cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aftandil Hacıyev
Aftandil Hacıyev Sabir oğlu — Azərbaycan futbolçusudur. Azərbaycan milli futbol komandasında 22 oyun oynamışdır. Aftandil Hacıyev azərbaycanlı futbol mütəxəssisi, Azərbaycan milli komandasının sabiq müdafiəçisi, "Səbail" PFK-nın baş məşqçisidir. 7 yaşında karyerasına başlayan futbolçunun mövqeyi müdafiəçi olub. 184 sm boyunda olan baş məşqçi, müxtəlif illərdə "Şəfa", "Turan", "Neftçi", "Qarabağ", "Sumqayıt" klublarının heyətində oynayıb.
Nəaliyyətləri
Azərbaycan%20çempionu Azərbaycan çempionu: 2004/05
Azərbaycan çempionatının gümüş mükafatçısı: 2006/07
Azərbaycan çempionatının bürünc mükafatçısı: 2005/06
Müsahibələri
"Bu gün maraqlı görüş alındı. Hər iki komanda meydanda mübarizə apardı və məğlub olmaq istəmirdi".
Bu sözləri "Səbail"in baş məşqçisi Aftandil Hacıyev Azərbaycan Premyer Liqasının XVI turunda evdə "Sabah"ı 2:0 hesabı ilə məğlub etdikləri oyundan sonra mətbuat konfransında deyib.
40 yaşlı mütəxəssis bildirib ki, ağır qrafiqdən sonra qələbə qazanmaq istəyiblər: "Bu gün futbolçular bütün tapşırıqları dəqiq yerinə yetirməyə çalışdılar. Çox diqqətli oynadıq. Əvvəlki səhvlər bu gün minimuma endi. Qapımız qarşısında rəqibə qol şansı da vermədik. Hücumda daha aktiv idik və istədiyimiz qələbəni qazandıq. Çempionat ağır keçir. Ən çətin qrafiqdə oynayan komanda bizik. Kasad heyətlə həm nəticə qazanmaq, həm də yaxşı oyun sərgiləmək çətindir. Bu günə qədər də oyunumuzdan tam narazı deyildim. Öz səhvlərimizdən qollar buraxırdıq".
Hacıyevin sözlərinə görə, müdafiəçilərin bugünkü oyunu onu sevindirib: "Bu "Səbail"i meydanda görmək istəyirdim. Qışa qədər daha az top buraxan komandalardan idik. Görüşün ilk hissəsində daha yaxşı oynadıq. İkinci yarıda rəqib sistemi dəyişdi. Meydanın mərkəzində çoxaldılar və üstünlük bir az onlara keçdi. O ərəfədə səhvsiz oynamağı bacardıq. İkinci qolu vurduqdan sonra isə rəqib sakitləşdi. Bu gün istədiyimiz oyunla qələbə əldə etdik. Amma bundan sonrakı matçlar da çətin keçəcək. Rahatlaşmaq olmaz. Bizi "Qarabağ"la çətin səfər oyunu görüşür. Bu qarşılaşmanı unudub ona hazırlaşmalıyıq. Rəqibə də uğurlar arzulayıram. Bu gün öz transferləri ilə ictimaiyyətlə səs-küy salmağı bacarıblar. İnanıram ki, gələcəkdə istədikləri uğuru qazana biləcəklər".
Baş məşqçi kubokdakı matçları xatırlayıb: "Kubokda mübarizəni dayandırmaq sırf "Səbail"in günahı deyildi. Hər iki görüşdə hakim səhvləri oldu. Kuboka görə komandamı günahlandırmaq istəmirəm. Hər iki oyunda topa sahib olmada rəqibdən üstün idik. "Sumqayıt" kubok oyunlarında təcrübəsi olan komandadır. Çempionatımızda açıq autsayder yoxdur. Heyəti və imkanları geniş olan komandalar var. Biz bu amillərə görə geridə qalsaq da, oyunumuzla geridə qalmayacağıq. Sona kimi mübarizə aparacağıq. Qarşımıza Avropa Liqasına vəsiqə qazanmaq kimi tələb qoymamışıq" (Report).
Nəzakət Xudiyeva
Xudiyeva Nəzakət Əli qızı — azərbaycanlı aktrisa, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti.
Həyatı
6 may 2015-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.
2017-ci il may ayının 6-da vəfat etmişdir.
Afrika İnkişaf Bankı
Afrika İnkişaf Bankı (İngiliscə: African Development Bank-AFDB) — müstəqil Afrika ölkələri arasında iqtisadi əməkdaşlığı inkişaf etdirmək məqsədi ilə qurulmuş olan bank. Qısa adı AFDB olan Afrika İnkişaf Bankı, 10 sentyabr 1963 tarixində qurulmuşdur. İlk qurulduğu illərdə "Yeni Müstəmləkəçilik" təsirlərindən qorunmaq məqsədi ilə Afrikadan başqa bölgələrdən üzv qəbul edilmirdi.
197-ci ildə Afrikalı olmayan ölkələrə açıq və bankın bir yan quruluşu olan Afrika İnkişaf Fondu yaradıldı. Fond vasitəsilə üzv ölkələrə aşağı faizlə borc imkanları tanındı. 1982-ci ildə bank statusunda edilən bir dəyişiklik ilə Afrika xaricindəki ölkələrə də üzvlük haqqı verildi.
NGC 5299
NGC 5299, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Sentavr bürcü istiqamətində yerləşir. *Cloud tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
XVIII əsr
XVIII əsrin əvvəllərində Azərbaycan ərazisi Rusiya və Osmanlı imperiyaları arasında gedən müharibələrin mərkəzində idi. Səfəvilər dövlətinin zəifləməsindən istifadə edən Rusiya ciddi "Qafqaz siyasəti" yeridirdi. I Pyotrun Azərbaycan neftinə və geostrateji mövqeyinə olan marağı Türkiyə ilə münaqişəyə gətirib çıxardı. Bu münaqişələr yerli xalqa ağır zülm və bəlalar verdi.
Trabzon imperatorlarının siyahısı
Trabzon imperatorlarının siyahısı, 1204-1461-ci illərdə səltənət illərinə görə sıralanmış Trabzon imperatorlarının siyahısıdır.
XVII əsr
XVII əsrin əvvəllərində Səfəvi - Osmanlı müharibəsinin gedişində üstünlüyü ələ alan Şah I Abbas Osmanlı sultanını sülh bağlamağa vadar etdi. 1612-ci noyabrın 20-də imzalanmış İstanbul sülhü Amasya sülhünün (1555) şərtlərini bərpa etdi.
The Dream (Roko Blajeviç mahnısı)
The Dream — Xorvatiyanın 2019 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.
Roko Blajeviç "The Dream" mahnısı ilə Xorvatiyanın Dora 2019 musiqi festivalında qələbə qazanaraq Xorvatiyanı İsrailin Tel-Əviv şəhərində keçirilən Avroviziya 2019-da təmsil etmək hüququ əldə etmişdir. Mahnı 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Fransanı təmsil edən Jak Hudek tərəfindən bəstələnmişdir. Mahnının sözləri Andrea Çuriç və Avroviziya 2014-də Avstriyanın, Avroviziya 2015-də isə Serbiya və Sloveniyanın mahnılarını yazan Çarli Meysona aiddir.
Azərbaycan Rəssamlar İttifaqı
Azərbaycan Rəssamlar İttifaqı — Azərbaycan Respublikasının peşəkar rəssamları və sənətşünaslarının ictimai yaradıcılıq təşkilatı. Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının sədri Xalq rəssamı Fərhad Xəlilov, katibi isə Xalq rəssamı Ağəli İbrahimovdur.
