cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yuri Averbax
Yuri Lvoviç Averbax — SSRİ şahmatçısı, Rusiya və beynəlxalq şahmat hərəkatının lideri; beynəlxalq qrosmeyster (1952), şahmat kompozitoru, şahmat (1969) və şahmat kompozisiyası (1956) üzrə beynəlxalq, SSRİ-nin əməkdar idman ustası (1965). SSRİ çempionu (1954). SSRİ Şahmat Federasiyasının sədri (1972–1977).
Həyatı
"Şaxmatı v Rossii" jurnalının baş redaktoru (1962-ci ildən keçmiş adı "Şaxmatı v SSSR") olmuşdur. 1954-cü ildə SSRİ çempionu olmuşdur. Moskva (1962), Rio-de-Janeyro (1965), Polanitsa-Zdroj (Polşa, 1975) daxil olmaqla bir sıra iri beynəlxalq turnirlərin qalibi olmuşdur. Şahmat sonluğu fundamental çoxcildlik nəzəri əsərinin müəlliflərindən biri (1956-58) olmuşdur. Xüsusilə onun uşaqlar üçün yazdığı əsərləri (həmmüəllifi), "Şahmatın əlifbası" (1967) və "Şahmat krallığına səyahət" (2-ci nəşr, 1976), eləcə də "Şahmat həqiqətinin axtarışında" (2-ci nəşr, 1998) avtobioqrafik xatirələri ilə tanınır.
NGC 6355
NGC 6355, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış kürəşəkilli ulduz topasıdir. Göy üzündə İlandaşıyan bürcü istiqamətində yerləşir. GCL tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Saab 37 Viggen
Xüsusiyyətləri
thumb|300px|İsveç Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus olan Saab 37 Viggen [[reaktiv təyyarə|reaktiv qırıcısı]]
thumb|300px|Saab 37 Viggen təyyarəsinin [[pilot kabinəsi]] thumb|Saab 37 Viggen [[reaktiv təyyarə|reaktiv qırıcı təyyarəsində kanartlar]]
Haqq aşığı (film, 2021)
Haqq aşığı — 2021-ci ildə çəkilən sənədli film. Film saz və söz ustası Dədə Ələsgərin anadan olmasının 200 illiyinə həsr edilmişdir. 20 oktyabr 2022-ci ildə Nizami Kino Mərkəzində premyerası olmuşdur.
Haqqında
Film saz və söz ustası Dədə Ələsgərin anadan olmasının 200 illiyinə həsr edilmişdir. Sənədli film Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin sifarişilə "Salnaməfilm studiyası" MMC-də istehsal olunub.
Filmin rejissoru Nizami Abbas, ssenari müəllifi Füzuli Sabiroğludur. ProRes 4444 formatında çəkilən filmin xronometrajı 52 dəqiqədir.
20 oktyabr 2022-ci ildə Nizami Kino Mərkəzində filmin premyerası olmuşdur.
Seventeen (İndoneziya qrupu)
Seventeen — Cokyakartada yaradılan və 1999-cu ildən 2018-ci ilə qədər fəaliyyət göstərmiş İndoneziya pop rok qrupu. Qrupun heyətinə Bani (bass), Yudhi (gitara), Herman (gitara), Andi (barabanlar) və İfan (vokalist) daxil idi. Qrup 15 sinql və altı albom buraxıb. 2018-ci il Sunda Boğazı sunamisi nəticəsində vokalisti Riefian "İfan" Facarsyahdan başqa qrupun bütün üzvləri həlak olmuşdur.
Boris Rozenbert
Boris Rozenbert (9 iyul 1962) — Sovet İttifaqını təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Boris Rozenbert Sovet İttifaqını 1988-ci ildə Seul şəhərində baş tutan XXIV Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və cüt turnirdə 25-ci pillənin sahibi olub.
Almaniya Avstriyası
Almaniya Avstriyası Respublikası ( və ya Deutsch-Österreich) — Mərkəzi Avropada tarixi və tanınmamış dövlət. Bu, Birinci Dünya müharibəsindən sonra Avstriya-Macarıstanın nəticəsində əsasən almandilli və etnik alman əhalisi olan ərazilər üçün əsas dövlət kimi ortaya çıxmış və Almaniya ilə birləşmə planlarını özündə əks etdirirdi. Ölkə 118,311 km2 ərazini əhatə etmişdir və 10,4 milyon əhalisi var idi.
Bununla belə, praktikada onun səlahiyyəti Sisleytaniyanın əsasını təşkil edən Dunayboyu və Alp vilayətləri ilə məhdudlaşırdı. İddia etdiyi ərazinin çox hissəsi faktiki olaraq yeni yaradılmış Çexoslovakiya tərəfindən idarə olunurdu və beynəlxalq səviyyədə belə tanınırdı.
Bu himayə altında Almaniya Avstriyası yaratmaq cəhdləri, xüsusən də Versal müqaviləsində Almaniya ilə birlik qadağan edildiyinə və 1919-cu ildə yeni Birinci Avstriya Respublikası dövləti yaradıldığına görə, son nəticədə uğursuz olmuşdur.
Zəmin
Habsburqların Avstriya imperiyası 1867-ci il kompromisi ilə ikili monarxiya kimi yenidən qurulmuşdu. Bu, macarların dominantlıq etdiyi, nüvəsi Macarıstan krallığı olan və bəzən belə adlandırılan "Müqəddəs İştvan tacının torpaqları"ndan və imperiyanın almanların üstünlük təşkil etdiyi qalan hissəsi, qeyri-rəsmi olaraq "Avstriya" adlanan Sisleytaniyadan ibarət idi. Sisleytaniya cənubda Krayna, Dalmatiya, Avstriya sahilyanı və İstriya, şimalda və şərqdə Bohemiya, Moraviya, Qalisiya və Bukovina ilə birlikdə əsas "Avstriya" vilayətlərini əhatə edirdi. İkili monarxiya və ya məlum olduğu kimi Avstriya-Macarıstan faktiki olaraq Habsburq monarxının Sisleytaniyada Avstriya imperatoru və Transleytaniyada Macarıstan kralı olduğu iki dövlət idi. Əksər hallarda hər birinin öz qurumları var idi. "İmperator Avstriyası" və "kral Macarıstanı" üçün ayrı-ayrı parlamentlər, ayrı-ayrı hökumətlər və nazirliklər var idi.
Avstriya-Macarıstan almanları və macarları, həmçinin doqquz digər böyük milləti özündə birləşdirən çoxmillətli bir varlıq idi. Bu böyük millətlər getdikcə öz müqəddəratını təyinetmə hüququnu tələb edirdilər. Tarixən almanlar Habsburq monarxiyasında üstünlük təşkil edirdilər, onların gücü və təsiri saylarından xeyli üstün idi. Hətta Sisleytaniya daxilində almanlar əhalinin yalnız 37%-ni təşkil edirdi. Bununla belə, Yuxarı və Aşağı Avstriya, Zalsburq, Karintiya, Vorarlberq və Ştiriya və Tirolun əksəriyyətində almanlar üstünlük təşkil edirdi. Bu ərazilər "Avstriya"nın əsas vilayətləri idi və 6,5 milyon əhalisi var idi. Bohemiya və Moraviyanın əhalisi əsasən çexlərdən ibarət olsa da, almanlar sərhədlərini ərazilərdə yerləşən bir zolaqda çoxluq təşkil edirdi. Bu ərazi daha sonra özünü Sudetenland və Almaniya Bohemiyası vilayətləri elan etmişdir. Bohemiya və Moraviyanın alman əhalisi 3 milyon idi.
