cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ədəbi tənqid
Kitabın tarixi
Kitab tarixinin kəsişdiyi ədəbiyyat tarixindəki məsələlər arasında aşağıdakılar da tapıla bilər: müəlliflik peşə kimi inkişaf, oxucu kütləsinin formalaşması, senzura və müəlliflik hüququ məhdudluğu və ədəbi formanın iqtisadiyyatıdır.
Hazırkı vəziyyəti
Bu gün universitetlərin filoloji bölümlərində ədəbiyyat nəzəriyyəsi və qitə fəlsəfəsinə olan maraq ədəbi tənqidi yeni tənqidçilərin təsdiqləyə biləcəyi daha mühafizəkar bir ədəbi tənqid ilə birləşdirir. Tədqiqatın "yüksəlməsi" əsnasında tənqidçilər tərəfindən qəbul edilən hər iki tərəfi xarakterizə edən ədəbi tənqidin məqsədi və metodları üzərində fikir ayrılığı azalmışdır. Bir çox tənqidçilər indi seçmək üçün daha çox üsul və yanaşmalara malik olduğunu düşünürlər.
Axaxdərə
Axaxdərə — Azərbaycan Respublikasının Zaqatala rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Yersi
Əhalisi
2150 nəfərdir Milli tərkibi: Azərbaycanlılar. Mono etnik kənddir. Dini baxımdan islam dininin sünnə məzhəbində etiqad edirlər.
Tanınmış yerliləri
1899-cu ildə kənddə Kərim Məmmədbəyov — sovet dövlət xadimi, 1931-1937-ci illərdə Dağıstan MSSR-in xalq Komissarları Sovetinin Sədri anadan olub.
Akif Muradverdiyev
Akif Muradverdiyev — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin I çağırış deputatı, Prezidentin İşlər İdarəsinin keçmiş rəhbəri.
Həyatı
Akif Muradverdiyev 1948-ci ildə Ermənistanda anadan olub. 2013-cü ilin iyun ayında tutulub, Xəzər Rayon Məhkəməsinin həmin il dekabrın 13-də çıxardığı qərarla qaçaqmalçılıqda təqsirli bilinərək 4 il azadlıqdan məhrum edilib. Bakı Apelyasiya Məhkəməsi 2014-cü il fevralın 12-də bu hökmü qüvvədə saxlayıb. Apelyasiya Məhkəməsinin hökmündən Ali Məhkəmə şikayət verilib. Ali Məhkəmə də Apelyasiya Məhkəməsinin hökmünü qüvvədə saxlayıb.
Aydınbulaq qülləsi
Aydınbulaq qülləsi ; Ağcaqala; Meydanqala; Qız qalası —  Şəki rayonunun Aydınbulaq kəndinin şimalında qüllə.
Qüllə IX – XIII əsrlərə aiddir. Çay daşından dördkünc formada tikilib. və üç mərtəbəlidir. Hündürlüyü 10.5 metrdir.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Geniş düzənliyin ortasında yarıuçuq vəziyyətdə yüksələn qüllə bu yerlərdən keçən karvan yolu üstündəki keşikçi qalasının son nişanəsidir. Çay daşından Şəkinin tikinti üslubunda ucaldılan Aydınbulaq qülləsinin Abşeron qüllələrindən seçilən özümlü və daha saya görünüşü var.
Yaşar Əliyev (siyasətçi, 1948)
Yaşar Tofiq oğlu Əliyev — azərbaycanlı dövlət və siyasi xadim; Azərbaycan Milli Məclisinin I və II çağırış üzvü; Azərbaycan Milli Məclisinin sədr müavini (1995–2002), Azərbaycan Ali Sovetinin sədr müavini (1994–1995), Azərbaycanın Çində (2002–2011), Vyetnam, Cənubi Koreya, Şimali Koreya və Monqolustanda (2004–2011) olan Fövqəladə və Səlahiyyətli Səfiri.
Həyatı
Yaşar Tofiqi oğlu Əliyev 1948-ci il iyulun 5-də Bakı şəhərində anadan olub. O, 1956–1966-cı illərdə Nəsimi rayonu 1 №-li tam orta məktəbdə təhsil alıb. 1966–1971-ci illərdə isə N. Nərimanov Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunda müalicə işi üzrə ali təhsil alıb. Rus və ingilis dillərini bilir. Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) üzvüdür. YAP Siyasi Şurasının üzvü olub.
Fəaliyyəti
Yaşar Əliyev 1972–1982-ci illərdə Səhiyyə Nazirliyinin Baş İdarəsinin Kardiologiya şöbəsinin 4 saylı bölməsində çalışıb.
1975–1979-cu illərdə Əzizbəyov Rayon Komsomol Komitəsində II Katib vəzifəsində çalışan Yaşar Əliyev, 1982-ci ildən N. Semaşko adına 12 saylı Şəhər Xəstəxanada cərrahiyyə şöbəsinin həkimi, 1983-cü ildən baş həkimin müavini, 1984-cü ildən isə baş həkimi vəzifəsində çalışmışdır.
Parlamentdə fəaliyyəti
Yaşar Əliyev 1990-cı ildə Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı seçilib.
1995-ci il noyabrın 12-də baş tutan Parlament seçimlərində 91 nömrəli Xanlar-Daşkəsən dairəsindən Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) namizədi olan Yaşar Əliyev I çağırış Milli Məclisin deputatı seçildi. 1995-ci il noyabrın 24-dən səlahiyyətlərinin icrasına başlayan Yaşar Əliyev Milli Məclisin sədr müavini olub.
Səfir fəaliyyəti
2002-ci il iyulun 26-da Yaşar Əliyevə Azərbaycanın Fövqəladə və Səlahiyyətli Səfiri dərəcəsinin verilməsi haqqında Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyevin 737 nömrəli Fərmanı imzalandı. Həmin gün imzalanan 738 nömrəli Sərəncama əsasən isə Yaşar Əliyev Azərbaycanın Çində Fövqəladə və Səlahiyyətli Səfiri vəzifəsinə təyin edildi.
Ailəsi
Yaşar Əliyev ailəlidir, 2 övladı var.
Harold Blum
Harold Blum  — amerikalı ədəbiyyatşünas.
Fəaliyyəti
Kornell Universitetini bitirmişdir (1951). Yel Universitetində dərs demişdir (1955-ci ildən). Nəzəri görüşləri freydizm və strukturalizmin təsirilə formalaşmışdır. Blumun erkən yaradıcılığında romantizm poeziyasına dair əsərləri və mədəni irs problemlərinə həsr olunmuş tetralogiyası əsas yer tutur; burada o, dahinin ("güclü şair") ədəbi sələfinə ("mənəvi ata") qarşı mübarizəsini şərh edir: "Təsirin qorxusu" (1973), "Yanlış oxu xəritəsi" (1975), "Kabbala və tənqid" (1975), "Poeziya və repressiya" (1976). Nüfuzlu yazıçı və onun xüsusi təsir qüvvəsi kimi estetik prioritetləri formalaşdıran mətnləri yaradıcılığının yetkin dövrünün daimi mövzusudur. Uilyam Şekspiri "Qərb mədəniyyəti kanonunun" əsası hesab edən Blum, postmodernizmin ənənəvi ədəbi dəyərləri dekonstruksiyalaşdırmaq cəhdinə qarşı çıxır ("Qərb kanonu: kitablar və epoxalar məktəbi", 1995; "Şekspir: insanlığın kəşfi", 1998). "Müqəddəs həqiqətlərin süqutu: Bibliyadan bugünədək poeziya və inam" (1989) və "Amerika dini: postxristian millətinin yaranması" (1992) kitablarının müəllifidir.
Nəbahat Çehrə
Nəbahat Çehrə — məşhur Türkiyə aktrisası.
