cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pirallahı
Coğrafiyası və iqlimi
Sonralar Abşeron yarımadasının sahil zonasında neft və qaz ehtiyatları olan Pirallahı-Dəniz, Gürgən-Dəniz, Banka-Darvin yataqları işlənməyə başlamışdır. Bu yataqlar şərti olaraq, dəniz yataqları adlandırıla bilər, çünki onlar öz başlanğıcını qurudan götürürlər. Neft Daşlarının (Bakının 110 km-də) isə quru ilə heç bir əlaqəsi yoxdur. thumb|right|200px|Abşeron arxipelaqının adaları
Əhalisi
Əhalisi 21302 nəfərdir.
Lüksemburqlu Mariya (Fransa kraliçası)
Lüksemburqlu Mariya (Marie de Luxembourg; ) — Fransa kralı IV Çarlz ın ikinci xanımı, Fransa və Navarra kraliçası.
Atası Müqəddəs Roma imperatoru VII Henri, anası isə Brabantlı Marqarita dır. 1308-ci ildə Bavariya hersoqu I Rudolf un oğlu Lüdoviklə nişanlansa da, 1311-ci ildə varisin vəfatı səbəbilə bu nişan pozuldu. 21 sentyabr 1322-ci ildə Fransa kralı IV Çarlz la evləndirildi. Cütlüyün bu evlilikdən 2 övladı dünyaya gəlsə də, bu uşaqlar bir yaşlarında vəfat etdilər.
15 may 1323-cü ildə keçirilən tacqoyma mərasimiylə Fransa kraliçası elan edildi. 1324-cü ilin martında cütlük papanı ziyarət etmək məqsədilə Avinyon a səyahət etdilər. Bu səyahət əsnasında hamilə olan Mariya, atdan yıxıldı və övladını itirdi. Ardından xəstələnən Mariya qısa zaman sonra 26 mart 1324-cü ildə vəfat etdi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Gözəlcə Əli Paşa
İstanköylü Çələbi (Gözəlcə) Əli Paşa — II Osman dönəmində 23 dekabr 1619–9 mart 1621 tarixlərində ümumilikdə bir il 2 ay 17 gün Osmanlı imperiyasının sədrəzəmi olmuş dövlət adamı.
Həyatı
Əslən türkdür. Atası Tunis bəylərbəyi Əhməd Paşa, anası isə peyğəmbər nəslinə mənsub Qaya Paşanın qızıdır. Mükəmməl bir təhsil almış, gənc yaşda İstanköy sancaqbəyi, daha sonra ard-arda Dimyat bəylərbəyi, 1602-ci ildə Yəmən və sonra Tunis bəylərbəyi olaraq təyin olunmuşdur. Ardından Moreya və Kipr bəylərbəliyinə gətirilmişdir.
1617-ci ilin noyabr ayında vəzirlik rütbəsi alaraq kaptan-ı dərya seçildi. 1619-cu ildə baş tutan səfərdə xristian quldurlara məxsus 6 gəmini ələ keçirmiş, ələ keçirilən 200 əsirin hər birinin boynundan gümüş pul dolu bir kisə asdıraraq sultanın hüzuruna çıxdı. Sultan Gənc Osman paşanın bu hərəkətini çox bəyənmiş, onu qızıl zəncir və qızıl işləməli xalatla mükafatlandırmışdır. Ancaq Sədrəzəm Öküz Mehmed Paşa Venesiya ilə bağlanan sülhün pozulmasından qorxaraq məsələni divanda müzakirə etdi. Bundan başqa Əli Paşanın əldə etdiyi qənimətin bir qismini mənimsədiyi haqqında şayələr də divan məclisində dilə gətirildi. Ancaq Əli Paşa daha böyük qənimətlər vəd edərək sultana yeni hədiyyələr təqdim etdi. Beləliklə, 23 dekabr 1619 tarixində Öküz Mehmed Paşa sədarətdən alındı və yerinə Çələbi Əli Paşa sədrəzəm təyin olundu.
Sədarətə gəldikdən sonra Əli Paşa bəzi dövlət adamlarının və varlı tacirlərin mallarını müsadirə edərək xəzinəni doldurmağa başladı. Bu dövlət adamları arasında keçmiş sədrəzəm Öküz Mehmed Paşa, Dəftərdar Baki Paşa və Qızlarağası Əl-hac Mustafa ağa da vardı. Öküz Mehmed Paşanın bütün əmlakı və sərvəti xəzinəyə müsadirə edildi və özü də az bir maaşla Hələb hakimi təyin olundu.
II Osmanı Lehistan səfərinə çıxmağa təşviq etdi. Ancaq Əli Paşa xəstə idi və sultanın ilk səfərinə qatıla bilmədi. 1621-ci ilin mart ayında öd kisəsi iltihabı səbəbilə vəfat etdi. Vəfat etdiyi vaxt hələ 40 yaşı yox idi. Məzarı Beşiktaş səmtindəki Yəhya Əfəndi Məzarlığındadır.
Hərbi Lisey
Hərbi lisey hərbi təlim və Məktəb dərsləri verərək Hərbi Akademiyalalara Kursant hazırlayan bir elm ocağıdır. Azərbaycanda isə Cəmşid Naxçıvanski adına Hərbi Lisey və Heydər Əliyev adına Hərbi Lisey var.
Polyö
Polyö  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Şampan-an-Valrome kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Belle.
INSEE kodu — 01097.
Coğrafiyası
thumb|200px|left|Kommunanın xəritəsi Kommuna Paris şəhərinin 420 km cənub-şərqində, Lion şəhərindən 70 km şərqdə yerləşir və Burk-an-Bres şəhərindən 55 km cənub-şərqdə yerləşir.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 199 nəfər təşkil edirdi.
Esmorqa
Esmorqa (Esmorga) — İkinci dünya müharibəsindən sonra Qalisiya ədəbiyyatında ən əhəmiyyətli roman. 1959-cu ildə Buenos-Ayresdə, 1970-ci ildə Qalisiyada nəşr olunan bur roman yazıçı Eduardo Blanko Amor tərəfindən yazılmışdır. Ədəbi təsiri gələcək nəsil üzərində böyük əhəmiyyəti olmuşdur. Roman haqqında film də çəkilmişdir.
Mövzu
Esmorqa romanı 3 personajdan bəhs edir. Aladi Milomen və Xansino Bokasın ölümü, Sibran Kastisonun hadisələri təsvir etməsi ilə başa çatır. Əslində hekayəyə hakim olan, onu danışan Sibrandır, oxuyucu hekayəni ondan öyrənir. Roman qısa giriş və 5 bölmədən ibarətdir. Son iki bölmədə yazıçının fikirləri ilə rastlaşmaq olar.
Hadisələr adı Auriya olan Orense şəhərində baş verir. Romanda buzlu, yağışlı, qarlı 24 saat təsvir olunur.
Marağa sabunu
Marağa sabunu — Cənubi Azərbaycanın Marağa şəhərində düzəldilən sünnəti (ənənəvi) bir sabun adıdır ki, Marağada ənənəvi və yarı-sənaye üsullarıyla hazırlanır. Bu sabun çox vaxt sarı rəngdə olur və dərinin təravətli qalması və sağlamlığı üçün çox faydalıdır.
Deyilənlərə görə, 150 ildən çoxdur ki bu sabun düzəldilir. Azərbaycanın eşiyində də adlımdır (məşhurdur) və satılır. İstehsalında heyvan piyi və kostik sodadan istifadə olunur.
Marağa sabunu necə düzəlinir?
Marağa sabunu qoyun quyruğu və natrium hidroksiddən (acışdıran sudan) düzəlinir, və yeni kimyəvi maddənin qatılmamağına görə dəriyə zərərli deyil.
