cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Azərbaycan meşələri
300px|thumbnail|Quba meşələri 300px|thumbnail|Azərbaycan meşə örtüyü Azərbaycan meşələri - Azərbaycan Respublikasında meşələrin ümumi sahəsi 1213,7 min hektardır. Bundan meşə ilə örtülü sahə 1021,88 min hektar təşkil etməklə, ümumi ərazinin 11,8%-dir. Hər adam başına təqribən 0,12 ha meşə sahəsi düşür ki, bu da ümumdünya miqyasında götürülən müvafiq orta rəqəmdən 4 dəfə (0,48 ha) azdır.
Azərbaycan meşələrinin sahəsi ümumi əraziyə nisbətdə az olsalar da növ zənginliyi ilə məşhurdur. Burada 435 növ ağac və kol bitir, onlardan da 70-i endemik növlərə aiddir. Bütün Respublika ərazisi üçün enliyarpaqlı meşələr səciyyəvidir. Bu tip meşələr Böyük Qafqaz və Kiçik Qafqazın, Talış dağlarının alçaq və orta dağlıq ərazilərində geniş yayılmışdır. Azərbaycanın əksər meşələri (85%) dikliyi yüksək olan dağ yamaclarında yerləşməklə əvəzolunmaz torpaqqoruyucu, sutəmizləyici və iqlim saflaşdırıcı əhəmiyyətə malikdir.
Azərbaycan meşələri əhəmiyyətinə görə I qrupa aid edilir və bu meşələr Respublikanın müxtəlif bölgələrində müxtəlif tərzdə yayılmışdır. Bu bölgələrə xas olan xüsusiyyətlərdən biri müxtəlif təbii sərvətləri – mineral xam malı, suyun, enerjinin, torpaqların yerləşməsidir. Onların arasında meşə sərvətləri heç bir digər təbii sərvətlərə xas olmayan çoxsahəli funksiyaları yerinə yetirir. Meşələr yeganə təbiət kompleksi hesab olunur ki, onlar su, hava və torpaq kimi biosferanın çox vacib olan komponentlərinin sabitləşdirilməsinə şərait yaradır.
Respublika meşələrinin əksər sahələri (85%) Böyük Qafqazda, Kiçik Qafqazda və Talış dağ bölgəsində yerləşir.
Meşələrin çox hissəsi qiymətli ağac cinslərindən ibarətdir (palıd, fıstıq, vələs, cökə, ağcaqayın və s.). Respublikanın meşələrinin müxtəlifliyi, onun yayılması iqlim, torpaq, müxtəlif hündürlük qurşaqlarından və digər şəraitdən asılıdır.
Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi meşə siyasətini Meşələrin İnkişafı Departamenti vasitəsi ilə həyata keçirir.
Departament dövlət meşə fondunun ərazisində meşələrin qorunub mühafizə olunmasını, meşəbərpa və meşəsalma işlərinin, əkin-materialının yetişdirilməsini, meşə ağac və kol cinslərinin toxumlarının tədarükünü, meşə fondunun dövlət uçotunun və meşə kadastrının aparılmasını, meşələrə xidmət işlərinin və digər meşə təsərrüfatı tədbirlərinin həyata keçirilməsini, meşədən əlavə istifadə və yardımçı kənd təsərrüfatı sahələrinin məqsədyönlü və səmərəli aparılmasını təmin edir. Meşə təsərrüfatı tədbirlərinin, meşələrin torpaq qoruyucu, su saxlayıcı, mühit təmizləyici, sanitar gigiyenik və digər faydalı funksiyaların yüksəldilməsi istiqamətində aparılmasını təmin edir, ətraf mühit üçün xüsusi əhəmiyyət kəsb edən elmi mədəni və rekreasiya əhəmiyyətli təbiət komplekslərinin və obyektlərinin, bioloji müxtəlifliyin, eləcə də meşə fondunda yayılmış fauna növlərinin qorunması, meşə toxumçuluğu işlərinin aparılması zamanı genofondun saxlanması, artırılması istiqamətində tədbirlər həyata keçirir. Meşələrin İnkişafı Departamentinin tabeliyində 34 Regional Meşə Mühafizəsi və Bərpası Müəssisəsi, 3 Meşə Salma Müəssisəsi, 3 Regional Meşə Tingliyi Müəssisələri (Zərərvericilər və Xəstəliklərə qarşı Mübarizə Mərkəzi və Elmi Tədqiqat Meşəçilik İnstitutu) fəaliyyət göstərir. Nazirliyin yarandığı vaxtdan, 2001-ci ilin mayından başlayaraq Respublikanın bütün ərazilərində meşəbərpa, meşəsalma, əkin materialı yetişdirmə, toxum tədarükü və digər tədbirlərin həcmi xeyli genişləndirilmişdir.
Azərbaycan xalqının ümummilli lideri H.Ə.Əliyevin 26 dekabr 2001-ci il tarixli fərmanı ilə Azərbaycan Respublikası Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinə tapşırılmışdır ki, dövlət və yerli özünüidarəetmə orqanlarını və elmi təşkilatları cəlb etməklə ölkədə meşələrin bərpa edilməsinə və artırılmasına dair, Milli Proqram hazırlayıb baxılmaq üçün Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinə təqdim etsin. Bununla yanaşı eyni zamanda tapşırılmışdır ki, ardıcıl olaraq ekoloji cəhətcə dayanıqlı, sosial-iqtisadi inkişafa və heyvandarlığın və əkinçiliyin inkişafı ilə əlaqədar olaraq yay-qış otlaqlarının və biçənəklərin səmərəli istifadə olunması, torpaqların dağ yamaclarında, dərə və yarğanlarda çay məcralarında eroziyaya uğramasının, dağətəyi və düzən rayonlarda şoranlaşmanın qarşısının alınmasına dair Milli Proqramlar hazırlayıb aidiyyəti üzrə təqdim etsin.
Prezident fərmanının icrası ilə əlaqədar Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin "Meşələrin bərpa edilməsinə və artırılmasına dair" hazırladığı Milli Proqramın layihəsi müvafiq düzəliş və əlavələrlə 18 fevral 2003-cü il tarixdə 1152 saylı Prezident Sərəncamı ilə təsdiq edilmişdir. Bu proqrama əsasən ölkəmizin bütün regionlarında (2003-2008-ci illərdə) 69700 ha sahədə meşələr bərpa olunmalı və yeni meşəliklər salınmalıdır. Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi yarandığı vaxtdan, 2001-ci ilin mayından başlayaraq ardıcıl, düzgün ekoloji siyasət apararaq Respublikada meşələrin bərpa edilməsi və yeni meşə massivlərinin yaradılması, şəhərətrafı qəsəbələrin, şose və magistral yollarının ətrafının yaşıllaşdırılması və arid zonalarda qoruyucu meşə massivlərinin yaradılması sahəsində irimiqyaslı işlərə başlamışdır. Bununla əlaqədar Respublikanın arid zonalarında meşə və yaşıllıqların salınması ən çətin olduğu şəraitlərdə 3 meşəsalma və 4 regional meşə tingliyi müəssisələri yaradılmışdır.(Naxçıvan, Abşeron, Quba və Kür).
Yeni yaradılmış Meşə Salma Müəssisələrinin və Respublikanın digər bölgələrində fəaliyyət göstərən Meşə Mühafizəsi və Bərpası Müəssisələrinin gücü ilə 2002-ci ildə 7753 ha, Milli Proqramın icrasına uyğun olaraq 2003-cü ildə isə 8721 ha sahədə meşəbərpa işləri aparılmış və yeni meşəliklər salınmışdır. Bu göstəricilər 2000-2001-ci ildə yerinə yetirilən meşəbərpa və meşəsalma işlərinin həcmindən, müvafiq olaraq 1,6-1,9 dəfə çoxdur. Müxtəlif çeşiddə əkin materiallarının yetişdirilməsi sahəsində də məqsədyönlü işlər görülmüşdür.
