cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xorvatiya
Tarix
Xorvatlar digər cənub slavyanları kimi Balkan yarımadasına VII əsrdə gəldilər və IX əsrdə xristianlığı qəbul etdilər. 1091-ci ildə Xorvat kralı II Stepanın ölümündən sonra Xorvatiya torpaqları Macarıstan kralı I Latslo tərəfindən işğal edildi. Bu tarixdən etibarən Macarıstanla olan birlik 800 il davam etdi. Bu birlik dövründə öz parlamenti olan Xorvatiyada idarəetməni batır titulu daşıyan kralın yerli nümayəndəsi həyata keçirirdi. Varna (1444) və ikinci Kosovo (1448) döyüşləri nəticəsində Osmanlı dövləti Xorvatiyanın cənub hissəsini hakimiyyəti altına aldı. Mohaç döyüşündə (1526) Macarıstan kralı Lajos məğlub oldu və Xorvat torpaqlarının böyük hissəsi Osmanlı hakimiyyəti altına keçdi. XVI əsrin sonlarına qədər Xorvatiya sancaq bəyləri tərəfindən idarə edildi. 1583-cü ildə əyalət statusu alaraq bəylərbəylərinin idarəsinə verildi.
Pənahi Makulu
Yaradıcılığı
"Səttarxan" romanının baş qəhrəmanı öz azadlığı uğrunda mübarizəyə qalxmış Azərbaycan xalqıdır. Bu mübarizədə bütöv Azərbaycan iştirak edir. Yazıçı xalqın gücünü onun vəhdətində görür və bu, ana xətt kimi bütün əsər boyu ön plana çəkilir.
Xorvatiya
Tarix
Vyana döyüşündən sonra Osmanlı dövlətinin Avropada geriləməsindən faydalanan Avstriya Xorvatiya torpaqlarını işğal etdi (1697). Osmanlıların bölgəni tərk etmələrindən sonra Xorvat torpaqları xüsusilə Xorvat olmayan əsilzadələrə verildi. XVIII əsrin sonlarına doğru Avstriyanın mütləqiyyətçi idarəsi Macar və Xorvat əsilzadələrini bir-birinə yaxınlaşdırdı. Xorvat parlamenti 1790-cı ildə Macar parlamentinin xeyrinə bəzi səlahiyyətlərindən imtina etdi. I Napoleon 1805-ci ildə Xorvat və Sloven torpaqlarını İlliriya əyalətinə qatdı, lakin 1813-cü ildə bu torpaqları itirdi. 1822-ci ildə köhnə sərhədlərinə qovuşan Xorvatiya Macarıstan ilə əlaqələrini yenidən qurdu. Bölgə 1849-cu ildə Avstriya torpaqlarına qatıldı. Xorvatiya 1868-ci ildə muxtar statuslu Macar torpağı elan edilərək Xorvat-Sloven Krallığı adını aldı. frame|left|200px|Xorvatiya xəritəsi
Pənahi Makulu
Yaradıcılığı
Abbas Makulunun "Gizli zindan" romanı bir növ "Səttarxan"ın davamıdır. Burada bir çox obrazlar olduğu kimi (məsələn, Mahmud və Sənubər) saxlanılmış, demokratik hərəkatın iştirakçılarının apardıqları mübarizə parlaq bədii boyalarla təsvir edilmişdir.
Xorvatiya
Tarix
Birinci dünya müharibəsindən sonra, 29 oktyabr 1918-ci ildə Xorvat parlamenti Avstriya və Macarıstan ilə olan əlaqələrini qopararaq müstəqilliyini və Serb, Xorvat, Sloven Krallığına qoşulduğunu elan etdi. Bu krallıq daha sonra Yuqoslaviya adını aldı.
İkinci dünya müharibəsi əsnasında Yuqoslaviyanın Almaniya tərəfindən işğal edilməsindən bir müddət sonra, 10 aprel 1941-ci ildə Zaqrebdə müstəqil Xorvatiya dövlətinin qurulduğu elan edildi və İtaliyayla Almaniya tərəfindən dərhal tanındı. Bu dövlət Sloveniya, Bosniya və Herseqovina və Dalmatiya əyalətinin bir hissəsini özündə birləşdirirdi. 1945-ci ildə Zaqreb partizanların əlinə keçdi. Müharibədən sonra Xorvatiya Yuqoslaviyaya birləşdi.
Pənahi Makulu
Yaradıcılığı
"Gizli zindan" romanında tarixi hadisələrə sadiq qalan yazıçı bəzən baş vermiş hadisələrin ilini, gününü belə dəqiqliklə göstərir ki, bu da, əlbəttə, belə mövzuda yazan sənətkar yazıçı üçün başlıca məziyyətlərdən biridir.
"Səttarxan", "Xiyabani", "Heydər əmioğlu", "Xacələr" əsərlərində İranda müxtəlif dövrlərdə baş verən milli-azadlıq hərəkatlarına, saray çəkişmələrinə, xalqın mütləqiyyətə qarşı mübarizəsinə həsr olunan çoxlu zəngin tarixi faktlar vardır ki, bunlardan da sonrakı elmi-tədqiqat işlərində və bu mövzuda yazılan tarixi romanlarda istinad mənbəyi kimi istifadə oluna bilər.
Xorvatiya
Əhalisi
Əhalisi təxminən 4 808 000 nəfər olan Xorvatiyanın sahəsi 56 538 km²-dir. Əhali sıxlığı 85 nəfər/km²-dir. Ölkə əhalisinin 75%-ni xorvatlar, 12%-ni isə serblər təşkil edir. Xalqın təxminən 77%-i katolikdir. Əhalinin 51%-i şəhərlərdə yaşayır. Paytaxt Zaqreb dən sonra əsas şəhərləri Rijeka, Fiume, Zadar, Sibenik və Dubrovnikd ir. Ən nüfuzlu ali təhsil müəssisəsi Zaqreb Universitetidir.
Pənahi Makulu
Yaradıcılığı
Pənahi Makulu əksər əsərlərini nikbin notlarla qurtarır, əsas diqqətini Azərbaycanın gələcəyinə, xalqın vəhdətinə yönəldərək vahid Azərbaycan ideyasını təbliğ edir. Təəssüf ki, böyük yazıçı, alovlu vətənpərvər Abbas Pənahi Azərbaycanın bugünkü müstəqilliyini görmədi.
Xorvatiya
Şəhərləri
2006-cı ilə əsasən Xorvatiyada şəhər statusuna 127 yaşayış məntəqəsi sahibdir.
Pənahi Makulu
Yaradıcılığı
Abbas Pənahinin xidmətləri təkcə yazıçılıqla, ictimai-siyasi xadim olması ilə bitmir. O, həm də filoloqlar üçün əvəzsiz vəsait olan sinxronik "Ədəbi məlumat cədvəli" tərtib etmişdir. Həmin cədvəl Azərbaycan Elmlər Akademiyası nəşriyyatı tərəfindən 1962-ci ildə Bakıda nəşr olunmuşdur.
Xorvatiya
İqtisadiyyat
Xorvatiyanın iqtisadiyyatı əkinçilik və sənayeyə söykənir. İqtisadiyyatı İkinci dünya müharibəsinin əvvəlinə qədər əkinçilik və maldarlığa əsaslansa da, müharibədən sonra sənaye sürətlə inkişaf etdi. Ölkənin müxtəlif yerlərində çıxarılan neft emal olunur. Zaqreb əhəmiyyətli sənaye mərkəzidir. Varazdin və Karlovakda toxuma, Petrinija və Koprivnicada qida, Sisakda dəmir-polad, Kutinada kimya sənayeləri inkişaf etmişdir. Gəmi nəqliyyatı və turizm əhəmiyyətli gəlir qaynaqlarındandır. 1991-ci ildən başlayan vətəndaş müharibəsi turizmə böyük zərbə vurmuşdur.
