cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Baharlı oymağı
Baharlı oymağı — Qaraqoyunlu tayfa konfederasiyasına daxil olan tayfalardan biri. Baharlı tayfası/oymağının üzvləri uzun müddət Cənubi və Şimali Azərbaycan, Türkiyə, İran ın Fars, Kerman əyalətləri ərazisində yaşamış, XX əsr boyunca oturaq həyata keçmiş və demək olar ki, özünün tayfa quruluşunu, kimliyini itirmişdir. Baharlı tayfası/oymağı Azərbaycan türkləri ni təşkil edən tayfalardan biridir və Azərbaycan türkcəsi ndə danışmaqdadırlar.
J. Malkolmun fikrincə, baharlılar əslən Şamlı tayfası nın bir qoludurlar. Şamlılar əsas Qızılbaş tayfalarından biri olmuş və Əmir Teymur tərəfindən Suriya dan İran a gətirilmişdirlər. A. Houtum-Schindler qeyd edir ki, onlar Fars ostanında əsasən başqaları tərfəindən ərəblər olaraq qeyd edilirlər və gümanki bu onların vaxtilə Suriyadan gətirilməsi ilə bağlıdır. Lakin bu müəlliflərin heç biri bu iddiaları üçün hansısa sənəd göstərmir, Pierre Oberling bunu qeyd edərək, əlavə edir ki, gümanki bu əlaqələndirmə Xəmsə tayfa konfederasiyasındakı ərəb tayfası ilə bağlıdır. Digər tərəfdən, Baharlılar ilə Qaragözlülər arasında yaxın əlaqə olduöu bəllidir və Qaragözlülər in Şamlı tayfasının bir hissəsi olduğu bilinməkdədir. Qoşaçay ın (indki Miandoab) 25 km şimal-qərbində Qaragözlü adlanan kənd vardır və bu yer Marağanın şimal-qərbində yaşayan Baharlıların yaşayış yerinə çox yaxındır. Həmədanın qərbində də Baharlı və Qaragözlülərin adı ilə bağlı xeyli yaşayış yerləri mövcuddur. Həmçinin Pierre Oberlinqin 1957-ci ildə Şiraz şəhərində İbrahim xan Baharlı və Əmirağa xan Baharlı ilə etdiyi müsahibədən bəlli olmuşdur ki, Fars ostanında yaşayan Baharlı oymağının Qaragözlü adında oymağı vardır.
Qaraqoyunlu və Ağqoyunlu imperiyaları dövrü
Məlum olan qaynaqlardan bilindiyi qədərilə, Baharlı oymağı Qaraqoyunlu tayfa konfederasiyasına o artıq formalaşdıqdan sonra qatılmışdır və hətta ehtimal edilir ki, bu qatılma 1408-ci ildə Həmədanın Qara Yusif tərəfindən ələ keçirilməsindən sonra baş vermişdir. Cahanşahın hakimiyyəti zamanı tayfanın başçısı Əlişəkər bəy Baharlı idi və o, Balal və ya Bilallu oymağından idi. Abdülbaki Nəhavəndinin yazdığına görə, Əlişəkər bəy ən bacarıqlı Qaraqoyunlu sərkərdələrindən biri olmuş, 1457-ci ildə qərb və cənub-qərbdə ələ keçirilən torpaqların tutulmasında mühüm rol oynamışdır. Əlişəkər bəyin Qaraqoyunlu hakim ailəsi ilə qohum olduğu bilinsə də, bu qohmuluğun tam olaraq necə olması bəlli deyil. Baburun verdiyi məlumata görə, Cahanşah Əlişəkər bəyin qızı Paşa Bəyim ilə evlənmişdir, lakin Fəzlullah Rüzbehana görə, Paşa Bəyim ilə evlənən Cahanşahın oğlu Məhəmməd Mirzə olmuşdur.
Baharlılar Böyük Moğol hökmdarlarının xidmətində
Pirəli bəyin varisi kimi Xorasan baharlıların rəhbəri onun oğlu Canəli bəy oldu. O, Bədəxşan da məskunlaşdı və 1490-cı illərin sonundan etibarən Baburun xidmətinə girdi. 1499-cu ildə Əndican bölgəsində Babur üçün döyüşərkən başından zərbə aldı və kəllə sümüyü deşildi, lakin o, xidmətini davam etdirib Babur ilə birlikdə Kabula, oradan da Hindistana daxil oldu.
Canəli bəyin oğlu olan Seyfəli bəy də Babur üçün xidmət etmişdir. Babur öğldüyü zaman o, onun yerinə gələn Humayuna (1530-1556) xidmət etməyə başlamış və öldüyü zaman Qəznə hakimi olmuşdur. Seyfəli bəyin oğlu və varisi Bayram xan (ö. 1561) Böyük Moğol imperiyasının görkəmli şəxsiyyətlərindən biri olmuş və Əkbər dönəmində xidmət etmişdir. O, Əkbərin xanbabası (yəni, mühafizəçisi), daha sonra isə xanlarxanı (yəni, baş naziri) olmuşdur. Bayram xan, həmçinin öz şairliyi, alimliyi və incəsənətə hamiliyi ilə seçilmişdir.
Qaraqoyunluların süqutundan sonra müasir İranın qərbində qalan baharlılar bir çox digər Qaraqoyunlu tayfası ilə birlikdə tədricən Azərbaycanda məskunlaşmışdırlar. Görünüşə görə, onlar Ağqoyunlularla əməkdaşlıq etmişdirlər. Baharlılardan Həsən bəy Şəkəroğlunun Ağqoyunlu hökmdarı Əlvənd Mirzəyə İsmayıl Mirzə Səfəviyə qarşı mübarizədə yardım etdiyi bəllidir. O, Şərur döyüşündə də Ağqoyunlu tərəfində döyüşmüşdür.
Səfəvilər dövrü
Malkolm Baharlı tayfasının erkən səfəvi şahları dövründə hakimiyyətin əsasını təşkil edən yeddi əsas tayfadan biri olduğunu bildirsə də, Pierre Oberling bu iddianın hansısa güvənilir qaynaqda əks etdirilmədiyini yazır. Həsən bəy Rumlu nun yazdığı əsərdə sadəcə iki Baharlı tayfası mənsubunun adı çəkilir. Onlardan biri Məhəmməd Baharlı 1516-cı ildə Bəlxdəki qalanın komandanı olmuşdur. İkinci sərkərdə isə Vəli bəy Baharlıdır. Vəli bəyin I Təhmasib in ölümündən sonra paytaxtda taxta hansı şahzadənin çıxması ilə bağlı münaqişə yaranan zaman İsmayıl Mirzəni dəstəkləyənlər arasında adı çəkilir. Həmçinin Münəccimbaşının əsərində adı çəkilən 8 Qızılbaş tayfasının siyahısına Baharlı tayfası daxil edilməmişdir.
Yayılma arealları
Hal-hazırda Türkiyədə, keçmiş Sovet İttifaqının bəzi ölkələrində (xüsusən Azərbaycan Respublikasında) və İranda Baharlı tayfasının izləri və parçaları mövcuddur. Anadolunun şərqindəki Diyarbəkir bölgəsində Baharlı adında kənd vardır. Eyni zamanda Şimali Azərbaycanın Şuşa və Zəngəzur bölgələrində də baharlılar yaşamışdır. Eyni zamanda Şimali Azərbaycanda bu tayfanın adını daşıyan 3 kənd də mövcuddur. Baharlıların bir digər qrupu da Cənubi Azərbaycanda yaşamaqdadırlar. 1906-cı ildə bölgəni ziyarət edən fransız alim Eugène Aubin Marağanın şimal-şərqində yerləşən Dizacrud məntəqəsində Baharlı tayfasının məskunlaşdığını yazmışdır. Pierre Oberling onların M.L. Sheil tərəfindən XIX əsrin ortalarında sayları 2 min nəfər göstərilən qrup olduğunu yazmaqdadır. XX əsrin ikinci yarısından etibarən baharlılar özlərinin tayfa kimliyini itirmiş və (Cənubi) Azərbaycan tayfaları içərisində qeyd edilməmişdir. Lakin vaxtilə onların tayfa ilə yaşadıqları ərazilərdə xeyli sayda onlarla bağlə kənd adları qalmaqdadır. Məsələn, XV-XVI-cı əsrlərdə Baharlı tayfasının əsas tirəsi olan Bilallı tirəsi və bir digər QAraqoyunlu tayfası Ağaç Əri ilə bağlə xeyli kənd adları bilinməkdədir. Bu siyahıya digər iki Qaraqoyunlu tayfası olan Alpout və Baranlı adları da daxil edilə bilər. Cənubi Azərbaycanda cənuba doğru isə Sənəndəc bölgəsində Baharlı tayfası ilə bağlı yer adlarına rast gəlinir.
