cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
İdris Bazorkin
Həyatı
O, babasının qardaşı Mochko Bazorkin tərəfindən qurulan Moçko-Yurd olan Bazorkins kəndində anadan olmuşdur. Bazorkin soyadları dağlıq İnquşetiyada Eji— qala kəndindən Qazdiyev ailəsinə aiddir. Bazorkin kəndinin banisi onun babasının qardaşı idi. O, çar ordusunun ilk generalı idi.
1924-cü ildə Bazorkin Vladiqafqazda Inquş Pedaqoji Texniki Məktəbinin hazırlıq şöbəsinə daxil olmuşdur. Texnika məktəbində təhsil alan İdris əvvəlcə ədəbiyyat sahəsində çalışmağa başladı. "Red Sprouts" əlyazma jurnalının poeziyasını yazdı.
İdris Bazorkinin müəllimlərindən biri professor, dilçi Mixail Nemirovski Yakovleviç idi. O, tələbəsini varis olmağa dəvət etdi. Bunun üçün İdris gələcək ədəbi fəaliyyətə dair düşüncələrini tərk etməlidir və özünü tamamilə dilçiliyə ayırmalıdır. Lakin gələcək yazıçı imtina etdi, çünki o, hətta həyatını ədəbiyyatla bağlamaq üçün ciddi bir addım atmışdı. 1930-cu ildə pedaqoji kollecini bitirdikdən sonra, Bazorkin Vladiqafqazda Şimali Qafqaz Pedaqoji İnstitutunun ictimai və ədəbi şöbəsinə daxil olmuşdur. Bu illər ərzində İdris hekayələr, əsərlər, şeirlər və məqalələri yazmışdır. 1932-ci ildə Müharbek Şadiev ilə birgə yazıçı olan Bazorkin kənd məktəblərinin I sinifi üçün ingilis dilində dərslik dərc etdirmişdi.
Nəşr üçün rəqəmlər də Bazorkin tərəfindən verilmişdir. 1932-1934 illərində İdris Vladiqafqazda dağlıq İnquşetiya kəndlərində müəllim işləmişdir. 1934-cü ildə İnquş milli nəşriyyatında "Yüngül" kitabında Bazorkin tərəfindən şeirlər və qısa hekayələr toplusu nəşr olunmuşdur. Eyni ildə Bazorkin SSRİ-nin yeni yaradılmış Yazıçılar Birliyinə qəbul edildi.
Yetim
thumb Yetim — Atası-anası, yaxud atası və ya anası ölmüş şəxs.
Rodez
Rodez — Fransa cənubunda yerləşən şəhər, Averon departamentin paytaxtı. 26 min əhalisi, şəhərətrafı əhalisi - 50 minə qədər.
Sırma xatun
Etimologiya
(Sır) kökündən törəmişdir. Parlaq gümüş tel deməkdir. Sır, şüşə mənasını verər.
Rodez
Görməli yerlər
Əsas görməli yeri Notre Dame kafedralıdır.
İqtisadiyyat
Rodez ənənəvi kənd təsərrüfatı məhsullarının ticarət mərkəzidir.
Kəsəmən (Samux)
Toponimikası
Samux rayonunun Poylu inzibati ərazi vahidində kənd. Qabırrıçayın sahilində, düzənlikdədir. Oykonim kəsəmən tayfasının adı ilə bağlıdır. Kəsəmənlər qazax tayfa birliyinə daxil olmuşlar. Mənbələrin məlumatına görə, XVIII əsrin axırlarında Kartli Kaxeti çarı İrakli dövründə Qazax və Şəmşədil mahallarından poylu, salahlı, kəsəmən tayfalarına mənsub Azərbaycan ailələri Gəncə xanlığına köçürülmüşdü.
Əhalisi
Əhalisinin sayı 456 nəfərdir.
Alıcılıq qabiliyyəti
Alıcılıq qabiliyyəti valyutanın bir ədədinə alına bilən malların/xidmətlərin sayı. Misal üçün, əgər siz cibinizdə bir dollar ilə 1950-ci ildə mağazaya getsəydiniz, daha çox ala bilərdiniz, nəinki bu gün. Deməli, 1950-ci ildə bir dolların alıcılıq qabiliyyəti daha yüksək idi. Valyuta geniş mənada həm əmtəə pulu (qızıl, gümüş) həm də fiat pulu (ABŞ dolları) ola bilər. Adam Smit qeyd etdiyi kimi, pula sahib olmaq başqaların əməyini idarə etmək deməkdir. Ona görə də alıcılıq qabiliyyəti bir tərəfdən öz əməyi pula satmaq istəyən digər insanların üzərində hakimiyyət deməkdir. Əgər gəlir dəyişməz qalırsa, amma qiymətlər qalxır, onda b gəlirin alıcılıq qabiliyyəti düşür. İnflasiya baş verəndə birin pul gəlirin alıcılıq qabiliyyəti düşməyə də bilər, əgər qiymət dərəcəsindən daha tez artıra bilər. Daha yüksək real gəlir daha yüksək alıcılıq qabiliyyəti deməkdir, çünki real gəlirin hesablaması insflasiyanın təsiri nəzərə alır. Qiymət indeksinin göstəricisi isə hasablamada birinci ildə 100 normasına təyin olunur. Valyuta adədinin alıcılıq qabiliyyəti müəyyən ildə 100/P bərabərdir, harada da P həmin ildə qiymət indeksidir, 100 isə birinci ilin normasıdır. Deməli alıcılıq qabiliyyəti azalır, əgər qiymət dərəcəsi artır.
Krşivoklat qəsri
Krşivoklat — Çexiyanın kral və knyazlarına məxsus ən qədim və məşhur Orta əsr qəsrlərindən biridir. Qəsr Rakovnik dairəsindəki (Orta Çexiya diyarı) eyniadlı yaşayış məskəni ərazisində yerləşir. Krşivoklat Çexiya Respublikasının mülkiyyətindədir və ictimaiyyət üçün hər zaman açıqdır. Bundan başqa, qəsr "Milli İrs" institutu tərəfindən qorunur.
Qəsrin tarixi
thumb|left|270px|"Pürqlitz qəsri və onu əhatə edən landşaft". Rəssam Huqo Ullik (1876-cı il) Başlanğıcda Krşivoklat Çexiya hökmdarlarının ovçu qəsri kimi istifadə olunurdu. Praqalı Kozma (1125-ci ildə vəfat edib) 1110-cu ildə baş vermiş hadisələr haqqda bəhs edərkən, qəsr barəsində kiçik qeydlər etmişdi. Lakin bütün bunlar arxeoloji məlumatlar ilə öz təsdiqini tapmamışdı. Qotik kral qəsri Krşivoklat XIII əsrdə, daha qədim səlnamələrdə (1190-cı ilə aid) adı qeyd olunan Orta əsr qalasının yerində yaranmışdı. Kral I Prjemısl Ottakar və daha sonra I Vatslavın hakimiyyəti dövründə, qala yenidən qurularaq, daha da genişləndirilmişdi. XIII əsrin birinci yarısında, Krşivoklat Çexiya knyazlarının iqamətgahlardan birinə çevrilmişdi. Kral II Prjemısl Ottakar qalanın rekonstruksiya işlərini tamamlayaraq, onun içərisində kapella inşa etdirmişdi. 1316-cı ildə Praqa qəsrində baş vermiş yanğından sonra, Krşivoklat qəsrinə kraliça Elişka Prjemıslovna köçmüşdü. Gələcəkdə imperator IV Karl Lüksemburq kimi tanınacaq Elişkanın oğlu Vatslav, uşaqlığının bir hissəsini (1319-1323-cü illər) məhz burada keçirmişdir. Məhz buradan o Fransaya yola düşmüş və hamilə həyat yoldaşı Blanka Valua ilə buraya qayıtmışdır, qızı Marketa (Marqarita) da burada doğulmuşdur.
Alıcılıq qabiliyyəti
burada i gələcəyin inflasiya tempi deməkdir.
Krşivoklat qəsri
Qəsrin tarixi
Krşivoklat dəfələrlə yanğınlara məruz qalıb: orta hesabla, 1422-ci ildən başlayaraq, qəsr hər iki yüz ildən bir yanırdı.