Pənahi Makulu
Yaradıcılığı
Pənahi Makulu Azərbaycan, ərəb və fars əlifbasında yazılan təzkirələrin oxunmasını asanlaşdırmaq üçün on əsas qaynağı bir kiril əlifbasında verməklə ayrı-ayrı alim, ədib, şair, sənətşünaslar üçün əvəzsiz bir mənbə yaratdı. O öz "Ədəbi məlumat cədvəli"ndə Dövlətşah Səmərqəndinin "Təzkirətüş-şüəra" (1486), Lütfəli bəy Azər Bəkdilinin "Təzkireyi-Atəşkədə" (XVII yüzilliyin sonu), Əmir Əhməd Razinin "Təzkireyi-həft iqlim" (1593), Əmir Qulaməlixan Belkraminin "Təzkireyi-xəzaneyi-amirə" (1763), Rzaqulu xan Hidayətin "Məcməül-füsəha", Məhəmmədəli Tərbiyətın "Daneşməndani-Azərbaycan" (1937-ci ildə ilk dəfə çap olunub), eləcə də Şəmsəddin Sami bəyin "Qamysül-elam", Mir Möhsün Nəvvabın "Təzkireyi-nəvvab", Məhəmmədağa Müctəhuzadənin "Riyazül-aşiqin" və Firudin bəy Köçərlinin "Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi materialları" (1925-ci ildə çap olunub) kimi mənbələri götürərək pərakəndə halda adları çəkilən ədib, şair və alimlər haqqında məlumat materiallarını vahid bir prinsipdə, cədvəl şəklində tərtib etmişdir. Hədsiz böyük əhəmiyyətə və əvəzsiz qiymətə malik olan bu cədvəldə şair və nasirin tam adı, atasının adı, əsərlərinin dili, təvəllüdü və vəfat illəri, yaşadığı əsr və bunların hansı mənbələrdən alındığı, hansı əsərləri olduğu barədə məlumatlar olduğundan ona çox qiymətli mənbə kimi baxmaq olar.
Böyük ideyalarla yaşayan, Azərbaycanın müstəqilliyi, vahidliyi uğrunda alovlu mübariz Abbas Pənahi (Makulu) 1971-ci il sentyabrın 29-da Bakıda vəfat etmiş və burada dəfn olunmuşdur. Yazıçının vəfatından sonra – 1972-ci ildə onun "Səttarxan" romanı Moskvada 100 min tirajla çap olunmuşdur. Bu roman 1983-cü ildə Azərbaycan dilində 2 cilddə ikinci dəfə nəşr olunmuşdur. "Xiyabani", "Heydər əmioğlu", "Xacələr" əsərləri də ayrıca kitab şəklində çap olunmuşdur.
Cəfər Cabbarlının heykəli (Bakı, Cəfər Cabbarlı meydanı)
Heykəlin tarixi
1959-cu ildə Bakı Dəmir Yolu Vağzalının qarşısında meydanda dramaturqa abidə qoyulması barədə qərar qəbul olunub. Eyni ildə gələcək heykəl ərazisində bir daş tikilib ki, burada Cəfər Cabbarlının heykəli tikiləcəkdir. Mirələsgər Mirqasımovun qazandığı ən yaxşı layihə üçün müsabiqə elan edildi.
Mirələsgər Mirqasımov material almaq üçün, həyat yoldaşı Gültəkin xanım ilə birlikdə Novo- Danilovskiy - Ukraynaya gedib. Heykəltaraşın artıq işə başlamış olmasına baxmayaraq, Nikita Xruşşovun rəhbərliyi dövründə yayılmış minimalizm arzusu və "həddən artıq olanlara" qarşı mübarizə uzun müddət bu işi dayandırdı. Son 70-ci illərdə onlar yenidən heykəli xatırladılar, lakin iş yenidən donduruldu. Tezliklə Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi Heydər Əliyev müdaxilə etdi. O, işin gedişini şəxsən nəzarət etdi, Mirqasımova kömək etdi, dəstək verdi və o 1979-da heykəltaraşlıq seminarına gəldi və Əliyevin sevdiyi əsərlərin eskizləri ilə tanış oldu.
Heykəlin üzərində işləyən Mirqasımov çox narahat və əsəbi idi və əsər hazır olduqda heykəltaraş atelyedə geniş bir ürək böhranı keçirdi. Əliyevin adından birinci katibin şəxsi doktoru sənətçinin sağlamlığı ilə məşğul idi.
Tezliklə, Mirqasımovun həyatında ən vacib məsələlərdən biri hesab etdiyi iş başa çatıb. Heykəl 1982-ci il martın 23-də, Heydər Əliyevin, mərasimdə çıxış etməsi ilə açılmışdır. Bu heykəl heykəltaraşının ən məşhur əsərlərindən biri sayılır.
Həmin il, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin 1 dekabr tarixli sərəncamına əsasən Mirqasımov Azərbaycan SSR Xalq Artisti adına layiq görülmüşdür.
Heykəlin ümumi hündürlüyü 5,5 m, bünövrəsi olan qranitin kütləsi 280 tondur.
2013-cü ildə abidə yenidən bərpa edildi, nəticədə Cəfər Cabbarlının adını, onun doğum və ölüm illərini, Mirqasımovun adı vuruldu.
Əli Zitouni
Əli Zitouni (Ərəbcə: علي زيتوني) (d. 11 dekabr 1981) — Tunisli futbolçu.
Həyatı
Karyerası daha çox vətəninə bağlı olan Əli Zitouni 2007-ci ildən “Antalyaspor”da oynayır. Bu müddətdə 132 oyunda 22 qol vurub. Hücumçu 1999-cu ildən şərəfini qoruduğu yığmasının heyətində 45 oyunda 14 dəfə fərqlənib. 2002-ci Yaponiya və Cənubi Koreyada keçirilən dünya çempionatının final mərhələsinin, bundan 2 il sonra Afina Olimpiadasının iştirakçısı olub.
Tunisin 2004 Olimpiya kadrında da yer almışdır.
Kodak
thumb|right|250px|Kodak rəqəmsal fotoaparatı Kodak  — fototexnika və kinoməhsullar istehsal edən məşhur ABŞ şirkəti. Mənzil-qərargahı ABŞ-nin Nyu-York ştatının Roçester şəhərində yerləşir.
Mülkiyyət
Şirkət səhmləşdirilib və azad satışdadır.
2011-ci ilin yanvarına əsas səhm sahibləri aşağıdakılar idi :
Bomberay yarımadası
Bomberay yarımadası — Yeni Qvineya adasının qərbində, Qərbi Qvineya vilayəti ərazisində yerləşən yarımada. Çendravasix yarımadasından cənub-qərbdə yerləşir və ondan Bintuni körfəzi ilə ayrılır. Əsk tərəfində isə Kamray və ya Kamberu körfəzi sahillərini yuyur.
Coğrafiya
Bütrün yarımada sıx cəngəlliklərlə örtülüdür. Düzən hissələri isə bataqlıqlar basır.
Tarixi
Avropalılar ilk dəfə adanın bu hissəndə 1606-cı ildə loövbəır salmışlar. Bura ispan ekspedisiyası Luis Vaez de Torresin başçılığı altında gəlmişdir.
Əhali və dil
Fakfak dairəsi yarımadanın böyük hissəsini əhatə edir. Əhali əsasən sahildə yerləşən yaşayış məntəqələrtində cəmləşmişdir. Papuanlar isə daxili meşələrdə yaşayırlar.
Yerli əhali əsasən papuan dillərində danışırlar. Maluku vilayəti ilə qurulla əlaqələr sayəsində isə əhali (sahil yaşayış məntəqələrində yaşayan əhali arasında) arasınfda mərkəz-şərqi malay-polineziya diollərində danışırlar.
Yaxşı terrorçu (roman)
Yaxşı terrorçu — 1985-ci ildə ingilis yazıçısı Doris Lessinq tərəfindən yazılmış siyasi roman. Kitab ilk dəfə həmin il İngiltərədə Conatan Keyp və ABŞ-da Alfred Knopf tərəfindən nəşr edilmişdir. Kitabın baş qəhrəmanı Londonda radikal bir qrupa qoşularaq terrorist fəaliyyətlərinə cəlb edilən və sadə və səfil həyat tərzi keçirən Alisadir.
Lessinqi bu əsəri yazmağa 1983-cü ildə İrlandiyanın Respublika Ordusunun Londondakı Harrods mağazasının bombalanması təşviq etdi. O, Britaniya Kommunist Partiyasının üzvü olub, lakin 1956-cı ildə Macarıstanda baş verən üsyandan sonra oradan ayrılıb. Bəzi tənqidçilər romanı satirik üslubda yazılmış roman adlandırdılar, lakin Lessinq onu heyrətləndirici və yumoristik hesab edirdi. Əsərin adı Alisanın ikitərəfli təbiətini təsvir edir.