İranın cənubuna doğru irəlilədikcə bəzi baharlılar Əfqanıstan sərhədi yaxınlığında, Darmianın 12 km cənubunda yerləşən Baharmərz kəndində yaşamaqdadırlar. Bu yer Xorasanın cənubunda yerləşməkdədir. Həmçinin eyni vilayətdə, Boşruya məntəqəsinin 3 km şimal-qərbində Bilal adında kənd də yerləşməkdədir. Həsən Fəsainin yazdığına görə, Xarəzm (Xivə) bölgəsində Baharlı adında tayfa yaşamaqdadır.
Fars ostanında da Baharlı tayfası mənsubları yaşamaqdadırlar. Pierre Oberlinqin 1957-ci ildə tayfanın ağsaqqallarından olan İbrahim xan Baharlı və Əmirağa xan Baharlı ilə apardığı müsahibədən bəlli olur ki, bu tayfa Fars ostanına Cənubi Azərbaycan ərazisindən gəlmişdir. Lakin Oberling onların tirə adlarının Məşhədli olmasını əsas gətirərək, onların Qaraqoyunlu dövlətinin süqutundan sonra Xorasana qaçan baharlıların varisləri ola biləcəyini yazır. Field isə iddia edir ki, onların Fars bölgəsində XVIII-XIX əsrdə məskunlaşdığını qeyd edir. Oberling onların bu dövrdə Xorasandan gələ biləcəkləri ehtimalını istisna edir. O, yazır ki, Kermandakı Bar-e Baharlı və Farsdakı Baharlı icmaları Sircanı tərk edən baharlıların varisi ola bilər. O, Pirəli bəy ilə qardaşı Bayram bəyin 1478-ci ildə Ağqoyunlu Yaqub Mirzə tərəfindən məğlub edildiklərini, bundan sonra da Sircandakı baharlıların daha cənuba çəkilə biləcəklərini qeyd edir.
1860-cı illərə qədər Fars əyalətindəki baharlılar tamamilə köçəri həyat tərzi sürmüşdürlər. Onların yaylaqları Şiraz ın şimalındakı Ramcerd, Marydəşt və Kamində, qışlaqları isə Farsın cənub-şərqində Darab və İzadkəstdə yerləşirdi. Sheil 1849-cu ildə onların sayını 1230 ailə, K.E, Abbott isə 2 min ailə olaraq təqdim edir. Onların son əhəmiyyətli liderləri 1851-1852 və 1858-1859-cu illərdə tayfa başçısı olmuş və Əhmədli tirəsindən gələn Molla Əhməd xan Bozorgi olmuşdur. Onun ölümündən sonra tayfa başçılığı uğrunda gərgin mübarizə başlamış, bu mübarizə tayfa daxilində kəskin qırğınlara yol açmış və sonda tayfa üzvlərinin sayı xeyli azalmış, gücləri zəifləmişdir. Sonda sağ qalmış tayfa üzvləri artıq onların köğçəri həyat tərzi yaşaya biləcək gücdə olmadıqları qənaətinə gəlmişdirlər. Beləliklə, onlar özlərinin qışlaqlarında daimi yaşamağa başlamış, əkinçilik və heyvandarlıqla yanaşı, quldurluqla məşğul olmuşdurlar. 1860-cı illərin əvvəllərində onlara baş çəkən L. Pelly yazırdı ki, onlar "çox nadinc və quldur dəstəsidirlər, onlar bir-birlərini öldürməklə özlərinin və kəndxudalarının həyatına son qoyurlar və [sonda] onlardan yalnız qarşısına çıxan hər kəsi talamaq üçün dolaşan bəzi atlılar [sağ] qalır." Buna bənzər qeydlər H. B. Vaughan, A. T. Wilson, G. Demorgny, P. M. Sykes və digər müəlliflər tərəfindən də yazılmışdır.
1861-ci ildə tayfa Şiraz bölgəsindəki Xəmsə tayfa konfederasiyasına qatıldı. Bu tayfa ittifaqı Fars canişini Soltan Murad Mirzə tərəfindən yaradılmışdı və məqsədi bölgədə artan Qaşqay təsirini azaltmaq idi.
1933-cü ildə təkcə Fars bölgəsində yaşayan baharlılar 8 min ailədən və 20 tirədən ibarət idilər. Tirələr bunlar idi:
II Dünya müharibəsi ndən sonra İran da yaşayan baharlılar tamamilə oturaq həyata keçdilər və Darab bölgəsinin Fasarud, Kosuya və Qəriət-əl Keyr məntəqələrində yaşamağa başladılar. Müharibənin sonuna doğru bölgəni ziyarət edən britaniyalı həkim O. Garrod qeyd etmişdi:
"[Baharlılar] tayfa quruluşunu və xüsusiyyətlərini sürətlə itirirlər. Bir vaxtlar Fars əyalətinin şərqinin ən yaxşı atlıları və ən qorxulu döyüşçüləri, quldurları olan Baharlılar malyariya və məskunlaşdıqları məskənlərin məcmu çirkabında yetişdirilən xəstəliklərin təsirindən təəssüf ki, degenerasiyaya uğradılar."
Pierre Oberlinqlə 1957-ci ildəki müsahibəsində Əmirağa xan Baharlı Fars əyalətində yaşayan baharlıların sayı olaraq 4 min nəfər rəqəmini demişdir. Joshua Projectin bildirdiyi məlumata görə isə, baharlıların 2015-ci ildəki sayı təxminən 10 min nəfərə yaxındır.
Qarabağ baharlıları
Baharlı eli oymaq şəklində Qarabağda, bir neçə mahalın ərazisində qərar tuturdu. Baharlı obasının ikisi Kəbirli elində, biri Çulundur mahalında, biri isə Qapan mahalında yaşam sürürdü. I Şah Abbas Səfəvinin 1071-ci ilin şəvval ayı tarixli (iyun, 1601) fərmanında Baharlı oymağı haqqında dəyərli məlumat verilib. . Baharlı oymağının sakinlərindən Dərgahqulu, Kərəməli və başqalarının şikayəti əsasında tərtib edilmiş həmin fərmandan görünür ki, vaxtı ilə qeyd olunan tayfanın bir çox ailələri Qarabağdan İsfahanla Şirazla Xuzistan arasında yerləşən Çaharmahal məntəqəsinə köçürülmüş və orada uzun müddət yarımköçəri həyat sürmüşlər. Şah Sultan Hüseyn Səfəvi tərəfindən 1714-cü ilin dekabr ayında verilmiş şəcərəyə görə köhnə xəlifə Əbutalib bin Şeyx Məhəmməd bin Xəlifə Əlirzanın əmisi oğlu Xəlifə Məhəmmədqasım Qapanat mahalının Baharlı, Sarıəlili, Xacəəbuishaqlı və Xələc camaatına yeni xəlifə təyin edilmişdi. Baharlı obalarından üçü Kəbirli mahalında yerləşmişdi. Biri I Baharlı obası, biri II Baharlı obası, o birisi isə Lələimamverdi obası idi.
Azərbaycan baharlıları arasından çıxmış məşhur şəxslər
Azərbaycanlı məşhur baharlılara nümunə olaraq bu şəxslər göstərilir:
Məhəmməd bəy Baharlı, Pirəli bəy Baharlı, Canəli bəy Baharlı, Seyfəli bəy Baharlı, Sultanqulu bəy Baharlı, Bayram xan Baharlı, Əbdürrəhim xan Baharlı, Həsən bəy Müqimi, Bayramxan bəy Abdulla xan oğlu Baharlı, Mirzə Vəli bəy Baharlı, Mirzə Haşım bəy Baharlı, İbrahim bəy Baharlı, Mirzə İsmayıl bəy Vəliyev (Baharlı), Mirzə Məmmədhəsən bəy Vəliyev, Məşədi Əsədulla bəy Vəliyev, Məhəmmədəli bəy Vəlizadə (Məxfi), Abdulla bəy Vəlizadə, Nəcəfqulu bəy Vəliyev (Şeyda), Əbülfət bəy Vəli, Məhəmmədhəsən bəy Vəlili-Baharlı, Əliş bəy Vəliyev, Cabbar bəy Vəlibəyov, Sulduz Rüstəmov, Vəli Vəlizadə, Zakir Cabbar bəy oğlu Məmmədov, Səttar bəy Vəliyev, Xostan Vəliyev, Zahid Məmmədov, Məhəmməd Baharlı, tədqiqatçı-jurnalist Orxan Zakiroğlu (Baharlı) və başqaları daha çox tanınırlar.