Uc bəyliyi
Uc bəyliyi (Osmanlıca: اوج بگلیکی - uc bəyliyi); orta əsrlərdə xristian ilə islam dünyasının arasındakı müsəlman sərhəd bölgələri üçün istifadə olunan bir tanıtımdı. Uc bəyliyinin xristian tərəfindəki qarşılığı, yunanca AKRON (άκρον) olaraq adlandırılırdı. Sərhəd bölgələrində öz torpaqlarını müdafiə öhdəçiliyi götürən kəslərə Bizans tərəfində Akrit (ακρίται), müsəlman tərəfdə isə qazi (Osmanlıca: غازى) adlanırdı.
Sərhəd bölgələrinin tarixçəsi
İslamın erkən orta əsrlər dövründə yayılmasıyla birlikdə, Şərqi Anadolu xristian ilə İslam dünyalarını arasında ən əhəmiyyətli sərhəd bölgəsi halına gəlmişdir. Bu bölgənin sakinləri, ola biləcək bir hücumu geri oturtmaq ya da düşmən torpaqlarına hücum təşkil etmək üçün davamlı səfərbər olmaq məcburiyyətində idi. Sərhəd bölgələrdə bu səbəblə çox xüsusi bir həyat tərzi inkişaf etmişdir. Yerli xalqın bu həyat tərzləri, xalq ozanları üçün fərqli dastanlara ilham qaynağı olmuşdur. Bizans qəhrəmanlıq dastanı olan Digenis Akritas ya da müsəlmanların Battal Qazi dastanı bu cür əsərlərin ən çox tanınan nümunələridir. Sərhəd (uc) bölgələrdə yaşayan xalq üçün, yeri gəldiyində tərəf dəyişdirmək, qarşı tərəfin qadınlarını qaçırmaq və əsirləri öz mədəniyyətlərinə mal etmək kimi adətlər məşhur idi.
Oğuz boyundan türkmənlərin Orta Asiyadan Anadoluya girməsi və 1071-ci ildə zühur edən Malazgirt müharibəsi sonrasında, Bizans imperatorluğu ilə ibarət olan sərhədlər türkmən köçərilər tərəfindən əhatə edilirdi. Təxminən 1081-ci ildən etibarən, Anadoluda Səlcuqlu Rum Dövləti, Böyük Səlcuqlu imperatorluğunun bir parçası olaraq meydana gəldi. XIII əsrdə Monqol istilaları zamanı Elxanilər qərbə doğru ilərləyincə, Anadolu torpaqlarına ikinci türkmən axını meydana gələrək, Uc türkmənlərinin (Bizans sərhədlərində yaşayan türkmənlər) sayı da artdı. Bizanslı tarixçi Akropolites, 1250-ci ildə qələmə aldığı bir əsərində, Bizans İmperatorluğuna sərhəd bölgələrdə yaşayan türk tayfalarını bu sözlərlə təsvir etmişdir: "Türk torpaqlarının kənarında yaşayan, bizanslılara qarşı nifrət dolu olan, yağmalarıyla öyünən və qənimətlərini bayram edən insanlar".
Aleksandru Averesku
Aleksandru Averesku — Rumıniya hərbçisi, dövlət və siyasi xadimi. Rumıniya marşalı (1930). Üç dəfə (1918, 1920–1921 və 1926–1927) ölkənin baş naziri olmuşdur.
Uc bəyliyi
Sərhəd bölgələrinin tarixçəsi
Anadolu Səlcuqlu dövləti, XIII əsrin ortalarından etibarən monqolların himayəsində yavaş-yavaş yox olmağa başlayanda, sərhəd bölgələrdəki türkmən boylarının gücü və siyasi nüfuzu Səlcuqlu şahzadələrə monqollara qarşı dəstək vəd edilərək artmışdır. Bu boyların liderləri hər nə qədər Səlcuqlu sultanına bağlı idisə də, hamısı Bizans İmperatorluğu sərhədində bəylik deyilən, nisbətən avtonom quruluşda kiçik dövlətlərini qurmuşdular. Səlcuqlu dövlətinin qərbdəki sərhəd bölgələri Qara dəniz bölgəsi, Aralıq dənizi bölgəsi və Qərb bölgəsi olmaq üzrə üç ayrı bölgəyə ayrılmışdı. XIII əsrdə Dənizli (o zamanki adı: Ṭoñuzlu), Qarahisar, Kastamonu və Amasya klassik Müsəlman-Türk cəmiyyətinin yaşadığı mərkəzlər halına gəlmişdir. Sərhəd bölgələrinin xarici qisimləri, konargöçər türkmən (Ərəb: اتراک اوج - etrak üç - Uc türklər) döyüşçülərinin kontrolunda idi.
Aleksandru Averesku
Həyatı
1907–1909-cu illərdə Rumıniyanın hərb naziri olmuşdur. Bu vəzifədə o, 1907-ci ildə üsyankar kəndlilərə qarşı repressiyalarla fərqlənmişdir. 1911-ci ildə Rumıniya Baş Qərargahının rəisi təyin edilmişdir. Birinci Dünya müharibəsi illərində Averesku orduya komandanlıq etmişdir. Müharibədən sonrakı illərdə o, siyasi fəaliyyətə keçmiş, 1918-ci ildə Xalq Liqasını yaratmışdır. 1919-cu ildə Averesku daxili işlər naziri, 1920-ci ildə isə baş nazir təyin edilmişdir. Onun hökuməti 1920-ci ildə Rumıniyada oktyabrda keçirilən ümumi tətili darmadağın etmiş, fəhlə və kəndli hərəkatına qarşı bir sıra qanunlar qəbul etmişdir. 1920-ci ildə Averesku Xalq Liqasını Xalq Partiyasına çevirmişdir. 1926–1927-ci illərdə ikinci baş nazirliyi dövründə Averesku Rumıniya ilə Almaniya və İtaliya arasında sıx əməkdaşlığı müdafiə etmişdir.
Uc bəyliyi
Uc bəyi
Uc bəyi ünvanı, sərhəddin o tayında olan xristian Bizans imperatorluğuna qarşı döyüşən komandirlər üçün istifadə edilərdi. Yenə əslində bir uc bəyi olan Osman Qazi, 1299-ci ildə Səlcuqlu sultanı II Məsud tərəfindən 1288-ci ildə bəylik statusu verilmiş olan dövlət quruluşunun muxtariyyət elan etmişdir. Erkən dövr Osmanlı imperatorluğunun Rumeli istiqamətinə genişlənməsində, Uc bəyləri və Qazi ideologiyası çox əhəmiyyətli bir rol oynamışdır.
Uc bəyləri xüsusilə Rumelindəki fəthlər üçün böyük əhəmiyyətə malik idi. Ən məşhur Uc bəyləri arasında Trakya və Makedoniya fatehi Qazi Evrenos, Skopye fatehi (1392) Paşaiğid Bəy və oğlu Tesalya fatehi Turahan Bəy idi.
Uc bəyləri döyüşçü dəstələrinin komandanları idi və Osmanlı sultanlarından müəyyən ölçüdə müstəqilliyə sahib idi. Nüfuzları öz xanədanlarını quracaq qədər güclü idi. Ancaq ortaq xüsusiyyətləri, Osmanlıya qarşı daim sadiq qalmış olmaları idi. Əmir Teymurun İldırım Bəyazidi əsir alaraq Osmanlıda səbəb olduğu hakimiyyət boşluğu dövründə belə Uc bəylərindən heç biri gerçək müstəqillik üçün səy göstərmədi, ayaqlanmadı. Uc bəyləri tərəfindən fəth edilmiş olan bölgələr, Osmanlı dövlətinin erkən dövründə Osmanlı sultanı tərəfindən rəsmi olaraq Uc bəylərinin mülkü olaraq qəbul edilmişsə də, bu torpaqlar daha sonra fəthi reallaşdıran Uc bəylərinin nəvələri tərəfindən idarə olunan qurumlara çevrildi.
