cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qafqaz qaçaqları (Kafkasyalı)
Mündəricat
1. Qırmızı Ordunun hücumu və Məmməd Babanın şəhid olması 2. Aloy Hacının tutulması və həbsxanadan qaçması 3. Aloy Hacının Gürcüstana qaçması 4. Aloy Hacının Ermənistana qaçması 5. Şərif Şikəstənin sürgün edilməsi 6. Qaçaqların dağa çıxması və Türkiyəyə keçməsi 7. Qaçaqların İğdırın Alkamer kəndindən Qarsa qaçması 8. Qarabağlı karvansarasında aşıqlar məclisi və səfərə hazırlıq 9. Qafqaz qaçaqlarının intiqam üçün Qazağa və Borçalıya səfəri 10. Qaçaqların ÇeKa rəisini öldürməsi 11. Aloy Hacının vurulması 12. Erməni ara həkimləri 13. Sovet casusu İtdiş Vəlinin öldürülməsi 14. Aloy Hacının müalicəsi üçün həkimin qaçırılması 15. Aloy Hacı yenidən Türkiyədə 16. Gürcüstan səfəri 17. Minbaşı Qəhrəman Paşazadənin qurtarılması 18. Minbaşı Qəhrəman Paşazadənin Tiflisdən qaçırdılması 19. Qaçaqların Ermənistan macərası və Türkiyəyə keçməsi
Nəşr və tərcümə
Əsər həmin ildə Məti Osmanoğlu tərəfindən Azərbaycan dilinə tərcümə edilib, Pergament nəşriyyatında 420 səhifədə, 800 tirajla nəşr edilib.
Daniyal Abdullayev
Həyatı
Brest qalası müdafiəçilərindən biri. 1939-cu ildən Sovet Ordusunda xidmət etmişdir. 1941-ci ildə Brest qalası uğrunda döyüşlərdə ağır yaralanmış və əsir düşmüşdür. Əsirlikdən qaçıb Fransa partizanlarına qoşulmuş, 1944-1945-ci illərdə partizan polkunda rota komandiri olmuşdur. D. Abdullayev Fransanın "Hərbi Xaç" ordeni ilə (2 dəfə) təltif edilmişdir.
Ağcaqala (Üçkilsə)
Haqqında
Ağcaqala kəndi İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indiki Üçkilsə (Eçmiədzin) rayonunda Alagöz dağının cənub-qərbində yerləşirdi. 1590-cı ildə tərtib edilmiş "İrəvan əyalətinin müfəssəl dəftəri"ndə, Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.
Kənddə 1828-ci ilə qədər yalnız azərbaycanlılar yaşamışdır. Buraya ermənilər 1828–1830-cu illərdə Türkiyədən köçürülmüşdür. Kənddə ermənilərlə yanaşı, 1831-ci ildə 79 nəfər, 1873-cü ildə 38 nəfər, 1886-cı ildə 6 nəfər, 1897-ci ildə 31 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1918-ci ildə kənddə yaşayan azərbaycanlılar erməni təcavüzünə məruz qalaraq tarixi-etnik torpaqlarından deportasiya olunmuşdur.
Toponim Azərbaycan dilində sifətin çoxaltma dərəcəsinin morfoloji əlamətini bildirən -ca şəkilçisinin qəbul etmiş qədim türk dilində "kiçik, alçaq, çox da hündür olmayan" mənasında işlənən ağ sözü ilə qala sözünün birləşməsindən əmələ gəlib "kiçik, alçaq qala yanında olan kənd" mənasında ifadə edir. Relyef əsasında yaranan mürəkkəb quruluşlu toponimdir.
Ermənistan SSR Ali Sovetinin Rəyasət Heyətinin 25 yanvar 1978-ci il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Tsaxqalanc qoyulmuşdur.
Toponimikası
Ağcaqala — İrəvan quberniyasının Eçmiadzin qəzasında (sonra Talin r-nunda) kənd adı. Mənbədə kəndin həm də Uruş adlandığı qeyd olunur. 1828–1832-ci illərdə kənddə xaricdən gəlmə ermənilər də məskunlaşmışlar. 1918-ci ildə kəndin azərbaycanlı əhalisi qovulmuşdur. 1946-cı ildə kənd ermənicə Bazmaberd, 1978-ci ildə Tsaxqalanq adlandırılmışdır. Yaxınlığındakı "Ağcaqala" xarabalığının adındandır. Xarabalıq isə qədim Yervandaşat şəhərinin qalıqlarıdır. XVII əsr erməni müəllifi yazır ki, qədim Yervandaşat indiki Ağcaqaladır. Ağcaqala "ağımtıl rəngli daşdan tikilmiş qala" mənasındadır. XIX əsrdə Azərbaycanda və Ermənistanda mövcud olmuş 9 Ağcaqala toponimindən biridir. Ağcaqala toponiminin adı "Ağcaqala Sürməli" formasında ilk dəfə "Kitabi-Dədə Qorqud" eposunda çəkilir. Şərqi Türkiyədə, Qars çayı üstündə yerləşən həmin Ağcaqalanı XVII əsrin əvvəllərində bir erməni müəllifi də qeyd etmişdir. Həmin Ağcaqala orta əsrlərdə Sancaqlığın mərkəzi idi.
Eldost Bayramov
Eldost Bayramov, Eldost Bayram (Bayramov Eldost Əlövsət oğlu; ) — Azərbaycan diktoru, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2016), "Tərəqqi" medalı laureatı (2008)
Həyatı
Eldost Bayramov 25 yanvar 1947-ci ildə Kürdəmir rayonunun Çöl-Ərəb kəndində anadan olub. 1965-ci ildə Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunun tarix fakültəsinə daxil olub, 1969-cu ildə təhsilini başa vurmuş, Ağsu rayonunun İlxıçı kəndində tarix müəllimi kimi əmək fəaliyyətinə başlamışdır.
Eldost müəllim 1972-ci il aprelin 1-də Azərbaycan Dövlət Teleradio Verilişləri Komitəsinə (indiki Dövlət Teleradio Verilişləri Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti) diktor vəzifəsinə qəbul olunub. Hazırda ali dərəcəli diktor kimi öz fəaliyyətini uğurla davam etdirir. 2006-cı ildə "Respublikanın əməkdar artisti fəxri adına, 2008-ci ilin noyabrında isə "Tərəqqi" medalına layiq görülüb. 2016-cı ildə Cəfər Cabbarlı mükafatına layiq görülmüşdür. 2016-cı ildə Azərbaycan Respublikasında televiziya və radio sahəsində xidmətlərinə görə "Xalq artisti" fəxri adına layiq görülüb.
Aqno (şəhər)
Əhalisi
Kommunanın əhalisi 2011-ci ildə 34 619 nəfər təşkil edirdi, 2012-ci ildə — 34 406 nəfər , 2013-cü ildə — 34 419 nəfər.
Əhalinin dinamikası :
Tağı Bədirov
Tağı Mürsəl oğlu Bədirov — Azərbaycan-sovet dövlət xadimi, Azərbaycan SSR yeyinti sənayesi naziri (1965–1972).
Həyatı
Tağı Bədirov 1907-ci ildə qulluqçu ailəsində anadan olmuşdur. Azərbaycan Sənaye İnstitutunu bitirmişdir.
1932-ci ildən Tağı Bədirov Dağıstan balıq trestində mühəndis, baş mexanik, baş mühəndis, trest müdirinin müavini vəzifələrində işləmişdir. 1954-cü ildən Azərbaycan balıq trestinin şöbə rəisi, Azərbaycan SSR Balıq Sənayesi Nazirliyi Donanma İdarəsinin rəisi, 1957-ci ildən Azərbaycan SSR Dövlət Plan Komitəsində şöbə rəisinin müavini, şöbə rəisi, sonra isə Azərbaycan SSR Xalq Təsərrüfatı Şurası Yeyinti Sənayesi İdarəsinin rəisi olmuşdur. 1965–1972-ci illərdə Azərbaycan SSR yeyinti sənayesi naziri vəzifəsində çalışmışdır.
