cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Artim Şakiri
Klub karyerası
1997 və 1998 mövsümlərini icarə əsasında İsveçin "Halmstad" komandasında keçirib. Buradakı ilk mövsümündə ölkə çempionatının qalibi olub. 2000-2001-ci illərdə Sloveniyanın "HİT-Qoritsa" və "Korotan" komandalarında forma geyinib. 2001/02 mövsümünü Türkiyə Super Liqası təmsilçisi olan "Malatyaspor" komandasında keçirib. Burada 23 oyun keçirib, 3 qol vurub. 2002/03 mövsümündə Bolqarıstanın "MOİK Sofiya" klubu ilə ölkə çempionluğu qazanıb. Lakin buna baxmayaq, növbəti mövsüm komandanı tərk edib və Çempionşipdə mübarizə aparan "Vest Bromviç Albion" komandasına keçib. Komanda Çempionşipdə ikinci yeri tutaraq növbəti mövsüm Premyer Liqada çıxış etmək hüququnu qazanıb. 2004/05 mövsümündə əsas heyətə düşməkdə çətinlik çəkib və cəmi 3 oyunda forma geyinib.
2003-2008-ci illər aralığında müvafiq olaraq "Olborq", "İnter Turku", "Vaduts", "Şkendiya" və "Besa Kavaya" komandalarında forma geyinib. 2008-ci ilin yayında Azərbaycanın "Qarabağ" komandasına transfer olunub. Ağdam təmsilçisi mövsümün yekununda ölkə Kubokunun qalibi olub, çempionatı isə beşinci pillədə başa vurub.
Milli karyerası
28 may 1996-cı ildə Bolqarıstan milli komandasına qarşı keçirilmiş yoldaşlıq oyununda Şimali Makedoniya milli futbol komandasının heyətində debüt edib. Şakiri 1996–2006-cı illər aralığında formasını geyindiyi Şimali Makedoniya milli futbol komandasının heyətində ümumilikdə 73 oyun keçirib və 15 qol vurub.
Artim Şakiri Şimali Makedoniya milli futbol komandasının heyətində ən çox oyun keçirmiş altıncı, ən çox qol vurmuş isə dördüncü futbolçudur.
Məşqçi karyerası
Artim Şakiri müxtəlif illərdə Şimali Makedoniyanın "Şkendiya", Albaniyanın "Kukesi", Maltanın "Pembruk Atletik" və Kosovonun "Flamurtari" komandalarında baş məşqçi işləyib. "Kukesi" 2014/15 mövsümündə onun rəhbərliyi altında Albaniya çempionatının və Kubokunun gümüş mükafatçısı olub.
Hicran Kərimli
Hicran Kərimli (tam adı: Kərimli Hicran Vasif oğlu) — Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin XII çağırış deputatı.
Həyatı
Ordubad Konserv Zavodunun baş iqtisadçısı vəzifəsində işləmişdir.
Entoni Fantano
Entoni Fantano — amerikalı musiqi şərhçisi, Yutuber. Yaratdığı The Needle Drop kanalında müxtəlif janrlardakı musiqiləri müzakirə edir.
Hicran Kərimli
Həyatı
1995-ci ildən 1998-ci ilə kimi Belarusda yaşamış, daha sonra isə Rusiyaya köçmüşdü.
Entoni Fantano
Həyatı
Fantano yeniyetməlik illərini Konnektikut ştatının Volkott şəhərində keçirdi. O Yeniyetmə ikən Dead Kennedys pank qrupunun keçmiş solisti, musiqiçi Cello Biafranın işi sayəsində siyasətlə maraqlanmağa başladı və onu "demək olar ki, mənim siyasi kumirim" adlandırdı.
Hicran Kərimli
Parlamentdə
Hicran Kərimli Azərbaycan SSR Ali Sovetinin XII çağırışında Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ordubad şəhərindən – 339 nömrəli Ordubad seçki dairəsindən deputat seçilmişdir.
O, 26 noyabr 1991-ci ildə təşkil edilən Azərbaycan Respublikası Ali Soveti Milli Şurasının tərkibinə daxil edilmişdir.
Entoni Fantano
Şəxsi həyatı
Fantano Konnektikutda yaşayır. O, vegeteriandır, yeniyetməlik illərində ilk dəfə vegetarian olandan sonra pəhrizə keçmişdir.
2018-ci ilin mart ayında Fantano Polygon-a "azad söz tərəfdarı" olduğunu dedi. Fantano 2020-ci ildə ABŞ prezident seçkilərində Berni Sandersi dəstəklədi.
Violet Evergarden
Violet Evergarden(yapon: ヴァイオレット・エヴァーガーデン Vaioretto Evāgāden) — Bənövşəyi Everqarden Kana Akatsuki tərəfindən yazılmış roman seriyasıdır. Serial 2015-ci ilin dekabrından 2020-ci ilin martına qədər Kyoto Animation-ın KA Esuma Bunko izi altında nəşr olunur. O, 2014-cü ildə beşinci Kyoto Animasiya Mükafatının roman kateqoriyasında baş mükafatı qazanaraq, bu kateqoriyada mükafat qazanan ilk əsər oldu. Kyoto Animasiyası tərəfindən 2018-ci ilin yanvar-aprel aylarında yayımlanan animesi, OVA seriyası isə 2018-ci ilin iyulunda yayımlandı. Serial 2019 Crunchyroll Anime Mükafatlarında Ən Yaxşı Animasiya Mükafatına layiq görüldü. Animedən film adaptasiyasının 2020-ci ilin yanvarında nümayişi planlaşdırılır. Violet Evergarden Gaiden: Eien to Jidō Shuki Ningyo adlı film uyğunlaşması 6 sentyabr 2019-cu ildə buraxıldı. Gekijōban Violet Evergarden adlı davam filmi 18 sentyabr 2020-ci ildə buraxıldı.
Mövzusu
Serial Avtomatik yaddaş oyuncaqlarının (自動手記人形 Jidō Shuki Ningyō) söhbətlərini və emosiyalarını yazan insanlar ətrafında cərəyan edir. Əvvəlcə Dr. Orlando tərəfindən kor arvadını xoşbəxt etmək üçün düzəldilib və işləmə mexanizmi öyrənildikdən sonra şirkətlər tərəfindən xalqa satılır. Zamanla müxtəlif qruplar avtomatik yaddaş oyuncaqlarına hərbi əməliyyatlarda istifadə oluna biləcək funksiyaları da əlavə edirlər.
Violet Everqarden Leidenschnerchaft ölkəsinin hər iki qolunu böyük müharibədə itirmiş əsgərdir. Violet sehrli dərəcədə gözəl olanda və mayor Gilbert Bouganville-ə "hədiyyə" edildikdə, onun heç bir duyğuları yoxdur və bildiyi tək şey düşmənləri ilə öldürücü maşın kimi döyüşmək və mayordan əmr almaqdır. Müharibənin sonuna yaxın mayor Gilbert və bir qrup əsgər Qardarik Krallığının qərargahına qarşı gizli əməliyyat keçirir. Bununla belə, onlar tələyə düşürlər. Violet mayorun bəyənməməsinə qarşı onlarla birlikdə gəlir və əsgərlərə rəhbərlik edir, düşmən patrullarını bir-bir məhv edir. Qərargahın olduğu binada pusquya düşürlər və bütün əsgərlər ölür. Bir sıra qaçış cəhdlərindən sonra mayor gözündən güllələnir. Onların yanında bomba partlayır və Violet hər iki qolunu itirir. Bundan sonra mayor yoxa çıxır və Violet qaçır.
Mayordan sonra podpolkovnik Hodgins onu CH poçt şirkətində oyuncaq kimi işə götürür. Violet tezliklə öz sənətinə yiyələnir və Leiden şəhərində ən yaxşı məktub yazarı olur.
Baş rollar
Violet Evergarden — (ヴァイオレット・エヴァーガーデン, Vaioretto Evāgāden)
Səsləndirən: Yui Ishikawa(Yapon); Erika Harlacher(İngilis)
Violet CH Poçt Şirkətinə yeni gəlmişdir və Avto Yaddaş Kuklası kimi işləyir — yaza bilməyən və ya emosiyalarını məktublarla ifadə etmək üçün kömək axtaran insanlar üçün xəyal yazıçısıdır. Tərk edilmiş və adsız bir uşaq olan Violet, dəniz qüvvələrinin zabiti Dietfried Bougainvillea tərəfindən bir adada tapıldı və bir neçə ekipaj üzvü dəniz döyüşündən sonra yerə enməyə məcbur edildi. Onun döyüş şücaəti onun qarşısını ala bilməmişdən əvvəl ona təcavüz etməyə cəhd edən bir neçə əsgəri öldürəndə üzə çıxdı. Violet daha sonra təqib edərək bütün digər ekipaj üzvlərini öldürdü. Anlamadığı səbəblərdən Violet Dietfried-ə aman verdi və onun əmrlərinə tabe oldu. Daha sonra Dietfried Violeti evə gətirdi və onu qardaşı Gilbertə mayor rütbəsinə yüksəlməsi üçün hədiyyə olaraq hərbi xidmətdə verdi, Gilbertdən Violetin özü ilə məşğul olmaq istəməyərək ondan müharibə üçün alət kimi istifadə etməsini istədi. Gilbert əvəzində ona bir insan kimi yanaşdı, ona danışmağı, oxumağı və yazmağı öyrətdi və çiçək kimi gözəl böyüməsini arzulayaraq ona Violet (Bənövşə) adını verdi. Müharibə zamanı o, dəfələrlə döyüşlərdə mühüm rol oynayıb. Müharibənin həlledici döyüşündə Gilberti xilas etməyə çalışaraq hər iki qolunu itirdi. Müharibə bitdikdən sonra onun qolları qabaqcıl metal protezlərlə əvəz olundu və o, "Mən səni sevirəm" (愛してる, Aishiteru) sözlərinin mənasını öyrənmək üçün Avto Yaddaş Kuklası olmaq qərarına gəldi. Başlanğıcda o, başqalarının əmrinə ehtiyacı olan və heç bir muxtariyyət hissi olmayan bir qız idi. Daha sonra Gilbertlə anlaşma prosesində o, yavaş-yavaş sözləri öyrəndi. Gəzinti zamanı o, Gilbertin göz rəngi qədər gözəl zümrüd broş aldı və onu ustasının klonu kimi qoruyaraq hər zaman gəzdirdi. Violet üçün Gilbert unikal və əvəzolunmaz bir varlıqdır. Yüngül roman seriyası yalnız anime seriyasının ilk mövsümündə işarə edilən Violetin mənşəyinin elementlərini izah edir. Violetin mənşəyi tamamilə məlum deyil. O, adada Dietfried tərəfindən tapılır, lakin onun haradan olduğu və ya oraya necə gəldiyi barədə heç bir işarə yoxdur və Dietfried ilə görüşməzdən əvvəl həyatını xatırlamır. Dietfried Gilbert-ə Violetin niyə yalnız "silah" olması lazım olduğunu göstərir ki, onun gəmisində tutduğu beş oğru və qatillə döyüşməsini və öldürməsini göstərir. Daha sonra Gilbert hərbi "təlim poliqonunda" döyüşərək on ölüm hökmü məhkumunu öldürməklə hərbçi Violetin bacarıqlarını nümayiş etdirir. Anime bu sonuncu hadisəyə izahat vermədən geri dönüşləri göstərir. Gilbertin xüsusi təyinatlı dəstəsi Violetin hərbi fəaliyyəti üçün dəstək kimi istifadə olunur. Roman həmçinin Violetin fövqəlbəşəri gücə malik ola biləcəyinə işarə edir, lakin onun öldürməkdə diqqətəlayiq bacarıqları ən diqqətəlayiqdir.
Gilbert Bougainvillea (ギルベルト・ブーゲンビリア, Giruberuto Būgenbiria)
Səsləndirən: Daisuke Namikawa(Yapon); Tony Azzolino(İngilis)
Leidenschaftlich Ordusunda mayor olan Gilbert aristokrat ailədən idi. Baxmayaraq ki, o, Violeti hər şeydən çox əzizləyir, amma əsgər kimliyinə görə ona hisslərini heç vaxt ifadə etmirdi. Onun ona son sözləri — "Mən səni sevirəm" — onu Avto Yaddaş Kuklası kimi yeni yolunda irəliləməyə vadar edir. Bənövşənin Gilbertdən yeganə xatirəsi ona Gilbertin gözlərini xatırladan zümrüd broşdur. O, Violetin bir alət kimi yox, normal bir qız kimi həyat sürməsini istədiyi üçün Klaudiyaya müharibədə itkin düşdüyünü və öldüyünü elan etməsini istədi. Lakin o, aldığı xəsarətlərdən sağalıb və bir neçə il sonra Violet ilə görüşənə qədər kənd yerində yaşayıb.
CH Poçt Şirkəti
Claudia Hodgins (クラウディア・ホッジンズ, Kuraudia Hojjinzu)
Səsləndirən: Takehito Koyasu (Yapon); Kyle McCarley (İngilis)
Keçmiş ordu polkovnik-leytenantı Klaudiya CH Poçt Şirkətinin prezidentidir. O, hərbi xidmətdə olduğu müddətdə Gilbertin yaxşı dostu idi və Klaudiya, Violetin hərbi xidmətdə müalicəsindən qaynaqlanan öz günahını bağışlamaq üçün Violetə yeni həyatının ilk addımlarını atmağa kömək etməyə çalışır.
Cattleya Baudelaire (カトレア・ボードレール, Katorea Bōdorēru)
Səsləndirən: Aya Endo(Yapon); Reba Buhr (İngilis)
Cattleya, CH Poçt Şirkətində Violet ilə birlikdə ən məşhur Kukla kimi işləyən Avtomatik Yaddaş Kuklasıdır. O, şirkət qurulmazdan əvvəl Hodginsə yaxın olub və onun şirkətinə ilk işçilərindən biri kimi qoşulub.
Səsləndirən: Koki Uchiyama(Yapon); Ben Pronsky(İngilis)
Benedict CH Poçt Şirkətində işləyən ekssentrik bir poçtalyondur. Cattleya ilə yanaşı, o, şirkət qurulmazdan əvvəl Hodgins ilə sıx əlaqə saxladı və nəticədə onun ilk işçilərindən birinə çevrildi.
Erica Brown (エリカ・ブラウン, Erika Buraun)
Səsləndirən: Minori Chihara (Yapon); Christine Marie Cabanos (İngilis)
Iris Cannary (アイリス・カナリー, Airisu Kanarī)
Iris, Erika işə götürüldükdən qısa müddət sonra CH Poçt Şirkətində işə başlayan Avto Yaddaş Kuklasıdır. Kiçik əkinçilik kəndindən olan Kazalıdan olan İris həmişə işləyən qadın obrazına heyran olub və o vaxtdan bəri Leydenin ən məşhur Avto Yaddaş Kuklası olmağa can atıb.
Digərləri
Dietfried Bougainvillea (ディートフリート・ブーゲンビリア, Dītofurīto Būgenbiria)
Donanma kapitanı və Bougainvillea ailəsinin böyük oğlu, Dietfried Gilbertin böyük qardaşıdır. Violeti Gilbertə ilk "verən" o olsa da, o, Violetə müharibə üçün "alət" kimi yanaşır və müharibə zamanı adamlarına etdiyi şeylərə görə ondan inciyir. Dietfried həmçinin Gilbertin "ölümünü" Violetin üzərinə atır və bildirir ki, o, Gilberti müharibə üçün bir vasitə kimi qoruya bilməyib.
Luculia Marlborough (ルクリア・モールバラ, Rukuria Mōrubara)
Səsləndirən: Azusa Tadokoro (Yapon); Kira Buckland (İngilis)
Charlotte Abelfreyja Drossel (シャルロッテ・エーベルフレイヤ・ドロッセル, Sharurotte Ēberufureiya Dorosseru)
Drossel Krallığının 14 yaşlı şahzadəsi. Şarlotta Flügel şahzadəsi Damian Baldur Flügel ilə — ondan 10 yaş böyük bir adamla — iki krallıq arasında sülhə nail olmaq üçün nişanlanır. Onların münasibətləri Auto Memory Dolls tərəfindən yazılmış sevgi məktubları mübadiləsi ilə ictimaiyyətə açıq şəkildə elan edilir. O, Damiana həqiqətən aşiq olsa da, sevgisinin qarşılıqlı olmadığını düşünür. Digər qızın narahatlığını hiss edən Violet həmkarı Kukla Cattleya ilə (Flügel şahzadəsi üçün məktublar yazan) Şarlotta və Damianın bir-birlərinə öz məktublarını yazdırmaq üçün bir sxem qurur ki, bu da həm münasibətlərini gücləndirir, həm də hər iki ölkənin xalqının nikahı ürəkdən dəstəkləməsinə nail olur.
Leon Stephanotis (リオン・ステファノティス, Reon Sutefanotisu)
Səsləndirən: Yūto Uemura (Yapon)
Şəhər Rəsədxanasının Əlyazmalar Şöbəsinin nəzdində çalışan bir işçi, Rəsədxana və Avto Yaddaş Kuklaları qrupu arasında birgə əməliyyat zamanı Violet ilə qoşalaşmışdı. İtkin valideynlərinin arxasındakı şərtlərə görə, sevginin insanların axmaq olmasına səbəb olduğunu düşünür.
Oscar Webster (オスカー・ウェブスター, Osukā Webusutā)
Səsləndirən: Satoshi Taki (Yapon); Joe Ochman (İngilis)
Həm həyat yoldaşını, həm də qızını itirdikdən sonra sərxoş bir keşişə çevrilən məşhur dramaturq. İlk uşaq oyununu yazıb qızının xatirəsinə həsr etmək istəyən o, fikirlərini kağıza köçürmək işini Violetə həvalə edir.
Anne Magnolia (アン・マグノリア, An Magunoria)
Səsləndirən: Sumire Morohoshi (Yapon); Cassandra Lee Morris (İngilis)
Klaranın qızı Anna gəlincikləri sevən gənc qızdır və əvvəlcə Bənövşəyi həyat boyu kukla hesab edirdi. Anasının səhhətinin pisləşdiyini görən Anna inanır ki, ziyarətçilər Klaranın Anna ilə bağlı əsl niyyətini bilmədən onun anası ilə qalan vaxtını alırlar.
Clara Magnolia (クラーラ・マグノリア, Kurāra Magunoria)
Annanın anası Klara ölümcül xəstəlik keçirir və onun taleyinin yaxın olduğunu təxmin edir. Qızının ölümündən sonra tək qalacağından narahat olan o, Violetdən Anne üçün növbəti 50 il ərzində doğum günündə göndəriləcək 50 məktub yazmasını xahiş etdi.
Aiden Field (エイダン・フィールド, Eidan Fīrudo)
Səsləndirən: Shintarō Asanuma (Yapon); Johnny Yong Bosch (İngilis)
Ölkənin müharibəyə qayıtmasını istəyən ekstremistlərə qarşı vətəndaş müharibəsinə girmiş bir ölkə olan Ctrigalın mötədil fraksiyasında döyüşən bir əsgər. Pulunu nə edəcəyini bilməyən o, valideynləri və uşaqlıq dostu Mariya üçün məktublar yazmaq üçün Auto Memory Dolls xidmətindən istifadə etmək qərarına gəldi.
Isabella York (イザベラ・ヨーク, Izabera Yōku)
Səsləndirən: Minako Kotobuki (Yapon); Colleen O'Shaughnessey (İngilis)
Yüksək cəmiyyətdə debüt etmək üçün Violetin köməyi ilə gənc qadın. Bir dəfə o, atası olduğunu iddia edən bir kişi tərəfindən tapılana qədər kiçik bacısı Taylor ilə Emi Bartlett kimi səfalət içində yaşadı. Əvvəlcə Violetdən uzaq olan iki qadın bir-birlərinin hekayələrini öyrəndikdən sonra dost olurlar. Ancaq Violet getdikdən sonra Taylordan emosional məktub alana qədər o, özünə qapanır.
Taylor Bartlett (テイラー・バートレット, Teirā Bātoretto) Səsləndirən: Aoi Yūki (Yapon); Sandy Fox (İngilis)
Amy Bartlett tərəfindən qəbul edilən gənc qız. Emi onu tərk etmək məcburiyyətində qalanda Teylor uşaq evinə göndərilir. Emidən məktub aldıqdan sonra İzabella York adı ilə keçərək, bir neçə il sonra poçt kuryeri olmaq, həm də Amy ilə yenidən bir araya gəlmək üçün Violetin izinə düşür.
Musiqi
Violet Evergarden: Automemories adlı serialın saundtreki Evan Call tərəfindən bəstələnib və Bandai Namco Arts tərəfindən Lantis etiketi ilə 28 mart 2018-ci ildə yayımlanıb. O, Aira Yuuki, Minori Chihara və True ifalarını əks etdirən 47 trek və 6 vokal trekdən ibarətdir.
Xarici keçidlər
[Https://www.kyotoanimation.co.jp/books/violet/ 京都アニメーション 公式サイト] [Https://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/anime.php?id=19665 Violet Evergarden (TV)]
Şəhriyar Ağagülov
Şəhriyar Etibar oğlu Ağagülov (20 dekabr 1977; Quba, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin polkovnik, "Azərbaycan Bayrağı" ordeni kovaleri.
Həyatı
Şəhriyar Ağagülov 20 dekabr 1977 - ci ildə  Quba rayonunun Alpan kəndində anadan olub. Alpan kənd orta məktəbini əla qiymətlərlə bitirib. Hələ orta məktəbdə oxuyan zaman hərbçi olmağı qarşısına məqsəd qoyub. Bu sənəti seçməkdə atasının da tövsiyəsi əhəmiyyətli rol oynayıb. 1995 - ci ildə sənədlərini Bakı Ali Birləşmiş Komandanlıq Məktəbinə verir və həmin il də qəbul olub və 1999 - cu ildə məktəbi əla qiymətlərlə bitirərək zabit kimi xidmətə başlayır. Şəhriyarın Eldəniz adlı qardaşı Birinci Qarabağ müharibəsində Ağdam istiqamətində döyüş tapşırığını yerinə yetirərkən ağır yaralanıb və 1996-cı ildə haqq dünyasına qovuşub. Kiçik qardaşı Elşən Ağagülov isə qəhrəmanlıqda ondan heç geri qalmır. Azərbaycan Ordusununun zabitidir.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun polkovniki olan Şəhriyar Ağagülov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı ilk gündən sona qədər döyüşlərin komandanlarından biri olub. Hərbi hissənin qarşısına qoyulmuş tapşırıqları vaxtında və dəqiq yerinə yetirib.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş qapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Şəhriyar Ağagülov "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif edildi.
Ekxondroma
Ekxondroma – xoşxassəli qığırdaq şişi.
Karlik boy
Karlik boy – anomal kiçik boy, ən çox xondrodistrofik mənşəli olur.
Cahangir Qulamov
Cahangir Qulamov (tam adı: Qulamov Cahangir Rza oğlu) — Azərbaycan Respublikasının Dövlət Sərhədini Mühafizə Komitəsi sədrinin müavini—Naxçıvan birinci sərhəd dəstəsinin rəisi (1992).
Birja möhtəkirliyi
Birja möhtəkirliyi (Exchange speculation) - Qiymətli kağızların alqı-satqısı üzrə birja sövdələşməsinin (əməliyyatının) bir növüdür. Birja sövdələşməsi kimi birja möhtəkirliyinin də məqsədi alınan və satılan qiymətli kağızların qiymətlərindəki fərqdən mənfəət əldə etməkdir. Birja möhtəkirliyinin funksiyasına perspektivdə satın alınmış qiymətli kağızlardan gəlir (divident) alınması yox, yalnız onların alındığı qiymətdən yuxarı satışı daxildir. Bu mənada birja möhtəkirliyi normal birja fəaliyyətinin ayrılmaz və tamamilə təbii elementidir, bunun da mahiyyəti son nəticədə əmtəələrin istehsalından yox, onların təkrar satışından mənfəət əldə etməkdən ibarətdir.
Motaro (Mortal Kombat)
Motaro - "Mortal Kombat" oyun seriyasının personajlarından biridir. Yerdən kənar Qaranlıq dünyasının ən güclü döyüşçülərindən biridir.
NGC 6147
NGC 6147, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Herkules bürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə 182.88 sm (72 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Qaçqınların statusuna dair konvensiya
Qaçqınların statusuna dair konvensiya- 1951-ci il tarixli Qaçqınların Konvensiyası və ya 28 İyul 1951-ci il tarixli Cenevrə Konvensiyası olaraq da bilinən Qaçqınların Statusuna dair Konvensiya, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının qaçqının kim olduğunu müəyyənləşdirən və sığınacaq verilən şəxslərin hüquqlarını və sığınacaq verən ölkələrin vəzifələrini müəyyənləşdirən çoxtərəfli bir müqaviləsidir. Konvensiya, müharibə cinayətkarları kimi hansının qaçqın kimi seçilmədiyini də müəyyənləşdirir. Konvensiya, həmçinin konvensiyaya əsasən verilmiş qaçqın səyahət sənədləri sahibləri üçün bəzi vizasız səyahətləri də təmin edir.
Qaçqın Konvensiyası, 1948-ci il tarixli Ümumdünya İnsan Hüquqları Bəyannaməsinin, hər bir insanı təqiblərdən qurtulmaq üçün digər ölkələrdə sığınacaq axtarmaq və bu sığınacaqdan istifadə etmək hüququnu tanıyan 14-cü maddəsinə əsaslanır. Qaçqın Konvensiyada nəzərdə tutulanlara əlavə olaraq dövlət tərəfindən qaçqınlar üçün nəzərdə tutulan hüquq və imtiyazlardan da istifadə edə bilər.
Konvensiyanın qaçqınlar üçün yaratdığı hüquqlar öz hüquqi qüvvəsini saxlamaqdadır. Bəziləri 21-ci əsrin qaçqın münasibətlərinin mürəkkəb təbiətinin, milli dövlətin, əhali yerdəyişməsinin, ətrafmühit mühacirəti və müasir müharibənin inkişaf etməkdə olan təbiətini tanıyan yeni bir müqavilə tələb etdiyini iddia edirdilər. Buna baxmayaraq, geri qaytarılmamaq prinsipi (Maddə 33) kimi fikirlər bu gün də 1951-ci il tarixli Konvensiyanın mənbəyidir.
Tarix
Konvensiya 28 iyul 1951-ci ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının xüsusi konfransında təsdiqləndi və 22 aprel 1954-cü ildə qüvvəyə mindi. Başlanğıcda Konvensiya 1 yanvar 1951-ci ilədək (II Dünya Müharibəsindən sonra) Avropa qaçqınlarını qorumaqla məhdudlaşdı, lakin dövlətlər Konvensiyadan irəli gələn müddəaların başqa yerlərdən gələn qaçqınlara da şamil edilə biləcəyini də bildirdilər.
1967-ci il tarixli Konvensiya müddətləri qaldırdı və "heç bir coğrafi məhdudiyyət qoyulmadan" qaçqınlara tətbiq edildi, lakin Konvensiyanın tərəfləri tərəfindən verilən bəyannamələr ilə coğrafi əhatəyə alınmışdır.
Tərəflər
20 yanvar 2020-ci il tarixinə qədər Konvensiyanın 146, Protokolun 147 tərəfi var. Madaqaskar, Saint Kitts və Nevis yalnız Konvensiyanın, Cape Verde, Amerika Birləşmiş Ştatları və Venesuela isə yalnız Protokolun tərəfidir. ABŞ Protokolu 1968-ci ildə təsdiqlədiyi üçün 1951-ci il sənədində (Maddə 2–34) və Konvensiyada dəyişiklik edilmiş 1-ci maddənin "Torpağın ali qanunu" ilə ifadə edilmiş öhdəliklərin əksəriyyətini öz üzərinə götürdü.
Qaçqın anlayışı
Konvensiyanın 1-ci maddəsi qaçqını aşağıdakı kimi müəyyənləşdirir: 1951-ci il yanvarın 1-dək baş vermiş hadisələr nəticəsində və irqi, dini əlamət, vətəndaşlıq, müəyyən sosial qrupa mənsubiyyət və ya siyasi əqidə üzündən təqib qurbanı olmaq barədə tam əsaslı ehtiyatlara görə vətəndaşı olduğu ölkədən kənardadır və həmin ölkənin himayəsindən istifadə edə bilmir və ya bu cür ehtiyatlar üzündən istifadə etmək istəmir: və ya müəyyən vətəndaşlığı olmadan və həmin hadisələr nəticəsində əvvəl adətən yaşadığı ölkədən kənarda qalaraq bu cür ehtiyatlar üzündən oraya qayıda bilmir.
Vaxt keçdikcə və yeni qaçqın vəziyyətinin yaranması ilə 1951-ci il tarixli Konvensiyasının müddəalarının bu cür yeni qaçqınlara tətbiq edilməsinə ehtiyac getdikcə daha çox hiss olunurdu. Nəticədə, Qaçqınların Statusuna dair Konvensiya hazırlandı və 4 oktyabr 1967-ci ildə qüvvəyə mindi. BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığı öz səlahiyyətləri daxilində Konvensiya ilə müəyyən edilmiş meyarlara uyğun gələn qaçqınlara beynəlxalq qoruma təmin etməyə çalışır. Protokol, qaçqınların 1951-ci il tarixli Konvensiyasının tərifi daxilində hər hansı bir şəxsi, "1 Yanvar 1951-ci il və əvvəl meydana gələn hadisələr nəticəsində …" sözləri buraxılmış kimi ifadə etdi. 1951-ci il Konvensiyasında qaçqın anlayışına daha obyektiv bir tərif yaratmaq üçün bir neçə işçi qrupu yaradılmışdır. Onların şərtləri 1951-ci il Konvensiyasından fərqli olsa da, Konvensiya yeni, daha obyektiv tərifləri əhəmiyyətli dərəcədə formalaşdırdı. Bunlara Afrika Birliyi Təşkilatı tərəfindən (2002 Afrika Birliyindən) Afrikadakı Qaçqın Problemlərinin Xüsusi Aspektlərini İdarə edən 1969-cu il tarixli Konvensiyası və 1984 Kartagena Bəyannaməsi daxildir, bunlarla yanaşı, Cənubi və Orta Amerika, Meksika və Karib dənizindəki qaçqınlar üçün regional standartları da müəyyənləşdirir.
Remi Deşamps
Remi Deşamps (25 iyun 1996-cı ildə anadan olub) — Pari Sen-Jermen klubundan icarə əsasında Liqa 2 təmsilçilərindən olan Tur klubunda müdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Fransa futbolçusudur.
Qaçqınların statusuna dair konvensiya
Uyğunsuzluq
Konvensiya "qanuni qüvvəyə minsə də", uyğunluğa nəzarət edən bir qurum yoxdur. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Qaçqınlar üzrə Ali KomissarlığıBirləşmiş Millətlər Təşkilatının Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığı nəzarətedici vəzifələrə malikdir, lakin Konvensiyanı tətbiq edə bilmir və fərdlərin şikayət verməsi üçün rəsmi bir mexanizm yoxdur. Konvensiya şikayətlərin Beynəlxalq Ədalət MəhkəməsinəBeynəlxalq Ədalət Məhkəməsi göndərilməli olduğunu göstərir. Görünən budur ki, heç bir millət bunu etməyib. Qaçqın BMT-nin İnsan Hüquqları Komitəsinə Mülki və Siyasi Hüquqlar Mülki və siyasi hüquqlar haqqında Beynəlxalq Pakt və ya İqtisadi, Sosial və Mədəni Hüquqlar Haqqında Beynəlxalq Paktlara əsasən, İqtisadi, Sosial və Mədəni Hüquqlar Komitəsinə şikayət edə bilər, lakin heç kim indiyə kimi Konvensiyanın pozulması ilə əlaqədar olaraq bunu etməmişdir. Millətlər hüquq pozuculara qarşı beynəlxalq sanksiyalar tətbiq edə bilər, lakin heç bir xalq bunu etməmişdir.
Remi Deşamps
Tur
Deşamps öz peşəkar karyerasında debütünü Tur klubu ilə 6 yanvar 2018-ci ildə etmişdir. O, 90 dəqiqə meydanda mübarizə aparmışdır. Həmin görüşdə Tur Fransa Kubokunun görüşündə Şartes klubuna 2-1 hesabı ilə qalib gəlmişdir.
Qaçqınların statusuna dair konvensiya
Uyğunsuzluq
Hazırda pozuntunun yeganə real nəticələri bunlardır: 1) mətbuatda ictimai rüsvayçılıq və 2) qanun pozucusunun BMT və digər millətlər tərəfindən şifahi şəkildə pislənməsidir. Lakin bu günə qədər bunların əhəmiyyətli bir maneə olduğu sübut edilməmişdir. 150px|thumb|left|alt=A|A
İbrahim Əliyev (əsgər)
İbrahim Nəcəfqulu oğlu Əliyev — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən Müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Əliyev İbrahim Nəcəfqulu oğlu 23 oktyabr 1993-cü ildə Xəzər rayonunun Buzovna qəsəbəsində anadan olub. Buzovna qəsəbəsində yerləşən 125 nömrəli orta məktəbdə təhsilə başlayıb. 9 illik təhsilini bitirdikdən sonra bu məktəbdən ayrılıb. Uşaqlıqdan kompüterə, elektrik işlərinə həvəsi olan İbrahim bu sahədə də özünü inkişaf etdirib.
Xarici keçidlər
Şəhid Əliyev İbrahim Nəcəfqulu oğlu sənin ilə qürur duyuruq ruhun şad olsun
The Moscow Times
The Moscow Times — 1992-ci ildə yaranan qəzet.
İnon Zur
İnon Zur (, İnon Tsur; ) — İsrail və ABŞ bəstəkarı. İlkin olaraq film və teleseriallar üçün musiqi bəstələyən Zur daha sonra videooyunlar üçün musiqi bəstələməyə başlamışdır. O, "videooyun sənayesində beynəlxalq səviyyədə tanınan A dərəcəli orkestr bəstəkarlarından biri" olaraq qiymətləndirilir. Zur 50-dən çox videooyun, 15 teleserial və 10 film, eləcə də film treylerləri üçün musiqi bəstələmişdir.
Birjada oyun
Birjada oyun (Gambling) - Birjada əmtəələrin, valyutaların və qiymətli kağızların qiymətlərində (kotirovkalarında) dəyişmə meyillərinin proqnozlaşdırılması hesabına mənfəət əldə edilməsi məqsədilə, eləcə də, müxtəlif əmtəə və fond birjalarında kotirovkaların və məzənnələrin fərqi hesabına aparılan möhtəkirlik əməliyyatları. Birjada məzənnənin yüksəldilməsinə görə oyun (bu cür oyunçuları “öküzlər” ad landırırlar) və məzənnənin azaldılmasına görə oyun (bu cür oyunçuları “ayılar” adlandırırlar) fərqləndirilir. Birjada hər bir müştəri öz hesabına, öz riskinə və öz mənafeyi üçün oynayır.
Sükut dərəsi
thumb|210x210px|Sükut dərəsi Sükut dərəsi ( və ya )- Everest zirvəsi, Lhotze yamacının ətəyində yerləşən geniş, düz, bir qədər dalğalı buzlaq vadisidir. Gələcək zirvə cəhdləri üçün marşrutlar axtaran, Everestin yuxarı hissələrini tədqiq edən İngilis İstiqlal Ekspedisiyasının tərkibində olan Corc Mallori vadini 1921-ci ildə gördüyü zaman onu "Cwm" adlandırdı. Cwm uels dilində "vadi" deməkdir.
Müasir alpinistlər, Sükut dərəsi vasitəsilə həmçinin Everest zirvəsinə çıxırlar; bura Xumbu buz divarından sonra cənub-şərq yolunda yerləşir. Vadinin mərkəzi hissəsi bu buzlağın ən yuxarısına qədər uzanan böyük eninə yarıqlarla parçalanmışdır. Yuxarı dırmaşan alpinistlər bu yarıqları keçmək məcburiyyətindədirlər. Burada Nuptsenin ətəyi boyunca "Nuptse Blade" adı verilən dar bir keçid yolu var. Lakin bura Everestin 2400 metr yüksəkliyindəki heyrətamiz mənzərələri təqdim edir (dağın zirvəsi Baza düşərgəsindən görünmür; alpinistlər buranı ilk dəfə burada görürlər).
Sükut dərəsi ətrafındakı qarla örtülmüş yamaclar 6000 m yüksəklikdə olmasına baxmayaraq, günəş radiasiyasını əks etdirərək və gücləndirərək vadi hövzəsində temperaturu artırır. Burada günəşli və küləksiz gündə temperatur 35 C ə çata bilər.
Maks Peruç
Maks Ferdinand Peruç - (19 may 1914, Vyana - 6 fevral 2002, Kembric) molekulyar biologiya üzrə ixtisaslaşmış Avstriya əsilli ingilis biokimyaçısıdır. 1962-ci ildə "Qlobulyar proteinlərin strukturlarının tədqiqinə görə" Nobel mükafatı laureatı. London Kral Cəmiyyətinin (1954). Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyasının (1963), ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının (1970), Avstriya Elmlər Akademiyasının (1963), Papa Elmlər Akademiyasının (1981) və bir çox öyrənilmiş cəmiyyətlərin üzvü.
Bioqrafiyası
19 may 1914-cü ildə Vyanada yəhudi ailəsində anadan olub. Atası - Hüqo Peruç (sefard mənşəli), anası isə - Adele Qoldşmidt. O, Vyana Universitetində oxumuş (1932-1936), sonra Kembricə (Böyük Britaniya) köçmüş, burada Con Bernal və Vilyam Breqqanın rəhbərliyi altında Kavendiş Laboratoriyasında dissertasiya işi üzərində çalışmışdır. 1940-cı ildə hemoglobinin tədqiqi üzrə işinə görə fəlsəfə doktoru dərəcəsi verilmişdir. 1942-ci ildə evləndi və 1944 və 1949-cu illərdə iki uşaq atası oldu, sonralar da elm sahəsində karyera qurdular (Vivyen sənətşünasdır, Robin Peruç isə kimya professorudur). İkinci Dünya Müharibəsi zamanı digər alman və avstriyalı əsilli şəxslərlə birlikdə V. Çörçilin göstərişi ilə Kanadaya sürgün edildi. Sonradan o, kristalloqraf kimi Atlantik okeanında paykerit əsasında üzən hava qüvvələri bazası yaratmaq üçün gizli layihələrdə iştirak etdi və müharibədən sonra bir müddət buzlaqşünaslıq sahəsində fəaliyyətini davam etdirdi.
Elmi fəaliyyəti
Tibbi Tədqiqatlar Şurasının molekulyar biologiya qrupuna rəhbərlik etmişdir (1947-1962). 1962-1976-cı illərdə Kembric Universitetində Molekulyar Biologiya Laboratoriyasının rəhbəri olub. 1950-ci illərdə o, ağır metal duzlarının iştirakı ilə kristallaşma tətbiq etməklə zülal kristallarında müşahidə edilən difraksiyanın rentgen şüalarının difraksiya analizi metodunu təkmilləşdirmişdir. Bu, dünyada ilk dəfə olaraq Peruçun hemoglobindən istifadə etdiyi zülalın məkan quruluşu haqqında məlumat əldə etməyə imkan verdi. Bu işə görə Con Kendrü ilə birlikdə 1962-ci ildə kimya üzrə Nobel mükafatına layiq görülüb. Sonradan Peruç metodu on minlərlə digər zülalın strukturunun təhlilinə tətbiq olundu. 1980-ci illərdə Peruç zülalların kiçik molekulyar ağırlıqlı birləşmələrlə qarşılıqlı təsirinin təhlilinin əsasını qoydu və bu, hazırda əczaçılıq sənayesində dərmanların dizaynı üçün əsasdır. 1950-ci illərin sonlarından etibarən Peruç oksigenin olmaması və mövcudluğu şəraitində molekulun struktur xüsusiyyətlərini müəyyən etməyə çalışaraq hemoglobinin fəaliyyətini öyrənməyə davam etdi. 1970-ci illərə qədər bu problem prinsipcə həll edildi, lakin hemoglobin fəaliyyətinin molekulyar mexanizmi haqqında nəticələrin yoxlanılması və dəqiqləşdirilməsi üçün daha iyirmi il lazım oldu. Bundan əlavə, Peruç patologiyalarda hemoglobinin struktur xüsusiyyətlərini öyrənmişdir. O ümid edirdi ki, hemoglobindən dərmanlar üçün reseptor kimi istifadə oluna bilər və oraqvari hüceyrə anemiyası kimi genetik mutasiyalar zamanı onun strukturunu dəyişdirmək yolları tapılacaqdır. Peruç həm də təkamüldə hemoglobinin strukturunda baş verən dəyişikliklərlə, həyatın son illərində isə Hantinqton xəstəliyi və digər neyrodegenerativ xəstəliklər zamanı zülalların strukturunda baş verən dəyişikliklərlə də maraqlanırdı.
Play Date (mahnı)
"Play Date" — amerikalı müğənni-bəstəkar Melani Martines in Cry Baby (2015) adlı debüt albomunun delüks buraxılışında yer alan mahnı. 2020-ci ilin aprel ayında TikTok tətbiqində populyarlıq əldə etdi. 1 may 2020-ci ildə mahnı Amerika Birləşmiş Ştatlarında 500.000-dən çox satışa görə Amerika Səsyazma Sənayesi Birliyi (RIAA) tərəfindən Qızıl sertifikat aldı. Daha sonra 9 dekabr 2020-ci ildə Platinum sertifikatına layiq görüldü.
Arxa plan
"Play Date" Nyu-Yorkda qeydə alınıb və Martinesin sözlərinə görə, "çox tez" yazılmışdır.
28 aprel 2020-ci ildə Martines Instagram-da mahnının uğurunu "indiyə qədərki ən yaxşı ad günü hədiyyəsi" kimi qeyd etdi. Mahnının sinql olaraq buraxılıb-çıxmayacağını soruşduqda, Martine əmin olmadığını söylədi "çünki bu mahnı artıq Cry Baby albomunda çox yaşayır".
Musiqi videosu
Martines 8 may 2020-ci ildə evindən "Play Date" mahnısına klip çəkdirməyi planlaşdırdığını açıqladı.
Mahnının lirik videosu 26 may 2020-ci ildə buraxıldı və ilk 24 saat ərzində 1,3 milyon baxışla debüt etdi.
Martines "Play Date" mahnısına video çəkmə planlarını ləğv etdi, buna səbəb "The Bakery" sinqlının videosu üzərində işləməsi idi.
Alternativ iqtisadiyyat
200px|right|thumb|Alternativ iqtisadi təlimin "ailə ağacı" (ingilis dilində)
Alternativlik iqtisadi təlim məktəblərində və ya metodologiyalardakı ortodoksluğun əksi kimi istifadə edilə bilən və neoklassik iqtisadiyyatdan kənar qəbul edilən bir termindir. Alternativlik müxtəlif iqtisadi təlim məktəblərini və ya nəzəriyyələrini əhatə edə biləcək bir çətir terminidir. Bunlara, məsələn, institusionalizm, təkamülçü, corcist, Avstriya, feminist, sosial, postkeyns, ekoloji, marksist, sosialist və anarxist iqtisadiyyat və digərləri daxildir.
Son araşdırma ən az 1990-cı illərdən bu yana fərqli maddələrdə qarşılıqlı məntiqi əlaqənin artmağıyla birlikdə meydana gələn bir sıra əhəmiyyətli alternativ iqtisadiyyatçı qruplarını sənədləşdirmişdi. Bu sərhədlər içərisində İqtisadiyyatda Plüralizm üzrə Beynəlxalq Assosiasiyalar Konfederasiyası (İPBAK) "alternativ iqtisadiyyat"-ın konkret izahını verməməklə birlikdə, onun əhatə dairəsini də konkretləşdirməkdən qaçınır. İPBAK öz missiyasını "iqtisadiyyatda plüralizmi təşviq etmək" olaraq açıqlayır.
"Tənqidi şərhdə" ortaq bir düşüncə tərtib edərkən yazıçı Kon Stiv digər heterodoks iqtisadçılarını üç şeyi etməyə çalışdığını dedi:
Bir araşdırmada özünü heterodoks iqtisadçı olaraq təqdim edən alimlər tərəfindən iqtisadiyyatın öyrənilməsi üçün vacib olan dörd əsas amil ortaya qoyulur: tarix, təbii sistemlər, qeyri-müəyyənlik və güc.
Stroma (toxuma)
Stroma (toxuma) — Stroma (yunan dilindən στρῶμα "qat, yataq, örtük") struktur və ya birləşdirici rol oynayan toxuma və ya orqan hissəsidir .
Səthləri təsnif etməyin bir neçə yolu var: bir təsnifat sxemi toxumaların funksiyalarına əsaslanır, digəri isə onların hüceyrə komponentlərini təhlil edir. Stromal toxuma bədənin dəstəklənməsinə və hərəkətinə kömək edən "funksional" sinifə aiddir. Stromal toxumanı təşkil edən hüceyrələr digər hüceyrələrin daxil olduğu bir matris kimi xidmət edir. Stroma müxtəlif növ stromal hüceyrələrdən ibarətdir.
Struktur
Stromada birləşdirici toxumalara rast gəlinir. Bu toxuma uyğun birləşdirici toxuma qrupuna aiddir. Birləşdirici toxumanın düzgün funksiyası qan damarları və stromal sinirlər də daxil olmaqla parenximal toxumanı qorumaq və yerli stresi azaltmaq üçün orqanlar qurmaq və mexaniki stressi yaymaqdır. Stromal toxuma əsasən birləşdirici toxuma hüceyrələrindən ibarət hüceyrədənkənar matrisdən ibarətdir. Hüceyrədənkənar matris əsasən əsas maddədən — əsasən proteoqlikanların aqreqatlarından ibarət məsaməli nəmləndirilmiş geldən və birləşdirici toxuma liflərindən ibarətdir. Stromada adətən üç növ lif olur: I tip kollagen, elastik və retikulyar (III tip kollagen) liflər.
Növlər
Boş birləşdirici toxuma — bu tip əsasən epitel membranlarının və vəzi epitelinin altında yerləşir, epiteli digər toxumalara bağlayır. Epitelə aparan qan damarlarını və sinirləri dəstəkləyir. Bundan əlavə, bədəndə iltihablı reaksiyanın əsas yeri kimi xidmət edir. Nizamsız formalı sıx birləşdirici toxuma — bu növün funksiyası stressi bir nöqtədən çevirmək üçün toxumalar arasında yüksək gərginlik gücündə bağlanmaqdır.
Cessi Ruterford
Cessi Ceyms Ruterford — eyni zamanda Jesse kimi də bilinən amerikalı müğənni, bəstəkar və aktyor. Alternativ rok qrupu The Neighbourhood-un ifaçısıdr. Qrup üzvləri ilə birlikdə yazdığı "Sweather Weather" mahnısı ABŞ-də Billboard hit-paradında birinci yer olmuşdur.
Baraka (Mortal Kombat)
Baraka – "Mortal Kombat" oyun seriyasının personajlarından biridir. Tarkatan tayfasındandır. Yerin döyüşçülərinə qarşı vuruşur.
Xarici keçidlər
Baraka Baraka (Mortal Kombat) Baraka (Mortal Kombat)
Xarıbülbül Musiqi Festivalı
Xarıbülbül Musiqi Festivalı — 1989-cu ildən Şuşa şəhərində keçirilən beynəlxalq musiqi festivalı. "Xarıbülbül" beynəlxalq musiqi festivalı məşhur xanəndə Seyid Şuşinskinin 100 illik yubileyi ilə əlaqədar 1989-cu ildən keçirilməyə başlayıb. Festival hər il may ayında Yaponiya, ABŞ, Türkiyə, Almaniya, İsrail, İtaliya, İspaniya, Avstriya, Əfqanıstan kimi ölkələrin və SSRİ respublikalarının iştirakı ilə keçirilib. Qarabağ münaqişəsinin başlaması və Şuşa şəhərinin işğal olunması ilə festivalın keçirilməsi mümkün olmamışdır. Sonuncu festival 1992-ci ilin may ayında keçirilmişdir. Festival yalnız qısa müddətdə Ağdam şəhəri işğal olunana qədər orada keçirilmişdir. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev 2021-ci il 7 may tarixli sərəncamı ilə Şuşa şəhərini ölkənin Mədəniyyət paytaxtı elan etmişdir. Bu sərəncamla Vaqif Poeziya günləri və "Xarıbülbül" festivalı da bərpa olunmuşdur. 2021-ci il mayın 12-i və 13-də Şuşa şəhəri Ermənistanın işğalından azad olunandan sonra ilk dəfə "Xarıbülbül" festivalı keçirilmişdir.
2022-ci il may ayının 12-14 də Şuşa şəhərində V Xarıbülbül Beynəlxalq Folklor Festivalı baş tutub. Festivalın açılışında Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva, mədəniyyət, ictimaiyyət xadimləri, xarici qonaqlar iştirak ediblər.
Tarixi
Festival çərçivəsində Şuşada da güləş yarışları keçirilmişdi. .
Xarıbülbül gülü
200px|thumb|left|[[İkinci Qarabağ müharibəsi|İkinci Qarabağ müharibəsində Şəhid olan əsgərlərin xatirəsinin rəmzi olan Xarıbülbül]]
Azərbaycanda qədimdən Xarıbülbül adlanan bitki latınca ophrys caucasica və ya ophrys mammosa adlanır. Azərbaycanın Şuşa və ətraf ərazilərində geniş yayıldığından daha çox Qarabağ ilə ifadə olunur.
Qarabağ münaqişəsi başlayandan Xarıbülbül xalqımızın mübarizəsinin rəmzinə çevrilmişdir. Qarabağ ərazisi işğal olunduqdan sonra isə Xarıbülbül bəlkə də bir çoxları üçün nisgil, kədər, ağrı, həsrət simvolu olmuşdur. Mədəniyyətdə, incəsənətdə və ədəbiyyatda Xarıbülbül ifadəsi işləndikdə həmişə söhbətin Qarabağdan getdiyi aydın olurdu.
Xarıbülbülə qədim türk əsatirlərində də geniş yer verilmişdir. Belə ki, o xar olmuş, qəmli bülbül qədim türk əsatirlərində döyüşdə ağır yaralanmış bir əsgərin son ümidi olaraq bilinirdi. Qədim türk əfsanəsində deyildiyi kimi, Oğuz xanın alpaqutlarından (şəhid olan döyüşçü) birinin son nəfəsdə sinəsində gəzdirdiyi bülbülün ayağına qanlı köynəyindən cırıb sevgilisi Aybükə xanıma göndərdiyi namə ilə simgələşən bir üzüntülü nakam sevgi hekayəsidir.
Qırğız yazıçısı Erlan Jurabekovun “Jarxı Bulbul” hekayəsində də qədim türk əsatirinə geniş yer verilir. Bir çoxlarına görə, Xarı bülbül əhliləşdirilmiş ev quşu olub. Bəzi araşdırmaçılar isə hesab edir ki, bu növ bülbüldən yalnız döyüşçülər, sərkərdələr istifadə ediblər.
Qarabağ xanının qızı, Şuşalı Ağabəyim ağa 1801-ci ildən 1832-ci ilədək - ömrünün sonuna kimi Qacar şahlarının Tehrandakı sarayında yaşayır. Vətən həsrəti çəkən Ağabəyim ağaya istinad verilən bir bayatı da vardır: "Vətən bağı" al-əlvandır, Yox üstündə Xarıbülbül. Nədən hər yerin əlvandır, Köksün altı sarı, bülbül.
Simvola çevrilməsi
2020-ci il sentyabrın 27-dən noyabrın 10-a qədər davam edən İkinci Qarabağ müharibəsi (Azərbaycanda bu Vətən müharibəsi kimi də adlanır) dövründə həyatını itirən şəhidlərin xatirəsinin anılmasında Xarıbülbül nişanəsi sosial şəbəkələrdə geniş yayılmağa başladı. Xarıbülbülün əzəməti, məğrurluğu, haqsızlığa qarşı əyilməz duruşu onu əfsanədən qələbə simvoluna çevrilməyə başladı. Tədricən isə nişan azadlıq müharibəsinin simvoluna çevrildi. O, şəhidlərin xatirəsinin və Azərbaycan ordusunun zəfər simvolu kimi məşhurlaşmağa başlamış və Azərbaycanda hər kəs tərəfindən yüksək sevgi, ehtiram, müqəddəs bir simvola çevrildi.
Festival 1990–1991-ci illərdə
250px|thumb|right|Qədir Rüstəmov "Xarıbülbül festivalı"nda çıxışı 1990-cı ildə Xarıbülbül festivalı beynəlxalq status aldı. Sonrakı dövrdə tədbirdə Yaponiya, ABŞ, Türkiyə, Almaniya, İsrail, Holandiya, İtaliya, İspaniya, Avstriya, Əfqanıstan, SSRİ ölkələrinin iştirakı ilə baş tutmuşdur. Festival beynəlxalq status daşıyıb və təkcə Azərbaycanda deyil, SSRİ-də mühüm mədəniyyət tədbirlərindən biri hesab olunub.
Qarabağ münaqişəsinin başlaması və Şuşa şəhərinin işğal olunması ilə festivalın keçirilməsi mümkün olmamışdır. Münaqişənin aktiv fazaya keçməsi ilə festival Ağdam şəhəriişğal olunana qədər orada keçirilmişdir. Ağdamda keçirilən festivalda olan çıxışlar arasında Azərbaycanın Xalq artisti Qədir Rüstəmovun ifa etdiyi, Azərbaycan musiqisinin "Qızıl Fond"una daxil olan "Sona bülbüllər" mahnısı xüsisi yer alıb.
Festival çərçivəsində bəzi konsertlər Qarabağın digər şəhərlərində, Bərdə və Ağcabədidə də keçirilmışdi. Ümumiyyətlə, festivala dünyanın hər yerindən təxminən 170 nəfər qatılmışdır.
Üçüncü festival 1991-ci ildə baş tutmuşdur. Bu tədbirə 25 ölkədən təxminən 300 nəfər qatılmışdır. Keçən illərdə iştirak edən ölkələrə Amerika və Avstraliyadan sənətçilər də qatılmışdır. Festivalın qərargahı iştirakçıların Qarabağa getdiyi Mingəçevir şəhərində idi. Tamaşaçı çoxluğu səbəbindən festival çərçivəsində konsertlər stadionlarda keçirilmişdir.
Bundan əlavə festival bir dəfə də Qax şəhərində baş tutmuşdur. Belə ki, 1990-cı ildən sonra Şuşada vəziyyət gərgin olduğu üçün festival bir dəfə Qaxda keçirilib. Həm təbiətinin oxşarlığı, həm də xarı bülbül çiçəyinin Qax ərazisindəki dağlarda da bitdiyi üçün həmin dövrdə festivalın Qaxda keçirilməsinə zəmin yaranıb. Qax şəhərindəki futbol meydançasında keçirilən festivalda Polad Bülbüloğlu, Zeynəb Xanlarova kimi məşhurlar çıxış ediblər. Tədbirin aparıcısı Telli Pənahqızı olub. Festivalın açılışında hər qonaq ölkə (ABŞ, İspaniya, Türkiyə, İsrail və s.) öz milli bayrağı ilə stadiondakı paradda iştirak etməliydi. Azərbaycan qrupu da Azərbaycan SSR-in bayrağı ilə keçəcəkmiş. O zaman üç gənc oğlan üçrəngli bayrağı alıb, icazəsiz olaraq paradın önünə keçib. Milislərin “çıxın oradan” əmrinə baxmayaraq, ən öndə kustar üsulla hazırladıqları bayrağımızı sona qədər aparıblar.
1990–1991-ci il final konsertləri Bakıdakı Respublika Sarayında baş tutmuşdur.
Ləğv olunması
1992-ci ildə 4-cü festivalı mayın 15-də başlamalı və ən böyüyü olmalı idi. Burada dünyanın 30-dan çox ölkəsindən 500 nəfərin iştirakı planlaşdırılırdı. Lakin festival, Qarabağ müharibəsinin başlaması və Şuşa şəhərinin mayın 8-də erməni silahlı qüvvələri tərəfindən ələ keçirilməsinə görə ləğv edilmişdir.
Bərpa edilməsi
250px|thumb|right|Xarıbülbül festivalında Alim Qasımov və Fərqanə Qasımovanın çıxışı 2020-ci il noyabrın 8-də Azərbaycan Şuşa şəhərini erməni işğalçılarından azad etmişdir. 2021-ci ilin yanvarında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Azərbaycanın mədəniyyət naziri Anar Kərimovla görüşdə Şuşada Xarıbülbül festivalının dirçəldilməsinin zəruriliyini xatırlatmış və bu folklor festivalının ənənəsinin yaxın vaxtlarda yenidən yaradılmasının zəruriliyini qeyd etmişdir. .
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev 2021-ci il 7 may tarixli sərəncamı ilə Şuşa şəhərini ölkənin Mədəniyyət paytaxtı elan etmişdir. Bu sərəncamla Vaqif Poeziya günləri və "Xarıbülbül" festivalı da bərpa olunmuşdur. 2021-ci il mayın 12-i və 13-də Heydər Əliyev fondunun təşkilatçılığı ilə festival baş tutmuşdur. .
Festivalda Azərbaycanda yaşayan müxtəlif xalqların musiqi kollektivlərinin çıxışı, xalq və klassik musiqidən ibarət proqram təqdim edilmişdir.
Tədbirə dəvətlilər arasında bir sıra ictimaiyyət və mədəniyyət xadimləri, Qarabağdan, o cümlədən Şuşadan olan tanınmış şəxslər olmuşdur.
Festival 2021-ci ildə
Xarıbülbül festivalı Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin çıxışı ilə başlamışdır. Daha sonra Azərbaycanda yaşayan xalqların folklor ansambllarının çıxışları baş tutmuşdur. Sənətçiləri səhnədə Azərbaycan Dövlət Akademik Filarmoniyasının Dövlət Rəqs Ansamblının musiqiçiləri müşayət etmişdir. Həmçinin müxtəlif illərdə Şuşada lentə alınan azərbaycanlı müğənnilər Bülbül, Seyid Şuşinski, Xan Şuşinski, Rəşid Behbudov, Şövkət Ələkbərovanın ifaları ilə videolar nümayiş olundu.
Festivalın ikinci günü qala-konsert baş tutdu. Azərbaycan bəstəkarlarının klassik musiqi əsərləri təqdim edildi. Konsert proqramı Azərbaycan Dövlət Simfonik Orkestri və Azərbaycan Dövlət Xor Kapellasının ifasında "Koroğlu" operasından üvertura ilə açıldı. Sonra Elçin Əzizov, Dinarə Əliyeva, Yusif Eyvazov, Azərin Tağıyeva, Samir Cəfərov, Sahib Paşazadə (tar), Ceyla Seyidova (skripka), Azər Zadə, Selcan Nəsibli və başqaları səhnədə çıxış etdilər.
Festival mayın 13-də qala-konsertlə başa çatdı.
13 may
Festival 2022-ci ildə
Festivalın açılış konserti Fikrət Əmirov adına Azərbaycan Dövlət Mahnı və Rəqs Ansamblının ifasında “Vətən süitası” ilə başlayıb. Sonra Əməkdar artistlər İlkin Əhmədov, Babək Niftəliyev və Səbinə Ərəblinin ifasında “Qarabağ şikəstəsi” səsləndirilib. Türkiyəni festivalda Türk Dünyası Musiqi və Xalq Rəqsləri Ansamblı təmsil edib. Ansamblın ifasında “Van yöresi” xalq rəqsi maraqla qarşılanıb.
Azərbaycanın Xalq artisti Polad Bülbüloğlu “Çal oyna” xalq mahnısını, “Cəngi” Estrada Folklor Rəqs Ansamblı “Tənzərə”, Əməkdar artist Şirzad Fətəliyev və nəfəs alətləri qrupu isə “Turacı” xalq rəqslərini ifa ediblər. Malinin Şeyx Tidiane Sek etno-caz qrupu “Sanqa Bo” kompozisiyasını, “Pakistan rəngləri” qrupu “Bhanqra” rəqsini, Melitassi Gürcü Folklor Rəqs Ansamblı “Svanuri” rəqsimi təqdim ediblər. Azərbaycan Dövlət Rəqs Ansamblı avar xalq rəqsini, Tunisin “Yuma” dueti “Smek” kompozisiyasını, Özbəkistanın Baxor Dövlət Rəqs Ansamblı isə “Bayot” xalq rəqsini ifa ediblər.
Daha sonra Əməkdar mədəniyyət işçisi aşıq Samirə Əliyeva və aşıq Əli Tapdıqoğlu “Qarabağ qaytağısı” saz havasını, Xalq artisti Polad Bülbüloğlu və Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasının “Xarıbülbül” rəqs ansamblı “Qarabağım” mahnısını səsləndiriblər.
Açılış konserti Əməkdar artist Aybəniz Haşımovanın və “Bülbüllər” qrupunun ifasında “Vətəndən pay olmayır” mahnısı ilə başa çatıb.
Festivalın ikinci günündə kiçik səhnə və Cıdır düzündə üç konsert təşkil olunub. Saat 11:00-da kiçik səhnədə Etibar Əsədlinin qrupu (Azərbaycan-Fransa), eləcə də Bolqarıstanın “Trigaida” qrupu çıxış edib. 14:30-da isə Cıdır düzündəki böyük səhnədə Əməkdar artist xanəndə Qoçaq Əsgərov və tarzən Arslan Növrəslinin etno-caz qrupu, eləcə də “Cəngi” estrada folklor ansamblı tamaşaçılar qarşısına çıxıb. Saat 16:00-da isə yenidən kiçik səhnə musiqisevərləri toplayıb. Burada “Colors of Pakistan” (Pakistan) və Özbəkistanın “Baxor” dövlət ansamblı çıxış edib.