cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Üzeyir Hacıbəyov
Mədəniyyətdə
thumb|Üzeyir Hacıbəyovun xatirəsinə həsr olunmuş qızıl sikkə. Portretin ətrafinda xatirə sikkəsinin buraxıldığı il "2008-ci il", və "Azərbaycan Respublikası" sözləri, bəstəkarın adı və xatirə sikkəsinin nominalı göstərilmişdir. Xatirə sikkəsi Azərbaycan Respublikası ərazisində nominal dəyəri üzrə qanuni ödəniş vasitəsidir. Bəşəriyyət tarixində elə şəxslər var ki, onlar özləri üçün anadan olmayıblar, bəlkə bütün xalqa və hətta ümuminsaniyyətə xeyir gətirmək və tərəqqisinə səbəb olmaq üçün yaranıblar. Bu cür adamlar nəinki sağlığında, bəlkə öləndən sonra da camaata mənfəət verirlər. 300px|thumbnail|left|Üzeyir Hacıbəyovun yaşadığı ev Üzeyir Hacıbəyov Azərbaycan musiqi mədəniyyəti tarixində yeni istiqamət və milli bəstəkarlıq məktəbinin özülünü qoymuşdur. Azərbaycan musiqisi tarixində ilk opera, ilk musiqili komediya və bir sıra digər janrlarda, ilk nümunələrin yaradıcısı kimi tanınmış dahi bəstəkar ilk azərbaycanlı folklorçu-bəstəkar və Azərbaycan musiqisinin dərinliklərini və istiqamətlərini araşdırıb üzə çıxarmış və əsaslandırmış ilk azərbaycanlı musiqişünas-alimdir. Üzeyir Hacıbəyov həm də ədəbi-bədii dəyərini itirməmiş yazıları ilə tanınan publisist, felyetonçu və librettoçu-dramaturqdur. Üzeyir Hacıbəyov görkəmli yenilikçi, müəllim-ustad və Azərbaycanda böyük musiqiçi-ictimaiyyətçı kimi, Şərqdə ilk musiqili teatrın və ilk Konservatoriyanın yaradıcısı kimi Azərbaycan xalqının tarixində və mədəniyyətində dərin iz qoymuşdur.
Üzeyir Hacıbəyov Azərbaycan musiqisini dərindən araşdırmış və onun, zəngin və çoxşaxəli olduğunu elmi məqalələrində göstərmişdir. Digər tərəfdən Azərbaycan musiqisinə mənfi təsir edə biləcək istiqamətlərdən və bacarıqsız harmonizasiya üsullarından istifadə etməməyi məsləhət görürdü. Marina Frolova-Walker., National in Form, Socialist in Content": Musical Nation-Building in the Soviet Republics, Journal of the American Musicological Society, Vol. 51, No. 2 (Summer, 1998), University of California Press on behalf of the American Musicological Society, 1998, pp. 331 −371: . 180px|thumbnail|Üzeyir Hacıbəyovun 110 illik yubileyinə həs edilmiş marka Hacıbəyov 1921-ci ildə Bakıda Azərbaycanlı tələbələr üçün ilk musiqi məktəbini — Azərbaycan Dövlət Türk Musiqi Məktəbini (sonralar texnikum) təşkil etmişdir. 1926-cı ildən Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında fəaliyyət göstərən Hacıbəyov burada nəzəriyyə, harmoniya, Azərbaycan musiqisinin əsasları fənlərindən dərs demiş, konservatoriya yanında ilk çoxsəsli Azərbaycan xor kollektivi yaratmışdır.
O, 1927-ci ildə Müslüm Maqomayevlə birgə ilk "Azərbaycan türk el nəğmələri" məcmuəsini nəşr etdirmişdir. Hacıbəyov 1931-ci ildə Azərbaycan Radio Komitəsi yanında ilk notlu xalq çalğı alətləri orkestri təşkil etmişdir.
Üzeyir bəy Hacıbəyovun anadan olmasının 100 illik yubileyi böyük təntənə ilə keçirilmişdir. YUNESKO-nun görkəmli şəxsiyyətlərin ildönümü və 1985-ci ilin mühüm hadisələri təqviminə əsasən Hacıbəyovun yubileyi beynəlxalq miqyasda da qeyd edilmişdir.
1 sentyabr 1995-ci ildə Üzeyir Hacıbəyovun anadan olmasının 110 illiyi ilə əlaqədar qərar qəbul edilmişdir.
2010-cu ildə Azərbaycanda və dünyada Üzeyir Hacıbəyovun anadan olmasının 125 illik yubileyi təntənə ilə qeyd edildi. Bakıda 18–28 sentyabr ərəfəsində "Üzeyir Hacıbəyli — 125" Beynəlxalq Musiqi festivalı keçirildi.
Üzeyir Hacıbəyovun adını daşıyan quru yük gəmisi 1977-ci ildə Rusiyanın Rıbinsk şəhərindəki Volodarski adına gəmiqayırma zavodunda inşa edilib.
Musiqi festivalı
2009-cu ildən bəri Azərbaycanda Üzeyir Hacıbəyovun xatirəsinə Beynəlxalq Musiqi Festivalı keçirilir. Festivalda Azərbaycan musiqiçiləri ilə yanaşı yaxın və uzaq ölkələrdən olan əcnəbi musiqiçilər də iştirak edirlər.
Spaç həbsxanası
Spaç həbsxanası (alb. Burgu i Spaçit) — Albaniyanın kommunist rejimi boyunca xüsusi olaraq siyasi məhkumlar üçün istifadə edilmiş həbsxana idi. Spaç kəndində yerləşdiyi üçün belə adlandırılmışdır. Keçmiş həbsxana indi ikinci dərəcəli milli abidə kimi qorunur. Sürətlə körlanan bu obyekti muzeyə çevirmək planlaşdırılırdı, amma 2013-cü ilin fevral ayına olan vəziyyətə görə bu barədə hələ heç bir irəliləyiş əldə olunmayıb. 1973-cü ildə bir sıra məhbuslar üsyan qaldırdılar, onun gedişində kommunist bayrağı endirilmişdir. 1984-cü ildə analoji üsyan Qafë Bar həbsxanasında baş vermişdir.
2015-ci ildə Nyu York təşkilatı olan World Monument Fund həbsxananı "Dünyanın ən təhlükəli 50 abidəsi" siyahısına salmışdır.
Robert Qardos
Robert Qardos (16 yanvar 1979) — Avstriyanı təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Robert Qardos Avstriyanı 2008-ci ildə Pekin şəhərində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 33-cü, Komanda turnirində isə 4-cü pillənin sahibi olub.
Robert Qardos Avstriyanı 2016-cı ildə Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 33-cü pillənin sahibi olub.
Bazar günü
thumbnail Bazar – dünyanın bir çox ölkələrində həftənin sayca yeddinci ( bəzilərində birinci ) günü. Bazar günü həftədə şənbə günü ilə bazar ertəsi günü arasında yerləşir.
ISO 8601 beynəlxalq standartına görə yeddi günlük həftənin yeddinci günüdür.
Rəsmi sənədlərdə cümə bəzən qısaldılmış şəkildə b.- da yazılır. Beşgünlük iş həftəsi qəbul edilmiş ölkələrdə bazar günü ikinci istirahət günüdür.
Adı
Günün adı qədimdən məhz bu gün kənd bazarlarının keçirilməsi ilə yaranıb.
Islam
İslam dinin rəsmi din edildiyi ölkələrdə və İsraildə bazar gene adı iş günüdür. Yəhudi xalqının inancına görə yeni il bazar günüdən başlaya bilməz, çünki, bu halda yanvar ayının 13-ü cümə gününə düşür ki, bu isə çox uğursuz hal sayılır. Bu gün azərbaycan dilində həm rəsmi, həm qeyri-rəsmi şəkildə bazar günü adlanır.
