cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bəkəki eli
Bəkəki eli İranın Fars ostanında Şiraz şəhərinin Kuhmərə Sorxi məntəqəsinin Mərvək dağında yaşayan eldir.Bəkəkilər Kuhmərə dilinin Bəkəki dialektində danışırlar və şiədirlər.
Vaynay Sadayuki
– Yaponiya balıq seleksiyaçısı. Heç bir balığın yaşaya bilməyəcəyi düşünülən Tovada gölü üçün alabalıq cinsi yetişdirməsinə görə tanınır.
1858-ci ildə Yaponiyanın Mutsu əyalətində (hazırda Akita prefekturası) anadan olub. 1884-cü ildə Tovada gölü üçün iki karp cinsi yetişdirsə də, uğur qazana bilməyib. 1902-ci ildə Hokkaydonun Şikotsu gölündən gətirilmiş nerkaları gölə uyğunlaşdırmağa çalışıb. 1905-ci ildə nəhayət göl üçün balıq cinsi yetişdirməyi bacarıb. Daha sonra Yaponiyada bir çox balıq yaşamayan gölə də bu cinsi təqdim edib. Yetişdirdiyi balıq cinsi onun şərəfinə Vaynay alabalığı kimi tanınır.
1922-ci ildə ölmüşdür.
Azərbaycan xalçaçılıq məktəbləri
250px|thumb|right|Xalça
Xalçaçılıq
Azərbaycan xalq tətbiqi sənətinin qollarından biri olan xalçaçılıq milli mədəniyyəti tariximizdə özünəməxsus yer tutur. Xalça xalqımızın məişətində təkcə qiymətli əşya deyil, onu sənət əsəri, istilik, gözəllik, hədiyyə, müalicə vasitəsi sayırıq. Xalçaçılıq həm də Azərbaycan xalqının az qala rəmzinə çevirilmiş bir sənətdir. Bu sənətlə məşğul olma həm də insanlara gəlir gətirib. Xalçalarımıza verdiyimiz qiymət barədə danışarkən yazıçı Mir Cəlal Paşayevin "Bir gəncin manifesti" əsəri yada düşür. Həmin əsərdə Sona xalanının dili ilə deyilən "İtə ataram, yada satmaram" məsəli xalçanın və xalçaçılığın azərbaycanlılar üçün necə qiymətli olduğunu ifadə edir.
Xalçaçılığın tarixi
Azərbaycanda xalçaçılığın çox qədim tarixi var. Arxeoloji materiallar və yazılı mənbələr əcdadlarımızın hələ eramızdan əvvəl də bu sənətlə məşğul olduğunu sübut edir. Bunnula bağlı qədim dünya tarixçiləri Herodot, Ksenofont və digərlərinin əsərlərində də müxtəlif məlamatlar var. Tarixi qaynaqlar III–VII əsrlərdə Azərbaycanda xalça sənətinin daha sürətlə inkişaf etdiyini, ipəkdən, qızıl və -gümüş saplardan nəfis xalçaların toxunduğunu bildirir. Qızıl-gümüş saplarla toxunan və qaş-daşla bəzədilən xalça istehsalı XVI–XVII əsrlərdə ənənəvi xarakter alıb. Orta əsrlərdə qızıl-gümüş saplardan toxunan xovsuz xalçaların əsas istehsal mərkəzləri Təbriz, Şamaxı və Bərdə şəhərləri idi. XVI–XVII əsrlərdə Azərbaycanda olmuş ingilis səyyahı Antoni Cenkinson, holland səyahətçisi Yan Streyts Şamaxıda qiymətli saplarla toxunan, qaş-daşlarla bəzədilən xalçalar barədə xəbər veriblər. Azərbaycanın xalça məmulatları və onların bədii xüsusiyyətləri haqqında orta əsrlərə aid yazılı mənbələrdə maraqlı məlumatlara rast gəlinir. Naməlum müəllifin X əsrə aid "Dünyanın sərhədləri" əsərində, XII əsrə aid "Kitabi-Dədə-Qorqud" dastanında, klassik şairlərimiz Nizami və Xaqaninin əsərlərində xalçalarımız tərənnüm olunub. Avropa rəssamlarının əsərlərində, miniatürlərdə Azərbaycan xalçalarına aid nümunələr əks olunub. Buna misal olaraq XV əsr Niderland rəssamları Hans Memlinq, Van Eyk, alman rəssamı Hans Holbeynin tablolarını misal göstərmək kifayətdir. Xalçalarımız haqqında müxtəlif əfsanələr, atalar sözləri, tapmacalar və digər hikmətli kəlamlar düzülüb-qoşulub. Uzun illərdir xalçaçılıqla məşğul olan Nəzakət Qəhrəmanovanın sözlərinə görə, qədimdə Azərbaycanda qıza elçi gələndə, onun həm də xalça-palaz toxumaq qabiliyyətinə qiymət verirmişlər: "Elçilər isə istəməyə gəldikləri qızın toxuduğu xalçaya baxmaqla təkcə onun qabiliyyətini deyil, həm də xasiyyətini də müəyyənləşdirirmişlər.
Xalçaçılıq məktəblərimiz
Azərbaycan xalçaları sənət sahəsi kimi həm coğrafi mövqeyinə, həm də naxış, kompozisiya, rəng həlli və texniki xüsusiyyətlərinə görə 7 xalçaçılıq məktəbinə bölünür. Bunlar Quba, Bakı, Şirvan, Gəncə, Qazax, Qarabağ, Təbriz məktəbləridir. Bu məktəblərin hər biri isə ayrı-ayrı məntəqələrə bölünür. Quba xalçalarının bəzəyini həndəsi naxışlardan ibarət ornamentlərin stilizə edilmiş nəbati, bəzən isə heyvan motivləri təşkil edir. Bu məktəbin xalçalarında medalyonlu çeşni üslubu da geniş yayılıb.
Bakı xalçaları
Bakı xalçaları daha yumşaq olması, rənglərinin intensivliyi, bədii elementlərinin orijinallığı və naxışlarının incəliyi ilə seçilir. Xalçaların bəzəklərində həndəsi formalı göllər, əyri xətli nəbati elementlər üstünlük təşkil edir.Bakı qrupuna aid xalçaların rəng koloritində ara sahə yerliyi üçün, əsasən tünd göy, nadir hallarda isə qırmızı və sarı rənglərdən istifadə edilir.
Şirvan xalçaları
Şirvan xalçalarının zəngin və mürəkkəb naxışlı kompozisiyaları orta əsrlərdən məşhurdur.
Gəncə xalçaları
Gəncə xalçaları seyrək ilməli, qalın tüklü, həndəsi ornamentli, orta ölçüsü isə seçilir. Bu xalçaların toxunuşunda əsasən sürməyi göy, lalə və zoğalı qırmızı rənglər üstünlük təşkil edir.
Təbriz xalçaları
Təbriz xalçaçılıq məktəbi Azərbaycanın ən qədim və məşhur xalçaçılıq məktəbidir. Bu məktəbə mənsub xovsuz və xovlu xalçalar bədii tərtibat, rəng ahəngdarlığı, ornamental bəzəklərin müxtəlifliyi ilə fərqlənir. Təbrizdə toxunmuş məşhur "Şeyx Səfi" xalısı hazırda London müzeyində çox qyiəmtli eksponat kimi saxlanılır. Çox təəssüf ki, bün Təbriz xalçaçılıq məktəbinin nümunələri dünyada daha çox İran xalçaları kimi tanınır.
