cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qara Saqqal
Aleksander Spotsvud
Spotsvud Şurası iddia edirdi ki, III Vilhelm nizamnaməsinə əsasən, qubernator böhran dövründə münsiflər heyəti olmadan quldurları mühakimə etmək hüququna malikdir və Tiçin mövcudluğu məhz böhrandır. Hovarda qarşı ittihamlar, əfv müddəti bitdikdən sonra, "İspaniya Kralının təbəələrinə mülkiyyətində olan bir şlyupla" törədilmiş bir neçə pirat fəaliyyətinə aid idi, lakin onların Spotsvudun yurisdiksiyasından kənarda və qanuni olaraq o zaman ona məxsus olan gəmidə baş verməsi faktına məhəl qoyulmadı. Başqa bir ittiham iki hücuma istinad etdi, bunlardan biri Hovardın qullarından birinin gəldiyinə inanılan Çarlz-Taun-Bar sahillərində bir qul gəmisinin tutulması idi. Hovard piratçılıq ittihamı ilə vitse-admirallıq məhkəməsini gözləmək üçün göndərildi, lakin Brand və onun həmkarı, kapitan Qordon ("Mirvari" gəmisindən,), Hollovayın iştirakı ilə mühakimə olunmaqdan imtina etdi. Qəzəblənən Holloveyin öz vəzifəsindən çəkilməkdən başqa çarəsi qalmadı və onu Spotsvudun “[Holloueydən] daha dürüst adam” adlandırdığı Virciniya baş prokuroru Con Kleyton əvəz. Hovard təqsirli bilindi və asılmağa məhkum edildi, lakin Londonun Spotsvuda 18 avqust 1718-ci il tarixindən əvvəl təslim olmuş quldurlar tərəfindən törədilmiş bütün pirat hərəkətlərini əfv etməyi tövsiyə edən əmri ilə xilas edildi.
Spotsvud Hovarddan Teçin olduğu yer haqqında qiymətli məlumat aldı və onu üçün qoşunlarını sərhəddən Şimali Karolinaya göndərməyi planlaşdırdı. O, Şimali Karolina qubernatorunu gözdən salmaq istəyən iki nəfərin - Edvard Moselinin və polkovnik Maurice Murun dəstəyini aldı. O, həmçinin Ticarət Şurasına məktub yazaraq, krallığın Tiçin tutulmasından maddi fayda əldə edə biləcəyini təklif etdi. Spotsvud əməliyyatı şəxsən maliyyələşdirdi, bəlkə də Tiçin gizli xəzinələri olduğuna inanırdı. O, "Mirvari" və "Laym" gəmilərindəki kapitan Qordon və Branda qurudan Bata getməyi əmr etdi. "Mirvari" gəmisindən leytenant Robert Maynard dənizdən şəhərə yaxınlaşmalı olan iki icarəyə götürülmüş şlyupun komandanlığını öz üzərinə götürdü. Tiçin tutulması üçün əlavə stimul dövlətdən əldə edilə bilənlərə əlavə olaraq Virciniya Assambleyasından bir mükafat təklifi idi.
Maynard noyabrın 17-də iki silahlı dəstəyə komandanlıq etməyi üzərinə götürdü. Ona 57 nəfər - "Mirvari"dən 33, "Laym"dan 24 nəfər ayrılmışdı. Maynard və "Mirvanir"dən olan bir qrup iki gəmidən böyüyünü götürdülər və ona "Ceyn" adını verdilər; qalanları isə Meynardın zabitlərindən biri cənab Haydın komandanlıq etdiyi "Reyncer"i götürdülər. İki gəminin bir neçə mülki heyət üzvü də gəmidə qalmışdı. Noyabrın 17-də onlar Keksutandan, Ceyms çayı boyunca üzdülər. İki şlyup yavaş-yavaş hərəkət edirdi, bu da Brandin qüvvələrinə Bata çatmaq üçün vaxt verdi. Brand altı gün sonra Şimali Karolinaya çatdı və noyabrın 23-də Bathdan üç mil məsafəyə çatdı. Brandin qüvvəsinə xarici əsgərlərin olmasına qarşı hər hansı yerli etiraza qarşı göndərilən polkovnik Mur və kapitan Yeremiya Veyl də daxil olmaqla bir neçə şimali karolinalı var idi. Mur Tiçin orada olub-olmadığını öyrənmək üçün şəhərə getdi və onun orada olmadığını, ancaq "hər dəqiqə" gözlənildiyi haqqında məlumat verdi. Brand daha sonra Brand qubernator Edenin evinə getdi və ona məqsədi barədə məlumat verdi. Ertəsi gün Brand Pamliko çayı ilə Okrakok körfəzinə iki kanoe göndərdi ki, orada Tiçin olub-olmadığını öyrənsin. Onlar iki gündən sonra qayıdıb orada baş verənləri xəbər verdilər.
Son döyüş
right|thumb| Pirat Qarasaqqalın tutulması, [[Jan Leon Jerom Ferris, 1920]] Noyabrın 21-i axşam Maynard adasının daxili tərəfində lövbər salmış quldurları aşkar etdi. O, yol boyu dayandığı gəmilərdən onların mövqeyini müəyyən etdi, lakin yerli kanalları və dayaz yerləri bilmədən hücum etmək üçün səhərə qədər gözləməyi qərara aldı. Onun varlığından heç kimin xəbəri olmasın deyə körfəzdə hərəkəti dayandırdı və Tiçin dənizə çıxa bilməyəcəyinə əmin olmaq üçün hər iki yamacda müşahidəçilər yerləşdirdi. Adanın o biri tərəfində Tiç qonaqları əyləndirməklə məşğul idi və müşahidə məntəqəsi qurmamışdı. İzrael Hənds "Macəra" gəmisinin 24 dənizçisi ilə birlikdə Bathda məzuniyyətdə olduğu üçün onun heyəti də əhəmiyyətli dərəcədə azalmışdı. Conson yazırdı ki, Tiçin göyərtəsində "iyirmi beş nəfərdən çox olmayan adam" var. Daha sonra Brand rəhbərliyə məlumat verdi ki, Tiçin heyəti cəmi on doqquz nəfərdən ibarətdir.
Sübh çağı Maynardın iki şlyupu kanala daxil oldu, onlardan qabaqda dərinliyi yoxlayan kiçik bir qayıq gedirdi. Kiçik qayıq "Macəra" tərəfindən tez bir zamanda aşkar edildi və topların atış məsafəsinə çatan kimi atəşə tutuldu. Qayıq sürətlə "Ceyn"ə çəkilərkən, Tiç "Macəra"nın lövbər trosunu  kəsdi. Onun heyəti yelkən açdı və "Macəra" manevr edərək öz yan bortunun toplarını Maynardın şlyuplarına tərəf yönəltdi. Hayd "Reyncer"i "Ceyn"in sol bortuna keçirtdi və hər iki gəmidə Britaniya bayrağı qaldırıldı. "Macəra" daha sonra dar bir kanala doğru yönələrək Okrako adasının sahillərinə doğru döndü. Bundan sonra nə baş verdiyi dəqiq məlum deyil. Consonç kiçik silahlarla atışma olduğunu və bundan sonra "Macəra"nın saya oturduğunu iddia etdi. Maynard lövbər saldı və sonra maneəni keçmək üçün gəmisini yüngülləşdirdi. Başqa bir versiyaya görə, həm "Ceyn",, həm də "Reyncer" saya oturdu, baxmayaraq ki, Maynard öz jurnalında bunu qeyd etməmişdi.
