cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
I Abbas Hilmi Paşa
Həyatı
Səltənəti əlinə aldıqdan sonra qəbul etdiyi ilk fərmanla anası Bamba xanımı Misirin Validə Paşası elan etdi. Bu, Misir tarxində bir ilk idi və Misirdəki Osmanlı mədəniyyətinə olan rəğbəti göstərirdi. Misirdəki səltənətinin ilk illərində Avropanın təsiriylə başlayan reformasiya hərəkatına qarşı çıxdı və xüsusilə babasının zamanında açılan bəzi müəssisələr və məktəblər bağlandı. Bununla bağlı bu müəssisələrdə çalışan əcnəbi məsləhətçi və müəllimlər vəzifədən alındı. Bununla yanaşı bəzi ərəb mütəfəkkirlərinə üksək qiymət verildi. Belə ki, tanınmış ərəb alimi Rifaə Təhtavini 1850-ci ildə yeni bir məktəb açması üçün Hartuma təyinatla göndərdi. Dövlət məsrəflərini böyük həcmdə azaldaraq əhalinin üzərindəki vergi yükünü yüngülləşdirdi və beləcə, əhalinin gəlir səviyyəsi normallaşdı. Bölgədə ticarətlə məşğul olan və xüsusilə Suriyadan gələn tacirlərin vəziyyəti yaxşılaşdı. Səltənəti dönəmində İngiltərəylə dost münasibət saxladı və Tənzimatın Misirdə tədbiqi məsələsində Osmanlılarla apardığı mübarizədə onların dəstəyini qazandı. İngiltərə isə bunun qarşılığında 18 iyun 1851-ci ildə Nil və Süveyş arasında dəmiryolu xəttinin çəkilməsi imtiyazını aldı. Beləliklə, ingilis dominion olan Hindistana gediş-gəliş problemi aradan qalxdı. Bununla yanaşı, Abbas Hilmi Paşa özündən öncəki dönəmlərdə xidmət edən bəzi dövlət adamlarına və öz ailəsindən bəzi kəslərə qarşı qəddar qərarlar aldığı üçün haqqında tez-tez İstanbuldakı Osmanlı hökumətinə şikayətlər göndərilirdi. Tənzimatın Misirdə tədbiq edilməsi məsələsiylə bağlı müzakirələri yürütmək üçün Fuad Paşa Misirə göndərildi. Müzakirələr müsbət istiqamətdə davam etdi və Abbas Hilmi Paşa Fuad Paşanın rəğbətini qazandı.
Bundan sonrakı dövrdə Osmanlılara sadiq qalan Abbas Hilmi Paşanın ən sevimli hobbisi ərəb atı yetişdirilməsi idi. Babası tərəfindən yaradılan atçılıq təsərrüfatına 23 yaşından bəri rəhbərlik edən Abbas Hilmi Paşa Misirdəki səltənəti dönəmində təsərrüfatı daha da genişləndirdi. Hər bir atın anatomik şəcərəsi və sənədləri tutuldu, xüsusi at cinsləri yüksək məbləğlərə satın alındı. Atların baxımına xüsusi bədəvilər təyin edildi və yeni doğulan atların bəslənməsi üçün 300 dəvəlik ayrıca bir təsərrüfat sahəsi də yaratdı.
Abbas Hilmi Paşa 13 iyul 1854-cü ildə gözlərdən uzaq yaşadığı Banha sarayında 2 xidmətçisi tərəfindən qətlə yetirildi. Sui-qəsdin səbəbi olaraq onun xidmətçilərinə etdiyi işgəncə və zülmlər göstərilir. Belə ki, yayılan şayələrə görə, Abbas Hilmi Paşa atların dırnaqlarına düzgün qulluq etmədiyi üçün xidmətçilərdən birinin ayağına qızmış at nalı vurdurmuşdu.
Abbas Hilmi Paşanın ölümündən sonra Misir hakimiyyətinə əmisi Səid Paşa təyin olundu. Məşhur at təsərrüfatı böyük oğlu İbrahim Hilmi bəyə qalsa da, 18 yaşlı gənc bu sahəylə maraqlanmadı. Cins atların bəziləri satıldı, bir hissəsi isə hədiyyə göndərildi. 1861-ci ildə təsərrüfat ailənin uzaq qohumlarından olan (Mustafa Fazil Paşanın kürəkəni Xəlil Şərif Paşanın qardaşı) Əli Şərif Paşa tərəfindən satın alınaraq genişləndirildi.
Nəsibə Zeynalova
Həyatı
Nəsibə Zeynalova 20 aprel 1916-cı ildə Bakıda doğulub. Atası Kərbəlayı Cahangir, Bakıda anadan olub və tanınmış tacir və eyni zamanda aktyor idi. Azərbaycan milli realist aktyor məktəbinin banisi məhz Cahangir Zeynalov olub. İlk və yeganə övladı olanda arzu edib ki, qızı onun sənətini davam etdirsin. Ancaq bu arzusunun gerçəkliyini görmək ataya nəsib olmayıb.
1918-ci ilin mart ayında erməni daşnakları Bakıda kütləvi qırğınlar törədəndə Cahangir Zeynalov ailəsi ilə İrana yollanıb. Sentyabrda Bakıya qayıdanda gəmidə yatalaq xəstəliyinə tutulan Cahangir Zeynalov qısa müddətdən sonra rəhmətə gedib. Onda balaca Nəsibənin iki yaşı vardı. Böyüdükdən sonra o, atasının arzusunu inamla həqiqətə çevirib. Nəsibə Zeynalova Azərbaycan realist aktyor məktəbinin ən layiqli nümayəndələrindən biri kimi formalaşıb və şöhrətlənib.
Yaradıcılığının mayası gülüş və musiqi ilə yoğrulmuş Nəsibə xanım orta məktəbdən rəqqasəlik etmiş, milli oyun havalarının mürəkkəb və lirik incəliklərinə yiyələnmişdi. 1932-ci ildə Rza Təhmasibin dram dərnəyinə üzv olub. 1937-ci ildə Bakıda, 1934-cü ildən mövsümi (aprel ayından oktyabr ayına kimi) fəaliyyət göstərən səyyar Kolxoz və Sovxoz Teatrında aktrisa işləməyə başlayıb. Bu teatr Bakıda truppa toplayır, özünə repertuar qurur, aprel ayından başlayaraq kənd təsərrüfatının qızğın çağında rayonlara gedib tamaşalar oynayırdı.
Bir il burada aktrisalıq edən Nəsibə xanım 4 aprel 1938-ci il-də yenicə yaranan Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrının truppasına birinci dərəcəli aktrisa götürülüb. Həmin il Bakı Teatr Məktəbinə daxil olaraq aktyorluq təhsili alıb.
Yaradıcılığı
Aleksandr Tuqanovdan, Məhərrəm Haşımovdan, Ağasadıq Gəraybəylidən dərs alan Nəsibə Zeynalova texnikumda oxuyarkən Katarina ("Şıltaq qızın yumşalması", Uilyam Şekspir), Elvira ("Don Juan", Jan Batist Molyer), Yelizaveta ("Mariya Stüart", Fridrix Şiller) rollarını oynayıb.
Ömrünü Musiqili Komediya Teatrı ilə bağlayan aktrisa sənət ocağının müəyyən fasilələrlə truppa, Filarmoniyanın nəzdində dəstə-ansambl şəklində fəaliyyət göstərdiyi illərdə də kollektivdən ayrılmayıb. Aktrisa Azərbaycan klassik operettalarının tamaşalarında Gülpəri, Cahan xala, Sənəm ("Ər və arvad", "Arşın mal alan" və "Məşədi İbad", Üzeyir bəy Hacıbəyov), Mələk xanım və Kələk xanım ("Əlli yaşında cavan", Zülfüqar bəy Hacıbəyov) kimi xarakterik səhnə obrazlarında çıxış edib.