Suraxanıda qaz fontanı (film, 1925)
Məzmun
Avqustun 25-də səhər Suraxanı bölgəsindəki VI mədəndə 76/57 saylı buruqda qaz fontan vurur. Kinoreportaj janrında çəkilmiş kinoxronikada həmin hadisə öz əksini tapmışdır.
Film haqqında
Film saxlanılmayıb.
Əlimran Şirvanski
Dəmirov (Şirvanski) Əlimran Müslüm oğlu — rejissor, aktyor, Azərbaycan SSR-in əməkdar mədəniyyət işçisi (1978).
1918 ildən Bakı teatr truppalarında həvəskar aktyor kimi çıxış etmiş, dram dərnəklərinə rəhbərlik etmişdir. 1924-cü ildə Ə. Bayramov adına qadınlar klubunda Üzeyir bəy Hacıbəyovun "Arşın mal alan" tamaşasında rejissor köməkçisi, həmçinin Vəli rolunun ifaçısı olmuşdur. 1939-1948-ci illərdə Azərbaycan Musiqili Komediya Teatrında aktyor və rejissor vəzifələrində çalışarkən Üseyir bəy Hacıbəyovun bir sıra əsərlərinin quruluşunu vermiş və bu tamaşalarda aktyor kimi iştirak etmişdir. Qoçu Əsgər, Həsənqulu bəy, Rza bəy və s. yadda qalan obrazlar yaratmışdır.
Əli İmran Şirvanski Fəhlə-Gənclər Dram Dərnəyinin rəhbəri idi.
Yadulla Həsənli
Yadulla Həmdulla oğlu Həsənli — İqtisad elmləri doktoru, professor, AMEA İdarəetmə Sistemləri İnstitutunda laboratoriya müdiri. İqtisadi Araşdırmalar Elmi-Tədqiqat İnstitutunun direktoru.
Həyatı
1959-cu il, martın 7-də Azərbaycanın Saatlı rayonunda anadan olmuşdur.
Ailəlidir, bir oğlu var.
Təhsili və Elmi dərəcə və Elmi Adları
1981-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) Tətbiqi-riyaziyyat və Kibernetika fakültəsini bitirib. 1983–1987-ci illərdə Azərbaycan Ellər Akademiyasının Kibernetika İnstitunda aspiranturada oxuyub və 1989-cu ildə "Kənd təsərrüfatı müəsssisələrinin fəaliyyətinin modelləşdirilməsi" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə edərək iqtisad elmləri namizədi elmi dərəcəsini alıb. 2007-ci ildə "Azərbaycanın sosial-iqtisadi inkişafının modelləşirilməsi problemləri" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edərək iqtisad elmləri doktoru alimlik dərəcəsi alıb.
Tədqiqat Sahəsi
Ekonometrika, iqtisadi-riyazi modelləşdirmə
Əmək Fəaliyyəti
Ekonometrika, İqtisadiyyatın riyazi üsul və modelləri, Dünya iqtisadiyyatının dinamikası, İqtisadi nəzəriyyə, beynəlxalq maliyyə münasibətləri və s. fənlərini tədris edib. Hazırda İqtisadi təhlilin optimallaşdırma üsulları, Dinamik iqtisadi sistemlərin optimal idarə olunması fənlərini tədris edir.
Pedaqoji fəaliyyəti
1994-cü ildən Bakı Dövlət Universitetində dərs deyir.
Başqırdıstan Respublikasının Milli muzeyi
Başqırdıstan Respublikasının Milli muzeyi  — Başqısdıstan Respublikasının mədəniyyət və incəsənət üzrə dövlət büdcə təsisatı olan milli muzeyi.
Tarixi
Muzey 23 aprel 1864-cü ildə Orenburq quberniyasının Quberniya Statistika komitəsi yanında, qubernator Q.S. Aksakovun fəal iştirakı ilə komitənin bir neçə üzvünün təşəbbüsü əsasında (K.A. Bux, N.A. Qurviç, A.A. Pekker, V.İ. Vlasov) yaradılıb.
Muzey keçmiş Rəncbər-Torpaq bankının binasında yerləşir. Bankın binası 1905-ci ildə memar Drukkerin işlədiyi layihə əsasında inşa edilib. RSFSR Xalq Komissarları Sovetinin qərarı ilə 25 noyabr 1917-ci ildən Rusiya Rəncbər Tоrpaq bankı ləğv edildiyinə görə, onun quberniya şöbələri də bağlanmışdır. Binada müxtəlif partiya və dövlət təsisatları yerləşdirilir: Ufa quberniya inqilab komitəsi, Başqırd Mərkəzi İcraiyyə Komitəsi, BASSR Xalq Komissarları Soveti, Ümumittifaq Kommunist Partiyası vilayət komitəsi və s.
1942-1945-ci illərdə binaya memar Y. Topuzun layihəsi əsasında əlavə tikili inşa edildi. Əlavə əsas binanın üslubunu bütünlüklə təkrarlasa da, fərqləri də var idi. 1980-ci illərin ortalarında və sonunda binada BASSR Ali Soveti Rəyasət Heyəti və Ümumittifaq Lenin Kommunist Gənclər İttifaqı Başqırd Vilayət Komitəsi yerləşdirildi. 1989-cu ilin dekabrından binada Başqırdıstan Respublikasının Milli muzeyi yerləşir.
Keçmiş Rəncbər Tоrpaq bankının binası (Ufa quberniya şöbəsi; 1943-1945-ci illərə aid əlavə tikili ilə birlikdə) və 1906-1908-ci illərə aid həyətdaxili təsərrüfat tikilisi tarixi memarlıq abidəsi hesab olunur.
Başqırdıstan Respublikasının Milli muzeyi Ufa şəhərində yerləşən başlıca muzeylərdən biridir. Başqırdıstan Respublikasının Milli muzeyinin tərkibində onun filialları qismində 10 dövlət muzeyi fəaliyyət göstərir. Onların 6-sı şəhərlərdə, 3-ü isə kəndlərdə yerləşir.
35 salonunda arxeologiya (daş və tunc dövrləri), tarix (XV-XXI əsrlər), etnoqrafiya (başqırd, udmurt, mordva, mari, ukraynalı, çuvaş və digər xalqlara dair) sərgiləri açılıb. Başqırdıstanın təbiətinə həsr edilmiş salonlar müxtəlif bioloji mühitləri göstərir: "Suda-quruda yaşayanlar, sürünənlər və balıqlar", "Başqırdıstanın mağaraları", "Daş dövrü"; digər kiçik ekspozisiya isə bölgənin canlı rəmzlərindən biri Burzən arısına həsr olunub.
Muzeyin fondları əsas fondun 140 min saxlanma vahidini və elmi-yardımçı fondun 51 min saxlanma vahidini əhatə edir. Muzeyin əmlakı arasında numizmatika kolleksiyası zaman keçdikcə daha da genişləndirilmişdir. Hazırda 16 mindən artıq nümunəyə rast gəlmək mümkündür.
Adi akvilegiya
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Marqaret Berger
Marqaret Berger — 11 oktyabr 1985-ci ildə anadan olmuş Norveçli müğənni.
Marqaret Berger 2013 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Norveçi "I Feed You My Love" mahnısı ilə təmsil edərək ölkəyə 4-cü yeri qazandırmışdır.
Milsami Orhey FK
Milsami Orhey FK — Orhey şəhərini təmsil edən Moldova futbol klubudur. Klub hal-hazırda Moldova Milli Liqasında mübarizə aparır və Liqanın top komandalarından biridir. Son mövsümün qalibidir. Bu klubun adı Vitorul Orhey FK kimi də bilinir. Onlar ilk dəfə 2015-ci ildə Liqanın qalibi olublar. Onlar bu ünvanı Kişinyov və Tiraspol şəhərinin klublarından alıblar.
Tarixi
2005 – Viitorul Step-Soçi kimi adlandırılmışdır.
2008 – Viitorul Orhey kimi adlandırılmışdır.
2010 – Milsami Orhey kimi adlandırılmışdır.
2011 – Milsami-Ursidos Orhey kimi adlandırılmışdır.
2012 – Milsami Orhey kimi adlandırılmışdır.
UEFA reytinqi 2016
21 Mart 2016. Source
Zöhrabkənd
Zöhrabkənd — Azərbaycan Respublikasının Şabran rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tyanşan
Tyanşan dağları — Orta Asiyada olan böyük dağ sistemlərindən biri.
Geoloji quruluşu
Müasir allüvial çöküntülər başlıca olaraq böyük çay dərələrində geniş yayılıb çoxlu miqdarda terras lar yaradır. Ayrı-ayrı çay dərələrində terras miqdarı 9 və ya 10-a çatır.
Oroqrafiyası
Tyanşan dağlıq sahəsinin bir sıra oroqrafik rayonlaşma sxemi mövcuddur. MDB ərazisi daxilində Tyanşan dağlarını əsasən Şimali, Qərbi, Cənubi və Mərkəzi Tyanşan olmaqla dörd böyük regiona ayrılır. Şimali Tyanşana enlik istiqamətə yaxın uzanan bir sıra dağlar (Qırğız, Talas, Zaili Alatausu, Kunqey Alatausu) və yarımqapalı dərin çökmə sahələri olan Rvuy və Talas daxildir. Şimali Tyanşan Mərkəzi Tyanşandan qapalı çökəkliklər ilə ayrılır ki, bunlarında ən böyüyü İssık-Kul dur. Bundan başqa həmin sistemə Koçkor, Çumqol Susamır və Getmen-Tyubin çökəklikləri daxildir.
Tyanşan dağları kifayət qədər yağıntı olmayan dağ sisteminə daxildir. Buna görə də onun ən başlıca xüsusiyyətlərindən biri burada quruluğunun aydın əks olunmasıdır. Tyanşan dağlarının mürəkkəb relyefə malik olan geniş ərazidə yağıntıların orta çox illik miqdarı 100 – 250 mm -lə, 800 – 1000 mm arasında dəüişir İssık-Kul çökəkliyinin qərb hissəsində yerləşən Rıbaçi şəhərində ən az yağıntı (110 mm) düşür. Maksimal yağıntı Çatkal dağlarının şərq kənar hissəsinin cənub qərb yamyclarında düşür. Burada illik yağıntıların miqdarı 800 – 1000 mm ,suayrıcıya yaxın sahələrdə isə 1100 mm təşkil edir.
Çayları və onların hidroloji rejiminin əsas xüsusiyyətləri
Tyanşan çox böyük dağ sistemi olub, onun uzunluğu 2500 km-ə yaxındır. Dağların mütləq yüksəkliyi 5000 m- dən artıqdır. Burada geniş yayılmış hamar relyefli sahələrin — sırımların mütləq yüksəkliyi 3000 – 4000 m arasında tərəddüd edir. Tyanşan dağları çoxlu miqdarda çayların olması ilə xarakterik olub, onlar bilavasitə Orta və Mərkəzi Asiyanın daxili hövzələrinə aiddir. Ərazinin böyük çayları Sırfdəya — (uzunluğu 2212 km) Çu (1305 km), İli (1439 km), Talas (661 km), Narın (578 km), Çatqal (240 km) və s. Bunlarla yanaşı ərazidə çoxlu miqdarda xırda dağ çayları da mövcuddur ki, onlar da bu və ya digər çay sisteminin qolları təşkil edir və yaxud öz sularını daxili çökəkliklərdəki göllərə çıxarır. Ərazi çayları müxtəlif qida mənbələrinə malikdir.
Son dövrlərə qədər bir sıra tədqiqatçılar belə hesab edirlər ki, Orta Asiyanın, o cümlədən də Tyanşanın çaylarının qidalanmasında əsas rolu müasir buzlaqlar oynayır. V.İ.Şultsun (1956, 1958) apardığı tədqiqatların nəticəsi bu fikrin düzgün olmadığını göstərir. Şübhəsiz ki, müəllifin düzgün olaraq göstərdiyi kimi hövzələrində buzlaqların geniş yayıldığı çayların qidalanmasında buzlaqların rolu böyük ehtiyac duyulan yayın ikinci yarısında artır. Tyanşan çaylarının qidalanmasında qar və buzlaqlarla yanaşı əksərən yazda və payızda düşən yağış suları da mühüm rol oynayır. Lakin yağış suları səthdən tez buxarlandığından və bitki örtüyü vasitəsiylə transprasiya olduğundan onların çayların qidalanmasında rolu daha azdır. Təbiidir ki, dağ çaylarının sutoplayıcısı ancaq mütləq yüksəklikləri əhatə etdikcə, onların qidalanmasında yağış sularının payı artır. Lakin sutoplayıcılarının ancaq dağlarda yerləşən çaylarda belə yağış suları ilə qidalanma onların ümumi axımının 10–15 dən artıq leyildir. Onu da göstərmək lazımdır ki, Tyanşan çaylarının bir çoxunun maksimal sərfinin formalaşmasında sellərin və daşqınların yaranmasında qısa müddətli leysan yağışların əhəmiyyəti böyükdür.
Qış mövsümündə çayların əsas qida mənbəyini yeraltı sular təşkil edir. Atbaşı, Keqen və Qərbi Aksayda və bir çox başqa çaylarda ümumi axımın 35 faizə qədərini yeraltı sular təşkil edir. Dağ ətəyi Şleyf zonalarında çıxan bulaqlardan başlanan kiçik çayların qidalanmasında yeraltı sular üstünlük təşkil edir. Çoxlu inkişaf edə bilən kiçik çaylar xalq arasında qarasu adlanır. Belə kiçik çaylar (qarasular) Qaraqoyun dərəsində, Orta Narın çökməsində və Qırğızıstanın dağlarının şimal yamacının dağətəyi hissəsində çox yayılmışdır.
Torpaq örtüyü
Tyanşan dağ sistemi uzun və mürəkkəb geoloji inkişaf yolu keçib tektonik hərəkətlərlə müxtəlif yüksəkliyə qaldırıldığından relyefin şaquli zonallığı yaranmışdır. Bu da öz növbəsində mövcud qurşaqlar üzrə torpaq örtüyünün müxtələfliyini yaratmışdır. Ərazinin torpaq örtüyü öz xüsusiyyətlərinə görə Orta Asiya və Mərkəzi Qazaxıstan torpaq - geobotaniki əyalətinə aid edilir.
Tyanşan materik daxili səhralar zonasının orta hissəsində yerləşdiyindən və bura üçün iqlimin quraqlığı səciyyəvi olduğundan onun torpaq örtüyü ilə (həmçinin bitki örtüyü ilə), Monqolustanın, Şərqi Pamirin, Tibetin və eləcə də Aral və Balxaş boyunun torpaq örtüyü arasında böyük oxşarlıq vardır. Bütün dağlıq ölkələrdə olduğu kimi Tyanşanın da torpaq örtüyü şaquli qurşaqlığa tabe olub zonalar üzrə müxtəliflik yaradır. Biz aşağıda yüksəklik landşaft zonaları üzrə ərazidə yayılmış əsas torpaq tiplərinin qısa səciyyəsini verəcəyik.
Relyefin mütləq yüksəkliyinin artması istiqamətində boz — qonur torpaqların, açıq, adi və tünd növləri bir — birini əvəz edir. Açıq və boz qonur torpaqlar başlıca olaraq səhra zonası üçün xarakterikdir.
Adi və tünd boz qonur torpaqlar isə yarım səhra zonası üçün xarakterikdir. Bu torpaqlar öz mexaniki tərkiblərinə görə də çox müxtəlifdirlər. Kənd təsərrüfatının inkişafı cəhətdən bu torpaqların ən qiymətlisi gillicəli boz — qonur torpaqlardır ki, bunlarda mədəni suvarma əkinçiliyində geniş istifadə olunur. Gipsli boz — qonur torpaqların inkişaf etdiyi daşlı — qırıntılı səhralar üçüncü dövr və təbaşir yaşlı çay daşlarının, konqlomeratların, əhəng daşların, şistlərin yayıldığı sahələrdə inkişaf etmişdir ki, bunlar da müxtəlif duzlar və gips vardır.
