cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yevxaristiya sirri tabernaklı
Təsviri
Tabernakl yarpaqlar və qaranquşlarla bəzədilmiş modul bazalı bina formasına malikdir. Baza üzərində iki tərəfdə mələklər tərəfindən saxlanan çarx, ortada isə kiçik dairə içərisində qırmızı qızılla işlənmiş xaç yerləşdirilmişdir. Korinf orderi ilə tamamlanan iki cüt sütun yanlarda yerləşməklə, böyük ölçüyə malik attiki dəstəkləyir. Mərkəzi hissə əsl köşk formasına malik olmaqla, düzbucaqlı çərçivə və onun üzərində yerləşən üçbucaqlı timpandan ibarətdir. Timpanın ortasında girlandalar arasında kiçik "Xilaskar" təsviri vardır. Bir zamanlar kiçik şkafın yerləşdiyi mərkəzi boşluq hissədə hazırda "Madonna və körpə" ikonası yerləşdirilmişdir. Mərkəzi köşk hər iki tərəfdən üç mələk qrupu ilə bəzədilmişdir. Onların başı üzərində qabartma şamdan, timpan üzərində isə iki uzanmış putto təsvir edilmişdir.
Salman Vilayətoğlu
Mükafatları
Ədəbi fəaliyyətinə görə Azərbaycan Mətbuat Fondunun Fəxri Fərmanına (1993), "Cəsarətli söz" mükafatına (1994), "İnam" fəxri diplomuna (1998), “Araz” Ali Ədəbi mükafatına layiq görülüb. "Qızıl qələm" mükafatı laureatı idi (2002). İctimai fəallığına görə Moskvada fəaliyyət göstərən “Bəşəri ideallar uğrunda” Beynəlxalq İctimai Fondun xüsusi diplomu və döş nişanı ilə təltif olunmuşdu.
Yevxaristiya sirri tabernaklı
Təsviri
Attik hər iki tərəfdən bir cüt qabartma mələk fiquru ilə bəzədilmişdir. Onların qaldırdığı pərdə arxasından isə İsanın məzara qoyulması təsviri görünür. Bütün bunlar düzbucaqlı hissələrə bölünmüş çəhrayı tac hissəsi ilə tamamlanır.
Əsərdə hansı hissələrin Donatelloya, hansı hissələrin isə Mikeloççoya aid olmasını müəyyənləşdirmək demək olar ki, mümkün deyil, lakin relyeflərin, xüsusilə "İsanın məzara qoyulması" relyefinin Donatellonun əl işi olması güman edilir.
Bulbophyllum delicatulum
(Bulbophyllum delicatulum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum delicatulum növü Sumatra üçün endemik növdür.
Buğdayıot
—  sırasının  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Lop səhrası
Lop səhrası — səhra Sintszyan-Uyğur Muxtar Rayonu ərazisində yerləşir. Korla şəhərindəb Tarim çökəkliyinənin sərhədinə qədər uzanır. Səhra ideal şəkildə düzən relyefə malikdir. Şimal-şərqdə Baqraşgöl sahillərində hündürlü 1030—1040 metr, cənub-şərqdə isə Lobnor gölü ərazisində hündürlük 250 metrdir.
Coğrafiya
Lop səhrası bütünlüklə düzən relyefə malikdir. Bununla belə ərazisində çala ərazilər vardır ki, onlara su toplandığı halda göllərə çevrilə bilər. Tarim çayı dövrlərdən asılı olaraq öz məcrasını dəyişir. Bu səbəbdən göllərin sərhədləridə dəyişilir.
Keçmişdə Lobnor nəhəng bir bataqlıq olmuşdur. Hazırda bu ərazi gum və gildən ibarət olan olan səhradır. Burada gil sarı və sarı-boz rəngdə olur. Ərazisində demək olar ki, dreyf edən dyunlar yoxdur.
İqlimi
thumb|300px Lop səhrasının iqlimi olduqca quraqdır. 1984-cü ildə aparılan müşahidələr onu göstərmişdir ki, səhraya düşən yağıntının miqdarı 20 mm, 2008-ci ildəki araşdıma isə 31,2 mm olması qeydə alınır. Bəzi hissələrdə rütubət sıfıra bərabərdir. Burada temperatur 50 °C bərabərdir. 1984-cü il məlumatına görə səhrada buxarlanma 1000——1500 mm-dir. Bu isə dərinliyi 2 metr olan gölün qidalanması olmadığı təqdirdə iki ilə qurumasına səbəb ola bilər. 2008-ci ildə buxarlanmanın miqdarı 2901 mm-dir.
Tarixən bölgə əkinçilik üçün əlverişli olmuşdur. Araşdırmalar göstərir ki, plestosen dövrünün sonundan bu günə kimi 7 dəfə iqlim dəyişikliyi baş vermişdir.
Qum fırtınaları
Yaz ayları səhrada güclü qum fırtınaları müşahidə edilir. Ərazisində daim yerini dəyişən dyunlar vardır. Onlar əsasən Təklə-Məkan səhrasının şərq hissəsində üstünlük təşkil edir. Elktermal iqlim şəraiti və yer dəyişən dyunlar yüzlərlə insanın ölməsinə səbəb olmuşdur.
Hetera
thumb|right|400px|"Hetera Frina Areopaq qarşısında", Jan Leon Jeromun portreti, 1861, Hamburq
Hetera ( — rəfiqə) — Qədim Yunanıstanda sərbəst həyat tərzi sürən, və ya fahişə. İlk əvvəllər kənizlər arasından, sonra isə həm də azad qadınlardan olurdu Məşhur heteralar həm də yaxşı təhsilli idilər.
Əvvəlcə bu termin Qədim Yunanıstana aid edilirdi, daha sonra isə digər mədəniyyətlərə də ümumiləşdirildi.
Qədim Yunanıstan heteraları
E. ə. VII əsrdə Yunanıstanda Yaponiyadakı geyşalara bənzər qadınlar mövcud idi, onlar təkcə seksual xidmət göstərməklə kifayətlənmirdilər, həm də onlarla intellektual söhbət aparmaq olurdu. Heteralar yaxşı təhsilli və ağıllı qadınlar idi, onlar öz dövrünün tanınmış xadimləri ilə yaxınlıq edirdilər. Heteralar fahişələrlə “pornayi” səhv salınmamalıdır. Onların sosial statusu yüksək idi.
Heteralar kişiləri əyləndirir, həmdərd olur və onların biliklərini zənginləşdiridi. Yunanıstanın tanınmış yazıçısı Lukian öz dövrünün adətlərini ələ salır və heteraları vulqar zinakarlar kimi ifşa edirdisə də, hetera xoşuna gəlməyən kişi ilə yaxınlıqdan imtina edə bilərdi.
Afinada Keramik adlı xüsusi lövhə (bəzi məlumatlara görə, təkliflər yazılmış divar) var idi. Kişilər burada heteralara görüş üçün təkliflərini yazırdılar. Əgər hetera razılaşırdısa, onda təklifin altından görüşün vaxtını yazırdı.
Qədim Yunanıstanın tanınmış
thumb|Aspaziya thumb|320px|[[Henrix Semiradski. Sokrat tələbəsi Alkiviadı heteraların yanında tapır]] thumb|320px|Makedoniyalı İsgəndər Persepolisdə heteraların əhatəsində. Tais onu sarayı yandırmağa çağırır
Fahişəlikdən fərqləri
thumb|Simpoziyada oynayan hetera Heteralar fahişələrdən fərqli olaraq yüksək intellektual qabiliyyətləri ilə seçilirdilər. Onlar təkcə seksual xidmət göstərmir, ətrafdakıları söhbət, mahnı və ya rəqslə feyziyab edirdilər. Sonuncu onları geyşalara yaxınlaşdırır.
Digər mədəniyyətlərdə
Hetra sözündən məbəd fahişəliyini ifadə etmək üçün də istifadə olunur. Lakin antik cəmiyyətdən başqa yerdə hetera sözü fahişəyə sinonim kimi də istifadə edilir.
