cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mirzə Həbibullah Rəşti
Həyatı
Mirzə Həbibullah Rəşti hicri 1234-cü ildə Gilanın kəndlərindən birində dünyaya göz açmışdı. O, elmin ilk müqəddimələrini öz vətənində xüsusi müəllimlərdən almışdır. 18 yaşında elmini təkmilləşdirmək üçün Qəzvin şəhərinə gedir. Və artıq 25 yaşında olmasına baxmayaraq, ictihad icazəsi alır. Bundan sonra isə araşdırmalarını davam etdirmək üçün müqəddəs Nəcəf şəhərinə səfər edir. Orda isə Şeyx Ənsari və Sahibul-Cəvahir kimi böyük alimlərdən dərs alır.
Mirzə Həbibullah Rəşti "İcarə", "Məsələtul-qəzəb", "Əl-İmamiyyə", və s. kimi əsərləri özündən elmi irs olaraq qoymuşdur.
O, hicri 1273-cü ildə 78 yaşında Nəcəf şəhərində vəfat etmişdir.
NGC 4438
NGC 4438, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. S0-a tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Razyana yağı
Razyana yağı (Foenıculum mıll) – iki və ya çoxillik çətirşəkilli olub, sarı rənglidir. Bitkisinin bütün orqanları ətirlidir. İyun-iyul aylarında çiçək açır, avqusta isə toxumları yetişir. Toxumlarından alınan efir yağının miqdarı 2.5-3.5% olur. Efir yağının əsas tərkib hissəsi 50-60% anetoldan ibarətdir. Anetol – şirintəhər, özünə məxsus iyə malikdir.
Tərkibi
Razyana yağında 10-12%-ə qədər fenxona, pinenə, dipentenə, kamfenə, anis (cirə) aldehidinə, metilxavinol və anis turşusuna rast gəlinir. Razyana toxumlarından alınan efir yağının tərkibində rəngli maddələr, doymuş yağlar (18-23%) doymamış olein yağı (22%) kəhraba, alma turşuları vardır.
Istifadə sahələri
Razyana toxumlarından alınan efir yağı farmokopeyada mədə ağrılarına və öskürəyə qarşı istifadə olunan dərman kimi istifadə olunur. Onun toxumlarını əzib dəmləmək öskürək üçün təbii məlhəmdir. Razyana və şüyüd suyu südəmər uşaqlarda həzm sistemini yaxşılaşdırır, köpü aradan qaldırır. razyananın yağından yeyinti sənayesində ətirli maddə kimi də istifadə olunur. ondan qənnadi və şirniyyat məmulatlarının hazırlanmasında təravətləndirici kimi istifadə olunur.
Sen-Veran (İzer)
Sen-Veran  — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Syud-Qrezivodan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl.
INSEE kodu — 38463. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi 1770 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 276 ilə 480 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Parisdən təxminən 470 km cənub-şərqdə, Liondan 80 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 31 km qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Avstraliya yanğınları (2019-2020)
Avstraliya yanğınları — xarici mətbuatda Avstraliyada mövsümü kol yanğınları olaraq da adlandırılan 2019-cu ilin iyun ayından etibarən ölkənin şərq sahillərindən başlamış yanğınlar. 2019-ci ilə nəzərən, 2020-ci ilin ilk ayından etibarən yanğınların nəzərəçarpacaq dərəcədə intensivləşdiyi müşahidə olunmaqdadır. 2020-ci ilin yanvar ayının ilk həftəsinə olan məlumata görə 6.300.000 hektardan çox ərazi (16 milyon akr; 63 min kvadrat kilometr; 24,000 kvadrat mil) tamamilə yanıb, 2.500-dən çox müxtəlif təyinatlı tikili (1.300-dən çox yaşayış evi daxil olmaqla) məhv olub və ən az 34 nəfərin həlak olduğu bilidirilir.
Rəsmilər yanğında 8,4 milyon hektar meşə sahəsinin məhv olduğunu və 1,2 milyard heyvanın xəsarət aldığını bildirir. Yanğın ın baş verməsinin əsas səbəblərindən biri kimi hava şəraitinin şərq sahillərində anormal dərəcədə isti keçməsi göstərilir. 2019-cu ilin dekabr ayında Yeni Cənubi Uels Höküməti, rekord dərəcədə istiləşmə və uzun müddət davam edən quraqlığın ardından əyalətdə fövqalədə vəziyyət elan etmişdir. Yeni Cənubi Uelsdə davam edən yanğınlar nəticəsində təxminən yarım milyard heyvanın öldüyü təxmin edilməkdədir.
Yeni Cənubi Uels
Yeni Cənubi Uelsdə normalda mövsümü kol yanğınları dövrü 1 oktyabrda başlayır və 30 marta qədər davam edir. 2019–20-ci illərdə əyalətin 95 faizini əhatə edən quraqlıq və əyalətdə davamlı quru və isti hava şəraitinin olması səbəbindən miqyası və intensivliyi baxımından görünməmiş yanğın baş verdi. On iki yerli idarəetmə sahəsi mövsümü kol yanğınları dövrünə 2 ay daha tez,yəni 1 avqust 2019-cu ildə, daha doqquzu isə 17 avqust 2019-cu ildə başladı. 28 yanvar 2020-ci il tarixindən etibarən Yeni Cənubi Uelsdəki yanğınlarda 5.3 milyon hektar (əyalətin 6,7% -i), o cümlədən milli parklarda 2.7 milyon hektar (əyalətin milli park əmlakının 37% -i) ərazi yanmışdır. 10 fevral 2020-dən bir həftə öncə şiddətli yağışların yağması və daşqının əmələ gəlməsi nəticəsində Yeni Cənubi Uelsin sahil bölgələrinin əksəriyyətində aktiv fəaliyyət göstərən xeyli sayda yanğın söndü. Lakin ilkin mərhələdə hamısı Bega Vadisi və Qarlı Dağlar bölgələrində yerləşən və beşi nəzarətsiz olan 33 aktiv yanğın sönməmiş,bu prosesin tamamlanması aylar almışdır. . Bir neçə ay ərzində 26 nəfər həlak olmuş, 2448 ev dağılmışdır.
Hunter
Hunter bölgəsi, Kerry Silsiləsində ildırım nəticəsində yanğın başladı və müəyyən müddət ərzində Gospers Dağı və Oakey Dərəsi yanğınları ilə birləşdi. Kerry Silsiləsində başlanan yanğın Orta Qərb Bölgəsindəki Wollemi Milli Parkı, Nullo Dağı, Corikaci və Putti əyalət meşələrində və Musvellbruk və Sinqlton yerli idarəetmə sahələrində yanğınlara səbəb oldu. Yanğınlardan dolayı 19 dekabrda artıq havanın temperaturu 40 dərəcə çatmışdı. Kerry Silsiləsindəki yanğın 10 fevral 2020-ci ildə söndürüldü, 79 gün ərzində təxminən 191.000 hektar ərazi yandı.
Riverina
30 dekabr 2019-cu ildə Alburidən təxminən 110 km şərqdə yerləşən Yaşıl Vadidə Talmalmoda bir gün əvvəl başlamış yanğın, yerli şərtlər nəticəsində Qarlı Vadilər üçün görünməmiş bir yanğın hadisəsi halına gəldi .Tüstü kütləsi 8.000 metrə qədər yükəldi və piro-kumulonimbus buludunun yaranmasına səbəb oldu və alov fırtınasına çevrildi.Küləyin yerdəki ekipajlar tərəfindən 100 km / saat-dan çox olduğu müəyyən edildi və əsas yanğın mənbəyindən 5 km-dən çox məsafədə yanğın başladı. Tornado daha sonra bir mülkü yanğından qorumaq üçün çalışan xilasetmə heyətini vurdu, tankerlərini çevirdi və heyəti içəridə tələyə saldı, sonra da atəşə bürüdü. Ərazidə çalışan yanğınsöndürənlərin yük maşını aşdı nəticədə ekipaj üzvlərindən biri həlak oldu ikisi isə yaralandı.
