cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Şiəlikdə Aişə
Cəməl (dəvə) döyüşü
''O (Əli) dedi: “O qadının yanına get və ona de ki, Allahın ona qalmasını əmr etdiyi evinə qayıtsın”. O (İbn Abbas) dedi: “Mən onun yanına getdim və içəri girmək üçün icazə istədim, amma icazə vermədi. Ona görə də onun icazəsi olmadan evə girdim və döşəyin üstündə oturdum. O (Aişə) dedi: “Ey İbn Abbas, Allaha and olsun ki, mən sənin kimisini heç vaxt görməmişəm! İcazəsiz evimizə girdin və bizdən icazə almadan döşəyimizə oturdun”. Mən dedim: “Allaha and olsun ki, bu sizin eviniz deyil, sizin yeganə eviniz o evdir ki, Allah orada qalmağınızı əmr etdi, lakin siz itaət etmədiniz. Əmirəl-möminin sizə çıxdığınız o yurda qayıtmağınızı əmr edir”.''
Onlar həmçinin Şeyx Sibt Cəuzi əl-Hənəfi, Şeyx İbn Təlhə Şafiyi və İbn Səbağ Malikidən sitat gətirirlər. Hamısı Cəməl döyüşündən əvvəl bunu qeyd edir:
"Əli Aişəyə məktub yazdı: “Evindən çıxmaqla Allaha və Rəsuluna asi oldun."
Onlar Aişənin Osman ibn Əffan üçün qisas tələb etməsi ilə bağlı döyüş səbəbini rədd edirlər. Onlar onun (Aişənin) qisas tələb etməsi və şəriətin tətbiq etdirilməsi vəzifəsi olduğunu inkar edərək bu vəzifəni yalnız imamın (dövlət başçısının) həyata keçirə biləcəyini iddia edirlər.
Şiə veb-saytı “Answering-Ansar.org” layihəsi şərh edir:
"Onların qeyd edə bilmədikləri, Aişənin qisas tələblərinin, yəni Osmanın qatillərinin təhvil verilməsi ilə bağlı tələblərinin də şəriətə zidd olmasıdır, çünki İslami cəzaları ictimaiyyət deyil, dövlət başçısı həyata keçirir. Üstəlik, Aişə Osmanın qisas tələb edən varisi deyildi, ondan sonra yetkin oğulları qalmışdı. Tələb etmək onların haqqı idi, lakin tələb etsələr də, edə biləcəkləri yalnız bu idi, onlar qızışdıra və qızışdıra bilməzdilər. Əgər Aişənin etdiyi kimi istədiklərini əldə edə bilməsələr, İmam Əliyə (ə.s) qarşı üsyan edə bilməyəcəkdilər. Siz təbliğat, təhrik və inzibati vilayətlərə nəzarəti ələ keçirmək kimi üsullarla tələblərinizin yerinə yetirilməsində israr edərək, dövlətdən fidyə tələb edə bilməzsiniz."
Sövhac
Sövhac — Misirdə şəhər, eyniadlı mühafəzənin inzibati mərkəzi. Əhalisi təxminən 132.649 nəfərdir (2006).
Romanovlar sarayı (1892-95)
thumb|280px|Romanovlar sarayı Romanovlar sarayı həmçinin Likani sarayı kimi bilinən tikili Gürcüstanın Samtsxe-Cavaxeti bölgəsində yerləşən kiçik şəhərdir. Tbilisi şəhərindən 160 km qərbdə yerləşir. Qış ayları burada mülayim keçir və yay aylarında orta temperatur 20-25 selsidir. Sarayın proyekti Leon Benua tərəfindən verilmiş və Leopold Bilfeldt tərəfindən Kür çayının sahilində inşa edilmişdir. Bura Rusiya Böyük Şəhzadəsi olmuş Nikolay Mixayloçiv üçün yay sarayı kimi tikilmişdir.
Sovet dönəmində bu saray dövlətin əmlakına keçmiş və İosif Stalində daxil olmaqla bir çox sovet rəsmiləri tərəfindən istifadə edilmişdir. Gürcüstan müstəqilliyini əldə etdikdən sonra bu saray Gürcüstan prezidenti tərəfindən yay mənzili kimi istifadə edilmişdir.
Rəhimbəyli-i Süfla (Meşkinşəhr)
Rəhimbəyli-i Süfla — İranın Ərdəbil ostanının Meşkinşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 378 nəfər yaşayır (80 ailə).
Antidepressantlar
Antidepressantlar (anti… + depressiya) – xəstəlik nəticəsində enmiş əhval-ruhiyyəni yaxşılaşdıran, həyəcan və gərginliyi təsir edə bilən psixotrop maddələr.
Marketinq evangelizmi
thumb Evangelizm – marketinqin “qulaqdan qulağa” şəklində genişlənən formasıdır. Bu zaman hər hansı bir şirkətin məhsul və yaxud xidmətinə qarşı böyük inama sahib olan evangelist müştəri digər potensial müştəri qismində olan şəxslərə həmin məhsulu almağı və yaxud xidmətdən yararlanmağı məsləhət görür. Belə müştərilər könüllü şəkildə brendin tanınmasında iştirak etmiş olur.
Antidepressantlar
Ümumi məlumat
Antidepressantlar ilk dəfə (iproniazid və imipramin) 1950-ci illərin sonu – 1960-cı illərin əvvəllərində tətbiq edilmişdir. Kimyəvi quruluşuna görə antidepressantlar tsiklik (mono-, bi-, tri və tetratsiklik) və atsiklik birləşmələrə bölünür. Litium duzları da antidepressiv təsir göstərir. Antidepressantların dəqiq təsir mexanizmi məlum deyil. Belə hesab edilir ki, o mərkəzi sinir sisteminin neyromediatorlarının (adrenalin, serotonin, dofamin) inaktivasiya proseslərinin tormozlanmasından ibarətdir. Antidepressantların timoleptik (əhval-ruhiyyəni yaxşılaşdırma) təsiri tədricən (14–15 gündən sonra) baş verir. Antidepressantlar müxtəlif tip depressiyalar (endogen, psixogen, somatogen və s.) zamanı təyin olunur. Quruluş və təsir mexanizmindən asılı olaraq müxtəlif dözümlülük və əlavə təsir spektri (kardiotoksik, hematotoksik) vardır. Qlaukoma, sidiyə çıxmama, bağırsaq atoniyası zamanı trisiklik antidepressantlar (imipramin və s.) ehtiyatla təyin edilir. Antidepressantlarla müalicə həkimin nəzarəti altında aparılmalıdır.
Marketinq evangelizmi
Bəzən marketinqdə evangelizm və partnyor marketinqi bir-biri ilə səhv salınır. Lakin unutmaq lazım deyil ki, partnyor proqramlar bu tanınmanı pul qarşılığında və yaxud məhsul qismində etməyə razıdırlar. Evangelist müştərilər isə yeni müştərilərə brend ilə bağlı məsləhətləri sırf həmin şirkətə olan inamlarından edirlər, qarşılığında heç bir təmənna olmadan. Müştərilərin evangelist məqsədləri digər insanlara fayda qazandırmaqdır.
Belə müştərilər fərdi şəkildə fəaliyyət göstərdiklərindən potensial müştərilərə daha çox təsir etmək imkanına sahibdirlər. Evangelist müştərilərin məsləhət qarşılığında heç bir gəlir əldə etməmələri və heç bir konkret şirkət ilə bağlı olmamaları onların məsləhətlərini digərləri üçün daha etibarlı edir.
Evangelizm yunan sözündən əmələ gəlib və “xoş xəbərlər vermək” kimi tərcümə edilir. Onun yaradıcısı isə bir çoxlarımızın yaxşı tanıdığı Guy Kawasaki hesab edilir.
Guy Sranford universitetində psixologiya üzrə bakalavr, həmçinin Kaliforniya universtetində MBA magistr dərəcəsinə sahibdir.
