cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qazaxıstan Respublikası Prezidentinin arxivi
Rəhbərlik
Alimgazinov Kayrat, tarix elmləri doktoru. Mustafina Aliya. Jumabekov Beysembay. Suynişev Doskazı.
Təpəməhlə
Təpəməhlə — Azərbaycan Respublikasının Ağdam rayonunun Maqsudlu kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Tarixi
20 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzarətindədir.
Lütfü Kırdar Konqres və Sərgi Sarayı (İstanbul)
Xüsusiyyətləri
thumb|left|200px| Lütfü Kırdar Konqres və Sərgi Sarayı 1940-cı illərdə İstanbul valisi olan Lütfü Kırdar tərəfindən "Dünya Güləş Çempionluq oyunu"nda istifadə edilmək üçün tikdirilmişdir. O dövrdə idman və sərgi sarayı adlanmışdır.
Çempionluq oyunlarından sonra da bir çox idman ilə əlaqədar tədbirlərə ev sahibliyi etmişdir. Beynəlxalq konqreslərdə istifadə edilə bilməsi üçün bina restovrasiya edimiş və indiki adıyla adlandırılmağa başlanmışdır. 1996-cı ilin iyun ayında Həbibət konqresinin keçirilməsi ilə xidmətə açıq elan edlmişdir. Əsas bina olaraq Lütfü Kırdar Mərkəzi 2.000 nəfərlik Anadolu Auditoriyası, Mərmərə Salonu, iki Topqapı Salonu, üç Dolmabaxça Salonu, Qalata Salonu, Xaliç Salonu, üç Sultan iclas otağı, üç Barbaros iclas otağı, dörd Levənt iclas otağı və VIP otaqlardan ibarətdir.
Rumeli Mərkəzi qeydetmələr və sərgilər üçün nəzərdə tutulmuşdur və sahəsi 7.000 m²-dir. Hisar iclas Salonu kiçik ölçülü iclas otaqları və Rumeli Terası binanın hissələridirlər. Ənənəvi Boğaziçi Borsa restoranı həftənin 7 günü açıq olur və 250 qonaq qəbul etmək iqtidarındadır. İstanbul Konqres Mərkəzi və Hərbi Möhsün Ərtoğrul binalarını birləşdirən keçidin yerləşdiyi küçə nəqliyyata qapalıdır.
NGC 1213
NGC 1213, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Persey bürcü istiqamətində yerləşir. Sd tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Antonio Rüdiger
Antonio Rüdiger — Premyer liqa təmsilçilərindən olan Çelsi klubunda və Almaniya milli futbol komandasında müdafiənin mərkəzi cinahında çıxış edən peşəkar Almaniya futbolçusudur.
Yuri Kim
Yuri Kim — Qazaxıstan dövlət xadimi, Qazaxıstan Respublikası Konstitusiya Şurasının sədri (1996-2000).
Həyatı
Taldı-Kurqan vilayətində anadan olub.
1966-cı ildə S. Kirov adına Qazaxıstan Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsini bitirib.
Daxili işlər orqanlarının müstəntiqi, Almatı şəhərində xalq hakimi vəzifələrində çalışıb. 15 il ədliyyə orqanlarında çalışdı. Şəhər ədliyyə idarəsinin rəis müavinliyindən Qazaxıstan Respublikası ədliyyə nazirinin birinci müavininə qədər vəzifələrdə çalışıb.
1994-cü ildə 13-cü çağırış Qazaxıstan Respublikası Ali Sovetinin deputatı və komitə sədri seçildi.
1996-cı ilin fevralında — Qazaxıstan Respublikası Konstitusiya Şurasının sədri təyin edildi.
15 noyabr 2000-ci ildə vəfat etmişdir.
Hüquq elmləri sahəsində bir sıra elmi əsərlərin müəllifidir.
Tükəzbanlı
Tükəzbanlı — Azərbaycan Respublikasının Ağdam rayonunun Maqsudlu kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Tarixi
30 iyul 1993-cü ildə Ermənistan ordusu tərəfindən işğal olunmuş, 29 ailə olmaqla 191 nəfər məcburi köçkün düşmüşdür. 20 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzarətindədir.
Sosiologiyada riyazi metodlar
Sosiologiyada riyazi metodlar — statistik məlumatların təhlili metodları və ictimai hadisələrin və proseslərin riyazi modelləşdirmə metodları.
Kompüter sosiologiyası, sosiologiyada nəzəri, empirik və praktik problemləri həll etmək üçün kompüter texnologiyalarının imkanlarından istifadədir.
Sosial sistemlərin kompüter nəzəriyyəsi, süni intellektə sahib süni sosial agent kimi qəbul edilən və həqiqətən də kompüter dövründə fəaliyyət göstərən sosial agentlərin xüsusiyyətlərinin və münasibətlərinin simulyasiya modelləşdirməsidir.
Növləri
Sosiologiyada və digər sosial elmlərdə istifadə olunan riyazi metodların növləri arasında bunlar var:
Sulavesi dənizi
Sulavesi dənizi (Bəzən Selebes dənizi adlandırırlar) — Sakit okeanında adalar arası dəniz olaraq Sulavesi, Kalimantan, Mindanao, Sanqixe və Sulu arxipelaqı arasında yerləşir. Sahəsi 435,000 km², dərinliyi 6220 m təşkil edir. Temperatur il ərzində 27-28 C arası dəyişir. Duzluğu 34,5 ‰ təşkil edir. Sulu arxipelaqında çoxlu mərcan rifləri vardır. Kalimantan sahilləri alcaqdır və meşələrlə örtülüdür. Ərazidə əsas cərəyanı Mindanaodur. Əsas limanları Venanq (Sulavesi), Tarakan (Tarakan).
Sapma
Sapma
Sapma– nəzarət nöqtəsindən adi və ya sistematik kənarlaşmadır. 1. Riyaziyyatda: dayaq (örnək) qiymətindən qiymətlər qrupunun orta kənarlaşma kəmiyyəti. 2. Elektronikada: tranzistorun və ya başqa elektron qurğunun iş rejiminin nəzarət həddini müəyyənləşdirmək üçün gərginlik. 3. Rabitə vasitələrində siqnalın təhrif növü; siqnalın qiymətinin 0-dan 1-ə və əksinə dəyişməsi ilə əlaqədar gərginlik artdıqda və ya azaldıqda baş verən gecikmə ilə bağlı olaraq ötürülən bitlərin uzunluğunun pozulması
Oktyabrski rayonu (Rostov-na-Donu)
Oktyabrski rayonu Rostov-na-Donu şəhəri ərazisində ilk dəfə 1937-ci ildə təşkil olunmuşdur.
Rayon öz növbəsində Sovetski, Lenin rayonu, Kirovski, Voroşilov şəhər rayonları və Rostov vilayəti Myaskinski rayonu ilə sərhədlənir. Rayonun ümumi sahəsi 49,5 km² ərazini əhatə edir.
Əhalisi
Sosial tərkibi: işləyən əhali — 77 528 nəf., təqayütçülər — 35 639 nəf. (100-yaşına çatmışlar — 3 nəf.), 7 yaşına çatmış uşaqlar — 7202 nəf., məktəblilər — 17 137 nəf., tələbələr — 14 134 nəf., əlillər — 3 104 nıf. (işləyənləri — 944 nəf.), işsizlər, növbə gözləyənlər — 969 nəf.
Rayon əhalisinin milli tərkibi: ruslar — 86 %, ukraynalılar — 5 %, ermənilər — 3 %, belaruslar — 1 %, digər millətlərin nümayəndələri — 5 %.