Bu sabuna sidr və xına da qatılanda baş qovağının (kəpəyi), saç tökülməsinin qarşısının almaqda yararlıdır və saçın kökünü gücləndirir. Marağa sabununun hazırlanmasında işlədilən xammalı qarışdırıb hazırlamaq üçün 6 saat zaman lazımdır. Bu qarışmış maddənin sabuna çevrilməsi bəzən 3 saat da çəkir.
Verilən saylara görə, Marağa bölgəsində ayda 200 ton Marağa sabunu düzəlir.
Qondarma (saxta) Marağa sabunu
Düzgün standardların olmadığına görə, bir sayı fırıldaqçı təqəlbi və qondarma sabunları düzəldib satırlar və bu iş Marağa sabununun məhəbübitinə zərbə vurub.
Kursant
right|250px Hərbi Akademiya və Hərbi Liseylərdə təhsil alan Tələbələrə Kursant deyilir.
Əbu Əyyub Ənsari
Əbu Əyyub əl-Ənsari — Məhəmməd peyğəmbərin səhabələrindən biri.
Bioqrafiya
Əbu Əyyub əl-Ənsari 576-cı ildə Mədinədə (Yəsrib) anadan olmuşdur. O, Xəzrəc qəbiləsinin Bənu Nəcar qolundan idi. O, mühacirlərin ilk müsəlmanlarının Mədinəyə köçürülməsindən əvvəl İslamı qəbul etmiş, Əqəbədəki ikinci andın iştirakçısı olmuşdur.
Məhəmməd peyğəmbər Mədinəyə gəldikdən sonra bütün Mədinəli müsəlmanlar onu öz evlərində fəxri qonaq kimi qəbul etməyi şərəf bilirdilər. Məhəmməd qarşısındakı dəvəsinin yerə oturacağı evdə qalacağını bildirir. Bundan sonra dəvəni buraxır və heyvan bir qədər yol getdikdən sonra onu birinci mərtəbə ilə təmin edən Əbu Əyyub əl-Ənsarinin evinin yanında oturur. Peyğəmbər 7 ay Əbu Əyyubun evində qalır.
Əbu Əyyub ilk müsəlmanların apardıqları Bədr, Uhud, Xəndək və digər döyüşlərdə iştirak etmişdir. Dördüncü xəlifənin dövründə Əli öz ordusunda xaricilərə qarşı vuruşmuşdur.
Misirin fəthindən sonra Əbu Əyyub Əmr ibn As məscidinin yanındakı Fustata köçür. Fustatda onun qonşuları Zübeyr ibn Əvvam, Ubeydə, Əbuzər əl-Ğəffari, Abdullah ibn Ömər ibn Xəttab və Abdullah ibn Əmir idi.
Eyüpsultan, Ebu Bekir dövründəki döyüşlərə, Ömər dövründə baş verən Suriya, Filistin və Misir sefərlərinə, Osmanlı dövründə isə Kıbrıs sefərinə iştirak etmişdir. O, sağlam olan hər bir insanın Allah yolunda döyüşməyə inanırdı. 90 yaşlarında İstanbulun ikinci kuşatmasına qoşularkən vəfat etmişdir. Vasiyyəti üzərində İstanbulun qalalarının yaxınlığına dəfn edildiyi deyilir. İstanbulun Fəthindən sonra Akşemsəttin tərəfindən mezarı tapılıb və Fatih Sultan Mehmet mezarının olduğu yere bir külliyyə yaptırılmışdır. Osmanlı padişahları, tahtı işğal etmədən əvvəl Eyüp Sultan türbəsi önündə keçirilən kılıc alayı ilə tahta çıxardılar. Mezarının olduğu sahə, Eyüpsultan İlçesi adını almışdır.
İbn Cərir ət-Təbəri xəbər verir ki, Əbu Əyyub əl-Ənsari qoca ikən Konstantinopolun mühasirəsində iştirak edirir. Əbu Əyyub yaralanır və ordu başçısı Yezid yanına gəlir və ondan ehtiyacını soruşur. Əbu Əyyub ona belə cavab verir: “Müsəlmanlara salamımı göndər və onlara de: “Əbu Əyyub sənə vəsiyyət edir ki, düşmən torpağına mümkün qədər irəlilə və Konstantinopol divarları altında basdırmaq üçün onu özünlə aparasan”. Ət-Təbərinin yazdığına görə, Əbu Əyyub Konstantinopol divarları yaxınlığında dəfn edilmişdir.
Konstantinopol türklər tərəfindən fəth edildikdən sonra Əbu Əyyub əl-Ənsarinin ehtimal edilən məqbərəsi üzərində türbə və məscid tikilmişdir. İstanbulun Əbu Əyyub adını daşıyan ərazisi türklər üçün müqəddəs yer olur və bir çox Osmanlı məmurları bu yerin bilavasitə yaxınlığında dəfn edilməsini istənilir.
Bəşir Həsənov
Həyatı
Bəşir Həsənov 1995-ci il iyulun 13-də Şəmkir rayonunun Təzəkənd kəndində anadan olub. 2001–2012-ci illərdə S. Vurğun adına Təzəkənd kənd tam orta məktəbində təhsil alıb. Subay idi.
Hərbi xidməti
Bəşir Həsənov 2013–2015-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olub.
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı və İkinci Qarabağ Müharibəsi Qəhrəmanı
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri olan Bəşir Həsənov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayıl, Hadrut və Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə könüllü olaraq savaşıb. Bəşir Həsənov oktyabrın 25-də Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. Şəmkir rayonunun Təzəkənd kənd qəbirsanlığında dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Bəşir Həsənov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yetirən zaman cəsarət və fədakarlıq göstərdiyinə, habelə təşəbbüskar və qətiyyətli addımlar nümayiş etdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Bəşir Həsənov ölümündən sonra "Döyüşdə fərqlənməyə görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyini və şücaətini nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Bəşir Həsənov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Qiyamət günü (Mikelanjelo)
Qiyamət günü və ya Son qiyamət (: II Giudizio Universale), İtalyan Renessans ustası Mikelancelonun Vatikandakı Cassini Şapelinin qurbangahının divarına çəkmiş olduğu fresk. İsanın ikinci dəfə gəlməsini və Allahın insanlığa son qərarını təsvir edir.
Relyativizm
Relyativizm (-nisbi) — insan idrakının nisbiliyi, şərtiliyi və subyektivliyi haqqında idealist cərəyan. Relyativizm fiziki idealizmin qnoseoloji mənbələrindən biri olmuşdur. Bu məlumat nisbiliyi anlayışıdır. İnsandan insana dəyişməyən obyektiv həqiqətin, hər kəsə aid olan mütləq həqiqətlərin olmadığını, həqiqətin və ya doğruların fərdlərə, çağlara və cəmiyyətlərə nisbi olduğunu müdafiə edən anlayışdır. Subyekt-obyekt münasibətində əlaqənin müəyyənedicisinin insan olduğunu iddia edən nisbilik nəzəriyyəsinə görə, biz “reallıq” haqqında “mütləq həqiqətlərə” malik ola bilmərik. Çünki insanın özündə reallıq yox, zehnində yaratdığı təsirlər var. Bu təsirlərdən məlumat kimi istifadə edərək, ağıl bilik yaradır və buna görə də bütün həqiqət iddiaları subyektivdir. Bir şeyin mənalı olması üçün korrelyasiya çərçivəsində nəzərdən keçirilməsinin zəruriliyini göstərir. Mədəni relativizmin bu çərçivədə insan hüquqlarının universallığını şübhə altına aldığı 1947-ci il tarixli "İnsan Hüquqları Bəyannaməsi"ndən başlayaraq, insan hüquqlarının hər bir mədəniyyətin öz əlaqəsi daxilində mənalı ola biləcəyini iddia edir.
Аdi yumаqоtu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qısa morfoloji təsviri
İkiillik, hündürlüyü 30-50 sm, gövdəsi düz, sadə yuxarı hissədə qalxanvari budaqlı olan, hörmüçəktorlu, lifli bitkidir. Yarpaqları cod, lansetvari və ya ensiz lansetvaridir, aşağıdakı yarpaqları daha uzun və ensiz, sonrakılar – oturaq, yuxarıdakılar — başcıq kimi sıxılmışdır. Səbətciklərinin eni 2-3 sm, tək-tək və ya 3-5 sayda olmaqla birlikdə yerləşmişdir. Sarğıların xarici yarpaqcıları tikanlı, dişlidir. Çiçəkləri sarı və ya açıq sarı, ucları al qırmızıdır. Toxumcaları 2-4 mm uzunluqda, mixəyi, tüklənmişdir; kəkili toxumcadan 2-3 dəfə uzundur.
Yayılması
BQ qərbi, BQ şərqi, BQ Quba sahəsinin rayonlarında orta dağ, nadir hallarda subalp qurşağında yayılmışdır. Meşə talalarında, yol və meşə kanarlarında, nadir hallarda dağ çəmənlərində bitir.
Relyativizm
Prataqorun görüşü
Protaqoras (M. O. 481–420), "Gerçək" adlı əsərində irəli sürdüyü: "insan hər şeyin ölçüsüdür" tezisi ilə təmsil olunur. Bu cavab sofistlərin bilik əldə etmə prosesində mövzunun effektivliyinə dair fikirlərini əks etdirir. Platonun Theaitetos dialoqunda müzakirə olunan bu baxışa görə, Protaqoras eyni mehin üşüyən bir insan üçün soyuq, üşüməyən bir insan üçün də isti ola biləcəyini iddia edir. Onun sözlərinə görə, hansının doğru olduğunu müəyyənləşdirmək üçün heç bir meyar yoxdur. O zaman küləyin özünün soyuq və ya isti olduğunu söyləmək olmaz.
Tasimaxusun görüşü
Trasimaxus məlumatın nisbi olması düşüncəsini həm də ictimai və əxlaqi məsələlərə aid edirdi. Onun sözlərinə görə güclü insanın yaratdığı hər şey ədalətlidir. “Ədalətli” və “ədalətsiz” kimi var olan fikirlət və əksəriyyətin qəbul etdiyi görüşlər rəiyyət üçündür. Rəiyyət olan şəxslər hökmdarların qanun kimi qəti şəkildə qoyduqları ədalətli və ədalətsiz saydıqları bütün hər bir şeyə əməl etməlidir. Hökmdar üçün hər hansı ehkama çevrilmiş əxlaq qaydaları olmamalıdır, çünki onun məqsədi dövləti və rəiyyəti saxlamaqdan ibarətdir. Bu yolda nə daha uyğundursa, onu da etməlidir.
Mişel de Montenin görüşü
Monten fəlsəfi düşüncəyə dair iki perspektiv açır, hətta bu gün də bu ikisi arasında seçilməmiş kimi görünür. Bir tərəfdən, tarixdəki bütün cəmiyyətləri tənqid edən və rasional cəmiyyət utopiyasını inkişaf etdirən bir Aydınlanma fəlsəfəsi. Digər tərəfdən, bir mədəniyyətin özündə başqa mədəniyyətləri mühakimə etmək hüququnu görməyə imkan verəcək hər hansı mütləq meyarları rədd edən relyativizm.
Məntiqi relyativizm
Aqnostisizmin bir mənbəyini məntiqi relyativizm (nisbi deməkdir), yəni varlığın və idrakın bütün obyektlərinin dəyişkənliyinin mütləqləşdirilməsi təşkil edir. Relyativistlər belə bir skeptik prinsipdən çıxış edirlər ki, dünyada hər şey sürətlə dəyişir. Buna görə də bizim obyektlər haqqında biliyimiz yalnız həmin an üçün vəziyyəti ifadə edir. Odur ki, dünən həqiqi olan şey bu gün yalana çıxa bilir. Onların fikrincə həqiqətin də dərman kimi işlədilmə müddəti vardır. Bu müddət keçdikdən sonra o, öz dəqiqliyini itirir.
Konvensionalizm
Relyativizmin müasir dövrdə daha çox bilinən növü konvensionalizmdir (hərfi mənası razılığa gəlmə deməkdir). Konvensionalizmin tərəfdarları qəbullanılmış biliklərin şərti olduğunu göstərir. Onları müəyyən qrup alimlərin razılığa gəlməsi kimi səciyyələndirirlər. Təbii ki, bu fikirdə hansısa həqiqət payı vardır. Belə ki, elmi sahələrdə aparılan mübahisələrin effektiv olması naminə terminlərin mahiyyətinə dair müəyyən şərtləşmə tətbiq olunur. Lakin bu o demək deyildir ki, həmin şərtləşmə və ya razılıq təkcə subyektivdir, məzmunları obyektiv deyildir.
Əxlaqla bağlı “konvensionalist” və ya “təcrübə baxışları” böyük və müxtəlif qrupdur. Müqaviləçilər (Hobbes və ya Gauthier), qayda-nəticəçilər (Hooker), Neo-Aristotelçilər (Anscombe və ya Foot), təkamülçü etikaçılar (Binmore) və Rouls adətən konvensionalistlər kimi qəbul edilir. Əxlaqi konvensionalistlər inanırlar ki, bir çox mənəvi hüquq və vəzifələr sosial təcrübələr çərçivəsində təyin olunur və onlar hesab edirlər ki, bu təcrübələr fərdin hüquq və vəzifələrinin əsaslandırılmasında mühüm rol oynayır. Digərləri əlavə olaraq iddia edirlər ki, “konvensionalist nəzəriyyənin vəzifəsi” praktikanın əsaslandırılmasından “nə üçün öhdəliyimiz olduğunu izah etmək üçün” istifadə etməkdir. Bu, yalnız kontraktualizm və qayda-nəticəçilik üçün doğrudur.
Etik relyativizm
Etik relyativizm elmin obyektivliyini inkar edərək, onu yalnız etik prinsiplərə müncər etmək məqsədi güdür. Bu xətt elmin inkişafına ciddi əngəl törədir. Etik relyativizmin nümayəndələri əxlaqi qiymətin obyektiv meyarının mövcud olması imkanını inkar edirdilər. Əslində, elm sahəsində həqiqət və yanılmalar olduğu kimi, əxlaq sahəsində də adamların davranışlarının düzgün və ya yanlış qiymətləndirilməsi mövcuddur. Əxlaq normaları elmi əsaslandırılmaya möhtacdır ictimai tərəqqinin mənafeyinə xidmət edən əxlaq normaları doğrudur.
Etik Relyativizmin Tənqidi
Sofistlərin etik relyativizm təlimləri onların varlıq və biliyə baxışlarına əsaslanır. Etik relativizm əvvəlcə Sokrat, sonra Platon tərəfindən tənqid olunmuş, lakin əsaslandığı əsaslar baxımından ən ağır tənqid Aristoteldən gəlmişdir.