Fəaliyyəti
1920-ci ildə Respublikada incəsənət sahəsində təşkilati quruluş başlamışdı. 1932-ci ildən Azərbaycan rəssamlarının təşkilat komitəsi kimi fəaliyyət göstərmiş, 1940-cı ildə Azərbaycan rəssamlarının 1-ci qurultayında yaradılmışdır. 1992-ci il martın 18-də çağırılmış təsis konfransında "Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının Nizamnaməsinin" qəbulu ilə, Azərbaycanın müstəqil rəssamlar ittifaqı elan edilmişdir. Azərbaycan Rəssamlar İttifaqı Rəssamlar İttifaqlarının Beynəlxalq Konfederasiyasının təsisçilərindən biridir. Rəhbər orqanı qurultaydır. 15 qurultayı olmuşdur (1940, 1955, 1958, 1961, 1965, 1968, 1972, 1979, 1982, 1987, 1992, 1998, 2003, 2008, 2013). Qurultaylararası dövrdə ittifaqın fəaliyyətinə katiblik və qurultayda seçilən Rəyasət Heyəti rəhbərlik edir. Azərbaycan Rəssamlar İttifaqı Respublika və beynəlxalq simpoziumların, müsabiqələrin təşkilində fəal iştirak edir, uşaqların və gənclərin estetik tərbiyəsində ciddi iş aparır, uşaq evlərinə, xəstə və əlillərə köməklik, hərbi hissələrə isə şeflik edir. Azərbaycan Rəssamlar İttifaqı öz fəaliyyətində özünüidarəetmə və demokratiya prinsiplərinə, Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının Nizamnaməsinə, Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və Qanunlarına əsaslanır, yaradıcılıq atmosferinin azadlığını və baxışların plüralizmini qoruyur, dövlət və ictimai təşkilatlar ilə əlaqələnir, hüquqi qarant olaraq başqa təşkilatlarda rəssamların maraqlarının təmsilçisi olur. Rəssamların mənəvi potensialının açıqlanması, üzə çıxması üçün tədbirlər keçirir, qərarlar qəbul edir və onların aktiv yaradıcı fəaliyyətlərinə yaxından köməklik göstərir.
İdarə Heyətinin sədrləri
Rui Koşta
Rui Koşta — Portuqaliyalı keçmiş futbolçu. Hazırda "Benfika" klubunun prezidenti. Koşta karyerasının böyük hissəsini Portuqaliyanın "Benfika" və İtaliyanın "Milan" və "Fiorentina" klublarında keçirib. Portuqaliya milli futbol komandasında 94 oyun keçirib.
Dünya futbolunun ən yaxşı yarımmüdafiəçilərindən biri və Portuqaliyanın bütün dövrlər üzrə ən yaxşı oyunçularından biri kimi qəbul edilir. .
Koşta adətən hücumameyilli yarımmüdafiəçi kimi oynayırdı və xüsusilə əla texnikası, oyun quruculuğu qabiliyyəti, meydanı əla görmə və yarımmüdafiədən qol vurmaq bacarığı ilə tanınırdı.
Karyerası
Rui Koşta karyerasına "Benfika" klubunda başlayıb.
Kijner-Volf reaksiyası
Kijner-Volf reaksiyası — Hidrazin və qələvinin(əsasən KOH) köməyi ilə keton qrupunun reduksiya olunması reaksiyasıdır: center|400px İlkin olaraq reaksiya 200oC-də avtoklavda hidrozinin natrium etoksidlə qizdırılması ilə aparılır. Tədqiqatlar göstərir ki, reaksiya diger əsaslarla da aparıla bilər və bu zaman eyni reaksiya baş verəcəkdir. Həlledici olaraq dietilenqlikol istifadə edilir. Reaksiya alifatik, aromatik, alitsiklik və heterotsiklik birləşmələrə, terpenlərə, steroidlərə və həmçinin müxtəlif funksional qrupları olan maddələrə tətbiq olunur.
Reaksiya mexanizmi
Reaksiya mexanizmi son mərhələdə karbonium anionunun xaric edilməsi ilə başa çatır: center|700px
Hidrazonlar əvəzinə, yarım karbazonlar və 2,4-dinitrofenilhidrazonlar da istifadə edilə bilər. Tert-C4H9OK və dimetil sulfoksiddən həlledici kimi istifadə edərək, reaksiya otaq temperaturunda aparıla bilər. Yan proseslər azinlərin meydana gəlməsi və alkoqollara qədər azalmasıdır.
Metodun üstünlükləri turşulara həssas olan birləşmələri bərpa etmək və çox miqdarda maddələrlə reaksiya aparmaq bacarığıdır (həlledicilər istifadə edildikdə). Kijner-Volf reaksiyasında yan proseslər — azin meydana gəlməsi və karbonil birləşməsinin azalması, artıq hidrazin istifadə edərək və reaksiyadan suyun çıxarılması, alkildiimid və karbanion meydana gəlməsidir:
Luts Diter Şmadel
Luts Diter Şmadel  — Almaniya astronomu və asteroidləri kəşf edən.
Həyatı
O, Heydelberq Universiteti yanında Astronomik Hesablamalar İnstitutunda işləmişdir və asteroidlərin orbitlərinin öyrənilməsində ixtisaslaşmışdır. 1990-1993-cü illərdə və qismən olaraq 1960-cı ildə onun tərəfindən 244 asteroid aşkar edilmişdir ki, onların bir hissəsi Fraymut Börngen və Raynor Stoss ilə birgə tapılmışdır.
12.804 (2006-cı ilin mart ayına qədər) kiçik planetin aşkarlanması və adlandırma xüsusiyyətləri haqqında məlumatları ehtiva edən "Dictionary of minor planet names" lüğətinin müəllifidir. Xidmətlərinə görə (2234) Şmadel asteroidi onun adını daşıyır.
XVI əsr
Hadisələr
18-ci əsrin 40-cı illərinin sonlarından bu günə qədər "Gələrsən, görərsən" adlandırılan bu qala 1551-ci ildə tikilib.
Vyen (rayon)
Vyen  — Fransanın Ron-Alp regionun rayonlarından biri. Departamenti — İzer (departament). Suprefektura — Vyen. Rayon əhalisi 2006-cı ildə 199 747 nəfər təşkil edirdi. Əhalinin sıxlığı — 161 nəf / km². Rayon sahəsi — 1237 km².
Rayonun bölgüsü
Vyen əyaləti 8 kantondan ibarətdir:
Gideon Sundbək
Gideon Sundbək — İsveçli elektrik mühəndisi. Gideon Sundbək, zəncirbəndin inkişaf etdiricisi olaraq məşhurdur.
Ayssa Layduni
Ayssa Bilal Layduni   — Tunis futbolçusu, futbol üzrə Macarıstan çempionatında çıxış edən "Ferentsvaroş" GK-nın və Tunis milli futbol komandasının yarımmüdafiəçisi.
Klub karyerası
Layduni Liqa 1-də çıxış edən "Trua" FK-nın heyətində klubun gənc oyunçusu kimi 2 aprel 2016-cı ildə debüt etmişdir.
Beynəlxalq karyera
Laydouni Fransada anadan olub, Əlcəzair və Tunis əsillidir. O, 19 mart 2021-ci ildə Tunis milli komandasını təmsil etmək üçün çağırılmışdır. Laydouni 25 mart 2021-ci ildə Liviyaya qarşı AFCON 2021 seçmə oyununda debüt etmişdir.
Göycə qala (Marağa)
Göyce qala- İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Saracu nayihəsində yerləşən tarixi abidə. Qala Marağa şəhərinin 45 km cənub-şərqində Saracu nayihəsinə daxil olan eyni adlı kəndin qərbində, Quruçayın kənarında yerləşir. İran Mədəniyyət nazirliyi (Miras-i Ferhengi) 2003-cü ildə qalanı 10471 nömrəsi ilə milli əsər kimi qeydə almışdır.
