cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Liberal konservatizm
Əsas keyfiyyətləri: mənəvi və sosial əlamətlərə daha liberal münasibət, iqtisadiyyata liberal münasibət (dövlətin iqtisadiyyata müdaxilə etməməsi), ətraf mühitin müdafiəsi («yaşıl» siyasət). Mötədil sağ ideologiya hesab edilir.
Tarixi
XVIII—XIX əsrlərdə siyasi fəlsəfədə konservatizmin və liberalizm ideyalarının sintezi nəticəsində formalaşıb. Əsas nümayəndələri: Edmund Börk, Jozef de Mestr, Adam Smit, Aleksis de Tokvil, Con Stüart Mill.
Brevicoryne
Brevicoryne - yarımsərtqanadlılar dəstəsinin əsl mənənələr fəsiləsinə aid cins.
Monoqrafiya
Monoqrafiya – müasir ədəbiyyatşünaslığın əsas formalarından biridir. Monoqrafiyalar müəyyən mövzuya, problemə və ya ədəbi şəxsiyyətin, alimin yaradıcılığına həsr edilən elmi əsərdir. Elmi dərəcə almaq üçün yazılan namizədlik və doktorluq dissertasiyaları da monoqrafiyanın bir forması sayıla bilər.
BMW E39
BMW E39 seriyalı sedanı 1995-ci ildə satışa çıxdı və 2003-cü ildə istehsalı dayandı. E39 kuza e34-ü əvəzlədi və özündən sonra isə E60 kuza gəldi. İlkin istehsalı 520i idi.150 at gücü, nə malik 2L tutulmu mühərrikdə idi, lakinr estaylinqdən sonra 2.2 mühərriyi əvəzlədi onu (170 at gücü ,). M5 versiyası isə 1998-ci ildə istehsal olundu. V8 S62 mühərriyi ilə təciz olunmuş bu buraxılış M62b44 bazasında oldu. Bütün modellərin sedan və universalı var idi, yalnız 535 və M5-dən başqa. Bu iki model ancaq sedan variantında buraxıldı.
E39 modeli 1995-ci ilin Senyabrında Frankfurt avtosalonunda təqdim edilmişdir. Əvvəlki modeli olan E34-ə nisbətən daha müasir gorünürdü. Müasirləşdirilmiş fara və ön hissəsidə radiator barmaqlıqları dahada incələşdirilmişdi və əvvəlki model kimi, idarəçi konsol sürücüyə tərəf baxırdı. Xüsusilə psixologlar onu sürücünün özünü bir sürət maşını idarə edirmiş kimi hiss etsin və daha çox zövq və komfort əldə edə bilsin deyə xüsusi qaydada dizayn etmişdilər.
Avtomobilin ehtiyat hissələri demək olar ki, aliminumdandır və bu da daha rahat idarə etməyə və yumuşaqlığa xidmət edir. Bununla avtomobilin çəkisi 36 faizə kimi azaldılmış və akumulyatoru da avtomobilin arxa yük yeri hissəsində yerləşdirilmişdir. 1997-ci ildə isə universal versiyasısının istehsalı başlanmışdır. O, sedana nisbətən 100 kg daha ağır çəkiyə malikdir, həmcinin sedandan 90 mm daha uzundur.
M62B44 qoşa vanusdur və 4.4 Litr tutulmu mühərrikdir və mühərrik 286 at gücünə malik idi. E34-dən fərqli olaraq M seriyasının universal modeli istehsal edilməmişdir. Dünyada M5 furqonunu BMW M GmbH sahibinin sifarişi əsasında, yalnız onun üçün yığılmışdır.
1999-cu ildə modeldə dəyişiklik edilmişdi. Dizaynda elə də ciddi dəyiklik edilməmişdi. Məsələ burasındadır ki, mühərriklər qoşa vanus idare etmə sistemi ilə təhciz olunmuşdu. V8-lər isə qoşa katalizator sistemi ilə təhciz olunmuşdu və bu da Evro-4 standartlarına cavab verirdi. Elə həmin ildə 530D-nin də istehsalına start verilmişdi. Bu dizel mühərikləri "Common Rail" püskürtmə sistemi ilə təhciz olunmuşdu və maksimal sürət 224 km saata kimi çatırdı. Avtomobillərin yanacaq sərfiyyatı 100 kmlik məsafədə 6 litr idi. 1999-cu ildə Rusiyanın Kalininqrad şəhərində də E39 istehsal edilməyə başlanmışdı.2000-ci ildə 520D modeli də istehsal edilməyə başlanmışdı və avtomobil bu modelin həvəskarlarına 2 Litr tutumlu dizel mühərriyi ilə təqdim edilirdi. Daha sonra 525 TDS modeli 525D modelini əvəz elədi. Yeni model dizel mühərriyi 163 at gücünə malik idi və əlavə olaraq turbo ilə təchiz edilmişdi.
Bu modellər 2003-cü ilə kimi istehsal olundu və daha sonra onları E60 modeli əvəz etdi.
Ön faralar lupalaşmış və daha geniş işıq vurma qabiliyətinə malik olmuşdular. Arxa dayanma işıqları şəffaflaşdırılmış, ön faralar "angel" adlanan fara sistemləri ilə təchiz edilmişdi. Arxa gabaritlər diod ilə təchiz edilmişdi.
-Radiator barmaqlıqları daha müasir formada istehsal edilmiş və biraz da genişlənmişdi.
-Buferlərin dizaynları dəyişdirilmiş, həmçinin buferdə duman əleyhinə işıqlar üçün boşluq yaradılmışdır.
— Avtomobil yeni "M" sükanla təqdim edilmişdi.
Öz dövrünə görə Mercedes E klas və Audi A6 modellərinin əsas rəqiblərindən hesab olunurdu.
Çin darçın ağacı
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qara türkeşlər
Qara türkeşlər — türkeşlər iki tayfadan - mukri və abarlar dan yaranmışdır. Hələ VII əsr də türkeş nəsli sarı (mukrinin nəsli) və qara (abarların nəsli) nəsillərə bölünürdülər.
Asiya da sarı rəng adlı-sanlı şəxsləri, qara isə xalqı təmsil edirdi. Bu bölgünün nə vaxtsa öz əsası vardı, lakin artıq VIII əsr də əcdadlarından irsən keçmiş qarşılıqlı düşmənçilik istisna olunmaq şərtilə sarı və qara nəsillər arasında heç bir fərq hiss etmək mümkün deyildi.
İsgəndər və Çoban (opera)
İsgəndər və Çoban uşaq operası Bakı pioner evinin sifarişi ilə bəstəkar Soltan Hacıbəyov tərəfindən 1947ci ildə yazılmışdır. Onun əsasını Nizaminin "İsgəndərnamə" əsərinin bir parçası təşkil edir. Librettosu M. Seyidzadənindir. Quruluşçu rejissor və baletmeyster Rəşid Əhmədovdur. Bu, Azərbaycan musiqi tarixində ilk uşaq operası idi.
Artemisia parviflora
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İstinadlar
Artemisia parviflora Artemisia parviflora
Neoseiulus wanrooyae
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Daqqa
Daqqa— çəki ölçü vahidi.
Ümumi məlumat
Daqqa silindrə oxşayan təkqulplu dəmir qabdır. Məişətdə ondan başlıca olaraq dən ölçmək üçün istifadə edilmişdir. Ağzının kənarı və dibi çöldən ensiz dəmir köbə ilə haşiyələnmişdir. Ağzının diametri təxminən 22 sm, dərinliyi 21 sm olur. Daqqa 10 girvənkə (4 kq) arpa, 15 girvənkə (6 kq) buğda tutur.
Mənbə
'''Azərbaycan etnoqrafiyası, Bakı-2007, “Şərq-Qərb” nəşriyyatı. Üç cilddə. III cild. səh. 458. ISBN 978-9952-34-152-2
Böyükdüz maili düzənliyi
Böyükdüz maili-düzənliyi — Şərur maili düzənliyindən şərqdə Qarabağlar-Xok-Tazı uçan yüksəkliyi ilə Duzdağ tirəsi arasında yerləşir. Bu düzənliyin orta yüksəkliyi 800 m-ə qədərdir. İqlimin və hidroloji şəraitin təsiri nəticəsində Böyükdüz su mənbələrindən məhrum olmaqla təbii şoranlaşmaya məruz qalmışdır. Düzənlik əkinçilikdə az istifadə edilir. Buna səbəb yuxarıda deyildiyi kimi təbii şorlaşma və suvarma suyunun olmamasıdır.