Arabat əqrəbi
Arabat əqrəbi və ya Arabat dili (Арабатська стрілка, Арабат бели, Arabat beli) — uzun və ensiz coğrafi obyekt, Krım yarımadasının şimal-şərqində yerləşir. Arabat əqrəbi əsasən balıqqulağından təşkil olunmuşdur. Arabat Sivaş körfəzi ilə Azov dənizi arasında yerləşir. Uzunluğu 100 kilometrdən çox, eni 270 m - 8 km arasında dəyişir.
Coğrafiyası
Arabat hazırda ustirahət məskəninə çevrilmişdir. Yayda burada Azov dənizinin suyu +29 °C qədər yüksələ bilir. Suyunun yod və bromla zənginliyi insanları bura cəlb edir.
Arabat əqrəbində Zyablovskoe və Qeniceski gölləri vardır. Buradan duz çıxarılır.
Bu coğrafı obyektik sahilində Arabat körfəzi yrrləşir.
Tarixi
thumb|290px|Arabat qalası. 1856 il Tarixən Arabatda eyni adlı qala mövcud olmuşdur. 1920-ci ildə Perekopsko-Conqar əməliyyatı zananı Arabat əqrəbi Pəhlə-kəndli Qırmızı ordusunun əlinə keçir. İnzibati cəhətdən Arabat əqrəbinin ərazisi Krım MSSR bə Krım vilayətinin ərazisi olmuşdur. 3 mart 1955-ci ildə isə Arabat əqrəbinin şimalı Xerson vilayətinə verilir.
Krımın Rusiyaya birləşdirilməsindən sonra ərazi defakto Rusiya Ukrayna sərhədi rolunu oynayır. Arabatın şimalı Ukraynanın nəzarətində qalır. 15 martdan dekabra qədər Krımın ərazisinə daxil olmayan əraziyə Rusiya ordusu nəzarət edirdi.
Nəqliyyat
thumb|290px Boğazlar üzərində körpü inşa edilmişdir. Hətta Qeniçeskdən Strelkovoye kəndinə beton yol vardır.
Krımın Rusiya tərəfindən işğalından sonra Arabat əqrəbində Rusiya ilə Ukrayna arasında keçid məntəqəsi yerləşdirilmişdir. Rusiya Federasiyasının 26 noyabe 2014 il. № 659 əmrinə əsasən Solyanoye kəndinin şimal sərhədləri boyunca ruslara aid sərhəd zonadı təşkil edilir.
Maraqlı fakt
Arabat oxunda «Belə gözəl insanlar» (2013, rej. Dmitri Moiseeyev) filminin baş personajları, çəkilişlərlə əlaqədar yaşamışlar. Bununla əlaqədar sahildə iki evcik inşa edilmişdir.
Frank Qorşin
Frank Qorşin (doğum 5 aprel 1933, Pitsburq, Pensilvaniya, ABŞ – ölüm 17 may 2005, Berbank, Kaliforniya, ABŞ) — ABŞ aktyoru.
Təndirdə qızardılmış cücə
Təndirdə qızarldılmış cücə (toyuq) Azərbaycan və Hindistan mətbəxlərinə aid olan dadlı yeməklərdən biridir.
Hazırlanma qaydası
Təmizlənmiş bütöv cücəyə duz, istiot vurulur və şişə taxılır. Səthinə xama sürtülür, təndirdə qızardılır. Hazır cücə boşqaba qoyulur və doğranmış pomidor, limon, baş soğan və göyərti ilə bəzədilir.
Jak Adamar
Jak Adamar — fransız riyaziyyatçısı.
Həyatı
La Valle Pussenlə yanaşı sadə ədədlər nəzəriyyəsinin paylanma qanununu əsaslandırmışdır. Diferensial tənliklər, funksiyalar nəzəriyyəsi, ədədlər nəzəriyyəsi, mexanika üzrə əsərlərin müəllifi.
Ageratina parayana
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Yoşiyuki Haseqava
(d. 11 fevral 1969) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 6 oyun keçirib.
Xristos Milordos
Kristos Milordos — Kipr müğənnisi. 2011 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində də o, Kipri təmsil etmişdir. Ancaq yarımfinaldan çıxa bilməyib. .
Tritium
Radioaktif hidrogen izotopu olan tritium, təbii olaraq meydana gələ bildiyi kimi, süni olaraq da meydana gələ bilməsi mümkün olan rəngsiz, qoxusuz və havadan daha yüngül bir qazdır. Bu element beta işıldaması edərkən ətrafa saçdığı elektronlar fosfor ilə istifadə edildiyində uzun illər başqa bir enerji qaynağına ehtiyac duymadan işıldaya bilən bir vəsaitə çevrilər. Kino salonlarında və ya çoxu yerdə gördüyümüz 'təcili çıxış' tabelləri bu yolla hazırlanmışdır. Eyni zamanda hidrogen bombası istehsalında da istifadə edilməkdədir. Qramı 30.000 Dollardır.
Quantanamo həbs düşərgəsi
Quantanamo həbs düşərgəsi  — ABŞ-də yerləşən həbsxana.
Kubada yerləşən Quantanamo 1903-cü ildən ABŞ-nin ixtiyarındadır. Sahəsi 115 kvadrat kilometr olan adada 2700 ABŞ hərbçisi var. Hərbi baza kimi istifadə olunur. Bu ərazi müxtəlif illərdə müxtəlif hadisələrlə yadda qalıb:
1903-cü il: ABŞ Kubadakı Quantanamo həbsxanasını ildə 4 min dollar ödəyərək kirayə götürdü.
2003-cü il: Qızılxaç əsrlərin psixologiyasının pozulması ilə əlaqədar bəyanat yayır.
2003-cü ilin dekabr ayı: İlk dəfə olaraq məhkumlara vəkil tutmaq haqqı verilir.
2004-cü il: Pentaqon Quantanamo tərkibində xüsusi məhkəməsini yaradır.
2005-ci il: Qurana qarşı təhqir olunduğunu deyən məhkumlar etiraz aksiyası keçirir.
2006-cı il aprel ayı: Pentaqon ilk dəfə məhkumların adlarını açıqlayır.
2008-ci il yanvar: 11 sentyabr hadisələrində günahlandırılan beş məhbus məhkəməyə çıxarılır.
2009-cu il: Amerikanın prezidenti Barak Obama bütün məhkəmə işlərinin dayandırılması üçün qərar qəbul edir.
2010-cu il: Quantanamonun bağlanılacağı tarix.
Georgi Pinxasov
Georgi Pinxasov (rus. Георгий Пинхасов) 1952-ci ildə Moskva da anadan olan fotoqraf. O, Maqnum Foto nun üzvüdür.
Həyatı və əsərləri
Pinxasovun fotoqrafiyaya olan marağı hələ yeniyetmə yaşlarından yaranmağa başlayır. 1969-cu ildə Moskva Kinematoqrafiya İnstitutuna (VQİK) daxil olur.
Kollecdən və iki illik hərbi xidmətdən sonra Mosfilm in çəkiliş heyətinə qatılır. Studiyada fotoqraf kimi işləyir. Kinorejissor Andrey Tarkovski onun fotolarını görür və onu Stalker filminin çəkiliş meydançasına dəvət edir.
Moskva Qrafik İncəsənət Birliyi tərəfindən müstəqil sənətçi statusu veriləndən sonra Pinxasova sərbəst səyahət etməyə və işlərini beynəlxalq salonlarda sərgiləməyə icazə verilmişdi. 1979-cu ildə onun əsərləri ilk dəfə olaraq Rusiya dan kənarda - Paris də sovet fotoqraflarının qrup sərgisində nümayiş etdirilib. Bundan əvvəl isə onun işləri bir neçə rus jurnallarında dərc olunmuşdu.
1988-ci ildə onun Maqnum Foto ya üzv qəbul olunması fotolarını daha geniş auditoriyaya çatdırır. O, beynəlxalq mediya orqanları üçün işləyib, Litva da, Monqolustan da, İndoneziya da və Afrika dakı əsas hadisələri işıqlandırıb.
Pinxasov hazırda Fransa vətəndaşıdır və Paris də yaşayır.
Erta Kit
Erta Mae Kit — ABŞ aktyoru.
Həyatı
17 yanvar 1927-ci ildə Nortda doğulub.
