cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Amerikansayağı gözəllik (film, 1999)
Kinoteatrlarda
300px|thumbnail|right|Cədvəldə 1999-2000-ci illərdə Şimali Amerikada "Amerikansayağı gözəllik" filminin yayımlandığı kinoteatrların sayı göstərilmişdir. 2000-ci ilin yanvarında filmin "Qızıl "lobus" mükafatlarının təqdim edilməsi mərasimində uğur qazanmasından sonra "DreamWorks" onun yayımını 1,990 kinoteatra kimi genişlətmişdir.  Filmin premyerası 8 sentyabr 1999-cu ildə Los-Ancelesdəki “Qraumanın Misir Teatrında” baş tutmuşdur. Üç gün sonra film “Toronto Beynəlxalq Film Festivalı”nda nümayiş etdirilmişdir. Film istehsalçıları və aktyor heyətinin iştirakı ilə “Anerikansayağı gözəllik” aralarında Berkli Kaliforniya Universiteti, Los-Anceles Kaliforniya Universiteti, Nyu-York Universiteti, Ostin Texas Universiteti, Şimal-Qərb Universitetinin də olduğu nüfuzlu ABŞ universitetlərində göstərilmişdir. 15 sentyabr 1999-cu ildə “Amerikansayağı gözəllik” Los-Anceles kinoteatrlarında və Nyu-Yorkun üç kinoteatrında ictimayətə təqdim edilmişdir. Sonradan limitli göstəriş çərçivəsində daha bir neçə kinoteatrda yayıma girən filmin, 1 oktyabrdan etibarək geniş yayımına başlanmış və Şimali Amerikada 706 kinoteatrda göstərilmişdir. Həftəsonu $8,188,587 gəlir əldə edən film, gəlir göstəricisinə görə üçüncü yerdə qərarlaşmışdır. “CinemaScore” şirkətinin izləyicilər arasında apardığı sorğudan sonra filmə ortalama “B+” dərəcəsi verilmişdir. Ayın sonuna yaxın dilmin yayımlandığı kinoteatrların sayı 1528-ə çatmış, sonra isə tədricən azalmağa doğru getmişdir. Fevral ayının ortalarında film artıq cəmi 7 kinoteatrda yayımlanırdısa, 57-ci Qızıl Qlobus mükafatlarının təqdim edilməsi mərasimində qazanılan uğurdan sonra, mart ayının ortalarında filmin təkrar yayıma girdiyi kinoteatrların sayı 1990-a çatmışdı. Filmin Şimali Amerika kinoteatrlarında yayımlanması 4 iyun 2000-ci il tarixində başa çatır və ümumilikdə bu ərazidə kinoteatr yayımından 130.1 milyon gəlir əldə edilir.
“Amerikansayağı gözəllik” filminin Avropa premyerası 18 noyabr 1999-cu ildə London Film Festivalında baş tutur ; 2000-ci ilin yanvarından film Şimali Amerikadan kənarda yayımlanmağa başlayır. İsraildə film böyük açılış günü ilə debüt edir, 21 yanvardan etibarən isə Almaniya, İtaliya, Avstriya, İsveçrə, Niderland və Finlandiya kinoteatrlarında limitli yayıma girir. 28 yanvardan film Avstraliyada yayıma girir, Birləşmiş Krallıq, İspaniya və Norveçdən film $7 milyon, ümumilikdə Şimali Amerikadan kənar on iki ölkədən isə $12.1 milyon gəlir əldə edir. 4 fevralda “Amerikansayağı gözəllik” Fransa və Belçikada yayıma girir. Birləşmiş Krallıqda 303 kinoteatrda yayıma girən film, $1.7 milyon gəlirlə kassa göstəricilərinə görə birinci olmuşdur. 18 fevral həftəsonunda – 72-ci Akademiya Film Mükafatlarında filmin səkkiz nominasiyada mükafata namizəd göstərilməsindən sonra – 21 ərazidə film $11.7 milyon gəlir əldə etmişdir ki, bununla da, filmin Şimali Amerikadan kənarda əldə etdiyi gəlir $65.4  milyona çatmışdır. Macarıstan, Danimarka, Çexiya, Slovakiya və Yeni Zellandiyada film “parlaq” debüt etmişdir.
18 fevralda film üçün ən uğurlu ərazilər Birləşmiş Krallıq ($15.2 milyon), İtaliya ($10.8 milyon), Almaniya ($10.5 milyon), Avstraliya ($6 milyon) və Fransa ($5.3 milyon) olmuşdur. Filmin Akademiya Film Mükafatına namizəd göstərilməsi bütün istiqamətlərdə yayım uğuruna təkan vermişdir ; növbəti həftəsonu “Amerikansayağı gözəllik” 27 ölkədən $10.9 milyon gəlir toplayaraq, Braziliya, Meksika və Cənubi Koreyada güclü debüt etmişdir. Film Argentina, Yunanıstan və Türkiyədə də uğurlu nəticə göstərmişdir. 3 mart 2000-ci il həftəsonunda “Amerikansayağı gözəllik” Honkonq, Tayvan və Sinqapurda debüt etmişdir. Filmin Cənubi Koreya yayımından $1.2 milyon gəlir əldə edilmişdir. “Amerikansayağı gözəllik” Şimali Amerika yayımından $130.1 milyon, digər ölkələrdə yayımından $226.2  milyon, ümumilikdə yayımdan $356.3  milyon gəlir əldə etmişdir.
Ev üçün buraxılış
“Amerikansayağı gözəllik” “VHS” formatında 9 may 2000-ci ildə, “DTS” formatlı DVD-də 24 oktyabr 2000-ci ildə satışa çıxarılmışdır. 9 mayda filmin Şimali Amerikada kirayəyə çıxarılmasından əvvəl, “Blockbuster Video” şirkəti filmin minlərlə nüsxəsindən bir neçə yüzünü qarantiyalı yayım üçün almışdır. “Blockbuster” və “DreamWorks” gəlirin bölünməsi məsələsində razılaşa bilmədiklərinə görə, “Blockbuster” əvvəlcədən planlaşdırılmış miqdarın yalnız üçdə ikisini sifariş etmişdi. “DreamWorks” kirayə üçün təxminən bir milyona yaxın nüsxə istehsal eləmişdi; “Blockbuster” bunlardan cəmi 400,000 nüsxəsini alaraq dövriyyəyə buraxmışdır. Bəzi “Blockbuster” mağazaları cəmi 60 nüsxə dövriyyəyə buraxmış, bəziləri ümumiyyətlə filmi yaymayaraq müştərilərə filmin olmadığını bildirmişdi. Əməkdaşlar vəziyyəti şəxsən müştərilərə izah etməli olmuşdular; “Blockbuster” bu siyasətin ilkin yoxlama xarakteri daşıdığını açıqlamışdı. “Blockbuster”in strastegiyası 9 maya kimi davam etdirilmiş və bu müddətə kimi digər reteylerlərin sifarişləri 30% artmışdır. Kirayəyə çıxarılmasının ilk həfətəsində “Amerikansayağı gözəllik” $6.8 milyon gəlir əldə etm gözlədiyindən işdir. Bu göstərici “DreamWorks” gözlədiyindən aşağı idi, buna görə də “Blockbuster” şirkətin təklif etdiyi müqavilə ilə razılaşmışdı. Həmin il “Altıncı hiss” filmi $22 milyon, “Döyüş klubu” filmi isə $8.1  milyon gəlir əldə etmişdi, alkin sonuncu filmin kinoteatr yayımı “Amerikansayağı gözəllik” filminin kinoteatr yayımının 29%-ni təşkil edirdi. “Blockbuster”in siyasəti həm də kirayə qiymətlərinə təsir etmişdi. “Blockbuster”in kirayə bazarına çıxrdığı filmlərin ortalama kirayə qiyməti $3.40 olduğu halda, “Amerikansayağı gözəllik” filmi $3.12 qiymətinə kirayə bazarına çıxarılmışdır. Adətən kirayə glirlərinin 65%-I böyük dükanlardan gəldiyi halda, “Amerikansayağı gözəllik” filmi üçün bu göstrici 53% olmuşdur.