Onun otaq yoldaşı ona Apple şirkətində işləməyi təklif edir. Guy isə bu təklifə razılıq verməyinə görə peşman olmadı! 1984-cü ildə Macintosh kompüterinin marketinqinə məhz o cavabdeh idi. O öz işinin vurğunu idi və Apple texnikasının əsl fanatına çevrilir.
Guy Kawasaki yüksək texnologiya sahəsinə evangelizm konsepsiyasını gətirməsi ilə məşhurdur. Guy uzun illər boyunca bu konsepsiya sayəsində IT sənayesinin inkişafına təkan verdi. Hazırda demək olar ki, bütün nəhəng online-şirkətlərdə evangelist vəzifəsinə rast gəlmək mümkündür.
Hazırda o «Garage Technology Ventures» şirkətini idarə edir və məşhur Alltop portalının yaradıcılarından biridir.
Bəzi şirkətlər istehsal etdikləri məhsul və yaxud xidmət haqqında məlumatın yayılması üçün istifadəçi cəmiyyətləri təşkil edirlər. Məsələn, General Motors şirkətinin bir bölməsi olan Saturn hər il Tennessidə min alıcı üçün yay düşərgəsi təşkil edir.
Mətanət Əzimova
Mətanət Əzimova — Azərbaycan  Televiziyası və  Radio Verilişləri (QSC)- Radionun Proqram Direktorloğunun böyük redaktoru, "Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri” QSC-nin Teleradio Akademiyasının müəllimi, Azərbaycan Respublikasının əməkdar jurnalisti
Həyatı
Əzimova Mətanət Əlirasim qızı 29 iyun, 1963-cü ildə müəllim ailəsində anadan olub. 1971–1981-ci illərdə Astara rayonu Ərçivan kənd orta məktəbində oxumuşdur. 1992-ci ildə Bakı Dövlət Üniversitetinin filologiya fakültəsinin tam kursunu bitirmişdir.
Mətbuat fəaliyyəti
Tələbə olduğu dövrdən Azərbaycan radiosu və televiziyası ilə müntəzəm əməkdaşlıq edib. 1993-cü ilin noyabr ayından etibarən rəsmi işçi kimi Azərbaycan Radiosu və Televiziyasında işləyir. Televiziyanın "Xəbərlər, "Səhər", "Hərbi" proqramlar redaksiyasında fəaliyyət göstərib. Radioda isə dövr üçün böyük ictimai-siyasi əhəmiyyət kəsb edən "Misri", "Ön cəbhəyə doğru", "Qan yaddaşımız" kimi verilişlərin müəllifi və aparıcısı olmuşdur. Müəllifi və aparıcısı olduğu bu verilişlərin süjet və müsahibələrini birbaşa ön cəbhədən-Qarabağdan hazırlamışdır. Eyni zamanda geniş dinləyici auditoriyasına malik "Deməsəm olmur", "Borc", "Ailə", "Dünya bir pəncərədir" və Ümummilli lider Heydər Əliyevə həsr olunan "Zamanın sahibi" adlı silsilə verilişlərin də müəllifi və aparıcısı olmuşdur. Azərbaycan Respublikasının müxtəlif qəzet və jurnallarında, ("Azərbaycan", "Ulduz", "Mübarizə", "Ədəbiyyat və incəsənət" və s.) məqalələri dərc olunub. 2006-2009-cu illərdə Beynəlxalq Azərbaycan Televiziyasında göstərdiyi fəaliyyət göstəmişdir. 2015-2019-cu illərdə İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkətində “Qarabağda görüşənədək” verilişinin müəllifi və aparıcısı olmuşdur. Hazırda Azərbaycan radiosunun Proqramlar Direktorluğunun Proqram və koordinasiya şöbəsində Böyük redaktor vəzifəsində işləyir. Azərbaycan dövlətinin xarici siyasətinin prioretit istiqamətlərindən biri – xarici ölkələrdə yaşayan soydaşlarımızın diaspor və lobbiçilik fəaliyyətini işıqlandıran "Ünvanımız Azərbaycandır" verilişinin müəllifi və aparıcısıdır. Dünya azərbaycanlılarının birliyi naminə Diaspor və iş üzrə Dövlət Komitəsi ilə birlikdə layihələr həyata keçirib. Bu veriliş 11 ildən çoxdur ki, Azərbaycan radiosunun efirində xüsusi yer tutmaqdadır.
İlkin Miskərli
İlkin Misgərli (6 yanvar 1983, Salyan rayonu, Azərbaycan SSR) — Azərbaycan aktyoru.
Həyatı
İlkin Misgərli 6 yanvar, 1983-cü ildə Salyan rayonunda anadan olmuşdur. Məktəb illərində Salyan rayon dövlət kukla teatrında işləmiş və aktyorluq təcrübəsi qazanmışdır. Təhsil aldığı Salyan rayon 4 saylı orta məktəbində keçirilən siniflər arası KVN yarışlarında öz aktyorluq məharətləri ilə seçilmişdir. Yaxın dostlarının dediklərinə görə hələ 5-ci sinifdə oxuyarkən gələcəkdə aktyor olacağını hər zaman deyirmiş. 2000-ci ildə Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin aktyorluq fakültəsinə qəbul olunmuş, 2004-cü ildə universiteti bitirmiş, bir il Azərbaycan Dövlət Yuğ Teatrında işləmişdir.
Anna Əlimərdanova
Anna Əlimərdanova (6 may 1991) — Azərbaycanı təmsil edən qadın boksçu.
Karyerası
Anna Əlimərdanova 2014-cü ilin 31 may-8 iyununda Rumıniyanın Buxarest şəhərində baş tutan Avropa Çempionatında mübarizə apardı. Əlimərdanova 1/16 final mərhələsi çərçivəsində baş tutan görüşdə Rusiya nümayəndəsi Yelena Saveleva ilə üz-üzə gəldi və rəqibinə 0:2 hesabı ilə məğlub oldu.
Daha sonra Anna Əlimərdanova 2014-cü ilin 16-24 noyabrında Cənubi Koreyanın Jeju şəhərində baş tutan Dünya Çempionatında çıxış elədi. Əlimərdanova 1/16 final mərhələsində Meksika nümayəndəsi Denia Sosaya (3:0), 1/8 final mərhələsində isə İrlandiya təmsilçisi Miçaela Valşa (2:0) qalib gəlsə də, 1/4 final mərhələsində Türkiyə nümayəndəsi Ayşe Taşa məğlub oldu (0:3) və mübarizəsini dayandırdı.
2015-ci ilin 12-28 iyununda baş tutan I Avropa Oyunlarında da mübarizə aparan Anna Əlimərdanova, turnirin 1/4 final mərhələsində Bolqarıstan nümayəndəsi Stanimira Petrovaya qalib gəlsə də (3:0), 1/2 final mərhələsində Rusiya təmsilçisi Yelena Savelevaya məğlub oldu (0:3) və I Avropa Oyunlarının bürünc medalına sahib oldu.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29 iyun 2015-ci il tarixli 1299 nömrəli Sərəncamına əsasən I Avropa Oyunlarında qazandığı nailiyyətlərə və Azərbaycan idmanında xidmətlərinə görə Anna İvanovna Əlimərdanova "Tərəqqi" medalı ilə təltif edildi.
Anna Əlimərdanova 2016-cı ilin 18-28 mayında Qazaxıstanın Astana şəhərində baş tutan Dünya Çempionatında da mübarizə apardı. Əlimərdanova 1/16 final mərhələsində ABŞ nümayəndəsi Virciniya Fuşa qalib gəlsə də (2:0), 1/4 final mərhələsində Birləşmiş Krallıq təmsilçisi Nicola Adamsa məğlub oldu (0:3) və turniri medalsız başa vurdu.
Daha sonra Anna Əlimərdanova 2016-cı ilin 15-24 noyabrında Bolqarıstanın Sofiya şəhərində baş tutan Avropa Çempionatında çıxış elədi. Əlimərdanova 1/8 final mərhələsində Belarus nümayəndəsi Qalina Bruyeviçi 3:0, 1/4 final mərhələsində İsveç təmsilçisi Helena Envalı 3:0, 1/2 final mərhələsində isə Fransa nümayəndəsi Delfine Mancinini 3:0 hesabı ilə məğlub elədi və final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə isə o, Bolqarıstan nümayəndəsi Stanimira Petrovaya 0:3 hesabı ilə məğlub oldu və Avropa Çempionatının gümüş medalına sahib oldu.
