cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Şəki Dövlət Dram Teatrı
Tarixi
Nuxa Dövlət Drаm Tеаtrındа Miкаyıl Аğаyеv, Yusif Yulduz, Niyаzi Bədəlоv, Cаhаngir Məmmədоv, Həsən Əliyеv кimi rejissоrlаr çаlışmışlаr. Bu tеаtrın ömrü çох qısа, cəmi 13 il оlmuşdur. Lакin bu qısа müddətdə Nuxa səhnəsində SSRİ xаlq аrtistləri İsmаyıl Оsmаnlı, İsmаyıl Dаğıstаnlı, Rеspubliкаnın xаlq аrtistləri Əlövsət Sаdıqоv, Lütvəli Аbdullаyеv, Yusif Vəliyеv, Məmməd Burcəliyеv, Sədаyə Mustаfаyеvа, əməкdаr аrtistlər Səməd Tаğızаdə, Məmmədкəbir Hаcıоğlu, Bilqеyis Ələsgərоvа кimi böyüк sənətкаrlаr ilк аddımlаrını аtmışlаr. Lакin Nuxa Dövlət Drаm Tеаtrı 1947-ci ildə “vəsаit çаtışmаmаzlığı” səbəbi ilə öz fəаliyyətini dаyаndırmışdır.
Аncаq Şəкinin tеаtr həyаtı dаvаm еdirdi. Dövlət Drаm Tеаtrı ləğv оlunаrкən оnun bir nеçə акtyоru о cümlədən Zаhid Məliкоv, Mustаfа Əhmədzаdə, Nəzir Məmmədоv, Yunus Məmmədоv, Bilqеyis Ələsgərоvа, Rаmiz Sаdıqоv və b.Nuxada qаldılаr. Оnlаr əməкdаr аrtist Məmmədкəbir Hаcıоğlunun rəhbərliyi ilə rаyоn mədəniyyət еvində drаm dərnəyi təşкil еtdilər. Və nəhаyət, 1975-ci ildə xаlq tеаtrının bаzаsındа Şəкidə yеnidən Dövlət Drаm Tеаtrının аçılmаsı hаqqındа qərаr çıxdı. Tеаtrа görкəmli коmеdiyа ustаsı Sаbit Rəhmаnın аdı vеrildi. Коllекtivi möhкəmləndirməк məqsədi ilə M.А.Əliyеv аdınа Аzərbаycаn Dövlət İncəsənət İnstitutunun акtyоrluq fакultəsinin iki qrup tələbəsi dаimi işləməк üçün Şəкi tеаtrınа dəvət оlundulаr. Tələbələr öz müəllimləri Vаqif Аbbаsоvlа yеrli акtyоrlаrlа birliкdə fəаliyyətə bаşlаdılаr. Коllекtiv аçılış üçün M.F.Ахundоvun “Hаcı Qаrа”, S.Rəhmаnın “Nişаnlı qız” коmеdiyаsını və S.Vurğunun “Коmsоmоl pоеmаsını” hаzırlаmаğı plаnlаşdırdı. 1976-cı ilin iyul аyının 2-də S.Rəhmаn аdınа Şəкi Dövlət Drаm tеаtrı öz pərdələrini tеаtrsеvərlərinin üzünə аçdı. Аnаrın “Аdаmın аdаmı”, V.Şекsprin “Кrаl Lir”, “Rоmео və Culyеttа”, N.Həsənzаdənin “İmzаlаr içində”, R.Stаyаnоvun “Ustаlаr”, Ş.Pеtеffinin “Pələng və kаftаr”, M.F.Ахundоvun “Хırs quldur bаsаn”, S.Rəhmаnın  “Аşnаlаr”, “Yаlаn”, “Хоşbəхtlər”, “Tоy”, C.Cаbbаrlının “Аydın”, “Аlmаz”, B.Brехtin “Аrturrо Uİ-nin kаryеrаsı” və bu кimi Аzərbаycаn və  dünyа drаmаturqlаrının əsərlərini müvəffəqiyyətlətаmаşаyа hаzırlаndı.
İndi Şəкi Dövlət Drаm Tеаtrının fəаliyyətə bаşlаdığı vахtdаn 142 il кеçir. Bu müddət ərzində tеаtrın səhnəsində 200-ə qədər pyеs tаmаşаyа qоyulmuşdur. Tеаtr müхtəlif illərdə ölкəmizdə кеçirilən almаn, çех, bоlqаr, rumın, mаcаr tеаtr fеstivаllаrındа iştirак еdərəк müvəffəqiyyət qаzаnmışdır. Respublikanın əməkdar incəsənət xadimi, görkəmli rejissor Hüseynağa Atakişiyevin quruluşunda teatr 1977-ci ildə R.Stoyаnоvun «Ustаlаr» əsəri ilə SSRİ-də кеçirilən Bоlqаrıstаn drаmаturgiyаsı fеstivаlındа bаş müкаfаtа, 1978-ci ildə Mаcаrıstаn fеstivаlındа Ş.Pеtеffinin «Pələng və Каftаr» əsərinə görə I dərəcəli müкаfаtа, 1980-cı ildə Аlmаn drаmаturgiyаsı fеstivаlındа  B.Brехtin «Аrturrо Uİ-nin Каryеrаsı» əsərinə görə I dərəcəli müкаfаtа, 1981-ci ildə Çехiyа incəsənət fеstivаlındа  К.Çаpекin «Аğ xəstəliк» əsərinə görə II  dərəcəli müкаfаtа, 1983-cü ildə isə Rumınyа Rеspubliкаsının incəsənət fеstivаlındа I dərəcəli müкаfаtа və bir çох bаşqа fеstivаllаrdа dа I və II dərəcəli müкаfаtlаrа lаyiq görülmüşdür.
Акtyоrlаrdаn Хаnlаr Həşimzаdə, Əbülfət Sаlаhоv, Gülşаd Bахşıyеvа, Mаhirə Əmirоvа, İbrаhim Əliyеv, Muxtar İbаdоv, Nоvruz Cəfərоv, Fərmаn Аbdullаyеv, Qəmər Məmmədоvа, Qənirə Məmmədоvа, Аyşаd Məmmədоv, Hiкmət Nəbiyеv, Аydın Əlibаlаyеv, Акif Yusifоv, Əlgüşаd Rəhimоv, Sоqаt Səmədоvа, Rаfiq Yunusоv, Vаhаb Аllаhvеrdiyеv, Ələкbər Hüsеynоv  və b. müхtəlif illərdə ən yахşı ifаçılığа və fеstivаllаrdа iştirакlarınа görə dəfələrlə fəхri fərmаn, diplоm və müкаfаtlаrа lаyiq görülmüşlər.
Şəкi tеаtrı 1988-ci ildə Rеspubliка Коmsоmоlu müкаfаtı аlmışdır. O dövrdə tеаtrın fəаliyyətində əməyi olmuş incanların zəhmətlərini hörmətlə qeyd etməliyik: ilк növbədə tеаtrın ilк bаş rеjissоru Vаqif Аbbаsоvu. Kоllекtivin təşəккül tаpmаsındа Vaqif Аbbаsоvun zəhməti əvəzsizdir. Müхtəlif illərdə Şəкi tеаtrındа bаş rеjissоr işləmiş Hüseynağa Аtакişiyеv, Cahangir Nоvruzоv, Mərdan Fеyzullаyеvin коllекtivin  prоfеssiоnаl səviyyəyə yüksəlməsində zəhmətləri çox böyüкdür. Bəstəкаrlаrdаn
Е.Sаbitоğlu, А.Əzimоv, C.Quliyеv, bаlеtmеystеrlərdən Əli Əşаri, Çingiz Novruzəliyev, drаmаturqlаrdаn R.Rövşən, V.Səmədоğlu, Аnаr və b. Şəкi tеаtrı ilə həmişə sıх yаrаdıcılıq əlаqələri sахlаmışlаr. Tеаtr dəfələrlə Bакı şəhəri və Respublikanın rayonlarında, 1984, 1988, 1989, 1991-ci illərdə Rusiyаnını pаytахtı Mоsкvаdа, 1987-ci lidə Tаtаrıstаnın pаytахtı Каzаndа, 1991-ci ildə Mаri Rеspubliкаsının pаytахtı Yоşкаr-Оlаdа, 1989-cu ildə Dаşкənd və Səmərqənddə, 1983-cü ildə Tiflisdə uğurlu qаstrоl  səfərlərində оlmuşdur.
