cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Din tarixi
Dinlərin mənşəyinin öyrənilməsi məsələsi
Dinlərin yaranma tarixinin təsviri əsasən dinin tərifinin tipologiyasından asılıdır. 2011-ci ildə dinlərin təqribən 250 tərifi verilmişdir və din alimləri dinin sosial və mənəvi hadisələrin mürəkkəb kompleksi olmasından, eləcə də dindarların pozitiv tərifə malik olmasından çıxış edərək hər hansı bir tipologiyanın subyektivliyini (dinə və kafirlərə mənfi münasibət) bəyan edirlər. İdeoloji neytrallıq prinsipi dinlərin genezisinin öyrənilməsi üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir.
Müxtəlif əlamətlərə görə dinin 4 əsas tipologiyasını müəyyən etmək olar:
1) inam obyektinə görə (fetişizm, polidemonizm, politeizm, monoteizm, panteizm, ateizm, aqnostisizm);
2) yayılmasına görə (etnomilli və dünya);
3) mənşəyinə görə (Qərb və Şərq dinlərinin dinləri, qədim Aralıq dənizi və hind (dharmik) dinlərinin dinləri; İbrahim dinləri və bütpərəstlik; sinkretik dinlər);
4) təkamül tipologiyasına görə (dinin ilk formaları, yeni dini cərəyanlar).
I Abdulla
I Abdulla — İordaniya kralı.
Hicaz əmiri Hüseyn ibn Əli əl-Haşimi (Şərif Hüseyn) oğlu Abdulla, ingilislərin dəstəyi ilə 1921-ci ildə Maverai İordaniya Əmirliyinin başçısı oldu. Əvvəlcə Paeke Paşa, sonra isə Qlubb Paşa üçün təşkil etdiyi "Ərəb legionu" Kərkük-Hayfa neft kəmərinin qorunmasını təmin etdi. II Dünya Müharibəsi zamanı əmirlik sərhədindən xaricə də müdaxilə etmişdi. 1946-cı ildə İngiltərə ilə ittifaqdan sonra ölkə müstəqil oldu və 1949-cu ildə ilk İordaniya kralı olaraq tacqoyma mərasimi keçirdi. Suriya və Livanı daxil edəcək bir dövlət qurmağa çalışarkən öldü.
Əmir Abdulla Əfəndi ömrü boyu ingilislərin sadiq bir dostu olaraq qaldı. Sarayında çərkəzləri mühafizəçi olaraq yerləşdirmiş və oğlunun problemsiz hakimiyyətdə qalmasını təmin etmişdi. Haşimi nəslindən olması iddiası bu günə qədər sübut edilməyib.
Qardaşı Faisal ingilis dostları sayəsində İraq Əmiri oldu. Osmanlı İmperiyasının Ərəbistan yarımadasından çıxarılmasında fəal rol oynayan ingilislər ata Şərif Hüseyni Hicaza, oğulları İraq və İordaniyaya əmir təyin etdi.
I Abdulla 1951-ci ildə Cümə namazından çıxarkən Qüdsdə bir fələstinli tərəfindən öldürüldü.
İlk siyasi karyerası
1910-cu ildə I Abdulla atasını ingilislərin dəstəyini qazanaraq Məkkənin şərifi olaraq xidmət etməyə inandırdı. Sonrakı illərdə atası və Osmanlı İmperiyası sayəsində Gənc türklər arasında vasitəçi olaraq məclisdə Məkkə millət vəkili təyin olunduğunu açıqladı. 1914-cü ildə atasının ingilis dəstəyini qazanmaq üçün Qahirədə Herbert Kitçener ilə görüş qurmaq üçün gizli bir agentə pul verdi. I Abdulla Birinci Dünya müharibəsinə qədər ingilislərlə daim təmasda idi və 1915-ci ildə atasını Misirdəki ingilis baş komandiri ser Henri MkMahona ərəblərin türklərdən müstəqillik əldə etmələri haqqında danışmağa təşviq etdi. 1916-1918-ci illər ərəb üsyanı zamanı I Abdulla cənub cəbhəyə ərəb komandiri təyin edildi. I Abdulla vəzifəsinə 10 iyun 1916-cı ildə Osmanlı birliyinə taif hücümları zamanı başladı. Bu Osmanlı Birliyi 3000 nəfərdən və 75 ağır tüfəngdən ibarət idi. I Abdulla 5000 qəbilə üzvünü onlara yönəltdi, lakin hücum üçün tam silah vermədi. Bunun əvəzinə şəhəri mühasirəyə aldı. İyul ayında Misirdən, Misir ordusunun üzvlərindən ibarət gücləndirici qüvvə onlara dəstək olmağa gəldi. 16 iyulda artilleriya atışları başladı və 22 sentyabr 1916-cı ildə Osmanlı Birliyinin təslim olmaqdan başqa çarəsi qalmadı. Daha sonra Mədinənin mühasirəsində iştirak etdi və cənub-şimaldan 4000 nəfərlik bir qüvvə ilə Mədinəni mühasirəyə aldı. 1917-ci ilin əvvəlində səhrada bir Osmanlı karvanını pusquya saldı və Osmanlı sultanına göndərilməsi nəzərdə tutulan bədəvilərdən 20 min lirə qızıl müsadirə etdi. 1917-ci ilin avqustunda I Abdulla Hicaz Dəmiryolunda təxribat etmək üçün Fransız komandiri Muhammand Ould Ali Raho ilə sıx əməkdaşlıq etdi. I Abdullanın ingilis komandiri Tomas Edvard Lourens ilə əlaqələri yaxşı deyildi və Lourens zamanının çoxunu Hicazda ərəb cəbhəsi komandiri I Abdullanın qardaşı Feysəl ibn Hüseyn əl-Haşiminə xidmət etmişdi.
Transiordaniyanı yaratması
250px|thumb|left|Qahirə konfransına gələn Herbert Samueli qarşılayan T.E Lavrens, Əmir Abdulla, Geoffrey Salmond ve Vyndham Deedes (1920)
Fransız qüvvələri Dəməşqi ələ keçirdikdən və qardaşı Feysəl ibn Hüseyn əl-Haşimi deportasiya etdikdən sonra Abdulla qüvvələrini Hicazdan Dəməşqə köçürdü. Vinston Çörçill Abdullanı 1921-ci il Qahirə Konqresinə dəvət etdi. Çörçill Abdulla qüvvələrinə fransız qüvvələrinin onlardan üstün olduğunu və fransızlara qarşı mümkün hücumda əməkdaşlıq etməli olduqlarını, ancaq bu zaman fransızlarla heç bir problem yaşamaq istəmədiklərini söylədi. Abdulla buna razı oldu və mükafatlandırıldı. Daha sonra İngiltərə Abdullanı qoruyacacağını vəd etdi və nəticədə Abdulla Keçid İordaniyasını qurdu. İngiltərə ilə müstəqillik danışıqlarına başladı və nəhayət özünü 25 may 1946-cı ildə Müvəqqəti İordaniya Haşimiyyə Krallığının kralı elan etdi. Yalnız İordaniya adı 1949-cu ildən gəlir. 1946-cı il 5 may İordaniyanın rəsmi müstəqillik günüdür. Qardaşı Feysəl ibn Hüseyn əl-Haşimi daha sonra İraqın kralı oldu.
II Dünya Müharibəsi dövründə Abdulla müvəqqəti İordaniya daxilində sərt hökmranlıq etmək üçün ingilislərin sadiq bir müttəfiqi oldu və İraqdakı qiyamın yatırılmasına kömək etdi.
23 illik krallıq dövründə baş nazirləri Abdulla təyin etdi.
