cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Audit
Auditin növləri
Təsərrüfat fəaliyyətinin auditi müəssisənin təsərrüfat fəaliyyətinin müəyyən məqsədlər üçün müntəzəm aparılan təhlilini nəzərdə tutr. Təsərrüfat subyektlərinin auditini bəzən işin və ya inzibati idarəetmənin səmərəliliyinin auditi adlandırırlar. Təsərrüfat fəaliyyətinin auditində müəyyən fəaliyyət növlərinin obyektiv tədqiqi, hər tərəfli təhlili nəzərdə tutulur.
Audit informasiya kommunikasiya sahəsində
İnformatikada audit - toplanan informasiyanın analizidir. Audit operativ (demək olar ki, real vaxtda) və ya dövri (məsələn, gündə bir dəfə) aparıla bilər. Protokollaşdırma və auditin realizə olunması aşağıdakı məqsədləri güdür: "Narıncı kitabda" protokollaşdırma üçün aşağıdakı hadisələr sadalanır: sistemə giriş cəhdləri (uğurlu və uğursuz); sistemdən çıxış; kənar sistemlərə müraciətlər; fayllarla əməliyyatlar (açmaq, bağlamaq, adını dəyişmək, silmək); imtiyazların və digər təhlükəsizlik atributlarının dəyişdirilməsi.
Günnüt əməliyyatı
Hərbi əməliyyatlar zamanı Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri olan Adil Tatarov həlak olub.
Zəmin
Naxçıvan Muxtar Respublikası Şərur rayonunun Günnüt kəndi 1992-ci ildə Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.
Döyüşlər
"Günnüt əməliyyatı" — 2018-cı il mayın 20-dən 27-nə qədər Naxçıvan Muxtar Respublikasında baş verib. Əlahiddə Ümumqoşun Ordusunun əks-həmlə əməliyyatı nəticəsində Şərur rayonunun Günnüt kəndi, "Ağbulaq" yüksəkliyi, Qızılqaya dağı və Qaraqaya dağı azad olunub, Dərələyəz mahalının Arpa kəndi isə Azərbaycan ordusunun atəş nəzarəti altına keçib. Mayın 20-də Azərbaycan Ordusunun hərbçisi Adil Tatarov bu istiqamətdə gedən atışmada həlak olub. Bu barədə açıqlama verən Ermənistan Müdafiə Nazirliyi bildirib ki, "Son həftələrdə Ermənistan-Azərbaycan sərhədinin müəyyən hissələrində Azərbaycan qüvvələri mövqelərini inkişaf etdirmək və irəli çəkmək üçün aktiv mühəndislik işləri aparırlar. Bu cür hərəkətlər cəzasız qala bilməz". Mayın 22-də Naxçıvan istiqamətində Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin hərbçisi öldürülüb. Döyüşlər nəticəsində, ümumi olaraq, 11,000 hektarlıq ərazi azad olunub. Əməliyyat Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinə İrəvan-Yeğeqnadzor-Gorus-Laçın-Xankəndi avtomobil yoluna nəzarət etməyə imkan verib.
Ərazinin etibarlı müdafiəsi və təminat məqsədi ilə 50 km yeni yol çəkilmiş, 50 km-dən artıq yararsız yollar isə bərpa edilmişdir. Strateji əhəmiyyətli Arpaçay dəryaçasının taktiki cəhətdən etibarlı mühafizəsinin təşkili üçün hakim yüksəkliklərdə yeni müdafiə mövqeləri qurulub.
2019-cu ilin may ayında Ermənistan ordusunun beşinci ordu korpusunun komandanı polkovnik Andranik Piloyan Azərbaycan-Ermənistan sərhədinin Naxçıvan hissəsindəki vəziyyət barədə danışarkən bildirib ki, Azərbaycanın ötən il qurduğu mövqelərin bəziləri qışda normal təchizatı təmin etməyin mümkün olmaması üzündən boşaldılıb. Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi Andranik Piloyanın səsləndirdiyi fikirləri inkar edərək bunların xəyal məhsulu və yalan olduğunu bildirərək onu inkar edib.
Ermənistan tərəfi
Hərbi əməliyyatlar zamanı Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin 2–3 hərbi qulluqçusu həlak olub.
Arxiv
thumb|Klassik arxiv stendləri. thumb|Müasir arxiv saxlancları. Arxiv — istifadə edilmiş sənədlərinin  komplektləşdirilməsini, uçotunu, mühafizəsini və yenidən istifadəsini həyata keçirən qeyri-kommersiya dövlət təşkilatları və ya idarələrin struktur bölmələri.
Ümumi məlumat
Arxivlər hər hansı qurum və ya fərdi şəxslərin istifadəsində olan sənədlərin mühafizəsini, komplektləşdirilməsini, uçotunu və tədqiqatını təmin edən müəsissələrdir. Arxiv sözü qədim yunan dilindəki “arkheon” sözündən törəyib, latın dilindəki “archivum” sözünə keçmişdir. Məna etibarı ilə, mahiyyətli sənədlərin saxlanc yeri deməkdir. Öz profilinə uyğun olaraq arxivlər dövlət, şəhər, rayon, idari müəssisəsə və yaxud ailə arxivləri kimi bir neçə qrupda sinifləndirilir. Arxiv fondları, dövlət və qeyri-dövlət təşkilatları tərəfindən qeydə alınmış siyasi, ictimai və hüquqi yazışma, akt, sərəncam kimi sənəd növlərindən ibarətdir. Əldə olunmuş sənədlər arxivin mütəxəssisləri tərəfindən xüsusi ekspertizadan keçdikdə sonra öz profili üzrə fondlara yerləşdirilir. Öz qədimliyi ilə seçilən arxiv sənədləri gil və tuncdan hazırlanmış lövhələr üzərində, papirus kağızlarında və ya parşomen materiallarda, əsasən əl yazısı və yaxud daktilo ilə yazılmış halda olur. Bununla yanaşı müasir tələblərdən meydana gələn elektron arxiv növləri də mövcuddur. Bu cür sənədlər, əsasən, ötən əsrin ortalarından elm və texnikanın inkişafı nəticəsində təşəkkül tapmışdır. Öz tutumuna, formasına, saxlanc müddətinə və keyfiyyət parametrlərinə görə bu tipli arxiv sənədləri bir çox növlərə bölünür. Bir sənədin arxivləşdirilməsi üçün 30 il keçməsi lazımdır. Vətəndaşların şəxsi və ailə həyatı haqqında informasiya daşıyıcıları olan arxiv sənədlərinin istifadə edilməsinə, qanunvericilikdə başqa hal nəzərdə tutulmayıbsa, həmin sənədlərin yaranmasından 75 il sonra və ya şəxsin vəfatından 30 il sonra və ya ölüm faktı müəyyənləşdirilməyibsə, həmin şəxsin doğum tarixindən 110 il sonra icazə verilir. Bu müddətdən tez həmin sənədlərdən istifadəyə yalnız qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş hallarda icazə verilir. Zaman keçdikcə, arxivşünaslıq fəaliyyəti genişlənməyə və müxtəlif sahələrdə tətbiq olunmağa başladı. Hazırda məktəbdən tutmuş, xəstəxanalara, demək olar ki, hər bir idari müəsissə və qurumun arxiv fondu mövcuddur. Azərbaycanda Milli Arxiv Fondu ilə birlikdə 7 dövlət arxiv müəsissəsi və regionlarda bu müəssisələrin onlarla filialları fəaliyyət göstərir. Milli arxiv fondu - növündən, yarandığı və saxlandığı yerdən və mülkiyyət formasından asılı olmayaraq, xalqın maddi və mənəvi həyatını əks etdirən, tarixi, elmi, iqtisadi, siyasi, sosial və mədəni dəyəri olan, Azərbaycan xalqının mədəni irsinin ayrılmaz hissəsi hesab edilən sənədlərin məcmusudur.
NGC 1778
NGC 1778, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Arabaçı bürcü istiqamətində yerləşir. III2p tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Arxiv
Tarixi
Orta Əsrlər dövründə müxtəlif kilsə qurumları öz inkvizisiya sənədlərini qorumaq üçün arxiv fondlarına bənzər saxlanc yerləri hazırlayırdılar. Xll əsrdə baş verən feodal çəkişmələr fonunda sənədlərin mühafizəsinin təmini məqsədi ilə Fransa və İspaniya kimi ölkələrdə arxiv qurumları formalaşdı. Lakin bu arxiv qurumları pərakəndə şəklində olduğundan bütün sənədləri əhatə etmirdi. 1774-cü ildə Şotlandiyada ilk dəfə sənədlərin mühafizəsi üçün nəzərdə tutulan bir müəssisə yaradıldı. Hazırda Britaniyanın ən qədim arxiv idarəsi hesab olunan bu bina hələ də eyni məqsədlər üçün istifadə olunur.
Arxiv ənənələri hər nə qədər antik dövrlərə qədər gedib çıxsa da ilk rəsmi arxiv qurumu 1770-ci ildə Fransada formalaşmışdır. Fransa Məclisi tərəfindən quruluş qərarı 1789-cu ildə qurulan müəssisənin plan tərtibatının hazırlanması üçün xüsusi tarixçi komissiya yaradıldı. 1794-cü ildə qəbul olunmuş Fransız konstitusiyasına əsasən arxiv fondlarındakı sənədlərin əhali tərəfindən istifadəsi haqqında qərar qəbul edildi. Bununla da arxiv idarələrində sənədlərin ictimai ekspertizası bərqərar oldu. 1795-ci ildə müzakirəyə çıxarılan və 1796-cı ildə qüvvəyə minən qanuna əsasən Fransa Baş Kilsə tabeçiliyindəki sənədlər Mərkəzi Arxiv İdarəsinə birləşdirilməli idi.
Yaranma səbəbləri və təşəkkülü
Arxivlərin meydana gəlmə ehtiyacı çox qədim dövrlərdən formalaşmışdır. Hakim qüvvələrin verdiyi qanunlar əsasən tez məhv olan materiallar üzərində qeyd olunduğundan onların mühafizəsi müvəqqəti səciyə daşıyırdı. Belə şəraitdə arxiv sənədlərinin daimi və ya adaha uzunömürlü qorunmasını təmin etmə zərurəti meydana çıxırdı.
Azərbaycanda arxivlərin yaranma tarixi
Azərbaycanda Səfəvilər dövrü saray hakimiyyəti zamanından bəri arxiv fəaliyyətinin ilkin forması öz təşəkkülünü tapmışdı. Sarayın gizli saxlanc yerlərində qorunan çah fərmanları və qanunlar küliyyatı mühafizəçilər tərəfindən qorunurdu. Bu ənənə sonradan Azərbaycan xanlıqları dövründə də tətbiq olunmağa davam etdi. Xüsusilə Qarabağ xanı Pənahəli xanın Şuşa sarayında iqamət edərkən böyük bir sənəd materialları saxlanc yerinə sahib olduğu məlumdur. Lakin bütün bu idarələr bütün sənədlərin bir araa gətirilməsi üçün əlverişli deyildi. Azərbaycanda mərkəzləşdirilmiş ilk arxivin yaranma təşəbbüsü Nəriman Nərimanovun adı ilə bağlıdır. Məhz Azərbaycan İnqlab Komitəsinin imzaladığı dekret sonralar Azərbaycan SSR-də Milli Arxiv İdarəsinin yaranmasında əsas amil rolunu oynadı.
Azərbaycan İnqlab Komitəsinin sədri Nəriman Nərimanov tərəfindən imzalanmış "Azərbaycan Respublikasında milli arxiv fondunun və Xalq Maarif Komissarlığı yanında dövlət arxiv fondunun təsis olunması haqqında" dekretin əsasında 1921-ci ildə Azərbaycan SSR-də Cənubi Qafqazın ilk dövlət arxivi yaradıldı. Həmin dekretə əsasən 1918-20-ci illər aralığında mövcud olmuş Azərbaycan Xalq Cumhuriyyətinin arxiv sənədləri də daxil olmaqla Yelizavetpol və Bakı quberniyasının nəzdində saxlanılan bütün dövlət sənədləri yeni yaranmış arxiv fondunun səlahiyyətinə verilməli idi.
1922-ci ildə Azərbaycan SSR Mərkəzi Dövlət Arxivinin səlahiyyətləri Azərbaycan SSR Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin Rəyasət Heyətinə həvalə olundu ki, bu da arxiv fondunun mövcud nüfuzunun daha da artmasına səbəb oldu.
1925-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Mərkəzi Dövlət Arxivi yaradıldı. 1928-ci ildə isə Azərbaycan ərazisindəki bütün qəzalar üzrə Qəza Arxiv Büroları yaradıldı. Arxiv fondlarının sayının getdikcə artması sənədlərin mühafizə prossesini sürətləndirirdi.
Ramil Yunisov
Ramil Qardaşxan oğlu Yunisov (26 may 1977; Yeni Mil, Beyləqan rayonu, Azərbaycan — 8 noyabr 2020; Şuşa, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Mehman Səlimov
Mehman Səlimov — Azərbaycanlı hərbçi, polkovnik. Azərbaycanın müdafiə nazirinin siyasi və ictimai işlər üzrə müavini (1995–1999).
Arxiv
Azərbaycanda arxivlərin yaranma tarixi
Arxiv İşinin Azərbaycanda qısa müddətdə belə böyük inkişaf trayektoriyası cızması Azərbaycan Sovet Sosial Respublikasının Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin Rəyasət Heyətinin 1930-cu ildə Mərkəzi Arxiv Fondunun yaranmasına dair verdiyi qərarla nəticələndi. Yeni yaranacaq arxiv qurumu təkcə sənədlərin mühafizəsinin təmini ilə deyil, həm də onların komplektləşdirilməsi və tədqiqi ilə məşğul olacaqdı. Həmin qərara əsasən 1920-ci ildə tikintisi bitmiş arxiv binasında iki yeni dövlət arxiv fondu: Mərkəzi Oktyabr İnqlabı Dövlət Arxivi və Mərkəzi Dövlət Tarix Arxivi yarandı.
Mehman Səlimov
Həyatı
Mehman Əmirxan oğlu Səlimov 1955-ci il avqustun 12-də Gürcüstan SSR-in Dmanisi rayonundakı Qızıl-Kilsə kəndində anadan olmuşdur.
Ramil Yunisov
Həyatı
Ramil Yunisov 26 may 1977-ci ildə Beyləqan rayonunun Yeni Mil kəndində Qardaşxan Yunisovun ailəsində anadan olmuşdur. 1983-1994-cü illərdə orta təhsil almışdır. Ailəli idi.
Arxiv
Azərbaycanda arxivlərin yaranma tarixi
1938-ci ildə digər Sovet Respublikalarında olduğu kimi Azərbaycan Milli Arxiv İdarəsinin səlahiyyətləri də Xalq Daxili İşlər Komissarlığına verilir. SSRİ Xalq Daxili İşlər Komissarlığnın rəhbərlik dövründə arxivlərimiz demək olar ki, bütünlüklə qapalı səciyyə daşıyır.