2002-ci ildə H.Atakişiyevin quruluşunda Hidаyətin «Məni qınаmаyın» əsəri ilin ən yахşı tаmаşаsı оlmuş Tеаtr Хаdimləri İttifаqının təsis еtdiyi «Qızıl Dərviş» müкаfаtı ilə müкаfаtlаndırılmışdır.2003-cü ildə Respublikamızın paytaxtı Bakı şəhərində olmuş və Teatr özünün üç tamaşası ilə: Hidayətiun “Məni qınamayın”, Eduardo De Filliponun “Ruhlar” və Bəxtiyar Vahabzadənin “Cəzasız günah” adlı tamaşalarıyla Bakılılara əsil yaradıcılıq nümunələri göstərmişlər.2005-ci ildə Mədəniyyət Nazirliyinin dəvəti ilə yenidən Bakı şəhərində çıxış edən teatr S.Mrojekin “Xoşbəxt hadisə” və N.B.Vəzirovun “Yağışdan çıxdıq, yağmura düşdük” əsərlərini nümayiş etdirmişlər. Rejissor Mirbala Səlmlinin quruluş verdiyi bu tamaşalar böyük tamaşaçı auditoriyasının rəğbətini qazanmışdır. 2006-cı ildə yenə dəBakı şəhərində qastrol səfərində olan teatr bir daha böyük və əvəz olunmaz yaradıcı simasını öz tamaşaçılarına göstərmişdir. Şəki Teatrının uğurlarının əldə olunmasının ən başlıca səbəbi kollektivin sağlam teatr tərbiyəsi görmüş sənətkarlarının öz sənətlərinə olan professional münasibətidir.2007- ci ilin oktyabr ayında teatr Şəki şəhəri ilə qardaşlaşmış Giresun (Türkiyə), 2008- ci ildə isə İstanbul şəhərlərinə dəvət almış, həmin şəhərlərdəyaradıcı kollektivtərəfindən M.Səlimlinin quruşunda S.Mrojekin “Xoşbəxt hadisə” əsəri nümayiş etdirilmişdir. Teatrın bu çıxışı Türkiyə mətbuatında geniş işıqlandırlmışdır.
Təbii ki, teatrın bu uğurları bu gün yaradıcı heyətə rəhbərlik edən, respublikanın əməkdar incəsənət xadimi Mirbala Səlimlinin adı ilə bağlıdır. 1985-ci ildən Şəki Dövlət Dram Teatrında işləyən M.Səlimli Azərbaycan və dünya dramaturgiyasının incilərindən sayılan 30-dan çox dram əsərinə quruluş vermişdir. 2009-cu ildə J.B.Molyerin “Xəsis” komediyasının quruluşuna görə Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqının təsis etdiyi “Qızıl Dərviş” mükafatına layiq görülmüşdür.
2010-cu ildə Respublikada keçirilən “Milli Teatr Festivalı”nda iştirak edən Şəki Dövlət Dram Teatrı M.Səlimlinin quruluşunda iki tamaşa ilə: Ə.B.Haqverdiyevin “Pəri Cadu” və  J.B.Molyerin “Xəsis” tamaşası ilə təmsil olunmuş və böyük tamaşaçı rəğbəti qazanmışdır. 2012-ci ildə Şəki Dövlət Dram Teatrı Türkiyənin Konya şəhərində keçirilən türkdilli xalqların V teatr teatr festivalında J.B.Molyerin “Aldadılmış ər” tamaşası ilə uğurlu çıxışı teatrın axırıncı illər qazandığı ən böyük naliyyətlərdən biri olmuşdur.
2013-cü ildə Şəkidə I Şəki Beynəlxalq Teatr Festivalı keçirilmiş və tearın festivalın açılışında M.Səlimlinin quruluşunda oynadığı İ.Əfəndiyevin “Sevgililərin cəhənnəmdə vüsalı” tamaşası böyük teatr hadisəsinə çevrilmişdir. Tamaşa Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin təsis etdiyi “Zirvə”mükafatı ilə təltif olunmuşdur.2015-ci ilin aprel ayında teatr yenidənKonya və Giresun şəhərlərində keçirilən teatr festivallarında J.B.Molyerin “Xəsis” tamaşası ilə çıxış etmiş və bu tamaşa türk tamaşaçılarını özünün səhnə yozumu ilə heyran qoymuşdur.2014 və 2016-cı illərdə beynəlxalq teatr festivallarına ev sahibliyi etmiş Şəki Dövlət Dram Teatrı  2018-ci ilin may ayının 12-dən 19-a dək keçirilən “Sərhədsiz teatr” III Şəki Beynəlxalq teatr festivalında türk dramaturqu Hidayət Sayının “Davul səsi” pyesi əsasında hazırlanmış çox uğurlu bir tamaşa ilə çıxış etmişdir.
Məhz belə uğurların nəticəsidir ki, Azərbaycan Respublika Prezidentinin sərəncamı ilə teatrın baş rejissoru Mirbala Səlimli 2012-ci ildə “Əməkdar incəsənət xadimi” fəxri adına və Prezident mükafatlarına, aktyorlardan Xanlar Həşimzadə 2013-cü ildə “Fəxri mədəniyyət işçisi” döş nişanı, 2015-ci ildə “Sənətkar medalı”, 2015-ci ildə “Əməkdar artist” fəxri adına və Prezident mükafatlarına, Əbülfət Salahov2015-ci ildə “Əməkdar artist” fəxri adına və Prezident mükafatlarına, Akif Yusifov 2013-cü ildə “Fəxri mədəniyyət işçisi” döş nişanı, 2018-ci ildə “Əməkdar artist” fəxri adına,  Rəhim Qocayev 2018-ci ildə“Əməkdar artist” fəxri adına,Aydın Əlibalayev və Brilyant Babayeva  2013-cü ildə “Fəxri mədəniyyət işçisi” döş nuşanına layiq görülmüşlər.
Rumıniya Kommunist Partiyası
200px|thumb|Partiyanın bayrağı
8 May 1921-ci ildə yaradılmış olan kommunist partiyadır. Rumıniya Sosialist Respublikasında təkpartiyalı rejim iqtidarda olmuşdur. 22 dekabr 1989-cu ildə Nikolae Çauşeskunun inqilab nəticəsində devrilməsi ilə partiyanın fəaliyyətinə son verilmişdir. Partiyanın Komunist Gənclər Birliyi adlı gənclər, Rumıniya Vətənpərvər Keşikçilər adlı hərbi təşkilatları mövcud olmuşdur. Siyasətdə ifrat solçu mövqeyə sahib olub. Partiya 1921–1943-cü illər arasında Komintern, 1947–1956-cı illər arasında Kominform adlı beynəlxalq, 1921-1939-cu illər arasında isə Avropada Balkan Kommunist Federasiyası təşkilatlarının üzvü olmuşdur. Partiyanın rəsmi rəngləri qırmızı və qızılı olmuşdur.
sol|thumb|1986-cı ildə partiyanın təbliğat afişası
Duran Duran
Duran Duran — 1978-ci ildə İngiltərənin Birminhem şəhərində qurulmuş İngilis New Wave musiqi qrupudur. Albomları dünya miqyasında 85 milyondan artıq satılmışdır.
Qrupun qurucuları sintizatorda Nik Rodes, bas gitarada Con Teylor, barabanda Rocer Teylor, gitarada Endi Teylor və vokalda Saymon Le Bon'dur. Qrup heçvaxt dağılmamıştır. 1989–2001-ci illər arasında Uoren Kukkurulo grupa qoşulmuş, 1989–1991-ci illər arasında Sterlinq Kempbell barabançı olaraq qrupa daxil olmuştur.
Salplar (sinif)
Salplar (Desmomyaria və ya Salpae) — Tunikalılar yarımtipinə aid sinif. Adətən okean səthi sularında qidalanırlar (bir neçə yüz metr dərinliyə qədər).
Bitki planktonu ilə qidalanırlar. Bəzi balıqların və dəniz tısbağalarının qidasını təşkil edir.
Dalğalarda qadın (Kurbe)
Dalğalarda qadın  — Qüstav Kurbenin 1868 ci ildə yağlı boya texnikası ilə nü janrında çəkmiş olduğu rəsm əsəri. Tablonun ölçüləri 65,4 × 54 sm-dir. Halhazırda əsər Nyu Yorkun Metropoliten muzeyində sərgilənməkdədir.
Loryan FK
«Loryan» — Bretan bölgəsindəki Loryan şəhərindəki bir Fransa futbol klubu. 2 aprel 1926-cı ildə təsis edilib. Komanda Stad dyu Mustuar stadionunda ev oyunları keçirir. Klubun rəngi narıncıdır.
Davos
Davos  — İsveçrənin şərqində, Landvasser çayı üzərində Qraubünden kantonunda şəhər.
Dünya İqtisadi Forumu hər il Davos şəhərində keçirilir.
Tarix
Şəhərin tarixi XIX əsrdə həkimlər Alp vadisinin mikroiqlimini ağciyər xəstəlikləri olan xəstələr üçün faydalı hesab etmələri ilə başladı. Burada müalicə alan Robert Luis Stevenson Davosda məşhur Dəfinələr adası romanını yazdı. Şəhər, eyni zamanda Alman yazıçısı Tomas Mannın "Sehirli dağ" romanının səhnəsidir. 1929-cu ilin mart ayında Davosda Ernst Kassirer və Martin Haydeqqer arasında məşhur fəlsəfi mübahisə baş verdi.
Senecio triodontiphyllus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Boston çay qonaqlığı
thumb|250px|right|Boston çay dəstgahını təsvir edən litoqrafiya (1846)
Boston çay dəstgahı — 16 dekabr 1773-cü ildə Bostonda Britaniya hakimiyyətinə qarşı etiraz aksiyası. Amerika inqilabının başlanğıcı sayılır.
Haqqında
Boston Çay Qonaqlığı 16 Dekabr 1773'cü ildə Boston limanında "Azadlıq Oğulları" (Sons of Liberty) tərəfindən təşkil olunmuş siyasi etiraz aktıdır. Yerli qəbiləlilərin tərzində geyinmiş bir neçə insan East India şirkətinə aid gəmilərə çıxaraq bütün yükü - çay qutularını dənizə atdı. Çayın ümumi çəkisi 42 ton təşkil edirdi.
Bu etiraz, 10 May 1773'cü ildə qəbul olunmuş Çay aktına qarşı yönəlmişdi. Bu akt East India şirkətinə aksiz ödəmədən çay idxal etməyə icazə verirdi, bu da amerikalı tacirlərin biznesinə zərər vururdu. Aksizin özü isə Britaniya İmperiyasının "Yeni Dünyasında" fiskal siyasəti sərtləşdirən bir neçə digər tədbir ilə birlikdə 1767'ci ildə təsdiq olunmuşdu. Bu aktlar Taunşendin aktları kimi tanınır. Bu tədbirlər dərhal Amerikadakı Britaniya kolonistlərinin etirazına səbəb olmuşdu. Bu insanlar artıq özlərini amerikalı olaraq adlandırmağa başlamışdı. Kontrabanda artıq xalq arasında patriotik bir addım kimi qəbul olunurdu.
Küpəcələr
Küpəcələr (Doliolida) — Tunikalılar yarımtipinə aid sinif (digər bir sistemə görə Thalliacea sinfinə aid dəstə). Dənizdə koloniya halında yaşayan heyvanlar.
Tropik dənizlərdə plankton kimi yaşayır.
Boyaq indiqoferası
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Senecio tripinnatifidus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Alsoboqat
Alsoboqat — Macarıstanın Şomod medyesində yerləşən kənd.
Yevlax TV
"Yevlax" TV
"Yevlax TV" 14 iyul 2006-cı il tarixdə yaradılmışdır. 57-ci kanalda yayımlanır.
"Yevlax TV" Məhdud Məsuliyyətli Cə­miy­yə­ti­nin təsisçisi Əliyev Niftalı Müseyib oğludur.
"Yevlax TV"–nin həftəlik yayımının ümumi həcmi 168 saat təşkil edir.
Ümumi efir vaxtının 70 faizini ölkədə istehsal olunan proqramlar, 30 faizini xaricdə istehsal olunan proqramlar təşkil edir.
"Yevlax TV"–nin yayım dilini dövlət dili (70%), əcnəbi dil (30%) təşkil edir.
Mənbə
Azərbaycan Respublikasında fəaliyyət göstərən regional yayımçılar
Ağdam Şəhidlər Xiyabanı
Ağdam Şəhidlər Xiyabanı — Ağdam şəhərində Azərbaycanın müstəqilliyi və ərazi bütövlüyü uğurunda şəhid olanların dəfn olunduğu məzarlıq.
Şelan qraflığı (Vaşinqton)
Şelan — ABŞ-nin Vaşinqton ştatında qraflıq. Qraflığın mərkəzi və ən böyük şəhəri Venaçidir. Qraflıq 13 mart 1899 tarixində Okanoqan və Kititas qraflıqlarının hesabına yaradılmışdır.
Ağdam Şəhidlər Xiyabanı
Xiyaban 1992-ci ildə Ağdam şəhərində yaradılıb.
Təbriz metropoliteni
thumb|right|El-Gölü Stansiyası. Təbriz metropoliteni — Təbriz şəhərində yerləşən nəqliyyat növlərindən biri.
Tarixi
Təbrizdə metronun tikintisi hələ 2000-ci illərdə başlanılır. 6 kilometrlik yeraltı xətt 2007-ci ildə inşa edilir. Açılışı 2014-ci ilə planlaşdırılmışdır.
Metro tam olaraq 28 avqust 2015-ci ildə ümumi uzunluğ 7 km olan 6 stansiya istifadəyə verilir.
Xətlər
Hazırda yalnız bir xətt istifadə edilir. Gələcəkdə saylarının artırılması planlaşdırılır
A-330 təyyarəsinin Atlantikada qəzası
thumb|Təyyarənin uçuş xətti
A-330 təyyarəsinin Atlantikada qəzası — 1 iyun 2009-cu ildə Air France şirkətinə məxsus A-330 təyyarəsinin Atlantika üzərində qəzası. Qəza nəticəsində 228 nəfər həlak olmuşdur.
Bate
Bate — Macarıstanın Şomod medyesində yerləşən kənd.
Senecio triplinervius
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Ələkçilər (Kurbe)
“Ələkçilər” —  1853 cü ildə fransız rəssamı  Qüstav Kurbenin yağlı boya texnikası ilə realizm üslubunda çəkmiş olduğu rəsm əsəri. Nant İncəsənət muzeyində sərgilənən bu tablonun ölçüləri 131 × 167 sm-dir.
Tablo Qüstav Kurbenin Ornan kənd həyatından bəhs edən silsilə əsərlərindəndir.
Süjeti
Kurbe əsərdə çətin kənd həyatını təsvir etməyə çalışmışdir. Digər tərəfdən isə o, çalışmışdır ki, təsvir olunan qadın əməyini bir o qədər də yorucu göstərməsin. Kurbe kənd qızının öz işinə həvəslə yanaşmasını lirik bir əhval ruhiyyədə təsvir etmişdir. O, məhdud qammalı rənglərdən istifadə edərək, mərkəzi fiquru isə qırmızı rəngli paltarda təsvir etmişdir.
Kurbe bu əsərindəki personajları təsvir etmək üçün öz bacıları: Zoya (xəlbirli qız) və Jülyettadan ( yerdə oturaraq bğda arıtdayan) model kimi istifadə etmişdir.
Kanal-S
Kanal-S — 2008-ci ildə Şəki şəhərində yayıma başlayan televiziya kanalı idi. 2022-ci ildən isə ümumrespublika yayımına başlayan televiziya kanalıdır.
Tarixçə
Şimal-qərb bölgəsini əhatə edən "Kanal–S" Televiziya Şirkəti 29 dekabr 2008-ci ildən fəaliyyət göstərir. İnzibati binası Şəki rayonunda yerləşir. Telekanal 24 saat yayımlanmaqla regional televiziyalar arasında ilkə imza atıb. Kanalın 3 fərqli rayonda ötürücüsü olmaqla 51,54 və 32-ci kanallardan ölkənin 70% -dən çox ərazisinə yayımlanır. Həmçinin internet vasitəsilə dünyanın istənilən ölkəsində telekanalı izləmək olar. Ən yüksək, müasir standartlara cavab verən texniki avadanlıqlarla və rəqəmsal sistemlə də təchiz olunub. Respublika telekanalları arasında ən güclü və keyfiyyətli studiya kameraları, ən son montaj proqramları da məhz "Kanal-S"-dədir.
"Kanal-S" 7 departamentdən ibarətdir: Xəbərlər, Bədii və Yaradıcılıq departamenti, Proqram departamenti, Texniki departament, Təsərrüfat və Nəqliyyat departamenti, Maliyyə və Kadrlar departamenti, Mühafizə departamenti. Televiziyada 135 nəfər çalışır.
Telekanalın həftəlik yayım həcmi 168 saatdır. Yayımın 75%-ni televiziyanın öz istehsalı olan proqramlar, 5%-ni ölkə ərazisində, 20%-ni isə xaricdə istehsal olunan proqramlar, filmlər təşkil edir. “Sizə hamıdan yaxınıq” devizini əsas götürən şirkətin prioriteti operativlik və obyektivlikdir.
19 sentyabr 2016-cı il tarixindən etibarən "Kanal-S" olan telekanalın adı dəyişdirilərək "ARB Şəki" olmuşdur.
28 yanvar 2022-ci ildən etibarən "Azerspace-1" peykində və "KATV1" kabel televiziyasında ümumrespublika yayıma başlayıb.
14 fevraldan etibarən artıq rəngarəng verilişlərlə tamaşaçıların görüşünə gəlir. Əsas məqsəd isə bölgələrin, rayon və şəhərlərimizin təbliği, Azərbaycanda güclü turistik potensialı olan məkanların, kənd təsərrüfatının və digər infrastrukturların tanıdılmasıdır.
Həmçinin Kanal-S-dən bölgələrdə baş verən ən son və doğru xəbərləri də operativ şəkildə öyrənə biləcəklər. Kanal-S-in xəbərlər xidməti sizə bölgələrdə baş verən ən son hadisələri çatdıracaq. Bir sözlə, “Sizdəyik” devizini əsas götürən telekanalın əsas məqsədi Azərbaycan teleməkanında daha fərqli strategiya, əyləncəli və maraqlı proqramlarla tamaşaçıları maarifləndirmək, xüsusilə də xanımların televiziya qarşısında daha səmərəli vaxt keçirmələrini təmin etməkdir. Hazırda kanalda 121 əməkdaş çalışır və 14 veriliş istehsal olunur.
Argiope bruennichi
Argiope bruennichi (eşşəkarısı hörümçəyi) argiope cinsinin növlərindən biri. Şimali Avropa, Şimali Afrika, Asiyanın bəzi hissələri və Azor adaları boyunca yayılmışdır,həmçinin ABŞ-nin Şimali Karolina və Ohayo ştatlarında görülmüşdür. Argiope cinsinin digər növləri kimi qarın hissəsində sarı-qara zolaqları var.
Toru
Hörümçək adətən uzun otların içərisində yerdən bir az yuxarı gecə yaxud şəfəq vaxtı spiral tor hörür, toru hörməsi  təxminən bir saat çəkir. Torun ortasında nəzərə çarpan zigzaqlı, stabilimentum və ya tor dekorasiyası adlanan şəkil var. Bunun funksiyası qeyri-müəyyən olsa da həşəratların cəlb edilməsi üçün olduğu düşünülür.
Tora hər hansı həşərat ilişdikdə Argiope bruennichi tez onu hərəkətsiz hala gələnə kimi tora sarar. Sonra hörümçək ovunu sancaraq iflic edici zəhər və zülal həll edən ferment injeksiya edər.
Seksual dimorfizm
Argiope bruennichinin dişisi və erkəyi arasında böyük fərqliliklər vardır. Belə ki, dişinin ortalama bədən uzunluğu 15 mm ikən erkəyin ortalama bədən uzunluğu 4,5 mm-dir.
İndiqofera
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Veryer (Averon)
Veryer  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Sen-Bozeli kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Miyo.
INSEE kodu — 12291.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 393 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 216 nəfər (15-64 yaş arasında) arasında 164 nəfər iqtisadi fəal, 52 hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 75.9%, 1999-cu ildə 71.1%) olmuşdur. Fəal 164 nəfərdən 158 nəfər (84 kişi və 74 qadın), 6 nəfəri işsiz (3 kişi və 3 qadın) idi. Aktiv olmayan 18 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 17 nəfər təqaüdçü, 17 nəfər digər səbəblərə görə aktiv deyil. .
RoboKop (film, 2014)
RoboKop — 2014-cü ildə çəkilən fantastik janrlı döyüş filmidir.
Senecio triqueter
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Fəlsəfə doktoru
Fəlsəfə doktoru (PhD; ; ) — elm sahələri üzrə doktoranturada verilən yüksək elmi dərəcə.
Karl Qustav Yunq
Karl Qustav Yunq — İsveçrə psixoloqu, mədəniyyət fəlsəfəsinə dair bir sıra əsərlərin müəllifi, dərin psixologiyanın banisi. Tarixdə 100 ən çox öyrənilmiş şəxsiyyətlər siyahısına daxil edilib.
Həyatı
Karl Qustav Yunq psixologiya elminin öndə gedən dünyada ən tanınmış və bir o qədər də dəyərli elm adamlarından biridir. 26 iyun 1875-ci ildə İsveçrənin Konstans gölü yaxınlığında yerləşən kiçik bir qəsəbə olan Kessvilldə anadan olmuşdur. Atası protestant bir rahib olan Yunqun kiçik yaşlarda özünə qapalı bir uşaq olduğu, xəyallarla dolu bir uşaqlıq keçirdiyi söylənilir.
Ailə keçmişində çoxlu sayda sayda din adamı olan Yunq əvvəlcə din adamı olmağa qərar versə də, sonra Bazel ve Zurix universitetlərinə girdi. 1902-ci ildə universiteti qurtarıb həkim oldu. Bu vaxtı şüuraltı komplekslərə xitab edən sözlü çağrışım testi ilə bir anda tibb dünyasının marağına səbəb oldu. Çağrışım testinə görə terapevt daha öncə hazırladığı bir siyahıdan sözləri oxuyur və xəstədən sözləri eşitdiyi zaman ağlına gələn ilk şeyi söyləməsini istəyirdi. Bu sözlərdən xəstə üçün əhəmiyətli olan önəm daşıyanları şüuraltı kompleksləri hərəkətə gətirərək şüur axımında durğunluq yaradır və saniyəölçən ilə ölçülən çağrışım vaxtı artır.
Yunq 1907-ci ildə Vyanaya gedərək Freydlə ilk dəfə görüşmə fürsəti tapdı. Həyəcanla bir-birlərinə fikirlərini dedikləri aralıqsız 12 saat davam edən bu görüşmədən sonra dostluqları və yaxınlıqları artaraq davam etdi. Yunq Freydi bir ata kimi, Freyd də Yunqu bir oğul kimi sevməyə başladı.
Fəlsəfəsi
Freyd öz əsəri olan psixoanalizi gələcək nəsillərə çatdırmaq üçün özünün varisi kimi gördüyü Yunqa əmanət etməyə hazırlaşırdı. 1909-cu ildə psixoanalizi tanıtmaq üçün dəvət edildikləri Amerikaya getdilər. Bu vaxt bir-birlərinin düşüncələrini analiz edib, bəzi məsələləri müzakirə edərək bütün vaxtlarını bərabər keçirirdilər. Müəyyən vaxtdan sonra aralarında fikir ayrılıqları yaranmağa başladı. 1912-ci ildə Yunq "Şüuraltının psixologiyası" kitabını çap etdirdikdən sonra Freydlə münasibəti sona çatdı. Çünki Yunq Freydin libidonun sadəcə cinsi meyldən gələn bir enerji olaraq dəyərləndirildiyi teorisini dar görüşlü və insana aid bütün gerçəkliyi və zənginliyi əks etdirməkdən uzaq olan bir fikir kimi dəyərləndirdi.
