cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Meydanda dükan (film, 1965)
Məzmun
İkinci Dünya Müharibəsi illərində, slovak dülgər Tono Brtkoya ariizasiya proqramı çərçivəsində bacanağı (yerli Glinkov partiyasının fəalı) tərəfindən düymə satan qoca dul yəhudi Rozaliya Lautmanna məxsus kiçik dükan verilir. Tononun həyat yoldaşı mağazanın ailələrinə qazanc gətirəcəyini və tezliklə əri ilə zəngin olacağına ümid edir. Tono yaxşı başa düşür ki, bacanağı ona tamamilə yoxsul mağaza dürtüb və ondan heç bir qazanc görə bilməzlər. Lakin o, həyat yoldaşının hirsli təbiətinə görə ona bunu izah etməkdən çəkinir və qarı Lautmanna izah edə bilmir ki, onun əmlakının sahibi indi özüdür.
Şəhərin yəhudi icması Tonoya kiçik bir maaş ödəməyi qərara alır ki, təki o, mağazadan imtina etməsin, çünki əks halda dükan daha qəddar birinə düşə bilər və yaşlı qadın küçələrdə qalar. Tono razılaşır və hər gün alış-veriş məkanına baş çəkməyə başlayır və idarə etmədə Lautmanna kömək edir. Arvadına mağazada hər şeyin yaxşı getdiyini söyləyir, o isə safcasına sürətlə zənginləşmələrinə inanır.
Bu uzun sürmür və tezliklə yəhudilərin xüsusi zonada yerləşdirilməsi ilə bağlı fərman verilir. Tono başa düşür ki, yəhudi icması artıq ona pul ödəyə bilməyəcək və xanımına dediyi bütün yalanların tezliklə üstü açılacaq. Tono təlaş içində əvvəlcə qarıyı gizlətməyə qərar verir, ancaq yaşlı xanım bunun səbəbinin nə olduğunu anlaya bilmir. Nəticədə Tono onu gizli kiçicik anbara atır, o da burada təsadüfən yıxılıb ölür. Baş verənləri görüb və hansı təhlükənin qarşısında olduğunu başa düşən Tono dükanı bağlayır və özünü asmaq qərarına gəlir.
Itzy-nin qazandığı mükafatların və namizədliklərin siyahısı
Bu, JYP Entertainment tərəfindən yaradılmış Cənubi Koreyalı qız qrupu Itzy tərəfindən 2019-cu ildə debütündən bəri aldığı mükafatların və nominasiyaların siyahısıdır.
Raisa Nedaşkovskaya
Raisa Nedaşkovskaya — Ukrayna aktrisası.
Həyatı
O, 1943-cü il fevralın 17-də Ukraynanın Malin şəhərində anadan olmuşdur. Uşaqlıqdan rəqslə məşğul olmuş, xoreoqrafik ansamblın solisti olmuşdur. 1960-cı ildə Viktor İvçenkonun "Meşə mahnısı" filmində Mavka rolunu ifa etmişdir. 1965-ci ildə Kiyev Teatr İnstitutunu bitirmiş və A.Dovjenko adına Kiyev kinostudiyasının aktrisası olmuşdur. Onun ən yaxşı işlərindən biri "Telefonçu qız" filmində baş rolun ifası olmuşdur.
Mirzəmət Novruzov
Mirzəmət Əlimət oğlu Novruzov (d.25.12.1936. Qusar rayonu, Ləcət kəndi - ö. 29.12.2011. Bakı) - ATU-nun Əsaslı Kitabxanasının direktoru (1980-2011)
Skots dili
Skots dili — Şotlandiyada və İrlandiyanın şimalındakı Olster bölgəsinin bəzi hissələində danışılan German dillərinə aid dil. Bəzən sözügedən dil Şotland kelt dili fərqləndirilmək üçün "Loland Skots" olaraq da adlandırılır.
Mirzəmət Novruzov
Həyatı
Mirzəmət Əlimət oğlu Novruzov 1936-cı il dekabr ayının 25-də Qusar rayonunun Ləcət kəndində anadan olmuşdur. 1948-ci ildə Ləcət kənd ibtidai məktəbini, 1951-ci ildə Cibir kənd yeddiillik məktəbini bitirmişdir. Əmək fəaliyyətinə 1953-cü ildə Ləcət kənd kitabxanasında kitabxanaçı vəzifəsində işləməklə başlamışdır. 1957-ci ildə Bakı Kitabxanaçılıq Texnikumunda təhsil almış, 1957-1959-cu illərdə Qusar rayon mədəniyyət evində bədii rəhbər vəzifəsində işləmişdir. 1959-1962-ci illərdə Sovet Ordusu sıralarında xidmət etmiş, 1967-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin kitabxanaçılıq fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1969-cu ilin fevral ayından 1980-ci ilin iyun ayınadək Azərbaycan Respublika Kənd Təsərrüfatı Elmi Kitabxanasında baş kitabxanaçı-metodist vəzifəsində işləmişdir.
1980-ci ildən ömrünün sonunadək ATU-nun Əsaslı Kitabxanasının direktoru vəzifəsində çalışmışdır. O, işlədiyi müddətdə Əsaslı Kitabxananın ştat vahidinin 35-dən 70-ə çatdırılmasına, əmək haqlarının ödənilməsi tarifini III qrupdan II qrupa keçirilməsinə nail olmuşdur. Kitabxanada yeni şöbələr və bölmələr yaradılmışdır. M.Novruzov Əsaslı Kitabxananın ictimai işlərində öz əməyini əsirgəməmişdir. O, ömrünün 58 ilini kitabxana işinə həsr etmişdir. O, Əsaslı Kitabxananın direktoru vəzifəsində işlədiyi müddətdə universitetin elmi, pedaqoji fəaliyyətində, tədris prosesində, ideya-tərbiyə işlərinin həyata keçirilməsində öz əməyini  əsirgəməmişdir. Özünün ciddi, tələbkar olması ilə bərabər qayğıkeşliyi ilə də kollektivin sevimlisinə çevrilmişdir. 1980-ci ildən direktor vəzifəsində işləyən Mirzəmət Novruzov 2011-ci il dekabrın 29-da dünyasını dəyişmişdir.
NGC 4218
NGC 4218, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Tazılar bürcü istiqamətində yerləşir. Sa tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
İnnovasiyaların diffuziyası
İnnovasiyaların diffuziyası  — yeni ideyaların və texnologiyaların mədəniyyətlər arasında necə, niyə və hansı sürətlə yayıldığını izah etməyə çalışan bir nəzəriyyədir. Nəzəriyyə 1962-ci ildə amerikalı sosioloq Everett Rocers tərəfindən “İnnovasiyaların yayılması” kitabı sayəsində populyarlaşdı. Rocers “diffuziya”nı sosial sistemlərin üzvləri arasında müəyyən kanallar vasitəsilə yeniliyin (yeni ideyalar, proseslər və ya məhsullar kimi) zamanla ötürülməsi prosesi kimi müəyyən edir.
Tarixi
“İnnovasiyaların yayılması” anlayışı ilk dəfə fransız sosioloqu Qabriel Tard (1890), Fridrix Ratsel və Leo Frobenius kimi alman və avstriyalı antropoloqlar tərəfindən öyrənilmişdir. 1962-ci ildə Ohayo Dövlət Universitetinin kənd sosiologiyası professoru Everett Rocers İnnovasiyaların Yayılması kitabını nəşr etdi. Rocers öz kitabında diffuziya ilə bağlı 508-dən çox tədqiqatın tədqiqatını sintez etdi və fərdlər və təşkilatlar arasında innovasiya nəzəriyyəsi yaratdı. İnnovasiya diffuziya nəzəriyyəsinin mənşəyi müxtəlifdir və bir neçə elm arasında öz mənbələrinə malikdir. Rocers innovasiya diffuziya tədqiqatlarına təsir edən 6 əsas mənbəni müəyyən edir: antropologiya, erkən sosiologiya, kənd sosiologiyası, təhsil, sənaye sosiologiyası və tibbi sosiologiya.