Bir neçə dağıdıcı yanğın hadisəsindən sonra, XVI-XVII əsrlərdə bərpa edilən Krşivoklat - xüsusi mühüm cinayətkarlar üçün həbsxana kimi istifadə olunurdu: XVI əsrin sonlarında, burada iki il məşhur ingilis kimyagəri Edvard Kelli saxlanılırdı. O, Avstriya imperatoru II Rudolf üçün fəlsəfə daşı hazırlamalı idi, lakin bütün cəhdlərin nəticəsiz olduğunu görən imperator, kimyagəri bu qəsrə sürgün etmişdi. Bununla belə, uzun müddət zindanda keçirən alim (və ya fırıldaqçı), çözmək istədiyi bu formulun üzərində işləməyə davam edirdi. Daha sonralar, yəni alimin başqa bir qəsrə (Qnevinə) köçürüldükdən və orada qaçmağa cəhd edərkən faciəli şəkildə öldürüldükdən sonra, imperator Krşivoklata gələrək orada şəxsən ciddi axtarışlar edir, ancaq arzusunda olduğu məxfi formulu yenə də tapa bilmir.
1743-cü ildə artıq köhnəlmiş və yararsız vəziyyətdə olan qəsr məşhur Fürstenberq knyaz sülaləsinin mülkiyyətinə keçdi; onlar qəsri XIX əsrdə Orta əsr memarlığının ən gözəl romantik nümunələrinə uyğun olaraq yenidən qurdular. İşlər başa çatdıqdan sonra 1881-ci ildə buraya Fürstenberqlərə məxsus Praqadakı başqa bir saraydan qədim kitabxana gətirilmişdi. 1929-cu ildə isə, nəslin davamçısı Maks Eqon Fürstenberq qəsri Çexoslovakiya hökumətinə satmışdır.
Qəsrin təsviri
Qəsrin ən böyük qülləsinin hündürlüyü 42 metrdir, onun arxasındakı qəsr binası üçbucaq həyəti əhatə edən üç qanaddan (fligeldən) ibarətdir. Qəsrin cənub qanadında isə, Taclı Məryəm Ana kapellası yerləşir. Qərb qanadı ilk növbədə böyük zalı və şimal qanadı boyunca uzanan kiçik şəxsi otaqları formalaşdırır. Böyük Cəngavər zalında silah və ov qənimətlərindən ibarət kolleksiyanı və gözəl heykəlləri görmək olar. Çexiyada Praqa zalından sonra böyüklüyünə görə ikinci olan Böyük Kral zalı öz vüsəti ilə hər kəsə təsir edir. Rəsm qalereyasında isə, qotik rəngkarlıqdan və heykəltəraşlıq nümunələrindən ibarət geniş sərgi təqdim olunub.
Sarayın başqa mütləq görməli abidəsi - XVIII əsrdə yığılan və 53000 cildlik nadir kitabların saxlanıldığı Kral kitabxanasıdır. Kolleksiyada bir neçə avropa dillərində olan ən erkən mətbu nəşrlər, eləcə də qızıl iynə ilə çap edilmiş kitablar saxlanılır. 2500 səhifədən ibarət ən böyük kitabın çəkisi 11 kq-dır.
Miflər və faktlar
Krşivoklat həqiqətən də möhtəşəm qəsr və eyni zamanda qala idi. Amma bununla belə, qəsr kral iqamətgahı kimi heç vaxt istifadə olunmayıb. Bir müddət həbsxanaya çevrildikdən sonra, burada məsələn, Çex Qardaşları icmasının yepiskopu Yan Avqustu və ya Tirollu Ferdinandın həyat yoldaşı Velsanı saxlayırdılar, lakin onların içərisindən ən mistik dustaq təbii ki, Eduard Kelli idi. Deyilənə görə, İngiltərə kraliçası Yelizaveta kimyagərin sonrakı taleyində gözlənilmədən iştirak etmişdir, o, Eduardın azad olunmasını II Rudolfdan tələb edir. Lakin, məlum oldu ki, kraliçanın himayədarlığı vəziyyətin daha da gərginləşməsinə gətirib çıxartdı - Rudolf sadəcə olaraq bu dələduzun doğrudan da çox qiymətli olduğunu anlayır və Kellini qalanın böyük girdə qülləsinə köçürülməsini və orada ikiqat qarovul dəstəsinin saxlanılmasını əmr etdi. Dustağı ən hündür və əlçatmaz qüllədəki qapı və pəncərəsi olmayan kamerada saxlayırlar, onun yeməyini isə, tavandakı dəlikdən ötürürdülər.
Pəyhan
Pəyhan (P’ayahan, Payagan, Bakavank) — Ermənistan Respublikasının cənubunda, Sünik mərzində (keçmiş Zəngəzur mahalı) yerləşən kənd.
Qafan şəhərindən 31 km şimal-qərbdə, Qazangölçayın sol sahilində, dəniz səviyyəsindən 1850 m yüksəklikdə yerləşir. Adı sonradan dəyişdirilərək Nor Astghaberd edilib.
Tarixi
Pəyhan kolxozu 1931-ci ildə yarandılmış, 1937-ci ildə Keypəşin kolxozu, 1952-ci ildə isə Acıbac kolxozu Pəyhan kolxozuna birləşdirilmişdir. 1965-ci ildə isə Pəyhan kolxozu ləğv edilərək bütün əmlakı Gığı heyvandarlıq sovxozuna verilmişdir.
30-cu illərin sonlarında Pəyhandan nisbətən böyük kənd olan Keypəşin kəndinin adı da rəsmi sənədlərdə Pəyhan adı ilə qeyd edilməyə başlandı. Keypəşin kəndinin özündən az evli kənd olan Pəyhana birləşdirilməsinin səbəbi Keypəşin camaatının Sovet hökumətinin kollektivləşmə qərarına qarşı çıxmaları olmuşdur.
Altmışıncı illərin ikinci yarısından başlayaraq, işsizlik, maddi sıxıntı, təhsil və digər səbəblərdən kənd camaatı, xüsusən də gənclər, tədricən Azərbaycan SSR-ə köç etməyə başlamışdır. 1988-ci ilin dekabr ayında isə kənd camaatı yenidən deportasiyaya məruz qalaraq kəndlərini bir daha tərk etmişlər.
Kənd əhalisi hal-hazırda Bakı, Sumqayıt şəhərlərində və Abşeron rayonunda məskunlaşıblar.
Etimologiyası
Toponim qədim türk dilində «təpə» mənasında işlənən «bek» sözünün fonetik forması (əslində dialekt variantı) «pəy» sözü ilə türk dilində daxma, kaha, mağara mənasında işlənən «in» sözünün birləşməsi əsasında yaranmışdır. Toponimin ikinci komponenti han//an «in» sözünün dəyişmiş formasıdır. Relyef əsasında yaranan mürəkkəb toponimdir.
Kəndin adının etimologiyalarından biri də, şişili türk tayfasının Pəyhan qışlağının və Sisyan nahiyəsindəki Pehin, Qazax qəzasındakı Peykanlı (hal-hazırda Ağstafa rayonunun Poylu qəsəbəsindəki kənd qəbirstanlığı xalq arasında «Peykanlı qəbirstanlığı» adıyla tanınır) kəndlərinin adı ilə həmahəng olan, Anadoludan gəlmə «Piykan» tayfası ilə bağlı olmasıdır.
Əhalisi
Sovet dövründə kənd əhalisi bütünlüklə azərbaycanlılardan ibarət olsa da, 1988-ci il deportasiyası zamanı kənd sakinləri kənddən çıxardılmış, daha sonralar isə yerlərinə ermənilər köçmüşlər.
XVI yüzilliyin 90-cı illərində tərtib olunmuş «Urud və İsgəndər qalası livasının sicil dəftəri»ndə Pəyhan əhalisinin etnik tərkibi türk kimi göstərilir.
Qarabağlı (Samux)
Qarabağlı — Azərbaycan Respublikasının Samux rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
Yaşayış məntəqəsi Qarabağdan köçüb gəlmiş ailələrin məskun­laşması nəticəsində yaranmışdır. Oykonimlər "Qarabağdan olanlar, Qarabağdan gələnlər" mənasındadır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd dağətəyi ərazidə yerləşir.
Yozef Haydn
Frans Yozef Haydn (Franz Joseph Haydn; d. 31 mart 1732- v. 31 may 1809) — avstriyalı bəstəkar, Vyana klassik məktəbinin nümayəndəsi, simfoniya janrının banilərindən biri, Almaniya himninin musiqisinin müəllifi.