Xalçaçılıq ənənəsinin bərpası
Xalçaçılıq ənənəsinin yaşadılması və qorunması məqsədilə hələ 1967-ci ildə Xalça və Tətbiqi Sənət Muzeyi yaradılıb. Bu gün həmin muzeydə 6 mindən artıq xalça, 15 mindən artıq eksponat var. Onların hər biri müxtəlif bölgələrin xalça ənənələrini özündə ehtiva edir. Azərbaycanda xalça sənətinin elm sahəsi kimi öyrənilməsi və professional rəssamların yaradıcılığında müasir inkişafı Azərbaycanın mərhum xalq rəssamı Lətif Kərimovun adı ilə bağlıdır. L.Kərimov uzun illər xalçaları tədqiq edib, Azərbaycan dekorativ sənətini yeni ornamentlərlə zənginləşdirib, ənənəvi bəzək elementləri əsasında yeni dekorativ motivlər yaradıb. 2004-cü ildə "Azərbaycanda xalça sənətinin qorunması və inkişaf etdirilməsi haqqında" Qanun qəbul edilib.
Azərbaycan xalçaları dünyada
Azərbaycanda yaradılmış müxtəlif sənət nümunələrindən, o cümlədən Azərbaycan xalçalarından seçmələr 1872-ci ildə Moskvada, 1873-cü ildə Vyanada, 1918-ci ildə Peterburqda Ümumrusiya sərgilərində,1924-cü ildə Parisdə Ümumdünya sərgilərində nümayiş etdirilib. Bununla yanaşı, xalça sənətinin bir sıra nadir sənət nümunələri zaman-zaman dünyanı dolaşıb, ayrı-ayrı ölkələrin muzeylərinin fondlarını zənginləşdirib, şəxsi kolleksiyaların bəzəyinə çevrilib. Bu əşyaların bəziləri ayrı-ayrı şəxslərdən alınıb, bəziləri isə qarət edilərək Azərbaycandan aparılıb. Azərbaycan qadın ustalarının əlləri ilə yaradılan gözəl xalçalar və xalça məmulatları Sankt-Peterburqda Ermitaj, Londonda Viktoriya və Albert, Vaşinqtonda Tekstil, Parisdə Luvr, İstanbulda Topqapı kimi dünyanın böyük muzeylərini, habelə, Bakıda Azərbaycan Xalçaçılıq və Azərbaycan Tarixi muzeylərini bəzəyir. 2010-cu ilin 15–19 noyabr tarixində Keniyanın Nayrobi şəhərində keçirilən UNESCO-nun Qeyri-Maddi Mədəni İrs üzrə Hökumətlərarası Komitəsinin 5-ci sessiyasında Azərbaycan xalçaçılıq sənəti bu mötəbər qurumun Ümundünya Qeyri-Maddi Mədəni İrsin Reprezentativ siyahısına daxil edilib. Bu, Azərbaycan mədəniyyətinin növbəti uğurudur.
Kheşanın mühasirəsi
Kheşanın mühasirəsi və ya Kheşan döyüşü — Vyetnam müharibəsi zamanı Kheşan hərbi bazası uğrunda Vyetnam Xalq Ordusu ilə ABŞ dəniz piyadaları korpusu arasında döyüş. Amerika tarixşünaslığına görə, Kheşanın mühasirəsi müharibədə ABŞ qüvvələrinin iştirak etdiyi ən uzunmüddətli döyüşü olmuşdu və bazanı müdafiə edən dəniz piyadalarının qələbəsi ilə başa çatmışdı. Daha sonra baza tərk edilmiş və bu, Şimali Vyetnam tərəfinə öz qələbəsini təsdiq etməyə imkan yaratmışdı. Kheşanın mühasirəsi Vyetnam müharibəsinin ən məşhur və simvolik döyüşlərindən biridir.
Piyəcik (Əhər)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 127 nəfər yaşayır (24 ailə).
Sanet Neqrals
Sanet Neqrals — İspaniyada yerləşən bələdiyyə. Bələdiyyə Marina-Alta ərazisinin 21,10 km² hissəsini əhatə edir.
2010-cu ildə hesablamalara görə əhali 727 nəfərə çatmışdır.
Daşaltı (Qoşaçay)
Daşaltı - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Qoşaçay şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 40 nəfər yaşayır (8 ailə).
Suraxanı xalçaları
Suraxanı xalçaları — Abşeron xalçaçılıq məktəbinin Bakı qrupuna daxil olan xovlu xalçalar.
Ümumi məlumat
"Suraxanı xalçaları" öz adını Bakı şəhərindən 20 km aralı məsafədə yerləşən Suraxanı qəsəbəsinin adından almışdır. Hələ çox-çox qədimdən neft yataqları və atəşgahları ilə məşhur olan Suraxanıda, Xilə (Əmircan) kəndində, həmçinin Qala və Türkan qəsəbələrində (buradakı xalçalar Suraxanı xalçalarının təsiri ilə inkişaf edirdi) istehsal olunan xalçalar yüksək kefiyyətli xalçalar hesab olunur.
Bədii analiz
Abşeron xalçaçılıq məktəbinin Bakı qrupuna daxil olan xovlu "Suraxanı xalçaları" müxtəlif kompozisiyalarla toxunmuşdur. Toxunuş və naxış üslublarına görə bu xalçalar beş əsas üsulla toxunmuşdur.
Birinci üsul:
Birinci üsulla toxunan "Suraxanı xalçaları"nın orta sahəsi şaquli hissədə yerləşdirilmiş bir neçə (daha çox üç) səkkizbucaqlı medalyondan ibarətdir. Qocaman toxucular bu medalyonları "Xonça" adlandırırlar. Medalyonlar dişli çıxıntılarla əhatə edilmişdir. Bu medalyonlar "xonçanın" qotazları hesab edilir.
İkinci üsul:
İkinci üsulla toxunmuş "Suraxanı xalçaları"nı xalçaçılarımız "Sacayağı" adlandırırlar. Bu üsulla toxunmuş xalçaların orta sahəsinin gölləri səkkizguşəli formada olub "Salyan xalçaçılıq məktəbi"nin göllərini xatırladır. Bu göllərin yuxarı və aşağı hissələrində düzbucaq altında yerinə yetirilmiş naxışlar mövcuddur. Bir-birinə tərəf çevrilmiş bu naxışlar kvadrat əmələ gətirir və həmin kvadratlar xalçanın bütün hündürlüyü ilə ritmik şəkildə təkrarlanır. Xalçaçılar bu naxışları "Sacayaq" adlandırır və bu üsulla toxunmuş xalçalarıda bu ad ilə adlandırırlar.
Orta sahənin kənarları boyunca şaquli yerləşmiş bəzək naxışları hesab olunan butalar "Bakı xalçaları"na və xüsusilə "Xilə-buta xalçaları"na məxsusdur. Bu butaları digər "Suraxanı" xalçalarında da görmək mümkündür.
Orta sahəsi həndəsi formalı nəbati naxışlarla bəzənən xalçalar "Suraxanı xalçaları"nın üçüncü üsul xalçalarını təşkil edir.
Dördüncü üsul:
"Suraxanı xalçaları"nın dördüncü üsuluna "Gölbəndlik xalçaları" aid edilir. Bu kompozisiyada mərkəzi göllər kiçik formalı olub şaquli xətt boyunca bir tam olaraq birləşirlər.
Beşinci üsul:
"Xilə-buta" və "Suraxanı" xalça naxışlarının qarışdığı xalçalar "Suraxanı" xalçalarının beşinci üsulunu təşkil edir. Xalçanın orta sahəsində pilləli göllər yerləşir. Onların dörddə bir hissəsi orta sahənin künclərində təkrarlanır və bu, Bakının "Xilə-buta" xalçalarının əsas xarakterik xüsusiyyəti hesab olunur. Sərbəst yerlərdə üslublaşdırılmış butaların üz-üzə çevrilmiş cüt təsvirləri toxunmuşdur.
"Suraxanı xalçaları"nın köbə zolağı adi orta haşiyədən — "şarlama", "qeysibişah" adlanan zəncirədən və "qəyçi" adlanan kiçik haşiyədən ibarətdir. "Suraxanı xalçaları"nın əksəriyyəti sakit qammada toxunur. Bu xalçalar üçün xarakterik rənglər açıq və tünd palıdı, tünd abı, ağ və qara rəngdir.
Texniki xüsusiyyətlər
"Suraxanı" xalçalarının ölçüsü təqribən 120x180 sm-dən 150x250 sm-ə qədər dəyişir. Bu xalçaçılıq məntəqəsində əvvəllər uzunsov xalçalar da istehsal olunurdu.
Adi "Suraxanı xalçaları"nda hər kvadrat metrdə 160 min ilmə yerləşir. Xüsusi sifarişlərlə yüksək kefiyyətli, daha sıx toxunuşlu xalçalar istehsal olunmuşdur.
Avtomatik İdarəetmə üzrə Beynəlxalq Federasiya
Federasiyanın məqsədi mühəndislik, fiziki, bioloji, sosial və ya iqtisadi kimi bütün sistemlərdə idarəetmənin elm və texnologiyasını inkişaf etdirməkdir. İFAC həmçinin cəmiyyətə idarəetmə texnologiyalarının təsiri ilə də məşğul olur.
Beynəlxalq Dünya Konqresi üç ildən bir keçirilir. Konqreslər arasında, İFAC avtomatik idarəetmənin konkret aspektlərini əhatə edən bir çox simpozium, konfrans və seminarların keçirilməsinə sponsorluq edir.
İFAC-ın rəmi buraxdığı jurnallar: Automatica, Control Engineering Practice, Annual Reviews in Control, Journal of Process Control, Engineering Applications of Artificial Intelligence və Journal of Mechatronics.
Dəyanət Əliyev
Dəyanət Ələsgər oğlu Əliyev — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun giziri olan Dəyanət Əliyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Dəyanət Əliyev oktyabrın 24-də Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Dəyanət Əliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yerinə yetirən zaman mərdliyin və igidliyin göstərilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Dəyanət Əliyev ölümündən sonra "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Dəyanət Əliyev ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Təzəkənd (Tarım)
Təzəkənd və ya Ağ Zava - İranın Zəncan ostanının Tarım şəhristanının Çəvərzəq bəxşinin Çəvərzəq qəsəbəsinin ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 112 nəfər yaşayır (34 ailə).
Zərni (Tarım)
Zərni - İranın Zəncan ostanının Tarım şəhristanının Çəvərzəq bəxşinin Çəvərzəq qəsəbəsinin ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 128 nəfər yaşayır (41 ailə).
Genetika
Genetika — orqanizmlərin genlərini, irsiyyət və gen dəyişkənliyini öyrənən biologiya nın bir sahəsidir. Genetika biologiya fənləri kompleksində mərkəzi yerlərdən birini tutur. Müasir genetika irsiyyət və dəyişkənlik hadisələrini biokimya, biofizika, sitologiya, embriologiya, mikrobiologiya, zoologiya, botanika, seleksiya, bitkiçilik və heyvandarlıq kimi bioloji elmlərin nailiyyətlərinə əsaslanaraq öyrənir. Genetik tədqiqatlar, biologiyanın nəzəri sahəsini və habelə zootexnikanı, baytarlığı, kənd təsərrüfatı heyvanlarının seleksiyasını, bitkilərin seleksiya və toxumçuluğunu, tibbi xeyli zənginləşdirmişdir.
Molekulyar səviyyədə genetik tədqiqatların əsas obyekti nuklein turşuları, DNT və RNT molekullarıdır. Bunlar irsi informasiyanın saxlanılmasını, ötürülməsini və realizə olunmasını təmin edir.
Virusları, bakteriyaları, göbələkləri, bitki və heyvan hüceyrələrini orqanizmdən kənar (in vitro) becərmək və onların nuklein turşularını öyrənmək, orqanizmlərin həyat fəaliyyəti prosesində genlərin təsirinin qanunauyğunluqlarını müəyyən etməyə imkan verir. thumb|Morqanın Drosophila-da ağ gözlərə səbəb olan mutasiyaların cinsi ilə əlaqəli irsiyyətini müşahidə etməsi onu genlərin xromosomlarda yerləşdiyi fərziyyəsinə gətirib çıxardı.
Genetikanın inkişaf mərhələləri
XX əsrin əvvəllərində bitkiçilikdə və heyvandarlıqda tədqiqatlar nəticəsində əlamətlərin valideynlərdən nəslə keçməsi haqqında çoxlu məlumatlar toplanmışdır. XVIII əsrin ikinci yarısında alman alimi İ.Kelreyter 54 növ bitkilərin hibridlərini tədqiq edərək əlamətlərin nəslə keçməsinin bəzi qanunauyğunluqlarını müəyyən etmişdir. O, ilk dəfə olaraq bitkilərdə müxtəlif cinslilik aşkar etmişdir. Bundan əlavə Fransada O.Sajre və Ş.Noden, İngiltərədə T.Nayt, Almaniyada A.Qartner, bitkiçilikdə növlərarası və növdaxili çarpazlaşmalar nəticəsində xüsusi əhəmiyyət kəsb edən nəticələr əldə etmişdirlər. Lakin bu alimlər əsasən əlamətlərin kompleks şəkildə valideynlərdən nəslə keçməsini öyrənərək, ayrı-ayrı əlamətlərin nəslə keçmə xassəsinə fikir vermirdilər. Buna görə irsiyyətin qanunauyğunluqları öz düzgün həllini tapa bilmirdi. Ç.Darvin (1809–1882) "Növlərin mənşəyi" və sonrakı əsərlərində irsiyyət və dəyişkənlik hadisəsilə məşğul olan alimlərin, təbiətşünasların təcrübəsini ümumiləşdirərək müəyyən etmişdir ki, təbii seçmə ilə yanaşı irsiyyət və dəyişkənlik təkamülün hərəkətverici qüvvələridir. Darvinin təkamül nəzəriyyəsi genetikanın inkişafında mühüm rol oyna-yaraq irsiyyət və dəyişkənlik hadisəsinin mahiyyətini izah edən bir sıra fərziyyə və nəzəriyyələrin meydana çıxmasına səbəb olmuşdur. Onlardan biri Daıvinin özünün irəli sürdüyü "müvəqqəti pangenezis fərziyyəsi" idi. O, güman edirdi ki, orqanizmin bütün hüceyrələrindən xüsusi cisimciklər (hemmulalar) ayrılır və qanın axarı ilə cinsi hüceyrələrə ötürülür və sonrakı nəslin fərdi inkişafı zamanı həmin tipli hüceyrələrə çevrilir. Bu fərziyyənin əsasında düzgün fikir dururdu ki, cinsi hüceyrələrin tərkibində xüsusi hissəciklər var və onlar gələcək nəslin əlamət və xüsusiyyətlərinin inkişafını təmin edir, lakin bu hissəciklərin cinsi hüceyrələrə qeyd olunan yolla keçməsi təsəvvürü düzgün deyildi. thumb|DNT, bioloji miras üçün molekulyar əsas. DNT-nin hər bir zənciri bir-birinə mərkəzdə uyğunlaşaraq bükülmüş nərdivanda pilləkənlərə bənzəyən bir nukleotid zənciridir. Genetika elminin banisi çex alimi Qreqor Mendel (1822–1884) hesab olunur. O, ilk dəfə irsiyyətin öyrənilməsində elmə əsaslanan üsul işləyib hazırlamışdır və bitki hibridlərinin üzərində apardığı tədqiqatlarında əlamətlərin irsən keçməsinin ən mühüm qanunlarını müəyyən etmişdir. Mendel tədqiqatlarının nəticələri ilə ilk dəfə Brno şəhərində təbiətşünaslar cəmiyyətinin iclasında "Bitki hibridləri üzərində tədqiqatlar" adlı məruzə ilə çıxış etmiş və bu əsər 1865-ci ildə həmin cəmiyyətin "Elmi əsərlərində" dərc edilmişdir. Təəssüf ki, müasirləri bu işə lazımi qiymət verməmiş və XIX əsrin ikinci yarısında genetika elminin inkişafına lazımı təsir göstərə bilməmişdir.
1900-cü ildə Q.de-Friz (1848–1935) Hollandiyada, K.Korrens (1864–1933) Alma-niyada, E.Çermak (1871–1962) Avstriyada müxtəlif bitkilər üzərində (lalə, qarğıdalı, noxud) bir-birindən asılı olmayaraq 35 il öncə, Q.Mendelin aldığı nəticələri yenidən təkrar etmişlər. Q.de-Friz, Q.Mendelin müəyyən etdiyi irsi qaydaları əlamətlərin irsən keçmə qanunu adlandırmağı təklif etmişdir.
Genetikanın inkişafının birinci mərhələsi
1900–1912-ci illər genetika elminin inkişafında şərti olaraq birinci mərhələ sayıla bilər.
1900-cü ildən irsiyyət və dəyişkənlik haqqında elm müstəqil bir bioloji elm kimi yaranmış və intensiv inkişafa başlamışdır. 1906-cı ildə ingilis alimi U.Betsonun (1861–1926) təklifı ilə bu elmə "genetika" adı verilmişdir (latın sözü geneo-törədirəm). Bu illər ərzində müxtəlif növ heyvan və bitki orqanizmləri üzərində Q.Mendelin kəşf etdiyi qanunlar sınaqdan çıxmış və bu qanunların universallığı təsdiq edilmişdir. U.Bet-sonun toyuqlar, kəpənəklər, laboratoriya gəmiriciləri üzərində, isveç alimi Q.Nilson-Elenin dənli bitkilər üzərində polimeriya və kəmiyyət əlamətlərinin irsiliyi, danimarka alimi V.İohansenin (1857–1927) qarğıdalı, taxıl bitkiləri üzərində apardığı işlər genetika elminin inkişafında mühüm rol oynamışdır. 1909-cu ildə V.İohansen "gen", "genotip", "fenotip" terminlərini təklif etmiş, təmiz xətlər və populyasiya haqqında təlim yaratmışdır.
Genetikanın inkişafının ikinci mərhələsi
Genetikanın inkifşafında ikinci mərhələnin (təxminən 1912–1925) əsas xüsusiyyəti irsiyyətin xromosom nəzəriyyəsinin yaranması və təsdiqi ilə səciyyələnir. Burada amerikan genetiki T.Morqan (1861–1945) və onun tələbələri A.Stertevant (1892–1970), K.Bridces (1889–1938) və G.Müllerin (1890–1967) drozofil milçəyi üzərində apardıqları tədqiqat işləri həlledici rol oynamışdır. Bu işlərin əsasında müəyyən olunmuşdur ki, irsi faktorlar — genlər hüceyrə nüvəsinin xromosomlarında cəmlənmişdir. Bu alimlər genetik xəritənin tərtib edilməsi üsulunu müəyyən etmiş və cinsiyyətin təyin olunmasında xromosom mexanizmini sübut etmişlər. İrsiyyətin xromosom nəzoriyyəsi genetikanın ən görkəmli nailiyyətlərindən biri olaraq onun gələcək inkişafında və mole-kulyar biologıyanın yaranmasında aparıcı rol oynamışdır.
Genetikanın inkişafının üçüncü mərhələsi
.
Mutagenezin inkişafında və onun tətbiqi istiqamətində Rusiyada görkəmli genetiklər N.P.Dubinin, V.V.Saxarov, M.E.Lobaşev, S.M.Qerşenzon, İ.A.Rapoport, İngiltərədə Ş.Auerbax, Azərbaycanda Ə.M.Quliyev zəngin işlər aparmışlar. Bitki hüceyrələrində xromosom sayının dəyişilməsi ilə əlaqədar — poliploidiya — genom muta-siyalarının alınması istiqamətində yeni üsullardan istifadə olunmasında belarus alimləri A.R.Jerbrak və L.P.Breslavetsin, Azərbaycanda isə İ.K.Abdullayevin işləri təqdirə layiqdir. Q.D.Karpeçenko allopoliploidiya üsulundan istifadə edərək tətbiqi yolla yeni növ bitkilərin alınmasını göstərmişdir. Bu mərhələdə təkamüldə genetik proseslərin öyrə-nilməsi istiqaməti yaranıb inkişaf etmişdir. Həmin istiqamətin əsası rus genetiki S.S.Çetverikov (1880–1959), ingilis genetikləri R.Fişer və C.Xoldeyn və ABŞ genetiki S.Rayt tərəfindən qoyulmuşdur.
Genetikanın inkişafının dördüncü mərhələsi
Dördüncü mərhələnin (1940–1955) xarakter xassələri irsiyyət və dəyişkənliyin molekulyar səviyyədə öyrənilməsi hadisəsi ilə səciyyələnir. Bu zaman genetik tədqiqatların sırasına yeni obyektlər — virus və bakteriyalar daxil edilmişdır. Həmin obyektlər genetik analizlər əsasında irsiyyətlə bağlı olan bir çox məsələlərin həllini xeyli sürətləndirmişdir. Bu obyektlərdən istifadə edərək 1944-cü ildə amerikan genetiki O.Everi əməkdaşları ilə birgə irsi informasiyanın saxlanılmasında və ötürülməsində həlledici rolun DNT-yə mənsub olduğunu sübut etmişlər. Bu kəşf molekulyar genetikanın başlanğıcını qoymuşdur.
Anton Zabolotnı
Anton Konstantinoviç Zabolotnı (13 iyun 1991, Ayzpite, Latviya SSR, SSRİ) — Rusiya futbolçusu, "Soçi" klubunun hücumçusu.
Bioqrafiyası
Latviyanın Aizpute şəhərində anadan olmuşdur. Ata Rubezhnoye Luhansk bölgəsində anadan olub, uçuş akademiyasında oxuyub, voleybolla məşğul olub, hərbçi olub. Anası isə sprinetr qaçışı ilə məşğul olurdu. Anton uşaq kimi çox şəhərlərdə yaşamış, ən çox Lipetskdə yaşamışdır. Beş yaşından yeddi yaşınına kimi akrobatika ilə məşğul olmuşdur.
Klub karyerası
Lipetskin "Metallurq" klubunda ilk olaraq məğul olmağa başlamışdır. İlk məşqçisi Oleq Krivolutski olmuşdur. 13 yaşında MOİK futbol klubuna keçdi. Məşqçilər Nikolay Kozlov və Andrey Plakhetko idi. Gənclər çempionatında ilk debütü 14 mart 2008-ci ildə Şinnik ilə ev oyununda etdi. 2008–2010-cu il mövsümündə 41 matç keçirdi, 11 qol vurdu. 25 Noyabr və 8 dekabr 2009-cu il Çempionlar liqası 2009/10 Volfsburq və Beşiktaş klubları ilə oyunlarda adı oyunçular siyahısında idi.
2010-cu ilin yanvarında MOİK-da mövsüm öncəki ilk təlim məşq toplanışında "Ksamaksu" komandasına qol vurdu. Yazda zədə səbəbindən Premyer Liqada debüt edə bilmədi və mövsümün sonuna qədər Volqar Həştərxan FK klubunda icarə əsasında oynadı. 16 oyuna, 6 qol vurdu. Sonra Yekaterinburqun Ural FK (2011–21 oyun, 6 qol) və Dynamo Bryansk (2012–13 oyun, 2 qol) klublarına icarəyə verildi. 2012-ci ilin yayında diz əməliyyatı keçirdi.
Yığma karyerası
Anton 19 yaşında Rusiyanın yeniyetmələr və gənclər yığmasında çıxış etdi. 16 avqust 2017-ci ildə Rusiya millisinin genişləndirilmiş heyyyətinə düşdü. Sntyabr ayında Rusiyanın Cənubi Koreya və İranla olan oyununa dəvət edildi və ilk debüt Cənubi Koreyyal ilə olan oyunda oldu. 2018-ci ilin 10 sentyabrında Çexiya ilə olan yoldaşlıq oyununda ilk yığma komandada qolunu vurdu.