Elementləri
Diffuziya tədqiqatının əsas elementləri bunlardır:
Həll yolları
Həllin hansı növ olduğunu iki amil müəyyənləşdirir:
Bu mülahizələrə əsasən, innovasiyanın yayılması çərçivəsində üç növ innovativ həll yolu müəyyən edilmişdir:
Heterofiliya və ünsiyyət kanalları
Lazarsfeld və Merton əvvəlcə homofiliya və onun əksi olan heterofiliya prinsiplərinə diqqət çəkdilər. Rocers öz tərifinə görə homofiliyanı “qarşılıqlı əlaqədə olan fərd cütlərinin müəyyən atributlarda, məsələn, inanclarda, təhsildə, sosial statusda və s. oxşarlıq dərəcəsi” kimi müəyyən edir. Seçimi nəzərə alaraq, fərdlər adətən onlara bənzəyən biri ilə ünsiyyət qurmağı seçirlər. Homofil fərdlər daha effektiv ünsiyyət qururlar, çünki onların oxşarlıqları daha çox məlumat əldə etməyə, eləcə də münasibət və davranış dəyişikliklərinə səbəb olur. Nəticədə, homofil fərdlər onlar arasında diffuziya inkişaf etdirməyə meyllidirlər.Bununla belə, diffuziya münasibətlərə yeni ideyalar daxil etmək üçün müəyyən dərəcədə heterofiliya tələb edir; əgər iki fərd eynidirsə, onda diffuziya baş vermir, çünki mübadilə ediləcək yeni məlumat yoxdur. Buna görə də ideal vəziyyətə yenilik haqqında məlumatdan başqa hər şeydə homofilik olan potensial ev sahibləri daxildir.
Sağlam davranışın təşviqi homofiliya və heterofiliyanın tələb olunan balansının nümunəsidir. İnsanlar oxşar sağlamlıq vəziyyəti olan başqalarına yaxın olmağa meyllidirlər. Nəticədə, siqaret və piylənmə kimi qeyri-sağlam davranış vərdişləri olan insanların sağlamlığı yaxşılaşdıran məlumat və davranışlarla daha az rastlaşırlar. Heterofillər arasında əlaqələr nisbətən zəif, yaradılması daha çətin və saxlanılması daha çətin olduğundan bu, sağlamlıqla bağlı kommunikasiyalar üçün kritik problem yaradır. Qeyri-sağlam icmalarla heterofil əlaqələrin inkişafı yaxşı sağlamlıq davranış vərdişlərinin yayılmasının səmərəliliyini artıra bilər. Əvvəllər homofil olan şəxs bir davranış və ya yeniliyi mənimsədikdə, o qrupun digər üzvlərinin də onları mənimsəmə ehtimalı daha yüksəkdir.
Zərifə Budaqova
Zərifə İsmayıl qızı Budaqova (28 aprel 1929, İrəvan – 7 noyabr 1989, Bakı) — filologiya elmləri doktoru (1963), professor (1968), AMEA-nın müxbir üzvü (1980), azərbaycanlı qadınlar arasında filologiya elmləri namizədi və elmlər doktoru elmi adı almış ilk alim və Dilçilik İnstitutunun ilk qadın direktoru (1988–1989-cu illər).
Həyatı
Zərifə Budaqova 28 aprel 1929-cu ildə İrəvan şəhərində anadan olub. 1943-cü ildə Ermənistan SSR Pedaqoji Texnikumunda, 1945-ci ildə Ermənistan SSR Dövlət Pedaqoji İnstitununun Azərbaycan dili və ədəbiyyatı fakültəsində təhsil alıb. 1948-ci ildə tarixi Azərbaycan torpağı olan indiki Ermənistan ərazisindəki azərbaycanlıların böyük qisminin deportasiya edilməsi nəticəsində Zərifə Budaqovanın da ailəsi Azərbaycan Respublikasının paytaxtı Bakı şəhərinə köçmüş və o, 1948–1949-cu illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun Azərbaycan dili və ədəbiyyatı fakültəsində təhsilini davam etdirərək oranı fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.
Elmi fəaliyyəti
Zərifə Budaqova 1949–1953-cü illərdə Moskva şəhərində keçmiş SSRİ Elmlər Akademiyası Dilçilik İnstitutunun Türk dilləri sektorunun aspiranturasında oxuyan Zərifə Budaqova 1953-cü ildə "Azərbaycan dilində feilin tərz kateqoriyası" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edib. O, 1963-cü ildə "Azərbaycan ədəbi dilində sadə cümlə" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edərək filologiya elmləri doktoru elmi dərəcəsini alıb. Zərifə Budaqova 1968-ci ildə "Türk dilləri" ixtisası üzrə professor elmi adını qazanıb, 1980-ci ildə isə AMEAnın müxbir üzvü seçilib.
Zərifə Budaqova azərbaycanlı qadınlar arasında filologiya elmləri namizədi və elmlər doktoru elmi adı almış ilk alim və Dilçilik İnstitutunun ilk qadın direktoru olub.
Alim 100-dən artıq elmi əsərin, 8 kitabın müəllifidir. O, bir çox beynəlxalq, ümumittifaq və respublika miqyaslı simpozium, konfrans, müşavirə və elmi sessiyalarda iştirak edərək Azərbaycan Elmlər Akademiyasını təmsil edib. Dilçi alim 20-dən çox elmlər namizədi və elmlər doktoru yetişdirib.
Restionaceae
—  aləminin  dəstəsinə aid bitki fəsiləsi.
Zərifə Budaqova
Əmək fəaliyyəti
Dilçi alim 1984–1988-ci illərdə Azərbaycan Elmlər Akademiyası Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun direktor müavini, 1988–1989-cu illərdə direktoru vəzifəsində çalışıb.
Ailəsi
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü (1989), AMEA-nın akademik Həsən Əliyev adına Coğrafiya İnstitutunun direktoru Budaq Budaqovun həyat yoldaşıdır.
Vəfatı
AMEA-nın müxbir üzvü Zərifə Budaqova 7 noyabr 1989-cu ildə Bakı şəhərində vəfat edib.
Sehran Vəliyev
Sehran Nizami oğlu Vəliyev (23 fevral 1993; Nəsimikənd, Biləsuvar rayonu, Azərbaycan — 3 oktyabr 2020; Füzuli, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Sehran Vəliyev 23 fevral 1993-cü ildə Biləsuvar rayonunun Nəsimi kəndində anadan olub. Sehran 2000-ci ildə yaşadığı Nəsimikənd kəndinin Rafiq Uzayev adına orta məktəbinin 1-ci sinfinə gedib. 2008-ci ildə o, Biləsuvar rayonundakı İ.A. Dəmirov adına Peşə Liseyinə daxil olub və oranı 2011-ci ildə 1-ci dərəcəli traktorçu-maşinist və 1-ci dərəcəli dəmirçi-çilingər ixtisası almaqla bitirib. Sehran 2008-ci ildən kikboksinq idman növü ilə məşğul olmağa başlayıb və bir neçə dərəcə əldə edib. 20 aprel 2011-ci ildə hərbi xidmətə çağırılması ilə əlaqədar idman məktəbindən ayrılıb və 28 aprel 2011-ci ildən Dövlət Sərhəd Xidmətində qulluğa başlayıb. O, 2012-ci ildə hərbi xidmətini müvəffəqiyyətlə başa vurduqdan sonra doğma kəndinə qayıdıb və yenidən idmanla məşğul olub. Bir neçə dəfə ölkə üzrə yarışlarda nailiyyətlər əldə edib. Ailəli idi, 3 övladı əmanət qaldı.