Həyatı və karyerası
Nəbahat Çehrə 15 mart 1944-cü ildə Samsunda dörd uşaqlı bir ailədə dünyaya gəlib. Ailənin yeganə qızı olan Çehrə ana tərəfdən gürcü, ata tərəfdən laz mənşəlidir. Beş yaşında ikən ailəsi İstanbula köçən Çehrə 15 yaşında "Türkiyə gözəli" seçilmişdir. 1961-ci ildə "Yaban gülüm" filmi ilə ilk dəfə səhnəyə qədəm qoydu. 1964-cü ildə Yılmaz Güneylə tanış olub "Kamalı Zeybək" filmində çəkildi və 30 yanvar 1967-ci ildə Yılmaz Güneylə ailə həyatı qurdu. "Ölkə məsələlərindən həyata baxışına qədər hər mövzuda məlumat əldə etməsində Yılmaz Güneyin böyük rolu oldu. O zamanlar ayaqları üzərində dura bilməyən gənc qız, yəni mən işin ciddiyyətini Yılmazdan öyrəndim" deyən Nəbahat Çehrə Güneyin təcrübəsindən çox şey öyrəndiyini bildirmişdir. Bir müddət kinodan uzaq qalan Çehrə, Güneydən boşandıqdan sonra yenidən səhnəyə qayıdır. Nəbahat Çehrənin "Büklüm büklüm" adlı mahnısı məşhurdur. Bəstəsi Sezen Aksuya aid olan bu mahnı haqqında Çehrə "1980-ci illərdə hörmətli Sezen Aksuya aid olan mahnını səsləndirdim. Hazırladığım albom və oxuduğum mahnı birinci yerə yüksəldi" demişdir.
Müzəffərəddin şah Qacar
Müzəffərəddin şah Nasirəddin şah oğlu Qovanlı-Qacar — İran şahı (1896-1907). Nəsrəddin şahın oğlu. Qaçarlar sülaləsindəndir. Uzun müddət Azərbaycan valisi olmuş və Təbrizdə yaşamışdır. Müzəffərəddin şahın dövründə İranın xarici ölkələrdən asılılığı daha da güclənmiş, aclıq və narazılıq artmış, inqilabi hərəkatın başlanmasına zəmin yaranmışdı. Xalq kütlələrinin təzyiqi ilə 1906-cı ildə İran tarixində ilk dəfə olaraq məclis çağırılması haqqında qərar verməyə məcbur olmuşdu. Yerinə oğlu Məhəmmədəli şah hakimiyyətə keçmişdi.
Həyatı
Müzəffərəddin şah Nasirəddin şah oğlu 25 mart 1853-cü ildə Təbriz şəhərində anadan olmuşdu. Saray təlim-tərbiyəsi almışdı. 1861-ci ildə Cənubi Azərbaycan əyalətinin valisi olmuşdu.Atasının qətlindən sonra, 1896-cı ildə İran imperiyasının şahlıq taxtına əyləşmişdi. Müzəffərəddin şah 1907-ci ildə vəfat edib.
thumb|left|150px|Müzəffərəddin şah Qacar
Övladları
Oğulları:
Qızları:
Qumdaşı universitetləri
thumb|400px|right|[[Qərbi Avstraliya Universiteti. Qumdaşından tikilmiş kampusu olan İrvinq Strit binası. Hal-hazırda universitet arxividir.]] "Qumdaşı universitetləri" — Avstraliyada ölkənin qədim və nüfuzlu universitetlərini birləşdirən qeyri-formal qrup. Öz dövrlərində həmin universitetlərin binaları qumdaşından tikilib.
Onların əksəriyyəti Birinci dünya müharibəsinə qədər, müstəmləkə dövründə tikilib. Onlar qumdaşından inşa edildiyinə görə belə adlanırlar. Bu universitetlərin əsas xüsusiyyəti əsas diqqəti tədqiqat işlərinə və nəzəriyyəyə vermələridir.
Statistikaya görə bu universitetlərdə oxuyan tələbələrtin əksəriyyəti imkanlı ailələrin övladlarıdır və sonradan yüksək maaşlı və nüfuzlu vəzifələr tuturlar.
Yenidənqurma
Yenidənqurma və ya Perestroyka — SSRİ-də 1980-ci illərdən etibarən reallaşdırılan iqtisadi və siyasi sistemi yenidən konfiqurasiya və islahat hərəkatı. İlk olaraq 1979-cu ildə Leonid Brejnev tərəfindən təqdim olunmuş, dövrün dövlət başçısı Mixail Qorbaçov tərəfindən dəstəklənmiş və təşviq edilmişdir.
Bulbophyllum taiwanense
(Bulbophyllum taiwanense) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Cümə, ayın 13-ü. Üçüncü hissə (film, 1982)
'''Cümə, ayın 13-ü. Üçüncü hissə''' — 1982-ci ildə istehsal olunmuş ABŞ filmidir. Ceyson Vurhiz bu seriyada ilk dəfə olaraq hokkey maskası taxmış və bu maska ilə filmin digər seriyalarında iştirak etmişdir. Filmin bu seriyası kinoteatrlarda 3D formatında göstərilmiş ilk hissəsidir.
Senecio amplifolius
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Soltan quşunun sorağında (film, 1988)
Məzmun
Filmin mövzusu təbiətin mühafizəsi ilə bağlıdır. Kinolentdə Azərbaycanın səfalı guşələrindən olan Qızılağac Dövlət Təbiət Qoruğundan, onun vəziyyətindən danışılır.
Ən yaxşı musiqiyə görə Oskar mükafatı
İstinadlar
Sa
Mühərrik kəpənəkləri
thumb Mühərrik kəpənəkləri — Hər bir avtomobildə kəpənək var. Bu hissə mühərriyə havanın daxil olmasını təmin edir. Bunlarin inkişafı troslu sistemdən başlayıb elektron varianta kimi gedib. Formaları mextəlif olsada hamısının funksiyası birdir. Mühərriyə havanın daxil olmasını təmin etməkdir.
Ke-Jetronic kimi sistemlərdə zaslonka yumuru yumurtaya bənzəsədə o kolektora havanın verməsini təmin edə bilir. Daha sonra İnjector kimi standart sistemlər qəbul olundu. Burada zaslonka bir başa mühəriyin hava kolektorunda yerləşdirildi. İlk növbədə onların açılması qaz pedalının trosuna bağlı olur. Elektronika və elm inkişaf etdikcə bu tros sistemi ləxv edilərək bir başa elektron varianta keçirtdi. Kəpənəklərin başlığında xüsusi sensor olur. Bu sensor kəpənəyin nə qədər açıq vəziyətdə olmasını mühərrik idarə etmə blokuna göndərir. Bu məlumata əsasən mühərrik yanacağı tənzim edir.
Kəpənək növləri
Kəpənəkləri iki hissəyə ayıraq. Troslu və elektron variantlı.
1. Troslu variant.
Bunlar köhnə avtomobillərə şamil edilir. Burada kəpənəyin hansı bucaq altında açılıb bağlanmasını sürücü özü təyin edir. Onun açılması tros vasitəsilə bir başa sürücünün qaz pedalına bağlı olur. Qaz pedalı basıldıqca kəpənək açılmağa başlayır.onun üzərində acılma bucaqını təyin edəns ensor öz növbəsində məlumatı idarə etmə blokuna göndərir.
2. Elektron variant.
Burada hər hansı tros istifadə olunmur. Bir başa olaraq sürücünün pedalında xüsusi sensor yerləşdirilir. Bu sensor qaz pedalını nə qədər basıldığını anlayır və mühərrik idarə etmə blokuna məlumat göndərir. İdarə etmə bloku həmin məlumatı qəbul edərək, kəpənəyə məlumat ötürürü və buda öz növbəsində həm kəpənəyin və yanacağı hazır vəziyətət gətirir. Elektron zaslonkaların sıradan çıxma səbəbləridə olur. Bu barədə danışaq biraz.
Mexaniki variantlarda xarab olan hər nəsə görülmür, orada trosu vəya sensoru sıradan çıxa bilər. Adətən trosun qırılması və ya trosun genişlənməsi nəticəsində mühərrik düzgün işləməyəcək. Elektron variantlrda isə kəpənək daxili motor (aktuator) sıradan çıxır. Əsas amillərinə gəldikdə bizdə kəpoənəkləri müxtəlif alışdırıcı maddələrlə yuyurlar. Heç bir kitabda vəya manuel-də bu barədə məlumat yoxdur. Mexaniki kəpənəklərdə hər hansı elektronika olmadığından dolayı, onları yumaq olar, bəs elektron neçə?
