cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Futbol meydançası
Meydanın mərkəzi
Meydança iki yerə bölünür. Həm də orada mərkəz xətti var, o, yann xətlərinin mərkəzini birləşdirir. Orta xəttin mərkəzində dairə şəklində meydanın mərkəzi işarəsi çəkilir, dairənin 0.3 m (1 fut) diametri var. O işarənin içində 9,15 m (10 yard) diametrli daha bir çevrə çəkilir. Meydanın mərkəzində oyun başlayanda, qol vurulanda, əsas vaxt və əlavə olunmuş dəqiqələr bitəndə ilk zərbə yerinə yetirilir. Meydanın mərkəzində başlama vuruşu yerinə yetirərlərkən, hər oyunçu meydançanın komandasına aid olan yarısında olmalıdır. Başlama vuruşunun yerinə yetirilməsini gözləyən rəqib komanda isə mərkəzi dairədən kənarda olmalıdır.
Qapının sahəsi
Meydanın hər iki yarısında qapının sahəsi nişan olunur. Həmin bu zonadan qapıdan zərbə yerinə yetirilir. Qapı xəttinə düz bucaq altında olan və qapı dirəyindən 5.5 m (6 yard) aralığında yerləşən məsafədə meydanda iki xətt çəkilir. 5.5 m (6 yard) məsafəsində bu xətlər, qapı xəttinə paralel olan başqa xətlə birləşir. Beləliklə qapının sahəsi 18,32 metr (20 yard) 5,5 metrə (6 yarda) bərabərdi.
Cərimə meydançası
Meydanın hər yarısında cərimə meydançası yerləşir. Bu meydançada qapıçı topu əlinə götürə bilər və burada oyunçu oyun pozuntusu eləsə, bu 11 metrlik cərimə zərbəsi kimi dəyərləndirəcək. Qapı xəttinə düz bucaq altında olan və qapı dirəyindən 16.5 m (18 yard) aralığında yerləşən məsafədə iki xətt çəkilir. 16.5 m (18 yard) məsafəsində bu xətlər, qapı xəttinə paralel olan başqa xətnən birləşir. Beləliklə, cərimə meydançasının sahəsi 40,32 metr (44 yard) 16,5 metrə (18 yarda) bərabərdir. Cərimə meydançasl daxilində, qapı xəttinin ortasında və qapıdan 11 m aralı olan yerdə penalti zərbəsinin işarəsi qeyd edilir. O işarə diametri 0,3 m (1 yard) bərabər olan dairədən ibarətdir.
Künc sektorları
thumb|upright|left|Bayraq ağacı Meydançanın hər 4 küncündə 1 m (1 yard) diametrində olan qövs çəkilir, hansınınki mərkəzi meydançanın küncündə yerləşir.
Künc sektorların 9.15 m (10 yard) uzaqlığında, yan xəttlərdə və qapı xəttində bəzi işarələr qoyula bilər. Bu işarələr, künc zərbəsi ni yerinə yetirərkən, oyunçuların hansı məsafədə olduğunu ölçmək üçündür. Künclərdə mütləq bayraq ağacları olmalıdır, onların ölçüsü 1,5 metrdən (5 fut) çox olmamalıdır və başı iti olmamalıdır.
Qapılar
Qapıların ölçüləri 7,31×0 m olmalıdır. Qapıların yerə etibarlı şəkilldə təsbit olunması vacibdir. Səyyar qapılar ancaq tələblərə cavab verdiyi halda, istifadə oluna bilər. Qapı xəttinin eni dirəklərin və tirin eninə bərabər olmalıdır. Qapıya tor salınmalı, möhkəm bərkitməli və elə yerləşdirilməlidir ki, qapıçıya mane olmasın. Dirəklər və tir ağacdan, metaldan və başqa icazə verilmiş standart materiallardan hazırlanmalıdı, en kəsiyi isə ya düzbucağ, ya ellips, ya kvadrat yada dövrə formasında olmalıdı, həmçinin rəngi ağ olması mütləqdir.
Texniki zona
Oyun keçirilən zamanı, ehtiyat oyunçular və texniki personal üçün ayrılan yer texniki zona adlandırılır. Bu zona oyun meydanına bilavasitə yaxın olmalıdır. Zonanın sərhədini göstərmək üçün xüsusi işarələndirmə məsləhətlidir.Texniki zonada yalnız Baş məşqçi və 1 ehtiyat oyunçu ayaqüstə dayana bilər
Futbol meydanın konstruksiyası
Dünya standartlarına uyğun futbol meydançası mürəkkəb çoxqatlı bir qurğudur. Futbol meydançası bundan ibarətdir:
Ot örtüyü
Ot örtüyünü suvarmaq və gübrələmək lazımdır. Belə örtük çox oyun keçirtməyə imkan vermir, və çox taptalanmasın deyə həftədə ancaq 2 oyun keçirtməyə icazə verilir. Müasir stadionlarda ot meydançada yetişdirilmir, rulon formasında meydançalara gətirilir.
Tofiq Bəhramov stadionun ot örtüyünə 2014 ildə 400 min avro xərclənmişdi. Yenilənmiş stadionda keçirlimiş ilk oyun "Qarabağ"-"Sent Etyen" arasında idi
Sintetik örtük
Sintetik örtük ot örtüyünü əvəz edə biləcək vasitədir. Bu ötrük həmdə fotosintez şərtləri pis olan reqionlarda çoxlu istifadə olunur.
Sintetik örtük sintetik materiallardan, süni "otcuqlardan" ibarət olan bir "xalçadır". Oyun xüsusiyyətlərinin təmin etmək üçün, süni örtüyü qumla və rezin qırıntıları ilə doldurular.
İyirmidörd mahalı
İyirmidörd mahalı — Qarabağ xanlığının 25 mahalından biri
Mahalın tarixi
Qədim-qayım Qarabağın ünlü mahallarından biri də İyirmidörddür. Adını türk tayfa birliyi İyirmidörddən alıb. Bu tayfa birliyi əski çağlarda Qarabağın çеşidli yеrlərində yaşayırdı. 1593-cü ilə bağlı bir Osmanlı qaynağında tayfanın adı çəkilir və qolları açıqlanır. Həmin qaynaqda İyirmidördün yеrləşdiyi yörələr.
Mаhаl Bərdə qəzаsının bir nеçə nаhiyəsini, о cümlədən Bərdə, Sir, Şütur, İncərud və Yаvlаq Qаrаmаnlı nаhiyələrinin ərаzilərinin əsаs hissələrini əhаtə еdirdi. Bugünkü yörələr əsаsındа İyirmidörd mаhаlının хəritəsini cızsаq, Bərdə, Yеvlах və Gоrаnbоy bölgələrinin ərаzilərinin böyük hissəsini göstərmiş оlаrıq.
Qаrаbаğ хаnlığının аrхivi əlimizdə оlmаdığındаn mаhаl ərаzisini dаhа dəqiq təsvir еtmək imkаnındаn bir qədər uzаğıq. Lаkin gərgin аrаşdırmаlаr, sürəkli ахtаrışlаr əsаsındа mаhаlın tоrpаq sərhədlərini аydınlаşdırmаğı bаcаrmışıq. Bəzi еrməni müəllifləri yаnlışlıqlа İyirmidörd mаhаlını Tаlış (Gülüstаn) mаhаlının ərаzisi kimi qеyd еdirlər.
İyirmidörd mаhаlı 1823-cü ildə ləğv olunub. Ərazisi Şuşa qəzasının Cavanşir sahəsinə bağlanıb.
Çonqoni qaya təsvirləri
Çonqoni qaya təsvirləri — Malavidə, Malavi yaylasının meşəli təpələrində yerləşən 127 ərazidən ibarət qaya təsvirləri və Son daş, Dəmir dövrü fermer cəmiyyətinin şəkilləri. Mədəniyyət tarixinin bu qədim qeydləri hələ də dəyişməzdir.
Bu mədəni əhəmiyyətinə görə ərazi, mövcud cəmiyyətlə davamlı əlaqəsi və qaya sənətinin zəngin mədəni ənənələrinə görə 2006-cı ildə vı meyraı altında UNESCO-nun Ümumdünya irsi siyahısına daxil edilmişdir. Ayin və mərasimləri simvolizə edən qaya təsvirləri, əsasən Şeva qəbiləsindən olan qadınların yaradıcılığıdır. Qəbilələrin təbii yaşayış yerlərindən istifadə və idarəetmə tərzlərini təmsil edən üslub, Çanqoni yaşayış məskənində Bantu qəbilələri tərəfindən də davam etdirilmişdir.