Ümumi məlumat
Böyükdüz Naxçıvan MR ərazisində olan geniş düzənlik sahələrdən biridir. Şimaldan cənuba doğru 19-20 km-ə qədər uzanan bu düzün orta enliliyi 10 km-ə çatır. Düzənlik yuxarı Dördüncü dövrün allüvial-prolüvial çöküntülərindən təşkil olunmuşdur. Onun mərkəzi hissəsi demək olar ki, parçalanmamışdır. Böyükdüzün Kor Osman düzənliyindən şərqə olan hissəsini kiçik təpəciklər, şimal-qərb hissəsini isə quru dərələr zəif parçalamışdır. Böyükdüzün torpaq örtüyü şimalda boz ibtidai, mərkəz hissəsində isə boz torpaqlardan ibarətdir.
Bitki örtüyü
Düzənliyin şimalında öldürgənə, qara şorana, kəngizə, çiçəkli şoravçəyə rast gəlmək mümkündür. Mərkəz hissədə sirkən, şoran, öldürgən, dəvətikanı, efemer bitkilər, kəvər, çoğan, süddəyən, nadir hallarda üzərlik, heliotrop və başqa bitkilər bitir. Cənuba doğru getdikcə burada kəngiz və sirkən kolları daha da artır. Böyükdüz qış otlağı kimi respublikanın digər qış otlaqlarından bitki tərkibi etibarilə yoxsuldur. Buranın bitkiləri əsasən efemer və efemeroidlərdən ibarət olduğundan ilin yağışlı dövlərində (yazda və payızda) yaşıllaşır, inkişaf edir. Burada kserofit bitkilər üstünlük təşkil edir. Böyükdüzdə səhra bitkiləri talalar halında şoranlı, gilli sahələrdə yayılmışdır. Bu bitkilərin tərkibində buğdayi bozaq, düzənli bozaq, efemerlər, qış otu və başqa quraqlıq sevən bitkilər daha çoxdur. Yovşanlı yarımsəhralarda başlıca olaraq adi yovşan, iyli yovşan, qırtıc, dişə və başqaları yayılmışdır. Şiddətli şoranlaşmış düzən sahələrdə talalar şəklində qaraşoran bitkilər qrupu bitir. Relyef quruluşundan, şoranlaşma dərəcəsindən və su rejimindən asılı olaraq şoranlıq bitkiləri ayrı-ayrı sahələrdə ya qarışıq şəkildə, yaxud da eynicinsli senozlar halında inkişaf edir.
Heyvandarlıq
Böyükdüz qışlağında hər il on minlərlə qoyun saxlanılırdı. Sürüləri suvarmaq üçün buraya 22 km uzunluğunda su kəməri çəkilmişdi. Qışda və yazın əvvəllərində burada olan heyvanları yemlə təmin etməkdən ötrü 30-40 km-lik məsafədən buraya yem daşınırdı.
Ağsu (Laçın)
Ağsu - Laçın rayonunda çay. Həkəri (Əkərə) çayının sağ qoludur. Qarabağ silsiləsindən başlanır.
Şərqi Azərbaycan ostanının çayları
Şərqi Azərbaycan ostanının çayları: thumb|300px|Qızılüzən çayı - [[Kürdüstan ostanı|Kürdüstan, Şərqi Azərbaycan, Ərdəbil, Zəncan, Qəzvin və Gilan ostanlarından keçir]]
Durnabalığıkimilər
—  aləminin  tipinin  sinfinə aid heyvan dəstəsi.
Uzunluğu 1,5 m, kütləsi 35 kq-a çatan sümüklü balıqlardır. Dəstədə 3 fəsilə var: durnabalıqlar, umbrokimilər və ya evduşkokimilər və dalliekimilər. Xəzər hövzəsində, o sıradan Azərbaycanın su hövzələrində durnabalığlar fəsiləsinin nümayəndələri yaşayır.
Uruqvay coğrafiyası
Coğrafi mövqeyi və təbiəti
Müasir ərazisinin ölçülərinə görə Uruqvay Latın Amerikası ölkələri içərisində kiçik dövlətlərdən biridir. O, materikin cənub-şərqində, Uruqvay çayı nın şərq sahilində yerləşdiyindən Oriental del Uruqvay, yəni şərqi Uruqvay Respublikası adını almışdır. Ölkənin ərazisi cənub-qərbdə və qərbdə Argentina, şimalda və şərqdə Braziliya, cənub-şərqdə isə Atlantik okeanı n suları ilə əhatələnir. Ərazinin Argentina ilə sərhəddi Uruqvay çayı və La-Plata boyu keçir. Ərazisinin çox da böyük olmaması onun təbii şəraitinin bir şəkildə olmasına şərait yaradır. Ərazinin relyefl təpəli-düzənlik xarakterlidir. Bəzi yerlərdə yüksəkliklər nəzərə çarpır. Maksimum hündürlük 600 m-dən çox deyildir. Düzənlik cənub-qərbdən şimal-şərqə doğru yüksəlir. Atlantik okeanının sahili boyu qumlu düzənlik və xırda laqunlar uzanır. Bu ərazilərdə tez-tez bataqlıqlaşmış sahələrə rast gəlinir.
Uruqvay subtropik iqlim vilayətində yerləşir. Ən soyuq ayın, yəni iyulun orta temperaturu +10-12 °C, ən isti - yanvarın +22-24 °C, orta illik isə +16 °C təşkil edir. Bəzən soyuq cənub küləklərinin - pamperosların əraziyə daxil olması temperaturun kəskin surətdə aşağı düşməsinə səbəb olur ki, bu da çox vaxt kənd təsərrüfatına ciddi ziyan vurur. Ölkə ərazisinə il boyu yağıntılar bərabər miqdarda düşür. Montevideo rayonuna il ərzində orta hesabla 1000 mm-dək yağıntı düşür. Uruqvayın yumşaq, rütubətli mülayim iqlimi həm taxıl bitkilərinin, həm də subtropik meyvəçiliyin inkişaf etdirilməsi üçün olduqca əlverişlidir. Ölkə sıx çay şəbəkəsinə malikdir. Ərazisinin çox hissəsini Uruqvay çayının hövzəsi əhatə edir. Ölkənin əsas çayı olan Uruqvayın ümumi uzunluğu 1650 km olub, öz başlanğıcını Braziliya yaylası ndan götürür. Parana çayı ilə qovuşaraq mənsəbdə La-Plata qıfabənzər estuarisini əmələ gətirir. Ölkənin əsas çayı və onun qolları nəinki əhalinin və təsərrüfatların su təminatında, hətta enerji istehsalında da böyük əhəmiyyəti vardır.
Uruqvayın torpaq-bitki örtüyü çox da mürəkkəb deyildir və torpaqları əsasən qara torpaqlardan ibarətdir. Geniş pampalar şirəli otlarla zəngindir və otlaq heyvandarlığın inkişafı üçün gözəl zəmin yaradır. Ağacsız savannalar son illər xeyli dərəcədə öz simasını dəyişdirmişdir. Təbiətdən səmərəli istifadə etməmək landşaftın xeyli dəyişməsinə səbəb olmuşdur. İspanlar ərazini zəbt edərək zəngin qızıl və gümüş ehtiyatlarına rast gəlməsələr də, şirəli otlardan ibarət çəmənliklər onları heyran etmiş və qısa müddət ərzində onlar otlaq heyvandarlığını inkişaf etdirə bilmişdilər. Sonralar Uruqvay öz müstəqilliyini əldə etdikdən sonra xarici investisiyalar hesabına geoloji kəşfiyyat işlərini genişləndirərək müəyyən qədər dəmir filizi və manqan ehtiyatları ölkənin şərq regionunda aşkar edilmişdir. Bundan başqa qızıl, gümüş və qurğuşun filizinin çox da böyük olmayan yataqları aşkar edilmişdir.
Ölkədə məhsuldar qüvvələrin inkişafı sürətli artdıqca antropogen landşaft daha qabarıq görünməyə başlayır. Bir vaxtlar öz gözəl meşələri ilə seçilən Uruqvayda indi meşəliyə çox nadir hallarda rast gəlinir.
Əhalisi, əmək ehtiyatları və məskunlaşma formaları
Argentinanın 1810-cu il may inqilabı bütün La-Platada azadlıq bayrağının qaldırılmasına təkan verdi. 1811-ci il fevralın 28-də Uruqvayda Xose Artiqasın başçılığı ilə nümayiş dalğası başladı. 1814-cü ildə La-Platada ispan müstəmləkəçiliyinin 300 illik əsarətinə son qoyuldu. XIX əsrin ikinci yarısından sonra Uruqvaya avropa immiqrantlarının axını başladı. Bu immiqrantlar arasında ispan, italyan, fransız, habelə isveçrəli, alman və slavyanların miqdarı daha çox idi.
1929-33-cü illərdə ümumdünya iqtisadi böhranından sonra immiqrasiya kəskin surətdə azaldı, Uruqvay hökuməti də immiqrantlar üçün müəyyən qadağalar tətbiq etdi. Ölkə əhalisinin hal-hazırda 90%-ni uruqvaylılar təşkil edir. Ərazinin şimalında müəyyən qədər metislər, ayrı-ayrı ərazilərdə zəncilər, XIX əsrin əvvəllərində Afrikadan gətirilmiş qulların nəslinin davamçıları olan mulatlar yaşayır. Hazırda Uruqvay Argentina ilə yanaşı Latın Amerikasının ən “avropalaşdınlmış” ölkəsidir. Uruqvay əhalisinin ən çox artımı XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində immiqrantların hesabına olmuşdur. İmmiqrantların arasının kəsilməsi ilə də təbii artımın kəskin azalması müşahidə edilmişdir. Hal-hazırda təbii artım hər 1000 nəfərə 10 nəfərdir. Bu Latın Amerikasında ən aşağı göstəricidir. Əhalinin yaş strukturunda fərqli cəhətlər mövcuddur. İnkişaf etmiş ölkələrdə olduğu kimi burada da uşaqların xüsusi çəkisi azdır.
Ölkədə əhalinin yerləşməsi, məskunlaşma problemləri, urbanizasiya səviyyəsinin getdikcə artması xüsusilə də paytaxtda cəmləşməsi kəskin hal almışdır. Ümumi əhalinin 80%-dən çoxu şəhərlərdə yaşayır ki, bu da Latın Amerikasında ən yüksək göstəricilərdəndir. Ölkə əhalisinin təxminən 50%-ə qədəri Montevideo şəhərində cəmləşmişdir. Əhalinin məskunlaşması və sıxlığında da müəyyən dispraporsiya vardır. Ən çox əhali cənub, cənub-qərb, ən az isə şimal regionunda məskunlaşmışdır. Ölkə əhalisinin məskunlaşması tarixən elə qurulmuşdur ki, immiqrantların demək olar ki, əksəriyyəti şəhərlərdə yerləşmişlər. Sahibkarlara məxsus olmuş, bu ərazilərdə isə az işçi qüvvəsi tələb olunan heyvandarlıq təsərrüfatlarl fəaliyyət göstərmişdir. Buna görə də kənd yaşayış məntəqələri kiçik, əhalisi isə azdır. 1726-cı ildə Buenos-Ayres və İspaniyadan bir neçə ailənin La-Platanın gətirdiyi çöküntülərlə örtülmüş daşlı yarımadasına gəlməsi ilə Montevideo şəhərinin əsası qoyulmuşdur. Uruqvayın paytaxtı Portuqaliyalı dənizçinin qışqırdığı kimi “Monte vide eu”, yəni "Mən dağ görürəm" adını saxlamışdır. Bu fıkir nadir olmasa da Uruqvayda paytaxtın adı haqqında ən geniş yayılmış fıkirdir.
Montevideo qala kimi əsası qoyulmuş və davakar portuqaliyalılardan qorunmaq məqsədi daşıyırdı. Üç tərəfdən La-Plata ilə əhatələnən qalanın altımetrlik divarları onu tamamilə təhlükəsiz hala salmışdı. Şəhər sonralar liman kimi xüsusi əhəmiyyət kəsb etməyə başlamışdır. Bu liman vasitəsilə ixrac-idxal əməliyyatları həyata keçirilmiş, immiqrantlar burada özlərinə dayanacaq tapmış, şəhərin kəskin şəkildə böyüməsinə şərait yaratmışlar. Təxminən ölkə əhalisinin yansını özündə cəmləşdirən paytaxt iqtisadi inkişafın aynasıdır. İri sənaye müəssisələri, xüsusilə də, ət emalı müəssisələri burada cəmləşmiş, neft emalı,gön-dəri, ayaqqabı, gəmiqayırma və digər sənaye müəssisələri özlərini qabarıq şəkildə əks etdirir. Digər tərəfdən Montevideo respublikanın əsas mədəniyyət mərkəzidir. Burada uruqvaylıların bütün mədəni inkişafının xarakterik cəhətləri və ənənələri toplanmışdır.
Təsərrüfatının əsas sahələri və inkişaf perspektivləri
Uruqvay Latın Amerikasında nisbətən inkişaf etmiş ölkələrdəndir. Ölkədə aparılan iqtisadi siyasət son illərdə onun sürətli inkişafını artırmağa yönəlmişdir. Ərazi təbii resurslarla təmin olunma səviyyəsinə görə kasıblar sırasındadır. XX əsrin 80-ci illərində ölkənin şimal ərazilərində müəyyən qədər dəmir filizi ehtiyatı aşkar edilmişdir. Geniş otlaq sahələri heyvandarlıqda iri ixtisaslaşmış təsərrüfatların yaradılmasına şərait yaratmışdır. Ümumi daxili məhsulun adambaşına miqdarına görə Latın Amerikasında ən yüksək göstəricisi olan ölkələrdəndir. XX əsrin ortalarından başlayaraq iqtisadiyyatında baş verən hərc-mərclik onun müəyyən qədər zəifləməsinə gətirib çıxarmışdı. 70- ci illərin ortalarında baş verən hərbi çevriliş 80-ci illərin ortalarınadək davam etmiş, nəhayət 1989-cu ildə ümumi demokratik seçkilər nəticəsində stabil dövlət və parlament formalaşmışdır. Bu da yeni iqtisadi siyasət strategiyasının fomalaşmasının əsasını qoydu. Qəbul olunmuş iqtisadi proqram dövlət bölməsinin özəlləşdirilməsini, iqtisadiyyatın liberallaşdırılmasını, tədricən iqtisadiyyata dövlət nəzarətinin azaldılmasını nəzərdə tuturdu. Bu gün də Uruqvayda iqtisadi siyasət özəlləşdirmənin sürətləndirilməsinə, xarici kapitalın cəlb edilməsinə, sənayenin, xüsusilə də emaledici sənayenin inkişaf etdirilməsinə istiqamətləndirilmişdir. Əgər keçən əsrin 80-ci illərinin axırlarında ümumi daxili məhsulun 40%-i kənd təsərrüfatının payına düşürdüsə, bu gün ölkə daxilində ümumi daxili məhsulun 14,3%-i kənd təsərrüfatı, meşə və balıq təsərrüfatlarının, 29%-i sənayenin, eletroenergetika, qaz və su təsərrüfatlarının, 2,9%-i tikintinin, 6,4%-i nəqliyyat, rabitə və anbar təsərrüfatlarının, 48,4%-i isə ticarət və xidmət sahələrinin payına düşür.
Uruqvay iqtisadiyyatının əsasını uzun müddət kənd təsərrüfatı, xüsusilə də heyvandarlıq təşkil edirdi ki, o da ixrac istiqamətli idi. İspanlar tərəfindən gətirilmiş iribuynuzlu mal-qara bol otlaq sahələrinə əsasən heyvandarlığın sürətlə inkişafına təkan verdi. Bu da öz növbəsində xarici ölkələrdə geniş maraq doğurduğundan heyvandarlığın inkişaf etdirilməsi, məhsulun isə dünya bazarına çıxarılması ilə nəticələndi. XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində artıq Uruqvay beynəlxalq əmək bölgüsündə dar ixtisaslı heyvandarlıq məhsullarının - ət, yun, dəri ixracatçısı kimi öz mövqeyini möhkəmləndirdi.
a) Kənd təsərrüfatı. Ərazisində müstəmləkə dövründə təbii resursların kasadlığı Uruqvayın ixtisaslaşmasında, xüsusilə heyvandarlıq üzrə inkişaf etdirilməsinə şərait yaratmışdır. Odur ki, heyvandarlıq təsərrüfatlarının yaradılması və ixtisaslaşdırılma prosesi sürətlənərək ölkənin iqtisadi qüdrətinin artmasına imkan yaratdı. XIX əsrin ikinci yarısından başlayaraq heyvandarlığın yüksək inkişaf sürəti xarici amillərin təsiri altına düşdü. Qərbi Avropa ölkələrinin sənayesinin sürətli inkişafı onların ərzaq məhsullarına olan tələbatlarını artırdığından digər
Latın Amerikası ölkələri kimi Uruqvayın da xarici bazara uyğunlaşmasına şərait yaradırdı. İlkin dövrdə ixrac olunan məhsullar arasında dəri, piy, yün, sonradan is ətin xüsusi çəkisi artmağa başladı. Məhsul ixracına tələbat artdıqca ətin sənaye üsulu ilə istehsalı yaranmağa və inkişaf etməyə başladı. Əvvəlcə piy və ət duzlama sahələrinin tikintisi təşkil edildi. Bu Uruqvayın tezliklə böyük miqdarda duzlu ət və piy ixracına imkan verdi. Lakin müəyyən dövrdən sonra ispanların bura gətirdikləri cins olmayan kreol mal-qarası avropa bazarmın artan tələbatını ödəyə bilmədi. Duzlama müəssisələrinin əvəzinə ət soyuducu müəssisələri yarandı. Ətin soyudulmaqla saxlanılması prosesi getdikcə daha yaxşı öyrənilməyə başladı və ilkin soyuducu gəmilər meydana gəldi ki, bu da Uruqvay iqtisadiyyatında yeni mərhələnin başlanması demək oldu. Ət soyuducu müəssisələr ölkədə ilk iri sənaye müəssisələri oldu. Yeni sənaye sahəsinin yaranması çoxlu kapital qoyluşu tələb etdikcə xarici kapitalın ölkə iqtisadiyyatında rolu artmağa başladı. Bu ilk növbədə amerika və ingilis kapitalı idi. Digər tərəfdən ət soyuducu müəssisələrinin yaranması heyvandarlığın inkişafına da ciddi təkan verdi. Heyvandarlığın və ət təsərrüfatının ixrac istiqamətində inkişafı ölkədə dəmir yollarının ingilis şirkətləri tərəfindən tikintisinə başlamağa təhrik etdi. Avropadan köçüb gələnlər buğda, kətan, tərəvəz istehsal etməyə başladılar.
Latın Amerikası ölkələrində olduğu kimi torpaqların təmərküzləşməsi olduqca böyükdür. Belə ki, sahəsi 1000 ha-dan çox olan torpaq sahələri ümumi təsərrüfatların 6,5%-nin payına düşür ki, bunların da xüsusi çəkisi ümumi yararlı torpaqların 55,4%-dir. Bütün bunlara baxmayaraq Uruqvayın kənd təsərrüfatında kapitalist istehsal münasibətləri Latın Amerikasının digər ölkələrindən fərqli olaraq daha yaxşı qurulmuşdur. Bu özünü ilk növbədə muzdlu əməkdə, kənd təsərrüfatı istehsalının nisbətən yüksək əmtəəliyində və mexanikləşdirmədə göstərir.
Heyvandarlıqdan fərqli olaraq bitkiçilik nisbətən kiçik təsərrüfatlarda - çakraslarda becərilir və inkişaf etdirilir. Əkin sahələrində buğda, qarğıdalı, arpa və darı üstünlük təşkil edir. Texniki bitkilərdən nisbətən geniş yayılanı kətan və günəbaxandır. Son illər şəkər çuğundurunun əkin sahələri də artmışdır.
Montevideo şəhərindən şimalda qarğıdalının əkin rayonu yerləşir. Burada qarışıq təsərrüfatlar üstünlük təşkil edir. Bu təsərrüfatlar əsasən quşçuluq, donuzçuluq, qarğıdalı, həmçinin də meyvə və tərəvəzçiliklə də məşğul olurlar. Montevideodan qərb və şimal-qərb hissədə ölkənin “südçülük zonası” yerləşir. Burada iri heyvandarlıq təsərrüfatları ilə yanaşı südlük-ətlik istiqamətli iri və orta, yüksək məhsuldarlıqlı kiçik südlük təsərrüfatları da fəaliyyət göstərir.
Yeyinti sənayesinin digər inkişaf etmiş sahələrinə yağ istehsalı, unüyütmə və meyvə-tərəvəz konserv müəssisələri də aiddir. Uruqvay üçün ənənəvi sənaye sahələrindən biri də gön-dəri və ayaqqabı istehsalıdır. Bu məhsulların istehsalının inkişaf etdirilməsi üçün zəngin xammal ehtiyatı vardır. Uruqvay dəri məmulatlarının ən iri ixracatçılarındandır. Kənd təsərrüfatı ilə sıx əlaqəsi olan sənaye sahələrindən biri də toxuculuq sənayesidir. Bu sənaye sahəsi üçün də zəngin xammal zərif yun və kətan istehsalı vardır. Ağır sənayenin inkişafı üçün xammal bazası zəifdir. Əsas aparıcı sahələri sayılan neftemalı və kimya sənayesi gətirilmə xammala əsaslanır.
Uruqvayda istehsal olunan elektrik enerjisi SES-lərə əsaslanır. Əgər SES-lərin ümumi istehsal gücükeçən əsrin 80-ci illərində 80%-idisə və onun da qalan 20%-i gətirilmə neftə əsaslanırdısa, hal-hazırda SES-lərin gücü 96%-ə çatmışdır. Uruqvay SES-lərdə istehsal olunan elektrik enerjisinin 50%-ni ixrac edir. Uruqvayın nəqliyyat şəbəkəsi nisbətən seyrəkdir. Heyvandarlığın sürətli inkişafı, ət və ət məhsullarının ixracı, Avropa ölkələrinin Uruqvay məhsullarına tələbatının artması ölkədə dəmir yollarının salınmasına təkan verdi. Dəmir yolların çəkilişinə ingilis şirkətləri həvəslə qoşuldular. Bu gün ölkənin dəmir yollarının ümumi uzunluğu 3 min km-dən çoxdur. Avtomobil yollarının ümumi uzunluğu 52 min km-dən artıq olsa da, bunun yalnız 15 min km-dən çoxu bərk örtüklü şose yollarıdır. Ölkədə su nəqliyyatının rolu olduqca böyükdür. Uruqvay və La-Plata çayları müstəsna rol oynayır. Su yollarının ümumi uzunluğu 1250 km-dir. Montevideo ölkənin əsas nəqliyyat qovşağıdır.
Uruqvay Latın Amerikasında sürətlə inkişaf edən ölkələrdəndir. Uruqvay beynəlxalq əmək bölgüsündə özünün aqrar məhsulları, xüsusilə də heyvandarlıq məhsulları ilə çıxış edir. İdxal etdiyi məhsullar əsasən yanacaq, kimya məhsulları və sənaye avadanlıqlarıdır. Son illərdə turizm əsas sahələrdən birinə çevrilməkdədir.
Ləmtunlar
Ləmtunlar— Orta çağ bərbər qəbiləsi.
Tarixi
Çoxluqla köçəri həyatı yaşayan Bərbəri Sanhacə topluluğuna mənsub böyük bir qəbilə olan Ləmtunənin (Lümtunə) ana yurdu Qərbi Səhradır. Qəbilənin əsasən bərbəri olduğu qəbul edilməklə bərabər bəzi müsəlman nəsəb alimləri kökənlərinin Himyarilərə dayandığını və Yəməndən Afrikaya gəldiklərini irəli sürmüşdülər.
Kişiləri, gözləri xaric üzlərini lisam ilə (pəçə / örtü) örtdüklərindən dolayı Ləmtunə qəbiləsi qaynaqlarda "Müləssimun" (Müləssəmun: “üzləri pəçəli”) olaraq da anılır. Çöldəki həddən aşırı isti və qum fırtınalarına qarşı qorunma ehtiyacının kişilər üçün belə bir qiyafət tərzini ortaya çıxarmış olması qüvvətlə ehtimaldır. Ləmtunəlilər arasında, ağız bölgəsinin örtülməsi gərəkən yer sayılması səbəbiylə örtüldüyü vəya başlangıcda toy-düyünlərə xas olan bu qiyafətin zamanla yayğınlaşdığı ya da Ləmtunəli kişilərin düşmanı aldatmaq məqsədiylə savaşlarda qadın qiyafətinə girərək üzlərini örtdükləri şəklində daha başqa açıqlamalar da vardır. Kişilərin əksinə Ləmtunəli qadınların üzləri örtülü deyildir.
Dalius Makernius
Dalius Makernius (9 iyul 1977) — Litvalı oxatan. Dalius Makernius Litvanı 2015-ci ildə XXXXVIII Dünya Oxatma Çempionatında təmsil etdi.
Karyerası
Dalius Makernius birinci dəfə Dünya çempionatına 2015-ci ildə qatıldı. O, Kopenhagendə baş tutan XXXXVIII Dünya Oxatma Çempionatında fərdi yarışlarda, təsnifat mərhələsində 163-cü yeri tutdu və 1/64 finala vəsiqə qazana bilmədi.
Təzkirə
Təzkirə – (zikr – ərəbcə yada salma) Şərqdə sufi mürşidlər, ustad ədib və sənətkarlar, onların əsərləri və bioqrafiyası haqda məlumatlar verən əsərlərdir. Bu forma şərqdə ərəb və fars dillərində yazılırdı və müasir ədəbiyyat tarixlərinə uyğun bir forma idi. Təzkirəçi ədibin doğum və vəfat yerini və tarixini göstərir, məzarını nişan verirdi. Həmçinin ədibin əsərləri və onların qısa məzmunu şərh edilir, şeirlərindən misallar verilirdi. Şərq ədəbi təzkirəçiliyi yığcam və ensiklopedik xarakter daşımışdır.
Monlor (Averon)
Monlor  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Belmon-syur-Rans kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Miyo.
INSEE kodu — 12154.
Kommuna təxminən Paris dən 560  km cənubda, Tuluza şəhərindən 120  km şərqdə, Rodez dən isə 60  km qərbdə yerləşir.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 254 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
thumb|200px|left|Kommuna xəritəsi 2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 141 nəfər (15-64 yaş arasında) 103 nəfər iqtisadi fəal, 38 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 73.0%, 1999-cu ildə bu göstərici 69.8%). Aktiv olan 103 nəfərdən 97 nəfəri (61 kişi və 36 qadın) işləyir, 6 nəfər işsizdir (3 kişi və 3 qadın). 38 hərəkətsiz 9 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 16 nəfər təqaüdçü, 13 digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Ken Robinson (maarifçi)
Ser Kennet Robinson — İngiltərəli müəllif, natiq və incəsənət sahəsində hökumət, gəlir güdməyən təşkilatlar, təhsil və incəsənət qurumlarında təhsil üzrə beynəlxalq məsləhətçidir. Məktəblərdə İncəsənət Layihəsinin (1985–89) rəhbəri və Uorvik Universitetində İncəsənət Təhsili üzrə Professor (1989–2001) vəzifələrində çalışıb. Hal-hazırda həmin qurumda Professor Emeritus kimi fəaliyyət göstərir. 2003-cü ildə incəsənətə olan xidmətlərinə görə cəngavər tituluna layiq görülüb.
Əslən, işçi sinfindən olan Liverpul ailəsinə mənsub olan Robinson hal-hazırda Los Ancelesdə həyat yoldaşı və iki övladı ilə yaşayır.
İlk illəri və təhsili
Liverpul, Merseysaydda anadan olan Robinson işçi sinfindən olan ailənin 7 övladından biridir. Qardaşlarından biri, Neil peşəkar futbolçu olmuş, Everton, Suonsi Siti, və Qrimsbi Taunda çıxış etmişdir. Sənayedə baş verən bədbəxt hadisədən sonra atası iflic olmuş, Robinson isə 4 yaşında poliomielitə yoluxmuşdur. Xəstəliyinin fiziki təsirlərinə görə Marqaret Bivan Xüsusi Məktəbinə daxil olmuş, daha sonra təhsilini Liverpul Universitet Məktəbində (1961–63), Ueyd Dikon Qrammatika Məktəbində (1963–68) davam etdirmişdir. O, daha sonra Bretton Holl Kollecdə İngilis dili və drama üzrə bakalavr təhsili almış (1968–72) və 1981-ci ildə London Universitetində təhsildə dram və teatr araşdırması üzrə Fəlsəfə Doktorluğu dərəcəsi almışdır.
Karyerası
1985-ci ildən 1988-ci ilə qədər Robinson İngiltərə və Uelsdə incəsənət təhsilinin inkişafına təşəbbüs götərən Məktəblərdə İncəsənət Layihəsinin rəhbəri olmuşdur. Layihədə 300-dən artıq təşəbbüs şəbəkəsində 2000-dən artıq müəllim, rəssam və idarəçi iştirak etmiş və bu, İngiltərədə Milli Kurrikulumun formalaşmasına təsir göstərmişdir. Bu müddət ərzində, Robinson Birləşmiş Krallığın milli gənc incəsənətinin inkişafı qurumunda, yəni Artswork'də rəhbərlik etmişdir.
O, 12 il Uorvik Universitetində təhsil üzrə professor olmuşdur və hal-hazırda həmin universitetdə professor-emeritusdur. Robinson Rod Aylend Dizayn Məktəbi, Rinqlinq İncəsənət və Dizayn Kolleci, Open University, Nitq və Drama Məktəbi, Birminhem Şəhər Universiteti və Liverpul Göstəri Sənətləri İnsititundan fəxri adlar almışdır. Həmçinin incəsənət və təhsilə olan xidmətlərinə görə Rod Aylend Dizayn Məktəbinin Afina mükafatı ilə təltif olunmuş; ABŞ-da incəsənət və mədəniyyətə xidmətlərindən dolayı Pibadi Medalı qazanmış, təhsildə beynəlxalq uğurlarına görə LEGO mükafatı almış və nəhayət ABŞ və Birləşmiş Krallığın mədəniyyətlər arası əlaqələrinə böyük töhfələr verdiyinə görə İncəsənət və Peşə Cəmiyyətinin Bencamin Franklin Medalına layiq görülmüşdür. 2005-ci ildə o, Time/Fortune/CNN-in "Prinsipial Səslər"indən biri seçilmişdir. 2003-cü ildə Kraliça II Elizabet tərəfindən Bakalavr Cəngavər elan edilmişdir. Ken Robinson bütün dünyada qlobal iqtisadiyyatlarda biznes və təhsilin üzləşdiyi yaradıcı çağırışlar barəsindəki nitqləri ilə tanınır.
1998-ci ildə Robinson yaradıcılıq, təhsil və iqtisadiyyat üzərinə Birləşmiş Krallıq komissiyasını idarə etmiş və onun Bizim Bütün Gələcəyimiz: Yaradıcılıq, Mədəniyyət və Təhsil adlı hesabatı yaddaqalan olmuşdur. The Times bu haqda belə yazmışdır: "Hesabat 21-ci əsrdə bizneslərin üzləşdiyi ən mühüm məsələlərə diqqət çəkir. Hər bir müdir və insan qaynaqları rəhbərinin stolu döyəcləməsi və cavab tələb etməsini gərəkdirir". Robinson Sülh Prosesinin bir hissəsi kimi Şimali İrlandiyada qurucu və iqtisadi inkişaf strategiyası yaratmaqla, bütün regiona tətbiq olunan və Oklahama Yaradıcılıq Layihəsinə sələflik edən Yaradıcılığın Açılması planını nəşr etməsiylə seçilir. 1998-ci ildə o, Yaradıcılıq və Mədəni Təhsil üzərinə Milli Məsləhət Komissiyasının rəhbəri olmuşdur.
2001-ci ildə Robinson Los Ancelesdəki Qetti Muzeyinə Təhsil və Yaradıcılıq üzrə Baş Məsləhətçi vəzifəsinə təyin olunmuş və bu vəzifədə 2005-ci ilə qədər qalmışdır.
TED konfranslarının tanınmış spikeri olan Robinson, təhsildə yaradıcılığın rolu haqqında 3 təqdimat göstərmiş və bunlar TED-in rəsmi vebsaytında 50 milyon dəfədən çox izlənilmişdir (2016). Onun Ken Robinson deyir ki, məktəblər yaradıcılığı öldürür prezentasiyası indiyə qədər ən çox baxılmış TED nitqidir. 2013-cü ilin aprelindəki "Təhsilin ölüm vadisindən necə xilas olmalı ?" adlı təqdimatı insan beyninin inkişafı üçün 3 mühüm prinsipdən və hazırkı Amerika təhsil mədəniyyətinin bu prinsiplərə qarşı necə işlədiyindən bəhs edir. 2005-ci ildə, Robinson Prinsipial Səslərdən biri seçilmişdir (Time jurnalı, Fortune dərgisi və CNN birgə təşəbbüsü ilə). 2010-cu ildə İncəsənət və Peşə Cəmiyyəti onun dəyişən təhsil paradiqmaları haqqındakı nitqlərindən birinin animasiyasını hazırlamışdır. Videogörüntü YouTube-dakı ilk həftəsində yarımmilyona qədər izlənilmişdir və 2016-cı ilin İyununa qədər 14 milyona yaxın baxış sayı toplamışdır.
Təhsil haqqında düşüncələri
Robinson təhsilin uğuru üçün 3 cəbhədə inkişafın vacibliyi təklif etmişdir. Birincisi, geniş kurrikulum təklifi ilə çeşidlilik təşviq olunmalıdır və təhsil prosesində fərdiləşmə həvəsləndirməlidir; ikincisi, yaradıcı tədris ilə maraq oyadılmalıdır ki, bu da yüksək keyfiyyətli müəllimlik treninqləri və inkişafdan asılıdır; və son olaraq, standartlaşdırılmış testlərdən çox individual məktəblər və müəllimlərə təhsil kursunun məsuliyyətini aşılayan alternativ didaktik proseslərlə sayıq yaradıcılığa fokuslanılmalıdır. Robinson bu gün ABŞ təhsil sisteminin uyğunluq, uyuşma və standartlaşmanı təşviq etdiyini, yaradıcı yanaşmanın ikinci dərəcəli əhəmiyyət daşıdığını qeyd edir. O vurğulayır ki, biz təhsilin yalnızca orqanik bir sistem olduğunu dərk edərək uğur qazana bilərik. Çünki bu mexaniki deyil. Uğurlu məktəb idarəçiliyi "əmr və idarə"dən ziyadə yardımsevər mühiti təşviq edəndir.
Arda Turan
Arda Turan  — keçmiş türk futbolçu.
Qalatasaray
Arda 12 yaşından Qalatasaray futbol məktəbinin üzvüdür. O, Qalatasaray PAF komandandasında dalbadal 4 il forma geyinmiş, 56 oyunda 11 qol vurmuşdur. George Hacinin məşqçiliyi dövründə 2004–2005 mövsümündə Türkiyə milli futbol komandasının heyətinə cəlb olunmuşdur, amma bu dövrdə uğurlu oyun nümayiş etdirə bilməmiş və təcrübə qazanması üçün Manisaspora icarəyə verilmişdir. Manisasporda keçirdiyi yarım mövsümdə əla oyun mümayiş etdirmiş, 2006–2007-ci il futbol mövsümündə yenidən Qalatasarayın heyətində çıxış etmişdir. Erik Geretsin başçılıq etdiyi klubun əsas heyətinə düşərək UEFA Çempionlar Liqasının 3-cü seçmə mərhələsində Mlada Boleslav klubuna qarşı oyunda iştirak etmiş, iki qola imza etmiş və bir məhsuldar ötürmə vermişdir. O dövrdən etibarən Qalatasaray heyətində yerini möhkəmlətmişdir.
2007–2008 futbol mövsümündə Karl-Heinz Feldkampın məşqçisi olduğu klubun əsas heyətində çıxış etmişdir. UEFA Çempionlar Liqasında Bordo və Liverpul klublarına qarşı keçirilən oyunlarda oynamış və UEFA tərəfindən bu oyunların ən yaxşı oyunçusu kimi dəyərləndirilmişdir.
4 may 2008-ci ildə Sivas 4 Sentyabr Stadionunda Sivasspora qarşı keçirilən oyunda karyerasının ilk het-trikinə imza atmışdır. Bu oyunda Qalatasaray 5–3 hesabı ilə qalib gəlmiş və 1 həftə sonra ölkə çümpionu adına layiq görülmüşdür.
2008–2009 futbol mövsümü UEFA Kubokunun 3-cü seçmə mərhələsinin 2-ci oyununda Bordonun qapısına vurduğu 2 qolla komandasının növbəti mərhələyə keçməsində böyük rol oynamışdır. 10 iyul 2009-cu ildə rəsmi olaraq Qalatasaray klubunun kapitanı təyin edilmişdir və Turgay Şeren, Bülənt Korkmaz və Tuqay Kərimoğludan sonra bu klubun tarixi boyu ən gənc kapitanı sayılmışdır.
Beynəlxalq karyerası
İlk dəfə Milli komandada dostluq matçında Lüksemburq qarşısında forma geydi. Türkiyə milli futbol komandası forması ilə ilk qolunu isə 25 may 2008-ci ildə Avropa Çempionatına hazırlıq məqsədi ilə keçirilən matçda Uruqvay milli futbol komandasına atmış və Türkiyənin 1–0 önə keçməsini təmin etmişdir. 11 iyun 2008 tarixində oynanan İsveçrə – Türkiyə matçında son dəqiqədə qalibiyyət qolunu ataraq, UEFA tərəfindən matçın adamı seçilmişdir. Arda Turan, 15 iyun 2008 tarixində Türkiyə–Çexiya oyununda komandasının ilk qolunu ataraq qalibiyyətdə böyük pay sahibi olmuş və Türkiyə, Avropa Çempionatı 2008-də yarım finala yüksəlmişdir.
Türkiyə milli futbol komandasının ABŞ hazırlıq düşərgəsində təkrar ulduzlaşan oyunçu, Çexiya və ABŞ oyunlarında 2 qol qeyd etdi. Eyni zamanda Çexiyaya qarşı oyunda 1 də asist etdi.
Atletiko Madrid
9 avqust 2011-ci ildə Qalatasaray FK-dan 12 milyon euroya Atletiko Madrid FK Arda Turanı öz komandalarına transfer etdi
Baccharis effusa
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Azərbaycan üzümü (film, 2002)
Azərbaycan üzümü qısametrajlı sənədli televiziya filmi rejissor Oqtay Əlizadə tərəfindən 2002-ci ildə çəkilmişdir. Azərbaycan televiziyasında istehsal edilmişdir. Film Azərbaycanda üzümçülüyün inkişaf tarixindən bəhs edir.
Məzmun
Film Azərbaycanda üzümçülüyün inkişaf tarixindən bəhs edir.
Film üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Eldar İsgəndərzadə Rejissor: Oqtay Əlizadə Operator: Oqtay Əlizadə
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2002-ci ilin Azərbaycan filmləri 2000-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Dark Horse Comics
Dark Horse Comics — mərkəzi Amerika Birləşmiş Ştatlarının Oreqon ştatının Miluouki şəhərində yerləşən komiks nəşriyyatı. 1986-cı ildə Mayk Riçardson tərəfından qurulmuşdur.
Ağsu təpəsi
Ağsu təpəsi - Laçın rayonunun Budaqdərə kəndi ərazisində yüksəklik. Təpə adını rayonun ərazisindəki Ağsu çayından almışdır
Neoseiulus versutus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Sovet Gürcüstanı (qəzet)
Sovet Gürcüstanı — Gürcüstan SSR-də Azərbaycan dilində respublika qəzeti. Gürcüstan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi, Gürcüstan SSR Ali Soveti və Nazirlər Sovetinin orqanı.
Kəmər (geyim)
thumbnail|XIX əsrə aid kəmər Azərbaycan poçt markasında
Kəmər ya da Toqqa — geyim elementi.
Qədimdən mövcuddur. Yoxsulların kəmərləri sadə, hakim sinfin nümayəndələrinin kəmərləri isə, adətən, daş-qaşla bəzədilmiş qiymətli metaldan olurdu. Kəmərin qayışına bəzən qızıl və ya gümüş pullar da düzülürdü. Hələ 6-7 min il bundan əvvəl kəmər geniş yayılmışdı. Qazıntılar zamanı Azərbaycanın Gədəbəy rayonunda e.ə. I minilliyə aid müxtəlif təsvirlərdə bəzədilmiş tunc kəmər tapılmışdır.
Azərbaycan tətbiqi sənətində geniş yayılmış kəmərin bir sıra nümunəsi Azərbaycanın, eləcə də xarici ölkə muzeylərində saxlanılır. Məsələn, İstanbuldakı Topqapı muzeyində saxlanılan 1507-ci ildə düzəldilmiş və zəngin daş-qaşla bəzədilmiş I Şah İsmayılın kəməri sənətkarlıq nümunələrindəndir. Kəmər qadın bəzəyi kimi Azərbaycanda geniş yayılmışdı. Gəlin köçərkən keçmişdə qızın belinə rəmzi kəmər bağlayar və ona çoxlu övlad (adətən oğlan) arzulayardılar. Qırmızı kəmər bağlamaq yetkinlik,uğur və gələcək ailəni bəd ruhlardan qoruma simvolu sayılırdı.
Burnukonuskimilər
—  aləminin  tipinin  sinfinə aid heyvan dəstəsi.
Artemisia pattersonii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Rudəki
Rudəki — Fars şair, Klassik Fars ədəbiyyatının yaradıcılarından
Həyatı
858-ci ildə doğulub.
941-ci ildə vəfat edib.
Neoseiulus venustus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Afina Universiteti
Kapodistrii adına Afina Milli Universiteti, sadəcə Afina Universiteti — Yunanıstanın ən qədim universitetlərindən biri, əsası 1837-ci ildə qoyulub.
Dialoq
Dialóq (yun. διάλογος – danışıq, söhbət) – dilçilikdə: fikir-replikaların müntəzəm mübadiləsindən ibarət nitq forması; danışanların nitqinin bilavasitə anlaşılması replikaların dil tərkibinə qarşılıqlı təsir göstərir. Dialoq üçün məzmun əlaqəsi (sual-cavab, xəbər-aydınlaşdırma, /əlavə/, etiraz, /razılıq/, dəyərləndirmə; nitq etiketi formulları) və onun stimullaşdırdığı replikaların konstruktiv (leksik-qrammatik) əlaqəsi tipikdir: “Sən harada idin?” – “İşdə ləngidim”. Bu cür əlaqələrin yoxluğu danışanın nitqə deyil, nitqin gerçəkləşdiyi vəziyyətə reaksiyası zamanı (“Harada idin?” – “Qapıdan çəkil, soyuqlayarsan”) və ya müəyyən nitq aktı ilə heç bir əlaqəsi olmayan şəraitdə mümkündür.
Dialoq dil ünsiyyətinin ilkin formasıdır. Genetik olaraq şifahi ifadə vasitələrinin qənaəti prinsipi ilə səciyyələnən şifahi danışıq sahəsinə aiddir.
Fəlsəfə və psixologiyada
Dialoq insan üçün spesifik olan şəxsiyyətlərarası qarşılıqlı fəaliyyət formasıdır; Dialoq prosesində həmsöhbətlər fəaliyyət obyektləri və ya şərtləri kimi deyil, bir-birinin fikirlərini nəzərə alan və onlara hörmətlə yanaşan bərabərhüquqlu ünsiyyət subyektləri kimi çıxış edirlər. Cavabı və fərqli baxışlarla qarşılıqlı fəaliyyəti nəzərdə tutmayan monoloq Dialoqun əksidir; hətta xeyli dərəcədə strukturlaşmış ünsiyyət fərqli fikirlər nəzərə alınmadığı, onlara hörmətlə yanaşılmadığı təqdirdə Dialoq keyfiyyətinə malik olmaya bilər, insanın təklikdə düşüncələri isə insan şüurunda müxtəlif baxışların toqquşması və qarşılıqlı fəaliyyəti, onların gərgin qarşıdurması, yaxud konstruktiv qarşılıqlı zənginləşməsindən ibarətolan daxili Dialoq keyfiyyəti qazana bilər.
Dialoqun replika mübadiləsi kimi formal anlamı hələ antik dövrdə yayılmışdı: Sokratdan başlayaraq (Platon, Ksenofont, Siseron, Nikolay Kuzanlı, C.Berkli, F.V.Şellinq və b.) fəlsəfə və psixologiyada istiqamətverici suallar vasitəsilə həqiqət axtarışı mənasını verən sokratsayağı Dialoq mövcuddur. Lakin sokratsayağı Dialoqda və onun müasir psixoterapevtik modifikasiyalarında tərəf-müqabillər bərabərhüquqlu deyillər: həqiqəti yalnız sadəlövh həmsöhbət axtarır, Sokratın özü isə onu bilir və tədricən həmsöhbətini düzgün əqli nəticəyə yaxınlaşdırır.
Şəxsiyyət ünsiyyəti prosesi kimi Dialoqa yeni baxış tərzi 20-ci əsrin əvvəllərində formalaşmışdır. Fəaliyyət və idrak kimi nəzərdən keçirilməyən ünsiyyətin spesifik xarakterini L.Feyerbax, S.Kyerkeqor, V.Diltey, S.Frank, P.A.Florenski, M.Şeler və b. vurğulayırdılar, lakin Dialoqun unikallığını, şəxsiyyətin dialoji təbiətini M.Buber və M.M.Baxtin göstərmişlər.
Cennifer Rizkallah
Cennifer Rizkallah ( 11 mart 1997) — Livanlı üzgüçü. Cennifer Rizkallah Livanı 2017-ci ildə XXXVII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında təmsil etdi.
Dialoq
Fəlsəfə və psixologiyada
Buberin fəlsəfi-antropoloji konsepsiyasında insanın mahiyyəti onun yalnız digər insana dialoji münasibətində (Mən – Sən) açılır və bu münasibət monoloji, idraki, utilitar münasibətdən (Mən – O) radikal surətdə fərqlənir. Dialoq şəxsiyyətlər arasında baş verir, şəxsiyyət isə yalnız Dialoqda yaranır: yalnız Sənə münasibət vasitəsilə mən özüm oluram, özümü Mən kimi dərk edirəm. Mən – Sən münasibəti insanın Allahla münasibətini də səciyyələndirir. Dialoq hətta sözsüz də mümkündür, onu bir-birinə yönəlmə və qarşılıqlı ünsiyyətə açıqlıq müəyyənləşdirir. Dialoji yaşayan insan özünə qarşı yönəlmiş hadisələrin və halların çağırışını qəbul edir və onlara cavab verir.
Cennifer Rizkallah
Karyerası
Cennifer Rizkallah birinci dəfə Dünya Çempionatına 2017-ci ildə qatıldı. O, Budapeştdə baş tutan XXXVII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında qadınlar 50 m arxası üstə stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 31.65 saniyəlik nəticəsi ilə 63 üzgüçü arasında 54-cü oldu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.
Dialoq
Fəlsəfə və psixologiyada
M.M.Baxtinə görə, dialoji münasibətlər insan həyatının bütün sahələrinə nüfuz edir. Şəxsiyyət varlığı həmişə digərləri ilə birlikdə olan hadisədir, lakin şəxsiyyət yalnız Dialoqda şəxsiyyət kimi mövcuddur və yalnız Dialoqda onun adekvat anlaşılmasına nail oluna bilər: şəxsiyyətin əsl həyatı tədqiqat obyekti ola bilməz, o, yalnız özünə dialoji nüfuzetməyə imkan verir və cavabında özünü azad şəkildə açır. Baxtin F.M.Dostoyevskinin nəsr materialı əsasında insan özünüdərkinin dialoji xarakterini, orada bir-biri ilə razılığa gəlməyən və Dialoq aparan bir sıra “səslər”in (“şüurun polifonikliyi”) mövcudluğunu aşkarlayır.
Seylon darçın ağacı
-  cinsinə aid bitki növü.
Dialoq
Fəlsəfə və psixologiyada
Beləliklə, Dialoqun şəxsiyyətlərarası, “subyekt-subyekt” münasibəti kimi əsas atributları partnyorların azadlığı, onların bir-birinin bərabərhüquqluluğunu qarşılıqlı tanıması, qarşılıqlı anlaşma və empatiya (başqasının narahatlığına emosional şərikçıxma) ilə səciyyələnən şəxsiyyət ünsiyyətinin dərinliyidir. Buradan, bir tərəfdən, Dialoqun ən mükəmməl ünsiyyət üsulu kimi etik qiymətləndirilməsi və Dialoq prinsipini pozan digər ünsiyyət növlərinin (avtoritar, manipulyativ, formal) etik qüsurluluğu, digər tərəfdən isə Dialoqa hazırolmanın, şəxsiyyətin müəyyən bacarıqlarının və kommunikativ səriştəliliyinin (məs., fərqli görüşləri anlamaq və ya kompromis tapmaq bacarığı) mövcud olması zərurəti ortaya çıxır. Şəxsiyyətə öz bütövlüyünü qoruyub saxlamağa imkan verən daxili Dialoq həm “üfiqi” (emosional və intellektual sferalar arasında, Mənin müxtəlif aspektləri arasında və s.), həm də “şaquli” (şüur, şüuraltı, fövqəlşüur arasında) istiqamətdə inkişaf edir.
Seylon darçın ağacı
İstinadlar
Cinnamomum zeylanicum Cinnamomum zeylanicum Cinnamomum zeylanicum Cinnamomum zeylanicum Cinnamomum zeylanicum Cinnamomum zeylanicum
Dialoq
Fəlsəfə və psixologiyada
M.Buber və M.M.Baxtinin Dialoqun təbiətinə dair görüşləri 20-ci əsrin 2-ci yarısında bütün humanitar fənlərə, ekzistensial psixologiyaya, həmçinin “şəxsiyyətlərin dialoqu” prinsipi üzrə münasibətlərin qurulmasını digər insanı adekvat anlamanın və ona psixoloji yardımetmə imkanının əsası kimi nəzərdən keçirən humanistik psixologiyaya böyük təsir göstərmişdir. Baxtinin, C.G.Midin ideyaları və postmodernist metodologiya əsasında 21-ci əsrdə psixologiyada və insan haqqında elmlərdə dialoji cərəyan (H.Hermans, C.Şotter və b.) formalaşmış, təhsildə uşaqla bütöv şəxsiyyət kimi münasibətqurmanın əhəmiyyətini vurğulayan dialoji yanaşmalar (Y.Korçak, humanistik pedaqogika, P.Freyer, V.S. Bibler və S.Y.Kurqanovun “mədəniyyətlərin dialoqu məktəbi” və s.) inkişaf edir.
Dialoq prinsipləri dövlətlərarası, millətlərarası və konfessiyalararası münasibətlərdə getdikcə daha böyük əhəmiyyət kəsb edir. Müasir dünya üçün aktual olan tolerantlıq problemi bir çox cəhətləri ilə Dialoqa hazırolma, digər insanın, qrupun, mədəniyyətin, xalqın dünyasını qəbuletmə, bərabərhüquqlu əsasda razılığa gəlmə bacarığı ilə müəyyənləşir. Əksinə, intolerantlıq, çox zaman zorakılıq və qantökmə formasını alan ksenofobiya Dialoqa qabil olmamaqla bağlıdır.
Ədəbiyyatda Dialoq
1) əsərdə iki və ya daha artıq personajın söhbəti. Dramın əsasını təşkil edir, nəsrdə təhkiyənin başlıca formalarından biridir. Lirik və epik-lirik janrlarda, məs., balladada, (“Meşə hökmdarı”, İ.V.Göte, 1782) rast gəlinir;
Əli ibn Yusif
Əli ibn Yusif ibn Taşfin (1084–1143) — Əlmürabilər sülaləsinin əmiri.
Həyatı
1084-cü ildə Səbtədə (Cəuta) doğuldu. Əlmürabilər dövlətinin qurucusu Yusif ibn Taşfinin beş oğlundan biridir. Anası xristian bir cariyədir. Atası tərəfindən vəliəhd təyin edildi. Parlaq zəkasıyla diqqətləri üzərinə çəkdi və on səkkiz yaşında ikən Divan-ı Məzalimə nəzarət etməklə vəzifələndirildi. Atasının ölümü üzərinə qardaşı Əbu Tahir Təmim ilə Lemtunə və digər Sanhacə qəbilələrindən biat alaraq "əmirül-müslimin" ünvanıyla Mərakeşdə taxta çıxdı (1106). Ölkənin hər tərəfinə xəbər göndərib biət istədi. Qardaşıoğlu Yəhya ibn Əbu Bəkrin vali olduğu Fas şəhəri xariç bütün şəhərlər itaat ərz etdilər. Əli dərhal onun üzərinə yürüdü və 7 dekabr 1106-cı il tarixində Fasa girərək onu biətə məcbur etdi.
Atasından zəngin bir xəzinə və hüzurlu bir ölkə alan Əli b. Yusif taxta keçər-keçməz böyük bir cihad hərəkatına girişdi və xristian krallıqlarına qarşı dörd səfər düzənlədi. Buna qarşılık Kastilya kralı VI Alfonso da Zəllakada uğradığı məğlubiyyətin pis izlərini silmək məqsədiylə qraf Garcia Ordonəz komandasında bir ordu hazırladı. Bu ordu Əlinin böyük qardaşı Əbu Tahir Təmim komandasındakı Murabıt ordusuna Uclés (Uklic) önlərində məğlub oldu (1108). Əsir alınan və daha sonra da öldürülənlər arasında VI Alfonsonun kiçik yaşdakı oğlu və tək varisi Sancho da vardı. Bu meydan savaşı Murabıtları İspaniyada qüdrətlərinin zirvəsinə çıxardı. Əli 1109-cu ildə şəxsən Tuleytula (Toledo) üzərinə yürüdü. Kastiliya torpaqlarındakı Madrid və digər bəzi şəhərləri ələ keçirdiysə də, Tuləytulanı ala bilmədi. Əlinin İspaniyaya etdiyi səfərlər sonunda Talavera şəhəri keçici olaraq ələ keçirildi (1109). Murabıtlar daha sonra Hudilərin əlindəki Sarakustanı (Saraqosa) zəbt etdilər (1110). Buna qarşılıq Sir ibn Əbu Bəkr komandasındakı birliklər Portuqaliyada Lissabonu və bəzi kiçik şəhərləri zəbt edərək uğurlu nəticələr əldə etdilər (1110). 1113-cü ildə Tuleytulaya qarşı ikinci bir səfər daha düzənləndi, fəqət nəticə alınmadı. 1117-ci ildə Coimbra da alındı. Sarakusta daha sonra Araqon kralı tərəfindən təkrar ələ keçirildi (1118). Murabıtların İspaniyadakı xristian hökmdarlara qarşı səfərləri bundan sonra da davam etdi. Bu arada Alfonso tərəfindən mühasirə edilən Lerida bölgəsindəki Fraqa, Murabıt komandanı Yəhya b. Əli b. Qaniyənin hərəkatı sonucu qurtarıldı və Araqon kralı böyük bir məğlubiyyətə uğradı (1134). Abbasi xəlifəsi ona bu cihad hərəkatı səbəbiylə "muizzüd-dövlətil-Abbasiyyə" ünvanını verdi.