Nəhayət, "Macəra" silahlarını iki gəmiyə çevirdi və atəş açdı. Yan bortdan açılan top açışı dağıdıcı idi. Bir anın içində Maynard gücünün təxminən üçdə birini itirdi. "Ceyn"də təxminən 20 nəfər ya yaralanmış, ya da ölmüşdür; eyni aqibət "Ranger"-də 9 nəfərin başına gəldi. Hayd öldü, ikinci və üçüncü zabitləri ya öldü, ya da ağır yaralandı. Onun şlyupu o qədər zədələnmişdi ki, artıq hucumda heç bir rol oynamırdı. Sonra baş verənlərə dair sübutlar ziddiyyətlidir, lakin "Ceyn"dən kiçik silahlardan açılan atəş, "Macəra"-nın ön yelkənini kəsərək gəminin idarəetməni itirməsinə və saya oturması mümkün ola bilərdi. Tiçin heyrətamiz hücumundan sonra "Ceyn" və "Reyncer" də quruya düşə bilərdi; döyüş gəmisini suya kimin birinci qaytara biləcəyi yarışına çevrildi. right|thumb| Qarasaqqal Maynardın gəmilərinə abordaja alır, Corc Edmund Varian, 1904 Maynard abordaj ərəfəsində heyətin çox hissəsini zirzəmidə gizlətdi və onlara yaxın döyüşə hazırlaşmağı əmr etdi. Tiç gəmilər arasındakı məsafənin azalmasına nəzarət edirdi və heyətinə hazır olmağı əmr etdi. “Macəra”nın abordaj qarmaqları atıldı və iki gəmi bir-birinə toxundu. Meynardın şlyupuna yaxınlaşan Tiç adamları ona butulkalardan hazırlanmış qumbara atdılar. Tüstü dağılanda Tiç öz adamlarını gəmiyə apardı və onun adamları arxa tərəfdə Maynardla birlikdə kiçik bir qrup adama atəş açdılar.
Meynardın qalan adamları qışqıraraq və atəş açaraq anbardan çıxdılar. Tich və onun heyətini çaşqınlıq içinə salmaq planı işə düşdü; quldurlar bu hücumdan özlərini itirdilər. Tiç adamlarını topladı və iki qrup Tiçin top atəşi nəticəsində ölənlərin və ya yaralananların qanına qərq olmuş göyərtədə döyüşdü. Maynard və Tiç bir-birlərinə çaxmaq silahından atəş açdılar, sonra onları kənara atdılar. Tiç özünün abordaj qılıncını çıxartdı və Meynardın qılıncını sındırmağı bacardı. Dəniz quldurları gəminin burnuna doğru sıxışdırıldılar ki, bu da “Ceyn” gəmisinin heyətinə o vaxta qədər tam təcrid olunmuş Meynard və Təçi mühasirəyə almağa imkan verdi.
Maynard daha sonra Tiçin cəsədinə baxış keçirərək onun bədənində beş güllə və iyirmiyə yaxın qılınc yarasını saydı. O, həmçinin cəsədin üzərində bir neçə məktub, o cümlədən Tobias Naytın məktubu tapdı. Tiçin cəsədi buxtaya atıldı və başı Meynardın şlyupun buşpritindən sonra mükafat almaq üçün asıldı. Qayıdandan sonra Tiçin başı digər dəniz quldurlarına xəbərdarlıq və digər gəmilərə göstərmək üçün Çesapik körfəzinin girişindəki dirəyə qoyulmuşdu.
İrs
thumb|Çarlz Ellesin "Piratların Öz Kitabı"nda (1837) təsvir olunduğu kimi, Meynardın şlyupunun buşpritindən asılmış Edvard Tiçin kəsilmiş başı. Leytenant Maynard daha bir neçə gün Okrakokda qaldı, təmir işləri apardı və ölüləri dəfn etdi. Tiçin qəniməti - "şlyupların dayandığı yerdə, çayın sahilində qurulan çadırdan tapılan şəkər, kakao, indiqo boyası və pambıq Tobias Naytın anbarından tapılan şəkər və pambıqla birlikdə hərracda 2238 funt sterlinqə satıldı. Qubernator Spotsvud bu məbləğin bir hissəsini bütün əməliyyatın xərclərini ödəmək üçün istifadə etdi. Tiçin tutulması üçün pul mükafatı təxminən 400 funt sterlinq olmalı idi, lakin o, "Laym" və "Mirvari" gəmi heyətləri arasında bölündü. Kapitan Brand və əsgərləri döyüşdə iştirak etmədikləri üçün Maynard bunu son dərəcə ədalətsiz hesab edirdi. Bununla belə, o, komandasının Tiçin qənimətinin təxminən 90 funt-sterlinqini mənimsədiyi üzə çıxanda dəstəyin böyük hissəsini itirdi. Amma mükafat yalnız dörd ildən sonra ödənildi və Meynardın şücaətinə baxmayaraq, o, karyerada irəli çəkilmədi və getdikcə unuduldu.
Tiç komandasının qalan hissəsi və onun keçmiş tərəfdaşları Brend tərəfindən Bat şəhərində tutuldu və Virciniya ştatının Vilyamsberq şəhərinə aparıldı və burada piratçılıq ittihamı ilə həbs edildilər. Onlardan bəziləri qaradərili idi, bu da Spotsvudu belə halda məhkəməni necə aparmaq barədə məsləhət istəməsinə səbəb oldu. Buna baxmayaraq, 12 mart 1719-cu ildə həbs olunanların hamısı Vilyamsberqdəki Kapitol binasında admirallıq qanunu ilə mühakimə olundu. Həmin gün keçirilən məhkəmə prosesindən heç bir qeydi qalmadı, lakin 16 müttəhimdən 14-ü günahkar bilindi. Qalan iki nəfərdən biri döyüşdə zərurətdən iştirak etdiyini sübut etdi, çünki əvvəlki gecə Tiç gəmisində pirat kimi deyil, yalnız ziyafətdə qonaq kimi idi. Digəri İzrayil Hends döyüşdə iştirak etməmişdi çünki Batda aldığı güllə yarasından müalicə alırdı. O iddia etdi ki, əvvəllər bir içki məclisində yaranan mübahisə zamanı Tiç onu güllə ilə dizindən yaralamış və hələ də kralın əfv fərmanı ona şamil olunur. Qalan quldurlar isə asılmış və sonra Vilyamsbergin Kapitoli yolu boyunca dar ağacında asılan dəmir qəfəslərdə çürüyənəcən saxlanıldılar.
Qubernator İden Spotsvudun Şimali Karolinaya müdaxiləsindən şoka düşdü, Spotsvud isə öz növbəsində müdaxilədə iştirakını inkar etdi. O, Karolina əyalətində səhmdar olan Lord Karteretə müsadirə edilmiş əmlakın satışından faydalana biləcəyini yazaraq və onun maraqlarını müdafiə edərkən ölən virciniyalıların sayını Lorda xatırlatmaqla öz hərəkətlərini müdafiə etdi. O, əməliyyatın məxviliyinin düzgün addım olduğu fikrini müdafiə edərək, İdenin "planın müvəffəqiyyətinə heç bir şəkildə töhfə verə bilməyəcəyini" iddia etdi və İdenə quldurları tutmaq səlahiyyətinin kraldan gəldiyini söylədi. İden Tiç ilə əlaqəsinə görə çox tənqid edildi və onun şəriki olmaqda ittiham edildi. Spotsvud İdeni tənqid etməklə özünün müdaxiləsinin qanuniliyini gücləndirmək istəyirdi. Yazıçı Li öz kitabında belə nəticəyə gəlmişdir ki, Spotsvud çox güman ki, son məqsəd bütün fəaliyyətlərə haqq qazandırır. Lakin onun Şimali Karolinaya soxulmaq, quldurları həbs etmək, onların mallarını müsadirə etmək və hərraca çıxarmaq üçün heç bir qanuni səlahiyyətə malik deyildi.
Spotsvud Tobias Naytı Tiç ilə sui-qəsddə ittiham etdiyindən, 4 aprel 1719-cu ildə İden Naytı sorğu-sual üçün çağırdı. Bir neçə həftə əvvəl İzrail Hənds ifadə vermişdi ki, Nayt 1718-ci ilin avqustunda, Tiçin fransız gəmisini qənimət kimi Şimali Karolinaya gətirdikdən qısa müddət sonra "Macəra" gəmisində təşrif buyurmuşdu. Dörd quldur ifadə vermişdi ki, Tiç ilə birlikdə ona hədiyyələr vermək üçün Naytın evinə baş çəkiblər. Bu ifadələr və Meynardın Tiçin cibində tapdığı məktub inandırıcı görünürdü, lakin Nayt müdafiəsini bacarıqla həyata keçirdi. Çox xəstə olmasına və ölümə yaxın olmasına baxmayaraq, Nayt Spotsvudun şahidlərinin etibarlılığını şübhə altına aldı. O, İzrail Həndsin təzyiq altında ifadə verdiyini və Şimali Karolina qanunlarına əsasən, digər şahid, afrikalının ifadə verə bilməyəcəyini iddia etdi. O, şəkərin onun evində qanuni əsaslala saxlandığını edirdi və Tiç ona yalnız iş üçün, rəsmi olaraq təşrif buyurmuşdu. Komissiya Naytı bütün ittihamlar üzrə təqsirli bilməyib. Nayt elə həmin ilin sonunda vəfat etdi.