Belə ki, 2002-ci ildə qiymətli ağac və kol cinslərindən 12 milyon ədəd, 2003-cü ildə 32 milyon ədəd əkin materialı yetişdirilmişdir. Bu 2000-2001-ci ildə yetişdirilən əkin materiallarının həcmindən müvafiq olaraq 2-5 dəfə çox olmuşdur.
Meşəbərpa və meşəsalma işlərinin həcmi 2004-cü ildə artırılaraq 9000 hektara, əkin materiallarının yetişdirilməsi isə 35 milyon ədədə çatdırılması proqnozlaşdırılmışdır. Vaxtında aparılan təşkilati tədbirlərin nəticəsində 35 milyona qarşı 40 milyon əkin materialı yetişdirilmiş, 3700 ha sahədə yeni meşə salınmış 5403 ha sahədə təbii bərpaya kömək tədbirləri aparılmışdır.
2005-ci ilin yekun hesabatlarına görə ötən hesabat ilində 9500 hektarmeşəbərpa tədbirlərinə qarşı 9737 hektar sahədəmeşəbərpa tədbirləri aparılmışdır. Bundan 3860 hektarı yeni meşələrin salınmasıdır. Qalan 5877 hektarı təbii bərpaya kömək tədbirləridir. 35 mln. ədədə qarşı 38 mln. ədəd əkin materialı yetişdirilmişdir. Bu göstəricilər 2000-2001-ji ilin göstəricilərindən meşəbərpa tədbirləri üzrə 2-2,5 dəfə, əkin materiallarının yetişdirilməsi üzrə isə 6-10 dəfə çoxdur. "Meşələrin bərpa edilməsinə və artırılmasına dair Milli Proqram"ın tələblərinə uyğun olaraq 2006-cı ildə meşəbərpa tədbirlərinin plan-proqnozlərı artırılaraq 10 min hektara çatdırılmışdır. Hal-hazırda bu istiqamətdə işlər davam etdirilir.
Göstərilənlərlə yanaşı meşə təsərrüfatı sistemində bir sıra problemlər hələ də mövcuddur. Belə ki, alternativ yanacaq növlərinin çatışmazlığı meşələrdə özbaşına qırıntının artmasına, qanunsuz mal-qara otarılması isə təbii bərpa prosesinin pozulmasına səbəb olur. Maddi texniki təminatın və maliyyə vəsaitinin çatışmazlığı, əmək haqqının aşağı olması aparılan bu cür meşə təsərrüfatı tədbirlərinə öz mənfi(-) təsirini göstərir.
Azərbaycan meşələrinin formasiyaları
thumbnail|300px|Dağlıq ərazidəki meşə massivi
Azərbaycan meşələrinin 95%-i dağlıq və dağətəyi sahələrdə, qalan 5%-i isə əsasən su vadilərində, düzənlik ərazilərdə yerləşir. Meşələr yayıldığı əraziyə görə sırf qoruyucu funksiyaları yerinə yetirdiyindən birinci qrup meşələrə aid edilir. Azərbaycan meşələrinin özünəməxsus meşə formasiyaları mövcuddur. Bu formasiyalar aşağıdakılardır :
Meşə florası və faunası haqqında
300px|thumbnail|left|Qarışıq seyrək meşələr Meşələrin geniş massivindən biri də Talış dağ yamaclarını əhatə edir. Burada meşələr Astara, Lənkəran, Lerik, Masallı, Yardımlı, Cəlilabad və qismən də Biləsuvar inzibati rayonlarının ərazisində yayılmışdır. Meşələrin az hissəsi Kür və Araz çayları sahili boyunca uzanır və Tuğay tipli massiv şəklində lentvari ərazini tutur.
Azərbaycan meşələri zəngin florası və faunası ilə fərqlənir. Burada 125 fəsiləyə və 930 cinsə daxil olan ali bitkilərin 4500 növü yayılmışdır. Bunlardan 48 fəsiləyə, 135 cinsə mənsub olan 450 növ ağac və kollar ölkəmizin meşələrində bitir. Bu isə ölkə florasındakı bitki növlərinin 11-ni təşkil edir. Azərbaycan dendroflorasının tərkibində 70 regional endem növə təsadüf edilir. Bu da ümumi ağac və kol bitki növlərinin 16%-i deməkdir.
Respublika meşələrinin əsasını qışda yarpağını tökən enliyarpaqlı növlər təşkil edir. Meşə ilə örtülü sahə hakim cinslərə görə təqribən aşağıdakı kimi paylanmışdır: şam-0,04%, ardıc-2,37%, fıstıq-31,68%, palıd-23,4%, vələs-26,01%, göyrüş-0,01%, ağcaqayın-0,22%, qovaq-3,58%, qızılağac-1,87%, cökə-1,71%, qarağac-1,16%, digər cinslər-7,95% olduğu müəyyən edilmişdir. Meşələrin tərkibcə müxtəlif olmasına baxmayaraq, enliyarpaqlı meşələri əsasən fıstıq, palıd və vələs cinsləri əmələ gətirir. Meşə ilə örtülü ərazinin 85,5%-i bu üç cinsin payına düşür.
İynəyarpaqlı meşələr
İynəyarpaqlı meşələr (ardıc və şam) Respublika meşələrinin meşə ilə örtülü sahəsinin təqribən 1,6%-ni təşkil edir. İynəyarpaqlı meşələrdə əsas Qarmaqvari şama (Pinus Hamata) (bu növ bəzən kox Kiçik Qafqazda, Goy göldə, Tovuz rayonu ərazisində Şamlıq və Böyük Qışlaq kəndləri ətrafı meşələrdə, Böyük Qafqazda Qusar rayonu meşələrində təsadüf edilir.
İynəyarpaqlı meşələrdən Eldar oyuğu adlanan 400 ha-a yaxın sahədə kserofit şəraitdə Eldar şamı (Pinus Eldarica), əsasən təzə və rütubətli fıstıq meşələrində Qaraçöhrədən (Taxus Bacaata) ibarət enliyarpaqlı cinslərə qarışıq halda və ya kiçik meşəciklər şəklində ağaclıqlarda təsadüf edilir. Belə meşəciklərə Böyük Qafqazda -Qəbələ rayonunda Həmzəli qəbiristanlığında, Pirqulu və Oğuz rayonu meşələrində, Xızı, Dahardibi adlanan meşələrdə, Talış dağlarında - Lerik rayonu Hamazat kəndi ətrafı meşələrdə təsadüf edilir.
İynəyarpaqlı cinslərdən ən geniş ərazidə yayılmışı ardıc meşələridir. Azərbaycan meşələrində - Qazax ardıcı (Juniperus Salina), Uzunsov ardıc (C. Oblonga), Cırtdan ardıc (C. Pugmaca), Alçaqboy ardıc (C. Depressa), Qırmızı ardıc (C.Polycarpos) və s. növləri bitir. Ardıc meşələrinin ən geniş sahəsi Bozdağda, Naxçıvan meşələrindədir. Ardıcın çox da geniş olmayan sahələrdə seyrək meşələri də vardır.
Enliyarpaqlı meşələr
Azərbaycan Respublikası bir çox nadir kol növlərinin vətəni sayılır. Qaracökə üçüncü dövrün relikt bitkisi kimi Azərbaycan meşələrində geniş yayılmışdır. Bu ağac Böyük Qafqazın cənub, cənub-şərq issəsində daha tez-tez rast gəlinir. Gecböyüyən, lakin uzunömürlü qaracökə heç vaxt geniş sahələri əhatə etməyib. Eldar şamının vətəni Azərbaycandır, yayılma arealı isə Ceyrançöl ön dağlığının Eldar oyuğu sahəsidir. Talış dağlarında bitən üçüncü dövrün relikt və nadir ağaclarından dəmirağac, Lənkəran akasiyası, şabalıdyarpaq palıd və s. Azərbaycan meşələrinin əsas inciləridir.