Tarixi
Şərqi Azərbaycan ostanının xüsusilə Marağa bölgəsinin dağlıq şəraiti burada müdafiə-məskunlaşma qalalarının salınmasına səbəb olmuşdur. Qalanın Göycə adını ətrafında yerləşən yaşıl daşlardan aldığı qəbul edilir. Aparılan tədqiqatlar zamanı qalaya aid heç bir kitabə aşkar edilməyib. Buna görə də qalanın dəqiq tikilmə tarixi haqqında əlimizdə dəqiq məlumat yoxdur. İran Mədəniyyət nazirliyinin verdiyi məlumata əsasən qalanın Urartu dönəmində tikildiyi ehtimal edilir. Bu məlumata biz ilk Volfram Kleissin tədqiqatlarında rast gəlirik. Bəzi tarixçilərin fikrincə isə qalanın yerləşdiyi ərazi Urartu dövlətinin deyil Manna dövlətinin sərhədləri daxilində olub. Lakin Göycə qalası və ətraf ərazilərdəki digər tarixi abidələrdən (Əcəbşir qalası, Cavanqala, Daştəpə, Arslantəpə) aşkarlanan nümunələr bölgənin Urartu hakimiyyəti altında olduğunu göstərir. Qala daxilində və ətrafında aparılan tədqiqatlarda Urartu dövrünə aid qəbirlər, dəmir dövrü saxsı qab qalıqları, Səlcuqlu və Elxani dövrünə aid mədəniyyət nümunələri və qalanın şərq hissəsində İslam dövrü qəbiristanlığı aşkar edilmişdir. Sonradan Səlçuqlu və Səfəvi dövlətləri tərəfindən də hərbi məqsədlər üçün istifadə edilmişdir. İran Mədəniyyət nazirliyi (Miras-i Ferhengi) 2003-cü ildə qalanı 10471 nömrəsi ilə milli əsər kimi qeydə almışdır.
Təbii qaya üzərində tikilmiş Göycə qalası yerləşdiyi ərazinin struktur xüsusiyyətlərinə uyğun formalaşdırılmış, daxili məkanlar qayaların oyulması ilə əldə edilmişdir. Qala nisbətən sıldırıım yamacı olan dağ üzərində inşa edilib. Dəmir dövründə və Urartu dövlətinin hakimiyyəti zamanı qalalar əsasən dağ silsilələrinin yüksəkliklərində, sıldırım qayalarda tikilirdi.Qala daş qayalarla əhatələnib nisbətən gözdən uzaq olsa da, bu nöqtədən bütün ərazidə baş verən nəqliyyatı və hərəkəti izləmək mümkün idi. Qalanın şimal və şərq hissələrindəki sıldırım yamac isə bura girişi çətinləşdirirdi.
Göycə qalası memarlıq xüsusiyyətləri baxımından Marağa ətrafındakı nadir qalalardan biridir. İstifadə sahələri qayaların kəsilməsi və hamarlanması ilə yaradılmışdır. Əvvəllər qalanın mühüm kommunikasiya yollarının üzərində yerləşdiyi ehtimal olunur. Ona görə də bu qalanın həm müdafiə həm də məskunlaşma məqsədi ilə tikildiyini söyləmək mümkündür. Qalanın içərisində su çəni, pilləkənlər, otaqlar və böyük zal mövcuddur. Bu daş otaqlar, daş pilləkənlər xüsusilə qala ətrafı hasarlar dəmir dövrü memarlığının məşhur xüsusiyyətləri hesab edilir. Qalanın günümüzə qədər gəlib çıxan pilləkənlərini iki hissədə görmək mümkündür. Onlardan biri qalanın şimal-şərq girişindədir. Burada 6 ədəd pilləkən var. Digəri isə qalanın mərkəzində, şərq yamacından başlayaraq qaya sərdabəsinin yan tərəfinə qədər davam edən pilləkənlər. Bu pilləkənlər 30 pillədən ibarətdir və hər pillənin hündürlüyü 30 sm-dir. Təbii ki, hava şəraiti və köhnəlmə pilləkənlərin orginal vəziyyətini itirməsinə gətirib çıxarıb.
Qala ətrafında günümüzə qədər gəlib çatan hasar divarının qalınlığı qalanın qərb hissəsində təqribən 1 metr, cənub hissəsində isə 1 metrdən 2 metrə qədərdir. Burada dayaq və bürcün mövcudluğuna işarə edən çıxıntı və qalıqlara rast gəlinmir.
Qala təbii daşların qayalığın oyulması ilə formalaşdırılıb və inşaasında bu qayalardan yonulan daşlardan istifadə olunub.
Ən yaxşı xarici filmlərə verilən Qızıl Qartal mükafatı (Rusiya)
Ən yaxşı xarici filmlərə verilən Qızıl Qartal mükafatı — Motion Pictures Arts ("Hərəkətli şəkilli incəsənət") və Rusiya Milli Elmlər Akademiyasının illik təqdim etdiyi iyirmi mükafat kateqoriyalarından biri. Bu Rusiya Elmlər Akademiyasının verdiyi illik Nika mükafatının müqabili kimi Nikita Mixalkov tərəfindən yaradılmış Qızıl Qartal mükafatlarından biridir. Qeyri-rusdilli filmlərə fərqlənmə kimi verilən Qızıl Qartal mükafatı yalnız kateqoriyadır. Hər il üç namizəd Akademiya tərəfindən seçilir. Mükafatın ilk laureatı 2002-ci ildə "Ameli" filmi olmuşdur. Mükafatın ən son laureatı isə 2016-cı ildə "Sağ qalmış" filmi olub. Ən çox nominasiya ilə günə 17-31 nominasiya olan Amerika Birləşmiş Ştatları birincidir. Digər ən çox nominasiya: Fransa (dörd), Böyük Britaniya (dörd) və Almaniya (iki).
Nominasiyalar və mükafatlar
{| class="wikitable" ! scope="col" | İşarə ! scope="col" | Mənası thumb|upright|[[Jan Pyer Jönenin "Ameli" filmi - mükafatın ilk laureatı|alt=An almost hairless, laughing man with jacket, looking to the right.]] thumb|right|upright|[[Mişel Hazanaviçus - "Artist" filminin rejissoru]] thumb|right|upright|"[[Sağ qalmış (film, 2015)|Sağ qalmış" filmi - mükafatın sonuncu laureatı]]
Xanım Hüseynquliyeva
Aktrisa
Həyatı
Xanım Hüseyn qızı Hüseynquliyeva 10 iyul 1986-cı ildə anadan olmuşdur. 2001-ci ildən Naxçıvan teatrında aktrisa işləyir. Orta təhsillidir.
PSR J1719-1438
Avstraliyadaki Parkes radio teleskopu vasitəsilə kəşf edilib. Ulduzun varlığı İngiltərədəki Lovell radio teleskopu və Havay adalarındakı Keck teleskoplarıyla aparılan müşahidələr nəticəsində də təsdiqlənib.
Bu səma cismi bir neytron ulduzunun orbitindədir. Orbitində olduğu neytron ulduzu bir supernova partlamasının qalığıdır. Çox böyük bir təzyiqə sahibdir. Yüksək təzyiq səbəbindən planetin tərkibindəki karbon kristallaşaraq almaz halına gəlmişdir.
Ölçüsü Yer planetinin beş qatı böyüklüyündədir.
Mağara çimərliyi
thumb
Ümumi məlumat
Mağara və termal su qədim dövrlərdən məlum olsada, Tapolsa çimərliyi Macarıstanın Osmanlı İmperiyası tərəfindən işğalından sonra məşhurlaşıb (16 -17 əsrlər). Mağaranın olduğu ərazi yunan pravoslav abbatılığı Qerembeye məxsus idi. 1711-ci ildə abbatlığın təşəbbüsü ilə çimərlik yaradılmış və suyun özəlliyini öyrənmək üçün Slovakiyadan həkim dəvət edilmişdir. 1723-cü ildə üç hovuz və bir mehmanxana inşa edilmişdir. Mağaradan o zaman istifadə olunmayıb və hovuzlar kənarda yerləşirdi. Hovuzların suyu indi ilə müqayisədə daha soyuq idi. Çünki, digər soyuq termal sulardan istifadə olunurdu. XVIII əsrin ortalarında çimərlik unudulmuş və XIX əsrdə binanın xarabalığı qalmışdır.
1837-ci ildə Qermebey abbatlığı çimərliyi bərpa etdirmiş və xeyli genişləndirmişdir. Artıq qapalı hovuz fəaliyyət göstərirdi.