Ramil Yunisov
Hərbi xidməti
Ramil Yunisov Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Beyləqan rayon üzrə Hərbi Komissarlığı tərəfindən hərbi xidmətə çağırılmışdır. Vaxtilə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olmuşdur. Hərbi xidməti başa vurduqdan sonra artilleriya divizionunun tibb məntəqəsi sürücüsü vəzifəsində müddətdən artıq hərbi xidmət etmişdir.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Ramil Yunisov 2020-ci il sentyabrın 27-dən Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində sürücü olaraq iştirak etmişdir. Murovdağın, Füzulinin, Qubadlının və Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Ramil Yunisov 8 noyabr 2020-ci ildə Şuşa şəhəri istiqamətində döyüş tapşırığnın yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur. Beyləqan rayonunda dəfn edilmişdir.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ramil Yunisov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Arxiv
Azərbaycanda arxivlərin yaranma tarixi
Bu hal 1960-cı ilə qədər davam edir. Sözügedən ildə Milli Arxiv İdarəsi SSRİ Nazirlər Sovetinin tabeçiliyinə verilir. Bu hadisə arxiv işinə dövlət səviyyəsində qayğı göstərilməsinə səbəb olur. Ölkə ərazisində bir çox yeni arxiv fondları istifadəyə verilri. 1966-cı ildə Azərbaycan Mərkəzi Ədəbiyyat və İncəsənt Arxivi, 1968-ci ildə Mərkəzi Səs Yazıları Arxivi, 1969-cu ildə isə Mərkəzi Elm, Texnika və Tibb Sənədləri yaranır, şəhər mərkəzlərində arxiv fondları tərtib olunur, rayonlarda isə Mərkəzi Oktyabr İnqlabı Arxivinin filialları fəaliyyətə başlayır.
Ramil Yunisov
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Qubadlı rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ramil Yunisov ölümündən sonra "Qubadlının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yerinə yetirən zaman mərdliyin və igidliyin göstərilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ramil Yunisov ölümündən sonra "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ramil Yunisov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ramil Yunisov ​ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Arxiv
Azərbaycanda arxivlərin yaranma tarixi
Bugün Azərbaycanda Milli Arxiv fondu və respublika əhəmiyyətli 6 digər arxiv fondları, o cümlədən, şəhər və rayon mərkəzi arxivləri, idari müəssisəsə arxivləri fəaliyyət göstərir. Milli Arxiv İdarısinin nəzdində zərər görmüş sənədlərin bərpası üçün şəraitə malik olan laboratoriya da mövcuddur.
Azərbaycanın İttifaqa üzv olmamışdan öncə arxiv sahəsində gördüyü bütün nailiyyətlər SSRİ dönəmində ittifaq ölkələrin "ortaq malı" hesab olunmağa başlandı. Belədə, bir çox qiymətli arxiv sənədlərimiz başqa arxiv fondlarına köçürüldü.
Azərbaycan öz arxiv sənədlərinə yalnız 1991-ci ildə müstəqillik əldə etdikdən sonra qovuşdu. Azərbaycanda dövlətçilik ənənəsinin bərpa olunmasından qısa müddət sonra respublika əhəmiyyətli arxiv sənədlərinin mühafizəsi sahəsində nəzərə çarpan tərəqqi proyeksiyası cızılmağa başlandı.Görülən işlərin nəticəsi olaraq 1996-cı ildə Azərbaycan YUNESKO-nun nəzdində fəaliyyət göstərən Beynəlxalq Arxivlər Şurasına üzv oldu. 1999-cu ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti tərəfindən Dövlət Mərkəzi Arxiv Fondu haqqında qanun, o cümlədən, 2002-ci ildə imzalanan "Arxiv işinin inkişafına dair" fərman deyilənlərə sübutdur.
Xronologiya
1921 - Azərbaycan SSR Mərkəzi Dövlət Arxivi yarandı.
1925 - Naxçıvan MR Mərkəzi Arxiv Fondu yarandı.
1928 - Azərbaycan SSR ərazisində Qəza Arxiv Büroları yarandı.
1930 - Azərbaycan SSR MİK Rəyasət Heyətinin təşəbbüsü ilə Azərbaycan Mərkəzi Arxiv İdarəsinin yaranması haqqında əsasnamə qəbul olundu.
1938 - Bütün Sovet Respublikalarında olduğu kimi Azərbaycan SSR Mərkəzi Arxiv İdarəsinin rəhbərlik səlahiyyətləri Xalq Daxili İşlər Komissarlığına həvalə olundu.
1966 - Azərbaycan Mərkəzi Dövlət Ədəbiyyat və İncəsənət Arxivi yarandı.
1968 - Azərbaycan Mərkəzi Dövlət Səsyazıları Arxivi yarandı.
1969 - 1. Azərbaycan Mərkəzi Dövlət Elm, Texnika və Tibb Sənədləri Arxivi yarandı. 2. Respublika daxilində şəhər arxivləri yarandı. 3. Rayon mərkəzlərində Dövlət Oktyabr İnqlabı Arxivinin filialları yarandı.
1996 - Azərbaycan YUNESKO-nun nəzdində fəaliyyət göstərən Beynəlxalq Şurasının tamhüquqlu üzvü oldu.
1999 - Azərbaycan Respublikası Prezidenti tərəfindən "Milli Arxiv fondu haqqında" fərman imzalandı.
2002 - Azərbaycan Respublikası Prezidenti tərəfindən "Arxiv işinin təkmilləşməsi haqqında" fərman imzalandı.
Ramil Yunisov
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Mehman Səlimov
Həyatı
1962-ci ildə Dmanisi rayonunun 1 saylı rus orta məktəbinin I sinfinə daxil olmuş, 1973-cü ildə isə həmin məktəbi müvəffəqiyyətlə bitirmişdir.
1984-cü ildə V.İ.Lenin adına Hərbi-Siyasi Akademiyaya daxil olmuş və 1987-ci ildə akademiyanı bitirmişdir.
1987-ci ildən Zaqafqaziya Hərbi Dairəsində Ermənistan SSR-in o vaxtkı Leninakan, indiki Gümrü şəhərində 120-ci tank alay komandirinin siyasi məsələlər üzrə müavini vəzifəsində xidmət etmişdir. 1989-1990-cı illərdə Gəncədə 130-cu tank alayı komandirinin siyasi məsələlər üzrə müavini işləyib. 1990-1991-ci illərdə Zaqafqaziya Hərbi Dairəsinin Bakıdakı 295-ci motoatıcı diviziyası komandirinin müavini-siyasi şöbənin rəisi vəzifəsində çalışmışdır.
1991-ci ilin yayından başlayaraq gizli və açıq şəkildə Azərbaycanda Milli Ordu quruculuğuna, Müdafiə Nazirliyi strukturunun formalaşmasına dəstək verməyə başlayıb.
1992-ci ildə Bakıya qayıtmış, Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinə könüllü daxil olmuşdur. 1992-ci ilin 26 yanvarından sentyabr ayına qədər müdafiə nazirinin köməkçisi - şəxsi heyətlə iş idarəsinin rəisi vəzifəsində xidmət etmişdir. 15 sentyabr 1992-ci ildən mart ayına qədər döyüş zonasına ezam olmuş və hərbi hissəyə komandanlıq edərək Ağdərə-Ağdam istiqamətində döyüş əməliyyatlarına rəhbərlik etmişdir. 1993-cü ilin mart ayından 1993-cü ilin noyabr ayına qədər Azərbaycan Prezident Aparatında hərbi quruculuq məsələləri üzrə şöbə müdirinin müavini vəzifəsində işləmişdir. 1994-cü ilin yanvar ayından 172 saylı hərbi hissə komandirinin şəxsi heyəti üzrə müavini vəzifəsinə təyin olunmuşdur, Füzuli-Kəlbəcər rayonları uğrunda döyüşlərdə iştirak etmişdir. 1995-ci il 22 martdan-1995-ci il 26 aprelə qədər Müdafiə Nazirliyinin şəxsi heyətlə iş idarəsinin rəis müavini olmuşdur.
Azərbaycan Respublikasının 3-cü Prezidenti Heydər Əliyevin fərmanı ilə 1995-ci il iyun ayında Müdafiə nazirinin müavini, hərbi-siyasi idarəsinin rəisi təyin edilmişdir və 1999-cu ilin iyul ayında həmin vəzifənin ixtisarı ilə əlaqədar Azərbaycan Ordusundan tərxis olunmuşdur.
