cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mürsəl Qocayev
Həyatı
1978-ci ildən 1990-cı illərə kimi Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi “Kənd Həyatı” redaksiyası yanında ilk jurnalist təşkilatının katibi olmuşdur. İşlədiyi müddətdə rayonun yaradıcı gəncləri ilə xüsusilə müntəzəm məşğul olmuş, redaksiya kollektivi vasitəsilə onlara hər tərəfli kömək göstərmişdir. Təşkil olunmuş ədəbi birlik vasitəsilə həmin gənclərə lazımi yaradıcılıq istiqaməti verilmişdir. Onlardan 15 nəfərin kitabları nəşr olunmuş, bəziləri isə Azərbaycan Yazıçılar birliyinə qəbul olunmuşdur.
İşlədiyi dövrdə Qubadlı, Zəngilan, Laçı, Cəbrayıl rayonlarında təkcə oxucuların deyil, bütünlüklə təmasda olduğu bütün sakinlərin, xüsusən əmək adamlarının etibar və etimadını qazanmışdır.
Mətbuatda uzun illər səmərəli fəaliyyətinə görə dəfələrlə fəxri fərman və diplomlarla təltif olunmuş, “Həsən bəy Zərdabi” və “Ustad” Ali jurnalist mükafatına layiq görülmüşdür.
Rayon işğal olunduqdan sonra Bakıda məskunlaşıb və “İki sahil”, “5525-ci qəzet”, “Yeni Azərbaycan”, “Ədalət”, “Vətən səsi”. “Həyat”, “Zəngəzur”, “Azərbaycan müəllimi”, “Təzə həyat”, “Proqnoz”, “Kredo”, “Demokratiya”, “Pres fakt” qəzetlərində müntəzəm olaraq ədəbi-bədii, publistik məqalələr ilə çıxış etmişdir. 2010-cu il iyulun 13-də-də Bakıda vəfat etmişdir.
Euphorbia fendleri
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
60 il keşikdə (film, 1981)
60 il keşikdə qısametrajlı sənədli filmi rejissor Musa Bağırov tərəfindən 1981-ci ildə çəkilmişdir. Film "Azərbaycanfilm" kinostudiyası nda istehsal edilmişdir. Film Azərbaycan milisinin 60 illik yubileyinə həsr olunmuşdur. Kinolentdə respublikamızda sovet milisinin yaranma tarixindən və ictimai qayda-qanunun keşiyində duranların bugünkü işlərindən danışılır.
Məzmun
Film Azərbaycan milisinin 60 illik yubileyinə həsr olunmuşdur. Kinolentdə respublikamızda sovet milisinin yaranma tarixindən və ictimai qayda-qanunun keşiyində duranların bugünkü işlərindən danışılır.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Əhmədağa Muğanlı Rejissor: Musa Bağırov Operator: Sərdar Vəliyev
Çatmadağ
Çatmadağ — Qərbi Azərbaycanın (indiki Ermənistan Respublikası) Qəmərli (Artaşat) rayonu ərazisində kənd.
Tarixi
İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında, indiki Qəmərli (Artaşat) rayonu ərazisində kənd. Kəndin bir adı da Çatmadaş olmuşdur. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində Çatma formasında qeyd edilmişdir. Kəndin adının ikinci komponenti dağ//daş sözləri sonralar ixtisar edilərək rəsmi sənədlərdə Çatma formasında işlədilmişdir.
Valyuta siyasəti
Valyuta siyasəti (curency policy) – dövlət tərəfindən valyuta məzənnəsinin tənzimlənməsi məqsədilə həyata keçirilən hüquqi, iqtisadi, inzibati tədbirlərin kompleksi: valyuta siyasətinin həyata keçirilmə formaları:
Çatmadağ
Əhalisi
Kənddə 1873-cü ildə 41 nəfər, 1886-cı ildə 57 nəfər, 1897-ci ildə 162 nəfər, 1904-cü ildə 51 nəfər, 1914-cü ildə 178 nəfər, 1916-cı ildə 190 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır. 1918-ci ildə azərbaycanlılar soyqırımına məruz qalaraq deportasiya olunmuşdur. İndiki Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulandan sonra sağ qalan kənd sakinləri öz yurdlarına dönə bilmişdir. Burada 1922-ci ildə 29 nəfər, 1926-cı ildə 18 nəfər, 1931-ci ildə 37 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. SSRİ Nazirlər Sovetinin xüsusi qərarı ilə 1948-1949-cu illərdə azərbaycanlılar zorla Azərbaycana köçürülmüşdür və kənd ləğv edilmişdir.
Kənddə 31 nəfər kürd yaşamışdır. Prezidentin Şəxsi Mühafizə İdarəsinin rəhbəri, general Bəylər Əyyubov bu kənddə doğulmuşdur.
Valyuta siyasəti
Diskont siyasət
Mərkəzi bank tərəfindən kreditlər üçün ssuda kapitalının tələb və təklifinin tənzimlənməsi məqsədli faiz dərəcələrinin azalmazı və artması ilə müşayiət olunan uçot pul-kredit siyasəti. Faiz dərəcəsini artırmaqla Mərkəzi bank kredit pulu üzrə tələbin azalmasına təsir göstərir, azaltmaqla isə tələbi fəallaşdırır.
Nezametnıe adaları
Nezametnıe adaları — Şimal Torpağı arxipelaqı ərazisinə daxildir. İnzibati cəhətdən Krasnoyarsk diyarının Taymır Dolqan-Nenes rayonu ərazisinə yerləşir.
Valyuta siyasəti
Valyuta müdaxiləsi
Milli valyutanın məzənnəsini tənzimləmək məqsədilə Mərkəzi Bank tərəfindən valyuta bazarında həyata keçirilən xarici valyutanın alqı-satqısı əməliyyatıdır. Mərkəzi Bank valyuta bazarında satışlar həyata keçirərkən özünün xarici valyuta ehtiyatlarından istifadə edir.
Devalvasiya və revalvasiya
Milli valyuta məzənnəsinin xarici valyutaya nisbətdə, yaxud milli pul nişanlarının real qızıl tutumunun (tərkibinin) aşağı düşməsi.
Devalvasiya ölkə iqtisadiyyatında baş verən müxtəlif maliyyə böhranları, yaxud qeyri-tarazlığı, o cümlədən inflyasiya, tədiyyə balansında uzun müddət davam edən kəsrli vəziyyətin nəticəsi kimi baş verir.
Devalvasiya prosesi dövlətin bu prosesə müdaxiləsi baxımından 2 qrupa ayrılır: açıq devalvasiya, qapalı devalvasiya.
Açıq devalvasiya – dövlət tərəfindən milli valyutanın əhə miyyətli həcm də dövriyyədən yığılması, ya xud dəyərdən düşmüş milli pul nişanələrinin yeniləri ilə əvəz edil məsi yolu ilə milli valyuta məzənnəsinin qaldırılması.
Qapalı devalvasiya – dövlətin məqsədli müdaxiləsindən kənar öl kə iqtisadiyyatında baş verən devalvasiya prosesi. Bu zaman köhnə pul nişanələrinin yeniləri ilə əvəz olunması, yaxud dövriyyədən zəruri miqdarda milli valyutanın yığılması həyata keçirilmir.
Bunlarla yanaşı, rəqabət devalvasiyasına da rast gəlinir. Bu, dünya bazarında milli məhsulların rəqabət qabiliyyətini artırmaq, beləliklə də milli ixracı stimullaşdırmaq üçün dövlət tərəfindən məqsədli şəkildə həyata keçirilən devalvasiyadır. Bu zaman xarici valyutaya nisbətdə milli valyuta məzənnəsi ucuzlaşır və ölkə daxilində istehsal olunmuş məhsul dünya bazarında daha aşağı qiymətə malik olur. Beləliklə, qiymət amilinə görə bu məhsullar dünya bazarında yüksək rəqabət qabiliyyəti qazanır.