Aktrisanın zəngin rollar qalereyasında tərcümə əsərlərində ifa etdiyi Kabato və Barbale ("Keto və Kote", Vladimir Dolidze. Tərcümə edəni Şəmsi Bədəlbəyli), Ziraldina ("İki ağanın bir nökəri", Karlo Qaldoni və musiqi tərtibçisi Şəmsəddin Fətullayev), Zivər xanım ("Məhəbbət gülü", türkmən dramaturqu Muxtar Hüseynov və Süleyman Ələsgərov), Alma ("Şirin arzular", Tərcümə edənləri Ə.Süleymanov və Abdulla Qüdrət), Qesiya ("Tiflis nəğməsi", Levon Cubabiriya və Şota Milorova. Tərcümə edəni Adil Babayev), Gülbadam ("Qız anası", ("Sevgilimin anası"), Georgi Xuqayev və A.Ovanov) rollarının xüsusi yeri var.
Nəsibə Zeynalovanın yaradıcılığının ən parlaq dövrü isə çağdaş bəstəkarların müasir mövzusu musiqili komediya əsərlərinin tamaşalarındakı bir-birindən fərqlənən komik personajların ifası ilə bağlıdır. Bu baxımdan aktrisa aşağıdakı rolların əvəzsiz ifaçısı sayılır.
Xüsusilə, Cənnət xala, Nargilə, Züleyxa rolları zəngin ifadə vasitələri, yumorun milliliyi, təbii reallığı ilə səhnəmizin nadir inciləri sırasında durur. Azərbaycan televiziyasında onlarla yumoristik səhnəciklərdə, teletamaşalarda, intermediyalarda çıxış etmiş Nəsibə Zeynalova həmçinin "Azərbaycanfilm"in çoxlu ekran əsərlərinə çəkilib. Kino obrazları içərisində Fatmanisə ("Ögey ana"), Telli ("Böyük dayaq"), Züleyxa ("Ulduz"), Cənnət xala ("Qaynana"), Gülsüm ("Molla Fətəlinin sərgüzəşti"), Əsli xala ("Bəyin oğurlanması") rolları daha canlı və daha şöhrətlidir.
Musiqili teatrımızın inkişafında böyük xidmətlərinə görə Nəsibə xanım 24 may 1960-cı ildə Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti, 1967-ci ildə xalq artisti fəxri adına layiq görülüb.
"Hicran" musiqili komediyasındakı Qızbacı roluna görə Azərbaycan Dövlət Mükafatı Laureatıdır (1974).
Nəsibə Zeynalovanın obrazları həyatiliyi və real bədii təsvirləri ilə həmişə orijinal görünüb. Aktrisa gözlənilməz, ancaq mənalı və ifadəli, dadlı və şirəli ifadə vasitələrilə cilvələnən improvizənin mahir ustası idi.
Tipajlığın bədii dəyərlərinə tam yiyələnməklə tipik xarakter yaratınağa üstünlük verib və bu istiqamətdə obrazın məzmun-forma vəhdətini vacib şərt kimi dəyərləndirib.
Obrazın xarakterini hərəkətdə (yeriş, duruş, oturuş və sairə) koloritli tərzdə verməkdə muskomediya teatrında Nəsibə xanıma tay aktrisa olmayıb.
Nəsibə xanım klassik operettalarda obrazın sözlərinə qarşı çox həssas idi və təhrifə, yaxud əlavəyə qətiyyən yol verməzdi. Ancaq librettosu zəif musiqili komediyalarda ifa etdiyi rolun sözlərini dəyişər, dialoqların məntiqini gücləndirər, vəziyyətə uyğun deyimlər, cümlələr qurardı. Bu axtarış tamaşadan-tamaşaya davam edər, bəzi əlavələr olar, müəyyən ixtisarlar aparılar, tapıntılar cilalanardı.
Aktrisa məişət yumorunu incə ştrixlərlə ictimai-sosial mahiyyətə yönəldərdi.
Satirik boyaları müəyyən rollarda qrotesk səviyyəsinə qaldırır, boyalardan gen-bol istifadə edir, ancaq heç vaxt janrın estetik prinsip və meyarlarını pozmurdu.
Nəsibə Zeynalova 10 mart 2004-cü ildə Bakıda vəfat edib. Məzarı Fəxri xiyabandadır.
Xatirəsi
18 yanvar 2017-ci ildə Nəsibə Zeynalovanın anadan olmasının 100 illiyi münasibətilə Vyanada Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzində ədəbi-bədii axşam keçirilib. Yubiley gecəsində "Qayınana" bədii filmi ilk dəfə alman dilində subtitrlərlə nümayiş olunub.
Məktub (albom)
Məktub - Azərbaycan musiqiçisi Qara Dərvişin 2017-ci ildə işıq üzü görən albomu.
Abiş Xatun
Abiş Xatun və ya Abaş Xatun (d. ? - ö. 29 dekabr 1286, Təbriz) -  1264-cü ildən 1282-ci ilə qədər Şiraz Salqurlu larının IX və sonuncu hökmdarı.
Həyatı
Atası Sad ibn Əbu Bəkir Yəzd atabəyinin qızı Terkən Xatundir. Anadan olma tarixi bilinməməkdədir. Fars atabəyi olan Səlcuqşah Abiş Xatunun anası Terkən Xatunu öldürüb, Abiş Xatun və bacısını həbs edmişdi. Bunun ardınca, Elxani məmurlarını da öldürdükdən sonra Hülakü xan tərəfindən üzərinə ordu göndərilmiş və öldürülmüşdür. Atasından sonra taxta çıxan kiçik qardaşı Məhəmməd öldükdən sonra, 1264-cü ildə adına xütbə oxutduraraq və sikkə kəsdirərək taxta çıxmışdır. Ona bu işdə Hülakü xan yardım etmişdir.
1270-ci illərdə Hülakü xanın oğlu olan Mengü Teymur ilə evlənmişdir. Bu evlilikdən Alqançı və Kördüçin adlarında iki qızı olmuşdur. Abaqa xanın taxta çıxmasından sonra Fars atabəyliyi əlindən alındı və Farsın gəlirindən illik 70.000 qızıl təqaüd ayrıldı. 1282-ci ildə Əhməd Təküderin taxta çıxmasından sonra təkrar Fars atabəyi edildi. Xalq Abiş Xatunu böyüks evinclə qarşılayaraq, günlərlə şənlik etdi. Qısa müddət sonra Əhməd Təküderi taxtdan endirərək özünü xan elan edən Arqun xana Abiş Xatunun vəzirinin düşməni İmaməddin tərəfindən şikayət edildikdən sonra Abiş Xatun Fars atabəyliyindən uzaqlaşdırıldı və Orduya gəlməsi əmr edildi. Lakin Abiş Xatun buna əməl etmədi. Adamlarının yeni atabəy İmaməddini öldürməsindən sonra Abiş Xatun Arana gətirilərək sorğuya çəkildi və adamlarına cəza verildi. Özünə sülalə gəlini olduğu üçün heç nə edilmədi.
FF
Qabaqda mühərrik, qabaq təkərlərdən çəkiş tərtibatı (FWD) ya da qısaca FF (İngiliscə: front-engine, front-wheel-drive), həm mühərrikin, həm də hərəkət təkərlərinin minik avtomobilinin qabaq hissəsində yerləşdirildiyi konfiqurasiyadır.
Mühərrik təkər oxuna görə eninə və şaquli olaraq iki fərqli vəziyyətdə yerləşdirilə bilər.
Xosrava (Salmas)
Xosrovabad - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Salmas şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə‎ 158 nəfər yaşayır (44 ailə). Əhalinin çoxu Aşuridirlər
Cengiz Bozkurt
Mehmet Cengiz Bozkurt (24 dekabr 1964, Nevşehir, Türkiyə) Türk aktyor.
