cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qırğızıstan ədəbiyyatı
XIX əsr Qırğız ədəbiyyatı
Onun fitri istedadını ailəsi və Naken, Esenaman, Çondun kimi yırçıların şeirləri gəlişdirir. Tarixi mənbələrə sadiq qalan, əsərlərində fakt və sənədlərə dayanmağa üstünlük verən məşhur qırğız yazıçısı Tölöqon Qasımbekov “Gəlgəl” romanında bölgənin məşhur qopuz düzəldən və ifaçısı Niyazalı onu himayəsinə götürdüyünü, şagirdinə yalnız çalıb oxumağı, qırğızların ağızı ilə desək akınlığı öyrətmir, həm də quzunun və ya oğlağın bağırsaqlarını təmizlədikdən sonra onu tərsinə çevirərək necə qaşıyıb naziltmək lazım gəldiyini, həmin bağırsaqları kölgədə qurudarkən onun uzanması üçün hansı çəkidə daş bağlamaq lazım gəldiyini, necə deyərlər, bağırsaqdan qopuz üçün yüksək keyfiyyətli sim düzəltməyi, qopuzun çanağı və qolu üçün ağac seçməyi öyrədir.
Toktoqul Satılqanov da az bir zamanda həm mahir qopuz düzəldən usta, həm də məclislərdə günlərlə dastan söyləməyi bacaran sənətkar kimi tanınır. O, yalnız özündən əvvəl yaşamış akınların yaratmış olduqları dastan və yırları söyləməklə kifayətlənmir, özü də gündəlik həyatda baş verənləri, gördüklərini musiqinin və bədii sözün vasitəsilə dinləyicilərinə çatdırır.
O, bölgənin tanınmış xalq ozanlarından olan, həm də Suvanla uzun illər dostluq edən Cengicok və xanımını elçi göndərir. Cengicok qopuzu, musiqisi və sözü ilə Suvanı yumşaltmağa çalışsa da, mümkün olmur. Suvan nəinki qızını vermir, hətta keçmiş dostunu, bölgənin məşhur sənətkarını evindən qovur.
Bundan inciyən Toktoqul Suvana tənqid edən yırlar yazaraq məclislərdə oxuyur. Nəğmələrində ozanlığın-aşıqlığın var dövlətdən, əsil-nəsildən üstün olduğunu tərənnüm edir. O deyir ki, var-dövlət bir qəza, fəlakət nəticəsində əldən gedə bilər, dədə-babası bəy xan olanın övladı bivec ola bilər. Amma akınlık Allah vergisidir. Akını xalq sevər və onun hörmətini saxlar, adını yaşadar.
Toktoqul Satılqanov yırlarında yalnız Suvanı tənqid etməklə qalmır, vətənini işğal etmiş Rusları və onlara yarınan yerli məmurları, əsilzadələri də tənqid etməyə başlayır. Onun nəğmələri bölgəni idarə edən rus məmurlarını bərk narahat etsə də, xalq arasında böyük nüfuzu olan akını özləri cəzalandırmır. Onu yerli məmurların əli ilə cəzalandırmağı qərara alır. Mənbələrin verdiyi məlumata görə onu bölgə məmurlarını ifşa edən “Beş qaban” və başqa şeirlərinə görə həbs edirlər.
Qırğız xalqı arasında böyük nüfuzu olan, hətta çox vaxt cəsarətinə və ötkəmliyinə görə Rus məmurlarının belə onunla hesablaşmalı olduğu, qadın olsa da, xalqının datka, yəni sərkərdə ləqəbi verdiyi Kurmancan Datka ruslara xidmət edən yerli məmur Kerimbaydan xahiş edir ki, Toktoqulu həbsdən azad etdirsin. 1811-1907-ci illərdə yaşamış, qırğız sərkərdəsinin xanımı olmuş Kurmancan qırğızlar arasında qan düşmənlərini barışdıran, tayfa davalarına son verən, həmişə haqlının tərəfində duran, kasıb-kusuba, əlsiz-ayaqsıza himayədarlıq edən bir el anası kimi tanındığından Kerimbay onun sözündən çıxa bilmir. Toktoqulu həbsdən azad etdirəcəyinə söz verir.
XX əsr Qırğız ədəbiyyatı
XX əsr Qırğız ədəbiyyatının nümayəndələrindən biri də Çingiz Aytmatovdır.
Çingiz Aytmatov «Kassandra damğası» adlı romanın da müəllifidir.
Çingiz Aytmatov xoşbəxt sənətkarlardandır. Çünki yazdığı hər bir əsər sanki bütün xalqlardan və millətlərdən olanların həyatını, dünyagörüşünü, fəlsəfəsini, duyumunu, ona münasibətini əks etdirir, onları maraqlandırır. İndi, bəlkə də anamız Yerin elə bir guşəsini tapmaq mümkün deyil ki (Uzaq Şərqdən – Yaponiya və Çindən tutmuş taki Cənubi Amerikaya, Kubaya, Braziliyaya qədər), Çingiz Aytmatov adı ilə tanış olmasın. Bunu Hüseynbala Mirələmovun təəssüratlarından da görmək olur. Azərbaycan yazıçısı ilə söhbətdə Ç.Aytmatov maraqlı bir epizoda toxunaraq qeyd edir ki, o, 70-80-ci illərdə Sovet nümayəndə heyətinin tərkibində Çinə səfər edibmiş. Qaldığı oteldə özü də bilmədən ona gələn zəngdə bir gəncin onunla görüşmək istədiyi bildirilir. Ç.Aytmatov səhəri gün bu gənc çinlini qəbul edir. Oğlan ona aşağıdakı kimi müraciət edir:
«Salam mənim atam, xoş gəlmisən Pekinə». Ç.Aytmatov «atam» sözündən çaşıb qalır. Oğlan Ç.Aytmatovun tutulduğunu hiss edir.
Fikir verin, XX əsrin 70-ci illərində Ç.Aytmatovun ağlına belə gəlməzdi ki, yad ölkədən olan oxucusu onun əsərləri və qəhrəmanları ilə tanış olsun. Hətta oxucular özlərini bəzi qəhrəmanların yerində də görürdülər. Çünki Ç.Aytmatov bütün əsərlərində həyat həqiqətlərini qələmə alıb, oxucuya çatdırmağa çalışır. Bunu biz həm də müəllifin Hüseynbala Mirələmova əlyazma şəklində verdiyi və tanınmış tərcüməçi Səyavuş Məmmədzadənin dilimizə çevirib oxuculara çatdırdığı «Öldürməli… Ölməli…» («Ubit – ne ubit…») hekayəsində də yaxşı görürük. Hekayənin özü, onun tərcümə dili və səviyyəsi haqqında ayrıca məqalə yazmaq fikrində olsam da, əvvəlcədən deyək ki, Çingiz Aytmatov öz hekayəsindəki hadisələrin ölkəmizdən kənarda cərəyan etdiyini göstərsə belə, onun əsas konturlarının məhz Azərbaycandan götürüldüyünü güman etmək mümkündür.
Sadəcə olaraq təsvir olunan yerlər və personajlar azərbaycanlılar deyildir. Yenə də bəşəriyyət, xalqlar, müharibə, insanların müharibəyə münasibəti, onlarda müharibə ilə bağlı yaranmış mənfi assosiasiyalar, müharibələrin insan daxilində təlatümlər, ikili hiss və düşüncələr, münasibət və dəyərlər yaratması – bunların hamısı Ç.Aytmatovun əsərlərində daim həyatı, həyat həqiqətlərini bütün rəngləri ilə təqdim edə bilməsi ilə bağlıdır.
Pakistan Günü
Pakistan günü (یوم پاکستان, Yaum-e-Pakistan) — 1940-cı il 23 mart Lahor qətnaməsinin və 23 mart 1956-cı ildə dünyada ilk islam respublikası olan Pakistanın yaradılması üçün Pakistan dominionundan Pakistan İslam Respublikasına keçid dövründə ilk konstitusiyasının qəbul edilməsi şərəfinə Pakistanda qeyd olunan milli bayram. Silahlı qüvvələr tərəfindən respublika günündə paradın keçirilməsi tədbirin ümumi hissəsidir.
Gün Müsəlman Liqası tərəfindən Minar-e-Pakistanda siyasi qətnamənin hazırlanması hadisəsi münasibətilə xatirə günü kimi qeyd olunur. Bu qətnamə 23 mart 1940-cı ildə Hindistanda Britaniyanın nəzarətində olan ərazilərin şimal-şərq və şimal-qərb regionlarında müsəlmanların çoxluq təşkil etdiyi əyalətlərdən ibarət müstəqil federasiyanın qurulmasını nəzərdə tuturdu. O vaxtdan bəri bu gün milli bayram kimi dövlət səviyyəsində hər il qeyd edilir və bir qayda olaraq bayram münasibətilə Pakistan Silahlı Qüvvələri hərbi parad keçirir.
Rəhim Rəhimov (nazir)
Rəhim Kərəm oğlu Rəhimov — Naxçıvan MSSR Nazirlər Sovetinin sədri, Culfa rayon Partiya Komitəsinin ikinci katibi.
İvan Setiavan
İvan Setiavan (29 oktyabr 1981) — İndoneziyalı atıcı. İvan Setiavan İndoneziyaı 2017-ci ildə IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarında təmsil etdi.
Rəhim Rəhimov (nazir)
Həyatı
Rəhim Rəhimov 1920-ci ildə Naxçıvan MR Şərur rayonunun Qıvraq kəndində anadan olub. 1941-ci ildə Naxçıvan Müəllimlər İnstitutunun fizika-riyaziyyat şöbəsini bitirib. 1941–1942-ci illərdə Naxçıvan MR-in Qarabağlar kənd orta məktəbində müəllim işləyib, hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra isə Nehrəm kənd orta məktəbinə direktor təyin olunub. 1944-cü ildə Azərbaycan KP MK-nın nəzdində birillik partiya məktəbinə oxumağa göndərilib. Sonra Azərbaycan KP-nin Naxçıvan Vilayət Partiya Komitəsində təlimatçı, Culfa rayon Partiya Komitəsinin ikinci katibi və Naxçıvan Vilayət Partiya Komitəsinin Təbliğat və təşviqat şöbəsinin müdiri vəzifələrində (1945–1948) çalışıb. 1948–1959-cu illərdə Naxçıvan MSSR Nazirlər Sovetinin sədrinin birinci müavini və Naxçıvan MSSR Nazirlər Sovetinin sədri vəzifələrində işləyib. 1949–1952-ci illərdə Sov. İKP MK yanında Ali Partiya Məktəbində təhsil alıb.
İvan Setiavan
Karyerası
İvan Setiavan birinci dəfə İslam Həmrəyliyi Oyunlarına 2017-ci ildə qatıldı. O, Bakıda baş tutan IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarında kişilər 10 m məsafəyə pnevmatik tapança yarışında iştirak etdi. Ümumilikdə 548 xal toplayaraq 29-cu yeri tutdu və finala vəsiqə qazana bilmədi.
Rəhim Rəhimov (nazir)
Həyatı
1959–1961-ci illərdə Ümumittifaq Kənd Təsərrüfatının İqtisadiyyatı Elmi Tədqiqat İnstitutunun aspiranturasında oxuyub. 1962-ci ildə iqtisad elmləri namizədi alimlik dərəcəsi alıb.
1959-cu ilin mart ayında Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəhim Rəhimovu xalq maarifi naziri təyin edib. 1961-ci ilin fevralına qədər bu vəzifədə çalışıb, respublikamızda elmin və təhsilin inkişafı üçün əhəmiyyətli işlər görməyə nail olub.
1961–1981-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Plan Komitəsində kollegiya üzvü və şöbə müdiri kimi fəaliyyət göstərib. Sonralar Azərbaycan Texnologiya Universitetinin rektoru (1981–1986), Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti nəzdində Xalq Təsərrüfatını İdarəetmə İnstitutunun rektoru (1986–2001) olub. 2001-ci ildən ömrünün sonuna qədər Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində kafedra müdiri vəzifəsində çalışıb.
Naxçıvan MSSR, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin (IV çağırış) və SSRİ Ali Sovetinin (V çağırış) deputatı olub. Azərbaycan KP MK-nın üzvü seçilib. Azərbaycan Texnologiya Universitetinin və Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti nəzdində Xalq Təsərrüfatını İdarəetmə İnstitutunun yaradılmasında Rəhim Rəhimovun xüsusi əməyi vardır.
Əzmkarlığı, dəqiqliyi, işgüzarlığı ilə fərqlənən Rəhim Rəhimov "Böyük Vətən müharibəsi", "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordenləri və 10-dan artıq medalla təltif olunub. SSRİ Təhsil Nazirliyi və Azərbaycan SSR-in Təhsil Nazirliyi tərəfindən Fəxri fərmanlara layiq görülüb.
Azərbaycan SSR-in əməkdar iqtisadçısı, professor Rəhim Rəhimov 2009-cu ildə vəfat edib
Herba Flora (jurnal)
"Herba Flora" jurnalı — 2007-ci ilin dekabrından çap olunan Herba Flora şirkətinin aylıq elmi-kütləvi tibbi jurnalı
Haqqında
"Herba Flora" adlı elmi-kütləvi jurnalın ilk buraxılışı 2007-ci ilin dekabrında işıq üzü görmüşdür.
Jurnalda təkcə müalicəvi bitkilər, onların cürbəcür xəstəliklərin terapiyasında rolu, müasir təbabətin aktual problemləri, tibbi yeniliklər haqda deyil, həmçinin dünya ölkələri, dünya xalqları, onların həyatı, mədəniyyəti, mətbəxi, xalq təbabətinin tövsiyə etdiyi müxtəlif kosmetik prosedurlar və başqa maraqlı mövzular ətrafında məlumatlar dərc olunur.
Heyəti
Jurnalın baş redaktoru Rəşad Ağayev, elmi məsləhətçiləri isə Füzuli Hüseynov və Yalçın Məmmədovdur.
Axzivlend
Axzivlend (מדינת אכזיב) — İsrail in Nahariya şəhəri və İsrail–Livan sərhədi arasında yerləşən virtual dövlət. Virtual dövlətin əsası Eli Avivi tərəfindən 1972-ci ildə qoyulmuşdur. Bu virtual dövlət İsrailin Turizm Nazirliyi tərəfindən reklamlaşdırılsa da, onun qanuni vəziyyəti anlaşılmaz qalıb.
Virtual dövlət qədim yaşayış məntəqəsi olan Axziv in yaxınlıqlarında, Nahariya şəhərində 5 kilometr uzaqlıqda yerləşir. Buna əlavə olaraq, virtual dövlət Fələstin-ərəb kəndi olan Əz-Zibin ərazisində yerləşir. Bu kənd Birinci Ərəb-İsrail müharibəsi zamanı İsrail qüvvələri tərəfindən zəbt edilmiş, əhalisi isə kənddən qovulmuşdur.
Tarixi
Axzivlendin olduğu yer qədim Axziv liman şəhərinin yaxınlıqlarındadır. Regionda tapılan arxeoloji tapıntılara əsaslanaraq, alimlər Axzivin dəmir dövrü ndə önəmli bir iqtisadi mərkəz olduğunu düşünürlər. Yoşuanın kitabı nda Axzivin İudeya şahlığı nın doqquz şəhərində biri kimi qeyd edilir. Mişna dövründə ərazidə böyük bir şəhər yerləşirdi. Səlib yürüşləri dövründə şəhər bir səlibçiyə hədiyyə olaraq verilmişdi. Məmlüklər dövründə şəhər I Baybars tərəfindən fəth edilmişdir. O, burada Əz-Zib adlı bir balıqçı kəndinin əsasını qoymuşdur. Kəndin sakinləri oranı Ben-Ami əməliyyatı zamanı tərk ediblər.
1952-ci ildə gəmiçi və Palmax veteranı olan Eli Avivi bu kənddə yerləşən evlərin birinə köçmüşdür. Əz-Zibin keçmiş sakinlərinin dediyinə görə, Avivi bir balıqçı ailəsi tərəfindən işə götürülmüş və daha sonra, 1955-ci ildə onların evinə köçmüşdür.
1961-ci ildə İsrail hökuməti Fransa kurort şirkəti olan "Club Med" ilə sahilyanı ərazi üçün 50-illik bir icarə müqaviləsi imzalamışdır.
1970-ci ildə İsrail hökuməti Avivinin yaşadığı evi sökmək üçün kəndə buldozerlər göndərmişdir. Buna etiraz olaraq, Avivi 1971-ci ildə Axzivlendin əsasını qoymuş, Əz-Zib kəndinin keçmiş muxtarının evini muzeyə çevirmişdir. Virtual dövlət turist məkanına çevrilmişdi. "Haarets" qəzeti buranı "hippi virtual dövləti" adlandırırdı.
Nərcis
Nərcis (نرجس) — İmam Həsən əl-Əskərinin (232-260 hicri, 846-874 qəməri) həyat yoldaşı və İslamın on iki imam şiəliyi əqidəsində sonuncu imamın anasıdır. Onun adı kitablarda müxtəlif variantlarda, Fatimə, Nərcis, Reyhanə, Məryəm ibn Zeyd əl-Ələviyyə, Səqil və Səvsan kimi qeyd edilib. Bir sıra mənbələrdə isə o, öz krallığından Ərəbistana hicrət edə bilmək üçün özünü köləliyə vuran “Roma (Bizans) şahzadəsi” kimi təqdim edilib. Məhəmməd Əli Əmir-Muizzi “İran Ensiklopediyası”nda belə bir fikir irəli sürmüşdür ki, sonuncu variant “şübhəsiz ki, əfsanə və övliyanamədir”. İbn Babaveyhin rəvayətinə əsasən, Nərcis yuxusunda İsanın anası Məryəmi və Məhəmmədin qızı Fatiməni görərək İslamı qəbul etmişdir.
Adı
Son dövrün pakistanlı sələfilərindən Ehsan İlahi Zahir və habelə müasir sələfilərdən olan Qalib İvaci İmam Mehdinin anasının adı barədə olan ixtilafları onun anadan olması məsələsinin zəif olduğuna dəlil hesab ediblər.
Ehsan İlahi Zahir yazır:
اختلف في اسم الجارية التي قالوا انّها ولدته، فقال قائلهم: انّ اسمها نرجس، وقيل: اسمها صقيل أو صيقل، وقيل: حكيمة، وقيل غير ذلك.
Onu dünyaya gətirən kənizin adı haqqında ixtilaflar var. Bəziləri deyiblər ki onun adı Nərcis olub, digərləri isə onun adının Suqeyl, Seyqəl, Həkimə və sair olduğunu deyiblər.
Qalib İvaci də bu məsələni təkrar etmişdir.
Ryez
Ryez  — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Ryez kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Din-le-Ben.
Nərcis
Adları və ləqəbləri
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ إِسْحَاقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ زَكَرِيَّا بِمَدِينَةِ السَّلَامِ قَالَ: حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ اللَّهِ مُحَمَّدُ بْنُ خَلِيلَانَ قَالَ: حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ غِيَاثِ بْنِ أَسِيدٍ قَالَ: وُلِدَ الْخَلَفُ الْمَهْدِيُّ عليه السلام يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَأُمُّهُ رَيْحَانَةُ وَيُقَالُ لَهَا نَرْجِسُ وَيُقَالُ صَقِيلُ وَيُقَالُ سَوْسَنُ إِلَّا أَنَّهُ قِيلَ لِسَبَبِ الْحَمْلِ صَقِيلُ....
Ryez
INSEE kodu — 04166.
Nərcis
Adları və ləqəbləri
Ğiyas b. Əsid deyib: Məhdi (ə.s) cümə günü dünyaya gəldi. Anasının adı Reyhanə idi, ona Nərcis deyilirdi. Bəziləri deyib ki, anasının adı Seyqəl idi, bəziləri isə deyib ki, (Səvsən) Süsəndir. Yalnız bəzi şəxslər deyib ki, hamilə olduğu övlada görə Suqeyl (nurlu, işıqlı və parıltılı) adlandırılıb.
Ryez
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 1760 nəfər təşkil edirdi.
Nərcis
Adları və ləqəbləri
Əllamə Məclisi “hamilə olduğu övlada görə Suqeyl (nurlu, işıqlı və parıltılı) adlandırılıb.” cümləsini şərh edərkən deyib:
بيان قوله إلا أنه قيل لسبب الحمل أي إنما سمي صقيلا لما اعتراه من النور و الجلاء بسبب الحمل المنور يقال صقل السيف و غيره أي جلاه فهو صقيل و لا يبعد أن يكون تصحيف الجمال‏.
Bu cümlədə məqsəd odur ki, imamət nurunu həml etdiyi (daşıdığı) üçün o xanım nur və parıltı saçırdı. Necə ki, deyilir “filankəs öz qılıncını cilaladı” (Seyqəl sözü cilalamaq mənasındadır). O (bu cümlə), qılıncın parıltısına görədir. Cümlənin məqsədinin o xanımın cəmalını vəsf etmək də olduğu güman edilir.
Bəzi lüğət kitablarında deyilib:
əs-Siqalə - İtaliyanın Siciliya adasına məxsus olan bu kəlmə dildə (el arasında) çox işlənir.
Bu mənaya əsasən demək olar ki, bu xanım Roma imperiyasından olduğu üçün ölkəyə Siciliya adasından gəlmişdi və buna görə də ona Səqil (Suqeyl) deyilmişdir.
Əhli-sünnənin məşhur alimlərindən olan əl-Munavi onun adının Nərcis olduğunu təkidlə qeyd etmişdir.
وأما أمه فاسمها نرجس من أولاد الحواريين.
Amma onun anası İsanın həvarilərinin övladlarından olmuşdur və adı Nərcisdir.
Adının Həkimə olması
Həkimə xatun İmam Həsənin (ə.s) bibisidir və İmam Mehdinin (ə.s) viladəti (anadan olma) zamanı o həzrətin dayəsi olmuşdur. Lakin bəzi şəxslər o həzrətin anasının adını bəyan edərkən Həkimə adını da artırmışlar.
Onun anası: Uşağın anasının adı Seyqəl idi. Və Həkimə də deyilib. Və başqa adlar da deyilib.
Bəzi şiə alimləri də bu məsələni ona istinadən öz kitablarında gətirmişlər. O cümlədən mərhum Ərbili özünün “Kəşful-Ğummə” kitabında yazır:
قال الشيخ كمال الدين بن طلحة رحمه الله الباب الثاني عشر في أبي القاسم محمد الحجة بن الحسن الخالص... أمه أم ولد تسمى صيقل وقيل حكيمة وقيل غير ذلك.
Şeyx Kəmaluddin b. Təlhə (r.ə.) 12-ci babda yazır:
Onun anası: Uşağın anasının adı Seyqəl idi və Həkimə də deyilib. Həmçinin başqa adlar da deyilib.
Seyid Haşim Bəhrani “Ğayətul Məram” kitabında, Seyid Möhsin Əmin “Əyanuş Şiə” kitabında, və başqaları bu məsələni Məhəmməd b. Təlhə Şafeidən nəql etmişlər.
Göründüyü kimi bu qeydlərin əsas mənbəsi Məhəmməd b. Təlhə Şafeinin “Mətalibul Sual” kitabıdır. O da bu sözün kim tərəfindən deyildiyini qeyd etməmiş və heç bir dəlil gətirməmişdir. Buna görə də istinad üçün dəyəri yoxdur.
Böyük ehtimala əsasən o, İmam Mehdinnn (ə) təvəllüdü zamanı həzrətin dayəsi olmuş İmam Əskərinin bibisinin adını viladət rəvayətləri arasında görmüş və həzrətin anası və dayəsinin adını qarışdırmışdır.
Həyatının ilk illəri və evliliyi
On ikinci imamın anasının Nərcis olması barədə ilk məlumat verən alim əl-Məsudi olmuşdur. Onun yazdığına görə, o, Nərcis adlı qara dərili kölə qadın idi. Nərcisin milliyyəti barədə ilk məlumat verən isə rəvayəti Bişr ibn Süleyman ən-Nəxxasdan nəql edən Muhəmməd ibn Bəhr əş-Şeybaniyə əsasən İbn Bəbaveyh olmuşdur. İbn Bəbabveyh və Əllamə Məclisinin "əl-Ğeybə" kitabında verdiyi məlumata görə, həmin qadın xristian olmuşdur. Nərcis Kənançı Şimonun nəslindən olan Romalı Sezarın nəvəsi idi. Həmçinin, onun şahzadə yox, Nubiyalı qara dərili kölə olması barədə də rəvayət mövcuddu. Məhəmməd Əli Əmir-Muizzi "İran Ensiklopediyası"nda belə bir fikir irəli sürmüşdür ki, sonuncu variant "şübhəsiz ki, əfsanə və övliyanamədir". Halbuki, müasir dövrdə əksəriyyət on iki imamçı şiələr onun Roma şahzadəsi olduğu fikrindədirlər.
Fatimə, Nərcis Xatun, Reyhanə, Səvsan, Məryəm Məryəm ibn Zeyd əl-Ələviyyə və Səqil mənbələrdə ona aid edilən adlardandır. Sünni hədisçilər Sibt ibn əl-Cəuzi və İbn Təlhəyə görə, o, Səvsan kimi tanınırdı. Ola bilsin onun əsl adı Nərcis olub, digər adları isə (Səqil istisna olmaqla) onuncu imam Əl əl-Hadinin bacısı Həkimə Xatun onu çağırmaq üçün istifadə edib.
İbn Bəbaveyhin nəqlinə görə, Nərcis 14 gün yuxusunda İsanın anası Məryəmi və Məhəmmədin qızı Fatiməni görür. Onlar Nərcisə müsəlman olmağa və müsəlman ordusu tərəfindən əsir alınmış kimi görünərək Mədinəyə hicrət etməyə dəvət edirlər. "Əl-Ğeybə" kitabına əsasən, Məryəm və Fatimənin çağırışı ilə İslamı qəbul etdikdən sonra daha bir yuxu görür. Bu yuxuda o, on birinci şiə imamı Həsən əl-Əskərini ziyarət edir. İmam onun babasının tezliklə müsəlmanlara qarşı döyüşmək üçün ordu göndərəcəyini deyir və ona gizli şəkildə əsir donuna girməyi bildirir.
Donaldsonun fikrincə, Həsən əl-Əskərinin atası Əli əl-Hadi bir məktub yazır və onu 220 dinarla birlikdə dostu Bəşər ibn Süleymana verərək, ondan Bağdadda əsirlər satılan yerə getməyini və Əmr ibn Yəziddən Rum dilində uca səslə "Hətta Davudun oğlu Süleymanın var-dövlət və şan-söhrətinə də sahib olsanız, sizdən bir şey istəmərəm. Ona görə də vaxtınızı itirməyin." Əli əl-Hadi bilirdi ki, qulsatan deyəcək ki, istənilən halda bu köləni satmalıdır və Nərcis cavab verəcək: "Tələsməyin və icazə verin alıcımı özüm seçim". Bəşər nəql edir ki, Əli əl-Hadinin tapşırığına əsasən, məktubu kölə xanıma verdim. Qız məktubu oxuyub ağladı, sonra isə Əmr ibn Yəziddən xahiş etdi ki, onu məktubun sahibinə satsın: "Əgər razı olmasanız, özümü öldürəcəyəm". Bəşər rəvayət edir ki, Samirraya gedərkən, qız yolboyu məktubu tez-tez öpür və üz-gözünə sürtürdü. Bəşər bunun səbəbini soruşduqda, qız cavab verdi: "Qoy Peyğəmbərin itrəti sənin şübhələrinə cavab versin". Bir müddət sonra o Bəşərə gördüyü yuxuları və atasının iqamətgahından qaçmağını danışdı. Əli əl-Hadiyə qovuşduqdan sonra, o, bacısı Həkimə Xatunu dəvət edərək Nərcis haqqında məlumat verdi: "O, Həsən əl-Əskərinin həyat yoldaşı və Qaimin anasıdır. Ona öz vəzifələrini və ənənələri öyrət".
Ölümü və məzarı
İbn Bəbaveyhin nəql etdiyinə görə, Nərcis 260 hicri ilində Həsən əl-Əskəridən əvvəl vəfat etmişdir. Ancaq digər şiə alimi Nəcaşinin fikrincə, o, əl-Əskərinin ölümündən sonra onun ən yaxın səhabələrindən biri olan Muhəmməd ibn Əli ibn Həmzənin evində gizlənmişdir. Nərcisin qəbri İraqın Samirra şəhərində yerləşən Əl-Əskəri Türbəsində Həsən əl-Əskərinin qəbrinin yanındadır. Əli əl-Hadi və Həkimə Xatun da bu müqəddəs məkanda dəfn edilmişdirlər.
Mədəniyyətdə
Roma şahzadəsi Məhəmməd əl-Mehdinin anası Nərcis barədə çəkilmiş animasiya filmidir. Hekayəyə əsasən, o, Roma imperatorunun nəvəsidir və bir sıra macəradan sonra Samirraya gələrək Həsən əl-Əskəri ilə ailə qurur. Filmin direktoru Hadi Məhəmmədiandır. Roma şahzadəsi 2015-ci ilin fevral ayında 33-cü Fəcr Beynəlxalq Film Festivalında nümayiş edilmiş və müsbət rəy almışdır.
Talıbzadələr
Talıbzadələr — Azərbaycan xalqının tanınmış soylarından biri.
Soyun tarixi
"Axund uşağı" adlandırılan Talıbzadələr nəsli Borçalı mahalında ziyalılığı, Allah adamı olmaları, maarifçilik fəaliyyətləri ilə tanınmışlar. Yusif Ziyanın babası Axund Süleyman da dövrünün tanınmış alimlərindən və din xadimlərindən olub. K.Talıbzadə nəsil şəcərələri haqqında yazır ki, "Axund Süleyman məşhur xəttat imiş. Sədinin "Gülüstan"ını və bir neçə başqa əsəri öz əli ilə köçürübmüş. Hazırda həmin əsərlər respublika əlyazmaları Institutunda saxlanılır.
Ilk təhsilini atasından alan Mustafa ali dini təhsili Təbrizdə Hacı Səfərli mədrəsəsində bitirib.1871-ci ildə Tiflisə qayıdıb və iki il sonra Şiə Ruhani idarəsində dini komissiya qarşısında imtahan verərək axund rütbəsi alıb. O, həm dini, həm də maarifçilik fəaliyyəti ilə məşğul olub, şəriət dərsliyi yazıb. M.F.Axundov və Əhməd Hüseynzadə (Əli bəy Hüseynzadənin babası – Ə.Ç.) kimi ziyalılarla ünsiyyəti olub. Axund Mustafa Zaqafqaziya Şeyxülislamının müavini və Qafqaz vilayətinin baş qazisi vəzifələrinə qədər yüksəlib.
Axund Mustafa 1874-cü il martın 1-də Tiflis-Kutaisi Şiə Quberniya məclisinə üzv seçilir, bu illərdə əsasən maarif məsələləri ilə məşğul olur, məktəb və dərsliklərin yaradılması işinə nəzarət edirdi.
Bulbophyllum orsidice
(Bulbophyllum orsidice) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Balıq
Balıqların əksəriyyəti bütün ömrü boyu qəlsəmələrlə, az qismi isə həm də atmosfer havası ilə tənəffüs edir. Bəzi növlərdə əlavə tənəffüs orqanları inkişaf etmişdir. Balıqlarda hərəkətli çənələr, tək və cüt üzgəclər əmələ gəlmişdir. Tək üzgəclərə bel, quyruq və anal üzgəcləri, cüt üzgəclərə isə döş və qarın üzgəcləri aiddir. Başın üstündə öndə bir cüt qoxu dəliyi yerləşir. Dərinin üzəri, adətən, pulcuqlarla örtülü olur. Bədən forması çox müxtəlifdir.
Təsnifatı
tənəffüs sistemi su ilə qan damarları arasındakı xarici tənəffüs, qan ilə toxumalar arasındakı daxili tənəffüs olmaqla 2 hissədən ibarətdir. Balıqlarda tənəffüs orqanı əvəzinə, xüsusi inkişaf etmiş qəlsəmələr mövcuddur. Bu qəlsəmələr sümüklü balıqlarda bütün bədəni əhatə edən 4 qəlsəmə qövsü üzərində, lampiridlərdə isə 7 qəlsəmə qövsü üzərində yerləşir. Qəlsəmə boşluğunda yerləşən qəlsəmələr, adətən, operkulum adlı bir örtüklə qorunur. Qəlsəmə yarığında böyüklüyünə və saylarına görə bir-birindən fərqlənən qəlsəmə dişcikləri (branchiospin), əks tərəfdə isə kapilyar qan damarlarından ibarət qəlsəmə üzgəcləri mövcuddur. Balıqlar suda həll olmuş oksigenlə tənəffüs edirlər. Bir litr səthə yaxın dəniz suyunda təxminən 5 ml oksigen olur. Havanın 1 litrində isə 210 ml oksigen olur. Beləliklə, əgər insan su altında tənəffüs edə bilsə idi, lazımi oksigeni əldə etmək üçün dəqiqədə 450 dəfə nəfəs almalı idi. Qəlsəmələr minlərlə qəlsəmə lifindən ibarətdir.Hər bir qəlsəmə yarığı nazik qan damarları ilə örtülüdür. Bu damarlar özlüyündə daha kiçik damarlara ayrılaraq damar toru meydana gətirir. Qəlsəmələrin ikiqat lövhələrdən ibarət quruluşu oksigen daşıyan damar torunun sahəsini daha da genişləndirir. Belə ki, qəlsəmələrin səthinin sahəsi normal heyvanlarınkından on qat daha böyükdür. Sudan çıxan balığın boğulması havadakı oksigenlə tənəffüs edə bilmək  rolunu oynayır==
Qəlsəmələrdəki kapilyarların funksiyası
Xarici tənəffüs, yəni suda həll olmuş oksigenin qana keçməsi və qandakı karbondioksidin (CO2) suya keçməsi (qazlar mübadiləsi) qəlsəmə lövhələrindəki kapilyarlar vasitəsilə həyata keçir. Hər qəlsəmə qövsündə lamellər (incə lövhələr) cüt şəkildə sıra ilə düzülüdür. Qəlsəmələr funksiyalarını yerinə yetirmək üçün daima su ilə təmasda olmalıdırlar. Buna görə də balıqlar tez-tez ağızlarını açıb-bağlayırlar. Bu zaman qəlsəmə qapaqları da su sirkulyasiyasını təmin etmək üçün mütəmadi olaraq açılıb-bağlanır.
Hava kisələri balıqların yaşaması üçün lazımi orqanlardır
Yalnız onurğasının xüsusi formada olması bir balığın üzə bilməsi üçün kifayət deyil. Çünki balığın sudakı hərəkəti yalnız irəli-geri getməkdən ibarət deyil. Balıq suda aşağı-yuxarı hərəkət edə bilməsə, yaşaya bilməz. Balığın daxili təzyiqi ilə sudakı təzyiq tarazlıq təşkil edərsə, balıq suda rahat hərəkət edə bilər. Lakin sudakı təzyiq az olarsa, balıq suyun səthinə doğru qalxacaq; çox olarsa, bu zaman da dərinliyə doğru enəcək. Bir çox balıq növündə bu tarazlığı tənzimləyən hava kisələri mövcuddur. Kisələri hava ilə doldurduqda asanlıqla suyun dərinliklərinə enir, boşaltdıqda isə suyun səthinə doğru hərəkət edə bilirlər. Balıq dərinliyə endikdə suyun balıq üzərindəki fiziki təsirləri də dəyişir və hava kisələrinin ikinci həyati əhəmiyyəti ortaya çıxır: balıq hava kisəsindəki qazı doldurub boşaltmaqla sudakı tarazlığını tənzimləyə bilir. Bəzi balıqlarda bu kisələr başqa funksiyalar da yerinə yetirir: balığın çıxardığı səsi artırır, qulağın eşitmə qabiliyyətini gücləndirir. Qulağa bağlanan üzmə kisəsi həkimlərin istifadə etdiyi stetoskop kimi mexaniki səs yüksəldici funksiyasını yerinə yetirir.
Balıqların azalması
Balıqların çoxu kürü tökməklə çoxalır. Kürü xaricdə-suda mayalanır. Bəzi növlər diri balıq doğur. Deməli, bunların yumurta hüceyrəsi daxildə mayalanır. Çoxalmalarına görə balıqlar 2 qrupa ayrılır. Ömründə bir neçə dəfə nəsil verənlər və ömründə bir dəfə nəsil verənlər.
Balıqlar müxtəlif yaşlarda nəsil verir. Məsələn,qambuziya 1-2 aylığında bala doğur; Xəzər kilkələri, şəmayı, Xəzər siyənəklərinin çoxu 1-5 yaşlarında kürü tökür. Xəzər nərələri 10-20 ildən sonra nəsil verməyə başlayır.Cinsiyyət dimorfizmi (erkəklə dişinin bir-birindən fərqlənməsi) balıqlarda da var. Bir qayda olaraq dişilər erkəklərdən iri olur, erkəklərin isə rəngi əlvandır. Sakit okeanda qızıl balıqların cırtdanerkəkləri var. Balıqlarda yalnız nəsilvermə zamanıəmələ gələn Cinsiyyət dimorfizmi qərni törəmələri əmələ gəlir. Atlantik və Sakit okeanda qızıl balıqların nəsilvermə dövründə qozbellik, alt çənənin uzanması olur. Çoxalma hadisəsi balıqların həyatında müxtəlif vaxtda olur. Durna baliğı həşəm, külmə yazda kürü tökür. Şəmayı, nərələrin bir qismi bu işi yayda yerinə yetirir.Qızıl balıq və qızılxallı payızın axırlarında, qışda kürüləyirlər.
Kürünü xaricdən nazik pərdə əhatə edir. Bu pərdədə çox kiçik dəlik var. Spermatozoid bu dəlikdən kürüyə daxil olub onu mayalayır. Mayalanmış kürü şişir və həmin dəlik bağlanır. Mayalanmadan az sonra kürünün bölünməsi başlayır, çoxhüceyrəli rüşeym əmələ gəlir.Rüşeymin qarın tərəfindən sarılıq kisəsi yerləşir.Rüşeym sarılıq hesabına qidalanır.Müəyyən vaxtdan sonra kürüdən çıxır.Mayalanmadan sürfələr çıxana qədər keçən vaxta inkubasiya müddəti deyilir.Bu müddət yayda və yazda 1 həftəyə qədər, payızda-qışda isə 2 ay davəm edir. Kürüdən çıxmış sürfələr 2-3 gün sarılıq hesabına qidalanır. Buna daxili qidalanma deyilir. Tədricən körpələr yaşlı fərdə oxşayır.
Balıqların ekologiyası
Balıqların hamısı su heyvanlarıdır və buna görə də su onların əsas mühitidir. Onlar müxtəlif olaraq, dənizlərdə, okeanlarda, çaylarda, və s. kimi u mühitlərində yaşıyırlar. Balıqların yaşayış şəraitləri: şirin və ya duzlu suların dərinliyi, temperaturu, düşmənlarin az və ya çoxluğu və s. aslıdır. Onlar müxtəlif ekoloji qruplara bölünürlər: dəniz balıqları, şirin su balıqları, keçici balıqlar və yarımkeçici balıqlar.Hər bir balıq növünün istifadə etdiyi müəyyən qida mənbəyi vardır. Bu baxımdan balıqlar: yırtıcalara və dinclərə ayrılırlar. Və bununla yanaşı onlar: tək halda və sürü halda qidalanan hissələrə bölünür.Və həmdə balıqlar miqrasiyaya malikdirlər. Balıqlar qidalanmaq,çoxalmaq və qışlamaq üçün bəzən uzaq məsafələrə köç edir. Balıqların çoxalma miqrasiyası iki mühüm səəbəbdən baş verir. Miqrasiyaya səbəb balıq növünün mənşəyi və yem ehtiyatının azlığı ile bağlıdır. Əcdadı şırın sularda yaşamış balıqların sürfələri duzlu sularda yaşaya bimirlər.
Fukuşima
Fukuşima — Yaponiyanın Çubu adasında və Tohoku regionunda yerləşən Fukuşima prefekturasının eyniadlı paytaxtı.
Kürkənd (Neftçala)
Kürkənd, Novo Vasilyevka — Azərbaycan Respublikasının Neftçala rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
15 may 2003-cü ilə qədər kəndin adı Novovasilyevka olmuşdur. Bu tarixdən sonra kəndin adı Kürkənd olaraq dəyişdirilmişdir.
17 iyun 2003-cü il tarixində Kürkənd kəndi Neftçala şəhər inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, həmin kənd mərkəz olmaqla Kürkənd kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmışdır. Yenikənd kənd inzibati ərazi dairəsinin tərkibindəki 2 №-li Mayak qəsəbəsi Kürkənd kənd inzibati dairəsinin tərkibinə verilmişdir.
Təhsil
Neftçala Peşə Məktəbi burada yerləşir. Məktəb 1978-ci ildə yaradılıb. Məktəbdə aşağıdakı ixtisasalar üzrə kadr hazırlanır: 1. Elektrik sayğaclarının istismarı üzrə elektrik montyoru və enerji nəzarətçisi 2. Traktorçu – maşinist 3. Geniş profilli traktorçu – maşınist, təmirçi – çilingər 4. Kimyəvi bakterioloji analiz lobarantı 5. Avtomobil və kənd təsərrüfatı maşın və avadanlıqlarının təmiri üzrə çilingər
Mənbə
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi № 458-IIQ qərarı.
Zoya Namzıray Aldınoolqızı
Zoya Namzıray Aldınoolqızı (tuvaca: Намзырай, Зоя Алдын-ооловна, d. 1 sentyabr 1941) – tuvalı şair, Tıva Respublikası Yazıçılar Birliyinin üzvü.
Həyatı
7 sentyabr 1941-ci ildə Tuvanın Barıın-Hemçik bölgəsində Şekpeer məntəqəsində çoban ailəsində anadan olmuşdur. Atası Kuular Namzıray Dajı-Serenoğlu, anası Çançıvaa Dongak Dondukqızı – Tuvanın ilk ağır sənayesi olan qızıl mədənlərinin ilk işçilərindən idilər.
1957-ci ildə Qızılmajalıq orta məktəbinin VIII sinfini bitirib, o dövrki adı ilə Tuva Muxtar Oblastının Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən açılmış kitabxanaçılıq kursunu bitirmişdir. 1958–1961-ci illərdə Barıın-Hemçik bölgə komitəsi kitabxanasında, 1961–1962-ci illərdə Bay-Haakın bölgə kitabxanasında işləmişdir. Kanskinin Kitabxana Peşə Məktəbində təhsil almışdır. Daha sonra Qırmızı Müəllim İnistitutunda Tuva dili və ədəbiyyatı fakültəsində assistantlıq etmişdir. Dünya Teatr Cəmiyyəti kitabxanasında, Tuva nəşriyyatında işləmiş, 1998-ci ildə təqaüdə ayrılmışdır.
Şeirlərinin ruscaya tərcümə edilmişləri "Ogonok", "Drujba narodov", "Pioner" jurnallarında, "Ulug-Hem" almanaxında dərc olunmuşdur. Onun əsərlərindən monqol, yakut, buryat, qazax dillərinə tərcümə edilənlər müxtəlif jurnal və kitablarda nəşr edilmişdir. Tuva yazıçılarının "Poeti Slavyat Tuvu" adlı şer kitabında "Sayan dağları" və başqa şeirləri yer almışdır. Müxtəlif medal və mükafatlara layiq görülmüşdür.
Xarici İşlər Nazirliyi (Fransa)
Fransa Xarici İşlər Nazirliyi  —    Fransa Respublikasının xarici ölkələrlə əlaqədə olan dövlət qurumu.
Nazirlik Fransanın Nant şəhərində yerləşir.
Tarixi
1589-cu ildə xarici siyasətin fərdi sahələrində ixtisaslaşan dörd Fransız dövlət katibliyi birləşdi və xarici işlər üzrə dövlət katibi təyin edildi.
1791-ci ildə Xarici İşlər Katibi qurumu Xarici İşlər Naziri olaraq yenidən təşkil edildi. Bütün nazirlik vəzifələri 1794-cü ildə Milli Konvensiyanın qərarına əsasən ləğv edilmiş və Fransa Direktoriyası tərəfindən bərpa edilmişdir. (Fransa Direktoriyasıdövründə qurum "Xarici Əlaqələr naziri" adlandırılmışdı). Napoleon Bonapart "xarici işlər naziri" postunun ünvanını bərpa etdi. Napoleon Bonapart tərəfindən "Xarici İşlər Naziri" adı bərpa edildi.
1980-ci illərdə qısa bir dövr üçün qurum yenidən "Xarici Əlaqələr naziri" olaraq dəyişdirildi.
Scandisk
Microsoft Scandisk ( Diskin yoxlanması) — Microsoft şirkətinin utiliti olub sərt diskin strukturunda səhvlərin düzəldilməsi, zədələnmiş blokları axtarıb və qeyd eləmək, faylları dəyişdirmək və ya itirilmiş klasterlərin silinməsi funksiyalarını yerinə yetirir.
Sinesteziya
Sinesteziya - iki və daha artıq müxtəlif fiziki sahəyə məxsus qavrayışın birləşməsi, misalçün rəng və temperatur. Hər hansı hissiyyat orqanında alınan qıcıq vasitəsilə əmələ gələn refleksin həmin refleksə cavabdeh olan beyin arealı ilə birlikdə başqa bir hissiyyat orqanına məxsus beyin arealında da qavrama prosesinin getməsidir. Alınan qıcıqları birləşmiş şəkildə qavrayan insanlar sinestetiklər adlanır.
Etimologiya
Yunanca syn (birlikdə) və aisthesis (hiss) sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Yaranan synaisthesia sözü "birləşmiş hissetmə" olaraq tərcümə edilə bilər. Mənbə olaraq "hisssizlik, hissiyyat əksikliyi" mənasını verən anesthesia (anesteziya) sözü ilə eyni kökə mənsubdur.
Nemət Novruzov
Nemət Hüseyin oğlu Novruzov - Azərbaycan SSR sovxozlar naziri, Naxçıvan MSSR Nazirlər Sovetinin sədri.
Haqqında
Nemət Novruzov 1908-ci ildə anadan olmuşdur. Bakı Zaqafqaziya Pambıqçılıq İnstitutunda, Kirovabad Kənd Təsərrüfatı İnstitutunda və Bakı Ali Partiya Məktəbində təhsil almışdır. İş fəaliyyətinə mexanik kimi başlamışdır. Daha sonra mühəndis olara çalışan Nemət Novruzov, 1942-ci ildə Avtomobil Təmiri Zavodunun direktoru olmuşdur.
Siyasi fəaliyyəti
Nemət Novruzov 1943-cü ildə Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasına üzv olmuşdur. 1944-1946-cı illərdə Azərbaycan SSR Xalq sovxozlar komissarının birinci müavini işləmişdir. Daha sonra Azərbaycan KP-də şöbə müdiri, Azərbaycan SSR Pambıqçılıq nazirinin müavini olmuşdur. 1952-ci ildə Azərbaycan SSR Dövlət nəzarəti nazirinin birinci müavini təyin olunmuşdur.
Nemət Novruzov 1953-1955-ci illərdə Naxçıvan Muxtar Sovet Sosialist Respublikası Nazirlər Sovetinin sədri, 1955-1957-ci illərdə Azərbaycan SSR Sovxozlar naziri vəzifələrində çalışmışdır.
Həsən Kərimov (çoban)
Həsən Kərimov və ya Çoban Həsən (tam adı: Həsən Rza oğlu Kərimov; ) — Sosialist Əməyi Qəhrəmanı, iki çağırış SSRİ Ali Sovetinin deputatı.
Həyatı
Həsən Kərimov SSRİ Ali Sovetinin 22 mart 1966-cı il tarixli fərmanı ilə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adına layiq görülmüş, "Lenin Ordeni" (№ 378938) və "Oraq və Çəkic" (№ 12827) medalı ilə təltif edilmişdir. O, iki çağırış SSRİ Ali Sovetinin deputatı da seçilmişdir.
1970-ci illərdə fermada külli miqdarda yeyintiyə yol verməsi bəhanəsi ilə ona 1983-cü ildə güllələmə hökmü verilmişdir. SSRİ Ali Sovet-nin qərarı ilə üzərindən ölüm hökmü götürülmüş, məhbusluqdan azad edilməsinə bir gün qalmış saxlandığı təcridxanada infarktdan vəfat etmişdir. Onun güllələnmə cəzası almasının əsas səbəbkarı kimi Bərdənin o zamanlardakı birinci katibi Rüstəm Səfərəliyevin adı çəkilir.
Heydər Əliyev onun haqqında belə demişdir:
Clinopodium brownei
(Clinopodium brownei) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Həsən Kərimov (çoban)
Həyatı
''Yadımdadır, bir çoban var idi. Bərdədən idi, onu sonra qəhrəman etmişdilər. Mən işləməmişdən əvvəl olan bir adam idi. Adı Həsən, ya nə idi…''
Podaqra
Podaqra — əsasən ayaqda əmələ gələn metobolik xəstəlik.
thumb|"Podaqra" illüstrasiya. Ceyms Gilreyin rəsmi, 1799.
Bunun səbəbi həddən artıq qida və spirtli içkilərin qəbulu idi. Sadə insanlarda bu xəstəliyə rast gəlinmirdi. Məhz bu səbəbdən podaqranı "krallar xəstəliyi" adlandırırdılar.
Podaqra oynaqların xroniki iltihabi xəstəliyidir. Podaqra zamanı oynaqlarda urat duzları yığılır. Adi insanlar adətən bu xəstəliyi məhz "duzlar" adlandırırlar. Bu kifayət qədər yayılmış xəstəlikdir. Kişilərdə qadınlarla müqayisədə bu xəstəliyə daha tez-tez rast gəlinir. Daha tez-tez hallarda bu xəstəlik artıq çəkisi və mübadilə proseslərin pozulmaları olan kişilərdə 40 yaşından sonra inkişaf edir. Qadınlarda isə podaqra menopauzadan sonra (50–55 yaşlarında) inkişaf edə bilər.
Podaqra istənilən oynaqları zədələyə bilər — barmaqların, əllərin, dirsəklərin, dizlərin, pəncələrin. Əksər hallarda podaqra ayaq barmaqlarında (xüsusilə baş barmaqlarda) inkişaf edir. Hipertoniya, şəkərli diabet kimi xəstəliklər, düzgün olmayan qidalanma, spirtli içkilərin qəbulu, irsiyyət bu xəstəliyin risk faktorları sayılır.
Xəstəlik oynaqda olan qəfil güclü ağrı ilə özünü büruzə verir, zədələnmiş oynaq qızarır, insan bu yerdə istilik hiss edir, bədən hərarəti də arta bilər. Adətən podaqra tutması gecə saatlarında inkişaf edir, günorta azalır, gecə isə yenə təkrarlanır. Belə tutmalar hətta 1 həftə və bundan artıq çəkə bilər.
Spirtli içkilərin qəbulu, travma, uzun müddət ərzində ayaq üstə qalmaq və ya gəzmək, bəzi dərman preparatların qəbulu (xüsusilə sidikqovucu preparatların) podaqranın tutmasına təkan verə bilər.
Podaqra müalicə olunmazsa, tutmalar daha tez-tez təkrarlanmağa başlayır, oynaq öz normal formasını dəyişir, vaxt keçdikcə oynaq və sümük qismən dağılır.
Podaqra zamanı zədələnmiş oynaqların yanında şişlər (onları "tofus" adlandırırlar) əmələ gəlir. Bu şişlər adətən ağrısız olur, lakin bəzən onlar iltihablaşır və bu da ağrılara səbəb olur.
Podaqra xəstəliyi zamanı xüsusi müalicə təyin olunur. Bu müalicənin əsas məqsədi orqanizmdə urat duzların azaldılmasıdır. Həmçinin xəstəyə ağrısızlaşdıran və iltihabəleyhinə preparatlar təyin olunur. Dərmanlardan əlavə müalicə zamanı fizoterapiya metodlarından da istifadə olunur (elektroforez, maqnit). Çox ağır hallarda cərrahi müalicə tətbiq oluna bilər.
Dərmanlardan əlavə müəyyən qidalanma rejimi da bu xəstəlik zamanı böyük rol oynayır. Belə ki, podaqradan əziyyət çəkən insanlar qara ciyər, böyrək, dil kimi məhsulları, yağlı ət, balıq növləri, konservlər, turşular, ət və balıq bulyonları, qoyun piyi yeməməlidir. Qidaları bişirdikdə az miqdarda duz əlavə etmək lazımdır.
Paxlalılar (noxud, lobya, mərci), göbələk, gül kələmi, çay, qəhvə, kakao, şokolad kimi məhsulları məhdudlaşdırmaq lazımdır. Əksinə isə süd məhsulları, yarmalar, yumurta, meyvə (xüsusilə sitrus meyvələri) və giləmeyvələr podaqra xəstəliyi olan insanlar üçün xeyirlidir.
Podaqra xəstəliyi olan insanlar gün ərzində 1,5–2 l maye qəbul etməlidir. Bu orqanizmdən duzların çıxmasına kömək edir.
Elam dili
Elam dili — qədim Elam ərazisində ən azı e. ə. III-I minilliklərdə mövcud olmuş dil. Mənşəyi dəqiq bilinmir. thumbnail|right|Elam çivi yazılarının bir nümunəsi
Qədirli (Vedibasar)
Qədirli və ya Qədili — İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında, indiki Vedi (Ararat) rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 22 km cənub-şərqdə, Qədili kanalının yanında, Varsaq dağının ətəyində, Çapan çayının kənarında yerləşmişdir.
1590-cı ildə tərtib edilmiş «İrəvan əyalətinin müfəssəl dəftəri»ndə Qədli kimi, Qafqazın 5 verstlik xəritəsində Qadılu fonetik formasında qeyd edilmişdir. Kəndin adı XVIII əsr mənbəyində Ağkilsə erməni mənbələrində Qədirli kimi də göstərilir.
Kəndin tarixi adı Qədili olsa da, Sovet hakimiyyəti illərində Qədirli kimi rəsmiləşdirilmişdir.
Toponim türk mənşəli qədili nəsil adı əsasında yaranmışdır. Qədili tayfası qaşqayların bir tirəsi olmuşdur. Patronomik toponimdir. Quruluşca düzəltmə toponimdir.
Bulbophyllum ornatum
(Bulbophyllum ornatum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qədirli (Vedibasar)
Tarixi
Erm. SSR AS RH-nin 3.VII.1968-ci il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Lancanist qoyulmuşdur.
Əhalisi
Kənddə 1831-ci ildə 45 nəfər, 1873-cü ildə 389 nəfər, 1886-cı ildə 497 nəfər, 1897-ci ildə 588 nəfər, 1904-cü ildə 827 nəfər, 1914 - cü ildə 839 nəfər, 1916-cı ildə 697 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.
1918-1919-cu illərdə azərbaycanlılar ermənilər tərəfindən qırğınlarla qovulmuşdur. 1926-cı ildən burada ermənilər yaşamağa başlamışdır.
Qədirlidə 1919-cu ildə 900 nəfər əhalisi olmuşdur. Andranikin silahlı dəstələri kəndi yerlə-yeksan etmişdir. əhalisinin bir hissəsi qılıncdan keçirilmiş, işgəncələrlə öldürülmüşdür. Sag qalanlar qovulmuşlar. Kənd sonralar ermənilərin əlinə keçmişdir.
Hanz Kelsen
Hanz Kelsen — Yəhudi mənşəli Avstriya-ABŞ hüquq filosofu
Kür Qarabucaq
Kür Qarabucaq — Azərbaycan Respublikasının Neftçala rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
Keçmışdə burada mövcud olmuş Qarabucaq adlı iki kəndi bir-birindən fərqləndirmək üçün biri Kür çayı sahilində yerləşdiyi üçün Kür Qarabucaq, digəri isə Kürün qollarından birinin üzərində yerləşdiyi üçün Xol Qarabucaq adlanmışdır. Oronimin ikinci komponenti bucaqların bir qolu olan qarabucaqların adı ilə bağlıdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Kür çayı sahilində yerləşir.
Din
Kənddə "İmam Hüseyn" məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Bekciqazlı
Bekciqazlı — İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında, indi Qəmərli (Artaşat) rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 500 m şimal-şərqdə yerləşir. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində Bekciqazlu formasında qeyd edilmişdir. Kəndin adı Becazlı formasında sabitləşmişdir.
Toponim qədim türk dilində «möhkəm», «bərk» mənasında işlənən bek sözü ilə qaz (kas) türk etnoniminin birləşməsindən əmələ gəlmişdir.
Ermənistan SSR AS RH-nin 20 iyul 1945-ci il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilərək, Bostan qoyulmuşdur.
Əhalisi
Tarixən burada yalnız azərbaycanlılar yaşamışdır. Ermənilər buraya 1823-1830-cu illərdə İranın Xoy və Salmas bölgələrindən köçürülmüşdür.
Kənddə ermənilərlə yanaşı 1831-ci ildə 102 nəfər, 1873 - cü ildə 22 nəfər, 1886-cı ildə 19 nəfər, 1897-ci ildə 10 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1905-1906-cı illərdə azərbaycanlılar erməni soyqırımına məruz qalaraq qırğınlarla deportasiya olunmuşlar. İndiki Ermənistanda Sovet hökuməti qurulandan sonra - 1920-24-cü illərdə sağ qalan azərbaycanlılar öz kəndlərinə dönə bilmişdir. Burada 1926-cı ildə 15 nəfər, 1931-ci illərdə 11 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. SSRİ Nazirlər Sovetinin xüsusi qərarlarından sonra kənddə yaşayan azərbaycanlılar 1948-ci ildə zorla Azərbaycana köçürülmüşdür. İndi burada yalnız ermənilər yaşayır.
Salinyak (Yuxarı Provans Alpları)
Salinyak  — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Volon kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Forkalkye.
INSEE kodu — 04200.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 518 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 346 nəfər (15-64 yaş) arasında 253 nəfər iqtisadi fəal, 93 hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 73.1%, 1999-cu ildə 71.4%) olmuşdur. Fəaliyyət göstərən 253 nəfərdən 239 nəfəri (133 kişi və 106 qadın), 14 nəfəri işsizdir (4 kişi və 10 qadın). 93 hərəkətsiz 30 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 38 nəfər təqaüdçü, 25 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Benjamin Jackson Burnley
Həyatı
4-cü 10 mart 1978 ildə Atlantic City New Jerseydə anadan olub. Selinsgrove Pensilvaniyada böyüyüb. 18 yaşında orta məktəbi bitirib Wilkes-Barre Pensilvaniyaya köçüb. O NİRVANA qrupunun Nevermind musiqi diskini dinləyərək gitara çalmağı öyrenib. Breaking Benjamin qrupunu yaradandan əvvəl Benjamin müxtəlif kafelərdə solo çıxış ederek pul qazanırdı. Breaking Benjamn qrupunu Ben 1998-ci ildə yaratdı. Benjamin Burnley aparıcı vokalist, ritm gitaraçı və bəstəkardır."The Diary of Jane", "Breath", "So cold", "Sooner or Later" kimi mahnıların müellifidir. Breaking Benjamin in mahnılarından bir neçə video oyunlarda istifadə olunub. Benjamin Burnley Benjamin Burnley qrupun geridə qalan tək nümayəndəsidir. Breaking Benjamin 2010 ildə fəaliyyətini dayandırıb. Benjamin Burnley musiqi karyerasına tək davam edir.
2014 cü ildə Rhiannon Napier ilə ailə həyatı qurub.
Xarici keçidlər
Benjamin Burnley
Söyüdyarpaq gülәvәr
Centaurea salicifolia Bieb. (Jacea salicifolia (Bieb.) Sojak)
Xəndəkotu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Söyüdyarpaq gülәvәr
Hündürlüyü (16) 40-80 (110) sm, gövdəsi düz, şırımlı, qısa narın tüklü, çox vaxt bozumtul rəngli, sadə və ya yuxarı hissədə budaqlnmış olan çoxillik ot bitkisidir.
Yarpaq
Aşağı yarpaqları saplağa daralmışdır. Yuxarıda yerləşənlər qısa saplaqlı, qaidə hissəsinə doğru daralmış, sonrakılar isə oturaqdır, adətən uzunsov-neştərvari, bəzən uzunsov-ellipsvari və yaxud enli-neştərvaridir, sivriləşmişdir, nisbətən aralıda yerləşən yarpaqlar qısa dişli və ya tamkənarlıdır, azalan təpə yarpaqları səbətə yaxın yerləşmişlər.
Çiçək
Səbətlər tək-tək və ya 2-7 sayda olub, qalxan çiçək qrupunda yerləşmişdir, yumurta şəkilli və ya yumurtavari-şarşəkilli formadadır, eni 8-12(15) mm-dir; adətən üçkünc-neştərvari iti və ya sivriləşmiş qaraqonuru və ya qara törəməli qın əmələ gətirmiş yarpaqların kənarları uzun daraqşəkillikirpiklidir. Kirpiklər açıq-qəhvəyi və ya demək olar ki, qara rəngli kirpikciklidir. Tac cəhrayı-purpur (al-qırmızı) rəngdədir.
Meyvə
Toxumlar uzunsov, hamar, ağ və ya bozumtul rənglidirlər, uzunluğu 3 mm-dir, az tükcüklüdür; qısa kəkillidir.
Çiçəkləməsi
(İyun) İyul-Sentyabr
Ofis paketi
Ofis paketi (İnteqrallaşdırılmış paket) — müxtəlif funksiyaları yerinə yetirən proqram komponentlərini özündə birləşdirir.
Müasir inteqrallaşdırılmış tətbiqi proqram paketinə (TPP) mətn prosessoru, elektron cədvəl, qrafiki redaktor, verilənlər bazası idarəetmə sistemi (VBİS) və s. daxildir. İnteqrallaşdırılmış paketlərə əlavə modullar kimi, faylların eksport-importu, kalkulyator, təqvim, proqramlaşdırma sistemləri də daxil edilir. Bu cür paketlərə misal olaraq Microsoft Office, FrameWork, Ashampoo Office 2010 və s. göstərmək olar.
Yekaterina Tanova
Yekaterina Tanova (tuvaca: Екатерина Түктүг-ооловна Танова, d. 27 mart 1930) – tuvalı şair, hekayə yazıçısı, dramaturq, tərcüməçi və tarix elmlər doktoru.
Həyatı
1930-cu ilin 27 martında Süt-Gölün Qaraçıraada məntəqəsində anadan olmuşdur.
Ədəbi yaradıcılığa 1951-ci ildə başlamışdır. Tuva Uşaq Ədəbiyyatını yaradanlardan biridir. SSRİ-nin Yazıçılar və Jurnalit Cəmiyyətinin üzvüdür. O, L.B.Çadamba adına Uşaq Ədəbiyyatı mükafatının sahibidir. Tarix elmlər doktoru olan Tanovanın əsərləri ukraynaca, rusca, monqolca, almanca, yakutca, qırğızca, altayca və xakascaya tərcümə edilmişdir.
20-dən çox əsərin müəllifidir. “İlbilig Sogun”, “Tutturbayn çoza-çorza”, “Düjümetke turaskaal”, “Balıkçı bagay-ool” adlı əsərləri vardır. Ümumilikdə, 10-dan çox teatr əsərinin müəllifidir.
Tuva məktəblərində dərslik kimi istifadə edilmək üçün 2 dərslik kitabının müəllifidir.
Zakir Cabbarov
Zakir Cabbar oğlu Cabbarov — Laçın Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı (9 dekabr 1992 - 6 aprel 1994).
Həyatı
Cabbarov Zakir Cabbar oğlu 22 dekabr 1937-ci ildə Laçın rayonunun Xırmanlar kəndində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur.