cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Buş doktrinası
250px|thumb|right|Prezident Buş Ağ Evdə keçirilən mətbuat konfransında İranın nüvə proqramı ilə Şimali Koreyanın nüvə sınaqları haqqında fikir bildirərkən (2006) Buş Doktrinası — 43-cü Amerika Birləşmiş Ştatları Prezidenti Corc U. Buş tərəfindən ortaya qoyulan müxtəlif xarici siyasətləri özündə ehtiva edən doktrinadır. 11 Sentyabr hücumlarından sonra inkişaf etdirilən və 2002-ci ilin 20 sentyabr tarixində The National Security of the United States başlığı və Buşun imzası ilə nəşr olunan və bütün dünyanı bir müharibə meydanı olaraq görən “Yeni Amerikan Milli Təhlükəsizlik Strateqiyası”na görə; potensial təhdid yaratdığı illərdə problem yarada biləcəyi düşünülən hər bir quruluş və ya ölkəyə qarşı harada yerləşirsə yerləşsin “vurulmadan öncə vurmaq” fəlsəfəsi adı altında qarşılıq verilməli və lazım gələrsə düşmən dövlətlərdəki rejimlər dəyişdirilməlidir. Əfqanıstan müharibəsi də bu doktrina çərçivəsində aparılmışdır.
Alşonemeşapati
Alşonemeşapati — Macarıstanın Zala medyesində yerləşən kənd.
Mejen
Mejen — çayda suyun ən aşağı səviyyəsidir. Mejen isti və ya şaxtalı havada olur.
Yuko Morimoto
Yuko Morimoto (d. 6 yanvar 1974) — keçmiş Yaponiya qadın futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 10 oyun keçirib, 2 qol vurub.
Dəhrəz
1992-ci ildən 2020-ci ilə kimi Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin işğalı altında olub. İkinci Qarabağ müharibəsinin nəticələrinə əsasən imzalanmış 10 Noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanata uyğun olaraq Dəhrəz kəndi Rusiya Sülhməramlı qüvvələrinin nəzarətinə keçmişdir.
Xocalı rayonunun Ağbulaq inzibati ərazi vahidində kənddir. Qarabağ silsiləsinin yamacındadır. Keçmiş adı Qayabaşı olan bu kənd XVIII əsrdə Qarabağ xanlarına məxsus mulk idi. XIX əsrin əvvəllərində Cənubi Azərbaycandan gəlmə erməni ailələri burada məskunlaşdıqdan sonra yaşayış məntəqəsi bu adı almışdır. Oykonim fars dilindəki dəhliz sözünun variantı kimi "ensiz, dar kecid" mənasındadır.
Outstanding
Outstanding - The Gap Band qrupunun 1982-ci ildə çıxardığı sinql. Musiqi müəllifi Raymond Calhoun olan mahnı qrupun Gap Band IV albomuna daxildir.
Pnevmotoraks
Pnevmotoraks (от — hava, və  — döş qəfəsi) plevranın tamlığının bu və ya digər səbəblərdən pozulması nəticəsində plevra boşluğuna havanın toplanması. Pnevmotoraks spontan yəni öz-özünə və travmalar nəticəsində, bu və digər tibbi müdaxilələr: mərkəzi venoz kateter qoyularkən, regional anesteziya: bazu kələfinin blokadası aparılarkən yatrogen yolla meydana çıxa bilər.
Qapalı
Pnevmotoraksın ağırlığına görə ən yüngül forması sayılır, bu zaman bu və digər səbəbdən plevra boşluğuna hava dolmuş olur və sabit olaraq qalır və ətrafla heç bir əlaqəsi olmur. Bəzən müdaxiləyə ehtiyac olmadan hava sovrularaq ağciyərin büzülmüş hissəsi ya atelektazlar öz-özünə açılmış olur.
Açıq
Açıq pnevmotoraks zamanı plevra boşluğu xarici mühitlə əlaqədə olur. Buna görədə plevra daxilində atmosfer təzyiqinə müvafiq müsbət təzyiq olur, nəticədə ağciyər büzülmüş olur və tənəfüsdə iştirak etmir və onda qazlar mübadiləsi getmir. Normada plevra daxilində təzyiq mənfidir.
Unqufaru adası
Unqufaru adası (އުނގޫފާރު) - yaşayışı olan ada, inzibati baxımdan Maldiv adalarının Raa atoluna daxildir. Maldiv arxipelaqında, ölkənin paytaxtı Male şəhərindən 173 km şimalda yerləşir. Ada 775 km uzunluğa, 450 metr enə malikdir. Adanın sahəsi — 34,4 ha-dır. 2006-cı il məlumatına əsasən Unqufaru 2988 nəfər yaşayır: 1471 kişi və 1517 qadın. Əhalinin yaş strukturu: 1501 nəfər — 18 yaşından aşağı; 422 nəfər —  19 - 25 yaş arası; 938 nəfər —  26 - 64 yaş arası və 127 nəfər — 65 yaş və yuxarı. Savadlılıq səviyyəsi — 95,3 %. Adada ümumilikdə 472 ev təsərrüfatı vardır ki, hər təsərrüfata 6,3 nəfər düşür. Burada məktəb və regional xəstəxana fəaliyyət göstərir.
Ada 2004-cü ildə Hind okeanında baş vermiş sunami zamanı Kanduludu adasının sakinləri adaya köçürülmüşdür.
Ferdinand Bokkoni
Ferdinand Bokkoni — məşhur italyan biznesmen və xeyriyyəçi. Bokkoni Universitetinin yaradıcısı.
Təhsilə qayğısı
thumbnail|Oğlu Luici Bakkoni Bokkoni Universiteti Ferdinand Bokkoninin maliyyələşdirməsi sayəsində yaradılmışdır. Universitetin adı da oğlu Luici Bakkoninin şərəfinə belə adlandırılmışdır: Luici Bakkoni adına Kommersiya Universiteti Belə ki, sahibkar Birinci İtaliya-Həbəşistan müharibəsi zamanı 1 mart 1896-cı ildə Adua döyüşündə həlak olmuş oğlu Luicinin adını şərəfləndirmək və yaşatmaq qərarına gəlmişdi. Həmin döyüşlərdə İtaliya Həbəşistana tam məğlub olaraq 11 mindən çox insan itirmişdir.
Rusiya İmperiyasının Dövlət Duması
Rusiya İmperiyasının Dövlət Duması — Rusiya imperiyasının parlamenti
Tarixi
11 dekabr 1905 — Çar II Nikolay Rusiya Dövlət Dumasına seçkilər barədə fərman verib. 27 aprel 1906 — Sankt-Peterburqda Rusiya imperiyasının parlamenti — I Dövlət Duması fəaliyyətə başlayıb. Azərbaycan da seçkilər bir qədər gec, may ayında keçirildiyi üçün azərbaycanlı deputatlar Dumanın işinə sonradan qoşuldular.
31 may 1906 — Cənubi Qafqazın müsəlman-azərbaycanlı əhalisi arasında Rusiya imperiyasının I Dövlət Dumasına seçkilər keçirilib. İlk dəfə olaraq imperiyanın müsəlman əhalisi seçki prosesinə cəlb edilib. Bakı, Yelizavetpol, İrəvan, Tiflis quberniyalarını əhatə edən seçkidə Dumaya beş azərbaycanlı deputat (Əlimərdan bəy Topçubaşov, İsmayıl xan Ziyadxanov, Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev, Məmmədtağı Əliyev və Əsədulla bəy Muradxanov) seçilmişdi. Müsəlman fraksiyasına Ə. Topçubaşov rəhbərlik edirdi.
20 fevral 1907 — Çar Rusiyasının II Dövlət Duması fəaliyyətə başlayıb. Birinci Dumada (1906) olduğu kimi, ikinci Dumanın tərkibində də 5 azərbaycanlı deputat (Fətəli xan Xoyski, Xəlil bəy Xasməmmədov, Mustafa Mahmudov, Məhəmməd ağa Şahtaxtinski və Zeynal Zeynalov) vardı. İkinci Dumanın ömrü daha qısa oldu və iyunda çar II Nikolayın fərmanı ilə buraxıldı
1907 — Çar Rusiyasının III Dövlət Duması fəaliyyətə başlayıb III Dumada Cənubi Qafqaz ın müsəlman əhalisini yalnız bir deputat, azərbaycanlı Xəlil bəy Xasməmmədov təmsil edirdi. Öncəki 2 Dumadan fərqli olaraq, III Duma 5 illik səlahiyyət müddətini sonadək (iyun 1912) işlədi.