Xristian
Bəzi konservativ xristian Avropa dövlətlərində bazar günü işləmək və mal almaq günah sayılır. İstisna kimi, kommunal xidmətlərin və xəstəxanaların fəaliyyəti təqdir edilir.
Olqa Pujeviç
Olqa Pujeviç (17 mart 1983) — Belarusu təmsil edən bədii gimnast.
Karyerası
Olqa Pujeviç Belarusu 2000-ci ildə Sidney şəhərində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və qrup turnirində gümüş medalın sahibi olub.
Çökükburun ağquyruq
— Çovdarçılar fəsiləsinin cinsinə aid quş növü.
Statusu
Nadirdir.
Kateqoriyası
(CR). Həmişə azsaylı olub. Hazırda kritik vəziyyətdədir.
Qısa təsviri
Başı və gövdəsinin üst tərəfi bənövşəyi–boz, alnı və boğazı ağ, qarın hissəsi sarımtıl, quyruğu tam ağdır. Qanadlarının ucu qaradır, üzərində enli ağ zolaq vardır. Ayaqları açıq-sarıdır.
Yayılması
Aral-Xəzər düzənliyində, İran, İraq və Suriyada yayılıb. Azərbaycanda Qızılağac Dövlət Təbiət Qoruğunda, Şirvan və Ağgöl Milli Parklarında, Kürün deltasında, Mehman, Sarısu, Mahmudçala-Ağçala göllərində, Naxçıvan MR ərazisində bəzi hövzələrdə məskunlaşıb.
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Subasarlar, çaylar, göllər və dəniz sahillərindəki nəmli biotoplar və dərinliyi 5-10 sm olan dayaz su sahələri əsas yaşayış yerləridir. Gündüz fəal olur. Azərbaycana reproduksiya üçün gəlir. Bəzi illərdə nadir qalıb qışlayır. Yazda mart-aprel aylarında gəlir, payızda sentyabr-noyabr aylarında köçüb gedir. Aprel-may aylarında kiçik adalarda yerdə yuva qurur, 4 yumurta qoyur. İyunun axırlarında cavan fərdləri görünür. Yemini cücülər təşkil edir.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Su-bataqlıq sahələrinin qurudulması, yayda nəmli biotopların və dayaz su sahələrinin quruması, qoruq olmayan ərazilərdə çox miqdarda mal–qaranın otarılması bu quşa mənfi təsir edir.
Əhali üçün əhəmiyyəti
Elmi və estetik əhəmiyyəti var.
Qorunması üçün qəbul edilmiş tədbirlər
Ovlanması qadağandır. Qızılağac Dövlət Təbiət Qoruğu, Şirvan və Ağgöl Milli Parkları, Dövlət Təbiət Yasaqlıqları optimal yaşayış yerləridir. Ramsar konvensiyasına və AEWA sazişinə daxildir.
Qorunması üçün məsləhət görülmüş tədbirlər
Mahmudçala-Ağçala göllər sisteminə yasaqlıq, Sarısu-Şərbət qobu göllər sisteminə isə qoruq statusunun verilməsi, eyni vaxtda bu növün də qorunmasının fəal maarifçiliyi məsləhətdir.
Mixail Qnesin
Mixail Fabianoviç Qnesin —Rus bəstəkarı, məşhur musiqiçilər ailəsi Qnesinlərin nümayəndəsi. RSFSR əməkdar incəsənət xadimi (1927).
Həyatı
Onun beş bacısı də tanınmış musiqiçi olublar və bu gün Qnesinlərin adını daşıyan Rusiya Musiqi Akademiyasının əsasını qoyublar.
Qulu (Çaroymaq)
Qulu — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 348 nəfər yaşayır (56 ailə).
Yanos Yakab
Yanos Yakab (23 iyul 1986) — Macarıstannı təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Yanos Yakab Macarıstannı 2008-ci ildə Pekin şəhərində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 33-cü pillənin sahibi olub.
Oğulbəy (Tikantəpə)
Oğulbəy - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Tikantəpə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,236 nəfər yaşayır (320 ailə).
Göllər Qarasufi (Çaroymaq)
Göllər Qarasufi — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə yaşayış yoxdur.
Nur-Mübarək Misir İslam Mədəniyyəti Universiteti
Tarixi
1993-cü ildə Qazaxıstan Respublikasının Prezidenti Nursultan Nazarbayevin Misir Ərəb Respublikasına rəsmi səfəri zamanı "Misir İslam Mədəniyyəti Universiteti Nur- adı altında birgə Qazaxıstan-Misir İslam ali təhsil müəssisəsinin açılması barədə razılaşmalar əldə edildi. Mübarək (الجامعة المصرية للثقافة الإسلامية «نور مبارك», «Нұр-Мүбарак» Египет ислам мәдениеті университеті). Alma-Ata şəhərində universitetin tikintisi üçün 6 hektar sahə ayrıldı. 16 may 1993-cü ildə Prezident Nursultan Nazarbayev və Misir Əqqaf naziri Məhəmməd əl-Məhcub təntənəli bir şəkildə gələcək universitet şəhərciyinin təməl daşını qoydular.
2000-ci ildə universitetin inşaatının birinci mərhələsi başa çatdı. Qazaxıstan nümayəndə heyəti ilə Misir hökuməti arasında universitet rəhbərliyinin Qazaxıstan Müsəlmanları Ruhani İdarəsinə verilməsi barədə razılıq əldə edildi. Bu müqavilə, Qazaxıstan Respublikası Parlamenti tərəfindən 2 iyul 2003-cü ildə təsdiqlənmiş, prezidentin 460-11 saylı fərmanı ilə təsdiq edilmiş və qüvvəyə minmişdir. Misir tərəfində, müqavilə 2003-cü ildə Prezident Hüsni Mübarəkin 215 saylı fərmanı ilə rəsmiləşdirildi.
Qazaxıstan və Misir nümayəndələrindən qəyyumlar heyəti quruldu və universitetin Nizamnaməsini təsdiqlədi, ona görə Misir vətəndaşı rektor, Qazaxıstan vətəndaşı isə rektor olacaq. Nur-Mübarək Universitetinin ilk rektoru akademik və professor Mahmud Fəhmi Hicazi, prorektor - filologiya elmləri doktoru, professor Şəmşədin Tursınulı Kərim idi.
Universitetin açılışından sonra "5B050600-İslamşünaslıq" kodu altında "İslamşünaslıq" peşəsi dövlət təsnifatına daxil edildi. Universitet tələbələri üç əsas ixtisas üzrə təhsil alma fürsəti əldə etdilər: "İslamşünaslıq" (5B050600), "xarici dillər" (5B011900) və "dini tədqiqatlar" (5B020600). Artıq universitetdə təhsil almaq istəyənlər dövlət qrantlarına müraciət etmək imkanına sahibdirlər; magistratura və doktorantura şöbələri açılmış, bir tədqiqat mərkəzi təşkil edilmişdir.
29 sentyabr 2010-cu il tarixində universitetə, ali və peşə təhsili sahəsində müəllimlik hüququ üçün sınırsız müddətə 0137466 saylı dövlət lisenziyası verildi.
Penol
Penol  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Kot-Sent-Andre kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vyen.
INSEE kodu — 38300. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 288 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 281 ilə 455 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 450 km cənub-şərqdə, Lion dan 50 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 50 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
NGC 7559B
NGC 7559B, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Peqas bürcü istiqamətində yerləşir. S? tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Göyçəqala (Çaroymaq)
Göyçəqala — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 709 nəfər yaşayır (134 ailə).
Asmanbulağı (Tikantəpə)
Asmanbulağı - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Tikantəpə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 127 nəfər yaşayır (25 ailə).
Latviya Olimpiya Oyunlarında
Latviya ilk dəfə Olimpiya oyunlarında 1924-cü ildə iştirak etmişdir. 1924 Qış Olimpiya Oyunları onun ilk debut yarışması olmuşdur. 1940-cı ildən isə ölkə Sovetlər birliyinin tərkibinə qatılmışdır. SSRİ dağıldıqdan sonra Latviya 1991-ci ildə müstəqilliyini bərpa edir. Bundan sonra artıq olimpiyadalarda müstəqil şəkildə iştirak edir.
Müstəqillik dönəmində ölkə iştirak etdiyi olimpiya yarışlarında 27 olimpiya medalı qazanmışdır: 3 qızıl, 15 gümüş və 9 bürünc. 19 medal (3 qızıl, 11 gümüş və 5 bürünc) Yay Qış Olimpiya Oyunlarıda, 8 medal isə Qış Olimpiya Oyunları əldə edilmişdir. Ən çox medal Yüngül atletika və Xizək idmanından əldə edilmişdir.
Latviya idmançıları SSRİ tərkibində iştirak etdiyi yarışlar ərzində 62 medal qazanmışlar: 21 qızıl, 27 gümüş və 14 bürünc. Bunlardan 53 medal (18 qızıl, 26 gümüş, 9 bürünc) Yay Olimpiya Oyunları, 9 medal isə (3 qızıl, 1 gümüş, 5 bürünc) Qış Olimpiya Oyunlarında. Yanis Lusis bütün olimpiya dəstinə sahib olan yeğanə idçmançı idi: qızıl, gümüş və bürünc.
Latviya Olimpiya Komitəsi ilk dəfə 1922-ci ildə təşkil edili. Hazırkı, LMOK isə 1991-ci ildə təsis edilmişdir.
Cəlilli
Cəlilli — Azərbaycan Respublikasının Tovuz rayonunun Cəlilli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 7 mart 2012-ci il tarixli, 310-IVQ saylı Qərarı ilə Tovuz rayonunun Cəlilli kəndi Düz Cırdaxan kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla Cəlilli kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmış və Azərbaycan Respublikasının ərazi vahidlərinin Dövlət reyestrinə daxil edilmişdir.
Toponimikası
Kəndin keçmiş adı Haqverdibəyli olmuşdur. Cəlil Məmmədquluzadənin şərəfinə adlandırılmışdır. Memorial toponimdir.
Tarixi abidələri
Kənddə daşınmaz tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınmamışdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Gəncə-Qazax düzənliyində yerləşir.
Mədəniyyəti
Kənddə Cəlilli kənd kitabxana filialı, Cəlilli kənd klubu fəaliyyət göstərir.
2000-ci ildə Aşıq Abbas Tufarqanlıdan bəhs edən "Abbas və Gülgəz" filmi bu kənddə çəkilmişdir.
Təhsil
Kənddə Elşad Tağıyev adına Cəlilli kənd tam orta məktəbi fəaliyyət göstərir.
Bundan başqa kənddə Cəlilli kənd uşaq bağçası fəaliyyətdədir.
Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.
Səhiyyə
Kənddə Cəlilli həkim məntəqəsi yerləşir.
Mihay Bobocica
Mihay Bobocica (8 sentyabr 1986) — İtaliyanı təmsil edən stolüstü tennisçi.
Göydaş (Çaroymaq)
Göydaş — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Mihay Bobocica
Karyerası
Mihay Bobocica İtaliyanı 2008-ci ildə Pekin şəhərində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 33-cü pillənin sahibi olub.
Göydaş (Çaroymaq)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 213 nəfər yaşayır (34 ailə).
Mihay Bobocica
Karyerası
Daha sonra Mihay Bobocica İtaliyanı 2012-ci ildə London şəhərində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 33-cü pillənin sahibi olub.
Penso
Penso  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Ot-Qrezivodan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl.
Göz yaşı vəzisi
Göz yaşı vəzisi — göz yaşı ifraz edən gözlərin qarşısında yerləşən ekzokrin bezlər lakrimal aparatın bir hissəsidir. Bölünür:
Penso
INSEE kodu — 38306. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi 206 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 551 ilə 2858 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 490 km cənub-şərqdə, Lion dan 110 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 35 km şimal-qərbdə yerləşir.
Göz yaşı vəzisi
Məzmun
1 Fiziologiya və funksiyalar 2 Anatomiya və histologiya 2.1 İnnervasiya 2.2 Qan təchizatı 2.3 Limfatik drenaj 3 Patologiya 4 Həmçinin baxın 5 Qeyd 6 Ədəbiyyat 7 Bağlantılar
Fiziologiya və funksiyalar
Əsas gözyaşı vəzi tərəfindən ifraz olunan gözyaşı, kanallar vasitəsilə konyunktiva kisələrinə daxil olur və konyunktiva və göz qapaqlarının digər vəzilərinin sirləri ilə qarışaraq, artıq lakrimal mayenin əmələ gəlməsində iştirak edir. Əsas gözyaşı vəzi tərəfindən ifrazat əsasən yalnız refleksiv şəkildə buynuz qişanın, konjonktivanın və burun mukozasının qıcıqlanması və ya psixo-emosional reaksiyalar (ağlama) ilə baş verir və 30 ml / dəq-ə çatır. Normalda gözyaşardıcı mayenin daimi əmələ gəlməsi ilə o, iştirak etmir. Göz yaşı vəzinin fəaliyyəti doğuşdan 2 ay sonra başlayır, buna görə də bu yaşa qədər praktiki lakrimasiya müşahidə olunmur, qocalıqda lakrimal vəzinin funksiyası tədricən tükənir. Əsas lakrimal bezdən əlavə, sklera və göz qapaqlarının konyunktivasında normal şəraitdə gözləri daim gözyaşardıcı maye ilə nəmləndirmək üçün gözyaşardıcı istehsal edən bir neçə onlarla əlavə kiçik lakrimal bezlər var. Əlavə göz yaşı vəzilərinin ifraz etdiyi göz yaşı onun ümumi ifrazının təxminən 10%-ni təşkil edir ki, bu da 0,5–2 ml/gün təşkil edir və normal şəraitdə bazal gözü nəmləndirir. Bu, xüsusilə, əsas lakrimal bez zədələndiyi təqdirdə, gözün qurudulmadığını izah edir. Göz yaşı vəziləri konyunktivanın kimyəvi yanıqları nəticəsində zədələnə bilər. Bir insanın lakrimal vəziləri buynuz qişanın və konjonktivanın normal və daimi fəaliyyətini təmin etməkdən məsul olan bir sıra ən vacib funksiyaları yerinə yetirir. Göz yaşı vəziləri göz yaşı əmələ gətirir — göz almasının xarici ön səthinin optik, trofik və qoruyucu funksiyasını yerinə yetirən lakrimal mayenin əsas su tərkibli komponenti. Göz yaşı vəziləri göz yaşlarının 50%-ni təşkil edən musinlər ifraz edir.
Anatomiya və histologiya
Göz yaşı vəzi özü mürəkkəb alveolyar-boruvari ekzokrin vəzi olub, birləşdirici toxuma ilə ayrılmış çoxlu sayda lobullardan ibarətdir və onların hər birində öz növbəsində çoxlu asinar lobüllər vardır. Acinar lobüllərin hər biri yalnız vəzi hüceyrələrindən ibarətdir və sulu seroz ifrazat yaradır. Göz içi kanalları birləşərək lobülarası kanalları əmələ gətirir, bu da öz növbəsində ifrazat kanallarına aparır. Göz yaşı vəzinin kanalları strukturuna görə budaqlanmış borulara bənzəyir. Göz yaşı vəzinin ifrazat kanalları konyunktivanın yuxarı forniksinin yan (xarici) küncündə bir neçə dəliklə açılır. İfrazat kanallarının özləri iki qatlı silindrik epitellə örtülmüşdür. Vəzinin hüceyrələri konik bir forma malikdir, zirvədə kanalların lümeninə yönəldilir.
Amazon lamantini
Amazon lamantini və ya Braziliya lamantini — nəhəng su məməlisi, olaraq Lamantinlər fəsiləsinə daxil olan növ. Bu canlılar Cənubi Amerikanın Amazon çayı hövzəsində yayılmışdır.
Xarici görünüş
Lamantinlər iri su canlıları olaraq, ön ətrafları kürəklərə çevrilmiş və quyruğunu yastı formada dəyirmiləşdirilmiş "avarı" xatırladır. Arxa ətrafları isə yoxdur. Yetkin fərdlər digər lamantinlərdə olduğu kimi boz rəngli dəriyə sahibdirlər. Bununla belə sinəsində ağ və ya açıq çəhrayı ləkələr onları digər növlərdən fərqləndirməyə imkan verir. Onların dərisi lamantinlər cinsinə daxil olan digər növlərə nisbətdə daha hamar və düzdür. Üst dodağı sirenlərə daxil digər növlər kimi açıq şəkildə ikiyə bölünmüşdür. Növün elmi adı inunguis tərcümədə "dırnaqdan məhrum olmuş" anlamını verir. Həqiqətəndə bu növ canlılarda dırnaq yoxdur.
Təbiətdə ovlanan ən iri Amazon lamantininin uzunluğu 2,8 m, çəkisi isə 500 kq olmuşdur
Yayılması
Amazon lamantinləri Amazon çayı və onun qollarında yayılmışdır. Onlar duzlu suya uyğunlaşmamışlar. Onlara Cənubi Amerikanın Braziliya, Şərqi Peru, Cənub-Şərqi Kolumbiya və Şərqi Ekvador kimi ərazilərdində rastlamaq mümkündür. Əvvəllər səhvən Orinoko çayı və onun hövzəsi də Amazon lamantinlərinin arealına daxil edilirdi. Bəzən bu canlılara Amazon çayının məsəbində, Atlantik okeanına uaxın ərazilərdə rat gəlmək mümkündür, Ancaq onlar heç zaman okeana girmirlər
Həyat tərzi
Amazon lamantinləri otyeyən heyvanlardır. hansı ki, ancaq su bitkiləri ilə qidalanırlar. Onların qida rasionuna Vallisneriya (Vallisneria), Buynuzyarpaq (Ceratophyllum), Oxyarpaq (Sagittaria), Limnobium (Limnobium), пузырчатку (Utricularia), Potomogeton (Potomogeton) və su salatı (Pisitia) kimi birtkilərlə qidalanır. Onların suya düşən palmaları yeməsi də müşahidə edilmişdir. Təbiətdə bu canlılar gün ərzində 9–15 kq qida yeyirlər. Bu isə onların bədən çəkisinin 8 % -nə bəyabərdi
Lamantinlər istər gündüz, istərsdə gecə aktiv ola bilirlər. Əsasən su altı həyat sürsələrdə tənəffüs etmək məqsədi ilə su səthinə çıxırlar. Adətən hər dəqiqədə 3–4 dəfə su səthinə çıxaraq nəfəs alırlar. Onlar arasında su altında tənəffüs etmədən 14 dəqiqə qalan lamantinlərə də rastlanmışdır. Astagəl canlılardır. Gün ərzində 2.6 km məsafə üzürlər
Onların həyat dövrü quru və rütubətli mövsümlərə bölünür. Körpələr çaylarda daşqın zamanı, yağışlı mövsümdə doğulur. Bu zaman lamantinlər dayazlıqlarda olan tər bitkilərlə qidalana bilirlər. Araşdırmalar göstərir ki, Amazonun orta hövzəsində lamatinlər iyul-avqust ayları illik miqrasiyasını gerçəkləşdirirlər. Bu əsasən çayda suyun səviyyəsinin düşən dövrünə təsadüf edir. Bəzi quraq mövsüm (sentyabr-mart) ərzində onlar bir neçə həftə aclıq içərisində, böyük çayların axınına qayıdırlar. Bəziləri isə suyun düşməsi nəticəsində göllərdə təcrid vəziyyətində qalırlar. Sonuncular görünür 7 aya qədər ac qala bilirlər. Toplanmış piy ehtiyatı və qeryi-adi, zəif maddələr mübadiləsi onların quraq mövsümdə yaşamasını mümkümn edir
Təbiətdə aparılan müşahidələr bu canlıların tək yaşadığını göstərir. Adətən tək və ya bala ilə ana müşahidə edilir, Ancaq otlama ətazilərində qruplar təşkil etməsi də mümkündür. Hazırda onların sayının azalması ilə əlaqədar olaraq qruplarda fərdlərin sayı 4–8 baş arasında dəyişir. 1980-ci ilin əvvəllərində Braziliyanın Lago Amana (2° 46 c.e., 64° 39 q.u.) laqununda sayı 500–1000 arası olan qruplara rastlanmışdır
Çoxalması
Yayıldığı bəzi ərazilərdə çütləşmə ilin istənilən vaxtı baş verə bilər (Ekvador). Digər ərazilərdə isə balaların doğulması dekabrdan iyula qədər davam edir. Boğazlıq bir ilə qədər davam edir. Adətən bir bala doğur. Bala doğularkən 85–105 sm uzunluğa və 10–15 kq çəkiyə sahibn olur. Doğumlar arasındakı müddət iki ildir. Lamantinlərdə ana-bala arasındakı ittifaq ən uzun sürənidir.
Onların təbiətdə nəqədər yaşmaları dəqiq bilinmir. Qapalı şəraitdə saxlanılan lamantinlər isə 12.5 il yaşamışdır. Təbii düşmənləri yaquarlar və qara kaymanlardır.
Statusu
Amazon lamantinlərinin sayı dəqiq bilinmir. Uzun əsrlər boyu onlar Amazon ovalığında yayılmış aborigenlər bu canlıları ətinə və piyinə görə ovlamışlar. XIX əsrdə lamatin əti (mixira adı ilə) kommersiya əhəmiyyati daşımağa başlamışdır. Əti, piyi və dərisinə görə kütləvi ovlanmsına baxmayaraq 1942-ci ildə onlara Amazonun qolarında çoxlu miqdarda rastlamaq mümkün idi, Ancaq XX əsrin ikinci yarısından etibarən saylarında kütləvi azalma müşahidə edilir. Bu əsasən suların kimyavi tullantılarla kirlənməsi, balıq ovu zamanı tora ilişərən boğulması, çay gəmiləri ilə toqquşma, ətraf mühitin deqradasiyası və yem bazasının azaslması ilə əlaqədar idi.
1965-ci ildə lamantinlər qırmızı kitaba daxil edilmişdir. Hazırda bu növ Kökünün kəsilməsi təhlükəsi olan vəhşi fauna və yabanı flora növlərinin beynəlxalq ticarət konvensiyası tərəfindən "həssas növlər" (Vulnerable) siyahısına daxil edilmişdir.
Bryosa yarımadası
thumb|300px|Çirok burnu Bryosa yarımadası — Rusiyanın Primorsk diyarı ərazisində yerləşən yarımada. Amur körfəzinin qərb sahillərindir. Slavyanski körfəzi ilə Baklan buxtasını ayırır. Burada Bryosa burnu yerləşir ki, orada da Bryosa mayakı yerləşir. Şimalında Nerpa buxtası, cənubunda isə Çirok buxtası yerləşir. Ərazidən kiçik axarlar axır. Ərazisi dağlıqdır. Maksimal hündürlüyü 177 metrdir. Sahilləri sıldırımlıdır. Sahilə yaxın ərazilərdə dərinlik 35 metrdir. Cənub sahilindən 2,5 km aralıda Antipenko adası yerləşir.
Yarımadada Slavyanka, Kruqlaya Basa və Mayak Bryos
Rekrasiya məqsədi ilə istifadə edilir.
Mirqasım Çeşmazər
Mirqasım Çeşmazər ― 1954-1959-cu illərdə Azərbaycan Demokrat Firqəsinin sədri, alim.