Sokrata görə, ümumbəşəri həqiqətlərə əxlaqi sahədə çatmaq olar. İnsan özünü tanımaqla ümumbəşəri həqiqətlərə çata bilər. Çünki bunlar insanda, onun ruhunda gizlidir. Sokrata görə, ruh ölməzdir. Ruh dərinin təsirindən xilas olduqda, hər şeyi öz həqiqəti ilə qavrayar və hər şeyi öz saflığı ilə öyrənər. O, dünyaya gələrkən yaxşının, həqiqətin və gözəlin biliyini daşıyır. Sokrat üsulu ilə; Dialoq, sorğu-sual və müzakirə vasitəsilə insan ruhda gizlənən bu həqiqətlərə çata bilər. Sonra təkdən universala, fərdidən universala çatmaq olar. “Yaxşı”, “doğru”, “fəzilət”, “cəsarət”, “ədalət” kimi təriflər vermək olar. İnsanların əxlaqi həyatı bu universal təriflərdə ifadə olunan ümumbəşəri həqiqətlərə uyğun düzülə bilər.
Platon da sofistlərin relyativizm təlimləri ilə mübarizə aparırdı, lakin Sokratdan fərqli olaraq o, mütləq və dəqiq biliyi (epistemi) əxlaqi sahə ilə məhdudlaşdırmır, sofistlərlə mübarizə sahəsini genişləndirir. Platonun fikrincə, hər şey dəyişmir. Relyativizm doktrinasının əsaslandığı “hər şey dəyişir” iddiası həqiqətə uyğun deyil. Təbiət filosoflarının düşündüyü kimi bir yox, iki səltənət var: hissi aləm və ideyalar aləmi. Ağıllı dünya ideyalar aləminin kölgəsidir. Ağıllı dünyada "hər şey dəyişir", hər şey nisbidir. Amma ideyalar sahəsində heç bir dəyişiklik yoxdur. Əsl olan gözəl insan deyil, gözəllikdir. Gözəllik anlayışı hər hansı gözəl obyektdən daha realdır.
Aristoteldən etik relyativizm doktrinasına ən sərt tənqid gəlmişdir. Aristotelə görə, sofistlərin müdafiə etdiyi bu fikirlər boş və əsassızdır. Etik relyativizmin əsasları ağlın əsas prinsipləri ilə ziddiyyət təşkil edir. Lakin Aristotelin tənqidləri təkcə sofistlərə deyil, həm də “Ziddiyyət prinsipi”ni şübhəli hesab edən təbiət filosoflarına da yönəlikdir.
Mədəni relyativizm
Mədəni relyativizm mədəniyyətlər arasında fərqin olması ideyasına üstünlük verir. Buna üstünlük verməsi olduqca dəyərli cəhətdir, çünki bununla mədəniyyətlərin mental fərqlərin mümkünlüyü mülahizəsi qeyd edilir. Bu baxımdan, Amerika sosioloqu R.Benediktin mədəniyyətlərin konfiqurasiyası, yaxud mədəni relyativizm konsepsiyası düşüncə mentallığı, intellektlə mental təcrübənin dialektikası baxımından maraqlıdır. Sosioloq tədqiqatlarında belə bir fikri əsaslandırmağa çalışır ki, mədəni dəyərlərin məcmusu və şəxsiyyət eyniyyət təşkil edirlər, mədəniyyət cəmiyyətin şəxsiyyətidir.
Donalli mədəni relyativizm haqqında
Donalinin fikrincə, mədəni relativizm üç növə bölünür: radikal/bərk/zəif. Radikal relativizm insan hüquqlarının universallığını tamamilə rədd edir, sərt və ya zəif relativizm isə müəyyən dərəcədə universallığı qəbul edir. Xüsusilə, zəif mədəni relativizm mədəniyyətin mənəvi dəyərlərin formalaşması üçün mühüm mənbələrdən biri olduğunu əsas gətirərək, radikal universalizmin ifratlarına qarşı çıxır.
Laib
"La'eeb" 2022-ci ildə Qətərdə keçirilən futbol üzrə dünya çempionatının maskotu. Bu, antropomorfik ənənəvi ərəb geyimidir. Ağaldan asılmış kəndirlərlə çox vaxt ağ rəngli şemaqdan ibarətdir. O, 2022-ci il Dünya Kubokunun püşkatma mərasimində 1 aprel 2022-ci ildə elan edilib. "La'eeb" sözünün mənşəyi Körfəz ləhcəsindədir və "çox istedadlı oyunçu" deməkdir.
Təsviri
Bu, Yaxın Şərqdəki tipik paltarlardan bir qüsuru təmsil edir, çünki boynunu, gözlərini, qaşlarını və ağzını bəzədilmiş Qətər keffiyehdir, istisna olmaqla, heç bir üzvü olmadığı və eyni zamanda üzən görünüşü var. əlavə olaraq bu Dünya Kubokunun loqosundan da formalaşmışdır.2 Bir insan kimi təsvir edilmişdir.Bir qrup ev heyvanından gələn, sözlə təsvir edilə bilməyən və hər kəsin istədiyi kimi təsəvvür edə biləcəyi paralel bir dünya.Anima hər kəs özünə inanır.”1 O, həm də getdiyi yerdə sevinc və inam saçan gənc ruhu ilə seçiləcək.
NGC 4390
NGC 4390, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. SBbc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Sauro­rnithes
İlk (qədim) quşlar (Saurornithes)  — sürünənlərlə quşların əlamətlərini birləşdirən primitiv quşlar yarımsinfi. Çoxfəqərəli (20–21) uzun quyruğun hər iki tərəfində iki sıra sükan lələkləri yerləşirdi. Sümükləri boşluqsuz idi. Dimdik əvəzinə dişli çənələri vardı. Uçmaq qabiliyyətləri məhdud olmuşdur. Qısa qanadları caynaqlı üç barmaqla tamamlanırdı. Yeganə nümayəndəsi Archeopteryx-in qalıqları Bavariyanın üst yura litoqrafik şistlərində tapılmışdır.
Plan (En)
Plan  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Şampan-an-Valrome kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Belle.
INSEE kodu — 01097.
Coğrafiyası
thumb|200px|left|Kommunanın xəritəsi Kommuna Paris şəhərinin 420 km cənub-şərqində, Lion şəhərindən 70 km şərqdə yerləşir və Burk-an-Bres şəhərindən 55 km cənub-şərqdə yerləşir.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 199 nəfər təşkil edirdi.
Ramiz Mirişli
Həyatı
Ramiz Mirişli 1934-cü il aprelin 16-da Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur. Naxçıvan şəhərindəki orta məktəbi bitirdikdən sonra 1952–1954-cü illərdə Asəf Zeynallı adına musiqi məktəbində oxumuşdur. O, Üzeyir Hacıbəyli adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında 1956–1962-ci illərdə bəstəkarlıq ixtisası üzrə ali musiqi təhsili almışdır.
Əmək fəaliyyətinə 1954-cü ildən etibarən Azərbaycan Radio-informasiya İdarəsində musiqiçi kimi başlayan Ramiz Mirişli 1962-ci ilədək respublikanın müxtəlif musiqi məktəblərində müəllim işləmişdir. O, 1962–2005-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Şirkətində musiqi baş redaksiyasında böyük redaktor və baş redaktor vəzifələrində çalışmış, həmçinin 1987–1995-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasında mahnı və rəqs ansamblının bədii rəhbəri vəzifəsini tutmuşdur.
Ramiz Mirişli 1978–1998-ci illərdə Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının Naxçıvan şöbəsinə rəhbərlik etmişdir.
Geniş yaradıcılıq diapazonuna malik olan Ramiz Mirişli folklor və xalq musiqisindən, milli bəstəkarlıq məktəbi ənənələrindən lazımınca bəhrələnərək Azərbaycanın musiqi mədəniyyəti xəzinəsini öz əsərləri ilə daha da zənginləşdirmişdir. O, ən müxtəlif janrlara müraciət etmiş, simli kvartet, tar və simfonik orkestr üçün konsert, kamera orkestri üçün simfoniya, xalq çalğı alətləri orkestri üçün konsert və süitalar, fortepiano triosu bəstələmişdir. Ramiz Mirişli sənətinin bədii keyfiyyətləri onun həmçinin teatr tamaşaları və kinofilmlərə bəstələdiyi musiqilərdə xüsusən aydın təzahürünü tapmışdır.
