul 2013-cü ildə və 28 Fevral 2014-cü ildə Delta Machine Turu zamanı 24.523 nəfər qarşısında çıxış etdi. Qrupun Qlobal Spirit Turu üçün yenidən çıxış edəcəyi gözlənilir.
Arenanın 18 Mart 2018-ci il tarixində, 25 Noyabrda keçiriləcək 2018 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsinə ev sahibliyi edəcəyi təsdiqləndi. Bununla da arena ikinci dəfə yarışmanın keçirildiyi məkan oldu.
Dünya şöhrətli komediyaçı Rolilney Biong 19 oktyabr 2019-cu il tarixində Avropa Turu zamanı burada kiçik bir izdiham qarşısında çıxış etdi.
İdman
Arenada 2016-cı ilin yanvar ayında 2016 Sürətli Konkisürmə üzrə Avropa Çempionatı keçirildi. Mövsümün mükafat fondu 500.000 ABŞ dollarıdır.
Seyidbəy (Həştrud)
Seyidbəy — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Həştrud şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 643 nəfər yaşayır (134 ailə).
Talış üsyanları
Tarixi
XV əsrin birinci yarısında Həmdullah Qəzvini Talış bölgəsi haqqında yazırdı ki, bura xüsusi hakimin nəzarətindədir və o hakim özünü padişah (yəni müstəqil suveren) hesab edir”. Talışların irsi hökmdarları Səfəvilərə fəal dəstək verdilər, ona görə də talışlar türk və ya köçəri olmasalar da, qızılbaş tayfalarının birliyinə daxil edildilər və Səfəvilərin “dərvişləri” və “müridləri” hesab edildilər. Talışlar köçəri adət-ənənələrinə uyğun olaraq xüsusi “tayfa” olmaqla qızılbaşların tərkibində yeganə irandilli xalq idi. XV əsrdə talış xakimlərinin şahlara qarşı üsyanlarına baxmayaraq. 1540-cı ildə Talış Əmir-Qubad-Xan və 1590-cı ildə Talış Əmir-Həmzə-Xan, irsi Talış xakimləri Talış bölgəsi üzərində hakimiyyəti öz əllərində saxladılar. Xəmzə xanın oğulları, Bayandur xan və Saru xan ardıcıl olaraq Talışda hökmranlıq etdilər və “böyük əmirlər” və “timpani və bayraq sahibləri” sırasında [131 - 132] yer aldılar. Gilan və Talışda Şah İranın hakimiyyətinə qarşı yönəlmiş böyük kəndli üsyanı zamanı Talış xanı Saru şah ordusunun baş komandanı (sipah-salar) təyin edildi. O, üsyanı böyük vəhşiliklə yatırtdı. Talış kəndliləri bu üsyan zamanı “özlərinin” xana və şah hakimiyyətinə qarşı böyük inadla vuruşurdular. 1628-ci il əmirləri siyahısında İsgəndər Münşi talış “tayfasından” iki əmirin adını çəkmişdir: 1) Astara hakimi Talış Saruxan və 2) “bəzi Talış mahallarının hakimi” Bedr-sultan (dəqiq yeri onun ulk göstərilmir). Sülalənin iki qolunun mülklərinin mövcudluğu bir əsr sonra, 1726-1727-ci illərdə də qeyd olunur.Füməninin məlumatına görə, Ləngər-Kunan (indiki Lənkəran), hakimin keçmiş iqamətgahı Astara və s. cənubunda sülalənin əsas qolunun hakiminin hakimiyyəti altında idi. 1722-1735-ci illərdə Xəzəryanı rayonların rus çar qoşunları tərəfindən qısamüddətli ilk işğalı zamanı da Talış xanları öz mülklərini saxladılar. Talış Mir-Mustafa xan nəhayət 1809-cu ildə Rusiyanın hakimiyyətinə tabe oldu. Xanlıq 1826-cı ildə çar hökuməti tərəfindən dağıdıldı.
1629-cu il hadisələri
1629-cu ildə Talış kəndliləri və şəhər yoxsulları İran və yerli feodallara qarşı ayağa qalxdılar. Bu qiyamda 30 minə yaxın insan iştirak edirdi. Şah Astara hakimi Sarı xanın komandanlığı ilə onlara qarşı qoşun göndərdi. Üsyançılarla qırğın zamanı o, təxminən 7 min insanı məhv etdi. Məğlubiyyətə baxmayaraq, talış üsyanı Azərbaycan kəndlilərinin öz zalımlarına qarşı əlamətdar hərəkətlərindən biri oldu.