XX əsrin əvvələrində, Mişkols şəhəri yunan pravaslav kilsəsindən bə ərazini satın almış. Buna səbəb nəyin ki, termal su olmuş, həm də içməli su mənbələrin olması idi. Ərazidə ilk öncə ümumi hovuz inşa edildi. 1934-cü ildə Tapolsa rəsmi olaraq kurort şəhəri elan edildi. 1939-cu ildə yeni çimərlik evi tikilmiş və tikinti zamanı bəzi arxeoloji tapıntılar, eləcə də yeni termal su aşkar edilmişdir( +31.5°С). Mağara daxilində olan çimərlik hovuzu 14 may 1959-cu ildə istifadəyə verilmişdir.
Gürcüstan qiyamı (2009)
Üsyandan əvvəl
Gürcüstan 2008 Cənub Osetiya müharibəsindən sonra qeyri-sabitlikdən təsirlənmişdi. 2009-cu ilin aprel ayından etiraz mitinqlərində Gürcüstan rəhbəri Saakaşvilinin istefası istənilirdi. Mart ayında Demokratik Hərəkat – Birləşmiş Gürcüstan siyasi partiyasının 9 üzvü qanundan kənar silah saxladıqlarına görə həbs edildilər. Həmin dövrlərdə bir neçə üst səviyyəli hökumət nümayəndəsi Saakaşvilinin Cənubi Osetiya və Abxaziyanın separatçı bölgələrini rus hakimiyyətinə buraxan uöursuz müharibəni başlatdığına görə müxalifətə keçdi. May 2009-cu ildə Rusiya Cənubi Osetiyanın Gürcüstan ilə olan sərhədini nəzarət altına almağa qərar verdi.
Üsyan Gürcüstanda planlanan NATO təlimlərindən bir gün öncə baş tutmuşdu. NATO təlimləri Rusiya tərəfindən "Saakaşvili rejimini şadlandırma cəhdi" adlandırılaraq, qınanmışdı.
Üsyanın reallaşması
Üsyan 5 may sabahı, gürcü ordusu tank taborunun Muxrovanidə Tiflisdən gələn əmrlərə tabe olmamaqla başladı.
Üsyançıların yerli mediaya ünvanladıqları açıqlamalarına görə, hər hansı hərbi hərəkat planlanmayırdı və hakimiyyətlə müxalifət arasında dialoqa çağırıl edilməli idi. Komandir polkovnik Mamuka Qorqişvili bunları demişdi:
Ölkənin mövcud şəraitdə parçalanmasını izləmək qeyri-mümkün idi. Bu soyuqluğun şiddətə dönüməsi ehtimalı var idi.
Polis daha sonra jurnalistlərin hərbi mərkəzə yaxınlaşmasını qadağan etdi.
Müdafiə naziri Vasil Sixarulidzeyə görə, sui-qəsdçilərin hədəfi 2009-cu ildə başlayan NATO hərbi təlimlərini baltalamaqdı. Sixarulidze Rsutavi 2 televiziyasına üsyanın eyni zamanda hərbi çevriliş cəhdi olduğunu də bildirdi. Üsyana qarşılıq gürcü ordusu mərkəzə bəziləri zirehli maşınlarla təchiz edilmiş gürcü polis bölmələri ilə yanaşı hərbi polis, helikopterlər və 30 tank mövqeləndirilmişdi. Gürcüstan prezidenti televiziyada yayımlanan nitqində üsyançılara təslim olmaları üçün müddət verildiyini bildirdi. Son təslim tarixinin nə zaman dolacağını bildirməməklə birlikdə, müzakirələrin uğursuz olması halında güc orqanlarına müvafiq hərəkət etmə əmri verildiyini bildirildi. Saakaşvili həmçinin, bu hadisənin Gürcüstanın NATO və Aİ ilə yaxınlaşmasına maneə olmaq istəyən Rusiya tərəfindən törədildiyini elan etdi. Muxrovanidəki hərbçilər Saakaşvilinin üsyançılarla danışıqlar aparmaq üçün ağır silahlı mühafizəçilərin müşayiətində bazaya girməsindən sonra böyük sürətlə təslim oldular. Təslim olduqdan sonra üsyançılar silahsızlandırıldı və gürcü hərbi üsyançıları avtobuslarla bazadan çıxardı. Təxminən, 36 qiyamçı həbs edildi. 3 nəfər rəhbər şəxs isə qaçmağı bacardı və onların izlənməsi başlanıldı. Onlardan biri 21 mayda Tiflisdə vuruldu, 2-i isə yaralandı və həbs edildi.
Üsyançılardan 21-i ittiham edildi. Məhkəmə 11 yanvar 2010-cu ildə nəticələndi. Polkovnik Koba Otanadzeyə 29 il həbs verildi, Rangers taborunun komandanı Levan Amiridzeyə 28 il, tank tabori komandiri Şota Qorqiaşviliyə 19 il həbs cəzası verildi. Üçü də hökuməti devirməyə cəhddən ittiham edilmişdi. Milli Müfafizə Xidməti komandiri Koba Kobaladze qanundan kənar silah əldə etmə və gəzdirmə cinayətindən 8 ay 6 gün həbsə məhkum edildi. Yerdə qalan məhkumlar ətaətsizlik və qanundan kənar silah gəzdirmə kimi müxtəlif cinayətlərdən mühakimə edildilər. Onlar 3 ildən 15 ilə qədər hbəsə məhkum edildilər.
Hərbi çevriliş şübhəsi
Gürcüstan Daxili İşlər Nazirliyi Gürcüstan ordusunda Rusiya ilə kordinasiya halında olan bəzi köhnə hərbi şəxslər tərəfindən planlanacaq böyük miqyaslı hərbi qiyam haqqında narahatlıqlarını dil əgətirdi. Gürcüstan DİN Məlumat və Analiz İdarəsi rəhbəri Şota Utiaşvili üsyanın Rusiya ilə kordinasiya edildiyini və NATO hərbi təlimlətini ən az səviyyəə endirməyə və ya ölkədəki tam miqyaslı hərbi qiyamı ən üst səviyyəyə çıxarmağı məqsədlədiyini bildirdi. Gürcü səlahiyyətli şəxslər daha sonra Rusiyanın dəstəyi ilə əlaqəli itithamları geri çəkdilər.
Şimali Makedoniya–Yaponiya münasibətləri
Şimali Makedoniya–Yaponiya münasibətləri – Şimali Makedoniya ilə Yaponiya arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr. 2020-ci ilin aprelinə olan məlumata əsasən Şimali Makdeniyada 23 Yaponiya vətəndaşı yaşayır.
Tarix
thumb|Şimali Makedoniyanın Yaponiyadakı səfirliyi. Şimali Makedoniyanın müstəqillik qazandığı dövrdə qədər Yaponiya Yuqoslaviya ilə diplomatik əlaqələr saxlayırdı. Şimali Makedoniya ilə Yaponiya arasında diplomatik əlaqələr 1 mart 1994-cü ildə qurulmuşdur. Şimali Makedoniya prezidenti Boris Traykovski 2003-cü ildə Yaponiyaya səfər etmişdir. Şimali Makedoniya baş naziri Nikola Qruyevski 2011 və 2014-cü illərdə Yaponiyada səfərdə olmuşdur. 2011 və 2014-cü ildə Makedoniya–Yaponiya Sammit Görüşü baş tutmuşdur. 2013-cü ildə Tokioda Şimali Makedoniyanın, 1 yanvar 2017-ci ildə isə Skopyedə Yaponiyanın səfirliyi açılmışdır. 2020-ci ildən Yaponiyanın Şimali Makedoniyadakı səfiri Hironori Savadadır.
2014-cü ildə münasibətlərin qurulmasının 20 illiyi, 2019-cu ildə isə 25 illiyi qeyd olunmuşdur.
Mədəniyyət
2014-cü ildə Skopye şəhərində Yapon Film Festivalı baş tutmuşdur. 2019-cu ildə münasibətlərin 25 illiyi münasibətilə Makedoniya Milli Teatrında no tamaşası keçirilmiş və bu, ölkədəki ilk no performansı olmuşdur.