1911 və 1914-cü illər arasında Beynəlxalq Psixoanaliz Dərnəyinin sədrliyindən istefa verəndən sonra analitik psixoloji nəzəriyələrin əsasını qoydu. 1921-ci ildə çap etdirdiyi "Psixoloji tiplər" adlı əsərində şüurun başlıca 4 əsas fərqli modelini və daxilə dönən xaricə dönən şəklində fərqliləşən davranış modellərinin olduğunu bildirdi. Daha sonrakı illərdə şüuraltının fərdi və kollektiv şüuraltı olaraq 2 növünün olduğunu iddia edirdi. O, şəxsiyyəti kişidə qadın ruhunu əks etdirən anima, qadında isə kişi ruhunu əks etdirən animus kompleksləri şəklində 2 növə ayırdı. Kollektiv şüuraltı arxetiplər adlandırdığı insan irqinin varolduğu dövr ərzində yaşadığı təcrübələrin bir varisi olaraq doğuşdan əmələ gələn enerji ilə yüklü obyektlərdən ibarət idi.
Əsas fəaliyyəti
Yunq 1913-cü ildən sonra insan davranışını araşdırmaq, yerli mədəniyyətləri öyrənmək məqsədilə sırayla Şimali Afrika, Arizona, Nyu Meksiko, Keniyaya getdi. Ömrünün qalan qismini şüuraltının mexanizminin fenomenlərini araşdırıb yazaraq, konfranslar verərək keçirdi.
1961-ci ildə 86 yaşında ikən vəfat etdi. Yunqun olduqca çox danışan, fərqli mövzularda dərin bilgi sahibi, yumoristik, səmimi bir insan olduğu söylənilir. 80 yaşınadək idmanla da məşğul olduğu söylənilir.
"Şərq təfəkkürü ilə Qərb təfəkkürünün fərqi" məqaləsi Karl Qusrav Yunqun "Böyük qurtuluşun Tibet kitabı"na psixoloji şərhlər" əsərinin birinci hissəsini təşkil edir. Əsər 1939-cu ildə yazılmış və ilk dəfə 1954-cü ildə çap edilmişdir.
İqbal Hacıyev
frame|right İqbal Hacıyev - Dünya Azərbaycanlılarını Əlaqələndirmə Şurasının üzvü, Avropa Azərbaycanlıları Konqresinin Rumıniya üzrə vitse-prezidenti, Heydər Əliyev Fondunun Rumıniya Numayəndəliyinin direktoru, AZƏRTAC-ın Rumıniya üzrə xüsusi müxbiri
Həyatı və fəaliyyəti
İqbal Vahid oğlu Hacıyev 1983-cu il yanvarın 4-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur.
1999-2000-ci illər Rumıniyanın Konstansa şəhərində yerləşən Konstansa Ovidius Dövlət Universitetində rumın dilinin öyrədilməsi hazırlıq kursunun tələbəsi olmuşdur
2000-2004-cu illərdə isə Buxarest Dövlət Universitetinin Siyasi Elmlər fakültəsinin ingilis dili bölməsinin tələbəsi olmuşdur
2004-2008-ci illər Konstansa Ovidius Dövlət Universitetinin rumın dili bölməsinin doktorantı olmuşdur
2008-ci il sentyabrın 29-da Rumıniyada tarix elmləri doktoru dərəcəsini almış, Azərbaycan Respublikası Prezidenti Yanında Ali Attestasiya Komissiyasının 2010-cu il 23 fevral qərarı ilə Tarix üzrə Fəlsəfə Doktoru dərəcəsinə layiq görülmüşdür
2001-ci il dekabrın 11-dən Rumıniyada təsis olunmuş Rumıniya-Azərbaycan Gənclər və Mədəniyyət Assosiasiyasının sədridir
2003-cü ildən isə Rumıniyada çıxan “Geopolitika” jurnalının əməkdaşıdır
2006-cı ilin martından Dünya Azərbaycanlılarını Əlaqələndirmə Şurasının üzvüdür
Gimnaziya
thumb|Askola gimnaziyası, [[Finlandiya, Monninkylä.]] Gimnaziya — əsasən humanitar sahədə istedad və qabiliyyəti ilə fərqlənən şagirdlər üçün təmayüllər üzrə təhsil хidmətləri göstərən ümumtəhsil müəssisəsi
İqbal Hacıyev
Həyatı və fəaliyyəti
2007-ci dekabrından - 2015-ci ilin dekabrına kimi Heydər Əliyev Fondunun Rumıniya Numayəndəliyinin direktoru vəzifəsində çalışmış
2013-cü ilin sentyabr ayından AZƏRTAC-ın Rumıniya, Bolqarıstan, Yunanıstan və Xorvatiya üzrə xüsusi müxbiri vəzifəsində çalışır
Evlidir, iki övladı var
Təltifləri
2011-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə Azərbaycan diasporunun inkişafı sahəsindəki xidmətlərinə görə “Tərəqqi” medalı ilə təltif olunmuşdur.
Kitabları
2006-cı ildə Rumıniyada ingilis dilində “İpək Yolunun dirçəlməsi və Azərbaycan”
Svan dili
Svan dili — Kartvel dillərindən biri, svanların ana dilidir. Daşıyıcıları əsasən Gürcüstanda yaşayırlar. Ethnologue 1978–ci ildə gerçəkləşmiş IX nəşrində svan dilində danışanların ümumi sayını 35 min nəfər təxmin etmişdir. . Bütün svanlar gürcü dilini bilirlər.
Superqa təyyarə qəzası
Superqa təyyarə qəzası — 4 may 1949-cu ildə Lissabon-dan İtaliyaya uçan «FIAT G-121CP» təyyarəsi Superqa yaxınlıgında qəzaya ugradı, sərnişinlərin hamısı həlak oldu. Bu təyyarə Benfika klubuyla oyundan geri qayıdırdı! Bu qəzada Torino klublarının butun uzvləri həlak oldu.
Svan dili
Dilin əlifbası yoxdur.
Qurbanəli Abbasov
Qurbanəli Abbasov — Ukraynanın “Əməkdar artisti”, “Tərəqqi” medalı laureatı
Həyatı və fəaliyyəti
Qurbanəli Həsən oğlu Abbasov 1952-ci il yanvarın 16-da Naxçıvan şəhərinin Qaraçuq kəndində anadan olmuşdur.1974-cü ildə Kiyev şəhərindəki M.Qliyer adına Musiqi Peşə Məktəbində musiqi təhsili almışdır.1979-1984-cü illərdə P.İ.Çaykovski adına Kiyev Dövlət Konservatoriyasının vokal şöbəsində təhsilini davam etmişdir. 1985-1992-ci illərdə Almaniyanın Veymar şəhərində musiqi mütəxəssisi kimi çalışmışdır.1986-cı ildə Almaniyanın Leypsik şəhərində keçirilən vokal üzrə Beynəlxalq musiqi festivalının laureatı olmuşdur.1992-ci ildən Ukrayna Dövlət Sərhəd Qoşunlarının mahnı və rəqs ansamblının solisti kimi fəaliyyətini davam etdirmişdir.1999-cu ildən Ukrayna Azərbaycanlıları Konqresinin nəzdində yaranmış “Azərbaycan” mahnı və rəqs ansamblına rəhbərlik edir. 1997-ci ildə Ukraynanın “Əməkdar artisti” fəxri adına layiq görülmüşdür.2006-cı il martın 13-də Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə dünya azərbaycanlılarının həmrəyliyi sahəsində fəaliyyətinə görə “Tərəqqi” medalı ilə təltif olunmuşdur.
İsko
Fransisko Roman Alarkon Suares Rika İsko (doğumu. 21 Aprel 1992, Malaqa ) İsbaniya millisinin Real Madridin və yarımmüdafiəçi. Bu Anda la liqada Real
Madriddə Çıxış edir .Real madriddən əvvəl Malaqa ,və Valensiyada onun oynayıb. Artıq Real onun üçün doğmalaşıb .Bu mövsüm Real Madriddə 22 nömrə iləçıxıç edib.bu mövsüm bir dəfə du-bil də edib bunu Real Madrid-Qranada maççında edib.