Valyuta məhdudiyyətləri
Valyuta məhdudiyyətləri valyuta dəyərləri ilə bağlı əməliyyatlarda qadağalar, limitləş­mə, nizama salma, ləngimə və ya onların sərəncamları şəklində istifadə olunur. Valyuta nəza­rətinin və valyuta məhdudiy­yətlərinin əsas məq­sədləri kimi aşağı­dakıları göstərmək olar:
Valyuta məhdudiyyətləri aşağıdakı faktorların nə­zərə alınması ilə tətbiq olunur: Valyuta nəzarətinin əsas tələbi valyuta qanun­veri­ci­liyi­nə riayət olunmasıdır. Bu qanunvericilik, bir qayda olaraq, kapi­talın hərəkəti ilə əlaqədar olan (ödəniş balan­sının struk­turu üzrə) əməliyyatların və cari əməliyyatların yerinə yetiril­mə­sinə nəzarət üzrə tədbirlər kompleksini nəzərdə tutur. Val­yu­ta nəzarətinin və valyuta məhdu­diy­yətlərinin forma­ları uy­ğun olaraq bu əlamətə görə cari (mal sövdə­ləşmələri və «görünməz» sövdələşmələr) və maliyyə (kapitalın ixracı, idxalı və neytral sövdələşmələr) forma­larına bölü­nürlər.
Safet Berişa
Safet Berişa (11 Noyabr 1949 – 19 Oktyabr 2016) — Müdafiəçi kimi çıxış etmiş Albaniya futbolçusudur. Berişa Teuta Durres FK, Partizan Tirana FK, Albaniya milli futbol komandasında çıxış etmiş və 20 müxtəlif kubokun sahibi olmuşdur.
Erkən karyerası
Berişa kiçik yaşlarından ögey valideynləri tərəfindən saxlanılmışdır. Uşaqlıq illəri də Durres şəhərində keçmişdir. Berişa ilk gənclik karyerasına Teuta Durres FK klubunda başlamışdır.
1992-ci ildə o, ailəsi ilə birlikdə İtaliyaya mühacirət olunmuşdur. Əvvəlcə Bari, sonra isə Arezzo şəhərində yaşamağa başlamışdır. Berişa təcili yardım maşını ilə sürücü kimi çalışmağa başlamışdır.
Süldə
Süldə xan — türk və altay mifologiyasında döyüş tanrısıdır. Züldə xan da deyilir. İnsanın qoruyucu ruhudur (iyesidir). Onları başqa düşmən soyların zərərlərinə qarşı qoruyur. Onun tərəfindən qorunan insanlar güclü, düşüncəli və cəsur olarlar. Çox qüvvətli, ürküdücü tanrıdır.
Çox qüvvətlidir. Orduları idarə etməkdə, döyüşləri qazanmaqda, düşməni yenmekte komandirlərə köməkçi olar. Qırmızı bayraqlıdır, sarı buğra kürəyində oturar. Sarı və ya ağ rəng ilə işarələniyər. Döyüşçüləri qoruyar. Qüvvəti simvollaşdırır. Döyüşçülərə və əsgərlərə qüvvət verər. Onların yenilməz olmalarını təmin edər.
Sulda
Sulda (Süldə) - türk, altay və monqol mifologiyasında hərəkətsiz ruh. İnsan ruhunun sabit, hərəkətsiz qismidir. Türklər Sür deyərlər.Bədəni tərk etdiyində insan ölər. Söz; sürmək, davam etmək kökündən gəlir. Eyni zamanda iz, işarə deməkdir. Zaman və davamlılıq mənaları var. Süld sözü monqolcada işarə və bayraq mənaları daşıyır. Tunguscada Sür/Sir axmaq, damlamaq kimi mənalar da ifadə edir.
Yulemiste gölü
Yulemiste gölü — Estoniyanın paytaxtı Tallin şəhəri ətrafında ən böyük göl. Yulemiste gölü Tallin şəhərini içməli su ilə təmin edən Tallin su sisteminin əsas hissəsidir. Göl əsasən Kurna çayı və Pirita çayı (Vaskyala-Yulemiste kanalı ilə) ilə qidalanır.
Gölün şərq sahilində Tallin Hava Limanı yerləşir və təyyarələr gölün üzərindən keçərək hava limanına enirlər. Bu göl mümkün təyyarə qəzalarının qarşısını almaqda yardımcı olur.
Gölün şimalında Tallinn Water Company tərəfindən nəzarət olunan su təmizləmə müəssisəsi yerləşir. Yulemiste gölü şəhərin su təlabatının 90 %-ni qarşılayır. Digər 10 % isə yeraltı sulara aiddir. Lakin göl şəhəri su ilə təmin edə bildiyindən gölün çirklənməsi ehtimalı nəzərə alınaraq yeraltı sular ehtiyat kimi saxlanılır. Hava limanının gölə olan yaxınlığı riski də əhəmiyyətsiz deyildir.
18 mart 2010-cu ildə DHL Antonov An-26 tipli təyyarə donmuş Yulemiste gölünə təcili eniş etməli olmuşdur, nəticədə, 1,5 ton yanacaq gölün suyuna sızmışdır. Lakin göl sonda tamamilə təmizlənmişdir və təyyarənin 6 ekipaj üzvündən heç biri yaralanmamışdır.
İnzibati cəhətdən göl Tallin şəhərinin Kesklin rayonunun tərkibindədir və yaxınlıqdakı meşələrlə Yulemisteyyarve altrayonunu əmələ gətirir. 1 yanvar 2014-cü ilin məlumatına görə altrayonun əhalisi 203 nəfərdir.
Mifologiya və uydurma
Göldə Lindaviki ("Linda qayası") adlı aşınmış qaya parçası yerləşir. Eston mifologiyasına görə qaya parçalarından biri olan Linda əri Kalevin Toompeadakı qəbrinə çatmalı idi, lakin önlüyünü düşürmüşdür. Qaya parçasının üzərində oturan Linda ağlamağa başlamışdır, göz yaşlarından göl əmələ gəlmişdir.
Əfsanəvi "Yulemiste ağsaqqalı"nın bu göldə yaşadığına inanılır. Deyilənə görə kimsə onunla qarşılaşsa həmin şəxsdən soruşacaq: "Tallin hazırdır?". Əgər şəxs "bəli" desə, şəhəri su basacaq. Düzgün cavab isə belə olmalıdır: "Yox, hələ çox var".
Astaraçay
Astaraçay — Azərbaycan Respublikasının İranla dövlət sərhədində çay.
Astaraçay Astara rayonundan axıb Xəzər dənizinə tökülür. Uzunluğu 38 km, hövzəsinin sahəsi 242 km²-dir. Başlanğıcını Talış silsiləsində, Şindanqalası dağından (1817 m yüksəklikdən) alır. Alaşa kəndi yanında qovuşan İstisu Astaraçayın əsas qolu hesab olunur. Astaraçay bu hissədən mənsəbə qədər olan məsafədə Azərbaycanla İran arasında dövlət sərhədi təşkil edir.
Çayın illik axımının 70%-ni yağış suları, 22%-ni yeraltı sular, 8%-ni isə qar suları təşkil edir. Yaz aylarında çayda güclü daşqınlar olur. Daşqın dövründə illik axımın 80-85%-i keçir. Suvarmada istifadə edilir. Astara şəhəri Astaraçayın mənsəbindədir.
Adını ərazidəki eyni adlı bulaqdan almışdır. Hidronim ast (aşağı, çökək, dərə) və ara/ura (yer, su, çay, bulaq) sözlərindən düzəlib, "dərədə bulaq, çökək yerdən çıxan su" mənasındadır.
