cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tiramin (Azərşəhr)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 2 nəfər yaşayır (1 ailə).
İcra nümayəndəsi
İcra nümayəndəsi - Azərbaycan Respublikasında rayondan aşağı səviyyə yaşayış məntəqəlirndə icra hakimiyyətlərinin təmsilçisi. Rayon İcra Hakimiyyəti Başçısının sərəncamı ilə təyin olunur.
Zülfüqar Zülfüqarov
Zülfüqarov Zülfüqar Hüseynqulu oğlu — Azərbaycan SSR EA-nın müxbir üzvü, kimya üzrə elmlər doktoru, professor.
Elmi fəaliyyəti
Z.Zülfüqarovun elmi fəaliyyəti respublikada güclü potensial ehtiyatlara malik olan mineral xammalın — alümosilikatların, seolitlərin, bentonit gil minerallarının və digər mürəkkəb oksid sistemlərin neft fraksiyalarının emalında katalizator və adsorbent kimi işlənilməsi istiqamətinə yönəlib. Bu tip katalizator və adsorbentlərin hazırlanma şəraitinin təkmilləşdirilməsi nəticəsində alim onların fiziki-kimyəvi xassələri, səthlərinin kimyəvi təbiəti ilə katalitik və uduculuq qabiliyyətləri arasındakı qarşılıqlı əlaqənin təbiətini öyrənmiş, konkret korrelyasiya qanunauyğunluqlarını aşkar etmişdir. Alimin əldə etdiyi elmi nəticələr onun "Krekinq katalizatorlarının fiziki-kimyəvi xassələrinə sintez şəraitinin təsiri", "Azərbaycan bentonit gillərinin və qumbrinin fiziki-kimyəvi xassələri və ağardıcı qabiliyyətlərinin tədqiqi", "Modifikasiya olunmuş Y-tipli seolitlər əsasında heterogenləşdirilmiş katalizatorlar" və bir çox başqa əsərlərində öz əksini tapıb.
Nailiyyətləri
400-dən çox elmi əsərin, 62 ixtira və patentin, 2 monoqrafiyanın müəllifidir. Z.Zülfüqarovun rəhbərliyi ilə 7 elmlər doktoru, 47 fəlsəfə doktoru yetişdirilib.
Mükafatları
Z.Zülfüqarov II dərəcəli Vətən Müharibəsi ordeni və 16 müxtəlif medallarla təltif olunub, 2 dəfə Azərbaycan SSR Dövlət Mükafatı Laureatı və Azərbaycan SSR-nin "Əməkdar Elm xadimi" adına layiq görülüb:
Sürix Universiteti
thumb|300px|
Sürix Universiteti — 29 aprel 1833-cü ildə mövcud ilahiyyat məktəbinə, hüquq, tibb və fəlsəfə ixtisasları əlavə olunaraq qurulan, bu gün 7 fakültəsi 25.000 şagirdi ilə İsveçrənin ən böyük universiteti.
Sürix Universiteti, kilsə və krallara aid universitetlərdən sonra Avropada qurulan ilk dövlət universitetidir. Universitet qurulduğu illərdə qadın şagird qəbul etmədiyi kimi, qadınların hər hansı bir şəkildə dərs dinləmələrinə də icazə vermirdi. Ancaq 1847-ci ildə qadınların fəlsəfə dərslərinə dinləmələrinə icazə verən Sürix Universitetində, ilk qadın həkim şagirdi 1866-cı ildə təhsilə başladı. 1901-ci ildə baytarlıq fakültəsi əlavə olunan universitet 1914-cü ildə memarlığını Karl Moserin etdiyi yeni binasına köçdü.
Malay Federasiyası
Malay Federasiyası  — 1948-ci ildən 1963-cü ilə qədər mövcud olan 11 ştatın bir federasiyası (9 Malay sultanlığı və ingilis yaşayış yerləri Pinanq və Malakka). Paytaxtı — Kuala Lumpur.
Tarixi
1946-cı ildə bu 11 ştatdan vahid ingilis müstəmləkəsi - Malay ittifaqı təşkil olundu. Malay millətçilərinin kəskin mübarizəsi və etiraz çıxışlarının güclənməsi nəticəsində ittifaq tezliklə dağıldı və 1948-ci ilin yanvarından Malay ittifaqı Malay Federasiyası halında təşkil olundu.
Malay ittifaqının tərkibində hüquq və imtiyazlarından məhrum olan Malay sultanları Federasiyanın tərkibində dövlət başçısı mövqelərinin bərpa olunmasına nail oldular. Malay sultanlıqları Böyük Britaniyanın protektoratlıqları oldular, Pinanq və Malakka isə Britaniya müstəmləkə əraziləri kimi qalmaqda davam edirdilər.
31 avqust 1957-ci ildə Federasiya Millətlər cəmiyyətinin tərkibində müstəqillik hüququ əldə etdi və BMT-nin üzvü oldu. . 1963-cü ildə Malay Federasiyası, Sinqapur, Saravak və Şimali Borneo Malayziya dövlətində birləşdilər, 9 avqust 1965-ci ildə Sinqapur Malayziyadan ayrılaraq müstəqil dövlət oldu.
Sallustius
Sallustius (lat. Sallustius, IV yüzillik) — antik filosof, yeni-platonçuluğun Perqama məktəbinin tanınmış nümayəndələrindən biri, Yamblixin öyrəncisi. Onun kimliyi haqqında bilgi azdır. Məlumdur ki, o imperator Yulianın dostu olmuşdur. Ancaq, Sallustiusdan zamanımıza “Tanrılar və dünya haqqında” çox önəmli bir əsər gəlib çatmışdır. Burada yeni-platonçuluq təliminin ontoloji əsasları sistemli və anlaşıqlı şəkildə verilmişdir.
“Tanrılar və dünya haqqında”
Sallustiusa görə bütün şeylər kosmosdan yüksək qatlarda olanlara və kosmik varlıqlara bölünürlər. Kosmosdan yüksək qatlarda olan hər bir şeyin əvvəlində İlk başlanğıc durur; onu dərk etmək mümkün deyildir.
Kosmik tanrılar isə onikidir və üçlüklərə bölünürlər. Üçlüklərdən birincisi dünyanı yaradanlar (Zeus, Poseidon, Hefestos), ikincisi onu ruhlandıranlar (Demeter, Hera, Artemis), üçüncü ona düzən verənlər (Apollon, Afrodita, Hermes), dördüncüsü isə onu qoruyanlardırlar (Hestia, Afina, Ares). Digər tanrılar isə bunların xidmətində duranlardırlar.
Hava, günəş, ay və planetlər kimi Kosmik dairələr də onikidir və onların hər biri bu əsas tanrılarla bağlıdırlar. Bütün kainat tanrılar kimi əbədidir, onu heç kəs yaratmamışdır. Tanrılar imkandır, dünya isə o imkanın gerçəkləşməsidir. Deməli, dünya və tanrılar birlik təşkil edirlər.
Sallustiusa görə tanrılar ideal aləmdədir və onların məkanında şər yoxdur. Dünyada isə şər ona görə vardır ki, həmin ideal dünya burada tam olaraq əks olunmur, olunsa da onun işığı bu aləmə qismən çatır.
İnsan o tanrılara ibadət etməli, qurbanlar kəsməlidir ki, onlar onun ehtiyaclarını ödəsin. Tanrıların isə insanların ibadətlərinə ehtiyacı yoxdur. Onların razılığını qazanmaq üçün insan həm də xeyirli həyat sürməlidir. Bu kimi insanların ruhları ölümdən sonra məmnunluqla dolu həyat sürəcəkdir.
Sallustius əsatirlərin yorumlanması və anlaşılması probleminə də toxunmuşdur. Onun fikrincə eyni əsatiri ilahiyyat, təbiət, mənəviyyat, maddiyyat və bunların qarışığı baxımından yorumlamaq olar. Məsələn, bir əsatirə görə yunan tanrısı Kronos öz balalarını yemişdir. Bunu ilahiyyat baxımından izah edərkən bu olay Əqlin özünün özünə qayıtması deməkdir, çünki burada məcaz var və Kronos Əqlin təcəssümüdür. Həmin əsatiri təbiət (fiziki) baxımından izah etdikdə Kronosun öz balalarını yeməsi zamanın dünyada hər şeyi aşındırması kimi başa düşülməlidir. Əsatiri mənəvi baxımdan izah etdikdə isə Kronosun öz balalarını yeməsi onun mənəviyyatının özündə qalması deməkdir. Maddi yorumlara gəldikdə onu bilmək lazımdır ki, daşlar ya da heyvanlar kimi maddi şeylər tanrı deyillər, onlar hansısa tanrıları yalnız təcəssüm edə bilərlər.
