cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Brinks otelinin partladılması
Reaksiyalar
thumb|right|200px|Maksvell Teylor, ABŞ-nin Cənubi Vietnamdakı səfiri, cavab olaraq Şimali Vyetnama hava zərbələri istəmişdi. Hücum, Sayqonun Cənubi Vyetnam hökumətinin nəzarəti altında olduğunu və Vyetnamın yalnız kənd yerlərində bir təhlükə olduğunu düşünən Amerika rəsmiləri və siyasətçilərini təəccübləndirdi. Devrilmədən öncə qısa bir müddət idarəçilikdə qalan əsgəri xuntaların o dövr üçün sonuncusu son zamanlarda gerçəkləşmiş olduğundan Cənubi Vyetnam rəhbərliyi istiqrarsız idi. Daxili qarşıdurma ABŞ-nin Cənubi Vyetnamdakı səfirini və xuntanın yüksək rütbəli zabitləri arasındakı qarşıdurmanın müharibədəki səylərini ləğv etdiyinə inanan keçmiş baş qərargah rəisi Maksvell Teyloru əziyyətə saldı. Bombalı hücuma iki həftə qalmış generallar, mülki məsləhət orqanı olan Ali Milli Şuranın dağılması ilə Teylorun generalları ofisinə yığılmasına səbəb oldu. Səfir daha sonra generalları sərt tənqid etdi və prezident General Nquyen Xan, ona etibar etmədiyi üçün istefa və sürgün tələb etdi. Xan Teyloru ölkədən çıxarmaqla təhdid etdi, Teylor isə məcburi getməsinin ABŞ-nin Cənubi Vyetnama dəstəyinin sona çatması demək olduğunu bildirdi. 22 dekabrda Xan Vyetnam radiosuna "digər ölkələrin siyasəti üçün deyil, xalqın müstəqilliyi və vyetnamlıların azadlığı uğrunda qurban verdiklərini" söylədi. 23 dekabrda New York Herald Tribununda yayımlanan bir müsahibədə Xan açıq şəkildə Teyloru açıq şəkildə topa tutdu və hücum günü müstəqilliklərini elan etdi. Bu vaxt Xan kommunistlərlə gizli şəkildə danışıqlar aparırdı və birlikdə barışıq qurub amerikalıları Vyetnamdan qovmağı ümid edirdi. Nəticədə, Vietnkonq radio yayımı ilə hücuma görə məsuliyyət daşıdığını elan etsə də, hücumun arxasında müəyyən bir azlıq olan Xan və zabitləri dayandı.
Teylor, ABŞ-nin Cənubi Vyetnam ordusunun başçısı general Uilyam Vestmorlənd və Sayqon və Vaşinqtondakı digər zabitlər, prezident Lindon Beyns Consondan Şimali Vyetnama cavab hava hücumlarına icazə vermələrini tələb etdilər. Teylor, Milad günü (25 dekabr) günü Vaşinqtona:"İndiki çətinliklərimizə baxmayaraq, Hanoi, kağızdan hesab etdiyi pələngin hələ də dişli olduğunu və ABŞ-nin bu bölgədəki təsirinin artacağını görəcəkdir Bəzi döyüşlərimiz, ehtimal ki, hərəkətlərimizin tələbi səbəbiylə sona çatacaq "dedi. Teylor, Xan xuntası ABŞ arasındakı düşmənçiliyi əsas gətirərək təkbaşına belə bir hərəkət etməsini tövsiyə etdi.
Conson ABŞ-dəki məsləhətçilərini Milad günü müzakirə üçün Texasdakı bağ evinə dəvət etdi. Dövlət katibi Din Rask və Müdafiə katibi Robert Maknamara Consona Teylorun təklifini rədd etməsini təklif etdi. Conson hava hücumunu həyata keçirmək istəmədi; çünki Milad dövründəki bir gərginliyin insanlara çox böyük təsir edəcəyini düşünürdü. Conson, Sayqondakı qeyri-sabitlik üzündən beynəlxalq ictimaiyyət və Amerika xalqının bu hücumun arxasında Vyetqonqun dayandığına inanmayacağını və bunun əvəzinə yerli daxili qarşıdurmaları əsas tutacaqlarını da qeyd etdi. Bu, Vyetkonqun artıq məsuliyyəti öz üzərinə götürdüyünə zidd idi. Conson administrasiyası səlahiyyətliləri, hücumdan dörd gün sonra Vyetkonqun cavabdeh olduğu qənaətinə gəldilər. Conson, hər hansı bir cavab hücumu üçün çox gec olduğuna və hadisədən 36 saat sonra bir hücumun səbəbsiz olacağına inanırdı. Xarici İşlər Nazirliyi, Teylor və səfirliyə, "Sayqondakı geniş narahatlıqları nəzərə alaraq,ABŞ-nin hava zərbələrinə xalqın reaksiyası, Conson administrasiyasının Cənubi Vyetnamdakı daxili böhrandan çıxmağa çalışmasıdır" deyə teleqraf göndərdi. Conson Teylora: "Hər zaman bir hərbi əməliyyat üçün məsləhət alanda, böyük bir bombardman tələb olunduğunu hiss edirəm" deyə bildirdi. "Bu müharibənin havadan qazana biləcəyini heç düşünməzdim" dedi. O zaman Conson, zabitlərin zamanla siyasətə çevrilmiş bir strategiya olan Şimali Vyetnamın kütləvi bombardman edilməsi təklifini qəbul etmək istəmirdi.
1965-ci ilin yanvarında, Vyetkonq gizli şəkildə Cənubi Vyetnamda üçüncü konfransını keçirdi və cavab ala bilməyərək ABŞ-nin "Şimali Vyetnama hücum etmək və ya Cənubi Vyetnamı qorumaq iradəsindən məhrum olduğu" qənaətinə gəldi. O zaman Şimali Vyetnam Cənubi Vyetnama silah və əsgər göndərilməsini qətiyyətlə rədd etdi. Əslində hər iki tərəf bir-birinin sərhədlərinə soxularaq düşməncə hərbi fəaliyyət göstərərək Cenevrə konfransı (1954) qaydalarını pozurdular. Bu vaxt,1964-cü ilin noyabrında Cənubi Vyetnam rəhbərliyi mətbuata senzura tətbiq etdi və kommunistlərlə işbirliyi üçün on qəzeti bağladı.
Hücum Amerika siyasətçilərinin kommunist hücumlara qarşı inamsızlığını yaratdı. Conson, bölgədə ABŞ hərbi müşavirlərinin və personalının olmasının Vyetnam Respublikası Ordusunu gücləndirmək üçün yetərli olacağına ümid edirdi; lakin Müdafiə Nazirliyindəki məsləhətçiləri ABŞ əsgərinin döyüşməli olduğunu düşünürdülər. Bu, prezidentin mülki və hərbi məsləhətçiləri arasında gərginliyi artırdı, sonradan ABŞ əsgərləri 1965-ci ildə müharibədə iştirak etməyə başladı. ABŞ Ordu Korpusundan Deyvid Taker "hücumun adi tarazlıq üçün deyil, düşmənin mərkəzində olan siyasi səy üçün vacib" olduğunu söylədi (Vyetkonq). Otel təmir edildi və Amerikalı əsgərlər kommunistlər 30 aprel 1975-ci ildə Sayqonu tutana qədər orda qaldılar.
Room Service
Room Service – Roxette qruppunun albomudur.