Qaçançayır
Qaçançayır -  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Arzuman küftəsi
Arzuman küftəsi ― küftə növü.
Go (proqramlaşdırma dili)
Go (proqramlaşdırma dili) — Google tərəfindən Robert Qreysmer, Rob Paykike və Ken Tombson tərəfindən tərtib edilmiş proqramlaşdırma dili. Go, C-yə sintaktik olaraq bənzəyir, ancaq yaddaş təhlükəsizliyi, zibil yığılması, struktur yazması ilə CSP ilə uyğunluq daşıyır. Veb-saytı olan golang.org səbəbiylə tez-tez "Golang" olaraq adlandırılır, lakin orijinal adı Go-dur. İki əsas tətbiqi var:
Təpə
thumb|400px
Təpə — dağdan kiçik olan yüksəlmiş ucalıqlara deyilir.
Təpə bir nisbi addır və bir ucalıği dağ və ya təpə adlandırmaq, yerdən yerə fərqlidir.
Təpə hündürlüyü 200 metrə qədər olan yüksəkliklərə deyilir. Bir çox şəhərlər təpələr üzərində salınmışlar.
Bulbophyllum delitescens
(Bulbophyllum delitescens) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum delitescens növü Assamdan Çinə qədər yayılmışdır.
Vermaxt
Vermaxt (, Wehr - silah, müdafiə, Macht - güc, qüvvə; tərc. Müdafiə qüvvələri) — 1935-1945-ci illərdə nasist Almaniyasının silahlı qüvvələrinə rəsmi olaraq verilən ad. Versal sülh müqaviləsinin şərtlərinə zidd olan Almaniya silahlı qüvvələrinin yaradılması haqqında 1935-ci il 16 mart tarixli qanuna əsasən yaradılmışdır. Vermaxt üç tərkib hissəyə bölünürdü - Quru Qoşunları (das Heer), Hərbi Dəniz Donanması (die Kriegsmarine) və Hərbi Hava Qüvvələri (die Luftwaffe).
Bu qoşun növləri üzərində idarəetməni həyata keçirmək üçün müvafiq baş komandanlıqlar yaradılmışdı:
1940-cı ildən etibarən SS (Waffen-SS) qüvvələri də Vermaxtın tərkibinə qatıldı və onun dördüncü qoluna çevrildi. Lakin bu qüvvələrin Silahlı Qüvvələrin Baş komandanlığına tabeliyi SS-in Reyxsfüreri Henrix Himmler tərəfindən müəyyən olunan səviyyədə saxlanırdı.
Vermaxtın Ali Baş komandanlığını (Oberkommando der Wehrmacht) Adolf Hitler özü icra edirdi.
Baş qərargah rəisliyi
1) Truppenamt (1919 - 1933)
2) Wehrmachtamt (1933 - 1938)
Visovaç adası
Visovaç adası - Xorvatiyada yerləşən kiçik adalardan biridir. Krka çayının Visovaç gölünə töküldüyü yerdə yerləşmişdir. Krka Milli Parkının ərazisinə daxildir.
Coğrafiya
Adanın ümümi sahəsi 17376 m²-dir. Sahil xəttinin uzunluğu isə 478 metrdir. Ada təxminən 170 × 120 m ölçülərində olan oval formaya malikdir. Adanın cənub-şərq hissəsinin üçbucaq şəklində olması burada şelf zonanın olmasıdır.
Ada Drişna şəhərindən avtomobillə 10 dəqiqəlik məsafədə, Skradina şəhərindən isə 6 km məsafədə yerləşmişdir.
Tarixi
Milli parkın daxilində yerləşən Visovaç adası Macarıstan kralı I Luiz dövründə kəşf olunmuşdur. Adada fransiskanlara məxsus qədim katolik Visovaç monastırı yerləşir və 1445-ci ildə tikilmişdir. Bununla yanaşı milli park ərazisində Şərq Ortodoks Kilsəsinə məxsus və 1345-ci ildə inşa olunmuş Krka monastırı da yerləşir. Adanı qayıqla ziyarət etmək mümkündür.
Krka monastırı Ortodoks Dalmatiya Yeparxiyasının mərkəzidir. Haqqında ilk məlumatı 1402-ci ildə Serbiya imperatoru Duşanın bacısı Yelena Şubiç tərəfindən verilmişdir. Monastır daha sonra XVIII əsrdə yenidən təmir olunmuşdur.
Turizm
Visovaç adası məşhur turizm mərkəzlərindən biri hesab olunur. Burada yerləşən monastır və muzeyə hər il dünyadan milyonlarla turist gəlir.
Məhəmmədşah Buranqulov
Məhəmmədşah Buranqulov (tam adı: Buranqulov Məhəmmədşah Əbdürrəhmanoviç; Мөхәмәтша Әбдрәхмән улы Буранғолов; ) — başqırd şairi, dramaturq, folklorçu. Başqırdıstanın xalq seseni (1944).
Təhsili və fəaliyyəti
Başqırd Pedaqoji İnstitutunda oxumuş, 1938-ci ildən Ufadakı Dil və Ədəbiyyat ETİ-də işləmişdir.
Repressiyaya məruz qalması
1950–1956-cı illərdə repressiyaya məruz qalmış, həbsdə olmuşdur. 1959-cu ildə bəraət almışdır.
Yaradıcılığı
Başqırd folklorşünaslığının inkişafında onun xidmətləri böyükdür. Belə ki, o mahnıları, rəvayətləri, “Ural batır” xalq eposunu yazıya almışdır; toy mərasimlərinin və digərlərinin təsvirini vermişdir.
Başqırd xalq rəvayətlərinin motivləri əsasında “Aşkadar”, “Başqırd toyu”, “Şəürə” və digər pyeslərin müəllifidir.
Fuko rəqqası
Yerin öz oxu ətrafında fırlanmasını sübut etmək üçün cihazdır. 1851-ci ildə Paris Panteonunda L.Fuko bu təcrübəni göstərmişdir. Leninqradda İsaakiyevski soborun tavanından 98 m uzunluğunda belə bir rəqqas asılmışdır. Rəqqas hərəkətə gətirildikdən bir neçə dəqiqə sonra onun yelləndiyi müstəvi Yerin fırlandığı istiqamətin əks tərəfinə xeyli meyl edir ki, bu da Yerin fırlanmasını sübut edir.
Qızılı palıd
Təbii yayılması:
Qafqazda, Dağıstanda, Şərqi Zaqafqaziyada yayılmışdır.
Botaniki təsviri:
Hündürlüyü 30 m-dək olan ağacdır. Quercus iberica növünə yaxındır və ondan daha nazik, uzun, ensiz, oval yarpaqları ilə fərqlənir. Yarpaqların uzunluğu 10-18 sm, eni 5-8 sm, alt tərəfi sarımtıl-qızılı, ucları ulduzvari tükcüklü, qısa(5-7), enli qanadlı, hər tərəfdən az miqdarda yan qanadlı və kütdür.
Ekologiyası:
Kölgəli ərazilərdə, qarışıq meşələrdə bitir.
Azərbaycanda yayılması:
Talış zonasında, Qubada, Yalamada rast gəlinir.
İstifadəsi:
Tək əkinlərdə, meşəsalmada, kölgəli ərazilərin yaşıllaşdırılmasında istifadəsi məqsədyönlüdür.
Məlumat mənbələri
Azərbaycan Dendroflorası III cild-Bakı:"Elm",2016,400 səh. T.S.Məmmədov
Mən İngiltərə kralına xidmət etmişəm (film)
Mən ingilis kralına xidmət etmişəm (Obsluhoval jsem anglického krále) çexiyalı rejissor Yirji Menzelin dram janrında çəkdiyi filmdir. 2006-cı ildə ekranizasiya olmuşdur. Film yazıçı Bohumil Hrabalın eyniadlı romanının əsasında çəkilib. Bu film üçün Hrabal əsərlərindən ibarət Menzelin altıncı adaptasiyasıdır. Film ABŞ və Böyük Britaniyada 2008-ci ildə buraxılmışdır.