Maçda Real M 5-0 hesabı ilə qələbə qazandı.
Çempionlar Liqasında da 1 qol vurub.
Həmçinin bax
Real madridin cari heyət düzlüşü belədir
Esparron-de-Verdon
Esparron-de-Verdon  — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Rye kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Din-le-Ben.
INSEE kodu — 04081.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 430 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 240 nəfər arasında (15-64 yaş) 153 nəfər iqtisadi fəal, 87 hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 63,8%, 1999-cu ildə 61.7%) idi. Fəal 153 nəfərdən 130 nəfər (76 kişi və 54 qadın), 23 nəfər işsiz (11 kişi və 12 qadın) idi. Aktiv olmayan 15 nəfər arasında şagird və ya şagird, 43 nəfər təqaüdçü, 29 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Bucaq tatarları
Bucaq tatarları (Dunay tatarları, noqaylar) - XV-XVIII əsrlərdə Cənub-Şərqi Bessarabiya çöllərində (Bucaq) məskunlaşmış türkdilli xalq.
Kampus
Kampus — müvafiq maddi-teхniki bazaya və infrastruktura malik təhsil kоmpleksi və ya şəhərciyidir.
Pentaqon
Pentaqon ( — "beşbucaqlı") — ABŞ Müdafiə Nazirliyinin düzgün beşbucaqlı formasındakı binasına verilən ad. Vaşinqton şəhərinin yaxınlığında, Virciniya ştatının ərazisində yerləşir.
Ölçülərinə və sahəsinə görə dünyada ən böyük ofis binasıdır. Layihəsi amerikalı memar Corc Berqstrom tərəfindən hazırlanan binanın tikintisi 11 sentyabr 1941-ci ildə başlamış və 15 yanvar 1943-cü ildə tamamlanmışdır.
Pentaqon binası ABŞ hərbi gücünün simvolu hesab edilir və "Pentaqon" sözü binanın özündən daha çox ABŞ Müdafiə Nazirliyini ifadə etmək üçün istifadə edilir.
Tarixi
Təxminən 1940-cı ildə ABŞ administrasiyasının Müdafiə Nazirliyini bir binada yerləşdirmək kimi fikri formalaşdı. Bu, Kolumbiya dairəsi üzrə səpələnmiş 17 ayrı-ayrı binada işləyən 26 min əməkdaşın bir dam altında birləşməsi demək idi. Bundan əlavə texniki tapşırığa əsasən, gələcəkdə binada eyni zamanda 40 min nəfər yerləşməli idi. Avropada İkinci Dünya müharibəsi getdikcə geniş xarakter alırdı. ABŞ hər an müharibəyə qoşula bilərdi. Belə vəziyyətdə bu cür ideyanın ortaya çıxması bir qədər məntiqsiz görünürdü. Hətta "Coca-Cola" şirkətinin içki reseptini bilən top-menecerləri bir təyyarədə uçmur. Buna baxmayaraq memarlar prezidentin sözlərindən dərhal sonra tikinti üçün ərazi axtarışına başladılar. Memarlar Vaşinqton ətrafındakı Arlinqtonda bir zamanlar qəsb edilən əraziyə baxış keçirdilər. Onları ən çox cəlb edən torpaq sahəsi ətrafındakı yollardan bəzilərinin 108 dərəcəlik bucaq altında kəsişməsi idi. Bu bərabərtərəfli beşbucağı yunanlar "pentaqon" adlandırıblar.
Bina mərkəzdə 10 dəhlizlə kəsişir, dəhlizlər mərkəzdən uzanan beş beşbucaqlını birləşdirir. ABŞ hərbi idarəsi əməkdaşı belə bir yolla perimetr boyunca yeddi dəqiqədən artıq olmayan vaxt sərf etməklə binanın istənilən nöqtəsinə gedə bilər.
Bina tikintisini 1941-ci il sentyabrın 11-də başlamaq və 1943-cü il yanvarın 15-də yekunlaşdırmaq planlaşdırılırdı.
11 Sentyabr hadisəsi və pentaqon
180px|thumb|left|Hadisə zamanı binanın zərər görmüş hissəsi thumb|right|200px|[[11 sentyabr terror aktları|11 sentyabr hadisəsi zamanı Pentaqon ərazisində yerləşən təhlükəsizlik kamerası görüntüləri.(zərbə anı 1:25) ]] Binanın tikintisinə 1941-ci il sentyabrın 11-də başlanılıb, 2001-ci il sentyabrın 11-də "Boeing 757–200" təyyarəsinin hücumuna məruz qalıb (11 sentyabr terror aktları), 2002-ci il sentyabrın 11-də bütün Pentaqon ərazisi yenidən istismara verilib. Ən başlıca təkmilləşdirmələrdən biri pəncərələrin zirehli pəncərələrlə tam dəyişdirilməsidir. Binanın xarici divarları möhkəmləndirilib və partlayışa davamlı vəziyyətə gətirilib. Metro stansiyalarına aparan liftlər bağlanıb, ümumi təhlükəsizlik qaydaları nəzərəçarpacaq dərəcədə yüksəldilib.
2001-ci il sentyabrın 11-də rəsmi məlumatlara əsasən, saat 9:37:46-da təyyarə Pentaqonun sol qanadına çırpılıb. Orada Hərbi Dəniz Qüvvələri komandanlığı yerləşib. Binanın bir hissəsi dağılıb və ciddi zədələnib. Maraqlıdır ki, zərbə anında Pentaqonun məhz bu qanadı yenidən planlaşdırmadan keçib və əməkdaşların əksəriyyəti digər kabinetlərə köçürülüb.
Pentaqon barədə maraqlı faktlar
300px|thumb|right|Binanın mərkəzindən gecə zamanı çəkilmiş görüntü.
800px|thumb|center|Pentaqon, Cənub dayanacaq hissəsi
Ağcabədi Şəhidlər Xiyabanı
Ağcabədi Şəhidlər Xiyabanı — Ağcabədi şəhərində Azərbaycanın müstəqilliyi və ərazi bütövlüyü uğurunda şəhid olanların dəfn olunduğu məzarlıq.
Xiyaban 1992-ci ildə Ağcabədi şəhərində yaradılıb.
Serj Gensbur
Serj Gensbur(, əsl adı — Lüsyen Ginsburq ; ) — Fransa şairi, bəstəkarı, müğənnisi, aktyoru, ssenaristi və kinorejissoru.
Həyatı
Serj Gensbur əslən Feodosiya yəhudilərindəndir. Valideynləri Oktyabr inqilabından sonra Fransaya mühacirət etmişdilər. O, 2 aprel 1928-ci ildə Paris şəhərində anadan olmuşdu. Əvvəlcə rəssam olmaq istəyirdi. Musiqinin müxtəlif janrlarında özünü müğənni, bəstəkar kimi sınayandan sonra yolunu seçdi. Kino və ədəbiyyata da bağlandı. Xarici görünüşünə görə aktyor kimi həmin dönəmdə uğur qazana bilməsə də rejissor kimi tez tanındı.
Serj Gensbur 1967-ci ildə Bricit Bardo ilə eşq macərası yaşamışdı. Bəstəkar bir neçə ay davam edən məhəbbət macərasına "Mən səni sevirəm… Mən səni yox" (Je t’aime… moi non plus) mahnısını həsr etmişdi. Aktrisanın xahişi ilə mahnı ifa uzun müddət ifa edilmədi. 1986-cı ildə gün üzünə çıxdı.
Serj Gensbur 2 mart 1991-ci ildə Paris şəhərində vəfat edib.
Ailəsi
Serj Gensbur (1969–1980)-cu illərdə aktrisa və müğənni Ceyn Birkin ilə vətəndaş nikahında olmuşdu. Şarlotta adlı qızları var.
Umberto Eko
Umberto Eko — italyan filosof, tarixçi-medievist, yazıçı.