Meşə təsərrüfatı ilə bağlı qanunlar
Azərbaycan Respublikasında meşədən qanunsuz istifadə cinayət hesab olunur. Nazirlər Kabinetinin (NK) 1993-cü il 636 saylı meşə təsərrüfatına dəymiş ziyana görə maddi məsuliyyətə cəlb edilmə qaydaları haqqında qərarında deyilir: “Qanunsuz meşə qırma, ağac və kolların kəsilməsinə, boy artımının dayanacaq dərəcəyə qədər zədələnməsinə, külək və qar ağırlığından sınmış və kök üstə quruyan ağacların icazəsiz mənimsənilməsinə, yandırılma və etinasız rəftara görə, ağac və kolların ərazisinə yararsız kanalizasiya sularının və kimyəvi suların axıdılmasına görə və digər amillərə görə cərimə miqdarı müəyyən edilməklə cinayət məsuliyyəti də nəzərdə tutulmuşdur”. 1997-ci ildə qəbul edilmiş Meşə Məcəlləsinə əsasən, meşəçilərin tərtib etdikləri akta əsasən məhkəmə qanunlarının icra edilməsinə nəzarət edən idarə həmin cərimələrin ödənilməsini həyata keçirməkdə müstəqildir.
Meşələrin yaşı
Meşələrin yaş siniflərinə görə də paylanması müxtəlifdir. Belə ki, cavan meşələr meşə ilə örtülü sahənin 11,2%-ini, orta yaşlı ağaclar-63,3%-ini, yetişməkdə olan ağaclar-13,4%-ini, yetişmiş və yaşı ötmüş meşələr-12,1%-ini təşkil edir.
Hazırda Azərbaycan Respublikası ərazisində Milli Parklar, Dövlət Təbiət  Qoruqları, Dövlət Təbiət Yasaqlıqları fəaliyyət göstərir. Bunlardan: Hirkan Milli Parkı  –  2004-cü ilin fevral ayında Lənkəran və Astara rayonlarının inzibati ərazisində 21435 hektar sahədə yaradılmışdır. Meşələrdə Azərbaycanın “Qırmızı kitabı”na düşmüş Hirkan həmişəyaşıl şümşadı, dəmirağac, heyvan növlərindən bəbir, Talış qırqovulu, qara leylək, berkut və s. vardır.
Meşələrin qocalmasının əsas səbəbi orada mal-qaranın otarılmasıdır. Baxmayaraq ki, qanunla bu qadağandır. Çünki mal-qara meşələrdəki fidanları, pöhrələri yeyir, təbii bərpaya əngəl yaradır.
Meşələrin sıxlığı
Meşələrin sıxlığa görə paylanması müxtəlifdir. Respublika meşələrinin 13,7%-i aşağı (0,3-0,4), 2,62%-i orta (0,5-0,6), 18,3% normal (0,7-0,8) və 2,62%-i yüksək (0,9-1,0) sıxlıqdadır. Meşələrin ümumi orta sıxlığı-0,56 müəyyən edilmişdir.
İşğal olunmuş ərazilərdəki meşə fondu
Hazırda 261 min hektar meşə fondu sahəsi Ermənistan tərəfindən işğal edilmişdir.
Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərində Ermənistan ordusunun əsgərləri tərəfindən qəsdən törədilmiş yanğınlar nəticəsində 100 min hektar otlaq, biçənək və yaşıllıqlar, həmçinin meşə sahələri yanaraq məhv olmuş, torpağın üst münbit qatı yararsız hala düşmüşdür. 29 mart 2003-cü il tarixli «Nəbz» qəzetinin 11 saylı buraxılışında ekoloq Mahmud Xəlilov və Nəsibə Əliyevanın birgə araşdırmasına görə işğal altında olan ərazilərimizdə çox acınacaqlı vəziyyət vardır. Hazırda Ağdərə və Xankəndi meşə təsərrüfatlarının böyük ərazini əhatə edən məhsuldar fıstıq meşələri, Laçın rayonunun Şəlvə dərəsindəki qırmızı, dekorativ oduncaqlı mebel, parket üçün əvəzi olmayan iri gövdəli qırmızı palıd meşələri, Bəsitçay qoruğundakı möhtəşəm çinar və qoz ağacları, Kəlbəcər meşə təsərrüfatındakı mebel sənayesi üçün tayı-bərabəri olmayan ayı fındığı ağacları ermənilər tərəfindən kütləvi qırılaraq xarici ölkələrə satılır.
Qalacıq (Sərab)
Qalacıq - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Sərab şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 2,185 nəfər yaşayır (568 ailə).
Pro bono
Pro bono publico — könüllü və ödənişsiz həyata keçirilən peşə fəaliyyəti. Bu latın ifadəsi hüquqda "pulsuz hüquqi yardım"ı ifadə etmək üçün tətbiq olunur. Könüllü fəaliyyətdən fərqli olaraq, pro bono peşəkar şəxslər tərəfindən, maddi vəziyyəti imkan vermədiyinə görə onların xidmətlərindən istifadə edə bilməyən insanlara xidmət göstərilməsini nəzərdə tutur.
Birləşmiş Krallıqda istifadə edilən pro bono publico ifadəsi həm də səhmlərdən gələn gəlirlərdən çox "ictimai rifah" naminə mövcud olan Milli Səhiyyə Xidməti kimi iri təşkilatların və müxtəlif QHT-lərin təşəbbüsünü ifadə etmək üçün istifadə edilir.
Cənubi Koreya
Cənubi Koreyada vəkillərdən hər il ən az 30 saat (yerli vəkil bürolarında bu müddət 20 saatadək azaldıla bilər) pro bono fəaliyyət göstərmələri tələb olunur. Bu tələbi əsaslı surətdə yerinə yetirməyənlər bunun əvəzində hər saat üçün 20,000–30,000 ₩ (17-26 ABŞ dolları) ödəyə bilərlər.
Birləşmiş Krallıq
2003-cü ildən Birləşmiş Krallıqda əksər hüquq şirkətləri və hüquq məktəbləri ənənəvi olaraq Pro Bono Həftəsini qeyd edirlər. Bu da solisitor və barristerləri pro bono xidmətlər təklif etməyə təşviq edir və cəmiyyətin pro bono xidmətlərin mövcudluğundan agah olmasına imkan verir. LawWorks solisitor və hüquq tələbələri ilə işləyən, hüquq sahəsində pro bono fəaliyyətə onları təşviq edən və dəstəkləyən milli xeyriyyə qurumudur. Fiziki şəxslər və müxtəlif qruplar pulsuz hüquqi məsləhət və mediasiya üçün quruma müraciət edə bilərlər. Dayanıqlı İnkişaf Məqsədləri istiqamətində xüsusi olaraq beynəlxalq pro bono fəaliyyəti ilə məşğul olan Beynəlxalq İnkişaf naminə Vəkillər qurumu məhz Londonda fəaliyyət göstərir.
ABŞ
Amerika Vəkillər Assosiasiyasının (ABA) etik qaydalarına əsasən, vəkillərə tövsiyə olunur ki, hər il ən az 50 saat pro bono xidmət göstərsinlər. Lakin bəzi dövlət vəkil büroları daha az saat təklif edə bilər. Peşəkar Fəaliyyət haqqında Nyu-York Qaydalarının 6.1-ci bəndi xüsusilə vəkilləri hər il ən az 50 saat pro bono xidmətlər göstərməyə təşviq edir və kasıblara və keyfiyyətli hüquqi yardım almayan şəxslərə hüquqi xidməti təmin edən təşkilatlara ediləcək minimum maddi yardımın həcmini müəyyənləşdirir. Əksinə, İllinoys kimi digər ştatlar saat tövsiyə etmir, əvəzində hər il göstərilən pro bono xidmət saatlarının və pro bono qurumlara edilən maddi yardımların açıqlanmasını tələb edir.
Nyu-Yorkun Baş Hakimi 2015-ci ildə və daha sonra hakimliyə qəbul olmağı planlaşdırılan namizədlərin bu vəzifəyə yiyələnmək üçün 50 saatlıq pro bono xidmətini başa çatdırmalarını tələb kimi qoymuşdu. Qeydiyyatdan keçən bütün vəkillər könüllü pro bono saatları və ya könüllü maddi yardımları barədə məlumat verməli idilər.
ABA pro bono xidməti ilə bağlı dörd dəfə araşdırma aparmışdı: birincisi 2005-ci ilin avqustunda, ikincisi 2009-cu ilin fevralında, üçüncüsü 2013-cü ilin martında və sonuncu 2018-ci ilin aprelində.