Şimali Makedoniya Yay Olimpiya Oyunlarındakı ilk gümüş medalını Tokioda keçirilmiş yarışda qazanmışdır.
İqtisadiyyat
Şimali Makedoniya Yaponiyaya əsasən tütün və şərab, Yaponiya isə Şimali Makedoniyaya maşın və yüngül sənaye məhsulları ixrac edir.
Terror qurbanları memorialı (İsrail)
thumb İsraildə terror qurbanları memorialı – 1851-ci ildən İsrail terror bütün qurbanlarının xatirəsi. Yaddaş Hers Herzl, Jerusalem -də yerləşir. Anıdanda terror hadisələrində öldürülən yəhudi və qeyri-yəhudi xalqlarının adları yer alır.
Qöy Qaş (Bicar)
Göy Qaş — İranın Kürdüstan ostanı Bicar şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 103 nəfər yaşayır (19 ailə). Əhalisini azərbaycan türkləri təşkil edir.
Uğurcan Çakır
Uğurcan Çakır  — Türk futbolçu. "Trabzonspor" klubunun qapıçısıdır.
Trabzonspor
Futbolçu 16 yaşında Trabzonspor ilə peşəkar müqavilə imzalayıb. 2015-16 sezonunun əvvəlində "Rabotniçki"yə qarşı ilk peşəkar oyununa çıxan qapıçı, 2017-18 sezonunun 6-cı həftəsində Super Liqada debüt edib. Onur Kıvrağın heyətdən kənarlaşdırılmasından sonra Trabzonsporun 1 nömrəli qapıçısı olmuşdur.
1461 Trabzon
16 yanvar 2016 tarixində "1461 Trabzon" klubuna icarəyə verilib. Orada 9 oyuna çıxıb.
Moloqa çayı
Moloqa — Rusiyanın Tver, Novqorod və Voloqda vilayətlərində çay. Volqa çayının sol qoludur. Rıbinski su anbarına tökülür. Uzunluğu 456 km, hövzəsinin sahəsi 29,700 km2-dir. Qarışıq mənbədən qidalanır. Oktyabrın axırından aprelədək donmuş olur. Pestovo şəhərindən gəmiçiliyə yararlıdır. Bejetsk, Pestovo, Ustyujna şəhərləri Moloqda sahilindədir.
Həsən Teymur-i Ülya
Həsən Teymur-i Ülya — İranın Kürdüstan ostanı Bicar şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 550 nəfər yaşayır (128 ailə). Əhalisini azərbaycan türkləri təşkil edir.
NGC 7457
NGC 7457 - Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Peqas bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
XV əsr
XV əsr və ya XV yüzillik – Miladi təqvimə görə 1401−1500-cü illəri birləşdirən yüzillik. Orta əsrlərə aiddir.
Hümayun (Bicar)
Hümayun — İranın Kürdüstan ostanı Bicar şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 438 nəfər yaşayır (84 ailə). Əhalisini azərbaycan türkləri təşkil edir.
Madonna balıqla
Madonna balıqla — İntibah dövrü İtaliya rəssamı Rafael Santinin yağlı boya ilə işlədiyi rəsm əsəri.
Rafel əsəri 1512-1514-ci illərdə çəkmişdir. Əsər Rafael Santinin yaradıcılığının Roma dövrünə aid edilir. "Madonna balıqla" əsəri hal-hazırda İspaniyada Madrid şəhərində saxlanılır.
I Manuçar (Meqreliya knyazı)
I Manuçar — Dadianilər sülaləsindən olan Meqreliya knyazı. 1590-1611-ci illərdə hakimiyyətdə olmuşdur. Atası Meqreliya knyazı I Levan dır. 1590-cı ildə böyük qardaşı IV Mamia nın ölümündən sonra Meqreliya taxtına çıxmışdır.
Meqreliya knyazlığı İmereti çarlığı nın tərkibindəki inzibati-ərazi vahidlərindən biri olmuşdur. I Manuçarın dövründə Gürcüstan da siyasi olaraq qarışıqlıq hökm sürürdü. Bu dövrdə I Manuçar xələfləri kimi İmereti çarlığı üzərində Dadianilərin təsirini artırmağa çalışırdı. Həmçinin Gürcüstanı bütünlüklə hakimiyyəti altına almaq istəyən Kartli çarı I Simon a qarşı mübarizə aparmış və ona qarşı İmereti çarı Rüstəmə dəstək vermişdir.
Həyatı
I Manuçarın taxta çıxdığı 1590-cı ildə Şərqi Gürcüstanda hökm sürən Kartli çarı I Simon İmeretidəki hakimiyyət dəyişikliyindən istifadə edərək bölgəni öz hakimiyyəti altına salmağa çalışdı. O, topla təchiz olunmuş ordusu ilə Lixi dağları nı keçərək İmeretiyə daxil oldu. I Simon Kartli çarı Rüstəmi Meqreliyaya qarşı hücuma keçməyə məcbur etdi. I Manuçar Rüstəmə təklif etdi ki, hücumu dayandıracağı təqdirdə onun vassallığını qəbul edəcək və həmçinin I Simon a itaət edəcək. Lakin I Simon bu təklifi qəbul etmədi və I Manuçardan təslim olmasını tələb etdi. Həmçinin onu təslim olmayacağı təqdirdə Meqreliya ya hücum etmək ilə təhdid etdi.
I Manuçar buna qarşılıq olaraq ordu yığmağa başladı. Sonradan İmereti çarı Rüstəmin də dəstəyini alan I Manuçar, Opşkviti də I Simona hücuma keçdi və onu məğlub etdi. Həmçinin I Simonun ordusuna aid olan toplar da I Manuçarın əlinə keçdi. I Simonun Kartli yə doğru geri çəkilməsindən sonra Rüstəm I Manuçarın mühafizəsi altında İmereti yə geri döndü. Bu dövrdə I Simon və Rüstəm arasında sülh əldə edilməsindən sonra Qərbi Gürcüstanda siyasi sabitlik yarandı. XVIII əsr tarixçisi Vaxuşti Baqrationi yə görə I Manuçar ov zamanı maral sürüsünü təqib edərkən həlak olmuşdur. Onun yerinə taxta oğlu II Levan keçmişdir.
Yazı makinası
Çap maşını
thumb|right|upright=1.2|Undervud çap maşinkası, 1896-cı ildən istehsal edilib. İlk populyar yazı mexanizmi olub
Makina (Çap maşını) — mexaniki, elektromexaniki və elektron-mexaniki cihaz. Klaviaturaya barmaq basmaqla mürəkkəbli lent vasitəsi ilə kağıza mətnlər yazılır.Bu maşın 1871-ci ildə Xristofer Latham tərəfindən icad edilib.
Daktilo yazısı
Müasir dövrdə bir sıra qrafika növləri olduğu kimi, yazı növləri də vardır. Qrafika bütöv yazı sistemini əhatə edir. Yazının növləri isə tamamilə başqadır. Buraya, görməyən adamların qalın kağız üzərində açdıqları deşiklərdən ibarət yazı, Morze əlifbası deyilən yazı sistemi (bundan rabitə sistemində geniş istifadə edilir) də aiddir. Yazı növlərindən biri də daktilo yazısıdır. Daktilos- yunanca barmaq deməkdir. Barmaqlar vasitəsilə fikrin ifadə edilməsi kar-lalların əsas ünsiyyət vasitəsidir. Daktilo necə yaranmışdır? Əvvəllər adamlar hər şeydən mərc qoyduğu kimi, danışmamaq haqqında da mərcləşirmişlər. Buna görə də danışa bilən adamlar əlləri ilə, işarə vasitəsilə danışardılar. Bu da sonradan daktilologiyanın meydana gəlməsini əsaslandırmışdır. Daktilologiyada bir və ya iki əlin barmaqlarının müxtəlif vəziyyəti hər hansı bir anlayışı ifadə etdiyi kimi, müxtəlif hərfləri də bildirir. Kar-lallar üçün təhsil sistemində daktilologiyadan istifadə edilir. Bir əlin barmaqları əsasında qurulan hərf şəkli daha anlaşıqlı olur Azərbaycanda kar-lallar məktəbində təhsil məhz daktilo əlifbası əsasındadır.