28 sentyabr 1912 — Çar Rusiyasında IV Dövlət Dumasına seçkilər başlanıb. İlk iki Dumadan fərqli olaraq, III Duma səlahiyyət müddətini (5 il) tam başa vurmuşdu. III Dumada olduğu kimi, bu dəfə də Cənubi Qafqaz müsəlmanlarına (azərbaycanlı əhali) 1 yer ayrılmışdı və Dumaya yeganə azərbaycanlı deputat kimi hüquqşünas Məmməd Yusif Cəfərov seçildi. 15 noyabr 1912 — Çar Rusiyasının IV Dövlət Duması fəaliyyətə başlayıb. Dumada Cənubi Qafqaz müsəlmanlarının yeganə nümayəndəsi Məmmədyusif Cəfərov idi. IV Dövlət Duması səlahiyyət müddətini axıradək işlədi, sonuncu iclas 1917-ci il oktyabrın 19da keçirildi. Bir həftə sonra Peterburqdakı bolşevik üsyanı (Oktyabr inqilabı) ilə Rusiya imperiyası süqut etdi
İşçi
İşçi — Əmək hüququnun subyekti, fiziki şəxs, işəgötürən tərəfindən əmək müqaviləsi ilə əmək faəliyyətinə cəlb edilən şəxs.
FMOD
FMOD geniş spektrdə formatda və əməliyyat sistemində olan videooyunlar və tətbiqlərdə istifadə üçün "Firelight Technologies" tərəfindən hazırlanılmış musiqi və səs effektləri idarə sistemidir.
Ağoğlan (Təbriz)
Ağoğlan — İranın Şərqi Azərbaycan ostanında kənd. .
Coğrafi yerləşməsi
Təbriz şəhristanının Xudafərin bölgəsinin Mincivan kəndistanında, Xudafərin qəsəbəsindən 33 km cənub-qərbdədir.
Ağsəğalar (Marağa)
Ağsəğalar (və ya Ağsaqqallar) — İranın Şərqi Azərbaycan ostanında kənd. .
Coğrafi yerləşməsi
Marağa şəhristanının Qaraağac bölgəsinin Çaharoymaq kəndistanında, Qaraağac qəsəbəsindən 7 km cənub-şərqdədir.
Pentaqramma
right|thumb|Pentaqramma Pentaqramma (pentalfa, pentaqeron; — "beş" — "şeytan, xətt") — düzgün beşbucaqlının təpə nöqtələrinin birləşdirilməsi ilə alınmış fiqur; düzgün beşbucaqlının diaqonalları ilə yaradılmış fiqur; hər tərəfi bərabəryanlı üçbucaqlardan təşkil olunmuş be
şbucaqlı.
Tarix
thumb|left|İnsan bədəni və pentaqramma Pentaqramma adətən vikka, magiya, satanizm və masonlar ilə əlaqələndirilən beş guşəli ulduzdur. Pentaqramma dini simvol kimi uzun və mürəkkəb tarixə malikdir. Qədim Babilistanda mağaraların divarlarına çəkilən beş guşəli ulduz Venera planetinin səmada hərəkətinin meydana gətirdiyi ulduz formasından (ilahə İştarın gizli simvolu) qaynaqlanır. Simvol müxtəlif dövrlərdə müxtəlif mədəniyyətlər tərəfindən mənimsənilmişdi. Yunanlar pentaqrammanı pentalfa adlandırırdılar, onlar pentaqrammanın sehirli qüvvəyə malik olduğuna inanırdılar.
Pentaqrammanın ilk nümunələri daş dövrü mağaralarına həkk olunan kobud diaqramalar idi. Alimlər onların dini əhəmiyyətə malik olduğuna inanırlar, lakin erkən insanlara məxsus ulduz formasının mənası sirr olaraq qalır. Növbəti sivilizasiyalarda o, müxtəlif, xüsusilə, astronomik və dini mənalar kəsb etməyə başlamışdı. Pentaqrammalar Şumer mətnlərdə istiqamətləri qeyd etmək və o vaxt məlum olan beş planeti təmsil etmək üçün istifadə edilmişdi. Daha sonra o, Venera planetinin və ilahə İştarın rəmzi olmuşdu.
thumb|Pifaqorçuların "Higeya pentaqramması" Yunan riyaziyyatçısı və filosofu Pifaqorun fikrincə, bədənin və qədim yunanlarda ruhun beş bölgüsü olduğuna görə, beş "insanın rəqəmi"dir. Pifaqora görə pentaqrammanın beş nöqtəsinın hər biri insan bədənini təşkil edən beş elementi təmsil edir: od, su, hava, torpaq və ruh (enerji, maye, nəfəs, materiya və təfəkkür; həmçinin maye, qaz, cisim, plazma və ruh). Pifaqorçular sağlamlıq ilahəsi Higeyaya görə pentaklı müqəddəs hesab edirdilər, onun adı (HGIEiA) yunanca elementlər — su, torpaq, ruh, od və havanın anaqraması idi. Bu spesifik simvolizm əsrlərcə davam etmiş və müxtəlif mədəniyyətlərin ilahiyyatına əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərmişdir. İlk xristianlar pentaqrammanı İsanın yaralarının rəmzi kimi üzərlərində daşıyırdılar.
Pifaqorçuların bir çox ideyasını qəbul edən yəhudi kabbalistik ənənəsində pentaqramma saf arxetipik qüvvələri təmsil edən Həyat ağacında beş ali sefirotu təcəssüm edir: ədalət, mərhəmət, müdriklik, fəhm, ali əzəmət.
Orta əsrlərdə xristianlar pentaqrammadan İsanın beş yarasını simvolizə etmək üçün istifadə etmişdilər. Orta əsrlər dövründə pentaqramma həmçinin insan bədəninin proporsiyalarını da təmsil edirdi. Orta Əsrlər və intibah (Renessans) dövründə, adətən pentaqrammadan küpəgirən qarılara və cinlərə qarşı talisman kimi istifadə edilirdi. İyirminci əsrdən etibarən pentaqramma yanlışlıqla satanizm ilə əlaqələndirilməyə başlandı.
Müxtəlif mədəniyyətlərdə
Vikkan/paqan folklorunda pentaqramma beş elementi – hava, su, od, torpaq və ruhu simvolizə edir. Ruhun qələbəsini, onun daha üstün məfhum olduğunu bildirmək üçün vikkan pentaqramması başıyuxarı təsvir edilir. Müasir satanik pentaqramma isə əksinə, başıaşağı təsvir edilir və bu da insanın ölüm üzərindəki qələbəsini və dünyəvi mükafatlandırmanı təcəssüm etdirir. Buna baxmayaraq, bəzi vikkanlar müxtəlif məqsədlər üçün tərsinə çevrilmiş (satanik) pentaqrammadan istifadə edirlər. Dairəyə alınmış pantaqramma həmçinin pentakl da adlanır.
Pentaqramma Süleyman möhürünə istinadən Mərakeş (1915-ci ildə qəbul edilib) və Efiopiya (1996-cı ildə qəbul edilib) milli bayraqları üzərində təsvir olunub.
Xristianlıqda
Pentaqramma və xristianlıq arasında əlaqələr var. O, xaçdan əvvəl erkən xristianların bəzək əşyası və amulet kimi istifadə etdikləri əsas emblem idi. Pentaqramma İsa Məsihin beş yarasını təcəssüm edirdi. O, həmçinin gizli qnostik bidətçiliyin ifadəsi idi – sirr ilahəsi, qadın başlanğıcı sayılan İsida yaxud Veneranın simvolu. Bu simvolun ən məşhur nümunəsi cəngavər hekayələri ilə maskalanmış kabbalistik və qnostik təlimlərdən ibarət "Müqəddəs Qədəh axtarışı" romanlar seriyasında özünə yer tapmışdır.
Vikka və paqanizmdə
thumb|right|Keçi başı təsvir edilmiş satanist pentaqramma — La Clef de la Magie Noire — Stanislas de Quaita (1897). Hal-hazırda pentaqrammadan dini rəmz kimi ən çox vikkan, neopaqan və satanist qruplar istifadə edir. Əksər vikkan və neopaqan ənənələrində onun simvolik mənası XIX əsr okkultizminə dayanır. Bu ənənələrin bir çoxunda pentaqramma bəşəriyyətin Yer kürəsi ilə yaxud ruh və insan bədəni ilə birliyini simvolizə edir.