Həyatı
Umberto Eko 5 yanvar 1932-ci ildə İtaliyanın Alessandriya şəhərində anadan olub. Umbertonun babası atılmış uşaq olub və o dövrdə İtaliyada qəbul olunmuş qaydaya görə ona Ех Caelis Oblatus (yəni "Allahın bəxşişi") ifadəsinin abreviaturasını soyad kimi veriblər. Turin Universitetində orta əsr fəlsəfəsivə ədəbiyyatını öyrənib. Təhsil aldığı zaman ateizmi qəbul edir və Katolik kilsəsini tərk edir. 1954-cü ildə Turin Universitetini bitirir, tarix və jurnalistika ilə məşğul olur, televiziyada çalışır, qəzetlərdə şərhçi kimi işləyir. U.Eko Milan, Florensiya, Turin universitetlərində estetikadan və mədəniyyət nəzəriyyəsindən dərs deyib. Bolonya Universitetinin professoru, fransız Fəxri Legion Ordeninin kavaleridir. U.Eko həmçinin Ceyms Bondla bağlı məsələləri öyrənən bondalogiya sahəsinin qəbul olunmuş ekspertidir.
U.Eko 1962-ci ildən alman əsilli incəsənət müəlliməsi Renata Ramqe ilə ailəlidir. Bir qızı və oğlu var.
Ədirnəqapı
Ədirnəqapı — İstanbul un Fateh bölgəsinə aid ən məşhur səmtlərindən biridir. Qanuni Sultan Süleymanın qızı Mihrimah Sultanın istəyilə Memar Sinan tərəfindən inşa olunan Mihrimah Sultan Külliyəsi burada yerləşir.
Rüstəm bəy Rüstəmbəyov
Rüstəm bəy Gülməmməd bəy oğlu Rüstəmov — Qarabağ bəyi, ştabs-kapitan.
Həyatı
Rüstəm bəy Gülməmməd bəy oğlu 1807-ci ildə Şuşa şəhərində anadan olub. İbtidai təhsilini molla yanında almış, sonra mədrəsədə oxumuşdu. Mehdiqulu xan Cavanşirə xidmət etmişdi. 1822-ci ildə xan İrana qaçandan sonra Rusiya idarələrində işləmişdir.
1826-cı ildə üsyan edən Qarabağ bəylərinə qoşulmuşdu. Mehdiqulu хanın yanına qaçarkən yolda yaralanmışdı. Onu yaralı halda Vərəndə mahalının Çanaqçı kəndinə gətirmişdilər. Sağalandan sonra qəza idarəsində işləmişdi. Poruçik rütbəsindən kapitan rütbəsinədək ucalmışdı.
Sankt-Peterburqdan Qarabağa yoxlama gəlmiş, nəticə haqqında məruzə hazırlanmışdı. Xoşməramlı bəylər arasında onun və qardaşı Ağa bəyin adı göstərilmişdi.
Rüstəm bəy mülkədar idi. Kəranə kəndi onun mülkü idi.
Şey (fəlsəfə)
Şey — maddi aləmin nisbi müstəqil mövcudluğa malik hissəsi. Bir Şey o biri Şeydən özünün keyfiyyət müəyyənliyi ilə fərqlənir. Şeylərin öz aralarındakı eyniyyət və fərq problemi, həmçinin Şeylərin obyekt və predimetdən fərqli problemi mühüm qnoseoloji və xüsusi-elmi problemdir.
Bikkol (Şaran)
Bikkol, ) — Başqırdıstan Respublikası nın Şaran rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Akbaris kənd şurası nın tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə Marilər (98%) üstünlük təşkil edir.
Moldovada qaqauzlar
200px|right|thumb| Moldovada qaqauzlar — Moldova ərazisində yaşayan ən iri milli azlıqdan biri. Besarabiyada ruslar tərəfindən aparılan kolonizasiyalaşdırma siyasətinə baxmayaraq qaqauzlar bölgədə mövkəmlənə bilmişlər. Onlar Moldova ərazisində qeyri bərabər paylaşmışdır. Onlar əsasən ölkənin cənubunda üstünlük təşkil etirlər. Xüsusi ilə Qaqauz Muxtar Regional Torpağı ərazisində cəmləşmişlər. Qaqauzlar əsasən kənd təsərrüfatı sahələrində çalışırlar. Bu səbəbdən qaqauzlar arasında kənd əhalisi üstünlük təşkil edir.
Yerləşmə
Qaqauzların ölkənin milli tərbinində rolu getdikcə artır. Qaqauziya ərazisində isə onların say artımı nəticəsində respublikanın 83,8 % əhalisini təşkil edir. Qonşu Tarakli rayonunda isə əhalinin 9,0 % təşkil edir. Burada əhalinin böyük hissəsini bolqarlar təşkil edir. Bessarabira rayonunda ümumi əhalinin 7,4 % qaqauzlar təşkil edir. Bu isə ölkənin ümumi göstəricilərindən çoxdur. Kaqul rayonunda ümumi əhalinin 2,7 % təşkil etdiyi halda ölkənin digər ərazilərində 1 %-dən azdır. Qaqauzların Moldova daxili miqrasiyası faiz nisbəti ilə olduqca azdır. Onlar əsasən Rusiya Federasiyasına miqrasiya edirlər.
Etno-dil prosesləri
Moldova və Ukrayna ərazisində yaşayan qaqauzlar arasında digər millərlərin nümayəndələri ilə nikaha girmək nadir görülür. Bu səbəbdən milli kimliklərini qoruya bilirlər. Ancaq XX əsrin əvvəllərində bu tendensiya fərqli idi. Belə ki, Komratda iki ailədən biri bolqarlarla qurulurdu. XX əsrin sonlarında isə 14 qaqauza biri düşürdü. Bolqarların üstünlük təşkil etdiyi kənd ərazilərində bolqarlar faktiki olaraq qaqauzları asilimiyasiya etmişlər. Ancaq Moldova ərazisində qaqauzlar öz dillərini və milli kimliklərini qoruya bilmişlər. Rus dili isə ikinci dil olaraq istifadə edilir. Bir çoxları isə sərbəst şəkildə rumın dilinə sahibdirlər.
İranda azərbaycanlıların etiraz aksiyaları (2015)
İranda azərbaycanlıların etiraz aksiyaları və ya "Fitilieh" verilişi qalmaqalı — İranın dövlət telekanalında yayımlanan "Fitilieh" verilişində azərbaycanlıları təhqir edən proqramdan sonra 9 noyabr 2015-ci il tarixindən İranda başlayan etiraz aksiyaları.
Arxa plan
İrandakı azərbaycanlıların sayı ilə bağlı fikirlər müxtəlifdir. Beləki Britannika ensiklopediyasına əsasən 21-ci əsr ərzində İranda 15 milyondan artıq azərbaycanlı qeydə alınıb. Avraham Selanın 2002-ci ildə çap olunmuş "The Continuum Political Encyclopedia of the Middle East" kitabında isə İranda 20 milyon azərbaycanlının yaşadığı qeyd olunur. "Encyclopedia of the Stateless Nations" kitabında isə qeyd olunur ki İrandakı azərbaycanlıların sayını müəyyən etmək çətindir çünki İrandakı statistik məlumatlar İranın etnik strukturu haqqında heç bir məlumat vermir. Təmsil Olunmayan Millətlər və Xalqlar Təşkilatına görə İrandakı azərbaycanlıların sayı 30 milyondur. İrandakı azərbaycanlıların haqqları uğrunda mübarizə aparan təşkilatlar da bu sayın 30-40 milyon arasında olduğunu qeyd edirlər. Azərbaycanlılar əsasən İranın şimal qərbində yəni Cənubi Azərbaycanda cəmləşiblər. Əsas yerləşdikləri bölgələr Şərqi və Qərbi Azərbaycan ostanları, Ərdəbil, Zəncan, Qəzvin, Həmədan və Gilandır. Bundan başqa Tehran şəhərində ikinci ən çox danışılan dil Azərbaycan türkcəsidir. Tehran ətrafı Kərəc şəhərinin də əksəriyyəti azərbaycanlılardan ibarətdir.