Jeks (rayon)
Jeks  — Fransanın Ron-Alp regionun rayonlarından biri. Departamenti — En. Suprefektura — Jeks. Rayon əhalisi 2006-cı ildə 69 762 nəfər təşkil edirdi. Əhalinin sıxlığı — 164 nəf / km². Rayon ərazisi — 426 km².
Goranboy Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi
Goranboy Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi — Goranboy rayonunda yaradılmış muzey.
Muzeyin tarixi
Goranboy rayon Tarix-Diyarşünaslıq muzeyi 1981-ci ildən fəaliyyətə başlayıb. 2014-cü il dekabr ayında muzey yeni inzibati binaya köçürülmüşdür. Muzey Heydər Əliyev prospekti 5 ünvanında yerləşir. Muzey 1 mərtəbəli binadan ibarətdir: ekspozisiya zalı, fond otağı, işçi otağı və yardımcı otaq.
Moloqa-Şeksna ovalığı
Moloqa-Şeksna ovalığı — Rusiyada, Moloqa və Şeksna çayları hövzəsində ovalıq. Hündürlüyü 100–120 metrdir. Ovalığın cənub-şərqi hissəsini Rıbinsk su anbarı tutur. Səthi hamardır; şam meşələri, qismən mamırlı bataqlıqlarla örtülüdür. Podzol və qleyli podzol torpaqlar yayılmışdır.
I Ruprext (Pfals kürfürstü)
Qırmızı Ruprext (Ruprecht I der Rote, 9 iyun 1309, Volfratshauzen; 16 fevral 1390, Noyştadt an der Vaynştasse) — Vittelsbax sülaləsi ndən Reyn qraf-palatini (1353-1356), rəsmi olaraq ilk Pfals kürfürstü (1329-1390) və Heydelberq Universiteti nin qurucusu idi.
İlk illəri
1309-cu ildə Yuxarı Bavariya hersoqu I Rudolf və onun arvadı Nassaulu Matilda (Almanların kralı Adolf un qızı). Atası 1319-cu ildə vəfat edəndə Ruprext cəmi 10 yaşı vardı. Ölümündən sonra o, anası və qardaşları Adolf (ö.1327) və Rudolf la birlikdə qraf İohann fon Nassaunun qəyyumluğu altında idi. 1317-ci il fevralın 26-da silah gücü ilə bağladığı müqavilə əsasında əmisi IV Lüdviq öz qardaşının əlindən Reyn Pfals ını alıb ələ keçirmişdi. Müharibə 1322-ci ilin avqustunda başa çatdı, lakin yalnız 1323-cü ilin iyununda IV Lüdviq və onun üç qardaşıoğlu arasında barışıq oldu. 1329-cu ildə Pavia müqaviləsi ndə Ruprext və qardaşı Rudolf 1329-cu ildə Pfalsın müstəqil bir knyazlığa çevrilməsinə nail oldular. Əvvəlcə hər ikisi ərazini qardaşı oğlu II Ruprext ilə birlikdə idarə etdilər və 1338-ci ildə knyazlıqlarını bölüşdülər.
Ruprext 1353-cü ildə Rudolfun ölümündən sonra Rudolfun mülkünü miras aldıqda və yeganə Reyn qraf-palatini olduqda, yeni imperator IV Karl Yuxarı Pfals ın bir hissəsini bu tituldan ayırdı və "Yeni Bohemiya" adı ilə Lüksemburq sülaləsinin mülklərinə daxil etdi. Ruprextə qardaşından imperatora xeyli borc miras almışdı. 1376-cı ildə Venzel in Almanların kralı seçilməsi üçün Ruprext yenidən IV Karldan qalan torpaqlardan Oppenhaym, Nierştayn, İnqelhaym və Bolandenin bəzi hissələri də daxil olmaqla əhəmiyyətli ödənişlər və böyük ərazilər aldı. Bundan əlavə, Ruprext 1357-ci ildə Kaiserslautern və Boldendən başlayaraq ölümünə qədər demək olar ki, bütün Çvaybrükgen qraflığı nı ələ keçirdi.
Kürfürstlüyü
Ümumi Alman Bioqrafiyası (Allgemeine Deutsche Biographie) bu hökmdarı aşağıdakı kimi xarakterizə edir:
Ailəsi
I Ruprext 1350-ci ildə Flandriya qrafı I İohannın qızı Namurlu Elizabet (1330-1382) ilə evləndi. Evlilik uşaqsız qaldı. 1385-ci ildə ikinci evliliyində o, öz qardaşı nəvəsi Beatriks fon Berqlə (1360-1395) (II Ruprextin qızı Anna (1346 - 30 noyabr 1415), 1363-cü ildə ilk Berq hersoqu I Vilhelm lə ilə evlənmişdi), bu evlilik də uşaqsız qaldı. Ruprext 1390-cı ildə öldü və onun yerinə qardaşı oğlu II Ruprext keçdi.
Böyük O işarələr sistemi
thumb|300x300px|Böyük O işarəsi nümunəsi: f (x) ≤ cg (x (x)) olduğu üçün c> 0 (məs. C = 1) və x0 (məsələn x0 = 5)) X ≥ x0 olduqda.. Böyük O işarə göstəricisi, arqument müəyyən bir dəyərə və ya sonsuzluğa yaxınlaşanda bir funksiyanın məhdudlaşdırıcı davranışını təyin edən riyazi işarədir. Paul Bachmann, Edmund Landau və digərləri tərəfindən icad edilən, Bachmann-Landau işarəsi və ya asimptotik işarə olaraq adlandırılan işarələr qrupunun üzvüdür.
Kompüter elmlərində böyük O işarəsi, alqoritmlərin, problemin ölçüsü son dərəcə böyük olduğunda dəyişikliyə necə reaksiya verdiyini təsnif etmək üçün istifadə edilir. Analitik sayı nəzəriyyəsində, aritmetik bir funksiyanın asimptotik ölçüsünü böyük sonlu argumentlərdən keçən dəyərlə dəyişdirərkən "baş vermiş səhv" təxmin edilir. Məşhur nümunə, sadə ədədlər teoremində qalığın təxmin edilməsi problemidir.
Böyük O işarəsi, funksiyaları böyümə sürətinə görə xarakterizə edir: eyni böyümə nisbətinə sahib fərqli funksiyalar eyni O işarəsi ilə göstərilə bilər.
Böyükdür - (ing. greater than, ru. больше)
Böyükdür və ya bərabərdir (ing. greater than or egual to, ru. больше или равно)
Funksiyanın böyümə nisbəti funksiyanın sırası (order of the function) olaraq da adlandırıldığından, O hərfi istifadə olunur. Bir funksiyanın böyük O işarəsi baxımından bir tərifi ümumiyyətlə funksiyanın böyümə nisbətinin üst sərhədini təmin edir. Böyük O işarəsi ilə əlaqəli olaraq, asimptotik böyümə dərəcələrində digər sərhəd növlərini müəyyənləşdirmək üçün o, Ω, ω və Θ işarələrindən də istifadə olunur.
Böyük O işarəsi, bənzər proqnozları təmin etmək üçün bir çox sahədə də istifadə olunur.
Formal tərif
f və g həqiqi ədədlər çoxluğunda təyin olunmuş funksiyadırsa yalnız və yalnız x'in bütün kifayət qədər böyük dəyərləri üçün, f (x) 'in mütləq dəyərinin mütləq g(x) mütləq dəyəri ilə hasili qədər müsbət M sabiti varsa doğrudur. Yəni, f (x) = O (g (x)) yalnız və yalnız M və x0 müsbət həqiqi ədədlərdirsə Bir çox baxımdan, ehtimal ki, x dəyişəni sonsuzluğa yaxınlaşnda böyümə surəti O işarəsi eyni zamanda f'in, həqiqi ədəd olan a'nın (ümumiyyətlə, a = 0) yaxınındakı davranışını təsvir etmək üçün istifadə edilə bilər:
Ancaq və ancaq müsbət ədədlər δ və M varsa,
Zahir Rzayev
Rzayev Zahir Zakir oğlu — Qarabağ müharibəsi şəhidi.