Tasmaniya
2019-cu ilin oktyabr ayının sonunda Skamander, Eldersli və Laçlan yaxınlığında dörd alov mərkəzi yarandı. Luluort, Bosuell və Laçlanda əhaliyə təcili xəbərdarlıqlar edildi. Suonsi yaxınlığında böyük bir yanğında 4000 hektar ərazi də yanmışdır. İldırım vurmasının ardından Cənub-Qərbi Tasmaniyada çoxlu yanğın başladı.
İki yanğın 2020-ci ilin yanvarında da yanmağa davam etdi. 11 yanvar tarixinə qədər 2100 hektardan çox ərazini yandıran və ətrafı 42 km olan yanğın təhlükəsiz hala gətirildi. Eldersli yaxınlığındakı bir ev və bir sıra köməkçi tikililər, qayıqlar, texnika, 13 avtomobil, bir taxta fabriki və bir vergi müəssisəsi dağıldı.29 dekabr 2019-cu ildə Tasmaniyanın şimal-şərqində Fingal Vadisindəki Mangana kəndi yaxınlığında qəsdən və tamamilə atəş qadağasına baxmayaraq yanğın başladıldı,bir nəfər atəşi başlatmaqda ittiham olundu. 30 dekabrda Hobart'dan 45 km şimal-qərbdə, Yuxarı Deruent Vadisindəki Pelhamın cənubundakı yanğın da daxil olmaqla, onlarla alov mənbəyinin yaranmasına səbəb olan 406 ildırım vurdu. 16 Yanvar 2020-ci ilə qədər Fingal Vadisindəki alov 20.000 hektar və Pelhamdakı alov 2.100 hektar ərazinin yanması ilə nəticələndi.2019–20-ci ildə çıxan yanğın mövsümü ərzində Tasmaniyada təxminən 36,000 hektar ərazi yanmışdır.
Beynəlxalq reaksiya
4 yanvar 2020-ci ildə Kraliça Elizabeth və Edinburq hersoqu general-qubernator David Hurleyə başsağlığı mesajı göndərərək bildirirlər:"Bu çətin anda bütün avstraliyalılar üçün dua edirik." Kraliça mesajıda yanğınları və ölkəyə vurduğu dağıdıcı təsirlərini eşitdiyinə görə "çox kədərləndiyini" bildirdi və təcili xidmət işçilərinə təşəkkür etdi .8 yanvar 2020-ci il tarixində Şahzadə Çarlz yanğınların "qorxulu dəhşətinə" ümidsizliyini ifadə edən bir video mesaj yayımladı. Cambridge hersoqu və hersoginyası və Sasseks hersoqu və hersoginyası da Avstraliyaya mesajlar verdilər, Avstraliya irsindən olan Danimarka Şahzadəsi Meri, əri vəliəhd Frederik ilə başsağlığı verdikləri açıq bir məktub yayımladı mətubda qurbanların ailələrinə başsağlığı və yanğınsöndürənlərə hörmətlərini dilə gətirdilər.
Kanada
Kanadalı İdarələrarası Meşə Yanğın Mərkəzindən 87 Kanadalı yanğınsöndürəndən ibarət dörd qrup göndərildi .2009-cu ildən bu yana Kanadalı personalın Avstraliyaya göndərilməsi hadisəsi bir ilk idi. Həmçinin 27 yanvar tarixində Kanada hökuməti Kanada Hava Qüvvələrinin bir CC-17 təyyarəsini 15 şəxsi heyəti ilə birgə nəqliyyatda əlavə yardım və hava nəqliyyatı dəstəyi təmin etmək üçün Avstraliyaya göndərdi.
Fici
Fici hökuməti, Fici Hərbi Qüvvələrinə məxsus humanitar yardım və fəlakətdən xilasetmə taqımını və mühəndislərini kolluq yanğının reabilitasiyasına kömək etmək üçün göndərdi.
Fransa
6 yanvarda Fransa Prezidenti Emmanuel Macron, meşə yanğınlarında kömək edə biləcəyini bildirdi .Beş fransız yanğınsöndürmə mütəxəssisindən ibarət bir qrup, 9 yanvarda Fransa və Avropa dəstəyi üçün mümkün variantları təyin etmək məqsədilə Avstraliyaya göndərildi.
İndoneziya
1 Fevralda SST Zeni, Ordu mühəndislik taqım birliyi, Avstraliyaya göndərildi.Ümumilikdə 26 ordu mühəndisi, 6 Korps Marinir personalı, 4 Hava Qüvvələri təsisatı inşaat işçisi və 2 TNI Tibb Şöbəsi işçilərindən ibarət olan 38 nəfərlik heyət Avstrailayaya göndərilmişdi.İndoneziya səfirliyinin 3 fevral 2020-ci il tarixində verdiyi məlumata görə, heyət həmin gün Yeni Cənubi Uelsdəki Avstraliya Hərbi Hava Qüvvələri Bazası Riçmonda endi və Mavi Dağlar ərazisində yerləşdiriləcək.
Yaponiya
15 yanvarda Yaponiya hökuməti,Yaponiya Hava Özünümüdafiə Qüvvələrinin iki C-130 təyyarəsini, 70 digər Özünümüdafiə Qüvvələri heyəti ilə birlikdə yanğınlarla mübarizə üçün nəqliyyat və digər ləvazimatları göndərdi. Təyyarə Komaki Hava Bazasından ayrıldı və ertəsi gün Yeni Cənubi Uelsdəki Avstraliya Hərbi Hava Qüvvələri Bazası Riçmonda uçdu.
Malayziya
5 yanvarda Malayziya, Baş nazir Köməkçisi Uan Azizah Uan İsmayıl tərəfindən bildirilmiş bir bəyənatla kömək təklif etdi. O cümlədən bəyanatda qeyd edilir:"Malayziya hökuməti adından qurbanlara, ailələrinə və təsirlənənlərə dərin hüznlə başsağlığı verirəm. Bu çətin dövrdə dualarımız Avstraliya xalqı ilə birlikdədir". 13 yanvarda Malayziya rəsmi olaraq kol yanğınlarına kömək etmək üçün qırxdan çox xilasetmə qüvvəsini göndərdi. Dövlət qurumlarından olan iyirmi nəfər də missiyaya cəlb edildi.
Yeni Zellandiya
Altı dörd nəfərlik ekipaj, bir işçi qrupu lideri və bir əlaqə zabitindən ibarət iyirmi altı Kivi xilasetmə qrupu,ümumilikdə isə həm birbaşa yanğın söndürmə, həm də dəstək məqsədilə əllidən çox Yeni Zelandiya vətəndaşı Avstraliyaya göndərildi. Həmçinin 2020-ci ilin yanvarında Yeni Zelandiya höküməti Yeni Zelandiya Hava Qüvvələri və Yeni Zelandiya Ordusunun üç NH90 helikopteri, iki Ordu döyüş mühəndisi bölməsi və bir komanda elementi də daxil olmaqla Avtraliya xilasetmə qüvvələrinə dəstək üçün göndərdi .Vəhşi təbiətin xilas edilməsinə kömək edən və SAFE tərəfindən dəstəklənən Animal Evakın heyvan fəlakətinə qarşı mübarizədə altı nəfərlik mütəxəsis qrupu Yeni Zelandiya tərəfindən 8 yanvarda Yeni Cənubi Uelsə göndərildi. Bu Avstraliyaya gələn ilk beynəlxalq heyvan xilasetmə mütəxəssisi heyəti idi, buraya baytarlar, heyvan idarəçiliyi ilə yanaşı heyvan fəlakəti və texniki heyvan xilasetmə mütəxəssisləri də daxil idi. Dörd nəfərlik ikinci komanda 13 yanvarda gəldi. Qruplar bir neçə yaralı heyvanı müvəffəqiyyətlə xilas etmək və köçürmək üçün yerli vəhşi təbiət mərkəzləri ilə əməkdaşlıq etdilər. O cümlədən yanğın təhlükəsi zonalarında olan sakinlərə heyvan evakuasiyası planları barədə məsləhət verdilər.
