cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qazi Əkrəm Xosrov Paşa
Həyatı
Biyoqrafiyasını verən mənbələrdə Bosniyalı olduğu və Əndərunda yetişdirildiyi qeyd olunur. Əskişəhərdə öz adına inşa etdirdiyi külliyənin kitabəsində qardaşının adının İbrahim Paşa olduğu qeyd edilir. Saraya necə alındığı bilinməsə də, müxtəlif vəzifələrə təyin olunması və silahdarlığa qədər yüksəldiyi bilinir. II Osmanın qətlinin ardından yeniçəri ağalığına təyin olundu (oktyabr-noyabr 1623). Səfəvilərin Bağdadı ələ keçirməsinin ardından Abxaz Paşa üsyanını yatırmaq məqsədilə sədrəzəm Çərkəz Mehmed Paşa ilə səfərə çıxmış (iyun 1624), Kayseri ətrafındakı döyüşlərdə mühüm rol oynamışdır (5 sentyabr 1624). Ordu Tokatda səfərə hazırlaşarkən sədrəzəm vəfat etmiş, Hüsrəv ağa isə o dönəmdə Diyarbəkir bəylərbəyi Hafiz Əhməd Paşanı sədrəzəm olaraq padşaha təklif etmişdir. Yeniçəri ağasının təklifi qəbul edilir və Hafiz Əhməd Paşa həm sərdar-ı əkrəm, həm də sədrəzəm təyin olunur. Ancaq sədrəzəmliyə namizədlər arasında özünün də olduğu başa düşən Hüsrəv ağa Hafiz Paşanı məsləhət gördüyünə peşman olur. O əsnada orduda olan Peçevi İbrahim qeyd edir ki, Hüsrəv ağa Əhməd Paşanı qısqanırdı və qələbə qazanmağını istəmirdi. Buna baxmayaraq yeni sədrəzəmin ordusuna qoşulmaq üçün Tokatdan ayrıldı. Osmanlı ordusu 13 noyabr 1625 tarixində Bağdadı mühasirəyə aldı. Ertəsi ilin martında Səfəvi şahı I Abbasın 30 minlik ordusunun Bağdada köməyə gəlməsi ilə Osmanlı ordusu iki od arasında qaldı. Bu vəziyyətdən çıxmaqda Hüsrəv ağanın rolu böyük oldu. Ancaq ordunun ehtiyacları var idi və bu səbəbdən 3 iyul 1626 tarixində mühasirə qaldırıldı. Ordu qışlamaq üçün Diyarbəkirə çəkildi. 7 ay 20 gün davam edən mühasirənin uğursuz olması səbəbilə sədrəzəm Xəlil Paşa və Hüsrəv ağa vəzifədən alındı. IV Murad tərəfindən paytaxta çağırılan Hüsrəv ağa qübbə vəzirliyinə yüksəldi (mart 1627).
Bu əsnada yenidən üsyan edən Abxaz Paşa üzərinə gedən yeni sədrəzəm qələbə qazana bilmədi. Məsələnin müzakirə olunduğu məşvərət məclisində şeyxülislam Zəkəriyazadə Yəhya Əfəndi Hüsrəv Paşanı sədrəzəm olaraq təklif etdi. Heç kəs bu təklifə qarşı çıxmasa da, sədarət növbəsi sədrəzəm naibi olan Rəcəb Paşada idi. Ona görə də Hüsrəv Paşa əvvəlcə Diyarbəkir bəylərbəyi olaraq yola salındı, ardından qapı kədxudası ilə sədarət möhürü göndərildi və İzmitdə Hüsrəv Paşaya təqdim olundu (6 aprel 1628). Eyni zamanda Abxaz Paşa üsyanı üzərinə sərdar olaarq göndəilən Hüsrəv Paşaya göndərilən fərmanda öncə Abxaz üsyanını yatırmaq, daha sonra isə Səfəvilər üzərinə səfərə çıxmaq əmr edilirdi.
Hüsrəv Paşa İzmitdə səfər hazırlıqlarını tamamladıqdan sonra ordu ilə birləşmək üçün Tokata hərəkət etdi. Yolda ikən ordunu tənzimləmək üçün güclü tədbirlər gördü və ordunun əhaliyə zərər verməsinin qarşısını aldı. Abxaz Paşaya dəstək verənlər ard arda sədrəzəmin ordusuna qatıldı. 1628-ci ilin iyun ayında Tokata çatdı və 7 ay burada qalaraq Abxaz Mehmed Paşa haqqında məlumat topladı.
Bu əsnada sədrəzəmin səfərə çıxdığını öyrənən Abxaz Mehmed Paşa Səfəvi şahından yenidən yardım istədi. Şah Abbas da həm Mehmed Paşaya yardım qüvvələri yolladı, həm də öz ordusunu Azərbaycanda hazır vəziyyətə gətirdi. Artıq Ərzurum qalası da təhlükə altında idi. Bu vəziyyətdə dərhal Tokatdan ayrılan Hüsrəv Paşa Ərzurum qalasını mühasirəyə aldı (6 sentyabr 1628). Qalaya gizlicə öz cəsuslarını salan Hüsrəv Paşa üsyançıların gücünü zəiflətdi. Artıq müqavimət göstərməyin mənasız olduğunu anlayan Abxaz Mehmed Paşa da təslim olmaq istədiyini bildirdi. 4 gün davam edən danışıqlardan sonra Abxaz Mehmed Paşa təslim oldu (22 sentyabr 1628). Beləliklə, 6 ilə yaxın davam edən böyük üsyan başa çatdı. Ərzurumda çox qalmayan Osmanlı ordusu oktyabr ayında paytaxta geri döndü. 9 noyabr 1628 tarixində İstanbula daxil olan Hüsrəv Paşa üsyançı Mehmed Paşanın bağışlanmasında və Bosniya bəylərbəyiliyinə təyinində önəmli rol oynadı.
Qazandığı qələbə Hüsrəv Paşanın nüfuzunu və iqtidarını daha da gücləndirdi. 1629-cu ilin iyulunda yeni bir şərq səfərinə çıxmaq üzrə ordu ilə birlikdə Üsküdara gedən Hüsrəv Paşa 17 dekabr 1629 tarixində Mosula çatdı və burada dəniz yoluyla gətirilən topları da alaraq davam etdi. O əsnada davam edən şiddətli yağışlar yolları keçilməz etmiş, buna görə də ordu 42 gün boyunca suların çəkilməsini gözlədi. Ordu Bağdada getmək üzrə 28 yanvar 1630 tarixində Mosuldan ayrıldı. Hava şəraiti mühasirə üçün uyğun olmadığından əvvəlcə bölgənin təhlükəsizliyi təmin edildi. Bölgədəki bir çox kürd qəbilələri Hüsrəv Paşaya təslim oldu. 5 may tarixində 40 minlik Səfəvi ordusu məğlub edildi və Həmədan yolu üzərindəki Mehriban qalası ələ keçirildi. 9 iyun tarixində Həmədana çatan Osmanlı ordusu şəhərdə heç nə tapa bilmədi. Şah Səfi şəhəri tamamilə boşaltmışdı. 15 iyunda buradan hərəkət etdi və 3 gün sonra Dərgəzinə çatdı. Hüsrəv Paşa İranın mərkəzinə doğru irəliləmək istəsə də, Səfəvilər dağlıq bölgəyə çəkilmiş, bütün quyuları, əkin yerlərini dağıtmışdı. Buna görə də, ordu irəliləmək istəmirdi. Hüsrəv Paşa bu dəfə də ordunu Bağdada yönəltdi.
21 iyunda Bağdad istiqamətində hərəkətə keçən Osmanlı ordusu 14 iyul tarixində kiçik bir dəstəni məğlub etdi. Avqust ayının əvvəllərində Bağdad ətrafına çatan Osmanlı ordusu 6 oktyabrda şəhəri mühasirəyə aldı. Əks hücum əsnasında Osmanlı ordusu böyük itkilər verdi. Buna görə də 39 gün sonra, 14 noyabr 1630 tarixində mühasirə qaldırıldı.