Həyatı
Yozef Haydn 1732-ci ildə Avstriyanın Rorau kəndində zəhmətkeş ailədə dünyaya gəlib. Atası sənətkar, anası aşpaz qızı idi. Evlərində tez-tez musiqi səslənir, arfada çalır və oxuyurdular. Məktəb müəllimi Frank Haydnın musiqi qabiliyyətini görür və onu 5 yaşında Hainburq şəhərinə aparır və musiqi məktəbinə qoyur. 8 yaşında ikən kilsə xorunda oxumağa başlayır. Skripka, klavesində çalır. Tezliklə baş kilsə xoruna qəbul olur. 9 il təhsil alır. Ən çətin əsələri oxuyur. 17 yaşında ikən onun səsi tutulur və xordan xaric edilir. Evsiz-eşiksiz qalan Haydn dolonmaq üçün özünə iş axtarır. On il (1749-1759) ağır həyat keçirir. Təsadüf iş tapıb pul qazanır. Dostunun evində qalır. Buna baxmayaraq bəstəkar olmaq həvəsindən düşmür. Öz üzərində işləyir, musiqinin sirrini öyrənir. Savadını artırmaq üçün italyan müəllimi Nikolo Porporanın yanında müşaiətçi işləyirdi. Porporanın təşkil etdiyi “Musiqi Gecələrində” Haydn çıxış edir və burda məşhur sənətkarlarla tanış olur. Haydn bu “musiqi gecələri” üçün 20-yə yaxın kvartet (dördlük) musiqi əsərləri yazır. 1761-ci ildə Haydn Qraf Esterhayzerlə tanış olur və Qraf Haydnı Macarıstana aparır. 30 il onun imarətində yaşayır və Qrafın orkestrinə rəhbərlik edir(1761-1790). Onun üçün çoxlu sayda müxtəlif əsərlər yazır. 1780-ci illərdə bəstəkar Almaniyada, İngiltərədə və Fransada çox məşhurlaşır. Bu illərdə 6 “Paris Simfoniyaları”(1786) yazıb. Bu illərdə onun əsərləri çoxlu sayda çap olunur və satılır. 1781-ci ildə Haydn Vyanada Mozart ilə tanış olur. Dostlara çevirilirlər. 1790-cı ildə Qraf vəfat edir. Təqaüd almağa başlayır. Artıq Haydn Avropada çox məşhur bəstəkar sayılırdı. Haydn ömrünün son illərini Vyanada kiçik bir evdə keçirir. Demək olar ki, yeni əsər yazmır. Haydn 1809-cu il mayın 31-i vəfat edir. Vyanada dəfn edilir.
Yaradıcılığı
Doğma Avstriyanın gözəl təbiətini, kəndlilərin məişət və əmək lövhələrini təsvir edən bəstəkar həyatın kəskin dramatik təzadlarından, faciəvi tərəflərindən sanki kənarda qalır. Hərçənd Haydnın özü heç də asan həyat keçirməmişdir. On yeddi yaşından o, evsiz-eşiksiz qalmış, sonrakı on il ərzində isə yalnız təsadüfdən-təsadüfə iş tapıb pul qazanmışdır. 1761-ci ildən etibarən təxminən otuz il o, varlı macar knyazları Esterhazilərin sarayında kapelmeyster (o vaxt dirijoru belə adlandırırdılar) və bəstəkar kimi çalışmışdır. Haydnın işi çox çətin və məsuliyyətli idi — o həm orkestrə rəhbərlik etməli, həm də knyazın zövqünü oxşayan əsərlər yaratmalı idi. Üstəlik, musiqi alətlərinin və partituraların səliqə ilə saxlanması və hətta musiqiçilərin geyimlərinə nəzarət də ona tapşırılmışdı. Lakin bütün bu çətinliyə və işin çoxluğuna baxmayaraq, Esterhazilərin malikanəsində Haydnın bəstəkarlıq fəaliyyəti üçün hər cür şərait yaradılmışdı.
Yozef Haydnı "simfoniyanın atası" adlandırırlar. Doğrudan da, 100-dən artıq simfoniya bəstələmiş Haydn faktik olaraq bu janrın təməlini qoymuş, onun gələcək inkişafına dəyərli töhfələr vermişdir. O, yüksək peşəkarlıqla bəstələdiyi simfoniyalarında incə yumor hissi də nümayiş etdirir. Məsələn, "Ayı" simfoniyasında ayının ağır, yöndəmsiz hərəkətləri, "Toyuq" simfoniyasında toyuğun qaqqıldaması məharətlə verilmişdir. Məşhur "Vida" simfoniyasında isə Haydn musiqinin dili ilə knyaz Esterhaziyə özünün, eləcə də bütün saray musiqiçilərinin arzusunu bəyan etmişdir. Esterhazi uzun müddət imiş ki, orkestr üzvlərinə məzuniyyət vermirmiş. Haydn da musiqiçilərin istirahətə möhtaclığını knyaza bildirməkçün orijinal bir yol seçir; simfoniyanın son hissəsində musiqiçilər növbə ilə öz alətlərini götürüb səhnəni tərk edirlər. Əsər iki skripkanın qəmli, lirik dueti ilə bitir. Knyaz Esterhazi bu eyhamı başa düşüb musiqiçiləri məzuniyyətə buraxır.
Haydn həmçinin "kvartetin atası" hesab olunur. 100-dən artıq kvarteti, eləcə də trioları, fortepiano sonataları, konsertləri klassisizm dövrünün instrumental musiqisinin ən gözəl səhifələrindəndir. Həyatının son çağlarında Haydn bütün Avropada böyük şöhrət qazanır. Onun əsərləri bir çox ölkələrdə, xüsusən də səfər etdiyi Fransada, İngiltərədə səslənir, böyük rəğbətlə qarşılanır. Həmin səyahətlərdən aldığı təəssüratları əks etdirən "Paris", "London" simfoniyaları, "Dünyanın yaranması" və "İlin fəsilləri" oratoriyaları dahi sənətkarın son yaradıcılıq zirvələri olmuşdur.
Sürpriz
Londonda işlədiyi zaman Haydn fikir verir ki, sakit, mülayim xarakterli, ağır templi əsərlərin ifası zamanı bəzi dinləyicilərin diqqəti musiqidən yayınır, hətta onlar yatırlar. Belə saxta musiqisevərlərin dərsini vermək məqsədilə bəstəkar növbəti simfoniyasında bir məzəli ideya tətbiq edir. Simfoniyanın 2-ci, ağır hissəsində musiqi get-gedə sakitləşdiyi halda, litavra alətinin birdən səslənən gur, ildırımabənzər akkordu zalda bütün yatanları oyadır. O vaxtdan Haydnın 94-cü simfoniyası "Litavranın zərbəsi ilə" və yaxud "Sürpriz" adı ilə tanınır.
45 (ədəd)
Qırx beş — say sistemində ədədlərdən biridir. Qırx dörddən sonra,  qırx altıdan əvvəl gəlir.
Sərhəd (film, 1990)
Məzmun
Film ikiyə bölünmüş bir xalqın qovuşmaq həsrəti haqqındadır.
Plateya
Pavsaniyə görə, Plateya Asopun qızının adı ilə adlandırılmışdır.
E.ə. 479-cu ildə bu ərazidə Plateya döyüşü baş vermişdir.
Müasir Plateya kəndi Plateya xarabalıqlarının bir kilometr cənubundadır.
Qiyaslı (Samux)
Qiyaslı — Azərbaycan Respublikasının Samux rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
Əhalisinin sayı 495 nəfərdir.
Toponimikası
Oykonim kənddə məskun­laşmış qiyaslı nəslinin adından yaranmışdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Gəncə-Qazax düzənliyində yerləşir.
Türk dilindəki ən uzun söz
Türk dilindəki ən uzun söz — Türk dilində ən çox hərfə sahib olan söz.