"Yaxşı terrorçu" əsəri tənqidçilərin fikirlərini ikiyə ayırdı. Bəzi tənqidçilər əsərin əsas ideyasını və qəhrəmanlarını yüksək qiymətləndirdilər, digərləri onu süjet xəttinin sadə, qəhrəmanlarının isə mənasız və darıxdırıcı olduğu üçün tənqid etdilər. Bir tənqidçi Lessinqin "güclü təsviri nəsr bacarıqlarını və personajlarının dəqiq və real xarakteristikaları"-nı qiymətləndirərkən, digəri onu "kifayət qədər sadə məzmunlu" və qəhrəmanlarını isə "mənasız və ya özünü xülyaları ilə aldadan" adlandırdı. "Yaxşı terrorçu" əsərinin Buker mükafatı üçün namizədliyi irəli sürüldü və Mondello Mükafatı və U. H. Smit Ədəbi Mükafatını qazandı. Həmçinin, Ədəbiyyat üzrə Nobel Mükafatına layiq görülmüşdür.
Süjet xülasəsi
"Yaxşı terrorçu" bir icmadan digərinə qovulan 33–37 yaş arasındakı siyasət və iqtisadiyyat fakültəsinin məzunu olan işsiz Alisanın mövqeyindən üçüncü şəxsdə yazılmışdır. Alisa daha sonralar 15 il yaşadığı tələbə yataqxanasından tanıdığı Casper ilə sevgi münasibəti yaşayır. Alisanın ona vurulmağının əsas səbəbləri xarici görünüşünə heyran olması və homoseksuallıqdan qurtulmaq istəyi idi. O, özünü inqilabçı və "faşist imperializmi" əleyhinə mübarizə aparan bir insan hesab edirdi, lakin hələ də hörmətsizlik elədiyi valideynlərindən asılı idi. 1980-ci illərin əvvəllərində Londonda tərk edilmiş bir evdə bir qrup təhlükəli şəxslərə qoşulur. Bu qrupun digər üzvlərinə qrupun bacarıqsız lideri Bert və lezbiyan cütlük olan Roberta və Fey daxildir.
Tərk edilmiş ev təmirsiz vəziyyətdə idi və Şəhər Şurası tərəfindən sökülməli binalar siyahısında idi. Digər otaq yoldaşlarından fərqli olaraq Alisa qərara aldı ki, evi təmizləsin və mümkün olduğu qədər təmir etsin. O, həmçinin aidiyyatı şəxslər ilə danışaraq elektrik enerjisinin və suyun bərpasını da təmin etdi. Alisa evdə "ana" vəzifəsində oldu və ev işlərinə nəzarət etmək, qrup üzvlərini yaşadıqları evdən uzaqlaşdırmağa çalışan polislərlə mübarizə aparmaq kimi öhdəlikləri öz üzərinə götürdü. Beynəlxalq Kommunistlər Birliyinə daxil olan cinayətkar qrupun üzvləri mitinq və nümayişlərdə iştirak etməyə başladılar. Alisa da bəzən bu fəaliyyətlərə qoşulurdu, lakin vaxtının çoxunu ev işlərinə həsr edirdi.
Mübarizədə daha yaxından iştirak etmək üçün Casper və Bert öz xidmətlərini İrlandiyanın Respublikaçılar Ordusuna və SSRİ Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinə təqdim etmək məqsədilə İrlandiyaya və Sovet İttifaqına yola düşdülər, lakin geri qaytarıldılar. Daha mütəşəkkil inqilabçılar qrupu onların yaxınlığında yaşamağa başladı və Alisanın evini silah üçün anbar kimi istifadə etdi. Müəmmalı qonşular daha sonralar Alisanın qrupunu ziyarət edir və onların məqsədləri ilə maraqlanırdılar.
Qrup sonunda özünü "Azad Britaniya Kommunistləri" adlandıraraq öz fəaliyyətinə başlamağı qərar aldı. Partlayıcıları və bombaları sınaqdan keçirməyə başladılar. Alisa ilk olaraq bu fəaliyyətə müsbət yanaşmadı, lakin qrupun qərarını dəstəkləməyə məcbur oldu. Onlar Naytsbridcdə fəaliyyətdə olmayan bir oteli hədəfə aldılar və ilk sınağı burada keçirdilər, lakin eksperimentlərinin sonunda bombanın qəfil partlaması nəticəsində Fey və digər iştirakçılar öldü. Yerdə qalan qrup üzvləri hadisənin şokundan sarsılmış vəziyyətdə qrupu tərk etdilər və parçalanmağa qərar verdilər. Casper tərəfindən atılan Alisa onunla getmədi, artıq bağlandığı və böyük zəhmət çəkdiyi evini tərk etmədi. Hadisənin onu çox sarsıtmağına baxmayaraq Alisa bunu digərlərinə də izah etmək, özüvə və digər qrup üzvlərinə haqq qazandırmaq istədi, lakin bunun mənasız olacağını anladı, çünki "insanlar sadəcə onu anlamaya bilməyəcəklər". Alisa başa düşürdü ki, o, artıq bir terroristdir, lakin bunun nə vaxt baş verdiyini anlamırdı.
Tarixi
left|thumb|250x250px|Doris Lessinq 2006-cı ildə [[Almaniyada keçirilən Köln ədəbiyyat festivalında çıxış edərkən.]] Doris Lessinqin siyasətə marağı 1940-cı illərdə Cənubi Rodesiyada (indiki Zimbabve) yaşadığı zaman başlamışdı. O, kommunistlərin qrupuna cəlb edilir və Salisberidə (indiki Harare) Solçu Kitab Klubunun bölməsinə qoşulur. Sonralar Doris o dövrlərdə Rodesiyada irqi ayrı-seçkiliklərlə bağlı qalxan münaqişələrə təşviq edilərək, həmçinin, Cənubi Rodesiya Əmək Partiyasına da üzv olur. Lessinq 1949-cu ildə Londona köçür və burada yazıçılıq karyerasına başlayır. O, 1950-ci illərin əvvəllərində Britaniya Kommunist Partiyasının üzvü olur və nüvə silahlarının istifadəsinə qarşı aktiv mübarizə aparır.
1964-cü ildə, Lessinq altı roman çap edir, lakin o, 1956-cı ildə Macarıstanda baş verən üsyan zamanı Kommunizmdən uzaqlaşır və İdris Şahın "Sufilər" əsərini oxuduqdan sonra diqqətini İslam dininin qollarından biri olan Sufizmə yönəldir. Bu onu beş cildlik "fəza ədəbiyyatı" seriyası olan və Sufilərə həsr olunan "Arqolarda Kanopus" əsərini yazmağa təşviq edir. Əsər oxucuları tərəfindən yaxşı qarşılanmır və hesab edirlər ki, əsər onu "şüurlu dünyagörüşünü" –ndən uzaqlaşdırır.
"Yaxşı terrorçu" Lessinqin "Arqolarda Kanopus" əsərindən sonra çap etdirdiyi ilk kitabıdır və bəzi tənqidçilər bunu belə qiymətləndirdilər: "Lessinq yenidən Yerə qayıtdı" və "Lessinq yenidən reallığa qayıtdı". Lessinq bəzi tənqidçilərin "Yaxşı terrorçu" əsərini satira adlandırmasını  gülməli hesab edirdi. O, deyirdi:
Lessinq deyirdi ki, onu "Yaxşı terrorçu" əsərini yazmağa 1983-cü ildə Londonda Harrods univermağında İrlandiyanın Respublikaçılar Ordusunun partlayış etməsi təhrik etmişdir. Həmçinin qeyd edir: "KİV bu hadisəni sadəcə həvəskar insanların fəaliyyəti kimi qələmə alırdı, lakin mən sonralar fikirləşməyə başladım ki, belə bir hadisəni həvəskarlar törədə bilərdilərmi? və başa düşdüm ki, "hələ öz hərəkətlərini dərk etməyən bir uşağı və ya yeniyetməni terror qrupunun daxilinə cəlb edilmək daha asan olar". Lessinq artıq Alisa personajını öz təxəyyülündə mərkəzi fiqur kimi formalaşdırmışdı: "Mən Alisa kimi bir an içində heç düşünmədən çox sayda insanları öldürə biləcək bir neçə insan tanıyırdım". O, Alisanı "tamamilə yumoristik" obraz kimi təsvir etmişdi, çünki o, başdan-ayağa ziddiyyətlərlə dolu idi". Lessinq düşünürdü ki, bəzi zəif xarakterli və narkotik düşkünü olan personajların (Alisanın sevgilisi Casperdən başqa) "məhv olmuş fərd"-dən inkişaf etmiş şəxsə çevrilə biləcəyi təəccüblüdür.
Janrı
"Yaxşı terrorçu" kitabı Nyu-York Revyus of Bukz jurnalının tənqidçisi Alison Löri daxil olmaqla bir sıra nəşriyyatçılar və bəzi tənqidçilər tərəfindən "siyasi roman" adlandırılmışdır. Löri bildirir ki, siyasi janr kimi bu əsər Cozef Konradın "Gizli Agent" əsərindən sonra terroristlərin daxili dünyası barəsində yazılan ən yaxşı romanlardan biridir, lakin The Hadson Revyu jurnalının tənqidçisi Uilyam Pritçard yazır ki, Kondarın əsəri ilə müqayisədə "Yaxşı terrorçu" əsəri "məzmunsuz"-dur. Bir neçə şərhçilər bu əsəri siyasi romandan çox siyasət haqqında olan roman adlandırdılar. "İmperiyanın qaydaları" əsərində belə yazılır: "Kristina Stid, Doris Lessinq, Nadin Qordimer, Luis Yelin kitabı siyasi roman deyil, siyasət haqqında kitab kimi təsvir edirlər".
"Yaxşı terrorçu" kitabı həmçinin satira da adlandırılmışdır. Qeln Qrin öz Doris Lessinq: Dəyişiklilərin poetikası əsərində onu "bir qrup inqilabçının satirası" adlandırır və Susan Votkinsin Doris Lessinq: Sərhədləri keçərkən əsərində "Yaxşı terrorçu" əsərini "solçuların qrupuna daxil olan bir qadının quru və satirik təhlili" kimi təsvir edir. 2007-ci ildə Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülərməsi münasibətilə İsveç Akademiyası üçün yazdığı avtobioqrafiyasında Lessinq "Yaxşı terrorçu" əsərini mütləq hakimiyyətin əldə edilməsi üçün müasir solçuların ehtiyaclarının və qadın qəhrəmanının yanlış istiqamətləndirilmiş fədakarlığı və itaətsizliyinin satirik təsviri" adlandırmışdı. Yelin əsəri "satira və nostolgiya arasında roman" adlandırdı. Akademik Robert Kuen bu əsərin satirik roman olmadığını iddia etdi və qeyd etdi ki, "Lessinqin heç bir yumor hissi yoxdur, o, öz əsəridə hadisələri istehza ilə təsvir edir".
Virciniya Skott romanı fantaziya adlandırdı. Luis Kerrollun "Alisa möcüzələr ölkəsində" əsəri ilə müqayisə edərək bildirib ki, "Alisanın bir qrup inqilabçı ilə yaşadığı macəralar Kerrollun əsərindəki Alisanın başına gələnlər ilə müəyyən mənada uyğun gəlir". Hər ikisində Alisa evə daxil olur və burada bir sıra imkansız problemlərlə qarşılaşır: Kerrollun Alisası evə sığa bimək üçün kiçilməli olduğu halda, Lessinqin Alisası sökülmək üçün nəzərdə tutulan bir evdə yaşamalı olur. Hər iki əsərdə Alisa personajları öz görünüşləri dəyişə bilərlər: Kerrollun Alisası öz ehtiyaclarını təmin etmək üçün öz fiziki ölçüsünü dəyşməyi bacarır, Lessinqin Alisası isə başqalarından istədiklərini əldə etmək üçün öz davranışlarını dəyişir. Skot qeyd edir ki, "Yaxşı terrorçu" əsərinin bir nöqtəsində Fey Alisaya "Alisa möcüzələr ölkəsində" deyə xitab edir, beləcə "Alisa möcüzələr ölkəsində" əsəri xatırlanır.
Mövzuları
Digər bir mövzu isə məskən saldıqları evin simvolik xüsusiyyətləridir. Marqaret Skanlan qeyd edir ki, "Mansfild parkı" və "Ceyn Eyr" kimi romanlarda olduğu kimi "Yaxşı terrorçu" əsərində də "qadın öz evinin xanımı kimi təsvir edilib". Katerin Fişbörn Roman əsərlərinin tədqiqatları jurnalında yazır ki, Lessinq "onların yaşadıqları evi tez-tez psixoloji və ontoloji dəyişikliklərin simvolu" kimi təsvir edir" və burada "ev işləri Alisanın vəzifələrinə daxildir".  Yelin "Yaxşı terrorçu" əsərini "İngiltərədə yaşayış evinin yeni distopik versiyası" kimi təsvir edir. Bildirir ki, əsəri oxuyarkən Londonda evlərə baxaraq ingilis üslubunu görmək olar. Doris Lessinqin "Yaxşı terrorçu" əsəri ilə əlaqədar "Qadın istismarını siyasəti: Siyasi təzyiq və kişilərin hakimiyyəti" adlı əsər yazan Lalbaxs və Yəhya qeyd edirlər ki, əsərdə olan ev və "zülmkar münasibətlər" cəmiyyətin özündəki oxşar təzqiyli münasibətləri əks etdirir.
"Yaxşı terrorçu" əsərinin mövzularından biri də feminizm və qadınların istismarıdır. Skanlan qeyd edir ki, kitabda təsvir olunan qrup üzvlərinin əksəriyyəti qadın olsa da, siyasi fəaliyyətləri onların mövqelərinə təsir etmir və onlar itaət etməli olduqları patriarxiyanın əhatəsindən çıxa bilmirlər". Yelin əsərdəki feminizm mövzusundan bəhs edərkən yazır ki, Lessinq burada yalnız Beynəlxalq Kommunistlər Birliyinin fəaliyyətini ələ salmır, həmçinin, "kişilərin hakimiyyətdə üstünlük təşkil etdiyi siyasi təşkilatlarda fəaliyyət göstərməyə razı olan və beləcə onların üstünlüyünü qəbul edən" qadınları da tənqid edir. O, əlavə edir ki, "cəmiyyətdə kişilərin üstün hakimiyyətini dəstəkləyən və belə kişilərə qarşı emosional bağlılıq hiss edən" qadınları daima tənqid edən Lessinq əsərdə Casperin homoseksuallığına kinayə ilə yanaşır, lakin "heteroseksual patriarxal quruluşlardakı qadınların daha aşağı mövqelərə sahib olması" faktı qarşısında səssiz qalır. Lalbaxs və Yəhya Lessinqin əsərdə Alisanı öz ailəsinə qayğı ilə yanaşan "tipik bir ev qadını" kimi təsvir etdiyini qeyd edirlər, lakin yenə də Alisaya digər məsələlərdə etibar edilmir. Onlar belə bir nəticəyə gəlirlər ki, Alisanın taleyi möhürlənmişdir, çünki ingilis sosialist feminist yazıçı Culiet Mitşelə görə, qadınlar "insan cəmiyyətinin təməlidir, lakin onların cəmiyyətdəki iqtisadi, sosial və siyası mövqeləri hələ də marjinaldır".
Tənqidi analizi
Bir sıra tənqidçilər "Yaxşı terrorçu" əsərinin adını oksimoron adlandırırlar. Robert Boşman bildirir ki, əsər Alisanın "ziddiyyətli şəxsiyyətinin " simvoludur – o, məhv olmağa doğru gedən cəmiyyətdə xarabalıqlar arasında tapdıqları bir evi yenidən canlandırır. Corc Kirns yazır ki, əsərin adı ironiya ilə seçilmişdir. Oxucu əsəri oxumağa başlayanda Alisanın "yaxşı terrorçu" olduğunu zənn edir, lakin bu iki mənada başa düşülə bilər. Birincisi Alisanın yaxşı insan olmasıdır, ikinci mənası isə Alisanın "artıq öz işini peşəkar görməyi bacaran bir terrorçu" olmasıdır. Müasir dünyanın ədəbiyyatı jurnalında Mona Knapp belə bir nəticəyə gəlir ki, Lessinqin qəhrəmanı nə yaxşı insandır, nə də yaxşı inqilabçıdır. O, köhnə evləri yenidən canladırmağı və insanları özünə necə yönəltməyi bacarır, amma o, işsizdir və dolanmaq üçün valideynlərindən pul alır. Əsl inqilabçılar evi silah anbarı kimi istifadə etməyə başlayanda o, qorxur və yoldaşlarının arxasınca gedir, aidiyyatı qurumları xəbərdar etmək üçün telefonla zəng edir. Knap Alisanı "pis terrorçu və sürünən bəşər övladı" adlandırır. Fişbörn iddia edir ki, əsərdəki "yaxşı terrorçu" Lessinqin özüdür, burada Lessinq Alisa personajında özünü təsvir etmişdir, lakin onunku "siyasi terrorrizmin ədəbi növüdür".
Kuen Alisanı "yaxşı niyyətli, qəddar və bəzən də sevimli" biri kimi təsvir edir, lakin o, 36 yaşında olmasına baxmayaraq hələ də böyüməyib və öz valideynlərindən asılıdır. Yelin Alisanın "daimi yetkinlik dövründə" olduğunu və onun hər kəsə analıq etmək ehtiyacının "həddindən artıq psixoloji geriləmə və ya uğursuzluq halında olan bir vəziyyət" adlandırır. Qrin yazır ki, Alisanın " öz dünyasında yaratdığı humanitarizmi gülüncdür" və onu "özü ilə qəzəbli şəkildə rəftar edən" biri kimi təsvir edir, çünki baş verənləri başa düşmək üçün mənəvi olaraq tam böyüməmişdir və onun hərəkətləri faydalı və eyni zamanda da təhlükəli ola bilər.
Boşman əsəri "istehzalı" adlandırır, çünki əsərdə Alisanın kim olduğu ilə özünün kim olduğunu düşünməsi arasında ziddiyyətlər və onun mübarizəsi önə çəkilir. Alisa "analıq fəaliyyətlərinin" anasının razılığını qazanmaq arzusundan irəli gəldiyini danırdı və anasının ona xəyanət etdiyinə və onu tərk etdiyinə inanırdı. O, "özü və dünyası haqqında öz inanclarını qoruyub saxlamaq üçün" Casperə daha çox bağlanmağa çalışırdı. Casper Alisanın ona qarşı olan hisslərindən istifadə edərək onu aldatmağa çalışsa da, Alisa yenə də onu sevməyə davam edirdi, çünki o, Casperin insani keyfiyyətlərini olduğu kimi deyil, özü görmək istədiyi təsvir edirdi, beləliklə, həqiqəti inkar edir və özünü aldadırdı. Casperin sonradan homoseksual olduğunu qəbul etməsi belə qəbul etmirdi və hesab edirdi ki, bu onun "emosional həyatının" müəyyən psixoloji çətinlikləri ilə bağlıdır. Kuen Alisanı "xəyalpərəst" adlandırırdı.
Knapp bildirir ki, Lessinq əsərlərində təsvir etdiyi üsyançı gəncləri "cəmiyyətin orta təbəqəsinin düşüncəsiz və doğru yolda olmayan" nümayəndəsi kimi göstərsə də, onların müəyyən bir dəyişikliyə nail ola biləcəklərinə inanır. Lessinq daima öz əsərlərində işçi sinfini istismar edən və evsiz insanlara qarşı etinazıqlıq göstərən müəssisələri qınayır. Knapp həmçinin qeyd edir ki, Lessinq bu problemlərin həll edilməsi üçün heç bir yol göstərmir, o, sadəcə dövlətin və bu vəziyyəti həll etmək istəyən digər səlahiyyətlilərin uğursuzluqlarını vurğulayır. Skanlan Lessinqin əsərindəki terrorçuları E. Rubersteynin "İnqilabın kimyaçıları: Müasir dünayda terrorizm" əsərindəki terroristlərlə müqayisə edir. Rubensteyn yazırdı ki, "iddialı idealistlərin" "özləri üçün ideal hesab edə biləcəkləri heç bir sələfləri və ya onlarla birgə etiraz edən aşağı təbəqənin nümayəndəli olmadıqda", onlar mübarizələrində fəlakətə sürüklənirlər.
Tənqidçilərin mövqeyi
Tənqidçilərin "Yaxşı terrorist" əsəri ilə bağlı fərqli fikiləri mövcuddur. Elizabet Lori London Review of Books jurnalında Lessinqin əsərini cansıxıcı adlandıraraq onu kəskin şəkildə tənqid etdi və öz fikrini qətiyyətlə müdafiə etdi. İrlandiyalı ədəbi tənqidçi Denis Donofe romanın üslubunun "tamamilə darıxdırıcı", Kuen isə Lessinqin mətnlərinin "olduqca sadə" olduğunu bildirdi. İngilis akademiki Klara Henson "Yaxşı terrorçu" əsərini müdafiə etdiyini bildirdi. Henson romanın cansıxıcı olmasını onun mövzusu ilə izah etdi.
Friman isə kitabı "zərif və tamamlanmış hekayə" adlandırdı və "terrorist fəaliyyətləri ilə məşğul olan şəxslərin daxili dünyasının möhtəşəm təsviri"-ni vurğuladı. Los-Anceles Taymz jurnalında yazan Friman Lessinqi "insan münasibətlərini qeyri-adi şəkildə təsvir etməyi bacaran" "ən yaxşı yazıçılarımızdan biri" adlandırdı. San-Sentinel jurnalına müsahibə verərkən Bonnie Qross qeyd edird ki, bu kitab Lessinq bu günə kimi yazdığı ən gözəl və anlaşılan romanlarından biridir və onun "personajların dəqiq və real xüsusiyyətlərini əks etdirmək bacarığı" kitabı daha "möhtəşəm" və "oxunaqlı" etdi. Qross əsərdəki qadın personajları daha mükəmməl hesab edirdi.
Roqers Qardian qəzetində "Yaxşı terrorçu" əsərini "cəmiyyəti fərdlərin gözü ilə araşdıran" bir roman kimi təsvir edir. O, bildirdi ki, "roman insanların ağılsız və dağıdıcı fəaliyyətlərinə" qarşıdır və Londonda son zamanlarda baş verən terror hücumlarını özündə əks etdirə bilməmişdir. Kirkus Reviews jurnalında çalışan bir tənqidçi Alisanın hekayəsini "fövqəladə sayəhət — intiqamla gerçək olan psixoloji bir portret" adlandırdı. Həmçinin əlavə etdi ki, Alisa əsərdə "daima özünü aldadan və sevilməyən" bir personaj olsa da, romanı güclü edən onun qəhrəmanları və onların siyasi motivasiyalarıdır.
Donofe Nyu-York Taymz qəzetində qeyd etmişdi ki, o, Alisa və onun yoldaşlarının başlarına nə gələcəyi ilə maraqlanmır. Hesab edirdi ki, Lessinq Alisa personajını çox mükəmməl yaratmağa çalışıb. Kuen əsərdəki personajalrın təsirli olmadıqlarını bildirdi. O, qeyd etdi ki, Lessinq əsərdə real maraqları olan qəhrəmanları canlandırsa da, personajlar "mənasızdırlar və əksər hallarda özlərini öz xülyaları ilə aldadırlar".
"Yaxşı terrorçu" kitabı 1985-ci ildə Buker mükafatı üçün namizəd görülmüş və 1986-cı ildə Mondello mükafatını və U. H. Smit Əbəbiyyat mükafatını qazanmışdır. 2007-ci ildə Lessinq Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatına alyiq görülmüşdür. 2013-cü ildə Lessinqin vəfatından sonra Qardian qəzeti "Yaxşı terrorçu" əsərini Lessinqin kitabları içərisində ilk beşliyə daxil etmişdir. Hindistanlı yazıçı Nil Mukherje 2015-ci ildə Qardian qəzetində nəşr etdiyi məqaləsində romanı "inqilabçılar haqqında yazılan ən gözəl 10 kitab" siyahısına daxil etmişdir.
Nəşr edilməsi
"Yaxşı terrorçu" ilk dəfə 1985-ci ilin sentyabr ayında Conatan Keyp tərəfindən Böyük Britaniyada, daha sonralar isə Alfred Knopf tərəfindən ABŞ-da nəşr etdirilib. Kitab bir il sonra 1986-cı ilin sentyabr ayında Qrafton tərəfindən Böyük Britaniyada nəşr edilmişdir. Audio kitab forması Nadia Mey tərəfindən 13 saat ərzində hazırlanmışdır və 1999-cu ildə Blackstone Audio səsyazma studiosunda buraxılmışdır. Roman katalan, çin, fransız, alman, italyan, ispan və isveç dilləri də daxil olmaqla bir sıra dillərdə tərcümə edilmişdir.
Badam taxtabitisi
Badam taxtabitisi  - Buğumayaqlılar tipinin Yarımsərtqanadlılar və ya Taxtabitilər   dəstəsinə aid olan növ.
Biologiyası
Bədəninin rəngi qırmızımtıl olub, üzəri qara, batıq nöqtələrlə doludur. Başı düzbucaqlı şəkildə olub, qabağa çıxmışdır. Skul lövhələri qabağa çıxıb, dilçəyi onlardan onlardan qısa və aşağı basıq şəkildədir. Ona görə qabaqdan başın qurtaracağı üçbucaq şəklində görünür. Gözləri iri olub, başın qurtaracağında yerləşmişdir. Qalxancığı üçbucaq şəklindədir. Taxtabitilər içərisində bədəncə iri növlərdən biridir. Bədəninin uzunluğu 18–22 mm- dir. Bu növ yetkin formada meşələrdə tökülmüş xəzəllər altında qışlayır. Erkən yazda çıxıb palıd, söyüd və s. ağaclar üzərində qidalanır və yumurta qoyur., sürfələr 5 dəfə qabıq dəyişdikdən sonra yetkin formaya keçir. Aparılan tədqiqat işləri nəticəsində məlum olmuşdur ki, bu taxtabiti palıd ağaclarından başqa, Talışda düzən və dağətəyi ərazidə becərilən Tunqa bitkisinə də zərər verir. Tunqa bitkisi texniki məqsəd üçün əkilir və onun meyvəsindən alınan yağ kənd təsərrüfatının müxtəlif sahələrində istifadə olunur.
Yayılması
Badam taxtabitisi Azərbaycanın əsas meşəlik rayonları olan Talışda, Böyük Qafqazın cənub yamaclarında və Kiçik Qafqazda yayılmışdır. Əsasən palıd növləri üzərində yaşayır.
Kvadrat (cəbr)
[[Fayl:SquareChart-tr.svg|thumb|350px|y=x²-ın qrafiki.
Karvansaray adası
Karvansaray adası — Bakı buxtasında yerləşən ada. Sahəsinə görə çox kiçik adadır. Bakının Bayıl burnunun yaxınlığında yerləşir. Sahildən yaxın mövqedə yerləşir. Uzunluğu 180 m ,eni 35 m təşkil edir. Adanın üzərində tarixi Səbayıl qalası inşa edilmişdir.Bu qala adanın sahil xətlərinə uyğun gəlir. Alimlərin fikirincə Bayıl qalası 1232–1235 illərdə inşa edilmişdir. 1306 ildə zəlzələ nəticəsində suya batmışdır. Şirvan-Abşeron memarlıq məktəbinə xas tikilidir. Qala səbəbindən adaya Bayıl daşları, Səbayıl qalası, Gömrükxana, Karvansaray kimi adlar verilmşdir. Xəzər dənizinin qalxıb-enməsi adanın gah suyun üzünə çıxarır, gah da dibinə gömür. thumb|right|350px|Bayıl qalası
Kvadrat (cəbr)
x
1≤x≤25 oblastında qiymətlər alır.]]
Kvadrat ədəd - ədədin özü-özünə vurulmasından alınan hasil. Kvadrat dərəcəsi 2 olan qüvvət şəklində göstərilir.
Kvadrat sırası:
Tarixən bu ardıcıllıqlar həqiqi ədədlərin "kvadratı" adlandırılır.
Göstərilmə üsulları
n həqiqi ədədinin kvadratını
n
-ə qədər olan ilk tək ədədlərin cəmi şəklində göstərmək olar:
Həqiqi ədədin kvadratının göstərilməsinin daha bir üsulu:
Nümunə:
Kompleks ədədin kvadratı
Cəbri formada olan kompleks ədədin kvadratını aşağıdakı düstur ilə hesablamaq olar:
Triqonometrik formada kompleks ədəd üçün analoji düstur:
Jozef Furye
Həyatı
Bir dərzinin oğlu olan Jan Baptista Jozef Furye 21 mart 1768-ci il tarixində Fransanın Oser şəhərində anadan olmuşdur. Hələ 9 yaşında olarkən həm anasını,həm də atasını itirmişdir. Xeyriyyəçi Madam Moiton və Oser qəsəbəsinin baş rahibinə nə qədər təşəkkür edilsə yenə də azdır. Çünki bu xeyriyyəçi şəxslər yetim və kimsəsiz qalan Furyeni şəhərdəki hərbi məktəbə göndərdilər. Furye özünü bu məktəbdə çox yaxşı şəkildə inkişaf etdirdi. Riyaziyyatla ilk dəfə tanış olduqda sehrlənmiş kimi olmuşdur.
Birinci ingilis-əfqan müharibəsi (1838-1842)
thumbnail|Birinci müharibə vaxtı ingilis-hind qüvvələrinin Gəznə istehkamına hücumu, [[1839 ]]
Birinci müharibə ingilislərin  Qəndəhar və Qəznəni tutmaq, və Kabil tərəfə çıxmaq məqsədi ilə, Bolan keçidindən istifadə edən 30 minlik ordusunun Cənub - Qərbi Əfqanıstana soxulması ilə başladı. Əfqan qüvvələrinin bir qismini Pişəvərdan yayındırmaq üçün, Heybər keçidinə yardımçı zərbə endirilmişdi. Əfqan ordusu ingilislərdən saylarına (15 min) və silahlanmalarına görə xeyli geridə qalırdılar. 1839-cu ildə ingilislər Qəndəharı, Qəznəni və Kabili tutdular. Buna cavab olaraq ölkədə partizan müharibəsi başladı. 1841-ci ilin noyabrında Kabildə üsyan qalxdı. İngilislərin marionetkası Şüca şah öldürüldü, işğalçı ordu isə Kabildən qaçdı. 1842-ci ildə İngiltərənin Əfqanıstana cəza ekspedisiyası uğursuz oldu. 1842-ci ilin sonunda ingilislər öz məğlubiyətləri ilə barışmalı və əfqan ərazisini tərk etməli oldular.
Şurayi Aliyin Mücahidin
Müharibə dövründə Əfqanıstanda "Şurayi Aliyin Mücahidin" alı şura yaranmışdı. Şuraya Naib Əminulla xan Lövgəri başçılıq edirdi. Şuraya vəzir Məhəmməd Əkbər xan, Xanşirin xan Cavanşir-Çəndəvuli, Hacı Əli Ağa Hüseyn Kaka daxil idilər.
Crataegus apiifolia
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Eupatorium fistulosum
Eupatorium fistulosum Eupatorium fistulosum Eupatorium fistulosum
Crataegus apiomorpha
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ərazi (film, 2005)
Məzmun
Ərazidə yaşayanlar qaranlığı sevirlər və heç biri başına papaq qoymur. Təkcə bir nəfər ərazinin qaydalarını pozub hamının əksinə çıxır. Yusif hər axşam ərazinin işıqlarını yandırır və başındakı papağı da heç vaxt çıxarmır. Sakinlər hamısı ona qarşı çıxırlar. İndi Yusif hamı ilə tək mübarizə aparmalıdır.
Film haqqında
Film Orxan Fikrətoğlunun kinoda rejissor kimi ilk işidir.
Dövlət Fövqəladə Vəziyyət Komitəsi
Dövlət Fövqəladə Vəziyyət Komitəsi (DFVK) − SSRİ-də 1991-ci ilin 18 avqust − 20 avqust tarixləri arasında hakimiyyəti ələ almış 8 nəfər yüksək vəzifəli şəxsdən ibarət qurum.
Sonradan "Avqust qiyamı" adı ilə tanınan və dövlət çevrilişi kimi qiymətləndirilən bu qurumun hakimiyyət dövrü cəmi 3 gün davam etmişdir. Qurumu təşkil edənlərdən, intihar etmiş 1 nəfər istisna olmaqla, yerdə qalan digərləri həbs olunsalar da, həbs olunanlardan hamısı daha sonra amnistiya ilə azadlığa buraxılmış və onlardan biri məhkəmə hökmü ilə bəraət almışdır.
Ermon
Ermon — Fransada bələdiyyə, region — İl-de-Frans, departament  — Val-d'Uaz, rayon — Pontuaz, kanton — Ermon. Əhalisi — NaN nəfər (1999).
Bələdiyyə Paris şəhərinin təxminən 16 km şimal-qərbində, Serji bələdiyyəsinin 16 km şərqində yerləşir.
Demoqrafiya
Əhalinin dinamikası (Cassini и INSEE ):
İsmayıl bəy Daruğa
İsmayıl bəy Mirzə Allahqulu bəy oğlu Axundov — şair, Əhməd Ağdamskinin qaynatası.
Həyatı
İsmayıl bəy Mirzə Allahqulu bəy oğlu 1840-cı ildə Şuşa şəhərində anadan olmuşdu. İbtidai təhsilini atasından almışdı. Sonra mədrəsə də təhsilini davam etdirmişdi. Şərq dillərini bilirdi. Qəza idarəsində işləmiş, bir müddət şəhər bazarının darğası olmuşdu.
Şuşa şəhərinin darğası idi, ona görə də "Daruğə" təxəllüsü götürmüşdü. Məclisi-üns üzvlərindən olmuşdur. İsmayıl bəy Daruğə 1891-ci ildə vəfat edib.
İsmayıl bəy erməni silahlılarına qarşı vuruşmuş, şəhər camaatını müdafiə etmişdi. Tarixçi Mir Möhsün Nəvvab yazır: "Bu qovğa qalxarkən müsəlman bazarında olan erməni sövdəgər və sənətkarları qorxuya düşüb, dükanları bağladılar. Onların bəzisi dükanların içərisində gizləndilər, bəziləri isə müsəlman evlərinə pənah gətirdilər. Müsəlmanlar onlara pənah gətirən erməniləri hörmətlə qarşılayaraq evlərində gizlədib mühafizə etdilər. Elə ki, gecə oldu, bazar darğası (polisi) İsmayıl bəy müsəlman bazarındakı dükanlarda gizlənmiş erməniləri ordan çıxarıb, dükanları bağladı, onları isə evlərinə aparıb orda saxladı".
İsmayıl bəy Hüsniyyə xanım Mirzə Məmməd qızı Mirzəyeva ilə ailə qurmuşdu. Rəhilə xanım adlı qızı varı.
Fəxrəddin Cəbrayılov
Cəbrayılov Fəxrəddin Mövsüm oğlu — General-mayor, Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Baş İnspeksiyasının sabiq rəisi, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı, Qarabağ müharibəsi zamanı xüsusi fəallıq göstərmiş zabit.
Həyatı
Fəxrəddin Cəbrayılov 12 avqust 1958-ci ildə Ermənistan SSR-in Gorus şəhərində anadan olmuşdur. Orta təhsilini Culfada almışdır. 1975-ci ldə BAÜQKM-nə daxil olur. 1979-cu ildə təhsilini başa vurur. Onu təyinatla Almaniyada yerləşən Sovet ordusuna qrup komandiri göndərirlər.
1984-cü ildə fəaliyyətnini Zaqafqaziya Hərbi Dairəsində davam etdirir. Vətənə dönəndən sonra Bakı şəhəri Nəsimi rayon Hərbi Komissarlığında çalışmağa başlayır. 1986-cı ildə Ali Zabitlər Kursunu bitirir. 1992-ci il Müdafiə Nazirliyində Beynəlxalq Əlaqələr İdarəsində müqavilələrin imzalanması şöbəsinin rəisi vəzifəsinə təyin edilir. 1992-ci il "N" saylı taborun komandiri vəzifəsinə təyin olunur.
Döyüşlərdə iştirakı
2013-cü ilin oktyabr ayında Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Baş İnspeksiyasının rəisi vəzifəsinə təyin edilmişdir.
Ailəsi
Ailəlidir, üç övladı var.
Milli Qəhrəman
Azərbaycan Respublikası prezidentinin fərmanı ilə 1994-cü ilin oktyabr ayında "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Azərbaycan Respublikası prezidentinin 4 aprel 1995-ci il tarixli 307 saylı fərmanı ilə polkovnik Cəbrayılov Fəxrəddin Mövsüm oğlu "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür.
Crataegus aprica
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mişar 3 (film, 2006)
Mişar 3 — 2004-cü ildə çəkilmiş Mişar filminin davamı olan bu film 2006-cı ildə təqdim olunub
Dövlət çevrilişi
Hərbi çevriliş — ölkədə qanuni hakimiyyətin qeyri-qanuni yolla dəyişdirilməsi. Əsasən dövlət başçısı iqamətgahının zəbt edilməsi, dövlət başçısının, təcrid edilməsi, həbs edilməsi, yaxud öldürülməsi yolu ilə baş verir.
İkinci ingilis-əfqan müharibəsi (1878-1880)
thumb| Britaniyalılar Qəndəharda İkinci ingilis-əfqan müharibəsi — 36 minlik ingilis qoşunlarının Əfqanıstana Heybər, Kurram və Bolan keçidindən üç sütunla soxulması ilə başlandı. Silahlanmada və təşkilat baxımından xeyli geriyə qalan əfqan ordusu geri çəkilməli oldu. 1879-cu ilin yanvarında ingilislər Qəndəharı aldılar. 26 may 1879-cu ildə isə Yaqub xan ingilislərlə, Qandamaq müqaviləsi bağladı. Bu sazişə görə Əfqanıstan İngiltərədən asılı olurdu. Alçaldıcı müqavilə Əfqanıstanda narazılıqla qarşılandı. 8 sentyabr 1879-cu ildə üsyan başladı. Kabildəki ingilis rezidenti öldürüldü. 27 iyul 1880-ci ildə Qəndəhar yaxınlığındakı, Məyvan döyüşündə, əfqanlar ingilis briqadasını darmadağın etdilər. Kabildəki ingilislər təxminən 100 minlik üsyançı ordusu tərəfindən mühasirəyə alındılar. Əfqanların inadlı müqaviməti, ingilisləri, Əfqanıstanın işğalından imtina etməyə və əmir Əbdürrəhmanla kompromis saziş bağlamağa məcbur etdi. 1880-ci il müqaviləsinə görə Əfqanıstan daxili işlərindən müstəqilliyini qorudu, ancaq xarici siyasət İngiltərəinin nəzarətinə keçdi. 1881-ci ildə ingilis qoşunları ölkədən çıxarıldı.
Nikolay Serdobov
Nikolay Alekseyeviç Serdobov — rus yazıçı, şair, tarixçi və tənqidçi. Tıva Sovet Sosialist Respublikasının elmi araşdırmalarının tanınmış araşdırmaçısı.
Həyatı
Nikolay Serdobov 9 may 1916-cı ildə Kuybışev (indiki Samara) şəhərində anadan olmuşdur. 1940-cı ildə Moskvada Lenin İnistitutunu bitirmişdir. 1940-1946-cı illərdə Sovet ordusunun döyüşçüsü olmuş və Berlinə qədər getmişdir. 1946-cı ildə təhsil çalışmaları üçün Tıvaya göndərilmişdir. Tuva oblast komitəsinin təhsil şöbəsinin rəhbərliyinə, inistitut katibliyinə, rəhbər müaviliyinə qədər yüksəlmişdir. 10 il boyunca Tuva Muxtar Sovet Sosialist Respublikası Ali Şurası rəhbərinin müavini olaraq işləmişdir. 7 aprel 1986-cı ildə vəfat etmişdir.
9 may 2011-ci ildə Nikolay Serdobovun 95 illiyi münasibətiylə Tıva Sosial Elmlər İnistitutu tərəfindən yazılı abidə ucaldılmışdır.
Ros Linç
Ros Şor Linç (ing. Ross Shor Lynch; ), Amerikan aktyoru, müğənnisi, musiqiçisi və rəqqasıdır. Ən məşhur rolu Disney Channel istehsalı olan Ostin və Ellİ serialındaki Ostin roludur.
Həyatı
Ros Linç dördüncü sinifdən etibarən evdə dərs almağa başladı. Gitara çalmağı və mahnı oxumağı öyrəndi. R5 adlı qrupun baş solistidir. Qrupda qardaşları Riker Linç, Rokki Linç, bacısı Raydel Linç və ən yaxın dostu Ellington Ratliff var.
Naqilsiz rabitə
Ən geniş yayılmış naqilsiz texnologiyalar radioda istifadə edilir. Radio dalğaların məsafələri uzaq məsafəli radio rabitələrdə minlərlə hətta milyonlarla kilometrə qədər və ya televiziya üçün bir neçə metrə kimi ola bilər. Bu, telsiz (iki istiqamətli radio), mobil telefonlar, cib kompüteri və naqilsiz şəbəkə də daxil olmaqla stasionar, mobil və portativ tətbiqlərin müxtəlif növlərini əhatə edir. Radio naqilsiz texnologiyaların tətbiqinin digər nümunələrinə GPS hissələri, naqilsiz kompüter siçanı, klaviaturası və qulaqcığı, qulaqlıq, radio qəbuledici, peyk televiziyası, yerüstü televiziya və radiotelefon daxildir.
LTE, LTE-Advanced, Wi-Fi, Bluetooth ən geniş yayılmış müasir naqilsiz texnologiyalardan bir neçəsidir.
Eupatorium formosanum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
David Hilbert
David Hilbert — alman riyaziyyatçısı, XX əsr riyaziyyatın inkişafına əhəmiyyətli töhfə verməklə yanaşı, riyaziyyatın bir çox sahələrinin inkişaf yollarını göstərən məşhur riyaziyyatçı alim.
Həyatı
David Hilbert 1862-ci ildə Königsberqdə anadan olmuşdur. 1895 və 1929-cu illər arasında Qottingen Universitetində professor olmuşdur. XX əsrin əvvəlində Alman riyaziyyat məktəbinin başçısı hesab edilir. 1897-ci ildə cisim anlayışını və cəbri rəqəmlər qurmuşdur. 1890-cı illərdəki ilk çalışmaları sırasında, cəbri həndəsə və müasir cəbrdə əhəmiyyətli rol oynayan invariantlar nəzəriyyəsinin əsas qanunlarını ortaya çıxarmağı bacarmışdır.
Aksiomatik nəzəriyyə, operatorlar nəzəriyyəsi, funksional analiz, nəzəri fizika və s. sahələrdə dərin nəticələr almışdır.
Kiyomizu məbədi
Kiyomizu məbədi — buddizmlə maraqlanan bütün turistlər üçün olduqca böyük maraq doğurur. Həmin məbəd Yaponiyanın Kioto şəhərində yerləşir. Öz adını yaxınlığında yerləşən hündür dağ şəlaləsinə borcludur. Ətrafda yaşayan insanların bildirdiyinə görə şəlalə möcüzəli gücə sahibdir.
Tarix
Kiyomizu məbədi Nara şəhərindən olan Entin adlı manax tərəfindən 798-ci ildə tikilmişdir. Bu şəxs əfsanəyə görə dağlıq ərazidəki çayı tapır və onun əsas mənbəyinin haradan gəldiyini öyrənmək niyyətinə düşür. Mənbəyi axtaran vaxtı Entin buddist manaxı Qyozyı görür və bu şəxs ona gözəl qəlbli Kannonu özündə birləşdirən bir ağac parçası bağışlayır. Bu şəxs isə Kannonu əldə etdikdən sonra onu cəngəlliyə gətirərək hazırkı məbədin yerində basdırır.
Özünün çox əsrlik tarixi olan Kiyomizu məbədi bir neçə dəfə oğurluq hadisəsi və yanğınla üzləşmişdir, hansı ki, bunlardan ən böyüyü 1200-ci ildə baş verdi və bütün məbədi tamam məhv etdi. 1633-cü ildə Tokugawa Iemitsunun əmri ilə Kiyomizu məbədi həmin dövrə qədər necə saxlanılmışdısa, eləcə də bərpa edildi. Kiyomizu məbədi məbəd kompleksi Xiqaşiyama rayonunda yerləşir və ətrafındakı Otova dağları buranı daha da füsünkar edir. Həmçinin özündə bir neçə məbədləri də birləşdirir;
Kiotonun şərqində yerləşən məbəd hosso təliminin də əsas məktəbidir. Burada hins ənənələrindən ibarət olan fəlsəfəni insanlara başa salırlar. Məbədin kompleksi dağın müxtəlif hissələrində müəyyən ərazini əhatə edir. Əsas zallardan birində Buddanın müqəddəs daşı vardır, bura yalnız pillələri düşərək qaranlıq tunelin içərisindən keçib, getmək mümkündür.
"Torpağın ruhu" və "Sengi allahı" bölmələrinə isə daha çox birləşmək ümüdi, sevgidən əziyyət çəkənlər yəni bir sözlə cütlüklər gəlirlər. Onlar bağlı gözlərlə daşların arasından keçməlidirlər.
Məbəd Yaponiyada olduqca məşhurdur və hər gün minlərlə turistin, yerli sakinlərin axınıa məruz qalır. Bir çox məbədlər müxtəlif dini qurumlara məxsus olsa da, məhz həmin məbəd bütün insanlar üçün nəzərdə tutulmuşdur. 1000 il insanlar bu dağlıq hissəni qalxaraq Kannonu görmək və oranın təmiz suyundan bir qurtum içmək istəmişlər. Baş zalda Kioto şəhərinin təbii gözəlliyinin şahidi olmaq mümkündür. Ərazidəki şəlalənin VIII əsrdə tapıldığı güman edilir.
811-ci ildə Kiyomidzu məbədi şəxsi mülkə çevrildi və İmperator evi kimi insanlar tərəfindən qəbul edildi. Müxtəlif müharibələrin dövrünmdə məbəd daima təhlükələrlə üzləşmişdir.
Crataegus arborea
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kiyomizu məbədi
Tarix
Məbədin girişində atların dayanması üçün xüsusi hissə yaradılmışdır, bu tikili XIV–XVI əsrlərə aid edilir. Memarlıq üslubu baxımından milli üslubda tikildiyi həmin an sezilir, milli ənənələri özündə birləşdirdiyi üçün xüsusən qorunur. Deyilənə görə nə vaxtsa Kannon öz atını buraya bağlamış və yuxarıya qalxmışdır. Sonrakı yol Nio mon darvazalarına uzanır, həmin hissə də dörd metrdən təşkil edilmişdir və heykəllərin fiqurlarına bənzəyir. Bu hərbi daşları Nio da adlandırırlar. Bunların arasında üçyaruslu paqoda yerləşir ki, bu da Yaponiyada ən böyüklərdən biridir.
Daha sonra Kaysando gəlir və məbədin yaradıcısı hesab olunur. Növbəti hissə Kiyomizu məbədinın yeridir və mərkəzi hissədə qoyulmuş səcdəgahda yerləşir. Bundan uzaqlıqda Bisyamonten – "Bolluq allahı" yerləşirdi. Solda isə Uşaqların yolunu açan allah" – Dzidzo Bosaçsu var ki, uşaqların köməyinə çatır. Bu iki fiquru Entin yaratmışdır.
Buddizm əfsanəsinə görə Kannon 33 insan həyatının qurtarılma şəklinə malikdir. Məhz buna görə də buraya uyğun 33 məbəd hazırlanmışdır, bunların hər birinin də özünə aid obrazı vardır. Kiyomizu məbədi onlardan 16-cısı hesab olunur.
Hondonun təpəsindəki sıldırımlardan 12 metr yüksəklikdə yerləşən bu məbədin xüsusi sütunları vardır, xatırladaq ki, daima insanla dolu olan yerin tikilməsində bir ədəd də olsun mismardan istifadə edilməmişdir. Nə vaxtsa həmin yer rəqsçilərin meydanı kimi istifadə edilərmiş. İmperator sarayının bir hissəsi olaraq hazırlanmışdır, lakin sonradan tikili cəhətdən məbədlə əvəz edilmişdir.