cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Klauzula
Klauzula - Hər hansı müqavilədə, xüsusilə, beynəlxalq müqavilələrdə və mövcud şəraitin dəyişməsi ehtimalı böyük olan hallarla bağlı müqavilələrdə, məsələn, sığorta müqaviləsində edilən müəyyən qeyd-şərtlər və düzəlişlər. Bu qeyd-şərtlərə, əsasən, müqavilənin bağlandığı andakı vəziyyətin dəyişməməsi halında müqavilənin qüvvədə olması şərti, müəyyən hallar baş verdikdə müqavilə öhdəliklərindən azad olma şərtləri və bu kimi digər şərtlər aiddir.
Kəpənək spredi
Kəpənək spredi - İstifadə müddəti və istifadə qiyməti eyni olan “Koll” və “Put” opsionlarının satışı (“At The Money Straddle” şərti) və istifadə müddəti eyni, lakin istifadə qiyməti müxtəlif olan (“Koll” opsionunun istifadə qiymətinin “Put” opsionun istifadə qiymətindən yüksək olması nəzərdə tutulmaqla) “Koll” və “Put” opsionlarının alışı (“Out Of The Money Strangle” şərtilə) proseslərinin eyni vaxtda apaılmasını əhatə edən opsion strategiyasının tətbiqi zamanı yaranan spred. Opsionun əsaslandığı aktivlərin bazar dəyəri sabit qaldıqda potensial gəlir əldə etmək mümkündür və aktivlərin də yərində ciddi dəyişiklik olduqda isə risklər minimum səviyyədə olur.
Amaliya Pənahova
Amaliya Əliş qızı Pənahova — Azərbaycanın teatr və kino aktrisası, televiziya rejissoru, Azərbaycan SSR xalq artisti (1985), Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı laureatı (1972), sənətşünaslıq doktoru (2013), professor, 2000–2005-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin millət vəkili, Bakı Bələdiyyə teatrının bədii rəhbəri və direktoru, Avropanın əməkdar elm və mədəniyyət xadimi.
Alaşt
Alaşt — İranın Mazandaran ostanının Savadkuh şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 976 nəfər və ya 287 ailədən ibarət idi.
Amaliya Pənahova
Həyatı
Amaliya Pənahova 1945-ci ildə Gəncə şəhərində anadan olmuşdur. 1966-cı ildə M.A.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Teatr İnstitutunun Dram və kino aktyorluğu ixtisasını bitirmişdir.
1964-cü ildən ömrünün sonunadək teatr və kino sahəsində beş yüzdən artıq obraz yaratmışdır. Onlardan Tomris, Natəvan, Medeya, Burla Xatun, Məhsəti, Larisa, Ofeliya, Linza kimi rolları qeyd etmək olar.
1968-ci və 1972-ci illərdə Azərbaycan Lenin Komsomolu və Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı laureatı fəxri adlarına layiq görülmüşdür. Teatr və kino sənətinin inkişafındakı böyük xidmətlərinə görə ona 1974-cü ildə Azərbaycan SSR əməkdar artisti, 1985-ci ildə isə Azərbaycan SSR xalq artisti fəxri adı verilmişdir.
1982-ci ildə ilin aktrisası elan edilmiş, 1998-ci ildə isə türk dünyasının birinci kino festivalında türk dünyasının altı populyar aktyoru sırasında adı qeyd olunmuşdur.
Aktrisa həmçinin bacarıqlı rejissor kimi də özünü sınamışdır. 43 illik sənət fəaliyyəti dövründə 12 televiziya və teatr tamaşasına quruluş vermişdir ki, bunların çoxu lentə alınıb, hazırda televiziyanın Qızıl fondunda saxlanılır. Bunlardan İ. Əfəndiyevin "Mənim günahım", M. Muradın "Təkan", M. Qurbanovun "Sənsiz", O. Altunbayın "Tomris", A. Məmmədovun "Dəli Domrul" və s. xüsusi qeyd etmək olar.
1992-ci ildə Bakı Bələdiyyə Teatrını yaratmış və bu teatra orta və yaşlı nəsillə yanaşı, gənc istedadlı aktyorları da cəlb etmiş və onların yaradıcılıq qabiliyyətinin inkişafı üçün hər cür lazımi şərait yaratmışdır. Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinə dərs demək üçün dəvət olunmuşdur və universitetin professorudur. Dərs dediyi tələbələrin əksəriyyəti Bakı Bələdiyyə Teatrında onunla birgə çalışmışdırlar.
Amaliya Pənahova prezident təqaüdçüsü olmuşdur. 2000–2005-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin millət vəkili, sosial-siyasət daimi komissiyasının üzvü, MDB Parlamentlərarası Mədəniyyət, İnformasiya, Turizm, İdman daimi Komissiyasının sədri, İtaliya-Azərbaycan Parlamentlərin işçi qrupunun sədri olmuşdur.
2013-cü ildə "Obrazın yaranma prosesində aktyor yaradıcılığında ikinci planın təcəssüm vasitələri" mövzusunda doktorluq işini müdafiə edərək sənətşünaslıq elmləri doktoru elmi adını almışdır.
Van Litsin
Vanq Liqin (18 iyun 1978) — Çini təmsil edən stolüstü tennisçi.
Amaliya Pənahova
Həyatı
17 iyun 2015-ci ildə Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafında böyük xidmətlərinə görə "Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomu" ilə təltif edilmişdir.
Van Litsin
Karyerası
Vanq Liqin Çini 2000-ci ildə Sidney şəhərində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və cüt turnirdə qızıl medalın sahibi olub.
Amaliya Pənahova
Vəfatı
Bir müddət xərçəng xəstəliyindən əziyyət çəkən Amaliya Pənahova 8 noyabr 2018-ci ildə Bakıda vəfat etmişdir.
Van Litsin
Karyerası
Daha sonra Vanq Liqin Çini 2004-cü ildə Afina şəhərində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə bürünc medalın sahibi olub.
Vanq Liqin Çini 2008-ci ildə Pekin şəhərində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə bürünc, Komanda turnirində isə qızıl medalın sahibi olub.
Amaliya Pənahova
Ailəsi
Oğlu İlqar Muxtarov Azərbaycan Respublikasının fövqəladə və səlahiyyətli səfiridir. 14 aprel 2009-cu ildən 27 yanvar 2016-cı ilədək Azərbaycan Respublikasının Meksika Birləşmiş Ştatlarında və eyni zamanda Kosta Rika Respublikasında, Qvatemala Respublikasında, Kolumbiya Respublikasında, Panama Respublikasında, Peru Respublikasında və Honduras Respublikasında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri vəzifəsində çalışıb.
Varənov (Ərdəbil)
Varənov — İranın Ərdəbil ostanının Ərdəbil şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 19 nəfər yaşayır (5 ailə).
Axyan (Salmas)
Axyan - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Salmas şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 365 nəfər yaşayır (65 ailə).
Kanisəfid (Salmas)
Kanisəfid - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Salmas şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 225 nəfər yaşayır (40 ailə).
Əbrbakuh (Ərdəbil)
Əbrbakuh — İranın Ərdəbil ostanının Ərdəbil şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 211 nəfər yaşayır (37 ailə).
