cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Suriya-Türkiyə sərhəd divarı
Suriya ərazisinə girmə mübahisəsi
2017-ci ildə Suriya hökuməti sərhəd divarından bəhs edərək Türkiyəni ayrılıq divarı tikməkdə günahlandırır. Suriya Xarici İşlər Nazirliyinin səlahiyyətliləri türk qüvvələrinin və sərhəd nəzarətçilərinin, yük maşınlarını Suriya bölgələrinə, xüsusən də Əl-Həsəkə vilayətinin şimal çöllərinə gətirdiyini, torpaq divarını qurmaq üçün beton dirəkləri quraşdırarkən torpaq yol çəkdiyini və xəndək qazdığını iddia edir. Türk qüvvələrinin Hələb əyalətinin şimal çölündə 250 metr dərinlikdə Suriya ərazisinə girdiyi bildirir. Suriya hökuməti türk qüvvələrininə bu hərəkəti şimal-qərbdəki İdlib əyalətində də təkrarlayaraq divar inşa etmək məqsədi ilə altı hektar ərazini ələ keçirdiyini bəyan edir. Suriya rejimi səlahiyyətliləri, Suriya hökumətinin razılığı olmadan birtərəfli beynəlxalq hərəkətlərin Suriyanın suverenliyini pozduğu kimi qəbul ediləcəyini bildirir.
Relaksasiya
Relaksasiya - fiziki və fiziki-kimyəvi mühitdə statik tarazlığın bərpası prosesi. Diffuziya nəticəsində həll olmuş maddənin qeyri-bərabər paylanmış konsentrasiyasının və müxtəlif temperaturlu sahələrin temperaturunun bərabərləşməsi və b. relaksasiya təbiətlidir. Deformasiyaya uğramış, uzun müddət statik vəziyyətdə qalan süxurda relaksasiya get-gedə elastikliyini itirib ilkin ölçüsünü tam bərpa edə bilməməsi ilə özünü göstərən axarlıq xassəsilə bağlıdır.
Aban (ay)
Aban və ya Əban — İran və Əfqanıstanın rəsmi təqviminin səkkizinci ayı. Aban ayında 3o gün var. Bu ay oktyabr ayında başlayıb noyabr ayında sona çatır. Aban payızın ikinci ayıdır.
Vladimir Samoylov
Vladimir Samoylov — sovet aktyoru.
Pul tələbi
Pul tələbi iqtisadiyyatda — pul şəklində maliyyə aktivlərinə arzu olunan sahiblikdir: yəni investisiyalar deyil, nağd və ya bank depozitləri. Bu, M1 sözünün dar mənasında pula olan tələbi (birbaşa xərclənən ehtiyatlar) və ya daha geniş mənada M2 və ya M3-dəki pulu tələb edə bilər.
Dəyər anbarı (hətta müvəqqəti) kimi M1 mənasında pulda faiz verən varlıqlar üstünlük təşkil edir. Bununla birlikdə, əməliyyatları icra etmək üçün M1 tələb olunur; Başqa sözlə, likvidliyi təmin edir. Bu, dərhal gələcək xərclər üçün pul tutmağın likvidlik üstünlüyü ilə digər aktivlərə müvəqqəti sahiblik faiz üstünlükləri arasında qarşılıqlı mübahisə yaradır. M1-ə olan tələb, bir insanın vəsaitinin xərclənməsi lazım olan bu mübadilənin nəticəsidir. Makroiqtisadiyyatda M1 şəklində sərvət sahibi olma motivləri təxminən bir əməliyyat motivi və ehtiyat motivi ilə bölünə bilər. Daha geniş M2 pul konsepsiyasının əhəmiyyətsiz faiz dərəcəsinə malik olan hissələrinə olan tələb aktivlərə olan tələbə əsaslanır. Pul saxlamaq üçün daha çox mikroiqtisadi motivlərə bölmək olar.
Pul tələbinin dəyişkənliyinin böyüklüyü mərkəzi bankın pul siyasətini aparması və nominal lövbərini seçməsinin optimal yolu üçün vacibdir.
Pul kütləsindəki artımın stimullaşdırıcı təsir göstərməməsi üçün LM əyrisinin düz olduğu şərtlər (likvidlik tələsi) Keynes nəzəriyyəsində mühüm rol oynayır. Bu vəziyyət, pula olan tələbin faiz nisbətinə görə hədsiz dərəcədə elastik olduğu zaman meydana gəlir.
Tipik bir pul tələbi funksiyası belə yazıla bilər
burada M^d tələb olunan nominal pul məbləğidir, P qiymət səviyyəsidir, R nominal faiz dərəcəsidir, Y həqiqi gəlirdir və L (.) real pul tələbdir. L(R,Y) üçün alternativ bir ad "likvidlik üstünlük funksiyası" dır.
Əməliyyat motivi
M1-ə (birbaşa xərclənmiş pul qalıqları) tələb üçün əməliyyat motivi yaxın gələcəkdə gündəlik əməliyyatlar üçün likvidlik tələbindən irəli gəlir. Bu ehtiyac gəlir yalnız bəzən (məsələn, ayda bir dəfə) ayrı-ayrı miqdarda alınanda ortaya çıxır, lakin xərclər davamlı olaraq baş verir.
Kəmiyyət nəzəriyyəsi
Ən əsas "klassik" əməliyyat motivi pulun kəmiyyət nəzəriyyəsindən istifadə edərək göstərilə bilər. Mübadilə tənliyinə görə MV = PY, burada M pul ehtiyatıdır, V onların sürətidir (bir müddət ərzində pul vahidi neçə dəfə çevrilir), P qiymət səviyyəsi, Y isə real gəlirdir. Beləliklə, PY nominal gəlirdir və ya başqa sözlə, müəyyən bir müddət ərzində iqtisadiyyatda aparılan əməliyyatların sayıdır. Yuxarıdakı identikliyi dəyişdirərək və ona pula ehtiyac kimi davranışçı bir şərh verərək əldə edirik
ya da real qalıqlar üçün tələb baxımından
Beləliklə, bu sadə formulyasiyada pula olan tələb, nisbət sabit olduğu müddətdə qiymət və gəlirin bir funksiyasıdır.
İnventar modelləri
Bununla birlikdə, tələb olunan əməliyyatların məbləği nominal faiz dərəcəsindən də asılı ola bilər. Bunun səbəbi istədiyiniz alışlar və istehsal faydaları (məsələn, əmək haqqı) arasında vaxt sinxronizasiyasının olmamasıdır. Başqa sözlə, işçilərə yalnız ayda bir dəfə maaş verilə bilsə də, alış-veriş etməyə meyllidirlər və buna görə də bütün ay üçün pula ehtiyac duyurlar.
Bu cür mülahizələrə əsaslanan iqtisadi modelin ən məşhur nümunəsi Baumol-Tobin modelidir. Bu modeldə bir insan vaxtaşırı gəlir alır, məsələn, ayda yalnız bir dəfə, lakin hər zaman alış-veriş etmək istəyir. Bir insan həmişə bütün gəlirlərini özü ilə gəzdirə və alış-veriş üçün istifadə edə bilər. Ancaq bu vəziyyətdə, gəlirini bankda saxlayaraq ala biləcəyi (nominal) faiz dərəcəsindən imtina edəcəkdir. Optimal strategiya gəlirinizin bir hissəsini bankda, bir hissəsini isə likvid pul şəklində saxlamağı əhatə edir. Bir şəxs alış-veriş etdikdə pul hissəsi daim tükənir və sonra pulu doldurmaq üçün banka vaxtaşırı (bahalı) səyahətlər edir. Bəzi sadələşdirilmiş fərziyyələrə əsasən, Baumol-Tobin modelindən irəli gələn pula olan tələb ifadə ilə müəyyən edilir
burada t — banka gəliş xərcləri, R — nominal faiz dərəcəsidir və P və Y eyni qalır.