Bioqrafiya
Cengiz Bozkurt 1964-ci ildə Nevşehirə bağlı Gülşehirdə doğuldu. Bir bacısı vardır. Atası Ziraat Bankının müdürü idi. 9 yaşına qədər Nevşehirdə, 15 yaşına qədər Adapazarında, daha sonra Ankarada yaşadı. Ankara Atatürk Liseyində oxudu. Sonra ODTÜ Fizika fakültəsinə girdi. 1984 - 1990 arası burada oxuyarkən ODTÜdə kampusda gördüyü bir elanla teatr birliyinə qatıldı. 1990-cı ildə ikinci kursdaykən teatrçı olmağa qərar verib universitetdən ayrıldı və universitetdə tanış olduğu bir İngilis dili Müəlliməsi ilə evlənib İngiltərəyə getdi. 14 illik İngiltərə macərasını taksi sürücüsü, qabyuyan, qarsonluq, dəzgahdarlıq, məhkəmə tərcüməçisi kimi işlərdə çalışdı. Yaxşı dərəcədə ingiliscə bilməsi səbəbi ilə, Londondakı qürbətçi dərnəklərində nümayəndəlik etdi. Son illərdə orada fəaliyyət göstərən bir təhsil müəssisəsində Türkcə teatr yaratmağa başladı. Türkcə teatrın yanında 40 nəfərlik bir xoru vardı, konsertlərə gedib mahnılar söyləyərdilər.
Sonra İngiltərədə yenidən universitetə girdi. London Universitetinə bağlı Goldsmiths, University of Londonda-"BA Media and Communications" fakültəsindən (Goldsmiths Gözəl Sənətlər Fakültəsindən) 1996 da məzun oldu. Bu bölmədə Televiziya, Kino və Əlaqə öyrəndi.
2000-ci ildə Londonda qurucuları arasında olduğu, Arcola Theatre'ın Ümumi İncəsənət rejissoru oldu.
Teatr oyunlarını idarə edirdi. Teatrdakı müvəffəqiyyətindən sonra televiziya və kinoda işə başladı. Kamera qarşısında etdiyi işlərdə də teatrda olduğu kimi əhəmiyyətli təsir əldə etdi. O, oynadığı seriallarda rolları ilə fenomenlər yaratdı.
2008-ci ildə çəkilən "Parmaklıklar Ardında" serialının xain gözətçisi Ekrem roluyla tanınan Cengiz Bozkurt, "Leyla ile Mecnun" serialındakı Erdal Bakkal rolu ilə də son dövrlərin ən çox danışılan adlarından biri oldu.
Cengiz Bozkurt, 2014-cü ildə rejissorluğu və ssenarisi Cem Yılmaza aid olan "Pek yakında" kinofilmində Cem Yılmaz, Zəfər Algöz, Özkan Uğur, Ozan Güvən, Çağlar Çorumlu, Tülin Özen, Zerrin Tekindor, Hare Sürel, Şirincan Çakıroğlu, Ayşen Gruda və Ülkü Duru kimi aktyorlarla birlikdə iştirak etdi.
2016-cı ildə baş rollarında Selen Şoyder, Can Yaman, Cengiz Bozkurt, Altan Erkekli, Gül Onat, Bülent Şakrak, Mehtap Bayri, Deniz Oral və Veysel Dikerin iştirak etdiyi "Hangimiz Sevmedik" adlı serialda (Şener) rolunu canlandırdı.
Evlilik
1-ci evlilik: 1990-cı ildə İngilis dili müəllimi evləndi. Çağlayan adlı bir qızı var (d.1991).
2-ci evlilik: İngiltərədə tanış olduğu Modelyer Xədicə Kavak xanım ilə 2008-ci ildə evləndi. 2012-ci ilin noyabr ayında Sena adlı bir qız uşağı oldu
Oynadığı Teatrlar
2007 - Anna Krı 2005 - Küller Küllere - Birde Yolluk : Harold Pinter - Aksanat "Yeni Kuşak Tiyatro" 2004 - Aşk Delisi : Sam Shepard - Aksanat "Yeni Kuşak Tiyatro"
2003 - Inishmore'lu Yüzbaşı
Rejissorluq etdiyi Teatrlar
2006 - Kumarbazın Seçimi : Patrick Marber - Kent Oyuncuları
Filmləri və Serialları
2017 - Görünen Adam
2016 - Sen Benim Herşeyimsin (Birol)
2016 - Küçük Esnaf
2016 - Hangimiz Sevmedik (Şener)
2016 - Dr. Dilara
2016 - Deli Dumrul
2016 - 50 Metrekare
2015 - Kara Bela (Kudret)
2014 - İyi Biri
2014 - Pek Yakında (Suat Güneş)
2014 - 2015 - Kocamın Ailesi (Dilaver)
2014 - Home Ofis
2014 - Eyyvah Eyvah 3 (Organizasiya)
2013 - Sevdaluk (Muhtar Ali)
2013 - Sen Aydınlatırsın Geceyi (Nazım)
2013 - Ben de Özledim (Cengiz)
2013 - 2014 - Aramızda Kalsın (Halil)
2012 - Uzun Hikaye (Müstahdem)
2012 - Takip: İstanbul
2012 - Kod Adı Venüs (Adamos)
2012 - Berlin Kaplanı (Emlakçı Tayyar)
2011 - Öz Hakiki Karakol (Hasan)
2011 - Vücut (Yılmaz)
2011 - 2012 - Leyla ile Mecnun (Erdal Bakkal)
2011 - Celal Tan ve Ailesinin Aşırı A... (Hakkı)
2011 - Can (Fevzi)
2010 - Unutma Beni İstanbul
2010 - Kaybedenler Kulübü
2010 - Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi (Erdal)
2009 - Ay Lav Yu (Saido)
2008 - Hüküm
2008 - Gökten Üç Elma Düştü (Mafya)
2008 - For a Moment, Freedom (Otel Şefi)
2008 - Devrim Arabaları (Ender)
2007 - Yumurta
2007 - Taş Yastık
2007 - Pazar- Bir Ticaret Masalı (Hasan (Taraftar))
2007 - 2009 - Parmaklıklar Ardında (Gardiyan Ekrem)
2006 - Ezo Gelin (Duran)
2005 - Seni Çok Özledim (Serhan Ertunç)
2005 - Kırık Kanatlar (Eşkiya Şeref)
2005 - Körfez Ateşi (Seslendirme)
2003 - Kurtlar Vadisi (Adnan Erdoğan Seslendirmesi)
Çəmənlikdəki inəklər (rəsm əsəri)
Çəmənlikdəki inəklər 1883-cü ildə Vinsent van Qoq tərəfindən yağlı boya ilə çəkilmiş rəsmdir. Rəsm əvvəllər yalnız çox keyfiyyətsiz olmağı ilə tanınırdı.
100px|frame|right|Əsərin əvvəlki keyfiyyətsiz vəziyyəti
Levni
Levni (əsl adı Abdülcəlil Çələbi; ) — miniatür sənətçisi.
Həyatı
Levni Ədirnədə doğulmuşdur.
Növşəhərli Paşa nəqqaş kimi Levnini saraya gətirmişdi. Yaradacı zəkasıyla sənətində yeni cığırlar açaraq, bu himayəyə layiq olduğunu isbat etmişdir.
1732-ci ildə vəfat etmiş və Otaqçılar məscidi yanındakı Sadilər Təkkəsində dəfn olunmuşdur.
Poopo gölü
Poopo gölü (Lago Poopó) — Duzlu göl olaraq Boliviya ərazisində Oruro şəhərindən 130 km cənubda yerləşir.
Göl dəniz səviyyəsindəm 3686 m hündürlükdə yerləşir. Göl dayazlığı ilə fərqlənir (3 metrdə az). Bu səbəbdən quraq mövsümlərdə yağıntının miqdarı gölün səviyəsinə öz təsirini göstərir. Gölün səthinin sahəsi 1100 – 2500 km² arasında dəyişir. Bu baxımdan Cənubi Amerika ərazisində ən iri duzlu göllərdən biridir. Ortalama sahəsi 1340 km² təşkil edir. Göl ən böyük səviyyəyə 1940-cı illərdə catmışdır. 1962-ci ilə qədər gölə Titikaka gölündən gələn Desaquadero çayı axırdı. Göl şoranlıqlardan axdığından suyu şorlaşır. Gölün sahil hissələrində qamışlıq geniş yayılmışdır. Sahilləri bataqlıqlaşıb. Göldən axan arx Salar-de-Koypasa şoranlığına istiqamətlənir. Poopo Flaminqoların istirahət yeridir.
