Buqaku
Buqakunun tarixi
701-ci ildə Yaponiyada Qaqakurö adı altında imperator musiqi akademiyası fəaliyyət göstərməyə başlamışdır. Tayka islahatına görə, bu akademiya Cibusyö adlı təşkilata tabe edilmişdir. Bu təşkilat akademiyanın fəaliyyətinə nəzarəti həyata keçirirdi. Akademiyanın işi çin saray musiqi ənənələrini mənimsəməkdən ibarət idi. Onun tərkibinə 400-dən çox peşəkar musiqiçi və onların tələbələri daxil idilər. Müəllimlərin əksəriyyəti Çin və Koreya əsillidir. Qaqakurönün birinci bölməsində Tan sülaləsinin musiqisi və toqaku rəqsləri, ikinci bölməsində koreya musiqisi və komaqaku rəqsləri öyrədilirdi. İlk əvvəl “buqaku” sözü ilə VI-VIII əsrlərdə Çinin paytaxtı olan Çanyan şəhərində populyarlıq qazanmış müxtəlif xalqların musiqi və rəqslərini adlandırırdılar. Qaqakurönün Yaponiyada yaradılmasından sonra rəqs-musiqili tamaşaları belə adlandırmağa başlamışdılar. Orkestrli tamaşalar kanqen adını almışdır. Hər iki praktikaİmperator sarayı tərəfindən himayə olunan ənənələri – qaqakunu özündə birləşdirir. Buqaku sənətinin çiçəklənməsi VII əsrin sonları – IX əsrin əvvəllərinə aid edilir və Ovari-no Hamanusi və Oto-no Kiyökaminin adı ilə bağlıdır. Onlarca kompozisiya yaradan və yüksək artistlik məharəti ilə seçilən tamaşaları onların buqaku teatrının yaradıcıları adlandırılmasına səbəb olmuşdur. Bu iki şəxs qitədən Yaponiya gəlmiş melodiyaları özünükləşdirmədə çox mühüm rol oynayıblar. Bundan başqa, IX əsrə qədər Qaqakuröda repertuarın bölünməsi həyata keçirilirdi. Bunlardan biri “sol tərəfin rəqsləri” ( saho-no mai; bunlara yapon, çin, hind rəsqləri aid idi), digəri isə “sağ tərəfin rəqsləri” (uxo-no mai, bunlara koreya və mancur əsilli rəqslər, həmçinin giqakunun bəzi elementləri aid idi) idi. X əsrdə buqakunun populyarlığı o qədər artmışdır ki, çoxlu zadəganlar bundan şəxsi əyləncə qismində istifadə etməyə başlamışdılar. Hətta zadəganlar bir-iki rəqs öyrənirdilər. Onlardan ən mahirləri peşəkar aktyorlarla birlikdə səhnədə çıxış etmə hüququ qazanmışdılar. Bəzən həvəskar-zadəganların yarış məqsədilə ev tamaşaları təşkil olunurdu. XI əsrdə Qaqakurönün yenidən qurulması baş tutmuşdur: ustalıq dərəcəsinin qaldırılması məqsədilə bölünmüş tərəflərdəki ailələrə В XI веке произошла реорганизация Гагакурё; с целью повышения уровня мастерства путём заложения принципа соревновательности был издан указ о разграничении обязанностей потомственных актёрских семей: отныне танцы левой стороны подлежало исполнять семье Кома, а танцы правой стороны — семье Оно. XI əsrin sonlarından başlayaraq peşəkar saray ifaçıları üzərində çox ciddi nəzarət qoyulmuşdur. Bu da aktyorların sərbəst üslub seçmələrinə mane olmuş və tamaşanın bütün elementlərinin sərt qanunlaşdırmışdır. Kamakura dövründə (1192-1333) ölkədə hakimiyyət samuray təbəqəsinin əlinə keçmişdir. İmperator sarayı Qaqakurö aktyorlarını saxlamaq durumunda deyildir və buqakunun nümayişləri getdikcə buddist və sintoist məbədlərinin ərazisində keçirilməklə məhdudlaşmışdır. XVI əsrin sonlarına qədər buqaku ancaq saraylarda keçirilən ayin və bayramlarda ifa olunsa da, həmin dövrdə bunun ifaçıları Yaponiyanın içərilərinə doğru yayılmışdılar. Bununla yanaşı bu sənət ifaçılarının sayı əhəmiyyətlə dərəcədə azalmışdır. Belə ki aktyorların bir qismi digər peşələrə üstünlük vermişdi. Həmçinin tamaşaçıların buqakuya marağı azalmış, denqaku və saruqakuya isə maraqları artmışdır. Tokuqava dövründə (1600-1868) cəmi 90-dan çox buqaku aktyor və musiqiçisi qalmışdır. Tokuqava İeyasunun başçılığı altına Edo qəsrində Momiciyama-qakusö ( Momiciyamada teatr palatası) yaradılmışdır. Bu palata saray nəzdində bayramlar və mərasimlərin keçirilməsini təmin etməli idi. Meyci restavrasiyasından sonra imperator iqamətgahı Edoya köçürülmüş, 1890-cı ildə buqaku aktyorlarının öyrədilməsi bağlı yenidən qurma həyata keçirilmişdir.Bununla yanaşı, Qaqakuköku- Saray teatrının idarəolunması ilə məşğul olan bölmə yaradılmışdır. Bu bölmə buqakunun yenidən imperator saray teatrına çevirmiş və onun yeni çiçəklənməsinə şərait yaratmışdır. 1955-ci ildə buqaku saray truppası “milli mədəni irs” statusunu almışdır. 1959-cu ildə buqaku aktyorları ilk dəfə qastrol səfərlərinə çıxmış və ABŞ-a getmişdilər. Hal-hazırda buqaku sənəti Tokio İncəsənət Universitetində dərs kimi keçirilir. Buqaku teatrı İmperator sarayı tərəfindən himayə olunan musiqi-mahnı-rəqsformalarına daxil edilmişdir. İmperator sarayı nəzdində olan buqaku aktyorlar truppası ancaq kişilərdən ibarətdir.