Azərbaycan Milli Hökuməti dövründə Təbriz fədai dəstələrinin komendantı, Seyid Cəfər Pişəvərinin köməkçisi, Azərbaycan Radio komitəsinin sədri olub.
Həyatı
Mirqasım Mikayıl oğlu Çeşmazər 1920-ci ildə anadan olub.
1944-cü ildə yaradılmış Tudə partiyası nın Təbriz Komitəsinin üzvü olub. Azərbaycan Demokrat Firqəsinin Mərkəzi Komitəsinin üzvü olub. 1945-ci il dekabrın 10-dan 1946-cı il yanvarın 15-ə qədər Təbriz fədai dəstələrinin komendantı, 1946-cı ilin yanvar ayından iyun ayına qədər S.C.Pişəvəri nin köməkçisi olub. 1946-cı il aprelin 26-da Azərbaycan Radio komitəsinin nəzdində açılmış Təbriz radiosunun sədri olub. 1946-cı il sentyabrın 3-də Azərbaycan Demokrat Firqəsinin yaradılmasının birinci ildönümündə milli-demokratik hərəkatda iştirak etdiyi üçün "Səttarxan" ordeni ilə təltif olunub. 1946-cı ildə S.C.Pişəvəri, Mirqasım Çeşmazər və digərlərinin təşəbbüsü ilə Tehran qoşununun Azərbaycana gəlməsinə müqavimət göstərmək məqsədi ilə "Babək müqavimət dəstəsi" yaradılıb.
Azərbaycan Milli Hökuməti dağıldıqdan sonra Bakı ya gəlib. Burada "Azərbaycan Demokrat Firqəsinin yaranması və fəaliyyəti" mövzusunda elmi işi müdafiə edərək tarix elmləri namizədi alimlik dərəcəsi alıb. AMEA-nın Şərqşünaslıq İnstitutu nda «Cənubi Azərbaycan tarixi» şöbəsində elmi fəaliyyətlə məşğul olub.
Mirqasım Çeşmazər 1954-cü ildə Azərbaycan Demokrat Firqəsinin konfransında seçkilər yolu ilə firqənin sədri seçilib. 1954-cü ildən 1959-cu ilə qədər Azərbaycan Demokrat Firqəsinin sədri olub. 1988-ci ildə başlamış Meydan hərəkatı nın iştirakçısı olub.
2000-ci ildə dünyasını dəyişib.
Seyya Kişikava
— Yaponiyanı təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Seyya Kişikava Yaponiyanı 2008-ci ildə Pekin şəhərində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 33-cü, Komanda turnirində isə 5-ci pillənin sahibi olub.
Daha sonra Seyya Kişikava Yaponiyanı 2012-ci ildə London şəhərində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 5-ci, Komanda turnirində isə 5-ci pillənin sahibi olub.
Yuxarı Hacıkənd (Çaroymaq)
Yuxarı Hacıkənd — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 121 nəfər yaşayır (23 ailə).
Adi bizdimdik
Statusu
Nadirdir.
Kateqoriyası
(LC). Mənfi təsirlərə həssasdır.
Genefond əhəmiyyəti
Azərbaycanda cinsin tək növüdür.
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Şorəkət torpaqlı və dayaz su olan bataqlıqda yaşayır. Azərbaycanda 3 populyasiyası var: miqrasiya dövründə Azərbaycandan keçənlər, burada nəsil verənlər, burada qışlayanlar. Azərbaycan şəraitində nəsilvermə xüsusiyyəti öyrənilməyib. Başqa ölkələrin ədəbiyyatına əsasən 5-10 yuvadan ibarət kiçik koloniyalar əmələ gətirir, 3-4 yumurta verir, 24-25 gün kürt yatıb bala çıxarır. Dimdiyini duru lilə batırıb, oradan tapdığı xərçəng, molyusk və başqa onurğasızlarla, bəzən də bitki toxumu ilə yemlənir.
Sayı
1940-ci illərə qədər çoxsaylı qışlayan növ hesab edilib. Burada nəsil verməsi qeyd olunmayıb. 1960-1970-ci illərdə Azərbaycanda qışlaması, həm də nəsil verməsi məlum olub. 1994-cü ilin qışında 9470, reproduksiya dövründə 210, 2004-cü ilin qışında isə 6100, reproduksiya dövründə 108 fərdi qeyd olunub (Mustafayev). Beləliklə, qışlama və nəsilvermə dövründə sayında azalma müşahidə olunur.
Aşağı Hacıkənd (Çaroymaq)
Aşağı Hacıkənd — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Adi bizdimdik
Məhdudlaşdırıcı amillər
Bataqlıqların təsərrüfat sahəsinə çevrilməsi, səs-küyün çoxalması, dayaz subasarlara yırtıcı heyvanların maneəsiz daxil ola bilməsi, növün xüsusi qorunma statusunun yoxluğu.
Əhali üçün əhəmiyyəti
Elmi və estetik əhəmiyyəti var.
Qorunması üçün qəbul edilmiş tədbirlər
Qızılağac Dövlət Təbiət Qoruğu, Şirvan, Abşeron, Ağgöl Milli Parkları və su-bataqlıq biotoplarında olan yasaqlıqlar əsas yaşama yerləridir. Ramsar, Bern, Bonn konvensiyalarına və AEWA sazişinə daxil edilib.
Qorunması üçün məsləhət görülmüş tədbirlər
Nadir quş statusu ilə qorunmalıdır. Yuvaladığı sahələrdə ovçuluq qadağan edilməli, səs-küy azaldılmalı, çaqqal, tülkü, pişik kimi yırtıcıların sayı tənzim olunmalı, növün vəziyyəti əhaliyə izah edilməlidir.
NGC 1526
NGC 1526, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şəbəkə bürcü istiqamətində yerləşir. SBbc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Google Meet
Google Meet (əvvəllər Hangouts Meet kimi tanınırdı) — Google tərəfindən təqdim edilən video-rabitə xidmətidir. 2 tətbiqi proqram- Google Hangouts və Google Chat proqramlarının əvəzləyicisi kimi bazara daxil olmuşdur.
Tarix
right|thumb|150x150px| 2017-ci ilin mart ayından 2020-ci ilin oktyabr ayınadək istifadə edilmiş Google Meet loqosu 2017-ci ilin fevral ayında iOS üçün tərtib olunmuş proqram yalnız dəvət əsasında çalışsa da, həmin ilin mart ayından etibarən proqram rəsmi olaraq fəaliyyətə başladı. Xidmət Hangoutsun korporativ dostu kimi, 30-a qədər iştirakçının qatıla biləcəyi video-konfrans proqramı kimi təqdim edildi. Bazara Android, iOS və veb tətbiq versiyaları ilə daxil oldu.
Şirkət Google Meet proqramını orijinal Hangouts proqramının bir üst versiyası kimi yüksək xüsusiyyətlər ilə birlikdə təqdim edərkən, iştirakçılarla görüntülü və eyni zamanda söhbət etmək də daxil olmaqla bəzi standart Hangouts xüsusiyyətlərini ləğv etdi. Bir dəfəyə icazə verilən video yayımların sayı 8-ə endirildi (pilitə rejimində ən çox 4 yayım göstərilə bilər) və yayımlarda üstünlük mikrafonlarını ən son istifadə edən şəxsə verildi — nnlayn görüşlərdə mikrafon ilə danışan iştirakçi görüşdə ön plana çıxarıldı. Bundan əlavə çat qutusu kimi özəlliklər video yayımlara sığacaq şəkildə yenidən ölçüləndirmək yerinə elə birbaşa video yayımların üzərində göstəriləcək şəkildə dəyişdirildi.