Cənubi Xəzər neftli-qazlı hövzəsi
thumb|Cənubi Xəzər neftli-qazlı hövzəsi
Cənubi Xəzər neftli-qazlı hövzəsi — Əsasən, Azərbaycan Respublikası ərazisində, Gürcüstanın şərq, Türkmənistanın qərb hissəsində yerləşən neftli-qazlı zona. Sahəsi 200 min km²-dən çoxdur. Tektonik cəhətdən Cənubi Xəzər çökəkliyinin (Lənkəran çökəkliyinin), Kür dağarası əyilmənin, Aladağ-Messarial pilləsinin və Kopetdağ meqantiklinoriumunun qərb qurtaracağının daxil olduğu ərazi Alp geosinklinalı sistemində gömülmüş böyük bir sahəni əhatə edir. Cənubi Xəzər neftli-qazlı hövzəsi şimaldan Böyük Qafqaz meqantiklinoriumu, Orta-Xəzər dərinlik qırılması və Böyük Balxan antiklinoriumu, qərbdən Dziruls massivi, cənbdan Kiçik Qafqaz və Əlburz dağ sistemi, şərqdən isə Kopetdağ meqantiklinoriumu ilə sərhədlənir. Ən dərin gömülmüş hissədə bünövrənin yatma dərinliyi 20 km-dən çoxdur.
Ümumi məlumat
1847-ci ildə Abşeron yarımadasında Bakı şəhərinin yaxınlığında, Bibiheybət yatağında, sonra isə Balaxanı yatağında dünyada ilk dəfə neft quyularının mexaniki üsulla qazılması metodikası tətbiq edilmişdir. 1949 -ildə Xəzərin Azərbaycan sektorunda, sahildən 40 km məsafədə açıq dənizdə dünyada ilk neft yatağı – Neft Daşları kəşf edilmişdir. XX əsrin əvvəllərində əyalət ərazisində neft-qaz axtarış işləri planlı şəkildə aparılmağa başlamışdır. Cənubi Xəzər neftli-qazlı hövzəsi sahəsində axtarış qazıma işləri, əsasən, Pliosen çöküntülərində aparılmışdır. Əyalətin əsas neftli-qazlı kompleksi Azərbaycanda Orta Pliosenin Məhsuldar qat çöküntüləri, Türkmənistanda isə onun analoqu olan Qırmızıqat çökün tüləri ilə əlaqədardır. Məhsuldar qat bir sıra qum, qumdaşı və gillərin ritmik növbələşməsindən ibarətdir. Onun maksimal açılmış qalınlığı Cənubi Xəzər çökəkliyinin dərin sulu hissə sində (Naxçıvan sahəsi) 5000 m-ə çatır. Məhsuldar qatın Abşeron fasiyası maksimal qumluluqla xarakterizə olunur. Abşeron yarımadasında yataqlarında məhsuldar qat kollektorları yüksək keçiriciliyə və məsaməliliyə malik kvars qumlarından ibarətdir. Kəsilişdə 40-a yaxın neftli-qazlı obyekt ayrılır. Laylar tağ şəkilli olub, tektonik və litoloji cəhətdən ekranlaşmışdır. Yataqlar antiklinal quruluşa aid edilməklə bir çox müxtəlif amplitudlu qırılmalar və palçıq vulkanları ilə mürəkkəbləşmişdir. Neftlər sıxlığı 850–910 kq/m³ olan naften-metan tərkiblidir; kükürdün miqdarı 0,4%, parafinin miqdarı 18%-ə qədərdir. Qaz kondensatının tərkibində yüngül karbohidrogenlər üstünlük təşkil edir, parafin, qatran, asfalten yox dərəcəsindədir. Kondensatın sıxlığı 729–813 kq/m³-dir. Sərbəst qazlar tərkibində çox az miqdarda CO2, N2 olan metandan ibarətdir.
Geoloji kəşfiyyat işləri
Miosen, Paleogen və Mezozoy çöküntülərində aparılmış axtarış-kəşfiyyat qazma işlərinin həcmi müqayisədə böyük deyildir. Azərbaycanda Paleogen və Neogen çöküntülərində axtarış işlərinə 1926-ci ildən, Mezozoy çöküntülərində isə 1949-cu ildən başlanılmışdır. Maykop (Miosenin alt hissəsi – Üst Paleogen) lay dəstəsinin sənaye neft-qazlılığı 1938-ci ildə Siyəzən sahəsində müəyyən edilmişdir, sonradan Acıdərə (1947), Naftalan (1950), Umbakı (1951, Orta Miosen – Alt Paleogen), Şərqi Hacıvəli (1952) və s. kəşf edilmişdir. Mezozoyun Təbaşir çöküntülərində sənaye əhəmiyyətli neft yatağı 1971-ci ildə Muradxanlı sahəsində, 1981-ci ildə Zərdab sahəsində açılmışdır; Paleogenin Eosen çöküntülərinin sənaye əhəmiyyətli neft-qazlılığı 1983-cu ildə Tərsdəllər sahəsində, 1984-cü ildə Cəfərli sahəsində müəyyən edilmişdir. Ümumiyyətlə, Cənubi Xəzər neftli-qazlı hövzəsində təqribən 120, o cümlədən Azərbaycanın quru və dəniz sahələrində 80 yataq kəşf edilmişdir.
Azərbaycan ərazisində olan əsas yataqlar
Cənubi Xəzər neftli-qazlı hövzəsinin Azərbaycan hissəsində Pliosen çöküntülərində – quruda Balaxanı-Sabunçu-Ramana, Bibiheybət, Binəqədi (1896), Suraxanı (1904), Lökbatan-Puta-Quşxana (1925), Neftçala (1931), Qala (1932), Qaradağ (1936), Buzovna-Maştağa (1940), Kürovdağ (1955), Mişovdağ (1956), Kürsəngi (1960), dənizdə Neft Daşları (1949), Qum adası -dəniz (1952), Səngəçal–Duvannı–Xərə Zirə (1963), Bahar (1968), Bulla-dəniz (1973; indiki Xərə Zirə dəniz), Günəşli (1979), Çıraq (1984), Azəri (1985), Kəpəz (1988), Qarabağ (1998), Əşrəfi (1998), Şahdəniz (1999, dünyada ən iri dəniz kondensat yatağı), Ümid (2010), Abşeron (2011) və s. yataqlar kəşf edilmişdir.
Zolaqlı tinamu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Brittani Xeys
Brittani Xeys — Birləşmiş Ştatları təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Brittani Xeys, ABŞ yığmasının heyətində 2008-ci ildə Çinin ev sahibliyində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Final görüşündə Niderland yığmasına 10:11 hesabı ilə məğlub olan ABŞ yığması, XXIX Yay Olimpiya Oyunlarının gümüş medalına sahib oldu.
Glochidion moorei
— fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Şəhərimizin uşaqları (film, 1964)
Məzmun
Film Bakı məktəblilərinin həyatından bəhs edir.
Xoşbəxtlik
Xoşbəxtlik — həyatdan sondərəcə məmnunluq, dərin razılıq və sevinc hissi.
Şükufə Mirzəyeva
Mirzəyeva Şükufə Şamil qızı (20 dekabr 1925, Gülablı, Ağdam, Azərbaycan SSR, SSRİ - 9 oktyabr 1980, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — görkəmli azərbaycan filosofu, fəlsəfə elmləri doktoru (1963), professor (1964).
Həyatı
Azərbaycan Dövlət Universitetini bitirmişdir (1944). Əmək fəaliyyətinə 1944-cü ildən Azərbaycan EA Fəlsəfə İnstittutunda başlamışdır. Azərbaycan xalqının estetik fikir tarixi və estetikanın problemləri ilə məşğul olmuşdur. Bədii, ədəbi-tənqidi və incəsənətə dair bir sıra əsərləri var.
Crypturellus cinereus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Flirt
thumb|Rəssam [[Ejen de Blaasın "Flirt" rəsm əsəri. 1905-ci il]]
Flirt və ya eşqbazlıq — vədlər səviyyəsini çox yüksəltməyib, cinsi əlaqələrin bəzi ehtimalını və ya gözləntilərini göstərən bir görüşmə forması. Mövcud münasibətləri, həm də münasibətlərin başlanmasına hazırlığ simvolu kimi qeyd oluna bilər.
Gözlənilməz qəzəb (film, 1993)
Gözlənilməz qəzəb — 1993-cü ildə istehsal olunmuş ABŞ filmidir. Film ABŞ yazıçısı Lesli Uolkerin eyni adlı əsəri əsasında hazırlanmışdır.
