cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Oğuz Atay
Həyatı
Oğuz Atay 1934-cü ildə İnebolu, Kastamonuda anadan olmuşdur. Atası Kastamonu şəhərinin millət vəkili olmuş Cemil Ataydır. 5 yaşında ailəsi ilə birlikdə Ankaraya köçmüşdür. 1951-ci ildə bugünki adı Ankara Kolleci olan Ankara Maarif Kollecini, 1957-ci ildə isə İstanbul Texniki Universitetinin İnşaat Fakültəsini bitirib. Üç il sonra isə İDMMA İstanbul Dövlət Mühəndislik və Memarlıq Akademiyasının (indiki Yıldız Teknik Üniversitesi) İnşaat Bölümündə işçi üzv olmuşdur. 1975-də dosent olan Oğuz Atay, Topoqrafiya adlı peşə kitabı yazmışdır. Bu müddət ərzində müxtəlif qəzet və dərgilərdə yazıları dərc olunmuşdur. Oskar Uaylddan, Maurice Leblanca, Maksim Qorkidən Kroninə və Pitigrillidən Stendala, Laclos, Eliot, Herman Mervil və Henri Ceymsə qədər bir çox yazarların əsərləri ilə tanış olmuş, ədəbiyyat dəryasına daxil olduqdan sonra bütün həyatı boyu kitablarla nəfəs almışdır. Onun bu bağlılığı əsərlərində də özünü açıqca göstərir. Dostoyevski Oğuz Atayın həyatı boyu ayrıla bilmədiyi güclü bir dayaq olmuşdur və öz əsəri Tutunamayanlar haqqında danışarkən də sevimli yazıçıları arasında Fyodor Dostoyevski və Frans Kafkanın adlarını xüsusi vurğulamışdır.
Texniki Universitetdə tanış olduğu Fikriye Gürbüzlə ailə həyatı qurmuş, bu evlilikdən Özge adlı qızları olmuşdur. 6 il evli olsalar da, Oğuz Atay evliliyindən xoşbəxt olmayan adam təsəvvürü yaratmışdır. Yenə kitablara sığınan yazıçının həmin illərdə 5 minə yaxın kitab aldığı məlumdur. 6 illik ailə həyatından sonra cütlük ayrılmış və Oğuz Atay yenidən özünü kitablarına bağlamışdır. Yazıçı 1977-ci ilin 13 dekabrında İstanbulda vəfat etmişdir. Məzarı Edirneqapı Saqqızağacı Şəhidliyində 5-ci hissədədir.
Cem Adrian
Həyatı
Adrian 1980-ci il 30 noyabrda Türkiyənin, Ədirnə şəhərində doğulub. Əsl adı Cem Filizdir. Əslən bosniyalı, eləcə də türkdür. Hələ orta məktəbdə oxuyarkən musiqi təhsili almağa başlamış, elə ilk səs yazması da bu zaman işıq üzü görmüşdür.
Karyerası
Adrian karyerasına on səkkiz yaşı olarkən radioda başlayıb və altı il burada işləyib. Eyni zamanda, teatr və fotoqrafçılıq ixtisası üzrə təhsil alırdı. Elə həmin vaxt işlədiyi radio stansiyanın studiyalarında özünün bəstələdiyi 250 mahnı yazdırıb.
2003-cü ildə etnik qrup "Mystica" qrupunda solist və rəqqas kimi fəaliyyətə başlayır. 2004-cü ilin payızında Bilkənt universitetində "xüsusi tələbə" kimi Musiqi və İncəsənət fakültəsində təhsil alamağa başlayıb.
2005-ci ilin fevral ayında Cem Adrianın ilk albomu işıq üzü görür. Albom Ben Bu Şarkıyı Sana Yazdım adlanırdı. Bu alboma Adrianın 1997–2003-cü illər ərzində özünün studioda yazdığı mahnılar daxil idi. bu demo albom 16 000 nüsxə ilə satıldı.
2005-ci ildə İstanbulda "Babylon" ilə başlayaraq silsilə konsert proqramları ilə çıxış etmişdi. Eləcə də, Hamburq Bremen Caz Festivalında iştirak etmişdi. 2006-cı ildə ikinci albomu üzərində işləməyə başlayır və həmin ilin noyabrında ikinci albomu Aşk Bu Gece Şehri Terk Ettiişıq üzü görür.
2008-ci ildə iki albom çıxarır Essentials / Seçkiler və Emir və Abdullah Oğuzun filmi Sıcak üçün musiqilər hazırlayır. Məhz həmin filmdə Cem Adrian gənc imam rolunu ifa etmişdi.
Albomları
Cem Adrian indiyə qədər səkkiz albom çıxarıb.
Qurduqulu rayonu
Qurduqulu rayonu (1935–1992-ci illərdə Oktemberyan rayonu, 1992–1995-ci illərdə Armavir rayonu) — Ermənistan SSR və Ermənistan Respublikasının ərazisində mövcud olmuş keçmiş rayon. Mərkəzi Sərdarabad şəhəri olmuşdur.
Tarixi
Sərdarabad rayonu Ağrı vadisində yerləşir. Rayonun Türkiyə ilə sərhəddi boyu Araz çayı axır.
1983-cü ildə rayonun ərazisi iki yerə bölünmüş və yeni Bağramyan rayonu təşkil olunmuşdur.
1988-ci ilə qədər azərbaycanlıların yaşamaqda davam etdikləri və həmin il tərk etməyə məcbur olduqları yaşayış məntəqələri: Bağçalar və s.
Qərbi Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət heyətinin müxtəlif fərmanları ilə rayon üzrə dəyişdirilmiş tarixi yer adları:
II İrakli
II İrakli  — Gürcüstan dövlət xadimi, diplomat; 1744-cü ildən Kaxeti, 1762-ci ildən Kartli çarı. 11 yanvar 1798-ci ildə vəfat etmişdir.
İlkin həyatı
7 noyabr, 1720-ci ildə Telavidə çar II Teymuraz və Kartli çarı VI Vaxtanqın qızı Tamarın böyük oğlu olaraq dünyaya gəldi. Gəncliyi müharibələrə şahidliklə keçən şahzadə 1737-1739-cu illərdə Hindistanda Nadir şahla birgə döyüşmüşdü. 1747-ci ildə Kartli şahzadəsi Arçilin üsyanını yatırdı. Nadir onun şücaətindən təsirlənərək İraklini Kaxetiya çarı, Teymurazı isə Kartli çarı kimi tanıdı, bacısı Kotevanı isə Adil şahla evləndirdi. Nadir şahın öldürülməsindən sonra ata-oğul müstəqilliklərini elan etdilər.
Hakimiyyəti
1752-ci ildə II Teymuraz və İrakli Rusiyaya səfirlər göndərdilər ki, onlara 3000 rus əsgəri versinlər ki, İranı ələ keçirsinlər. Rusiya hökuməti isə bu təklifə mahal qoymadı. 1762-ci ildə atasının ölümündən sonra Kartli-Kaxetiya çarı elan olundu və 300 il sonra ilk dəfə iki Gürcü dövləti birləşdirildi. 1783-cü ildə Georgiyevsk traktatını imzalayaraq Rusiya tərəfindən himayəyə alınmaq hədəfinə nail oldu. Lakin Ağa Məhəmməd şah Qacarın ordusunun hücumu qarşısında Rusiya ona kömək etmədi və Krtsanisi döyüşündə 5000 nəfərlik gürcü bölüyü 35000 əsgərdən ibarət Qacar ordusuna çox ağır şəkildə məğlub oldu. Yeni bir İran hücumunun qarşısını isə Qacarın öldürülməsi aldı. Ondan sonrakı il çar özü də vəfat etdi. Yerinə xəstə oğlu XII Georgi keçdi.
Siyasəti
Hakimiyyətə gələndə Avropalaşmağı özünə məqsəd qoyan çar bu məqsəd üçün ən yaxın yolun Rusiya olduğunu düşünürdü. Eristavların gücünü azaldaraq mərkəzləşmə siyasəti güdən çar Rusiyadan heç vaxt ümidi kəsmədi və bütün müharibələrində Rusiyaya kömək edərək Qafqazdakı İran təsirini həmişəlik rus təsiri ilə əvəz etdi.