Balina bitləri
Balina bitləri — xərçəngkimilər yarımtipinə aid fəsilə.
Nümayəndələri
Bura daxil olan növlərdən biri olan, 10–12 mm uzunluğa malik olurlar, əsasən Şimali Avropanın dənizlərində yaşayan balinalara yapışırlar.
Bakıdakı ali təhsil müəssisələrinin siyahısı
Sovet dövründən bu yana şəhərdə bir çox ali təhsil müəssisəsi yerləşib. Bunlardan ilki isə 1919-cu ildə açılan Bakı Dövlət Universitetidir. 1945-ci ildən Azərbaycan Elmlər Akademiyası da məhz Bakıda yerləşir.
Xudabəndə məscidi
Xudabəndə məscidi —İrəvanda ilk böyük məscid Səfəvi Məhəmməd şah Xudabəndə (1578-1587) tərəfindən tikdirilib.
Uzunluğu 9 metr olan bu məscidin eni 6 metr, hündürlüyü isə 12 metr idi. Çox da hündür olmayan bir mehrabı varmış.Bişmiş qırmızı kərpicdən inşa edilmiş məscidin giriş qapısının üstündəki kitabədə əbcəd hesabı ilə onun təmir olunma tarixi də göstərilib. Kiçik mehrabı olan məscid qırmızı bişmiş kərpicdən inşa edilmişdir. 1685-ci ildə Səfəvi hökmdarı Şah Süleyman tərəfindən təmir etdirilən məscidin giriş qapısı üzərində bir təmir kitabəsi qoyulmuşdur
Ümumi məlumat
Xudabəndə məscidi İrəvanda ilk boyük məscid Səfəvi Məhəmməd şah Xudabəndə (1578-1587) tərəfindən tikdirilib. Bu inanc evinin uzunluğu 9 metr, eni 6 metr, hündürlüyü isə 12 metr idi. Çox da hündür olmayan bir minarəsi da varmış. Bişmiş qırmızı kərpicdən inşa edilmiş məscidin giriş qapısının üstündəki kitabədə fars dilində əbcəd hesabı ilə onun təmir olunma tarixi də göstərilib.
Sənge tarixe çu məqsud şod əz dur zəman, Kordən xodid be tarixe qədim Əhməd xan.
Buradan aydın olur ki, məscid hicri tarixi ilə 1099-cu ildə, miladi ilə 1685-ci ildə Səfəvi hökmdarı şah Süleyman (1666-1694) tərəfindən təmir olunmuşdur. Yuxarıda göstərilən Əhməd xan sözü əbcəd hesabı ilə 704-cü hicri ilini əmələ gətirir ki, bu da Olcaytu Məhəmməd Xudabəndi Xulaqiydinin hakimiyyət illərinə düşür.
Bulbophyllum olivinum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yuxarı Bavil (Üskü)
Yuxarı Bavil — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Üskü şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 542 nəfər yaşayır (189 ailə).
Bizim Bayram (film, 2008)
Məzmun
Filmdə kəndli Bayramın (İbrahim İsmayılov) başına gələn məzəli əhvalatlardan bəhs edilir.
Bemici (Minnesota)
Bemici — ABŞ-nin Minnesota ştatında şəhər, Beltrami qraflığının inzibati mərkəzi. 20122016 ABŞ Siyahıyaalma Bürosu nun ABŞ icma sorğusunun beşillik təxminlərinə görə, Becimici şəhərinin ümumi əhalisi 15.404 nəfərdir. Bemici şəhərində çoxlu hindilərə özəl xidmətlər, o cümlədən Hindi Səhiyyə Xidməti var. Şəhər Red-Leyk Hindu Rezervasiyası, Ağ Yer Hindu Rezervasiyası və Liç-Leyk Hindu Rezervasiyası nın mərkəzidir. Bemici şəhəri Missisipi çayı sahilində salınmış ilk şəhər hesab edilir.
Etimologiya
Bemici adı Ocibve dili ndəki Buh-mid-ji-ga-maug sözündən törəmişdir, "çarpazlaşan sulu bir göl" mənasını verir. Əksinə, şəhər Ocibve dilində Wabigamaang adlanır və "göl boğazlarında" mənası verir, çünki şəhərin bir hissəsi Bemici və İrvinq göllərinin boğazları üzərində yerləşir. Bəzi mənbələr şəhərin adını Bemici rəis ilə əlaqələndirir.
Hökumət
Bemici şəhərinin hökuməti bir merdən və şuradan təşkil olunmuşdur, ən azı 5 şura uordu var.
Populyar mədəniyyətdə
2014-cü ildə debüt etmiş, baş rollarını Billi Bob Tornton və Martin Frimen in canlandırdığı "Farqo" teleserialının hadisələri əsasən Bemici və Dulut şəhərlərində cərəyan edir. Buna baxmayaraq, film Alberta ştatının Kalgeri şəhərində çəkilmişdir.
Abuğamir kilsəsi
Abuğamir kilsəsi - Türkiyə Cümhuriyyətində, Qars ilinin Ani şəhər xarabalığında qədim erməni kilsəsi.
Bu kiçik kilsə Alacaçay (ermənicə Tsağkotsadzor) vadisində bir təpənin üstündə inşa edilmişdir. Qəribədr ki, Anidəki kilsələrin hamısı sanki şəhərin kənarından və uzaqdan görünməsi istənirmiş kimi hündür təpələrin üstündə inşa edilib.
Mütəxəssislər abidəni X əsrə aid (binanın bəzədilməsində istifadə edilən naxışların çoxu bu dövr erməni memarlığı üçün xarakterikdir) edirlər və Pahlavuni sülaləsinə aid olduğunu, Şahzadə Qriqor tərəfindən inşa etdirildiyini güman edirlər. Bu sülalə Aninin müstəqilliyinin son illərində önəm qazanmışdır. Pahlavuni sülaləsindən olan ən məşhur tarixi şəxsiyyət Aninin Bizans imperiyasına ilhaq edilməsinə qarşı çıxmış dəstənin başında duran Vahram Pahlavuni olmuşdur. Vahramdan kilsənin qapısı üzərindəki kitabədə də bəhs olunur və adının kilsəyə verildiyi, özünün isə oğlu Abuğamirin xatirəsinin anılması üçün keçirilən mərasimlərə pul ayırdığı qeyd edilir.
1040 - cı il tarixli başqa bir kitabə isə şahzadə Ablğaribin atası, qardaşı və bacısı üçün iki otaqlı bir qəbir inşa etdirildiyi qeyd edilir. " 489 - cu ildə (miladi təqvimlə 1040) mən Ablğarib, ermənilərin mərzbanı Qriqorun oğlu və Abuğamirin nəvəsi ən gənc oğlu olmam səbəbiylə atam tərəfindən ciddiylə alınmamağıma rəğmən ailəmə olan sevgimə görə bu son mənzili atam Qriqor, qardaşım Həmzə və bacım Seda üçün inşa etdirdim, həmçinin Müqəddəs Stefanos və Müqəddəs Kristofer kilsələrini tikdirdim." Kilsənin Şimal divarına birləşmiş olan və günümüzə yalnız təməlləri çatan binanın məhz bu iki otaqlı qəbir olduğu güman edilir. 1998-ci ildə bu təməllər qızıl axtaranlar tərəfindən qazılır. İçəridə həqiqətən də məzarların olduğu qızılaxtaranlardan sonra qalan xarabalıqların arasında görünən inşan sümüklərindən aydınlaşır. Hər biri qalın beton təbəqəsiylə əhatə edilmiş ən azı üç məzar olmuşdur.