Formulyasiya ilə kəmiyyət nəzəriyyəsinin sadə bir versiyasına əsaslanan formulyasiya arasındakı əsas fərq, real qalıqlar üçün tələbin həm gəlirdən (müsbət), həm də əməliyyatların istənilən səviyyəsindən və nominal faiz dərəcəsindən (mənfi) asılı olmasıdır.
Pul tələbi üçün mikrofondlar
Əvvəlcədən ödənilmiş nağd pul modelində, agentlərin pul vəsaitlərinə bərabər və ya daha az əməliyyat aparmaq qadağandır. MIU modelində pul birbaşa agentlərin kommunal funksiyalarına daxil edilir və pulla təmin edilən "likvidlik xidmətlərini" öz üzərinə götürür.
Ehtiyat tədbirləri
M1 üçün ehtiyatlı tələb, təcili xərcləmə üçün gözlənilməz bir ehtiyac olduğu təqdirdə istifadə üçün əməliyyat fondlarının saxlanılmasıdır.
Aktivin motivi
M2 və M3 daha geniş pul tədbirləri üçün tələbin aktivliyi insanların sərvəti saxlamağın bir yolu olaraq pul tələb etməsidir. Hələ də M1 mənasında pulların əməliyyatlar üçün saxlanıldığı güman edilsə də, bu yanaşma əlavə motivasiya olaraq müxtəlif aktivlərin (geniş mənada pul daxil olmaqla) potensial gəlirinə yönəlmişdir.
Spekulyativ motiv
Con Meynard Keyns pul saxlamağın spekulyativ səbəblərini açıqlayaraq, pul və istiqrazlar arasındakı seçimi vurğuladı. Agentlər gələcək nominal faiz nisbətinin (istiqraz gəlirliliyinin) cari faiz dərəcəsindən aşağı olmasını gözləyirlərsə, nağd pullarını azaldacaq və istiqraz fondlarını artıracaqlar. Gələcək faiz dərəcəsi düşərsə, istiqrazların qiyməti artacaq və agentlər satın alınan istiqrazlarda kapital qazancından faydalanacaqlar. Bu o deməkdir ki, istənilən dövrdə pula olan tələb həm cari nominal faiz nisbətindən, həm də gözlənilən gələcək faiz dərəcəsindən asılı olacaqdır (gəlirdən asılı olan standart əməliyyat motivlərinə əlavə olaraq).
Mövcud pula olan tələbin gələcək faiz dərəcələri ilə bağlı gözləntilərin təsiri altına düşməsi, pula olan tələbin dəyişkənliyinə təsir göstərir. Əgər bu gözləntilər Keynesin dediyi kimi "heyvan ruhları" tərəfindən formalaşarsa, ehtimal ki, qeyri-sabit şəkildə dəyişəcək və pula qarşı olduqca dəyişkən bir tələb yaradır.
Qovluq motivi
Qovluq motivi həm də əməliyyatların aparılması üçün tələb olunan həddən artıq olan pul tələbinə yönəlmişdir. Əsas sxem, agentlərin sərvətlərini aşağı riskli / aşağı gəlirli (burada pul) və ya yüksək riskli / yüksək gəlirli (istiqrazlar və ya səhmlər) şəklində saxlaya biləcəyi vəziyyətə baxan Ceyms Tobin tərəfindən hazırlanmışdır. Agentlər, risk və gözlənilən gəlir nisbətinə əsasən bu iki növ aktivin (qovluğun) birləşməsini seçəcəklər. Verilən gözlənilən gəlirlilik dərəcəsi üçün riskdən canını qurtaran insanlar qovluqdapulun böyük bir hissəsini seçəcəklər. Eynilə, bir insanın riskdən çəkinmə dərəcəsini nəzərə alaraq, daha yüksək gözlənilən gəlir (nominal faiz dərəcəsi və gözlənilən istiqraz kapitalının mənfəəti) agentləri etibarlı puldan riskli aktivlərə keçməyə məcbur edəcəkdir. Yuxarıda göstərilən digər motivlərdə olduğu kimi, bu da nominal faiz dərəcəsi ilə pula olan tələb arasında mənfi bir əlaqə yaradır. Bununla birlikdə, Tobin modelində əlavə olaraq əhəmiyyət kəsb edən, riskdən çəkindirmənin subyektiv dərəcəsi ilə yanaşı digər aktivlərin obyektiv risk dərəcəsidir, deyək ki, kapital qazancının və zərərin istiqraz və / və ya kapital mülkiyyətindən standart sapması ilə ölçülür.
Pul siyasəti üçün pul tələbi dəyişkənliyinin əhəmiyyəti
Pul tələbi sabitdirsə, bəzi pul aqreqatının böyümə sürətini (M1 və ya M2 kimi) hədəf alan pul qaydalarından ibarət pul siyasəti iqtisadiyyatı sabitləşdirməyə və ya heç olmasa pul siyasətini ləğv etməyə kömək edə bilər. siyasət makroiqtisadi göstəricilərin mənbəyi kimi. dəyişkənlik. Bundan əlavə, pula olan tələb gözlənilməz şəkildə dəyişmirsə, pul kütləsini hədəf almaq daimi inflyasiyanın əldə edilməsinin etibarlı yoludur. Bu, yuxarıdakı pul tənliyinin kəmiyyət nəzəriyyəsi ilə ən asanlıqla görülür. Bu tənlik böyümə sürətinə çevrildikdə bizdə var
pul kütləsinin artım sürətinin artım sürətinin artım sürətinin inflyasiya səviyyəsinə və real məhsulun artım sürətinə bərabər olduğunu ifadə edən. Pula olan tələb sabitdirsə, nisbət sabit olacaq və g_v=0. Bundan əlavə, uzun müddətdə real məhsul əhali artım templərinin cəminə bərabər sabit bir sürətlə böyüyür, texnoloji necə və mövcud texnologiya və bu da ekzogendir. Bu vəziyyətdə, yuxarıdakı tənlik inflyasiya dərəcəsi üçün həll edilə bilər:
Burada məhsulun uzunmüddətli artım templəri nəzərə alınmaqla, inflyasiya səviyyəsini müəyyən edən yeganə amil pul kütləsinin artım sürətidir. Bu vəziyyətdə inflyasiya nəticədə tamamilə pul hadisəsidir; Pul təklifinə yönəlmiş pul siyasəti iqtisadiyyatı sabitləşdirə və inflyasiyanı sabit saxlaya bilər.
Lakin, pula olan tələb qeyri-sabitdirsə - məsələn, yuxarıdakı tənlikdəki nisbət sabit deyilsə, bu analiz uğursuz olur. Bu vəziyyətdə pul təklifini hədəf alarkən pul tələbi şokları real və nominal faiz dərəcələrində dəyişikliklərə səbəb olacaq və iqtisadi dalğalanmalara səbəb olacaqdır. Pul kütləsi deyil, faiz dərəcələrini hədəf alan alternativ siyasət bu nəticəni yaxşılaşdıra bilər, çünki pul təklifi faiz tələblərini (və bu səbəbdən iqtisadi aktivliyi) nisbətən sabit saxlayaraq pul tələbinə zərbələri tənzimləyir.
Yuxarıda göstərilən müzakirədən belə çıxır ki, pula olan tələbin dəyişkənliyi pul siyasətinin necə aparılacağı ilə bağlıdır. İqtisadiyyatı təsir edən məcmu tələb şoklarının əksəriyyəti İD əyrisinin xərcləmə hissəsindən gəlirsə, faiz təklifi siyasətinə nisbətən pul təklifi hədəfləmə siyasəti sabitləşəcəkdir. Bununla birlikdə, ümumi tələbdəki zərbələrin əksəriyyətinə LM əyrisini təsir edən pula olan tələbin dəyişməsi səbəb olarsa, pul təklifi hədəfləmə siyasəti sabitliyi pozmuş olar.
NGC 4100
NGC 4100 - Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. Sbc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
NGC 2214
NGC 2214, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. OCL tipli. tərəfindən ildə 22.86 sm (9 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Qardelen (teleserial 2021)
Qardelen (Seolqanghva) Çun He-in, Kim Cisu, Yu İnna, Can Sonco, Yun Se-ah, Kim Hyo-yun və Cun Yucin-in baş rollarda çəkildiyi Cənubi Koreya televiziya serialıdır.Qardelen 18 dekabr 2021-30 yanvar 2022-ci ildə JTBC-də hər şənbə-bazar günləri saat 22:30-da (Koreya saatı ilə) yayımlanmışdır.O, seçilmiş bölgələrdə Disney+ üzərindən yayım üçün əlçatan olmuşdur.
Süjet
Qardelen, Cənubi Koreyada o vaxtkı avtoritar hökuməti ədalətli seçkilər keçirməyə məcbur etmək məqsədi ilə kütləvi etiraz hərəkatı olan 1987-ci il Demokratiya Hərəkatının fonunda qurulur. Kütləvi etirazlar nəticəsində 1987-ci ilin dekabrında demokratik seçkilər keçirildi ki, bu da sonradan Cənubi Koreyada avtoritar idarəetmənin sona çatmasına və VI Koreya Respublikasında demokratik hakimiyyətin qurulmasına gətirib çıxaracaq.
İm Suho (Çun He-in) qadın universitet tələbəsi Un Yonro  (Kim Cisu) tərəfindən qan içində aşkar edilən aspirant rolunu oynayır. Qız onu qadın universitetindəki yataqxanada hökumətdən gizlədir. Lakin məlum olur ki, Su-ho göründüyü kimi deyil. Siyasi təlatümlər fonunda cütlüyün hekayəsi açılır və ikisi arasında romantik münasibət yaranır.
Bataysk-2007 FK
Tarixi
«Bataysk-2007 FK» 1998-ci ildə təşkil edilmişdir. 2007-ci ilə qədər «Bataysk» FK adlanırdı.
Rusiya Həvaskarlar Liqasında (2006) «Bataysk» klubu final görüşündə «Sokol» klubuna 2:1 hesabı ilə qalib gəlmişdir. Turnirdə «Bataysk» klubu peşəkar statusu alır. Bundan sonra klub adını «Bataysk-2007» olaraq dəyişir. 2007-ci ildən Futbol üzrə Rusiya ikinci divizyonunda iştirak edir. 2007-ci bu yarışda klub üçüncü, 2008-ci ildə ev oyunlarının heç birində məğlub olmayaraq ikinci yeri tutmuşdur.
29 iyul 2010 ildə maliyyə çatışmamazlığı səbəbindən İkinci divizionun «Cənub» zonasında fəaliyyətini dayandırmalı olmuşdur. Bu dönəm «Bataysk-2007» çempionatda 15 yeri (17 komanda arasında) tutmişdu. 16 oyuna 15 xal (+4-9=3, 19-23).
Klubun fərqlənən oyunçuları
Klub tarixində ən çox oyun keçirən oyunçu (2 divizion): Klub tarixində ən çox qol vuran oyunçu (2 divizion):
Yuxarı Qaronna
Yuxarı Qaronna  — Fransa cənub-qərbində yerləşən, Oksitaniya regionun departamentlərindən biri. Sıra nömrəsi — 31. İnzibati mərkəzi — Tuluza. Əhalisi - 1,268,370 nəfər (departamentlər arasında 14-cü yer, 2010-cu ilin məlumatları).
Coğrafiyası
250px|thumb|left Sahəsi — 6309 km². Qaronna çayı departametin ərazisində axır. Cənub bölgələri Pireney dağıdır. Ən yüksək nöqtəsi — Perdiger dağıdır (3222 m).
Departamentə  3 rayon, 53 kanton və 588 kommuna daxildir.
Tarixi
Yuxarı Qaronna — 1790-cı ilin martında Böyük Fransız İnqilabı dövründə yaranan ilk 83 departamentdən biridir. Keçmiş Langedok vilayətinin ərazisində yerləşir. Adı Qaronna çayından gəlir.
Aqil Salyayev
Aqil Anar oğlu Salyayev — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Aqil Salyayev 1996-cı il oktyabrın 23-də Ağstafa rayonunun Qarayazı qəsəbəsində dünyaya göz açıb. 2003–2014-cü illərdə F. Piriyev adına 18 nömrəli Sumqayıt şəhər tam orta məktəbində təhsil alıb. Subay idi.
Hərbi xidməti
Aqil Salyayev 2014–2016-cı illərdə Sərhəd Qoşunlarının sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olub. 2018-ci ildən Lələtəpədə post komandiri olaraq müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmətə başlayıb.
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Aqil Salyayev 2020-ci il sentyabrın 27-dən Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzuli, Xocavənd və Qubadlının azad edilməsi uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Aqil Salyayev oktyabrın 26-da Qubadlı döyüşləri zamanı şəhid olub. Ağstafa rayonunun Köçvəlili kəndində dəfn edilib.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Aqil Salyayev ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Salman ibn Həməd Əl-Xəlifə
Salman ibn Həməd ibn İsa Əl-Xəlifə — Bəhreynin vəliəhdi, eyni zamanda Bəhreyn Müdafiə Qüvvələri Ali Komandirinin müavini.
Həyatı
Şahzadə Salman Bəhreyn Kralı Həməd ibn İsa Əl-Xəlifənin və birinci həyat yoldaşı Şahzadə Səbikə binti İbrahim Əl-Xəlifənin böyük oğludur.
Şahzadə orta təhsilini Bəhreyn Məktəbində aldı, daha sonra Vaşinqtonda yerləşən Amerika Universitetində Siyasi Elmlər üzrə bakalavr, daha sonra Kembric Universitetindən Tarix və Elm Fəlsəfəsi üzrə magistr dərəcəsi aldı.
Şahzadə Salman Bəhreynin gənclərini 21-ci əsrə aparması üçün 1999-cu ildə Vəliəhd Beynəlxalq Təqaüdünü təsis etdi. Proqram Bəhreyndən olan ən bacarıqlı lisey şagirdlərinə xaricdə ali təhsilini davam etdirmək və Bəhreynin inkişafına məhsuldar töhfə vermək üçün təqaüd yaradıldı. Bununla da Bəhreynin hər yerindən 140-dan çox tələbə İngiltərə, ABŞ və Fransa da daxil olmaqla xaricdə təhsil almaq üçün təqaüd və fürsət qazandı.
Fəaliyyəti
Vəliəhd olmazdan əvvəl Salman Bəhreyn Tədqiqat və Araşdırma Mərkəzinin sədr müavini, Müdafiə Nazirliyində Müdafiə Nazirinin müavini və BTAM Mütevelli heyətinin sədri idi.
Salman 9 mart 1999-cu ildə Bəhreyn Krallığının vəliəhdi olaraq and içdi və 22 mart 1999–6 yanvar 2008-ci il tarixləri arasında Bəhreyn Müdafiə Qüvvələrinin Baş Komandanı vəzifəsini icra etdi.
24 fevral 2001-ci ildə Şahzadə Salman Milli Fəaliyyət Xartiyası İcra Komitəsinin sədri təyin edildi. Xartiya 2001-ci ilin fevralında keçirilən referendumda 98%-dən çox səslə təsdiqləndi və şəffaflıq, əməkdaşlıq və icmanın iştirakı əsasında Bəhreynin gələcək inkişafı üçün hərtərəfli yol xəritəsini təmin etdi. Komitə milli satınalma və mətbuat azadlığı qanunları da daxil olmaqla Milli Xartiyanın həyata keçirilməsi üçün bir sıra qanunlar təklif etdi.