And dağlarında baş vemiş sonuncu buzlaşma dövründə (təxmini 11-13 milyon il öncə) Poopo daha böyük buzlaq məşəlli Boliviyan gölünün (Ballivián) bir hissəsini təşkil edirdi. Bu nəhəng göl Koypasa şoranlığı və Uyuni şoranlığı kimi əraziləri özündə birləşdirirdi. Gölün səviyəsi müxtəlif səbəblərdən tərətdüd edir. 1962 ildən Desaquadero çayı öz istiqamətini dəyişərək Uru-uru gölünə tökülməyə başlamışdır. Bundan əlavə qüçlü küləklər və buxarlanma suyun səviyəsinə böyük təsir göstərir.
Məntəşa sultan Ustaclı
Məntəşa sultan Məhəmməd xan oğlu Şeyxlər-Ustaclı (?-1547) — Ustaclı elinin Şeyxlər oymağından qızılbaş sərkərdəsi, Cənubi Azərbaycanın, Təbriz bəylərbəyliyinin bəylərbəyi.
Həyatı
Məntəşa bəy Məhəmməd xan oğlu I Şah  Təhmasibin  sevimli  əmirlərindən  sayılırdı. Bəzi qaynaqlara  görə  qorçubaşı  Sarı  Piri  bəyin  qardaşıdır. Şah ona  "lələ"  deyə  müraciət  edirdi. Sultan ünvanı  almışdı. Çaldıran savaşına   qədər  Azərbaycan  bəylərbəyi  olmuşdu. Bir ara da  Çuxur Səəd  əyalətinə  başçılıq  etmişdi. Məntəşa sultan  1547-ci ildə  vəfat  etdi.
Köçəmiş (Salmas)
Küçəmişk - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Salmas şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə‎ 576 nəfər yaşayır (140 ailə).
Əliqulu xan Ustaclı
Əliqulu xan Fəthoğlu-Ustaclı (?-?) — Ustaclı elinin Fəthoğlu oymağından qızılbaş sərkərdəsi, Cənubi Azərbaycanın, Təbriz bəylərbəyliyinin bəylərbəyi.
Həyatı
1885-ci ilin  yazında  şahzadənin  həmpiyaləsi  Əliqulu   bəy  Fəthoğlu  Əmir  xanın  dövlət  üçün  təhlükəli  olduğu  fikrini  irəli  sürdü. Şamlı əmirləri  də  onu  dəstəklədilər. Şahzadə Əmir  xanın  tutulub,  Qaradağa,  Qəhqəhə  qalasına  salınmasına  əmr  verdi. Əliqulu bəy  xan  ünvanı  ilə  Azərbaycan  bəylərbəyi  təyin  edildi. Ustaclı və  Şamlı  elinin  nümayəndələri  şahzadənin  köməyi  ilə  Türkman,  Təkəli  ellərinin  əmirlərini  vəzifədən  uzaqlaşdıraraq,  özləri  yiyələndilər. Əmir xan Türkman zindanda öldürüldü.
Şahzadə Həmzə mirzə həmpiyaləsi Əliqulu  xanı  özündən  aralamadığından  bəylərbəyilikdən  çıxarıb, saraya gətirdi. Hüseynqulu sultan  Fəthoğlunu Güney Azərbaycana bəylərbəyi təyin  etdi. Təbriz şəhərinin  müdafiəsini  möhkəmləndirmək  işini  Pir  Qeyb  xan  Ustaclıya  tapşırdı. Osman paşa  güclü  həmlə  ilə  Təbrizi  aldı. Pir Qeyb  xan  və  Hüseynqulu  sultan  şəhərdən  çəkilib,  Qaradağda,  Üzümdil mahalında  şaha  qoşuldular. Əliqulu xan  Fəthoğlu  şahzadənin  beynini  doldurdu  ki,  qorçubaşı  Məhəmmədqulu  xan  Avşar  Məhəmməd  xan  Türkmanla  bərabər  ananı  öldürülməsində iştirak etmişdi. Həmzə mirzə  qorçubaşını  hədələməyə  başladı. Məhəmmədqulu xan qardaşıoğlundan bu xəbəri duyub, qaçdı. Təbriz ətrafında osmanlılara qoşuldu. Məhəmməd xan  Mosullu-Türkman  isə  Təkəli  və  Zülqədər  ellərini  də  başına  yığıb,  qiyama  başladı. Qiyamçılar dövlət  qoşunundan  çox  idilər. Üsyançıların irəli  sürülən tələbi bu idi  ki,  Əmir  xanın  qatilləri,  ilk  növbədə  Əliqulu  xan  Fəthoğlu   onlara  verilsin,  ustaclı  və  şamlı  əmirləri  vəzifədən  çıxarılsın. Şahzadə ustaclı  və  şamlı  əmirlərinə  döyüş  əmri  verdi. Qiyamçılar tələblərini  yumşaltdılar. Həmzə mirzə  onların  mülayim  tələbini  də  rədd  etdi. Sarayda olan  Zülqədər,  Avşar  və  Qacar  ellərinin  nümayəndələri  şahzadənin  tərsliyindən  narazı  olduqlarını  bildirdilər. Orduya birlik  gərək  idi. Həmzə mirzənin  güzəştə  getməsini  dilədilər. Həmin ellərin  nümayəndələri  olan  qorçular,  qvardiyaçılar  Əliqulu  xanın  Təbrizdəki  evini  yağmaladılar. Harda ustaclı  evi  vardısa  viran  qaldı. Qiyamçılar hətta  Əmir  xanın  sarayında  yerləşən  şah  hərəmxanasına da  basqın  etdilər. Həmzə mirzənin  kiçik  qardaşı  Təhmasib  mirzəni  oğurlayıb, özləri ilə  apardılar. Onlar Həmzə  mirzəni  öldürüb,  əvəzinə  Təhmasib  mirzəni  vəliəhd  etmək  istəyirdilər. Həmzə mirzə  atasından  da  şübhələnməyə  başladı. Şahın anası  Sultanım  xanım  Türkman  tayfasından  idi.
NGC 3621
NGC 3621, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Hidra bürcü istiqamətində yerləşir. SBcd tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Bamboo Airways
Bamboo Airways (Công ty Hàng không Tre Việt), Vyetnamda bir havayoludur. Aviaşirkət öz uçuşunu 2018-ci ilin oktyabr ayında başlayacaq. Əvvəla, aviaşirkət Airbus-dan lizinq təyyarələrini istifadə edəcək.
Şirkət 24 Airbus A321neo üçün Airbus ilə müqavilə imzaladı. 26 iyun 2018-ci ildə şirkət Boeing ilə 20 Boeing 787 Dreamliner şirkəti ilə müqavilə imzaladı. Təyyarə 2020-ci ildə təslim ediləcək.
Məzrayə-i Hisar (Salmas)
Məzrayə-i Hisar - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Salmas şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə‎ yaşayış yoxdur.
Volkan Şövkət Edigər
Volkan Şövkət Edigər - Türkiyəli diplomat (bürokrat), yazıçı, alim
Park (film, 1983)
Məzmun
Adi günlərin birində neftçilərin briqadiri Marat (Fəxrəddin Manafov) sahədə olarkən dostu (Mikayıl Kərimov) onun yanına gəlir. Marat onu uşaqlıqdan tanıyırdı. O, xudbin, özünü sevən bir adam idi. Hətta Maratın sevdiyi qızı (Qalina Belyayeva) əlindən alıb onunla evlənmişdir. İndi də buraya elə-belə gəlməmişdi. Dost dissertasiya müdafiə etmək üçün mütləq mədəndə təcrübə işləri aparmalı idi. Guya bu təcrübə neft hasilatını qat-qat artıracaqdır. Lakin təcrübə keçirilən müddətdə cari planı təhlükə altına qoyacaqdı. Dostun vaxtilə ona etdiyi xəyanətə baxmayaraq, Marat təcrübəni keçirməyə icazə verir...
Molot (qəzet)
Molot — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə nəşr olunmuş gündəlik leqal bolşevik qəzeti.
Park (film, 1983)
Məzmun
Film sosial və mənəvi problemlərə toxunmaqla yanaşı, gənclərin dünyagörüşündən, onların həyat mövqeyindən danışır. Burada həyata baxışlar, işlər, məhəbbət, dostluq, xarakterlər toqquşur, qorxaqlıqla cəsarət, yalanla həqiqət bir-biri ilə mübarizə aparır. Gənc fəhlə ümumi vacib işin naminə şəxsi maraqdan yüksəkdə durur.