Məzmun
Xoşbəxt ailənin cəsədləri öz evlərində tapılır. Detektivlə bu işlə məşğul olmağa başlayır. Günah ailənin övladlığa götürmüş 3 oğlundan böyüyünün üzərinə düşür. Həmin oğlan ruhi xəstədir. Lakin zaman ötdükcə başa düşülür ki, bu iş elə də asan deyildir.
Gültac Əlili
Gültac Əlili — Azərbaycan teatr və kino aktrisası, Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrının aktrisası.
Həyatı
Əlili Gültac Müzəffər qızı 1 iyul 1987-ci ildə Gəncə şəhərində anadan olub. 2009-cu ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin teatr aktyorluğu fakultəsini bitirib.
2007-ci ildən Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrında artist vokalist solist vəzifəsində çalışır. İşlədiyi müddətdə O. Rəcəbov, A. Babayev"Seytanın yubileyi" Xəyalə, R. Mirişli, M. Haqverdiyev"Qısqanc ürəklər" Leyla, S. Ələsgərov, Ş. Qurbanov "Milyonçunun dilənçi oğlu" Qonşu qız, İ. Kalman " İdialı qaraçı" Zari, R. Mirişli, M. Haqverdiyev "Amerikalı kürəkən" Reyhan, O. Rəcəbov, A. Babayev "Əlin cibində olsun" Əsmər, S. Ələsgərov, İ. Məlikzadə "Kələkbazlar" Çiçək, F. Sücəddinov, T. Vəliyeva "Mən dəyərəm min cavana"Gülnaz, R. Hacıyev"Talelər qovuşanda" Nərgiz, Ə. Haqverdiyev "Kimdir müqəssir" Bahar, Nikolay Qoqolun "Evlənmə" Aqafa Tixonovna, Ü. Hacıbəyov "O olmasın bu olsun"Gülnaz R. Heydər O. Kazımi"Qızıl Toy" Aygün, Ə. Səmədli"Toya bir gün qalmış" Kiçik qız.
Xatunarxı döyüşü
Xatunarxı döyüşü -1757-ci ildə Qarabağ xanlığı ilə Astrabad hakimi Məhəmmədhəsən xan Qovanlı-Qacar arasında olmuşdur.
Döyüş haqqında
Mirzə Yusif Qarabaği yazır: "Pənah xan Şuşa qalasını tikdirib qurtardıqdan sonra asudələşdi. Bir il bundan sonra belə bir xəbər gəldi ki, Qacar Məhəmmədhəsən xan İraq, Azərbaycan və başqa vilayətlərin əhalisindən topladığı çoxlu qoşunla Qarabağ tərəfə, Şuşa qalası üzərinə basqın etmək fikrinə düşübdür. Pənah xan da özünə tabe olan ellərdə, Taxtaqapının və başqa kəndlərin işgüzar və döyüşə qabiliyyəti olan kişilərini Şuşa qalasına toplayıb, düşmənə qarşı müqavimət göstərməyə və şəhərin müdafiəsinə hazırlaşdı.
Məhəmmədhəsən xan da özünün çoxlu qoşunu ilə gəlib Şuşa şəhərinin ətrafındakı Xatın arxı yanında dayandı. Oradan yuxarı tərəfə hərəkət etməyə cəsarəti olmadı. O, Pənah xanı tutmaq üçün müxtəlif hiyləyə əl atdısa da, bu iş mümkün olmadı. O biri tərəfdən də Qarabağ əhli, onların qoşunları və başqa dəstələr düşmənin mal-dövlətini əlindən alıb zərər vurdular, hətta əsgərlərin də atlarını əllərindən alıb, var-yoxunu qarət etdilər. Bunlar üçün azuqə gətirənlərin yolunu kəsirdilər.
Bu zaman Kərim xanın qələbəsi, istiqlaliyyəti və onun İran tərəfə olan yürüşü Məhəmmədhəsən xanın qulağma çatdı. Bu xəbəri eşidən Məhəmmədhəsən xan İraqa getmək fikrindən əl çəkdi. Məhəmmədhəsən xanın Tehrandan gətirdiyi hasar topu adı ilə məşhur olan iki böyük topu Xatın arxında qalmışdı. O gedəndən sonra bu toplar Şuşa qalasına gətirildi".
Glochidion myrtifolium
(Glochidion myrtifolium) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ağdərə (Tovuz)
Ağdərə — Azərbaycan Respublikasının Tovuz rayonunun Qəribli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Toponimikası
Adını ərazidəki eyniadlı dərədən almışdır.
Tarixi abidələri
Kənddə daşınmaz tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınmamışdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Şahdağ silsiləsinin şimal yamacında yerləşir.
Təhsil
Kənddə təhsil müəssisəsi mövcud deyil.
Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.
Səhiyyə
Kənddə səhiyyə müəssisəsi mövcud deyil.
Şotlandiya Müasir Milli İncəsənət Qalereyası
Şotlandiya Müasir Milli İncəsənət Qalereyası (ingilis dilində:Scottish National Gallery of Modern Art) — Şotlandiyanın Edinburq şəhərində müasir incəsənət əsərlərinin nümayiş etdirildiyi muzey.
Ümumi məlumat
Muzeyin qarşısında Heykəltəraşlar parkı yerləşir. Burada Henri Murun, Toni Kreqqanın, Reyçel Uaytredin və Barbara Xepuortun əsərlərinə rast gəlmək mümkündür. 2002-ci ildə arxitektor və dizayner Çarlz Cenks muzeyin qarşısındakı qazon üzərində nəhəng "torpaq" heykəltəraşlıq formasını yaratmışdır. Müəllifin fikrincə, bu "heykəltəraşlıq" əsəri Xaotik nəzəriyyənin məhsuludur. Məhz bu quruluşa görə muzey 2004-cü ildə 100 min funt sterlinq məbləğində mükafata layiq görülmüşdür.
Şotlandiya Müasir Milli İncəsənət Qalereyasının kolleksiyasına Pikasso, Brak, Mondrian, Uorxol, Roy Lixtenşteynin, Frensis Bekonun, Piter Xaysonun, Lyusen freydin, Duqlas Qordonun və digər müasir rəssamların əsərləri daxildir. Qalereyada həmçinin vaxtaşırı müxtəlif mövzularda sərgilər də təşkil olunur.
Kədər
thumb|1939-cu ildə [[Varşavanın xarabalıqlarında qəmgin uşaq]]
Kədər və ya qəm — mənfi duyğu və ya bədbəxt olmaq hissi.
Şəhərin estetikası (film, 1973)
Məzmun
Filmdə respublikamızın paytaxtı Bakının arxitekturası, mənzərəli bulvarı, şəhərin küçələri, yeni tikintiləri, tarixi abidələri, müasir üslubda tərtib olunmuş reklamlar öz əksini tapmışdır. Kinolentdə eyni zamanda belə bir gözəl şəhərin estetik gözəlliyiniə xələl gətirən qüsurları da göstərilir və tənqid olunur.
Film haqqında
Film Bakı Şəhər İcraiyyə Komitəsinin sifarişi ilə çəkilmişdir.
Yaşıl bina
"Yaşıl bina" — Sumqayıt şəhəri İcra hakimiyyəti aparatının binası. Sumqayıtın memarlıq nümunələrindən və simvollarından biri.
Tarixi
Bina 1958-ci ildə tikilib istifadəyə verilmişdir. Həmin vaxtdan burada Sumqayıt şəhər Partiya Komitəsi və şəhər xalq Deputatları Soveti İcraiyyə Komitəsi yerləşirdi. Binanın inşası başa çatdıqdan sonra 1950-ci illərin sonları, 1960-cı illərin əvvəllərində binaın birinci mərtəbəsi həmişə nəmli olardı. Bunu Xəzər dənizindən əsən duzlu şimal küləyi ilə bağlayırdılar. Sumqayıt şəhər icraiyyə komitəsinin sədri Kamal Axundovun dövründə bu problemi həll etmək məqsədilə binanın ön hissəsində perimetr boyu Tatarıstanın Kazan şəhərindən gətirilmiş xüsusi "daş sarmaşıqlar"ı – "plyuş" kolları əkilmiş, ümumi binanın fasadı tam yaşıl örtüklə – sarmaşıqla örtülərək binanın formasına uyğunlaşdırılmışdır. Uzun müddət yaşıl libasa bürünmüş şəhər İcra hakimiyyətinin inzibati binası Sumqayıtın gözəl memarlıq nümunəsi kimi hətta respublikadan kənarda da tanınan rəmzlərdən birinə çevrilmişdir. Şəhərə axışan turistlər və hörmətli qonaqlar bu binaya heyran qaldıqlarını bildirirdilər. Sumqayıtla vidalaşanda onun qarşısında yadigar olaraq həmişə şəkillərini çəkdirirdilər. Hətta bu binanın şərəfinə Almaniyanın Sumqayıtla qardaşlaşmış Lüdviqshafen şəhərində bu gözəlliyi əks etdirən marka da buraxılmışdır.
Yaşıl örtüyün sonu
"Yaşıl bina"nın sarmaşıqları 2010-cu ildə həmin vaxt icra başçısı olan Vaqif Əliyevin dövründə hissə-hissə saralmağa başladı və az sonra örtük binadan götürüldü. Həmin vaxt bu hadisə ictimaiyyət arasında, xüsusilə də mətbuat və sosial şəbəkələrdə geniş müzakirə obyektinə çevrilmiş və ciddi şəkildə qınanmışdır. O vaxt şəhər icra hakimiyyətindən isə bildirdilər ki, sarmaşıq ömrünü - vegetasiya dövrünü başa vurduğu üçün quruyub.
Bina 2012-ci ildə təmir edilərkən məlumat lövhəsində onun yenidən yaşıl olacağı göstərilirdi. Lakin son məqamda bu baş vermədi və bina sadəcə boz görkəmdə qaldı.
Sorğu
Xeberle.com portalı 2015-ci ilin mart ayında bu binanın görkəmi ilə bağlı onlayn sorğu keçirmiş və respondentlərə belə bir sual ünvanlamışdır: "Sumqayıt Şəhər İcra Hakimiyyətinin binası yenidən yaşıl olsunmu?" Suala 3 cavab variantı təklif olunmuşdu və respondentlər "Bəli", "Xeyr" və "Fərq etməz, məni maraqlandırmır" variantlarından birini seçə bilərdilər. Sorğuda ümumilikdə 1229 respondent iştirak etmiş. Onlardan 74 faizi (910 səs) "Bəli" cavabını seçərək, adıçəkilən binanın yenidən yaşıl olmasını istəmişdi. 14 faizi (171 səs) isə "Xeyr" cavabını seçmişdir. Qalan 12 faiz istifadəçi isə ümumiyyətlə bu məsələyə biganə qalaraq "Fərq etməz, məni maraqlandırmır" variantını seçmişdi.
Bərpası
2016-cı ildə bina ilə bağlı icra başçısı Zakir Fərəcov xüsusi tapşırıq vermiş və bundan sonra binanın qarşı hissəsində sarmaşıq kolları əkilmişdir.
Hameleon 2: Ölüm oyunu (film, 1999)
Hameleon 2: Ölüm oyunu — 1999-cu ildə istehsal olunmuş ABŞ Elmi fantastika filmidir.
Crypturellus cinnamomeus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Bakı Tacir Bankı
Bakı Tacir Bankı — Azərbaycanda açılmış ilk yerli səhmdar kommersiya bankı
Rəhbərlik
Onun idarə heyətinin sədri Musa Nağıyev, bank şurasının sədri isə Hacı Zeynalabdin Tağıyev idi.
Yeri
Bank Hacı Zeynalabdin Tağıyevin sarayında yerləşirdi.
Hirs
thumb|Qəzəbli əsgər
Hirs və ya qəzəb — gərgin emosional cavab.
Glochidion nadeaudii
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Cessika Steffens
Cessika Steffens — Birləşmiş Ştatları təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Cessika Steffens, ABŞ yığmasının heyətində 2008-ci ildə Çinin ev sahibliyində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Final görüşündə Niderland yığmasına 10:11 hesabı ilə məğlub olan ABŞ yığması, XXIX Yay Olimpiya Oyunlarının gümüş medalına sahib oldu.
Daha sonra Cessika Steffens, ABŞ yığmasının heyətində 2012-ci ildə Birləşmiş Krallığın London şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Final görüşündə İspaniya yığmasını 8:5 hesabı ilə məğlub edən ABŞ yığması, London Olimpiadasının qızıl medalına sahib oldu.
The Ballad Hits
The Ballad Hits – Roxette qruppunun albomudur.
Bozayaq tinamu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Bürcələr
Yaranması
1904-cü ildə Qarabulaq adlı xəzinə kəndinin 20 ailəsi yerli hökumət idarələrinin özbaşınalığına dözməyərək, öz yurdlarını tərk etmiş və Bürcələr dərəsi adlı əlçatmaz yerə köçmüşdü. Onlar burada, meşədə, Bürcələr kəndinin əsasını qoymuş, qonşu kəndlilərin sakinləri də bu kəndə köçüb gəlmişdilər.
Bürcələr camaatı yerli hakimiyyət orqanlarını tanımayaraq, vergiləri ödəməkdən imtina edir və tez-tez malikanələrinə, varlı kəndlilərin evlərinə hücum edirdilər. Onlara Dəli Aslan Həsən oğlu başçılıq edirdi. Çoxsaylı cəza ekspedisiyalarına baxmayaraq, bürcələrlilər təslim olmamış və silahlı mübarizəni bir neçə il davam etdirmişdilər.
Böyük Qetsbi (film 2013)
Filmin musiqisi
Filmin musiqi albomu 8 may 2013-cü ildə adi: və xüsusi:  iki versiyada işıq üzü gürmüşdür. İstehsalçısı Interscope (Universal) şirkətidir. Xüsusi versiyada adi versiyadan fəfqli olaraq musiqi boyu filimdəki kimi müvafiq mühüm replikalar, ifadələr öz əksini tapmışdır.
Aşağı Kürdmahmudlu
Aşağı Kürdmahmudlu — Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. thumb|300px|Cəbrayıl qəzası 1 Yanvar 1903-ci illər xəritəsi. Kürdmahmudlu
Tarixi
Aşağı Kürdmahmudlu kəndi Füzuli rayonundan təxminən 25 km cənub-şərqdə, Köndələnçay ətrafında yerləşir. Kəndin əsası XVIII əsrdə qoyulmuşdur. Kəngərli elinin qoludur. Əhalisi 1500 nəfərə yaxındır.
Toponimikası
Aşağı Kürdmahmudlu oyk., mür. Füzuli r-nunun Kürdmahmudlu i.ə.v.-də kənd. Düzənlikdədir. Oykonimin birinci komponenti yaşayış məntəqəsinin coğrafi mövqeyi, ikinci komponenti isə maldar kürdmahmudlu tayfasının adı ilə bağlıdır.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 1191 nəfər əhali yaşayır.
İqtisadiyyatı
2013-cü il yanvarın 31-də Füzuli rayonunun Aşağı Kürdmahmudlu kəndinə ilk dəfə olaraq təbii qaz verilib. 235 abonenti olan Aşağı Kürdmahmudlu kəndinin qazlaşdırılması məqsədilə birpilləli sistem əsasında ümumi uzunluğu 11094 metr olan müxtəlif diametrli polietilen borularla daşıyıcı və məhəllədaxili qaz xətləri çəkilmiş, 235 sayğac və fərdi tənzimləyici quraşdırılıb.
Hətəmlər (Tovuz)
Hətəmlər — Azərbaycan Respublikasının Tovuz rayonunun Qəribli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Leyla Qurbanova
Leyla Qurbanova (31 oktyabr 1998) — Azərbaycanı təmsil edən güləşçi.
Hətəmlər (Tovuz)
Toponimikası
Kənd hətəmlər nəslinin məskunlaşması nəticəsində yarandığı üçün belə adlandırılmışdır.
Leyla Qurbanova
Həyatı
Leyla Qurbanova 1998-ci il oktyabrın 31-də anadan olub.
