cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Azəri Türk (jurnal)
Jurnaldan seçmələr
"Azəri Türk" bu gün də gündəmdə olan erməni məsələsi haqqında da məlumat verir və bildirir ki, erməni mətbuatı və icma liderləri hələ Birinci Dünya müharibəsindən əvvəl Türkiyənin ermənilərə qarşı münasibətindən danışaraq Avropa ictimaiyyətini müsəlmanlara qarşı təhrik etməyə çalışırlar.Müharibə başlayandan bəri erməni şovinistlərinin və “Daşnaksütyun” qruplaşmasının müsəlmanlara, xüsusən də Türkiyə və Qafqaz türklərinə qarşı hansı fəal addımlar atdıqları hər kəsə məlumdur. Avropada və Rusiyada yaşayan ermənilər bir ağızdan “Ermənistan ermənilərin olmalıdır” deməyə başladılar. Hər yerdə erməni könüllü alayları yaradılaraq Qafqaza göndərilirdi. Adıçəkilən alaylar rus əsgərləri adı altında rastlaşdıqları türk kəndlərini qarət və talan edirdilər. Türk ordusu Qafqaz cəbhəsindən çəkiləndə Türkiyədə yaşayan ermənilər ilə birləşən Qafqaz erməniləri türk və müsəlman kəndlərini yer üzündən silməyə başladılar. Dəmiryol vağzallarında dayanan Daşnaksütyun zabitləri “Müsəlmanlar silah gəzdirir” adı altında yoldan keçən türkləri öldürməklə məşğul idilər. 1917-ci ildə baş verən rus inqilabından sonra ermənilər taxdıqları maskanı tamamilə atdılar. deyərək o dövrdə baş verən hadisələrdən və qondarma erməni soyqırımı xəbərinin necə meydana çıxmasından xəbər vermişdir.
Sosial məsələlər left|thumb|237x237px|"Daşdəmir" imzası ilə məqalələr yazan [[Mirzə Bala Məmmədzadə]] Jurnalda Azərbaycanın zəngin tarixi-mədəni keçmişinə dair silsilə məqalələrlə yanaşı, təhsil, milli mədəniyyət və incəsənətlə bağlı yazılara da yer verilmişdir. Jurnal Sovet hökumətinin həyata keçirdiyi ruslaşdırma siyasətinə məruz qalan və ya xaricdə yaşayan Azərbaycan gənclərinin öz milli mədəniyyətindən, adət-ənənələrindən asılı olaraq vətənpərvərlik ruhunda yetişdirilməsi üçün böyük səylər göstərmişdir. Bu çərçivədə "Azəri Türk Gənclər Birliyi"nin görüş və konfransları barədə məlumatlar çap edilmişdir.
Daşdəmirin imzası ilə çıxan "Mənəvi depressiya" sərlövhəli yazıda daha əvvəl adı çəkilən çadra məsələsindən tutmuş, cəmiyyətin problemlərindən bəhs edilir. Moskva mətbuatı kommunist partiyasının üzvü olan Mustafa Quliyev və onun dostları ilə qadınlar komitəsi arasında gedən müzakirələrə biganə qalmayıb. Hətta ailə fəlakətlərinə də səbəb olan bu mövzuda dərc olunan məqalədə “öncə maddi əsarətin əsasını təşkil edən mənəvi əsarətin aradan qaldırılması tövsiyə olunur və bu səbəbdən qadınlardan deyil, ilk əvvəl kişilərdən başlamağı tövsiyə edirik” deyillirdi. Qadınları təhqir edən, onları azadlıqdan məhrum edən, ictimai toplantılara, teatrlara buraxmayan, siyasi və ictimai fəaliyyətlərinə görə qadınları qətlə yetirən kişilər arasında kommunist kişilər çoxluq təşkil edir. Kişilər köhnə təfəkkür və düşüncə ilə qaldıqca, depressiya, qadın-kişi ailə böhranı, ailə daxilində fəlakətlər meydana çıxmağa başlayıb.
Jurnalda siyasi hadisələrlə yanaşı, Azərbaycanın sosial problemlərindən də bəhs edilir və onların həlli yolları təklif edilir. "Azəri Türk" işsizlik probleminə sosial problem kimi toxunaraq, 1928-ci il 15 avqust tarixli sayında bildirir: "1927-ci ilin əvvəlində Bakıda işsizlərin sayının 22123 nəfər olduğu halda, bir il ərzində 52% artaraq 1928-ci ilin iyulunda 33747 nəfərə çatdığını bildirmişdir. "Bu bir ildə işsiz ziyalıların sayı da 60% artıb. Rusların məktəb və müəssisələrə istilası ilə bu nisbət daha artır. Hazırda Azərbaycanda 1400 məktəb, 2000 müəllim var, müəllimlərin sayı isə ən azı 4000 olmalıdır."
"Azəri Türk" jurnalında bu cür kədərli hadisələrlə yanaşı, Şaxtantinski adlı azərbaycanlı həkimin vərəmi sağaldan və 100-dən çox xəstəni müalicə edən dərman tapması kimi müjdəli xəbərlərə də yer verilmişdir.
Xarici xəbərlər
"Azəri Türk"də dünya siyasətindən xəbərlərə də yer verilmişdir. Daha əvvəl qeyd etdiyimiz kimi, jurnalın Avropa və Yaxın Şərq ölkələrindən xəbərləri çatdıran müxbirləri varidi. Buna görə də xaricdə baş verən hadisələrin gedişatını yaxından izləmək olurdu. Bu xəbərlərdən bəziləri aşağıdakılardır:
"Əli Mərdan bəy Topçubaşovun sədrliyi ilə Parisdə yaradılan "Azərbaycan Nümayəndəliyi" heç vaxt azərbaycanlı millətçilərə və mühacirlərə xitab etməyib, hətta bir dəfə də "küçə sürüsü" ifadəsi ilə onları təhqir edib. Bu vəziyyət qarşısında Parisdə nəşr olunan "Azərbaycan" jurnalı Əli Mərdana etiraz edərək, onun bundan sonra Azərbaycanı təmsil etmək hüququnun olmadığını bildirmişdir".
Türkiyə ilə İran arasında Tehranda imzalanan "Dostluq və Təhlükəsizlik Paktı" Türkiyə və İran qəzetlərində dostcasına və səmimi şəkildə qeyd edilir.
Lozan sülh müqaviləsinin imzalandığı gün Darülfünunda səslənən alqışlardan da bəhs edən "Azəri Türk" bu razılaşmanın “yeni Türkiyənin müstəqillik uğrunda tökdüyü mübarək qanların büründüyü şanlı mübarizəsinin ədalətli bir mükafatıdır”.
Azərbaycan və Türkiyə xaricindəki xəbərləri də proqramına daxil edən jurnalda tez-tez Əfqanıstan və Krımdan danışılır. Əfqanıstanda müsbət hadiəslərin baş verdiyini qeyd edərək, Kral Əmanullah Xanın, Avropa, Türkiyə, Misir və İrana səfərlərindən sonra yenidənqurma hərəkatına başlanıldığını, kontitutsiyalı monarxiya elan edildiyini öz oxucularına çatdırmışdır. Krım isə Türküstanda, Kazanda, Azərbaycanda, Şimali Qafqazda, Gürcüstanda olduğu kimi üsyan yolunda qurbanlar verir.
Digər tərəfdən Krımda yəhudi məskunlaşması gündəmə gətirildiyi üçün Krım gəncləri bu yolda mübarizə apararaq milli hüquqlarını qorumağa çalışırlar.