Düzənlik öndağlıq yarımsəhra zonasının torpaqları başlıca olaraq boz — qonur və qismən şabalıdı torpaqlar tiplərinə aid edilir. Boz — qonur torpaqlar əsasən lyos və lyosabənzər gillicələr üzərində inkişaf etmişdir. Səhra zonasından fərqli olaraq burada adi və boz — qonurtorpaqlar yayılmışdır ki, bunlarında tərkibində humusun miqdarı açıq boz qonur torpaqlarla nisbətən çoxdur. Adi boz qonur torpaqların tərkibində 1,5 % −2,5 %, tünd — bozqonur torpaqların tərkibində isə 3,5 % — dən çox humus vardır. Bu torpaqlar nisbətən yaxşı sukeçirmə və rütubət saxlama qabiliyyətinə malikdir. Adi boz — qonur torpaqlar Şimal və Daxili Tyanşan dağının ətəklərində və dağarası çökəkliklərində geniş yayılıb, terras düzənliklərini İssık-Kul və Narın çökəkliyini əhatə edir. Onların arasında mütlək yüksəklik 1600 – 2100 m arasında dəyişir.
Şəhriyartəpə yaşayış yeri
Şəhriyartəpə yaşayış yeri — Biləsuvar rayonunun Nərimankənd kəndində yerləşən orta əsrlərə aid yaşayış yeri. Mənbələrdə "batmış şəhər" kimi xatırlanır. Yaşayış yerində araşdırmalar aparılmayıb.
Azərbaycanda müstəqillik referendumu (1991)
Azərbaycanda Müstəqillik Referendumu- SSRİ-nin dağılmasından 3 gün sonra, 29 Dekabr 1991-ci ildə Azərbaycanda keçirilən müstəqillik referendumu. Referendumun lehinə 99,8% səs vermişdir.
Haqqında
1991-ci il dekabrın 29-da Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyi haqqında Ali Sovetin Konstitusiya Aktının qəbul olunması məsələsi barədə referendum keçirilmiş və "Siz Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyi haqqında Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin qəbul etdiyi Konstitusiya Aktına tərəfdarsınızmı?" sualı qoyulmuşdu.
Nəticələr
Referendumda 3.751.174 nəfər və ya səsverənlərin siyahılarına daxil edilmiş vətəndaşların 95,27 faizi iştirak etmiş, səsverənlərin 99,58 faizi sualın lehinə 0,2 faizi isə əleyhinə səs vermişdir.
Yalçın Nəsirov
Yalçın Nəsirov  — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı, Mart hadisələri zamanı şəhid olmuşdur.
Ailəsi
Subay idi.
Milli Qəhrəman
Azərbaycan Respublikası prezidentinin 4 aprel 1995-ci il tarixli 307 saylı fərmanı ilə Nəsirov Yalçın Canhəsən oğluna ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adı verilmişdir.
Astara rayonu Sərək kənd orta məktəbi onun adını daşıyır.
Astara rayonundakı "Qəhrəmanlar" parkında büstü qoyulmuşdur
Şaxsey-vaxsey (film, 1925)
Şaxsey-vaxsey — 1925-ci ildə çəkilmiş film.
Məzmun
Bu xronikal kadrlar məhərrəmlik ayında aşura günü lentə alınmışdır. Burada "şəbeh" dini ayinini yerinə yetirənlər, "şaxsey-vaxsey" nümayişi öz əksini tapıb. Həmin kinomaterialdan "Bismillah" filmində istifadə olunmuşdur.
Həsən bəy Müqimi
Həsən bəy Müqimi - XVII əsr Azərbaycan şairi.
Hayatı
Həsən bəy Qaraqoyunlu elinin Baharlı oymağındandır. Şəkəroğlu soyundan olan Həsən bəy şair idi. Müqimi təxəllüsü ilə şеir yazırdı. XVII əsrdə yaşamışdı.
Onun haqqında Məhəmmədəli Tərbiyət yazır: "Həsən bəy Şəkəroğlu adı ilə məşhurdur. Ata tərəfindən onun qohumluğu Baharlı tayfası böyüklərindən olan Əlişəkər bəyə və ana tərəfindən isə qohumluğu Cahanşah padşaha çatır. O, şеirşünaslıqda, xətşünaslıqda və musiqi еlmində bacarıqlı, əxlaq rəftar cəhətdən tərifə layiq bir şəxs olmuşdur. Bəzi hallarda şеir qoşmuş və Müqimi təxəllüs еtmişdir.("Həft iqlim").
Həsən bəy Müqimi Əkbər padşahın zamanında hicri qəməri 997 (1588)-ci ildə Hindistana gеtmiş və bu zaman Dəkənə bir dövlət işi üçün göndərilmiş, onunla qohumluğu olan Əbdürrəhman xan xanixananın yanında qulluq еtmək ona tapşırılmışdır. Müqimi hicri qəməri XI (XVII) əsrin əvvəlində Dəkəndə vəfat еtmişdir. ("Nətayicil-əfkar").
Xoşgu "Həsən" sözündə və "Ruzi-Rövşən" əsərinin müəllifi "Müqimi" sözündə Həsən bəyin tərcümеyi- halını vеrmişlər. "Şəmi-əncümən" əsərinin müəllifi isə hər iki sözdə onun haqqında məlumat vеrmişdir. O, "Həsən" sözündə dеyir: "Müqiminin divanı öz xətqilə təxminən min bеytdir". "Şəmi-əncümən" əsərinin müəllifi Məhəmməd Sədr Həsənxanın bu sözlərindən məlum olur ki, o, iki təxəllüsünün bir adama aid olduğunu bilmir və şübhəsiz ki, Müqiminin kiçik divanı "Həsən" təxəllüsü ilədir.
Yaradıcılığı
Müqimi, bir çağrılmamış qonaq, gəlmiş hüzuruna, Tənə vurma bu miskinin xəcaləti bəsdir ona!
Clematis alpina
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Şəhriyar qalası
Şəhriyar qalası - orta əsrlərə aid qala. Qala Biləsuvar şəhərindən 9 km qərbdə yerləşir. Hal-hazırda qalanın yerində təpəciklər mövcuddur. Qalanın tədqiqata ehtiyacı vardır.
Mənbə
Mədəniyyət
Pseudophoxinus alii
(Pseudophoxinus alii) — Çəkilər fəsiləsinin külmə cinsinə aid balıq növü. Türkiyə üçün endemik növdür. Uzunluğu 9,8 sm-ə çatır.
Jen Mişel Seri
Jean Michaël Seri — Qalatasaray və Fil Dişi Milli Komandasının futbolçusu.
Clematis aristata
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mancanaq dəzgahı
thumb|250px|Neft istehsalında istifadə edilən mancanaq dəzgahı Mancanaq dəzgahı — neft və ya su quyularının istismarı zamanı ştanqlı quyu nasosu.
Surra (Şabran)
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Şabran rayon mərkəzi yaxınlığında yerləşir. Dəvəçiçay Surranın mərkəzindən keçir. Bu çay əhalinin içməli su və kənd təsərrüfatında işlədilən suya olan tələbatını ödəyir.
Əhalisi
Kəndin əhalisi 500 nəfərə yaxındır.
İqtisadiyyatı
Kənd əhalisi əsasən bağçılıq, bostançılıq və ticarətlə məşğul olur.
Serjipi
Serjipi Braziliyanın sahə baxımından ən kiçik ştatıdır. Ölkə ərazisinin cəmi 0,26 % təşkil edir.
Coğrafiya
Serjipi ərazisinin demək olar ki, hamısı savannadır. Okean sahilləri Manqrov meşələri, bataqlıq və qumlu çimərliklərlə örtülüdür.
Tarixi
thumb|left|Arakajuya açılan mənzərə. Serjipi ərazisində ilk portuqal koloniyaçıları San-Kristovan şəhərini qurmuşlar. Uzun zaman şəhər ştatın paytaxtı olmuşdur. Digər şimal-şərq ştatları kimi Serjipi dəfələrlə hollandların hücumuna məruz qalmışdır. 1641-ci ildə hollandlar ştatın ərazisini işğal etmişlər. Dörd il müddətində ərazi Holland Braziliyasına tabe edilmişdi. 1645-ci ildə portuqallar hollandları bölgədən çıxara bilmişlər. 1855-ci ildə ştatın paytaxtı Arakaju şəhərinə köçürülmüşdür.