Yayılmacı Anlayışı
250px|thumb|left|[[Mustafa Kamal Atatürk ilə (1937)]]
I Abdulla 1937-ci ildə Fələstin üçün təklif olunan; daxilində kiçik İsrail olan və geri qalan ərazilərin Müvəqqəti İordaniyaya bağışlanacağı Peel Komissiyasını dəstəkləmişdi. Yəhudilər bu komissiyanı həvəssiz qəbul etsələr də, Fələstindəki və digər ərəb ölkələrindəki ərəblər Peel Komissiyasına etiraz etdilər. Nəhayət, Peel Komissiyası qəbul edilmədi. 1946-48-ci illərdə I Abdulla əslində bölünməni ingilis mandatı altında Fələstindən bölünmə zamanı bir pay almaq üçün dəstək vermişdi. I Abdulla İsrail kəşfiyyatı ilə (israilin baş naziri də bu görüşdə iştirak etdi) dəfələrlə görüşmüş, qarşılıqlı olaraq bölünməyə və İngiltərənin müstəqil bölünməsinə razılıq verilmişdi. 17 noyabr 1948-ci ildə Mair ilə gizli görüşdə Abdulla bölünmədən, eyni zamanda Fələstindən də pay istəməyə başladı. 1947-ci il gizli Sionist Haşimi danışıqlarının bu fikri tarixçi Avi Şaylam tərəfindən genişləndirildi. Bu bölünmə planı I Abdullanın payına Fələstin Qüds müftisi Məhəmməd Əmin əl-Hüseynidən daha çox verməyə üstünlük verən İngiltərə baş naziri Ernest Bevin tərəfindən dəstək görmüşdü və beləliklə, Fələstin dövlətinin yaranma riski azalmışdı.
I Abdulla sui-qəsdi
20 iyul 1951-ci ildə Qüdsdəki Əl-Əqsa məscidini ziyarət edərkən Hüseyni qəbiləsindən bir fələstinlidən ölümcül bir güllə aldı. İyulun 16-da Livanın baş naziri Riyad əl-Sulhin Ammanda öldürüldüyü barədə şayiə İsrailə fərqli bir fikir verdi. Abdulla dəfn mərasimində Moşe Sasson ve Reuven Şiloah ile olan görüşmələrində təriflər etmək üçün Qüdsə getmişdi. Abdulla cümə namazı zamanı nəvəsi Şahzadə Hüseynlə birlikdə dua edərkən vuruldu.
Evliliyi və uşaqları
I Abdulla üç dəfə ailə həyatı qurub. 1904-cü ildə İstanbulun İstinye Sarayında Abdulla ilk həyat yoldaşı olan Musbah bint Nasserlə (1884 - 15 Mart 1961) evləndi. Bu evlilikdən onun üç övladı oldu;
Şahzadə Haya (1907-1990). Əbdül-Kərim Cəfər Zeid Dhaoui ilə evləndi.
Kral Talal (26 fevral 1909 - 7 iyul 1972).
Şahzadə Munira (1915-1987). Heç evlənmədi.
1913-cü ildə I Abdulla ikinci həyat yoldaşı olan Suzdil xanımla (16 avqust 1968-ci ildə) İstanbulda evləndi. Bu evlilikdən onun iki övladı oldu.
Damat Nayef bin Abdulla Bəy əfəndi (Taif, 14 Noyabr 1914 - Amman, 12 Oktyabr 1983)
1949-cu ildə Abdulla üçüncü arvadı, sudanlı Nahda Bint Umanla evləndi. Bu evlilikdən övladları olmadı.
Aşağı Hülvər
Aşağı Hülvər - İranın Həmədan ostanının Əsədabad şəhristanının Mərkəzi bəxşinin ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 217 nəfər yaşayır (74 ailə).
Teteun
Teteun və ya teten  — İtaliyanın Valle d'Aosta inzibati bölgüsünə məxsus olan kolbasa növü. Teteun çoxlu ədviyyatlarla mal ətindən hazırlanır. Adətən ənənəvi zeytun yağı sousu və ya meyvə konfitürü ilə antipasto kimi süfrəyə verilir.
Ənənəvi İtalyan kənd təsərrüfatı məhsullarının rəsmi siyahısına daxildir. Jino kommunasında xüsusilə hər il bu yeməyə həsr olunmuş festivallar keçirilir.
Tarixi və yayılması
thumb|right|260px|Teteun vakum qablaşdırılmasında. Mal əti və mal əti məhsulları tarixən İtaliyanın əsas maldarlıq bölgələrindən biri olan Valle d'Aostanın mətbəxində mühüm rol oynamışdır. Ehtimal olunur ki, mal ətindən xörək hazırlamaq ənənəsi qədim dövrlərdən, Qədim Roma mətbəxində fəal şəkildə istifadə edildiyi vaxtdan bəri orada qorunub saxlanılmışdır.
Teteun, Valle d'Aosta kulinariyasının ən məşhur yeməklərindən biridir. O, dar dağlararası vadidə yerləşən Jino muxtar bölgəsində xüsusi populyarlıq qazanmış kolbasa növüdür. Məhz yerli istehsalçıların fəaliyyəti XX əsrin ortalarında demək olar ki, unudulmuş teteunun faktiki dirçəlişini və sonradan populyarlaşmasını təmin etdi. 1970-ci illərin əvvəlindən avqustun ikinci dekadasına qədər hər il Teteun festivalı keçirilirdi. Bu zaman komunanın mərkəzi meydanında yerli istehsalçılar tərəfindən hazırlanan bu yeməyin çeşidlərinin kütləvi dequstasiyası keçirilirdi. Bu tədbir regional turizm təşkilatları tərəfindən turistlərin ölkəyə, bölgəyə cəlb olunması üçün təşkil edilən mədəni təbiğat sayılırdı.
"Teteun" adının özü "tétta" sözündən gəlir, italyan dilindən tərcümədə dişi heyvanın döşü və ya məmə ucu mənasını verir (rusca. "titka"). Bu adın tələffüzündəki bəzi dəyişkənlik Valle d'Aosta bölgəsinin dialektində belə izah olunur: bölgənin rəsmi dilləri italyan və fransız dilləridir, fransız-provansal dialekti isə gündəlik həyatda geniş istifadə olunur.
Teteun "İtaliyanın Ənənəvi Kənd Təsərrüfatı Məhsulları" siyahısına daxildir, ölkənin Kənd Təsərrüfatı, Qida və Meşə Siyasəti Nazirliyi tərəfindən təsdiq edilmiş və faktiki olaraq Avropa İttifaqı çərçivəsində qəbul edilmiş mənşəyinə görə qorunan adların siyahısının milli analoqunu təmsil edir.
Hazırlanması
thumb|left|260px|Doğranmış, ənənəvi [[sarımsaq sousu ilə, antipasto kimi süfrəyə verilmiş teteun.]] Teteun üçün xammal yerli südlük inək cinsi Valdostana pezzata rossadır. Mal ətinin kəsildikdən sonra, parçalara bölünür, sonra sıxılır və havada asılır. Bu, mümkün süd qalıqlarının təmizlənməsini təmin edir - əks halda məhsulun tez qaynama riski var. Bundan sonra ət nazik dilimlərə kəsilir və metal və ya plastik qablarda qat-qat yığılır. Hər bir qata duz və müəyyən ədviyyatlae bolluca səpilir. Bu ədviyyatlar sırasına ardıc, rozmarin və dəfnə yarpağı, tərxun, adaçayı və bəzi digər ədviyyatlar da daxildir.
Duz və ədviyyatlarla iki həftə və ya bir az daha çox saxıanıldıqdan sonra xammal qəliblərə yığılır və su vannasında qaynadılır. Bu mərhələdə bəzi istehsalçılar kütləyə konservantlar, stabilizatorlar, ləzzət artırıcılar və digər qida əlavələri əlavə edirlər. Hazır məhsul bişirildikdən, soyudulduqdan və bəzən də qurudulduqdan sonra üst qabığına və ya vakuum paketinə doldurulur.