Oqast Karl Rayşauer
Oqast Karl Rayşauer – amerikalı presviterian missioneri. Yaponiyadakı fəaliyyətinə görə tanınır. 1918-ci ildə Tokio Qadınlar Xristian Universitetinin, 1920-ci ildə isə həyat yoldaşı ilə birlikdə Yaponiya Karlar Danışıq Məktəbinin əsasını qoymuşdur.
Həyatı
Oqast Karl Rayşauer 1879-cu ildə ABŞ-nin İllinoys ştatının Consboro şəhərində doğulmuşdur. 1902-ci ildə Hanover kollecindən, 1905-ci ildə isə Makkormik Teologiya Seminariyasından məzun olduqdan sonra Yaponiyaya getmişdir. Rayşauer xristianlığın digər dinlərlə əlaqəsi ilə maraqlandığı üçün 1917-ci ildə "Yaponiyada buddizm tədqiqatları" adlı elmi işini nəşr etdirmişdir. O, həmçinin Yaponiyada təkrarlanan protestant missionerlik cəhdlərini aradan qaldırmağa və məzhəb seminariyalarını möhkəmləndirməyə cəhd etmişdir. 1917-ci ildə Nyu-York Universiteti tərəfindən fəxri dərəcə ilə təltif olunmuşdur.
1941-ci ildə Yaponiyanı tərk etmiş və bir neçə il Nyu-York şəhərindəki Birlik Teologiya Seminariyasında müqayisəli dinlər mövzusunda dərslər vermişdir. Əsas əsərlərinə "Yaponiyada tapşırıq: Müasir missionerlik prinsiplərinin tədqiqi" (1926) və "Oco yoşu: Cənnətdə doğum haqqında esselər" (1930) aiddir.
Ailəsi
Böyük oğlu Robert "Erkən Yaponiya tarixi, e.ə. 40 – b.e. 1167" adlı əsərinin nəşrindən qısa müddət sonra Şanxayda hava bombardımanı nəticəsində ölmüşdür. İkinci oğlu Ervin tanınmış yaponşünas olmuş, 1961–1966-cı illərdə ABŞ-nin Yaponiyadakı səfiri vəzifəsini yerinə yetirmişdir.
Biarrits
Biarrits — Fransa nın cənub qərbində dənizsahili iqlim və balneologiya kurortu.
Əhalisi
Əhalisi 33,2 min (2005).
Coğrafiyası
Atlantika okeanı nın Biskay körfəzi sahilində, Pireney dağları nın ətəklərində, Gümüş sahil də, Bayonna şəhərindən qərbdə yerləşir. Aeroport.
Tarixi
12-ci əsrdən məlumdur. Kurort kimi 19-cu əsrin ortalarından inkişaf edir.
Kurort xüsusiyyətləri
left|thumb|Biarrits qəsri. Çox mülayim qışı (yanvarın orta temperaturu təqribən 5°C) və ilıq yayı (iyulun orta temperaturu təqribən 20°C) olan dəniz iqlimi hakimdir. Geniş qumlu çimərliklər, həmçinin Brisku dakı ( Biarritsin təqribən 20 km-liyində) xloridli–natriumlu mineral sular tənəffüs yolları, dayaq və hərəkət orqanları, periferik sinir sistemi xəstəliklərinin, maddələr mübadiləsi pozuntularının müalicəsi üçün əlverişlidir. Talassoterapiya mərkəzidir. Dəniz muzeyi, miniatür avtomobillər muzeyi, kazino var. Dəniz məməliləri ni öyrənən mərkəzdir. Yaxınlığında Sen-Jan-de-Lüz kurortu var.
Art haus
Art haus kino - müstəqil çəkilən (“müstəqil kino”), kommersiya (satış) üçün nəzərdə tutulmayan filmlərdir. “Art haus” məhsulu kütləvi deyil, məhdud auditoriya üçün nəzərdə tutulur.
Adətən bu cür filmlərdə kinematoqrafçılar bədii təsvirin daha ifadəli formalarının axtarışı ilə məşğul olur və kino dilini genişləndirir. Buna görə də həmin filmlər kino sənətini kifayət qədər anlayan, fərdi bilik səviyyəsi buna imkan verən tamaşaçı üçün nəzərdə tutulub. Hələ ilk filmlərdə - Jorj Melyes, D.Qriffit və ya Sergey Eyzenşteynin ekran əsərlərində “kino qaydaları” yenicə təşəkkül tapırdı. Lakin sonrakı dövr avanqardizmin nümayəndələri Luis Bünüelin, Jan Koktonun filmlərində kino əsl yaradıcı sənət növü kimi çıxış etməyə başladı.
Daha sonrakı mərhələdə Fransa kinosunda “Yeni dalğa” cərəyanının nümayəndələri Jan Lük Qodar, Fransua Trüffo, Erik Romer hələ “çılğın” tənqidçi kimi çıxış etdikləri zaman “Kaye dü Sinema” (Les Cahiers du cinema) kinojurnalında “müəllif kinosu” terminini icad etdilər. Onları müəllif imzasının fərdiliyi maraqlandırırdı. Lakin bu termini ünvanladıqları sənətkarlar fərdiliyin fərqinə varmadan filmlər çəkirdilər. Onlardan biri isə məşhur Alfred Hiçkok idi. O, filmdə formanı dəyişərək müxtəlif kino həllinə nail olurdu. Klassik variant - “Həyətə pəncərə” - kameranın hərəkətini məhdudlaşdırmaqla nə baş verər? Və ya tammetrajlı detektiv filmi səkkiz kadra yerləşdirmək? (“İp” filmi). Həqiqətən onun dünyası individual və fərqli idi.
Tarixi
Beləliklə, XX əsrin 20-30-cu illərində kinematoqrafda formalaşmış avanqardizm ənənələrində “art haus” kinoya gedən yol təşəkkül tapmağa başladı. Məhz həmin dövrdə kütləvi auditoriyaya yönəlmiş “əyləncəli kino” və əsl sənət sayılaraq intellektual auditoriyaya ünvanlanmış “ciddi kino” anlayışları meydana gəldi. “Təmiz kino” (Cinema Pur) - fransa avanqardizminin nümayəndələri “Art Film” ideyasının inkişafına təkan verdilər. Dadaistlər - Rene Kler və Marsel Düşan Aristotel dövründən hökm sürən “zaman və məkan” anlayışına qarşı çıxaraq klassik incəsənət qanunlarını inkar edir və montaj yolu ilə “Təmiz kino” anlayışını təsdiqləməyə çalışırdılar. Bu cərəyan özlüyündə Almaniyada “mütləq kino”ya da təsirsiz ötüşmədi. Hans Rixter, Valter Ruttmann və Vikinq Eqqelinq alman kinosunda “art haus” ənənələrini yaratdılar. “Art haus” termini isə 1940-cı illərdə ABŞ-də yaranıb. Həmin dövrdə müharibəyə qədər çəkilmiş klassik Hollivud filmlərini, xarici (ABŞ istehsalı olmayan) filmləri, həmçinin yerli “müstəqil filmlər”i nümayiş etdirən kinoteatrlar bu cür adlanırdı. 1955-ci ildə Parisdə Beynəlxalq Arthaus Kinoteatrlar Konfederasiyasının (CICAE - fransızca Confederation Internationale des Cinemas d"Art et d"Essai) əsası qoyuldu. “Art film” anlayışı Avropaya nisbətən ABŞ-də daha geniş istifadə olunur. Avropa kinoşünasları fərqli xüsusiyyətlərinə görə “art” filmləri “kütləvi” filmlərdən ayırırlar. Kinoşünas Devid Bordvell təsdiq edir ki, “art kino” öz qanunları olan ayrıca janrdır. Lakin əksər hallarda “art haus” janrında çəkilmiş filmləri müasir kinematoqrafın heç bir klassik janrına aid etmək mümkün olmur. Avropada “art film” kommersiya filmlərinə aid edilmir və əyləncəli janr sayılmır. “Art haus” kinonun prokatı da çox məhduddur.
