cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Şahismayıl İsmayılov
Həyatı
Şahismayıl Namaz oğlu İsmayılov 1956-cı ildə Qərbi Azərbaycanın Amasiya rayonunun Göllü kəndində anadan olub. 1974–1976-cı illərdə hərbi xidmətdə olmuşdur. Hərbi rütbəsi leytenant. Ailəlidir, 1 övladı var. SSRİ dövründə Sərhəd Qoşunlarında əla xidmət etdiyinə görə 2 dəfə döş nişanı ilə təltif edilmişdir.
Təhsili
1963–1973-cü illərdə Amasiya rayon orta məktəbində təhsil almışdır. Azərbaycan Respublikası 60 illiyi adına Xankəndi Pedaqoji İnistutunun Tarix fakültəsi üzrə 1979–1984-cü illərdə təhsil almış və 1984-cü ildə bitirmişdir. İsmayılov Şahismayıl Namaz oğlu 2013-cü ildə "XVII yüzilliyin 80–90-cı illərində səfəvi dövlətinin sosial-iqtisadi həyatı (Sanson və Engelbert Kempferin "Səyahətnaməsi" əsasında)" mövzusunda 5502.01– Ümumi tarix ixtisası üzrə tarix elmləri üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi almışdır.
Əmək fəaliyyəti
1982-ci ildə Ermənistan LKGİ XXIX qurultayına nümayəndə, LKGİ MK-nın üzvü olmuşdur. 1982–1983-cü illərdə Göllü kənd Komsomol təşkilatının katibi, 1983–1984-cü illərdə Sovxoz İlk Partiya Təşkilat katibi, Rayon Komsomol Komitəsinin Büro üzvü olmuşdur. 1984-cü ildən 1988-ci ilə kimi Amasiya rayon sovetinin, Yerli sovetin deputatı və Yeniyol kənd soveti icraiyyə komitəsinin sədri işləmişdir. 1989–1994-cü ildən Az. DPES tikinti quraşdırma idarəsində texniki təhlükəsizlik üzrə mühəndis, Xüsusi Hərbi mükəlləfiyyətlər üzrə, Mülki Müdafiə üzrə rəis vəzifəsində işləmişdir. Bununla birlikdə Xüsusi tikinti quraşdırma idarəsində (XTQM), Xüsusi və Hərbi mükəlləfiyyətlər üzrə rəis vəzifələrində işləmişdir. 2005–2017-ci ilə kimi 49 saylı Yevlax-Mingəçevir seçki dairəsinin 26 saylı məntəqə seçki komissiyasının üzvü olmuşdur. Azərbaycan Jurnalistlər birliyinin üzvü, Təhsil Problemləri qəzetinin zona müxbiri olmuşdur.
Elmi pedaqoji fəaliyyəti
Gənclərin təlimi tərbiyəsində gördüyü işlərə görə ÜLKGİ-nin XIX qurultayında Ümumi İttifaq pionerinin 60 illiyində nümayəndə olmuşdur. 1994-cü ildə Mənzil təsərrüfat idarəsinin təlim tərbiyə şöbəsində baş müəllim kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1994-cü ildən 2016-a qədər Mingəçevirdə İsmət Qayıbov adına 10 saylı orta məktəbdə ali dərəcəli tarix, coğrafiya müəllimi, hərbi hazırlıq müəllimi işləmişdir. 2014-cü ildə Tarix üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi verilmişdir. 2001–2015-ci ildə Azərbaycan Müəllimlər İnistitunun Mingəçevir filialında baş müəllim, metodist, pedaqoji təcrübə rəhbəri, dekan müavini ictimai vəzifə olaraq 6 saylı ərazi YAP təşkilatının sədri, Filial Həmkarlar təşkilatının sədri, Elmi şuranın katibi vəzifələrini icra etmişdir. Mingəçevir Dövlət Universitetində, Şəki-Zaqatala filialında dərs demişdir. Fəal və İnteraktiv (Təlim tədris metodları), "Öyrədənlərin öyrədəni" kursunda iştirak etmişdir. Dəfələrlə Doktarantura və Gənc tədqiqatçıların elmi konfransında iştirak etmişdir. Hal-hazırda, Azərbaycan Dillər Universitetinin Beynəlxalq münasibətlər və regionşünaslıq fakültəsinin doktarantıdır və Azərbaycan Dillər Universitetində, Azərbaycan Universitetində müəllim işləyir.
Elmi yaradıcılığı
30 dərs vəsaitinin, 150-dən çox elmi məqalənin müəllifidir. Elmi məqalələri bir sıra dövlətlərin (ABŞ, Türkiyə, İtaliya, Qazaxıstan, Özbəkistan, Qırğızıstan, Ukrayna, Hindistan, Çin) qabaqcıl universitetlərində dərc olunmuş və beynəlxalq konfraslarda tezislərlə çıxış etmiş və hal-hazırda da fəaliyyətini davam etdirir.
Areş
Toponimkası
Areş- Tiflis quberniyasının Siqnax qəzasında çay adı. Azərbaycanda orta əsrlərdə Ərəş (indiki Xaldan rayonunda) mahal adı ilə mənaca eynidir (Ərəş qalasını 1579-cu ildə Qızılbaşlar dağıtmışlar). 1279-cu ildə tikilmiş Alban kilsənin kitabəsində kəndin Urek adlandığı qeyd olunmuşdur. Urek toponimi türk dillərində oruk "dayanacaq", "düşərgə" mənasındadır. Sonra bu ad ərəb dilində əreş "gəliş yeri" sözü ilə əvəz edilmişdir.
Həmçinin bax
Tiflis quberniyası
Şimali Anadolu fay xətti
250px|thumb|right|Yaxın Şərqdəki ən böyük aktiv qırılma xətləri: Şimali Anadolu - Zaqros və Levant - Şərqi Anadolu Şimali Anadolu fay xətti və ya Şimali Anadolu qırılma xətti yaxud Baş Anadolu fay xətti — Türkiyənin şimalında dərinlikdə yerləşən aktiv sağ tərəfli qırılma xətti. O, Avrasiya və Afrika plitələrinə nisbətən Anadolu plitəsinin qərbə doğru irəliləmə hərəkətinin böyük hissəsini təmin edən aktiv dərin sağ tərəfli sürüşmə qırılma xəttidir.
Xüsusiyyətləri
Qırılma xətti Kiçik Asiyanın şimal hissəsində Mərmərə dənizindən şərqə, sonra isə cənub-şərqdən Van gölünə qədər uzanır. Fay xəttinin əsas davamı müasir Zaqros qırığıdır. Ərzincan şəhəri ərazisindən başlayaraq ekstremal qərbdə demək olar ki, paralel üç qolu var. Ərzincan şəhəri yaxınlığında Şərqi Anadolu fay xətti ilə demək olar ki, düz bucaq altında kəsişir. Kəsişməyə yaxın hər iki qırılma digər qırılma boyunca kəsici yerdəyişmələr istiqamətində əyilir. Bu iki qırılmanın kəsişmə sahəsi seysmik baxımdan ən təhlükəlidir. Bu ərazidə dəfələrlə maqnitudası 7 baldan az olmayan zəlzələlər qeydə alınıb.
1912-ci ildə Çanaqqalada zəlzələ olub. 26 dekabr 1939-cu ildə bölgənin ən böyük zəlzələsi Ərzincan şəhəri yaxınlığında baş verib. 1939-1944-cü illərdə baş vermiş bir sıra fəlakətli zəlzələlər ümumi sağ tərəfin 3-4,4 m sürüşməsinə və cənub cinahının 1 m-ə qədər qalxmasına səbəb olub. 1966-cı ildə Varto kəndi yaxınlığında baş verən güclü zəlzələ sağa sürüşməyə gətirib çıxarıb.
1999-cu ildə fay xəttində qərb ucunda 7,6 bal gücündə İzmit zəlzələsi Türkiyənin ən sıx məskunlaşdığı və sənayeləşmiş şəhər ərazilərindən birini vurdu. Zəlzələ 17.000-dən çox insanın ölümünə səbəb oldu.