Tağı Bədirov Azərbaycan Kommunist Partiyası Təftiş Komissiyasının üzvü olmuş, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin 7 və 8-ci çağırış deputatı seçilmişdir. Ona "Azərbaycan SSR əməkdar mühəndisi" fəxri adı verilmişdir.
Barıt müharibələri
Barıt müharibələri — barıt silah ları ilə müharibə və ya daha çox yayılmış olaraq Odlu Silah larla Müharibə, bu partlayıcı maddə nin istifadəsi üçün uyğun barıt silahlar ının istifadəsi ilə ortaya çıxan və bu silah texnologiya sının inkişafı ilə zaman keçdikcə bu hala gələn bir döyüş üslubudur. XV əsr dən etibarən Avropa və Asiya da məhdud bir şəkildə başlamış və XIX əsr in ortalarına qədər davam etmişdir. 1792-1815-ci il lər arasında davam edən Napoleon müharibələrində zirvəyə çatdı. Barutun Çinlilər tərəfindən tapıldığını bildirən İngilis filosof və rahib Rocer Bekon bu cür müharibə nin ilk müdafiəçilərindən biri idi.
Silah larda və müharibəl ərdə barıtı n ilk istifadəsinin Çin də X əsr ə gedib çıxdığı məlumdur. Barıt ın ilk istifadəsi top idi. Çin dən sonra müsəlman dövlətlərinin ordu larında sürətlə yayıldı. XV əsr in ikinci yarısından bəri, xüsusilə Osmanlı İmperiyası tərəfindən səmərəli istifadə edilmişdir. Osmanlılar tez bir zamanda barıt dan tüfəng kimi istifadə etməyə başladılar. Fatih Sultan Mehmet 1453-cü ildə İstanbulu fəth edərkən nəhəng mühasirə top larından istifadə etdi. 1514-cü ildə Çaldıran Döyüşü ndə, 1516-cı ildə Mərcidabık Döyüşü ndə və 1517-ci ildə Ridaniyə Döyüşü ndə təsirli və geniş şəkildə istifadə edilmişdir. Əslində, Osmanlı İmperiyası nda odlu silah ların istifadəsi 1421-1444-cü illəri arasında hökm sürən II Murad ın səltənətlik dövrünə qədər gedib çıxır.
Burada izah olunmağa çalışan və "Qərb tarixçiləri tərəfindən araşdırılmağa başlanan" barıt silah ları ilə müharibə "üslubunun Avropa dakı inkişafı, tarixçi Maykl Robertsun 1955-ci ilin əvvəlində Belfast dakı bir universitet tərəfindən təşkil etdiyi konfransdakı açılış nitqindən irəli gəlir. Roberts, 1560-1660-cı illəri arasında Avropadakı müharibə üslubunun əsas dönüşümlərinin cəmiyyəti tamamilə dəyişdirən "Hərbi İnqilab" olduğunu iddia edir. Sonrakı illərdə bir çox elm adamı bu məsələni dəstəkləyən və ya qarşı çıxan araşdırmalar etdi. Bu inqilabın nə zaman baş verdiyi və ya bir inqilab deyil, tədricən bir dəyişiklik olduğu hələ müzakirə mövzusudur. Bu çərçivədə Hərbi İnqilab o illərdə Avropa ordularında odlu silah istifadəsi ilə əlaqəli dəyişikliklərdən yalnız biri idi. Michael Roberts və bu mövzuda araşdırma aparan bir çox digər Qərb tarixçisi üçün tədqiqat sahəsi Avropadır. Buna görə ədəbiyyatdakı Hərbi İnqilab (ya Michael Roberts ya da Geoffrey Parkerin Hərbi İnqilabı) həqiqətən Avropa Hərbi İnqilabı kimi başa düşülməlidir.
XVI əsrin əvvəllərindən italyan dövlətlərinin ordularında müşahidə olunan odlu silahların geniş tətbiqi bu ordulardakı digər döyüşçü elementlərinin sayının sürətlə azalmasına səbəb oldu. Orduda oxatanların, gürzün, süvarilərin və qılınc döyüşçülərinin sayı sürətlə azaldıldı. Bunlar əldə daşınan atəş silahları istifadə edən döyüşçü elementləri ilə əvəz olunmağa başladı.
Silah ustalarının ordularda kilo aldığı bu erkən mərhələlərdə, atəş rejenerasiyasının və məsafənin aşağı nisbətinin digər döyüş elementləri tərəfindən dəstəklənməsini tələb edirdi. Bir çox atışmada silahlılar dördbucaqlı bir xətt götürən gürz mühafizəçiləri tərəfindən qorunurdu.
Barıtın odlu silahlarda istifadəsi
MS silahlarında barıt istifadəsi haqqında köhnə məlumatlar 900-cü illərə qayıdır. Məlumdur ki, alt hissəsində barıt olan borular, bu tarixlərdə canlı qüvvənin ata biləcəyindən daha çox nizə atmaq üçün istifadə edilmişdir.XIV əsrdə Çində içi boş dəmir top toplarını barıtla dolduraraq ibtidai bir qumbaradan istifadə edildiyi qeydləri var. Çindəki Song Xanədanlığı 12. əsrə çatana qədər həm minalardan, həm də əl atılan bombalardan istifadə etdilər. Silahlarda barıtın istifadəsi yavaş bir sürətlə də olsa qərbə yayıldı. 14-cü əsrdə ərəb və Avropa mətnlərində toplardan bəhs olunur. Bu gün bildiyimiz kimi Avropada istehsal olunan topların ilk çəkilişi 1327-ci ilə aiddir və Çində bilinən ən qədim rəsmlə 1128-ci il tarixində çox fərqli oxşarlıqlar daşıyır.
Avropada odlu silahların istifadəsi
Avropa əsrlər boyu tez-tez gedən müharibələrin olduğu bir qitə olmuşdur.İngilis tarixçi Geoffrey Parker deyir- "Həqiqətən, Avropa tarixində hansı əsr əsgər əsri deyil ki?" .Onun Erkən Modern Dövrə aid nümunələri göstərir ki, 18-ci əsrdə ən uzun sülh dövrü 16 il, 16-cı əsrdə on ildən az, 17-ci əsrdə isə 4 ildir. Münaqişələrin silah yolu ilə həll edilməsinin qeyri-adi meylindən bəhs edir. Bu tendensiya daha dəqiq taktikalar, silahlar və qaydalar axtarılmasına səbəb oldu. Nəticədə, "Qərbin yüksəlişi" əsasən güc tətbiqinə söykəndi. Hərbi İnqilabla bu axtarışlar Avropa güclərinin döyüş qabiliyyətini yaxşılaşdırdı.Hərbi İnqilabın əhəmiyyətli bir cəhəti odlu silahların əsas silah kateqoriyasına çevrilmək üçün istifadəsinin genişləndirilməsi idi.Onun ən yaxşı vasitə olduğu təbii idi. Müharibə bir mənada hegemon gücə sahib olmayan beynəlxalq bir sistemin qaçılmaz nəticəsi idi.
Avropada bilinən ən erkən odlu silah istifadəsi Moros tərəfindən 1118-ci ildə Saragoza qarşı mühasirədə istifadə edilmişdir. İspanların sonradan Moroslara qarşı istifadə etdikləri bilinir.Vaxt keçdikcə topun istifadəsi Avropaya yayıldı. Məsələn, 1346-cı ilin avqustunda İngilis-Fransa müharibəsi İngilis ordusu tərəfindən Crecy döyüşündə istifadə edildi. XIV əsrin əvvəllərinə qədər, topların istifadəsi Avropada müstəsna kimi görülürdü. Müharibə bölgələrində yerləşməsinin XIV əsrdə başladığı başa düşülür. Divarlara qarşı odlu silahların (topların) istifadəsi 1370-ci illərdən əvvəl görülməmişdi və 1420-ci illərdən əvvəl nadir hal idi.