2020-ci il covid-19 pandemiyası səbəbi ilə həmin ilin yanvar və aprel ayları arasında Google Meet istifadəsi 30 dəfə artdı. Həmin ilin aprel ayının son həftəsi etibarı ilə Zoom gündəlik 200 milyon, Google Meet isə 100 milyon istifadəçi girişinə çata bildi. Daha sonra isə Google Meet ödənişsiz hesablar üçün 60 dəqiqə məhdudiyyətini aradan qaldırdı.
Xüsusiyyətləri
Google Meet-in xüsusiyyətləri bunlardır:
Google Workspace hesabları
Google Workspace hesablarından istifadə edən istifadəçilər aşağıdakı xüsusiyyətlərdən yararlana bilir:
2020-ci ilin mart ayında Google müvəqqəti olaraq Google Workspace və G Suite for Education üzvlüyünə daxil olan hər kəs üçün Enterprise üzvlüyünə təqdim edilən daha genişləndirilmiş xüsusiyyətləri əl çatan etdi.
Gmail hesabları
Google 2020-ci ilin mart ayında proqramı personal (ödənişsiz) gmail hesablarının da istifadəsinə verdi.
Alisa (səsli köməkçi)
Alisa Yandex tərəfindən yaradılmış virtual səsli köməkçi. Təbii nitqi tanıyır, canlı dialoqu simulyasiya edir, istifadəçi suallarına cavab verir və proqramlaşdırılmış bacarıqlar sayəsində tətbiq olunan problemləri həll edir. Alisa smartfonlar, kompüterlər və avtomobillərdə işləyir. Yandex-in məlumatına görə, Alisa səs köməkçisinin gündəlik auditoriyası 8 milyon istifadəçi, Alisanın'nin aylıq auditoriyası isə 2019-cu ilin dekabrına 45 milyon nəfərdir.
Google Meet
Gmail hesabları
Free Meet görüşləri üçün sadəcə 1 host (onlayn görüşün sahibi) və ümumi 100 iştirakçı nəzərdə tutulsa da, bu, Google Workspace istifadəçiləri üçün 250, Hangouts üçün isə 25-dir. Meet ilə edilən iş görüşlərindən fərqli olaraq, istehlakçı zəngləri qeyd olunmur və saxlanmır. Həmçinin Google, Meetdəki istehlakçı məlumatlarının reklam hədəflənməsi üçün istifadə etməyəcəyini bildirir. Çağrı məlumatlarının reklam məqsədi ilə istifadə edilmədiyi, Meet-in məxfilik siyasətinin təhlilinə əsasən istifadə edildiyi bildirilsə də, Google görüş müddəti, görüşdə kimin iştirak etdiyi və iştirakçıların IP ünvanları barədə məlumat toplamaq hüququnu özündə saxlayır.
2021-ci ilin mart ayından sonra ödənişsiz görüşlərin 60 dəqiqəlik məhdudiyyətinin yenidən bərpa olunacağı açıqlansa da, yeni qərar ilə bu müddətin 30 iyunadək davam edəcəyi məlum olub.
Təchizat
2020-ci ilin may ayında, Asus, konfrans otağı parametrlərində Google Meet ilə istifadə üçün nəzərdə tutulmuş "Meet Compute System" mini PC-ni və xüsusi kamera və mikrofona malik video konfrans avadanlığını təqdim etdi.
2020-ci ilin sentyabrında Lenova ilə tərəfdaşlıq edən Google, Meet Series One-ı Google Assistant-ı dəstəkləyən səs tənzimləmə, uzaqdan idarəetmə və ya toxunma ekranı ilə təqdim etdi. Meet Compute System Edge TPU, "Smart Camera", "Smart Audio Bar"-a malikdir.
1944 Yay Olimpiya Oyunları
XIII Yay olimpiya oyunları — BOK-un iyun 1939-cu ildə aldığı qərarına əsasən oyunları 1944-də Londonda keçirilməsi planlaşdırılmışdı. London oyunların keçirilməsində Roma, Detroyt, Lozanna, Afina, Budapeşt, Helsinki və Monrealdan daha layiq görüldü. İkinci dünya müharibəsi başlaması səbəbi ilə oyunlar ləğv edildi. London oyunların keçirilməsi hüququnu 1948-ci ildə əldə etdi, üstəlik heç bir seçkisiz.
1944-cü ilin oyunları BOK-un 50 illiliyi münasibətilə keçiriləcəkdi. Müharibənin davam etməsinə baxmayaraq neytral İsveçrədə, BOK-un Lozannada yerləşən baş binasında komitənin yubileyi keçirildi.
1916 Yay Olimpiya Oyunları
Birinci dünya müharibəsinin başlaması səbəbi ilə oyunlar ləğv edildi. Berlinin yeni stadionu oyunlara artıq hazır idi. Altıncı oyunların ləğv edilməsinə baxmayaraq, növbəti oyunlara yeddinci rəqəmi verildi.
Vacib təkliflərdən biri 1916-cı ildə Baden-Vürtemberqdə qış olimpiya oyunlarının keçirilməsi idi.
Hell Energy
Hell Enerji (ing. Hell Energy) — ilk növbədə Avropa və Asiyada yayılmış məşhur bir enerji içki markasıdır. Hell Enerji MMC, 2006-cı ilin aprel ayında xüsusi bir şirkət olaraq quruldu. Üç ildən sonra isə Macarıstanda bazar lideri oldu. Brendin populyarlığı üçün əhəmiyyətli dönüş nöqtəsi isə AT&T Williams Martini Formula 1 Yarış Komandası ilə iki illik sponsorluq müqaviləsi oldu. Burada, Hell Energy, Formula 1 Yarışında iştirakçılara sponsorluq etmiş olan ikinci enerji içkisi olmuşdur. Hell Energy, Rumıniya, Bolqarıstan, Slovakiya, Kipr və Azərbaycanda bazar lideridir və dünyanın 40-dan çox ölkəsində satış etməkdədir. Hell Energy'nin Macarıstan, Türkiyə, Rumıniya, Böyük Britaniya, Rusiya və Kiprdə mərkəzi ofisləri vardır.
Hell Energy bir qutusunun kofein miqdarı 90 mg / 250 ml (32 mg / 100 ml) təşkil edir. Bu bir fincan qəhvə ilə eynidir.
Həmçinin, Hell Enerji MMC şirkəti "Avalon Park"-ın qurucusu və sahibi, bununla yanaşı Miskolçtapolçada spa və maraqlı tədbirlərin mərkəzi olan kurortun sahibidir. Avalon, "Dünya Lüks Otel Mükafatları" tədbirində qızıl medallar da daxil olmaqla bir çox mükafata layiq görülmüşdür.
Hal-hazırda şirkətin market üzü Brüs Uillisdir.
Zavodu
Hell Enerji Zavodu — 2011-ci ildə Macarıstanda Szikszoda inşa edilmişdir. Gündə 2 milyon qutu tutumlu iki qablaşdırma doldurma qabiliyyətinə malik qurğuları vardır. İçkilərin parametrlərinin davamlı monitorinqi üçün laboratoriyaları mövcuddur. Zavodda Avropada ən yüksək ərzaq təhlükəsizliyi sertifikatı — FSSC22000 sertfikatına sahibdir. 2012-ci ildə zavod Almaniyanın Düsseldorf şəhərində keçirilən "Strateji İstehsalat Mükafatı" tədbirində "Qlobal və Dünya klassları İstehsalı" kateqoriyasında Avropanın üç ən yaxşı fabriki kimi rəsmən seçilib. Elektrik stansiyası 6000 kvadratmetr olan tam avtomatlaşdırılmış logistika mərkəzi ilə birlikdədir. Hell Enerji dolum zavodu 250, 330, 475 və 500 ml tutumunda şüşələr istehsal edə bilər. 2011-ci ildən bu yana Hell Enerji şirkəti Szikszo'nun şüşə istehsalını qarşılayır. Qutu doldurma qabiliyyəti illik 600 milyon qutuya malik olan avadanlıqlara malikdir.
Tərkibi
Aşağıda bəziləri var.