İran İslam Respublikası Xəbər Agentliyinə aid olan İran qəzetinin 12 may 2006-cı il tarixli həftəlik cümə əlavəsinin uşaq və yeniyetmələrə aid bölməsində ''Həşəratların bizləri həşəratlaşdırmaması üçün nə edək ? '' başlıqlı karikatura yayımlandı. Karikaturanın əvvəlində olan ilk şəkildə bir oğlan guya həşərat (tarakan) dilində həşəratdən soruşur: soosoo soosking sisko sooski sooskung (susk sözü farscada həşərat deməkdir). Cavabında isə həşərat belə cavab verir: Nəmənə ? (nəmənə Cənubi Azərbaycan da nə anlamına gəlir). Oğlan həşəratın danışığından heç nə başa düşmür və karikatura belə davam edir: İsti yay günləri yaxınlaşır. Yenə də həşəratlar ətrafımızı saracaqlar. Həşəratlar qorxulacaq heyvanlar deyillər. Amma məsələ onların üzsüz olmalarıdır, insan onlarla nə edəcəyini bilə bilmir. Bunun üçün sizə həşəratlar qarşısında həşəratlaşmamanız üçün bəzi taktikalar öyrətməliyəm. Məsələ həşəratların insan dilindən anlamamalarıdır. Həşərat dilinin dilbilgisi çətin olduğuna görə, özlərinin 80 faizi öz dillərində danışmaq yerinə başqa dillərdə danışmağı tərcih edərlər.Həşəratlar öz dillərini özləri belə anlaya bilmədikləri halda, siz necə anlayasınız ?! Bu səbəblə onlarla sözlü müzakirə etmə yolları mümkün olmur və zorakılığı özündə ehtiva edən şirin üsullar qaçınılmaz olur.
Amnesty International təşkilatının bildirdiyinə görə isə minlərlə yox, yüzlərlə etirazçı İran hakimiyyəti tərəfindən həbs edilmiş, onlarla Azərbaycan türkü isə öldürülmüşdür. Rəsmi hakimiyyət isə etirazlar zamanı 330 nəfərin həbs edildiyini, 4 etirazçının isə öldüyünü açıqlamışdır.
Hekayədə açıq-aşkar formada sərgilənən Türklük əleyhinə münasibət İran da 10 milyonlarla yerli Azərbaycan türkləri nin qəzəbinə səbəb oldu. Türklər in yaşadığı çox şəhər, qəsəbə və kəndlərdə günlərlə davam edən və geniş kütlələrin iştirak etdiyi etiraz mitinqləri təşkil edildi. Tehran, Zəncan, Təbriz, Urmiya, Ərdəbil, Əhər, Həmədan, Kəleybər, Muğan, Miyanə, Marağa, Xoy, Salmas, Xiyav, Qoşaçay, Sulduz və Mərənd şəhərlərində təşkil edilən nümayişlərdə təhlükəsizlik qüvvələrinin müdaxiləsi nəticəsində çox sayda ölən və yaralananlar oldu.
Cənubi Azərbaycanlı etirazçıların bildirdiyinə görə isə 5 mindən artıq etirazçı həbs edilərək, işğəncə görmüş, 150 nəfər öldürülmüş (itkin düşmüş), bir çox şəxs isə şikəst qalmışdır. Cənubi Azərbaycanlı aktivistlərin bildirdiyinə görə İran hakimiyyəti etirazçıların bir qismini diri-diri ya yandırmış ya da Urmiya gölünə atmışdır. Buna görə də hökumət qüvvələri tərəfindən öldürülənlərin tam siyahısını tərtib etmək mümkün olmur.
2014-cü ildə ABŞ hökumətinin insan haqqları ilə bağlı yayımlanan hesabatında İranda yaşayan azərbaycanlılar hökuməti diskriminasiyada, ana dilinin məktəblərdə istifadəsinə qadağa qoymaqda, azərbaycanlı aktivistlərin təqiblərində və azərbaycan coğrafi adlarının dəyişdirilməsində günahlandırırlar.
Səbəb
İranın dövlət telekanalında yayımlanan "Fitilieh" verilişində uşaqlar üçün nəzərdə tutulmuş komediya proqramında bəhs olunan hekayədə azərbaycanlı uşaq tualet fırçası ilə diş fırçasın səhv salır və dişlərini tualet fırçasıyla təmizləyir. Bundan sonra uşağın atası otel sahibindən üzr istəyir və oteldən gələn pis qoxuya uşağın səbəb olduğunu bildirir. Cümə günü yayımlanmış verilişdə uşaq və atasının dialoqu azərbaycan dilində gedir. Veriliş zamanı həmçinin "azərbaycanlı uşaqlardan çox pis iy gəlir, onların azğından həmişə iy gəlir, çünki onlar diş fırçasını tualet fırçası ilə səhv salırlar".
Etiraz aksiyaları
İlk olaraq, nümayişlər Qərbi Azərbaycan əyalətinin mərkəzində, Urmiyə Universitetinin yüzlərlə tələbəsi tərəfindən keçirilib. Tələbələr Urmiya universitetinin binasının qarşısında toplaşıblar. Onlar "Azərbaycan milləti çəkəmməz bu zilləti", "Türk dilində mədrəsə" və "Haray haray, mən türkəm!" şüarlarını səsləndirib. Daha sonra etirazların Təbriz, Xoy, Marağa, Zəncan və Tehran şəhərlərinə də yayılıblar. Etirazçılar Tehranda Topxana meydanında, Təbrizdə Osdandari və Rasta küçələrində, Urmiyada Sərdaran, Əyalət, Xəyyam küçələrində Zəncanda isə İnqilab meydanında yürüş keçirmişdilər.
Ərdəbildə baş tutan etiraz aksiyası polis tərəfindən vəhşicəsinə dağıdılıb. Eləcə də 10 noyabr tarixində Təbriz universitetinin tələbələri etiraz aksiyası keçiriblər.
Şahidlərin sözlərinə görə Təbrizdə polis göz yaşardıcı qazdan istifadə edərək kütləni dağıtmağa çalışırdı, Sirahi-Əmin qovşağında mülki geyimli şəxslər qadınlara hücum edərək onları döydükdən sonra havaya güllə atmağa başlayıblar. Urmiyada isə şəhərin əsas prospekti və bazar bağlanmışdı, nəticədə insanlar bazardan çıxa bilmirdilər. Eyni zamanda toqquşmalar Meşkin şəhərində də baş vermişdi, insanlar burada "Haray haray mən türkəm", rasizmə ölüm" və başqa şüarlar səsləndirmişdilər.
11 noyabr tarixində 47 nəfər həbs edilmiş, onlardan 14-ü Urmiya şəhərində tutulmuşdular.
Digər ölkələrdə etirazlar
Müxtəlif ölkələrdə olan İran səfirliklərinin qarşısında orada yaşayan azərbaycanlılar etiraz aksiyaları keçiriblər.
10 noyabr tarixində Milliyyətçi Gənclər Təşkilatı tərəfindən Bakıdakı İran səfirliyinin qarşısında etiraz aksiyası keçirilmişdir. Aksiyaçılar səfirliyə qətnamə təqdim edərək yalnız polis müdaxiləsindən sonra etirazı sonlandırıblar.
14 noyabr tarixində bir qrup aktivist İranın İstanbuldakı baş konsulluğunun qarşısında İran dövlət televiziyasında azərbaycanlıların milli hisslərinin təhqir olunmasına görə etiraz aksiyası keçirdilər. 17 noyabr 2015-ci ildə isə Türkiyənin Qars və Ərdahan şəhərlərində ultrasağçı "İdealistlər" təşkilatı etiraz aksiyaları keçirib.
Nəticə
9 noyabr tarixində IRIB rəhbəri Məhəmməd Sərəfraz özünün də bildirdiyi kimi azərbaycanlıları təhqir edən epizoda görə görə üzr istəyib. Səfəraz söz verib ki verilişin prodüserləri çox sərt şəkildə cəzalandırılacaqlar. Eyni zamanda IRIB kanalının ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin rəhbəri Davud Neməti-Anarki də verilişə görə üzr istəyib.
Nəticə olaraq 12 ildir yayımlanan "Fitilehha" verilişinin yayımı dayandırılıb. Və bütün çəkiliş heyəti cəzalandırılıb.
Yuxarı Gövhər ağa məscidi
Yuxarı Gövhər ağa məscidi və ya Şuşa cümə məscidi — Şuşa şəhərinin mərkəzi Meydanında yerləşən və şəhər ərazisində tikilmiş ən qədim məsciddir. Məscid Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi tərəfindən ölkə əhəmiyyətli tarix-mədəniyyət abidəsi kimi qeydiyyata alınmışdır.