NGC 3490
NGC 3490, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. E0 tipli. tərəfindən ildə 91.44 sm (36 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Azəri Türk (jurnal)
Jurnaldan seçmələr
Onun haqqında mətbuatda yazılan yazılara da toxunan "Azəri Türk", İran, Anadolu qəzetləri və İstanbul məcmualarında özü barədə təqdir edildiyi məqalələrdən bəhs edir və "İctihad" jurnalına istinad edərək yazırdı: "Azəri Türk" gənc millətçi azərbaycanlılar tərəfindən nəşr olunan canlı bir əsərdir. "Azəri Türk" türkün öz qardaşıdır. Bu jurnalı oxuyun. Oxumağa dəyər jurnaldır”. Bu gözəl sözlər və təriflər qarşısında xoşbəxtliyini dilə gətirən jurnal rəhbərliyi 28-29-cu nömrələrində "Azəri Türk"ün çətin şərtlər daxilində yayın həyatına davam etdiyini bildirərək, onlardan köməyini əsirgəməyən hər kəsə təşəkkür edirdi. Əslində bu, onların son sayı idi və 29-cu nömrə ilə jurnal öz nəşr həyatını başa vurdu.
Əlamətdar günlər
"Azəri Türk"ün digər bir funksiyası da mühüm günləri işıqlandırmaqla azərbaycan türkünün milli hisslərini canlandırmaq idi. Məsələn, beşinci nömrədəki "Mart faciəsi" başlıqlı yazıda on il əvvəl Şamaxıda erməni alaylarının törətdiyi qırğına diqqət çəkilərək, azərbaycanlılara qarşı edilən qeyri-insani rəftar xatırladılır. Zülmə məruz qalan Şamaxı əhalisi Bakıya köç etsə də burada daha böyük fəlakətlərlə üzləşir. Bu günləri bir daha yaşamamaq üçün 31 Mart gününü, o günün ifadə etdiyi qanı, faciənin bütün təfərrüatlarını və bu qətli törədən qatilləri, 31 Mart şəhidlərini, qurbanlarını hər zaman xatırlamalıyıq.
Bunda başqa İzmirin işğaldan qurtulmasına da öz səhifələrində yer verən jurnalda bu barədə yazılır :Türkün sayısız qurbanları və çaylar dolusu axan qanları bahasına İzmiri yenidın şanlı mamur və məsud etmək üçün hər bir türk imkanı daxilində çalışmalıdır. thumb|[[Azərbaycanın İstiqlal Bəyannaməsi|Azərbaycan Misaqı-Millisinin onuncu ildönümü (1928, № 9)]]Jurnalın 28 may 1928-ci il tarixli üz qabığında "Azərbaycan Misaqı-Milli” adı ilə 28 may 1918-ci il tarixli "Azərbaycan İstiqlal Bəyannaməsi" nəşr edilmişdir. Daha sonra "On illik əzm və cihad" başlığı altında bəyannamənin Azərbaycan xalqının həyatını iki ayrı səhifəyə ayıran "xətt" olduğu və 1918-ci ildən əvvəl "milliyyət" adlanan Azərbaycan Türk xalqının 1918-ci ildən sonra artıq "millət" olduğu ifadə edilmişdir.
Jurnalın 15-ci nömrəsi 30 avqust Zəfər bayramının 6-cl ilinə həsr edilmişdir. 1928-ci il 15 sentyabr nömrəsi isə Azərbaycanın qurtuluş günlərinə, Bakının düşmən işğalından azad edilməsinin 10-cu ildönümünə həsr olunub. Mirzə Balanın imzası ilə dərc olunan məqalədə yazılır: Cəmiyyətimizin təşkilini, milli məfkurəmizin təsisini ifadə edən 28 may necə ki, "milliyyət" dövrünün sonu, "millət" həyatının başladığını xəbər verirdisə, 15 sentyabr da milliyətin varlığı və şüurunu, müdrik Azərbaycan cəmiyyətinin yaşamaq üçün ölməyə, xilas etmək üçün məhv olmağa hazır, hüriyyət və istiqlal uğrunda mövcudiyyətini cəhənnəm topları ağzında atmağa muqtədir olduğunu göstərən tarixi bir rəqəmdir.
Mirzə Bala Məmmədzadə Türkiyə Cumhuriyyətininh yeni hərflərə keçidindən bəhs edərək yazırdı ki, 1918-1920-ci illərdə bəzi araşdırmalar aparılmış və layihələr hazırlanmışdı. Hətta Milli hökumət komissiya yaradaraq Azərbaycan dilinə xas yeni hərflərin müəyyən edilməsi layihəsinə başlamışdı. Lakin bolşevik istilası bu layihənin baş tutmasına imkan vermədi. Mirzə Balal davam edirdi: "Bu günün ən aktual məsələsi Türkiyə ilə Azərbaycan əlifbası arasında hərfləri müqayisə edərək türk mədəniyyətinin birliyini təmin etməkdir."
Qrafik dizayn
Qrafik dizayn hər hansı bir məlumatı müəyyən bir hədəf kütləsinə çatdırmaq məqsədilə mətbəə, fotoqrafiya və illustrasiyadan istifadə edərək loqo, afişa, bilbord, baner, mətbuat elanı, qablaşdırma, kitab, jurnal, reklam filmi, çizgi film kimi dizaynları bədii ölçülər daxilində yazılı və vizual elementlərlə dizayn edən visual ünsiyyət və problemlərin həlli prosesidir. Qrafik dizaynerlər fikir və ideyalarını vizual yolla təqdim etmək üçün simvolları, şəkil və mətnləri kombinasiya edirlər.
Tarixi
Qrafik dizayn tarix boyu müxtəlif formalarda tətbiq edilmişdir, qədim Çin, Misir və Yunanıstandakı əlyazmalar qrafik dizaynın keçmiş formasının bariz nümunələrdir. XV əsrdə çap və kitab istehsalı inkişaf etdikcə sonrakı dövrlərdə müxtəlif yeni yazı tipləri və kompozisyalarla qrafik dizaynda da irəliləyişlər oldu. XIX əsrdə sənaye inqilabı yeni texnologiya və ticarət imkanları yaratdı və nəhayət, XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində reklam agentlikləri, kitab naşirləri və jurnallar məzmuna uyğun bir ifadə yaratmaq üçün ünsiyyətin bütün vizual elementlərini təşkil edən art direkotrlar işə götürdülər. Nəhayət, 1922-ci ildə tipoqraf William A. Dwiggins inkişaf etməkdə olan sahəni müəyyənləşdirən bir qrafik dizayn hazırladı. XX əsrdə dizayn üçün bədii və kommersiya imkanlarının mümkünlüyü, dizaynerlər üçün mövcud olan texnologiya qrafik dizayn sahəsini daha da inkişaf etdirdi.
Tətbiq sahələri
Qrafik dizaynerlər bir çox sahələrdə işləyirlər, lakin bəzi sahələr vardır ki, bu sahənin inkişafında qrafik diaynerlərin rolu birinci dərəcəlidir. İnternet və çap dünyasında ixtisaslı qrafik dizaynerlərə böyük imkanlar var və bu sahələr iqtisadiyyatın ən sabit və ənənəvi sektorlarıdır. Bu sahələr:
TP-Link
TP-Link - Çində yerləşən kompüter şəbəkəsi şirkəti. Şirkətin ilk adı "twisted pair link" olmuşdur. 1996-cı ildə qurulan şirkət kompüterlər üçün şəbəkə kartı istehsal edirdi.
Aprel işğalı
Bakı əməliyyatı , Aprel inqilabı   , Aprel çevrilişi  və ya Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulması   — Azərbaycan hökumətini devirmək və ölkədə Sovet hakimiyyətinin qurulması məqsədi ilə, XI Qırmızı Ordu və Volqa-Xəzər hərbi donanmasının Azərbaycan bolşevikləri ilə yaxın koordinasiyalanmış və həyata keçirilən hücum hərbi əməliyyatıdır. Bakı əməliyyatının planı Azərbaycan Kommunist (bolşeviklər) Partiyası (AK(b)P) liderləri olan Qafqaz cəbhəsinin komandiri Mixail Tuxaçevski və Hərbi İnqilab Şuranın üzvü Serqo Orconikidze tərəfindən hazırlanmışdı.
