cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bertil Ulin
Həyatı
İqtisadiyyata ən böyük xidməti Eli Hekşer tərəfindən ortaya atılan beynəlxalq ticarət nəzəriyyəsini təkmilləşdirmək olmuşdur. Sonradan bu nəzəriyyə Hekşer-Ulin nəzəriyyəsi kimi tanınmışdır.
1977-ci ildə İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.
Gəlir vergisi
Fiziki şəxslərin gəlir vergisi müəyyən şəxsin ümumi gəlirindən götürülür. Əsasən vergi ödəyən gəliri əldə etdikcə bu öhdəliyi yerinə yetirir. Vergi ilindən sonra isə kiçik dəyəşiklər baş verə bilər. Bu dəyişikliklər dövlətə ya verginin ödəyiciyinə köçürmələr, kim ki kifayət qədər pul ödəməyib; ya da artıq pulun verginin ödəyiciyinə qaytarılması ola bilər. Vergi sistemlər tez-tez vergi qoyula bilən ümumi gəliri azaltdıran güzəştlərə malikdilər. Bu bir gəlir mənbəsində itkiləri digər gəlir mənbəsində vergi güzəştlər ilə əvəz edə bilər. Misal üçün fond birjasında itkilər maaşlar üzrə vergilərin azaldılması ilə əvəz oluna bilər.
Azərbaycanda gəlir vergisi
Rezident və qeyri-rezident fiziki şəxslər gəlir vergisinin ödəyiciləridirlər. Rezident vergi ödəyicisinin gəliri onun Azərbaycan Respublikasında və Azərbaycan Respublikasının hüdudlarından kənarda əldə etdiyi gəlirdən ibarətdir. Qeyri-rezident vergi ödəyicisinin gəliri onun Azərbaycan Respublikası mənbələrindən əldə etdiyi gəlirlərdən ibarətdir.
Fiziki şəxs tərəfindən muzdlu işlə əlaqədar alınan gəlir — əmək haqqı, bu işdən alınan hər hansı ödəmə və ya fayda, o cümlədən əvvəlki iş yerindən, yaxud gələcək muzdlu işdən alınan gəlirdir. Aylıq gəlirdən aşağıdakı dərəcələrlə vergi tutulur:
Vergi muzdlu işə aid olmayan qeyri-sahibkarlıq fəaliyyətindən gəlirə dэ qoyulur, o cümlədən aşağıdakılara:
Qeyri-sahibkarlıq fəaliyyəti üzrə illik gəlirdən aşağıdakı dərəcələrlə vergi tutulur:
Dominik Şobozlai
Dominik Şobozlai (25 oktyabr 2000-ci ildə Sekeşfexervarda anadan olub) — Avstriya Bundesliqa təmsilçilərindən olan Red Bull Zalsburq klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Macarıstanlı futbolçudur.
Red Bull Zalsburq
Şobozlai 2016-cı ildən Red Bull Zalsburq klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edir.
Milli karyerası
2017-ci ildə Şobozlai Macarıstanın gənclərdən ibarət milli komandası ilə Xorvatiyada keçirilən UEFA Avropa U-17 Çempionatında iştirak etmişdir. Turnirdə Şobozlai Fransa, Şotlandiya , Farer adaları və Türkiyə milli komandalarına qarşı oyunlarda meydana çıxmışdır. O, Farer adaları millisinə qarşı oyunda iki qolla yadda qalmışdır.
Şobozlai 5 iyun 2017-ci ildə Rusiya millisinə qarşı yoldaşlıq oyunu üçün Macarıstan millisinə çağırılmışdır. O, oyun zamanı ehtiyat skamyasında əyləşmiş və meydana daxil olmamışdır. Həmin görüşdə Şobozlainin millisi rəqibinə 3-0 hesabı ilə məğlub olmuşdur.
Klub
1 UEFA Çempionlar Liqası görüşləri daxildir. 2 Avstriya Superkuboku görüşləri daxildir.
"Red Bull Zalsburq"
Sergey Aksakov
Sergey Timofeyeviç Aksakov (1 oktyabr 1791 - 12 may 1859) — Rusiya yazıçısı.
Həyatı
Sergey Aksakov 1791-ci ildə Ufada qədim zadəgan ailəsində anadan olmuşdu. Bütün yaşadıqları və başı çəkənlər onun əsərlərinin mövzusuna çevrildi. "Ailə xronikası", "Nəvə Baqrovun uşaqlıq illəri" və "Xatirələr" bu mənada trilogiya adlanmağa layiqdi. Çünki bu kitablarda da Baqrovların (Baqrov da türk əsilli rus soy adlarındandır; baqrovıy rus dilində tünd qırmızı, "bağır, ciyər" sözündən yaranmış türkizmdir) əslində müəllifin öz ailəsinin nəsilbənəsil tarixi açılır. Yazıçı bilərəkdən adları dəyişmişdi, çünki hadisələri, əhvalatları dəyişdirmədən elə təfərrüatı ilə təsvir etmişdi ki, həmin adamlar özlərini görüb, tanıyıb inciyə bilərdilər. Onsuz da özünü burada tanıyan tapılmışdı; müəllifi qınayırdılar. Ailənin başçısı yazıçının babası özünün bütün qəddarlığı, zalımlığı ilə təsvir olunmuĢdu. Ailə sirrini açıb-ağartdığına görə yazıçıdan küsənlər var idi. O isə ata ocağının nağıllarını bədii yaddaşlara köçürürdü, bunu isə hələ gözdə bilib qiymətləndirən yox idi. Körpə Aksakovun danışmaq istədiyi ailə hekayətlərindən görürük ki, bu ailə patriarxal ailədir, öz keçmişi ilə, qədimliyi ilə fəxr edən ailədir. Ailə şəcərəsi göz önündə, evin baĢçısının əlinin altındadır. Ailədə oğlan uşağının doğuluşuna çox sevinir, dalbadal doğulan qızlara darılırlar. Evdə ilk söz də, son söz də ailə başısının - babanındır. Nə qədər ki, bu baba, atanın atası sağdır, hamı dinməz-söyləməz ona tabedir. Xüsusən qadınlar söz deyib kişi qabağına keçə bilməzdilər. Bu ailədə qız alanda cer-cehizdən qabaq ailənin mötəbərliyinə, əslinə-kökünə baxırdılar. Aksakovlar da hər kəslə qohum olmağı özünə sığışdıran ailə deyildi.
Sergey Aksakov 12 may 1859-cu ildə Moskva şəhərində vəfat edib.
Aşıq Bəylər Qədirov
Həyatı
1938-ci ildən el məclislərdə çıxış edib. Azərbaycan Aşıqlarının II və III Qurultaylarında iştirak edib. Bir sənətkar kimi xidmətləri yüksək qiymətləndirilib, diplom, fəxri fərman və müxtəlif mükafatlara layiq görülüb.
Löven Katolik Universiteti
right|270px|thumb|Universitetin kitabxanası Löven Katolik Universiteti ( və ya ) — Belçikanın Flandriya siyasi-coğrafi regionunda, Löven şəhərində yerləşir. Universitet ölkənin ən böyük və qədim ali məktəbidir. Kortreyk şəhərində də ali məktəbin kampusu mövcuddur.
Aşıq Bəylər Qədirov
Həyatı
1970-ci illərdə Moskvada "Azərbaycan mədəniyyəti günləri ongünlüyü"ndə iştirak etmişdir.
Löven Katolik Universiteti
Reytinq
Böyük Britaniyanın "Times Higher Education Supplement - QS World Universities Rankings" jurnalının 2009-cu ildə apardığı dünya universitetlərinin reytinqinə əsasən, Löven Katolik Universiteti 100 ən yaxşı ali məktəb arasında 65-ci yerdə olub.
Xarici əlaqələri
Koimbra qrupunun üzvüdür.
Aşıq Bəylər Qədirov
Həyatı
XX əsrdə Şirvan bölgəsində, eləcə də Azərbaycan səviyyəsində tanınan Aşıq Bəylər Qədirov Şirvan aşıq mühitinin ən layiqli nümayəndəsi olmuşdur. Aşığın sənətkar kimi formalaşmasında ərazinin toyları, el şənlikləri mühüm rol oynamışdır. Beləki, yaşayıb-yaratdığı illərdə bölgədə keçirilən bütün ictimai tədbirlərdə, el şənliklərində fəal iştirak etmişdir.