Böyük O işarələr sistemi
Formal tərif
Əgər g(x), x dəyərləri a'ya kifayət qədər yaxın olanda 0 deyilsə, bu təriflərin hər ikisi üst limiti istifadə etməklə birləşdirilə bilər:
Zahir Rzayev
Həyatı
1975-ci iliyunun 9-da Qusar rayonunun Hil kəndində anadan olmuşdur.1992-ci ildə peofessor K.Kərimov adına Hil kənd tam ota məktəbini bitirərək 1994-cü ilin yanvarında Milli ordu sıralarında hərbi xidmətə çağırılmışdır. 1994-cü ilin martın 23-də Füzuli rayonun Alxanlı kəndi uğrunda gedən döyüşlərdə düşmən snayperindən açılan güllə nəticəsində şəhidlik zirvəsinə ucalmışdır.
Böyük O işarələr sistemi
Formal tərif
Ancaq və ancaq
Nümunə
Tipik istifadədə, O işarəsinin formal tərifi birbaşa istifadə edilmir; Bunun yerinə, f funksiyası üçün O işarəsi aşağıdakı sadələşdirilmiş qaydalara görə əldə edilir:
Məsələn, tutaq ki, biz f(x) = 6x4 − 2x3 + 5 funksiyasını O işarəsinin köməyi ilə sadələşdirmək istəyirik. Bu funksiya üç həddin cəmidir: 6x4, −2x3, və 5. Üç həddin biri ən yüksək böyümə sürətinə malik olan 6x4 dür.Bu zaman biz ikinci qaydanı tətbiq edə bilərik: 6x4   6 və x4 ün hasilidir hansı ki, 1ci vuruq x dən aslı deyil. Bu faktoru nəzərə almamaq x4 ün sadələşdirilməsinə təsir edə bilər. Buna görə də biz deyirik ki, f(x) (x4)ün "böyük oh" işarəsidir. Riyazi yolla, biz
f(x) = O(x4)
yaza bilərik.Bu hesablama formal tərifin istifadəsi ilə təsdiq oluna bilər: f(x) = 6x4 − 2x3 + 5 və g(x) = x4. Yuxarıdakı formal tərifi tətbiq etməklə yaza bilərik ki f(x) = O(x4) özünün genişlənməsi olan
beləliklə
= İstifadəsi =
= Sonsuz asimptotlar =
= Sonsuz kiçik asimptotlar =
= Hasil =
= Cəm =
Ədəbiyyat
= Sabitə vurulması =
Cəfərabad (Cəng Almaz)
Cəfərabad — İranın Kürdüstan ostanı Bicar şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 141 nəfər yaşayır (31 ailə). Əhalisini kürdlər təşkil edir.
X Leonun iki kardinalla portreti (Rafael)
X Leonun iki kardinalla portreti —İntibah dövrü İtaliya rəssamı Rafael Santinin yağlı boya ilə işlədiyi rəsm əsəri. Rafel əsəri 1518–1519-cu illərdə çəkmişdir. Əsər Rafael Santinin yaradıcılığının Roma dövrünə aid edilir. X Leonun iki kardinalla portreti əsəri hazırda İtaliyada Florensiya şəhərində saxlanılır.
Şamil Əfəndiyev
Şamil Əfəndiyev — 1994-cü ildə Rusiyanı, 1997–2000-ci illərdə isə Azərbaycanı təmsil edən sərbəst güləşçi.
Karyerası
Şamil Əfəndiyev 1994-cü ildə Rusiya Çempionatında mübarizə apardı və turniri gümüş medalla başa vurdu. 1997-ci ildən Azərbaycan yığmasının heyətində çıxış edən Şamil Əfəndiyev 1997-ci ildə Rusiyada Dünya Çempionatını 7-ci, 1998-ci ildə İranda Dünya Çempionatını isə 11-ci pillədə başa vurdu.
Şamil Əfəndiyev Azərbaycanı 2000-ci ildə Sidney şəhərində (Avstraliya) baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil elədi. −63 Kq. turnirində çıxış edən Şamil Əfəndiyev qrup mərhələsinin birinci görüşündə Slovakiya nümayəndəsi Stefan Fernya ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Şamil Əfəndiyev rəqibi üzərində 6:1 hesabı ilə qələbə qazandı. Qrup mərhələsinin növbəti görüşündə onun rəqibi Yeni Zelandiya nümayəndəsi Musa İlhan oldu. Bu görüşdə də Şamil Əfəndiyev rəqibi üzərində qələbə qazandı (10:0). Qrup mərhələsinin üçüncü turu isə həlledici oldu. Bu görüşdə Şamil Əfəndiyev son olimpiadanın finalçısı Cənubi Koreya nümayəndəsi Yan Ya-Su ilə üz-üzə gəldi. Həm Əfəndiyev, həm də Ya-Su bütün görüşlərində qalib gəlmişdi və sırf bu görüşün qalibi olimpiadanın yarım-final mərhələsinə vəsiqə qazanacaqdı. Həmin görüşdə Şamil Əfəndiyev rəqibinə 1:6 hesabı ilə məğlub oldu və mübarizəsini qrup mərhələsində dayandıraraq olimpiadanı yeddinci pillədə başa vurdu. 2000-ci ildə idmanla vidalaşdı.
Giorqos Merkis
Apollon Limassol
Merkis "Apollon Limassol" akademiyasının yetirməsidir. O, 2001/2002 mövsümündə, 17 yaşında debüt etmişdir. Karyerasının böyük əksəriyyətini "Apollon"da keçirmiş və burada bir çempionluq, iki kubok və bir super kubok qazanmışdır. Klubda on beş il çıxış etdikdən sonra onun müqaviləsi 12 yanvar 2016-cı ildə qarşılıqlı olaraq ləğv edilmişdir.
APOEL
Merkis 12 yanvar 2016-cı ildə başqa bir Kipr klubu olan "APOEL" ilə 18 aylıq müqavilə imzalamışdır. O, 17 yanvar 2016-cı ildə "Enosis Neon Paralimni" ilə ev oyununda rəsmi debüt etmişdir. Oyun 3:0 hesablı qəbələ ilə başa çatmışdır. O, "APOEL"də ilk qolunu 2 aprel 2016-cı ildə keçmiş komandası "Apollon Limassol"a qarşı vurmuşdur. Merkis klubun heyətinə qoşulduqdan bir neçə ay sonra komandası ardıcıl dördüncü dəfə Kipr çempionu olmuşdur.
NGC 6272
NGC 6272, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Herkules bürcü istiqamətində yerləşir. Sab tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Feyruz İsayev
Feyruz Abdul oğlu İsayev — tarix elmləri namizədi, 1990–1995-ci ildə Azərbaycan parlamentinin deputatı, "Arch-Petrol" şirkətini təsisçisi, Moldovanın neft məhsulları bazarının lider olan "Lukoyl" şirkətinin rəhbəri.
Həyatı
Feyruz İsayev 1952-ci il sentyabrın 1-də Göyçay şəhərində anadan olub. 1977-ci ildə Odessa Dəniz Donanması mühəndisləri institutunu bitirib. Gəmiqayırma zavodunda texnik-konstruktor kimi əmək fəaliyyətinə başlayıb. 1982–1985-ci illərdə Azərbaycan LKGİ MK katibi vəzifəsində işləyib. Sov. İKP MK yanında İctimai Elmlər Akademiyasının məzunu olub. Tarix elmləri namizədidir.
Fəaliyyəti
Feyruz İsayev İsmayıllı rayonunda birinci katib, daha sonra 1990–1992-ci illərdə Göyçay Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsində çalışıb. O, həmçinin, 1990–1995-ci ildə Azərbaycan parlamentinin deputatı olub. Həmçinin, sovetlər dönəmində Mərkəzi Komitədə məsul vəzifədə çalışıb.
