cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
İrəvan səfəri (1635)
Səfərin gedişi
Şeyxülislam Yəhya Əfəndi ilə birlikdə 28 mart 1635 tarixində Üsküdardan yola çıxan Sultan Murad yol boyunca vəzifələrini yerinə yetirməyən bəzi qazıları, vəzirləri və tütün istifadə edənləri edam etdirmişdir. Bayburt yaxınlığında sədrəzəm Mehmed Paşa ilə görüşən Sultan Murad ordunun rəhbərliyini ələ alıb Səfəvi sərhəddi hesab edilən Qars qalasına doğru irəlilədi (17 iyul 1635). Qaynaqların verdiyi məlumata görə bu əsnada Osmanlı ordusu 200 min əsgər və 125 döyüş topu ilə Səfəvi torpaqlarına daxil olurdu. 26 iyulda İrəvan qalası önlərinə gələn Sultan Murad öz çadırını qalaya yaxın bir yüksəklikdə qurdurdu və bu təpəlik sonralar Hünkar yüksəkliyi adlandı. 11 günlük müdafiənin ardından İrəvan qalası təslim oldu (8 avqust). Padşah qalanın hakimi və dövrün Səfəvi şahı I Səfinin uzaq qohumu sayılan Əmirgünə oğlu Təhmasibqulu xanı möhtəşəm bir mərasimlə qəbul etdi və şahın müdafiə üçün göndərdiyi Mir Fəttah xan idarəsindəki Mazandaranlı tüfəngçiləri azad edərək qalanın bərpa edilməsini əmr etdi. Murtuz Paşa 12 minlik orduyla qalanın mühafizəsi ilə vəzifələndirildi. Anası ilə birlikdə təslim olan Təhmasibqulu xan Hələb bəylərbəyi təyin edildi. Sünniliyi qəbul edib Yusif Paşa adını alsa da, ömrünün sonuna qədər Əmirgünəoğlu olaraq tanınmışdır. İki ay burada qaldıqdan sonra gələn şikayətlər səbəbilə paytaxta çağırılmış, burada ona vəzirlik rütbəsilə birlikdə İstanbul boğazı sahilində böyük bir bağça (Firidun Paşa bağçası, indiki Əmirgan) və bir saray təsis edildi.
Səfər sonrası
Qışın gəlişi və xəstəliyinin ağırlaşması səbəbilə geri döndü. İzmitdə onu Axısqa ilə yanaşı bir neçə qalanı da ələ keçirən Kənan Paşa ilə Əmirgünəoğlu qarşıladı. Sultan Murad İzmitdən gəmiylə yola çıxdı (17 dekabr 1635 çərşənbə axşamı günü) və Üsküdara gəldi. Ardından cümə axşamı günü böyük bir mərasimlə İstanbula daxil oldu.
Buna baxmayaraq Osmanlı ordusunun çəkilməsinin ardından İrəvan qalası yenidən Səfəvilərin əlinə keçdi (1 aprel 1636). Şah Səfi İrəvanı geri aldıqdan sonra Kiçik Əhməd Paşanı məğlub etdi və ardından Maqsud xanı elçi olaraq İstanbula göndərdi. Ancaq Sultan Murad elçiyə cavabın Bağdadda veriləcəyini deyib yeni bir səfər hazırlığına başladı.
Bernd Drexsel
Bernd Drexsel (28 Oktyabr 1953 – 21 Yanvar 2017) — 1972 Yay Olimpiya Oyunlarında iştirak edən Almaniyalı güləşçi. Drexsel Almaniyanın Karl-Marks-Stad şəhərində anadan olmuşdur.
Qriqori Yegizarov
Qriqori Sarkisoviç Yegizarov — Azərbaycan-sovet dövlət xadimi, Azərbaycan SSR avtomobil nəqliyyatı naziri (1947–1950).
Nəcməddin Qotsinski
Nəcməddin Qotsinski (1859-65 illər arasında- 1925) — Şimali Qafqaz dağlılarının azadlıq hərəkatı liderlərindən biri. Dağıstan və Çeçenistanın 5-ci imamı.
Həyatı
Avar dairəsinin Qotso aulunda İmam Şamilin naibi Donoqo Məhəmmədin ailəsində anadan olmuşdur. Ali dini təhsil almışdır. Dağıstanın ən iri torpaq sahiblərindən biri idi. Dini mövzulu şeirləri Dağıstan əhalisi arasında şöhrət qazanmış, Suriya və Türkiyədə də məşhurlaşmışdı. Şərqşünas akademik Kraçkovski Nəcməddin Qotsinskinin əsərlərini yüksək dəyərləndirmişdir. Qotsinski Avar dairəsinin Koysubul sahəsinin naib-rəisi olmuş, Dağıstan Xalq Məhkəməsinin üzvü seçilmişdir. 1903-cü ildə Türkiyəyə getmiş və bir müddət burada yaşayaraq dini təhsilini təkmilləşdirmişdir. Geri döndükdən sonra Dağıstanın Avar dairəsinin dini məktəblərində müəllimlik etmişdir.
Qriqori Yegizarov
Həyatı
Qriqori Sarkisoviç Yegizarov 1903-cü ildə hazırkı Daşkəsən rayonunda kəndli ailəsində anadan olmuşdur. Əmək fəaliyyətinə fəhləliklə başlamış, 1919-cu ildə RK(b)P (Sov. İKP) üzvlüyünə qəbul edilmişdir. 1920-ci ildən XI Qırmızı Ordu sıralarında, əlahiddə üsyançı polkun tərkibində xidmət etmişdir. Daha sonra o, bir sıra partiya və təsərrüfat vəzifələrində işləmişdir. Böyük Vətən müharibəsi iştirakçısı olmuşdur.
Nəcməddin Qotsinski
Fəaliyyəti
Fevral inqilabından (1917) dərhal sonra, martın 9-da Temirxan-Şura şəhərinde təşkil olunmuş Müvəqqəti Dağıstan Vətəndaş İcraiyyə Komitəsinin üzvü, mayda şimali Qafqaz Dağlılarının Vladiqafqazda keçirilən 1-ci quraltayında Dağıstan və Çeçenistan müftisi və Dağlı Xalqlarının Dini İdarəsinin sədri, həmin ilin avqustunda Dağıstanın Əndi kəndində keçirilən qurultayda isə yekdilliklə Dağıstan və Çeçenistanın beşinci imamı seçilmişdi.
Qriqori Yegizarov
Həyatı
Müharibədən sonrakı illərdə Qriqori Yegizarov Azərbaycan SSR avtomobil nəqliyyatı naziri, meşə sənayesi nazirinin, yerli sənaye nazirinin və məişət xidməti nazirinin müavini vəzifələrində çalışmışdır.İttifaq əhəmiyyətli fərdi təqaüdçü olmuş, "Lenin", "Qırmızı bayraq", "Qırmızı əmək bayrağı", 1-ci dərəcəli "Vətən müharibəsi" ordenləri ilə təltif edilmişdir.
Qriqori Yegizarov uzun sürən ağır xəstəlikdən sonra 1967-ci ildə vəfat etmişdir. Fəxri Xiyabanda dəfn olunmuşdur.