Şar adası
Şar adası — Şimal Torpağı arxipelaqı ərazisinə daxildir. İnzibati cəhətdən Krasnoyarsk diyarının Taymır Dolqan-Nenes rayonu ərazisinə yerləşir.
Yerləşməsi
Kara dənizini ərazisində, Şimal Torpağı Arxipelaqına daxil olan Komsomoles adasında yerləşən Kuybişev burnundan 1,3 km cənub-qərbdə, Juravlyov körfəzinin şimal hissəsində yerləşir. Dairəvi formsya malikdir. Diametri 1,5 km təşkil edir. Hündürlüyü 8 metri keçmir. Cənub-qərb sahilləri hündür olub 4 metrə çatır. Mərkəzi hissəsində teleskoplu astronomik məntəqə vardır.
Qaraqoyunlu (Qəmərli)
Qaraqoyunlu — Qərbi Azərbaycanın (indiki Ermənistan Respublikası) Qəmərli (Artaşat) rayonu ərazisində kənd.
Tarixi
Gərni çayının sağ tərəfində, Qəmərli qəsəbəsindən 8-10 km şimalda, İrəvan-Naxçıvan-Culfa avtomobil yolunun kənarında yerləşən Qaraqoyunlu kəndidir. “İrəvan əyalətinin müfəssəl dəftəri”ndə (1590) Gərni nahiyəsi nin Yolkəsən kəndi kimi qeydə alınıb. “İrəvan əyalətinin icmal dəftəri”ndə (1728) isə Gərni nahiyəsinin Qaraqoyunlu kəndi kimi verilib, kəndin ikinci adının Yükkəsənçay olduğu göstərilib. Kənddə Veyis Məhəmməd oğlunun adına olan timardan dövlətin müxtəlif vergilər şəklində ildə 3 min ağça gəlir götürdüyü də həmin mənbədə qeyd olunub.
İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında, indiki Qəmərli (Artaşat) rayonunda kənd. Kəndin digər adı Qaraqoyun kimi göstərilir. "İrəvan əyalətinin icmal dəftəri"ndə qeyd edilir.
Kənd 1930-cu ilin sonlarında ləğv olunmuşdur.
Əhalisi
Kənddə 1831-ci ildə 236 nəfər, 1873-cü ildə 51 ailədə 199 kişi və 156 qadın olmaqla, toplam 355 nəfər "Tatar", yəni Azərbaycan Türkü yaşamışdır. Kənddə Məscid olub ., 1886-cı ildə 474 nəfər, 1897-ci ildə 456 nəfər, 1908-ci ildə 432 nəfər, 1914–cü ildə 475 nəfər, 1916-cı ildə 509 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1918-ci ildə Qaraqoyunlu-Türkmanlardan soyqırımına məruz qalaraq deportasiya olunmuşdur. Kənddə xaricdən köçürülən ermənilər yerləşdirilmişdir. İndiki Ermənistanda sovet hökuməti qurulandan sonra sağ qalan kənd sakinləri öz evlərinə dönə bilmişdir. Burada ermənilərlə yanaşı 1922-ci ildə 178 nəfər, 1926-cı ildə 228 nəfər, 1931-ci ildə 246 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. SSRİ Nazirlər Sovetinin xüsusi qərarı ilə 1948-1953–cü illərdə azərbaycanlılar Azərbaycana köçürülərək tarixi-etnik torpaqlarından deportasiya olunmuşdur. İndi burada ermənilər yaşayır.
Sıratağlı dini-memarlıq kompleksi (İçərişəhər)
Sıratağlı dini-memarlıq kompleksi, Bazar meydanı və ya Xanəgah kompleksi — İçəri Şəhərdə yerləşən və ölkə əhəmiyyətli abidə olan sıratağlı dini-memarlıq kompleksi.
Qız Qalasının şimаl tərəfində 1964-cü ildə aparılan arxeoloji qazıntı işləri zаmаnı mаrаqlı quruluşа mаlik sıratağlı аbidə аşkаr оlunmuşdur.
Quruluşu
thumb|250px|Bazar meydanında daş qoyun heykəlləri Abidənin hər tərəfdən səki və sütunlu tağlarla əhatə olunması Məscidül-Həramı xatırladır. Aparılan arxeoloji qazıntılar nəticəsində bu ərazidən 52 qəbir aşkar olunmuşdur. Qəbirlərin əksəriyyəti "əmanət meyitlər"dir. Abidə ərazisində və tağlar altında olan qəbirlər yəqin ki, başqa yerdən gətirilən "əmanət meyitlər"ə məxsus olmuşdur. Müsəlman adətlərinə görə bəzi şəxslər öldükdən sonra müqəddəs yerlərdə basdırılmalarını vəsiyyət edirdilər. Nəzərdə tutulmuş müqəddəs yer çox uzaq olduqda meyiti əmanət olaraq yaxın yerlərdə basdırırdılar. Həyətin ortasında, qəbirlərin yanında silindrik formalı bir quyu və ondan bir qədər aralı cənub-şərq tərəfdə səkkizguşəli böyük bir sütun aşkar olunmuşdur. Sütün daşla hörülmüş səkkizguşəli, üç pilləli səki üzərində dayanmışdır. Onun hündürlüyü 1,31 m, qalınlığı isə 48 sm-dir. Tаpılаn mаddi-mədəniyyət аbidələri və qəbirlər, burаnın müqəddəs ziyаrətgаh оlmаsı bаrədə аrхеоlоqlаrın fikirlərinin rеаllığını bir dаhа təsdiq еdir.
Brayan Konietzko
Brayan Konietzko — amerikan cizgiçi, cizgi rejissoru və produsserı. "Avatar: Aanq haqqında əfsanə" və "Korra əfsanəsi" cizgi serialların müəllifi kimi bilinir.
Həyatı
Brayan Konietzko Corciya ştatında Rozuell orta məktəbini bitirib. 1998-ci ildə Rod Aylend dizayn məktəbində Bakalavr dərəcəsini alıb.
Film Roman studiyada personajlar dizaynnan iştəmişdi. Orada "Family Guy" üçün personajları yaradırdı və "King of the Hill" ilə "Mission Hill" layihələrdə direktorun köməkçisi kimi iştəyirdi. Nickelodeon-da isə "Invader Zim" layihədə eskizlərin rəssamı və art direktor kimi iştəyirdi.
Brayn bir musigi qrupun üzvüdür. Bu qrupun «Our Ancestor’s Intense Love Affair and At Night» və «Under Artificial Light» albomları var.
Paleogeya
Paleogeya ( — qədim,  — Yer üzü) — qurunun ən böyük zoocoğrafi bölgüsündən biri olub, Efiopiya və Hind-Malayya sahələrini tutur. Bəzi alimlər bu bölgünü qəbul etmir, Efiopiya və Hind-Malayya sahələrini Palearktika və Nearktika sahələri ilə birlikdə Arktogeyaya aid edirlər.
777 №-li müəssisədə (film, 1988)
777 №-li müəssisədə qısametrajlı bədii "Mozalan" süjeti rejissor Oqtay Mirqasımov tərəfindən 1988-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Əsas rolu Oqtay Mirqasımov ifa edir.
Məzmun
Film iş yerlərindəki özbaşınalıqlar haqqındadır.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Oqtay Mirqasımov Rejissor: Oqtay Mirqasımov Operator: Amin Novruzov Rəssam: Fikrət Bağırov
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1988-ci ilin Azərbaycan filmləri 1980-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
2010 FİFA Dünya Kuboku
2004-cü ilin may ayında seçim prosesində Mərakeşi və Misiri qabaqlayarag, 2010 FİFA Dünya Kubokunun sahibi oldu. Final qrup mərhələsi 11 iyunda başladı, hansında ki 32 komandaların ixtisas dərəcəsini təyin etmək nöqtələr üçün, hər qrup keçidində top iki komandaları ilə dörd komandanın kollektiv məktub qruplarında oynadı. Bu 16 komanda 26 iyunda başlayan pley-off mərhələsinə irəli getdi, hansında ki, oyunlar hamarlanır, normal vaxt əlavə vaxtdan istifadə etmək yoluna qoyulandan sonra qədər və ya Dünya Kuboku Finalı daxil olmaqla cəza atışması Yohannesburqda Futbol Şəhəri stadionunda 11 iyul ərzində nəzərdə tutdu.