ABA Pro Bono və İctimai Xidmət üzrə Daimi Komitəsi və onun Pro Bono Mərkəzi məlumat, resurs və hüquqi yardımın çatdırılması, asanlaşdırılması və genişləndirilməsi üçün milli mərkəzdir. ABA Daimi Komitəsi həm də 23-29 oktyabr tarixlərində keçirilən Pro Bono Həftəsinə sponsorluq edir. ABA Hərbi Qulluqçulara Hüquqi Yardım üzrə Daimi Komitəsi və Məhkəmə Bürosu birlikdə ABA Hərbi Pro Bono Layihəsini təşkil edir. Layihə üzrə qeydə alınmış, aktiv fəaliyyət göstərən hərbi qulluqçulara pro bono hüquqi yardım göstərilir.
Wall Street jurnalı və The New York Times qəzetində yayımlanan, 2007-ci ilin oktyabr ayında keçirilən mətbuat konfransında Building a Better Legal Profession adlı hüquq tələbələrinin bir qrupu ilk dəfə olaraq pro bono xidmətlərdə iştirak saatları əsasında hazırladıqları hüquq firmalarının top reytinq cədvəlini təqdim etmişdi. Hesabat əksər iri firmaların pro bono fəaliyyətinin az olduğunu aşkar etmişdi. Qrup bu informasiyanı məzun olduqdan sonra tələbələrin iş yeri seçərkən bu məlumatları nəzərə almağa təşviq etmək məqsədilə ölkədəki reytinqli hüquq məktəblərinə göndərmişdi.
Azərbaycan
Azərbaycanda pro bono hüquq xidmətləri həm vəkil qurumları, həm də dövlət qurumları səviyyəsində təklif edilir. Belə xidmətlər daha çox ayrı-ayrı layihələr zamanı təqdim olunur. 2018-ci ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Hüquq və İnsan Haqları İnstitutunun Beynəlxalq Hüquq Şöbəsi "Hüquqi yardım xidmətlərinin göstərilməsi üzrə layihə" çərçivəsində vətəndaşlara ödənişsiz hüquqi məsləhətlərin verilməsini reallaşdırmışdır.
Eyni ildə Vəkillər Kollegiyası Rəyasət Heyətinin qərarına əsasən, Vəkillərin peşə bayramı günü münasibətilə iyulun 30-u saat 09:00-dan 18:00-dək vəkil qurumlarına müraciət edən bütün şəxslərə ödənişsiz hüquqi yardım göstərilmişdir.
NGC 6221
NGC 6221, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qurbangah bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Endometrioz
Endometrioz — endometrium (uşaqlığın daxili təbəqəsi) kimi hüceyrələrin bu təbəqədən kənarda böyüyüb çoxalan geniş yayılmış ginekoloji xəstəlik.
Əksər hallarda, reproduktiv yaşda olan qadınlarda inkişaf edir, lakin hərdən bu xəstəliyin halları qızlarda (hətta ilk menstruasiya başlamazdan əvvəl) və yaşlı qadınlarda, menopozdan və menstruasiya dayandırıldıqdan sonra baş verir. Bu toxumada, aylıq qanaxma ilə özünü göstərən normal endometriumda olduğu kimi eyni dəyişikliklər baş verir. Bu kiçik qanaxmalar ətrafdakı toxumalarda iltihaba səbəb olur və xəstəliyin əsas təzahürlərinə səbəb olur: ağrı, orqanın böyüməsi və sonsuzluq. Endometriozun simptomları onun ocaqlarının yerindən asılıdır.
Endometrioz 2 cür olur: genital (cinsiyyət orqanlarının daxilində - uşaqlıq, yumurtalıqlar) və ekstragenital (reproduktiv sistemin xaricində - göbək, bağırsaqlar və s.).
Xəstəliyin səbəbləri müasir tibb tərəfindən dəqiq müəyyən edilməyib. Hüceyrə fermentlərinin, hormon reseptorlarının, həmçinin gen mutasiyalarının xəstəliyin mexanizmində iştirakı güman edilir.
Təsnifatı
Genital endometrioz aşağıdakılara bölünür:
Toxuma zədələnməsinin yayılmasına və dərinliyinə görə endometrioz xəstəliyin 4 dərəcəsi vardır:
Endometriozun yayılması
Endometrioz reproduktiv yaşda olan qadınlara təsir göstərir, lakin onun dəqiq yayılması məlum deyil. Bir çox qadın ağrıları menstrual dövrünün normal bir hissəsi kimi hesab edərək həkimə müraciət etmir.
Endometrioz pelvik ağrının əsas səbəblərindən biridir və laparoskopik cərrahiyyə üçün əsasdır. Endometriozlu xəstələrin orta yaşı 25-30-dur. Postmenopozal dövrdə qadınlarda endometrioz daha az rast gəlinir. Avropa qadınları arasında endometriozun yayılması negroid və monqoloid irqlərinin nümayəndələrinə nisbətən daha yüksəkdir.
Diaqnostikası
Endometrioz uşaqlığın və Duqlas boşluğunun həkim müayinə zamanı aşkar olunur. Ultrasəs müayinə effektiv deyil, çünki endometrioz düyünləri çox vaxt görünmür. Beləliklə, mənfi ultrasəs müayinə oxunuşları endometriozun olmamasının sübutu deyil. Endometriozun diaqnostikasında qızıl standart laparoskopiyadır.
Ağrının müalicəsi
Endometriozda ağrı xəstələrin həyat keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır, buna görə də ağrıların aradan qaldırılmasına kifayət qədər diqqət yetirilməlidir. Bunun üçün sadə analjeziklər (parasetamol) və qeyri-steroid antiinflamatuar dərmanlar istifadə olunur. 2003-cü ildə sistematik araşdırma aparıldı və dismenoreya müalicəsində qeyri-steroidlərin daha təsirli olduğu müəyyən edilmişdir. Bu tədqiqdə qadınların böyük bir faizində endometrioz var idi.
Ağrı üçün qarışıq oral kontraseptivlərin effektivliyinə dair çox az sübut var, lakin onlar hələ də istifadə olunur və effektiv hesab olunur.
Progesteron preparatlarının effektivliyi, tədqiqatların nəticələrinə görə, təsdiqlənmiş endometrioz diaqnozu olan hər hansı digər dərmanla eyni olduğu ortaya çıxmışdır.
Hormon terapiyası
Endometriozun tibbi müalicəsi laparoskopik müalicənin yaranmasından əvvəl geniş yayılmışdı. Endometriozun müalicəsi üçün təsiri olan sübut edilmiş əsas preparatlar bunlardır:
Bu dərmanlardan hər hansı birinin daha təsirli olduğuna dair heç bir sübut yoxdur. Seçim preparatın əks təsirinə və qiymətə əsasən edilir. Bu dərmanların cərrahi əməliyyata hazırlıq kimi effektivliyinə,  həmçinin əməliyyatdan sonrakı dövrdə onların istifadəsinin əhəmiyyətli dərəcədə daha uzun analjezik təsirə malik olduğuna dair sübutlar var.
Cərrahiyyə müalicəsi
Endometriozun (düyünlərin) hər hansı bir cərrahi üsulla tamamilə çıxarılması nəzərdə tutulur. Hal-hazırda rezeksiya, elektrokoaqulyasiya, lazer buxarlanması istifadə olunur. Onların hamısının effektliyi sübut edilmişdir, lakin heç birinin digərlərindən əhəmiyyətli üstünlüyü tapılmamışdır.
Bir çox cərrahlar hesab edirlər ki, rezeksiya bütün düyünləri, xüsusən buxarlanma və ya elektrokoaqulyasiyadan sonra tamamilə yox ola bilməyən böyük düyünləri daha yaxşı çıxarmağa imkan verir. Bu üsul eyni zamanda biopsiya üçün material götürməyə imkan verir.