Hüsrəv Paşa ordunu 12 dekabr tarixində Mosula çatdırdı və ordu burada qışladı. Səfəvi ordusu isə qışı sakit keçirmədi. Əks hücuma keçən Səfəvilər bir neçə qalanı ələ keçirdi. Məğlub olub Mosula qayıdan Barmaqsız Mustafa Paşa, Abdal paşa və Ömər Paşa sədrəzəmin əmriylə edam edildi (23 dekabr 1630). Bu əsnada kürd qəbilələri də xainlik edərək sülhü pozdu və Səfəvilərə kömək etdilər. 22 yanvarda ordunu Mardinə aparan Hüsrəv Paşa yeni səfər üçün hazırlıq işlərinə başladı. İstanbula xəbər göndərildi və pulla Krımdan gələcək 30 minlik ordu tələb etdi. Ancaq bu ordu gecikdi və bütün yay ordu Mardində saxlandı. Sentyabrda Mosul üzərindən Bağdada səfər tərtib olunsa da, yeniçəri və sipahilər artıq yorulduqlarını bildirdilər və səfərin gələn ilə saxlanmasını tələb edərək üsyan etdilər (6 sentyabr 1631). Hüsrəv Paşa bu istəklərə boyun əydi və Diyarbəkirə çəkildi. Ancaq bu əsnada 25 oktyabr 1631 tarixində sədarətdən alındı və yerinə Hafiz Əhməd Paşa gətirildi.
Bağdad məğlubiyyətinin ardından nüfuzunu itirən Hüsrəv Paşanın vəzifədən azad edilməsində əsas səbəb isə İstanbuldakı Hafiz Əhməd Paşa və başdəftərdar Mustafa Paşanın ordudakı sipahiləri qızışdırması oldu. Rəvayətə görə, dövrün şeyxülislamı Zəkəriyazadə Yəhya Əfəndi də bu qurmanın içində olmuş və Hüsrəv Paşa haqqındakı mənfi rəyləri toplayaraq padşaha təqdim etmişdir.
Hüsrəv Paşa vəzifədən alındıqdan sonra və sədarət möhürünü qapıçılar kəndxudasına təslim edərək kiçik bir dəstə ilə Tokata çəkildi. Yolda ikən qut xəstəliyi daha da şiddətləndiyi üçün Tokatda qalmağa məcbur oldu. Bu əsnada Diyarbəkirdəki yeniçərilər Hüsrəv Paşanın lehində üsyan qaldırdılar. Nüfuzlu yeniçəri ağaları Anadoluya gedərək burada Hüsrəv Paşa lehinə böyük bir üsyan tərtibləməyə başladılar. Qısacası Hüsrəv Paşanın vəzifədən alınması Anadoluda yenidən iğtişaş törətdi.
Yeni sədrəzəmin köşkündə toplanan məclisdə ordunu sakitləşdirmək üçün yeniçərilərin İstanbula çağırılmasına qərar verildi. Bu qərara tabe olan yeniçərilərlə birlikdə üsyançı sipahi ağaları da ülufə almaq bəhanəsi ilə İstanbula gəldilər. Sədarətdə gözü olan Rəcəb Paşanın da təhriki ilə üsyançı sipahilər ayaqlandılar. Hüsrəv Paşanın haqsız yerə vəzifədən alınmasında günahlandırdıqları Hafiz Əhməd Paşa, şeyxülislam Yəhya Əfəndi və başdəftərdar Mustafa Paşa da daxil olmaqla 17 dövlət adamının təslim edilməsini tələb edən üsyançılar niyyətlərinə çatdılar. Hafiz Əhməd Paşa IV Muradın gözləri önündə parçalanaraq öldürüldü və Rəcəb Paşa sədrəzəm təyin olundu. (10 fevral 1632)
Bütün bunların günahını Hüsrəv Paşada görən IV Murad Murtuz Paşanı Diyarbəkir bəylərbəyliyinə göndərərək Hüsrəv Paşanın edam edilməsini əmr etdi. Tokatda xəstə yatağında olan Hüsrəv Paşa hələ də yeniçəri və sipahilər tərəfindən sevilirdi. Ancaq Tokat əhalisinə verilən vədlərlə şəhər qapıları açıldı və Hüsrəv Paşa ələ keçirildi. Namazını qıldıqdan sonra boğularaq edam edilən Hüsrəv Paşanın başı kəsilərək paytaxta göndərildi. (11 mart 1632)
Ukraynafillik
Tarixi
Dilçilik baxımından o vaxta qədər çox yayılmış slavyanofillik termininin nümunəsi əsasında qurulan "Ukraynafillik" termini ilk dəfə olaraq Kiril və Mefodi Cəmiyyəti və ya qardaşlığının işi ilə bağlı görünür. (1847-ci ilin yazında Kostomarov, Şevçenko və cəmiyyətin digər üzvləri həbs edildi).
Erkən ukraynafillər arasında maloruslar, velikoruslar və hətta polyaklar da var idi. "Malorus mahnıları"nın ilk toplusu "Köhnə malorus mahnılarını toplamaq təcrübəsi" adı altında 1819-cu ildə Sankt-Peterburqda gürcü knyazı N. A. Sertelev tərəfindən nəşr edilmişdir. Sonralar 1827-ci ildə M. A. Maksimoviçin hazırladığı "Malorus mahnıları" toplusunun meydana çıxması böyük əhəmiyyət kəsb etdi. Maksimoviç 1834 və 1849-cu illərdə daha iki mahnı toplusu nəşr etdi.
1816–1819-cu illərdə Xarkovda " Ukrayna xəbərləri " jurnalında nəşr olunurdu, nəşrlər əsasən rus dilində çap olunurdu. 1837-ci ildə Budada (Avstriya-Macarıstan) ilk Qərbi Ukrayna almanaxı " Dnestr su pərisi " nəşr olundu. 1841-ci ildə Xarkovda "Snip" almanaxının 1-ci hissəsi nəşr olundu (başlıq səhifəsində — "Snjp"); ikinci hissəni çap etmək mümkün olmadı. 1843–1844-cü illərdə. İ. Betskinin " Molodik " almanaxının dörd nömrəsi (ilk üçü Xarkovda, dördüncüsü Sankt-Peterburqda) nəşr edilmişdir. 1861 və 1862-ci illərdə Sankt-Peterburqda hissə-hissə rus dilində, hissə-hissə ukrayna dilində "Ukrainofil" jurnalı "Osnova " nəşr olunurdu.
Ukraynafillər məktəblərdə milli dildə tədrisin tətbiqinə və Ukraynanın kiçik rus əhalisinin milli öz müqəddəratını təyinetməni və mədəniyyətinin inkişafını təmin edəcək belə bir ictimai-siyasi təşkilata can atırdılar.
Alin Florin Kioanka
Karyerası
Alin Florin Kioanka birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2018-ci ildə qatıldı. O, Cənubi Koreyada baş tutan XXIII Qış Olimpiya Oyunlarında kişilər klassik sprint yarışlarında iştirak etdi. Kioanka 3:22.22 saniyəlik nəticəsi ilə 80 atlet arasında 47-ci yeri tutdu və növbəti mərhələyə vəsiqə qazana bilmədi.
Şina (xalq)
thumb|250px|Pakistanda şinalıların yayılma ərazisi. Bölgə yaşıl rənglə göstərilib.
Şina — Hindistanın Cammu və Kaşmir ştatında, eləcədə Pakistan ərazisində yaşayan xalq. Hindistanın şinalılar yaşayan ərazinin böyük hissəsi Pakistan tərəfindən nəzarətdə saxlanılır. Əhalinin ümumi sayı 120 min nəfərdir(1998). Şina dili hind-avropa dillərinin hind-iran dilləri qolunun dardı dili qrupuna daxildir.
Tarixi
İslamın gəlişinə qədər şınalılar arasında asılı kəndli münasibətləri üstünlük təşkil edirdi. Knyazlıqlar arasında baş verən vətəndaş müharibələri nəticəsində qul bazarlarında sərbəst qul çıxarmaq təcrübəsi genişləndi.
