cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kitabə
S.Ə.Şirvaninin qəbir daşında (Şamaxıda) belə bir kitabə var: Mövti-cismani ilə sanma mənim ölməyimi, Seyyida, ölmərəm, aləmdə səsim var mənim.
Yumurta (anatomiya)
thumb|right| Müxtəlif növ quşların və digər heyvanların yumurtaları Yumurta və ya yumurta hüceyrə — döllənmə və ya partenogenez nəticəsində yeni bir orqanizm kimi inkişaf edən dişi reproduktiv hüceyrə. Yumurtaların ölçüsü çox fərqli ola bilər: siçan yumurtasının diametri təxminən 0,06 mm olduğu halda, Afrika dəvəquşusu yumurtasının diametri 15,5 sm-ə çata bilər. Yumurtalar ümumiyyətlə sferik və ya oval şəklindədir, lakin onlar da uzanır, məsələn həşəratlarda, miksin və ya mul balığı. Oologiya — heyvanların, əsasən də quşların yumurtalarının öyrənilməsinə həsr olunmuş zoologiya şöbəsidir.
Prokariotlar
Fotosintez qabiliyyətinə malik olan prokariot hüceyrələrdə (göy-yaşıl yosunlar,yaşıl və al-qırmızı bakteriyalar) membranların müxtəlif iri qabarıqları tilakoidlər vardır.Bunlar öz funksiyalarına görə eurokariotların plastidlərinə uyğundurlar.Bu tilakoidlər funksional cəhətdən mitoxondiriləri əvəz edirlər.Prokariotlar yer üzündə maddə enerjinin bioloji çevrilmələrində mühüm rol oynayırlar. Fotosintezedici bakteriyalar günəş enerjisini udaraq onu karbohidratların və hüceyrələrin digər komponentlərinin sintezi üçün istifadə edilir ki, bunlar da öz növbəsində digər orqanizmlər üçün qida kimi istifadə edilir.Bəzi bakteriyalar atmosferdən molekulyar azotu fiksə edərək bioloji faydalı azottərkibli birləşmələr əmələ gətirirlər. Çox güman ki, prokariotlar bioloji evalyusiya prosesində eurokariotlardan əvvəl əmələ gəlmişlər.
Sileziya
thumb|300px|Hal-hazırda Sileziya Sileziya(Silesia, Schlesien), Orta Avropada tarixi bir bölgədir. Almaniyanın şərqində Prusiyanın bir rayonu idi (1742 – 1945). 1945-ci ildə Sileziya bütövlükdə SSRİ Qızıl ordusu tərəfindən işğal edildi. Nasistlərin hardasa hamısını güc işlədərək Sileziyadan atdılar. Bunların çoxu da öldürüldü. Sileziya Yuxarı və Orta Oder çayı ilə Yuxarı Vistül çayı boyunca və Südet dağları ilə Karpat dağları boyunca yerləşir. Bu gün böyük hissəsi Polşa sərhədlərinin daxilində qalır. Mərkəzi Vroslavdır (qədim Breslav).
Sileziya üç bölgəyə ayrılır: Liegnitz, Breslav, Oppeln (1919 - 1938-ci illər arasında Oppeln 'Oberschlesien' olaraq adlandırıldı).
Sileziyanın ən yüksek nöqtəsi Südet dağlarında yerləşən Şneekoppedir.
Yeni Avropa otelinin binası
Tarixi
"Yeni Avropa" otelinin binası 1913-cü ildə Ağa Musa Nağıyevin sifarişi ilə memar İosif Ploşko tərəfindən Qorçakovski küçəsi, 13 ünvanında, Nəzarət döngəsinin küncündə inşa edilmişdir.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Mehmanxana dörd ədəd lift, sanitar-texniki avadanlıqlar, buxarlı qızdırıcılar, qapalı elektrik naqilləri ilə təchiz olunmuşdur. Binanın daşıyıcı konstruksiyası qismində dəmir-betondan (dayaqlar, örtüklər və s.) geniş istifadə olunmuşdur.
Həcmin uğurlu memarlıq həlli eyvanların plastikliyi və köndələn erkerlərin ritmi sayəsində mümkün olmuşdur. Üçüncü mərtəbədəki yarımdairə yastı taxçalar və yonulmamış daşla hörülmüş kürəkciklər müəllifin order sisteminə olan maraq və meylindən xəbər verir.
Burada memarlığa yanaşma tamamilə fərqlidir, daha səmərəli konstruktiv həll yollan axtanlır. Mehmanxana binasım kəskin modernə aid etmək olmaz. Bu bir növ şəhərin intibah üslublu tikililərinin fonunda xüsusi ifadəlilikdən məhrum olmayan gələcək konstruktivizmin əks-sədasıdır. Mehmanxana inqilabaqədərki memarlığın parlaq nümayəndəsi İ.Ploşkonun yaradıcılığında xüsusi yerə malikdir. Onun hər bir əsəri ayn-aynlıqda memarlıq abidəsi və milli irsin aynlmaz hissəsi sayılır.
Xanbalıq
Xanbalıq—Yuan sülaləsinin paytaxtı. Pekin şəhərinə şamil edilir.
Mənası
Əvvəlcə Balıq şəhəri haqqında. Bu adla üç şəhərin adı qeyd olunur. 1) Balık- islamdan çox öncə türk dilində «sığnaq, qala, şəhər»lərə verilən ad; 2) BEŞ-BALIK- Göytürklərdən uyğurlara keçən tanınmış bir türk şəhəri. 3) YANĞI BALIK və yoxud YENGİ BALIK- Uyğur şəhərlərindən biri.
Ümumiyyətlə, balık komponentli oykonimlərə Orxon-Yenisey abidələrində də rast gəlirik. Bu fakt həmin oykonimin tarixiliyini göstərməklə yanaşı, geniş və müxtəlif adlar adı altında yayıldığını da göstərir. Məsələn, Beşbalık oykoniminə Bilgə xaqan, Kül çor və ya ihe-Huşotu abidələrində, 11; Baybalık oykoniminə Şine-Usu və ya Moyun Çor abidəsində; Toğu balık oykoniminə Kül tiqin, 4 və Bilgə xaqan abidələrində, 30; Koçu balık və Süğçu balık oykonimlərinə IV uyğur əlyazmalarında rast gəlirik.
Əhməd Cəfəroğlu türk toponimlərindən bəhs edərkən yazır: «Bu qədər incə düşünən bu türk mütəfəkkirinin əməyi, türklüyün hər elm sahəsində öz keçərliyini isbat etmiş və doqquz yüz illik türk çoğrafiyasının və toponimikasının da şeyhlik payesini Kaşğarlıya vermişdir. Elmi baxımdan, ilk olaraq Kaşğarlı Mahmudun üzərinə əyildiyi türk yer adlarının yarısının və örgüsünün bir takım xüsusiyyətləri vardır. Çünki türkün və ümumiyyətlə, bəşəriyyətin də beşiyi sayılan Orta Asiya, eyni zamanda türk yer adlarının da doğuşunu hazırlayan bir sahə olmuşdur. Burası, qədim tarixi bir çox millətlərə keçid vermiş, yerləşmə və daşma qaynağı olmuşdur. Tarixi qaynaqların işığı altında VI-VII yüzilliklərdə burada Göktürk dövləti qurulmuş, b a l ı k, oba, yazı, yurt, yış tagözü, yal, kaş və əmsalı kimi ilk köçəbə dövlət çoğrafiya məfhumları təşəkkül etməyə başlamışdır. Daha sonraları Göktürk dövlətinin yerini alan Uyğur xanlığıında, türk yer adları sistemi daha verimli gəlişmələr saxlamışdır. Müxtəlif dinlərə intisapta heç bir əngələ rast gəlməyən bu türk xanlığı dövründə, köçərilikdən yerəşik həyata keçiş, türk çoğrafiyasını, geniş bir yabançı təsir sahəsinə aparıb çıxarmış və şəhərlərdə yerləşməyə başlayan türk cəmiyyətinin yer adları sistemi dəyişməyə üz tutmuşdur. Türk adlı yeni şəhərlər, b a l ı k l a r törəməyə başlamışdır. Türk yerləşmə və iskanının ilk yer adına aid ünsürü olaraq irəli sürülən bu b a l ı k kəlməsinin törəyişi VII yüzillikdəe etibarən türk dövlət və kültür təşkilatı içərisində yer tutmuş, yerinə və kaviminə görə xüsusi mənalar almışdır. Əslində kəlmə dövlət təşkilatında, rəsmən «şəhər, qala» mənalarında istifadə edildiyi halda, XI əsr Arğularında «çamur, palçıq» mənalarında işlənmişdir Eyni simvolik kəlmə köçəri türk mühitində yurt kəlməsi ilə dəyişdirilmişdir. Çeşidli mərhələlər keçirən türk yer adları sistemi, zamanla türk tayfalarının yayımına və gəlişməsi ilə bağlı qalaraq, olduqca zəngin bir yapı xarakterinə sahib olmuşdur. Kaşğarlının «Divan»ında işlənmiş dövrün yer adları xəritələrdə olanlardandır.