Süjet
Yan Dite özünün 15 il həbs cəzası müddətinin bitməsinə az qalmış çex həbsxanasından sərbəst buraxılır və o Çexoslovakiya ilə Almaniya sərhədi yaxınlığında yerləşən şəhərin birində məskunlaşır. O asudə vaxtını əvvəllər alman ailəsinə məxsus olmuş, indi isə boş qalan evin bərpası ilə keçirir. Tək tənha yeni evdə yaşayan Yan onun ən böyük arzusu bir milyonçu olmaq olduğunu deyir və beləliklə öz keçmişini xatırlamağa başlayır. Yan karyerasını dəmir yolu stansiyasında sosis və kolbasa satıcısı vəzifəsi ilə başlayır və bu yolla o pulun insanların üzərində necə təsir göstərdiyini, onun hansı gücə malik olduğunu anlayır.
Yan öz xatirələrinə daldığı məqamda Martsela adlı gənc bir qadın və onun yaşlı yol yoldaşı, professor, qonşuluqdakı evlərin birinə köçürlər. Yan və Martsela qarşılıqlı cəlb hissini inkişaf etdirirlər, lakin bu daha yaxın fiziki əlaqələrə keçmir. Film keçmiş ilə hazırkı dövr arasında növbə ilə davam edir və parallel olaraq yaşlı Yan və yeni qonşular arasında yaşanan münasibətlər barəsində də bəhs edir.
Gənc Yan restoranların birində işləyərkən müxtəlif qadınlarla, o cümlədən əxlaqsız aktrisalar və borellərdə çalışan fahişələrlə daim münasibətlərdə olur. O, həmçinin tədricən Tixota Hoteli kimi daha çox sosial nüfuzlu yerlərə işə götürülür və orada onunla birgə çalışan qulluqçu qızlarla cinsi əlaqədə olur. Nəhayət Yan Praqa şəhərinə köçür və burada o məşhur Paris Hotelində özünə məşğulluq tapır. Yan burada bir zaman İngiltərə kralına xidmət etdiyini iddia edən metrdotel Skrjivanekin qəyyumluğu altına düşür. Bu iddiadan təlaşa düşən Yan, günlərin bir günü Çexiyaya səfər edən Efiopiya imperatoruna xidmət göstərir. İmperator ona göstərilən yüksək səviyyəli xidmətdən çox məmnun qalır və cənab Skrjivaneki medalla təltif etməyə çalışır, lakin metrdotelin boyu çox hündür olduğu üçün imperator medalı onun boynundan asa bilmir. Yan, imperatorun boyu çatması üçün kifayət qədər qısaboylu olduğundan, imperator Skrjivanek üçün nəzərdə tutulmuş medalı onun boynuna asır.
Üçüncü Reyxin Çexiya torpaqlarını anneksiya edən zaman Yan Liza adlı Sudet bölgəsindən olan və Adolf Hitlerə bir tanrı obrazı kimi sitayiş edən gənc alman qızına aşiq olur. Yan çox keçmədən Lizaya evlənmə təklifi edir; Liza buna cavab olaraq yalnız tibbi müayinə vasitəsilə təmiz ari mənşəli olduğunu sübut etdikdən sonra ona ərə getməyə razı olacağını bildirir. İşğal zamanı digər qarson və otel menecerləri, xüsusilə də Brandeys alman işğalçılarına bəslədikləri nifrəti daha açıq şəkildə bildirmək məqsədilə, hotelə gələn almanlarla alman dilindən başqa bütün digər dillərdə danışır və mümkün qədər onlara xidmət etməkdən boyun qaçırırlar. Yan bu yolla simvolik müqavimət ifadə etməkdən imtina edən yeganə hotel üzvünə çevrilir. Brandeys məhz bu səbəbdən Yanı bu vəzifədən azad edir və onun Praqa şəhərindəki hər bir müəssisədə qara siyahıya düşəcəyini bildirir. Almanlar Praqada bütün hakimiyyəti əlinə alandan sonra, Yan və Liza heç bir şey olmamış kimi hotelə daxil olurlar və Yan burada istehza ilə Skrjivanekə — İngiltərə kralına səylə xidmət göstərməsinə baxmayaraq, o yenə də heç bir uğur əldə edə bilmədiyini bildirir və hirsli Skrjivanek etiraz olaraq yeməyi Yanın üstünə tökür. Bunun nəticəsində Skrjivanek işğal orqanları tərəfindən hoteldən həmişəlik uzaqlaşdırılır və onun sonrakı taleyi naməlum qalır.
II Dünya müharibəsi zamanı, Yan Tixota hotelinin yerində yaradılmış bir institutda işə götürülür. Burada alman qadınları seçilmiş əsgərlərlə birlikdə cinsi əlaqəyə girərək, yeni bir "ali irq" yetişdirməyə çalışırlar. Bundan başqa, Yan da daxil olmaqla bütün oğlanlar nəsil artırmaq qabiliyyətində olduqlarını təsdiqləmək üçün masturbasiya edərək spermalarını analizə verirlər. Hotelin sahibi cənab Tixota təkərli kürsü istifadə etdiyindən, alman əsgərləri onu sadəcə olaraq lazımsız əşya kimi buradan uzaqlaşdırırlar və onun gələcək taleyi də naməlum qalır. Bu sırada, Liza Rusiya cəbhəsində tibb bacısı kimi xidmət göstərməyi qərara alır. O, polyak-yəhudi ailələrinin evlərindən götürülmüş qiymətli marka ilə geri qaytarır. Müharibə irəlilədikcə, müttəfiq qüvvələri Almaniyaya qarşı çıxdıqca qadınlar tez tələsik həmin institutdan köçürülür və onları yaralılar və amputasiya olunmuş əsgərlər əvəz edir. Müharibənin sonuna yaxın, institut hücuma məruz qalır, əsgərlər və personal evakuasiya olunur. Liza müharibədən sonra istifadə etmək üçün markaları götürməyə çalışır ancaq bu vaxt xəstəxananın dam örtüyü çökür və o həlak olur. Yan sevgilisinin cəsədini tapır və onun əlindəki marka qutusunu götürür. Müharibədən sonra, markaların dəyəri Yan Ditenin zəngin otelçi olmasın üçün imkan verir.
Kommunistlər 1948-ci ildə Çexoslovakiyada hakimiyyəti ələ aldıqdan sonra, Yan kommunist müqavimətinə milyonçu olduğunu bildirir və bu səbəbdən öz əmlakını və sərvətini itirir. O, 15 il həbs cəzasına məhkum olunur: sərvətinin hər milyonuna bir il həbs cəzası. Həbsxanada o, Brandeys və digər keçmiş imkanlı müştərilərin məhbus olduğunu görür. Yan onların arasında oturmağa çalışır, lakin onlar öz dairəsi onu çıxardırlar.
Tənqidçilərin mövqeyi
Ümumilikdə "Mən ingilis kralına xidmət etmişəm" filminə kinotənqidçilər müsbət rəy verdilər. 11 oktyabr 2008-ci ildə Rotten Tomatoes saytı 71 ball ilə 80% Təsdiq edilmiş freş səs verir. Onlar Çexiya filmoqrafiyasının Yeni Dalğa ustası olan Yirji Menzelin necə böyük təxəyyül və intelektlə həyatın bütün şirin və acı anlarını tək bir kinolentdə təsvir etdiyi barədə yazırlar. Metacritic isə ümumilikdə yüksək qiymətləndirərək, aktyor İvan Barnevə 100 baldan 72-ni vermişdi.
Bir sıra tənqidçilər bu filmi 2008-ci ilin ən yaxşı filmlərindən ibarət ilk onluq siyahısına əlavə etmişdilər. Christian Science Monitor qəzetinin nümayəndəsi Piter Rayner onu 2008-ci ilin 6-cı ən yaxşı filmi adlandırmışdı, Varyete jurnalının Baş redaktoru Denis Harvi isə onu 2008-ci ilin 8-ci ən yaxşı filmi adlandırmışdı.
Fuad Əbdürəhmanov
Fuad Həsən oğlu Əbdürrəhmanov — heykəltaraş, Azərbaycan SSR xalq rəssamı (1955), SSRİ Rəssamlıq Akademiyasının müxbir üzvü (1949), Stalin mükafatı laureatı (1947, 1951).
Həyatı
Fuad Əbdürrəhmanov 1915-ci il may ayının 11-də Nuxada (indiki Şəki şəhəri) anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Texnikumunda (1929–1932) və İ. Y. Repin adına Leninqrad Boyakarlıq, Heykəltaraşlıq və Memarlıq İnstitutunda (1935–1939) təhsil almışdır.1942–1948 illərdə Ə. Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbində dərs demişdir.
Yaradıcılığı
Fuad Əbdürrəhmanov yaradıcılığa portret janrı ilə başlamış, 30-cu illərdə Azərbaycan mədəniyyət xadimlərinin büst-portretlərini (Əbdürrəhimbəy Haqverdiyev, Mirzə Fətəli Axundov, Üzeyir Hacıbəyov, Asəf Zeynallı və b.), həmçinin "Atıcı" (1934), "Gənc aşıq" (1939) və ilk monumental əsəri olan Füzulinin heykəlini (1939, Nizami adına Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyinin lociyasında) yaratmışdır. Sovet İttifaqı Qəhrəmanları G. Əsədovun, İ. Məmmədovun, Q. Məmmədovun, Böyük Vətən müharibəsi qəhrəmanı H. Əliyevin portretləri, Cavanşir, Babək və Koroğlunun barelyeflərində obrazlar dərin psixologizmi və ifadəliliyi ilə seçilir.
O, həm də mahir portret ustası kimi tanınmışdır. Səttar Bəhlulzadə (1947), R. Mustafayev (1947), Həzi Aslanov (qəbirüstü abidə, 1949), B. Bağırova (1951), Səməd Vurğun (1957), kubalı Xesus (1962) və başqalarının portretləri obrazların fərdi xüsusiyyəti, xarakterlərin dolğun həlli ilə səciyyələnir. thumb|200px|right|Fuad Əbdürrəhmanovun xatirə lövhəsi ([[Bakı)]] Fuad Əbdürrəhmanovun yaradıcılığında monumental heykəltaraşlıq mühüm yer tutmuşdur. Nizaminin Gəncədə və Bakıdakı abidələri (hər ikisi tunc, qranit, 1946, 1949; memarlar S. Dadaşov və M. Hüseynov), Bakıda S. Vurğunun abidəsi (tunc, qranit, 1961, memar M. Hüseynov) və s. əsərləri Azərbaycan monumental heykəltaraşlığının ən yaxşı nümunələrindəndir. 1950–1960-cı illərdə yaratdığı "Çoban" (gips, 1950, Azərbaycan İncəsənət Muzeyi; tunc, 1951, Tretyakov qalereyası, Moskva), "Azərbaycanlı qadın" (gips, 1951), "Azadlıq" (tunc, 1957; hər ikisi Azərbaycan İncəsənət Muzeyi), "Azad qadın" (tunc, qranit, 1960, memar Mikayıl Hüseynov) və s. əsərlərində milli xüsüsiyyətlər zəngindir.
Geniş yaradıcılıq diapazonuna malik olan Fuad Əbdürrəhmanov elm və mədəniyyət xadimlərinin, həmçinin müharibə və əmək qəhrəmanlarının surətlərini canlandıran heykəl qalereyası yaratmışdır.
Monqolustanın görkəmli dövlət xadimləri Suxe-Bator və marşal X. Çoybalsanın büst-abidələri (hər ikisi mərmər, 1954, MXR, Ulan-Bator), Rudəki (tunc, 1963), S. Ayninin (tunc, 1964) portretləri, Düşənbədə Rüdəkinin (tunc, qranit, 1964, memar M. Hüseynov; SSRİ Rəssamlıq Akademiyasının qızıl medalı), Buxarada İbn Sinanın (tunc, qranit, açılışı 1975 ildə olmuşdur; memar H. Muxtarov) abidələri və s. monumental əsərləri Fuad Əbdürrəhmanova şöhrət qazandırmışdır. Ömrünün son illərində Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Mehdi Hüseynzadənin monumental abidəsini (tunc, qranit, 1973 ildə Bakıda açılışı olmuşdur; memar M. Hüseynov) yaratmışdır.
Bilal Məmmədov
Bilal Əhliman oğlu Məmmədov — Qarabağ uğrunda gedən döyüşlərdə igidlik göstərmiş, «Azərbaycan Bayrağı Ordeni» (1994), «Vətən uğrunda» (25.06.2008) medallı Qarabağ müharibəsi iştirakçısı.
Həyatı
thumb|right|150px| Bilal Əhliman oğlu Məmmədov haqqında çap olunmuş kitab.
Bilal Əhliman oğlu Məmmədov 1963-cü ildə Ağdərə rayonunun Sırxavənd kəndində anadan olub. 1980-ci ildə kənd orta məktəbini bitirib Bakı Yeyinti Sənaye Texnikumuna daxil olmuşdur.
1982-ci ildə Texnikumu bitirən B.Məmmədov Sovet ordusu sıralarına çağrılır. Hərbi xidmətini Vladivostok vilayətində başa vurmuşdur.
1991-ci ildə Bilal Məmmədov radiodan eşidir ki, erməni quldurları öz avtomobillərində ot biçininə gedən dayısı Novruz İmanovu, dayısı oğlu Mahal İmanovu, əmisi Qəzənfər Həsənovu və əmisi oğlu Vaqif Həsənovu güllələyərək, maşına od vurub yandırıblar. Bu hadisədən sonra Bilal Sırxavənd kəndində Bəhmən Məmmədovun rəhbərlik etdiyi özünümüdafiə batalyonunda vuruşur.
Ağır döyüşlərdə özünümüdafiə batalyonunun komandiri Bəhmən Məmmədov qəhrəmanlıqla həlak olandan sonra batalyonun döyüşçüləri bütünlükə Ağdama gəlib Şirin Mirzəyevin batalyonuna qoşuldular, beləliklə, irimiqyaslı döyüşlər başladı. Bilal həmişə ön cərgədə olurdu. Onun qarşısıalınmaz döyüşmək ehtirası, düşməndən qisas almaq çağırışları, od-alovun içinə atılmaq cəsarəti döyüş yoldaşlarını da ruhlandırır, onlara inam gətirirdi. “Bilala döyüş yoldaşları “baba” deyirdilər. Çıraqlı kəndinin geri qaytarılmasında düşmənə sarsıdıcı zərbə vurduğuna görə Azərbaycan Respublikası Prezidenti 12 may 1994-cü il tarixdə belə bir fərman imzaladı. «Bilal Əhliman oğlu Məmmədov «Azərbaycan Bayrağı Ordeni» ilə təltif olunsun».
Buna qədər o, döyüşlərdə göstərdiyi şəxsi hünər və şücaətlərinə görə bir sıra döş nişanı, diplom və fəxri fərmanlarla da təltif edilmişdir. Əhmədağalı kəndi uğrunda gedən döyüşdə düşmən tankını məhv etdiyinə görə 708 saylı hərbi hissənin komandiri tərəfindən «Fəxri Fərmanla», torpaqlarımızın müdafiəsi uğrunda göstərdiyi igidliyə, hərbi taktika və təlimlərdə fərqləndiyinə görə 708 saylı hərbi hissənin «Tank Briqadası Şərəf Döş Nişanına» (20.09.1994), Azərbaycan Respublikasının Müstəqilliyi və Azadlığı uğrunda xüsusi qəhrəmanlıq və rəşadət göstərdiyinə görə «Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Ramiz Bulud oğlu Qənbərov» adına diplomla (28.09.1994), Azərbaycanın suverenliyi uğrunda döyüşlərdə qəhrəmanlıq nümunələri göstərdiyinə və gənc polis nəfərinin hərbi vətənpərvərlik ruhunda tərbiyə olunmasında fəal iştirakına görə «I Dərəcəli Fərmanla» (10.10.1995), «Vətən uğrunda» medalı ilə (25.06.2008) təltif olunub.
Bilal Əhliman oğlu Məmmədovun həyatı və döyüş yolu haqqında 2012-ci ildə Vüqar Əsgərov "Sinəmdə yurd dağı var" adlı kitab yazmışdır.