Aşigülan (Bükan)
Aşigülan - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Bükan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Avstraliya yanğınları (2019-2020)
Papua Yeni Qvineya
Papua Yeni Qvineya Hökuməti, meşə yanğınlarında kömək etmək üçün Avstraliyaya 1000 hərbi və digər işçi personalı göndərməyi təklif etdi. Papua Yeni Qvineya həmçinin Avstraliyaya kömək etmək üçün cənab Marapey tərəfindən ianə toplamaya nəzarət edən bir Yanğın Müraciət Katibliyini yaratdı. Avstraliya komandanın 76-sı Laedəki mühəndis batalyonundan,qalanları isə sahə mühəndislərindən və Taurama mərkəzli taburdan olan kömək heyətindən ibarət ümumilikdə 100 Papua Yeni Qvineya Müdafiə Qüvvələri personalını qəbul etdi.Papua Yeni Qvineyanın Hagen Dağında yerləşən bir aviasiya şirkəti, meşə yanğınlarına qarşı mübarizə üçün Avstraliyaya bir helikopter göndərdi.Baş pilot Mark MakKahan vertolyotun yanğın söndürmə təcrübəsi olan üç nəfərlik bir heyət tərəfindən idarə olunduğunu söylədi.
Filippin
Filippin Qırmızı Xaç cəmiyyəti, Avstraliyaya 100 milyon dollar ianə edəcəyinə söz verdi, müxtəlif filippinli şəxslər kol yanğınlarının qurbanlarına ianə ilə dəstək verdiklərini bildirdi .Magindeno qadınlarının rəhbərlik etdiyi Teduray xalqı atəş tanrıçası Frayağ Sarifin ölkəyə yağış gətirməsi üçün şəfaət ini çağıraraq Avstraliyalı qurbanlar üçün müqəddəs yağış hazırlama ayinini başlatdı.
Aşigülan (Bükan)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 135 nəfər yaşayır (19 ailə).
Avstraliya yanğınları (2019-2020)
Sinqapur
Sinqapur Oakey Ordusu Aviasiya Mərkəzində yerləşən iki Chinook helikopteri və 42 Sinqapur Silahlı Qüvvələrinin şəxsi heyətini Victoriyada Avstraliya Hərbi Hava Qüvvələri Bazası Şərq Satışına yerləşdirdi.Chinooklar yanğın söndürmə və yardım ləvazimatları gətirdi və eyni zamanda təsirlənmiş bölgələrdən sakinlərin evakuasiya edilməsinə xidmət göstərdi.
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Əmirlik astronavtı Avstraliyanın Quinsland, Qriffit Universitetindən doktorluq dərəcəsi alan Sultan Əl Neyadi də daxil olmaqla yanğının söndürülməsinə kömək etmək üçün Əmirliklər Kızılay Cəmiyyətindən 200 könüllü göndərdi .Avstraliyada yanğınlardan təsirlənənlərə yardım üçün ianə toplamaq məqsədi ilə Dubai Expo 2020 tərəfindən bir Twitter kampaniyası və #mateshelpmates həştəqi başladıldı .Xəbərdarlığı artırmaq məqsədilə dünyanın ən hündür qülləsi olan (828 metr) Dubaydakı Bürc Xəlifə, Avstraliyaya dəstək göstərmək üçün "Hamımız kömək edə bilərik" ifadəsi və MatesHelpMates həştəqi ilə Avstraliya ilə həmrəylik içində işıqlandı.
Amerika Birləşmiş Ştatları
Amerika Birləşmiş Ştatları yanğınlarla mübarizədə kömək üçün ABŞ Daxili İşlər Nazirliyindən 222 nəfər daxil olmaqla 362 xilasetmə heyətini Avstraliyaya göndərdi. Yanğınlarda ABŞ-nin digər bölgələrindən olan xilasetmə qrupları da kömək etdi  .23 yanvarda, üç ABŞ xilasetmə qrupu, Yeni Cənubi Uelsdəki Koomanın şimal şərqindəki C-130 yanğın söndürmə təyyarəsinin qəzasında öldü.
Talış soğanı
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü. IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Təhlükəli həddə yaxın olanlar" kateqoriyasına aiddir (VU D2). Azərbaycanın nadir, Qafqazın endemik növüdür.
Qısa morfoloji təsviri
Çoxillik ot bitkisidir. Soğanaq yumurtavari və ya 1,5 sm yoğunluğunda, boz qınlıdır. Yarpaqlar novşəkilli, 2-3 mm enində, xətvaridir. Çətir şarvari, çoxçiçəklidir. Çiçəkyanlığı 5 mm uzunluğundadır, enli-zəngvari, ağ-çəhrayımtıl, tünd-qırmızı damarlıdır. Erkəkcik sapı çiçəkyanlığından qısadır, əsası qısa kirpicklidir, xaricdən neştərşəkilli, daxildən 3 bölümlü, sütuncuq çiçəkyanlığından kənara çıxmır.
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
Çiçəkləmə və meyvələmə dövrü aprel-may aylarına təsadüf edir. Soğanaqla və toxumla çoxalır. Kseromezofitdir. Dekorativ bitkidir.
Yayılması
Diabar, Lənkəranın dağlıq hissəsində yayılmışdır. Orta və subalp qurşaqlarında quru qayalı yerlərdə rast gəlinir.
Sayı və tendensiyası
Hazırda populyasiyanın Hirkan Milli Parkında qorunmasına və sabitliyinə baxmayaraq antropogen təsirlər azalma tendensiyasını yarada bilər.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Dekorativ əhəmiyyətinə görə əhali tərəfindən toplanılması, otarılma və tapdalanma.
Mühafizə tədbirləri
Mühafizəsi üçün xüsusi tədbirlər görülmür, antropogen təsiri azaltmaq məqsədilə yasaqlıqlar təşkil olunmalıdır.
Xalq Səfərbərlik Qüvvələri
Xalq Səfərbərlik Qüvvələri (bəzən Xalq Səfərbərlik Komitəsi və Xalq Səfərbərlik Bölmələri olaraq da adlandırılır) ( al-Ḥashd ash-Shaʿbī) – daha çox Həşdi Şabi adı ilə də tanınan İraq dövləti tərəfindən maliyyələşdirilən, əsasən şiə müsəlman qruplarından ibarət olan, eyni zamanda sünni müsəlman, xristian və yezidi qruplarını da əhatə edən hərbi birləşmədir. Həşdi Şabi bölmələri bir qruplaşma kimi 2014-cü ildə yaradıldı və İŞİD-ə qarşı demək olar ki, hər bir böyük döyüşdə mübarizə apardı. 2018-ci ilin əvvəllərində İraqın o vaxtki Baş naziri olaraq Baş Komandan Heydər əl-Abadi tərəfindən tamamilə yenidən qurulandan sonra yeni İraq Respublika Qvardiyası adlandırıldı. Keçmiş Baş nazir "Xalq Səfərbərliyi döyüşçülərinin vəziyyətini uyğunlaşdırmaq üçün" qaydalar tərtib etdirdi və onlara İraq ordusunun digər birləşmələrində olduğu kimi maaş verdirirdi.
Loqotip və bayraq
Birləşmə tərkibindəki qrupların hər birinin ayrılıqda öz bayraqları olsa da, Xalq Səfərbərlik Qüvvələri olaraq İraq bayrağı ilə birlikdə üzərində "Al-Hashd Al-Sha'bi" ibarəli yazı olan sarı vəya ağ bayraq da istifadə edilir.
Formalaşması
Başlanğıc vaxtda yəni 2014-cü ildə Həşdi Şabi tərkibində Nuri əl-Malikinin dəstəyi ilə vuruşan yeddi milis qrupu var idi:
Karnegi Orta Şərq Beyin Mərkəzi təmsilçiləri Faleh Cabar və Renad Mansour'un sözlərinə görə, Baş nazir Nuri əl-Maliki bu qüvvələri İŞİD-in meydana çıxması ilə mübarizə aparmaq və özünün sünni bölgələrində təsirini qorumaq üçün istifadə etdi.
Qənati-Məlik (Kirman)
Əhalisi
2006-cı ilin statistikasına görə 338 nəfər olmaqla 77 ailə qeydə alınmışdır.
Qadınlar bayramı (pyes)
Qadınlar bayramı (pyes) — Əbdürrəhimbəy Haqverdiyev pyesi 1928-ci ildə yazmışdır.
Əsər haqqında
"Qadınlar bayramı" və ya "8 Mart" teatr əsəri 1928-ci ildə Bakıda "Azərnəşr" tərəfindən nəşr edilmişdir. İki pərdədən ibarət olan pyesin bir digər adı isə "8 Mart" dır.
Əsərdə, inqilab ruhunda böyüyən Cahan adlı bir qadının həyat mübarizəsi təsvir olunur. O, sovet dövrünün ilk illərindən təhsil alaraq özünü yetişdirsə də, ancaq köhnə fikirli insanlarla mübarizə aparır. Onun mübarizəsi nəticəsində ətrafında geniş qadın ordusu yaranır və dar düşüncəli insanlar üzərində qələbə çalırlar. Cahan və onun ətrafındakı qadın xarakterləri ilə birlikdə müəllif qadınların cəmiyyətdəki əhəmiyyətindən bəhs edir. Qadınların bir cəmiyyətin inkişafında mühüm rol oynadığını xatırladır.
Əsərin qəhrəmanı Cahan kəndin yеniləşməsi yоlunda böyük işlər görür. Kəndə su çəkilir, məktəb, savadsızlığı ləğv еdən kurs açılır. Cahan inqilabın yеtirdiyi yеni insanlardan biridir. O, öz hüququnu almış azad Azərbaycan qadınıdır.
Pyes Əbdürrəhimbəy Haqverdiyevin sovet dövründə yazdığı bir çox pyesi kimi "Tənqid və Təbliğ" teatrında səhnəyə qoyuldu və o dövrdə ictimaiyyətin diqqətini çəkməyi bacardı.
Əsərin xülasəsi
Birinci pərdədə hadisələr Zaman adlı kəndlinin evində baş verir. Kəndin adamları onun evinə toplaşır və son hadisələri müzakirə edirlər. Zaman həyat yoldaşının artıq onu dinləmədiyini və azad yaşamaq istədiyini ifadə edir. Digər kişilər də evlərində eyni problemlərlə qarşılaşdıqlarını etiraf edirlər. Yeni sistem qurulandan sonra öz aralarında qadınlarının artıq evdə oturmadığını və böyük həvəslə işlədiklərindən şikayet edirlər. Zaman kəndlilərə bu problemi həll etmək üçün birlikdə Molla Xəlilin yanına getməyi təklif edir. Hər kəs bu təklifi yaxşı qarşılayır və həll yolu olaraq Molla Xəlili görürlər. Lakin Balakişi adlı kəndlinin əsas oraya gəlməkdə məqsədlərinin Zamanın qızını Qadim adlı gəncə istəmək olduğunu söyləyir. Zaman, bu mövzu ilə bağlı həyat yoldaş ilə danışdıqdan sonra xəbər verəcəyini bildirir və qonaqları yola salır.
Kəndlilər getdikdən sonra Zamanın arvadı Cahan içəri girir və Zaman ona vəziyyəti izah edir. Cahan, qızının hələ evlilik yaşına çatmadığını bildirir. Valideynlərinin danışığını eşidən Növrəstə də atasına etiraz edir və onu zorla evləndirə bilməyəcəyini söyləyir. Zaman qızına qulaq asmır və nikah üçün qazının yanına gedir. Növrəstə dərhal kənddəki hökumət idarəsinə gedir və orada işləyənlərə nə baş verdiyini izah edir. İdarədəkilər Zamanı tapır və qızını zorla ərə verərsə, həbs olunacağı barədə xəbərdarlıq edirlər.
İkinci pərdədə hadisələr kənd meydanında və onun içində yerləşən kiçik otaqda baş verir. Kənddə 8 Mart Qadınlar Gününə hazırlıqlar görülür. Hər kəs başçı seçdikləri Cahanın uğurlarından danışır. Bakıdan gələn hökumət nümayəndəsi də bayrama özəl hazırlanan mərasimə qatılır və kəndin inkişafındakı xidmətlərinə görə Cahanı təbrik edir.
Əsərin dili və üslub xüsusiyyətləri
Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev, bu əsərdə də özünəməxsus dil və üslub xüsusiyyətlərini qoruyur. Müəllif əsərdə Sovet rejiminin təsiri səbəbindən rus dilindəki sözlərə tez-tez yer verir.
Fatma xanım Kəminə
Fatma xanım Kəminə — azərbaycanlı şairə. XIX əsr qadın aşıqlarındandır.
Həyatı
Fatma xanım Kəminə 1841-ci ildə Şuşada dünyaya gəlib. Fatma xanım kiçik yaşlarından etibarən şeirə maraq göstərmişdir. Şairənin atası Mirzə Bəybaba Fəna da şair olub və "Fəna" təxəllüsü ilə şeir yazıb. Fatma xanım fars dilini də mükəmməl bilib və bu dildə də şeirlər yazıb. Təhsilini Şuşada alıb, savadına görə ona "Mirzə fatma xanım" deyirdilər. XIX əsr təzkirələri arasında da şairənin şeirlərinə rast gəlinir. O dövrdə Fatma xanım Azərbaycanın ən məşhur 3–5 şairəsindən biri olub.
Şairə onunla bir dövrdə yaşayan bir çox aşığın şeirlərinə nəzirələr yazmışdır. Amma dövrümüzə onun əsasən klassik şəkildə yazılmış şeirləri gəlib çatmışdır.
Firudin bəy Köçərli Fatma xanım Kəminəni "nadireyi zəmanə" saymış, onun ölümünü ağır itki kimi dəyərləndirmişdir.
Fatma xanım Kəminə 1898-ci ilin sentyabrında Şuşada vəfat etmişdir.
Yaradıcılığı
Kəminə xanımın həyat və yaradıcılığı haqqında XIX əsr təzkirələrinə az da olsa məlumat vardır. Məsələn, Mir Möhsün Nəvvab "Təzkireyi-Nəvvab" əsərində Kəminə xanım haqqında məlumat verərkən, bildirmişdir ki, o, dörd yüzə yaxın şer yazmış, Şuşada Mir Mövsün Nəvvabın başçılıq etdiyi "Məclisi-fəramuşan"da yaxından iştirak etmişdir. Kəminə şairə Natəvanın başçılıq etdiyi "Məclisi-üns"ədəbi məclisin üzvləri ilə yaxın olmuş, onlarla şerləşmişdir.
Çavarçin (Bükan)
Çavarçin - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Bükan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 137 nəfər yaşayır (21 ailə).
Vilyam Henri Dreyper
Vilyam Henri Dreyper  — kanadalı dövlət xadimi və hakim. Kanada Mühafizəkar Partiyasının qurucularından biri, baş prokuror və 1841–1842-ci illərdə Birləşmiş Kanadanın ilk baş nazir cütlüyündən biri (yenidən — 1843–1847-ci illərdə). Siyasətdən istefa etdikdən sonra — Yuxarı Kanada Kral Məhkəməsinin üzvü.
Həyatı
Vilyam Henri Dreyper 1801-ci ildə London yaxınlığında bir keşiş ailəsində anadan olub və evdə təhsil alıb. 15 yaşında evindən qaçdı, Ost-Hind şirkəti gəmisini işə götürdü və 1820-ci ildə Amerikadakı İngilis müstəmləkələrindən biri olan Yuxarı Kanadaya yerləşmədən əvvəl Hindistana ən az iki səyahət etdi. Bundan sonrakı ilk illərdə nüfuzlu portuqaliyalı Con Kovertin evində yaşadı və bir müddət məktəbdə dərs verdi. Dreyper daha sonra hüquq təhsillərini davam etdirdi və C. S. Boulton hüquq firmasında bir müddət çalışdıqdan sonra 1828-ci ildə vəkil lisenziyasını aldı. Bir müddət Yorkda (Toronto) Con Beverli Robinson firmasında çalışdıqdan sonra, Kristofer Hagerman ilə səhmlər üzərində o zaman ümumi vəkil öz işini qurdu.
Yuxarı Kanada hökuməti və Birləşmiş Kanadanın ilk baş nazirliyi
1837-ci ilin sonunda hökumət idarələrinə hücum ehtimalından narahat olan Vilyam Layon Makkenzinin üsyanı başladığında, Qubernator General Frensis Hed ailəsini Dreyperin evində gizlətdi. Üsyan yatırıldıqdan sonra Dreyper üsyançılara qarşı çoxsaylı məhkəmə proseslərində ümumi vəkil kimi cavabdeh idi. Bu zaman İngilis müstəmləkə idarəsinin təşəbbüsü ilə Yuxarı və Aşağı Kanadanın birləşmə prosesi başladı və Dreyper, Torilərin ənənəvi siyasi strukturlarının təsirinin düşməsindən narahat olaraq, daha mütəşəkkil bir təşkilat yaratmaq üçün işə başladı. Mühafizəkar partiya. Planına görə, Radikal Tori ilə Robert Baldvinin rəhbərliyindəki islahatçılar arasında siyasi xəritədə bir yer tutması lazım idi, vəzifələri Dreyperin inandığı kimi, müstəmləkənin İngiltərə ilə əlaqələrini pozmuşdu. Siyasi ambisiyaları onun üçün hər iki tərəfdə düşmən münasibətə çevrildi, tarixçi Corc Metkalfaya görə yalnız General Qubernator Tomsonun yeni kuklası.
Hüquqşunas və sosial fəaliyyətlər
Təqaüdə çıxdıqdan sonra Dreyper, bu vəzifəni doqquz il ərzində tutaraq, Yuxarı Kanada Kral Məhkəməsində adi bir hakim oldu. 1856-cı ildə Yuxarı Kanada Mülki Məhkəməsinin sədri, 1863-cü ildə Yuxarı Kanada Kral Məhkəməsinin sədri təyin edildi. 1860-cı illərin sonlarında Dreyper Kanada Dominionu daxilində Ontario əyalətinin ən yüksək apellyasiya məhkəməsinin sədri oldu.
Hakim rolunda Dreyper iki dəfə özünü mühüm siyasi hadisələrin mərkəzində tapdı. Birinci halda, 1857-ci ildə Hudson Körfəzi şirkətinin torpaq hüquqları barədə qərar verən Tac Komissiyası qarşısında MacDonaldın tələbi ilə Kanada Birləşmiş Əyalətini təmsil etdi. Dreyper, London Komissiyasına, ABŞ-nin şimala doğru genişlənməsini dayandırmaq üçün bu torpaqlara hüquqların dövlətə verilməsinin vacib olduğunu çağırdı; bu mübahisələr sonradan Hudson Körfəzi Şirkətinin ərazilərinin mülkiyyət hüququnun Kanada Dominionuna verilməsini təsir etdi. İkinci iş, 1858-ci ildə Makdonald və Kartye hökumətinə qarşı bir məhkəmə iddiasını əhatə etdi. İddia mühafizəkar kabinetin "ikiqat qarışıqlıq" sözdə həyata keçirməsi ilə əlaqələndirildi. Seçki dairələrini yenidən seçmək üçün parlament vəzifələrindən istefa etmək əvəzinə, bütün nazirlər müvəqqəti olaraq yeni vəzifələrə təyin edildi və sonra əvvəlki nazirliklərinə qayıtdılar. "İkiqat qarışıqlığın" mənəvi problemli olmasına baxmayaraq, o dövrdə qanunun hərfinə tamamilə uyğundu və Dreyper, Mühafizəkarlar lehinə bir qərar verməyi mümkün saydı və bu da Makdonald ilə sövdələşmə ittihamlarına səbəb oldu. islahatçılar tərəfindən
Erməni ilansoğanı
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü. IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Təhlükəli həddə yaxın olanlar" kateqoriyasına aiddir – NT. Azərbaycanın nadir, prioritet endemik növüdür. Regional İUCN Statusu-NT.
Evaz
Evaz-İranın Fars ostanının Laristan şəhristanının Evaz bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 14,315 nəfər və 3,297 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti lurlardan ibarətdir, lur dilində danışırlar və şafi sünni müsəlmandırlar.
Erməni ilansoğanı
Qısa morfoloji təsviri
Çoxillik ot bitkisidir. Soğanaqları xırda, 1 sm diametrində, tutqun pulcuqlu, yumurtavaridir. Gövdə tək, 10 sm hündürlükdə, yarpaqlar 2-3, bəzən 4, xətvari, 3-5 mm enindədir. Salxım qısa, orta uzunluqda (1,5) sm, yumurtavari, çox və az dərəcədə sıxdır. Meyvəverən çiçəklərin saplağı qısa, 2 dəfə çiçəkyanlığından qısadır. Çiçəkyanlığı 3-4 mm uzunluğunda, parlaq-mavi və ya tünd-göy rənglidir. Erkəkcik aydın olmayan ikisıralıdır, qısa, uzunsov-oval tozcuqludur. Yumurtalıq dairəvi, sütuncuğa bərabər və ya çox az uzundur.
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
Çiçəkləmə və meyvə əmələgətirmə dövrümay ayına əsadüf edir. Mezokriptofit, duzadavamlıdır. Soğanaqla çoxalır.
Sen-Viktor-de-Morestel
Sen-Viktor-de-Morestel  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Morstel kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — La-Tur-dyu-Pen.
Erməni ilansoğanı
Yayılması
Lənkəranın dağlıq hissəsi (Lerik rayonu, Orand kəndi yaxınlığında, dəniz səviyyəsindən 1700 m hündürlükdədir).
Sen-Viktor-de-Morestel
INSEE kodu — 38465. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 849 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 405 ilə 700 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 430 km cənub-şərqdə, Lion dan 55 km şərqdə, Qrenobldan 60 km şimalda yerləşir.
Maranon çayı
Maranyon  — Peru ərazisindən axan çay. Uzunluğu 2000 km təkil edir, hövzəsinin sahəsi 350 000 km²-dir. Amazon çayının sol qoludur. Çay onda ilk dəfə onda naviqasiyanı təşkil etmiş kapitan Maranyonun şərəfinə adlandırılmışdır. kəşf etmiş mənbəyi Boliviyada Mərkəzi Andın şərq ətəklərində yerləşir. Orta axarlarda axının sürəti 340 m³/san təkil edir. Başlanğıcını Patkoca gölündən götürür, Mərkəzi və Şərqi Andın dərin dərələri ilə axaraq Amazon ovalığına çıxır. Orta su sərfiyyatı 15 600 m³/s təşkil edir. 1000 km məsafədə naviqasiyaya yararlıdır (astanalara qədər).