Bu turnirin final oyunu heç vaxt Dünya Kubokunu qazanmayan Niderland və İspaniya arasında olmuşdur ki, əvvəllər heç vaxt Avropadan kənarda keçirilən mundiallarda 2 UEFA təmsilçisi finalda iştirak etməmişdir.
Final oyununda İspaniya millisi əlavə vaxtda Andres İniestanın vurduğu yeganə qol sayəsində Niderland millisini məğlub etdi. Bununla da bu komanda tarixində ilk dəfə futbol üzrə dünya çempionatının qalibi titulunu qazandı.
Görüş yerinin seçimi
Son futbol çempionatın sahibini seçməkdə kontinental fırlanma siyasətinə müvafiq olaraq, çempionat 2010-cu ildə Afrikanı saxlanmalı idi. Turniri qəbul etmək üçün onun təklifi 5 Afrika ölkəsinə xidmət etdilər.
FİFA İcra Komitəsi qərara gəldilər ki, iki ölkədə turnir keçirilməyəcək. Bu qərardan sonra 2004-cü ilin may ayında Tunis bu namizədliyini geri götürdü. Komitə həmçinin qərara aldı ki, ayrı tətbiqi Liviya namizəd ölkələri üçün formal tələbləri qarşılamır. 15 may 2004-cü ildə səsvermənin birinci raundundan sonra Boşboğazlıq elan edildi və Cənubi Afrika Mərakeşin və Misirin ətraflarına getdi və çempionatı götürdü.
2006-cı və 2007-ci ildə, başqa ölkədə çempionatın mümkün ötürməsi haqqında şayiələr var idi. Görkəmli futbol aktivistlər, bəzi FİFA başçıları daxil olmaqla Cənubi Afrika sakinlərinin öyrətməyinin təşkilatı və tempi ilə bədbəxt idi. Buna baxmayaraq, FİFA-nın rəsmi vəziyyəti dəyişməz qaldı.
Stadionlar
2005-ci ildə təşkilatçılar Cənubi Afrikada çempionatı ötürən 12 şəhərdən ilkin siyahını elan etmişdir: Durban, Keyptaun, Yohannesburq (2 stadion: Sokker Siti və Koka-Kola Park), Pretoriya, Blumfonteyn, Port Elizabet, Polokvane, Rustenburq, Nelsprut, Kimberli və Orkni.
Cənubi Afrikada futbolda Dünya çempionatı dəniz səviyyəsi yerlərdə keçmək son 24 il ərzində birinci oldu. On stadionun altısı yuxarıda dəniz səviyyəsi hündürlük 1200 metrdən çoxdadır.
Püşkatma
[[Fayl:2010 world cup qualification.png|center|thumb|750px|
2 dekabrda FİFA tərəfindən püşkatma üçün səbətlər elan etmişdir. Səbətlərdə, əvvəlki Dünya çempionatında, milli komandaların məhsulları coğrafi prinsip ilə edilmişdir. Turnirin püşkatması isə Keyptaunda 4 dekabr 2009-cu ildə keçirilmişdir.
Birinci səbət modul Cənubi Afrika Respublikasını etmişdir, ölkə təşkilatçı kimi və 2009 oktyabr üzrə FİFA-nı qiymətləndirməyə müvafiq olaraq dünyada 7 ən güclü modullardan hesab olunub. Həmçinin, püşkatma qaydalarına müvafiq olaraq, bir konfederasiyadan iki əmr bir qrupa çata bilmir. Beləliklə, CAR milli futbol komandası başqa Afrika milli komandadan bir qrupa, Braziliyaya və Argentinaya çata bilmədi. CAR milli futbol komandası çempionatın sahibi A qrupda birinci say almışdır. Onda B-dən H-ə qruplarda səbət qabaqdan əmrləri ardıcıl surətdə yaymışdır; onların hamısı qruplarda birinci sayı almışdır.
İkinci səbətin əmrləri həmçinin bütün 8 qrupda ardıcıl sürətdə yerləşdirilmişdir.
Üçüncü səbətdən əmrlər coğrafi vəziyyət hesabı ilə qruplarda yerləşdi: əvvəl iki Afrika vətəndaşı səbətdən (Nigeriya və Kot-d'İvuar) uzanılan komandada birləşir, Argentina və Braziliya milli futbol komandaıarı qabaqdan Cənubi Amerika əmrlərinə qruplara getdi. Üçüncü səbətdən Uruqvay milli komandası CAR milli futbol komandası qrupa malikdir. Üçüncü səbətin başqa əmrləri artma qaydası ilə qruplarda qalınan boş yerləri doldurdu. Dördüncü səbət yayılmışdır, saniyəyə oxşardır.
Qrup mərhələsi
right|thumb|180px|FİFA Dünya Kuboku 2010 biletləri.
Qruplarda ilk iki yeri tutan milli komandalar növbəti mərhələyə adlayacaqlar.
Xal sistemi
Komandalara qrup mərhələsindəki hər qələbəyə görə 3 xal, heç-heçə nəticəsinə 1 xal, məğlubiyyətə görə isə 0 xal verilir.
Cədvəllərdə aşağıdakı qısaltmalardan istifadə olunmuşdur:
Bombardirlər
Turnirin sonunda ən çox qol vurmuş futbolçuya Qızıl Buts Mükafatı təqdim ediləcək.
Vuvezelalar
Vuvuzelaları 2009-cu ildə Konfederasiyalar Kubokununda bütün matçlarında imkan verildi, və 2019-cu ildən qadağan edilmir. Bəzi futbol şərhçi, oyunçu və tamaşaçıların bəzi futbol beynəlxalq auditoriyası FİFA-nın himayəsi altında keçirilən beynəlxalq yarışlarda vuvuzelalara qarşı çıxırlar.
FİFA Dünya Kuboku 2010-cu il ərzində vuvuzela qadağanı dəstəkləmiş bir neçə Avropa diktorundan şikayətləri aldı, çünki səs onların şərhçilərini batırır.
Portuqaliya yarımmüdafiəçisi Kristiano Ronaldo dedi ki, səs oyunçular qarışır.
Dünya Çempionatın topu
Xüsusilə Adidas şirkəti 2010 Dünya Kuboku üçün rəsmi top buraxmışdır. Topun daxili çərçivəsini əhatə edən səkkiz üçölçülü formalı YEVADAN və TPU panellərindən ibarət olunur. Yeni top bəzi tanınmış futbol oyunçuları öyrətməkdə artıq sınaqdan keçirilir: "Çelsi", "Real" Madrid və "Bayern" Münhen.
Topun təqdimatı 4 dekabr 2009-cu ildə Keyptaunda keçirildi.
Gəncə Müəllimlər Seminariyası
Gəncə Müəllimlər Seminariyası — Azərbaycanda müəllim kadrları hazırlayan ilk seminariya (1914). İki il sonra belə bir seminariya Bakıda da fəaliyyətə başlamışdı.