Tarixi
Monqollar bütün Çini idarə edən ilk şimal xalqı olmuşlar. Uzaq qərbə qədər uzanan imperiya yaradan monqollar 1210-cu ildə çjurçjenlərin Tszin dövlətini fəth etdilər. 1215-ci ildə Çingiz xan Pekini ələ keçirdi. 1227-ci ildə monqollar Qərbi Syaya uğurlu zəfər yürüşü etdilər. Bu yürüşdən qayıdan zaman Çingiz xan ölür. 1229-cu ildə monqolların böyük xanı Çingiz xanın üçüncü oğlu Uqedey olur. İmperiyanın paytaxtı Qaraqorum olur.
Uqedey öz hakimiyyətinə Çinin çjurçjenlərin əlində olan şimal vilayətlərinə yürüşlərlə başladı. Bu müharibədə Sonrakı Sun sülaləsi monqollarla ittifaq bağlayaraq ümid etdi ki, onların köməyi ilə çjurçjenlərin zəbt etdiyi torpaqlarını geri qaytara biləcək. Lakin bu ümidlər doğrulmadı. Monqollar 1235-ci ildə çjurçjenləri darmadağın edib Çinin cənubuna istilaçı yürüşlərə başladılar və bu da 1280-ci ildə müvəffəqiyyətlə nəticələndi.
Bu dövrdə hakimiyyətdə olan Çingiz xanın nəvəsi Qubilay qaan monqolların paytaxtını Qaraqorumdan Daduya (indiki Pekin) köçürdü. O, özünü Çin imperatoru elan etdi və və bununla da "Əzəli" mənasını verən Yuan sülaləsinin əsasını qoydu. Bu ad monqolların dünyəvi hakimiyyətinin uzun bir erasının başlanğıcını göstərmək məqsədilə seçilmişdir. Pekin Xanbalıq adlandı.
Monqolların Çində hakimiyyəti yüz ildən az çəkdi. Monqolların ilkin planı Çin ərazisini böyük bir otlağa çevirmək idi. Lakin Xubilayın monqol olmayan müşavirləri onu ölkəni idarə etməkdə Çin metodlarından istifadənin səmərəlliliyinə inandırdılar. Monqollar inzibati idarəetmə aparatını öz əllərinə götürərək aşağı vəzifələri əcnəbilərə etibar edir, Çin aristokratiyasını isə hakimiyyətə buraxmırdılar. Ölkənin yerli əhalisi üçün hər cür qadağalar qoyulmuşdu. Onlara gecələr çölə çıxmaq və hər hansı bir yığıncaq keçirmək qadağan idi. Kəndli və sənətkarlara ağır vergilər qoyulmuşdu. Çin tacirləri böyük rüsumlar verməyə məcbur idilər. Hakimiyyətlərini möhkəmləndirdikdən sonra monqollar bəzi güzəştlərə yol verirlər.
Senecio taitungensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Asisidlər
Asisidlər — Tunikalılar yarımtipinə aid sinif.
Samsung Internet
Samsung Internet — Android əməliyyat sistemi üçün mobil veb brauzer. İlkin versiyaları Samsung mobil telefonları və tabletləri üçün nəzərdə tutulsa da hazırda bir çox Android qurğularını dəstəkləyir. Render aparatı açıq-kodlu Chromium əsasında hazırlanıb və Samsung şirkətinin Web Service Group-u tərəfindən bir çox təkmilləşdirmələr edilib. 2016-cı ildə 400 milyondan çox aktiv istifadəçisi olmuşdur. 2018-ci il May ayındakı hesablamalara görə dünya brauzer payında 4.98%-lik yer tutur.
Naxçıvanda Tu-134 təyyarəsinin qəzası
Naxçıvanda Tu-134 təyyarəsinin qəzası — 5 dekabr 1995-ci ildə "AZAL"a məxsus Naxçıvan–Bakı reysi ilə hərəkət edən "Tu-134" təyyarəsinin qəzası.
Hadisə
Təyyarə havaya qalxdıqdan bir neçə dəqiqə sonra sol mühərrik sıradan çıxıb, bort mühəndisi isə səhvən sağ mühərriki söndürüb. Pilot təyyarəni şumlanmış sahəyə endirməyə qərar verib. Yüksək gərginlikli elektrik xəttinə toxunan təyyarə alışıb, 82 nəfərdən 52-si həlak olub.
Bayğusqar (Xaybulla)
Əhali
2002-ci il ümumrusiya siyahıya alınmasına görə Başqırdıstan Respublikası Bayğusqar kəndinin milli tərkibi: başqırdlar 99 %.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Kapitan Qrantın uşaqları (film, 1913)
Kapitan Qrantın uşaqları — 1913-cü ildə Fransada çəkilmiş səssiz film.
Grevillea thelemanniana
(Grevillea thelemanniana) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Musiqi əsəri
Musiqi əsəri - bütün musiqi əsərləri, o cümlədən xalq mahnısı və musiqi improvizasiyası. Musiqi əsərlərinə daxili tamamlıq, forma və məzmunun fərdiliyi, not yazılışı xarakterikdir.
Musiqi əsəri anlayışı cəmiyyətə çox gec gəlib. O, not yazılışı və bəstəkar əsərlərindən sonra sistemləşdirildi. Musiqinin yekun nəticəyə gəlməsi fikri qəbul edildi. Müasir dövrdə bu anlayışı müxtəlif tərəfdən dəyişmək cəhdlərinə rast gəlinir.
Senecio monanthus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Cenevrə konvensiyaları
Cenevrə konvensiyaları — 1949-cu ildə İsveçrənin Cenevrə şəhərində keçirilən konfransda dörd Cenevrə Konvensiyası qəbul edilmişdir. Cenevrə konvensiyaları və onlara əlavə edilmiş protokollar silahlı münaqişələr zamanı yaralı, xəstə və gəmi qəzasına uğramış hərbçilərin vəziyyətini yaxşılaşdırmaq, hərbi əsirlərə baş çəkmək, mülki əhaliyə köməklik göstərmək və ümumilikdə, humanitar hüquq ilə mühafizə edilən şəxslərə qarşı müvafiq rəftarı təmin etmək hüququnu müəyyən edir.
Tarixi
1949-cu ildə İsveçrənin Cenevrə şəhərində keçirilən konfransda dörd Cenevrə Konvensiyası qəbul edilmişdir:
1977 və 2005-ci illərdə Konvensiyaya protokollar əlavə edilmişdir. Üç əlavə protokol:
Ümumilikdə, Cenevrə konvensiyaları və onlara əlavə edilmiş protokollar silahlı münaqişələr zamanı yaralı, xəstə və gəmi qəzasına uğramış hərbçilərin vəziyyətini yaxşılaşdırmaq, hərbi əsirlərə baş çəkmək, mülki əhaliyə köməklik göstərmək və ümumilikdə, humanitar hüquq ilə mühafizə edilən şəxslərə qarşı müvafiq rəftarı təmin etmək hüququnu müəyyən edir.
Senecio takedanus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Tunikalılar
100-dən çox növü məlumdur. Bu heyvanlarda xorda yalnız sürfə mərhələsində olur. Yarımtipin adı da buradan götürülmüşdür. Bunlar dənizdə oturaq həyat keçirir. Bəziləri zəif hərəkətlidir. Bədən pərdə və ya tunika adlanan xüsusi qatla örtülüdür. Suyu süzməkİə passiv qidalanır. Hermafroditdir, yəni bir fərddə həm dişi, həm də erkək cinsiyyət hüceyrələri inkişaf edə bilir. Tumurcuqlanma yolu ilə çoxalanları da var. Sürfəsixordalılara assidilər, salplar və appendikularilər daxildir. Azərbaycanda yaşamır.