Karyerası
Leyla Qurbanova 2014-cü ildə Bolqarıstanda baş tutan gənclər arasında Avropa Çempionatının qalibi olub.
Leyla Qurbanova 2014-cü ildə Nancin şəhərində (Çin) baş tutan Yeniyetmələrin II Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Leyla Qurbanova qrup mərhələsinin birinci görüşündə Kanada nümayəndəsi Tianna Kennett ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Leyla Qurbanova rəqibinə 8:0 hesabı ilə qalib gəldi. Qrup mərhələsinin növbəti görüşündə onun rəqibi Ukrayna nümayəndəsi Olena Kremzer oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə də Leyla Qurbanova qalib gəldi — 2:1. Qrup mərhələsinin sonuncu görüşündə onun rəqibi Salvador nümayəndəsi Mayra Apariho oldu. Bu görüşdə də qalib gələn tərəf Leyla Qurbanova oldu — 5:0. Bununla da Leyla Qurbanova qrup mərhələsini birinci pillədə başa vurdu və final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə isə onun rəqibi Yaponiya nümayəndəsi Mayu Muhaida oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Leyla Qurbanova rəqibinə 4:10 hesabı ilə məğlub oldu və Yeniyetmələrin II Yay Olimpiya Oyunlarının gümüş medalına sahib oldu.
Cəm temperatur
Cəm temperatur
Aqrometeorologiyada ərazinin istilik potensialını və kənd təsərrüfatı bitkilərinin istiliyə olan təlabatını ifadə etmək üçün cəm temperaturlardan istifadə edilir. İlk dəfə olaraq Reomyur 1734- cü ildə bitkilərin istiliyə olan təlabatını cəm temperaturlar göstəricisi ilə vermişdir.
Hətəmlər (Tovuz)
Tarixi abidələri
Kənddə daşınmaz tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınmamışdır.
Şəhərin ritmləri (film, 1964)
Məzmun
Sübh tezdən, axşam düşənədək Bakının qaynar həyatı mətnsiz reportajda öz əksini tapmışdır. Filmdə Bakının birgünlük həyatı canlı orqanizm kimi göstərilmişdir.
Film haqqında
Filmdə diktor mətni yoxdur.
Hətəmlər (Tovuz)
Mədəniyyəti
Kənddə mədəniyyət müəssisəsi mövcud deyil.
"I" əməliyyatı və Şurikin digər macəraları (film, 1965)
"I" əməliyyatı və Şurikin digər macəraları" — rejissor Leonid Qaydayın filmi.
Məzmun
Film 3 novelladan ibarətdir: "Ortaq", "Qarabasma" və ""I" əməliyyatı". Hər üç novelladakı hadisələr baş qəhrəman olan, məzəli və heç vaxt ruhdan düşməyən tələbə Şurikin ətrafında cərəyan edir. Bu filmdə həm də Leonid Qaydayın filmlərinin qəhrəmanı olan Qorxaq, Axmaq və Çoxbilmiş obrazlarını görmək olar.
Hətəmlər (Tovuz)
Təhsil
Kənddə təhsil müəssisəsi mövcud deyil.
Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.
Səhiyyə
Kənddə səhiyyə müəssisəsi mövcud deyil.
Cəm temperatur
Fəal temperatur
Keçmiş SSRİ- də iqlimin termik ehtiyatlarını kənd təsərrüfatı məqsədləri üçün qiymətləndirərkən Q.T.Selyaninov ilk dəfə 100C- dən yuxarı temperatur cəmlərindən istifadə etmiş və belə temperaturları fəal temperaturlar adlandırmışdır.Onlar kənd təsərrüfatı bitkilərinin fəal vegetasiya dövründə istiliklə təminat göstəricisidir.Müəyyən hədlərdən yuxarı fəal temperatur cəmləri histoqram üsulu ilə hesablanır.
Effektiv temperatur
Bitkilərin istiliyə olan təlabatı effektiv temperaturlar cəmi vasitəsilə də ifadə olunur.Belə temperaturlar cəmi orta sutkalıq temperaturdan hər bir bitkinin bioloji minimumuna uyğun temperaturun çıxılaraq toplanması ilə alınır. Respublikamızda bir çox bitkilər üçün belə temperaturlar cəmi bütövlükdə vegetasiya dövrü və onun ayrı- ayrı hissələri üçün Ə.C.Əyyubov tərəfindən hesablanmışdır.Belə temperaturlar cəmi də orta aylıq temperaturun illik gedişi qrafikinə əsasən hesablanır.
Sırve burnu
Sırve burnu — Moonzund arxipelaqının ucqar cənub nöqtəsi, Burun Saaremaa adasında yerləşir. Sahillərini Baltik dənizini Riqa körfəzinə birləşdirən İrbe boğazı yuyur. Sırve burnundan Kolkasraqs burnu arasında məsafə 34,4v km-dir. Burunun maksimal hündürlüyü 2,4 metrdir.
Tumurcuq çəhrayı ağcaqanadı
Tumurcuq çəhrayı ağcaqanadı — Buğumayaqlılar tipinin İkiqanadlılar dəstəsinin Fır əmələ gətirən ağcaqanadlar fəsiləsinə aid olan növ.
Xarici quruluşu
Yetkin dişi fərdləri qonur-qara kürəkciyə və nəhayətindən nazilən yoğun çəhrayı rəngli qarıncığa malikdir. Gözləri başın əsas hissəsini tutur. Bığcığı təsbehvarı olub, 14 buğumludur. Qanadları şəffafdır və seyrək qara tükcüklərlə örtülmüşdür. Uzunluğu 1,5–2 mm-dir. Yumurtası siqar formasındadır, şəffaf və parlaqdır, çəhrayıdır. Uzunluğu 0,3 mm, eni isə 0,88 mm-dir. Axırıncı yaşda olan sürfələr moruq, yaxud çəhrayı rəngində olur. İrəli tərəfdən xeyli nazilmiş və üzərində kiçik ziyilciklər vardır. Uzunluğu 1,5-2,2 mm-dir.
Həyat tərzi
Tumurcuq çəhrayı ağcaqanadı inkişafının sürfə fazasında, möhkəm torpaqdan düzətdiyi nazik yuvacıq içərisində torpağın üst səthində qışlayır. Öyrənilmişdir ki, qışlayan sürfələrə 5 sm dərinlikdə 75,5%; 6-10 sm-də 17,8%; 11-15 sm-də isə 5,7 %-ə qədər təsadüf edilir. Qışlama qida bitkilərinin ətrafında olur. Beləliklə, ağcaqanadın əsas qışlama yerləri yoncalıqlar və yabanı yonca olan istifadəsiz sahələrdir. Yazda yonca bitkisi cücərməyə başlayan dövrdə yuvacıq daxilində qışlamış sürfələr pup halına keçir. Pup öz inkişafını bitirdikdən sonra onlardan yetkin ağcaqanadlar uçur. Puplardan uçan yetkin ağcaqanadların cinsi məhsulları yetişmiş olur. Buna görə də onlar dərhal yumurta qoymağa başlayır. Milçək öz yumurtasını yonca gövdəsinin yuxarı hissələrinə tökür. Yumurtalardan çıxan sürfələr dərhal tumurcuqların və çiçək qruplarının içərisinə girir. Hər bir tumurcuq içərisində 13-ə qədər sürfə ola bilir. Tumurcuqlar və çiçək qrupları daxilində sürfələrin inkişafı 10-12 günə başa çatır. Sonra onlar qidalanmalarını bitirərək torpağa düşür və onun üst səthində yuvacıq düzəldir. İkinci və sonrakı nəslin inkişafı da birinci nəsildə olduğu kimi gedir. Beləliklə, respublikamızın aran rayonlarında tumurcuq çəhrayı ağcaqanadının 6-7 nəsil verdiyi ehtimal edilir. Zərərvericinin inkişafında mühit amillərinin olduqca böyük rolu vardır. Ağcaqanadlar sakit və isti havada fəal olur. Yağışlar yetkin fərdlərin islanması və torpağa yapışmasına, quru və həddindən artıq isti havalar isə onların geyiməsi və hərəkətsiz olmasına səbəb olur. Hava və torpaqda zərəverici üçün müvafiq rütubət olmadıqda onların kütləvi məhv olmasına şərait yaranır. Tumurcuq çəhrayı ağcaqanadı bitkinin çiçək qrupunu, gövdəsini və onların budaqlarını, eləcə də böyümə nöqtəsini zədələdiyindən bitki çiçək qrupu vermir, çiçəkləmir və məhsulsuz olur.
Yayılması
Tumurcuq çəhrayı ağcaqanadı Azərbaycanın Tovuz və Ucar rayonlarında geniş yayılmışdır.
Elsi Uindes
Elsi Uindes — Birləşmiş Ştatları təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Daha sonra Elsi Uindes, ABŞ yığmasının heyətində 2012-ci ildə Birləşmiş Krallığın London şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Final görüşündə İspaniya yığmasını 8:5 hesabı ilə məğlub edən ABŞ yığması, London Olimpiadasının qızıl medalına sahib oldu.
Glochidion papenooense
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Həsənli
Bələdiyyələr
Kəndlər
Nurlanan (film, 2002)
Nurlanan — 2002-ci ildə istehsal olunmuş ABŞ filmidir.
Məzmun
Mett və Ceki Nyu-Yorkda yaşayırlar. Onların həyatı çox nurlu görünür. Halbuki, onlar uşaq və pul üzündən nisbətən problem həyat sürürlər. Bir dəfə Mett parkda özgə insanlarla tanış olurlar. Onlar Mett ilə çox mülayim rəftar edirlər. Həmin insanlar onlara ucuz ev təklif edirlər. Cavanlar razı olurlar. Lakin evə gələndən bəri özgə insanlar onların hər addımını izəyirlər.
Hüseyn Razi
Həyatı
1924-cü il oktyabrın 17-də Naxçıvan MR Ordubad rayonunun Dəstə kəndində anadan olmuşdur. Ordubad Pedaqoji Məktəbini bitirdikdən sonra Culfa rayonunun Ərəzin kəndində orta məktəbdə müəllim işləmişdir (1941-1943).
İkinci dünya müharibəsində Sovet ordusu sıralarında Oryol, Kursk, Bryansk istiqamətində gedən döyüşlərdə iştirak etmiş, yaralanmış, sağaldıqdan sonra kiçik təyyarə mütəxəssisləri məktəbini bitirmiş, ikinci Pribaltika cəbhəsində əlahiddə uzaq kəşfiyyat alayında xidmət etmiş, ordudan tərxis olunmuşdur (1943-1945).
Ordubadda səkkizillik məktəbdə müəllim, Dəstə kənd klubunda müdir, Naxçıvan Radio Verilişləri Redaksiyasında redaktor, "Şərq qapısı" qəzetində ədəbi işçi, Azərbaycan Teleqraf Agentliyinin Naxçıvan MR üzrə xüsusi müxbiri vəzifəsində çalışmışdır. "Şərq qapısı" qəzetində Ədəbiyyat və İncəsənət şöbəsinin müdiri olmuş (1962-1989), sonra təqaüdə çıxmışdır (1989). S.M.Kirov adına ADU-nun filologiya fakültəsini bitirmişdir (1959). 1947-ci ildə ilk şeirləri "Şərq qapısı" qəzeti və "İnqilab və mədəniyyət" jurnalında çap olunmuş, bundan sonra dövri mətbuatda müntəzəm olaraq çıxış etmişdir. O, poetik yaradıcılıqla bərabər tərcümə ilə də məşğul olmuşdur. M.İsakovski, L.Martınov, S.Mixalkov, S.Şipaçev, O.Şestinski, R.Həmzatov, R.Babacan, A.Bartonun şeirlərini dilimizə tərcümə etmişdir. Şeirləri türk, tatar, fars, fransız və rus dillərinə tərcümə olunmuşdur. Dramaturq kimi onun "Odlu diyar" (1963), "Tarla gözəli" (1964), "Günəş" (1968), "Arxalı dağlar" (1974), "Haray səsi" (1978), "Şirinliyin acısı" (1981) pyesləri teatrlarda tamaşaya qoyulmuşdur. "Buludlar arasında", "Həyəcanlı gecə" nəsr əsərlərinin, yüzlərlə publisistik məqalə və oçerklərin, teatr resenziyalarının, "İrəvan ədəbi mühiti" adlı irihəcmli tədqiqat işinin müəllifidir. Çexiya, Macarıstan, Slovakiya, Polşa, İran, İraq və başqa xarici ölkələrə səfər etmişdir.
Xidmətlərinə görə bir neçə medalla, Azərbaycan Respublikası Ali Soveti Rəyasət Heyətinin və Naxçıvan MR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fəxri Fərmanlarına layiq görülmüşdür.
1998-ci ildə fevral ayının 27-də vəfat etmiş və doğulduğu Dəstə kəndində dəfn edilmişdir.
Qırmızıayaq tinamu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Şəhərlərin dostluğu (film, 1978)
Məzmun
Film Bakı ilə qardaşlaşmış şəhərlər haqqındadır.
Daşlı Çalğan
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Baş Qafqaz silsiləsinin ətəyində yerləşir.
Əhalisi
Əhalisinin sayı 170 nəfərdir.
Crypturellus kerriae
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Abdal
Qafqaz Albaniyasında hələ eradan əvvəl yaşaması ehtimal olunan abdalıların (heftal/heptal/eftal) adına qazax, qaraqalpaq, türkmən və türk toponimiyasında da rast gəlmək mümkündür.
Vudstok festivalı
Woodstock festivalı - ilk dəfə 1969-cu ildə keçirilmiş musiqi festivalıdır. Sonralar 1994 və 1999-ci illərdə keçirilib. Üç festivalın da təşkilatçısı Maykl Lanqdır.
İştirak edən sənətçilər və səhnəyə çıxma sıraları
Woodstockda iştirak edən səbətçilərin ifa etdikləri parşaların tam siyahısı və xronoloji ardıcıllığı:
Ravi Shankar (Saat 22:35)
thumb|Vudstok bileti
Böyük tarix
thumb|NASA-ya görə Böyük partlayışın genişlənməsinin diaqramı Böyük tarix — Böyük partlayışın tarixini öyrənən elm.
Bu elm bir çox fənlərin birləşməsi əsasında çoxistiqamətli yanaşmadan istifadə edərək tarixin müddətini və insan varlığını araşdırır. Buna kosmosun öyrənilməsi kimi fəaliyyətlər də daxildir. Yer kürəsi və həyat arasında olan qarşılıqlı münasibətləri araşdırmaq üçün bir çox yollardan istifadə edir. Və bu elm bir sıra orta məktəb və universitetlərdə tədris olunur.
Bu termini ilk dəfə Avstraliyanın Makkuori Universitetinin tarixçisi David Kristian kəşf etmişdir.
Glochidion pauciflorum
(Glochidion pauciflorum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qalaşıxı
Qalaşıxı (əvvəlki adı: Dib) — Azərbaycan Respublikasının Siyəzən rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ saylı Qərarı ilə Siyəzən rayonunun Zarat kənd inzibati-ərazi vahidi tərkibindəki Dib kəndi Qalaşıxı kəndi adlandırılmışdır.
Artur Rasizadə
Artur Tahir oğlu Rasizadə — Azərbaycan Respublikasının 6-cı Baş naziri; İslah-əmək Müəssisələrinin və İstintaq Təcridxanalarının İşinin Təkmilləşdirilməsi Sahəsində Kompleks Tədbirlərin Həyata Keçirilməsi üzrə Prezident yanında Komissiyanın sədri (11.02.1999 — )
Qalaşıxı
Əhalisi
Əhalisi əsasən tatlardan ibarətdir. Onlar 1800-cü illərdən bu ərazidə yaşayırlar. Bura Quba rayonunun Afurca kəndindən köçüb gəliblər. Əhalisinin sayı 128 nəfərdir.
Artur Rasizadə
Həyatı
Artur Rasizadə 26 fevral 1935-ci ildə Gəncə şəhərində anadan olmuşdur. 1952-ci ildə Lənkəran şəhər 4 №-li orta məktəbi bitirmişdir. Əslən Naxçıvan Muxtar Respublikasındandır. thumbnail|left|[[Vladimir Putinin hava limanında qarşılanması]] left|thumbnail|[[Polşa prezidenti Lex Kaçinski ilə görüş]] İş fəaliyyətinə 1957-ci ilə Azərbaycan Sənaye İnstitutunu bitirdikdən sonra əmək fəaliyyətinə Azərbaycan Neft Maşınqayırması ETİ "AzİNMAŞ"-da mühəndis vəzifəsində başlamış, sonradan böyük mühəndis, layihənin baş mühəndisi, şöbə müdiri, elmi işlər üzrə direktorun müavini vəzifələrində işləmişdir.
1973–1975-ci illərdə "Azneftsənayemaş" birliyində baş mühəndis, 1975–1977-ci illərdə "İttifaqneftmaş" EİB rəisinin birinci müavini-baş mühəndis, 1977–1978-ci illərdə "AzİNMAŞ" Neft maşınqayırması ETİ-nin direktoru olmuşdur.
1978–1981-ci illərdə Azərbaycan SSR Dövlət Plan Komitəsi sədrinin müavini, 1981–1986-cı illərdə AKPMK-də maşınqayırma şöbəsinin müdiri, 1986–1992-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Soveti Sədrinin birinci müavini (sonradan Azərbaycan Respublikası Baş nazirinin birinci müavini) vəzifələrində olmuşdur. 1992–1994-cü illərdə İqtisadi İslahatlar Fondunun məsləhətçisi, 1994-cü ildə "DEKA-B" şirkətində məsləhətçi, 1994–1996-cı illərdə İqtisadi Islahatlar Fondunda məsləhətçi vəzifəsində işləmişdir.
1996-cı ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin iqtisadi məsələlər üzrə köməkçisi təyin edilmişdir.
1996-cı ilin may ayından Azərbaycan Respublikası Baş Nazirinin birinci müavini, 1996–2003-cü illərdə Baş nazir, 2003-cü ilin avqust–noyabr aylarında Baş nazirin birinci müavini vəzifələrində işləmişdir.
2003-cü ilin noyabr ayından 21 aprel 2018-ci ilədək yenidən Azərbaycan Respublikasının Baş naziri olmuşdur.
Dursun Hümbətov
Dursun Hümbətov (tam adı: Dursun Oruc oğlu Hümbətov (Şahzeynallı); d. 10 mart 1930; Gürcüstan Respublikası, Marneuli ray., Qurdlar k.di; ö. 9 sentyabr 1990; Bakı) — alim, pedaqoq.
Həyatı
Dursun Hümbətov 1930-cu il mart ayının 10-da Gürcüstan Respublikasının Marneuli rayonunun Qurdlar kəndində anadan olmuşdur. Onun ata babası Borçalı bəylərindən biri-Hümmət Şahzeynallı olmuşdur. Məhz bu səbəbdən Dursun Hümbətovun atası Oruc Hümbətov bəy oğlu kimi 1937-ci ildə Stalin repressiyasının qurbanı olmuş, 10 il müddətinə SSRİ-nin uzaq Arxangelsk vilayətinə, siyasi dustaqlar koloniyasına göndərilmişdir.
Təhsili
Dursun Hümbətov 1945-ci ildə səkkizillik kənd orta məktəbini əla qiymətlərlə bitirdikdən sonra orta təhsilini Marneuli şəhərindəki Pedaqoji Texnikumda davam etdirmişdir. 1949-cu ildə isə texnikumu fərqlənmə diplomu ilə bitirərək V.Lenin adına Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti) fizika-riyaziyyat fakültəsinə qəbul olunmuşdur. O, həm fakültənin həmkarlar təşkilatının sədri, həm institutun komsomol komitəsinin büro üzvü, həm də qrup nümayəndəsi idi. Hümbətov ikinci kursdan etibarən Stalin adına Dövlət təqaüdünə layiq görülmüşdür.
Həmin dövrdə Dursun Hümbətovun elmi istedadı professor A.A.Abbaszadənin diqqətindən yayınmamışdır. A.A.Abbaszadənin rəhbərliyi altında D.Hümbətovun ilk elmi məqalələri və məruzələri institutda təşkil edilmiş müxtəlif elmi konfranslarda böyük əks-səda doğurmuşdur. Məhz bu nailiyyətlərinə görə 1951-ci ildə Dursun Hümbətov istisna hal kimi tələbə ikən Sov.İKP sıralarına qəbul olunmuşdur. Beləliklə, Hümbətov 1953-cü ildə institutu fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.
Fəaliyyəti
Dursun Hümbətov universiteti bitirdikdən sonra dövlət təyinatı ilə Azərbaycanın Jdanov (indiki Beyləqan) şəhər orta məktəbində müəllimlik fəaliyyətinə başlamış, bir neçə il çalışdıqdan sonra Borçalıya qayıtmışdır. Burada qonşu Gorarxı (indiki Algeti), daha sonra isə Baydar kənd orta məktəblərində fizika və riyaziyyat fənlərini tədris etmişdir. Bir müddət müəllim kimi fəaliyyət göstərdikdən sonra 1961-ci ildə Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının Fizika İnsitutunun aspiranturasına daxil olmuşdur. Elə həmin ildə akademik Həsən Abdullayevin şəxsi təşəbbüsü ilə o, Moskva şəhərindəki Üzvi Elementlər Birləşməsinin Kimya və Texnologiyası Dövlət Elmi-Tədqiqat İnstitutuna ezam olunmuşdur. Dursun Hümbətov burada professor Viktor Kostryukovun rəhbərliyi altında geniş elmi araşdirmalara başlamış və 1965-ci ildə Minsk şəhərində Dövlət Universitetinin Elmi Şurasında "Silisium üzvü birləşmələrinin termodinamika funksiyalarının və fırlanma potensialının aşaği temperaturda istilik tutumunun qiymətlərinə əsasən təyini" mövzusunda dissertasiya işini mudafiə edərək, fizika-riyaziyyat elmləri namizədi alimlik dərəcəsini qazanmışdır.
Dursun Hümbətov alim kimi fəaliyyətini 1964–1966-cı illərdə Azərbaycan EA Fizika İnstitutunda kiçik elmi işçi vəzifəsində başlamış, 1966-cı ildə isə M.Əzizbəyov adına Azərbaycan Neft-Kimya İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dövlət Sənaye Universiteti) Fizika kafedrasında assistent vəzifəsinə keçərək ömürünün axırına kimi bu nüfuzlu təhsil ocağında elmi-pedaqoji fəaliyyətini davam etdirmişdir. Belə ki, Dursun Hümbətov 1967-ci ildə kafedranın baş müəllimi, 1970-ci ildə isə dosenti vəzifəsinə irəli çəkilmişdir.
O, 50-dən çox elmi məqalə, monoqrafiya və dərs vəsaitlərinin müəllifi olmuş, onun rəhbərliyi ilə onlarla elmlər namizədi yetişmişdir. Dursun Hümbətovun mexanika, molekular fizika, elektrik, maqnit, optika üzrə çoxsaylı kitabları, metodiki vəsaitləri indiyədək müxtəlif təhsil müəssisələrində dərs vəsaiti kimi istifadə olunur. Bununla yanaşı, Dursun Hümbətov Azərbaycan Neft-Kimya İnstitutunda fakültə partiya komitəsinin katibi, tələbə qəbulu komissiyasının üzvü, neft-mədən fakültəsinin Xalq Nəzarəti komitəsinin sədri kimi məsul vəzifələrdə çalışmışdır.
Dursun Hümbətov eyni zamanda ölkəmizin müxtəlif rayonlarında fizika fənni üzrə olimpiadaların təşkilat komitəsinin rəhbəri olmuş, bütün ucqar rayonlarda istedadlı şagirdlərin axtarılıb tapılmasına və elmə gətirilməsinə böyük töhfə vermişdir. Bununla əlaqədar dəfələrlə Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin medal, fəxri fərman, təşəkkürnamələri ilə təltif edilmişdir.
Bundan əlavə, o, Azərbaycan Neft-Kimya İnstitutunda xarici tələbələr fakültəsində fizika fənnini yüksək səviyyədə tədris etmişdir. Onun tələbələri sırasında Anqolanın prezidenti Joze Eduardo Duş Santoş (José Eduardo dos Santos), bir sıra Afrika, Asiya ölkələrinin yüksək vəzifəli şəxsləri olmuşlar.
Dursun Hümbətov ömrünün axırlarına yaxın "Bərk maye cisimlərin istilik tutumunun texniki təyinləri" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmiş və ilkin müdafiəsini yekunlaşdırmışdır.
Övladları
Dursun Hümbətov Ofelya Əhmədova ilə evli olmuşdur. Onların üç övladı olmuşdur - Təranə, Hümbət və Fuad Hümbətovlar. Dursun Hümbətovun kiçik oğlu Fuad Hümbətov təcrübəli diplomat və alimdir. Uzun müddət Azərbaycan Respublikasının Belçika Krallığındakı səfirinin Birinci katibi olmuşdur. Hazırda Azərbaycan Sahibkarlar Milli Konfederasiyasının Baş katibinin müavini, Prezident yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının dosentidir. Digər övladları Hümbət və Təranə isə yüksək ixtisaslı, peşəkar həkimdirlər.
Vəfatı
Dursun Hümbətov 1990-cı ilin Yanvar hadisələrindən çox təsirlənərək infarkt keçirmiş və sentyarın 9-da dünyasını dəyişmişdir.
Uqra qarşıdurması
Uqra görüşü — Moskva knyazlığının Qızıl Orda dövlətindən asılılığına son qoyulması ilə nəticələnən münaqişə. 11 noyabr 1480-ci ildə Qızıl Orda hökmdarı Əhməd xanla Moskva knyazı III İvan arasında Uqra çayı ətrafında cərəyan edən qarşıdurmalı görüş başa çatmışdır. thumbnail|Uqra görüşünə aid [[XVI əsr miniatürü]]
Qarşıdurmanın gedişatı
Hələ XIII əsrin ortalarından monqol-tatarların (türk-moğollar) asılığı altında olan rus knyazlıqları onlara vergi verməyə məcbur edilmişdi. 1380-ci ildə baş vermiş Kulikovo döyüşündən sonra asılılıq zəifləsə də, rus torpaqları hələ tam azadlıq qazana bilməmişdi. Lakin XV əsrin ikinci yarısında Qızıl Orda dövlətindəki zəifləməni fürsət sayan rusların azadlıq hissləri güclənmişdi.
1476-cı ildə Moskva knyazlığı Qızıl Ordaya vergi ödəməkdən imtina etdi, 1480-ci ildə asılıqdan çıxdığını rəsmən bəyan etdi. Qeyd etmək lazımdır ki, rus dövlətçiliyinin həlledici məqamlarından sayılan bu dövrdə artıq ağıllı manevrlər edilirdi. İki cəbhədə sıxışacağını görən rus knyazlıqları Litvaya qarşı Krım xanlığı ilə ittifaqa girərək hücumların birindən yayına bildi. Knyaz III İvan isə Əhməd xana qarşı döyüşə hazırlaşdı.
Qızıl Ordanın qüvvəsi qələbəyə iddialı sayılsa da, əlverişsiz hava şəraiti və rus artilleriyasının davamlı atəşi onları geri oturtmuş, hər iki tərəf mövqe savaşına başlamışdı. Bununla da, "Uqra müqaviməti" başlamışdı. Heç bir tərəf hücuma atılmadı, nəticədə hücum edən Qızıl Orda tərəfi məğlub vəziyyətə düşürdü. 11 noyabrda Əhməd xan qoşunlarını geri qaytardı və qarşıdurma sona çatdı.
Moskvalıların uğur qazanma səbəbləri
Moskva knyazlığının bu münaqişədən uğurla çıxmasında 3 əsas strateji-taktiki planın həyata keçirilməsi mühüm rol oynadı: thumbnail|left|Uqra görüşünün 500 illik ildönümü münasibətilə [[Rusiyada Kaluqa diyarının Uqra çayı sahilində abidə ucaldılmışdır. 1980-ci il]]
Nəticə
Görüşün Rusiya tarixində böyük önəmi var. Uqra görüşü nəticəsində rusların monqol-tatarlardan asılılığına son qoyuldu, vergilərin ödənməsi dayandırıldı. Moskva knyazlığı nəinki faktiki, həm də formal qaydada suveren dövlət oldu. 1980-ci ildə həmin hadisənin 500 illik ildönümü münasibətilə eyniadlı çayın sahilində abidə ucaldılıb.
Migel de Servantes
Həyatı
29 sentyabr 1547-ci ildə Alkala de Enares adlı kiçik Kastiliya şəhərciyində, Rodriqo de Servantesin ailəsində dünyaya gəlmişdir. Miqel de Servantes həkim ailəsində doğulmuş, uzun illər kral ordusunun əsgəri kimi fəaliyyət göstərmiş, 38 yaşında ədəbiyyata gəlmişdir. Həyatının ilk illəri haqqında az məlumat vardır. Həyatının çoxunu ailəsi ilə şəhər-şəhər gəzmişdir. Bu illərdə Migel Cozefina adlı gənc bir qadınla tanış olmuş və bir-birlərini sevmişlər, lakin Cozefinanın atası onların görüşməsinə icazə verməmişdir.
1569-cu ildə Servantes İtaliyaya köçmüşdür. 1575-ci ildə quldurlar tərəfindən əsir alınmışdır. Sonralar o Madridə qayıtmışdır.
Onun Kastiliyanı tərk etmə səbəbləri naməlumdur. Görkəmli ədib Madriddə vəfat etmişdir.
Yaradıcılığı
1585-ci ildə Servantes "Qalateya" adlı pastoral roman, 1605-ci ildə "Don Kixot"un birinci hissəsini sonralar müxtəlif hekayələrini: "Qaraçı qız", "Qan gücü", "Ledi Korneliyanın romanı", "İtlərin söhbəti", 1615-ci ildə isə "Don Kixot"un ikinci hissəsini yazmışdır.
"Don Kixot" Lamançlı Don Kixotun macəralarından ibarət iki hissəli roman olmaqla, ədibin dünya şöhrəti qazanmasında əsas yeri tutur. Bu əsər nəşr olunduqdan sonra tez bir zamanda böyük şöhrət qazanmış və dünyanın bir çox dillərinə tərcümə olunmuşdur.
Servantes həm də lirik şeirlər müəllifidir. Lope de Veqadan əvvəl onun dramları ispan ədəbiyyatında böyük hadisə olmuşdu.
Xalid ibn Vəlid
Xalid ibn Vəlid (أبو سليمان خالد بن الوليد بن المغيرة المخزومي القرشي) — İslam sərkərdəsi və Seyfullah (سيف الله — Allahın qılıncı) ləqəbini almış Məhəmməd peyğəmbərin (s.a.v.) səhabələrindən biri. Hüdeybiyyə müqaviləsindən sonra İslamı qəbul edənə qədər Qureyşin sıralarında döyüşmüş, islamı qəbul etdikdən sonra isə İslam dövlətinin komandanlığı altında girmişdir. O, Uhud döyüşündə Qüreyşin qalibiyyətində əsas rol oynamış, tabeliyində olan süvariləri manevr edərək müsəlmanların məğlubiyyətini təmin etmişdir. Müsəlman olduqdan sonra Bizans və Sasanilərə qarşı qələbələr qazanmışdır. Bunlardan ən diqqət çəkəni Yərmuq döyüşündə Bizans ordusunu məğlub etməsidir. İslam mənbələrinə görə, o, yüzdən artıq döyüşdə məğlub olmayan nadir sərkərdələrdəndir.