Ailəsi
Çar II İrakli 3 dəfə evlənmişdi. İlk evliliyi Kotevan Pxeidze ilə olmuşdu. Ondan Vaxtanq Baqrationi və Rusudan adlı övladları olmuşdu. Rusudan çox tez ölmüşdü və çariça da 1744-cü ildə vəfat etmişdi. Çar ikinci dəfə 1745-ci ildə Anna Abaşidze ilə evlənmişdi. Ondan olan övladlarından biri XII Georgi, digəri isə sarayın baş sərkərdəsi David Orbeliani ilə evlənəcək olan qızı Tamar idi. Çariça Anna 1749-cu ildə vəfat etdi. Çar bu dəfə 1750-ci ildə, Daria Dadiani ilə evləndi. Ən uzun evliliyi və ən çox övladı onunla oldu:
Nəcib dəfnə
Nəcib dəfnə (Laurus nobilis) — dəfnəkimilər fəsiləsindən, ətirli, həmişəyaşıl subtropik ağac və ya kol növü.
thumbnail|200px|right thumbnail|200px
Ümumi
Əsl dəfnənin vətəni Kiçik Asiyadır. Buradan Aralıq dənizyanı ərazilərə yayılmışdır. Hazırda yabanı halda Cənubi Fransa, İngiltərə, İsveçrə, İrlandiya və Şotlandiyada təsadüf edilir.
Hündürlüyü 5–18 m, gövdəsinin diametri 40 sm-dən çox olan, qonur rəngli, hamar qabıqlı koldur. Yarpaqları qısa saplaqlı, 8-20 sm uzunluqda, 1,5-8 sm enində olub, dərivari, parlaq, üstdən tünd yaşıl, altdan isə açıq yaşıl rəngli, qısa saplaqlı, ovalvari-neştər formalıdır. Qaidəsi ensiz, ucu sivri, kənarları dalğavari, damarları tükcüklərlə örtülmüşdür. Mart-may aylarında çiçəkləyir. Çiçəkləri xırda, 4-6 bölümlü çiçək yanlığına malik, qısa saplaqlı olmaqla, 4-6-sı birlikdə xırda çətirlərə toplanmış və yarpaqların qoltuğunda yerləşmişdir. İkievli, tək-tək hallarda isə ikicinsli olur. Erkək çiçəklərində erkəkcikləri 8-dən 12-ə qədər, 2-3 dairə üzrə düzülmüşdür. Erkəkciklərin saplağı çılpaq, 8 xarici erkəkciyin hər biri 2 ədəd vəziyə malikdir. Dişi çiçəklərdə 4 ədəd erkəkcik rüşeym halında olub, iki çiçək yanlığının bölümləri ilə növbələşir. Yumurtalığı biryuvalıdır. Meyvəsi ellips və ya yumurtavari, qara rəngli və bir toxumlu çəyirdəkdir.
Sentyabr ayında yetişir. Qələm və kök pöhrələri ilə çoxaldılır. Dəfnə quraqlığadavamlı, işıqsevəndir, yarımkölgəli yerlərdə də bitir.
Abşeron, Lənkəran, Zaqatala, Gəncə, Şəmkir, Füzuli və b. Rayonlarda, parklarda təsadüf edilir.
Yarpaqlarında 3,1% efir yağı, 13,8% pentoza şəkəri, 0,8-1,2% pektin və aşılayıcı maddələr vardır.
Neoseiulus caruncula
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Acianthera aphthosa
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yuri
Yuri — Rus adı.
Laval-Roksezyer
Laval-Roksezyer  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Sen-Sernen-syur-Rans kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Miyo.
INSEE kodu — 12125.
Kommuna təxminən Paris dən 570  km cənubda, Tuluza şəhərindən 100  km şərqdə, Rodez dən isə 65 km cənubda yerləşir.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 309 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
thumb|200px|left|Kommuna xəritəsi 2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 172 nəfər arasında (15-64 yaş arasında) 120 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 52 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici - 69,8%, 1999-cu ildə 60,9%). Fəal olan 120 nəfərdən 110 nəfər (63 kişi və 47 qadın), 10 nəfər işsizdir (4 kişi və 6 qadın). 52 hərəkətsiz 12 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 20 nəfər təqaüdçü, 20 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Miconia rimbachii
(Miconia rimbachii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
27 iyul
1901–cari
thumb|[[Fernando Riksen]]
Artemisia klotzchiana
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İstinadlar
Artemisia klotzchiana Artemisia klotzchiana
Acianthera aveniformis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mil arteriyası
Mil arteriyası (arteria radialis) — saidi və əli qanla əchiz edən arterial sistemin, yuxarı ətraf arteriyalarına aid, uc hisədə ovucun dərin qövsünü təşkil edən damar. Bilək nahiyəsində mil sümüyünün bilavasitə üzərində və səhi yerləşdiyi üçün dəri üzərində nəbzi əlləmək mümkündür. Milarteriyası tibbi praktikada mühüm əhəmiyyət malikdir. Belə ki, xəsənin invaziv qanlı Korotkov üsulu ilə qan təzyiqinin ölçülməsi, dializ xəstələrində məhz bu arteriya vasitəsilə Çimino şuntu qoyulur.
Ovucun səthi qövsü
Ovucun səthi qövsü — arcus palmaris superficialis (arcus volaris superficialis — BNA).
Ovucun dərin qövsü
Ovucun dərin qövsü — arcus palmaris profundus (arcus volaris profundus — BNA)
Qurbanəfəndi
Qurbanəfəndi — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 11 iyun 2002-ci il tarixli, 341-IIQ saylı Qərarı ilə İsmayıllı rayonunun Qurbanəfəndi kəndi Topçu kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla, Qurbanəfəndi kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmışdır.
Tarixi
Kənd "Şirinsu-Qız qalası" turizm zonasında, İsmayıllı-Qəbələ şossesinin 14-cü km-də, yolun kənarında yerləşir. Kənd işıqla təmin olunur. Kənd əhalisi əkinçilik, maldarlıqla və bostançılıqla məşğul olur. Burada yerləşən Şirinsu istirahət zonası ilboyu yüksək səviyyədə xidmətə malikdir. Burada 80 nəfərlik Şirinsu turizm kompleksinin tikilməsi nəzərdə tutulub. İsmayıllı-Qalacıq daxili turist marşrutu, İsmayıllı-Qalacıq-Quba və İsmayıllı-Qalacıq-Qəbələ turist   marşrutları və rayon ərazisindən keçən əsas turist marşrutu kəndin yanından keçir.
Rəşidə Dati
thumb|200px|Rəşidə Dati Rəşidə Dati, (27 noyabr 1965-ci il, Sen-Remi, Burqundiya) — Fransa siyasətçisi, ədliyyə naziri (18 may 2007-ci il — 23 iyun 2009-cu il).
Sərdarabad (şəhər)
Armavir — Ermənistan Respublikasının Armavir mərzinin mərkəzi, şəhər.
Armavir şəhəri bir neçə mühüm avtomobil yolunun qovşağında yerləşir. 1947-ci ildən respublika tabeli şəhərdir.
Qərb dağdağanı
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Şimali Krım, Şimali Qafqaz, Şimali Amerikada yayılmışdır.
Ekologiyası
Quru, daşlı torpaq şəraitində bitir.
Azərbaycanda yayılması
Böyük Qafqazda rast gəlinir. Azərbaycanda dekorativ bitki kimi yaşıllaşdırmada istifadə olunur.
İstifadəsi
Dekorativ bitkidir. Xiyabanlarda, bağlarda, parklarda tək və qrup əkinlərində istifadə edilir. Quru daşlıq yamaclarda tarlaqoruyucu əkinlər üçün yararlıdır.