Mükafatları
Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin 90 illik yubileyi münasibətilə Azərbaycan Respublikasının müstəqilliyinin, ərazi bütövlüyünün qorunub saxlanılmasında xüsusi xidmətlərinə, öz xidməti vəzifələrini və hərbi hissənin qarşısında qoyulmuş tapşırıqları yerinə yetirərkən fərqləndiyinə görə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 25 iyun 2008-ci il tarixli 2905 saylı sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin ehtiyatda olan əsgəri Məmmədov Bilal Əhliman oğlu "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edilmişdir.
Hezarfən Əhməd Çələbi
Hezarfən Əhməd Çələbi — XVII əsrdə Osmanlı imperiyasında yaşadığı güman edilən müsəlman türk alimi.
Ümumi məlumat
Hezarfən Əhməd Çələbinin uçmaqla bağlı çalışmalarında Leonardo Da Vinçidən çox əvvəl bu mövzuda sınaqlar aparan, 10-cu əsrdə yaşamış müsəlman türk alimlərindən biri olan İsmayıl Cövhəridən ilhamlandığı deyilir. Cövhərinin əldə etdiyi nəticələri araşdıran və öyrənən Çələbi quşların uçuşunu tədqiq edərək tarixi uçuşundan əvvəl hazırladığı qanatların möhkəmliliyini ölçmək üçün Ox meydanında sınaqlar apardığı güman olunur. thumb|220px|Çələbinin uçuş yolu1632-ci il küləkli havada Qalata qülləsindən quş qanadlarına bənzəyən bir vasitə ilə özünü boşluğa buraxan və uçaraq Bosforu keçib 3358 metr kənarda Üsküdarda Doğancılara eniş etdiyi güman edilən Hezarfən Əhməd Çələbi türk aviasiya tarixinin ən diqqət çəkən adamlarından biridir. Bu uçuş haqqında sənədlər indiyə qədər sadəcə Övliya Çələbinin Səyahətnaməsində yer alır. Övliyə Çələbi əsərində bunları yazıb: Ox meydanının minbəri üstündən qartal qanadları ilə səkkiz, doqquz dəfə havada pərvazlanmışdı. Sultan Murad xan Sarayburnunda Sinan Paşa Köşkündən tamaşa edərkən Qalata qülləsindən uçaraq Üsküdarda Doğancılar meydanına enmişdir. Bu hadisə Osmanlı dövlətində əks-səda yaratdı və həmin dövrün padşahı IV Murad tərəfindən bəyənildi. Sonra Murad xan Hezarfən Əhməd Çələbiyə bir kisə qızıl hədiyyə etmişdir.
Kentaro Savada
(d. 15 may 1970) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 4 oyun keçirib.
Eusauropoda
Eusauropoda — Dördayaqlı otyeyən Kələzçanaqlılar dəstəsinə aid dinozavrlar. Onlar əsasən Yura və Təbaşir dövrlərində yayılmış canlılardır. Əsasən bütün materiklərdə yayılmışlar.
Filoqenetika
Kladoqramma Wilson tərəfindən 2002-ci ildə irəli sürülüb.
Balıq kababı
thumb|Nərə balığının kababı
Hazırlanma qaydası
Nərə balığı adi qaydada təmizlənir. 40-50 qramlıq tikələrə doğranılır, duz, istiot vurulur və üzərinə xama sürtülüb 7-10 dəqiqə manqalda qızardılır. Hazır balıq kababının yanına təzə pomidor, doğranmış soğan və limon dilimləri qoyulur. Narşərab və sumaq süfrəyə ayrıca verilir.
Nazimçarx
Nazimçarx maşın hissəsi olub, kinetik enerjini toplmağa və sonra istifadə etməyə imkan verir. Nazimçarx çox vaxt fırlanma sürəti periodik dəyişən maşınlarda güc dəyişməsini kompensasiya etmək üçün tətbiq olunur. Hibrid mühərriklərində də həm enerji toplayıcısı, həm də rekuperasiya əyləci kimi tətbiq tapır. Məsələn, buxar və porşenli maşınlarda dirsəkli val gücü yalnız bir taktda ötürə bilir. Digər taktlarda fırlanma hərəkətini tamamlamaq üçün onların əlavə enerjiyə ehtiyacları yaranır (havanı sıxmaq üçün). Bu enerji, iş tsikli daxilində nazimçarxda toplanır və sonra istifadə olunur.
Nazimçarx fırlanma enerjisini W_k toplayır:
burada J ətalət momenti, \omega isə bucaq sürətidir. Ətalət momenti nazimçarxın quruluşundan asılıdır: Nazimçarxın diametri nə qədər böyük olarsa və çəkisi yüksək olarsa, ətalət momenti də bir o qədər böyükdür.
Voleybol üzrə dünya kuboku
thumb|right|270px| Voleybol Dünya Kubokunun rəsmi loqosu
Kişilər Voleybol Dünya Kuboku — 1965-ci ildən bu yana hər dörd ildə bir təşkil edilməkdədir. Kubok 1977dən başlayaraq davamlı olaraq Yaponiya da edilməkdədir. 1991dən etibarən isə olimpiya seçmələri üçün bir turnir halına gətirilmişdir.
Medal sıralamsı (kişilər üçün)
Qadınlar Voleybol Dünya Kuboku isə 1973-cü ildən bu yana hər dörd ildə bir təşkil edilməkdədir. Kubok kişilərdəki kimi 1977-ci ildən başlayaraq davamlı olaraq Yaponiya da edilməkdədir. 1991dən etibarən isə olimpiadaya lisenziya verir.
Ajania tibetica
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Aqava
Aqava —  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Gövdəsiz çoxillik bitki olub, qısa ağaclaşmış gövdəsi vardır. Latınca "Agave" adlanır. Ən çox Amerika və Meksikada geniş yayılmışdır. Öz vətənində bitki çox iridir (3 m). Aqavalar ömründə bir dəfə çiçəkləyir. Buna görə də monokarp bitki adlanırlar. Ömrünün 6–10-cu ilində aqavanın mərkəzi yarpaqlarının arasında çiçək oxu əmələ gəlir, inkişaf edərək 10–12 m hündürlüyə qalxır. Saplağın üzərində 4000-ə qədər çiçək olur. Meksikalılar çiçək oxunu dibdən kəsib oradan çıxan şirəni toplayırlar. Bu şirəyə "Akvamil", yəni "bal suyu" deyilir. Gündə hər bitki 5 litrə yaxın şirə verir. Şirəvermə müddəti 8–9 ay davam edir. Bitki məhv olana qədər 1 ton şirə verə bilir. Bu şirədən Meksikalılar "Tekilla" adlı araq hazırlayırlar. Çiçək açdıqdan sonra məhv olan ana bitkinin yanlarında bir neçə bala bitkilər əmələ gəlir ki, onlar da əslində həmin bitkinin ömrünü davam etdirir. Xalq təbabətində onun yarpaqlarından bel ağrılarının, radikulit, lümbaqa və s. xəstəliklərin müalicəsində istifadə olunur. Dünyada bu cinsin 300 növü vardır. MNB-da açıq və örtülü şəraitdə bir çox növləri becərilir.
Atiye
Atiyə Dəniz (d. 22 noyabr, 1988, Bremen, Almaniya) — türk-holland milliyətli müğənni və bəstəkar.
Həyat və Karyerası
Uşaq yaşlarından etibarən musiqiyə bağlı olan müğənni, 6 yaşında piano dərsləri almağa başlamışdır. Səs təhsilinə opera sənətçisi və İzmir Dövlət Opera və Baleti Şan pedoqoqu Bariton Aşkın Metiner ilə başlayan Atiyə hələ də bu məşqlərinə davam edir.
Ailəsindən gələn musiqi mədəniyyəti və atasının çaldığı tembr nağaraları ilə bərabər musiqi məşqlərini sürətləndirməş və hələ 19 yaşında ikən, 2007-ci ilin Mart ayında ilk studiya albomu "Gözyaşlarım"ı çıxarmışdır. Albomda həm ingiliscə həm də türkcə mahnıları olan Atiye, çıxış mahnısı "Don't think" mahhnısı ilə internetdə qısa zaman kəsiyində populyarlaşmağı bacarmışdır. Bu mahnısıyla 2007-ci ildə qurulan beynəlxalq "Kral Tv Video Musiqi Mükafatları"nda "Ən yaxşı çıxış edən qadın sənətiçi" mükafatını almışdır.
Muxaxçay
Muxaxçay (digər adı Qaraçay) — Qanıxçayın sol qolu. Zaqatala rayonu ərazisindən axır.
Ümumi məlumat
Uzunluğu 56 km, hövzəsinin sahəsi 572 km²-dir. Başlanğıcını Baş Qafqaz silsiləsinin cənub yamacından (2800 m) alır. Başlıca qolları, sağdan Qaraağacçay (uzunluğu 27 km) və Sabınçay, (uzunluğu 12 km) çaylarıdır. Axımı qar, yeraltı və qismən də yağış sularından əmələ gəlir. Suyunun çox hissəsi (50-60%) yaz-yay aylarında keçir, çayda tez-tez sel hadisələri baş verir.
Muxaxçaydan suvarma işlərində istifadə edilir.
Qiymə-çığırtma
Qiymə-çığırtma — Azərbaycan ərazisində yayğın olan qədim yemək növlərindən biri.
Hazırlanma qaydası
Qoyun əti ilə soğandan hazırlanmış qiyməyə duz, istiot və zəfəran vurulub yağda qovrulur. Qiymənin üzərinə çalınmış yumurta vurulub qızdırıcı sobada  bişirilir. Süfrəyə verildikdə üstünə göyərti səpilir.
Brandenburq
Brandenburq — Almaniyanın vilayəti, mərkəzi Potsdamdır.
Haqqında
Almaniyanın şimal-şərqində yerləşən bir dövlətdir. 1050 yaşı olan Brandenburq/Havel şəhəri üç hissədən ibarətdir. Altestadt (Köhnə şəhər), Neuestadt (Yeni şəhər) və Dominsel (Katedral Adası). Köhnə və Yeni şəhər Havel tərəfindən iki hissəyə bölünür. Hər iki əsas qapısı qüllələr, qalan yerlər isə şəhər divarları da köhnə qotik şəhərləri xatırladır. Neustadtsa (Yeni şəhər) yerləşən və 1401-ci ildə inşa edilmiş Kaharinen Kilsəsi buna təsirli bir nümunədir. Altestadtda (Köhnə şəhər) yerləşən Qothard kilsəsi də Katerina kilsəsindən sonra inşa edilmişdir. Onların tikintisində kərpic istifadə olunmuşdur.
Bələdiyyə binasın qarşısında yerləşən Roland vardır ki, XV əsrdə şəhərin simvolu olaraq tikilmiş heykəl 5 metrdən çoxdur. Şəhərin mərkəzi olan Katedral adası (Dominsel) Brandenburqun Katedralində yerləşir. Bu Peter və Paula aid ən qədim binası mövcuddur. Şəhər içərisində 400-ə qədər abidə vardır. Tarixi binaların yarıdan çoxu yenidən bərpa edilir və ya restoran kimi fəaliyyət göstərir.
Gücotu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Brandenburq
İdarə
Brandenburq ərazisi on dörd idarəyə bölünür (Landkreise),
Bremen (torpaq)
Bremen — Almaniyanın 16 federal torpağından biri. Paytaxtı Bremen şəhəridir.
Ageratina parviceps
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Bulbophyllum deltoideum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum deltoideum növü Kalimantan üçün endemik növdür.
Nuhbala Quliyev
Nuhbala Quliyev (23 oktyabr 1927, Bakı şəhəri, Zirə qəsəbəsi - 14 iyun 1998, Bakı şəhəri, Zirə qəsəbəsi) — yazıçı-jurnalist, SSRİ jurnalistlər ittifaqının üzvü, "Qızıl qələm" mükafatı laureatı, bir sıra filmlərin ssenari müəllifi, baş redaktor, Azərbaycan Teleradio Verilişləri QSC-nin Gənclər redaksiyasında raqdiojurnalist.
Masaharu Suzuki
(d. 3 avqust 1970) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 2 oyun keçirib.
Sent-Ann-sür-Jervond
INSEE kodu — 38358. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 399 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 426 ilə 546 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 440 km cənub-şərqdə, Lion dan 45 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 55 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Krаpinа
Krаpinа — Xorvatiyanın şimalındakı Krаpinskо-Zаqоrskаya vilayətinin inzibati mərkəzi olan şəhər. Şəhər mərkəzinin əhalisi 4,482 nəfər olduğu halda, şəhərin ümumi əhalisi 12,480 nəfərdir. Krapina Xorvatiyanın dağlıq Zaqorje bölgəsində yerləşir və Zaqreb və Varazdin şəhərlərindən 55 kilometr məsafədədir.
Demoqrafiyası
Aşağıdakı yaşayış məntəqələri Krapina bələdiyyəsini əhatə edir:
Əliheydər Şirvani-Mustafabəyov
Əliheydər İbiş oğlu Şirvani-Mustafabəyov — Marı vilayət komitəsinin sədri.
Həyatı
Əliheydər İbiş oğlu Şirvani-Mustafabəyov 1896-cı ildə Tehran şəhərində anadan olmuşdu. Şirvan xanlarının nəslindəndir. Ali təhsil almışdı. 1928-ci ildən 1930-cu ilədək Tacikistan SSR-nin I katibi vəzifəsində çalışmışdı. 1930-cu ildən 1934-cü ildək Marı vilayət komitəsinin sədri. 21 fevral 1938-ci ildə tutulmuşdu.
Əliheydər Şirvani-Mustafabəyov 26 aprel 1938-ci ildə repressiyaya uğrayıb. O, 6 oktyabr 1956-cı ildə bəraət alıb.
Haçiko
240px|thumbnail|right|Haçiko Haçiko — akita-inu cinsindən olan it, Yaponiyada sədaqət simvolu hesab olunur.
Həyatı
Haçiko 1923-cü il 10 noyabr tarixində Akita yapon prefekturasında dünyaya göz açmışdır. Fermer küçüyü Tokio Universitetində çalışan professor Hidesaburo Uenoya bağışlamaq qərarına gəlir. Professor itə Haçiko (yaponcadan mənası "səkkizinci" deməkdir) adını verir.
Haçiko böyüyəndən sonra öz sahibini hara gedirdisə mütləq müşayiət edirdi. Professor gündəlik olaraq şəhərə işə gedirdi. Ona görə, Haçiko Şibuya stansiyasının girişinə qədər professoru yola salır, yenidən günorta saat 3-də öz sahibini qarşılamaq üçün geri qayıdırdı.
1925-ci il 21 may tarixində professoru Tokio Universitetində infarkt vurur. Həkimlər onun həyatını xilas edə bilmirlər və o, artıq evə qayıtmır. Haçiko həmin vaxt 18 aylıq idi. Həmin gün Haçiko öz sahibini çox gözləməsə də, hər gün stansiyanın qabağına gələrək gecə saatlarına qədər onun gəlişini gözləyirdi. O, professorun evinin artırmasında gecələyirdi.
Haçikonu professorun dostları və qohumları evlərinə aparmaq istəsələr də, o, daima stansiyaya qayıdırdı. Yerli satıcılar və dəmiryolu işçiləri inadkarlığına heyrət edərək onu yedizdirirdilər.
Haçiko bütün Yaponiyada 1932-ci ildə Tokionun iri qəzetlərindən birində nəşr edilmiş "Sadiq it 7 il əvvəl ölmüş öz sahibinin gəlişini gözləyir" başlıqlı məqalədən sonra məşhurlaşmışdır. Bu hadisə yaponların ürəyini fəth etmiş və Sibuya stansiyasının önünə bu itə baxmaq məqsədilə əhali axışmağa başlamışdır.
Ölümü
200px|thumbnail|left|Ayoma qəbiristanlığında Haçikonun qəbri, Minato-ku rayonu, Tokio Haçiko stansiyaya 9 il ərzində öz ölüm günü — 1935-ci il 8 mart tarixinə qədər gəlmişdir. Ölmüş Haçikonun cəsədini stansiyanın yaxınlığında yerləşən ərazidən tapmışdılar. Haçikonun mədəsindən 4 ədəd yakitori (qızardılmış toyuq tikələrinin yemək çubuqlarına keçirildiyi yapon yeməyi) çubuğu aşkar olunsa da, bunların mədəyə heç bir ziyanı olmamış və ölüm səbəbi sayılmamışdı. Onun ölümü geniş rezonansa səbəb olduğundan Yaponiyada bir gün matəm elan olunmuşdur.
Xatirəsi
220px|thumbnail|left|Haçikonun müqəvvası Milli Elmlər Muzeyində, Ueno, Tokio 1934-cü il 21 aprel tarixində özünün iştirakı ilə ona ucaldılan heykəlin açılışı olmuşdur. İkinci Dünya Müharibəsi zamanı hərbi ehtiyaclara görə, metal tələb olunduğundan abidəsi məhv edilmişdir. Amma Yaponiya köpəyi unutmamış, müharibə bitdikdən sonra, 1948-ci ildə onun abidəsi yenidən bərpa edilmişdir. Hazırda Haçikonun Şibuya stansiyası qarşısındakı abidəsi sevgililər üçün görüş yeridir. İtin öz obrazı isə Yaponiyada fədakar sevgi və sadiqliyin simvoluna çevrilmişdir.
Haçikonun qalıqları müqəvva görkəmində Tokioda yerləşən Yaponiya Milli Elmlər Muzeyində saxlanılır. Haçikonun qalıqlarının bir hissəsi Tokiodakı Ayoma qəbiristanlığında saxlanılır.
Mədəniyyətə təsiri
1987-ci ildə çəkilmiş "Haçikonun taleyi" filmi bu köpəyin taleyindən bəhs edir. Sonradan 2009-cu ilə bu filmin remeyki olan "Haçiko, bir itin taleyi (film, 2009)" filmi çəkilmişdir.
Haçikonun taleyinə "Futurama" cizgi serialının seriyalarından biri olan Jurassic Bark da həsr olunub.
Nadjib Asanbayev
Nadjib Asanbayev (tam adı: Nikolay Vasilyeviç Asanbayev; Нәҗип Асанбаев; d. 7 noyabr 1921, Axmanovo, Bakalinsk, Başqırdıstan – ö. 28 mart 2013, Ufa, Başqırdıstan, Rusiya) — başqırd yazıçısı. Başqırd MSSR əməkdar mədəniyyət xadimi (1982).
Həyatı
7 noyabr 1921-ci ildə Bakalinsk rayonunun Axmanovo kəndində anadan olmuşdur.
28 mart 2013-cü ildə vəfat etmişdir. Ufanın Cənub qəbiristanlığında, həyat yoldaşının yanında dəfn edilmişdir.
Təhsili və fəaliyyəti
1963-cü ildə Moskvada Ali ədəbiyyat kurslarını bitirmişdir.
1963-1965-ci illərdə M.Qafuri adına Başqırdıstan Dövlət Dram Teatrının direktoru işləmişdir.
Yaradıcılığı
Yaradıcılığa nasir kimi başlasa da, dram əsərləri ilə tanınmışdır. “Nişanlanma” (1964), “Göydən düşən səadət” (1969) komediyaları, “Rəysə” (1957), “Altun  beşik”  (1971), “Zeytungül” (1975), “Qızıl paşa” (1982), “Kuzyanlı başqırd” (2004) və s. dramları məşhurdur.
Ailəsi
Gitaraçı Rüstəm Asanbayevin atasıdır.
Aşşurbanipal
Aşşurbanipal — Assuriya padşahı (e.ə. 689 - e.ə. 633(634))
Hakimiyyətə gəlişi
Aşşurbanipalın atası Asirxaddon taxt-tac uğrunda mübarizənin qarşısını almaq üçün e.ə. 672-ci ildə Aşşurbanipalı vəliəhd elan etmişdi. Aşşurbanipal dövlət işlərini öyrəndiyi illərdə şimaldakı dağ qəbilələri ilə mübarizə apararaq təcrübə topladı.
Assuriya Aşşurbanipalın hakimiyyəti illərində
Atasının ölümündən sonra o, hakimiyyəti ələ aldı. Aşşurbanipalın ilk işi Nil deltasını ələ keçirmiş və ətrafda dəstək qazanmış Misir fironunu məğlub etmək oldu. O hücum çəkərək Misir fironu Taxakanı geri çəkilməyə məcbur etdi. Bölgənin idarə işlərini yerli hakimlərə tapşırdı. Hakimlərin bəziləri gizlicə Taxaka ilə işbirliyi etdiyinə görə onlar Ninevaya göndərildi. Buna baxmayaraq o, bölgədəki idarə orqanlarına yenə də yerli hakimləri gətirdi, yerli hakimlərdən olan Nexonu dəstəklədi. Amma Taxarkanın ardıcılı Tanutamonun hücumları yenə də davam etdiyinə görə Aşşurbanipal e.ə. 664-663-cü illərdə onların üzərinə hücuma keçdi, Memfis ələ keçirildi.
Xarici siyasəti
Aşşurbanipal siyasətini dəyişdirərək e.ə. 663-cü ildə Nexonun yerinə yerli hakim Psametiki gətirdi.Onun Misirdə təmin etdiyi bu barış onun başqa yerlərə də səfər etməsinə imkan verdi. E.ə. 654-cü ildə Aşşur qarnizonları Misirdən qovuldu. Amma ticarət əlaqələri davam etdiyinə görə, bu itki Assuriyanın bu bölgədəki mövqeyini sarsıtmadı. Aşşurbanipal sonralar Misir və Lidiyalıların müstəqillik meyillərini dəstəkləmiş olan Finikiyaya hücum etdi. Bu yürüş uğurlu oldu, Suriya Assuriyanın təsiri altına düşdü. Bu uğur, Lidiyanın işğalçı kimmerlərə qarşı Assuriyadan kömək istəməsinə səbəb oldu. Amma Lidiyalı əsgərlər daha öncə Misirə kömək etdiyi üçün bu istək rədd edildi. İskitlərin başçısı ilə ittifaq quran Aşşurbanipal kimmerlərin irəliləyişini dayandıraraq diqqətini cənub qonşusu Babilə verdi.
Şama-Şumukin Assuriyaya qarşı ittifaq(Finikiya, Misir, Elam, Lidiya, ərəb qəbilələri) yaratdı. Aşşurbanipal bu intriqalarda babilləri günahkar bilib onların üzərinə vergi qoydu. Onlar bu vergini qəbul etmədilər. Belə olduqda, Aşşurbanipal onların üzərinə hücum etdi.
Müharibə 3 il davam etdi. Elamın başı daxilinə qarışmışdı, babilə sığınan ərəblər ölkədə aclıq olduğu üçün burdan getdilər. Şamaş-Şumukin isə özünü öldürdü. Şamaş-Şumukin darmadağın edildikdən sonra Babillilərin çoxu şəhərdən qonşu Elam ərazisinə qaçmışdılar. Elam çarlığı az sonra anti-assur qruplaşmasının mərkəzinə, yeni mübarizə ocağına çevrilmişdi. Səfirlik Elama daxil olan kimi qaçqınların yubadılmadan ələ verilməsini tələb etmişdir. Hədə dolu qəti tələb qarşısında Elam çarı Aşşurbanipalla danışıqlara getməyə məcbur olsa da, qaçqınları verməkdən imtina etmişdir. Bu hadisədən bir az sonra özünü Elam çarı elan edən bir şəxs hərbi rəislər tərəfindən qətlə yetirildi, lakin yeni Elam çarı Aşşurbanipalın etimadını doğrultmadı. Tezliklə taxt-tacdan devrildi. Assuriya sarayının dəstəklədiyi Tammarid Elam çarı oldu. Bir müddət sonra o da Aşşurbanipala xəyanət etdi. Aşşurbanipala sui-qəsdin təşkil edilməsi Elam çarlığı ilə Assuriya arasında müharibəyə səbəb oldu. Assuriyaya düşmən digər qüvvələr Babil şahzadələri ətrafında birləşməyə başladılar. Bu qiyam da yatırıldı. Elam çarlığı siyasi müstəqilliyini itirərək Assuriya çarlığının tərkibinə daxil olur.