Elektron zaslonkaları yuduqda onların aktuator ,motor tərəfinə daxil olur həmin maddə və zamanla orada yağlanmanı zəiflədir və nəticədə həmin hissədə olan plastik vəya dəmir ulduzlarda yeyilmələr baş verir. Bu proses baş verdikdə, artıq yararsız hala gəlir və mühəriyin stabil işləməməsi müşayəd olunulur. Kəpənəklər çirklənmə səbəbi, keyfiyyətsiz yağın buxar halına gələrək, karter qazları vasitəsilə kolektroa daxil olmasıdır. Burada kolektor havanı çəkərək kəpənək vasitəsilə mühəriyə ötürürü. Bax elə əsas məsələ burada başlayır. Çirkli hava kəpənəyin üzərinə hopur və cirklənmə baş verir. Buda öz növbəsində onun acılma bucaq əmsalını korlayır və məlumat düzgün getməyəcək. Ümumiyyətlə kəpənəyi zamanla yenisi ilə əvəz etmək lazımdır. Onun təmiri vəya yuyulması düzgün deyil.təzələrin qiymətləri münasibdir. Mühəriyinizin düzgün işləməsini tənzim etsəniz sizin kəpənək çirklənməz. Yusanız belə olu yanacaq maddələri içərisində "cimizdirməyin". Ən azından əski götürürək visual oalraq onun "ağzını" silin.kəpənək mühərikdən ayrıldıqdan sonra və yenidən daxil etdikdə hökmən mühəriyə "adaptasiya" edilməlidir. Stabil vəziyətini almalıdır. Müasir kəpənəklər avtomobildə həm soyuq halda işə düşməsini və həmçinində neytral işləməni təmin edir.
Xüsusi bir hal qeyd edim, mühərriyə soyuq hava daxil olmağı üstünlük sayılır. İsti havanın alışması ilə soyuq havanın alışması arasında fərq çoxdur. Bəzi turbinalı mühəriklərdə xüsusi soyutma radiatorları olurki,hava burada xüsusi radiator vasitəsi ilə soyur və daha sonra kəpənək vasitəsilə mühəriyə daxil olur. İsti hava yüngül olduğu üçün daim yuxarıda olur, amma soyuq hava ağır olduğundan dolayı aşağıda olur.
Çalışın mühərriyin "ağ ciyərlərinə" nəzarət edin. Təmiz saxlayın daim işlək vəziyətdə olması mühərriyin əla nəfəs alması deməkdir.
Trichilia bullata
(Trichilia bullata) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Tufan Kərim
Həyatı
Tufan Kərim 1957-ci il avqustun 2-də Azərbaycan Respublikasının Balakən rayonunda dunyaya gəlib. Orta təhsilini orada bitirdikdən sonra bir il tikintidə fəhlə kimi çalışıb.
1984-cü ildə Bakı Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsini bitirib. Buna qədər isə musiqi, hərbi və siyasi təhsil alıb.
1983-cü ildən 1991-ci ilədək huquq məsləhətçisi işləyib. Bir neçə il Hərbi Tribunalda çalışıb.
1995-ci ildən hal-hazıradək Azərbaycan Respublikası Vəkillər Kollegiyasının uzvü kimi vəkillik fəaliyyəti ilə məşgul olur.
1975–1977-ci illərdə sovet ordu sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmət keçib.
1977-ci ildə daimi yaşamaq üçün Bakı şəhərinə köçüb. Bakıda bir müddət yükvuran fəhlə kimi çalışıb.
Evlidir, bir oglu, iki nəvəsi var.
Siyasi fəaliyyəti
Ordu sıralarında Sov. İKP üzvlüyünə qəbul olunub. 1989-cu ildə könüllü olaraq Sov. İKP sıralarını tərk edib. Milli-azadlıq hərəkatının iştirakçısı olub.
2004-cü ildən hal-hazıradək Azərbaycan Milli Demokrat (Bozqurd) Partiyasının üzvüdür. O, 2004-2008-ci illərdə partiyanın Böyük Məclisinin sədri olmuşdur.
Tufan Kərim 2008-ci ildə növbədənkənar qurultayda Azərbaycan Milli Demokrat Partiyasının (Bozqurd) sədri seçilib. 2011-ci ildə isə partiyanın növbəti qurultayında təkrarən partiyanın sədri seçilib və hal-hazırda partiya sədridir.
Azərbaycan Milli Demokrat Partiyası 14 aprel 2023-cü il tarixində özünü buraxdığı ilə bağlı bəyanat yaymışdır.
Harvi Esayas
Harvi Delano Esayas (13 iyun 1974, Amsterdam, Niderland) — niderlandlı keçmiş futbolçu. Müdafiəçi mövqeyində çıxış etmişdir.
Futbolda ilk addımları
1974-cü ildə Amsterdamda Surinam mənşəli ailədə dünyaya gəlmiş Harvinin futbolda ilk addımları Ayaksın futbol akademiyasında başlamış, sonradan ulduz futbolçulara çevrilmiş Klarens Zeyedorf, Kanu və Patrik Klüvert kimi gənclərlə birgə oynamışdır. Daha sonra məşqlərini Anderlextin uşaq akademiyasında davam etmişdir.
Peşəkar klublarda fəaliyyəti
Esayasın peşəkar futbolda debütü 1993-1994-cü il mövsümündə Feyenoord klubunda başlamışdır. Mövsümün startından bir qədər öncə Feyenoordun Helderse adlı həvəskar komanda ilə matçında Esayas rəqib futbolçu Ronald Sxutenə qarşı kobud oynayaraq onun çənəsini sındırmış, amma bu hərəkətinə görə cəza almamışdır.
Esayasın milli çempionatda ilk oyunu 24 oktyabr 1993-cü ildə Niderland derbisində baş tutmuş və o, bu oyunda Ayaksa qol vura bilmişdir. Matç 2-2 hesabı ilə bitmişdir. Uğurlu debütünə rəğmən Esayas Feyenoordun əsas heyətinə daxil ola bilməmiş və həmin mövsüm 5 matç, 1994-1995-ci il mövsümundə isə cəmi 3 matçda iştirak etmişdir. Növbəti çempionatda isə ümumiyyətlə forma geyinməmişdir.
Rottardamı tərk etdikdən sonra Esayas Qroningenlə müqavilə imzalamış, lakin nadir hallarda oynamaq imkanı qazanmışdır. Aşağı dəstə komandaları olan Kambuur və Dordrextdə də əsas heyət oyunçusuna çevrilə bilməmişdir.
Niderlandda uğur qazana bilməyən Esayas xaricə üz tutsa da, Fiorentina və Torinoda baxışdan keçə bilməmişdir. Daha sonra Real Madrid B komandasına qoşulmuş, amma Minyambres, Sesar Navas, Raul Bravo kimi oyunçularla rəqabətə dözə bilməmişdir. Daha sonra İspaniyanın Samora və Mostoles kimi aşağı dəstə komandalarında da çıxış etmişdir.
Futbolsuz günləri
26 yaşında butslarını mismardan asmış Harvi Esayas növbəti, bəzi iddialara görə, Madrid gecəqondularında yaşamış, tramvaylarda pulqabı oğurlamaqla məşğul olmuşdur. Daha sonra Harvi bir kafedə qabyuyan işləmiş, daha sonra səyyar sirkə qoşulmuşdur. Deyirlər ki, sirkdə çadırların qurulmasında çalışmış, hətta arenada da çıxış etmişdir. Başqa bir şayiəyə görə, Harvi qeyri-qanuni qaydasız döyüşlərdə də iştirak etmişdir.
Tədricən Esayasın işləri daha yaxşı getmişdir. Öz sözlərinə görə, Portuqaliya ilə sərhədə yaxın Samora şəhərində antikvariat dükanına və gecə klubuna sahib olmuşdur.
Beləliklə, 3 il ərzində qaradərili holland bir dəfə də topa toxunmamış, formasını tamamilə itirmişdi.
Futbola qayıdışı
3 il ərzində futbol dünyasından yoxa çıxmış Esayasın həyatında çevriliş edən ümid Klarens Zeyedorfun sayəsində yarandı. 2004-cü ildə köhnə dostu Zeyedorfla görüşən Esayas futbola geri dönmək istəyini bildirdikdən sonra Zeyedorf həmin vaxt çıxış etdiyi Milan klubunun baş məşqçisi Karlo Ançelotti yarızarafatla azad müdafiəçi gətirə biləcəyini təklif etmişdi.
Habbl qanunu
Habbl qanunu — qalaktikaların bir-birindən uzaqlaşma sürətini ifadə edir. ABŞ astronomu Edvin Habbl tərəfindən kəşf edilmiş bu qanun alimin şərəfinə adlandırılmışdır və astronomiyanın fundamental qanunlarından biridir.
Qanun
İstənilən iki qalaktikanın bir-birinə nəzərən uzaqlaşmasının nisbi sürəti, aralarındakı məsafə ilə düz mütənasibdir.
Burada D - qalaktikalar arasındakı məsafə, \upsilon - qalaktikanın birinin digərinə nəzərən hərəkət sürəti, H - Habbl sabiti olub, sürət artmasının məsafə artmasına nisbətini ifadə edir.
İsbatı
Kainatın quruluşunu təsəvvür etmək üçün aşağıdakı müşahidə faktlarından istifadə edilmişdir: Kainat quruluşunun müasir modelinə verilən əsas tələb ondan ibarətdir ki, həmin model bu müşahidə faktları ilə ziddiyyət təşkil etməsin.
Harvi Esayas
Futbola qayıdışı
2004-2005-ci illər mövsümündə Harvi Esayas A seriyasında çıxış edən Milanın ehtiyat oyunçular skaymasının üzvü idi. Onun ağır zəhməti 2005-ci ilin yanvarında öz bəhrəsini verdi: İtaliya kuboku çərçivəsində Rossonerilərin Palermoya qarşı matçının bitməsinə 3 dəqiqə qalmış Esayas Massimo Ambrozininin yerinə meydana daxil oldu. Oyunun son saniyələrində o, qol vəziyyəti belə yaratmağa imkan qazandı; onun cərimə meydançasına göndərdiyi asmanı danimarkalı Yon Dal Tomasson qapı tirinin üzərinə vurdu. Həmin matçda Esayasın topa toxunuşu Milan tiffozisinin alqışları ilə müşayiət olunurdu. Oyundan sonra isə oyunçu "Mən özümlə fəxr etdim. Mənə elə gəlirdi ki, vacib missiyanı yerinə yetirərək, futbol oynamağı bacardığımı sübut etdim" dedi. Mövsümün sonu Harvi Esayas üçün daha uğurlu bitə bilərdi, amma təəssüf ki, Milan Çempionlar Liqasının İstanbulda keçirilən finalında Liverpula oyunsonrası penaltilərdə məğlub oldu.
Habbl qanunu
İsbatı
1923-cü ildə Habbl Andromeda dumanlığının spiralşəkilli qollarında bir neçə parlaq dəyişən ulduz müəyyən etmişdir. Bu ulduzların parlaqlıq əyriləri (parlaqlığın zamandan asılılıq funksiyası) bizim Qalaktikada Sefeidlər adlanan dəyişən ulduzların parlaqlıq əyrilərinə bənzəyir.
Habbl, ulduzların spektr xətlərinin spektrin qırmızı ucuna tərəf sürüşməsinə və Andromeda dumanlığındakı ən parlaq ulduzların görünən parlaqlığına əsasən, həmin qalaktikalara qədər məsafələri qiymətləndirmişdir. Nəticədə müəyyən edilmişdir ki, spektrdə xətlərin qırmızı tərəfə sürüşməsi qalaktikaya qədər olan məsafə ilə mütənasib olaraq artır.
Harvi Esayas
Futbola qayıdışı
Milanı tərk etdikdən sonra Esayas C seriyasında Lenyano və Lekko klublarında çıxış etdi və 2005-2006-cı il mövsümündə öz karyerasına son qoydu.
Habbl qanunu
İsbatı
Dopler effektinə əsasən spektral xətlərin qırmızıya tərəf sürüşməsi (buna qırmızı sürüşmə deyilir), işıq mənbəyinin müşahidəçidən uzaqlaşdığını göstərir. Belə çıxır ki, uzaqlaşmanın sürəti xətlərin sürüşməsi ilə, yəni məsafə ilə mütənasibdir.
Beləliklə, müəyyən edilmişdir ki, bütün qalaktikalar bir-birindən sürətlə aralanır.
Buradan belə bir məntiqi nəticəyə gəlmək olar ki, qalaktikalardan hər hansı birində yerləşən müşahidəçi üçün bütün istiqamətlərdə qalaktikaların hərəkət xarakteri eynidir, Kosmoloji Prinsipə əsaslanır, yəni Kainat bircinsli və izotropik olaraq genişlənir.
Harvi Esayas
Futbola qayıdışı
"Biz uzun müddət Harvi üçün imkan axtardıq; bu imkanı Milan təqdim etdi. Öz tərəfimdən mən kluba, məşqçiyə və komandaya mənim Harvi ilə bağlı sözlərimə inandıqları üçün təşəkkür edirəm, çünki əvvəldə bunlar sadəcə sözlər idi. Heç kim Harvini tanımırdı. Mənim üçün bütün baş verənlər gözəl emosiyalar idi. Bu, əla bir futbol və həyat hekayəsidir və bizə bunu öyrədir: heç vaxt arzulamaqdan vaz keçmə" deyə Harvinin Milana keçidində ən böyük rol oynamış Klarens Zeyedorf söyləmişdi.
Esayas özü isə Milan karyerasını "Namümkünü mümkün etmiş insanın inanılmaz hekayəsi" kimi xarakterizə etmişdir.
Senecio flammeus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Bulbophyllum talauense
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Cümə, ayın 13-ü. Sonuncu fəsil (film, 1984)
'''Cümə, ayın 13-ü. Sonuncu fəsil''' — 1984-cü ildə istehsal olunmuş ABŞ filmidir.
Kosmik Cihazqayırma Təcrübi Zavodu
«Kosmik Cihazqayırma Təcrübi Zavodu» Azərbaycan Milli Aerokosmik Agentliyi nəzdində 1987-ci ildə təşkil olunan, məhsul istehsalı üzrə ixtisaslaşmış müəssisə.
Vüsal Qarayev
Vüsal Qarayev (8.7.1986, Tovuz) - Azərbaycanlı futbolçu, Azərbaycan Birinci Liqasında iştirak edən Turan komandasının hücumçusu.
Həyatı
8 iyul 1986-cı ildə Tovuzda anadan olmuşdur. 9 yanvar 2017-ci ildə qızı dünyaya gəlmişdir. Futbolçu Xəyal Qarayevin qardaşıdır.
Karyerası
Vüsal Tovuz təmsilçisi Turan klubunda yetişib və ilk peşəkar karyerasına da burada başlayıb. 2006-cı ildə Gilanın heyətində çıxış edən futbolçu daha sonra yenidən Turana qayıdıb. 2012-ci ildə bir illik müqavilə əsasında Rəvana keçmişdir.
Trichilia casaretti
(Trichilia casaretti) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Beretbinə (Zaqatala)
Beretbinə — Azərbaycan Respublikasının Zaqatala rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
Əhalinin əsas məşğuliyyəti taxılçılıq, tütünçülük, fındıqçılıq, tərəvəzçilik, bağçılıq və maldarlıqdır.
Din
Kənddə "Cümə" məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Oruc Məmmədov
Oruc Paşa oğlu Məmmədov — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin I çağırış deputatı.
Həyatı
Oruc Paşa oğlu Məmmədov 1946 cı il avqustun 7-də Qərbi Azərbaycanda Vedi rayonun Şirazlı kəndində anadan olmuşdur. 1953–1964 cü illərdə Ağdaş rayon Qalqəti kənd orta məktəbində oxumuş və oranı fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1965-ci ildə Azərbaycan Politexnik İnstutunun mexanika fakultəsinə qəbul olunmuş və1970 ci ildə bitirmişdir.Ailəlidir üç övladı var.