Tanos Mikruçikos
Tanos Mikruçikos (13 aprel 1947, Patras Yunanıstan — 28 dekabr 2019, Afina, Yunanıstan) — bəstəkar və siyasətçi.
Həyatı
Tanos Mikruçikos 13 aprel 1947-ci ildə Yunanıstanın Patras şəhərində anadan olmuşdur. 1994-1996-cı illərdə Mədəniyyət Naziri vəzifəsini icra etmişdir. Haris Alexiou'nun ifa etdiyi Mia Pista Apo Fosforo (ΜΙΑ ΠΙΣΤΑ ΑΠΟ ΦΩΣΦΟΡΟ) adlı mahnının bəstəkarıdır. Bu mahnı Azərbaycanın Xalq Artisti Aygün Kazımova tərəfindən şairə Xanım İsmayılqızının sözlərinə Vətən anadır olaraq səsləndirilmişdir.
Rasim Qaraca
Həyatı
Rasim Qaraca 1960-cı ildə Şirvan şəhərində anadan olub. İxtisasca jurnalistdir, Azərbaycan Dövlət Universitetini bitirib. Öz ölkəsində çeşidli qəzetlərdə xəbər yazarı, reportyor kimi çalışıb, 1991-ci ildə SSRİ dağılandan və Azərbaycan müstəqillik qazanandan sonra sərbəst fəaliyyətə başlayıb. Ölkəsinə İlk müstəqil ədəbiyyat dərnəyi “Baca”nı yaradıb, dərnəyin mətbuat orqanı “Yaşıl söz”ü buraxıb. Böhranlı keçid illərində Rusiyada yaşayıb, 2000-ci ildə Bakıya qayıdıb və “Azad Yazarlar Ocağı” ədəbiyyat qurumunu təşkil edib, “Alatoran” ədəbiyyat jurnalını təsis edib. Jurnal yeni nəsil yazarların yetişməsndə ciddi rol oynayıb. Rasim Qaraca hal-hazırda Alatoran nəşriyatının rəhbəridir. Nəşriyyat bu günədək 500-dən artıq kitab nəşr edib. Rasim Qaracanın 15 kitabı - şeir, hekayə və romanları nəşr olunub. İstər əsərlərində, istərsə ədəbiyyat və yazıçı münasibətlərində Sovet dövründən qalma ənənələrə qarşıdır. Öz yaradıcılığında ənənəvi üslubdan imtina edir, ədəbi eksperimentləri ilə tanınır.
Həmçinin bax
Alatoran jurnalı
Mərdinli məscidi
Mərdinli məscidi — XIX əsrdə Şuşanın Mərdinli məhəlləsində tikilmişdir.
Yüngül relsli sistem
thumb|[[Los Anceles|Los Angelesdə ictimai nəqliyyatın böyüməsi böyük miqyasda dekovil ilə olmuşdur.]]
Mərdinli məscidi
Mərdinli məscidi (azərbaycanca: bəzən Merdinli məscidi kimi tərcümə olunur) paytaxt Bakıdan 350 km məsafədə Azərbaycanın Qarabağ bölgəsi olan Şuşada yerləşir. 8 May 1992-ci ildə Şuşanın işğalından bəri erməni qüvvələrinin nəzarəti altındadır. Məscid Şuşadakı Sadıqcan və Qarasherov Mərdinli küçələrinin kəsişməsində yerləşir. Mərdinli məhəlləsi Şuşanın 8 yuxarı və daha əvvəl şəhərətraflarından biridir. Cəmi 17 kvartalı var. Mərdinli məscidi 19-cu əsrin sonlarında Şuşada fəaliyyət göstərən 17 məsciddən biri idi. Mərdinli məscidi Şuşa Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğunda Ümumdünya İrs Siyahısında yerləşirdi.
Yüngül relsli sistem
Yüngül relsli sistem, Yüngül dəmir yolu və ya Müasir dekovil, daha yüksək həcmlərdə işləyən şəhər tramvay sistemidir. Dekovil, 40 ilə 60 sm arasındakı relslərdə hərəkət edə bilmək üçün hazırlanmış və maşın, heyvan və ya insan gücü ilə hərəkət etdirilə bilən vaqonlardır. 1875-ci ildə Paul Decauville tərəfindən Fransada qurulan şirkət tərəfindən istehsal edilən bu vasitələr zaman keçdikcə bu ad (dekovil) ilə məşhurlaşdı. Yüngül relsli sistemlərdə istifadə olunan vaqonlar adi tramvaylara nisbətən daha sürətli olsalar da, metro vaqonlarına nisbətən daha yüngüldürlər. Son zamanlarda, ağır dəmir yolu sistemləri ilə qarşılaşdırıldıqda, nisbətən ucuz və artan etibarlılığına görə bu sistemlərə daha çox üstünlük verilir.
Amos Oz
Amos Oz yaxud Amos Klausner — İsrailli yazar, jurnalist və sülhsevər fəaldır.
Müasir İsrail ədəbiyatının önəmli yazarıdır. Həyatı boyunca İsrailin əsas yazarlarından biri olarak qəbul edilirdi. Tələbəlik illərindən İsrail-Fələstin problemində sülhsevər və pozitiv mövqeyi ilə tanınır. İsraildəki sülh təşkilatı olan İndi Barış (Peace Now) hərəkatınin qurucularındandır.
2005-ci ildən bu yana Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatına namizəd göstərilməkdədir. 2008-ci ildə "Keçmişin Yaradıcı Tərcüməsi"nə görə Dan David mükafatına layiq görülmüşdür. Sionist solçu olduğunu bəyan edən Amos Oz, İsraildəki sionist olmayan sol hərəkata qarşı tənqidləri ilə də tanınır. 2008-ci ilin dekabrında, Qəzzə müharibəsindən bir neçə gün əvvəl Yediot Aharonot qəzetində nümayiş olunan və Həmasa qarşı İsrail hökümətini hərbi hərakata çağıran bir bəyanatı imzalayanlardan olsa da, iki həftədən sonra yenə Yediot Aharonotda Həmas ilə atəşkəsi dəstəkləyən yazı qələmə almışdır.
Həyatı
1939-cu ildə Qüdsdə doğulub. İbrani Üniversitetində fəlsəfə və ədəbiyyat təhsili alıb. İlk hekayələri 20 yaşında olarkən nümayiş olunurdu. 1966-cı ildə yayımlanan "Başqa Yerdə, Bəlkə" adlı romanıyla məşhur oldu.
1967-ci ildə Altıgünlük müharibə dövründə Sinay yarımadasında misirlilərə qarşı, 1973-cü ildə Yom Kippur müharibəsində isə Qolan təpələrində isə suriyalılara qarşı ehtiyat zabit olaraq döyüşmüşdü. 1977-ci ildən etibarən münaqişələrin sülhlə həllinə inanmış və "Barış İndi Hərakatı"na qoşulmuşdur. İsrail dövlətinin işğalçılıq siyasətindən imtina edərən hərəkat, fələstinlilərlə müzakirənin lazım olduğunu düşünür və Fələstin dövlətinə isti baxır. Amos Oz, bu hərəkatın qurucularından sayılır.