Sen-Viktor-de-Morestel
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Nurlan Vəliyev
Nurlan Habil oğlu Vəliyev (4 aprel 1994; Tovuz rayonu, Azərbaycan — 29 sentyabr 2020; Kəlbəcər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Nurlan Vəliyev 1994-cü il aprelin 4-də Tovuz rayonunun Qovlar kəndində anadan olub. Ailəli idi. Bir övladı yadigar qaldı.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Nurlan Vəliyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Murovdağ istiqamətində gedən döyüşlərdə savaşıb. Nurlan Vəliyev sentyabrın 29-da Murovdağ döyüşləri zamanı şəhid olub. Uzun müddət nəşi tapıla bilməyib. 25.12.2020-ci ildə dəfn olunub.
Erməni ilansoğanı
Sayı və tendensiyası
Populyasiyanın yegane lokaliteti olan Hirkan Milli Prakında qorunmasına baxmayaraq ətraf mühitin dəyişilməsindən asılıllığı azalma tendensiyasına səbəb olur.
Nurlan Vəliyev
Hərbi xidməti
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Tural Vəliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Erməni ilansoğanı
Mühafizə tədbirləri
Mühafizəsi üçün xüsusi tədbirlər görülmür. Yayılma yerlərində antropogen təsiri azaltmaq məqsədi ilə heç bir tədbir görülmür. Yasaqlıqların təşkili, bərpasının təmin edilməsi, yeni yayılma yerlərinin axtarılması təklif olunur.
Nurlan Vəliyev
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Kəlbəcər rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Tural Vəliyev ​ölümündən sonra "Kəlbəcərin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Suspenziya
thumb|150px| Qan suspenziyası thumb|150px| Pivə suspenziyası
thumb|150px
Suspenziya - qaba dispers sistemlərdə dispers mühiti maye, dispers fazanı isə həll olmayan bərk maddə hissəcikləri təşkil edir. Məsələn, natrium-karbonat məhluluna kalsium-xlorid məhlulu əlavə edilərsə, süd rəngdə maye- kalsium-karbonatın çox kiçik hissəciklərinin suda qarışığı alınır.
Na2CO3 + CaCl2 = CaCO3↓ + 2NaCl
Sedimentasiya
Narın əzilmiş gilin suda qarışığı çalxalandıqda, həmçinin suspenziya alınır. Suspenziyanın dispers fazası filtirləmə və ya onun bir yerdə sakit saxlanılması zamanı ayrılır. Suspenziyanın dispers fazasının belə ayrılmasına "sedimentasiya" deyilir. Bu prosesin sürəti hissəciklərin ölçüsündən asılı olaraq müxtəlif olur. Hissəciklər iri olduqda onların ayrılması da sürətlə gedir.
Mineral suspenziya (su-kömür suspenziyası) bir mayedə (adətən suda) bərk materialın hissəciklərindən əmələ gələn kompozit dispers sistemdir.
Davamlılığı
Suspenziyanın davamlılığını artırmaq məqsədilə ona stablizator (elektrolitlər və səthi-aktiv maddələr) daxil edilir.
Suspenziyanın özlülüyü
Süspansiyanın özlülüyü çəki verən maddənin həcm konsentrasiyasının və onun dispersiyasının artması ilə artır və çəki verən maddənin təbiətindən və onun sıxlığından asılı deyildir.
Tətbiqi
Suspenziyalar bir sıra sahələrdə mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Kənd təsərrüfatında kükürdün, arsen, mis və s. elementlərin birləşmələrinin suspenziyası insektisid və funksidlər kimi tətbiq edilir. Əczaçılıqda istifadə edilən bir sıra dərman preparatları suspenziya şəklində olur.
Yuxarı Dəngüz (Bükan)
Yuxarı Dəngüz - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Bükan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 136 nəfər yaşayır (24 ailə).
Yanoş Göröç
Yanoş Göröç (Göröcs János; ) — hücumçu və yarımmüdafiəçi mövqelerində çıxış etmiş Macarıstan futbolçusu və məşqçisi. Ən çox "Uypeşt" klubundakı çıxışları ilə tanınır, daha sonra "Tatabanya" futbol klubunda oynayıb. Macarıstan millisinin formasıyla keçirdiyi 62 oyunda 19 qol vurmağı bacarmışdır. Macarıstan komandası ilə birlikdə Göröç 1960 Yay Olimpiya Oyunlarında bürünc medal qazandı. Karyerasını bitirdikdən sonra "Uypeşt" klubunun baş məşqçisi olaraq təyin olunmuşdur və 3 il bu vəzifədə çalışmışdır.
Hiperqalin orqanizm
Hiperqalin orqanizm- yüksək duzluluğa malik su hövzələrində yaşayan orqanizm- Artemia salina xərçəngi Hidrobiont su hövzələrində formalaşan və ya yaşamağa uyğunlaşmış heyvan, bitki, mikroorqanizm və göbələk növləri
Şair Məmmədhüseyn
Şair Məmmədhüseyn — XIX əsrdə yaşamış aşıq, şair.
Qoloplankton
Qoloplankton (qolos - daimi) — həyatlarının aktiv dövrlərini su qatlarında keçirən canlılar (şaxəbığıcıqlı və kürəkayaqlı xərçənglər, rotatorilər və b.). Limnobiont - durğun sularda yaşamağa uyğunlaşmış canlı.
Şair Məmmədhüseyn
Həyatı
Məmmədhüseyn bədahətən şeir deməyə qadir bir şair imiş. Daşkənddə yaşayan "Şairlilər" nəsli şairin adı ilə bağlıdır və onun nəsil şəcərəsinin üzvləridir. Şair Məmmədhüseynin Kərbəlayi Məhəmməd, Kərbəlayi Əsəd, Əbülfət, Əli və Xəlil adlı beş oğlu olmuşdur. Böyük sənətkar müqəddəs Kərbəlanı oğlu Məhəmmədlə birgə ziyarət etmişdir. Deyilənə görə ucaboylu, qədd-qamətli, iri gövdəli adam olub. Qalın çatma qaşları ona xüsusi yaraşıq verərmiş. Əkinçiliklə, maldarlıqla məşğul olub.
Şair Məmmədhüseyn 1880-ci ildə qabaqcadan özünə agah olmuş olan ilan çalması nəticəsində doğma Daşkənd kəndində vəfat etmiş və orada dəfn olunmuşdur.
İc (Fars)
İc — İranın Fars ostanının İstəhban şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 6,233 nəfər və 1,497 ailədən ibarət idi.
Şeyx Nurullah Nəcəfi-İsfahani
Şeyx Nurullah Nəcəfi-İsfahani (tam adı: Şeyx Nurullah Məhəmməd Baqir oğlu Nəcəfi-İsfahani, ; ) — Məşrutə inqilabının tərəfdarı, üləma.
Həyatı
Son dövrlərin böyük fəqih və müctəhlərindən biri də Nurullah Nəcəfi-İsfahanidir. O, "Nur" və "Siqətülislam" adları ilə də tanınmışdı. Azadlığın vurğunu olan bu alim şeir və ədəbiyyatda da ustad idi. Atası Məhəmməd Baqir, qardaşları Məhəmmədtəqi İsfahani və Şeyx Məhəmmədəli vəfat etdikdən sonra Şeyx Nəcəfi "Siqətülislam" adlanmağa başladı. Ondan öncə qardaşı Məhəmmədtəqi İsfahani bu ləqəblə tanınırdı. Babası Şeyx Məhəmmədtəqi və onun atası Mirza Əbdürrəhim, İyvanəki və Vəramin məntəqələrində sakin olmuş, sonralar İsfahana köçmüşdülər.