Ramiz Mirişlini məhsuldar bəstəkar kimi daha çox tanıdan və sevdirən onun mahnı yaradıcılığı idi. Məşhur Azərbaycan şairlərinin sözlərinə yazdığı həmin çoxsaylı mahnılar sənətsevərlərin böyük rəğbətini qazanmışdır. Kompozisiya bütövlüyü, dərin lirizm, təbiilik, səmimiyyət və emosional təsir gücü onları səciyyələndirən başlıca cəhətlərdir. Ramiz Mirişlinin mahnıları görkəmli ifaçıların repertuarında özünəməxsus yer tutaraq, Azərbaycanda və onun hüdudlarından kənarda müəllifinə şöhrət gətirmişdir. Bu əsərlər doğma yurda məhəbbət və milli dəyərlərə ehtiram aşılamaqla gənc nəslin vətənpərvərlik ruhunda tərbiyə olunmasında mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Bəstələdiyi mahnılar
• 2
Filmoqrafiya
• 2
Asunsyon
Asunsyon (, ; tam rəsmi adı Nuestra Señora Santa María de la Asunción) — Paraqvayın paytaxtı, ölkənin siyasi, iqtisadi və mədəni mərkəzi
Əhalisi, dili və dini
Asunsyonun əhalisi  1,3 mln. nəfərdir. Əhalinin əksəriyyəti (90%-dən çoxu) — quarani etnosuna mənsubdur. Şəhərdə, həmçinin, Argentina və Braziliyadan gəlmələr, almanlar, italyanlar, portuqallar, yaponlar, ukraynalılar və ruslar yaşayır.
Paraqvayın dövlət dilləri ispan və quarani dilləridir. Asunsyon əhalisi içərisində quarani dilinin xüsusi qolu olan jópara dialekti də geniş yayılıb. Bu dialekt ispan dilinin güclü təsiri nəticəsində yaranıb.
Asunsyonun böyük hissəsi katolikdir, həmçinin, protestant və pravoslavlar da vardır.
Etnik milliyətçilik
Etnik millətçi düşüncələr
Millət dövlət strukturunun həyati əhəmiyyətli ünsürlərindən biri ölkə sərhədləri içində tək milli mədəniyyətin var olmasıdır. Ulus dövlətlərdə hakim milli mədəniyyətin xaricində qalanlar dəstəklənməz və eyni zamanda da məcburi şəkildə ortadan qaldırılmazlar. Milli mədəniyyət ilə qaynaşmazlıq halında ötəkiləşən mədəniyyətlər ana millətdən qopmağa qədər gedə bilərlər. Ernest Gellnerə görə mərkəzi rejimdən başqalaşan mədəniyyətlərin iki seçimi vardir: assimiliyasiya və ya öz millətçiliyini yaratmaq. Çoz etnik azlıqlarda daha çox qarşımıza çıxan assimiliyasiyadır ancaq getdikcə bəziləri milli dövlət daxilində hüquqi bir haqq qazanma mübarizəsinə qoşulmaqdadır. Tək mədəniyyətli milli dövlətlərdə bir azınlıq mədəniyyəti hakim milli mədəniyyəti rədd edərsə ayrı bir millət olma istəyini ortaya qoyar. Şotlandiya və Kataloniya nümunəsinə qarşı Bask nümunəsində olduğu kimi, əgər tarixdə ayrı bir dövlət var olmayıbsa bölücü tələblərin hüquqiliyi etnik, mədəni və ya dil fərqliliklərinə dayadılı r. Bölücü tələblər keçərli səbəblərə dayadılarsa belə ana ölkənin yeni bir milli dövlətə bölünməsiylə dünyadakı real etnik və mədəni bölümləməni əks etdirən bir həllə nail olunmaz. Milli dövlətlərin siyasi sərhədlərinin tərsinə sosial qruplarınki nizamsızdır. Mədəniyyət və dil sabit deyil. Mədəniyyətlər, dillər, dinlər, məzhəblər dəyişkən bir struktursa olduğu halda milli dövlətlərin qəti və dəyişməz sərhədləri elə deyil. Bu mədəni sərhədlər sabit olsa belə bu bölümləmələri hüquqi bir qavram içində ifadə edə bilməsi münkünsüzdür. İnsanlar etnik baxımından, danışılan dil və ləhcələrə, mədəniyyət və dinlərə görə müntəzəm bölümlənmiş bölgələrə ayrılmış hissələr halında yaşamırlar. Yer kürəsindəki heç bir sərhəd mədəniyyət, inanc və var olan kimlikləri əks etdirmir. Hər hansı bir bölümləmə cəhdi daim hər hansı bir kütləni də bölünənlər içində buraxır. Əgər Bask bölgələrinə müstəqillik verilmiş olsaydı belə, bu bölgələrdə yaqşayan xeyli sayda fransızca və ispanca danışanlar narahat olacaqdı. "Qəti sərhədlər" fəlsəfəsinin faciəvi nəticələri köhnə Yuqoslaviyada meydana gələn hadisələrdə görülmüşdür. Radıkal-fanatik mikro millətçilərin hər biri öz milli dövlətlərini və ya öz ölkələrini tələb etdilər. Əslində istəklərinə uyğun bölümləmələr torpaq üzərində heç olmamışdı. Mikro millətçi radikalların özlərinə cizdikləri sərhədlərin nəticəsi həmin torpaqlarda yaşayan yerli əhalinin köçürülməsi və ya qovulması idi. Yuqoslaviyada baş verən bu hadisələr tək belə hal deyildir. Bask bölgəsi Euskadidə ETA öz Bask ölkəsi uğrunda hələ də İspaniyaya qarşı döyüşməkdədir. Şimali İrlandiyada iki mədəniyyət illərlə savaşdı. Fransanın Korsika və Bretan bölgəsində separatçılar Fransaya qarşı keçən 30 il boyunca mübarizə etdi.
Rahib Hüseynov (kiçik çavuş)
Rahib İlham oğlu Hüseynov (2 aprel 2000; Beyləqan rayonu, Azərbaycan — 29 oktyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin kiçik çavuşu, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Rahib Hüseynov 2000-ci il aprelin 2-də Beyləqan rayonunun Birinci Şahsevən kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun kiçik çavuşu olan Rahib Hüseynov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Hadrut qəsəbəsinin və Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Rahib Hüseynov oktyabrın 29-da Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. Füzuli rayonunun Alxanlı kəndində dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Rahib Hüseynov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Rahib Hüseynov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yerinə yetirən zaman mərdliyin və igidliyin göstərilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Rahib Hüseynov ölümündən sonra "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edildi.
Ceremi Njitap
Ceremi Sorele Njitap Fotso və ya qısaca Ceremi Njitap olaraq da tanınan kamerunlu keçmiş futbolçudur. Fiziki gücü, döyüşkən oyun tərzi və sərbəst vuruş bacarığı ilə tanınan, sağ cinah müdafiəçisi, sağ cinah yarımmüdafiəçisi və müdafiəyə meyilli yarımmüdafiəçi mövqelərində oynaya bilən çox yönlü bir oyunçu idi. Ceremi cəld və sürətli addım fəndlərinin ən böyük tətbiqedicilərindən biri sayılır və bu hərəkətlərdən bir çox qollarını vurmadan əvvəl rəqiblərini aldatmaq üçün istifadə edirdi.
Karyerasının ən uğurlu dövləri İspaniyanın Real Madrid və İngiltərənin Çelsi klublarında oynadığı illərə təsadüf edir. Belə ki, Real Madridin heyətində 1 dəfə İspaniya çempionu, 2 dəfə isə UEFA Çempionlar Liqasının qalibi olan Ceremi, Çelsi forması ilə 2 dəfə İngiltərə çempionu, 1 dəfə isə İngiltərə Superkubokunun qalibi olub.
1996–2000-ci illər aralığında 118 dəfə formasını geyindiyi Kamerun milli futbol komandasının heyətində 13 dəfə fərqlənən Ceremi 2000 Yay Olimpiya Oyunlarının qalibi olmaqla yanaşı 2 dəfə də Afrika Millətlər Kubokunun qalibi oldu.
Erkən karyera
Ceremi Kamerunun Bafusam şəhərində anadan olub. Futbolçu ailəsində böyüyən Ceremi, keçmiş futbolçu olan atası tərəfindən məktəbə diqqətini yönəltməyə təşviq edildi. Lakin daxili istedadının ardınca getməyə çalışan Ceremi universitetə qəbul imtahanları üçün oxumaqdan imtina etdi və peşəkar şəkildə futbol oynamağa başladı.
Ceremi karyerasına 1995-ci ildə doğma şəhərinin komandası olan Rasinq Bafusamda başladı. Kamerun Futbol Çempionatı komandalarından olan Rasinq 16 yaşlı Cereminin gəlişindən sonra liqada çempionluq qazandı və Kamerun Kubokunun qalibi oldu. Beləliklə Ceremi ilk titullarını qazanmağa başladı.
1996-cı ildə Ceremi, Braziliyada oyuna çıxan Kamerun milli futbol komandasının heyətindəki çıxışından sonra Paraqvay Birinci Divizionu klubu Serro Portenonun diqqətini cəlb etdi və 1997-ci ildə 18 yaşında Avropa futboluna qoşulmadan öncə bir neçə ay Paraqvay klubunda çıxış etdi.
Türkiyə və İspaniya
1997-ci ildə Super Liqa təmsilçisi Gənclərbirliyinə transfer oldu və burada 2 mövsümdə 57 oyun keçirdi. Buradakı çıxışı ilə dünya nəhəngi Real Madridin diqqətini cəlb etdi və 1999-cu ildə 20 yaşlı Ceremi 4,2 milyon avroya Madrid klubuna transfer oldu. Santyaqo Bernabeu stadionundakı üç ilində Ceremi İspaniya nəhəngi ilə iki dəfə Çempionlar liqasının qızıl medalını qazandı.
Vətənə qayıt (roman)
Vətənə qayıt — azərbaycanlı yazıçı Əzizə Cəfərzadənin 1973-cü ildə qələmə aldığı roman.
Haqqında
Romanda vətən və məhəbbət xətti aparıcı yer tutmaqdadır. Yazıçı bütün roman boyu bu sujet xətlərini paralel, bəzənsə qovşaq təsvirini vermişdir. Əsərdə yalnız Nişat Şirvaninin deyil, taleyini vətənlə bağlamış bir sıra qəhrəmanların obrazları da bədii inikasını tapmışdır. "Vətənə qayıt" əsərində hadisələrin cərəyan etdiyi tarixi dövr haqqında oxucuda bitkin təsəvvür yarada bilmişdir. Romanın başlanğıcı olan "Beş qız idik..." hekayəsi xüsusilə diqqət çəkir. Təsvir edilən hadisə Azərbaycan xalqının faciəvi həyatını öyrənmək üçün oxucunu keçmişə aparır.
Əsərin qəhrəmanlarından biri olan Sürəyya xanımın gözəl qızı Nisəbəyimin yad ellərə düşməkdənsə övladı ilə birlikdə od içində yanması xalqın sonsuz qəzəbindən xəbər verir.
Romanda təsvir olunan hadisələr, əsasən, qədim Şamaxıda cərəyan edir. XVIII əsrdə artıq böyük ticarət mərkəzi olan Şamaxı həm də elm, mədəniyyət və memarlıq sahəsində böyük müvəffəqiyyət qazanmışdır. Sonralar Nadir şahın Şirvana hücumu Şamaxını bərbad vəziyyətə salmışdır. Bir müddət istiqlaliyyət qazana bilməyən Şirvan Türkiyə soltanlığının əlinə keçmiş, beləliklə, Zaqafqaziyada İran və Türkiyəyə qarşı münasibətinin kəskinləşməsi Rusiyaya tərəf meylin yaranmasına səbəb olmuşdur. Belə ziddiyyətli bir dövrdə Şirvanda yaşayıb-yaradan Nişat Şirvani, Zülali, Ağa Məsih Şirvani, Raci Şirvanlı, Rəşid və digər şairlər özlərini bu mübarizələrə həsr etmiş, hamısı vətəndən didərgin düşmüşdür.
Əsərin süjet xətti qeyd olunan tarixi hadisələrə uyğun inkişaf etsə də, bəzi tarixi şəxsiyyətlərin adları olduğu kimi saxlanılsa da, müəllifin hadisələrə qabarıq münasibəti aydın nəzərə çarpır.
Əslində belə romanda bu iki cəhət gözlənilmiş, biri digərini tamamlamışdır. Xüsusən, Nişat Şirvaninin qəzəllərinin təsiri, Maro əhvalatı, onların məhəbbətlərinə inamı daha da gücləndirmişdir. Əsərdə təsvir edilən Əsgər bəy və Şəbnəm yazıçı tərəfindən çox xarakterik təsvir edilmişdir. Feodalizmin nümayəndələri olan bu bacı-qardaşın xarakterləri psixoloji vəziyyətləri ilə qarşılaşdırılmışdır. Belə halda oxucu Şəbnəmə qarşı rəğbət hissi ilə yanaşır.
Müəllif Əsgər bəyin də ziddiyyətli xarakterini ustalıqla qələmə almışdır. Zahirdə Türkiyə soltanının Şamaxıdakı hakimi Ehsan bəyin ən yaxın adamı olan Əsgər bəy daxilən müstəqil hakimiyyətə can atır. Nişatın qardaşları Qələmşah və Ələmşahın rəhbərliyi ilə baş verən el üsyanına qoşulur və son halda üsyana xəyanət edir. Onun xarakterindəki bu ziddiyyətlər yazıçı tərəfindən məharətlə işlənmişdir.
Badam (Soyuqbulaq)
İqtisadiyyat
Əhalisi əsasən əkinçilik, meyvəçilik, quşçuluq və toxuculuqla məşquldur. Ancaq kəndlilərin əsas qazanc qaynağı buğda və arpanın əkib-becərilməsindən əldə edilən gəlirdir.
Mədəniyyət
Bu kənddə sünni olan kürdlər və şiə olan türklərin hər birinin özlərinə aid məscidləri vardır. Sünnilərin məscidi altmış il və şiələrin məscidi isə 20 ildiki xidmət göstərir. Sünni müsəlmanların məscidində 2004-ci ildə quruculq işləri aparılaraq yenidən inşa edilmişdir. Badamda bir ibtidai məktəb və bir orta məktəb fəaliyyət göstərir. Tədris farscadır.
Kəndin görməli yerləri
Badamın gözəl yerlərindən Seyid Bulağı, Kak İsmayıl bulağı, Qızıl Dağ və kəndin mərkəzindəki 120 yaşlı tut ağacını örnək göstərmək olar.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 241 nəfər yaşayır (50 ailə).
Malay yarımadası
Malakkа  (,, , həmcinin Malay yarımadası ) — Cənub-Şərqi Asiyada yerləşən iri yarımadalardan biri. Qərbdən Andaman dənizi və Malakka boğazı, şərqdə isə Cənubi Çin dənizi, Siam körfəzi ilə əhatələnir. Hind-Çin yarımadasınln cənub qutaracağında yerləşir. Yarımadanın cənubunda Asiya materikinin ən ucqar cənub nöqtəsi olan Piay burnu yerləşir.
Uzunluğu şimaldan cənuba 1300 km, sahəsi 190 min km², şimal sərhəddi Kra bərzəxindən keçir və eni 44 km təşkil edir. Orta hissədə hündürlük 2190 m (Taxan) təşkil edir.
Ərazisi Myanma, Tailand və Malayziya kimi ölkərinin tərkibinə daxildir. Şimal-qərbdə Myammanın cənub hissəsi, şimal hissəsi Tailand, cənub hissəsi isə Malayziyanın ərazisini təşkil. Yarımadadan cənubda Sinqapur adası yerləşir. Cənub-Qərbdə Malakka boğazı vastəsi ilə İndoneziyanın Sumatra adasından ayrılır.
Adıgeysk şəhər dairəsi
Adıgeysk şəhər dairəsi — Rusiya Federasiyası, Adıgey Respublikasının tərkibində inzibati ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Adıgeysk şəhəridir.
Coğrafiyası
Adıgey Respublikasının şimal-qərb hissəsində, Krasnodar su anbarının cənub sahilində yerləşir.
Qərb, şimal və şərqdən şəhər dairəsi Teuçejsk rayonunun torpaqları ilə əhatə olunur. Güneydə Krasnodar diyarının Qoryaçı Klyuç şəhər dairəsi ilə həmsərhəddir.
Şəhər dairəsinin sahəsi 32.40 km²-dir.
Vahid bələdiyyə olaraq Adıgeysk şəhərinə dörd şəhərdaxili dairə daxildir - Adıgeysk şəhərinin şərq və qərb dairələri, həmçinin Qatlukay kəndi və Psekups ferması.
Respublikanın düzənlik zonasında yerləşir. Nisbi yüksəkliklərdə kəskin dəyişiklik olmadan ərazi əsasən düzdür. Şəhər dairəsinin cənub-qərbinə, dağlar tədricən yüksəlməyə başlayır. Rayonda orta hündürlük dəniz səviyyəsindən 57 metr yüksəkdir.
Hidroqrafik şəbəkə əsasən şəhər rayonundan şimalda, Kuban çayının Krasnodar su anbarına axan Psekups, Dış və Çetuk çayları ilə təmsil olunur. Aşağı axınlarda çayların təbii axınının çox hissəsi meliorativ-suvarma kanalları vasitəsilə artır.
Şəhər dairəsində iqlim rütubətli və mülayimdir. Qara dənizə yaxınlığı nəzərə çarpacaq dərəcədə təsirlidir. Havanın orta temperaturu iyulda + 24 ° C, yanvarda 0 ° C arasında dəyişir. Ən yüksək temperatur avqustun əvvəllərində, ən aşağı isə yanvarın sonu və ya fevralın əvvəlində müşahidə olunur. Orta illik yağıntının miqdarı təxminən 770 mm-dir. Nisbi rütubət qeyri-sabitdir. Ən çox yağış noyabr-fevral ayları arasında düşür.
Tarixi
2000-ci ildə Teuçejsk rayonunun inzibati-ərazi çevrilməsi ilə 5 may 2000-ci il tarixli Qanuna uyğun olaraq Adıgeysk respublika əhəmiyyətli şəhər statusu alır.
2001-ci ildə kənd Qatlukay və Psekups ferması Adıgeysk şəhərinin inzibati yurisdiksiyasına verilir.
2002-ci ilin may ayından etibarən federal qanunvericiliyə və Adıgey Respublikasının yerli özünüidarəetmə haqqında qanunvericiliyinə uyğun olaraq Adıgeysk şəhəri bir inzibati vahidə çevrilir.
Əhali
2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasının məlumatlarına görə rayonun milli tərkibi haqqında aşağıdakı məlumatlar verilmişdir : 2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasına olan məlumat :
Kişilər — 6 838 nəf. (46,6 %). Qadınlar — 7 821 nəf. (53,4 %).
Əhalinin orta yaşı — 37,7 yaş. Kişilərin orta yaşı — 35,8 yaş. Qadınların orta yaşı — 39,4 yaş.
İqtisadiyyat
Şəhər dairəsi inkişaf etmiş bir ticarət və sənaye infrastrukturuna malikdir. İqtisadiyyatda dominant mövqe istehsalatdır, ümumi sənaye istehsalında onun payı təxminən 94% -dir.
Şəhərin sənaye istehsalına ən böyük töhfə qida sənayesi, o cümlədən içki istehsalı - 83%, kimyəvi istehsal - 7% təşkil edir.
Banya Başı məscidi
Banya Başı məscidi  — Bolqarıstanın Sofiya şəhərində yerləşən məscid.
Xeyriyyəçi Molla Əfəndi Kadı Seyfullahın təşəbbüsü və maddi yardımı ilə tikilib. Belə ki, müxtəlif mənbələrdə məscid “Molla Əfəndi” məscidi adı ilə və ya “Kadı Seyfullah” kimi də göstərilir. Qapının üstündəki tağda yerləşən daşın üzərində mətn köhnə boya ilə yazılıb, onu oxumaq mümkün deyil. Mətnin altında 974-cü il tarixi göstərilir ki, bu da məscidin hicri təqvimo ilə (islam təqvimi) 974-cü ildə və ya 1566-1567-ci illərdə tikildiyini göstərir.
Tarixi
Tikintisi 1567-ci ildə tamamlanan Banya Başı Avropanın ən qədim məscidlərindən biridir. Məscid öz adını hərfi mənada “hamamdan əvvəl” mənasını verən Banya Başi ifadəsindən alıb. Məscidin ən görkəmli xüsusiyyəti onun əslində təbii termal spa üzərində inşa edilməsidir. Hətta hazırda məscidin divarları yaxınlığındakı bazadakı havalandırma dəliklərindən yuxarı qalxan buxarlar görsənir. Məscid böyük günbəzi və minarəsi ilə məşhurdur.
Hal-hazırda Banya Başi məscidi Sofiyada, təxminən beş əsr davam edən Bolqarıstanın Osmanlı hakimiyyətinin qalığı olan yeganə fəaliyyət göstərən məsciddir və şəhərin müsəlman icması tərəfindən istifadə olunur. Banya Başi həm də Sofiyada fəaliyyət göstərən yeganə məsciddir.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Məscidin əsas binası dördbucaqlıdır. Dörd künc günbəz arasında mərkəzi günbəz və minarə ucalır. Ön tərəfdə üç kiçik qübbəli artırma var. Qübbələr Qadı Seyfulla Əfəndinin mərhum həyat yoldaşının xatirəsinə tikilib.
Banya Başı məscidi XVI əsrdə Osmanlı memarlıq düşüncəsinin xüsusiyyətlərini əks etdirən maraqlı memarlıq əsəridir. Məscid Osmanlı memarı Memar Sinan tərəfindən tikilib. Məscidin divarları daş və kərpicdən hörülmüş, daş sıralarının arasına qırmızı kərpic cərgələri qoyulub. Dörd küncdə, Razqraddakı Məkbul İbrahim Paşa məscidində olduğu kimi, kiçik qüllələr var ki, onların altında dayaq sütunları halqalarla aşağı düşür. On altı şüalı halqaların künclərində ikiqat dayaqlar quraşdırılıb. Namaz zalının divarları tağlar kimi yonma daşdan hörülüb. Sütunlar bərk daşdan hazırlanıb və tutqun rəngə malikdir. Ön qapının üstündəki tağ da daşdandır. Mərkəzi günbəz qalay lövhələrlə örtülüb. Məscidin minarəsi nəfis memarlıq əsəridir. Övliya Çələbinin sözlərinə görə, bu minarənin gözəlliyinin Sofiyada tayı-bərabəri yoxdur.
Banya Başı məscidinin günbəzinin diametri 15 metrdir.
Manaf Dadaşov
Manaf Məcid oğlu Dadaşov — azərbaycanlı aktyor.
Banya Başı məscidi
Memarlıq xüsusiyyətləri
Məscidin interyeri çoxsaylı yenidənqurma işləri nəticəsində indiki formasını alıb. Sonuncu əsaslı yenidənqurma XX əsrin 20-ci illərində Türkiyənin Sofiyadakı səfiri Fəthi bəyin maliyyə dəstəyi ilə həyata keçirilib. Qismən təmir, rəngləmə, suvaq işləri İkinci Dünya müharibəsindən sonra aparılıb. Son onilliklərdə türk və ərəb vəqflərinin köməyi ilə təmir işləri aparılır. Onların dəstəyi ilə döşəmə altı istilik sistemi quraşdırılıb.
Manaf Dadaşov
Həyatı
Manaf Dadaşov 21 noyabr 1981-ci ildə Bakıda anadan olmuşdur. 2002—2006-cı ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində "Kütləvi tədbirlər və tamaşalar rejissorluğu" ixtisası üzrə təhsil almışdır. 1 oktyabr 2002-ci ildən Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrının aktyorudur.
Türkiyə, Rusiya, Tatarıstanda qastrol səfərlərində olmuşdur. Bir neçə bədii filmlərdə və teleseriallarda çəkilmişdir.
Banya Başı məscidi
Memarlıq xüsusiyyətləri
Hazırkı vəziyyətdə məscid cümə namazı vaxtı 700-ə yaxın insan qəbul edə bilir. Qurban bayramında isə məscidə 1200-ə qədər müsəlman yerləşir. Keçmişdə məscidin yanında Molla Əfəndi Qadı Seyfullanın və Emin Dədənin qəbirləri olub.
Manaf Dadaşov
Əsas rolları
Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrı
Banya Başı məscidi
Qalmaqal
2011-ci ilin mayında “Ataka” millətçi partiyasının nümayəndələri məbədin sütunlarından gələn səs-küyün azaldılmasını tələb edərək Banya Başi məscidinin qarşısında namaz qılan müsəlmanlara hücum etmişdilər. Strasburqdakı İnsan Haqları Məhkəməsi Bolqarıstanı dindarlara hücuma və dini etiqad azadlığının pozulmasına görə qınamışdı.
Manaf Dadaşov
Əsas rolları
YUĞ teatrı
PVRIS
PVRIS — 2012-ci ildə ABŞ-nin Louel, Massaçusets bölgəsində yaranmış rok qrupudur. Qrup ilk olaraq 5 üzv ilə qurulmuşdur. Bunlar: Lyndsey Gunnulfsen, Alex Babinski, Brian MacDonald, Kyle Anthony, Brad Griffin. Ancaq sonradan bəzi səbəblərə görə Kyle Anthony 2012-ci ildə, Brad Griffin isə 2013-cü ildə qrupla yollarını ayırır və qrup karyerasına 3 üzvlə — Lyndsey Gunnulfsen, Alex Babinski, Brian MacDonald ilə davam etdirir. PVRIS qrupu rok musiqisinin əsasən 3 növündə: Alternativ rok, Elektronik rok (Sinti rok), Eksperimental rok növlərində çıxış edir. Qrupun hələki "White Noise" adlı 1 studiya albomu mövcuddur. Albomda əsasən "Smoke", "My House", "St. Patrick" və albomla eyni adlı "White Noise" trekləri önə çıxır.
Rentgen astronomiya
thumb|337x337px Rentgen astronomiyası — astronomiyanın  rentgen şüalarının müşahidəsi  və göy cisimləridən gələn rentgen şüallarının aşkarlanması ilə məşğul olan müşahidə bölməsidir. Rentgen şüaları Yer atmosferi tərəfindən absorbsiya edilildiyindən, rentgen şüalarının aşkarlanması üçün müşahidələr balonların, meteoroloji raketlərin və peyklərin vasitəsilə yüksək hündürlüklərdə aparılmalıdır. Rentgen astronomiyası kosmik elm olub, standart işıq-udulma teleskoplarından rentgen şüaları vasitəsilə daha uzağa nüfuz edə bilən kosmik teleskopla, məsələn Mauna Kea Rəsədxanaları kimi teleskoplarla bağlıdır.
Rentgen emissiyası təxminən bir milyon kelvindən (K) yüz milyonlarla kelvin (MK) qədər istiliyə malik qaynar  göy cisimlərindən gözləniləndir. Rentgen şüaları Günəşdə 1940-cı illərdə aşkar edilməsinə baxmayaraq, 1962-ci ildə ilk kosmik rentgen şüalana mənbəyinin  kəşfi surpiriz oldu. Bu mənbəyə Əqrəb bürcündə tapılan ilk rentgen şüalanma mənbəyi olduğundan Əqrəb X-1 (Scorpius X-1 və yaSco X-1) adı verilmişdir. Əqrəb X-1-in rentgen emissiyası vizual emissiyadan 10.000 dəfə çoxdur, Günəşinkindən isə təxminən milyon dəfə azdır. Bundan başqa, rentgen şüalarında enerji çıxışı bütün dalğa uzunluğunda Günəşin ümumi emissiyasından 100.000 dəfə çoxdur. Rentgen astronomiyasının Əqrəb X-1 ilə başlayan bu yeni sahədəki kəşflərinə əsaslanaraq Rikkardo Cakkoni 2002-ci ildə Fizika üzrə Nobel mükafatı almışdır. Artıq məlumdur ki rentgen mənbələri Əqrəb X-1 kimi kompakt, neytron ulduzları və ya qara dəliklərdir. Qara dəliyə düşən material rentgen şüaları şüalandıra bilər, ancaq qara dəlik özü rentgen şüası buraxmır. Rentgen emissiyasının enerji mənbəyi cazibə qüvvəsidir. Güclü qaz və toz qarışığı bu və digər göy cisimlərinin güclü qravitasiya sahəsi ilə qızdırılır.
Minlərlə rentgen mənbəyi məlumdur. Bundan əlavə qalaktikalar qruplarındaki qalaktikalar arasındakı boşluqlar 10 ilə 100 meqakelvin (MK) temperaturda çox isti, lakin çox seyrək qazla doludur. İsti qazının ümumi miqdarı görünən qalaktikaların ümumi kütləsinin 5-10 qatı qədərdir.
Meteoroloji raket uçuşları
Əsas məqalə: Meteoroloji raket
Rentgen tədqiqatları üçün ilk meteoroloji (rezonans) raket uçuşları 28 yanvar 1949-cu ildə Nyu-Meksikadakı White Sands Füze Range-də Fau-2 raketi ilə həyata keçirilmişdir. Burun konus hissəsində detektor yerləşdirilmiş raket suborbital Atmosferdən yuxarı hündürlükdə uçuşa başlamışdır.
Günəşdən gələn rentgen şüaları, ABŞ Gəmiqayırma Araşdırma Laboratoriyası tərəfindən gəmidə araşdırma aparmışdı. Aerobee 150 raketi 1962-ci il iyunun 12-də fəaliyyətə başlamış və digər qalaktikalarda  ilk rentgen şüalarını  (Əqrəb X-1) müşahidə etmişdir.