Coğrafiya
Qaya təsvirlərin yayıldığı ərazi ibtidai icma dövründə məskunlaşılmış və Malavinin ən yüksək şəhəri olan Dedza ( 1600 m) dağlıq bölgəsinə yaxındır. Buranın Mərkəzi Afrikadakı "qaya təsvirlərinin ən sıx toplusu" olduğu bildirilir. Malavi yaylasında müəyyən edilmiş 127 yer, 125.4 kvadrat kilometr əraziyə yayılmışdır. Meşəli ərazinin təpəlik yamaclarında yerləşən bəzi qayalar layihə çərçivəsində qorunur. 127 ərazidən beşi Çonqoni Meşə Qoruğunun ayrılmış hüdudlarından kənardadır.
Tarix
Ərazidə tapılan erkən Daş dövrünə aid arxeoloji tapıntılar Yuxarı Pleystosen dövrünə aiddir. Ərazidə tapılan maddi tapıntılara görə e.ə 2500-ci ildə qaya təvirlərinin yaradıcıları olaraq düşünülən insanlar burada yaşayış məskəni qurmuşlar.
Dəmir dövrünə aid yaşayış məntəqələri eramızın I minilliyindən başlayır və fermerlər tərəfindən ağ qaya şəkillərinin təsvir edildiyi zamanlara təsadüf edilir. Təbii fiqurlar ağ gildən hazırlanmışdı. Təsərrüfat icması və ovçu-yığıcılar sonuncu qrupun əkinçilik qrupuna verildiyi 19-cu əsrə qədər bir yerdə çalışırdılar. XV əsrdə Maravi Çeva xalqı Lubalandın şimal-qərb bölgəsindən buraya köçməsi, bütün qrupları birləşdirərək Maravi İmperiyasının qurulması ilə nəticələndi.
Ərazi 1924-cü ildə Meşə Qoruğu elan edildikdən və kəndlərin sərhədləri ayrıldıqdan sonra 1930-cu illərdə ilk qaya təsvirlərinin tapıldığı bildirildi və daha sonra 1950-ci illərdə bir neçə ərazinin təfərrüatları dərc olundu. 1969-cu ildə ümumilikdə 127 ərazidən beş qaya təsviri qorunan milli abidə elan edildi və ictimaiyyət tərəfindən ziyarətə açıldı.
Xüsusiyyətləri
Sələfləri rəsmlərində qırmızı rəng istifadə etmək ənənəsinə sahib olduğu halda, Çeva xalqının əraziyə köçməsindən sonra ağ gil təsvirlər üçün istifadə olunan əsas vasitə idi. Bu ənənə indi də aktualdır və qadınların təşəbbüsü, yağış yağması və digər dəfn mərasimləri ilə bağlıdır.
Üçüncü dünya müharibəsi
300px|thumbnail|right|Güman edilir ki, [[nüvə silahı Üçüncü dünya müharibəsində həlledici rol oynayacaq.]] Üçüncü dünya müharibəsi — dünyanın müxtəlif yerlərində baş verən konfliktlərin dəhşətli yeni müharibəyə səbəb olacağını bildirmək üçün istifadə olunan siyasi termin. Ən çox önə sürülən senariyə görə, superqüvvələr - Amerika Birləşmiş Ştatları(ABŞ) və Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqı(SSRİ artıq süqut edib) arasında baş verəcək nüvə müharibəsidir və bu mövzuda bir çox kitab, film, televiziya layihələri, video oyunlar hazırlanmışdır.
Ancaq bəzi yazıçılar bu termini Soyuq müharibənin digər adı olaraq işlədirlər.
Birinci Dünya Müharibəsinin (1914-1918) "bütün müharibələri sonlandırmaq üçün müharibə" kimi hesab edilməsinə baxmayaraq, İkinci Dünya Müharibəsi, Soyuq müharibə(1947-1990) və nüvə silahlarının istifadəsi üçüncü qlobal konfliktin baş verməsini daha da real etdi.
Asiyanın faydalı qazıntıları
Asiya neft və kondensat, təbii yanar qaz, dəmir filizi, sürmə, qalay, volfram, qurğuşun, sink, uran və barit ehtiyatlarına görə dünyada qabaqcıl yer tutur: həmçinin kömür, molibden, kobalt, civə, gümüş, qızıl, tantal, beril, xrom, manqan, mis, fosfot filizləri, boksitlər, kalium duzları və s. faydalı qazıntılarla da zəngindir. thumb|200px|Dənizdə neftin çıxarılması Asiyada Qərbi Sibir platformasının örtük suxurlarında dünyanın ən böyük qaz (Rusiya) və Fars körfəzi rayonunda (Səudiyyə Ərəbistanı, Küveyt, İraq və s.) Kaynozoy yaşlı kənar çökəklərdə neft yataqları mövcuddur. Neft və qaz Sibir və Turan platformalarında (Rusiya, Qazaxıstan, Türkmənistan), dağarası çökəkliklərda və mütəhərrik qurşaqlardakı kembriyəqədərki massivlərin örtüklərində (Rusiyanın Saxalin adası, Azərbaycan, Özbəkistan, Çinin şimal-şərq və qərb rayonları, Pakistan, Hindistan, Bruney) və Rusiya, Azərbaycan, Çin və Vyetnamın şelflərində hasil edilir. . Daş kömürün zəngin yataqları Rusiyada Sibir platformasının Paleozoy çöküntülərində (Tunquska hövzəsi) və onu cənubdan əhatə edən qırışıqlıq sahələrində (Kuzbas, Minusa hövzəsi və s.) cəmlənmişdir. Mezozoy və Kaynozoy kömürləri Rusiyada (Sibir, Uzaq Şərq), Vyetnamda və Çinin bir sıra rayonlarında hasil olunur. Ən müxtəlif və zəngin filizləşmə materikin qədim fəal kənarları və adalar qövslərinin vulkanik-plutonik qurşaqları ilə assosiasiya təşkil edir. Bunu Rusiyada Zabaykalye və Şimal-Şərq) qalay, qızıl, uran,; Qazaxıstan və Rusiyada dəmir filizi, mis, polimetallar və qızıl; Özbəkistan, Qırğızıstan və Tacikistanda sürmə-civə və qızıl; Türkiyə, Azərbaycan, Gürcüstan, İran, Ermənistan və Monqolustanda mis-molibden, polimetallar; Asiyanın cənub-şərqində (Myanma, Tailand, Malayziya, İndoneziya) qalay-volfram yataqlarının timsalında görmək olar. Rusiya, Türkiyə, Vyetnam, Şərqi İndoneziyada xromit, nikel (aşınma qabığında), asbest yataqları mütəhərrik qurşaqların ofiolitləri ilə, Rusiyada iri qızıl və platin yataqları, Yaponiya, İndoneziya və Filippində mis, polimetal, qızıl və gümüş yataqları Kaynozoy yaşlı adalar qövsü və aktiv materik kənarları kompleksləri ilə əlaqədardır. Rusiyada misin və muskovitin, Hindistanda dəmir filizinin nadir yataqları qədim platformaların özülündə aşkar edilmişdir.
Asiyanın faydalı qazıntılar sırasında Ural iqtisadi rayonu da mühüm yer tutur.Ural iqtisadi rayonu müxtəlif faydalı qazıntılarla zəngindir. Bu faydalı qazıntılar müxtəlif və mürəkkəb quruluşa malik olan ağır sənaye istehsal kompleksinin yüksək səviyyədə inkişafının əsasını təşkil edir. Qara və əlvan metallurgiya, ağır maşınqayırma, ağac emalı, mineral ehtiyatlar və qaz hasilatı ümumrusiya əhəmiyyətinə malikdir. Ural iqtisadi rayonunun sənayesi üçün xüsusilə istehsalın yüksək səviyyədə təmərküzləşməsi, sənaye tullantılarından geniş istifadə edilməsi, əsas nəqliyyat xəttlərinin kəsişməsi səciyyəvidir.