Film haqqında
Film aktyor Ruslan Nəsirovun kinoda ilk işidir.
Filmin musiqisi
left|thumb|Musiqi-1
Türkiyə Superkubokunu qazanan baş məşqçilərin siyahısı
Türkiyə Superkubokunu qazanan baş məşqçilərin siyahısı — Super Liqa çempionu ilə Türkiyə Kuboku çempionunun qarşılaşdığı Türkiyə Superkubokunu mövsümlərə görə qazanan baş məşqçilərin siyahısı. 1966-ci ildən 1999-cu ilə qədər "Prezident kuboku" adı ilə təşkil edilən turnir 1999-2005-ci illər arasında təşkil olunmamışdı. 2006-cı ildən "Superkubok" adı ilə təşkil edilməyə başlamışdır. Oynanılan otuz yeddi matçda iyirmi səkkiz fərqli baş məşqçi kubokun sahibi olmuşdur. Kuboku qazanan ilk baş məşqçi "Qalatasaray" komandası ilə kubokun sevincini yaşayan Gündüz Qılınc, ilk xarici baş məşqçi isə "Beşiktaş" komandası ilə kuboku qazanan Lyubişa Speycdir. Kuboku ən çox qazanan baş məşqçi isə Əhməd Suat Özyazıçıdır. O, bu kuboku 4 dəfə qazanmışdır.
İki baş məşqçi iki il ardıcıl çempion olmuşdur. Bu baş məşqçilər 1976-1977-ci illərdə "Trabzonspor" komandası ilə çempion olan Əhməd Suat Özyazıçı və 1996-1997-ci illərdə "Qalatasaray" komandası ilə kuboku əldə edən Fateh Terimdir. İki baş məşqçi iki fərqli komanda ilə müvəffəqiyyət qazanmışdır. İlk dəfə bu uğura 1978-1980-cı illərdə "Trabzonspor", 1982-ci ildə isə "Qalatasaray" komandası ilə Özkan Sümər nail olmuşdur. Sonrakı baş məşqçi isə 1994-cü ildə "Beşiktaş", 2009-cu ildə "Fənərbaxça" komandası ilə kuboku əldə edən Kristof Daumdur.
Həm futbolçu, həm də baş məşqçi olaraq kuboku qazanan üç nəfər var: Şenol Günəş "Trabzonspor" komandasında 1976, 1977, 1978, 1979, 1980 və 1983-cü illərdə futbolçu, 1995 və 2010-cu illərdə isə baş məşqçi olaraq kuboku qazanmışdır. Fateh Tərim "Qalatasaray" komandasında 1982-ci ildə futbolçu, 1996, 1997, 2012 və 2013-cü illərdə baş məşqçi olaraq kuboku qazanmışdır. Həmzə Həmzəoğlu 1993-cü ildə "Qalatasaray" komandasında futbolçu, 2015-ci ildə isə baş məşqçi olaraq kuboku qazanmışdır.
Qazanan baş məşqçilər
thumb|upright|right|[[1987-ci ildə qazanan baş məşqçi Yupp Derval.]] thumb|upright|right|[[1988 və 1991-cı illərdə qazanan baş məşqçi Mustafa Dənizli.]] thumb|upright|right|[[1994 və 2009-cu illərdə qazanan baş məşqçi Kristofer Daum.]] thumb|upright|right|[[1995 və 2010-cu illərdə kuboku qazanan baş məşqçi Şenol Günəş.]] thumb|upright|right|[[1996, 1997, 2012 və 2013-cu illərdə kuboku qazanan baş məşqçi Fateh Tərim.]] thumb|upright|right|[[2006-cı ildə kuboku qazanan baş məşqçi Cin Tiqana.]] thumb|upright|right|[[2007-ci ildə kuboku qazanan baş məşqçi Ziko.]] thumb|upright|right|[[2008-ci ildə kuboku qazanan baş məşqçi Maykl Skibbe.]]
Akşay Kumar
Akşay Kumar (ing. Akshay Kumar, hindcə:अक्षय कुमार; ) — tanınmış hind aktyorudur. Əsl adı Raciv Hari-Om Bxatiyadır. Banqkokda idman üzrə müəllimlik etdiyinə görə bəzən onu "Hindistanın Brüs Li"si adlandırırlar.
Həyatı
Akşay Kumar 9 sentyabr 1967-ci ildə Hindistanın Pəncab ştatının ən böyük şəhəri Amritsarda anadan olmuşdur. Əvvəlcə "Don Bosco School" adlı məktbədə təhsil almış, sonra "Guru Nanak Khalsa College (King's Circle)" adlı kollecdə davam etdirmişdir. Burada Akşay idmanla maraqlanmağa başlayır. Akşay Taekvondo üzrə qara kəmər qazandıqdan Tailandın paytaxtı Banqkok şəhərində Muay Tay üzrə müəllimlik, həmçinin, aşpazlıq və ofisiantlıq etməyə başlayır. . Mumbaya geri döndükdən sonra idman müəllimi olaraq çalışmağa başlayır. Bir neçə müddət müəllim kimi çalışdıqdan sonra tələbələrindən biri onu filmdə iştirak etməyə dəvət edir. İlk dəfə filmdə 1992-ci ildə çəkilmişdir.
Draqinya Vuksanoviç
Draqinya Vuksanoviç — Monteneqrolu hüquqşünas, siyasətçi və Monteneqro Universitetinin hüquq professoru. Monteneqro Parlamentinin azırkı deputatı və Monteneqro Sosial-Demokrat Partiyasının sədri. 2018-ci ildə Monteneqroda keçirilən prezident seçkilərində o, üçüncü yeri tutaraq ölkə tarixində prezidentliyə namizəd olan ilk qadın olur.
Bioqrafiyası
Vuksanoviç 2000-ci ildə Monteneqro Universitetinin Hüquq fakültəsini bitirib, 2005-ci ildə magistr dərəcəsi, 2011-ci ildə isə eyni universitetdə doktorluq dərəcəsini almışdır. Monteneqro Universitetinin Hüquq fakültəsində və Dramaturgiya sənət kafedrasında professor vəzifəsində çalışmışdır. Fransız və ingilis dillərində danışır, eyni zamanda italyan və ispan dillərini də bilir.
Siyasi karyerası
Draqinya Vuksanoviç Monteneqro Sosial-Demokrat Partiyasının üzvü və 2012-ci ildən Monteneqro parlamentinin deputatıdır. Monteneqro parlamentinin 25-ci çağırışında o, qanunvericilik komitəsinin sədri, siyasi sistem komitəsinin, məhkəmə və idarəetmə, gender bərabərliyi komitəsinin, təhsil, elm, mədəniyyət və idman komitəsinin üzvü olmuşdur. 2013-cü ildən 2017-ci ilə qədər Vuksanoviç Avropa Şurası Parlament Assambleyasında (AŞPA) Monteneqro Parlamentinin nümayəndə heyətinin üzvü olur. Burada hüquq işləri və insan hüquqları komitəsinin üzvü, insan hüquqları alt komitəsinin üzvü, cinayət və terrorizm alt komitəsinin üzvü, mədəniyyət komitəsinin üzvü olmuşdur. 2016-cı ildə Monteneqroda keçirilən parlament seçkilərinin nəticələrindən sonra 26-cı çağırış Monteneqro məclisinin deputatı seçildir. 2018-ci ilin martında Vuksanoviç qarşıdan gələn prezident seçkilərində iştirak edəcəyini açıqlayır. Sosial-Demokrat Partiyası tərəfindən namizədliyi irəli sürülür və daha sonra Demos partiyası tərəfindən dəstəklənir. Bununla da Monteneqro tarixində prezidentliyə namizəd olan ilk qadın olur. Vuksanoviç 8,2 % səs toplayaraq seçkidə üçüncü yeri tutur. 29 iyun 2019-cu ildə Vuksanoviç Monteneqro Sosial-Demokrat Partiyasının sədri seçilir. Nəticədə o dövrdə Monteneqro siyasi partiyasına rəhbərlik edən yeganə qadın olur.
Bob Sinkler
Bob Sinkler (doğum adı Kristof Le Friа́n ; 10 may 1969-cu il) — Fransalı prodüser, DJ. Yellow Production adlı leyblın yaradıcısı.
Musiqi karyerası
Kristof Le Friа́n Dj-liyə 1980-ci illərdə "Chris the French Kiss" adı altında başlayıb. Bu müddət ərzində hip-hop musiqisi və caz musiqisi ona daha çox təsir edib və o, The Mighty Bop və Reminiscence Quartet (musiqi kvarteti ilə birlikdə) adlı musiqi layihələri yaradıb. Reminiscence kvartetində Le Friа́n ləqəbini Desmond K dəyişmişdir. Bob Sinkler adını 1998-ci ildə qəbul edib, bu təxəllüsü o, Le Magnifique filmindən götürüb. O, haus-musiqisinin "fransız üslubunu" diskonun sətirləri ilə istifadəsinə və tanıdılmasına görə məşhurlaşıb. O, öz musiqi üslubunun "sülh, məhəbbət və haus-musiqisinindən" ilham aldığını bildirmişdi. Sinklerin bir neçə mahnısı beynəxalq hitlərə çevrilmişdilər, xüsusən də Avropa da çox populyar olmuşdular. "Love Generation" (Qeri Paynla birgə) və "World, Hold On" (Stiv Edvardsla birgə) onun ən populyar hitləridi. 2006-cı ildə Bob Sinkler The Music Factory mükafatının Best Dance International (Ən yaxşı xarici rəqs) nominasıyasında Belçika təmsilçisi kimi qalib gəlmişdir.
Lisa (reper)
Lisa 2021-ci ilin sentyabrında "Lalisa" adlı tək albomu ilə solo debütü etdi. Albom Cənubi Koreyada satışa çıxarıldığı həftə ərzində 736.000-dən çox nüsxə satdı və o, bunu edən ilk qadın sənətçi oldu. Eyni adlı aparıcı sinqlı üçün klip çəkildi. Yayımlandığı ilk 24 saat ərzində YouTube-da 73,6 milyon baxış oludu və bu solo ifaçı tərəfindən platformada ilk 24 saat ərzində ən çox baxılan musiqi videosu olub. Lisa "Lalisa" sinqlı ilə 2 Ginnes Rekordu qırıb:"24 saat ərzində solo ifaçının YouTube-da ən çox baxılan musiqi videosu" və "Solo K-pop ifaçısının 24 saat ərzində ən çox baxılan YouTube musiqi videosu". Eyni zamanda "Lalisa" musiqisi ilə Lisa "MTV Musiqi Mükafatları"-da "Ən yaxşı K-pop" mükafatını qazanaraq bu mükafata layiq görülən ilk K-pop solo sənətçisi oldu.
İlk illəri
Pranpriya Manobal 27 mart 1997-ci ildə Taylandda doğulub. Uşaq ikən adı Lalisa olaraq dəyişdirilib. 3 yaşındaykən atası vəfat edib və Banqkoka köçüb. Anası Taylandlı Çithip Brüşveyler, ögəy atası Marko Brüşveyler isə şefdir. 719 × 1,007 (174 KB)px|thumb|left|Lisa 2018-ci ildə Blackpink pərəstişkarlarının tədbirində Lisa orta təhsilini Taylandda I və II Praphamontree məktəbində almışdır. Bu illərdə Big Bang (qrup) və 2NE1 kimi K-pop qrupları sayəsində mahnı oxumağa başlayıb. Orta məktəbdə vokal dərsi almaqa başlayıb. Taylandda keçirilən bir musiqi yarışmasında yer alıb və yarışmanı 2-cilik ilə bitirib. Dörd yaşında rəqs dərslərinə başladıqdan sonra, "To Be Number One" da daxil olmaqla, uşaqlığı boyunca mütəmadi olaraq rəqs yarışmalarında yarışıb.Got7-dən BamBam ilə tanış olmuş və birlikdə 11 nəfərlik We Zaa Cool rəqs qrupuna qatılmışdırlar.
Ana (albom)
Ana – Azərbaycan Respublikasının xalq artisti, müğənni Eyyub Yaqubovun üçüncü studiya albomu.
Lisa (reper)
Karyera
Lisa, YG-nin 2010-cu ildə Tayland-da keçirdiyi seçmədə 4000 nəfər arasından seçilən yeganə şəxsdir. 5 il 6 ay stajyer olub. 2016-cı ildə "Blackpink" qrupunun üzvü olaraq ilk çıxışını etmişdir. YG Entertainment-də yer alan ilk xarici stajyer və idoldur. 2011-ci ildə Lisa beş il davam edən stajyer olaraq rəsmi təhsilinə başlamaq üçün Cənubi Koreyaya köçdü. Rəsmi olaraq 11 aprel 2011-ci ildə etnik olmayan Koreyalı ilk stajyer olaraq etiketə qatıldı. 2013-cü ilin Noyabr ayında, Taeyang-ın iKon və Winner üzvləri ilə birlikdə arxa planda olan rəqqaslardan biri olduğu "Ringa Linga" mahnısının klipində göründü. Lisa, 2016-cı ildə Cənubi Koreyanın Moonshot kosmetik markası olan Nona9on küçə geyimi markası üçün ilk modellik işinə başladı.
Ana (albom)
Albom haqqında
Albomda Əlibaba Məmmədov, Elçin İmanov, Fikrət Əmirov və s. şəxslərin bəstələri yer almışdır. Aranjimanların müəllifləri isə Eldar Məmmədov, Vasif Axundov, Elçin İmanov və Eldar Əzizlidir.
Lisa (reper)
2016-hal hazırda:Blackpink ilə debüt və solo debüt
2016-cı ilin avqust ayında Lisa, Cənubi Koreyalı "Blackpink" qız qrupunun dörd üzvündən biri olaraq, həm də agentliyin nəzdində ilk etnik Koreyalı olmayan idol olaraq debüt etdi. Blackpink 8 avqust "Whistle" və "Boombayah" mahnıları ilə Square One adlı tək albomu ilə debüt etdi. 2020-ci ilin oktyabr ayından etibarən qrup, Blackpink in Your Area və The Album adlı iki studiya albomu, Blackpink, Square Up and Kill This Love və iki tək albom, Square One və Square Two-nu buraxdı.
21 sentyabr 2018-ci ildən başlayaraq, Lisa, Koreya Ordusu Akademiyası buraxılışının bir hissəsi olaraq, MBC hərbi estrada şousu Real Man 300 tərəfindən daimi üzv seçildi. Şouda o, debütündən sonra bir televiziya şousunda ilk daimi rolunu qeyd etdi. O, 2018 "MBC Entertainment Awards" vasitəsilə qeyri -rəsmi "İlin Xarakteri" mükafatını qazandı.
Lisa, 5 noyabr 2018-ci ildə səyahət və həyat tərzinin yanında rəqs çıxışlarına yönəlmiş Lilifilm Official YouTube kanalını açdı. 2019-cu ilin iyul ayından etibarən 1,3 milyondan çox abunəçiyə çatdı və YouTube Gold Play Düyməsini aldı. 2020-ci ilin mart ayında Lisa, iQIYI -nin Çinli qız qrupu şousu "Youth With You Mövsümü 2" -də rəqs müəllimi olaraq xidmət etdi. 2021-ci ilin fevral ayında çinli oğlan qrupu şousu "Youth With You With Season 3" də rəqs müəllimi olaraq geri döndü.
19 aprel 2021-ci ildə YG Entertainment -in bir əməkdaşı Cənubi Koreya media orqanı "The Korea Herald" -a açıqlamasında Lisanın qrupunun üçüncü solisti olaraq debüt edəcəyini bildirdi. İyulun 12 -də "Star News" vasitəsilə, klipinin çəkilişlərinin davam etdiyi ortaya çıxdı.
25 avqustda Lisanın ilk albomu Lalisa və eyni adlı aparıcı mahnısının sentyabrın 10 -da rəsmən yayımlanacağı açıqlandı.
Lisa, "Nylon Japan", "Billboard", "W Korea", "Vogue Korea", "Allure Korea", "Dazed Korea" və daha bir çox jurnalın üzü oldu.
Lisanın ilk albomu Lalisa və eyni adlı aparıcı sinql 10 sentyabr 2021-ci ildə çıxdı. Çıxışından sonra "Lalisa" klipi 73,6 milyon baxış sayı ilə 24 saat ərzində solist tərəfindən ən çox izlənilən video olaraq Teylor Svift -in 24 saat ərzində 65,2 milyon dəfə izlənilən mahnısı "Me!" -nin rekorunu keçdi. Mahnı Billboard Global 200 və Global Excl chartlarında ikinci sırada da debüt etdi. ABŞ qrafikdəki ilk onluğa daxil oldu. Tək albom, Koreyada satışa çıxarıldığı ilk həftədə 736.221 nüsxə sataraq, bütün qadın sənətçilər arasında birinci həftədə ən yüksək satış rekorda imza atdı və Lisa ilk həftə satışlarında 500.000 nüsxə vuran ilk qadın solist oldu.
24 noyabr 2021-ci ildə Lisanın COVID-19 testi müsbət çıxdı. Növbəti gündən etibarən onun "şübhəli simptomlar olmadan yaxşı vəziyyətdə olduğu" bildirildi. 2021-ci ilin oktyabrında Lisa "SG" adlı mahnının tizerini buraxaraq Ozuna, DJ Snake və Meqan De Stalyon ilə əməkdaşlığını təsdiqlədi.
Markalar
Lisa, Cənubi Koreyanın Moonshot kosmetika markası üçün model olaraq çalışaraq 21 mart 2018-ci ildə Çindəki marka səfiri oldu.
25 iyul 2019-cu ildə Lisa, Taylandda satışa çıxarılan yeni məhsulların altı məhsulunun qablaşdırmanın bir hissəsi olaraq Manoban imzasını ehtiva etdiyi marka elçisi və təqdimatçısı oldu. 28 mart 2019-cu ildə Lisa, Taylandın ən böyük GSM mobil telefon operatoru AIS Tayland üçün ilk solo təsdiq müqaviləsini imzaladı. Lisa, AIS üçün ən çox qazanan marka təqdimatçısı oldu. Bundan əlavə, onun reklam kampaniyası Taylandda ən yüksək reytinqli reklam oldu. 11 may 2019-cu ildə Lisa Taylandda Samsung Galaxy S10 -un marka təqdimatçısı oldu. Marka üçün ilk tanıtım materialı 14 Mayda yayımlandı. Mobil oyun Ragnarok M: Eternal Love, Lisanı öz təsdiq modeli olaraq istifadə edir və 24 iyul 2019 tarixindən etibarən "Midnight Party" serverində bir xarakter olaraq görünür.
2020-ci ilin yanvar ayında Lisa, idman geyimi markası Adidas -ın SS20 mövsümü "My Shelter geyim seriyası"-nın təsdiqləyici modeli olaraq etiket yoldaşı Winner-dən Mino-ya qatıldı. Lisanın iQIYI -nin Youth With You 2 -də rəqs müəllimi olaraq görünməsi ilə Çində yeni populyarlığını qazandı. 13 mayda D&G Downy parça yumuşatma şirkəti üçün Çində yeni marka sözçüsü olaraq Lisa ilə əməkdaşlıq etdi. O, tezliklə Çinin ən böyük süd şirkətlərindən biri olan Mengniu Dairy-nin Çin qatıq markası Zhengouli üçün yeni marka sözçüsü oldu. 27 İyunda Tencent Games elan etdi. Lisa, mobil videooyunu Brawl Stars üçün Çində Supercell-in ən yeni sözçüsü olaraq çalışdı. 2020-ci ilin oktyabr ayında Lauderə məxsus MAC, Lisanı ən yeni qlobal marka səfiri olaraq təyin etdi. O, məşhur kolleksiyalarının, innovasiya layihələri və əsas kampaniyalarının siması oldu.
22 fevral 2021-ci ildə Lisa, Vivo S9 smartfonunun təsdiqçisi elan edildi. O, həmçinin 2020-ci ildə Vivo S7 smartfonunun təsdiqçisi idi. thumb|right|Lisa 2019-cu ilin iyun ayında İncheon Hava Limanında
Moda və fotoqrafiya
2019-cu ilin yanvar ayında Lisa, Fransız lüks markası Celine -in bədii, yaradıcı və imic direktoru Edi Slimenin ilham pərisi oldu. 2020-ci ilin sentyabr ayında qlobal səfir elan edildi. Yaradıcı direktor Edi Slimen tərəfindən çəkilmiş və Celine geyimlərində, aksesuarlarında geniş şəkildə çəkilmiş 2020-ci ilin iyun ayında markanın Essentials kampaniyasında yer aldı. Bir şərhdə, marka, "Evi Qlobal Səfir olaraq təmsil edəcək Celine-nin Lisa ilə davam edən iş birliyini elan etməkdən məmnunuq" dedi.
Eyni il, noyabr ayında Penshoppe, Lisanın ən yeni səfir olaraq Penshoppe ailəsinə qatıldığını ortaya qoydu. Bundan əlavə, 24 iyul 2020 tarixində Lisa, İtalyan lüks markası Bulgari -ni təmsil edən ən yeni marka səfiri olaraq rəsmi olaraq seçildi. Bulgari səfiri olaraq "Serpenti" və "Bzero One" kolleksiyalarının rəqəmsal kampaniyalarına qatıldı.
16 fevral 2021-ci ildə Lisa, Fransız moda mükafatı ANDAM üçün qonaq münsiflər heyətinə qatıldı.
YG Entertainment vasitəsi ilə Lisa, film kamerası vasitəsi ilə tamamilə özündən çəkilmiş fotoşəkillərdən ibarət "0327" adlı məhdud sayda nəşr olunmuş bir kitab buraxdı. Foto kitab 2020-ci ildə doğum günündə çıxdı. İkinci cildi gələn il yəni 27 mart 2021-ci ildə çıxdı.
Xeyriyyəçilik
17 sentyabr 2019-cu ildə, 32 Tayland əyalətində mussonun gətirdiyi leysan yağışların selə səbəb olmasından sonra, Taylandlı gözəllik blogger Lisanın qohumu Koi Onusa, Lisanın daşqınlarda təxliyə edilənlərə fəlakətdən xilas olmaq üçün Taylandlı aktyor Bin Bunluerit fonduna 100.000 ฿ bağışladığını ortaya qoydu.
2021-ci ilin sentyabr ayında Lisa, Buriram əyaləti üçün YG Entertainment ilə birlikdə Koreya Beynəlxalq Mədəniyyət Mübadiləsi Vəqfinin rəhbərlik etdiyi bir sosial proqrama qatılmaq istədiyini bildirdi və tezliklə bağış toplamağa kömək etmək üçün bir onlayn hesab açdı. Vəqf ilə YG Entertainment arasındakı ortaqlıq, Buriramdakı "Non Suvan Phitthayakhom" məktəbində 160 kvadratmetrlik bir mədəniyyət kompleksi qurmağı, o cümlədən məktəbə kompüter, proyektor və digər multimediya avadanlıqları təqdim etməyi və yerli təlimçilər tərəfindən heyətli bir K-pop rəqs akademiyası qurmağı hədəfləyir.
Naurzum qoruğu
Naurzum Dövlət Təbiət Qoruğu ― Qazaxıstan ərazisində qoruq. Ərazi UNESCO-nun Ümumdünya irsi siyahısına daxil edilmiş "Sarıarka - Şimali Qazaxıstan step və gölləri"nin bir hissəsidir. Qoruq Qazaxıstanın çöl zonası daxilində yerləşən Turqay yaylasının mərkəzi hissəsindədir.
