cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aprel döyüşləri
Atəşkəs
Aprel döyüşlərindən sonra may ayında Ermənistan və Azərbaycan prezidentləri Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənməsi üzrə ATƏT-in Minsk qrupuna həmsədrlik edən ölkə XİN rəhbərlərinin iştirakı ilə Vyanada görüşüb, iyunun 20-də Sankt-Peterburqda Rusiya prezidentinin iştirakı ilə üçtərəfli danışıqlar keçiriblər. Görüşlər əsnasında münaqişə bölgəsində etimad tədbirlərinin möhkəmləndirilməsi, insidentlərin araşdırılması mexanizmlərinin yaradılması, ATƏT-in fəaliyyətdə olan sədri ofisinin genişləndirilməsi haqqında razılıq əldə edilib.
Atəşkəsdən sonrakı döyüşlər
Aprelin 7-də Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin məlumatında bildirilir ki, cəbhə bölgəsində Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin mövqeləri üzərində uçuşlar həyata keçirməyə cəhd göstərən Ermənistana məxsus "X-55" tipli pilotsuz uçuş aparatı xüsusi üsulla endirilib. Aprelin 7-də Ağdərə-Goranboy istiqamətində Azərbaycana məxsus sanitar tibb maşını atəşə tutulub. Hadisə nəticəsində sanitar maşına ciddi ziyan dəysə də, xəsarət alan olmayıb.
Sınaqdan keçirilən texnologiyalar
Bəzi xarici KİV-lərin verdiyi məlumata görə, döyüşlərdə Azərbaycan qüvvələri İsrailin istehsal etdiyi IAI Harop "Kamikadze" PUA, ThunderB nəzarət dronları və Spike TƏİR-ləri, Rusiya istehsalı olan TOS-1A 24-barrel termobarik (uzun məsafədə alovsaçan) raket sistemləri tətbiq olunub. Rusiyalı hərbi analitik Aleksandr Xramçixinin iddiasına görə, Ermənistanın tank itkilərinin əsas səbəbi Harop PUA-ları olub. Lakin hərbi ekspert Ədalət Verdiyev Ermənistan ordusunun məhv edilən ağır texnikalarının 80 faizinin "Spayk" raketləri vasitəsilə vurulduğunu yazıb.
Hərbi
2016-cı il aprelin 19-da Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin müvafiq sərəncamları ilə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin 3 üzvü "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı", 7 üzvü "Azərbaycan Bayrağı" ordeni, 1 üzvü 2-ci dərəcəli və 4 üzvü 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni, 19 üzvü "Vətən uğrunda" medalı, 43 üzvü "İgidliyə görə" medalı, 45 üzvü "Hərbi xidmətlərə görə" medalı, 2 üzvü "general-mayor" ali hərbi rütbəsi ilə mükafatlandırılıb.
Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin mətbuat xidmətinin rəhbəri Vaqif Dərgahlının verdiyi məlumata görə, Aprel döyüşlərində Ermənistana məxsus 30-dək tank, 320 döyüşçü məhv edilmiş və 500-dən artıq döyüşçüsü yaralanıb.
Mülki şəxslər
thumb|Aprel döyüşlərində [[Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin Tərtər rayonuna atdığı mərminin qəlpəsi]]
Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyinin 2016-cı ilin aprel ayının 6-sında yayımladığı məlumata əsasən aprelin 2-dən etibarən intensivləşən Azərbaycan-Ermənistan silahlı münaqişəsi kontekstində Ermənistan tərəfindən beynəlxalq humanitar hüququn pozulmasının davam etdirilməsinə dair məlumat yayıb. Nazirliyin məlumatında bildirilir ki, "2016-cı ilin 2 aprel tarixində səhər erkən saatlardan başlayaraq Ermənistan münaqişə zonasında hərbi fəaliyyətini intensivləşdirərək, mülki əhaliyə qarşı müharibə cinayətləri və bəşəriyyət əleyhinə cinayətlərə bərabər tutulan çoxsaylı aktlar törədib. Bu müddət ərzində Ermənistan tərəfi Ermənistan və Azərbaycan silahlı qüvvələrinin təmas xətti boyunca sıx məskunlaşmış ərazilərdə yaşayan, aralarında qadınlar, uşaqlar və ahılların da olduğu qeyri-döyüşçü mülki əhaliyə qarşı qəsdən, sistematik və hədəflənən hücumlar edib. 32 yaşayış məntəqəsinin bombalanması nəticəsində aralarında 16 yaşdan kiçik 2 uşaq olmaqla 6 mülki şəxs həlak olub, 26 şəxs ağır yaralanıb. Hücumlar nəticəsində həmçinin çoxsaylı ictimai və şəxsi mülkiyyətə, o cümlədən mülki infrastrukturlara ciddi ziyan dəyib. 232 fərdi yaşayış evi, 99 elektrik dirəyi, 3 elektrik yarımstansiyası, kilometrlərlə su və qaz boruları dağıdılıb. Məktəblər, xəstəxanalar və ibadət yerləri də daxil olmaqla sosial müəssisələrə Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən idarə olunan raket zərbələri endirilib. 1 məscid ibadət zamanı yüksək kalibrli artilleriya mərmiləri ilə vurulub".
Azərbaycan Respublikasının Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsi sədrinin 2016-cı ilin mayın 2-sində vurğuladığı məlumatda deyilir ki, "Ermənistanın təxribatçı hücumları nəticəsində təmas xəttində yerləşən ərazilərimiz mütəmadi olaraq atəşə tutulmuş, bunun nəticəsində isə məcburi köçkünlərə və yerli sakinlərə ziyan dəymiş, evlər dağıdılmış, hərbiçilər və mülki əhalidən olan sakinlər isə həlak olmuşlar; Belə ki, məcburi köçkünlərdən 16 nəfər həlak olmuş, 40 nəfər yaralanmış, məcburi köçkünlərin məskunlaşdığı 228 mənzilə ziyan dəymiş, onlardan 43 ev tamamilə dağıdılmış, 185 ev qismən dağıdılmış və 235-ə yaxın mal-qara tələf olmuşdur."
Ermənistan tərəfi
Ermənistan tərəfin məlumatlarına əsasən döyüşlərdə 91 hərbçi həlak olmuşdur. Azərbaycan tərəfin məlumatlarına əsasən isə 560 nəfər ölmüşdür.
Aprel döyüşlərinin nəticəsi
Aprel döyüşləri Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin qələbəsi ilə nəticələnmiş, Tərtər rayonunun Talış kəndi ətrafındakı yüksəkliklər, Cəbrayıl rayonunun Lələ təpə yüksəkliyi və Cocuq Mərcanlı, Goranboy rayonunun Gülüstan kəndi və Tərtər rayonunun Madaqiz kəndi istiqamətində yollar düşməndən azad olunmuşdur. Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev iyulun 10-da Nazirlər Kabinetinin 2016-cı ilin birinci yarısının sosial-iqtisadi inkişafının yekunlarına və qarşıda duran vəzifələrə həsr olunan iclasında qeyd edib ki, Aprel döyüşləri zamanı 2 min hektar ərazi işğaldan azad edilib.
Aprel döyüşləri vaxtı, hər iki ölkədə iqtidar və müxalifət eyni mövqeyi nümayiş etdirdi. Aprelin 29-da Ermənistanda üç yüksək rütbəli hərbi və müdafiə rəsmiləri Aprel döyüşlərində uğursuzluğa görə işdən qovulmuşdur.
5 aprel atəşkəsi Ermənistanda ehtiyatlı optimistliklə qarşılandı. Erməni rəsmiləri əvvəlcə erməni qüvvələrinin effektiv fəaliyyətini vurğulamışlarsa da, ictimaiyyətin xəyal qırıqlığı ordunun korrupsiyaya və könüllülüyünə yönəldildi. Hərbi əməliyyatların ilk bir neçə saatı zamanı çoxlu erməni tələfatından ötrü məsuliyyət cəbhə xəttləri boyunca köhnəlmiş avadanlıq və kommunikasiya xətlərinin olmasına yönəldildi. 2020-ci ilə qədər Ermənistan tərəfi cəbhə xəttinə ABŞ-dən alınan 225 müasir videomüşahidə avadanlıqları quraşdırmaqla bu çatışmazlığı qismən aradan qaldırmağa çalışıb. Bu sistem kilometrlərlə aralıdan istənilən hərəkəti qeydə alırdı və xüsusi komanda mərkəzinə ötürürdü. Habelə Ermənistan təmas xətti boyu öz müdafiə istehkamlarını möhkəmləndirmişdi, xüsusən şimal istiqamətində beton bunkerlər şəbəkəsi qurmuşdu. Həmin bunkerləri 44 günlük müharibədə 1 tonluq aviabombalar belə dağıda bilmirdi.