Gaahl
Christian Eivind Espedal — 7 avqust 1975-ci ildə Norveçdə anadan olub. Gorgoroth adlı black metal qrupunun vokalisti olduğu müddətdə tanınmışdır. Trelldom və Gaahlskagg adlı qrupların qurucusu və eyni zamanda üzvüdür.
Kilsə qundaqlama
1990cı ildən başlayaraq bəzi black metal qruplarının üzvləri kilsələri qundaqlamağa başlamışdı. Gaahldan bu haqqda olan fikirlərini soruşan jurnalistə Gaahl, "Daha çox olmalıdır və daha çox olacaq" demişdir.
Güyüm
Güyüm — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Coğrafiyası və iqlimi
Güyüm kəndi Diyallı kəndinin yaxınlığında yerləşir. Təhlükəli sürüşmə zonasında yerləşir. Kənd 4 bir tərəfdən təbiətin gözəllikləri ilə əhatə olunub.
Əhalisi
Əhalisi 173 nəfərdir ki onunda 85 nəfəri kişi, 88 nəfəri qadındır.
Turnavurdu
Turnavurdu -  Azərbaycanda ən çox yazqabağı (bayramqabağı) günlərdə əsasən  uşaq və gənclər arasında, geniş şəkildə oynanılan qədim oyunlarından biridir.
Ümumi məlumat
Turnavurdu oyunu novruz bayramında, bayramqabağı günlərdə eləcə də digər günlərdə uşaqların oynadıqları oyunlardan biridir. Bu oyunu həm qızlar, həm də oğlanlar oynayırlar.
Oyunun qaydaları
Uşaqlar iki bərabər dəstəyə ayrılırlar. Hər dəstənin başçısı olur. Dairəvi cızıq çəkirlər. Dəstələrdən birindəki adamların sayı qədər turna eşirlər. Başçılardan biri ovucuna bir şey alır, əllərini bərk yumub o biri başçıya uzadır. Başçı gizlədilmiş əşyanın hansı əldə olduğunu tapsa qalib gəlir, əlini yuman başçının dəstəsi turna çəkilən dairəvi cızığa girir. Kənarda qalan qalib dəstə cızıqdakı turnaları götürməyə çalışır. Götürə bilməsələr onları turna ilə vururlar. İçəridəkilər kənara çıxır, kənardakılar cızığın içərisinə girirlər. Burada oyun turnanı ələ keçirmək uğrunda mübarizədən ibarətdir. Turnanı ələ keçirənlər qalib sayılır.
Babam və mən (film, 2012)
Babam və mən qısametrajlı sənədli filmi rejissor Aydın Dadaşov tərəfindən 2012-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. "Salnamə" sənədli filmlər studiyasında istehsal edilmişdir. Film Azərbaycan mədəniyyətinə görkəmli sənətkarlar vermiş Mansurovlar nəslinə həsr olunmuşdur.
Məzmun
Film Azərbaycan mədəniyyətinə görkəmli sənətkarlar vermiş Mansurovlar nəslinə həsr olunmuşdur.
Ekran əsəri fotolar üzərində qurulub. Filmdə Məşədi Süleyman bəy Mansurov və qardaşı Mirzə Mansur Mansurovun səyahət zamanı başına gələn hadisələr yer alır. Eldar Mansurovun nəql etdiyi hadisələr həmin dövrün fotoları ilə canlandırılır.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenarist: Aydın Dadaşov Rejissor: Aydın Dadaşov Operator: Elşən Əliyev, Rüfət Süleymanov, Sərdar Vəliyev
Gürcüstan prezidentlərinin siyahısı
Gürcüstan prezidenti — Gürcüstan xalqı tərəfindən seçilmiş dövlət başçısı.
Hepard (cins)
—  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Neoseiulus carverae
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Artemisia knorringiana
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İstinadlar
Artemisia knorringiana Artemisia knorringiana
Acianthera bicarinata
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Gibson səhrası
[[Şəkil:Gibson Desert and moon from Alfred & Marie Range.jpg|thumb|267x267px| Gibson səhrası
Gibson səhrası — Avstraliyanın Qərbi Avstraliya ştatı ərazisində yerləşən səhra. Şimaldan Böyük Qumlu səhra, cənubdan isə Böyük Viktoriya səhrası ilə əhatələnmişdir. Səhranın sahəsi 155 530 km² təşkil edir. Əsasən şeben adlı suxurlarla örtülmüşdür. Bölgəni ilk tətqiq etmiş səyyahlar səhranı «böyük təpəli səhra» adlandırmışdır.
Səhrada orta hündürlük 411 m, şərq hissədə isə maksimal mündürlük 762 metrdir. Bu yüksəkliklər əsasən qranit və ya qum dan ibarətdir. Səhra qərbdən Hamersli silsiləsi ilə əhatələnir. . Qərb hissədə çoxlu sayda göl vardır. Bu hissədə ən böyük göl Disappointment gölüdür (330 km²). İllik yağıntının miqdarı 250 mm keçmir.
Səhranın əsas əhalisi Avstraliya aborigenləri dir. Əsasən maldarlıq üçün istifadə edilir. Səhra ilk dəfə 1873 (və ya 1874 ) ildə ingilis ekspedisiyasının rəhbəri Ernest Cayls (Ernest Giles) tərəfindən kəşf edilir. Səhra 1876-cı ilə tam keçilir. Adı ekspedisiya üzvü olan və su axtarışına çıxarkən həlak olan Alfred Gibsonun şərəfinə Ernest Cayls tərəfindən qoyulmuşdur.
1977-ci ildə səhra ərazisində qoruq təşkil edilir. Qoruğun sahəsi 1 859 286 ha təşkil edir. Burada mövcud olan göllərə nadir hallarda düşən yağışdan sonra quşları müşahidə edilir.
Stepanovka (Askın)
Stepanovka — Başqırdıstan Respublikasının Askın rayonunda yerləşən kənd. Kənd Kulyuçi kənd şurasının tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kəndidə ruslar (87%) üstünlük təşkil edir.
Ofris
Ofris cinsinin 50-dən çox növü var və bunların bir çoxu Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində, ümumiyyətlə Qafqaz və Zaqafqaziya ərazisində mövcuddur. Digərləri isə Türkiyə, Yunanıstan, Krım və başqa yerlərdə bitir. Bu bitkinin Azərbaycanda bitən bütün növləri Xarıbülbül adı ilə tanınır və latınca "ophrys caucasica" və ya "ophrys" mammosa adlanır.
Ophrys — yunan mənşəli sözdür, mənası "qaş" deməkdir. Alimlər bu adı bitkiyə verməklə məcazi mənada bu gülün digərlərinə üstdən aşağı "baxmağını" eyham ediblər. Səhləb fəsiləsinin bir çox nümayəndələri kimi ofrislər də kök toxumasında müştərək surətdə yaşayan və bitkiyə lüzum olan simbiotik göbələklərdən asılıdır. Məhz bu səbəbdən bu bitkiləri başqa yerdə əkmək olmur – onlar məhv olur. Ofrislərin tozlanması zarqanadlı cücülərin (eşşəkarısı və başqaları) köməyi ilə baş verir və onların çiçəkləri həmin cücülərin formasını və görünüşünü təkrarlayaraq, onları özünə cəlb edir. Ofrislərin çiçəkləri şirə ixrac eləmir, ətri isə demək olar ki, yoxdur, lakin bəzi növlərinin çiçəkləri müəyyən növ cücülərin dişi fərdlərinə xas olan və erkək fərdlərini cəlb edən feromonun iyinə oxşar ətir qoxuya bilər. Təbii ki, cücüləri ofrislərin xüsusi görünüşü ilə bərabər bu qoxu da cəlb edir. Bu görünüşə və bəzən də qoxuya, maraq göstərən həşərat, bir güldən digərinə uçur və beləliklə, tozlanma prosesi baş verir. Göbələklərdən və müəyyən növ cücülərdən asılı olması ofrisləri ətraf mühitin dəyişilməsinə çox həssas edir. Buna görə də bu bitkilər nadir bitkilər hesab olunurlar. Onlar dövlət tərəfindən qorunurlar. Ophrys caucasica və ofrislərin bir çox başqa növləri isə hətta Qırmızı kitabda qeydə alınıblar.