Hacı Nurullah da hicri təqivimlə 1278-ci ildə İsfahanda dünyaya göz açdı. Ədəbiyyat, sərf, nəhv, ərəb dili kimi ibtidai fənləri və üsuli-fiqhin bir hissəsini atasından öyrəndi. Hicri təqvimlə təxminən 1295-ci ildə müqəddəs məkanlara getdi. Nəcəf və Samirə şəhərlərində Mirzə Həbibullah Rəşti, Mirzə Məhəmmədhəsən Şirazi və digər böyük alimlərin hüzurunda təhsilini təkmilləşdirdi. İctihad dərəcəsinə yüksəlib müctəhidlik üçün icazə aldı. Hicri təqvimlə 1305-ci ildə İsfahana qayıtdı. Siqətülislam Nurullah İsfahanda elm hövzəsi təsis etdi. Təqribən min tələbə onun dərsində iştirak edirdi. O, söhbətlərində rəvayətlər nəql edeəndə atasına istinad edirdi. Eyni zamanda şiələrin mərcəi-təqlidi Seyid Şəhabəddin Mərəşi Nəcəfi kimi böyük şəxslər də rəvayətlərdə ona istinad edərdilər. Hicri təqvimlə 1308-ci ildə Nurullah Nəcəfi, böyük qardaşı Məhəmmədtəqi Nəcəfi ilə birlikdə o vaxtki rejimlə mübarizəyə başladılar. Nurullah Nəcəfi "tənbəki" və "məşrutiyyət" hərakatına qoşuldu. Qardaşı kimi o da Nəcəfin üç aliminin fətvasını dəstəklədi. Səy və çalışqanlıqla camaatı Qacarın mənafelərini güdən dövlət aparatı ilə mübarizəyə dəvət etdi. Hicri təqvimlə 1326-cı ildə şah Məhəmmədəli şah Qacar milli məclisi top atəşinə tutdu, azadlıqsevərlərdən bir hissəsini Tehranda "Şah" bağında qətlə yetirdi.
Siqətülislam Nurullah Nəcəfi İsfahani, İsfahanda məşrutəçi cavanlardan bir dəstə toplayıb dövlət əleyhinə səfərbər etdi. Məşrutə dövətinin dəstəklənməsini vacib, onunla müxalifəti haram sayan bir fətva verdi. Sonra onları Bəxtiyari və onun kimilərinə yardım, Tehranı fəth etmək üçün yolladı. Hicri təqvimilə 1329-ci ildə Siqətülislam məşrutə hərəkatının bəzi ifratçı başçılarına etiraz əlaməti olaraq İranın bulanıq mühütindən uzaqlaşıb İraqa getdi. Birinci dünya müharibəsində bir qrup şəxsi osmanlılara kömək məqsədilə Həmədana göndərdi. Rus qoşunları İsfahana yaxınlaşanda alim Kermanşha getdi. Hadisələr əsnasında Quma gəlib çıxdı. Qumda da Rza xanın ədalətsiz dövlətinə qarşı mübarizəyə davam etdi. Onun siyasi, ictimai, mədəni fikirləri, ruhaniyyət aləmində əhəmiyyətli sayılırdı. Məhz bu düşüncələr, tənbəkinin haram olduğu zamandan başlayıb pəhləvilərin dövrünədək İranda baş verən məşrutiyyət hərəkatı və birinci dünya müharibəsinə ciddi təsir göstərdi. Nurullah Nəcəfi gözəl əxlaq, xoş davranışı ilə şöhrət qazanmışdı. Çox təvazökar, səbirli, eyni zamanda dəyanətli, şücaətli, qəhrəman bir insan idi.
Şeir və ədəbiyyat sahəsində də özünəməxsus məharətə sahib idi. Şerlərini "Nur" təxəllüsü ilə yazırdı. Əsərlərindən bəzi nümunələrlə tanış olaq:
Zəhmətkeş alim nəhayət Rza xan tərəfindən zəhərləndi. Hicri təqvimlə 1346-cı il, rəcəb ayının əvvəllərində, 66 yaşında Allahın dərgahına qovuşdu. Bu ilahi alimin cənazəsi Nəcəfə aparıldı, babası (anasının atası) Ayətullah Şeyx Cəfər Kaşifülğitanın məqbərəsi kənarında dəfn olundu.
Voronov soğanı
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü. IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Nəsli kəsilmək təhlükəsində olanlar" kateqoriyasına aiddir (EN B2ab (i, ii, iii)). Azərbaycanın nadir növüdür.
Qısa morfoloji təsviri
Çoxillik ot bitkisidir. Soğanağı yumurtavari, 1-2 sm diametrində, boz qınlıdır. Gövdə 4 (7) – 13 sm hündürlükdə, 6-13 mm enində, novşəkilli, göyümtül yarpaqlıdır. Çətir şarvaridir. Çiçəkyanlığı 5-6 (7) mm uzunluğunda, çəhrayıdır. Erkəkcik bütöv, xarici neştərşəkilli, daxili enli, tozluqları tünd-bənövşəyi; sütuncuq çiçəkyanlığından kənar çıxmır. Qutucuq şarvari, 1/3 dəfə çiçəkyanlığından qısadır.
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
Çiçəkləmə və meyvə əmələgəlmə dövrü may-iyun aylarına təsadüf edir. Soğanaqla, toxumla çoxalır. İşıqsevəndir. Kseromezofitdir. Geofit bəzək və qida bitkisidir.
Yayılması
Naxçıvanın dağlıq hissəsində (Şahbuz rayonunun Biçənək kəndi, Şərur rayonunun Qaraquş dağı) yayılmışdır. Orta dağ qurşağından subalp qurşağına qədər quru, çınqıllı və qayalı yamaclarda bitir.
Sayı və tendensiyası
Populyasiyanın təbii bərpası azalır, iqlimin mənfi təsirlərinə həssaslıq müşahidə olunur.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Məhdud sahələrdə yayılması, dekorativ əhəmiyyətli olması və soğanaqlarının əhali tərəfindən qida kimi istifadə olunması.
Mühafizə tədbirləri
Mühafizəsi üçün xüsusi tədbirlər görülmür, yayıldığı sahələr xüsusi nəzarətə alınmalı, yeni yayılma yerləri tapılmalıdır. Antropogen təsirdən (dekorativ və qida kimi istifadə üçün) qorunması vacibdir.
Emin Hacıyev
Emin Hacıyev — Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi VI çağırış deputatı.
Ailəsi
Ailəlidir, 3 övladı var.
İctimai-siyasi fəaliyyəti
2006-cı ildə İqtisadi İnkişaf Nazirliyində aparıcı məsləhətçi vəzifəsində çalışıb. 2007-ci ildən Sankt-Peterburq şəhərindəki Azərbaycan Respublikasının Baş Konsulluğunun əməkdaşı, 2009–2020-ci illərdə Rusiyanın Azərbaycanlı Gənclər Birliyinin idarə heyətinin üzvü və məsul katibi vəzifəsində çalışmışdır. Azərbaycandakı və Rusiyadakı fəaliyyəti dövründə bir-birindən əhəmiyyətli layihə və tədbirlərin təşkil olunmasının təşəbbüskarı və icraçısı kimi çıxış edib, eləcə də Azərbaycan həqiqətlərinin Rusiya ictimaiyyətinə çatdırılmasında əhəmiyyətli addımlar atmışdır. 9 fevral 2020-ci ildə keçirilən parlament seçkilərində 43 saylı Sumqayıt 3-cü seçki dairəsindən namizədliyini irəli sürmüş və 63,5% səs toplayaraq Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin VI çağırış deputatı seçilmişdir.
2018-ci il aprel ayında vəfat edənlər
2018-ci il aprel ayında vəfat edənlərin siyahısı.
İzədxast
İzədxast-İranın Fars ostanının Abadə şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 7,366 nəfər və 470 ailədən ibarət idi.
Aşıq Qasım
Həyatı
AŞıq Qasım 1867-ci ildə Şamxorun Qaracəmirli kəndində anadan olub və 1919-cu ildə buradaca dünyasını dəyişib.
Şəmkirli Aşıq Hüseynin şagirdi olan Qasım dövrünün məşhur aşıqlarından imiş. Gəraylı, qoşma, təcnis və müxəmməslər yazan Qasım özündən sonra gələn aşıqlara çox böyük təsir göstərmişdir.
Saz-söz məclislərindən birində o usta aşıqların bir çoxunu tərifləyəndən sonra müəllimi Şəmkirli aşıq Hüseynin hamıdan bir baş yuxarı olduğunu belə təsvir etmişdir: Aşıq Sayad Nova, Aşıq Ələsgər, Aşıq Musa, Alı, Məmməd Söyün var, Pənah, Molla Cümə, Çoban müxtəsər Sənin kimi elmə dalan görmədim. Aşıq Qasımın çoxlu sayda bənzətmələri də var.
NGC 994
NGC 994, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Təhcir Qanunu
280px|thumb|right Təhcir Qanunu və ya rəsmi adı ilə "Sevk ve İskân Kanunu" — 27 may 1915-ci ildə Osmanlı Nazirlər Şurası tərəfindən qəbul edilən, Osmanlı İmperiyasının erməni əhalisinin sürgün edilməsinə icazə verən qanun. Köçürmə kampaniyası, ümumilikdə Erməni soyqırımı olaraq adlandırılan 800.000 ilə 1.500.000 arasında mülki şəxsin ölümü ilə nəticələndi. Rəsmi olaraq 1 iyun 1915-cü ildə qəbul edildi və 8 fevral 1916-cı ildə bitdi.
Hacıkənd (Bükan)
Hacıkənd - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Bükan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 213 nəfər yaşayır (38 ailə).
Dərbisər (Bükan)
Dərbisər - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Bükan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 236 nəfər yaşayır (43 ailə).
Karabakh is Azerbaijan Platforması
Karabakh is Azerbaijan ("Qarabağ Azərbaycandır") və ya qısa adı ilə KIAz — İkinci Qarabağ müharibəsindən əvvəl bir qrup azərbaycanlı gənc tərəfindən yaradılmış və xüsusən də İkinci Qarabağ müharibəsi dövründə informasiya müharibəsində aktiv iştirak etmiş təşkilat. Platforma müxtəlif həştəqlər ilə dəfələrlə dünya trendində və müxtəlif ölkələrin ölkə trendində ilk sıraya qədər yüksəlməyə nail olmuşdur.
Fəaliyyəti
"Qarabağ Azərbaycandır" (Karabakh is Azerbaijan; qısa adı KIAz) platforması 13 iyul 2020-ci ildə bir qrup azərbaycanlı gəncin təşəbbüsü ilə yaradılmışdır. Bütün fərqlilikləri bir kənara qoyaraq ortaq bir məqsəd altında birləşən platformanın əsas məqsədi informasiya müharibəsində iştirak edərək Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinə və xalqına dəstək olmaq, dünyanı Qarabağ həqiqətləri barəsində agah etməkdir. Platforma yarandığı ilk günlərdən etibarən geniş auditoriyaya çataraq, Türkiyə (Türk Dünyası Birlik platforması), İsrail (Likud Gənclər qolu), ABŞ (Yəhudi icması, Amerikada yaşayan azərbaycanlılar), Norveç, Polşa, Fransa, Ukrayna, Gürcüstan və s. kimi ölkələrdə və Azərbaycanda olan müxtəlif platforma və diasporlar ilə əməkdaşlıq etməyə başlamışdır.
Fəaliyyət istiqamətləri:
2021-ci il fevralın 2-də Gənclər Günü münasibətilə Azərbaycan Milli Məclisinin Gənclər və İdman Komitəsində Azərbaycanda fəaliyyət göstərən gənclər təşkilatlarının nümayəndələri və bir qrup fəal gənclə komitənin rəhbəri, millət vəkili, vitse-spiker Adil Əliyev arasında görüş keçirilib. Platformanın idarə heyətinin üzvü Şəbnəm Səfərova KIAz komandası adından ictimai-siyasi sahədə göstərdiyi uğurlu fəaliyyətinə görə Milli Məclisin gənclər və idman komitəsinin "Fəxri fərmanı" ilə təltif olunub.
2021-ci ilin aprelin 29-da Milli Məclis sədrinin müavini, Gənclər və idman komitəsinin sədri Adil Əliyev və deputat Etibar Əliyev ölkənin fəal gəncləri və Vətən müharibəsində arxa cəbhədə fəallığı ilə seçilmiş gənclər ilə görüşüblər. Görüşdə platformanın idarə heyətinin üzvü Mürsəl Mürsəlli və komanda üzvü Adil Vəliyev KIAz komandası adından Vətən müharibəsində arxa cəbhədə fəal iştirakına görə Milli Məclisin gənclər və idman komitəsinin "Fəxri fərmanı" ilə təltif olunub.
İkinci Qarabağ müharibəsi dövründə CBC, İctimai TV, AzTv, Space tv, ATV və s. kimi yerli televiziya kanalları ilə yanaşı Al-Jazeera və NTR TV kimi xarici mediada və həmçinin 80-dən çox KİV-də platformanın fəaliyyəti ilə bağlı məlumat verilmişdir. Əlavə olaraq 44 gün davam edən müharibə ərzində platforma tərəfindən 200-dən çox beynəlxalq media kanalı və beynəlxalq təşkilata baş verən hadisələr ilə bağlı press-reliz və məlumatlar göndərilmişdir. Komandanın üzvləri Türkiyənin Afrikada fəaliyyət göstərən yeganə türk kanalı olan NTR TV-də canlı debatlara qoşulmuş və Qarabağla bağlı həqiqətləri Cənubi Afrikada yaşayan insanlara çatdırmışdır.
Qarabağ xatirələri
Layihədə Azərbaycanın işğal edilmiş fərqli ərazilərində eyni problemlərlə üz-üzə qalmış insanların problemlərinin işıqlandırılması, yerli əhaliyə qarşı törədilən cinayətlərim, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi nəticəsində yaşayış yerlərini tərk etmək məcburiyyətində qalan insanların çəkdikləri çətinliklərin və hazırda gündəlik məişət həyatlarının beynəlxalq arenaya əks etdirilməsi nəzərdə tutulur.
Layihənin hədəf auditoriyası:
Layihə çərçivəsində görülən işlər:
Layihənin ilk mərhələsində çəkiliş qrupu tərəfindən Ağdam və Cəbrayıl rayonlarında çəkilişlər həyata keçirilmişdir. Bu çəkilişlər sosial media hesablarında, layihənin rəsmi YouTube kanalı və eyni zamanda bir sıra xarici televiziya kanallarında paylaşılmışdır. Rəhbərlik tərərfindən video materialların müxtəlif dillərdə tərcümə edilməsi də nəzərdə tutulmuşdur. Hazırda layihənin növbəti mərhələləri üstündə hazırlıqlar davam edir. Layihə çərçivəsində məşhur kəşfiyyatçı, "Xanı" ləqəbli Səyyaf Əhmədov da Birinci Qarabağ müharibəsi ilə bağlı xatirələrini bölüşüb. Bu, bu günə qədər heç bir media quruluşuna müsahibə verməmiş Əhmədov, ilk dəfə KIAz-a müsahibə vermişdir.
KIAz Marafon
13 iyul 2020-ci il tarixindən etibarən KIAz tərəfindən ermənilərin Qarabağdakı fəaliyyətini dünya ictimaiyyətinə çatdırmağı hədəfləyən günlük marafon seriyası həyata keçirilir. Ümumilikdə ABŞ, Almaniya, Türkiyə, Rusiya və s. kimi ölkələrin Twitter platformasında tarix, beynəlxalq münasibətlər, araşdırma və s. mövzularda 80 (günlük 1) marafon baş tutmuşdur. Marafon müddətində "Türk Dünyası Birlik platforması", "Likud Gənclər qolu", "Hollandiyada yaşayan Türklər" və s. xarici və onlarla yerli platforma ilə birlikdə 160 000-dən çox gəncin iştirakı ilə ümumilikdə 8 milyon tvit atılmış, nəticədə atılmış tvitlər 2 milyard insana çatmışdır.