1918-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Hökumətinin sorğusuna cavabında xalq maarifi nazirliyi bildirdi ki, Cümhuriyyət hakimiyyəti yaranana qədər Azərbaycanda yeganə olaraq Gəncə şəhərində müəllimlər seminariyası fəaliyyət göstərmişdir. Cümhuriyyət Hökuməti həmin müəllimlər seminariyasını milliləşdirmişdi. Xalq maarifi nazirliyinin 1919-cu il üçün məlumatında nazirlik sistemində üç müəllimlər seminariyasının - Gəncə və Qazaxda kişi, Bakıda isə qadın seminariyalarının olduğu bildirilirdi. Gəncə müəllimlər seminariyasında azərbaycanlılarla yanaşı, Daşkənd və Səmərqənd şəhərlərindən gəlmiş özbək gəncləri də təhsil alırdı. Yusif Məmmədəliyev, Mikayıl Rzaquluzadə, Əhməd Cavad Gəncə seminariyasında dərs demiş, Həmid Araslı, Mir Cəlal və b. görkəmli ziyalılar bu seminariyanı bitirmişlər. Seminariya 1927-ci ildə qız seminariyası ilə birləşdirilmiş və Gəncə Pedaqoji Texnikumu adlandırılmışdı.
Şərqi Avstraliya cərəyanı
Şərqi Avstraliya cərəyanı — Sakit okeanda cənub ekvator axımından formalaşaraq Mərcan dənizindən keçən və Avstraliyanın şərq sahillərinə çataraq, cənuba doğru axan isti okean cərəyanıdır.
Xüsusiyyətləri
Avstraliya sahillərinin yaxınlığında təxminən 15° c.en-də cənub ekvator axımı bölünərək Şərqi Avstraliya cərəyanını yaradır. Bu, Avstraliya sahillərinə yaxın ən böyük okean cərəyanıdır. Cərəyan 30° c.en-də maksimum sürətinə çataraq, 90 sm/s sürəti ilə axır. Cənub istiqamətində axarkən 31°c.en ilə 32° c.en arasında bölünür. 33° c.en-ə çatdıqda o, cənub istiqamətinə keçməyə başlayır və axımının digər hissəsi sıx sirkulyasiya zamanı şimala tərəf dönür. Bu ərazidə Şərqi Avstraliya cərəyanı özünün maksimum axım nəqliyyatına çatır, təxminən 35 Sv (Bir sverdrup (Sv) saniyədə 106 m3-ə bərabərdir). Geri dönməyən axımın çox hissəsi Yeni Zellandiyanın şimal burnunun şimalında Tasman dənizindən keçərək şərqə doğru Tasman cəbhəsinə irəliləyir. Cərəyanın qalan hissəsi cənuba doğru Qərb küləkləri cərəyanına çatana qədər axır. Tasman hissəsində axımın nəqli 13 Sv hesablanmışdır. Şərqi Avstraliya cərəyanının şərqə doğru hərəkəti və Yeni Zelandiya sahil xətitinə yenidən gəlməsi Şərqi Aukland cərəyanını formalaşdırır. Həmçinin, bu cərəyan da tropik dəniz faunasını Avstraliyanın cənub-şərq sahilləri boyu subtropik bölgələrdəki yaşam yerlərinə daşımaq üçün hərəkət edir.
Euphorbia guillauminiana
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Euphorbia griffithii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Fundulus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Növləri
Cinsə aid 39 növ qeydə alınmışdır:
Büşruyə şəhristanı
Büşruyə şəhristanı- İranın Cənubi Xorasan ostanının şəhristanlarından biridir. Şəhristanın inzibati mərkəzi Büşruyə şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 23.540 nəfərdən ibarət idi.
Ana lövhə
thumb|250px|Ana lövhə ASUS (model MSI K7T266) Ana lövhə  (ing. motherboard, ru. материнская плата) - kompüter sisteminin başlıca komponentlərini: prosessoru, operativ yaddaşı, şin kontrollerini, birləşdiriciləri və s. özündə saxlayan əsas lövhə. Yaddaş genişləndiriciləri və giriş-çıxış kartları da daxil olmaqla qalan lövhələr ana lövhəyə şin yuvaları vasitələrilə qoşulur. Ana lövhə və ya ana plata - kompüterin daxili əlaqələri ilə xarici qurğulara təsir göstərən və onları idarə edən xüsusi və əsas kompüter hissəsi. Ana (sistem) lövhə kompüterin daha effektli işləməsi üçün əhəmiyyətli rol oynayır. Ana lövhə müxtəlif ölçülərdə olur.
Ana lövhə daxildən sistem blokunun korpusuna bərkidilir, bunun üçün də lövhə tipinə görə korpusa uyğun gəlməlidir.
Ana lövhə bir çox komponentləri birləşdirir:
Ana lövhənın bütün komponentləri bir-birilə informasiya mübadiləsini aparan keçirici xətlərlə birləşdirilib. Bu cür keçirici xətlər birlikdə informasiya şini və ya sadəcə, şin adlanır. Şin xətlər üç tipə bölünür: Bu cür şinlərdən savayı, FK-nın özünün funksiyalarını yerinə yetirən xüsusi şinlər qrupu da var:
Anakart Nədir?
Kompüter təchizatlarını bir-birlərinə bağlamaq və koordinasiyalı halda işlərini təmin etmək üçün istifadə edilən bir təchizatdır. Parçaların aralarında ünsiyyət qurmasını və lazımlı əməliyyatların reallaşmasını təmin etmək üçün anakartlar üzərində xarici prosessor yanında kart prosessorları da var. Çipset olaraq da adlandırılan bu prosessorların kompüter performansı üzərində çox təsirli olduqları bilinir. Daxili parçaları bir-birinə bağlamaqla yanaşı kompüteri xarici ətraf ilə ünsiyyətini (səs, görüntü, məlumat) təmin edən üzərində portlar var. Qısaca kompüterlərin olmazsa olmaz hissəsidir. İndiki vaxtda bir çox anakart istehsalçısı (İntel, Asus, Gigabyte, Msi, Dfi vs ..) adətən bir neçə çipset istehsalçısının prosessorlarını istifadı etsələr belə kartlar üzərindəki digər təchizat və nəqliyyat vasitələri ilə bir-birlərinə qarşı üstünlük təmin etməyə çalışırlar.
Anakartların Əsas Parçaları və Vəzifələri
Digər kompüter təchizatlarını və xarici dünya ilə ünsiyyəti təmin etmək üçün anakart üzərində müxtəlif portlar var. Aşağıdakı şəkildə nümunə bir anakart dövrəsinin üstdən görünüşü var.
Yuxarıdakı şəkildə görünən anakart ilə digər anakartlar arasında məntiq və iş prinsipi olaraq çox fərq yoxdur. Dövrə üstündə olan parçalardan digər anakartlarda'da olan anakartların ortaq hissələri olan adlandırılan iş vahidlərini araşdıracaq olsaq; Anakart Prosessoru - Daxili Prosessor (Chipset): Yuxarıda da qısaca bəhs etdiyimiz kimi, ana platalarda parçalar arasındakı məlumatların transferlərini və anakartın xaric ilə müxtəlif əlaqələrini təmin etmək üçün anakart prosessoru olaraq da adlandırılan çipset prosessorları var. Nümunə olaraq harddisk üzərindəki bir məlumat prosessor ilə işlənərkən və ya prosessordakı bir məlumat ekran kartı üzərindən görünüşə çevrilərkən bu inteqrasiya üzərindən transfer edilməkdədir. Kompyuterə taxılı olan parçalar ümumiyyətlə fərqli sürətdə və növdə ünsiyyət vahidlərinə sahibləridir. Bir-birləriylə birbaşa əlaqə saxlamazlarvı ona görə də çipset'ler dövrəyə girir. Aradakı bu fərqlilikləri ortaq bir mərkəzdə yığaraq parçaların uyğunlaşma içində xəbərləşmələrini təmin etməkdədir. Aşağıdakı şəkildə yuxarıdakı anakartın Şimali Körpüsü prosessoru yəni kart üzərindəki iki daxili ümumi prosessordan biri görünməkdədir.
Daxili Parça Portları
Aşağıdakı anakart şəklində nömrələnmiş portlar və vəzifələri verilmişdir.
Şimali Atlantika cərəyanı
Şimali Atlantika cərəyanı— güclü isti dəniz cərəyanı. Qolfstrim cərəyanının şimal-şərq uzantısı olaraq bilinir. 6500 km məsafədə hərəkət edir. Böyük Nyufaundlend bankəsindən başlayaraq İrlandiya adasına qədər uzanır. Burada iki qola ayrılır. Cənuba istiqamətlənən qol Kanar cərəyanı adlanır. Digəri isə şimala yönəlir. o isə öz nönbəsində Farer adaları və İslandiya arasında iki qola bölünür:Norveç cərəyanı və Qərbi İslandiya cərəyanı. Bu cərəyan Avropanın iqliminə böyük təsir göstərir.
Ana lövhə
Daxili Parça Portları
1* PCI Portları: Bu portlar kompüterə satın aldığımız, ekran kartı xaricindəki kartları bağlamaq üçün istifadə olunan portlardır. Nümunə olaraq səs kartı, televiziya - tv kartı, ezernet kartı, təhlükəsizlik kartı kimi kartlar bu portlara bağlanır. PCI portunun data rate 33 MHz və ya 66 MHZ səviyyəsindədir. 124 pi ilə tək səfərdə 32 bitlik bir məlumat transferi təmin edir. 3.3V və ya 5v səviyyəsində iş gərginliyinə sahib olub 32bit ünvanlama etməyi bacarır. (4GB). Son olaraq da saniyədə 133MB ötürülməsi edə bilməkdədir.
2* PCI Express Portları: Bu portlar PCI slotunun yerini almaq üçün nəzərdə tutulmuşdur və çox yaxın zamanda artıq kartlarda yalnız bu portlar istifadə ediləcək. Məlumat transfer sürəti səbəbiylə PCI ilə müqaisə edilə bilinməyəcək dərəcədə güclüdür. PCI Express 1.1 və PCI Express 2.0 versiyaları mövcuddur. PCI Express 1.1 də 2.5GB / Saniye məlumat transfer sürəti PCI Express 2.0 da isə bunun iki qatı yəni 5GB / saniyə məlumat transfer sürətinə malikdir. Yəni istehsal daxili kartlar (səs, tv, mpeg decoder vs ...) artıq bu texnologiyaya uyğun olaraq istehsallarına arttırıllar.
3* PCI Express x16 Portu: Bu slot isə AGP yə alternativ olaraq inkişaf etdirilmişdir. Əsasən PCI EXPRESS məntiqini istifadə edir lakin lay sayı çox olduğu üçün məlumat transfer sürəti inanılmaz ölçülərə çatmışdır. Bəzi anakartlarda iki ədəd bu slottan var. Təməl məntiq iki ekran kartını eyni ana plataya bağlayaraq görüntü emal keyfiyyətini dahada yüksəldir. Ekran kartları üçün hazırlanan PCI Express x16 slotu saniyədə 4GB məlumatların ötürülməsi təmin edir. 16 xətt istifadə və hər xətt saniyədə 250MB məlumatların ötürülməsi təmin edir. Yeni nesil ekran kartlarının hamısı bu slot quruluşuna uyğun olaraq istehsal edilir.
4* IDE - ATA Portu: Bu port isə kompüterimizə CDROM, CRrewriter, DVDROM, IDE Dəstəkli Harddiskler bağlamaq üçün istifadə edilir. Integrated Drive Elektronics - Daxili Sürücü Elektronika terminlərinin qısaltması ilə əldə edilmiş olan bu interfeysi üst versiyaları 100MHZ sürətə və 48 bit ilə 144PB saxlama tutumuna malikdir.
5* Sata və Sata 2 Portları: Bu portlar isə ATA interfeysi paralel moddan ardıcıl moda və bəzi inkişaf etdirilmə ilə daha da təkmilləşmişdir. Məlumat transfer sürəti çox böyük ölçüdə artmaqla birlikdə yeni versiyada sata 2.0 ilə 3.0Gb / saniyə və ya 300MB / saniyə ötürülməsi təmin edir. Istifadə kabel texnologiyası ilə kasa içində daha erqonomik istifadə təmin edilir. 4 Pin ilə harddisk anakart arasında məlumat ünsiyyəti təmin edilir. Yaxın zamanda sata 3.0 ın çıxması ilə birlikdə məlumat transfer sürəti 6.0Gb / Saniye səviyyəsinə çıxacaq. Bu portlar anakart prosessorlarına birbaşa əlaqəli deyil. Kabellərdən gələn məlumatlar əvvəlcə bu ünsiyyət protokolu üçün xüsusi olaraq çıxarılan sata idarəçi inteqrələri tərəfindən işlənib chipset köçürülməkdədir.
6*Disket Sürücü Bağlantı Portu: Bu porta isə disket sürücülər bağlanmaqdadır. Son dərəcə məhdud bir transfer sürətinə malikdir və rahat deyil. Yeni nəsil pclerde artıq bu slot istifadə edilməməyə başlanmışdır.
7* Güc Əlaqə Portu: Kassada olan güc qaynağından (power supply) plataya lazımlı olan gücü təmin etmək üçün ediləcək bağlantıda istifadə ediləcək olan porttur. Sağlam bir şəkildə karta bərkidilmiş olub kart üçün lazımlı olan + 5v -5v + 12v gücləri buradan təmin edir. Daxili parçalar üçün istifadə portları və iş şəkillərini yuxarıda izah etdim.
Daxili Portlar - Prosessor və Ram
Bu soket digər əlaqələrdən fərqi, anakart üzərində taxılı qalması və kompüterin ən əhəmiyyətli parçalarından ikisi olmalarıdır. Kompüter üzərində həyata keçirilən əsas əməliyyatlar hamısı bu iki parça üzərində aparılır. Prosessor - CPU Portu: Prosessor özünə gələn əmr və məlumatları uyğun şəkildə işləyərək çıxışları ram və digər lazım olanhissələrə göndərir.Məlumatların böyük qisimi ram üzərində toplanacağı üçün bu iki hissə arasında çox böyük sayda əlaqə vardır və ümumiyyətlə bir-birinə yaxın mövqedə hazırlanır. Aşağıdakı şəkildə nümunə bir prosessor slotu göstərilmişdir.
Bu Slotlar ümumiyyətlə müxtəlif standartlarda hazırlanır. Günümüzdəki ən əhəmiyyətli iki prosessor istehsalçı firmanın istehsal etdiyi və istifadə etdiyi ümumi standartlar; Intel prosessorları üçün: Socket 370, 423, 478, 479, 486, 495, 603, 604, 611, LGA 775 AMD prosessorları üçün: 563, 754, 939, 940, AM2, AM2 +, AM3, 1207 kimi sektorlar istifadə edilir. Yuxardakı şəkil soket LGA 775 dir. Prosessorlar işləyən müddət istilik səviyyəsi yüksəldiyi üçün soyudulmağa qətiliklə ehtiyacları vardır. Soyuducu bağlanabilmesi içində yuva ətrafında müəyyən bir boşluq var. Ayrıca yuvanın ətrafında olan parçalar ümumiyyətlə gücqurguları və tənzimləyici dövrələrdir. Prosessorlarda gərginlik dalğalanmasının çox kiçik dəyərlərdə olması yada heç olmaması daha yaxşıdır. Bu səbəblə güc qaynağı tənzimlənməsi yanında anakart istehsalçıları prosessor üçün öz xüsusi inkişaf etdirdikləri tənzimləyici dövrələridə istifadə edirlər. Ram Portu - DIMM Port: Yuxarda da qısaca açıqladığımız kimi prosessor və ram slotları bir-birinə ümumiyyətlə yaxın istehsal olunurlar çünki aralarında çox kabel bağlantısı vardır və kompüter sürətini ən çox təsir edən işçilərdir. Normalda məlumatları harddisk üzərindən oxuyub işləmək nə qədər sürətli olursa olsun ekranda donmalar ilə qarşılaşırıq, çünki bir səhifədən digərinə keçərkən harddisk üzərindəki məlumatın alınıb işlənməsi, harddsikin giriş müddətindən ötəri gecikir. Lakin ram'lar, üzərindəki məlumatları anında ekrana və lazımlı vahidlərə köçürmə qabiliyyətlərinə malikdirlər. Bu səbəbdən lazımlı məlumatlar prosessor tərəfindən işlənib RAMa köçürülür və oradan da lazım olduğu zaman istifadə edilərlər. Nümunə verəcək olsaq kompüterimizdə bir proqram işlətdiyimiz zaman bu proqram harddsik üzərinden uyğun şəkildə işlənərək ram yaddaş üzərinə köçürülür. Proqram üzərində hər hansı bir əməliyyat edərkən əslində proqram ram üzərindən işləyir. Əks təqdirdə hər hansı bir əməliyyatda və ya səhifə dəyişməsində hər dəfə harddsik istifadə edilsəydi çox vaxt itgimiz olardı.
Xarici Portlar
Bu portlar isə kompüterimizin içindəki məlumatları və məlumatların xarici dünya ilə əlaqəsini təmin edir. nümunə; səs, internet, mouse, klaviatura kimi parçalar bu slotlara bağlanaraq işləyir. Aşağıdakı şəkildə olan əlaqə portlarını və vəzifələrini araşdıraq.
İstinadlar
Ana lövhə nədir?
Suriyada vətəndaş müharibəsi
Suriyada vətəndaş müharibəsi – Suriyada 2011-ci ilin mart ayından bəri davam edən, hökumət qüvvələri və ABŞ, Avropa Birliyi ölkələri, Səudiyyə Ərəbistanı və Qətər tərəfindən dəstəklənən silahlı terrorçu qruplar arasında gedən silahlı qarşıdurmadır. Suriyada hökumət əleyhinə etiraz aksiyaları 2011-ci il martın 15-də başlayıb. Ən geniş aksiyalar ölkənin cənubunda, Deraa şəhərində keçirilib. İlk öncə nümayişlər dinc xarakterli olsa da, daha sonradan nümayişçilər arasında peyda olan təxribatçılar tərəfindən polisə və nümayişçilərə atəş açılıb. Burada polis və etiraz aksiyası iştirakçıları arasında baş vermiş toqquşmalar zamanı rəsmi 43 nəfər, qeyri rəsmi isə 100 nəfər həlak olub. Artıq 9 ilə yaxındır ki, davam edən toqquşmalarda milyonlarca insanın həlak olduğu qeyd edilir. Hal hazırda Suriyada əsas qüvvələr müxalif qüvvvələrin dəstəkçisi Türkiyə ilə Rejim qüvvələrinin dəstəkçisi Rusiyadır. Fevral ayının 29-da İdlibdə Rusiya Hərbi Hava Qüvvələri tərəfindən Türk Silahlı Qüvvələri mövqeyinə açılan raket zərbələri nəticəsində rəsmi 33, qeyri-rəsmi isə 100dən çox Mehmetçik şəhid olmuşdur. Hal hazırda Türk Silahlı Qüvvələrinin dəstəyi ilə Müxalif Qüvvələr Saraqib yaxınlığında Rejim qüvvələriylə şiddətli atışmalara girmişdir.
Etiraz nümayişləri
Suriyanın Dəraa şəhərində polis və hərbçilərə küçələrə çıxmış nümayişçilər arasındakı təxribatçılar tərəfindən atəş açılıb. Gülləbaranda 5 nəfər həlak olub, onlarla insan yaralanıb. Öməri məscidinin yanında nümayiş keçirənlərə qarşı isə gözyaşardıcı qazdan istifadə olunub. Paytaxt Dəməşqdən 100 kilometr cənubda yerləşən Dəraa şəhərində prezident Bəşər Əsədə qarşı etiraz nümayişləri ötən həftənin cümə günü başlanıb. Nümayişçilərə qarşı polis rezin güllələr və gözyaşardıcı qazdan istifadə edib. Nümayişin dağıdılması nəticəsində həmin gün 6 nəfər həlak olmuşdu. 11 yaşlı oğlan isə gözyaşardıcı qazdan zəhərlənib ölmüşdü. Suriyada müxalifətçilərə qarşı güc tətbiqini ABŞ və Avropa Birliyi qətiyyətlə pisləyib.
Daraa şəhərində hökumət əleyhinə keçirilən aksiyanın iştirakçıları martın 21-də dövlət hakimiyyətinin əsas simvollarından sayılan keçmiş prezident, hazırkı prezident Bəşər Əsədin atası Hafiz Əsədin heykəlini dağıdıblar. Aksiyaçılar şəhərdə qubernatorun iqamətgahını, hakim partiyanın mənzil-qərargahını, məhkəmənin binasını yandırıblar. Aksiyanı yatırmaq üçün şəhərə elitar tank qoşunlarının 4-cü diviziyası göndərilib. Martın 22-də hökumət qüvvələrin açdığı atəş nəticəsində 5 nəfər ölüb, 6 nəfər yaralanıb. Qeyri-rəsmi məlumatlara görə isə 20 nəfər ölüb. 300 nəfərdən çox insan yaralanıb.
Suriyada azadlıq tələbilə paytaxt Dəməşq və ölkənin cənubunda Deraa şəhərində etiraz nümayişləri keçirilib. Dəməşqdə cümə namazından sonra təxminən 200 adam Deraa şəhərinin sakinlərinə dəstək məqsədilə nümayiş keçirib. Röyters xəbər agentliyinin məlumatına görə, onlarla adam həbs edilib.
2011-cil martın 26-da Suriya hökuməti Saydnaya həbsxanasında saxlanılan 260 siyasi məhbusu azad edib. Həbsdən buraxılanların böyük əksəriyyəti radikal dini birliklərin üzvləridir. Bundan əlavə, 14 kürd də azad edilib. Hüquq müdafiəçiləri bildirirlər ki, hökumət məhbusları ölkənin liberallaşdırılması ilə bağlı kurs çərçivəsində azad ediblər. Rəsmi Dəməşq ərəb ölkələrində başlayan etiraz aksiyalarının Suriyaya keçməsindən sonra bu addımı atmağa məcbur olub. Hökumətin güzəştlərlə bağlı vədlərinə baxmayaraq, ölkədə etiraz aksiyaları dayanmır.
“Əl-Ərəbiyyə” telekanalı bildirib ki, martın 29-da Suriya hökuməti istefaya göndəriləcək. Müşahidəçilərin fikrincə, nazirləri istefaya göndərməklə prezident Bəşər Əsəd ölkədəki etiraz aksiyalarına son veriləcəyinə ümid edir. Bundan başqa, Suriyanın Ana Yasasının 8-ci maddəsi də dəyişdirilir. Həmin müddəada bildirilirdi ki, hakim BƏƏS partiyası dövlətin və cəmiyyətin əsas partiyasıdır. Ötən gün Suriya prezidenti 1963-cü ildən bəri tətbiq edilən fövqəladə rejim də ləğv edib.
Suriya hökuməti istefa verib. “Əl-Cəzirə” telekanalı prezident Bəşər Əsədin hökumətin istefasını qəbul etdiyi barədə məlumat yayıb.
Müharibənin güclənməsi
Qərb dövlətləri və Fars körfəzindəki monarxiyalar Suriyadakı müxalifətə çoxlu miqdarda silah və pul yardımı edir. Müxalifətin tərəfinə keçmiş suriyalılar və xaricdən göndərilən muzdlu terrorçular Türkiyə ərazisində qurulmuş xüsusi hərbi bazalarda təlim keçdikdən sonra Suriya ərazisinə göndərilir. 2011-ci ilin sonundan etibarən Türkiyə ərazisindən Suriyaya keçən silahlıların sayı çoxalmağa başladı. Onlar Suriya şəhərlərində dağıntılar törədir, əhalini pul qarşılığında girov qaçırdır, hərbi və polis məntəqələrinə hücumlar təşkil edirdilər. 2012-ci ilin iyun ayında Suriyadakı BMT müşahidəçilər missiyasının başçısı Erve Ladsus bildirib ki, Suriyadakı hazırkı vəziyyəti vətəndaş müharibəsi adlandırmaq olar.
2012-ci ilin dekabrın sonlarında müxalif silahlı qruplar və onlarla birlikdə olan Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələrinin dörd pilotu Hələb şəhəri yaxınlığındakı aviabazaya hücum edərək qırıcı təyyarələri ələ keçirməyə cəhd edib. Lakin Suriya ordusu hücum edən terrorçuların bir çoxunu öldürüb, türkiyəli pilotlar da daxil olmaqla onların bir neçəsini həbs edib.
Andrey Konçalovski
Andrey Konçalovski — SSRİ, ABŞ və Rusiya rejissoru, ssenari müəllifi. Natalya Konçalovskaya və Sergey Mixalkovun oğludur. Doğma qardaşı Nikita Mixalkov da Rusiya kinorejissorudur.
Həyatı
1952-ci ildə Mərkəzi Musiqi Məktəbini bitirib.
1957-ci ildə Moskva Konservatoriyasının nəzdində Musiqi Məktəbini bitirib.
1957–1959-cu illərdə P.İ.Çaykovski adına Moskva Dövlət Konservatoriyasının fortopiano sinfində təhsil alıb.
1980-ci ildə RSFSR-in Xalq Artisti fəxri adını alıb..
2002-ci ldə Kinematoqrafiya İncəsənəti və Elm Milli Akademiyasının akademiki seçilib.
2005-ci ildə Fransa İcəsənət və Ədəbiyyat Zabiti ordeninə layiq görülüb.
Təkiyə (İçərişəhər)
Təkiyə — İçərişəhərdə Böyük Qala küçəsində yerləşən abidə.
Abidə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə ölkə əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb.
Tarixi
Bina XIII əsrdə tikilib. 1967-ci ildə təkiyənin ətrafında arxeoloji qazıntılar aparılıb. Təkiyə 1970-ci illərdə bərpa edilib. Azərbaycan yenidən öz müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra bu binada xalça dükanı fəaliyyət göstərir.
Haqqında
Dərvişlərin ibadət etdiyi yerləş təkiyə adlanır. Bina həm dərvişlərin ibadət etdiyi yer kimi həm də məhəllə məscidi kimi fəaliyyət göstərib. Təkiyənin fasadı cənuba – Qız Qalası na baxır. Tək otaqdan ibarət olan təkiyənin qeyri-adi planı, eləcə də kvadrata daxil edilmiş və pilləli qübbələr sistemi ilə örtülmüş ibadət zalı var.
777 №-li sexdə (film, 1979)
777 №-li sexdə qısametrajlı bədii süjeti rejissor Oqtay Mirqasımov tərəfindən 1979-cu ildə çəkilmişdir. "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Əsas rolları Məlik Dadaşov, Muxtar Maniyev, Eldəniz Zeynalov və Adil İsmayılov ifa edirlər.
Məzmun
Filmdə sexlərdə oğurluq, saxtakarlıq və digər qeyri-qanuni işlərlə məşğul olanların aqibəti əks olunur.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: A. Kanevski Rejissor: Oqtay Mirqasımov Operator: Ələsgər Ələkbərov
Rollarda
Məlik Dadaşov — fəhlə
Muxtar Maniyev — sex müdiri Muxtar
Eldəniz Zeynalov — ekspeditor
Adil İsmayılov — iqtisadçı
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1979-cu ilin Azərbaycan filmləri 1970-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Euphorbia grantii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Euphorbia hamaderoensis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Şahlar Şükürov
Döyüşlərdə iştirakı
O, tez-tez döyüş bölgələrinə gedər torpaqlarımızın bütövlüyü uğrunda qaynar döyüşlərə atılardı. 1990-cı il 11 iyul Tərtər-Kəlbəcər yolu ilə hərəkət edən maşın karvanı erməni işğalçılarının hücumuna məruz qaldı burada son nəfəsinəcən vuruşan Şahlar qəhrəmancasına həlak oldu.
Milli Qəhrəman
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 8 oktyabr 1992-ci il tarixli 264 saylı fərmanı ilə Şükürov Şahlar Əvəz oğlu ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür.
Sormacalılar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Şahlar Şükürov
Milli Qəhrəman
Kəlbəcər rayonunun Zülfüqarlı kəndində dəfn edilib.
Zərdab rayonunda adına küçə var. Buradakı məktəblərdən biri onun adını daşıyır.
Xınalıq və Xınalıq yolu (film, 2006)
Xınalıq və Xınalıq yolu — 2006-cı ildə isə "Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri" Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin çəkdiyi sənədli film.
Məzmunu
Filmdə Xınalıq kəndinin tarixi barədə məlumat verilir. İki minə yaxın sakini olan bu kəndin öz dili — Xınalıq dili var.
Kapri (ada)
"Necə ola bilər ki, o, burada yaşasın və belə qəddar olsun. Necə ola bilər ki, onun canı belə bir parlaq səmalı torpaqda belə miskin olsun. Necə ola bilər ki, buranı tərk edib başqa, daha günahsız, ömrünün son üç ilini yaşamış olduğu, hələ də onun adını daşıyan, şərq qayalıqdakı iqamətgaha çəkiləsən?"
Məşhur sakinləri
Adada müxtəlif dövrlərdə bir çox tanınmış şəxsiyyətlər yaşamışlar. Hər yaz fəslini Kapridə tikdirmiş olduğu "Sehirli San Mikele qəsrdə" keçirərmiş. Qəsr heç bir memar layihəsi ilə deyil, Akselin öz təxayülünə əsasən işıqlı və açıq, geniş eyvan və terasslı görkəmdə, qədim bir kilsə kapellasının bünövrəsi üzərində inşa edilmişdir. Vərəm xəstəliyi ilə əlaqədar Maksim Qorki Kapri adasına müalicə üçün gələrək 7 il (1906–19013) orada, "Quisisana" mehmanxanasında yaşamşdır. 1908 ci ildə o, məhz Kapridə özünün "Etiraf" əsərini yazmışdır.
Malthinus
Malthinus — Cantharidae fəsiləsinə daxil olan böcək növü. Əsasən Avrasiya ərazisində yayılmışdır.
Növləri
Cinsə daxil olan növlər:
Qaradağlı (Qəmərli)
Qaradağlı — Qərbi Azərbaycanın (indiki Ermənistan Respublikası) Qəmərli (Artaşat) rayonu ərazisində kənd.
Tarixi
İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında, indi Qəmərli (Artaşat) rayonunda kənd. Rayon mərkəzindən 10 km şimal-şərqdə yerləşir. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir. Kənddə tarixən azərbaycanlılar yaşamışdır, ermənilər kəndə 1828-1830 - cu illərdə İrandan köçürülmüşdür.
Toponim böyük türk tayfası qızılbaşlardan olan qaradağlı tayfasının adı əsasında əmələ gələn etnotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.
Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 20.VIII.1945-ci il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Tsaxkaşen, 20.X.1967-ci 11 fərmanı ilə yenə də dəyişdirilərək, Mrqavet qoyulmuşdur. (1935-ci ildən DZAXKAŞEN, 1967-ci ildən MRKAVAN) Ermənistan SSR Artaşat (Qəmərli) rayonunda, rayon mərkəzindən 10 km şimal-qərbda, Yerevan-Artaşat yolu üstündə azərbaycanlılar yaşamış kənd.