Qadirabad (Qərbi Azərbaycan ostanı)
Qadirabad - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Bukan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 228 nəfər yaşayır (29 ailə).
Bulqan nekropolu
Bulqan nekropolu — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Naxçıvan şəhəri ərazisisində eyniadlı kəndin yaхınlığında nekropol.
Tariхi
Burada aparılan qazıntılar zamanı sənduqə tipli bir neçə qəbirüstü abidəyə təsadüf edilmişdir. Qəbirlərin əksəriyyəti batmış və yerində dördkünc çalalar saхlanmışdır. Əksər qəbirlərin başdaşları düşmüşdür. Onların bəzisində yuxarısı tağvari formada tamamlanan başdaşıları olmuşdur. Nekropoldan müasir dövrədək Bulqan əhalisi tərəfindən istifadə edilmişdir. Onu XII-XIX əsrlərə aid etmək olar.
Bulqan yaşayış yeri
Bulqan yaşayış yeri — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonu ərazisində eyniadlı kəndin yaхınlığında Orta ərslərə aid yaşayış yeri.
Qışlaq-i Bəhlulə (Maku)
Qışlaq-i Bəhlulə — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Maku şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Qışlaq-i Qaradərə-i Əsəmxanəsəd (Biləsuvar)
Qışlaq-i Qaradərə-i Əsəmxanəsəd — İranın Ərdəbil ostanının Biləsuvar şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Qışlaq-i Bəhlulə (Maku)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 238 nəfər yaşayır (50 ailə).
Qışlaq-i Qaradərə-i Əsəmxanəsəd (Biləsuvar)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 14 nəfər yaşayır (4 ailə).
Bulqan yaşayış yeri
Tariхi
Yaşayış yerində tikinti qalıqlarının bir qismi saxlanmışdır. Onlar dördkünc formalı binalardan ibarət olub, aşağıda daş çaylarından, üst hissədə isə çiy kərpicdən hörülmüşdür. Bəzi binaların divarları möhrədən olub, daş qarışıq torpaqla inşa edilmişdir. Yerüstü materiallar çəhrayı rəngdə bişirilmiş sadə və şirli qab qırıqlarından ibarətdir. Onlar dövrcə müxtəlifdir. Tədqiqat göstərir ki, Bulqan yaşayış yerində XII-XVIII əsrlərdə yaşayış olmuşdur.
Nüğdi
Nüğdi - Dağıstan Respublikasının Dərbənd rayonunda yerləşən kəndlərdən biridir.
1886-cı ildə kənd əhalisi 116 evdə 254 nəfəri kişilər, 239 nəfər isə qadınlar olmaqla 493 nəfər əhali yaşayırdı. Onlardan 114 evdə 247 nəfəri kişilər, 236 nəfər isə qadınlar olmaqla 483 nəfərini yəhudilər, 2 evdə 7 nəfəri kişilər, 3 nəfər isə qadınlar olmaqla 10 nəfərini isə sünni islam etiqadlı Azərbaycan tatarları təşkil edirdi.
2002-ci il siyahıyaalınmasına əsasən 450 təsərrüfatda 1,700 nəfər əhali yaşamışdır. Kəndin etnik tərkibi əsasən azərbaycanlılardan, qismən ləzgilərdən və az sayda dağ yəhudilərindən ibarətdir.
Manzya
Manzya  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Şampan-an-Valrome kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Belle.
Coğrafiyası
thumb|200px|left|Kommunanın xəritəsi Kommuna Paris şəhərinin 420 km cənub-şərqində, Lion şəhərindən 70 km şərqdə yerləşir və Burk-an-Bres şəhərindən 55 km cənub-şərqdə yerləşir.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 199 nəfər təşkil edirdi.
Tomas Anders
Tomas Anders (Thomas Anders, ) — Alman pop ifaçısıdır, musiqi yazan və prodüseri, Modern Talking duetinin iştirakçısı.
Həyatı
Tomas Anders 1963-cü ildə alman və italyan əsilli ailədə Kolbens şəhərində anadan olmuşdur. Uşaqlıqda gitara və fortepianoda çalmağı öyrənmişdir. 1979-cu ildə "Radio-Lüksemburq" yarışmasının qalibi olmuşdur. Onun ilk sinqlı "Judy" 1980-ci ildə çıxır. 1984-cü ildə isə Anders Diter Bolen ilə tanış olur. Bu musiqiçilərin görüşməsinə əsas səbəkar "Hansa" Berlin səsyazma studiyası olmuşdur. Bəstəkar və prodüsser Diter Bolen özünün "Was macht das schon" adlı mahnısını ifa etmək üçün Tomas Andersi Hamburqa dəvət edir. Diterin təklifinı cavab olaraq Tomas dərhal Hamburqa uçur və mahnı üzərində çalışmalara başlayır. 1983–1984-cü illərdə musiqiçilər ən uğurlusu "Wovon traumst du denn" olmaqla alman dilində 5 sinql buraxırlar, lakin Diter tədricən başa düşür ki, beynəlxalq uğuru yalnız ingiısi dilində manhılar ifa etməklə əldə etmək olar və nəticədə 1984-cü ildə musiqiçilər Real Life qrupunun "Catch me İ`m falling" hit mahnısının kaver-versiyasını işləyirlər, lakin layihə hazırlandıqdan sonra musiqiçilərin adları hallanmır və layihə Headliner adı altında tanınır, musiqnin müəllifi kimi isə Steve Benson adı hallanır (Diter Bolenin yaradıcı psevdoadlarından biri). Duetə məşhurluq gətirən ilk mahnı isə 1984-cü ilin sentyabrında buraxılan "You`re my heart, you`re my soul" superhiti olur. Mahnı ilk əvvəl musiqisevərlərin layiqli qiymətini ala bilmir və yalnız "Formel Eins" proqramından sonra əsl populyarlığına qovuşur. Sinql ilk əvvəl alman, sonra isə Avropa hit-paradlarını fəth edir. Duetin adı Modern Talking olur. Mənası "Müasir danışıq" deməkdir.
1986-cı ildə onlar arasında mübahisə yaranır. Diter və Tomas arasında mübahisənin əsas səbəbi qrupun ifaçı heyəti ilə bağlı olur. Mətbuat və ictimaiyyət isə qrupun dağılmasınd əsas səbəb kimi Tomasın şöhrətpərəst həyat yoldaşı Nora Balllinqi göstərirdi. Bu hadisədən sonra qrup daha iki il, kontraktın bitməsinə qədər fəaliyyət göstərir. Nəhayət, qrup üzvləri 1987-ci ildə qarşılıqlı razılıq əsasında ayrılırlar. 1987-ci ildə Tomas ABŞ-yə gedir. Burada çox populyarlıq qazana bilmir. Yalnız 1998-ci ildə "Modern Talking" qrupu birləşdikdən sonra populyarlıq qazana bilir. 2003-cü ildə Tomas Anders Diter Bolen ilə razılıq əsasında ayrılırlar. 2003-cü ildən sonra Anders öz solo karyerasına başlayır və böyük populyarlıq qazanır.
Şəxsi həyatı
Tomas Anders Nora Ballinq ilə 1985–1989-cu illər arası ailə həyatı qurur. Modern Talking qrupu dağılandan bir müddət sonra Tomas Nora ilə boşanma qərarını verir. Tomas Anders ABŞ-yə köçdükdən sonra uzun müddət evlənmir. 2000-ci ildə isə Tomas Klaudia Hels ilə ailə həyatı qurur və bu onun ikinci evliliyi olur. Onların 2002-ci ildə Aleksandr Milk adında oğlu olur. Tomas Anders və ailəsi Almaniyanın Kolbens şəhərində yaşayırlar.