1980-ci illərdə ölkəsinin ən sevilən yazarlarından olan Amos Oz, 1986-cı ildə oğlunun asma xəstəliyi səbəbindən Kibutzdan Arad şəhərinə köçdü. Yazar 1997-ci ildə Fransa Prezidenti Jak Şirak tərəfindən "Fəxri Legion ordeni" ilə mükafatlandırıldı. 1998-ci ildə isə ölkəsinin ən prestijli ədəbiyyat mükafatı olan "İsrail Ədəbiyyat mükafatı"na layiq görüldü. 2002-ci ildə Norveç Yazarlar Birliyinin "İfadə Azadlığı" mükafatı ilə mükafatlandırıldı.
Yazarın 1965–2011-ci illərdə 35 kitabı, fərqli mövzularda 480 məqaləsi yayımlandı; kitabları 42 dilə tərcümə edildi.
Amos Oz 28 dekabr 2018-ci ildə Təl-Əvivdə xərçəng xəstəliyindən vəfat etdi.
NGC 642
NGC 642, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Heykəltəraş bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Stray Kids-in qazandığı mükafatların və namizədliklərin siyahısı
Aşağıda 2018-ci ildə JYP Entertainmnet tərəfindən qurulan Cənubi Koreya-lı oğlan qrupu Stray Kids-in qazandığı mükafatların və namizədliklərin siyahısı verilmişdir. Qrup hazırda səkkiz üzvdən ibarətdir: Bang Chan, Lee Know, Changbin, Hyunjin, Han, Felix, Seungmin ve I.N.Əvvəlcə doqquz nəfərdən ibarət olan qrupun üzvü olan Woojin, 2019-cu ilin oktyabr ayında şəxsi səbəblər üzündən Stray Kids-dən ayrıldı. Qrup eyni adlı 2017 realiti şou olan Stray Kids vasitəsi ilə qurulub.
Qrup, 2018-ci ilin yanvarında genişləndirilmiş Mixtape albumu nümayiş etdirdi və 25 Martda rəsmi olaraq I Am Not ilə çıxdı.Dörd EP qrupa 2018-ci ildə və 2019-cu ilin əvvəllərində 2018 Mnet Asiya Musiqi Mükafatlarında Ən Yaxşı Yeni Kişi Sənətçisi, 33-cü Qızıl Disk Mükafatlarında Ən Yaxşı Yeni Sənətçi, 28-ci Seul Musiqi Mükafatlarında Rookie of the Year və 2018 Asia Artist Awards də daxil olmaqla altı yeni sənətçi mükafatı qazandırdı.
I Am Who ayrıca, Disk Bonsang üçün Stray Kids-ə 33-cü Golden Disk Awards-da ilk bonsang namizədliyini verdi. Ayrıca, baş sinqlı "My Pace", 2018 Mnet Asya Musiqi Mükafatlarında Global Fan's Choice namizədliyini aldı. 2019-da qrup iki EP daha yayımladı: Clé 1: Martda Miroh və dekabrda Clé: Levanter, İyunda Clé 2: Yellow Wood.
Stray Kids ayrıca İlin Artisti adına iki nominasiya aldı: biri Mnet Asian Music Awards-da, digəri Genie Music Awards-da və hər ikisi də 2018-ci ildə. 2019 Asia Artist mükafatlarında Stray Kids Star15 Populyarlıq Mükafatını qazandı.Qrupun ilk populyarlığı təqdir edildi.
Üç dərə SES
Ümumi məlumatlar
SES-dəki turbinlərin toplam gücü 15 nüvə reaktorunun istehsal etdiyi elektroenerjini almağa imkan verir. Dünyanın ən böyük SES-inin 32 turbininin toplam istehsal gücü 22,5 milyon kVt-dır. İnşası 2.5 milyard dollara başa gəlmişdir. SES-in tikintisinə 1992-ci ildə başlanılmış və SES 4 iyul 2012-ci il istismara verilmişdir. SES-in su anbarının uzunluğu 600 kilometrdir. Su bəndinin tikintisi nəticəsində:
•13 şəhər, 140 qəsəbə və 1300 kənd su altında qalmış, 1,3 milyon insan öz yaşayış yerlərini tərk etməyə məcbur olmuşdur.
•Çinin 1300 arxeoloji abidəsi məhv edilmiş və ya həmişəlik su altında qalmışdır.
•Ekoloji dəyişikliklər baş vermiş, əsasən də, bir çox balıq növləri yox olmuşdur.
•Minlərlə zavod və mədən su altında qalmışdır. Bu isə suya zəhərli maddələrin daxil olmasına şərait yaratmışdır.
•Su bəndindən aşağıda yaşayan 360 milyondan artıq insan daim ciddi təhlükə altındaqalmışdır.
Əmirabad (Ərdəbil)
Əmirabad — İranın Ərdəbil ostanının Ərdəbil şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 38 nəfər yaşayır (7 ailə).
Əliqışlağı (Ərdəbil)
Əliqışlağı — İranın Ərdəbil ostanının Ərdəbil şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 314 nəfər yaşayır (68 ailə).
Ruby on Rails
Ruby on Rails — çox vaxt qısaca Rails, Ruby proqramlaşdırma dilində yazılmış Açıq kodlu veb tətbiqlər yaratma çərçivəsidir (framework). Ruby on Railsin ilk versiyası 2004-cü ildə istifadəyə verilmişdi, sonuncu versiyası 3.2 2012-ci ilin Yanvar ayında istifadəyə buraxılıb. Digər veb çərçivələr kimi Ruby on Rails də Model/View/Controller arxitekturasından istifadə edir. Ruby on Rails çox zaman RubyGems paket idarəedicisini istifadə etməklə qurulur. Ruby on Rails ilk əvvəllər veb servislər üçün SOAP istifadə edirdi, sonralar bu RESTful veb servislərlə əvəz edildi.
MBB Bo 105
MBB Bo 105, Messerschmitt-Bolkow-Blohm (MBB) tərəfindən istehsal olunan çox məqsədli Alman helikopteridir. Bo 105 dünyanın ilk iki mühərrikli, yüngül çəkili helikopteri olmaqla yanaşı  aerobatik manevrlər edə bilən ilk rotorlu hava gəmisidir. 1967-2001-ci illər arasında 1500-dən çox MBB Böyük 105 helikopteri istehsal edilmişdir. Vahidinin qiyməti 1975-ci ildə 354.700 ABŞ dolları, 1991-ci ildə 1.86 milyon ABŞ dolları təşkil etmişdir.
Təzə məhəllə məscidi
Təzə məhəllə məscidi — XIX əsrdə Şuşanın Təzə məhəllə məhəlləsində tikilmişdir.Şuşa şəhərinin Səməd bəy Mehmandarov küçəsində yerləşir.
Muğancıq (Marağa)
Çavan-i Ələmdar — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Marağa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,877 nəfər yaşayır (399 ailə).
Çarapa (Ərdəbil)
Çarapa — İranın Ərdəbil ostanının Ərdəbil şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 42 nəfər yaşayır (11 ailə).
Beirut
Beirut — Qərbi Avropa və Balkanlara xas musiqini pop musiqi ilə birləşdirən ABŞ musiqi qrupu.
Qrup haqqında
İndi-rok tərzini dünya musiqiləri və ABŞ-dəki məşhur cərəyanlarla bir araya gətirən qrup, qurucusu Zaxari Frensis Kondonun bir solo layihəsi ilə birlikdə 2006-cı ildə yarandı və genişləndi. Qrup "Gulag Orkestar" adlı ilk albomlarını hazırladıqdan sonra 2006-cı ilin may ayında Nyu-Yorkda ilk konsertini verdi.
Tərlan Quliyev (əsgər, 1999)
Tərlan Bəxtiyar oğlu Quliyev (22 dekabr 1999; Cəlilabad rayonu, Azərbaycan — 17 oktyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Tərlan Quliyev 1999-cu il dekabrın 22-də Cəlilabad rayonunun Tahirli kəndində anadan olmuşdur. 2006–2017-ci illərdə Cəlilabad rayon Cəngan kənd tam orta məktəbində təhsil almışdır. Subay idi.
Hərbi xidməti
Tərlan Quliyev 2018-ci ilin yanvarında Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılmışdır. Əvvəlcə, Goranboy rayonunda, sonra Ağdam rayonunun Baharlı qəsəbəsində yerləşən "N" saylı hərbi hissədə xidmət etmişdir. Hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra 6 aylıq xüsusi təyinatlı kursunu keçmiş və Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrin sıralarında müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olmuşdur.
Azərbaycan Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrinin əsgəri olan Tərlan Quliyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Murovdağın, Xocavəndin və Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Tərlan Quliyev oktyabrın 17-də Füzuli rayonu istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur. Doğulduğu Cəlilabad rayonunun Tahirli kəndində dəfn olunmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Tərlan Quliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Kəlbəcər rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Tərlan Quliyev ölümündən sonra "Kəlbəcərin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Tərlan Quliyev ​ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Tərlan Quliyev ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Asif, Vasif, Ağasif (film, 1983)
Asif, Vasif, Ağasif tammetrajlı bədii filmi rejissor Rasim İsmayılov tərəfindən 1983-cü ildə ekranlaşdırılmışdır. Film "Azərbaycanfilm" kinostudiyası nda istehsal edilmişdir. Film çox yığcam, adi həyat hadisələrindən ibarət bir süjetə malikdir. Onun mərkəzində Asif (Emil Pənahov), Vasif (Ramin Aslanov) və Ağasif (Hökümə Cəlilova) adlı üç oğlu olan gənc bir ailə və bu ailənin, uşaqların təlim-tərbiyəsi ilə bağlı qayğıları durur. Filmdə əsas rolları Emil Pənahov, Ramin Aslanov, Hökümə Cəlilova, Məmməd Məmmədov, Şükufə Yusupova və Leyla Bədirbəyli ifa edirlər.
Məzmun
Filmdəki hadisələr də məhz Asif, Vasif, Ağasifin ataları ilə gəzintiyə çıxdıqları zaman baş verən "sərgüzəştlər", daha doğrusu, ortancıl qardaşın "əyləncələri" ətrafında cərəyan edir...
Film haqqında
Film 2-ci kateqoriyaya layiq görülüb.
Filmin üzərində işləyənlər
Rejissor: Elmira Əliyeva
Filmin direktoru: Arif Səfərov
Quruluşçu rejissor: Rasim İsmayılov
Quruluşçu operator: Aleksandr Melkumov
Səs operatoru: Kamal Seyidov
Rəssam: Məmməd Hüseynov
Rollarda
Məmməd Məmmədov - Ata
Şükufə Yusupova - ana
Leyla Bədirbəyli — nənə
Nəzri Babayeva - Gözəl Lalə
Ramiq Həsənov - Nadir
Zaur Mənsirov - Zaur
Emil Pənahov — Asif
Ramin Aslanov — Vasif
Məmməd Məmmədov — Riyad
Şükufə Yusupova — Dilarə
Ramiz Əzizbəyli - milis nəfəri
Mənbə
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 288; 311-312.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1983-cü ilin Azərbaycan filmləri 1980-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Əmirküla
Əmirkola və ya Əmir şəhr — İranın Mazandaran ostanının Babül şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 25,186 nəfər və 6,923 ailədən ibarət idi.
Viyvi Luyk
Viyvi Luyk (Viivi Luik ) — Eston yazıçısı və şairəsi. Estoniya SSR-nin əməkdar yazıçısı (1986).
Bioqrafiyası
Viyvi Luyk 6 noyabr 1946-cı ildə Tyanassilma kəndində bir işçi ailəsində anadan olmuşdur. Tyanassilma kəndindəki ibtidai məktəbdə, Kalma şəhərindəki orta məktəbdə (Rınqu volostu) və Tallinn qiyabi orta məktəbində oxumuşdur. 1965-1967-ci illərdə Tallində kitabxanaçı və arxivçi kimi çalışmışdır. 1967-ci ildən bəri orada yaşayır və xarici ölkələrdə (Finlandiya, Almaniya, Latviya, İsveç) uzun müddət olma müddətini saymadan peşəkar bir yazıçı olaraq çalışır. 1990-cı illərdə ədəbi fəaliyyətinə görə müxtəlif təqaüdlər alır.
Poeziyası
Artıq 1962-ci ildə Viyvi Luykin ilk şeirləri rayon qəzetində çap olunur. 1965-ci ildə “Gənc müəlliflər 1964” kasetində ilk “Pilvede püha” şeirlər toplusu işıq üzü görür. Ardından bir çox digər şeirlər toplusu nəşr edilir. 1970-ci ildən Estoniya Yazıçılar Birliyinin üzvüdür. Qırx yaşında 400-ə yaxın şeir yazmışdır.
1988-ci ildə Yuhan Liyva Poetik Mükafatına layiq görülür. 1992-ci ildə mədəniyyət sahəsində Estoniya Dövlət Mükafatını alır.
Şəxsi həyatı
1974-cü ildən Viyvi Luyk eston yazıçısı və siyasətçisi Yaak Yıeryuyut (1947-ci il təvəllüdlü) ilə evlidir.
Yaradıcılığı
Viyvi Luyk 10 şeirlər toplusu, 3 roman nəşr etdirib, radio şouları və uşaq kitablarının müəllifidir.
Mürdüq (Marağa)
Mürdüq — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Marağa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 808 nəfər yaşayır (173 ailə).
Gündüşməyən (Ərdəbil)
Gündüşməyən — İranın Ərdəbil ostanının Ərdəbil şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 1,034 nəfər yaşayır (206 ailə).
NGC 5625
NGC 5625, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Çoban bürcü istiqamətində yerləşir. Sbc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Firdovsi Fərzəliyev
Firdovsi Fərzəliyev — Azərbaycan karateçisi.
İzədşəhr
İzədşəhr — İranın Mazandaran ostanının Nur şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 6,882 nəfər və 1,923 ailədən ibarət idi.
Kürdqışlağı (Ərdəbil)
Kürdqışlağı — İranın Ərdəbil ostanının Ərdəbil şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Ardanış yarımadası
Ardanış yarımadası — Qərbi Azərbaycan ərazisində (İndiki Ermənistan), Göyçə gölünün şərqində (mərkəz hissədə) yerləşir. Tarixi Göyçə mahalı və Qaraqoyunlu mahalı kimi mahalların Çəmbərək rayonu ərazisinə daxil idi. Yarımada boyunca dağ silsiləsi uzanır və onun şərqində körfəz, qərb qutaracağında isə burun yerləşir. Yarımadanın sahəsi 25 km² təşkil edir.
Kürdqışlağı (Ərdəbil)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 405 nəfər yaşayır (89 ailə).
Ardanış yarımadası
Flora və faunası
Yarımada hal-hazırda Sevan milli parının ərazisinə daxildir. Ümumilikdə yarımadanı bu baxımında uç yerə bölmək olar:
Yarımadada boz qaz, ağqanad turpan, qırmızıbaş qaraördək, ağqanad ördək, ala ördək, çöl ördəyi, qu quşu, adi qaşqaldaq, Ermənistan qağayısı, böyük qarabatdaq, kiçik qarabatdaq, ibis və flaminqo kimi quşları qarşılayır. Burada ümumilikdə 250 növ quşa rast gəlinir.
2018-ci il iyul ayında vəfat edənlər
2018-ci il iyul ayında vəfat edənlərin siyahısı.
Tbilisoba
Tarixi
Tbilisoba keçmiş Gürcüstan Sovet Sosialist Respublikası Kommunist Partiyasının birinci katibi olan Eduard Şevardnadzenin təşəbbüsü ilə yaradılmışdır. Bayram, 1990-cı illərin əvvəllərindəki vətəndaş iğtişaşı zamanı qeyd edilmədi. 1995-ci ildə yenidən qeyd edilməyə başlandı.
Molekulyar Biologiya və Biotexnologiyalar İnstitutu (Azərbaycan)
AMEA Molekulyar Biologiya və Biotexnologiyalar İnstitutu — Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının strukturuna daxil olan elmi təşkilatdır. Direktoru akademik İradə Hüseynovadır.
Tarixi
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının 30 iyun 2014-cü il tarixində keçirilmiş ümumi yığıncağında AMEA Botanika İnstitutunun Bioloji məhsuldarlığın fundamental problemləri şöbəsinin bazasında Molekulyar Biologiya və Biotexnologiyalar İnstitutunun yaradılması haqqında qərar qəbul edilmiş və 01 iyul 2016-cı il tarixindən institut müstəqil fəaliyyətə başlamışdır.
Yaranma Tarixi
Bioloji məhsuldarlığın fundamental problemləri şöbəsinin əsası 1971-ci ildə Botanika İnstitutunda akademik Cəlal Əliyev tərəfindən qoyulmuşdur. Əvvəl qrup kimi fəaliyyətə başlanılmış, 1974-cü ildə bu qrup Fiziki-kimyəvi Biologiya sektorunun nəzdində Bioenergetikanın molekulyar əsasları laboratoriyasına çevrilmişdir.
1983-cü ildə laboratoriyanın bazasında Fotosintezin biokimyası, Gen mühəndisliyi, Fotosintetik aparatın molekulyar təşkili, Toxuma kulturası, Xloroplastların fotokimyası və Fotobiotexnologiya yaradıcı qruplarından ibarət Məhsuldarlıq Proseslərinin Molekulyar-Genetik Əsasları laboratoriyası yaradılmışdır.
1988-ci ilin sonunda bu qruplar müstəqil laboratoriyalara çevrilmiş və onların bazasında Məhsuldarlıq Proseslərinin Molekulyar-Genetik Əsasları şöbəsi təşkil olunmuşdur.
2005–2010-cu illərdə şöbədə 4 yeni laboratoriya yaradılmış və onun adı isə dəyişdirilərək, Bioloji məhsuldarlığın fundamental problemləri şöbəsi adlandırılmışdır.
2012-ci ildə şöbənin nəzdində 2 beynəlxalq laboratoriya yaradılmışdır. Hazırda institutun strukturunda 3 şöbə, 5 beynəlxalq laboratoriya fəaliyyət gösrərir. İnstitutda 118 əməkdaş, o cümlədən 59 elmi işçi, 1 akademik, 3 AMEA-nın müx. üzvü, 10 elmlər doktoru və professor, 20 nəfər biologiya üzrə fəlsəfə doktoru çalışır. Eyni zamanda, institutda 3 ixtisas üzrə (molekulyar biologiya, biotexnologiya və biokimya) magistratura təhsili həyata keçirilir.
Əsas elmi nəticələri
Süni şəraitdə becərilən Şirvan-Şah üzüç sortunun mikroklonal çoxaldılması zamanı morfogenezin xüsusiyyətləri öyrənilmiş, hormonal və qida mühitinin trofik amillərindən asılı olaraq müxtəlif becərilmə şəraitləri araşdırılmış, virus təbiətli patogenlərə qarşı yüksək yoluxma dərəcəsi müəyyən edilmişdir.
Struktur bölmələri
Direktor: Akademik İradə Məmməd qızı Hüseynova
İvan Duke Markes
İvan Duke Markes — Kolumbiyanın hazırkı Prezidenti vəzifəsini icra edən kolumbiyalı siyasətçi və vəkil.
1.7 milyona yaxın venesuelalı miqranta ölkəsində müvəqqəti oturum statusu verməsi dünya liderləri tərifindən alqışla qarşılandı. COVID-19 pandemiyası dövründə pisləşən tendensiya vəzifədə olduğu ilk ildə yoxsulluq və iqtisadi bərabərsizliyi artdı. Dukenin MQO ilə sülh danışıqlarını davam etdirməməsi müxalifət partiyaları və ictimaiyyət tərəfindən tənqid edildi. Yaranan 2020 Boqota etirazlarına və davam edən ölkə miqyaslı etiraz aksiyalarına polisin verdiyi cavab təxminən 60 şəxsin ölümü və 2.100 şəxsin yaralanması ilə yekunlaşdı.
Həyatı
Duke Kolumbiyanın paytaxtı Boqota şəhərində zəngin siyasətçi ailəsində anadan olub. Dukenin Andres və Mariya Paula adlı iki qardaşı var.
Duke Roçester Kollecinə yazıldı və 2000-ci ildə Boqotada Serxio Arboleda Universitetindən hüquq məzunu oldu. Amerika Universitetində beynəlxalq iqtisadi hüquq ixtisası üzrə lisenziya və Corctaun Universitetində dövlət siyasəti idarəetmə üzrə magistr dərəcəsini alıb.
Peşə fəaliyyətinə 1999-cu ildə And İnkişaf Korporasiyasında məsləhətçi kimi başlamış və daha sonra Andres Pastrana hökuməti dövründə Kolumbiya Maliyyə və Dövlət Kredit Nazirliyində məsləhətçi vəzifəsində çalışmışdır.
Daha sonra, gələcək prezident və Maliyyə Naziri Xuan Manuel Santos tərəfindən 2001–2013-cü illərdə Kolumbiya İnter-Amerika İnkişaf Bankında nümayəndələrindən biri olaraq təyin edildi.