Xarici görünüşü
Binanın xarici quruluşu on iki üzlüdür, giriş qapıları isə adətən erməni kilsələrində olduğu kimi, Şərq - Qərb araleli üzrə deyil, Şimal - Cənub paraleli üzrədir. Hər üzü dəyişik (sırayla) olaraq dərin niş (divarın içinə doğru dərin oyuq) və ya pəncərəlidir. Yeganə istisna iki nişin yanaı olduğu və müəyyən qədər bayıra çıxıntılı görünən Şərq divarıdır. Bu qeyri-adi çıxıntının aşağı hissəsi itmişdir. Lakin burada hansısa xaçkarların və ya kitabənin olduğu düşünülür ki, bu da yaxındakı məzarlara işarə etmiş ola bilər.
Qübbənin üstündəki konik dam həddən artıq dikdir və ya sonrakı dövrdə bərpa zamanı bu hala gətirilmişdir. Bu tip inşa texnikası XI əsrə aiddir və bu halıyla kilsəni XI əsrə də aid etmək mümkündür.
Binanın divarlarındakı naxışların müxtəlifliyi (xüsusilə incə naxışlı medalvari çıxıntıların varlığı) və bunların üzərindəki işıq-kölgə oyunları binanı müəyyən qədər Barokko memarlıq üslubuna yaxınlaşdırır.
Daxili görünüşü
Abidənin daxili dizaynı bayırdan baxıldığı zaman təsəvvür edilə bilinməyəcək qədər sadə və yüngüldür. Kilsənin mərkəzləşdirilmiş altı yarpaqlı planı var, yəni altı ədəd dörddə üçlük dairə apsis mərkəz sahənin ətrafında toplanmışdır. Bunun üzərində on iki pəncərə ilə aydımladılmış və onun da üzərində yarımqübbənin olduğu silindrik tavan vardır.
Apsisin divar və damında müxtəlif freska qalıqları görünməkdədir. Lakin bu freskalar kilsədən yenidir və təxminən XIII əsrə aid edilir. Apsisin hər iki tərəfində böyük ehtimal şapel olan kiçik hücrələr vardır.
Qaraqulax
Qaraqulax - İrəvan quberniyasının Şərur-Dərələyəz qəzasında, indi Keşişkənd (Yeğeqnadzor) rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 20 km məsafədə, Qalaçayın sahilində, Səlimçayının sol qolunun üstündə yerləşir. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.
Toponim türk dilində «böyük, iri, geniş» mənasında işlənən qara sözü ilə türk dilində «dərə, təpə, təpəlik, hündür yer, yayla, təpələr arasında düzənlik», «arxın ayrıldığı yer» mənasında işlənən qulak //kulak sözündən əmələ gəlmişdir. Relyef əsasında əmələ gələn mürəkkəb quruluşlu toponimdir.
Əhalisi
Burada ermənilərdən başqa 1897-ci ildə 3 nəfər, 1926-cı ildə 4 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. İndi ermənilər yaşayır.
Ram Narayan
Ram Narayan (राम नारायण; ) — klassik hind musiqisinin solo konsert ifası üçün simli musiqi aləti olan saranqanı dünyada tanıtmış hindli musiqiçi. O, saranqada musiqi ifa edən ilk tanınmış musiqçidir. Çox vaxt Ram Narayanın adının yanına fəxri ad olan "Pandit"i də əlavə edirlər.
Ram Narayan Hindistanın Udaypur şəhərində anadan olub. Radioda akkompaniator işləyib. Hindistanın bölünməsindən sonra Dehliyə köçüb.
İş vaxtı
Əmək müqaviləsi bağlanılarkən işçi üçün xüsusi əhəmiyyət kəsb edən əsas şərtlərdən biri də əmək şəraitinin şərtlərinin tərəflər arasında müəyyən edilməsidir (Əmək Məcəlləsi, 43-cü maddə 2-ci hissə, bənd "ə"). İşçinin əmək şəraitinin şərtləri anlayışı özlüyündə bir neçə istiqamətdə təsnifləşdirilmişdir. Bura əsasən işçinin iş və istirahət vaxtı, əmək haqqı və ona əlavələr, əmək məzuniyyətinin müddəti, əməyin mühafizəsi, sosial və digər sığorta olunması kimi əsas sahələr daxildir.
İşçinin iş və istirahət vaxtının dəqiq müəyyən edilməsi birinci növbədə işçinin sağlamlığının mühafizəsinə yönəlmiş addımdır. Eyni zamanda, işçinin iş və istirahət vaxtı, əməyə görə haqqın miqdarının müəyyən edilməsi və onun ödənilməsi, əmək normaları və əməyin qiymətləndirilməsi normalarının müəyyən edilməsi üçün əhəmiyyət kəsb edir. İşçinin tam iş vaxtı və onun hansı qaydada müəyyən edilməsi Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 89-cu maddəsində təsbit edilmişdir:
2. Gündəlik normal iş vaxtının müddəti səkkiz saatdan artıq ola bilməz.
3. Gündəlik normal iş vaxtına uyğun olan həftəlik normal iş vaxtının müddəti 40 saatdan artıq müəyyən edilə bilməz.
Gündəlik normal iş vaxtı müddətinin 8 saatdan, gündəlik normal iş vaxtına uyğun olaraq həftəlik normal iş vaxtı müddətinin 40 saatdan artıq müəyyən edilməsinin qanunvericilik tərəfindən qadağan edilməsi bilavasitə işçinin sağlamlığının mühafizəsinə yönəlib. Əmək qanunvericiliyinə əsasən bir qayda olaraq, iki istirahət günü olan beşgünlük iş həftəsi müəyyən edilir. Lakin, istehsalın, işin, xidmətin və əmək şəraitinin xarakterindən asılı olaraq işəgötürən və ya Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti həftəlik tam iş vaxtının müddəti çərçivəsində altıgünlük iş həftəsi müəyyən edə bilər. Altıgünlük iş həftəsində həftəlik norma 40 saat olduqda gündəlik iş vaxtının müddəti 7 saatdan, həftəlik norma 36 saat olduqda gündəlik iş vaxtının müddəti 6 saatdan və həftəlik norma 24 saat olduqda gündəlik iş vaxtının müddəti 4 saatdan çox ola bilməz.
İşçilərin ayrı-ayrı kateqoriyalarına, onların yaşı, səhhəti, əmək şəraiti, əmək funksiyasının xüsusiyyətləri və digər hallar nəzərə alınaraq Əmək Məcəlləsi və müvafiq normativ hüquqi aktlarla, habelə əmək müqaviləsinin, kollektiv müqavilənin şərtləri ilə qısaldılmış iş vaxtı müəyyən edilə bilər. Bununla əlaqədar Əmək Məcəlləsinin 91-ci maddəsinin 2-ci hissəsində bildirilir ki, qısaldılmış iş vaxtının müddəti həftə ərzində 16 yaşadək işçilər üçün 24 saatdan, 16 yaşdan 18 yaşadək işçilər və I və II qrup əlil olan işçilər üçün, həmçinin hamilə və yaş yarımadək uşağı olan qadınlar üçün 36 saatdan artıq olmamalıdır. Bu kateqoriyalı işçilər üçün iş vaxtının qısaldılmasında tətbiq edilən güzəştlər, ən minimum güzəştlər hesab edilir. Digər müvafiq normativ hüquqi aktlarla, habelə kollektiv müqavilələrlə və ya əmək müqavilələri ilə iş vaxtı işçinin xeyrinə daha da yüngülləşdirilərək, qısaldılmış iş vaxtı tətbiq edilə bilər.
Əmək məcəlləsinin 92-ci maddəsinə əsasən əmək şəraiti zərərli olan işlərdə çalışan işçilər üçün də iş vaxtının qısaldılmış müddəti nəzərdə tutulur. Əmək şəraiti fiziki, kimyəvi, bioloji və habelə insanın sağlamlığı üçün zərərli olan digər ağır istehsalat amilləri mövcud olan əmək şəraitli istehsalatlarda, peşə və vəzifələrdə çalışan işçilərə həftədə 36 saatdan çox olmayan qısaldılmış iş vaxtı müəyyən edilməlidir. Həmin istehsalatların, peşə və vəzifələrin siyahısı Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti tərəfindən təsdiq edilir. Əmək şəraiti zərərli olan işlərin siyahısı və bu işləri yerinə yetirən işçilər üçün iş vaxtının qısaldılmış müddəti kollektiv müqavilələrlə, həmin müqavilələr bağlanmadığı hallarda isə işəgötürənlə həmkarlar ittifaqları təşkilatı arasındakı məsləhətləşmələrdən sonra, yuxarıda göstərilən siyahı nəzərə alınmaqla müəyyən edilir. Yüksək həssaslıq, həyəcan, zehni, fiziki və əsəb gərginliyi, habelə insanın səhhətinə mənfi təsir göstərən digər amillər olan əmək şəraitli iş yerlərində (həkimlərə, müəllimlərə, elektrotexniki qurğularda, cihazlarda və qanunvericilikdə nəzərdə tutulan digər iş yerlərində işləyənlərə) həftə ərzində 36 saatdan çox olmamaq şərtiilə qısaldılmış iş vaxtı müəyyən edilir. Həmin iş yerləri üzrə peşələrin, vəzifələrin siyahısı iş vaxtının konkret müddəti göstərilməklə Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti tərəfindən təsdiq edilir.
İş vaxtının qısaldılmış müddətlərinin hüquqi əsaslarının mövcud olması ilə yanaşı, qanunvericilik eyni zamanda müəyyən kateqoriya işçilər üçün natamam iş vaxtının da müəyyən etmişdir (Əmək Məcəlləsi maddə 94). Əmək müqaviləsi bağlanarkən, habelə əmək münasibətləri prosesində işçi ilə işəgötürənin qarşılıqlı razılığı ilə natamam iş vaxtı — natamam iş günü, yaxud natamam iş həftəsi müəyyən edilə bilər. Natamam iş vaxtının müddəti və onun qüvvədə olduğu zamanın — ayın, ilin davamiyyəti tərəflərin razılığı ilə müəyyən edilir. İşçinin səhhəti və fizioloji vəziyyəti (hamiləlik, əlillik), habelə xroniki xəstəliyi olan uşağının və digər ailə üzvünün səhhəti müvafiq tibbi rəyə görə əmək funksiyasının natamam iş vaxtında yerinə yetirilməsini tələb edərsə, habelə 14 yaşına çatmamış, yaxud 16 yaşınadək əlil uşağı olan qadınlara ərizələri ilə işəgötürən natamam iş vaxtı (iş günü, yaxud iş həftəsi) müəyyən etməlidir. Natamam iş vaxtı əməyin ödənilməsi ya əmək funksiyasının icrasına sərf olunan vaxta mütənasib, ya da tərəflərin qarşılıqlı razılığı ilə müəyyən edilir. Əmək funksiyasını natamam iş vaxtında yerinə yetirən işçilərin Əmək Məcəlləsi və ya əmək müqaviləsi ilə müəyyən edilmiş əmək hüquqlarının hər hansı şəkildə məhdudlaşdırılması yolverilməzdir.
İş vaxtı rejiminin müəyyən qaydalarına uyğun olaraq istehsal zərurəti nəzərə alınmaqla növbəli iş rejimi tətbiq edilə bilər. İşin gündüz və ya gecə növbəsindən asılı olmayaraq, gündəlik işin (növbənin) müddəti 12 saatdan artıq ola bilməz.
Əgər işçinin gündəlik iş vaxtının ən azı yarısı gecə vaxtına düşərsə, onda həmin iş vaxtının gecə vaxtına düşən hissəsi bir saat qısaldılır. Saat 22-dən səhər saat 6-dək olan müddət gecə vaxtı sayılır. Hamilə və üç yaşınadək uşağı olan qadınlara və yaşı 18-dən az olan işçilərə gecə növbəsində işləmək qadağandır. Əlil işçilər gecə vaxtı görülən işlərə yalnız onların yazılı razılığı ilə və Azərbaycan Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi (Tibbi Sosial Ekspert Komissiyaları vasitəsi ilə) rəyi nəzərə alınmaqla cəlb edilə bilərlər.
İşçinin iş vaxtından artıq işlərə cəlb edilməsinə təbii fəlakətin, istehsalat qəzasının və digər fövqəladə hadisələrin qarşısının alınması, onların nəticələrinin aradan qaldırılması, habelə tezkorlanan malların itkisinin qarşısını almaq məqsədi ilə Əmək Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş qaydalara əməl olunmaqla yol verilir. Əmək şəraiti ağır və zərərli olan sahələrdə bütün iş günü (növbəsi) ərzində iş vaxtından artıq işlərin müddəti 2 saatdan çox ola bilməz. Hər bir işçi dalbadal gələn iki iş günü ərzində dörd saatdan, əmək şəraiti ağır və zərərli olan iş yerlərində isə iki saatdan çox iş vaxtından artıq işlərə cəlb edilə bilməz.
İş vaxtından artıq işlərə yalnız aşağıdakı müstəsna hallarda yol verilir:
-dövlətin müdafiəsinin təmin olunması üçün, habelə təbii fəlakətin, istehsal qəzasının qarşısını almaq və ya onların nəticələrini aradan qaldırmaq üçün yerinə yetirilməsi zəruri olan ən vacib işləringörülməsinə;
-başlanmış və istehsalın texniki şəraitinə görə iş gününün sonunadək tamamlana bilməyən işlərin dayandırılması avadanlıqların, əmtəələrin qarşısıalınmaz korlanması, sıradan çıxması təhlükəsi zamanı işlərin tamamlanması zəruriyyəti olduqda;
-işçilərin əksəriyyətinin işinin dayandırılmasına səbəb olan sıradan çıxmış mexanizmlərin, qurğuların təmiri, bərpası ilə əlaqədar işlərin görülməsi zərurəti olduqda;
-əvəz edən işçinin işdə olmaması ilə əlaqədar işə fasilə verilməsinə yol vermək mümkün olmadıqda.
Varvara Filiou
Varvara Filiou — Yunanıstanı təmsil edən bədii gimnast. Varvara Filiou 2016-cı ildə Yunanıstanı XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi. Filiou həmdə 2013-cü ildə Aralıq dənizi Oyunlarının gümüş medalını qazandı.
Karyerası
Varvara Filiou 2016-cı ildə Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində XXXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, fərdi yarışların təsnifat mərhələsində 68.624 xal topladı və 15-ci yeri tutaraq mübarizəni dayandırdı.
Tervel xan
Tervel xan 700-715-ci illər arasında hökm sürən Birinci Bulqar dövlətinin ikinci xanı.
Həyatı
Asparux xanın oğludur və onun ölməsi üzərinə xan olmuştur. Bizans mənbələrində adı ilk dəfə 704-cü ildə keçir. II Yustiniana taxtına yenidən sahib olması üçün kömək etmiş, qızı Anastasiya ilə evlənmişdir. 717-718-ci illərdəki Ərəblərin İstanbul mühasirəsində Ərəblərə qarşı qələbə qazandığı üçün, Avropanın qurtarıcısı ləqəbi ilə tanınmışdır. Tervel xan, II Yustinianın Bizans üsyançıları tərəfindən edamından sonra Frakiyanı işğal etmiş və İstanbulu yağmalamışdı. Tervel xan Bizans imperatoru III Feodosi ilə 716-ci ildə Birinci Bulqar dövləti ilə Bizans arasındaki sərhədi müəyyən etmişdi. Onun dövründə Madara atlısı əsəri divara qazınmışdır.
Bizansla münasibət
25 may 717-ci ildə imperator III Leonun taxta çıxmasından sonra 200,000 əsgər və 2500 gəmidən ibarət ərəb ordusu İstanbulu mühasirəyə başlamışdı. Tervel xan Leonun köməyinə çataraq ərəbləri məğlub etməyə nail oldu. 719-cu ildə II Anastasiyə kömək etməyə söz versə də, xalq tərəfindən dəstəklənmədiyini görüb əl çəkmişdi..
Toponimlər
Antarktikada yerləşən Livinqston adasında Tervel təpəsi onun şərəfinə adlanmışdır.
Paranaiba çayı
Paranaiba — Braziliya ərazisindən axan, Parana çayının sağ qolunu təşkil edən çay. Mənbəyi Serra-da-Kanastra dağlarının şimal ətəklərindən başlayır. Uzunluğu 900 km təşkil edir. Braziliya öndağlığından axdığından çoxlu sayda şəlalə və astanalar müşahidə edilir. Gursululuq dövrü yanvar-mart aylarına təsadüf edir.
Mübariz Abbasov
Mübariz Əfqan oğlu Abbasov — Azərbaycanlı şəhid.
Həyatı
Abbasov Mübariz Əfqan oğlu 1969-cu ildə yanvar ayının 10-da Gədəbəy rayonunun Arıqıran kəndində anadan olmuşdu. Orta məktəbi bitirdikdən sonra hərbi xidmətə çağırılmışdı. Sonra Bakıya işləməyə gəlmişdi. 1993-cü ilin yanvarında torpaqlarımızı müdafiə etmək üçün könüllü olaraq cəbhəyə yollanmışdı. Ağdərə bölgəsində kəndlərimizin azad edilməsi uğrunda gedən döyüşlərdə xüsusi şücaətlər göstərmişdi. Kəlbəcər, Füzuli, Ağdam, Tərtər, Murovdağ döyüş bölgələrində azğın düşmənlə ölümdirim savaşlarında zabit heyətinin və əsgər yoldaşlarının ehtiramını qazanmış, sıravilikdən mühəndis istehkam qurğularının taqım komandiri vəzifəsinə irəli çəkilmişdi. 1993-cü ilin sonlarında Kəlbəcər uğrunda döyüşlərdə Mübariz altı erməni quldurunu məhv etmiş, onların silahını və bir minaaxataran cihazı gətirib hissəyə təhvil vermişdi. Bir dəfə də döyüş yoldaşlarını və dəstə komandirini mühasirədən çıxara bilməsi onun əsl qəhrəmanlığından xəbər verirdi. Bu vaxt Mübariz yaralanmışdı. Üç ay hərbi qospitalda müalicə olunduqdan sonra yenə öz hərbi hissəsinə qayıtmışdı. Sonra mahir döyüşçü 3 aylıq zabit kursuna göndərilmiş, gizir rütbəsində taqım komandiri kimi hərbi hissəyə qayıtmışdı. Mübariz Abbasov 1995-ci il martın 1-də növbəti tapşırığı yerinə yetirərkən döyüşçü dostu Namiqlə birlikdə həlak oldu.
Zirə-2 FK
"Zirə-2" — Azərbaycan Premyer Liqası təmsilçilərindən olan "Zirə" futbol klubunun əvəzedicilərdən ibarət komandası. Komanda hal-hazırda Azərbaycan Birinci Liqasında çıxış edir.
Tarixi
Komanda 2018-ci ildə yaradılmışdır. Hal-hazırda Azərbaycan Birinci Liqasında mübarizə aparır.
Məzahir İsmayılov
Həyatı
9 oktyabr 1961-ci ildə Laçın rayonunun Yuxarı Cicimli kəndində doğulmuşdur. 1979-cu ildə Cicimli kənd orta məktəbini, 1980-ci ildə isə Sumqayıt şəhərində Texniki Peşə Məktəbini bitirmişdir. 1980-1982-ci illərdə SSRİ daxili qoşunlarında xidmət etmişdir. 1990-cı ildə Laçın rayon Daxili İşlər Şöbəsinin nəzdində yaradılan könüllü bölüyə polis serjantı kimi üzv yazılmışdır. Doğma torpaqlarımız uğrunda mərdliklə döyüşmüş, Laçın rayonunun Fərəcan, Suarası, Pircahan, Cicimli, Səfiyan, Hoçaz kəndləri uğrunda gedən döyüşlərdə xidməti borcunu yerinə yetirmişdir. Laçınla yanaşı Kəlbəcər, Qubadlı, Cəbrayıl, Füzuli rayonları uğrunda gedən döyüşlərdə əvəzsiz xidmətləri olmuşdur. 1994-cü il aprelin 21-də Füzuli rayonunun Horadiz qəsəbəsi uğrunda gedən döyüşlərdə həlak olmuşdur.
Sumqayıt şəhəri Şəhidlər xiyabanında dəfn edilmişdir. Ailəli idi. İki övladı - Sədi və Sahilə yadigar qalmışdır.
Təltifi
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 15 yanvar 1995-ci il tarixli 262 saylı fərmanı ilə erməni işğalçılarına qarşı aparılan döyüş əməliyyatlarında öz xidməti vəzifəsini və hərbi hissənin qarşısında qoyulmuş tapşırıqları yerinə yetirərkən xüsusilə fərqlənmiş starşina İsmayılov Məzahir Sədi oğlu (ölümündən sonra) “Hərbi xidmətlərə görə” medalı ilə təltif edilmişdir.
Laçın rayonunun Cicimli kənd tam orta məktəbinə Məzahir Sədi oğlu İsmayılovun adı verilmişdir.
Daxili xəstəliklər
Daxili xəstəliklər — tibb elminin bir sahəsi olub daxili orqanların xəstəliklərinin müalicəsi və profilaktikası ilə məşğul olur.
Daxili xəstəliklər bölməsi üst və alt tənəffüs yolu xəstəlikləri, hipertenziya, şəkərli diabet, tiroid xəstəlikləri, xolesterol və triqliserid yüksəklikləri, həzm sistemi xəstəlikləri (qastrit, xora, reflyüks və s.), qaraciyər və öd kisəsi xəstəlikləri, ağciyər xəstəlikləri (xroniki bronxit, emfizema, astma və s.), böyrək xəstəlikləri, anemiya və digər qan xəstəliklərinin müalicə və diaqnostikası, müxtəlif xərçəng xəstəliklərinin vaxtında diaqnostikası, revmatizmal xəstəliklər, əzələ və skelet sistemi xəstəliklərini əhatə edir.
Şərəf xan Bitlisi
Şərəf xan ya da Şərəf xan ibn Şəmsəddin bəy bin Şərəf bəy Bidlisi ( ya da شرف‌خان بدلیسی; d. 1543 Qum - ö. 1599? Bitlis) — Bitlisin kürd əmiri. O, həm də tarixçi, yazıçı və şair olmuşdur. Şərəf xan yalnız fars dilində yazıb yaratmışdır. O, gənc yaşlarında Səfəvi sarayına göndərilmiş və orada təhsil almışdır. Şərəfnamənin müəllifidir.
Həyatı
Şərəf xan Bidlisi 25 fevral 1543-cü ildə Qum vilayətində Rojkan (Ruzəki) əşirətindən olan Əmir Şəmsəddinin ailəsində doğuldu. Əmir Şəmsəddin bəy Şərəf xan doğulmadan 8 il öncə, Sultan Qanuni Süleyman tərəfindən əmirlikdən çıxarılmışdı. O da Səfəvilərə sığınmışdı.
Şərəf xan 8 yaşındaykən atası tərəfindən Təbrizə göndərilərək I Təhmasibın oğulları ilə birlikdə xas hərəmdə, sarayda oxumuşdu. 1551-ci ildən 1554-cü ilədək tanınmış qızılbaş övladları ilə şahanə təlim-tərbiyə görmüşdü. Anası Ərzincan hakimi, Türkman elinin Mosullu oymağından Əmir xanın qızı idi.
Şərəf xan 1566-cı ildə Rojkan (Ruzəki) əşirətinin başçısı təyin olundu. Qəzvində yaşamağa başladı.
Şərəf xan sərkərdə kimi 1568-ci ildə Gılan üsyanında iştirak etmişdi. Giləklərin ayaqlanmasını yatırmaqda xeyli şücaət göstərmişdi.
Şərəf xan 1575-ci ildə Gilansan Qəzvinə qayıtdı. Şah onu yenidən Şirvana göndərdi. Ərəş, Ağdaş, Qəbələ və Bakının gəlirlərindən onun saxlanılmasına xərcləndi.
22 avqust 1576-cı ildə II Şah İsmayıl Səfəvi taxta çıxdı. Şərəf xanı saraya çağırıb, İran kürdlərinə əmirülüməra təyin etdi. Kürdüstan, Lorestan və başqa yerlərdə məskunlaşan kürdlər vacib, çətin və müşkül işlərini, ağırlıqlarını, qan davalarını öz əmirləri vasitəsilə Şərəf xana çatdırırdılar. Saray intriqaları nəticəsində Şərəf xan bu vəzifəsindən kənar edildi.
Şərəf xan 1577-ci ildə II Şah İsmayıl tərəfindən Naxçıvana vali göndərildi. Həmin ildə taxta Sultan Məhəmməd Xudabəndə çıxdı. Səfəvilər və Osmanlı dövləti arasında savaş başlandı. Şərəf xan Naxçıvandan Lələ Mustafa paşanın araçılığı ilə Osmanlı sultanı III Murada məktub yazaraq Osmanlıya bağlılığını bildirən Şərəf xan Sultan III Murad tərəfindən hədiyələr göndərilərək Bitlis bəyliyinə təyin edilmişdi.
Şərəf xan Osmanlı sultanı III Murad tərəfindən Qafqaza edilən yürüşdə iştirak etmişdi.
Şərəf xan 1597-ci ildə 53 yaşına çatanda xanlıq və hökmdarlığını oğlu Əbul Məali Şəmsəddinə bıraxıb tarixilə ilgilənməyə başlamış və Şərəfnamə əsərini yazmışdı. Şərəf xan 1604-cü ildə Bitlisdə vəfat etmişdir. Məzarı Bitlisdə, Şərəfiyyə Külliyəsinin həyətindəki türbənin içindədir.
Ailəsi
Şərəf xan dayısı oğlu Məhəmmədi bəy Mosullu-Türkmanın qızı ilə ailə qurmuşdu.
Bulbophyllum oligoglossum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bostonit
Bostonit [ ABŞ -da Boston şəhəri adına görə] - dayka, damar tipli maqmatik süxurdur. Tərkibcə mikroklin-pertit, bəzən anortoklaz, yaxud ortoklaz, az miqdarda biotit və amfiboldan ibarətdir. Bostonit quruluşu ilə səciyyələnir. Tərkibində porfir ayrılmaları olduqda bostonitli porfir, kvars olduqda isə kvarslı bostonit adlanır. Bostonit damarları adətən qələvi süxurlarla (qələvi siyenitlər və başqa) əlaqədardır.
Bostonit quruluşu
Bostonit quruluşu siyenitli sxizolitlərin (bostonit tipli damar süxurları, bostonitli porfir) əsas kütləsinin quruluşu; şaxəli qələvi çöl şpatı leystlərinin flüidal və ya qeyri-müntəzəm yerləşməsi ilə səciyyələnir.
Mənbə
Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. — Bakı: Nafta-Press, 2006. — Səhifələrin sayı: 679.
Sioni bağı (Tbilisi)
Sioni bağı – Tbilisidə yerləşən şəhər bağıdır. Bağ, şəhərin Qədim Tbilisi rayonunda, Kote Abxazi, Sioni küçələri və Çarevna Tekle karvansarası arasında, Sioni kafedralının yaxınlığında yerləşir.
Tarixi
Bağ adını yaxınlıqda yerləşən tarixi Sioni kafedralının adınadan almışdır.
Abidələr
Parkda Gürcüstan aktrisası Sofiko Çiaurelinin heykəli yerləşir. Heykəl Levan Vardosanidze tərəfindən 2009-cu ildə yaradılmış   heykəl, 2014-cü ildə vandalların hücumuna məruz qalmışdır.
Gül festivalı
Hər il may ayının sonlarında Sioni bağı və yaxınlıqdakı küçələrdə Gül festivalı keçirilir.
Bayram Məmmədov (şəhid)
Məmmədov Bayram Məhəmməd oğlu — "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edilmiş döyüşçü.
Həyatı
22 mart 1970-ci ildə Laçın rayonunun Minkənd kəndində doğulmuşdur. Minkənd orta məktəbini bitirmişdir. 1988–1990-cı illərdə əsgəri xidmətini Rusiya Federasiyasının Orenburq vilayətindəki qapalı hərbi hissədə keçmişdir.
Təltifləri
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 30 iyun 2005-ci il tarixli 867 saylı sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikası ərazi bütövlüyünün təmin edilməsində və xidməti vəzifələrin yerinə yetirilməsində şücaət və igidlik göstərdiyinə görə Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin polis serjantı Məmmədov Bayram Məhəmməd oğlu (ölümündən sonra) "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edilmişdir.
Laçın rayonunun Minkənd kənd orta məktəbinə Bayram Məhəmməd oğlu Məmmədovun adı verilmişdir.
Dəyirmanlar
Dəyirmanlar (əvvəlki adı: Mixaylovka) — Azərbaycan Respublikasının Goranboy rayonunun Dəyirmanlar kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 7 fevral 1991-ci il tarixli, 54-XII saylı Qərarı ilə Goranboy rayonunun Mixaylovka kəndi Baxçakürd kənd Sovetindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla Mixaylovka kənd Soveti yaradılmışdır. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 3 iyul 1998-ci il tarixli, 518-IQ saylı Qərarı ilə Goranboy rayonunun Mixaylovka kəndi Dəyirmanlar kəndi, Mixaylovka kənd inzibati ərazi vahidi Dəyirmanlar kənd inzibati ərazi vahidi adlandırılmışdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Gəncə-Qazax düzənliyində yerləşir.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 432 nəfər əhali yaşayır.
Ana Luiza Filiorianu
Ana Luiza Filiorianu — Rumıniyanı təmsil edən bədii gimnast. Ana Luiza Filiorianu 2016-cı ildə Rumıniyanı XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Ana Luiza Filiorianu 2016-cı ildə Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində XXXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, fərdi yarışların təsnifat mərhələsində 67.458 xal topladı və 22-ci yeri tutaraq mübarizəni dayandırdı.
Zəvvarlıq
thumb|[[Siqhizm|Siqh zəvvar, Qızıl məbəd (Hindistan)]] Zəvvarlıq — müəyyən bir din üçün vacib sayılan coğrafi yerlərə və obyektlərə ibadət etmək, və ya bəzən tanınmayan və ya unudulmuş bir yerə özünün, başqaların, təbiyyətin və ya üstün yaxşılığın yeni mənasını tapmaq və ya onu genişləndirmək məqsədi ilə səyahət.
Zəvvarlıq bir sıra dinlər tərəfindən müxtəlif adlar altınd təlim olunur:
Tarix
Müqəddəs torpaqlar üç İbrahimi dinlər (yəhudilik, xristianlıq və İslam) üçün vacib zəvvarlıq istiqamətidir. Birinci səlib yürüşünün səbəblərdən biri o dövrdə Fələstini idarə edən türklərin ora zəvvarlıq edən xristianlara qarşı qaba rəftar idi. Bəzi mənbələr səlib yürüşçülərin özlərini də zəvvar adlandırır. Onlara günahların silinməsi vəd olunurdu. Bu isə adətən cənnətə giriş haqqı kimi başa düşülür.
Trafalqar döyüşü
Trafalqar döyüşü — Böyük Britaniya və Fransa, İspaniya hərbi dəniz donanmaları arasında 21 oktyabr 1805-ci ildə, İspaniyanın Atlantik okeanı sahillərindəki Trafalqar burnunda, Kadis şəhəri yaxınlığında baş vermiş tarixi dəniz döyüşü. Napoleon müharibəsinin bu həlledici döyüşündə Böyük Britaniya heç bir gəmi itkisi vermədiyi halda, Fransa və İspaniya birlkdə 22 gəmi itirmişdir. Döyüşdə ingilis donanmasının komandanı vitse-admiral Horatsio Nelson həlak olmuşdur.
Səbəbləri
1803-cü ildə uzun sürməyən Amien sülhündən sonra Fransa və Böyük Britaniya arasında gərginlik azalmaq bilmirdi və Napoleon Böyük Britaniyaya hücum etməyi qərara alır.
1805-ci ildə Avropada quruda Napoleonun komandanlığı altında Birinci Fransa İmperiyası ordusu, dənizlərdə isə Böyük Britaniya Kral Donaması söz sahibi idilər. Bu zaman Böyük Britaniya Fransanı blokadaya salmağı məqsəd güdürdü. Blokada Fransanın ticarətinə böyük ziyan vururdu. Fransa gəmilərinin bir neçə uğurlu mühasirədən çıxmaq epizodlarından başqa fransız dəniz donanması pis günlərini yaşamaqda idi. Fransız donamasının əsas qüvvələri Atlantik okeanı sahilindəki Brest, Aralıq dənizi sahillərindəki Tulon limanlarında cəmlənmişdi.
5 oktyabr 1804-cü ildə külli miqdarda pul aparan dörd İspaniya freqatı Kadis yaxınlığında britaniyalılar tərəfindən saxlanılır. Savaşın başlamasından 9 dəqiqə sonra freqat "Mersedes" partladılır, qalan üç freqat təslim olur. İspaniya cavab olaraq Böyük Britaniyaya müharibə elan edir və Fransanın müttəfiqinə çevrilir. Kadis və Ferroldakı ispan dəniz donama birlikləri Fransa tərəfində olurlar.
Böyük Britaniya yaxşı təlim görmüş və təcrübəli zabit korpusuna malik olduğu halda, təcrübəli Fransa donanma zabitlərinin əksəriyyəti Fransa İnqilabının əvvəllərində edam edilmiş, ya da xidmətdən uzaqlaşdırılmışdırlar. Bu zaman Fransa donanmasına komandanlıq etmək üçün etibar ediləcək yeganə şəxs Pyer-Şarl Vilnyev idi.
Olqa İsmayılova
Olqa Yuriyevna İsmayılova (Ольга Юріївна Ісмаїлова) (d. 16 sentyabr 1985) — Ukrayna əsilli Azərbaycanlı trek velosipedçisi. Olqa İsmayılova 2010 və 2012-ci ildə Avropa Çempionatında qızıl medal qazandı. O, həmçinin 2011-ci ildə Dünya Çempionatının qızıl medalını qazandı. İsmayılova həmdə Belarusu 2012-ci ildə London şəhərində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında, Azərbaycanı isə 2016-cı ildə Rio-de-Janeyro şəhərində XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Trafalqar döyüşü
Səbəbləri
Napoleon Bulon düşərgəsində güclü desant dəstələri təşkil etmişdir. Məqsəd onları Britaniya sahillərinə çıxartmaq idi. Napoleon desant qüvvələrini La-Manş boğazından keçırə bilmək üçün barjaların hazırlanmasına əmr vermişdir. Birinci mərhələdə 1700 barja ilə 113 min əsgər və 5600 at, ikinci mərhələdə isə 590 barja ilə 48 min əsgər, 3400 at keçirtmək planlaşdırılmışdır. Lakin barjalar Britaniya xətt gəmiləri qarşısında müdafiəsiz olduqları üçün La-Manşı keçə bilmirlər.
Olqa İsmayılova
Həyatı
Olqa İsmayılova 1985-ci ilin 16 sentyabr tarixində Ukraynanın Xarkov şəhərində anadan olub. Olqa İsmayılovanın şəxsi məşqçisi Rusiyalı mütəxəssis Stanislav Solovyovdur.
Trafalqar döyüşü
Səbəbləri
Bu məqsədlə 1805-ci ildə Napoleon Pyer-Şarl Vilnyev qarşısında məqsəd qoyur ki, Karib dənizinə doğru istiqamət götürərək aldadıcı manevrlə Britaniya donanmasının başını qatsın. Lakin bu plan da pozulur, çünki Britaniya donanması La-Manşı tərk etmir. Bu aldadıcı manevr zamanı Finisterre yaxınlığında Vilnyevin gəmiləri ələ keçirilir, ispanlar iki gəmi itirirlər, lakin Fransa donanması döyüşə qatılmağa cürət etmir.
Olqa İsmayılova
Karyerası
Olqa İsmayılova karyerasında birinci uğurunu 2010-cu ildə Ballerup şəhərində qazandı. O, Dünya Çempionatında sprint və 500 metr məsafə yarışlarında bürünc medala sahib çıxdı. Daha sonra o, 2011-ci ildə Dünya Çempionatında bir qızıl və bir gümüş medal, Avropa Çempionatında isə gümüş medal qazandı. Növbəti illərdə yenə Avropa çempionu olan Olqa İsmayılova Belarus bayrağı altında 2012-ci ildə Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Olqa İsmayılova həmin Olimpiya Oyunlarında sprint yarışlarında 8-ci yeri, keirin yarışlarında isə 15-ci yeri tutdu. Daha sonra Azərbaycanın uğurla üçün çalışan İsmayılova Azərbaycanı Olimpiya Oyunlarında təmsil edən birinci trek velosipedçisi oldu.
Trafalqar döyüşü
Səbəbləri
20 avqustda fransız eskadriliyası Britaniya gəmiləri ilə mühasirəyə alınmış ispan limanı Kadisə gəlirlər. 17 sentyabr 1805-ci ildə Napoleon Vilnyevə əmr göndərərək lövbərləri qaldırıb Kartagenaya gedərək ispan kontr-admiralı Salsedo oradan da Napoleon ilə birləşsinlər. Bu isə general Sen-Sirə Neapol krallığına daxil olmağa imkan yaradırdı.
Olqa İsmayılova
Rio-de-Janeyro Olimpiadası
Rio-de-Janeyro Olimpiadasında Olqa İsmayılova keirin növündə 13 avqust tarixində mübarizəyə qoşuldu. O, 1-ci mərhələdə, 7 velosipedçi sırasında 11.696 saniyəlik nəticə ilə 4-cü yeri tutdu və mübarizəni təsəlliverici qrupda davam etdi. Təsəlliverici qrupda da Olqa İsmayılova uğursuz çıxış etdi. O, 11.442 saniyəlik nəticə ilə 4 velosipedçi arasında sonuncu, 4-cü yeri tutdu və XXXI Yay Olimpiya Oyunlarını medalsız başa vurdu.
Trafalqar döyüşü
Döyüşün gedişi
Fransa donamasının komandanı Pyer-Şarl de Vilnyov Kadisdə qərar tutaraq oktyabrın axırlarına kimi Napoleonun təkidlərinə baxmayaraq gözləyir. Lakin Napoleonun ciddi hədələrindən sonra 19 oktyabrda dənizə çıxmaq qərarını verir. Qravina buna qarşı çıxıraq, aşağıdakıları səbəb kimi göstərir:
Olqa İsmayılova
Rio-de-Janeyro Olimpiadası
Sprint növündə isə Olqa İsmayılova bir gün sonra, 14 avqust tarixində mübarizə apardı. O, qüvvəsini təsnifat mərhələsində sınadı. Növbəti mərhələyə vəsiqə qazanmaq üçün ilk 18 velosipedçi arasına daxil olmaq tələb olundu. Olqa İsmayılova isə təsnifat mərhələsində 11.152 saniyəlik nəticə ilə 27 velosipedçi sırasında məhz elə 18-ci yeri tutdu və növbəti mərhələyə adladı. Bu mərhələdə Olqa İsmayılova təsnifat mərhələsində 10.721 saniyəlik nəticə ilə Dünya rekordunu yeniləyən Böyük Britaniya idmançısı, Dünya çempionu Becki James ilə üz-üzə gəldi. Təcrübəsiz rəqibi ilə qarşılaşmada Becki James finiş həddini birinci keçdi, Olqa İsmayılova isə məğlub olaraq mübarizəni təsəlliverici qrupda davam etdi. Təsəlliverici qrupda o, 2004 Afina və 2012 London Olimpiadasının çempionu Avstraliyalı Anna Meares və bir vaxtlar konkisürmə idman növündə 2010 Vankuver Olimpiadasında bürünc medal qazana Niderland nümayəndəsi Laurine van Riessen ilə yarışdı. Olqa İsmayılova 11.784 saniyəlik nəticə ilə Niderland velosipedçisini arxada qoysada, Avstraliya nümayəndəsinə məğlub oldu və Rio-de-Janeyro Olimpiadasında mübarizəni dayandırdı.
Trafalqar döyüşü
Döyüşün gedişi
Lakin Pyer-Şarl de Vilnyov buna əhəmiyyət vermir, "tufan müttəfiq borcunun yerinə yetirilməsinə əngəl olmamalıdır" kimi populist şüarlarla Aralıq dənizi eskadriliyası ilə birləşmək üçün yola çıxmaq qərarına gəlir. Eskadriliya Qravinanın komandanı olduğu bayraqdar gəmi ilə 20 oktyabrda yola çıxır. Lakin Britaniya gəmilərinin peyda olmasından sonra dərhal qərarını dəyişərək geri dönmələrini əmr edir. Bu manevr nəticəsində müttəfiqlərin cərgəsi pozulmuş olur, bayraqdar arerqard mövqeyinə düşür. Pyer-Şarl de Vilnyovun bu səhv taktikasını gözləyirmişlər kimi britaniyalılar gəmilərin cərgəsini yarırlar.
Başlanması
11:00-da Trafalqar döyüşünün ilk top atəşləri eşidilir. Santa Ana hamıdan irəli keçən Royal Sovereing gəmisini atəşə tutur. Bunun dalınca digər müttəfiq gəmilər də top atəşinə başlayırlar. İti bucaq altında yaxınlaşan Nelson bir müddət cavab atəşi açmaq imkanından məhrum olaraq Vilnyovun uzaq məsafə toplarının nişangahına düşür.
12:30-da müttəfiqlər sürətli Royal Sovereing xətt gəmisinin qarşısını kəsərək ona həmlə edirlər. Diviziondan ayrı düşdüyünə görə Royal Sovereing 20 dəqiqə ərzində təkbaşına döyüşməli olur. Küləksizlik Britaniya gəmilərinin döyüşə ləng qatılmasına səbəb olur.
Gedişi
Müttəfiqlərin admiral Pyer Dümanuarın komandanlığında olan bayraqdar gəmisi Formidable Vilnyovun işarəsinə məhəl qoymadan Kadisə tərəf üz tutur və özü ilə 9 gəmini (Neptuno, Scipion, Intrepide, Raio, Formidable, Montblane, San Francisco de Asis, Duguay Trown) aparmış olur. Britaniyalıların təcrübəliliyi özünü göstərməkdə idi. Tezliklə onlar Vilnyovun cərgəsini yararaq top göyərtələrinin hər iki tərəflərdən atəş açmaq imkanı qazanırlar. İlk növbədə sərrast top atəşləri ilə müttəfiqlərin ağır toplar olan batareya göyərtəsini darmadağın edirlər.
Bayraqdar HMS Victory sonuncu Nr.16 ("Düşmənə daha yaxın" = təkbətək gəmi abordaj döyüşü) işarəsini verir. Britaniyalıların bayraqdarı HMS Victory onu izləyən Temeraire gəmisindən yayınmaq üçün Bucentaure gəmisini qabaqlayaraq sola dönür. Bu zaman Temeraire gəmisi müttəfiqlərin bayraqdar gəmisi ilə, HMS Victory isə Redoutable gəmisi ilə abordaj döyüşünə girir. Belə vəziyyətlərdə adətən gəmilər bir-birlərinə qarmaqlarla elə dolaşırlar ki, onları ayırmaq çox çətin olur. Toplar susur - əlbəyaxa döyüş başlanır. Redoutable gəmisinin atıcısı HMS Victory gəmisinin göyərtəsində durmuş Nelsonu muşketdən atəş açaraq yaralayır. Güllə epoleti keçib kürəyindən dəyərək onurğa sütunu VI-VII fəqərələr arasında ilişib qalır. Lazaretə aparılan Nelson hələ sağ idi, döyüş haqqında ona hesabat verilməsini tələb edirdi. 14 saatdan sonra Bucentaure gəmisi bayrağını salmış olur. Bu müddət ərzində müttəfiqlərin 12-dən artıq gəmisi artıq batırılmışdır. HMS Victory gəmisinin kapitanı Tomas Hardi ölən Nelsonun sonuncu sualına döyüşün hələ bitməmisinə baxmayaraq cavab verir: "Milord, bu gün sizindir". Nelson ona: - "Məni öp, Hardi" (digər bir yozumda:  - "Allah sizdən razı olsun, Hardi",  - "Qismət, Hardi"). Hardi onun xahişini yerinə yetirir. Nelsonun son sözü: -  "Tanrıya şükürlər olsun, mən öz borcumu yerinə yetirə bildim" olur.
Sabah-2 FK
"Sabah-2" — Azərbaycan Premyer Liqası təmsilçilərindən olan "Sabah" futbol klubunun əvəzedicilərdən ibarət komandası. Komanda hal-hazırda Azərbaycan Birinci Liqasında çıxış edir.
Trafalqar döyüşü
Gedişi
Hər iki tərəfdən gəmilər bərk zədəli idilər. 16 saatdan sonra dəniz səthi pərən-pərən düşmüş ingilis, fransız və ispan gəmiləri ilə örtülmüşdü. Bu an daha şiddətli döyüşlər Federiko Qravinanın komandanlıq etdiyi müttəfiqlərin aperqard - Prince des Astorias ilə ingilis Defiance və Revenge gəmiləri arasında baş verir. Federiko Qravina böyük şücayət göstərərək aldığı çoxsaylı yaralardan sonra həlak olur.
Sabah-2 FK
Tarixi
Komanda 2018-ci ildə yaradılmışdır. Hal-hazırda Azərbaycan Birinci Liqasında mübarizə aparır.
Trafalqar döyüşü
Bitməsi
21 oktyabr
Plitviçka Gölləri Milli Parkı
Plitviçka Gölləri Milli Parkı — Xorvatiyanın ən böyük milli parkı. 16 göldən ibarətdir. UNESCO-nun Ümumdünya irsi siyahısına daxil edilmişdir.
Haqqında
Plitviçka Gölləri Milli Parkı Cənub-Şərqi Avropanın ən qədim milli parkı və Xorvatiyanın ən böyük parkıdır. Bosniya və Herseqovina sərhədində yerləşən kalsium və əhəng daşından ibarət karst (aşınıma qarşı müqavimətsiz, əhəng daşı kimi asan əriyə bilən qayalardan ibarət olan ərazi) dağ bölgəsindəki park 1949-ci ildə milli park elan edilmişdir.
Trafalqar döyüşü
Bitməsi
Kollinqvud cərgəni yarıb Kadisə üz tutan rəqib bayraqdar gəmisini təqib edir. Bu bir taktiki səhv idi: müttəfiqlərin aperqardı artıq müqəvvaya çevrilmişdir və aktiv manevretmə qabiliyyətini itirmişdir. Fürsəti əldən verməyən "Prince des Asturias"ın admiralı Federiko Qravina "ardımca" işarəsini verir. Onun ardınca düşən həm zədəli, həm də böyük canlı qüvvə itkisinə malik gəmilər: San Justo, San Leandro, Montanes, Indomptable, Neptuno, Argonaute ingilislərə əsir düşməkdən qurtarmış olurlar. 16:30 Nelson vəfat edir. 17:30-a qədər döyüş davam edir. Gecə dənizdə tufan qopur.
Plitviçka Gölləri Milli Parkı
Haqqında
Göy,yaşıl,boz,mavi və s. rəngdə dəyişən fərqli rəngləri ilə möhtəşəm mənzərələr meydana gətirən 16 göldən meydana gəlmişdir. Göllər bir-birindən təbii su anbarları ilə ayrılmışdır. Sudakı mineral və orqanizmlərin sıxlıq fərqlərinə və günəş işığının gücünə bağlı olaraq göllərin rəngləri davamlı olaraq dəyişir. Parkın bəzi bölgələri 700 illik küknar meşələri ilə örtülüdür. Bölgənin fauna və florası çox müxtəlifdir.
Trafalqar döyüşü
Bitməsi
22 oktyabr
Plitviçka Gölləri Milli Parkı
Tarixi
Milli parkın logosu|thumb|173x173px 1493-ci ildəki Osmanlı-Avstriya müharibəsi bu bölgəyə çox yaxın ərazilərdə baş vermiş, Osmanlı ordusu Xorvatiya və Macarıstan içlərinə qədər irəliləmişdir. 1527-ci ildə Avstriya kralı Ferdinand Osmanlını dayandırmaq məqsədi ilə Xorvat Kralı olaraq seçilmişdir. Lakin bölgə 150 ​​il boyunca Osmanlı hakimiyyətində qalmışdır.