Satanizmdə
Pentaklın satanizm emblemi kimi qəbul edilməsi XX əsrin ikinci yarısına təsadüf edir, yəni, olduqca yenidir. Satanistlərə görə bu simvol materiyanın və şəxsi istəklərin din üzərində — yerin xəyali cənnət vədləri üzərindəki qələbəsini təcəssüm etdirməklə "qara magiyanı" təmsil edir.
Keçi Orta Əsrlərdə adətən rəqs edən və keçi sürən vəziyyətdə təsvir edilmiş ifritələrin davranışı haqqında xurafat ilə əlaqəlidir. Bu kontekstdə keçi cinsi azğınlıq simvolu olaraq qəbul edilir. Buna görə də keçi cinsi və dini tabuların rədd edilməsinin rəmzi kimi müasir satanistlərlə əlaqələndirilir.
Masonluq və ABŞ tarixində
Masonluq və onunla əlaqədar digər ənənələrdə pentaqramma "alovlu ulduz" adlandırılırdı. Masonluğun alleqorik simvolika sistemində Pifaqor həndəsəsi xüsusi vurğulanır. Təbii ki, pentaqramma Pifaqor rəmzlərinin başında gəldiyinə görə, mason simvollarında pentaqrammaya rast gəlmək təəccüblü deyil.
Pentaqramma, həmçinin erkən ABŞ hökumətinin simvolizmində mühüm rol oynayır. ABŞ-nin əsasını qoyan banilər mason olmuşdular və onlar üçün bu simvol mühim əhəmiyyət kəsb edirdi. Beş guşəli ulduz ABŞ bayrağı, gerbi (böyük möhür) və valyutasında özünə yer tapmışdır. Hətta Ağ ev nəhəng pentaqrammanın təpə nöqtəsində yerləşir.
Qalaktika mühafizəçiləri (film)
Qalaktika mühafizəçiləri – eyniadlı Marvel Comics superqəhrəman komandasından bəhs edən 2014-cü il istehsalı ABŞ superqəhrəmanlıq filmi. Marvel Studios tərəfindən istehsal olunan film Marvel Kinematoqrafiya Kainatında (MKK) 10-cu filmdir. Ceyms Qannın rejissorluğu və Nikol Perlmanın ssenaristliyi ilə çəkilən filmdə Kris Prett, Zoi Saldana, Deyv Batista, Vin Dizel, Bredli Kuper komanda üzvlərini, Li Peys, Maykl Ruker, Karen Qillan, Cimon Honso, Con Rayli, Qlen Klouz və Benisio del Toro isə digər personajları canlandırırlar. "Qalaktika mühafizəçiləri"ndə Piter Kvill güclü artifaktı oğurlamaq üçün bir qrup yerdənkənar cinayətkar ilə çətin ittifaq qurur.
Perlman ssenari üzərində 2009-cu ildə işləməyə başlamışdır. Kevin Fayqi əvvəlcə 2010-cu ildə "Qalaktika mühafizəçiləri"ni potensial film layihəsi kimi anons etmişdir. Marvel Studios film üzərində aktiv işlədiyini isə 2012-ci ilin iyulunda San Diego Comic-Con International tədbirində bildirmişdir. Həmin ilin sentyabrında Qann filmin rejissoru və ssenaristi təyin olunmuşdur. 2013-cü ilin fevralında Prett Piter Kvill / Ulduz lordu rolu üçün seçilmişdir. Digər rol ifaçıları da zaman keçdikcə dəqiqləşmişdir. Əsas çəkilişlər 2013-cü ilin iyulunda Shepperton Studios-da (İngiltərə) başlamışdır, daha sonra 2013-cü ilin oktyabrına qədər Londonda davam etmişdir. İstehsal sonrası proses 7 iyul 2014-cü ildə başa çatmışdır.
Filmin premyerası 21 iyul 2014-cü ildə Dolbi teatrında baş tutmuşdur. 1 avqust 2014-cü ildə ABŞ teatrlarında 3D və IMAX 3D formatlarında buraxılmışdır. Film böyük tənqidi və maddi uğur əldə etmiş, bütün dünyada 773,3 milyon $ gəlir əldə etmiş, 2014-cü ilin ən çox gəlir gətirən superqəhrəmanlıq filmi, ümumilikdə isə 2014-cü ilin ən çox gətirən 3-cü filmi olmuşdur. Film yumoruna, rejissorluğuna, rol ifalarına, vizual effektlərinə, musiqisinə və döyüş səhnələrinə görə təriflənmişdir. 2015-ci ildə "Ən yaxşı vizual effektlər" və "Ən yaxşı qrim və saç düzümü" nominasiyalarında Oskar mükafatına layiq görülmüşdür.
Sikvel "Qalaktika mühafizəçiləri 2" 5 may 2017-ci ildə buraxılmışdır. Üçüncü film olan "Qalaktika mühafizəçiləri 3"-ün 2020-ci ildə buraxılması planlaşdırılır.
Məzmun
1988-ci ildə anasının ölümündən sonra balaca Piter Kvill Yondu Udonta tərəfindən idarə olunan Dağıdıcılar adlı kosmik quldur dəstəsi tərəfindən qaçırılır. 26 il sonra Kvill Moraq planetində bir kürə oğurlayır, lakin İttihamçı Ronanın köməkçisi olan Koratın hücumuna məruz qalır. Kvill kürə ilə birlikdə qaça bilsə də, Yondu bu oğurluq haqqında öyrənir və onu tutana pul mükafatı təyin edir. Ronan isə kürəni ələ keçirmək üçün sui-qəsdçi Qamoranı göndərir.
Kvill kürəni Nova İmperiyasının paytaxtı Ksandarda satmağa çalışarkən Qamora ona hücum edir və kürəni oğurlayır. Döyüş davam edərkən iki kəllə ovçusu da gəlir: genetik və kibernetik cəhətdən modifikasiya edilmiş yenot Roket və ağacabənzər humanoid Qrut. Nova Corps rəsmiləri onların dördünü də tutur və Kilndə həbs edirlər. Həbsxana məhkumlarından biri olan Draks ailəsini öldürən Ronan və Tanosla əlaqələrinə görə Qamoranı öldürməyə cəhd edir. Lakin Kvill Draksın fikrini dəyişdirir, Qamoranın onu Ronanın yanına apara biləcəyini bildirir. Qamora isə Ronana xəyanət etdiyini, onun kürənin gücündən istifadə etməsini istəmədiyini bildirir. Qamoranın kürə üçün alıcısı olduğunu öyrəndikdən sonra Kvill, Roket, Qrut və Draks birlikdə Kilndən Kvillin gəmisi Milano ilə qaçırlar.
Ronan gəlir və Draksı asanlıqla məğlub edir. Qalanları isə gəmiyə minirlər və Nebula və Ronanın əsgərlərindən qaçmağa çalışırlar. Nebula Qamoranın gəmisini məhv edir və Qamora açıq kosmosa düşür. Ronanın döyüşçüləri isə kürəni ələ keçirirlər. Kvill Yonduya mesaj göndərir və Qamoranın sağ qalması üçün öz skafandrını ona verir. Yondu çatır və onların ikisini də xilas edir. Draks, Roket və Qrut Yondunun gəmisinə hücum etmək istəyirlər, lakin kürəni vermək şərti ilə Yondu ilə atəşkəs təmin edə bilir. Kvillin qrupu Ronanla qarşılaşmağın ölüm demək olduğunu, lakin onun güc daşından istifadə edib bütün qalaktikanı məhv etməsinə imkan verməyəcəkləri barədə razılaşırlar. Ronan əsas gəmisi Dark Aster-də güc daşını çəkicinə bərkidir və gücü özünə götürür. O, Tanosla əlaqə saxlayır və Ksandarı məhv etdikdən sonra birinci onu öldürəcəyini bildirir. Ögey atasından nifrət edən Nebula da Ronana qoşulur.
Dağıdıcılar və Kvillin qrupu Dark Aster-i Ksandarda qarşılamaq üçün Nova Corps-a qoşulurlar və Kvillin qrupu Milano ilə Dark Aster-də bir deşik açırlar. Ronan gücləndirilmiş çəkici ilə Nova Corps donanmasını məhv edir. Draks və Qamora Korat və Nebulanı məğlub edib qaçırlar, lakin Ronanın gücü qarşısında aciz qalırlar. Lakin Roket bir Dağıdıcı gəmisini Dark Aster-ə çırparaq gəminin Ksandara düşməsinə şərait yaradır. Bu zaman Qrut komandanı qorumaq üçün özünü qurban verir. Ronan dağıntıların içərisindən çıxır və Ksandarı məhv etməyə hazırlaşır, lakin Kvill onun diqqətini yayındırır və Draks ilə Roketin çəkici məhv etməsinə şərait yaradır. Kvill sərbəst qalmış daşı tez tutur, Qamora, Draks və Roketin köməyi ilə ondan istifadə edərək Ronanı məhv edir.
Post-kredits səhnəsində Tivan iki canlı sərgi nümunəsi ilə məhv olmuş arxivində oturur: it kosmonavt və antropomorfik ördək.
Rollarda
Bunlardan əlavə, Coş Brolin Tanos rolunda çıxış etmiş, personajı səsləndirmiş, hərəkət tutmada iştirak etmişdir. Şon Qann Tanos üçün çəkilişlərdə dayanmış, filmdə isə Dağıdıcılarda Yondunun ilk dostu olan Kraqlini canlandırmışdır. Aleksis Denisof "Qisasçılar" filmində olduğu kimi bu filmdə də Tanosun vəziri Başqanı oynamışdır. Ofeliya Lovibond Kolleksionerin qulu Karina rolunda çıxış etmişdir. Piter Serafinoviç Nova Corps əməkdaşı denariyalı Qartan Saalı, Qreqq Henri Kvillin babasını, Lora Heddok Kvillin anası Merediti,  Meliya Kreylinq Beriti, Kristofer Feyrbenk Brokeri, Mikaela Huver Nova Praymın köməkçisini, Marama Korlet barda boss olan Çəkməni, Emmet Skenlan Nova üsyan mühafizəçisini,  Aleksis Rudni Moloka Darı,  Tom Proktor Dağıdıcılardan biri olan Horuzu, Spenser Uildinq Kvillin Walkman-ını oğurlayan həbsxana mühafizəçisi rolunda çıxış etmişdir. İt aktyoru Fred Kosmo kimi görünmüşdür. Stiven Blekhartın filmdə kiçik rolu var idi. Naomi Rayanın da filmdə kiçik rolu var idi, lakin həmin səhnə filmdən atılmışdır. Filmdə müxtəlif kameolar olmuşdur: Ceyms Qann sakaarlı, Sten Li ksandarlı qadınlarla əylənən qoca kişi, Lloyd Kaufman məhkum,  Nathan Fillion bir məhkumun səsləndiricisi,  Rob Zombi Dağıdıcıların naviqatorunun səsləndiricisi, bəstəkar Tayler Beyts Dağıdıcılar pilotu və Set Qrinn Ördək Hovardın səsləndiricisi kimi peyda olmuşdur.
İnkişaf
Marvel Studios prezidenti Kevin Fayqi "Qalaktika mühafizəçiləri"ni əvvəlcə 2010 San Diego Comic-Con International tədbirində potensial film layihəsi kimi bildirmişdir: "Bəzi qeyri-müəyyən başlıqlar var, Qalaktika mühafizəçiləri kimi. Mən düşünürəm ki, onlar son vaxtda komikslərdə əyləncəli şəkildə yeniləniblər". Fayqi "Entertainment Weekly" jurnalının 2011-ci il sentyabr buraxılışına verdiyi müsahibədə bildirmişdir: "Marvel Kinematoqrafiya Kainatının kosmik tərəfində, "Tor" ipucu ola bilər, böyük kosmik epika yaratmaq kimi seçim də var". Fayqi həmçinin film çəkilsə, Qisasçılar və ya İks-adamlar kimi bir komandadan bəhs etməli olduğunu qeyd etmişdir.
Fayqi 2012 San Diego Comic-Con International tədbirində Marvel-in panelində filmin Marvel Studios-un aktiv layihəsi olduğunu bildirmiş və buraxılış tarixi olaraq 1 avqust 2014-cü ili açıqlamışdır. O, filmdəki komanda heyətinin Ulduz lordu, Dağıdıcı Draks, Qamora, Qrut və Roketdən ibarət olacağını açıqlamışdır. Tədbir zamanı iki konsepsiya-art nümayiş etdirilmişdir: birində ancaq Roket, birində isə bütün komanda təsvir olunmuşdur. 2012-ci ilin avqustunda Ceyms Qann Peyton Rid və Anna Boden–Rayan Flek ikilisi kimi rejissorları geridə buraxaraq rejissorluq üçün Marvellə danışıqlara başlamışdır. "Qisasçılar" filminin rejissoru və "Qisasçılar" sikvelinə aparan bütün filmlərin istehsalında iştirak edən Coss Uidon Qannın seçilməsinə görə həyəcanlı idi: "Ceyms nə edəcəksə, işə yarayacaq... O, qəribə və çılğındır, lakin ağıllı və yaradıcıdır, ürəkdən işləyir. O, yenotları sevir. Yenotlara ehtiyacı var... [İnsan personajlar] üçün çətin olacaq".
Ssenari
2009-cu ildə Marvel-in ssenari yazma proqramında iştirak etmiş Nikol Perlmana əsasında ssenari yazması üçün bir neçə az tanınan komiks təklif edilmişdi. Perlman kosmosa və elmi fantastikaya maraq göstərdiyindən Den Abnett və Endi Lenninqin Qalaktika mühafizəçilərini seçmiş və əlavə etmişdir: "Mən Qalaktika mühafizəçilərini seçəndə Marvel bir az təəccüblənmişdi, çünki romantik-komediya və ya onun tərzindəki bir yazıçı üçün daha məntiqli görünən başqa seçimlər də var idi". Perlman Qalaktika mühafizəçiləri kainatını dərindən öyrənmək və ssenari yazmaq üçün 2 il vaxt sərf etmişdi. 2012-ci ilin əvvəlində Qann da ssenari yazmaq işinə daxil edilməzdən öncə, 2011-ci ilin sonlarında ondan bir ssenari daha yazmasını istəmişdilər. Ən sonda Qann "ona uyğun gəlmədiyi" üçün ssenarini tamamilə başdan yazmışdır; o, "Çirkli düjün" filmindən ideyalarını Marvel-ə çatdırmaq üçün istinad kimi istifadə edəcəkdi. Qann daha sonra bildirmişdi ki, Perlmanın yazdığı ssenari filmdə istifadə etdiyi ssenaridən tamamilə fərqli idi, fərqli hekayə, personaj arklarına malik idi və Walkman yox idi: "Nikolun ssenarisində hər şey fərqli idi... Eyni şey demək olar ki, yox idi. Amma Qərbi Amerika Yazıçılar Gildiyası belə işləyir. Onlar əvvəlcə dəhşətli ssenaristləri sevirlər". 2012-ci ilin avqustunda Marvel Studios Kris Mekkoyu Perlmanın ssenarisini yenidən yazmasını üçün işə cəlb etmişdir. Lakin Mekkoyun ssenarinin son versiyasına hansı töhfələr verdiyi məlum deyil; onun adı istehsalçı heyətin siyahısında da yoxdu.
İstehsal öncəsi
2012-ci ildə Qann filmin rejissoru olduğunu və ssenari yenidən yazacağını təsdiqləmişdir. Noyabr ayının sonunda Coel Edqerton, Cek Hyuston, Cim Stercess və Eddi Redmeyn Piter Kvill rolu üçün testlərə cəlb edilmişdirlər. Dekabrın əvvəlində Li Peys də rol üçün namizəd olduğunu açıqlamışdır. Rol üçün namizəd olan digər aktyorlar "Tor 2: Zülmət aləmi" filmindən Zakari Livay, Cozef Qordon-Levitt, Maykl Rozenbaum və Con Qallaher idilər. 2013-cü ilin fevralında Kris Prett Kvill rolunu bir neçə filmdə canlandırmaq barədə müqavilə imzalamışdır.
thumb|upright|left|Qann 2013 [[San Diego Comic-Con International tədbirində filmi tanıdarkən.]] 2013-cü ilin yanvarında filmin çəkilişlərinin Londonun Shepperton Studios-unda baş tutacağı açıqlanmış, Marvel isə filmin 3D buraxılacağını bildirmişdir. Filmin icraçı prodüseri Viktoriya Alonso çəkilişlərin 2013-cü ilin iyununda başlayacağını açıqlamışdır. O, həmçinin Roket və Qrut personajlarının yaradılması üçün kompüter qrafikasından və hərəkət tutmadan istifadə ediləcəyini bildirmişdir: "Əsl yenotla heç bir hərəkət tutma edə bilməzsiniz, onlar sizə imkan verməyəcəklər. Amma biz çox güman ki, bəzi davranışlar üçün rotomasiyadan istifadə edəcəyik... Bizdə Ceyms Qannın istədiyi davranış və performansı verə biləcək performansçılar var. O, personajları harada götürmək istədiyi ilə bağlı qərarlıdır". 2013-cü ildə Kevin Fayqi "Qalaktika mühafizəçiləri"nin Marvel Kinematoqrafiya Kainatındakı yerini müzakirə etmişdir: "Bu, adi tək filmdən daha artıqdır. Bunlar eyni kainatda baş verir. Biz kainatın o biri tərəfindəki başqa filmlərdə olanda, Mühafizəçilərdə bu xarakteristikaları görəcəksiz, lakin bu zaman Qisasçılar olanlara qarışmayacaqlar". Fayqi həmçinin filmin 95 %-nin kosmosda keçəcəyini bildirmişdir. Mart ayının ortasında Deyv Batista Dağıdıcı Draks roluna seçilmişdir. Bu rol üçün İsaya Mustafa, Brayan Patrik Ueyd və Ceyson Momoa da namizəd idilər. Növbəti həftə "Ulduz müharibələri" filmlərində Dart Veyder üçün maskalar hazırlayan heykəltaraş Brayan Muyrun film üzərində işləyəcəyi açıqlanmışdır.
2013-cü ilin aprelinin əvvəllərində Zoi Saldana Qamora rolu üçün namizəd olmuş, ayın sonunda rol üçün təsdiqlənmişdir. Aprel ayında həmçinin Maykl Ruker Yondu roluna, Ofeliya Lovebond isə bir köməkçi rola seçilmişdir. Bu zaman Li Peys filmin əsas supercinayətkarı rolu üçün namizəd idi. May ayında Con Rayliyə Romann Dey rolu təklif olunmuşdur. Eyni zamanda film istehsalçılarının bir başqa rol üçün Hyu Lori, Alan Rikman və Ken Vatanabe kimi aktyorlar axtardıqları məlum olmuşdur. Kristofer Markus və Stiven Makfili ssenariyə son düzəlişləri etmişdirlər. Bir neçə gün sonra Qlen Klouz Nova Corps-un başçısı, qısa müddət sonra isə Karen Qillan filmin baş qadın cinayətkarı kimi filmə qatılmışdır. 2013-cü ilin iyununda Benisio del Toro Marvel ilə bir neçə filmlik müqavilə bağlamışdır. Ayın sonunda Rayli Romann Dey roluna seçilmişdir.
Xüsusi effektlər qrim dizayneri Devid Vayt personajları yaratmaq üçün lazım olan materialları sınamaq üçün Batista kimi aktyorlarla görüşmüşdür. Vayt deyir: "Ceyms həmişə praktiki və qrim effektlərində təzyiq edirdi. O, mənim kimi studiyada əsl iş görmək istəyirdi". Vayt Qannın bənzərsiz qabaqcadan görülən dünyasında kiçik düşməmək üçün "müasir" bədheybət dizaynlarından qaçınmışdır. Vayt və komandası 1000-ə qədər prostetik qrim və 2000-ə qədər müxtəlif rəngli yadplanetli qəlibi yaratmışdırlar. Filmin spesifik estetik görünüşü üçün Qann "rəngli elmi fantastika"nın yaradılmasını istəyirdi. Buna görə filmə 1950-ci və 1960-cı illərin filmlərinin elementlərini daxil etmişdir. Dağıdıcıların gəmisini isə muscle car ilə müqayisə etmişdir. Elmi fantastika sənətçisi Kris Foss filmdə görünən kosmik gəmilərin son görünüşlərində kömək etmişdir. "Mass Effect" videooyun seriyası, Fleş Qordon, "Farskeyp" və "Ulduz müharibələri" Ceyms Qannın film üçün əsas ilham mənbələri olmuşdur.
Çəkilişlər
Əsas çəkilişlər 6 iyul 2013-cü ildə Böyük Britaniyanın paytaxtı Londonda "Full Tilt" iş başlığı altında başlamışdır. Çəkilişlər Shepperton Studios və Longcross Studios-da baş tutmuşdur. İyulun sonunda Qann və aktyor heyəti San Diego Comic-Con International tədbirində iştirak etmək üçün Londondan San-Dieqo şəhərinə uçmuşdur. Tədbir zamanı Peysin İttihamçı Ronan, Qillanın Nebula, del Toronun Kolleksioner və Cimon Honsonun Korat roluna seçildiyi bildirilmişdir. Daha sonra Klouzun İrani Raeli oynayacağı məlum olmuşdur. Tədbirdə həmçinin Tanosun filmdə "ağıl ustası" rolunda çıxış edəcəyini bildirmişdir. 11 avqust 2013-cü ildə Ksandar planeti üçün məkan kimi seçilən Millennium körpüsündə də çəkilişlər başlamışdır. 2013-cü ilin avqustunda Marvel Bredli Kuperin Roketi səsləndirəcəyini açıqlamışdır. 3 sentyabr 2013-cü ildə Qann "filmin yarıdan çoxunun tamamlandığını" bildirmişdir. Sentyabr ayında Vin Dizel Qrutu səsləndirdiyini demişdir. Lakin bu zaman Marvel Dizelin layihədə iştirak etdiyi barədə rəsmi açıqlama etməmişdi. 12 oktyabr 2013-cü ildə Qann sosial şəbəkədə filmin çəkilişlərinin başa çatdığını bildirmişdir.
Qann qardaşı Şon Qannın filmin çəkilişləri zamanı bir neçə rolda (Roket üçün dayanmaq) çıxış edəcəyini bildirmişdir. Qann qeyd etmişdir ki, bu, Saldana, Prett və Batista da daxil olmaqla digər aktyorlar üçün də köməkçi olacaq. Batista Şonun performansına pozitiv şəkildə yanaşmışdır. Xüsusi effektlər qrim dizayneri Devid Vayt vizual effektlərə kömək etməsi üçün Roketin iki əsl ölçülü versiyasını və Qrutun büstünü hazırlamışdır: "Bu film istehsalçılarına tətbiq olunması lazım olan vizual effektlər üçün yaxşı istiqamət verir". Bu büstlər həmçinin studiya işıqlarının personajlara necə təsir etdiyini görmək üçün də istifadə olunmuşdur.
2015-ci ilin yanvarında Disneyin filmin razılaşdırılmış büdcədən bir az çox – 232,3 ABŞ dollarına (Böyük Britaniya hökuməti tərəfindən 36,4 milyon ABŞ dollarının güzəşt edilməsi ilə birlikdə) çəkildiyini bildirmişdir. Bundan əvvəl filmin büdcəsinin 170 milyon ABŞ dolları olduğu müəyyənləşdirilmişdi.
İstehsal sonrası
2013-cü ilin noyabrında Qann istehsal sonrası prosesdə kompüter qrafikasının və hərəkət tutmasının istifadəsinə yardımçı olmaq üçün mümkün qədər çox praktiki effektlərdən istifadə etməyə cəhd etdiyini bildirmişdir: "Bizim studiyalarımız çox böyükdür. Bizim 350.000 funtluq poladdan hazırlanmış həbsxanamız var. Məni tanıyan hər kəs bilir ki, kompüter qrafikası ilə praktiki effektləri qarışdırmağı sevirəm... İnsanların bunu izləyəcəkləri vaxtı gözləyə bilmirəm, çünki bu, heyranedici dərəcədə gözəldir". "Tor 2: Zülmət aləmi" filminin buraxılışından sonra Fayqi MKK-nın Üçüncü fazasına gedən yolda filmdə diqqətlərin Sonsuzluq daşlarına yönəldiləcəyini bildirmişdir. "Zülmət aləmi" haqqında noyabrda verdiyi başqa bir müsahibədə Fayqi filmdə üçüncü, naməlum Sonsuzluq daşının peyda olacağını və Kolleksioner tərəfindən "Güc daşı" adlandırılacağını bildirmişdir. "Zülmət aləmi" filminin son səhnələrində Lovibondun rolunun Kolleksionerin köməkçi Karina olacağı məlum olmuşdur. 2013-cü ilin dekabrında Marvel Dizelin Qrutu səsləndirdiyini təsdiqləmişdir.
Əsas heyətin iştirak etdiyi və bir neçə həftə davam edən əlavə çəkilişlər Kaliforniyanın Berbank şəhərində yerləşən Walt Disney Studios-da 2014-cü ilin martında baş tutmuşdur. 2014-cü ilin aprelində Qann Tanosu filmdə "ilanın başı" kimi təsvir etmiş və təsvir olunmasında hərəkət tutmadan istifadə olunacağını təsdiqləmişdir. 2014-cü ilin mayında Qann bildirmişdir ki, filmdə həddən çox rolu kiçik olan Marvel personajı var və indiyə qədər çəkilmiş Marvel filmləri arasında ən çox personajı olan filmdir. Kostyum koordinatoru Den Qreys bu fikirlə razılaşmışdır: "Biz həqiqətən qalaktikanın miqyası və ölçüsü haqqındakı duyğunu hiss edirik. Biz 5 planet ziyarət edirik, 100 fərqli irq görürük". Filmdə Ronanın muzdlu əsgərləri rolunda çıxış edən Sakaar irqi təqdim olunur və bu irq Badun irqini əvəz edir, çünki Badun irqinin film hüquqları 20th Century Fox-a aid idi.
May ayının sonların Coş Brolinin Tanosu səsləndirdiyi məlum olmuşdur. İyul ayında isə Fayqi onun hərəkət tutmada iştirak etdiyini qeyd etmişdir. Tanos filmdə daha çox holoqram vasitəsilə ünsiyyət qursa da, Ronan və Nebula olan səhnədə də görünür. 2014-cü iyununda Fayqi qeyd etmişdir ki, Tanos və onun izləyiciləri gələcəkdə "Qisasçılar" filmlərinə gətirib çıxaracaq ən böyük əlaqələndirici parçadır. Brolinin seçilməsi haqqında Fayqi danışır: Biz onunla əlaqə saxladıq və bu, hər zaman baş verməyən, lakin baş verdikdə gözəl olan bir şey idi. Bu, onun marağını cəlb etmişdi. O, bizim işimizin fanatı idi və Londonda bir oteldə Ceremi Latçam ilə görüşüb personajlar haqqında bir az məlumatlanmışdı. Onunla telefonda bir neçə dəfə danışdım. ... Daha sonra onu çəkdik və personaj üçün qeyd etdik".
7 iyul 2014-cü ildə Qann sosial şəbəkədə film üzərində işini başa çatdırdığını bildirmişdir. Avqustda post-kredits səhnəsi haqqında danışan Qann Ördək Hovardın əvvəlcə filmdə olmadığını, amma istehsal sonrası prosesdə əlavə olunduğunu, qərarın özü və Fred raskin tərəfindən alındığını açıqlamışdır. Personajı əlavə etmək qərarı istehal sonrası prosesin axırlarında alındığından Sony Pictures Imageworks tərəfindən animasiya olunmazdan öncə personajı dizayn etməli idi. Qrutun rəqs etdiyi pre-kredits səhnəsi haqqında danışan Qann rəqs üçün özünün hərəkət tutmada iştirak etdiyini açıqlamışdır. Səhnənin titrlardan öncə göstərilməsi qərarını Qann vermişdi, çünki test nümayişində alınan pozitiv nəticələrdən sonra Marvel və Qann "insanların bu cür şeyi qaçırmasını" istəmədiklərini hiss etmişdirlər. Marvel filmin başlıq səhnələri üçün Sarofsky dizayn şirkətinə müraciət etmişdir. Marvel daha öncə bu şirkətin "Birinci qisasçı: Başqa müharibə" filmindəki işini bəyənmişdi. Sarofsky tizer posterlərdəki fontdan istifadə edərək açılış səhnəsi üçün xüsusi font hazırladı və filmin göy və boz görüntüsünə uyğun görünməsi üçün fontu narıncı rəngə boyadı. Şirkət həmçinin filmdə məkanları bildirən başlıqlar üçün təkliflər etmişdir.
Almaşhaza
Almaşhaza — Macarıstanın Zala medyesində yerləşən kənd.
K-19
K-19 — keçmiş Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqının Hərbi dəniz sualtı gəmisi olub,nüvə silahı ilə silahlanmışdır. 1958 də xizəyə qoyulub, 1959 da dənizə endirilmiş, 12 iyul 1960-cı ildə ilk dəfə donanma bayrağı çəkilmiş və bütün təslim edilmə testləri 12 noyabr 1960-cı il tarixində tamamlanmışdır. İnşaat və xidmət ömürü boyunca keçirdiyi çox saydakı qəzalar səbəbiylə, dənizçilər və zabitlər arasında rəsmi olmayan "Xirosima" ləqəbin ilə tanınmışdır.
Xarakteristikası
Sinif və tipi: Hotel sinifi dənizaltı gəmi Kənar sahə: 4,095 ton Uzunluq: 114 m Şüa: 9.2 m Su çəkilişi: 7.1 m İtələmə gücü: 2 × 70 MW nüvə reaktor,2 xarici turbin, 2 şaxt, 39.200 shp (29 MW) Sürət: 15 kn (28 km/s) su səthi, 26 kn (48 km/s) sualtı Mənzil: 57,500 (26 kn (48 km/s)) Dayanıqlılıq: 60 gün(qida və fiziki sağlamlıq ilə məhdud) Test dərinliyi: 250 m (test) 300 m (hazırlanan) Adam tutumu: 125 zabit və dənizçi
Qəza
4 iyul 1961 tarixində birinci kapitan Nikolay Vladimiroviç Zateyev (1957–1961)əmrindəki K-19, Cənubi Gronland yaxınlarında təlimlər edərkən reaktor soyutma sistemindəki əhəmiyyətli bir sızıntıdan ötəri, arxa tərəfdə olan reaktorda su təzyiqi sıfıra düşdü və soyutma nasosla vurarının iflasına səbəb oldu. Başqa bir qəzadan ötəri uzun mənzilli telsiz sistemi onsuz da dövrə xarici olduğundan Moskva ilə əlaqə qurulamadı. Reaktor istiliyi idarəsiz bir şəkildə 800 °C'yə (təxminən olaraq yanacaq çubuqlarının ərimə nöqtəsi) çatdı və zəncirləmə reaksiyalar SCRAM (təcili reaktor bağlama) mexanizmi üzərindən ilişən idarə çubuqlarına baxmayaraq davam etdi. Bağlama mexanizmi, soyutma sisteminə ehtiyac duyduğundan reaktor istiləşməyə davam etdi. Zateyev və başqa vəzifəlilərin daha əvvəlki tələblərinə baxmayaraq, hər hansı bir ehtiyat soyutma sistemi qoyulmamışdı. Bu qəza sonrası gəminin bir çox heyəti zərər görmüş bəziləri isə həyatın itirmişlər.
Karxulu
Karxulu — Cəbrayıl rayonunda kənd. Kənd 1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. 4 oktyabr 2020-ci ildə Qarabağ döyüşlərində kənd erməni işğalından azad edilmişdir.
Tarixi
Karxulu toponiminin mənşəyi haqqında müxtəlif mülahizələr mövcuddur. Karxulu sözünün mənşəyi qədim türk mənbələrinə görə, karqu, karxu sözündən götürülüb: gözətçi məntəqəsi, qala, mühafizə olunan yer deməkdir və kəndin bu adla adlandırılması ilkin ehtimallara  görə, ərazisindəki hündür təpə ilə bağlıdır. Təpənin üst hissəsindən baxdıqda nəinki kəndin ərazisi, hətta digər qonşu kəndlər də açıq-aydın görünür və qədimlərdə yaxınlaşan təhlükələrdən vaxtında xəbər tutmaq və qorunmaq üçün, strateji cəhətdən əlverişli yer olaraq  təpədən gözətçi məntəqəsi kimi istifadə edilmişdir. Maraqlıdır ki, Karxulu toponiminə digər ölkələrdə də rast gəlinir: Gürcüstan ərazisində "Karxul" adlı dağ və çay, Krım Muxtar Respublikası ərazisində isə "Karqulu" adlı kənd vardır. Kar sözü eyni zamanda ərəb mənşəlidir, ərəb dilində bir çox mənaları vardır: eyni peşə, sənət ilə məşğul olanlar, iti addımlarla yerimək və s. Qədim Dəməşqdə eyni peşə ilə məşğul olan sənətkarlar zümrəsini "Əhl il-Kar" adlandırırdılar və onu da qeyd edim ki, Səudiyyə Ərəbistanı ərazisində "əl-Kar" adlı dağ və turizm mərkəzi olan kənd vardır. Xulu sözü də ərəb mənşəli sözdür. Ərəb dilində çoxmənalı olaraq işlədilir. Mənası azad, sərbəst yer, azad etmək, çıxartmaq deməkdir. Başqa bir ehtimala görə, Karxulu adının mənası: ərəb dilində "Kar" eyni sənət, peşə ilə məşğul olan insanlar, sənətkarlar toplumu, "Xulu" adı isə ərəbcə "Xali" (dayı, böyük qardaş) sözündən götürülüb. Lakin zaman keçdikcə "Xali" sözü  dəyişikliyə məruz qalmış,  xalqın dilində "Xulu"ya çevrilərək, Karxulu (sənətkarların başçısı, rəhbəri) kimi formalaşmışdır  və onu da qeyd edim ki, qədim Dəməşqdə "Şeyx əl-Kar" (eyni peşə ilə məşğul olan insanlara məsul şəxs, başçı) adlı  insanlar dövlətin ticarət sahəsində təmsil olunublar.
Bu kəndin yaranması haqqında belə bir rəvayət də söylənilir: Keçmiş zamanlarda Cəbrayıl atanın Henisa adlı qızı var imiş. Hamilə olan Henisanın əri bədbəxt hadisə nəticəsində qayadan yıxılaraq dünyasını dəyişir. Dünyaya gələn nəvələrinə Cəbrayıl ata köməyə, kara gələn, işə yarayan, təsir edən anlamını verən "Kar" və hökmü keçən mənasını verən "Xulu" adlarını qoyur. Kar və Xulu böyüyüb çox məşhur oxatan, ovçu olurlar. Onlar o qədər mahir oxatan olublar ki, göydə uçan quşu belə gözündən vurublar. Qardaşlar əsasən maral ovu ilə məşğul olublar. Bir gün iki qardaş səhər tezdən ova gedərkən, kimin daha çox maral ovlamasına görə mərcə girirlər. Qardaşlardan böyüyü olan Kar ovladığı maralın dərisini geyinir və pusquda durur.
Səhərin ayaz havasının təsirindən yorğun olan Karı yuxu tutur. Bu zaman yaxınlıqdan keçən Xulu maralı görür və fürsəti əldən verməyərək onu oxla vurur. Yaxınlaşdıqda görür ki, oxla vurub öldürdüyü maral deyil, öz doğma qardaşıdır.
Qardaşının qan içində öldüyünü görən Xulu dözə bilmir, oxlardan birini götürüb zərblə ürəyinə vuraraq özünə qəsd edir. Cəbrayıl atanın digər övladları onları öldükləri yerdə dəfn edirlər və ailə üzvlərindən bir neçəsi öz yaxınları ilə həmin yerdə yurd salır və qardaşların adını yaşatmaq üçün obaya Karxulu adını verirlər.
Karxulu kəndindəki "Yeddi qardaş xan çinar "dan biri kənddən bir qədər aralı, gözəl mənzərəli bir yerdə, digəri isə kəndin yaxınlığında idi. Bu çinarlardan biri "Kar" çinar, digəri isə "Xulu" çinar adlanırdı.
Füsunkar təbiətə malik Cəbrayıl rayonu salxım söyüdləri ilə də məşhurdur. Kəndimizin üst tərəfində yerləşən evlər üçün bu salxım söyüdlər çəpəri əvəz edir və kəndin mənzərəsinə xüsusi gözəllik qatırdı. İsti yay aylarında budaqlarının ucunu arx suları yuyan söyüd ağacları xəfif meh gətirirdi. Bu söyüdlərə el arasında "ağlar" söyüdlər də deyilir. Belə rəvayət edirlər ki, keçmişdə söyüd ağacı ən hündür ağac olduğu üçün, digər ağaclar onun paxıllığını çəkirlər. Onlar sözü bir yerə qoyaraq söyüd ağacını yerindən dartıb qoparıb uzağa tullayırlar. Söyüd ağacı başı aşağı çayın qırağına düşür. Ağaclardan ayrı düşdüyünə görə, daim ağlayır, sular isə göz yaşlarını silərək ona sığal çəkir. Torpağa başı aşağı düşdüyü üçün qol-budaqları həmişə aşağı sallanır. Lakin zaman keçdikcə çayın bol suyundan içən söyüd ağacı dirçəlir, boy ataraq əvvəlkindən də gözəl, yaraşıqlı olur, qollu-budaqlı ağaca çevrilir.
Söyüd ağaclarının antimikrob xassələrə malik kökləri, yamyaşıl budaqları kəndimizdəki arxın suyunu saflaşdırırdı. Hətta bəzi yerlərdə bulanıq suyu saflaşdırmaq, təmizləmək məqsədi ilə su olan qablara salxım söyudun budaqlarından kəsib atırdılar.
Kənddə su arxının qırağında yerləşən, sıralanmış söyüdlərlə  hasarlanmış evlərin həyətlərində  insanların arxı keçə bilməsi üçün xüsusi körpülər tikilmişdi. Belə körpülərdən biri əmimgilin həyətində idi və qonşular kəndin üst tərəfinə keçmək üçün, bu körpüdən  istifadə edirdilər.
Kəndin böyük bir hissəsi arxın suyundan əkin və dirriklərinin, həyətyanı sahələrinin və bostanlarının suvarılmasında istifadə edirdilər.
Kar çinarın altındakı kəhrizə "Rus bulağı"  deyilirdi. Kəhrizin Rus bulağı adlandırılması buranın vaxtilə rus hərbçilərinin nəzarəti altında olması ilə bağlıdır. Kar çinarın yaxınlığında yerləşən, strateji baxımdan çox əlverişli məkan olan hündür  təpədə əvvəllər sovet qoşunlarının  zastavası yerləşib və Araz çayı boyunca sərhəd  tam nəzarətdə saxlanılıb. Tarixi mənbələrə görə, hələ qədim zamanlardan təpədən gözətçi məntəqəsi kimi istifadə olunub və qeyd etdiyim kimi, Karxulu kəndinin adı məhz bundan qaynaqlanır. Sonradan zastava təpədən köçürülüb və yerində vərəm dispanseri açılıb. Buranın mülayim və saf dağ iqlimi, təmiz havası, müxtəlif, faydalı minerallarla zəngin bulaq suyu dispanserdə müalicə olunan xəstələrin şəfa tapmasına möcüzəvi təsir göstərirdi.
Hər dəfə Karxuluya gedəndə, Kar çinarın yanındakı "köhnə yurd"la  "təzə yurd" arasında yerləşən  hündür təpədən ətrafı seyr etməyi xoşlayırdım və gözlərim önündə çox gözəl mənzərə açılırdı.
Yamyaşıl dağlar, bağlar, kəndlər, hündür ağaclar arasında görünən evlər, üzümlüklər, taxil zəmiləri, Araz çayı, dəmiryolu relsləri ilə hərəkət edən qatarlar... Bu təpədən baxdıqda nəinki Karxulu kəndi, həmçinin Böyük Mərcanlı, Yuxarı Mərcanlı, Mahmudlu, Cəfərabad, Yuxarı Maralyan, Aşağı Maralyan, Şükürbəyli kəndləri, dağlara doğru uzanan yollar, yamyaşıl Araz vadisi, sakitcə, lal-dinməz axan Araz çayı və İran ərazisi açıq-aydın, ovuc içi kimi görsənirdi.
Kar çinarın ətrafında  çoxlu sayda qollu-budaqlı, hündür cəviz (qoz), armud  ağacları var idi və keçmiş zastavanın əsgərləri  çinarın altında istirahət  üçün uzunsov mizlər  və kətillər düzəltmişdilər. Rus bulağı və   Kar çinarın ətrafı ilin bütün  fəsillərində təbiətin füsunkar gözəlliyindən zövq alan insanların dincəldiyi yer, istirahət məkanı idi.
Karxulu kəndi əvvəlcə köhnə yurdda yerləşib. Köhnə yurdun ərazisi tədqiq olunmamış çoxlu sayda maddi-mədəniyyət abidələri ilə zəngin idi. Tarixi ən qədim yüzilliklərə gedib  çıxan tunc dövrünə aid Karxulu kurqanları və köhnə yurddakı qədim qəbrstanlıq  bu yerin çox qədim yaşayış məskənlərindən biri olduğunu sübut edir. Deyilənə görə, Azərbaycan qadın aşıq məktəbinin banisi olan Aşıq Pəri Kar və Xulunun uyuduğu qədim Karxulu qəbrstanlığında dəfn olunub. Köhnə yurdun əhalisi qədimlərdə qamışdan və zığdan tikilmiş çovustan  adlanan evlərdə yaşayırdılar. Lakin zaman keçdikcə əhalinin sayının artması ərazinin genişləndirilməsinə və kənd sakinlərinin yeni yurda köçürülməsinə  səbəb olur. Karxulu kəndi köhnə yurddan təqribən iki-üç km aralı, gözəl mənzərəli, münbit torpağı olan əraziyə  köçürülür, hər bir ailəyə böyük torpaq sahəsi ayrılır, ev tikmək üçün maddi yardım edilir. Əhali yeni yurda yerləşdikdən sonra, kəndin yaxınlığındakı  rus hərbçilərinin nəzarətində olan zastava da başqa yerə köçürülür. Zəhmətkeş kənd camaatı əsasən taxılçılıq, baramaçılıq, üzümçülük, maldarlıq, bostançılıq, meyvəçilik və heyvandarlıqla məşğul olurdu. Deyirlər köhnə yurdun qədrini təzə yurdda bilərlər. Kənd camaatı yeni yurdda yaşasalar da, köhnə yurdu yaddan çıxarmır, rəhmətə gedən əzizlərini, doğmalarını qədim qəbrstanlığın yaxınlığındakı  yeni məzarlıqda dəfn edirdilər. Qədirbilən karxulular rəhmətə gedən doğmalarının xatirələrini əziz tutur, məzarlarını tez-tez ziyarət edir, ruhlarına dualar oxuyurdular. Kənd əhli novruz bayramında da köhnə yurdu ziyarət etməyi unutmurdu. Onlar vaxtilə yaşadıqları həyətlərə səməni qoyur, torpağa lopa sancaraq yandırır, ocaq qalayırdılar. Kəndin ahıl nənələri, yaşlı qadınları avazla  kövrək misralı bayatılar  söyləyərək, yarısı uçulmuş evlərinin divarlarına həzin-həzin sığal çəkirdilər:
Köhnə yurdun ərazisində təsərrüfat işləri ilə məşğul olan kənd əhali dəfələrlə qazıntı işləri zamanı, müxtəlif dövrlərə aid sənətkarlıq nümunələri: məişət avadanlıqları, daş alətlər, qədimi  saxsı və bürünc qablar, dulus küplər aşkar edirdilər. Kəndin çovustanları çoxlu sayda qədimi teştlər, sərniclər, kəfkirlər, su səhəngləri, məcməyilər, kuzələr, qədimi çıraq qablar, daşdan düzəldilən əl dəyirmanları, dolçalar, naxışlı sandıqlarla dolu olardı. Kənd əhli paxırı üzə çıxmış qədimi qabları işlətməsələr də, əzizləyib saxlayırdılar. Ancaq nədənsə, hər qarış torpağı qədim və orta əsrlər maddi-mədəniyyət nümunələri ilə zəngin olan köhnə Karxulu kəndi, eləcə də qədim qəbrstanlığı arxeoloqların, tarixçilərin diqqətindən kənarda qalmış, demək olar ki, tədqiq olunmamışdır.
İqtisadiyyatı
Əsas təsərrüfatı heyvandarlıq idi.
Nami Otake
Nami Otake (d. 30 iyul 1974) — keçmiş Yaponiya qadın futbolçusu.
Baboşdöbrite
Baboşdöbrite — Macarıstanın Zala medyesində yerləşən kənd.
Nami Otake
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 46 oyun keçirib, 29 qol vurub.
Bərk çoğan
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu “Nəsli kəsilmək təhlükəsində olanlar” kateqoriyasına aiddir – EN B1 ab(i, ii, iii) c (iii, iv) + 2b(i, ii). Azərbaycanın nadir növüdür. Qafqaz endemikidir.
Regional IUCN Statusu VU B2ab (iii, v).
Qısa morfoloji təsviri
Çoxillik, göyümtül ot bitkisidir. Hündürlüyü 50-70 sm-dir. Yarpaqları oturaq, uzunluğu 1-2 mm olan qısa qına bitişik, enlidir, uzunsov-ellipsivari, uzunsov – lansetşəkilli, yaxud uzunsov, tərs –yumurtaşəkilli, alt tərəfdəkilər küt, sonrakılar isə iti, eni (0,7) 2-3 sm-ə çatır, 3-5 (7) damarlıdır. Çiçək qrupu budaqlıdır. Kasacığın uzunluğu 3,5 -4 mm, zınqrovlu, orta hissəyə qədər bölünmüş, kənarları dişlidir. Ləçəkləri ağ və ya çəhrayı, kasacıqdan bir qədər uzundur. Qutucuğun uzunluğu 4 mm, enli yumurtaşəkillidir. Toxumunun uzunluğu 1 mm, tünd rənglidir.
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
İyun –iyul (avqust) aylarında çiçəkləyir. Ovalıqlarda və dağətəyi qurşaqlarda, quru yerlərdə rast gəlinir.
Dübəndi (geyim)
Dübəndi — ayaq üçün nəzərdə tutulan geyim növü. Ayağı fiziki zədələnmələrdən və soyuqdan qoruyur.
Bərk çoğan
Yayılması
Kür-Araz ovalığı və Kür düzənliyidir.
Dübəndi (geyim)
Dübəndini boğazı nisbətən kiçik olub, ayağı topuğa qədər örtülürdü. Onun boğazlığı qara və tünd qəhvəyi rəngli dəridən tikilir, altına aşılanmış göndən altlıq çəkilir və dabanına nal vurulurdu. Adətən, bu ayaqqabı ayağa geyildikdən sonra onun boğaz hisəsindəki simmetrik qoşa deşiklərdən keçirilən bəzəkli qaytanla üstü bağlanılırdı.
Azərbaycanda başmaq, məst, uzunboğaz çəkmə tipli ayaq geyimlərindən istifadə olunmasının qədim tarixi vardır. Mingəçevir ərazisində aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı tapılan e.ə. XI-VIII əsrlərə aid edilən gil ayaqabı–qablar XIX əsrdə xalqın istifadəsində olan eyniadlı ayaqqabılara tipoloji oxşarlıq təşkil edir. Bu isə bir daha sübut edir ki, bu ayaqqabı növləri uzun zaman əsaslı dəyişikliyə uğramadan öz mühafizəkarlığını qoruyub saxlamışdır. XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərindən başlayaraq xalqın geyim dəstinə rus geyimi və ya ayaq geyimlərinin tədriclə daxil olması həm kişi həm də qadın ayaq geyimi olan qaloşun kütləvi istehsal çarıq, patava, dolaq, çust, başmaq, məst və s. kimi ayaq geyimlərini ciddi sürətdə sıxışdırıb məişətdən çıxarmağa nail olmuş, ayaq geyimlərinə keyfiyyət dəyişiklikəri əmələ gəlmişdir. Yüngüllüyü, yumşaqlığı, ucuz başa gəlməsi və təsərrüfat işlərində davamlılığı qaloşın indi də kənd əhalisi içərisində üstünlüyünü qoruyub saxlayır. Bununla yanaşı, əhali fabrik istehsalı ola gidər ayaqqabı növlərinə də məişətdə geniş yer ayırır.
Bərk çoğan
Məhdudlaşdırıcı amillər
İqlim (səhralaşma) və antropogen amillərdir (otarılma, tapdalanma).