Ümumi xarakteristika
Qişalılar (Tunicata) alt-tipinin nümayəndələri dəniz canlıları olub 500 m-dən 7000 m-dək dərinliklərdə yaşayır. Onlar planetdə 3 sinifə aid 3000-dən çox növlə təmsil olunur. Bədənləri əsasən, kisəvarı və çəlləkvarıdır. Bədəni qişa örtülüdür. Hermofrodit canlılar olub cinsi və qeyri-cinsi yolla coxalır. Azərbaycan faunasında bu canlılar tapılmayıb.
Təsnifat
3 sinfi əhatə edir:
Lavralar (Larvacea) sinfi
Salplar (Thaliacea) sinfi
Assidilər (Ascidiacea) sinfi
Assidilər (Ascidiacea) sinfi bir neçə dəstədən, 100 cinsdən ibarət 2000 növü əhatə edir. Bu sinfin nümayəndələri bütün dənizlərdə yayılmışdır. Assidilərin yetkin fərdləri hər hansı bir səthə yapışaraq hərəkətsiz həyat sürdüyü halda, sürfələri suda sərbəst üzürlər. Bir neçə gün sərbəst üzdükdən sonra münasib bir qayanın səthinə çökərək süstləşirlər. Bəzi assidilər tək-tək, bəziləri isə koloniya şəraitində yaşayır. Ölçüləri 0.1 mm – 30 sm intervalında olan assidilərin bədənləri kutikulyar əmələgəlmədən ibarət qalın qat (tunika və ya mantiya) ilə örtülü olur. Mantiya ifrazından yaranmış bu qat onun bədənini əhatə edir.Udlaq çoxsaylı qəlsəmə dəliklərindən (stiqmalar) ibarət olub atrial boşluğa, oradan isə sifon vasitəsilə xarici mühitə açılır. Cinsi axarlar və arxa bağırsaqlar da öz növbəsində atrial boşluqla birləşir. Assidilər xordalı canlılardır. Onların inkişafının müxtəlif mərhələrində oxşar orqanları – bel hissədə sütun dayağı (xorda) olur. Onun əsasında onurğalı heyvanlarda onurğa sütunu yaranır. Xorda güçlü vakuollaşmış hüceyrələrdən formalaşır. Lakin assidilərdə xorda əlaməti yalnız sürfə fazasında müşahidə edilir. Assidilərdə sürfə fazasında beyin rüşeymi mövcuddur. Lakin yetkin fərd fazasında bu başlanğız tamamilə itir, onu sinir düyünü olan qanqli əvəz edir. Qanqli regenerasiya xüsusiyyətinə malikdir. Assidi sürfələrində xorda da mövcuddur. Assidilər hermofrodit (avtoqamiya) canlılardır. Assidilər xüsusi dəlikdən suyu xüsusi boşluğa sormaqla onun tərkibindəki qidanı filtrasiya edir. Bəzi assidilərin qanında vanadium vardır. Yaponiyada assidilər xüsusi plantasiyalarda süni çoxaldılır, yandırılaraq onlardan vanadium əldə edilir.
Lavralar (Larvacea) sinfi
Larvaseyalar və ya Apendikulyariyalar (Larvacea) sinfinin əksər nümayəndələrinin ölçüləri bir neçə mm-dən çox olmur. Bəzi növlərin uzunluğu bir neçə sm-ə çatır. Dənizdə yaşayan bu canlılar xarici görünüşünə görə çömçəquyruqlara oxşayır. Onlar yumurtavari kiçik bədənə və quyruğa malikdir. Baş evcik formalı qişaya malikdir. Evcik sellülozadan deyil xitin maddəsindən ibarət olub canlının bədənini kip örtmür. Hal-hazırda Larvaseyaların 70-ə yaxın növü təsvir edilmişdir.
Salplar (Thaliacea) sinfi
Bu sinifə aid növlər sərbəst üzən dəniz canlıları olub okean sularının səthindən bir neçə yüz metrdərinliklərə qədər yaşayırlar. Onlar bəzən çox böyük koloniyalar əmələ gətirir. Salpların 30-a qədər növü məlumdur. Simbiotik bakteriyalar hesabına işıq saça bilirlər. Salplar fitoplanktonlarla qidalanır. Bəzi balıqların, dəniz tısbağalarının yemini təşkil edir. Salpların bədənləri silindrik formada olub şəffaf tunika ilə örtülmüşdür. Onların uzunluğu 33 sm-ə çatır. Bədənin əks tərəfində sifon dəlikləri (udlağa aparan ağız və kloaka) yerləşir. Ürək qarın tərəfdə yerləşir. Qan-damar sistemi açıq tiplidir.Sinir sistemi qanqli və ondan şaxələnən sinirlərdən ibarətdir. Onun üst tərəfində işığahəssas orqan (göz) yerləşir. Həyat sikli ikicinsli və bircinsli nəsllərin əvəz olunması ilə gedir. Hermofroditar cinsi fərdin bədənində olan yeganə yumurtadan (blastozooida) bircinsli nəsl (oozoid) inkişaf edir. İnkişafın sonunda oozoid ana fərdi tərk edir və xüsusi şişdə (stolon) yeni blastozooidlərin tumurcuqlamasına başlayır. Blastozzodlar zənciri stolondan ayrılaraq bir neçə yüz fərddən ibarət koloniya şəklində yaşayır.
Kapitan Qrantın uşaqları (film, 1936)
Kapitan Qrantın uşaqları  — Jül Vernin eyni adlı romanı əsasında 1936-cı ildə çəkilmiş film.
Maleya burnu
Maleya burnu (Ακρωτήριο Μαλέας) — Yunanıstanın Elos yarımadasında, Lakonikos körfəzinin şərq tərəfində, Peloponnes yarımadasının cənub-şərq ucunda yerləşən burun. Peloponnes periferiyası Lakonia periferiya bölməsi Monemvasi icmasına aiddir.
Burun qonşu Tenaron burnu ilə birlikdə Yunanıstanın cənub ucudur. Hündür burun qəfildən dənizə enir.
Homerin Odisseyasında xatırlatdığı yerdəki şimal küləyi Odisseyin Kitiraya üzməsinə imkan verməmişdir. Strabonun dediyinə görə, bununun arxasındakı dəniz küləklər səbəbindən üzmək əlverişsiz idi və bu səbəbdən "Maleyanı dolaşın, qayıdış səfərini unudun" məsəlini söyləmişdir. Buna görə də İtaliya və Asiyadan olan tacirlər Korinfdə mal yükləməyi üstün tuturdular..
18-ci əsrin sonlarında burunda Mələklər adlı bir ibadətgahı qurulur. Bu səbəbdən Kapo Sant'Ancelo ((Capo Sant'Angelo) adlandırılırdı. 1883-cü ildə dəniz səviyyəsindən 40 metr yüksəklikdə, 15 metr hündürlükdə bir daş mayak inşa edilir. 2010-cu ildə matakda bərpa işləri aparılır.
Qərbdində Elafonisos adası yerləşir. Elafonisos boğazı əhəmiyyətli bir dəniz yoludur. Onun alternativi isə Korinf kanalıdır.
Çarekvəng monastırı
Çarek Vəng — Gədəbəy rayonunda Şəmkir çayının sahilində yerləşən qədim alban məbədi.
Tarixi
Şəmkir çayı ətrafındakı şəhər xarabalığında müasir dövrə qədər salamat qalmış abidələrdən biri də Çarekvəng məbədidir. "Çarek" sözünün etimologiyasına görə bu ad "çahar" və "yek" sözlərindən törəmiş, "dörddəbir" mənasına gəlir.
Abidənin "Mahrasa" məbədi olması ilə bağlı əsassız iddialar
İnternet səhifələrin məbədin adının "Mahrasa" olmağı ilə bağlı iddialara görə guya Strabonun "Coğrafiya" əsərində, "Albania" başlığında yazılanlar məhz bu məbədi nəzərdə tutur:
Haitinin Qərb departamenti
Qərb departamenti  — Haiti Respublikası nın 10 departamentindən biri. Sahə — 4 982,6 km², əhalisi — 3 664 620 nəfər (şəhər daxilində - 2 791 058 nəfər, kənd yerlərində - 873 562 nəfər, 2009-cu ildən). İnzibati mərkəzi — Port-o-Prens.
Çarekvəng monastırı
Abidənin "Mahrasa" məbədi olması ilə bağlı əsassız iddialar
"Heliusa (Günəşə), Zeusa (Göy, İldirim vs) və Selene (Ay) tanrı qəbul edirlər. Özəlliklə Ayı. Onun məbədi İberiya yaxınlığındadır. Dini rəhbər, ölkənin şahından sonra ikinci vəzifəli şəxsdir, o, müqəddəs torpaqlardan məsuldur. Müqəddəs torpaq əraziləri genişdir, əhalisi çoxdur. Məbəd qulları da bura aiddir. Onları dini qurbanlıq və kəhanət üçün istifadə edirlər."
Haitinin Qərb departamenti
Coğrafiyası
Departament ölkənin mərkəzi hissəsində yerləşir. Şimalda, Artibonit departamenti və Mərkəzi, Cənub-Şərq departamenti ilə, qərbdə Nip departamenti ilə sərhəddir və şərqdə Dominikan Respublikası ilə sərhəddə olan Qonav dəfnənin suları ilə yuyulur. Departament həmçinin Qonav adasını da əhatə edir. Departamentin şərq hissəsində ölkənin ən böyük Somatr gölü mövcuddur.
Çarekvəng monastırı
Abidənin "Mahrasa" məbədi olması ilə bağlı əsassız iddialar
Lakin, qeyd edilən əsərdə, konkret olaraq hansı məbəddən söhbət getmədiyi kimi, Gədəbəydəki bu məbədin adının "Mahrasa" olduğuna dair heç bir işarə yoxdur. Bundan başqa yerli əhalinin bu məbədin adına "Mahrasa" demədiyi müəyyənləşdirilmişdir.
Haitinin Qərb departamenti
Tarixi
12 yanvar 2010-cu ildə departament son iki əsrdə Haitidə baş verən ən güclü 7.0 zəlzələ baş vermişdir. Leoqan şəhəri ən çox zərər çəkmiş, binaların 80-90% -i məhv edilmişdir.
Çarekvəng monastırı
Monastrın Tarixi və Rahibləri
Alban Katolikos (Kilsə rəhbəri) Petros - 1653-1675
Haitinin Qərb departamenti
Dairələri və kommunaları
Departament 5 dairə və 20 kommunalara bölünür:
Çarekvəng monastırı
Monastrın Tarixi və Rahibləri
Prior Astvatzatur - 18xx-18xx
Arximandrit - Sərkis Davtiants - 1850-1854
1877-ci ildə Tiflisdə fəaliyət göstərən Nersisyan Erməni məkətbinin yataqxanası Çarekvəngdən gələn maddi yardımla tikilərək, 1878-ci ildə təhvil verilmişdir.
1883-cü ildə, Erməni ruhanilər Çarekvəng Monastrına illik 100 rubl olmaqla Daşkəsəndəki Zəylik məktəbinə ianə etmək göstərişi verirlər.
Əbcəd
Əbcəd hesabı – Türk, ərəb və fars ədəbiyyatında bir hadisəni, bir işin tarixini bildirmək üçün işlənən və rəqəmləri hərflərdən ibarət olan hesabdır.
Əbcəd hesabında Ərəb əlifbasının hər hərfi konkret say bildirir; Məsələn, Əlifın qiyməti 1-dir, Nunun qiyməti 50-dir:
Tiamin
thumb|300px|Tiaminin kimyəvi fomulu
B1 vitamini – Tiamin (vitamin B1) — suda həll edilən vitamin, C12H17N4OS formululu birləşmə.
Suda yaxşı həll edilən,spirtdə həll edilməyən,rəngsiz kristal maddə.İsidildikdə dağılır. Birinci dəfə U.Sudzuki tərəfindən 1910-cu ildə beri-beri xəstəliyini düyü tullantıları ilə müalicəsini öyrənən zamanı sintez edilibdir.Digər məlumata görə vitamin birinci dəfə K.Funk tərəfindən 1912-ci ildə yaradılıb. Tiamin, suda yaxşı həll edilərək,orqanizmdə yığılıb qalmır və zəhərləyici xüsusiyyətləri yoxdur. Təmiz şəkildə birinci dəfə Barend Yansen tərəfindən 1926 - cı ildə alınıb.
Faydaları
B1 vitamini iştahı artırır, qəbul edilən qidanın həzminə kömək edir, xəstəliklərə qarşı orqanizmin immunitetini gücləndirir. Bundan başqa o, sinir toxumalarının normal çalışmasına da yardımçı olur. B1 vitamininin əsas "düşmənləri" siqaret, spirtli içkilər və şəkərdir.
Defisit fəsadları
Tiaminin davamlı şəkildə defisiti bir sıra ağır xəstəliklərə,ilk növbədə əsəb sisteminin pozulmasına gətirib çıxarır. Tiamin çatışmazlığının fəsadları beri-beri xəstəliyi kimi tanınır. Vitamin boyatma prosesinə,ürəyin fəaliyyətinə,əsəb sisteminin və həzm prosesinin fəaliyyətinə müsbət təsir edir. Tiamin çatışmamazlığı qidalanmanın pozulması ilə sıx bağlıdır. Beri-beri xəstəliyində zəiflik,çəkinin azalması,əzələlərin zəifliyi,intellektin pozulması,həzm və ürəyin fəaliyyətində problemlərlə müşayiət olunur. Böyük adamlara gün ərzində 1,4—2,4 mq tiamin tələb edilir.
B1 vitamini ilə zəngin olan meyvə və tərəvəzlər
kələm, kök, kərəvəz, limon, cəfəri, nar, turp, pivə mayası, soya paxlası, yulaf, banan, düyü.
Xarici keçidlər
Budaqlanan-Zəncir Aminturşusu Metabolizmi(İngiliscə)
Senecio montereyanus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Kirakos Qandzaketsi
Kirakos Gəncəli — Qafqaz Albaniyası ədəbiyyatının nümayəndələrindən biri.
Həyatı
Kirakos Gəncəli 1201-ci ildə Gəncədə (Qandzax) anadan olmuş, 1271-ci ildə vəfat etmiş alban tarixçisi və rahibi. Mənbələr onu Aravelsi, yəni Şərqli, həmçininə Nor Qetik monastrının adı ilə əlaqədar olaraq Qetisi də adlandırırlar. O həmin monastrda Mxitar Qoşun şagirdi Vanakanın yanında təhsil görmüş və ömrünün böyük bir hissəsini orada keçirmişdir. Kirakos erməni, fars, türk və ərəb dillərini mükəmməl bilirmiş. Kirakos Gəncəli Qafqaz Albaniyası tarixinə dair ən qiymətli mənbələrdən biri olan "Tarix" əsərinin müəllifidir. Bu əsərdə Albaniyaya və Xaçın bölgəsinə aid xüsusi bölmə ayrılmışdır. Gəncəli Kirakos bu əsərində Albaniyanın katolikosları, knyazları, həmçinin ölkədə kilsə tikintiləri və ayrı-ayrı məbədlər haqqında, o cümlədən Amaras məbədi haqqında məlumat verir. Monqolların Azərbaycana hücumu, onların daxili və xarici siyasətindən bəhs edir.
Şəmkirdə Su-25 qəzası
Şəmkirdə Su-25 qəzası — 3 mart 2010-cu ildə Şəmkir rayonu ərazisində planlaşdırılmış təlim uçuşu zamanı qəza.
Hadisə
Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələrinə aid "Su-25" təyyarəsi 3 mart 2010-cu ildə saat 17.00 radələrində qəzaya uğrayıb. Təyyarənin pilotu Famil Elman oğlu Məmmədli qəza nəticəsində həlak olub. Təlim məqsədilə havaya qalxsa da, qanadında yaranmış nasazlıq səbəbindən qəzaya uğrayıb.
Qəzaya uğramış "Su-25" son illərdə alınıb. Təyyarə Gürcüstandakı Tbilisi Aviasiya Zavodunda istehsal olunub.
Ömər Xalisdəmir
Ömər Xalisdəmir — türk hərbçi. 2016-cı ildə Türkiyədə hərbi çevrilişə cəhd zamanı Xüsusi Təyinatlı Qüvvələr komandanlığında vəzifəsini yerinə yetirərkən komandanlığı ələ keçirməyə çalışan briqada generalı Semih Tərzini sinəsindən vuraraq öldürən və ardınca çevriliş tərəfdarı olan digər hərbçilər tərəfindən vurularaq şəhid olan hərbi qulluqçudur. Bu hadisə baş verən zaman ona "vur" əmri Xüsusi Təyinatlı Qüvvələr komandanı Zekai Aksakallı tərəfindən verilmişdir.
Həyatı
Yeddi uşaqlı bir ailədə dünyaya göz açan Ömər Xalisdəmir uşaqlığını da Niğdədə keçirmişdir. Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin tərkibində həm ölkə daxilində, həm də xaricdə bir çox əməliyyatlarda uğurla iştirak etmişdir. Atası Həsən Hüseyn Xalisdəmirin dediyinə görə, 2016-cı ildə baş verən hadisələr zamanı öldürdüyü Semih Tərzi ilə birlikdə əvvəllər Əfqanıstanda xidmət edib.
Elifnur və Doğan Ertuğrul adında iki övladı yadigar qalmışdır.
Xatirəsi
Azərbaycanlı rəssam Ülkər Əbülfət tərəfindən portreti çəkilib.
İzernor
İzernor  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. İzernor kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Nantüa.
INSEE kodu — 01192.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 2278 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 1489 nəfər (15-64 yaş arasında) arasında 1164 nəfər iqtisadi fəal, 325 nəfər hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 78,2%, 1999-cu ildə 78.3%) olmuşdur. Fəal 1164 sakindən 1062 nəfər (556 kişi və 506 qadın), 102 nəfəri işsizdir (44 kişi və 58 qadın). 325 hərəkətsiz 116 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 118 nəfər - təqaüdçü, 91 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsiz qaldı. .
Grevillea treueriana
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
DVD
DVD (di-vi-di, imgiliscə Digital Versatile Disc — rəqəmsal çoxməqsədli disk) rəqəmsal yaddaş mediumunda informasiya daşıyıcısı. Xarici görünüşünə görə kompakt disklə (CD) oxşarlığı olsa da daha böyük həcmdə informasiya saxlamaq (məsələn, 4,7 GB) qabiliyyətinə malikdir. Buna kompakt disklərə nisbətən informasiyanı lazer şüaları ilə daha qısa dalğa uzunluğunda yazmaq imkan verir. Hazırda "DVD" dedikdə həm də filmlərin DVD-Video formatında olması nəzərdə tutulur.
Tarixi
İlk DVD texnikası 1996-cı ildə Yaponiyada və bir il sonra ABŞ-də çıxmışdır. 1990-cı illərin əvvəlindən yüksək sıxlığa malik informasiyaların optik daşıyıcıları üzərində işlər aparılırdı. Bir varantı "Multimedia Compact Disc" (MMCD) Philipps və Sony tərəfindən, digəri "Super Disc" 8 böyük müəssisələrin, o cümlədn Toshiba və Tine Warner firmlaraının iştirakı ilə işlənirirdi.
Rəsmi olaraq DVD disklər 1995-ci ildə nümayiş etdirilir. İlk DVD spesifikasiyası 1996-cı ildə çap olunur. Sonralar bu spesifikasiyaları zənginləşdirmək üçün 10 şirkətdən ibarət DVD forum yaradılır. İlk DVD. R formatında yazan qurğu Pioneer tərəfindən 1997-ci ildə buraxılır. Onun qiyməti 17 min dolar idi. 50 Gb həcmində DVD boş disklərinin qiyməti isə o vaxt 50 dollar idi. İlk vaxtlarda DVD rəqəmli videodisk "Digital Video Disc" kimi adlanır, çünki o vaxt bu videokassetlərin əvəzləyicisi kimi tətbiq olunmağa başalyır. Sonralar DVD-lərin başqa verilənlərin saxlanmasında da tətbiqi aşkar olunur və bu məqsədlə də DVD-dən istifadə olunmağa başlayır. Ondan sonra DVD-ni həm də çoxməqsədli rəqəmli disk "Digital Versatile Disc " kimi adlandırmağa başlayırlar.
Texniki göstəriciləri
DVD verilınlərin strukturuna görə üç növə bölünür:
Bu disklərə yuxarıda göstərilmiş istənilən struksturda informasiya yazmaq olar.
DVD diskləri bir və ya iki işçi səthə malik olurlar. Bundan asılı olaraq DVD disklərin həcmi də müxtəlif olurlar. Buradan da onların adları (DVD-5, −9, −10, −18) yaranmışdır. İki qatlı DVD-R və DVD-RW ilk dəfə 2004-cü ilin sonunda işıq üzü görmüşdür.
DVD video
DVD videonu göstərmək üçün DVD qurğusu və MPEg-2 dekoderi tələb olunur. DVD-də yazılmış filmlər video və səs formatları üçün MPEG-2 alqoritmlərinin tətbiqi ilə sıxılmış şəkildə yazılır. Sıxılmış videonun bitreyti 2000–9800 Kbt/s arasında yerləşir. PAl sistemində standart video kadrının ölçüsü 750x576 nöqtə, NTSC-də isə 720x480 nöqtədir. Audio verilənlər DVd filmlərində PCM, DTS, MPEG və ya Dolby Digital (AC-3) formatlarında ola bilər. NTSC tətbiq olunan dövlətlərdə DVD filmlər PCM və AC-3 formatında yazılmalıdırlar. Beləlikllə, istənilən standart disk istənilən standart apparatda istifadə edilə bilər. PAL istemini tətbiq edən ölkələrdə (Avropanın bir çox ölkələri) isə əvvəlcə DVd formatı üçün PCM və MPEG-2 formatını tətbiq etmək istəyirlər, ancaq sonra ümumi təzyiqin nəticəsində və PHillips firmasının arzusi ilə DVD forum Dolbz AC-3 formatını ümu formatlar siyahısına daxil edir.
Hüceyrə
thumb|Hüceyrənin daxili quruluşu Hüceyrə – Elmə məlum olan canlı orqanizmlərin (yarı-canlı sayılan viruslar istisna olmaqla) əsas quruluş, funksional və bioloji vahidi. Hüceyrə sərbəst şəkildə bölünə bilən ən kiçik canlı hissədir və buna görə də bir çox halda "həyatın inşaat bloku" adlanır. Hüceyrəni öyrənən elm sahəsinə sitologiya deyilir. Hüceyrə bütün bilinən orqanizmlərin funksional, struktural və bioloji quruluş vahididir. Hüceyrə həyatın ən kiçik vahididir. Buna görə də, hüceyrələr həyatın struktur bloku da adlanır. Hüceyrələri hüceyrə biologiyası elmi öyrənir (digər adı ilə sitologiya). Hüceyrələr sitoplazma və onu əhatələyən hüceyrə membranından təşkil olunmuşdur hansı ki tərkibində zülallar və nuklein turşuları kimi bir çox müxtəlif biomolekullara rast gəlinir.
Hüceyrə 1665-ci ildə Robert Huk tərəfindən kəşf edilmişdi.
Son on ildə elektron mikroskopiyasının, rentgenostruktor analiz, differensial sentrifuqadan keçirmə və başqa müasir tədqiqat üsullarının köməyi ilə bitki hüceyrəsi, hüceyrə orqanoidləri və onların funksional ixtisaslaşdırılması barədəki anlayışlar genişlənmiş və dərinləşmişdir.
Hüceyrənin kəşfi
İlk dəfə olaraq ingilis alimi Robert Huk hüceyrəni kəşf etmişdir. 1665-ci ildə bioloji toxumadan – ağacından hazırlanmış tıxacın (probkanın) nazik kəsiyinə özü tərəfindən təkmilləşdirilmiş mikroskop altında baxarkən, tıxac kəsiyinin çoxlu sayda hücrəciklərdən ibarət olduğunu görmüş və onlara  – hüceyrə adı vermişdır.
İmprovizasiya
İmprovizasiya – bədahətən şeir qoşmaq, qabaqcadan heç bir hazırlıq görmədən əsər yaratmaq; qabaqcadan hazırlaşmadan müəyyən bir hadisəyə dərhal şeirlə cavab vermək, öz münasibətini bildirmək.
Hüceyrə
Tərkibi
Adətən, hüceyrə 2 hissədən – protoplazmadan və onu xaricdən əhatə edən qılafdan ibarətdir. Selik tipli kütlədən ibarət protoplazma hüceyrənin daxilində yerləşib, çox mürəkkəb tərkibə malikdir. Protoplazma hüceyrənin canlı orqanoidlərinin və həmin orqanoidlərin maddələr mübadiləsi zamanı topladığı maddələrin məcmusudur. Protoplazmanın məhsulu olan qılaf onu xaricdən örtür, fiziki və mexaniki təsirlərdən qoruyur, çoxhüceyrəli orqanizmlərdə onu qonşu hüceyrələrdən ayırır və maddələrin hüceyrəyə daxil olmasını və xaric edilməsini tənzimləyir.
İmprovizasiya
Türk ədəbiyyatşünaslığında buna irtical deyilir. S.Ə.Şirvani Tiflisə gedərkən yolustü Nizami Gəncəvinin məqbərəsini ziyarət etdiyi zaman ordaca bu rübaini söyləmişdi:
Hüceyrə
Tərkibi
Hüceyrə canlıların ən kiçik quruluş və funksional vahididir. O, canlı sistemlərin bütün xüsusiyyətlərinə malikdir: maddələr və enerji mübadiləsini həyata keçirir, böyüyür,çoxalır və öz əlmətlərini irsi olaraq keçirmək qabiliyyətinə malikdir, xarici siqnallara reaksiya verir və hərəkət edə bilir.
İmprovizasiya
Ey şeyx Nizami, ey nizamı dağılan, Ey Gəncədə izzü ehtişamı dağılan! Olmuşmu səninlə mən kimi aləmdə - Beyti, evi, məktəbi, kəlamı dağılan?
Hüceyrə
Sitologiya
Hüceyrənin inkişafı, quruluşu və funksiyaları ilə məşğul olan elm sitologiya adlanır.(yunanca "sitos"- hüceyrə, "loqos"- elm deməkdir).Bütün canlı orqanizmlər hüceyrələrdən təşkil olunub. Birhüceyrəli orqanizmlər bakteriyalar, bəsitlər, yosunlar,göbələklər bir hüceyrədən ibarətdirlər. Bir neçə min hüceyrədən ibarət çox hüceyrəlilərə bitkilərin və heyvanların əksəriyyəti aiddir. Mikroskopik ölçüdə olan hüceyrə orqanizmdə nəhəng laboratoriyanın yerinə yetirə biləcəyi mürəkkəb dəyişikliklər etməyə qadirdir.Hüceyrədə qeyri-adi sürətlə minlərlə kimyəvi reaksiyalar baş verir ki, bunlar da yüzlərlə və minlərlə fermentlərlə idarə olunur. Hüceyrələrin ölçüləri kimi formaları da müxtəlifdir. Onlar kürəvari, prizmatik və s. formalarda olur. Hüceyrələrin formaları onların orqanizmdə yerinə yetirdiyi funksiyalardan və həyat fəaliyyətinin şəraitindən asılıdır.Sərbəst hüceyrə nisbətən dairəvi formaya malikdir: implusları ötürmək funksiyasını yerinə yetirən hüceyrələr düzgün olmayan ulduzvari formaya malik olurlar: insan bədənin və ya orqanlarının hərəkətini təmin edən hüceyrələr uzununa dartılmış formaya malikdirlər.
İmprovizasiya
İmprovizasiya yolu ilə yaranan şeir növlərindən biri indi də el arasında yayılmış meyxanadır.
Hüceyrə
Sitоlоji tədqiqat mеtоdları
Hücеyrəni öyrənmək üçün əsas tədqiqat mеtоdu kimi mikrоskоpiyadan istifadə еdilir. Bunun üçün işıq və еlеktrоn mikrоskоpları işlədilir. Hücеyrənin öyrənilməsində hazırda digər müasir mеtоdlardan istifadə еdilir. Bunlara aiddir:
Bahar ömürlü insan (film, 2003)
Bahar ömürlü insan qısametrajlı sənədli televiziya filmi rejissor Akif Arifoğlu tərəfindən 2003-cü ildə çəkilmişdir. Lider Televiziyasında istehsal edilmişdir. Bioqrafik film ziyalı alim Faiq Bağırzadənin xatirəsinə həsr olunmuşdur.
Hüceyrə
Hücеyrənin kimyəvi tərkibi
Kimyəvi tərkibinə görə hücеyrələr охşardırlar. İnsan, hеyvan, bitki və mikrооrqanizmlərin hüceyrələrində еyni еlеmеntlərə, maddələrə rast gəlinir. Lakin həmin maddələr miqdarca müхtəlif оlurlar.
Bahar ömürlü insan (film, 2003)
Məzmun
Bioqrafik film ziyalı alim, əməkdar elm xadimi Faiq Bağırzadənin xatirəsinə həsr olunmuşdur.
Hüceyrə
Hücеyrənin kimyəvi tərkibi
Еlеmеntlərin dövri sistеmində məlum оlan 110 еlеmеntdən 60-ı hücеyrə tərkibində tоplanmışdır. Hücеyrələrin tərkibindəki еlеmеntləri miqdarına görə 3 qrupa bölürlər. Birinci qrupa 4 еlеmеnt: oksigen, hidrogen, azot, karbon daхildir. Bunlar оrqanоgеn еlеmеntlər adlandırılır və bütün hücеyrə tərkibinin 98%-ni təşkil еdirlər. İkinci qrupa kalium, kalsium, maqnezium, natrium, fosfor, kükürd, dəmir, xlor daхildir. Bunlar hücеyrə tərkibinin 1,9%-ni təşkil еdirlər. Üçüncü qrupa bütün qalan еlеmеntlər daхil оlub, onun 0,01%-ni təşkil еdirlər.
Hüceyrədəki kompleks quruluş və sistemlər
Canlıları ən kiçik təfərrüatına qədər tədqiq edən XX əsrin texnologiyası hüceyrənin bəşəriyyətin qarşılaşdığı ən kompleks sistemlərdən biri olduğunu üzə çıxarmışdı. Bu gün hüceyrənin içində enerji hazırlayan sistemlər, həyat üçün lazımlı ferment və hormonları istehsal edən fabriklər, istehsal ediləcək bütün məhsullarla bağlı məlumatların qeyd olunduğu məlumat bankı, bir yerdən digərinə xam maddələri və məhsulları daşıyan kompleks daşıma sistemləri, boru xətləri, kənardan gələn xam maddələri işə yararlı hissələrə parçalayan təkmilləşmiş laboratoriyalar və saflaşdırma zavodları, hüceyrəyə daxil olan və ya hüceyrədən xaric edilən məmulatların giriş-çıxışına nəzarət edən peşəkar hüceyrə qılafı zülalları olduğunu bilirik. Bu sadaladıqlarımız hüceyrədəki mürəkkəb quruluşun sadəcə bir hissəsini təşkil edir. Elm adamı olan U.H.Torp: “Canlı hüceyrələrinin ən bəsitinin malik olduğu mexanizm belə insanın indiyə qədər hazırladığı, hətta xəyalını qurduğu bütün cihazlardan daha kompleksdir”, -deyə yazır. Hüceyrə o qədər kompleksdir ki, bu gün insanın nail olduğu yüksək texnologiya belə bir hüceyrə hazırlaya bilmir. Süni hüceyrə əmələ gətirmək üçün aparılan bütün elmi fəaliyyətlər uğursuzluqla nəticələnmişdir. Bir canlı hüceyrəsi çox sayda kiçik orqanoidin ahəng içində işləməsiylə yaşayır. Bu hissələrdən biri belə olmasa, hüceyrə məhv olar. Hüceyrə təbii seçmə və mutasiya kimi şüursuz mexanizmlərin onu təkmilləşdirməsini gözləyə bilməz. Ona görə də yer üzündə əmələ gələn ilk hüceyrə həyat üçün lazımlı bütün orqanoid və funksiyalara malik, tam hüceyrə olmalıdır. İngilis riyaziyyatçısı və astronom Ser Fred Hoyl 12 noyabr, 1981-ci ildə “Təbiət” (Nature) jurnalına verdiyi bir müsahibəsində bu cür bənzətmə etmişdir. Özünün materialist olmasına baxmayaraq, Hoyl təsadüflər nəticəsində bir canlı hüceyrənin meydana gəlməsiylə bir dəmir yığınının qasırğa ilə sovrulması nəticəsində təsadüfən Boing 747 təyyarəsinin əmələ gəlməsi arasında bir fərq olmadığını bildirir. Yəni hüceyrənin öz-özünə təsadüflər nəticəsində əmələ gəlməsi qeyri-mümkündür.
Bahar ömürlü insan (film, 2003)
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2003-cü ilin Azərbaycan filmləri 2000-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
9 May Qələbə Günü
Qələbə Günü — Böyük Vətən Müharibəsinin (1941–1945) başa çatdığı gün. 1945-ci il mayın 8-dən 9-a keçən gecə alman generalı Vilhelm Keytel qeydsiz-şərtsiz təslim aktını imzalamış, bununla da Böyük Vətən müharibəsi faşizm üzərində qələbə ilə başa çatmışdır. Qələbə günü postsovet ölkələri və ikinci dünya müharibəsində iştirak etmiş digər dövlətlərdə qeyd olunur.
Qələbə günü Azərbaycanda
thumb|Qələbənin 60 [[illiyi şərəfinə Qırmızı meydanda bayram atəşfəşanlığı (9 may 2005)]] thumb|Moskvanın 9 may 2021 Zəfər Günü üçün bayraqlarla bəzədilməsi Böyük Vətən müharibəsi illərində (1941–1945) Azərbaycan xalqı həm ön, həm də arxa cəbhədə çox böyük qəhrəmanlıq və şücaət nümunələri göstərmişdir. Qısa müddətdə respublikada 87 qırıcı batalyon, 1124 özünümüdafiə dəstəsi yaradılmışdı. 1941–1945-ci illərdə Azərbaycanın 700 mindən çox igid oğlu və qızı cəbhəyə yollanmışdı. Azərbaycan diviziyaları Qafqazdan Berlinə qədər şərəfli döyüş yolu keçmişdir. Həmvətənlərimizin təqribən 130 nəfəri Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülmüş, 30 nəfəri "Şöhrət" ordeninin hər üç dərəcəsi ilə təltif edilmişdir. Azərbaycandan olan 170 min əsgər və zabit SSRİ-nin müxtəlif orden və medalları ilə təltif olunmuşdur. İki dəfə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Həzi Aslanov, Sovet İttifaqı Qəhrəmanları İsrafil Məmmədov, Aslan Vəzirov, Adil Quliyev, Ziya Bünyadov, Gəray Əsədov, Məlik Məhərrəmov, Mehdi Hüseynzadə, generallar Mahmud Əbilov, Akim Abbasov, Tərlan Əliyarbəyov, Hacıbaba Zeynalov və bir çox başqaları öz şücaətləri ilə xalqımızın tarixinə yeni səhifələr yazmışlar.
Senecio talinoides
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İstinadlar
Senecio talinoides Senecio talinoides Senecio talinoides
Vahid Nəzərov
Vahid Əliş oğlu Nəzərov — Azərbaycan Ağır Atletika Federasiyasının sabiq birinci vitse-prezidenti, milli komandanın sabiq baş məşqçisi, SSRİ idman ustası
Haqqında
Nəzərov 1992-ci ildən — 2010-cu ilədək Ağır Atletika Federasiyasının birinci vitse-prezidenti postunda çalışıb. 2009-cu ilin iyul ayında əsas milli komandanın baş məşqçi postundan kənarlaşdırılıb. Onun yerinə bolqarıstanlı Yanko Rusev gətirilib. Nəzərova isə gənclərdən ibarət yığmanın baş məşqçi vəzifəsi tapşırılıb.
1978-ci ildə SSRİ idman ustası olan Nəzərov Azərbaycanda ən gənc əməkdar məşqçi adına layiq görülüb.
Vahid Nəzərov 2011-ci ildə ilin ən yaxşı hakimi adına layiq görülmüşdür.
Vilhelms söyüdü
Təbii yayılması
İlk dəfə Gürcüstanda təsvir edilmişdir. İranda, Çində, Tibet və Hindistanda bitir.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 6-7 m-ə qədər olan kiçik ağac və ya koldur. Budaqları nazik, qonur və ya boz-qonurdur, cavan zoğları boz və tüklüdür. Yarpaqları ensiz хətvari və sivri, saplaqsız, 2-6 sm uzunluqda, 4-8 mm enindədir, təzə yarpaqları parlaq və yumşaqdır, sonralar demək olar ki, tamam çılpaqlaşır, kənarları bütövdür və ya хırda vəzili-mişardişlidir, hər iki tərəfi eyni rəngdədir. Tumurcuqları açıq-qonur rəngli, tüklü, ucu küt, 6 mm-ə qədər uzunluqdadır. Sırğaları qısa, 3 sm-ə qədər uzunluqda ayaqcıqlar üzərində olub, silindrşəkilli, nazikdir. Erkəkcikləri 2, saplaqları bir-birinə bitişmiş, tozluqları sarıdır. Çiçək ballığı 1 və ya 2-dir. Yumurtalığı və dişicik ağızcığı qısadır. May ayında çiçəkləyir.
Ekologiyası
İşıqsevən bitkidir. Orta dağ qurşağında, çay vadilərində geniş yayılmışdır.
Azərbaycanda yayılması
Böyük Qafqaz və Naxçıvan MR-da təbii halda rast gəlinir.
İstifadəsi
Abşeronda həyatyanı sahələrdə əkilir. Qabığından toхuculuq sənayesində parçaları sarı, qəhvəyi və qırmızı rəngə boyamaq üçün işlədilir. Oduncağı yumşaq və yüngüldür. Ondan dülgərlik və çilingərlik işində, ev əşyaları, və s. hazırlamaq üçün istifadə edilir. Yaşıllaşdırmada, bağlarda və parklarda göllərin ətrafında, хiyabanların yanlarında əkilir.
0.(9)
0.999... (həmçinin 0., 0.(9) kimi yazılır) — Riyaziyyat da onluq nöqtədən sonra yazılan sonsuz sayda 9 rəqəmindən ibarət olan rasional ədəd. 0.999... ədədi 0.9, 0.99, 0.999 və s. kimi ədədlərin hamısından böyükdür. Bu ədəd 1-ə bərabər olaraq göstərilə bilər. Başqa sözlə "0.999 ..." və "1" eyni ədədi təmsil edir. Bu bərabərliy in riyazi olaraq sübuta yetirilməsinin bir çox yolu var.
Dövri kəsrlərdən
Hər rasional ifadə sonlu sayda rəqəm ehtiva edən onluq ədədlərlə ifadə edilə bilməz. Məsələn;
Əgər ikinci bərabərliyin hər iki tərəfini 3-ə vursaq:
Dörd əməliyyatdan
0.(9) ədədini riyaziyyat dilində məchul ifadələrə verilən x ilə əvəzləyək.
Hər iki tərəfdən ədədin özünü, yəni x-i çıxaq.
Sadələşdirək.
Limitdən
Ədədimizi limit dilində ifadə ədək:
n sonsuza yaxınlaşarkən ifadəsi 0-a bərabərdir. Buradan alınır ki;
Sonsuz ardıcıllıqlardan
Ümumi termini və sabit ədədi 9 olan ardıcıllıq 0.(9)-dur. Teoremimizi ədədimizə tətbiq etsək
Senecio montevidensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Qotfrid Leybnits
Qotfrid Vilhelm fon Leybnits — dahi alman filosofu, riyaziyyatçı, fizik və hüquqsünas, ikilik say sistemi layihəsinin müəllifi, riyazi analizin banisi.
Leybnits inteqral hesabının yaradıcılarından biri olmuş, riyazi məntiqin əsasını qoymuş, vurma, bölmə, toplama və çıxma kimi riyazi əməliyyatları yerinə yetirən arifmometr hesablayıcı maşınını yaratmışdır.
Adı tarixdə 100 ən çox öyrənilmiş şəxsiyyətlər siyahısına daxil edilib.
Həyatı
"Məndə o qədər yaxşı fikir var ki,əgər məndən daha yaxşı görməsini bilənlər bir gün onları dərinləşdirəcək və mənim zehn əməyimə öz beyinlərinin gözəlliyini əlavə edəcəklərsə sonralar bəlkə nəyəsə lazım olar" deyən Qotfrid Vilhelm Leybnits 1 iyul 1646-cı ildə Leypsiqdə anadan olmuşdur.
Fəaliyyəti
Hüquq və fəlsəfə təhsili alan Leybnits XVII əsr Avropa siyasəti və diplomatiyasında önəmli rol oynamışdır. Eyni dərəcədə fəlsəfə və riyaziyyat elmlərinə də misilsiz töhfələr vermiş Leybnits ingilis alimi Nyutondan tam müstəqil olaraq sonsuz kiçilənlər hesabını icad etmiş, faktiki olaraq müasir kompüterlərinn əsasını təşkil edən ikilik say sistemini inkişaf etdirmişdir. Fəlsəfədə isə ən çox Optimizm nəzəriyyəsinə görə xatırlanır. Optimist nöqteyi-nəzərdən çıxış edən Leybnits əsərlərində yaşadığımız kainatı məhdud mənada, Allahın yarada biləcəyi ən mükəmməl məkan kimi qəbul edirdi.
Rene Dekart və Benedikt Spinoza kimi filosoflarla birgə Leybnits XVII əsr Avropa fəlsəfəsində rasionalist fəlsəfi cərəyanın ən qabaqcıl nümayəndəsi sayılır. Lakin Leybnits fəlsəfəsində Sxolastik fəlsəfi elementlər də aydın sezilməklə məntiq və analizin müasir anlamını üç əsr qabaqlayır.
Bundan əlavə Leybnits fizika və texnologiyaya böyük töhfələr verməklə müasir biologiya, tibb, geologiya, ehtimal nəzəriyyəsi, psixologiya elmlərində istifadə olunan tərif və terminləri müəyyən etmişdir. O həmçinin siyasət, hüquq, əxlaq, dinşünaslıq, tarix və filologiya elmlərinə də böyük xidmətlər etmiş, arabir isə şerlər də yazmışdır. Onun bu nəhəng elmi fəaliyyəti ayrı-ayrı jurnallarda, on minlərlə məktublarda və nəşr olunmamış əlyazmalarında qalmaqdadır. Günümüzə qədər Leybnitsin yazıları bütöv bır şəkildə nəşr olunmamış və onun elmə etdiyi əvəzsiz xidmətlərin tam miqyası hələ ki müəyyən olunmayıb.
1679-cu ildə Qotfrid Leybnits Explication de l’Arithmétique Binaire (İkilik hesabın şərhi) adlı məqaləsində müasir ikilik say sisteminin tam və geniş təsvirini vermişdir.
Grevillea sarissa
(Grevillea sarissa) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Xiffət (film, 1929)
Məzmun
Film köhnə imtiyazları əlindən çıxmış, keçmişin xiffətini çəkənlərə həsr edilmişdir.
Film haqqında
Film saxlanılmayıb.
Salman Dadaşov
Salman Yusif oğlu Dadaşov (20 iyun 1922 – 20 sentyabr 1986) — Azərbaycan aktyoru, rejissor.
Həyatı
Ailədə üç qardaş olublar. Qardaşlardan böyüyü olan Salman Dadaşov əvvəllər aktyor kimi çalışıb. Bəzi filmlərdə çəkilib. "Onun böyük ürəyi" filmində Oqtay rolunu ifa edib. Uzun müddət Sumqayıt teatrının rəhbəri olub.
Aktyor Məlik Dadaşovun qardaşı və Rəfael Dadaşovun əmisidir.
Milne Torpağı
Milne Torpağı (Milne Land; Ilimananngip Nunaa) — Qrenlandiyanın şərqində yerləşən ada. Skorsbi körfəzi ndə yerləşir. Sahəsi 3913 km²təşkil edir. 113 km uzunluğa, eni isə 45 km-dir. Adanın ən hündür nöqtəsi 2200 metrdir. Burada yaşayış yoxdur.
Britaniya kral donanmasının üzvü David Milnenin şərəfinə adlandırılmışdır.
Günahkar (serial, 2015)
Günahkar — 2015-ci ilin istehsalı olan Azərbaycan teleserialı.
Aktyorlar
və başqaları.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Əfqanıstan Silahlı Qüvvələri
Əfqanıstan Silahlı Qüvvələri Əfqanıstan İslam Respublikası nı istənilən daxili və xarici təhdidlərdən müdafiə etmək vəzifəsi daşıyan hərbi qüvvə  dir. Əfqan Milli Ordusu və Əfqan Hərbi Hava Qüvvələrindən ibarətdir. Ölkə prezidenti Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanıdır və silahlı qüvvələr birbaşa ona tabedir. Milli Hərbi Komanda Mərkəzi ölkənin paytaxtı Kabil şəhərində yerləşir və silahlı qüvvələrin baş qərargahı hesab olunur.
Taliban üzvlərinin hakimiyyətdən düşürülməsindən sonra 2001-ci ilin sonlarından etibarən Əfqanıstan Silahlı Qüvvələri ölkə daxilində yerləşdirilən NATO qoşunları, xüsusilə də ABŞ Silahlı Qüvvələri tərəfindən yenidən quruldu. Ordunun komplektləşdirilməsi və şəxsi heyətə təlimlərin keçirilməsində ilkin problemlərin yaranmasına baxmayaraq, bu qoşunlar Taliban hərəkatına qarşı mübarizədə kifayət qədər effektiv oldular. ABŞ-nin əsas qeyri-NATO müttəfiqlərindən biri hesab olunan Əfqanıstan hələ də bu ölkədən milyardlarla dollar həcmində hərbi yardım alır.
Dilogiya
Dilogiya (ikiqat + logos-söz) — ədəbiyyatda bir müəllifin mövzuca, süjet xətti və ya iştirak edən obrazlarına görə birləşdirilən iki irihəcmli əsəridir. Məsələn: Aleksandr Dümanın "Üç muşketyor" və "İyirmi il sonra" əsərləri. Dilogiyalara dram əsərlərində, kinematoqrafiyada, təsviri incəsənətdə, musiqi əsərlərində, həmçinin kompüter oyunlarında rast gəlmək olur.
İznav
İznav  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Tuasse kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Nantüa.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 164 nəfər təşkil edirdi.
Naxçıvan Kərpic Zavodu
Naxçıvan Kərpic Zavodu - 1925-ci ildə istifadəyə verilmişdir. Bu zavod həmin vaxt ildə 3 milyon ədəd kərpic buraxmaq gücünə malik idi.
Kürə kompleksi
Zavod hər kamerası 9 mindən 12 min ədədə qədər kərpic tutan 16 kameralı Hofman kürəsi ilə təchiz edilmişdir. Naxçıvan Kərpic Zavodunun kürə kompleksi 1911-ci ildə alman mühəndisi Hofmanın lahiyəsi əsasında tikilmişdir. Kürə kompleksi 2 mərtəbədən və hündürlüyü 38 metr, başlanğıc dia metri 3,76 metr, qurtaracaqda isə 2 metr olan ekologiyaya zərər vuracaq his-pas buraxmadan işləyən bir konsvari qüllədən ibarətdir.
Kürə vasitəsilə hər dövretmə ərzində 240 min ədəd keyfiyyətli kərpic istehsal etmək mümkündür. Hofman kürəsində istənilən ölçüdə kərpic bişirmək olar. Hazırda isə burada 20x20x4 sm olan dördkünc kərpic, 20x10x4 sm olan yerli və 25x16x6 sm olan rus kərpic formatlı məmulat istehsal olunur ki, qədim abidələrdə bərpa və yenidənqurma məqsədilə bu kərpiclərdən geniş istifadə olunur.
Binası
Kərpic zavodunun binası öz ilkin quruluşunu saxlamışdır. Planda kəllə divar yarımdairəvi formada həll edilmişdir. Binanın uzunluğu 40 metr, eni isə 12 metrə bərabərdir.
Şimal və cənubdan kəllə divarların ortasından iki giriş qapısı var. Yan tərəflərdən eyni məsafədə hündürlüyü 2 metrə, eni isə 1,4 metrə bərabər olan pəncərələr yerləşdirilmişdir. Pəncərələrin yuxarı tərəfi radiusu 0,5 metr olan yarımdairəvi formada həll edilmişdir. Qalınlığı 1,8 metr olan divarlar, xaricdən çiy, daxilən bişmiş kərpicdən inşa edilmişdir. Bu da bina daxilində yüksək temperaturun olmasını təmin edir.