21-ci əsr müharibələrinin Fransız zəfərlərinin son mərhələsində, 1430, 1433 və 1437-ci illərdə toplar möhkəmləndirilmiş mövqelərə qarşı o qədər təsirli idi ki, müdafiəçiyə sürətlə məhv oldu. 1430-cu illərdən etibarən mühasirə topları Qərbi Avropadakı ənənəvi şaquli daş divarları bir neçə gündə daş yığınına çevirdi. Normandiyada 70-dən çox İngilis istehkam mövqeyi, 1449 ilə 1450 arasında iki ildən az müddətdə Fransız topları tərəfindən atıldı.
Topun mühasirə silahı kimi istifadə olunmasında böyük diametrli toplardan istifadə edilmişdir. 1440-cı illərdə Hollandiyada atılan Mons Meg adlı top 8,5 ton ağırlığında və 50 sm-dir. ətrafdakı daş toplardan istifadə edilir. Bununla birlikdə, bu ölçüdə topların faydalı olmadığı tez bir zamanda ortaya çıxdı, bir yerdən bir yerə hərəkət etmək çox çətin idi. Daşınması daha asan, daha kiçik diametrli toplar istifadə edilmişdir. İstər-istəməz ekspedisiyalarda bir çox top iştirak edirdi.
Topun Balkanlara ilk gəlişi 1351-ci ildə, Venesiya Macarlara qarşı torpaqlarını qorumaq üçün Zara şəhərinə göndərildi.
250px|thumb|right|Mons Meg
Yenə də 15. əsrdə tapança olaraq istifadə edilən odlu silahlar sınaqdan keçirildi və qəbul edildi. Əsrin sonlarına doğru, İtalyan dövlətləri arasındakı müharibələrdə ordular bu silahlarla təchiz edilmişdi. Venesiya Respublikası 1490-cı ildə ordudakı bütün yayı tüfənglərlə əvəz etdi. Bununla birlikdə, o dövrün silah texnologiyası ilə, odlu silahlar, oxlar kimi məsafəli silahlarla müqayisədə atış məsafəsi, vuruş dərəcəsi və atəş yeniləmə dərəcəsi baxımından çox zəif idi. Usta oxatan qəbul edilə bilən dəqiqlik dərəcəsi ilə 200 metrdə dəqiqədə altı atış edə bilsə də, 16-cı əsrin əvvəllərində arxebuslar bir neçə dəqiqədə bir atəşin bərpası dərəcəsinə və 100 metr təsirli bir məsafəyə sahibdirlər. Lakin usta oxatan olmaq illər çəksə də, döyüş meydanında işləyə biləcək bir topçunun bu səviyyəyə çatması üçün bir neçə gün təlim kifayətdir. Beləliklə, ordularda daha çox silah ustalarını işə salmaq mümkün idi. Daha çox sayda tüfəngçi mövcud olsa da, tüfəngin ordulardakı əsas silah halına gəlməsi hələ bir əsr davam etdi. Bu inkişaflar illər ərzində ordulardan qılıncla döyüşən elementləri ortadan qaldırdı və bu 1515-dən sonra görünmədi. Eyni şəkildə balta-şahin (halbert) tərk edildi.
Ulduz qalalar
Ulduz qalaları hündür olmayan divarların yerinə şaquli hündür divarlar əvəzinə buynuz şəklində çıxıntılar olan və daş əvəzinə daha çox sıxılmış torpaqdan istifadə olunan istehkam sahələrinin düz xəttlərindəki istehkam növüdür. Yarandığı dövrdə, İtaliyada alla moderna (müasir üslub) olaraq adlandırılan və İtaliyadan kənarda italyenne (İtalyan üslubu) olaraq təyin olunan bu istehkam arxitekturası, birbaşa top toplarına qarşı daha davamlı müdafiə təmin etdi.
Orduların böyüməsi
Ulduz qalalar, şübhəsiz ki, müdafiədə topdan istifadə edirdilər. Topun bu tip istehkamla birlikdə müdafiəvi istifadəsi hücum qüvvələri üçün xəndək açmağı və qüvvələrin konsentrasiyasını tələb edirdi. XVI əsrdə bir İtalyan mühəndis, hücum edən tərəfin hər müdafiəçiyə qarşı ən azı 20.000 əsgərlə on əsgər səfərbər etməsini təklif etdi.
Taktikalar
Barajdakı ən qədim sənəd 8 dekabr 1594-cü il tarixli rəsmi ehtiva edən bir məktubdur.Məktub müəllifi bu fikri Qədim Roma mətnlərini diqqətlə öyrənərək inkişaf etdirdiyini yazır.
Geoffrey Parker, 2006-cı ilin Fevral ayında "Hərbi İnqilab" kitabının türk dilinə tərcüməsi üçün ön sözündə, yaylım atəşi taktikasının Hollandiyada 1594–1595 arasında kəşf edildiyini, ancaq yaylım atışının olduğuna dair bir dəlil tapa bilmədiyini bildirdi. taktiki 1620-ci ilə qədər irəliləyərək istifadə edildi. Parker, bu taktikanın Qərbin önümüzdəki üç əsrdə üstün bir hərbi güc olaraq Asiyada nüfuz qazanması üçün hakim taktiki olduğunu bildirdi. Daha sonra Günhan Börekçinin Osmanlı sənədinə istinad etməsinə toxunur. Bu sənəddə Yeniçərinin 1605-ci ildə yaylım atəş taktikasını ustalıqla tətbiq etdiyi ortaya çıxdı.
Silahlar,Avadanlıqlar
Orta əsr Avropasında fərdi ustalıqla cəngavər ruhu ilə mübarizə aparan, mülkədar zadəganların qurduğu ağır süvarilər əfsanəvi olmuşdur. Bu, daha çox romantik bir yaydır. Faktlar bunu təsdiqləmir.Belə yanaşmalar yerlərdə yalan müşahidələr və mühakimələr nəticəsində yaranmışdır. Məsələn, Bizans imperatoru Alexios Komnenosun qızı Anna Komnini, Alexiad'da atasının Norman süvarilərinə müqavimət göstərə bilməyəcəyinə inandığını yazdı. Lakin atası Alexios, döyüş meydanında Norman süvarilərini asanlıqla üstələdi.
Əslində orta əsrlərdə süvarilərin son nəticəni təyin etdiyi çox az döyüş var.
Avropadan kənarda yayılması
Məlumdur ki, odlu silahlar ilk dəfə İslam dünyasında Memlüklər tərəfindən istifadə edilmişdir. Ancaq Çindən və ya Avropadan gəldiyi hələ bilinmir.
Bell X-9 Shrike
Bell Aviasiya Şirkətinin yer-hava tipli prototipidir. X-9 Shrike maye yanacaqdan istifadə edirdi. Nüvə silahı ilə sınaqdan keçirilmiş başlıqlı döyüş raketidir. GAM-63 Rascal proqramı əsasında layihə həyata keçirilmişdir.
Test məqsədi ilə 31 ədəd X-9 raketi istehsal edilmişdi. Test uçuşları 1949-cu ilin aprelindən 1953-cü ilin yanvar ayına kimi davam etmişdi. Bu test proqramı sayəsində aerodinamika, təlimat sistemləri, ötürücü sistemlər və balans testləri haqqında daha çox məlumat əldə edildi.
Testlərin sonunda heç bir salamat raket qalmadı. Şaquli qaldırmanı tarazlayan X-9-un qalan hissələrindən biri də Larry Bell muzeyində nümayiş olunur. Mentone, İndiana.
Roma imperator kultu
Roma imperator kultu — imperatorları və onların bəzi ailə üzvlərini Roma dövlətinin ilahi icazəli səlahiyyətə qaldıran kult. Onun özəyi Roma və yunan presedentlərinə əsaslanırdı və erkən Avqust prinsipatı dövründə formalaşdırılmışdır. Bu, lokal səviyyədə qəbulu və ifadəsində dəyişikliklərə məruz qalaraq imperiya və onun vilayətlərində sürətli şəkildə bərqərar olmuşdur.
Bu, regional fərqliliklərin təsirlərini yumşaltmaqda ən vacib institutlardan biri idi. Bu konsepsiya e.ə. IV əsrdə, Makedoniyalı İsgəndərin fövqəlbəşər bir varlıq kimi titullar, simvollar və müraciət formaları ilə ilahiləşdirilməsi nəticəsində yaranmışdır. Onun Misirdəki müasirləri fironlara çoxdan tanrı kimi sitayiş edirdilər. Hətta yunanlar belə fikiri qəbul etmişdilər ki, fövqəladə nailiyyətləri olan insanlar "qəhrəman" kimi heç vaxt ölməyəcəklər, əksinə hansısa ali dünyaya yüksələcəklər. Onlar e.ə. IV əsrin ortalarında Axilles, Herakl, Pifaqor və Sirakuzalı Dion kimi qəhrəmanlar haqqında buna inanırdılar.
E.ə. II əsrin əvvəllərindən yunan şəhərlərində böyük Roma sərkərdələrinin şərəfinə qurbangahlar, bayramlar və xüsusi təltiflər var idi. B.e. 42-ci ildə Sezarın varisi Oktavian onun ilah elan edilməsini tələb etmiş, senat isə bunu səsvermə yolu ilə qəbul etmişdir. Bir neçə generasiya ərzində imperiyanın hər yerində imperator ailəsinin şərəfinə yeni məbədlər tikilmiş və ya köhnə məbədlər bu məqsədə təyin olunmuşdur. Bu cür mərkəzlər vətəndaşların Romaya və imperatora sədaqətini ifadə etmək üçün toplaşma nöqtəsi idi.
İraq–İran münasibətləri
İran–İraq münasibətləri — İran və İraq arasındakı mövcud ikitərəfli münasibətlər. İki ölkə arasında dövlət sərhəddinin uzunluğu 1599 km təşkil edir.
İran Bağdadda səfirlik, Bəsrə, Süleymaniyə, Ərbil və Kərbəlada konsulluq, İraq isə Tehranda səfirlik, Kirmanşah, Əhvaz və Məşhəddə konsulluğa sahibdir.
Tarixi
Bu iki ölkə İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı cərçivəsində bir-biri ilə müttəfiq olmuşdur, ancaq BƏƏS partiyasının hakimiyyətə gəlməsi ilə İraqda vəziyyət dəyişir. İran inqilabından sonra Səddam Hüseyn qonşu ölkənin neft sahələrini ələ keçirməkdən ötrü onu ərazisinə soxulur. Bununlada İran-İraq müharibəsi baş verir. Müharibə 8 il davam etsədə tərəflər heç bir üstünlük əldə edə bilmirlər. Müharibə İraq iqtisadiyyatını laxladır. 1991-ci ildə isə Körfəz müharibəsi zamanı İran müharibədə iştirak etmir, ancaq Səddam Hüseynə qarşı vuruşan şiə fəallarını silahlandırır. 2003-cü ildə ABŞ rəhbərliyi altında koalisiya qüvvələri İraqa daxil olur. Bundan sonra iki ölkə arasında münasibətlər normallaşır. İran bu müharibə zamanı İraq hökumətinin müttəfiqi olduğunu bəyan edir. 2008-ci ilin martında İran Prezidenti Mahmud Əhmədinejad 1979-cu ildə İran İslam İnqilabından sonra İraqı ziyarət edən ilk İran dövlət başçısı olur. 2006-2009-cu illərdə İraqın baş naziri Nuri əl-Maliki İranı bir neçə dəfə rəsmi səfərlə ziyarət edir. 2009-cu ildə İraq İranla sərhəd mübahisəsi zəmnində sərhədə göndərir. Nəticədə İran ordusu İraq ərazisində yerləşən neft quyularını nəzarətə götürür.
İran ABŞ qüvvələrinin İraqa daxil olmasına daima qarşı olmuşdur. Hətta İran-iraq müharibəsi bitdikdən sonra münasibətlər soyuq olsada belə. İran özü üçün ABŞ-ni daha təhlükəli hesab edirdi. İran və İraq arasında münasibətlər 2004-cü ilin ortalarında hakimiyyətin müvəqqəti hökumətə verilməsindən sonra çətinləşir. Tehran yeni hökuməti tanımaqdan imtina edir. İraq müdafiə naziri İranı ölkəsinin daxili işlərinə qarışmaqda ittiham edir. İran tərəfi İraqın sadəcə demokratik yolla seçilmiş hökuməti ilə danışıqlar aparacağını bildirir. İranın Ali Lideri Əli Xamenei İraqın yeni hökumətini ABŞ-yə xidmət etməklə ittiham edir.
Bu vaxta Nəcəfdə şiə üsyanları baş qaldırır. Üsyanlara Muktada as-Sadr rəhbərlik edir. ABŞ informasiya vasitələri onu «Tehranın adamı» adlandırırlar. İraq müdafiə naziri İranı bir başa bu üsyanların təşkilində ittiham edir və ölkənin birinci düşməni adlandırır. bundan sonra İran öz vətəndaşlarına İraqa getməmək barədə xəbərdarlıq edir.
7 avqustda İraqın Bağdad şəhərində yerləşən İran səfirliyi iriçaplı odlu silahlardan atəşə tutulur. Bundan sonra məsələyə İraq döyüşçüləri qarışır. İraq İslam Ordusu qruplaşması İranın Kərbəladakı konsulunu qaçıraraq onu şiə və sünnilər arasında münaqişə törətməkdə ittiham edir.
Bununla belə 2 noyabr 2004-cü ildə İraqın xarici işlər naziri Xoşyar Zibari yaxın gələcəkdə İranla sülh müqaviləsi imzalamaq niyyətində olduğunu bəyan edir. Bu iki ölkə arasında mübahisələrin həllinə imkan verə və münasibətlərin normallaşmasına təkan verə bilərdi. Bu problemlərdən arasında Şəttül-Ərəb çayı zonasında ərazi mübahisələri və İran-İraq müharibəsi zamanı İranın vurulan maddi zərərə görə təzminat istəməsi daxildir.
21 noyabr 2005-ci ildə Cəlal Tələbani İraqın Prezidenti olaraq 40 il müddətində ilk dəfə İranı ziyarət edir.
28 iyul 2009-cu ildə İraq polis və əsgərləri Bağdadın Əşrəf düşərgəsinə basqın təşkil edirlər. Burada 3.5 min şah dönəmindən gəlmə iranlı qaçqın yaşayırdı. Onlar hələ Səddam Hüseynin dönəmində bura gəlmişdilər. Basqın zamanı 8 nəfər həlak olur və çoxlu insan yaralanır. Bu şəxslərin bir çoxu hətta ikili vətəndaşlığa sahib idilər. KİV məlumatına görə bu addım İranın təzyiqi ilə atılır.
İraq müharibəsi zamanı Kürdüstan Fəhlə Partiyası Kürdüstan Azad Həyatı Partiyasına bölünür və İran ərazisində hərbi əməliyyatlar keçirməyə başlayır. .
Türkiyə KİV-ləei PKK təşkilatını ABŞ tərəfindən maliyyələşdirildiyini bəyan edir. ABŞ PKK-nı terror təşkilatları siyahısına daxil etmişdir.
İqtisadi əlaqələr
İran İraqın bərpası prosesində mühüm rol oynayır. İrandan İraqa 2007-ci ildə 1.8 mlrd dollarlıq mal satılır. 2008-ci ildə bu rəqəm 2,3 mlrd dollar olur. Hər il İraqda yerləşən Nəcəf və Kərbəla şəhərlərini 40 min iranlı ziyarət edir. İraqdan İrana əsasən avromobil, tikinti məhsulları, tibbi ləvazimatlar, xüsusi kondisanerlər, ofis mebelləri, meyvə və xalçalar ixrac edilir. İkitərfli ticarət əlaqələri 2009-cu ildə 4 mlrd, 2010-cu ildə 8 mlrd dollar olmuşdur. 2010-cu ildə iki ölkə iqtisadi sahədə 100-dən çox müqavilə imzalanmışdır.
Dilzə (Piranşəhr)
Dilzə - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Piranşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 331 nəfər yaşayır (48 ailə).
Süleyman Əsgəri
Süleyman Əsgəri (d. 1884, Prizren, Osmanlı İmperiyası - ö. 14.04.1915, Bəsrə, Osmanlı İmperiyası) — Osmanlı əsgəri.
Həyatı
1902-ci ildə Hərbi məktəbi, 1905-ci ilin 5 noyabrında isə Osmanlı Hərbi Kollecini bitirmişdir. Selanikdəki Üçüncü ordunun tərkibində olan monastıra təyin edildi. Monastırda qaldığı müddət ərzində İttihad və Tərəqqi Cəmiyyətinə qoşuldu. Plovdivin ən tanınmış ailələrdindən birinin qızı olan Fadimə xanım ilə ailə həyatı qurdu. Fatimə və Dilək adlarında iki övladı dünyaya gəldi. 7 iyul 1908-ci ildə Şəmsi Paşaya qarşı sui-qəsd təşkil edən Atıf Əfəndini müdafiə etdi Jön türklər dövrünə qoşuldu. Quşçubaşızadə Əşrəfin ən yaxın dostu idi. Bacısı Mustafa Kamal Atatürkün ən yaxın küçmiş dostu olan Mehmet Nuri Conker ilə evli idi.
Hərbi fəaliyyəti
1909-cu ildə böyük kapitan rütbəsinə yüksəldi və Bağdad Jandarmasına təyin edildi. 1911-ci ildə İtaliyanın Tripolitaniyaya hücum etməsi ilə əlaqədar olaraq oraya göndərildi və Benqazidəki döyüşlərdə iştirak etdi. 1912-ci ildə Balkan müharibələri baş verdiyi dövrdə Trabzon Rədif Şöbəsinin Baş qərargahına təyin edildi. Müharibədən sonra 31 avqust-25 oktyabr 1913-cü il tarixləri arasında Qərbi Trakya Müstəqil Hökumətinin hərbi şöbənin rəhbəri oldu. 13 noyabr 1913-cü ildə əsası qoyulan Təşkilat-i Məxsusanın rəhbəri vəzifəsinə təyin edildi.
Tbilisi funikulyoru
Tiflis funikulyoru (თბილისის ფუნიკულიორი) — Tiflisin mərkəzini Mtatsminda dağındakı yuxarı parkla birləşdirən funikulyar xətt. Xəttin üç stansiyası var: Aşağı (Daniela Conkadze küçəsi), Panteon, Mtatsminda.
21 iyun 2000-ci ildə kabel qırıldıqdan sonra funikulyor uzun müddət yenidən qurulmaq üçün bağlanılır. Funikulyor 30 yanvar 2013-cü ildə yenidən sərnişinlərin istifadəsinə açılır.
Rəşad Nəbiyev
Rəşad Nəbi oğlu Nəbiyev — Azərbaycanın rəqəmsal inkişaf və nəqliyyat naziri, Azərkosmos ASC-nin sədri (2011–2021).
Tbilisi funikulyoru
Tarix
1900-cü ildə şəhər bələdiyyəsi Tiflisdə kanatlı dəmiryolu tikintisi barədə müqavilə imzalayır və Belçikalı mühəndis Alfons Robinin layihəsini təsdiqləyir. Müqavilədə aşağıdakılar nəzərdə tutulur: Belçikanın anonim cəmiyyəti, funikulyoru 45 il müddətində istifadə etmək hüququ əldə edirdi. Sonradan şirkət bu hüququ şəhərə pulsuz olaraq verir. 5 yaşın altındakı uşaqlar, poçtalyonlar, polis məmurları və jandarmalar üçün funikulyordan istifadə pulsuz olur. Funikulyorun inşasına 1903-cü ildə başlanmış və tikinti işləri 1905-ci ildə başa çatmışdır. Tiflis funikulyoru dünyanın bu tip ən böyük və ən gözəl tikililərindən biridir.
Sovet hakimiyyəti illərində funikulyor əhəmiyyətli dərəcədə yenidən qurulur. Üst stansiya tamamilə sökülür və 1938-ci ildə neoklassik üslubda yenidən tikilir. Daha sonra İosif Stalinin adını daşıyan yaylada Mədəniyyət və İstirahət Parkı açılır. Daha sonra parkda qayalıqlara yaxın bir dönmə çarxı da daxil olmaqla bir sıra cazibə kompleksi inşa edilir. Yuxarı stansiya şəhərin əsas görməli yerlərindən birinə çevrilir Stansiyanın şəhərə açıq mənzərəsində yerləşən restoran Tiflis sakinləri və qonaqları üçün sevimli yerdir. Daha sonra 1968-69-cu illərdə alt stansiya da yenidən qurulur. Orijinal görünüşündən fərqli olaraq, yeni bina modernizmin nümunəsidir.
Rəşad Nəbiyev
Karyera
2002–2004-cü illərdə Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının Bazar əməliyyatları departamentində çalışmışdır.
Tbilisi funikulyoru
Tarix
1958-ci ildə Rustaveli meydanından sərnişinlər götürərək Mtatsminda dağına aparan kanat yolu inşa edilir. 1 iyun 1990-cı ildə faciəli hadisədən sonra funikulyor işini dayandırır. Kanat kəndiri qırılır. Hər iki kabin aşağı yuvarlanır. Babinlərdən biri alt stansiyaya, ikincisi cırılmış dartma ipinə, daha sonra dirəyə çırpılır. 20 nəfər ölür, 45 nəfər ağır yaralanır.
21 iyun 2000-ci ildə funikulyorun özündə dartma kəndiri qırılır. Bundan sonra funikulyorun fəaliyyəti dayandıırılır. Qəza nəticəsində 20 xarici turistin həyatı təhlükə altında qalır. Xoşbəxtlikdən itki olmur.
Rəşad Nəbiyev
Karyera
2011–2021-ci illərdə Azərkosmos ASC-nin sədri vəzifəsində çalışmışdır.
Tbilisi funikulyoru
Tarix
2012-ci ilin oktyabr ayında Avstriya-İsveçrə şirkəti Doppelmayr Garaventanın iştirakı ilə həyata keçirilən modernləşmədən sonra funikulyor yenidən istifadəyə verilir.
Rəşad Nəbiyev
Təhsil
1994–2000-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Prezidenti Yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasında təhsil alaraq Dövlət və bələdiyyə idarəetməsi ixtisası üzrə bakalavr və magistr dərəcəsi almış, 2000–2002-ci illərdə isə ABŞ-nın Şərqi Karolina Universitetində iqtisadiyyat üzrə magistr dərəcəsinə yiyələnmişdir.
Tbilisi funikulyoru
Xüsusiyyətlər
250px|thumb|Funikulyorun aşağı stansiyası
Rəşad Nəbiyev
Təhsil
Daha sonra R. Nəbiyev Harvard Universitetinin Kennedi İdarəçilik Məktəbində davam etdirərək 2006-cı ildə "Yüksək vəzifəli icraçı şəxslər üçün Dövlət maliyyə idarəetməsi proqramı"nı bitirmişdir.
Tbilisi funikulyoru
Xüsusiyyətlər
Şaquli eniş: 235 m. Yolun uzunluğu 491 m. Bir vaqonun tutumu 60 sərnişindir (18 oturacaqlı).
Rəşad Nəbiyev
Təltiflər
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 06 fevral 2014-cü il tarixli Sərəncamı ilə informasiya-kommunikasiya və kosmik sənaye sahələrinin inkişafında xidmətlərinə görə "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilmişdir.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 27 may 2019-cu il tarixli müvafiq Sərəncamı ilə "Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi (1918–2018)" yubiley medalı ilə təltif olunmuşdur.
Tbilisi funikulyoru
Xüsusiyyətlər
Funikulyorun müxtəlif istiqamətlərdə hərəkət edən 2 vaqonla bir yolu var. Marşrutun ortasında aralıq stansiya var. Relslər arasında məsafə 1000 mm-dir. Eniş 28 * 33 dərəcədir. Dəmir kanatın qalınlığı 33 mm-dir.