Endometrioid yumurtalıq kistlərinin tam çıxarılırması ən uyğundur. Əməliyyatdan sonra bu üsulun üstün olduğu sübut edilir və nadir yumurtalıq şişlərini istisna etmək üçün histoloji müayinə üçün materialı vaxtında götürməyə imkan verir.
Endometrioz zamanı hamiləliyin planlaşdırılması
Endometriozun yumurtalığın yetişmə və ovulyasiya prosessesini poza biləcəyinə dair fikirlər vardır. Təbii ki, bu pozğunluqlar mayalanma ehtimalına təsir edir və müvafiq olaraq hamilə qalma şansı azalır. Bundan əlavə, endometriozun uzun kurs müalicəsi genital orqanlarda yapışmalar əmələ gətirir və bu da sonsuzluq riskini artırır.
Ancaq eyni zamanda, endometrioz sonsuzluğun səbəbi deyil. Heç vaxt hamilə qalma problemi olmayan qadınlarda bu xəstəliyin təsadüfən aşkar edilməsi faktları vardır. Həmçinin, endometriozun müalicəsindən sonra bir çox qadın müvəffəqiyyətlə hamilə qalmışdır.
Orxan Əzim
Orxan Etibar oğlu Əzimov və ya Orxan Əzim — azərbaycanlı fotoqraf, Azərbaycan Fotoqraflar Birliyinin üzvü (2021). Onun Binəqədi rayonu ərazisində yaşayış binasında baş verən yanğından, Çernobıldan, İraqdan, Hələbdən və Şuşa həbsxanasından lentə aldığı fotolar, keçirdiyi fotosərgilər həm ölkə, həm də dünya mətbuatının diqqət mərkəzində olub.
Uyğur ixtişaşları (2008)
Tarixi
Bölgədəki qarşıdurmanın tarixi XVIII əsrdə bu əraziləri birləşdirən Tzin sülaləsinin hakimiyyəti dövrlərinə gedib çıxır. İslamı qəbul edən və bu bölgədə yaşayan türk xalqları (qazaxlar, qırğızlar), İran dilli taciklər və etnik çinlilər, o cümlədənərazinin əsas xalqı müsəlman uyğurlar, Çinin dövlətinin müxtəlif dövrlərində və bütün mərhələlərdə müstəqillik əldə etməyə çalışmışdılar. Çin mərkəzi hökuməti son ikiyüz ildə müstəqillik və öz müqəddəratını təyinetmə hərəkatının böyüməsini cilovlamağa çalışırdı. Son dövrlərdə hakimiyyət, Hizb-ut-Tahrir əl-İslami (İslami Azadlıq Partiyası) və Şərqi Türkistan İslam Hərəkatı kimi təşkilatları terrorçu partiyalar elan etmiş və son illərdəki iğtişaşların çoxunda onları günahlandırırdı.
Orxan Əzim
Həyatı
Orxan Əzim 1986-cı il oktyabrın 28-də Bakı şəhərində anadan olub. 1993–2004-cü illərdə A. Məhərrəmov adına 95 saylı tam orta məktəbdə təhsil alıb. Ali təhsilini 2004–2008-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin Rejissorluq fakültəsində, "Televiziya rejissoru" ixtisası üzrə alıb.
Fəaliyyəti
2001-ci ildən fotoqrafiya ilə maraqlanmağa başlayıb. 2007-ci ildən ixtisası üzrə Azərbaycan Televiziyasında rejissor assistenti olaraq işə başlayıb. 2012-ci ildən peşəkar fotoqrafiya ilə məşğuldur. Azərbaycanın və dünyanın bir çox yerlərinə səfər edərək daha çox insan hekayələri, təbiət və sosial mövzuları işıqlandırıb. İndiyədək bir sıra beynəlxalq sərgidə iştirak edib. 2021-ci ildən Azərbaycan Fotoqraflar Birliyinin üzvüdür.
2016-cı ildə Çernobıl faciəsinin otuz illiyi ərəfəsində Pripyat şəhərinə ezam olunub. Burada lentə aldığı fotolar ictimaiyyətin marağına səbəb olub.
Uyğur ixtişaşları (2008)
Tarixi
2008 -ci ilin mart ayında Xotanda və Sincanın Karakaş bölgəsindəki etirazlar, qonşu Tibetdəki oxşar iğtişaşlarla eyni vaxta təsadüf etdi, lakin əsasən yerli səbəblər səbəb oldu ki, bunlardan biri də iş adamı və xeyriyyəçi Mütəllip Hacımın polis bölməsində ölümü idi.
Orxan Əzim
Fəaliyyəti
2017-ci ildə İraqa ezam olunub. Nəcəf, Kərbəla və Kufə şəhərlərində çəkiliş edib. Ərbəin yürüşündə azərbaycanlı zəvvarların ziyarətini lentə alıb.
Uyğur ixtişaşları (2008)
Tarixi
Bir neçə ay davam edən iğtişaşların katalizatoru kimi üç səbəb çıxış etdi: Hacımın ölümü, müsəlman qadınların hicab taxmasının qadağan edilməsi və Tibetdəki oxşar iğtişaşlar haqqında məlumat.
Orxan Əzim
Fəaliyyəti
2021-ci ildə işğaldan azad edilmiş Ağdam rayonunda səfərdə olarkən Yusifcanlı kəndində iki bacının aralarında səngər qazılmış məzarlarını lentə alıb. Bu kadrlar xarici media orqanlarında əks-səda yaradıb.
2021-ci ildə işğaldan azad olunmuş Şuşa həbsxanasından fotosessiya edib.
2022-ci ildə Astara rayonunun Diqo kəndindən "Təhsilin Diqo səviyyəsi" başlığı altında hazırladığı fotoreportajla ucqar kəndlərin təhsil probleminə işıq tutub və geniş müzakirələrə səbəb olub. Fotoreportajdan sonra Təhsil Nazirliyi məsələylə bağlı açıqlama yayıb və 2022-ci ildə tikintisi planlaşdırılan məktəblər arasına Diqo kənd məktəbinin də adının əlavə olunduğunu qeyd edib.
Sərgiləri
2014-cü ildə "Köç" adlı fərdi fotosərgisi keçirilib.
Uyğur ixtişaşları (2008)
Hadisələrin xronologiyası
Nümayişlər zəngin bir uyğur, tacir və xeyriyyəçi Mutallip Hacımın polis idarəsində müəmmalı ölümündən sonra yenidən gücləndi. Təxminən 600 nəfər olan etirazçılar avtovağzala doğru icazəsiz yürüş etdilər. Yürüşə digər yerli sakinlərdə qatıldıqdan sonra, nümayişçilər təxminən 400 nəfəri saxlayan polis tərəfindən mühasirəyə alındığı bazara doğru hərəkət etdi. New York Times nümayişçilərin müstəqillik tələb edən pankartlar apardıqlarını və müvafiq şüarlar səsləndirdiklərini, bundan sonra polisin onları dağıtmaq üçün güc tətbiq etdiyini yazdı.
Orxan Əzim
Sərgiləri
2019-cu ildə "İtirilmiş şəhər və Nəsiminin məzarı" adlı fotosərgisi təşkil olunub.
2021-ci ildə Türkiyənin Bursa şəhərində 11-ci Beynəlxalq Fotofestivalda fotoları sərgilənib.
Uğurları
2015-ci ildə Binəqədi rayonunda baş verən yanğın zamanı çəkdiyi fotoda polisin uşağı yanğından xilas etdiyi anı lentə alıb. Bu foto bir çox xarici kütləvi informasiya vasitəsində "Qəhrəman polis" başlığı ilə yayımlanıb.
Mükafatları
2016-cı ildə müəllifi olduğu Çernobıl qəzasının nəticələrini əks etdirən fotoşəkillərdən ibarət – qəzanın otuz illiyinə həsr edilmiş sərgi "İlin sərgisi" mükafatına layiq görülüb.
2016-cı ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Sivilizasiyalar Alyansının keçirdiyi "Mədəniyyətlər arası dialoq gənclərin gözü ilə" adlı beynəlxalq müsabiqədə üçüncü yerə layiq görülüb.
