cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Monarda
Müalicəvi xüsusiyyətləri
Tədqiqatlar göstərmişdir ki, monardanın tərkibində müalicəvi təsirə malik olan, çox mürəkkəb tərkibli çoxlu (yüksək faizli) efir yağı vardır. Bu bitkinin yarpaqlarında, çiçəklərində həmçinin gövdəsində də efiryağları tapılmışdır. Bu yağlar kəskin limon, sedra və başqa təravətli çalarlara malik ətir verir. Bunlar bitkini xəstəlik və zərərvericilərdən qoruyur, ətri isə həşəratları cəlb edir ki, onlarda tozlanmanı təmin edirlər. Efir yağları bir çox xəstəliklərin müalicəsində istifadə edilir. Yaltada alimlər müəyyən etmişlər ki, monarda yağı, bronxial astma, xroniki bronxit, traxeit və s. xəstəliklərin müalicəsində tətbiq edilir. O, yad hüceyrələri sıxışdırır, qanı mühafizə edir, güclü antiseptik təsir göstərir. Yarpaq və çiçək qruplarından alınmış yağ, sıyıq (horra) və cövhər (şok) sağalmayan yaraları, ekzemanı, çapıqları, cırmaq yerlərini sağaldır, saçda kəpəyin əmələ gəlməsinin, qabıq soyulmasının qarsısını almağa kömək edir. Yaraları sağaltmaq və ağrıları aradan qaldırmaq üçün monarda yarpağından hazırlanmış cövhər daxilə qəbul edilir, tünd (qatı) cövhərlə yaralar yuyulur.Yaralara təzə yarpaqların şirəsini sürtdükdə daha yaxşı effekt alınır. Monarda sidikqovucu təsir göstərir, kapillyar qan damarlarının divarlarını bərkidir, ürək damarlarını genişləndirir. O yüksək arterial təzyiq zamanı qəbul edilir. O, qidaların mənimsənilməsini və mədə-bağırsaq traktını yaxşılaşdırır.
Növləri
[[SS 2 (*
Dabrava buzlağı
Dabrava buzlağı (ледник Дъбрава, ‘Lednik Dabrava’ \'led-nik d&-'bra-va\) — 14 km uzunluğu, 4.5 km eni olan və Antarktidanın Qreyam Torpağının Loubye sahiliindən qərbdə yerləşən buzlaqdır. Buzlaq Mörfi buzlağından cənub-qərbdə, Sölş buzlağından şimalda, Diili dağından qərbdə yerləşmişdir. Lallemand fyordundan şimal-qərbdə yerləşmişdir.
Buzlaq cənubi, şimali, cənub-qərbi Bolqarıstanda yerləşən Dabrava şəhərinin adını daşıyır.
Yerləşməsi
Dabrava buzlağı -66.975°N, -66.46667°W koordinatlarında yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.
Kommunizmin qara kitabı
İçindəkilər
Kitabda əsasən şahid ifadələri, foto sənədlər, kommunist rejimli ölkələrdə mövcud olmuş toplama düşərgələrinin xəritələri, SSRİ ərazisinə deportasiya olunmuş xalqların marşrut xəritələri toplanıb.
Kitab beş əsas başlıqdan ibarətdir.
Kommunist rejimlərinin qurbanlarının ümumi sayı
Kitabda həmçinin dünyanın müxtəlif ölkələrində kommunist rejimlərin qurbanlarının sayı haqqında bu məlumatlar göstərilib
Rəqəmlərə individual və kütləvi qətllər, toplama düşərgələrində ölümlər, süni yaradılan aclıq (məsələn Qolodomor) nəticəsində ölümlər, deportasiya zamanı ölümlər, sürgün edilənlərin və məcburi işlədilənlərin ölümləri daxildir.
Bəs Yaradan ölmüşdü? (kitab)
Bəs Yaradan ölmüşdü? — Li Strobelin kitabı.
New York Times jurnalının bestsellerlər siyahısında yer almış bu kitabın müəllifi Li Strobel ixtisasca hüquqşünas, jurnalistdir və bir çox mükafatların laureatıdır.
Məzmun
"Elm kainatın şüurlu bir yaradanı olması barədə illüziyaların hamısını darmadağın edib" – ən azından, Li Strobel belə düşünürdü. Lakin son illər ərzində kainatın Üstün Zəka tərəfindən yaradıldığını təsdiq edən çoxlu sayda maraqlı elmi nailiyyətlər ortaya qoyulub. Deməli, alimlər Yaradanı kəşf ediblər?
Li Strobel nə vaxtsa onu Tanrıdan uzaqlaşdırmış elmi nəzəriyyələri araşdırmağa başlayır və bu məqsədlə müxtəlif sahələrin tanınmış alimləri ilə müsahibələr aparır.
Kitabda kosmologiya, hüceyrə biologiyası, DNT, insan şüuru, astronomiya, fizika sahəsində çox maraqlı tədqiqatlarla, təkzibedilməz faktlarla tanış olacaqsınız. Gəncliyində ateist olmuş və daha sonra dinə üz tutmuş Strobel kitabın ana sualını bu şəkildə qoyur: Bir zamanlar məni ateizmə sürükləmiş elmin beynimdə yaranan suallara verə biləcəyi cavab varmı, yoxmu?
Tərcümə
Kitab 2019-cu ildə Azərbaycan dilinə tərcümə edilmiş, Qədim Qala nəşriyyatında 456 səhifədə, 60/90 ölçüsündə nəşr edilib.
Səfiquli xan
Səfiquli xan — Mirman Mirimanidze kimi tanınan  I Şah Abbas (1588-1629) və I Şah Səfi (1629-1642) dövründə xidmət etmiş Səfəvi məmuru və qulam.
Həyatı
Səfiquli karyerasının əvvəlində yüzbaşı (zabit) olmaq üçün Səfəvi sıralarına ardıcıl olaraq yüksəldi. Sonralar, 1618-1619-cu illərdə, İsfahanın Yeni Culfa əyalətinin valisinə (darğa) çevrildi və 1619-1620-ci illərdə qısa vaxtda Həmədanın qubernatoru (bəylərbəyi) oldu. 1623-1639-cu illər Osmanlı-Səfəvi müharibəsi zamanı 1624-cü ildə I Şah Abbasın Bağdadı geri almasından və on illərlə davam edən Osmanlı idarəçiliyindən sonra Səfiqulini yenidən bəylərbəyi təyin etdi. Sonra, Nəcəf türbəsinin yerli qorçubaşı oldu.
Onun iki yaxın qohumları arasında Mehrab xan (e.ə. 1648/49) və Mənuçehr (bir müddət Şirvanın bəylərbəyi) idi.
Kaesanq Panqarep
Kaesanq Panqarep (25 dekabr 1994-cü il təvəllüdlü) İndoneziya Youtubrı, bloqqer, repçi, söz yazarı, müğənni və aktyorudur. İndoneziyanın 7-ci prezidenti Coko Vidodonun üçüncü və ya ən kiçik oğlu. Beynəlxalq Bakalavr diplomu ilə Sinqapurda Anqlo-Çin Məktəbini bitirmişdir.
İnternet şəbəkəsi
O 2011-ci ildə "gündəlik anak kampunq" və ya "cənab kacanq" adlı bloqqer kimi məşhur oldu. Onun yazı tərzi şəxsi həyatı və ailəsi ilə əlaqəsi yaradıcı və komikdir. Bəzən atasını blusukan (bro,qardaş) kimi müşayiət edir. Mart 2016-cı ildən Kaesanq YouTubeda fəaliyyətə başladı və bir çox videoları yumor hissi səbəbiylə virus kimi yayıldı. Onun YouTube vloqqinqi məşhur hala gəldi; 2017-ci ilin may ayından etibarən 270 min abunəçi var. Kaesanq Kral Salman ilə Cokovinin naharını qeydə alıb populyarlığını qazanandan sonra #JKWVLOG adlı öz YouTube vloqunu yaratdı. Kaesanq həyatını İndoneziya prezidentinin oğlu olaraq izah etmək üçün İndoneziya nümayişi Mata Nacvaya qatıldı.2017-ci ildə Kaesanq İndoneziyanın vətəndaşları arasında birlik və tolerantlığın inkişafı üçün Bersatulah adlanan bir mahnı buraxdı. Kaesanq Panqarep İndoneziya filmi Cek Toko Sebelahda miniatur görünüşü etdi.
Təhqir iddiaları
Ramadan Rally-də "Ahoku öldür" deyən uşaqlara cavab verən bir video yaratdıqdan sonra Kaesanq təhqir və nifrət aşılaması barədə polisə məlumat verildi. Bununla belə polis təhqir mövcudluğuna dair bir sübut tapmadı və işi buraxdı.
Biznes
Kaesanq İndoneziyanın bir neçə şəhərində fəaliyyət göstərən banan mərkəzli şəbəkəyə sahibdir. O, həmçinin qurbağa şəkilləri ilə təsvir olunan bir geyim xətti yaratdı. Bundan əlavə o, kulinariya KOM və ev təsərrüfatları ilə işləyən 2017-ci ildən etibarən Madhanq adlı bir başlanğıcda marketoloq kimi fəaliyyət göstərir.
Gəzərgi qaratoyuq
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Nepeta × faassenii
(Nepeta faassenii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Osa (Perm)
Osa — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər. Perm diyarına daxildir
Taksedo Mask
— yapon manqaka Naoko Takeuçi tərəfindən yazılmış "Seylor Mun" manqa seriyasının əsas personajlarından biri. Əsl adı. Seylor döyüşçüləri komandası ilə birlikdə vuruşur. Şəxsiyyətini gizlətmək üçün Mamoru maska geyinir, düşmənlərə qarşı mübarizə aparır, Seylor döyüşçülərinə məsləhətlər verir və bəzən onlara döyüşdə kömək edir.
Digər Seylor döyüşçüləri kimi Taksedo Maskın da gücləri vardır. Gücləri Yer planeti ilə əlaqələnir. Psixi güclərə də malikdir, psixometr və sağaltma güclərinə sahibdir və bu gücləri hekayənin gedişində təkmilləşmişdir. Gücləri manqada əhəmiyətli yer tutsa da, animedə bu belə deyil. Manqa seriyasının baş qəhrəmanı Usaqi Tsukino ilə arasında sevgi münasibətləri vardır.
Profil
Mamoru Çiba ilk öncə Mamoru Azabu məktəbində təhsil alan tələbə kimi peyda olmuşdur. Hekayə başlamazdan qabaq Mamoru 6 yaşında ikən valideynlərini bir avtomobil qəzasında itirmiş və yaddaşı pozulmuşdur. Uzun müddət tək yaşayan Mamoru bir gün orta məktəb şagirdi Usaqi Tsukino ilə dostlaşmışdır. Seriyanın əvvəllərində Mamoruya tez-tez Şahzadə Serenitinin yuxuları görünmüşdür. Nə zaman Usaqi təhlükədə olarsa o, ağrılar hiss edir və Taksedo Maska çevrilir. Şahzadə Sereniti axtarmaqla keçmiş həyatı haqqında məlumat tapmağa çalışmışdır. Bununla yanaşı uzun müddət Əfsanəvi Gümüş Kristalı axtarmış və onunla əvvəlki xatirələrini bərpa edə biləcəyini düşünmüşdür. Animeyə görə bu kristalı axtarmağı yuxusunda Şahzadə Sereniti məsləhət görmüşdür. Mamoru digər personajlara nisbətən düşmənlər tərəfindən daha çox dəfə əsir alınmış və zehni ələ keçirilmişdir. Bunun səbəbi Mamorunun Usaqi üçün çox önəmli şəxs olmasıdır.
Mamoru ilə Usaqi arasındakı sevgi münasibətləri öz gizli şəxsiyyətlərini öyrənməzdən qabaq başlamışdır. Onlar sevgili olduqdan sonra özlərini bir-birinə həsr edirlər. Sevgiləri bir çox sınaqdan çıxmışdır. Hətta manqada qısa müddət bir-birilərini qısqanmışdılar. Usaqi ona çox vaxt deyə müraciət edir, Çibiusa da eyni ləqəblə onu çağırır. Usaqi ilə 2 il görüşdükdən sonra Mamoru Usaqiyə hava limanında nişan üzüyü vermişdir. 6 il sonra isə onlar evlənmişdirlər. Gələcəkdə Usaqi Yeni Kraliça Sereniti, Mamoru Kral Endimion olmuşdur. Uşaqları Balaca Leydi daha çox Çibiusa adı tanınır və Seylor döyüşçülərindən biridir.
Seriya boyunca Mamoru şəxsiyyəti və vəzifəsi ilə əlləşib-vuruşur. Sonda Seylor döyüşçülərinə qatılmışdır.. Mamoru üçün qərəzsiz və təmiz şəxsiyyət yaradılmışdır. Mamoru həm də psixometr gücünə da malikdir. Bu bacarığı ancaq animedə göstərilmişdir, lakin bir ad verilməmişdir. Mamoru başqalarının yuxularını oxuya və görə, insanları sağalda, Yerin vəziyyətini nəzarətdə saxlaya bilər. Bu bacarıqları Qara Ay hekayəsinə qədər inkişaf etməmişdir və bu güclərindən arabir istifadə etmişdir. Manqada Mamorunun sol qulağında sırğa vardır, lakin animedə bu xüsusiyyəti göstərilməmişdir.
Anime adaptasiyasında Mamoru rəhmdil şəxsdir və universitet tələbəsidir. Mamoru müxtəlif mövzulara olan marağını nümayiş etdirir və ağıllıdır. Myuzikllarda Mamoru həkim olmaq istəyir. Bir ara Rey Hino ilə görüşmüşdür, lakin əsl şəxsiyyətini müəyyən etdikdən sonra onunla sadəcə dost olmuşdur.
Seylor Munun döyüşlərinin çoxunda Taksedo Mask peyda olur və ona kömək edir. Qaranlıq Krallığa qarşı son döyüşdə Kraliça Metariya Usaqi və Mamorunu bədəninə çəkmişdir. Amma onlar güclərini birləşdirib Əfsanəvi Gümüş Kristal sayəsində onu daxildən məhv edə bilmişlər. Taksedo Mask Qızıl Kristalın köməyi ilə öz gücünü Super Seylor Mun ilə qalan döyüşçülərin güclərini birləşdirə bilmişdir. "Sonsuzluq" hekayəsində Taksedo Mask Seylor Mun ilə güclərini birləşdirərək növbəti hakimiyyəti yaratmışdır.
Flora Bolonyay
Flora Bolonyay (d. 5 aprel 1991) — Macarıstanı təmsil edən su poloçusu.
Taksedo Mask
Aspektlər və formalar
Mamoru Çiba müxtəlif təcəssümlərə, xüsusi bacarıqlara, çevrilmələrə və uzunömürlülüyə malikdir. Uzunömürlülüyü sayəsində mamoru Gümüş Minillik dövründən XXX əsrə qədər yaşaya bilmişdir.
Flora Bolonyay
Karyerası
Flora Bolonyay, Macarıstan yığmasının heyətində 2012-ci ildə Birləşmiş Krallığın ev sahibliyində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Bürünc medal uğrunda görüşdə Avstraliya yığmasına 11:14 hesabı ilə məğlub olan Macarıstan yığması, London Olimpiadasını dördüncü pillədə başa vurdu.
Taksedo Mask
Taksedo Mask
Mamoru Çiba öz şəxsiyyətini gizlətmək üçün çox vaxt Taksedo Mask kimi maskalanır. Bu şəkildə uzun müddət Əfsanəvi Gümüş Kristalı axtarmış, sonda Seylor döyüşçülərinə qoşulmuşdur. Taksedo Mask ağ maska, qırmızı xətli qara papaq, qara frak geyinir. Animedə və teleserialda Taksedo Mask özü birlikdə qara dəyənək gəzdirir, bu dəyənəyindən qılınc kimi istifadə edir. Taksedo Mask Seylor Yer hesab edilir.
İlk vaxtlar Taksedo Maskın xüsusi və adlanmış güclərinin olmadığı göstərilmişdir, lakin daim Seylor döyüşçülərinə çətin anda kömək etməyə gəlir. Hekayənin əvvəlində Mamoru Taksedo Maska iradəsi ilə çevrilə bilmir, bu hadisə Seylor Mun təhlükədə olduqda baş verir. Hekayənin birinci hissəsinin başa çatmasından sonra Mamoru öz iradəsi ilə Taksedo Maska çevrilə bilir: ətrafa qızılgül atır, daha sonra rənglər dəyişir, smokinqi və maskası peyda olur. Növbəti seriyalarda Taksedo Maskın çevrilməsi ani göstərilir.
Manqada Mamoru Çiba kristalı axtarmaq işini adi oğru kimi başlayır. Luna Usaqiyə ona güvənməməyi məsləhət görür, amma onların sevgisini və əsl şəxsiyyətlərini gördükdən sonra yumşalır. Animedə Taksedo Mask daha çox bir xilasedici kimi təsvir olunur.
Hekayənin dördüncü hissəsində Helios Qızıl Krallığın şahzadəsi Elision olduğunu aşkar etdikdən sonra Taksedo Maskın qəhrəman kimi əhəmiyyəti artmışdır. Bu hadisə onun Qızıl Kristalı əldə etməsindən sonra baş vermişdir. Qızıl Kristal Yerin Gümüş Kristalıdır.
Şahzadə Endimion
Gümüş Minillik dövründə Yer Krallığının şahzadəsi və Mamoru Çibanın əvvəlki həyatındakı şəxsiyyətidir. Şahzadə Endimion Qızıl Krallıqda yaşamışdır və Yeri buradan qorumuşdur. Lakin bu dövrdə Helios ilə Endimion görüşməmişdirlər, hər ikisinin də əsas məqsədi Yeri qorumaq olmuşdur. Endimion 4 cəngavərdən ibarət Sitenno tərəfindən qorunmuşdur. Şahzadə Endimion Ay şahzadəsi Şahzadə Serenitiyə vurulmuşdur və Yer ilə Ay insanlarının görüşməsi qadağasında qulaq asmamışdır. Manqada Beril Endimionu keçmişdə öldürmüşdür. Amma animedə Endimionu Kraliça Metariya tərəfindən öldürüldüyü göstərilmişdir.
Manqada Şahzadə Endimion sakit həyat tərzi sürən müsbət personajdır, əvvəlki həyatı sirlidir. Mamoru Şahzadə Endimiona özbaşına çevrilmir, lakin Taksedo Mask kimi onun güclərindən istifadə edir. "Qaranlıq Krallıq" hekayəsində Mamorunun zehni Kraliça Metariya tərəfindən ələ keçirilmiş və ona Endo deyə xitab edilmişdir və hər kəs onu Motoki Furuhatanın dostu zənn etmişdir. Qaranlıq Krallığa xidmət verərkən Mamoru Çiba Endimionun şər formasına çevrilmişdi. Animedə Mamoru Şahzadə Endimiona çevrilə bilir, lakin bu əsasən Usaqinin Şahzadə Serenitiyə çevrildiyi an baş verir. Manqada Şahzadə Endimion qara zireh geyinir.
Kral Endimion
XXX əsrin Kristal Tokiosunda Mamoru Çiba Kral Endimiondur. Kral Endimion Yeni Kraliça Serenitinin əri, Çibiusanın atasıdır. Kral kimi libası ağ və lavanda rəngli smokinqdən və kral əsasından ibarətdir. Kral Endimion ilk dəfə manqanın 18-ci aktının sonunda peyda olmuşdur. Bu zaman onun əsl bədəninin məhv olduğu, sadəcə ruhunun yaşadığı qeyd olunmuşdur. Bu zaman Seylor döyüşçüləri və onun keçmiş forması köməyə gəlmişdir. Onlar öyrənmişdilər ki, Kral Endimion Gümüş Kristala görə yaşlanmamışdır. Kral Endimion Taksedo Maska ilk hücumu olan Taksedo La Smokinq Bombasından istifadə etməsinə kömək etmişdir. Şahzadə Endimion Ölü Aya qarşı döyüşün sonunda Helios tərəfindən kral əsasına və Qızıl Kristala sahib olduqdan sonra kral olmuşdur. Bundan sonra Taksedo Mask və Seylor Mun gələcəkdəki hallarına, Seylor döyüşçüləri planetlərinin şahzadələrinə çevrilmişdirlər. Bundan sonra Taksedo Mask bu forması ilə bir daha peyda olmamışdır.
Animeyə görə Kral Endimion ancaq gələcəkdə Balaca Leydinin atası və Kristal Tokionun kralıdır. İngiliscə versiyada Kral Endimiona əsasən "Kral" və ya "Yer kralı" kimi müraciət edilir.
Ay işığı cəngavəri
ancaq animedə görünmüşdür. Usaqi normal bir qız olmağı arzulayanda Mamoru da daxil olmaqla hər kəsin xatirələri yoxa çıxmışdır. Mamoru Usaqini yenə də şüurlu şəkildə qorumaq istəsə də, xatirələri yoxa çıxdığından Ay işığı cəngavərinə çevrilmişdir. Mamoru yaddaşına qovuşduqdan sonra Ay işığı cəngavəri şəxsiyyəti də yox olmuşdur.
İstehsal
Naoko Takeuçi Taksedo Maskı yaradarkən ideal kişi obrazından istifadə etmişdir. O, Mamorunu "güclü, sakit, möhkəm, kiçik Kapitan Harlok" adlandırır. Naoko Taksedo Maskın seriyada böyük rol almasını istəmişdir.
"Mamoru Çiba" Makoto Kinonun adı üçün prototip olmuşdur. Çiba sözünün kandzi mənası və  şəklindədir. Hər ikisi birlikdə "yerli" mənasını verir, bu isə Mamoru Çibanın əsl şəxsiyyətinə — Yer şahzadəsinə işarədir. Mamoru sözü kimi tərcümə olunur. İngilis versiyasında istifadə edilən "Darien" adı "qoruyucu" deməkdir. O, nadir hallarda soyadından istifadə edir. İngilis versiyasında tam adı Darien Şildsdir. DiC-in ingiliscə dublajının reklamında Taksedo Mask adı "Maskalı Smokinq" şəklində verilmişdi. İlkin dublajda Mamoru adının Mark ilə əvəzlənməsi fikri vardı.
Endimion adı isə yunan mifologiyası ilə əlaqədirdir. Yunan mifologiyasına görə Endimion Ay ilahəsi Selenaya vurulmuşdur.
Azərbaycan tar ifaçılıq sənəti
200px|thumbnail|Azərbaycan tarzənı [[Məşədi Cəmil Əmirov]] 250px|thumb|right|Tar Azərbaycan tar ifaçılıq sənəti —Azərbaycanda geniş istifadə edilən simli musiqi musiqi aləti.
Tar sözünün mənası
Bəzi dilçilər "tar" sözünün farskökənli olduğunu yazır. Ancaq sözün hər hansı dildə mövcudluğu hələ onun həmin dildə doğma olduğuna dəlalət eləmir. Hind-avropa dillərinin heçbirində "tar" kökünün məntiqli etimoloji və fonetik açıqlaması yoxdur. Altaist Sergey Starostin öz "Babil qülləsi" adlı etimoloji toplusunda "taram-/tera-" kökünün (saç, tel, sim) yalnız türk və altay dillərində mövcud olduğunu göstərib, belə ki: qırğız, qazax, noğay, başqırd, qaraqalpaq dillərində "taramış" biçimində; özbək, uyğur, şor, oyrat dillərində isə "taram" kimi. "Tar" və "taram" sözləri "daramaq" (1. saç daramaq, 2. dağıtmaq) feilindən törəyib, necə ki "saç" sözü "saçmaq"dan (ətrafa yayılmaq, dağılmaq) əmələ gəlib. Azərbaycan türkcəsində "tarım" sözü (bərk dartılıb çəkilmiş) indi də var. Mənasından belə bir sonuc çıxarmaq olar ki, "tar" sözü "daramaq" deyil, "dartmaq" feilinin törəməsidir. Tarixən simli alətlərin telləri müəyyən üsullarla dartılmış heyvan bağırsaqlarından hazırlanmışdır. "Dütar" sözü farsca "ikitelli", "setar" — "üçtelli", "çahartar" — "dördtelli", "pənctar" — "beştelli", "şeştar" — "altıtelli" deməkdir. "Setar / sitara" sözü yunan dili vasitəsiylə ("kithara", "kifara" biçimində) Avropa dillərinə "gitara" kimi gəlib çatmışdır.