Məşğuliyyəti
Yüksək dağlıq ərazilərdə heyvandarlıq, ovçuluq, qızıl axtarışı üstünlük təşkil edir. Şinalıların digər məşğuliyyətlərindən biri - karvanlara xidmətdir. Məhz Qilqit vadisi əsas ticarət yollarının kəsişməsində yerləşir.
Sosial mühit və din
Bölgədə kənd icması münasibətləri hələdə qalmaqdadır. Əsas dini inancları: islam (sünnilər, ismaililər, şiələr), buddizm, animizm, hinduizm
Sabrina Viel
Sabrina Viel (d. 17 fevral 1973; Belluno, İtaliya) — İtaliyanı təmsil edən buzüstü xokkeyçi.
Karyerası
Sabrina Viel İtaliya yığmasının heyətində 2006-cı ildə İtaliyanın Turin şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XX Qış Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Qrup mərhələsində baş tutan üç oyunun hamısında məğlub olan İtaliya yığması, Turin Olimpiadasını sonuncu, 8-ci yerdə başa vurdu.
Fort St. George
200px|thumb|Fort St George planı Fransız işğalı sırasında [[1746-1749]] 200px|thumb|Qalanın [[XVIII əsrə aid eskizi]] thumb|sağ| 200px|Qalanın [[1905-ci il civarına aid bir fotosu.]]
Fort St George (və ya tarixən White town (Ağ şəhər)) (Tamil dili: செயின்ட் ஜார்ஜ் கோட்டை) - Hindistanın Tamil Nadu əyalətinin paytaxtı Çennai (Madras) şəhərində yerləşən bir tarixi qaladır. Hindistandakı ilk ingilis (sonralar Britaniya) qalasıdır. 1644-cü ildə İngiltərə tərəfindən inşa edilən qala zamanla böyüməyə başlayan şəhərin mərkəzinə çevrilmişdir. Qalanın inşası daha çox yaşayış məntəqələri yaratmaq və ticarət fəaliyyətini artırmaq üçün boş ərazidə baş tutmuşdur. Beləliklə, şəhərin qala ətrafında inkişaf etdiyini söyləmək olar. Qala hazırda Tamil Nadu Qanunverici Məclisini və digər rəsmi strukturları özündə cəmləşdirir.
Elvin Orucov
Elvin Rövşən oğlu Orucov (18 dekabr 1991; Qazax rayonu, Azərbaycan- 27 sentyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) – Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Elvin Orucov 1991-ci il dekabrın 18-də Qazax rayonunda anadan olub.
1999-2005-ci illərdə Rusiya Federasiyasının Nijni Novqorod şəhərində, 2005-2009-cu illərdə İ.Qayıbov adına 3 saylı Qazax şəhər tam orta məktəbində təhsil alıb.
Hərbi xidməti
Elvin Orucov 2010-ci ildə müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb.
2010-2012-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin “N” saylı hərbi hissəsində xidmət edib.
2013-cü ildən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin “N” saylı hərbi hissəsində “gizir” hərbi rütbəsində xidmət edirdi.
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri olan Elvin Orucov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzuli rayonunun azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak edib.
Elvin Orucov sentyabrın 27-də Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. Qazax rayonunda torpağa tapşırılıb.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elvin Orucov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Hellovin 6: Maykl Mayersin lənəti (film, 1995)
Hellovin 6: Maykl Mayersin lənəti — 1995-ci ildə istehsal olunmuş ABŞ filmidir.
Binqenli Hildeqard
Binqenli Hildeqard (  ;  – 17 Sentyabr 1179), həmçinin Müqəddəs Hildeqard və Reyn Sibli – Alman Benediktin başrahibəsi və polimatı idi, yazıçı, bəstəkar, filosof, mistik, peyğəmbər və Yüksək Orta Əsrlərdə tibb yazıçısı və praktiki olaraq fəal. O, müqəddəs monofoniyanın ən tanınmış bəstəkarlarından biri və həm də müasir tarixdə ən çox qeydə alınmış olandır. Alimlər onu Almaniyada elmi təbiət tarixinin banisi hesab edirlər.
Hildegardın monastırı onu 1136-cı ildə magistra (Monastr anası) seçdi. 1150-ci ildə Rupertsberg və 1165-ci ildə Eybingen monastırlarını qurdu. Hildegard teoloji, botanika və dərman əsərləri, həmçinin liturgiya üçün məktublar, ilahilər və antifonlar yazdı. O, ilk əsəri Scivias -ın Rupertsberg əlyazmasında şeirlər yazdı və miniatür işıqlandırmalara nəzarət etdi. Hildegardın bütün orta əsrlərdəki hər hansı digər bəstəkardan daha çox sağ qalan mahnıları var və o, həm musiqini, həm də sözləri yazan azsaylı tanınmış bəstəkarlardan biridir. Onun əsərlərindən biri olan Ordo Virtutum liturgik dramın erkən nümunəsidir və şübhəsiz ki, sağ qalmış ən qədim moralitedir. O, Lingua Ignota kimi tanınan süni dilin ixtirası ilə məşhurdur.
NGC 860
NGC 860, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Ücbucaq bürcü istiqamətində yerləşir. E4 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Baje-la-Vil
Baje-la-Vil  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Baje-le-Şatel kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Burk-an-Bres.
INSEE kodu — 01025.
Aziza Mustafa Zadeh
Aziza Mustafa Zadeh — Əzizə Mustafazadənin 1991-ci ildə çıxan birinci albomu. Lüdviqsburqdə qeydə alınan albomun təqribən 700000 nüsxəsi satılıb.
Phanqan adası
Phanqan adası, həmçinin Panqan, Ko Panqan — Sakit okeana daxil olan Siam körfəzində yerləşən ada. İnzibati baxımdan Taylandın Surattani vilayəti ərazisinə daxildir. Had Pin çimərliyində Hər ay keçirilən «Full Moon Party» hesabına geniş kütləyə məlumdur. Bekperkinq turizmi ilə məşqul olanlar arasında tatnınır.
Coğrafiya
Koh Phanqan Samur arxipelaqına daxildir. Digər iki böyük ada, Koh Samuy və Koh Tau, eləcə də bir çox kiçik adaları özündə birləşdirir.
Adada dağlıq ərazilər üstünlük təşkil edir. Ərazinin böyük hissəsi tropik meşələrdən ibarətdir. Adada bir neçə kiçik şəlalə vardır. Adanın bir hissəsi kənd təsərrüfatı və hindistan qozu əkinləri üçün istifadə olunur. Sahillər əsasən qayalıdır, lakin körfəz və qumlu çimərlikləri də vardır. Adanın sahəsi 125 km²-dir. Adanın təxmini perimetri 40 km-dir. Ən yüksək nöqtəsi 630 metr olan Xao Ra dağıdır. Materikə olan məsafə təxminən 55 km-dir. Yaxınlığında yerləşən adalar: Samuy (15 km), Tau (35 km). Əsas şəhəri Tonqsaladır.
Loqan Hanneman
Loqan Hanneman (2 iyun 1993) — ABŞ-lı xizək yürüşçüsü. Loqan Hanneman ABŞ-ni 2018-ci ildə Cənubi Koreyada təşkil edilən XXIII Qış Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Phanqan adası
İqlimi
Yanvar. 24-29 °C, 144,5 mm yağıntı
Eduard Səid
Eduard Səid (إدوارد وديع سعيد
Phanqan adası
İqlimi
Fevral. 25-30 °C, 33 mm yağıntı
Eduard Səid
Fələstinli-amerikalı Ədəbi nəzəriyyəçi və fələstinlilərin hüquqları müdafiəçisi idi.O,Kolumbiya Universitetində İngilis dili və Müqayisəli Ədəbiyyat professoru və Müstəmləkəçilik-sonrası nəzəriyyəsinin qurucu şəxslərindən idi. Robert Fisk, onu fələstinlilərin "ən güclü siyasi səsi" kimi təsvir edib. Səid təsirli mədəni tənqidçi və müəllif ki ən yaxşı Şərqşünaslıq'' (1978) adlı kitabına görə tanınmışdır.Kitab onun Şərqşünaslıqa barə təsirli ideyaların,qəribitədqiq şərqi mədəniyyətlərindəni təqdim edir. thumb|Eduard Vədi Səid və bacısı Rozmari,1940
Loqan Hanneman
Karyerası
Loqan Hanneman birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2018-ci ildə qatıldı. O, Cənubi Koreyada baş tutan XXIII Qış Olimpiya Oyunlarında kişilər klassik sprint yarışlarında iştirak etdi. Hanneman 3:20.74 saniyəlik nəticəsi ilə 80 atlet arasında 42-ci yeri tutdu və növbəti mərhələyə vəsiqə qazana bilmədi.