İden Nayta qarşı ittihamların onun iştirak etmədiyi bir məhkəmə prosesində ortaya çıxmasından əsəbiləşdi. Brandin müsadirə etdiyi mallar rəsmi olaraq Şimali Karolinaya məxsus idi və İden onu oğru hesab edirdi. Bu mübahisə İdenin 1722-ci il martın 17-də ölümünə qədər koloniyalar arasında davam etdi. Onun vəsiyyətnaməsində Spotsvudun əleyhdarlarından biri və Uilyam Hovardın vəkili Con Hollovey benefisiar kimi göstərilib. Elə həmin il Robert Uolpolu müdaxilə etməyə razı saldılar və o, Spotsvudu vəzifəsindən uzaqlaşdıraraq onu Hyu Drysdeyl ilə əvəz etdi.
Müasir baxışlar
1718-ci ildə Vuds Rocersin Nyu-Providensə gəlməsindən və pirat respublikanın ləğvindən sonra Vest-Hinddə piratçılıq son tənəzzülə uğradı. Oğurlanmış malları satmaq üçün asan yer olmadığından, dəniz quldurları minimum gəlirlə dolanmağa məcbur oldular və britaniya, fransız və ispanlar arasında təxminən bir əsrlik dəniz müharibəsi zamanı dənizçilərin asan iş tapa bildiyi halda, müharibədən sonra kaperlər Britaniya İmperiyasının ticarət donanmalarını qorumaq üçün istifadə etdiyi güclü gəmilərlə müqayisədə azlıqda qaldılar. Qul ticarətinin populyarlığı Vest-Hind adalarının əhəmiyyətini azaltdı və bu şəraitdə piratlıq daha əvvəl olduğu kimi inkişaf edə bilməzdi.
Piratlığın qızıl dövrü başa çatdıqdan sonra Tiç və onun əməlləri əfsanələrin mövzusuna çevrildi, kitabların, filmlərin və attraksionların yaradılması üçün əsas oldu. Onun haqqında məlum olanların çoxu Çarlz Consonun 1724-cü ildə Böyük Britaniyada nəşr olunmuş “Ən bədnam dəniz quldurlarının qarətlərinin və qətllərinin ümumi tarixi” kitabına əsaslanır. Conson dövrünün piratçılığı ilə bağlı tanınmış səlahiyyətli şəxs idi və onun Enn Bonni və Meri Rid kimi şəxsiyyətləri təsvir edən qeydlərini oxumaq bu mövzu ilə maraqlanan insanlar üçün mütləq idi. Oxucular onun hekayələrindən böyük həvəslə oxuyurdular. Məhz bu səbəbdən kitabın ikinci nəşri çıxdı. Lakin Anqus Kostam hesab edirdi ki, Consonun Qarasaqqal haqqında yazıları "bu əhvalatı daha sensasiyalı etmək üçün bir qədər şişirdilmişdir". Lakin “Ümumi tarix” ümumiyyətlə etibarlı mənbə hesab olunur. Ola bilsin ki, Conson təxəllüs olub. Consonun hekayələri şəxsi və rəsmi depeşalar ilə təsdiq olunduğu üçün Li hesab edir ki, o, kim olursa olsun, rəsmi yazışmaya müəyyən bir çıxışı olub. Konstam daha irəli gedərək, Consonun ingilis dramaturqu Çarlz Conson, ya ingilis yazıçısı Çarlz Rivinqton və ya yazıçı Daniel Defo ola biləcəyini fikrini irəli sürürdü. Yazıçı Corc Vudberi 1951-ci ildə yazdığı “Piratçılığın böyük günləri" əsərində yazırdı ki, "Conson açıq-aşkar təxəllüsdür" və "onun özünün pirat olmasından şübhələnməmək mümkün deyil".
Məşhur olmasına baxmayaraq, Tiç piratların ən uğurlusu deyildi. Henri Averi varlı adam kimi təqaüdə çıxdı və Batolomyu Robertsə çatan məbləğ Tiçin talançılıqla əldə etdiyi məbləğdən 5 dəfə çox idi. Xəzinə ovçuları uzun müddətdir ki, onun əfsanəvi qızıl və gümüş dəfinəsinin hər hansı izini axtarmaqla məşğuldurlar, lakin ABŞ-nin şərq sahili boyunca tədqiq edilən çoxsaylı saytlarda tapılan heç bir şey heç vaxt onunla əlaqəli olmayıb. Bəzi əfsanələrə görə, dəniz quldurları əsiri qəniməti basdırdıqları yerdə tez-tez öldürürlər və Tiç də bu işlərdə istisna deyil. Heç bir xəzinənin tapılmaması halı qeyri-adi bir şey deyil; basdırılmış pirat xəzinələri tez-tez müasir bir mif hesab olunur, bunun doğruluğuna demək olar ki, heç bir sübut yoxdur. Mövcud qeydlərdə "Xəzinə adası" kimi uydurma hekayələrin müəlliflərinin təxəyyülü istisna olmaqla, xəzinənin basdırılmasının adi bir hal olduğunu göstərən heç bir məlumat yoxdur. Xəzinəni basdıran yeganə tanınmış pirat Uilyam Kidd idi və Tiç ilə bağlı araşdırmalar aparılan zaman tapılan yeganə xəzinə 1996-cı ildə tapılan gəminin qalıqları arasından tapılmışdı. İddialara görə bu "Kraliça Annanın qisası" gəmisi idi. 2009-cu ilə kimi, dağıntıdan 250.000-dən çox artefakt aşkar edilmişdir və onlardan bəziləri Şimali Karolinanın Dəniz muzeyində nümayiş olunur.
Tiçin ruhu haqqında müxtəlif xurafat hekayələri var. Dənizdəki izaholunmaz işıqları çox vaxt “Tiç işığı” adlandırırlar və bəzi rəvayətlərdə iddia olunur ki, bədnam pirat indi dostlarının və şeytanın onu onsuz tanımayacağından ehtiyat edərək başını axtarmaq üçün yeraltı dünyanı dolaşır. Şimali Karolinada bir söz-söhbət var ki, Tiçin kəllə sümüyü gümüş içki qabı üçün əsas kimi istifadə edilib; yerli hakim hətta 1930-cu illərdə bir axşam həmin kəllədən şərab içmişdi.
Araşdırma
2011-ci ilin əvvəlində bir qrup arxeoloq "Kraliça Annanın İntiqamı" flaqman gəmisinin dənizin dibindən çıxararkən Qarasaqqala aid olduğu güman edilən qılınc parçası tapdılar. Tapıntı qaldırdıqları zaman aşkar edilmişdir. O vaxta qədər 1718-ci ildə Şimali Karolina sahillərində batmış "Kraliça Annanın Qisası" iddia edilən qalıqları sualtı arxeoloqlar tərəfindən 10 ildən çox müddət ərzində tədqiq edilmişdi. Şimali Karolina Ştatının Mədəni İrs Departamentinin nümayəndəsinin dediyinə görə, onlar fransız dizaynlı qılıncın dəstəyinin qızıl fraqmentini tapmağa müvəffəq olublar ki, bu da çox güman ki, kapitan Qarasaqqalın özünə məxsus olub. 2011-ci il may ayının sonunda "Kraliça Annanın Qisası" lövbəri yuxarı qaldırıldı.
Filmlər
Məşhur pirat haqqında çoxlu filmlər və televiziya serialları çəkilmişdir:
Ayta (tanrı)
Ayta və ya Eyta — etrusk mifologiyasında yeraltı dünyanın ilahi hökmdarı olan qədim yunan tanrısı Aidin qarşılığı.
Təsviri
Ayta etrusklara aid məzar daşlarında yalnız bir neçə yerdə təsvir edilmişdir. Bunlara Orvietodakı Qolini türbəsi və Tarkviniyadakı II Orkus türbəsi addir. Ayta həmçinin, həyat yoldaşı Fersipneya (qədim yunan tanrısı Persefonanın etrusklardakı qarşılığı) ilə birlikdə təsvir edilmişdir.