Gilan üsyanları (1744-1747)
1744-1747-ci illərdə. Gilanda çoxsaylı üsyanlar oldu. 1744-cü ilin yayında talışlar arasında iğtişaşlar başladı. Hadisə şahidinin dediyinə görə, “talış xalqı yenə də qarmaqarışıqlıq edirdi”. Nadirin devrilməsi şüarı ilə yaranan və ilkin olaraq yalnız Astara bölgəsini əhatə edən hərəkat bütün Gilana böyük təsir göstərdi. Müasirlərinə görə. “Bütün Gilanda qorxu və böyük təhlükə var”. Talışları sakitləşdirmək üçün göndərilən qoşunlar üsyana qərq olmuş kəndləri talan etdi və 25 təhrikçini əsir götürərək şah məhkəməsinə göndərdi. Lakin iğtişaşlar yenidən güclə başladı və 1746-cı ilin fevralına qədər davam etdi. Digər yerlərdə olduğu kimi Gilanda da hərəkət. əhaliyə artan vergi təzyiqi ilə bağlı idi. Kəlb Hüseyn-bək şaha itaətsizliyini elan edən üsyançıların başında dayandı, “bu, talış sakinlərinin mümkün qeyrətlə ona tərəf tələsmələri və bir şey üçün özlərini müdafiə və müdafiə etmələridir”. Nadir üsyanı yatırmaq üçün 1,5 min nəfərlik bir dəstə göndərdi, lakin buna nail ola bilmədi. Sonra üsyançılara qarşı 3 min əfqandan ibarət bir dəstə göndərildi. Lakin onlar üsyançıları sakitləşdirə bilmədilər. Şah sərkərdələri talışlara onları bağışlayacaqlarına söz verməyə məcbur oldular. könüllü olaraq döyüşü dayandırsalar. Talışların üsyanında iştirak edən tayfa elitası onlara xəyanət edərək şah qoşunlarının düşərgəsini etiraf etdi. Bundan sonra onun köməyi ilə Astara və Talış kənd ağsaqqallarının bir hissəsi tutularaq əsir götürüldü. Onların bir çoxu “borcları və ödənilməli olan cərimələri ödəmək üçün” həbsdə saxlanıb, bəziləri isə “səhmlərə buxovlanıb”. Hərəkat məğlub oldu. Üsyanın əsas qüvvəsi kəndlilər və köçərilər idi. Tayfa elitasının şah tərəfinə keçməsi üsyanın yatırılmasını sürətləndirdi.
Çaxməzər (Xoy)
Çaxməzər - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Xoy şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 490 nəfər yaşayır (85 ailə)
Qurban Sultanov
Qurban Camal oğlu Sultanov (Soltanov) — Azərbaycan-sovet dövlət xadimi, Azərbaycan SSR sənaye tikintisi naziri (1969–1972).
Həyatı
Qurban Camal oğlu Sultanov 22 mart 1919-cu ildə Gəncə şəhərində anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Tbilisi şəhərindəki Zaqafqaziya Dəmiryol Nəqliyyatı Mühəndisləri İnstitutunda təhsil almış, buranı 1941-ci ildə bitirmişdir. 1941–1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsi zamanı Rostov, Taqanroq, Nikolayev, Brno, Bratislava, Praqa və başqa şəhərlərin azad edilməsində iştirak etmiş, 1945-ci ilin oktyabr ayında kapitan rütbəsində ordudan tərxis edilmişdir.
Müharibədən qayıtdıqdan sonra Qurban Sultanov 1946–1948-ci illərdə Azərbaycan Dəmiryolu Həmkarlar İttifaqı komitəsində şöbə müdiri, Azərbaycan Kommunist Partiyasının Bakı Komitəsində və Mərkəzi Komitədə təlimatçı vəzifəsində işləmişdir. Daha sonra yenidən istehsalata qayıtmış, "Azərdəniznefttikinti" sistemində məsul vəzifələrdə çalışmışdır.
1961-ci ilədək Azərbaycanın tikinti təşkilatlarında rəhbər işlərdə işləyən Qurban Sultanov 1962-ci ildən Azərbaycan tikinti nazirinin müavini, həmin nazirliyin 3 nömrəli trestinin müdiri olmuşdur. 1969-cu ilədək Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin Quraşdırma və Xüsusi Tikinti İşləri İdarəsinin rəisi, 1969–1972-ci illərdə Azərbaycan SSR sənaye tikintisi naziri vəzifələrində işləmişdir. 1972-ci ilin may ayından Azərbaycan energetika müəssisələri tikintisi trestinin mühəndisi olmuşdur. 1974-cü ildən uzun müddət Azərbaycan SSR Tikinti Materialları Sənayesi Nazirliyinin tabeliyindəki Bakı şifer kombinatının müdiri vəzifəsində çalışmışdır.
Qurban Sultanov Böyük Vətən müharibəsi illərində "Qırmızı ulduz", 1-ci və 2-ci dərəcəli "Vətən müharibəsi" ordenləri və medallarla, 1966-cı ildə isə "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni ilə təltif edilmişdir. 1964-cü ildə ona "Azərbaycan SSR əməkdar inşaatçısı" fəxri adı verilmişdir.
Qurban Sultanov Azərbaycan KP MK üzvü olmuş və Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı (7–8-ci çağırış) seçilmişdir. O, 30 sentyabr 1998-ci ildə vəfat etmişdir.
Qurban Sultanov hüquqşünas Ələddin Sultanovun qardaşıdır.
NGC 2429A
NGC 2429A, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Vaşaq bürcü istiqamətində yerləşir. Sbc tipli. tərəfindən ildə 182.88 sm (72 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Dostalan (Urmiya)
Dostalan — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 122 nəfər yaşayır (23 ailə).
Əbu Bəkr əl-Cəssas
Əbu Bəkr Əhməd ibn Əli Ər-Razi (ابو بكر أحمد بن علي الجصاص), əl-Cəssas (الجصاص), — İslam ilahiyyatçısı, 10-cu əsr Hənəfi məzhəbinin hüquqşünası.
Bioqrafiya
Onun həyatı haqqında çox az şey məlumdur. O, Reydə (müasir İran) anadan olub, ona görə də ləqəbi “ər-Razi”dir. 937-ci ildə elm dalınca Bağdada gəlir. O, fiqh, hədisşünaslıq, təfsir, ərəb dili və s. öyrənmişdir. Əl-Cəssasa təsir edən müəllimlər arasında Əbul-l-Həsən əl-Kərhi xüsusilə seçilir. Əl-Xətib əl-Bağdadiyə görə, əl-Cəssas hicri 331-ci ildə (942) Bağdadda vəfat etmişdir.
Əl-Cəssas həm də Quran təfsirinə dair “Əhkamül-Quran” əsərinin müəllifidir.
Soluq (Həştrud)
Soluq — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Həştrud şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 630 nəfər yaşayır (143 ailə).
Məhəmmədqulu Qışlaq (Qoşaçay)
Məhəmmədqulu Qışlaq - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Qoşaçay şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 444 nəfər yaşayır (77 ailə).
Xalid Tanrıverdiyev
Xalid Kazım oğlu Tanrıverdiyev — coğrafiya elmləri doktoru.
Kuti tunelləri
Kuti tunelləri — Hoşiminin eyniadlı şəhərətrafı sahəsində bir-birləri ilə birləşən böyük yeraltı tunellər şəbəkəsi. Bu tunellər Vyetnam müharibəsi zamanı Vyetkonq tərəfindən bir neçə hərbi kampaniyada istifadə edilmiş, xüsusən də 1968-ci il Tet hücumunda Vyetkonqun əməliyyat bazası idi.
Xalid Tanrıverdiyev
Həyatı
Xalid Tanrıverdiyev 15 yanvar 1936-cı ildə Gürcüstan SSR-in Marneuli rayonunun Böyük Muğanlı kəndində anadan olmuşdur. O, 1961-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetini bitirərək əvvəlcə, Bakı Dövlət Torpaq Ekspedisiyasında, 1966-cı ildən etibarən isə AMEA-nın Coğrafiya İnstitutunda kiçik elmi işçi kimi fəaliyyətə başlamışdır. 1968-ci ildə "Həkəri çayı hövzəsinin geomorfologiyası" mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək elmlər namizədi adına layiq görülmüşdür. 1994-cü ildə "Son Kaynazoyda Kür dağarası çökəkliyinin paleogeomorfologiyası (Azərbaycan daxilində)" mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək coğrafiya elmləri doktoru adına layiq görülmüşdür. Coğrafiya İnstitutunun Elmi şurasının üzvü olmuşdur. Uzun müddət BDU-nun Fiziki coğrafiya kafedrasında, bakalavr və magistr pilləsində ixtisas fənlərindən dərs demiş, Dövlət imtahan komissiyasının rəhbəri olmuşdur. Tanrıverdiyev Xalid Kazım oğlu 2016-cı il mayın 29-da vəfat etmişdir.
Təltif və mükafatları
2016-cı il mayın 29-da "Tərəqqi medalına" layiq görülmüşdür.
Kuti tunelləri
Tarixi
Tunellərlə mübarizə üçün ABŞ su və torpağın irimiqyaslı kimyəvi çirklənməsinə səbəb olan defoliant çiləmə üsulundan, eləcə də xüsusi yeraltı bölmələrdən istifadə etmişdir. Həmçinin, ABŞ ordusu tunelləri olan əraziləri "xalça bombardmanı"na məruz qoymuşdu.
İndiki dövrdə kompleksin iki elementi əsasında turistik məkan təşkil olunmuşdur. Kuti tunellərinə səfər Hoşimin şəhərində əsas turist ekskursiyalarından biridir.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Gərdəbelic (Urmiya)
Gərdəbelic — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 141 nəfər yaşayır (24 ailə).
Monofoniya
100px|thumb|right|Monofonik səsin diaqramı.
Monofoniya ( – tək; φωνή – səs) — bir neçə mənbədən (məsələn, orkestr alətlərindən) gələn səs dalğalarını birlikdə bir daşıyıcı üzərinə yazan səsyazma üsulu. Yazı ümumi qurğudan (məsələn, renroduktordan) səsləndirilir. Bu zaman müxtəlif mənbələrdən alınmış səslər sanki bir nöqtədən eşidildiyi üçün səslənmənin perspektivliyi təhrif olunur, səsin tembri dəyişir, ayrı-ayrı mənbələrə uyğun səslərin eşidilmə dəqiqliyi azalır və s. Monofonik səsyazma tədricən daha təkmil stereofonik səsyazma ilə əvəz olunur.
Panqlao
Panqlao (Panglao) — Filippinin Bohol vilayəti ərazisində yerləşən ada. Visay adaları qrupuna daxildir. Bohol adasına avtomobil körpüsü ilə birləşir. İnzibati cəhətdən Panqlao və Dauis rayonlarına bölünür. Əhalisi 68 051 nəfərdir (2010).
Hazırda Filippinin ən məşhur turistik adalarından sayılır. Çoxlu otellərə sahib adanın sahil suları mərcanlarla örtülüdür.
Zənzibar Futbol Assosiasiyası
Zənzibar Futbol Assosiasiyası (ZFA) — Zənzibarın ali futbol qurumu
Tarixi
Tarixi 1926-cı ildən başlayan Zənzibar Futbol Assosiasiyası, sonuncu dəfə 2002-ci ildə Tanzaniya Futbol Federasiyasından ayrılması nəticəsində yaradılıb. Səbəb kimi Zənzibar Futbol Assosiasiyasının maraqlarına Tanzaniya Futbol Federasiyasının məhəl qoymaması göstərilib.
Zənzibar Futbol Assosiasiyası 2010-cu ildə ölkə yığmasının beynəlxalq yarışlarda iştirak imkanı əldə etməsindən ötrü FİFA-ya daxil olmaq istəyini ərizə ilə bildirib. 2011-ci ilin avqust ayında FİFA Zənzibar Futbol Assosiasiyasını üzvlüyə qəbuldan imtina edib. FİFA bu qərarını dövlət suverenliyinin olmaması ilə əlaqələndirib.
Adolf Eyxman
Otto Adolf Eyxman — Almaniya zabiti, Gestapo məmuru, yəhudlərin kütləvi şəkildə məhv edilməsinə birbaşa cavabdeh şəxs.
Ona SS-Oberqrupanfüreri Reynhard Heydrix tərəfindən II Dünya müharibəsi zamanı Nasistlərin işğalı altında olan Şərqi Avropadakı yəhudilərin getto və ölüm düşərgələrinə kütləvi surətdə köçürülməsində istifadə edilən maddi-texniki bazanı asanlaşdırmaq və idarə etmək vəzifəsi tapşırılmışdı. O, "Yəhudi məsələsinin son həllinə" cavabdeh olan Gestaponun IV B 4 şöbəsinin rəhbəri, SS Oberşturmbannfureri olmuşdur. Müharibədən sonra məhkəmədən qaçaraq Cənubi Amerikada gizlənmişdir. Burada İsrail kəşfiyyatı "Mosad"ın agentləri onu izləmiş, qaçıraraq İsrailə aparmış, orada məhkum olunaraq ölüm cəzası almış və edam edilmişdir.
Məktəbi bitirdikdən qısa müddət sonra Eyxman 1914-cü ildə ailənin köçdüyü Avstriyada atasının mədən şirkətində çalışmışdı. 1927-ci ildən başlayaraq səyar kerosin ticarəti ilə məşğul olmuş, 1932-ci ildə həm Nasional Sosialist Alman Fəhlə Partiyasına, həm də SS-yə qoşulmuşdur. 1933-cü ildə Almaniyaya qayıtmış, burada Təhlükəsizlik xidmətinə SD daxil olmuşdur. Orada o, yəhudi işlərinə, xüsusən nasistlərə zorakılıq və iqtisadi təzyiq ilə təşviq etdiyi mühacirətə cavabdeh olan şöbə müdiri təyin edilmişdi. 1939-cu ilin sentyabrında İkinci Dünya müharibəsi başlayandan sonra Eyxman və heyəti yəhudilərin şərqə ya da uzaq şərqə və ya xaricə mühacirət ediləcəyi ümidi ilə gettolarda cəmləşməsini təşkil etmişdilər. O, əvvəlcə Polşanın cənub-şərqindəki Nisko, daha sonra Madaqaskara yəhudi mühacirəti layihələrini hazırlamışdır, lakin bu planların heç biri reallaşmamışdır.