cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Etamp (rayon)
Etamp  — Fransanın İl-de-Frans regionun rayonlarından biri. Departamenti — Eson. Suprefektura — Etamp. Rayon əhalisi 1999-cı ildə 125 148 nəfər təşkil edirdi. Əhalinin sıxlığı — 143 nəf / km². Rayon sahəsi — 876 km².
Molodyoj Azerbaydjana
Molodyoj Azerbaydjana (,, ; mənası – Azərbaycan gəncliyi), əvvəllər Molodoy raboçi və Raboçaya molodyoj — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti və Azərbaycan SSR dövründə fəaliyyət göstərmiş komsomol qəzeti, Azərbaycan Lenin Kommunist Gənclər İttifaqı Mərkəzi Komitəsinin orqanı. Azərbaycanda rus dilində çıxan ilk leqal komsomol qəzeti olmuşdur.
Tarixi
Qəzetin ilk nömrəsi "Molodoy raboçi" adı ilə 11 iyun 1919-cu ildə çıxmış, 6 oktyabrdan isə "Raboçaya molodjyoj" adı ilə çıxmışıdır. Qəzet Bakı şəhəri və onun rayonlarının Beynəlmiləlçi Fəhlə Gənclər İttifaqı MK-sının orqanı olmuşdur. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Müsavat hökumətinin təqibi nəticəsində nəşri dayandırılmışdır. 7 yanvar 1923-cü il tarixindən 19 avqust 1941-ci ilə qədər "Molodoy raboçi" adı ilə nəşrə başlamış, İkinci Dünya müharibəsi illərində çapı dayandırılmışdır. 6 sentyabr 1945-ci ildən Sovet İttifaqı süquta uğrayanadək "Molodjyoj Azerbaydjana" adı ilə həftədə 3 dəfə çıxmışdır. Qəzet Azərbaycan gənclərinin həyatını işıqlandırır və kommunist təbliğatı ilə məşğul idi. 1982-ci ildə tirajı 60 min nüsxə idi. 1979-cu ildə "Şərəf nişanı" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Taras Şevçenkonun heykəli (Bakı)
Taras Şevçenkonun heykəli — Azərbaycanın Bakı şəhərində Ukrayna şairi və yazıçısı Taras Şevçenkonun şərəfinə ucaldılan abidə. Abidənin müəllifi ukraynalı heykəltaraş İqor Qreçanikdir.
Tarixi
Abidə quraşdırılan sahədə dəyişiklikər baş vermişdir. Heykəlin yaradılmasını və gətirilməsini Sergey Bondarçuk maliyyələşdirmişdir.
Abidə 30 iyun 2008-ci il tarixində açılmışdır. Açılış mərasimində Azərbaycanın prezidenti İlham Əliyev və Ukraynanın prezidenti Viktor Yuşenko iştirak etmiş idilər. .
Haqqında
Abidənin hündürlüyü 3,5 metrdir, bürüncdən hazırlanmışdır. Taras Şevçenko gənc, Kobzar əsəri və qanadlarla təsvir olunmuşdur. Digər tərəfdən isə, abidə ağaca bənzəyir. .
Daş, qayçı, kağız
Daş, qayçı, kağız dünyanın bir çox ölkəsində tanınan ən azı iki nəfər oyunçu ilə və üç haldan birinin seçilməsi ilə oynanılan əl oyunudur. Oyun Çində icad olunub. Daş qayçını, qayçı kağızı, kağız da daşa qalib gələr. Oyunçular eyni halı eyni vaxtda seçsələr, oyun heç-heçə qurtarır.
Oyunun qaydaları
Oyunçular birlikdə yumruqlarını silkələyərək ucadan "Daş, qayçı, kağız", yaxud "Bir, iki, üç" deyirlər və hər bir oyunçu eyni vaxtda üç haldan biri "daşdan, qayçıdan, kağızdan biri" seçilir. Seçilən hallara baxılaraq kimin udub-udmadığı məlum olur. Oyunun ilk saniyələrində qazanmaq üçün kağızdan başlamaq kifayətdir. İnsanlar ümumiyyətlə daşdan başlayırlar, çünki bu, əlin ala biləcəyi ən asan formadır.
Sulduz sancağı
Sulduz sancağı və ya Sulduz livası — Osmanlı İmperiyasının Təbriz əyalətinin inzibati–ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Sulduz idi.
Osmanlı üsul-idarə sisteminə uyğun olaraq hər iki əsrdə (XVI və XVIII əsrlərdə) aparılmış təhrirlərə nəzər saldıqda görürük ki, Soyuqbulaq livasına isə Suldus livalıqdan çıxarılaraq nahiyə kimi qatılmış.
Qreqori Menkyu
Nikolas Qreqori Menkyu — hazırda Harvard Universitetində İqtisadiyyat professoru olan Amerikalı makro-iqtisadçı. Menkyu daha çox yeni Keynesçi iqtisadiyyatına verdiyi töhfələrinə görə tanınır.
Menkyunun iqtisadiyyat və iqtisadi siyasət mövzusunda bir çox yazıları mövcuddur. 2016-cı ilin aprelində akademik nəşrlərə, sitatlara və müvafiq metriklərə əsaslanan RePEc ümumi sıralaması onu təxminən 50,000 müəllif arasından dünyanın 23-cü ən nüfuzlu iqtisadçısı adına layiq gördü. H-indeksi ilə aparılan analizlərə əsasən Menkyu ən çox sitat gətililən 11-ci və ən məhsuldar olan 9-cu tədqiqat iqtisadçısı seçildi. Bundan əlavə, Menkyu bir sıra bestseller dərslik kitablarının müəllifi, populyar bir bloq yazıçısıdır. O, 2007-ci ildən etibarən The New York Times-ın bazar günü biznes bölməsi üçün hər ay məqalələr yazır. 2011-ci ildə İqtisadiyyat professoru anketi Menkyunu sıralama da Pol Krugman dan sonra, Daron Acemoğlu dan isə əvvəl olmaqla 60 yaşına çatmamamış, ikinci ən favorit yaşayan iqtisadçı adlandırdı.
Menkyunun görüşləri konservativdir və o bir neçə Respublika siyasətçisinin iqtisadi məsləhətçisi olmuşdur. 2003-cü ildən 2005-ci ilədək Menkyu prezident Corc Buş un başçılığı altında İqtisadi Məsləhət Şurasının sədri idi. 2006-cı ildə Mitt Romni üçün iqtisadi məsləhətçi oldu və onunla 2008 və 2012-ci illərdə prezidentlik kampaniyaları zamanı çalışdı.
Həyatı və təhsili
Menkyu,Trenton şəhərində Nyu Cersidə anadan olub. Onun nənə və babaları Ukraynalı idi. Menkyu gəncliyində Pinqri Məktəbinə təhsil alıb. 1975-ci ildə Yaz Elmi Proqramında astronomiya barədə biliklərə yiyələnmişdir. 1980-ci ildə Prinston Universitetini iqtisadiyyat üzrə bakalavr dərəcəsi ilə bitirmişdir. Menkyu Prinstonda oxuduğu müddət ərzində sonradan onun əməkdaşı, qələm yoldaşına çevrilən iqtisadçı David Romerlə tələbə yoldaşı və dramaturq Riçard Qrinberqlə otaq yoldaşı oldu.
Kollecdən sonra, Menkyu bir il Massaçusets Texnologiya İnstitutunda fəlsəfə doktorası üzərində çalışdı və bir il sonra Harvard Hüquq Məktəbində bir illik yeni təhsilinə başladı. 1982-1983-cü illərdə İqtisadi Məsləhətçilər Şurasının heyətində iqtisadçı, daha sonra isə həmin şirkətdə sədr kimi çalışdı. Oradan ayrıldıqdan sonra 1984-cü ildə Stanli Fişerin nəzarəti altında iqtisadiyyat üzrə doktorluq dissertasiyasını MTİ-dən almışdır. Menkyu bir illiyinə Harvard Hüquq fakültəsinə qayıtdı, amma doktorasını bitirərək iqtisadiyyatda daha yaxşı olduğunu başa düşərək MTİ-da bir il müəllim işlədi. Daha sonra 1985-ci ildə Harvard Universitetində iqtisadiyyat üzrə professor köməkçisi, 1987-ci ildə 29 yaşında isə professor oldu.
Akademik yazıları
Menkyu Yeni Keynesçi iqtisadçı hesab olunur, halbuki, bir jurnalist onun belə sadə kateqoriyalaşdırılmağa qarşı olduğunu düşündüyünü iddia edir. Menkyu, menyu xərcləri ilə əlaqədar əhəmiyyətli bir iş etdi. Bu yenilik qiymət sabitliyinin (yağışqanlığının) qaynağıdır. Menkyu 1985-ci ildə “Quarterly Journal of Economics”-də nəşr olunan "Kiçik Menyu Xərcləri və Böyük Biznes Döngüləri: Monopoliyanın Makroiqtisadi Modelləri" adlı məqaləsində, nominal aqreqat tələbdəki sarsıntıdan sonra firmaların fərdi təşviqi ilə qiymətlərin tənzimlənməsi və bunun ictimai rifah üzərindəki təsirlərini əlaqələndirməyə çalışdı. Məqalə də deyilir ki, aqreqat tələbin genişləndirilməsi rifahı artıra və ya azalda bilər, amma rifah səviyyəsindəki azaldılma heç vaxt menyu xərclərindən daha çox deyil. Lakin, aqreqat tələbatın azalması, böyük ehtimalla rifahı menyu xərclərindən daha çox miqdarda azaldır. Başqa bir sözlə, sosial planlayıcının baxımından qiymətlər çox yüksək qala bilər, lakin heç vaxt çox aşağıda ilişib qalmır. Bu məqalə Olivyer Blançard və Nobuhiro Kiyotakinin aqreqat tələbdən xaricdə qalanlar və Lavrens Bol və Deyvid Romer tərəfindən əsl və nominal sərtliklər arasında qarşılıqlı əlaqə mövzularındakı işlər üçün zəmin yaratmışdır.
2002-ci ildə Menkyu və Rikardo Reys qiymət tənzimləyicilərinin arasında məlumatların yavaş yayılmasına əsaslanaraq geniş yayılmış Yeni Keynesçi Filips əyrisi üçün alternativ təklif etdi. Yapışqan məlumat modeli monetar siyasət barədə qəbul edilən fikirlərə daha çox uyğun gələn üç xüsusiyyəti göstərir. Birincisi, dezinflizasiyalar həmişə təzadlıdır ( halbuki elan edilən dezinflizasiyalar qəfil baş tutanlardan daha az təzadlıdır). İkinci, monetar siyasətin şokları inflyasiyaya əhəmiyyətli dərəcədə gecikmə ilə təsir edir. Üçüncüsü, inflyasiyanın dəyişməsi iqtisadi fəaliyyət səviyyəsi ilə düz mütənasibdir.
İngilis parkı
thumb|280px|[[Batda ingilis parkı]] İngilis (peyzaj, irrequlyar, landşaft) parkı — bağ-park sənətində, barokko və Andre Lenotrun "fransız stilindəki" requlyar parkı ilə kontrastda, XVIII əsr İngiltərəsində formalaşmış istiqamət.
Qreqori Menkyu
Akademik yazıları
Menkyu istehlakçı davranışının ampirik analizinə dair bir neçə məqalə yazmışdır. 1989-cu ildə Con Kampbel ilə birgə yazılan bir məqalə aqreqat istehsal haqqında datanın ən yaxşı hansı halda təsvir ediləcəyini deyir: İstehlakçıların təxminən yarısının daimi gəlir hipotezinə əməl etməsi və digər yarısının sadəcə cari gəlirlərini (bəzən əldən-ağıza davranışı adlandırılır) xərclədiyi bir model aqreqat istehsal datası hazırlamaq üçün ən yaxşı modeldir. 1991-ci ildə Stephen Zeldes ilə birgə yazılan məqalə səhmdar cəmiyyətinin istehlakının fond bazarı ilə səhmdar olmayanların istehlakından daha çox əlaqəli olduğunu  aşkara çıxardı. Bu analizdə onlar bərabər prim tapmacasına (ingiliscə: equity premium puzzle) mümkün izah tapmaqla nəticəni əldə etdilər.
İngilis parkı
Yaranması
Fransız və ingilis parkı bağ-park sənətinə yanaşmada klassisizm estetikasının fərqli tərəflərini əks etdirir. Versal tipli park düzxətli yolları və kolların səliqəli kəsilmiş fiqurlu formaları ilə insanın təbiət üzərində hökmranlığını vurğulayır. İngilis parkı isə daha da uzağa gedərək təbiətdən seçilməyən sənətə daha üstün qiymət verir.
Qreqori Menkyu
Akademik yazıları
Menkyu ən çox istinad edilən yazısı, David Romer və David Veyl ilə birgə yazdığı, 1992-ci ildə "Quarterly Journal of Economics"-də dərc olunmuş "Iqtisadi böyümənin empiriklərinə bir qatqı" adlı məqalədir.. Məqalədə "Solow" böyümə modelinin insan kapitalını da nəzərə almasının beynəlxalq həyat standartlarındakı fərqlilikləri izah etmək üçün yaxşı bir yol olduğu vurğulanır. Google Scholar'a görə, bu, 15000-dən çox dəfə istinad edilmiş və iqtisadiyyat sahəsində ən çox istinad edilən məqalələrdən birinə çevrilmişdir.
Menkyu makroiqtisadiyyat xaricində də bir sıra əhəmiyyətli məqalələr yazmışdır. 1989-cu ildə David Veyl ilə birlikdə ev tələblərinin demoqrafik göstəricilərini nəzərdən keçirərək, demoqrafiq partlayış dövründə doğulanların yaşlanmasının 1990-cı və 2000-ci illərdə mənzil bazarı zəiflədəcəyini proqnozlaşdırdılar. Menkyunun 1986-cı ildə Maykl Vinston ilə mikroekonomik nəzəriyyə mövzudunda yazdığı məqalədə deyilir ki, qeyri-mükəmməl rəqabət şəraitində homogen məhsulların bazarına girmək mümkünsüzdür. Çünki, yeni satıcılar bazara girişlə rəqiblərindən oğurlamalı olduqları hissəni nəzərə almağı unudurlar; mallar heterogen olduqda, işgüzar oğurluq və məhsul müxtəlifliyi ilə əlaqədar olaraq bazara azad girişin çox və ya az sayda olmasını təyin etmək mümkün olmur.
İngilis parkı
Xüsusiyyətləri
Repton peyzaj parkının aşağıdakı prinsiplərini irəli sürüb:
Dünyadakı peyzaj parkları
Böyük Britaniya:
Qreqori Menkyu
Kitabları
Prinsiplər kitabının ilk nüsxələri 1997-ci ildə nəşr olunduqda, Ekonomist jurnalı yazırdı: Menkyu, uzun müddətdir gözlənilən bir şey etdi, bu müasir iqtisadiyyata əlçatan bir girişdir. Bir jurnalın tərtibatında daha stabil və sıxıcı bir dərs kitabından daha çoxu yazılmışdır. Hətta ən kompleks ideyaları intuitiv, qısa və maraqlı bir şəkildə izah etməklə, o, şagirdləri cansıxıcı və qarma-qarışıq, çaşdırıcı metodlardan xilas etdi. O vaxtdan bəri, bir milyondan çox nüsxə satılıb və indiyə qədər Menkyunun təxmin edilən ümumi qazancı 42 milyon dollardır.
İngilis parkı
Digər binalar
1781-ci ilin avqustunda, Quarenghi'nin layihəsinə görə, ənənəvi rus üslubunda bir ağcaqayın evi tikildi. Günlük divarları çöldən ağcaqayın qabığı ilə örtülmüşdü, damı çəmənlə örtülmüşdü, ancaq düz fasadın arxasında qonaq otağının zərif interyerləri, oval salon və güzgülər, incə bəzək rəsmləri və parket döşəmələri olan altı kiçik otaq gizli. Əyri güzgülərin quraşdırıldığı Rusiyada ilk ev. Böyük Vətən Müharibəsi zamanı yandı.