1919-1920-ci illərdə dərin siyasi və sosial-iqtisadi böhran yaşayan Azərbaycanda daxili siyasi vəziyyət gərgin idi: ölkənin qəzalarında müxtəlif siyasi və sosial qruplar arasındakı silahlı münaqişələr baş verirdi. Eyni zamanda, 1918-ci ildə Sovet hakimiyyətinin dağılması anından etibarən, yeraltı cəmiyyətlərdə müxtəlif siyasi partiyalar və sosialist oriyentasiyalı təşkilatlar fəaliyyət göstərirdi. Onlar siyasi məqsədlərinə nail olmaq üçün 1920-ci ilin fevralında AK(b)P ilə birləşdi.
TP-Link
Böyümə
2005-ci ildə böyümə qərarı alan şirkət Şenzen Hi-Tech texnologiya parkında 100.000 kvadratmetr ərazdə yeni zavodu quruldu. Şirkətin ikinci bir istehsal müəssisəsi 2008-ci ildə ABŞ-də yaradıldı.
thumb|Tp-Link müasir modem
Aprel işğalı
1920-ci ilin aprelində XI Qırmızı Ordu Şimali Qafqazdakı Könüllü ordunu məğlub edərək, Azərbaycanla sərhədə yaxınlaşdı. Azərbaycan bolşevikləri aprelin 26-dan 27-sinə keçən gecəsində başlayan silahlı üsyanlara hazırlaşırdılar. Bakıda baş verən üsyanla paralel olaraq, bir sıra sovet zirehli qatarlar Azərbaycanla sərhədi keçdi və düşmən arxasında uğurlu dərin basqın etdi.
Bolşeviklər paytaxtın ən əhəmiyyətli obyektlərinə nəzarəti qurduqdan sonra hakimiyyətin təslim edilməsi haqqında Azərbaycan hökumətinə və parlamentinə ultimatum təqdim etdi. Fövqəladə toplantıda məclis Azərbaycan Kommunist Partiyasına hakimiyyəti vermək üçün səs verdi. Ölkə daxilinə daxil olan XI Qırmızı Ordunun hərbi dəstəyi ilə yeni hökumət qısa müddət ərzində Azərbaycanın qalan hissəsini də nəzarəti altına aldı. Bu hadisələrin əsas nəticəsi Azərbaycanda Sovet hakimiyyətinin qurulması (Kommunist Partiyasının rəhbərliyi ilə) və müstəqil Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının elan edilməsi idi. Və AzərbaycanSSR 1922-ci ilə qədər müstəqil bir dövlət kimi fəaliyyət göstərdi.
1918-ci ildən sonra Azərbaycanda inqilab hərəkatı
1918-ci ilin iyulunda Bakıda sovet hakimiyyəti devirilmişdi və sentyabrda Qafqaz islam ordusu tərəfindən tutulduqdan şəhər Azərbaycan Demokratik Respublikasının paytaxtı oldu. Ancaq bolşevik mövqeyində olan müxtəlif partiyalar və sosializm oriyentasiyasının ("Hümmət" və "Ədalət" təşkilatları) təşkilatları gizlin şəkildə hərəkət edirdi. Əvvəlcə onlar çox zəiflədilmişdilər. Yalnız 1918-ci il avqust-sentyabr aylarında Bakının alınması vaxtı 100 "Ədalət" üzvü öldürülmüş və 95 nəfəri əsir düşmüşdü, sağ qalanlar və həbsdən qaçanlar qeyri-leqal fəaliyyətə keçdilər. "Hümmət" təşkilatı Sovet hakimiyyətinin düşməsindən sonra demək olar ki, tam dağıdılmış oldu və yalnız 1918-ci ilin sonunda yenidən qurulmağa başlandı.
Kamalçıların və türk zabitlərinin rolu
Birinci Dünya müharibəsi Osmanlı imperiyası üçün tamamilə fəlakətlə başa çatmışdı. Mudros barışıq müqaviləsinin imzalanmasından dərhal sonra Antanta dövlətləri keçmiş imperiyanın ən mühüm hərbi-strateji regionlarını, o cümlədən İstanbulu işğal etməyə və faktiki olaraq dövləti bölməyə başlamışdılar. Britaniya, Fransa, İtaliya qoşunları desant qoşunlarını çıxararaq ölkənin bir sıra ərazilərini işğal etmişdilər. 1919-cu ilin mayında Yunanıstan ordusu İzmirə desant endirdikdən sonra Türkiyədə komandir Mustafa Kamal Paşanın başçılığı ilə milli-azadlıq hərəkatı başlamışdır. Kamalçılar bu müharibədə Sovet Rusiyasından kömək almağa çalışırdı. İngilislərin "bolşevik" və "kamalist" inqilabları arasında kordon kimi istifadə etməyə çalışdıqları Cənubi Qafqaz dövlətləri onların arasında sədd rolunu oynayırdı.
Hələ 1919-cu ilin noyabrında Azərbaycanın özündə olan türk zabitləri qeyri-qanuni toplantıya toplaşaraq Müsavat hökumətinə qarşı mübarizədə Kommunist Partiyasına bütün gücləri ilə dəstək verəcəklərini vəd etmişdilər. Müsavatçılara xidmət edən bəzi türklər, məsələn, 1919-cu ilin sonundan 1920-ci ilin əvvəllərində Lənkəran qarnizonunun əsas hissəsini təşkil edən Şirvan alayının zabiti Hulusi Məmmədzadə əsgərlər arasında sovet hakimiyyəti lehinə təbliğat aparırdılar.
Britaniyanın antibolşevik "Qafqaz səddi" yaratmaq üçün qoşun göndərmək fikrində olmadığı və Türkiyənin milli-azadlıq hərəkatına cavab vermədiyi aydınlaşdıqdan sonra bu hərəkatın liderləri birmənalı olaraq bolşeviklərlə yaxınlaşmağa yönəlmişdilər. Mustafa Kamal Paşa 6 fevral 1920-ci il tarixli şifrəli mesajında ​​Kazım Qarabəkir Paşaya belə bir "sədd"in Türkiyənin məhv edilməsi barədə plan olduğunu və bunun qarşısını almaq üçün kəskin tədbirlər görməyə məcbur olduqlarını bildirmişdir. O, ardınca qeyd etmişdir ki, "Şərq cəbhəsində rəsmi və ya qeyri-rəsmi formada səfərbər olunaraq "Qafqaz səddi"nin dağılmasına arxadan başlayın, təcili olaraq yeni Qafqaz hökumətləri, xüsusən də Azərbaycan və Dağıstan müsəlman hökumətləri ilə əlaqələr qurun, onların Antanta planına münasibətini öyrənin. Əgər Qafqaz xalqları bizə mane olmaq qərarına gəlsələr, onlara bolşeviklər ilə birgə hücum etməyə razılaşın ...".
Türkiyə Böyük Millət Məclisi Şərq Ordusunun komandanı, briqada generalı Kazım Qarabəkir Paşa 17 martda Xəlil Paşa və Nuru Paşaya yazdığı məktubda qeyd etmi.dir ki, Əbolşeviklərin Türkiyə sərhədləri yaxınlığında görünməsi üçün bolşeviklərin, hətta onların kiçik qüvvələrinin də Azərbaycana gələrək dərhal bütün Qafqazı zəbt etməsi lazımdır. Onlar azərbaycanlılarla birlikdə Türkiyə sərhədlərinə çataraq Türkiyənin maraqlarının lehinə oynayacaqlar. Azərbaycanda, Dağıstanda və Gürcüstanda bolşeviklərin hakimiyyətə gəlməsini təmin etmək çox faydalı olardı ...". Türkiyə tərəfi Azərbaycanı ələ keçirmək üçün Xəlil Paşanın Dağıstanda formalaşdırdığı bölmələrdən istifadə etməyi təklif etmişdir. Qafqaz Vilayət Komitəsi qeyd etmişdir ki, "Xəlil Paşanın bizim bölmələrdən öndə gedəcək müsəlman bölüyünün komandiri kimi istifadə edilməsi, onun Azərbaycan hökumətində şöhrət qazanması və nüfuz sahibi olması yataqları və neft ehtiyatlarını məhv olmaqdan xilas edə bilər". Türkuyə Milli Hərəkatının İcraiyyə Komitəsi Bakıdakı bütün türklərə Qafqaz Vilayət Komitəsinin bütün əmrlərinə tabe olmaq barədə əmr vermişdir.