Hal-hazırda hərbi təqaüdçüdür.
Mükafatları
1994-cü il 5 oktyabrda Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərmanı ilə Gəncə şəhərində Dövlət çevrilişi cəhdinin qarşısının alınmasında rəhbərlik etdiyinə görə “Azərbaycan Bayrağı” ordeni ilə təltif olunmuşdur.
1995-ci il mart hadisələrinin qarşısının alınmasında fəal iştirak etdiyinə görə vaxtından əvvəl Polkovnik hərbi rütbəsi ilə təltif olunmuşdur.
İctimai fəaliyyəti
O, Müdafiə nazirinin müavini vəzifəsində xidmət edərkən Müdafiə Nazirliyinin mətbuat xidmətinə və “Azərbaycan Ordusu” qəzetinə rəhbərlik etmişdir.
1999-cu il sentyabr ayından ehtiyatda olan zabitlərin konfederasiyasına üzv olmuş, 2000-ci ilin dekabr ayından Ehtiyatda olan Zabitlərin Azərbaycan-NATO Əməkdaşlıq İctimai Birliyinin sədri seçilmiş və 2001-ci ilin mart ayından Qeyri-Hökumət Təşkilat Forumunun üzvü qəbul edilmişdir.
2000-ci ilin yanvar ayından “Az-Media” analitik informasiya agentliyinin direktoru vəzifəsində çalışmışdır.
Həbsi
2014-cü ilin noyabrın 24-də saxlanılıb , 22 aprel 2016-cı ildə Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin hökmü ilə mənimsəmə və vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadədə təqsirləndirilərək 8 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib. 24 iyun 2016-cı ildə birinci instansiya məhkəməsinin hökmündən apellyasiya şikayəti verib. Bakı Apelyasiya Məhkəməsi şikayəti təmin etməyib. Daha sonra o, kassasiya şikayəti verib. Şikayət araşdırılması üçün Ali Məhkəmənin hakimi Gülzar Rzayevanın sədrlik ediyi kollegiyanın icraatına verilib.
Kauno Jalqiris FK
Kauno Jalqiris FK (Litva dilində-Futbolo klubas "Kauno Žalgiris") - Litvanın futbol klubu. Kaunas şəhərində yerləşir.
Heyəti
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Marianti Zafeiriou
Marianti Zafeiriou (d. 29 yanvar 1994) — Yunanıstanı təmsil edən bədii gimnast. Marianti Zafeiriou 2012-ci ildə Yunanıstanı XXX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Marianti Zafeiriou 2012-ci ildə Yunanıstan bayrağı altında Birləşmiş Krallığın London şəhərində XXX Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, qrup yarışlarında кomanda yoldaşları Yeleni Doika, Alexia Kiriazi, Evdokia Loukanqkou, Stavroula Samara və Vasileya Zaçou ilə birgə təsnifat mərhələsində 51.875 xal topladı və 9-cu yeri tutaraq mübarizəni dayandırdı.
Demmus Hentze
O, Preliminer Məktəbində iştirak etmək üçün Torshavna gedir və bundan sonra bitirdiyi Liseydə (Føroya Studentaskeið) təhsilini davam etdirdi. İkinci Dünya Müharibəsi zamanı Farer adaları Böyük Britaniya, Danimarka isə Almaniya tərəfindən işğal edildi və bu səbəbdən müharibə zamanı iki ölkə arasında səyahət etmək mümkün deyildi. Hentze Danimarkada köçüb hüququ öyrənmək üçün müharibənin bitməsini gözləməli oldu. O, Kopenhagen Universitetini fərqlənmə diplomu ilə bitirdi. Onun 1981–2010-cu illərdə Advokatskrivstovan Hentze adında öz hüquq firması var idi. O, qızı Turið Debes Hentze ilə birlikdə bu firmanı qurdu.
Xalq Partiyasının üzvü olan Hentze 1975–1981-ci illərdə maliyyə naziri vəzifəsində çalışıb.
O, 2016-cı il yanvarın 3-də Torshavn şəhərində vəfat edib.
Yağlayıcı-soyuducu mayelər
Yağlayıcı-soyuducu maye, YSM — əsasən metalların kəsmə və ya təzyiqlə emalı zamanı istifadə olunan müxtəlif maye tərkiblərin ümumiləşdirilmiş adıdır. Ən çox yayılmış YSM neft yağlarıdır (adətən, yeyilməyə və siyrilməyə qarşı aşqarlarla birlikdə) və onların 3-10%-li su emulsiyalarıdır.
YSM-lərin təsnifatı
YSM-lər fiziki-kimyəvi tərkibinə görə aşağıdakı kimi təsnif olunur : 1.Yağlı. Alətin toxunan hissələrində sürtünmənin azalmasını təmin edən baza yağı (çox vaxt mineral yağ) əsasında hazırlanır. İşçi göstəriciləri yaxşılaşdırmaq üçün tərkibə müəyyən aşqar paketləri də daxil edilir. 2. Su ilə qarışan. Bu YSM-lərin tərkibi olduqca müxtəlifdir: emulqator, spirtlər, yağlar, elektrolitlər, aşqarlar və digər maddələr. Hazırlanan emulsiyanın xassələri suyun miqdarından asılıdır. müxtəlif istismar göstəriciləri olan 3 növ su ilə qarışan YSM mövcuddur: •emulsiya yaradan (emulsol) və ya adi – tərkibində yüksək miqdarda yağ olan (60-75%) YSM su ilə durulaşdırılanda süd rəngli emulsiya əmələ gətirir; •yarısintetik - tərkibində az və ya orta miqdarda yağ olan (10-50%) YSM su ilə qarışanda yarımşəffaf mikroemulsiya  əmələ gətirir; •sintetik – tərkibində yağ olmayan və su ilə təmiz kimyəvi məhlul əmələ gətirən YSM adətən cilalamada istiadə olunur.
YSM-lərin göstəricilərinə həmçinin aşqarlar təsir edir: •korroziyaya qarşı aşqarlar metalın ağır yükün təsiri altında emal zamanı onun səthinin müdafiəsi üçün nəzərdə tutulmuşdur; •yeyilməyə qarşı aşqarlar alətlərin, eləcə də dəzgahların ayrı-ayrı detallarının yeyilmə və köhnəlməsini azaltmağa və bununla da avadanlığın istismar müddətini artırmağa imkan verir; •siyrilməyə qarşı aşqarlar alət səthinin emal zamanı zədələnməsinin qarşısını alır; •dumana qarşı aşqarlar yağlı YSM-lərdən duman əmələ gəlməsinin qarşısını alır; •köpüyə qarşı aşqarlar YSM-lərin istismar müddətini artırır.
Dovyalis caffra
— cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Dovyalis caffra növü Afrika üçün endemik növdür.
Ternopol Vilayət İncəsənət Muzeyi
Ternopol Vilayət İncəsənət Muzeyi — Ukraynanın Ternopol şəhərində muzey. Bu,şəhərin mərkəzi hissəsinin yaxınlığında, Solomiya Kruşelnıtska 1 ünvanında yerləşir.
Tarixi
Ternopol Vilayət İncəsənət Muzeyinin uzun tarixi var. Onun mənşəyi 13 aprel 1913-cü ildə Stefan Kaçala küçəsində Xalq Məktəbləri Cəmiyyətinin dörd zalında açılmış Regional Podilsk Muzeyindən başlayır. Muzeyin yaradıcısı uzun müddət Milli Elmlər Akademiyasının idarə heyətinin sədri olmuş polşalı professor Stanislav Srokovski olmuşdur. Muzeyin ilk bələdçisini də o hazırlamışdır. Muzeyin eksponatları arasında peşəkar rəngkarlıq və plastika əsərləri, xalça və tikmələr, sikkələr, orijinal sənədlər var idi. Birinci Dünya müharibəsi zamanı Rusiya imperator qoşunları kolleksiyanı məhv etmişdilər. Dağılmış bina SSRİ hakimiyyəti dövründə, 1925-ci ildə bərpa edilmişdir. Muzey kolleksiyası regional xarakter daşımış və 4 bölmədən ibarət olmuşdur: tarixi, etnoqrafik, müasir incəsənət (bədii sənətkarlıq) və təbii. Muzeyin ikinci açılışı 9 noyabr 1930-cu ildə baş tutmuşdur. Eyni zamanda, muzeylə bağlı ikinci bələdçi nəşr edilmişdir.