Kheşan
Kheşan və ya Khesan (Khe Sanh) — Vyetnamda şəhər icması-kommunası, Kuanqçi vilayətinin Hıonqhoa qraflığının inzibati mərkəzi. Laos ilə Laobao sərhəd keçidindən 20 km və Kuanqçi vilayətinin inzibati paytaxtı Donqhadan 63 km məsafədə yerləşir. 1968-ci ildə Vyetnam müharibəsi zamanı ABŞ-nin mühasirəyə düşmüş eyniadlı hərbi bazası Kheşan yaxınlığında yerləşirdi.
İttifaqlar evi
İttifaqlar evi — Moskvada rus klassisizmi üslubunda tikilmiş (1775-ci ilədək, memar M. F. Kazakov) ictimai bina.
Şağı Çəvərzəq
Şağı Çəvərzəq və ya Şağı Çəvərzə - İranın Zəncan ostanının Tarım şəhristanının Çəvərzəq bəxşinin Çəvərzəq qəsəbəsinin ərazisinə daxil olan kənd.
İttifaqlar evi
Tarixi
Bina 1784–1790-cı illərdə genişləndirilmiş, Korinf sırasütunlu məşhur Sütunlu salonu (sahəsi 24,8 m., x 39,5 m., hündürlüyü 14,5 m.) tikilmişdir. Salon qızıl suyuna çəkilmiş büllur çilçıraqlar və pəncərə formalı güzgülərlə bəzədilmişdir. Əvvəllər dvoryan yığıncaqları üçün istifadə edilimişdir. Oktyabr inqilabından sonra bina həmkarlar ittifaqlarına verilmişdir. Burada Kominternin, Kommunist Gənclər İnternasionalının konqresləri, ümumittifaq müşavirələri keçirilmiş, konsertlər, yığıncaqlar, ədəbi-bədii tədbirlər təşkil edilmişdir. İttifaqlar evinin Sütunlu salonunda Sovetlərin, həmkarlar ittifaqlarının qurultayları, Moskva şəhər və vilayət partiya təşkilatlarının konfransları, yazıçı və bəstəkarlar ittifaqlarının qurultayları və s. keçirilmişdir. 1918–1922-ci illərdə V. İ. Lenin burada 40 dəfədən artıq çıxış etmişdir. 1924-cü il yanvarın 23–27-də V. İ. Leninlə İttifaqlar Evinin Sütunlu salonunda vidalaşma mərasimi təşkil olunmuşdur. Sovet İttifaqının və beynəlxalq kommunist hərəkatının vəfat etmiş görkəmli xadimləri ilə son vida mərasimi çox vaxt Sütunlu salonda keçirilmişdir. 1978-ci ildə İttifaqlar evində bərpa işləri görülmüşdür.
Şağı Çəvərzəq
Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 85 nəfər yaşayır (27 ailə).
BDSM
thumb|275x275px|Hərflərin açıqlaması BDSM — şəxsin öz razılığı ilə fiziki güc və güclü stimlulyasiya tətbiq olunan cinsi əlaqə növü.
"BDSM" termini ilk dəfə 1991-ci ildə Usenet yazısında qeyd edilmişdir və burada B/D (Bondaj və Dissiplin), D/s (Dominasiya və submissiya) və S/M (Sadizm və Mazoxizm) abreviaturalarının birləşməsi göstərilmişdir.
Göl Süleymanabad (Qoşaçay)
Göl Süleymanabad - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Qoşaçay şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 2,923 nəfər yaşayır (699 ailə).
Serb filmi (film, 2010)
Serb filmi  — 2010-cu il Serbiya istehsalı olan bir qorxu filmidir. Srjan Spasoyeviçin rejissorluq etdiyi bu film həm də onun film sahəsində debütü olmuşdur. O, həmçinin Aleksandar Radivoyeviç ilə birlikdə ssenari müəllifliyini də etmişdir. Film artıq fəaliyyətini dayandırmış olan bir porno ulduzun maliyyə çətinlikləri səbəbi ilə bir art haus filmə çəkilməyə razı olmasına, sonra isə bu filmin əslində pedofilik və nekrofilik səhnələrdən ibarət bir film olduğunu anlaması ilə başına gələn hadisələr haqqındadır. Baş rollarda isə Srjan Todoroviç və Sergey Trifunoviç oynayır.
Məzmun
Təqaüdə çıxmış porno ulduz Miloş həyat yoldaşı Mariya və altı yaşlı oğlu Petar ilə yaşayır. Onun qardaşı, korrupsiyaya görə ittiham olunmuş bir polis məmuru olan Marko Mariya'ya aşiq olur və qardaşı Miloşun cinsi cəlbediciliyinə isə qısqanclıq duyur. Mariya ərinin keçmişi ilə maraqlanır və ailəsinin maliyyə problemlərinə görə narahatdır. Miloşun keçmiş dostlarından və tərəf müqabillərindən olan Leyla, Miloşun yüksək ereksiya qabiliyyətini əsas gətirərək ona Vukmirin çəkəcəyi Art haus filmində baş rolu təklif edir. Oğlu Petarın filmlərindən birini təsadüfən seyr edərkən tutduqda bu məsələr barəsində narahat olmağa başlayır. Vukmirin filminin detallarından xəbərsiz olduğundan, Miloş qatılmaq və karyerasını davam etdirməkdə tərəddüd edir, ancaq ailəsinin maliyyə gələcəyini təmin etmək üçün qəbul edir.
Sonrakı gün Miloşu film komandası evinin önündən götürür, bir qulaqlıqla təmin edirlər və köhnə bir yetimxanaya götürürlər. Bu qulaqlıqdan gələn bir səs ona bəzi direktivlər verir. Film komandası da kameralarla onu izləyərək onu fərqli seksual vəziyyətlərə məruz qoyub necə reaksiya verəcəyini müşahidə edir. Alisa möcüzələr ölkəsində nağılındakı Alisa kimi geyinmiş gənç bir qız onları izləyərkən, fiziki olaraq yaralanmış bir qadınla seks etməsi söylənənə qədər Miloş bir "Həqiqət pornosu" filmində rol aldığını düşünürdü. Miloş davam etməyi qəbul etmir, amma film komandası tərəfindən davam etməsi üçün məcbur edilir. Sonrakı səhnələrin birində Vukmir, Miloş'a proyektlərindən bir digərini izlətdirir. Görüntülərdə bir adam, hamilə bir qadının doğum etməsinə köməklik edir, sonra da yeni doğan qız uşağına təcavüz edir. Rejissor Vukmir, bu proyektinə "yeni doğan pornosu" adını vermişdi.
Miloş əsəblə maşınına minir, burada rejissorla ortaq olan seksual bir qadın yanına gəlir və onu təhriq etməyə cəhd edir. Üç gün sonra Miloş, qanlar içində, döyülmüş və nə olduğuna dair heçbir şey xatırlaya bilməyəcək halda yatağında oyanır. Film setinə qayıdanda bəzi videolar tapır. Bu videolardan üç gün içində cinsəl olaraq istəkli, əsəbi və qəddar davranışlar göstərməsi üçün müxtəlif narkotik vasitələrin təsirinə məruz qaldığını anlayır. Narkotik vasitələrin ve Vukmir'in təlqinlərinin təsiri ilə, Miloş yatağa qandallanmış çılpaq bir qadını olduqca sərt bir formada döyür və ona təcavüz edir, Vukmir qadının, köhnə bir Serb müharibə qəhrəmanı olan ərinə xəyanet etdiyi üçün buna layiq olduğunu söyləyir. Bu səhnənin ən pik nöqtəsində, Vukmir, Miloş'a qadının başını kəsməsi ve başsız cəsədiylə cinsi əlaqəyə girməyə davam etməsi direktivini verir. Bir digər kasetdə Miloş bir yatağa zəncirlənmiş olaraq yatır. Biri kamera tutan iki adam otağa girirlər. Kamerası olmayan adam, huşsuz vəziyyətdə yatan Miloş'a anal olaraq təcavüz etməyə başlayır. Son kasetdə Leyla, bir otağın ortasında zəncirlərlə asılmışdır. Maskalı bir adam, bütün dişləri sökülmüş olan Leyla'nın yanına gəlir və gənc qadın boğulana qədər, ereksiya vəziyyətindəki penisini onun boğazına soxur.
Miloş son üç gün haqqındakı qorxunc detalları xatırlaya bilmək üçün kasetlərdəki ipucularını izləyir. Bir otağa aparılan Miloş, örtüklərin altında gizli birinə istəyi xaricində anal seks etməyə məcbur edilir. Maskalı bir adam otağa girir ve Miloş'un təcavüz etdiyinin yanında yatmaqda olan bir diger huşsuz olan insanla seks etməyə başlayır. Sonradan maskalı adamın, Miloş'un qardaşı Marko, Marko'nun təcavüz etdiyi adamın da Miloş'un narkotik vasitələrin təsirində olan arvadı olduğu aydın olur. Miloş'un təcavüz etdiyi adamın üzərindəki ən son örtük də qalxanda, bunun Miloş'un öz oğlu olduğu anlaşılır. Miloş'un arvadının ağlını qazanmağa başlayanda isə xaos yaranır, Miloş mühafizəçilərdən birinin silahını alır. Gənç qadın, Marko'yu öldürəcək şəkildə sərt bir cisimlə ona vurur, Miloş da Vukmir'i ve biri xaricindəki bütün mühafizəçilərini silahla vurmuşdu. Miloş son mühafizəçinin günəş eynəyini yerə saldıqda bir gözünün olmadığını görür. Onu vurmağa çalışır, amma silahında güllə qalmamışdı. Miloş ereksiya vəziyyətindəki penisini mühafizəçinin göz boşluğuna soxaraq onu öldürür.
Miloş, oğlu və arvadını evin çardağına daşıyır və çardağın qapısını qıfıllayır. Hər şeyi xatırlamağa başlayan Miloş, ailəsini yataqda bir araya gətirir və əvvəlcə arvadıyla oğlunu, sonra da özünü öldürür.
Bir müddət sonra, bir başqa film rejissoru, başqa bir porno ulduzu və yeni bir film komandası görünür. Rejissor aktyora "kiçik olanla başlamasını" deyir və ona zəncirbəndini açdırır.
Mövzu
Spasoyeviç və Radivoyeviç, filmin xarici fondlar tərəfindən maliyyələşdirilən Serbiyada hazırlanan müasir siyasi mövzulu filmlərin parodiyası olduğunu bildirdilər. Radivoyević filmin adı üçün "Srpski Film" adını niyə seçdiyini soruşduqda, "Biz (yəni, Serblər) xaos və lənət sözlərinə sinonim olaraq qəbul edildiklərini bildirdilər. Başlıq da, özü-özlüyündə bu utanmaz düşüncəyə istinad olduğu bildirildi. Serb filmi də bizim milli kinematizamızın metaforu — zəhmli və ümumiyyətlə istənməyən yeni növ bir filmdir. Radivoyeviç, eyni zamanda, Serb kinematoqrafiyasını "... kinofilm filmlə heç bir məna və ya əlaqəsi olmayan şəxslərin çəkdiyi lakin, xarici fondlar tərəfindən qətiyyətlə dəstəklənən və maliyyələşdirilən filmlər toplusu təsvir edir. Onlar üçün filmin keyfiyyəti heç bir məna kəsb etmir, əsas olan daşıdığı siyasi əhəmiyyət və məzmundur ".
Spasoyeviçin sözlərinə görə, Vukmir personajı əslində " yeni Avropa kinematoqrafiyasının tələb olunan sifarişlərinin tərənnümüdür. Belə ki, bizim yaşadığımız Şərqi Avropa kimi regionlarda əgər, ayaqyalın qızın küçədə ağladığını və ya müharibə şəhidlərinə aid film çəkmirsənsə, heç kim səni maliyyələşdirmək haqqında düşünmür. Qərbi Avropa isə öz hisslərini itirib, onlar səhv yoldadır, öz hislərini pulla almağa çalışırlar.
Spasoyeviç başqa bir müsahibəsində, "film siyasi faşizmi qınayır" deyib. Xorvat mətbuatının, filmdə Yuqoslav müharibələri əsnasında serb əsgərlərinin törətdikləri cinayətlərlə əlaqədar şiddətin təsvir olunduğunu soruşanda Spasoyeviç, " 'Serb filmi' döyüş mövzusuna toxunmur, lakin metaforik bir şəkildə nəticələrlə bağlıdır, müharibədən sonrakı cəmiyyətin həyatı təsvir olunur. Ailəsinin həyatı üçün mübarizə aparmaq məcburiyyətində qalan birisindən danışılır."
Senzuralar
2011-ci ilin sentyabrında Netflix heç bir açıqlama vermədən kinonu yayımdan götürdü. Lakin mərkəzləşdirilmiş sistemlə idarə olunmayan internet-saytlarından bu film hələ də sərbəst şəkildə izlənilməkdə davam edir. Həmçinin, Netflix xaricindəki digər onlayn DVD saytlarında da filmin yayımı və kirayələnməsi qadağan edilməyib.
İspaniya
Serb filmi San Sebastian və ətraf ərazilərdə, "seksual azadlığa qarşı təzyiq" olduğu üçün yayımlanmadı və XXI Semana de Cine Fantástico y de Terror (21-ci Qorxu və Fentezi Film Festivalı)-da yayımlanmağına qoymadılar. Film, 2010-cu ilin oktyabr ayında İspaniyanın Sitges Film Festivalı-da yalnız böyüklər arasında nümayiş olundu. Nəticədə, festivalın rejissoru Anxel Sala may ayında İspaniya prokurorunun uşaq pornoqrafiyasını nümayiş etdirilməsi və 2011-ci ildə bir Roma katolik təşkilatından bir gənc uşağın və yenidoğulan körpənin pornoqrafiyasını əhatə edən bir neçə səhnə üzərində şikayət məktubları alıb. Daha sonra ittihamlar azalıb.
Almaniya
İlk yayıma buraxıldıqdan sonra, FSK (Almaniya kino təsnifatı təşkilatı) məzmunca Alman federal qanununu poza biləcək narahatlıqlar səbəbindən təsnifatdan imtina edilməsini əmr etdi.
Norveç
Film iki aylıq satışdan sonra Norveçdə qadağan edildi, çünki məhkəmə qanununu (yəni uşaqların cinsi təmsilçiliyi və ifrat zorakılıq ilə bağlılıq barədə qanun(204a və 382)) pozurdu.
Silahdar Yaqub Paşa
Silahdar Yaqub Paşa (ö. dekabr 1743) — Osmanlı sultanı III Əhməd və I Mahmud dönəmlərində müxtəlif vəzifələrdə xidmət etmiş dövlət xadimi.
Serb filmi (film, 2010)
Braziliya
Film Braziliyada nümayişdən müvəqqəti olaraq götürüldü və satışı qadağan edildi. Filmə Ədliyyə, Qiymətləndirmə, Təyinatlar və Kvalifikasiya Departamenti tərəfindən seks, pedofiliya, zorakılıq və qəddarlıq təsvirləri səbəbindən 18 yaşına çatmamışlar üçün tövsiyə edilməməsinə qanunun çıxarılmasına baxmayaraq, qərarın "Braziliya hökumətini təhqir" məzmunundan ötəri müvəqqəti olaraq hüqüqunu əlindən aldı. Məsələ burasında idi ki, bu Braziliyada 1988-ci ildə imzalanan yeni konstitusiyadan sonra filmlərin qadağan olunması barədə ilk belə fakt idi. 5 iyul 2012-ci il tarixində bu qərar ləğv edildi.
Silahdar Yaqub Paşa
Əsli və doğum tarixi bilinmir. Əndərun da yetişmiş, 1730-cu ildə baş silahdar olmuşdur. 1733-cü ilin oktyabrında vəzir rütbəsiylə Anada valisi, 1735-ci ildə Hanya, 1740-cı ilin iyununda Hələb bəylərbəyi təyin edildi. Bu vəzifədə ikən 19 fevral 1743-cü ildə Sultan Əhməd in qızlarından Əsma Sultan la nigahlandı. Nigahın ardından dərhal Adanaya təyin edilsə də, yolda ikən vəfat etdi.
Serb filmi (film, 2010)
Avstraliya
2 dəqiqəlik kəsmə ilə kəsilməmiş versiya və ikinci versiya, üçüncü versiya isə R18 + təsnifatı ilə 55 saniyə kəsilmişdir.
Buraxılmadan əvvəl, Avstraliyalı böyük DVD pərakəndə satışcısı JB Hi-Fi filmi onlayn və ya fiziki mağazalarda yayımlamayacağını açıqladı. Bunları "filmin narahatedici məzmunu" və R18 + reytinqi ilə razılaşmasıyla əsaslandırıdılar. Ancaq film bir müddət bu satıcıdan əldə edildi.
Film qiymətləndirilmə meyarını keçə bilmədi və Cənubi Avstraliyada beləcə qadağan edildi.
19 Sentyabr 2011-ci ildə, Avstraliya Təsnifat Qiymətləndirmə Şurası filmi, "Avstraliya təsdiqolunmamış təsnifat"-a aid etdi.
Araşdırma Komissiyasına görə, "Serb filmi" R18 + təsnifatında cinsi şiddətin təsvir səviyyəsi, narahatedici mövzusu və filmdə uşaqların cinsi istismarının təsvirləri kimi ünsürlərə görə efirdə qala bilməzdi."
Ümumilikdə, film Avstraliyada qadağan edildi.
Yeni Zelandiya
25 may 2012-ci ildə film Yeni Zelandiya Film və Ədəbiyyat Klassifikasiyası İdarəsitərəfindən açıq şəkildə qadağan edildi.
Malayziya
24 Avqust 2012-ci ildə film, Malayziya Film Senzura Şurası tərəfindən heç bir əsaslandırılma aparılmadan rədd edildi.
Sinqapur
24 Avqust 2012-ci ildə, Sinqapurda məzmununun "Sinqapurda mübahisəyə səbəb ola biləcəyi" səbəbiylə qadağan edildi.
Cənubi Koreya
Koreya Medya Qiymətləndirmə Şurası tərəfindən filmə iki dəfə məhdudlaşdırıcı reytinq verilmişdir. İlk təklif olunan forma kimi 9 Avqust 2011-ci ildə 94 dəqiqə formatlı film təqdim edildi, lakin son dərəcə şiddətə malik olduğu üçün üçün rədd edildi. İkinci redaktə formatı 88 dəqiqəyə qədər kəsilmiş və rejissorun nəşri kimi etiketlənmişdir. 6 oktyabr 2011-ci ildə göndərilmişdir, lakin bu dəfə də həddindən artıq narahatedici mövzulara malik olduğu üçün eyni dərəcədə məhdudlaşdırıcı reytinq verilmişdir.
Moji-das-Kruzis
Moji-das-Kruzis — Braziliyanın San-Paulu ştatında yer.
Fransua Dyuvalye
Həyatı
Fransua Dyuvalye 1907-ci ildə Haitidə, Portau Prins şəhərində anadan olub.1934-cü ildə Haiti Ali Tibb məktəbini bitirib. 1943-ci ildə kənd orta məktəbində həkim işləyib.
NGC 583
NGC 583, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. SB0 tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Plank zamanı
Plank zamanı — Fizikada Plank zamanı (t_P) natural vahıdlər sistemində Plank vahidi kimi tanınan zaman vahididir. İşığın bir vakumda bir Plank uzunluğu məsafəni qət ediyi zamandır, təqribən  Bu vahid onu ilk dəfə istifadə edən alim- Maks Plankın şərəfinə Plank zamanı adlandırılmışdır.
Plank zamanı aşağıdakı düsturla hesablanır:
Burada:
Plank sabiti (bəzən bu ifadədə ħ əvəzinə h da istifadə edilir)
G- Qravitasiya sabiti
c-işığın vakumdakı sürəti
S- zamanın BS-dəki vahidi saniyədir.
Mötərizə içərisindəki iki rəqəm təxmini qiymətin standart xətasını ifadə edir.
Fiziki mənası
Plank zamanı qravitasiya sabiti G-in, xüsusi relyativistik sabit-işıq sürətini c-in və kvant sabiti-Plank sabiti ħ-ın unikal kombinasıyasından ortaya çıxan sabit bir zaman vahididir. Çünkı Plank zamanı ölçü analizindən irəli gəlir.
1 Plank zamanı işıq sürəti ilə hərəkət edən bir fotonun bir Plank uzunluğundakı məsafəni qət etmə müddətidir. Nəzəri olaraq bu ölçülməsi mümkün olmayan ən kiçik zamandır.
Üç üqnum
thumb|150px|"[[Roma Papası I Klement Üç üqnum üçün dua edərkən". Canbattista Tyepolo, 1737-1738.]] thumb|150px|"Üç üqnum". [[Andrey Rublyov, 1375/80-1428]]
Üç üqnum (ərəb dilində üqnum أقنوم, yunan dilində hipostasis ὑπόστᾰσις — mahiyyət, sifət deməkdir) və ya təslis — xristianlıqda Tarının üç sifətdən ibarət olması əqidəsi. Xristianlar bu əqidənin insan ağlından üstün olduğunu qəbul etdikləri halda, onu ağla zidd hesab etmirlər.
Üç üqnum əqidəsini bəsit bir “üç tanrı” inancı kimi nəzərdən keçirmək yanlışdır. Xristian əqidəsinə görə Tanrı birdir və sifətləri üçdür — Ata, Oğul və Müqəddəs Ruh. Üç üqnum mahiyyətcə vahiddir. Xristianların Müqəddəs Kitabı olan Bibliyada Tanrının bir olması dəfələrlə təsdiq olunmaqda və eyni zamanda Tanrının Ata, Oğul və Müqəddəs Ruh olduğu da deyilməkdədir.
Bir müddət ərzində Üç üqnum təsviri sənətdə yox idi, çünki teologiya Tanrının təkcə İsa simasında təsvir olunmasında təkid etmişdir. Lakin sonra Üç üqnumun ikona və rəsmlərdə simvolik təsvirləri meydana gəlmişdir. Moskvanın ən məşhur ikona rəssamı Andrey Rublyovun "Üç üqnum" ikonası dünyada şöhrət qazanmışdır.
Xristian din xadimlərinin əsərlərində
Məlum olduğu kimi, I əsrdə xristianlıq meydana gəldiyi zaman erkən xristianlar “Üç üqnum" (yaxud "Müqəddəs Üçlük”) ifadəsindən istifadə etməmişlər. Bu istilahı ilk dəfə işlədən xristian ilahiyyatçısı II əsrdə yaşamış Antakyalı Teofilosdur.
Məşhur kilsə atası Tertullian (təqr. 155-220) öz əsərlərində "Üçlük" sözünü işlətmişdir.
IV əsrdə Üç üqnum əqidəsi xristian kilsəsində tam dəqiq və müfəssəl şəkildə izah olunmuşdur. Məşhur kilsə atası Avreli Avqustin (354-430) belə yazırdı: "Ata, Oğul və Müqəddəs Ruh bir mahiyyətə (substansiyaya) malik olaraq İlahi vəhdətdə ayrılmaz və bərabərdir; üç tanrı deyil, bir Tanrıdır: Ata Oğulu doğuzdurdu və buna görə Oğul Ata deyildir; Oğul Atadan doğuldu, buna görə də Ata Oğul deyildir. Ruh da Ata yaxud Oğul deyil, Atanın və Oğlun Ruhudur; O Özü Ataya və Oğula bərabərdir və Onlarla birgə vahid bir Üçlüyü təşkil edir."