Teymur Həmidov
Teymur Həzi oğlu Həmidov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Birinci Qarabağ müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Teymur Həmidov 31 yanvar 1974-cü ildə Yevlax rayonunun Yuxarı Qarxun kəndində anadan olmuşdur.
Hərbi xidməti
Teymur Həmidov 1992-ci ilin iyun ayında ordu sıralarına qoşulub. O, cəbhədə olduğu 2 il müddətində Ağdərə rayonunun Çıldıran, Marquşevan, Ağdərə, Tərtər, Füzuli, Ağdam, Qasapet və neçə-neçə kəndimizi ermənilərdən müdafiə etmişdir. Teymur Həmidov 1994-cü ilin aprel ayının 24-də Tərtər ətrafında gedən döyüşlər zamanı şəhid olmuşdur.
Teymur Həmidov Yevlax rayonu Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunub.
Əhməd Ər
Əhməd Ər,, Türk əsgəri, siyasətçi və yazıçı.
Xorasandan Anadoluya keçən Oğuzların bəzi tayfaları Qərbi Anadoluya çatdı. Cəddi Hayran-i- Mahmud Dədənin (Yatağan Mahmud) və şəcərəsinin nəsildən-nəslə ötürülən məlumatlarla İmam Əli Rzaya aid olduğu söylənilir. Atası Şəvkət bəy, anası Hüsniye Hanımdır.
Doğulduğu kənddə ibtidai məktəbi, Akhisarda orta məktəbi bitirmiş, 1947-ci ildə Bursa Işıklar Hərbi Liseyindən məzun olmuş və həmin il Hərbi Akademiyaya daxil olmuşdur. 1950-ci ildə Türk Hərbi Akademiyasından leytenant rütbəsi ilə orduya və jandarmaya qoşulan Əhməd Ər ölkənin bir çox yerində ordunun müxtəlif səviyyələrində xidmət etdi.
1951-ci ildə Bolqarıstandan Türkiyəyə sığınan üç yüz min Türkün əzabından bəhs edən "İmmiqrant" adlı üç pərdəli bir dram yazdı. Bu tamaşa Türkiyədəki "yüz milli dram" siyahısına daxil edildi.
1957-ci ildə Milli Müdafiə Nazirliyi tərəfindən Kosovo Döyüşünün "Naməlum Atlı" adlı radiofonik nümayəndəliyi ilə açılan Radiofonik Nümayəndəlik Yarışmasında bir mükafata layiq görülmüşdür. Bu nümayəndəlik 1957 və 1960-cı illərdə iki dəfə Ankara Radiosunda və 1960-cı ildə bir dəfə İstanbul radiosunda təmsil olunmuşdur.
27 may 1960-cı il əməliyyatında da iştirak edən Əhməd Ər Milli Birlik Komitəsinin üzvü vəzifəsini icra etdi. Daha sonra, Milli Birlik Komitəsi üzvləri arasındakı otuz səkkiz nəfərlik fikir ayrılığı nəticəsində xaricə göndərilən "On dörd" qrupun içərisində oldu və 13 noyabr 1960 tarixində Liviya Səfirliyinin Dövlət müşaviri olaraq təyin edildi. 1962-ci ildə vətəninə qayıtdı və doğulduğu kənddə yerləşdi.
Siyasi həyat
31 mart 1965-ci ildə Alpaslan Türkeşlə birlikdə Cümhuriyyətçi Kəndli Millət Partiyasında siyasətə girən Ahmet Er, Fevral ayında Adanada keçirilən konqresində CKMP-nin MHP-yə çevrilməsi ilə 12 sentyabr çevrilişinə qədər bu partiyanın sədr müavini vəzifəsini icra etdi. 1969. 12 sentyabrdan sonra xunta məhkəmələrində mühakimə olunan Er, putchistlərə etdiyi tarixi bir müdafiə ilə meydan oxudu.
Sərbəst buraxıldıqdan sonra uzun müddət siyasətdən kənarda qaldı. Yalnız milli İslam dəyərlərinə sadiq olan millətçi gəncləri yetişdirmək məqsədi ilə təşkil edilən konfranslarda natiq olaraq iştirak etdi.
7 iyul 1992-ci ildə Milliyətçi Çalışma Partiyasından ayrılan Möhsün Yazıçıoğlu və dostlarının qurduqları Böyük Birlik Partiyasında yenidən siyasətə daxil olan Əhməd Ər partiyanın "Qurucular Qurumu" üzvləri arasında yer aldı. Uzun bir dönəm bu partiyanın Baş Sədr müavini vəzifəsini icra edən Ər sağlamlıq şərtləri səbəbiylə bu gün aktif siyasətin xaricində olmaqla birlkdə BBP 3. Böyük Qurultayı Yüksək İstişarə Qurumu üzvü olmuşdur. Şairlər-Yazarlar-Sənətsevərlər Dərnəyi üzvü olan Əhməd Ər ömrünü Türk-İslam mədəniyyəti üzərindəki təhlilləri ilə keçirmişdir. 29 may 2017-ci ildə vəfat etmişdir.
İşığın sınması
İşığın sınması — iki şəffaf mühitin sərhədindən keçərkən işığın yayılma istiqamətinin dəyişməsi. Hələ Aristotelə məlum olduğuna baxmayaraq sınma qanununu Snellius müəyyən etmiş, riyazi ifadəsini isə Rene Dekart vermişdir.
İşıq şüası sıxlıqları müxtəlif olan iki şəffaf mühiti (məsələn, hava-su, hava-şüşə, şüşə-su və s.) ayıran səthə düşdükdə onun bir hissəsi səthdən qayıdır, digər hissəsi isə bu iki mühitin sərhədindən keçərək yayılma istiqamətini dəyişir.
• İşıq şüasının bir mühitdən digər mühitə keçərkən bu mühitlərin sərhədində öz istiqamətini dəyişməsi işığın sınması adlanır.
Burada, AO – düşən şüa, OB – sınan şüa, CD – düşmə nöqtəsindən (O nöqtəsi) iki mühiti ayıran səthə çəkilən perpendikulyar, α – düşmə bucağı, γ (qamma) – sınma bucağıdır. Suyun sıxlığı havanın sıxlığından böyük olduğundan işıq şüası havadan suya keçərkən öz istiqamətini dəyişir və CD perpendikulyarına yaxınlaşır. Əgər su daha böyük sıxlığa malik mühitlə, məsələn, şüşə ilə əvəz olunarsa, sınan şüa perpendikulyara daha çox yaxınlaşar.
İşıq şüası sıxlığı kiçik olan şəffaf mühitdən sıxlığı böyük olan şəffaf mühitə keçdikdə sınma bucağı düşmə bucağından kiçik olur.
Sıxlıqları müxtəlif olan iki şəffaf mühiti ayıran sərhədə perpendikulyar düşən işıq şüası ikinci mühitə sınmadan keçir.