İstirahət və görməli yerlər
300 px|thumb|Voenved ticarət mərkəzi
NGC 6943
NGC 6943, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Tovuz bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Elqaş Əliyev
Elqaş Barat oğlu Əliyev (12 fevral 1999, Bırkandul, Lerik rayonu — 3 noyabr 2020, Qırmızı Bazar, Xocavənd rayonu) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri və müddətdən artıq hərbi qulluqçusu, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Elqaş Əliyev 12 fevral 1999-cu ildə Lerik rayonunun Bırkandul kəndində anadan olmuşdur. Lerik rayon Zahid Həsənov adına Bırkandul kənd ümumi orta məktəbində IX sinfə qədər təhsil almış, ardınca Ənvər Nəciyev adına Vistən kənd tam orta məktəbində orta təhsilini tamamlamışdır.
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Elqaş Əliyev 27 sentyabr 2020-ci ildən etibarən Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Cəbhənin müxtəlif istiqamətlərində şücaət göstərən Elqaş, 3 noyabr tarixində Xocavənd rayonunun Qırmızı Bazar qəsəbəsi uğrunda gedən döyüşlərdə qəhrəmancasına həlak olmuşdur. Döyüş yoldaşları onu müstəsna dərəcədə cəsur bir döyüşçü kimi xarakterizə etmişlər.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elqaş Əliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elqaş Əliyev ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Laçın rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elqaş Əliyev ​ölümündən sonra "Laçının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Töhfə Əzimova
Töhfə Əzimova – Azərbaycan-sovet kino aktrisası, pianoçu.
Həyatı
Töhfə (əsl adı Tofilə) İbrahim qızı Əzimova 6 fevral 1938-ci ildə Bakıda doğulub. Əsl sənəti fortepiano müəlliməsi olub. Həyat yoldaşı, kino rəssamı Cəbrayıl Əzimovla 1957-ci ildə “Qızmar günəş altında” filminin çəkilişləri zamanı tanış olub. Cütlük 1958-ci ildə ailə həyatı qurub. Aktrisa kimi iki filmdə yaddaqalan obraz yaradıb: "Əhməd haradadır" filmində Leyla və "Qızmar günəş altında" Nərminə rolu.
Həyat yoldaşı Cəbrayıl Əzimov 1969-cu ildə yeganə oğlu Elman və onun doslarını Şıxov çimərliyinə apararkən avtoqəza keçirib və həlak olub. Bundan sonra Töhfə Əzimova oğlunu tək böyüdüb və ömrünün sonunadək Bakıdakı 1 nömrəli Musiqi məktəbində fortepianodan dərs deyib. Töhfə Əzimova 4 fevral 2003-cü ildə vəfat edib. Yasamal qəbiristanlığında dəfn edilb.
Ağstafa Gəncləri PFK
Ağstafa Gəncləri PFK- və ya rəsmi adı ilə Ağstafa Gəncləri Peşəkar Futbol KLubu. Ağstafa şəhərini təmsil edən futbol klubudur. Klub 2007-ci ildə yaranıb, 2008-2010-cu illərdə Həvəskarlar Liqasında çıxış etdikdən sonra, maliyyə problemləri səbəbiylə Həvəskarlar Liqasındakı çıxışını dayandıraraq, uşaq futbolunda mübarizəyə başlayıb.
Tarixi
Azərbaycan Respublikası prezidenti İlham Əliyevin 2005-2015-ci illərdə futbolun inkişafına dair sərəncam imzalaması ilə başladı hər şey.Həmin bu sərəncamdan sonra, klub yaradıldı. Çox keçmədən klubun nəznində qadın komandası da yaranmağa başladı. İlk dəfə 6 nəfərdən ibarət heyət, zaman keçdikdən sonra 40-dən də çox futbolçunu özündə cəmləşdirdi. 2008-2010-cu illərdə Həvəskarlar Liqasında çıxış etdi klub. Daha sonra maliyyə problemləri səbəbi ilə uşaq futboluna üstünlük verdi.
2020-ci ildə isə yenidən gündəmə gəldi. Bir çox iş adamının kluba maliyyə dəstəyi verəcəyi ümidi ilə U19 liqasında çıxış etrməyi planladı. Fəaliyyətini region liqasında davam etdirmək istəyən Ağstafa Gəncləri, yenə də maliyyə problemlərinin yaranması səbəbi ilə, uşaq futbolunda fəaliyyətini davam etdirir.
Loqolar
thumb|150px|right|Ağstafa Gəncləri klubunun ilk loqosu Klubun ilk loqosunda kubok və kubokun içində top verilmişdir. Tutacaqlarında klubun adı, aşağı tərəfində isə yarandığı il yazılmışdır.
KLubun yeni istifadəyə başladığı loqo isə dairəvidir. Üst tərəfində klubun adı, alt tərəfində P.F.K. yəni "Peşəkar Futbol Klubu" olduğu vurulanmışdır. Ortasında, top şəkli yer almışdır.
Kalaqain
Kalaqain Kutaisi quberniyasının Ozurqet qəzasında kənd adı.
Toponimkası
Kalaqain Kutaisi quberniyasının Ozurqet qəzasında kənd adı. Azərbaycanda Qalayın (Sabirabad rayonu), Gürcüstanda Kain Turkobo və Qain - Kort, Ermənistanda Katar-Kain, Kar əyalətində Kaindərə, Qazaxıstanda üç Kaindi və Kain. Qırğızıstanda Boston Kain, İranda Kain və b. toponimlərlə bir sıradandır. Bu toponimlərlə əlaqədar mülahizə; 1. Toponimlərdə türk dillərində Kayın (qayın) ağac növünün adı əksini tapmışdır. 2. Türkmənşəli Kain (yaxud Qain) tayfa adındandır. Başqırdlarda və Şorlarda Qain adlı tayfa vardır (yenə orada). İranda indi Qum mahalında türkdilli Qain tayfası yaşayır (yenə orada).
Həmçinin bax
Kutaisi quberniyası
Kvebek aktı
Formal olaraq,Britaniyanın Şimali Amerika aktı kimi tanınan Kvebek aktı(1774),əyalətdə idarəetmə prosedurlarını müəyyənləşdirən Böyük Britaniya Parlamentinin aktı idi.Aktın əsas komponentləri bunlar idi: Bu aktın 13 koloniyadakı kimi Kvebekin özündə də,genişmiqyaslı təsirləri vardı.Kvebekdə britaniya və cənubdan olan mühacirlər onun siyasi azadlığın aradan qaldırılması kimi gördükləri müddəalarına qarşı etiraz etdilər.Bu akt 13 koloniyada qəbul olunmuş 5 akta oxşar olan bir akt idi(5+1).Bunlar hamısı Britaniya Parlamentinin iclaslarında qəbul edilmişdi.Amerikalılar Kvebek aktını Katolik məzhəbinin yaradılması kimi şərh edirdilər.Amerikalılar Fransız-hindu müharibəsi zamanı  ağır şəkildə mübarizə aparmışdılar və hazırda onlara bu aktda verilən müddəaları özlərinə təhqir kimi görürdülər.Yeddi illik müharibədən sonra sülh 1763-cü il Paris müqaviləsi ilə reallaşdı.Müqavilənin şərtlərinə görə,Fransa dəyərli bildiyi şəkər istehsalı olan  Qvadelupa və Martinikanı saxlamaq əvəzini istəyərək,Yeni Fransanı güzəşt etdi.Britaniyaya Yeni Fransa az qiymətli hesab olunurdu.O zaman onun tək kommersiya məhsulu qunduz dərisi idi.Fransa tərəfindən Kanada adlandırılan Müqəddəs Lavrenti çayı ərazisi sonradan ingilislər tərəfindən Kvebek adlandırıldı.1774-cü il aktında Katolik dininin istifadəsinə icazə verilməsi ilk dəfə olaraq Fransız kanadalıların öz etiqadlarından imtina etmədən əyalət hakimiyyətində  hüquqi cəhətdən iştirakına imkan verdi.Dayandırılmış desyatinlərin yığımını bərpa etdi və əyalətə qayıtmaq üçün yezuit keşişlərə icazə verdi.Akt həmçinin,əyalət hökumətinin hüquqlarını müəyyən etdi.Qubernator kral tərəfindən təyin olunurdu.O,qanunvericilik Şurasının köməyilə idarəçilik edirdi.Seçilmiş parlament Assambleyası üçün isə müddəalar yox idi.Torpaq bölgüsündə isə idarəedici vasitə kimi senyorial sistem bərpa edildi.Bu fransızların əyaləti idarə etdiyi sistem idi.Bu akt vətənpərvərləri qəzəbləndirdi və onlar tərəfindən bu akt dözülməz aktlardan biri adlandırıldı və amerikan inqilabının gəlməsinə də öz töhfəsini verdi.Kvebek aktı həmçini Kvebekin ənənəvi sərhədlərindən heç vaxt kənarda həyata keçirilmirdi.13 koloniyada isı mahiyyət  ondan ibarəət idi ki,o vətənpərvərləri qəzəbləndirir və tacı dəstəkləyənləri təşvişə salırdı.
NGC 3172
NGC 3172, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Kiçik Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. S? tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Vaxuşti xan
Vaxuşti xan (d. 1667/69) — Səfəvi məmuru və gürcü Orbeliani qəbiləsindən olan, 1632-ci ilin sentyabrından 1667 və ya 1669-cu ilədək (vəfatına qədər) Şuştərin qubernatoru (bəylərbəyi).
Nəsilləri Şuştərdə Nadir şah (1736-11747) dövrünə qədər tərəqqiyə davam etdi.
Vaxuşti gürcü zadəgan Aslamazın oğlu idi və Otar (Zu əl-Faqar) və Qorcasbi (Mənsur) adlı ən azı iki başqa qardaşı da var idi ki, onlar da yüksək vəzifələr tutmuşdular. Aleksandr Orbelianinin (1802-1869) dediyinə görə Keyxosrov adlı daha bir qardaşı vardı. Şah Navaz xanın (V Vaxtanq ) xanımı Rodamın yaxın qohumu idi.
Vaxuştinin ikinci oğlu Aslamas (Aslan adı ilə də tanınır) 1693-1695-ci illərdə şah qulam korpusunun (qullar ağası) komandiri və 1694-95,  ya da 1696–1697-ci illərdə  Qəndəhar bəylərbəyi vəzifələrində çalışmışdır.
Səfəvi imperiyasının Qəndəhar hakimlərinin siyahısı
Səfəvi imperiyasının Qəndəhar hakimlərinin siyahısı — Qəndəhar mühüm ticarət yollarının kəsişməsində yerləşirdi. Bu şəhərə sahib olan dövlət Hindistana gedən ticarət yollarından gələn böyük vergilərə də sahiblik edəcəkdi. Səfəvi imperiyası bu şəhəri ilk dəfə 1537-ci ildə I Təhmasibin dövründə ələ keçirdi, lakin növbəti əks-hücuma keçən Böyük Moğol imperiyası şəhəri geri qaytara bildi. Lakin Böyük Moğol imperiyası hökmdarı Hümayun hakimiyyətdən devrildikdən sonra şah I Təhmasibdən yardım istədi və Cənubi Azərbaycanın Sultaniyyə şəhərində baş tutmuş görüşdə razılığa gəlindi ki, taxta geri dönməsinə ediləcək hərbi yardımdan sonra Hümayun bunun qarşılığında şiəliyə keçəcək və Qəndəharı I Təhmasibin oğlu Murad Mirzənin xeyrinə güzəştə gedəcəkdi. Belə də oldu, lakin Murad Mirzənin qısa müddət sonra ölümü ilə bu şəhər iki imperiya arasında mübahisə mənbəyinə çevrildi. 1545-ci ildə Osmanlı ilə Səfəvi imperiyası arasında olan müharibədən istifadə edən moğollar şəhəri ələ keçirirlər, Təhmasib özünün şəhər üzərinə ilk yürüşünü 1558-ci ildə — Hümayunun ölümündən sonra — həyata keçirdi və şəhəri geri qaytardı. 1590-cı illərdə Səfəvi imperiyasının pis vəziyyətindən yararlanan moğollar şəhəri yenidən ələ keçirdilər, 1620-ci illərin əvvəllərində isə Səfəvilər şəhəri yenidən geri qaytardılar. Bundan əvvəl isə, Şah I Abbas Qəndəharı mühasirəyə almış, lakin uğursuz olmuşdu. 1622-ci ildə yenidən Səfəvi imperiyası hakimiyyəti altına qayıdan şəhər 1638–ci ildə yenidən əl dəyişdirdi və bu hal 1649-cu ilə qədər davam etdi. Bu ildə II Abbas şəhəri uğurlu yürüşlə geri qaytardı və onun şəhərə yerləşdirdiyi qarnizon uğurla moğolların 3 mühasirəsini dəf etməyi bacardı.
Siyahı
Qəndəharı idarə edən və nisbətən tanınmış şəxslərin siyahısı. Bəylərbəyi, hakim və ya vali titullarının hamısı bölgə hakiminə verilən inzibati titullar olmuşdur.
Zəngilanın azad edilməsi
Zəngilan döyüşü və ya Zəngilan uğrunda döyüşlər — 1993-cü ildə Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilmiş Zəngilan rayonunun azad edilməsi üçün Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən 2020-ci il oktyabrın 18-də başladılan hərbi əməliyyatlar. Zəngilan döyüşləri, Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Sərhəd Qoşunlarının Komandanlığı altında aparıldı və qısa müddət ərzində Zəngilan şəhəri azad edildi.
Arxa plan
Zəngilan rayonu 1993-cü il oktyabrın 30-da Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilmişdi. Rayon işğal edilərkən, 1 şəhər, 5 qəsəbə və 79 kənddən ibarət idi.
2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan İkinci Qarabağ Müharibəsi zamanı Zəngilan rayonundan şərqdə yerləşən Cəbrayıl rayonunda düşmən qüvvələrinə sarsıdıcı zərbə vurulması və 30-dan çox yaşayış məntəqəsinin işğaldan azad edilməsi, Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Zəngilan rayonunun inzibati hüdudlarına çatmasına şərait yaratdı.
Döyüşlər
Oktyabrın 20-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev xalqa müraciəti zamanı Zəngilan rayonunun Havalı, Zərnəli, Məmmədbəyli, Həkəri, Şərifan, Birinci Muğanlı və Zəngilan şəhərinin işğaldan azad edildiyini bildirdi.
Nəticə
Zəngilan döyüşü nəticəsində Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Zəngilan rayonunun 1 şəhəri, 4 qəsəbəsi və 49 kəndi işğaldan azad edildi. İşğaldan azad edilən yaşayış məntəqələri:
Yuxarı və Aşağı Kanadada 1837-1838-ci illər üsyanları
Yuxarı və Aşağı Kanadada 1837-1838-ci illər üsyanları — 1837-ci ilin payızında Yuxarı və Aşağı Kanadada inqilabi şərait yetişdi. Ümumi mitinqlər keçirildi, əhali küçələrə yığışdı.Bu illərdə yüzlərlə silahlı vətəndaş idarəçi elitalara öz etiraz və tələblərini bildirdi. Rəhbərlik öz siyasətində və iqtisadiyyatında dəyişikliklər tələb etdi. 1836-cı ilin zəif kənd təsərrüfatı məhsulları gələcək il üzrə toxum, vəsait almaq üçün kafi deyildi.
Uiliam Layon Makkenzi Yuxarı Kanadada 1837-ci ilin yazında siyasi birlik və ehtiyat komitələri və islahat yığıncaqları təşkil etdi. O, Cənubi Ontarioda inqilabçıları təşkilatlandırdı və Aşağı Kanadadakı vəziyyətdən faydalanmağa hazırlaşırdı. Makkenzi Sent-Denidəki hadisələri eşidincə öz üsyanını Torontodan başlamağa qərar verdi. Yuxarı Kanadada üsyan dekabrın əvvəlində başladı.Makkenzi və silahdaşları olan Piter Metyu, Samuel Launt qərarlı şəkildə hərəkət etdilər,amma,burada da Aşağı Kanadada olduğu kimi rəhbərlər arasında ikitirəlik, ziddiyyət müşahidə olunurdu.Konfliktin gedişini silah və güc müəyyən etdi.Burada isə üstünlük hakimiyyətin tərəfində idi.Bərabər olmuyan döyüşlərdən sonra üsyançılar ABŞ sərhədlərinə çəkildi. Makkenzi Buffaloda özünə sığınacaq tapdı.13 dekabrda isə o, Niaqara şəlaləsindən 2-3 mil aralıda olan Sent-Neviyə gəldi.Yuxarı Kanada respublikasını və Müvəqqəti Hökumət yaratmaq istədi.ABŞ-nin mövqeyi isə buna fərqli idi. Belə ki,ingilislərlə münasibətlər kəskinləşdikdən sonra ABŞ Kanada vətənpərvərlərinə kömək göstərilməsini qadağan etdi.Üsyançılar ərazini tərk etmək məcburiyəttində qaldılar. ABŞ-də təqib,patriotları(vətənpərvərləri) məcbur etdi ki,gizli xəmiyyətlər yaratsınlar. Bunların içində "Ov lojası" adlanan cəmiyyətdə vardı.1838-1839-cu illərdə ovçular və vətənpərvərlər Yuxarı Kanadada üsyan qaldırmaq məqsədilə bir neçə ekspedisiya təşkil etdilər. Amma saylarının azlığı səbəbindən məğlub oldular. Hakimiyyət üsyançılarla qəddar davrandı.9 minə yaxın insan repressiyaya məruz qaldı.Onların yarısını fəhlələr, 40%i fermerlər təşkil edirdi. Bundan əlavə, qurbanlar arasında vəkil,müəllim,tacir və b. vardı. Torontoda edam olunanlar arasında fermer Piter Metyu,Semuel Launt,Kinqstonda Polşa inqilabçı demokratı Joltevski və b. vardı.
25 noyabrda Sent-Şarlda vətənpərvərlər ağır məğlubiyyətə uğradılar. Onlar daha üstün qüvvə ilə üzüzə gəlmişdilər. Üsyanın lideri Braun (o. azadlıq oğulları təşkilatının rəhbəri idi) kifayət qədər şücaət göstərmədi. Hücumun lap əvvəlində o qaçaraq dəstəsini başsız qoyur və bu da vətənpərvərlərin məğlubiyyətinə təsir göstərmiş olur. Artıq noyabrın sonunda Rişelye çayı rayonunda üsyan yatırılır, kəndlər qarət edilir. Üsyançıların bir hissəsi və onların rəhbərləri Kanada-Amerika sərhəddinə yollanır. Əgər Jironun Monreal üzərinə yürüş planı qəbul olunsaydı,üsyanın digər ocaqları Monrealdan şimal-qərbə, Sent-Estaşen və Sent-Benua üsyanının inkişafında həlledici rol oynaya bilərdi.Üsyanın baş verdiyi digər ərazilərdə və dəstələrdə fəaliyyət zamanı ümumi razılığa gəlməmək,başlıca olaraq isə müdafiə taktikası bir neçə yüz vətənpərvəri Kolbornun 2 min nəfərlik qoşunu ilə üz-üzə qoydu.1838-ci ilin yay və payızında Rişelye rayonunda Nelsonun rəhbərliyi ilə yenidən üsyqn baş verir.Bu üsyqn zamanı da bir neçə yüz vətənpərvərə qarşı Kolbornun üstün qüvvələri dayanmışdı.Üsyandan sonra təkcə Monrealda 600-dən çox insan repressiyaya məruz qalır. 108 nəfər hərbi tribunal qarşısında cabab verir.Onlardan on ikisi ictimai şəkildə edam olunur.
Ümumilikdə, 1837-1838-ci il üsyanları məğlubiyyətlə nəticələndi.Xarakterinə görə bu üsyan burjua-demokratik, milli azadlıq,antikolonial inqilab idi. Bu həm də,Yeni və Köhnə dünyanı bürüyən inqilabın bir parçası idi(1789 Fransa burjua imqilabı).Britaniya Şimali Amerikasında üsyanların məğlubiyyəti milli azadlıq hərəkatının sonunu deyil, başlanğıcını ifadə edirdi.Üsyan dövründə burjua-demokratik inqilabların əsasını təşkil edən bütün məsələlər qoyulmuşdu.
İnqilabi demokratiyanın fəaliyyətlərində qərarsızlıqlar,mübarizənin üsul və metodlarında fikir müxtəlifliyi məğlubiyyətə aparan əsas səbəblər idi. Bu, yalnız liderlərin səriştəsizliyi ilə bağlı deyildi. Sosial qüvvələr hələ tam o qüvvədə deyildi ki, burjua-demokratik çevrilişi etsinlər.Fəhlə sinfi hələ tam olaraq formalaşmamışdı və müstəqil güc kimi özünü ifadə edə bilmirdi.
Normativ akt
Normativ akt– 1)səlahiyyətli dövlət orqanını qəbul etdiyi rəsmi yazılı sənəd hüquq normalarını müəyyən edir dəyişdirir və yaxud ləğv edir, 2)hüquqi akt – hüquq mənbələri növlərindən biri. Normativ akt hüquq normalarının müəyyənləşdirilməsi, dəyişdirilməsi, ləğv edilməsi məqsədi ilə dövlət orqanı tərəfindən verilir.
Ədəbiyyat
R.Əliquliyev, S.Şükürlü, S.Kazımova. Elmi fəaliyyətdə istifadə olunan əsas terminlər. Bakı İnformasiya Texnologiyaları, 2009, 201 s.
Foreşok
Foreşok və ya ilkin seysmik təkan — daha geniş seysmik tədbirdən (mainşok) baş verən zəlzələ tipi. Hadisələrin tam ardıcıllığı məlum olandan sonra ilkin seysmik təkan, mainşok və ya zəlzələni təyin mümkündür.
Yağlara əlavə edilən aşqarlar
Yağlara əlavə edilən aşqarlar -Yağların istismar xassəsini yaxşılaşdırmaq və ya uzunmüddətli saxlamaq üçün sürtkü yağlarına əlavə edilən birləşmələrə aşqarlar deyilir. Aşqarların effektivliyi onların kimyası ilə müəyyən edilir. Sürtkü yağlarında aşqarların qatılığı mühüm xüsusiyyətlərdən biridir. Sürtkü yağlarında istifadə olunan aşqarların digər əsas xassələri- yaxşı həll olmalı, tərkibin sabitliyi, geniş temperatur diapazonunda saxlama və istismar zamanı buxarlanma dərəcəsi, su ilə yuyulmamaq və hidrolizə məruz qalmamaq; sürtkü ilə qarşılıqlı təsirə məruz qalmamaq, sürtkü yağları ilə materiallar təmasda olmaması (aşqarların özlərinin təsir mexanizminin əsasını belə p-ionlar təşkil etdiyi hallar istisna olmaqla); öz funksiyalarını mövcud vəziyyətdə saxlamaq. Aşqarlar sürtkü yağlarında yaxşı həll olmalıdırlar.
Sürtkü xassəsini yaxşılaşdıran aşqarlar
Aşqarlar yüksək və aşağı temperaturlarda sürtünmə səthlərinin yeyilməsini, aşınmasını azaldır. Bu aşqarlara hər ikisi heyvan mənşəli və piylərvə bitki mənşəli yağlar (məsələn, xardal yağı, donuz piyi); yüksək yağ turşuları (məsələn, olein turşusu) və efirlər(məsələn, pentaeritrit və sebatin (C10H18O4) turşunun efiri); tərkibində S [məsələn, kükürdləşdirilmiş spermaçit yağı, bms-(alkilbenzil) disulfid], P (məsələn, trikrezilfosfat), S və P (məsələn, Ba diizooktilditiofosfat, arilditiofosfor turşusunun izobutil efirinin Zn-Ba duzu), N (məsələn, 1-butilbenzotriazol) və s. Sürtkü materiallarında aşqarların qatılığı 0,1–3,0%- dən yüksək olmur.
Təzyiqə qarşı olan aşqarlar
Təzyiqə qarşı olan aşqarlar — sürtünmə səthlərinin yüksək yükləri altında sürtünmədə və təzyiqdə normal işləməyi təmin edir. Tərkibində S olan birləşmələr təzyiqə qarşı istifadə edilir (məsələn, etilen diizopropilksantat izopropilksantogenat K-nin dixloroetan ilə qarşılıqlı təsirinin məhsuludur); Cl (məsələn, üçxlorsirkə turşunun izobutil efiri, penta- və tetraxlorodifenillərin qarışığı); S və P (məsələn, Zn dialkilditiofosfat) və s.
Antifriksion aşqarlar
Antifriksion aşqarlar — birləşmiş səthlərin sürtünməsini azaltmaq (modifikasiya etmək) üçün nəzərdə tutulmuşdur. Bu modifikatorlara yüksək yağ turşuları (məsələn, stearin turşusu), bunların sabunları və naften turşuları (məsələn, A1 stearat, Pb naftenat), qliserin efirləri və yağ aminləri, MoS2-nin kolloid dispersiyaları, qrafit və başqaları daxildir. Bunlar sürtkü yağlarında həll olmurlar. Daha davamlı birləşmələr (xüsusilə, Mo seriyası birləşmələri)daha çox istifadə edilir. Aşqarların qatılığı 0,1–0,5% təşkil edir. Friksion aşqarlar sürtünmə əmsalının artmasına kömək edir, səhtin sürtünməsinin və sürtünmə səthlərinin sürüşməsinin qarşısını alır. Belə aşqarlar kimi, üzvi turşular onların törəmələri — laurin turşusu və onun monoolein fosfatla qarışığı, Mg, Ca və Zn stearatları, Ba sulfonat və eləcə də N-hidroksi-etilsuksinimid və s. Istifadə edilir. Aşqarların qatılığı 0,1–2,0% təşkil edir.
Antioksidləşdirici aşqarlar
Antioksidləşdirici aşqarlar — yüksək temperaturda sürtkü yağlarının oksidləşməyə qarşı müqavimətini artırır. Antioksidanların hərəkəti və sürtkü yağlarında olan katalizatorlar oksidləşməyə maneə törətmək, p-ion zəncirini qırmaq və nəticədə meydana gələn peroksid qarışığını çevirmək qabiliyyətinə malikdir və nəticədə onları sabit məhsullara çevirir və ya metalın səthini passivləşdirir. Oksidləşmə inhibitorları aromatikdir aminlərdir (məsələn, N-fenil- a-naftilamin, difenilamin), fenollar [məsələn, 2,6-di-tret-butil-4-metilfenol, 2,2'-metilen-bis-(6-tret-butil-4-metilfenol))]; ditiofosfor turşularının mürəkkəb efirlərinin duzları (məsələn, Ca-un dialkil- və dialkilfenilditiofosfat duzları). Antioksidant aşqarlar həmişə qüclü aşınmaya qarşı, həmçinin antikorroziya və yuyucu xüsusiyyətlərə malikdir (aşağıya bax). Aşqarların qatılığı 0,01-dən 1–3% -ə qədərdir. Korroziyaya qarşı aşqarlar əsasən istehsal olunan maşın və mexanizmlərin komponentlərini və hissələrini korroziyadan qoruyur. Yüksək sürtünmə prosesində əlvan metallardan istifadə edilir. Korroziya inhibitorları əsasən səthi aktiv maddələrdir. Onların fəaliyyət mexanizminin əsasını səhtdə yaranan metal kompleksləri və katalitik aktiv birləşmələrin yaranması təşkil edir. Bu da aşılayıcı ətraf mühitə qarşı davamlı olan sabit oksid, hidroksid və s. qoruyucu plyonkaların yaranması hesabına əmələ gəlir. Turşu korroziyasının inhibitorları kimi benzotriazol, kükürdlü mineral yağlar, alkilfenolların sulfidləri, tiofenolların törəmələri, tributil və trifenilfosfitlər, ditiofosfor turşusunun dialkil efirləri və s. Istifadə edilir. Aşqarların qatılığı 1–3% təşkil edir.
Köpükəleyhinə aşqarlar
Köpükəleyhinə aşqarlar — aşqar hissəciklərinin onlara adsorbsiya edilməsi səbəbindən, səth möhkəmliyinin azalması səbəbindən sürtkü yağlarının köpüklənməsinin qarşısını alır. Bu növdən ən yaxşı aşqarlar polisiloksanlardır. (məsələn, polimetilsiloksan, polidifenilsiloksan) və s. Qatılıq 0,001–0,005% təşkil edir.
Çoxfunksiyalı aşqarlar
Çoxfunksiyalı aşqarlar — eyni zamanda bir neçə xassəni təkmilləşdirmək qabiliyyətinə malikdir. Sürtkülərə qatılan bir neçə aşqarın əvəz edə bilir Baha başa gəlir və əlverişsizdir. Qarşılıqlı təsir zamanı komponentlərin əks göstəricilərinə görə effektivliyi zəifləyir. Çoxfunksiyalı aşqarlar müxtəlif təsirli aşqarların qarışıqlarıdır (qarışıq və ya kompleks, aşqarlar) və ya polyar funksiyası olan tərkibində S, P və metallarolan üzvi birləşmələrdir. Kompleks aşqarlara misal olaraq, yuyucu, aşınmaya və korroziyaya qarşı antioksidant olan Ba alkilfenolatın və Zn dialkilfenil ditiofosfatın (nisbət 5: 2) qarışığı göstərilə bilər və Fərdi çoxfunksiyalı yuyucu aşqarlar — əsas və turşuları neytrallaşdırır. Bunlar suksinimidlər (sürtkülərdə toplanan turşu birləşmələrini neytrallaşdırmağa və əlavə olaraq onların özlülük xüsusiyyətlərini yaxşılaşdırmağa qadirdir), sizə dialkilaridditio-fosforun Ca-duzu (oksidləşməyə qarşı müqaviməti artırır, yuyucu və aşınmaya qarşı xüsusiyyətləri yaxşılaşdırır), Zn dialkilditiofosfat (antioksidant, aşınma və korroziyaya qarşı xassələri yaxşılaşdırır) və s. Çoxfunksiyalı aşqarların qatılığı 0,5–5,0% təşkil edir.
Sen Loran (film)
Sen Loran — 2014-cü ildə Bertrand Bonellonun rejissorluğu ilə bioqrafiya-drama janrında çəkilmiş Fransa filmidir. Filmdə Qaspar Ulliel İv Sen Loran, Ceremi Ranye Pyer Berje, Lui Qarrel isə Jak de Başerin obrazlarını yaratmışlar. İkinci dərəcəli rollarda Lea Seydu, Amira Kazar, Helmut Berger və Aymelin Valade kimi aktyorlar çəkilmişlər. Filmin mərkəzində moda dizayneri İv Sen Loranın karyerasının zirvəsini yaşadığı 1967-1976-cı illər arasındakı həyatı dayanır. Film 2014-cü il Kann Kino Festivalında Qızıl Palma Budağı mükafatına namizəd olsa da, mükafatı Nuri Bilgə Ceylanın "Qış yuxusu" filmi qazanmışdır. Film Fransa kinoteatrlarında 24 sentyabr 2014-cü ildə çıxarılmışdır.
Film Oskar mükafatının "Xarici dildə Ən Yaxşı Film" nominasiyasında Fransanı təmsil etmək üçün seçilsə də, mükafata namizəd göstərilməmişdir. 2015-ci ilin yanvarında film, "Ən Yaxşı Film", "Ən Yaxşı Rejissor işi", "Ən Yaxşı Aktyor" "İkinci Dərəcəli Rolda Ən Yaxşı Aktyor" nominasiyaları da daxil olmaqla, ümumilikdə on nominasiyada Sezar mükafatına namizəd göstərilmişdir. Həmçinin beş nominasiyada Lümyer mükafatına namizəd göstərilən film "Ən Yaxşı Aktyor" (Qaspar Ulliel) nominasiyasında mükafatı qazanmışdır.
Məzmun
Paris, 1974-cü il. Moda dizayneri İv Sen Loran "Suonn" ləqəbi ilə (Marsel Prustun roman presonajından ilhamlanma) otel nömrələrinin birinə köçür. O, öz nömrəsindən naməlum bir nömrəyə zəng edərək, artıq müsahibə verməyə hazır olduğunu bildirir və özünün depressiyası barədə danışmağa başlayır.
Bu hadisədən bir neçə il ötür: 1967-ci ildə İv Sen Loran müvəffəqiyyətli bir moda dizayneridir. Onun əsərləri insanlar arasında böyük tələbat və rəğbət doğurur; Katrin Denöv və ya Margerit Düras kimi çox məşhur adamlar onun brendindən geyinməyi üstün tuturlar. Gecə klublarının birində o, Chanel-in modeli hesab olunan gənc Betti Katru ilə tanış olur və məhz bu görüş onda daha sonralar qadınlar üçün "Smokinqin" yaradılmasına ruhlandırır. Bu işinə görə o, bütün dünyada qeyd olunur, hətta Amerikalı rəssam və pop rəssam Endi Uorhol ona öz təbrik məktubunu göndərir. 220px|thumbnail|left|İv Senin "Le smoking" kolleksiyasından olan geyim, [[San Fransiskodakı Yanq Muzeyində. Filmdə İvin Betti Katru ilə tanış olması və ondan ilhamlanaraq qadınlar üçün ilk smokinq kolleksiyası hazırlaması, həmçinin Endi Uorholun bu kolleksiyaya verdiyi bədii dəyərdən geniş bəhs olunur.]] 1970-ci ildə İv, onun tərəfdaşı Pier Berje və onların dostları yay istirahətinə Mərakeşdə yerləşən Majorel villasına köçürlər (bura Sen Loranın şəxsi villası idi). Burada İv "Liberasyon" adlı kolleksiyası üzərində çalışır, lakin onun bütün əziyyəti hədər gedir. O, özünün məşhur "YSL Pour Homme" ətrini praktiki cəhətdən tətbiq etmək üçün, nü (çılpaq) fotosessiyada iştirak etməyə qərara alır. „YSL“ parfümeriyasının satılması üçün, Berje beynəlxalq biznes tərəfdaşlarına qoşulmağa çalışır. Rəssam bu vaxt Parisin gecə həyatından uzaqlaşaraq, moda sərgilərində Betti Katrunu və yeni xəyal pərisi sayılan Lulu de ta Falezi müşayiət etməyə başlayır. Burada o, Karl Lagerfeldin yaxın dostu və modabaz Jak de Başeri ilə tanış olur, o bu gürüşü daha sonralar bu cür təsvir edir: "İnsanlar mənim çalışmadığımı düşünürlər. Lakin mən çalışıram və Karlın özünü ilhamlandırıram!". Gözəl pleyboyu görən İv, ona aşiq olur və onunla romantik əlaqələrə girir. Onlar həddən artıq psixotrop maddələrdən istifadə edərək, dostları ilə birgə orgiya düzənləyirlər. Sen-Loran getdikcə alkoqol və ağrıkəsici vasitələrdən asılı olmağa başlayır. İvin hər gün təşkil etdiyi vəhşi şənliklərin ilk qurbanı buldoq Mujik olur — it təsadüfən yerə səpələnmiş dərmanları yeyərək ölür.
Berje nəhayət İv Sen ilə Jak de Başer arasındakı sevgi əlaqələrinə son qoymağı bacarır. İvin keçmiş sevgilisi ilə əlaqələri bundan sonra yalnız məktub yazışması ilə mümkün olur. Lakin onun yaradıcılığında baş vermiş böhran davam edir. Dostu yenidən narkotik maddələrdən istifadə etməməsi üçün, Berje onu ev həbsxanasına salır. Buna görə də, İv bir iş adamın yardımını qəbul edərək, Berjeni yuxuda olarkən heykəllə öldürməyə çalışır. İvin stasionarda qalması artıq qaçılmaz olur. Filmdə Sen Loranın uşaqlıq xatirələri və (bu rolu Helmut Berger ifa edir) 1989-cu ilə qədər (yəni İvin pensiyaya çıxmasında öncə) moda aləmindəki nüfuzundan daim danışılır.
Xəstəxanada İv Sen Loran uğurlu nəticə ilə paltar kolleksiyasını hazırlamağı bacarır, lakin onun təqdimatını son məqamda Berje və Lulu de la Falez edir. 1976-cı ildə keçirilən şou böyük uğurla nəticələnir və bu dəfə, ustad iştirakı artıq öz üzərinə götürməyi qərara alır.
Film 1977-ci ildə sona çatır; Liberasyon qəzetindən dəvət olunmuş jurnalistlər ustanın həyatda yaşadığına əmin olmaq üçün onun emalatxanasına gəlir və burada onun öldüyünü görürlər.
Rollarda
370px|thumbnail|right|Filmin yaradıcı heyəti 2014-cü il Kann Kino Festivalının açılış mərasimində
İnkişaf və istehsal
Film çəkilişləri 2013-cü ilin sentyabr ayında başlamışdı. Həmin ildə modelyer İv Sen Loran barədə bəhs edən daha bir filmin nümayiş olunması ilə əlaqədar, bu filmin çıxış tarixi 2014-cü ilin oktyabr ayına köçürülmüşdü. Filmin premyerası nəhayət 2014-cü ilin may ayında Kann şəhərində baş tutmuşdu.
Cəlil Lesperin ekranlaşdırdığı versiyadan fərqli olaraq, bu filmdə əsas diqqət mərhum Sen Loranın biznes tərəfdaşları və həyat yoldaşlarına ayrılır. Bu halda onlar filmdə İv Sen Loranın həyatının erkən dövrlərini əks etdirə bilməyəcəkdilər, bundan başqa Bonello və onun komandasının kolleksiyasının orijinal sənət nümunələrini əsas götürməkdən də imtina edilmişdi. Berje hətta əvvəlcədən müəllif hüquqları ilə bağlı problem yaranacağı halda hüquqi proseslərə də hazırlaşmışdı.
Çıxarılması
Filmin 14 may 2014-cü ildə çıxarılması planlaşdırılmışdı. 2014-cü ilin yanvarında studiya çıxış tarixinin 1 oktyabr 2014-cü ilə dəyişdirilməsini elan etdi. Daha sonra isə çıxış tarixi 24 sentyabr 2014-cü ilə dəyişdirildi.
2014-cü ilin mayında Kann Kino Festivalında premyerası zamanı, Sony Pictures Classics filmin Şimali Amerikada yayım haqqlarını əldə etdi. 2014-cü ilin sentyabrında isə Film Nyu York Film Festivalında nümayiş etdirildi.
Tənqidçilərin mövqeyi
Azsaylı, əsasən mənfi rəylərə və tənqidə daha çox açıq-saçıq film səhnələri məruz qalmışdır. Paris Match-da qeyd edilir ki, "Problem budur ki, o [Bonello], filmdə tez-tez "Xatirələr" mövzusu ilə jonqlyorluq edir və bunun doğrudan da çox mənasız bir şey olduğunu düşünürəm". İsveçrənin gündəlik xəbər icmalı öz mövqeyini bu cür bildirmişdi: "Şəkillər insan daxili həyatını əks etdirir və o [İv Sen Loran] doğrudan da, heç vaxt yaşamadığı barədə şikayətlənir və narkotiklər vasitəsilə həyatının yorğunluğunu unutmaq istəyirdi. Filmdə kutüryenin ətrafında toplanan şəxlər isə daha cansız və estetikadan kənardır". Bundan başqa, bir çox tənqidçilər filmdə baş rolu Ulliel tərəfindən ifa etməsinə mənfi yanaşaraq, ondan daha öncə rejissor Cəlil Lesperin "İv Sen Loranında" baş qəhrəmanı canlandırmış Pyer Nineyin daha inandırıcı olduğunu bildirmişdilər.
Yüzbaşılı
Yüzbaşılı və ya Yüzbaşlı:
NGC 5917
NGC 5917, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Trəzi bürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Gül Əkərək
Toponimkası
Gül Əkərək- Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasında (indi Ermənistanın Stepanovan rayonunda) kənd adı. XIX əsrin əvvəllərində kənddə Türkiyədən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir. XIX əsrin ortalarında Vartablur, Erməni Gərgəri, Orartin və Gül Əkərək məntəqələrini əhatə edən kənd icmasının adı idi. Əsli Qul Əkərək (Qulama məxsus malikanə).
Həmçinin bax
Tiflis quberniyası
Xarici keçid
elibrary.bsu.az
Lazar Markoviç
Lazar Markoviç — Qaziantepdən icarə əsasında Türkiyə Super Liqasının Trabzonspor klubunda cinah müdafiəçisi kimi çıxış edən serbiyalı peşəkar futbolçudur.
Markoviç 2012-ci ildə Serbiya millisində 20-dən çox oyun keçirərək millidə debüt etdi.
Zəlzələlərin Proqnozlaşdırılması üzrə Koordinasiya Komitəsi
Yaponiyada Zəlzələlərin Proqnozlaşdırılması (ZPKK) üzrə koordinasiya Komitəsi Aprelin 1969-də yaradılıb, Geodeziya Şurasının İkinci Zəlzələ Proqnozlaşdırılması Planının tərkib hissəsi kimi məqsədi ilə 30 deputatdan ibarətdir və hər il dörd dəfə Yaponiyada görüşür keçirilir.Komitəyə istiqamətində ilk addımlar Zəlzələlərin Proqnozu - 1962-ci ildə Hazırkı Statusu və Fəaliyyət Planın zəlzələ tədqiqatçılar  qəbul edilib. Bu, 1964-ci ildə onların ilk proqnoz planın işə salınması ilə Geodeziya Şurasının Baş Assambleyası tərəfindən qəbul olunub. 1964, 1695 və 1968-ci illərdə zəlzələlərin aşağıdakı GŞBA gələcək proqnozlaşdırma fəaliyyəti əlaqələndirmək üçün yaradılıb.
Beliz Olimpiya Oyunlarında
Beliz ilk dəfə 1968-ci ildə Mexiko şəhərində keçirilmiş XIX Yay Olimpiya Oyunlarında iştirak edib. O vaxtdan Beliz 1980-ci il Moskva olimpiadası istisna olmaqla bütün Yay Olimpiya Oyunlarında iştirak edib. Ölkə Qış Olimpiya Oyunlarında heç vaxt iştirak etməyib. Beliz Rio olimpiadası da daxil olmaqla ümumilikdə Yay Olimpiya Oyunlarında 49 idmançı ilə təmsil olunmuşdur. Beliz 1968-ci il Mexiko və 1972-ci il Münhen olimpiadaları zamanı Böyük Britaniyanın müstəmləkəsi olduğundan, yarışlarda "Britaniya Hondurası" adı altında çıxış etmişdir.
Beliz 1968 və 2016-ci illər arasında Olimpiya Oyunlarında medal qazana bilməyib.
Beliz Olimpiya və Birlik Oyunları Assosiasiyası 1967-ci ildə yaradılıb və elə həmin ildə Beynəlxalq Olimpiya Komitəsində qeydiyyatdan keçib.
Azerion
Azerion — 2016-cı ildə qurulan Niderland videooyun istehsalı və yayımı şirkəti. Şirkətin mərkəzi Şxiphol-Reykdə yerləşir. "Spil Games" və "Hyves Games" kimi videooyun studiyalarının ana şirkətdir.
Tarixi
"Azerion" 2016-cı ildə türk əsilli iki hollandiyalı təşəbbüskar tərəfindən təsis edilmişdir.
Yasamal (yaşayış massivi)
Yasamal — Bakının Yasamal rayonu ərazisində yaşayış massivi.
Tarixi
Yasamal termini elmi ədəbiyyatda "dağ döşündə yerləşən, çox geniş olmayan, az meyilli düz sahə" kimi izah edilir. Açıqlıq, meşəsiz sahələrə, dağ belinə də yasamal deyilir. Oronimin yastı və yal sözlərindən ibarət olduğu güman edilir. "Yasamalbaşı", "Yasamal ətəyi" və s. terminləri Şamaxı, Ağsu, Göyçay, Gədəbəy, Şəmkir, Qəbələ rayonlarında işlənir.
Əsasən 1959-cu ildən Xızı rayonunun kəndlərindən köçənlər Bakının Yasamal deyilən yerində yaşayış mənzilləri tikməyə başlamışlar.
Coğrafiyası
Bakı şəhərinin qərb hissəsində yerləşir. Oykonim ərazidəki Yasamal dərəsinin adı ilə adlandırılmışdır.
Küçələri
thumb|Vasif Əliyev küçəsi (Yasamal) 2020
Azerion
Tarixi
Şirkət 2019-cu ildə Niderlandın "Spil Games" videooyun studiyasının mobil filialını və bir il sonra bütün studiyanı satın almışdır. "Azerion" 2019-cu ildə 12,5 milyon avro yığmışdır.
2021-ci ildə Azerion bir İİT-yə maraq göstərdiyini açıqlamışdır.
Mustafa Üstündağ
Mustafa Üstündağ (11 fevral 1977, Mersin, Türkiyə) — Türkiyə aktyoru.
Robert Eqqers
Robert Nil Eqqers (d. 7 iyul 1983) — Amerikalı rejissor, ssenarist, prodüser. Cadugər (2015) və Mayak (2019) adlı qorxu filmləri ilə tanınır. Eqqers karyerasına Nyu-Yorkda teatr tamaşaları üçün dizayner və rejissor olaraq başlasa da, sonralar film sektoruna keçid etmişdir.
Mustafa Üstündağ
Həyatı
Mustafa 11 fevral 1977-ci ildə Mersində anadan olub. Əslən Adanalıdır. 5 yaşındaykən bacısını itirdi. O, teatr təhsilini Müjdat Gezen İncəsənət Mərkəzində alıb və daha sonra Kocaeli Regional Teatrında, Qartal İncəsənət Studiyasında, MSM Oyuncuları və Pervasız Teatrı səhnəsində çıxış edib.
Robert Eqqers
Həyatı
Robert Eqqers 7 iyul 1983-cü ildə Amerikanın Nyu-Hempşir ştatında anadan olmuş, uşaqlığını da məhz bu ştatda keçirmişdir. 2 qardaşı var. ABŞ-nin Yeni İngiltərə bölgəsində keçən gəncliyi rejissorun yaradıcıllığı üçün ilham qaynağı olub. 2001-ci ildə bir aktyorluq məktəbinə yazılmaq üçün Nyu-Yorka köçüb.
Eqqers rejissor kimi debütünü 2015-ci ildə öz ssenarisi əsasında çəkdiyi Cadugər adlı qorxu filmi ilə etmişdir. Filmin premyerası 2015-ci ilin yanvarında Sundance film festivalında baş tutdu. Məşhur produksiya şirkəti A24 tərəfindən satın alınan film bir il sonra, 19 fevral 2016 tarixindən etibarən teatrlarda nümayişə qoyuldu. Tənqidçilərin filmə reaksiyası olduqca pozitiv idi və film 4 milyon dollarlıq büdcəsinə qarşı 40 milyon dollar gəlir gətirdi.
Növbəti filmi Mayak-ın ssenarisini hazırlayarkən rejissor qardaşı Maks Eqqers ilə birlikdə işləmişdir. Film 2019-cu ildə yayımlandı və tənqidçilərlə izləyicilər tərəfindən müsbət qarşılandı.
Hal-hazırda Eqqers orta əsrlərdə keçən və Vikinqlər haqqında olan Şimal Adamı filmi üzərində işləyir. Filmdə iştirak edəcək aktyorlara Nikol Kidman, Uilyam Defo, Anya Teylor-Coy və İtan Houk daxildir. Rejissor həm də Rasputinin həyatı haqqında bir mini-serial hazırlayır.
Rəşid bəy Əfəndiyevin Ev-Muzeyi
Rəşid bəy Əfəndiyevin ev-muzeyi - R.B.Əfəndiyev in  ev muzeyi 1992-ci ildən  fəaliyyətə başlamışdır. Bina XVIII əsrin axırı, XIX əsrin əvvəllərində inşa edilmişdir. II mərtəbə 5 otaqdan ibarətdir.
Muzeyin yaranması
Nazirlər Kabineti nin 51 saylı qərarına əsasən 1863-cü ildə Şəki də anadan olmuş görkəmli pedaqoq Rəşid bəy Əfəndiyev in ev-muzeyi 1992-ci il martın 31-dən fəaliyyət göstərir.
Muzey binası
İkimərtəbəli bina XIX əsrdə yerli inşaat materiallarından tikilib. Birinci mərtəbədə iki otaq və zirzəmi, ikinci mərtəbədə beş otaq var. Muzey ikinci mərtəbədədir. 2287 eksponatın sərgiləndiyi ev-muzey dörd ekspozisiya zalından ibarətdir.
Muzey eksponatları
Muzeydə 2432 eksponat qorunur. Burda Əfəndiyev ə məxsus məişət əşyaları, libaslar və digər nümunələr qorunub saxlanılır. Muzey də eyni zamanda maarifçi xadimin həyat və fəaliyyəti haqda da məlumat verilir.
Onalsın Jumabəyov
Onalsın Jumabəyov —  V çağırış Qazaxıstan Respublikası Parlamenti Məclisinin deputatı.
Bioqrafiyası
9 noyabr 1948-ci ildə Taldıkorqan vilayəti, Aksu rayonundakı Kızıl-Orak kolxozunda anadan olmuşdur.
1974-cü ildə S. M. Kirov adına Qazaxıstan Dövlət Universitetini bitirib. İxtisası — vəkil.
Karyerasına 1966-cı ildə Taldy-Kurgan bölgəsinin Aksu rayonundakı Zhanakogamsky sovxozunda fəhlə olaraq başlamışdır.
1974-1980-ci illərdə - Alma-Ata şəhərinin Auezov rayonu prokurorluğunun müstəntiqi.
1980-1985-ci illərdə Qazaxıstan SSR Prokurorluğu İstintaq İdarəsinin prokuroru, Qazaxıstan SSR Prokurorunun xüsusi tapşırıqlar üzrə köməkçisi, Alma-Ata Prokurorluğunun Frunzenski rayon prokuroru vəzifələrində çalışmışdır.
1985-1990-cı illərdə Alma-Ata bölgəsi prokurorunun müavini vəzifəsini tutdu.
1990-1994-cü illərdə - Mangistau vilayətinin prokuroru,
1996-2003-cü illərdə Qazaxıstan Respublikası Baş prokurorunun müavini, birinci müavini vəzifələrində çalışıb.
2003-2005 - Qazaxıstan Respublikasının ədliyyə naziri.
2005-ci ilin aprelindən 2007-ci ilin yanvarına qədər - Qazaxıstan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının sədri.
14 fevral 2008-ci ildə Qazaxıstan Respublikası Ali Məhkəmə Şurasının sədri təyin edildi. 21 yanvar 2012 - yeni işə keçməsi ilə əlaqədar vəzifəsindən azad edildi.
18 yanvar 2012-ci ildən etibarən Qazaxıstan Respublikası V çağırış Parlamenti Məclisi millət vəkili.
Dinləmələrin təsdiqi
Təsdiq dinləmələri zamanı "bütün səviyyələrdə seçkilərin son dərəcə açıq, şəffaf, ədalətli keçirilməsini və qanunlarımıza hörmət göstərilməsini təmin etmək üçün səylərini əsirgəməyəcəyini" söylədi. Məcilis yekdilliklə onun namizədliyinə səs verdi - 56: 0.
Məclis üzvlərinə təşəkkür etdi və "seçici və ya namizəd olsun hər bir Qazaxıstan vətəndaşının hüquq və azadlıqlarını təmin etmək" üçün əlindən gələni edəcəyinə söz verdi. Ədliyyə naziri Baliyeva, Jumabəyova “böyük uğurlar, səbir və müdriklik arzuladı. Belə bir parlaq parlamentlə, belə bir parlaq prezidentlə parlaq ölkəmiz dünyada birincisi olacaq, buna əminəm. Üstəlik, parlaq və ağıllı bir müxalifətimiz var. İnşallah bu davam edəcək. "
Prezident administrasiyasının rəhbəri Adilbek Jaksıbekov, Jumabəyovu “təcrübəli və hörmətli bir hüquqşünas, son 2 ildə dövlətin hüquqi əsaslarını yaratmaq üçün çox işlər görmüş bir lider dedi. Yüksək Ədliyyə Naziri vəzifəsində özünü yüksək ixtisaslı mütəxəssis, bacarıqlı idarəçi olduğunu sübut etdi. Həyatında və karyerasında rayon prokurorluğunun müstəntiqindən baş prokurorun birinci müavininə qədər çətin bir yol keçmişdir. " Məclisi millət vəkili Tito Sızdıkov onu "yaxşı vəkil, siyasi cəhətdən yetkin, cəmiyyətdə tanınmış və prinsipial bir insan" adlandırdı.
Millət vəkili Amangeldi Aytalı, hökumətin antikommunist nümayişləri yatırdığı 1986-cı ilin dekabrında Almatı vilayətində prokuror rolu ilə bağlı Jumabəyovu sorğu-suala çəkdi. Jumabəyov, "daxili işlər orqanları, Qazaxıstan prokurorluğu və Almatı şəhər prokurorluğu" nın müvafiq cinayət işlərinə qarışdıqlarını və Almatı vilayət prokurorluğunun etirazlarla əlaqədar heç bir işi qəbul etmədiyini bildirərək hər hansı bir əlaqəni rədd etdi.
Nümayiş qadağanı
Qazaxıstan parlamenti, seçki günü ilə 24 noyabr 2006-cı ildə seçki nəticələrinin açıqlanması arasında nümayişlərə qoyulan qadağanı ləğv etdi. Qadağa, Qırğızıstandakı Lalə İnqilabına cavab olaraq, 2005-ci ilin martında tətbiq edildi. Jumabəyov parlamentə verdiyi açıqlamada, Avropada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatının Qazaxıstandakı seçkiləri tənqid etməsinin parlamentin qadağanı ləğv etmək qərarını təsir etmədiyini söylədi. Jumabəyov, Qazaxıstanın ATƏT ilə razılaşmamaq hüququna sahib olduğunu söylədi
Action/RPG
Döyüş rol oyunu, Ekşen rol oyunu və ya ARPO  — rol-pleyinq və aksiya elementlərinin birləşdiyi rol videooyunu altjanrı. Belə oyunlar növbə-əsaslı və menyu-əsaslı döyüş yerinə, gerçək-zamanlı döyüşə vurğulanırlar. Başqa bir sözlə, ənənəvi rol oyunlarında oyunçunun döyüş vəziyyətində müvəffəqiyyətli olması onun idarə etdiyi personajın şəxsi xüsusiyyətlərindən asılıdır, döyüş rol oyunlarında isə bu, oyunçunun öz təcrübəsi və sürətindən də asılı olur. Bu cür oyunlar adətən hack and slash və atıcı oyunlarına bənzər bir döyüş sistemindən istifadə edirlər.
Üslub baxımından, altjanr hack and slash oyunlarını xatırladır, fəqət bu oyunlar süjet xəttinə və personajlara daha çox diqqət yetirir. Hack and slash oyunlarında oyunçu əsasən tək bir personajı idarə edir və bütün vurğu döyüş sistemində olur, döyüş rol oyunlarında isə çoxlu dialoq olur.