İnzibati bölgü
Ştat ərazisi 3 mezoregiona və 13 mikroregiona bölünür.
İqtisadiyyat
Serjipi böyük aqrar potensiala malikdir. Burada Şəkər qamışı, pambıq, çəltik, aqava, tütün, maniok yetişdirilir. Nisbətən üuraq bölgələrdə heyvandarlıq inkişaf etdirilmişdir. Şelf zonası olan "Piranema" neft platformasında neft və qaz hasil edilir.
Balçılı kurqanları
Balçılı kurqanları — Şəmkir rayonunun Balçılı kəndi yaxınlığında e.ə. 2-ci minilliyə aid qəbir abidələr.
Balçılı kurqanlarından tunc təbərzin, toppuz, nizə, iynə, bilərzik, düymələr, mismar, sümük əşyalar, saxsı məmulatı və s. tapılmışdır. Ölülər daş qutu,quyu və dördkünc formalı torpaq qəbirlərdə dəfn edilmişdir. Paşatəpə adlı kurqanda qəbir taxta tirlərlə üç mərtəbəyə bölünmüşdü. Alt mərtəbədə adam və at skleti, silah, gil qablar, Orta mərtəbədə heyvan sümükləri aşkar olunmuşdu. Qəbrin üstündə tonqal qalandığından alov ənn üst mərtəbəni məhv etmişdi. Tapılan əşyalar dəfn edilənin həm zəngin, həm də hərbçi olduğunu göstərir.Kurqanlar Azərbaycanda Tunc dövründən sinifli cəmiyyətə keçidi göstərir və Xocalı-Gədəbəy mədəniyyəti üçün xarakterikdir.
Pseudophoxinus antalyae
(Pseudophoxinus antalyae) — Çəkilər fəsiləsinin külmə cinsinə aid balıq növü. Türkiyə üçün endemik növdür.
Fin dili
Fin dili, (suomi, suomen kieli) — fin-uqor dilləri qrupunun baltikyanı-fin budağına aiddir və aqqlyuativ dil kimi xarakterizə edilir. Fin-uqor dilləri və samodiy dilləri (enes dili, nenes dili, nqanasan dili, selkup dili) ural dilləri ailəsini təşkil edirlər.
Yazısı latın əlifbası əsasındadır.
İzirtu
thumb|İzurtu şəhərinin xəritədə yeri İzirtu və ya İzurtu — e.ə. IX-VI əsrlərdə mövcud olmuş Manna dövlətinin paytaxtı. Qədim Azərbaycan şəhəri.
Tarixi
E.ə. 716-cı ildə Aşşur hökmdarı II Sarqon İzurtunu tutub yandırmışdı. Lakin şəhər tezliklə bərpa olunmuşdu. E.ə. 650-ci ildə Aşşur hökmdarı Aşşurbanipal yenidən İzurtunu zəbt edərək dağıtmışdı.
Haqqında
Tədqiqatçıların fikrincə, İzirtu müasir Ziviyə şəhərinin yaxınlığında yerləşirdi. İzirtu da digər Manna şəhərləri kimi müdafiə xarakterli qalalarla əhatələnmişdi. Şəhərdə iki və üç mərtəbəli binalar, eləcə də məbədlər olub. E.ə. 716-cı ildə Assur hökmdarı II Sarqon İzirtunu tutub yandırmışdı. Lakin şəhər tezliklə bərpa olunmuşdu. E.ə. 650-ci ildə Assur hökmdarı Aşşurbanipal yenidən İzirtunu zəbt edərək dağıtmışdı.
Coğrafiyası və strateji mövqeyi
Tədqiqatçıların fikrincə İzurtu şəhəri Cənubi Azərbaycanda müasir Ziviyə şəhərinin yaxınlığında yerləşirdi. İzurtu da digər Manna şəhərləri kimi müdafiə xarakterli qala divarları ilə əhatələnmişdi. Şəhərdə iki və üçmərtəbəli binalar, eləcə də, güman edildiyinə görə, məbədlər var idi.
Clematis brachiata
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
II Baybars
əl-Məlikül-Müzəffər Rüknəddin Baybars əl-Çaşnigir (d.? - ö. 16.4.1310) — Misir Məmlük sultanı (1309-1310).
Senecio banksii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
II Baybars
Həyatı
Sultan Kalavunun Çərkəz əsilli məmlüklərindəndir. Kalavunun oğlu Məhəmmədin ilk səltənəti sırasında özünü göstərdi. Kitbuğanın taxtı ələ keçirməsindən sonra nüfüzunu daha da artdırdı və Burciyyə Məmlüklərinin qüvvətli əmirləri arasına girdi. Sultan Laçının qətlindən (1299) sonra, Misir Məmlük taxtına ikinci dəfə keçirilən Məhəmməd tərəfindən üstadüddarlığa gətirildi (9 fevral 1299). Naibüssaltana Əmir Seyfəddin Salar ilə birlikdə Sultan Məhəmmədin kiçik yaşda olmasından faydalanaraq dövlət işlərini əlinə keçirdi. Hətta sultan üzərində onun ən bəsit ehtiyaçlarına dəxi müdaxilə edəcək qədər ağır bir basqı qurdu. Bir-biriylə iş birliyi halında olan Salar ilə Baybars arasında gizli bir nüfuz mücadiləsi də vardı. Ancaq bu mücadilə feiliyətə tökülməmiş, bunlar onları məcbur edən şərtlər altında daima bir-birlərinə dəstək vermək məcburiyətində qalmışdılar.
Sultan Məhəmməd onların basqısı qarşısında 5 aprel 1309-cu ildə səltənətdən çəkildiyini bildirdi. Bunun üzərinə üməra taxtı Əmir Salara təklif etdiysə də, Salar, Kütbuğa və Laçının aqıbətinə şəxsən şahid olduğundan bu təklifə yanaşmadı və sultanlığa Baybarsın daha layiq olduğunu söylədi. Beləcə kəndisi naib-i saltanat görəvində qalarkən Baybars əl-Müzəffər ünvanıyla sultan elan edildi (5 aprel 1309).
Baybarsın sultan olar-olmaz həll etmək məcburiyyətində qaldığı ilk məsələ, büyük etibarı olan əski sultan Məhəmməd idi. Suriya bölgəsindəki bir qisim üməra onun sultanlığını qəbul etmiyrlər, Məhəmmədə bağlılıqlarını sürdürürdülar. Bu sırada Kərəkə göndərilən və başlangıcda yeni sultana bağlı qaldığını bildirən Məhəmməd, nəhayət Suriyadakı əmirlərin dəstəyini sağlayarak Baybarsa qarşı hərəkətə keçməklə hazırlıqlara başladı. Baybars isə taxtı qorumak üçün son çarə olarak Misirdəki Abbasi xəlifəsi əl-Müstəkfi-Billahdan ona olan biəti yeniləməsini istədi. Bu istəyin yərinə yetirilməsinə rağmən üməranın çoxu Baybarsı tərk edərək Məhəmmədin yanına getdi. Yalnız qalan Baybars Məhəmmədin dəməşqlilər tərəfindən sevgiylə qarşılanıb onun adına xütbə oxunduğunu eşidincə taxtdan çəkildiyini bildirdi (17 fevral 1310), ayrıca Məhəmmədə xəbər göndərərək ondan əhf dilədi. Ancaq bu arada xəzinədən böyük miqdarda pul-para alaraq Qahirədən qaçdı. Fəqət Qazzə yaxınlarında yaxalandı və üçüncü dəfə taxta keçən Məhəmmədin hüzuruna çıxarıldı; onun ağır həqarətlərinə məruz qaldıqdan sonra öldürüldü (16 aprel 1310).
Saltanatı çok qısa sürən Baybars, Burciyyə Məmlüklərinə mənsub ilk Çərkəz sultanı kabul ədilməktədir. Ayrıca onun sûfilərin ətkisi altında kaldığı, onların təşvikiylə gayri müslim unsurlara karşı sərt davrandığı, Mısır halkının kəndisindən nəfrət əttiği bəlirtilməktə; bunun yanı sıra Kahirənin mərkəzində hankah, ribat, türbə gibi çəşitli birimləri ihtiva ədən bir külliyə inşa əttirip (1309), bir vakfiyə düzənləttiği bilinməktədir.
Qay Yuli Vindeks
Qay Yuli Vindeks (latın dilində: Gaius Julius Vindex; ) — Qədim Akvitaniya hökmdarları nəslindən olan Roma sərkərdəsi.
Haqqında
Roma imperiyasının Şimali Qalliya əyalətinin canişini olan Qay Yuli Vindeks eramızın 68-ci ilində Roma imperatoru Nerona qarşı üsyan qaldırdı. İmperiyanın Tarrakon İspaniyası əyalətinin canişini Qalba və Almaniya əyalətinin canişini Lusiy Vergini Ruf üsyanşıları müdafiə edirdilər. Vezontsio (indiki Bezanson) yaxınlığında Lusiy Vergini Rufun döyüşçüləri onların düşərgəsi yaxınlığından keçən Vindeksin ordusunun onlara hücüm etdiklərini güman edərək yüxarının əmrini gözləmədən üsyanşılara hücum etdilər. Məğlubiyyətə uğrayan Qay Yuli Vindeks özünü öldürdü.
Necefet-henetet (nom)
Necefet-henetet ( — "Terebint ağacı", - "Canavar (çaqqal)şəhəri") Yuxarı Misirin XIII nomu (əyaləti). Nomun mərkəzi  şəhəri olmuşdur. Həmin ərazinin totemi canavar ya çaqqal sayılır. Əsas tanrısı canavar (çaqqal) başlı Anubisdir.
Ceyranlı
Ceyranlı – Azərbaycan Respublikasının Şabran rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Ceyranlı Dəvəçi rayonunun Əmirxanlı inzibati ərazi vahidində kənd. Əmirxanlı çayının sahilində, Yan silsiləsinin ətəyindədir. Keçmış adı Aşağı Əmirxanlı olmuşdur. Kənd Ceyranotlayan adlı talada salındığı üçün 1965-ci ildən adı dəyişdirilmiş və Ceyranlı kimi rəsmiləşdirilmişdir.
Pseudophoxinus battalgili
(Pseudophoxinus battalgili) — Çəkilər fəsiləsinin külmə cinsinə aid balıq növü.
Love, Chunibyo & Other Delusions
Love, Chunibyo & Other Delusions, Yaponiyada tanınan adı ilə və ya qısaca Chū-2 — Nozomi Osakanın rəssamlığı ilə Torako tərəfindən yazılan ranobe seriyası. Əsər 2010-cu ildə Kyoto Animation mükafatı müsabiqəsində uğur qazandıqdan sonra şirkət 2011-ci ilin iyununda ranobeni nəşr etməyə başlamışdır. 4 oktyabrdan 19 dekabr 2012-ci ilə kimi Kyoto Animation tərəfindən istehsal olunmuş anime serialı və YouTube vasitəsilə ilə hərəsi 6 dəqiqə olmaqla 6 seriyadan ibarət "Lite" ONA seriyası yayımlanmışdır. 2013-cü ilin sentyabrında anime filmi buraxılmışdır. Anime serialının ikinci mövsümü "Love, Chunibyo & Other Delusions -Heart Throb-" 2014-cü ilin yanvarından martına kimi nümayiş etdirilmişdir. Yeni hekayəyə malik ikinci film "Love, Chunibyo & Other Delusions! Take on Me" 6 yanvar 2018-ci ildə buraxılmışdır.
Anime Şimali Amerikada Sentai Filmworks, Avstraliya və Yeni Zelandiyada Madman Entertainment, Böyük Britaniyada Manga Entertainment və Animatsu Entertainment, Fransada Kaze, Tayvanda Mighty Media tərəfindən lisenziyalaşdırılmışdır.
Məzmun
Yuuta Toqaşi orta məktəbdə ikən "8-ci sinif sindromu"na (çuubinyo) yaxalanmış oğlandır: fövqəltəbii güclərə malik olduğuna inanır və özünü "Qara alov ustası" adlandırır. Buna görə də sinif yoldaşları ondan uzaqlaşırlar. Artıq bu sindromdan qurtulmuş Yuuta "utandırıcı" keçmişindən qurtulmaq üçün heç kimin onu tanımadığı yeni liseyə keçir. Lakin onun arzusu təhlükə altına düşür: yeni sinfində təhsil alan Rikka Takanaşi də çuubinyodur və Yuutanın keçmişini öyrənər-öyrənməz Yuuta ilə maraqlanmağa başlayır.
Hekayənin gedişatında Rikka ilə Yuutanın aralarındakı münasibətlər getdikcə güclənir. Yuuta onun xəyallarını narahatçılıq yaradan və utandırıcı hesab etsə də, Rikkanı qəbul edir. Yuuta Rikkaya bir çox məsələlərdə, məsələn klub qurmaqda kömək edir. Yuuta yay tətilində Rikkanın çox sevdiyi atasının iki il əvvəl sağalmaz xəstəlikdən öldüyünü və Rikkanın atasına yenidən qovuşmaq üçün axtardığını öyrənir. Yuuta Rikkaya kömək etmək qərarına gəlir.
Ranobe
"Love, Chunibyo & Other Delusions" Nozomi Osakanın rəssamlığı ilə Torako tərəfindən yazılan ranobe seriyasıdır. Torako ranobenin birinci cildini 2010-cu ildə keçirilən birinci Kyoto Animation Mükafatı müsabiqəsinə təqdim etmişdir və əsəri roman kateqoriyasında uğur qazanmışdır. Daha studiya 1 iyun 2011-ci ildə ranobeninin birinci cildini nəşr etmişdir. 14 mart 2014-cü ilə kimi 3 cildi çapdan çıxmışdır. Dördüncü cild 22 dekabr 2017-ci ildə buraxılmış və sonuncu cild olmuşdur.
Anime
Animenin açılış mahnısı Zaq tərəfindən ifa olunan "Sparkling Daydream" mahnısı, bağlanış mahnısı Black Raison d'être (Maaya Uçida, Çinatsu Akasaki, Azumi Asakura və Sumire Uesaka) tərəfindən ifa olunan "Inside Identity" mahnısıdır. Üç əlavə mahnıdan istifadə olunmuşdur: 8-ci seriyada Zaq tərəfindən ifa olunan mahnısı, 10-cu seriyada Zaq tərəfindən ifa olunan  mahnısı və 10-cu seriyada Maaya Uçida tərəfindən ifa olunan  mahnısı səsləndirilmişdir. "Sparkling Daydream" sinqlı 24 oktyabr 2012-ci ildə, "Inside Identity" sinqlı 21 noyabr 2012-ci ildə buraxılmışdır. "Lite" seriyalarının açılış mahnısı mahnısı, bağlanış mahnısı isə  mahnısıdır. Hər iki mahnı Zaq tərəfindən ifa olunmuşdur.
Birinci mövsümdə baş verən hadisələri Rikkanın prespektivindən nəql edən adlı anime filmi Yaponiya kinoteatrlarında 14 sentyabr 2013-cü ildə göstərilməyə başlamışdır. Film 19 dekabr 2014-cü ildə DVD və BD formatlarında buraxılmışdır. Animenin ikinci mövsümü Yaponiyada 8 yanvarda 26 mart 2014-cü ilə kimi nümayiş etdirilmiş və Crunchyroll vasitəsilə yayımlanmışdır. Açılış mahnısı Zaq tərəfindən ifa olunmuş "Voice" mahnısı, bağlanış mahnısı isə Black Raison d'être tərəfindən ifa olunan "Van!shment Th!s World" mahnısıdır. İkinci mövsümün "Lite" seriyaları YouTube-da 26 dekabr 2013-cü ildə buraxılmışdır. "Lite" seriyalarının bağlanış mahnısı Zaq tərəfindən ifa olunan mahnısıdır.
adlı ikinci filmin premyerası 6 yanvar 2018-ci ildə baş tutmuşdur.
Anime Şimali Amerikada Sentai Filmworks, Avstraliya və Yeni Zelandiyada Madman Entertainment, Böyük Britaniyada Manga Entertainment və Animatsu Entertainment, Fransada Kaze, Tayvanda Mighty Media tərəfindən lisenziyalaşdırılmışdır.
Rauf Əliyev (futbolçu)
Rauf Əliyev  — azərbaycanlı futbolçu. Hücumçu mövqeyində oynayır.