Hərbi xidməti
Sehranın hərbi sahəyə marağı onu yenidən bu çətin və məsuliyyətli işə qaytarıb. Onun müraciəti razılıqla qarşılanıb və 2016-cı ildə Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargah rəisinin əmri ilə ona gizir rütbəsi verilib. Sonra ona kəşfiyyat manqasının komandiri kimi məsuliyyətli bir iş tapşırılıb. O, Silahlı Qüvvələrin təlim və tədris mərkəzində (TTM) 27 iyul 2016-cı il tarixindən 24 sentyabr 2016-cı il tarixinə qədər "fəaliyyət göstərən qoşun kəşfiyyatı taqım komandirinin müavini-qrup komandiri" kursunu bitirib. Buranı bitirdikdən sonra N saylı hərbi hissəyə təyinat alıb və burada kəşfiyyat manqasının komandiri işləyib. Burada üç il xidmət etdikdən sonra əldə etdiyi nailiyyətlərə görə onu kəşfiyyat taqımının komandiri vəzifəsinə təyin ediblər.
27 sentyabr 2020-ci il Füzuli, Ağdərə, Qubadlı istiqamətindəki əməliyyatlarda və döyüşlərdə iştirak edib və 2 oktyabr 2020-ci ildə Füzuli istiqamətindəki ağır döyüşlərin birində qəhrəmanlıqla vuruşaraq şəhidlik zirvəsinə ucalıb.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Sehran Vəliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzulinin rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Sehran Vəliyev ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Qubadlı rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Sehran Vəliyev ölümündən sonra "Qubadlının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Yunan oyanışı memarlığı
thumb|200px|sağ|[[Almaniyanın paytaxtı Berlində yerləşən Brandenburq qapısı Greek Revival üslubunun tanınmış nümunələrindən biri hesab olunur.]]
Yunan oyanışı (Grek dirçəlişi və ya Grek oyanışı ya da Yunan dirçəlişi), XVIII əsrin sonu ilə XIX əsrin əvvəlləri arasında əsasən Şimali Avropada və ABŞ-də geniş tətbiq olunan bir memarlıq üslubudur. Yunan mədəniyyətinin məhsulu olaraq ortaya çıxan bu üslub, həm də Neoklassik memarlığın son mərhələsi olaraq xarakterizə edilmişdir. Bu konsepsiya ilk dəfə 1842-ci ildə Krallıq Rəssamlıq Akademiyasının professoru Charles Robert Cockerell tərəfindən verilən bir təqdimatda istifadə edilmişdir. Əsasən ABŞ-də təsirli bir cərəyan olduqdan sonra, bu terminin ingilis dilindəki adı olan Greek Revival (Yunan oyanışı) termini geniş şəkildə istifadə olunmuşdur.
Layka
Layka (, hərfi mənada "hürən", ) — Yerətrafı orbitə çıxan ilk heyvan və. Adi küçə iti olan Layka kosmosa gedən ilk canlılardan biri idi. O, 1957-ci il noyabrın 3-də Sputnik-2 adı altında kosmosa göndərilən R-7 raketinin sakini kimi seçilmişdi. Kosmosa göndərilən vaxt onun təqribən 3 yaşı var idi.
Bəzi alimlər fikirləşirdilər ki, insanlar kosmosa getsələr orada məhv olarlar. Buna görə də, kosmosa it göndərmək fikrində idilər. Həmin vaxtlarda kosmik uçuşların canlılara təsirinə dair məlumat az olduğuna görə Laykanın yaşama ehtimalının çox az olacağı düşünülürdü.
2008-ci il 11 apreldə Rusiya rəsmiləri Laykaya həsr edilən abidənin açılış mərasimini keçirdilər. Laykanın şərəfinə abidə kosmosa uçuşu hazırladığı Moskvada hərbi araşdırma təsisi yaxınlığında inşa edildi. Abidə də raketin üstündə duran bir iti təsvir etmişdir. O, Moskvada Kosmosu fəth edənlər abidəsində də yer alır.
Sputnik 2
thumb|right|Layka 1959-cu ildə [[Rumıniyanın poçt markasında. Poçt markasının başlığında "Kosmosa ilk səhayət edən Layka" sözləri oxunur.]]
Sputnik 1 süni peykinin müvəffəqiyyətindən sonra Sovet hökumət başçısı Nikita Xruşşov, 4 noyabr 1957-ci il tarixində Oktyabr inqilabının 40-cı ildönümü ilə əlaqədar kosmosa yeni bir süni peykin çıxarılmasını istəyirdi. Onun istəyindən sonra, hazırlanmağa başlayan yeni bir süni peyk var idi, lakin bu peykin noyabr ayında hazır olması mümkün deyildi. Sputnik 3 adını alan bu peyk, 15 may 1958-ci il tarixində kosmosa çıxarıldı.
Bu peykin uçuşundan sonra, noyabr ayına qədər hazır olacaq yeni bir süni peykin yaradılması lazım gəlirdi. Xruşşov mühəndislərə "Sputnik 1 peykinin uğurunu təkrarlayıb dünyanı SSRİ-nin cəsarəti ilə təəccübləndirəcək bir kosmos müvəffəqiyyəti" istədiyini xüsusilə bildirdi. Onun bu istəyindən sonra orbitə bir itin çıxarılması qərara alındı. Sovet elm adamları uzun müddətdir insandan əvvəl orbitə bir iti göndərmək istəyirdilər və 1951-ci ildən etibarən ballistik uçuşlarda on iki it orbit altı səviyyədə kosmosa göndərilmişdi. 1958-ci il üçün yeni bir uçuş hazırlanırdı, lakin Xruşşovun istəklərini yerinə yetirmək üçün uçuşun noyabr ayında həyata keçirilməsinə qərar verildi.
Rus mənbələrinə görə Sputnik 2 üçün rəsmi qərar 10 yaxud 12 oktyabr tarixində verildi. Bu səbəbdən ötrü heyətin süni peykinin hazırlanması və layihənin həyata keçirilməsi üçün sadəcə 4 həftəsi qalmışdı. Bu səbəbdən Sputnik 2 peykinin hazırlanması tez bir şəkildə həyata keçirilmişdi və süni peykin bir çox hissəsi kobud şəkildə dizaynlarla hazırlanmışdı. Əsas vəzifə olan kosmosa bir canlı göndərilməsinin xaricində süni peykdə Günəşdən gələn radiasiyalar və kosmik şüaları ölçən alətlər də tapılmalı idi.
Peykdə bir oksigen istehsal edən, oksigen zəhərlənməsinin qarşısını alan alətlər və karbondi oksid udan cihazlardan ibarət "bir dəstəkləyici həyat modulu" mövcud idi. Bunlardan əlavə kabinetdəki istiliyin 15 dərəcəni (59 °F) keçməsi vəziyyətində iti sərinləşdərəcək sərinkeş də cihazlar arasında idi. Jelatin bir şəkildə yeddi gün təmin edəcək qidalar peykə əlavə edildi, itin tullantılarını yığacaq bir çanta və itə bağlanılması nəzərdə tutulan bir cüt qoşqu təchiz edildi. İt qalxarkən, oturarkən yaxud yatarkən hərəkətlərini məhdudlaşdıracaq zəncirlərə bağlandı. Kabinetdə itin hərəkət etməsi üçün bir sahə yerləşdirilmədi. Ürəyinin vəziyyətinə nəzarət edilməsi üçün peykə elektrokardioqraf yerləşdirildi. Digər tərəfdən Laykanın tənəffüsünü, arteriya damarlarının təzyiqini və hərəkətlərini araşdırmaq üçün də bir növ qurğular süni peykə əlavə edildi.
Təlim
Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqı və Amerika Birləşmiş Ştatları daha əvvəl heyvanları yalnız orbit altı uçuşlar üçün göndərmişdilər. Sputnik 2 süni peykinin uçuşunda Albina, Muşka və Layka adlı üç it nəzərdə tutulmuşdu. Kosmosda həyat mövzusunda mütəxəssis olan Sovet alimləri Vladimir Yazdovski və Oleq Qazenko, üç it arasından Laykanı seçdilər və ona təlim verdilər. Albina daha sonra iki dəfə yüksək raket uçuşları sınaqlarında, Muşka isə müxtəlif cihazların və həyat dəstəyi sınaqlarında istifadə edildi.
Uçuşdan bir müddət əvvəl, elm adamlarından biri Laykanı övladları ilə oynaması üçün evinə götürmüşdü. Tədqiqatçı həkim Vladimir Yazdosvki "Sovet kosmos əzçalığı"nın xronoloji hekayəsindən bəhs edən kitabında bildirirdi ki, "Layka sakit və cazibədar idi…Onun üçün gözəl şeylər etmək istəyirdim. Yaşaması üçün çox az zamanı qalmışdı."
Uçuş öncəsi hazırlıqlar
Vladimir Yazdovski itlər və onların təyin edilmiş rollarının son seçimini etməli idi. Layka kosmosa birtərəfli missiya üzrə uçan, elmin fədakarlığını edən "uçuş iti" idi. Yüksək hündürlük test raketində artıq iki dəfə uçuş etmiş Albina, "Laykanın uçuşunun ehtiyat planı" idi. Üçüncü it Muşka "nəzarət iti" idi, yerdə olan yaşayışı, uçuş cihazları və "dəstəkləyici həyat modulu" üçün istifadə olunacaqdı.
Baykonur kosmodromuna getməzdən əvvəl, Vladimir Yazdovski və Oleq Qazenko itlər üzərində cərrahiyyə əməliyyatı apararaq, itlərin nəbzini, nəfəsini və qan təzyiqini ötürücü sensorlar vasitəsilə kabelləri marşrutlaşdırdılar.
Səbəb etibarı ilə, kosmodromunun yaxınlığında yerləşən Toretam dayanacağında mövcud olan uçuş-enmə sistemi kiçik idi. İtlər və ekipaj ilk öncə Daşkəndə Tupolev Tu-104 təyyarəsinin göyərtəsində uçuş etdilər. Oradan kiçik və yüngül təyyarə İl-14 onları Turatama gətirdi. İtlərin hazırlıqları buraya gəldikdən sonra davam etdirildi. Bir-birinin ardınca onlar qidalanma sistemi ilə tanış olmaq məqsədilə süni peyklərdə yerləşdirildilər.
Süni peykdə kataloq hazırlayan texniki mütəxəssislərdən biri bildirir ki, "Laykanın konteynerə yerləşdirdikdən sonra, onun ehtiyat kəmərini bağlamazdan əvvəl biz onun burnunu öpdük və onun bu uçuşdan xilas olmayacağını bilmədən ona "yolun açıq olsun" deyə arzuladıq."
Səyahət
Süni peykin uçuşunun dəqiq vaxtı mənbələrə görə dəyişir. Müxtəlif mənbələrdə 05:30:42 Moskva vaxtı və ya 07:22 Moskva saatı kimi qeyd olunur.
Mirası
Laykaya Rusiyanın Ulduz şəhərində abidə və lövhə qoyulub. 1997-ci ildə yaradılan abidədə Laykanın qulaqları kosmonavtların arxasında inşa olunub.
İtləri daşıyan gələcək kosmik missiyaları bərpa edilir. Sovet kosmik missiyalarında 4 digər it həlak olmuşdur: Bars və Lisiçka 28 iyul 1960-cı ildə R-7 raketinin uçuşundan qısa müddət sonra partlayış zamanı ölmüşlər; Pçolka və Muşka isə Korabl-Sputnik 3 kosmik gəmisində, hesablanan vaxtda atmosferə girmədiklərinə görə xarici güclərin kapsulu əldə etməsinə maneə törətmək üçün partlayıcı yüklə məhv edildiyi zaman ölmüşlər.
Noxud çörəyi
thumb|250px|Noxud çörəyi
Noxud çörəyi - Qəzvin bölgəsinin yerli və ənənəvi şirniyyatlarından biridir ki daha çox Novruz bayramlarında hazırlanır.
Hazırlanma qaydası
thumb|250px|Qəzvin Noxud çörəyi
İşə başlamazdan öncə şəkər tozu və noxud ununu ələndiyinizdən əmin olun. Şəkər tozu və qatı yağı böyük bir qaba töküb və elektrikli qarışdırıcı ilə qarışdırın. Mikserlə qarışdırmağa təxminən 4-5 dəqiqə davam edin. Hil tozunu noxud unu ilə qarışdırın. Sonra ələnmiş noxud ununu bir neçə addımda şəkər tozu və qatı yağ qarışığına əlavə edin. Sonra maddələri bir qaşıq və ya bir çəngəl ilə qarışdırıb və hamar olduqdan sonra əl ilə yoğurmağa başlayın. Bu şirniyyatın xəmirləri əvvəlcə yapışqandır və birləşdirici bir quruluşa sahib deyil, ancaq xəmiri yoğurduqca daha az yapışqan olaraq, yumşaq olur. Xəmir tamamilə qabın ortasına yığıldıqda və birləşdirici və yumşaq bir toxuma tapdıqda xəmir hazırdır. Kiçik bir xəmir götürün və şəklini düzəldin, xəmiri yoğurmağa davam etməlisinizsə. Xəmir hazır olduqdan sonra xəmiri bir selofan və ya dondurucu torbaya qoyub və otaq temperaturunda ən azı 6 saat saxlayın. Dincəldikdən sonra noxud çörəyinin xəmirini yoğurduğunuzdan əmin olun. Xəmiri bir silikon qaba yayma sancağı ilə yayırıq. İşin asanlığı üçün xəmirə bir selofan qatını qoyduqdan sonra xəmir yayma sancağına yapışmaması üçün xəmirləri bir yayla ilə aça bilərsiniz. Xəmirin qalınlığı 1 sm olmalıdır. Xəmiri açdıqdan sonra xəmiri kiçik xəmir kəsicilərlə qəlibləyin və şirniyyatları bıçaqla və ya paletlə yağlı kağız dibi olan bir qaba qoyun. Şirniyyatlara bir az püstə tozu və ya bir dilim püstə qoyun. Çərəzləri 160 °C-də qızdırılan sobada qoyun. Bu şirniyyatın bişirmə müddəti təxminən 15-20 dəqiqədir. Şirniyyat tamamilə qızıl olduqda, qabı sobadan götürün və bir neçə saat tamamilə soyudun. Şirniyyatları soyumadan sonra qabdan çıxararsanız, yumşaq toxuması sayəsində çatlayacaq.
Reyli səpələnməsi
thumb| Rayleigh səpələnməsi gündüz [[Göy|səmanın mavi rəngə və günəş batarkən isə qızarmasına səbəb olur.]] On doqquzuncu əsr İngilis fiziki Lord Rayleigh'in (John William Strutt) adını daşıyan Rayleigh səpələnməsi (/ ˈreɪli / RAY-lee), şüalanmanın dalğa uzunluğundan xeyli kiçik hissəciklər tərəfindən işığın və ya digər elektromaqnit şüaların əsasən elastik bir şəkildə səpələnməsidir. Səpələnmə hissəciyinin rezonans tezliyindən (normal dispersiya rejimi) xeyli aşağı olan işıq tezlikləri üçün səpələnmə miqdarı dalğa uzunluğunun dördüncü gücü ilə tərs mütənasibdir.
Rayleigh səpələnməsi hissəciklərin elektrik polarizasiyasından qaynaqlanır. Bir işıq dalğasının salınan elektrik sahəsi bir hissəcik içindəki yüklərə təsir göstərir və eyni tezlikdə hərəkət etmələrinə səbəb olur. Bu səbəbdən hissəcik, şüalanmasını dağınıq bir işıq olaraq gördüyümüz kiçik bir radiasiya dipoluna çevrilir. Hissəciklər ayrı atom və ya molekul ola bilər; işığın şəffaf qatı və mayelərdən keçdiyi zaman baş verə bilər, ancaq ən çox qazlarda görülür.
Rayleigh'in yer atmosferində günəş işığının səpələnməsi dağınıq səma radiasiyasına səbəb olur ki, bu da gündüzün və alatoranlığın səmanın mavi rənginin, həm də alçaq Günəşin sarımtıldan qırmızımtıl çalarlarının səbəbidir. Günəş işığı da molekulların fırlanma vəziyyətini dəyişdirən və qütbləşmə təsirlərinə səbəb olan Raman dağılmalarına məruz qalır.
İşığın dalğa uzunluğu ilə müqayisə oluna bilən və ya daha böyük bir ölçülü hissəciklər tərəfindən səpələnmə, ümumiyyətlə Mie nəzəriyyəsi, ayrı-ayrı dipol yaxınlaşması və digər hesablama üsulları ilə izah olunur. Rayleigh səpələnməsi, işığın dalğa uzunluğuna görə kiçik olan və optik olaraq "yumşaq" olan hissəciklərə aiddir (yəni 1-ə yaxın bir qırılma göstəricisi ilə). Anormal difraksiya nəzəriyyəsi optik cəhətdən yumşaq, lakin daha böyük hissəciklər üçün tətbiq olunur.
Tarix
John Tyndall, 1869-cu ildə infraqırmızı təcrübələr üçün istifadə etdiyi təmizlənmiş havada hər hansı bir çirkləndirici maddənin olub-olmadığını müəyyənləşdirməyə çalışarkən, nanoskopik hissəciklərə səpələnən parlaq işığın zəif mavi rəngli olduğunu aşkar etdi. Bənzər bir günəş işığının səmaya mavi çalar verdiyini zənn etdi, ancaq nə mavi işığa üstünlük verdiyini, nə də atmosfer tozları səmanın rənginin intensivliyini izah edə bilmədi.
1871-ci ildə Con Uilyam Strett, Tyndallın su damlalarındakı təsirini kiçik hissəciklərin həcmi və qırılma göstəriciləri baxımından ölçmək üçün çıraq işığının rəngi və qütbləşməsinə dair iki sənəd nəşr etdirdi. 1881-ci ildə Ceyms Maksvellin 1865-ci ildə işığın elektromaqnit təbiətini sübut etməsi ilə bərabərliklərinin elektromaqnetizmdən irəli gəldiyini göstərdi. 1899-cu ildə, ayrı-ayrı molekullara tətbiq olunduqlarını, hissəcik həcmləri və qırılma indeksləri olan terminləri molekulyar qütbləşmə şərtləri ilə əvəz etdiklərini göstərdi.
Kiçik ölçülü parametr təqribi
Səpələnmiş hissəciklərin ölçüsü çox vaxt nisbətlə parametrləşdirilirburada r hissəcik radiusu, λ işığın dalğa boyu və x hissəcikin düşən şüalanma ilə qarşılıqlı təsirini xarakterizə edən ölçüsüz bir parametrdir: x with 1 olan cisimlər həndəsi fiqurlar kimi fəaliyyət göstərir, proqnozlaşdırılan ərazilərinə görə işığı səpir. Mie səpilməsinin aralıq x At 1-də müdaxilə effektləri cismin səthindəki faza dəyişikliyi ilə inkişaf edir. Rayleigh səpələnməsi, səpələnən hissəcik çox kiçik olduqda (x ≪ 1, hissəcik ölçüsü <1/10 dalğa uzunluğu ) və bütün səth eyni faza ilə yenidən şüalanarkən tətbiq olunur. Hissəciklər təsadüfi şəkildə yerləşdirildiyi üçün səpələnmiş işıq, təsadüfi fazlar toplusu ilə müəyyən bir nöqtəyə çatır; əlaqəsizdir və ortaya çıxan intensivlik yalnız hər hissəcikdən gələn amplitüdlərin kvadratlarının cəmidir və bu səbəbdən dalğa uzunluğunun tərs dördüncü gücü və ölçüsünün altıncı gücü ilə mütənasibdir. Dalğa uzunluğundan asılılıq dipol səpilməsinin və həcm asılılığı hər hansı bir səpələnmə mexanizminə şamil ediləcəkdir. Davamı, intensivliyi diametri d və kiçik sahələrdə hər hansı bir ilə səpələnmiş yüngül I qırılma index 0 verilir I dalğa λ və intensivliyi unpolarized yüngül bir şüa n
burada R hissəcik məsafəsi və θ səpələnmə açısıdır. Bunu hər açıdan ortalamaq Rayleighə səpələnmiş kəsik
Vahid hərəkət uzunluğu (məsələn, metr) üzərində hissəciklər səpələyərək səpələnən işığın hissəsi vahid həcmə düşən hissəciklərin kəsiyin N qatına bərabərdir. Məsələn, atmosferin əsas tərkib hissəsi olan azot, 5.1× 10 −31 olan Rayleigh kəsiyinə malikdir. m 2 532 dalğa uzunluğunda nm (yaşıl işıq). Bu o deməkdir ki, 2× 10 25 molekul olduğu atmosfer təzyiqində, işığın hər metri üçün təxminən −5 hissəsinin bir hissəsi səpələnəcəkdir.
Səpələnmənin güclü dalğa boyu asılılığı (~ λ depend4 ) daha qısa ( mavi ) dalğa uzunluqlarının daha uzun ( qırmızı ) dalğa uzunluqlarına nisbətən daha güclü səpələndiyini bildirir.
Molekullardan
thumb|Atmosfer tərəfindən səpələnən mavi işığın qırmızı işığa nisbətən daha çox nisbətini göstərən şəkil. Yuxarıdakı ifadə, işığın elektrik sahəsi tərəfindən induksiya olunan dipol momenti ilə mütənasib olaraq molekulyar qütbləşmə qabiliyyəti baxımından qırılma indeksindən asılılığı ifadə edərək ayrıca molekullar baxımından da yazıla bilər. Bu vəziyyətdə, bir hissəcik üçün Rayleigh səpələnmə intensivliyi CGS-vahidlərində
Dalğalanmaların təsiri
Dielektrik sabit olduqda \epsilon müəyyən bir həcm bölgəsinin V mühitin orta dielektrik sabitliyindən fərqlidir, onda hər hansı bir qəza işığı aşağıdakı tənliyə görə səpələnəcəkdir harada dielektrik sabitindəki dalğalanmanın dispersiyasını təmsil edir \epsilon.
Göyün mavi rənginin səbəbi
right|thumb| Dağınıq mavi işıq qütbləşir . Sağdakı şəkil polarizasiya filtrindən vurulur: polarizator müəyyən bir istiqamətdə xətti olaraq qütbləşən işığı ötürür. Səpələnmənin güclü dalğa boyu asılılığı (~ λ depend4 ) daha qısa ( mavi ) dalğa uzunluqlarının daha uzun ( qırmızı ) dalğa uzunluqlarına nisbətən daha güclü səpələndiyini bildirir. Bu, göyün bütün bölgələrindən dolayı mavi işığın gəlməsi ilə nəticələnir. Rayleigh səpələnməsi, səpələnmə hissəciklərinin kiçik ölçüsünə (parametrə ) sahib olduğu müxtəlif mühitlərdə işıq səpilməsinin baş verməsinin yaxşı bir yaxınlaşmasıdır.
Günəşdən gələn işığın bir hissəsi atmosferdəki qaz molekullarını və digər kiçik hissəcikləri dağıdır. Burada Rayleigh dağınıqlığı əsasən günəş işığının təsadüfi yerləşmiş hava molekulları ilə qarşılıqlı təsiri nəticəsində baş verir. Ətrafdakı səmaya parlaqlığını və rəngini verən bu dağınıq işıqdır. Daha əvvəl də bildirildiyi kimi, Rayleigh səpələnməsi dalğa uzunluğunun dördüncü gücü ilə tərs mütənasibdir, beləliklə daha qısa dalğa boyu bənövşəyi və mavi işıq daha uzun dalğa boylarından (sarı və xüsusilə qırmızı işıq) daha çox səpələnəcəkdir. Bununla birlikdə, Günəş, hər hansı bir ulduz kimi, öz spektrinə malikdir və buna görə də yuxarıdakı səpələnmə formulundakı I 0 sabit deyil, bənövşəyə düşür. Bundan əlavə, Yer atmosferindəki oksigen spektrin ultra-bənövşəyi bölgəsinin kənarındakı dalğa uzunluqlarını mənimsəyir. Solğun bir mavi kimi görünən ortaya çıxan rəng, əslində, əsasən mavi və yaşıl olan bütün səpələnmiş rənglərin qarışığıdır. Əksinə, günəşə baxarkən səpələnməmiş rənglər - qırmızı və sarı işıq kimi daha uzun dalğa uzunluqları birbaşa görünür və günəşin özünə bir az sarımsı bir rəng verir. Kosmosdan görünsə də, göy qara və günəş ağdır.
Günəşin qızartması üfüqdə olduqda daha da güclənir, çünki birbaşa ondan alınan işığın atmosferin daha çox hissəsindən keçməsi lazımdır. Effekt daha da artır, çünki günəş işığı atmosferin daha sıx olduğu yerin səthinə, daha sıx olduğu yerdən keçməlidir. Bu, qısa dalğa uzunluğunun (mavi) və orta dalğa uzunluğunun (yaşıl) işığının əhəmiyyətli bir hissəsini müşahidəçiyə aparan birbaşa yoldan çıxarır. Qalan dağınıq işıq bu səbəbdən daha çox dalğa uzunluğundadır və daha qırmızı görünür.
İşıq çirkliliyi az olan yerlərdə, ayın işığı olan gecə səması da mavidir, çünki ay işığı günəş işığına əks olunur, ayın qəhvəyi rənginə görə rəng temperaturu bir qədər aşağı olur. Ay işığı olan göy mavi kimi qəbul edilmir, çünki aşağı işıq səviyyələrində insan görmə qabiliyyəti əsasən heç bir rəng qavrayışı yaratmayan çubuq hüceyrələrindən gəlir (Purkinje təsiri ).
Amorf qatılarda
Rayleigh səpələnməsi eyni zamanda şüşə kimi amorf qatı maddələrdə dalğa səpilməsinin vacib bir mexanizmidir və aşağı və ya çox yüksək temperaturda eynəklərdə və dənəvər maddələrdə akustik dalğa söndürmə və fonon söndürülməsindən məsuldur.
Optik liflərdə
Rayleigh səpələnməsi optik liflərdə optik siqnalların səpilməsinin vacib bir hissəsidir. Silisium elyaflar, sıxlığı və qırılma göstəricisinin mikroskopik dəyişmələri olan eynəklər, düzensiz materialdır. Bunlar səpələnmiş işığa görə enerji itkisinə, aşağıdakı katsayı ilə səbəb olur: burada n qırılma indeksi, p şüşənin fotoelastik əmsalı, k Boltzmann sabitidir və β izotermik sıxılma qabiliyyətidir. T f, qatılıq dalğalanmalarının materialda "dondurulduğu" temperaturu təmsil edən qondarma bir temperaturdur.
Məsaməli materiallarda
thumb| Da Rayleigh səpilmə opalescent şüşə: Bu tərəfdən mavi görünür, lakin narıncı işıq ilə işıq saçır. Rayleigh tipli λ −4 səpələnmə məsaməli materiallarla da sərgilənə bilər. Nanoporous materialların güclü optik səpilməsinə nümunə ola bilər. Məsamələr və sinterlənmiş alüminanın qatı hissələri arasındakı qırılma indeksindəki güclü kontrast çox güclü səpələnmə ilə nəticələnir və işıq orta hesabla hər beş mikrometrlik istiqamətini tamamilə dəyişir. Λ −4 tipli saçılma nanoporous quruluşa (~ 70 ətrafında dar bir məsamə ölçüsü paylanmasına) səbəb olur. nm) monodispersiv alümina tozunu sinterləşdirməklə əldə edilir.
Mümtaz
Mümtaz — Kişi adı, təxəllüs. "Mümtaz" sözü Ərəbcədən tərcümədə (ərəb. ممتاز) "seçilmiş", "digərlərindən fərqlənən" mənasını verir.
Kənd Təsərrüfatının İqtisadiyyatı Elmi-Tədqiqat İnstitutu
Kənd Təsərrüfatının İqtisadiyyatı Elmi-Tədqiqat İnstitutu - Aqrar sahənin iqtisаdiyyаtının öyrənilməsi
Tarixi
Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Kənd Təsərrüfatının İqtisadiyyatı və Təşkili İnstitutu Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin 8 may 1962-ci il tarixli qərarı əsasında təşkil edilmişdir.
İndiki adını 17 aprel 2015-ci ildən daşıyır. Həmin vaxta qədər Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Kənd Təsərrüfatının İqtisadiyyatı və Təşkili İnstitutu adlanırdı.
Vancouver Sun
Vancouver Sun — 1912-ci ildə yaranan Kanada qəzeti.
Şağlan (Hurand)
Şağlan — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Hurand şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 65 nəfər yaşayır (14 ailə).
Zeytə
Zeytə - İrəvan quberniyasının Şərur-Dərələyəz qəzasında, indiki Paşalı (Əzizbəyov, Vayk) rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 7 km cənub-qərbdə, Arpaçayın bir qolu olan Zeytədərəsi çayının sahilində yerləşir. Erməni mənbələrində kəndin adı həm də Çopma, Çomap, Zeta, Çapma, Zeyvə kimi göstərilir. «İrəvan əyalətinin icmal dəftəri»ndə qeyd edilmişdir.
Ermənistan prezidentinin 19.IV.1991-ci il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Zedsa qoyulmuşdur.
Əhalisi
Kənddə 1831-ci ildə 67 nəfər, 1873 - cü ildə 224 nəfər, 1886-cı ildə 261 nəfər, 1897-ci ildə 324 nəfər, 1916-cı ildə 403 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır.
1918-ci ildə kənd erməni təcavüzünə məruz qalaraq sakinləri deportasiya olunmuşdur. İndiki Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulandan sonra sağ qalanlar ata-baba yurdlarına dönə bilmişdir. Burada 1922-ci ildə 34 nəfər, 1926-cı ildə 147 nəfər, 1931-ci ildə 228 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.
1988-ci ilin noyabr ayında Ermənistan dövləti kəndin sakinlərini deportasiya etmişdir. İndi ermənilər yaşayır.
Zeytədə 1918-ci ildə Japonun daşnak qaniçənləri 580 nəfərlik bu kəndi darmadagın etmiş, əhalinin böyük qismi məhv edilmişdir. Qaçıb qurtaran insanlar Naxçıvana sıgınmışlar. 1922-ci ildə 34 adam öz dogma evinə dönmüşdür.
Zərifə
Zərifə — qadın adı.
Romalı Kalepodi
Romalı Kalepodi və ya Müqəddəs Kalepodi — Roma xristian keşişi, əzabkeşi. O, Roma imperatoru Aleksandr Sever tərəfindən xristianların təqibləri zamanı öldürülmüşdür. Roma katakombalarından biri olan Kalepodi katakombası onun adını daşıyır.
Şotki diod
Şotki diodlar — Şotki diodlar nöqtə əlaqəli(adi diod) diodlar kimi metal və yarımkeçirici kristal birləşdirilməsi ilə əldə edilir.
Romalı Kalepodi
Onun agioqrafiyası xatırladır ki, Kalepodi işgəncələrə məruz qalmışdır. O, ardınca boynuna dəyirman daşı bağlanaraq Tiber çayına atılmışdır.
Şotki diod
Xüsusiyyətləri
Çox yüksək tezliklər lazım olan işlərdə normal diodlar kommutasiya(açar) funksiyasını yerinə yetirərkən çətinlik çəkirlər. Məsələn istənilən müddətlərdə vəziyyəti dəyişdirməzlər (on / off). Bu problemə həll tapmaq məqsədi ilə şotki diodlar inkişaf etdirilmişdir. Şotki diodlar çox yüksək kommutasiya sürətlərinə sahibdirlər. Bu səbəblə yüksək tezliklərdə edilən işlərdə kommutasiya elementi olaraq şotki diodlar tövsiyə edilir.Ancaq bunlar P-N keçidli diod növündədir.Keçid müqaviməti çox kiçik olduğundan düzgün istiqamət bəsləməsində 0.25v da belə asanlıqla və sürətlə keçiricilik təmin edir.Əks istiqamətə doğru axan az daşıyıcıları çox az olduğundan əks istiqamət cərəyanı kiçikdir. Bu səbəblə də səs-küy səviyyələri aşağı və səmərələri yüksəkdir.Fərqli iki ayrı qrup elementdən ibarət olması səbəbilə şotki diod müqavimətləri xətti deyildir
Əlisaab Babayev
Babayev Əlisaab Baba oğlu — Azərbaycan SSR Ali Sovetinin IX çağırış deputatı
Şotki diod
İstifadə sahələri
Müqavimətlərin düzgün olmaması səbəbindən daha çox mikrodalğalı alıcı olaraq istifadə edilir. Bundan başqa, modulyator, demodulyator, detektor olaraqda da istifadə olunur.
Sentosa
Sentosa və ya Blakanq-Mati  — Hind okeanında yerləşən, Sinqapura məxsus ada. Tropik Sentosa adası Sinqapurdan beş yüz metr cənubda yerləşir. Adanı Sinqapurdan Keppel boğazı ayırır. Sentosa malay dilində «sakitlik» mənası deməkdir. Sentosa asiyanın Disneylendi hesab olunur. Adada dünyanın ən böyük əyləncə mərkəzlərindən biri, eləcədə bir çox görməli yerlər: Siloso fortu, Dəniz həyatı okeanariumu, Merlion heykəli və s. var. Sentosada beş ulduzlu otellər, idman tikililəri və çimərliklər üstünlük təşkil edir.
Əlisaab Babayev
Həyatı
Əlisaab Baba oğlu Babayev 1927-ci ilin mart ayının 10-da Ucar rayonunun Müsüslü kəndində qulluqçu ailəsində anadan olmuşdur. Orta təhsilini doğma kəndində aldıqdan sonra Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun filologiya fakültəsinə qəbul olunmuşdu. 4 qız, 1 oğul övladı vardır.
Sentosa
Merlion
thumb|left|150px|Merlion heykəli 37 metirlik nəhəng formalı Merlion heykəli Sentosa adasında yerləşir. Bu heykəl Sinqapur şəhərində olan əsil Merlion heykəlinin təkrarıdır.
Əlisaab Babayev
Təhsili
1947-ci ildə orta məktəbi bitirərək Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun filologiya fakültəsinə daxil olmuş, 1951-ci ildə oranı bitirmişdir.
Şotki diod
Həmçinin bax
https://youtube/Diyot Nedir? What is Diode
Sentosa
Siloso fortu
Adanın qərb hissəsində Siloso fortu yerləşir. Bu istehkamdan daha çox İkinci dünya müharibəsi zamanı Sinqapura qərbdən edilən müdaxiləyə cavab vermək məqsədi ilə istifadə edilib. Fort 1880-ci ildə Britaniya ordusu tərəfindən qurulub və Keppel boğazına çıxışı qorumaq məqsədi daşıyıb. Sonralar istekam yenidən qurulmuş və 1939-cu ildə 150 millimetirlik Mark2 və on iki funtluq sürrətli sillalarla təmin olunmuş. Müasir dövrdə Siloso fortu İkinci dünya müharibəsindən qalmış yeganə istehkam qurğusudur.
Əlisaab Babayev
Vəfatı
Ucar rayonunun küçələrindən biri Əlsaab Babayevin adını daşıyır.
Sentosa
Siloso fortu
Fortda olan bütün bunkerlər, anbarlar, tunellər hal-hazırda turustlər üçün açıqdır. Burda həmçinin XVII əsr, eləcədə ikinci dünya müahribə dövrünə aid silah sərgisidə mövcuddur. Ərazidə çoxlu britaniya əsgər və zabitlərinin fiqurlar var. Məhz bu fiqurlar mövcud durumu əyani göstərməyə xidmət edir. Fortda şəkil və sənədlərin nümayiş olunduğu bölmədə fəaliyyət göstərir.
Əlisaab Babayev
Vəfatı
Ə. Babayev 1994-cü ildə may ayının 26-da Bakı şəhərində vəfat etmiş, doğulduğu Ucar rayonunun Müsüslü kəndində dəfn edilmişdir
Sentosa
Siloso fortu
Siloso fort 1989-1993-cü illərdə siyası məhbusların saxlanılma yeri kimi istifadə olunub.
Sentosa çimərlikləri
Adada üç əsas çimərlik var. Çimərlik büsbütün ağ qumla örtülüdür. Çimərlikdə kanoe kirayə götürmək, eləcədə serfinqlə məşğul olmaq mümkündür.
Palavan çimərliyi
Çimərlik uşaqlarla dincəlmək üçün əlverişli məkandır. Çimərlik yaxınlığında Palavan amfiteatırı yerləşir (Palawan Amphitheatre). İş rejimi: 12:00-17:30. Giriş pulsuzdur.
Siloso çimərliyi
Siloso çimərliyi aktiv çimərlik həvəskarları üçündür. Restoran və barlar çimərlik üstünlük təşkil edir. Çimərlik voleybolu üçün əla şərait mövcuddur.
Lalizol
Lalizol  — Fransa da kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Ebryoy kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Monlyuson.
INSEE kodu — 03135.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 375 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 222 nəfərdən (15-64 yaş) 156 nəfər iqtisadi cəhətdən, 66 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 70.3%, 1999-cu ildə 64.0%). Fəal 156 nəfərdən 139 nəfər (79 kişi və 60 qadın), 17 nəfər işsiz (6 kişi və 11 qadın) idi. Fəal olmayan 66 nəfər arasında 14 nəfər şagird və ya tələbə, 30 nəfər təqaüdçü, 22 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Kremnitsa zərbxanası
thumb|150x150px|Kremntisada zərb olunmuş və dövriyyəyə buraxılan sonuncu tokat (1881) thumb|155x155px|[[Macarıstanda 1848-ci il inqilabı|İnqilab zamanı zərb olunan 10 kreytser (1848)]] Kremnitsa zərbxanası (Mincovňa Kremnica) — Kremnitsa şəhərində yerləşən Slovakiya Dövlət Zərbxanası. Dünyanın ən qədim dövlət müəssisələri və ən qədim zərbxanalarından biridir.
Tarixi
17 noyabr 1328-ci ildə, azad kral mədən şəhəri statusu ilə yanaşı, Kremnitsa Macarıstan kralı Karl Robert dən zərbxana açma imtiyazını aldı. İlk sikkələr Florensiya zərbxanası modelində kəsilirdi və florin adlanırdı. Daha sonra dukat sikkəsinin zərb edilməsi başlandı. Qızılın davamlı yüksək əyarına (986) görə Avropada geniş tanınırdı və kütləsi 3,49 q idi. Bu dukatlar uzun müddət Mərkəzi Avropanın ən sərt valyutası hesab olunurdu.
XX əsrin əvvəllərində zərbxananın avadanlığı çox köhnəlmişdi, hətta Budapeşt ə köçürülməsi üçün təkliflər var idi. Ancaq Birinci Dünya müharibəsi başa çatmadan bu baş vermədi. Çex qoşunları Şimali Macarıstan a daxil olduğdan sonra Mixael Karoli nin hökuməti, paytaxt Budapeştə avadanlıq və qiymətli metalların tədarükünü əmr etdi. thumb|Avro qəpikləri Kremnitsada yalnız boş tikililər qaldığından Çexoslovakiya hökuməti zərbxananı "sıfırdan" təchiz etməli idi. Yeni avadanlığın quraşdırılması 1921-ci ildə başlandı. O vaxtdan bəri, Kremnitsa zərbxanası Çexoslovakiya və başqa 25 ölkə üçün sikkələr zərb edirdi. Çexoslovakiya ərazisində bir dənə zərbxana olduğundan, Bohemiya və Moraviya protektoratlığı (1939—1945) Üçüncü Reyx də zərb edilmiş sikkələrdən istifadə edirdi, müstəqil Çex Respublikası isə 1993-cü ildə öz zərbxanasını qurdu. .
Şalvari (Hurand)
Şalvari — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Hurand şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Kremnitsa zərbxanası
İndiki dövrdə
İndiki dövrdə zərbxana dünyanın bir sıra ölkələri üçün sikkələr hazırlayır, onlar içərisində slovak avroları da daxildir. Ayrıca burada xatirə lövhələri, döş nişanları, asmalar, möhürlər və s. hazırlanır. Kremnitsada 1 iyul 2016-cı ildə dövriyyəyə buraxılan Belarus sikkələri zərb olunmuşdur.
Şalvari (Hurand)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 56 nəfər yaşayır (8 ailə).
Nökər (Monqolustan)
Nökər (mənası – dost, yoldaş) — XI–XII əsrlərdə Monqolustanda feodal münasibəylərinin yarandığı dövrdə əyanların silahlı dəstəsinin üzvləri.
Tarixi
XIII əsrin əvvəllərindən monqol xanlarının (Çingiz xan və b.) şəxsi qvardiyasını təşkil etmişdir. Nökərlərdən müharibə vaxtı döyüşçü, dinc dövrdə isə keşikçi, "ev qulluqçusu" kimi istifadə olunmuşdur. Onlar igid və sadiq döyüşçülər idilər. Çingiz xanın ən görkəmli generallarının çoxu nökər idi. XIV əsrdən nökər ifadəsi Azərbaycanda, İranda və Mərkəzi Asiyada "xidmətçi", "qulluqçu" mənasında işlədilmişdir.
NGC 1332
NGC 1332, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Tağıkəndi (Hurand)
Tağıkəndi — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Hurand şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 24 nəfər yaşayır (9 ailə).
Karl Drays
Karl Drays ( 29 aprel 1785, Karlsrue — 10 dekabr 1851, orada) — alman əsilli ixtiraçıdır. Onun ixtiralarına velosiped və yazma maşını aiddir.
Tərcümeyi halı
Karl Drays 1803-05-ci illərdə Haydelberq universitetində arxitektura, fizika və kənd təsərrüfatı ixtisasları üzrə təshil alr.1817—ci ildə "yerimə maşını" adı altında öz ilk ikitəkərini ixtira edir. İki təkərdə sükan və oturacaq nəzərdə tutulmuşdu. Bu ixtira onun şərəfinə "draysine" adlandırılır. O, 1818-ci ildə bu ixtirasına patent alır.
thumb|175px|Drayzine, 1817
Velosiped
Drais Laufmaschine ("çalışan maşın") icad edən məhsuldar bir ixtiraçı idi, daha sonra velocipede, draisine (İngiliscə) və ya Parisienne (Fransızca) adlanır, həmçinin hobbi atı və ya zərif at ləqəbini alırdı. Bu, onun ən məşhur və geniş şəkildə tanınan ixtirası idi. O, velosiped və motosiklet üçün əsas olan və mexanikləşdirilmiş şəxsi nəqliyyatın başlanğıcı olan iki təkərli prinsipi özündə birləşdirdi. Bu, pedalsız velosipedin ən erkən forması idi. Onun Mannheimdən "Schwetzinger Relaishaus"a (bu gün Mannheim rayonu olan "Rheinau"da yerləşən məşq mehmanxanası) ilk bildirilmiş səfəri 12 iyun 1817-ci ildə Badenin ən yaxşı yolundan istifadə edərək baş tutdu. Karl velosiped sürdü; bu, təxminən 7 kilometr (4,3 mil) məsafə idi. Gediş-gəliş ona bir saatdan bir qədər çox çəkdi, lakin atsız nəqliyyat üçün böyük partlayış kimi görünə bilər. Lakin velosipedin satışından sonra məlum oldu ki, yollar vaqonlarla o qədər darmadağın olub ki, maşında uzun müddət tarazlıq saxlamaq çətinləşib, buna görə də velosipid sürücüləri səkilərə (səkilərə) çıxıb çox sürətlə hərəkət edərək piyadalara təhlükə yaradırdılar. Nəticədə, Almaniya, Böyük Britaniya, ABŞ və hətta Kəlküttədəki səlahiyyətlilər onun istifadəsini qadağan etdilər və bu, onilliklər boyu dəbinə son qoydu. thumb|right|alt=250|Karl von Drais 1819-cu ildə ilk iki təkərli və ya hobbi atı olan orijinal Laufmaschine-də thumb|Təxminən 1820-ci ildə albalı və yumşaq ağacdan tikilmiş Draisine. Almaniyanın Heydelberq şəhərindəki Kurpfälzisches Muzeyində nümayiş etdirilir
Digər ixtiralar
Drais eyni zamanda klaviaturalı ən erkən yazı makinasını icad etdi (1821). Daha sonra o, 16 simvoldan (1827) istifadə edən erkən stenoqraf maşını, fortepiano musiqisini kağıza yazmaq üçün cihaz (1812), ilk ətçəkən maşın (1840-cı illər) və ən qədim ot sandığı da daxil olmaqla odun qənaət edən soba hazırladı. O, həmçinin iki dörd təkərli insan mühərrikli nəqliyyat vasitəsi icad etdi (1813/1814), ikincisini Napoleonun məğlubiyyətindən sonra Avropa nı parçalayan konqresə Vyana da təqdim etdi. 1842-ci ildə o, "draisine" adı bu gün də dəmiryol vaqonları üçün istifadə edilən ayaqla idarə olunan insan gücü ilə işləyən dəmir yolu avtomobili hazırladı.
Dövlət qulluqçusu kimi vaxt
Drais, aktiv xidmət göstərmədən maaş almasına baxmayaraq, hələ də Badendə dövlət qulluqçusu olduğu üçün ixtiralarını mənfəət üçün bazara çıxara bilmədi. Nəticədə, 12 yanvar 1818-ci ildə Drais kiçik Böyük Hersoq Karl tərəfindən Badendə 10 il ərzində öz ixtiralarını qorumaq üçün böyük hersoq imtiyazına (Großherzogliches Privileg) layiq görüldü. Böyük Dük Karl həmçinin Draysi mexanika professoru təyin etdi. Bu, sadəcə olaraq fəxri ad idi, heç bir universitetə və ya başqa quruma aidiyyatı olmayan. Drais dövlət qulluğundan təqaüdə çıxdı və mexanika elmləri professoru təyin olunduğu üçün təqaüdə layiq görüldü.
Sarsıntı
1820-ci ildə yazıçı Auqust fon Kotzebuenin siyasi qətlinin ardınca cinayətkar Karl Lüdviq Sandın başının kəsilməsi ilə nəticələnən problem Draisə bürüdü. 1822-ci ildə Drais Badendə inqilabı dəstəkləyən qızğın liberal idi. Draisin mühafizəkar atası, Badenin ən yüksək hakimi olaraq, Karl Lüdviq Sandın başının kəsilməsində əfv üçün müraciət etməmişdi və kiçik Drais ailə bağlarına görə Almaniyanın hər yerində tələbə partizanları tərəfindən zorakılığa məruz qalmışdı. Buna görə də, Drais 1822-ci ildən 1827-ci ilə qədər yaşadığı Braziliyaya mühacirət etdi və Georg Heinrich von Langsdorffun fazendasında torpaq ölçmə mütəxəssisi kimi çalışdı. 1827-ci ildə Mannheimə qayıtdı. Üç il sonra 1830-cu ildə Draisin atası öldü və kiçik Draisə qısqanc rəqiblər tərəfindən hücum edildi.