Nəcməddin Qotsinski
Fəaliyyəti
1918-ci ilin yanvarında Dağıstan xalqlarının Temirxan-Şurada keçirilən ikinci qurultayında İmam Nəcməddinin İmaməti bərpa etmək haqqında təklifi azadlıq hərəkatının liberal-demokrat və sosial-demokrat cərəyanları tərəfindən rədd edildikdən sonra naibi Uzun Hacının bütün təkidlərinə rəğmən, bu işi zorla həyata keçirməkdən imtina etmiş və dağlara çəkilmişdir. Lakin 1918-ci ilin martında Bakıda daşnakların türk-müsəlman əhaliyə qarşı soyqırımı xəbərini eşitdikdən dərhal sonra öz hərbi dəstələri ilə hərəkətə başlamış, Petrovsk-Port (indiki Mahaçqala) şəhərini sovetlərdən təmizləmiş və fərmanla bu şəhərin adını dəyişdirərək Şamilqala qoymuşdur. Bundan sonra Bakınm türk-müsəlman əhalisinə kömək üçün irəliləyərək Xaçmaz yaxınlığında bolşevik dəstələri üzərində qələbə çalmış, yürüşünü Bakı istiqamətində davam etdirmişdir. Erməni-bolşevik birləşmələrinin Biləcəri-Xırdalan müdafiə xəttinə qədər yaxınlaşmış, ilk toqquşmada onları məğlubiyyətə uğradıb, şəhər üzərinə son hücum hazırlığına başlamışdır. Lakin Həştərxandan Xəzər dənizi vasitəsilə göndərilən bolşevik hərbi hissələrinin Şamilqala (Mahaçqala) və Bakıya çatması nəticəsində qüvvələr nisbəti dəyişmiş və o, mühasirəyə düşmək təhlükəsi qarşısında qalaraq geri çəkilməli olmuşdur. Dağıstanın Osmanlı ordusu tərəfindən azad edilməsindən sonra, 1919-cu ilin martında Pşemaxo Kotsev tərəfindən təşkil edilmiş 2-ci dağlı hökümətində şəriət məsələlərinə məsul olmuşdur. Şimali Qafqazın Denikin tərəfindən işğalı dövrü İmam Nəcməddinin həyatında ən ziddiyyətli məqam hesab olunur. Könüllü ordu rəhbərliyi ilə əməkdaşlıq etməsə də, sabiq naibi Uzun Hacı və Dağıstan Şeyxülislamı Əli Hacı Akuşalıdan fərqli olaraq, işğalçılara qarşı mübarizədən də imtina etmişdir. Bununla əlaqədar, Nəriman Nərimanovun İmam Nəcməddinə müraciəti də mövcuddur.
Sürəyya Tatevyan
Sürəyya Kərim qızı Tatevyan (qızlıq soyadı: Kərimova; ; ) — rusiyalı geodeziyaçı-astronom alim, Rusiya Elmlər Akademiyası Astronomiya İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, texnika elmləri doktoru.
Həyatı
Sürəyya 22 yanvar 1937-ci ildə Bakı şəhərində, sovet artilleriya general-leytenantı, pilotlu gəmilərin sınaq uçuşları üzrə dövlət komissiyasının sədri (1966–1991), həmçinin Sovet kosmik proqramının banilərindən biri olmuş Kərim Kərimovun ailəsində dünyaya gəlmişdir. Anası Zara Kərimova sonralar Moskvada orta məktəblərin birində kimya müəlliməsi kimi çalışıb. Onun adını ata nənəsinin şərəfinə qoyublar. Qızı dünyaya gələndə Kərim Kərimov birinci kurs tələbəsi idi.
Sürəyya orta təhsilini Moskva şəhərində alıb. Sonra Moskva Geodeziya, Aerofotoqrafiya və Kartoqrafiya Mühəndisləri İnstitutunun (indiki Moskva Dövlət Geodeziya və Kartoqrafiya Universiteti) geodeziya fakültəsinə daxil olub. 1960-cı ildə astronomik-geodeziya ixtisası üzrə oranı bitirib.
İnstitutu bitirdikdən sonra SSRİ Nazirlər Soveti yanında Geodeziya və Xəritəçəkmə Baş İdarəsində distribütor işləyib. Bu qurumun tərkibində Sibirdə çalışmış, burada çöl-tədqiqat işlərində iştirak etmişdir.
1961-ci ildə SSRİ Elmlər Akademiyasının Astronomiya Şurasında elmi işçi kimi peşəkar fəaliyyətə başlayıb. 1968-ci ildə o, Moskva Geodeziya, Aerofotoqrafiya və Kartoqrafiya Mühəndisləri İnstitutunda peyk geodeziyası və səma mexanikası sahəsində texnika elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almaq üçün dissertasiya müdafiə etmişdir.
1998-ci ildə "Müasir geodinamika üçün kosmik geodeziya üsullarından istifadə" mövzusunda texnika elmləri doktoru alimlik dərəcəsi almaq üçün dissertasiya müdafiə etmişdir.
Sürəyya Tatevyan 2015-ci il iyulun 16-da qəflətən vəfat edib. 78 yaşlı alimin cəsədi öz vəsiyyətinə uyğun olaraq kremasiya olunub. Külünün olduğu qab iyulun 20-də Moskvanın Vaqankovo qəbiristanlığında, valideynlərinin məzarı yanında torpağa tapşırılıb.
Şəxsi həyatı
Sürəyya Tatevyan tələbə yoldaşı — geodeziyaçı-astronom, böyük elmi işçi Ruben Arşaviroviç Tatevyan ilə ailəli olub.
Mükafatları
"Əmək igidliyinə görə" medalı — Elm və texnika sahəsində yüksək nailiyyətlərə görə.
Alovlu yol (film, 2012)
Süjet xətti
Mandva ada kəndinin sakinləri məktəb müəllimi Dinanat Çauhana böyük hörmət bəsləyirlər. Onun kənd camaatı arasındakı məşhurluğuna paxıllıq edən kəndin başçısı oğlu Kançanı kənd camaatının gözündəki müəllimin məşhurluğunu məhv etməsi üçün çağırır. Kança adanın torpağının narkotik yetişdirmək üçün əlverişli olduğunu bildiyi üçün Mandvada narkotik karteli də qurmağı planlaşdırır. Kança Mandvanın duz sənayesini genişləndirmək bəhanəsi ilə kəndlilərdən torpaqlarını ona vermələrini xahiş etdikdə, Dinanat xalqı bundan çəkindirir. Sonra Kança müəllimdən yaxasını xilas etmək qərarına gəlir və bunun üçün günahsız bir məktəbli qızı öldürür və bu işdə Çauhan günahlandırılır. Kəndlilərin də dəstəyi ilə Kança daha sonra müəllimi onun gənc oğlu Vicay Çauhanın gözü qarşısında ağacdan asaraq öldürür.
Böyüyən Vicay Rauf Lalanın sirdaşına və ən yaxın dostuna çevrilir. Vicay, Mumbayda cinayətin kökünü kəsməyə çalışan komissar Qaitondi tərəfindən gizli formada himayə olunur. Raufun Mumbaydakı narkotik biznesinə təsiri azalmağa başlayanda Kança öz təsirini artırmaq qərarına gəlir və bunun üçün köməkçisi Şantaramı Mumbaya göndərir. Kokain qaçaqmalçılığı üçün Mumbayın hinterlandına çıxış əldə etmək üçün Maharaştra ştatının Daxili İşlər Naziri Borkara rüşvət verir. Vicay, Qoadakı qərargahı vasitəsilə Mandvadan Mumbaya kokain keçirmək istəyərkən Borkarı cinayət başında yaxalayır. Borkar və Şantaram narkotiki Lalaya verməyə məcbur olurlar.
Vijay Lala tərəfindən Donqri ərazisi ilə mükafatlandırılır və eyni zamanda oğlu Mazharı güllələnərək öldürülməkdən xilas etdiyi üçün onun etibarını qazanır. Lakin bu işin, Vicay və Şantaramın Mazharı aradan qaldırmaq planının bir hissəsi olduğu ortaya çıxır. Vicay Mazharın toy günündə həm Mazharı, həm də Şantaramı öldürür və Mazharın cəsədini Lalaya gətirir. Toy günündə oğlunun cəsədini qarşısında görən Lala şoka düşərək xəstələnir və xəstəxanaya yerləşdirilir. Bu müddət ərzində Vijay Lalanın imperiyasını ələ keçirir və cinayətkarlıq fəaliyyətlərini bir müddətlik dayandırır. Kança onunla əlaqə saxlayır və onu Mandvaya dəvət edərək ona iş sövdələşməsi təklif edir. Amma kənddə Kançanın əlaltıları Vicayın onunla bərabər adaya gəlmiş adamlarını öldürür və onun özü də şiddətli bir formada döyülür. Vicay Mandva müqabilində Kançaya Mumbaydakı narkotik biznesini təklif edir. Belə bir sövdələşmə əvvəlcə Kança üçün şübhəli görünsə də, o, Qaitondinin öldürülməsi şərti ilə bu işə razılaşır.