Yaylıqqaçırtdı
Yaylıqqaçırtdı — Azərbaycanda ən çox yazqabağı (bayramqabağı) günlərdə əsasən uşaq və gənclər arasında, geniş şəkildə oynanılan qədim oyunlarından biridir.
Ümumi məlumat
Yaylaqqaçırtdı oyunu Novruz bayramı günlərində və toy mərasimləri zamanı eləcə də digər günlərdə keçirilən milli atüstü oyunlardan biridir.
Hidetoşi Nakata
Hidetoşi Nakata — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Yaylıqqaçırtdı
Oyunun qaydaları
Oyunda atçapanlardan biri əlindəki ipək yaylığı yuxarı qaldıraraq meydançada dövrə vurur. Digərləri yaylığı ondan almağa çalışır. Qaliblərə gümüşlə bəzədilmiş yəhər mükafat verilir.
Oyunun digər adı "gərdəkqaçırtdı"dır. Xüsusən kəndlərdə toy günü gəlin gətirilərkən fayton yola düşdükdən sonra özünə güvənən igid atlılar faytonun arxasında dayanaraq müəyyən olunmuş vaxtda at sürməklə yarışa başlayırlar. Hansı atlı bəy evinin həyətinə birinci daxil olarsa qırmızı gərdəyi alıb gəlin gətirən faytonun qarşısına çıxar. Bəyin atası və ya qohum-əqrəbası qalib atlıya müxtəlif hədiyyələr verirdilər.
Hidetoşi Nakata
Şəxsi həyatı
Futboldan kənar Nakata dəbə və rəngarəng saç kəsimlərinə maraq göstərir. Avropa skautlarının diqqətini cəlb etmək üçün, Nakata futbol üzrə dünya çempionatı 1998 zamanı saçını sarı rəngə boyamışdır. Yapon bərbəri Aki Vatanabe onu trend yaradan kimi qələmə verir.
Miconia rivetii
(Miconia rivetii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Xarici yuxu arteriyası
Xarici yuxu arteriyası (arteia carotis externa) ümumi yuxu arteriyasının bir şaxəsi olub, ondan qalxanabənzər qığırdağın üst kənarı bərabərliyindən başlanğıc götürərək, döş-körpücük-məməyəbənzər əzələnin ön kənarı ilə yuxarıya döğru gedərək yuxu üçbucağına çatır, buradan çənəarxası çuxura keçərək qulaqaltı vəzinin kütləsini keçir və çənə boynu arxasında 3 şaxəyə ayrılır: səthi gicgah arteriyası — a. temporalis superficialis və əng arteriyası — a. maxillaris. Başlanğıcda daxili yuxu arteriyası daxili yuxu arteriyasından işəri tərəfdə yerləşsə də sonradan yuxarı doğru getdikcə bayır tərəfinə keşərək ondan bizəbənzər çıxıntı, biz-udlaq — m. stylopharyngeus və biz-dil əzələləri — styloglossus vasitəsilə ayrılır.
Şaxələri
Xarici yuxu arteriyası boyunun yuxarı qabaq nahiyəsinə, üzə və kəllənin divarlarına məxsus növbə ilə 9 şaxə verir:
Əzim Qeyçisaz
Əzim Qeyçisaz İran alpinisti. O, 8000 metrdən hündür bütün zirvələri fəth edən yeganə iranlı alpinistdir.
Həyatı
Əzim Qeyçisaz 1981-ci ildə Təbriz şəhərində anadan olmuşdur.
Fəaliyyəti
2002-ci ildən aktiv peşəkar alpinizmlə məşğuldur. 2016-cı ildə oksigen və Hi-porterlər olmadan ikinci dəfə Everest zirvəsinə qalxmağı bacarmışdır. 2017-ci ilin may ayının 19-da yerli vaxtla 12:12-də Lhotze zirvəsinə qalxmışdır. Bununla da o, dünyadakı 8000 metrdən hündür 14 zirvənin hamısına dırmana ilk iranlı alpinist olmuşdur.
Uğurla çıxış etdiyi zirvələrin siyahısı
Əzim Qeyçisazın uğurla dırmandığı zirvələr:
Baccharis ayacuchensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Neoseiulus casimiri
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Böyük Həsən
Böyük Həsən (tam adı: Şeyx Tacəddin Həsən Olcatay noyon ibn Hüseyn noyon ibn Ağbuğa ibn İlxan noyon Cəlayır) (1305-1356) — Elxanlı əmir əl-ümərası, Cəlairilər sultanlığının qurucusu və I sultanı (1344-1356)
Həyatı
Şeyx Həsən noyon Hüseyn noyon oğlu 1305-ci ildə anadan olmuşdu. Elxanlılar dövlətinin böyük əmirlərindən biri olmuşdu. Ara savaşlarının fəal iştirakçısı idi. 1340-cı ildə qalib gəlib Cəlayırlar dövlətini qurdu.
Şeyx Həsən noyon Əmir Çoban Sulduzun qızı Bağdad xatunla ailə qurmuşdu. Elxanlı hökmdarı Sultan Əbu Səid Bahadur xan zorla Bağdad xatunu boşatdırıb özü evləndi. Xan öləndən sonra Şeyx Həsən noyon onun arvadı Dilşad xatun Dəməşq Xacə qızı Sulduzu aldı.
Oğlanları
Quşencə
Quşencə – Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Quşencə rayon mərkəzindən 10 km cənub qərbdə Dəvəbatan çayından və İsmayıllı-Qaraməryəm avtomobil yolundan 6 km aralı, Burnonuldağ silsiləsinin yamacında yerləşir.
Əhalisi kənd təsərrüfatı və heyvandarlıqla məşğuldur. Kənddə vaxtı ilə şərab zavodu fəaliyyət göstərirdi. Hal hazırda kənddə orta məktəb, kitabxana, klub, tibb məntəqəsi, rabitə şöbəsi fəaliyyət göstərir.
Lavern
Lavern  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Severak-le-Şato kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Miyo.
INSEE kodu — 12126.
Kommuna təxminən Paris dən 510  km cənubda, Tuluza şəhərindən 150  km şimal-şərqdə, Rodez dən isə 35  km şərqdə yerləşir.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 245 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
thumb|200px|left|Kommuna xəritəsi 2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 148 nəfər (15-64 yaş arasında) arasında 99 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 49 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 66,9%, 1999-cu ildə 73,6%). Fəal olan 99 nəfərdən 93 nəfər (54 kişi və 39 qadın), 6 nəfər işsiz (3 kişi və 3 qadın) idi. 49 hərəkətsiz şəxs arasında 9-u şagird və ya tələbə, 29-u təqaüdçü, 11-i digər səbəblərdən hərəkətsizdir.
Ceyms Kallaqan
Leonard Ceyms Kallaqan — Britaniya dövlət və siyasi xadimi, 1976–1979-cu illərdə Böyük Britaniyanın 70-ci Baş naziri.
Həyatı
Leonard Ceyms Kallaqan 27 mart 1912-ci ildə İngiltərənin Portsmut şəhərində yerləşən 38 Funtinqton Roudda anadan olub. O, irlandiyalı katolik atanın Ceymsin (1877–1921) oğlu idi. İngiltərədə Böyük İrlandiya Aclığı əsnasında və yəhudi anası. Kallaqan'ın atası 1890-cı illərdə Kraliyet Donanmasına qatılmaq üçün evdən qaçdı; o, bir il çox gənc olmağına görə, saxta bir doğum tarixini verdi və soyadını Garoqerdən Callaghan'a dəyişdi ki, onun əsli şəxsiyyəti izlənilə bilməzdi. Tezliklə o, baş zabit rütbəsinə yüksəldi.
Onun ilk illərində 1945-ci ildə siyasətə daxil olan Leonard adıyla bilinir, onun atasının adı James ilə tanış olmaq qərarına gəldi və o gündən bu yana James və ya Jim adlanır. Portsmut Şimali Gimnaziyasında (indi Mayfield Məktəbi) təhsil almışdır. O, 1929-cu ildə ən yüksək Oksford sertifikatını aldı, lakin universitetə ​​getməyi və əvəzinə ictimai xidmət üçün giriş imtahanından keçə bilmədi. 17 yaşında olan Kallaqan Kent Meydston Daxili İnvestisiya Departmanında bir katib olaraq işə getdi. Vergi müfəttişi olaraq çalışan Kallaqan Meydston Əmək şöbəsinə və Vergi müfəttişləri Assosiasiyasına qoşulmuşdur — peşəsi olanlar üçün bir birlikdir. bir il sonra birliyin ofis katibi oldu. 1932-ci ildə o, dövlət xidmət imtahanını keçdi, bu da onun baş vergi müfəttişi olmasına icazə verərək, eyni ildə Kent filialının katibi oldu. Bundan sonrakı ildə Milli İcra Şurasına seçildi. 1934-cü ildə Londondakı Daxili İnvestisiya İdarəsinə köçürülmüşdür. 1936-cı ildə həmkarlar ittifaqları birləşməsindən sonra, Callaghan həmkarlar ittifaqının tam zamanlı bir məmuru və Daxili Gəlir Xidmətinin İşçi heyətinin köməkçisi katibi vəzifəsinə təyin olundu və dövlət xidmətindən istefa etdi.
II dünya müharibəsi başlamasından sonra Kallaqan 1940-cı ildə Kral Dəniz Qüvvələrinə daxil olmaq üçün müraciət etdi, lakin əvvəlcə peşə nümayəndəsinin ayrılmış işğal sayıldığı səbəbindən rədd edildi. 1942-ci ildə, nəhayət, Kral Dəniz Donanması Könüllü Qoruğuna adi dənizçi kimi qoşulmağa icazə verildi. Təşviqata hazırlıq zamanı onun tibbi müayinəsi onun vərəm xəstəliyinə tutulduğunu göstərdi və Portsmutun yaxınlığında yerləşən Gosport şəhərindəki Kral Haslar Xəstəxanasında xəstəxanaya yerləşdirildi. O bərpa edildikdən sonra xəstəxanadan çıxdı və Whitehall'daki Əmiraltıstanda vəzifəyə göndərildi. O, Yaponiya hissəsinə təyin edilmiş və Yaponiyanın Kral Dəniz Donanmasının Düşməni üçün saxlama kitabını yazmışdır. Daha sonra Şərqi Hindistanda Donanma eskort daşıyıcısı HMS Fəaliyyətində xidmət etmiş və 1944-cü ilin aprelində leytenant vəzifəsinə yüksəldi.
Baş nazirliyi
thumb|Kallaqanın ABŞ prezidenti [[Cimmi Karterlə görüşü, 1977-ci il]] Kallaqan baş nazir olmağından əlavə xəzinə kansleri, daxili işlər naziri və xarici işlər naziri vəzifəsində üç rəhbər vəzifəsini tutan yeganə baş nazir olmuşdur.
O, Oksfordda Ruskin Kollecində təhsil haqqında ictimaiyyətin "qanuni narahatlığı" haqqında danışdıqdan sonra, ölkədə dəstəklənən məktəblərdə olduğu kimi, "Böyük mübahisə" kimi tanındı. Bu müzakirələr on ildən sonra milli tədris planının tətbiqinə gətirib çıxardı ki, hökumətin təhsil nazirliklərindən və xalq təhsilinin idarə olunmasında hökumətlərin daha geniş şəkildə iştirakına gətirib çıxardı. Baş nazirinin başlanğıcında, o, İngiltərənin Birləşmiş Ştatlardakı səfiri kimi Peter Jayın, onun qayınanasının təyin olunmasına etiraz etdi.
Kallaqanın baş nazir olduğu bir vaxtda, Kommons Konvensiyasında azlıq ilə bir hökumətin idarə olunması ilə bağlı problemlər hakim olmuşdu: o, Livan Paktı da daxil olmaqla yaşamaq üçün kiçik partiyalarla razılaşmaq məcburiyyətində qaldı və səlahiyyətləri devirmək üçün referendum keçirmək məcburiyyətində qaldı İskoçya, eləcə də Gallerdə (birincisi lehinə idi, lakin lazımi əksəriyyəti almadı, ikincisi isə əleyhinə idi). İngiltərənin ikili rəqəmli inflyasiya və artan işsizlikdən əziyyət çəkdiyi bir zamanda baş nazir oldu. Marqaret Tetçerin rəhbərlik etdiyi növbəti mühafizəkar hökumətin böhranı yumşaltmaq üçün rəhbərlik edəcək monetarist iqtisadi siyasətin öndarı — inflyasiyanı azaltmaq və dövlət xərclərini azaltmaq üçün deflyasiya siyasətini qəbul edərək iqtisadi böhranlara cavab verdi.
Hökumətin qarşılaşdığı iqtisadi çətinliklərə baxmayaraq, 1978-ci ilin yazında (liberal laboratoriya paktının bitməsindən az bir müddət sonra) çoxu ictimai sorğular Əmək hələ də irəlilədiyini və Kallaqanın ikinci dəfə vəzifə verəcək payız seçkilərini keçirəcəyini gözlədiyini göstərdi. 1983-cü ilin sonuna qədər iqtisadiyyat bərpa əlamətləri göstərməyə başladı. 1978-ci ildə İngiltərə iqtisadiyyatının bərpa ili olmuşdur : inflyasiya birmənalı şəkildə azalmış, işsizlik il ərzində azalmış və ümumi həyat səviyyəsi 8% -dən çox olmuşdur. Məlumdur ki, o, müxalifətlə qarşılaşdı və 7 sentyabr 1978-ci ildə seçkidə havadan səs vermişdi. Seçkiləri təxirə salma qərarı bir çoxu siyasi səhnədə hakimiyyətin bir əlaməti olaraq qəbul edildi və bu ayındakı Həmkarlar İttifaqı Konqresinin görüşündə Vesta Viktoriya qədim musiqi salonunun "Kilsənin gözləməsi" mahnısını ifa edib rəqiblərini mədh edib. O dövrdə qeyd olundu, amma bu gündən etibarən müasir İngilis siyasətində təkəbbür ən böyük anlarından biri olaraq şərh edilir. Kallaqan seçkiləri söz vermədiyi bir mesajı çatdırmaq istədi, lakin əksər müşahidəçilər öz mesajını seçki adlandırdıqları bir bəyanat olaraq səhv başa düşdilər və mühafizəkarlar bu işə hazır olmadılar.
Ayı və siçan (film, 1970)
Ayı və siçan filmi rejissor Nazim Məmmədov tərəfindən 1970-ci ildə çəkilmişdir. Film "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Mikrocizgi filmində deyilir ki, çətin anda ehtiyacı olana kömək əlini uzadanın xeyirxah əməli gərək unudulmasın, həmişə yadda qalsın.
Film haqqında
Film Azərbaycan poeziyasının qüdrətli nümayəndəsi Seyid Əzim Şirvaninin eyniadlı təmsili əsasında yaradılmışdır.
Filmin üzərində işləyənlər
Əsərin müəllifi: Seyid Əzim Şirvani Ssenari müəllifi: Maqsud İbrahimbəyov Rejissor: Nazim Məmmədov Operator: Aleksandr Milov Rəssam: Nazim Məmmədov Bəstəkar: Oqtay Zülfüqarov
Mənbə
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 168; 258-263.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1970-ci ilin Azərbaycan filmləri 1970-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
O, sizə Dimon deyil
O sizə Dimon deyil —  tərəfindən çəkilmiş və 2 mart 2017-ci ildə YouTube portalında yayımlanmış sənədli tədqiqat filmidir.
Filmdə Rusiya Federasiyasının 10-cu Hökumət başçısı Dmitri Medvedyevin ehtimal edilən əmlaklarından bəhs edilir. Filmdə iddia edilir ki, Medvedyev Rusiyadakı çoxpilləli rüşvət piramidasına rəhbərlik edir. Film müəllifinin subyektiv fikrinə görə, xeyriyyə fondları və təşkilatları vasitəsiylə Medvedyevin etimad etdiyi şəxslərin (qohumları və kurs yoldaşları da daxil olmaqla) adına rəsmiləşdirilmələr sayəsində, onun oliqarxların gəlirləri və Qazprombankdan alınmış kreditlər vasitəsiylə bahalı əmlaka yiyələnməsi vurğulanır. Filmdə təfsirçi rolunda fondun banisi Aleksey Navalnı çıxış etmişdir.
Filmin çıxarılmasından sonra KMF Rusiya Federasiyası Tədqiqat Komitəsinə müraciət edərək Dmitri Medvedyev və milyarder Alişer Usmanov haqqında rüşvət alınması iddiası ilə cinayət işinin başlanılmasını tələb etmişdir. Bundan sonra Rusiya Federasiyası Kommunist Partiyasının sədri Gennadi Zyuqanov hakimiyyət bu iddialara cavab verməlidir. Rusiya Federasiyası Dövlət Dumasının RFKP-dan olan deputatı Valeri Raşkin Medvedyevə qarşı iddiaların yoxlanması xahişi ilə Tədqiqat komitəsinə müraciət etmiş, 20 aprel 2017-ci ildə komitədən ona cavab verilmişdir ki, filmdə göstərilmiş faktlar tədqiqat başlanılması üçün əsas deyil və deputatın müraciəti Baş Prokurorluğa yönləndirilmişdir.
Navalnı siyasətçilərin tədqiqata lazımi reaksiya vermədiklərini bildirərək, "hökümətin rüşvətlə bağlı iddialara cavab verməsini təmin etmək üçün" mitinqlər keçirməyə çağırış etmişdir. Buna cavab olaraq, 26 mart 2017-ci ildə Rusiyanın müxtəlif şəhərlərində minlərlə adamın iştirakı ilə etiraz mitinqləri keçirilmişdir.
2017-ci ilin aprelində Medvedyev ilk dəfə KQMF-nun ona qarşı yönləndirilmiş ittihamları haqqında fikrini bildirmişdir. Fondun tədqiqatçını "cəfəngiyyat" adlandıran Medvedyev "siyasi saxtakarların süni məhsulunu şərh etmək istəmədiyini" bildirmişdir. Alişer Usmanov isə öz növbəsində Fondu və Navalnını böhtan iddiası ilə məhkəməyə vermişdir. 31 may 2017-ci ildə Moskvanın Lyublinskiy rayon məhkəməsi Navalnıya aparılmış tədqiqatın saxta olmasını bəyan etməyi və Usmanovla bağlı yayımlanmış materialı silməyi əmr etmişdir. Navalnı əmri yerinə yetirməkdən imtina etmiş və appelyasiya şikayəti verəcəyini bildirmişdir.
Adı
Filmin adı, Medvedyevin mətbuat katibəsi Natalya Timakovanın müsahibələrindən birində sosial şəbəkələrdə Dmitri Medvedyevin "Dimon" ləqəbi ilə adlandırılmasına etiraz etməsinə işarə edir. (Rus dilində Dmitri adının hipokrizmi olan Dimon adı yaxın dostlar və qohumlar arasında kiçiltmə və əzizləmə anlamında işlədilir.)
Məzmunu
thumb|Sank-Peterburqdakı Kuşelev-Bezborodko mülkü, Qaqarinskaya küç., 1 və ya Kutuzov sahili, 24 Film on fəsilə bölünür: Bütün fəsillər Korrupsiya ilə mübarizə fondunun veb səhifəsində yayımlanmışdır. .
Baxışlar
2 mart 2017-ci ildə O sizə Dimon deyil filmi YouTube portalında yayımlanmışdır. İlk gündə video 1.5 milyon baxış sayı qazanmışdır. Bir həftədə 7 milyon baxış sayı qazanan film bu nəticə ilə Navalnı və Korrupsiya ilə Mübarizə Fondunun digər filmi olan "Qağayı"nın nəticələrini geridə qoymuşdur. İki həftədə videonun baxış sayı 13 milyona çatmışdır. Çıxarlmasından bir həftə sonra baxış sayı 17 milyon, 2017-ci ilin aprelində isə 20.2 milyon olmuşdur.
Reaksiyalar
Rusiyanın dövlət mətbuatı tamamilə, müstəqil mətbuatı isə əksərən araşdırmanın ortaya çıxardığı nəticələri görməzdən gəlmişdir. Nə Dmitri Medvedyev özü, nə də Rusiya Federasiyasının başqa yüksək vəzifəli məmurları filmə reaksiya və şərh verməmişdir. 10 mart 2017-ci ildə Dmitri Medvedyev Aleksey Navalniyni Instagramda bloklamışdır. 26 martda Navalnı Putin və Medvedyevi ittihamlara cavab verməyə məcbur etmək üçün küçə etirazlarının keçirilməsinə çağırış etmişdir.
Diffamasiya təhrifi
31 may 2017-ci ildə Navalnı, milyarder Alişer Usmanov tərəfindən başladılmış diffamasiya ilə bağlı məhkəmə iddiasında məğlub olmuşdur. Moskvanın Lyublinski rayon məhkəməsi Navalniya videonu silməsini əmr etmiş, Navalniy isə əmri yerinə yetirməkdən boyun qaçırmışdır.
İki gün davam edən məhkəmədə hakim Navalniynın Medvedyevin ifadə vermək üçün dəvət edilməsi də daxil olmaqla, bütün vəsatətlərini rədd etmişdir. Navalnı bildirmişdir ki, məhkəmə qərarı daha çox insanın etiraz üçün küçələrə çıxmasına əsas verəcək.
Mətbuatda yayımlanması
Film aşağıdakı mətbu orqanlarda işıqlandırılmışdır:
Ziyafət Balıyev
Həyatı
Ziyafət Balıyev 7 iyul 1965-ci ildə Bərdə rayonunun Yeni Daşkənd kəndində anadan olmuşdur. 1983–1985-ci illərdə sovet ordusu sıralarında serjant rütbəsilə hərbi xidmətdə olmuşdur.
1985–1990-cı illərdə Bərdə rayon 4 saylı ƏNG-da sürücü işləmişdir.
1990–1992-ci illərdə Bərdə rayon DIŞ-də polis baş serjantı olmuşdur. 24 mart 1991-ci ildə PPX taqımının tərkibində Ağdərə döyüş bölgəsinə göndərilmişdir. Dəfələrlə erməni quldurlarının xeyli sayda canlı qüvvəsini məhv etmişdir.
13 sentyabr 1992-ci ildə Ağdərə rayonunun Çıldıran kəndi uğrunda gedən döyüşdə şəhid olmuşdur. Məzarı Bərdə rayonunun Yeni Daşkənd kənd qəbiristanlığındadır.
Ziyafət Balıyev ölümündən sonra 15 yanvar 1995-ci ildə "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif olunmuşdur.
Mister Olimpiya
thumbnail|right|Mister Olimpiyanın logosu Mister Olimpiya — Bodibildinq idmanı üzrə ən əhəmiyyətli turnir. Ümumdünya bodibildinq və fitnes federasiyası (IFBB) tərəfindən keçirilir.
Tarixi
Joe Veyder tərəfindən təşkil olunmuş bu turnir ilk dəfə 1965-ci ilin 18 sentyabrında Nyu-Yorkda, Bruklin musiqi akademiyasının binasında keçirilmişdir. Yarşın keçirilməsində məqsəd idmançıların il boyu formada olmasını saxlamaq və maddi baxımdan gəlir əldə edə bilməsi idi. Peşəkar idmançıların qatıldığı bu turnir 1998-ci ildən qaydalara əsasən hər il sentyabr ayında Las-Veqas şəhərində keçirilir. İlk vaxtlar turnirdə ancaq Mister Dünya, Mister Amerika və Mister Kainat yarışlarının qalibləri iştirak edə bilərdi.
1. İlkin. 2. Final.