Eduard Səid
Həyatı
Eduard Səid 1 noyabr 1935-ci ildə Qərbi Qüdsdə xristian ailəsində anadan olub. Uşaq vaxtdı Anqlikan-Protestant kimi vəftiz olunub. Onun atası zəngin iş adamı, Yerusəlimdən olan Vadi Səid, anası isə Nazaretli Hilda Musa olmuşdur. Ailəsi 1947-ci ilin dekabrında Fələstindən Misirə köçüb və Qahirədə məskunlaşıb.Leykoz xəstəliyindən əziyyət çəkən və uzun və ağrılı müalicə kursu keçən Səid 2003-cü il sentyabrın 23-də Nyu-Yorkda vəfat edib.
Təhsili
İlk təhsilini Qahirə Amerika Məktəbində almış, sonra isə Qahirədə Viktoriya Kollecində təhsilini davam etdirmişdir. 1951-ci ildə buradan ayrılıb və ABŞ-nin Massaçusets ştatındakı Mount Hermon məktəbində orta təhsilini başa vurub. Prinston Universitetində bakalavr təhsilini 1953–1957-ci illərdə baçatıb vurmuşdur.1960-I ildə Harvard Universitetində magistr və 1964-cü ildə ingilis ədəbiyyatı üzrə doktorluq dərəcəsini bitirmişdir.
Phanqan adası
İqlimi
Aprel. 26-32 °C, 86 mm yağıntı
Eduard Səid
Fəaliyyəti
Fəaliyyətinə ilk öncə 1963-cü ildə Kolumbiya Universitetində elmi işçi kimi, 1965-ci ildə assistent, 1968-ci ildə dosent, 1970-ci ildə professor, 1989-cu ildə Old Dominion Foundation Humanitar Professor vəzifəsinə yüksəlmişdir. O, 1974-cü ildə Harvardda Müqayisəli Ədəbiyyat Departamentində qonaq alim, 1975–1976-cı illərdə Davranış Elmləri üzrə Təkmil Araşdırmalar üzrə Stanford Mərkəzində təqaüdçü tədqiqatçı və 1979-cu ildə Con Hopkins Universitetinin Humanitar Elmlər Departamentində qonaq tədqiqatçı olmuşdur. O, bir müddət "Arab Studies Quarterly" jurnalının redaktoru olub, Nyu-Yorkdakı Xarici Əlaqələr Şurası, Amerika İncəsənət Akademiyası və PEN kimi təşkilatların direktorlar şurasında çalışıb. 1976-cı ildə Harvard Universitetinin Bowdoin Mükafatını, 1976 və 1994-cü ildə Lionel Trillinq Mükafatını və 1983-cü ildə Rene Velek Mükafatını aldı. Həmçinin 1977–1991-ci illərdə Fələstin Milli Şurasının üzvü də olub.
Xristian ərəb ailəsinin övladı olaraq evdə ərəbcə, çöldə ingiliscə danışan, təhsilini Qərb məktəblərində başa vuran və ABŞ-da akademik həyatında iştirak edən Edvard Səid özünü tamamilə ərəb və ya tamamilə qərbli kimi hiss edə bilmirdi. Bu səbəbdən o, tərcümeyi-halına "Dünyalar arasında" adını verib və xatirələrinin yer aldığı kitabı "Yersiz Evsiz" adlandırıb. Qahirədəki Viktoriya Kollecində təhsili ilə bağlı xatirələrindən danışan Səid yazır: "Mən ingilis məktəblisi kimi düşünmək və inanmaq üçün tərbiyə olunsam da, o, həm də biləcək ki, mən qeyri-Avropalı bir başqasıyam, rəhbərləri tərəfindən yetişdirilmiş əcnəbiyəm. mövqeyində, yəni ingilis olmağa can atmır.Mən də elə tərbiyə almışam… "Çirkli ərəb" və anqlikan olmaq eyni zamanda daimi vətəndaş müharibəsində olmaq deməkdi"
Phanqan adası
İqlimi
May. 26-32 °C, 157 mm yağıntı
İyun. 26-32 °C, 93 mm yağıntı
İyul. 25-32 °C, 131 mm yağıntı
Avqust. 25-32 °C, 102 mm yağıntı
Sentyabr. 25-31 °C, 113 mm yağıntı
Oktyabr. 25-31 °C, 266 mm yağıntı
Noyabr. 24-29 °C, 526 mm yağıntı
Dekabr. 24-29 °C, 203 mm yağıntı.
Nəqliyyat
Materik, yaxın adalar və Koh Phanqan arasında bir bərə xidməti var. Mərkəzi liman Tonqsala bölgəsində yerləşir. Haad Rin bölgəsində qonşu Samuy adasına gedə biləcəyiniz bir liman da vardır.
Adada istifadə olunan əsas nəqliyyat vasitələri motosikllər və skuterlərdir. Yolların çoxu betondur. İki zolaqldan ibarətdir. Qismən pis vəziyyətdədir. Yollar dağlardan keçir və tez-tez baş verən leysan yolları yuyur. Yerli Tuk-tuklar Taylandın paytaxtı Banqkokda istifadə edilənlərdən fərqli dam və skamyalarla təchiz olunmuş pikaplardır.
Adadakı bəzi çimərliklərə yalnız piyada və ya qayıqla getmək olar.
Məbədləri
Adanın ən görməli yerləri məbədlərdir:
Təhsil
2012-ci ildə adada Si Panya Beynəlxalq Məktəbi açıldı. Bu 5 yaşdan 12 yaşa qədər oğlan və qızlar üçün ibtidai məktəbdir. Təlim İngiltərə Milli Proqramı əsasında aparılır.
Eduard Səid
Fəaliyyəti
Səidin həyat hekayəsinin bu xüsusiyyətləri deyəsən, onun bütün yaradıcılığına öz təsirini göstərmişdir. Doktorluq dissertasiyasının mövzusu olan Cozef Konradın öz həyat hekayəsindən bəzi izlərə sahib olduğunu və şəxsi macərasını, xüsusən də şəxsi xüsusiyyətləri ilə öz macərasını, Şərqçilik və İntellektualizm adlı əsərlərini paralellər etdiyini asanlıqla müəyyən etmək olar. Səid şərqşünaslıq adlı əsəri ilə dünya miqyasında şöhrət qazansa da, akademik həyatını müqayisəli ədəbiyyatşünaslıq, ədəbiyyat nəzəriyyəsi və ədəbiyyatşünaslıq sahələrinə həsr etmişdir.
Fələstin araşdırması
1967-ci il Fələstin müharibəsindən sonra Fələstin ilə daha çox maraqlanan, öz kimliyini daha çox dərk edən, Fələstin məsələsinin bir növ sözçüsü kimi çıxış edən bir fələstinli kimi fəal iştirak edirdi. Amerika ictimaiyyəti,ədəbiyyat nəzəriyyəsi sahəsindəki araşdırmaları onun şərqşünaslıq, Mədəniyyət və İmperializm, xəbərlər şəbəkəsində İslam və Fələstin məsələsindəki təhlilləri fəlsəfi əsaslarını təşkil edirdi. 1977–1991-ci illərdə Fələstin Milli Şurasının üzvü olan Səid Fələstin Azadlıq Təşkilatının lideri Yasir Ərəfatın ağlında müstəqil Fələstin dövləti ideyasının formalaşmasına töhfə verib. Səidin Fələstin məsələsində aktiv mövqeyi ona qarşı hücumları artırdı və fikri təzyiqə zorakılıq elementi əlavə edildi. Bu səbəbdən hər söhbətdə təhlükəsizlik problemləri yaşanırdı. 1985-ci ildə Kolumbiya Universitetində onun otağının qarət edilməsi buna sübutdur. Səidin bu mövzuda əsərlərinə aşağıdakılar daxildir:
1. Fələstin məsələsi: Müəllifin bəzi Amerika ziyalılarının ərəbləri terrorla əlaqələndirmə yanaşmalarını araşdıraraq Fələstin məsələsinin Amerika ictimai rəyində necə şərh edildiyini araşdırdığı əsərdir. (Nyu-York 1979)
2.Sonuncu səmadan sonra: Fələstinlilərin həyatı. Fələstinin varlığını təsvir etmək səyinin məhsulu olan əsərin fotoşəkilləri isveçrəli fotoqraf Jean Mohr tərəfindən çəkilib. (London 1986)
3.Qurbanları günahlandırmaq: Saxta təqaüd və Fələstin məsələsi. Christopher Hicthens ilə birlikdə Fələstin tarixinə dair məqalələr tərtib edilmişdir. (London 1988)
4.Mülkiyyətsizləşdirmə siyasəti: Fələstin üçün mübarizə 1969–1994-cü illər. (Vintage 1995)
5.Sülh və Narazılıqlar: Fələstin və Yaxın Şərq Sülh Prosesində Esselər. (Vintage 1996)
Şərqşünaslıq haqqında
Edvard Səidin Şərqşünaslıq, "Şərqin Qərb Anlayışları" adlı kitabında müəllif şərqşünaslığı qısaca belə izah edir:
"Şərq təkcə Avropanın qonşusu deyil.Avropanın ən böyük, ən zəngin və ən qədim müstəmləkələrinin yeridir, onun sivilizasiyalarının və dillərinin mənbəyidir, onun mədəni rəqibidir və təkrarlanan obrazlarından biridir. Şərq Avropanı (və ya Qərbi) onun əks-imici, düşüncəsi, şəxsiyyəti, təcrübəsi kimi müəyyən etməyə kömək etdi. Şərq Avropanın maddi sivilizasiyasının və mədəniyyətinin tərkib hissəsidir. Şərqşünaslıq bu ayrılmaz hissəni mədəniyyət səviyyəsində, hətta ideologiya səviyyəsində bir diskurs forması kimi — bu diskursu dəstəkləyən institutlar, tədqiqatlar, obrazlar, təlimlər, hətta müstəmləkə bürokratiyaları və müstəmləkə üslubları ilə ifadə edirək təmsil edir.
Səid başqa cür izah edir: "Şərqşünaslıq Şərq və Qərb arasında ontoloji və qnoseoloji fərqə əsaslanan düşüncə tərzidir." Səid, şərqşünaslıq və şərqşünasların tərifi haqqında deyir: "İstər antropoloq, istər sosioloq, istər tarixçi, istərsə də dilçi olsun, Şərqi xüsusi və ya ümumi şəkildə öyrədən, yazan və ya tədqiq edən hər kəs şərqşünasdırvə onun gördüyü iş şərqşünaslıqdır. XVIII əsrin sonların da, şərqşünaslıq Şərqlə məşğul olan kollektiv institutdur. Belə ki, Şərq haqqında mühakimə yürüdür və onu təsvir edərək öyrədir
Ədəbiyyat
İslam Anskilopedisi,Eduard Said
Həmçinin bax
Rene Genon
Dian
Dian - İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indi Talin rayonunda kənd.
Meymunlar planeti (film, 1968)
Meymunlar planeti — Fransız yazıçı Pyer Bulun "Meymunlar planeti"  romanı əsasında 1968-ci ildə çəkilmiş film.
Dian
Tarixi
Fikrimizcə, Dian toponimi Diau adlı sülalənin adı əsasında yaranmışdır. Patronim toponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.
Əhalisi
Kənddə 1831-ci ildə 32 nəfər, 1873 - cü ildə 216 nəfər, 1886-cı ildə 242 nəfər, 1897-ci ildə 304 nəfər, 1904 - cü ildə 272 nəfər, 1914 - cü ildə 290 nəfər, 1916-cı ildə 380 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır.
Kənd 1919 - cu ildə erməni təcavüzünə məruz qalaraq sakinləri - azərbaycanlılar qırğınlarla tarixi-etnik torpaqlarından deportasiya olunmuşdur.
Meymunlar planeti (film, 1968)
Mövzusu
Meymunlar isə onları tələyə salır, tutur, sonra tibbi və elmi sınaqlarda istifadə edir, ya da qəfəslərə salıb zooloji parklarda balaca meymunların əylənməsi üçün saxlayırlar.
Amerikalı kinorejissor Franklin Şeffner bu filmi çəkəndə insanlara mesaj vermək istədiyini deyirdi.
"Vaxt gələcək və insanlar meymunların əsarətində, onların kontrolu altında olan məxluqlara çevriləcəklər?! Təbii, buna indi inanmaq çətindir, daha doğrusu, mümkün deyil. Fəqət, hadisələrin inkişaf məcrası və ən başlıcası — insanların ətraf mühitə münasibəti, elmi araşdırmaların istiqamətləri və əldə edilən nəticələr belə proqnozlarla bağlı qətiyyətlə "Olmayacaq!" deməyə imkan vermir. Mən deyirəm — hər şey ola bilər! Çünki biz tədricən yolumuzdan çıxmağa, irəli getmək əvəzinə, geriləməyə başlayırıq" — Şeffner demişdi.
Şeffnerin söylədiklərini onun həmkarları və jurnalistlər az qala sayıqlama hesab etmişdilər. Onu "hadisələri olduğu kimi görməyən, yaxud da görmək istəməyən" adam adlandırmış, söylədiklərini isə növbəti "rejissor xülyası" sayaraq ciddiyə almamışdılar. Halbuki Şeffner təlaşa düşməkdə, narahat olmaqda və ən mühümü — aparılan elmi araşdırmalarla tədqiqatların nəzarətdə saxlanmasını tələb etməkdə haqlı idi.
Ranikot qalası
Ranikot qalası (Sindhi: رني ڪوٽ, Urdu: قِلعہ رانی کوٹ) (Rannikot kimi də tanınır) Pakistanın Sind əyalətinin Camşoro dairəsində, Sann yaxınlığında tarixi Talpur qalasıdır. Rannikot qalası həm də Sindin Böyük səddi kimi də tanınır və bəzi məlumatlara görə dünyanın ən böyük qalasıdır. Ətrafı ilə birlikdə təxminən 32 km-dir. Bu qalanın divarları Böyük Çin səddi ilə müqayisə olunur.
1993-cü ildə Pakistan Milli Komissiyası tərəfindən YUNESKO-nun dünya mədəni irsi statusuna namizəd irəli sürülüb və həmin vaxtdan eitbarən YUNESKO-nun Dünya Mədəni İrsi siyahısına daxil edilib.
Yerləşmə yeri
Rannikot qalası Heydərabad şəhərindən 90 km şimalda, Hind şossesi yanında (N55) yerləşir. Bu qalaya Kəraçidən də asanlıqla çatmaq mümkündür.
Tarixi
Rannikot qalasının ilkin təyinatı və memarları məlum deyil. Əvvəl belə bir fikir var idi ki, qala Sasanilərin, skiflərin, parfiyalıların və Baktriya yunanlarının hakimiyyəti dövründə inşa edilib, lakin daha sonra məlum oldu ki, Rannikot qalası Talpur sülaləsi zamanında bina edilib. Arxeoloqlar qeyd edir ki, XVII əsrı aid onun ilk tikililərindən bəziləri 1812-ci ildə Talpur sülaləsi tərəfindən 1,2 milyon rupi dəyərində yenidən bərpa edilib. Rannikot qalasının dişli qala divarları Sind əmirlərinin son paytaxtı üzərində ucalırdı və sonralar Birtaniya İmperiyasının müstəmləkə asıllığı altına düşmüşdür. Radiokömür təhlilləri aparılarkən məlum olub ki, qalanın dağıntılara məruz qalmış şərq qapıları XVIII əsrin əvvəlləri — XIX əsrin əvvəlləri aralığında yenidən təmir edilib. Bu da britaniyalıların gəlişinə qədər Kəlxurlar sülaləsi və ya Talpur hakimiyyəti dövrünü əhatə edir. Əslində isə təhlil aparmaq üçün götürülən nümunələr çox sonralar bina edilmiş dirəklərdən götürülmüşdür ki, həmin dirəklər də qalanın ilkin konstruksiyalarına aid deyildi.
Xüsusiyyətləri
Rannikot qalası bir neçə Kirtar təpələrini birləşdirir, relyefi izləyərək 32 km uzanır. Qalanın divarlarında bir neçə bürc mövcuddur, onlardan üçü yarımdairəvi formadadır. Bu qalanın hüdudlarında kiçik qala da var ki, "Miri qalası" adlanır və Sann qapılarından 3 km aralıda yerləşir. Bəzi məlumatlara görə hakim ailə üçün nəzərdə tutulub. Qalanın Sann, Amri, Şah-Pərə və Mohan qapıları var.
Əlincə FK
Əlincə FK və ya rəsmi adı ilə Əincə Futbol Klubu — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Culfa şəhərində yer alan, Azərbaycan futbol klubudur. Klubun tarixi 2010-cu ildən başlayır.əlicə klubu hazırda Azərbaycan Region Liqasıın Naxçıvan zonasında çxış edir.
Tarixi
"Əlincə" futbol klubu 2010-cu il aprelin 5-də "Bağçalı Evlər" MTK-nın rəhbəri Hacı Məhərrəm Novruzov tərəfindən təsis edilib. Adının mənası Naxçıvandakı Əlincə qalası ilə bağlıdır. Klubun akademiyası Masazır kəndi, Novxanı şossesi ərazisində yerləşir. Rəhbərliyin diqqət və qayğısı nəticəsində klubun bazası genişləndirilmiş, AFFA-nın bayrağı altında keçirilən çempionatlarda iştirak üçün lisenziya almışdır.
Yarandığı ilk günlərdə 12 futbolçu ilə fəaliyyət göstərən klub, tədricən futbolçu və məşqçi heyətinin çoxaldılması ilə əlaqədar yeni stadionlar inşa etmişdir. Həmçinin futbolçular, məşqçilər heyətinin daimi yaşaması üçün ən müasir standartlara cavab verən baza tikilmişdir. 2011–2012, 2012–2013 və 2013–2014-cü il mövsümlərində AFFA-nın bayrağı altında keçirilən müvafiq çempionatlarda U-14, U-15 və U-16 komandaları iştirak etmişdir. Klub debüt ilində çempionatda 16 komanda arasında 4-cü, 2-ci mövsümdə 16 komanda arasında 2-ci, 3-cü mövsümdə 16 komanda arasında 3-cü yeri qazanmışdır.
2011-ci ildən artıq klub tərkibində 1998–1999 və 2000–2001-ci il doğumlu futbolçulardan ibarət iki komanda yaradılmışdır.
Bu siyahıda 1998-ci il doğumlu Qara Qarayev, Ramazan Məmmədli, Murad İslamov, 2000-ci il doğumlu Tahir Zeynalov və Turan Vəlizadəni göstərmək olar. Komandanın yetirməsi olan və öz yaş qrupu üzrə yığma komandanın kapitanı olan Qara Qarayev AFFA-nın bayrağı altında keçirilən turnirlərdə fərqləndiyinə görə bir çox mükafatlara layiq görülüb.
Yaranmasından cəmi bir il sonra 2011-ci ilin noyabr ayında 5000 nəfərlik stadion istifadəyə verilmiş, müxtəlif səviyyəli turnirlər və çempionatlar məhz bu stadionda keçirilib.
Elə həmin ildə qızlar arasında keçirilən çempionatın və 2013–2014 mövsümünün U-14 liqasının yekun oyunu "Bakı" – "Neftçi" qarşılaşması da "Əlincə"nin stadionunda baş tutub.
Hal-hazırda "Əlincə"idman klubu tərkibində futboldan əlavə digər idman növləri də var ki, bunlara misal olaraq, voleybol, karate, üzgüçülük və s göstərmək olar. Texniki şərait olaraq "Əlincə" idman klubu 2 üstüörtülü, 4 üstüaçıq süni örtüklü, 2 təbii örtüklü və bir futzal olmaqla 9 stadiona sahibdir. Əlavə olaraq futbolçuların daimi yaşaması üçün iki mehmanxana, yeməkxana, restoran, trenajor zalı, üzgüçülük hovuzu, sauna fəaliyyət göstərir.
Stadion
"Əlincə" İdman Akademiyasının tərkibinə 4 kiçik yardımçı stadion, 5000 nəfərlik süni örtüklü və Masazır qəsəbəsinin "Qurtuluş 93" yaşayış kompleksində yerləşən 13 min yerlik təbii ot örtüklü stadion daxildir. Hazırda Şabran rayonunda böyük futbol məktəbi və 4 təbii ot örtüklü müasir standartlara cavab verən stadion tikilməkdədir. Eyni zamanda futbolçuların və qonaqların qalması üçün koteclər və 7 mərtəbəli otel inşa olunub. Ve digər mövsümlərdə uğurla çıxış etsede rəhbərlik səbəbsiz yere maliyyə desteyini cekmesi neticesinde klub 2019 cu ilde fəaliyyətini dayandırmışdir.
Xarici keçidlər
Rəsmi saytı
Overton pəncərəsi
Overton pəncərəsi (Overton window) və ya diskurs pəncərəsi (discourse window) - siyasətçi və fəalların ictimai çıxışlarında yolverilən fikir diapazonu çərçivəsinin cari ictimai diskursa əsaslanaraq mövcud olduğunu iddia edən sosioloji konsepsiyadır. Konsepsiya bütün dünyada politoloqlar, siyasi analitiklər, tarixçilər, kulturoloqlar və s. mütəxəssislər tərəfindən istifadə olunur. Konsepsiya - onun müəllifi olan, amerikalı hüquqşünas və ictimai xadim şərəfinə adlandırılıb.
Yaranma tarixi
thumb|left|Makinak İctimai Siyasət Mərkəzi Diskurs pəncərəsi konsepsiyası Cozef Overton tərəfindən 1990-cı illərin ortalarında, onun işlədiyi müddətdə irəli sürülmüşdür. Bu konsepsiya vaxtilə mühakimələrin açıq siyasi müzakirələr zamanı səsləndirilməyə uyğun olub-olmama dərəcəsinin qiymətləndirilməsi üçün əlverişli model kimi təklif edilmişdir. Konsepsiya mərkəzin daxili seminarlarında aktiv şəkildə istifadə edilsə də, geniş ictimaiyyət üçün ilk dəfə 2006-cı ildə, Overtonun ölümündən üç il sonra nəşr edilmişdir. Beləliklə, diskurs pəncərəsi ideyası nüfuz qazanır, Makinak Mərkəzinin əməkdaşları isə Overton pəncərəsinə həsr olunmuş bir sıra materiallar hazırlayaraq ideyanı populyarlaşdırmaq və inkişaf etdirmək üçün davamlı çalışırdılar.
2006-cı ildə diskurs pəncərəsi konsepsiyasının davamı olaraq neokonservativ publisist və siyasətçi ideyaların açıq müzakirədə səsləndirilməyə uyğunluğunu təsnifatlaşdırmaq üçün altıpilləli qiymətləndirmə şkalası təklif edir və bu şkalada diskurs pəncərəsinin sərhədlərini qeyd edir. Trevino, həmçinin Overton pəncərəsinin sərhədlərinin dəyişdirilməsinin ictimai konsensusu şüurlu şəkildə dəyişmək üçün istifadə edilə biləcəyi fikrini irəli sürür. . Konsepsiya daha sonra siyasi şərhçi tərəfindən "Overton Pəncərəsi" ("Overton Window") trilleri kitabında inkişaf etdirilir və populyarlaşdırılır. Bek, həmçinin özü də ilk başda bildirmişdi ki, onun romanı sadəcə olaraq Overtonun “siyasətçi öz ideyalarının auditoriya tərəfindən qəbul edilməsindən asılı olaraq dəstək alır” barədə ideyasını dəyişərək “diskurs pəncərəsinin siyasətçinin sözlərinin öz auditoriyası üçün uyğunluğunu təyin etmədiyini, siyasətçilər vasitəsilə norma yaratmağını əks etdirən konspirasiya nəzəriyyəsi”-nə çevirib. Bundan sonra, artıq dəyişikliklərə məruz qalmış pəncərə ideyası Co Karter ("Joe Carter") tərəfindən dini mərkəzin dəstəyi ilə aparılan "Mədəniyyəti 5 asan addımda necə məhv etmək olar" (How to destroy culture in 5 easy steps) adlı tədqiqatında dərc edilir. Əsərin özü böyük tənqidə məruz qalır, lakin ətrafında yaranan səs-küy səbəbindən konspiroloji ideya ABŞ əhalisi, sonra isə bütün dünya əhalisi arasında son dərəcə məhşurlaşır.
Beləliklə, Overtonun siyasətçilərin ictimai rəyə uyğunlaşmaq məcburiyyətində olduğunu əks etdirən başlanğıc ideyası siyasətçilərin müəyyən məsələlərlə bağlı ictimai rəyi formalaşdırdığı barədə olan konspirasiya nəzəriyyəsinə çevrilir.
Modelin məzmunu
Overton hesab edirdi ki, siyasi diskursun hansı istiqamətdə dəyişməsini ictimai institutların dövlət tərəfindən tənzimlənmə dərəcəsindən asılı olaraq aşağı və ya yüksək göstəricilərə malik olan azadlıq səviyyəsi təyin edir. Overtonun modelinə görə, istənilən bir zaman çərçivəsində müəyyən ideyalar başlanğıc nöqtəsi kimi çıxış edərək cari normanı təşkil edir, digər ideyalar isə burada məqbul olanlar diapazonuna daxil ola və ya olmaya bilər. Daha sonra amerikalı neokonservator Coşua Trevino ideyaların ictimai diskursa uyğun olma dərəcəsinin qiymətləndirilməsi üçün aşağıdakı şkalanı təklif edir:
Neytral siyasi diskurs pəncərəsinin sərhədləri kimi Trevino "məqbul" kateqoriyasına daxil olan ideyaları hesab etməyi təklif edirdi. Siyasi karyerasını davam etdirmək üçün etibarlı və qərarları proqnozlaşdırıla bilən bir siyasətçi imicini qorumaq istəyən şəxs üçün diskurs pəncərəsi daxilində səsləndirilən bəyanatlar siyasi cəhətdən təhlükəsiz, risksiz hesab edilə bilər. Pəncərədən kənar ideyaların dəstəklənməsini isə Overtonun özü də siyasi karyera üçün riskli və potensial olaraq zərərli hesab edirdi. Siyasətçilərin faktiki bəyanatları ilə rəsmi siyasi mövqeləri arasında aparılan müqayisə Overtona belə qənaətə gəlməyə imkan verdi ki, demokratik yolla seçilmiş ictimai-siyasi xadimlərin əksəriyyətinin davranışı, əsasən, ictimai rəy tərəfindən müəyyən edilir və bu davranışlar diskurs pəncərəsi çərçivəsində olmaqla onların şəxsi inanclarından az asılıdır. Sözügedən modelə görə, siyasətdə yeni ideyaların yaranması və möhkəmlənməsi diskurs pəncərəsinin yerdəyişməsi nəticəsində əvvəl həddən artıq radikal hesab edilən ideya və qərarların artıq təhlükəsiz müzakirəsinin mümkün olduğuna görə baş verir. Overtonun ölümündən sonra konsepsiyanın sonrakı inkişafı, əsasən, cari siyasi hadisələrin və media diskursunun təsiri altında pəncərə çərçivələrinin necə dəyişməsinin öyrənilməsi ilə bağlı idi. Xüsusilə, Makinak İctimai Siyasət Mərkəzinin prezidenti Cozef Leman (Joseph Lehman) siyasi diskurs pəncərəsinin ən sabit nəticəli yerdəyişmələrinin dərin sosial dəyişikliklərin nəticəsi olaraq baş verdiyi fikrini ifadə etmişdir. Zəif əsaslandırılmış siyasi dəyişikliyə nümunə olaraq Leman "Quru qanun" siyasətini göstərərək qeyd edir ki, bir tərəfdən spirtli içkilərin istifadəsinə dair qadağaya sosial tələbat olsa da, digər tərəfdən isə bu siyasətin uzunmüddətli davamlılığı üçün kifayət qədər sosial zəmin yox idi. Leman onu da qeyd edir ki, Overton pəncərəsindən kənara çıxan ideyalara şüurlu dəstək, bir qayda olaraq, ya hərəkətləri və bəyanatları diskurs çərçivəsini dəyişən güclü liderlərə, ya da siyasi autsayderlərə xasdır, ikincilər üçün bu ideyalara dəstək nəzərəçarpacaq dərəcədə itkisi deməkdir.
Terminin istifadəsi
İdeyanın sadəliyi və aydınlığı terminin geniş yayılmasına səbəb oldu, bəzi müəlliflər isə orijinal konsepsiyaya diskurs pəncərəsinin çərçivələrinin şüurlu dəyişdirilməsinin mümkünlüyü barədə ideyalar əlavə etdilər. Müəllifin özü və terminin populyarlaşdırıcıları diskurs çərçivəsi üzərində aparılan manipulyasiyaların mümkün olması ehtimalına yer qoysalar da, yalan məlumatların yayılmasını pis siyasət hesab edirdilər.
Konsepsiya dünyanın müxtəlif ölkələrinin ictimai-siyasi həyatında baş verən gözlənilməz hadisələri izah etmək üçün istifadə edilib. Xüsusən də Donald Trampın qələbəsi, səsverməsinin nəticələri, Ceremi Korbin və Berni Sanders kimi solçuların populyarlığının qəfil artması kimi hadisələri  diskurs çərçivəsi üzərində aparılan manipulyasiyalar ilə əlaqələndirilmişdir.
Rusdilli jurnalistikada və bloqosferada bu termin 2014-cü ilin əvvəlindən şüurlu şəkildə ictimai rəy üzərində uyğun olmayan məqsədlərlə aparılan manipulyasiya texnologiyasını ifadə edən termin olaraq geniş şəkildə istifadə edilməyə başlayır. Qeyd olunub ki, konsepsiyanın adı onu Rusiyanın siyasi diskursuna münasibətdə qeyri-Rusiya ideologiyası çərçivəsində formalaşan anlayış kimi qəbul etməyə imkan verir.
Konsepsiyanın tənqidi
Coşua Trevino və Co Karterin təsvirlərindəki Overton pəncərəsi konsepsiyası sosial elmlər üzrə mütəxəssislər tərəfindən kəskin tənqidlərə məruz qalmışdır, buna səbəb həm primitivləşdirilməsi, həm də başlanğıc ideyanın konspiroloji nəzəriyyə səviyyəsinə endirilməsi idi. Həmçinin qeyd edilirdi ki, müxtəlif sosial təbəqələrdən ibarət müasir cəmiyyətdə hər kəs üçün vahid “diskurs pəncərəsi” ideyasının tətbiqi, sadəcə olaraq, mümkünsüzdür.
Mədəniyyətdə
2007-ci ildə nəşr edilən "Bumeranq Günü" (Boomsday) adlı distopik əsərinin personajları ABŞ-nin sosial təminat sisteminə düşən yükü azaltmaq məqsədilə "70 yaşında könüllü təqaüd" ideyasını ictimai müzakirəyə çıxarır.
2010-cu ildə Qlen Bekin "Overton Pəncərəsi" (Overton Window) adlı siyasi trilleri nəşr olunur. Müəllifin konsepsiyaya olan şəxsi şərhi kimi kitabda ABŞ ərazisinin işğalına haqq qazandırmaq üçün Amerika ictimai rəyinin genişmiqyaslı manipulyasiyasından bəhs edilir. Belə görünür ki, ABŞ-da bu terminin geniş istifadəsinə məhz bu kitab səbəb olmuşdur.