2019-cu ildə Azərbaycan Fotoqraflar Birliyinin keçirdiyi "İlin fotoqrafı" müsabiqəsində "Müharibə fotoqrafı" nominasiyasında birinci yerin sahibi olub.
Orxan Əzim 2019–2020 ci illər ərzində beynəlxalq müsabiqələrdə üç qızıl, üç gümüş medal, iki diplom və iki xüsusi lentlə təltif olunub.
Çarlz Bukovski
Çarlz Bukovski (əsl adı: ; ) — alman mənşəli ABŞ yazıçı və şairi. Əsərlərində bəzən Henry Chinaski adını da istifadə etmişdir. Həyatının çoxunu ABŞ-nin Los-Anceles şəhərində keçirmişdir.
Əsərlərində ümumiyyətlə cəmiyyət xarici insanları və depressiyasini mövzu götürməsi və alkoqolizmə yaxın bir həyat tərzini izah etməsiylə məşhurdur. Bunun səbəbi olaraq özünün bu həyatı yaşaması göstərilə bilər. Bukovskinin yazılarında öz həyatını yazıb yazmadığı müzakirə mövzusu olmuşdur. Pərəstişkarlarının bir qismi bunları hazırladığını, əksəriyyəti isə yaşamadan bu tip fantastikaları etməsinin mümkün olmayacağını və o xarakterdə bir insanın bu həyatı yaşamağının onsuz da təbii olduğu fikirini müdafiə etməkdədir.
Həyatı
Birinci dünya müharibəsinin sonlarında Almaniyaya hərbi xidmət səbəbiylə gələn polyak əsilli Amerikan bir atanın və dərziliklə məşğul olan alman mənşəli bir ananın uşağı olan Çarlz Bukovski 1920-ci ildə Almaniyaın Andernax şəhərində anadan olmuşdur. Bukovski 2 yaşındaykən ailəsi Los-Ancelesə köçdülər. 1929-cu il Böhranı əsnasında Bukovskinin atası ümumiyyətlə işsiz idi və Bukovskiyə şiddət tətbiq edirdi. Uşaqlığında ümumiyyətlə səssiz və bu səbəblə diqqət çəkən yazıçı bəzən dəli olmaq nöqtəsinə gəlir özündən heç gözlənilməz qoçuluqlar edirdi. İbtidai məktəb illərindəndən etibarən qorxusuz olan Bukovski öz yazdığı bir əsərində ibtidai məktəb müəlliminə "sevişək" dediyini söyləməkdədir. Daha o zamandan necə biri olacağı dəqiqlik qazanan Bukovski, Los-Anceles Liseyindən məzun olduqdan sonra sənət, jurnalistika və ədəbiyyat dərsləri alırdı. Los-Anceles Şəhər Universitetində 1 il oxudu.
Yazmağa başladığı gündən etibarən yazılarını nümayiş olunması üçün jurnallara göndərən Bukovskinin yazıları həmişə geri göndərilmişdir. Ancaq 24 yaşındaykən "Aftermath of a Lenghty Rejection Slip" adlı qısa əhvalatı nümayiş olundu. İki il sonra bir başqa qısa əhvalatı olan "20 Tanks From Kasseldown" adlı əsəri nümayiş olundu. Bukovski nəşriyyat üsulunlarından xəyal qırıqlığına uğradı və haradasa 10 illiyinə yazmağı buraxdı. Həyatının bu hissəsini ABŞı gəzərək, müxtəlif işlərdə ümumiyyətlə qısa vədəli işlərdə çalışaraq və ucuz pansionlarda yerləşərək keçirdi. Həyatının digər hissələrində olduğundan daha sıx bir temp ilə aclıq ilə boğuşan və qadınlarla zaman keçirən Bukovski daha sonra bu illərini Factotum adlı kitabında da izah etmişdir. Bu dövrdəki işlərinin qısa vədəli olmasının səbəbi də nizam tanımaz şəxsiyyəti və spirt asılılığından idi. Bukovski atasına olan nifrətini onun əksinə bir həyat yaşayaraq göstərmiş və bir yazısında da buna görə bir heç olmağı seçdiyini söyləmişdir. O atasının əksinə olduğu kimi görünən və bir şey olmamağı hədəfliyən biri olaraq qazandığı pula əhəmiyyət vermir və barlarda günü birlik bir həyat sürürdü. Zəngin amerikalı qadınlarla əlaqəyə girdiyi dövrlərdə onlara kobud davransa da, təsir edir onların evlərində yaşamağa başlayır amma heç cür o həyata adaptasiya ola bilməyərək köhnə həyatına geri dönürdü ki, 1969da da bunu ac qalmağı seçdiyini söyləyərək isbat etmiş olur sanki. Ayrıca ömürünün çoxu deyilə bilinəcək qədər qismini də hippodromlarda keçirmiş və bundan yazılarında tez-tez bəhs etmişdir. 1950-ci illərin əvvəllərində Bukovski, iki ildən az bir müddət ABŞ Məktub İdarəsində məktub küryəsi olaraq işlədi. 1955-ci ildə ölümün ucundan döndüyü spirt komasından ötəri xəstəxanaya götürüldü. Xəstəxanadan buraxıldıqdan sonra bir çap maşını satın aldı və şeir yazmağa başladı.1957-ci ildə Barbara Fry ilə evləndi lakin 1959da boşandılar. Bukovski, şeir yazmağa və içki içməyə davam etdi və sonra Los-Ancelesdəki post mərkəzinə geri döndü. 1965-ci ildə heç evlənmədiyi Francis Smithdən bir qızı oldu. 1969-cu ildə Black Sparrow Nəşriyyatdan ömür boyu 100 dollar maaş təklifini aldığı üçün post mərkəzindən ayrıldı. Bir məktubunda belə bir şərhi vardı "İki variantdan birini seçmək məcburiyyətindəydim: Məktub ofisində qalıb havalanmaq ya da yazmağa oynayıb aclıqdan ölmək. Mən aç qalmağı seçdim." Məktub ofisini buraxalı bir ay olmayalı Bukovski Post ofisi adındakı ilk romanını bitirdi. 1976-cı ildə Bukovski, Linda Lee Beighle ilə tanış oldu. İki il sonra birlikdə Los-Ancelesdə bir liman şəhəri olan San Pedroya köçdülər. Bukovski və Beighle 1985-ci ildə evləndilər.
Bukowski, Pulp romanını hələ bitirdikdən sonra 9 mart 1994-cü ildə 73 yaşındaykən onurğa iliyidən yayılan lösəm səbəbiylə San Pedro, Kaliforniyada öldü. Ölüm mərasimi budist rahiblər tərəfindən idarə olundu.
Bu tip bir həyat yaşadığı üçün bir çox dəfə həbs olunmuş, döyülmüş hətta bəzi kitablarında adam öldürdüyünü də söyləmiş olan Bukovski həyatı, xüsusi dili və tərzi ilə Amerikan ədəbiyyatına damğasını vurmuşdur.
Əsərləri
Bukowskinin şeir və əhvalatlarından ibarət olan cəmi 45 kitab var.
Volt Disney dünyası
Walt Disney World (Volt Disney dünyası) və Disney dünyası kimi adlandırılan Walt Disney World Resort, ABŞ-nin Florida ştatındakı Orlando və Kissimmee şəhərləri yaxınlığında Bay Lake və Lake Buena Vista əyləncə kompleksidir. 1 oktyabr 1971-ci ildə açılan kurort The Walt Disney şirkətinin bir bölməsi olan Disney Parkları tərəfindən idarə olunur. İlk olaraq Walt Disney World Company tərəfindən idarə edildi. Mülk 25,000 acreni (39 kv. mil; 101 km²) əhatə edir, bunun yalnız yarısı istifadə edilmişdir. Kurort dörd tematik park ( Magic Kingdom, Epcot, Disney Hollywood Studios və Disney's Animal Kingdom-dan ibarətdir ), iki su parkı, 27 tematik kurort oteli, doqquz Disney olmayan otel, bir neçə golf kursu, bir düşərgə və digər əyləncələrdən, Disney Springs açıq ticarət mərkəzi də daxil olmaqla məkanlardan ibarətdir.