Bu vaxt Mumbayda Lala sağlamlığını bərpa edir və Mazharın ölümü ilə bağlı həqiqəti öyrəndikdən sonra Şikşanı qaçırır və onu satmağa çalışır. Kança bu barədə Vicaya məlumat verir və Vicay Mumbaya qayıdaraq öz adamları ilə Lalanın adamlarını və özünü öldürür. Kançanın köməkçilərindən biri Kançaya xəbər verir ki, Kançanın Qaitondini öldürməsi üçün göndərdiyi adamı Qaitondiyə qəsd zamanı Vicayın əllərində öldürülmüşdür. Daha sonra bir adam (bu adam Vicayın anası idi. Sadəcə olaraq polis onun kimliyini bilməmişdir) polis bölməsinə gələrək Vicayın kəndin keçmiş müəlliminin oğlu olduğunu bildirir. Vicay çox sevdiyi xanım olan Kaali Qauda ilə evlənir, lakin Kançinin adamları onu elə toy zamanı güllələyirlər.
Atasının və arvadının öldürülməsinin qisasını almaq üçün Vicay Mandva adasını partlayışlarla demək olar ki, tamamilə məhv edir, lakin Kança ilə baş verən təkbətək döyüş zamanı Kança onu az qala öldürməyə nail olur. Bununla belə, Vicay son gücü ilə Kançanı atasının asıldığı ağacdan asır. Anasının və bacısının qucağında aldığı yaralardan dünyasını dəyişən Vicay atasının və özünün uşaqlıq dövrünün surətlərini görür və bu surətlər Vicayı onların yanına gəlməyə səsləyir.
Hindistan Xaraqpur Texnologiya İnstitutu
Hindistan Xaraqpur Texnologiya İnstitutu — Hindistan hökuməti tərəfindən Hindistanın Qərbi Benqal ştatında Xaraqpur şəhərində qurulmuş ictimai texnologiya institutu. 1951-ci ildə əsası qoyulmuş institut, texnologiya institutları arasında yaradılmış ilk institutdur. İnstitut 2019-cu ildə Hindistan Hökuməti tərəfindən Fəxri İnstitut statusuna layiq görülüb.
NGC 3196
NGC 3196, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Rasim Quliyev (jurnalist)
Rasim Quliyev (tam adı: Rasim Vaqif oğlu Quliyev; ) — Azərbaycanlı siyasətçi, jurnalist, dövlət məmuru.
Həyatı
Rasim Vaqif oğlu Quliyev 30 avqust 1970-ci ildə Azərbaycan SSR, Naxçıvan MSSR, Şahbuz rayonunda anadan olub.
1977–1987-ci illərdə Qarababa kənd orta məktəbində orta təhsil alıb.
1988-ci ildə Azərbaycan Neft Kimya İnstitutuna qəbul olunub, 1993-cü ildə Geofizik-Mühəndis ixtisası üzrə bitirib.
Ailəlidir, 3 övladı, 2 nəvəsi var.
Jurnalist Bəhruz Quliyevin böyük qardaşıdır.
İctimai-siyasi fəaliyyəti
1988–1993-cü illərdən başlayan Azərbaycan Milli Azadlıq Hərəkatı dövründə tələbə hərəkatının aktiv liderlərindən biri kimi SSRİ Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsi tərəfindən dəfələrlə millətçi adı ilə təqib, təzyiqlərə məruz qalıb və dəfələrlə siyasi mövqeyinə görə qısamüddətli həbs olunub.
1992-ci ildən Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvü, 1999-cu il YAP-ın 1-ci qurultayında Mərkəzi Nəzarət Təftiş Komissiyasının üzvü seçilib.
O dövrdə Heydər Əliyevin qatı tərafdarı kimi siyasi fəaliyyət göstərmiş, "yaş senzinin ləğvi" ilə bağlı mitinqlərdə aktiv iştirak edib. 1992-ci ilin 30 dekabrında həmin dövrün hakimiyyəti tərəfindən həbs edilib və ölkədə demokratiyanın, insan haqlarının, söz azadlığının bərqərar olunması tələbi ilə həbsxanada aclıq aksiyası keçirmişdir. Aclıq aksiyası o dövrün mediasında — qəzetlərində, radiolarında geniş şəkildə beynəlxalq təşkilatlara çatdırılıb.
1996–2001-ci illərdə "Səs" qəzetində müxbir, siyasət şöbəsinin müdiri, baş redaktorun müavini, eyni zamanda Yeni Azərbaycan Partiyasının Mərkəzi Aparatında "Beynəlxalq əlaqələr və siyasi partiyalarla iş" şöbəsində təlimatçı işləmiş, və siyasi partiyaların Məşvərət Məclisində YAP-ı təmsil etmişdir.
2000-ci il Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə II çağırış seçkilərdə 29 saylı Səbail seçki dairəsinin sədri olub.
2019-cu ilin aprel ayından YAP Mərkəzi Aparatında işə təyin olunub.
Əmək fəaliyyəti
1994–96-cı illərdə AMEA Geologiya və Geofizika İnstitutunda mühəndis işləmişdir.
2001-ci il fevralın 13-dən Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti "Ərazi idarəetmə orqanları ilə iş" şöbəsinin müdiri 2-ci dərəcəli dövlət qulluqçusu, 2010-cu il yanvarın 6-dan 2018-ci il sentyabrın 20-ə qədər BŞİH Başçısı Aparatının rəhbəri vəzifəsində çalışmış və Dövlət qulluğunun müşaviri və Dövlət qulluğunun baş müşaviri ixtisas dərəcəsi verilmişdir.
BŞİH-nin Aparat Rəhbəri olmaqla yanaşı 06.01.2010 – 30.01.2019-cu illərdə həm də BŞİH Xarici Əlaqələr və İnvestisiya Proqramları Departamentinin sədri olub.
22 iyun 2015-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən "Dövlət qulluğunda fərqlənməyə görə" medalı ilə təltif olunmuşdur.
2019-cu ilin aprel ayından YAP Mərkəzi Aparatında işə təyin olunub.
Elmi fəaliyyəti
2013-cü ildən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Fəlsəfə İnstitutunda Sosial-fəlsəfə ixtisası üzrə "Azərbaycanda hüquqi dövlət quruculuğunun sosial-fəlsəfi problemləri" mövzusunda dissertasiya işini başa çatdırıb, müdafiə üçün növbədədir. Bir çox elmi-publisistik məqalələrin müəllifidir.
AMЕА Fəlsəfə, Sosiologiya və Hüquq İnstitutunun "Qloballaşma və informasiya cəmiyyətinin fəlsəfi problemləri" şöbəsinin dissertantı Rasim Vaqif oğlu Quliyevin elmi fəaliyyətinin hesabatı:
"Azərbaycan Respublikasında hüquqi dövlətin təşəkkülünün sosial-fəlsəfi problemləri" mövzusunda fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru alimlik dərəcəsi almaq üçün təqdim edilmiş dissertasiya "Qloballaşma və informasiya cəmiyyətinin fəlsəfi problemləri" şöbəsində müzakirə edilib (21 iyun 2010-cu il tarixli 5 saylı protokol).
"Sosial fəlsəfə" (ixtisas), "Ümumi fəlsəfə", "İnformatika", "Хarici dil" fənlərindən minimum imtahanlarını verib. "Sosial fəlsəfə" (ixtisas) — "5" (əla); "Ümumi fəlsəfə" — "4" (yаxşı); "İnformatika" — "5" (əla); "Хarici dil" — "4" (yаxşı) qiymətləri alıb.
"Аzərbаycаn Rеspublikаsı Prеzidеnti yаnındа Аli Аttеstаsiyа Kоmissiyаsının siyahısında olan АMЕА Fəlsəfə, Sosiologiya və Hüquq İnstitutunun "Elmi əsərləri", "Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin "Elmi xəbərləri", Аzərbaycan Dövlət Dillər Universitetinin "Elmi əsərləri" jurnallarında, Moskvada "Kavkazovedenie" jurnalında məqalələri çapdan çıxmış, bəziləri çapdadır. Respublika, beynəlxalq səviyyəli konfranslarda çıxış edib, məqalələr təqdim edib.
Qışlaq-i Hacıdövlətəhməd (Pərsabad)
Qışlaq-i Hacıdövlətəhməd — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 18 nəfər yaşayır (4 ailə).
Pushback
right|250x250px Park mövqeyindəki təyyarənin, yedəkləyici maşın vasitəsi ilə dayanacaqdan göstərişə uyğun sürmə yolu üzrə maşurut xəttinə çıxarılmasına deyilir. Müasir dövrdə yedəkləyici maşınların xüsusi konstruksiya ilə hazırlanması imkan verir ki, yedəkləmə (pushback) vaxtı ayrıca yedəkdən istifadə olunmasın. Bu halda yedəkləyici maşınların ön hissəsində təyyarənin qabaq şassisini maşına bağlayan xüsusi konstruksiya olur. Lakin sadə yedəkləyici maşınlar vasitəsi ilə yedəkləmə həyata keçirilərsə mütləq şəkildə yedək (towbar) istifədə olunur. Yedəyin bir tərəfi təyyarənin ön şassisinə xüsusi bərkidilmə üsuli ilə bağlanır hansı ki, həmin hissə buna uyğun düzəldilir. Digər tərəfi isə yedəkləyici maşına bərkidilir. Bu prosesi təlim keçmiş və icazəsi olan perron xidməti üzrə personal həyata keçirə bilər. Yedəkləmə müddətində perron xidməti üzrə personal təyyarənin və ya helikopterin təhlükəsiz bir şəkildə yedəklənməsinə cavabdehdir. Buna görə də həmin xidməti personal xüsusi danışıq vasitəsi ilə (headset və ya zərurət yarandığı halda simsiz rabitə vasitəsilə) yedəkləmə bitənə qədər uçuş heyəti ilə əlaqədə olur.
Albedometr
right|thumb|280пкс|Alman albedomtri Hukseflux SRA01 Albedometr ( — «ağ» + — «ölçürəm») – hər hansı bir cismin səthinin əksetdirmə xassələrinin miqdari xarakteristikasının (albedo) ölçən aktinometrik cihaz. Stasionar albedometr xüsusi dayaq üzərində qurulmuş termoelektrik piranometrindən ibarətdir; yuxarı və aşağı yarımkürələrdən gələn radiasiya (işıq) selini ölçür. Səyyar albedometrkardan asqısına bərkidilir və əsasən, ekspedisiya şəraitində müxtəlif səthlərin albedosunu müqayisə etmək üçün istifadə edilir.
Earl
Earl (qadın üçün kontes), İngilis mənşəli bir zadəgan titulu, konta bərabərdir. Qədim norveç dilində Jarl titulu ilə əlaqələndirilir. Mənşəyinə görə “cəsur adam” və ya “döyüşçü” deməkdir.
Earl adı Skandinaviya və Anqlosaks mənşəli titulu olaraq “qəbilə başçısı” mənasında meydana gəlmişdir. Titul orta əsrlərdə Skandinaviyada yoxa çıxsa da, İngiltərədə istifadəsinə davam edilmişdir. Bu titul rütbə olaraq vikont və markiz arasında sıralanır və materik Avropasındakı kont tituluna müvafiq gəlir.
Nağdəli bəy
Nağdəli bəy —Səfəvilərin İngiltərəyə göndərilmiş səfiri.
Fəaliyyəti
1626-cı ildə I Abbas tərəfindən İngiltərə kralı I Çarlz a səfir göndərilmişdi.Nağdəli bəyin səfir kimi tələb edilməsi əslində Ost-Hind şirkəti və Robert Şirli arasında çıxan bir anlaşmazlığa görə olmuşdu.Robert Şirli İran ipəyinin monopoliyasını İspaniyaya verməyi təklif etməsi şirkətin maraqlarına əks idi və buna görə də şirkət Şirliyə şər ataraq I Abbasdan yeni səfir tələb etmişdi. Yeni səfir Nağdəli bəy kralın hüzuruna çıxanda Robert Şirli onu saxtakar olmaqla günahlandırmış, əsl səfirin özü olduğunu demişdi. Çarlz isə hər iki səfirə öz ölkələrinə qayıtmağı və problemlərini şahın yanında həll etmələrini tapşırır.
Ailəsi
İbrahim xan adlı oğlu vardı.
Ölümü
Nağdəli bəy 1627-ci ildə Qərbi Hindistan sahillərinə çatanda intihar edir. Belə ki, şahın yanına əliboş qayıtmaqdan utanan səfir 4 gün dayanmadan tiryək qəbul edərək intihar edir. Məzarı Surat dadır.
Şepard yazısı
thumb|right|Şepard yazısı. Şepard yazısı — İngiltərənin Staffordşir bölgəsində yerləşən Şepard Hall-ın ərazisindəki abidə. XVIII əsrə aid olduğu təxmin edilən abidənin üzərində O U O S V A V V hərf və rəqəmləri yazılmışdır. Bu rəqəmlərin hansı mənanı ifadə etdiyi bu gün belə müəyyənləşdirilməyib.
Dolores İbarruri
Dolores İbarruri — kommunist  siyasətçi, İspaniya vətəndaş müharibəsi zamanı La Pasionaria adlı təşkilatın lideri olmuş qadın. "No Pasaran" (Keçid yoxdur) ifadəsi ilə məşhurlaşmışdır.
Əminə Namiqə Sultan
Əminə Namiqə Sultan — Osmanlı sülaləsinin üzvü, Osmanlı xanım sultanı.
Həyatı
Namiqə Sultan 9 mart 1888-ci ildə Ulduz sarayı nda dünyaya gəldi. Atası Sultan Əbdülhəmid in böyük oğlu Səlim Əfəndi, anası isə onun ilk xanımı İryalə xanımdır. Anası İryalə xanım eyni zamanda Sultan Vahidəddin in ilk xanımı Nazikəda Qadınəfəndi nin bacısıdır.
22 iyun 1911-ci ildə Namiqə Sultan, Türkiyə nin ilk dağ-mədən mühəndislərindən Əli Kənan bəylə (d. 1 noyabr 1882, İstanbul - ö. 4 aprel 1961, Ankara) Ulduz sarayı nda nigahlandı. Toy mərasiminin ardından Göztəpə sarayında yaşayan cütlüyün üç övladı da məhz bu sarayda dünyaya gəldi. 3 mart 1924 tarixli TBMM qərarı ilə digər Osmanlı sülaləsi üzvləri kimi, Namiqə Sultan da ailəsiylə birlikdə sürgünə göndərildi. Ailə öncə Paris də yaşamağa başladı və cütlüyün sonuncu övladı da məhz bu şəhərdə dünyaya gəldi.
Daha sonra Tripoli yə köç edən Namiqə Sultan və ailəsi, 1952-ci ildə çıxan və Osmanlı sülaləsi nin yalnız xanım üzvlərinə aid edilən əfv qanunuyla Türkiyə yə qayıtdı. Namiqə Sultan 6 sentyabr 1969-cu ildə İstanbul da vəfat etdi və cənazəsi Yəhya Əfəndi türbəsi nə - babasının qardaşı Əhməd Kəmaləddin Əfəndi nin yanına dəfn olundu.
Giffen əmtəəsi
Giffen əmtəələri — iqtisadiyyat və istehlakçı seçimi nəzəriyyəsində insanların qiyməti artıqca istehlakını artırdığı bir əmtəə növü. Hansı ki, bu tələb qanunun əksidir. Tələb qanuna əsasən bir əmtəənin qiyməti artıqda onun istehlak miqdarı azalmalıdır.
Tarix
Bu anlayış Şotlandiyalı iqtisadçı Robert Qiffenin adı ilə bağlıdır. İrlandiyada aclıq(qıtlıq) zamanı o bu paradoksu müşahidə etmişdir.O kartofun qiymətinin qalxmasına baxmayaraq insanların kartof istehlakını artırdığını müşahidə etmişdir.
Fərziyyələri
Bir əmtəənin qiffen əmtəəsi ola bilməsi üçün müəyyən fərziyyələr vardır ki, onlar ödəndikdə əmtəə qiffen əmtəəsi olur. Yəni əmtəələr şəraitə görə qiffen əmtəələrinə çevrilirlər. Bu fərziyyələrdə aşağıdakılardır :
Belə bir şəraitdə İrlandiyada kartofun qiyməti qalxsada ona olan tələb miqdarı artırdı.
Azərbaycan SSR gənclərin əməkdar hami tərbiyəçisi
Azərbaycan SSR gənclərin əməkdar hami tərbiyəçisi — Azərbaycan SSR-də gənclərin tərbiyəsi sahəsində fərqlənmiş şəxslərə verilən fəxri ad.
Tarixi və əsasnaməsi
"Azərbaycan SSR gənclərin əməkdar hami tərbiyəçisi" fəxri adı Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 12 avqust 1980-ci il tarixli Fərmanı ilə təsis olunmuşdur.
Əsasnaməyə əsasən fəxri ad Azərbaycan SSR-də öz çoxillik istehsalat təcrübəsini gənclərə öyrədən, oğlan və qızlara peşə təlimi verən, onlarda əməyə kommunist münasibəti, kommunizm qurucusunun ideya və əxlaq keyfiyyətlərini tərbiyə edən və ictimai həyatda fəal iştirak edən yüksək ixtisaslı fəhlələrə, kolxozçulara, müəssisə, kolxoz, sovxoz, idarə və təşkilatlarının qulluqçularına verilirdi.
Pera Muzeyi
Pera Muzeyi (Pera Müzesi) — İstanbul Bəyoğlu bölgəsindəki qalereya (tarixi adı - Pera). Muzey İstiqlal küçəsinin yanında, Taksim meydanının yaxınlığında yerləşir. Muzey XIX əsr Şərqşünaslığına xüsusi diqqət yetirir.
Muzey "Suna və İnan Kıraç Vəqfi" tərəfindən 2005-ci ildə 1893-cü ildə inşa edilmiş Bristol Otelinin tarixi binasında qurulmuşdur. 2003-2005-ci illər arasında bina fasadı qorunaraq, içərisini muzey məqsədilə yenidən quran memar Sinan Genim tərəfindən təmir edilmişdir.
Pera Muzeyi binasında daimi kolleksiyadan əlavə müvəqqəti sərgilər fəaliyyət göstərir.
Anatoli Solovyov (aktyor)
Anatoli Solovyov — aktyor.
Pera Muzeyi
Tarixi
Pera Muzeyi şəxsi kolleksiya əsasında qurulmuşdur. Muzeyin adı yerlə bağlıdır. Belə ki, o, hazırda yerləşdiyi İstanbulun Bəyoğlu bölgəsinin tarıxı adı "Pera"nı daşıyır. Muzey 2005-ci ildə Suna ve İnan Kıraç Vəqfinin vəsaiti hesabına təşki edilmişdir. Bu vəqfə aid olan üç kolleksiya muzeyin əsas eksponatlarını təşkil edir. "XIX əsr Orentalizm rəsm əsərləri", "Anadolu çəki və ölçü vahidləri", "Kütahya saxsı və bəzək əşyaları" kolleksiyaları Pera Muzeyinin əsas sərgi eksponatlarıdır.
Anatoli Solovyov (aktyor)
Həyatı
Anatoli Vasilyeviç Solovyov 14 mart 1922-ci ildə anadan olub. Lunaçarski adına Dövlət Teatr Sənəti İnstitutunda təhsil alıb (1949). M. Yermoloyev adına Teatrda (1949–1956). Kinoaktyor Teatr Studiyasında (1959–1993) çalışıb. 17 yaşından kinoya çəkilməyə başlayıb. Rusiyanın əməkdar artisti Anatoli Solovyov 6 yanvar 2000-ci ildə vəfat edib.
Pera Muzeyi
Tarixi
Muzey binası 1893-cü ildə inşa edilmiş Bristol Otelinin binasında yerləşir. Muzeyi binada yerləşdirmək üçün bina 2003-2005- ci illərdə tarixi görkəmi saxlanılmaqla əsaslı təmir edilmişdir. Nəticədə muzeyin yanında avtomobil saxlamaq üçün parkinq yerləri və ziyarətçilərin rahat gəlib getməsi üçün şərait yaradılmışdır.
Pera Muzeyi təkcə muzey kimmi fəaliyyət göstərmir. O, müxtəlif mədəni tədbirlərin keçirildiyi mərkəzdir. Burada sərgi salonları, Pera təhsil, Pera film, Pera konsert salonları da fəaliyyət göstərir.
Sərgi salonu
Onları Türkiyəyə gətirməklə yanaşı, elmi layihə sərgilərinə də ev sahibliyi edir. Bəzi xarici sərgilərlə Vəqfin kolleksiyalarını beynəlxalq səviyyədə tanıtdırır.
Mərkəzi Ev Komitəsi
Mərkəzi Ev Komitəsi, Sentrodom — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə qeyri-hökumət xeyriyyə cəmiyyəti.
Lev Bordukov
Lev Bordukov — Aktyor.
Mərkəzi Ev Komitəsi
Tarixi
1918-ci ilin sentyabrında yaradılmışdır. Köməyə ehtiyacı olanların qeydiyyata alınması, evlərdə və küçələrdə qayda-qanuna və təmizliyə nəzarət, yanğınla mübarizə, əhalinin zəruri ərzaq məhsulları ilə təchizatı, yoluxucu xəstəliklərlə mübarizə və s. vəzifələri yerinə yetirirdi. Komitənin sədri A.K.Leontoviç seçilmişdi (1918-ci il mart qırğınları zamanı onun həyat yoldaşı və 3 yaşlı oğlu öldürülmüş, özü isə 1920-ci ilin aprelində güllələnmişdir).
Pera Muzeyi
Sərgi salonu
Pera Muzeyi hər yay Türkiyədə və dünyada sənət təhsili verən ixtisaslı təşkilatlarla əməkdaşlıq edərək sərgilərini açır və gənc sənətkarlara və sənətkarlara dəstək olur.
Pera təhsil
Pera Muzeyindəki təhsil, uşaqları və gəncləri sənətlə bir araya gətirmək, muzey məlumatlılığı yaratmaq, sənəti əlçatan etmək və tamaşaçılar ilə sərgilənən əsərlər arasında ünsiyyət qurmaq üçün həyata keçirilən işləri əhatə edir.
Mərkəzi Ev Komitəsi
Fəaliyyəti
Komitənin aşağıdakı orqanları var idi:
Pera Muzeyi
Pera film
2008-ci ilin oktyabr ayında fəaliyyətə başlayan Pera Muzeyi Film və Video şöbəsi, periyodik proqramlarında Pera Film; Alen Resnais, Erik Rohmer, Federiko Fellini, Roman Polanskidən İnqmar Berqmana qədər geniş seçimlər, eksperimental film-video nümunələri, animasiya, sənədli və qısa film janrları təqdim edir.
Orentalizm dövrü rəsmlərinin kolleksiyası
Muzeydə Osmanlı və Avropa rəssamlarının məşhur əsərləri sərgilənir. Bu əsərlər arasında ən məşhuru Osman Hamdi Bəyin 1906-cı ildə çəkdiyi "Tısbağa tərbiyəçisi" rəsmidir.
Mərkəzi Ev Komitəsi
Fəaliyyəti
Mərkəzi ev komitəsi 1918-ci ilin sentyabrında Uşaqlara yardım Bürosu təşkil etdi. Aprel işğalından (1920) sonra Mərkəzi ev komitəsinin fəaliyyəti dayandırıldı.
Pera Muzeyi
Anadolu çəki və ölçü vahidləri kolleksiyası
Kolleksiyaya qədim dövrlərdən müasir zamana qədər on mindən çox eksponat daxildir.
Kütahya saxsı və bəzək əşyaları kolleksiyası
Kolleksiyada müxtəlif dövrlərə aid 800-dən çox əşya vardır. XVIII-XX əsrlər xüsusilə yaxşı təmsil olunur.
NGC 7050
NGC 7050, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Ququşu bürcü istiqamətində yerləşir. *Grp tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Hindistan kərtənkələsi
Hindistan kərtənkələsi — Pholidotalar dəstəsinə aid növ. Asiya ərazisində yayılmış dörd növdən biri.
Həmzət İbrahimov
Bioqrafiya
1958-ci ildə Çeçen-İnquş Pedaqoji İnstitutunun fizika-riyaziyyat fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirib. 1964-cü ildə Moskva Dövlət Universitetində aspiranturanı bitirir. Orada "İkili dəmir sistemlərində səth gərginliyi və adsorbsiyasının öyrənilməsi" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə edir.
Hindistan kərtənkələsi
Xarici görünüş
Hindistan kərtənkələsinin uzunluğu 45–75 sm, quyruğu 33–45 sm arasında dəyişir. Ürkəklər bir qayda olaraq dişilərdən iri olur. Başı elə də böyük olur. Bədəni nazık və uzundur. Bədəni boyunca 12–18 cərgə sərt pulcuqlar keçir. Quyruğunda isə 14–16 cərgədir. Pulcuqlar sarı-qəhvəyi və ya sarı-boz rəngdə olur. Bu pulcuqlar canlını yırtıcılarda. Qarazitlərdən, aoyuqdan və yuva qazarkən iti daşlardan qoruyur. Pulcuqlar bədən çəkisinin 1/4–1/3 hissəsini təşkil edir. Onların dişləri yoxdur. Bununla belə onlarda 23–25,5 sm olan dilləri vardır. Dil şikarı tutmağa xidmət edir.
Həmzət İbrahimov
Bioqrafiya
Diplomu müdafiə etdikdən sonra Qroznıya qayıdır. Onun səyləri sayəsində Çeçen-İnquş Pedaqoji İnstitutunda aspirantura açılır. 1980-ci ildə doktorluq dissertasiyasını müdafiə edir. 1983-cü ildə "Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Əməkdar Elm və Texnika İşçisi" adına layiq görülür.
Dövlət Mülki Aviasiya Elmi-Tədqiqat İnstitutunun sifarişi ilə İbrahimovun rəhbərliyi altında civə və amalqamların aviamaterialara təsiri, eləcə də obyektlərin demerkurizasiyası üçün təsirli üsulların işlənib hazırlanması üzrə tədqiqat aparılmışdır. Hazırlanmış metodların Moskva, Daşkənd, İrəvan hava limanlarında tətbiqi bir neçə milyon rubl iqtisadi effekt vermişdir.
Hindistan kərtənkələsi
Qidalanma
Onlar əsasəb termitlər, qarışqalar və onların yumurtaları ilə qidalanırlar. Ancaq onların mədəsindən böcəq qanadları, tarakan və qurd aşkarlanmışdır.
Həmzət İbrahimov
Bioqrafiya
14 yanvar 1993-cü ildə Çeçenistan Respublikası Elmlər Akademiyası təşkil edilir və İbrahimov onun təşkilatçılarından biri və ilk prezidenti olur. İkinci Çeçenistan müharibəsinin qızğın vaxtında, 2001-ci ildə Rusiya Elmlər Akademiyasının Kompleks Tədqiqat İnstitutunun direktoru təyin edilir. O vaxt institutun binası tamamilə dağılır, buna görə də institut rəhbərliyi Çeçenistan Respublikası Elmlər Akademiyasının rəyasət heyəti ilə birlikdə kirayə otaqda yerləşdirilir.
Hindistan kərtənkələsi
Qidalanma
Hindistan kərtənkələlərində eşitmə və görmə yaxmşı inkişaf etmişdir. Dilləri isə həşəratların yuvasına asanlıqla daxil olun onları oradan çıxartmağa xidmət edir. Onların dişi olmadığında büyün yük iki kameralı mədəyə düşür. Bir kamera qidanın saxlanmasını, ikinci isə həzmə xidmət edir.
Həmzət İbrahimov
Bioqrafiya
Quldurlar bir neçə dəfə institutun binasına girir, silahla hədələmələr və institut direktorunun xidməti avtomobilini qaçırmaları olur. Bu şəraitdə İbrahimov Rusiyanın elmi mərkəzləri ilə əlaqə qurmağa başlayır. Eksperimental tədqiqatlar aparıcı tədqiqat mərkəzlərinin maddi-texniki bazası əsasında başladılır. Bu, ən qısa müddətdə institutda elmi araşdırmalara başlamağı mümkün edir. Direktorun səyləri nəticəsində institut müasir bir fizika-kimyəvi laboratoriyası əldə edir. İnstitutun əməkdaşları namizədlik və doktorluq dissertasiyalarını müdafiə etməyə başlayır.
Hindistan kərtənkələsi
Çoxalması
Hindistan kərtənkələlərinin çoxalması haqqında məlumat olduqca azdır. Balavermə yanvar, mart, iyul və niyabrda qeydə alınmışdır. Boğazlıq dövrü 65–70 gün davam edir. Ancaq bir bala verir. İki bala nadir hallarda müşahidə edilir. Balalar 200–500 kq olur. Orta ömür müddəti 13 il təşkil edir. Vəhşi təbiətdə ömür müddəti bilinmir.
Yayılması
Hindistan kərtənlələsi Hindistan, Nepal, Şri-Lanka və Pakistanda yayılmışdır.
Həmzət İbrahimov
Bioqrafiya
2004-cü ilin mart ayında "Rusiya Federasiyasının əməkdar elm xadimi" adına layiq görülür.
Hindistan kərtənkələsi
Təhlükə
Hindistan kərtənkələsi təhlükəyə yaxın npv kimi qeydə alınmışdır. Pakistanda onun ətindən dərman hazırlanır. Dərisindən uzunboğa çəkmələr düzəldilir.
Bu canlılar Pakistan, Hindistan, Banqladeş və Şri-Lankada qorunur. Onların ovlanması Nepal və Şri-Lankada qadağan edilmişdir.
Həmzət İbrahimov
Bioqrafiya
Üç monoqrafiya daxil olmaqla 200-dən çox elmi məqalənin müəllifidir. Onun ixtiraları üçün 8 müəlliflik şəhadətnaməsi verilmişdir. Şagirdləri arasında 2 fizika-riyaziyyat elmləri doktoru və 10 fizika-riyaziyyat elmləri namizədi vardır. Yarandığı gündən Kabardin-Balkar Universitetində Dissertasiya Şurasının üzvü olur. Yeddinci çağırış SSRİ Ali Sovetinin deputatı idi. 15 il Sovet-Macarıstan dostluğunun Çeçen-İnquş qolunun sədri işləyir.
Miki Nunyes
Miqel "Miki" Nunyes Poso (Miguel "Miki" Núñez Pozo; 6 yanvar 1996, Terrassa, Barselona, İspaniya) — İspaniya müğənnisi. O, "La venda" mahnısı ilə İspaniyanı Tel-Əvivdə keçirilən 2019 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdir.
Həmzət İbrahimov
Bioqrafiya
Təşkilat komitələrinin üzvü və natiq kimi bir çox ümumittifaq, ümumrusiya və beynəlxalq konfranslarda iştirak edir. Son illərdə Çeçenistan Dövlət Universitetində Molekulyar Fizika kafedrasının müdiri işləyir. 2006-cı ilin martında Qroznıda vəfat edir.
Miki Nunyes
Həyatı
Miki 6 yanvar 1996-cı ildə İspaniyanın Barselona vilayətində yerləşən Terrassa şəhərində anadan olmuşdur. O, kiçik yaşından ailəsini dəstəyi ilə gitara və piano dərsləri almağa başlamışdır. O, biznes idarə edilməsi ixtisası üzrə London və Los-Ancelesdə təhsil almışdır.
Həmzət İbrahimov
Ailəsi
Üç oğlu və üç qızı olur.
Qızı Bayza İbrahimova - kimya elmləri namizədi;
Miki Nunyes
Musiqi karyerası
Miki Dalton Bang musiqi qrupunun üzvüdür. 2018-ci ildə İspaniyanın ən çox baxılan musiqi yarışması Operación Triunfo-nun dinləmələrinə qatılmışdır. Həmin ilin sentyabr ayında onun yarışmada iştirak edəcəyi təsdiqlənmişdir. Miki yarışmada altıncı yerədək yüksələ bilmişdir. 20 yanvar 2019-cu ildə Operación Triunfo nəznində keçirilən İspaniyanın Avroviziya milli seçim turunda Miki üç mahnı ilə qalibiyyət uğrunda mübarizə aparmışdır. Naticədə o, ifa etdiyi "La venda" mahnısı ilə ən çox səs toplayaraq, İspaniyanı İsrailin Tel-Əviv şəhərində keçirilən 2019 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmək hüququ əldə etmişdir.
Həmzət İbrahimov
Ailəsi
Oğlu Kanta İbrahimov - yazıçı və ictimai xadim, ədəbiyyat və incəsənət sahəsində Rusiya Federasiyası Dövlət Mükafatı laureatı, Çeçenistan Respublikası Yazıçılar Birliyinin sədri, Çeçenistan Respublikasının Xalq Yazıçısı. Çeçenistan Respublikası iqtisad elmləri doktoru, professor, Rusiya Yazıçılar Birliyinin üzvü.
Oğlu Küri İbrahimov - Kənd Təsərrüfatı Elmləri Doktoru (1995), 70 elmi əsərin və 3 monoqrafiyanın müəllifi, Çeçenistan Respublikası Elmlər Akademiyasının akademiki, Rusiya Ekologiya Akademiyasının akademiki.
Apanteles solitarius
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Həyat tərzi
Apanteles paraziti bəzək bitkilərinə zərərverən cücülərin (kəpənəklərin) sayının biotənzimlənməsində müstəsna rol oynayır. O, tumurcuq fırfırasının, qızılgül yarpaqbükəninin və yemişan kəpənəyinin tırtıllarını yoluxdurur. Nəbatat bağında və Mərdəkan dendrarisində aparılan müşahidə və hesablamalara əsasən, yaşadığı müddətdə 2000-ə qədər yumurta qoya bilir. Yumurtalar tırtılın bədən daxilinə tək-tək qoyulur. Tırtıl 4-cü və 5-ci yaşa çatdıqda, parazit sürfəsinin də inkişafı başa çatır. İnkişafını başa vurmuş sürfələr sahibin dəri örtüyünü deşərək onun bədən səthinə çıxır və burada barama sarıyaraq pambıq topasına bənzər, sarı rəngli topadan ibarət örtük əmələ gətirirlər. Bu örtüyün içərisində hər bir sürfə kiçik baramacıq düzəldir. Apanteles həm pup halında, həm də axırıncı yaş sürfə mərhələsində qışlayır. Birinci nəslin yaşlı fərdləri (imaqo) aprelin II ongünlüyündə və mayın əvvəlində uçurlar. II nəslin uçuşu isə iyunun əvvəlində başlayır.
Gülçülük təsərrüfatlarında, şəhər və qəsəbələrdə şəxsi həyatyanı sahələrdə aparılan müşahidələrə əsasən, müəyyən edilmişdir ki, apanteles paraziti ildə 3 nəsil verir. Nəsillərin ikisinin yaşlı fərdləri yazda, may ayının axırları və iyun ayının əvvəlləri tırtılların yumurtadan çıxmasına 10-12 gün qalmış görünürlər. Bu vaxt sahibin yarpaqlar üzərində mayalanmış yumurtası olur. Yumurtadan çıxan ilk tırtıllar parazit tərəfindən yoluxur. Parazitlərin inkişafı iyunun əvvəlində başa çatır. Müəyyən edilmişdir ki, apantelesin fəaliyyətində nektarlı bitkilərin də rolu böyükdür (Novxanı, Buzovna). Belə ki, onlar yonca, südləyən, şüyüd və s. nektarlı bitkilərlə qidalandıqda onlarda nəsilvermə qabiliyyəti yüksək olur və sahibin sayının tənzimlənməsində əhəmiyyətli dərəcədə rol oynayırlar. Sahələrdə onların əlavə qidalanmaları üçün yem bazası olduqda, onlar daha fəal olurlar, yem bazası olmadıqda onların sahibi yoluxdurma faizi də aşağı düşür. Digər tərəfdən, zərərvericilərə qarşı sahələrdə aparılan kimyəvi mübarizə tədbirləri isə onların fəaliyyətinə mənfi təsir göstərir.
Təsərrüfat əhəmiyyəti
Təsərrüfat üçün əhəmiyyətli növ hesab edilir.
Yayılması
Palearktikanın hər yerində, Qafqazda, Azərbaycanda (Quba, Xaçmaz, Şuşa, Ordubad, Naxçıvan MR bölgələrində) geniş yayılmışdır.
Lun (ekranoplan)
Tarixi
Ekranoplan Xəzər Dənizi Flotiliyasına daxil idi.Əvvəlcə 8 ədəd ekranoplanın hazırlanması nəzərdə tutulurdu amma maddiyat çatışmazlığı bu planı həyata keçirməyə imkan vermədi.
"Xilasedici" ekranoplan
Sovet İttifaqının dağılması ekranoplan layihəsinin büdcəsinə pis təsir göstərdi. 2-ci ekranoplanın inşasını başa çatdırmaq üçün onun Axtarış-xilasetmə vasitəsi kimi planlanmasına cəhd göstərildi. İşlər 1990-cı illərdə maddi çatışmazlıq üzündən, ekranoplan 75% hazır ikən donduruldu.
Sonrakı taleyi
Hal-hazırda ekranoplan Dərbənd şəhərində "Partiot Park"da yerləşdirilib. Parkın 2023-cü ildə ziyarətçilərə açılacağı gözlənilir.
Dmitri Obodnikov
Dmitri Obodnikov (d. 30 avqust 1987) — Azərbaycanı təmsil edən voleybolçu. O, Azərbaycan yığmasının heyətində 2017-ci ildə baş tutan IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarında gümüş medal qazanıb.
Karyerası
Dmitri Obodnikov, 2017-ci ildə Azərbaycan yığması ilə birgə IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarına qatıldı. Yarışların həlledici, final görüşündə Azərbaycan yığması, İran yığmasını 0:3 hesabı ilə məğlub oldu və IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarının gümüş medalını qazandı.
Mülki və siyasi hüquqlar haqqında Beynəlxalq Paktın İkinci Fakultativ Protokolu
Mülki və siyasi hüquqlar haqqında Beynəlxalq Paktın İkinci Fakultativ Protokolu — Mülki və siyasi hüquqlar haqqında Beynəlxalq Pakta uyğun olaraq edam cəzasının ləğv edilməsinə yönəlmiş beynəlxalq müqavilədir.
right|thumb|400x400px|Mülki və siyasi hüquqlar haqqında Beynəlxalq Paktın İkinci Fakultativ Protokolu tərəfləri{{legend|#008000|İmzalananlar və təsdiqedicilər}} {{legend|#00ff00|imzalayan, lakin təsdiqlənməyən}} {{legend|#b9b9b9|imzalamayan və ya təsdiq etməyən}}
15 dekabr 1989-cu ildə BMT Baş Məclisi tərəfindən qəbul edilmiş və 11 iyul 1991-ci ildə qüvvəyə minmişdir. 2021-ci il tarixindən Könüllü Protokolda 89 dövlət iştirak etmişdir. Bundan əlavə, Qazaxıstan protokolu imzaladı, lakin təsdiq etmədi. Konvensiyanı ən son təsdiqləyən ölkə 18 mart 2021-ci ildə Ermənistan idi.
Fakultativ Protokol üzvlərini sərhədləri daxilində ölüm cəzasını ləğv etməyə borcludur, baxmayaraq ki, 2.1-ci maddə tərəflərə "müharibə vaxtı" vaxtında törədilmiş hərbi xarakterli ən ağır cinayət hökmünə uyğun olaraq edama icazə verən bir bənd verməyə imkan verir." Braziliya, Çili, El Salvador, Kipr, Malta və İspaniya əvvəlcə bu cür rezervasyonlar etdi və daha sonra onları geri götürdü. Azərbaycan və Yunanıstan hər iki ölkənin ölüm hökmünü hər vəziyyətdə qadağan etməsinə baxmayaraq protokolun icrası ilə bağlı bu qeydini davam etdirirlər (Yunanıstan ölümü ləğv edən Avropa İnsan Haqları Konvensiyasına dair 13 saylı Protokolu da təsdiqlədi) bütün cinayətlərə görə cəza).
Müşviq Cəfərov (cüdoçu)
Müşviq Cəfərov —  beynəlxalq dərəcəli idman ustası, SSRİ çempionu, cüdoçu, SSRİ Xalqlarının Spartakiadasının çempionu, Cüdo üzrə 2 qat dünya çempionu.
Həyat və fəaliyyəti
Müşviq Cəfərov 1968-ci il 31 avqustda Azərbaycan Respublikasının Şabran (Dəvəçi) şəhərində doğulub. Beynəlxalq dərəcəli idman ustasıdır. SSRİ çempionudur (1991). O, 1990-cı ildə SSRİ çempionatında II, Avropa çempionatı yarışlarında 1992-ci ildə III, 1993-cü ildə II, 1994-1995-ci illərdə III yerə, dünya çempionatlarında 1992-ci ildə II, 1994-cü ildə III yerə, 1992-ci ildə Dünya Kubokunda II yerə çıxmış, 1991-ci ildə isə SSRİ Xalqlarının Spartakiadasının çempionu olmuşdur.
2013-cü ildə İspaniyada veteran cüdoçular arasında keçirilən dünya çempionatında M-4 kateqoriyası üzrə 66 kq çəki dərəcəsində yarışan Müşfiq Cəfərov dünya çempionatında bütün rəqiblərinə qalib gələrək qızıl medala layiq görülüb.
2014-cü ildə Dubayda veteran cüdoçular arasında keçirilən dünya çempionatında M-4 kateqoriyası üzrə 66 kq çəki dərəcəsində yarışan Müşfiq Cəfərov dünya çempionatının qızıl medalına layiq görülüb.
NGC 7098
NGC 7098, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Oktant bürcü istiqamətində yerləşir. SBa tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Slavyanka ilə vidalaşma
Tarixi
Melodiya Rusiyada və ona daxil olan ölkələrdə Birinci Dünya müharibəsi illərində, rus əsgərləri evlərini tərk edərkən və marşın musiqisi ilə müşayiət olunanda populyarlıq qazandı. 1941-ci il noyabrın 7- də Qırmızı meydanda keçirilən parad zamanı da nümayiş edildi, bundan sonra əsgərlər birbaşa Moskva döyüşünə getdilər. Bu marş həm də admiral Kolçakın Ağ Ordusunun qeyri-rəsmi himni kimi istifadə olunurdu.
Sonradan bir neçə rus və polyak bəstəkarları musiqi üçün sözlər yazdılar. Almanların işğalı altında olan Polşada İkinci Dünya Müharibəsi zamanı mahnının uyğunlaşdırılmış "yeraltı" versiyası olan Rozszumiały się wierzby płaczące ("Ağlayan Söyüdlər zümzümə etməyə başladı") Polşa müqavimətində məşhurlaşdı və Roman Slęzakın sözləri əsasında hazırlanmışdı.
1990-cı illərdə Yabloko siyasi partiyası marşın Rusiya himni kimi qəbul edilməsi ilə bağlı uğursuz lobbiçilik etdi.
“Slavyanka ilə vidalaşma” “Durnalar uçur” və Sovet-Əfqan müharibəsindən bəhs edən “Çarli Uilsonun müharibəsi ” kimi filmlərdə və Rusiyanın “72 metr” (72 метр) və Qafqaz əsiri (Кавказский пленник, Kavkazskiy plennik) filmlərində istifadə olunub. Mahnının instrumental versiyası 1990-cı ildə Ukraynanın " Raspad " ("Çöküş") filmində də Pripyat evakuasiyası səhnəsində səslənmişdir.
Gürcüstan–Vatikan münasibətləri
Tarixi
Gürcüstan ilə Vatikan arasında diplomatik münasibətlər əsrlər boyu davam edir. Gürcüstan padşahları və şahzadələri Vatikanla tez-tez məktublaşır və səfirlik mübadiləsi aparırdılar. 17-18-ci əsrlərdə Gürcüstandakı Roma Katolik Kilsəsinin missionerlik fəaliyyətində əhəmiyyətli dərəcədə artım olmuşdur.
Gürcüstan 1991-ci ildə müstəqillik qazanır və 5 may 1992-ci ildə Vatikan ilə diplomatik əlaqələr qurur. Gürcüstanın paytaxtı Tiflisdəki Apostol Nunsiatura həmçinin qonşu Cənubi Qafqaz ölkələri olan Ermənistan və Azərbaycanda da vatikanı təmsil edir. Karitas xeyriyyə fondu vasitəsilə Vatikan Gürcüstanda humanitar fəaliyyət göstərir. 1999-cu ilin noyabrında Papa II İohann Pavel Tiflisə gəlir. Bu səfərdən qısa müddət sonra Gürcüstan və Vatikan arasında Gürcüstanda mübahisələrə səbəb olan bir müqavilə layihəsi üzərində işə başlanılır. Gürcüstanda Katolik lilsəsinə hüquqi status verilməsini nəzərdə tutan müqavilə 20 sentyabr 2003-cü ildə təsdiqlənməli idi və bu münasibətlə o zaman Dövlətlərlə əlaqələr üzrə katib olan Baş yepiskop Jan-Lui Toran Tiflisə gəlir. Buna cavab olaraq mühafizəkar Pravoslav ardıcılları kütləvi etirazlar təşkil edir. Gürcüstanın Katolikos-Patriarxı II İliya müqaviləyə şübhə ilə yanaşır. Gürcüstanın o vaxtkı prezidenti olan Eduard Şevardnadze təzyiqlərə məruz qalır və son anda Vatikan nümayəndələri insan haqları fəalları və liberal pravoslav din xadimləri tərəfindən tənqidə səbəb olan müqaviləni imzalamamaq qərarına gəlir. Şevardnadze müqavilənin yerinə yetirilməməsindən təəssüfləndiyini bildirir və müqavilə üzərində işlərin davam edəcəyini bəyan edir.
2010-cu ilin mayında Gürcüstan Prezidenti Mixail Saakaşvili Vatikana dövlət səfəri edən ilk Gürcüstan lideri olur. Papa XVI Benedikt ilə görüşür. Burada Vatikana Gürcüstanın suverenliyi və ərazi bütövlüyü üçün "güclü dəstək" verdiyinə görə təşəkkür edir. XVI Benedikt 9 yanvar 2012-ci il tarixində Gürcüstanın dini azlıqlar haqqında qanununa 2011-ci ilin iyulunda qəbul edilmiş düzəlişini alqışlayır. 30 sentyabr - 1 oktyabr 2016-cı ildə Papa Fransisk Gürcüstana iki günlük səfər edir və Prezident Georgi Marqvelaşvili və Gürcüstanın Katolikos-Patriarxı II İliya ilə görüşür.
Rəsmi dövlət maşını
thumb|Türkiyə prezidenti və Türkiyə baş naziri tərəfindən istifadə olunan [[Mercedes-Benz S-Class avtomobilinin nümunəsi.]] thumb|[[ABŞ prezidentlərinin siyahısı|ABŞ prezidenti tərəfindən istifadə olunan Cadillac One model atomobili.]]
Rəsmi dövlət avtomobili — hökumət tərəfindən dövlət başçısının və ya hökumət başçısının daşınması və zaman zaman digər dövlət məmurların və digər ölkələrdəki vəzifə sahiblərinə baş çəkmək üçün qanuni səlahiyyətlər ilə istifadə edilən nəqliyyat vasitəsi. Rəsmi ziyarət zamanı avtomobil dövlət başçısı tərəfindən rəsmi istifadə üçün olduğu yerə aparıla bilər. Dövlət avtomobilləri həm də prezidentin və onun ölkəsinin simvolu rolunu oynaya bilər. Rəsmi dövlət avtomobillərinin bəzi meyarlarından biri də kifayət qədər təhlükəsiz, qabiliyyətli və vəzifələrinə görə cəlbedici olmalarıdır. Limuzin, yüksək səviyyəli avtomobillər və SUV kateqoriyalı avtomobillər ən çox seçilən sinifdir.
Vəzifəli şəxslərin yüksək təhlükəsizlik riskinə görə bu nəqliyyat vasitələri tez-tez yüksək dərəcədə təhlükəsiz və müdafiəli olurlar. Nəqliyyat vasitələri istehsalçı və ya səlahiyyətli şirkətlər tərəfindən zirehləndirilə bilər. Vəzifəli şəxs daşınarkən nəqliyyat vasitəsi polis və ya hərbçilərdən ibarət konvoy ilə müşayiət altında ola bilər. Avtomobilin sürücüsü də polis və ya hərbi təşkilatdan ola bilər.