cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gənc türklər
Etimologiyası
İlk dəfə, 1828-ci ildə Carlz MakFarleym tərəfindən dövrün Gənc Osmanlı nəslini nəzərdə tutaraq işlədilmişdir. Daha sonra 1855-ci ildə, Ubiceni II Mahmud dövrü islahat hərəkatına qatılan dövlət məmurlarını, həm də I Əbdülməcid dövrünün qərbliləşmə tərəfdarı Tənzimatçılarını ifadə etmək üçün “jevene turqvie de Mahmut” və “jevene Turqvie d’Abdul Medjid” ifadələrindən istifadə etmişdir. Bu terminləri qavram olaraq ilk istifadə edən Hippolyte Kastille olmuşdur. Gənc türklər qavramı yeni bir qavram deyildir. Bu qavramlardan daha çox Avropada yaranan, hökumətə müxalif şəxslərin yaratdıqları partiyaların bir bənzəri kimi görünmək olduğu üçün istifadə olunmuşdur. Almaniyada Gənc almanlar cərəyanı (bundan əlavə bu cərəyan həm də ədəbi cərəyandır), İtaliyada Gənc italyanlar cərəyanı, Polşada Gənc polyaklar cərəyanı da bunun analoqlarıdır. Bu cərəyanlar siyasi müxalifət cərəyanları olduğu qədər, həm də ədəbi cərəyanlardırlar. Daha sonra Jön türklər cərəyanın da adı keçənlərdən bəhs edərkən ətraflı formada ədəbiyyat mənsubları barədə danışılacaqdır. thumb|[[Osmanlı İmperiyası|Osmanlı müxalifətinin ilk konqresi, 1902-ci il, Paris.]]
Robert De Niro
Həyatı
1989 ildə özünün "TriBeCa" şirkətini yaratmışdır. Nyu-Yorkda keçirilən "TriBeCa" Beynəlxalq kinofestivalının 2002-ci ildən təşkilatçılarından biridir. Venesiya (1993), Moskva (1997), San-Sebastyan (2000) Beynəlxalq kinofestivallarının fəxri mükafatlarını almışdır.
Gənc türklər
Tarixi
Bəhs edilən Osmanlı dövründəki bu Jön türk qrupu kimi olan müxalif qüvvələrə hər dövrdə buna bənzər adlar verilmişdir. Hər yenilikçi kəsimə "Gənc türklər, Gənc Osmanlılar, Jön türklər" kimi adlar verilmişdir. Xüsusilə 1800-cü illərdən sonra bu axımlar gücləndiyi üçün bu terminlərə tez-tez rast gəlinir. Məsələn, 1890-ci ildə Corc Badis adlı bir şəxs sarayı Gənc Türkiyə adında Qanun-i Əsasi (Konstitutsiya) tərəfdarlarını ətrafında toplaya biləcək bir qəzət qurmaqla təhdid etmişdi. Jön türklərin ideologiyasına baxıldığında, onların düşüncələrinin Fransadakı burjuaziya təbəqəsinin düşüncələri ilə yaxın olduğu açıqca hiss olunur. Necə ki Fransada burjuaziya gücünü artırdıqdan sonra idarəçiliyə səsini eşitdirmək üçün siyasi bir çəkişmənin içinə girdisə, eyni formada Jön türklər olaraq adlanan şəxslər də Avropadakı yeniliklərdən təsirlənib ziyalı təbəqənin dəstəyi ilə rəhbərlikdəki şəxslərə qarşı oxşar bir mübarizəyə girmişdir. Bu mübarizə qanlı vətəndaş müharibəsindən çox ədəbi yazılarla bir təbəqəni savadlandırıb, formalaşdırma formasında olmuşdur. Jön türk adlandırılan şəxslərin tək ortaq məqsədi sultanlıq idarəçiliyinin altında bir də seçkili məclisin olması idi. Heç bir zaman sultanlığı ləğv edib, respublika quruluşunun yaradılmasını istəməyiblər. Qarşı olduqları vəziyyət II Əbdülhəmid idarəçiliyinin istibdat quruluşu idi. Təzyiq və şiddət şəraitinin hakim olduğu struktura seçkili məclis əlavə olunarsa, vəziyyətin yaxşılaşacağına inanırdılar. Jön türklər cəmiyyətinə 2000-ə qədər üzv olduğu təxmin edilir. Bu adlar siyasi ortamdan dolayı Osmanlıda çox da yaşamamış və həyatlarının çoxunu Avropada ya da Misirdə sürgün həyatı olaraq keçirmişlər. Bu cəmiyyətdə irəli çıxan, diqqət çəkməkdə olan adlar bunlardır: Abdullah Cövdət, Əbdürrəhman Bədirxan, Əhməd Rza, Əhməd Fazlı, Əhməd Feriq, Əhməd Kamal, Əhməd Lütfüllah, Əhməd Niyazi, Əhməd Saib, Əli Fəxri, Əli Fəhmi, Əli Heydər, Əli Şövkəti, Bahəddin Şakir, Dərviş Hüma, Əthəm Ruhi, Emir Şəkib Arslan, Xəlil Canəm, hüseyn Tosun, Xosrov Sami, Hüseynzadə Əli, İbrahim Temo, İshaq Süküti, ismail Canbulat, İsmayıl Ənvər bəy, İsmayıl Kamal, Mahmüel Cəlaləddin paşa, Mahir Səid, Mehmed Əli Həlim Paşa, Hacı İbrahim Paşazadə Həmdi, Tarsusizadə Münih, Tunalı Hilmi, Yusif Akçura. thumb|[[Sultan a qarşı mitinq, 1908.]]
İsfahancıq (Marağa)
İsfahancıq — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Marağa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Gənc türklər
Tarixi
Gənc türklər hərəkatının rişələri XVIII əsrin inqilabı sonları və XIX əsrə gedib çıxır. O, öz başlanğıcını  Böyük   Fransa   inqilabının   təsiri ilə Türkiyədə meydana çıxan Tenzimat hərəkatından götürmüşdür.
Robert De Niro
Sənətə gedən yol
Robert 16 yaşında incəsənət məktəbinə daxil oldu. Və bununla da onun aktyorluq dünyasına cığırı başladı. O, iki ildən sonra aktyorluq studiyasına gəldi və burada yorulmaq bilmədən, usanmadan çalışmağa başladı. O inanırdı ki, bütün bu əziyyətlərinin nəticəsi olacaq. Oldu da. Nəhayət düz dörd ildən sonra o, rejissor Brayn de Palmanın filmində özünün ilk rolunu oynadı. "Manhettendə üç otaq"da onu epizodik rola çəkdilər. De Niro yolunu düz seçmişdi, tale onu bu yolda aparacaqmış. Belə ki, üç ildən sonra De Niro yenidən ekranda göründü. Bu dəfə "Salamlaşma"da Con Rubin obrazında. İlk rolları ilə sənətdə partlayış etməsə də artıq belə demək olar ki, onun önü açılmışdı, yalnız yorulmadan çalışmaq lazım idi. O belə də etdi. Və növbəti il yeni bir filmə - "Semin nəğməsi" lentində Sem Nikoletti rolunda çəkildi.
İsfahancıq (Marağa)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 814 nəfər yaşayır (188 ailə).
Robert De Niro
Sənətə gedən yol
İlk rollarından sonra gənc aktyorun oyun maneraları, istedadı, fərdi aktyorluq keyfiyyətləri yavaş-yavaş rejissorların diqqətini cəlb etməyə başlamışdı. Onun çıxışlarına diqqət edənlər bu gəncin daxilində gizlənən, parlamaq üçün fürsət gözləyən aktyorluq istedadını görməyə bilməzdilər. Bundan başqa, De Niro özü də üzərində işləyir, hətta bədən quruluşunu daha yaxşı formalaşdırmaq üçün idmanla da məşğul olurdu. Məhz elə bu səbəblərdən idi ki, qısa müddətdən sonra rejissorlar demək olar ki, ona yeni rol gözlətməyə macal vermədilər və De Niro 1970-ci ildə biri-birinin ardınca filmlərə çəkilməyə başladı. "Qanlı ana"da Lloyd Barker, "Hi Mom"da Con Rubin, 1971-ci ildə "Cenefer haqda düşünmək"də Mardician, "Qələbə üçün doğulan"da Denni, "Güllələməyi bacarmayan banda"da Mario Trantino obrazlarını yaratdı. Və bununla da hər kəsin diqqətini özünə cəlb edə bildi. Sonrakı iki ildə o cəmi iki filmdə çəkildi. Sonra isə...