1939-cu ilin payızında yeni hakimiyyət Regional Podol Muzeyini Ternopil Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyinə çevirmişdir. Muzeyin fondu qraf Potoçki və Koziyebrodskinin milliləşdirilmiş kolleksiyalarından XVII–XIX əsrlərə aid Qərbi Avropanın bir çox incəsənət əsərləri ilə doldurulmuşdur. İkinci Dünya müharibəsindən sonra muzey 15 iyul 1945-ci ildə fəaliyyətini bərpa etmişdir. 1960-cı illərin əvvəllərində muzey kolleksiyası ikonalar, köhnə çaplar, oymalar, o cümlədən Buçaçdan olan İohann Georg Pinzelin barelyefləri ilə tamamlanmışdır.
Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyinin əsərləri kolleksiyası 6 may 1978-ci ildə keçmiş Dominikan kilsəsində açılan fotoqalereyanın əsasını təşkil etmişdir. Qalereyanın təşkilində Ukraynanın aparıcı muzeyləri və SSRİ İncəsənət Sərgiləri İdarəsi mühüm köməklik göstərmişdir. Bələdçi kitabçasını (Lvov, 1981) hazırlayan İqor Gereta ona rəhbərlik edirdi. 1986-cı ilin yanvarında fotoqalereya indiki pavilyona – yaşayış binasının genişləndirilməsinə köçürülmüşdür. Onun binaları sərgi salonları üçün uyğunlaşdırılmışdır.
Əslində Ternopol Regional İncəsənət Muzeyi 1 may 1991-ci ildı Tarix Muzeyinin şöbələrindən biri olan keçmiş fotoqalereyanın bazasında yaradılmışdır. Bu qərar faktiki olaraq həmin il iyunun 1-dən qüvvəyə minmişdir. Muzeydə birinci sərgi Andrey Petrikin (1919–1990) əsərlərindən ibarət olmuşdur və 9 avqust 1991-ci il tarixində açılmışdır. Oktyabr ayında Ukrayna və xarici incəsənət əsərlərinin daimi sərgisi açılmışdır.
Fondu
Ternopol Regional İncəsənət Muzeyinin fəaliyyəti tədqiqat fondu, tədris (ekskursiya və mühazirə), ekspozisiya və sərgi, metodik və bərpa işlərinə yönəldilmişdir. 1 yanvar 2009-cu ildə muzey kolleksiyası 8,011 eksponatdan, o cümlədən 765 rəngkarlıq, 6,965 qrafika, 140 heykəltəraşlıq, 141 dekorativ-tətbiqi incəsənət nümunəsindən ibarətdir. Ayrı-ayrı fondlara Andrey Petrık, Dionizi Şoldra, Anton Malyutsanın rəsm əsərləri, qravüraları və arxiv materialları, professor Emmanuel Bergerin şəxsi kolleksiyasından kitab lövhələri daxildir. Daimi sərgi tarixi-xronoloji prinsip əsasında qurulmuş, Ukrayna və Qərbi Avropa ölkələrinin incəsənətini təmsil edir. Ukrayna incəsənətinin diqqətəlayiq eksponatları arasında XVII–XIX əsrlərə aid ikonaları, İ. Pinzel və A. Osınskinin oyma əsərləri, Parsunun portretlərini, XVIII əsrin qravüraları olan köhnə çapları göstərmək olar.
1993–1995-ci illərdə muzeydə Nyu-Yorkdan olan rəssam və bərpaçı, əslən Ternopoldan olan Dionisi Şoldra çalışmışdır. O, muzeyə 50 ədə rəsm əsəri hədiyyə etmiş və bərpa işlərinin əsasını qoymuşdur. 1998-ci ilin sentyabrında rəssamın əsərləri, fotoşəkilləri və sənədləri, bərpa alətləri və materialları, şəxsi əşyalarının sərgiləndiyi Şoldri Memorial Zalı açılmışdır.
Memfis Depay
Memfis Depay — niderlandlı futbolçu. Hazırda Atletiko Madriddə çıxış edir.
Karyerası
Futbolçu Sparta Rotterdam, PSV Eyndhoven, Mançester Yunayted və Olimpik Lion futbol klublarında çıxış etmişdir. Oynadığı 393 oyunda, 152 qol vurmuş və 96 assist etmişdir.
Simlyansk rayon diyarşünaslıq muzeyi
Muzeyin tarixi
Muzey 16 fevral 1998-ci ildə təşkil edilmişdir. Təşkil olunmasının ilkin dönəmində Simlyansk rayon hərbi və əmək şöhrəti istiqamətli bir muzey olmuşdur. Hazırda isə muzey rayonun tarixi, arxeoloji abidələri, yerli əhalinin həyatı və onların əldə etdiyi medalların toplanması isriqamətində fəal işlər görülür.
Muzey eksponatları altı kolleksiyada birləşdirilmişdir: "Arxeologiya", "Əşyavi mənbələr" (metal, ağac, keramika, parça, daş, plasmasda ibarət olan atələt və məmulatlar, zooloji və botanik materiallar, antropoloji kolleksiya), "Təsvir mənbələri" (təsvir, qrafika, ikona, skulptura), "Numizmatika" (dəmir pullar, orden, medal, jeton, işarə, markalar, kağız pullar), "Silahlar" (soyuq və odlu silahları), "Məktub mənbələri" (əlyazmalar və möhür sənədləri, nadir kitablar, şəkillər, açıqçalar).
2017-ci il məlumatına görə muzeydə 5437 ədəd predmet vardır. Burada Simlyansk stanisası, Simlyansk şəhəri, Simlyansk SES, Avrasiya çölü haqqında eksponatlar toplanmışdır. İl ərzində muzeyi 9 min insan ziyarət edir. Muzey hər il muzey gecəsi adlı təşkilati tədbirlər keçirir. Muzeydə davamlı olaraq sərgilər təşkil edilir.
Adres
Muzeyin yerləşdiyi adres: Rostov vilayəti, Simlyamsk şəhəri, Çexov küçəsi, ev 15.
Qara Adam (film)
Qara Adam (Black Adam) — eyni adlı DC Comics personajına əsaslanan və 2022-ci ildə çıxarılmış ABŞ superqəhrəman filmi. New Line Cinema, DC Films, Seven Bucks Productions və Flynn Picture Company tərəfindən istehsal edilmiş film, 2019-cu ildə təqdim edilmiş "Şazam!" filminin spin-offu, həmçinin DC Genişləndirilmiş Kainatının (DCGK) on birinci filmidir. Adam Ştikel, Rori Heyns və Sohrab Noşirvani tərəfindən yazılmış ssenari əsasında Jaume Kolyet-Serranın rejissorluğu ilə çəkilmiş filmdə rolları Dueyn Conson, Eldis Hodc, Noy Sentineo, Sara Şahi, Marvan Kenzari, Kvintessa Svindell, Pirs Brosnanvə Bodhi Sabonqui canlandırmışlar.
Məzmunu
E.ə. 2600-cü illərdə Kandaqın tiran hökmdarı Anh-Kot daşıyıcısına böyük güc verən Sabbak Tacı adlı artefakt yaradır. Maqlar tərəfindən “Şazam” gücü ilə bəxş edilən qul oğlan tiraniyaya qarşı qiyam qaldırır, Tet-Adam adlı qəhrəman kimi məşhurlaşır və Anh-Kotu öldürərək, tiraniyaya son qoyur.
Bizim günlərdə Kandaq İnterdəstə adlı təşkilat tərəfindən sıxışdırılır. Arxeoloq Adrianna Tomaz, qardaşı Kərim və iş yoldaşları Samir və İsmael Qreqorun köməkliyi ilə Sabbak Tacını tapmağa çalışır. Onlar tacı tapdıqda İnterdəstə tərəfindən hücuma məruz qalırlar. Adrianna tacı tapdıqları mağara-zalın döşəməsində yazılmış yazını oxuyur və Tet-Adam hesab etdiyi qədim varlığı oyadır. Həmin varlıq İnterdəstə üzvlərinin bir hissəsini öldürür və arxeoloqları xilas edir.
Baş verən hadisələr ABŞ dövlət təmsilçisi Amanda Uollerin qulağına çatır və o, Karter Holl/Qırğı-adam ilə əlaqə saxlayaraq Amerikanın Ədalət Cəmiyyətini (Kent Nelson/Doktor Feyt, Maksin Hankel/Siklon və Albert “El” Rotşteyn/Atom Dağıdıcı) yenidən yığımağı və oyanmış varlığı tutmuağı buyurur. Amerikanın Ədalət Cəmiyyəti Kandaqa gələrək onun şəhəri dağıtması və İnterdəstə üzvlərini öldürməsinin qarşısını almağa çalışır. Amerikanın Ədalət Cəmiyyəti Adamın tərəfini tutan Kandaq əhalisinə izah etməyə çalışır ki, o, əhalinin düşündüyü kimi qəhrəman olmayıb, əksinə onu dağıdan düşmən olub və buna görə də lənətlənərək mağarada həbs edilib.
İnterdəstənin rəhbəri olduğunu elan edən İsmael, Adriannanın tacı gizlətmiş yeniyetmə oğlu Amonu qaçırır. Adam, Adrianna və Amerikanın Ədalət Cəmiyyəti tacı verərək oğlanı azad etməyə çalışırlar. Onlar İsmaeli tapırlar və o bildirir ki, Kral Anh-Kotun şəcərəsindən gələn son şəxsdir və buna görə də, tacı geyinərək taxta sahib olmalıdır. Adrianna oğlu Amonun həyatını xilas etmək üçün tacı İsmaelə verməli olur. İsmael razılaşmanı pozur və Amona atəş açır, Amonu xilas etməyə çalışan Adam özünə nəzarəti itirir və gücün təsiri ilə ətrafındakı binanı yerlə-yeksan edir. Dağıntı zamanı İnterdəstə üzvləri, o cümlədən İsmael ölür.
Özünü günahkar hiss edən Adam qaçır. Sonradan o, Qırğı-adama bildirir ki, Kandaqın qədim qəhrəmanı Tet-Adam yox, onun atasıdır; Adamın oğlu Xurutun ölümsüz olduğunu bilən düşmənlər onun ailəsini öldürmək qərarına gəlirlər. Evə qayıdan Xurut (Şazam) anasının öldüyünü, atasının isə ölümcül yaralandığını görür. Atasını xilas etmək üçün Xurut Şazam gücünü ona bəxş edir və yeniyetmənin müdafiəsiz olduğunu görən kral oxçuları onu ürəyindən vuraraq öldürürlər. Bundan sonra Şazam gücü qazanmış Adam qisas eşqi ilə saraya gələrək kralı öldürür və qəzəbin gücü ilə sarayı dağıdır. Qədim maqlar Adamın Şazam gücünə layiq olmadığını düşünüdklərindən onu mağarada əbədi həbs edirlər. Kandaqın qəhrəmanı adına layiq olmadığını düşünən Adam, Amerikanın Ədalət Cəmiyyətinə təslim olur, Cəmiyyət üzvləri onu Amanda Uollerə təhvil verirlər. Bundan sonra Doktor Feyt Cəmiyyət üzvlərinin yaxın gələcəkdə öləcəklərini görür. Onlar şəhərə qayıtdıqda başa düşürlər ki, İsmael bilərəkdən Adamı onu öldürməyə sövq edib. Çünki, qədim lənətə görə Sabbak Tacını geyinmiş şəxs öldürüldükdən sonra qədim demonun gücünə sahiblənərək yenidən həyata qayıdır. Sabbak cildində dirilən İsmael yenidən Kandaq taxtını ələ keçirməyə çalışır.
Amerikanın Ədalət Cəmiyyəti Cəhənnəm güclərini Kandaqa cəlb etməyə çalışan Sabbakı dayandırmağa çalışır. Cəmiyyət üzvləri döyüşə gedərkən Doktor Feyt onların qarşısını kəsir və özünü qurban verərək təkbaşına Sabbakla döyüşə gedir. Paralel olaraq o, Amanda Uoller tərəfindən həbs edilmiş Adamı oyatmaq üçün astral proyeksiyasını istifadə edir. Sabbak Doktor Feyti öldürü və bundan sonra onun qoyduğu maneənin yoxa çıxmasından istifadə edəm Amerikanın Ədalət Cəmiyyəti üzvləri mübarizəyə qoşulur. Sonda Adamın köməyi ilə Sabbak məğlub edilir, Cəmiyyət üzvləri Adamın Kandaq müdafiəçisi kimi yeni rolunu qəbul edərək geri qayıdırlar.
Titr ortası səhnədə Uoller proyeksiya vasitəsi ilə Adamla görüşərək onun yeni həbsxanasının Kandaq olduğunu və şəhər sərhədlərindən kənara çıxmağın qadağan edildiyini bildirir. Bundan sonra Supermen gəlir və danışmalı olduqlarını bildirir.
Avtomagistral
thumb|222px|[[İsveçrədə E4 avtomagistralı]] Avtomagistral — avtomobil nəqliyyatı vasitələrinin hərəkəti üçün salınmış və eyni səviyyəli başqa yollarla kəsişməyən yol. Avtomobillərin uzaq məsafəyə intensiv və sürətli hərəkəti üçündür. Avtomagistrallarda əks-istiqamətli hərəkət zolaqları arasında azı 5 metr enində ayırıcı zolaq olmalıdır. Avtomagistrallar, adətən, şəhərlərdən və sənaye mərkəzlərindən aralı keçir. Müasir avtomagistrala Moskvanın şəhərətrafı dövrəvi avtomobil yolu, Moskva–Noginsk, Kiyev–Borispol, Moskva–Volqoqrad yolları misal ola bilər.
Proto insan dili
Linqvistikada proto insan dili və ya birinci insan dili Yer üzündəki bütün dillərin əcdadı olan hipotetik proto-dildir. Dilin mənşəyinin unikal olması, bütün təbii dillərin (ehtimal ki, Orta Paleolitdə) bir mənbədən (monogenetik) formalaşdığı fərziyyəsinə əsaslanır. Bu konsepsiya hələ də mübahisəlidir və tarixi linqvistika tərəfindən təsdiqlənməmişdir.
Bu gün mövcud olan dillərin əcdadı olduğu iddia edilən bu dilin hipotetik Neandertal dilindən əvvəl olduğu iddia edilmir.
Terminologiya
Bu konsepsiya üçün ümumi qəbul edilmiş termin yoxdur. Bu mövzunu öyrənən tədqiqatların əksəriyyəti haqqında danışdıqları dil üçün bir ad təklif etmirlər. Bəzən Proto-World (Proto dünya) və ya Proto-human (Proto insan) terminlərindən istifadə olunur. Merritt Ruhlen Proto-Sapiens terminindən istifadə etmişdir.
Tarix
Dilin monogenetik mənşəyinə dair ilk ciddi və elmi tədqiqat Alfredo Trombettinin 1905-ci ildə nəşr olunan L'unità d'origine del linguaggio kitabı olmuşdur. Trombetti mümkün ümumi əcdadın yüz min ilə iki yüz min il əvvəl arasında danışıldığını təxmin edirdi.
Monogenezm insan növünün və dillərinin çox mənşəli (poligenezi) olması ideyasının populyar olduğu XIX əsrin sonu və XX əsrin əvvəllərində, bir çox linqvistiklər tərəfindən rədd edilmişdir.
Monogenizmin ən tanınmış müdafiəçilərindən biri XX əsrin ortalarında işləmiş amerikalı linqvistik Morris Swadeshdir. O, dillər arasında mövcud olan dərin əlaqələri öyrənmək üçün iki üsul təklif etmişdir: leksik statistika (İngilis: lexicostatistics) və qlottoxronologiya.
Onların ardınca gələn monogenezmin tanınmış tərəfdarlarından Merritt Ruhlen, Con Benqtson və Harold Fleminqi göstərmək olar.
Azərbaycan Ali Hərbi Təyyarəçilik Məktəbi
Azərbaycan Ali Hərbi Təyyarəçilik Məktəbi — Azərbaycanda fəaliyyət göstərmiş ali hərbi təhsil müəssisəsi.
Floks
Phlox L.-cinsin adı yunancadan "alov" kimi tərcümə olunur. Məlum olan 60 növdən gülçülükdə 40 növündən geniş stifadə olunur. Bitkinin bəzi yabanı növlərinin çiçəkləri al-qırmızı rəngdədir. Drummond floksu (Ph.drummondii) hündürlüyü 45 sm-ə çatan, gövdəsi yapışqan budaqlı, lansetvari yarpaqlı, sıx salxımlara yığılmış, müxtəlif rəngli çiçəkləri olan bitkidir. Çiçəklərin formasına və rənginə görə fərqlənən çoxlu miqdarda mədəni forması vardır. Yabanı halda drummond floksu Texasda bitir. Gülçülükdə bitki 1835-ci ildən istifadə olunur. Bitki rütubəti sevmədiyi üçün toxumları torpağa əkərkən ləkləri polietilen pərdə ilə örtmək lazımdır. Bitkilərin daha şaxəli olması üçün böyüyən cücərtilərin başlarını qopardırlar. Floksun uzun müddət çiçəkləməsi üçün solmuş çiçəkləri qırmaq lazımdır.
Qalça sümüyü
אגן
Çezare Paveze
Çezare Paveze — XX əsr İtaliya ədəbiyyatının ən tanınmış simalarından biri.
Həyatı
O, məmur ailəsində böyüyüb, uşaqlıdan ədəbiyyata olan həvəsi sonralar onu Torino Universitetinin ədəbiyyat fakultəsində təhsil almağa sövq edir. Burada təhsilini başa vurduqdan sonra müxtəlif təhsil ocaqlarında dil və ədəbiyyatdan dərs deyir. Bu dövrdə ingilis və Amerika ədəbiyyatıyla bağlı yazıları La Kultura dərgisində yayımlanır. Daha sonra yaxın bir dostunun açdığı nəşriyyatda çalışmağa başlayır, şeirlər yazır. 1935-ci ildə anti-faşist fəaliyyətinə görə həbs edilir, bir il həbsdə yatır. Həbsxana dövrü Həbs romanının yaranmasına səbəb olur.
1950-cı ildə yazdığı Tənha qadınlar arasında romanı İtaliyanın ən nüfuzlu ədəbiyyat mükafatına layiq görülür. Pavezenin şəxsi həyatı uğursuzluqlarla zəngindir. Sonu olmayan eşq əlaqələri onun qüvvəsini tükəndirir. Ədəbiyyat mükafatını aldıqdan sonra Torinodakı otel otağında bütün əlyazmalarını yandıraraq 21 ədəd yuxu dərmanı atıb intihar edir.
Mindoro boğazı
Mindoro boğazı - Mindoro adası ilə Busuanqa adasını ayıran, Cənubi Çin dənizi ilə Sulu dənizi ni birləşdirən boğaz. İki ada arasında Filippindəki ən böyük mərcan rifi sistemi olan Apo rifi yerləşir. Rif boğazı Apo Şərq aşırımı və Apo Qərb aşırımını ayırır.
Mindoro boğazı Hind okeanı və Sakit okean arasında keçən gəmilər üçün alternativ marşrutun bir hissəsidir.
Müasir batimetrik zondlamalar göstərdi ki, Mindoro boğazının və Sibuti keçidinin mərkəzləri son buz dövründə mövcud olacaq qədər dərin olduqlarını göstərdi. Bu da H.Otley Beyerin Filippinlərin ilk sakinlərinin torpaq körpülər vasitəsilə bura gəlmələri haqındakı məşhur nəzəriyyəsi ilə ziddiyyət təşkil edir. Təsdiqlənsəydi, ölkənin ən qədim sakinlərinin adalara çatmaq üçün açıq dənizi keçmək məqsədiylə qayıqlara ehtiyacı olacaqdı.
Yevlax-Xankəndi dəmiryolu
Yevlax-Xankəndi dəmiryolu — Yevlax ilə Xankəndi arasında 1978-ci ildə salınmışdır. Bu dəmiryolunu həm yük, həm də sərnişin qatarları üçün istifadə edirlər.
Tarixi
Xankəndinə gedən relslər 1942-ci ildə döşənib başa çatmışdır, amma bu yol, yəqin ki, müharibə səbəbindən rentabelli olmamış, 1960-cı illərdə bu xətt yenidən qurulmağa başlamışdır.
1962-ci ildə Bakıdan Yevlağa gələn marşrut xətti Bərdəyə qədər uzadıldı. 1967-ci ildə isə bu bölgənin qatarla Bakıya getmək istəyən sakinləri artıq Ağdamdan yola düşə bilirdilər. 1978-ci ildə isə Bakıdan çıxan qatarın son stansiyası Xankəndi oldu.
Alexia Kiriazi
Alexia Kiriazi (d. 15 dekabr 1995) — Yunanıstanı təmsil edən bədii gimnast. Alexia Kiriazi 2012-ci ildə Yunanıstanı XXX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Alexia Kiriazi 2012-ci ildə Yunanıstan bayrağı altında Birləşmiş Krallığın London şəhərində XXX Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, qrup yarışlarında komanda yoldaşları Yeleni Doika, Evdokia Loukanqkou, Stavroula Samara, Vasileya Zaçou və Marianti Zafeiriou ilə birgə təsnifat mərhələsində 51.875 xal topladı və 9-cu yeri tutaraq mübarizəni dayandırdı.
Ceyms Blek
Sir James Whyte Black — Şotlandiyalı həkim və farmakoloq.
Karyera
Karyerasını çox universitetdə tətqiqatçı və tədris üzvü kimi keçdi. Qlazqo Universitetdə fiziologiya şöbəsini təsis etib və burada adrenalinin insanın ürəyinə təsiri ilə maraqlanıb. O, araşdırmalarının nəticəsində Adrenalin hormonunun ürəyin daha çox pompalanmasına və qan təzyiqinin yüksəlməsinə səbəb olduğunu bildirib. 1960-cı illərin əvvəllərində adrenalin reseptorunu dayandıraraq ürəyə sakitləşdirici təsir göstərən "Propranolol" preparatını hazırlayıb. 1970-ci illərin əvvəllərində mədə turşusunun əmələ gəlməsini maneə törədən və xoralarla mübarizədə istifadə edilən "Simetidin" adlı dərman hazırlayıb.
Maykl Feqan
Maykl Feqan — 1982-ci ildə Kraliça II Elizabetin Bukinqem sarayındakı yataq otağına soxulmuş Britaniya vətəndaşı.
Birinci giriş
1982-ci ilin iyul ayının əvvəlində Feqan gizli şəkildə Bukinqem sarayına girdi. Feqanın dediyinə görə, o, drenaj borusu ilə dırmanıb və təhlükəsizliyi çağıran qulluqçunu çaşdırıb. Mühafizəçilər gələnə qədər o yoxa çıxmış və onlar qulluqçunun xəbərinə inanmamışdılar. Feqan daha sonra damdakı kilidi açıq pəncərədən saraya daxil olduğunu və pendir və kraker yeyərək növbəti yarım saat ətrafda dolaşdığını demişdir. Bu zaman dilimində ümumilikdə üç həyəcan siqnalı işə salınsa da, polis onların səhv olduğuna inanaraq onları söndürmüşdür. Feqan kral ailəsinin portretlərinə baxmış və bir müddət taxtda oturmuşdur. O, poçt otağına girməyindən də danışıb. Feqan burada yarım şüşə ağ şərab içmiş və daha sonra yorulub getmişdir.
NGC 878
NGC 878, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. Sa tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Versailles-Saint-Quentin-en-Yvelines Universiteti
Versailles-Saint-Quentin-en-Yvelines Universiteti ( – UVSQ) — 1991-ci ildə təsis Fransa ictimai universitetdir. Bu çoxistiqamətli elm, biologiya, tibb, kosmetik, idarəetmə, siyasət.
Maykl Feqan
İkinci giriş
9 iyul 1982-ci il, saat 7:00 radələrində Feqan Bukinqem sarayının ətrafındakı 4,3 metr hündürlüyündəki tikanlı məftillərlə örtülmüş divarı aşmış və drenaj borusuna dırmaşmışdır. Siqnal sensoru onun hərəkətlərini təsbit etsə də, polis həyəcan siqnalının nasaz olduğunu düşünərək onu susdurub. Feqan kral ailəsinin mənzillərinə çatmazdan əvvəl bir neçə dəqiqə dəhlizləri dolaşıb. Feqan daha sonra şüşə külqabını sındıraraq əlini kəsmiş və 7:15 radələrində əlində şüşə parçası ilə kraliça II Elizabetin yataq otağına daxil olmuşdur.
Kraliça Feqan pərdəni tərpəttikdə oyanmışdır. İlkin məlumatlarda onun kraliçanın çarpayısının kənarında oturduğu deyilsə də, Feqan 2012-ci ildə verdiyi müsahibədə kraliçanın mühafizəni axtarmaq üçün dərhal otağı tərk etdiyini söyləyib. Kraliça polis üçün iki dəfə sarayın kommutatoruna zəng etmiş, lakin heç biri gəlməmiş, ona görə də çarpayısının yanındakı həyəcan zəngindən istifadə etmişdir. Kraliça həmçinin dəhlizdəki ev qulluqçusu çağırıb və onu təcili yardım axtarmağa göndərib. Saray növbətçiliyində olan iki polis gələrək Feqanı otaqdan çıxarmışdır. Hadisə kral yataq otağının qarşısındakı silahlı polis məmuru əvəzi edilənə qədər vəzifədən çıxdığı zaman baş verib.
Versailles-Saint-Quentin-en-Yvelines Universiteti
Versailles yerləşən bu ən yaxşı Fransız universitetlərindən biridir.
Maykl Feqan
Həbs
Feqanın hərəkətləri o zaman cinayət deyil, mülki hüquq pozuntusu olduğu üçün o kraliçanın yataq otağına girməklə deyil, şərab oğurluğu ilə ittiham olunmuşdur. İyulun sonlarında Feqanın anası deyib: “O, Kraliça haqqında çox düşünür. Onun sadəcə danışmaq, salam vermək və problemlərini müzakirə etmək istədiyini təsəvvür edə bilirəm." O, 21 yanvar 1983-cü ildə azad edilməzdən əvvəl növbəti üç ayı ruhi xəstəxanada keçirmişdir.
Saraya icazəsiz giriş yanlız 2007-ci ildə cinayətə çevrilmişdir.
Sonrakı həyatı
8 sentyabr 2022-ci ildə Kraliçanın ölümündən sonra Feqan jurnalistlərə yerli kilsədə onun xatirəsinə şam yandırdığını söyləmişdir.
Mühərrik yağları
Mühərrik yağları — porşenli və fırlanan daxiliyanma mühərriklərinin yağlanması üçün istifadə olunan yağlar.
Təyinatından asılı olaraq yağlar dizel mühərrikləri üçün yağlara, benzin mühərrikləri üçün yağlara və hər iki növ mühərriklər üçün universal motor yağlarına bölünür. Bütün müasir mühərrik yağları baza yağları və onların xassələrini yaxşılaşdıran aşqarlardan ibarətdir.
Mühərrik yağları iş qabiliyyətinin temperatur məhdudiyyətinə görə yay, qış və bütün mövsümlər üçün nəzərdə tutulan yağlara bölünür. Baza yağı kimi müxtəlif özlülüyü olan distillə komponentləri, qalıq komponentləri, distillə və qalıq komponentlərinin qarışığı, eləcə də sintetik məhsullardan (poli-alfa-olefinlər, alkylbenzollar, mürəkkəb efirlər) istifadə olunur. Mövsüm yağlarının əksəriyyəti aşağı özlülüklü əsasları makropolimer aşqarlarla qatılaşdırmaq vasitəsilə alınır.
Mühərrik yağları baza yağının tərkibinə görə sintetik, mineral və qismən sintetik yağlara ("yarısintetik" mineral və sintetik komponentlərin qarışığı) bölünür.
Tarix
Dünyada ən birinci mühərrik yağı 1873-cü ildə amerikalı həkim Con Ellis tərəfindən patentləşdirilmişdi. Ellis xam neftin xassələrini tibbi məqsədlər üçün tədqiq edərkən xam neftin yaxşı yağlayıcı xassələrə malik olduğunu aşkar etmişdi. Ellis eksperimental mayeni buxar mühərriyinin ilişmiş qapağına tökmüş və nəticədə qapaqlar daha rahat hərəkət etməyə başlamış və Con Ellis dünyada ilk mühərrik yağı brendini – Valvoline qeydiyyatdan keçirmişdir.
Mühərrik yağlarına qoyulan ümumi tələblər
thumb|right|300px|Avtomobil üçün istifadə olunan mühərrik yağı. Mühərrik yağı mühərriyin mühüm elementidir. Yağ yalnız xassələrinin mühərriyin yağlayıcı sistemində onun məruz qaldığı termiki, mexaniki və kimyəvi təsirlərə uyğun olduğu halda funksiyalarını uzun müddət və etibarlı yerinə yetirə bilər. Mühərriyin quruluşu, onun istismar şərtləri və yağın xassələrinin qarşılıqlı uyğunluğu mühərrikin yüksək etibarlılığının şərtidir. Müasir mühərrik yağları aşağıda göstərilmiş bir çox mühüm tələblərə cavab verməlidir:
Bəzi yağlara xüsusi əlavə tələblər qoyulur. Belə ki, makropolimer aşqarlarla qatılaşdırılmış yağlar mexaniki termiki destruksiyaya qarşı davamlı olmalıdır. Gəmidə istifadə olunan dizel yağları üçün xüsusilə aşqarların rütubətə davamlılığı və su ilə emulsiya əmələ gətirmə qabiliyyətinin zəif olması vacibdir.
Mühərrik yağlarının kimyəvi tərkibi üzrə təsnifatı
Kimyəvi tərkibinə görə bütün yağlar iki böyük qrupa bölünür: mineral və sintetik. Ancaq 1999–2003-cü illərdə "sintetik" sözünün mənası bir qədər dəyişdi və indi sintetik mühərrik yağı – mineral yağın kimyəvi emalı vasitəsilə alınır və ya kimyəvi yolla sintez olunurdu. Yarısintetik yağlar – mineral və sintetik mühərrik yağlarının qarışığıdır. Baza mühərrik yağı tərkibində aşqar olmayan mühərrik yağıdır. Bütün baza mühərrik yağları aşağıdakı qruplara bölünür: