cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Beynəlxalq Miqrasiya Siyasətinin İnkişafı Mərkəzi
Məqsədləri
Beynəlxalq Miqrasiya Siyasətinin İnkişafı Mərkəzi miqrasiya ilə bağlı sahələrdə siyasətin işlənib hazırlanmasında, habelə miqrasiya məsələləri ilə bağlı nou-hauların ötürülməsi üçün təlimlərin təşkilində və s. işlərdə hökumətlər, digər beynəlxalq təşkilatlar, tədqiqat institutları və vətəndaş cəmiyyətinin üzvləri ilə əməkdaşlıq edir. Beynəlxalq Miqrasiya Siyasətinin İnkişafı Mərkəzinin məqsədi innovativ, hərtərəfli və davamlı miqrasiya siyasətini təşviq etmək və hökumətlər və təşkilatlar üçün xidmət mübadiləsi mexanizmi kimi fəaliyyət göstərməkdir. Beynəlxalq Miqrasiya Siyasətinin İnkişafı Mərkəzi nəzəriyyə ilə praktika arasındakı boşluğu aradan qaldırmaqda böyük təcrübəyə malikdir. Buna əsasən, Beynəlxalq Miqrasiya Siyasətinin İnkişafı Mərkəzi siyasətçilərə və siyasətçilərə qərar qəbul etmək üçün lazımi zəmin yaradır. Bundan əlavə, ICMPD miqrasiya idarəçiliyinin müxtəlif sahələrində potensialın gücləndirilməsi fəaliyyətləri ilə yerlərdə mövcuddur.
Üzv dövlətlər
1993-cü ildə Avstriya və İsveçrə tərəfindən təsis edildikdən sonra 1995-ci ildə Macarıstan, daha sonra 1998-ci ildə Sloveniya ona qoşulmuşdur. 2001-ci ildə Çexiya, 2002-ci ildə Portuqaliya və İsveç, 2003-cü ildə Bolqarıstan və Polşa, 2004-cü ildə Xorvatiya üzv oldular. , Slovakiya 2006-cı ildə, Rumıniya 2010-cu ildə, Bosniya və Herseqovina və Serbiya 2011-ci ildə, Şimali Makedoniya Respublikası 2012-ci ildə. Malta və Türkiyə, hər ikisi 2018-ci ildə qoşulub. Ən yeni üzv Almaniya 2020-dir.
Dağlar qızı Reyhan (film)
Dağlar qızı Reyhan — 1969-cu ildə Mətin Erksanın rejissorluğu, Bülənd Oran və Müzəffər Arslanın ssenari müəllifliyi ilə çəkilmiş Türkiyə dram filmi. Filmin prodüseri Müzəffər Arslandır.
Filmin baş rollarını Filiz Akın, Kartal Tibet və Ömər Dönmez canlandırır.
Qaçaq Məmmədqasım
Qaçaq Məmmədqasım — Gəncə üsyanınınəsas təşkilatçılarından biri
Həyatı
1897-ci ildə Gəncə quberniyası Samux nahiyyəsinin Tomulu kəndində anadan olub.
Gəncə üsyanında iştirakı
Qaçaq Məmmədqasım yazırdı:”1920-ci il mayın 24-də bolşevik hökumətinə qarşı ilk üsyan Gəncədə alovlandı.Şəhərdə yerləşən bolşevik qərəgahını ələ keçirtdik. Yalnız ermənilərin himayəsi ilə bolşeviklər şəhəri top atəşinə tutmağa nail oldular. Mən Samuxdan 250 nəfər könüllü toplayaraq Gəncəyə qayıtmaq istəyirdim. Qarasaqqal ətrafında bolşeviklərin 500 nəfərlik dəstəsi ilə üzləşdik. İki saatlıq qanlı döyüşdə bolşeviklər darmadağın edildi. Bu döyüşdə 420 bolşevik əsgəri məhv edildi. Gəncəyə gəlib üsyançılarla birləşdik. Üsyanı Şeyx Cahangir bəy, Qaçaq Qənbər, Sarı Ələkbər, Tatoğlu Həsən idarə edirdilər. Gəncə üsyançıları bütün çətinliklərə baxmayaraq mətinliklə mübarizə aparırdılar. Lakin Gəncədə yaşayan ermənilər şəhər əhalisinə xəyanət etdi. Məhz bu xəyanətin nəticəsində üsyan amansızlıqla yatırıldı. Şəhərdən qaçmaq istəyən insanların bir yolu var idi. Onlar Quşqara çayını keçməli idilər. Üsyan günlərində elə bil təbiətdə Gəncədən üz döndərmişdi. Birinci dəfə idi Quşqara cayının belə daşdığının şahidi olurdum. Amansız sel minlərlə insanı öz ağuşuna alıb aparırdı. Xilas olmaq istəyən qız gəlinlər düşmənə təslim olmamaq üçün özlərini çaya atırdılar. Öz ismətlərini, namuslarını qoruyan qızlarımız heç nədən çəkinmədən özlərini ölümün ağuşuna atırdılar. Bu mənzərəni görmək çox dəhşətli idi. Üsyan amansızlıqla yatrıldı. Ancaq bu usyanın qığılcımı uzun illər davam etdi.”
Üsyandan sonrakı fəaliyyəti
Qaçaq Məmmədqasım 1933-cü ilin yanvar ayında İran ərazisinə keçir. Öz dəstəsi ilə İran ərazisində məskunlaşsa da, bolşeviklər yenə onlara qarşı təxribatlar törətməkdə davam edirdilər. 1933-cü ilin yayında Məmmədqasımın dəstəsində 8 nəfər müəmmalı şəkildə karvansarada öldürülür. Bunun təxribat olduğunu anlayan Məmmədqasım 1933-cü ilin oktyabrında İrandan Türkiyəyə keçir. Öz dəstəsi ilə Türkiyəyə keçən Məmmədqasım bir müddət sonra qardaşı Əsədlə Elazığ şəhərinə köçür. Qaçaq Məmmədqasım 69 yaşında 1967-ci ildə Elazığda vəfat edir.
Jorj-Pyer Söra
Jorj-Pyer Söra — fransız əsilli postimpressionist və nöqtəçi (puantilist) rəssam. Rəssamlığa gətirdiyi yeni tərzi və özünəməxsusluğu ilə dünya rəssamları arasında xüsusi rola malikdir.
Həyatı
Jorj Söra 1859-cu il dekabrın 2-də Parisdə anadan olmuşdu. O, uşaqlıqdan rəsmə maraq göstərmiş, gənc yaşlarında isə bəzi önəmli rəssamlardan təhsil almışdı. 20 yaşında olan Jorj ‘Qüsursuz Sənət Nişanələrinə Dair Esse’ adlı kitabdan çox təsirlənərək oxuduğu sənət akademiyasındakı təhsilinı yarımçıq qoyur. Humbert de Superville tərəfindən yazılan bu kitab, rəssama böyük təsir etmiş kitablardan yalnız biri idi. Seurat ordudakı qısa xidmətdən qayıtdıqdan sonra, indi sənət mövzusundakı düşüncələri onun müəllimlərinin fikirlərindən tamamilə uzaqlaşmağa başlamışdı. Sənət məktəbini tərk etdikdən sonra Seurat 1881-ci ildə rəssam dostu ilə La Grande Jatte adasına köçdü. Belə yer dəyişmə Söra üçün böyük ilham mənbəyi olması ilə onun kareyerasında ciddi rol oynamışdı.
Seuratın ilk, yeni üfüqlər açan əsəri "Bathers at Asniéres" 1883-cü ildə Paris Salonu tərəfindən rədd ediləndə, rəssam Salona təkrar müraciət etməyərək, şərti bədii sərgilərə üz çevirmişdi. Bunun əvəzinə o, sənətkarların müasir sənətlə bağlı nəzəriyyələrin inkişafı olan ‘Sənətkarların Müstəqil Qrupu’ ilə birləşdi. Burada rəssamın əsərləri xoş izləyici kütləsi tapdı. Seuratın "Sunday Afternoon on the Island of La Grande Jatte" əsəri — iki illik layihəsi — tamamladığında bu əsər tezliklə milli tərifə çevriləcəkdi. Əsər nöqtəcilik tərzinin tam bir nümayişi idi, böyüklüyü və müstəsna texnikası ilə, ilk dəfə sərgiləndiyi İmpressionist sərgidə böyük tərifə layiq görülmüşdü.
Bu əsər tamamlandıqdan sonra Seurat modeli və məşuqəsi Madeleyne Knobloç ilə başqa bir studiyaya köçdü. Madeleyne 1873-cü ilin fevralında Seuratın ilk oğlu Pyer Jorj Seuratı dünyaya gətirdi. Rəssam isə, 29 mart 1891-də, ikinci oğlunun ölümündən bir neçə ay əvvəl öldü. Seuratın ölümünün səbəbləri, qısa müddət sonra oğlunun da eyni səbəbdən öldüyü meningit idi. Seurat ölümünə görə yarımçıq qalan "The Circus" adlı son sənət əsəri üzərində işləyirdi.
Seyiçi Miyake
– Yaponiya mühəndisi və ixtiraçısı. O, görmə məhdudiyyətli şəxslərin yol keçidlərində hərəkətini asanlaşdırmaq üçün taktil plitələri ixtira etməsinə görə tanınır. thumb|[[Yaponiyada yerləşdirilmiş taktil plitələr.]]
Həyatı
Seyiçi Miyake 5 fevral 1926-cı ildə Yaponiyanın Okayama prefekturasının Kuraşiki şəhərində doğulmuşdur. Mühəndislik təhsili almış, bir neçə ixtiraya imza atmışdır. 10 iyul 1982-ci ildə Okayama şəhərində ölmüşdür.
İxtirası
Miyake 1965-ci ildə görmə qabiliyyəti zəifləmiş dostuna kömək etmək üçün qabarıq səthlərlə təcrübələr aparmağa başlamış və sonda öz maddi vəsaiti hesabına taktil plitələri və ya orijinal adı ilə Tenci plitələrini ixtira etmişdir. O, plitələrin iki növünü yaratmışdır: nöqtəli və zolaqlı. Zolaqlı plitələr təhlükəli yerə yaxınlaşdıqlarını bildirir və keçidlərin kənarında yerləşir. Zolaqlı plitələr isə istiqamət bildirir. O, görmə məhdudiyyətli şəxslərin əsasən müşayiətçi it və ya dəyənəklə hərəkət etdiyini düşündüyü üçün bu dizaynın uyğun olacağını qənaətinə gəlmişdir. Miyake parlaq sarı rəngin görmə məhdudiyyətli şəxslər tərəfindən asan seçildiyini əsas gətirərək taktil plitələrin rəngini bu cür müəyyənləşdirmişdir.
Miyakenin taktil plitələri ilk dəfə 18 mart 1967-ci ildə Yaponiyanın Okayama şəhərində yerləşən Okayama Korlar Məktəbinin yaxınlığındakı küçədə quraşdırılmışdır. Taktil plitələrin istifadəsi yayılmış və 1975-ci ildə Yaponiyadakı dəmiryolu stansiyalarında icbari standart olmuşdur. 1990-cı illərdə isə bütün dünyada istifadə olunmağa başlamışdır.
Xatirəsi
Google 18 mart 2019-cu ildə Miyakenin taktil plitələri ixtira etməsinin 52 illiyi münasibətilə dudl yayımlamışdır.
Şəhabəddin
Şəhabəddin — kişi adı.
Türkmənistanın müstəqillik günü
Türkmənistanın müstəqillik günü  — Türkmənistanın əsas milli bayramı. Bu tarix Türkmənistanda hər il 27 oktyabrda (2018 - 27 sentyabr) qeyd olunur.
Tarixi və qeyd olunması
thumb|left| "Türkmənistanın Müstəqillik Günü" üçün tarix təsadüfən seçilmədi.
27 oktyabr 1991-ci ildə Türkmənistan Sovet Sosialist Respublikasının Ali Şurası “Türkmənistanın müstəqilliyi və dövlət quruluşunun əsasları haqqında” qanun qəbul etdi. SSRİ-nin dağılmasından sonra Türkmən Sovet Sosialist Respublikası, postsovet məkanında dövlət suverenliyini elan edən son İttifaq Sosialist Respublikalarından biri oldu.
"Türkmənistanın Müstəqillik Günü" ndə Orta Asiya respublikasında kütləvi şənliklər təşkil edilir. Bayram ərəfəsində Türkmənistanın görkəmli vətəndaşlarını - mədəniyyət, incəsənət, idman və siyasət işçilərini mükafatlandırmaq üçün bir ənənə artıq inkişaf etmişdir. Çox vaxt "tətil amnistiyaları" bir vaxtlar qanunları pozmuş şəxslərə (əsasən istəmədən və yüngül cinayətlərə, habelə qadınlara və yetkinlik yaşına çatmayan məhkumlara) elan edilir. Aşqabadın mərkəzi meydanında hərbi parad keçirilir.
Ölkənin bir çox yerlərində bayram tədbirləri və konsertlər keçirilir. Müstəqillik qazanma şərəfinə salam və hava fişəngləri ənənəvi hala gəldi.
27 sentyabr Türkmənistanda rəsmi tətildir.
Rəsmi protokola gəlincə, Müstəqillik Anıtı önünə çiçək qoyma mərasimi, ardından Aşqabadın mərkəzi meydanında kütləvi hərbi parad kimi qeyd olunur. Hərbi paradı beş bölgədən, paytaxt Aşqabaddan gələn nümayəndələrin və Türkmənistan iqtisadiyyatının müxtəlif sahələrinin işçilərinin kütləvi yürüşü izləyir. Müstəqillik günündə görkəmli vətəndaşları və mədəniyyət xadimlərini dövlət mükafatları ilə təltif etmək adətdir. Rusiya və ABŞ prezidenti kimi dünya liderləri ümumiyyətlə türkmən xalqını təbrik edirlər. Ölkənin bir çox şəhərində bayram tədbirləri və konsertlər keçirilir. Müstəqillik şərəfinə salamlar və salamlar da ənənəvi tədbirlərdir. Bayram 27 sentyabrda təntənəli şəkildə qeyd olunur.
Anadolu diaqonalı
thumb|Anadolu diaqonalı Türkiyə boyu şimal-şərqi [[Aralıq dənizindən cənub-şərqi Qara dənizə qədər diaqonal olaraq keçir.]] Anadolu diaqonalı, Aralıq dənizinin şimal-şərq küncündən Qara dənizin cənub-şərq küncünə qədər Türkiyənin mərkəzindən və şərqindən diaqonal olaraq keçən və Türkiyə sərhədləri daxilində yuxarı Fərat çayının məcrasının bir hissəsini təxminən kəsən nəzəri ayırıcı xətdir.
Biocoğrafi sədd
Diaqonal ilk dəfə 1971-ci ildə britaniyalı botanik Piter Hedlend Devis tərəfindən təklif edilmişdir. O, diaqonalın qərbində mövcud olan bir çox bitki növlərinin şərqdə, şərqdə tapılan digər növlərinin isə qərbdə mövcud olmadığına diqqət yetirdi. Təhlil edilən 550 növdən 135-i "şərqi" və 228-i "qərbi" idi. Bununla belə, Devis hesab edirdi ki, bu fenomeni izah edə biləcək heç bir fiziki, geoloji və ya iqlim fərqləri və yaxud torpaq tipində dəyişiklik yoxdur. Anadolu diaqonalı nəinki bitki biomüxtəlifliyinə sədd yaradır, həm də 400-ə yaxın bitki növü bu diaqonala endemikdir və başqa heç bir yerdə onlara rast gəlinmir.
1989-cu ildə türk botanikləri T. Ekim və A. Günər o vaxta qədər səkkiz cildi nəşr edilmiş özlərinin "Türkiyə florası" kitabında ətraflı tədqiq edərək növlərin yayılmasını araşdırdılar. Onlar diaqonalın həqiqətən də mövcud olduğu qənaətinə gəldilər və müəyyən etdilər ki, nəzərdən keçirilən bitki növlərinin 33%-i bu və ya digər şəkildə diaqonaldan təsirlənir. Daha sonra bu fenomenin səbəblərini nəzərdən keçirdilər. Diaqonalın iki tərəfi arasında hündürlük fərqi var idi, qərbdəki ərazi daha aşağıda idi. Digər fərq iqlim zonaları idi: qərbdə Aralıq dənizi iqliminin quraq və yarımsəhra, şərqdə isə yarımsəhra, rütubətli musson və rütubətli formaları var idi. Diaqonalın orta hissəsində gips amili var idi, lakin bunun bitkilərin yayılmasına hansı təsiri olduğu aydın deyildi. Onlar belə nəticəyə gəliblər ki, diaqonalın iki tərəfi arasındakı ekoloji fərqlər ərazinin paleo-geoloji tarixindən daha böyük əhəmiyyət kəsb edir.
İran-Anadolu bölgəsi Yaxın Şərqdə mühüm biomüxtəliflik ocağıdır və Anadolu isə Avropa və Türk-İran floraları arasında keçid nöqtəsidir. Türkiyə son buz dövründə buzun cənub sərhədindən kənarda idi və Anadolu Avropadakı bitki və heyvan növləri üçün potensial buzlaq sığınacağı hesab edilə bilər. Üst Pleystosendə bu bölgədə dəniz səviyyəsi bugünkündən 130 metr qədər aşağı idi və quru körpüləri fasilələrlə Bosfor boğazı və Mərmərə dənizi üzərində formalaşmışdır. Ən son buz dövrünün başa çatmasından sonra Anadolu diaqonalının qərbində sağ qalan bitkilər yenidən Avropaya, şərqdəkilər isə Suriya, İraq və Yaxın Şərqə yayıla bilər.
Tavr dağları hər iki tərəfdən isti, quru yay iqliminə dözə bilməyən növlər üçün sərin rütubətli iqlim təmin edir və bu, sağ qalmağı və növləşməni təşviq edə bilərdi, nəticədə bu gün burada çoxlu endemik növlər tapılır.
NGC 5372
NGC 5372, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. S? tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Viyar (Sultaniyə)
Viyar — İranın Zəncan ostanı Sultaniyə şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 2,924 nəfər yaşayır (752 ailə).
Dastan (teleserial, 2021)
Dastan — 23 noyabr 2021-ci ildə başlayan,15 sentyabr 2022-ci ildə bitən tarix və fiksiya janrlı türk serialıdır. Serial, qədim türklərin "Ağqız dastanı"na əsaslanır. 28 seriyadan ibarətdir.
Süjet
VIII əsr. Türklərin İslamı qəbul etməsindən əvvəl. Dağ xanın nəslinin qurduğu Dağ xanlığı və Göy xanın nəslinin qurduğu Göy xanlığı arasında mübarizə gedir. Buna səbəb, rusların və çinlilərin türkü türkə qarşı qoymasıdır. Bunu görən Dağ xanlığından Ağqız və Göy xaqanı Alpaqu xanın oğlu Batuqa Tegin Turanı qurub türkləri rusların və çinlilərin fitnəsindən xilas etməyə çalışır. Bu məsələdə onlara ən çox Batuqanın qardaşı Temur tegin yardım edir.
Rollarda
və digərləri
Gözəldərə-i Süfla (Sultaniyə)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 1,604 nəfər yaşayır (489 ailə).
Yəhya Cammeh
Yəhya Cammeh — Qambiya Respublikasının ikinci prezidenti, Qambiyalı dövlət xadimi. Cammeh 1994-cü ildən 2017-ci ilə qədər Qambiyanın rəhbəri vəzifəsini icra etmişdir. 2017-ci ildə keçirilən prezident seçkilərində rəqibinə məğlub olduqdan sonra öz postunu tərk etmək istəməməsi səbəbindən ölkədə siyasi böhran baş verib. 2017-ci ilin 21 yanvar tarixində Yəhya Cammeh öz vəzifəsindən seçkilərdə məğlub olduğu adama Barrounun xeyrinə imtina etdiyi açıqlayaraq ölkəni təyyarə ilə tərk etmişdir.
Həyatı
Əsil adı olan Yəhya Cammeh 1965-ci ilin 25 may tarixində Qambiyanın kiçik Kanilai kəndində anadan olmuşdur. Dialo etnik qrupuna mənsub olan ailəsi ölkənin tək qonşu dövləti olan Seneqaldan köç etmişdir. Cammeh təhsil aldığı dövrdə təhsilini yarımcıq qoyaraq Qambiya ordusuna qoşulur. Əvvəlcə Qambiya Milli Ordusunda, daha sonra isə Qambiya Milli Jandarmasında xidmət keçir. Orduda olduğu müddətdə hərbi təhsil alması üçün Amerika Birləşmiş Ştatlarına göndərilir. 1989-cu ilin dekabr ayında Qambiyanın ilk prezidenti olmuş Davda Javaranın təhlükəsizlik xidmətində işə başlayır. Cammeh hərbçi Qambiya Milli Ordusunun tərkibində Liberiyada baş vermiş böhrana qarşı buraya göndərilmiş və eyni zamanda təkrarən ABŞ və Türkiyədə keçirilən təlimlərdə iştirak etmişdir.
2006-cı ildə keçirilən seçkilərdə 67,3% səslə, 2011-ci ildə keçirilən seçkilərdə isə 72% səslə qalib gələn Yəhya Cammeh II və III dönəm üçün ölkə prezidenti seçilmişdir. 2015-ci ildə çıxışlarının birində Qambiyanın islam dövləti olacağını elan etmişdir.
2016-cı ilin 1 dekabr tarixində keçirilən növbəti prezident seçkiləri zaman müxalif təşkilatların vahid namizədi Adama Barrou qalib gəlmişdir. Yəhya Cammeh keçirdiyi mətbuat konfransda seçkilərin nəticələrini tanıdığını elan etsədə, 2016-cı ilin 9 dekabr tarixindəki çıxışında keçirilən seçkiləri tanımadığını və yeni bir seçkinin keçirilməsini tələb etdiyini bildirmişdir. thumb|right|300px|[[Qambiya prezidentinin 2014-cü ilin avqust ayında Amerika Birləşmiş Ştatlarına etdiyi rəsmi səfər zamanı çəkilmiş şəkil. (Barak Obama, Yəhya Cammeh, Zeynəb Cammeh və Mişel Obama).]] Müxalif təşkilatların lideri olan Adama Barrou Cammehin öz vəzifəsini tərk etməməsinin ardından Seneqala getmişdir. Cammeh öz səlahiyyətlərindən istifadə edərək ölkədə fövqalədə vəziyyət rejimi elan etmişdir. Fövqalədə vəziyyət ilə bağlı qərar ölkə parlamenti tərəfindən təsdiqlənmişdir. Qərbi Afrika dövlətləri xüsusi ilə Seneqal və Nigeriya Qambiyada baş verən siyasi böhranı yaxından izləməkdə idi. Seneqal və Nigeriya Yəhya Cammehin xalqın iradəsinə uyğun olaraq öz vəzifəsindən getməyə çağırmışdır. Qərbi Afrika dövlətlərinin zirvə toplantısında 2017-ci ilin 19 yanvar tarixinə qədər Qambiyada Yəhya Cammehin öz vəzifəsindən getməyəcəyi təqdirdə ölkəyə hərbi müdaxilənin edilməsi məsələsi müzakirə olunmuşdur. Afrika Birliyi verdiyi açıqlamada Cammehin növbəti dəfə ölkə prezidenti kimi tanınmayacağını elan etmişdir.
Qambiyanın yeni seçilmiş prezidenti Barrou 2017-ci ilin 20 yanvar tarixində özünün şəxsi sosial mediya hesablarından etdiyi çıxışında Cammehin öz postunu dinc yolla buraxmağa hazır olduğunu bəyan etmişdir. Cammeh bu bəyanatdan bir gün sonra dövlət televiziyasında etdiyi çıxışında bir damla qanın belə tökülməsinə ehtiyacın olmadığını bəyan edərək, həmin gün Qvineyaya səfər edən Qivineya prezidenti Alfa Konde ilə birlikdə Qambiyanı tərk etmişdir.
Fibroz
Fibroz — fibrotik çapıq kimi tanınan, birləşdirici toxumanın normal parenximal toxumanı nəzarətsiz qaldığı dərəcədə əvəz etdiyi, toxumaların əhəmiyyətli dərəcədə yenidən qurulmasına və qalıcı çapıq toxumasının əmələ gəlməsinə səbəb olan patoloji yara sağalmasıdır.
Təkrarlanan xəsarətlər, xroniki iltihab və təmir fibroza həssasdır, burada kollagen kimi hüceyrədənkənar matris komponentlərinin təsadüfən həddindən artıq yığılması fibroblastlar tərəfindən istehsal olunur və daimi fibrotik çapıq əmələ gəlir.
Zədəyə cavab olaraq buna skarlasma deyilir və əgər fibroz tək bir hüceyrə xəttindən yaranırsa, buna fibroma deyilir. Fizioloji olaraq, fibroz birləşdirici toxuma çökdürmək üçün hərəkət edir, bu da əsas orqan və ya toxumanın normal quruluşuna və funksiyasına müdaxilə edə və ya tamamilə maneə törədə bilər. Fibroz lifli toxumanın həddindən artıq çökməsinin patoloji vəziyyətini, həmçinin şəfada birləşdirici toxuma çökmə prosesini təsvir etmək üçün istifadə edilə bilər. Hüceyrədənkənar matriks zülallarının patoloji yığılması ilə müəyyən edilən fibroz, təsirlənmiş toxumanın çapıqlaşması və qalınlaşması ilə nəticələnir, bu, mahiyyət etibarilə normal orqan fəaliyyətinə mane olan şişirdilmiş yara sağalma reaksiyasıdır.
Fiziologiya
Fibroz skarlasma prosesinə bənzəyir, çünki hər ikisi kollagen və qlikozaminoqlikanlar da daxil olmaqla birləşdirici toxuma salan stimullaşdırılmış fibroblastları əhatə edir. Proses makrofaqlar kimi immun hüceyrələr fibroblastları stimullaşdıran həll olunan amilləri buraxdıqda başlayır. Ən yaxşı xarakterizə olunan pro-fibrotik vasitəçi makrofaqlar və interstitium adlanan səthlər arasında hər hansı zədələnmiş toxuma tərəfindən buraxılan TGF betadır. Fibrozun digər həll olunan vasitəçilərinə, trombositdən əldə edilən böyümə faktoru və interleykin 10 daxildir. Bunlar siqnal ötürülməsi yollarını işə salır və nəticədə fibroblastların yayılmasına və aktivləşməsinə gətirib çıxarır və hüceyrədənkənar matrisi ətrafdakı birləşdirici toxumaya yerləşdirir. Bu toxuma təmir prosesi mürəkkəbdir, hüceyrədənkənar matrisin sintezi və normal toxuma arxitekturasının saxlanmasını təmin edən deqradasiyanın sıx tənzimlənməsi ilə. Bununla belə, bütün proses, zəruri olsa da, toxuma zədəsi ağır və ya təkrarlanan olarsa və ya yaranın sağalma reaksiyasının özü tənzimlənməmiş olarsa, proqressiv geri dönməz fibrotik reaksiyaya səbəb ola bilər.
Anatomik yer
right|thumb|[[Qaraciyər sirozunu göstərən mikroqraf. Bu nümunədəki toxuma fibrozun mavi rəngdə olduğu trixrom ləkəsi ilə boyanmışdır. Qırmızı sahələr düyünlü qaraciyər toxumasıdır.]] Fibroz bədənin bir çox toxumasında, adətən iltihab və ya zədələnmə nəticəsində baş verə bilər və bunlara misallar daxildir. :
Qaraciyər
thumb|Altı həftəlik tioasetamid kursundan sonra Vistar siçovulunda körpü fibrozu. Sirius Qırmızı ləkə serroz .
Oz (İzer)
INSEE kodu — 38289. Kommunanın 2007-ci il üçün əhalisi 206 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 716 ilə 3 320 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 500 km cənub-şərqdə, Lion dan 120 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 26 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Kordərə (Sultaniyə)
Kordərə — İranın Zəncan ostanı Sultaniyə şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 127 nəfər yaşayır (43 ailə).
Optevoz
Optevoz  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Kremyo kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — La-Tur-dyu-Pen.
INSEE kodu — 38282. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 530 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 280 ilə 415 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 420 km cənub-şərqdə, Lion dan 38 km şərqdə, Qrenobldan 70 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Koralpe
Koralpe (Koralp, Koralm ;, ) — Cənubi Avstriyada yerləşən dağ silsiləsi. Dağ silsiləsi cənubi Ştiriya ilə şərqi Karintiyanı bir-birindən ayırır. Dağ silsiləsinin cənub hissəsi Sloveniyaya qədər davam edir. Silsilə şimaldan cənuba doğru uzanır. Qərbdə Lavant çayıyla, şərqdə isə Zyulm çayıyla məhdudlaşmışdır. Cənubda, Sloveniya ərazisində Koralpe Kozyak dağ silsiləsiylə həmsərhəddir. Koralpe dağ silsiləsinin şərq yamaclarında Zekar-Berental təbiət qoruğu ərazisi yerləşmişdir.
Zirvələri
Dağ silsiləsinin ən yüksək nöqtəsi — Qroser-Şpaykkoqel (2140 m) dağıdır. Dağ piyada turizm üçün məşhur yerdir. Dağda həmçinin radio-antena, həmçinin Avstriya ordusunun radarı yerləşmişdir. Dağ silsiləsinin şimal-şərq hissəsində Raynişkoqel (1463 m) zirvəsi yerləşmişdir. Zirvə Qrats sakinlərinin arasında məşhur turizm obyektidir.
Geologiya
Koralpe dağları əsasən metamorfik quruluşa malik dağlardandır. Bu tip dağlar bəzi geoloqlar və daş yığan kolleksiyaçılar üçün əhəmiyyətli marağa səbəb olur. Dağın orta qatlarında və Vayneben (məşhur rekreasiya və turizm zonası) ətrafında peqmatit qatlar yerləşir. Spodumenin əhəmiyyətli yataqları bu qatda yerləşir. Dağ silsiləsi Avropada ən məşhur litium yataqlarının yerləşdiyi yer hesab olunur. Kvarsın və çöl şpatının mədənləri yerləşən sıx meşələr keçmişdə şüşənin, keramikanın, farforun və təcrid edilmiş materialların sənaye istehsalatı üçün əsas məkan olmuşdur.
Dəmiryol nəqliyyatı
thumb|Gələcək tunelin qərb hissəsi Koralm dəmir yolu tikintisi mərhələsindədir. Tunel 2022-ci ildə Koralpe dağ silsiləsinin altında Koralm baza tuneli vasitəsilə Klaqеnfurt və Qrats əyalət paytaxtlarını bir-biri ilə birləşdirəcək. Tunelin layihə uzunluğu 32,9 kilometr təşkil edir. Tikintisi başa çatdıqdan sonra o dünyada ən uzun tunellərdən biri olacaq.
Fındığan xalçaları
Fındığan xalçaları — Abşeron xalçaçılıq məktəbinin Bakı qrupuna daxil olan xovlu xalçalar.
Şatodön
Şatodön — Ör və Luar departamentinin ən böyük şəhərlərindən biridir. Parisdən cənub-qərbdə yerləşir.
Fındığan xalçaları
Ümumi məlumat
Fındığan xalçalarının adı Bakıdan 70 km şimal — qərbdə yerləşən Fındığan kəndinin adı ilə bağlıdır. Bu xalçalar ilk dəfə bu kənddə istehsal edilmişdir. Bu xalçalar yaxınlıqda yerləşən kənd və qəsəbələrdə istehsal olunduqdan sonra bəzi mənbələrdə Fındığan xalçası “Bakı xalçası” və ya “Çaylı xalçası” adı ilə göstərilmişdir.
Bədii analiz
Fındığan xalçalarının ara sahəsinin kənarlarında digər xalçalardan fərqli olaraq sayca daha çox müxtəlif növ haşiyələrdən istifadə edilmişdir.
Xalçanın ara sahəsinin kompozisiyası bir neçə böyük altıbucaqlı uzunsov göllərdən ibarətdir. Bu göllərin aşağı və yuxarı mərkəzi bucaqları digər bucaqlara nisbətən şaquli ox boyunca uzanmışdır. Qeyd edək ki, əvvəllər belə göllər “Qobustan” xalçaları üçün xarakterik olmuşdur. Bu gölləri xalça toxucuları “manqal” adlandırmışdırlar. Hər bir gölün mərkəzində düzbucaqlı şəklində olan həndəsi element mövcuddur. Düzbucaqlının içərisinə kiçik bəzəklər salınmışdır. “Sini” adlanan bu kiçik, dairəvi bəzəklərin üstündə sol və sağ tərəfdən qapalı çoxbucaqlı element - “çörək” təsvirləri yerləşir. Sininin üstündə daha bir səkkizguşəli element — «kabab tikəsi» və gətəbədən keçən şaquli ox — “kabab şişi” var. Altıbucaqlı uzunsov göllərin ətrafını qarmaqvari motivlər bəzəyir. Aşağı və yuxarı mərkəzi bucaqların ətrafında qarmaqvari naxışlar yoxdur.
Bəzən ara sahəsi yalnız göllərlə, kiçik gətəbəsiz bəzədilən “Fındığan” xalçaları da olur. Bu xalçanın köbə zolağında digər xalçaların köbələrinin qurulma qanunlarına zidd olaraq iki ara haşiyə var. Ağ fonlu olan birinci naxış qırıq xətlərlə yerinə yetirilmiş nəbati elementlərlə bəzədilmişdir. Birinci ara haşiyə qırıq xətlərlə yerinə yetirilmiş iki çarpaz budaqlı kompozisiyadan ibarətdir. Onların kəsişmə nöqtəsində “Zülflü aləm” adlandırılan dişli ləçəklərlə dövrələnmiş dörd dairəvi haşiyə elementi yerləşdirilir. Tünd — qırmızı fonda olan ikinci ara haşiyə ara sahəyə olduqca yaxın yerləşir və səkkiz ləçəkli dairəvi elementlərlə “alma haşiyə” adlandırılan naxışlarla doldurulur. Xalçanın kənarları boyunca “qaysıbişah” adlanan göy zəncirə bənzər naxış yerləşir. Ağ fonlu haşiyənin sol və sağ tərəfində müxtəlif naxışlı iki mədaxil yerləşdirilir. Xalçanın ümumi sahəsini bəzəyən elementlər zili kimi xovsuz xalçalar üçün xarakterik olub, “zəncir” mədahillə əhatə olunmuşdur.
Texniki xüsusiyyətlər
Uzunsov formada olan “Fındığan xalçaları”nın ölçüləri 100x250 sm—dən 120x300 sm—ə qədər ölçülər arasında dəyişir. “Fındığan xalçaları”nın orta sahəsində iki göl olan xalçalara nadir hallarda rast gəlindiyi halda, 3 və daha artıq göllər olan xalçalar daha çox toxunmuşdur.
“Fındığan xalçaları”nda bir kvadrat desimetrdə ilmələrin sıxlığı 38x38 ilmədən 42x42 ilməyə qədər yerləşir. Bir kvadrat metrdə isə 145 min ilmədən 176 min ilməyə qədər təsadüf edilir.
Fındığan xalçalarında xovun hündürlüyü 3—5 mm—dir.
Library Genesis
Library Genesis (Libgen) — elmi jurnal məqalələri, akademik və ictimai kitablar, şəkillər, komikslər, audiokitablar və jurnallar üçün faylın birgə istifadəsi əsaslı kölgə kitabxanası veb saytı. Libgen özünü "ictimai internet resurslarından toplanmış" elementlərin və istifadəçilərdən yüklənmiş faylların axtarış edilə bilən məlumat bazasını təmin edən "bağlantılar aqreqatoru" kimi təsvir edir.
Libgen Elsevier-in ScienceDirect veb portalının məzmununun PDF-ləri kimi müəllif hüquqları ilə qorunan əsərlərə çıxış təmin edir. Elsevier kimi nəşriyyatlar Library Genesis-i internet piratçılığında ittiham edirlər. Digərləri iddia edirlər ki, akademik naşirlər bir çoxu dövlət universitetlərində çalışan tədqiqatçılar tərəfindən yazılmış dövlət tərəfindən maliyyələşdirilən araşdırmalardan ədalətsiz şəkildə faydalanırlar və Libgen ilk növbədə sərbəst şəkildə əldə edilməli olan tədqiqatların yayılmasına kömək edir.
Qırğızıstanın müstəqillik günü
Qırğızıstanın müstəqillik günü  ) — Qırğızıstanın milli bayramı. 31 avqustda qeyd olunur. 1991-ci ilin bu günü Qırğızıstan SSR Ali Sovetinin (Joqorku Keneş) fövqəladə sessiyası "Qırğızıstan Respublikasının Dövlət Müstəqilliyi Bəyannaməsi" haqqında qərar qəbul etdi  . Bəyannaməyə görə, Qırğızıstan Respublikası müstəqil, suveren, demokratik bir dövlət elan edildi.
Tarixi
14 dekabr 1990-cı ildə "əfsanəvi" parlament olaraq bilinən Qırğızıstan SSR Ali Sovetinin 12-ci çağırışı "Qırğızıstan SSR-də dövlət hakimiyyəti və idarəetmə sisteminin yenidən təşkili haqqında" Qırğızıstan SSR Qanunu qəbul etdi. Qırğızıstan SSR Konstitusiyasına (Əsas Qanuna) əlavə və dəyişikliklər " . Qanun Qırğızıstan SSR-in müstəqil dövlət hakimiyyətini təsis etdi. 15 avqustda Qırğızıstan SSR Ali Soveti "Qırğızıstan Respublikasının Dövlət Suverenliyi haqqında Bəyannamə" qəbul etdi (Qırğızıstan Respublikasynın mamlekettik egemendülüg jnndögü) . Bəyannamədə suverenlik - Qırğızıstan dövlət gücünün xarici işlərdə müstəqilliyi və daxili işlərdə dövlət gücünün üstünlüyü təsbit edildi.
Hər il Ala-Too Meydanında yüksək səviyyəli siyasətçilərlə yanaşı minlərlə tamaşaçının iştirak etdiyi kütləvi bir mədəniyyət tədbiri keçirilir. Qırğızıstan Prezidenti, Baş nazir, Ali Şuranın sədri və Bişkek Bələdiyyə Başçısı ilə yanaşı Ali Şuradan olan digər siyasətçilər və keçmiş prezidentlər və baş nazirlərin iştirakı ilə keçirilir. Normalda Qırğızıstan dövlətçiliyinin qurulmasında əməyi olan tarixi şəxsiyyətlərin teatr proloqu göstərilir. Prezident ümumiyyətlə Milli rənglərin (Qırğızıstan Bayrağı) girişindən və xor və simfonik orkestr tərəfindən Mamlekettik Gimini (İstiqlal Marşı) səsləndirildikdən sonra iştirak edənlərə nitq söyləyir. Bu tədbirdə Qırğızıstan pop ulduzları, həmçinin ənənəvi rəqs ansamblları çıxış edirlər.
Men körfəzi
Men körfəzi — Şimali Amerika sahillərində yerləşən körfəz.
Körfəz Keyp-Kod və Yeni Şotlandiya yarımadaları arasında yerləşir. Maksimal dərinliyi 329 metrdir. Şimal-şərqində Fandi körfəzi yerləşir. Cənub-qərbində isə digər iri Massaçusets körfəzi qərarlaşır. Mərkəzi sahilində Men ştatının iri Portlend şəhəri yerləşir.
Körfəzə axan iri çaylar — Annapolis, Kennebank, Kennebek, Sako, Sent-Krua, Merrimak, Penobskot, Sent-Con, Piskataqa çayı və s. Bura tökülən çayların hövzəsinin sahəsi 179 008 km² təşkil edir.
NGC 3408
NGC 3408, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Makias-Sil
Makias-Sil — Men körfəzində yerləşən kiçik ada. Ada Fandi körfəzi ilə sərhəddə, Sautuest-Hed burnu və Qran-Manan adası arasında yerləşir.
Adanın sahəsi 0,08 km² təşkil edir. Nort-Rok adası ilə birlikdə Kanada və ABŞ arasında mübahisə prednetidir.
Adada daimi yaşayış yoxdur. Burada olan mayakda iki işçi işləyir. Adanı tez-tez Kanadanın vəhşi təbiət xidmətinin əməkdaşları ziyarət edir.
Malstrom
thumb|Malstromun və ya burulğanın müşahidə edildiyi ərazi. [[Lofoten adalarının cənub hissəsi ]] thumb|[[Carta Marinada burulğanın təsviri.1539-cu il]] Malstrom (, malström) və ya malstrim — Norveçin şimal-qərb sahillərində, Norveç dənizində müşahidə olunan su burulğanı.
Yerləşməsi və yaranması
Lofoten adaları qrupunun cənubunda, Fere və Moskenesyoy adaları arasında yaranır. Yranma səbəbi əsasən qabarma və çəkilmələrdi. Əlavə olaraq dəniz dibinin mürəkkəb relyefi və sahillərin çox parçalanması (fiordlar) da malstromun yaranmasında böyük rol oynayır. Ümumən malstrom qabarma daxilində formalaşan burulğanlar sistemidir. Qabarma meydana gələn zaman su kütləsi sürrətlə adalara doğru hərəkət edir. Qabarmaya qarşı isə su altında və su üzərində yerləşən qayalar mane olur. Daha sonra su kütləsi adalar arasında yerləşən ensiz boğazlara və körfəzlərə daxil olur. Nəticədə burulğanlar formalaşır. Malstromla bərbabər daha az tanınan, ancaq böyük su kütləsinə malik Salstrumen də formalaşır. Burulğanlar çəkilmə zamanı da meydana gəlir. Malstrom zamanı güclü səs qeydə alınır.
Malstrom haqqında ilk dəfə olaraq XVI əsrdə, Gerard Merkatorun atlasında məlumat verilir.
Leonid Bıkov
Leonid Fyodoroviç Bıkov — Ukrayna sovet aktyoru, kinorejissoru və ssenaristi, RSFSR əməkdar incəsənət xadimi (1965), Ukrayna SSR xalq artisti (1974).
Həyatı
Leonid Bıkov 1928-ci il dekabrın 12-də Ukrayna SSR-in Slavyanski rayonunun Znamenka kəndində (indiki Donetsk vilayəti, Ukrayna) Fyodor İvanoviç və Zinaida Pankratovna Bıkovalar ailəsində anadan olub. 1938-ci ildə valideynləri Kramatorsk şəhərinə köçdülər. Bıkov 6 saylı orta məktəbi bitirmiş, burada Lenin adına mədəniyyət evində ilk dəfə səhnəyə çıxmışdır.
Böyük Vətən müharibəsi zamanı Leonid və ailəsi Barnaula evakuasiya olunmuşdu. Uşaqlıqdan bəri təyyarəçi olmaq xəyalları və onu iki dəfə təyyarəçi məktəbində oxumağa sövq etdi: ilk dəfə 1942-ci ildə 2-ci Leninqrad müharibə məktəbi evakuasiya edilmiş Oirot-Tour (1943), lakin yaşı çatmadığına görə orada qalmadı; İkinci dəfə Leninqradda (1945), döyüşdən sonra dağıldığı pilotlar üçün 2-ci xüsusi məktəbdə oxudu.
O, Kiyev teatr institutuna qəbul ola bilməsə də, Xarkov Teatr İnstitutunun akademik fakültəsindən (1951) daxil olub oranı uğurla bitirmişdir. 1951-1960-cı illərdə T.Şevçenko adına Xrakov Dövlət Akademik Ukraynalı Teatrının aktyoru idi. Teatrda aktyorluq karyerasına başlayan Bıkov "Küçə Üç Solovyov, 17" adlı komediyada çıxış etdi. thumb|240x240px|Leonid Bıkovun [[Kramatorskda büstü|alt=|left]] Filmdə ilk dəfə Leonid Bıkov 1952-ci ildə "Dənizçi həyatı" filmində rol aldı, növbəti rolu - "Pələng təlimçisi" filmində yer aldı. 1955-ci ildə "Maksim Perepelitsa" filmində baş rola çəkildi.
1960-cı ildə Leninqrad şəhərinə köçdü. 1960-1968-ci illərdə "Lenfilm" kinostudiyasının aktyoru və rejissoru oldu.
Filmdə Leonid Bikkovun ən yaxşı rolları arasında Boqatıryov ("Mənim əziz adamım", 1958), Akişina ("Könüllülər", 1958), Alyosşi ("Alyoşkanın məhəbbəti", 1960), Qarkuşi ("Yeddi küləkdə", 1962) rollarıdır.
1960-cı illərin sonlarında Yevgeni Onoprienko və Aleksandr Satski ilə yanaşı pilotlarla bağlı filmin ssenarisi yaradılmışdır ki, bu da uzun müddət "qeyri-qəhrəmanlıq" mövzusunda olmasından senzuraya imkan verməmişdir. Uzun müddət gözlədikdən sonra, 1972-ci ildə Blkov "Döyüşdə" filmi çəkməyə başlamışdır, o, əsas rollardan birini oynayan bir neçə "yaşlı insanlar" var.
1976-cı ildə hərbi mövzuda Bir-iki, əsgərlər getdi... adlı film çəkmişdir.
Elşən Sultanlı
Elşən Sultanlı Nazim oğlu — Vətən müharibəsişəhidi.
Həyatı
Elşən Yardımlının ən ucqar kiçik bir kəndində - Teşkanda anadan olmuşdu. O, Böyük Vətən müharibəsindən əlil kimi qayıdan atasının babası Məşədi Bəhmənin müharibənin dəhşətlərindən bəhs edən söhbətlərini babası Təzəxandan eşitmişdi. Ağlı kəsəndən həmişə, "mən Bəhmənin nəvəsiyəm, böyuyəndə torpaqlarımızı azad edəcəyəm" deyirdi.
Leonid Bıkov
Həyatı
1978-ci ildə "Özgə" adlı fantastik satirik filmin çəkilişləri Leonid Bıkovun "Özgə-73" romanında, Leonid Bıkovun ssenarist, rejissor və baş rolda oynadığı "Qlouza" adlı əcnəbi rol oynayıb. 1979-cu ildə filmin iki hissəsi çəkilmişdir, tənqidçilər məhkəməsinə təqdim edilmişdir. Şəkil gözlənilən uğurdur, amma taley planları məhv etdi. Versiyalardan birinə görə, Leonid atəş zamanı atası Nikolay Maşçenko və İvan Mikoliçuka yaxınlaşan bir faciəni gözləyən kimi qəribə bir məktub yazır. Başqa birinə görə, iradəsi ürək böhranından sonra onun ölümündən üç il əvvəl yazılmışdır.
Leonid Bıkov 11 aprel 1979-cu ildə vəfat etmiş, Baykovo qəbiristanlığında dəfn olunmuşdur.
Elşən Sultanlı
Həyatı
İlk sinif müəllimi Muxtar müəllim də Elşəni çox vətənpərvər bir uşaq kimi xatırladığını deyir. Muxtar müəllim sinifdə torpaqlarımızın işğal olunmasından, xüsusilə Xocalı faciəsindən söhbət edəndə onun necə həyəcanlandığından söhbət açır. Hər belə söhbətlərdən sonra o ayağa duraraq, "mən böyüyəndə gedib qisasımızı alacam, torpaqlarımızı ermənilərdən azad edəcəm" deyirmiş.
Elşənin uşaq təxəyyülünə görə, kim istəsə, gedib torpaqlarımızı azad edə bilərdi, təki əlində silahı olsun. Elə buna görə də o evdə özünə ağacdan müxtəlif silahlar düzəldirdi. Elşən 2007-ci ildə doğulduğu Teşkan kənd ibtidai məktəbinin 1-ci sinfinə getmiş, ilk müəllimi də Müəllimlər İnstitutunu yenicə qurtarıb doğma kəndlərinə bir il əvvəl təyinat almış və indi həm qürur hissi, həm də kədər içində gözəl xatirələr söyləyən Muxtar Əliyev olmuşdu. Elşən kəndlərində ibtidai sinifləri bitirdikdən sonra 10 kilometr uzaqda yerləşən Separadi məktəbində orta təhsilini başa vurmuşdu.
7 nəfərdən ibarət olan ailələri çətinliklə dolanırdı. Atası və anası heç yerdə işləmirdi. Özündən başqa 3 qardaşı və bir bacısı vardı. Ailənin ikinci övladı olan Elşən 15.02.2001-ci ildə anadan olmuşdu. 2017-ci ildə Separadi kənd orta məktəbini bitirmiş, 2019-cu il aprel ayında əsgəri xidmətə yola düşmüşdü. O, xidmətə yola düşəndə çox sevinirdi, arzularının reallaşacağına çox inanırdı. Hərbi xidmətini nümunəvi şəkildə yerinə yetirirdi və artıq başa düşürdü ki, müharibənin başlaması, qəhrəmanlıq göstərməsi üçün fürsət qazana bilməsi təkcə onun arzusundan asılı deyil. Bunun üçün şərait yetişməli və əmr olmalıdır. Əsgəri xidmət davam edir, əmr isə verilmirdi. Nümunəvi xidmətini nəzərə alaraq onu 2019-cu il noyabrın 9-da 10 günlük məzuniyyətə buraxdılar.
Müharibə başlayanda hərbi xidmətini başa vurmasına cəmi 3 gün qalırdı. Tərxis olunması barədə əmr də çıxmışdı. Sanki müharibə onun arzusuna çatması üçün 3 gün tez başladı. Elşən telefonla evlə əlaqə saxlayanda sevincini gizlətmirdi. Həmişə evdəkilərə "narahat olmayın, erməniləri qırırıq, mən babam kimi qəhrəman olacağam, Qarabağı almasam, gəlməyəcəm" deyirdi.
Elşənin Tərtər rayonunun Qapanlı kəndindən başlayan döyüş yolu Talış və Suqovuşan kəndlərinə qədər davam etdi. Sonra Elşənin də daxil olduğu hərbi hissə oktyabr ayının 15-də Tərtər-Ağdərə istiqamətindəki digər bir mövqe uğrunda döyüşlərə əlavə qüvvə kimi geri qaytarıldı. Elşən oktyabr ayının 16-da bu istiqamətdə gedən ağır döyüşlərdə qəhrəmanlıqla döyüşərək şəhidlik zirvəsinə ucaldı.
Şəhid Elşən Sultanlı haqqında mətbuatda dərc olunan məqalə
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Elşən Sultanlı 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Suqovuşan döyüşlərində vuruşaraq həlak olmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elşən Nazim oğlu Sultanlı ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Xürrəmdərə (Sultaniyə)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 892 nəfər yaşayır (233 ailə).
Sci-Hub
Sci-Hub — müxtəlif yollarla naşirlərin ödəniş divarlarından yan keçərək milyonlarla tədqiqat məqaləsinə və kitaba müəllif hüququ olmadan pulsuz girişi təmin edən kölgə kitabxana veb saytıdır. Sci-Hub 2011-ci ildə Qazaxıstanda Aleksandra Elbakyan tərəfindən tədqiqat işlərinin yüksək qiymətinə cavab olaraq təsis edilib. Sayt bütün dünyada geniş istifadə olunur. 2019-cu ilin sentyabr ayında saytın sahibləri onun gündə təxminən 400.000 sorğuya xidmət etdiyini açıqlanıb. Sci-Hub-ın verilmiş DOI nömrələri ilə bütün elmi nəşrlərin 95%-ni ehtiva etdiyi təxmin edilir. Sci-Hub 15 iyul 2022-ci ildə onun kolleksiyasının 88.343.822 fayldan ibarət olduğunu bildirdi.
Sci-Hub və Elbakyan 2015 və 2017-ci illərdə ABŞ-da müəllif hüquqlarının pozulmasına görə iki dəfə məhkəməyə verilib, hər iki işi uduzub və bəzi internet domen adlarını itiriblər. Sayt o vaxtdan bəri müxtəlif domen adları ilə dövr edir.
Sci-Hub adətən vergi ödəyiciləri (dövlət qrantları) tərəfindən maliyyələşdirilən və müəlliflərə sıfır qonorar ödənilməklə elmi ictimaiyyət tərəfindən yaradılan biliklərə çıxışı təmin etdiyinə görə elmi, akademik və nəşriyyat icmaları tərəfindən rəğbətlə qarşılanır. Bununla belə, nəşriyyatçılar onu müəllif hüquqlarını pozduğuna, naşirlərin gəlirlərini azaltdığına və potensial olaraq universitetlərin şəbəkə təhlükəsizliyinə xələl gətirən fəaliyyətlərlə əlaqələndirilməsinə görə tənqid olunur. Elbakyan tənqidlərə Ümumdünya İnsan Hüquqları Bəyannaməsinin 27-ci maddəsinə əsasən nəşriyyat işinin əxlaqını və elm və mədəniyyət hüququ ilə bağlı metodlarının qanuniliyini şübhə altına alaraq Sci-Hub-ın "tamamilə qanuni" olması lazım olduğunu iddia edib.
2021-ci ildən etibarən sayta yeni məzmunun müntəzəm yüklənməsi donduruldu və bəzi toplu məzmun buraxılışları xaricində bəzi yeni məqalələr mövcud deyil. Elbakyan, SCI-Hub-un Hindistanda Elsevier-ə qarşı apardığı məhkəmə tələbinə uyğun olaraq yeni yükləmələri dondurmaq qərarına gəldi.
Genius
Genius — 27 avqust 2009-cu ildə Tom Lehman, İlan Zexori və Mahbod Mogadam tərəfindən qurulmuş amerikan rəqəmsal media şirkəti. Sayt istifadəçilərə mahnı sözləri, xəbərlər, mənbələr, şeirlər və sənədlərə annotasiyalar və şərhlər təqdim etməyə imkan verir.
Başlanğıcda Rap Genius adı altında hip hop musiqisi ilə bağlı materiallar yerləşdirən sayt, gördüyü maraq və kapitalla böyümüşdür. Sayt 2014-cü ildə Genius adı altında digər media növlərini əhatə edən bir formada yenilənmişdir. 2016-cı ildən etibarən Genius orijinal musiqi yönümlü materiallar istehsal edir, konsertlər və tədbirlər təşkil edir.
Ornasyö
Ornasyö  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Kot-Sent-Andre kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vyen.
INSEE kodu — 38284. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 228 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 371 ilə 540 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 450 km cənub-şərqdə, Lion dan 50 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 50 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Kürdənab (Sultaniyə)
Kürdənab — İranın Zəncan ostanı Sultaniyə şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 309 nəfər yaşayır (63 ailə).
586-cı qırıcı aviasiya alayı
586-cı qırıcı aviasiya alayı — İkinci Dünya müharibəsinin başlanğıcında Marina Raskova İosif Stalini qadınlardan ibarət aviasiya alaylara yaratmağa razı saldıqdan sonra əsası qoyulan üç sovet qadın aviasiya alayından biri. Alay əvvəlcə Yak-1 təyyarələri ilə təchiz edilmiş, 1943-cü ildə isə Yak-7 və Yak-9 təyyarələrini əldə etmişdir. Alayın bütövlükdə qadınlardan ibarət olması nəzərdə tutulsa da, alay komandiri Tamara Kazarinova 1942-ci ilin oktyabrında başqa bir hissəyə köçürüldükdən sonra onun yerinə Aleksandr Qridnev gətirilir. Alayın üzvlərindən Lidiya Litvyak və Yekaterina Budanova ölümündən sonra müvafiq olaraq Sovet İttifaqı Qəhrəmanı və Rusiya Federasiyası Qəhrəmanı adlarına layiq görülmüşdürlər.
Tarixi
Alay SSRİ Xalq Müdafiə Komissarlığının 08.10.41-ci il tarixli 0099 saylı “Qırmızı Ordu Hərbi Hava Qüvvələrinin qadın aviasiya alaylarının formalaşdırılması haqqında” əmri ilə yaradılmışdır. Alaya Marina Raskova rəhbərlik edirdi. 9 dekabr 1941-ci ildə 586-cı alaya təyin edilmiş iyirmi beş pilot Yak-1 qırıcısında imtahanlardan keçdi. Pilot Yevgeniya Proxorova 1941-ci ilin dekabrından 1942-ci ilin martına qədər 586-cı alayın komandiri vəzifəsində çalışmışdır. Rəsmi mənbələrə görə Tamara Kazarinova alaya yalnız 23 fevral 1942-ci ildə gəlmişdir.
Alayın ilk vəzifəsi 23 fevral 1942-ci ildə Saratovda Volqa üzərindəki dəmir yolu körpüsünün müdafiəsi olur. 24 sentyabr 1942 -ci ildə leytenant Valeriya Xomyakova Saratov üzərindəki gecə döyüşündə alman bombardmançısını vurur. Bu, qadın aviasiya alayının ilk qələbəsi idi. 6 oktyabr 1942-ci ildə gecə döyüşü zamanı Valeriya Xomyakova ölür və ölümündən sonra "Qırmızı Bayraq" ordeni ilə təltif edilir.
9 oktyabr 1942-ci ildə SSRİ Xalq Müdafiə Komissarının müavini general-leytenant Mixail Qromadin alay komandiri T. Kazarinovanı tutduğu vəzifədən uzaqlaşdırır.
Bu dövrdə Sergey Savenkov və Vitali Belyakov müvəqqəti olaraq alayın komandiri kimi fəaliyyət göstərirlər. Müharibənin son iki il yarımı və İkinci Dünya müharibəsindən sonra alayın komandiri Aleksandr Vasilyeviç Qridnev olur. Onun rəhbərliyi altındakı 586-cı qırıcı alayı Voronejə köçürülür.
Alayın heyəti Kursk döyüşü zamanı şiddətli hava döyüşlərində iştirak edir. 7 sentyabr 1943-cü ildə Starı Oskol ərazisindəki hava döyüşündə kiçik leytenant Taisiya Smirnovanın təyyarəsi vurulur. Pilot yanaraq enən təyyarədən yanıqlar içində qurtulur və sol ayağı sınır. Ayağı amputasiya olunan Smirnova 1-ci dərəcəli "Vətən Müharibəsi" ordeni ilə təltif olunmuşdur.
20 iyul 1945-ci ildə alayın əsgərləri və çavuşları tərxis edilir. Zabitlər isə Vyanaya, daha sonra isə Rumıniyanın İasi şəhərinə göndərilir. 1945-ci ilin noyabrında qadın zabitlər də tərxis olunur. Bir çox kişi pilotlar və ləğv edilmiş 586-cı qırıcı aviasiya alayının texniki heyəti komandir A.V.Qridnev ilə birlikdə Kiyevə, 39-cu qırıcı aviasiya alayına köçürülür.
Alayın pilotları ümumilikdə 4419 döyüş uçuşu həyata keçirmiş, 125 döyüşdə iştirak etmiş, 38 alman təyyarəsini vurmuşdur.
Boş məhsul
Riyaziyyatda boş məhsul və ya sıfır məhsul heç bir vuruğun vurulmamasının nəticəsidir. Konvensiyaya görə, boş cəm də olduğu kimi — heç bir rəqəmin əlavə edilməməsinin nəticəsi — 0|sıfırdır. Rəqəmlər nəzərdə tutulduqda, boş məhsul birə bərabər olur.
Boş məhsul termini hesab əməliyyatlardan bəhs edərkən ən çox yuxarıdakı mənada istifadə olunur. Bununla belə, termin kompüter proqramlaşdırmasında çoxluq-nəzəri kəsişmələri müzakirə edərkən istifadə olunur.
İşgəsu (Urmiya)
İşgəsu — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 126 nəfər yaşayır (18 ailə).
Qaziabad (Soyuqbulaq)
Qaziabad - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Soyuqbulaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 241 nəfər yaşayır (46 ailə).
Gədi xalçaları
Gədi xalçaları — Abşeron xalçaçılıq məktəbinin Bakı qrupuna daxil olan xovlu xalçalar.
Ümumi məlumat
"Gədi xalçaları" öz adını Xızı rayonunun ərazisində yerləşən Gədi kəndinin adından götürmüşdür. Bu xalçaları bəzi xalçaçılar "Qədi xalçaları" və ya "Gədi xalçaları" kimi adlandırsalar da Bakı xalçaçıları onu "Dağlı" adlandırırlar. Buna səbəb isə Gədi kəndinin əhalisinin tatlardan ibarət olmasıdır. Gədi sözünün mənası isə "çəmənli kənd" deməkdir.
Bədii analiz
"Gədi xalçaları"nın orta sahəsi qırmızı yerlikli, mərkəzi şaquli oxda yerləşmiş bir neçə kiçik göldən ibarətdir. Həndəsi formada olmayan, daha çox alovun şölələrini xatırladan göllərin təsviri aydın ifadə olunmuş və yalnız "Gədi xalçaları" üçün xarakterik olan göllərin rəngi bir və bəzən də iki göldən bir dəyişir. Göllər arasındakı boş sahələr müxtəlif formalı həndəsi və nəbati naxışlarla bəzədilmiş və bu naxışlar hər iki tərəfdə simmetrik olaraq təkrarlanırlar.
Bakının, Xızı və Siyəzən rayonlarının xalça ustaları bu gölləri sini, mərkəzdə olan səkkiz ləçəkli dairəvi elementli damğanı isə "alma" və ya "qoğal" adlandırırlar.
Bu elementlərin arasında bir neçə heyvan təsviri, o cümlədən xalqın təsərrüfatını və məişətini xatırladan pişik silueti də mövcuddur.
"Gədi xalçaları"nın kənarlarını üç haşiyə tamamlayır. Bakının "Novxanı" xalçasında olan ara haşiyənin cüt xətlərini xatırladan sürməyi yerlikli, "qarmaqlı qızıl gül" adlanan kiçik haşiyələr orta haşiyənin sol və sağ tərəflərində yerləşdirilmişdir. "Zülflü aləm" elementlərindən təşkil olunmuş ağ yerlikli orta haşiyə xalçaya xüsusi görkəm verir.
Texniki xüsusiyyətlər
"Gədi xalçaları"nın ölçüləri 110x180 sm-dən 110x250 sm-ə qədər ölçülər arasında dəyişir.
"Gədi xalçaları"nda bir kvadrat desimetrdə ilmələrin sıxlığı 38x38 ilmədən 42x42 ilməyə qədər yerləşir. Bir kvadrat metrdə isə 145 min ilmədən 176 min ilməyə qədər təsadüf edilir.
Sergey Şnurov
Srgey Şnurov (rus.: Серге́й Влади́мирович Шну́ров. ) — Rusiyalı rok musiqiçisi, şair, kino aktyoru, televiziya aparıcısı, rəssam və ictimai xadim. "Bumer" filminin soundtrekinin müəllifi. "Leninqrad" və "Rubl" qruplarının lideri. RTVi telekanalının baş prodüseri (29 iyun 2020-ci ildən).
Gədi xalçaları
Texniki xüsusiyyətlər
"Gədi xalçaları"nda xovun hündürlüyü 6–7 mm-ə qədərdir.
Sergey Şnurov
Həmçinin "İnkişaf Partiyası"nın həmsədridir.