Azərbaycanın sovetləşdirilməsindən bir qədər əvvəl, 15 aprel 1920-ci il tarixində Kazım Qarabəkir Paşa və Əli Ağa Şıxlinski 1919-cu ilin noyabrında Azərbaycan ilə Türkiyə arasında İstanbulda bağlanmış məxfi müqaviləyə əlavə olaraq qonşuları tərəfindən ona hücum ediləcəyi təqdirdə Azərbaycan tərəfinə Türkiyə tərəfindən hərbi yardımın göstərilməsini nəzərdə tutan məxfihərbi konvensiya imzalamışdılar. Buna baxmayaraq, reallıqda bunun heç bir təsiri olmamışdı. Əksinə, Xəlil Paşanın başçılıq etdiyi bir qrup türk zabiti Qızıl Ordu hissələrinin irəliləyişində fəal iştirak etmişdi. Onlar yerli əhali arasında təbliğat aparır, onları Qızıl Orduya müqavimət göstərməməyə çağırırdılar. Ajiotaj ölkədə qeyri-bolşevik əsas siyasi qüvvələrə də təsir etmişdi. Məsələn, türk casus və zabitlərinin inqilabçı Rusiya ilə inqilabçı Türkiyə arasında dəhliz yaradılması zərurəti barədə bəyanatları ittihadçılar və solçu müsavatçılara güclü təsir göstərmişdi. Məhəmməd Əmin Rəsulzadə yazırdı:
3 may 1920-ci ildə "Türkiyə kommunist bolşeviklərindən Azərbaycan xalqına" başlıqlı bəyanat yayılmışdır və burada azərbaycanlılara yeni hökuməti dəstəkləməyə çağırış edilmişdir. 14 avqustda Türkiyə Böyük Millət Məclisində çıxış edən qurumun sədri Mustafa Kamal Atatürk Qızıl Ordunun Şərq cəbhəsini yarması, Şimali Qafqazda maneəsiz irəliləməsi və Azərbaycanı işğal etməsi məsələsini "bizim hədəf təyinatı, təsirimiz və ləyaqətimiz" adlandırmışdır.
Hadisələrin qiymətləndirilməsi
Aprel işğalından 71 il sonra "Azərbaycan Respublikasının Dövlət Müstəqilliyi haqqında Konstitusiya aktı"nda (1991-ci il, 18 oktyabr) bu tarixi təcavüzə siyasi qiymət verildi: "1920-ci il aprelin 27-28-də RSFSR-in XI Qırmızı Ordusunun Azərbaycana təcavüzü, respublika ərazisini zəbt etməsi, beynəlxalq hüququn subyekti olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətini devirməsi Rusiyanın müstəqil Azərbaycanı işğal etməsi hesab edilsin".
İrsi
Sovet hakimiyyətinin Azərbaycanda qurulması tarixinin şərəfinə, Bakının küçələrindən biri "28 Aprel" adını daşıyırdı. Bakı metropoliteninin stansiyası da eyni adı daşıyırdı.
Təhsin Cəmil
Təhsin Cəmil — (türkcə: Tahsin Cemil, rumınca: Tasin Gemil) (d. 21 sentyabr 1943) – Əslən Krım tatarlarından olan Rumıniya tarixçisi, tərcüməçi, diplomat və siyasi xadim. O, 1998-2003-cü illərdə Rumıniyanın Azərbaycandakı səfiri olmuşdur. Həmçinin, Osmanlı dilini bilən Tahsin Cəmil Osmanlı imperiyası və Rumıniya tarixi barədə 100-dən çox məqalə yazmış, Osmanlı sənədlərini rumıncaya tərcümə etmişdir.
Həyatı
Təhsin Cəmil 21 sentyabr 1943-cü ildə Rumıniyanın Dobruca bölgəsinin Məcidiyyə şəhərində milliyyətcə Krım tatarlarından olan ailədə anadan olmuşdur. O, doğma şəhərində ibtidai və orta təhsilini başa vurmuş və Yassı Universitetinin tarix və fəlsəfə fakültəsini bitirmişdir (1965). Universiteti bitirdikdən sonra yaradıcılıq fəaliyyətini davam etdirmiş, dissertasiya müdafiə edərək elmlər doktoru dərəcəsini almışdır.
Təhsin Cəmil Nafiyə Cemil ilə evlidir və 1970-ci il təvəllüdlü bir qız atasıdır. Təhsin Cəmil ana dili olan tatar və təhsil aldığı rumın dilindən başqa türk, Azərbaycan, türkmən, özbək, qazax, qırğız, ingilis və fransız dillərini bilir.
Fəaliyyəti
Təhsin Cəmil yalnız Rumıniyada deyil, bütün dünyada yaşayan tatar türklərinin mənafeyinin qorunması istiqamətində fəaliyyət göstərməkdədir. O, 1990-1996-cı illər arasında Rumıniya Deputatlar Palatasının üzvü, Azərbaycanda (1998-2003) və Türkmənistanda (2004-2007) fövqəladə və səlahiyyətli səfir vəzifəsində çalışmışdır. O, Konstansadakı Ovidius Universitetinin professoru, (2004-cü ildən prorektoru) vəzifəsində çalışmışdır. Hazırda Rumıniya Babes Bolyai Universitetinin professoru, həmin universitetdə Türkologiya və Orta Asiya Aradırmaları İnstitutunun direktorudur.
Elmi yaradıcılığı
Təhsin Cəmilin elmi fəaliyyət sahəsi olduqca genişdir. O, tarixçi, dilçi, türkoloq, şərqşünas alim kimi bir çox dəyərli araşdırmalara imza atmışdır. Bütövlükdə Osmanlı İmperiyası və Rumıniya tarixinə dair 100-dən çox əsərin müəllifidir. Osmanlı Türkcəsində yazılmış Rumıniya sənədlərini rumın dilə tərcümə edərək yayınlamışdır.
Onun araşdırmalarında Balkanlarda və Rumıniyada yaşayan tatar türklərinin dili, folkloru, etnoqrafiyası, ədəbiyyatı və mədəniyyəti sistemli şəkildə araşdırılmışdır. Təhsin Cəmilin 2010-cu ildə Rumıniyada nəşr olunmuş “Azərbaycanın Orta Asiya dövlətləri ilə əlaqələri: Xəzər və Orta Asiya məkanının geosiyasəti (1991-2003)” və “Azərbaycan Respublikası ilə Rumıniya arasında münasibətlər (1993-2004)” adlı əsərləri strateji araşdırmalar kontestində qələmə alınmış tədqiqatlardır.
Dünyanın müxtəlif ölkələrində keçirilən uluslararası simpozium, forum, konfrans və seminarların iştirakçısı və təşkilatçısı olmuşdur.
Azərbaycan işarət dili
Azərbaycan işarət dili — eşitmə və danışma məhdudiyyəti olan azərbaycandilli şəxslərin fikirlərini ifadə etmək üçün qolların, əllərin və barmaqların eyni zamanda istifadə etməsi. Azərbaycanda təxminən 31 000 eşitmə və danışma məhdudiyyətli insan var.
Mənşə
İşarət dili eşitmə və danışma məhdudiyyəti olan insanların istifadə etdiyi dildir. Bu dil rus dilindən götürüldüyünə görə Azərbaycan jestikası ilə üst-üstə düşmür, lakin Azərbaycan işarət dilinin mənfi xüsusiyyətləri də var: elmi jestika ilə ailə içi jestika fərqlənir. Məsələn, bir eşitmə və danışma məhdudiyyəti olan kiçik yaşlı uşaq evdə ailə jestikası ilə danışır, lakin məktəbə getdikdən sonra elmi jestika ilə tanış olur.
Azərbaycanda işarət dilinin əhəmiyyəti
Azərbaycanda eşitmə və danışma məhdudiyyətli insanların sayı kifayət qədərdir. Bununla əlaqədar olaraq dövlət onlara xüsusi qayğı göstərir. Onlar üçün 2 N-li və 3-N-li Respublika xüsusi internat məktəbləri fəaliyyət göstərir. Həmin məktəblərdə 790 şagird fəaliyyət göstərir. Universitetlərdə bu mövzuda bir çox layihələr və təlimlər keçirilir. Həmin şəxslərin bir çox hallarda ali təhsildən kənar qalmasına görə gələcəkdə eşitmə və danışma məhdudiyyəti olan şəxslər üçün xüsusi fakültələrin və ixtisasların açılması müzakirə olunur. Azərbaycan eşitmə və danışma məhdudiyyəti şəxslərin cəmiyyəti Dünya eşitmə və danışma məhdudiyyəti olan şəxslərin federasiyasının (WDF) üzvüdür. Bu proqram eşitmə və danışma məhdudiyyətli insanların yaxşı yaşamasını təmin etmək üçün yaradılmışdır.
Azərbaycanda bu dil dövlət dili statusuna malik deyil. (Amerika və bəzi Avropa ölkələrində dövlət dilidir.)
Beynəlxalq konfranslarda Azərbaycan işarət dili əvəzinə Rus işarət dilindən istifadə olunur.
Alışarlılar
Alışarlılar — azərbaycanlıların etnogenezində iştirak etmiş kəngərlilərin sofulu tayfasının bir qolu
Həyatı
Əsasən, Şərur rayonunun Alışar kəndində yaşayırlar. Kəndin adı da Alışarlılarla əlaqədardır;həmin tayfanın burada məskunlaşması ilə yaşayış məntəqəsi yaranmışdır.
Gülsün Sağlamer
Gülsün Sağlamer. Memar, müəllim, İTU-nun ilk qadın rektoru.
İstanbul Texniki Universiteti Memarlıq Fakültəsini bitirdi. 1978-ci ildə dosent, 1988-ci ildə professor oldu. 1996–2004-cü illərdə İstanbul Texniki Universitetinin rektoru vəzifəsində işləmişdir. Bir çox layihədə iştirak etdi. Hal-hazırda "Open House International" jurnalının redaksiya heyətinin üzvüdür. 2006–2014-cü illərdə Kadir Has Universitetinin Nümayəndə Heyətinin üzvüdür.
Valentina Şulbayeva
Valentina Qavrilovna Şulbayeva — (xakasca: Валентина Гавриловна Шулбаева) (d.11 avqust 1939, Çilan ulusu, Taştıp rayonu, Xakasiya Muxtar Vilayəti) – ilk xakas qadın dramaturqu,   Rusiya Yazıçılar Birliyi nin üzvü (1981), Rusiya Teatr Xadimləri İttifaqının üzvü. RSFSR Əməkdar Mədəniyyət işçisi (1990), Xakasiya Respublikasının Əməkdar İncəsənət xadimi (1994), Nikolay Fyodorviç Katanov adına Xakasiya Respublikası Dövlət Mükafatı laureatı (2009).
Həyatı
Valentina Şulbayeva əkinçi ailəsində anadan olmuşdur. Onun atası həmyerliləri arasında ilk traktor sürücüsü kimi tanınırdı. Xakasiya Milli İnternat Məktəbini bitirmişdir. Yuxarı Teisk səkkizillik məktəbində pioner dəstə rəhbəri və Askiz rayonunun Yuxarı Bazinski məktəbində rus dili müəllimi işləmişdir.
1961-1967-ci illərdə Leninqrad Dövlət Universiteti nin Jurnalistika fakültəsində oxumuş, daha sonra İspan dili bölməsində təhsilini davam etdirmişdir. Təhsilini bitirib Vətənə qayıtdıqdan sonra "Lenin çolı" qəzetinin redaksiyasında və Xakasiya Regional Televiziya və Radio Komitəsində çalışmışdır.
1976 - 2002 - Xakasiya Kitab Nəşriyyatının baş redaktoru, Rusiya Yazıçılar Birliyi nin Xakasiya şöbəsinin və Rusiya Mədəniyyət Fondunun Xakasiya şöbəsinin idarə heyətinin üzvü olmuşdur.
Yaradıcılığı
Valentina Şulbayeva ilk xakas qadın dramaturqudur. O, yaradıcılığa 1957-ci ildə yazdığı bir pərdəli “Tayqada aul” pyesi ilə başlamışdır. Müəllifin “Yarımçıq mahnı” (1975), “Maral buynuzları” (1977), “Yalnız sevgi deyil” (1980), “Taleyin dəyişkənliyi” (1982), “Yaşa, dost və xatırla” (1985), “Dərin bir yerdə ” (1990), “Sakura çiçəkləyəndə ” (2003), “Hanı, o mavi şəfəqim?” (2006) və başqa pyesləri A. M.Topanov adına Xakasiya Milli Dram Teatrının repertuarında mühüm yer tutmaqdadır. “Dramaturgiya həm də ən fərəh verici janrdır”, – deyə Valentina Şulbayeva bildirir. “İnsanların yaradılan ixtiraya necə reaksiya verdiyini, bəyəndiyini, ağladığını, yaxud güldüyünü görəndə ilhamlanır və sevinc duyursan”. Valentina Şulbayevanın bir neçə dram əsəri Xakasiyanın orta məktəb dərsliklərinə daxil edilmişdir. Onun pyesləri Xakasiyadan başqa Tıva və başqırdıstan teatrlarında da tamaşaya qoyulmuşdur.
Valentina Şulbayeva həmçinin poeziya yaradıcılığı ilə məşğul olmuşdur. Onun şeirlərinə görkəmli xakas bəstəkarları olan Q.İ.Çelborakov, A.O.Tokoyakov, Q.Q.Tanbayev musiqi bəstələmişlər.
NGC 6420
NGC 6420, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Sen-Jülyen-de-l'Erms
Sen-Jülyen-de-l'Erms  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Boreper kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vyen.
INSEE kodu — 38406. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 111 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 374 ilə 507 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 460 km cənub-şərqdə, Lion dan 45 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 60 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
NGC 1573
NGC 1573, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Zürafə bürcü istiqamətində yerləşir. E3 tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Sen-Jüst-de-Kle
Sen-Jyust-de-Kle  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Syud-Qrezivodan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl.
INSEE kodu — 38409. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi 1230 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 160 ilə 320 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 460 km cənub-şərqdə, Lion dan 70 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 29 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Sərxan Abdullayev (filoloq)
Həyatı
Sərxan Abdullayev 1942-ci il martın 17-də Cəbrayıl rayonunun Papı kəndində anadan olub. 1949-52- ci illərdə Papı kənd ibtidai və Çərəkən yeddiillik məktəbində oxuyub.
Çap olunmuş əsas əsərləri
1.Dərslik, dərs vəsaiti və monoqrafiyaları
NGC 3673
NGC 3673, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Hidra bürcü istiqamətində yerləşir. SBb tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Buxaranın gəmisi
thumb|200x200px| Özbəkistan, Buxaradakı Gəmi Qalası mənzərəsi Buxara gəmisi əvvəllər eramızdan əvvəl V əsrdə qurulan və işğal edilən Özbəkistanın Buxara şəhərində yerləşən böyük bir qaladır. Gəmi hərbi quruluşa əlavə olaraq, qalanın tarixində, Buxaranın ətrafındakı bölgəni idarə edən müxtəlif kral məhkəmələri tərəfindən məskunlaşan bir mahalı əhatə edirdi. Gəmi 1920-ci ildə Rusiyaya düşənə qədər bir qala kimi istifadə edildi. Hal-hazırda, Ark bir turistik məkandır və tarixini əhatə edən muzeylər var.
Təsvir
Ark müasir Buxaranın şimal-qərb hissəsində yerləşən böyük bir saxsıdır. Layoutda qərbdən şərqə bir az uzanan dəyişdirilmiş düzbucağa bənzəyir. Xarici divarların perimetri 789.6 m, əhatə olunmuş ərazisi 3.96 ha. Divarların hündürlüyü 16 to 20 m arasında dəyişir 16 to 20 m. right|thumb|200x200px| Ark qalasına giriş, 1907-ci ildə çəkilmiş fotoşəkil Türbəyə giriş mərasimi 18-ci əsrin iki qülləsi tərəfindən memarlıqla bəzədilmişdir. Qüllələrin yuxarı hissələri bir qalereya, otaqlar və terraslarla bağlanır. Tədricən yüksələn bir eniş bir qazanxanalı bir portaldan və Cuma məscidinə qapalı uzun bir dəhlizdən keçir. Bağlı dəhliz, anbarlara və həbsxana kameralarına giriş təklif edir. Gəminin mərkəzində qırx qızın işgəncəyə məruz qaldığı və bir quyuya atıldığı əfsanələri ilə əlaqəli olan Ul'dukhtaron məscidi olan ən yaxşı qorunan yerlərdən biri olan böyük bir bina kompleksi yerləşir.
Əfsanəvi mənşəlidir
Əfsanədə, Gəminin yaradıcısı epik qəhrəman Siyavuşa idi. Bir gənclikdə o, ögey anasından Turana'nın zəngin oazis ölkəsində gizləndi. Siyavuşa və Afrosiaba yerli hökmdarının qızı aşiq oldu. Qızın atası Siyavuşa əvvəlcə öküz dərisi ilə bağlanmış ərazidə, açıq şəkildə mümkünsüz bir vəzifə kimi nəzərdə tutulmuş bir saray tikdirəcəyi təqdirdə onların evlənməsinə icazə verməyə razı oldu. Lakin Siyavuşa öküz dərisini incə zolaqlara kəsdi, uclarını bağladı və bu sərhədin içərisində saray tikdi. (Bu, əslində Dido və Şimali Afrikadakı Karfagenin klassik əfsanəsi, antik dövrlərdə qeyd olunduğu kimi). )
Sen-Jüst-Şalessen
Sen-Jyust-Şalessen  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. La-Verpiyer kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vyen.
Buxaranın gəmisi
Tarix
Ark, əsas qala arxasında iyirmi metr dərinlikdə bir qat təşkil edən əvvəlki quruluşların qalıqları üzərində qurulmuşdur, əvvəlki qalaların yerində tikildiyini və məhv edildiyini göstərən təbəqələr.
Sen-Jüst-Şalessen
INSEE kodu — 38408. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi 2437 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 218 ilə 373 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 420 km cənub-şərqdə, Lion dan 23 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 75 km şimal-qərbdə yerləşir.
Buxaranın gəmisi
Tarix
Gəmiyə ilk məlum istinad Narşaxinin (899 - 960) “Buxara tarixi” ndə yer alır. Abubakra “ Buxara hökmdarı Bindu bu qalanı tikdi, lakin tezliklə dağıldı. Dəfələrlə tikilib, dəfələrlə dağıdılıb. " Abubakra deyir ki, yenidən qurmaq üçün son hökmdar müdriklərinin məsləhətlərini istəyəndə ona Ursa Major bürcünün ulduzları ilə bir-birlərinə eyni münasibətdə yerləşən yeddi nöqtə ətrafında qala tikməyi tövsiyə etdilər. Beləliklə tikilmiş, qala bir daha məhv edilməmişdir. thumb| Gəminin divarları Gəminin yaşı dəqiq müəyyən edilməmiş, lakin eramızın 500-cü ilinə qədər artıq yerli hökmdarların iqamətgahı olmuşdur. Burada qala sürətində əmirlər, onların baş vəzirləri, hərbi rəhbərlər və çox sayda qulluqçu yaşayırdılar.
Sen-Jüst-Şalessen
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Laçın massivi
Laçın massivi və ya Laçınkənd — Bakının Qaradağ rayonu ərazisində, Qurd qapısı yaxınlığında Bakı dairəvi avtomobil yolu üzərində yaşayış massivi.
Tarixi
1993-cü ildə Laçın rayonu ermənilər tərəfindən işğal edildikdən sonra əsasən Laçın rayonunun İmanlar kəndinin əhalisi burada yerləşmişdir.
Yukio Endo
Olimpiadalarda
Yukio Endo Yaponiya komandası tərkibində 3 dəfə (1960, 1964, 1968) olimpiya çempionu olmuşdur. 1964-cü il Yay olimpiya oyunlarında isə fərdi olaraq 2 qızıl medal (paralel qollar və çoxnövçülük) qazanmışdır.
Dünya çempionatı
Yukio 1962 idman gimnastikası üzrə dünya çempionatında 6 qızıl medal (yer hərəkətləri də daxildir) qazanmışdır və Yaponiya komandası çempionatın birincisi olmuşdur. 1966 dünya çempionatında isə Yukio 2 gümüş medal qazanmış, Yaponiya isə komanda yarışlarında birincilik qazanmışdır.
Yerli çempionatlar
thumb|235px|Yukio Endo in 1966 Yukio Yaponiya çempionatlarında 4 dəfə çoxnövçülükdə qalib gəlmişdir.
Laçın massivi
Tarixi
Yaşayış massivi daha çox Laçınkənd adı ilə tanınır.
Coğrafiyası
Yaşayış massivi dağın yamacında yerləşir. Həmçinin "Qurd qapısı" adlanan ərazi ilə Sədərək Ticarət Mərkəzi aralığında, Bakı dairəvi avtomobil yolu üzərindədir.
Buxaranın gəmisi
Tarix
Orta əsrlərdə qala Rudaki, Ferdowsi, Avicenna, Farabi daha sonra isə Ömər Xəyyam tərəfindən işlənmişdir. Burada da Avicenna yazdığı böyük bir kitabxana saxlanılırdı:
Rus Vətəndaş Müharibəsi zamanı 1920-ci il Buxara döyüşü zamanı gəmi Mixail Frunze komandanlığı altında Qırmızı Ordu qoşunları tərəfindən böyük ziyan gördü. Frunze, qurğunun böyük bir hissəsini xarabalığa qoyan gəmini təyyarələrlə bombalamağı əmr etdi. Kral xəzinəsi ilə Əfqanıstana qaçan son əmir Alim Xanın (1880-1944) gizli yerlərinin (xüsusən də haram) dağıdılmaması üçün gəminin partladılmasını bolşeviklərə əmr etməsinə də əsas var.
Yumurta (dəqiqləşdirmə)
Yumurta – qida məhsulu və həyat mənbəyi. Yumurtanın həmçinin aşağıdakı mənaları da var:
Özbəkistanda səhiyyə
Sağlamlıq vəziyyəti
Ən çox görülən xəstəliklər arasında çirklənmiş içməli su ilə əlaqəli xəstəliklər var: tifo, hepatit, dizenteriya, xolera və müxtəlif xərçəng növləri. Ölümün əsas səbəbləri, tezliyinə görə ürək-damar, tənəffüs və həzm sistemlərinin pozğunluqları və yoluxucu və parazitar xəstəliklərdir. 2019-cu ildə Lancet - də yayımlanan bir araşdırma, dünyada hər 100.000 insana 892 pəhrizlə bağlı ölüm hallarının olduğunu söylədi.
İnsanların immun çatışmazlığı virusuna (HİV) yoluxma halları 2002-ci ildə kəskin şəkildə artdı, qismən yeni bir hökumət hesabat siyasəti və qismən narkotik istifadəsi səbəbiylə 2005-ci ildə 2004-cü ildə 2000 yeni hal ortaya çıxdıqdan sonra təxminən 5.600 HİV hadisəsi məlum oldu.
İşlərin ən azı üçdə ikisi narkotik istifadə ilə əlaqədardır.
HİV hallarının coğrafi mərkəzləri Daşkənd və Əfqanıstan sərhədindəki Surxandaryo vilayətidir. Özbəkistan vasitəsi ilə narkotik qaçaqmalçılığının genişlənməsi şəhər yerlərində narkomaniyanın artmasına səbəb oldu. Bəzi HİV müalicəsi və məsləhət mərkəzləri mövcuddur. Hər 10000 əhaliyə 27.4 həkim və ya 1000 nəfərə 2.74 həkim düşür.
Ana və uşaq sağlamlığı
Özbəkistan üçün 100.000 doğuşa 2010-cu ildə ana ölümü 30'dır. Bu, 2008-ci ildə 44,6, 1990-cı ildə 61,1 ilə müqayisə edilmişdir. 5 yaşa qədər ölüm nisbəti, 1000 doğuşa görə 38, 5 yaşa qədər ölüm halları 48'ə bərabərdir. Özbəkistanda 1000 diri doğulan uşağa mama sayı olmur və hamilə qadınlar üçün ömür boyu ölüm riski 1400-də 1-dir.
İkinci Qarabağ müharibəsi şəhidlərinin siyahısı
Bu siyahı İkinci Qarabağ müharibəsində şəhid olan Azərbaycan əsgər, gizir və zabitlərinin məlumatlarını əks etdirir.
Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatı (2015)
16-cı FİNA Dünya Çempionatı və ya Aquatiks 2015- 2015-ci il 24 iyul - 9 avqust tarixlərində Rusiyanın Kazan şəhərində keçirilən yarış. Yarış iştirak edən ölkələrin sayına(190), iştirak edən edən idmançıların sayına(2400), və verilən medal sayına(75) görə bu çempionatın rekorduna imza atmışdır.
Şəhər seçimi
2011-ci il iyulun 15-də Şanxayda FİNA-nın Ümumi qurultayı baş tutdu. Bu zaman Kazan şəhəri Quadalaxara(Meksika), Honkonq(Çin) və Monrealı(Kanada) qabaqlayaraq 2015-ci ildə yarışın keçiriləcəyi şəhər seçildi. Son iki şəhər isə öz təkliflərini geri götürdü.
NGC 2679
NGC 2679, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Xərçəng bürcü istiqamətində yerləşir. SB0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Azərbaycan Dövlət Bankı (1919)
thumb|[[Əliağa Həsənov — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin maliiyə naziri olmuş, 1919-cu ilin dekabrından (Sovet dövrü də daxil olmaqla) Dövlət Bankının müdiri vəzifəsində çalışmışdır.]]
Azərbaycan Dövlət Bankı, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti maliyyə siyasətinin həyata keçirilməsini təmin edən mühüm dövlət qurumu.
Yaradılmasında məqsəd
Dövlətin maliyyə-iqtisadi müstəqilliyinin təmin edilməsi məqsədilə yaradılmışdı. Belə ki, Rusiya Mərkəzi Bankının Bakıdakı şöbəsi Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qarşısında duran mühüm dövlətçilik vəzifələrini yerinə yetirə bilməzdi. Buna görə də, Hökumət 1919-cu il martın 7-də ADB-nın təşkili barədə layihəni bəyəndi və bankın nizamnaməsini hazırlamağı maliyyə nazirinə tapşırdı. 1919-cu il, mayın 20-də ADB-nın nizamnaməsi Nazirlər Şurasına təqdim olundu.
Yaradılması
Nizamnamə hazırlanarkən Rusiya Dövlət Bankının nizamnaməsi əsas götürülmüş, lakin bir sıra dəyişikliklər və ixtisarlar edilmişdi. Məsələn, banka qanunvericilik qaydasında müəyyən olunmuş əsaslarla pul nişanları buraxmaq hüququ verilmişdi, mərkəzi idarənin və onun ayrı-ayrı qurumlarının tərkibi ixtisar olunmuş, eyni zamanda, mərkəzi idarə Bakı şəhərindəki əməliyyat şöbəsi ilə birləşdirilmişdi, bankın yerli strukturlarının şöbə və agentlik hesab edilməsi məqbul sayılmamış, yaradılması nəzərdə tutulan strukturların hamısı bölmə adlandırılmışdı. Onların ştat cədvəli, hüquq və vəzifələri də buna müvafiq olmalı idi. Nizamnaməyə görə, ADB-nın vəzifələri kommersiya banklarının vəzifələrindən geniş idi və o dövlət xarakterli bir sıra tapşırılqarı, o cümlədən pul emissiyasının yerinə yetirməsi dövlətin maliyyə aparatı kimi müvafiq hallarda digər ölkələrin eyni orqanları ilə sazişlər bağlanması, valyuta məsələsinin tənzimlənməsi və s. funsksiyaları yerinə yetirməli idi.
ADB haqqında hazırlanmış qanun layihəsi 1919-cu il, mayın 26-da Hökumət tərəfindən bəyənildi və Parlamentin təsdiqinə verildi. Layihə təsdiq olunana qədər isə iyunun 2-də Hökumət Dövlət bankı haqqında məsələnin müzakirəsi üçün özünün və Bakıdakı Britaniya qoşunları komandanlığının nümayəndələrindən ibarət komissiyanın təşkili barədə qərar qəbul etdi. İyunun 9-da Hökumət Dövlət bankının bütün aktiv və passivləri ilə birlikdə Azərbaycan hökumətinə verilməsi barədə Britaniya komandanlığı qarşısında məsələ qaldırdı. Avqustun 25-də qəbul olunmuş qərara əsasən, Maliyyə Nazirliyinin kredit şöbəsinin neft sənayeçilərinə ayırdığı borclar ADB-yə verildi.
Azərbaycan hökumətinin 25 avqust 1919-cu il tarixli qərarı ilə maliyyə nazirinin müavini, Bakı Şəhər İctimai Özünüidarəsinin üzvü Mark Mixayloviç Abezquza 1 yanvar 1920-ci ik tarixinədək Dövlət Bankına müvəqqəti rəhbərlik həvalə olundu.
Bankın təsis edilməsi ölkənin iqtisadi-təsərrüfat həyatını möhkəmləndirmək zərurətindən irəli gəlmişdi. Kredit banklarına ümidini itirən əhali əmanətlərini oraya qoymurdu. Bu da əhalidə çox böyük məbləğdə dövriyyədən çıxmış pulun yığılıb qalmasına səbəb olmuşdu. Nəticədə, əlavə kağız pul kəsilməsi zərurəti doğurur, manatın alıcılıq qabiliyyətinə mənfi təsir göstərirdi. ADB-nin məqsədi pul tədavülünü asanlaşdırmaq, milli ticarət, sənaye və kənd təsərrüfatına yardım etmək, habelə pul sistemini möhkəmləndirmək idi. İlk vaxtlar bankın əsas kapitalı 500 milyon, ehtiyat kapitalı isə 20 milyon manata bərabər idi. Əsas kapitalı yaratmaq üçün Hökumət ADB-yə, əlavə olaraq 50 milyonluq Azərbaycan və Zaqafqaziya bonu verdi. Beləliklə, bank kağız pul kəsmək üçün müstəsna hüquqa malik oldu.
Strukturu
ADB-yə bankirlər şurası rəhbərlik edirdi. 1919-cu il, sentyabrın 18-də Dövlət bankının nizamnaməsi təsdiqləndi, sentyabrın 30-da onun təntənəli açılışı oldu. 1919-cu il sentyabrın 1-dən fəaliyyətə göstərən Gəncə bankı isə oktyabrın 25-də qəbul olunmuş qanunla Dövlət bankının şöbədi statusunu aldı.