Görkəmli sənətkar Aşıq Bəylər 1991-ci ilin 3 iyununda Salyan rayonunun Çuxanlı kəndində vəfat edib.
Nəsli
Aşıq Bəylər Qədirli nəslinin nümayəndəsidir. Bu nəsil ruhani bir nəsil idi. Onlar əslən Şamaxının Çuxanlı kəndindəndirlər. Şamaxı zəlzələsindən sonra onlar bütün qohumları ilə birlikdə Salyanda Çuxanlı kəndinin əsasını qoyurlar. Aşıq Bəylərin mahnısı heç də təsadüfi yaranmayıb. Köç zamanı Aşıq Bəylərin atası Hacı Rəşid gənc oğlan imiş. Daha sonralar bu ailə şura hökumətinin musadirələrilə üzləşmiş, evləri kənd sovetinin binasına çevrilmişdir.
Aşıq Bəylər Gülüstan Zahidova ilə ailə qurmuşdur. Adilə, Elmira, Əliyar, Zivər, İxtiyar, Yaqut, Bəsti, Rəşid və Xudayar adlı övladları var. Aşıq Bəylərin anasının adı Səlminaz, atasının adı isə Rəşiddir.
Ustad-şəyird münasibətləri
Aşıq Bəylər aşıqlıq sənətinin sirlərini Şamaxı rayonunun Cəyirli kəndindən olan atasının yaxın dostu Aşıq Abbasdan öyrənib.
Aşıq Bəylər Rza Məmmədovun (Aşıq Rza Qobustanlı ), Mirzəlinin, Ağababa Bədəlovun, Aslan İsmayılovun, oğlu İxtiyar Qədirovun və onlarla başqalarının ustadı və müəllimi olub.
Yaradıcılığı
1966-cı ildə Aşıq Abbas Tufarqanlının "Abbas və Gülgəz" dastanının ifası üçün Azərbaycan radio komitəsinin səs yazma studiyasına dövrünün tanınmış bir neçə aşıqları dəvət olunmusdur. Heç biri bu məsuliyyətli işi öz öhdəsinə götürməmişdir. Aşıq Bəylər bir neçə gün möhlət istəmiş və səs yazmaya gəlmişdir. Bədii şura Aşıq Bəylər Qədirovu qəbul etmişdir. Dastanda musiqili hissəni Aşıq Bəylər Qədirov, bədii hissəni Məhluqə Sadıqova və Lütfi Məmmədbəyli icra etmişdir. Həmin səsyazma Azərbaycan radiosunun qızıl fondunda saxlanılır.
Yarım əsrdən çox telli sazı ilə xalqa xidmət edən Aşıq Bəylər "Peyvənd şıkəstə", "Kərəmi", "Peşron"un əvəz olunmaz ifaçısı olub. Hətta, o vaxtlar Aşıq Bəylər aşıq sənətinin "Bülbülü" adlandırılmışdır.
Qiymətli gözəlləmələr, ustadnamələr, dastanlar müəllifi və ifaçısı olan Aşıq Bəylər təkcə Şirvan-Muğan məktəbi ilə yox, eyni zamanda Gəncə-Tovuz və Göyçə-Borçalı məktəblərinə məxsus olan klassik aşıq havalarını özünəməxsus ustalıqla ifa edib.
Onun ifa etdiyi bir çox musiqi nömrələri və aşıq mahnıları Azərbaycan radiosunun qızıl fondunda saxlanılır. Bu musiqilər bu gündə sevə-sevə dinlənilir. Belə musiqilərdən biri də müəllifi olduğu "Kəndimiz" aşıq mahnısı indi də sevilir və mütəmadi olaraq televiziya verilişlərində, konsert salonlarında, toy məclislərində ifa edilir.
Musiqi albomları
Aşığın ilk musiqi albomu 1999-cu ildə çıxmışdır. Daha sonra "Səbuhi studiyası" aşığın musiqi albomunu buraxmışdır.
2006-cı ildə Azərbaycan Folklor İnciləri seriyasından olmaqla 14 musiqisindən (Telli sazım, Dolanır, Səhərlər, Pərimin, Qadan alım, Bizim qızlar, Vətən, Bizimdir, Pərim, Oynayır, Səs verir, Keçdi, Gözlərin, Bəxtəvər) ibarət musiqi albomu buraxılmışdır.
Sadıq Şərifzadə
Sadıq Hüseyn oğlu Şərifzadə — rəssam, Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1959).
Mehran (şəhər)
Mehran — İranın İlam ostanının şəhərlərindən və Mehran şəhristanının mərkəzidir. 2006-cı ilin siyahıya alınması əsasında bu şəhər 13,118 nəfər və 2,958 ailədən ibarət idi.
Sadıq Şərifzadə
Həyatı
1940-cı ildə Şərifzadə institutun 5-ci kursundan Bakıya qayıdır və yaradıcılıq ilə məşğul olur.
S. Şərifzadə 1986-cı il yanvarın 2-də Bakıda vəfat etmişdir
Yaradıcılığı
1940-1958-ci illər ərəfəsində rəssam bir sıra tarixi və müasir mövzularda rəsm əsərləri yaradır. Şərifzadə "Üzüm yığımı", "Səttar xan Fədailərinin Təbrizi müdafiəsi", Sosialist Əməyi qəhrəmanı neftçi – Ağa Neymətullanın, Sovet İttifaqı qəhrəmanı Gəray Əsədovun, sərkərdə Babəkin, SSRİ Xalq artisti Mirzəağa Əliyevin portreti, "Göy-göl" mənzərəsi, "Dənizdə neft buruqları", "Xətib Təbrizi və Əbülüla Müərri" və bir sıra xalqın qaynar həyatını təbliğ edən əsərlər yaradır.
S. Şərifzadə respublikamızda təkçə boyakar rəssam kimi deyil, həm də istedadlı bir teatr rəssamı kimi tanınmışdır. O, hələ texnikuma girməmişdən əvvəl görkəmli teatr xadimləridən Abbas Mirzə Şərifzadə, Kazım Ziya, A. A. Tuqanov və başqaları ilə birlikdə işləmiş və onlardan teatr sənətinin incəliklərini öyrənmişdir. Şərifzadənin bədii tərtibtini verdiyi Abdulla Şaiqin "Fitnə", Süleyman Rüstəmin "Qaçaq Nəbi", "Qastello", Mehdi Hüseynin "Cavanşir", Lope de Veqanın "Sevilya ulduzu", İslam Səfərlinin "Göz həkimi", İ. Qurbakovun "Əcəb işə düşdük", İ. İbrahimovun "Kəndçi qızı" və b. tamaşaçılarda orijinal bir fikir yaradır.
Sərgi və uğurları
1958-ci ildə rəssam XVI əsrdə yaşamış böyük Azərbaycan şairi Məhəmməd Füzulinin obrazını yaradır və bu tabloya görə rəssam respublikanın II dərəcəli mükafatına layiq görülmüşdür.
1959-cu ildə Şərifzadə öz əsərlərini Moskvada keçirilmiş Azərbaycan Ədəbiyyat və İncəsənət ongünlüyündə nümayiş etdirmiş və elə həmin ilin 29 iyulunda ona Azərbaycan təsviri sənətinin inkişafındakı xidmətlərinə görə Əməkdar İncəsənət xadimi adı verilmişdir.
Cyperus tegetiformis
(Cyperus tegetiformis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Phytoseius crinitus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Kontinent (materik)
Kontinent (materik)- (lat. continens, yiyəlik halında continentis-materik)-yer qabığının nəhəng massivi olub, səthinin çox hissəsi quru şəklində Dünya okeanı səviyyəsindən yuxarıda, kənarları isə okean səviyyəsindən aşağıda yerləşir (materiklərin sualtı kənarı). Materiklərdə yer qabığı «qranit qatın» iştirakı ilə səciyyələnir və orta qalınlığı 35–45 km-dır. Müasir geoloji əsrdə 6 kontinent mövcuddur: Avrasiya (53,4 mln. km2 ), Afrika (30,8 mln. km2 ), Şimali Amerika (24,2 mln. km2 ), Cənubi Amerika (18,2 mln. km2 ), Avstraliya (7,7 mln. km2 ) və Antarktida (14,0 mln. km2 -ə qədər).