Şimali Anadolu fay xətti boyunca 1939-cu ildən sonra 6 maqnituddan yuxarı zəlzələlər aşağıdakı cədvəldə əks olunub.
Beynəlxalq Bioloji Proqram
Beynəlxalq Bioloji Proqram — həm təbii, həm də insanın yaratdığı quru, şirin su və dəniz bitki və heyvan qruplaşmalarının bioloji məhsuldarlığının qlobal öyrənilməsinin uzunmüddətli proqramı. 1964-cü ildən 1974-cü ilə qədər davam etmişdir. Azərbaycan Respublikasıda daxil olmaqla proqramda 58 ölkə, həmçinin Beynəlxalq biologiya cəmiyyətləri ittifaqı Beynəlxalq fiziologiya elmləri ittifaqı, Beynəlxalq coğrafiya ittifaqı və s. iştirak etmişdir. İş 7 bölmədə, o cümlədən məhsulvermə prosesləri, quru qruplaşmalarının mühafizəsi bölmələrində, həmçinin müxtəlif layihələr üzrə aparılmışdır.
SSRİ-də Beynəlxalq Bioloji Proqram üzrə tədqiqatlarda SSRİ Elmlər Akademiyasının, müttəfiq respublikaların Elmlər Akademiyalarının təqribən 300 elmi müəssisəsi, bir çox inistutlar iştirak etmişdir. Bu proqram (1969 ildən) orqanizmlərin adaptasiya xüsusiyyətlərinin ekoloji-fizioloji və trofoenergetik mexanizmlərini nəzərə almaqla becərilən bitkilərin və onlara yaxın yabanı (qohum) bitkilərin genetik müxtəlifliyini və s., Arktikadan səhralara qədər müxtəlif qruplaşmaların məhsuldarlığının iqlimdən, biogeosenotik və antropogen faktorlardan asılılığının geniş tədqiqini əhatə etmişdir. Azərbaycanda proqramın rəhbəri akademik Həsən Əliyev olmuşdur.
Rokko Perri
Rokko Perri - İtaliyanın Kalabriya əyalətinin Plati kəndində anadan olmuş və XX əsrin əvvəllərində Kanadanın Ontario əyalətindəki kriminal fəaliyyəti ilə tanınmış italyan içki qaçaqmalçısı, narkotik taciri və qanqsteri. Perri Kanadada spirtli içki qadağasının tətbiq olunduğu illərin ən məşhur simalarından biri hesab olunmaqdadır.
XX əsrin əvvəllərində Rokko Perri əvvəlcə Amerika Birləşmiş Ştatlarına, 1908-ci ildə isə Kanadanın Ontario əyalətinə köçmüşdür. 1910-cu ildən etibarən Ontario əyalətinin müxtəlif şəhərlərində əvvəlcə tikinti, daha sonra isə çörək bişirmə fabriklərində fəhlə olaraq çalışmışdır. 1916-cı ildə Perri xanımı ilə birlikdə Kanadada spirtli içki qadağasının tətbiq olunmasından istifadə edərək gizli formada spirtli içkilərin istehsalı biznesinə başlamışdır.
Perrinin yoldaşı Bessi Starkman gizli biznesin əsasən maliyyə məsələləri ilə məşğul olmuşdur. Hazırlanmış qanunsuz içkilərin Amerika Birləşmiş Ştatlarına gizli və qanunsuz yollarla ixrac edilməsinə başlayan Perri qısa zamanda İçki qaçaqçılarının kralı adını almışdır. Kanada dövlətinin Kral Komissiyası tərəfindən fəaliyyəti araşdırılan Perri beş ay müddətinə həbs olunmuşdur. 1930-cu ildə həyat yoldaşı Starkman qaçaqmal içkilərin hazırlanmasında istifadə olunan qarajda yerli polislər tərəfindən pusquya salınmış və öldürülmüşdür. Bessi Starkmanın qətlində rəsmi formada heç kim itthiam olunmamışdır.
1940-cı ildə Rokko Perri növbəti dəfə Ontario əyalət polisi tərəfindən həbs edildi və Kanada italyanları üçün nəzərdə tutulmuş toplam məntəqəsi kimi istifadə olunan Petavava düşərgəsinə göndərildi. Petavava düşərgəsi Böyük Britaniyanın 1940-cı ilin 10 iyun tarixində İkinci Dünya müharibəsinə rəsmən qoşulmasından sonra Kanada italyanlarının Benito Mussoliniyə mümkün dəstəklərinin qarşısını almaq məqsədi ilə yaradılmışdı.
3 il həmin düşərgədə saxlanıldıqdan sonra sərbəst buraxılan Perri 1944-cü ilin 23 aprel tarixində Kanadanın Ontario əyalətindəki Hamilton şəhərində, saç ustasına gedərkən itkin düşmüşdür. Həmin tarixdən etibarən Rokko Perrinin başına hansı hadisənin gəldiyi, öldürüldüyü və yaxud qaçırıldığı yerli polis tərəfindən müəyyənləşdirilə bilməməmişdir. Perri hələ də, itkin düşmüş olaraq qəbul edilməkdədir.
Gənclik dövrü
Rokko Perri 1887-ci ilin 30 dekabr tarixində İtaliyanın Kalabriya regional muxtariyyətinə daxil olan Plati kəndində anadan olmuşdur. 1903-cü ildə Amerika Birləşmiş Ştatlarına, 1908-ci ildə isə Kanadaya immiqrasiya etmişdir. 1913-cü ildə gələcəkdə həyat yoldaşı olacaq Bessi Starkman ilə tanış olmuşdur. Bessi, Rokko Perri ilə ailə həyatı qurmaq üçün iki övladını və qanuni nigahda olduğu ərini tərk etmişdir.
Perri Kanadada hökumət tərəfindən maliyyələşdirilən Velland Kanalının tikintisində fəhlə olaraq işləməyə başlamışdır. Birinci Dünya müharibəsinin başlamısından sonra layihə qeyri-müəyyən tarixə təxirə salınmış və beləliklə bir çox işçi kimi o da, işsiz qalmışdır. Bir müddət işsiz qaldıqdan sonra Superior Makaron Fabrikində çörək bişirən kimi işə başlamışdır. 1916-cı ilin 16 sentyabr tarixində Kanadada Ontario Mötədillik Qanunu qəbul edilmişdir. Həmin qanuna görə Kanada əyalətlərində spirtli içkilərin istehsalı və istifadəsi əhəmiyyətli dərəcədə məhdudlaşıdrılır və oxşar fəaliyyətlərin həyata keçirilməsinə ciddi cəzalar nəzərdə tutulmuşdu.
Bu zamana qədər maddi baxımından özlərini təmin etməkdə çətinlik çəkən Rokko Perri və Bessi Starkman gizli formada spirtli içki istehsal etməyə və satışını həyata keçirməyə qərar verdilər. Bessi Starkmanın spirtli içkilərin hazırlanması ilə bağlı ciddi təcrübəsi vardı və Perri şəxsi bağlantılarından istifadə edərək içkilərin satışını həyata keçirməkdə idi. Çütlük gizli qərargah kimi Ontario əyalətinin Hamilton şəhərində yerləşən 166 Bey Strit Sout ünvanını istifadə etməyə başlamışdır.
1918-ci ildən sonra
1918-ci ildə Perri iki qız övladı olan Oliviya Routleç ilə eşq münasibəti yaşamağa başlamışdır. Gizli biznesin maliyyə və hazırlıq proseslərini həyata keçirən Bessinin gizli münasibəti öyrənməsi, Perrini narahat etmirdi və iddialara görə Oliviyanı sevirdi. 1922-ci ildə Oliviya Routleç Rokko Perrinin başqa bir qadınla evli olduğunu və onunla daimi olaraq birlikdə yaşadığını öyrəndikdən sonra yaşadığı binadan atlayaraq intihar etmişdir. Oliviyanın intiharından sonra Perri, qadının yetim qalmış iki övladını qəyyumluğa götürmüşdür.
1918-ci ilin 1 aprel tarixində spirtli içki qadağası Kanadanın bütün əyalətlərində tam formada tətbiq edilmişdir. 1920-ci ildə də, Amerika Birləşmiş Ştatlarında On səkkizinci düzəlişin qəbul edilməsindən sonra Perrinin gizli biznesi olduqca sərfəli olmağa başlamışdır. Perri haqqında Viski Kralı kitabının müəllifi Trevor Kolun vermiş olduğu məlumata görə spirtli içki qadağasının şiddətləndiyi dövrdə Perrinin gizli biznesi ona aylıq 1 milyon ABŞ dolları gəlir gətirməkdə idi.
Beləliklə, əldə etmiş olduğu pullarla tez bir zamanda varlanan Perri Cənubi Ontario ərazisində mütəşəkkil cinayətkarlığın aparıcı fiquruna çevirildi və polis tərəfindən daim izlənməyə və nəzarət altına saxlanılmağa başlandı. Hökumətin müxtəlif pivə zavodları və spirt dərəcəsi yüksək olmayan müxtəlif içkilərin istehsalına icazə verməsinə baxmayaraq, kütlənin əsas təlabatı qadağan olunmuş viski ilə bağlı idi və Perri də, əsasən viski istehsalı ilə məşğul olurdu.
Perri Seqram, Qoderham və Vorts kimi ABŞ-da spirtli içki istehsalı ilə məşğul olan şirkətlərə əlaqələrə malik idi və spirtli içki qadağasının qüvvədə olduğu zamanlarda həmin şirkətlərlə əməkdaşlıq edir və içkilərin Kanadadan ABŞ-yə gizli formada göndərilməsini təşkil edirdi. Sözügedən əməkdaşlıq Ontario əyalətindəki qanunun ləğv edildiyi 1927-ci ilə qədər, ABŞ-da isə 1933-cü ilə qədər davam etmişdir. Spirtli içki qadağasından əldə edilmiş fantastik gəlir sayəsində Perri qumarxana, fahişəxana kimi dövrünün digər təlabatlı bizneslərinə qoşulmuş və Kanadanın Hamilton şəhərində ona tabe olan silahlı qanqster dəstəsi saxlamışdır. Kanada polisi Perrinin Amerika Birləşmiş Ştatlarındakı əlaqələrini nəzərə alaraq hesab edirdi ki, Perri Kanada viskinin ABŞ bazarındakı qeyri-rəsmi inhisarçısıdır. Yerli polisin fikirincə Kanada viskisi Nyu-York şəhərinə italyan əsilli mafia başçısı, qanqster Frank Kostellonun adamlarına göndərilirdi və oxşar izlər Çikaqo şəhərindəki Al Kaponeni işarə edirdi. Al Kaponeyə Rokko Perrini tanıyıb-tanımadığı haqqında sual verildikdə o, Kanadanın hansı küçədə yerləşdiyini belə bilmirəm cavabını vermişdir.
Kriminal dünyada yüksəlişi
Mafiya ailələri arasında içki qaçaqmalçılığı üstündə aparılan kriminal müharibə Kanada mətbuatı və cəmiyyəti tərəfindən yaxından izlənilməkdə idi. XX əsrin əvvəllərinə qədər Amerika Birləşmiş Ştatlarından fərqli olaraq Kanadada mütəşəkkil cinayətkarlıq, qanqsterlik və italyan mafiya ailəsi ənənələri geniş yayılmamışdı və bu səbəbdən də, Rokko Perri mətbuatın gündəmini tez-tez müxtəlif xəbərlərlə zəbt edə bilirdi.
1924-cü ilin 19 noyabr tarixində Rokko Perrinin Toronto Star qəzetində geniş və eksklüziv müsahibəsi dərc olunmuşdur. Müsahibə də, həyatı və o zamana qədər haqqında bilinməyənlər haqqında danışan Perri, yaşadığı Hamilton şəhərində silahlı qanqster dəstəsi saxlaması haqqındakı suala belə cavab vermişdir; ''Adamlarım silah daşımır. Əslində bizim silah daşımağa ehtiyacımız yoxdur. Əgər mənə bağlı hansısa adamımın silah daşıdığını öyrənsəm, onu dərhal işindən azad edərəm. Silahlar hər zaman problem yaradır və bu səbəbdən də, bizim silahla bir işimiz yoxdur.''
1927-ci ildə Perri, Gömrük və Aksiz İstintaqı üzrə Kral Komissiyasında ifadə vermək məcburiyyətində qalmışdır. Qanqster rəsmi olaraq ABŞ-da yerləşən və müxtəlif spirtli içkilərin istehsalı ilə məşğul olan Qoderham və Vorts şirkətlərinə vergidən yayınmaqda köməklik etməkdə ittiham edilmişdir. Perri məhkəməyə vermiş olduğu ifadəsində 1924-1927-ci illər ərzində sözügedən şirkətlərə əməkdaşlıq etdiyini etiraf etdi. 1928-ci ildə məhkəmə tərəfindən çıxarılmış hökmə əsasən Qoderham və Vorts şirkətlərinin vergidən yayındıqları təsdiqləndi və hər iki şirkət 439.744 $ həcmində cərimələndi. Rokko Perri və arvadı Bessi Starkman məhkəməyə yalan ifadə verməkdə, Qoderham və Vorts şirkəti ilə əməkdaşlıqda və hər iki şirkətə vergidən yayınmaqda kömək etməkdə günahlandırıldılar və onlara qarşı yeni ittiham irəli sürüldü.
Məhkəmənin digər bir qərarına əsasən Bessi Starkman sərbəst buraxıldı, Perri isə 6 ay müddətinə həbs edilmişdir. Rokkonun həbsdən çıxması 1928-ci ilin 27 sentyabr tarixinə təsadüf etmişdir. Bessi Starkman 1930-cu ilin 13 avqust tarixində çütlüyün yaşadığı evin qarajında avtomobilinə minərkən naməlum sui-qəsdçi tərəfindən silahla öldürülmüşdür. Polis baş vermiş cinayətə görə heç kimi həbs etməmiş və hadisəni mafiya daxili hesablaşma olaraq qiymətləndirmişdir. Cinayətə görə heç kim mühakimə olunmasa da, birinci dərəcəli şübhəli Kalabriyadan olan Papaliya mafiya ailəsinin başçısı Conni Papaliya hesab olunurdu.
1938-ci ildə Perriyə qarşı iki dəfə sui-qəsd cəhdi həyata keçirilmişdir. İlk cəhd 20 mart tarixində, evinin verandasında qoyulmuş dinamit partlamış, ancaq hadisə anında verananda olmayan qanqster xəsarət almadan xilas olmağı bacarmışdır. İkinci cəhd isə 23 noyabrda avtomobilinin alt hissəsinə qoyulmuş bombanın partlaması ilə baş vermişdir ki, həmin anda da, avtomobil Perrinin özü yox, sürücüsü tərəfindən işə salınmışdır.
1940-cı ildə Rokko Perri və qardaşı Mayk Perri həbs olunmuş Ontario əyalətinin şimalında yerləşən Petavava şəhərində yaradılmış eyni adlı düşərgəyə göndərilmişdir. Petavava düşərgəsi, Kanada italyanları üçün yaradılmışdı və burada saxlanılan şəxslər Benito Mussolininin faşist rejiminə dəstək verməkdə ittiham olunurdular. Rokko Perri 1943-cü ilin 17 oktyabr tarixində həmin düşərgədən azad edilmiş və qanqster yenidən Hamilton şəhərinə qayıtmışdır.
İtkin düşməsi
Rokko Perri sonuncu dəfə 1944-cü ilin 23 aprel tarixində yaşadığı Hamilton şəhərində görülmüşdür. Perrinin saç ustasına getdiyi məlumdur, ancaq həmin tarixdən etibarən qanqsterin harada olduğu və başına hansı hadisənin gəldiyi bilinməməkdədir. Cəsədi heç bir zaman tapılmasa da, yerli polis Perrinin öldürüldüyünü və cəsədinin Hamilton limanına atıldığını təxmin etmişdir. Yoxa çıxmazdan əvvəl yeraltı aləmdə çoxlu sayda düşmənləri olan qanqsterin düşmən münasibətlərdə olduğu Antonio və Conni Papaliya və Buffalo şəhərində olan Maqqadino ailəsinin əli ilə aradan götürüldüyü təxmin ehtimal edilir.
İstər Papaliya istərsə də Maqqadino ailəsinin Hamilton və ətraf ərazilərdəki əsas rəqibləri Rokko Perri hesab olunurdu. 1954-cü ildə Kanada Kral Atlı Polisi Hamilton körfəzi quruyana qədər qanqsterin cəsədinin aşkarlanmasının mümkün olmayacağını bəyan etmişdir. 1992-ci ildə Perrinin yoxa çıxması ilə bağlı yeni bir fakt İtaliyan Mafiyası üzrə mütəxxəsis Antonio Nikaso tərəfindən aşkar edilmişdir.
BMT Təhlükəsizlik Şurasının 242 saylı qətnaməsi
thumb|[[Eylat dağları nın şimalından Misir-İsrail sərhədi.]] BMT Təhlükəsizlik Şurasının Altıgünlük müharibədən sonra qəbul etdiyi qərar. 22 noyabr, 1967-ci ildə qəbul edilmişdir.
Arxa fon
16 noyabrda İngiltərə ərəb dövlətləri ilə danışıqlar apardıqdan sonra, nəhayət ki, öz layihəsini irəli sürdü. İngiltərənin layihəsi üçlü layihənin giriş hissəsində düzəlişlər aparılmış forması idi. Üçlü layihəni hazırlayan dövlətlər, bundan sonra öz layihələrini İngiltərənin layihəsinin lehinə geri çəkdilər. Beləliklə, İngiltərənin hazırladığı layihə 242 saylı qərar adı ilə qəbul edildi.
Qərarın mahiyyəti
Qərarın əvvəlində müharibə yolu ilə torpaq qazanılmasının qəbul edilməyəcəyi və bölgədəki hər dövlətin təhlükəsizlik içində yaşaya biləcəyi, ədalətli və davamlı sülh ehtiyacı bildirildikdən sonra, I paraqrafda belə bir sülhün bu iki təmələ əsaslanmasının lazım olduğu deyilirdi, 1) İsrailin son müharibədə tutduğu torpaqlardan hərbi qüvvələrini geri çəkməsi, 2) müharibə vəziyyətinə son verilməsi.Bölgədəki hər dövlətin suverenlik, ərazi bütövlüyü və siyasi müstəqilliyi ilə, güc təhdidindən və gün tədbiqindən uzaq olaraq, təhlükəsiz və tanınmış sərhədlər içində, sülh şəraitində yaşama haqqının tanınması. Qərarın ikinci paraqrafında beynəlxalq su yollarında sərbəst üzmə haqqının təmin edilməsi, qaçqınlar probleminin ədalətli şəkildə həll edilməsi, bölgədəki hər bir dövlətin tanınmış sərhədləri daxilinə çəkilməsi ehtiyacı vurğulanırdı.
Mübahisələr
Qanuniliyini bu gün belə saxlayan bu qərar müxtəlif şərhlərə məruz qalmışdır. Qərarı şərh edərkən SSRİ nümayəndəsi qərarın tədbiq edilməsi üçün İsrailin işğal etdiyi torpaqları boşaltmasının əsas şərt olmasını bildirdi. Üstüörtülü formada olsa belə, Fransa da belə bir bəyanat verdi. İsrail XİN rəhbəri Eban isə tamamilə əks fikirdə idi və ona görə qərarın əsas ünsürü sülh müqaviləsinin imzalanması idi. Suriya prezidenti Atassi, 23 noyabrda verdiyi müsahibədə 242 saylı qərarı ərəblərə hücum olduğunu bildirdi. Suriya XİN rəhbəri də 242 saylı qərarı tanımadıqlarını bildirdi. Nasir də 242 saylı qərara qarşı çıxdı. Etdiyi çıxışda o, Misirin İsraili dövlət kimi tanımayacağını, İsrail ilə hər hansı sülh danışığı aparmayacağını, İsrail gəmilərini Süveyş kanalına buraxmayacağını və Fələstin xalqının haqlarını görməzdən gəlməyəcəyini bildirdi.
Günümüzdə
Beləcə 242 saylı qərar qüvvəyə mindiyi gündən mübahisəli mənbəyidir. "Təhlükəsiz və tanınmış sərhədlər" ifadəsi ilə, "İsrailin işğal etdiyi torpaqlardan çəkilməsi" ifadəsindən hansının daha üstün olması sualına heç bir zaman cavab tapılmadı. Buna baxmayaraq, 242 saylı qərar, 1973-cü ildə 338 saylı qərar ilə gücləndirildikdən sonra, qanuniliyini bu günə qədər davam etdirir. Bu tarixdən sonra ortaya atılan bütün Ərəb-İsrail sülh planları, daim 242 saylı qərarın hansısa hissəsini əsas olaraq götürür.
Hans fon Aaxen
Hans fon Aaxen (1552-4 mart 1615) — Alman rəssamı.
Həyatı
Hans fon Aaxen 1552-ci ildə dünyaya gəlib. Hələ kiçik yaşlarından sənətin incəliklərini duyub, müxtəlif cızmaqaralar etməyə başlayıb. Hansın ilk müəllimi Jerrigh olub. Bir müddət rəssamlığın incəliklərini öyrəndikdən sonra müəlliminin məsləhətiylə 1574-cü ildə təhsilini davam etdirmək üçün İtaliyaya gedib. Roma və Florensiyanı gəzib, ancaq sonunda Venesiyaya yerləşib. Əvvəl Kaspar Remsin şagirdi olub. Daha sonra, o zamanlar almaniyalı sənətkarlar Bartholomeus Spranger və Hendrick Goltziusun tərzindən də təsirlənərək öz Maniyerist texnikasını inkişaf etdirmək üçün Tintoretto və Michelangelo janrında işləməyə başlayıb.
1588-ci ildə Almaniyaya geri qayıdır. Burda zadəganların portretini çəkən məşhur bir rəssam kimi tanınmağa başlayır. Münihdə bəstəkar Orlando de Lassonun qızı Regina ilə evlənir. 1592-ci ildə Müqəddəs Roma İmperatoru 2-ci Rudolphun şəxsi rəssamı olur. İmperatorun Rəsm Komissiyasında vəzifəsini yerinə yetirmək üzrə 1601-ci ildə Praqaya gedir.
Peter İsaak və Cozef Heinz məhz onun şagirdləri idi. Ömrünün sonunadək Praqada yaşayıb –yaradan rəssam 1615-ci il martın 4-də Praqada da vəfat edib.
Kuşgehdərə (Soyuqbulaq)
Kuşgehdərə - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Soyuqbulaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 233 nəfər yaşayır (41 ailə).
Ceyrandağ
Ceyrandağ — Şuşa rayonunun ərazisində dağ. Qarqar çayının yaxınlığında yerləşir. Hün. 713 m. Zootoponimdir. Dağın adı oradakı meşədə yerləşən Ceyran pirinin adındandır. Rəvayətə görə, bu yerdə ceyran bir uşağa süd verərək onu xilas etmişdir.
Polixrom
[[Şahtaxtı yaşayış yerindən aşkarlanmış Boyalı Qablar mədəniyyətinə aid polixrom boyalı saxsı küpə. Azərbaycan Tarix Muzeyi, Bakı.|thumb|200px|right]] Polixrom — müxtəlif rənglərdə bəzəkli memarlıq elementləri, heykəltəraşlıq və s. istifadə olunan dekorasiyasıdır. Termin bir çox rəngdə müəyyən heykəltraşlıq, keramika və memarlıq üslublarını təsvir etmək üçün istifadə olunur.
Timor
Timor — Malay arxipelaqının cənubunda, iki müstəqil ölkə arasında bölünən ada. Adanın şərq hissəsində Şərqi Timor, qərbində isə İndoneziyanın ərazisi yerləşir.
Coğrafiya
Adanın sahəsi 30,8 min. km² təşkil edir. Adı Malay dilində «Şərq» mənasını verir. Buda fakdır ki, ada Malay arxipelaqının şərqində yerləşir.
İnzibati bölgü
Ada iki ölkə arasında bölünmüşdür: İndoneziya və Şərqi Timor.
Sultan Mərzili
Məmmədov Sultan İsgəndər oğlu (Sultan Mərzili) (d.1 iyul, 1948) - şair, 1994-cü ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.
Həyatı
Sultan Mərzili 1948-ci il iyulun 1-də Dağlıq Qarabağda anadan olmuşdur. Söy kökü Ağdamın Mərzili kəndindəndir. Orta məktəbi bitirdikdən sonra ADU-nun fizika fakültəsində təhsil almışdır. Təyinatla Dağlıq Qarabağın Əmiranlar kəndinin səkkizillik məktəbində dərs hissə müdiri işləmişdir. Sonra Qaradağlı kənd orta məktəbində fizika və riyaziyyat müəllimi, Sumqayıt şəhərində 4 saylı orta məktəbdə müəllim, Moskvada sənaye sahələrində qaynaq texnologiyası laboratoriyasında mühəndis, SSRİ Dövlət Təchizat İdarəsində usta, tikinti idarəsində usta,təhlükəsizlik texnikası üzrə mühəndis, polad və dəmir-beton konstruksiyalarının quraşdırıcısı olmuşdur.
Yaradıcılığı
Bədii yaradıcılığa orta məktəbdə oxuduğu illərdən başlamışdır. Lakin ilk mətbu şeri 1971-ci ildə "Azərbaycan gəncləri" qəzetində dərc olunmuşdur. Dövri mətbuatda müntəzəm çıxış etmişdir. "Dünya bir pəncərədir" adlı ilk şeirlər məcmuəsi 1984-cü ildə "Yazıçı" nəşriyyatında çıxmışdır. "Bir addımlıq ömür..." (2006) "Bəyaz vərəq içində" (2009) kitabının müəllifidir. Yazıçı Əbdül Hüseynovun "Üsyankar Xaqani" romanını rus dilindən tərcümə etmişdir.
Klassik və modern şeirlər, hekayələr, ədəbi-tənqidi və elmi-publisistik məqalələr də yazır.
Şeirləri Azərbaycan və rus dillərində çap olunmuşdur.
NGC 6672
NGC 6672, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Lira bürcü istiqamətində yerləşir. *2 tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Çaxmaq (zirvə)
Çaxmaq — Şuşa rayonunun ərazisində, Qarabağ silsiləsinin Şimal-Şərq yamacında zirvə. Hündürlüyü 1554 m. ərazisində qığılcım törədən xususi caxmaq daşının çoxluğu ilə əlaqədar olaraq dağ belə adlandırılmışdır. Qazax rayonunun İkinci Şıxlı kəndindən cənubda qədim düşərgə də oradan tapılmış coxlu daş alətlərə görə Çaxmaqlı adlanır. 1991-ci ilədək Ermənistan ərazisində Caxmaq adlı yaşayış məntəqəsi olmuşdur.
Qovuqlu zurna
Qovuqlu zurna (Bladder pipe ing.) — thumb|qovuqlu zurna
Almanca Platerspiel və ya Blaterpfeife. Bir üfürmə borusu, torba və chanterin (boru üzərində barmaqları qoymaq üçün deşiklər olan) təpəsində qamış yerinin içərisinə yerləşdirilmiş ikili qamışla səsləndirilən chanterdən ibarətdir. Şişirilmiş kisənin içərisindəki qamış davamlı səslənir, və hava axınını dillə kəsmirdi. Bunun ilk olaraq nə zaman yaranması bilinməməklə birlikdə bunun 13-cü əsrdən əvvəl Avropadan gəldiyinə inanılır. Universal tuluqzurna və Renesans Krumhornu arasında aralıq mərhələ olaraq qovuqlu zurna 14–16-cı əsrlərdə formalaşdı
Eldar
Eldar — kişi adı.
Seysmik risk
Seysmik risk — zəlzələ nəticəsində binaya, sistemə və ya digər obyektə dəyən ziyan. Seysmik risk idarəetmə məqsədləri üçün müəyyən bir müddət ərzində baş verə biləcək təhlükəli hadisələrin potensial, iqtisadi, sosial və ekoloji nəticələri kimi müəyyən edilmişdir. Əgər Yüksək seysmik təhlükə zonasında yerləşən bina seysmik mühəndislik prinsiplərinə uyğun tikilərsə daha az risk altında olar. Seysmik riskin səviyyəsini əsasən iki amil təyin edir:
Seysmik riskin təyini
Seysmik riskin müəyyən edilməsi risklərin idarə edilməsində mühüm addım olan riskin azaldılması ilə bağlı qərarların qəbulu prosesinin əsasını təşkil edir. Böyük şirkətlər və digər müəssisələr (məsələn, yerli hökumətlər) binaların strukturunun möhkəmləndirilməsi və ya fövqəladə halların planlaşdırılması kimi digər risklərin azaldılması tədbirləri üçün məhdud vəsaitlərin ən yaxşı şəkildə necə ayrılacağını müəyyən etmək üçün əmlak "portfellərini" təhlil edir. İri şirkətlər və digər qurumlar binalarının strukturunun yenidən qurulmasına və ya şəraitin planlaşdırılmasına, eləcə də digər risklərin azaldılmasına yönəlib. Seysmik risk seysmik modelləşdirmə kompüter proqramlarından istifadə etməklə müəyyən edilir. Məsələn HAZUS kompüter proqramı. 1999-cu ildə ASTM, adətən Ehtimal olunan Maksimum Zərər və ya PML tədqiqatları kimi tanınan kommersiya mülkiyyəti üçün seysmik itki təxminlərinin hesabatı üçün təlimatlar hazırladı. Bu təlimatlar işin həcmini, rəyçinin ixtisaslarını və itki təxminlərini bildirmək üçün müvafiq terminologiyanı müəyyən edir.
Seysmik riskin azaldılması
Seysmik risk fövqəladə hallara reaksiyanı təkmilləşdirən və əsas infrastrukturu təkmilləşdirən aktiv proqramlarla azaldıla bilər. Zəlzələyə hazırlıq anlayışları zəlzələ nəticəsində yaranan fövqəladə halların planlaşdırılmasına kömək edə bilər. Bina kodları seysmik riski idarə etməyə kömək etmək üçün nəzərdə tutulub və seysmik yer hərəkətinin binalara təsiri haqqında daha çox məlumat əldə olunduqca yenilənir. Zəlzələlərdən dəyən zərərin azaldılmasının aktiv təkmilləşdirilməsinin bu növü seysmik retrofit kimi tanınır. Bununla belə, dəyişikliklər ümumiyyətlə icmada seysmik riski dərhal yaxşılaşdırmır, çünki mövcud binaların düzəlişlərə cavab verməsi üçün nadir hallarda təkmilləşdirilməsi tələb olunur.
Xarici keçidlər
Seysmik risk
Başincaq
Başincaq Tiflis quberniyasının Siqnax qəzasında Alazan çayının sahilində Top-Qarağac yaxınlığında kənd adı.
Həmçinin bax
Tiflis quberniyası
Fanfrnoch
thumb|Fanfrnoch Fanfrnoch (həmçinin famfrnoch, bukač, bukál və ya brumbá) — mənşəcə Chod bölgəsindən olan vurmalı çalğı alətidir. Bir membraphone (gərilmiş qişa, pərdə titrədərək səs çıxarmaq) olaraq sinifləndirilir. Alət tikişlə yerində tutulan gərilmiş dəri ilə əhatə olunmuş və dərinin ortasından keçən at tükündən ibarət gil və ya metal qabdır (adətən küpə). Küp nə qədər böyük olarsa alətin səsi bir o qədər dərindir. Alət at tükü çəkilərək çalınır və nəmli barmaqları tüklərə sürtməklə tonlar səsləndirilə bilər. Bu çalğı aləti çex xalq mahnılarının müşayiətçisi kimi çıxış edir və məşhur yeni il melodyası adını daşıyır.