Taketomi
Taketomi adası — Yaponiyanın Ryukyu arxipelaqı, Sakişima adaları, Yaeyama adaları   qrupuna daxil olan ada. İnzibati baxımından Yaponiyanın Okinava prefekturası, Yaeyama qəzası, Taketomi dairəsi ərazisinə daxildir.
Coğrafiyası
Adanın sahəsi — 6,32 km², maksimal hündürlüyü 21 m. İşiqaki adası ilə bərə ilə əlaqələnir. Taketomi dairəsinin mərkəzi olan Taketomi qəsəbəsi adada yerləşir. Adada 323 nəfər yaşayır (2012).
Qışlaq-i Qaradərə-i Əsəmxanazadxan (Biləsuvar)
Qışlaq-i Qaradərə-i Əsəmxanazadxan — İranın Ərdəbil ostanının Biləsuvar şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 20 nəfər yaşayır (4 ailə).
Karlos Kastanyo Xil
İlk illəri
Karlos 1965-ci ildə Amalfidə heyvandarlıqla məşğul olan bir ailənin oğlu olaraq dünyaya gəldi. 1981-ci ildə atası İesus Kastanyo, FARK partizanları tərəfindən qaçırıldı və azad edilməsi üçün 50 milyon peso tələb edildi. Kastanyolar sadəcə 16 milyon toplaya bildilər. Nəğd ödənişə baxmayaraq, atalarını ölümcül vəziyyətdə bir ağaca bağlanmış şəkildə tapdılar.
Atalarının ölümü ilə Fidel, Visente və Karlos başda FARK kimi solçu partizanlara qarşı mübarizə aparmaq fikri ilə Kordobada bir çox silahlı paramilitar qrupun yaradılmasında fəal iştirak etməyə başladı. Özünümüdafiə qüvvələri olaraq adlandırılan bu qruplar, ilk başda yerli torpaq və ferma sahibləri ilə biznesmenlər tərəfindən maliyyələşdirildi, daha sonra isə narkotik ticarəti və fidyələrdən gəlir əldə etməyə başladı. Karlosa qardaşı, ordu zabitləri və paramilitar qrupun əməkdaşları, həmçinin, İsrailli Yair Klein tərəfindən döyüş təlimi keçildi.
1980-ci illərdə Kastanyo qardaşların narkotik kartelləri ilə əlaqələri möhkəm idi. Qardaşı Fidelin Pablo Eskobarı tanıması sayəsində Karlos da möhkəm bir dostluq qurmağa nail oldu. Ancaq o, paramilitar qrupların narkotik ticarəti ilə maliyyələşdirilməsinə qarşı idi. Eskobar və Kastanyo qardaşları arasındakı dostluq, şəxsi həbsxanası olan Katedrala həbs edildiyi zaman Kastanyo qardaşları öldürmək üçün qatillər göndərməsi ilə bitdi. Bununla da Kastanyolar Eskobarı öldürmək üçün digər narkobaronlarla əlbir olub, Los Pepes olaraq adlandırılan kriminal qrup yaratdılar. Karlos həmin vaxtlarda "Kabus" və ya "Uşaq" ləqəbləri ilə tanınmağa başladı. Los Pepes və Kolumbiya Milli Polis Təşkilatı arasındakı əlaqələr Eskobarın öldürülməsinə kömək etdi.
Eskobarın ölümündən iki ay sonra 1994-cü ildə komandir Fidel Kastanyo partizanlara qarşı vuruşmada həlak oldu. Bununla da Karlos Kordoba və Uraba Kəndlilərinin Özünümüdafiə Qüvvələrinin (ACCU) lideri oldu. Onun rəhbərliyi ilə 1997-ci ildə Kolumbiya ətrafındakı özünümüdafiə qüvvələri birləşərək Kolumbiya Birləşmiş Özünümüdafiə Qüvvələri (AUC) vahid birliyini meydana gətirdi.
Həmçinin bax
Pablo Eskobar Kolumbiya İnqilabçı Silahlı Qüvvələri
Xarici keçidlər
[http://www.youtube.com/watch?v=iOSi3cJ8fgc Youtube: Carlos Castano Gil - 2017 Sale a la luz! ESTA VIVO! AUC] Youtube: Paramilitares en Colombia: La Historia de los Hermanos Castaño
Kökşetau Milli Parkı
Kökşetau Milli Parkı ― Qazaxıstanın Aqmola vilayətində yerləşən milli park. Park misilsiz mənzərə, arxeoloji ərazilər və Şimali Qazaxıstanın istirahət imkanlarını təqdim edir. Şimaldan Sibir tayqası (şimala), cənubdan isə çöllər arasında keçid zonasında yerləşən ərazi çöl ilə əhatə olunmuş meşələr, göllər və dağlar "adası" dır. Parkın sərhədi Kökşetau şəhərinin 45 km qərbində və paytaxt Astananın 275 km şimal-qərbində yerləşir.
Topoqrafiya
Kökşetau Milli Parkı Şimali Qazaxıstandakı Kökşetau dağlarının meşə-çöl və çöl zonlaraında yerləşir. Parkda beş əsas sektor var:
Bitkilər və heyvanlar
Ərazi çöl və əsasən ağcaqayın və şam meşələri ilə xarakterizə olunur. Kolluqlara ardıc, itburnu, yemişan və söyüd daxildir. Çöl sahəsinin çox hissəsi keçmiş şumlanma və otraılmadan təsirlənmişdir. Alimlər ərazidə 597 bitki növü qeyd etmişdirlər ki, bunlardan 36-sı ərazinin təbiətini əks etdirən qalıq növlərdir. Park əsasən göllərdəki müxtəlif növ balıqları ilə məşhurdur.
Parkda onurğalıların 363 növü: 224 quş, 51 məməli, 5 sürünən, 1 amfibiya və 19 növ balıq məlumdur. Ərazidə çox sayda gəmiricinin olması tülkü, canavar, porsuq və gəlincik də daxil olmaqla yırtıcıları cəlb edir. Daha böyük məməlilər arasında çöldonuzu, Cervus canadensis və Avropa cüyürünün əhəmiyyətli populyası var.
Turizm
Parkda turizm məqsədi ilə 14 gəzinti marşrutu (200 km-dən çox), dörd avtobus ekskursiya marşrutu və iki su marşrutu (ümumi 18 km) fəaliyyət göstərir. Yaxınlıqda turistlər üçün otellər mövcuddur və park düşərgələri və turistlər üçün nəzərdə tutulmuş obyektləri dəstəkləyir. Ərazidəki daha inkişaf etmiş turizm marşrutları kurqanlar, istirahət kompleksləri, meşələr, şəlalələr və mağaralar kimi arxeoloji yerləri də ziyarət edir.
"Qüsursuz xidmətə görə" medalı (SSRİ)
"Qüsursuz xidmətə görə" medalı — SSRİ Müdafiə Naziri, Daxili İşlər Naziri və Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin sədrinin 1958-ci il 25 yanvar tarixli birgə sərəncamı ilə yaradılmış medal.
Dərəcələri
"Qüsursuz xidmətə görə" medalı üç dərəcədən ibarətdir:
Buğda dağı (Bukan)
Buğda dağı - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Bukan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 106 nəfər yaşayır (20 ailə).
Labinski rayonu
Labinski rayonu — Rusiya Federasiyası, Krasnodar diyarının tərkibində inzibati ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Labinsk şəhəridir.
Coğrafiyası
Rayon Baş Qafqaz silsiləsinin şimal yamacının ətək zonasında yerləşir, bu da rayonun düz bölgələrdən xeyli fərqlənən təbii və iqlim şəraitinin yaranmasına səbəb olmuşdur.
Rayon həmsərhəddir: şimalda Kurqaninski, şərqdə Krasnodar diyarının Novokubanski və Otradnenski rayonları ilə, qərbdə Krasnodar diyarının Mostovski rayonu və Adıgeyin Koşexabl rayonu ilə, cənubdaQaraçay-Çerkes Respublikası ilə. Rayonun kənd təsərrüfatı torpaqları 148,8 min hektardır. Əkin sahələri 105,2 min hektar ərazini əhatə edir.
Tarix
Rayon 2 iyun 1924-cü ildə Cənub-Şərq vilayətinin Armavir dairəsinin bir hissəsi olaraq qurulur. Buraya Kuban-Qara dəniz diyarının ləğv edilmiş Armavir bölməsinin ərazisinin bir hissəsi daxil idi. Əvvəlcə rayona 8 kənd məclisi daxil idi: Vladimirski, Zassovski, Kaladzhinski, Labinski, Novoalekseevski, Rodnikovski, Xlebodarovski, Çamlıkski. 16 noyabr 1924-cü ildən rayon Şimali Qafqaz diyarına daxil edilir. 13 fevral 1928-ci ildə rayonun əksər hissəsi Labinskaya kəndi ilə birlikdə Maykop dairəsinə verilir, ləğv edilmiş Mostovski rayonunun ərazisi də bu bölgəyə daxil edilir. 6 noyabr 1929-cu ildə ləğv edilmiş Voznesenski rayonunun ərazisinin bir hissəsi rayona birləşdirilir. 10 yanvar 1934-cü ildən rayon Azov-Qara dəniz diyarının bir hissəsi olur. 13 sentyabr 1937-ci ildən etibarən Labinski rayonu Krasnodar diyarının bir hissəsi olur. 1939-cu il avqustun 21-dən 1953-cü il avqustun 22-dək, mərkəzi Upornaya kəndində olan Upornenski rayonu rayon ərazisindən ayrılmışdır. 22 aprel 1962-ci ildə ləğv edilmiş Psebayski və Yaroslavski rayonlarının ərazisi rayonun bir hissəsi olur. 1 fevral 1963-cü ildə Labinski kənd rayonu qurulur. 1963-cü il fevralın 11-dən 1964-cü il martın 3-dək rayon ləğv edilmiş Kurqaninski rayonunun ərazisini əhatə etmişdir. 12 yanvar 1965-ci ildə Labinsk şəhəri regional tabeli şəhərlər kateqoriyasına daxil edilir. 21 fevral 1975-ci ildə Labinski rayonunun bir hissəsində Mostovski rayonu qurulur. 1993-cü ildə kənd sovetliklərinin fəaliyyətinə xitam verilir, kənd idarələrinin əraziləri kənd dairələrinə çevrilir. 2005-ci ildə rayonda 13 bələdiyyə qurulur.
Əhali
1 yanvar 2006-ci il tarixinə rayon əhalisi 100 491 nəfər təşkil etmişdir. Əhalinin 60,8 % şəhər, 39,2 % kənd əhalisidir. Bütün əhali arasında kişilər 45,3 %, qadınlar 54,7 % təşkil edir. Ümumi əhalinin 58506 (58,2 %) nəfəri əmək qabiliyyətli insanlar, 24,0 %-i pensiyaçılardır.
İnzibati-ətazi vahidləri
Labinski rayonunda 1 şəhər və 12 kənd inzibati vahidliyinə 41 yaşayış məntəqəsi daxildir.
Tanınmış şəxsləri
Maksim İvanoviç Dontso, (1914 - 1985) - Böyük Vətən Müharibəsinin iştirakçısı, Sovet İttifaqı Qəhrəmanı.
İvan Terentyeviç Zamertsev (1899 - 1981) - Sovet hərbi lideri, general-mayor.
Qışlaq-i Namu (Maku)
Qışlaq-i Namu — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Maku şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 46 nəfər yaşayır (7 ailə).
NGC 2474
NGC 2474, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Vaşaq bürcü istiqamətində yerləşir. E0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Rubas
Rubas (keçmişdə Xoşmənzil adlanırdı) – Dağıstan Respublikasının Dərbənd rayonunda yerləşən kənd. 2002-ci il əhali siyahıyaalınmasına əsasən sakinlərinin sayı 3.326 nəfər olmuşdur. "Ləzgi federal milli-mədəni muxtariyyatı" ictimai təşkilatının mənbə göstərmədən təqdim etdiyi qeyri-rəsmi məlumata əsasən tərkib baxımından kənd əhalisini azərbaycanlılar, tabasaranlılar və ləzgilər təşkil edir.
Yuxarı Uzunoba nekropolu
Tarixi
Nekropol 1986-cı ildə aşkar edilmişdir. O, Yuxarı Uzunoba kəndindən şimalda, Naxçıvançayın sağ sahilində yerləşir. Dağıntı nəticəsində nekropolda olan küp qəbirlərin biri aşkar edilmişdir. Küp qəbir torpağın təzyiqindən qırılmışdı. Nekropolun bir hissəsi çayın yatağına düşdüyündən, buradakı qəbirlərin skeletləri pis qalmış və çürümüşdü. Küp qəbrin içərisindən insan skeletinin qalıqları və xırdabuynuzlu heyvan sümükləri aşkar olunmuşdur. Küp qəbirin ətrafından bir ədəd küpə tipli qab aşkar edilmişdir. Qab narın qum qarışığı olan gildən hazırlanaraq yaxşı bişirilmiş, xarici səthi yüngülcə cilalanmışdır. Ağzının və gövdəsinin bir hissəsi hislənmişdir. Yuxarı Uzunoba nekropolunu aşkar edilmiş keramika nümunələrinə əsasən e.ə. III-I əsrlərə aid etmək olar.
German Potoçnik
German Potoçnik (, ləqəbi German Nordunq, ) — milliyyətcə sloven olan Avstriya-Macarıstan raket mühəndisi və astronavtikanın qabaqcıllarından biri.
Bioqrafiya
Atasının ölümündən sonra (1894) Marburq an der Dravada (Ştiriya hersoqluğu) böyüür. Sonralar (ehtimal ki, əmisi, imperator və kral ordusunun general-mayorunun dəstəyi ilə) Moraviyadakı ordu məktəblərində, 1910-1913-cü illərdə, Mödlinqdəki Hərbi Texniki Akademiyada təhsil almışdır. O, kiçik leytenant rütbəsi, mühəndis dərəcəsi ilə "körpülərin və dəmir yollarının tikintisi" ixtisasını bitirmişdir.
Birinci Dünya müharibəsi zamanı Qalisiya, Serbiya və Bosniyada xidmət etmişdir. 1915-ci ildə baş leytenant rütbəsi almışdır. 1919-cu ildə kapitan rütbəsində səhhətinə görə (vərəm) təqaüdə çıxır. Vyana Texnologiya Universitetində elektrik mühəndisliyi və maşınqayırma mühəndisliyi üzrə təhsil alıb. 1925-ci ildən o, özünü raket elmi və kosmik texnologiya problemlərinə həsr etmişdir.
1928-ci ilin sonunda Herman Nordunq təxəllüsü ilə yeganə kitabı olan "Kosmos məkanını aşmaq problemi: Raket mühərriki"  kitabını nəşr etdirir və bu kitab Berlin naşiri Riçard Karl Şmidt tərəfindən 1929-cu il rəsmi nəşr ili ilə nəşr olunur.
Xroniki xəstəlik (vərəm) səbəbindən subay qalır. Vyanada qardaşı Adolfla yaşayır. O, 1929-cu ildə 36 yaşında sətəlcəm xəstəliyindən yoxsulluq içində vəfat edir. Maribor qəzetlərində dərc olunan nekroloqlarda onun hərbi və akademik nailiyyətləri qeyd edilir, lakin kosmosa uçuşla bağlı əsərlər isə nəzərdən kənar qalır.
Elmi fəaliyyəti
100 illüstrasiyadan ibarət kitabının 188 səhifəsində German Potoçnik kosmik stansiyaların və geostasionar peyklərin qurulması variantlarını təklif etmişdir. O, kabellə birləşdirilən 3 moduldan ibarət kosmik stansiyanı ətraflı təsvir edib: süni cazibə qüvvəsi yaratmaq üçün daim fırlanmalı olan “canlı təkər”, parabolik güzgü vasitəsilə günəş şüalarından enerji istehsal edən elektrik stansiyası və rəsədxana.
German Potoçnik tərəfindən ifadə edilən, təxminən 36.000 km hündürlükdə, daim Yer kürəsinin müəyyən nöqtəsində asılı ola bilən “stasionar peyk” ideyası geosinxron orbitdə, sonralar telekommunikasiya və meteoroloji peyklər şəklində həyata keçirilir. .
German Potoçnikin ideyaları ilk dəfə 1952-ci ildə Verner fon Braun dairəvi formadan ilhamlana bilən orbital stansiya konsepsiyasını dərc edərkən Kosmonavtika İttifaqı tərəfindən dəstəklənir. Kitabın rusca nəşri Sergey Korolyovun yaradıcılığına təsir göstərə bilərdi. Əksinə, müəllifin kitabı Vyana mühitində bir sıra fantaziyalar kimi qəbul edilirdi.
Xatirə
German Potoçnikin adı Ştiriyanın paytaxtı Qrats şəhərinin küçələrindən birinə verilmişdir.
1990-cı illərdə beynəlxalq kosmik stansiyaya German Potoçnikin adının verilməsi təklifi dəstəklənməyib.
1992-ci ildə Avstriya poçtu tərəfindən German Potoçnikin 100 illik yubileyi üçün poçt markası buraxılmışdır.
Aaxen
thumb Aaxen — Almaniyanın qərbində Şimali Reyn-Vestfaliya vilayətində, Hollandiya və Belçika ilə sərhəd bölgədə yerləşən bir şəhərdir. Əhalisi 258.380 min (2009) nəfərdir. Şəhərdə əsas texiniki universitetlərdən biri olan "Rheinisch-Westfälische Technische Hochschule" yerləşir.
Tarixi
Axen eramızın 1-ci əsrinə aid Qədim Roma yaşayış məskəni Akve Qranninin yerində salınmışdır. 8-ci əsrin sonunda Frank imperiyasının paytaxtı, orta əsrlərdə isə mədəni və siyasi mərkəzi olmuşdur. Axen 1170-ci ildə birinci, 1330-cu ildə isə ikinci qala divarları (dövrümüzədək 4 bürc və 2 darvaza qalmışdır) ilə möhkəmləndirilmişdir.
1562-ci ildə kralların tacqoyma mərasimi Frankfurt-Mayn şəhərinə köçürüldükdən sonra tənəzzülə uğramışdır. 1794-cü ildə fransızlar tərəfindən işğal olunan Axen Vyana konqresinin qərarı ilə Prussiyanın ərazisinə qatılmışdır (1815). 1871-ci ildən Almaniyanın tərkibindədir. 1943–45-ci illərdə böyük dağıntılara məruz qalmışdır. Şəhərdə imperator Böyük I Karl saray kompleksinin (8–9 əsrlər) qalıqları saxlanılmışdır. Axen saray kompleksinin ətrafında inkişaf etmişdir.
250px|thumb|right| [[Aaxen kafedralı ]]
Mədəniyyət müəssisələri
Axen 1238-ci ildən xristian müqəddəs əşyalarının nümayiş olunduğu mərkəzə və katoliklərin ziyarətgahına çevrilmişdir. Ümumdünya irsinin siyahısına salınmış baş kilsə (burada 1531-ci ilədək 32 alman imperatorunun tacqoyma mərasimi keçirilmişdir), imperator saray kapellası (786–798, memar Metsli Odo; Karolinqlər intibahı dövrünün ən parlaq memarlıq nümunəsi), qotik üslubda Qroshauz (keçmiş ratuşa, 1267, hazırda şəhər arxivi), Ratuşa (təqribən 1333–76, 1898–1902-ci illərdə yenidən qurulmuşdur; imperator zalında Axen Retelin I Karlın həyatından bəhs edən freskaları, 1840–51), barokko üslubunda fəvvarə və I Karlın tunc heykəli (1620), Elizen -brunnen fəvvarəsi (1822–27, memar Y. A. Kremer) Axenin ən məşhur memarlıq abidələrindəndir.
Ali texniki məktəb (1870; 1880-ci ildən universitet statusu), Müqəddəs Qriqori kilsə musiqisi ali məktəbi (1881), kütləvi kitabxana (1831), Syurmondt (1882, antik və Avropa incəsənəti), diyarşünaslıq, "Kuven-Muzeum" (18–19-cu əsrlər, dekorativ tətbiqi sənət), beynəlxalq qəzet (1885) muzeyləri, şəhər teatrı (1751), "Qrents land teater″, "Blekaut" teatrı; musiqili teatr (2000) var.
Nəqliyyat
Eyni zamanda şəhər böyük bir dəmiryolu mərkəzi və mühüm nəqliyyat qovşağıdır. Daha çox dəmiryol Moskva–Berlin–Paris transavropa dəmiryol magistralı Axendən keçir. Sərnişin dövriyyəsinin həcminə görə ölkədə ilk yerlərdən birini tutur.
Partnyor şəhərlər
Partnyor şəhərlər aşağıdakıdır:
Azərbaycandilli xəbər saytlarının siyahısı
Azərbaycandilli xəbər saytlarının siyahısı — Azərbaycanda fəaliyyət göstərməyən, baş ofisi Azərbaycanda olmayan, həmçinin Azərbaycanca versiyası olan xəbər saytlarının siyahısı.
Leninqrad rayonu (Krasnodar diyarı)
Leninqrad rayonu — Rusiya Federasiyası, Krasnodar diyarının tərkibində inzibati ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Leninqradskaya kəndidir.
Coğrafiyası
Leninqrad rayonu diyarın şimal hissəsində yerləşir, ərazisi əsasən düzəndir. Bölgədəki torpaqlar karbonatlı qaratorpaqlardır. Burada təbii qaz, gil və mineral su çıxır.
Tarix
2 iyun 1924-cü ildə mərkəzi Umanskaya kəndində olan Cənub-Şərqi vilayətinın Kuban dairəsinin bir hissəsi olaraq Umanski rayonu qurulur. Buraya Kuban-Qara dəniz bölgəsinin ləğv edilmiş Yeysk bölməsinin ərazisinin bir hissəsi daxil idi. Əvvəlcə rayona 5 kənd məclisi daxil idi: Belı, Krılovski, Kulikovski, Novoplatnirovski, Umanski. 16 noyabr 1924-cü ildən rayon Şimali Qafqaz diyarının ərazisinə daxildir. 21 fevral 1927-ci ildə rayon ləğv edilir, ərazisi Pavlovski və Kanevski rayonları arasında bölünür. 31 dekabr 1934-cü ildə Pavlovski rayonu ərazisinin bir hissəsinin bölüşdürülməsi nəticəsində mərkəzi Leninqradskaya kəndi olan Leningradski rayonu qurulur. Eyni zamanda, mərkəzi Krılovskaya kəndində Stalin rayonu təşkil olunur. 13 sentyabr 1937-ci ildən Leninqradski rayonu Krasnodar diyarının bir hissəsi olur. 22 avqust 1953-cü ildə Leninqrad və Stalin rayonları Stalinski rayonu adı altında birləşdirilir, lakin rayon mərkəzi Leninqradskaya kəndində qalır. 12 dekabr 1960-cı ildə Stalin rayonu dəyişdirilərək Leninqradski adlandırılır. 11 fevral 1963-cü ildən 1964-cü il martın 3-dək rayon ləğv edilir, ərazisi Pavlovski rayonunun tərkibinə daxil edilir. 1993-cü ildə kənd sovetliklərinin fəaliyyətinə xitam verilir, kənd idarələrinin əraziləri kənd dairələrinə çevrilir. 2005-ci ildə rayonda 12 bələdiyyə qurulur.
Əhali
1 yanvar 2006-ci il tarixinə rayon əhalisi 65 541 nəfər təşkil etmişdir. Əhalinin hamısı kənd əhalisidir. Bütün əhali arasında kişilər 45,9 %, qadınlar 54,1 % təşkil edir. Ümumi əhalinin 38 825 (59,2 %) nəfəri əmək qabiliyyətli insanlar, 22,5 %-i pensiyaçılardır.
İnzibati-ərazi vahidləri
Leninqrad rayonunda 12 kənd inzibati vahidliyinə 33 yaşayış məntəqəsi daxildir.
KİV
Leninqrad rayonunda "Stepnoye zori" qəzeti 1934-cü ildən bəri nəşr olunur. Dövriyyəsi 5 mindən çoxdur.
Stimul televiziyası 1992-ci ildə təsis edilmişdir.
Radio yayımı: "Leninqradski Xit" radio kanalı (21.03.2006-cı ildə təsis edilmişdir), yayım tezliyi 106.5 MHz; "Birinci Leninqradskoe Radio" (01/10/2014 tarixində təsis edilmişdir), yayım tezliyi 102,7 MHz.
2005-ci ildə qurulan "Leninqradskaya.org" İnternet mediası, 2012-ci ildə bir media olaraq qeydiyyata alınıb.
Rayonda doğulanlar
Klavdia Kuzminiçna Kudryaşeva (1925-) - opera müğənnisi, SSRİ xalq artisti (1970).
Alexandr Alekseyeviç Kotenkov (1952-) - Rusiya Federasiyası Prezidentinin Federasiya Şurasındakı səlahiyyətli nümayəndəsi (1996-2004), Rusiya Federasiyası Prezidentinin Dövlət Dumasındakı səlahiyyətli nümayəndəsi (2004-2013).
Naxçıvan mədəniyyəti (arxeologiya)
Naxçıvan mədəniyyəti, Qızılvəng mədəniyyəti və ya Boyalı Qablar mədəniyyəti - əsasən Naxçıvan MR ərazisində yayılmış Tunc və İlk Dəmir dövrlərində (e.ə. II minillik – I minilliyin əvvəlləri) aid arxeoloji mədəniyyət. 1896, 1904 və 1926-cı illərdə Qızılvəng məbədi yaxınlığında Naxçıvan mədəniyyətinə aid daş qutu qəbir abidələri aşkar olunmuşdur. Naxçıvan mədəniyyətini səciyyələndirən əsas saxsı məmulatı həndəsi naxışlarla, insan, heyvan, quş rəsmləri, müxtəlif piktoqrafik işarələrlə bəzədilmiş və yüksək sənətkarlıqla hazırlanmış boyalı qablardır. Naxçıvan mədəniyyəti üçün erkən şəhər (Kültəpə, Qədim Naxçıvan, Oğlanqala, Qazançı qalası, Govurqala, Qalacıq), yaşayış yerləri (Şortəpə, Nəhəcir, Meydantəpə, Kərki, Vayxır, Dəmirçilər və s.), siklopik tikililər, istehkamlar, torpaq və daş qutu qəbirlər, kurqanlar xarakterikdir.
Mərhələləri
Naxçıvan mədəniyyəti dörd inkişaf mərhələsi keçmişdir:
Tarixi
Bu mədəniyyət eyni zamanda yalnız erməni arxeoloji ədəbiyyatında bir müddət Qızılvəng mədəniyyəti kimi tanınmışdır. Bunun da əsas səbəbi Naxçıvan mədəniyyətinə aid olan ilk əşyaların ilk dəfə Qızılvəng monastırı yaxınlığında aşkarlanması olmuşdur.
Xüsusiyyətləri
Naxçıvan mədəniyyəti dörd inkişaf mərhələsi keçmişdir.
I mərhələ (e.ə. XX – XVII əsrlər) üçün qırmızı rəngli monoxrom naxışlı (qara rəngli) qulpsuz küpə, çölmək, kasa və xeyrə tipli qablar səciyyəvidir. Qara və boz rəngli, qismən cilalı, cızma, çərtmə, basma və yapmanaxışlı sadə saxsı nümunələrinə də təsadüf edilmişdir. Boyalı qablar dalğalı, sınıq və düz xəttlər, bucaq, üçbucaq, trapesiya, romb və dairələrlə bəzədilmişdir. Bəzi qabların (Nəhəcir və Yaycı yaşayış yerləri) üzərində insan, keçi, maral və quş təsvirləri var.
II mərhələ (e.ə. XVII – XV əsrlər) mürəkkəb həndəsi motivlər, insan, heyvan və quş rəsmləri (II Kültəpə, Şahtaxtı, Qızılvəng) ilə zövqlə naxışlanmış boz və sarı rəngli, polixrom qablar yayılmışdır. Qabların üzəri açıq çəhrayı və sarı rənglə örtülmüş, tünd qırmızı, qəhvəyi, qara və ağ rənglərlə bəzədilmişdir.
III mərhələyə (e.ə. XIV – XI əsrlər) aid olan nisbətən səliqəsiz naxışlanmış çaydan, vaza, qədəh, küpə tipli polixrom boyalı qablar, eləcə də boz və qara rəngli sadə saxsı məmulatı aiddir.
IV mərhələyə (e.ə. X – VII əsrlər) aid qablar əvvəlki mərhələnin materiallarından fərqlənmir, lakin daha kobud və bəsit naxışlanmışdır.
Arxeoloji materiallar
Naxçıvan mədəniyyəti abidələrindən daş toppuzlar, tunc xəncərlər, ox ucluğu, biz, sancaq, quş və sair formalı girdə asmalar, bilərzik, sırğa və üzüklər, qızıl sırğa, əqiq və pastadan müxtəlif formalı muncuqlar, həmçinin dəmir bilərzik, xəncər və sair əşyalar tapılmışdır.
Əkinçi – maldar tayfalara aid Naxçıvan mədəniyyətinin əhalisi sənətkarlıq (metaləritmə, dulusçuluq, toxuculuq), duz, mis, dəmir və sair istehsalı ilə məşğul olmuşdur. Naxçıvan mədəniyyəti tayfaları Cənubi Qafqaz və Yaxın Şərq ölkələri ilə sıx iqtisadi, mədəni əlaqə saxlamışlar.
Yuxarı Qızılarx (Maku)
Yuxarı Qızılarx — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Maku şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 43 nəfər yaşayır (8 ailə).
Qışlaq-i Qaradərə-i Əsəmxanhacısadallah (Biləsuvar)
Qışlaq-i Qaradərə-i Əsəmxanhacısadallah — İranın Ərdəbil ostanının Biləsuvar şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 42 nəfər yaşayır (9 ailə).
İsgəndər Allahverdiyev
İsgəndər Allahverdiyev (tam adı:İsgəndər Nəsir oğlu Allahverdiyev; 2 aprel 1999; Şotavar, Qax rayonu — 8 noyabr 2020; Şuşa, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
İsgəndər Allahverdiyev Nəsir oğlu 1999-ci il 2 aprel tarixində Qax rayonunun Şotavar kəndində anadan olub.
2005-2016-cı illərdə Qax rayon tam orta məktəbində orta təhsil alıb.
Hərbi xidməti
2017-ci ilin aprel ayında həqiqi hərbi xidmətə çağrılıb. 2018-ci ilin oktyabr ayında hərbi xidmətini uğurla başa vurub.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan İsgəndər Allahverdiyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsində Şuşa istiqamətində gedən döyüşlərdə olub. İsgəndər Allahverdiyev noyabrın 8-də Şuşa istiqamətində gedən döyüşlər zamanı şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İsgəndər Allahverdiyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İsgəndər Allahverdiyev ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İsgəndər Allahverdiyev ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Elvira Dolinar
Elvira Dolinar (Elvira Dolinar) — Sloven yazıçısı, feminist və pedaqoq. O, daha çox Slovenka jurnalında qadın hüquqlarının müdafiəsi ilə bağlı məqalələri ilə tanınır, ilk sloveniyalı feminist sayılır.
Bioqrafiya
Elvira Dolinar 1870-ci ildə Krskoda Avstriya-Alman əsilli ailədə anadan olub. O, müəllim kimi təhsil alır, çünki o dövrdə pedaqogika Sloveniyada qadınların peşə əldə edə biləcəyi yeganə intellektual sahə idi. Lakin sonradan ailə quran Dolinar müəllimlik fəaliyyətini dayandırıb. Həyat yoldaşından dörd övladı var idi, qızı Danitsa adını ədəbi təxəllüsü kimi götürür.
Dolinar müəllimlik təhsili alarkən qadın hüquqları problemləri ilə maraqlanır və bu onu müxtəlif Avstriya jurnallarında bu mövzuda məqalələr yazmağa ruhlandırır. Onun ən rezonanslı əsəri 1897-1902-ci illərdə çıxan və əsasən qadın müəllimlərin nəşr olunduğu “Slovenka” (“Sloven qadını”) jurnalının səhifələrində yer alır. Dolinar qadın hüquqları müdafiəçisi Slovenka üçün 40-dan çox məqalə yazıb. 1897-ci ildə nəşr etdiyi ilk nəşri Ženska emancipacija (“Qadınların azadlığı”) bu jurnalın səhifələrində ilk dəfə olaraq qadınların hüquqlarını açıq şəkildə müdafiə edir və bu, onu ilk sloveniyalı feminist adlandırmağa imkan verir. Onun ən mühüm və populyar məqaləsi olan “Svobodna ljubezen in zakon” (Azad sevgi və evlilik) 1900-cü ildə nəşr olunur. Hər iki ər-arvad münasibətlərini "dözülməz" hesab etdikdə, boşanmaya icazə verilməli olduğu ifadə edilir, bu ifadə o dövrdə əksər slovenlərin riayət etdiyi katolik dəyərlərinə zidd idi. Onun fikirləri, xüsusən katoliklər tərəfindən geniş şəkildə tənqid edilirdi. Dolinar publisistik əsərlərlə yanaşı bədii əsərlər də yazır.
Dolinar 1961-ci ildə Bleddə vəfat edir. Sloveniyanın kommunist Yuqoslaviyasının bir hissəsi olduğu 1945-ci ildən bəri bütün dövr ərzində Dolinar və digər feministlər pislənilib və yalnız 1991-ci ildə Sloveniya Yuqoslaviyadan müstəqillik əldə etdikdən sonra o, “Sloven feminist düşüncəsinin qabaqcılı” kimi təltif olunmağa başlayıb.
Malafreta
Malafreta  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Şampan-an-Valrome kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Belle.
INSEE kodu — 01097.
Coğrafiyası
thumb|200px|left|Kommunanın xəritəsi Kommuna Paris şəhərinin 420 km cənub-şərqində, Lion şəhərindən 70 km şərqdə yerləşir və Burk-an-Bres şəhərindən 55 km cənub-şərqdə yerləşir.
Əhalisi
2010-cu ildə əhalinin sayı 199 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 131 nəfər (15–64 yaş arasında) 93 nəfər iqtisadi cəhətdən, 38 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 71,0%, 1999-cu ildə 68,8%). Fəaliyyət göstərən 93 sakindən 90 nəfəri (40 kişi və 50 qadın), 3 nəfər işsiz (3 kişi və 0 qadın) idi. 38 hərəkətsiz 11 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 19 nəfər təqaüdçü, 8 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Montegu-Çelmsford islahatı
Montegu-Çelmsford islahatı — 1919-cu ildə Britaniya imperiyası parlamenti tərəfindən qəbul edilmiş, 1935-ci ilədək qüvvədə olan Hindistanın idarə olunmasına dair qanun. Hindistan işləri üzrə nazir Edvin Montegu və Hindistan vitse-kralı Frederik Çelmsford işləyib hazırlamışdılar. Montegu-Çelmsford islahatı bir sıra cüzi güzəştlər verməklə (Hindistan general-qubernatoru yanında iki palatalı qanunvericilik orqanı yaradılması və s.) Hindistanda genişlənməkdə olan milli azadlıq hərəkatının qarşısını almaq məqsədi daşıyır və əslində müstəmləkə hökmranlığının mahiyyətini dəyişmirdi. Montegu-Çelmsford islahatına görə Hindistan əhalisinin çox cüzi hissəsinə (təqribən 1%-i) seçki hüququ verilir, 1909-cu ildə qəbul olunmuş mürtəce dini-icma kuriaları bölgüsü sistemi saxlanılırdı.
Xarici siyasət
Xarici siyasət — digər dövlətlərin davranışına təsir göstərmək və ya öz davranışını beynəlxalq mühitə uyğunlaşdırmaq üçün dövlətin həyata keçirdiyi fəaliyyətlər sistemi. Xarici siyasətin başlıca məqsədi milli maraqların müdafiəsidir. Xarici siyasətin həyata keçirilməsinin bir çox vasitələri mövcuddur ki, onların içində ən əhəmiyyətlisi diplomatiyadır. Müharibələr də xarici siyasətin həyata keçirilmə vasitələrindəndir.
Xarici siyasətin təbiətinə beynəlxalq münasibətlər elmində müxtəlif fərqli yanaşmalar mövcuddur. Bir yanaşma belə hesab edir ki, dövlətin xarici siyasəti onun daxili siyasətinin davamı və ya bir növ xarici uzantısıdır. Başqa yanaşmanın tərəfdarları, xüsusən də beynəlxalq münasibətlər elmində neorealist məktəbin nümayəndələri isə, əksinə, iddia edirlər ki, xarici siyasətin formalaşmasında daxili siyasət heç bir rol oynamır. Kennet Volts buna klassik misal kimi Soyuq müharibə illərində Sovet və ABŞ xarici siyasətlərini nümunə göstərir. Belə ki, siyasi və sosial-iqtisadi quruluşlarında, eləcə də hakim ideologiyalarında fundamental fərqlər və ziddiyyətlər olmasına baxmayaraq hər iki dövlət, demək olar ki, oxşar xarici siyasət yürüdürdü. Neorealistlərin fikrincə xarici siyasətin əsas determinantı Beynəlxalq sistemin strukturudur. Struktur, hər bir dövlətin üzərinə müəyyən öhdəlik qoyur ki, bu da dövlətin daxili xarakteristikalarından yox, onun bacarıqlarından və imkanlarından qaynaqlanır.
Xarici siyasətə nəzarət dövlət və ya hökumət başçısının, hökumət və parlamentin əlində olur, lakin birbaşa rəhbərliyi xüsusi mərkəzi xarici siyasət orqanı – Xarici İşlər Nazirliyi həyata keçirir. XİN də öz növbəsində qarşisina qoyulmuş məqsədləri yerinə yetirmək üçün həm ölkə daxilində, həm də xaricdə geniş bürokratik aparata malik olur.
Tarixi
Münasibətlərin uzunmüddətli idarə olunması ideyası diplomatiyanı idarə edən peşəkar diplomatik korpusun inkişafını davam etdirdi. 1711-ci ildən başlayaraq “diplomatiya” termini qrupların və ya millətlərin nümayəndələri arasında danışıqlar aparmaq sənətini və təcrübəsini ifadə etmək mənasında istifadə edilmişdir.