Dəmir və nadir torpaq filizləri, apatit və və flüoritin zəngin yataqları Çin-Koreya platformasının Son Proterozoy yaşlı avlakogenlərinə uyğun gəlir. Sibir platforması (Rusiya) özülünün və örtüyünün Fanerozoyda dəfələrlə tektonik-maqmatik fəallaşması nəticəsində mis, nikel, kobalt, platin, qızıl (şimalda) və uranın (cənubda), kimberlit borularında almazın iri yataqları əmələ gəlmişdir. . Rusiya və Türkmənistanda daşduz və kalium duzları, Monqolustan, Çin və Vyetnamda fosforitlərin mühüm ehtiyatı platformaların və kembriyəqədərki massivlərin örtüklərində cəmlənmişdir. Titan-maqnetit, ilmenit, rutil və monasitli müasir dənizsahili səpintilər Vyetnamda və Hindistanda aşkar edilmişdir; onlarda həmçinin zirkona və yaquta da rast gəlinir.
Məmişli
Məmişli kəndi — Gürcüstan Respublikasının Aşağı Kartli mxaresinin Başkeçid rayonunun inzibati-ərazi vahidində kənd.
Kəndin qədim nəsillərinin xronologiyasına nəzər saldıqda kəndin salınma tarixi 300 ili keçir. Tarixi mənbələrdə kəndin adı Dağətəyi (Məmişli) kimi göstərilir. Məmişli kəndi Tbilisidən 63 km cənub-qərbdə. Dəniz səviyyəsindən 1200 m hündürlükdədir. 1886-cı ilin əhalinin siyahayaalınmasına görə kənddə 19 ailə (131 nəfər), 1926-cı ilin əhalinin siyahayaalınmasına görə 64 ailə (362 nəfər), 2002-ci ilin əhalinin siyahayaalınmasına görə isə 908 nəfər yaşadığı qeydə alınıb. Kəndin tarixi ilə kənddə olan böyük qədim nəsillərin tarixi sıx baglıdır. Kəndin bünövrəsini qoyanlar Məmiş, Qasım, Salıf, Möyləqulu, Yaqub adlı şəxslər olub. Sonra kəndə gələn Kecəllər, Qaraltılar(Novruzdular), Agalıq, Hasn evi, Əfti Kərimlər, Molla Əhməddilər, Səfərovlar, Yolçu evi ailələri ilbə il gəlib kənd formalaşıb. Araşdırmalara əsasən əvvəllər Tuvulqunun arxası qabanlığın altında indiki kalafa deyilən yerdə olub. Bir müddət sonra isə kənd indi yerləşdiyi yerində salınıb. Belə ehtimal edilir ki, vəhşi heyvanlardan qorunmaq üçün kəndin yerini dəyişdiriblər.
Məmişli toponimi haqda. Kənddə qədim nəsillərdən Məmişdilər nəslinin adı qalmışdır. Belə söylənir ki, Məmiş adında qoçaq bir kişi olub, onun başçılıgı altında ailələrini quldurlardan qoruyublar. Sonralar elə Məmiş qorudugu yer kimi yaddaşlarda qalır. Məmiş kişinin qızları oldugundan onun davamçıları  olmamışdır. Məmiş Türkiyənin Anadolu vilayətindən gəldiyi ehtimal olunur.
Məmiş adının mənası:  Məhəmməd adinin xalq dilində təhrif olunmuş forması
Əhalinin məşğuliyyəti əsasən maldarlıq və əkinçilik təşkil edir.
Harare
Şəhərin əsası 1890-cı ildə ingilislər tərəfindən hərbi istehkam kimi qoyulmuş və sonradan Böyük Britaniyanın baş naziri olan 3-cü Solsberi markizinin şərəfinə Fort Solsberi adlandırılmış və daha sonra sadəcə Solsberi adlanmağa başlamışdır. 1923-cü ildə şəhər Britaniya Cənubi Rodeziyasının paytaxtı olmuşdur. 1965-ci ildə müstəqilliyin elanından sonra Zimbabvenin paytaxtı olmuş və 1982-ci ildə isə şəhərin adı dəyişdirilərək Harare adlandırılmışdır.
İqtisadiyyatı
Şəhər, iqtisadi həyatın olduqca canlı olduğu bir şəhərdir. Bu ölkədən bütün dünyaya, tütün, qarğıdalı, pambıq və.s. satılır. Ölkədə tekstil sənayesi inkişaf etmişdir. Bundan əlavə ölkədə xeyli sayda dəmir(metal) və kimya sənayesinin nəzdində zavodlar fəaliyyət göstərir. Ölkənin ən önəmli təbii sərvətlərlərindən biri qızıldır. Burada istehsal olunan məhsullar dəmiryolu və təyyarə ilə daşınır.
Coğrafiyası
Şəhər, ölkənin şimal-şərq hissəsində yerləşir. Dəniz səviyyəsindən 1.490 m yüksəkliktə yerləşən şəhər, quru savanna iqlimi altındadır.
Qardaşlaşmış şəhərlər
290px|thumb|Harare Beynəlxalq Aeroportu
Markus Reşford
Markus Reşford (d. 31 oktyabr 1997 ; Mançester, İngiltərə) İngiltərə Premyer Liqasının Mançester Yunayted klubunda və İngiltərə milli yığmasının heyətində hücumçu mövqeyində çıxış edən ingilis futbolçu.
Həyatı
Markus Reşford 31 oktyabr 1997-ci ildə Mançester şəhərində anadan olmuşdur. Yeddi yaşından bəri Mançester Yunayted futbolçusudur. O, UEFA Avropa Liqasında, Premyer Liqada (Arsenala qarşı), Mançester derbisində və Liqa Kubokunda debüt oyunundaca fərqlənməyi bacarıb.
Reşford 2016-cı ilin mayında milli komandanın heyətində də ilk oyununda fərqlənməyi bacarmış, nəticədə öz debüt matçında qol vuran ən gənc ingilis futbolçu olaraq tarixə keçmişdir. İngiltərə milli yığması ilə birlikdə UEFA Avro 2016 turnirində iştirak etmişdir.
Klub karyerası
Mançesterdən olan Markus Rushford 5 yaşından yerli komandada çıxış edir, əvvəllər Ues Braun, Denni Uelbek , Ravel Morrison , Zeki Frayers , Cessi Linqard , Tayler Bleket və Kemeron Bortvik kimi oyunçuların çıxış etdiyi yerli komanda Fletçer Moss Reyncersdə çıxış edir. Cekson. "Everton", " Liverpul " , "Mançester Siti" və "Mançester Yunayted" akademiyaları Rashfordla maraqlanırdı.". Onun üçün əsas mübarizə iki Mançester klubu arasında gedirdi. Rashford həm "Yunayted", həm də "Siti"nin bazasında məşq edib. Lakin sonda 2005-ci ildə 7 yaşlı Markus "Mançester Yunayted" akademiyasının xeyrinə seçim etdi. Bu seçimə o zamanlar " Yunayted"in akademiyasının baş məşqçisinin gənc futbolçuların yalnız ötürmə verməkdən daha çox fərdi hərəkət və topla rəftarda inkişafını vurğulayan (" Kurver metodu ") vurğulayan René Meulensteen olması kömək etdi. Rashford. Bundan əlavə, Markus kiçik yaşlarından Mançesterin "qırmızı" komandasına kök salırdı.
2014-cü ildə Rashford Süd Kubokunda iştirak etmək üçün Mançester Yunaytedin gənclər komandasına daxil edildi, bunun ardınca "Qırmızı şeytanlar" kuboku qazandı. Rushford üç matçda iştirak edib və dörd qol vurub, lakin final matçında iştirak etməyib. Eyni zamanda, Mançester Siti Markusu öz akademiyasına gətirmək üçün daha bir cəhd etdi, lakin Rushford United-də qalmağa qərar verdi.
2015/16
Rashford 2016 25 fevral 2016-cı ildə UEFA Avropa Liqasının 1/16 matçında "Mançester Yunayted"in əsas komandasında debüt etdi və iki qol vurdu (matç "Yunayted"in 5: 1 hesablı qələbəsi ilə başa çatdı.). 18 yaş 117 gün olarkən o, Fairs Cup matçında 20 oktyabr 1964-cü ildə Corc Bestin 51 illik rekordunu üstələyərək Avropa yarışlarında qol vuran ən gənc United oyunçusu oldu. Bu Reshford rekordu üç il davam etdi və 19 sentyabr 2019-cu ildə 17 yaşlı Meyson Qrinvud tərəfindən qırıldı. Fevralın 28-də Premyer Liqada debüt matçında Markus komandasının məğlub olmasına kömək etdi "Arsenal ", iki qol vuran və Ander Herrera'ya assistentlik edən ; görüş " qırmızı şeytanlar "ın 3:2 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb. 20 — də Etihadda Mançester derbisində qələbə qolunu vurdu. " Vest Hem Yunayted "ə qarşı kubokun təkrar oyununda Reşford Anthony ötürməsindən fərqləndi. Bundan sonra Markus Aston Villa və Bournemouth'a qol vurdu və hər iki halda bu qollar Mançester Yunaytedin qalibi oldu. Ümumilikdə, natamam 2015/16 mövsümündə Reşford komandanın heyətində 18 oyun keçirib və 8 qol vurub.
Mövsümün sonunda Reşford Cimmi Merfi ilin ən yaxşı gənc oyunçusu mükafatını aldı və Avropa çempionatına hazırlaşmaq üçün İngiltərə milli komandasına çağırıldı.
30 may 2016-cı ildə Mançester Yunayted ilə 2020-ci ilə qədər yeni müqavilə imzaladı.
2016/17
2016/17 mövsümünün başlamazdan əvvəl Raşforda əvvəlki mövsümdə geyindiyi 39 nömrə əvəzinə 19 nömrə verilmişdi. 27 avqust 2016-cı ildə Premyer Liqanın 3-cü turunun " Hall Siti " ilə oyununda əvəzedici kimi meydana çıxan Markus, əsas vaxtda Ueyn Runinin cinahından ötürməni qapayaraq komandasına qələbə qolunu vurdu. 2016-cı ilin oktyabrında Golden Boy mükafatına səsvermədə ikinci yeri tutdu (Renato Sançes mükafatın qalibi oldu). 2017-ci il aprelin 16-da çempionatın lideri Londonun " Çelsi "si ilə görüşün 7-ci dəqiqəsində Raşford hesabı açıb.". Qarşılaşma " Yunayted"in 2:0 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb Dörd gün sonra Markus UEFA Avropa Liqasında komandanı turnirin yarımfinalına çıxaran Anderlext ilə matçda qələbə qolunu vurdu . Mayın 4-də o, Avropa Liqasının yarımfinal mərhələsinin " Selta " ilə səfər matçında cərimə zərbəsindən yeganə qolu vurdu ] . Ümumilikdə, 2016/17 mövsümündə o, klubda 53 oyun keçirib və 11 qol vuraraq, mövsümdə keçirdiyi matçların sayına görə komanda lideri olub.
2018/19
==== 2018/19 mövsümünün başlamazdan əvvəl Markus əvvəllər Zlatan İbrahimoviçə məxsus olan klubdan 10 nömrəli formanı aldı. də Premyer Liqanın dördüncü turunda " Bernli " ilə oyunda Reşford Fil Bardsliyə baş zərbəsi ilə qırmızı vərəqə alaraq meydandan qovulub. Markus mövsümün ilk qolunu 29 sentyabr 2018-ci ildə Vest Hem Yunaytedə qarşı məğlubiyyətdə vurdu ]. Noyabrın 3-də o, "Bornmut"a qarşı əsas vaxtda qələbə qolunu vurdu və Matçın Adamı seçildi. Dekabrın 8-də " Fulhem "ə qarşı" Rashford iki məhsuldar ötürmə etdi və bir qol vuraraq komandasına 4–1 qalib gəldi və yenidən Matçın Adamı seçildi . Ümumilikdə o, mövsümdə 13 qol vurub, o cümlədən Premyer Liqada 10 qol vurub. ====
2020/21
26 sentyabr 2020-ci ildə Markus mövsümdəki ilk qolunu " Brighton & Hove Albion "a qarşı vurdu [. 28 oktyabr 2020-ci ildə Çempionlar Liqasının qrup mərhələsindəki matçda əvəzedici kimi meydana çıxdıqdan sonra Leipzig ilə oyunda het-trik etdi. Bu, Mançester Yunayted tarixində bir oyunçunun əvəzedicidən sonra qol vurduğu ikinci het-trik idi (Ole Qunnar Solskjaer bunu əvvəllər 1999-cu ildə Nottingem Forestlə qarşılaşmada etmişdi). 26 dekabr 2020-ci ildə Markus Premyer Liqada 50 qol vuraraq Manchester United-in üçüncü ən gənc oyunçusu (Ueyn Runi və Kriştiano Ronaldodan sonra) oldu. Leicester City "; hesabı ilə heç-heçə başa çatıb.
12 yanvar 2021-ci ildə Rashford Burnley-ə qalibiyyət qolunu vuran Pol Poqbaya assist etdi. Bundan sonra Yunayted 2012/13 mövsümündən sonra ilk dəfə Premyer Liqa cədvəlinin zirvəsinə yüksəldi. Fevralın 2-də o, "Yunayted"in ikinci qolunu " Sauthempton "a 9–0 hesablı qələbə ilə vurdu. Fevralın 9-da Reşford Mançester Yunayteddə 250-ci oyununu keçirdi: bu, İngiltərə Kuboku uğrunda West Ham United ilə oyun idi; Markus klub tarixində bu mərhələni qıran dördüncü ən gənc oyunçu oldu. Aprel ayında ESPNRashfordun son iki il ərzində çiynindəki, kürəyindəki və ayağındakı xəsarətlər səbəbindən "heç vaxt ağrısız bir oyun oynamadığını" bildirdi. Ümumilikdə, Rashford 2020/21 mövsümündə "Yunayted"in heyətində 57 oyuna çıxıb və 21 qol vurub.
Reşfordun İngiltərə yığmasında çıxış etdiyi Avro 2020 başa çatdıqdan sonra futbolçu çiynindən planlı əməliyyat keçirib. Əməliyyat "uğurlu" oldu, lakin Markus 2021-ci ilin oktyabrına qədər oynaya bilmədi. Rashford 2022
2021/22
Rashford 11 oktyabrda məşqə qayıtdı və mövsümün ilk oyununu oktyabrın 16-da etdi, əvəzedici kimi meydana çıxdı və qol vurdu. 22 yanvar 2022-ci ildə West Ham United ilə oyunda Markus ikinci hissədə əvəzedici kimi meydana çıxdı və 93-cü dəqiqədə qələbə qolunu vurdu. Bu, onun dördüncü qolu olub və kluba Premyer Liqa matçında qələbə qazandırıb ki, bu da turnir rekordu olub. "Mançester Yunayted"in müvəqqəti meneceri Ralph Rangnick, bir sıra zəif baxmayaraq, Rashfordu "İngiltərənin ən yaxşı hücumçularından biri" hesab etdiyini söylədi. 2021/22 mövsümündəRashford 32 matçda cəmi 5 qol vurdu ki, bu da Markusun peşəkar karyerasında ən aşağı qol rekordu oldu.
2022/23
Markusu mərkəz hücumçusu və sol cinah oyunçusu kimi istifadə edən yeni baş məşqçi Erik ten Haq rəhbərliyi altında uğurlu mövsümöncəsi turdan sonra Reşford mövsümün ilk qolunu avqustun 22-də Liverpulla derbidə vurdu. sonra sentyabrın 4-də Arsenal ilə oyunda dubl etdi. Rashford altı Premyer Liqa açılışında üç qol vurdu və iki məhsuldar ötürmə etdi, bu da əvvəlki mövsümdəki performansına uyğundur, lakin iyirmi beş deyil, altı matçda nail oldu. Sky Sports Köşə yazarı zəif formasından sonra bu rəqəmləri Rushford üçün "yenidən doğulma" adlandırdı. Oktyabrın 30-da "Vest Hem Yunayted"lə oyunda Markus "Mançester Yunayted"in heyətində 100-cü qolunu vurdu
Klub
Son yeniləmə:4 yanvar 2023
Xeyriyyə
Uğurları
Klub
Mançester Yunayted
Mina Quliyeva
Quliyeva Mina Əliqulu qızı — Alim, pedaqogika elmləri namizədi, fransız dili tədrisi metodikası problemlərinin tədqiqatçısı, tədqiqatçı alim.
Həyatı
1925-ci ildə Bakıda ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. Mina Əliqulu qızı Quliyeva, yüksək “müəllimə” adı ilə tanınırdı. Atası, Əliqulu Quluzadə Azərbaycan dili müəllimi idi. Orta təhsilini əsasən, Bakının 16 nömrəli rusdilli məktəbində almışdı.