Roan Çapman-Deyvis
Roan Çapman-Deyvis (4 sentyabr 1991) — Avstraliyalı fristaylçı. Roan Çapman-Deyvis Avstraliyanı 2018-ci ildə Cənubi Koreyada təşkil edilən XXIII Qış Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Youlnir
Youlnir (Jólnir) — 28 dekabr 1965-ci ildə sualtı vulkan püskürməsi nəticəsində meydana çıxan İslandiya sahillərində qısa müddət ərzində mövcud olan ada. 1963-cü ildə sualtı püskürmələr nəticəsində meydana çıxan Surtsey adasından 0,9 km cənub-qərbdə yerləşirdi.
Youlnir kiçik bir ada olmuşdur. Sahəsi 0,3 km², ən yüksək nöqtəsi 70 m-ə çatırdı. Artıq 6 yanvar 1966-cı ildə ada tədricən aşınmağa başlayır. Avqustun 10-da püskürmələr dayandıqdan sonra Youlnirin konus formalı zirvəsi 64 metrə qədər azalır. Sentyabrın sonunda Youlnir demək olar ki, tamamilə su altında qalır. Oktyabr ayının sonunda isə ada tamamilə yoxa çıxır.
Bənzər bir şey Surtseyin yaxınlığında yerləşən Sirtlinqurda baş verir. Bir çox cəhətdən Youlnirə bənzəyirdi və yalnız 1965-ci ilin oktyabrında mövcud olmuşdur.
San Teodoro
San Teodoro — İtaliyada  Sardiniya regionuna aid, Olbiya-Tempio əyalətinin tərkibində kommuna (icma). İcma əhalisinin sayı 4020 nəfər, sıxlığı isə 38 nəfər/km²-dir. San Teadoro özünün İsuledda, Kala d’Ambra, La Çinta, Punta Aldia, Lu İmpostu, Kala Brandinçi, Baya Salinedda, Kala Suaraççia, KalaCinepro və s. kimi gözoxşayan çimərlikləri ilə məşhurdur.
Demoqrafiya
Əhalin dinamikası:
Petropolis daşqınları (2022)
Petropolis daşqınları — Braziliyanın Rio de Janeyro əyalətinin Petropolis şəhərində leysan yağışlar sel və torpaq sürüşmələrinə səbəb olub.
Burun tutulması
Burun tutulması — burun keçidlərinin tıxanması nəticəsində yaranan vəziyyət. Ümumi səbəb qan damarlarının iltihabı nəticəsində burun boşluğunu əhatə edən membranların şişməsi.
Əgər həddindən artıq selik boğazın arxasına axırsa (bu, postnazal sindrom və ya postnazal damcı sindromu adlanır), öskürək və ya boğaz ağrısı baş verə bilər. Bəzi araşdırmalar kifozun insanda inkişaf etməsini burun tutulması ilə əlaqələndirir.
Simptomları
Təxminən 85% hallarda burun tutulması burundan deyil, ağızdan nəfəs alma ilə nəticələnir.
Burun tutulması müxtəlif səbəblərdən yarana bilər. Vəziyyət yüngül narahatlıqdan həyatı təhlükəyə qədər dəyişə bilər.
Burun tutulması eşitmə və danışığa mane ola bilər. Əhəmiyyətli burun tutulması yuxuya mane olur, xoruldamağa səbəb ola bilər və yuxu apnesi və yuxarı tənəffüs yollarının müqavimət sindromu ilə əlaqələndirilə bilər.
Morteza Purliqanci
Morteza Pouraliganji ( : مرتضی پورعلی‌گنجی ; ) hazırda Çin Superliqasında və İran milli komandasında Shenzhen FC -də oynayan iranlı peşəkar futbolçudur. O, İranı 2015 AFC Asiya Kuboku, 2018 FIFA Dünya Kuboku və 2019 AFC Asiya Kubokunda təmsil edib.
Qovşud
Tarixi
Kəndin başqa adları Qovşuq, Qovşutlu olmuşdur. Rayon mərkəzində 17 km şimalşərqdə, Kığı və Oxçu çaylarının qovuşduğu Zeyvə qalasının yaxınlığında yerləşir. Toponim qovşud etnonimi əsasında əmələ gəlmişdir. Ermənistan prezidentinin 19.IV.1991-ci il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Kavçut qoyulmuşdur.
Toponimi
Etnotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir. Ermənistan prezidentinin 19.IV.1991-ci il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Kavçut qoyulmuşdur.1988-ci ildə əhalisi Azərbaycana qovulmuşdur. Türkmənistanda Qovşut, Qovşutbənd, Qovşutyap, Qovşuxanqala, Azərbaycanda Qovşutlu (başqa adı Hüsеynbəyli) (Cəbrayıl r-nu) kənd adları göstərir ki, Qovşut tayfa adıdır.
Əhalisi
Kənddə 1897-ci ildə 163 nəfər, 1914 - cü ildə 320 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1918-ci ildə azərbaycanlılar erməni soyqırımına məruz qalaraq deportasiya olunmuşdur. İndiki Ermənistanda sovet quruluşu qurulandan sonra sağ qalan azərbaycanlılar öz doğma evlərinə dönə bilmişdir. Burada 1922-ci ildə 108 nəfər, 1926-cı ildə 109 nəfər, 1931-ci ildə 123 nəfər, 1939 - cu ildə 208 nəfər, 1987-ci ildə 200 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1988-ci ildə kəndin sakinləri Ermənistan dövləti tərəfindən deportasiya edilmişdir. İndi burada ermənilər yaşayır.
Göyçəbəy
Göyçəbəy — Zonquldak ilinin ilçəsi. İlçənin ümumi əhalisi 25.588 nəfərdir, onlardan 7,300 nəfəri şəhərlik ərazidə məskunlaşmışdır.
1845-ci ilə qədər Tefen adı ilə Boluya bağlı olan 4 mahaldan ibarət olmuşdur. Cümhuriyyət qurulana qədər bu statusu qorudu. Respublika dövründə bir qəsəbə olaraq inşa edilən Tefen 1963-cü ildə Gökçebey adlandırıldı və 1972-ci ildə burada bələdiyyə quruldu. Devrək ilçəsinin Göyçəbəy mahalı 1990-cı ildə 3644 nömrəli qanunla vahid ilçə statusu əldə etdi.
Sahəsi 15.153 hektardır. Rayonun 60%-i meşələrlə əhatə olunmuşdur. Dəniz səviyyəsindən 51 metr yüksəklikdə olan Göyçəbəy ilçəsi 906 ilə 1179 metr arası hündürlükdə olan səkkiz təpə ilə əhatə olunmuşdur. Filyos çayı ilçənin kənarından keçir və Filyos şəhərindən Qara dənizə tökülür. Qara dəniz iqliminin üstünlük təşkil etdiyi bölgədə yay və qış mülayim keçir. İlçə mərkəzində Camlı Köşk, Bələdiyyə Ailə Çay Bağçası və Parkı, Atatürk Parkı adlı oyun meydançaları, park və restoranlar var. Kabalaklı, Pamukdüzü, Kertili gəzinti yerləri, Qaranlıq dərə, Kurtdami və Sarıgöl Meşələri ov turizmi üçün uyğundur.
Ukrayna Kitab İnstitutu
Ukrayna Kitab İnstitutu (Український інститут книги; УІК) — Ukraynada kitab oxumanı təşviq etmək, kitab nəşrinə dəstək vermək, tərcümə işinə təkan vermək və Ukrayna ədəbiyyatını xaricdə populyarlaşdırmaq məqsədi ilə 2017-ci ildə yaradılan Ukrayna Mədəniyyət və Məlumat Siyasəti Nazirliyi yanında dövlət qurumu.
Avaddon
Avaddon, həmçinin Avvadon, Abaddon, Abbadon, Abadonna (, Ǎḇaddōn; ölüm, çürümə; məhv, varlığın dayanması ) — iudaizm və xristianlıqda termin. Həm məhv yeri, həm də uçurumun mələyi kimi təqdim edilir.
Ukrayna Kitab İnstitutu
Tarix
2016-cı ilin iyulun 28-də Ukrayna Mədəniyyət və Məlumat Siyasəti Naziri Yevhen Nışuk "Ukrayna Kitab İnstitutu yaradılması haqqında" 612 nömrəli əmrini imzalayıb.