İş Fəaliyyəti
1970-ci ildə Sabunçu Maşımqayırma Zavodunda nəzarətçi usta, 1972-ci ildə mexaniki yığma sexində rəis müavini,1974-cü ildə sex rəisi, 1975 ci ildə texniki şöbədə böyük mühəndis-texnoloq,1976-cı ildə 1 saylı mexanika yığma sexinin rəisi,1978–1983 cü ilə kimi istehsalat üzrə direktor müavini vəzifəsində işləmişdir. 1983-cü ildən isə Sabunçu Maşınqayırma Zavodunun direktorudur. Zavoda rəhbərlik etdiyi müddətdə onun genişlənməsi,ən müasir texnologiya əsasında istehsalın təşkilinə, yüksək dünya standartlarına uyğun neft-mədən avandanlıqlarına məhz Azərbaycanda buraxılmasına nail olmuşdur. Hazırda zavodun istehsal etdiyi 8 adda əsas avadanlıq milli sertifikat almış,ümumilikdə istehsal sahələri və layihələşdirmə üzrə dünya standartına İSO-9001 sertifikatınan layiq görülmüş,Amerika Neft İnstitunun sertifaktını almaq üçün hazırlıq işləri təşkil edilmişdir.Sabunçu rayonu ərazisinin abadlaşdırılması üçün yollara asfalt döşənməsi,uşaq bağçalrında,kitabxanalarda,məktəblərdə və digər dövlət müəssisə vı idarələrində təmir işlərinin aparılması və onlara bilavasitə köməklik göstərilməsi onun gündəlik qayğısıdır.
Uğurları
1990-cı ildə 29 saylı seçki dairəsindən ali qanunverici orqana üzv seçilmişdir. 1995-ci ildə Milli- Sənaye –İqtisadiyyat Komissiyasının üzvü olmuşdur. 1995-ci ilin aprel ayından Rusiya Federasyasının Keyfiyyət problemləri Akademiyasının müxbir üzvü seçilmişdir. 1995-ci ilin noyabr ayında 16 saylı Sabunçu seçki dairəsindən Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə üzv seçilmişdir. 1996-cı ilin iyul ayında Azərbaycan Respublikası Jurnalist Həmkarlar İttifaqı Rəyasət Heyətinin və "Hümmət" mərkəzinin qərarı ilə "Hacı Zeynalabdin Tağıyev" Fəxri Diplomu ilə təltif edilmişdir. 1996-cı ilin noyabr ayından "Sabunçu Elmi-İstehsalat Birliyi"nin baş direktoru vəzifəsində çalışır.Bir neçə əhəmiyyətli səmərələşdirici elmi təklifi müəllifi, texniki elmlər namizədidir.
GU8
GU8 və ya tam adı ilə U8 qlobal konsorsiumu  — Avstraliya, Çin, Fransa, İsrail, Cənubi Koreya, Böyük Britaniya və ABŞ-nin sahil və liman şəhərlərində yerləşən 8 nüfuzlu universitetinin təhsil konsorsiumu. 2008-ci ildə konsorsiumun rəyasət heyətinin prezidenti Rod-Aylend Universitetinin rektoru Robert Karozers seçilib.
İbn Qəyyim Cövziyyə
İbn Qəyyim Cövziyyə  ― İslam alimi.
GU8
Üzvləri
GU8 qrupuna aşağıdakı universitetlər daxildir :
İbn Qəyyim Cövziyyə
Həyatı
İbn əl-Qayyim 28 yanvar 1292-ci ildə Dəməşqin 55 mil cənubi-şərqində yerləşən Havran qəsəbəsinin Zər kəndində dün­yaya gəlmişdir. İlk dini təhsilini uşaq yaşlarında atasından almağa başlamış, ardınca Dəməşqdə Əl-Cözviyyə mədrəsəsində Hənbəli fiqhini öyrənmişdir.
Ərəbcə və şərqi elmlərdə püxtələşdikdən sonra "fətva-imamət" və "şeyx" məqamına yüksəlmişdir. Sonralar Əl-Cövziyyə mədrəsəsinin imamı kimi fəaliyyət göstərmişdir.
Tvente FK
Tvente — Niderlandın futbol klubu. Enshede şəhərini təmsil edir. "Tvente" ev oyunlarının 24 min tamaşaçı tutumuna malik "Qrols Veste" stadionunda keçirir. Komandanın baş məşqçisi İngiltərə millisinin keçmiş məşqçisi Stiv Maklaren, prezidenti isə Yop Münstermandır.
Tarixi
"Tvente"nin əsası 1 iyul 1965-ci ildə qoyulub. Məhz həmin gündə iki komanda - "SK Enshede" və "Enshedes Boys"un birləşməsindən sonra "Tvente" klubu fəaliyyət göstərməyə başlayıb. "Tvente" Niderland çempionu ola bilməsə də, onun sələfi "SK Enshede" 1926-cı ildə qızıl medallara yiyələnib. "Tvente" adıyla çıxış etməyə başladıqdan sonra komanda dərhal uğur qazanmağa başladı. Kes Reyversin dövründə ardıcıl surətdə beş il ərzində "Tvente" ölkə çempinatında 3 dəfə bürünc medallara yiyələndi, bir dəfə dördüncü, bir dəfə isə beşinci oldu. Həmin dövrdə "Tvente"nin heyətində Epi Drots, Eddi Ahterberq, Kik van der Drost və Teo Pahlplats kimi o dövrdə kifayət qədər məşhur olan futbolçular çıxış edirdi. 1973/1974 mövsümündə "Tvente" "Feyenord"la birgə sonadək qızıl medallar uğrunda mübarizə aparsa da, sonda çempionluq rotterdamlılara qismət oldu. Nəticədə ikinci yeri tutaraq, UEFA Kubokuna vəsiqə qazanan "Tvente" burada finaladək irəliləməyi bacardı. Lakin həlledici mərhələdə "Borusiya" (Münhenqladbax) Enshede klubunu iki oyunun nəticəsinə görə 5:1 hesabıyla darmadağın etdi. 1977-ci ildə "Tvente" tarixi ərzində ilk titulunu - ölkə kubokunu qazandı. Lakin bundan sonra "uğursuzluq zolağı"na düşən "Tvente" hətta 1982-ci ildə yüksək liqayla da vidalaşdı. Çox keçmədən yenidən güclülərin sırasına qayıdan "Tvente" daha çox müdafiəyəmeylli oyunuyla diqqət çəkdi. Mövsüm ərzində komandanın oyunlarının əksəri ya 1:1, ya da 0:0 hesabıyla başa çatdı. Buna görə də "Tvente"ni "cansıxıcı komanda" adlandırmağa başladılar. Lakin bu oyun üslubu komandaya uğur gətirdi və Enshed təmsilçisi ardıcıl beş mövsüm avrokuboklarda çıxış etdi.
1996-cı ildə baş məşqçi postuna alman Hans Mayerv gətirildi. Onun rəhbərliyi altında komanda ölkə çempionatının bürünc medallarını qazandı.
Böyük irqlər
1-qara dərililər (neqroidlər)
Tvente FK
Tarixi
2001-ci ilin 24 mayında isə "Tvente" ölkə kubokuna yiyələnməklə 24 illik kubok həsrətinə son qoydu.
Böyük irqlər
2 - qırmızı dərililər (monqoloidlər)
Tvente FK
Tarixi
2002-ci ildə "Tvente" dağıla bilərdi. Çünki komandanın əsas rəhbəri olan şirkət müflis olduğunu bəyan etdi. Lakin sonradan vəziyyət düzəldi və 3 mövsüm sonra gözəl çıxışıyla yadda qalan "Twente" dördüncü yeri tutdu. 2008/2009 mövsümündə isə yekuna əsasən "Tvente" UEFA Çempionlar Liqasının üçüncü təsnifat mərhələsində yarışmaq hüququ qazandı. Lakin burada "Arsenal" qalib gəldi - 2:0 və 4:0. Ümumilikdə komanda avrokuboklarda keçirdiyi 84 oyunun 33-də qalib gəlib, 17 dəfə heç-heçə oynayıb, 34 görüşdə isə uduzub. 125 qol vurub, öz qapısında isə 112-i buraxıb. 2014-cü ildə Azərbaycan təmsilçisi "Qarabağ" məhz "Tvente"ni mübarizədən kənarlaşdiraraq (evdə 0:0, səfərdə 1:1) UEFA Avropa Liqası nın qrup mərhələsinə yüksəlmişdi.
Böyük irqlər
3-ağ dərililər (avropoidlər)
Böyük Coğrafi kəşflərə və müstəmləkə işğallarına qədər ağ irqdə olanlar Avropada, Şimali Afrikada, Ön Asiyada və Hindistanın şimalında yerləşmişdi. Şimali və Cənubi qollara ayrılan ağ irqdən olan əhalinin quruluşu (morfologiyası) aşağıdakı kimidir:
-saçları yumşaq, dalğavari, qismən düzdür
- bığ və saqqal gur inkişaf edib
- dodaqlar nazik və kiçikdir
- burunları nazik, qismən ortadır
- sifət quruluşu ortoqnatdır
Asiya və Amerika qollarına ayrılan sarı irqin başlıca quruluş özəllikləri:
- dəriləri sarı-ağ, qismən qaraşındır
saç düz və coddur. Bığ və saqqal zəif inkişaf etmişdir
- burun orta enlikli, burun çıxıntıları zəifdir. Asiya sarıdərililərindən fərqli olaraq, Amerika hindularının burun çıxıntıları böyük dəriləri qırmızıdır.
- dodaqları orta qalınlıqdadır. Proxeliya müşahidə olunur
- gözlərində epikantus müşahidə olunur
Yayılma arealına görə qara irq də iki böyük qola ayrılır: Bu irqdən olanların quruluşu:
- dəri, saç və gözlər qaradır
- saçlar əsasən qıvrım, qismən dalğavaridir
-burunları zəif çıxıntılıdır. Burun göstərciləri böyükdür
- dodaqları qalın və böyükdür
- sifətləri proqnatdır
Qara irqdən ağ irqə keçid aynu və polineziya, qara irqdən sarı irqə keçid dravid və həbəş, ağ irqdən sarı irqə keçid formaları isə turan və ural tipləri sayılır.
Qaynaq
Məmmədov Kərəm. Antropologiyanın əsasları,Qanun 2009
Senecio ampullaceus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Bulbophyllum tampoketsense
(Bulbophyllum tampoketsense) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mannalılar
Mannallılar — Azərbaycanda yaşayan yerli etnoslardan biri.
Manna ərazisi er. əvvəl III minillikdən başlayaraq kuti və lulubelərin məskun olduqları ərazi olduğuna görə, mannalar (yaxud mannalılar) onların birbaşa varisləri sayılır. İ. M. Dyakonov yazır ki, Manna dövləti lulube-kuti dövlət qurumu idi. Tarixşünaslıqda Manna müəyyən bir etnosun adı kimi nəzərə alınır. Q. A. Melikişvili yazır ki, Manna yerli etnik addır. Ölkə orada yaşayan Manna etnosunun adı ilə adlanmışdır. Manna əvvəlcə konkret bir tayfanın, sonra tayfa birləşməsinin, daha sonra er. əv. IX əsrin 30-cu illərindən Azərbaycan ərazisində ilk dövlət qurumunun adıdır. Bu dövlət er. əv. 615-613-cü illər arasında Midiyaya birləşdirilmişdir. Ümumiyyətlə, qədim türk xalqlarının tarixində Manna ilk türk dövlətidir. Azərbaycanlıların dövlətçilik ənənəsinin tarixi Mannadan başlanır.
Etnonim
Manna və Mana yerli tələffüz forması məlum olmayan etnonimin assur və urartu dillərində yazılış formalarıdır və mannaların özlərini necə adlandırdıqları bilinmir. Er. əv. VII əsrin sonlarına qədər Asur və Urartu mənbələrində bu etnos Manna və Mana kimi qeyd olunsa da az sonra er. əv. 519-cu ilə aid fars dilində Bisütun qaya yazısında və er. əv. V əsrdə yaşamış və Midiya haqqında ətraflı məlumat vermiş Herodotun Tarix əsərində Manna yaxud Mana etnonimi yoxdur. Tədqiqatçılar bunu belə izah edirlər ki, Manna dövləti Midiyaya birləşdirildikdən sonra bu madaylara qaynayıb qarışmış və tarix səhnəsindən çıxmışlar.
Prof. Q. Qeybullayev qeyd edir ki, ''"mannalar haqqında məlumat verən assur və Urartu mənbələrində " maq" etnonimi çəkilmir. Lakin, qədim fars və yunan mənbələrində maq etnonimi işlədilir, Manna etnonimi isə göstərilmir. Maqlar Herodotun yazdığına görə, Midiya tayfa ittifaqına daxil olmuş tayfalardan biridir. Belə nəticəyə gəlmək olar ki, assur və urartu mənbələrindəki Manna və Mana qədim fars və qədim yunan mənbələrindəki maq etnoniminin ekvivalentidir. Buradan manna və maq etnonimlərinin eyniliyi aydınlaşır. Manna ( Mana) etnosunun adı əslində Manq olmuşdur. Başqa sözlə, bu etnonimin sonunu təşkil edən " nq" qovuşuq səsi danışıqda "q"səsinə keçmiş və manq etnonimi maq etnoniminə çevrilmişdir. Belə bir fonetik əvəzlənmə türk dilləri üçün səciyyəvidir: nq qovuşuq səsi bir halda "n"səsinə (məsələn, qədim türk mənşəli qonqur və donquz sözləri Azərbaycan dilində qonur və donuz kimi tələffüz olunur), digər halda "q" səsinə (məsələn, əsli qovanq olan söz Azərbaycan dilində qovaq kimi tələffüz olunur; yaxud qədim türk mənşəli "tenqri" sözü xakaslarda "teqri", yakutlarda "dəqiri", balkar – karaçaylarda "teyri"kimidir) keçdiyinə görə Manqa etnonimi Maq formasını kəsb etmişdir. Bununla aydınlaşır ki, bir sıra tədqiqatçıların illər boyu izah edə bilmədikləri manna (mana) etnonimi manqa etnoniminin fonetik formasıdır. Bu, Manna adını daşıyanların türk mənşəli olduğunu göstərən faktlardan biridir."''  İlk dəfə bu məsələni Azərbaycan türkoloqu T. İ. Hacıyev açmışdır. O yazmışdır ki, Manna etnonimi türkmənşəlidir və onun ilkin forması Manqa ("nq"səsilə) olmuşdur.
Etnik mənşəyi
Mannaların dil və etnik mənsubiyyətləri məsələsi ilə çoxlu tədqiqatçı məşğul olmuşdur. Əksər iranşünaslar qeyd edirlər ki, mannalar hürri dillər qrupuna mənsub idilər və Qafqaz dillərinə yaxın dildə danışırdılar. Mannaların türkdilli olması fikri ilk dəfə akademik Y. B. Yusifov tərəfindən irəli sürülmüş və sonra prof. Q. Qeybullayev tərəfindən əsaslandırılmışdır. Mannaların türkmənşəli olduğunu göstərən faktlardan biri də manq etnoniminin Altay-Türk xalqları içərisində indiyədək qalmasıdır.
Bu etnonim qədim türk-monqollarda "manqut" (manq etnonimindən və türkcə cəm bildirən –ut şəkilçisindən) etnonimində qalmışdır. Cənubi-Şərqi Asiyada erkən orta əsrlərdə yaşamış türkmənşəli bir etnosun adı manqut idi. Hazırda noqaylarda, qırğızlarda, qaraqalpaqlarda, türkmənlərdə və tuvalılarda manqut adlı tayfa vardır. Çingiz xanın qvardiyasının özəyini çox döyüşkən manqutlar təşkil edirdi. Monqol (qədim forması manxol ), manq sözündən (türk dillərindəki "q" səsinin monqol dillərində "x" səsi kimi tələffüzü səciyyəvidir) və – ol, -ul şəkilçisindən, manqas (Altayda türkdilli tayfanın adı ), manq sözündən və – as şəkilçisindən ibarətdir. Manqas qədim türk tayfalarından biri sayılır. Y. Q. Ramsted yazır ki, monqolların ulu əcdadlarının türk manqaslarla qanlı müharibələri olmuşdur ; mansi (qədim forması manqi), qədim türk tayfalarından birinin adı ; mansi Altay dil ailəsinə mənsub dildə danışan və Altayda yaşayan türk xalqlarından birinin adı ; (man, qədim forması manq sözündən və – si,-şi şəkilçisindən, ; manqi, Altay dil ailəsinə mənsub tunqus – mancurlarda türk tayfasının adı; maniş, Altayda yaşayan bir türk tayfasının adı Гумилев Л. Н. Древние тюрки. М., 1967, səh 34; monquş (əsli manquş), qırğızlarda bir tayfanın adı; manqol, başqırdlarda türk tayfalarından birinin adı ; munqal və menqu, Tuvada türk tayfalarının adları ; munqet, xakaslarda bir tayfanın adı . Qeyd edilməlidir ki, Altay dil ailəsinə mənsub dildə danışan tunqus – mancurlar Amur çayına Manqbu deyirlər (maraqlıdır ki, Amur çayının bir qolu, Kür, digər qolu Urmi adlanır). Tunqus mənşəli ulçilərin etnik adı da manqbudur.
Manq sözünün mənası məlum olmasa da onun qədim türk dillərindəki manqa, munqa (əyilməz, itaət etməyən, öz bildiyini edən ) sözü ilə bağlılığı ehtimal edilir. Çingizin nəslindən Menku xanın (1251-1259) əsl adı Manqudur. Babək üsyanı yatırıldıqdan sonra ərəb xəlifəsi tərəfindən Azərbaycana göndərilmiş, Afşinin dayısı oğlu, əslən türk sərkərdə Manquçur (türkcə çur, monqolca sur, yəni qüvvətli, qüdrətli, vüqarlı, əzəmətli deməkdir; ) adı da bu sözlə bağlıdır.
X əsrdə Şəkinin hakimi Məhacir (I), XII əsrdə Şirvanşah Mənuçöhr şəxs adları da çox güman bu sözdəndir. Manna (asurca) və Mana (urartuca) etnoniminin sonunu təşkil edən "a" səsinin mənşəyini müəyyənləşdirmək çətindir. Manqa forması Manq etnoniminin şumercə tələffüz forması olması və "a" səsi şumer dilində münasibət bildirən "a" – şəkilçisi olması güman edilir.
Toponimləri
Manna tarixindən yazmış bütün tədqiqatçılar Assur və Urartu mənbələrində çəkilmiş Manna toponimlərinin bir hissəsinin qədim Şərq dillərində olmadığını söyləyərək izahını verə bilməmiş və onları qədim yerli adlar adlandıraraq üstündən keçmişlər. Əsasən asur mənbələrində çəkildiklərinə görə bu adlar həmin dilin fonetik qanunlarına tabe edilmiş və nəticədə, yerli formaları fonetik dəyişikliyə uğramışdır. Manna və Midiya adlarının Qədim Şərq dillərinin fonetikasına uyğun şəkildə gəlib çatması da onların həqiqi formalarını müəyyən etməyə çətinlik yaratmışdır. Çətinliklərdən biri də odur ki, assur dilində adların sonlarına əlavə olunan "u" adlıq hal şəkilçisini bəzi adlarda köklü "u" sonluğundan ayırmaq çətinliyə səbəb olmuşdur.
S u r i k a ş – Türkcə sori – alçaq,hamar dağ beli, iki dağ zirvəsini birləşdirən dağ keçidi və kaş – qaya, dağ çıxıntısı, kənar, sahil sözlərindəndir. Cənubi Azərbaycanda Süleymaniyyə yaxınlığında indi Suridaş adlı kənd vardır. Balakən rayonundakı Soorqaş dağının adı ilə müqayisə olunur.
U i ş d i ş – Y.B.Yusifov bu toponimi türkcə Bişdiş (Beş diş) hesab edir və beş diş formalı qayası olan dağ kimi mənalandırır. O, Həmdullah Qəzvininin XIV əsr qeyd etdiyi Beşbarmaq dağının adına əsaslanır.
U a u ş – Mannada bir dağın adı. Assur mənbəyində bu dağ əlçatmaz (sıldırım mənasında) dağ adlandırılır. İ. M. Dyakonova görə, indiki Səhənd dağının bir hissəsinin adıdır. Ehtimal ki, oronim qədim türk dillərindəki yoquş (yoxuş), yəni dağ zirvəsi, yüksəklik, yaxud youş, yəni pis, düşmən sözlərinin təhrifidir. Q. Qeybullayevə görə İ. M. Dyakonovun Uauş dağını Səhəndlə lokalizə etməsi düz deyil. Savalanda indi də bir sıldırım dağ Yaş adlanmasına görə güman ki, assur mənbəyindəki Uauşdur.
İ z z i b i a – Assur çarı II Sarqonun (er. əv. 721-705) Manna ərazisinə hərbi səfəri haqqında mənbədə qeyd olunur. Güman ki, şumercə izi – od, türkcə issi, izzi (tuvaca iziq, altayca üzü, uyğurca izik, azərbaycanca isti) və Altay dillərində bia – su sözlərindən ibarət olub İsti su mənasındadır. İndiyədək Cənubi Azərbaycanda Ziviyə yaşayış məntəqəsinin adında qalmışdır.
Q i l z a n – Urmiya gölünün qərb sahilinin adı. Türkcə qöl – göl və ezən – vadi sözlərindəndir. Gölün cənub sahili isə Zamua adlanırdı. Zamua hidronimi türkcə zay (say) və mua (dua) – su sözlərindəndir.
Şəxs adları
A h ş e r i – Fars dilindəki hşaya – "hökmranlıq" ("şah" sözü də buradandır) sözü ilə əlaqələndirilmişdir. Türkcə akiş – bir yerə yığış, dəstə, toplantı və ər – kişi, igid, döyüşçü sözlərindəndir. Axşeri – dəstənin əri yaxud igid dəstə başçısı mənasını verir. Və ya şemercə akeş – onun ucbatından, onun xatirinə və ərə – qul sözlərindəndir. Teofor adlardan olmaqla (Allahın) xatirinə qul mənasındadır.
İ r a n z u – Bu ad iki cür izah olunur: 1) türkcə ər – "kişi", "igid" və kassi dilindəki yanzi – "çar", "hakim sözlərindən; 2) türkcə ərən – "cəsur", "mərd" sözü ( ərən "döyüşçü" sözü şumer dilində də vardı) və şumercə zu – "müdrik" sözlərindən ibarət olmaqla müdrik ərən mənasındadır.
U l l u s u n u – Prof. Q. Qeybullayeb qeyd edir ki, bu şəxs adında -l səsinin qoşalaşmasının səbəbi aydın deyil. Əgər bu səs assur dilində qoşalaşmayıbsa, onda ullu komponenti qədim türkcə ulla – hörmət olunan, hörmətlə yanaşılan, sayılan sözünün fonetik şəkli ola bilər. Asurca yazılışda bu sözdə l səsi qoşalaşdırılmışsa, onda bu ad türk dillərindəki ulu (q) – məğrur, vüqarlı, qüvvətli və sun – keşikçi, nəzarətçi sözlərindən ibarətdir. XIII əsrdə türk xaqanı Uluq, VIII əsrdə qırğızlarda Əren – Uluq xaqan, Çingiz xanın nəvəsi Uluqbəy adları ilə müqayisə olunur. Y.B. Yusifov adı türkcə ulu – böyük əzəmətli sözü əsasında "Böyük adam" kimi izah edərək onu hökmdar ləqəbi və ya rütbəsi hesab edir.
Knight Online
Knight Online — MGame Corporation tərəfindən istehsal olunan MMORPG oyunudur.
Sid Vişes
Sid Vicious (Simon John Ritchie; 10 may 1957 – 2 fevral 1979). 1957-ci ildə Londanda atası John Ritchie və anası Anne Ritchie olan ailədə anadan oldu.Anne hippi idi.Atası isə Buchingham Palace-də mühafizəçi işləyirdi.Simon (Sİd)-in doğulmasından bir muddət sonra atası John Ritche öz ailəsini tərk etdi.Bundan sonra Anne və John İvisa adasına köçdülər.Orada John-un anası Christopher Beverley adlı biriylə evləndi.Bundan sonra John soyadını dəyişib John Beverley oldu.Burada narkotik sataraq dolanışığını təmin etməyə başladı.
6 aydan sonra onun ögey atası öldü və onlar Şərqi Londona (Hackney) köçdülər.1965-də Londona döndüyündə John 8 yaşında idi. Bir müddət sonra Anne oğlunu küçəyə atdı. Yetkinlik çağına gəldiyində John təcavüzkar və əvvəldən kəskin xarakterli bir uşaq olaraq tanınırdı. Bir The Ramones fanatı olmadan əvvəl David Bowie və T-Rex kimi musiqiçiləri dinləyirdi.O həmçinin vaxtını oxuduğu Clevedon Secondary Modern-un yerləşdiyi Somerset-de keçirdi.
Arami dilləri
Arami dilləri, həmçinin aram dili və ya aramey dili (qədim arami: 𐤀𐤓𐤌𐤉𐤀; imperiya aramicəsi: 𐡀𐡓𐡌𐡉𐡀; iudeoaramey אַרָמָיָא, klassik Suriya: ܐܪܡܝܐ) —— sami dilləri tərkibində qrup (mərkəzi qol). Qədim dövrlərdə imperator aramicəsi Yaxın Şərqin böyük bir hissəsində "lingua franca" kimi xidmət edirdi. Eramızın VII əsrində arami dilinin yerini ərəb dili aldı.
Trichilia catigua
(Trichilia catigua) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Sid Vişes
Sex Pistols
Sid-ə "Sid Vicious" ləqəbini gələcəkdə qurulacaq Sex Pistols qrupunun vokalisti John Lydon (Johnny Rotten) verdi.Johnny 1976-cı ildə Sex Pistols qrupunu qurdu, Sid hələ 19 yaşında idi.Sex Pistolsun qışqırdıcı stili onun ilk zamanlarında çox sevilməməsinə səbəb oldu. Bu vəziyyət qrupda bas gitara çalan Glen Matlock-un ayrılmasına səbəb oldu (öz deyişiylə "çox çox" Beatles dinləyirdi). Bu hadisənin ardından Johnny boşalan yeri Sid ilə doldurmağı düşündü. Sid Sex Pistolsda ehtiyat drummer olaraq vəzifə yerinə yetirmişdi,lakin əvvəllər heç bass gitara çalmamışdı.1977də bas gitara çalmağı öyrənməyə başladı. Lemmy Kilmister Sid Viciousa bas gitara çalmağı öyrətmək istədi, ikilinin görüşmələrinin ardından Motörheadı-in məşhur bassist ilə aralarında belə bir dialoq oldu :
Arami dilləri
Tarixi
Arami dilinin tarixi qədim, orta və yeni arami dövrlərinə ayrılır (alman alimi K. Bayerin təsnifatı).Qədim arami dövrü e.ə. II minilliyin sonu – I minilliyin əvvəlindən başlayır. Dövrümüzə qədər gəlib çatan ən qədim nümunələri e.ə. IX–VII əsrlərə aid epiqrafik abidələrdir. Müxtəlif mərhələlərdə Aşşur (e.ə VII əsr) və Babilistan (e.ə. VII–VI əsrlər), Əhəməni (e.ə. VI–IV əsrlər) dövlətlərinin rəsmi dili olmuşdur. Ellin və Roma mərhələlərinin (e.ə. III əsr–eramızın I əsri) yazılı arami dili də qədim arami dövrünə aid edilir. Bu dövrün ən mühüm abidələri Əhdi-ətiqin arami mətnləri və Kumran arami yazılarıdır. Orta arami dövrü eramızın II əsrindən I minilliyin sonlarına qədər davam etmişdir. Bu mərhələdə ədəbi arami dili formalaşmışdır. İslam dininin yayılması ilə ərəb dili tədricən arami dilini sıxışdırıb aradan çıxarmışdır. Yazılı orta arami dilində 22 işarədən istifadə edilsə də, kursivlər müxtəlif olmuşdur. Yeni arami dövrü eramızın 2-ci minilliyindən başlayır. Müasir arami dilində Suriyada (Dəməşqdən şm.-ş.-də yerləşən üç kənddə), Kiçik Asiyanın cənub-şərqində, İraqın şimalında, İranın şimal-qərbində, Ermənistanın şərqində və Azərbaycanda kiçik etnik qruplar danışırlar. Dilçilik baxımından qərb (Suriyada 3 dil) və şərq (dillərin sayı məlum deyil) qollarına ayrılır. Tipoloji baxımdan arami dili qədim mərkəzi sami dillərinə yaxındır. Qədim Arami dilində 27-yə qədər samit fonem olmuşdur və onların sayı tədricən 22-yə enmişdir. Arami dili nominativ quruluşa malikdir (sözlərin ardıcıllığı qədim arami dilində: "predikat + subyekt +obyekt"; sonrakı mərhələlərdə: "subyekt + predikat + obyekt"). Əhdi-cədidə görə arami dili İsa Məsihin ana dili olmuşdur.
Sid Vişes
Sex Pistols
"Lemmy, məni Sex Pistols deyə bir qrupa bas gitarist olaraq götürdülər !". "Çox gözəl, Sid," deyə Lemmy cavab verdi, "amma problem budur ki, sən bu şeyi çalmağı bilmirsən !" ("Lemmy, I've joined a band called the Sex Pistols as their bass player!". "That's great, Sid, but the problem is, y'can't fuckin' play bass!").
Bu dövrdən sonra Sex Pistols daha məşhurlaşdı. Fanatları özlərini "Punk" olaraq adlandırmağa başladılar. Sid qrupun təhrikedici xarakterini ən üst nöqtəyə daşıdı. Şüar olaraq seçdikləri "No Future" artıq itirəcək heç bir şeyi qalmayan bir nəsilə bir mesaj idi. Şiddət və narkotik istifadəsi Sex Pistolsun konsertlərində tez-tez görülürdü. Johnny Rottenin Linda adli bir yoldaşına etdiyi ziyarət əsnasında Sid Vicious Nancy Spungen ilə tanış oldu. Bu hadisə ikilinin ölümlərinə qədər uzanacaq əlaqələrinin təməllərini atmış oldu.
Sid və Nancy-in ölümü
10 Oktyabr 1978 Sidin həyatı üçün bir dönüş nöqtəsi oldu. Nancy Spungenin bıçaqlanmış cəsədi qaldıqları otel otağında (Chelsea Hotel) tapıldı. 100 nömrəli otaqda Sid tutuldu və dərhal ardından sərbəst buraxıldı. İstintaqın ardından polis, cinayətin narkotik satıcıları arasındakı bir anlaşmazlıq üzündən baş verdiyinə qərar verdi. Əslində verilən bəzi məlumatlara görə Nancy bir otel otağında narkotik satıcısı tərəfindən bıçaqlanaraq öldürülmüştür.Bunun səbəbi narkotik satıcısının pulu almasına baxmayaraq mübahisə çıxarmasıdır.Nancy-i otel otağında Sid tapmışdır və bu Sid-ə çox pis təsir edmişdi
İstintaq zamanını gözləyərkən Sid-in intihar etdiyi xəbəri gəldi və 2 fevral 1979-da cəsədi bir otel otağında tapıldı.Yüksək dozada heroinden ölən Sid 21 yaşında idi.Ölümündən bir neçə gün sonra anası Sid-in jaketinin cibindən intihar məktubunu tapdı.Məktubda deyilirdi:
"We made a death pact, and I have to accomplish my part of the deal. Please bury me next to my baby. Please bury me with my leather jacket, my jeans and my biker boots. Goodbye. With love, Sid."
Sid-in ölümündən sonra çıxan Sid Sings adlı bir live albomu da var.Lakin albomda olan mahnılar The Stooges,The Heartbreakers,Jonny Thunders və başqalarının cover versiyalarıdir.
Senecio flanaganii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Əjdaha şərəfi (film, 2005)
Əjdaha şərəfi — Toni Caanın iştirakı ilə çəkilən döyüş filmidir.
Adi daşsarmaşığı
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Təbii halda Qərbi Avropada meşələrdə bitir.