Duke eyni zamanda keçmiş Prezident Alvaro Uribe Velesin beynəlxalq məsləhətçisi vəzifəsində çalışıb. 31 may 2010-cu ildə İsrail və Türkiyə arasında "Mavi Mərmərə" olaraq bilinən Qəzza donanması insidentini araşdırmaq üçün BMT tərəfindən təyin edilmiş müstəntiqlər heyətində yer aldı.
Duke Roma katolikidir. Mariya Culiana Ruis Sandoval ilə evlidir, cütlüyün üç övladı var: Lüsiyana, Matias və Eloiza.
İlk siyasi fəaliyyəti
Duke Xuan Manuel Santosun KİSQ ilə barışıq danışıqları başlatdıqdan sonra hakim rəhbər partiyadan ayrılan Demokrat Mərkəz Partiya namizədi olacaq 2014-cü ilin qanunverici seçkilərində Senata namizəd olmaq üçün Kolumbiyaya döndü. Bu yeni partiya yeni sülh müqaviləsinə və Santos hökumətinə qarşı kampaniya apardı və kompaniyaya sağçı sabiq Prezident Uribe rəhbərlik etdi.
Senator olduğu dövrdə dörd qanun müəllifi olmuşdur:
Prezident seçilməsi
10 dekabr 2017-ci ildə Duke partiyası tərəfindən Kolumbiya Prezidentliyinə namizəd olaraq irəli sürüldü. Partiya tərəfindən aparılan anketlər sistemi ilə namizədliyi digər iki namizədlə müqayisədə üstünlük təşkil etdi və 29.47% səs toplayaraq qazandı. 2018-ci ilin yanvarında mərkəz-sağ koalisiyanın partiyalararası müşavirəsinə Duke, Marta Lüsiya Ramires və Alexandro Ordonezlə qarşı-qarşıya debata qatılacaq namizəd olaraq təsdiqləndi. 11 mart 2018-ci ildə Duke 4 milyondan çox səs toplayaraq birinciliyi qazandı. 1.5 milyondan bir az çox səslə Ramires ikinci, Ordonez isə 385.000 səslə üçüncü oldu. Çıxışı əsnasında Duke seçki məntəqələrində kolumbiyalılara onu dəstəklədikləri üçün təşəkkür etdi və Marta Lüsiya Ramiresin seçkilərdə ikinci olduğunu söylədi.
27 may 2018-ci ildə Duke prezident seçkilərinin ilk turunda ən çox səs toplayaraq səslərin 39%-dən çoxunu qazandı. Duke ikinci turda Qustavo Petronu 54%-in 42%-ə olan nisbəti ilə məğlub edildikdən sonra 17 iyun 2018-ci ildə Kolumbiya Prezidenti seçildi, lakin səslərin Dukenin lehinə manipulyasiya edildiyini bildirən ictimai şikayətlər çox idi. 7 avqust 2018-ci ildə Boqotanın Bolivar meydanında and içdi.
Venesuela qaçqın böhranı
İvan Dukenin prezident siyasəti sələfi Xuan Manuel Santosun immiqrasiya və Venesuela qaçqın böhranı ilə bağlı siyasətini davam etdirdi. İvan Duke hökuməti Birləşmiş Millətlər Təşkilatında Venesuela qaçqınlarına dəstəkçi oldu və onların bir çoxuna yardım, təhsil və səhiyyə xidmətləri göstərdi, digər Cənubi Amerika ölkələrinin Venesuela qaçqınlarına qapılarını bağlamasını sərt tənqid etdi. 2018-ci ildə Duke hökumət xərclərinin 0.5%-i müxalifətə ayırmasına baxmayaraq Kolumbiya büdcəsinin təxminən 20%-i qaçqınlara ayırmaq fikrini dəstəklədi. Televiziya çıxışında Duke bu tənqidə cavab olaraq dedi: "Ksenofobiyadan siyasi yol etmək istəyənlər üçün qardaşlıq yolunu tuturuq, miqrantları xaric etmək və ya ayrı-seçkilik etmək istəyənlər üçün bu gün ayağa qalxırıq, onları qəbul edəcəyik və çətin anlarda dəstəkləyəcəyik". Dukenin bu mövzuda yürütdüyü siyasət qaçqınları leqallaşdırmaq, rəsmiləşdirmək və yardım təklif etmək səylərinə görə beynəlxalq humanitar təşkilatlar tərəfindən dəfələrlə alqışlandı. Beynəlxalq Xilasetmə Komitəsi nümayəndəsi çıxışında qeyd etdi: "Heç vaxt hər hansı bir hökuməti insanları qeydiyyatdan keçirmək və sərhədləri onların üzünə açıq tutmaq üçün bu qədər çalışdığını görmədim, təəssüf ki, bu böhranı anlamayanlar da var".
Xarici siyasəti
2020 Amerika Birləşmiş Ştatları prezident seçkiləri zamanı Duke partiyası ABŞ prezidenti Donald Trampı dəstəklədi. Kolumbiya partiyasının seçkilərdə "iştirakı" bir sıra müşahidəçilər arasında mübahisələrə səbəb oldu. Dukenin partiyası 2020-ci ildə keçirilən ABŞ prezident seçkilərində Prezident Trumpı dəstəklədikdən sonra Prezident Co Bayden hökuməti ilə Kolumbiya arasında münasibətlər gərginləşdi.
Etirazlar
2019–2020 Kolumbiya etirazları 21 noyabr 2019-cu il tarixindən bəri meydana gələn etirazlar toplusu idi. Yüz minlərlə kolumbiyalı Kolumbiya sülh prosesini dəstəklədiklərini və Duke hökumətinə qarşı olduqlarını bildirdilər.
2021 Kolumbiya etirazları pandemiya fonunda Duke hökumətinin təklif etdiyi artan vergilərə qarşı 28 aprel 2021-ci ildə başladı.
Cinayət istintaqı
2008-ci ilin martında Dukenin siyasi partiyasının prezident seçkilərində saxtakarlıq etmək üçün Markitos Figeroanın narkotik ticarəti təşkilatı ilə sui-qəsd qurduğuna dair iddia edilən dəlillərin yayımlanmasından sonra Konqresin İttihamlar Komitəsi və Milli Seçki Şurası onun saxtakarlıqda iddia edilən rolu ilə bağlı istintaq başlatdı. Ali Məhkəmə siyasi sponsoru, şahid saxtakarlığı və rüşvət ittihamı ilə istintaqa cəlb olunan sağçı sabiq Prezident Alvaro Uribemin cinayəti Duke olmadan törətməsi ilə bağlı nəticəyə gəldi.
Nəşr olunmuş kitabları
İvan Duke "Pul günahkarları", "Kolumbiyadakı Makiavelli", "Narıncı təsir" və "Qəzəb" kitablarının müəllifidir, o, həmçinin, "Narıncı iqtisadiyyat: Sonsuz fürsət" kitabının da həmmüəllifidir.
Duke eyni zamanda bir neçə qəzetin müəllifi olub: Medelində "Kolumbiyalı"; Boqotada "Portfel" və "Vaxt" və İspaniyada "Ölkə".