Tank topu
300px|thumb|İsrail Müdafiə Qüvvələrinin 188-ci briqadasının təlimlərindən görüntü 300px|thumb|[[Challenger 2 tankının topu]]
İngilis parkı
Digər binalar
Eyni Quarenghi peyzaj memarlığı ilə də tanınır. Parkda ya xarabalıq şəklində müxtəlif dizaynlı, ya da qəsdən kobud şəkildə işlənmiş bloklar, korkuluklar və kökləri kəsilməmiş ağac gövdələri ilə hasarlanmış 11 körpü var idi. II Yekaterinanın ölümündən sonra, anası tərəfindən edilən hər şeyi dəyişdirmək istəyən Paul I, İngilis Parkındakı yarımçıq köşklərin qırılmasını və Balina Havuzundakı (Aşağı Park) bir kürsü üzərində Roma çeşmələri tikmək üçün istifadə olunan daşın əmrini verdi.), və sair.
Böyük Vətən Müharibəsi illərində Oranienbaum yamasının müdafiə cəbhəsi parkın içindən keçdi və bütün binalar dağıldı.
Tank topu
Tank silahı və ya tank topu — bir tankın əsas silahıdır. Müasir tank silahları kinetik enerjili nüfuzedicilər (KE mərmisi), yüksək partlayıcılı tank əleyhinə mərmilər və bəzi hallarda idarəolunan raketləri ata bilən böyük çaplı yüksək sürətli silahlardır. Hava hücumundan müdafiə silahları da tanklara quraşdırıla bilər.
NGC 542
NGC 542, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Andromeda bürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə 182.88 sm (72 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Qreqori Menkyu
Karyerasındakı başqa hadisələr
2003-cü ilin mayınd Prezident Corc Buş Menkyunu İqtisadi Məsləhət Şurasının sədri təyin etdi. Menkyu bu postda 2003-2005-ci illərdə vəzifə yerinə yetirmiş, sonra isə Harvey S. Rosen və sonra Ben Bernanke onu əvəz etmişdir. CEA sədri olarkən Menkyu hökumət tərəfindən maliyyələşdirilən müəssisələrə (GSEs), Fanni May və Fredi Maka daha çox nəzarətin artırılmasının tərəfdarı idi.
CEA-dan ayrıldıqdan sonra, Menkyu Harvardda müəllimlik karyerasını davam etdirərək, Harvard Kolleci nin ən məşhur siniflərindən biri olan, Ec 10-un təqdimat iqtisadiyyat kursunu Martin Feldşteyn dən götürdü. Bloqosferdə və onlayn jurnalistikada öz mövqeyini möhkəmləndirdi. İlk olaraq Ec10 tələbələrinə kömək etmək üçün nəzərdə tutulmasına baxmayaraq blogu tanıtım iqtisadiyyatının tələbələrindən daha çox oxucu kütləsi qazandı. "İqtisadiyyatın şagirdləri üçün təsadüfi müşahidələr" adlı məqaləsi 2011-ci ildə ABŞ İqtisadiyyat Professorları tərəfindən iqtisadiyyat blogu sıralamasında birinci yeri aldı.
2006-cı ilin noyabr ayında Menkyu Massaçusets ştatının qubernatoru Mit Romni nin siyasi fəaliyyət komitəsi olan Commonwealth PAC-a rəsmi iqtisadi məsləhətçi oldu. 2007-ci ildə Romninin prezidentlik kampaniyası nda iqtisadi məsləhətçisi adını aldı. Romninin 2012-ci il prezident seçkiləri zamanı bu vəzifədə davam etdi.
2012-ci ildən 2015-ci ilə qədər Menkyu Harvard iqtisadiyyat şöbəsinin sədri vəzifəsində çalışmışdır.
2013-cü ilin fevral ayında Menkyu eyni cinslərin nikahının hüquqi tanınması üçün ABŞ Konstitusiya Məhkəməsinə təqdim edilən təklifi dəstəklədi.
Menkyu hazırda Şəhər İnstitutu nun qəyyumudur. 2016-cı ildə Bill və Melinda Qeyts Fondu tərəfindən maliyyələşdirilən və Urban İnstitutu tərəfindən idarə olunan "yoxsulluqdan birliyə" ideyasını dəstəkləyən ABŞ Əməkdaşlığına üzv oldu. 24 alim və aktivistlərin qrupu, "yoxsullar üçün davamlı inkişaf pillələri aşkar etməyi özünə məqsəd təyin etmiş yeni bir əməkdaşlıqdır. Bu ittifaq xeyriyyəçi, praktiklər, ictimai və özəl sektorlar tərəfindən tətbiq oluna biləcək mümkün həlləri müəyyən edəcəkdir."
Piqovian vergisi tərəfdarlığı
Karyerası boyunca, Menkyu istisnaları düzəltmək üçün neytral-gəlir karbon vergisi kimi Pigovian vergiləri n tətbiqini müdafiə etdi. Bunun üçün öz blogunda rəsmi Pigou Klub u qurdu. O, 2016-cı ildə Leonardo DiCaprio-un da rol aldığı Qlobal İqlim Dəyişikliyi haqqında sənədli filmdə daşqın vergisi ilə bağlı müsahibə vermişdir. 2017-ci ildə Menkyu, mühafizəkarların karbon vergisi siyasətini əhatə etməsini təklif edən səkkiz "Respublika ağsaqqalı dövlət adamlarından" biri idi və qrupa James A. Baker III, Martin S. Feldstein, Henry M. Paulson Jr və George P. Shultz daxil idi.
Şəxsi həyatı
Menkyu 1984-cü ildən bəri evli olduğu arvadı Deborahla Massachusettsdə yaşayır. Onların Katrin, Nikolas və Piter adlı üç uşağı və Tobin adlı itləri var.
Emil Şamilov
Emil Rafiq oğlu Şamilov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Emil Rafiq oğlu Şamilov 1996-cı ilin 3 iyul tarixində Bakı şəhərində anadan olmuşdur. İlk təhsilini Bakı şəhəri, Sabunçu rayonu 170 saylı orta məktəbdə almış, Bakı şəhəri, 296 saylı orta məktəbdə davam edib, oradan məzun olmuşdur. Məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetinin nəzdində Bakı Neft-Energetika Kolleci Neft Mühəndisliyi ixtisasına qəbul olub.
Məktəb vaxtlarından idmanla məşğul olduğundan, növbəti illərdə də idman sahədində uğurlar qazanmışdır. Kolleci bitirdikdən sonra Naxçıvanda N saylı hərbi hissədə Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrin hərbi qulluqçusu (əsgəri) olmuşdur. Xidməti başa vurduqdan sonra yenidən idmana davam edib. Emil Şamilov 12 qat Azərbaycan, Zaqafqaziya və Avropa çempionudur.
2020-ci ilin sentyabr ayında könüllü olaraq hərbi komissarlığa müraciət edib və 16 oktyabrda hərbi hissəyə çağırılmışdır. Xidmətini Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrdə təlimlərlə davam edib və sonra döyüşə qatılıb.
2020-ci ilin 26 oktyabrda tarixində Şuşanın azad edilməsi əməliyyatı zamanı Xocavəndin Tuğ kəndində snayper atəşindən şəhid olmuşdur.
Ölümündən sonda Vətən uğrunda, Cəbrayılın azad olunmasına görə, Hərbi xidmətlərə görə, “Füzuinin azad olunmasına görə medalları və Azərbaycan bayrağı ordeni ilə təltif olunmuşdur.
Emil Şamilov Bakı şəhərinin Sabunçu rayonu inzibati rayonu ərazisində yerləşən Ramana qəsəbəsindəki Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunub.
Şanfromye
Şanfromye  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Belqrad-syur-Valzerin kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Nantuya.
Cöğrafiyası
Kommuna Paris şəhərinin 390 km cənub-şərqində, Lion şəhərindən 85 km şimal-şərqdə yerləşir və Burk-an-Bres şəhərindən 36 km şərqdə yerləşir.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 677 nəfər təşkil edirdi.
Atakamanın florası
Dünyanın ən quraq səhrası olan Atakamanın florası (Çili) qeyri-sabit bitki örtüyü ilə xarakterizə olunur. Adətən El Nino fazaları ilə üst-üstə düşən nisbətən daha əlverişli yağışlı dövrün vaxt çərçivəsi ilə ciddi şəkildə məhdudlaşır.
Təsviri
thumb|250px|Çiçəklənən səhra thumb|250px|İri çiçəkli kalandriniyanın çiçəklənməsi (sistante) Səhranın cənub yarımkürəsində yerləşdiyinə görə, Atakamada iqlim baharı sentyabr-noyabr ayları arasında, səhrada leysan yağışlarının baş verdiyi və quru çay yataqlarının müvəqqəti axınlarla dolduğu zaman baş verir. Bu zamanda yerli otların və xüsusilə uzun illər nəm ehtiyatı saxlaya bilən soğanlı bitkilərin sürətli, lakin qısa müddətli çiçəklənməsi başlayır. Bu fenomen çiçəklənən səhra adlanır. Aktiv bitki örtüyü yalnız nisbətən daha rütubətli illərdə baş verir. Çiçəkləmə həşəratların, quşların və kərtənkələlərin sürətli çoxalması dövrü ilə müşayiət olunur. Bu fenomen ən çox cənubda Vallenar şəhərindən şimalda Kopiapo şəhərinə qədər olan ərazidə özünü daha aydın göstərir və El Nino iqlim hadisəsinin ən çox təzahür etdiyi illərdə sentyabrdan noyabr ayına qədər həm sahilyanı, həm də Andyönlü səhra zonasına təsir göstərir. Belə illərdə yazda yağıntının miqdarı maksimum olur.
Danse Macabre
Danse Macabre, ölülərin və ya ölümün təcəssümündən ibarətdir, cəmiyyətin bütün təbəqələrinin nümayəndələrini, tipik olaraq bir papa, imperator, kral, uşaq və işçi ilə məzara qədər rəqs etməyə çağırır. İnsanlara həyatlarının kövrəkliyini və dünya həyatının əzəmətinin nə qədər boş olduğunu xatırlatmaq üçün memento mori kimi hazırlanmışdır.
Atakamanın florası
Təsviri
Atakamada orta illik yağıntı 12,0 mm-dir. 1991 və 1997-ci illərdə bu norma 4-9 dəfə artıq olmuşdur. Buna görə də, məhz bu illərdə bitkinin ən gur çiçəklənməsi müşahidə edildi.
Növləri
Səhranın çiçəkləyən bitkiləri 200-dən çox növlə təmsil olunur, onların çoxu endemikdir. Sahil xəttindən dağlara doğru hərəkət etdikcə növlər dəyişir. Əsas növlər bunlardır: aslan ayağı (Bomarea ovallei), quanako ayağı (Cistanthe grandiflora), anyanyuka (Rhodolirium montanum).
Əbülfət Məmmədov
Əbülfət Heydər oğlu Məmmədov — Azərbaycan SSR Xalq Əkinçilik komissarı, SSRİ Ali Sovetinin (millətlər palatasının) birinci çağırış deputatı, siyasi repressiyalara uğramış şəxs.
Repressiyalara uğraması
Stalin və Bağırov repressiyalarının qurbanı olmuşdur. 1938-ci ilin iyul ayında "Ehtiyatda olan sağ-troskiçi mərkəzinin əksinqilabi milliyətçi təşkilatının" rəhbərindən biri olduğu ittihamı ilə həbs olunmuşdur. İttiham əvvəldən axıra kimi Mir Cəfər Bağırovun başçılıq etdiyi Azərbaycanın o zamanki ali hakimiyyəti və onların əlaltıları tərəfindən saxtalaşdırılmışdır. Bu iş üzrə keçən başqa məhbuslar kimi işgəncələrə məruz qalaraq ittihamı etiraf etməyə məcbur edilmişdir. Ancaq başqa məhbuslarla birlikdə 1939-cu ildə öncəki ifadələrindən imtina etmişdi. Bundan sonra işi üzrə bir neçə dəfə istintaq aparılmışdır. Nəhayət 1941-ci ildə məhkəmənin hökmü ilə əmlakının müsadirə edilməsi ilə10 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilmişdir. 1955-ci ildə SSRİ Ali Məhkəməsinin Hərbi Kolleqiyasının qərardadı ilə bəraət edilmişdi. 1957-ci ildə Bakıda vəfat etmişdir. Keçdiyi istintaq işi və adı Bağırov və onunla əlbir olanların məhkəmə hökmünün mətnində xatırlanmışdır.
Çingiz Mustafayev (müğənni)
Çingiz Mustafayev (d. 11 mart 1991, Moskva, Rusiya SFSR, SSRİ) — Azərbaycanlı müğənni. 2012-ci ildə "Palmas" musiqi qrupunu yaradıb. "Truth" mahnısı ilə Azərbaycanı İsrailin Tel-Əviv şəhərində keçirilən 2019 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmiş və nəticədə 8-ci yeri tutmuşdur.
Həyatı
Çingiz Mustafayev Moskvada anadan olmuş və uşaqlıq illərini orada keçirmişdir. Amma Sovet İttifaqı dağıldıqdan sonra baş verən qarışıqlıq dövründə o, ana vətəninə - Qazaxa köçür. Onun atası işinə vurğun həvəskar musiqiçi olmuş və dostları ilə birlikdə toplaşanda tez-tez piano çalar və ifa edərmiş. Baxmayaraq ki, Çingizə atasının musiqi qabiliyyəti irsən keçib, yalnız ispan musiqisinə olan gənc sevgi onda gitara çalmaq həvəsi oyatmışdır.
Qazaxdakı kənd həyatı Çingizə musiqi alətində ifa etməyi öyrənməyə kömək oldu, uzun yay günləri, diqqətin az yayılması və intuitiv musiqi qabiliyyəti təkrarsız və ritmik ifa üslubunun formalaşmasına gətirib çıxartmışdır.
Musiqi karyerası
Çingiz Mustafayev 2011-ci ildə İctimai TV-də yayımlanan Avroviziya milli seçim turunda iştirak etmişdir. O, 2013-cü ildə Azərbaycanı Yurmalada keçirilən Yeni Dalğa müsabiqəsində təmsil etmişdir. Müsabiqə çərçivəsində Polina Qaqarina ilə bir səhnə alan Çingiz nəticədə 11-ci yerdə qərarlaşmışdır. O 2016-cı ildə Ukraynanın Holos Krainy (Голос країни) səs yarışmasında iştirak etmişdir. Yarışmada iştirakını dayandırdıqdan sonra Çingiz özünün qurduğu Palmas qrupu ilə birlikdə çıxışlar etməyə başlamışdır. Onlar əsasən Azərbaycan milli musiqisini flamenko, rok və pop musiqisi ilə qarışdıraraq ifa edirlər.
8 mart 2019-cu il tarixdə Çingiz Mustafayevin "Truth" mahnısı ilə Azərbaycanı Tel-Əvivdə keçirilən Avroviziya 2019-da təmsil edəcəyi açıqlanmışdır. Çingiz müsabiqə üçün aparılan uzun məşqlərdən sonra 16 may tarixində baş tutan yarımfinal mərhələsində 18-ci nömrə altında çıxış etmişdir. Nəticədə 224 xalla 5-ci yerdə qərarlaşaraq, final mərhələsinə vəsiqə qazanmışdır. Müsabiqənin finalında bir daha öz mahnısını ifa edən Çingiz 26 ölkə təmsilçisinin mübarizə apardığı şouda 302 xal toplayaraq, 8-ci yerdə qərarlaşmışdır. Bu, Azərbaycanın müsabiqədə 2013-cü ildən bəri ən yaxşı nəticəsi olmuşdur.
Ermənistan azərbaycanlılarının siyahısı
Bu Ermənistan azərbaycanlılarının siyahısıdır.
Siyasətçilər
thumb|[[Şahin Mustafayev]]
Hərbçilər
thumb|[[Həbib bəy Səlimov]]
Sind papağı
Haqqında
Əllə toxunma Sind papağı çox gərgin zəhmət hesabına başa gəlir. Xüsusilə də hər dekabr ayının ilk Bazar günü bu bayram qeyd edilir. Pakistanda Sind mədəniyyətinin ruhunu tərənnüm etmək üçün istifadə edilən rəmzi bir hadisədir. Sind baş geyimi sind topisi Tharparkar, Umerkot, Sanghar, Kandhkot, Larkana, Navabşah ve Sindin bəzi başqa məntəqələrində istehsal edilir.
Qurban Mehdizadə
Qurban Aydın oğlu Mehdizadə (16 dekabr 1996; Göycəli, Ağstafa rayonu, Azərbaycan — 30 sentyabr 2020; Kəlbəcər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin çavuşu, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Qurban Mehdizadə 16 dekabr 1996-cı ildə Ağstafa rayonunun Göycəli kəndində Aydın Mehdizadənin ailəsində anadan olmuşdur. 2002-2013-cü illərdə orta təhsil almışdır. Nişanlı idi.
Hərbi xidməti
Qurban Mehdizadə 2014-cü ildə Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Ağstafa rayon şöbəsi tərəfindən hərbi xidmətə çağırılmışdır. Çağırışa əsasən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında, "N" saylı hərbi hissələrdən birində müddətli hərbi xidmət etmişdir. Hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra bir müddət mülki fəaliyyət göstərmiş, sonra yenidən orduya qayıdaraq "Müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət" kurslarına yazılmışdır. Kursları başa vuran Qurban Mehdizadə 2018-ci ildən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Murovdağ istiqamətində yerləşən "N" saylı hərbi hissələrindən birində, "çavuş" rütbəsində müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət edirdi.
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin çavuşu olan Qurban Mehdizadə 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Murovdağın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Qurban Mehdizadə 30 sentyabr 2020-ci ildə Murovdağ istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı şəhid olmuşdur. Doğulduğu Ağstafa rayonunun Göycəli kəndində dəfn olunmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Qurban Mehdizadə ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yerinə yetirən zaman mərdliyin və igidliyin göstərilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Qurban Mehdizadə ölümündən sonra "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edildi.
Qalaktik imperiya (Ulduz müharibələri)
225px|right|thumb|Qalaktik imperiyanın dövlət bayrağı.
Qalaktik imperiya — "Ulduz müharibələri" franşizasında qalaktik super güc. Bu, cedayların onu tutmaq və vəzifəsindən uzaqlaşdırmaq cəhdindən sonra Qalaktik respublikanın Ali Kansleri Şiv Palpatin tərəfindən rəsmi olaraq elan edilmiş, Palpatin ardınca ceday ordenini məhv etmişdir.
25 min il davam edən qalaktik respublikanın özü bir müddət davam edən siyasi xaos və dağıdıcı Klon müharibələrindən sonra faktiki olaraq yoxa çıxmışdı. Ali Kansler Palpatin Utapau döyüşündə Obi-Van Kenobinin General Qrivus üzərində qələbəsindən sonra, Müstəqil Sistemlər Konfederasiyasının liderlərinin Dart Vayder tərəfindən qətlə öldürülməsi zamanı özünü Qalaktik imperator elan etmiş və Qalaktik respublikanı Qalaktik imperiyaya çevirmişdir.
Yaradılması
Bəzi mənbələr Qalaktik respublikanın əsasında yaranan Qalaktik imperiya ilə Roma Respublikası əsasında yaranan Roma imperiyası arasında paralellər müşahidə edir. Bunun Napoleon Bonapart tərəfindən Birinci Fransa Respublikasının Birinci Fransa imperiyasına çevrilməsi ilə də oxşar cəhətlər var. Həmçinin, respublikanın imperiyaya çevrilməsi ABŞ-nin yaxın tarixinin bəzi epizodları ilə müqayisə edilir. Bəziləri hesab edir ki, Şev Palpatinin hakimiyyətə gəlməsi Almaniyada Adolf Hitlerin hakimiyyətə gəlməsi ilə analoqdur.
I İosif (Müqəddəs Roma imperatoru)
I Jozef — Müqəddəs Roma imperatoru. Atası İmperator I Leopold və anası isə onun üçüncü xanımı Elyanora Maqdalenadır.
Atasının İspaniya taxtı uğrunda Fransa kralı XIV Lüdoviklə girişdiyi taxt mübarizəsini davam etdirən Jozef qardaşı Karlın taxt iddiasını davam etdirsə də, bu cəhdləri heç bir nəticə vermədi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Makli nekropolu
Makli Nekropol Pakistanın Sind əyalətindəki Thatta şəhəri yaxınlığında, 10 kvadrat kilometr ərazidə yerləşən dünyanın ən böyük nekropollarından biridir. Burada 400 il ərzində tikilmiş təxminən 500.000-1 milyon türbə var. Makli nekropolunun yaxınlığında müxtəlif sufi müqəddəslərinə və hörmətli alimlərə aid bir neçə böyük cənazə abidəsi var. Nekropol 1981-ci ildə 14-18-ci əsrlər arasında Sindhi sivilizasiyasına "görkəmli vəsiyyət" olaraq YUNESKO-nun Ümümdünya irsinə daxil olmuşdur.
Makli Nekropolu 17-ci əsrə qədər Sindin aşağı paytaxtı olan Thatta şəhərindən təxminən 6 kilometr məsafədə olan bir yaylada yerləşir. Bura Kəraçinin təxminən 98 km şərqində,Hind deltasının yaxınlığındadır. Sahənin cənub nöqtəsi orta əsr Kallankot qalasının xarabalıqlarından təxminən 5 mil şimaldadır.
Etimologiya
Ərazi və yaxın təpələri, öz adlarını bir Həcc ziyarətçisinin ərazidə dayanaraq mənəvi həzz aldığını, buranın onun üçün Məkkə olduğunu bildirdiyi əfsanədən almışdır. Sufizmin müqəddəs şeyxi Şeyx Həməd Camalının daha sonra həcc əhvalatını eşitdikdən sonra ərazini "Makli" ya da "Kiçik Makkah" adlandırdığı deyilir.
Tarix
Sufizmin müqəddəsi, şair və alim Şeyx Cəmali Maklidə bir xanəgah qurdu və sonda orada dəfn edildi. 4-cü əsr Traxan hökmdarı Jam Tamachi, müqəddəsə ehtiram göstərdi və Maklini cənazə yeri olaraq istifadə etmək ənənəsinə başlamış müqəddəsin yaxınlığında olmaq istədi.
Ərazi, paytaxtlarını Thatta yaxınlığında elan edən Samma sülaləsinin hakimiyyəti dövründə böyük bir cənazə yeri olaraq məşhurlaşdı.
Nekropoldakı memarlıq baxımından ən əhəmiyyətli məzarlar, Moğol dövrünün 1570-1640-cı illəri arasındadır.
Layihə
Makli Nekropolu10 kvadrat kilometr ərazini tutur və burada ən azı 500.000 məzar yerləşirdi. Makli təpələrinin cənub ucundakı Pir Patodan, şimala kobud bir almaz şəklində uzanır. Onun şərq kənarı Makli Hills silsiləsi ilə əhatə olunub. Samma məzarları şimalda tapılsa da, ən böyük abidələr ümumiyyətlə ərazinin cənubundadır.
Memarlığı
left|thumb|204x204px Ən böyük abidələrin cənazə arxitekturasıChaukhandi stili kimi də tanınan Aşağı Sind üslubunda müsəlman, hind, fars və moğol təsirlərini sintez edir. Chaukhandi üslubu daş dövrləri tərəfindən həkk olunmuş qum daşlarından hazırlanmış plitələri mürəkkəb və mükəmməl dizaynlara daxil etmək üçün gəldi.
Ən qədim məzarlarda kiçik bir piramida şəklində bir-birinin üstünə yığılmış üç-altı lövhə daş müşahidə olunur. İnkişaf edən məzarlar isə sonradan kiçik postimentləri özündə birləşdirdi.
16-cı əsrə aid piramidal quruluşda olan Türk Traxan sülaləsinin türbələrində bənzərsiz bir üslubda çiçəkli naxışlarla bəzədilmiş minarələr öz əksini tapmışdır. Qəbiristanlığın Leilo Şeyx hissəsindəki 17-ci əsrdə qurulan tikililər, uzaqdan Caynizm məbədlərinə bənzəyən, yaxınlıqdakı Gujarat bölgəsinin görkəmli təsiri ilə böyük məzarlara sahibdir.
Bir neçə böyük qəbirdə müsəlmanların cənazə abidələrinə rast gəlinməyən bir təcrübə- heyvanların, döyüşçülərin və silahların oymaları var. Sahədəki digər məzarlar bəzən tamamilə bir kərpicdən və ya yalnız qumdaşından düzəldilmişdir.
Qədim Çauxandi üslubunda ən böyük quruluş, Orta Asiya və Fars təsirlərini əks etdirən bu üslubda, taxta qapılar ilə ağ rəngli, sarı qum daşlı örtüklərdir. Günbəzin ölçüsü, dəfn olunmuş şəxsin şöhrətini ifadə edir və alt tərəfi həkk olunmuş çiçək naxışları ilə bəzədilirdi. Bəzi günbəzlərin alt tərəfində Hinduizmlə əlaqəli bir simvol olan lotus çiçəkləri yer alır.
Samid Əsgərov
Samid Gülmalı oğlu Əsgərov (12 oktyabr 1989; Boyat, Neftçala rayonu, Azərbaycan – 3 oktyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin kapitanı, Vətən müharibəsin şəhidi.
Həyatı
Samid Əsgərov 1989-cu il oktyabrın 12-də Neftçala rayonunun Boyat kəndində anadan olub. Cavid adında özündən kiçik bir qardaşı var.
Təhsili
1996-cı ildə Neftçala rayonu Bəhruz Həşimov adına Boyat kənd tam orta məktəbinə daxil olmuşdur. 1999-cu ilə qədər həmin məktəbdə təhsil almış və sonra 1999-cu ildən 2005-ci ilə qədər təhsilini Neftçala rayonu Elton Həbibov adına 4 saylı orta məktəbdə davam etdirmişdir. 2005-ci ildə Cəmşid Naxçıvanski adına hərbi liseyə qəbul olmuşdur. 2008-ci ildə həmin liseyi bitirmiş Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbinə daxil olmuşdur. 2012-ci ildə həmin məktəbi qoşun kəşfiyyatı ixtisası üzrə bitirmişdir.
Ailəsi
Samid Əsgərov 2015-ci ilin yanvarın 17-si dayısı qızı Nübar xanım ilə ailə həyatı qurmuşdur. Bu nigahdan onların Kənan (2018) adlı oğlu dünyaya gəlir.
Hərbi Xidməti
Məktəbi bitirdikdə “ Leytenant “ hərbi rütbəsi verilmiş və 2012-ci ilin iyul ayının 26-da təhsilinı davam etdirmək üşün Silahlı Qüvvələrin Təlim və Tədris Mərkəzinə  göndərilmişdir.
2013-cü ilin iyul ayının 23-də kursu bitirmiş və Müdafiə Nazirinin əmrinə əsasən N saylı hərbi hissəyə göndərilmişdir.
29.07.2013-cü il tarixdən 12.03.2014-cü il tarixədək N saylı hərbi hissənin 4-cü motoatıcı taborunun qərargah bölüyünün kəşfiyyat taqım komandiri, 12.03.2014-cü il tarixdən 21.01.2016-cı il tarixinədək N saylı hərbi hissənin 1-ci motoatıcı taborunun kəşfiyyat taqım komandiri, 21.01.2016-ci il tarixindən  N nömrəli hərbi hissənin kəşfiyyat bölüyünün bölük komandiri vəzifəsinə təyin olunub,
27.07.2019-cu il tarixdən N saylı hərbi hissədə kəşfiyyat bölmə rəisinin kəşfiyyatın planlaşdırılması üzrə köməkçisi vəzifəsinə təyin olunmuşdur. Oxuduğu və işlədiyi müddətdə müxtəlif diplom və sertifikatlarla təltif olunmuşdur.
24 iyun 2013-cü il tarixli 098t №-li əmri ilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti adından Azərbaycan Respublikasının Müdafiə naziri tərəfindən "Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin 95 illiyi" yubiley medalı ilə təltif olunmuşdur.
26 iyun 2018-ci il 0164t № -li əmri ilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti adından Azərbaycan Respublikasının
Müdafiə naziri tərəfindən "Azərbaycan ordusunun 100 illiyi" Yubiley medalı ilə təltif olunmuşdur.
26 iyun 2019 il tarixli 0151t №-li əmri ilə "Qüsursuz Xidmətə Görə" Azərbaycan Respublikasının Prezidenti adından, Azərbaycanan Respublikasının Müdafiə naziri tərəfindən 3-cü dərəcəli medalla təltif olunmuşdur.
Təməl Xüsusi Təyinatlı kursu bitirdiyinə görə 26 sentyabr 2014-cu ildə Xüsusi təyinatlı qüvvələrin komandanı general-mayor,
Hikmət Mirzəyev, Tədris Mərkəzinin rəisi polkovnik Vaqif Salehov tərəfindən sertifikata layiq görülüb.
26 iyun 2018-ci ildə Azərbaycan Ordusunun yaranmasının 100 illiyi münasibəti ilə Hərbi hissədə keçirilən futbol turnirində,
ən yaxşı komandanı hazırladığına görə n saylı hərbi hissə komandiri polkovnik-leytenant Ədalət Hacıyev tərəfindən fəxri fərmanla təltif olumuşdur.
31 may 2019-cu il Kəşfiyyat bölmələri ilə keçirilən dağ hazırlığı üzrə toplanışda yüksək nəticələr göstərdiyinə görə general-mayor Hikmət Həsənov tərəfindən fəxri fərmanla təltif olunmuşdur.
Döyüş yolu
Kapitan Əsgərov Samid 2020-ci ildə sentyabr ayının 27-si 07:30-da döyüş əmri verilməsi ilə döyüşə yollanır. Azərbaycan-Ermənistan təmas xəttində aramsız döyüşlər başlayır.
Düşmənin keçilməz səddin yarılmasında Əsgərov böyük qəhrəmanlıq göstərir. Hərəkatın adı isə Milli Qəhrəman "Polad Həşimovun" adına uyğun olaraq Polad Həşimov hərəkatı adlandırılıb.
Döyüş yoldaşları Samidin təkcə bu sözləri deyərək döyüşə dayanmadan davam etdiyini söyləyir:
"Samid bizdən rütbəcə böyük olduğuna görə o bizə döyüşdə ruh yüksəkliyi verirdi". İrəlidə gedərək "Kişilər İrəli, Axıra Qədər, Geriyə Yol Yoxdur".
Oktyabr ayının 3-ü Kapitan Samid Əsgərov yaşadığı Neftçala şəhərinin Şəhidlər Xiyabanında izdihamla son mənzilə yola salınır. Kapitanın tabutuna çəkilən bayraq isə şəhidin atası Əsgərov Gülmalıya təqdim olunur
Qeyd edək ki, S.Əsgərova məxsus materiallar muzeyin əməkdaşı Ayəndə Dadaşova və həyat yoldaşı Nübar Əsgərova tərəfindən Vətən müharibəsi fonduna təhvil verilmişdir.
Səyahətnamə (Övliya Çələbi)
Səyahətnamə və ya Övliya Çələbi Səyahətnaməsi— Övliya Çələbinin XVII əsrdə yazdığı bir səyahət kitabıdır. On cilddən ibarətdir. Səyahətnamə ilk dəfə 1848-ci ildə "Müntehâbat-ı Evliya Çelebi" adı ilə Qahirə Bulak çap evində nəşr edilmişdir. İkdam qəzetinin sahibi Əhməd Cövdət bəy və Nəcib Asim bəy 1896-cı ildə İstanbulda Pertev Paşa Kitabxanasındakı nüsxəyə əsaslanaraq çap etməyə başladılar. 1902-ci ilə qədər yalnız ilk altı cild nəşr olunurdu. Yeddinci və səkkizinci cildlər Türk Tarix Komitəsi tərəfindən 1928-ci ildə, doqquzuncu və onuncu cildlər isə 1935-1938-ci illərdə Türkiyə Cümhuriyyəti Təhsil Nazirliyi tərəfindən yeni hərflərlə nəşr edildi. Səyahətnamə 1814-cü ildə Hammer tərəfindən kəşf edildikdən sonra bir çox əcnəbi alim Çələbi haqqında araşdırma apardı və əsərləri bir çox dilə tərcümə edilərək nəşr olundu. Orxan Şaiq Gökyay 1996-cı ildə "Səyahətnamə"nin ilk cildini Latın əlifbasına çevirdi və bu tarixdən sonra əsər daha çox insan tərəfindən öyrənilməyə başlandı 2013-cü ilin iyun ayında UNESCO-nun Dünya Yaddaşı Siyahısına daxil edilmişdir.
Məzmunu
Realist bir gözlə izlənilən hadisələr sadə və aydın, bəzən də fantastik bir povestlə, xalqın anlaya biləcəyi şəkildə yazılmış və xalqın anlaya biləcəyi deyimlərdən çox istifadə edilmişdir. Övliya Çələbi, Səyahətnaməsində gəzdiyi və gördüyü yerləri öz üslubunda təsvir edən 17-ci əsrin nadir yazıçılarından biridir. Övliya Çələbinin on cildlik Səyahətnaməsində gördüyü və gəzdiyi bütün ölkələr haqqında çox əhəmiyyətli məlumatlar var. Bu baxımdan əsər, Türk mədəniyyət tarixi və səyahət ədəbiyyatı baxımından əhəmiyyətli bir yerə sahibdir. Əsərində; XVII əsr Osmanlı coğrafiyası, bu dövrün danışıq türkcəsi və ləhcə xüsusiyyətləri, gəzdiyi bütün yerlərin ümumi vəziyyəti, coğrafi mövqeyi, tarixi, xalqın xüsusiyyətləri, dili, dini, geyimləri, sənətləri, gündəlik həyatları, müqayisəli coğrafiyası, sənət tarixi və etnoqrafiya baxımından bənzərsiz məlumatlar, Osmanlı cəmiyyətindəki müsəlman-qeyri-müsəlman əlaqələri, qeyri-müsəlman xalqların gündəlik həyatı, iqtisadi və mədəni vəziyyətləri, əhalisi, ibadət yerləri, inanc və etiqadları, fərqli toplumların hekayələri, xalq mahnıları, xalq şeirləri, miflər, nağıllar, maniya, ləhcə fərqləri, xalq rəqsləri, geyim, toy, əyləncə, inanclar, qonşuluq əlaqələri, sosial davranışlar, sənət və sənətkarlıq nümunələri, bölgənin evləri, camilər, məscidlər, çeşmələr, otel, saray, malikanələr, hamamlar, kilsələr, monastırlar, qüllələr, qalalar, istehkamlar, yollar, sinaqoqlar kimi fərqli quruluşların bütün xüsusiyyətləri; tikildiyi illəri, təmir işləri, bunları tikənlər, tikdirənlər, gəzdiyi bölgənin kulinariya mədəniyyəti haqqında zəngin məlumatlar, bölgə rəhbərliyi, köhnə ailələri, tanınmışları, şairləri, aktyorlar, müxtəlif səviyyələrdə məmurlarına qədər XVII əsr Osmanlısı haqqında ətraflı məlumatlar verilir. Osmanlı mətbəxi tədqiqatçısı Marianna Yerasimos, "Səyahətnamə"də 44 plov, 40 şorba, 23 ədviyyat, 90 balıq, 80 üzüm, 27 armud və 50-yə yaxın çörək növündən bəhs edildiyini bildirir.
Cildlər
Səyahətləri haqqında qoyub getdiyi 10 cildlik "Səyahətnamə"-nin mövzuları belədir:
Cild 1: İstanbul və ətrafı
Cild 2: Bursa və ətrafı. 1640-cı ilin aprelində etdiyi Amasya, Ünye, Batumi, Trabzon, Samsun, Qafqaz, Krit səfəri, 1645-ci ildə Ərzurum, Azərbaycan və Gürcüstan səfəri.
Cild 3: Şam - Suriya, Fələstin - Urmiya, Sivas, Əl-Cəzirə, Ermənistan, Rumeli, (Bolqarıstan və Dobruca)
Cild 4: Van, Təbriz, Bağdad, Bəsrə, Mardin səyahəti.
Cild 6: Transilvaniya səfəri, Albaniyaya gediş, İstanbula dönüş. Macar səfəri, Uyvarın mühasirəsi, müəllifin 40.000 tatarla Avstriya, Almaniya, Flamand və Baltik dənizinə qədər səyahəti. Uyvarın ələ keçirilməsi, Belqrada dönüş. Herseqovinaya göndərilməsi, Raqusa, Monteneqro səfəri, Nadkanijaya səfəri və Kanizsa-Xorvat məmləkəti.
Cild 7: Avstriya, Krım, Dağıstan, Dəşt-i Qıpçaq, Həştərxan.
Cild 8: Krım, Krit, Saloniki, Rumeli.
Cild 9: Kütahya, Afyon, Manisa, İzmir, Saqqız adası, Quşadası, Aydın, Amasya, Tirə, Dənizli, Muğla, Bodrum, Ege adaları, İsparta, Antalya, Alanya, Karaman, Silifke, Tarsus, Adana, Maraş, Antep, Kilis, Urfa, Rəqqə, Hələb, Əl-Laziqiyyə, Şam, Beyrut, Sayda, Safed, Nablus, Qüds, Mədinə, Məkkə və ətraf yerlərə səfərləri.
Cild 10: Misir və Sudan.
Devamı Var (albom)
Devamı Var – Mustafa Sandal-ın 2007-ci ildə çıxardığı albomdur.
Mahnı haqqında
"Devamı Var" albomu Türkiyəyə məxsus "Seyhan Müzik" leyblı tərəfindən istehsal edilmişdir. Alboma daxil olan "İndir", "Melek Yüzlüm", "Gönlünü Gün Edeni" və "Dayan" mahnılarına klip çəkilmişdir.
Kazım İnanc
Kazım İnanc — Türk əsgəri və siyasətçisi.
Həyatı
Hakkı bəyin oğlu idi. 17 yanvar 1900-cu ildə Hərbi Məktəbi bitirdi. 6 dekabr 1902-ci ildə Hərbi Akademiyadan məzun oldu.
Hərbi fəaliyyəti
20 mart 1911-ci ildə hərbi təlim keçmək üçün Almaniyaya göndərildi. İtaliya-Osmanlı müharibəsində, Balkan müharibələrində və Birinci Dünya müharibəsində iştirak etdi.
27 iyun 1920-ci ildə Türkiyə İstiqlaliyyət müharibəsində iştirak etmək üçün Ankaraya gəldi. Türkiyə Böyük Millət Məclisinin nəznində Qərb Cəbhəsi Komandirliyində təhlükəsizlik, ictimai asayiş və işə götürmə fəaliyyətlərini həyata keçirmək üçün təyin edildi. Müharibədən sonra "İstiqlaliyyət medalı" ilə təltif edildi.
4 oktyabr 1924-cü ildə general-leytenant rütbəsinə yüksəldi. 7 oktyabr 1924-cü ildə 9-cu korpusun komandiri təyin edildi. 31 oktyabr 1924-cü ildə 3-cü Ordu komandiri vəzifəsinə təyin edildi. 20 iyun 1925-ci ildə vəzifəsindən istefa etdi. 22 Avqust 1926-cı ildə Samsun qubernatoru təyin edildi. 21 oktyabr 1928-ci ildə təqaüdə çıxdı.
Siyasi fəaliyyəti
Türkiyə Böyük Millət Məclisinin IV və V dövrlərində İzmirin millət vəkili oldu. 21 sentyabr 1938-ci ildə Ankarada vəfat etdi.
Mükafatları
İştirak etdiyi döyüşlərdə Osmanlı, Almaniya, Rumıniya və Avstriya-Macarıstanın bir sıra mükafatları ilə təltif edilmişdi.
Kelasur çay
Kelasur və yaxud Kelasuri, həmçini Kelaşir - Abxaziyadan  Qara dənizə axan çay.
Mənşəyi Bzıb silsiləsinin Himsa buzlaqında yerləşir. Kelasuri birinci Kelasuri ilə ikinci Kelasurinin qovuşduğu yerdən başlayır. Çay Suxumi rayonu və Gulrıpş rayonlarının inzibati sərhədi boyunca axır. Çay buzlaqlar və yağış suları ilə qidalanır. Mayın əvvəlində su sərfi təxminən 20-25 m³/s təşkil edir. Kanalın əhəmiyyətli hissəsi yarğandan keçir. Çay Suxuminin mərkəzindən 5 km aralıqda Qara dənizə axır. Abxaziyanın ən böyük çaylarından biridir.
Behçet Necatigil
Behçet Necatigil (Mehmet Behçet Gönül) — (16 aprel 1916, İstanbul - 13 dekabr 1979, İstanbul); Türk şairi, müəllimi və tərcüməçisi.
Müasir türk poeziyasının qabaqcıl şairlərindən biridir. O, heç bir ədəbi hərəkatda iştirak etməyib; müstəqil şair və ziyalıdır. Poeziyadan başqa, teatrdan mifologiyaya, leksikoqrafiyadan roman tərcümələrinə və radio tamaşalarına qədər ədəbiyyatın bir çox sahələrində əsərlər yaradıb. Türkiyədə radiofonik pyesin ədəbiyyatın bir qolu kimi qəbul edilməsində pyesləri, tərcümələri və uyğunlaşdırmaları ilə böyük səy göstərmişdir. “Evlərin şairi” kimi tanınan sənətkar ədəbiyyatı ilə yanaşı müəllim kimli də tanınır.
Həyatı
1916-cı il aprelin 16-da İstanbulun Fatih səmtindəki Atikalıpaşa məhəlləsində malikanədə anadan olub. Atası Kastamonulu Hacı Mehmet Necati (Gönül) Əfəndi, anası isə Gevyeli professor Hafiz İbrahim Haqqı Əfəndinin qızı Bedriye Xanımdır. Mühazirəçi olan atası Beyoğlu və Sarıyer rayonlarında müfti işləyirdi. Əsl adı Mehmet Behçet Gönül olan şair 1951-ci ildə məhkəməyə müraciət edərək rəsmi olaraq Necatigil soyadını götürüb.
Necatigilin Atikalipaşa məhəlləsində doğulduğu malikanə 1918-ci ildə Böyük Fateh yanğınında yandı və şiddətli mədə qızdırmasından əziyyət çəkən anasının xəstəliyi bu travmanın təsiri ilə daha da ağırlaşdı.
Cəmi iki yaşı olan Mehmet Behçet həmin il anasını itirdi. O, bir müddət nənəsi Əminə Münire Xanımın Karagümrük məhəlləsindəki evində yaşayıb. İkinci dəfə bir saray məmurunun qızı Saime xanımla evlənən və bu evlilikdən iki qızı olan atası Mehmet Necati Əfəndi Beşiktaş Valideçeşmədə yaşayırdı. Necatigil 1923-cü ildə nənəsinin xəstəliyinə görə atasının yanına köçüb və ibtidai təhsilini Beşiktaşdakı Cevriusta məktəbində alıb.
Atası Singer Tikiş Maşınları Şirkətində müfəttiş kimi işə düzəldikdən sonra, ailə Kastamonuya köçüb. Necatigil ibtidai təhsilini Kastamonu Kişi Müəllimlik Təcrübə Məktəbində tamamlayıb. Orta təhsilə Kastamonu liseyində başlayıb. Lakin düzgün qidalanmama və baxımsızlıq səbəbindən “adenit vərəmi” səbəbindən təhsilinə ara verməli olub. Ailə İstanbula köçdü. Müalicədən sonra Necatigil 1931-ci ildə Kabataş Oğlan Liseyində orta təhsilini davam etdirir.
Xəstəliyi ilə gələn həssaslıq onu yazmağa ruhlandırdı. 1927-1928-ci illərdə “Kiçik Məhərrir” adlı həftəlik əlyazma dərgi çıxarır, hazırladığı on dörd sayını dostlarına və ailə üzvlərinə təqdim edir. Kabataş liseyində təhsilini bərpa etdikdən sonra Balaca Məhərriri yeni hərflərlə hazırlamağa başladı və bir yay ərzində on iki sayını çıxardı. Bu illərdə “Axşam” qəzetinin Uşaq Dünyası səhifəsində Küçük Məhərrir adı ilə lətifələr, şeirlər və hekayələr də dərc etdirir. Necatigil bu təcrübəni heç vaxt unutmur. Bədii mətn olaraq çap olunan ilk şeiri orta məktəb illərində “Behçet Necati” imzası ilə "Varlık" jurnalında çap olunan “Gecə ve Yas” şeiri olub. O, 1936-cı ildə məktəbin ədəbiyyat şöbəsini birinci dərəcəli diplomla bitirmişdir.
Orta məktəbi bitirdikdən sonra Ali Müəllimlər Məktəbinin Türk dili və ədəbiyyatı bölməsində ali təhsil alıb. Bu məktəbdə dərs deyən Əli Nihad Tərlan və Əhməd Həmdi Tanpınarın tələbəsi oldu; Divan şeiri və Tənzimat şeiri ilə tanış oldu. Müəllimlik Məktəbi illərində Cahit Küləbi onun ən yaxın dostu oldu. O, həmçinin Alman filologiyası bölməsinin bəzi dərslərində qonaq tələbə kimi iştirak edib və Deutscher Austauschdienst qurumunun dəvəti ilə təqaüdlə Berlinə göndərilib və orada dörd ay alman dili kursunu davam etdi. 1940-cı ildə ali təhsilini başa vuraraq pedaqoji fəaliyyətə başlayıb.
Ədəbiyyat müəllimi kimi ilk iş yeri Qars Liseyi olub. İqlim şəraitinə uyğunlaşmaqda çətinlik çəkən və xəstələnməsi ilə 1941-ci ildə Zonguldak Mehmet Çelikel Liseyinə təyin olunur. Burada Müzəffər Tayyib Uslu və Rüşdü Onurla əməkdaşlıq edib; Zonguldak qəzetlərindən biri olan "Ocak"-da, “Kara Elmas” jurnalında və İstanbulda çıxan “Değirmen” jurnalında bu şairlərlə birlikdə şeirləri dərc olunub. 1943-cü ilin mart ayında İstanbul Pertevniyal Liseyinə təyin olundu.
Əsgərliyi ilə əlaqədar iki ay sonra İstanbulu tərk edən şair iki ildən sonra qayıdanda Kabataş Oğlan Liseyinə təyinat alıb. O, müəllimlik fəaliyyətinin ən uzun dövrünü bu məktəbdə keçirib. Kabataş Oğlan Liseyində Dəmir Özlü, Hilmi Yavuz kimi yazıçı və şairlərin müəllimi olub. Bu məktəbdə “Dönüm” jurnalının çıxmasında onun xidmətləri olub. 1945-ci ildə “Kapalı Çarşı” adlı ilk şeir kitabı çapdan çıxıb. Ömrü boyu pedaqoqluqla poeziyanı birgə davam etdirib.