Tarixi
Miladdan 2000 il öncə misirlilərin "Nabla" adlı musiqi aləti tarın ibtidai biçimidir. Misirlilərin nablası ilk dəfə Carco şəhərinin Fərab adlı bir kəndində X əsrdə Türkistan türklərindən Tərxanın oğlu Məhəmməd Əbunəsr Fərabi tərəfindən təkmilləşdirilmişdir. Altıncı simi tara güneyazərbaycanlı Dərviş Xan əlavə etmişdir. Nizami Gəncəvinin "İsgəndərnamə" əsərində şair tarı belə təsvir edir: Müğənni, tək bircə gecə də çal tar, Məni bu dar yolda əzabdan qurtar! Bəlkə, genişlənsin, açılsın yolum, Köçüm, bu daşlıqdan asudə olum… Orta əsr rəsm əsərlərində də tarın təsvirinə rast gəlmək olur. 1816-cı ildə Əbu Qasım Təbrizinin yağlı boya ilə çəkdiyi "Tarçalan qız" əsəri bu baxımdan maraqlıdır. Dütar, setar, çahartar, pənctar və şeştar kimi simli musiqi alətləri tarın müxtəlif növləri hesab edilir. Əbdülqadir Marağai "Məqasid əl-əlhan" əsərində şeştar (6 simli) barədə məlumat vermişdir. XIX əsrin II yarısında Azərbaycanlı tarzən Mirzə Sadıq (Sadıqcan) tərəfindən tarın quruluş və formasında dəyişikliklər edilmişdir. O, tarın tutma qaydasında da dəyişikliklər edərək tarı diz üstündən sinəyə qaldırmışdır. Məhz onun təkmilləşdirdiyi Azərbaycan tarı Qafqazda və Orta Asiyada geniş yayılmışdır.
Quruluş və forması
Quruluş və forma eetibarilə başqa musiqi alətlərindən fərqli olan tar, əsasən, üç hissədən — çanaq, qol və kəllədən ibarətdir. Tarın çanaq hissəsi tutdan, qol və kəllə hissələri isə qoz ağacından hazırlanır. Onun uzunluğu 850 mm, çanağının hündürlüyü 16 mm, eni 185 mm-dir. Qoluna 22 pərdə bağlanır. Çanagının üzərinə mal ürəyinin pərdəsi çəkilir. Müxtəlif diametrli 11 metal simi vardır. Sümük ya ebonitdən hazırlanmış kiçik mizrabla dilləndirilir.
Simlər üç qrupa bölünür:
Ağ, sarı və kök simlər (hər biri bir olur). Kök sim (tək qalın sim yalnız muğamla ifa olunur). Zəng simlər (cingənə; iki cüt olur). Tar sinədə üfüqi tutulur, sağ əlin biləyi ilə çanaq hissəsi döşə sıxılır, simlər baş və şəhadət barmaqlarının arasında tutulmuş mizrab vasitəsilə ehtizaza gətirilir. Tarın qolu sol əlin baş və şəhadət barmaqları arasında sıxılır, sağ əlin ehtizaza gətirdiyi simlər sol əlin şəhadət, orta və adsız barmaqları ilə müxtəlif pərdələri sıxmaqla çalınır. İfa zamanı texniki və bədii imkanları təmin etmək üçün trel və müxtəlif mizrabvurma üsullarından, ştrixlərdən istifadə edilir. Üstmizrab, altmizrab, üst-altmizrab, alt-üstmizrab, rux (sağ-sol) mizrab, santurmizrab (üstaltüst) və digər ştrixlərdən əlavə, lal barmaq, dartma sim (vibrasiya), sürüşdürmə barmaq (qlissando) kimi ştrix və üsullardan da istifadə olunur. İfaçı mizrabı simə vuraraq tarı döşünə sıxmaqla səsi uzun müddət dalğalandırır. Alınmış bu fasilə zamanı yaranan effekt "xum" adlanır. Tar üçün notlar "do" sistemli metsosoprano açarında yazılır. Tarın səs düzümü xromatik olub, 2,5 oktavanı əhatə edir. Diapazonu kiçik oktavanın "do" səsindən ikinci oktavanın "sol" səsinə kimidir. Bas tar (Bəm tar) — tarın ən aşağı registrə malik növü; qalın, bəm səsli simli-dartımlı musiqi aləti. XX əsrin 60 illərində musiqi kollektivlərində bas (bəm) səslərə olan ehtiyacı ödəmək üçün yaradılmışdır (Varid Fərzəlibəyov tərəfindən). Bas tarın quruluşuna görə tarın böyük formasıdır, mizrabı adi tar mizrabından iki dəfə böyükdür. Bir qayda olaraq, tarzənlər tərəfindən ifa olunur. Alətin notları bas açarında yazılır.
Müasir tar ifaçılığı
Müasir tar ifaçılığı XX əsrdə daha güclü inkişaf mərhələsinə başlamışdır. Belə ki, 1931-ci ildə Üzeyir Hacıbəyov və Müslüm Maqomayevin təşəbbüsü ilə yaradılmış ilk notlu xalq çalğı alətləri orkestrində tar aparıcı alət kimi əsas yeri tutmuşdur. Əsası Ü. Hacıbəyov tərəfindən qoyulmuş notlu ifaçılıq məktəbi tarın texniki və bədii imkanlarını daha da artırmışdır. Tar, əsasən, muğam üçlüyünün tərkibində (tar, kamança, qaval) aparıcı alət kimi istifadə edilib və bu gün də muğam sənətinin inkişafında müstəsna rol oynayır. Muğam operalarında solo oxumaları tarın müşayiəti ilə aparılır. Azərbaycan bəstəkarları tar ilə orkestr üçün bir çox irihəcmli konsertlər yazmışlar.
Azərbaycanda məşhur tar ifaçıları – tərzanlar yetişmişdir. Onlardan Mirzə Sadıq (Sadıqcan), Mirzə Mansur Mansurov, Məşədi Zeynal Haqverdiyev, Məşədi Cəmil Əmirov, sonralar Məmmədxan Bakıxanov, Sərvər İbrahimov, Bəhram Mansurov, Həbib Bayramov kimi məşhur tərzanlar yaşatmışlar. Bu gun isə Ramiz Quliyev, Sahib Paşazadə, Zamiq Əliyev, Elçin Həşimov və başqaları Azərbaycan tar ifaçılıq sənətini davam etdirərək yaşadırlar.
Tar UNESCO-nun Qeyri-Maddi Mədəni Irs siyahısında
2012-ci il dekabrın 3-dən etibarən Fransanın Paris şəhərində UNESCO-nun Qeyri-Maddi Mədəni Irsin qorunması üzrə Hökumətlərarası Komitəsinin 7-ci sessiyası keçirilmişdir. Dekabrın 7-də yekunlaşmış sessiyada UNESCO-nun Bəşəriyyətin Qeyri-Maddi Mədəni İrs üzrə Reprezentativ siyahısı müzakirə olunub və "Simli musiqi aləti tarın hazırlanma və ifaçılıq sənəti" UNESCO-nun Bəşəriyyətin Qeyri-Maddi Mədəni Irs üzrə Reprezentativ siyahısına daxil edilib. Bu hadisə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin xalqımızın mədəniyyətinə göstərdiyi yüksək qayğısı, həmçinin Azərbaycan qeyri-maddi mədəni irs nümunələrinin qorunması və beynəlxalq səviyyədə təşviqi məqsədilə Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, UNESCO və İSESKO-nun Xoşməramlı səfiri Mehriban Əliyevanın təşəbbüsləri və dəstəyi ilə həyata keçirilən silsilə tədbirlər nəticəsində mümkün olub.
Origanum × hybridum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yuxarı Əndəmic
Yuxarı Əndəmic (əvvəlki adı: Yuxarı Əndəmiç) — Azərbaycan Respublikası Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ordubad rayonunda kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 1 mart 2003-cü il tarixli, 423-IIQ saylı Qərarı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ordubad rayonunun Nüsnüs kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Yuxarı Əndəmiç kəndi Yuxarı Əndəmic kəndi adlandırılmışdır.
Toponimikası və tarixi
Keçmiş adı Əndəmiç olmuşdur. XIX əsrdə bu kənddən çıxmış ailələr Ordubad çayı nın sahilində, bir qədər aşağıda yeni yaşayış məntəqəsi saldıqdan sonra  yeni kənd Aşağı Əndəmiç, köhnə isə Yuxarı Əndəmiç adlandırılmışdır.
Əhalisi
Əhalisi 1041 nəfərdir.
Studena burnu
thumb|Antarktik yarımadasında Anvers adasının yerləşməsi.
Studena burnu (нос Студена, ‘Nos Studena’ \'nos stu-'de-na\) — Antarktidanın Palmera arxipelaqının Anvers adası sahillərindən şimal-şərqdə yerləşən burundur. Burun Dalçev buxtasından qərbdə yerləşmişdir. Kleptuza buzlağından qərbdə, Altimir buzlağından şərqdə yerləşmişdir.
Burun qərbi və cənubi Bolqarıstanda yerləşən Studena şəhərinin adını daşıyır.
Yerləşməsi
Dralfa burnundan 13.72 km cənub-qərbdə, Andruys burnundan 15.55 km cənub-qərbdə, Predel burnundan 3.77 km cənub-qərbdə yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.
Vənənd
Vənənd — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ordubad rayonunda bir kənd.
Toponimikası
Azərbaycanın qədim yaşayış məntəqələrindəndir. Erməni tarixçisi Moisey Xorenlinin  (V əsr) məlumatına görə bu oykonim ədim türkdilli bulqarlardan Vahandur Vəndin adı ilə bağlıdır. Qafqazdan şm-da və qara dəniz sahillərində yaşamış bulqarlar m.ö. II əsrdə Cənubi Qafqaz ərazisinə gəlmiş və binasını qoymuş olduqları yaşayış məntəqələri də tayfanın başçısının adı ilə bağlı olmuşdur(Vənənd). XII əsrdə Qars vilayətində Vənənd yaşayış məntəqəsi və Vənənd mahalı qeydə alınmışdır. Yaşayış məntəqəsi hələ erkən orta əsrdə oradan gəlmiş ailələrin Naxçıvanda məskunlaşması nəticəsində yaranmış və ona köhnə yurdun adı verilmişdir. Tədqiqatçıların bir qisminin ehtimalına görə toponim Azərbaycanın məhçur Əlvəndi tayfasının adından götürülmüşdür. Oykonim hər iki halda etnotoponimdir.
Tarixi
Vənənd Azərbaycanın tarixi yaşayış məntəqələrindəndir. Vənəndlilərin adı ilə bağlıdır. Buradakı qədim qəbiristandan qoç formalı qəbirüstü daş abidələr tapılmışdır. Mənbələrdə orta əsrlərdə Naxçıvan tüməninin Giran bölgəsində kənd olduğu qeyd edilir. Vənənddə İranın siyasi xadimi, tarixçi Məhəmməd Cüveyni (1225-83) tərəfindən layiqli xanəgah tikilmiş, ona əmlak vəqf edilmişdir. Vənənd 18-ci əsrin əvvəllərində Naxçıvan sancağının Azadciran nahiyəsinin tərkibində idi. Bu dövürdə kəndin gəliri 12.783 axça təşkil edirdi. Vənənddə orta əsrlərə aid tarixi-memarlıq abidələrindən məscid, hamam və s. qalıqları saxlanmışdır. Şair Qüdsi Vənəndi bu kənddə doğulmuşdur.
Mədəniyyəti
Kəndin orta məktəbi, kitabxanası, mədəniyyət evi, musiqi məktəbi, xəstəxanası, körpə evi var.
Coğrafiyası və iqlimi
Rayonun mərkəzindən 17 km şimal-qərbdə, Vənəndçayın sahilində, Ordubad-Unus avtomobil yolunun kənarında, Zəngəzur silsiləsinin ətəyindədir.
Əhalisi
Əhalisi 2455 nəfərdir.
İqtisadiyyatı
Əhalisi taxılçılıq, meyvəçilik, baramaçılıq və heyvandarlıqla məşğuldur.
Dactylis glomerata
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Vaxuşti Baqrationi körpüsü
Yerləşir
Körpü Kutaisi və Baxuşti Baqrationi küçələrinin girəcəyində yerləşir. Bu küçələri George Saakadze enişi ilə birləşdirir. Sol sahil hissədə avtovağzal, Didube dəmir yol və metro stansiyaları vardır.
Körpüdən yuxarı axar boyunca Şota Şalikaşvili, aşağı axar üzrə isə Çariça Tamar körpüləri yerləşir.
Adı
Körpü gürçü şahzadəsi, tarixçi və coğrafiyaçısı Vaxuşti Baqrationinin şərəfinə adlandırılmışdır.
Tarixi
Körpü 1974–1976-ci illərdə inşa edilmişdir. Layihə "Kavqiprotrans" institutunuin mühəndisləri Q. Breqvadze, İ. Koşkadze və mühəndis N. Lomidze tərəfindən hazırlanmışdır. Tikinti işləri Baştikintinin № 39 Körpübölüyü tərəfindən gerçəkləşdirilir. Aşırım hissənin tikintisi kranların köməyi ilə aparılmışdır.
2016-cı ildə körpünün incəsənət işıqlandırılması həyata keçirilmişdir.
Konstruksiya
Körpü üç aşırımdan ibarətdir. dəmir-beton konstruksiyalıdır. körpünün sxemi: 44,15 + 81,6 + 44,15 м. Körpünün hər iki hissəsində dəmir-betondan ibarət ikiqat dayaq dəstəyi vardır. körpünün ümumi uzunluğu 220 m, eni isə 28,4 metrdir (avtomobillər üçün olan yolun eni 20,8 m, bu yolun hər iki tərəfində isə eni 3,45 m olan iki səkiyə sahibdir).
Körpü həm avtomobillərin həm də piyadaların hərəkəti üçün hesablanmışdır. Avtomobillərin hərəkəti üçün körpü dörd zolaqlıdır. Körpünün kənarları metal kəmərlə bağlanmışdır.
Ameno
Ameno – Eric Levinin Era musiqi layihəsi adından çıxardığı debüt albomu olan Era albomundan olan ilk rəsmi sinql.
Sinql arada bir il fərqlə üç ölkədə satışa çıxarılmışdır. Mahnıya həmçinin klip də çəkilmişdir. Mahnının musiqisi Eric Leviyə məxsusdur, mahnı uydurma dildə - psevdo-latın dilində yazılmışdır. Yəni, sözlər fonetik cəhətdən latın dilinə bənzəyir, lakin əslində heç bir məna kəsb etmir.
Qorqud (HHM)
Qorqud Türkiyənin ASELSAN şirkəti tərəfindən TSK-nın hava hücumundan müdafiə imkanlarını artıran, təhdidlərdəki inkişaflara qarşı effektiv şəkildə müdafiə etmək üçün hissəcikli döyüş sursatlarından da istifadə edə biləcək yeni bir lüləli hava hücumundan müdafiə sistemidir. Qorqud üç Silah Sistemi Maşını (tr: Silah Sistemi Aracı – SSA) və bir Komanda İdarəetmə Maşını (tr: Komuta Kontrol Aracı – KKA) ibarət hissələr şəklində fəaliyyət göstərəcəkdir. Prototip istehsalı başa çatmış Qorqud sistemlərindən birincisi, 2016-cı ilin oktyabrında TSK-ya təhvil verilmişdir .
NGC 110
NGC 110 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topası. Göy üzündə Kassiopeya bürcü istiqamətində yerləşir. IV1p tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Katalin Mençinqer
Katalin Mençinqer (d. 17 yanvar 1989) — Macarıstanı təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Katalin Mençinqer, Macarıstan yığmasının heyətində 2012-ci ildə Birləşmiş Krallığın ev sahibliyində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Bürünc medal uğrunda görüşdə Avstraliya yığmasına 11:14 hesabı ilə məğlub olan Macarıstan yığması, London Olimpiadasını dördüncü pillədə başa vurdu.
Orthosiphon ferrugineus
(Orthosiphon ferrugineus) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
"Açıq qapı" doktrinası
"Açıq qapı" doktrinası — 1899-cu ildə ABŞ böyük dövlətlərdən tələb etdi ki, Çindəki nüfuz dairələrində Amerika mallarının gətirilməsi və satışına şərait yaratsınlar. Özünün iqtisadi üstünlüyünə arxalanan ABŞ bu yolla rəqiblərini Çindən sıxışdırıb çıxarmaq istəyirdi. thumb|350x350px|Açıq qapı doktrinasına dair çəkilmiş karikatura XIX əsrin sonu  - XX  əsrin  əvvəllərindən ABŞ-nin Uzaq Şərq siyasətində Çin mərkəzi obyekt oldu. Amerika diplomatiyası Çinə gələcəkdə kapital qoymaqda mühüm bazar kimi baxırdı. Lakin Çin artıq digər böyük dövlətlər tərəfindən bölüşdürülüb qurtardığından belə vəziyyət ABŞ-ni təmin edə bilməzdi. Amerika diplomatiyası Çini bölüşdürən dövlətlərlə diplomatik mübarizəyə başladı. 1899-cu ildə ABŞ dövlət katibi Aleksandr Heyq Çin barəsində öz dövlətinin siyasətini açıqladı. Bu siyasət “açıq qapılar” doktrinası adını aldı. Doktrinaya görə Çində bütün millətlərin kapitalının fəaliyyəti üçün bərabər imkanlar və bərabər şərtlər yaradılmalı və Çində azad iqtisadi fəaliyyət prinsipi gözlənilməli idi. Amerika diplomatiyasının bu addımının ciddi siyasi və iqtisadi səbəbləri var idi. ABŞ özünün iqtisadi qüdrətinə arxalanaraq kapitalının köməyi ilə bütün rəqiblərini Çindən vurub çıxarmağa ümid edirdi.
Oxansk
Oxansk — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər Perm diyarına daxildir
Achariaceae
—  aləminin  dəstəsinə aid bitki fəsiləsi.
Aqamemnon
Aqamemnon — E.ə. XIV əsr - XII əsrlərdə axey şəhərdövlətlərinin ən qüdrətlilərindən olan Mikenanın çox varlı hökmdarı. Aqamemnon Troyaya qarşı müharibədə axey şəhər-dövlətlərinin birləşmiş qoşunlarına başçılıq etmişdir.
Achariaceae
Cinsləri
[[SS 2 (*
Beq (kommuna)
Beq  — Fransa da kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Qanna kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vişi.
INSEE kodu — 03021.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 230 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 141 nəfərin (15-64 yaş arasında) 102-i iqtisadi cəhətdən, 39-u fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 72.3%, 1999-cu ildə 68.9%). Fəal olan 102 nəfərdən 91 nəfər (52 kişi və 39 qadın) işləyir, 11 nəfər işsizdir (6 kişi və 5 qadın). 39 hərəkətsiz şəxs arasında 8-i şagird və ya tələbə, 18-i təqaüdçü, 13-ü digər səbəblərdən fəaliyyətsizdir.
Doris Lessinq
Həyatı
İngilis yazıçısı Doris Mey Lessinq ədəbiyyat sahəsində Nobelə layiq görülən on birinci qadındır. Digər tərəfdən mükafatı həyatının ən ahıl çağında - 87 yaşında alması ilə də özünəməxsus rekord sahibi olmuşdur. İranın Kirmanşah şəhərində doğulmuşdur. Ailəsi 1925-ci ildə Afrika qitəsindəki ingilis müstəmləkəsinə — Cənubi Rodeziyaya (indiki Zimbabve) köçmüşdü. Taleyini yeni yerlərdə sınamaq fikrinə düşən atası — Britaniya ordusunun keçmiş kapitanı Alfred Tayler burada iri torpaq mülkiyyətçisi olmaq istəyirdi. Lakin arzusunu gerçəkləşdirə bilməmişdi.
Doris 14 yaşına qədər kilsə yanındakı məktəbdə təhsil almışdı. Sonrakı biliklərini mütaliə və şəxsi təhsil yolu ilə təkmilləşdirmişdi. Erkən yaşlarında iş həyatına başlamış, xəstə baxıcısı, telefon stansiyasının operatoru olmuşdu. 1949-cu ildə Cənubi Rodeziyanı həmişəlik tərk edib Londona köçmüşdü. Rodeziyada yaşadığı dövrdə Doris Lessinq iki dəfə ərə gedib boşanmış, dünyaya iki atadan üç övlad gətirmişdi. Yazıçı kimi tanındığı Lessinq soyadı ona milliyyətcə alman olan ikinci ərindən qalmışdı. Keçmiş Almaniya Demokratik Respublikasının Uqandada səfiri olan Qotfrid Lessinq 1979-cu ildə bu ölkənin diktatoru Aminə qarşı üsyan zamanı öldürülmüşdü.
Yazmağa 30-cu illərin sonlarından başlasa da, "Otlar oxuyur" adlı ilk romanını yalnız 1950-ci ildə çap etdirmişdi. Aparteid dövrünün Rodeziya həyatından bəhs edən əsər müsbət qarşılanmışdı.
Daha sonra yazıçı "Zorakılıq övladları" adlandırdığı beş romandan ibarət silsiləsini tamamlamışdı. Silsiləyə "Marta Kvest" (1952), "Sərfəli nikah" (1954), "Tufandan sonra sürüşmə" (1958), "Qurunun əhatəsində" (1966) və "Dörd qapılı şəhər" (1969) romanları daxil idi. Tədqiqatçılarının yekdil fikrinə görə müəllifi məşhurlaşdıran ilk əsəri isə "Qızıl gündəlik" (1962) romanı olmuşdu. "Qızıl gündəliyi" bəzən feminist ədəbiyyatın klassikası adlandırsalar da, Lessinq özü bu fikirlə heç zaman razılaşmamışdır. Yazıçıya görə söhbət sadəcə qadının deyil, şəxsiyyətin cəmiyyətdəki hüquqlarından gedir.
Müəllif özü yaradıcılığını mövzu baxımından üç dövrə ayırmışdır. Bunlar "Solçu kitab klubu"nun üzvü olduğu və əsərlərində sosial tənqidə mühüm yer ayırdığı sosialistlik (1944-1956), psixologizm (1956-1969) və daha çox elmi fantastika ilə səciyyələnən sufilik dövrüdür. Sonuncu dövrdə Lessinq "Cəhənnəmə enmək üçün təlimat" (1971), "Qürub çağından əvvəlki yay" (1973), "Üçüncü, dördüncü və beşinci zonalar arasında nikahlar" (1980), "Sirius ulduzunda təcrübələr" (1981), ""Səkkiz planeti" üçün nümayəndələr komitəsinin yaradılması" (1982) kimi fantastik romanlarını yazmışdır. ""Səkkiz" planeti..." romanının motivləri əsasında Filip Qlass opera bəstələmişdir.
Yaxın dostu, pakistanlı teoloq İdris Şahın yardımı ilə Doris Lessinq sufi islamın doktrinaları ilə dərindən tanış olmuşdu. Çox güman ki, sufiliyə bu ciddi maraq onun uşaqlıq illərini islam dünyasının bir parçası olan İranda keçirməsi ilə müəyyən dərəcədə əlaqəlidir. İngilis yazıçısının islam və Şərq motivləri ilə zəngin "Şikəstə" (1979) romanını da həmin təsirin aradan illər keçəndən sonra meydana çıxan əks-sədası kimi qəbul etmək mümkündür.
Doris Lessinq Londonun inqilabi əhvali-ruhiyyəli gəncliyinin həyatından bəhs edən "Yaxşı terrorçu" (1985), əqli cəhətdən zəif uşaq haqqındakı "Beşinci övlad" (1988) romanlarının da müəllifidir. Yaradıcılığında yaranmış səkkiz illik fasilədən sonra yazıçının "Yenə məhəbbət" (1996), "Mara və Den" (1999), habelə "Beşinci övlad"ın davamı kimi düşünülmüş "Atılmış Ben" (2000) romanlarını çap olunmuşdur. 80-ci illərdə yazdığı iki romanı müəllif nədənsə oxuculara Ceyn Comers təxəllüsü ilə təqdim etməyi daha münasib saymışdır.
Yazıçının Britaniya mədəniyyəti qarşısındakı xidmətləri vətənində yüksək qiymətləndirilmişdir. O, "Millətə xüsusi xidmətlərinə görə" ən yüksək Britaniya mükafatına - Şərəf Cəngavəri ordeninə (1999) layiq görülmüşdü. Doris Lessinq bu ordeni XX yüzillikdə alan sonuncu britaniyalıdır. O, Harvard universitetinin fəxri doktorudur (1995), portreti Britaniya tarixinin ən görkəmli simaları ilə birlikdə Londondakı Milli Qalareyanı bəzəyir.
Uzun və məhsuldar yaradıcılığı nəticəsində Avropanın bütün əsas ədəbi mükafatlarını qazanan Doris Lessinq 2007-ci ildə "epik əsərlərinin qadın təcrübəsindən doğan ehtiras, şübhə və və gələcəyi görmə xüsusiyyətlərinə görə" öz zəngin kolleksiyasına Nobel mükafatını da əlavə etmişdi.
Afina dəniz ittifaqı
Afina dəniz ittifaqı və ya Afina arxesi - Afinanın başçılığı altında qədim yunan şəhər-dövlətlərinin Delos ittifaqı əsasında e.ə. V əsrin 70-ci illərində yaranmış birlik. Yunan-İran müharibələri dövründə formal olaraq müstəqil və bərabərhüquqlu şəhər-dövlətlərin Əhəmənilər dövləti əleyhinə yaranmış birliyi idi.
Yunanıstanda ən böyük və döyüş qabiliyyətli donanmaya malik olan Afina e.ə. 478-ci ildə ittifaqda rəhbərliyi ələ keçirdi. Afina strateqləri birgə hərbi əməliyyatlara, ittifaqın təşkilatçılıq və maliyyə funksiyalarına rəhbərliyi də öz əllərində cəmləşdirdilər. Sonralar afinalılar müttəfiq şəhərlərin daxili işlərinə qarışmağa başladılar. E.ə. 454-cü ildə ittifaqın xəzinəsi Delos adasından Afinaya köçürüldü. Ayrı-ayrı müttəfiqlərin Afinanın qəyyumluğundan xilas olmaq cəhdlərinin qarşısı yubadılmadan alınırdı. Afinalılar qarnizonlarını müttəfiqlərin ərazilərində yerləşdirməyə başladılar. Bu qarnizonlara başçılıq edən Afina müvəkkilləri - yepiskopları yerli əhalinin torpaqlarını müsadirə edib orada afinalıları yerləşdirməyə başladılar. Müttəfiqlərdən müsadirə olunmuş torpaqlarda 10 mindən artıq afinalı yerləşdirilmişdi. İlk vaxtlar xəzinəyə ödənilən könüllü üzvlük haqları sonralar Afinaya onun xalq yığıncağı tərəfindən hər müttəfiq üçün müəyyənləşdirilən xəraca çevrildi. Bütün bunlar Peloponnes müharibəsi üçün bəhanə oldu - Sparta və onun müttəfiqləri yunan şəhərlərini Afina despotizmindən xilas etmək üçün müharibəyə başladılar. Afina dəniz ittifaqı şəhərlərinin Spartanın 10 tərəfinə keçməsi Peloponnes müharibəsinin taleyini Spartanın xeyrinə həll etdi. E.ə. 404-cü ildə Afinanın məğlub olması onun möhtəşəm dəniz ittifaqı kimi ləğvinə gətirib çıxardı. Afina dəniz ittifaqının buraxılması qaliblərin məğlub afinalılara qarşı irəli sürülən ilk tələblərindən biri idi.
Phyllostegia mollis
(Phyllostegia mollis) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Predel burnu
Predel burnu (нос Предел, ‘Nos Predel’ \'nos pre-'del\) — Antarktidanın Palmera arxipelaqının Anvers adası sahillərindən şimal-qərbdə yerləşən burundur. Burun Fourniye körfəzindən qərbdə yerləşmişdir. Resus buzlağından şimalda, Tamuris buzlağından cənubda yerləşmişdir.
Burun cənub-qərbi Bolqarıstanda yerləşən Rila və Pirin dağlarındakı Predel yəhərinin adını daşıyır.
Yerləşməsi
Dralfa burnundan 10.72 km cənub-qərbdə, Andruys burnundan 15.03 km cənub-qərbdə, Studena burnundan 3.77 km şimal-qərbdə yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.
Mətləb Məmmədov
Mətləb Məmmədov - Azərbaycan futbolçusu.
Həyatı
Mətləb Məmmədov 14 avqust 1981-ci ildə Gəncədə anadan olmuşdur.
Karyera
Əvvəlki klubları: Şəmkir, Gəncə, Karvan. 2008-ci ildən Qəbələdə çıxış edir.
Uğurları
Titulları: ikiqat Azərbaycan çempionu (Şəmkir – 2000, 2001).
Finsböri Parkında terror hücumu (2017)
2017-ci ildə baş verən Londonun Finsböri Parkında terror hücumun nəticəsində azı bir adam həlak olmuş. Hücum avtofurqonun piyadaların üstünə sürmək yolu ilə törədilmiş.
Olay
2017-ci ilin iyunun 19-da, yerli vaxtı ilə saat 00:15-də, Londondaki Finsböri Parkından 90 metrə yaxınlıqda olan Uadkot küçəsinin ilə Seven Sisters yolunun qovşağında kirayəyə götütülmüş avtofurqonu bir neçə piyadaların üstünə sürüb.
Ətayə Əliyeva
Ətayə Qulam qızı Əliyeva — Azərbaycan teatr və kino aktrisası, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1964).
Finsböri Parkında terror hücumu (2017)
Olay
Şahidlərin sözlərinə görə, məsçidin imamı gəlib, sürücünün polisə verilməsini xahiş edənə dək, sürücü döyülürdü. Döyənlər imam və başqa kişilərin tərəfindən qırağa çəkilirmişlər, hücumçu isə yerdə qoyulub, polis gələnə qədər belə saxlanılmış.
Bolşebredixinskoe
Bolşebredixinskoe – Rusiya Federasiyasının Dağıstan Respublikasının Qızılyar rayonunda yerləşən kənd. Bolşebredixinskoe inzibati vahidliyinin mərkəzidir.
Ətayə Əliyeva
Həyatı
Ətayə Əliyeva 2 may 1920-ci ildə Poltoratskda (hazırkı Aşqabad) sənətkar ailəsində doğulmuş, səhnə fəaliyyətinə məktəbli ikən həvəskar kimi başlamışdır. Bakı Teatr Texnikumunda ixtisas təhsili almışdır. 1934-cü ildə texnikumun birinci kurs tələbəsi olan Ətayə Əliyeva M. Füzuli adına Azərbaycan Dövlət Akademik Dram Teatrına dəvət edilir. 1936-cı il Ətayə xanım teatrın bir qrup aktyoru ilə birlikdə İrəvandakı Azərbaycan teatrına gedir və on il bu teatrda işləyir. İrəvan teatrında gənc aktrisa həm milli,həm də çevrim əsərlərinin tamaşasında onlarla maraqlı səhnə obrazları yaradır. Afaq (Nizami), Həcər (Qaçaq Nəbi) Şirin (Fərhad və Şirin).İnci (Xoşbəxtlər),Süsən (Namus), Cəvahir (Cinli),Jenya (Bizim şəhərli oğlan) və başqaları Ətayə xanımın hələ cavanlıqdan mürəkkəb xarakterli, müxtəlif yaşlı qadın obrazlarını məharətlə canlandırmaq bacarığını aydın göstərir. 1948-1949-cu illərin teatr mövsümündə artıq kamil artist kimi tanınan Ə. Əliyeva Gəncə Dram Teatrına dəvət edilir. Bu teatrda o, İradə (Göz həkimi), Səadət (Bahar suları), Bənövşə (Nişanlı qız) kimi yadda qalan obrazlar yaradır. Ətayə xanımın səhnə fəaliyyəti C. Cabbarlı yaradıcılığı ilə sıx əlaqədardır. Sevil və Dilbər, Yaqut və Tanya,Sona və Solmaz (İrəvan teatrında), Almaz, Sara, Gültəkin (Gəncə teatrında) obrazları üzərindəki işi aktrisa üçün böyük bir məktəb olmuşdur.
1956-cı ildə Ətayə xanım yenidən M. Füzuli adına Azərbaycan Dövlət Akademik Dram Teatrına qayıdır, klassik və müasir Azərbaycan dramaturqlarının,eləcə də tərcümə əsərlərinin tamaşalarında eyni məharətlə çıxış edir. Pəri (Pəri Cadu),Sona (Hacı Qara), Fatmanisə (Ölülər), Validə (İliç buxtası), Nəzakət (Sən həmişə mənimləsən), Rəfiqə (Yalan), Məlahət (İkinci səs) və onlarla başqa səhnə obrazları aktrisanın son illərdəki yaradıcılıq naliyyətləridir.
Bolşebredixinskoe
Əhali
Milli tərkibi: Azərbaycanlılar və digərləri. Dini baxımdan islam dininin şiə məzhəbində etiqad edirlər. 1929-cu ildə xutorda 311 nəfər (160 kişi və 151 qadın). Bu zaman əhalinin 100 % ukraynlar təşkil edirdi. 2002-ci il siyahıya alınması görə kənddə 1768 nəfər yaşayır. Əhalinin 54 % azərbaycanlılar təşkil edirdi. 2010-ci ildə kənddə 1739 nəfər yaşayırdı (844 kişi və 895 qadın). XX əsrin 70-ci illərinə qədər kənddə əhalinin 100% ruslar təşkil edirdi. 80-ci illərdən isə rusların kəndi tərk etməsi müşahidə edilir.
Finsböri Parkında terror hücumu (2017)
Araşdırma
Polis sözçüsü deyib ki, sürücü üzərində psixi sağlamlıq testi keçiriləcək. Hadisədə iştrak etmiş avtofurqon Uelsın Pontiklan kəndində kirayə alınıb. Olayın cəhəti hələ araşdırılır. Uelsın Dövlət Katibi Alan Kerns deyib ki, Cənubi Uels Polisi Londondan polis nəfərləri ilə araşdırma üzərində işləyir.
Baş Nazir Tereza Mey deyib ki, polis bu hücumun terrorçuluq aktı olduğunu olaydan sonra səkkiz dəqiqə ərzində fərz edib. Metropoliten Polisinin Komisarı, Kressida Dik təsdiqləyib ki, hücuma bir terrorçuluq aktı kimi yanaşılır. Əvvəl, şübhəli şəxs qətl cəhdində intiham olunurdu, sonra isə terrorizmin törədilməsi, hazırlaşması və təhrik edilməsində və o cümlədə qətldə və qətl cəhdində ittiham olunub.
Şübhəli şəxs
Hücudan az sonra şübhəli şəxsin kimliyi Kardiffdə anadan olan və Ueston-syuper-Merdə böyüyən 47 yaşlı Darren Osborn olduğunu müəyyən edilmiş. Birləşmiş Krallığın Təhlükəsizlik Naziri Ben Uollens dediyinə görə, hücumdan əvvəl təhlükəsizlik orqanların Osborndan xəbəri yox idi. Onun bir neçə il yaşadığı Pentuındəki qonuşuları onu aqressiv və qəribə kimi izah etdilər, fəqət irqçi olmadığını də qeyd ediblər.
Reaksiya
Britaniyanın Müsəlman Şurası, Ramazan Fondu və yerli Leyborist siyasətçiləri iddia edir ki, hadisə Birləşmiş Krallığda qalxan islamofobiyanın təsviridir. London merı, Sadıq Xan olayı terrorçuluq aktı kimi adlandırıb. Finsböri Parkını ziyarət etmiş Baş Nazir Tereza Mey Londonun multikultural cəmiyyətini tərifləyib, ibadət yerlərin üçün daha çox təhlükəsizliyi və ekstrimizmə, o cümələdə İslamofobiyaya qarşı mübarizəni gərginləşdirməyə vəd edib. Müxalifət lideri Ceremi Korbin, hadisə onu şoka saldığını və fikirləri təsir olunmuşlar və yerli cəmiyyətin ilə olduğunu deyib. Finsböri Parkı onun öz seçki dairəsinin hissəsidir. Mey və Korbin Finsböri Parkın məscidini və yeriictimai liderləri iyunun 19-da ziyarət ediblər.
İyunun 21-də Fisböri Parkın məscidini Şahzadə Çarlz ziyarət edib və orda ictimai liderləri ilə görüşüb, onlara Kraliça II Elizabetdən ismarıcı çatdırmış. O, ötürüb ki, hücum Kraliçayı şoka salmış, xüsusilə qurbanları Ramazan namazına qatılanlar olduqlarını nəzərə alaraq.
Hadisə yerinin yanında güllər və ismarıclar qoyulmuş və 19 iyun tarixində saat 8-də şam işığı ayıqlığı keçirilmiş. Xristian, siqh və yəhudi liderləri hücumu pisləyiblər.
Ətayə Əliyeva
Həyatı
Ə. Əliyeva radio və televiziya verilişlərində, kinoda həvəslə çıxış edir. C. Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyasının istehsal etdiyi "Onu bağışlamaq olarmı?" (leytenant Qarayeva), "Bizim küçə" (Bəyim xala), "Dağlarda döyüş" (ana), "Telefonçu qız" (Simuzər), "Uşaqlığın son gecəsi" (Mənsurə) və bir çox başqa filmlərin və televiziya tamaşalarının müvəffəqiyyətində Ətayə xanımın əməyi olmuşdur.
Rejissorlar Ramiz Həsənoğlunun və Rauf Süleymanın anasıdır.
Neft İxrac Edən Ölkələr Birliyi
Neft İxrac Edən Ölkələr Birliyi və ya qısaca OPEC — neft ixrac edən ölkələr tərəfindən neftin qiymətinin tənzimlənməsi məqsədi ilə yaradılan təşkilat. Bu təşkilatın üzvləri iqtisadiyyatı əsasən neftdən asılı olan dövlətlərdir.
Haqqında
OPEC daim fəaliyyətdə olan qeyri-hökumət təşkilatı kimi 1960-cı il sentyabr ayının 10-14-də Bağdadda keçirilən konfransda yaradılıb. Əvvəlcə İran, İraq, Küveyt, Səudiyyə Ərəbistanı və Venesuela (Venesuela təşkilatın yaranması təşəbbüsünə ilk dəfə 1949-cu ildə cəhd göstərib) təşkilata daxil olub.
Bu 5 ölkəyə sonradan Qətər, (1961), İndoneziya (1962), Liviya (1962), Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (1967), Əlcəzair (1969), Nigeriya (1971), Ekvador (1973-1992), Qabon (1975-1994), Anqola (2007) qoşulub. Ekvador 1993-cü ildə ya təşkilatın üzvlük haqqını ödəyə bilmədiyindən, ya da təşkilatın qərara aldığı miqdardan daha çox neft istehsal etmək istədiyindən təşkilatdan çıxıb. 2007-ci ildə isə İndoneziya təşkilatı tərk edib.
Təşkilatın qərargahı 1965-ci ildən Vyanada yerləşir. Hazırda OPEC-in 12 üzvü var.
Afrika
Anqola 10 yanvar 2007
Bolşebredixinskoe
Tarixi
Kənd 1893-cü ildə təşkil edilmişdir. 1929-cu ildə Bolşebredixinskoe kəndində 64 təsərrüfat olmuşdur. Kənd Qızılyar rayonuna daxil idi.
Neft İxrac Edən Ölkələr Birliyi
Haqqında
Nigeriya iyul 1971
Bolşebredixinskoe
İqtisadiyyat
«Мeliorator» sovxozu.
Neft İxrac Edən Ölkələr Birliyi
Haqqında
Əlcəzair 1969
Orta Şərq
İran Sentyabr 1960
İraq Sentyabr 1960
Küveyt Sentyabr 1960
Qatar Dekabr 1961
Səudiyyə Ərəbistanı Sentyabr 1960
Noyabr 1967
Cənubi Amerika
Ekvador Noyabr 2007
Cənub-Şərqi Asiya