Gənc türklər
Tarixi
Avropadakı burjua hərəkatı ilə tanış olan türk ziyalıları və tələbə gənclər Türkiyədə də konstitusiyalı quruluşa keçilməsini zəruri hesab edirdilər. Onlar 1865-ci ildə «Yeni osmanlılar cemiyyeti» yaratdılar. Onun yaradıcıları görkəmli edib olan İbrahim Sinasi və yazıçı-dramaturq Namiq Kamal olmuşdu. Lakin tezliklə «Yeni osmanlılar» cəmiyyətinin fəaliyyətinə son qoyuldu. Təşkilatın bir çox üzvləri həbs edildi, qalanları isə xaricə getməyə məcbur oldular.
1871-ci ildə onlar mühacirətdən ölkəyə qayıtmağa dəvət olundular. «Yeni osmanlılar»  cəmiyyəti  yenidən  fəaliyyətə başladı. 1871-ci ilin mayında onlar Sultan sarayı qarşısında 40 minlik mitinq təşkil etdilər. Xalqın coşmaqda olan qəzəbindən qorxuya düşən hakim dairələr 1876-cı il mayın 30-da saray çevrilişi etdilər. Sultan Əbdüləzizin yerini V Murad, sonra isə II Əbdülhəmid tutdu. O, «Yeni osmanlılar»ın liderlərindən biri olan Midhət Paşanı baş vəzir təyin etdi. Ona Konstitusiya layihəsi hazırlamaq tapşırıldı. Sultan II Əbdülhəmid Midhət Paşanın hazırladığı Konstitusiya layihəsini qəbul etməyə razılıq verdi. Bu Konstitusiyaya görə Türkiyə konstitusiyalı monarxiya elan edilirdi.
Robert De Niro
Şöhrətin başlanğıcı
1974-cü ildə Robert De Niro "Xaç atası 2" filmində çəkildi. Filmdə De Niroya həvalə olunan Vito Karleoni obrazını aktyor çox böyük ustalıqla, bacarıqla yaratmaqla demək olar ki, şöhətin qapılarını öz üzünə açdı. Milyonlarla tamaşaçının sevimli aktyoruna çevirdi. İndi hamı ondan danışırdı. Robert sanki sənətdə özünü təsdiqləmişdi. Bu parlaq obraz kinonun "boss"larının da diqqətini çəkməyə bilməzdi. De Niro məhz bu roluna - ikinci plandakı rol nominasiyasına görə "Oskar" mükafatına layiq görüldü. Artıq o, dünya kino ulduzuna çevrilmişdi. Adlı-sanlı rejissorlar onu filmə çəkmək istəyirdilər, təkliflər səngimirdi. Böyük yaradıcı enerjiyə malik De Niro isə imkanı yol verdiyi şəkildə bu təklifləri dəyərləndirməyə çalışıırdı. Bununla yanaşı, aktyorun şəxsi həyatı da dəyişmişdi. Maddi imkanları düzəlmiş, maraq dairəsi artmış, qadınlarla münasibətində də "rekord" əldə etməyi "bacarmışdı". Hətta zərif cinsin nümayəndələri ilə manasibətləri haqda əfsanələr də dolaşmağa başlamışdı. Robert De Nironun ilk evliliyi müğənnilik və aktrisalıq edən Dayenn Ebbotla baş tutdu. Sənətdə elə də məşhur olmayan xanım Ebbotun artıq bir evliliyk yaşamşıdı. Bunda bir problem görməyən De Niro aktrisanın qızını da övladlığa qəbul etdi. Sonra onun özünün bu nigahdan Rafael adlı bir oğlu oldu. Amma bu evlilik çox da uzun sürmədi, 1988-ci ildə onlar ayrıldılar.
Gənc türklər
Tarixi
Konstitusiyaya görə İmperiya ərazisində yaşayan bütün əhali osmanlı adlanır, əhalinin etnik və dini mənsubiyyətindən asılı olmayaraq qanun qarşısında bərabər idilər.
Robert De Niro
Şöhrətin başlanğıcı
De Nironun 1976-cı ildəki yaradıcılığını məhsuldar hesab etmək mümkündü. Belə ki, bu il ərzində o üç filmdən təklif aldı və hər üçündə uğurla çəkildi: "Taksiçi", "İyirminci əsr" və "Sonuncu maqnat". İstedadlı aktyorun uğurları da davam edirdi. 1980-cı ildə onu tamaşaçılara bir də sevdirən, dünyadakı məşhurluğunu daha da artıran bir filmə çəkildi. Martin Skorsezin "Vəhşi öküz" filmində Robert De Niro yenidən əvəzsiz bir ifaya imza atdı. Yaratdığı obraza görə o, "Ən yaxşı aktyor" nominasiyası üzrə yenidən "Oskar" mükafatına layiq görüldü. O, artıq Böyük aktyor, Hollivudun "boss aktyor"larından biri olmuşdu. Yalnız onun iştirakı hər hansı bir filmin uğurunun qabaqcadan tən yarısı demək idi. Elə bu üzdən də o, təkliflərdə seçim etməliydi. Amma aktyor üçün əsas meyar rolun böyüklüyü və ya kiçikliyi deyildi, kifayət idi ki, De Niro özünü həmin rolda görə biləydi.
De Niro uzun müddətli aktyorluq karyerasında 75-dən çox filmdə çəkilib. Onun 37 yaşında çəkildiyi və ona şöhrətin ən uzaq şirinliklərini belə daddıran "Bir dəfə Amerikada" filmindəki Devid Aaraonson (Lapşa) rolu aktyorun şedevrlərindən sayılır. Yaratdığı bu obrazla təkrarsız bir ifa sərgiləyən De Niro həqiqətən də aktyorluq sənətini, sözün ən yaxşı mənasında, silkələdi. Kino mütəxəssisləri etiraf edirlər ki, De Niro rejissorun, ssenaristin, prodüsserin obraz üçün unutduqları, və ya tapa bilmədikləri ştrixləri, xarakterik xüsusiyyətləri özü kəşf edir, standart ölçüləri dağıdır, rolu tamaşaçının yaddaşına həkk etməyi bacarır. Doğrudan da hər kəs onun obrazlarının hər birini öz xarakterində, fərqli-fərqli detallarla görürdü...
Gənc türklər
Tarixi
Öz qəddarlığı ilə çox məşhur olan II Əbdülhəmid rejimi şəraitində Konstitusiyanın icrası qeyri mümkün idi. Konstitusiya qəbul edildikdən bir az sonra, 1877-ci ilin fevralında Midhət Paşa həbs olunub sürgünə göndərildi, 1883-cü ildə isə öldürüldü.
Robert De Niro
Məhəbbət romanları
Sənətə olan sevgisindən, sədaqətindən fərqli olaraq De Niro məhəbbətdə qətiyyən belə deyildi. Debor Lya Motta, Helen Lissandrello, mulat Tuni Smit, Nayomi Kempbel, Uma Turman, fransız maneken Anna Mari Foks, Maykl Ceksonun bacısı Cannet, məşhur müğənni Vitni Hyuston, boks üzrə çempion Mayk Taysonun keçmiş arvadı Robin Qvines və başqa qadınlarla ciddi sevgi əlaqələri olmuşdur.
Hətta "Dəmir Mayk"ın keçmiş arvadının üzündən boksçu tərəfindən az qala əzişdiriləcəkmiş də. Amma qəribə də olsa demək lazımdır ki, De Nironun məhəbbət romanları rəngarəng keçsə də o, 20 ildir ki, ilk arvadı Dayan Abbotla dostluq və yaxın əlaqələri saxlamağı davam etdirir. Övladlığa götürdüyü həmin qadının qızı Drena öz atalığının yolu ilə getməkdədir. Kinoda hələlik böyük uğurlar əldə etməsə də filmlərə çəkilir. Bu nigahdan olan oğlu Rafael isə atasının biznes işlərinə daha çox meyl edib.