Filmin DVD versiyasına səhnə axrxası görüntülər, filmə Mendes və Bol tərəfindən edilmiş audioşərh, Mendes və Holun kadrlama müzakirəsi də əlavə edilmişdir. Filmin şərhlərində Mendes kəsilmiş səhnələrə istinad edərək bəzi fikirlər səsləndirir. Lakin, bu səhnələr DVD versiyada da yoxdur, çünki, şərhlərin yazılmasından sonra Mendes fikrini dəyişmişdi. Mendes hiss etmişdi ki, ixtisar edilmiş səhnələrin əlavə edilməsi filmin bütövlüyünü poza bilər.
21 sentyabr 2010-cu ildə “Paramount Home Entertainment” şirkətin “Sapfir seriyası“ndan olan filmlərlə birlikdə “Amerikansayağı gözəllik” filmini blu-ray formatda satışa çıxarmışdır. DVD versiyasında olan bütün əlavələrlə birlikdə HD keyfiyyətə çatdırılmış kinoteatr treylerləri də bu versiyaya əlavə edilmişdir.
Tənqidçilərin mövqeyi
“Amerikansayağı gözəllik” ABŞ mətbuatı tərəfindən 1999-cu ilin ən yaxşı filmi adlandırılmışdır. Əsasən Speysi, Mendes və Bolun ünvanına çoxlu təriflər səsləndirilmişdir. “Variety ” jurnalı xəbər verir ki, “1999-cu ilin heç bir filmi belə universal uğur əldə etməmişdir.” Toronto Beynəlxalq Film Festivalında çox yaxşı qəbul edilən film, festival iştirakçılarının səsverməsi nəticəsində “People's Choice Award”a layiq görülmüşdür. Festival rejissoru Pyers Hendlinq qeyd edir ki, ““Amerikansayağı gözəllik” festivalın ən çox diqqət çəkən və haqqında ən çox danışılan filmidir”.
“Variety” jurnalından Todd MakKarti deyir ki, “bundan daha yaxşı çəkiliş heyəti təsəvvür etmək qeyri-mümkündür”; o, Speysinin eyhamlı hərəkətləri, sarkazmlı və axmaq nitqlərini” yüksək qiymətləndirir və Lesterin “səmimi hissləri”ni xüsusi vurğulayır. “The New York Times”dan Canet Maslin qeyd edir ki, Speysi “bu vaxta kimi ən ağıllı və çevik” rolunu canlandırıb, “Chicago Sun-Times”dan Rocer Ebert isə bildirir ki, Speysi “ehtiyyatsız və axmaq hərəkətlər edən, lakin, özünü aldatmayan kişi obrazını uğurla yaradıb”. “Sight & Sound”dan Kevin Cekson qeyd edir ki, Speysi əvvəlki performanslarından fərqli olaraq, bu obrazı daha qənaətbəxş şəkildə canlandırıb. “Film Quarterly”dən Qari Hentzi aktyorların performansını yüksək qiymətləndirir, lakin qeyd edir ki, Karolin və Fitt kimi obrazlar stereotipləri olan tiplərdir. Hentzi, Mendes və Bolu, Ceyn və Riki obrazlarını çox asanlıqla identikləşdirməkdə günahlandırır. Hentzi deyir ki, Ancela ən inanılmaz yeniyetmədir, o, “iqsmən tanış” cəhdlərlə öz ləyaqətsiz həyatını yaşamağa çalışır.” Maslin bzi obrazların orijinal olmaması fikri ilə razılaşsa da, detallı xarakterizasiyanın onları yaddaqalan etdiyini bildirir. “Los Angeles Times”dan Kennet Turan qeyd edir ki, aktyorlar çətin rollarının öhdəsindən “qüsursuz” gəliblər; Speysinin ifasını “filmi canlandıran enerji” adlandıraraq, bildirir ki, baxmayaraq ki, Lester heç də hər səhnədə sevilən obraz deyil, o, izləyiciləri ələ almağı bacarır. “Nə qədər qəribə səslənsə də, biz [bu obazları] bəyənirik" deyə Turan fikrini tamamlayır.
Maslin Mendesin “mükəmməl vizual istedada” malik olduğunu bildirərək qeyd edir ki, onun minimalist stili “qıcıqlandırıcılıq və parlaqlığı” balanslaşdırır, rejissor teatr təcrübəsindən əldə etdiyi “incə erotikləşdirilmiş struktur yanaşmasını filmə tətbiq edir. Cekson qeyd edir ki, Mendesin əsaslandığı teatr kökləri kinomatoqrafiya üçün nadirdir və ən əsası Speysinin möhtəşəm performansı filmi kölgə altına salmır. O, deyir ki, Mendes ssenarinin incə detalları üzərində diqqətlə çalışıb və tonal keçidləri məharətlə işləyib. MakKarti “Amerikansayağı gözəllik” filminin film debütantları olan Mendes və Bol üçün “mükəmməl təqdimat kartı” olduğuna inanır. O, Mendesin teatr işləri kimi filmi də “əmin əllərdə” “dəqiq və nəzarətli formada” işlənmişdir. Turan Hol və Nyumanı xüsusilə qeyd edərək, Mendesin ağıllı kollaborasiya etməsi fikri ilə razılaşır. Turan Mendesin təcrübəsizliyinin də “Amerikansayağı gözəllik” filminin uğur qazanmasında rol oynadığını bildirir, onun fikrincə təcrübəli rejissorlar Mendesin uğurlu alınmış bir çox yanaşmalarından uzaq durardılar. Turan hiss edir ki, Mendes Bolun ssenarisindəki “duallığa sahiblənərək onu daha da inkişaf etdirir”. Hentzi Mendes və Bolun bəzi seçimlərini tənqid etsə də, filmin onların istedadını göstərdiyini bildirir.
Turan Bolun ssenarini yazmaq üçün orijinal səbəblərinin olmasını da unikal bir hal kimi qiymətləndirir. MakKarti müasir amerikan filmləri ilə müqayisdə ssenarinin “təravətli və fərqli” olduğunu qeyd edir və nəql tempini nəzərə almaqla obrazların yaxşı tədqiq edildiyini bildirir. O, Bolun dialoqlarını “yaddaqalan” adlandırır və personajların – xüsusilə Karolin obrazının – “dərin işləndiyini” vurğulayır. MakKartinin sözlərinə görə əsərin digər bir çatışmazlığı isə sonra “yaşlı Freydianizm” effekti yaradan Fittin homoseksual olmasının anlaşılmasıdır. Cekson deyir ki, film “gözəl təqdim olunan qara komediya” kimi diqqət çəkir. O deyir ki, hətta filmdə olan komedik səhnələr də gözlənilməz nüanslarla təqdim edilirlər. Lesterin qatilinin sirr olaraq saxlanmasını tənqid edən Hentzi, bunun manupulativ və sadə gərginlik yaratmaq vasitəsi olmasını bildirir. İstehsal və kostyum dizaynını müsbət qiymətləndirən MakKarti deyir ki, film musiqisi hekayə üçün “ironik kontrapunkt” yaradır. Hentzi belə nəticəyə gəlir ki, “Amerikansayağı gözəllik” “həyati, lakin qeyri-bərabər”dir; o, deyir ki, yeniyetmələr və böyüklərin bir-birlərinin həyatlarını necə təsvir etmələrinin göstərilməsi filmin ən mühüm xüsusiyyətidir və baxmayaraq ki, Ancela və Lester dinamik olaraq oxşardılar, onların romantik ironiyası isə “Lolita” kimi ədəbi əsərləri xatırladır. Bununla belə, Hentzi hesab edir ki, filmin amerikan şəhərkənarında materializm və rahatlıq mövzusu “çeynənmiş”dir. MakKarti filmin quruluşunun tanış olduğunu desə də bunun ilk baxışda belə göründüyünü bildirir. Maslin də bu fikirlə razılaşır; o deyir ki, “yeni olmayan mövzular üzərində işlənilir” və “qeyri-rahatlıq mövzusu təəccübləndirmir, film özünəməxsus “aşındırıcı yeniliyə” malikdir. Ebert “Amerikansayağı gözəllik” filmini dörd ulduzluq sistemlə dörd ulduzla qiymətləndirir, Turan isə deyir ki, “təsvir cəhənnəmi” olmasına baxmayaraq “Amerikansayağı gözəllik” laylı, təxribatçı, mürəkkəb və təəccübləndiricidir.
Filmin çıxarılmasından bir neçə ay sonra, ABŞ mətbuatında neqativ məlumatlar peyda olmağa başlayır və illər kəeçdikcə tənqidi yanaşmalar da yayılır. 2005-ci ildə “Premiere ” jurnalı “Amerikansayağı gözəllik” filmini “bütün zamanların 20 ən vacib filmi” siyahısına daxil etmişdir ; Mendes filmə tənqidi yenidənbaxışın labüdlüyünü qəbul edrək deyir ki, “məncə onların bəzisi özünü doğrultsa da, bəzilri o zaman şişirdilmiş qiymətləndirmə idi.”
Hazırda “Rotten Tomatoes” aqqreqatorunda 168 şərh əsasında 88% dərəcəsinə malik olan filmin reytinq göstərici 8.1/10-dir; tənqidçilərin ortaq fikrində deyilir ki, “Mükəmməl çəkiliş heyətinin ağılla işlədiyi “Amerikansayağı gözəllik” filmi 90-cı illərin Hollivud filmlərinin təşviqçi kuliminasiya nöqtəsidir.” “Metacritic ” 33 rəy əsasında filmi 86 dərəcə ilə qiymətləndirir və “ümumi bəyənilmə”yə nail olunduğunu bildirir.
Mükafatlar
ABŞ mükafatlandırma mövsümündə “Amerikansayağı gözəllik” heç də əsas film hesab edilmirdi. Mükafatlara namizəd olan filmlərin bəziləri 1999-cu ilin sonlarında çıxarılmışdı və ABŞ tənqidçiləri mükafatları məhz həmin filmlərin arasında bölürdülər. Çikaqo Fim Tənqidçiləri Assosasiyası və Televiziya Film Tənqidçiləri Assosasiyası filmi 1999-cu ilin ən yaxşı filmi adlandırsa da, Nyu-York Film Tənqidçiləri Dairəsi, Milli Film Tənqidçiləri Cəmiyyəti və Los-Anceles Film Tənqidçiləri Assosasiyası “Amerikansayağı gözəllik” filmini qəbul etsələr də, əsas mükafatları başqa filmlərə vermişdilər. İlin sonunda verilən məlumatlarda “Amerikansayağı gözəllik” filminin mükafat yarışında zəif nəticə göstərdiyini müşahidə etmək olurdu ; lakin, 2000-ci ilin Qızıl Qlobus mükafatlarının təqdim edilməsi mərasimində “Amerikansayağı gözəllik” filmi “Ən Yaxşı Film” və “Ən Yaxşı Ssenari” nominasiyalarında mükafata layiq görülmüşdür.
72-ci Akademiya Film Mükafatlarının təqdim edilməsi mərasimi yaxınlaşsa da, əsas nominantlar hələ ki, məlum deyildilər. “DreamWorks” “Amerikansayağı gözəllik” filminin əsas təbliğat kompaniyasını 5.600 Akademiya Film Mükafatı seçicilərinə bülletenlərin göndərilməsindən beş həftə əvvəl başladı. Baxmayaraq ki, ünvanlı poçt xidmətindən istifadə etmək qadağan edilsə də, “DreamWorks” “təsadüfi, rahat hallarda” seçicilərlə əlaqəyə girməyi bacarmışdı. Əvvəlki il studiyanın “Ən Yaxşı Film” nominasiyasında mükafata namizəd olmuş filmi “Sıravi Rayanı xilas etməli” filmi “Aşiq Şekspir” filminə məğlub olduğuna görə, növbəti il studiya başqa üsuldan istifadə edərək, kompaniya çərçivəsində autsayderlərdən istifadə etmişdir. Studiya üç veteran məsləhətçini işə cəlb edir ki, onlar da “kiçik düşünmə”yi məsləhət görürlər. Nensi Uillen “DreamWorks”ə məsləhət görür ki, “Amerikansayağı gözəllik” filminin istehsal edilməsindən bəhs edən bir video məhsulu hazırlansın, BAFTA mükafatlarının verilməsindən əvvəl isə rejissor Sem Mendeslə müsahibə təşkil olunsun. Deyl Olson məsləhət görür ki, qəzetlərə əlavə kimi Beverli Hillzdə — seçicilərin əksəri məhz burada yaşayırlar – pulsuz məlumat nəşri paylansın. Olson üzvlərinin əksəri seçicilər arasında olan Amerika Aktyorlar fondunda “Amerikansayağı gözəllik” filminin nümayişini təşkil edir. Brüs Feldman Bolu Santa Barbara Beynəlxalq Film Festivalına aparır və o, festival çərçivəsində Entoni Hopkinsin şərəfinə təşkil edilmiş xüsusi naharda iştirak edərək burada seçicilərdən bir neçəsi ilə görüşür.
2000-ci ilin fevralında “Amerikansayağı gözəllik” səkkiz nominasiyada Oskar mükafatına namizəd göstərilmişdir: onun ən yaxın rəqibləri olan “Şərabçıların qaydası” və “Öz adamı” filmlərinin hər biri yeddi nominasiya alırlar. 2000-ci ilin martında bütün istehsal orqanizasiyaları özlərinin əsas mükafatlarını “Amerikansayağı gözəllik” filminə verdilər; bu hadisədən sonra “Amerikansayağı gözəllik” Oskar mükafatına əsas iddialı namizəd kimi qəbul edildi. “Amerikansayağı gözəllik” filminin “Ən Yaxşı Film” nominasiyasında əsas rəqibi “Miramax” studiyasının istehsalı olan “Şərabçıların qaydası” filmi idi. Hər iki studiya ciddi təbliğat kompaniyası aparırdı; “DreamWorks” “Miramax”la müqayisədə “Variety” jurnalından 38% daha çox reklam yeri almağa nail olur. 26 mart 2000-ci ildə “Amerikansayağı gözəllik” filmi beş nominasiyada Oskar mükafatını qazanır: Ən Yaxşı Film, Ən Yaxşı Rejissor işi, Ən Yaxşı Aktyor (Speysi), Ən Yaxşı Orijinal Ssenari və Ən Yaxşı Operator işi. 53-cü BAFTA mükafatlarının təqdim edilməsi mərasimində “Amerikansayağı gözəllik” filmi namizəd göstərildiyi on dörd mükafatdan yeddisini qazanmışdır: Ən Yaxşı Film, Ən Yaxşı Aktyor, Ən Yaxşı Aktrisa (Beninq), Ən Yaxşı Operator işi, Ən Yaxşı Film musiqisi və Ən Yaxşı Montaj işi. 2000-ci ildə Amerika Naşirlər Gildiyası “DreamWorks” studiyasını ən yaxşı nəşriyyat kompaniyası elan etmişdir. 2008-ci ilin sentyabrında “Empire ” jurnalı 10.000 oxucu, 150 film istehsalçısı və 50 film tənqidçisi arasında keçirilmiş səsvermədən sonra “Amerikansayağı gözəllik” filmini “Bütün Zamanların Ən Böyük Filmləri” siyahısında 96-cı yerdə qərarlaşdırmışdır, beləliklə də “Amerikansayağı gözəllik” 1999-cu ilin dördüncü ən reytinqli (Döyüş klubu, Matrisa və Maqnoliya filmlərindən sonra) filmi olmuşdur. 2013-cü ildə Amerika Yazıçılar Gildiyiası özünün 101 Ən Böyü Ssenari siyahısında “Amerikansayağı gözəllik” filminin ssenarisini #38 yerdə yerləşdirmişdir. 2007-ci ildə “AFİ-nun 100 İl...100 Film (10-cu yubiley buraxılışı)” nəşrinə nominant olmuşdur.