Hazır teteun adətən düzbucaqlı formada olur. Kəsildikdə damarları görünə bilən müxtəlif krem rəngli ​​çalarları var. Konsistensiya sıxılmış vetçina zərif pastaya bənzəyir. Teteunun kifayət qədər nazik, ədviyyatlı-duzlu dadı var. Teteun istehsalında heç bir konservantdan istifadə edilmədiyi hallarda belə, o çox miqdarda duz və ədviyyat sayəsində - soyuq yerdə çox uzun müddət, bəzən bir ildən çox saxlanıla bilər.
Süfrəyə verilməsi və yeyilməsi
Ənənəvi olaraq, teteun doğranmış sarımsaq və cəfəri ilə xüsusi zeytun yağlı sous ilə daha da ləzzərli olur. Əncir, moruq, kişmiş və ya şərbətdə qaynadılmış yerli armud ilə ədavalandırılmış teteun da çox ləzzətli olur.
The Black Keys
The Black Keys – 2001-ci ildə ABŞ-də qurulmuş rok duosu. Qrup Den Auerbax (gitara, vokal) və Patrik Karnidən (baraban) ibarətdir. Duet müstəqil olaraq fəaliyyətinə başladı, onlar zirzəmilərdə musiqi yazdılar və öz albomlarını özləri istehsal etdilər.
Artsrun
Artsrun — erməni adı.
Muflon
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Sarayköy
Sarayköy — Dənizlinin ilçələrindən biri. Dənizli şəhərindən 20 km qərbdə, dağlar arasındakı düzənlikdə yerləşir və torpaqlarından Böyük Menderes çayı keçir.
Qabil Əliyev (tarixçi)
Qabil Əli oğlu Əliyev (13 oktyabr 1956-cı il, Merdinli, Füzuli rayonu) — Azərbaycan tarixçisi, tarix elmləri doktoru, Bakı Dövlət Universitetinin Qafqaz xalqları tarixi kafedrasın professoru, Azərbaycan Universitetinin Humanitar fənlər fakültəsinin İctimai elmlər kafedrasının müdiri.
Həyatı
1956-cı il oktyabrın 13-də Füzuli rayonu Merdinli kəndində anadan olmuşdur. 1962–1972-ci illərdə həmin rayonun Yuxarı Seyidəhmədli kənd orta məktəbində təhsil almışdır.
Təhsili
1972–1977-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universiteti (indiki Bakı Dövlət Universiteti) tarix fakültəsinin əyani şöbəsində təhsil almış, ali məktəbi fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. Tarixçi, tarix və ictimaiyyat müəllimi ixtisasını almışdır. "Bakı-Tiflis dəmir yolunun çəkilməsi və onun Azərbaycanın iqtisadi, sosial və mədəni həyatına təsiri (XIX əsrin 80–90-cı illəri)" mövzusunda tarix elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almaq üçün təqdim etdiyi dissertasiyasını 21 may 1986-cı ildə müdafiə etmişdir "XIX-XX yüzilliyin başlanğıcında Şimali Azərbaycanda nəqliyyatın inkişafı" mövzusunda tarix elmləri doktoru alimlik dərəcəsi almaq üçün təqdim etdiyi dissertasiyasını 19 iyun 2003-cü ildə müdafiə etmişdir. Azərbaycan Respublikası Ali Attestasiya Komissiyasının 18 yanvar 1995-ci il tarixli qərarı ilə Türk və Qafqaz xalqları tarixi kafedrasının dosenti elmi adı (diplom DY № 0621) verilmişdir. Bakı Dövlət Universiteti Elmi Şurasının qərarı ilə 11 may 2005-ci ildən Türk və Qafqaz xalqları tarixi kafedrasında professor vəzifəsində çalışır.
NGC 7205A
NGC 7205A - Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Hindi bürcü istiqamətində yerləşir. SBcd tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Beyləqan üsyanı (794)
Beyləqan üsyanı — 794-cü ildə ərəb əsarətinə qarşı Beyləqanda baş vermiş xalq üsynı.
Haqqında
Xəlifə əl-Mehdinin tapşırığı ilə tərtib edilən "kafir" siyahılarına onun hakimiyyəti üçün təhlükə ola biləcək siyasi əleyhdarlarının və onların mənsub olduqları dini təriqətlərin adlarının daxil edilməsi ideoloji mübarizənin fəallaşmasına, hakimiyyət uğrunda mübarizənin yeni yollarının aranmasına gətirib çıxartdı. Bunlardan ən mühümü 794-cü ildə Beyləqanda baş verdi. Üsyanın başında Abbasi xəlifələri əl Hadinin və Harun ər-Rəşidin dövründə dəfələrlə üsyan etmiş, xaricilər təriqətindən olan, əl-Kufinin "əş-şəri" - şər (şərəşur adam) adlandırdığı məçhur qiyamçı Əbu Müslim dururdu.
Beyləqan üsyanının başlanması üçün əsas bəhanə vergi zülmündən cana doymuş qonşu bərdəlilərin ərəb amili (vergi rəisi) Əbussabbahı öldürmələri oldu. Xəlifə üsyançılara qarşı İshaq ibn Müslim əl-Uqaylinin başçılığı ilə beş minlik iraqlı süvari yolladı. Varsan yanında baş verən qanlı döyüşdə xilafət ordusu darmadağın edildi. Bundan sonra xəlifə Harun ər-Rəşid biri digərinin ardınca göndərdiyi daha iki qoşun məğlubiyyətə uğrayır. İlkin uğurlara baxmayaraq Əbu Müslim sonrakı əməliyyatlarda müvəffəqiyyət qazana bilmir - Naxçıvanı ələ keçirsə də, Dəbilin dördaylıq mühasirəsi baş tutmur. Sisəcanı (Sisyanı) keçərək, Beyləqana qayıdıb, bu şəhərdə möhkəmlənən Əbu Müslimə qarşı otuz minlik əsgəri olan üç ordu göndərilir. Yəhya əl-Həraşi və Yəzid ibn Məzyəd əş-Şeybaninin başçılıq etdikləri bu ordular hər tərəfdən Əbu Müslimə hücum edirlər. Lakin qaynaqdakı məlumata görə, hücum ərəfəsində Əbu Müslim ölür. Onun yerini tutmuş beyləqanlı əs-Səkin ibn Musa ibn Hayyan döyüşdə məğlub edilir, onun oğlu Xəlil əsir düşür. Çox keçmədən Yəzid ibn Məzyədin başçılıq etdiyi qoşun üsyançıların son hücumunu da dəf edir.
Həsənkef əmirliyi
Həsənkef əmirliyi — Əyyubilər dövlətinin 1260-cı ildə süquta uğramasından sonra müstəqil olan əmirlik.
COVID-19 testi
alt=CDC 2019-nCoV Laboratory Test Kit.jpg|thumb| CDC-nin 2019-nCoV Laboratoriya Test Kiti
Həsənkef əmirliyi
Tarixi
Əmirlik Əyyubilər dövlətinin 1260-cı ildə süquta uğramasından sonra müstəqil olmuşdur. Dövlətin hökmdarlığı özünü Əyyubilər dövlətinin son qalığı hesab edirdi. Əmirliyin adı Mesopotamiyada yerləşən ən böyük Həsənkef şəhərinin adı ilə bağlıdır. Əmirliyə Bitlis mahalının cənubi-qərbində yerləşən Siirt, Bitlisin qərbində yerləşən Arzan mahalları və Diyarbəkirə yaxın Beşiri əyaləti daxil olmuşdur. Yerli kürd sülalələrindən olan maliklər əmirliyi XIV əsrdən idarə etməyə başlamışdılar. Maliklərdən olan Xəlil bəyin hökmdarlığı dövründə əmirlik XVI əsrin əvvəllərində tam müstəqil şəraitdə hökm sürmüşdür.
COVID-19 testi
COVID-19 testi — Tənəffüs yolu koronavirusu 2019 (COVID-19) və əlaqədar SARS-CoV-2 virusu üçün laboratoriya testləri, infeksiyaya cavab olaraq istehsal olunan virusun və antikorların varlığını aşkar edir.