Gənc türklər
Tarixi
«Yeni osmanlılar»ın mütərəqqi addımları hədər getmədi. Onlardan sonrakı mütərəqqi ziyalılar Sultan ağalığına qarşı mübarizəni davam etdirdilər. 1889-cu ildə İstanbuldakı hərbi tibb məktəbinin bir qrup tələbəsi İbrahim Tema, Çərkəz Mehmet Rəşid, Abdulla Cövdət və İshaq Sükuti "İttihad və tərəqqi" adlı gizli cəmiyyət yaratdılar. Bu, Türkiyədə burjua-demokratik hərəkatın başlanğıcı hesab edilirdi. XIX əsrin 90-cı illərində xaricdə -Cenevrədə, Misirdə bu cəmiyyətin qrupları fəaliyyət göstərirdilər. "İttihad və tərəqqi" cəmiyyətinin üzvlərini və onun tərəfdarlarını «Gənc türklər» adlandırırdılar. Onlar 1876-ci il Midhət Paşa konstitusiyanın bərpasını tələb edirdilər. 1907-ci ilin sonlarında Parisdə "İttihad və tərəqqi" cəmiyyətinin və ona qoşulmuş təşkilatların birləşmiş qurultayı çağrıldı. Qurultay, mövcud rejimi silahlı üsyan yolu ilə devirmək və 1876-cı il konstitusiyanı bərpa etmək qərarını qəbul etdi,
«Gənc türklər» Rusiya və İngiltərənin Türkiyəni öz aralarında bölüşdürmək niyyətlərinin qarşısını almaq məqsədilə üsyana müəyyən olunmuş vaxtdan əvvəl başlamağı qərara aldılar, İlk çıxış Makedoniyanın Resne şəhərində başlandı, Şəhərin komendantı leytenant Niyazi bəy 1908-ci il iyulun 3-də üsyan bayrağı qaldıraraq, öz dəstəsi ilə dağlara çəkildi. İyulun 6-da Ənvər bəyin komandanlığı altında olan digər hərbi dəstə də üsyançılara qoşuldu. Üsyan Ədirnədəki hərbi hissələri də əhatə etdi, Hökumətin üsyançıları ram etmək səyləri boşa çıxdı. Əhali və bütün ordu üsyançılar tərəfinə keçdilər.
Robert De Niro
Yaşlılığı
O hazırda elə doğulduğu şəhərdə yaşayır. Sanki həyat onu çox az dəyişib. Xüsusən də fəaliyyətində. Üzündəki qırışlar bir az dərinləşsə də, çoxalsa da, saçları ağarıb seyrəlsə də, hərəkətlərində ləngər yaransa da işləmək, yaratmaq enerjisi onu sanki heç tərk etməyib.
Gənc türklər
Tarixi
"İttihad və tərəqqi" cəmiyyətinin Mərkəzi Komitəsi 1908-ci il iyulun 23-də Makedoniyanın Solonik, Monastir və başqa iri şəhərlərində təşkil etdiyi izdihamlı mitinqdə konstitusiyanın bərpa edilməsi barədə uitimatum qəbul etdi: Sultana göndərilən ultimatumda bildirilirdi ki, əgər üç günə qədər konstitusiya bərpa olunmazsa, İstanbul üzərinə hərbi hücum təşkil olunacaqdır.
Vəziyyətin çıxılmaz olduğunu görən II Əbdülhəmid həmin gün 1876-ci il Konstitusiyasının bərpası və tezliklə parlament seçkiləri keçirilməsi barədə fərman imzaladı. Türkiyə konstitusiyalı monarxiya elan olundu. Bu hadisə Türkiyə tarixinə gənc türklər inqilabı və ya 23 iyul inqilabı kimi daxil olmuşdur.«Gənc türklər» öz təəssübkeşlərindən ibarət hökumət təşkil etdilər.l908-1909-ci illərdə bu hökumətlərə Səid Paşa, Kamil Paşa və Süleyman Paşa başçılıq etmişdilər,
Robert De Niro
Yaşlılığı
Bəlkə də həyatın ironiyasıdırmı, ya təsadüfdürmü Robert De Nironun uşaqlığından fərqli olaraq hər şeyi - pulu, zəngin evi, adı-sanı, şöhrəti, saysız-hesabsız pərəstişkarları, çoxlu dostları, sevənləri olsa da o gündəlik həyatını Manhettendəki Qrinviç-Villacda təklikdə keçirir. Amma yenə də nəyisə axtarırmış kimi hərəkətdədir. Bəzən adama elə gəlir ki, o ümumiyyətlə sənətdə heç nə eləməyib və hansısa uğura can atır. Əslində isə De Niro kinoda hər şeyi əldə edib. Onun hətta rejissoru və ya prodüsseri olduğu filmlər də indi dünyanı dolaşmaqdadır. İstedadına və zəhmətinə görə onlarla qiymətli mükafatların sahibidir, özünün restoranı və digər biznes strukturları da var. 67 yaşı olmasına rəğmən müsahibələrinin birində deyib: "Mən öləndən sonra istirahət edəcəyəm". Bəs onu belə tələsdirən görəsən nədir? Sənətdə daha nə etməyi düşünür, - suallarına Robert De Niro belə cavab verib: "Mən öz keçmişimlə əlləşmirəm. Artıq baş vermişlər haqqında düşünmək mənasızdır. Düşünürəm ki, mənimlə ən yaxşısı hələ baş verməyib. Hiss edirəm ki, nəsə çox maraqlı bir şey edəcəyəm".
Gənc türklər
Tarixi
1908-ci il noyabrın 2-də parlamentin ilk iclası çağırıldı, Parlamentə seçilmiş deputatların (250 nəfər) yarıdan çoxu (150 nəfəri) «Gənc türklər „dən idi.
“Gənc türklər»in hakimiyyəti uzun çəkmədi. II Əbdülhəmid ingilislərin himayə etdiyi "Əhrar (Liberallar) partiyası və ruhanilərin "İttihadı müsəlman " (Müsəlman cəmiyyəti) təşkilatı ilə birlikdə İstanbul hərbi qarnizonu komandanlığının köməyi ilə çevriliş edərək hakimiyyəti tamamilə öz əlində topladı. «Gənc türklər» İstanbulu tərk etməli oldular. Lakin çevriliş xalqın əksəriyyəti tərəfindən rəğbətlə qarşılanmadı.
«Gənc türklər» 1909-ci il aprelin 23-də Makedoniya ordusunu Mahmud Şövkət Paşanın komandanlığı altında İstanbul üzərinə yeritdilər. Sultan II Əbdülhəmid hakimiyyətdən kənarlaşdırıldı. Onun iradəsiz qardaşı V Mehmet Rəşad sultan elan edildi. Bu da, «Gənc türklər» inqilabının yarımçıqlığından, köklü inqilabı dəyişikliklər etmək Iqtidarında olmadığından xəbər verirdi. İtaliya-Türkiyə (1911-1912), Birinci (1912-1913) və İkinci (1913) Balkan müharibələri Türkiyədə daxili ziddiyyətləri daha da kəskinləşdirdi. Belə bir şəraitdə "İttihad və tərəqqi " partiyasının tərəfdarları 1913-ci il yanvarın 23-də hökumət sarayına hücum etdilər. Dövlət çevrilişi etdilər.
1914-ci ilin əvvəlində «Gənc türklər» "üçlüyünün diktaturası quruldu". "Üçlüyə" hərbi nazir və ordu qərargah rəisi Ənvər Paşa, "İttihad və tərəqqi" partiyası Mərkəzi Komitəsinin sədri, Daxili İşlər Naziri Tələt Paşa və İstanbul şəhərinin valisi Camal Paşa daxil idi. İnqilabın yarımçıqlığına baxmayaraq «Gənc türklər»in hakimiyyəti dövründə ölkədə bir sıra mütərəqqi islahat və tədbirlər həyata keçirildi. 1914-ci ildə iqtisadı təslimçilik rejimi ləğv olundu. «Gənc türklər » hökuməti, ordunu yenidən qurmaq və iqtisadiyyatı inkişaf etdirmək sahəsində mühüm addımlar atdılar
Dövrün şərtləri
Bu siyasi qarışıqlıqlar içərisində Osmanlı dövlətinin çox pis sonluğa doğru getdiyi bilinirdi. Lakin bu sonluğu Osmanlı xalqı hiss etmirdi. Çünki Osmanlı xalqı deyilən ortaq bir anlayış yox idi. Bu torpaqlarda yaşayan xalq, din, dil, irq fərqi olaraq çox müxtəlif olduğundan bu siyasi vəziyyəti çox da hiss edə bilmirdilər. Xristian əhali öz dinlərindən olan dövlətin himayəsinə girməyi ya da öz dövlətini qurmağı planlayırdı. thumb|[[Müsəlman, rum, erməni liderlərinin konstitutsiya bəyannamələri]]
Osmanlıda mətbuat hərəkatları
Osmanlı ziyalısını ortaya çıxaran qərbliləşmə fikri Osmanlı dövlətinin Tənzimat fərmanından bəri izləməyə çalışdığı siyasət idi. Osmanlı ziyalıları qərbi çox da bilmədikləri kimi sultanı da çox da tənqid etməzlərdi. Yenə də II Əbdülhəmid dövründə təsirli olan ziyalılar əvvəlkinə nisbətən daha irəli görüşlü idi. Bu dövrdə xaricdə olan ziyalılar Avropanı yaxından tanıma fürsəti tapmışdılar. II Əbdülhəmid rejiminə qarşı təşkilatlanmış və əsas məqsəd kimi isə konstitutsiyanın qəbulunu qəbul etmişdilər. Avropaya qaçan Jön türklər bu dövrdə bir çox qəzet və jurnal çıxardaraq, istibdat rejimini tənqid edirdilər. Yayınladıqları jurnal və qəzetlər müxtəlif yollarla Osmanlı imperiyasına gətirilirdi. Bu yayınlar 1900-cu illərdə daha da artmışdı. Bu səbəblə hökumət Jön Türklər ilə yayınlarını dayandırmaq üçün danışıqlara belə başlamış və bu vəziyyət çətin vəziyyətdə olan Jön türklərə sərf etmişdi. Jön türklər 1889-1908-ci illər arasında çıxardıqları qəzetlər və jurnallar ilə fikir həyatına yeni bir yön verməyi bacarmışdılar. Bu yayınlar Birləşmiş Krallıq, Fransa, Avstriya, Bolqarıstan, İtaliya, Yunanıstan, Rumıniya, İsveçrə, Braziliya, Belçika, ABŞ və Kipr olmaqla 13 ölkə və bölgədə Türkcə və xarici dillərdə, 152-dən çox qəzet və jurnal nəşr etdirməkdə idi.
Məşvərət
1895-ci ilin, dekabr ayında Əhməd Rza tərəfindən türkcə və fransızca olaraq yayımlanmağa başlanmışdır. Qəzetində konstitutsiyanı müdafiə etmiş, xalqın siyasi vəzifə bilgisinə çata bilməsi üçün təhsil görməsinin lazım olduğu irəli sürmüşdür. Bunlarla yanaşı hökuməti çox ağır formada tənqid də etmişdir. Daha sonralar tənqidlərini daha da artırdığına görə Fransa hakimiyyəti tərəfindən qəzeti bir müddətlik qapadıldı. Məşvərət ilə eyni vaxtda Misirdə yayımlanan "Mizan" qəzetini səbəb göstərərək, Əhmər Rza bəy, eyni cəmiyyətin iki fərqli türkcə qəzet nəşr etdirməsini mənasız hesab etdiyini deyərək, Məşvərət qəzetinin nəşrini dayandırmışdır. Ancaq Mizançı Muradın saray ilə razılığa gələrək, qəzetin nəşrinə son verməsindən sonra türkcə Məşvərət qəzeti yenidən nəşrə başladı. Bu arada Cenevrədə Osmanlı qəzetinin yayımlanmasından sonra Əhməd Rza Məşvərət qəzetinin nəşrini yenidən dayandırmışdır. Məşvərət yüksək səviyyəfə bir düşüncə qəzeti olmaqdan daha çox, hərəkatın rəhbər qəzeti olmuşdur.
Mizan
1886-ci ilin avqustunda İstanbulda Murad bəy tərəfindən çıxarılmışdır. Siyasi və iqtisadi azadlıqla əlaqəli yazıları ilə hökumətin diqqətini çəkməsi ilə Murad bəy Misirə qaçmışdır. İstanbulda yayımlandığı dövrlərdə Mizan, iqtisadi mövzulara yönəlmişdi. Misirdə Murad bəyin İstanbuldakı mülayim siyasəti yerinə sərt inqilabçı kimliyini ön plana çıxarmış və İttihadçıların düşüncələrini müdafiəyə başlamışdır. Murad bəy yazılarında mətbuat azadlığının qanuni sərhədlər içində təmin edilməsindən, məhkəmənin islah edilməsindən, məclis qarşısında məsuliyyət daşıyan hökumətin yaradılmasını təbliğ etmişdir. Murad bəy özü panislamist olmuşdur. Ən böyük idealı Xəlifə vasitəsilə müsəlmanların yadelli əsarətindən qurtarılıb, böyük bir İslam imperiyasının qurulması idi. Xüsusilə mətbuat yolu ilə mübarizəsində Namıq Kamalın təsirində qaldığını və yazılarında onu təqlid etdiyi hiss olunur. Mizançı Muradın düşüncə həyatının bəzi dövrlərdə dəyişməsi səbəbilə Əhmət Rza ilə münasibətləri pozulmuşdur. Bu səbəbdən Jön türklər bu iki nəfər arasında bölünmüşdü. Fikirlərinin dəyişməsindən sonra, vətəninə geri dönmüş və Mizanı günlük nəşr etdirməyə başlamışdır. Murad bəyin burada İttihadçılara qarşı münasibəti səbəbiylə 31 mart qiyamından sonra qəzeti qapadılmış, özü isə Rodos adasına sürgünə göndərilmişdir.
Osmanlı qəzeti
Osmanlı qəzeti Mizan qəzetinin qapadılmasından sonra İttihad və Tərəqqinin ilk qurucuları İshaq Sükuti, Abdullah Cövdət, Tunalı Hilmi kimi şəxslər tərəfindən qurulmuşdur. Fransızca, almanca və ingiliscə nəşr olunan ilk Jön türk qəzetidir. Ancaq saray bu vəziyyətdən narahat olmuş və Afrikaya göndərilən Jön türklərin azad edilməsi qarşılığında qəzetin qapadılmasını istəmişdilər. Qəzet bir müddət qapalı qalmış, yalnız sarayın sözünü tutmamasından sonra yenidən açılmışdır. Qəzet ilk dəfə respublika idarəçiliyindən danışmış, yazılarında xalqı ayağa qalxmağa səsləmişdir. Bir müddət sonra qəzetin rəhbərliyinə daha sonralar Jön türkləri bir daha da böləcək şəxs olan Şahzadə Səbahəddin keçir. Şahzadə Səbahəddin öz dayısı olan sultanı daha da sərt tənqid edir.
Şura-i Ümmət qəzeti
Əhməd Rza tərəfindən yayımlanmağa başlanmışdır. Mərkəzçiliyi müdafiə etmişdir. İlk sayyında qəzetin məqsədləri belə göstərilmişdir: Redaktə şöbəsində Səlanikli Nazim, Əhməd Suib, Yusif Akçura, Sami Paşazadə, Əhməd bəy Ağaoğlu kimi adlar var idi. Mərkəziyyətçiliyi müdafiə edən Əhməd Rzaya qarşı Şahzadə Səbahəddin adım-i mərkəziyyətçiliyi müdafiə etmiş və türkcə Tərəqqi adlı kiçik qəzet nəşr etdirməyə başlamışdır. Bu iki fikirin mübarizəsi konstitutsiyadan sonra da davam etmiş və o dövrdə İttihadçılar Əhməd Rzanın fikirlərini mənimsəmişdilər. Bunlardan başqa Qanun-i Əsasi (1896, Misir), Haqq (1899), Sadə-i Millət (1898, Misir), İkdam, Müxbir (1866), İbrət (1870) qəzetləri də nəşr edilmişdir.
Jurnallar
Daha çox elmi mövzulu yazılar nəşr edilmişdir. Müxtəlif yerlərdə çap edilmişdir.
İbrahim Şinasi Əfəndi
thumb|[[İbrahim Şinasi Əfəndi]] Qərbi nümunə kimi götürən ilk şair, ilk dram yazıçısıdır. Bundan əlavə Agah Əfəndi ilə birlikdə ilk şəxsi jurnalistdir. İslami elmlər öyrənərkən bir fransız yazıçısından da fransızca öyrənmişdir. Mustafa Rəşid paşanın himayəsi ilə Parisə göndərilmişdir. İstanbula geri döndüyündə köhnə vəzifəsinə bərpa olub, Məclis-i Maarif üzvlüyünə təyin olundu. Lakin hökumətə Mehmed Əmin Əli paşa gəldikdən sonra saqqal problemi oldu və saqqal bəhanəsi iləvəzifəsindən uzaqlaşdırıdı. Əsl səbəb isə Mustafa Rəşid ilə yaxın olması idi. 1860-cı ildə Agah Əfəndi ilə Tərcüman-i Əhvalı çıxardı. Bu dövrdə Şair Evlənməsi əsərini yazdı. Təsvir-i Əfkarı qurduqdan sonra Namiq Kamal da qəzetə daxil oldu. Daha sonra Parisə getməyə məcbur oldu. Daha sonra Fransa–Prussiya müharibəsinə görə İstanbula geri döndü. Səfalət içində vəfat etdi. Bu şəxsi mühüm edən əsas xüsusiyyət qərb mədəniyyətini mənimsəməsi idi. Ağıl, elm, humanistlik və ədalət onun üçün böyük dəyərlər idi. Bu səbəbdən Namiq Kamal və onun dövründəki bir çox şəxsə yön verən şəxs oldu. Məşrutiyyətçi deyildi, siyasi hakimiyyətlə problemi olmamışdır. thumb|[[Namiq Kamal]]
Namiq Kamal
Namiq Kamal yenilikçi biri olmuşdur. Lakin Babiali tərcümə otağına tərcüməçi girməmişdən əvvəl divan şerləri ilə də çox əlaqəli idi. Tərcümə məmurluuğu dövründə fransızca öyrəndi və tanış olduğu qərb mədəniyyəti çox maraqlı gəldi. daha sonra Şinası ilə tanış oldu və Tasvir-i Əfkarda tərcümələrini nəşr etdirdi. Şinası Fransaya getdikdən sonra, baş redaktor oldu. Artıq daha çox fikirlərini yaza bilmə fürsəti tapdı. İttifaq-i Həmiyyət adlı gizli təşkilat ilə əlaqəsi ortaya çıxdıqdan sora, hökumət tərəfindən Ərzurum vali köməkçisi adı ilə sürgün edildi. Burada da qala bilməyəcəyini başa düşdükdən sonra, Mustafa Fazil paşanın dəvəti ilə Parisə qaçdı. Fazil paşa nın rəhbərliyində orada Yeni Osmanlılar cəmiyyətini qurdular. Tasfir-i Əfkarda xarici siyasətlə vəzi sosial problemləri yazan Namiq Kamal, Avropadakı azadlıqlara heyran olmuşdu. Təbii ki Con Lock və Jan Jak Russo kimi maarıfçilərdən çox təsirlənmişdir.
Namiq Kamal və dostlarının siyasi müxalifəti sultana deyil daha çox Əli paşa idarəçiliyinə idi. Avropadan alınan qanunların birbaşa tədbiq edilməsinə qarşı idi. Namiq Kamal Avropa macərasından sonra Əli paşa ilə razılığa gələrək, jurnalistlik etməmək şərti ilə vətəninə çağırıldı. Əli paşa öldükdən sonra yazılarına davam etdi. Daha sonra Mithət paşa, Namiq Kamalı İstanbuldan uzaqlaşdıraraq Geliboluya sürgün etdi. Lakin buradan da qurtulmağı bacardı və İstanbula geri çağırıldı.
Əli Suavi
Özünü din xadimi saydığı və ona uyğun paltarlar geyindiyi bilinməkdədir. Müxbir qəzetində Əli paşanı tənqid edən yazılar yazmış və Mehmed Fazilin bir necə yazısını qəzetində yayımladığı üçün Yeni Osmanlıların arasına girmişdir. Bunlardan sonra Kastamonuya sürgün edilmişdir. Bir çox Yeni Osmanlıçı kimi Parisə qaçmışdır. Lakin sonrakı dövrdə bir məsələyə görə anlaşmazlıq yaşandı və Müxbir qəzetini yayımlamağı dayandırdı (Londonda nəşr olunurdu). Suavi, səbrsiz, aşırılığa meyilli, uyumsuz, iddiaalı, dost edinə bilməyən bir insan olmuşdur. Sonrakı dövrdə Fransada Ulum qəzetini çıxarmağa başladı. Lakin sonradan əvvəlki yoldaşlarına qarşı gələrək, konstitutsiyaya qarşı olan "Muvakkatən, Ulum Müştərilərinə" qəzetini nəşr etdirdi. Bunun sayəsində də II Əbdülhəmid ilə barışdı, İstanbula dönərək, Galatasaray liseyinə müdir təyin olundu. Çırağan basqınında öldürülmüşdür. Gənc Osmanlılar tərəfindən çox da sevilməzdi. Hətta ingilis agenti olduğu belə deyilmişdi. Sultan tərəfdarı olmamışdan əvvəlki düşüncələri belə olmuşdur : thumb|[[Əhməd Cevdət paşa|Əhməd Cövdət paşa]]
Əhməd Cövdət paşa
Cövdət paşa oaraq Hələbə təyin edildi. Daha sonra 1868-ci ildə Divan-i Ədliyyə rəisliyinə gətirildi. Burada fransız mədəni qanunu qəbul etdirməyə çalışan Mithət paşa və tərəfdarlarına qarşı Məcəlləni yazaraq qəbul etdirdi. Bu müddətdən sonra müxtəlif dövlət məmurluqlarında oldu və II Əbdülhəmidin mühüm tapşırıqlarını gördü. Həmçinin də Mithət paşanı həbs etmək tapşırığını da Cövdət paşa görmüşdür. Fikirlərinə görə öncə müsəlmanlar bir bayraq altında toplanmalı, daha sonra Avropa fəthləri başlanmalı idi. Bu vəziyyətdə dövlət daha uzun ömürlü ola bilərdi. Cövdət bəy, İslam birliyini dəstəkləyirdi. Konstitutsiyanı gərəksiz görürdü, ona görə İslam şəriəti özü konstitutsiya idi. Onun düşüncəsinə görə Osmanlının əsl gücü türklərdən ibarətdir. thumb|[[Əhməd Rza, Osmanlı Məclis-i Məbusanının ilk sədri]]
Əhməd Rza
Əhməd Rza Qalatasaray liseyində təhsil aldıqdan sonra Fransaya kənd təsərrüfatı təhsili almaq üçün getdi. Burada pozitivizmi mənimsədi və Avqust Komtenin tələbəsi olan Pierre Lafittenin dərslərində iştirak etdi. Pozitivizm metafizikanı rədd edərək, elmin üstünlüyünü müdafiə edən cərəyandır. Pozitivizm onun üçün maraqlı idi, çünki: Əhməd Rza İttihad və Tərəqqiyə girdi və Məşvərəti nəşr etdirməyə başladı. Lakin sonra Ayan Məclisinə girərək, İttihad və Tərəqqiyə qarşı oldu. Əhməd Rzanın Osmanlı irəliləməsi üçün ortaya digərlərindən fərqli bir fikirlə çıxmışdı. Onun fikrinə görə dövlət idarəçiliyi deyil, insanların düşüncəsi dəyişməli idi. thumb|[[Abdulla Cövdət|Abdullah Cövdət]]
Abdullah Cövdət
Cövdət Jön türklərin içində ən intelektual və ən çalışqan şəxslərdən olmuşdur. Siyasət, sosiologiya, psixologiya, ədəbiyyat kimi mövzularda yazdığı xeyli kitab, məqalə və etdiyi tərcümələr əhəmiyyətini və dəyərini göstərmək baxımından yetlərli ola bilər. Ateist olması fikirlərinin geniş ictimaiyyət tərəfindən qəbul edilməsinə mane olmuşdur. thumb|[[Şahzadə Səbahəddin]]
Şahzadə Səbahəddin
Səbahəddinə görə istibdat cəmiyyətin səviyyəsinin bir nəticəsi idi. Əgər cəmiyyətin səviyyəsi dəyişməzsə, istibdat təkrar yaşana biləcək bir vəziyyətdir. Şahzadə Səbahəddin Əli Rzaya qarşı olan adəm-i Mərkəziyyətçiliyi müdafiə edir. 1902-ci ildə Jön türk konqresində adəm-i mərkəziyyətçilik fikrini gətirən Səbahəddin bir bölünməyə yol açdı. Adəm-i mərkəziyyətçilik olaraq ayrılan qrupda, Səbahəddin, Nihad, Rəşad, Dr. Rifat, Miralay Zəki, Təşəbbüs kimi şəxslər var idi.
Yusif Akçura
1908-ci ilə qədər ki dövrdə Akçura, Məşvərət və Şura-i Ümmət kimi qəzetlərdə yazılar yazmışdır. Bu yazılardan ən əhəmiyyətlisi və məşhuru "Üç tərzi siyasət" adlı mıqaləsi olmmuşdur. Bu məqaləni yazarkən təsirləndiyi faktorlar vardır: Məşhur məqaləsində əsl izah etməyə çalışdığı şey Osmanlının bir millət ola bilməsinin münkünsüzlüyüdür.
Slovenlər
Slovenlər — Cənubi slavyan xalqı. Ümumi sayı 2 milyon nəfərə qədərdir. Sloveniyada (1,6 milyon nəf.), ABŞda (177 min nəf.), İtaliyada (95 min nəf.), Kanadada (29 min nəf.), Avstriyada (25 min nəf.), Almaniyada (22 min nəf. ), Avstraliyada (29 min nəf.), Xorvatiyada (13 min nəf.) və s. ölkələrdə yaşayırlar.
Dilləri
Dilləri sloveniya dilidir. Slvenlər geniş ərazidə yaşadıqlarından çox sayda dialektləri vardır. Dindarların əksəriyyəti katoliklərdir, ancaq protestant, pravoslav və müsəlmanlar da vardır. Çox hissəsi ateisdirlər.
Əfşar-i Ülya
Əfşar-i Ülya — İranın Ərdəbil ostanının Kövsər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 28 nəfər yaşayır (8 ailə).
Ufologiya
Ufologiya — UNO-ları (uçan naməlum obyekt) görmüş şəxslərin verdikləri məlumatların yığılması, təsnifləşdirilməsi və interpretasiyası ilə məşğul olan bir elm sahəsidir. Ufologiya elminin əsas problemi daxil olan məlumatların obyektivliyidir.
Ufologiya elmi rəsmi elm sayılmır. Bu termin yalnız kütləvi informasiya vasitələri tərəfindən istifadə edilir. Bu elmin tədqiqatları və tədqiqat metodları olduqca müxtəlifdir. Qeyri-adi hallarala maraqlanan mütəxəssislərin diapozonu olduqca genişdir: sadə həvəskarlardan tutmuş alimlərə qədər. Bu elmin obyekti isə ciddi elmi tədqiqatlar və sadə insanların müşahidələrindən ibarət olduğuna görə ufologiyanı alimlər tam bir elm saymırlar.
Ufoloqlar elmə məlum olmayan hallar və qeyri-adi varlıqlarla əlaqəyə girmiş şəxslərin verdikləri məlumatları toplayırlar.
Ufoloqlar arasında gəlmələrin bizim planetə haradan və hansı məqsədlərlə gəlmələri ilə bağlı ciddi fikir ayrılığı mövcuddur. Onların yaşayış yerləri kimi qalaktikanın başqa planetləri, paralel dünyalar, mənəvi sferalar və s. göstərilir. Gəlmələrin bizim planetə səfərlərinin məqsədləri də müxtəlif olaraq göstərilir: insanlara kömək, insanları öz məqsədləri üçün istifadə, eksperimentlər və s. Ufoloqların MUFON (Mutual UFO Network) kimi beynəlxalq təşkilat və cəmiyyətləri mövcuddur. Ufoloqlar ekstrasenslər, parapsixoloqlar və falçılar kimi qeyri-adi istedada malik şəxslərlə sıx əlaqə saxlayırlar.
UNO-lar haqqında indiyə qədər yüz minlərlə məlumat çap edilib. UNO-lar haqqında olan məlumatın geniş xalq kütləsi arasında yayılması 24 iyun 1947-ci ildə Amerikalı Kennet Arnoldun öz təyyarəsi ilə Vaşinqton ştatının üzərindən uçarkən 10 böyük sürətlə hərəkət edən diskvari obyektləri görməsindən sonra başlamışdır. Növbəti gün bu hadisə yerli qəzetlər tərəfindən "uçan boşqablar" adlı məqalədə öz əksini tapmışdı.
İsfəstanəc (Marağa)
İsfəstanəc — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Marağa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Ufologiya
Səmada uçan naməlum obyektlər haqqında məlumatlar qədim zamanlarda da mövcud olmuşdur. Tarixçilər e.ə. 322-ci ildə Makedoniyalı İsgəndərin başına gəlmiş bir hadisəni qeyd edirlər. Onun qoşunları Tir şəhərini keçərkən onların üzərindən öz aralarında üçbucaq əmələ gətirmiş üç kürə keçmişdir. Birdən kürələrin ən böyüyündən ildırım çıxaraq qala divarlarından birini dağıtmışdır. Bundan sonra kürələr qüllə və divarları dağıdaraq İskəndərin qoşunları üçün yol açmışdır.
İsfəstanəc (Marağa)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 500 nəfər yaşayır (115 ailə).
Ufologiya
İngiltərədə Empeforus monastırında 1230-cu ilə aid olan (1953-cü ildə tapılmlş) bir yazı vardır. Yazıda deyilir:
"Henrix duaya başlarkən, qardaşlardan biri olan Yan içəri girərək bayırda nə isə anlaşılmaz bir şeyin baş verdiyini dedi. Keşişlər bayıra çıxarkən bayırda böyük və parlaq bir diskin olduğunu görmüşlər. Onların hamısını qorxu bürüdü."
Çeko gölü
Çeko gölü — Rusiyanın Krasnoyarsk diyarı ərazisində yerləşən göl. Krasnoyarsk şəhərindən 760 km şimal-şərqdə, Tunqus meteoritinin mümkün düşdüyü episentrindən 87 km şimal-qərbdə yerləşir. 1928-ci ilə qədər tərtib edilən heç bir xəritədə gölün adı və təsvirinə rast gəlmək mümkün deyildir. Görünür bu onun yerləşdiyi ərazinin pis öyrəlinməsi ilə əlaqədardır.
Gölə Kimçu çayı tökülür və onun ərazisindən keçərək yollunu davam etdirir. Gölə qərb hissədən daxil olur. Elə qərbdəndə yolunu davam etdirir. Ancaq göldən nisbətən şimal hissədən çıxır. Gölün aid olduğu çay hövzəsi: Çunya, Podkamennaya Tunquska, Yenisey. Gölün sahəsi 0,25 km², dəniz səviyyəsindən hündürlüyü isə 354 metrdir.
Elmi araşdırmalar
Digər tərəfdən isə XX əsrin 60-cı illərində aparılan araşdırmalar zamanı gölün qədim olması (5-10 mln il öncə formalaşması) və təbii formada meydana glməsi haqqında rəy verilmişdir. Bu fikiri həmçinin 2016-cı ildə Rusiya Coğrafiya Cəmiyyəti Ekspedisiya Mərkəzi Sibir federal dairəsinin mətbuat xidməti təsdiq edir. V. S. Sobolev adına Geologiya və Minerologiya İnstitutu tərəfindən göl dibindən götürülmüş nümunələrdən məlum olur ki, göl çöküntülərinin yaşı 280 ildir. Bu da gölün Tunqus meteoritinin düşməsindən çox əvvəl meydana gədiyini göstərir.
"Azərbaycan Respublikası Müdafiə Sənayesi Nazirliyinin 15 illiyi (2005–2020)" yubiley medalı
"Azərbaycan Respublikası Müdafiə Sənayesi Nazirliyinin 15 illiyi (2005–2020)" yubiley medalı — Azərbaycan Respublikasının dövlət təltifi. Azərbaycan Respublikası Müdafiə Sənayesi Nazirliyinin yaradılmasının 15 illiyi münasibətilə təsis edilmişdir.
Əsasnaməsi
"Azərbaycan Respublikası Müdafiə Sənayesi Nazirliyinin 15 illiyi (2005–2020)" yubiley medalının əsasnaməsi Azərbaycan Respublikasının 2021-ci il 14 dekabr tarixli Qanunu ilə təsdiq edilmişdir.
Maddə 1. Təltif edilən şəxslər
Maddə 2. Təltif edən orqan
Maddə 3. Taxılma qaydası
Təsviri
Maddə 1. Medalın ümumi təsviri
Maddə 3. Medalın arxa tərəfi
Maddə 4. Medalın elementləri
NGC 958
NGC 958, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Hacıkürd (Marağa)
Hacıkürd — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Marağa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 2,101 nəfər yaşayır (512 ailə).
İmam Xomeyni adına Beynəlxalq Hava Limanı
İmam Xomeyni adına Beynəlxalq Hava Limanı (fa: فرودگاه بینیالمللی امام خمینی/Ro: forudgah-e beyn-ol-melali-yé Emam Khomeyni ya da sadəcə فرودگاه امام, Ro: Forudgah-e Emam) Tehranın 40 km cənubunda və Tehran-Qum və Tehran-Saveh magistral yollarının kənarında yerləşir. Bu hava limanı İranın ən böyük hava limanıdır. Hava limanının adı 1979-cu ildə İran İslam İnqilabının lideri Ruhullah Xomeynidən gəlir. Bu hava limanının illik tutumu 5.4 milyon sərnişin və 120 min ton yük daşımaqdır və sərnişin tutumu 5.6 milyon nəfərə qədər artırıla bilər. Bu hava limanının rəsmi açılışından sonra (Ciddə, Mədinə və Şam istisna olmaqla) bütün beynəlxalq uçuşlar Mehrabad Beynəlxalq Hava Limanından bu hava limanına köçürülmüşdür.
Tarixçə
Beynəlxalq İmam Xomeyni Hava Limanının inşası 1968-ci ildə Beynəlxalq Mülki Aviasiya Təşkilatının təklifi ilə nəzərdən keçirildi və 1973-cü ildə inşaat əmri dövlət tərəfindən Əhmədabad Hava Limanı olaraq təsdiq edildi. Amerika və İran şirkətləri tərəfindən aparılan iş İran inqilabı ilə yarımçıq qalmışdır. Nəhayət, Fransa və İran şirkətlərinin müştərək işi ilə bu hava limanı rəsmi olaraq 2005-ci ildə açılmışdır.
Açılış müzakirələri
Bu hava limanının açılışı da çox mübahisəlidir. Hava limanının istismar hissəsi Tepe-Akfen-Vie (TAV) şirkətinə təhvil verildikdən sonra İran İslam İnqilab Keşikçiləri rəsmi açılış mərasimində ilk təyyarəyə enməyə icazə vermədilər və İnqilab Keşikçilərinin döyüş təyyarələri bu hava limanına enən sərnişin təyyarəsini Mehrabad hava limanına yönəltdilər. Bunun səbəbi TAV şirkətinin İsrail ilə əlaqəli olduğu iddiası idi. Nəhayət, İran Şura Məclisi TAV şirkəti ilə müqaviləni ləğv etdikdən sonra bu hava limanı rəsmi olaraq eniş və uçuşlara açıldı.
Fotosintez
Fotosintez — bitki və bir sıra başqa orqanizmdə gedən işıq enerjisinin kimyəvi enerjiyə çevrilməsi prosesidir.
Fotosintez qanunauyğunluqla baş verən bir hadisədir. Bitkinin fotosintez prosesində iştirak edən əsas orqanı yarpağıdır. Ağızcıqlardan yarpağa hava daxil olur və onun tərkibində olan karbon qazından bitki qida kimi istifadə edir. Yarpaq hüceyrələrindəki xloroplastlarda günəş enerjisini udma xüsusiyyətinə malik xlorofil piqmenti olur. Əmici tellərlə torpaqdan su və mineral maddələr udulur və kökün ötürücü boruları ilə gövdəyə, oradan yarpaqlara ötürülür. Günəş enerjisindən istifadə etməklə bitki kimyəvi çevrilmə yolu ilə qeyri-üzvi maddələrdən (karbon qazı və sudan) mürəkkəb üzvi maddələr (şəkər və oksigen) yaradır.
Fotosintez zamanı işıqda üzvi maddələrin yaranması ilə bərabər, həm də ətraf mühitə oksigen xaric edilir. Fotosintez etmək qabiliyyəti yaşıl bitkilərin əsas xüsusiyyətlərindən biridir. Qeyri-üzvi maddələrdən üzvi maddə yaradan orqanizmlər avtotroflar adlanır ("autos"-özü, "trofe" - qidalanma).
Bitkilər günəş enerjisindən üzvi maddələrin sintezində istifadə edir və digər canlılar da qidalanarkən onlardan yararlanır. Canlıların tənəffüsünü təmin edən oksigen də fotosintez nəticəsində alınır. Fotosintez prosesi yalnız işıqda gedən prosesdir. Üzvi maddə və oksigen əmələ gəlir. Tənəffüs həm işıqda həm də qaranlıqda gedir. Tənəffüs zamanı karbon qazı və qeyri-üzvi maddələr əmələ gəlir.
İlk dəfə olaraq fotosintez prosesini ingilis alimi Cozef Pristli 1771-ci il avqustun 17-si kəşf etmişdir.
Fotosintez sözü yunanca fotos (işıq) və sintezis (birləşmə) sözlərindən gəlməkdədir.
Radika çayı
Radika — Makedoniya Respublikasının qərbində çay. Radika Qara Drin çayının sağ qolu olub Srni-Kamen və Çafa-Kadis çaylarının birləşməsi nəticəsində formalaşır. Çayın uzunluğu 52 km-dir. Əgər mənbəni Srni-Kamen hesab etsək, bu zaman çayın ümumi uzunluğu 70 km olacaq.
Mənbə
Srni-Kamen (Qara daş) öz başlanğıcını Vrasa silsiləsinin şimal yamaclarından, Şar dağlarının cənub ətəklərində yerləşən Vrasa zirvəsindən (2582 m) götürür.
Çay öncə Gora bölgəsindən keçməklə qərbə doğru axır, Vrasunu dolandıqdan sonra kəskin olaraq cənuba dönür və sonda Çafa-Kadis çayı ilə birləşir.
Çafa-Kadis çayı isə Vrasa silsiləsinin cənub ətəklərindən və Manqulova-Kula dağının şimal yamacından formalaşaraq qərbə doğru axır. Niçipur-Planina dağının şimal yamacından keçərək Srni-Kamen ilə birləşir.
Yuxarı Radika
Radikanın yuxarı axarı 8 km uzunluğa malikdir. Axım nizamlayıcı işlər nəticəsində çayın bu hissəsi Egey dənizi hövzəsinə aiddir. Çayın aşağı axarı isə Adriatik dənizi hövzəsinə daxildir. Cənuba doğru axan çay Korab və Niçapur-Planina dağları arasndan keçir. Volkoviya kəndi yaxınlığında süni olaraq çayın bifurkasiyasını yaratmışlar və yuxarı Radika süni yataqla Mavrov gölünə tökülür. Burdan isə çay Mavrov hidroenerji sistemi ilə Vardar çayına tökülür.
Aşağı Radika
Çayın aşağı axarının uzunluğu 44 km-dir. Cəbuba doğru axan çay Korab və Deşat dağları arasında uzun və dərin (1 km) dərə yaradır. Çay yatağının bu hissəsi bir çox təbiət və tarixi abidələrlə zəngindir. Ərazidə Vele-Brdo, Rostuşa, Yançe, Prisonisa, Skidrine, Biqorski monastırı, Kasovraşt mineral hamamı və alebastrla zəngin olan Alçiya mağarası diqqəti cəlb edir.
Dərə zonasında çıxdıqdan sonra Radika soldan Kiçik Reka qolunu qəbul edir. Stoqovo dağının şimal yamaclarında keçən Radika cənub-qərbə doğru axır. Dolni-Kosovraştı, Dolni-Melniçan, Qorensi və Rayçisa kəndlərini keşdikdən sonra Radika Qara Drin çayına birləşir. Çayın mənsəbinə yaxın hissədə bənd qurulmuş və Debar gölü yaradılmışdır.
Adriatik dənizi hövzəsinə aid olan Radikanın hövzəsi 665 km²-dir və gəmiçilik üçün yararsızdır. Çayın yuxarı axarları SES tikintisi üçün əlverişlidir. Çay yatağından Oxrid və Poloq bölgələrini birləşdirən avtomobil yolu keçir.
Həyat bizi sınayır (film, 1972)
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Xarici keçid
Filmi izlə
Tibb bacısı 3D (film, 2013)
Tibb bacısı — David Louqeri tərəfindən çəkilmiş ABŞ filmidir.
Məzmun
Ebbi Rassell səhərlər xəstəxanada tibb işçisi işləyir, gecələr isə seksual hissləri ilə insanları aldadaraq ölümə məhkum edir. Cavan tibb bacısı qətllərin onun tərəfindən törədildiyini başa düşüb, onu yaxşı yola gətirmək istəyir...
Mehmed Əbdülkərim Əfəndi
Mehmed Əbdülkərim Əfəndi — 34. Osmanlı sultanı II Əbdülhəmidin böyük oğlu Mehmed Səlim Əfəndinin oğlu, Osmanlı şahzadəsi.
Həyatı
Şahzadə Mehmed Əbdülkərim Əfəndi 1906-cı ildə Ulduz sarayında dünyaya gəldi. Atası Sultan Əbdülhəmidin böyük oğlu Mehmed Səlim Əfəndi, anası isə Nilüfər xanım idi. Qalatasaray litseyindən məzun olmuşdur. Hərb akademiyasında təhsil alarkən 1924-cü ildə çıxan qanunla bütün ailəsi ilə birlikdə sürgünə göndərildi. Əvvəlcə atasıyla birlikdə Livanın Cuniyə şəhərində məskunlaşdı. Burada xristian qonşularının qızı ilə bir-birini sevdilər. Qız dinini dəyişərək Nemət adını aldı və cütlük 1930-cu ildə evləndi. Buna baxmayaraq atası Səlim Əfəndi bu evliliyi qəbul etmədi. Bu səbəblə Əbdülkərim Əfəndi xanımıyla birlikdə Dəməşqə köçdü. Burada maddi sıxıntılar içinə düşdülər və cütlük bir il sonra ayrıldı.
Elə bu əsnada ruslar Dəməşqdəki səfirlik vasitəsilə şahzadəyə müraciət etdilər və onu Şərqi Türkistanda yaradılacaq yeni bir dövlətin rəhbərliyinə çağırdılar. Digər yandan bölgədəki gücünü itirmək istəməyən Yaponiya da eyni təkliflə şahzadəyə müraciət etdi. Bu səbəblə Əbdülkərim Əfəndi 1932-ci ildə Hindistana, daha sonra isə Tokioya yola düşdü. Ancaq Yaponiyanın güclənməsinə mane olmaq istəyən ABŞ və SSRİ o illərdə Yaponiya ilə müharibə şəraitində olan Çini dəstəkləməyə başladılar.
Ələddin (Ərdəbil)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 186 nəfər yaşayır (31 ailə).
Heris (Marağa)
Heris — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Marağa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 215 nəfər yaşayır (47 ailə).
Karbon kağızı
thumb|right|Karbon kağızı
Karbon kağızı — Bir tərəfi qurudulmuş mürəkkəb və ya piqment ilə örtülmüş kağızdır. Mətn və ya dizaynı orijinal versiya ilə eyni vaxtda surətini çıxarmaq üçün karbonlardan istifadə olunur. Surətin rəngi,karbon kağızının rənginə asılıdır.
Əmirabad (Kövsər)
Əmirabad — İranın Ərdəbil ostanının Kövsər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 90 nəfər yaşayır (23 ailə).
Rəngli karandaş
Rəngli karandaş — bir rəngli piqment minası olan rəngli rəsm və yazı üçün istifadə olunan karandaş.
Lotu Hikmət
Hikmət Məmmədqulu oğlu Muxtarov — Sabirabadlı Hikmət və ya Lotu Hikmət ləqəbli azərbaycanlı kriminal avtoritet, qanuni oğru.
Həyatı və fəaliyyəti
1981-ci ildə 7 il azadlıqdan məhrum edilib.
Dördüncü cəzalanma müddətində aclıq aksiyasına başlayıb və düşərgədəki bütün dustaqların ona qoşulması işinin üstünə 3 il əlavə olunması ilə nəticələnib.
"Böyük qardaş" ləqəbi ilə Novoçerkassk qapalı həbsxanasına göndərilib. Sankt-Peterburq "Kresti" kiçmanında və Vorkuta həbsxanalarında cəza çəkib.
1997-ci ildə Bakıda həbs olunub və iki gün sonra azadlığa buraxılıb.
2001-ci ildə 8 il azadlıqdan məhrum edilib. 1 il 3 aydan sonra əməlində cinayət tərkibi tapılmadığından həbsdən azad edilib.
"Lotu Hikmət" ləqəbli Hikmət Muxtarov, 2006-cı il aprel ayının 7-də Moskvadakı Leninqrad prospektinə qətlə yetirilib. Qatillər o ofisdən çıxıb avtomobilinə minmək istəyərkən ona avtomat və tapançadan atəş açıblar. 11 apreldə onun cəsədi təyyarə ilə Azərbaycana göndərilib və Kürkəndi kəndindəki qəbiristanlıqda dəfn edilib. Onun dəfn mərasimində 2 minə yaxın şəxs iştirak edib.
Hikmət Muxtarovun bir oğlu və bir qızı var.
Kahaq (Marağa)
Kahaq — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Marağa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,600 nəfər yaşayır (425 ailə).
Tacikistan Xalq Cəbhəsi
Tacikistan Xalq Cəbhəsi —Tacikistanda vətəndaş müharibəsi zamanı hökumət tərəfində vuruşan könüllülərdən ibarət siyasiləşdirilmiş və hərbiləşdirilmiş hərəkat. Cəbhənin tərkibində 8,000-ə qədər döyüşçü xidmət edirdi.
Tarixi
1992-ci ilin iyununda meydana çıxmış və bu müddət ərzində Birləşmiş Tacikistan Müxalifətinə qarşı döyüşməyə başlamışdır. Hərəkatın təsisçiləri Sanqak Səfərov və Səfərəli Kencayevdir. Tezliklə Tacikistan hakimiyyəti daxilində populyarlıq qazanmış, 1992-ci ilin payızına qədər Sovet Ordusu və DTK veteranları, yerli milislər, habelə hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşları Xalq Cəbhəsinə qoşulmuşdular. Cəbhənin rəhbərliyi sonralar keçmiş DTK işçilərinin çoxluğuna görə Yuri Andropovun adını daşıyan "Yurçiki" kimi tanınmağa başlamışdır. Sonradan, 1992-ci ilin sonunda keçmiş prezident Rəhman Nəbiyevin tərəfdarlarının əksəriyyəti Xalq Cəbhəsinə qoşulmuşdur. 1992-ci ilin dekabrında Emoməli Rəhmonun (Tacikistan Ali Şurasının sədri) başçılığı ilə yeni hökumət Xalq Cəbhəsi və konstitusional hökuməti dəstəkləyən qüvvələr əsasında "Tacikistan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin yaradılması haqqında" qərar imzalamışdır.
Əməliyyatlar
Rusiyanın 201-ci motoatıcı diviziyası və Özbəkistan ordusunun köməyi ilə Leninabadi-Kulobi Xalq Cəbhəsi qüvvələri 1992-ci ilin əvvəlində və sonunda müxalifət qüvvələrini darmadağın etmişdir. Kulobda müxalifətə ən böyük təzyiqi Səfərovun bölmələri göstərmişdir. Oktyabrın əvvəlində kommunist şüarları altında fəaliyyət göstərən Xalq Cəbhəsi qüvvələri o zaman islamçı qüvvələrin nəzarətində olan paytaxtı ələ keçirməyə cəhd etmişdir.
Vladivostok Beynəlxalq Hava Limanı
Vladivostok Beynəlxalq Hava Limanı  — Rusiyanın Artyom şəhərinin yaxınlığında yerləşən beynəlxalq hava limanı. Vladivostok şəhərindən 44 km şimalda yerləşir. Kneviçi Hava Limanı olaraqda adlandırılır.
Tarixi
Hava limanı 1931-ci ildə Artyom şəhərinin yaxınlığında tikilmişdir. Ticarət uçuşları 1932-ci ilin yayında başlamışdır. İkinci Dünya müharibəsindən sonra 10 il ərzində Po-2 və W-2 təyyarələri aviakimya işlərində və geoloq və meşə-patrul xidmətində balıqlar üçün sahil kəşfiyyatlarında geniş istifadə olunmuşdur. Moskva-Vladivostok marşrutu üzrə sərnişin reysləri 1948-ci ildə İlyushin İL-12-dən istifadə etməklə başlamışdır.
1959-cu ildən 1964-cü ilədək, böyük təyyarələrlə müntəzəm uçuşlara imkan verən obyekt kompleksləri tikilib.