1946-cı ildə V.İ.Lenin adına Azərbaycan Pedaqoji Institutunun xarici dil fakultəsinin fransız dili şöbəsini əla qiymətlərlə, o vaxt ən yüksək hesab edilən “Stalin təqaüdü” ilə, iki ixtisas üzrə (“Orta məktəb Fransız dili müəllimi” və “Hərbi tərcüməçi”) bitirdi. Institutu hərbi tərcüməçi kimi bitirdikdən sonra ona leytenant rütbəsi və hərbi bilet verildi. Mina xanım uzun illər respulikanın ali məktəbləri: V.İ. Lenin adına Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunda, Azərbaycan Dövlət Müəllimlər Xarici dillər İnstitutunda, M.F. Axundov adına Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunda fransız dili müəllimi vəzifəsini və eyni zamanda müxtəlif illərdə kafedra müdiri, dekan, prorektor vəzifələrini də icra etmişdir. Mina xanım 1953-cü ildə Pedaqoji elmlər namizədi dərəcəsi, 1965-ci ildə Fransız dili kafedrasının dosenti adını almışdır. Işlədiyi illər ərzində təhsilini təkmilləşdirmək məqsədi ilə və Respublika ziyalısı kimi Moskva, Paris, Strasburq, Dakar və digər şəhər və ölkələrdə olmuşdur. Ötən illər ərzində pedaqoji və elmi fəaliyyətinə görə O, Azərbaycanın müxtəlif – Təşəkkür, fəxri nişan ordenləriylə təltif edilib. Fransız dilinin yayılması sahəsində fəaliyyətinə görə Fransanın Elm və Mədəniyyət üzrə ən yüksək mükafatı olan “Akademik Palma” ordeni ilə təltif edilmişdir.
1981-1993 –cu illərdə Mina xanım Azərbaycan Respublikasının Təhsil Problemləri İnstitunun “Xarici dillərin tədrisi tarixi” və “Xarici dillərin tədrisi metodologiyası” sektorunun baş elmi işçi vəzifəsində işləyib. 1993-cü ilin yanvar ayında təqaüdə çıxıb. Alim 2016-cı ilin 11 oktyabrında Bakıda vəfat etmişdir.
Elm sahəsində çalışmaları
Mina xanım Quliyeva Azərbaycanda fransız dilinin öyrənilməsi sahəsində mühim işlər görmüşdür. Fəaliyyətə başladığı 1946-cı ildən, (11 oktyabr), rəhmətə getdiyi 2016-cı ilədək Mina xanım Azərbaycanda fransız dilinin, fransız dili tarixinin tədrisi və tədrisi metodikasının elmi-nəzəri problemlərinin, orta və ali məktəblər üçün dərsliklərin, Fransız-Azərbaycan və Azərbaycan-Fransız dili lüğətlərinin yaradılması (1965-ci ildən 5 lüğətin tərtibçisi və redaktoru olub) və çoxsaylı müxtəlif səviyyəli kadrların hazırlanmasında danılmaz rol oynayıb.
Sənan Rüstəmov
Sənan Əkbər oğlu Rüstəmov (11 yanvar, 1973, Ağdam, Azərbaycan SSR, SSRİ – 15 may 1992, Ağdam, Abdal-Gülablı) — Qarabağ müharibəsində şəhid olub.
Həyatı
Sənan Əkbər oğlu Rüstəmov 11 yanvar 1973-cü ildə Ağdam şəhərində anadan olmuşdu. Sənan 1980-cı ildə Ağdam şəhər 2 saylı orta məktəbin 1-ci sinfinə daxil olmuşdu. 1983-cü ildə 3-cü sinifdə oxuyarkən musiqiyə həvəsi olduğu üçün Qurban Primov adına 2 saylı musiqi məktəbinin tar şöbəsinəsənədlərini verir. Enerjisi çox olduğundan idmana da maraq göstərir və atası Əkbər Rüstəmovun sərbəst güləş bölməsində məşq edir. 1984-cü ildən "Qarabağ bülbülləri" ansamblının ən fəal üzvü olur və 1988-ci ilə kimi ansanblda özünə məxsus yer tutur. Dəfələrlə müxtəlif konsertlərdə və respublika televiziyasında ansanblla birlikdə çıxış edir. 1988-ci ildə 2 saylı musiqi məktəbini əla qimətlərlə bitirir. Sənan Rüstəmov 1 sentyabr 1987-ci ildən 23 may 1989-cu ilə kimi Ağdam şəhər Texniki İstehsalat Kursunda təhsil almış və çilingərlik peçəsinə yiyələnmişdir. O, 1989-cu ildə 16 yaşı olmasına baxmayaraq kişilər thumb|200px|sağ|Gürcüstan, Bolinisi r-nu 1988-ci il Sənan qalib gəldiarasında ,,Sambo,, güləşi üzrə Respublika çempionu olub,  SSRİ idman ustası normasını yerinə yetirib. Sənan 1989-cu ildə Ağdam şəhər 2 saylı orta məktəbi qurtarıb sənədlərini Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi İnstitutuna vermiş, ancaq müsabiqdən keçə bilməmişdi. O, Ağdama qayıdaraq 50 saylı Texniki Peşə məktəbinin bir illik Mühasibat şöbəsinə verilmiş və məktəbə daxil olmuşdur. 25 iyun 1990-cı ildə həmin məktəbin mühasibatlıq kursunu əla qiymətlərlə bitirmişdir. Sənan Rüstəmov 1990-cı ilin dekabr ayından 1991-ci ilin may ayına qədər, hərbi xidmətə gedənə kimi Ağdam Uşaq Gənclər Sambo məktəbiində sambo güləşi üzrə məşqiçi-müəllim işləyir. Hərbi xidmətə getməmişdən müxtəlif turnirlərin və ümumittifaq yarışların qalibi olmuşdu.
Əkbər Rüstəmovun oğludur.
Hərbi xidməti
Bu döyüş 19 yaşlı Sənan Rüstəmovun son döyüşü olur. O, bu döyüşdə qəhrəmancasına şəhid olur.
Ağdam rayon XDSİK-nin qərarı ilə Ağdam şəhər 2 saylı orta məktəbinə Sənan Rüstəmovun adı verilib.
Sahil bağı
Sahil bağı və ya Sahil parkı – Bakı şəhərinin mərkəzində, Üzeyir Hacibəyov küçəsində yerləşən park.
Adı
Bu bağa ilk olaraq Hürriyyət bağı adı verilməsi və Nuru Paşanın heykəlinin burda ucaldılması təklif edilib. Səbəb kimi də, 1918-ci ildə Qafqaz İslam Ordusu Bakını azad etdikdə Nuru Paşanın çağırışı ilə bayram mitinqinin məhz indiki Sahil bağının yerləşdiyi ərazidə təşkil olunması və Nuru Paşanın həmin gün sözügedən əraziyə Hürriyyət meydanı adını verməsi göstərilmişdi.
SSRİ dövründə isə bu bağ əvvəllər 26-lar bağı kimi tanınırdı. Belə ki, Türkmənistanda güllələnən 26-ların cəsədləri 1920-ci ildə parkın yerində dəfn olunmuşdular.
2018-ci ildə AXC-nin 100 illiyi ilə əlaqədar bağın adının Cümhuriyyət bağı adlandırılması təklif edilmişdi.
Xüsusiyyətlər
Bakının mərkəzində yerləşən böyük və səliqəli parkdır. Bu gün burada, düz parkın ortasında, böyük, Şərq üslubunda tikilən, fincan şəkilli, üç pilləli fəvvarə var. Bağın ərazisindəki çoxillik ağaclar arasında çoxlu palma, çinar, göyrüş və başqa ağaclar var.
Ərazisi 22 min m2 olan bu istirahət guşəsində 2009-cu ildə əsaslı təmir işləri aparılıb. Bağda kompüterlə idarə olunan və italiyalı mütəxəssislər tərəfindən hazırlanmış 3 yeni fəvvarədən ibarət kompleks quraşdırılıb.
Bağın 12 min kvadratmetr ərazisinin asfalt örtüyü ləğv edilərək, onun yerinə Braziliya, İsveç, Çin və İtaliyadan gətirilən qranit-mərmər döşənib. Burada, həmçinin müxtəlif hava şəraitinə davamlı materialdan hazırlanmış oturacaqlar qoyulub. Bağdakı ağaclar və güllərin böyük hissəsi Hollandiyadan gətirilib. İşıqlandırma sistemində isə İtaliya istehsalı olan avadanlıqdan istifadə edilib.
Yerləşməsi
Bağın perimetri boyunca Azərbaycanın görkəmli mədəniyyət xadimlərinin adları ilə bağlı binalar yerləşir. Buradakı evlərin birində 1937-ci ildən 1967-ci ilə qədər Azərbaycanın böyük opera müğənnisi, SSRİ Xalq Artisti, Azərbaycan vokal musiqisinin əsasını qoyanlardan biri olmuş Bülbül yaşayıb.
Ömər ibn Əbdüləziz
Onun sələfi xəlifə Süleyman idi. Ömər ibn Əbdüləziz həmçinin ikinci rəşidi xəlifəsi Ömər ibn əl-Xəttabın nəticəsidir. Dindarlığı və qeyri-adi düzgünlüyü ilə seçilirdi. Həm əhli sünnə, həm də əhli şiə arasında özü barəsində çox yaxşı xatirə qoymuşdur.
II Ömər 5-ci Raşidi Xəlifə hesab olunur.
Mənşəyi
Ömər ibn Əbdüləziz hicri 60-cı ildə (miladı 682) Mədinədə anadan olmuşdur. O, həmin zaman iktidarda olan qureyş tayfasının əməvilər nəslinə mənsubdur.
Xalq inanclarına görə Ömər ibn Əbdüləziz ikinci rəşidi xəlifəsi Ömər ibn əl-Xəttabın nəticəsidir. Ömər ibn əl-Xəttab hakimiyyəti dövründə camaatın necə yaşadığını öyrənmək məqsədilə tez-tez libasını dəyişərək xalqın içərisinə gedərdi. Belə gəzintilərin birində o, süd satan gənc bir qızın anasının südə su qatmaq barədə olan göstərişindən imtina etməsinin şahidi olur. Ertəsi gün qızın bu niyyətdə qalıb-qalmadığını öyrənmək üçün bir məmurunu göndərərək ondan süd aldırır və südün içinə su qarışdırmadığını görür. Ömər bin Xattab qızı və anasını yanına çağırır və aralarındakı anlaşılmazlığı bildiyini söyləyir. Süd satan qızı mükafatlandırmaq üçün ona öz oğlu Asım ilə evlənməyi təklif edir. Qız bunu qəbul edir və bu evlilikdən onların Leyla adlı bir qızları olur. Ömər bin Xəttabin nəvəsi həmin Leyla Ömər ibn Əbdüləzizin anasıdır.
Həyatının ilk illəri
Atası Misir valisi təyin olunduqdan sonra, ailəsi ilə birgə Misirə gedirlər və atası onu Mədinəyə təhsil almağa göndərir. O, Ənəs bin Malik, Abdullah bin Cəfər Təyyar və Səid bin Müseyyib kimi alimlərdən dərs almışdır.
Ömər ibn Əbdüləziz atasının vəfatına qədər Mədinədə yaşayır və sonra əmisi Əbdülməlik xəlifə olanda onu Şama çağırır və onu qızı Fatimə ilə evləndirir. Qayınatası və əmisi Əbdülməlik vəfat etdikdən sonra xəlifə olan əmisi oğlu Vəlidin dövründə 706-cı ildə Mədinənin hakimi təyin olunur. 26 yaşında onu Mədinənin, Məkkənin və Taifin əmiri təyin edirlər. Böyük sərvətinə (illik gəliri 40 min dinar idi ki bu da təxminən 180 kq təmiz qızıl deməkdir) baxmayaraq Ömər təvazökarlıq və dindarlığı ilə tanınırdı.
Xəlifə Vəlidin dövrü
Xəlifə Vəlid Öməri 706-cı ildə Mədinəyə vali təyin edir. Ömər bu vəzifədə çox bacarıqlı və ədalətli bir idarəçi olduğunu göstərdi. Digər Əməvi valilərinin etmədikləri bir şəkildə Ömər Mədinədə müşavirlər şurası qurub, bu şura üzvlərinin düşüncələrinə önəm vərdiyi söylənilir. Valisi olduğu əyalətdən paytaxt Şama gedən şikayətlərin də ardının kəsildiyi bildirilir. Mədinədəki adil idarədən xəbərdar olanlar, xüsusilə də İraqın valisi olan Həccac bin Yusifin şiddətli və qeyri-adil idarəsindən narazı olanlar Mədinəyə köç etməyə başladılar. Bu durum İraq valisinin xoşuna gəlmədi və xəlifə Vəlidə Öməri vəzifədən çıxarılması üçün təzyiqlər etməyə başladı. Vəlid bu təzyiqlər nəticəsində Öməri 712-ci ildə Mədinə valiliyindən geri aldı. Amma Ömərin ədalətinin səsi bütün Müsəlman Əməvi ölkəsinə yayılmışdı. O, əmir vəzifəsini tərk edərək xilafətin ordusu sırasında adi əsgər kimi Bizansla müharibəyə yollanır.
Ömər Vəlidin xəlifəliyi və ondan sonra gələn xəlifə Süleyman bin Əbdülməlikin dövründə Mədinədə yaşamışdır. Süleyman bin Əbdülməlik öz yerinə ondan sonra gələcək bir namizəd axtararkən, öz qardaşlarının və oğlunun əvəzinə çox hörmət etdiyi Ömər bin Əbdüləzizi seçdi. Ömərin hakimiyyətdən imtina etməsindən qorxaraq xəlifə vəsiyyətini ondan gizlədir. Xəlifənin yaxınları susmaq vədi verərək bu sirri gizlədirdilər. Xəlifə Süleymanın vəfatından sonra böyük insan toplumu qarşısında vəsiyyət açıqlandıqda Ömər camaat qarşısında hakimiyyətdən imtina edir. Lakin orada olanların hamısı yekdilliklə ona beyət edir. Beləliklə, gözlənilmədən Ömər özündə böyük əraziləri: Ərəbistan yarımadasını, Şimali Afrikanı, Hindistanı, Orta Asiyanı, İranı, İraqı, Şimali Çini, Cənub və Şimali Qafqazı, Misiri, İspaniyanı və Fransanın cənubunu əhatə edən xilafətin hakimi olur.
Xəlifəlik dövrü
Həmin il Həccacın ölümü, valisi olduğu əyalətdə yaşayan və zülm çəkmiş insanlar üçün də azadlıq ili oldu.
Yezid bin Muhalləb Süleyman bin Əbdülməlik tərəfindən Xorasana vali təyin edilmişdi. Onun valiliyindən çoxlu şikayətlər Şama gəlib çatmışdı, amma Süleyman bunlarla məşğul olmağa imkan tapmadan vəfat etdi. Ömər xəlifəliyə keçən kimi Yezid bin Muhalləbə bir məktub yazaraq ondan sədaqət andı içməsini istədi. Bunun üçün yerinə əyanlarından birini müvəqqəti vali təyin edib işləri ona tapşıraraq özünün Şama gəlməsini əmr etdi. Yezid Xorasanı oğlu Mukhalladın idarəçliyinə vərərək yola çıxdı və Şama çatan kimi həbs olundu və Ömərin hüzuruna gətirildi. Yezid Gürganda hərbi səfərlərdə olarkən İslam hüququna uyğun olmayan şəkildə qənimət toplamaqda ittiham edildi. Ömər 718-ci ildə Cərrah əl Həkəmini Xorasan valisi təyin etdi. Yezid bin Muhalləbə yalnız 720-ci ildə zindandan qaçmağı bacardı.
Hakimiyyətə gələn kimi Ömər cəmiyyətin sosial təşkilatını kökündən dəyişdi. O vətəndaşlara sərbəst hərəkət etmək hüququ verdi, müsafirlər üçün dayanacaq yerləri qurdu, çoxlu su quyuları qazdırdı və yollar tikdi. İqtisadi islahatların aparılması nəticəsində əhalinin yaşayış səviyyəsi qalxdı və xilafətdə praktiki olaraq miskin qalmadı. İnsanlar elə yaxşı yaşayırdılar ki, zəkat verməyə yoxsul tapmaq çətin olurdu. Məmur özbaşınalığını aradan qaldırmaq üçün o bütün dövlət məmurlarının məvacibini qaldırdı. Bundan əlavə xilafətin bütün əyələtlərinə Ömərin bu əmri göndərilmişdir: "Kimə zülm edilibsə yanıma icazəsiz girsin". Maraqlısı budur ki, qanun şikayətçinin məsafədən asılı olaraq, 100 dirhəmdən 300 dirhəmə qədər olan yol xərclərinin ödənilməsini də nəzərdə tuturdu.
Alim və tədqiqatçılar tam təminata götürülmüşdülər. Ömər hesab edirdi ki: "Elmi axtarışları maliyyə problemləri yayındırmamalıdır". Ömər ədalətsiz idarə edənləri və dövlət vəsaitlərini israf edən əmir və məmurları vəzifədən kənarlaşdırırdı. Dinindən asılı olmayaraq borclu olan hər xilafət sakini dövlətin təşkil etdiyi xüsusi fondların hesabına borcunun verilməsi zəmanətini alırdı. Ailə qurmaq istəyib, buna imkanı olmayan hər kəs xəzinədən lazımi məbləği alırdı.
Xəlifə Ömərin sələflərindən əsas fərqli xüsusiyyətlərindən biri də xəzinəyə çatacaq vəsaitə xırdaçılığa qədər diqqətli münasibəti idi. Bu işdə Ömər ulu babası, Peygəmbərin (sas) səhabəsi Ömər bin Xəttaba oxşayırdı.
Kəbəni bəzəmək üçün külli miqdarda pul ayırmaq təklif edildikdə o dedi: "Ac müsəlmanların Kəbədən daha çox ehtiyacları var". Xilafətin sakinləri Öməri təvazökarlığına və ədalətli hökmranlığına görə çox sevirdilər.
Bir dəfə Xorasan əmiri yerli əhaliyə qarşı güc tətbiq etmək üçün icazə istəyərək onların yalnız qamçı və qılınc gücünə düzələcəyini dedi. Qəzəblənən xəlifə dedi: "Yalan deyirsən. Onları yalnız ədalət və haqq düzəldəcək. Unutma ki, Allah azğınlıq edəni həlak edəcək".
Ömərin hökmranlığı dövrünü İslamın ən çox yayılması dövrü adlandırırlar. Xilafətin əyalət sakinləri kütləvi şəkildə İslamı qəbul edirdilər. Bu torpaqların əmirləri büdcəyə vergi yığımlarının azalmasından qorxaraq Ömərə yeni dini qəbul edənlər üçün cizyəni saxlamaq təklifi vermişlər. Qəzəblənən xəlifə kəskin etiraz etmişdir: "Allah Məhəmmədi (sas) vergi yığan deyil, doğru yola yönəldən göndərmişdir!". Qısa müddət ərzində Ömərin nailiyyətləri təxəyyülü heyrətə gətirirdi. Xilafətə ümumi çiçəklənmə və xoşbəxtlik gəlmiş idi. Rəvayətə əsasən Ömər əmr etmişdi ki, təpələrin başlarına da taxıl səpilsin ki, onun xilafətində hətta quşların da ehtiyacları olmasın.
Ömər ibn Əbdüləzizin hakimiyəti dövrünü həm də Məhəmməd peyğəmbərin (sas) və dörd böyük səhabəsinin hakimliyi dövrü ilə müqayisə edirlər.
Yaşayış tərzi
Ömər ibn Əbdüləziz bəyaz, incə və nazik üzlü, zəif, gözəl, saqqallı bir şəxs idi. At minməyə çox həvəskar idi. Əməvi xəlifələri arasında Vəlid bina inşa edici və sənatkar ruhlu bir hökmdar, Süleyman hərəminə və qadınlara düşkünlüyü ilə seçilirdi. Onlardan sonra gələn Ömər isə çox dindar və dəbdəbəli yaşayışdan xoşu gəlməyən bir xəlifə idi. Sarayını Süleymanın ailəsinə verib, sadə bir evdə yaşamağa başladı. Onun yeganə gəliri ildə cəmi 200 dinar gəlir gətirən Süveytdə olan torpaq sahəsi idi. Xəzinəyə külli miqdarda vəsaitlərin daxil olmasına baxmayaraq o özünə bir dirhəm də götürmürdü. İş o hala çatmışdı ki, yaxınları ona xatırlatmaq qərarına gəldilər ki, hətta dindarlıq və ixlas nümunəsi olan raşidi xəlifə Ömər də dövlət xəzinəsindən balaca məvacib alırdı. O buna etiraz edərək bildirmişdir ki, ondan fərqli olaraq Ömər bin Xəttabın heç bir mülkü yox idi mənim isə balaca da olsa mülküm var. Ömərin varlı və ərköyün qohumları kəmərlərini sıx bağlamaq məcburiyyətində qalmışdılar. Xəzinəyə yol onlar üçün həmişəlik qapanmışdır. Xəlifə çox saylı lazımsız saray qulluqçu və mədhiyyəçi ordusundan da imtina etmişdir. Pambıqdan və kətandan olan geyimi o qədər sadə idi ki, görənlər onu uşaq hesab edə bilərdilər. Hərdən xəlifə cəmi bir dəst olan yuyulmuş paltarının qurumasını gözləyərək cümə xütbəsinə gecikərdi. Rəvayət edirlər ki, bir gün bir qadın xəlifəni görmək üçün onun evinə gəlir. Bu zaman həyətdə bir kişinin köhnə paltarda evin divarlarındakı uçuqları təmir etdiyini görüb onu xəlifənin qulluqçularından biri hesab edir və Ömərin arvadına deyir: "Sən Allahdan qorxmursanmı? Bu kişinin yanında niyə qapanmırsan?" Qadın həmin "qulluqçunun" xəlifənin özü olduğunu bildikdə isə çox heyrətlənmiş və utanmışdır. Dürüstlüyü və cömərdliyi haqqında olan hekayələr dövrümüzə qədər gəlib çatmışdır. Özündən əvvəlki əməvi əyanlarının malik olduqları sərvətləri hamının ehtiyacını ödəmək məqsədilə xalqa paylamış və bu da gəlirləri azalmış üst təbəqənin narazılığına səbəb olmuşdur. Rüşvət kimi qəbul edilə bilər deyə nadir hallarda hədiyyə qəbul edərdi. Bir xəlifə qızı, digər xəlifənin bacısı və nəhayət əri xəlifə olan arvadının zinət əşyalarını dövlət xəzinəsinə bağışlamasını təlqin etmişdir. Şəriət qaydalarına, xüsusilə Zəkat məsələlərinə daha ciddi riayət edilməsi üçün tədbirlər görmüşdür ki, bunun da nəticəsində ölkədə sədəqə verməyə bir nəfər də olsa kasıb insan qalmamışdır.
Əhali tərəfindən hədsiz sevilməsi və dəstəklənməsinə baxmayaraq, xalqa tam səmimiyyətlə müraciət etmişdir ki, əgər sizi qane etmirəmsə başqa bir nəfəri xəlifə seçə bilərsiniz. Lakin heç kim ondan narazı olduğunu bildirməmişdir.
Ömərin zahid həyat tərzinə o vaxtın alimi və zahidi olan Həsən əl Bəsri ilə sıx əlaqələri təsir etmişdir. Onlar tez-tez ünsiyyətdə olub yazışma aparardılar. Tarixçilər bu hadisəni göstərirlər ki, Ömər ibn Əbdüləzizə hakimlik verildikdə o üç alimi — Səlim ibn Abdullahı, Məhəmməd ibn Kəəbi və Rəcəb ibn Havvanı yanına dəvət edir və onlara deyir: "Həqiqətən mən bu bəla ilə sınaqdayam. Belə ki, mənə məsləhət veriniz". Ömərin yanında yığışmış alimlərdən biri olan Səlim ibn Abdullah dedi: "Əgər xilas olmaq arzulayırsansa dünyaya qarşı oruc tutmuş ol və qoy sənin iftarın ölüm olsun". İbn Kəəb adlı ikinci alim ona belə məsləhət verdi: "Əgər Allah Sübhanə və Təalanın əzabından xilas olmaq istəyirsənsə onda qoy müsəlmanların yaşlısı sənin atan, cavanı – qardaşın, balacası isə — uşağın olsun. Atana ehtiram et, qardaşına hörmət et və uşağına rəhm et". Rəcəb adlı üçünçü alim isə belə dedi: "Allahın əzabından qaçmaq istəyirsənsə özün üçün sevdiyini insanlar üçün də sev. Və özünə arzulamadığını onlara da arzulama. Bundan sonra isə ölə bilərsən. Bu mənim sözlərim və mənim məsləhətimdir. Həqiqətən mən sənin üçün o gündən qorxuram, o gündən ki, onun gəlişində durmaq çətin olacaq".
Şamda qadın və kişilərin birlikdə getdikləri və sərbəstliklə bir-birinə qarışdıqları içkili yerleri və hamamları bağlatdırdı. Yetimlər və miskinlərin rifahını yaxşılaşdırmaq üçün xüsusi tədbirlər həyata keçirdi. Ömər həm də ona görə məşhurdur ki, o, hədislərin unudulmasından ehtiyat edərək ilk dəfə olaraq rəsmi şəkildə onların toplanmasını əmr etmişdir. Əbu Bəkr ibn Muhəmməd ibn Həzm və İbn Şihab əl- Zuhri Ömərin əmri ilə hədisləri toplayan alimlərdən olmuşlar.
Vəfatı
Xəlifə Ömər ibn Əbdüləziz miladi tarixlə 720-ci ildə 40 yaşında ikən Hələbdə vəfat etd. Yerinə xəlifə II Yezid keçdi.
Kəlamları
"Hakimlər adətən öz əmrlərinin yerinə yetirilməsinə nəzarət etmək üçün insanları vəzifəyə təyin edirlər. Mən isə səni mənə və mənim davranışıma nəzarətçi təyin edirəm. Əgər sən mənim sözlərimdə və əməllərimdə səhv tapsan məni səhv edəndə saxla və məni düz yola yönəlt."
Behen güləvəri
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Məmməd bəy Sulkeviç
Süleyman bəy Sulkeviç (, həmçinin Məmməd bəy Sulkeviç, ; ) — polyak əsilli Rusiya-Azərbaycan hərbi xadimi, general-leytenant (1915), krım-tatar dövlət xadimi, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti ordusunun Baş Ərkani-hərb (Baş qərargah) rəisi. Mənşəcə Belarus-Litva tatarlarındandır.
Rus ordusunda
thumb|left|100 px|Nəsil gerb. Süleyman bəy Sulkeviç Voronejdə Mixaylovski kadet korpusunu və Peterburqda Mixaylovski artilleriya məktəbini bitirmiş, poruçik rütbəsində ikən 1888-ci ıl oktyabrın 3-də Rusiyanın Baş Qərargah Akademiyasına daxil olmuşdu. Sonradan qərargah zabiti kimi Odessa hərbi dairəsində xidmətini davam etdirmişdir.
1899-cu ildə Sulkeviç həm podpolkovnik rütbəsi, həm də Müqəddəs Stanislav ordeninə layiq görülmüş, Odessa hərbi dairəsi qərargahının baş yavəri vəzifəsinə təyin olunmuşdu. 1904–1905-ci illər Rusiya-Yaponiya müharibəsində iştirak etmiş, xidmətlərinə görə 2-ci dərəcəli Müqəddəs Anna və 4-cü dərəcəli Müqəddəs Vladimir ordenləri ilə təltif edilmişdi.
1910-cu ildə general-mayor rütbəsinə layiq görülərək İrkutsk hərbi dairəsinin general-kvartirmeysteri vəzifəsinə irəli çəkilmişdi. 1912-ci ildə ona 7-ci ordu korpusunun qərargah rəisi vəzifəsi həvalə olunmuşdu. 1915-ci il aprelin 26-da Süleyman bəyə növbəti general-leytenant rütbəsi verilmişdi. Birinci dünya müharibəsi illərində yaradılmış ilk Müsəlman korpusunun komandiri olmuşdur.
Krımda
Çar hakimiyyətinin devrilməsindən sonra, 1918-ci ildə Sulkeviç Krıma gəlir və 25 iyun 1918-ci ildə burada yaradılan Krım diyar hökumətinin sədri, daxili və hərbi işlər naziri seçilir. Alman qoşunlarının Krımdan çəkilməsindən sonra 1918-ci ilin 15 noyabrında hakimiyyəti Solomon Krıma təhvil verdi.
Azərbaycanda
thumb|200px|Məmməd bəy Sulkeviçin [[Varşava şəhərinin Praqa rayonunda ucaldılmış abidəsi.]] 1919-cu ilin martında Sulkeviç Azərbaycana gəlir. Həmin vaxtdan o, Azərbaycanda Məmməd bəy Sulkeviç kimi tanınmışdır. Sulkeviçin 19 mart 1919-cu ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti ordusunun Baş qərargah rəisi təyin edilməsi ilə Azərbaycanın milli qoşun hissələrinin formalaşdırılması sürətləndirildi, onların döyüş hazırlığı xeyli təkmilləşdirildi. Onun rəhbərliyi ilə hissə və birləşmələrdə çavuş məktəbləri yaradıldı, döyüş hazırlığının proqram və cədvəlləri tərtib edildi, qoşun və agentura kəşfiyyatı işinin təşkilinə diqqət artırıldı. Bakıdakı ingilis qüvvələrinin komandanlığı ilə razılaşma əsasında ingilis toplarının öyrənilməsi üçün 50–80 nəfərlik qrupun yaradılamasına nail olundu. Həmin qrupda dərsləri ingilis zabitləri aparırdı.
Qoşun hissələrinin atəş hazırlığının yüksəldilməsi üçün Sulkeviç 1919-cu ilin mayında Gəncə, Xankəndi, Şəki, Zaqatala, Qusar və Bakı qarnizonlarının rəisləri qarşısında atəş meydanlarının təchiz olunması məsələsini qoydu. Atəş hazırlığı üçün metodik göstərişlər və rəhbər sənədlər hazırlandı. Hərbi məktəblərin zabit və yunkerlərinin geyim forması, ölkədə səfərbərlik planının hazırlanması istiqamətində görülən işlər də Sulkeviçin rəhbərliyi ilə həyata keçirilirdi. Denikin təhlükəsi güclənərkən Bakı müdafiə sisteminin, Bakının dənizdən və qurudan müdafiəsinin, Abşeronun, Şimal sərhədinin müdafiə sistemlərinin qurulması da Sulkeviçin gördüyü əhəmiyyətli işlərdəndir. Bakı limanındakı bəzi ticarət və nəqliyyat gəmilərinin hərbiləşdirilərək, şəhərin müdafiəsinə cəlb edilməsi ideyası da ona məxsus olmuşdur.
Səfərbərlik elan ediləcəyi təqdirdə dəmir yolu xətlərinin qorunması haqqında təlimat, Ermənistanın və Könüllü ordunun Azərbaycana təcavüzünün geniş miqyas alacağı halda qoşun hissələrinin yerləşdirilməsi, müharibə başlanarsa, Gəncədə arxa cəbhə komandanlığının yaradılması planları və digər mühüm sənədlər Sulkeviç tərəfindən hazırlanmışdı.
1920-ci ilin yanvarında Sulkeviç Qarabağda vəziyyətin sabitləşdirilməsi və qoşun hissələrinin möhkəmləndirilməsi istiqamətində konkret tədbirlər həyata keçirərək, erməni-daşnak silahlı dəstələrinin ləğv edilməsi üçün azərbaycanlı hərbi pilotların Gürcüstan təyyarələrində döyüşə cəlb edilməsi barədə təkliflər irəli sürmüşdü. 1920-ci il fevralın 17-də öz xahişi ilə ordu sıralarından tərxis edilən Sulkeviç az sonra Nazirlər Şurasının qərarı ilə, Bakıdan keçərək, Rusiyaya gedən Könüllü ordu qalıqlarından silah və təchizatı qəbul edən idarələrarası komissiyanın sədri təyin olunmuşdu. 1920-ci il Aprel işğalından sonra Sulkeviç bolşeviklər tərəfindən həbs olunaraq, ölüm cəzasına məhkum edilmiş və 15 iyul 1920-ci ildə Bayıl həbsxanasında güllələnmişdir.
Məhəmməd Əmin Rəsulzadə öz kitabında Süleyman bəy Sulkeviçin həyatının son dəqiqələri haqqında belə yazır :
Gloeospermum boreale
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Səməd Vurğun bağı
Səməd Vurğun bağı və ya Səməd Vurğun parkı – Bakı şəhərində yerləşən bağ-park. Azərbaycanlı şair Səməd Vurğunun adını daşıyır. 2009-cu ildə əsaslı şəkildə yenidən qurulub.