Nümunələrdə virusların olması koronavirus RNT- yı aşkar edən RT-PCR ilə təsdiq olunur. Bu test spesifikdir və yalnız SARS-CoV-2 virusunun RNT -yı aşkar etmək üçün hazırlanmışdır. Ən son və ya aktiv infeksiyaları təsdiqləmək üçün istifadə olunur.
PCR testləri
thumb|COVID-19 testi thumb|COVID-19 testi üçün boğaz çubuğu nümayiş etdirilməsi
COVID-19 yanal axın testləri
thumb|SARS-CoV-2 sürətli testləri. Yanal axın testləri virus antijeni aşkar edir
Tez-tez COVID-19 yanal axın testləri olaraq da adlandırılan COVID-19 sürətli antijen testləri, SARS-COV-2 infeksiyasını (COVID-19) aşkar etmək üçün istifadə olunan sürətli antijen testləridir. Minimum təlimlə tez tətbiq olunur, əhəmiyyətli xərc üstünlükləri təklif edir, digər növ COVID-19 testlərinin bir hissəsinə başa gəlir və istifadəçilərə 5–30 dəqiqə ərzində nəticə verir. Bununla birlikdə, yüksək saxta mənfi nisbətə malikdirlər. Sürətli antijen testləri bir çox ölkələrdə kütləvi yoxlama və ya populyar test metodlarının bir hissəsi olaraq istifadə olunur. Asimptomatik olmayan və potensial olaraq virusu digər insanlara yaya biləcək, əks halda yoluxduqlarını bilməyən şəxsləri tanımaq üçün dəyərli olduqları düşünülür. Bu, daha yüksək həssaslığa malik olduqları və halları daha dəqiq müəyyən edə bildikləri üçün, ümumiyyətlə simptomatik şəxslər üçün faydalı bir test olaraq görülən PCR kimi digər COVID-19 test formalarından fərqlənir.
COVID-19 sürətli test texnologiyasının inkişaf tarixi
COVID-19 üçün sürətli testlər, İngiltərənin mübahisəli Moonshot proqramı, COVID-19 testi üçün yeni texnologiyaları sistematik olaraq qiymətləndirmək, inkişaf etdirmək və tətbiq etmək üçün 100 milyard funt sterlinqlik bir proqramın böyük sərmayəsindən irəli gəldi. Sürətli testlər əvvəlcə Lamp, Lampore, baxım nöqtəsi PCR, kütlə spektrometriyası və nümunə toplama kimi bir çox digər ehtimal olunan COVID-19 test texnologiyası ilə birlikdə bu sistematik qiymətləndirmə boru kəmərində yerləşdi. Bununla birlikdə, qiymətləndirmələr davam edərkən, sürətli testlər bu proqram çərçivəsində mövcud PCR testlərini tamamlamaq üçün ən uğurlu COVID-19 test forması olaraq ortaya çıxdı.
COVID-19 sürətli test texnologiyasının istifadəsi və inkişafı üçün beynəlxalq təlimatlar
Sürətli testlərin potensial faydası və sürətli test texnologiyasının inkişafı üçün qlobal istiqamətin erkən elmi əsaslandırılması, ÜST -nin potensial faydalarını qeyd edən müvəqqəti rəhbərliyi ilə gücləndirildi. Hesabatda sürətli testlərin həyata keçirilməsinin daha asan olduğu və xərc baxımından faydaları olduğu qeyd edildi. ÜST, hadisələrin erkən aşkarlanması və xəstəlik tendensiyalarının izlənməsi üçün onların epidemiyalarda istifadəsini tövsiyə etdi. Daha sonra və sürətlə artan araşdırmalardan sonra bu tövsiyə Avropa Komissiyası tərəfindən genişləndirildi. Avropa Komissiyası, test pozitivliyinin nisbətinin yüksək və ya çox yüksək olduğu əhalinin hamısı üçün sürətli test texnologiyasından istifadə etməyi tövsiyə etdi. 2021-ci ilin yanvarına qədər Avropa Komissiyası, sürətli testlərin daha çox istifadəsini müdafiə edərək, mövqelərini gücləndirməyi qəbul etdi və qeyd etdi ki, "sürətli antigen testlərinin test edilən şəxsin özləri tərəfindən aparıla biləcəyini sübut etmək lazımdır. də nəzərdən keçirilə bilər ".
İlkin tədqiqatlar
Sürətli testlər üçün qəti araşdırmalardan biri İngiltərə Xalq Sağlamlığı, Oxford Universiteti və Manchester Universiteti tərəfindən tamamlandı və professor Richard Body və Dr Lennard Lee tərəfindən başladıldı. Sentyabrın 17-də üç gün ərzində başladılan Falcon-C19 tədqiqatı. İlk xəstə, yeni bir COVID-19 test araşdırma mərkəzində Manchester City Etihad stadionunun otoparkına işə götürüldü. Tədqiqat sürətlə İngiltərədəki 14 icma araşdırma saytını əhatə etdi. Araşdırma 23 oktyabrda 878 nəfəri tamamlayaraq bağlandı. Bu araşdırma, İngiltərədəki ən sürətli COVID-19 tədqiqatlarından biridir. Tədqiqat, sürətli test cihazlarının yüksək dəqiqliklə müsbət nəticələr əldə edə biləcəyinə dair qəti sübutlar verdi. Bu işdə simptomatik və asimptomatik xəstəliyi olan şəxslərin yaxma nümunələri istifadə edərək Innova və Orientgene daxil olmaqla cəmi 4 sürətli test təsdiqləndi.
İngiltərədəki bu araşdırmanın aralıq analizinin yayımlanmasına yaxın olaraq, ABŞ, Abbott'dan 100 milyon sürətli testin alınacağını və Oxford Universitetinin başladığı araşdırmaları tamamlamaq üçün ABŞ -ın oxşar araşdırmalarına başlamaq üçün bütün ölkəyə göndəriləcəyini təsdiqlədi.
Bütün dünyada qiymətləndirmə işləri
2 Noyabrda, Slovakiya sürətli testlərdən istifadə edərək ölkə miqyasında kütləvi sınaqlara başlayan dünyanın ilk ölkəsi oldu. SD Biosensor antijen testindən istifadə edən və əhaliyə sürtmə aparan 60.000 işçi tərəfindən beş milyon sürətli test edildi. Bu, daha sonra Avropa Komissiyasına sürətli testlərin əhalinin ümumi müayinəsinin bir hissəsi kimi istifadə edilməsini tövsiyə etdi. 2021-ci ilin əvvəlində nəşr olunan iki araşdırma, biri Mərkəzi Avropa Universitetindən professor Martin Kahanec və həmmüəllifləri, digəri London Gigiyena və Tropik Tibb Məktəbindən Martin Pavelka və qrupu, sürətli antigen kütləsinin Payız dalğasının təsirini göstərir. Slovakiyada aparılan testlər ölkədə pandemiyanın yatırılmasına kömək etdi, baxmayaraq ki, əvvəlki araşdırmaya görə kütləvi testlərin pandemiyaya təsiri müvəqqəti idi və təxminən iki həftə sonra dağılmağa başladı.
Birləşmiş Krallıq, Innova sürətli testindən istifadə edərək davam edən sürətli test inkişaf proqramını davam etdirdi və bütün Avropada COVID-19 hadisələri artdıqca təcili artdı. 6 Noyabrda, Baş nazir Boris Johnson, sürətləndirilmiş texnologiya qiymətləndirməsinin bir hissəsi olaraq Liverpulun şəhər miqyasında nümayişinə başladı. Sürətli test pilotlarının daha da genişləndirilməsi, sınaqların əvvəllər olmadığı bir çox sektor üçün də başladı. Bunlara xüsusilə epidemiyalardan təsirlənən universitetlərin tələbələri daxil idi. Bu, əvvəlcə sürətli test proqramını idarə etmək üçün infrastrukturu və təcrübəsi olan Durham Universitetində başladı, lakin İngiltərə Universitetlərinin əksəriyyətini genişləndirdi və şagirdləri Milad üçün təhlükəsiz şəkildə evlərinə aparmaq üçün milli evakuasiya tərzinə imkan verdi. Milli Sağlamlıq Xidməti daxilində, xəstələrin, yerli hakimiyyət orqanlarının və Qulluq evlərinin sakinlərə baş çəkmələrini təmin etmək üçün mümkün ötürülməni azaltmaq üçün sürətli testlər də həyata keçirildi. Noyabrın 18 -də Uels Merthyr Tydfil -də ilk bütün bölgə sınaqlarını tamamladı. Bu zaman, testlər ABŞ -da bütün məktəblərdə simptomları olan şagirdlər üçün və Portuqaliya qayğı evlərində və məktəblərində də tətbiq edildi.