1960-cı illərdə Walt Disney 1955-ci ildə açdığı Kaliforniyanın Anaheim bölgəsində Disneylendi tamamlamaq üçün hazırlamışdır. "Florida Layihəsi", məlum olduğu kimi, özünəməxsus attraksionları ilə fərqli bir görünüş təqdim etmək üçün nəzərdə tutulmuşdu. Volt Disneyin orijinal planları, yeni şəhərdə yaşayan yeniliklər üçün bir test yatağı olaraq hazırlanması planlaşdırılan bir cəmiyyətin " Sabahın Təcrübəli Prototip Cəmiyyəti " nin (EPCOT) daxil olmasını da çağırdı. Volt Disney, 15 dekabr 1966-cı ildə, kompleksin ilkin planlaşdırılması zamanı öldü. Ölümündən sonra şirkət Disneyworld layihəsini həyata keçirməli olub-olmaması fikri ilə mübarizə apardı. Ancaq Walt'ın böyük qardaşı Roy, Voltun ən böyük xəyalının gerçəkləşdiyinə əmin olmaq üçün təqaüdə çıxdı. İnşaat 1967-ci ildə başlamışdı, bunun əvəzinə şirkət Disneylendə bənzər bir kurort tikərək planlaşdırılan bir cəmiyyət üçün təcrübi anlayışlardan imtina etdi. Magic Kingdom 1971-ci ildə kompleksdə açılan ilk tema parkıdır, ardınca Epcot (1982), Disney Hollywood Studios (1989) və Disney's Animal Kingdom (1998). Bütün kompleksin adının Disneyworld-dan Walt Disney World-a dəyişdirilməsini israr edən Roy, insanlara layihənin Walt'ın xəyal olduğunu xatırlatmalarını təmin etdi.
2018-ci ildə Walt Disney World dünyada ən çox ziyarət edilən tətil kurortu oldu, illik ortalama ziyarət 58 milyondan çox idi. Kurort Disney-in dünya miqyaslı korporativ müəssisəsinin ən məşhur yeridir və Amerika mədəniyyətində populyar bir ştampa çevrilmişdir.
Konsepsiya
thumb|Volt Disney (solda) qardaşı Roy O. Disney (sağda) və sonra Florida Qubernatoru W. Haydon Burns (mərkəzdə) 15 Noyabr 1965-ci ildə, Disney Dünyasının yaradıldığını açıq elan etdi 1959-cu ildə Walt Disney Productions, 1955-ci ildə açılmış Kaliforniyanın Anaheim bölgəsində Disneylendə əlavə etmək üçün ikinci bir kurorta sahib olmaq üçün torpaq axtarmağa başladı. O dövrdə aparılan bazar araşdırmaları Disneylendə gələnlərin yalnız 5% -nin Amerika Birləşmiş Ştatlarının əhalisinin 75% -nin yaşadığı Missisipi çayının şərqindən gəldiyini açıqladı. Bundan əlavə, Volt Disney Disneyland ətrafında yaranan və növbəti layihədə daha böyük bir əraziyə daha çox nəzarət etmək istəyən müəssisələri bəyənməmişdir.
Volt Disney1963-cü ilin noyabrında Orlando(Florida) bir məkanın üzərindən uçan zaman inkişaf etmiş yol şəbəkəsinin şahidi olduqdan və həm Dövlətlərarası 4, həm də Florida'nın Turnpike'nin planlaşdırıldığı inşasını nəzərə aldıqdan sonra şərqdə McCoy Hava Qüvvələri bazası (daha sonra Orlando Beynəlxalq Hava Limanı ), Disney Bay Gölü yaxınlığında mərkəzləşmiş bir yer seçdi. Torpaq fərziyyələrinin partlamaması üçün Walt Disney Dünya Şirkəti 30 30,500 acre (48 kv. mil; 123 km²) əldə etmək üçün müxtəlif dummy korporasiyalarından istifadə etdi 30,500 acre (48 kv. mil; 123 km²) torpaq. 1965-ci ilin may ayında, bu böyük quru əməliyyatları bəzi Osceola County Orlando bir neçə mil cənub-qərb qeyd edildi. Bundan əlavə, ümumi dəyəri 1.5 milyon dollar olan iki böyük traktat satıldı və " Ayefour Corporation", "Latın Amerikanının İnkişafı və İdarəetmə Korporasiyası" və "Reedy Creek Ranch Corporation" kimi ekzotik adlandırılan şirkətlər tərəfindən düzənlik və mal-qara otlaqlarının daha kiçik budaqları satıldı. ". Bəziləri indi Sehirli Krallığın ABŞ-nin Main Street-in üstündəki bir pəncərədə əzbərlənir. Əldə edilən daha kiçik torpaq sahələri "kənar" adlanırdı. 5 acre (2 ha) çox hörüb Munger Land şirkəti tərəfindən 1912-ci ildə və investorlar üçün satılır. 1960-cı illərdəki sahiblərin əksəriyyəti o dövrdə əsasən bataqlıq olan torpaqlardan qurtulmaqdan məmnun idilər. Digər bir məsələ, Tufts Universitetinə məxsus olan torpaq hüququ məsələsi idi. Bu hüquqların təhvil verilmədən Tufts istənilən vaxt daxil ola bilər və minerallar əldə etmək üçün binaların çıxarılmasını tələb edə bilər. Nəhayət, Disney komandası Tufts ilə mineral hüquqlarını 15 min dollara almaq üçün müqavilə bağladı.
Ciddi məxfiliklə işləyən əmlak agentləri, müştərisinin kimliyindən xəbərsiz, 1964-cü ilin aprel ayında cənub-qərb Orange və şimal-qərb Osceola mahallarının hissələrində torpaq mülkiyyətçilərinə təkliflər verməyə başladılar. Agentlər niyyətlərinin həcmini açıqlamamaq üçün ehtiyatlı idilər və bəzi torpaqlarla bir akr üçün 100 dollara qədər böyük torpaq sahələri də daxil olmaqla çoxsaylı torpaq müqavilələri barədə razılığa gələ bildilər. İlk işlərin qeydinin gərgin ictimai araşdırmaya səbəb olacağını anlayaraq, Disney, torpaqların böyük bir hissəsi müqavilə altına alınana qədər sənədləşmə sənədlərinin verilməsini təxirə saldı.
Torpaq satınalmaları ilə bağlı ilk söz-söhbətlər və fərziyyələr NASA tərəfindən yaxınlıqdakı Kennedi Kosmik Mərkəzinin dəstəklənməsini, eləcə də Ford, Rokfellerlər və Howard Hughes kimi digər məşhur investorlara müraciətlərini ehtimal etdi. Bir neçə həftə sonra 1965-ci il mayın 20-də yayımlanan Orlando Sentinel xəbər məqaləsi, Disney-in Disneyland-ın "Şərq Sahili" versiyasını qurması ilə bağlı yayılan bir şayiəni etiraf etdi. Bununla birlikdə, nəşr Disneyland üçün işlərə 50 milyon dollar sərmayə qoyulduğunu və yeni bir parkın qurulmasında heç bir marağının olmadığını iddia etdiyi Kennedi Kosmik Mərkəzindəki Disney-in daha əvvəl verdiyi müsahibə əsasında dəqiqliyini rədd etdi. 1965-ci ilin oktyabrında Sentineldən olan redaktor Emily Bavar, parkın 10 illik yubileyi zamanı Disneylendə gəldi. Disney-ə verdiyi müsahibədə, o, Mərkəzi Florida'dakı son torpaq alışının arxasında olmadığını soruşdu. Daha sonra Bavariya, Disney'i hekayəni inkar etmədən əvvəl "onun üzünə bir kova su atdığıma bənzədiyimi" izah etdi. Onun reaksiyası, Anaheim səfəri zamanı əldə edilən digər araşdırmalarla birlikdə, 21 oktyabr 1965-ci ildə Bavariyanın bir hekayə müəllifinə yol açdı, burada Disneyin Floridada ikinci bir mövzu parkı qurduğunu təxmin etdi. Üç gün sonra müxtəlif mənbələrdən daha çox məlumat toplandıqdan sonra Sentinel, "Biz deyirik: 'Sirrli Sənaye' Disneydir 'başlığı ilə başqa bir məqalə nəşr etdi.
Walt Disney əvvəlcə 15 Noyabr 1965-ci ildə Disney Dünyasını ictimaiyyətə açmağı planlaşdırmışdı, lakin Sentinel hekayəsinin işığına görə Disney Florida qubernatoru Haydon Burnsdan 25 oktyabr tarixini təsdiqləməsini istədi. Onun açıqlaması yeni mövzu parkını "Florida tarixindəki ən böyük cazibə" adlandırdı. Rəsmi aşkar əvvəlcədən planlaşdırılan 15 Noyabr tarixində saxlanıldı və Disney hadisə üçün Orlandoda Burns'a qatıldı.
Roy Disney inşaat üzərində nəzarəti
left|thumb| Roy O. Disney Florida ştatındakı dizayn planlarını yoxlayır Walt Disney, arzusu reallaşmazdan əvvəl, 15 dekabr 1966-cı ildə ağciyər xərçəngi səbəb olduğu qan dövranının pozulmasından öldü. Qardaşı və iş ortağı Roy O. Disney, kurortun ilk mərhələsinin inşasına nəzarət etmək üçün təqaüdünü təxirə saldı.
2 fevral 1967-ci ildə Roy O. Disney Florida ştatındakı Qış Parkındakı Park Teatrlarında mətbuat konfransı keçirdi. EPCOT-un oynadığı filmdə rolu vurğulanıb. Filmdən sonra EPCOT da daxil olmaqla Disney Dünyası üçün müvəffəq olmaq üçün xüsusi bir bölgənin qurulması lazım olduğu izah edildi: Reedy Creek Təkmilləşdirmə Dairəsi, içərisində iki şəhəri olan Bay Göl və Reedy Creek, indi Gölə Buena Vista. Vergisiz istiqrazların verilməsini özündə cəmləşdirən birləşmiş şəhərin standart səlahiyyətlərinə əlavə olaraq, rayon hər hansı bir mövcud və ya gələcək mahal və ya dövlət istifadəsi qanunlarından toxunulmazlığa sahib olacaqdır. Mahalın mahala və dövlətə təqdim etməli olduğu yeganə sahələr əmlak vergisi və lift yoxlamaları olacaq. Rayon və iki şəhəri meydana gətirən qanunvericilik Florida qubernatoru Klod R. Kirk tərəfindən 12 may 1967-ci ildə qanunla imzalanmışdır. Florida Ali Məhkəməsi, 1968-ci ildə qərara gəldi ki, rayonun yeganə faydalanan şirkəti Walt Disney Productions olmağına baxmayaraq, rayon daxilindəki ictimai layihələr üçün vergi azad edilmiş istiqrazlar buraxılmasına icazə verildi.
Rayon tezliklə drenaj kanallarının inşasına başladı və Disney ilk yolları və Sehrli Krallığı inşa etdi. Müasir Resort Otel və Polineziya kəndi də 1 oktyabr 1971-ci ildə parkın açılışı üçün vaxtında başa çatdı. Magic Kingdom yaxınlığındakı Palm və Maqnoliya golf sahələri bir neçə həftə əvvəl açıldı, Fort Wilderness isə bir ay sonra açıldı. Parkın açılmasından iyirmi dörd gün sonra Roy O. Disney əmlaka həsr etdi və qardaşının şərəfinə "Walt Disney World" kimi tanınacağını bildirdi. Öz sözləri ilə: "Hər kəs Ford avtomobilləri haqqında eşitmişdi. Ancaq hamısını başlayan Henri Ford haqqında eşitmisinizmi? Walt Disney World hər şeyi başlayan adamın xatirəsindədir, buna görə insanlar Walt Disney World burada olduğu müddətcə onun adını biləcəklər. " Təqdimatdan sonra Roy Disney Waltın dul xanımı Lilliandan Walt Disney World haqqında nə düşündüyünü soruşdu. Bioqraf Bob Tomasın sözlərinə görə, o, "Məncə Walt'ın təsdiqləyəcəyini düşünürəm" deyə cavab verdi. Roy Disney əmlakın açılmasından üç aydan az sonra, 20 dekabr 1971-ci ildə 78 yaşında vəfat etdi.
1971-ci ildə qəbul qiymətləri böyüklər üçün $ 3,50, 18 yaşdan kiçik uşaqlar üçün $ 2.50, on iki yaşa qədər uşaqlar üçün bir dollar idi. thumb| Bəzi məşhur Disney personajları (soldan sağa): [[Qufi (personaj)|Goofy, Donald Duck, Mickey Mouse və Minnie Mouse, kurort boyunca tapıla bilər. ]]
Yer
left|thumb| 2015-ci ilin may ayına olan kurort xəritəsi thumb|Kurorta qonaqları salamlayan dörd tağdan biri Florida kurortu Orlando şəhər hüdudlarında deyil, Downtown Orlando-dan cənub-qərbdədir. Kurortun çox hissəsi cənub-qərbdə Orange County-da, qalan hissəsi qonşu Osceola County-da. Mülkiyyət Reedy Creek təkmilləşdirilməsi rayonu tərəfindən idarə olunan Lake Buena Vista və Bay gölü şəhərlərini əhatə edir. Sayta Mərkəzi Florida Dövlətlərarası 4- dən Exit 62B (World Drive), 64B ( ABŞ 192 Qərb), 65B ( Osceola Parkway West), 67B ( SR 536 West) və 68 ( SR 535 North) və Exit 8-dən keçmək mümkündür. SR 429, Western Expressway. Yarandığı dövrdə kurort təxminən 30500 acre işğal etdi. Bu vaxtdan bəri əmlakın bir hissəsi satıldı və ya ləğv edildi, Disney tərəfindən qurulmuş qeyd etmə icmasının ərazisi də daxil oldu. 2014-cü ilə qədər kurort təxminən 25000 acre işğal etdi 25000 acre. Şirkət ayrıca əməliyyatlarda, 2018-ci ilin dekabrından 2020-ci ilin aprelinə qədər təxminən 3000 əlavə akr əldə etdi.
Bərdə sancağı
Bərdə nahiyəsi, Sir nahiyəsi, Pətəklik nahiyəsi, İncərud nahiyəsiləri və ulusati-Iyirmidörd ölkəsi
Mənbə
«Gəncə-Qarabağ əyalətinin müfəssəl dəftəri»
Golden Boy (Nadav Qedj mahnısı)
Golden Boy — İsrailin 2015 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.
Nadav Qedj "Golden Boy" mahnısı ilə İsraili Avstriyanın paytaxtı Vyanada keçirilən Avroviziya 2017-də təmsil etmişdir. İsrailin milli musiqi ritmlərinin də istifadə olunduğu mahnı İsrailli bəstəkar Doron Medali tərəfindən yazılmışdır. Mahnı ilk dəfə 2017-ci ilin 12 mart tarixində dinləyicilərə təqdim edilmişdir.
Yunanıstan müğənnisi Eleni Fureyra mahnının "Sto theo me paei" adlı yunan dilində səslənən versiyasını ifa etmişdir.
Karitaake Tevaaki
Karitaake Tevaaki (1 dekabr 1997) — Kiribatili sprinter. Karitaake Tevaaki Kiribatini 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Karitaake Tevaaki birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında qadınlar 100 m məsafəyə qaçış yarışlarında 1-ci təsnifat mərhələsində 14.70 saniyəlik nəticə ilə 3-cü cığırda 8-ci yeri tutdu və mübarizəni dayandırdı.
Forsaj (filmlər seriyası)
Forsaj (həmçinin Sürətli və Qəzəbli kimi tanınır) media françayzinqi kəşfiyyat filmləri silsiləsi üzərində qurulmuşdur., əsasən qanunsuz küçə yarışları, soyğunçular, casuslar və ailə ilə əlaqəlidir. Franşizaya həmçinin qısametrajlı filmlər, televiziya serialları, canlı şoular, video oyunlar və mövzu parkı attraksionları daxildir. Universal Pictures tərəfindən paylanır.