Nahid Hacızadə
Nahid Rəhim oğlu Hacızadə — Azərbaycan yazıçısı, Respublika Xatirə Kitabı redaksiyasının baş redaktoru.
Həyatı
Onun "Ömrün sorağında", "Ömür gözləyir bizi", "Məhəbbət yaşadır", "Köçündən ayrılan durna" pyesləri Şəki, İrəvan və Bakı teatrlarında tamaşaya qoyulub. "Qisas qiyamətə qalmaz" pyesi isə Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrının hazırladığı ən uğurlu tamaşalardan biri olub. Xalq şairi Bəxtiyar Vahabzadə o zaman (1995) bu əsərə tamaşa etdikdən sonra bir məqaləsində yazırdı: "Qisas qiyamətə qalmaz" tamaşası bugünün səsi kimi milli teatrımızdakı böyük boşluğu doldurur. Bu tamaşa əli qələm tutan bütün dramaturqlarımızı silkələməli, milli teatrımızın böyük ənənəsini yeni əsərlərlə özünə qaytarmalıdır".
Nahid Hacızadənin ssenariləri əsasında həm də 30-a yaxın sənədli və bədii televiziya filmi çəkilib. Müəllifin "Son qəmin olsun, Vətən!", "Qayalarda qalan səs" və "Yaşa, ey haqq" filmləri Qızıl Fonda daxil edilib. Maraqlıdır ki, Nahid Hacızadə lap gənclik çağlarından poeziyaya maraq göstərib. Onun şeirlərinə çoxlu sayda mahnılar bəstələnib. Tanınmış bəstəkarlardan Hacı Xanməmmədov, Adil Bəbirov, Cavanşir Quliyev, Tahir Əkbər, Səyavuş Kərimi onun sözlərinə musiqi libası biçiblər. Bəstəkar Eldar Mansurov Nahid Hacızadənin sözlərinə bəstələdiyi "Qalx, qalx, ulu torpaq!" mahnısı xalq artisti Mübariz Tağıyevin ifasında neçə illərdir ki, əzəmətlə səslənməkdədir. Bu mahnı Qarabağ müharibəsinin, müqəddəs torpaqlarımızın hünər və rəşadət himni kimi sevilir.
Təbiətindəki səmimiyyət qələminin vasitəsilə sözünə keçən və bunun da nəticəsində dəyərli əsərlər yaradan Nahid Hacızadə söyləyir: "Tanrıma, taleyimə minnətdaram ki, ömrün bu çağına məni yetirdi". Yəqin ki, bu şükranlığın içində müstəqil Azərbaycanın buxovlardan azad olunduğu günün şərafəti də var. Mənəvi zənginliyi, qələminə sədaqəti və məsuliyyəti ilə fərqlənən Nahid Hacızadə Azərbaycanın əməkdar mədəniyyət işçisidir. Onun keçdiyi mənalı həyat yolu çoxumuza örnəkdir. Sözünün kölgəsi olan yazıçıdır. Bu nəcabət də hər kəsə nəsib deyil. Adətən, yazıçının yaradıcılığını təhlil edərkən əsərlərin say və həcmi önəmli deyil. Dəyərləndirmə mövzuya, dilə və üsluba görə aparılır. Çox fərəhli bir haldır ki, Nahid Hacızadə bütün yaradıcılığı boyu doğma dilimizin keşiyində əsl əsgər kimi dayanıb. Bu səbəbdən də yazdıqları maraqla qarşılanıb.
Uzun illər Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsində çalışıb. Redaktorluqdan şirkətin sədr müavini vəzifəsinə qədər şərəfli bir yol keçib. Neçə-neçə verilişlər, proqramlar, tamaşalar məhz onun imzası ilə ekran, efir həyatı alıb. Haqqında fikir söyləyənlər çox haqlı olaraq Nahid Hacızadəni Azərbaycan televiziyasında epoxa adlandırıblar. Bu da təsadüfi deyildir. Ustad sənətkarın ömrünün az qala, 40 ilə yaxını radio və televiziya ilə bağlı olub. Nahid Hacızadə bu sahədə bir məktəbdir. Ondan öyrənməyə dəyər.
O, ədəbiyyata 1969-cu ildə "Ulduz" jurnalında çap edilən "Lirik miniatürlər"lə gəlib. İlk kitabı da 1972-ci ildə "Gənclik" nəşriyyatında çap edilib. "Bir ana tanıyırdım" adlanan bu əsəri ədəbi ictimaiyyət tərəfindən maraqla qarşılandı və qədəmləri yüngül oldu. Beləliklə, yazıçının dalbadal kitabları çap edilməyə başladı. Yazıçının müxtəlif illərdə yazdığı hekayə və povestləri təkcə Azərbaycanda deyil, o vaxt Sovet İttifaqının mərkəzi mətbuat orqanı sayılan "Moskovskiy komsomolets" qəzetində, "Nedelya" həftəliyində, "Oqonyok" jurnalında dərc olunurdu.
Filologiya elmləri doktoru, professor Qəzənfər Paşayev yazıçı haqqında qələmə aldığı məqalələrinin birində maraqlı məqama toxunub: "Deyirlər, insan öz zamanının övladı olur. Burada bir həqiqət vardır. İnsan bəzən zamanın burulğanlarında, gündəlik qayğıların məngənəsində mütiləşir, sınır, zamanın hökmünə boyun əyərək dövrünün övladına çevrilir... Nahid müəllim "zamanın övladı" olmaqdan üstün çıxdı". Bəlkə elə bu məziyyətinə görə də Nahid Hacızadə Azərbaycan ədəbiyyatının solmayan səhifələrini yazanlardan biridir. "Ölən əsərlər" müəllifi olmamaq, həqiqətən, qələm sahibi üçün bir şərafətdir.
Nahid Hacızadə uzun sürən xəstəlikdən sonra 2018-ci il yanvarın 18-də vəfat etmişdir. Binəqədi qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.
Onaqr
Onaqr (Equus hemionus onager) — Qulanın yarımnövü olan at cinsindən olan təkbarmaqlı heyvan. İran və Suriyadan Hindistanın şimal-qərbinə qədər uzanan qayalı yaylalarda yaşayır.
Etimologiya
"Onaqr" sözündən gəlir (όνος, onos — eşşək və — tarla.).
Bioloji təsvir
Heyvanın təbiətdə hündürlüyü 1,2 m, uzunluğu isə 2 m, qulaqları eşşəkdən nəzərəçarpacaq dərəcədə qısadır. Rəngi yayda qırmızımtıl, qışda isə sarımtıl, quyruğundakı qotaz açıq qəhvəyi, ağzın ucu və gövdənin aşağı hissəsi ağdır.
Nikolas Hagen
Nikolas Hagen — Qvatemala futbolçusu, Azərbaycan Premyer Liqasında çıxış edən "Səbail" FK və Qvatemala milli futbol komandasının qapıçısı.
Karyerası
Nikolas Hagen 4 sentyabr 2020-ci il tarixində Azərbaycan Premyer Liqasında çıxış edən "Səbail" FK ilə 2020/2021 mövsümünün sonuna qədər müqavilə imzalamışdır.
Hellovin: 20 ildən sonra (film, 1998)
Hellouin: 20 ildən sonra — 1998-ci ildə istehsal olunmuş ABŞ filmidir.
Baje-le-Şatel
Baje-le-Şatel  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Baje-le-Şatel kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Burk-an-Bres.
INSEE kodu — 01026.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 796 nəfər təşkil edirdi.
Stefan Zelger
Stefan Zelger (9 sentyabr 1995) — İtaliyalı xizək yürüşçüsü. Stefan Zelger İtaliyanı 2018-ci ildə Cənubi Koreyada təşkil edilən XXIII Qış Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Stefan Zelger birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2018-ci ildə qatıldı. O, Cənubi Koreyada baş tutan XXIII Qış Olimpiya Oyunlarında kişilər klassik sprint yarışlarında iştirak etdi. Zelger 3:20.18 saniyəlik nəticəsi ilə 80 atlet arasında 41-ci yeri tutdu və növbəti mərhələyə vəsiqə qazana bilmədi.