Türk dilində ən uzun söz 70 hərfli "muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebileceklerimizdenmişsinizcesine" sözüdür. Türk dili şəkilçili dil olduğundan bu cür sözlərin yaradılması çətin deyil. Amma eyni şəkilçi birdən çox istifadə olunduğunda sözün mənası itməkdədir. Buna görə ən uzun söz dedikdə başa düşülən olması da nəzərə alınır. "Muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebileceklerimizdenmişsinizcesine" ən uzun söz olsa da başında 15 hərfdən ibarət "muvaffakiyetsiz" hissəsini mənası pozulmadan 20 hərflik sözlərlə dəyişdirmək mümkündür. Çünki türk lüğətində adı keçən ən uzun sözlər 20 hərflidir: "kuyruksallayangiller", "ademimerkeziyetçilik"," egzistansiyalizm" və ya "elektroansefalografi". Məsələn, "kuyruksallayangillersizleştiricileştiriveremeyebileceklerimizdenmişsinizcesine" kimi söz həm anlaşılır, həm də 70 hərfdən daha uzun (78 hərfli) olmasına baxmayaraq mədəniyyətdə "kuyruksallayangiller", "ademimerkeziyetçilik" və ya "elektroensefalografi" kimi sözlər işlədilmir.
Tarix
Bu sözdən əvvəl "Çekoslovakyalılaştıramadıklarımızdan mıymışsınız?" sözü ən uzun söz hesab olunurdu.
Çexoslovakiya dağıldıqdan sonra türk dilində "Afyonqarahisarlılaştırabildiklerimizdenmişsinizcesine" sözü ən uzun hesab olunmuşdur. Bu sözdən də uzunu tapılınca əhəmiyyətini itirmişdir.
Cümlədə istifadəsi
Aşağıda türk dilindəki mətndə "muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebileceklerimizdenmişsinizcesine" sözünün istifadə nümunəsi verilmişdir. (mətn türk dilindədir.) ''Kötü amaçların güdüldüğü bir öğretmen okulundayız. Yetiştirilen öğretmenlere öğrencileri nasıl muvaffakiyetsizleştirecekleri öğretiliyor. Yani öğretmenler birer muvaffakiyetsizleştirici olarak yetiştiriliyorlar. Fakat öğretmenlerden biri muvaffakiyetsizleştirici olmayı, yani muvaffakiyetsizleştiricileştirilmeyi reddediyor, bu konuda ileri geri konuşuyor. Bütün öğretmenleri kolayca muvaffakiyetsizleştiricileştiriverebileceğini sanan okul müdürü bu duruma sinirleniyor, ve söz konusu öğretmeni makamına çağırıp ona diyor ki: "Muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebileceklerimizdenmişsinizcesine laflar ediyormuşsunuz ha?"''
Astragalus whitneyi
(Astragalus whitneyi) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arif Mirzəyev
Arif Abdulla oğlu Mirzəyev — Azərbaycanlı bəstəkar, pianoçu, orqan ifaçısı, Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti (2011). Azərbaycanda dini və orqan musiqisinin əsasını qoymuşdur.
Həyatı
Arif Abdulla oğlu Mirzəyev 10 aprel 1944-cü ildə Bakıda anadan olmuşdur. Üzeyir Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında Qara Qarayevin sinfində təhsil almışdır.
Hazırda Almaniyada yaşayır.
"Dahi prezidentə xatirə duaları" əsəri ABŞ, Fransa və Almaniyada ifa olunmuşdur.
Azərbaycanın və Rusiyanın görkəmli bəstəkarı və orqan ifaçısı "İohann Sebastyan Baxın varisləri" beynəlxalq medalına layiq görülmüşdür.
Bəstəkar Qara Qarayevin yetirməsidir.(1974)
Vostok (Antarktika stansiyası)
thumb|280px| «Vostok sovet antarktik elmi stansiyasının 30 illiyinə həsr olunmuş poçt markası» «Vostok stansiyası» — Rusiyanın Antarktidada elmi stansiyası. Bu müasir dövrdə Rusiyanın istifadə etdiyi yeganə materikin daxilində yerləşən stansiyadır. . Stansiya 1819-1821 -ci illərdə Faddey Bellinshauzenin rəhbərli altında birinci antarktika ekspedisiyası zamanı istifadə olunan Vostok gəmisinin şərəfinə adlandırılıb.
Bu stansiya 16 dekabr 1957-ci ildə 2-ci Sovet Antarktika ekspedisiyası zamanı yaradılıb. Uzun müddət stansiyanın rəhbəri V.S.Sidorov olmuş.
Stansiya ərazisində buz qatının qalınlığı 3700 m-dir.
İqlim xüsusiyyətləri
Stansiyanın yerləşdiyi bölgə dünyada ən sərt iqlimə məxsus ərazilərdən biridir.
Belə şəraitdə akklimatizasiya bir həftədən bir -iki aya qədər davam edə bilir. Bu zaman başgicəllənməsi, qulaqda ağrılar, burundan qan axmalar, yuxu və iştahın pozulması kimi hallar müşahidə olunur. Oynaqlarda ağrılar və bədən çəkisinin azalaması hallarıda tez-tez qeydə alınır.
Ərazidə demək olarki yağıntı müşahidə olunmur. Yağıntıların orta illik göstəricisi - 18 mm-dir.
Stansiyanın mövqeyi
thumb|right|250px|Stansiyanın ümumi görünüşü thumb|right|[[Vostok gölü və qazma qurğusu]] «Vostok» elmi-tədqiqat stansiyası Cənub qütbündən 1253 km, "Mirnı" Antarktika stansiyasından 1410 km və yaxın dəniz sahilindən isə 1260 km aralı yerləşib. Bölgədə olan buz qatının qalınlığı 3700 m-dir. Stansiyanın yerləşdiyi ərazidə buzlaq qatının yatağının hündürlüyü dəniz səviyyəsindən 200 m aşağıdır.
Qış zamanı stansiyaya gəlmək qeyri-mümkündür. Bu o deməkdir ki, qış zamanı stansiyadakılar kənar köməyə ümüd bəsləməməlidirlər. Stansiyaya yüklərin gətirilməsi ancaq hava nəqiliyyatı vasitəsi ilə həyata keçirilir və bu daha çox yay dövrünə təsadüf edilir. Digər vaxtlar yük daşınması "Proqress" Antarktika stansiyasından xizək-tırtıllı qatarla həyata keçirilir. . Əvvəllər bu daşınma "Mirnı" stansiyasından həyata keçirilərdi. Yük daşınmanın yaratdığı çətinliklər haqqında Sanin, Vladimir Markoviç öz kitabında geniş söz açır.
«Vostok » stansiyası Cənub maqnit qütbünə yaxın yerləşib və məhz buna görə də, stansiya Yerdə maqnit sahəsinin dəyşməsinin öyrənilməsi üçün çox əlverişlidir. Stansiyada adətən yay dövründə 40 nəfər - alim və mühəndislər olur. Qışda onların sayı 20 nəfərə enir.
«Vastok» stansiyasında elmi fəaliyyət
Rus mütəxəssisləri artıq 40 ilə yaxındır ki, burada karbohidrogenlərin və mineralların xammalı, içməli su axtarış aparırlar. Ərazidə aero-metroloji, geofiziki, qlyasioloji müşahidələr aparılmaqdadır. Bundan başqa xüsusi tibbi araşdırma, eləcədə iqlim dəyişikliyi üzrə və Ozon dəliyinin öyrənilməsi barəsindədə tədqiqat aparılır.
Vostok stansiyasında 1990-cı illərin ortalarında xüsusi qazma qurğularının köməyi ilə buz layının altında relikt Vostok gölünü aşkar etmişlər. Göl 4000 m-lik buz qatı altında yerləşir və təxmini ölçüləri 250×50 km-dir. Ehtimal olunan sahəsi 15,5 min. km²-dir. Dərinliyi 1200 metrdir.
Valeri Voskoboynikov
Valeri Voskoboynikov - Yəhudi əsilli rus yazıçısı.
Vaqiəyi-Xeyriyyə
Vaqiəyi-Xeyriyyə (Yaxşı Hadisə) — 16 iyun 1826-cı ildə Osmanlı sultanı II Mahmud tərəfindən Yeniçəri ocağının artilleriya atəşinə tutulması və sağ qalanlarının isə edamı ilə nəticələnən hadisələrə verilən addır.
Lobos adası
Lobos adası (Isla de Lobos) — Atlantik okeanıda, Uruqvayın cənub sahilində yerləşən ada.
Vaqiəyi-Xeyriyyə
Yeniçəri ocaqlarını ləğv etmə cəhdləri
Ruse deputatı, Ələmdar Mustafa Paşa və ardıcılları 1807-1808-ci illərdə baş vermiş Kabakçı Mustafa üsyanı zamanı hakimiyyətdən salınmış Sultan III Səlimi yenidən taxta çıxarmaq üçün bəzi danışıqlar aparmağa başladılar. Nəhayət 16000 nəfərlik bir ordu ilə İstanbula gedən Ələmdar Mustafa Paşa Hacı Əli Ağanı İstanbula göndərdi və Kabakçı Mustafanı öldürdü (19 iyul 1808). Ordusu ilə İstanbula gələn Ələmmdar Mustafa Paşa, bir çox qiyamçını öldürdükdən sonra Babıalıya gəldi. Arif Əfəndini (Ərəbzadə) şeyxülislam etdikdən sonra saraya getdi. Sultan IV Mustafa, Ələmdar Mustafa Paşanın Sultan III Səlimi padşah etmək üçün gəldiyini söyləyən şeyxülislamı qovdu və qardaşı Şahzadə Mahmudun və əmisi Sultan III Səlimin öldürülməsi əmrini verdi. Sultan III. Səlim dərhal öldürüldü. Şahzadə Mahmud, cariyələrin və xidmətçilərinin köməyi ilə sarayın damına qaçırıldı. Ələmdar Mustafa Paşa, Sultan IV Mustafanı taxtdan endirərək taxta II Mahmudu gətirdi. Sultan II Mahmud, taxta çıxmasına səbəb olan Ələmdar Mustafa Paşanı sədrəzəm (böyük vəzir) etdi.
Valeri Voskoboynikov
Həyatı
Valeri Mixayloviç Voskoboynikov - İbn Sinadan bəhs edən və ilk dəfə 1972-ci ildə nəşr edilmiş tarixi povesti ilə  adını  dünyaya  eşitdirmişdir.
Lobos adası
Coğrafiya
thumb|left|250px|Lobos adasının təsvir edildiyi xəritə Ada Atlantik okeanında, La-Plata estuarisinin sərhəddində, Punta-del-Este şəhərindən 12 km cənub-şərqdə yerləşir. İnzibati baxımından Uruqvayın Maldonado departamentinə daxildir. Uruqvayın ən cənub nöqrəsi hesab edilir.
Vaqiəyi-Xeyriyyə
Yeniçəri ocaqlarını ləğv etmə cəhdləri
Yeni Sultan Ələmdar Mustafa Paşaya geniş səlahiyyətlər verdi. Böyük vəzir ilk iş olaraq Kabakçı qiyamı ilə əlaqəli hesab olunanları cəzalandırdı. Rusenin görkəmli şəxslərinə vacib vəzifələr verdi. İstanbulda Rumeliya və Anadolu deputatlarını toplayaraq onlarla İttifaq Sənədi bağladı. (29 sentyabr 1808). Bu sənədlə deputatlar, dövlət əmrlərinə qulaq asacaqlarına söz verirdilər. Nizami-cədid ordusunu Sekbani Cədid adı altında yenidən qurdu. Konyadan çağırılan Vəzir Kadi Əbdürrəhman Paşanı yeni orduya başçı təyin etdi. Esame adlı yeniçəri üzvlük sənədini (yeniçeri ulufe cüzdanları), satın alıb məhv etdirdi. Alına və satıla bilən bu sənədlər (cüzdanlar) sayəsində hərbi ilə əlaqəsi olmayanlar maaş ala bilirdilər. Minlərlə esame məhv etsə də, bu mövzuda tam uğur əldə edə bilmədi. Hadisələrin gedişatını diqqətlə və qəzəblə müşayiət edən IV Mustafa və Qapıqulu ocağının üzvləri 14 noyabr1808-ci ildə Ələmdar Mustafa Paşanın malikanəsinə basqın etdilər. Gələcək köməyi gözləyərək yeniçərilərlə döyüşən böyük vəzir, yeniçərilərin günbəzi dağıtdığını görəndə partlatdığı barıt baçoku ilə intihar etdi. Bundan sonra Ruse tərəfdən olan Dəftərdar Tahsin Əfəndi və Umur-i Cihadiyənin naziri Behiç Əfəndi İstanbuldan qaçdı; Sadaret kethudası olan Mustafa Rafiq Əfəndi üsyançılar tərəfindən parçalandı. Qiyamçılar II Mahmudu taxtdan salmaq üçün saraya hücum etdilər. Kadı Əbdürrəhman Paşa Topqapı sarayını Sekbanı Cədidin əsgərləri ilə müdafiə etdi. Məğlubiyyətə uğramış iğtişaşçıların üstünə hücuma keçən Əbdürrəhman Paşa 3000-dən çox yeniçəri və digər iğtişaşçıları qılıncdan keçirtdi. Bu vaxt donanma topları ilə İstanbulu atəşə tutdu. Dağıdılmış binalar və ölən insanların arasında baş verənləri anlaya bilməyən İstanbul xalqı, hücumu dayandıran uləma sayəsində həyat təhlükəsizliyinə qovuşdu. Heç bir tərəf bir-birilərinə üstün gələ bilmədi. Beləliklə Sultan II Mahmud 18 il hakimiyyətini çox incə bir tarazlıq üzərində qurmalı oldu. Ramiz Paşanı Rusedən Rumeliyə gizli şəkildə gətirdən Sultan II Mahmud 18 noyabr 1808-ci ildə, Sekbanı Cədidi dağıtdığını bildirdi. Kadı Əbdürrəhman Paşa Anadoluya qaçdı, ancaq onun barəsindəki hökm səbəbiylə edam edildi. Bu hadisə yeniçəri ocağının ləğv edilməsini uzun bir müddət təxirə saldı.
Lobos adası
Coğrafiya
Adanın maksimal hündürlüyü 26 metrdir. Sahilləri alçaqdır. Ərazisinin mərkəzi hissəsini böyük plato tutur. Ərazisi əsasən torpaqla örtülüdür. adada şirin su mənbələri vardır. Bitki örtüyü əsasən otlardan ibarətdir. Ərazisi 41 ha-dır, uzunluğu 1,2 km, maksimal eni isə 816 metrdir.
Valeri Voskoboynikov
Həyatı
Əsər 1972-ci ildə yazılmış və bestsellərə çevrilmişdir. Kitab UNESCO-nun qərarı ilə İbn Sinanın 1000 illiyi ərəfəsində bir çox dünya dillərinə tərcümə edilmişdir.
Vaqiəyi-Xeyriyyə
Yaxşı hadisə
Yeniçəri Ocağının ləğvi Böyük Vəzir Bəndərli Mehmet Səlim Sırrı Paşanın dövründə həyata keçirilmişdir. 17 ildir bu ocağın ləğvini planlaşdıran II Mahmud bu fikrini 25 may 1825-ci ildə həyata keçirdi. Eşkinci ocağı adlanan yeni bir hərbi sinif qurulduğunu rəsmi olaraq elan etdi. Avropa üslubunda forma geyinmiş yeni ordu 11 iyun 1826-cı ildə təlimə başladı. 3 gün sonra üsyan edən yeniçərilər, qazanlarını Etmeydanına gətirərək nümayişlərə başladılar. Üləma ilə birlikdə II Mahmud Sancağ-ı Şərifi çıxardaraq xalqı yeniçərilərə qarşı mübarizəyə çağırdı. Yeniçəri ocağından başqa bütün ocaqlar sultana sadiq olduqlarını bildirdilər. Aksarayda olan Etmeydanındakı yeniçəri kazarmaları artilleriya atəşinə tutuldu. 6 mindən çox yeniçəri öldürüldü. 20 minə yaxın üsyançı da həbs edildi. 16 İyun 1826-cı ildə tarixə qarışan Yeniçəri Ocağının yerinə Asakiri Mənsurəyi Məhəmmədiyyə adlı yeni bir ocaq quruldu. Mənası isə “Məhəmmədin qalib orduları” deməkdir.
Lobos adası
Coğrafiya
Adadan təqribən 880 metr aralıda ölçüləri 240 metrin 160 metrə olan adaçıq vardır.
Vaqiəyi-Xeyriyyə
Yaxşı hadisə
Ocaq ilə birlikdə Beşiktaş Elmi Cəmiyyəti də bağlandı və dərnək üzvləri sürgün edildi.
Lobos adası
Heyvanlar aləmi
thumb|right|250px|Adada [[Cənub dəniz şiri|cənub dəniz şirlərinə aid olan yataq]] Lobos adası bir qoruqdur. Burada Cənubi Amerika ərazisində ən böyük Cənub dəniz şiri koloniyası yerləşir. Burada həmçinin Cənubi Amerika dəniz pişiyi yayılmışdır.
Tarixi
Ada 1516-cı ildə ispan dənizçisi Xuan Dias de Solis tərəfindən kəşf edilmişdir. O, adanı "San-Sebastyan-de-Kadis" olaraq adlandırır. 1527-ci ildə Rarana və La-Platanı araşdıran venesiyalı naviqator Sebastyan Kobat ziyarət edir.
1906-cı ildə adada mayak inşa edilir. Bu La-Plata esturisinə daxil olan gəmilərin naviqasiyası üçün inşa edilir. Mayakın hündürlüyü 59 metrdir. bu Uruqvayın ən hündür mayakıdır. Üstəlik dünyanın ən hündür beton mayaklarından biri sayılır. Gecə vaxtı hər 5 saniyədən bir ağ işıq saçır. İşıqları 40 km uzaqdan görmək mümkündür. 2001-ci ilin iyun ayından Uruqvayda tamami ilə avtomatlaşdırılmış ilk mayak olmuşdur. Onun enerji ilə təminatında Günəş enerjisindən istifadə edilir. Güçlü duman zamanı zil səslər verilir.
28 oktyabr
1600-cü ildən əvvəl
thumb|[[Rotterdamlı Erazm]]
1901–cari
thumb|[[Korney Çukovski]]
Astragalus zionis
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Sərsəng (film, 1975)
Məzmun
Sərsəng komsomol-gənclər tikintisidir. Film bu tikinti, burada çalışan insanlar haqqındadır. Sürücü Seyfəli bu barədə söhbət açır və deyir ki, tikinti nəinki mənim, həm də btün diyarın taleyini dəyişdirmişdir.
Averon (departament)
Averon, — Fransa cənubunda Oksitaniya regionunun departamentlərindən biri. Sıralama nömrəsi 12. İnzibati mərkəz - Rodez. Əhalisi 288,364 nəfərdir (departamentlər arasında 78-ci yer, 2010-cu ilin məlumatları).
Tarix
Averon 1790-cı ilin mart ayında yaradılmış ilk 83 departamentlərindən biridir.
Sonic the Hedgehog 2 (8-bit)
Sonic the Hedgehog 2 (8-bit) - "Aspect" oyun şirkəti tərəfindən 1992-ci ildə yaradılan macəra oyunudur. Videooyunun bu versiyasında hekayə 16-bit versiyadan fərqlənir.
Məzmun
Kirpi Sonik Həkim Robotnik üzərində qələbə çaldıqdan sonra adaya evinə gəlir. Amma bir müddət sonra Sonik adada sıxıntı hissi keçirdiyi ucbatından buranı tərk edərək yeni macəralarla qatlaşır. Qısa müddətsən sonra Sonik aya qayıdır. Amma qayıdan zaman Sonik adada olan bütün heyvanların yoxa çıxdığını görür. Bu zaman Sonik bir məktub görür və onu oxuyur. Məktəbu yazan onun ən yaxın dostu olan Maylz qaçırılan zaman yazmışdır. Məktub yazılır ki, özü də daxil olmaqla, adada yaşayan bütün heyvanlar Həkim Robotnik tərəfindən qaçırılmışdır. Bunu oxuyan Sonik dostu Maylz və heyvanları xilas etmək üçün yeni macəraya yollanır. Sonik bütün çətinliklərin üstəsindən gələrək sonda Robotniki məğlub edir. Videooyunun sonluğu oyunçuya bağlıdır:
Sonik "Crystal Egg" zonasını keçir: Əgər oyunçu Haosun bütün zümrüdlərini götürübsə, onda oyun yaxşı sonluqla bitəcəkdir. Bu sonluqda Sonik və Teylz birgə qaçan zaman ulduzlu səmada portretlərinə müşahidə edirlər.
Sonik "Crystal Egg" zonasını keçmir: Əgər oyunçu Haosun bütün zümrüdlərini götürməyibsə, onda oyunun sonluğu başqa cür bitəcəkdir. Bu sonluqda Sonik tək qaçır və ulduzlu səmada dostu Teylzın portretini görür.
Mak-Merdo — Cənub qütbü şossesi
thumb|right|300px|Şosse ilə yük daşınması 2006 ilin əvvəlləri
Mak-Merdo — Cənub qütbü şosesi — Antarktidada yerləşən və uzunluğu 1450 km olan, Amerikaya məxsus olan Mak-Merdo və Amundsen-Skott stansiyaları arasında yerləşir. Yol qarın müəyyən yerlədə kürüdülməsi yolu ilə çəkilmişdir. Hazırda məsafəni sürücülər qaz yerişi ilə maşınlarla 10 günə qət edirlər. Vaqonlar xüsusi xizəklərdə hərəkət edir. Bu vaqonlarda ayaq yolu və yataq otağı vardır.
Yolla bağlı tikinti işləri 2002-ci ilin sonları başlamışdır. Tikinti işləri 2006-cı ilin yayında başa çatmışdır. Mak-Merdo şelf buzlağı və Antarktida platosu düzən olduğundan 48 kilometrlik mədafə qısa vaxt ərzində inşa edilmişdir. Hündürlüyü 2000 metr olan sahələrdə çətinliklər yaranmışdır. Bəzi sahələr hər il yenidən qurulur. Ross şelf buzlağında da işlər ləng getmişdur. Səbəb isə bu buzlaqda hərəkətin daha sürətli olmasıdır. thumb|300px|Şosse Antarktida xəritəsində
Layihənin qiyməti 12 mln $ olmuşdur. Yayda bəzən təyyarələrlə yük daşımalar mümkünsüz olduqda yüklər yolla daşınır. Yolla əsasən iri avadanlıqlar daşınır. Üstəlik Antaktida platosunun kənarında yerləşən italyan-fransız Konkordiya stansiyasına yüklərdə bu yolla daşınır. Hazırda isə yolla kabel xəttinin çəkilişi planlaşdırılır. Ancaq çat ərazilərində bunun necə ötürüləcəyi məlum olmadığında layihə reallaşdırılmır
7 fevral 2006-cı ildə yolla 110 ton yük daşınmışdır
Albus Dambldor
Albus Dambldor — ingilis yazıçısı Coan Roulinq tərəfindən yazılmış Harri Potter romanında əsas obrazlardan biri. Romanın böyük hissəsində Hoqvartsın müdiridir. Sonrakı gedişatda əsas düşmən olan Lord Voldemorta qarşı mübarizə aparan Zümrüdüanka qardaşlığının qurucusu və lideridir.
Görünüşü
Albus Dambldor uzun və incə, gur gümüşü saç və saqqallıdır (cavanlıqda kürən). Ən az iki dəfə sınmış kimi görünən burnu var (bacısının cənazəsində qardaşının vurduğu yumruğun da bunda rol oynadığı təxmin edilir). Barmaqları uzundur. Gözləri parlaq mavidir.
Həyatının son illərində sağ əlindən lənətli üzüyə görə yaralanır. Sverus Sneyp vaxtında mûdaxilə etməmiş olsaydı, Dambuldor daha tez öləcəkdi. Buna baxmayaraq, əli lənət üzündən qaraldı və ölü kimi bir görünüş aldı. Sneypə görə, Dambuldorun yaşamaq uçün sadəcə bir ili qalmışdı (lənət əlindən yayılırdı). Ancaq lənətdən öləcəyi təqdirdə bütün bədəninin qaralıb-qaralmacağı mübahisəlidir.
Xarakterik xüsusiyyətləri
Həmişə olmasa da, əksər vaxtlarda sakit və ruhani görünür. Harri onun doğrudan da əsəbi olduğunu fikirləşdiyi vaxtlarda belə əksərən sakit və xoş danışır.
Harri Potter və Sirlər Otağı
İkinci romanda Dambldor maql valideynləri olan tələbələrə qarşı edilən hücumlarda Tom Ridlin əli olduğunu ehtimal etsə də, bunun necə baş verdiyini anlamır. Harri Tomun gündəliyinə baxdığı zaman gənc Dambldorun Tomdan baş vermiş hücumlarla bağlı bir şey bilməsini soruşur. Romanın ikinci yarısında Hoqvarsda Vasiliskin hücumlarının baş verməsindən istifadə edən Lusius Malfoy Dambldorun vəzifədən azad edilməsi üçün sehrbazlar şurasına təzyiq edir. Lakin Cinninin sağ-salamat Sirlər otağından xilas edilməsi Lusiusun planını alt-üst edir.
Harri Potter və Azkaban Məhbusu
Üçüncü romanın başlanğıcında tələbələri Azkabandan qaçmış cinayətkar Sirius Blekdən qorumaq üçün Dambldor Dementorların Hoqvarts ətrafında keşik çəkməsinə razılaşsa da, onların Hoqvarts ərazisinə girməsinə qadağa qoyur. Lakin, Blekin Hoqvartsda görünməsindən sonra o, qəsrin bütün girişlərinin qapadılmasını əmr edir. Qviddiç yarışı zamanı Dementorların stadionun üzərindən uçması Harrinin yıxılması ilə nəticələnir və bu Dambldoru qəzəbləndirir. O, Harrinin təhlükəsiz şəkildə məktəb xəstəxanasına aparılması üçün sehrli çubuğundan istifadə edir. Daha sonra romanın sonunda Sirius və Bakbekin xilas edilməsi üçün Dambldor Hermionaya Zaman-çeviricidən istifadə etməyə icazə verir.
Mülkü
Dambldorun otağında çox nadir şeylər var.
Düşünseli. Sehrbazlaeın başlarından çıxarda bildikləri,xatirələri saxlamaq və yenidən gözdən keçirmək üçün istifadə olunan daş qabdır. Harri bunu ilk dəfə Atəş qədəhində kəşf edir və sonrakı gedişatda tez-tez istifadə edir.
Cinsəllik
Dambldor homoseksualdır.
Qovlarsarı
Qovlarsarı — Azərbaycan Respublikasının Samux rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
1808-ci ilə aid mənbədə Qovluarx formasında da yazılmışdır. Oykonim hidronimdən törəmədir. Kəndin adı qovlar (etn.) və sarı (qov tayfasının sarılı tirəsinin adı) sözlərindən ibarətdir. Həmin tayfalar Qovluarxın sahilində məskən saldıqlarından Qovlarsanlı (-lı şək.-sinin çoxkomponentli oykonimlərdə düşməsi qanunauyğun haldır) adlandırılmışdır. Tədqiqatçıların fikrincə, bu oykonim "Qovlar tayfasının san tirəsinə məxsus kənd" deməkdir. Yerli məlumata görə isə, kəndin adı Tovuz rayonundakı Qovlar qəsəbəsindən köçüb gəlmiş Sarı (Qovlarlı Sarı) adlı şəxsin adındandır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Gəncə-Qazax düzənliyində yerləşir.
Əhalisi
Əhalisinin sayı 1298 nəfərdir. Kəndin əhalisi eymur türklərindən (ayrımlardan) ibarətdir.
Qoran Draqiç
Qoran Draqiç — Milli Basketbol Assosiasiyası (NBA) klublarından Mayami Hitda forma geyinən sloveniyalı peşəkar basketbolçu. 1.91 metr boya, 86 kiloqram ağırlığa sahib bir guarddır. 2008-ci ildə NBA-yə gəlmədən əvvəl Sloveniyada və İspaniyada basketbol oynamışdır.
Çarabad
Çarabad — ipəkçiliyin inkişaf etdirilməsi məqsədi ilə 1841-ci ildə indiki Şəki şəhəri yaxınlığında salınmış və rus koloniyasının məskunlaşdığı ipəkçilər məhəllələsi. Digər məlumata əsasən, Azərbaycan ərazisində ilk olaraq 1829-cu ildə Nuxada fəaliyyətə başlamış baramaaçan fabrik (manufaktura) "Çarabad fabriki" adlanmışdır.
Çarabadda ancaq ruslar yaşayırdılar. İpəkçilik cəmiyyətinin bütün binaları, idarələri burada cəmləşmişdi. Bir qədər vaxtdan sоnra məhəllədə Çarabad ipəkçilik məktəbinin əsası qоyuldu. Bu məktəb 1863-cü ilə qədər Çarabad koloniyası nəzdində fəaliyyət göstərmişdi.
Çarabad tut plantasiyası 802X158 sajen ölçülü sahəni (13 887 kv sajen) əhatə edirdi və burada 40 000 tut ağacı vardı.
Hacı Yusif ağa Muğanlı
Həyatı
Hacı Yusif ağa Rəhim ağa oğlu 1769-cu ildə Qarabağın Dəmirçihəsənli mahalının Muğanlı obasında anadan olmuşdu. İbtidai təhsilini molla yanında almışdı. Sonra Şuşa şəhərində mədrəsədə oxumuşdu. Şəhərə köçmüş, İbrahimxəlil xan Cavanşirin divanxanasında xidmət etmişdi. Üstün xidmətlərinə görə xandan mülk kimi oba və kənd almışdı. Şuşa şəhəırində və kəndlərdə rəiyyətlərə yiyələnmişdi.
Hacı Yusif ağa Muğanlı rus üsul-idarəsi dönəmində divanbəyi işləmişdi. Quberniya katibi mülki çini almışdı. O, 1829-cu ildə vəfat edib.
Adına Şuşa şəhərində Hacıyusifli adlı məhəllə vardı.
Ailəsi
Hacı Yusif ağanın Məhəmməd ağa, Rəhim ağa adlı oğulları, Quba xanım, İmmi xanım, Bədir xanım, Şəkər xanım, Şirin xanım, Hürzad xanım adlı qızları vardı.
Sərhəd bağlıdır (film, 1962)
Məzmun
Film N. hərbi hissəsi sərhədçilərinin həyat xə xidməti haqqında söhbət açır.
The Rasmus
The Rasmus — Finlandiya rok qrupu. Ən məşhur mahnısı "In the Shadows"-dur.
Ağ Şanı
Abşeronun yerli sortudur. Azərbaycan Respublikasının əksər üzümçülük rayonlarında, Dərbənddə, Həştərxan və Volqoqrad vilayətlərində becərilir. Kolları güclü böyüyəndir. Çardaqda, alleyada, sərilən formada (qumlu torpaqlarda) yaxşı məhsul verir. Bu onu göstərir ki, dayağı şpalerdən ibarət olan üzümlüklərdə kordon və kombinələşmiş formalar tətbiq edilməlidir. Çiçəkləri funksional dişi tiplidir. Qara Şanı onun ən yaxşı tozlayıcısıdır. Mərdəkanda, Bilgəh və Fatmayıda Ağ Şanı Qara Şanı ilə qarışıq əkilir.
Siyezen ve Zarat bolgelerinde,en yaxshi mehsul veren "Fransa süfre üzüm sortu"dur.
Salxımı orta və iridir və enli konusvaridir, salxım bəzən əsasından qanadlı olur. Tozlanmadan asılı olaraq sıxlıq müxtəlifdir. Gilələri iri, oval, az hallarda uzanmış olur. Uzunsov gilələr əsasən asimmetrikdir. Rəngi ağa çalan sarı, tam yetişdikdə qızılısarıdır. Qabığı orta qalınlıqda, bərk və nazik təbəqə mum qatı vardır. Ləti incədir, kifayət qədər ətlidir, şirəlidir. Şirəsi rəngsizdir. Dadı xoşa gələndir. Gilələrin tam yetişməsi Mərdəkanda (dəmyə şəraitdə) avqustun 20-nə, Abşeronun digər məntəqələrində sentyabrın birinci ongünlüyünə, Gəncədə sentyabrın ortalarına düşür.
Sortun bar əmsalı 1-ə qədərdir, barlı zoğlar 68% təşkil edir.
Suvarılan şəraitdə 22-23%, dəmyədə 23-27% şəkər toplayır. Saxlanma qabiliyyəti ortadır.
Abşeron əhalisi başqa üzüm sortlarına nisbətən Ağ və Qara Şanıya daha çox üstünlük verir. Respublikamızın yerli sortları içərisində layiqli sortlardandır.
Nesla buzlağı
Nesla buzlağı (ледник Несла, ‘Lednik Nesla’ \'led-nik 'nes-la\) — 6.2 km uzunluğu, 2 km eni olan və Antarktidanın Qreyam Torpağının Qreyam sahiliindən qərbdə yerləşən buzlaqdır. Buzlaq Muldava buzlağından cənub-qərbdə, Koloş buzlağından şimalda yerləşmişdir. Lisiya silsiləsinin qərb yamacını, Perçot dağının qərb yamacını əmələ gətirir.
Buzlaq qərbi Bolqarıstanda yerləşən Nesla şəhərinin adını daşıyır.
Xoca Sinan Paşa
Xoca Sinan Paşa (d. 1440 - ö. 1486 Gəlibolu) - Fateh Sultan Mehmed səltənətində 1476-1477 illəri arasında sədrəzəmlik etmiş Osmanlı dövlət adamıdır.
Həyatı
İstanbulun ilk qazısı Xıdır Bəyin oğlu olub, təhsildən sonra Ədirnədə bir mədrəsəyə və yenə orada Darü'l-hədis mədrəsəsinə müdərris olmuşdur. Fateh Sultan Mehmed, vəzirlik verdiyi Sinan Paşanı özünə müəllim təyin etmiş və 1476 da vəzifədən alınan Gədik Əhməd Paşanın yerinə sədrəzəm təyin etmişdir. Bir ilə yaxın bu vəzifədə qaldıqdan sonra bilinməyən bir səbəblə vəzifədən alınaraq həbs edildi. İstanbul alimlərinin reaksiyası səbəbilə padşah Sinan Paşanı həbsdən çıxararaq Sivrihisar qazılığını verdi. Fatehin ölümünə qədər Sivrihisarda qaldı və II. Bəyazid padşah olduqda vəzirliyə qaytarıldı. Gəlibolu sancağına təyin olunub, 1486-ci ildə vəfat etmişdir.
Alessandro Del Pyero
Alessandro Del Piero — keçmiş italyan futbolçu.
9 noyabr 1974-cü ildə İtaliyanın Veneto şəhərində anadan olmuşdur. Pelenin hazırladığı "Dünyanın ən yaxşı 100 futbolçusu" siyahısında yer almaqdadır. 2009-cu ildə Seria A tarixində cərimə zərbəsindən ən çox qol vuran futbolçu ünvanını keçmiş İnterli futbolçu Sinisa Mihailovic'in əlindən almışdır.
Karyerası
İlk dəfə 21 yaşında İtaliya yığmasının formasını geyən Del Piero yığma karyerasında bu günə qədər 79 dəfə forma geymiş və 29 qol vurmuşdur. Del Piero 2011–2012 sezonu sonunda Yuventusdan ayrılaraq Avstralyanın Sidney klubu ilə 2 illik müqavilə imzaladı.
Renato Sançes
Renato Cunyor Luz Sançes (18 Avqust 1997-ci ildə anadan olub) — Yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Portuqaliya futbolçusudur. Hal-hazırda Almaniyanın Bayern Münhen FK klubunun və Portuqaliya milli futbol komandasının əsas komandasının üzvüdür.
Sançez karyerasına Portuqaliyanın Benfika FK klubunda başlamışdır. O, karyerasında 2014-cü ilin oktyabr ayında debütünü komandanın əvəzedici heyətində etmişdir. Peşəkar karyerasında debütünü isə əsas komandada 2015-ci ilin oktyabr ayında etmişdir. Sançez oynadığı yeganə mövsümdə Premyer Liqanın və Taça da Liqanın qalibi olmuşdur. 2016-cı ilin yay ayında 35 milyon dollar qarşılığında Almaniyanın Bayern Münhen FK klubuna tarnsfer olmuşdur. Bu qiymət Portuqaliyalı futbolçu üçün verilən ən yüksək transfer qiyməti hesab olunur.
Lək (Samux)
Lək — Azərbaycan Respublikasının Samux rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
Əhalisinin sayı 1314 nəfərdir.
Toponimikası
Tədqiqat­çılar bu oykonimi Qafqaz Albaniyasında ya­şamış qədim leq/lək tayfasının adı ilə əlaqələn­dirirlər. Mənbələrdə legk, legi, lərg formasında qeyd olunan bu tayfa müasir ləzgilərin əcdadları olmuşdur.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd rayon mərkəzindən 28 km. şimal-şərqdə, Gəncə-Qazax düzənliyində yerləşir.
Xankişi Xankişiyev
Həyatı
Xankişi Xankişiyev 28 aprel 1952-ci ildə Sabirabad şəhərində anadan olub. 1959-cu ildən 1969-cu ilədək orta məktəbdə oxuyub. 1969-cu ildə D.Bünyadzadə adına Xalq Təsərrüfatı İnstitutunun (indiki İqtisad Universiteti) Ümumiqtisad fakultəsinə daxil olub. 1974-cü ildə həmin institutu bitirərək iqtisadçı, siyasi iqtisad müəllimi ixtisası alıb. 1974-cü ilin noyabrından 1975-ci ilin noyabrınadək ordu sıralarında hərbi xidmətdə olub. 1978-1982-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetində siyasi iqtisad ixtisası üzrə qiyabi aspiranturada oxuyub. 1987-ci ildə M.V.Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetində siyasi iqtisad ixtisası üzrə namizədlik dissertasiyası müdafiə edib iqtisad elmləri namizədi elmi dərəcəsini alıb. 1988-ci ildə dosent elmi adı alıb. 1974-1988-ci illərdə D.Bünyadzadə adına Azərbaycan Xalq təsərrüfatı İnstitutunda Siyasi iqtisad kafedrasında laborant, baş laborant, kabinet müdiri, müəllim və baş müəllim vəzifələrində çalışıb. 1988-1990-cı illərdə N.A.Voznesenski adına Leninqrad Maliyyə-İqtisad İnstitutunun Bakı filialının Siyasi iqtisad kafedrasında baş müəllim vəzifəsində çalışıb. 1990-cı ildən Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin “İqtisadi nəzəriyyə” kafedrasında dosent vəzifəsində işləyir. 1993-cü ildən 2005-ci ilədək Hazırlıq fakultəsinin dekanı vəzifəsində çalışıb. 2005-2015-ci illərdə Biznes inzibatçılığı fakultəsinin dekanı vəzifəsində çalışıb. Azərbaycan Respublikasının ali məktəblərinin kredit sisteminə keçirilməsi üzrə Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi Komissiyasının, Təhsil Problemləri İnstitutunun Elmi Şurasının üzvüdür.
2007-ci ildə Təhsil sahəsində nailiyyətlərə görə Azərbaycan Respublikası «Qabaqcıl təhsil işçisi» döş nişanı ilə təltif olunub.İqtisad elminin inkişafında səmərəli fəaliyyətinə görə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2011-ci il 26 sentyabr tarixli sərəncamı ilə “Tərəqqi” medalı ilə təltif olunub.
İslam ölkələri Biznes universitetləri Assosiasiyanın idarə heyətinin üzvü,Avroasiya Gənclər Forumunun Rəsmi ekspertidir.
Müxtəlif Beynəlxalq Konfranslarda iştirak edib. 2010-cu ildə Qətərdə keçirilən «Dünya iqtisadi Forumu» və «10-cu Doha Forumu»nun iştirakçı olub.
60-dan çox elmi əsərin,dərslik və dərs vəsaitlərinin müəllifidir.
Mirzə Fətəli Axundovun ev muzeyi (Şəki)
Mirzə Fətəli Axundovun ev muzeyi — Azərbaycan yazıçısı, maarifçisi, şairi, materialist filosofu və ictimai xadimi, Azərbaycan dramaturgiyası və Azərbaycan ədəbiyyatı nda ədəbi tənqid inin banisi Mirzə Fətəli Axundov un Şəki də yerləşən ev muzeyi. Axundov bu evdə doğulub və onun uşaqlıq və yeniyetməlik dövrləri də burada keçib. Bu muzey həm də Azərbaycanda açılmış ilk xatirə muzeyidir.
Xankişi Xankişiyev
Ailəsi
Ailəlidir, iki övladı var.
Elmi əsərləri
1.Ханкишиев, Х.С. Влияние свободного времени на увеличение производительности труда. Тезисы докладов II респуб.науч.конф.аспирантов вузов Азерб. Б, 1979. 0,2 п.л.