cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Antioks Süni
Bioqrafiya
Antioks Süni Sünikin qədim və yerli sülalələrindən olan irsi hakim sülaləsi Sünik sülaləsinin nümayəndəsi olmuşdur. Atası Sünik sülaləsinin patriarxı olan Antioks Mamikonyanlar sülaləsindən qızla evlənmiş, öz qızı Pərəncəmi isə Böyük Ermənistan hökmdarı II Arşaka ərə vermişdi. 338 – ci ildən Artavazd Mamikonyanın taxta gəlməsinə kimi Antioks Süni Arşavir Kamsarakanla birlikdə Böyük Ermənistanın sparapeti olmuşdur.
Nazino faciəsi
Nəqliyyat
thumb|upright=1.3|[[Murom dəmiryol stansiyası]]
Deportasiya edilənlərin olduğu dəmiryolu karvanı 30 apreldə Moskvadan, bənzər bir qatar isə 29 mayda Leninqraddan ayrıldı, hər ikisi mayın 10-da gəldi, səfər zamanı gündəlik qida rasionu adambaşına 300 qram çörək idi. Deportasiya olunanlar arasındakı cinayətkar qruplar digər köçkünləri döyərək yemək və geyimlərini oğurladılar. Tomskdakı səlahiyyətlilər şəhər köçkünləri ilə tanış deyildilər və onlardan çətinlik gözlədikləri üçün onları ən təcrid olunmuş iş yerlərinə göndərməyə qərar verdilər. Tomsk şəhərinə gəldikdən iki gecə sonra içməli su tələb etdikləri üçün bir iğtişaş baş verdi, lakin iğtişaş qoşunlar tərəfindən yatırıldı. Şəhər köçkünlərinin bir çoxu daha sonra Tomskdan 800 km (500 mil) şimalda, Qərbi Sibirin cüzi bir hissəsində, yerli Ostyak xalqı tərəfindən məskunlaşılan, Ob çayında bir çay adası olan Nazino adasına (остров Назино) göndərildi. 14 may 1933-cü ildə ağac kəsmək üçün hazırlanmış dörd çay barajı 5000-ə yaxın köçkünlə dolduruldu. Deportasiya olunanların üçdə biri "həbsxanaları dekonstruksiya etmək" üçün göndərilən cinayətkarlar idi. Təxminən yarısı Moskva və Leninqraddan olan dekolteli insanlar idi. Əmək düşərgələrinə rəhbərlik edən səlahiyyətlilərə əvvəlcə mayın 5-də göndəriləcəyi barədə məlumat verildi. Bu səlahiyyətlilər heç vaxt şəhər köçkünləri ilə işləməmiş və onları dəstəkləmək üçün heç bir mənbəyə və ya vəsaitə sahib deyildilər. Deportasiya olunanlar barjaların altındakı palçıqların altında saxlanılırdı və gündə bir adam üçün gündəlik 200 qram çörək verilirdi. İyirmi ton un - adam başına təxminən 4 kq (9 funt) - daşınırdı, ancaq barjalarda başqa yemək, yemək əşyaları və ya alətlər yox idi. Bütün nəzarət işçiləri, iki komandir və əlli gözətçi, yeni işə götürüldü və onların da ayaqqabıları və ya geyimləri yox idi.
Nazino adası
Barjalar mayın 18-də günortadan sonra Nazino adasında, təxminən uzunluğu 3 km və eni 600 metr olan bataqlıq bir adada boşaldılar. Yola düşən köçkünlərin siyahısı yox idi, ancaq gəlişdə 322 qadın və 4556 kişi sayıldı, Tomskdan gediş zamanı yolda ölənlərə aid 27 cəsəd tapıldı. Deportasiya olunanların üçdə biri gəliş zamanı həyatda qala bilməyəcək qədər zəif idi. Mayın 27-də təxminən 1200 nəfər əlavə olaraq deportasiya olunmuşdur. Döyüş başlandı və iyirmi ton un adada saxlanıldıqdan və paylanmağa başlandıqdan sonra mühafizəçilər məcburi köçkünlərə atəş açdılar. Un adanın qarşısındakı sahilə köçürüldü və adada paylanması ertəsi gün səhər yenidən həyata keçirildi və nəticədə daha çox atəş edildi. Bundan sonra bütün un təxminən 150 nəfərlik briqadası üçün un toplayan "briqadaçılar" vasitəsilə paylandı. Briqadalar tez-tez vəzifələrindən sui-istifadə edən cinayətkarlar idilər. Çörək bişirmək üçün sobalar yox idi, buna görə deportasiya olunanlar çay suyu ilə qarışdırılmış un yeyirdilər, bu da dizenteriyaya səbəb oldu. Bəzi köçkünlər qaçmağa çalışmaq üçün ibtidai bərələr qurdular, lakin onların çoxu sıradan çıxırdı və yüzlərlə cəsəd adanın altındakı sahildə, suyun üzərində üzürdü. Mühafizəçilər digər qaçqınları saxlayır və öldürürdülər. Onlar sanki idman üçün heyvan ovlayırdılar. Tomskın yuxarı hissəsindən başqa ölkənin qalan hissəsinə nəqliyyatın olmaması və tayqada həyatın sərt olması səbəbindən çayın üzərindən keçən və mühafizəçilərdən yayınan hər hansı digər qaçqınlar son nəticədə ölü sayılırdı.
Antioks Süni
Bioqrafiya
Erməni çarı Tiranın əsirlikdən qayıtmasından (350) sonra Antioks Arşavir Kamsarakanla birlikdə ölkənin müdafiəsinə rəhbərlik etmiş, işğalçı fars qüvvələrinə qarşı mübarizə aparmışdı. İmperaot və Antioks Süninin rəhbərlik etdiyi Roma ordusu Bosx döyüşündə II Şapuru məğlub etmiş və Ermənistanın müstəqilliyinin, II Arşakın hakimiyyətinin tanınmasına nail olmuşdu. Tezliklə II Arşak Antioksun qızı ilə evlənmiş, Antioks özü isə Sünik sülaləsinin patriarxı təyin edilmişdi. Moisey Xorenlinin verdiyi məlumata görə Tiqranakert şəhərinin idarəçisi olan Antioks farsların şəhərə dəfələrlə hücum etmələrinə baxmayaraq, hər dəfə şəhəri uğurla müdafiə edə bilmişdir.
Nazino faciəsi
Nazino adası
Deportasiya olunmuşlar artıq Nazino adasına gəldikdən bir müddət sonra Yaqoda və Berman planı Stalin tərəfindən rədd edildi.
Adadakı cəmiyyət tez bir zamanda parçalandı və xaosa çevrildi: əhalinin əksəriyyəti, şəhərin sakinləri idi, əksəriyyəti adanın lazımi vəziyyətdə olmasını təmin edəcək təmizlik və becərmə kimi əsas kənd təsərrüfatı təcrübələri haqqında heç nə bilmirdi. Resursların seyrəkliyi adaya hakim olmaq üçün şiddət tətbiq etməyə başlayan dəstələrin meydana gəlməsinə səbəb oldu. İnsanlar yemək və pul uğrunda gedən döyüşlərdə tez-tez öldürüldü və qızıl diş plombları və tac kimi dəyərli bir şeyə sahib olanların cəsədləri tez-tez talan edildi. Mühafizəçilər dəstələrə qarşı laqeyd olsalar da, öz terror hakimiyyətlərini qurdular, sakinləri qəsb etdilər və kiçik cinayətlərə görə insanları edam etdilər. Mühafizəçilərə də sakinləri içəridə saxlamağa tapşırıldı və qaçmağa cəhd edən insanları öldürdülər. Hətta qorunması lazım olunan, adanın əhalisini izləmək üçün göndərilən həkimlər canları üçün qorxmağa başladılar. Lazımi qida olmaması və may ayının sonuna qədər ölüm tezliyi, kannibalizmin geniş yayılmasına səbəb oldu ki, məskunlaşanlar sonda insanları yeganə məqsədlə, qidalanma üçün öldürməyə başladılar.
Mayın 21-də üç səhiyyə işçisi beş yeni vəziyyətdə kannibalizm əlamətləri olan 70 yeni ölüm hadisəsi aşkarladı. Növbəti ay ərzində mühafizəçilər təxminən 50 nəfəri kannibalizmə görə həbs etdilər.