Kitabxanaların yenidən doldurması proqramı
2018-ci ildə Ukrayna Nazirlər Kabineti instituta "Ukrayna Kitabı" dövlət proqramı çərçivəsində ölkə kitabxanaların yenidən doldurması planının həyata keçirməsi məqsədi ilə 120 milyon qrivna ayırıb. Həmin ildə kitabxanalar üçün 91 nəşriyyatdan 741 kitabın 1500 nüsxəsi alınıb. Ümumi qiyməti 114,5 milyon qrivna idi. 2019-cu ildə isə plana görə 87 milyon qrivnaya 677460 nüsxə alınmalı idi. Mədəniyyət və Məlumat Siyasəti Nazirliyinin əmrisinə görə, 2020-ci ildə 833 kitabın 383748 nüsxəsi paylaşmağa planlanırdı. Onları əldə edənlərin siyahısı 606 kitabxanadan ibarət idi. Həmin 833 kitabdan 514-ü uşaqlar və cavanlar üçün, 160-ı bədii ədəbiyyatı, 159-u isə başqa növ kitab idi. O il proqramın büdcəsi 47,378 milyon qrivna idi.
Forumlar
Ukrayna Kitab İnstitutu 2018 Lvov Kitab Forumunun həmtəşkilçisi olub və onun çərçivəsində BookUp Night tədbiri hazırlayıb. 2018-ci və 2019-cu ildə institut Yaradıcı Ukrayna (Креативна Україна) forumun çərçivəsində Nəşriyatçıların sorağı: Avropayı necə istila etmək (Publishers' Guide: How to conquer Europe) adlı seminar hazırlayıb.
Avaddon
Braun–Drayver–Briqqs leksikonuna görə, ivrit dilindəki "אבדון/ăḇadōn" sözü sami kökünün intensiv formasıdır və "ölmək" mənasında olan "אָבַד/'ăḇāḏ" kökündən törəmiş feildir. Yəhudi Bibliyasında bu sözə 184 dəfə rast gəlinir. Yəhudi Bibliyasının yunan dilinə erkən tərcüməsi olan Septuaginta ""ἀπώλεια" (𝘢𝘱𝘰́𝘭𝘦𝘪𝘢) kimi yazılmışdır, bu da "məhv etmək" mənasını verən "ἀπόλλυμι" sözünün feili sifət halıdır.
Əhməd Dünyamalıyev
Əhməd İsmayıl oğlu Dünyamalıyev — neftçi, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1971).
Həyatı
1 may 1926-cı ildə Zəngilan rayonunun Malakeşin kəndində doğulub.
1944–1962-ci illərdə "Gürgan-neft" qazmakəşfiyyat trestində qazmaçı, 1962–1992-ci illərdə isə "Xəzər-dənizneft" birliyində buruq ustası işləmişdir.
1992-ci ildə Bakıda vəfat edib.
Təltifləri
Lenin ordeni və medallarla təltif olunmuşdur.
Liberal müsəlman hərəkatı
Liberal müsəlman hərəkatı və ya Mütərəqqi və Liberal müsəlman hərəkatları, İslam dünyasında elmin, inkişafın və müasir dünyaya inteqrasiyanın tərəfdarı olmuş qabaqcıl reformist bir düşüncə sistemidir. Bu hərəkatın tərəfdarları əsasən Avropada olan Renessans dövründən sonra bütün müsəlman aləmində yayılmış, fəqət teokratiya ilə idarə olunan ölkələrdəki təqib və təyziqlərə görə, müvəffəqiyyətsiz olmuşlar.
Bu kimi reformasiya və renessans tərəfdarları olan hərəkatların əksəriyyəti İslamı, Quranı və digər dini mənbə sayıla bilən kitabları fərqli yöndə şərh etmiş və buna görə bəzi dindarlar tərəfindən təyziqlərə məruz qalıblar. Bəzən bu hərəkat dövlət başçılarında da rast gəlinmişdir. Türkiyə Respublikasının qurucusu Mustafa Kamal Atatürk və Pakistan İslam Respublikasının qurucusu Məhəmməd Əli Cinnah demokratiyaya üstünlük verildiyi və müsəlmanların çoxluq təşkil etdiyi bir ölkənin banisi olmuşlar.
Reformasiya, yenilik və mütərəqqi tərəfdarı olan din adamları siyahısına Edip Yüksəl, Məhəmməd Əbdüh, Məhəmməd İqbal, Mahmud Şaltut, Cəmaləddin Əfqani, Ahmet Subhy Mansour, Əli Şəriəti, Irshad Manji, Yaşar Nuri Öztürk kimi şəxsiyyətləri aid etmək mümkündür. Adı çəkilənlərin əksəriyyətləri ya təqib və təyziqlərə məruz qalaraq ölkələrini tərk etmişlər, ya da sərt şəkildə tənqidlərə məruz qalmışlar.
Bəzi liberal düşüncələri müsəlmanlar hərəkatlarının əksəriyyəti məzhəbsiz, təriqətsiz olub, Quranilik cərəyanına bağlı olurlar.
NGC 2395
NGC 2395, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Əkizlər bürcü istiqamətində yerləşir. III1p tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Kastellan (rayon)
Kastellan  — Fransanın Provans-Alp-Kot-d'Azur regionun rayonlarından biri. Departamenti — Yuxarı Provans Alpları. Suprefektura — Kastellan. Rayon əhalisi 2006-cı ildə 9 238 nəfər təşkil edirdi. Əhalinin sıxlığı — 7 nəf / km². Rayon sahəsi — 2195 km².
Keysi Andrinqa
Keysi Andrinqa — ABŞ-lı fristaylçı. Keysi Andrinqa ABŞ-ni 2018-ci ildə Cənubi Koreyada təşkil edilən XXIII Qış Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Keysi Andrinqa birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2018-ci ildə qatıldı. O, Cənubi Koreyada baş tutan XXIII Qış Olimpiya Oyunlarında kişilər moqul yarışlarında iştirak etdi. Andrinqa ümumilikdə 75.25 xal toplayaraq öz cığırında 14-cü yeri tutdu və finala vəsiqə qazana bilmədi.
Boys (Summertime Love)
Boys (Summertime Love) — 1987-ci ildə İtaliya müğənnisi Sabrina Salerno tərəfindən ifa edilmişdir. Bu mahnı ilk dəfə Böyük Britaniya hit-paradında göstərilmiş və üçüncü pilləyə yüksəlmişdir. Fransa və İsveçrə hit-paradında isə ilk pillədə mövqe tutmuşdur. "Boys" mahnısının remiks formaları Fransada 1995-ci ildə "Boys '95", 2003-cü ildə isə "Boys Boys Boys (The Dance Remixes)" adı ilə göstərilmişdir.
Klipi
Mahnının klipi İtaliyanın Venesiya kommunasının Yezolo şəhərində yerləşən Florida hotelində olan hovuzun ətrafında çəkilmişdir. 1988-ci ildə Sabrina Salerno "Super Channel" kanalının "Music Box" proqramında Nino Firetto ilə müsahibəsində etiraf etmişdir ki, həmin şəhvanə dəniz paltarını məşhur jurnallarında göstərilməsi üçün geyinmişdir. Onun sözlərinə görə, İtalyan jurnalları daha çox bu xarakterli kliplərə önəm verir. Mahnının klipinə Böyük Britaniyada qadağa qoyulması səbəbindən hit-paradda 3-cü mövqe tutmuşdur.
İstehsalı
Bu mahnı Sabrina Salernonun ifa etdiyi üçüncü mahnıdır. İlk dəfə 29 may 1987-ci il tarixində göstərilmiş və "Sabrina" albomuna daxil edilmişdir. Mahnı bir çox ölkələrin hit-paradında yüksək mövqe tutmuşdur. Fransa hit-paradında 5 həftə ilk pilləni tutmuş və ümumi 25 həftə (12 dekabr 1987 – 28 may 1988) müxtəlif mövqe tutaraq, 1-ci pillədən 29-cu pilləyə enmişdir. Mahnının sertifikasiyası Fransa, Almaniya və Böyük Britaniya hit-paradında qızıl sertifikasiyaya layiq görülmüşdür. Sabrina Salerno Fransa hit-paradında qızıl sertifikasiyaya layiq görülmüş ilk italyan müğənnisidir. İtaliya hit-paradında üçüncü pillədə qərarlaşmış və 2 həftə ərzində müxtəlif pillələrdə mövqe tutmuşdur. 30 avqust 1987-ci il tarixində İsveçrə hit-paradında göstərilmiş və ilk pilləyə yüksəlmişdir.
Kompozisiyaların siyahısı
7" single Chic
7" single Dureco Benelux
12" single
CD single – 1995 release
Şahqulu (rəssam)
upright=2|thumb|Feniksə hücum edərkən yuxarıdakı aslanın hücumu altında fırlanan yarpaqlara qarışan bu əjdaha rəsmi "həqiqətən [saz] üslubunun ən böyük şah əsəridir". Bu əsər üslubun ilk mərhələsi dövrünə aiddir və Şahquluya aid edilir. [[Klivlend incəsənət muzeyində saxlanmaqdadır.]] Şahqulu (Osmanlı türkcəsi:شاه قولی; ) — Səfəvi imperiyasında fəaliyyət göstərmiş, daha sonradan Osmanlı imperiyasına aparılmış məşhur rəssamlardan biri. O, Osmanlı imperiyasında hakim rəssamlıq cərəyanlarından biri olan saz üslubunun formalaşmasında aparıcı rol oynamışdır.
Həyatı
1525–1526-cı illərə aid saray qeydlərində Şahqulunun 29 rəssamın və 12 şagirdin rəhbəri olduğu, 20 axça kimi yüksək bir maaşla işlədiyi bildirilmişdir. Şahqulu Sultan Süleymanla tanış olmuş, ona pəri şəkli hədiyyə etmiş və şəkli çox bəyənən sultan ona 2 min axça ilə birlikdə bahalı xələt və kaftanlar vermişdir. Arxivdən bəlli olan bir digər sənədə görə o, 1520–1521-ci illərdə nəqqaşxanaya qatılmışdır. O, 1545–1546-cı ildə nəqqaşxananın iki sektorundan birinin rəhbəri olmuşdur. Dövrün tarixçisi Mustafa Əlinin 1586-cı ildə yazdığına görə, sultan onun əsərlərini bəyəndiyi üçün ona müstəqil emalatxana vermişdir. Əsərdə onun həmçinin baş rəssam təyin edildiyi (nəqqaşbaşı) və yüz axça maaş aldığı qeyd edilmişdir. Çox güman ki, maaşın miqdarı şişirdilmədir, çünki o dönəmdə belə bir maaş verilməsi hadisəsinə rast gəlinməmişdir. 1555–1556-cı illərdə sultanın saray sənətçilərinə etdiyi hədiyyələr siyahısındakı qeyddə Şahqulunun hədiyyə ona təqdim edilməmişdən əvvəl vəfat etdiyi bildirilir. Onun ən önəmli şagirdi Qara Memi idi.{{{sfn|Bloom və Blair|2009|p=238}}{{sfn|Denny|1983|p=105, 120}}
Bənövşəyi İnək
Bənövşəyi İnək — Set Qodin tərəfindən 2003-cü ildə yazılmış əsərdir. Kitab Godinin şəxsi inamını təqdim edir ki, kreativ reklam bu gün dağınıqlıq və reklamdan yayınma səbəbindən daha az effektivdir. Kitab şirkətlərin diqqətəlayiq məhsullar istehsal etdiyini və məhsul haqqında ağızdan ağıza yayıla biləcək insanları hədəf aldığını müdafiə edir. 🇺🇸 Today bildirib ki, bu, "iş adamlarına müvəffəqiyyətə aparan sınaqdan keçmiş və doğru yolu xatırladır: Mükəmməl məhsul yaradın".
Haqqında
Kitab nümunələrlə kəsişən ümumi anlayışlardan ibarətdir. Mübahisə, reklamın əvvəlkindən daha az təsirli olduğu və indi bazarda diqqəti cəlb etməyin yeganə yolunun yalnız məhsulu diqqətəlayiq şəkildə bazara çıxarmaq deyil, həm də diqqətəlayiq məhsulu bazara çıxarmaq olduğu ehtimalı ilə başlayır. Godin diqqətəlayiq məhsullar və marketinq proqramlarından nümunələr verir, lakin bunları birbaşa kopyalamağın mənasız olduğunu göstərir. O deyir: "Bu gün uğursuz olmağın yeganə yolu darıxdırıcı olmaqdır. Uğur üçün bir şansınız diqqətəlayiq olmaqdır." Kitab əlamətdar bir məhsulun necə yaradılacağını göstərən On Nöqtəli Yoxlama Siyahısı ilə bitir.
Xanəgah körpüsü (Marağa)
Tarixi
İranın Mədəniyyət nazirliyinin apardığı tədqiqatlara və körpü üzərindəki kitabəyə əsaslanaraq körpüsünün Elxanilər dövründə Hacı Məhəmməd Bağır Xanəgah tərəfindən inşa etdirildiyini söyləmək mümkündür. Əvvəllər bu körpü Marağa şəhəri ni Məlikan, Miyandoab və Şahindej şəhərlərinə birləşdirirdi. Körpünün şimal hissəsi 1967-ci ildə sel səbəbindən ziyan görmüş və 2002-ci ildə İran Mədəniyyət nazirliyi tərəfindən bərpa etdirilmişdi. Günümüzdə bu körpünün yaxınlığında yeni bir körpü salındığı üçün artıq istifadə edilmir.
Kitabəsi
İran Mədəniyyət nazirliyinin verdiyi məlumata görə körpünün şərq hissəsində əvvəllər mərmərdən kitabə varimiş. Lakin günümüzdə bu kitabədən iz yoxdur. Nazirliyin qeydlərinə görə kitabə üzərində aşağıdakı sözlər yazılmışdı:
Kitabənin tərcüməsi isə belədir: "Bu körpünü Hacı Məhəmməd Bağır bin Əli Sultan hicri 1030-cu ildə inşa etdirib."
Memarlıq xüsusiyyətləri
Xanəgah körpüsü Səhənd dağ silsiləsi ilə axan Xanəgah çayı üzərində tikilmişdir. Körpünün uzunluğu 24 m, eni 4,5 m və hündürlüyü isə 4,6 m-dir. Körpü daş və kərpicdən tikilib. Əvvəllər körpünün üç guşəli tağları var idi. Günümüzdə isə bu tağların şimal hissəsi sel nəticəsində dağıdılıb və onun yerində tikilən yeni dayaqlar çox uyğun olmayan şəkildə dairəvi hala salınıb. Sivri uclu tağların hündürlüyü 3,5 m, eni 5 m-dir. Körpü daş və əhəngdən hazırlanmış üç dayaq üzərində yerləşdirilib. Bu dayaqların üzəri yonma daşdandır. Körpünün mənbə hissəsində iki ədəd sel yaran var. Onlardan biri zərər görüb digəri isə demək olar ki, torpağın altındadır. Mənsəb qismində aşağı tərəfdə iki ədəd daban var. Bu körpünün səkiləri alternativ üsulla daş və kərpicdən tikilib və hündürlükləri təxminən 1 m-dir. Körpüdə heç bir ornament yoxdur.
Material və texnika: Körpü daş və kərpicdən tikilmişdir.
KAUR (kosmik platforma)
thumb|KAUR-4 bazasında yaradılmış KA-nın vektor rəsmi KAUR — unifikasiya edilmiş kosmik platforma üçün ümumi ad. XX əsrin 60-cı illərində akademik M. F. Reşetnyova adına İnformasion Peyk sistemləri Açıq Səhmdar Cəmiyyətin bazasında qurulub. Cəmi 4 peyk platforması işlənib: KАUR-1, −2, −3 və −4. 1965-ci ildən 2009-cu ilədək bu platformaların və onların modernləşdirilmiş variantlarının əsasında 400-dən çox həm hərbi, həm də mülki təyinatlı peyk əlaqəsi qurulub. 2000-ci ilin əvvəllərindən başlayaraq Kaur-4 modernizasiya edilmiş platforması əvəzinə "Ekspress" peyk platformaları ailəsinin işlənilməsinə başlandı. Onların da bazasında yeni perspektiv kosmik aparatlar qurulacaq.