Müxtəlif təfsirlər
Tədqiqatçılar və alimlər “Amerikansayağı gözəllik” filminin müxtəlif məna təfsiri versiyalarını təklif etmişlər; oxşar şəkildə, film tənqidçiləri də filmin keyfiyyətindən daha çox onun daşıdığı anlamları müzakirə etmişlər. Müxtəlif tədqiqatçılar tərəfindən “həyatın mənası”, “gender identifikasiyası” və ya “ABŞ şəhər kənarında yaşam”ı təsvir etdiyi iddia edilən film, müxtəlif kinomatoqraflar tərəfindən də müxtəlif şəkildə kateqoriyalaşdırılmışdır. Mendes qeyd edir ki, hər dəfə ssenarini oxuduqca ona elə gəlirdi ki, sanki ssenari nəsə başqa bir şey haqqındadı: “sirli tarixçə, ABŞ şəhərkənarına kaleydoskopik səyahət, sevgi hekayələri; [...] məhkumluq, [...] yalnızlıq [və] gözəllik. O əyləncəli idi; o, qəzəbli idi, kədərli idi.” Ədəbi tənqidçi və yazar Ueyn C. Bus qeyd edir ki, film hansısa digər təfsirə qarşı müqavimət göstərir: “[Amerikansayağı gözəllik] adekvat formada təsvir edilə bilməzdi, çünki burada amerikan həyatına satirik yanaşma var; bu da gözəlliyin qələbəsini qeyd etməyə imkan vermir. Bu isə gözəlliyin fonunda dayanan amerikan bədbəxtlikləri və pis əməllərinin ümumiləşdirilmiş portretini yaratmağa imkan verir; lakin bu həm də Bolun bizim ənənələrə nifrətini azaltmaqda rol oynayır. Bu nə Lesterin, nə də Rikinin necə yaşamaq və həyat haqqında fəlsəfi fikirləri ilə üst-üstə düşmür.” O, qeyd edir ki, “filmin təfsirində əsas problem onun mərkəzini – bütün variantları birləşdirən əsas səsi tapmağın çətinliyindən irəli gəlir.” O, iddia edir ki, “Amerikansayağı gözəlliyin” əsas özəlliyi nə Mendes, nə də Bolla bağlı deyil. Mendes Bolun əsas yaradıcı olduğunu söyləsə də, ssenari müəllifi özü də çəkiliş prosesindən ciddi təsirlənmişdir, belə ki, o tez-tez müxtəlif msələlərə baxışını dəyişir, xüsusilə əsərinə sinik ton verən fikirləri daha optimist fikirlərlə əvəz edirdi. Bus qeyd edir ki, “müəllifin səsini batıran təfsirçilərin müxtəlif səsləri əlçatmaz mərkəzi tədqiq etməyi unutmuşlar.” Busun sözlərinə görə, “filmi idarə yüzlərlə insanı yaradıcılıq prosesində birləşdirən edən yaradıcı enerjidir.”
Həbs və azad edilmə
Mendes qeyd edir ki, “Amerikansayağı gözəlliyin” keçidlərində həbs və həbsdən qaçış göstərilib. Lesterin monoton həyat tərzi onun sıradan iş yeri və xaraktrsiz geyimi ilə ifadə edilib. Bu səhnələrdə o tez-tez özünü tələyə düşmüş kimi “narazı olduğu ritualları həyata keçirimiş kimi” təsəvvür edir. O, öz duş otağında masturbasiya edir ; bu otaq onun şəxsi həbsxanasıdır, bu divarlar arasında o, özünü çərçivəyə salınmış hesab edir, monitorda öz əksini rəqəm sütunları arasında görərkən də o, oxşar hissləri keçirir. Alim və yazar Codi V. Penninqton qeyd edir ki, Lesterin səyahəti hekayənin mərkəzini təşkil edir. Onun Ancela ilə görüşdən sonra yaşamağa başladığı seksual oyanış hissləri, komfortlu həyata qarşı çıxan bir neçə dönüşün ilkini təşkil edir. Riki ilə birlikdə əylənməyə başladıqdan sonra Lester özünü daha azad hiss edir və Karolinə qarşı çıxır. Rikinin “dərin, cazibədar etibarı” ilə dəyişən Lester əmin olur ki, Ancela əlçatandır, görür ki, onun “banal, materialistik şəhər kənarı mövcudluğu” haqqında şübhələnə bilər; o, fast-fud çatdırılması işinə başladıqdan sonra həyatının özündən qabaqda olduğunu görə bilir.”
İlk dəfə Karolini masturbasiya edərkən tutan Lester, onların arasında uzun müddətdir intim münasibətin olmamasından qəzəblənərək ilk dfə onun haqqında nə düşündüyünü deyir. Karolinin problemlərə reaksiya verməsi və “başqalarını yüksək formada tənqid etməsi”nə qarşı çıxan Lester ana və qızının səs hüququna hörmət edərək evdə öz səs hüququnu qaytarmağa çalışır. Onun sonuncu donüm anı Ancela ilə seksdən imtina etməsi zamanı baş verir; bakirə olduğunu öyrəndikdən sonra o, Ancela haqqında seksual obyekt kimi yox, qızı kimi fikirləşir. O, Ancelanın üstünü örtür və övladı kimi qucaqlayır. Mendes qeyd edir ki, “Lesterin səyahəti üçün bundan düzgün və uyğun sonluq təsəvvür etmək mümkün deyil”. Bu son səhnələrdə Mendes Lesterin “mifik qonağa” bağlı olduğunu göstərmək istəmişdir. Bundan sonra Lester soyuducuya yaxınlaşaraq pivə götürür və “öz qisməti ilə qarşılaşmaq üçün” dəhlizə doğru irəliləyir. Öz yaşını yaşamağa başlayaraq Lester, özünü sanki həbs edir. O, ailə fotosuna baxıb gülümsəyərkən, kamera yavaş-yavaş divara doğru çevrilir və Lesterin qanı divara sıçrayır, qan aşağı süzülərək Lesterin ölümünü göstərir. Onun cəsədi Ceyn və Riki tərəfindən tapılır. Mendes qeyd edir ki, Rikinin ölmüş Lesterin gözlərinə baxması “filmin mövzusunun kuliminasiyasıdır”: gözəllik ən az gözlənildiyi yerdədir.
Rahatlıq və gözəllik
1999-cu illərin digər ABŞ filmləri– “Döyüş klubu”, “Dirilən ölülər” və "Maqnoliya” — kimi “Amerikansayağı gözəllik” də izləyicilərinə daha mənalı həyat yaşamağı təbliğ edir. Film uyğunluğa qarşı mövqeni müdafiə etsə də, inkar etmir ki, insanların ona ehtiyacı var və insanlar onu istəyirlər; hətta gay xarakterlər də uyğunlaşma istəyirlər. Cim və Cim, Burnhamlar və digər qonşular filmin heteroseksuallarda tənqid etdiyi darıxdırıcı eyniliyə malik “gay burjua ev cütlüyü”nə satirik yanaşmadı. Feminist alim və yazar Salli R. Mant qeyd edir ki, “Amerikansayağı gözəllik” öz “art haus” atributlarını ilk növbdə orta təbəqənin məsuliyyətsizliyinə doğru yönləndirməyə çalışaraq bildirir ki, bu “burjua bağlılığının şablonudur; [...] bunun əsasında duran isə şəxsin inkar və imtina  imkanlarından istifadə üçün kifayət qədər zəngin, özünü məyus hiss edə bilməsi üşün isə kifayət qədər hiyləgər olmasının gərəkməsidir.
Patti Bellantoni qeyd edir ki, mühüm tematik imza olan, hekayəni idarə edən və “Lesterin qövsünü” göstərən qırmızı rəng kimi digər rənglər də film boyu simvolika kimi istifadə olunmuşdur. İlk dəfə boz rəng çalarları ilə göstərilən Lester individuallığını bərpa etdikcə özünü qırmızı rənglə əhatələyir. “Amerikansayağı gözəllik qızılgülü” film boyu simvol kimi istifadə olunur; Lesterin fantaziyalarında Ancela çılpaq və qızılgül ləçəkləri ilə əhatə olunmuş görünür. Bu səhnələrdə ləçəklər Lesterin arzularını ifadə edir. Karolinin düşüncəsində isə qızılgüllər şəhərətrafı həyət üçün barı xüsusiyyəti daşıyır. Burnhamların “gözəl olmayan həqiqət maskasını çıxardıqları” hər səhnədə qızılgüllər görünür. Karolin hiss edir ki, əgər qızılgüllər varsa hər şey yaxşı olacaq. O, qızılgülləri kəsərək vazalara qoyur və onlar “material olaraq gözəl görüntü yaradaraq” ölməyə başlayırlar. Ancelanın Lesterin diqqətini cəlb etməyə çalışdığı səhnədə qızılgüllər Lesterin əvvəlki həyatını və Karolini simvolizə edir; kamera yaxınlaşaraq Lesterin qızılgülü (bu dəfə Ancela qızıl gül kimi təsvir olunur) qəbul etməsini göstərir və Karolin qızılgül kimi kadrdan çıxır. Filmin sonunda Lesterin xoşbəxt olması yağış və qırmızı rənglə göstərilir, bozumtul bina isə Lesterin hissləri ilə kontrast təşkil edir. Qırmızı rəngin davamlı istifadəsi izləyicilərə şüuraltı təsir edir və ona öyrəşmələri üçün şərait yaradır; izləyicilər Lesterə atəş açılması və qanın divara sıçraması səhnəsinə hazırlıqsız qalırlar.
Seksuallıq və repressiya
Penninqton qeyd edir ki, “Amerikansayağı gözəllik”də personajlar seksuallıqlarına görə fərqləndirilirlər. Lesterin gəncliyini qaytarmağa çalışması birbaşa onun Ancelaya qarşı olan hissləri ilə əlaqəlidir və Karolinlə münasibətlərinin pozulmasının əsas səbəbi isə onlar arasında seksual əlaqələrin olmamasıdır. Seksual baxımdan təmin olunmayan Karolin isə xoşbxtliyini başqa yerdə axtararaq “soyuq perfeksionist” kimi davranır və ruhunun daha xoşbəxt olduğu “avtomobildə bir yerdə mahnı oxuyub əylənə biləcəyi” adamla əlaqə qurur. Ancela və Ceyn tez-tez seksdən bəhs edirlər, Ancelanın ehtimal olunan cinsi münasibətlərinə toxunurlar. Onların çılpaq səhnələri zəifliklərini göstərmək üçün istifadə olunur. Filmin sonunda Ancela Ceynə dəstək olarkən bunu Lesterə görə yox, məhz dostuna görə edir. Fitts Cim və Cimin görüşünə ikrahla yanaşır; o soruşur “Nəyə görə bu ibnələr həmişə onun qabağına çıxırlar? Onlar niyə utanmırlar?” Riki isə ona cavab verir ki, “Ata, onlar utanılmalı bir şey etdiklərini düşünmürlər”. Penninqton qeyd edir ki, Fittsin reaksiyası homofobikdir, lakin, “ağrılı özünə-sual”la ifadə edilmişdir.
Həmin dövrdə çəkilmiş “Döyüş klubu”, “Kişilərin arasında” (1997), "Amerikan psixopatı" (2000) və "Oğlanlar ağlamaz" (1999) filmləri kimi “Amerikansayağı gözəllik” də “kişi necə olmalıdır və orta yaş böhranı məsələsini qabardır”. Professor Vinsent Hausmann qeyd edir ki, bu cür filmlər “müharibə təhlükəsi, istehakıların hüquqlarının mühafizəsi və feministlər və homoseksualların problemləri” kimi  “anomal hesab edilən” məsələlər üzərində fikir cəmləşdirməyə təhrik edir. Lesterin dəyişilməsi göstərir ki, “qadın yox, məhz o, [varlığın olmaması] zərbəsini öz üzərinə götürmüşdür və zəif olduğuna görə dayanmaq fikri də yoxdur. Lesterin ailədəki ənənəvi kişi mövqeyini əldə etmək cəhdi onun atalıq hissi ilə konfliktdən meydana gəlir. Baxmayaraq ki, filmdə Lesterin həyat yolu göstərilir, “Döyüş klubu filmindən fərqli olaraq, bu filmdə əsas qəhrəman hipermaskulin obraza çevrilmir.” Hausmann belə qərara gəlir ki, Lesterin Ancelaya yaxınlaşması səhv olsa da, yenidən atalıq hissini yaşamaq yolunda atılması zəruri bir addım idi.”
Temporallıq və musiqi
thumb|thumbtime=14|upright=1.5|Lesterin fikrini Ancela üzərində cəmləşdirməsi, bir müddətlik "On Broadway" mahnısını əvəz edən zərbli musiqi ilə ifadə olunur. Birinci səhnədə Ceyn və Rikinin hadisənin ortasında təsvir edilməsi xaric, “Amerikansayağı gözəllik”də ənənəvi narrativ struktur saxlanmışdır. Filmdə hadisələr bir ili əhatə edir və Lesterin ölüm anına kimi baş verənlər göstərilir. Dr. Jaklin Furbi qeyd edir ki, ssenari “heç bir vaxtı [və ya] bütün vaxtı [...] əhatə etmir və Lesterin “həyatın gözlərimiz qarşısında yanıb-sönür, lakin zaman bir okean kimi axıb keçir” fikrinə istinad edir. Furbi qeyd edir ki, “təkrar ritmi” filmin strukturunun özəyini təşkil edir. Məsələn, Burnhamların nahar etdiyi iki səhnə də eyni yerdə çəkilmişdir. Ümumilikdə iki görüntü oxşar olsa da, kiçik əşyaların fərqli yerləşdirilməsi, həmçinin bədən dili dinamika dəyişikliyi yaradır ki, bu da Lesterin əminliyini ifadə edir. Digər nümunə isə Ceyn və Rikinin bir-birini çəkdiyi səhnələrdir. Ceyn döşlüyünü çıxararkən, Riki yataq otağının pəncərəsindən onu çəkir, oxşar şəkildə Ceyn də Rikinin həssas anında onu öz yataq otağının pəncərəsindən çəkir.
Lesterin fantaziyaları yavaş hərəkətlə vurğulanır və təkrarlanan hərəkət çəkimindən istifadə edilir; Mendes ardıcıl olaraq iki və üç kəsimdən istifadə edir, bu zaman Lesterin fantaziyalarını fərqləndirə bilmək üçün musiqi dəyişir. Belə səhnələrdən biri gimnaziya səhnəsidir – Lesterin Ancela ilə ilk dəfə qarşılaşması. Dəstək komandası "On Broadway" mahnısını ifa etdikcə Lesterin fikri daha çox Ancela üzərində cəmlənir. Zaman “rentgençi hipnoz” effektini çatdıra bilmək üçün yavaşladılır və Lester Ancelanın yalnız onun üçün rəqs etməsi fantaziyasını qurur. Adi ekran hərəkətliliyini vurğulayan "On Broadway" mahnısı melodiya və inkişafın əskik olduğu zərbli musiqi ilə əvəzlənir. Bu nondiegetik film musiqisi sıra ilə nəql şəraiti yaratmaq üçün önəmlidir; bu musiqi Lester üçün qeyri-müəyyn uzunluqda davam edən dəqiqəni ifadə edir. Dosent Sten Link bu effekti, bəstəkar və musiqi nəzəriyyəçisi Conatan Kramerin “tək bir müəzzəm zaman içinə sığdırılmış sonsuz “indiki zaman” effekti” adlandırdığı “vertikal zaman”la müqayisə edir. Musiqidən vizual siqnal kimi istifadə edilir, belə ki, həm Lester, həm də musiqi Ancelaya doğru istiqamətlənir. Ardıcıllıq qəfildən "On Broadway" mahnısı ilə kəsilir.
“Stylus”dan Dryu Miller qeyd edir ki, film musiqisi obrazların təxtəlşüurunu çatdıraraq filmin məzmununu tamamlayır. Pop musiqinin ən açıq şəkildə istifadəsi Lesterin gənclik hisslərini qaytarmaq cəhdini “müşahidə edir və kontekst verir”; 1960-cı illərdə musiqi və narkotika vasitəsiylə Amerikan repressiyası ilə mübarəizə edildiyi kimi, Lester də marixuana çəkir və rok musiqi dinləyir. Mendesin mahnı seçimləri “ABŞ pop musiqisinin inkişafını əks etdirir”. Miller deyir, baxmayaraq ki, istifadə edilmiş mahnılardan bəziləri çox tanış gələ bilər, lakin bu işdəki parodik yanaşma “izləyicilərin filmə daha bağlanmasını” təmin edir. Tomas Nyumanın yazdığı film musiqisinin “narahat temp”li olan və gərgin vizual effektləri tamamlayan hissəsi filmin sonunda səslənir. Ancela Lesteri cəlb etməyə çalışarkən "Don't Let It Bring You Down" mahnısı səslənir.
Lüdmila Zıkina
Lüdmila Georgiyevna Zıkina — SSRİ və Azərbaycan SSR xalq artisti, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı.
NikitA
NikitA - ukraynalı pop qrup. Komanda dəfələrlə kişi jurnalları üçün erotik fotosessiyalarda çəkilir, həmçinin bir çox kliplərdə seksual xarakterli səhnələr olduğu üçün, xarici ölkələrin sosial şəbəkələrində böyük məşhurluq qazanmışdır.
Yenibağ
Yenibağ — Azərbaycan Respublikasının Samux rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə.
Simenslər Azərbaycanda (film, 1993)
Məzmun
Film milliyyətcə alman olan Simens qardaşlarının 1895-ci ildə Azərbaycana gəlmələrindən, Gədəbəy rayonunda geoloji axtarışlar aparmalarından, mis mədənlərini aşkar edib burada mis emalının istehsalı ilə məşğul olmalarından danışır.
Biser burnu
thumb|Antarktik yarımadasında Qreyam sahilinin yerləşməsi.
Biser burnu (, ‘Nos Biser’ \'nos 'bi-ser\) — Antarktidanın Antarktik yarımadasının Qreyam sahilinin Dimitrov buxtası sahillərindən şərqdə yerləşən burundur. Burun Rusalka buzlağından şimalda yerləşmişdir.
Burun cənubi Bolqarıstanda yerləşən Biser şəhərinin adını daşıyır.
Zəncan xalçaları
Zəncan xalçaçılıq məktəbi — Qədim Azərbaycan ərazisi olan Zəncanda xalçaçılıq da qədim və zəngin tarixə malikdir.
Tarixi
Təbriz xalçaçılıq məktəbi Azərbaycanın ən qədim və məşhur xalçaçılıq məktəbidir, Təbriz, Ərdəbil, Marağa, Mərənd, Maku, Xoy, Urmiya, Zəncan, Qərəcə, Heris, Sərab, Əhmədabad, Miriş, Əhər, Salmas, Görəvan, Sennə, Qaradağ və başqa xalça məntəqələrini əhatə edir. Bu ərazidə yaşamış türk dilli tayfalar hələ qədimdən xalçaçılığın yaranması və inkişafında mühüm rol oynamış, müxtəlif dövrlərdə İran xalça sənətinin təşəkkülünə ciddi təsir göstərmişlər. Orta əsrlərdə Şərqin ən mühüm ticarət mərkəzlərindən və zəngin şəhərlərindən olan, eləcə də Avropa ilə ticarət əlaqələri xalçaçılıq sənətinin sürətli inkişafına səbəb olmuşdur.
İstehsalı
Digər peşələrlə yanaşı Zəncanda xalçaçılıq da çox inkişaf etmişdir. XVI əsrdə Türkiyəyə köçürülən minlərlə azərbaycanlı sənətkar arasında zəncanlı xalça ustaları da var idi. Türkiyənin "Anadolu" və xüsusilə "Uşaq" adlı xalça kompozisiyalarında Zəncan xalçalarına xas bədii və texniki xüsusiyyətlər aydın nəzərə çarpır.
Bədii xüsusiyyətləri
"Zəncan" adı ilə tanınan xalçalar Qarabağın "Dəryanur" xalçasını çox xatırladır. Həm ara sahənin, həm də köbə zolağının bədii quruluşu əyrixətli nəbati naxışları olan müəyyən xalça nümunəsindən götürülmüşdür. Qarabağın "Dəryanur" xalçaları "Zəncan" xalçaları ilə müqyisədə daha zəngin rəng qammasına malikdirlər. Son dövlər "Zəncan" xalçaları kimyəvi vasitələrlə boyanan iplikdən toxunur. Onların keyfiyyəti də bir qədər aşağı düşmüşdür.
Texniki xüsusiyyətləri
"Zəncan" adı ilə tanınan xalçalar əsasən kiçik ölçülü, bəzən uzunsov olur. Onların toxunuşu sıx olmur. İşlənməsi kobud olsa da, rənglərinin zənginliyi və harmonik uyğunluğu ilə fərqlənir. Bu, xüsusilə dəvə yunundan toxunan xalçalara aiddir. Belə xalçalar yüksək keyfiyyətli xalça nümunələri hesab olunur. Yaxın vaxtlara qədər Zəncan palaslarına və kilimlərinə, həmçinin mürəkkəb toxunuşlu xurcunlara və çuvallara Rusiya bazarlarında böyük tələbat var idi.
Qaraağaclı
Qaraağaclı (əvvəlki adı: Qırmızı Samux) — Azərbaycan Respublikasının Samux rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 19 may 1993-cü il tarixli, 611 saylı Qərarı ilə Samux rayonunun Qırmızı Samux qəsəbəsi Yenikənd kənd Sovetindən ayrılaraq, bu qəsəbə mərkəz olmaqla Qırmızı Samux kənd Soveti yaradılmışdır. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 12 iyun 2018-ci il tarixli, 1190-VQ saylı Qərarı ilə Samux rayonunun Qırmızı Samux qəsəbə inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Qırmızı Samux qəsəbəsi Qaraağaclı qəsəbəsi adlandırılmış, Qırmızı Samux qəsəbə inzibati ərazi dairəsi Qaraağaclı qəsəbə inzibati ərazi dairəsi hesab edilmişdir.
Əhalisi
Əhalisi 3 mindən artıqdır. Əhalinin 99%-ni azərbaycanlılar təşkil edir. Etnik millətlərdən rusları qeyd etmək olar.
İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyəti kənd təsərrüfatı ilə bağlıdır.
Təhsil
Kənddə Habil Məmmədov adına məktəb fəaliyyət göstərir. 2013-cü ildə məktəb təmir olunub. Habil Məmmədov Sovet Oğlu 31.05.1971-ci ildə bu kənddə anadan olub, könüllü olaraq 1992-ci ilin sentyabr ayında müharibəyə gedir. 02.10.1992 tarixində Xocavənd rayonunun Əmirallar kəndi uğrunda gedən döyüşlərdə şəhid olub.
Qızılı pişik
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Harli adası
Harli adası — Frans-İosif Torpağına daxil olan ada. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisinə daxildir. Ada Cekson — Harmsvord eskpedisiyası tərəfindən kəşf edilir. Federik Cekson tərəfindən britaniyalı həkim Corc Harlinin şərəfinə adlandırılmışdır.
Yerləşməsi
Ada Ziçi adaları qrupuna daxildir. Cekson adasından 15 km şərqdə yerləşir. Cənubunda Levanev, şimal-şərqində isə Ommani adası yerləşir.
Təsviri
Ada ərazisi əsasən hamardır. Mərkəzində 82 m hündürlüyə malik zirvə vardır. Şimalı ilə cənubu arasında məsafə 10 km-dir. Adanın şimalında yerləşən Şirşov gölü sahilində geodeziya məntəqəsi vardır.
Onikibarmaq bağırsaq
Onikibarmaq bağırsaq (duodenum) — nazik bağırsağın ön ya birinci hissəsini təşkil edir; şəkil və vəziyyət cəhətcən müxtəlif olub, uzunluğu adətən 25-30 santimetrdir. Onikibarmaq bağırsaq onurğanın bel nahiyəsində yerləşərək, başlanan və qurtaran uclarından başqa qarın boşluğunun arxa divarına hərəkətsiz bir surətdə bağlanmışdır. Nala bənzəyir, çıxıq tərəfi sağa baxır, basıq tərəfi isə soldan mədəaltı vəzin başını əhatə edir. Onikibarmaq bağırsaq özü bir neçə hissələrə bölünür: birinci hissə - pars superior (pars horisontalis superior - BNA) onikinci döş fəqərəsi ilə birinci bel fəqərəsi arasında mədə çıxacağından başlayır. Onurğanın sağ tərəfi ilə arxaya və sağa doğru üfüqi istiqamətdə gedir və öd kisəsinin boynuna çatdıqda aşağı dönərək ikinci hissəyə - enən hissəyə - pars descendens keçir. Burada əmələ gələn əyriliyə flexura duodenum superior deyilir. Onikibarmaq bağırsağın yuxarı hissəsi digər hissələrdən hərəkətlidir və uzunluğu 4-5 sm-dir. Enən hissə yuxarı hissədən iki dəfə uzundur, şaquli istiqamətdə onurğanın sağ tərəfi ilə aşağı boş venanın ön səthi ilə aşağıya doğru gedir və dördüncü bel fəqərəsinə çatır; burada ikinci əyrilik - flexura duodeni inferior əmələ gətirdikdən sonra üçüncü və dördüncü hissə horizontal və qalxan hissə - pars horisontalis inferior et pars ascendens adı ilə onurğanın ön səthi ilə sola və yuxarıya doğru gedir və ikinci bel fəqərəsinin bərabərində sol tərəfdə flexura duodeno jejunalis adlanan əyriliyi təşkil edərək acı bağırsağa keçir. flexura duodeno jejunalis əyriliyi öz vəziyyətində onikibarmaq bağırsağı asıcı əzələ - m. suspensoris duodeni vasitəsilə saxlanılmışdır. Onikibarmaq bağırsağı asıcı əzələ saya əzələ liflərindən təşkil olunaraq, diafraqmanın bel hissəsinin içəri ayaqcıqlarından başlayır, mədəaltı vəzin arxası ilə aşağı enir və bağırsağın əzələ qişasına qarışır.
Sintopiyası
Onikibarmaq bağırsaq yuxarı hissədə qaraciyərin kvadrat payının altında yerləşərək, öd kisəsinin boynuna, mədəaltı vəziyə və köndələn çənbər bağırsağa söykənir. Pars descendens duodeni sağ böyrək ilə mədəaltı vəziyə söykənir və önündə olan köndələn çənbər bağırsaq müsariqəsi ilə çarpazlaşır. Mədəaltı vəzin başı ilə bu hissənin arasında əmələ gələn şırımla ümumi öd axacağı - ductus choledochus gedir və burada mədəaltı vəzi axacağı - ductus pancreaticus ilə birləşərək onikibarmaq bağırsağın enən hissəsinə açılır. Üfüqi hissə arxa tərəfdən qarın aortası və aşağı boş vena ilə və ön tərəfdən yuxarı müsariqə arteriyasıvə venası ilə əhatə olunmuşdur. Onikibarmaq bağırsaq başlanan və qurtaran uclarında hər bir tərəfdən periton ilə əhatə olunmuşdur; yerdə qalan hissəsi ancaq ön tərəfdən seroz qişa ilə örtülür; beləliklə onikibarmaq bağırsaq peritondan xaric üzvlərdən hesab olunur.
İstanbul metropoliteni
İstanbul metropoliteni — Türkiyənin İstanbul şəhərində xidmət verən metro sistemidir. 3 sentyabr 1989-cu ildə xidmətə girdiyində Türkiyənin ilk metro sistemi idi. Metro İstanbul Böyükşəhər Bələdiyyəsi tərəfindən idarə olunur və hal-hazırda 11 metro xətti (M1A, M1B, M2, M3, M4, M5, M6, M7, M8,M9,M11) və 101 stansiyaya malikdir. Bu xüsusiyyəti ilə İstanbul metrosu, ölkənin ən böyük metro şəbəkəsidir. M1A, M1B, M2, M3, M6, M7 ve M9 xətləri Avropa tərəfində, M4,M5 və M8 xətləri Asiya tərəfində xidmət göstərir. M1B, M3, M4, M5, M7,M9və M11 metro xətlərinin genişləndirilməsi işləri davam etdirilir. M10, M12, M13, M14 metro xətlərinin tikintisi davam edir. Tikintisi davam edən M10, M12, M13, M14 xətləri Asiya tərəfində yer alacaqdır.
Tarixçə
İstanbul Metrosu çox köhnə bir ideya olsa da, yalnız XX əsrin sonlarında həyata keçirməyə başlandı. Ölkədə ilk metro xətti İstanbul Metrosu olmuşdur. Bir çox ölkələrdən gətirilən şirkətlər tərəfindən 6 metro xətti hazırlanmışdır.
Xidmətlər
Metro sistemi, həftənin hər günü son stansiyalardan etibarən səhər saat 6.00-da gedən ilk qatardan gecə 00.00-da gedən son qatara qədər xidmət göstərir. Həftə sonları və tətil günləri, hər 20 dəqiqədə 00.00 ilə 06.00 arasında əlavə xidmətlər təşkil edilir. Metro sərnişinləri İstanbulkart vasitəsilə ödəniş edir.
"Oraq və çəkic" medalı
"Oraq və Çəkic" medalı - Sosialist Əməyi Qəhrəmanının atributu
Antarktika haqqında konvensiya
thumb|right|Antarktika haqqında konvensiyanın emblemi thumb|Antarktika haqqında konvensiyanın 10 illiyinə həsr olunmuş [[SSRİ-nin poçt markası, 1971-ci il]] Antarktika haqqında konvensiya və ya Antarktika haqqında beynəlxalq müqavilə — Antarktida ərazisinin demilitarizasiyasını, onun dinc məqsədlər üçün və nüvə silahından azad zona olmasını nəzərdə tutan müqavilə. 1 dekabr 1959-cu ildə Vaşinqtonda imzalanmış və 23 iyun 1961-ci ildə ilk 12 dövlətin ratifikasiyasından sonra qüvvəyə minmişdir. Müqavilənən əsas məqsədi — Antarktidanın bütün bəşəriyyətin istifadəsi üçün imkan yaratmaqdır. Həmçinin elmi tədqiqatlar və beynəlxalq əməkdaşlıq üçün azad mühit yaratmaqdır. İstənilən nüvə sınaqlarının keçirilməsi və radioaktiv materialların basdırılması qadağandır. Hazırda müqaviləni imzalayan dövlətlərin sayı 50-dir.
Məqsədlər
Konvensiyanın əsas məqsədi Antarktidadan bütün bəşəriyyətin maraqlarına uyğun istifadəsini təmin etməkdir. Həmçinin elmi tədqiqat azadlığını təmin edir və beynəlxalq əməkdaşlığı inkişaf etdirir. Antarktidada hər hansı bir nüvə partlaması və ora radioaktiv materialların atılması qadağandır. 1982-ci ildə, Antarktika konvebsiyası sisteminin bir hissəsi və IX maddəsinin icrası olaraq Antarktika dəniz canlı resurslarının qorunması konvensiyası (CCAMLR) qüvvəyə mindi. Bu Konvensiyanın müddəalarının praktik olaraq tətbiqi Avstraliyanın Tasmaniya adasındakı Hobart şəhərində yerləşən CCAMLR Komissiyası tərəfindən tənzimlənir.
Razılaşmaya gələn tərəflərin klasifikasiyası
2010-cu ilin yanvar ayından etibarən, 46 dövlət müqavilənin tərəfdarıdır, bunlardan 28-i məşvərətçi tərəflərdir. Müqavilə ilə əlaqəli, mütəxəssislər üç qrup ölkəni ayırd edirlər:
Konvensiyada iştirak edən ölkələr
İlkin iştirakçılar qalın qrafiklə verilib.
Profelis
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Acıbac
Acıbac (, qədim adıyla: Acaran, Acarac) — Ermənistan Respublikasının cənubunda Sünik mərzində yerləşən Nor Astğaberd kənd icmasına daxil olan kiçik dağ kəndi.
1930-1995-ci illər aralığında Qafan rayonu inzibati-ərazi vahidinin tərkibinə daxil olan kənd Qafan şəhərindən 33 km şimal-qərbdə, Qazangölçayın sahilində, dəniz səviyyəsindən 1929 m yüksəklikdə, Zəngəzur dağlarının ətəyində, Qazangöldən 12 km məsafədə yerləşir.
Tarixi
Acıbac kəndi tarixən türk kəndi olub, Sofulu tayfasının qışlaqlarından biri kimi XVI yüzillikdə salınmışdır. 1918-ci ildə Andranik Ozanyanın ordusu kəndi dağıtmış, əhalini qırmış, sağ qalanlar dağlarla Ordubada qaçmışlar. Həmin dövrdə Acıbac kəndinin XVII yüzilliyə aid müsəlman-türk memarlıq üslubunda tikilmiş Tağlı məscidi yandırılıb, dağıdılmışdır. 1922-ci ildən sonra qaçqın əhali yenidən öz doğma kəndinə qayıtmış, təsərrüfatı bərpa etmişdir. 1931-ci ildə Acıbac kəndində kolxoz qurulmuş, lakin kolxoz bir neçə dəfə qonşu Pəyhan kolxozuna birləşdirilmiş və nəhayət, 1965-ci ildə Gığı sovxozunun tərkibinə qatılmışdır.
Etimologiyası
Osmanlı İmperiyasının 1593-cü ildə tərtib etdiyi "Urud və İskəndər qalası livalarının müfəssəl dəftəri»ndə kəndin adı «Acbacı« şəklində göstərilmişdir. Xalq etimologiyası ilə «acı bacı« kimi izah edilir.
Əhalisi
1886-cı ilin statistik məlumatlarına görə kənddə 202 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.
1988-ci il deportasiyasına kimi kənddə bütünlüklə azərbaycanlılar yaşasa da, kənd əhalisinin kəndlərindən çıxarılmasından sonra kəndə ermənilər köçməyə başlamışlar.
Ermənistan Respublikası Statistika Xidmətinin 2001-ci ilin yekun rəsmi statistikasına görə kənddə 30 nəfər yaşayır.
Butik
thumb|[[Bakının Neftçilər prospektində Salvatore Ferragamo butiki]]
Butik — şık geyim, zərgərlik və ya digər adətən lüks əşyaları satan kiçik mağaza.
Aşur Hüseynov
Aşur Hüseynov — 1945-ci ildə "Bunker" əməliyyatında SSRİ xüsusi təyinatlı zəbt qrupunun tərkibində döyüşmüş ilk azərbaycanlı.
Bir günlük tələbə
Aşur Hüseynov 1920-ci ildə Ağdam rayonunda anadan olub.
Ailələri 1930-cu ildə o vaxtkı Karyagin – indiki Füzuli rayonuna köçüb.
Füzulidə orta təhsil alıb və 1941-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinə daxil olub.
Universitetə daxil olduğu xəbərini valideynlərinə çatdırar-çatdırmaz Almaniyanın SSRİ-yə hücum etdiyi və müharibənin başlanıldığı rəsmən elan edilir. A. Hüseynov universitetə yalnız bir gün gedə bilir. Onu və yoldaşlarını hərbi komissarlıq Bakıdan Uzaq Şərqə göndərir. Orta məktəbi malakanların məktəbində oxumuş Aşur Hüseynov rus dilində sərbəst danışa bildiyindən yoldaşlarından fərqli olaraq əsgərliyin ilk günləri onun üçün problemsiz ötüşür. İlkin təlimlərdən sonra gənclər müxtəlif qoşunlara bölürlər. Canlı-cüssəli və savadlı olması, eyni zamanda rus dilini yaxşı bilməsi nəzərə alınaraq, A.Hüseynov və bir neçə əsgər Uzaq Şərqdən Qazaxıstana göndərilir. Burada onlar xüsusi təyinatlı batalyonun tərkibinə verilir. Bir müddət səhra və dağ şəraitində ağır təlimlər keçirlər: "Təlimlər çox ağır idi. Təlimlərimizi Baş Qərargahın yüksək rütbəli zabitləri özləri bilavasitə izləyir, nəzarətdə saxlayırdılar. Mənimlə bir yerdə olan iki azərbaycanlıdan biri özünə silahdan atəş açaraq intihar etmək istədi. Ancaq ölmədi. Onu yaralı halda komandir şəxsi heyətin qarşısında güllələdi. Təlimlərə dözə bilməyib qaçanlar da olurdu. Təbii ki onlar da müharibə şərtlərinə uyğun mühakimə olunur və güllələnirdilər".
1944-cü ilin noyabrında A. Hüseynovun dəstəsi də daxil olmaqla 17 "otryad" yenidən formalaşdırılır. İtkilərin yeri doldurulur, dəstələrə öncə 15 gün istirahət verilir. Daha sonra Şimali Qafqazda onlar yenidən, şəhər döyüşləri üçün təlimlər keçməyə başlayırlar. 1945-ci ilin fevral ayında xüsusi təyinatlı bir neçə batalyon artıq mühasirə vəziyyətində olan Berlin civarına dislokasiya olunur.
A.Hüseynov deyir ki, onların batalyonunda ən aşağı rütbəli döyüşçü serjant olub. Batalyona Moskvadan xüsusi göstəriş olmadan cəbhədə vəziyyət necə olur-olsun döyüşə girməmək tapşırığı verilir. Buna görə də batalyon ön cəbhədəki hissələrdən bir qədər arxada saxlanılır, yalnız hər gün zabit heyəti kəşfiyyat məlumatları əsasında xəritə üzərində təlimatlandırılır: "Burada biz sovet ordusunun itkilərinin şahidi idik. Berlin güclü müdafiə olunurdu. Stalinqraddan da güclü müdafiə təşkil olunmuş, istehkamlar, DOT-lar yaradılmışdı. Müttəfiqlərimiz olan ingilis və amerikanlar almanları əsasən artilleriya və aviasiya atəşi ilə yormaq, itkiləri artırmaqla təslimçiliyə sövq etmək istəyirdilər. Buna görə də onlar açıq döyüşə girmirdilər. Lakin sovet qoşunlarına hər nə bahasına olursa-olsun, Berlini tezliklə almaq tapşırığı verilmişdi. Əslində Berlində hər bina, hər küçə, hər metr torpaq uğrunda qanlı döyüş gedirdi. Almanlar sona qədər döyüşür, təslim olmamaq üçün hətta özlərini öldürürdülər. Artıq bizdə olan məlumata görə, onlar 12–15 yaşlı uşaqları da döyüşlərə cəlb edirdilər. Bu uşaqlar sovet ordusuna çox ağır zərbə vururdular. Aprel ayının 14-də almanlar bizim ordunun bir batalyonunu aldadıb Berlin metrosunun tunelinə salmış, sonra da giriş-çıxışı bağlayıb, onları zəhərli tüstü ilə məhv etmişdilər. Amma əmr əmr idi. Geri çəkilmək olmazdı".
Aprelin 19-da Hitlerin uşaqlardan yaratdığı bölük bunkerin yaxınlığındakı bağda sovet ordusunun motoatıcı rotalarından ikisini tam şəkildə məhv edir.
"Bunker" əməliyyatı
A.Hüseynovun sözlərinə görə, əməliyyata cəlb olunan bütün dəstələrdə hər manqaya DTK-nın Moskvadan gəlmiş bir zabiti daxil edilir. Əməliyyat planı barədə dəstə komandirlərinə yalnız belə məlumat verilir ki, faşist komandirlərinin gizləndiyi bunker zəbt olunmalı, oradakı heyət mümkün olduğu qədər əsir götürülməlidir: "Bizə həmin bunkerlərdə Hitlerin olub-olmaması barədə heç nə deyilməmişdi. Orada müdafiə naziri Rozenberqin, Göbbelsin, həkimlərin, kəşfiyyat nazirinin və bir neçə yüksək rütbəli generalın, xüsusilə də ordu komandanı Keytelin olduğunu deyirdilər. Eyni zamanda, tapşırılmışdı ki, bunker zəbt olunduqda dərhal sənədlər və avadanlıqlar oradan çıxarılmalıdır. Bunkerə bizim dəstələrdən başqa girən həm sovet əsgərləri, həm də xarici kəşfiyyat bölmələri də məhv edilməli idi".
Xüsusi təyinatlı dəstələrin ilk əməliyyatları uğursuz olur. Onlar bunkerin xəritə üzərindəki girişlərini tapmaqda çətinlik çəkirlər. Şəhərin mərkəzi bombardman nəticəsində uçub dağıldığından bu girişlər dağıntılar altında qalır. Hücuma keçən sovet ordusunun bir taqımı təsadüfdən almanların bir zirzəmiyə girib-çıxdığıı görüb ora hücum etsə də taqım tam məhv edilir. Sovet qoşunlarının iki tankı da vurulur.