Nəticəsi
On üç həftə müddətində Nazino adası üçün nəzərdə tutulan təxminən 6000 deportasiya ediləndən 1500 ilə 2000 arasında insan aclıq, ifşa, xəstəlik, qətl və ya təsadüfən ölüm səbəbiylə öldü. Daha 2 min köçkün yoxa çıxdı və yerləşdikləri yerlər əlçatmaz idi, buna görə də ölü sayılırdılar. Ölənlərin sayına adada və ya oradan daşınması zamanı ölən və ya itkin düşən insanlar daxildir.
İyulun əvvəllərində səlahiyyətlilər tərəfindən deportasiya olunmayanlar istifadə edilərək yeni yaşayış yerləri tikilsə də, ancaq 250 Nazino adası sakini buralara köçürüldü. Əvəzində 4200 nəfər Tomskdan gətirilən yeni köçkünlər bu yaşayış yerlərinə gətirildi. Hadisələrlə bağlı Veliçko tərəfindən Stalinə göndərilən hesabat Lazar Kaqanovic tərəfindən Politbüronun üzvlərinə paylanılmış və Novosibirskdəki arxivdə saxlanılmışdı. Hesabatda 6114 "köhnəlmiş element" ("ikinci sinif və sosial olaraq zərərli elementlər" və ya "sinifsiz insanlar" kimi də adlanırdılar) 1933-cü ilin mayında adaya gəlib çatmışdı və ən azı 27 nəfər çay nəqliyatı ərzində ölmüşdü. Adada hər hansısa bir sığınacaq yox idi, ilk gecə qar yağmışdı və ilk dörd gün ərzində ərzaq paylanılmışdı. İlk gün 295 nəfər basdırıldı. Veliçkonun Stalinə 20 avqustda yazdığı məktuba görə onun hesabladığı, Tomskdan yola düşən 6700 nəfərdən sadəcə 2200 nəfərin sağ qalmışdı. Veliçkonun məktubu işi araşdırmaq üçün Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası tərəfindən kommisiyanın öhdəliyinə verilmişdi. Oktyabrda komissiya Nazino adasından sağ çıxanların təxminən 2000 nəfər olduğunu və onlarında yarısının xəstə və yataq xəstəsi olduğunu və sadəcə 200-300 nəfər fiziki olaraq işləməyə uyğun idi. Adadakı mühafizəçilər ve yerli səlahiyyətlilər Veliçkonun hesabatına qarşı gəlməyə çalışdılar, əvəzində töhmətə məruz qaldılar və 12 aydan 3 ilə qədər azadlıqdan məhrum edildilər.
Nazino adasıda baş verən hadisələr Sovet koloniyalaşdırma layihələri ilə problemləri ortaya çıxardı və Sovet idarəçiliyi onların keyfiyyəti ve effektivliyi ilə bağlı şübhəyə düşməyə başladılar. Təkcə 1933-cü ildə 367,457 yeni, izlənilməyən yeni məskunlaşılmış var idi ki, onlardan 151 601 nəfəri işdən uzaqlaşdırılmış, 215 856 nəfər isə sadəcə yaşayış məskənlərindən yoxa çıxmışdı. Nazino adası bir başa olaraq Sovet İttfaqındakı genişmiqyaslı yaşayış məntəqəsi planlarının və şəhərdəki sinfi sayılmayan elementlərin və cinayət keçmişləri olanların gələcəkdəki yaşayış yerləri üçün istifadəsinin sonlanmasına səbəb oldu.
Yenidən baxılma
1933-cü ilin sonlarında aparılan ilk araşdırmalardan sonra Nazino adasında baş verən hadisələr, ümumiyyətlə unuduldu, çünki həm bu hadisə ictimailəşdirilməmişdi, həm də onların baş verməsini az sayda insan- sağ qalanlar, hökumət rəsmiləri və şahidlər bilirdi.
1989-cu ildə hadisələrə şahidlik etmiş bir nəfər Memoriala:
Çuğundur taxtabitisi
Çuğundur taxtabitisi  - Buğumayaqlılar tipinin Yarımsərtqanadlılar və ya Taxtabitilər   dəstəsinə aid olan növ.
Yayılması
Bu növə Azərbaycanın Lənkəran-Astara zonasında, Gəncə ətrafı rayonlarda və Naxçıvanda rast gəlinir.
Viktor Xuqayev
Viktor Totrazoviç Xuqayev (25 fevral 2000-ci ildə anadan olub) — Rusiya Peşəkar Futbol Liqası təmsilçilərindən olan Çertanovo-2 Moskva klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən Rusiyalı peşəkar futbolçudur.
Karyerası
Xuqayev öz peşəkar karyerasında debütünü 3 avqust 2018-ci ildə Çertanovo-2 Moskva klubu ilə Rusiya Peşəkar Futbol Liqasında Tekstilşik İvanovo klubuna qarşı oyunda etmişdir.
Crataegus chrysocarpa
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təsbeh
thumb|300px Təsbeh — dini ibadət zamanı işlədilən əşyadır. İslam aləmində zikir əşyası sayılan və ərəb dilində subha kəlməsindən (Sübhanallah sözünün qısaldılmış forması) törəyən təsbeh sözü yalnız fars və türk dillərində bu cür səslənir. Əfqanlar ona tisba, tatarlar isə dispe deyirlər. Lakin ortaq cəhət budur ki, bu sözlərin hamısının tərkibində "s-b-h" hərf birləşməsi mövcuddur və ərəbcə mənası Allahı mədh etmək, tərifləmək deməkdir. Müsəlman dünyasında təsbehdən istifadənin yaranma tarixçəsi haqqında tədqiqatçılar, əsasən, iki fikir yürüdürlər. Birincilər belə hesab edirlər ki, bir neçə hədisdə təsbeh haqqında az da olsa məlumat verilmiş və Həzrət Peyğəmbərin (s) bununla bağlı müəyyən təlimatları olmuşdur. Lakin bu fikir təsdiqini tam tapmamış və ona əks qüvvətli dəlillər gətirilmişdir. Hətta, dörd raşidi xəlifələr dövründə təsbeh haqqında hər hansı məlumata rast gəlinməmişdir.
Əslində bu əşyanın tarixçəsi elə din məfhumu qədər qədimdir desək yanılmarıq. Tarixi mənbələr bizə məlum ən qədim təsbehlərin e.ə. II minillikdə Hindistanda yarandığı məlumatını verirlər. Tədqiqatçılar salnamələrə əsaslanaraq belə fikrə gəlmişlər ki, Əməvilər zamanında hərbi əməliyyatların genişlənərək Hindistanı əhatə etməsi və iki sivilizasiyanın qarşılaşaraq bir-birindən təsirlənməsi nəticəsində təsbehlə tanışlıq baş vermişdir. Yəni, məhz o vaxt təsbehi müsəlmanlar hindli brahmanlardan əxz etmişlər. Digər tərəfdən Hindistanın fəthindən sonra mədəniyyətlərin qarşılıqlı mübadiləsi və hindlilərin İslamı qəbul etməsi təsbehin islamlaşmasına, yəni müsəlman təsbehlərinin yaranmasına səbəb olmuşdur. Çünki yeni dini qəbul edən hindlilər keçmiş adətlərindən tamamilə üz döndərməmiş, əksinə İslama tərs olmayanları yeni dinə uyğunlaşdırmışlar.
Konkret olaraq İslam mədəniyyətində və ibadətində təsbehin geniş tətbiq edilməsi isə Abbasilər dönəminə aiddir.
Səlcuq türklərinin zamanında (XI əsr) təsbeh təkcə türkdilli xalqlar deyil, Fələstin ərazisindəki qeyri-müsəlman millətlər arasında da yayılmağa başlamışdır. Həmin dövrdə ilk dəfə Şərq xristianları, əsasən, Fələstin, Suriya və Yunanıstan əhalisi təsbehi müsəlmanlardan götürüb öz mədəniyyətlərinə daxil etmişlər. Qərb xristianlarının dini ayin və ibadətlərində də təsbehdən istifadə olunmuşdur. Tədqiqatçılar bu məsələdə xaç yürüşlərinin də müəyyən təsirini istisna etmirlər.
Müsəlman təsbehləri 11, 33 və 99 muncuqdan ibarət olur və bu say Allahın doğsan doqquz adının rəmzi kimi qəbul edilir. Ümumiyyətlə isə, müsəlmanlar arasında iki təsbeh növü yayılmışdır. Biri ənənəvi formaya malik olub, sapa düzülmüş muncuq halqadan, digəri isə yastı düzbucaqlı dənələrdən yığılmış, iki başlıqlı aşırma təsbehlərdən ibarətdir. İkincisi, əsasən, Qafqazda yaşayan dağ xalqlarının nümayəndələri arasında geniş yayılmışdır. Birinci növ təsbehlərdən dindarlar ibadətlərin icrasından sonra dua və zikrləri saymaq məqsədilə istifadə edirlər.
XI-XII əsr qədim xristian kitab, freska və ikonalarında əllərində təsbeh tutan xristian müqəddəslərinin rəsmlərinə rast gəlmək mümkündür. Tədqiqatçılar bu və digər faktlara istinadla Xristianlıqda təsbehlərin yaranmasını məhz həmin dövrə aid etmişlər.
İlk xristian təsbehləri 33 muncuqdan ibarət olmuşdur. Çünki o dövrdə Fələstin xristianların arasında bu rəqəm İsa Məsihin bu dünyada 33 il ömür sürməsini xatırlatdığından müqəddəs sayılırmış.
Təsbehin dindar xristianların həyat tərzinə geniş daxil olması isə Afon dağı rahiblərinin adı ilə bağlıdır. Onlar bu əşyaya dini-fəlsəfi yöndən yanaşıb, muncuqlarının sayını 100-ə çatdıraraq duaların və təzimlərin daha rahat sayılmasını təmin etmiş və beləliklə, xristian ənənəsinə yenilik gətirmişlər. Bu ənənə daha sonra digər Pravoslav xristianlarına da sirayət etmişdir. Hazırda Pravoslavlıqda rahiblərə təsbeh "saç qırxma" ayini zamanı təqdim olunur və bu əşya məcazi mənada "Tanrı qalxanı" kimi qəbul edilir.
Katolik ənənəsində təsbehin yaranması isə səhra rahibi Pyotorun (Yeremit) 1099-cu ildə Qüdsü ziyarət etməsi ilə əlaqələndirilir. O, müqəddəs məkanları ziyarət edərkən, oradakı xristianlarda təsbehi görmüş və geri dönərkən onu özü ilə Qərb kilsəsinə gətirmişdir. Katoliklər arasında bu əşya xristian müqəddəslərindən sayılan Dominikin "Təsbeh qardaşlığı" təşkilatı yaratmasından sonra daha da məşhurlaşmışdır. Təsbehlə xüsusi dua növü icad edən Dominik haqqında hətta əfsanə yaranmışdır. Əfsanəyə görə Müqəddəs Məryəm 1214-cü ildə onun gözünə görünərək, təsbeh bağışlamışdır. Katoliklər o dövrdə təsbehlə bağlı bayram da qeyd edirmişlər. Alman rəssamı Albrext Dürerin bunu əks etdirən "Təsbeh bayramı" adlı rəsm əsəri də vardır.
Buddizmdə təsbeh məfhumu təlimin qurucusu Sakya Muni Buddanın dövrünə gedib çıxır. Hindistan vedalarından məlumdur ki, təsbehi Budda ixtira etməmişdir. Onu Brahmanizmdən götürüb öz təliminə uyğunlaşdırmışdır. Ənənəvi Buddizmdə təsbeh "capa mala" adlanır və 108 muncuqdan ibarətdir. Bu say Budda tərəfindən müəyyən edildiyindən müqəddəs sayılır. Lakin buna baxmayaraq, Buddizimin müxtəlif qollarında – hinayana, mahayana, tantra və s. özlərinə xas, yəni müxtəlif saylı muncuqdan ibarət təsbehlər mövcuddur.
Yapon buddist rahiblərinə (so) təsbeh, çinli rahiblərdən (bonza) keçmişdir. Vaxtilə ona "diqqət kürrəcikləri" mənasına gələn müxtəlif adlar – "dzyu-dzu", "nen-dzyu" vermişdilər. Hazırda Yaponiyada təsbehə "omoy no tama", yaxud "omoye tama", yəni "yaddaş kürələri" deyirlər. Buddist ölkələrdə əl təsbehləri ilə yanaşı, yekə məbəd təsbehləri də mövcuddur. Onların ipinin uzunluğu beş metr, taxtadan olan dənələrinin böyüklüyü isə dəvəquşu yumurtası boydadır. Onlardan yalnız xüsusi bayram və mərasimlərdə istifadə edilir.
Brahmanizmdə təsbehin fəlsəfi mənası kainatın dövrü və dünyaya yenidən gəlmə təlimi ilə bağlıdır. Buna görə də brahman təsbehləri digər din mənsublarının təsbehlərindən fərqlənir. Çünki ən qədim təsbeh ənənəsinə mənsub Brahmanizmdə o zamanlar yalnız kahinlər onu gəzdirmək hüququna sahib idi. "Rudrakşas" (Rudranın gözləri) adlanan bu əşya ilə bağlı ənənəni brahmanlar öz tanrılarının təsvirlərindəki boyunbağılara uyğun yaratmışdılar. Bu boyunbağılar fövqəltəbii qüvvə olduğuna inanılan Günəşə pərəstişin simvolu sayılırmış. Brahmanlar özlərini tanrılar deyil, onların kahinləri saydıqlarından, təsbehləri əllərində gəzdirərmişlər. Çünki təsbehdən boyunbağı kimi yalnız tanrıların istifadə etdiyinə inanılırdı. Təsbeh brahmanlara təkcə dini əşya kimi deyil, Günəşin hərəkətinin hesablanması üçün də lazım idi.
Nöqtə (film, 2008)
"Nöqtə" — Dərviş Zaimin 2008-ci ildə çəkilmiş filmidir. Uzun zaman əvvəl etdiyi bir cinayətə görə əzab çəkən və çəkdiyi əzabdan qurtulmağa çalışan bir adamın hekayəsindən bəhs edir.
Atlantium
Atlantium və ya Atlantium İmperiyası — Avstraliyada, Sidney şəhərində Corc Krukşenk adlı radio aparıcısının evinin ərazisində qurduğu dövlət
Kral II Corc ləqəbi götürən radio aparıcısı yeni "dövləti" "Atlantium" adlandırmışdır. Artıq öz "dövlətinin" valyutasını da çap etdirən Kral II Corc bu fikrə hələ 1981-ci ildə düşdüyünü deyir. "Lakin bu ideyanı indi gerçəkləşdirdim"- deyə o, bildirir. Anası ona 15 yaşında deyib ki, dünyanın gedişatını bəyənməsən, öz dövlətini qur: "Öncə siyasi partiya yaratmağı düşündüm. Ancaq sonra bu fikrimdən vaz keçərək, iki bacım oğlu ilə dövlətimi qurdum".
"Atlantium"u heç bir dövlət tanımasa da, onun 110 ölkədə 1300 vətəndaşı var. "Atlantium"un mavi, sarı və narıncı rənglərdən ibarət öz bayrağı da var.
Sərhədsiz ölkələrin bəşəriyyətin gələcəyində önəmli rol oynayacağına inandığını bildirən Kral II Corc 2011-ci ildə tac qoyma mərasimi keçirəcəyini bildirir.
Bulbophyllum macroceras
(Bulbophyllum macroceras) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Sənədləşdirmə
Sənədləşdirmə və ya sənəd, audio lent və ya CD kimi rəqəmsal və ya analoq medianı ehtiva edən kağızda saxlanan formatdır. İstifadəçi təlimatları, ağ bülletenlər, onlayn yardım, tez istinad təlimatları sənədlərin nümunəsidir. Sənədlər veb saytlar, proqram məhsulları və digər onlayn tətbiqlər vasitəsilə paylanır.
Termin sənədlərinin ilk istifadəçilərindən olan Pol Otlet və Henri La Fontain, sənədləri işlərinin ilk mərhələlərində "sənədlər haqqında məlumat toplamaq və onları rasional təşkil etmək işi" olaraq xarakterizə etdilər. 1934-cü ildə "Trait-də Sənədləşdirmə" adlı tədqiqatında Otlet əvvəlki tərifinin hədlərini olduqca genişləndirmiş və sənədləri "sənədin müəllif qələmindən çıxdığı andan başlayaraq oxucunun və ya bilik əldə edənin ağlına gələn bir müddətdir" kimi təsvir etmişdir. Sənədlər dörd ümumi qrupda araşdırılır:
Sənədlərin məqsədi
Sənədlər alimlərə və tədqiqatçılara müasir elmi və texniki məlumatlar əldə etməyə imkan verir. İnformasiya mənbələrinin artması və texnoloji inkişaflar sənədlərin geniş auditoriyaya yayılmasına səbəb oldu. II Dünya Müharibəsindən sonra alimlərə və tədqiqatçılara daha yaxşı xidmət göstərmək üçün məsuliyyət dairəsini genişləndirərək bir informasiya mərkəzi olaraq quruldu. Bu mərkəzlər ümumiyyətlə kitabxana infrastrukturuna əsaslanır və istifadəçilərinə müəyyən məsələlər barədə xüsusi məlumat verməyən mütəxəssislər tərəfindən nəzarət olunur.
Sənədlərin tarixi
Sənədləşmə 18-ci əsrin sonlarında ortaya çıxdı. Beynəlxalq sənədləşmə sahəsində ilk tədqiqat 1878-ci ildə Fransada aparılmışdır. 1 iyul 1878-ci ildə beynəlxalq biblioqrafiya təşkilatları bir araya gələrək bütün tədqiqatçılara lazımlı və etibarlı məlumat vermək üçün biblioqrafik mənbələr toplamaq qərarına gəldilər. 2 sentyabr 1895-ci ildə Belçikada keçirilən ikinci konfransdan sonra Beynəlxalq Biblioqrafiya İnstitutu yaradıldı. 1937-ci ildə adı Beynəlxalq Sənədlər Federasiyası olaraq dəyişdirildi. FID-in əsas məqsədi sənədləşdirmə və məlumat işlərini beynəlxalq əməkdaşlıq və həmrəylik yolu ilə istiqamətləndirmək və təkmilləşdirməkdir. Bu çərçivədə sənədləşmə ilə maraqlanan təşkilatların işini əlaqələndirmək, üzv təşkilatlar arasında məlumat mübadiləsini təmin etmək, nəşrlər etmək və əlaqəli mövzularda mütəxəssis hazırlığına rəhbərlik etmək vəzifələrindən biridir. Hazırda 90 ölkədən 350 milli, təşkilati və fərdi üzv var.
Türkiyədə sənədləşdirmə
Türkiyə 1956-cı ildə Beynəlxalq Sənədlər Federasiyasına (FID) üzv olmuşdur. Türkiyədə 1967-ci ildə TÜBİTAK adı altında Sənədlər Mərkəzi (TURDOK) qurulmuşdur. 1988-ci ildə Dövlət Arxiv Baş İdarəsinin sənədləşdirmə şöbəsi yaradıldı. Bu qurumun məqsədi, tələb olunan məlumatları və sənədləri daha sağlam bir şəkildə tapmaq, beynəlxalq standartlara uyğun istehsal olunan bütün növ nəşrləri kataloqlaşdırmaq, təsnifləşdirmək, indeksləşdirmək və istifadəyə verməkdir.
Crataegus coccinea
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Layal Abbüd
Layal Abbüd (, [layāl ʿab'boud], ) Livan pop müğənnisidir, şairə, rəqqasə, uyğun model, Müsəlman xeyriyyəçi və işəgötürən.
Azərbaycan SSR Ali Soveti
Çağırışlar
thumb|Azərbaycan SSR Ali Sovetinin iclası (1964)
Rəhbərlər
1920–1938-ci illərdə dəfələrlə idarəetmə sistemi dəyişsə də, 1938-ci ildə Azərbaycan SSR Ali Soveti təsis olundu. Təkpartiyalı rejim olduğu üçün bütün rəhbərlər Azərbaycan Kommunist (bolşeviklər) Partiyasının üzvü olublar.
Eupatorium hieronymi
Eupatorium hieronymi Eupatorium hieronymi
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Crataegus coccinioides
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
25-ci kadr
İddia insan gözünün saniyədə 24 kadrdan çox görə bilmədiyində əsaslanır. Əslində isə, 25-ci kadr insan tərəfindən görünə bilər və beləliklə gizli deyil.
Daha geniş mənada hiss olunmaz ismarış və ya stimul  şəxsin şüurlu qavrayış həddinin altına təsir edən hər hansı həssas stimuludur. 2012-ci ildə aparılan funksiyanal maqnit rezonans tomoqrafiya (fMRT) araşdırması göstərib ki, hiss olunmaz stimullar, ondan xəbərsiz olan iştrakçıların müəyyən beyin hissələrini aktivləşdirir.
61 iştrakçı ilə aparılan eksperement göstərib ki, hədəfli prayminq iştədən, içki brendin adını hiss olunmaz ismarışlar iştrakçıların həmin praym edilən mallarnan bağlı davranışa təsir edə bilər. Eyni zamanda, həmin eksperimenti izah edən akademik məqalə Vikarinin iddialarını "fantaziya" adlandırır.
ABŞ
1957-ci ildə ABŞ Federal Rabitə Komissiyası (FCC) bəyan edib ki, onun Rabitə Aktının 303 bölməyə əsasən müəyyən hiss olunmaz ismarışları kontrol etməyə haqqı var. Halbuki, bu haqq ancaq yayımçılara qarşı həyata keçirilə bilər.
Rusiya
Rusiyada reklamda 25-ci kadr və hiss olunmaz ismarışların başqa növləri qanuna ziddir.
Ukrayna
Ukraynanın Televiziya və radio yayımı haqqında qanunu televiziya və radio proqramlarında və yayımlarında insanın altşüüruna təsir edən və/və ya onların sağlamlıq durumuna zərərli təsir edən gizlədilmiş salmaları qadağan edir.
Casa Sindical
Casa Sindical — ( İspaniyanın Madrid şəhərində bir bina. Hal hazırda İspaniya Səhiyyə Nazirliyinin qərargahına ev sahibliyi edir.
Təsviri
Prado Muzeyinin qarşısında, 60 metr hündürlüyə çatan mərkəzi prizmatik 16 mərtəbəli kərpic qülləsi var. Landmark, ənənəvi estetikadan uzaqlaşaraq, memarlıq dili baxımından frankist rejimi tərəfindən müasir memarlığı qəbul etməsini simvolik olaraq qeyd etdi. Bu, tez-tez italyan faşist memarı Cüzeppe Terragninin əsərləri ilə əlaqələndirilmişdir.
HMS Victory
“Əlahəzrətin gəmisi Viktoriya” (1765) — üç dorlu, 104 döyüş topuna malik Böyük Britaniya Kral Donamasına məxsus I ranq xətt gəmisi. 23 iyul 1759-cu ildə əsası qoyulmuş və 7 may 1765-ci ildə suya salınmışdır.
Bir çox döyüşlərdə, o cümlədən Trafalqar döyüşündə iştirak etmişdir. Məhz bu gəminin göyərtəsində Admiral Nelson yaralanmışdır. 12 yanvar 1922-ci ildən gəmi qədim tərsanə Portsmutda doka dayanmışdır. Hal hazırda muzey kimi istifadə edilir. Bu muzey Portsmutun ən görməli yerlərindən sayılır.
Sürsatı
HMS Victory gəmisi müxtəlif dövrlərdə bir neçə dəfə yenidən layihələndirilmişdir. İlk olaraq 100 döyüş topuna malik layihə 1758-ci ilə aiddir.
İkinci layihə (1778-ci il)
1778-ci il kompaniyasının əvvəllərində admiral Keppel Oqastes əsas göyərtədəki 30 ədəd 42 funtluq topu 32 funtluqlara dəyişdirməyi əmr etmişdir. Nəticədə azad olunmuş artıq çəkinin yerini burun göyərtədə 10 ədəd 6 funtluq top tutmuş olur. Beləliklə ümumi topların sayı 110 ədədə çatmış olur.
1779-cu ilin iyulunda Admirallıq nizamlı qaydada bütün hərbi donama gəmilərinin karronada tipli toplarla təmin olunmasını qərara alır. 1780-ci ildə HMS Victory gəmisində əlavə olaraq 6 ədəd 18 funtluq burun göyərtədə 2 ədəd 24 funtluq karronada yerləşdirilir. 1782-ci ildə 24 funtluq toplar 32 funtluq toplarla əvəzlənir. Eyni zamanda 10 ədəd 12 funtluq top və 2 ədəd 32 funtluq karronada əlavə olunmaqla ümumi korrenadaların sayı 10 ədədə çatdırılmış olunur. Ümumi arteleriya sayı 1782-ci ildə 108 ədəd olur.
Bakı Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsi
Bakı Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsi — Bakı Dövlət Universitetinin fakültələrindən biri.
Tarixi
1919-cu ilin sentyabrında təsis edilən və noyabrın 15-də fəaliyyətə başlayan Tarix fakültəsi Bakı Dövlət Universitetinin yaşıdıdır. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə tərəqqipərvər ziyalıların təşəbbüsü ilə yaradılmış Tarix fakültəsinin Azərbaycan xalqının milli mənlik şüurunun formalaşmasında misilsiz xidmətləri olmuşdur.
Fakültə fəaliyyət göstərdiyi 103 il ərzində çətin və şərəfli inkişaf yolu keçmişdir. 1919-cu ildə Tarix-filologiya fakültəsi adı ilə ilk addımlarını atmağa başlayan Tarix fakültəsi sonralar müxtəlif adlar ilə (İctimai elmlər fakültəsi, Pedaqoji fakültə) fəaliyyətini davam etdirmişdir. Bu müddətdə Tarix fakültəsi yüksəkixtisaslı tarixçi kadrlar hazırlayan nüfuzlu tədris və elm mərkəzinə çevrilmiş, Azərbaycanda elmin və mə­dəniyyətin inkişafına güclü təkan vermişdir.
Bonnevill
Bonnevill — 260 km2 sahəyə malik qurumuş göl ərazisi. ABŞ, Yuta ştatının şimal-qərbində yerləşir. Göl 32 000 il öncə formalaşmışdır. Təqribi olaraq 16 800 il öncə qurumuşdur. 192px|left|thumb|«Frankeynşteyn» strimlayneri Duz qatının qaınlığı bəzi hissələrdə 1,8 metrə çatır.
Bakı Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsi
Tarixi
Fakültə təsis olunarkən ona 509 tələbə və 95 azad dinləyici (604 nəfər) qəbul edilmişdi. 1920-1921-ci illərdə fakültədə 12 professor, 2 dosent, 6 müəllim, 1 elmi işçi – cəmi 21 nəfərlik elmi-pedaqoji heyət çalışmışdır. Onlar fakültədə elmi-pedaqoji işin təşkili və milli kadrların hazırlanması işinə böyük əmək sərf etmişlər.
Bonnevill
Qurumuş göl Amerikanın bu hissəsini naraşdırmış Benjamin Bonnevillin şərəfinə adlandırılmışdır.
Bakı Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsi
Tarixi
1922-ci ildə Tarix fakültəsində 8 kafedra fəaliyyət göstərirdi: Qədim tarix; Orta əsrlər tarixi; Yeni dövrün tarixi; Rusiya tarixi; Müsəlman Şərqinin ümumi tarixi; Türklərin tarixi; İran tarixi; Ar­xeologiya. 1923-cü ilin aprelində Tarix-filologiya fakültəsi İctimai elmlər fakültəsinə çevrilir. Həmin il fakültədə 3 yeni kafedra yaradılmışdır və ümumilikdə, 17 kafedrada 19 professor, 6 dosent, 10 privat-dosent işləyirdi. 1925-ci ildə İctimai elmlər və Fizika-riyaziyyat fakültələri ləğv edilmiş, tarix-filologiya və riyaziyyat şöbələri olan Pedaqoji fakültə təsis edilmişdir. Lakin 1930-cu ildə «Azərbaycan SSR ali məktəblərini və ali texniki məktəblərini yenidən təşkil etmək və rayonlaşdırmaq, onları müvafiq təsərrüfat orqanlarının və xalq komissarlıqlarının ixtiyarına vermək haqqında» Azərbaycan SSR Xalq Komissarları Sovetinin 1930-cu il 19 iyun tarixli qərarı ilə Universitetin müstəqil institutlara ayrılması ilə əlaqədar Tarix fakültəsinin də fəaliyyəti dayandırılmışdır.
Bonnevill
Şoranlıq ərazisi avtomobillə sürət rekordlarının qırıldığı ərazi kimi tanınır. Süz olan səth hesabına avtomobillər burada 1000 km/s sürət yığa bilirlər.
Bakı Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsi
Tarixi
1940/41-ci dərs ilində fakültədə 5 kafedra fəaliyyət göstərirdi; professor-müəllim heyəti 16 nəfər­dən ibarət idi; 10 aspirant təhsil alırdı. Fakültədə təhsil alan 272 tələbənin 109 nəfəri azərbaycanlı idi. 1941-ci ildə Azərbaycan tarixi kafedrasının yaradılması fakültənin həyatında mühüm hadisə oldu. Sovet dövründə milli respublikaların tarixinin öyrənilməsi və tədrisinə çoxsaylı əngəllərin olduğu ağır şəraitdə bu, mühüm nailiyyət və riskli addım idi. Kafedranın tərkibi müəyyən edildikdən sonra Universitetin bütün fakültələrində Azərbaycan tarixinin tədrisi tətbiq edildi.
Bonnevill
Əsrarəngiz peyzajı sayəsində burada bir çox filmlər çəkilmişdir: «Müstəqillik günü», «Bonnevill», «Ən sürətli «İndian»» və s.
Bakı Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsi
Tarixi
1945-1946-ci dərs ilində Tarix fakültəsinin nəz­dində fəlsəfə şöbəsi açılmış, ümumuniversitet Psixologiya, Fəlsəfə və Siyasi iqtisad kafedraları onun tərkibinə daxil edilmişdir. Azərbaycanın bir sıra tanınmış filosofları – akademiklər Fuad Feyzulla oğlu Qasımzadə, Aslan Məhəmməd oğlu Aslanov, Firudin Qasım oğlu Köçərli, Akademiyanın müxbir üzvləri Məqsəd Məhəmmədəli oğlu Səttarov, Ziyəddin Bahadur oğlu Göyüşov, elmlər doktorları Həsən İsmayıl oğlu Şirəliyev, İzzət Əşrəf oğlu Rüstəmov, Həmid Rza oğlu İmanov və başqaları bu şöbəni bitirmişlər.
Bonnevill
2006-cı ildə şoranlıq ərazisinə «Standart» kosmik aparatının kapsulu eniş etmişdir
Bakı Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsi
Tarixi
Müharibədən sonra fakültədə 4 kafedra var idi: Azərbaycan tarixi; SSRİ tarixi; Qədim dünya və orta əsrlər tarixi; Yeni, müstəmləkə və asılı ölkələrin tarixi. XX əsrin 70-80-cı illərində fakültədə mühüm struktur dəyişiklikləri baş vermiş, Azərbaycanın maddi mədəniyyət tarixi; Dünya azərbaycanlıları (tarixi demoqrafiya); Tarixi tədqiqatlarda kompüter ETL-ləri yaradılmışdı. Nəticədə Tarix fakültəsi 70-80-ci illərdə böyüyərək Universitetin ən qabaqcıl və aparıcı fakültələrindən birinə çevrilmişdi. 80-ci illərin ortalarından başlayaraq tarixçi kadrların hazırlanması sahəsində geniş islahatlar keçirilmiş, tədris planları təkmilləşdirilmiş, bir sıra yeni tədris planları yaradılmış, fakültənin tarixində ilk dəfə olaraq tarixçi-şərqşünas, beynəlxalq münasibətlər, etno-sosiologiya, etno-psixologiya, sosiologiya, tarixçi-arxeoloq, tarixçi-etnoqraf, çinşünas kimi bir sıra yeni ixtisaslar üzrə mütəxəssislər hazırlanmasına başlanmışdır. Çox keçmədən həmin ixtisasların bazasında universitetdə iki yeni fakültə – Beynəlxalq münasibətlər və beynəlxalq hüquq, Sosial elmlər və psixologiya fakültələri yaradılmışdı.
Azərbaycanın gələcək inkişaf perspektivləri nəzərə alınaraq keçmiş SSRİ-nin qabaqcıl universitetlərinə (Moskva, Leninqrad, Kiyev, Minsk, Kazan və s.) nadir ixtisaslar üzrə təhsil almaq və təhsillərini davam etdirmək üçün onlarla tarixçi gənc göndərilmişdi.
80-ci illərin sonlarında Tarix fakül­tə­si respublikada mühüm demokratik fi­kir mərkəzinə çevrilmişdi. Tarix fakültəsi kollektivinin təkidi və Elmi Şurasının təklifi ilə Universitetin tarixi adı – Bakı Dövlət Universiteti adı bərpa edilmişdi. 1989-cu il­də SSRİ-nin qabaqcıl universitetlərinin alim­lərinin iştiraki ilə Tarix fakültəsinin 70 illik yubileyi qeyd olunmuşdu.
1991-ci ildə Azərbaycanda dövlət müstə­qil­liyinin bərpa olunması həyatın bütün sahələrində olduğu kimi tarixçi kadrların hazırlanması sahəsində də keyfiyyətcə yeni mərhələnin başlanğıcını qoymuşdu. Bu səbəbdən də, XX əsrin 90-cı illəri – XXI əsrin əvvəlləri Tarix fakültəsində təkcə elmi-pedaqoji kadr hazırlığı sahələrində deyil, həm də yüksəkixtisaslı tarixçi kadrlar hazırlanması sahəsində xüsusi mərhələ təşkil edir. Müasir dövrün tələblərinə cavab verən tarixçi kadrların hazırlanması istiqamətində yeni mühüm tədbirlər həyata keçirilmişdi: tarixçi tələbələrin dil və kompüter hazırlığına, nadir ixtisaslar üzrə (tarixi demoqrafiya, mənbəşünaslıq, tarixşünaslıq, muzeyşünaslıq, diyarşünaslıq, etnologiya) mütəxəssislər hazırlanmasına diqqət artırılmış, bu məqsədlə yeni elmi bölmələr, mərkəzlər və kafedralar yaradılmış, Tarix fakültəsinin qəbul planı 50 nəfərdən (25 nəfər Azərbaycan bölməsi, 25 nəfər rus bölməsi) 100 nəfərə (75 nəfər Azərbaycan bölməsi, 25 nəfər rus bölməsi) çatdırılmışdır.
Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra yeni dövrün tələblərinə uyğun olaraq SSRİ tarixi (Oktyabra qədərki dövr) kafedrasının bazasında Şərqi Avropa xalqları tarixi kafedrası, SSRİ tarixi (Sovet döv­rü) kafedrasının bazasında isə Türk və Qafqaz xalqları tarixi kafedrası təşkil olunmuşdu. 2001-ci ildə Şərqi Avropa xalqları tarixi kafedrası Slavyan ölkələri tarixi kafedrası adlandırılmışdır. Azərbaycan tarixi kafedrasının bazasında iki kafedra – Azərbaycan tarixi (humanitar fakültələr üzrə) və Azərbaycan tarixi (təbiət fakültələri üzrə) kafedraları yaradılmışdı, Azərbaycanın Maddi Mədəniyyət Tarixi Elmi-Tədqiqat Laboratoriyası və Dünya azərbaycanlıları (tarixi demoqrafiya) elmi-tədqi­qat laboratoriyası 2001-ci ildə «Azərbaycanşünaslıq» Elmi-Tədqiqat Mərkəzində birləşdirilmişdir.
Aparılan elmi tədqiqatları müvafiq kafedraların elmi təqiqatları ilə əlaqələndirmək, elmi yeniliklərin bilavasitə tədris prosesinə tətbiqini sürətləndirmək, elm və tədrisin vəhdətini yaratmaq məqsədilə 2010-cu ildə Dünya azər­baycanlıları: tarixi demoqrafiya ETL-i Azər­baycan tarixi (təbiət fakültələri üzrə) kafedrasının, Azərbaycanın Maddi Mədəniyyət Tarixi ETL-i Arxeologiya və etnoqrafiya ka­fedrasının, Tarix, dil, tədris və metodika mərkəzi isə Türk və Qafqaz xalqları tarixi kafedrasının nəz­dinə keçi­ril­miş­di. 2011-ci ildə Türk və Qafqaz xalqları tarixi kafedrasının əsasında 2 müstəqil kafedra – Türk xalqları tarixi və Qafqaz xalqları tarixi kafedraları yaradılmışdı. 2012-ci ildə Kompüter tarixi tədqiqatlarda ETL-nin bazasında Qafqaz xalqları tarixi kafedrasının nəzdində Erməni araşdırmaları ETL-i yaradılmışdır.
Həyata keçirilən bütün bu islahatlar Tarix fakültəsinin inkişafına güclü təkan vermişdir. Tarix fakültəsi yarandığı gündən fakültənin professor-müəllim heyəti tarix elminin müx­təlif sahələrinə və dövrlərinə aid qiymətli tədqiqat əsərləri yazıb çap etdirmişlər. Fakültə alimlərinin elmi əsərləri xarici ölkələrdə də yüksək qiy­mətləndirilmişdir. Hazırda Tarix fakültəsinin kafedralarında və elmi-tədqiqat laboratoriyalarında aparılan tədqiqat işləri Azərbaycan, Şərq, Avropa və Amerika tari­xinin ən qədim zamanlardan müasir dövrədək müxtəlif problemlərini, habelə beynəlxalq mü­nasibətlər tarixini əhatə edir. Tarix fakül­tə­sində yerinə yetirilmiş mühüm elmi-tədqiqat işlərinin nəticələri AMEA-nın illik hesabatına daxil edilir.
2009-cu ildən başlayaraq fakültə əmək­daş­ları, magistr və tələbələri BDU daxili «50+50» qrant layihəsində uğurla iştirak edirlər. Təkcə son 13 ildə Tarix fakültəsində 70-dən artıq elmi problemin tədqiqi başa çatdırılmış, əməkdaşlar tərəfindən 108 monoqrafiya, 75 dərslik, 124 dərs vəsaiti, 422 proqram və metodik vəsait hazırlanmış və nəşr edilmişdir. Bakı Universitetinin xəbərləri jurnalının humanitar elmlər seriyası uzun müddət tarixçi alimlərin – AMEA-nın həqiqi üzvü Yaqub Mahmudovun və prof. Tofiq Vəliyevin redaktorluğu ilə nəşr edil­mişdir. 2014-cü ildən jurnalın redaktorluğu Azərbaycan tarixi (humanitar fakültələr üzrə) kafedrasının professoru İbrahim Zeynalova həvalə edilmişdir.
Tarix fakültəsində 1997-ci ildən prof. Ə.İ.Muxtarovanın təsisçisi və baş redaktoru olduğu «Tarix və onun problemləri» jurnalı nəşr edilir. AAK-ın tələblərinə uyğun tarixi təd­qiqatların nəşr edildiyi nəzəri, elmi, metodik jurnalda Azərbaycan və dünya tarixinin, həmçinin tarix elminin bir çox problemlərinə aid tədqiqatlar, yeni çap edilmiş monoqrafiyalar və dərsliklərə rəylər, görkəmli alimlərin elmi yaradıcılığına aid materiallar nəşr edilir. Bu günə qədər jurnalın 70 nömrəsi nəşr edilmişdir. Dünya azərbaycanlıları: tarixi demoqrafiya ETL-ində isə «Dünya azərbaycanlıları: tarix və müasirlik» toplusu nəşr olunur. Topluda ETL-də yerinə yetirilən elmi-tədqiqatların nəticələri, Azər­baycanın ərazisi, sərhədləri və əhali prob­lemləri barədə məqalələr nəşr edilir.
Hüsnü Mübarək
Məhəmməd Hüsnü Mübarək (محمد حسنى سيد مبارك) — Misirin 4-cü prezidenti.
Bakı Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsi
Tarixi
2008-ci il sentyabrın 15-də Azərbaycan Res­publikasının Prezidenti İlham Əliyev Tarix fakül­təsinin də yerləşdiyi yeni tədris korpusunun açılışında iştirak etmiş, Tarix fakültəsində olmuş, Azərbaycan xalqının ümummilli lideri – Tarix fakültəsinin məzunu Heydər Əliyevə həsr edilmiş stendlə, fakültənin kafedraları, auditoriyaları, akt zalı ilə tanış olmuşdur. Son illərdə Universitetlə yanaşı, Tarix fakül­təsinin də maddi-texniki bazası xeyli möh­kəm­lən­mişdir. Fakültədə Türk odası və Akt zalı proyektor və kompüterlərlə, dörd auditoriya isə elektron lövhə ilə təmin edilmişdir.
Hüsnü Mübarək
Həyatı
Hüsnü Mübarək 1928-ci il mayın 4-də Misirin Minufiya vilayətinin Şibin əl-Qum rayonunun Kəfrul-Museylihə kəndində anadan olub. İxtisasca hərbi təyyarəçidir. 30 ildən çox Misir Silahlı Qüvvələrində qulluq edib, leytenant rütbəsindən aviasiya marşalı rütbəsinədək yüksəlib. 1969-cu ildə Misir Hərbi Hava Qüvvələrinin qərargah rəisi, 1972-ci ildə Hərbi Hava Qüvvələrinin komandanı və müdafiə nazirinin müavini təyin olunub.
Bakı Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsi
Rəhbərlər
1919-cu ildən başlayaraq, 40-cı il­lə­rin son­larınadək Tarix fa­kül­təsinə Niko­lay Aleksandroviç Dubrovski (fa­kül­tənin ilk dekanı), Leo­nid Aleksandroviç İşkov, Aleksandr Vasilyeviç Baqri, Tağı Abbas oğlu Şah­bazi, Pyotr Petroviç Fridolin, Boris Nikolayeviç Tixomirov kimi görkəmli alimlər başçılıq etmişlər. Son­rakı illərdə fakül­təyə Zülfəli İbrahimov (1948-1949), Məm­məd Şıxlı (1949-1950), Əliövsət Quli­yev (1950-1952), Qəzənfər Mehdiyev (1953-1957), Məmməd Əfəndiyev (1957-1960), Məlik Orucov (1960-1964), Səidə İmanzadə, Xəlil Əlimirzəyev (1964-1966), Zakir Abdullayev (1967-1970), Məmməd Qazıyev (1970-1977), Mahal Məmmədov (1977-1980), Miryusif Mirhadıyev (1980-1986), Yaqub Mahmudov (1986-1990; 1994-2005), Eldar İsmayılov (1991-1994), Sani Hacıyev (2005-2011), Azad Rzayev (2012-2019) rəhbərlik etmişlər. Hal hazırda fakültəsinin dekanı 2022-ci ildən etibarən professor İbrahim Zeynalov.
Hüsnü Mübarək
Həyatı
1975-ci ildə vitse-prezident postuna keçən Hüsnü Mübarək 1981-ci ildə dövlət başçısı Ənvər Sədat öldürüləndən sonra prezident kürsüsünü götürüb. 1987, 1993 və 1999-cu illərdə Xalq Məclisində keçirilən alternativsiz seçkilərdə postunu əlində saxlayıb. 2005-ci ildə ümumxalq səsverməsində yenidən prezident seçilib.
Məhəmməd Hüsnü Səid Mübarək 1928-ci il mayın 4-də Nil deltasında yerləşən Manufiyə qubernatorluğunun Kəfr-əl-Musilxa kəndində anadan olub. 1949-cu ildə Hərbi Akademiyanı fərqlənmə ilə bitirərək, leytenant rütbəsi alıb. 1950-ci ildə Bilbeys şəhərində Hərbi Hava Qüvvələri Akademiyasına daxil olub. 1956-cı il Süveyş müharibəsində iştirak edib. 1969-cu ildə Misir prezidenti Qamal Əbdül Naser onu Misir Hərbi-Hava Qüvvələrinin qərargah rəisi təyin edib. 1975-ci ildə Misir Respublikasının vitse-prezidenti təyin olunub. 1978-ci ilin avqustunda Misirdə "Milli Demokartik Partiya" yaradılır və Hüsni Mübarək onun sədr müavini, 1982-ci ildə isə partiyanın baş katibi təyin olunur.
Bakı Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsi
İstinadlar
BDU
Hüsnü Mübarək
Həyatı
O vaxtkı prezident Ənvər Sədat 1981-ci il oktyabrın 6-da hərbi paradda öldürüldükdən sonra, ölkə konstitusiyasına müvafiq olaraq, Hüsnü Mübarək prezident təyin edilib. Ənvər Sədata sui-qəsd zamanı Hüsnü Mübarək özü də əlindən yaralanıb.
Mübarək oktyabrın 14-də Misir prezidenti vəzifəsinə keçdikdən dərhal sonra ölkədə fövqəladə vəziyyət rejimi tətbiq edib. O, 1987, 1993 və 1999-cu illərdə keçirilən referendumlarda səs çoxluğu ilə yenidən prezident seçilib. 2005-ci ildə Misir Konstitusiyasına dəyişiklik edilib, bu dəyişikliklərə əsasən, partiyalar prezident postuna öz namizədlərini irəli sürmək hüququ qazanıblar. Yeni sistemlə ilk seçki 2005-ci ildə keçirilib və Hüsnü Mübarək yenə qələbə qazanıb.
Keçmiş Misir prezidentinə qarşı isə düz 6 dəfə sui-qəsd cəhdi olub. Prezident olduğu illər ərzində Mübarək Yaxın Şərqdə ən görkəmli dövlət başçılarından birinə çevrilib. Onun hakimiyyəti altında Misirin bütün ərəb ölkələri ilə diplomatik münasibətləri yaxşılaşıb. Misir 1979-cu ildə İsrail ilə sülh razılaşmasına görə Ərəb dövlətləri Liqasından üzvlük haqqı əlindən alınan yeganə dövlət olub. 1989-cu ildə Misirin liqaya üzvlüyünün bərpa edilməsinə nail olub. Ölkə iqtisadiyyatında Mübarək Misirin xarici borcunu 2 dəfə azaltmağa və turizmin inkişafına müvəffəq olub.
2011-ci il yanvar ayının 24-də Misirdə Hüsnü Mübarəkin əleyhdarlarının genişmiqyaslı etiraz aksiyaları başlayıb. Əleyhdarlar ölkədə korrupsiyanın yüksək səviyyədə olduğunu və sərvətlərin kiçik bir zümrənin əlində toplandığını bəyan edirlər. Məhz bu, Hüsnü Mübarəkə qarşı kütləvi çıxışların əsas səbəbi kimi göstərilirdi.
Ötən günə qədər Misir prezidenti olan H. Mübarək 1978-ci ildə yarı ingilis olan Süzanna Sabetlə ailə həyatı qurub. Bu evlilikdən onun iki oğlu dünyaya gəlib – Əla və Camal. 2009-cu ildə Mübarəkin nəvəsi, Əlanın 12 yaşlı oğlu Parisdə dünyasını dəyişib.
Siqaret çəkməyən və içki içməyən Hüsnü Mübarək hər gün səhər 6-da yuxudan oyanması, günə idman salonunda başlaması, sağlam həyat tərzi ilə seçilirdi.
Misir prezidenti Hüsnü Mübarək istefa verməmişdən əvvəl ABŞ hakimiyyətinin Yaxın Şərqlə bağlı mövqeyini sərt tənqid edib. Lent.az-ın "Reuters" agentliyinə istinadən verdiyi məlumata görə, bunu İsrail Knessetinin deputatı Binyamin Ben-Eliezer söyləyib. thumb|200px|Hüsnü Mübarəkin [[Misir inqilabı (2011)|Misir hadisələri zamanı etirazçılar tərəfindən divara çəkilmiş rəsmi]]
Hüsnü Mübarək ABŞ-ni mövqeyini "yalançı demokratiyaya cəhd" kim qiymətləndirib. Binyamin Ben-Eliezer deyib ki, Hüsnü Mübarək bunu istefasından əvvəl onunla telefon söhbətində bildirib. Hüsnü Mübarək həmin söhbətdə qeyd edib ki, ABŞ-nin siyasəti son nəticədə Yaxın Şərqdə ekstremizm və radikal islamın qalib gəlməsinə səbəb olacaq. O xatırladıb ki, İranda hakimiyyət dəyişikliyinə cəhd islam diktaturasının qurulmasına, Qəzzadakı seçkilər HƏMAS-ın qələbəsinə yol açıb.
Hüsnü Mübarək Binyamin Ben-Eliezerlə telefon danışığında onu da deyib ki, Misirdə olan inqilab dalğası Yaxın Şərq və Fars körfəzi ölkələrini də əhatə edəcək. Hüsnü Mübarək onu da bildirib ki, həyatı üçün təhlükə də yaransa, Misiri tərk etməyəcək.
Misirin sabiq prezidenti Hüsnü Mübarək Şarm-əl-Şeyx şəhərindəki iqamətgahındadır və telefon zənglərinə cavab verir. Lent.az-ın Misirin "Aş-Şark al-Ausat" qəzetinə istinadən verdiyi məlumata görə, 82 yaşlı sabiq prezident son günlər özünü pis hiss etsə də, Misiri heç bir halda tərk etmək niyyətində deyil.
Qəzet yazır ki, Hüsnü Mübarək yaxınlarının onu müalicə üçün Almaniyaya getməsi yönündə israrlarına son qoymasını istəyib və deyib ki, mənə öz ölkəmdə ölməyə imkan verin.
Ailəsi
Milli. Az xəbər portalı İngiltərənin Teleqraph qəzetinə istinadən xəbər verir ki, Mübarək ailəsinin gizli hesablarında 35 milyard dollar var. Qəzet, ailənin sərvətini Hüsnü Mübarəkin iqtisadçı oğlu Camalın idarə etdiyini yazıb. Hüsnü Mübarəkin həyat yoldaşı Süzan, oğlu Camal və gəlini Xədicə Qahirədə etiraz aksiyaları başlayandan dərhal sonra Londona gediblər. Ölkəni 100 çamadanla tərk edən Süzan Mübarək İngiltərə vətəndaşı olduğundan, bu ölkəni seçdiyi bildirilir.
Heykəlləri
2007-ci ildə Xırdalan şəhərindəki Misir dostluq parkında Məhəmməd Hüsnü Mübarəkin heykəli qoyulmuşdur. 2011-ci il yanvarın 31-də Azərbaycan müxalifətinin təmsil olunduğu İctimai Palata bu heykəlin ləğvi üçün müraciət etmişdir. 7 iyun 2011-ci ildə heykəl götürülmüşdür.
Ölümü
Hüsnü Mübarək, 25 fevral 2020-ci ildə paytaxt Qahirədə 91 yaşında vəfat etdi.
Yüksək İntibah
thumb|[[Leonardo da Vinçi, Mona Liza və ya Cokonda, təx. 1503–1507. Luvr|352x352px]]
Yüksək İntibah — ənənəvi olaraq 1490-cı illərdən etibarən İtaliya İntibah tarixində bir dövr, Leonardo da Vinçinin Son Şam yeməyi freskasının meydana çıxma vaxtı və Florensiyada Lorenzo de Medicinin ölümü, 1527-ci ildə Roma tərəfindən imperator Çarlzın qoşunları tərəfindən talan edilməsindən əvvəl adı ilk olaraq alman dilində ortaya çıxdı (Hochrenaissance) XIX əsrin əvvəllərində sənət tarixçisi İoqam İoahim Vinkelman tərəfindən təqdim olunan rəsm və heykəltəraşlıqda "yüksək üslub" anlayışından irəli gəlir. Hal-hazırda, "Yüksək İntibah" adı akademik ictimaiyyət tərəfindən bədii inkişafın təhlilini sadələşdirmək, tarixi kontekstə məhəl qoymamaq və yalnız bir neçə seçilmiş sənət əsərinə yönəltmək üzündən şübhə ilə qəbul edilir.
Yüksək İntibah adətən, Roma Papası II Yuliy in dövründə İtaliya şəhərlərində, xüsusən Papa Dövlətlərinin paytaxtı Roma da bədii yaradıcılığın müstəsna yüksəlişinin nisbətən qısa 30 illik dövrünə aiddir. Yüksək İntibah dövrünün başlanğıcı və sonu tarixləri bir-birindən fərqlənir və ümumiyyətlə ən məşhur nümayəndələrin — ilk növbədə Leonardo da Vinçi, erkən Mikelancelo və Rafael Santi nin yaranma vaxtını başa düşürlər.Yüksək İntibah dövrünün təsviri sənəti klassik ənənəyə vurğunu yeniləmək, himayəçilik institutunu genişləndirmək və sonradan manyerizm üslubu adlandırılan təsvir texnikalarının tədricən ortaya çıxması ilə İntibah dövrünün ümumi mədəniyyətindən fərqlənir.
Corco Vazarinin təklif etdiyi sənət tarixinin modelinə görə, Fra Bartolomeo və ya Mariotto Albertinelli kimi daha az əhəmiyyətli sənətkarlar kompozisiya və qüsursuz texnikanın harmoniyası üçün hələ də yüksək qiymətləndirilən sənət əsərlərini yaratdıqları zaman Yüksək İntibah yaradıcı dahinin partlayışı hesab edildi.
thumb|left|[[Bramante, Tempyetto, 1502. Roma|273x273px]] Mikelancelo və Rafaelin vatikan əsərlərinin nümunəsində Yüksək İntibah dövrünün təsviri sənətinin əsas xüsusiyyətlərini — iddialı tərəzi yüksək kompozisiya mürəkkəbliyi, insan orqanizmini yaxından araşdırmaq, klassik antik dövrlərə aid ikonoqrafik və bədii istinadlar ilə birləşdirmək olar.
Son illərdə sənət tarixçiləri Yüksək İntibah dövrünü bir dövr deyil, bir istiqamət olaraq xarakterizə etdilər — XV əsrin sonu — XVI əsrin əvvəllərinə aid sənətə bir neçə eksperimental yanaşmadan biri, bunları mühafizəkar kimi şərh etmək olar ; gözəlliyin yeni qavrayışı kimi ; dövrün ədəbi dəbi ilə əlaqəli eklektik təsvirlərin sintezi kimi ; görüntülərin yeni şərhləri və mənaları kimi izah olunur.
Baobab
thumb|Adansonia digitata (Adansonia digitata) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü. Böyük baobab (Adansonia grandidieri), Madaqaskarda olan 6 növdəki baobab ağacının ən böyüyü və ən məşhurudur. Adansonia cinsi altında nəsli təhlükə altında olaraq təsnif edilmişdir.
Növ, Madaqaskar adası üçün endemikdir (yerlidir). Adansonia adını isə ilk dəfə onu təsnif və tətqiq edən, Fransız bioloq Alfred Grandidier (1836-1921) xatirəsinə ithaf olunub. Hünürlüyü 18 m-dir. Gövdəsinin həcmi 30 tona, diametri 9 m-ə çatır. Bu yumşaq və süngərvari nəhəng gövdə, bir su anbarı vəzifəsini yerinə yetirir, yarpaqlarına və budaqlarına nisbətdə bu gövdəsi kobud və şişmandır. Ağacın budaqları yuxarıdan aşağıya doğru sallandığından isə qübbəvarı çətir əmələ gətirir.
Qabığından və yarpaqlarından "adasonia" adı verilən qızdırma salan maddə əldə edilən baobabın odunundan da kağız emal olunur. Portağal böyüklüyündə, yumurta formasında olan meyvəsinin turş lətli hissəsi yerli əhali tərəfindən şəkər tozu əlavə olunub məmnuniyyətlə yeyilir. Uzunömrlülük sırasında bitkilər arasında ilk 5 likdə qərar tutub.
Ayçin İnci
Ayçin İnci — Türkiyə teatr, TV serial və kino aktrisası.
Həyatı
Ayçin İnci 3 may 1980-ci ildə Türkiyənin İstanbul şəhərində anadan olmuşdur. 1997-ci ildə İstanbulda Üsküdar liseyini bitirdi. Şahika Tekand Oyunculuk Atölyesi məzunudur. XX əsrin 70-80-ci illərində Türkiyənin tanınmış aktyorlarından biri olmuş Bilal İncinin nəvəsidir. Ayçin İncinin bacısı Ayça İnci də aktrisadır.
Bulbophyllum macrocarpum
(Bulbophyllum macrocarpum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Dəvəciklər
—  aləminin  tipinin  sinfinə aid heyvan dəstəsi.
Ümumi məlumat
Nisbətən iri cücülər olub, bir çox zahiri əlamətlərinə görə iriqanadlılara bənzəyir, ancaq uzun, ilanabənzər boynu ilə onlardan seçilir. Bığcıqları sapşəkilli, qısadır. İki cüt şəffaf, eyni cür torlu damarları olan qanadı var. Dəvəciklər meşələrdə, meyvə bağlarında, kolluqlarda yaşayaraq müxtəlif yavaş hərəkət edən, yumşaq örtüklü sorucu cücüləri ovlayır. Sürfələri gövdə ziyanvericilərinin yollarına girərək onların sürfələrini məhv edir. Yaşlı fərdlər adətənsəhər saatlarında puplardan uçur və onların ömrü iki aydan artıq olur.
Sent-Etyen
Sent-Etyen — Fransada şəhər və kommuna, Ron-Alp bölgəsi Loire departamentinin inzibati mərkəzidir.