Çağdaş vəziyyəti
Funikulyor həftənin yeddi günü, 4:00-dan səhər 9:00-dək fasilə ilə işləyir.
Gediş haqqı bir nəfər üçün 3 laridir. Üstəlik orta stansiyaya getmək üçün də 3 lari tələb olunur.
Kanada hinduları
Kanada hinduları— Kanadada yaşayan yerli xalq.
thumb|300px|right| Şimali Amerikada hindu ailəsi
Tarixi
thumb|Tarixi hindu oxu thumb|[[Pay-vay]]
thumb|Hindu döyüşçüsü [[xidatsa]]
Amerika mədəniyyəti haqqında ilkin təsəvvürlər adətən müasir mədəni nailiyyətlərlə əlaqədar olsa da bu ölkənin qədim və orta əsrlərini əhatə edən bir sivilizasiya mövcud olmuşdur. 28-30 min il əvvəl ilk dəfə olaraq müasir tipli insanlar Alyaska və Çukotka arasındakı Beringiya adlanan quru körpüdə məskunlaşmışlar. Məhz bu dövrdən Amerika mədəniyyətinin tarixi başlayır.
Müasir elm hesab edir ki, bu qitənin ilk sakinləri genetik cəhətlərinə görə protomonqoloid, yaxud protoasiya qrupuna mənsub olmuş Altay, fin-uqor, Tibet xalqlarına daha yaxındırlar. Özünün təsdiqini tapmış bu fikirlər linqvistik və antropoloji əlamətlərə əsaslandırılmaqdadır.
Qitənin şimal hissəsində məskunlaşmış tayfa və xalqlar ibtidai yaşayış səviyyəsində idi. Texas, Nevada, Kaliforniyada (Lyüisvill, Tyul-Sprinqs, Santa-Ros adası), Sandia rayonunda (b.e.ə. 25-15-ci minillik) od və Daş silahları ilə davranmağı bacaran yığıcılıq və ovçuluqla məşğul olanların düşərgələri tapılmışdır. Arizon və Nyü-Meksikoda tapılmış ilk kənd təsərrüfatı qəsəbələrinin tarixinin b.e.ə. VII-VI minilliyə aid olması sübuta yetirilir. XVI əsrdə Şimali Amerika xalqlarının inkişaf səviyyəsi yekcins deyildi: ibtidai icma cəmiyyətinin ayrı-ayrı inkişaf səviyyələrində yaşayan bu xalqları məskunlaşdıqları yerlərə, ərazilərə görə bir neçə qrupa bölmək olar: birinciyə Arktika zonasına aid ovçu vəbalıqçılar – aleut və eskimoslar (hinduca: çiy ət yeyən) daxil idi.
Bu ərazidə yaşayanların başlıca məqsədi yaşamaq üçün mübarizə aparmaq idi. Bu məqsədin reallaşdırılmasına yönəldilmiş özünəməxsus təsərrüfat-mədəni tip formalaşmışdı. Bu tip mürəkkəb iqlim şəraitinə uyğun təşəkkül taparaq dəniz heyvanlarının, maral, sığın, quşların ovlanması, balıqçılıq, meyvə və müxtəlif ot bitkilərinin yığılması kimi peşələrdə təzahür edirdi.
Dəri və ya qabıqla örtülmüş yaşayış yerləri yayda, iqlular (buz komalar) isə qışda sakinləri soyuqdan və pis havadan qoruyurdu. İki laydan ibarət dəri geyim (geyimin içi və səthi dəridən ibarət olur). Dəridən tikilmiş uzunboğaz çəkmələr, balıq dərisindən plaşlar, tozağacından şlyapalar arktika adamının geyimi idi. Bu ərazinin sakinləri bədii yaradıcılığa da biganə deyildilər. Bu yaradıcılıq mahnı, rəqs, ağac üzərindəki oyma, geyim ornamentlərində və s. təzahür tapırdı.
Arktika qrupuna Kanadanın şimali meşəlik hissələrinin və Sakit okean sakillərinin şimali-qərb hissəsindəki sakinləri (tlinkit, xayda və s.) də aid edilirdi. Burada məskunlaşmışların həyat tərzi ilə əvvəlkilərin müəyyən yaxınlığı da var idi: məşğuliyyət növü, istifadə edilən əmək alətləri (yay-kaman, ox, harpun, tələ, balıq tutmaq üçün xüsusi çəngəl aləti), yaşayış məskənlər və s. Alqonkinlərin karkası ağacdan, üzəri tozağacı qabığı və ya dərilə örtülən konus formalı tikililəri də (viqvamlar) mühüm yer tuturdu.
Hindular qış mövsümü üçün dəridən, yay üçün isə zamşdan (yumşaq maral dərisi) geyimlər hazırlayırdılar. Əsas geyim köynək (kişilər üçün dizdən aşağı, qadınlar üçün topuğa qədər) və tuman hesab edilirdi. Bu geyimlər mokasina adlanan çəkmələrlə geyilirdi. Başı və əlləri qışda soyuqdan, yayda isə, həşəratlardan qorumaq üçün kapyuşon adlı üst geyim ilə örtürdülər. Şimal-qərb rayonlarının sakinləri dəridən hazırlanmış geyimlərə dağ keçilərinin yunundan istehsal olunmuş parçalar da əlavə edirdi. Tlinkitlərin parçadan xüsusi naxışlarla bəzədilmiş çiyinlikləri fəxr hesab edilirdi.
Geyimlər saçaqlarla, maral tükləri, dəniz balıqqulaqlarından hazırlanmış rəngarəng naxışlarla bəzədilirdi. Meşə hinduları nadir balıq sümüklərindən düzəldilmiş boyunbağıları, molyuskadan çıxarılmış çəhrayı və yaşıl incilərdən ibarət sırğaları, sidr ağacının təmizlənmiş köklərinin hörüklərindən, tülkü quyruğu və qartal lələklərindən hazırlanmış baş örtüklərini istifadə edirdilər. Onlar öz sifət və bədənlərini tatuirovka ilə bəzəyirdilər. Zəngin qadınlar alt dodaqlarından ziynət əşyası taxırdılar ki, bu qeyri-adi şəkildə zərif və incə görünürdü. Qeyd etmək lazımdır ki, bu xalq ağac üzərində işləmə sahəsində şöhrət tapmışdır. Belə ki, onlar ağacdan müxtəlif məişət ləvazimatları (qaşıq, qablar, boşqab), rituallar üçün əşyalar – qalxan, döyüşlər üçün dəbilqəmaska, şamanlar üçün əsa, totem maska və dirəklər hazırlayırdılar. Bunlar sehrə malik olan müqəddəs əşyalar kimi dərk olunurdu. Dəbilqə insanın daxili, mənəvi gücü, şəxsi ləyaqətinin təzahürü kimi başa düşülürdü. Qalxan öz sahibinə xoşbəxtlik və müvəffəqiyyət gətirən qüvvə kimi dərk edilirdisə, şamanın əsası ona ruhi aləmə daxil olmaq üçün qüvvə gətirir və bu əşya vasitəsilə ruhları çağırmaq mümkün idi. Maska əcdad və ya fövqəltəbii qüvvələrin təzahürü kimi dərk edilirdi. Müxtəlif heyvanların rəmzi fiqurları tayfanın totemləri hesab edilirdi. Çox zaman bu fiqurların incə və zərif işlənməsi, bəzədilməsi yüksək bədii səviyyə ilə izah edilir. Qumdaşından hazırlanmış yonucu alət və akula dərisinin hissələrindən polirovka zamanı istifadə olunurdu.
Tlinkitlər qurğuşundan müxtəlif bəzək və ziynət əşyalarının hazırlanmasında məşhur idilər. Soyuq döymə üslubunu tətbiq edərək ustalar sırğa, üzük, qolbaq, boyunbağı kimi əşyalar düzəldirdilər. Şimali Kanada, Sakit okean sahillərinin şimalında məskunlaşmış sakinlər qəbilə inkişafı səviyyəsində olduğu halda şimal-qərb hinduları artıq quldarlıq çağında idilər.
1700 nəfərə qədərlər
Ən tanınmış xalqlar:
Kanadanın köklü xalqlarının siyahısı
Nyufaundlend və Labrador
Şahzadə Eduard adaları
Yeni Şotlandiya
Nyu-Bransuik
Kvebek
Онтарио
Манитоба
Саскачеван
Альберта
Британская Колумбия
Юкон
Северо-Западные территории
Нунавут
Nofəl Qasımov
Nofəl Rəşid oğlu Qasımov — Füzuli Rayon İcra Hakimiyyətinin sabiq başçısı, şəhid Səid Rəşidzadənin atası və itkin döyüşçü Natiq Qasımovun qardaşı.
Həyatı
Nofəl Qasımov 1 may 1961-ci ildə Füzuli rayonunda anadan olmuşdur. İlk təhsilini Horadiz şəhər 1 nömrəli orta məktəbdə almışdır. Ali təhsilini Poltava Kooperativ İnstitunun Bakı filialında almışdır.
Nofəl Qasımov şəhid Səid Rəşidzadənin atası, itkin döyüşçü Natiq Qasımovun qardaşıdır.
Siyasi fəaliyyəti
Nofəl Qasımov 23 dekabr 1992-cinil tarixində Azərbaycan Prezidenti Əbülfəz Elçibəyin 374 nömrəli fərmanı ilə Füzuli Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsinə təyin olunmuşdur. O, 19 avqust 1993-cü il tarixində Azərbaycan Respublikası Prezidentinin səlahiyyətini həyata keçirən Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri Heydər Əliyevin 717 nömrəli fərmanı ilə vəzifəsindən azad edilmişdir.
Çeçenistan himni
Çeçenistan Respublikasının dövlət himni (çeç. Нохчийн Республикан шатлакхан илли / Noxçiyn Respublikan şatlaqxan illi) — Çeçenistan Respublikasının rəsmi dövlət himni.
Tarixi
Çeçenistan Respublikasının rəsmi dövlət himninin mətninin müəllifi Çeçenistan Respublikasının ilk prezidenti olan Əhməd Kadırovdur (1951-2004). Himnin musiqisi məşhur çeçen bəstəkar və pedaqoq Umar Beksultanova (1937-2014) aiddir. Bu himn 28 iyul 2010-cu il tarixində Çeçenistanın dövlət himni kimi rəsmən təsdiqlənmişdir. Bu vaxta qədər Rusiya tərkibində olan digər republikalardan fərqli olaraq Çeçenistan Respbulikasının rəsmi dövlət himni yox idi. Özünü müstəqil elan edən və tanımayan İçkeriya Çeçen Respublikasının isə "Azadlıq və ya ölüm!" adlanan öz himni var idi.
Bundan başqa Çeçenistan Respublikasının dövlət himni aşağıdakı hallarda da səsləndirilə bilər:
Abdullah ibn Zeyd
Abdullah ibn Zeyd (, عبد الله بن زيد) — Məhəmməd peyğəmbərin səhabələrindən biri. Yuxuda Məhəmməd peyğəmbərin təsdiq etdiyi azan qaydalarını və sözlərini görən şəxs. Bu səbəbdən ona Sahib əl-azan (azanın banisi) ləqəbi verilmişdir.
Bioqrafiya
Abdullah ibn Zeyd Mədinənin Xəzrəc qəbiləsindən idi. O, Əqəbədə Məhəmməd peyğəmbərə beyət edən ənsarlardan və Mədinədə ilk müsəlmanlardan biri idi. Müsəlmanlar Məkkədən Mədinəyə hicrətindən sonra müsəlmanların müşriklərlə döyüşlərində və digər mühüm tarixi hadisələrdə iştirak etmişdir. Məkkənin fəth edildiyi gün o, Xəzrəc qəbiləsinin dəstələrinin bayraqdarı idi.
Hicri 1-ci ildə Məscidül-Nəbi məscidinin tikintisi başa çatdıqdan sonra Abdullah yuxuda azan səsini eşidir və bu barədə Məhəmməd peyğəmbərə xəbər verir. Abdullah ibn Zeydin dediyi bildirilir
Abdullah ibn Zeyd xəlifə Osman ibn Əffanın hakimiyyəti dövründə təxminən 64 yaşında vəfat etmişdir.
Nuray Rəhman
Nuray Rəhman — Azərbaycanlı musiqiçi.
İfa etdiyi bir çox mahnıların müəllifi atası Əkbər Rəhmandır.
Həyat və yaradıcılığı
Nuray Əkbər qızı Rəhman 16 iyun 2010-cu ildə Bakı şəhərində musiqiçi ailəsində anadan olmuşdur.
Nuray Rəhman yaradıcılıq fəaliyyətinə 2013-cü ildə ANS TV kanalında yayımlanan “İrəmlə uşaqdan böyüyə” verilişi ilə başlamışdır. Bu verilişdə fəal iştirakı ilə xalqın sevimlisinə çevirilən Nuray 2014-cü ildə Bəbir və Ülviyyə Bəbirlilərin təşkil etdiyi “Bu Mənəm” musiqili layihəsində iştirak etməklə peşəkar səhnəyə qədəm qoymuşdur.
2014-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi istedadlı uşaqların uğurlarını ictimaiyyətə çatdırmaq və həvəsləndirmək məqsədilə İctimai televiziyanın “Yeni Gün” səhər proqramında elm-təhsil, idman, yaradıcı-əl işi, rəsm və musiqi sahələri üzrə beynəlxalq səviyyədə uğur qazanmış, həmçinin Komitə tərəfindən kubok və diplomla təltif edilmiş uşaqların iştirakı ilə veriliş təşkil etmişdir, N. Rəhman da bu verilişdə mahnı ifa etmişdir.
2015-ci ildə “Bu Mənəm 2” layihəsində yenidən iştirak etmiş, həmin ildən başlayaraq, “Star Kids Group"un təşkil etdiyi tədbirlərin fəxri qonağı olmuş və bu tədbirlər bir neçə il ənənəvi davam etmişdir.
2015-ci ildə Abdulla Şaiq adına Azərbaycan Dövlət Kukla Teatrının nəzdində yaranmış “Oyuq” studiyasının fəal üzvü olmuş, 2015-ci ilin noyabr ayında “Azərbaycanın Səsi Bala” yarışmasının qalibi olaraq 1-ci yer nominasiyasına layiq görülmüşdür. Həmin ilin dekabr ayında “Türkvision Bala” yarışmasına qatılaraq, 1-ci yerə layiq görülmüşdür.
2016-cı ilin aprel ayında “Xüsusi Təyinatlı İbad” filmində əsir uşaq obrazını ilk rolu olaraq canlandırmış, həmin ildə baş vermiş Aprel döyüşlərindən təsirlənərək ailəsinin dəstəyi və iştirakı ilə söz və musiqisi Şahin Musaoğluna aid olan “İgid Əsgər” mahnısına yeni nəfəs gətirən ilk klipi təqdim olunmuşdur. Eyni zamanda sözləri Fikrət Qocaya, musiqisi isə Polad Bülbüloğluna məxsus olan “Mən Mahnı Qoşuram” kinofilmindən olan “Sevimli Diyar” adlı mahnıya çəkilən yeni klipin həmin ilin iyun ayında təqdimatı baş tutmuşdur.
2016-cı ilin may ayında S.Haqverdiyevanın “Ər Quyusu” kinofilmində rol almışdır.
2016-cı ildə 1 iyun “Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi” günü münasibətilə Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi və Heydər Əliyev Fondunun təşəbbüsü ilə Türkiyənin Antalya şəhərində baş tutmuş “Expo 2016” tədbirində ölkəmizi layiqincə təmsil etmişdir.
2016-cı ilin avqust ayında Xəzər TV-də yayımlanan “Cehizsiz Gəlinlər” teleserialında Gülay obrazını canlandırmışdır.
2016-cı ilin sentyabr ayında Bülbül adına orta ixtisas musiqi məktəbinə fərqlənmə ilə daxil olmuş, həmin ilin dekabr ayında T.Göyçayevin rəhbərlik etdiyi Q.Qarayev adına kamera orkestri ilə Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasında solo ifa ederək çıxış etmişdir.
2017-ci ilin mart ayında ilk dəfə az yaşlı uşaq olaraq Nuray Rəhman “Bahar Qızı” seçilmiş, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və onun ailəsinə bayram xonçasını təqdim etmişdir. 2017-ci ilin may ayında Ulu Öndər, Ümummilli Lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 94-cü ildönümü münasibətilə Heydər Əliyev Mərkəzində keçirilən tədbirdə yenə də kamera orkestrının müşayiəti ilə solo ifa edərək çıxış etmişdir. Həmin ərəfədə Lider TV-də yayımlanan “Hava haqqında” məlumatı qeyri-adi tərzdə təqdim edən azyaşlı aparıcı olmuşdur.
2017-ci ilin noyabr ayında Bakı şəhərində keçirilən “Bollywood Night” adlı Hind festivalında kubokla təltif olunmuş, həmin ilin noyabr ayında İctimai TV-nin efirində “Moda Aləmi Uşaqlarla” verilişinin aparıcısı olmuşdur.
2017-ci ilin dekabr ayında Heydər Əliyev Fondunun təşəbbüsü ilə baş tutmuş bir sıra bayram və xeyriyyə tədbirlərində çıxış etmişdir. Xüsusi olaraq Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyevanın şəxsən iştirak etdiyi, Buta Palaceda, kimsəsiz uşaqlar üçün keçirilən Yeni il şənliyini qeyd etmək olar
2018-ci ilin aprel ayında Yeni Azərbaycan Partiyası Səbail rayon təşkilatının bütün tədbirlərində, eləcə də Prezident seçkiləri zamanı baş tutmuş yürüyüşlərdə fəal iştirak edərək diplomla təltif olunmuşdur. 2018-ci ilin aprel ayında İlham Əliyevin bir daha prezident seçilməsi münasibətilə Heydər Əliyev Mərkəzinin parkında təşkil olunmuş konsertdə çıxış etmiş və həmin ilin may ayında Azərbaycan Respublikası Veteranlar Təşkilatının sədri, SSRİ-nin ilk və yeganə azərbaycanlı general-polkovniki Tofiq Ağahüseynov tərəfindən “Həzi Aslanov” medalı ilə təltif olunmuşdur.
2018-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illik yubileyinə həsr olunmuş bir çox tədbirlərdə çıxışlar etmiş və diplomlarla təltif edilmişdir. 2018-ci ilin iyun ayında “Golden Kids Awards” tərəfindən ilin ən yaxşı vətənpərvər ifaçısı nominasiyasına layiq görülmüşdür. 2018-ci il 1 iyun “Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi” günü münasibətilə Heydər Əliyev Mərkəzinin parkında Heydər Əliyev Fondunun təşkil etdiyi konsertdə çıxış etmişdir. Həmin ilin iyul ayında yenidən ifa etdiyi “Mehribanım” mahnısının klipi təqdim olunmuşdur.
2018-ci ildə Ulu Öndər Heydər Əliyevə həsr olunmuş “Heydərdən Öyrənmişik” əsərini ifa etmiş, 2018-ci ilin dekabr ayında Dövlət Təhlükəsizlik Xidmətinin Mədəniyyət mərkəzində ssenarisi quruluşcu rejissor Zəhra Quliyevaya aid olan “Tıqtıq Xanımın Şaxta Babası” adlı tamaşasında baş rol – “Tıqtıq Xanım” rolunu oynamışdır.
2018-2019 cu illər ərzində yaşadığı Yasamal rayonu, eləcə də dövlət çərçivəsində keçirilən bir sıra vətənpərvər, xeyriyyə tədbirlərində iştirak edərək diplomlarla təltif olunmuşdur.
2019-cu ilin aprel ayında Horadiz şəhərində Azərbaycan Televiziyası (AZTV) tərəfindən təşkil olunan konsertdə çıxış etmişdir. 2019-cu ilin aprel ayında Ü.Bəbirlinin “Ana Vətənim” adlı mahnısını dostları ilə ifa edib və bu telelayihə İctimai TV-də yayımlanmışdır. 2019-cu il 1 iyun “Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi” Günü münasibətilə Dövlət Təhlükəsizlik Xidmətinin Mədəniyyət Mərkəzində “Qırmızı papaq və Red Muzi” tamaşasında baş rol olaraq “Red Muzi” rolunu canlandırmış, 2019-cu il 3 oktyabr tarixində Türk Dövlətlərinin Əməkdaşlığı Günü və 4 oktyabr Türk Konseyinin 10 llik yubileyi münasibətilə tədbirində iştirak etmişdir. 2019-cu il 5 noyabr tarixində 6-cı Bayraq Festivalında çıxış etmiş, 9 noyabr tarixində isə Bayraq Günü münasibətilə “Azərbaycan Bayrağı” adlı mahnı və klipini təqdim etmişdir.
2019-cu il 3 dekabr tarixində Beynəlxalq Əlillər Günü münasibətilə təşkil olunmuş fiziki məhdudiyyətli uşaqlarla birlikdə səhnədə vətənpərvər mahnılarını ifa etmişdir. 2019-cu il 14 dekabr tarixində Heydər Əliyev Sarayında keçirilən “Zima” musiqi festivalında çıxış etmişdir. 2019-cu ilin 28 dekabr tarixində Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqında “Tıqtıq Xanımın Saxta Babası” adlı tamaşada çıxış etmişdir.
1-2 yanvar 2020-ci ildə Heydər Əliyev Sarayında uşaqlar üçün təşkil olunmuş “Yeni İl” şənliyində çıxış etmiş, 13 yanvar 2020-ci ildə Rəşid Behbudov adına Mahnı Teatrında keçirilən “Ümüd 2020” festivalında skripka ifasına görə 1-ci yerə layiq görülmüşdür. 2 fevral 2020-ci ildə Azad Azərbaycan Televiziyasında (ATV) yayımlanan “Ailəmiz” serialına dəvət olunmuşdur. 2020-ci il 29 fevral tarixində “Bana Bir Masal Anlat Baba” sosial layihəsini klip şəklində təqdim etmişdir. 16 may 2020-ci il tarixində isə “Evdə Qal” layihəsinə qatılaraq “Nənəm” adlı mahnısını, 2020-ci il 1 iyun “Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi” Gününə həsr olunmuş “Təbəssüm” adlı mahnısının klipini təqdim etmişdir.
2 iyul 2020-ci ildə isə Daxili İşlər Nazirliyi ilə birlikdə polislərin peşə bayramına həsr edilən “Azərbaycan Polisi” mahnısı və klipi təqdim edilmişdir. Bu mahnının da sözü və musiqisi atası Əkbər Rəhmana aiddir. 2020-ci il 14 oktyabr tarixində 44 gün davam edən Vətən müharibəsinə həsr olunmuş, söz və musiqisi yenə Əkbər Rəhmana aid olan “Döyüş” adlı mahnısı və klipi ictimaiyyətə təqdim edilmişdir.
2018, 2019, 2020-ci illərdə Azərbaycan, Qazaxıstan, Rusiya, İran və s. ölkələrin iştirak etdiyi Beynəlxalq Hərb Oyunları çərçivəsində Azərbaycanda keçirilən “Dəniz Kuboku” yarışlarının təntənəli açılış və bağlanış mərasimlərində çıxış edərək, Müdafiə Nazirliyi tərəfindən xüsusi mükafatla təltif olunmuşdur.
22 dekabr 2020-ci ildə İTV-nin rəhbərliyi ilə Gəncə hadisələrinə (terroruna) həsr edilmiş “Stop” layihəsində iştirak etmişdir.
44 günlük Vətən müharibəsi dövründə Türkiyə Respublikasının Prezidenti Rəcəb Tayyip Ərdoğana Azərbaycana göstərdiyi diqqət və dəstəyə görə, söz və musiqisi Əkbər Rəhmana məxsus olan “Ərdoğan” mahnısı və klipini həsr etmişdir.