Kritik mach
sağ|thumb|Bir qanad modelində kritik Machı göstərən effektləri göstərən bir transonik axıntı.
Aerodinamikada, bir təyyarənin kritik Mach sürəti, qanadın kiçik bir hissəsi üzərindəki axının səs sürətinə çatdığı ən kiçik Mach sürətidir.
Uçuşda olan bütün avianəqliyyat vasitələri üçün, nəqliyyat vasitəsinin ətrafında dövran edən havanın sürətinin artmasından və ya azalmasından, nəqliyyat vasitəsinin ətrafındakı hava axını nəqliyyat vasitəsinin hava sürəti ilə eyni deyildir. Kritik Mach sürətində, təyyarənin özü 1,0 Mach sürətindən daha az bir hava sürətinə malik olmasına baxmayaraq gövdə yaxınlığındakı bəzi bölgələrdə yerli hava axını səs sürətinə çatır. Bu vəziyyət zəif bir şok dalğası yaradır. Kritik Mach sayından yüksək sürətlərdə:
Kritik Mach sayında uçmaq üçün dizayn edilməyən nəqliyyat vasitələrində, qanad və quyruq qanadı üstündəki axıntıda olan şok dalğaları qanaddakı hündürlüyü itirmək üçün kifayətdir. Kritik Mach sayındakı problemlərlə əlaqəli bu fenomen sıxışdırılma olaraq bilinir. Sıxışdırılma 1930-40-cı illərdə yüksək sürətli hərbi və eksperimental təyyarələrdə bir çox qəzaya səbəb olmuşdur.
O vaxt bilinməsə də, sıxışdırılma səs divarı kimi tanınan fenomenin səbəbi idi. Supermarine Spitfire, Messerschmitt Bf 109, P-51 Mustang, Gloster Meteor, Messerschmitt Me 262, P-80 kimi subsonik təyyarələrin çox qalın qanadları var və onlar 1.0 Maxa çata bilmirlər. 1947-ci ildə Chuck Yeager Bell X-1-i Mach 1.0 və daha yüksək sürətlərdə uçurdu. Beləliklə səs divarı nəhayət qırıldı.
Hawker Hunter və F-86 Sabre kimi ilk transonik hərbi təyyarələr kritik Mach sayından daha sürətli uçmaq üçün dizayn edilmişdirlər. Bu təyyarələrdə düz uçuşlarda Mach 1.0-a çatmaq üçün kifayət qədər mühərrik gücü yox idi, lakin Mach sayı 1.0 və daha yüksək sürətlərə dalış həyata keçirə bilirdilər. Bu gün istifadə olunan Boeing və Airbus kimi sərnişin təyyarələrinin Mach sayı 1,0-dan azdır, lakin müntəzəm olaraq kritik Mach sayından daha yüksək sürətlərdə işlədilirlər.
Müzəffər Nəsirli (şair)
Müzəffər Nəsirli İbrahimzadə — talış əsilli Azərbaycan şairi, folklorşünası, dilçi, müəllim və jurnalist. O, Zülfüqar Əhmədzadə ilə həmmüəllif və talış folklorunun tanınmış toplayıcısıdır.
Kritik mach
Real kritik Mach sayı qanad quruluşuna görə dəyişir. Ümumiyyətlə, qalın qanad aşağı kritik Mach sayına malikdir, çünki qalın qanad hava axınını nazik qanaddan daha yüksək sürətə çatdırır. Məsələn, P-38 Lightingdəki kifayət qədər qalın qanadlar kritik Mach sayının 0,69 olmasına səbəb olmuşdur. Bu sürət dalışlarda asanlıqla əldə edilir və düşməyə səbəb olur. Supermarine Spitfire təyyarələrindəki daha incə qanadlar kritik Mach sayının 0.89 olmasına səbəb olmuşdur.
Müzəffər Nəsirli (şair)
Həyatı
Müzəffər Nəsirli İbrahimzadə 1902-ci ildə Rusiya imperiyasının Bakı quberniyasının Lənkəran qəzasının Şağlaküçə kəndində anadan olub. Atası Hacı İbrahim tacir idi və kənddə dükanının sahibi idi. İbtidai təhsilini məscid nəzdində (mollaxana) və ibtidai məktəbdə almışdır. Sonra təhsilini Lənkəranda davam etdirib.
1920-ci ildə "Talış diyarının öyrənilməsi cəmiyyəti" yaradılır, o, bu cəmiyyətin işində iştirak edir və talış dili və folklorunun tədqiqatçısı, iranlı alim B. V. Millerlə tanış olur. Bu tanışlıq sonradan onun fəaliyyətinə müsbət təsir göstərir. O, B. V. Miller və professor Vəli Xuluflu ilə talış dilinin öyrənilməsi, folklor nümunələrinin axtarışı ilə bağlı elmi ekspedisiyalarda iştirak edib. M. Nəsirli əsas işini talış folklorunun toplanması, çapı, aydınlaşdırılması yolunda aparıb. 1928-ci ildə ilk dəfə radioda talış folklor nümunələrini səsləndirib.
XX əsrin 1920–1930-cu illərində Talış mədəniyyətində, ədəbiyyatında, sənət tarixində, elmi-texniki inkişafında və milli dirçəlişində iki şəxsiyyətin rolu xüsusilə yüksək olmuşdur: Müzəffər Nəsirli və Zülfüqar Əhmədzadə.
Nəsirli talış məktəblərində gənc nəslin təlim-tərbiyəsi sahəsində böyük işlər görüb. 1929-cu ildə Şahub Mürsəlovla birlikdə talış dilində ilk "Səvodin bıbən" ("Təhsilli ol") kitabını, 1930-cu ildə isə şair Zülfüqar Əhmədzadə ilə birlikdə Talış məktəbləri üçün dərsliklər yazıb. O, Azərbaycan dilindən talış dilinə coğrafiya dərsliyini tərcümə edib.
1929–1931-ci illərdə Azərbaycanı Tədqiq Cəmiyyətinin Lənkəran bölməsinin katibi olub. 1931–1934-cü illərdə "Sya Tolış" ("Qırmızı Talış") qəzetində məsul katib işləyib. O, xalq ədəbiyyatının böyük bilicisi və təbliğatçısı idi. 1936-cı ildə Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunu fərqlənmə diplomu ilə bitirib. Əmək fəaliyyətinə müəllim kimi başlayıb. Sonralar Lənkəran rayonunun müxtəlif kəndlərində müəllimlik edib.
Sonrakı illərdə də bu sahədə nəşriyyat işlərini davam etdirmişdir. Nəsirli həm də istedadlı jurnalist olub. "Sya tolış" ("Qırmızı talış") qəzetinin yaradıcılarından biri və birinci məsul katibi işləyib. Onun bir çox məqalələri qəzetdə dərc olunub. Nəsirli Azərbaycan dilçiliyinin yaranması və inkişafında mühüm rol oynayıb. Əsgər Quliyev 1920–1930-cu illərdə dilçilik elminə dair məqaləsində onu bilikli və vətənpərvər dilçi adlandırır.
Nəsirli maraqlı və istedadlı insan idi, tarda yaxşı ifa edirdi, yüksək səslə oxuyurdu. Satirik əsərlərini səhnəyə hazırlayıb. O, rejissorluq edib, həm də aktyor olub.
Minlərlə azərbaycanlı ziyalısı kimi Müzəffər Nəsirli də Stalin repressiyasının qurbanı olub. 1936-cı ildə kifayət qədər sübut tapılmamasına baxmayaraq, "xalq düşməni" kimi həbs edilib. 1937-ci il avqustun 11-də Bakı qarnizonunun Hərbi Tribunalının hökmü ilə 3 il müddətinə hüquqlarını itirməklə 7 il müddətinə düşərgələrdə cəza çəkib. O, cəzasını Daşkənd İslah Əmək Düşərgəsində çəkib. 1940-cı il martın 5-də əsaslı dəlillər olmadığından SSRİ Ali Məhkəməsinin Hərbi Kollegiyası tərəfindən işə xitam verilir və M. Nəsirli azadlığa buraxılır. Saxlanılan yerdən qayıtdıqdan sonra psixi sarsıntı keçirərək elmi işdən ayrılır. Azadlığa çıxandan sonra Bakıda müəllimlik edir. 1940–1941-ci illərdə Maştağa Təhsil Şöbəsinin nəzdində olan Uşaq evlərində müəllim-tərbiyəçi işləyib. 1941–1944-cü illərdə Masallı şəhər 1 saylı tam orta məktəbində tədris işləri üzrə direktor müavini, Masallı (Bədəlon, Diqo) məktəblərində müəllim işləyib.
3 mart 1944-cü ildə o zamanlar Masallı şəhərində geniş yayılmış tif xəstəliyindən vəfat etmiş və Masallı qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.
Yaradıcılığı
Nəsirli və Şəhub Mürsəlov ilk dəfə olaraq talış məktəbləri üçün talış dilində kitablar hazırlayıblar. 1929-cu ildə onların "İminə kitab" ("Birinci kitab") kitabı 2000 nüsxə tirajla nəşr edilib. Nəsirli həbs olunana qədər məktəblər üçün talış dilində kitabların nəşri üzərində işləyib. Məktəblər üçün nəşr olunan kitablardan danışarkən qeyd etmək lazımdır ki, Nəsirli bu kitablarda talış folklorundan çox istifadə edib. "İminə kitab" ("Birinci kitab") kitabında 29 deyim və 8 tapmaca var.
"Sıə Tolış" ("Qırmızı Talış") qəzetində Nəsirli "Talış folkloru haqqında bir neçə kəlmə" məqaləsi dərc edir. Məqalədə Nəsirli göstərir ki, xalqın folklorunu öyrənməklə biz tarixi və müasir həyatı daha yaxşı dərk edə bilərik. Nəsirli məqaləsində talış folklorunun 90% qadınlar, 10%-nın isə kişilər tərəfindən yaradıldığını bildirib. Nəsirli talış folklorunun saxlanılması və ötürülməsində qadınların mühüm rolunu qeyd edir. Həmçinin məqalədə Nəsirli belə bir qənaətə gəlir ki, talış dilinin müxtəlif şivələrində folklor toplayanda yazarkən dəyişdirilməyə məruz qalmadan, toplayanda ilkin şivəni əks etdirmək lazımdır. Nəsirli talış folklor nümunələrinin itməməsi üçün onların toplanmasını, qələmə alınmasını, kitab və qəzetlərdə çap olunmasını, bununla da talış folklorunun populyarlaşdırılmasını təklif edib.
Nəsirlinin "Sıə Tolış" ("Qırmızı Talış") qəzeti ilə yanaşı "Molla Nəsrəddin" jurnalında da yazıları dərc olub.
Nəsirli 1928-ci il noyabrın 18-də Bakıda Azərbaycan radiosunda çıxış edərək 4 talış mahnısı ifa edib. Həmçinin 1938-ci ildə Lənkəranda radio redaksiyasının təşkil olunduğu və ilk radio redaktoru Müzəffər Nəsirlinin olduğu haqqında məlumatlar var.
1931-ci ildə Nəsirli talış folklor nümunələrinin birinci hissəsini toplayıb "Talş mahnıları" kitabını nəşr etdirir. Bu kitab Nəsirlinin talış folkloru toplusunda ən mühüm əsəri hesab olunur. Nəsirli bu kitabı 1929-cu ildə hazırlamış, ondan sonra Azərbaycan dilinə tərcümə edilmiş və 1931-ci ildə Azərbaycanı Tədqiq Cəmiyyətinin sifarişi ilə nəşr edilmişdir. Kitabda kəndli həyatından tutmuş kommunist ideyalarının əks olunmasına qədər müxtəlif mövzularda talış mahnıları yer alıb.
Müzəffər Nəsirlinin "Sıə Tolış" ("Qırmızı Talış") qəzetində imzaladığı 15-ə yaxın şeiri məlumdur.
Səfəvi-Rusiya müqaviləsi (1717)
Səfəvi-Rusiya müqaviləsi— 1717-ci ilin iyul ayında Rusiya çarlığı ilə Səfəvi dövləti arasında imzalanmış müqavilədir. Müqavilə Səfəvi dövlətinin baş vəziri Fətəli xan Dağıstani ilə rus səfiri Artemi Volinski arasında imzalanmışdır. I Pyotr 1719-cu ilin iyul ayında müqaviləni ratifikasiya etmişdir. Səfəvi hökmdarı Şah Sultan Hüseyn (1694-1722) 1720-ci ildə müqaviləni ratifikasiya etmişdir. Bu müqavilə Səfəvi dövləti ilə Rusiya arasında imzalanmış ilk ikitərəfli rəsmi müqavilədir.
Lakin müqavilə imzalanan zaman Səfəvi dövləti böyük daxili qarışıqlıqlar vəziyyətində idi və buna görə də, müqavilə diqqətdən kənarda qalmışdır. Tarixçi Rudi Matthe bildirir ki, "müqavilənin imzalanmasından sonrakı dövrdə baş vermiş qarışıqlıqlar müqavilənin həyata keçirilməsini tamamilə qeyri-mümkün etdi". Bir neçə il sonra - 1722-ci ildə, yəni Səfəvi dövləti özünün çöküş dövrünün son mərhələsinə qədəm qoyduğu zaman ruslar bu müqaviləni casus belli kimi göstərərək müharibəyə başlamışdılar. Beləki 1721-ci ildə Şamaxıdakı rus tacirləri qətlə yetirilmişdi və bu müqaviləyə görə belə bir hadisə yolverilməz idi.
Arxa plan
XVIII əsrin ilk rübündən etibarən Səfəvi dövləti bütün bölgələr üzrə üsyanlar və qarışıqlıqlarla əhatələnmişdi. Şah Sultan Hüseyn zəif hökmdar idi və dövlətin idarə olunmasında öz köməkçilərinin məsləhətləri ilə hərəkət edirdi. Şah Sultan Hüseyn bir neçə ov məclisindən başqa, saraydan ayrılmaz, ayrıldığı zaman isə İsfahan yaxınlığında olmağı üstün tutardı. İnsanlar onu demək olar ki, görmürdülər, yalnız ona ən yaxın olan saray əyanları onunla ünsiyyətdə ola bilərdi. Hökmdar olana qədər hərəm divarlarından kənara çıxmadığı üçün dünyanı çox görməmişdi, elə buna görə də, hakimiyyətə gəldiyi zaman aparıcı din adamlarının, xüsusilə Məhəmməd Baqır Məclisi nin təsiri altına düşdü.
Ambisiyalı monarx olan I Pyotrun Səfəvi dövləti ərazilərində gözü var idi. Bunun əsas səbəblərindən biri isə Səfəvilərin ipək ticarətini tam ələ keçirmək idi. Pyotrdan əvvəl də bəzi rus monarxları Səfəviləri öz ipəklərini Rusiya vasitəsiylə Avropa ya göndərməyə həvəsləndirmək istəmişdilər. Səfəvi imperiyasının tacirlərini həvəsləndirmək üçün bir neçə qərarlar verilsə də, ümumilikdə bu qərarlar effektiv olmamışdı. Tacirlər öz mallarını Avropaya Osmanlı imperiyası ilə aparmağı daha üstün tuturdular, nəinki Rusiya ərazisi ilə. 1711-ci ildə Pyotr bu məqsəd üçün Səfəvi tacirlərinə xüsusi imtiyazlar tanəyan yeni qərar versə də, bu qərar da effektiv olmadı.
Səfirlik
Bütün cəhdlərin uğursuz olduğunu gördükdən sonra Pyotr, Artemi Volinskini Səfəvilərdəki yeni səfiri kimi təyin etdi. O, Volinskiyə Səfəvilərin əsas ipək istehsalçısı olan əyalətləri, hərbi gücü, kənd təsərrüfatı və təbii sərvətləri barədə ətraflı məlumat toplamağı tapşırmışdı. O, Səfəvi hökmdarını Rusiya marşrutu vasitəsiylə ticarət etmənin üstünlüyünə inandırmalı və onu Rusiya ilə ticarət müqaviləsi imzalamağa razı salmalı idi. Volınski şərt qoymalı idi ki, belə bir ideyanı həyata keçirmək üçün rus tacirləri İran daxilində maneələrdən azad olmalıdırlar. Bu mənada, o, Volinskiyə rus tacirlərinin yerli Səfəvi hakimlərinin qurbanı olduğunu, onların rus tacirlərinin mallarını müsadirə etdiyini deməsini əmr etmişdi. Həmçinin, rus tacirlərin yerli tacirlərin intriqalarının (xüsusilə Yeni Culfa tacirləri nəzərdə tutulurdu) qurbanı olduğu deyilməsi tapşırılmışdı. Bundan başqa, problemlərdən biri də, dağıstanlı quldurlar idi. Onlardan bəziləri keçmişdə ələ də keçirilmişdilər. Nəhayət, o, Səfəvi hökumətindən Yeni Culfa dan olan erməni tacirlərinə Rusiyanın artıq verdiyi imtiyazlarla bağlı “öhdəliklərini yerinə yetirmək üçün” təzyiq göstərməyi tələb etməli idi.
Volinski 1715-ci ildə Peterburq dan ayrıldı və bir il sonra Astraxan a, 1716-cı ilin payızında Niyazabada çatdı. O, altı ay Şamaxı da və Təbriz də yerli hakimlər tərəfindən saxlanıldıqdan sonra İsfahana çatdı. Onun özünün qeydlərinə görə, imperiya paytaxtında ona qarşı olan mübarizə digər yerlərdəkindən "bir az daha yaxşı idi". Bu zaman Volinski protokol qaydaları ilə bağlı problemlər yaşamağa başladı. Beləki, Volinski rus qaydalarına uyğun olaraq öz atını şahın məhəlləsinə qədər sürməyi, öz etimadnaməsini şəxsən şaha təqdim etməyi tələb edirdi. Burada olduğu zamanda bildirilir ki, o, çox sayıda alçaldılmaların hədəfində olmuşdur. Matthenin bildirdiyinə görə, Səfəvilər rusların nəzakətsizliyinə görə onlara nifrət edirdilər. Danışıqlar Volinski ilə baş vəzir Fətəli xan Dağıstanı arasında aparıldı.
Bekoviç-Çerkasski missiyasının bir hissəsi kimi rusların Xəzər dənizi nin şərq sahilində bu yaxınlarda istehkamlar qurduqları aşkar edildikdə, Rusiyanın hərbi planları ilə bağlı şübhələr kəskinləşdi. Gilan yaxınlığında rus gəmilərinin göründüyü barədə şayiələr yayıldı. Bu hadisələrdən şübhələnən Səfəvilər Volınskidən bu məsələlər və Rusiyanın niyyətləri barədə saydınlıq gətirməyi tələb etdilər. Onun casus olduğu qənaətinə gələn saray mənsubları İsfahanda uzun müddət qalacağı halda dövlətin hərbi vəziyyətinin pis olması barədə tam məlumata malik olacağını düşündülər. Buna görə də, danışıqlar qısa oldu. Volinskinin bəzi tələbləri rədd edildi. 1640-cı illərdən bəri yürüdülən siyasətə uyğun olaraq, Fətəli xan Osmanlıya qarşı ittifaq təklifini rədd etdi. Volinskinin keçmişdə ləzgilərin rus tacirlərinə hücum etmələrini əsas gətirirərək, Səfəvi dövlətinin kompensasiya verməsini istədi. Ləzgilərin Səfəvi dövlətinin subyekti olduğunu bildirən Fətəli xan, dövlət qaydalarına itaət etmədikləri üçün dövlətin təzminat verməyəcəyini bildirdi. Fətəli xan həmçinin, Volinskinin ticarət etmək üçün Niyazabad dan daha uyğun liman verilməsini xahişini də rədd etdi. Fətəli xana görə, rus tacirlərinə xüsusi imtiyazların verilməsi başqa dövlət tacirlərinin Səfəvi imperiyasına gəlmələrinin qarşısını alardı. Həm də rusların yeni liman istəməkdəki məqsədlərinin strateji olduğu düşünülürdü. Gərgin danışıqlara rəğmən, 1717-ci ilin iyul ayında müqavilə imzalandı.
Şərtlər
Müqavilənin şərtləri bunlar idi:
Nəticə
Müqavilə imzalanan zaman Səfəvi dövləti böyük qarışıqlıqlar dövründə idi. Buna görə də, müqavilənin şərtlərinə diqqət yetirilmədi və məhəl qoyulmadı. Tarixçi Rudi Matthe bildirir ki, Səfəvi dövlətindəki böyük qarışıqlıq müqavilənin həyata keçirilməsini tamamilə mümkünsüz etdi. Səfəvilərin Volinskinin dövlət və ordu barədə məlumat toplamasına əngəl olmağa çalışmasına rəğmən, o, Pyotrun öyrənmək istədiyi bütün məlumatları əldə edə bildi. O, Səfəvi imperiyasının ciddi süqut mərhələsində olduğu qənaətinə gəlmişdi və Pyotra etdiyi məruzəsində dövlətin xaricdən ola biləck hücumlar üçün həddindən artıq zəif olduğunu bildirmişdi. Matthenin sözləriylə desək, Volınski ordunun dövləti daxili üsyançılardan və xarici təcavüzkarlardan müdafiə edə bilməməsi kimi gördüklərinə diqqəti cəlb edərək, Səfəvi dövlətinin məhvini uzaqgörənliklə qabaqcadan görürdü.
Müqavilə iki dövlət arasındakı münasibətlər baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır, çünki ikitərəfli şəkildə imzalanmış ilk rəsmi müqavilədir. Həmçinin, müqavilə nəticəsində çox sayda rus tacir Səfəvi bazarlarına axın etmişdir. Rus konsulluğunun açılması da xüsusi əhəmiyyət daşıyan məsələlərdəndir. Bir qədər sonra konsula bir də vitse-konsul qoşulmuş və başqa şəhərdə fəaliyyət göstərmiş, rus tacirlərinin himayəsiylə məşğul olmuşdur. İpəyin xarici bazarlara çıxarılmasında Rusiya ylundan istifadə barədə heç bir maddə yoxdur. Matthe bunun səbəbi kimi, erməni tacirlərin Volinskiyə qarşı apardığı və özlərinin Anadolu üzərindən olan yollarının təhlükəyə düşməməsinə yönəlmiş çalışmalarının nəticəsində belə olduğunu bildirmişdir. Volinsi bildirir ki, Fətəli xan Dağıstani ona demişdir ki, "o, erməniləri öz məmulatlarını Rusiya vasitəsiylə ixrac etməyə məcbur edə bilməz".
Müqavilənin imzalanmasından 4 il sonra, 1721-ci ildə Səfəvi şəhəri olan Şamaxı ləzgi quldurları tərəfindən ələ keçirildi və yağmalandı. Volinski Pyotra bildirdiyinə görə, bu hadisə zamanı rus tacirlərinin malına və canına çox ziyan dəymişdir. Həmçinin hesabatda bildirilirdi ki, bu hadisə 1717-ci il müqaviləsinin şərtlərinin pozulması demək idi. Çünki bu müqavilə görə, öz ərazisi daxilindəki bütün rusları qorumaq Səfəvi dövlətinin borcu idi. Səfəvi mülkünün xaos içində olmasını xatırladan Volinski, Pyotr a bu xaosdan istifadə etməyi, müqaviləsinin şərtlərinin pozulmasını və "müttəfiqin Səfəvi şahını qorumağı" bəhanə edərək Səfəvi mülkünə hərbi müdaxilə etməyi tövsiyə etdi. Qısa müddət sonra, Rusiya Şamaxıda rus tacirlərinə olan hücumu bəhanə edərək öz hərbi yürüşünü başlatdı. 1722-1723-cü illəri əhatə edən yürüş Səfəvi və Rusiya arasında ticarəti dayandırıb Həştərxan şəhərini Volqa ticarət yolunun son nöqtəsinə çevirdi.
Zənd dövrü nün sona çatmasından sonrakı dövrdə 1717-ci il müqaviləsi Rusiya və Səfəvi coğrafiyası arasındakı bütün müqavilələrdə əsas istinad nöqtəsi oldu. Bu müqavilədəki iki maddə (rus konsulunun dövlət ərazisində fəaliyyət göstərməsinə icazə verilməsi və rusların azad ticarəti) sonrakı müqavilələrin hamısında yenə də təkrarlandı.
İnqmar Berqman
Ernst İnqmar Berqman (Ernst Ingmar Bergman ; ) - İsveçli olan kino və teatr rejissoru, yazıçısı və ssenaristidir. İnqmar Berqman insanın təkliyini, müxtəlif səbəblərlə çəkdiyi ruhi ağrıları, cinsi problemlərindən qaynaqlanan filmləriylə tanınır.
Həyatı
İnqmar Berqman 14 iyul 1918-ci ildə İsveçin Uppsal şəhərində Lüteran kilsəsinin naziri Erik Berqman və tibb bacısı Karinin ailəsində doğulmuşdur. Onun düşüncə və əxlaq anlayışının formalaşmasına yetişdiyi dindar ətrafın böyük təsiri oldu. Onun yaşca böyük qardaşı Daq və Marqareta vardır. Berqmanın duyğu və düşüncələrini görüntüylə izah etmə meylinin doğulmasında, kilsədə gördüyü dini rəsmlərinin böyük əhəmiyyətli rolu vardır.
Berqman Stokholm Universitetində sənət, tarix və ədəbiyyat üzrə şöbədə dərs alır. Tələbəlik illərində teatrla maraqlanır, oyunlar yazır və onlara rejissorluq edirdi. Ssenarisini yazdığı "Hets" (1944; "Əzab") filmi böyük maraqla qarşılandı. Bu müvəffəqiyyətin verdiyi etibarla ilk filmini "Kris" (1946; "Böhran") filmini çəkdi. Daha sonra bir neçə filmində də gəncliyin, dəyişən cəmiyyətə uyğunlaşma, eşq və əsgərlik kimi problemlərini işlədi. Berqmanın sonrakı filmlərində üzərində çox dayanacağı mənfilik mövzusunu işlədiyi ilk filmi "Fangelse" (1949; "Zindan") oldu. Pisin hər zaman yaxşını kölgədə buraxdığı düşüncəsini ələ alan film, dünyanı şeytanın idarə etdiyini inanan bir rejissoru izah edirdi.
Berqman filmlərində nümayişdən uzaq, sadə bir izahat istifadə edir. İnsanların bir-birlərini anlamamağındakı ziddiyyətləri təhlil etməyə çalışır. Berqmanın filmlərinin bir xüsusiyyəti də, əksəriyyətlə dəyişməyən oyunçu heyətidir. Bunlar Herriet Andersson, İnqrid Tu-lin, Liv Ulman, Bibi Andersson, Maks von Sidovv kimi İsveç kinosunun qabaqda gələn oyunçularıdır.
Berqman "Kvinnors Vantan" (1952; "Gözləyən Qadınlar") kimi komediya filmləri və "Som-marek med Monika" (1953; "Monika ilə Yay") kimi gənclik eşqini izah etdiyi optimist filmləri də idarə etdi. Amma onun sənətini və müzakirə istədiyi problemləri ən yaxşı əks etdirən "Det sjunde inseglet" (Yeddinci Möhür; 1956), "Smultronstöllet" (Çöl çiyələkləri; 1957), "Tystnaden" (Səssizlik ; 1963), "Təmas" (Beröringen; 1970), "Viskingar och Rop" (1972; "Qışqırıqlar və pıçıltılar"), "Ansikte mot ansikte" (Üz-üzə; 1975) kimi filmləridir.
İnqmar Berqmanın filmlər çəkməsinə baxmayaraq ilk sənəti teatr rejissorluğuna da böyük önəm verirdi. Vilyam Şekspir kimi dramaturqların pyeslərini tamaşaya qoyurdu. Rejissor ömrünün son illərini Baltik dənizində yerləşən Forö adasında keçirmiş və 30 iyul 2007-ci il tarixində vəfat etmişdir.
Avropada tanınması
1956-cı ildə Kann kinofestivalında göstərilən "Bir yay gecəsində gülümsəmək" filmi tam bir hadisə yaratdı. Münsif, digər filmlərin də varlığı səbəbiylə, bu filmə xas bir "mükafat yaratmaq" (Poetik Həcm Mükafatı) məcburiyyətində qaldı. Beləcə, Berqman, hazırladığı 18-ci filmiylə birlikdə bir anda kəşf edildi. Berqmanın bütün filmləri, Avropa kino zallarında populyarlıq əldə etdi. 1957-ci ildə Kann kinofestivalında göstərilən baş əsər (Yeddinci Möhür) bu modanı düzərək artmasında təsirli olmuşdu.
Daha əvvəlki illərdən yalnız Berqmanın "Monika ilə yay" adlı filmi daha çox baxılırdı. Çünki həmin dövr tarixlərdə "İsveç" deyilincə, ilk öncə erotik janrlı filmlər düşünülürdü. 1970-ci illər, Berqmanın Avropada bir əfsanə halına gəldiyi illərdir. Maliyyə polisin sahibinin dəfələrlə Berqmandan aldığı izahata görə ölkəsinə küsən sənətçi, 1976-cı ildə Almaniyanın Münhen şəhərinə daşınır.
İlk dövr
İkinci dünya müharibəsi dövründən sonra İsveçdə yüksələn bir intihar nisbəti və dini ənənələrə bağlılığın sarsılanması söz mövzusuna çevrilmişdir. Berqmannın ilk dövr filmləri də bu ümidsizlikdən təsirlənir. Filmlərin adları da bunu sübut edir. Ümumiyyətlə, insanlar yaranma çətinliklərinə, ümidsiz bir təkliyin içində çarpılanmağa və bəzən də intihar cəhdlərində olmaqdadırlar. Bu qaranlıq meyilliyin zirvə nöqtəsi "Zindan" adlı filmdir.
İkinci dövr
Berman üçün bir-birini izləyən yeniləmə və zənginləşdirməkdən ibarət olan bir dövrü başlayır. Eşq, sevgi, ayrılıq kimi mövzuları buna aiddir. Qadınlara istiqamətli meyl dövrü filmlərində ağırlıq təşkil edir. Qadınlara, açıqca imtiyaz tanınır; yaxşı rollar verilir, qalib gəlmələri təmin edilir. Kişilər isə kiçik hesab edilir, məsxərəyə alınir, alçaldılırdı.
Abdulla İsrafilov
Abdulla Yadigar oğlu İsrafilov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin kiçik çavuşu, Vətən müharibəsi şəhidi.
İnqmar Berqman
Dördüncü dövr
Bu dövr "Otaq kinosu" üçlüsündən ibarətdir. Ayrıca bu filmlərdə rejissor, tanrı probleminə son bir dəfə dönər. Hətta "İbadət edənlər" filmində, tanrının ölümünü elan edir.
Beşinci dövr
Yaxın planların heyranlıq verici şəkildə istifadə edildiyi yeni bir üçləməni araya çıxarır. Bu filmlərlə birlikdə Berqmanın parçalama texnikalarından daha çox istifadə etdiyi görülür. "Persona" filmində tamaşaçıya proyeksiya alətinin varlığı başa salınır. Filmin başlanğıcı, kiçilən ədədlərin sıra ilə "Başla" sözünün izləyişini göstərir. Proyektorun gurultusu "Səs bandım" musiqisini bəsləyərkən, kamera, cihazın kimi hissələrinin detallarının xüsusiyyətini verir. Filmin can alan yerində Berqman filmin sürüşdüyü və qopduğu təəssüratını yaradır. Eyni əməliyyat filmin sonunda da təkrarlanır və "Filmin sonu" yazısı meydana çıxmır. "Qurdların Saatı" filmində, filmin adı heç gözlənilməz bir anda görünüşə gəlir. "Ayin" filmi doqquz parçaya ayrılmışdır. Bir tutqunun oyunçuları, görüş suallarına cavab vermək haqqında şəxsi fikirlərini ifadə etmək üzrə oyunun axışını anında kəsirlər. "Qışqırıqlar və pıçıltılar" və "Fenni və Aleksandr" filmlərində mövzuların sərhədlərinə girilir; tamaşaçı narahat edilir. "Son bahar sonatı" filmində keşiş personajı tamaşaçılara bilavasitə yoldan səslənir.
Abdulla İsrafilov
Həyatı
Abdulla İsrafilov 1997-ci il yanvarın 27-də Qax şəhərində anadan olub.
İnqmar Berqman
Ədəbiyyat
Von Ingmar Bergman (autobiografische Texte):
Über Ingmar Bergman:
Abdulla İsrafilov
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun kiçik çavuşu olan Abdulla İsrafilov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Abdulla İsrafilov sentyabrın 27-də Suqovuşan döyüşləri zamanı şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Abdulla İsrafilov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Saday Abbasov
Saday Həmid oğlu Abbasov — fizika riyaziyyat elmləri namizədi (1984), dosent (2005-2012).
Həyatı
Saday Həmid oğlu Abbasov 1955-ci il iyunun 19-da Bərdə rayonu Mirzalıbəyli kəndində anadan olub.
1972-1977-ci illərdə BDU-nun (köhnə ADU-nun) fizika fakültəsində təhsil alıb.
1978-ci ildən BDU-da çalışan Saday Abbasov Fizika fakültəsinin “Optika və molekulyar fizika” kafedrasında mühəndis (1978-1979) işləmişdir.
1979-1994-cü illərdə isə BDU-nun Fizika fakültəsinin Molekulyar biofizika kafedrasında və ETL-da kiçik elmi işçi vəzifəsində çalışmışdır.
Sonrakı illərdə BDU-nun Fizika fakültəsində baş müəllim (1994-1996), böyük elmi işçi (1996-2005), 2005-ci ildən ömrünün sonuna qədər (6 may 2012) isə “Optika və molekulyar fizika” kafedrasında dosent vəzifəsində çalışmışdır.
Far Cry (video oyun)
Far Cry Ubisoft tərəfindən nəşr olunan birinci şəxs atıcı oyunudur. İlk oyun, Far Cry, CryEngine Proqramının premyerası üçün Crytek tərəfindən hazırlanmış və 2004-cü ilin mart ayında buraxılmışdır. Seriyanın növbəti oyunlarında CryEngine-in modifikasiya olunmuş Ubisoft versiyası, açıq dünyada oynamağa imkan verən Dunia mühərriki istifadə edilmişdir. Seriyada altı əsas oyun vardır. Far Cry oyunları inkişaf tarixinə görə heç bir əhəmiyyətli paylaşılan hekayə elementlərinə malik deyil, əksinə oyunçunu səhra mühitində yerləşdirmək mövzusunu paylaşır, burada onlar regiona nəzarət edən bir və ya bir neçə despotla mübarizə aparmağa kömək etməlidirlər.
Saday Abbasov
Həyatı
1984-cü ildə “Heksadeka-Valinomisin molekulunun və onun bir neçə üzvü ionlarla qeyri-valent komplekslərinin nəzəri konformasiya analizi” mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edərək fizika–riyaziyyat elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır.
Far Cry (video oyun)
Oyun
Əsas Far Cry oyunları hərəkət-macəra elementləri olan birinci şəxs atıcı oyunlarıdır(FPS). İlk Far Cry müxtəlif səviyyələrə malik tipik FPS idisə, Far Cry 2 və sonrakı oyunlar əsas hekayə və yan missiyalar və tamamlanması üçün isteğe bağlı tapşırıqlarla açıq dünya oyunları idi. Oyunlar arasında minimal hekayə elementləri və ya xronologiya var. Bunun əvəzinə, Far Cry oyunları ümumiyyətlə oyunçunu ovçuluq və sənətkarlıq da daxil olmaqla səhrada sağ qalma elementləri ilə yanaşı, "bu günün dəyərləri və qanunlarının qeyri-funksional olduğu" "qanunsuz sərhədə" aparmaq mövzusunu bölüşdü. Oyunçu tez-tez hakim partiyadan bir bölgəyə nəzarəti bərpa etməyə çalışan azadlıq döyüşçüləri ilə işləməli olur və öz hərəkətləri ilə münaqişənin müxtəlif tərəflərini bir-birinə qarşı qoymalı ola bilər. Serialın oyunlarından bəziləri daha çox realist münaqişələrə köklənib, digərlərində isə fövqəltəbii və ya elmi fantastika elementləri var. Seriyanın əsas tərtibatçıları olan Ubisoft Montreal hesab edir ki, bütün oyunlar eyni ümumi uydurma kainatı paylaşır və bunu qorumaq üçün bəzi kiçik personajlardan yenidən istifadə ediblər, lakin əks halda hər oyunun digər oyunlar haqqında məlumatı olmadan müstəqil başlıq kimi istifadə oluna biləcəyini gözləyirlər.
Far Cry (2004)
Far Cry Almaniyadan Crytek Studios tərəfindən hazırlanmış və Ubisoft tərəfindən 23 mart 2004-cü ildə Microsoft Windows üçün nəşr edilmiş birinci şəxs atıcı videooyunudur. Far Cry buraxıldıqdan sonra dörd ay ərzində 730.000 ədəd satdı. Oyunun hekayəsi Mikroneziyadakı sirli arxipelaqda qapalı qalan Cek Karver adlı keçmiş Xüsusi Qüvvələr operatorunu izləyir. O, yelkənli qayığı muzdlular tərəfindən məhv edildikdən sonra itkin düşəndən sonra müşayiət etdiyi qadın jurnalisti axtarır.
Far Cry Instincts(2005)
Far Cry Instincts, Ubisoft tərəfindən Xbox konsolu üçün hazırlanmış və nəşr edilmiş bir oyundur. Nintendo GameCube və PlayStation 2 üçün də planlaşdırıldı, lakin ləğv edildi. Far Cry-nin PC versiyasından əhəmiyyətli dəyişikliklər var. Instincts əsasən konsollar üçün hazırlandığından, konsollar PC versiyasının geniş adalarını göstərə bilmədiyi üçün xəritələr daha az açıq idi. Bu, Xbox Live xidməti vasitəsilə əlavə multiplayer rejimlərinin, yeni funksiyalar (vəhşi qabiliyyətlər) və istifadəçilərə multiplayer üçün öz xəritələrini yaratmağa imkan verən xəritə yaratma rejiminin daxil edilməsi ilə kompensasiya edilmişdir.
Saday Abbasov
Həyatı
1997-ci ildən etibarən həm də sahibkarlıq fəaliyyətilə də məşğul olmuşdur.
Far Cry (video oyun)
Far Cry Evolution (2006)
Instincts-in davamı olan Far Cry Instincts: Evolution 27 mart 2006-cı ildə Xbox üçün buraxıldı. Evolution, Far Cry Instincts-də olan kampaniyadan xeyli qısa olsa da, yeni tək oyunçu kampaniyasını ehtiva edir. Hekayə xətti Cek Karverin Keyd adlı qadın üçün işinə yönəlib və bu, uğursuz silah müqaviləsi zamanı sui-qəsd üçün yerli hakimiyyət orqanları tərəfindən ovlanmasına səbəb olur.
Saday Abbasov
Həyatı
6 may 2012-ci ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.
Far Cry (video oyun)
Far Cry Instincts: Predator (2006)
Xbox 360 oyunu olan Far Cry Instincts: Predator, Evolution ilə eyni gündə buraxıldı. Buraya Far Cry Instincts və Evolution-ın qrafik cəhətdən təkmilləşdirilmiş versiyaları daxildir.
Saday Abbasov
Həyatı
Ailəli idi, beş övladı yadigar qalıb.
Far Cry (video oyun)
Far Cry 2 (2008)
Far Cry 2-nin süjeti Mərkəzi Afrika əyalətində iki qondarma qruplaşmanı bir-birinə qarşı çevirən silah qaçaqmalçısı "Çaqqal" ətrafında cərəyan edir. Oyunun qum qutusunda oynanması yüksək səviyyədə səsləndi və oyunçuya açıq savannalar, meşələr, heyvanlar və şəhərlərlə tamamlanan 50 km2 Afrika ərazisinə daxil olmağa imkan verdi. Oyun 21 oktyabr 2008-ci ildə Şimali Amerikada və 24 oktyabr 2008-ci ildə Avropada buraxıldı.
Far Cry 3 (2012)
Far Cry 3 Jason Brody və onun dostları, Sakit okeanda qeyd olunmamış adalar toplusuna gələn və çılğın Vaasın (Michael Mando tərəfindən səsləndirildiyi) başçılıq etdiyi əraziyə iddialı olan dəniz quldurları tərəfindən oğurlanan amerikalı turistlər ətrafında fırlanır. Jason qaçır və sağ qalmaq və dostlarını xilas etmək üçün cəngəllik yollarını öyrənməlidir. Oyun 29 noyabr 2012-ci ildə Avstraliyada, 30 noyabrda Avropada və 4 dekabrda Şimali Amerikada buraxıldı.
Far Cry 3: Blood Dragon (2013)
Far Cry 3: Blood Dragon, alternativ 2007-ci ildə baş verən Far Cry 3 üçün müstəqil bir əlavədir.
Far Cry 4 (2014)
Oyun, Paqan Min adlı despotik bir kral tərəfindən idarə olunan Himalay bölgəsindəki Kyrat adlı qondarma ölkədə qurulur. Qəhrəman Ajay Ghale müharibədə yaxalanır və mərhum anası tərəfindən külünü orada səpmək üçün yenidən ABŞ-dən vətəninə səyahət etmək göstərişi verildikdə Mini devirməli olur. Oyun 18 noyabr 2014-cü ildə Avstraliya və Şimali Amerikada, 20 noyabr 2014-cü ildə isə Avropada buraxıldı.
Far Cry Primal (2016)
Oyun təxminən 10 min il əvvəl Mezolit dövründə qondarma Urus ölkəsində baş verir. Baş qəhrəman "vinja" qəbiləsinə rəhbərlik etməli və ölkənin qalan qəbilələrini məhv etməli olacaq.
Far Cry 5 (2018)
Far Cry 5 müasir Montana ştatında, uydurma Hope County-də yerləşir. Oyunçu "Ata" Cozef Seed və onun bacı-qardaşlarının rəhbərlik etdiyi Eden Qapısı adlı qiyamət kultu ilə dostlarını və ailəsini görən Hope qraflığının müqavimət göstərən sakinləri arasında şiddətli qarşıdurmaya qarışan şerifin müavini rolunu oynayır. 2017-ci ilin may ayında elan edilən oyun 27 mart 2018-ci ildə bütün dünyada buraxıldı.
Far Cry New Dawn (2019)
Oyunun hadisələri Far Cry 5 hadisələrinin də baş verdiyi Hope County-də cərəyan edəcək, lakin Far Cry New Dawn-da oyunçu qlobal nüvə fəlakətindən 17 il sonra özünü tanış bir yerdə tapacaq.
Far Cry 6 (2021)
Oyun qondarma tropik Yar ölkəsində baş verir və yerli müqavimətdən olan baş qəhrəman Dani Roxas ilə qəddar diktator Anton Kastillo arasındakı qarşıdurmadan bəhs edir.
Satışlar
2019-cu ilin sentyabr ayına olan məlumata görə, Far Cry seriyası 50 milyondan çox satışa nail olub.
Satışların bölgüsü aşağıdakı kimidir:
Səadətbulağı (Meşkinşəhr)
Səadətbulağı — İranın Ərdəbil ostanının Meşkinşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Tac (serial, 2016)
Tac () — kraliça II Elizabet haqqında çəkilmiş Netflix serialı.
NGC 4380
NGC 4380, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. Sab tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Zakirli (Poldəşt)
Zakirli - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Poldəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 521 nəfər yaşayır (103 ailə).
Füzuli Nəsirov
Füzuli Əkbər oğlu Nəsirov — Azərbaycan alimi, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının akademik Yusif Məmmədəliyev adına Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun 15 №-li laboratoriyasının müdiri, kimya üzrə elmlər doktoru.
Ümumi məlumatlar
Füzuli Əkbər oğlu Nəsirov 28.09.1952-ci ildə Bərdə şəhərində anadan olmuşdur. O, 1959-cu ildə Bərdə şəhər 1 №-li orta məktəbinə daxil olmuş, 1968-ci ildə yeni açılmış 5 №-li orta məktəbə köçürülmüş və 1969-cu ildə həmin məktəbi əlaçı attestatı ilə bitirmişdir. F.Ə.Nəsirov 1970-ci ildə M.Əzizbəyov adına Neft və Kimya İnstitutuna (indiki Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti) daxil olmuş, 1975-ci ildə oranı əla qiymətlərlə başa vuraraq, təyinatla Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının akademik Y.H.Məmmədəliyev adına Neft-Kimya Prosesləri İnstitutuna işləməyə göndərilmişdir. Həmin zamandan bu günə qədər F.Ə.Nəsirov bu İnstitutda mühəndis, kiçik elmi işçi, elmi işçi, böyük elmi işçi, baş elmi işçi, qrup rəhbəri vəzifələrində çalışmış və hal-hazırda laboratoriya müdiridir. Füzuli Nəsirov 1978-ci ildə İnstitutun aspiranturasına daxil olmuş, oranı müvəffəqiyyətlə bitirərək 1983-cü ildə “Nikel (kobalt) üzvi ditiotörəmələri əsaslı katalitik sistemlər iştirakı ilə aşağı molekül kütləli polibutadienlərin alınması prosesının ışlənib hazırlanması” mövzusunda (“02.00.13 - Neft kimyası” və “02.00.15 – Kimyəvi kinetika və kataliz” ixtisasları üzrə) namizədlik dissertasiyası müdafiə etmiş və kimya üzrə elmlər namizədi elmi dərəcəsi almışdır. Füzuli Əkbər oğlu Nəsirov uzun illər apardığı məhsuldar tədqiqatların nəticələrini ümumiləşdirərək 2003-cü ildə “Polibutadienlərin alınması və stabilləşdirilməsi üçün bifunksional katalitik ditiosistemlərin yaradılmasının elmi əsaslarının işlənib hazırlanması” mövzusunda (“02.00.13 - Neft kimyası” və “02.00.15 – Kimyəvi kinetika və kataliz” ixtisasları üzrə) doktorluq dissertasiyası müdafiə etmiş və kimya elmləri doktoru alimlik dərəcəsi almışdır. 1985-ci ildə keçmiş SSRİ Ali Attestasiya Komissiyası tərəfindən baş elmi işçi elmi adına layiq görülmüşdür. O, 1975-2000-ci illərdə AMEA NKPİ-də mühəndis, kiçik və böyük elmi işçi, 1989-1995-ci illərdə “Metalkompleks kataliz proseslərinin texnologiyası” qrupunun rəhəri, 1995-2014-cü illərdə “Metalüzvi kataliz prosesləri” laboratoriyasının müdiri vəzifəsində işləmişdir. 2016-cı ildən indiyə qədər “Polifunksional kompleksonlar və metalkompleks birləşmələr laboratoriyasının (15 №-li lab.) müdiri vəzifəsində çalışır. Ailə vəziyyəti: evlidir, 3 oğlu var.