Azərbaycan SSR xalq artisti
Azərbaycan SSR xalq artisti — 1928-ci il iyulun 28-də təsis edilmiş fəxri ad. Azərbaycan SSR Ali Sovetinin Rəyasət Heyəti tərəfindən teatr, musiqi və kino inkişaf etdirilməsi işində xüsusi fərqlənən görkəmli incəsənət xadimlərinə verilirdi.
Tarixi
Azərbaycan SSR xalq artisti fəxri adına ilk dəfə 1931-ci ildə tarzən Qurban Pirimov layiq görülmüşdür. 1932-ci ildə dram aktyoru Hacıağa Abbasov və aktyor, rejissor, opera solisti Hüseynqulu Sarabski, 1933-cü ildə Mirzağa Əliyev, 1934-cü ildə Şövkət Məmmədova, 1935-ci ildə Cabbar Qaryağdıoğlu və başqaları bu adla təltif olunmuşdur.
Sovet İttifaqının dağılması ilə "Azərbaycan SSR xalq artisti" adı rəsmi olaraq "Azərbaycan Respublikasının xalq artisti" ilə əvəz olundu, bununla belə keçmiş SSRİ və Azərbaycan SSR-in mükafatlar haqda qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulmuş fəxri adın təqdim etdiyi hüquq və vəzifələr qüvvədə qaldılar.
TatNet
TatNet ("Tatar İnternet" üçün qısa), tatar xalqı və ya Tatarıstan haqqında Veb seqmentində ümumiyyətlə istifadə olunan tatar dilli İnternet istifadəçilərinin adıdır. Buraya bir çox dildə veb səhifələr və veb saytlar daxildir.
Azərbaycan SSR xalq artisti
Tarixi
Azərbaycan SSR xalq artisti fəxri adı, adətən, Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi və ya Azərbaycan SSR əməkdar artisti fəxri adına layiq görülmüş sənətçilərə verilirdi. Xan Şuşinski, Kazım Ziya, Yeva Olenskaya isə birbaşa xalq artisti fəxri adı ilə təltif olunmuşdurlar.
TatNet
Tatar dilində ilk e-poçt mesajı, ehtimal ki, 1991-ci ildə Azad Avropa / Azadlıq Radiosunun Tatar-Başqırd Xidmətinin işçiləri internetdən və elektron rabitədən müntəzəm olaraq istifadə etməyə başladıqda göndərildi və qəbul edildi. 1994-cü ildə tatar dilli poçt siyahısı (TMG, Tatar Poçt Qrupu üçün dayanan) quruldu və bu il ümumiyyətlə Tatar İnternetinin doğuş ili olaraq qəbul edilir. Təxminən 2000-ci ildən bəri Tatnet partlayıcı şəkildə inkişaf edir, hər il ona çox sayda veb sayt və veb sayt əlavə olunur. Tatnetin mövcudluğu tatar xalqının birliyinə və konsolidasiyasına çox böyük töhfə verməkdə davam edir, çünki tatarlar bütün dünyaya dağılmışdır və tatarların böyük əksəriyyəti etnik vətənləri olan Tatarıstan xaricində yaşayırlar. Tatar İnternet istifadəçiləri əvvəllər getdikcə daha çox üstünlük təşkil edən Latın və Kiril yazılarını istifadə edirlər.
TatNet adı eyni adda Runet, Kaznet, Uznet və digərlərinin analoqu olaraq yaranan "Tatar İnternet" üçün bir portmanteau. TatNet Tatarıstan səlahiyyətlilərindən bəzi dəstək alır e. g. Kütləvi Rabitə üzrə Respublika Agentliyi (Tatmedia) veb sayt qurmaq üzrə illik "TatNet ulduzları" ("Татнет йолдызлары") müsabiqəsinin təşkilində kömək edir.
NGC 5680
NGC 5680, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 121.92 sm (48 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Stritbol
Hər komanda üç oyunçudan və bir əvəzedicidən ibarətdir. Bu oyunu daha çox küçələrdə oynayırlar. Bu idman növü beynəlxalq arenaya ilk dəfə 2010-cu ildə Sinqapurda keçirilmiş Yeniyetmələrin Birinci Yay Olimpiya Oyunlarında çıxıb və daha sonra “şəhərdə bileti ən çox satılan oyun” adlandırılıb. Əvvəllər stritbol və ya küçə basketbolu adlandırılan Basketbol 3x3 basketbolun bütün dünyada inkişaf etməsi üçün katalizator rolunu oynayır.
Faktlar və rəqəmlər
toplamalı və ya 10 dəqiqəlik oyunun sonunda ən yüksək xal toplamış komanda olmalıdır. Basketbol 3x3 idmanı ilə məşğul olur.
Elçilik (film, 2017)
Elçilik (film, 2017) — rejissorluğunu Ivan Patramanın etdiyi, senarisini Todur Marinoqlonun yazdığı ilk qaqauz filmi. Tarixi film qaqauz yazıçısı Nikolay Baboqlonun eyniadlı hekayəsi əsasında 2017-ci ildə ekranlaşdırılıb. Film iki gəncin sevgi əhvalatı fonunda qaqauz xalqının özgürlüyünü göstərib. Filmin çəkiliş dili qaqauzcadır.
NGC 6706
NGC 6706, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Tovuz bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Monqol səhra qarquşu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü. Azərbaycanda təhlükədə olan quşlar siyahısına daxil edilmişdir.
Təsviri
Kiçik, uzunquyruqlu quşdur. Böyük, qısa başı və qalın boz-sarı dimdiyi vardır. Erkəklərin "qaşı" və alt hissələri (sinəsi və böyürləri) çəhrayı xallarla örtülüdür. Qanadlarında ağ və çəhrayı rənglərdə geniş zolaqlar var.
Yayılması
Dünyada böyük bir yayılma arealına malikdir. Türkiyənin şərqindən Qafqaza, eləcə də Orta Asiyadan Çinə qədər; Monqolustanı və Cənubi Kəşmiri əhatə edən ərazidə rast gəlinir. Naxçıvan Muxtar Respublikasında 1915-ci ildə yazda Bulqan, 1960-1970-ci illərdə Aza (Culfa rayonu) kəndləri ətrafında, müasir dövrdə Culfa rayonunun "Noxuddağ" və "Gendərə" ərazilərində qeydə alınmışdır.
Həyat tərzi
Quraq dağlıq sahələrdə (1000-4000 m), yarıquraq bölgələrdə, qayalıq yamaclarda yuvalayır. Oturaq növdür.
Sayı
Avropada ehtimal olunan sayı 520 cütdən çoxdur (Türkiyə, Ermənistan, Azərbaycan). Azərbaycanda yalnız Naxçıvan Muxtar Respublikasında Culfa rayonunun "Noxuddağ" ərazisində 2010-cu ildə müşahidə olunmuşdur. Sayı hər 5 km2-də 0-1 fərddən çox olmur. Ərazidə ümumi sayı 10-15 cütdən çox deyildir.
Azalma səbəbləri
Davamsız otarma nəticəsində birki toxumlarının azalması və qayalıqların deqradasiyası.
Qorunması üçün qəbul edilmiş tədbirlər
Ərazinin Ordubad yasaqlığının tərkibinə daxil edilməsi müəyyən qədər faydalı olmuşdur.
Qorunması üçün məsləhət görülmüş tədbirlər
Otarmanın məhdudlaşdırılması növün qorunmasına kömək edər.
NGC 701
NGC 701, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Sen-Kanten-Fallavye
Sen-Kanten-Fallavye  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. La-Verpiyer kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — La-Tur-dyu-Pen.
INSEE kodu — 38449. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi 5932 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 206 ilə 364 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 420 km cənub-şərqdə, Lion dan 26 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 70 km şimal-qərbdə yerləşir.