Aprel döyüşləri zamanı 2000-dən artıq insan Qarabağı tərk edib Ermənistana köçüb. Məcburi köçkünlərin əsas hissəsini qadınlar, uşaqlar və qocalar təşkil edirdi, kişilər isə Qarabağda hərbi əməliyyatlarda iştirak etmək üçün qaldılar. 2016-cı ilin sonuna olan məlumata görə 573 nəfər (172 ailə) məcburi köçkün olaraq qalırdı, onlar əsasən döyüşlər zamanı dağıdılmış Talış kəndinin sakinləri idi.
Tadeuş Bartosik
Tadeuş Bartosik (15 May 1925 – 16 Aprel 1985) — Polşalı aktyor. O, 1959-cu il ilə 1985-ci il arasında 21-dən çox film və televiziya şousunda rol oynamışdır.
Aprel döyüşləri
İctimaiyyətdə
Aprel döyüşləri zamanı tanınmış siyasi-ictimai şəxslərdən Azərbaycan tərəfini Türkiyə milli futbol komandasının futbolçusu Arda Turan, basketbolçu Hidayət Türkoğlu, televiziya aparıcısı Acun Ilıcalı, müğənnilər Mustafa Sandal və Demet Akalın, Ermənistan tərəfini isə prodüser Timur Vaynşteyn, maneken Kim Kardaşyan, siyasətçi Səlahəddin Dəmirtaş dəstəkləyib.
Aprel döyüşləri zamanı Azərbaycan tərəfli istifadəçiləri Facebook, Instagram və Twitter sosial şəbəkələrində əsgərləri #KarabakhNow, #GüpləGetsin, #Əsgərlərimizləyik, Ermənistan tərəfli istifadəçiləri isə #KarabakhPeace heşteqlərilə dəstəkləyiblər.
Azərbaycanda bəzi idmançılar Aprel döyüşləri şəhidlərini əsgər salamı və sayğı duruşu ilə yad ediblər.
Etiraz aksiyaları
Aprel döyüşləri zamanı Azərbaycanın və dünyanın bir sıra şəhərlərində şəhidlərin xatirəsini, orduya dəstək, Azərbaycan torpaqlarının suverenliyini, Ermənistana qarşı protestlərlə, yürüşlərlə və digər tədbirlərlə qeyd ediblər.
Mədəniyyətdə
2017-ci il aprelin 6-da Azərbaycan Ordusunun 2016-cı ilin aprel döyüşlərində qazandığı qələbə münasibətilə Horadiz şəhərində Müdafiə Nazirliyi və Füzuli Rayon İcra Hakimiyyətinin birgə təşkilatçılığı ilə zəfər yürüşü keçirilib, "Aprel şəhidlərinə xatirə" abidəsinin açılışı olub.
Azərbaycana qarşı informasiya təxribatı
Aprel döyüşləri zamanı bəzi Ermənistan, İran və Rusiya KİV-ləri Azərbaycana qarşı genişmiqyaslı informasiya müharibəsinə başlayıb. 2016-cı il aprelin 5-də Rusiyanın LifeNews telekanalının jurnalistləri Azərbaycan ərazisində akkreditasiya olunmadan işlədiyinə görə ölkədən deportasiya olunub.
Davaradibi çayı
Davaradibi- Lerik rayonu ərazisində çay.
Ümumi məlumat
Lənkəran çayının sağ qoludur. Başlıca olaraq yağış sularından qidalanır. Aşağı axarında qismən suvarmada istifadə edilir. Davardibi, Davardiş variantlarında da qeydə alınmışdır. Davaradibi kəndinin ərazisindən axdığı üçün kəndin adını daşıyır. Azərbaycan dilində davar "qoyun, keçi", "mal-qara", həmçinin "qoyunçuluqla, maldarlıqla məşğul olan adam" mənasında işlənir. Dilimizdə bu sözün Tavra variantına da təsadüf edilir.
Xarici keçid
gim.az/azerbaijan_
Hinduizm
thumb|[[Prambanan — Yava adasında nəhəng hinduist məbədi]] Hinduizm — Hindistan yarımadasında yaşayan yerli əhalinin mənsub olduğu din. Qərblilər bu xalqın dinini ifadə etmək üçün onların daha çox Hind çayının ətrafında yaşamalarını nəzərə alaraq onlara bu cür müraciət etmişlər. Əslində onlar öz dinlərini "Sanatana Dharma" (əzəli – əbədi – din) deyə adlandırırlar. Ehtimal olunur ki, bu dinin tarixi e.ə. 2000-ci ilə qədər gedib çatır. Bu prosesi beş dövrə ayırmaq olar:
Hinduizm milli dindir. Dünya əhalisinin təxminən 12 %-i bu dinə mənsubdur. Dinin qurucusunun Şri Krişna olduğu ehtimal olunur.
Müqəddəs kitabları
Hinduizmin müqəddəs kitabı, duaları, doqmaları və dini mərasimləri Vedalar adlı kitabda cəmlənmişdir. Vedas Sanskritcə elm deməkdir. Vedalar tarixi e.ə 1000-1400-cü illərə dayandığı qeyd olunur. Eyni zamanda eradan öncə yarandığına görə "Vedalar dönəmi" adlandırılmışdır. Vedaların mətnləri Mantralardan ibarətdir. Mantralar dedikdə dualar nəzərdə tutulur. Nümunə olaraq: Alovun, Günəşin və təbiət hadisələrinin sitayişində oxunan dualardır. Duaların edilməsində məqsəd əsasən bərəkətin çoxalması, məhsuldarlığın artması, günahların bağışlanması və.s kimi mantralar nəzərdə tutulur. Vedalar növlərə görə dörd yerə bölünür:
Riqveda tanrıya boyun əymək üçün yazılmış 1017 ilahidən ibarətdir. Hər ilahi 10-a yaxın ayədən təşkil olunmuşdur. İlahilər on kitaba (Mandala) ayrılır. Ən uzun olanı 191 ilahidən ibarət birinci və 43 ilahidən ibarət olan onuncusudur. Riqvedanın digərlərindən fərqi onun yüksək səslə oxunması və burada olan şükür, arzu və bəddua tərzindəki duaları əhatə etməsidir.
Samaveda melodiyalar vedasıdır. Riqvedadan istifadə olunan ayələrdən, müxtəlif mövzulardakı ayələrdən və rahiblər tərəfindən oxunan melodik ilahilərdən olan 3 form halındadır. Qurban zamanı da rahiblər tərəfindən oxunur.
Yacuzveda qurbanla bağlı ilahi formullar vedasıdır. İki yerə ayrılır: Ağ Yacuzveda və Qara Yacuzveda. Bəzi hissələri nəsr şəklində, bəzi hissələri də nəzm şəklindədir. Yavaş səslə oxunulur.
Atharvaveda mistik parçalardan və cadu ilə əlaqəli dualardan ibarətdir. 730 ilahidən ibarət olan adı çəkilən veda brahmanlar tərəfindən oxunulur. Başqa vedalar digər dövrlərdə yazılmışdır.
Hinduizmin müqəddəs mətn kolleksiyasını ümumiyyətlə iki yerə ayırmaq olar: Brahmanlar, Upanişadlar və Aranyakalar "Şruti"yə, Mahabharata və Ramayana dastanları, Manu Qanunnaməsi, Puranalar "Smriti"yə daxildir.
Kasta sistemi
Kasta qəbul edilməyən qrupları isə "toxunulmazlar" adı ilə adlandırırlar. Toxunulmazlar qatillər və cinayətkarlar idi. Brahmanlar kast sistemində ən əhəmiyyətli və ən üstün yerə sahibdirlər. Brahmanların vəzifəsi dini ayinləri icra etmək (məs: müqəddəs qurban ayinləri) və müqəddəs bilgilərin qoruyucusudurlar. Onların dini vəzifələri onlar üçün irsi haqqdır. Kast sisteminin fərqləndirici xüsusiyyətlərindən biri də odur ki, yalnız eyni kasta mənsub olanlar evlənə bilərlər və bir süfrə arxasında oturub yemək yeyə bilərlər. İlk üç kast sinfi xüsusi hörmətə sahibdir. 4-cü kast isə, yəni Sudralar digər kastdakıların xidmətçisidirlər.
Hər kastın özünə məxsus yemək yemə ədəbi, geyim qaydaları, nişan və toy mərasimləri vardır. Kast sisteminə qarşı çıxan şəxs bu sistemdən uzaqlaşdırılır və öldürülə bilər.
Hinduizmdə tanrı
Hinduizmə görə bəzisi Tanrını əzabverici bir qüdrət, bəzisi isə onu müqəddəs sevginin qaynağı olaraq hesab edir. Lakin hamısı de eyni nəticəyə gəlib çıxır. Hinduizmdə tanrılar üçləmə daxilində izah olunur. Brahma – yaradıcı, Vişnu – qoruyucu, Şiva – isə yoxedici Tanrıdır. Bu üç tanrı Trimurti üçlüyünə daxildir. Bu dində üçləmə tanrı – aləm birliyi (panteizm) olmaqla təktanrı inancı da var. Məsələn, Riqvedada belə bir cümlə işlənir: "Tanrı birdir. Hakimlər onu müxtəlif şəkillərdə adlandırırlar".
Avatara
Avatara Tanrı Vişnunun insan şəklində cismləşməsini ifadə etmək üçün işlədilir. Sanskrit mənşəli sözdür. Hinduizmdə dini terminlərdən olan Hulül, tanrının tək təzahürü fikrinə qarşıdır. Onlara görə tanrı tarixin hər səhifəsində müxtəlif şəxsiyyətlərin cildində gələrək insanlara özünü tanıtdırır. Pisliyi yox edir və insanların ehtiyac duyduqları vəzifələri bildirir. Beləliklə bu proses sonsuza qədər davam edəcəkdir. Qurtarıcı tanrı Vişnu dünyaya gəlib və müxtəlif şəkillərdə olacaqdır. Onun şəkilləndiyi iki önəmli "avatara"sı (yəni, şəxsi) Rama və Krişnadır. Avatara insan heyəti içinə ilahi varlığın daxil olması və pisliyi yox etmək mənasını ifadə edir.
Karma
Karma, bir səbəb-nəticə qanunudur. İnsan keçmişdə nə etmişsə, gələcəkdə də onu görəcəkdir. İnsanın keçmişi onunla qarşı-qarşıyadır. Yaxşıdan yaxşı, pisdən pis olacaqdır. Karma qanunu bir kainat nizamıdır. İnsanın qədərinə (başına gələcək işlərə) təsir edir. Əgər insanın vəziyyəti pisliyə doğru gedirsə, bu onun vaxtilə etdiyi pis əməllərin, yaxşılığa doğru gedirsə etdiyi yaxşı əməllərin qarşılığıdır. Nəticə gözləmə arzusu "Bhaqavat Gita"da rəbb Krişna belə deyir: "Siz, sadəcə vəzifənizi etməklə mükəlləfsiniz. Əgər bir səmərə hasil olursa, onu mənə buraxın".
Hinduizmə görə insan sonu olmayan tənasüh (silsilə reinkarnasiya) zənciri içərisindədir. Buna görə ölüm qorxu vasitəsi deyil. Bir haldan başqa hala keçməkdir. Əgər yaxşı əməl edərsənsə gələcəkdəki həyatını sığortalamış olursan. Yox əgər günahları varsa, bitki və ya heyvan olaraq yenidən həyata qayıtmaqdan qorxursan. Hətta olduğu kast sinifi də onun günahına görədir.
Reinkarnasiya
Karma prinsipinə əsaslanan reinkarnasiya ruhun bir bədəndən başqa bir bədənə keçməsidir. Belə bir inanc ölümdən sonra yaşamaq, ruhun bədəndən ayrılması fikrinə dayanır. Hind fikrinin təməlini təşkil edən reinkarnasiya inancı yunanlılarda, Qədim Misirdə, Maniheizmdə rast gəlinən bir düşüncədir.
Yoqa
"Yoqa" sözü Sanskrit dilindən tərcümədə "bağlam, birləşdirmək" deməkdir. İnsanın enerjisini müəyyən məqsədə yönəlməyi hədəfi alan bir üsuldur. Bir növ iradə tərbiyəsi metodudur. Yoqa ilə məşğul olan şəxsə "Yoqi" deyilir. Yoqi, fikrini bir nöqtədə cəmləşdirib, özünü güclü hesab edib təbiət üstü güclərlə münasibət qurmağa çalışır. Bu sistem IV əsrdə Patancalinin Yoqa Sutrasında izah olunmuşdur.
Dini ayin, ibadət və adətləri
Hinduizmdə hər yerdə ibadət etmək olar. Camaat şəklində ibadət yoxdur, fərdidir. Onların inancına görə Tanrı, harda ibadət edirsənsə et, O səni görməkdədir. Ortaq bir ibadət simvolu "Om"dur. Bu digər dinlərdəki zikrə oxşayır. Müqəddəs və sirli söz olaraq qəbul edilir. Hinduizmə görə insan 3 ayrı yoldan qurtuluşa gedə bilər. Birincisi əməllər (yəni qurbanlarla bağlı), ikincisi elm və mərifət (yəni, ilahi həqiqəti tanımaqla), üçüncüsü isə insanın şəxs şəklində canlandırılan bir tanrını sevməsi və özünü ona təslim etməsi ilə olur. Hinduizmdə qurbanlar önəmli yerə sahibdir. Ən böyük qurbanlıq isə "Soma" qurbanıdır. Hinduizm dinində ziyarət edilən 7 müqəddəs yer vardır. Həmin ziyarət məskənlərinin ən məşhuru Benaresdir. Hindlilər ölülərini yandırıb küllərini Qanq çayına tökürlər.
Sidik
thumb|Bankada sidik Sidik — böyrəklərdən ürinasiya prosesi ilə ifraz olunan, ümumiyyətlə steril vəziyyətdə, bədənin yan məhsulu olan bir mayedir. Turş mənşəli olan bu maye, məhlullarında saxlayan məməli canlıların bədənlərindəki suyun məzmunundakı mineral, qeyri-üzvi və digər maddələrin tarazlığını təmin etmək məqsədi ilə sidik torbasından çölə əksəriyyətlə cinsi orqanlarda mövcud mexanizmlər köməyiylə atılır. Sidik meydana gəlməsi, bədəndə mineral və digər maddələrin tarazlığının təmin edilməsində təsirlidir. Bədəndə olması lazım olandan çox olan və ya bədənə zərərli olan maddələr sidik yolu ilə çölə atılır. Sidik, içində ərimiş ya da dayandırılması vəziyyətində olan bir çox maddəni uzaqlaşdırar. Eyni zamanda sidik (alınan qidaya bağlı olaraq) 5.0 - 8.0 pH dəyərləri arasındadır.
Odra çayı
Odra -Polşa, Çexiya, Almaniya ərazisindən axan çay.
Sahillərində yerləşən şəhərlər
250px|thumb|right
Accipiter toussenelii
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Baskervillərin iti (film, 1959)
"Baskervillərin iti" — rejissor Terens Fişerin 1959-cu ildə Artur Konan Doylun eyniadlı əsəri əsasında lentə aldığı Böyük Britaniya istehsalı olan film.
Məzmun
İngiltərə, XIX əsrin sonları. Baskervillər nəslinin üzərində qədim bir lənət hökmranlıq edir. Bütün bunlar ser Hüqo Baskervilin onun birlikdə olmaqdan imtina etmiş qızı bıçaqladığı andan etibarən başlamışdı. Hələ də bataqlıq ərazisində nəhəng və dəhşətli bir itin mövcudluğu barədə kabus dolaşır. Ser Çarlz Baskervil ölmüş vəziyyətdə tapıldıqdan sonra, ser Henri Baskervil bu nəslin yeganə varisi olaraq qalmışdır. O, hər dəqiqə öz həyatının təhlükədə olduğunu hiss etdiyi bir vaxtda tanınmış xəfiyyə Şerlok Holms malikanəyə təşrif gətirir. Xəfiyyə cinayətkarın bataqlıqda yaşadığından duyuq düşür və həmin qatil Steplton soyadlı biridir...
La Puerta del Cielo / Seven Lives
La Puerta del Cielo / Seven Lives - Enigma musiqi layihəsi adından çıxarılan sayca yeddinci studio albomu olan Seven Lives Many Faces albomuna daxil olan mahnı. Mahnı bu albomdan çıxarılan ilk sinqldır.
Sinqlın ilk təqdimatı 8 avqust 2008-ci ildə Almaniyada keçirilmiş, 15 avqustda isə satışa çıxarılmışdır. Sinql Almaniya hit paradında 50-ci yerə kimi yeksəlmiş və bir neçə həftə hit paradda qalmağı bacarmışdır.
İrena Malkieviçz
İrena Malkieviçz (15 Sentyabr 1911 – 23 Yanvar 2004) — Polşalı aktrisa. O, 1936-cı il ilə 1988-ci il arasında 30-dan çox film və televiziya şousunda rol oynamışdır.
Prizren
Prizren — Kosovonın Prizrenski bölgəsində yerləşən şəhər. Bundan əlavə, de yure olaraq BMT Kosova Müvəqqəti İdarəçilik Missiyasının Prizren bölgəsində  yerləşir.
Afrika tetraçalanı
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Yaddaş (psixologiya)
Yaddaş və ya hafizə — informasiyanın toplanması, saxlanması və yenilənməsi üçün beynin funksiyalarından və fəaliyyət növlərindən biri. Bu orqanizmin ətraf mühitə operativ reaksiyası və perspektiv planlaşdırılması üçün lazımdır.
Afad Qurbanov
Afad Qurbanov — Azərbaycanın görkəmli dilçi-alimi, türkoloq, elm və təhsil təşkilatçısı, ictimai-siyasi xadimi, Azərbaycan dilçilik elmində elmi məktəb yaratmış alim, Azərbaycan Əlifba Komissiyasının sədri (1990) və hazırkı Latın qrafikalı Azərbaycan əlifbasısının müəllifi, Azərbaycan SSR-i Natiqlik Cəmiyyətinin sədri (1980), SSRİ Pedaqoji Elmlər Akademiyasının akademiki (1989), Azərbaycan SSR-i Elmlər Akademiyasının üzvü (1983), Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, filologiya elmləri doktoru, professor (1970), Əməkdar elm xadimi (1981), Azərbaycan SSR dövlət mükafatı (1991).
Həyatı
Afad Qurbanov 1929-cu ildə yanvarın 10-da Borçalının Qızıl Şəfəq kəndində (indi Ermənistan Respublikasının Kalinino rayonu) anadan olmuşdur. Uşaqlığı, ilk təhsil illəri də sazlı-sözlü Borçalı elində keçib.
O, ilk illər Borçalıda məktəb direktoru vəzifəsində çalışıb. 1950-ci illərdən etibarən isə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetində Filologiya fakültəsinin dekan müavini, dekanı, Azərbaycan dilçiliyi kafedrasının müdiri vəzifəsində çalışıb. 1981–1989-cu illərdə APİ-nin rektoru olub. 1990–1994-cü illərdə isə Milli Məclisin üzvü olmuş A. Qurbanov əlifba islahatının təşkilatçılarındandır.
XX əsrin 90-cı illərində ölkəmizdə əlifba islahatının aparılmasında Afad Qurbanovun Azərbaycan Əlifba Komissiyasının sədri və latın qrafikası əsasında hazırlanmış və bügün istifadə etdiyimiz Azərbaycanın latın qrafikalı əlifbasının müəllifi kimi böyük xidmətləri olmuşdur. O dövrdə latın qrafikalı yeni müstəqil əlifbaya keçməyin zəruriliyini elmi faktlarla əsaslandıran ilk alim məhz Afad Qurbanov olmuşdur.
Görkəmli dilçi-alim, əlifba islahatçısı, Azərbaycan SSR-i Elmlər Akademiyasının üzvü, filologiya elmləri doktoru, professor, əməkdar elm xadimi, Dövlət mükafatı laureatı, Onomastika elmi məktəbinin banisi Afad Qurbanovun təşəbbüsü ilə 1990-cı il 1 avqust tarixində Azərbaycan Əlifba Komissiyası yaradılmış və əlifba mütəxəssisi olduğu nəzərə alınaraq o həmin komissiyanın sədri təyin edilmişdir.
Afad Qurbanov latın qrafikası əsasında yeni müstəqil əlifbamızın layihəsini Azərbaycan dilinin səs sistemi və digər xüsusiyyətlərini nəzərə almaqla hazırlamış və Komissiyanın müzakirəsinə vermişdir. Sonradan televiziya və mətbuat vasitəsi ilə müasir əlifbamızın layihəsi ictimaiyyətə çatdırılmış, geniş müzakirə olunaraq 1992-ci ildə qəbul olunmuşdur.
XX əsrin 20-ci illərində Azərbaycanda istifadə olunan latın qrafikalı əlifba böyük mütəfəkkir M.F.Axundovun ideyası əsasında yaradıldığı halda, hazırda istifadə etdiyimiz latın qrafikalı Azərbaycan əlifbası Afad Qurbanovun adı ilə bağlıdır.
Ümumxalq sərvətimiz olan bügünkü əlifba bu yorulmaz insanın, xalqını dərindən sevən fəal vətəndaşın, dilçilik elmimizin korifeyi, məşhur dilçimiz akademik Afad Qurbanovun elmi və ictimai fəaliyyətinin bəhrəsi kimi Azərbaycan xalqına ən böyük töhfələrindən biridir.
Elmi fəaliyyəti
Aspirantlıqdan Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvülyünə qədər şərəfli bir tədqiqatçı yolu keçən A.Qurbanov 1962-ci ildə professor Əbdüləzəl Dəmirçizadənin rəhbərliyi ilə "Səməd Vurğunun "Vaqif pyesinin dili və üslubu" mövzusunda namizədlik, 1968-ci ildə isə "Müasir Azərbaycan ədəbi dili" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir.
Azərbaycan dilçiliyində fonetika Ə.Dəmirçizadə və A.Axundovun, leksikologiya S.Cəfərovun, dialektologiya M.Şirəliyevin, morfologiya M.Hüseynzadənin, sintaksis Ə.Abdullayevin, dil tarixi H.Mirzəzadə, Ə.Dəmirçizadə və T.Hacıyevin, morfologiya F.Cəlilovun, onomalogiya isə A.Qurbanovun adı ilə bağlıdır. Onun onomalogiyaya dair 100-ə qədər məqaləsi "Azərbaycan onomastikası" (1986), "Azərbaycan onomalogiyası məsələləri" (1986), "Poetik onomastika" (1988), "Azərbaycan dilinin onomalogiyası" (1988) kimi sanballı monoqrafiyaları çap olunmuşdur. Bu əsərlərdə onomastik vahidlərin tədqiqi tarixi, onomastik mənbələr, onomalogiyanın elmi-nəzəri məsələləri kompleks və sistemli şəkildə tədqiq edilmişdir. Azərbaycan dilçiliyi tarixində ilk dəfə olaraq antroponimlərin inkişafı dövrlərini müəyyənləşdirən, hər bir dövrün səciyyəvi cəhətlərini konkret dil faktları ilə əsaslandıran da A.Qurbanovdur.
Azərbaycan ədəbi dilinin fonetika, qrafika, leksikologiya, semasiologiya, frazeologiya və digər sahələri A.Qurbanovun 1967-ci ildə çap etdirdiyi "Müasir Azərbaycan ədəbi dili" kitabında sistemli şəkildə, həm də sinxronik prizmadan tədqiq edilmişdir. Əsər barədə akademik A.N.Kononovun fikri maraqlıdır: "A.M.Qurbanovun kitabı yalnız Azərbaycan dili materiallarını deyil, həm də başqa türk dillərinin materiallarını əhatə edən mövzuları işıqlandırır".
A.Qurbanovun əsərləri Almaniya, Rusiya, İran, Türkiyə, Qazaxıstan, Türkmənistan, Özbəkistan və s. ölkələrdə yayılıb. Görkəmli dilçi son 50 ildə dünyanın bir sıra böyük şəhərlərində dilçiliyə, xüsusilə türkologiyaya aid keçirilən konfransların əksəriyyətində aktual və orijinal məruzələrlə çıxış edib.
Görkəmli alim Azərbaycan elmindəki rolu və nüfuzu sayəsində 1981–1983-cü illərdə APİ-də (ADPU-da) filologiya və pedaqogika elmləri üzrə müdafiə şurasının sədri olmuşdur. Afad Qurbanov 26 sentyabr 2009-cu ildə vəfat edib.
Accipiter soloensis
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
İrena Netto
İrena Netto (19 Oktyabr 1899 – 13 Mart 1992) — Polşalı aktrisa. O, 1947-ci il ilə 1969-cu il arasında 34-dən çox film və televiziya şousunda rol oynamışdır.
Alliqator
Təsviri
Hər 2 növün bədəninin rəngi daha tünddür (demək olar ki, qaradır) və yaşadığı suyun rəngindən asılı olaraq dəyişilir. Ən iri Missisipi alliqatorunun bədən uzunluğu 4,5 m-ə yaxın olmuşdur. Çin alliqatoru xeyli kiçikdir, onun uzunluğu 2 m-dən böyük deyildir.
Yayılması
Bu cinsin nümayəndələri, göründüyü kimi, dünyada yalnız Amerika Birləşmiş Ştatlarında və Çində yayılmışlar. Amerika alliqatoru ABŞ-nın şərq sahili boyunca, Şimali Karolinadan tutmuş Texasa qədər bütün ərazilərdə sıx yayılmışdır. Florida ştatında fərdlərin sayı bir milyondan artıqdır. Qış yuxusuna gedə bilir. Çin alliqatoru isə yalnız Yantszı çayının məcrası boyu yayılmışdır. İtməkdə olan növdür, mühafizəsinə ehtiyac var.
Həyat tərzi
Missisipi alliqatoru əldə edə bildiyi hər bir canlı ilə qidalanır. Böyüdükcə daha iri ölçülü qurbanlara üstünlük verir. İnəklərə, ayılara və atlara da hücum etdiyi qeydə alınmışdır. Kiçik ovunu çənəsində əzib bütöv uda bilir. İri qurbanı suyun altına çəkib boğur və parçalayıb yeyir. Çin alliqatoru isə kiçik bədən ölçülərinə görə çoxlu miqdarda kiçik heyvanlarla qidalanır. Hər 2 növ cəmdəkdən də imtina etmir. Timsahlardan fərqli olaraq bu cinsin nümayəndələri insanlara qurban kimi baxmırlar, çox nadir hallarda onlara hücum edirlər. Bununla belə Amerika timsahı onu hirsləndirdikdə insana hücum edib onu öldürə bilər. Çin alliqatoru dəstənin ən sakit nümayəndəsidir, insana qətiyyən hücum etmir.
Çoxalması
Alliqatorların cinsi yetkinliyi onların bədən ölçülərindən daha çox asılıdır. Belə hesab edirlər ki, Missisipi alliqatorunun boyu 1,8 m-dən, Çin alliqatorunun boyu isə bir metrdən artıq olduqda çoxalma qabiliyyətli olurlar. Cütləşmə yazda baş verir. Dişi sahildə otdan yuva qurur, 20–70 ədəd yumurta qoyur. Yuvanı dişi qoruyur, balalarını bir ilədək mühafizə edir.
Yetişdirilməsi
Dərisinə görə Florida, Luizana və Texas ştatlarında alliqator geniş bəslənilir. ABŞ-də ildə 45 min ədəd dəri istehsal edilir. Hər il 150 min kq alliqator əti bazara çıxarılır. Cin alliqatoru isə növün saxlanılması naminə xüsusi fermalarda çoxaldılır.
Etilendiamin
Etilendiamin (1,2-diaminoetan) H2NCH2CH2NH2 – amin sinfinə aid üzvi maddədir.
Xassələri
Ammiak iyi verən rəngsiz maye, nəmli hava ilə əlaqədə tüstülənir. T qay. 116.5 oC, T ər. 8.5 oC, sıxlıq 0.899 q/sm3 (20oC). Etilendiamin suda yaxşı həll olur (məhlulun qızdırılması ilə), etanolda daha zəif, efirdə bir qədər pis, benzol və diqər karbohidrogenlərdə isə heç həll olmur. Güclü əsasdır. Tərkibində iki aminoqrup olduğu üçün turşularla iki sıra duz əmələ gətirir. Bəzi metallarla (məsələn Cu, Mn, Co) kompleks birləşmələr əmələ gətirir. Etilendiamindinitrat qızdırıldıqda etilendinitraminə çevrilir ki, bu da partlayici maddədir. Kondensasiya reksiyasına girir: yüksək temperatur və təzyiqdə katalizator iştiraki ilə piperazinə, 1,2-diketonlarla - 2,3-dihidropirazinlərə; moçevina  ilə reaksiyası zamanı – etilenmoçevinaya (2-imidazolinona) çevrilir.
Alınması
Etilendiaminin sənayedə alınmasının əsas metodu ammoniyakın dixloretanla qarşılıqlı təsiridir. Bundan başqa onu monoetanolaminin ammoniyakla qarışığının katalitik hidratlaşmasından almaq olar. 150-230oC. Etilendiaminin başqa metodlarla sintezinə etilenin ammoniyakla və ya formaldehidin ammoniyak sianohidrogenlə reaksiyası aiddir.
Toksikliyi
Toksikdir. Etilendiamin dərini və yuxarı nəfəs yollarını qıcıqlandırır. Onun buxarlarının atmosfer havasındakı son hüdudu 0.03 mq/m3, iş sahəsində 2 mq/m3, su hövzələrində isə 0.2 mq/m3.
Tədbiqi
Etilendiamindən onun  xlorsirkə turşusu ilə təsirindən etilendiamintetrasirkə turşusunun alınması üçün istifadə edilir. Onun yağlı turşularla düzları tekstil sənayesində yümşaldıcı agent kimi, eyni zamanda etilendiamin rənglərin və emulqatorların, latekslərin, plastifikatorların, fungisidlərin stabilizatorlarının, dərman preparatlarının (suprastin, eufillin, ranitidin) istehsalında tətbiq olunur.
İran ostanları
Ostan  — İranda birinci dərəcəli ərazi-inzibati vahidin adı. Ölkədə 31 ostan mövcuddur, onların hər biri adətən yerli mərkəz olan ən böyük şəhərdən idarə olunur. Ostan hökumətinə ostandar (استاندار Ostāndār) rəhbərlik edir, hansı ki Nazirlər Kabinetinin razılığı ilə daxili işlər naziri tərəfindən təyin olunur.
Müasir tarixi
İranın müasir ərazisi 1857-ci ildə imzalanan Paris müqaviləsi nə əsasən təyin olunmuşdur. 1906-cı ildən 1950-ci ilə qədər İran on iki ostanlara bölünmüşdür: Ərdalan, Azərbaycan, Bəlucistan, Fars, Gilan, Əcəm İraqı, Xorasan, Xuzistan, Kirman, Larestan, Lorestan və Mazandaran.
1950-ci ildə islahatlar nəticəsində ostan sayı 10-a düşdü: Gilan; Mazandaran; Şərqi Azərbaycan; Qərbi Azərbaycan; Kirmanşah; Xuzistan; Fars; Kirman; Xorasan; Isfahan. center|thumb|600x600px|31 İran ostanı xəritəsi
Terequlovlar
Terequlovlar — əsası Səfərağa Terequlov tərəfindən qoyulan bu ailə əslən Volqaboyu tatarlarındandır.
Haqqında
20 il Qafqazda, mühəndis alayında rekrut xidmətində olan S. Terequlov ordudan tərxis edildikdən sonra, 1845 ildə ailəsi ilə (həyat yoldaşı, iki oğlu — Həsən və İbrahim, qızı — Fatma xanım) Tiflisə köçmüşdür. Üzeyir Hacıbəyovun həyat yoldaşı Məleykə xanımın, qayınları Hənəfi və Əli Terequlovların atası olan Həsən Səfərağa oğlu Terequlov (1835 —1911) — maarifçi, ictimai xadim olmuşdur. 1880-ci ildə, qardaşı İbrahimlə birlikdə Tiflisdə ilk dəfə olaraq qızların və oğlanların birgə oxuması üçün nəzərdə tutulan rus-tatar məktəbi açmışdır. O, Tiflisdə sünnilər məscidinin rəhbəri olmuşdur. Hər iki qardaş xeyriyyəçiliklə də məşğul idilər.
İmamzadə
İmamzadə və ya İmamzada — On iki şiə imamlarının uşaqları və ya onların türbələrinə deyilir.
Toşima (ada)
Coğafiyası
Toşima İzuoşima və Niişima adaları arasında yerləşir.
İqtisadiyyat
Adanın iqtisadiyyatının əsas gəlir mənbəyi balıqçılıqdır. Üstəlik adada kiçik fermer təsərrüfatı və turistik mərkəz vardır.
Adalar arasında hərəkət edən bərələr qısa müddətində Toşimada dayanırlar. Yaxşı havalarda ada ilə əlaqə helikopterlə təmin edilir.
Velikiye Luki
Velikiye Luki — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər Pskov vilayətinə daxildir
Qdov
Qdov — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər Pskov vilayətinə daxildir
Heydər Əliyev adına İdman Arenası
Heydər Əliyev adına İdman-Konsert Kompleksi (İKK) — Azərbaycan Respublikası paytaxtının memarlıq incilərindən və Azərbaycanda ən böyük qapalı idman mərkəzlərindən biri.
İdman-Konsert Kompleksinin (İKK) inşasına 1976-cı ildə Bakının Tbilisi prospektində Azərbaycan xalqının Ulu öndəri Heydər Əliyevin respublikaya rəhbərlik etdiyi dövrdə başlanmışdı. Kompleks 1990-cı ilin noyabr ayında istismara verilmişdir.
Burada, həmçinin, hər birinin sahəsi 650 kvadratmetr (37x17) olan gimnastika və trenajor zalları, eləcə də, 1600 kvadratmetrlik basketbol (35x45 metr) zalı var. Baş meydandan idmanın 16 növü üzrə yarışlar üçün, həmçinin konsert, kino, sirk tamaşaları, buz üzərində balet, ticarət-sənaye sərgiləri, kütləvi forumlar və müxtəlif teatrlaşdırılmış bədii tədbirlər üçün istifadə edilə bilər. Kompleksin direktoru Behbuov Rafiq Qəmbər oğludur.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamına əsasən 2004-cü ilin mart ayında İdman-Konsert Kompleksinə Ümummilli lider Heydər Əliyevin adı verilib.
Gənclər və İdman Nazirliyinin qərarı ilə Heydər Əliyev adına İdman-Konsert Kompleksi 2009-cu ilin yekunlarına görə ilin ən yaxşı idman qurğusu elan edilib.
Kompleksin struktur mühəndisi G.İ.Belidir.
Kompleks qeyri-müəyyən müddətə təxirə salınan Üçüncü Avroviziya Rəqs Müsabiqəsi üçün də seçilib.
Beşquyruq qırğı
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Şeyx Sənan (opera)
Şeyx Sənan — Üzeyir bəy Hacıbəyovun ikinci operası.
We Can Do It (dəqiqləşdirmə)
We Can Do It! İkinci dünya müharibəsi dövründə C. Hovar Miller tərəfindən yaradılmış plakatdır.
We Can Do It bu mənaları da verə bilər:
Fau-2
thumb|[[Hollandiya|Hollandiyanın Maas poliqonundan Fau-2 raketinin buraxılışı, 1942-1945-ci illər arası]] “Fau-2” (, qisas silahı; digər adı —, aqreqat) — dünyada uzaq mənzilli ilk ballistik raket. Raket alman konstruktor Verner fon Braun tərəfindən hazırlanmış və İkinci dünya müharibəsinin sonlarına yaxın Vermaxtın silah arsenalına alınmışdır. İlk dəfə Yerin kosmosdan şəklini çəkmişdi. Raket qəzaya məruz qaldı, lakin kamera olan qutunu çıxarmaq mümkün olmuşdu.
Raketin ilk buraxılışı 1942-ci ilin martında, ilk hərbi məqsədli buraxılışı isə 8 sentyabr 1944-cü ildə baş tutmuşdur. Buraxılan döyüş raketlərinin sayı 3225 olub. O, əsasən mülki əhaliyə (2700-ə yaxın insan həlak olub, əsasən Böyük Britaniya ərazisi, xüsusən də sahəsinin irimiqyaslılığı ilə seçilən London şəhəri) qorxutmaq məqsədilə istifadə edilib.
Parlaq qırğı
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Fau-2
Raket birpilləli olub, maye yanacaqla işləyən raket mühərrikinə malik olmuş, şaquli şəkildə buraxılmış və trayektoriyanın aktiv hissəsində proqram mexanizmi və sürəti ölçmək üçün alətlərlə təchiz edilmiş avtonom giroskopik idarəetmə sistemi işə düşüb. Uçuş sürəti - 1,65 km / san (5940 km / saat), uçuşun uzunluq məsafəsi 320 km-ə çatmış, trayektoriya hündürlüyü - 80-90 km olmuşdur. Orta qiymət 119.600 reyxsmark olmuşdur.
Müharibədən sonra ABŞ, SSRİ və digər ölkələrdə ilk ballistik raketlərin hazırlanması üçün "Fau-2"-dən nümunə kimi istifadə olunmuşdur.
Nevel
Nevel — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər, Pskov vilayətinə daxildir.
Alp Ər Tonqa
Həyatı
Həyatı haqqında məlumatlar əfsanələrlə bağlı olan Alp Ər Tonganın turançılara görə türklərin qədim atalarının soyundan gəldii önə sürülür. Ayrıca Divanü-Lügat-it-Türkdə və Qutadqu-Bilikdə, İran dastanı "Şahnamə"nin qəhrəmanı Əfrasiyabla eyni adam olduğu bilinir. "Şahnamə"yə görə İran-Turan savaşları sırasında Keyxosrov ilə girişdiği mübarizə zamanı pusquya salınaraq öldürülmüşdür.Öldürülməsiylə bağlı Alp Ər Tonga Sagusu,Divan-ı Lügati't-Türk'ün müxtəlif yerlərində örnək mətin olarak verilmişdir.
Orxon yazılarında
Alp Ər adı, Altay dağlarından olan qədim runik Türk yazılarında da bəhs edilmişdir. Orxon Yazılarıında (i, kuzəy. 7, ii, doğu. 31), Kül Tigin 714-cü ildə Oğuzlara qarşı beşinci dəfə etdiyi səfəri qazanınca, kitabəyə belə yazdırmışdır;
"tunga tigin yoghinda kiri ölürtimiz."
Divanü-lüğat-it-Türkdə
"الب ار تنكا Alp Ər Tonqa" "Türklərin ulusal kahraman və büyük Hakanı." dır. Mahmud Qaşqarlı "ترم Tarım" "Təkinlərə və Afrasyab soyundan olan hatunlara və bunların çocuklarına karşı söylənən bir kəlmə, Hakanlı hanları oğullarından başkasına söylənməz." və "التن ترم Altun Tarım" "Büyük kadınların lakâbıdır." şəklində "Tarım" kəlməsinin anlamını açıklar. Yinə Kaşgarlı, "Tégin" kəlməsinin Afrasyab oğullarından oluşan Hakanlı ailəsi çocukları için kullanıldığını bəlirtərək bunun nasıl oluştuğunu anlatır. Ayrıca "xan" kəlməsinin Türklərin başbuğları için kullanıldığını, bütün Türk xanlarının Afrasyab soyundan gələnlər olduğunu, Afrasyab için "xaqan" kəlməsinin kullanıldığını və bunun uzun bir hikayəsinin olduğunu Kudatqu-Bilikdə Yusuf Has Hacib'də Karaxanlı hükümdarı Tabgaç Buğra xana ərmağan olaraq sunduğu Kutadgu Bilig adlı əsərində dünya hükümdarları içində ən adalətli olanların Türk hükümdarları olduğunu və onların içində adı məşhur olanın Taciklərin (İranlıların) Əfrasiyab dedikləri Alp Ər Tonga olduğunu Ayrıca; "Kənt: Şəhər. Bu kəlmədən alınaraq Qaşqar üçün "Ordu Kənd" dərlər. Hanın oturduğu şəhər dəməkdir. Çünki Afrasiyab, havası gözəl olduğu üçün burada otururdu." şəklində qeyd edər.
"Təbakəti — Nəsəri"
1259-cu ildə qələmə alınmış "Təbakəti — Nəsəri" adl əsərdə də bənzər şəcərənamə yer almaqda, orada Əfrasiyab adı altında Alp Ər Tonqadan da söz açılmaqdadır. Həmin kitabda deyilir ki, Əfrasiyab (Alp Ər Tonqa) Bəşəncin (Pəşəng, Paskam), Bəşənc Rüstəmin, Rüstəm isə Türkün oğludur. M. Xorenatsinin sözügedən əsərində dolayısı ilə Alp Ər Tonqa ilə bağlı olan başqa bir türk mənşəli əfsanə də yer almaqdadır. Söhbət Altay türklərində "Alp Manaş", özbəklərdə isə "Alpamış" adı ilə məşhur olan dastanın süjeti ilə üst-üstə düşən bir süjetdən gedir. Bu süjetdə əsərin qəhrəmanı Majan adlanır. "Kitabi-Dədə Qorqud"un Bamsı Beyrəkdən söz açılan boyu ilə səsləşən həmin süjetin Altay və özbək süjetləri ilə eyniliyi məsələsinə ayrı-ayrı vaxtlarda V. Jimunski və M.H. Tantəkin toxunmuşlar. Eyni əfsanənin Firdovsi tərəfindən qeydə alınmış variantında (Bijən və Mənijə) həm Kiaksarın (Keyxosrov), həm də Alp Ər Tonqanın (Əfrasiyab) adına rast gəlinir. Firdovsinin yazdığına görə, Ərməniyyə elçiləri Keyxosrovun yanına gələrək ölklərini basmış donuz sürülərindən onları xilas etmələrini xahiş edirlər. Keyxosrov bu məqsədlə Bijəni Ərmniyyəyə göndərir. Gərgini ona bələdçi kimi qoşur.
Gottlob Frege
Fridrix Ludviq Qotlob Freç (8 noyabr 1848 - 26 iyul 1925) — Müasir Riyazi məntiq  və Analitik fəlsəfənin qurucusu Alman riyaziyyatçı, məntiqçi və filosofu.
Pokrovka (Baymak)
Pokrovka — Başqırdıstan Respublikası nın Baymak rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Zilair kənd şurası nın tərkibindədir.
Yan Siesierski
Yan Siesierski (8 Mart 1899 – 20 Fevral 1987) — Polşalı aktyor. O, 1938-ci il ilə 1981-ci il arasında 35-dən çox film və televiziya şousunda rol oynamışdır.
Ceksonvill (Florida)
Ceksonvill — ABŞ-nin Florida ştatında ən sıx əhalisi olan şəhər.
Yanda Koçeska
Yanda Koçeska (17 Fevral 1937 – 15 Dekabr 2008) — Polşalı aktrisa. O, 1959-cu il ilə 2008-ci il arasında 21-dən çox film və televiziya şousunda rol oynamışdır.
Accipiter albogularis
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Rüstəm və Söhrab (opera, Ü.Hacıbəyov)
Rüstəm və Söhrab — Üzeyir bəy Hacıbəyovun üçüncü muğam operası.
Tarixçə
Firdovsinin "Şahnamə" poemasının motivləri əsasında 1910 ildə yazılmışdır, 4 pərdəli bu operanın ədəbi mətni-əruz vəzni ilə yazılmış şer parçaları ilə zəngindir. Librettonun Üzeyir bəy tərəfindən yazılıb-yazılmaması haqda bir sıra fikirlər mövcud idi. Araşdırma nəticəsində librettonun müəllifliyi barədə mübahisələrə son qoyulmuş, oradakı bəzi şer parçalarının isə şair-qəzəlxan Buzovnalı Azərə məxsusluğu müəyyən edilmişdir. Bu operada müəllif muğam səhnələrini azaltmış, musiqinin çox hissəsini özü bəstələmişdir. Operanın ilk tamaşası 1910 il noyabrın 25-də Bakıda Tağıyev teatrında olmuşdur (rejissor Hüseynqulu Sarabski, dirijor—müəllif. Əsas rollarda H. Sarabski (Söһrab), Əhməd Ağdamski (Təhminə), Hənəfi Terequlov (Keykavus) və b. çıxış etmişlər. Mətbuatda yazıldığına görə, tamaşa müvəffəqiyyət qazanmamışdır. Ona görə də H. operanı səhnədən götürməyə məcbur olmuşdur.
Əsər bir qədər işlənildikdən sonra ikinci dəfə 6 mart 1915-ci ildə dirijor-bəstəkar M. Maqomayevin benefisində, H. Z. Tağıyevin teatrında tamaşaya qoyulmuşdu. Lakin yenə də uğursuzluğa məruz qaldığı üçün növbəti dəfə də səhnədən götürülmüşdür.
Fiumar
Fiumar- Aralıq dənizi ölkələrində səhralarda yayda quruyan yalnız ilin yağışlı dövründə (payızda və qışda) su olan çay belə adlanır.
Bryran Magee
Bryan Magee fəlsəfəni populyarlaşdıran ən tanınmış ingilis filosofu, yayımçı, siyasətçi, yazıçı və şairdir.
2013 Ağır atletika üzrə Dünya Çempionatı
2013 Ağır atletika üzrə Dünya Çempionatı — 2013-cü il 20 oktyabr və 27 noyabr aralığında Polşaın Vrotslav şəhərində keçirilən dünya çempionatıdır.
Şarlott
Şarlott (ing. Charlotte) — ABŞ-nın Şimali Karolina ştatında şəhər.
Eduardo Qaleano
Eduardo Qaleano — Uruqvay jurnalisti, yazıçı və solçu siyasi xadim.
Həyatı
Eduardo Qaleano 3 sentyabr 1940-ci ildə anadan olmuşdu. Orta təbəqədən sayılan katolik ailədə dünyaya göz açmış Eduardo uşaqlığından Cənubi Amerikada doğulan əksər oğlan uşağı kimi futbola dərin maraq və həvəs duysa da, maddi vəziyyət onu oyundan çox, işləmək haqqında düşünməyə məcbur edib. 14 yaşına kimi bir çox yerdə işləyən balaca Eduardo ilk siyasi-cizgi romanını 1954-cü ildə yazıb. 14 yaşında bir uşaq üçün “El Sol”a qəzetinə satılacaq qədər yaxşı roman yazmaq olduqca böyük uğur göstəricisi idi. Artıq 20 yaşında Eduardo əmək fəaliyyətini “Marcha” qəzetində redaktor kimi davam etdirirdi. 20 il davam edən bu sakit və uğurlu karyera 1973-cü ildə baş vermiş hərbi çevriliş nəticəsində bir anda silinir. İqtidarın dəyişməsindən sonra həbs edilən yazar üçün daha sonra sürgün əmri verilir. Argentinaya sürgün edilən Eduardo burada ən yaxşı bildiyi işə - yazıya və jurnalistikaya sahib çıxır və sonrakı dövrlərin məşhur dərgilərindən olan “Crisis”i yaradır. Lakin Eduardonun sakit və dinc həyat arzuları burada da çiçəkləmir. 1976-cı ildə Argentinada da hərbi çevriliş baş verir və bu dəfə yazıçı başqa bir qonşu ölkəyə yox, birbaşa İspaniyaya üz tutur. Sürgün və müharibədən canını qurtarmış bütün yazarlar kimi Eduardonun da ilk işi bu xatirələri qələmə almaq olur. Onun sürgün illərini qələmə aldığı “Alovlu xatirələr” (“Memoria del fuego”) trilogiyası inanılmaz uğur qazanır və müəllifi dünyaca məşhur yazar edir. 1985-ci ildə Qaleano Montevideoya qayıdır. Ömrünün son 30 ilini vətənində nəhayət ki, arzuladığı kimi yaşamaq imkanı əldə edən yazar burada ağciyər xərçəngindən dünyasını dəyişir. Onun esse və məqalələrinin əsas mövzusu dünya və bəşəri problemlərin həlli yoludur. Bu problemlər arasında Eduardonun ən çox həssaslıq göstərdiyi isə qul və qadın ticarəti məsələsi olub. Kitablarında daha çox xəbərlərdən istifadə olunmaqla, müxtəlif mövzularda dəyənləndirmə aparılır və nümunələr göstərilir.
Onlarla kitabın müəllifi olan yazıçının bir çox essesi var. Onun əsərləri dünyanın 20 dilinə tərcümə edilib.
Konosuke Matsuşita
Konosuke Matsuşita (27 noyabr 1894, Vakayama, Yaponiya — 27 aprel 1989, Osaka, Yaponiya) — yapon iş adamı, "Matsushita Electric"in yaradıcısı, Panasonic, Technics, National markaları altında istehlakçı elektronikası ilə məşhurdur.
Ur zikkuratı
Urda yerləşən böyük zikkurat (Etemenniquru zikkuratı) - Qədim Mesopotamiyanın daha yaxşı vəziyyətdə qalmış məbəd kompleksidir. E.ə. XXI əsrdə (təx. e.ə. 2047-ci ildə) ucaldılmışdır. Ur şəhərində yerli çarlar Ur-Nammu və Şulqi tərəfindən Ekişnuqal məbədi kimi Nanna ay allahının şərəfinə inşa edilmişdir. Bir neçə dəfə əhəmiyyətli dərəcədə yenidənbərpa işləri aparılmış, Yeni Babil çarı Nabonidom tərəfindən genişləndirilmişdir.
Konosuke Matsuşita
Həyatı
1940-cı ildə Panasonicin İdarə Heyətinin sədri Konosuke Matsuşitanın qızı ilə evlənərək vəliəhd olan Masaharu Matsuşitanın əsl soyadı Hiratadır. Matsuşita ailəsinə kürəkən gedərək soy adını dəyişdirən fəxri prezident, 1961-ci ildə "Panasonic"in qabaqcılı olan "Matsushita Electric"in idarə heyətinin sədri olmuşdu. Öz zamanında firmasını beynəlxalq bir holdinq halına gətirən Matsuşita, 16 il sonra rəhbərlikdən çəkilmişdi.
Ur zikkuratı
Tikilmə dövrü və istifadəsi
Zikkuratın tikintisini üçüncü Ur sülaləsi aparırdı. Akkadların və qutievlərin basqınlarından sonra dövlət quruluşu bərpa olunmuşdur. Zikkurat yalnız məbəd kimi deyil, həmçinin ictimai müəssisə, arxiv və çar sarayı kimi də fəaliyyət göstərirdi. Zikkuratın zirvəsindən (ən uc hissəsindən) bütün şəhəri seyr etmək olardı.
Konosuke Matsuşita
Ölümü
"Panasonic"in vətəni olan Osakada, ailənin tikdirdiyi "Matsuahita Memorial" xəstəxanasında pnevmoniyadan müalicə alan Matsuşita, son günlərini bu xəstəxanada keçirib.
Ur zikkuratı
Tikilmə dövrü və istifadəsi
Urda tikilmiş olan bu zikkurat Qədim İkiçayarası memarları üçün hörmət edilən nümunə kimi xidmət göstərirdi. İstisna deyil ki, Etemenniquru zikkuratının özü və ya onun nümunəsi üzrə Babilistanda tikilmiş zikkuratlar Babil qülləsinin Bibliyada təsvir edilmiş nümunəsi ilə xidmət göstərirdilər.
Konosuke Matsuşita
Şəxsi həyatı
Hazırda "Panasonic"in idarə heyətində yalnız İdarə heyəti sədr müavini olaraq oğlu Masayuki Matsuşita yer alır.
Ur zikkuratı
Quruluşu
Zikkurat 20 metrlik kərpic binanı təşkil edirdi, hansı ki, müxtəlif endən olan platformalarda yerləşirdi. Zikkurat əsası 210 metr olan üç mərtəbədən ibarət idi. Bünövrə çiy kərpicdən toplamışdı, xarici divarlar isə daş lövhələr ilə çıxardılmışdı.
Söykədilən nərdivanlara oxşar üç qalxma (sərt mərkəz və iki yan yuxarıda birləşirdilər) birinci meydançaya aparırdı, haradan ki, pillələri kərpicdən olan üst tikilisinə aparırdılar, burada Nannara ayı Allahının əsas məbədi yerləşirdi. Yuxarı meydança həmçinin ulduz müşahidələri üçün kahinlərə xidmət göstərirdi. Platformalara dayaq olan divarların daxilində bir çox otaq var, hansı ki, keşişlər və məbədin işçiləri yaşayırdılar.
Üst tikili qorunub saxlanılmamışdır. Tikintinin birinci tədqiqatçısı Leonard Vulli güman edirdi ki, bu nərdivanlar qədimlikdə ağaclarla örtülmüşdü, bütün tikinti allüvial düzənlik sakinlərinə müqəddəs dağı xatırlatsın deyə belə edilirdi.
Zikkuratın son vəziyyəti
XXI əsrin əvvələrində abidə yeni sınaqlara məruz qaldı. Səddam Hüseyn binanın və monumental nərdivanı fasadlarını yenidən bərpa etməyə göstəriş verdi, onun görünüşündə kifayət qədər təhriflər əmələ gəldi. Zikkuratın yanında Navuxodonosorun ikinci məbədinin xarabalıqlarları yerləşir. Abidəyə ən yaxın Nasiriya şəhəridir.
Accipiter rufitorques
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Accipiter haplochrous
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Akame ga Kill!
— Takahiro tərəfindən yazılmış və Tetsuya Taşiro tərəfindən çəkilmiş şonen manqa seriyası. 2010-cu ilin martından Square Enix nəşriyyatının "Gangan Joker" jurnalında nəşr olunur. Manqa seriyası Tatsumi adlı gəncin pul qazanmaq və kəndini xilas etmək məqsədilə Paytaxta gəlməsindən, lakin burada güclü korrupsiya ilə rastlaşmasından bəhs edir. Gecə Reydi adlı sui-qəsd komandasına qoşulan Tatsumi imperiyaya və korrupsiyaya qarşı döyüşməyə başlayır. Seriya qrafik məzmununa görə tanınır.
Seriya 2014-cü ilin iyununda lisenziyalaşdırılmışdır. "Akame ga Kill! Zero" adlı prikvel manqası isə Akamenin keçmişindən bəhs edir və 2013-cü ilin oktyabrından Square Enix nəşriyyatının "Monthly Big Gangan" jurnalında nəşr olunur. Manqa seriyasının adaptasiyası isə 2014-cü ildə buraxılmışdır. Bu, MinatoSoft oyun istehsalçısının "Takahiro IV Project" layihəsi çərçivəsindəki ikinci işdir.
Məzmun
Tatsumi adlı döyüşçü kasıb kəndini ayaqda saxlamaq üçün pul qazanmaq məqsədilə Paytaxta yollanır. Quldurların hücumundan sonra dostlarından ayrı düşən Tatsumi həm orduya yazıla bilir, həm də pullarını itirir. Bir ziyalı ailəsi onu öz evlərinə dəvət edir, lakin əsl məqsədli Tatsuminin dostlarına və onlarla insana etdikləri kimi ona işgəncə verib öldürməkdir. Tatsumi Gecə Reydi adlı sui-qəsd komandası tərəfindən xilas edilir və komandanın sıralarına qatılmaq təklifi alır. Bu komandanın tərkibinə qılınc ustası Akame, böyük qayçı ilə silahlanmış Şile, tel ustası Lubbok, zirehli döyüşçü Bulat, snayper Mayn, bədheybət döyüşçü Leone və keçmiş imperiya generalı Nacendadan ibarətdir. Gecə Reydi inqilab ordusunun bir hissəsidir. İnqilab ordusunun əsas məqsədi imperatoru manipulyasiya edərək ondan istifadə edən və ölkəni səfalətə sürükləyən baş nazir Honesti öldürməkdir.