Bidens urophylla
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Yujno-Suxokumsk
Yujno-Suxokumsk — Rusiyanın cənubunda, Dağıstan Respublikasında yerləşən şəhər.
Respublika əhəmiyyətli şəhər olaraq, şəhər dairəsi statusu ilə yeganə yaşayış yeri kimi inzibati vahidlik əmələ gətirir.
Coğrafi yerləşməsi
Noqay çölündə, Kuma çayının quruyan qolunun deltasında, düzənlik bir ərazidə, Mahaçqala şəhərindən 295 km şimal-qərbdə, respublikanın Stavropol diyarı ilə sərhədinə yaxın ərazidə yerləşir.
Şəhər daxilinə statusu müəyyənləşdirilməyən uzaq bir mikrorayon (qəsəbə) olan Şərqi-Suxokumskda daxil idi. Şəhərin sahəsi 82 km² təşkil edir. Şəhər mərkəzi isə dəniz səviyyəsindən 10 m yüksəklikdə yerləşir.
Tarixi
1988-ci ildə şəhər statusu almışdır. Buna qədər isə Qızılyar şəhər soveti tərkibində qəsəbə statusunda idi.
1995-ci ildə şəhər ərazisinə Vostoçno-Suxokumsk qəsəbəsi daxil edilir. Bu şəhər həm də neft hasilatı ilə seçilir.
Əhalisi
2019-cu il 1 yanvar tarixinə əsasən Rusiyanın 1115 şəhəri arasında əhalisinin sayına görə 898-ci yerdədir. Əhalisinin sıxlığı — 116.04 nəf./km². Rusiya Federasiyasının İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin proqnozlarına görə Yujno-Sukhokumsk şəhər rayonunun əhalisi belə olacaqdır :
2024 — 11,22 min. nəf.
2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasının məlumatlarına görə şəhərin milli tərkibi haqqında aşağıdakı məlumatlar verilmişdir
Yerli özünü idarəetmə
2010 il — Maqomedtaqir Qurbançıev Said oğlu
2017-ci ildən — Abdullayev Abdula Xardaev oğlu
2010-cu ildən — İbrahimov Kadi Qurbanəli oğlu
İqtisadiyyat
neft və qaz hasilatı.
elektromexaniki zavod.
çörək zavodu
Tanınmış şəxsləri
Abakarov Xizri Maqomed oğlu — Dərbənd şəhərinin icra başçısı.
Turac
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
1761
Hadisələr
1) Fətəli xan Əfşar tərəfindən Qaraçəmən yaxınlığında baş verən döyüşdə Zəndlərin məğlub edilməsi.
2) Əfqan–Maratx müharibəsinin sonuncu döyüşü olan, əfqanların maratxları məğlub edib Hindistandakı hökmranlığına son qoyduğu Panipat döyüşü.
Günah ulduzlarımızdadır (film, 2014)
Günah ulduzlarımızdadır — 2014-cü ildə ABŞ yazıçısı Con Qrinin eyniadlı əsəri əsasında rejissor Coş Bun tərəfindən çəkilmiş dram və melodram janrlı film
Məzmun
16 yaşlı Hazel Qreys Lançester 3 ildir tiroid xərçəngindən əziyyət çəkir. Xəstəlik artıq ağciyərlərinədə yayıldığı üçün həmişə yanında oksigen balonu gəzdirir. Bu xəstəlikdən əziyyət çəkən insanlar üçün yaradılmış dəstək qurupunda seanslara gedərkən Aqustus Vaters adlı gənc bir oğlanla tanış olur. O da bir vaxtlar beyin şişi xəstəliyindən müalicə almış və ayağının birini itirmişdir. Bu iki cütlük bir müddətdən sonra bir-birlərinə aşıq olurlar. Xəstəliyə görə xəstəxanada yatan Hazelin yanından heç ayrılmayan Auqustus onun həmişə iştəmiş olduğu arzusunu reallaşdırmaq üçün onunla birgə səyahətə çıxır. Məqsəd isə, Amsterdama gedərək Hazelin ən çox sevdiyi yazıçı Piter van Houteni tapmaqdır.
Premyerası
Filmin premyerası 2014-cü ilin 2 iyun tarixində 300-dən artıq qonağın iştirakı ilə Nyu-Yorkun Ziegfeld teatrında baş tutdu. Kitabın müəllifi Qrin veriyi açıqlamasında bildirib: "Mən kitabın ekranlaşdırılmasına icazə vermək istəmədim. Çünki Hollivud həmişə bu cür xəstəlikli mövzulara aid çoxda təsirli olmayan filmlər çəkir." Film 6 iyun 2014-cü ildə kinoteatrlarda nümayişə başladı.
Gəlir
Nümayişə başladığı gündən etibarən film, Şimali Amerikada 124,872,350 dollar, digər ölkələrdə 178,412,919 dollar, ümumilikdə isə 303,285,269 dollar gəlir qazanıb.
Ev üçün buraxılış
"Günah ulduzlarımızdadır" filminin DVD diski 16 sentyabr 2014-cü ildə satışa çıxarıldı. DVD-yə eyni zamanda filmdən silinmiş səhnələrdə daxildir.
Cyperus tetraphyllus
(Cyperus tetraphyllus) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Aşıq Əhməd Rüstəmov
Aşıq Əhməd Rüstəmov — Azərbaycan aşığı, "Azərbaycan SSR-in Əməkdar mədəniyyət işçisi", Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.
Həyat və yaradıcılığı
Aşıq Əhməd Rüstəmov 1920-cü ildə Kürdəmir rayonunun Carlı kəndinda doğulub.
Daha balaca uşaqkən anasından bir sıra şerlər öyrənmişdir, öz dili ilə desək anamda elə bir hafizə var idi ki, Ərəbxana kəndindən Aşıq Zeynalabdinin bizim kənddə keçirdiyi toy məclislərində çalıb-oxuyanda dediyi sözləri, oxuduğu havaları dərhal əzbərləyirdi. «Seydi və Kərəm» dastanını da mən anamdan öyənmişəm. 1930-cu ildə ibtidai məktəbə qəbul edilib. 1936-cı ildən başlayaraq taxtadan bir saz qondarıb, qonumqonşuda, bayramda, çilə çıxaran qızların məclisində çalıb oxuyarmış. Aşıq öz ömür yolu haqqında bunları da bildirir: «1941-ci ildə müharibəyə getdim, 1942-ci il noyabr ayında xəsarət alıb, arxa cəbhəyə qaytarıldım. Gələn gündən bəri Kürdəmir mədəniyyət şöbəsində aşıqlar ansanblına rəhbərlik etmişəm. Çoxlu şagirdim olub.
İlk şeirlər kitabım 1965-ci ildə Azərnəşr»də nəşr olunub – «Sazımın telləri». 1980-ci ildə «Əlləriniz yorulmasın » adlı kitabım «Yazıçı» nəşriyyatında işıq üzü görüb. Çap olunmamış yüzlərlə şeirim, 20-yə yaxın dastanım var. Dağlıq Qarabağ hadisəsindən bəri bütün cəbhə boyu səngərsəngər gəzmişəm. Cəbhədə döyüşənlərə yardımlar eləmişəm. İki nəvəm də, cəbhədədir(Samir və Mehman). Aşıq həm də son əlli ilin canlı mədəniyyət ensiklopediyası olmuşdur. Onun aşıq sənəti ilə bağlı zəngin məlumatları vardır ki, bu da bütövlükdə bu sənətin öyrənilməsi üçün az əhəmiyyət daşımır.
Aşığın ədəbi irsi 2000-dən çox müxtəlif janrlı şeiri və 20-dək dastanı əhatə edir. Yaradıcılıq nümunələrinin bir hissəsi aşıq şeirlərindən ibarət müxtəlif antologiyalarda (o cümlədən 30; 34; 127 və s.) və ayrıca aşığın şeirləri toplanmış «Sazımın telləri» (1965), «Əlləriniz yorulmasın» (1980), «İtən sazım »(1995), «Xoş gəlmisən Kürdəmirə, rəhbərim» (1998), «Dastanlar» (2004) kitablarında nəşr olunmuşdur.
Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 3 noyabr 1989-cu il tarixli fərmanı ilə Əhməd Ədil oğlu Rüstəmova xalq yaradıcılığında xidmətlərinə görə «Azərbaycan SSR-in əməkdar Mədəniyyət İşçisi» fəxri adı verilmişdir. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin 14 aprel 1998-ci il tarixli qərarı ilə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinə üzv qəbul edilmişdir. Azərbaycan aşıq sənətinin inkişafında görkəmli rol oynamış Aşıq Əhməd 2008-ci ilin avqust ayının 12-də ömrünün 88-ci ilində Kürdəmir rayonunda vəfat etmiş və rayonunun Fəxri Xiyabanında dəfn olunmuşdur.
Fərhad adında bır oğlu və Əntiqə adında bir qızı 7 nəvəsi (Mehman, Samir, Seymur, Həlimə, Vəfa, Aytən, Rəşad) var.
Docker (proqram)
Docker — əməliyyat sistemi səviyyəsində virtuallaşdırma (başqa sözlə konteynləşdirmə) tətbiq edən proqram. İlk versiyası 2013-cü ildə Docker, Inc tərəfindən yaradılmışdır.
Docker proqram təminatını "konteynerlər" vasitəsi ilə işə salır. Sadə bir misal göstərsək, bir konteyner veb servisi və veb tətbiqi işə salır, digər bir konteyner isə bu tətbiq tərəfiindən istifadə edilən verilənlər bazası servisini işə salır. Konteynerlər bir-birindən izolyasiya olur və hər birinin öz alətləri, kitabxanaları və konfiqurasiya faylları olur, amma bu konteynerlər bir-biri ilə xüsusi ayrılmış kanallar vasitəsi ilə əlaqə yarada bilir. Bütün konteynerlər sadəcə bir əməliyyət sisteminin nüvəsi üzərində işlədiyi üçün virtual maşınlardan daha az resurs istifadə edir.
Türk ocaqları
Osmanlı Dövlətində İkinci Məşrutiyyət dövründə Türk Dərnəyi (1908) və Türk Yurdu dərgisi (1912) ilə Osmanlıçılıq və Türkçülük ideyası ətrafında birlik davam etdirildi. Siyasi sahəyə qarışmamağın məqsədi Türkçülüyü siyasi sahəyə inkişaf etdirmək olsa da, əvvəlcə İttihad və Tərəqqi Komitəsi, sonra respublikanın ideologiyası proqram və məqsədləri müəyyənləşdirdi. Dövlət və orqanizmlə üzvi əlaqələri Türk ombudsmanlarının böyüməsində mühüm rol oynadı. 1925-ci ildən sonra müdafiəçi, qoruyucu, modernləşmə və türkləşmə siyasətinin bir hissəsi oldu. 1927-ci ildə zirvəyə aparan prosesin ilk astanası idi, ancaq bu, onun bağlanmasının başlanğıcı idi. Türk ocaqları o dövrdə CHF siyasətinin rəsmi hissəsi oldu və partiyanın nəzarəti altına keçdi. 1930-cu ildə Azad Respublika Partiyasının yaranması və içindəki hadisələr Türk Ocaqlarının bağlanmasına aparan prosesin təyini oldu. 264 şöbəsi, 30 mindən çox üzvü və geniş mal və qiymətli kağızlar varlığıyla əhəmiyyətli bir qeyri-hökumət təşkilatı olan Ocaqlar, Türkiyədə tək partiyalı dövrün vətəndaş və ictimai həyata olan müdaxiləsi bağlanıldı, bütün varlığı və üzvləriylə partiyaya təhvil verildi. Türk Ocaqları Türkiyədə çox partiyalı dövrün başlamasıyla birlikdə "Ocaqların rəhbəri" sayılan və 1912–31-ci illər arasında fasiləsiz ümumi prezident vəzifəsində olan Həmdullah Sübhi Tanrıövərlə İstanbul mərkəzli olaraq 1949-ci ildə təkrar fəaliyyətə keçdi və dövlətlə olan orqanik bağını davam etdirdi. Türk siyasi həyatındakı müxtəlif çevrilişlər ocaqların əvvəlki güclərini geri almalarına mane oldu. Fasilələrə baxmayaraq, Türk Türk Ocaqları tedir olaraq bilinən bir quruluş bu gün də fəaliyyətini davam etdirir.
Türk Ocaqları (1912–31) türkçülüyün mədəniyyətdən siyasi müstəviyə keçməsində həlledici rol oynadı və bunun üçün uyğun mühit yaratdı. Bu baxımdan, dolayı olmasına baxmayaraq Birlik və Tərəqqi Komitəsinin məqsədlərinə töhfə verdi, ancaq partiyanın nəzarəti altına keçmədi və muxtar quruluşunu qorudu. Millətçiliyin respublika rəhbərliyində birbaşa dövlət siyasəti olması və CHP proqramına daxil olması dövlət-yanvar inteqrasiyasına səbəb oldu. Vaxt keçdikcə geniş mədəniyyət fəaliyyətləri və ictimaiyyətlə birbaşa əlaqələri bütün qüvvələri vahid bir mərkəzdə cəmləşdirmək istəyən və mümkün müxalifət mərkəzlərini ləğv etmək qərarına gələn CHP hökumətinə təhdid olaraq gördü. Türk Ocaqlarının partiyaya verilməsi ilə CHP böyük və hazır bir kütləvi təşkilat olacaqdı.
Quruluşu
Türk Ocağı İkinci Məşrutiyyət üzvləri sayı və Konstitusiya Monarxiyası dövründə qurulan bir çox dərnəklər arasında təsirlənən kütlə ilə Türk Birliyi və Türk Yurd Dərnəyindən daha vacib bir mövqeyə sahibdir. Qurulma tarixi 1911 və 1912-ci illər kimi verilsə də, ümumiyyətlə, 1912-ci ildə qurulduğu qəbul edilir. Ocağın ilk addımları 1911-ci ildə Hərbi Tibb tələbələri tərəfindən atıldı. Yusif Akçura tərəfindən paylaşıldı. 1912-ci ilin payızında, Balkan müharibələri səbəbindən Türk Ocağının perspektivləri iki mənada dəyişdi. Ocaqlar Osmanlı İmperiyasının müxtəlif cəmiyyətlərini ayırmaqda günahlandırılsa da, artan millətçiliyin mərkəzi olmalı idilər. Maddi imkansızlıqdan da təsirlənən bu müddətdə, karxanaların prezidenti Əhməd Fərid Təkin istefası və ədəbiyyatı, pişiyin gözə çarpan maddələrindən biri olan Həmdullah Sübhi Tanrıövərin başçılığı və Yusif Akçuranın ikinci prezidentliyə gəlməsi izlədi. Tanrıövər Respublika dövründə təhsil naziri və millət vəkili vəzifələrini icra etdi. Və beləliklə 1927-ci ildə bir canlanma və inkişaf baş verdi.
Xorxe adası
Xorxe adası — Antarktidanın Cənubi Şetland adalarında yerləşən, İngilis boğazının qərb tərəfində yerləşən Aitço adaları arxipelaqına daxil olan buzlaqsız adadır. Adanın uzunluğu 420 m, eni 300 m, səthinin sahəsi isə 13 hektardır. Ada 19-cu əsrdə ağ sənayeçilər tərəfindən kəşf edilmişdir.
Türk ocaqları
Quruluşu
Ocağa artan maraq və ölkədə Osmanlılıq kimi şəxsiyyət böhranları ilə qarşılaşan kimlik vətəni ocak adlı bir kütlə, müntəzəm konfranslar və tədbirlər Divanyolu binasından Beyazıtdakı bir köşkünə köçürüldü və mərkəz olaraq istifadə edildi. Təyin olunmuş Türk Ocağı Nizamnâme-i Esas'ın və içərisindəki karxanaların məqsədi belə izah edildi: "Türklərin milli təhsili və irqi və dilinin elmi, sosial, iqtisadi səviyyələri əlavə və irqi ilə işləyir."
Xorxe adası
Xorxe adası Lautaro gəmisinin kapitanı, 1949-cu ildə Çili Antarktida Ekspedisiya heyətində yer alan Kapitan Xose Duartenin oğlunun adını daşıyır.
Türk ocaqları
Quruluşu
"Türk dilini öyrənməyin" məqsədi yanvar tənzimləməsində müəyyən edilmişdir və bu Türk Yurdu dərgisi`də dərc olunan məqalələrdə aydın görünür. İstanbul Türkcəsinin heç bir sinfə və ya ölkəyə aid olmadığına görə bu dövrdə ocağın dil təsəvvüründə vacib sayıldı və etibarlı bir dil sayıldı. Respublika öncəsi ocaqlarda qadınların ictimai həyatda iştirakı ilə bağlı nəzəri debatlar aparılsa da, ümumi bir proqram qurula bilmədi. Nəzəri müzakirələrdə, Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqına mənsub olan Türk dövlətlərindəki inkişaflar, modernləşmə ideyası və köhnə Türk mədəniyyətinə istinadlar, bir proqramın olmaması Peyami Safa kimi tənqidçilər tərəfindən irəli sürüldü.
Türk Yurdu dərgisi
Türk Yurdu dərgisi "Türk Yurdu Cəmiyyəti"nin fikirlərini yaymaq üçün 30 noyabr 1911-ci ildə İstanbulda çapa başlamışdır. Türk Yurdu dərgisi 1911-ci ildən etibarən fasilələrlə çap olunmuşdur. Türk Yurdu Cəmiyyətinin bağlanması ilə "Türk Ocaqları"nın çap orqanına çevrilmişdir. Dərgi "Türk Ocakları" Mərkəzinin aylıq çap orqanı olaraq hazırda Ankarada dərc edilir.
Xorxe adası
Yerləşməsi
Ada Barrientos adasından 2.4 km şimal-qərbdə, Bilyana adasından 100 m şimalda, Riksa adalarından 500 m şimal-şərqdə, Okol qayasından 1.96 km cənubda və Robert adasının Fort Vilyam burnundan cənubda yerləşmişdir. Britaniya xəritəsinə 1968-ci ildə, Çili xəritəsinə 1971-ci ildə Argentina xəritəsinə 1980-ci ildə, Bolqarıstan xəritəsinə 2005 və 2009-cu ildə daxil edilmişdir.
Türk ocaqları
Türk Yurdu dərgisi
30 noyabr 1911 və 15 iyul 1918 tarixləri arasında on beş gündə bir olmaqla İstanbulda otuz iki səhifədən ibarət jurnal dərc edilmişdir. İlk sayı böyük bir maraq ilə qarşılandı və bir neçə dəfə basıldı, Türkiyədə və Türkiyə xaricində geniş bir oxucu kütləsi meydana gəldi.Yeddi il ərzində 14 cild və 161 sayı çıxdı. Ölçüsü 18x25cm idi. Dərginin yayımcısı "Türk Yurdu" idi. Dərginin ilk nəşr olunduğu günlərdə imtiyyaz sahibi Məhəmməd Əmin bəy idi. 1911-ci ildə Məhəmməd Əmin Bəy vali olaraq Ərzuruma göndərilinəndə baş mühasib Yusif Akçura imtiyazçı oldu. Onun Balkan müharibəsinə qatılması ilə 3-cü və 4-cü cildləri Məhəmməd Əmin bəy çıxardı, 5-ci cilddən 12-ci cildə qədər Yusif Akçura tərəfindən çıxarıldı. 13-cü və 14-cü cildləri isə Cəlal Sahir Bəy çıxardı. Dərgi, Birinci Dünya müharibəsinin yaratdığı mənfi şəərtlər səbəbilə 15 iyul 1918-ci ilə qədər nəşrinə fasilə verildi.
1923–1931-ci illər aralığında dərgi Ankarada yenidən nəşr olunmağa başladı. Bu yeni dövr 15 mart 1923-də nəşr olunan sayından başlayır. Dərginin naşiri Türk Ocağı idi. Dərginin 4 sayı çıxdıqdan sonra yenidən nəşrinə ara verildi. 1924-cü ilin oktyabrında 1-ci cildlə nəşrin olunmağa davam etdi. Ölçüsü 16x23-ə yüksəldi. 1927-ci ilin sentybrından 1928-ci il yanvarın 28-ə qədər dərginin ölçüsü 21x28cm oldu. 1929-cu ilin fevralından etibarən dərgi tamamən yeni hərflərlə çıxmağa başladı. Bu dövrdə Nihat bəy, Cəmil Behçet bəy, Ənvər Kamil bəy, Fərid Cəlal (Güvə) bəy, Mustafa (Uluğ) tərəfindən idarə olundu. 10 aprel 1931-ci ildə Türk Ocaqlarının bağlanması ilə Türk Yurdu 233-cü sayında nəşrini dayandırdı.
İttihad və Tərəqqi ilə əlaqələri
1908-ci ilin iyulunda "Gənc türklər" inqilabına rəhbərlik edən "İttihad və Tərəqqi" partiyası Sultan II Əbdülhəmidin ləğv etdiyi 1876-cı il konstitusiyasının bərpa olunduğunu elan etdi. İyulun 24-də İstanbul əhalisi və şəhər qarnizonunun üsyançılar tərəfinə keçməsi nəticəsində Sultan konstitusiyanın bərpa olunması və məclisin çağırılması haqqında fərman verməyə məcbur oldu. Məclisdə çoxluq təşkil edən "Gənc türklər" inqilab ərəfəsində verdikləri vədlərinə (aqrar islahatı, fəhlələrin vəziyyətini yaxşılaşdırmaq, milli azlıqlara muxtariyyət vermək, xarici kapitalı məhdudlaşdırmaq və s.) əməl etmədiklərindən onların sosial bazaları getdikcə zəiflədi. Bundan istifadə edən II Əbdülhəmid tərəfdarları 1909-cu il aprelin 13-də hərbi çevriliş edib hakimiyyəti ələ keçirdilər. Makedoniyaya qaçmış gənc türklər əsas dayaqları olan üçüncü ordunu ("Hərəkət ordusu") İstanbul üzərinə yeritdilər. 1909-cu il aprelin 27-də II Əbdülhəmid taxtdan salındı. "İttihad"çılar hakimiyyəti ələ aldıqdan sonra ölkədə sultan hakimiyyəti dövründəkindən fərqlənməyən, hətta daha sərt siyasət yeritməyə başladılar. Onlar ordunu da siyasətə qarışdırırdılar. Nəticədə, Osmanlı ordusunda zabitlərin böyük əksəriyyəti ya ittihadçı, ya da onlara qarşı müxalifətdə idilər. Zabitlərin bir-birlərinə qarşı düşmənçilik etməsi ordunun döyüş qabiliyyətini itirməsinə səbəb oldu. Bundan əlavə, yeritdikləri səbatsız siyasət nəticəsində "ittihad"çılar xaricilərin Osmanlı dövləti üzərinə ayaq açmasına şərait yaratdılar.
Birinci dünya müharibəsi (1914–18) ərəfəsində hakimiyyəti ələ alan "İttihad və Tərəqqi"nin rəhbərlərindən ibarət üçlük (Ənvər, Tələt və Camal) Türkiyənin milli mənafelərini Almaniya imperializminin maraqlarına tabe etdirərək, ölkəni müharibəyə sürüklədilər. Bu da 1918-ci ildə Türkiyənin rüsvayçı məğlubiyyəti ilə sona çatdı. Yalnız Mustafa Kamal başda olmaqla həmin üçlüyün siyasəti əleyhinə olan vətənpərvərlərin Qurtuluş savaşı nəticəsində ölkə tamamilə dağılmaqdan xilas edildi və türk dövlətçiliyini yaşatmaq mümkün oldu.
"İttihad və Tərəqqi"nin proqramındakı türkçülük və türk xalqlarının birliyi ideyası o dövrdə çar Rusiyasının milli əsarəti altında olan türk xalqlarının, o cümlədən Cənubi Qafqaz türklərinin "İttihad və Tərəqqi"yə rəğbətini artırmışdı. Gizli şəkildə də olsa, bu ərazilərdə "İttihad və Tərəqqi"nin şöbələri yaranmışdı.
Türk xalqlarının Rusiya imperiyasına qarşı milli azadlıq hərəkatının əsas mərkəzlərindən biri olan Azərbaycanda "İttihad və Tərəqqi"yə rəğbət daha güclü idi. Azərbaycanda "İttihad və Tərəqqi"çilər, hətta özlərinin müstəqil parti-yalarını yaratmışdılar.
Yanvar tənzimləməsinin dördüncü maddəsində qeyd olunan dövrdə ocaqların yalnız milli və sosial xarakter daşıdığı və heç vaxt siyasət və siyasi partiyalarla əlaqəsi olmayacağı barədə məqalə var idi. Bununla birlikdə, İttihad və Tərəqqi Komitəsinin Türkiyədəki təsiri Ziya Gökalp və Əli bəy Hüseynzadə oxundan başlayacaq və maddi imkansızlıq əlaqəni zəruri saysa belə, Məsləhət Komitəsinin üzvü olacaqdır. Ocaqlarda müəyyən dərəcədə müstəqillik əldə etmələri üçün siyasətin ocaqlara təsirinə daxili bir müxalifət də var idi. Partiyanın rəhbərlik etdiyi Turanın siyasi marağı Balkan döyüşlərindən sonra siyasi bir dövlətə çevrildi və ocaqlarda qeydiyyata alınan məmurların siyahısını tələb etmək kimi birbaşa əlaqə Qafqaz hərəkatı düşüncəsindən əvvəl baş verdi. Partiyanın Yanvar ayına baxışı müəyyən dərəcədə muxtariyyət və Mərkəzi generalın bir mədəniyyət qolunu dəstəkləmək idi, amma Birinci Dünya Müharibəsindən sonra özünü siyasi rəqib kimi görməyə başladı. Müharibə illərində Ziya Gökalp ocaqları ədəbi bir klub olmağa çalışarkən, Hüseyin Cahit Yalçın, Ənvər Paşa və Rauf Orbay kimi birlikçilər maddi dəstək verdilər. 1918-ci il Konqresində partiya ilə yanvar arasındakı münasibətlər üzvi və birbaşa oldu.
1918-ci ildə Konqres və inkişaf edən fəaliyyət
14 İyun 1918-ci ildə başlayan Türk Ocağı Baş Konqresində 2005 üzvü təxminən 35 qolu var idi. Qurultayda iştirak az olduğu üçün əksəriyyət təmsil olunmadığı üçün bəzi nümayəndələr tərəfindən qəbul ediləcək qərarların qanuniliyi şübhə altına alındı. Qurulandan 6 il sonra keçirilən bu qurultayın təxirə salınması ölkənin yaşadığı bir sıra müharibələr və bəzi nümayəndələrin müxtəlif vəzifələr tutması ilə bağlı idi. İnzibati Komitənin hesabatında ocaqların məqsədi bunlar idi: müvafiq mərkəzin yaradılması, xalqla birbaşa təmasda olmaq, millətçilik düşüncəsini mətbuat və nəşr vasitəsilə yaymaq, türk uşaqlarına kömək etmək, kitabxana yaratmaq, keçiriləcək toplantılar ilə türkləri bir-birlərinə tanıtmaq. Konqresin nümayəndə heyəti tərəfindən təqdim olunan hesabatda hökumətin quruluşdan yardım və dəstək aldığı barədə məlumatlar var. Qurultayda Türk qadınları da yanvar ayına üzv olmaq üçün dəyişdirildi. Yeni İnzibati Heyətdən sonra verilən konfranslar da artdı. Qadınlar üçün cümə konfransları və musiqi tədbirləri təşkil edildi. Konfransların Ocalar'ın Darülfünun funksiyasına aparması və müharibə illərində azalmış düşüncə dünyasına töhfə verəcəyi düşünülürdü. Təmənnasız fəaliyyətlər və konsertlər ictimai fəaliyyətlər arasında idi. Konqres zamanı yanvar ayının köməyi ilə xaricdə təhsil alan tələbələrin sayı 140 idi. Ocaqların digər funksiyaları da iş tapmaq kimi məhdud rol oynadı.
Tan qəzetinin yazdığına görə, ocaqların yeritdiyi millətçi fikirlər II Dünya Müharibəsində türk zabitlərinin motivasiyasına təsir göstərmişdir. Bu dövrdə Ocaklar'ın nəşr orqanı olaraq Türk yurdu yerinə başqa bir jurnalın yaradılması müzakirə edildi, ancaq jurnalın tarixi bütövlüyü baxımından yenidən qurulması qərara alındı.
Kəndlilər Birliyi
Türk Ocağının bəzi üzvləri tərəfindən 1919-cu ilin Mart ayında Halide Edip Hanımın başçılığı ilə qurulan bir dərnəkdir. Hərəkatın de-fakto lideri Rəşid Qalib bəydir. Ocağın Birinci Dünya müharibəsi dövründə salon ədəbi salonuna çevrildiyini düşünən və rəhbərliyinə reaksiya verən bir qrup meydana gəldi. Məqsəd kəndlilərə sağlamlıq və təhsil sahələrində kömək etməkdir. Bu mərkəz Cağaloğlundakı Ağı kranı küçəsindəki (bugünkü Cemal Nadir küçəsi) Yeni Gün Mətbəəsinin üstündəki mənzil idi. Birliyin filialları yoxdur. Halide Edip Hanim İnzibati Komitənin rəhbəri Ragip Nureddin Bəy (Egey) katib və mühasib idi. Əhməd Şəmsəddin idarəedici direktorun məsuliyyətini daşıyırdı. Onun üzvləri Həsən Fərid bəy, Mustafa Rəşid Qalib bəy və Doktor Fazıl bəy kimi gənc həkimlərdən ibarət idi. İnternat Qızlar Orta məktəbinin direktoru Cemal Paşa Saim Hanim və Reşid Galipin həyat yoldaşı Zubeyde Hanim cəmiyyətin qadın üzvləridir.
Kəndlilər Cəmiyyətinin ilk qurultayı 1919-cu ilin fevralında keçirildi; sonra ilk qrupu 10 aprel 1919-cu ildə Kütahyaya gəldi. Bu qrupda olan Dr. Rəşid Qalib və Haşan Ferid Tavşanlı, Dr. Fazıl Doğan və Dr. Mustafa Emet məskunlaşdılar və araşdırmalara başladılar. Ayda bir dəfə İstanbuldakı Baş Məclisə hesabat göndərərək fəaliyyətlərini bildirdilər. Bu hesabatlar kənd monoqrafiyasıdır. Kəndlilər bir il çətin şəraitdə keçdikdən sonra bölgələrində nizamlı tibbi xidmət göstərmək və Tavşanlıda bir məktəb və xəstəxana tikməkdən başqa uzun bir yol qət edə bilməzdilər. Birinci ilin sonunda bəzi kəndlilər, xüsusən Reşit Galip, bir model kəndin qurulması layihəsini gündəmə gətirdilər. Bu layihəyə görə kəndlilərin bir hissəsi ümumi kapital ilə alınacaq və kənd təsərrüfatının bütün sahələri üçün uyğun bir ərazidə nümunə kənd qurulacaqdır. Bu düşüncə mətbuatda əks olunan müzakirələrə səbəb oldu. Hərəkat bir tərəfdən çox sayda üzvünün Milli Mübarizə qoşulduqda, digər tərəfdən, Yunan Hücumu 1920-ci ilin İyun ayında başlayanda və Kütahya mahalında işğal təhlükəsi göründüyü zaman dağıldı.
Türk Ocaqlarının qurucusu
Həmdullah Sübhi Tanrıövər bəy Ocaq qurulduğu zaman Tibbiyyəli tələbələrin Müvəqqəti İdarə Heyəti üzvlüyünə namizəd göstərdiyi 20 nəfərlik siyahıya daxil idi; lakin o zamanlar (1911) Həmdullah bəyi lazımi səviyyədə tanıyanlar az olduğundan Müvəqqəti İdarə Heyəti üzvlüyünə seçilə bilməmişdi. Ocaq qurulub, Divan Yolunun Mərcan ağa məscidinə yaxın hissəsində özünəməxsus bir neçə otaq da təmin etdikdən sonra Həmdullah bəy öz ifadəsinə görə, Yusif Akçuranın vasitəsi ilə 25 yanvar 1328-ci ildə (1912) 776-cı nömrə ilə Ocağa üzv yazıldıqdan sonra, çox tez gerçək yerinə yüksəldi; yəni idarə heyəti başqanı oldu. Həmdullah bəyin Ocağa alındığı zaman idarə heyətində başkan Əhməd Fərid bəy, ikinci başqan Yusif Akçura idi. Ümumi katib bu gün Bükrəş elçisi olan Hüseyn Rağib bəydi.
Həmdullah bəyin ocağa girməsini təqibən toplanan qurultayın seçimində başqanlığa Həmdullah Sübhi bəy keçdi, ikinci başqanlıqda yenə Yusif Akçura qaldı.
Həmdullah bəy, Ankarada Mərkəz Heyəti binasının təməl daşı qoyularkən (21 mart, 1927) söylədiyi qüvvətli və gözəl nitqində ilk daxil olduğu zaman "Türk ocağı" binasının halını belə təsvir etmişdir: "Bundan 16 il öncə idi. İstanbulun tarixi bir caddəsinin kənarında, sadə bir evin üst mərtəbəsində iki boş və fəqir otaq… orada toplananlar, bir toplantı təşkil etdikləri vaxt dinləyiciləri oturtmaq üçün lazım olan qədər stul tapa bilməzdilər. Aşağı küçəyə enərlər, ətraf qəhvələrdən öz ciblərindən verdikləri kiçik pullarla stul alar, bunları bellərində Ocağa gətirirlər və toplantıdan sonra yenə geri təhvil verərdilər. "Türk ocağı", onu rədd və inkar edən bir hava içində doğuldu. Ona hər kəs qarşı idi. Hətta bir çox türk aydını belə…"
Həmdullah bəy, maddi və mənəvi durumunu ustalıqla bir neçə cümlə ilə canlandırdığı "Türk ocağı"nı iki-üç ildə İstanbulun ən canlı, xeyli zəngin bütün türk gəncliyi tərəfindən sevilən çox önəmli sosial bir quruluşu halına gətirdi. Bir neçə ayda, o iki-üç otaq beş-altı otaq oldu, bir il sonra "Türk ocağı" Bayaziddə böyük bir iqamətgahı tamam tuturdu. Ocağın qurultayları, yəni konqresi, Darülfünunun böyük konfrans salonunu dolduracaq qədər qalabalıq və gəncliyin səmimi düşüncə və duyğularını qüvvətlə ifadə etdiyindən çox canlı və gurultulu olurdu. Türk ellərinin hər tərəfində yeni-yeni ocaqlar açıldığı xəbərləri də davamlı olaraq mərkəzə gəlirdi.
Cümhuriyyət dönəmində Türk Ocaqları
Cümhuriyyət elan edildikdən sonra, Türk karxanaları ölkə daxilində sürətli bir təşkilata girdi. Yanvar proqramı ilə əlaqədar ilk daha sərt debatlarla müqayisədə bu ikinci dövrdə keçmişi tənqid etmək və keçmiş səhvlərin təkrar edilməməsi edildi. Ziya Göyalp`ın Ocakları ədəbi bir klub halına gətirmə meyli davam edərkən Rəşid Qalib kimi adlar insanların birbaşa cəmiyyətə cəlb edilmələrini və praktik məqsədlərə yönəlmələrini təklif etdi. Rəşid Qalib Darülfünun demək olar ki, karxanaların mərkəzi olması lazım olduğunu söylədi və karxanaların təsir etmək istədiyi ocaqlarını bildirdi. Üstəlik, ikinci dövrün əvvəlində Türk Yurdu çapında bir aramsızlıq var idi. Ocaqların sürətli təşkili ilə 1923-cü ilin may ayında 43 filiala çatdı. Ocaqlar rəhbəri kimi tanınan Həmdullah Sübhi Tanrıövər tərəfindən vurğulanan proqrama hər filial üçün bir iş proqramının yaradılması və üzvlər üçün şəxsiyyət vəsiqələrinin verilməsi daxildir. Müxtəlif mətbuat və media orqanlarının dəstəyindən başqa, yeni qurulan Türk milli dövləti də maddi və mənəvi yardımlarını əsirgəmir.Mustafa Kamal Zonquldağ, filiala 200 lirə hədiyyə, Erkut-i Harbiye-i Millət valisi Fevzi Çakmak və Fərid Fəxrəddin Paşa maddi olaraq kömək etdi. Tanrıövər, yanvar ayının yeni proqramındakı əsas sütunlardan birini, yəni inqilabları izah edir.
Türk ocağı dar millətçiliyi həyata keçirmir. Ocaklı bu qurumun Garbın Şərqdəki nümayəndəliyi olduğunu bilir. Türk Ocağı Garpci. Garpli hiss etdikcə Türk olaraq qalacağıq. Avropalı olduğumuz zaman türklüyümüzü bilirdik.
Türk Ocaqları yeni dövrdə Türk inqilablarına rəhbərlik etmək məqsədi güdürdü. Yarışa qarşı mübarizəni dəstəklədiyi və oynadığı rol Sebilürreshad jurnalı ilə birbaşa qarşıdurma yaratdı. Belə xüsusiyyətləri ilə ocaqlar yeni rejimin dəstəyini qazandı. Mustafa Kamal, İstanbulda bir binanın qurulmasına 3500 Türk Lirəsi məbləğində maddi yardım etdi. Beləliklə, yanvar-dövlət münasibətləri daha aydın göründü.
Türk Ocaqları konqresləri
28 aprel 1930-cu ildə, Türk Ocaqlarının VI Qurultayının son iclasında Mustafa Kamal Atatürkün əmri ilə Afət İnan 40 imzalı bir təklif vermiş və bu təklifdəki Türk tarixini elmi olaraq araşdırmaq məqsədilə bir heyət qurulması istənmişdi. Eyni gün Türk Ocaqları Qanunu da bu mövzuda bir maddə əlavə etdi. Yaradılan 16 nəfərlik heyət ilk iclasının 4 iyun 1930-cu ildə edərək, idarə heyəti və üzvlərini müəyyən etdi. Bu heyət, Türk Tarix Qurumunun təməlini təşkil etdi.
Heyət, "Türk Tarixinin Əsas Xəttləri" adlı bir yazı yayımlamışdır. Kitab, Orta Asiyada bir Türk sivilizasiyası və bu mərkəzdən başlayan köçlərlə türklərin Çin, Hindistan, Mesopotomiya, Misir, İran, Anadoluya gedərək, o bölgələrin xalqlarını modernize etdiklərini ifadə edirdi və məqsəd, bu kitabın ifadə etdiklərinə uyğun məktəb kitablarının hazırlanması idi.
Türk Ocaqları, 29 mart, 1931-ci ildə özünü buraxmaq qərarı alınca, Türk Tarix Heyəti, 12 aprel, 1931-ci ildə "Türk Tarix Tədqiq Cəmiyyəti", 1935-ci ildən "Türk Tarixi Araşdırma Qurumu", daha sonra "Türk Tarix Qurumu" olaraq dəyişdi.
Qurum, Türk Tarix Qurumu adı ilə fəaliyyət göstərdiyi dövrdə 4 cildlik lisey tarix dərsliyini, İsmayıl Haqqı Uzunçarşılının "Anadolunun bəylikləri"ni, bəzi arxeoloji qazıntı məruzələrini, Piri Rəisin "Kitab-i Bəhriyyə" əsərini və özünün hazırladığı xəritəsini nəşr etmiş, 1937-ci ildən etibarən isə Belleten jurnalını yayımlamışdır. 2–11 avqust, 1932-ci il tarixləri arasında, "Türk Tarix Konqresi" adi ilə təşkil etdiyi ilk konqresin ardından bunu daimi olaraq davam etdirməyi qərara aldı.
Beynəlxalq miqyasda ikinci Türk Tarix Konqresi 20–25 sentyabr, 1937-ci ildə keçirildi. 1935-ci ildə qurumun öz imkanları və işçiləriylə birlikdə Alacahöyük qazıntıları başladıldı.
Qurumun işləri ilə prezident Mustafa Kamal Atatürk şəxsən özü maraqlanmaqda və iclaslarına gəlməkdə idi. Mustafa Kamal Atatürkdən sonra gələn bütün prezidentlər də bir adət olaraq qurumun "qoruyucu başqanı" oldular. Mustafa Kamal Atatürk, 5 sentyabr, 1938-ci ildəki vəsiyyətnaməsi ilə, İş Bankındakı hissələrinin gəlirinin yarısını Türk Tarix Qurumuna bağışlamışdır. Qurum, 21 sentyabr 1940-cı il və 2/14556 saylı Nazirlər Kabineti sərəncamı ilə ictimaiyyət xeyrinə çalışan qurumlar siyahısına salınmışdır.
Qurum işlərində Ankaradakı Türk Ocağı Xalq Evləri binasında başlamışdı. 1940-cı il sonunda Dil və Tarix Coğrafiya Fakültəsi binasına kpşmüş, 12 noyabr, 1967-ci ildə Turqut Cansevər və Ertur Yenər tərəfindən inşa edilmiş öz binasına köçmüşdür.
Türk Tarix Qurumu, 7 noyabr, 1982-ci ildə qəbul edilən Türkiyə Respublikası Konstitutsiyasının 134-cü maddəsi ilə təşkil edilən Atatürk Kültür, Dil, və Tarix Qurumuna daxil edildi.
Türk Tarix Qurumu, elmi araşdırma və yayınları ilə bərabər, birincisi 2–11 avqust, 1932-ci il tarixləri arasında toplanan və müəyyən fasilərlə günümüzə qədər XVI dəfə reallaşan, beynəlxalq səviyyədə "Türk Tarix Konqresləri" təşkil etməkdədir. 20–25 sentyabr, 1937-ci il tarixləri arasında, Dolmabaxça sarayında edilən II Konqres beynəlxaql xarakter almış, xarici elm adamları da bu konqresə dəvət edilmişdirlər. Bu konqres Türk tarixinin açıqlanması və sənədləşdirilməsi məqsədini daşıyır. Bundan əlavə, Konqres qədim dövrdən Cumhuriyyət dövrünə qədər Türkiyədə və Yaxın-Orta Şərqdə yaradılan sivilizasiyaları maketlər, rəsimlər və qrafiklərlə canlandıran sərgi təşkil etmiş və bu sərgini Mustafa Kamal Atatürkün ölümünə qədər Dolmabaxça sarayında qalmışdır.
Türk Ocaqlarının birinci ümumi konqresi
29 dekabr 1922-ci ildə o yoldaşları ilə birgə yaradıcılarından biri olduğu Türk Ocaqları cəmiyyətinin fəaliyyətinin bərpa olunmasına nail olur. 1923-cü ilin mart ayından etibarən isə cəmiyyətin çap orqanı olan "Türk yurdu" jurnalı da yenidən fəaliyyətə başlayır. 1924-cü ildə Türk Ocaqlarının müharibədən sonrakı ilk konqresində Əhməd bəy təşkilatın Mərkəzi Komitəsinə üzv seçilir
Qurultayda türklərin tərifi və forması müzakirə edildi. Tanrıövər, ocaqların Türk vətəninə qəyyumluq və Türk inqilabları kimi iki əsas vəzifənin olduğunu ifadə etdi. Bu vəzifənin birbaşa siyasətlə məşğul olması mənasına gələn fikirləri bölüşənlər də var. Müzakirə olunan başqa bir məsələ, ocaqlara kimin qəbul ediləcəyi ilə bağlıdır. Tanröverin bu məsələyə münasibəti xalqa qarşı elitar və elitar yanaşmadır və "Yanvar missioner bir quruluşdur. Qurultayda, yanvar ayının nəşr orqanı olan Türk Yurdunun adı və nəşr prinsipləri də müzakirə edildi. Səsvermə nəticəsində jurnal eyni adla davam etdi və Yusif Akçura güzəşt hüququnu Türk Ocağının İdarə Heyətinə verdi.
Türk Ocaqlarının ikinci qurultayı
Türk Ocaqları İkinci Kurultayı 1925-ci ildə, Türkiyə tarixində əhəmiyyətli daxili hadisə və qarşıdurmaların yaşandığı bir ildə reallaşdı. Şeyx Səid üsyanı və bundan sonra qüvvəyə minən Təqrir-i Sükün Qanunu yanvar ayında bir hərəkata səbəb oldu. Ocaqlarda Respublika rejiminin prinsiplərini müdafiə və yaymaqla, Türkiyə Böyük Millət Məclisində olduğu kimi müzakirələr aparıldı və görüləcək tədbirlər barədə tövsiyələr verildi. Yanvar ayında Respublika hökumətinin bəzi bölgələrdə anti-fundamentalist mitinqləri keçirən sifarişlərin sərəncamında olduğunu izah etdi. 1925-ci ildə ocaq-dövlət və ocaq-partiya inteqrasiyasının başlanğıcı idi. Türk Ocaqları, 1925-ci ildən sonra doğma bir türk burjuaziyasının qurulması və bu şəkildə iqtisadi inkişafın sürətlənməsi fikrini müdafiə etməyə başladılar.
Türk Ocaqlarının üçüncü qurultayı
Üçüncü qurultay 22 aprel 1926-cı ildə başladı. Mərkəzi Heyətin illik hesabatında, 1925-ci il konqresində 135 olan Türk Ocaqlarının sayının, xüsusilə Şərq və Cənub-Şərqi bölgələrdə, 217'yə, üzvlərinin sayının 217'ə yüksəldildiyi bildirilir. 217 ocaqdan 97-i normal gəlir əldə etdi. Qurultayda filial karxanalarının necə hərəkət ediləcəyi müzakirə edildi. Bəzi nümayəndələr müxtəlif karxanaların öz fikirlərinə uyğun hərəkət etdiklərini tənqid edirlər. Yenə, Türkiyədə o günə qədər okutulmaya Türk hüquq tarixi dərsi üçün kürsü yaradılması üçün işlərə başlanmışdır. Türk yurdu ilə bağlı müzakirələrdə Yusif Akçura da satışların azalmasının səbəbi olaraq jurnalda eyni mühitdəki məqalələri davamlı olaraq dərc edir. Konqresin ən vacib və gərgin müzakirələrindən biri də türk olmayan ünsürlərin ölkə daxilində assimilyasiyasıdır. Van nümayəndəsi İshak Refet kimi adlar, Türk dilinin Şərq və Cənub-Şərqi Anadoluda bəzi yerlərdə hələ də istifadə edilmədiyini və efradın yerli dillərdən istifadə etməyə davam etdiyini bildirərək Ocaqları bu mövzuda addım atmağa çağırır. Türk olmayan ünsürlər olduğ termini bu dövrdə mübadilə etməyə gələnlərin, Trabzonda Yunanlar, Çərkəzlər və Bosniyalıları ehtiva edən geniş bir tərif kimi görünür. Hüseyin Ənvər Karxanaların əsas vəzifəsinin oxşar müzakirələrdə islahatların insanlara qəbul edilməsini ifadə edərkən eyni fikirdə olan Yusif Akçura, ikinci "biz birik" ifadəsinin Ocaqların hökumət kimi hərəkət etməsindən uzaq olduğunu bildirdi. Qurultayın son iclasında qərar verildi ki, 1328-ci il martın 12-si (25 mart 1912) hər il Ocaq bayramı kimi qeyd olunsun.
Türk Ocaqlarının dördüncü qurultayı
thumb|[[Atatürk və Həmdullah Sübhi, 1927-ci ildə tikilən Türk Ocaqları Mərkəzi Binasının inşaatını ziyarət etdi.]] 1937-ci ildə bağlanma prosesinin başlanğıcı olduğu üçün 1927-ci il türkocaqları üçün vacib idi. Ocaqlar bu tarixdə təsir dairəsinə çatdı. Bunu bilən siyasi hakimiyyət əvvəlcə islahatların tərəfdarı kimi gördüyü və birbaşa dəstək verdiyi ocaqları idarə etməyə çalışacaqdır. 1927-ci ildə keçirilən qurultayda Türk Ocaqları, Cümhuriyyət Xalq Partiyası və dövlət siyasəti ilə bir yerdə olduqlarını elan etdilər, sonra özünü CHF Qaydalarının 40-cı maddəsinə uyğun olaraq CHF tətbiqində iştirak edən bir təşkilat hesab etdi.