İlkin hissədə iştirakçılar standart hərəkətlərlə öz əzəllərini nümayiş etdirir. Final mərhələsində isə hakimlər tərəfindən seçilmiş iştirakçılar sərbəst proqramla çıxış edirlər.
Turnirin qalibləri
8 qat Mister Olimpiya [[Ronni Koleman|thumbnail|right]] thumbnail|right|7 qat Mister Olimpiya [[Fil Hit]] 55 illik turnir tarixinin (1965–2019) cəmi 15 qalibi olmuşdur.
Qələbələrin sayı
Hələlik 13 qalib arasında ən yüksək nəticə Li Xeyni ilə Ronni Kolemana məxsusdur.
2 dəfə qalib gələnlər:Larri Skot(1965–1966), Franko Kolombo(1976, 1981)
3 dəfə qalib gələnlər:Sejio Oliva(1967–1969), Frenk Zeyn(1977–1979)
4 dəfə qalib gələnlər:Cey Katler(2006–2007, 2009–2010)
6 dəfə qalib gələnlər:Dorian Yets(1992–1997)
7 dəfə qalib gələnlər:Arnold Şvartsenegger(1970–1975, 1980), Fil Hit (2011–2017)
Turnirin strukturu
Mister Olimpiya heçdə bir yarışdan ibarət deyil. 2010-cu ildən sonra bu turnirin tərkibində 9 müxtəlif kateqoriya mövcuddur:
Mənsur bəy Cagirli
Mənsur bəy Cagir bəy oğlu Cagirli-, Qaraqoyunlu əmiri, Təbriz hakimi
Həyatı
Mənsur bəy Azərbaycanın tanınmış əmirlərindən idi. 1392-ci ildə Təbriz şəhərinin hakimi olmuşdu. Qara Yusif bəyə qarşı üsyan etmişdi. 1413-cü ildə Qara Yusif bəy onu tutdu. Zindana atdırdı. Az sonra azad edib Ərdəbil, Xalxal və Şahruda hakim təyin etdi. Yerində möhkəmlənən kimi yenidən üsyana başladı.
Ailəsi
Mənsur bəyin Məhəmməd bəy adlı oğlu vardı.
Acianthera bidentula
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Miconia santaritensis
(Miconia santaritensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
42-ci Şahmat Olimpiadası
42-ci Şahmat Olimpiadası (bəzən Bakı Şahmat Olimpiadası adlanır) — Beynəlxalq Şahmat Federasiyası (FİDE) tərəfindən təşkil olunmuşdur. Olimpiadaya Açıq və Qadınlar turniri və şahmat oyununu təbliğ etmək üçün nəzərdə tutulmuş bir sıra tədbirlər daxil olunmuşdur. Tədbir 2016-cı il 1–14 sentyabr tarixlərində Bakıda keçirilmişdir. Şahmat Olimpiadası Azərbaycanda ilk dəfə keçirilsə də, Azərbaycan daha əvvəl güclü turnirlərə, o cümlədən, Vüqar Həşimovun xatirəsinə həsr olunmuş illik Şəmkir Beynəlxalq Şahmat Turnirinə və 2015-ci ildə Şahmat üzrə Dünya Kubokuna ev sahibliyi etmişdir.
ABŞ 1976-cı ildən ilk dəfə və ümumilikdə altıncı dəfə açıq tədbirdə qızıl medal qazanmışdır. Qadınlar üçün keçirilən tədbirdə Çin, son üç Olimpiadada gümüş medal qazanandan sonra ilk dəfə 1994-cü ildən bəri beşinci qızıl medalını qazanmışdır. Ukraynalı oyunçu Andrey Volokitin, ehtiyat oyunçu olsa da, Açıq turnirin ən yaxşı fərdi oyunçusu olmuşdur. O, 9 baldan (8 qələbə və bir bərabərlik) 81⁄2 yığıb, 2992 səviyyəsində performans göstərmişdir. Qadınlar arasında ən yaxşı fərdi oyunçu rusiyalı Valentina Qunina olmuşdur. O, 10 baldan 8 (yeddi qalibiyyət, iki bərabərlik və bir itki) xal yığıb, 2643 səviyyəsinə çatmışdır.
Hazırlıqlar
Şahmat Olimpiadasının təşkilat komitəsi on dörd tanınmış azərbaycanlı heyətdən ibarət idi. Təşkilat Komitəsinin sədri Azərbaycan Respublikası Baş nazirinin birinci müavini Yaqub Eyyubov idi. Komitənin digər üzvləri Azərbaycan Respublikasının gənclər və idman naziri Azad Rəhimov, Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının sədri və Azərbaycan Şahmat Federasiyasının prezidenti Elman Rüstəmov, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı Hacıbala Abutalıbov, Azərbaycan Respublikasının xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarov, Azərbaycan Respublikasının daxili işlər naziri Ramil Usubov, Azərbaycan Respublikasının milli təhlükəsizlik naziri Eldar Mahmudov, Azərbaycan Respublikasının maliyyə naziri Samir Şərifov, Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət və turizm naziri Əbülfəs Qarayev, Azərbaycan Respublikasının rabitə və informasiya texnologiyaları naziri Əli Abbasov, Azərbaycan Respublikasının səhiyyə naziri Oqtay Şirəliyev, Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin prezidenti Rövnəq Abdullayev, Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsinin sədri Aydın Əliyev, Azərbaycan Respublikasının Dövlət Miqrasiya Xidmətinin rəisi Firudin Nəbiyev, Azərbaycan Şahmat Federasiyasının vitse-prezidenti Mahir Məmmədov və Azərbaycan Şahmat Federasiyasının vitse-prezidenti Faiq Həsənovdan ibarət idi.
Şahmat Olimpiadasının ulduz səfirləri — "Bu Şəhərdə" teatrının baş prodüseri və rəhbəri Müşviq Abbasov, aktyorları Coşqun Rəhimov və Rafael İsgəndərov olub. 2016-cı ilin iyulunda yunan-Roma güləşi üzrə olimpiya və ikiqat dünya çempionu Fərid Mansurov Şahmat Olimpiadasının dördüncü ulduz səfiri olub.
Maliyyələşdirmə
Olimpiadanın büdcəsi 13,3 milyon avro idi. Oyunçular və nümayəndələrin birinci sinif yaşayış yerlərinən yerləşdirilməsi üçün 6,8 milyon avro, FİDE Komissiyası dünya çempionatı və olimiyadaları və intellektual hüquqları üçün 1 milyon avro ayırmışdır.
Müsabiqənin formatı və təqvimi
Turnir İsveçrə sistemində keçirildi. Bütün oyunların vaxt nəzarəti 40 hərəkətə 90 dəqiqə idi, hər artıq hərəkətə 30 saniyə və 40-cı addımdan 30 dəqiqə sonra əlavə edilirdi.
Qaprindaşvili kuboku
1997-ci ildə FİDE tərəfindən yaradılmış və keçmiş qadınlar arası dünya çempionun (1961–78) şərəfinə adlandırılan Nona Qaprindaşvili kuboku Ukraynaya, açıq və qadın turnirində toplam ən çox xal qazanmış komanda kimi verildi.
Küçə incəsənəti
Bakı Şahmat Olimpiadası Əməliyyat Komitəsinin dəvəti ilə Ukraynada 3D küçə sənətinin əsasını qoyan rəssamlardan biri Aleks Maksiov Bakıya dəvət olunmuşdur. Maksiov Bakı Şahmat Olimpiadasına həsr olunan 3D küçə sənəti tablosu çəkib. Rəssam sözügedən əsəri Bakı bulvarında (Azərbaycan Dövlət Kukla Teatrının yaxınlığında) yaradıb. 42-ci Ümumdünya Şahmat Olimpiadasına həsr olunan 3D küçə sənəti tablosu 3 gün ərzində hazırlanıb. Əsər paytaxt sakinlərinin böyük marağına səbəb olub. Tabloda olimpiadanın keçiriləcəyi məkan olan Bakı Kristal Zalı və şahmat lövhəsi yer alıb. Şahmat lövhəsi sanki Amerikanın sürətli yarışlar keçirilən trası ilə arenaya yollanır.
Kim İr Sen
Kim İr Sen — Koreya Xalq Demokratik Respublikasının qurucusu, lideri, Koreya Xalq Ordusunun Ali Baş Komandanı (əskər sayına görə dünyada dördüncü ordu), Koreya Əmək Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Birinci Katibi və qurucusu.
Həyatı
thumb|left|230px|Kim İr Senin doğulduğu ev İr Sen Pxenyan şəhərində anadan olub. Atası Kim Hyonq Cinq (1884–1926), anası isə Kanq Pank Sonkdur (1892–1932). 1945-ci il avqustun 10-u Şimali Koreya dövlətinin əsasını qoyub. İlk dəfə 1939-cu ildə Kim Sonq-ae (1928–2001) ilə ailə həyatı qurub. Bu evlilikdən Kim Pyonq İl (1954) adlı oğlu olub. Bir neçə il sonra Kim Conq Sukla ailə həyatı qurub.
42-ci Şahmat Olimpiadası
Küçə incəsənəti
Bundan əlavə, qonaqlar 1 avqustdan 14 sentyabr tarixinə qədər Dövlət Bayrağı Meydanında şahmat problemlərinin həllində iştirak ediblər. Bakı Bulvarında 10 avqust — 14 sentyabr tarixləri arasında üç böyük şahmat dəsti; 30 peşəkar rəssam tərəfindən hazırlanan bir metr yüksəklikdə rəngli şahmat parçaları 20 avqust — 14 sentyabr tarixlərində nümayiş etdirilib. Bakı bulvarında sentyabrın 1-dən 14-dək Şahmat Kraliçasının rəqsləri və çıxışları keçirildi. Kraliça şahmat parçası olaraq hərəkət azadlığını simvollaşdırır. Kraliçanın rolu məşhur sənətçilər tərəfindən ifa olunaraq, qonaqları əyləndirib.
Kim İr Sen
Hakimiyyət illəri
thumb|left|200px|İr Sen 1946-cı ildə Onun hakimiyyət illəri Şimali Koreyanın qızıl dövrü adlandırılır. 1941-ci ildən 1994-cü ilə qədər hakimiyyətdə olub və dünyanın ən qəddar diktatorlarından biri kimi Ginnesin Rekordlar Kitabında dır. 1966-cı ildə ölkədə ilk telekanal olan Uriminzokkirinin yaradılmasına dəstək verib. Ölkədə güclü hərbi sistem yaradıb.
42-ci Şahmat Olimpiadası
Təhlükəsizlik tədbirlərinin olmaması
Sözügedən anti-hiyləgərlik protokollarına baxmayaraq, bəzi iştirakçılar bunun yalnız təsirsiz olduğunu qeyd etdilər. Cib telefonları çox vaxt, xüsusilə FİDE prezidenti Kirsan İlyumjinovun ətraf mühitində səs çıxarırdı. Eyni zamanda, ilk metal detektorlarının ətrafından əşya keçirmək asan olaraq qiymətləndirilmişdir.
Kim İr Sen
Ailəsi
Əksər kommunist dövlətlərində olduğu kimi, Şimali Koreyada da hökumət nümayəndələrinin ailələri haqqında məlumatlar xalqdan çox gizli saxlanılır.
Artemisia kochiiformis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Yelləncək
Yelləncək — Azərbaycanda ən çox yazqabağı (bayramqabağı) günlərdə, eləcə də digər vaxtlarda, əsasən  uşaq və gənclər arasında, geniş şəkildə oynanılan qədim oyunlarından biridir.
Ümumi məlumat
Yelləncək oyunu Novruz bayramı günlərində, ilaxır çərşənbələrdə, həmçinin yaz, yay və payız aylarında ağac budağından kəndirlə asılan yelləncək. Bu mərasim oyununda, əsasən, gənc oğlan və qızlar iştirak edirlər. İştirakçılar bir-bir yelləncəyə minib yellənirlər. Digər iştirakçılar isə halay, yallı məzmunlu oyunlar ifa edirlər.
Yelləncəyə minib yellənənlər Naxçıvanda "Kuflan", Qarabağda "Ucuncaq", Lənkəran bölgəsində "Küf", "Həlaçin", Bakıda "Quyhaquy", Qubada "Havaçağ", Şəkidə "Sulançıx", "Yörtməc", Zəngilanda "Sarımçax", Gəncədə "Səkmən" və sairə adlarla məlumdur.
Oyunun qaydaları
İştirakçılar bir-bir, iki-iki ağac budağından asılmış kəndir yelləncəyə qalxıb yellənir, deyişmə və bayatı şəklində müxtəlif mahnı oxuyur, ətrafdakılar isə əl çalıb şənlənir, halay və yallısayağı rəqs edirlər. Yelləncəkdə yellənən qızın ayaqlarına çubuqla asta-asta vurub xorla oxuyurlar: Örpəyi çəhrayı qız, Adaxlının adın de. Saçları xurmayı qız, Adaxlının adın de. Qaşları sürməli qız, Adaxlının adın de. Yaylığı yellənən qız, Adaxlının adın de. Bura qonaq gələn qız, Adaxlının adın de. Ha yellənə-yellənə Adaxlının adın de. Yelləncəkdəki qızdan ta cavab almayınca onu yelləndirirlər. Qız cavab verdikdən sonra yelləncəyi saxlayıb yerə salır və bir başqası yelləncəyə minir. Oyun saatlarla davam edir.
Tələt Mehdiyev
Tələt Mehdiyev (Tələt Rzaqulu oğlu Mehdiyev) — Azərbaycanlı alim, fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, əməkdar mədəniyyət işçisi, AMEA Fizika İnstitutunun İnformasiyanın qəbulu, saxlanması və işlənməsi şöbəsinin rəhbəri.
Həyatı
Tələt Mehdiyev iyunun 4-ü 1944-cü ildə Bakı şəhərinin tarixi rayonu olan İçərişəhərdə, ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. Bakı xanı Səlim xanın, Səlimxanovlar nəslinin davamçısıdır. 1962-ci ildə Bakı şəhəri Voroşilov rayonunun 6 saylı orta məktəbini bitirərək həmin il S.M. Kirov adına Azərbaycan Dövlət Universiteti nin fizika fakültəsinə daxil olmuş və 1970-ci ildə həmin fakültəni fizik ixtisası üzrə bitirmişdir. 1964-cü ildən, AMEA Fizika İnstitutunda işləyir. Tələt Mehdiyev 1977-ci ildə namizədlik, 1992-ci ildə doktorluq dissertasiyasını müdafiə edərək, əvvəl fizika-riyaziyyat elmləri namizədi, sonra isə, fizika-riyaziyyat elmləri doktoru elmi dərəcəsinə layiq görülmüşdür. 1975-ci ildə, AMEA Fizika İnstitutunda İnformasiyanın qəbulu, saxlanması və işlənməsi şöbəsini yaradaraq onun rəhbəri olmuşdur. O, 2015-ci ildə Əməkdar mədəniyyət işçisi fəxri adına layiq görülmüşdür.
Dominia
Dominia — Rusiya metal musiqi qrupu.
Haqqında
Qrupun qurucusu vokalist Anton Rosa 1999-cı ildə gitarsit Denis Suxarov ilə simfonik black metal janrda olan "Tentamentum" qrupunu yaratdılar. Daha sonra qrupa yeni üzvlər gələrək 2000-ci ildə adlarını "Dominia"ya dəyişdirərək dark və simfonik metal janrda çıxış etdilər. 2001-ci ildə isə ilk demo mahnılarını - "Dancing with Marie Jane" yazdılar.
Dəyişikliklər kitabı
alt=Dəyişikliklər kitabı  |thumb|467.94x467.94px|Dəyişikliklər kitabı Dəyişikliklər kitabı (İ Tszin)  (çin.易經, sadələşdirilmiş heroqliflə 易经, pinyin: Yì Jīng), yaxud Çjou İ (周易) — e.ə. VIII-VII əsrlərə aid erkən dövr Çin fəlsəfi mətnlərindən biri.