KAUR-1
1963-cü ildə radionaviqasiyalı sistemlərin işlənilməsinə başlandı. Nəticədə, "Tsiklon" peyki yaradıldı. Bu peykin konstruksiyası gələcəkdə bütövlüklə müxtəlif təyinatlı KA ailəsinin varisi oldu. Əvvəlcə peykin təcrübəvi hesab edilməsinə baxmayaraq yüksək xarakteristik sistemlər hesabına o istismara verildi. Daha sonra "Tsiklon" kosmik aparatı aşağıdakı xarakteristikaya sahib olan KAUR-1 təyinatı əldə edən müxtəlif təyinatlı bir sıra unikifikasiya edilmiş aparatların əsası olduː
"Tsiklon"da KA ailəsindən savayı"Körfəz" navİqiasiya əlaqəli KA ailəsi, KА "Sfera", həmçinin də İonesfer stansiyası" tədqiqat peyki və suborbital "Yüksəklik zondu" aparatı.
15 may, 1967-ci il tarixindən (Kosmos-158) 27 iyul, 1978-ci il tarixinədək (Kosmos-1027) "Tsiklon" və "Körfəz" ailəsi sisteminə cəmi 25 buraxılış olub, "Sfera" sisteminə Kosmos-203-dən (20.02.1968) başlayaraq Kosmos-1067-dək (26.12.1978) 18 KA buraxılıb.
KAUR-2
thumb|İldırım — 1 peyki
KAUR-2 kosmik platformanın əsasında inşa edilmiş, ötən əsrin 60-cı illərinin ortalarında planlaşdırılmasına başlanılmışdır və aşağıdakı xarakteristikaya sahib idiː
Bu platformada ilk seriyası orbitə 1964-cü ildə buraxılan "İldırım" peyk seriyası inşa edilmişdir.
Maral Quliyeva
Maral Bəyiş qızı Quliyeva — pambıqçı, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1948).
Həyatı
1921-ci ildə Zəngilan rayonunun Məmmədbəyli kəndində doğulub.
1948-ci ildə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adı verilmişdir.
1969-cu ildə təqaüdə çıxmışdır.
1990-cı ilin noyabrında vəfat edib.
Təltifləri
Lenin ordeni və medallarla təltif olunmuşdur.
Sadıq xan Zənd
Sadıq xan ibn İnaq xan Zənd (?- 14.3.1781) — Zəndlər sülaləsindən, Kərim xan ın ögey qardaşı, 22 avqust, 1779-cu ildən 14 mart 1781-ci ilədək hakimiyyətdə olmuş hökmdar.
Korelliya
Korelliya — "Ulduz müharibələri" kainatında uydurma planet. Planet qalaktikanın mərkəzində yerləşir, mülayim iqlimi var, meşələr, cəngəlliklər və şəhər mərkəzləri ilə örtülüdür. Korelliyanın paytaxtı Koronet-Sitidir. Planetin insan sakinləri korelliyalılar adlanır və onlar kosmik səyahətə maraqları ilə tanınırlar. Onlardan ən görkəmlisi Han Solodur. İnsanlarla yanaşı, planetdə barbadelanlar, besalisklər, tszerialanlar, qrindalidlər, kel-dorlar, pa'loviklər, rodianlar, sallastanlar, tvi'leklər və uqorlar kimi bir neçə yadplanetli növ də məskunlaşmışdır. Bundan əlavə, Korelliya həm də bir neçə yerli canlının, o cümlədən Korelliya itləri və ilanbalıqlarının evidir.
Maneələrlə qaçış
thumb|250px|[[Avstriyadan Leon Okafor, Linsdəki 2018 tədbirində bir maneənin üstündən tullanarkən]]
sağ|thumb|250px|Qadınlar arasında keçirilən 400 m məsafəli maneələrlə qaçış
Maneələrlə qaçış atletikada qaçış məsafəsinə qoyulan maneələrlə çətinləşdirilmiş sprint qaçışıdır. Buna görə də atletika sahələri arasında ən çox koordinasiya və texniki əməkdaşlığa ehtiyac duyulan sahələr sırasında hesab olunur.
100 m maneəli
Bu, yalnız qadın idmançıların yarışlarında olan məsafədir. 10 maneə mövcuddur. Start xəttindən birinci maneəyə qədər olan məsafə 13 metr, digər maneələr arasındakı məsafə isə 8,5 metrdir.
110 m maneəli
Bu gün kişilərin qaçdığı uzunluqdur.10 maneə mövcuddur. Birinci maneəyə 7-8 addımda çatılır, maneələr arasındakı məsafə isə 3 addıma keçilir.
400 m maneəli
10 maneə mövcuddur. Birinci maneəyə qədər 45 metr mövcuddur. Maneələr arasındakı məsafə 35 metrdir. Son maneədən sonra 40 metr qaçılır. Bəzi dünya səviyyəli idmançılar iki maneə arasındakı məsafəni 12 addıma keçə bilirlər.
3000 m maneəli
7 ədəd yaş və 28 ədəd quru maneə mövcuddur. Birinci maneəyə qədər olan məsafə 220 metr, maneələr arasındakı məsafə 78 metr, sonuncu maneədən finişə qədər olan məsafə isə 70 metr təşkil edir.
Olimpiya xəndək qaçışı kişi və qadın bölmələrində keçirilən 3000 metr məsafəyə qaçışdır. Xəndək yarışının trasında 28-i quru, 7-si yaş olmaqla 35 maneə mövcuddur. Yarış iştirakçıları maneələrin üstündən basaraq keçə və ya maneələrin üstündən atlayaraq keçə bilərlər. Maneələr arasındakı orta məsafə 78 m təşkil edir. Maneələrin hündürlüyü 91,1-91,7 sm, eni 3,66 m, çəkisi 80-100 kq təşkil edir. Onlara toxunan zaman aşmayacaq formada hazırlanmışdırlar və ən daxildə yerləşdirilmiş olan üç zolağa bərkidilirlər. Hər iki ucunda 120-140 sm arasında özüllər mövcuddur. Başlanğıc nöqtəsindən 270 m-ə qədər heç bir xəndək yoxdur. Hər dövrədə 5 maneə mövcuddur. Onlardan dördü quru, biri isə suludur. Su xəndəyinin eni və uzunluğu 3,66 m, maneəyə ən yaxın olan suyun dərinliyi isə 70/75 sm arasında dəyişir. Yarış iştirakçıları su maneəsini dəf edərkən maneənin üzərində addımlaya bilərlər. Su xəndəyinin qarşısındakı maneə yerindən tərpənməyəcək formada xəndəyin qarşısına yerləşdirilməlidir. Xəndək yarışının iştirakçısı olan idmançı maneənin yaxınlığından keçərsə, su maneəsinin içindən və ya üstündən keçməzsə, ayağını və ya qıçını maneənin yanından keçirərsə, diskvalifikasiya edilir.
Texnika
Qısa məsafəli maneələrlə qaçış 4 bölmədə tədqiq edilir.
Texniki cəhətdən qısa məsafəli maneələrdə qaçış zamanı müvəffəqiyyət aşağı çıxışın həyata keçirilmə üsulundan, birinci maneəyə qədər olan məsafə daxilindəki sprintdən, təkrarlanan maneə keçidlərinin keyfiyyətindən (hər bir maneəni keçən zaman mümkün qədər az vaxt itkisi yaşanmalıdır, yəni maneələr arasındakı məsafə ən az zaman itkisi ilə qət edilməlidir), maneələr arasındakı qaçışın formasından və finiş qaçışının formasından asılıdır.
Qısa məsafəli maneələrlə qaçış zamanı sürət, sürətdə davamlılıq, intensiv güc və tullanma, hərəkət intensivliyi, koordinasiya və tarazlılıq, ritm hissi, oynaqların hərəkətliliyi, boy və ambisiya tələb olunur.
İnterkostal arteriyalar
İnterkostal arteriyalar (qabırğaarası arteriyalarda) deyilir — qabırğalararası boşluq adlanan qabırğalar arasındakı sahəni (“costae”) təmin edən arteriyalar qrupu.
Ən yüksək İnterkostal arteriya (yuxarı qabırğaarası arteriya və ya üstün qabırğaarası arteriya) insan bədənində adətən 1-ci və 2-ci arxa qabırğaarası arteriyaları əmələ gətirən, müvafiq interkostal boşluğa qan verən arteriyadır. Adətən körpücükaltı arteriyanın bir qolu olan kostoservikal gövdədən yaranır. Bəzi anatomistlər yuxarı qabırğaarası arteriyanın olmadığını, yalnız yuxarı qabırğaarası damar olduğunu iddia edirlər.
Anatomiyası
İnterkostal arteriya daha kiçik qan damarlarının 3 qrupuna bölünür. 2 qrup öndə, digər qrup isə arxada olur. İnterkostal boşluq 2 qabırğa arasında əmələ gələn bir çuxurdur. Onların hər biri üçün müvafiq arteriyaları olan cəmi 11 boşluq var. İlk 2 qabırğaarası boşluq posterior interkostal arteriya tərəfindən təmin edilir. Bu arteriyalara superior qabırğaarası arteriyalar da deyilir və kostoservikal torakal gövdədən əmələ gəlir. Torakal aorta qan axını 9 qalan interkostal boşluğa yönəldən arteriyalar istehsal edir. Anterior (arxa) qabırğaarası arteriyalar torakal arteriya və muskulofrenik arteriyanın davamıdır. Bu arteriyalar qan axını qabırğaarası boşluqların dəri və əzələlərinə yönəldir. İnterkostal arteriya əməliyyat zamanı zədələnə bilər, məsələn, yırtıqlar, sonra əməliyyat tələb olunur; lakin həyatı təhlükəsi yoxdur.
Muskulofrenik arteriya
Muskulofrenik arteriya yalançı qabırğaların qığırdaqlarının arxasında əyilmiş aşağı və yana doğru yönəldilmiş daxili torakal arteriyadan yaranır; o, diafraqmanı 8-ci və ya 9-cu qabırğa qığırdaqında perforasiya edir və son qabırğaarası boşluqla qarşı-qarşıya olmaqla, ölçüləri əhəmiyyətli dərəcədə azaldılır.
7-ci, 8-ci və 9-cu qabırğaarası boşluqlara qabırğaarası budaqlar paylayır, boşluqların uzunluğu azaldıqca ölçüləri azalır və daxili sinə arteriyasından olan qabırğaarası arteriyalarla eyni şəkildə paylanır.
Qrimsey adası
Qrimsey (Grímsey) — Qrenland dənizində, İslandiyanın Nordürland-Eystra bölgəsinə aid olan ada. Adanın sahəsi 5,3 km²-dir. 2020-ci ilin yanvar ayına olan məlumata görə əhalinin sayı 61 nəfərdir. Əhalinin sıxlığı 11,51 nəf/km²-dir. Qrimsey İslandiyanın ən şimal məskunlaşma olan ərazisidir. Sandvik kəndi adada yeganə yaşayış məntəqəsidir.
İnterkostal arteriyalar
Muskulofrenik arteriya
Muskulofrenik arteriya həmçinin aşağı perikarda, digərləri diafraqmaya və qarın əzələlərinə doğru budaqlar uzanır.
Qrimsey adası
Coğrafiyası
Qrimsey adası İslandiya sahillərindən 40 kilometr şimalda, Şimal Qütb dairəsi xəttində yerləşir. İslandiyada Qütb gündüzlərinin olduğu yeganə yerdir. Qrimsey adasının ən yüksək nöqtəsi dəniz səviyyəsindən 105 metr yüksəkliyə çatır.
İnterkostal arteriyalar
Posterior interkostal arteriyalar
Posterior interkostal arteriyalar qabırğaarası boşluqları qanla təmin edən arteriyalardır.
Geokimyəvi rejim
Geokimyəvi rejim – tektonik, maqmatik, hidrotermal, metasomatik, metamorfik, hidrodinamiki, epigenetik və biokimyəvi proseslərdə iştirak edən kimyəvi elementlərin və yaxud kimyəvi birləşmələrin formalaşdırdığı fiziki-kimyəvi şəraitdir. Geokimyəvi rejimin tipləri çox olub hansısa bir kimyəvi elementin və yaxud da kimyəvi birləşmənin fiziki-kimyəvi xüsusiyyətini özündə saxlayır. Bunlara geokimyəvi rejimin fiziki, kimyəvi, termik, üzvi, bərpaedici, oksidləşdirici, hidrodinamiki, hidrokimyəvi, atmokimyəvi, biogeokimyəvi, biokimyəvi və s. tipləri daxildir. Geokimyəvi rejim tiplərinin müəyyən edilməsində fəal su növlərindən (kükürdlü, hidrokarbonatlı, hidrogen-sulfidli və s.), həmçinin su növlərinin kimyəvi təkibindən (CO2, H2S, CH4, H2, N2, O2, Fe, K, Ca, Mg, S və s.) və geokimyəvi xüsusiyyətlərindən istifadə edilir.
Qrimsey adası
Heyvanlar
Adada köpək və pişik saxlamaq qadağandır. Səbəb isə burada şimal dəniz quşlarının böyük koloniyasının olmasıdır: adi təmizçi, qaqaralar və müxtəlif növ qağayılar.
İqtisadiyyat və nəqliyyat
İqtisadiyyat kommersiya balıqçılığına əsaslanır. Kənd təsərrüfatı və dəniz quşu yumurtalarının toplanması da vardır. Turizm inkişaf edir. Adanın şimal hissəsində, Şimal Qütb dairəsindən kənarda, Aküreyriyə uçuşlar olan kiçik bir hava limanı var. Dalvikdən Qrimseyə həftədə üç dəfə, adətən istənilən havada və bütün il boyu bərə vardır.
İnterkostal arteriyalar
Posterior interkostal arteriyalar
Posterior arteriya ingilis dilində üstün qabırğaarası arteriya kimi adlanır, lakin latın dilində adı yoxdur.
Kiçik dünya təcrübəsi
"Kiçik dünya" təcrübəsinin əsas nəticəsi, sosial şəbəkənin obyektlərinin orta yol uzunluğunun altı olmasıdır. Sadə dillə desək, bu, təsadüfi olaraq götürülmüş iki insanın bir-birlərini orta hesabla altı nəfərlik məsafədə tanımaları deməkdir. Təcrübə əsaslı tənqid aldı, lakin sonrakı araşdırmalar, o cümlədən e-poçt vasitəsilə oxşar nəticələr göstərdi.
İnterkostal arteriyalar
Posterior interkostal arteriyalar
Hər tərəfdə 11 posterior qabırğaarası arteriya var.
Kiçik dünya təcrübəsi
Milgremın təcrübəsi tez-tez son illərdə aktual olan nəzəriyyə ilə əlaqələndirilir – “Altı Əlaqə Nəzəriyyəsi”, baxmayaraq ki, bu nəzəriyyə əslində Stenli Milqremın təcrübəsinin nəticəsidir.
Tarixi fon
“Altı Əlaqə Nəzəriyyəsi” və "Dünya Kiçikdir" probleminin formalaşdırılmasından bəhs edən ilk əsərlərdən biri, Macarıstan yazıçısı Frideş Karinti əsəri hesab olunur. Əsər başqa bir insanı beş nəfərdən çox tanımamağın, adamı tapmaq mümkün olub -olmadığı sualına cavab tapmaqdan ibarət idi.
1950 -ci illərin əvvəllərində riyaziyyatçı Manfred Koxeh və politoloq İtiel de Sola Pul Paris Universitetində olarkən riyazi əlyazma olan "Əlaqələr və təsir" əsərini yazdılar. Əlyazmanın yazılması zamanı Stanley Milgrem bu mövzu ilə çox maraqlanan universiteti ziyarət etdi. Yazılı əlyazma nəşr olunmamış və 1978 -ci ildə nəşr olunmazdan əvvəl 20 il ərzində alimlərə yayılmışdır. Sosial şəbəkələrin necə işlədiyinə dair ciddi şəkildə hazırlanmış riyazi aspektləri özündə cəmləşdirdi. Bu əlyazma şəbəkələr haqqında çoxlu suallar verdi və suallardan biri də iki obyekt arasında həqiqi bir sosial zəncirdə olan bağlantıların sayı ilə əlaqədar idi.
Təcrübə
Bu problemi həll etməyin bir yolu təsadüfi olaraq götürülən iki insanın bir - birini tanıma ehtimalının nə olduğunu öyrənməkdir. Bunun üçün insanlığı sosial şəbəkə (qrafik) şəklində təmsil edirik və iki qovşaq arasındakı (iki nəfər arasında) yolun orta uzunluğunu tapmağa çalışırıq.
Milgrem təcrübəsi
500px|thumb|Milgremın "Kiçik Dünya" təcrübəsinin gedişi üçün mümkün variantlardan biri