3 mart 2002-ci ildə Şahzadə Salman Bəhreynin iqtisadi inkişaf strategiyasının formalaşdırılması və nəzarətindən məsul olan, həmçinin Bəhreynə birbaşa xarici investisiyalar cəlb etməyi hədəfləyən İqtisadi İnkişaf Şurasının sədri təyin edildi. O həm də aşağıdakı komitələrə rəhbərlik edir:
6 yanvar 2008-ci ildə Kral Həməd Bəhreyn Müdafiə Qüvvələrinin hərbi, inzibati, iqtisadi və maliyyə planlarının yanında dövlət siyasətinin idarə edilməsinə və həyata keçirilməsinə nəzarət etmək üçün Salmanı Bəhreyn Müdafiə Qüvvələri Ali Komandanının müavini təyin etmək üçün kral fərmanı verdi.
2013-cü ilin mart ayında Şahzadə Salman Kral tərəfindən icra orqanlarının və dövlət qurumlarının davamlı inkişafına nəzarət etmək vəzifəsi ilə Baş nazirin birinci müavini vəzifəsinə təyin edildi.
11 noyabr 2020-ci ildə Şahzadə Salman bu vəzifəni əlli ilə yaxın tutan ulu əmisi Baş nazir Şahzadə Xəlifə bin Salmanın ölümündən sonra tutdu.
Nişan və mükafatları
Salman bir sıra mükafatlara layiq görülmüşdür, bunlara aşağıdakılar daxildir:
Urup rayonu
Urup rayonu — Rusiya Federasiyası, Qaraçay-Çerkesiya Respublikasının tərkibində inzibati ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Preqradnaya qəsəbəsidir.
Coğrafiyası
Urup rayonu Qaraçay-Çərkəz Respublikasının cənub-qərb hissəsində yerləşir. Rayonun ümumi sahəsi 2782.00 km²-dir.
Aşağıdakı ərazilərlə həmsərhəddir:şərqdə Zelençuk rayonu, qərbdə Krasnodar diyarının Mostovski, şimalda isə Labinski və Otradnenski rayonları, cənubda qismən tanınmış Abxaziya Respublikası.
Rayonun ərazisi respublikanın dağlıq hissəsində yerləşir. Silsilələr və çay vadilərindən ibarətdir. Ərazinin iqliminə dağların təsiri böyükdür (sərin yay, nisbətən isti qış) olur. Rayon torpaqları dağ kənd təsərrüfatı zonasında yerləşir.
Tarixi
Arxiv məlumatlara görə Urup rayonu əvvəllər Preqradnenski adlanırdı. Rayon 7 sentyabr 1938-ci ildə Qaraçay Muxtar Vilayətinin tərkibində təşkil olunmuşdur. Qaraçay xalqının deportasiyası ilə əlaqədar 12 oktyabr 1943-cü ildə Qaraçay Muxtar Vilayəti və Preqradnenski rayonu ləğv edilir. 1957-ci ilin yanvar ayında rayon yenidən təşkil olunur.
RSFSR Ali Sovetinin Rəyasət Heyətinin 9 yanvar 1957-ci il tarixli 721/3 qərarı ilə Krasnodar diyarından rayona aşağıdakılar yaşayış məntəqələri verildi: Psemyon, Yerşov ferması, Rojkao, Asiya və Podskalnı kəndləri, eləcə də indiki bir sıra qəsəbələr (Yuxarı Beskes, Nijni Beskes, Mostovaya Polyana, Tamski, Toçyonı).
Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikası Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 23 fevral 1960-cı il tarixli 713/10 fərmanı ilə Krasnodar diyarının Kurdjin kənd sovetliyi (Kurdjinovo, Predgornı və Tyoplı kəndlərindən ibarətdir) ayrıca Qaraçay-Çərkəz Muxtar Vilayətinin Preqradnenski rayonuna verilir.
Əhali
Rayon ərazisində ümumi əhalinin 23,63 % şəhərlərdə yaşayır.
2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasına olan məlumat :
Əhalinin orta yaşı — 38,1 yaş. Kişilərin orta yaşı — 36,0 yaş. Qadınların orta yaşı — 39,9 yaş.
Venera məbədi
thumb|Venera məbədinin 3 sütunu. Venera məbədi (latınca:Templum Veneris Genetricis), Romada Sezar Forumunda Roma ilahəsi Veneraya həsr edilmiş məbəddir.
Tikilməsi
Məbəd e.ə 46-ci ildə Yuli Sezar tərəfindən tikdirilmişdir. Başlanğıcda Sezar məbədi Venus Victrix (Müzəffər Venera) adına tikdirməyi planlamışdı, lakin e.ə. 48-ci ildəki Farsal döyüşünə görə inşaat ertələnmişdi. Sonradan Sezar, məbədi mənsubu olduğu Julius ailəsinin əcdadı qəbul edilən Aeneasın anası Venera Genetrixə (analığın və məişət həyatının ilahəsi Ana Venera) həsr etməyi qərara almışdır. thumb|[[Trayan restovrasiyası zamanı yaradılan nümunə.]]
Yerləşməsi və restovrasiyalar
Məbəd Roma şəhərində yeni tikilmiş olan Sezar Forumunda inşa edildi. Forum boyunca uzanan divarın sonunda yerləşirdi. Bu romalıların etrusklardan aldığı bir ənənə idi və Roma imperiyası boyunca standart memari xüsusiyyət halına gəlmişdi. Bu sahə 80-ci ildə baş verən yanğından ziyan görmüşdü. Daha sonra məbəd Domitianus tərəfindən yenidən inşa edilmiş və 113-cü ildə Trayan tərəfindən restavrasiya edilmişdi. Bu günə qədər qalan 3 sütun bu restovrasiyadan qalanlardır.
Əliheydər Əliyev
Əliheydər Əbdül oğlu Əliyev - Əməkdar müəllim, "İlin ən yaxşı müəllimi (1999)", Bioloq, Tarixçi araşdırmaçı.
Həyatı
Əliheydər Əliyev 1940–cı ilin fevral ayında Blaband kəndində doğulmuşdur. Kənddə yeddiillik təhsil aldıqdan sonra, 1954-cü ildə Lerik qəsəbə orta məktəbində oxumağını davam etdirib. 1958-ci ildə onbirillik məktəbi bitirib, komsomol göndərişi ilə Sumqayıt şəhərinə işləməyə gedib. O vaxtlar yerli kadrlara böyük ehtiyac vardı. Alüminium və taxta–şalban zavodlarında fəhlə dəzgahçı işləyərkən özü ilə çamadana yığıb gətirdiyi kitablardan ayrılmır, biliyini artırmaq üçün gecə yarısınadək oxuyurdu. Ali məktəbə daxil olacağına əmin idi. 1960-cı il onun ömrünün ən yaddaqalan və unudulmaz xatirəsinə döndü. H.B.Zərdabi adına Gəncə Dövlət Pedaqoji İnstitutunun "Biologiya və Kənd Təsərrüfatının Əsasları" fakültəsinə daxil oldu.Əliheydər müəllim təhsilini davam etdirməklə yanaşı, müəllim işləməyi qərara aldı. 1960–cı ildə Lerik heyvandar– larının məskunlaşdığı Muğan qışlağında sinif müəllimi təyin olundu. Uşaqların savadlanması üçün bilik və təcrübə sini əsirgəmədi. Orand və Anbu kənd məktəblərində müəl– lim işlədi. 1964–cü ildə Anbu kənd orta məktəbinin direktoru təyin edildi, bir il sonra partiya sıralarına qəbul olundu. 1968-ci ildə Onu rayon partiya komitəsinə çağırıb Blaband kənd orta məktəbində direktor işləməyi qərara aldılar. Etiraz etməsə də, bir qədər həyəcanlandı, kövrək duyğular, şirinli-acılı xatirələr onu uşaqlıq illərinə, doğma kənd məktəbində təhsil aldığı illərə apardı, doğma müəllimlərini düşündü. İndi o, şagird kimi oxuduğu sinfə müəllim kimi daxil olurdu. Səkkiz il direktor kimi fəaliyyət göstərdikdən sonra öz xahişi ilə 2010-cu ilədək müəllim işləmişdir.
Əmək və elmi fəaliyyəti
Əlbəttə, 50 il fasiləsiz olaraq pedaqoji sahədə çalışmaq asan bir məsələ deyil. Muğan qışlağında ilk dəfə əlinə jurnal götürüb şagirdlərə dərs deyən gündən hiss etdi ki, o çox məsuliyyətli bir işə başlayıb. Əlinə qələm alıb ilk dəfə "Əlifba" öyrənən, "Ana", "Vətən" kəlmələrini yazan şagird sabah Vətəni qoruyan, sevən, onu şöhrətləndirən ləyaqətli övlad kimi yetişməlidir. Müəllimin hər bir hərəkəti, davranışı, sözü–söhbəti, cəmiyyətdəki mövqeyi şagirdin diqqət mərkəzində durur və tərbiyəsindən nümunə götürür. Təlim–tərbiyə elə bir yüksək səviyyədə, dəqiq və şəffaf, səmərəli olmalıdır ki, gələcəyin qurucusu ondan keçəcəyi həyat yolu üçün lazım olan hər şeyi əxz edib götürə bilsin, cəmiyyətin ləyaqətli, qeyrətli, namuslu bir üzvünə çevrilsin. Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun direktoru, professor Arif Abbasov Lerik rayon icra hakimiyyətinə təşəkkür məktubu göndərdi.Respublika Təhsil naziri, professor Misir Mərdanov muzeyin fəaliyyətini yüksək qiymətləndirmiş, təhsil islahatının həyata keçirilməsində fərqləndiyinə görə və "Müəllimlər günü" münasibətilə yaxşı işi qeyd olunmuş, ona nazirin təşəkkürü elan edilmişdir. 150px|thumb|right|Arif Abbasov tərəfindən göndərilmiş təşəkkür məktubu
Mükafatları
"İlin ən yaxşı müəllimi" 1999 "Baş Müəllim" 1992
İstinadlar
1) Lerikdə qədim daş kitabələr aşkar edilib.(anl.az)
2) Lerik rayonunun yüksək dağlıq ərazisində yerləşən Orand massivində qədim daş kitabələr aşkar edilib.(xezerxeber.az)
3) "ARXEOLOJİ CƏNNƏTİN" SİRLƏRİ AÇILIR (Azertag.az) 4) Bioloq və müstəqil araşdırmaçı Əliheydər Əliyevin Azərbaycan tarixinə və etnoqrafiyasına verdiyi tövhələr
5) Lerikli təqaüdçü müəllim biologiya otağını əsl arxeologiya muzeyinə çevirib.
Azər (ay)
Azər — İran və Əfqanıstanın rəsmi təqviminin doqquzuncu ayı. Azər ayında 30 gün var. Bu ay 22 noyabrda başlayıb 21 dekabrda sona çatır. Azər payızın üçüncü ayıdır.
Xudafərin su anbarı
250px|thumb|right|Xudafərin su anbarının üzərindəki [[Xudafərin SES|su elektrik stansiyası]] Xudafərin su anbarı — İran və Azərbaycan arasındakı beynəlxalq sərhəddə yerləşən Araz çayı üzərində tikilmiş su anbarı. Tutumuna və həcminə görə Azərbaycanın üçüncü su anbarı. İranın Şərqi Azərbaycan ostanına daxil olan Xumarlı kəndindən 8 kilometr (5,0 mil) qərbdə və Azərbaycanın Cəbrayıl rayonundakı Xudafərin kəndindən 1 km şimal-qərbdə yerləşir. Cəbrayıl və Zəngilan rayonlarının inzibati ərazisini əhatə edir. 1993-cü ildən 2020-ci ilin 18 oktyabr tarixinə qədər su anbarı eyni adlı Su Elektrik Stansiyası ilə birlikdə Ermənistan Respublikasının nəzarəti altında olmuşdur. Su anbarı Araz çayı üzərində İranla Azərbaycan arasında imzalanmış razılaşmaya uyğun olaraq inşa edilib. Su anbarı vastəsi ilə 75.000 hektar ərazinin suvarılması nəzərdə tutulmuşdur.
Tarixi
Bəndin məqsədi hidroelektrik enerji istehsalı və suvarmadır. Sovet İttifaqı ilə İran arasında 1977-ci ilin oktyabrında baş tutan razılaşması ilə layihəsi hazırlanmışdır. Layihələndirmə 1982-ci ildə sona çatmış, 1990-cı illərin əvvəllərində yenidən işlənmiş və 1999-cu ildə inşaat işlərinə başlamışdır. Ermənistan KİV-lərinin verdiyi məlumata görə, İran Ermənistanla layihəni başa çatdırmaq üçün gizli bir razılaşma imzalanmışdır.
Xudafərin mövzusu 1993-cü ildə Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıtmasından sonra yenidən gündəliyə çıxmışdı. 1994-cü ilin 28 iyun — 2 iyul tarixlərində H.Əliyevin İrana beş günlük ilk rəsmi səfəri zamanı layihənin həyata keçirilməsi haqqında memorandum imzalanmışdır.
Turan agentliyinin 2 iyul 1994-cü il tarixli məlumatında bu haqda yazılır ki, "Tehranda Azərbaycan hökumətinin nümayəndə heyəti və İranın Energetika Nazirliyi arasında sərhəddə yerləşən Araz çayı üzərində Xudafərin körpüsü yaxınlığında (Azərbaycanın Ermənistanın işğalı altında olan cənub-qərb regionu) böyük hidroqovşağın tikintisi haqqında razılıq əldə olunub. Gələcək hidroqovşaq su anbarı və dörd elektrik stansiyasından ibarət olacaq. Su anbarının həcmi 1,6 mlrd. kubmetr su təşkil edəcək. Su anbarının "Qız Qalası" tənzimləyicisinin gündəlik buraxılış qabiliyyəti 60 mln. kubmetr su təşkil edəcək. Hazırda Araz çayından Naxçıvandakı su anbarı vasitəsilə cəmi bir milyard kubmetr sudan istifadə olunur. İlkin qiymətləndirmələrə görə, layihənin dəyəri 700 mln. dollar, tikinti müddəti səkkiz il təşkil edəcək. Mütəxəssisləsin hesablamalarına görə, hidroqovşaq xərcini də səkkiz il ərzində çıxaracaq". Lakin Azərbaycanın Dövlət Meliorasiya Komitəsinin sədri Əhməd Əhmədzadənin həmin vaxt olan açıqlamasına görə "Bu torpaqlar azad edilmədən tikinti haqqında bütün söhbətlər mənasını itirir".
Bəndin tamamlanması 2008-ci ildə baş tutmuşdur. Su anbarının üzərindəki SES isə 2010-cu ildə açılmışdır. Suvarma işləri ilə bağlı tikint hələdə davam edir. İnşaat zamanı bir neçə Tunc dövrünə aid yer, o cümlədən Sak-İskit döyüşçüsünün qəbri tapılmışdır. Su anbarının tikintisi nəticəsində Cəbrayıl və Zəngilan rayonlarının bir çox kəndləri və onların əraziləri su altında qalmışdır. Çayın kənarı boyu uzanan dəmir yolu və Bakı-Zəngilan şose yolu da anbarın ərazisində suyun altında qalmışdır.
İran tərəfindən tikintisi başa çatdırılan Xurafərin su anbarı Araz çayının suyu ilə 2010-cu ildə tam su ilə doldurub və Azərbaycanın 1300 hektardan çox ərazisi su altında qoyaraq prossesi yekunlaşdırıb.
Həmçinin bax
thumb|Xudafərin su anbarı
İslam Səfərli
Səfərli İslam Əhməd oğlu — şair-dramaturq, tərcüməçi, Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1973).
Həyatı
İslam Səfərli 12 fevral 1923-cü ildə Naxçıvan MSSR-in Babək rayonunun Şəkərabad kəndində dünyaya göz açmışdır. Naxçıvandakı 1 saylı məktəbi (hazırda məktəb şairin adını daşıyır) bitirdikdən sonra könüllü olaraq Böyük Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Müharibə illərində qələmə aldığı "Ordumuza ithaf", "Ədəbi gənclik", "Onüçlər", "Əmin ol ata!", "Qoşa söyüd", iki dəfə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı, general-mayor Həzi Aslanovun əziz xatirəsinə həsr ediyi "Təzə çiçəklər", "Üçüncü hərb istəmirik" və s. şeirləri onun hafizəsində buraxdığı dərin izlərin təsirindən yaranmışdır. Müharibə mövzusu gənc şairin poemalarında da öz əksini tapmışdır. "Sınaq gecəsi", Çex qızının məhəbbəti, "Yaralı nəğmə", "Qığılcım", "Fırtınalar adası", "Dəfinə", "Ələsgər", "Birinci katib", "İnsan ləpiri", "İki bacı", "Qeyrət qapısı", "Abşeron yatağı" və s. biri-birindən maraqlı poemaları diqqəti çəkmiş, yaddaqalan olmuşdu.
İslam Səfərli dramaturq kimi də böyük uğurlar qazanmışdır. "Göz həkimi", "Ana ürəyi", "Yol ayrıcı", "Xeyir və Şər", "Dədəgünəş əfsanəsi" və s. müxtəlif vaxtlarda, ayrı-ayrı bölgələrdə tamaşaya qoyulmuş, tamaşaçı rəğbəti qazanmışdır. thumb|250px|left|İslam Səfərlinin yaşadığı bina İslam Səfərli oçerk, novella, libretto və kinossenari, məqalələr müəllifi kimi də tanınmışdır. Onun "İki qardaş" (1950), "Badamlı kəndinin qızı" (1955) oçerkləri, "Təzə qəsəbədə gülüş", "Məzhəkli itki" (1973) novellaları, "İki könül bir olanda" (1947) balet-librettosu, "Şərqin qalibləri" (1960), "Bir stəkan çay" (1971) kinossenariləri və xeyli sayda məqalələri dövrünün nəbzini tutmaq baxımından çox əhəmiyyətlidir.
İslam Səfərli tərcüməçilik fəaliyyəti ilə də məşğul olmuşdur. O, A. S. Puşkin, M. M. Svetlov, S. Marşak, M. Kərim, M. Tursunzadə, K. Koladze, Y. Dolmatovski və b. kimi tanınmış sənətkarların əsərlərindən müvəffəqiyyətlə tərcümələr etmişdir.
Şairin "Bakı, sabahın xeyir", "Zərif gülüşlüm", "Bir könül sındırmışam", "Qonaq gəl bizə", "Bakılı qız", "Nə vaxta qaldı", "Ana", "Ay qaşı, gözü qara qız", "Ağ xalatlı həkimlər", "Gəncliyimi gəzirəm", "Aylı gecələr" və s. bu kimi yüzlərlə mahnısı dillər əzbəri olmuş, klassikaya çevrilmiş və indinin özündə də sevilə-sevilə dinlənilir.
İslam Səfərlinin 18 kitabı işıq üzü görüb. Şair 6 noyabr 1974-cü ildə uzun sürən xəstəlikdən sonra əbədiyyata qovuşub və Fəxri Xiyabanda dəfn olunub.
Əsərləri
thumb|190x190px|İslam Səfərlinin [[II Fəxri Xiyabanda məzarı. (Bakı)]]
Firuz Baxor
Firuz Baxor (əsl adı – Firuz Hacıyeviç Əhmədov; ) — Tacikistan və SSRİ bəstəkarı. SSRİ Bəstəkarlar İttifaqının (1971-ci ildən) və SSRİ Kinematoqrafçılar İttifaqının (1976-cı ildən) üzvüdür. Tacikistan Bəstəkarlar İttifaqının katibi (1976-cı ildən). Tacikistan SSR əməkdar mədəniyyət işçisi (1990). Tacikistan "Lenin komsomolu" mükafatı laureatı (1977).
Həyatı
Firuz Baxor 19 noyabr 1942-ci ildə Düşənbə şəhərində, opera müğənnisi ailəsində anadan olmuşdur. O, 1963–1966-cı illərdə Moskva Musiqi Pedaqoji İnstitutunda fortepiano ixtisası üzrə təhsil almışdır.
1976-cı ildən Tacikistan Bəstəkarlar İttifaqının katibidir. 1986-1996-cı illərdə SSRİ-də (Moskva, Kiyev, Novosibirsk, Düşənbə) və xaricdə (İngiltərə) bir sıra konsertlər vermiş, İtaliyada sovet bəstəkarlarının konsertlərində iştirak etmişdir.
1994-cü ildən Almaniyada daimi yaşayır.
Yaradıcılıq
Dramatik tamaşalar, bədii və sənədli filmlər üçün musiqi müəllifidir.
Yevgeni Samoylov
Yevgeni Samoylov - aktyor.
Matnakaş
Etimologiya
"Matnakaş" adının özü ermənicə "mat" – barmaq və "kaşel" – çəkmək sözlərindən yaranmışdır ki, bu da "barmaqlarla uzanan" kimi tərcümə olunur.
Düyü (qida)
thumb|300x300px Düyü taxıl və yemək növüdür. Mənşəcə bataqlıq otudur. Asiyanın bir çox yerində əsas yemək kimi yeyilir. Dünyanın isti yerlərində, əsasən Asiya, Afrika, İtaliyanın şimalında və Şimali Amerikanın qərb sahillərində yetişdirilir.
NGC 2924
NGC 2924, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Hidra bürcü istiqamətində yerləşir. E1 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
NGC 6057
NGC 6057, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Herkules bürcü istiqamətində yerləşir. E2 tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Sentrpoliqraf
Sentrpoliqraf nəşriyyatı — Rusiyanın ən böyük özəl nəşriyyatlarından biri.
Nəşriyyat sadalanan janrlarda kitablar təqdim edir: rus və xarici klassiklər; müasir nəsr; qadın, intellektual və macəra dedektivləri də daxil olmaqla detektiv və fəaliyyət ədəbiyyatı; sentimental nəsr; rus və xarici fentezi; biznes ədəbiyyatı; dərsliklər; istinad kitabları; ensiklopediyalar və lüğətlər; elmi-populyar və tətbiqi nəşrlər.
Xalqların dostluğu
right|thumb|[[İvanovo şəhərində xalqlar dostluğunun şərəfinə abidə.]] Xalqların dostluğu — sosialist inkişaf yoluna qədəm qoyan xalqların və millətlərin hərtərəfli qardaşlıq əməkdaşlığı və qarşılıqlı köməyi əsasında Sovet dövlətinin mövcudluğunun elan olunmuş prinsipini ifadə edən SSRİ-nin əsas ideoloji şərtlərindən biridir. XX əsrin çoxmillətli dövlətlərində, sosialist cəmiyyətlərin inkişafının elan edilmiş əsas prinsiplərindən biridir.
Anar İsrəfilov
Anar İsrəfil oğlu İsrəfilov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Anar İsrəfilov 1990-cı il yanvarın 4-də Ağdaş rayonunun Ləki kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Anar İsrəfilov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Ağdərə istiqamətində gedən döyüşlərdə savaşıb. Anar İsrəfilov oktyabrın 26-da Ağdərə istiqamətində şəhid olub. Ağdaş rayonunda dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Anar İsrəfilov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Meggi Smit
Yeddi dəfə "BAFTA" mükafatının, iki dəfə isə "Oskar" mükafatının (1970, 1979) qalibi. 4 dəfə "Emmi" mükafatını qazanıb (2003, 2011, 2012, 2016). Harri Potter filmlər seriyasında Minerva Makqonaqall rolununa görə dünyada daha çox tanınır.
Naxçıvan Muxtar Respublikası Rəssamlar Birliyi
Naxçıvan Muxtar Respublikası Rəssamlar Birliyi - Naxçıvan Muxtar Respublikası nda rəssamları birləşdirən yaradıcılıq qurumu
Tarixi
Hələ 1970-ci ildə muxtar respublikada kifayət qədər ittifaq üzvü olan rəssamın mövcudluğu onların yerli təşkilatda birləşmələrinə zəruri şərait yaratmışdı. Həmin ilin sonunda muxtar respublika rəssamları bu məsələ ilə əlaqədar Azərbaycan Rəssamlar İttifaqı nın sədrinə müraciət etmiş, Rəssamlar İttifaqının İdarə Heyəti bu təşəbbüsə tərəfdar çıxaraq məsələni respublika rəhbərliyinə və SSRİ Rəssamlar İttifaqına çatdırmışdır.
1971-ci ilin iyun ayında Naxçıvan Rəssamlar Təşkilatının yaradılmasına hazırlıq işlərinin tamamlanması barədə hökumət strukturlarına və Rəssamlar İttifaqına göstəriş verən ümummilli liderimiz yeni təşkilatın sədri vəzifəsinə bu məsələnin əsas təşəbbüskarı olan və hələ özünün Naxçıvanda işlədiyi illərdən istedadlı gənc teatr rəssamı kimi tanıdığı Məmməd Qasımov un namizədliyini tövsiyə etmişdir.
Beləliklə, 1971-ci il iyul ayının 5-də, Bakıda Azərbaycan Rəssamlar İttifaqı İdarə Heyətinin və ictimaiyyət nümayəndələrinin Naxçıvan rəssamları ilə birlikdə təsis yığıncağı keçirilmişdir. Təşkilatın sədri vəzifəsinə SSRİ Rəssamlar İttifaqı nın üzvü, muxtar respublikanın əməkdar incəsənət xadimi Məmməd Qasımovun namizədliyi irəli sürülmüş və hesablayıcı komissiya seçilmişdir. Komissiyanın tərkibi Naxçıvan rəssamlarından (Şəmil Mustafayev (sədr), Rəcəb Rəcəbov, Məmmədəli İsmayılov) ibarət olmuşdur. Azərbaycan Rəssamlar İttifaqı Naxçıvan Təşkilatının səmərəli fəaliyyəti nəticəsində qısa müddət ərzində təşkilatın idarəsi və sərgi salonu üçün yer müəyyənləşdirilmiş, muxtar respublika rəssamlarının birgə sərgisi keçirilmiş, onların kataloqu hazırlanmış, həvəskar-gənc rəssamların ixtisas təhsillərinə diqqət artırılmış, Azərbaycan Rəssamlar İttifaqı Fondunun Naxçıvanda nümayəndəliyinin yaradılması barədə məsələ qaldırılmış, ittifaq üzvləri olan yerli rəssamların SSRİ-nin müxtəlif şəhərlərinə yaradıcılıq ezamiyyətlərinə göndərilməsi işinə başlanılmışdır.
2000-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikası Muxtar Respublika Ali Məclisinin Sədri Vasif Talıbov un təşəbbüsü və qayğısı ilə Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının Naxçıvan Təşkilatı yeni əsasnaməsi olan müstəqil bir yaradıcılıq qurumuna – Naxçıvan Muxtar Respublikasının Rəssamlar Birliyinə çevrilmişdir.
Birliyin sədri vəzifəsinə Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı Hüseynqulu Əliyev (sonralar xalq rəssamı) seçilmişdir. 2011-ci ildə keçirilmiş Naxçıvan Rəssamlar Birliyinin III konfransında Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Rəssamı və Naxçıvan Muxtar Respublikasının Əməkdar Rəssamı Ülviyyə Həmzəyeva Naxçıvan Rəssamlar Birliyinin sədri seçilmişdir.
Fəaliyyəti
2013-cü ildə Naxçıvan Muxtar Respublikası Rəssamlar Birliyi və Bəhruz Kəngərli adına Sərgi Salonu yeni bina ilə təmin olunub. Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin “Naxçıvan Muxtar Respublikası Rəssamlar Birliyinin 40 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında” 2011-ci il iyulun 23-də imzaladığı Sərəncam ilə birliyin 40 illik yubileyi keçirilib. Bəhruz Kəngərli Muzeyi yaradılıb, Ali Məclis Sədrinin müvafiq Sərəncamı ilə Naxçıvan şəhərində Bəhruz Kəngərli adına Rəssamlar Parkı yaradılıb. Naxçıvan Muxtar Respublikasında fəaliyyət göstərən rəssamların fərdi yaradıcılıqlarını davam etdirmələri üçün onlar hər cür şəraiti olan emalatxanalarla təmin olunub, öz fəaliyyəti ilə seçilən rəssamlar fəxri adlarla təltif edilib, rəssamların albom-kataloqları nəşr olunub.
NGC 2925
NGC 2925, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Yelkən bürcü istiqamətində yerləşir. III1p tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Vilyam Ceyms
Vilyam Ceyms — psixologiyada Funksionalizm cərəyanının Amerikalı qurucusu, praqmatizmin banisi, Amerikalı filosof və psixoloq.
Həyatı
James və qardaşı roman yazarı, tənqidçi Henri James, zəngin və bir ailədə dünyaya gəlmişdir. Onların atası ilahiyyatçı və filosof Henri James uşaqlarının təhsilinə böyük əhəmiyyət verirdi. Nyu-York, Bulon (Fransa), Cenevrə, İngiltərə, Almaniya və İtaliyada təhsil almışdır. Atasının fəlsəfə və ilahiyyat sahəsindəki görüşləri Ceymsin tərbiyəsinə böyük təsir göstərmişdir. Atası zehni azadlığın vacibliyinə inanırdı və övladlarını buna uyğun böyüdürdü. Ceyms tənqidi yanaşmanı məhz bu tərbiyə sayəsində qazanmışdır. Atası övladlarının peşə sahibi olmaq və pul qazanmaq üçün heç bir məcburiyyətinin olmadığını düşünürdü. Buna baxmayaraq Ceymsin marağının elmə yönəlməsinə çalışırdı. Ceyms 15 yaşında olanda atası ona mikroskop hədiyyə etdi. Ceyms 18 yaşında olanda rəssam olmaq məqsədilə Amerikalı rəssam Villiam M. Hant-dan rəssamlıq dərsləri almağa başladı. Altı aydan sonra rəssamlıq dərslərindən imtina etdi. 1861-ci ildə Harvard Universitetindəki Laurense Elm Məktəbinə daxil oldu. Bu məktəbdə o, kimya, anatomiya və bənzəri fənlər üzrə dərslər aldı. Daha sonra nevrotik bir xəstəliyə tutuldu. Qısa bir müddətdən sonra isə kimyadan imtina etdi. Harvard Tibb Məktəbində qeydiyytadan keçdi. Tibbi araşdırmalarına bir illik fasilə verərək təbiət tədqiqatçısı Louis Agassizin başçılığı ilə Amazonda həyata keçiriləcək axtarış qrupuna dəniz heyvanlarının nümunələrini toplamaq məqsədilə işçi olaraq qatıldı. Gəzinti zamanı xəstələndi və Tibb Məktəbinə bir yarı il müddətinə qayıtdı. 1867-68-ci illərdə o, Almaniyada enerjinin qorunması prinsipini ortaya qoyan fizioloq və fizik olan Hermann von Helmholtz, patoloq Rudolf Virchou və XIX əsrdə tibbdə təcrübiliyin qurucusu olan Claude Bernard kimi əhəmiyyətli elm adamlarının dərslərində iştirak etdi. Bundan əlavə, dövrün psixoloji və fəlsəfi əsərləri, xüsusilə Kantçı idealist və relativist Çarlz Renouvierin əsərlərini oxudu. Ceymsin şəxsiyyətinin və intellektual həyatının dönüş nöqtələrindən biri Renouvier ilə olan tanışlığı idi. 1869-cu ilin iyununda Harvard Tibb Məktəbini bitirdikdən sonra ruhi depresiyaya uğradı. Hətta intihar haqqında düşünməsinə səbəb olan bu böhran onu həkimlik fəaliyyətinə başlamasına mane oldu. 1872-ci ilə qədər Ceyms atasının evində müxtəlif əsərlər oxumaqdan və ara-sıra kitab təqdimatlarından başqa heç nə etməyərək yarı xəstə həyatı yaşadı. Renouvierin azad iradəyə dair olan yazılarını oxuyaraq öz ifadəsi ilə "azad iradəyə söykənən ilk qərarım azad iradəyə inanmaq olacaqdır" deyərək bu böhrandan qurtuldu.
Elmi fəaliyyəti
U.Ceyms 1861-ci ildə Harvarddakı Lawrence Elm Məktəbinə daxil oldu. O, burada kimya dərsləri alırdı. Kimya ilə olan təcrübəsi, uşaq yaşlarında evdə sirli mayelər vasitəsilə həyata keçirdiyi və bəzən təhlükəli partlayışlara səbəb olan sınaqlardan ibarət idi. Çox keçmədən Ceyms maraq və qayğı tələb edən laboratoriya işlərinə olan həvəsini itirməyə başladı. Bu dövrdə həyatında böyük təsiri olan nevrotik bir xəstəlikdən əziyyət çəkirdi. Beləliklə, qısa müddətdən sonra kimya təhsilini dayandırdı. Ceyms həm elmi həm də iqtisadi cəhətdən əlverişli olması baxımından 1864-cü ildə Harvardda tibb təhsili almağa başladı. 1865-ci ildə zoololoq Louis Agassiz dəniz heyvanlarını toplamaq üçün Braziliyaya gedirdi. Ceyms bu sahəyə olan istedadlarını kəşf etmək ümidi ilə pulsuz bir köməkçi kimi bu səfərə qoşuldu. Səfər Ceymsin ümid etdiyi kimi getməmiş, gördüyü işlər isə onun marağına səbəb olmamışdı. Ceyms səyahətin böyük bir hissəsini dəniz tutulması ilə keçirdi. Hətta o bu səfərdə çiçək xəstəliyinə belə tutuldu. U.Ceyms bu sahə ilə məşğul olmağın onun həyat tərzinə uyğun olmadığını başa düşdü. Biologiyanın tələb etdiyi müntəzəm təsnifata da dözə bilmirdi. Kimya və biologiyanın tələb etdiyi təcrübələr sonradan psixologiyada da eksperimentdən uzaq durmasının bir əlaməti idi. 1865-ci ildə etdiyi səyahətdən sonra Ceyms tibbi araşdırmalarına həvəssiz şəkildə davam etdirdi. Ancaq səhhətindəki problemlər yenidən özünü göstərməyə başladı. Çiçək xəstəliyi göz zəifliyinə səbəb oldu və o, bel ağrısından əziyyət çəkirdi. Buna görə oxumaq çətinləşmiş, xəstəxanada və laboratoriyada ayaq üstə apardığı təcrübələr əziyyət verməyə başlamışdı. O zaman bel ağrılarının müalicəsi məqsədilə mineral su hamamı qəbul etmək üçün almaq Avropaya gedirdi. Buna görə Ceyms 1867-ci ildə Almaniyaya getdi. Sağlamlığı üçün attığı bu addımda alman dilini inkişaf etdirməyi də ümid edirdi. Gözləri sağaldı və o zaman Almaniyada inkişaf edən fizioloji yönümlü ruh elmi diqqətini çəkdi. İlk olaraq Vilhelm Vundtun adını eşitdi və Heidelbergdə Vundt və Helmholtza baş çəkməyə cəhd etdi. Berlində Bois-Reymondun mühazirələrində iştirak etmiş və yeni təsnifatlandırıcı ruh elminin izahedici gücü ilə təsirləndi. Ceyms Berlin Universitetində fiziologiya dərslərini davam edərək, zamanın "Psixologiyanın yeni bir elm sahəsinə çevrildiyi zaman" olduğunu bildirdi. Kembricə qayıdan zaman Ceyms bir qədər sağalmışdı. Lakin ruhi baxımdan çöküş vəziyyəti davam edirdi. U.Ceymsin emosional baxımdan sağalmasında Fransız filosofu Şarl Renouvierin 29 aprel 1870-ci ildə yazdığı sərbəst iradəyə dair essenin böyük təsiri olmuşdur. Ceymsin ruhi vəziyyəti yavaş olmasında baxmayaraq dayanmadan sağalırdı. 1869-cu ildə Harvarddan tibb dərəcəsi ilə məzun oldu. 1872-ci ildə Harvardın rektoru Çarlz Eliot, Ceymsdən fiziologiya dərslərinin yarısını tədris etməsini istədi. U.Ceyms isə depressiyadan tam xilas olmadığını və bu dərsin gətirəcəyi məsuliyyəti üzərinə götürə bilməyəcəyini hiss etdi. Bir illik istirahət məqsədilə Avropaya getdi. Geri qayıdanda isə işi qəbul etdi. Hətta gələn il dərsin yarısını deyil,hamısını icra etməyi istədi. Ceyms ömrü boyu ilk olaraq Harvard professoru olaraq tanındı.
Psixologiyanın prinsipləri
William James 1878-ci ildə nəşriyyatçı Henri Holt ilə psixologiya mövzusunda kitab yazmağa razı oldu. Alman, İngilis və Fransız ədəbiyyatı ilə yaxından əlaqəli olduğu üçün öyrənməyin asan olacağını düşünərək Henry Holt-a iki ildə başa vuracağını vəd etdi. Ancaq 1880-ci ildə yeni yazmağa başlamışdı. 1990-cı ilə qədər psixologiya ilə bağlı müxtəlif jurnallarda yazırdı. Onları mətnin hissələri kimi toplayaraq 1890-cı ilin yanvarında Holt-a 350 səhifəlik əlyazma göndərib, kitabın qısa bir bölüm olduğunu, qalanlarının isə tezliklə göndəriləcəyini bildirdi. 1890-cı illərin sonlarına yaxın psixologiya prinsipləri iki qalın cilddə nəşr olundu. 12 illik bu araşdırma Ceymsi çox şeylə üstələdi və naşirə göndərdiyi son məktubunda özünü səriştəsiz kimi təsvir edərək dedi: kimse heç kim kitabın görünüşündən daha iyrənc deyil. 1000 səhifədə heç bir mövzu nəzərdən keçirməyə dəyməz! Daha on ilim olsaydı, 500 səhifədə yaza bilərdim.
Psixologiya Prinsipləri psixologiya dünyasında böyük təəssürat yaratdı və İngilis dilində ən çox satılan psixologiya mətninə çevrildi. Kitabın nəşri psixologiya tarixi üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Minlərlə tələbənin fikirlərinə təsir etdi və bir çox araşdırmaya ilham verdi. Bundan əlavə, ABŞ-dəki strukturist psixoloqlar, strukturist rəyində, funksionalizm məktəbinin istiqamətini götürdü. Kitabın birinci cildi bioloji təməllərlə başlayır. Zehni fəaliyyətin sinir sisteminin fəaliyyətindən qaynaqlandığını və buna bənzər reaksiyaların başlanğıc meydana gəlməsindən sonra daha asan olduğunu söylədi. Bu, vərdişləri zehni həyat üçün vacib edir. Birinci cildin qalan həcmi psixologiya və tədqiqat metodları mövzusu ilə davam edir. İkinci cild; sensor davranış, qavrayış, inam, düşüncə, instinkt, iradə, hipnoz və psixogenez.
İnstinkt və vərdişlər
Ceyms insan davranışının instinkt və vərdişlərdən təsirləndiyini qeyd edtmişdir. Ceyms Dostları ilə birlikdə olarkən insanın daxilində hazırladığı "bir yerə yığışmaq", "birlikdə olmaq", "bir-biri ilə dalaşmaq" kimi instinktlərdən ibarət olan bir siyahıdan bəhs etmişdir. Vərdişlər və duyğular kimi fenomenlər instinktlərlə qarşılıqlı əlaqədədir və təcrübələrdən asılı olaraq instinktlərdə dəyişikliklər ola bilər.