Həyatı
Rauf Əliyev 12 fevral 1989-cu ildə Füzuli rayonunun Yuxarı Əbdürrəhmanlı kəndində anadan olub.
Qarabağ
Peşəkar karyerasına 2006-cı ildə Qarabağ klubunda başlayıb. Qarabağın heyətində ilk qolunu Azərbaycan çempionatının 23-cü turunda səfərdə Sumqayıtın Gənclərbirliyi klubunun qapısına vurub, Rauf bu oyunda 50-ci dəqiqədə hesabı açıb. Oyun 0-3 hesabı ilə Qarabağın xeyrinə başa çatıb. Bu, Raufun həmin mövsümdə vurduğu yeganə qol olub. 2006-2007 mövsümündə 11 oyunda meydana çıxıb. 2007-2008 mövsümündə Rauf Qarabağın heyətində 8 oyunda meydana çıxıb və 1 qol vurub. Yeganə qolu çempionatın 17-ci turunda Masallı komandasının qapısından keçirib. 2008-2009 mövsümündə Qarabağın heyətində 8 oyunda meydana çıxıb və 1 qol vurub.
Rauf 2009-2010 mövsümündə Qarabağ komandasının heyətində UEFA Avropa Liqasının təsnifat mərhələsində meydana çıxıb. 16 iyun 2009-cu ildə ikinci təsnifat mərhələsində Norveçin Rusenborq klubu ilə səfər oyununda 90-cı dəqiqədə Maksim Medvedevi əvəz edərək meydana çıxıb. Bu, onun qitəmiqyaslı yarışlarda debütü olub. Bir həftə sonra Bakıda cavab oyununda isə 82-ci dəqiqədə meydana daxil olub. Rauf Qarabağ klubunun heyətində üçüncü təsnifat mərhələsinin cavab oyununda Finlandiyanın Honka klubu ilə qarşılaşmada da oyunun sonlarında meydana çıxıb. Avroliqanın pley-of mərhələsində Niderlandın Tvente klubu ilə oyunlarda da Rauf əvəzetmədən meydana daxil olub. Ev oyunun 90-cı dəqiqəsində sarı vərəqə ilə cəzalanıb.
25 oktyabr 2009-cu ildə Azərbaycan Premyer Liqasının 8-ci turunda Yevlax Şəhər Stadionunda Karvan klubu ilə səfər oyununda 73-cü dəqiqədə qol vuraraq hesabı 1-1 edib və Qarabağı məğlubiyyətdən xilas edib. 30 oktyabr 2009-cu ildə 9-cu turda Xəzər-Lənkəranla oyunda 86-cı dəqiqədə hesabı açaraq Qarabağa qələbə qazandırıb.
1 iyul 2010-cu ildə UEFA Avropa Liqasının 2010/2011 mövsümünün birinci təsnifat mərhələsində Makedoniyanın Metallurq Skopye klubu ilə ilk görüşündə oyunu əvəzolunmadan keçirib. 15 iyulda Şimali İrlandiyanın Portadaun klubu ilə səfər oyununda 46-cı dəqiqədə meydana daxil olub, 22 iyulda ev oyununda isə əsas heyətdə meydana çıxıb və 76-cı dəqiqədə əvəzlənib. 29 iyul 2010-cu ildə üçüncü mərhələnin ilk oyununda Polşanın Visla Krakov klubu ilə ilk oyunda əsas heyətdə meydana çıxıb, 69-cu dəqiqədə əvəzlənib. 5 avqustda cavab oyununda Rauf karyerası ərzində UEFA Avropa Liqasında ilk qolunu vurub. Oyunun 33-cü dəqiqəsində komandasının ikinci qolunu vurub, oyun 3-2 hesabı ilə Qarabağın xeyrinə başa çatdı. 19 avqustda Almaniyanın Borussiya Dortmund klubu ilə səfər oyununda 46-cı dəqiqədə əvəzlənib, 26 avqustda ev oyununda 90 dəqiqə meydanda olub.
5 noyabr 2010-cu ildə Azərbaycan çempionatının 12-ci turunda MOİK klubu ilə oyunda 44 və 49-cu dəqiqələrdə qol vuraraq karyerasında ilk dublu edib, oyun 3-0 hesabı ilə Qarabağın xeyrinə başa çatıb. 4 dekabr 2010-cu ildə 16-cı tur çərçivəsində İnter Bakı ilə qarşılaşmada 45-ci dəqiqədə oyunda yeganə qola imza ataraq Qarabağa qələbə qazandırıb. 23 dekabrda 19-cu turda səfərdə Xəzər-Lənkərana qarşı oyunda 4 və 75-ci dəqiqələrdə qol vurub, oyun 1-2 hesabı ilə Qarabağın xeyrinə başa çatıb.
7 iyul 2011-ci ildə UEFA Avropa Liqasının 2011/2012 mövsümünün birinci təsnifat mərhələsində Litvanınn Banqa klubu ilə ev oyununda əsas heyətdə meydana çıxıb və 59-cu dəqiqədə əvəzlənib. 14 iyul 2011-ci ildə Farer adalarının EB/Streymur klubu ilə səfər qarşılaşmasında 11-ci dəqiqədə qol vuraraq hesabı açıb. Oyun 1-1 hesabı ilə başa çatıb. Bir həftə sonra 21 iyulda ev oyununda 90 dəqiqə meydanda olub. 28 iyulda Belçikanın Klub Brügge komandası ilə ilk oyunda 62-ci dəqiqədə Rauf qol vuraraq hesab arasında fərqi azaldıb, oyunda Qarabağ 4-1 hesabı ilə məğlub olub. Bir həftə sonra cavab oyununda da Rauf meydanda olub.
14 avqust 2011-ci ildə Azərbaycan çempionatının ilk turunda İnter Bakı ilə qarşılaşmada 52-ci dəqiqədə qol vurub, oyun 1-0 hesabı ilə Qarabağın xeyrinə başa çatıb. 21 oktyabrda 9-cu tur oyununda Simurqla qarşılaşmada 61-ci dəqiqədə oyunda yeganə qola imza atıb. 3 mart 2011-ci ildə 21-ci turda AZAL klubu ilə qarşılaşmada oyunun 81-ci dəqiqəsində qol vuraraq Qarabağa qələbə qazandırıb, oyun 1-0 hesabı ilə başa çatıb.
Bakı
2013-cü ilin yanvar ayında qış transfer pəncərəsində Rauf Qarabağdan ayrılaraq Bakı klubuna keçib. Bakıdan başqa Raufun adı Qəbələ və başqa bölgə klubları ilə də hallanırdı. Rauf Bakı klubu ilə iki illik müqavilə bağlayıb.
10 fevral 2013-cü ildə Azərbaycan Premyer Liqasının 19-cu turunda Sumqayıtla görüşdə Bakının heyətində debüt edib. Bakı klubunun heyətində ilk qolu Azərbaycan çempionatının 26-cı turunda Qəbələ komandasının qapısına vurub, Rauf Əliyev oyunun 91-ci dəqiqəsində 11 metrlik cərimə zərbəsindən fərqlənib.
20 oktyabr 2013-cü ildə Azərbaycan Premyer Liqasının 10-cu turunda AZAL-la qarşılaşmada 11 və 22-ci dəqiqələrdə qol vuraraq Bakı klubunun heyətində ilk dublunu edib, oyun 2-2 hesabı ilə başa çatıb. 15 dekabrda Azərbaycan Premyer Liqasının 17-ci turunda Rauf ilk dəfə Bakının heyətində oyunun 73-cü dəqiqəsində Qarabağa qol vuraraq komandasına qələbə qazandırıb, oyun 2-1 hesabı ilə başa çatıb.
Statistika
Mənbə: Son yeniləmə: 28 dekabr 2013
Milli komanda karyerası
Rauf Əliyev 2008-ci ildə noyabrın 16-dan 18-ə kimi 21 yaşadək futbolçulardan ibarət Azərbaycan komandasının heyətində təlim məşq toplanışında iştirak edib. 2009-cu ildə yanvarın 4-dən 10-dək millinin Antalyada keçirdiyi təlim məşq toplanışında da Rauf iştirak edib.
250px|thumbnail|right|Rauf Əliyev millinin heyətində (sol tərəfdən üçüncü) (8 oktyabr 2010)