1997-ci ildən bəri neft məhsulları bazarında çalışan azərbaycanlı iş adamı Moldovaya 1997-ci ildə 45 yaşı olarkən gəlib. O, "Arch-Petrol" şirkətini təsis etməklə bir il yarım müddətində 16 yanacaqdoldurma məntəqəsi və iki topdansatış bazası quraraq ilk uğuruna imza atıb. 2001-ci ildə qurduğu biznesi "Lukoyl" şirkətinə satır və onun rəhbərlərindən birinə çevrilir. İlkin dövrlərdə "Lukoyl"da baş direktorun birinci müavini vəzifəsində çalışan F. İsayev sonra Moldovanın neft məhsulları bazarında lider olan bu şirkətə rəhbərlik edib.
Karbon dövranı
Karbon dövranı-biokimyəvi tsikldə aktiv iştirak edən karbonun əsas ehtiyatı Dünya okeanında yerləşir, burada o, müxtəlif formalarda olur. Son nəticədə karbonun əksər hissəsi okeanın dibində toplanır, sonra daha cavan çöküntülərlə örtülür və beləliklə, ekosferdən kənara çıxır. Bu zaman litosfer maddələrinin böyük tsiklində qalır.
Ümumi məlumat
Karbonun qlobal tsiklində əsas antropogen axın enerji istehsalı prosesində yanacaqların yandırılması nəticəsində əmələ gəlir. Digər karbon axını isə quru ekosisteminin antropogen dəyişilməsi zamanı biotanın üzvi maddələrinin və torpağın müxtəlif destruksiya növləri sayılır. Belə antropogen axın nisbətən az olsa da, onun miqdarı durmadan artır və parnik effektinin güclənməsinə səbəb olur. Quruda fotosintez prosesi zamanı karbon qazının funksiyası, bununla da üzvi maddələrin əmələ gəlməsi və əlavə olaraq oksigenin ayrılması baş verir. Ömrünü başa vurmuş bitkilər və heyvanlar mikroorqanizmlər tərəfindən parçalanır, bunun nəticəsində ölü üzvi maddələrin karbonu oksidləşərək karbon qazına çevrilir və yenidən atmosferə düşür. Karbonun dövranı su mühitində də belə başa çatır. Bitkilərdə fiksasiya olunmuş (toplanmış) karbon heyvanat aləmi tərəfindən çoxlu miqdarda istifadə olunur, o da öz növbəsində tənəffüz zamanı onu karbon qazı şəklində ayırır.
Həmçinin bax
Karbon
Azərbaycan Süni İntellekt Laboratoriyası
Azərbaycan Süni İntellekt Laboratoriyası — Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi (Azərbaycan)nin nəznində əsası qoyulan Azərbaycan Süni İntellekt Laboratoriyası, süni intellektin inkişafı və milli süni intellekt fəaliyyətinin, qabiliyyətinin çevik idarə olunmasını məqsədilə yaradılmışdır. Süni intellektlə idarə olunan gələcək üçün lazım olan qabiliyyətləri inkişaf etdirmək, bacarıqlı kadr hazırlamaq üçün innovativ infrastruktur, Azərbaycan Süni İntellekt Laboratoriyasının tərkibində yaradılıb. Əsas məqsəd isə bu sahə üzrə tədqiqat və inkişafı artırmaq, istedadların inkişafı üçün texniki bacarıq təlimləri və məqsədyönlü seminarlar təşkil etməkdir. Süni intellekt laboratoriyası bu səhənin imkanlarından tam istifadə etmək üçün sənaye tərəfdaşları, innovativ şirkətlər və akademik institutlarla əməkdaşlıq edilir.
Həmçinin uzunmüddətli perspektivdə süni intellekt imkanlarını genişləndirmək və tam şəkildə istifadə etmək üçün təlimlər, təlim düşərgələri, vebinarlar, konfranslar və məqsədyönlü seminarlar kimi bir sıra geniş fəaliyyətlər təşkil etməyi və iştirak etməyi planlayır.
Platforma süni intellektlə idarə olunan və gələcək üçün lazım olan qabiliyyətləri inkişaf etdirmək üçün elmi-tədqiqat və təkmilləşdirmə və istedadların inkişafı üçün sənaye-akademiya tərəfdaşlığının artırılmasına yönəlmişdir.
Fəaliyyət istiqamətləri
Laboratoriya aşağıdakı istiqamətlərdə fəaliyyət göstərir:
Soqdian
Soqdian — e.ə. 424–423-cü illərdə hakimiyyətdə olmuş Əhəməni hökmdarı. Altı aydan çox davam etməyən qısa hakimiyyəti və səltənəti Ktesiya yazıları ilə öyrənilmişdir. Yazılara görə o, I Artakserks in Babil cariyə si Alogynedən qeyri-qanuni oğluydu.
Artakserks ölümü
I Artakserksin həyatda olduğunu xatırladan son daş kitabə e.ə. 424-cü il dekabrın 24-nə aiddir. Onun ölümündən sonra ən azı üç oğlu taxta çıxmışdı.
Onlardan birincisi olan II Kserksin Damaspiadan olan yeganə qanuni oğlu və birinci varisi olduğu bildirilir. II Kserks nin hökmranlığı yalnız Pers əyalətində tanınmışdı.
Üçüncü I Artakserksin cariyəsi Cosmartidene nin oğlu və Hirkan satrapı nın hakimi olan II Dara idi. II Dara yarı-bacısı olan Pərisat (Pərişad) ilə evlənmişdi ki, o, I Artakserks və Babil cariyə si Andianın qızı idi. II Daranın adı çəkilən ilk qeyd e.ə. 423-cü il 10 yanvar tarixinə aiddir.
Dieqo Bisesvar
Dieqo Marvin Bisesvar ({{Dil-nl|Diego Marvin Biseswar}; ) — Surinam və Niderland futbolçusu, futbol üzrə Yunanıstan çempionatında çıxış edən "PAOK" FK-nın və Surinam milli futbol komandasının vingeri.
Beynəlxalq karyera
2005-ci ildə Bisesvar gənclərdən ibarət Niderland milli komandasının tərkibində İtaliyada keçirilən gənclər arasında Avropa çempionatında gümüş medal qazanmışdır.
Bisesvar 27 mart 2021-ci ildə 2022 Dünya Kubokunun təsnifat mərhələsi zamanı Aruba ilə matçda debüt etmişdir. O, 2021 CONCACAF Qızıl Kuboku üçün oyunlarda heyətə daxil edilmişdir.
Keçəgünbəd (Cəng Almaz)
Keçəgünbəd — İranın Kürdüstan ostanı Bicar şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 168 nəfər yaşayır (31 ailə). Əhalisini azərbaycan türkləri təşkil edir.
I Leopold (Müqəddəs Roma imperatoru)
I Leopold — Müqəddəs Roma imperatoru. 46 il 9 ay davam edən səltənətiylə Habsburq sülaləsi nin ən uzun müddət taxtda qalan monarxıdır.
İmperator III Ferdinand və onun ilk xanımı Mariya Anna nın ikinci oğlu olan Leopold, böyük qardaşı Ferdinandın ölümünün ardından 1654-cü ildə taxtın varisi oldu. Atasının ölümünün ardından keçirilən seçimlərdə qalib gəldi və 1658-ci ildə Müqəddəs Roma imperatoru seçildi. Onun səltənəti Osmanlı imperiyası ilə gedən müharibə və uzaq qohumu olan Fransa kralı XIV Lüdovik lə olan çəkişmələri ilə bilinir. 10 il davam edən müharibənin ardından şərq cəbhəsində qələbə qazandı və bağlanan Karlovitsa sülhü ylə, 1526-cı ildən bəri Osmanlı idarəsində olan Macarıstan krallığı nın, demək olar ki, tamamilə geri aldı.
Lerik bələdiyyələri
Lerik bələdiyyələri — Lerik rayonu ərazisində fəaliyyət göstərən bələdiyyələr.
Tarixi
Azərbaycanda bələdiyyə sistemi 1999-cu ildə təsis olunub.
Neytan Trent
Natanael Koll ( 4 aprel 1992, İnsbruk, Avstriya) və ya səhnə adı ilə Neytan Trent — Avstriya müğənnisi. O Avstriyanı 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdir.