cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kəmaləddin Qədim
Yaradıcılığı
Ədəbiyyata, poeziyaya erkən yaşlarından maraq göstərir. Dövri mətbuat səhifələrində şeirləri ilə çıxış edib. Şeirləri Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin ədəbi orqanları "Azərbaycan", "Ulduz" jurnallarında, müxtəlif ədəbiyyat, o cümlədən mədəniyyət və ədəbiyyat portallarında dərc olunub. Şeirləri Azərbaycan türkcəsindən Türkiyə türkcəsinə tərcümə olunub.
Bu günə qədər altı şeir kitabı işıq üzü görüb.
Düz Rəsullu
Düz Rəsullu — Azərbaycan Respublikasının Gədəbəy rayonunun inzibati ərazi vahidində kənddir. Düz Rәsullu inzibati әrazi dairəsinin mərkəzidir. Düz Rәsullu inzibati әrazi dairəsinə Düz Rәsullu, Gәrmәşöylü, Göyәmli, Hüseynqulular, Rәhimli, Tәkyemişan kəndlәri daxildir. Düz Rəsullu Gədəbəyin mәrkәzindәn 43 km şimal-qərbindә,  Murğuz dağ silsilәsinin şimali.Şərq әtәyindәdir. Әhalisi 2011-ci il məlumatlna görə 509 nəfərdir. Kənd sakinləri heyvandarlıq vә әkinçiliklә (kartofçuluq) mәşğuldur. Kənddə tam orta mәktәb, musiqi mәktәbi, kitabxana, tibb mәntәqәsi, mәdәniyyәt evi, poçt, ATS var.
Tarixi
Düz Rəsullu kəndinin dəqiq salınma tarixi məlum deyil. Kəndin ağsaqqallarının ata-babalarından eşitdiklərinə görə Düz Rəsullu kəndinin  300 ildən çox qədim tarixi var. Kəndin əsasını Qazax rayonunun Dəmirçilər kəndindən köçüb gəlmiş Rəsul adlı şəxs salıb. Rəsulun nəsil ardıcdlığı üzrə-ata, oğul, nəvə, nəticə, kötükcə, ötüycə, itiycə sistemi üzrə 15 nəfərdən çox nəsl davamçıları bu kənddə doğulmuşdur.
Kənd əsasında 1993-cü ildə Düz Rəsullu inzibati ərazi vahidi yaradılmışdır.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 632 nəfər əhali yaşayır.
İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyətini kənd təsərrüfatı-əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq təşkil edir.
Reyd (termin)
thumb|Sinqapurda reyd thumbnail
Reyd ya Lövbərsalma — dənizçilik termini olub, gəmilərin limanda və ya dəniz buxtasında gözləmə mövqeyi tutaraq lövbər saldığı dayanacaq akvatoriyasına deyiliir.
Mingəçevir Dövlət Universiteti
Mingəçevir Dövlət Universiteti — Azərbaycan Respublikasının Mingəçevir şəhərində fəaliyyət göstərən ali təhsil müəssisəsi.
Mingəçevir Dövlət Universiteti (MDU) Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 24 iyul 2015-ci il tarixli 1335 nömrəli Sərəncamı ilə yaradılıb. Əsası 1991-ci ildə qoyulmuş Universitet müxtəlif vaxtlarda Azərbaycan Sənaye Universitetinin Mingəçevir filialı, Mingəçevir Energetika İnstitutu və Mingəçevir Politexnik İnstitutu adı ilə fəaliyyət göstərib.
2021/2022-ci tədris ilində Universitetdə iqtisadiyyat, mühəndislik və pedaqoji profilləri əhatə edən 24 ixtisas (bakalavriat) və 14 ixtisaslaşma (magistratura) üzrə kadr hazırlığı həyata keçirilib. 3 fakültənin, 10 kafedranın mövcud olduğu universitetdə ümumilikdə 3000-dən artıq tələbə və magistrant təhsil alıb. 8 tələbə Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən keçirilən qəbul imtahanlarında 600 baldan yuxarı nəticə göstərib.
300-dən çox əməkdaşı olan MDU-da 195 professor-müəllim heyəti çalışır ki, onlardan 5 nəfərin elmlər doktoru, 57 nəfərin isə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi, 3 nəfərin professor və 43 nəfərin isə dosent elmi adı var. Bundan əlavə, hazırda Universitetdə Türkiyənin Qazi Universitetindən 2 professor fəaliyyət göstərir.
MDU-da həyata keçirilən kompleks tədbirlər ilk növbədə əsas strateji hədəflərə – yeni dövrün universitetinə çevrilmək, regional inkişafa töhfə vermək və paytaxt səviyyəli ali təhsil müəssisəsi olmaq məqsədlərinə çatmaq yolunda irəliləyişə nail olmağa hesablanır. Bu zaman milli ali təhsilimizdə müşahidə olunan inkişaf trendləri, beynəlxalq ali təhsil məkanında baş verən dəyişikliklərə əsaslanan yeni çağırışlar, eləcə də Universitetin mövcud durumu və potensial imkanları əhəmiyyətli dərəcədə nəzərə alınır.
Müasir tədris texnologiyalarının, innovativ təlim metodlarının və çevik universitet idarəetmə mexanizmlərinin tətbiqi MDU-nun milli ali təhsilimizin ümumi xəritəsindəki mövqeyinin gücləndirilməsini, onun Mingəçevir şəhəri və ətraf rayonların sosial-iqtisadi inkişafına daha çox töhfələr verməsini hədəfləyir. Bütün bunlara nail olmaq üçün mövcud şərtlər kontekstində tədrisin keyfiyyətinin yüksəldilməsi, elmi fəaliyyətin səmərəliliyinin artırılması, maddi-texniki bazanın gücləndirilməsi, professor-müəllim və inzibati-texniki heyət üzvlərinin sosial rifahının yaxşılaşdırılması, yerli və xarici universitetlərlə qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığın genişləndirilməsi, özəl və dövlət qurumları ilə səmərəli işbirliyinin yaradılması prioritet istiqamətlər olaraq seçilib. Həmin istiqamətlər üzrə fəaliyyətin təşkilində qısamüddətli, ortamüddətli və uzunmüddətli perspektivlər nəzərə alınır və fərqləndirilir.
Əsaslandırılmış qərarlar və inamlı addımlar MDU-nun yerləşdiyi regionda ümumi ekosistemin mühüm aktorlarından birinə çevrilməsinə imkan verir. Məhz bu amil həm Universitetin populyarlığının və cəlbediciliyinin artmasına, həm də əmək bazarının sürətlə dəyişən tələblərinə cavab verən yüksək ixtisaslı kadr hazırlığının keyfiyyətinin yüksəlməsinə dəstək verir.
Elmi tədqiqatların məzmununun təkmilləşdirilməsinə, bu sahədə müasir metodlardan istifadənin artırılmasına və elmi fəaliyyətin nəticəyönümlülük yanaşması üzərində qurulmasına xüsusi diqqət yetirilir. Dünyanın aparıcı elmi-məlumat bazası olan “Web of Science®” platformasında MDU-nun profili yaradılıb.
İdarəçilikdə şəffaflığın artırılması və ictimai hesabatlılığın təmin edilməsi məqsədilə MDU-nun İctimai Nəzarət Şurası fəaliyyət göstərir.
Qabaqcıl universitetlərin təcrübəsindən və potensialından faydalanmaq məqsədilə Bakı Dövlət Universiteti (BDU), Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti (UNEC), Azərbaycan Texniki Universiteti (AzTU), Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti (ADNSU), Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti (ADPU) və Lənkəran Dövlət Universiteti (LDU) ilə qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq yaradılıb.
Türkiyənin Gazi Üniversitesi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Hacı Bayram Veli Üniversitesi, KTO Karatay Üniversitesi və İstanbul Gedik Üniversitesi, Almaniyanın Siegen Universiteti, Litvanın Mikolas Romeris Universiteti, Ukraynanın Kiyev Milli İqtisadiyyat Universiteti (KNEU) və Kiyev Milli Texnologiya və Dizayn Universiteti (KNUTD), Qazaxıstanın Abay adına Qazax Milli Pedaqoji Universiteti (Abay Universiteti), Ahmet Yesevi Universiteti (AYU) və Qazax Milli Aqrar Tədqiqat Universiteti (KazNARU) əməkdaşlıq yaradılıb. Qeyd olunan xarici universitetlərlə tələbə və müəllim mübadiləsi, Erasmus+ və HORİZON2020 proqramlarında birgə iştirak, birgə elmi tədqiqatların aparılması, ortaq elmi konfranslar və yay məktəbləri keçirilməsi istiqamətlərində əməkdaşlıq edilir, gələcəkdə müvafiq universitetlərlə ikili diplom proqramlarının yaradılması haqqında ilkin razılıq əldə olunub.
2019/2020-ci tədris ilində Erasmus+ proqramı çərçivəsində 5 MDU tələbəsi İspaniyanın Vallodolid Unversitetində bir semestr təhsil alıb. Bu dövrdə 2 MDU tələbəsi BDU-da, 1 MDU tələbəsi isə UNEC-də təhsil alıb.
Son 3 tədris ilində MDU əməkdaşları Türkiyə, Böyük Britaniya, İsveç, Finlandiya, Çex Respublikası, Litva, Koreya, Birləşmiş Ərəb Əmirliyi, Ukrayna, Rusiya Federasiyası, Qazaxıstan və digər ölkələrdə təşkil olunan beynəlxalq konfrans və forumlarda iştirak ediblər.
Universitet Azərbaycan Respublikasının Elm və Təhsil Nazirliyi, İqtisadiyyat Nazirliyi, Mingəçevir Şəhər İcra Hakimiyyəti, Dövlət İmtahan Mərkəzi, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyinin İnnovasiyalar Mərkəzi, İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidməti, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Məşğulluq Agentliyi, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin Aqrar Elm və İnnovasiya Mərkəzi, Mingəçevir şəhər Gənclər və İdman İdarəsi, Gənclərin İnkişafı və Karyera Mərkəzinin Mingəçevir nümayəndəliyi ilə əməkdaşlıq edir. Bu qurumlar ilə əməkdaşlıq əsasən tələbələrin startap fəaliyyətlərinin və karyera inkişafının dəstəklənməsinə, onların innovasiya potensialının, praktiki bilik və bacarıqlarının artırılmasına, müvafiq fənlər üzrə tədris planlarının təkmilləşdirilməsinə, beynəlxalq və yerli kvalifikasiyalara uyğunlaşdırılmasına və müxtəlif mövzularda maarifləndirmə işlərinin həyata keçirilməsinə hədəflənib.
AMİ Mingəçevir filialı
Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunun Mingəçevir filialı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin 13 iyun 2000-ci il tarixli 349 nömrəli Fərmanı ilə Mingəçevir Politexnik Texnikumunun və Azərbaycan Maliyyə-İqtisad Kollecinin Xocalı filialının bazasında yaradılmışdır. Filialın əsas fəaliyyət sahələrindən biri müəllimlərin ixtisasının artırılması və təkmilləşdirilməsidir. Filialda dislokasiya üzrə 7 rayonun (Mingəçevir, Yevlax, Göyçay, Ağdaş, Ucar, Bərdə, Tərtər) pedaqoji kadrları ikitərəfli müqaviləyə əsasən ixtisasartırma və təkmilləşdirmə təhsilinə cəlb olunurlar.
Filial Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 24 iyul 2015-ci il tarixli Sərəncamına əsasən ləğv edilmişdir. Filialın maddi-texniki bazasının Mingəçevir Dövlət Universitetinin balansına verilməsi nəzərdə tutulmuşdur.
Mingəçevir Politexnik İnstitutu
thumb|250 px|Mingəçevir Politexnik İnstitutu İnstitut fəaliyyətə 1991-ci ildə Azərbaycan Dövlət Neft və Kimya İnstitutunun (hazırkı Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti) filialı kimi başlamışdır. 1991-ci il 23 aprel tarixində M.Əzizbəyov adına Azərbaycan Sənaye Universitetinin (hazırkı Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyası) filialı kimi fəaliyyətə başlamış, 1992-ci il 01 iyul tarixində Mingəçevir Energetika İnstitutuna çevrilmiş və 1993-cü il 04 avqust tarixində Mingəçevir Politexnik İnstitutu adlandırılmışdır.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 24 iyul 2015-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olan Mingəçevir Politexnik İnstitutunun bazasında ali təhsilin bütün səviyyələri üzrə kadr hazırlığını həyata keçirən Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin tabeliyində Mingəçevir Dövlət Universiteti yaradılmışdır.
Beynəlxalq əlaqələri
Universitet İNFİNİTY proqramı üzrə artıq bir neçə ildir ki, Portuqaliya, Çexiya, Sloveniya və Estoniya ilə əməkdaşlıq davam edir.
Universitet 2002-ci ildən Respublikada təhsilin inkişaf proqramına uyğun olaraq TEMPUS proqramı çərçivəsində "Azərbaycanda ali məktəblərdə müasir mühəndis təhsili" adlı layihəyə qoşulmuşdur. Müqavilə Köln Tətbiqi Elmlər Akademiyası ilə bağlanmışdır. Məqsəd əməkdaş ölkələrin ali məktəblərinin müəllim və dosentlərinin Avropanın müvafiq ali məktəblərində (Köln Tətbiqi Elmlər Akademiyası və Zuyd Tətbiqi Elmlər Universiteti) ixtisasartırma kurslarını keçməkdir.
2005/2006-cı tədris ilindən başlayaraq institutda TEMPUS layihəsi çərçivəsində Avropa standartlarına uyğun mühəndis kadrların hazırlanmasını təmin etmək üçün proqramın tələblərinə əsasən universitetin 6 əməkdaşı Almaniyada təcrübə keçmişdir.
Xarici ölkə universitetləri ilə əməkdaşlıq tələbə və müəllim mübadiləsinin həyata keçirilməsini, ortaq Yay Məktəblərinin və ikili diplom proqramlarının reallaşdırılmasını, birgə elmi konfransların və seminarların təşkilini, qarşılıqlı faydalı təcrübə mübadiləsinin aparılmasını nəzərdə tutur. Bu vaxta qədər, MDU dünyanın bir çox ölkəsinin ali təhsil müəssisələri ilə ikitərəfli əməkdaşlıq müqaviləsi imzalamışdır.
“Erasmus +” proqramı üzrə müəllim-tələbə mübadiləsi sahəsində fəaliyyət uğurla davam etdirilir. Təhsil aldıqları müddətdə topladıqları kreditlərin bir hissəsini tərəfdaş universitetlərdə qazanmış tələbələrimizin sayı sürətlə artır. Həmin proqram çərçivəsində İspaniyanın Valladolid Universiteti, Ruminiyanın Timişoara Politexnik və Transilvaniya Universitetləri, Bolqarıstanın Varna İqtisadiyyat Universiteti, İstanbul Gedik Universiteti ilə bakalavriat, magistratura dərəcələrində təhsil alan tələbələrin və akademik heyətin mübadiləsi həyata keçirilir.
2021-ci ildə beynəlxalq əlaqələrin inkişafı çərçivəsində Mingəçevir Dövlət Universiteti Türkiyənin Qazi Universiteti, Yıldız Teknik Universiteti, KTO Karatay Universiteti, İstanbul Gedik universiteti ilə əməkdaşlıq protokolu imzalayıb. Bu universitetlərlə MDU arasında ortaq mühazirələrin təşkil edilməsi, konfransların həyata keçirilməsi, elmi məqalələrin qarşılıqlı olaraq universitetlərin jurnallarında çap edilməsi, tələbə-müəllim mübadiləsi və digər məsələləri əhatə edir.
2021-ci il oktyabrın 27-də MDU və Kiyev Milli İqtisadiyyat Universiteti (KNEU) arasında əməkdaşlıq memorandumu imzalanmışdır. 2021-ci ilin 29 oktyabr tarixində Mingəçevir Dövlət Universitetinin (MDU) və Kiyev Milli Texnologiya və Dizayn Universiteti (Kyiv National University of Technologies and Design-KNUTD) arasında əməkdaşlıq memorandumu imzalanıb.
2021-ci ildən MDU-nun da iştirak etdiyi Avropa Komissiyasının maliyyələşdirdiyi “Erasmus+” proqramı çərçivəsində həyata keçirilən ali təhsildə uyğun istiqamətlərin inkişaf etdirilməsini nəzərdə tutan “Sahil ekosistemlərinin iqlim dəyişikliyinə uyğunlaşdırılması üçün geoməkan mühəndisliyi üzrə yeni fənləri” (“New Courses in Geospatial Engineering for Climate Change Adaptation of Coastal Ecosystems”) GEOCLIC layihəsinə start verilib. Üç il davam edəcək layihədə Azərbaycan, Almaniya, Niderland Krallığı, Litva, Qazaxıstan, Rumıniya və Türkmənistan ali təhsil müəssisələri tərəfdaş kimi çıxış edəcək.
Riçmond Universiteti
Riçmond Universiteti — ABŞ-nin Virciniya ştatında, Riçmond şəhəri və Henriko əyalətinin sərhəddində yerləşən özəl, dünyəvi təhsil ocağı. Universitet 1830-ci ildə yaradılmışdır.
Yaxşı qadın, pis qadın (teleserial, 2007)
Yaxşı qadın pis qadın Choi Jin-sil, Lee Jae-ryong, Sung Hyun-ah və Jeon No-minin baş rolda oynadığı 2007-ci il Koreya teleserialıdır.
Kəpənəklər
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan yarımdəstəsi.
Kəpənəklər müxtəlif böyüklükdə olur. İki cüt pərdəşəkilli qanada malikdir. Ən səciyyəvi xüsusiyyətlərindən biri qanadlarının müxtəlif rəngli pulcuqlarla örtülü olmasıdır. Onları əlvan edən bu pulcuqlardır.
Yetkin fərdlərdə ağız sorucu, tırtıllarda isə gəmiricidir. Əksəriyyəti çiçək şirəsi (nektarı) ilə qidalanır. Kəpənəklərdə duyğu orqanları, xortum, gözlər və bığcıqlar yaxşı inkişaf etmişdir. Gözləri əksərən fasetlidir.
İstənilən yerdə tək-tək və ya topa halında yumurta qoyurlar. Yumurtaları müxtəlif böyüklükdə və rənglərdə olur. Cücülər sinfində yalnız kəpənəklərin sürfələri tırtıl adlanır.
Kəpənəklərin qanadları üzərində yüksək və aşağı tondakı səsləri fərqləndirə bilən qulaqları var. Beləliklə yaxınlarındakı quşları və digər canlıları hiss edə bilirlər. 1912-ci ildə ilk dəfə kəpənək qulaqları təsbit edilənə qədər alimlər kəpənəklərin qulaqlarının olmadığını sanırdılar, lakin inkişaf edən araşdırma texnikaları ilə, kəpənəklərin əslində çox həssas qulaqlara sahib olduqları təsbit edildi.İngiltərə Bristoldan tədqiqatçı Kathleen Lucas tərəfindən aparılan yeni bir araşdırma nəticəsinə görə, Mavi Morpho adı verilən (Morpho peleides) bir kəpənək növünün qanadlarının aşağı tərəfində, maraqlı və qəribə görünüşlü bir cüt timpanal membran (eşitmə pərdəsi) təsbit edildi. Səs dalğaları bu pərdələrə çatdıqda əmələ gətirdikləri titrəşmələr, sinir xəbərdarlıqlarına çevrilərək dərhal yaxınındakı eşitmə orqanlarına çatdırılır. Bu xəbərdarlıqlar sinir hüceyrələri tərəfindən alınır.
Kəpənəklərin qanadlarında olan bu səs qəbul edici orqanlar, aşağı tondakı səslərə daha çox həssasdırlar. Yüksək və aşağı tondakı səsləri fərqləndirə bilmələri sayəsində ətraflarındakı təhlükələri asanlıqla qəbul edə bilirlər, məsələn bir quş hücumuyla qarşı-qarşıya qalmadan quşun qanad çırpmasıyla yaranan aşağı tondakı səsləri hiss edə bilirlər.
Kəpənəklər quşun ötməsi ilə yaranan yüksək tondakı səslərdən, quşun hələ hücuma keçmədiyini, amma onun diqqətini çəkməmək üçün qanadlarını bağlı saxlayaraq özünü kamuflyaj etməsi lazım olduğunu anlaya bilirlər.alt=|thumb|Azərbaycan poçt markalarında kəpənək
Kəpənəklərin heyrətamiz xüsusiyyətləri
Kəpənəklərin qanadlarını ilk dəfə görürmüş kimi nəzərdən keçirin. Qüsursuz estetika, ən kiçik səhvə yol verilməmiş simmetriya, cəlbedici rənglər və naxışlar qarşısında mütləq heyran qalacaqsınız. İndi də bir parça düşünün. Bu kəpənək naxışlarından ilham alaraq toxunmuş, olduqca estetik və keyfiyyətli parça. Belə bir parçanı mağazanın vitrinində gördükdə nə düşünərsiniz? Şübhəsiz, bu parçanın naxışlarını çəkən, çəkərkən də kəpənək qanadlarından nümunə götürən sənətkarın varlığı ağlınıza gələr və onun sənətini bəyənib qiymətləndirərsiniz. Elə isə bu həqiqəti də təqdir etməlisiniz: heyran olduğunuz bu sənət kəpənəklərdən nümunə götürərək parçanın naxışını çəkənə deyil, kəpənək qanadlarındakı naxışları və rəngləri nümunəsiz yaratmış Allaha aiddir. Kəpənəklərin rəngli və müxtəlif naxışlara malik qanadları Allahın rəng sənətinin ehtişamlı təzahürüdür. Necə ki, parçadakı naxış öz-özünə, təsadüfən ortaya çıxa bilməz, qanadlardakı rəng və naxış simmetriyası da qətiyyən təsadüflərlə əmələ gəlməyəcək qədər mükəmməldir.
Bundan başqa, yan tərəfdə şəkillərini gördüyünüz kəpənəklərin heyrətamiz xüsusiyyətləri təkcə möhtəşəm qanadlarından ibarət deyil. Kəpənəklərin bədən quruluşu da hər cəhətdən qüsursuzdur. Kəpənəklər çiçəklərdəki nektarı soraraq qidalanırlar. Bəzən dərinliklərdə olan nektarı sormaq üçün kəpənəklərin bir çoxunda Proboscis adlandırılan uzun orqan var. Proboscis çiçəklərdəki nektar kimi maye qidaları sormaq və ya su içmək üçün istifadə edilən uzun dildir. Kəpənəklər bu uzun dillərindən istifadə etmədikdə içəri sarıyırlar. Bu dil uzanmış halda kəpənəyin boyundan 3 dəfə uzun olur. Kəpənəklərin də digər həşəratlarda olduğu kimi bədənlərinin ətrafını əhatə edən skeletləri var. Bu xarici skelet yumşaq toxuma ilə bağlı olan bərk təbəqələrdən ibarətdir və zirehli paltara bənzəyir. Bu bərk təbəqə “xitin” maddəsindən ibarətdir. Bu təbəqənin əmələ gəlməsi son dərəcə maraqlı proses nəticəsində baş verir. Məlumdur ki, kəpənək tırtılları çox hərtərəfli metamorfoz prosesi keçir. Tırtıl əvvəlcə pup olur, daha sonra kəpənəyə çevrilir. Bu dəyişmə prosesi boyu qanadlarda, bığcıqlarda, ayaqlarda və digər orqanlarda kiçik dəyişikliklər meydana gəlir. Uçuş əzələləri, qanadlar kimi fərqli mərkəzlərdəki hüceyrələr dəyişikliyin hər mərhələsində özlərini bir daha nizama salırlar. Bundan başqa bu dəyişikliklərlə birlikdə bədəndəki hər sistem də – həzm sistemi, ifrazat sistemi və tənəffüs sistemi- dəyişiklik keçirir. Kəpənəklərin eynilə qanadlarındakı kimi malik olduqları bu rəng və naxış müxtəlifliyi milyon illər ərzində mühitə uyğunlaşma nəticəsində yaranmışdır.
Təsnifatı
Azərbaycan Respublikasının "Qırmızı Kitabı"na və Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə İttifaqının "Qırmızı Siyahısı"na daxil edilmiş kəpənəkkimilər dəstəsi:
Bakı memarlığı
thumb|450px|Bakı memarlığından bir örnək Bakı memarlığı — Bakı təkcə Qafqazda deyil, eləcə də Yаxın Şərqdə öz tarixinə görə qədim şəhərlərdən olduğundan, burada müxtəlif dövrlərə aid çoxlu sayda tarixi-memarlıq abidələri vardır. Bu abidələr şərq və qərb memarlığının üslublarını özündə yüksək səviyyədə qovuşdurduğundan həmişə cazibədar olmuş, Bakını dünya memarlığının mərkəzlərindən birinə çevirmişdir.
Ümumi məlumat
left|thumb|"Bayıl daşlar"nın bir hissəsi. Memar ustad Zayın-ad-din. 1235-ci il. Bakı Azərbaycanın qədim şəhərlərindəndir. Abşeronda aparılan arxeoloji qazıntılar nəticəsində Mərdəkan, Şüvəlan, Türkan, Bilgəh, Nardaran, Şağan, Binəqədi və s. yerlərdə e. ə. 3–1-ci minilliklərə aid maddi mədəniyyət qalıqları aşkar edilmişdir. Bakıda, İçərişəhərdə mədəni təbəqənin qalınlığı 5–6 m-ə çatır. Burada xeyli istehsalat ocaqları, anbar, ictimai-dini və yaşayış tikililəri qalıqları, şəhəri su ilə təchiz edən mürəkkəb mühəndis qurğusu (XII–XVI əsrlər), şaxəli kanalizasiya, su kəməri, ovdan və s. tapılmışdır. Aşkara çıxarılmış tikili lər içərisin də IX əsrə aid türbə də var. Arxeoloji materiallar şəhərin xüsusi planla inşa edildiyini göstərir.
Bakının iqtisadi həyatında sənətkarlıq (dulusçuluq, metal işləmə, zərgərlik və s.) mühüm rol oynamışdır. Qazıntılar zamanı əldə edilən üzəri həndəsi, heyvani və nəbati rəsmlərlə bəzədilmiş müxtəlif formalı və çeşidli saxsı qablar yüksək sənətkarlıq nümunələridir. Yaşayış binalarının qalıqları, təndir, ocaq, quyu və s. obyektlər şəhər əhalisinin məişətini öyrənməyə imkan verir.
Arxeoloji qazıntılar zamanı tapılan çini qablar (XII–XVI əsrlər), Bakıda kı tarixi-memarlıq abidələrindən Qız qalası yaxınlığında kı Buxara (XIV əsr) və Multani (XV–XVI əsrlər) karvansaraları və s. vaxt ilə Şərq ölkələri ilə ticarət əlaqələrinin saxlandığını sübut edir. XVI–XVII əsrlərdə Bakıda mis pul kəsilirdi, xalçaçılıq və toxuculuq inkişaf etmişdi. XVII–XVIII əsrlərə aid tarixi abidələr memarlıq, həkkaklıq və s.-nin də inkişaf etdiyini göstərir.
Qədim dövrlərdən XVIII əsrlərə qədər
left|thumb|Engelbert Kempfer — Bakı, [[qravür, İohann Baptist Homannın atlası, 1630-cu il]] Bakıda ilk memarlıq abidələri məbədlər və atəşgədələr olmuşdur. VI əsrdə Bakıda Qız qalası inşa edilmiş (üzərində "Məsud Davud oğlunun qalası" yazılmış kitabə indiki yerinə bərpa zamanı qoyulmuşdur), şəhər qala divarları ilə əhatə olunmuşdu. Ərəb istilası zamanı atəşgədələr dağıdılmışdır. Bakı "İçərişəhər" adlanan sahədə inkişaf etməyə başlamış, dəniz sahilində, təxminən indiki Qız qalasının yaxınlığında ilk binalar tikilmişdir. X–XI əsrlərdən tikinti işləri dəniz yanı sahədə aparılırdı. Bu dövrün məlum memarlıq nümunəsi Sınıq qala minarəsidir (1078, memar Məhəmməd Əbubəkr oğlu). Beləliklə, Qız qalası və onun ətrafında kı sahə iç qala kimi formalaşdı.
XIII əsrdə Bakı limanın da Şirvanşahların "Bayıl qəsri" iqamətgahının tikilməsi şəhərin inkişafında ən əhəmiyyətli hadisə oldu. Bürclü divarlarla əhatə olunmuş binalar kompleksi (1235, ustad Zeynəddin Əburəşid oğlu Şirvani və ehtimal ki, memar Əbdülməcid Məsud oğlu) daş üzərində ki oyma yazı və təsvirlər qurşağı ilə birlikdə nadir memarlıq ansamblıdır. XIV əsrdə Bakıda bir sıra yeni tikililər inşa edildi. Bunların ən əhəmiyyətlisi yalnız minarəsi qalmış Cümə məscidi və indiki Milli Elmlər Akademiyası Rəyasət Heyəti binasının qala divarları ilə birləşdiyi yerdə dördbucaqlı bürcdür. XVI əsrdə İçərişəhərdə Azərbaycan memarlığının ən gözəl abidələrindən olan Şirvanşahlar sarayı kompleksi yaradıldı. Şəhərin sahəsi genişləndirildi, karvansara, məscid, yeni qala divarları tikildi və İçərişəhər indiki sərhədləri daxilində formalaşdı. XVI əsrdə Şirvanşahlar sarayının Şərq darvazasının baş tağı (1584, memar Əmir şah Vəlyənkuhi) və Bakı hakimlərinin İçərişəhərdən kənarda divarla əhatə olunmuş iqamətgahı (indiki akad. Ə. Əlizadə küçəsi ilə "Araz" kinoteatrı arasında) tikildi.
XVII əsrdə indi ki A. Zeynallı küçəsi ərazisinin ticarət mərkəzinə çevrilməsi ilə əlaqədar burada bir sıra bina – 5 karvansaradan ibarət ticarət kompleksi, bazar meydanının tağlı eyvanı, məscid, zorxana və s. inşa edildi. Şəhərin ətrafına ikinci qala divarları çəkildi. Şamaxı darvazası, qala divarlarından xaricdə isə "Xəlfədam" adlı yaşayış məntəqəsi salındı.
XVIII–XIX əsrlər
XVIII əsrdə Bakının xanlıq mərkəzinə çevrilməsi ilə əlaqədar Şamaxı darvazasından İçərişəhərə daxil olan yerdə Xan sarayı tikildi. 1810-cu ildən etibarən İçərişəhərdən xaricdə tikinti işləri aparıldı, indiki İ. Səfərli küçəsi, hazırkı Azərbaycan prospekti, 1860-cı il dən sonra isə indiki İstiqlaliyyət küçəsi salındı. Kapitalizmin inkişafı ilə əla qədar XIX əsrin axırlarında Bakının mərkəzi rayonlarında əsaslı binalar tikildi. Şəhərin ərazisi Bakı buxtası boyunca, dəniz ətrafındakı dağlıq sahəyədək amfiteatr şəklində genişləndi.
Mehdi bəy Cuvarlinski
Cuvarlinski Mehdi bəy Nəcəf bəy oğlu — baytar, müəllim, akademik Çingiz Cuvarlinskinin atası.
Həyatı
Mehdi bəy Cuvarlinski təcrübəsi, bacarığı, müsbət fəaliyyəti sayəsində tezliklə məşhurlaşmış, canişinliyə dəvət olunmuşdu. Burda ona pul mükafatı verilmişdi. 15 oktyabr 1916-cı ildə ildə Kutaisi quberniyasına ezam olunmuşdu. Bir müddət burda çalışandan sonra doğma yurduna dönmüş, fəaliyyətini Cəbrayıl qəzasında sürdürmüşdü. 1920-ci ilin aprelində Mehdi bəy Azərbaycan Cümhuriyyətinin Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin baş baytarı təyin olunur. Yeni təyinat üzrə ailəsi ilə birgə Bakıya yollanan Mehdi bəy burada artıq Aprel işğalı ilə üzləşir. O, ailəsilə Cuvarlı kəndinə yollanır. Bir qədər sonra burada məktəb təsis edir və onun direktoru işləyir. Mehdi bəy Cuvarlinski qəfil vəfat edir.
Mehdi bəy, Nəsib bəy Yusifbəylinin bacısı, Xanım xanımla ailə qurmuşdu. Çingiz bəy, Zulfuqar bəy adlı oğulları vardı.
Banqladeşdə turizm
Banqladeşin turizm potensialında cəlbedici faktorlara tarixi abidələr, kurortlar, çimərliklər, piknik yerləri, meşələr, müxtəlif qəbilələr və vəhşi təbiət daxildir. Banqladeş toxnulmamış təbiət turistlərlə sıx əlaqədə olub onlara, balıqçılıq, su xizəyi, çay kruizləri, kaneo yarışları, avarçəkmə, rahat dəniz çimərliyi kimi müxtəlif xidmətlər təklif edir.
İqtisadi vəziyyət
Ümumdünya Turizm Təşkilatının 2013-cü ildə açıqlamalarına görə Banqladeşin turizm sənayesi 2012-ci ildə 1.8 faiz yüksələrək 178 ölkədən 157-ci yerə çıxmışdır .Ölkədə 1 281 500 yeni iş yeri açılmışdır. Sənayedə birbaşa və dolayı məşğulluq 2 714 500 işçiyə çatmış və ölkənin ümumi məşğulluğu 3.7%-ə çatmışdır. ÜTT-nin 2023-cü il proqnozlarına görə ölkədə iş yerlərinin sayı artaraq 3 891 000 nəfərə çatacaq və ölkənin ümumi məşğulluq dərəcəsi 4.2%-ə çatacaqdır.
Çitaqonq regionu
thumb|left|160px|Koksun bazarı Koksun bazarı (কক্সবাজার) dənizkənarı mədəniyyət mərkəzi olub, Banqladeşin balıqçılıq limanı və rayon qərargahıdır. Bura dünyanın ən uzun təbii qumlu dəniz çimərliyi kimi məşhurdur .Koksun bazarı çimərliyi 125 km uzunluğunda qumlu dəniz çimərliyidir. Koksun bazarı çimərliyi Çittaqonq dəniz limanından 152 km cənubda yerləşir.
thumb|right|160px|Müqəddəs Martin adası Müqəddəs Martin adası (সেন্ট মার্টিন্‌স দ্বীপ) Benqal körfəzinin şimal-şərq hissəində yerləşən kiçik adadır. Müqəddəs Martin adasına kiçik Çhera adası birləşir. Bura Myanmanın şimal-qərbində, təxminən 8 km qərbdə Naf çayının mənsəbindədir. Ərəblər tərəfindən Zajira adalanan adaya ilk məskunlaşma 250 il əvvəl başlayıb. Britaniyalıların işğal etməsindən sonra ada Müqəddəs Martin adası adlandırılıb. Adanın yerli dildəki adı "Narikel Jinjira"dır. Müqəddəs Martin adası Banqladeşə məxsus yeganə mərcan adasıdır. Adada bir neçə brend mehmanxana şəbəkəsinə məxsus otellər yerləşir.
thumb|left|160 Bandarban rayonu (বান্দরবান) Cənub-Şərqi Banqladeşdə, Çittaqonq əyalətində, Çittaqonq Hill yolunun üstündədir. Bandarban Banqladeşin ən cəlbedici turizm destinasiyası kimi qiymətləndirilir. Bandarbandan avtobusla səkkiz saata Dəkkəyə, iki saata Çittaqonqa, üç saata Koksun bazarına getmək olar. thumb|right|160 Rangamati (রাঙ্গামাটি) Çittaqonq Hill yolunda Rangamati Hill rayonunun inzibati mərkəzidir. Kaptay gölü, Asma körpü və Pablaxali qoruğu Rangamatinin ən baxımlı yerlərindəndir.
Kagraçari rayonu(খাগড়াছড়ি) Cənub-Şərqi Banqladeşdə yerləşir. Çittaqonq əyaləti və Çittaqonq Hill yollarının üstündədir. Bölgənin yerli adı Çengmidir
Foyun gölü (খাগড়াছড়ি) Çittaqonq əyalətində yerləşən antropogen göllərdəndir. 1924-cü ildə gölə İngilis mühəndisi Foyun adı verilmişdir.
1965-ci ildə Agrabadda yaradılmış Çittaqonq Etnoqrafiya Muzeyi ölkənin yeganə etnoqrafik muzeyidir. Burda ölkənin müxtəlif etnik qruplarının həyat tərzini və onların mənşəyi barədə məlumatlana bilərsiz.
Dəkkə regionu
200px|thumbnail|left|Lalbağ Fort Dəkkə regionu - Banqladeşdə inzibati bölgənin mərkəzi və ölkənin ən böyük şəhəri
Lalbağ Fort, Dəkkədə yerləşən XVII əsr Moğol abidəsidir. Lalbağ fort Dəkkənin cənub-qərbində Buriqanq çayının sahilində yerləşir. İnşasına 1678-ci ildə Moğol imperatoru Məhəmməd Əzəm şah tərəfindən başlanmışdır.
Ahsan Manzil qədim Dəkkədə Buriqanq çayının sahilində yerləşən qədim binadır.Bura Dəkkə Navab ailəsinin yaşadığı saray idi. Sarayın inşasına 1859-cu ildə başlanılıb 1869-cu ildə tamamlanmışdır. Saray Hind-Sarakenik Dirçəliş memarlıq üslubunda tikilmişdir. Rayonun tarixi və mədəniyyətini qorumaq məqsədilə 1992-ci il 20 sentyabr tarixində Banqladeş Milli Muzeyi təsis edilir.
Milli Şəhidlər Abidə kompleksi 1971-cu il Banqladeş Azadlıq hərəkatında canından keçmiş insanların xatirəsinə ucaldılmışdır.
Rajşaşi və Ranqpur regionu
Mahaszangar, Banqladeşdə indiyədək aşkar edilmiş ən qədim şəhərin abidələrindən biridir.Bu şəhər Pundranaqara adlanın qədim şəhər olduğu ehtimal edilir.
Rajşaşi Universitetinin nəzdində olan Varendra Muzeyi, elmi-tədqiqat mərkəzidir.
Kantalev məbədi Dinajpurda yerləşən orta əsr hind məbədidir. Məbədin inşası Maharaja Pran Nathın tərəfindən 1704-cü ildə başlayıb, 1722-ci ildə oğlu Raja Ramnath dövründə tamamlanmışdı.
Barisal regionu
thumb|right|150px|Kuakata çimərliyi Kuakata çimərliyi Banqladeşin cənubun qurtaracağında yerləşən panoram çimərlikdir. Pauaxali rayonunda yerləşən çimərlik, Dəkkədən 320 km cənubda, rayon mərkəzindən 70 km məsafədə yerləşir. Çimərliyin uzunluğu 30 km, eni 6 km-dir. Çimərliyin şərqində Qonqamati meşəsi yerləşir ki, burdakı həmişəyaşıl manqro ağacı Kuakataya orginal və möhtəşəm görüntülər bəxş edir.
Silhet regionu
Madhabkunda şəlaləsi, Banqladeşin ən böyük şəlalərindən biridir. Şəlalə, Moulvi bazar rayonu ərazisində Sylhet regionunda Barlekha thana bölgəsində yerləşir. Şəlalə Banqladeşdə turistlərin populyar məkanlarındandır.
Dini abidələr
Banqladeşdə bir neçə dini ibadət məkanı vardır. Paytaxt Dəkkə məscidlər şəhəri kimi tanınır. Bəzi səyahət ediləsi dini məkanlar aşağıdakılardır:
Bulbophyllum oblanceolatum
(Bulbophyllum oblanceolatum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ukrayna prezident seçkiləri (2014)
thumb|right|270px| [[Petro Poroşenko — seçkilərin qalibi]]
Ukrayna prezident seçkiləri (2014) — Şərqi Avropanın ən böyük dövləti olan Ukraynada keçirilən, qalibi Petro Poroşenko olan növbədənkənar prezident seçkiləri. Seçkilərin keçirilməsinə əsas səbəb 2014-cü ildə Ukraynada baş vermiş iğtışaşlar olmuşdu. Belə ki, Rusiyanın təkidi ilə Ukraynada yaranan dövlət səviyyəli Avromeydan qalmaqalından sonra prezident Viktor Yanukoviç ölkəni tərk etmişdi.
Seçimin ilk mərhələsi 25 may 2014-cü il tarixində olmuşdur. Səsvermə 12 saat davam edib və Ukrayna vaxtı ilə axşam saat 7-də başa çatmışdır.
Namizədlər
Prezident seçkilərində 19 namizəd iştirak etmişdi. Seçkilərdə üç əsas favorit həbsdən yeni azad edilən Yuliya Timoşenko və məşhur sahibkarlar Petro Poroşenko ilə Sergiy Tiqipko hesab edilirdi.
Hadisələrin gedişatı
2014-cü ilin 12 mart tarixində Ukrayna Ali Radasında növbədənkənar prezident seçkilərinin mayın 25-dən dekabrın 7-dək təxirə salınması barədə qanun layihəsi qeydiyyata alınıb. Qanun layihəsini sabiq hakim siyasi qüvvə - Regionlar Partiyasının fraksiyasından Yevgeni Murayev hazırlayıb.
«Donetsk Xalq respublikası»nın liderlərindən biri Denis Puşilin mayın 24-də deyib ki, lazım gələrsə səsvermənin qarşısını almaq üçün güc istifadə edəcəklər.
Baş nazir vəzifəsini icra edən Arseni Yasenyuk bildirir ki, bu seçkilər ölkənin şərqində vəziyyəti sabitləşdirməyə yönələn ilk addım olacaq. O, həmçinin qeyd edib ki, «xaricdən maliyyələşən quldurlar» seçkiləri pozmaqla hədələsələr də səsvermədə məsuliyyəti hazırkı hökumət daşıyır. Ukraynada mütləq qanuni yolla seçilmiş prezident olacaq və o, ilk səfərini Avropa Birliyinin paytaxtına edərək, nəhayət, AB ilə azad ticarət zonası haqqında müqaviləyə imza atacaq.
25 may tarixində Avropa Şurasının baş katibi Turbyorn Yaqland qeyd edib ki, vətəndaşların verdiyi bu dəqiq mandat Ukraynada siyasi böhranın həllində önəmli mərhələdir: “Mən inanıram ki, yeni prezident ölkədə sülh və demokratiyanın bərqərar olması üçün qətiyyətlə hərəkət edəcək. O, Ukraynada islahatlara, xüsusən Konstitusiya islahatına dəstək məsələsində Avropa Şurasına arxalana bilər. Demokratiya, insan haqları və qanunun aliliyi Ukrayna xalqının və dövlətinin çiçəklənməsini təmin edəcək yeganə vasitədir”.
Seçkilərin nəticəsi rəsmən açıqlanmadan qalibi müəyyən edən qonşu ölkə Polşa prezidenti Bronislav Komorovski telefonla zəng edərək Petro Poroşenkonu təbrik edib. O, ümid etdiyini bildirib ki, seçkidən sonra Ukraynada vəziyyət sabitləşəcək. Komorovski Poroşenkonu Polşada ilk demokratik seçkilərin keçirilməsinin 25-ci ildönümü ilə əlaqədar iyunun 3-4-də keçiriləcək tədbirlərə dəvət edib. Bu tədbirlərə ABŞ prezidenti Barak Obama da qatılacaq.
İsveçin xarici işlər naziri Karl Bildt də Poroşenkonu ilk təbrik edənlərdən olub. O, Twitter səhifəsində qeyd edib ki, seçkidə qazanılan nəticə Ukrayna və Avropa üçün yaxşı nəticədir.
Təhlükəsizlik
Seçkilər zamanı asayişi 65 min milis işçisi, 15 min FHN əməkdaşı və 17 min könüllü, Milli Qvardiya əsgərləri və hərbi məktəblərin kursantları qorumuşdur. Seçkiləri, ümumilikdə, 3607 müşahidəçi izləmişdir.
Nəticə
Sonda Ali Radanın üzvü, məşhur iş adamı, “Roşen” qənnadı korporasiyasının sahibi Petro Poroşenko qalib gəlib. Ukrayna Mərkəzi Seçki Komissiyası artıq bülletenlərin 33,2%-ni hesablayıb. Poroşenko 54,08%, onun ən ciddi rəqibi, “Batkivşina” (Vətən) Partiyasının lideri Yuliya Timoşenko 13,12%, millətçi Radikal Partiyasının lideri Oleq Lyaşko 8,4%, Yuşşenkonun prezidentliyi dövründə müdafiə naziri vəzifəsini tutmuş Anatoli Qritsenko 5,51%, Regionlar Partiyasının üzvü, namizədliyini özü irəli sürmüş Sergiy Tigipko 5,08%, Regionlar Partiyasının rəsmi namizədi Mixail Dobkin 3,32%, Vadim Rabinoviç 2,2% səs toplayıb. Digər namizədlər 2 faizdən az səs alıb.
MSK ilkin informasiyalar əsasında səsvermədə 60,27% seçicinin iştirak etdiyini açıqlayıb. Silahlı separatçı və terrorçuların aktiv olduğu və əksər məntəqələrin fəaliyyət göstərə bilmədiyi Donetsk və Luqansk vilayətlərində ən aşağı faiz qeydə alınıb. Ölkənin qərbindəki Lvov, Ternopol və İvano-Franskovsk vilayətlərində ən yüksək seçici fəallığı müşahidə olunub.
Exit-poll
“Exit-poll”un nəticələrinə görə isə P. Poroşenko 55,9% səs alaraq prezident seçilib. Y. Timoşenko 12,9%, O. Lyaşko 8%, A. Qritsenko 6,3%, S. Tigipko 4,7% səs yığıblar.
Moris Bukay
Moris Bukay (, ; 19 iyul 1920, Pon-Levek, Fransa — 17 fevral 1998 ) — fransız həkimi, Fransa misirşünaslıq cəmiyyətinin üzvü və yazıçı.
Həyatı
Moris Bukay 19 iyul 1920-ci ildə Fransanın Pon-Levek şəhərində Moris və Mariya Bukayın ailəsində dünyaya gəlmişdir.
1945-1982-ci illərdə qastroenteroloq işləmiş, 1973-cü ildən Səudiyyə Ərəbistanı kralı Feysəlin ailəsinin və Misir prezidenti Ənvər Sadatın ailə üzvlərinin həkimi olmuşdur.
İncil, Quran və elm
1976-cı ildə müsəlman dünyasında geniş populyarlığa malik "İncil, Quran və elm" kitabını nəşr etdirdi. Bu kitabda Bukay iddia edirdi ki, Quranda bir çox elmi kəşflər barədə yazılıb. Kitab dərhal məşhurlaşdı, milyonlarla nüsxəsi satıldı və dünyanın bir çox dillərinə tərcümə edildi.
Bukay iddia edirdi ki, İncildən fərqli olaraq, Quran elmi faktlarla həmahəngdir və İslamda din və elm daim "iki bacı" kimi olub. Bu kitaba görə, İncildə dərin elmi səhvlər olsa da, Quranda bir dənə də olsun bu cür səhv yoxdur. Bukayın fikrincə, Quranda təbiət hadisələrinin təsviri müasir elmi təsəvvürlərə tam uyğun gəlir. Bukay belə nəticəyə gəlir ki, Quran həqiqətən də Allah kəlamıdır.
Bukayın iddiasına görə, Əhdi-Ətiq çoxsaylı tərcümələr və düzəlişlər səbəbindən təhrif olunub, çünki o şifahi şəkildə ötürülüb.
Bukailleizm
Bukailleizm — müasir elmin Quranla ziddiyyət təşkil etmədiyi, "Quranda böyük partlayış, kosmik səyahətlər və müasir elmi kəşflərin xəbər verildiyinə" inamı ifadə edən termindir.
The Wall Street Journal fərz edir ki, bukailleizm "müəyyən mənada xristianlıqdakı kreasionizmin müsəlman analoqudur", lakin "kreasionizm müasir elmi kəşflərin bir çoxunu inkar etsə də, bukailleizm onları da əhatə edir"
Düzyurd
Düzyurd — Azərbaycan Respublikasının Gədəbəy rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
Düzyurd oyk, mür. Gədəbəy r-nunun Dəyəqarabulaq i.ə.v.-də kənd. Gədəbəy çayının sahilində, Başkənd-Dəstəfur çökəkliyindədir. Yaşayış məntəqəsini XX əsrin əvvəllərində həmin r-ndakı Gərgər (əsli Qarqar) kəndindən köçüb gəlmiş huydumlu və qırtdanlı nəsillərinə mənsub ailələr Düzyurd adlı ərazidə salmışlar. Coğrafi ad obyekti relyef cəhətdən təyin edir.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 1793 nəfər əhali yaşayır.
İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyətini kənd təsərrüfatı-əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq təşkil edir.
Morti Smit
Mortaymer "Morti" Smit  — Rik və Morti serialının iki baş qəhrəmanlarından biri. Morti Rik Sançezin nəvəsidir və Rik tez-tez onu öz macəralarına qoşulmağa məcbur edir. Morti bacısı Sammer ilə birlikdə Herri Herpson Orta Məktəbində təhsil alır.
Bioqrafiya
Məlumatın asanlıqla tapıla bilməsinə baxmayaraq, Mortinin keçmiş həyatı haqqında çox şey deyilməmişdir. Mortinin hal-hazırda 14 yaşı var. Rik Sançez cəmi 14 il əsrarəngiz bir şəkildə itkin düşmüşdü. Rikin itkin düşməsinin Morti ilə əlaqəsi olması məlum deyil, ancaq Rik Mortinin uşaqlıq vaxtlarını xatırladığı bir neçə dəfə demişdir. Serialın "Rik növündən yaxın Rik-kontaktlar" adlı seriyasında, Rikin xoşbəxt xatirələrindən biri hələ uşaq olan Mortini qucağına götürməsi idi. Serialın "Şvifti olmaq" adlı seriyasında, Quşadamın divarında Rikin bir körpəni tutması təsvir edilmişdir. Uşağın kim olduğu şüphəli olsa da, böyük ehtimalla Mortidir.
Serialın "Qazorpazorp böyütmək" adlı seriyasında, Bet istəmədən Cerrinin Mortini öz inamsızlığı ilə doldurduğunu etiraf etmişdir.
Görünüş
Morti gənc bir yeniyetmə oğlandır. Onun qısa qəhvəyi bir saçı var. Serialdakı çox personajdan fərqli olaraq, Mortinin baş dairəvi formadadır. Morti sarı bir köynək, göy şalvar və ağ ayaqqabı geyinir. Morti danışanda kəkələyir və yeniyetmə olduğuna görə səsi daim qırılır.
Şəxsiyyət
Morti bir qədər asanlıqla manipulyasiya edilə bilən cavan, mehriban və həssas bir oğlandır. Morti, çətinliyə düşmüş olaraq təsvir edilmişdir. Morti, məktəbdə çətinlik çəkir. O həmçinin kəkələyir. Zəkasının zəif olmasına baxmayaraq, Morti yaxşı bir dinləyicidir və istiqamətləri yaxşı izləyir. Bu xüsusiyyətlər onu Rik üçün mükəmməl bir köməkçi edir. Mortinin riyaziyyat sinifində tələbə olan Cessikadan xoşu gəlir. Morti bəzən cəsarətsiz davranır, ancaq Morti bədbəxtlikdə cəsurluq və dərrakəlik göstərir. Morti öz yaşına görə olduqca məsuliyyətlidir.
İtaətkar təbiətinə baxmayaraq, Mortinin Rikə qarşı çıxmağa cəsarəti və gücü var. Serialın "Misiks və məhv" adlı seriyasında, Morti Rik ilə onun utanmaz təbiəti haqda birbaşa danışır. O, öz macərasına kəndlilərə kömək etmək məqsədiylə rəhbərlik etmişdir.
Morti öz əsəb problemlərini tez-tez yatırır, bu hadisələr "Bax, indi kim arınır" adlı seriyada çox diqqətəlayiqdir. Bu əsəb problemləri Mortinin isterik və ölümsaçan olmasına səbəb olmuşdur.
İstehsal
Mortinin istehsalı ilə əlaqədar çox məlumat yoxdur. Mortinin səsi və ümumi görünüşü Gələcəyə qayıdış filmlərinin bir parodiyası olan və Castin Roylend tərəfindən yaradılan "Dok və Martinin gerçək animasiya olunmuş macəraları"ndan gəlir. Morti Gələcəyə qayıdış filmlərinin baş qəhrəmanı Marti Mekflayın parodiyasıdır.
Mortiyə görünüş və səs cəhətdən tamamilə identik olan və Marti adlanan başqa bir personaj, Castin Roylend tərəfindən yaradılmış olan "Paloni Addım Təqdimatı" adlı qısa filmdə görünür. Bundan başqa, "Qeyri-əmtəəlik" adlı qısa filmdə olan və Endi Dik tərədindən səsləndirilən Balqabaq-toxumu və Yerfındıqları personajıdır.
Qəbulu
Morti, Rik və Morti fanları tərəfindən çox yaxşı qəbul edilmişdir. Onu təsvir edən yüzlərlə şəkil çəkilmiş, suvenirlər, aksesuarlar yaradılmış, geyimlər hazırlanmışdır.
Çoxu tənqidçi və fan onu özünə inamı olmayan, qorxaq, cəsarətsiz bir yeniyetmə olaraq görür. Tvtropes.org saytı, Morti haqda "Rikin köməkçisi rolunu oynayan nəvəsi. Ola bilsin ki, bir növ əlilliyi var. Morti sinifdə digər uşaqlarla ünsiyyət qurmaqda çətinlik çəkir, amma Rikin yanında cəsarətli olduğu görülmüşdür. O çox gizli dərinliklərə malikdir, Rikin ətrafında yaratdığı xaos və dəliliyə rəqabət göstərə bilən yeganə varlıq olduğunu sübut edir." yazmışdır. Archiveofourown.org  saytındakı perixinkle adlı bir istifadəçi Morti haqda "o, sadəcə özünə şübhəsi olan və suallarla dolu olan qırıq-qabıq bir gəncdir. Morti həmin suallara cavab vermək üçün cəsarətlənə bilmir." yazmışdır. Urbandictionary.com saytında A Clock With a Sense of Humour adlı bir istifadəçi Mortini "Kəkələyən, narahat, babasının dediklərini yerinə yetirmək üçün sürüklənən bir şəxs." olaraq xarakterize etmişdir. Başqa tənqidçilər onun qorxaq, kəkələyən bir personaj olmasına baxmayaraq, daha yaxşı xüsusiyyətlərə malik olduğunu demişdir.
Potentilla grayi
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Varabimoçi
— jeleyəbənzər, ayıdöşəyi nişastasından hazırlanan və kinakoya (şirin, qızardılmış soya unu) batırılan yapon şirniyyatı. Moçidən fərqli olaraq yapışqanlı düyü ilə hazırlanmır. Əsasən yay dövründə, xüsusilə Kansai regionunda və Okinavada yeyilir. Qərb ölkələrində olduğu kimi bu şirniyyat yük maşınları ilə satılır.
Kür şirbiti
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Morfoloji əlamətləri
Nisbətən kiçik pulcuqları ilə fərqlənir. Bel üzgəcində 8(7), anal üzgəcində 5 şüa var. Udlaq dişləri 2.3.5-5.3.2. Yan xətt pulcuqlarının sayı 55-72-dir. Yan xətdən yuxarı 9-13, aşağı 6-10-dur. Bədəni uzunsovdur, 2 cüt bığcığı var. Uzunluğu 40 sm-dir. Çəkisi 460 q-dır.
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Ömrünün uzunluğu orta hesabla 4-5 il olub, 2-3 yaşında cinsi yetkinliyə çatır. Fərdi inkişaf forması tam çevrilmə şəklindədir. Həyat sikli kürü-sürfə-körpə-yetkin fərd şəklində olur. Şirinsu balığıdır. Bu balıq çox dəyişkən növdür. Körpələri heyvani, bitki yemləri ilə qidalanır. Dənizdə isə əsas qidası xərçəngkimilər olur.
Yayılması
Azərbaycanda yarımnövlə (Lusibarbus laserta cyri) təmsil olunmuşdur. Kür çayının orta və yuxarı axarlarında, Araz çayında, Pirsaatçayda yayılmışdır. Azərbaycandan kənarda isə Tapavaran, Tuman, Çaldır göllərində, eləcə də Atrek və Dəclə çayları hövzəsində yaşayır.
Düşməni
Yırtıcı balıqlar, ilanlar, balıqyeyən quşlar və balıq parazitləri.
Limit faktorları
Su hövzələrinin çirklənməsi, təbii kürüləmə yerlərinin sıradan çıxması və digər antropogen faktorlar.
İnsan həyatına təsiri
Əmtəə keyfiyyətlidir. Az miqdarda həvəskar balıqçılar tərəfindən ovlanır. Ziyanvericilik xüsusiyyətləri yoxdur.
Qəbul edilmiş və qəbul edilməsi vacib olan mühafizə tədbirləri
Balıqçılıq haqqında qanun qəbul edilmişdir. Su hövzələrinin çirkləndirilməsinin, çay yataqlarının qazılmasının, dəyişdirilməsinin qarşısı alınmalıdır.
Kənd soveti
Kənd soveti — kənd yerlərində Sovet hökumətinin yerli orqanı.
Forsaj 6 (film, 2013)
Forsaj 6 — 2013-cü ildə çəkilmiş ABŞ filmi.
Mövzu
Dom və Brayn nüfuzlu biznesmenin imperatorluğunu darmadağın etdikdən bəri qaçaq yaşamaq məcburiyyətindədirlər. Polis Hobbs 12 ölkədə muzdlu sürücülərdən ibarət olan peşəkar bir qruplaşmanı təqib etməkdədir. Güclü qrupu məğlub etməyin tək yolu isə yarışlarda qalib gəlməkdir. Bu səbəblə Hobbs, Domdan ən güclü komandaları Londonda yığmasını istəyir. Beləliklə, Dom və Brayn evlərinə geri qayıtmaq və ailələrinə qovuşmaq üçün əla şans əldə etmiş olurlar.
Aluni
Aluni— İranın Çahar-Mahal və Bəxtiyari ostanının Lurdigan şəhristanının Xanmirzə bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 2,297 nəfər və 481 ailədən ibarət idi.
Potentilla hickmanii
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Alter eqo
Alter eqo  — həqiqi və ya alternativ uydurma insan şəxsiyyəti. Latınca bir termin olan "alter ego" anlayışına son illərdə filmlərdə, kitablarda daha çox rast gəlinir. Alter eqo çox zaman eqo anlayışıyla qarışdırılsa da mənası çox fərqlidir. Eqo sözünün əvvəlinə artırılan "alter" ifadəsi "bir başqası" mənasını verir. Bu "Mənim içimdə bir mən var, məndən başqa" kimi izah edilə bilər. Alter eqo şəxsin öz şəxsiyyətindən fərqli olduğuna inanılan alternativ şəxs mənasına gəlir.
Yaranması
Bu termini ilk dəfə Kitiyalı Zenon işlətmişdir. "Alter eqo" adı isə XIX əsrin əvvəllərində psixoloqlar tərəfindən təsdiqləndi və geniş işlənməyə başlandı.
Test pilotu
thumb|Francis Evans (USMC) [[1917-ci ildə yoxlama metodunu kəşf etmişdir.]] Test pilotu — yeni yaradılmış olan təyyarələrdə meydana çıxması ehtimal edilə bilən hər cür qəza və yanğını bir sınaq uçuşu ilə araşdıran təhkim edilmiş şəxs. Test pilotlarının yaxşı uçuş mühəndisliyi təhsili alması vacibdir. 1950-ci illərdən sonra bir çox test pilotu kosmonavt olmuşdur.
Məşhur test pilotları
thumb|[[Briqadir Charles E. Chuck Yeager, X-1 ilə səs divarını keçmiş ilk pilotdur.]]
Vov
Vov — Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimiyası
Yerli tələffüz forması Vov şəklindədir. Kənd ərazisindəki müalicə əhəmiyyətli mineral bulağın adı ilə adlanmışdır. Bu oykonim talış dilindəki vo (yel xəstəliyi) və ov (su) sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlib, “yel suyu” mənasındadır.
Kəndin ətrafı sıx meşə və kol-kos örtuyü ilə örtülmüşduş. Bununla yanaşı meşələrində bir sıra vəhşi heyvan və quş növlərinə rast gəlinməkdədir. Yerli əhalinin əsas məşquliyəti əkinçilik, maldarlıq kimi kiçik təsarufatlarnan məşğul olmalarıdır.
Kənd əhalisi çox mehriban, səmimi və qonaqpərvərdir. Bu fikirlər VOV KƏNDİNƏ qonaq gəlib gedən şəxslər söyləməkdədir.
Həmçinin bax
Rvarud
Orand
Nücü
Təngəbin
Qərb divarı
thumb|227x227px|Ağlama Divarı və ibadət edən Yəhudilər|alt= Ağlama divarı — Qüdsdə Məbəd dağının qərb tərəfində yerləşmiş qədim yəhudi məbədi divarının qalıqları. Qüdsdə olan yəhudilər üçün müqəddəs hesab edilən, Qüds məbədinin aşağı hissəsində qalmış qərb divarıdır. Buna görə Qərb divarı adı ilə tanınır. . Yəhudilərin, Süleymanın Qüdsdə tikdirdiyi Beyt-ül-Makdisdən qaldığına inandıqları və müqəddəs olaraq qəbul etdikləri divardır.
Yəhudilərin ha-Kotel ha-Ma’aravi (Qərb Divarı) dedikləri bu divar zamanla Xristianlığın təsiriylə "Ağlama Divarı" olaraq adlandırılmışdır. Təxmini olaraq 485 m uzunluğunda olan Ağlama Divarı, torpaq səviyyəsinin üstündə olan iyirmi dörd böyük daş cərgəsi ilə yerin altında qalmış olan on doqquz daş cərgəsindən meydana gəlmişdir. Hündürlüyü torpaq səviyyəsindən etibarən,18 m olub 6 metri məbəd sahəsinin səviyyəsini keçir. Daşlardan bəzilərinin uzunluğu 12 m, hündürlüyü 1 m, ağırlığı isə 100 tondan artıqdır.
Bulbophyllum obliquum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.