Mikroiqtisadiyyat təməlləri
Makroiqtisadiyyata mikroiqtisadi yanaşma, nəticədə müşahidə edilə bilən bütün makroiqtisadi dəyişənlərin (məhsul, istehlak, investisiya, işsizlik, inflyasiya, məzənnə və s.) fərdi iqtisadi agentlərin fərdi qərarlarının nəticəsi olduğuna əsaslanır.
Tarixi
Makroiqtisadiyyat ayrıca tədqiqat sahəsi olaraq Con Meynard Keynsin əsərlərindən sonra, xüsusən 1936-cı ildə "İş, faiz və pulun ümumi nəzəriyyəsi" kitabının nəşrindən sonra meydana çıxdı. Keyns fərdi davranışın iqtisadi fəaliyyətdəki dalğalanmalara necə yol açdığını izah etməyə çox az əhəmiyyət verdi. Eyni zamanda əsərlərində bəzi mikroiqtisadi şərtlər olmuşdur. Məsələn, ailələrin əlverişli gəlirə görə seçdikləri istehlak səviyyəsini izah etmək üçün istehlaka (qənaətə) marjinal meyl konsepsiyasından istifadə etmişdir. Ev təsərrüfatlarının gəlirlərinin sabit hissəsini istehlaka, qalan hissəsini isə qənaətə xərclədiklərinə inanırdı. Keyns bunu əsas psixoloji qanun adlandırdı və onu kifayət qədər mikroiqtisadi əsaslandırıcı hesab etdi. Eynilə, investisiya səviyyəsini sərmayəçilərin heyvan ruhunun fərziyyəsi — sərmayə və məcmu tələbin artmasına və ya azalmasına gətirib çıxaran investor hissində ani bir dəyişiklik əsasında izah etdi. Beləliklə, investor davranışındakı dəyişikliklər iqtisadi fəaliyyətdə dalğalanmalara səbəb oldu.
Keynsçilik ilə bağlı əsas problem, o zaman mövcud olan neoklassik mikroiqtisadi nəzəriyyəyə uyğun gəlməməsi idi. Neoklassiklər iqtisadi agentlərin rasional davranışı anlayışından irəli gəlir, Keynesçilik isə davranış əsaslarına çevrilir. Məcburi işsizliyin mövcudluğunu neoklassik nəzəriyyə çərçivəsində izah etmək çətin idi. Rasional davranışla, bir iş üçün rəqabət real əmək haqqı nisbətlərinin azalmasına və bazarda qeyri-bərabərliyin aradan qaldırılmasına səbəb olmalı idi. Buna baxmayaraq, Böyük Depressiya, uzun müddət davam edən bir xarakterli qeyri-ixtiyari işsizliklə müşayiət olundu.
Neoklassik nəzəriyyə ilə Keynsianizm arasındakı ziddiyyətlər neoklassik sintez çərçivəsində qismən aradan qaldırıldı. 1937-ci ildə Con Hiks ziddiyyətləri həll edən IS-LM tətbiq etdi. Buna baxmayaraq, neoklassik sintez kifayət deyildi. Xüsusilə, əsas psixoloji qanuna əsaslanan istehlak funksiyası çox sadə idi. Makroiqtisadiyyatda olan bəzi münasibətlər mikroiqtisadi nəzəriyyəyə əsaslanmırdı, əksinə, statistik əlaqələrin çox geniş yayılmış ümumiləşdirmələri idi. Buna misal olaraq heç bir mikro əsaslandırması olmayan, lakin pul siyasətinin aparılmasında fəal şəkildə istifadə edilmiş Fillips əyrisidir.
Kifayət qədər əsaslandırılmış modellərin istifadəsi staqflyasiyanın səbəblərindən biri idi və Keyns makroiqtisadiyyatının böhranına səbəb oldu. İnkişafın növbəti mərhələsi Lukasın tənqidi ilə başladı. Onun mahiyyəti statik korrelyasiyaların həqiqi nümunələri əvəz etməməsi, eyni zamanda müşahidə olunan asılılıq mənbəyi kimi insanların davranışlarını nəzərə alması üçün qaynadıldı.
Yeni bir tədqiqat proqramının bir hissəsi olaraq iqtisadçılar istehlak funksiyasını izah etmək üçün alternativ yanaşmalar təklif etdilər. Xüsusilə, həyat dövrü və daimi gəlir fərziyyələri təklif edilmişdir. Bu fərziyyələr, stagflyasiya başlamazdan əvvəl də irəli sürülmüş, lakin 70-80-ci illərdə müvəqqəti seçim modelləri əsasında yenidən düşünülmüş və yeni nəzəriyyələrə daxil edilmişdir. Bundan əlavə, gözləntilərin formalaşması prosesinin təsviri: rasional və ya adaptiv, açıq şəkildə iqtisadi modellərə daxil edilmişdir.
Yeni tədqiqat proqramının həyata keçirilməsinin nəticəsi tamamilə mikro əsaslı nəzəriyyələrin qurulması idi: əvvəlcə yeni klassik, sonra isə yeni Keynsçilik nəzəriyyələri.
Marie Under
Marie Under (Marie Under ) — Eston, rus, isveç şairəsi və tərcüməçisi.
Mikroiqtisadiyyat təməlləri
Müasir vəziyyəti
Müasir modellər dinamik stoxastik ümumi iqtisadi tarazlıq (DGSE) modelləridir. Bunlar iki əsas iqtisadi agent növünün davranışının açıq təsvirinə əsaslanır: ev təsərrüfatları və firmalar.
İqtisadi modellər açıq şəkildə gözləntiləri formalaşdırma prosesinin təsvirini ehtiva edir: rasional və ya adaptiv. Əlavə olaraq, lazım olduqda hökumət fəaliyyətinin açıq bir təsviri verilə bilər.
Marie Under
Bioqrafiyası
Maria Under 25 sentyabr 1883-cü ildə müəllim ailəsində anadan olur. Valideynləri Hiyumaa adasından idi. 1891–1900-cü illərdə Reveldəki xüsusi alman qadın məktəbində oxuyur. 1902-ci ildə evlənir və 1906-cı ilə qədər yaşadığı Moskvaya yollanır. Bundan sonra Revelə qayıdır. On dörd yaşında şeir yazmağa başlayır.
Mikroiqtisadiyyat təməlləri
Müasir vəziyyəti
Qiymətlər, əmək haqqı dərəcələri, faiz dərəcələri mallar və xidmətlər, işçi qüvvəsi və pul bazarındakı birgə tarazlıq nəticəsində müəyyən edilir. Bu yanaşma iqtisadi agentlərin refleksivliyini, yəni düşüncə ilə reallıq arasında ikitərəfli bir geribildirimi nəzərə almağa imkan verir. Agentlərin davranışındakı dəyişikliklər və ya iqtisadi mühitdəki dəyişikliklər optimal həllərin yenidən qurulmasına gətirib çıxarır ki, bu da ətraf mühiti dəyişdirir və yeni optimal həll yollarına səbəb olur. Proses yeni uzunmüddətli bir tarazlıq qurulana qədər davam edir.
Marie Under
Bioqrafiyası
Alman dilində yazdığı şeirlərini yaxın dostu, eston sənətçisi Ants Laykmaaya təqdim edir. Laykmaa şairi estonca yazmağa həvəsləndirir. 2 avqust 1904-cü ildə Postimees qəzeti Marie Underin "Bu necə oldu …" adlı ilk şeirini nəşr edir. Şairə Mutti təxəllüsündən istifadə etməyə başlayıər. 1917-ci ildə Siuru ədəbi qrupuna daxil olur, bu dövrdə M. Under poeziyası simvolizmdən güclü təsirləndir. Şairin şeirləri şən olur. Sevgi və Təbiəti tərənnümünə həsr edilir. Siuru qrupu dağıldıqdan sonra Tarapita qrupuna daxil olur. 1917-ci ildə nəşr olunan "Sonnets" şeirlər toplusu ona böyük bir uğur qazandırır. 1920–1930-cu illərdə Marie Under eston söz ustalarından biri idi. Müstəqil Estoniyada müharibələr arası dövrdə yaşayan şair İqor Severyanin, Marienin rus dilinə tərcümə etdiyi əsərlərini "Öncəki" şeir toplusunu adı ilə nəşr edir. Marie Underin poeziyasını Estoniyada yaşayan rus şairəsi Elizabet Roos-Bazilevskaya da tərcümə etmişdir. 1944-cü ildə Sovet Ordusunun irəliləməsi və alman qoşunlarının Estoniyadan çıxarılması zamanı Marie ailəsi ilə birlikdə bir il qaçqın düşərgəsində yaşadığı İsveçə köç edir. 1945-ci ildə Stokholm şəhərinə köçür və burada teatr muzeylərindən birində çalışır. Rus dilindən eston dilinə Anna Axmatovanın "Rekiem", Boris Pasternakın "Doktor Jivaqo" şeirlərini çox tərcümə edir. Sovet hökumətinə qarşı düşmən münasibəti bəslədiyindən uzun illər SSRİ-də onun işləri gizli olaraq saxlanılır. 1980-ci ildə Stokholmda vəfat edir.
Bakı məscidi
Bakı məscidi və ya Kriuşi məscidi — 1907-1909-cu illərdə Həştərxanda tikilmiş məscid. Sovet hakimiyyəti dövründə məscidin minarəsi dağıdılıb və müxtəlif illərdə onun binası anbar və mədəniyyət evi kimi istifadə edilib. 2002-ci ildə Həştərxandakı Azərbaycan diasporunun səyi ilə məscid yenidən restavrasiya edilib və Azərbaycan icmasının istifadəsinə verilərək Bakı məscidi adlandırılıb. Məscid Həştərxanda Bakinskaya küçəsində yerləşir.
Haqqında
Arxiv məlumatlarına əsasən 1903-cü ildə 238 nəfər Həştərxan sakini toplaşaraq Kriuşi bölgəsində 1897-ci ildən fəaliyyət göstərən və yerli sakin Nijemetdinovun ərazisində yerləşən dua evinin yerində məscid tikmək qərarına gəlirlər. 1907-ci ildə Həştərxan quberniya idarəsi 2-ci Bakaldinskiy küçəsində Nijemetdinovun vəsiyyət etdiyi ərazidə daş məscidin tikintisinə icazə verir. May ayında məscidin mollası da təyin edilir. 1907-ci ilin iyun ayında başlanan tikinti 1909-cu ildə yekunlaşır. Məktəbin nəzdnində qadın və kişi məktəbləri fəaliyyət göstərib. 1938-ci ildə sovet hakimiyyəti dövründə məscid bağlanır və binadan anbar kimi istifadə edilir. 1940-cı ildə məscidin minarəsi dağıdılır. 1950-ci ildə binadan idman zalı kimi istifadə etməyi düşünürlər. Buna görə də binanın daxilində olan ikinci yarus sökülür. 1987-ci ildə binada baş vermiş yanğında onun döşəməsi və daxili interyeri zədələnir.
2002-ci ildə Həştərxan vilayətinin Azərbaycanlı icmasının səyi ilə məscid təmir edilib. Təmirdən sonra məscid "Bakı" adlandırılıb və Azərbaycan icmasının istifadəsinə verilib. Məsciddə azərbaycanlılardan başqa digər müsəlmanlar da ibadət edirlər.
Raffaele Bombelli
Raffaele Bombelli — İtaliya riyaziyyatçısı və mühəndisi; "Cəbr" (1572-ci il) əsərinin müəllifidir; ilk dəfə riyaziyyata kompleks ədədlər anlayışını daxil etmişdir.
Kulankuh (Ərdəbil)
Kulankuh — İranın Ərdəbil ostanının Ərdəbil şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 418 nəfər yaşayır (87 ailə).
Xuanito
Xuanito bir sıra şəxsin ləqəbi.
Tərlan Quliyev (əsgər, 2000)
Tərlan Mehman oğlu Quliyev — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Quliyev Tərlan Mehman oğlu 2000-ci il yanvarın 26-da Astara rayonunun Ərçivan qəsəbəsində anadan olub. Subay idi.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Tərlan Quliyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Tərlan Quliyev oktyabrın 14-də Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. Astara rayonunda dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Tərlan Quliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Tərlan Quliyev ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Tərlan Quliyev ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Qaratlı (Marağa)
Qaratlı — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Marağa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 971 nəfər yaşayır (237 ailə).
Xusayin Axmetov adına Başqırd Dövlət Filarmoniyası
Filarmoniyanın tarixi
Filarmoniya Başqırd Muxtar Sovet Sosialist Respublikası Xalq Komissarları Sovetinin 20 yanvar 1939-cu il tarixli fərmanı ilə açılmışdır. Filarmoniyanın yaradılmasının rəsmi məqsədi Başqırd Muxtar Sovet Sosialist Respublikası əhalisinin səhnə, musiqi və xoreoqrafiya sənətlərinə olan ehtiyaclarının formalaşması və ödənilməsi idi. Filarmoniya cəmiyyətə Rus və Avropa musiqi və ədəbi klassiklərinin təbliğinə, Başqırd Muxtar Sovet Sosialist Respublikası əhalisinin musiqisinin, xalq yaradıcılığının və çağdaş bəstəkar və yazıçıların əsərlərinin inkişafına təkan vermək məqsədilə yaradılmışdı.
1930-1940-cı illərdə Başqırdıstan Dövlət Filarmoniyasının yaranması Diana Nurmuxametova, Xabir Qalimov, Banu Valiyeva, Qabdraxman Xabibullin kimi adlarla yaxından əlaqəlidir. Filarmoniyanın çiçəkləndiyi dövrdə Fəridə Kudaşeva, Maqfira Qaleyeva, Bəxti Qaysin, İlfak Smakov, Süleyman Abdullin, Ramazan Yanbekov kimi estrada ulduzları mahnı ifa etmişdilər. Filarmoniyada müxtəlif ansambllar - Fayzi Qaskarov adına Xalq Rəqsləri Ansamblı, musiqili və ədəbi mühazirə salonu, xor və kuraistlər ansamblı, iki orkestr, operetta və sirk qrupu yaradıcılığını inkişaf etdirmişdir.
1948-ci ildə 1986-cı ildə Alman firmasının "Sauer" orqanının qurulduğu Konsert Zalı (indiki Kiçik Zal) açılmışdır.