Aparılan araşdırmadan işığın sınma hadisəsi üçün iki nəticə müəyyən etdiniz: ''birincisi, hava-su səthinə düşən şüa, sınan şüa və düşmə nöqtəsindən bu iki mühitin sərhədinə qaldırılan perpendikulyar müstəvi lövhə üzərində yerləşir; ikincisi, düşmə bucağını böyütdükdə sınma bucağı böyüyür, düşmə bucağını kiçiltdikdə isə sınma bucağı da kiçilir. Əgər transportirlə düşmə və sınma bucaqlarını ölçsək, məlum olar ki, bu bucaqların sinuslarının nisbəti sabit qalır:'' sinα/sinγ = n. Burada sabit kəmiyyət olan n – nisbi sındırma əmsalıdır. Beləliklə, işığın sınma qanunu iki müddəa ilə ifadə olunur: • Düşən şüa, sınan şüa və şüanın düşmə nöqtəsindən iki mühitin sərhədinə qaldırılan perpendikulyar bir müstəvi üzərində yerləşir. • Düşmə bucağı sinusunun sınma bucağı sinusuna olan nisbəti verilən iki mühit üçün sabit kəmiyyətdir. Qeyd edək ki, sındırma əmsalının qiyməti şüanın düşmə, yaxud sınma bucağından deyil, o, verilən iki mühitin xassəsindən asılıdır: n = n2/n1 Burada n1 və n2 uyğun olaraq birinci və ikinci mühitin sındırma əmsalıdır. ''• Mühitin vakuuma nəzərən sındırma əmsalı həmin mühitin mütləq sındırma əmsalı adlanır. Mütləq sındırma əmsalı işığın verilən mühitdəki sürətinin vakuumdakı sürətindən neçə dəfə kiçik olduğunu göstərir:'' n = c/v Beləliklə, iki mühit sərhədində işığın sınma qanununu ümumi şəkildə belə də yazmaq olar: sinα/sinγ = n2/n1 = v1/v2 İfadədən göründüyü kimi, mühitlərin sındırma əmsallarının nisbəti işığın bu mühitlərdə yayılma sürətlərinin tərs nisbətinə bərabərdir. ''Bu o deməkdir ki, işığın iki şəffaf mühitin sərhədində sınması onun müxtəlif mühitlərdə müxtəlif sürətlə yayılmasının nəticəsidir. İşığın yayılma sürətinin kiçik olduğu mühit sındırma əmsalı böyük, yaxud optik sıx mühit, işığın yayılma sürətinin böyük olduğu mühit isə sındırma əmsalı kiçik, yaxud optik seyrək mühit adlanır.''
Ağıldan bəla
Ağıldan bəla — Aleksandr Qriboyedovun 1824-cü ildə yazdığı komediya.
Məzmunu
Əsər XIX əsrin 20-ci illərində Rusiya imperiyasında azadlıq ideyalarının geniş yayılmasınnda mühüm rol oynamışdır. Əsərdə dvoryan cəmiyyətinin içəridən çürüməsi prosesi və bu cəmiyyətin sütunları sayılan dvoryan-saray zadəganlığının mühafizəkarlığı, böyük rütbə sahiblərinin cəhaləti, mədəniyyətsizliyi, kübar aləminin vətənpərvərlik hissindən tamamilə məhrum olması, ümumi əxlaqi irinləmə, tipik məişət səhnələri və tipik surətlərlə inandırıcı bir formada əks etdirilmişdi. Əsər 4 pərdədən ibarətdir.
Ortaboy tənbəlcüllüt
) — Tənbəlcüllütlər fəsiləsinin cinsinə aid quş növü.
Statusu
Nadirdir.
Kateqoriyası
(EN). Təhlükə həddindədir.
Qısa təsviri
Qaratoyuqdan iridir (150-250 q). Üst tərəfi qəhvəyi-qonur, başı açıq zolaqlı qara, qarın tərəfi ağdır. Döşünün yanlarında və qarın nahiyəsində naxışlar köndələndir. Sükan lələklərinin ağ xalları kənardan mərkəzi cütə tərəf azalır. Bədənin yanlarında naxışlar köndələn V hərfinə (>) və mötərizə işarəsinə oxşayır.
Yayılması
Reproduktiv arealı Avropa və Asiyanın meşə zonasını, qismən də dağ tundranı əhatə edir. Qışlamaq üçün Cənub-Şərqi Asiya və Avstraliyaya qədər miqrasiya edir. Əsas qışlaq yeri Afrikadır. Azərbaycanda miqrant populyasiyası qeyd edilib – apreldə və sentyabrda.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Azalmasının əsas səbəbi bataqlıqların qurudulmasıdır.
Əhali üçün əhəmiyyəti
Elmi və estetik əhəmiyyəti var.
Qorunması üçün qəbul edilmiş tədbirlər
Ramsar, Bern, Bonn konvensiyalarına, Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə İttifaqının Qırmızı Siyahısına və AEWA sazişinə daxil edilib.
Durbaş (Təkab)
Durbaş - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Tikantəpə ərazisinə daxil olan kənd.
Coğrafiya
Durbaş kəndi Təkab bölgəsinin cənub-şərqində yerləşir. Sabil, Qırxlı və Tamay kəndləri ilə həmsərhəddir. Kənd dağlıq ərazidə yerləşdiyindən qışı çox qarlı və soyuq keçir.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,067 nəfər yaşayır (231 ailə). Durbaşlıların çoxu demək olarki müxtəlif şəhərlərə o cümlədən Tikantəpə, Zəncan, Urmiya,Təbriz, Tehran və Kərəc kimin şəhərlərə köçmüşlər. Təxminən 10,000 nəfərə yaxın Durbaşlı yuxarıda adları çəkilən şəhərlərdə yaşaşayır.
Katarovəng monastırı
Katarovəng monastırı — Xocavənd rayonunun Çaylaqqala və Köhnə Tağlar kəndləri arasında, Ziyarət dağının zirvəsində yerləşən tarix-memarlıq abidəsi. Monastrın adı mənbələrdə Qafqaz Albaniyasında IV əsrə aid hadisələrlə bağlı xatırlansa da, dövrümüzə çatmış tikili XVII əsrə aiddir.
Durbaş (Təkab)
Milli tərkibi
Durbaş kəndində yaşayanların şiə etiqadlı azərbaycan türklərindən ibarətdirlər. Durbaşlılar Avşar boyundandırlar.
Katarovəng monastırı
Monastır, dəniz səviyyəsindən 2150 metr hündürlükdə yerləşir. Kilsə, planda düzbucaqlı formaya malik birnefli bazilika olmaqla, ikitərəfli damla örtülmüşdür. Tikilinin inşasında kobud yonulmuş yerli daşlardan istifadə edilmişdir.
Durbaş (Təkab)
İqtisadiyyat
Bu kənddə yaşayanların əsas gəlir qaynağı əkinçilik, davar saxlamaq və arıçılıqdır. Ancaq son illərdə meyvəçilik də az miqdarda olsa inkişaf etmişdir.
Katarovəng monastırı
Tarixi
Moisey Kalankatlı “Alban ölkəsinin tarixi”ndə Müqəddəs Qriqorisin fəaliyyətindən bəhs edərkən qeyd edir ki, xristianlığı təbliğ etməsi Massaget çarı Sanesanın xoşuna gəlmir. Çarın əmri ilə Müqəddəs Qriqoris Xəzər dənizi sahilindəki Vatnean düzündə vəhşi atın quyruğuna bağlanaraq şəhid edilir. Sanesanın xristianlığı qəbul etmiş oğlanları Massaget ölkəsinin digər xristianları ilə birlikdə müqəddəsin cəsədini götürərək Alban Katolikosluğunun mərkəzi Çolaya qaçırlar. Oğlanlarını təqib edən Saneasan Çolaya girərək şəhəri dağıdır, kilsələri və müqəddəs kitabları yandırır.
Durbaş (Təkab)
Görməli yerlər
Durbaş kəndinin əsas görməli yerlərindən biri Ənsarlı Xoca Yaqubun türbəsidir. Bununla yanaşı Durbaş qalası və kəndin daxilində köhnə hamam öz mövcudluğunu qoruyur.
Katarovəng monastırı
Tarixi
Qaçqın xristianlar Qafqaz Albaniyasının içlərinə doğru irəliləyərək Haband vilayətində sığınırlar. Ter Abbasın Alban Həvari Kilsəsinin katolikos taxtına seçilməsindən əvvəl qaçqınları izləyən massaget ordusu Saneasın rəhbərliyində Haband vilayətinə kimi irəliləyərək qaçqınların gizləndiyi Katarovəng monastırını oda verir.
V əsrdə yaşamış erməni tarixçisi Favstos Buzand eyni hadisələri təsvir edərkən, onları massagetlərin Ermənistana yürüşü ilə əlaqələndirir.