Fauna
Qoruqda 47 növ məməli, 279 növ quş, 10 növ sürünən və amfibiya və 10 balıq növü mövcuddur. Ərazidə əlavə olaraq 1000-dən çox onurğasız növə də rast gəlinir. Çöl zonasının tipik məməliləri çöl dələsi (Mustela eversmanni), korsak tülküsü (Vulpes corsac), adi tülkü (Vulpes vulpes), Avrasiya qurdu (Canis lupus lupus), qulaqlı kirpi (Erinaceus auritus), Avropa dovşanı (Lepus europaeus) və bozqır marmotu (Marmota bobac), Spermophylus fulvus, Spermophylus major, Spermophylus pygmeus,Avropa dağsiçanı (Cricetus cricetu ), ərəbdovşanı (Allactaga major, Stylodipus telum), eləcə də bir neçə növ siçovul və lemminq növləri daxildir. Meşələrdə sığın (Alces alces), Sibir cüyürü (Capreolus pygargus), vaşaq (Lynx lynx), porsuq (Meles Meles), qaraquyruq gəlincik (Mustela erminea), gəlincik (Mustela nivalis), meşə dələsi (Martes martes), yenotabənzər it (Nyctereutes procyonoides), sincab (Sciurus vulgaris) və kirpi (Erinaceus europaeus) yaşayır. Çaylar boyunca çöldonuzuna (Sus scrofa) da rast gəlinir. Qoruğun səhralarında və yarımsəhralarında bəzən nadir növlərdən olan sayğaqa (Saiga tatarica) rast gəlinə bilər.
Mustafa Fazil Paşa
İlk illəri
border|right|frameless|293x293px 20 fevral 1830-cu ildə Qahirədə dünyaya gəldi. Atası Kavalalı İbrahim Paşa, anası isə onun xanımlarından Ülfət xanımdır. Qahirədə xüsusi müəllimlərdən aldığı xüsusi dərslərlə təhsilini tamamladı və 1845-ci ildə İstanbula gələrək sədarət məktubdarlığında xidmətə başladı. Bu illərdə Zəkayi Əfəndidən musiqi dərsləri almağa başladı. Qısa müddətlik Misirə dönsə də, 1851-ci ildə yenidən İstanbula gəldi və Əhkam-ı Ədliyyə məclisinə üzv seçildi. 1857-ci ildə Misirə gələrək burada əmisi Səid Paşa idarəsində maliyyə naziri təyin edildi. Ancaq bir il sonra vəzir rütbəsi alaraq Tənzimat məclisi üzvü seçilərək İstanbula qayıtdı. 1862-ci ilin martında yerli məhsulların təqdimatı məqsədilə açılması planlaşdırılan məhsul sərgisiylə bağlı yaradılan komissiyanın rəhbəri oldu.
Siyasi fəaliyyəti
Uzun bürokratik xidmətlərin ardından 18 noyabr 1862-ci ildə Maarif naziri təyin edildi. 11 yanvar 1863-cü ildə I dərəcəli Osmaniyə nişanı ilə təltif edilərək Maliyyə nazirliyinə təyin olundu. Əmisi Səid Paşanın vəfatının ardından böyük qardaşı İsmayıl Paşanın Misir hakimi təyin edilməsiylə vəliəhd oldu. Bu əsnada uzun müddətdir planlaşdırdığı sərginin açılışı 1863-cü ilin fevralında Sultanəhməd meydanında baş tutdu. 26 mart 1864-cü ildə yenidən nizama salınması vəzifəsiylə Ali məclisə təyin edildi. Ancaq bu təyinatın arxasında sədrəzəm Fuad Paşayla olan fikir ayrılığının olduğu deyilirdi. Bu vəzifədə ikən 5 noyabr 1865-ci ildə Xəzinə məclisi rəhbərliyinə təyin olundu. 1865-ci ilin iyunundan bəri gizli şəkildə toplanan və 1867-ci ildə Yeni Osmanlılar cəmiyyəti adını alan müxalif birliyinin öndə gələn üzvləriylə (Ziya bəy, Əli Suavi, Namiq Kamal) yaxın təmas qurmağa başladı. Fazil Paşanın yaşadığı ev sədrəzəm Fuad Paşa və xarici işlər naziri Əli Paşanın ağalıq etdiyi hökumətə qarşı çıxanların toplanma yerinə çevrilmişdi. Sonunda Fazil Paşanın aparılan maliyyə siyasəti barədə sultana yazdığı şikayət raportundan xəbər tutan sədrəzəm Fuad Paşa 18 fevral 1866-cı ildə onu bütün vəzifələrindən azad etdi. Vəzifədən alınmasında hökumətə və sədrəzəmə müxalif fikirləri ilə yanaşı, səlahiyyətlərini məhdudlaşdıran qardaşı İsmayıl Paşa ilə sədrəzəmin yaxın münasibəti mühüm rol oynadı.
Sürgün illəri
Fazil Paşa Parisdə qaldığı müddət ərzində maddi imkanlarından istifadə edərək Avropadakı müxalif qrupları və onlara bağlı mətbuat orqanlarını öz ətrafında toplamağa nail oldu. Bu tərəfdaşlarının köməyilə onun əleyhində alınan vərasət qanunu tənqid edildi. Ardından yazılma tarixi mübahisəli olan və Fazil Paşa tərəfindən yazıldığı söylənən Sultan Əbdüləzizə xitabən fransız dilində yazılmış bir məktub dərc olunmağa başlandı. Xüsusi bir nüsxəsi III Napoleona təqdim edilən bu məktub bir çox Avropalı diplomat, siyasətçi və mətbuat orqanlarına göndərildi. Bununla yanaşı məktubun bir nüsxəsi Namiq Kamal və tərəfdarlarına göndərildi və burada türk dilinə tərcümə edilərək İstanbulda da paylanmağa başlandı. Məktubun paşanın əl yazısıyla olan bir nüsxəsi 22 mart 1867-ci ildə Sultan Əbdüləzizə təqdim olundu.
1867-ci ilin ilk aylarında Bab-ı Əliyə qarşı tənqidlərin artması ilə sədrəzəm Əli Paşa mətbuata senzura tədbiq etməyə başladı və yaranan bu vəziyyətdən narazı olan Namiq Kamal, Ziya bəy və Əli Suavi Fazil Paşanın yardımıyla gizli yollarla Parisə qaçdılar. Bundan başqa İstanbulda qalan bəzi müxaliflər də həmin ilin iyununda Parisə gəlib bu birliyə qoşuldular. Sultan Əbdüləzizin 1867-ci ilin iyununda baş tutan Fransa səyahətindən öncə bütün tərəfdaşları Parisi tərk etsə də, Fazil Paşa burada qaldı və Tulon yaxınlığında padşahın qarşılanma mərasimində iştirak etdi. Sultan Əbdüləzizin Fransa və İngiltərə səyahətləri əsnasında bağışlanaraq İstanbula dönmə icazəsi aldı. Həmin ilin avqustunda İstanbula geri dönən sultanı Budapeştə qədər müşayiət etdi. Ardından Parisə dönərək Namiq Kamal və digərlərini yenidən ətrafında topladı. Yaradılan bu qrupun 30 avqust tarixli iclasında “Jön türk” cəmiyyətinin 13 maddəlik qərarnaməsi hazırlandı.
Sürgündən gəlişi
1867-ci ilin sentyabrında İstanbula dönən Fazil Paşanın 1869-cu ilin iyulunda məclis üzvü, 1870-ci ilin aprelində isə Maliyyə naziri olduğu qeyd edilsə də, bu məlumat yanlışdır. O, bu tarixlərdə Ədliyyə naziri olaraq fəaliyyətinə davam edirdi. 9 avqust 1870-ci ildə Mehmed Sadiq Paşanın yerinə maliyyə naziri oldu. Digər yandan yerli mətbuata dəstək verən Fazil Paşa 8 ay davam edən xəstəliyin ardından 2 dekabr 1875-ci ildə Veznəcilər (Fateh) səmtindəki köşkündə vəfat etdi. Ertəsi gün qılınan cənazə namazının ardından anasının dəfn edildiyi Mihrişah Validə Sultan külliyəsindəki imarətin həyətinə dəfn edildi. Daha sonra 25 iyun 1927-ci ildə cənazə Qahirədəki ailə məzarlığına daşındı.
Səməd Bəşirli
Səməd Əlövsət oğlu Bəşirli — Azərbaycan Respublikasının iqtisadiyyat nazirinin müavini.