Sürətli testlərin qiymətləndirilməsini gücləndirmək üçün qlobal səylər, xərcləri məhdudlaşdıran Bill və Melinda Gates Vəqfinin razılığı ilə, 10 Noyabrda böyük bir sürətli diaqnostik test tətbiqi layihəsini başlatan Dünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) Fövqəladə Hallar Departamenti tərəfindən başladı. Aşağı və orta gəlirli ölkələr.
Avstriya, 5 dekabrda ölkə miqyasında kütləvi testlərə başladı və SD Biosensor testi və Siemens Clinitestdən (aka Orientgene) ibarət yeddi milyon test sifariş etdi.
Dekabrın ortalarına qədər, Hollandiya, İngiltərə və ABŞ-də aparılan araşdırmalar da daxil olmaqla, COVID-19 olan şəxsləri müəyyən etmək üçün sürətli testlərin istifadəsinin effektivliyini və uğurunu təsdiq edən bir çox araşdırma oldu. Bu tədqiqatlar sürətli testlərin standart milli COVID-19 test strategiyalarına girməsini təmin etdi. Sürətli testlərin qlobal sınaqdan keçirilməsi indi Kanadadakı məktəblərdə, İndoneziyadakı səyahət mərkəzlərində və Hindistanın hər yerində yaygın bir yer idi.
İstifadə ilə əlaqədar narahatlıqlar
Bir çox insanlar, sürətli testlərin dəqiqliyinin, mövcud COVID-19 PCR test forması qədər yaxşı olmadığı ilə əlaqədar narahatlıqlarını ortaya qoydular. İngiltərənin Liverpuldakı şəhər ekranından yayımlanan məlumatlar, testin ordu operatorlarının Hindistandakı digər pilotların ardınca təlim keçmiş laboratoriya alimlərinin test performansını əldə etdiyini göstərdi. Bu, sürətli testlərin yanlış təskinliyə və davranış dəyişikliyinə gətirib çıxara biləcəyinə dair bir mübahisə olduğu elmi-psixoloji cəmiyyətdə kiçik problemlərə səbəb oldu. Bununla birlikdə, ABŞ -dan gələn bir nəşrdən sonra sürətli testlərin istifadəsi haqqında düşüncə dəyişikliyi təsdiq edildi. Professor Michael Mina, sürətli testlərin yoluxucu şəxsləri və sürətli testin təkrarlanmasından və nəticənin digər test növlərindən daha sürətli əldə edilməsindən əldə edilən faydaların hələ də faydalı olacağını nəzərdən keçirdi. İngiltərənin baş klinik həkimi Dr Susan Hopkins, sürətli testlərin "başqa cür tapa bilmədiyimiz insanları" tapmaq üçün bir vasitə olduğunu qeyd etdi.
Vəziyyətləri daha sürətli müəyyənləşdirmə qabiliyyətini qeyd edərək və Avropadakı hadisələrin artmasını nəzərə alaraq, Avropa Komissiyası 11 dekabrda bir araya gəldi və "sürətli testlərin istifadəsi, təsdiqlənməsi və qarşılıqlı tanınması" üçün ümumi bir Avropa çərçivəsi hazırladı və bunun üçün 100 milyon avro ayırdı. Roche və Abbott -dan testlərin alınması. Sağlamlıq və Qida Təhlükəsizliyi Komissarı Stella Kyriakides "Sürətli antijen testləri bizə COVID, koronavirus hadisələrini təcrid etmək üçün sürət, etibarlılıq və sürətli cavablar təklif edir. Bu, pandemiyanın yayılmasını yavaşlatmaq üçün çox vacibdir" dedi.
COVID-19 testi üçün istifadə üçün qlobal tənzimləmə təsdiqi
2020-ci ilin Avqust ayından etibarən sürətli testləri təhlil etmək üçün dünyada çoxsaylı araşdırmaların uğurundan sonra, testləri "pandemiya ilə mübarizədə yeni bir yanaşma" olaraq istifadə etmək strategiyasının bir hissəsi olaraq dünyanın tənzimləyici orqanları tərəfindən təsdiq edildi. 16 dekabrda FDA, Abbott sürətli testini təsdiq edən ilk orqan oldu. Ellume COVID-19 ev testi üçün sonrakı təsdiqlər verildi.
Birləşmiş Krallıq MHRA, 23 dekabrda özünü istifadə testləri üçün Innova sürətli testini təsdiqlədiklərini təsdiqlədi. Bu sürətli testlərin qlobal inkişafının açıq qlobal uğurlarının ardınca Oxford Universitetinin tibb professoru Sir John Bell dedi: "Sürətli testlər sürətli, ucuz və təkrar istifadə üçün əlçatan olduqları üçün koronavirusa qarşı yaxşı bir müdafiə vasitəsi idi. ".
"Normala qayıt" kimi sürətli testlər
İspaniya, Rapid testlərinin apteklərdə geniş yayılması ilə normala qayıtmağı asanlaşdırmaq üçün Rapid testlərindən istifadə edən ilk ölkə oldu və sürətli testdən keçən şəxslər üçün Barselonada pulsuz musiqi konserti verdi. Bənzər bir yanaşma Albaniyada musiqi festivallarının keçirilməsinə imkan verildi. Bununla birlikdə, bir çox mütəxəssis "sürətli testlər normal həyatı yenidən başlatmaq üçün bir həll deyil" olduğuna inanan bu yanaşmadan əmin deyildi, ancaq uyğun PPE taxmaq, əlləri müntəzəm yumaq və sosial uzaqlaşma kimi digər həyati vacib infeksiyaya qarşı mübarizə tədbirləri ilə birlikdə istifadə oluna bilər. insanları sevdikləri ilə birlikdə həyati bir zaman keçirmələrinə kömək etməklə yanaşı, onları daha təhlükəsiz saxlamağa kömək edir.
Yeni COVID-19 suşları
22 dekabr 2020-ci ildə, İngiltərədə VOC-202012/01-də yeni bir daha yoluxucu SARS-CoV-2 suşu müəyyən edildi. Gərginlik bütün dünyaya sürətlə yayıldı. Bu növ COVID-19 testinin qlobal miqyasda istifadəsi ilə, bu variantın sürətli testlərin köhnəlməsinə səbəb olacağı narahatlığı var idi. İngiltərənin yanal axının sürətləndirilmiş texnologiya qiymətləndirməsinin bir hissəsi olaraq, 24 saat ərzində İngiltərə Xalq Sağlamlığı laboratoriyaları qlobal inkişafdakı sürətli testin təsirlənmədiyini təsdiqləyə bildilər və yeni variantı müəyyən edə bildilər. Bunun səbəbi, sürətli testin ümumiyyətlə sünbül zülalını deyil, nukleokapsid zülalını hədəf almasıdır. Ancaq son zamanlarda bəzi sürətli testlərin həssaslığını 1000 dəfəyə qədər təsir edən bəzi suşlar müəyyən edilmişdir. Xoşbəxtlikdən, bu nukleokapsid mutasiyalarının (xüsusən D399N) tezliyi qlobal miqyasda hələ də nisbətən aşağıdır ~ 0,02%.
Amerika və sürətli testlər
Başlanğıcda İngiltərə ilə birlikdə sürətli test texnologiyasının inkişafına xeyli sərmayə qoyaraq, ABŞ-də kütləvi test yanaşmalarının bir hissəsi olaraq sürətli testlərin daha da qiymətləndirilməsi, 2020 Konsolidasiyasında olan 900 milyard dollarlıq COVID-19 relyefinin ətrafında çıxılmaz vəziyyətə düşməsi nəticəsində dayandı. Ödənişlər Qanunu, 2021. Qanun layihəsi, əhali miqyasında testin qənaətcil və təsirli bir forması olaraq sürətli testlərə xüsusi olaraq üzük bağlamaması üçün tənqid edildi. Harvard Universitetinin professoru Michael Mina kimi ABŞ-dəki elm adamları, testlərin "insanların etdikləri hər şeyə çox güclü bir əlavə" olduğunu və "COVID-19 üçün ev testlərinin infeksiya nisbətini azalda biləcəyini" qeyd etdilər. Bu fikir, Harvard Universitetinin professoru William A. Haseltine tərəfindən Forbes jurnalında "Sürətli, özünü idarə edən testlər, daim artan xəstəlik və ölüm dalğasını dayandıra bilər" və Sinay Dağı'ndan professor Annie Sparrow tərəfindən yazılan bir məqalədə, New York, "İngiltərədə çox yoluxucu və sürətlə yayılan B117 suşunun təcili vəziyyəti və Cənubi Afrikadan gələn bənzər bir suş" baxımından "Ucuz Kütlə Testi Pandemik Qələbə üçün Vitaldır" təklifini irəli sürdü. Buna baxmayaraq, COVID-19 üçün sürətli ev testləri, FDA-nın əvvəlki təsdiqindən sonra 2021-ci ilin yanvar ayında fərdlər üçün açıq idi.
Bu testlər, ABŞ sağlamlıq sığortası tərəfindən covid-19 simptomları olan və ya yoluxmuş bir insanla və ya simptomları olan biri ilə yaxın təmasda olanlar üçün ödənildi. Washington Post -dakı bir məqalə, ABŞ -da sürətli testlərin maksimum faydasının "federal hökumət asimptomatik insanlar üçün testləri əhatə etməyincə həyata keçirilə bilməyəcəyini" irəli sürdü, çünki bu şəxslərin sınağı bu xəstəliyin çox böyük bir hissəsidir. sağlamlıq sığortası ilə əhatə olunur. 2021-ci ilin yanvarında yeni bir prezident seçildikdən sonra ABŞ, prezidentin sərəncamlarının dərc edilməsi ilə sürətli test texnologiyasının inkişafına sərmayə qoymağa başladı.
Qlobal bazar dəyəri
Dünyada sürətli testlərin geniş yayılmasından sonra, sürətli testlərin bazar dəyəri 15 milyard dollardır, lakin 2023-cü ilin sonuna qədər dünya əhalisinin aşılanması səbəbindən bazarın 2024-cü ildən etibarən dayandırılması gözlənilir. ABŞ -da bazar sürətli testlər üçün xəstəxanalarda, klinikalarda, Asiya Sakit Okean bölgələrində> 20% -dən çox artımla eyni zamanda son istifadəçi testləri olaraq 3.9 milyard ABŞ dolları idi. Beynəlxalq bazar analitikləri, daha çox fərd və ölkənin daha yüngül simptomları olan şəxsləri müəyyən etmək üçün sürətli testlərdən istifadə etməyə başladıqca sürətli test istehsalçılarının artan tələblərlə üzləşəcəyini proqnozlaşdırırlar. ABŞ -dan olan bir sıra şərhçilər və elm adamları, qlobal istehsal şəbəkəsinin qlobal tələbatı ödəyə biləcəyinə və tez -tez sürətli sınaq üçün lazım olan yüz milyonlarla test hazırlaya biləcəyinə dair narahatlıqlarını bildirmişdilər.
Thergothon
Thergothon — Finlandiyadan olan funeral doom metal qrupu.
Haqqında
1990-cı ildə Niko "Skorpio" Sirkiä (vokal və sintezator), Jori Sjöroos (baraban) və Mikko Ruotsalainen (gitaraçı) tərəfindən yaradılmışdır. Onlar funeral doom metal üslubunun yaradıcılarından hesab olunur. 1991-ci ildə qrup ilk demo albomlarını nəşr etdilər. "Abysmal Dimensions" adlanan albom 4 trekdən ibarət idi. Daha sonra həmən ilin ardından ikinci demo albomlarını nəşr etdilər. "Fhtagn-nagh Yog-Sothoth" adlanan albom 600 nüsxə kaseti satıldı. 1994-cü ildə onlar ilk debüt albomlarını nəşr etdilər. Avantgarde Music albom şirkəti ilə birgə yayımlanan "Stream from the Heavens" albomları CD olaraq yayımlandı. Amerika və Avropa da satılmağa başladıldı. Bu albomdan sonra qrup fəaliyyətini dayandırmışdır.
2009-cu ildə Rusiyalı doom metal albom şirkəti olan Solitude Productions tərəfindən, Thergothon qrupunun şərəfinə, onun mahnılarının  igər qruplar tərəfindən cover edilərək "Rising of Yog-Sothoth: Tribute to Thergothon" (2CD) adında tribute albom  nəşr edilmişdir.
Füzuli Məmmədov (aktyor)
Füzuli Məmmədov (tam adı: Füzuli Şahbala oğlu Məmmədov; ) — aktyor, teatr direktoru.
Həyatı
Füzuli Məmmədov 1968-ci ildə M.A.Əliyev adına İncəsənət İnstitutunun Dram və kino aktyorluğu fakültəsinə daxil olmuş və 1973-cü ildə universiteti bitirmişdir. 1984-cü ildə Moskva Ümumittifaq Təkmilləşdirmə İnstitutunun "Teatr iqtisadiyyatı və işinin təşkili" fakültəsinə daxil olmuş və 1986-cı ildə oranı bitirmişdir. 1973-1982-ci illərdə N.b.Nəzirov adına Lənkəran Dövlət Dram teatrında aktyor işləmişdir. 1982-1984-cü illərdə N.b.Nəzirov adına Lənkəran Dövlət Dram teatrında direktor müavini, direktor vəzifələrində, 1986-1988-ci illərdə "Qaya" ansamblında icraçı direktor və 1988-2006-cı illərdə Dövlət Gənc Tamaşaçılar teatrında direktor müavini vəzifələrində işləmişdir, 1999-cu ildən Bakı Oksford məktəbində pedaqoq, 2006-cı ildən Dövlət Pantomima Teatrında direktor işləyir.
F.Məmmədov Türkiyədə (Trabzon 1-13 may 2006-ci il 7-ci uluslar arası Karadeniz tiyatro festivali) Beynəlxalq Teatr Festivalında iştirak etmişdir.
Qoyunöküz
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Samsa Çavuş
Samsa Çavuş və ya Samsa Bəy (Samsa Çavuş, Samsa Bey; ?-1330-cu ildən sonra) — Ərtoğrul Qazinin, Osman Qazinin və Orxan Qazinin silah yoldaşı və alpı. Samsa Bəy, Osmanlı Dövlətində "Çavuş" titulunu istifadə edən ilk komandirdir. Ayrıca, Samsa Çavuş Osmanlı Dövlətinin quruluşunda fəal iştirak etmişdir.
Ərtoğrul Qazi və digər qayılar ilə birlikdə, Anadoluya Söğüt şəhərinə köçmüşdür. Osman Bəy vaxtında bir çox savaşa qatılmışdır. Pelekanon Savaşında işirak etdiyi məlumdur. İznikin 2-ci fəthində və Sorkunun fəthində qəhrəmanlıqlar göstərmişdir.
Orxan Qazi,Qaratəkin qalası fəth edilincə, mühafizlərin başçısı olaraq Samsa Çavuşu təyin etmişdir.
Ömrünün son günlərini Sakaryada keçirən Samsa Bəy, 1330-cu ildən sonra vəfat etmişdir. Türbəsi Mudurnu yaxınlarındakı Hacımusalar kəndindədir.
Almaniya Silahlı Qüvvələri (dəqiqləşdirmə)
Almaniya Silahlı Qüvvələri aşağıdakı mənaları verə bilər:
Mərkəzi Hərbi Hava Qüvvələri Muzeyindəki təyyarələrin siyahısı
Aşağıda, Moskvadakı, Rusiya Federasiyası Hərbi Hava Qüvvələri Muzeyində olan təyyarələrin siyahısı göstərilmişdir.
Təyyarələrin siyahısı
Mikoyan-Gurevich MiG-19P 62210104
Təzəkənd (Hövmə dehistanı)
Təzəkənd - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Sərab şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 586 nəfər yaşayır (149 ailə).
Pirikitel Alazani
Pirikitel Alazani çayı (Pirikiti Alazaniპირიქითი ალაზანი, Pirikita Alazani, Pirikitel Alazani, ქვახიდისწყალი) — Gürcüstanın şimal-şərqində Tuşetiya tarixi-coğrafi bölgəsində dağ çayı. Tuşeti Milli Parkının şimal hissəsindəki Kaxeti Axmeta bələdiyyəsinin ərazisindən axır. Andi Göysu çayının sol qoludur.
Toponimiyası
Yuxarı axarda çayın adı - Xvaxidisçkali (ქვახიდისწყალი) adlanır. Gürcü dilindən tərcümə edildikdə çayın adı üç hissəyə ayrılır. Sözün hərfi mənasında gürcü dilində: ქვა (kva) - daş, yük; gürcü dilində ხიდის (hidis) - körpü və yük; gürcü dilində: წყალი (tskali) - su, çay deməkdir.
Coğrafiyası
Çayın ümumi uzunluğu 46 (49 ) km-dir. Pirikitel Alazaninin hövzə sahəsi 368 km² -dir.
Çayın mənbələri dəniz səviyyəsindən 3000 m yüksəklikdə, Gürcüstanın Rusiya ilə sərhədi yaxınlığında, Tebulos və Atsunta silsilələrinin qovşağında Pirçita (3783 m) və Tebulosmt (4492 m) zirvələri arasında yerləşir. Yuxarı axarlarda, Larovanis-Tskali birləşməsindən əvvəl, əsasən Ruani və Tuşetski silsilələri arasında cənub-şərqə və şərqə axır; orta və aşağı axarlarda Alazan və Tuşeti silsilələri arasında axır və üstünlük təşkil edən istiqamət cənub-şərqdir. Çayın aşağı axınının əvvəlindəki eni 12 m, dərinliyi 1,2 m -dir. 250px|thumb|left|Pirikitel Alazani çayı vadisinin görünüşü Pirikitel Alazani çayının mənbəyi Andi Göysu çayının sol sahili boyunca 144 km məsafədə, dəniz səviyyəsindən 1603 metr yüksəklikdə, Şenako kəndinin şimalında yerləşir. Mənbəyin yaxınlığında suyun sürəti 2,2 m/s-ə çatır.
Yüksək sululuq yaz və yayın ikinci yarısında baş verir. Çayda suyun maksimal səviyyəsi iyulda olur. Çayda aşağı su dövrü noyabrdan aprelə qədər davam edir. Mənbədən başlayaraq çayda orta illik su axını həcmi 10,2 m³ / s təşkil edir. Suyun həcminin yarıdan çoxu yay və payızda (56%), yazda - 34% və qışda - 10% təşkil edir.
Pirikitel Alazani çayının əsas qolları, yaşayışsız Girevi kəndinin üstündən sağ istiqamətdə axan Larovanis-Tskali və Dartlo kəndi yaxınlığında sol istiqamətdə axan Didixevidir.
Çayın yaxınlığında Dano, Dartlo, Amili, Şenako yaşayış məntəqələri yerləşir.
Tirşab (Sərab)
Tirşa - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Sərab şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 99 nəfər yaşayır (20 ailə).
Nəsrulla Kəngərli
Nəsrulla Kəngərli (25 noyabr 1913 – 25 fevral 1991) — XX əsr Azərbaycan memarlığının görkəmli nümayəndələrindən biri, Bakının, Gəncənin, Sumqayıtın simasını gözəlləşdirən nadir tikililərin müəllifi, II Dünya müharibəsinin iştirakçısı, “Qırmızı Ulduz“ ordeni ilə təltif edilmiş, Azərbaycan Respublikasının “Əməkdar inşaatçısı” fəxri adına layiq görülmüş, memar, pedaqoq.
NGC 1375
NGC 1375, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Soba bürcü istiqamətində yerləşir. SB0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Lineus longissimus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Təsvir
Uzunluğu 55–60 metrə (çox vaxt daha az) çata bilər ki, bu da onları planetin ən uzun heyvanlarına çevirir. (Göy balina 33 metrə, Physalia physalis — 50 m qədər, Cyanea capillata — 36 metrə qədər).
Yetkinlik yaşına çatmayanların rəngləri açıq zeytun qəhvəyi ilə tünd qəhvəyi, böyüklərdə isə qırmızı qəhvəyi dən qara rəngə qədər olur. Bu növ Nemertinlərin ən uzun nümayəndəsidir. Ümumiyyətlə 5 ilə 15 m arasında olurlar. Bədən diametri 5–10 mm olmasına baxmayaraq 30 m-dən çox uzunluğa malik ola bilirlər. Yırtıcı və leşçidirlər. Bədənin əzələ büzülmələri ilə digər qurdlar kimi hərəkət edirlər.
Avropanın şimal-qərbi dənizlərinin sahillərində, şimal-şərqi Atlantikada, Britaniya adaları ətrafında və Norveç sahilləri boyunca Şimal dənizi və Baltik dənizinə qədər olan şoran suların sahilində yayılmışdır.
Bu növ ilk dəfə norveçli təbiətşünas və yepiskop Yohan Ernst Gunnerus tərəfindən 1770-ci ildə rəsmi olaraq Ascaris longissima (indiki Lineus longissimus) kimi təsvir edilmişdir. Bu növ 1806-cı ildə ingilis təbiətşünası Ceyms Sauerbi (1757–1822) tərəfindən təsvir edilən və təxminən 15 növü də əhatə edən Lineus cinsinə aiddir.
Brembate
Brembate — İtaliyada kommuna. İtaliyanın Lombardiya bölgəsində Berqamo əyalətində yerləşir.
Kommuna Milandan 35 km şimal-şərqdə, Berqamodan isə təxminən 14 km cənub-qərbdə yerləşir.
Ərazisi 5.5 kvadrat km-dir.
31 dekabr 2010-cu il tarixinə olan məlumata görə onun 8,234 nəfər əhalisi var.
Demoqrafiya
Əhalinin artımı:
Gertruda (roman)
Gertruda — Hermann Hesse tərəfindən yazılmış, 1910-cu ildə nəşr edilmiş roman. Peter Owen Publishers tərəfindən ingilis dilində nəşr edilmişdir.
Məzmun
Kuhn adlı məşhur bəstəkarın xatirəsinə həsr edilmişdir. Gertrud hekayəsinin ilk hissəsində uşaqlıq və yetkinlik illərindən bəhs edir.Hekayənin qalan hissəsi Gertrud İmtor və opera müğənnisi Heinrich Muothun münasibətlərindən bəhs edir. Kuhn ilk görüşdə Gertrudla maraqlanır, lakin o, bəstəkarın bir neçə il əvvəl dostluq etdiyi Muotha aşiq olur və onunla evlənir.
Emin Quliyev (rəssam)
Emin Quliyev — azərbaycanlı rəssam, SSRİ Rəssamlar İttifaqının üzvü.
Həyatı
1961-ci ildə Bakıda dünyaya gəlib. Səkkizinci sinifədək 6 nömrəli orta məktəbdə oxuyub. Emin Quliyev 1980-ci ildə Əzim Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbini, 1986-cı ildə Gürcüstanda Tbilisi İncəsənət Dövlət Akademiyasını bitirmişdir.1991–1993-cü illərdə SSRİ İncəsənət Akademiyasında təhsilini -davam etdirmişdir. 1991-ci ildə SSRİ Rəssamlar İttifaqına üzv seçilmişdir. Rəssam ailəsində boya-başa çatmışdır. Erkən yaşlarından rəsmlə məşğul olmağa başlamışdır. Peşəkar heykəltaraş olmaqla yanaşı, incəsənətin digər sahələrinə də biganə yanaşmamış, qrafika, rəssamlıq sənəti ilə də məşğul olmuşdur.
Yaradıcılığı
Emin Quliyevin əsərləri 1982-ci ildə Bakıda "Gənc rəssamlar" sərgisi, 1990-cı ildə "Payız" sərgisi, 1991-ci ildə Bakıda 20 Yanvar hadisələrinə həsr olunmuş sərgi, 1995-ci ildə Azərbaycan rəssamlarının milli sərgisində nümayiş etdirilmişdir.2006-cı ildə Bakı şəhərində fərdi sərgisi keçirilmişdir. 1987-ci ildə SSRİ Heykəltəraşlıq Diplom Sərgiləri İttifaqının mükafatını, 1997-ci ildə Beynəlxalq Sərgi Olimpiadasının IV və V mükafatlarını qazanmışdır. Peşəkar heykəltaraş kimi tanınmışdır.
Geo Television (Almaniya)
thumb|HD versiyanın loqosu «Geo Television» — Alman dilində yayımlanan və «RTL Group» şirkətinin sahibləndiyi Almaniya paylama telekanalı. Telekanal eyni adlı jurnalın (GEO) televiziya formasıdır. «GEO Television» açıqlayıcı və sənədli filmlərin yayımlanmasına diqqət ayırır.
Verilişləri
Telekanal 8 may 2014-cü ildən yayımlanır. Başlanğıcda yalnız IPTV təklifi ilə «Telekom Entertain» vasitəsilə yayımlanırdı. 17 may 2017-ci ildən telekanal «Kabel Deutschland» kabel şəbəkəsində də mövcuddur. 23 may 2017-ci ildən isə telekanal «Amazon Prime» vasitəsilə yayımlanır.
== Verilişlərin siyahısı ==
Qızıl saat
thumb|sağ|240px|[[Banqkokda qızıl saat]] thumb|sağ|240px|[[İsveçrədə qızıl saat.]]
Qızıl saat və ya sehrli saat; fotoqrafiyada istifadə edilən şəkil çəkməzdən əvvəl istifadə olunan havanın sarımtıl rənginə verilən addır. Günün bu saatı Günəşin batması ilə qaranlıq arasındakı zamana uyğundur. Başqa bir tərif verilmiş olarsa, günəşin üfüqdən altı dərəcə aşağı olmasıdır. Bundan əlavə, kölgələr bu zamanda uzanır.
Saat sözü istifadə olunsa da, qızıl saatın həqiqətən altmış dəqiqə davam etməsi demək deyil. Ekvatora yaxın yerlər üçün günəşin sürətlə hərəkət etməsi səbəbindən bu müddət daha qısadır, lakin qütb dairələrində olan bölgələrdə Qızıl Saat nəzəri olaraq bütün gün davam edə bilər.
Quba üsyanı (1837)
Quba üsyanı – XIX əsrdə Quba əyalətində çar üsul-idarəsinə və yerli feodalların zülmünə qarşı üç dəfə baş vermiş güclü xalq üsyanı.
Çar imperiyanın işğalçı siyasətinə qarşı üsyanlar
1834-cü ildə yazıçının Dərbənddən yola düşməsinin şahidi olmuş Y.İ.Kostenetski yazırdı ki, "Az qala bütün şəhər camaatı 20 verstlik məsafə boyu, düz Samur çayınacan onu yola salırdı, bütün kütlə özünün əzizıxələfi İsgəndər bəyə hüsn-rəğbətini hər vasitə ilə ifadə etməyə çalışırdı".
Quba üsyanının başvermə səbəbləri haqqında müasirləri siyasi baxış və mövqelərinə görə müxtəlif rəy söyləmiş və bir qayda olaraq üsyanın milli azadlıq çalarını gizlətməyə, onu adi narazılıq, bir qrup "dələduz və çapqınçının hikkəsi" kimi yozmağa çalışanlar daha çox olmuşdur. Üsyanın başvermə səbəbini müəyyən etmək üçün Qafqaza ezam edilən qraf Vasilçikov öz məlumatında bunun əsas səbəbinin "bəzi fitnəkar və ziyankar şəxslərin" süvari tələbi adı altında xalqı qəsdən həyəcana gətirmək olduğunu bildirmişdi. Rusiya imperiyasının Zaqafqaziyada fəaliyyət göstərən yüksək rütbəli məmuru baron P.V.Qan isə imperator I Nikolaya yazdığı məktubunda deyirdi: "Hazırda Quba əyalətində davam edən həyəcan, heç də əhalinin hərbi xidmətə və hökumətə münasibəti ilə əlaqədar deyildir, çünki Quba süvariləri başqaları ilə birlikdə türklər və dağıstanlılar əleyhinə olan yürüşlərdə iştirak etmiş, 1831-ci ildə Talış xanlığının ləğv edilməsində də onlardan istifadə olunmuşdur. Səbəb başqa tədbir və şəraitdədir.... Hökmdar! Qubadakı həyəcan xalq üçün ağır olan hərbi idarəetmədən doğmuşdur!".
Əslində XIX əsrin 30-cu illərində Azərbaycanda yerli feodallara və müstəmləkəçi ağalara qarşı baş qaldıran çıxışlar, o cümlədən Quba üsyanı xalqın ikiqat zülm altında olduğunu göstərirdi.
Çar məmurlarının özbaşınalığı
1837-ci il üsyanı ərəfəsində Quba əyaləti 10 mahaldan, 1 dairədən, 6 azad icmadan ibarət idi. Əyalətə rus komendantı ağalıq edirdi. Bu məsələni rus məmurlarının özləri də gizlətmirdilər. Qafqaz korpusunun komandanı qraf Paskeviç hələ 24 aprel 1830-cu il tarixli raportunda yazırdı ki, "Müsəlman əyalətlərində həqiqi hakimiyyət komendantlara məxsusdur".
Qafqazda dini və milli ayrı-seçkilik siyasəti
Çar üsul-idarəsinin Qafqazda dini və milli ayrı-seçkilik siyasəti də dözülməz idi. Çar məmurları müsəlman əhalisinə düşmən gözü ilə baxır, onları hər vasitə ilə sıxışdırıb taqətdən salır, maddi və mənəvi cəhətdən miskinləşdirir, torpaq, mülk, əmlak və digər var-yoxunu müxtəlif üsullarla əllərindən alır, müflisləşdirir, zorla doğma yurd-yuvalarından qovur və orada xristian etiqadlı vətəndaşları, xüsusən erməniləri məskunlaşdırmağa çalışırdılar. Müfəttiş senatorlar Kutaysov və Meçnikov Azərbaycanda komendant üsul-idarəsini xarakterizə edərək ədliyyə nazirinə xəbər verirdilər ki, "... müsəlman əyalətlərinin idarə olunmasını nəzərdən keçirdikdə, rəislərin azğınlığı və əhalinin çəkdiyi əziyyətdən insan dəhşətə gəlir. Burada artıq insani ləyaqət tapdalanmışdır, hər cür ədalət unudulmuşdur, qanun yalnız əsarət aləti olmuşdur, dairə rəisləri, komendantlar, pristavlar və digər vəzifəli şəxslərin fəaliyyətində əsas amil acgözlük və dözülməz özbaşınalıqdan ibarətdir".