Lörink Mesaroş
Lörink Mesaroş ― Macarıstan siyasətçi, iş adamı. 2011-ci ildən 2018-ci ilə qədər Felcut adlı kəndin başçısı olmuşdur. İxtisasca qaz çilingəri olan Mesaroşun 2019-cu ilə olan sərvəti 407,7 milyard forint (1,3 milyard dollar) təxmin edilir və "Forbes"a görə Macarıstanın ən zəngin adamıdır. Bir çox media orqanı onu "oliqarx" kimi qələmə verir.
Onun qaz çilingərindən müflisliyə qədər dəyişən şəxsiyyəti müntəzəm olaraq sosial diskurslara səbəb olur, Mesaroş bir neçə ilə Macarıstanın ən varlı adamı oldu, bəzi analitiklər bunu Fides partiyasının yüksək vəzifəli üzvləri ilə sıx münasibətləri ilə əlaqələndirirlər. 2010-cu il hökumət dəyişikliyindən sonra sərvəti hər il iki qat artmağa başladı və onun 2010-cu ildən bir neçə seçkidə qalib gələn və hazırda baş nazir olan uşaqlıq dostu Viktor Orbanın böyüdüyü kəndin başçısı oldu. Buna görə də bir neçə media orqanı onu daim Viktor Orbanın şəxsi heyət üzvü adlandırır. Bu əlaqənin əhəmiyyəti 2017-ci ildə Mesaroş tərəfindən belə təsvir olunmuşdur: "Mənim var-dövlətim üç amilə əsaslanır: Tanrı, bəxt və Viktor Orban".
Erkən biznesi
Mesaroş karyerasına doxsanıncı illərin əvvəllərində qaz çilingəri kimi başlamışdır. Şirkət böyüməyə başladı və yaşayış parklarında və böyük binalarda yaşayan icmalarda getdikcə daha önəmli işləri götürməyə başladı. Bununla birlikdə, 2000-ci illərin ortalarında şirkətin sifariş sayı azaldı və bazar payının böyük hissəsini itirdi. 2007-ci ildə şirkət minimum sayda sifariş alaraq zərər verdi.
2010-cu ildən sərvəti sürətlə artırdı. 2013-cü ildə o, 6,9 milyard forint sərvəti ilə ölkəsinin 88-ci ən varlı adamı oldu, 2016-cı ildə bu göstərici 23.8 milyarda çatdı və növbəti il 120 milyardla o, ən varlı 5-ci macar oldu. "RTL Klub" telekanalının verdiyi hesabata görə, konsorsiumun Mesaroş şirkətləri 225 milyard forint həcmində dövlət satınalma gəlirlərini əldə etdilər.
Siyasət
2011-ci ildə Felcutda keçirilən yerli seçkilərdə hakim partiya Fides-KDNP-ni təmsil edərək qalib gəldi. Seçildikdən sonra Felcutda bir çox böyük dövlət və AB tərəfindən maliyyələşdirilən layihələr (futbol stadionu, turistik kiçik dəmir yolu, süni göl) reallaşdırıldı və kənd sürətlə inkişaf etdi. Mesaroş həmçinin daha əvvəl Viktor Orban tərəfindən qurulan Felcut Yeni Nəsil Təhsil Fondunun prezidenti oldu.
Mesaroş və onun ailə şirkətlərinin sərvətləri 2018-ci ildə də böyüməyə davam edərək, 93%-ı Avropa Birliyindən gələn 259 milyard forint dəyərində dövlət satınalmalarını qazandı. 2018-ci ilin aprelində Mesaroş "yalnız iqtisadi maraqlarına diqqət yetirmək" üçün Felcut bələdiyyə başçısı vəzifəsini tərk etdi.
Futbol
2007 ətrafında Mesaroş yerli futbol komandasına investisiya etməyə başladı və 2008-ci ildə onu tam əldə etdi. O, illərcə kluba sponsorluq etdi. Hökumət tərəfindən maliyyələşdirilən Felcutdakı 3500 yerlik "Panço Arena" futbol stadionunun inşasına rəhbərlik etdi.
Məjgeh (Soyuqbulaq)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 491 nəfər yaşayır (70 ailə).
Çex kronu
Çex kronu (ISO 4217: CZK) - Çex Respublikasının rəsmi pul vahidi. Çexiya Milli Bankı tərəfindən dövriyyəyə buraxılır. Ölkədəki inflyasiya dərəcəsi 2014-cü ildə 0.4 % olmuşdur.
10 sentyabr 2016 tarixinə aid məzənnədə 1 Çexiya kronu = 0.0415581 ABŞ dolları.
Bu söz çex dilində "koruna" kimi səslənir və tərcümədə "tac" mənasını verir. Çex kronası 8 fevral 1993-cü ildə dövriyyəyə buraxılmış və Çexoslovakiya kronasını əvəz etmişdir. 1 krona 100 halerə bərabərdir.
Rombvarıkimilər
Rombvarıkimilər- Rajiformes dəstəsi. 3 fəsiləyə aid 100-dən çox növü olan bu skatların bədəni rombvarıdır. Bəzi müəlliflər dəstənin yalnız skatlar və ya rombvarı skatlar - Rajidae fəsiləsi olduğunu qeyd edir. Bu skatların quyruq gövdəsi kiçik üzgəclə qurtarır, bel üzgəci reduksiya olub, bədən üzərində müxtəlif boyda pulcuqlar, onların üzərində geriyə əyilmiş dişlər var. Yəni bədəni dəyirmi pulcuqlarla örtülüdür.
Uzunluqları 0,3-2,0 m olan bu balıqlar soyuq və mötədil suların dibində əsasən gecə həyatı keçirir, gündüzlər yarı gizlənmiş halda qalır. Bunların qidasını əsasən xırda balıqlar təşkil edir. Yumurta qoymaqla çoxalırlar, 4-6 aydan sonra yumurtadan 10-15 sm uzunluqda balalar çıxır. Rombvarı skatların vətəgə əhəmiyyətli çox deyil.
Həmçinin bax
Qığırdaqlı balıqlar
Köpəkbalığı
Tənbəlkimilər
Lamnokimilər
Əl-Küt
Əl-Küt — İraqda şəhər. Bağdaddan 160 km uzaqlıqdadır. Dəclə çayı üzərində yerləşir. Əhalisi 315.000 nəfərdir.
Fikrət
Fikrət — kişi adı.
Marika Qombitova
Marika Qombitova (12 sentyabr 1956, Tarani nad Ondava, Çexoslovakiya) — Slovakiya müğənnisi.
Hurdy Gurdy
Hurdy Gurdy — Musiqi aləti.
thumb|Hurdy gurdy
Hurdy- gurdy (Çexcə Niněra) çarxla tellərə sürtünərək səs çıxaran simli alətdir. Çarxın funksiyası daha çox skripka yayına bənzəməklə onda çalınan melodyalar da skripkanınkına bənzəyir. Melodyalar tonlarını dəyişmək üçün klaviaturanın üzərində çalınır. Çoxu simli alət kimi simlərin titrəməsini eşidiləbilər hala gətirən səs taxtası vardır.
Hurdy gurdynin mənşəyinin ümumiyyətlə skripkadan, həmçinin 11-ci əsrdən əvvəl Avropadan və ya Orta Şərqdən (məs: rebab aləti) gəldiyi düşünülür. 17-ci əsrdə musiqi zövqünün dəyişməsi ilə əlaqədar və hurdy gurdynin verə biləcəyindən daha çox polifonik istedad istədi və alət ən düşük sosail siniflərə itələndi. XVIII əsrdə hurdy gurdy yenidən məşhurlaşmağa və üst siniflərə geri dönməyə başladı. Bu müddət ərzində artıq onun müxtəlif növləri qərbi slavyan ölkələrinə, alman dilli ərazilərə, Macarıstana və həmçinin Mərkəzi Avropaya da yayılmışdı.
Rövşən İsmayılov (əsgər)
Rövşən Məmmədağa oğlu İsmayılov (30 oktyabr 1999; Bakı, Azərbaycan — 13 oktyabr 2020; Ağdərə, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Rövşən İsmayılov 1999-cu il oktyabrın 30-da Bakı şəhərində anadan olub. 2005-2016-cı illərdə Binəqədi rayonunda 83 nömrəli məktəb-liseydə təhsil alıb. 2016-2020-ci illərdə Azərbaycan Kooperasiya Universitetində (AKU) "Maliyyə" ixtisası üzrə ali təhsil alıb. Subay idi.
Hərbi xidməti
Rövşən İsmayılov 2020-ci ilin iyul ayından Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Tərtər rayonunda yerləşən "N" saylı hərbi hissəsində müddətli həqiqi hərbi xidmətdə idi.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Rövşən İsmayılov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə, həmçinin Ağdərə istiqamətində gedən döyüşlərdə savaşıb.
Müharibə zamanı "N" saylı hərbi hissədə yaradılan "Həmlə" taborunun baş atıcısı olan Rövşən İsmayılov oktyabrın 3-də döyüşlər zamanı əlindən və üzündə qəlpə yarası alaraq hərbi hospitala aparılır. Oktyabrın 18-nə qədər hospitalda olmaq haqqında sərəncam verilsə də, oktyabrın 7-də bir neçə döyüş yoldaşı ilə birgə müalicəsini yarımçıq qoyaraq yenidən döyüşlərə yollanır.
Rövşən İsmayılov oktyabrın 13-də Ağdərə istiqamətində "Tülkü dərəsi" adlandırılan ərazidə ağır döyüşə daxil olan bölüyün heyətində olur. Həmin bölüyün heyətində olan əsgərlər Ağdərə istiqamətində Ermənistan Ordusunun səngərinə qədər daxil olmağı bacaran yeganə qrup olur. Rövşən İsmayılov oktyabrın 13-də snayper gülləsi nəticəsində şəhid olub. Noyabrın 19-da Binəqədi rayonunun Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunub.
Mirədeh (Soyuqbulaq)
Mirədeh - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Soyuqbulaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
NGC 5650
NGC 5650, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Rövşən İsmayılov (əsgər)
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Rövşən İsmayılov ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Mirədeh (Soyuqbulaq)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 239 nəfər yaşayır (36 ailə).
Hacıhüseynli
Hacıhüseynli (əvvəlki adı: Yelenovka) — Azərbaycan Respublikasının Quba rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 29 dekabr 1992-ci il tarixli, 428 saylı Qərarı ilə Quba rayonunun Yelenovka kəndi Hacıhüseynli kəndi adlandırılmışdır.
Toponimikası
Qusar maili düzənliyindədir. XIX əsrdə Rusiyadan gəlmiş rus ailələri burada məskunlaşdıqdan sonra kəndə Yelenovka adı verilmişdi. 1992-ci ildə kəndin keçmiş adı bərpa edilmişdir. Hacıhüseynli yaşayış məntəqəsinin əsasını qoymuş nəslin adıdır.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kəndə 1815 nəfər əhali yaşayır.
Asiya İnfrastruktur İnvestisiya Bankı
thumbnail|Bankın loqosu Asiya İnfrastruktur İnvestisiya Bankı — Çin hökumətinin təşəbbüsü ilə yaradılmış beynəlxalq maliyyə institutu. Mənzil-qərargahı Çin Xalq Respublikasının Pekin şəhərində yerləşir.
Tarixi
Bankın yaradılması ilə bağlı ilk sənəd 24 oktyabr 2014-cü ildə imzalanmışdır. Həmin gün Asiya qitəsinin 21 ölkəsi bu nəhəng investisiya bankının yaradılması məqsədilə memorandum imzalayıblar.
"Maddələr Sazişi"
Bankın əsas təsis sənədi olan "Maddələr Sazişi"dir.
2015-ci ilin 27-28 aprel tarixlərində Pekin şəhərində və 20-22 may tarixlərində Sinqapurda gələcək təsisçi üzvlərinin nümayəndələrinin müvafiq olaraq keçirilmiş 4-cü və 5-ci iclaslarında yekdilliklə razılaşdırılmış "Maddələr Sazişi"i 29 iyun 2015-ci il tarixində Pekində təsisçi üzv statusuna malik olan 57 ölkədən 50-si tərəfindən imzalanmışdır.
Nizamnamə kapitalı
Əsasən Asiya regionunda infrastrukturun inkişaf etdirilməsini dəstəkləyəcək bankın nizamnamə kapitalı 100 milyard ABŞ dolları məbləğində müəyyən edilmişdir. Bunun da təxminən 75 faizini Asiya ölkələri təmin edəcəkdir. Ölkələrin payı onların iqtisadiyyatının həcminə uyğun müəyyən edilir. Bankın səhmdarları bunlardır:
Fəaliyyət planı
Fəaliyyəti Asiya ölkələrinin infrastruktur baxımdan inkişafına yönəlmişdir.
Bank ilk mərhələdə fəaliyyətini Avropaya yeni ticarət marşrutu olacaq Yeni İpək Yolunun yaradılmasına cəmləyəcək. Bankın maliyyələşdirməyi planlaşdırdığı layihələr sırasında Bağdad və Çin arasında birbaşa dəmir yol əlaqəsinin qurulması da yer alır.
Tromba Marina
Tromba Marina (dəniz trumpeti) (Çexcə Trumšajt.) — Musiqi aləti. thumb
Bu alət üçgən bir dabana dayanan kəsik konus şəklindəki bir gövdə boyundan ibarətdir. Adətən 4 və ya 7 fut (2 m)hündürlüyündə simli çalğı alətidir. Orta əsrlərin ruporuna (dənizdə danışmaq üçün istifadə olunan alət, megafon) bənzəməsi ilə onun adına bənzər adla adlandırılmışdır. Bu sim dayanmadan çalınır lakin bəzi nöqtələrdə simə yüngülcə toxunaraq təbii harmoniyalar çalınır. Alət 15-ci əsrdə İngiltərədə məşhur idi daha sonradan Avropaya yayıldı.
Psaltery
Psaltery — musiqi aləti. Bu Qədim yunanların arfasına bənzər alətdir. Ağacdan düzəldilmişdir və səsin əmələ gəlməsi təbii akustikaya dayanır. 12 -15- ci əsrlərdəki əlyazmalarda, rəsmlərdə və heykəllərdə psalterilər yayğın olaraq görlürlər. Onlar formasına və simlərin sayının çoxluğuna görə dəyişirlər. 19-cu əsrdən artıq bunlarla əlaqəli zither gitarlar meydana gəldi
Mixail Avilov (şair)
Mixail Aleksandroviç Avilov — Rusiya-sovet şairi.
Həyatı
Mixail Aleksandroviç Avilov 21 noyabr 1907-ci ildə Donda, Tsimlyanskaya kəndində ömürlük həkim kazak ailəsində anadan olmuşdur. Atası feldşer və baytar idi, Mixailə at sürməyi öyrətmişdir. O, uşaqlıqdan atları çox sevmişdir və bu, onun gələcək peşəsini müəyyənləşdirməsində önəmli rol oynamışdır.
Lüdviqshafen
Lüdviqshafen, Almaniyanın şəhərlərindən biri.
Qardaş şəhərlər
Sumqayıt, Azərbaycan Antverpen, Belçika Dessau, Almaniya Havering, Böyük Britaniya Lorient, Fransa Pasadena, Amerika Birləşmiş Ştatları Tiszaújváros, Macarıstan
Başqırdıstan Birinci dünya müharibəsi illərində
Başqırdıstan Birinci Dünya müharibəsi illərində — Başqırdıstanın Birinci Dünya müharibəsində rolu və orada baş verən hadisələr.
Başqırdıstan Birinci Dünya müharibəsindən öncə iri sənaye və kənd təsərrüfatı regionlarından biri olaraq Rusiya imperiyasının daxili rayonlardan biri idi. Müasir Başqırdıstan ərazisi o dövrün Ufa quberniyası və Orenburq, Samara, Perm quberniyalarının bir hissəsi əhatə edir. Başqırdıstan istər insani istərsə təbii resurslar baxımından Birinci Dünya müharibəsinə öz töhfəsini vermişdir.
Tarixi
1914-cü ilin yayında Başqırdıstanda əhalinin səfərbərliyi həyata keçirilirdi. Sterlitamak, Belebee və Birsk şəhərlərində əhalinin əhalinin mobilizasiyalaşmasına qarşı kütləvi etirazlar həyata keçirilir. İnsanlar müharibəni kasıbçılıq hesab edir və qısa müddətə qalibiyyətin əldə ediləcəyinə inanırdı. 26 iyul 1914-cü ildə bölgədə spirtli içilərin satışı qadağan edilmişdir. İçkili vəziyyətdə görünənlər üç ay həbsdən tutmuş 3 min rubla qədər cərimələnirdi.
1914–1916-cı illərdə Ufa quberniyasından 300 min nəfər mobilizasiyaya cəlb edilmişdi. Müharibənin getdiyi dönəmdə Orenburq quberniyasından ümümi əhalinin 11,7 %, Ufa quberniyasında isə 10,6 % əhali mobilizasiyaya cəlb edilmişdi. Ufada cəbhədən gətirilən yaralılar üçün qospitallar salınmışdı. 1916-cı ildə Ukrayna və Baltikyanı ərazilərdən 60 min əhali və 17 minə yaxın hərbçi köçürülmüşdür.
Birinci Dünya müharibəsində Başqırdıstandan 106-cı Ufa və 190-cı Ocakov piyada polku təşkil edilmişdi. Orenburq kazak diviziyasının tərkibinə 9-cu, 10-cu, 11-ci və 12-ci səkkiz yüzlik polk və 5-ci kazak batareyası daxil idi. 106-cı piyada polku 27-ci il piyada diviziyası, general Rennenkampf başçılıq etdiyi 1-ci ordu və general Samsonovun 2-ci ordunun tərkibində Şərqi Prussiyada vuruşmuşdur.
Müharibənin gedişi zamanı iqtisadiyyat bütünlüklə hərbi reyslər üzərinə qoyulmuşdur. Metallurgiya sənayesi cəbhəyə işlərirdi. 1914-cü ilin iyulundan 1916-cı ilə qədər 25 459 at gönfərilmişdir.
Diyarın işlərində türk, avtriya-macarıstan və alman əsgərlərindən, Almaniya və Avtriya-Macarıstan əhalisi, Çin və Koreyadan olan işçilər, qadın və yeniyetmələrdən isrifadə edilirdi.
Müharibə illərində kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı azalmışdı. Günlük tələbat malları 2–3 dəfə artmışdı. Münaqişə xalq arasında narazılığa gətirib çıxarmışdı. Buna misal kimi Mnyar zavodundakı kütləvi şəkildə işləməkdən imtina gerçəkləşmişdi.
Müharibə qəhrəmanları
Başqırdıstanın Birinci Dünya müharibəsi illərində müharibəyə göndərdiyi şəxləri öz qəhrəmanlıqları ilə seçilirdi :
Pajbərd (Soyuqbulaq)
Pajbərd - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Soyuqbulaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Başqırdıstan Birinci dünya müharibəsi illərində
Müharibə qəhrəmanları
Ravil Şaxaydaroviç Sırtlanov, Belebeevski qəzası sakini, 166-cı Rovnenki polkunun generalı, Baş qərargahın general-mayoru. Dördüncü dərəcəli Qeorqievski xaçı ilə təltif edilmişdir;
Ryabov Vasili Konstantinoviç — Larqo-Karqaulski polkunun kiçik unter-zabiti;
Pajbərd (Soyuqbulaq)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 75 nəfər yaşayır (13 ailə).
Başqırdıstan Birinci dünya müharibəsi illərində
Müharibə qəhrəmanları
Alekseeviç Aleksey Qeorqieviç — kiçik unter-zabit;
Rusin Aleksandr Pavloviç — polkovnik.
Kərim
Kərim — kişi adı və təxəllüs.
Atopik ekzema
Etiopatogenez
Atopik ekzema xəstəliyinin yaranması genetik səbələrə bağlıdır. Adətən valideynlərdin birində atopik vəziyyət olur. Yəni, valideynlərdən birində allergik rinit, konyuktivit, astma və ya atopik ekzemanın özü olur. Dərinin barier funskiyasında məsul olan fillagrin və bənzəri proteinlərin genetik pozunutusu əsasə səbəblərdən biridir. Bu səbəbdən dəridə qaşıntı və qızartılar yaranır. Xəstəliyi kəskinləşdirən digər səbəblər isə ekzogen allergenlərdir. Başda ev tozu, çiçək tozu, ev gənələri və s.
Piran qrupu
Piran qrupu- altıtaqımlı birheteroatomlu tsiklik birləşmələrinin azot və oksigen heteroatomlu ən sadə nümayəndələridir.
Atopik ekzema
Klinik əlamətlər
Atopik ekzema xəstəliyinin əlamətləri dəridə qaşınma və qızarıqlıqdır. Dəridə qaşıntılı qızartılar əsasən bükənəklərdə, əllərdə, ayaqda, yanaqda, göz qapaqlarında yaranır. Bəzən qızartılar axınıtlı və ağrılı ola bilər. Gecə dərinin qaşınması əsasə görlən əlamətlərdən biridir. Qaşınmaya bağlı dəridə likenifikasiya dediyimiz dəri qalınlaşması da görülə bilər.
Piran qrupu
Piran qrupu
Piranlar sərbəst halda məlum deyildir. α-piran (2H-piran;) və    γ-piran (4H-piran,). Etanolda, dietil efirində, benzolda yaxşı həll olur. Davamsızdır. Otaq temperaturunda hava təsiri ilə parçalanır.
Atopik ekzema
Diaqnozu
Atopik ekzemanın diaqnozu klinik əlamətlərə və xəstə anamnezinə görə qoyulur. Lakin bu xəstəlik digər dəri xəstəlikləri ilə qarışa bilər və pasientlərə yanlış diaqnozlar qoyula bilər. Diaqnozu dəqiqləşdirmək üçün əlavə laborator, patoloji analizlərə ehtiyac duyula bilər. Dəri biopsiyası ilə diaqnozu təsdiqləmək mümkündür.
Piran qrupu
Alınması
γ-piranın ən çox istifadə edilən alınma  metodu piril duzlarının qələvi metalların bor hidridləri ilə və ya maqnezium üzvi birləşmələri ilə qarşılıqlı təsiridir. Bu birləşmələr digər piranlara nisbətən daha davamlıdırlar.
Atopik ekzema
Müalicəsi və profilaktikası
Atopik ekzemanın müalicəsi dermatologiya uzmanı tərəfindən aparılsa da valideynlər də profilaktikada yaxından iştirak etməlidirlər. Atopik dermatitin müalicəsi üçün dəri həkimi adətən yerli və daxilə kortikosteroidlər, immunupressiv terapiyalar, topikal D vitamini analoqlarını, antibiotiklər, topikal immunomodulyatorlar, emollientlər, antihistaminiklər təyin edir. Müalicələr individualdır. Xəstənin yaşı, cinsi, ağırlığı və s. müalicə taktikasını təyin edir. Günəş şüası dəridə qaşıntı və qızartını azaldır. Ona görə atopik dermatit xəstələrinə günəşli sezonlarda mütəmadi qaydada günəş vannalarının qəbulu da məsləhət edilir.
Piran qrupu
Kimyəvi xassələri
γ-piranın katalitik hidratlaşması tetrahidro-piranın əmələ gəlməsinə səbəb olur ki, o da üçfenilmetilperxloratla qarşılıqlı təsirdə olur və piril perxlorat əmələ gətirir.: