cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kompleks birləşmələr
Kompleks birləşmələrin adlandırılması
Koordinasiya nəzəriyyəsinin kəşfinə qədər kompleks birləşmələrin adlandırılmasında heç bir sistemlik yox idi. Beləki, kompleks birləşmələr onları sintez edən alimin  adına  və  ya  rənginə görə adlandırılırdı. Bir çox kompleks  birləşmələr hazırkı dövrə qədər öz tarixi adını saxlamışdır. Məsələn, Kossun birinci duzu -, Kossun ikinci duzu -, Reyneke duzu –, Fişer duzu –Yaşıl rəngli -kobalttrazeoxlorid, Qırmızı rəngli - -kobaltrozeoxlorid və s. Çox  sayda  kompleks  birləşmələr  sintez  edildikcə,  onların  belə adlandırılması qənaətləndirici  deyildir. Buna görə də kompleks   birləşmələrin  adlandırılmasında müəyyən sistematiklik lazım idi. İlk rasional  adlandırılma  qaydasını  koordinasiya  nəzəriyyəsinin əsasını  qoyan Verner vermişdir. Vernerin təklif etdiyi adlandırılma çox az dəyişikliklərlə hal –hazırda tətbiq edilir. 1953 –cü ildə Beynəlxalq nəzəri və tətbiqi kimyaçılar ittifaqının (İUPAC) qeyri –üzvi birləşmələrin  adlandırılması  komissiyası  tərəfindən   qeyri –üzvi birləşmələri  adlandırmaq  üçün  nümunəvi    layihə hazırlanmışdır. Bu layihəyə əsaslanaraq  qeyri –üzvi,  o  cümlədən  kompleks  birləşmələrin  milli  nomenklaturası yaradıldı və bu Verner nomenklaturasından cüzi fərqlənir.Bütün   səmərəli   adlandırmada   olduğu   kimi,   kompleks   birləşmələrin adlandırılmasında da  birinci  kation  sonra  isə anionun  adının  deyilməsi  prinsipi əsas götürülür. Kompleks ionun tərkibinin adlandırılmasında müvafiq qaydalar rəhbər götürülür:
Kompleks birləşmələrin davamlılığı
Kompleks birləşmələrin davamlılığı müxtəlif olur. davamlılıq dərəcəsindən asılı olaraq kompleks birləşmələr müxtəlif cür dissosiasiya edir. Davamlı kompleks birləşmələrin dissosiasiya prosesi adətən kompleks ionun əmələ gəlməsi ilə məhdudlaşır. Yəni kompleks ion çox cüzi dərəcədə dissosiasiya edir. Davamlılığı kifayət dərəcədə olmayan kompleks birləşmələrin kompleks ionları da öz növbəsində dissosiasiya uğrayır. Məsələn, kifayət dərəcədə davamlıdır. Onun dissosiasiyası aşağıdakı kimi gedir:
↔2K+ + [PtCl6]2-
isə az davamlıdır. Buna görə də o məhlulda birinci haldan fərqli olaraq, sadə ionlara qədər dissosiasiya edir:
↔ 2+ + Cl2
2+ ↔2+ + 4NH3
Kompleks ion tam şəkildə dissosiasiyaya uğramırsa, həmin proses kütlələrin təsiri qanununa tabe olur. Bu halda kompleks ionun qatılığı sərbəst liqandlar və kompleksəmələgətirici arasında asılılıq dissosiasiya sabiti ilə müəyyən edilir. Bu sabit əslində kompleks ionun davamsızlığını xarakterizə etdiyi üçün o, adətən davamsızlıq sabiti adlanır.
Daxili kompleks birləşmələr
Kompleksəmələgəlmə prosesində mürəkkəb üzvi liqandlar iştirak etdikdə, adi liqandlardan fərqli olaraq, onların tərkibində olan əsasi atomlardan (azot, kükürd, oksigen və s.) bir neçəsi mərkəzi atomla koordinasiya edir. Məsələn, α-amin-asetat turşusu (qlikakol) NH2CH2COOH mislə qarşılıqlı təsirdə olduqda onun tərkibindəki karboksil qrupunun hidrogeni metal atomu ilə əvəz olunur, amin qrupu isə koordinasion rabitə vasitəsilə mərkəzi atomla birləşir. beləliklə, α-amin-asetat turşusu (qlikakol) NH2CH2COOH mislə daxili kompleks birləşmə əmələ gətirir. kompleks birləşmənin quruluşundan göründüyü kimi, mis ionu aminqrupu ilə azotun istifadə edilməmiş elektron cütləri vasitəsi ilə [Cu(NO3)4]2+ ionunda olduğu kimi koordinasion, karboksil qrupunun oksigeni ilə isə (CH3COO)2Cu-də olduğu kimi adi rabitə ilə birləşir.
Ümumiyyətlə, daxili kompleks birləşmələr metal ionunun üzvi reaktivlərlə həlqəvi kompleks birləşmələri olub, liqandın mərkəzi atomla ən az iki əsasi atomu heç olmasa bir hidrogeni əvəz olunmaqla birləşdikdə əmələ gəlir. Daxili kompleks birləşmələr neytral və ya müəyyən yükə malik ola bilər. Bu birləşmənin əsas xüsusiyyəti qapalı həlqənin əmələ gəlməsi və nəticədə mərkəzi atomun üzvi liqandın daxilinə çəkilməsidir.
Daxili kompleks duzlar bərk kristallik maddələr olmaqla ərimə temperaturları nisbətən yüksəkdir. Suda pis, lakin üzvi həlledicilərdə yaxşı həll olur. Onların özlərinə xas olan intensiv xarakterik rəngləri adətən kompleksəmələgətirici metal ionlarının rəngindən fərqlənir.
Kompleks birləşmələrin əmələgəlmə nəzəriyyələri
İon rabitəsi nəzəriyyəsinə əsasən kompleks birləşmələrdə kimyəvi rabitənin mahiyyətini adi müvafiq molekullarda olduğu kimi müxtəlif yüklü ionların arasındakı cazibə qüvvəsi təşkil edir. Məsələn, xarici elektron təbəqəsində 5 elektronu olan azot atomu həmin təbəqəni 8 elektronlu davamlı təbəqəyə tamamlamaq üçün üç hidrogen atomunun elektronlarından istifadə edir. Beləliklə, azot və hidrogen atomlarında elektron sıxlığının dəyişməsi nəticəsində onlar bir-birini qarşılıqlı surətdə cəzb edir və amonyak molekulunu əmələ gətirir. Amonyak molekulunun ümumiyyətlə elektroneytral olmasına baxmayaraq, kossel azot ionunun elektrostatik sahəsinin başqa münasib ionun elektrostatik sahəsi ilə qarşılıqlı təsirinin mümkünlüyünü qəbul edir. Amonyak molekulunun hidrogen ionu ilə ammonium ionunu əmələ gətirməsi buna misal ola bilər. Kovalent rabitə nəzəriyyəsi kompleks birləşmələrin əmələ gəlməsini molekulda adi ortaq elektron cütlərinin donor-akseptor mənşəli elektron cütü ilə tamamlanması nöqteyi-nəzərdən izah edir. Məsələn, bu nəzəriyyəyə əsasən amonyak molekulu azot atomu ilə hidrogen atomları arasında üç ortaq elektron cütünün meydana çıxması nəticəsində əmələ gəlir. Amonyak molekulunun əmələ gəlməsi zamanı azotun bölünməmiş elektron cütü qalır. Kovalent rabitə nəzəriyyəsi müvafiq boş orbitala malik ion ilə qarşılıqlı təsir zamanı belə bölünməmiş elektron cütündən istifadəni mümkün hesab edir.
Kompleks birləşmələrin bioloji rolu
Kompleks birləşmələr canlı orqanizmdə çox vacib rola və müxtəlif funksiyalara malikdir. Bunu izah etmək üçün xüsusilə hemoqlabin, xlorofil və s. üzərində dayanmaq kifayətdir. Hemoqlobin qlobin zülalından və qanın qırmızı piqmenti olan hemdən təşkil olunmuşdur. Hemoqlobinin qanda ən vacib funksiyası oksigeni ağ ciyərlərdən götürərək fasiləsiz surətdə toxumaların hüceyrələrinə daşımaqdan ibarətdir. Bu proses hemin tərkibində olan dəmirə oksigen molekulunun zəif şəkildə birləşməsi və hüceyrələrdə asan ayrılması ilə əlaqədardır. lakin, oksigenin hem ilə birləşməsi və ya ondan ayrılması proseslərinin mexanizmi indiyə kimi ətraflı öyrənilməmişdir. Hemoqlobinin tərkibində olan dəmir həmçinin CO molekulu və CN- ionu ilə birləşərək nisbətən davamlı birləşmə əmələ gətirir. Buna əsasən CO hemoqlobindən oksigeni asanlıqla sıxışdırıb çıxara bilir. CO-nun orqanizmə göstərdiyi kəskin toksik təsiri də bununla izah edilir. Müəyyən edilmişdir ki, orqanizmdə hemoqlobinin sintezində əsasən iki maddə iştirak edir.: siankobalamin və ya vitamin B12 və hemokuprein. Vitamin B12 üçvalentli kobaltın mürəkkəb üzvi liqandla əmələ gətirdiyi kompleks birləşmədir. Hemokupreinin tərkibində isə mis vardır. Onurğasız heyvanlarda oksigen daşıyıcısı hemosianın maddəsidir. Bu maddənin quruluşu tam şəkildə öyrənilməmişdir. lakin, aparılan ilk tədqiqatlar onun misin kompleks birləşməsi olduğunu göstərmişdir. Bitkilərin həyat fəaliyyətində son dərəcə mühüm əhəmiyyət kəsb edən xlorofil maqneziumun kompleks birləşməsidir. Xlorofil əslində bir-birinə çox oxşar olan iki birləşmənin qarşığından ibarətdir6 xlorofil A və xlorofil B.
Xlorofil planetimizdə həyatın varlığını təmin edən əsas kimyəvi proseslərdən biri olan fotosintez prosesinin gedişi üçün zəruri maddi amillərdən biridir.
Orqanizmin vacib kompleks birləşmələri qrupuna insulun də daxildir. Son illərdə aparılan tədqiqatlar nəticəsində insulinin sinkin kompleks birləşməsi olduğu müəyyən edilmişdir. İnsulin mədəaltı vəzidə hazırlanır və karbohidratların mübadiləsinə güclü təsir göstərərək qanda şəkərin miqdarını kəskin surətdə azaldır.
Kisənbikə Bayrasova
Kisənbikə Bayrasova (Кисәнбикә Байрасова, Киҫәнбикә Байрасова) — zorla vəftiz edilmiş müsəlman qadın, İslama qayıtdığı üçün yandırılmağa məhkum edilmişdir.
Regiondakı siyasi vəziyyət
1679-cu ildə Sibir daruqasının Duvan volostunda anadan olmuşdur. O, eyni daruqanın Katay volostundan olan şəxslə evlənmişdir. 18-ci əsrin əvvəllərində Uralda tanınmış dövlət xadimi, Ural Mədən İdarəsinin baş komandiri, Yekaterinburqun qurucusu, Rusiya tarixinin müəllifi Vasili Tatişev başda olmaqla, "dağ hakimiyyətləri" qurulur. Yeni yataqların aktiv işlənməsinə başlanılır, yeni zavodlar və mədənlər tikilir. Yerli əhali Rusiyaya birləşmək şərtləri ilə alınan torpaqlar üzərində soydaşlıq hüquqlarını itirməkdən qorxur, öz mədəni, dini və məişət adət-ənənələrini qorumağa çalışır. Narazılıq üsyana səbəb olur. “Dağ hakimiyyətləri” üsyana cəza kampaniyaları ilə cavab verir. Üsyançı kəndlərin sakinləri öldürülür, təhkimçiliyə satılınır və zorla vəftiz olunurdu.
Kisənbikə Bayrasova cəzaçılar tərəfindən tutulur, sonra Yekaterinburqa gətirilir. Onu yazıçı və tərcüməçi Kiriak Kondratoviçə təhkim edirlər. Vəftiz olundu və vəftiz olunduqdan sonra Katerina adını alır.
Bütün qullar kimi Kisəbikə da azadlıq arzusunda idi. 1737-ci il sentyabrın 18-də o, ilk dəfə V. N. Tatişçevlə birlikdə yaşayan "polşalı bir qızla" qaçır. Ancaq yaşlı qadını tutub qamçılayırlar. Bu, azadlıqsevər qadını dayandır.
İkinci qaçışı da o özü başladır. Onunla birlikdə həmin il sentyabrın 26-da bu dəfə “dağ hakimiyyəti” katibi İvan Zorinin “həyət arvadı” Yekaterinburqdan qaçır. Kisəbikə tutulur və bu dəfə qamçılanır.
Qubernator Vasili Tatişevin imzaladığı Baş Mədən Kansleri haqqında fərmanda Toygild Julyakovun təqsiri belə ifadə edilir: “<...> sən yunan konfessiyasının inancına vəftiz olunaraq, Məhəmməd qanununu qəbul etdin və beləliklə, nəinki küfr cinayətinə düçar oldun, it kimi qusmasına qayıtdın və vəftiz zamanı verdiyin andlı vədinə xor baxdın <...> ”. Bu fərmanın ictimai oxunması, eləcə də Julyakovun sonradan edam edilməsi nəzərdə tutulur. Tatişşevin özü bu edamda iştirak etməmişdir, səbəb isə onun həmin an Samarada olması idi.
Toygild Jilyakov digər yeni vəftiz olunanlara xəbərdarlıq olaraq uşaqlarının gözü qarşısında odda yandırılır, lakin qəddar edam qorxusu Kisəbikəni dayandırmır. 1738-ci ilin sentyabrında o, üçüncü dəfə qaçır.
Edam
8 fevral 1739-cu il tarixində onun edamı barədə hökmdə verilir. Həmin il martın 14-də general Soymonov edam haqqında hökmü imzalayır.
Fərman verildikdən bir ay sonra, 60 yaşlı Kisəbikə Bayrasova Yekaterinburqun mərkəzi meydanında edam edilir.
Yaradıcılıqda
Başqırd yazıçısı Məryəm Burakayeva "Kisəbikənin nağılı" hekayəsini yazmışdır. Dramaturq Mixail Başkirov hekayə əsasında pyes yazır. Sterlitamak Başqırd Dram Teatrı (teatr-konsert birliyinin tərkibində) bu tamaşanın səhnələşdirilməsini həyata keçirmişdir. Mustay Kərim alna Milli Gənclər Teatrının səhnəsində, böyük uğurla tamaşının premyerası baş tutur.
Səs-küylü premyeradan sonra tamaşa səhnədən çıxarılıb. Teatr artistlərinin dediyinə görə, tamaşanın ləğvi barədə sərəncam respublikanın mədəniyyət naziri tərəfindən verilib.
Qərbi Sayan
Qərbi Sayan — Sibirin cənub hissəsində 650 km uzunluğa malik dağ sistemi. Qərbdən Şərqi Altayın Şapşal silsiləsi və Abakan silsiləsinin Kuznetsk Alatausu ilə məhdudlaşır. Şərqi Sayan silsilələri ilə qovşağa qədər 200-dən 80 km-ə qədər zolaqla eninə istiqamətdə uzanır. Minusinsk çökəkliyi şimaldan Qərbi Sayana, cənubdan isə Tuva çökəkliyinə bitişikdir.
İqlimi
Bölgənin iqlimi kontinentaldır. Kontinentallıq ərazinin dənizlərdən uzaqlığı və hündürlük zonallığı ilə əlaqədardır. Burada hər 150 m yüksəlişdə 1 ° temperatur azalır. Silsilələr və dağətəyi rayonlar arasında ilin isti dövrünün uzunluğudakı fərq təxminən 40 gündür.
Qış uzun və şaxtalı keçir. Yaz gec gəlir. May ayının sonunda gündəlik orta temperatur sıfırdan yuxarı qalxır və intensiv qar əriməsi başlayır. Əsas qar kütləri yalnız iyun ayında əriyir. Yay qısa və sərin keçir. İyul-avqustun əvvəllərində təkrar qar (30 sm-ə qədər) yağıntıları müşahidə olunuur. Sentyabr ayında dağlarda qar fırtınaları adi haldır. Oktyabr ayından etibarən gündəlik orta temperatur mənfiyə düşür.
Qərb Sayanın ətəkləri olduqca qurudur. Minusinsk çökəkliyində və Tuvada qarsız qışlar nadir deyil. Dağlarda yağış çoxdur. İldə 1200 mm-ə qədər düşə bilir. Ən yağışlı aylar iyul və avqust, ən quraq ay fevraldır.
Dağlarda qış hövzələrə nisbətən isti olur. Temperaturun dalğalanması, soyuq hava dağlardan hövzələrə enərkən, yüksək təzyiqlə durğun sahələr yaradır. Bəzən dağlarda və yamaclarda temperatur fərqi 20 °-ə çatır. Yanvar ayının orta temperaturu −29,2 °, yəni Podkamennaya Tunquskadan 1 ° aşağı, iyul ayının orta temperaturu + 16 °olur. Dağlarda bir gün içərisində temperatur fərqi 30 ° -ə çatır.
Sular
200px|thumb|left|Sayan kanyonu. [[Sayano-Şuşensk su anbarı]] 200px|thumb|left|Dağ Ruhları gölü
Çaylar
Qərb Sayanın bütün çayları dağ xarakteri daşıyır. Çaylar Yenisey hövzəsinə aiddir. Ən böyük qolları: solda - Xemçik, Böyük Uras, Qolaya, Paşkin, Qolovan, Kanteqir, Coy, Abakan, sağda - Us, Kazırsuq, Birc, Şuş, Oya, Amıl və Kazır.
Çaylar bir qayda olaraq, aprelin ikinci yarısında dardan azad olmağa başlayır. Qarlar aşağı vadilər boyunca günəşli yamaclarda intensiv əriyir. Buz sürüşməsi tez-tez tıxanma ilə müşayiət olunur və sonra su tıxanma səviyyəsindən bir neçə metr yuxarı qalxır.
May ayının sonu - iyun aylarında alp zonasında aktiv qar əriməsi başlayır. Çaylarda su sürətlə axır. Leysan yağışları ilə bu proses güclənirr. 1940-cı ilin iyul ayında Kanteqirin Taslip astanasında suyun səviyyəsinin 15 m artması müşahidə edilmişdir. Yay boyunca daşqın və sel düzənlik adalarının daşması ilə çaylarda suyun artması mümkündür. Çayların əksəriyyətində suyun istiliyi bütün yayda 10 °C-dən aşağı olur, yalnız Abakanda su daha isti olur (20 °C-yə qədər). Noyabr ayında donma başlanır. Qışda güclü şaxtalar tez-tez olur.
Gölləri
Böyük göllər yoxdur, lakin demək olar ki, bütün çayların mənbəyindəki alp və dağ tayqa zonalarında əsasən buzlaq mənşəli göllər vardır. Ən böyükləri: Alaş hövzəsində Qara-Xol, Böyük Abakan hövzəsində Beduy (Taimennoye), Karatoş çayında Pazırım, Usanın qollarında Arqadanski və Buybinski, Usa qaynaqlarında Çornaya, Oya çayında Oyskoye, Çavaş mənbəyində Qara-Xol, Tulber-Xol. Göllərin çoxu balıqlarla zəngindir.
Heyvanlar aləmi
Heyvanlar aləmi bitki aləmi qədər zəngindir. Tayqa və dağlarda ayı, canavar, vaşaq, maral, sığın, müşk maralı, sincab, dovşan görə bilərsiniz. Quşlardan əlvan ağacdələn, turac, kəklik, adi bonazi tetrasının səsləri tez-tez eşidilir. Çaylarda Sibir xariusu, lenok, çox sayda adi taymen kimi balıqlara rastlamaq mümkündür. var. Qan soran ikiqanadlıların tipik nümayəndələri - ağcaqanadlar, qansoran hünülər, nəm milçəkləri. Qansoranlar dağlıq ərazilərdə az olsalarda çay vadilərində olduqca çoxdur.
Qədim dövr
Tuva və Minusinsk hövzələrində isanlar 20-25 min il əvvəl meydana gəlmişlər. Fərziyyələrə görə Sayanda bir insanlar əvvəlcə maralı əhəliləşdirmişlər.
Sayan çöllərində Qədim Çin, Ərəb dünyası və Roman imperiyasının Qara dəniz bölgəsində buraxılan sikkələrin tapılması ticarət münasibətlərindən xəbər verir.
Dəliqoruqçu (Bostanabad)
Dəliqoruqçu — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Bostanabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 116 nəfər yaşayır (20 ailə).
Onun böyük ürəyi (film, 1958)
Məzmun
Kinopovest Azərbaycanın iri metallurgiya və kimya mərkəzi Sumqayıtın inşaatçılarına həsr olunmuşdur. Burada adamların yüksək mənəviyyatından, yaradıcı əməyindən, hər bir çətinliyə mətanətlə sinə gərmələrindən bəhs edilir və cəmiyyətdə özünə rahat yer, asan gəlir yolu axtaran bəzi əliəyri, yüngül xasiyyətli tiplər tənqid olunur. Film üç dövrü-müharibədən əvvəlki, İkinci Dünya müharibəsi və müharibədən sonrakı dinc quruculuq illərini əhatə edir.
Gündoğdu (Bostanabad)
Gündoğdu — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Bostanabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Dəli Qurd
Dəli qurd - türk şairi, tarixçisi, yazıçısı və türk millətçiliyinin ideoloqlarından olan Hüseyn Nihal Atsızın 1958-ci ildə yazdığı romandır.
Mövzu
Roman, Osmanlı imperiyası nda olan hadisədən bəhs edir. Osmanlıda çoxhakimiyyətlilik dövrü ndə taxta namizədlərdən biri olan İsa bəy, gücünü itirməyə başlayınca xanımı Bala Xatunu adamlarından biri olan Çakıra əmanət edir və onu qaçırmasını istəyir. Çünki Osmanlı adətlərinə görə taxt uğrunda mübarizələrdə sadəcə həmin şəxsin özü yox, onun soyundan gələn hər kəs öldürülürdü və Bala Xatun da hamilə idi. Çakır uğurla Bala Xatunu qaçırır və süd anasının yanına yerləşdirir. İllər keçir, Çakır sipahi olur və süd anasının yanına gəlir. Süd anasının yanına getdiyi vaxt Bala Xatunun İsa bəyin ölümündən qısa müddət sonra öldüyünü öyrənir. Bu zaman İsa bəyin oğlu Murad böyümüşdür. At minməyi, hərəkətlərinə görə ona "Dəli qurd" ləqəbi verilmişdir. Murad, 16 yaşındakı Osmanlı ordusuna girmiş və qısa müddət sonra isə sipahi olmuşdur. Çakır onun yanından heç ayrılmır, Murad isə eyni zamanda evlənir. Murad bu dövrdə Gökcən Qız adından əfsanə eşidir və bu onun diqqətini çəkir. Lakin sonradan öyrənir ki, bu bir əfsanə deyildir. Gökcən Qızın gözləri işıq saçırdı, gözlərinə baxan isə ölürdü. Daş ilə yağış yağdırırdı. Murad bu əfsanədən təsirləndiyi kimi real olduğunu görüncə Gökcən Qızdan təsirlənir. Eyni zamanda 4 ədəd qızı olur. Ən sonunda Çakırı və döyüşlərdə həmişə çiyin-çiyinə olduğu Evrəni itirir. Sürətlə yüksəlməkdə olan Murad, Sultan II Murad ilə də yaxınlaşır. Qısa müddət sonra da İsa bəyin olduğunu, şahzadə olduğunu, Osmanoğlu olduğunu öyrənir, lakin bir şey etmir. Bir oğlu olur və ona İsa adını verir. Bir səfərə daha çıxır və geri döndüyündə nə ailəsini, nə də Gökcən Qızı tapa bilir. Çünki sel fəlakəti bütün sevdiklərini Dəli Qurddan almışdır. Dəli Qurd hər şeyi buraxır və gedir.
Klarens Tomas
Klarens Tomas  — Amerikalı vəkil, 1991-ci ildən bəri ABŞ Ali Məhkəməsinin hakimi. Ali Məhkəmədəki ikinci Afrikalı Amerikalıdır. ABŞ Ali Məhkəməsinin onilliklərdəki ən mühafizəkar hakim hesab edildi.
Atası ailəsini erkən tərk etdiyi üçün anası və babası tərəfindən böyüdülmüşdür. Gəncliyində zənci tələbələrin irqi ayrı-seçkiliyə qarşı etirazlarına qatıldı. Vusterdə Müqəddəs Xaç Kollecini və Yel Universiteti Hüquq Fakültəsini bitirib.
1974–1977-ci illərdə Missuri Baş Prokurorluğunda, 1979–1981-ci illərdə senator Con Denfortun köməkçisi olmuşdur. 1981-ci ildə ABŞ-nin İnsan Haqları üzrə Təhsil Katibinin köməkçisi oldu və 1982-ci ildə Məşğulluq Bərabərliyi Komissiyasının prezidenti seçildi.
1990-cı ildə Prezident Corc Buş onu Kolumbiya Bölgəsi Apellyasiya Məhkəməsinin hakimi təyin etdi. Ağır cinayətlər törətmiş əqli cəhətdən geri qalan insanlar üçün edam cəzasının tətbiqini dəstəkləmək də daxil olmaqla bir sıra məsələlərdə sərt fikirləri ilə tanınır.
Yeni Sasıkkul (Bakalı)
Yeni Sasıkkul — Başqırdıstan Respublikasının Bakalı rayonunda yerləşən kənd. Kənd Kuştirək kənd şurasının tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə tatarlar (59%) üstünlük təşkil edir.
Avtomodelizm
250px|thumb|right|Avtomodelizm yarışları üçün istifadə olunan kordodram.
Avtomodelizm və ya avtomodel idmanı — texniki idman növü; avtomobil modellərinin hazırlanması və yarışlarda sınaqdan keçirilməsi.
Tarixi
Avtomodelizm 1940-cı illərdə Avropada meydana gəlmiş, 1956-cı ildən SSRİ-də də yayılmağa başlamışdır. Avtomobil modelləri daxiliyanma mühərrikli, elektrik mühərrikli, ezin mühərrikli və radio ilə idarə edilən olur. Avtomodelizm yarışları kordodramda (diametri təqribi 20 metr olan beton yol) keçirilir. Modellər (radio ilə idarə edilənlərdən başqa) kord adlanan polad məftillə meydançanın mərkəzində diyircəkli yatağa birləşdirilir və dairə boyunca hərəkət edir. Azərbaycan avtomodelçiləri SSRİ-də keçirilən ümumittifaq yarışlarında üç dəfə birinci yeri tutmuşdur (1969, 1970, 1971). Avtomodelizmə SSRİ Avtomodel İdmanı Federasiyası (1968-ci ildən Avropa Avtomodel İdmanı Federasiyasına daxildir) rəhbərlik edirdi.
Ambliopiya
AMBLİOPÍYA – görmənin zəifləməsi; uşaq yaşlarında görmə təcrübəsinin az olması ilə əlaqədar görmə analizatorunun funksional pozuntusu ilə bağlıdır. Ambliopiya nəticəsində gözün həm tor qişasında, həm də görmə yollarının mərkəzi şöbələrində neyronların qarşılıqlı təsirinin mürəkkəb pozuntuları baş verir. Başvermə səbəbindən asılı olaraq Ambliopiyanın aşağıdakı növləri ayırd edilir: disbinokulyar və ya strabizmik (daimi birtərəfli çəpgözlüklə, binokulyar görmənin olmaması ilə əlaqədar); obskurasion (gözün optik mühitinin anadangəlmə və ya erkən yaşlarda qazanılmış pozuntusu nəticəsində baş verir); anizometropik (hər iki gözün refraksiyasında böyük fərq olması nəticəsində meydana çıxır); refraksion (korreksiyanın olmaması və uzun müddət tor qişaya qeyri-dəqiq təsvirlərin proyeksiya edilməsi nəticəsində inkişaf edir). Ambliopiyanın müalicəsinin tez başlanması (pleoptika) görmənin bərpa olunmasına imkan verir. İsterik Ambliopiya bu patologiyanın xüsusi formasıdır (müalicəsi psixoterapevtik aparılır).
Endotel
Əsas məlumatlar
Müasir anlayışlara görə, endotel sadəcə bir maneə və ya filtr deyil. Endotel bədənin ən böyük və aktiv endokrin orqanıdır, bütün toxumalara diffuz şəkildə səpələnib. Endotel qanın laxtalanmasına nəzarət, tonus və qan təzyiqinin tənzimlənməsi, böyrəklərin filtrasiya funksiyası, ürəyin kontraktil fəaliyyəti və beynin metabolik təchizatı üçün vacib olan maddələri sintez edir. Suyun, ionların, metabolik məhsulların yayılmasına nəzarət edir. Axan mayenin mexaniki təsirinə, qan təzyiqinə və damarın əzələ qatının yaratdığı reaksiya gərginliyinə reaksiya verir. Kimyəvi və anatomik zədələrə həssasdır, bu da dövran edən hüceyrələrin yığılması və yapışmasının artmasına, trombozun inkişafına və lipid konqlomeratlarının çökməsinə səbəb ola bilər.
Funksiyaları
Endotel hüceyrələri damar sisteminin bir çox funksiyasını yerinə yetirir, məsələn:
Endotel həm də ən mühüm maneə immun funksiyasını yerinə yetirir.
Xəstəliklər
Endotel disfunksiyası ilə əlaqəli xəstəliklər:
Ədəbiyyatı
Эндотелий // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
Faiq Əhmədov (fizik)
Faiq Abduləvvəl oğlu Əhmədov — Fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor.
Həyatı
Faiq Əhmədov 16.10.1940-cı ildə Şəki şəhərində anadan olmuşdur. 1957-ci ildə Şəki şəhərində orta məktəbi bitirmişdir.
1957–1962-ci illərdə BDU-nun fizika-riyaziyyat fakültəsində təhsil almış,1962–1965-ci illərdə M.V.Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetində aspirant olmuşdur. 1966-cı ildə "Kristallaşan polimerlərin mexaniki xassələrinin tədqiqi "mövzusu üzrə dissertasiya müdafiə edərək fizika- riyaziyyat elmləri namizədi adını almışdır. 1966-cı ildən müəllim, baş müəllim, 1971-ci il "Optika və molekulyar fizika" kafedrasının dosenti vəzifəsində çalışmışdır. 1992-ci ildə Rusiya Federasiyasının Elmlər Akademiyasının Kimyəvi Fizika İnstitutunda "Quruluş xüsusiyyətlərini nəzərə alaraq makromolekulyar sistemlərdə relaksasiya keçidlərinin tədqiqi" adlı dissertasiya müdafiə edərək fizika-riyaziyyat elmləri doktoru adını almışdır. Ona 1994-cü ildə professor adı verilmişdir. 1994–2011-ci ilədək "Optika və molekulyar fizika" kafedrasının professoru, kafedra müdiri vəzifəsində çalışmışdır. 1997-ci ildən -ömrünün sonunadək BDU-nun Appelyasiya Komissiyasının sədri vəzifəsində çalışmışdır.100-dən artıq elmi məqalənin və 12 kitabın müəllifidir.
Pedaqoji fəaliyyəti
1966 – 2011-ci illərdə Optika və molekulyar fizika kafedrasında çalışmışdır. Apardığı dərslər: Ümumi fizika kursu, Makromolekulların quruluşu və xassələri, Molekulyar qüvvələrin kvant nəzəriyyəsi, NMR və EPR üsulları ilə molekulun quruluşunun və xassələrinin öyrənilməsi.
Elmi fəaliyyəti
Elmi işləri makromolekulyar sistemlərdə gedən relaksasiya proseslərinin nəzəri tədqiqinə həsr olunmuşdur. O, polimerlərin relaksasiya mexanizmini araşdırmaq üçün dəyişən parametrli modellər təklif etmiş və onların əsasında müxtəlif quruluş xüsusiyyətlərinə malik olan sistemlərin özlüelastik xassələrinin ümumi və fərqli cəhətlərini göstərmişdir. Makromolekulyar sistemi təşkil edən kinetik vahidlər arasındakı qarşılıqlı təsirin xarakterinin relaksasiya müddətləri spektrinə, spektral xəttlərin eninə təsirini nəzəri olaraq hesablamışdır.
Mükafatları
Azərbaycanda təhsilin və elmin inkişafındakı xidmətlərinə görə "Əməkdar Müəllim" adına layiq görülmüşdür-2009
Qavalanın binası
Qavalanın binası — Rostov vilayəti Rostov-na-Donu şəhəri ərazisində yerləşən tarixi arxitektur bina. XIX əsrin sonlarına yaxın inşa edilmişdir. Bina Rostov-na-Donu şəhəri Puşkinskaya küçəsi, 93 ünvanında yerləşir. Rusiya Federasiyasının regional əhəmiyyətli mədəni irs siyahısına daxil edilmişdir. Bina iki mərtəbədən ibarətdir.
Tarixi
Puşkinskaya küçəsi, ev 93 ünvanında yerləşən bina XIX əsrim sonlarında inşa edilmişdir. Binanın ilk sahibi Rusiya Birja cəmiyyətinin üzvü Nikolay Antonoviç Qavala olmuşdur. Milliyyətcə yunandır. 1913-cü il məlumatına görə binanın sahibi olaraq Mariya Qeorgievna Qavala göstərilir. Mariya Qeorgievna Qavala Nikolay Antonoviç Qavalanın həyat yoldaşı olmuşdur. Vətəndaş müharibəsi zamanı Qavala ailəsi Rostov-na-Donu şəhərini tərk etmişlər. Sovet hakimiyyəti illərində bina milliləşdirilmişdir. Hazırda kommunal mənzillər kimi istifadə edilmişdir. Sonradan bina dəfələrlə təmirə məruz qalmışdır.
Arxitekturası
İki mərtəbədən ibarət olan bina Puşkinskaya küçəsinin qırmızı xəttində yerləşir. Bina XIX əsrin sonları inşa edilmişdir. Bu dövrün əsas stili qarışıq idi. Burada bütün stilləri müşahidə etmək olar. Binanın böyürlərində iki arka vardır:əsas girişi (solu) və çıxış qapısı (sağ). Girişin önündə olan məhəccərlərin üzərində «N» və «Q» hərfləri yerləşir. Binanın fadadında iki pəncərə olmuşdur. Onlar xüsusi dəmir məhəccərlərlə bağlanmışdır. Onlardan yalnız biri bu günə qədər qalmışdır. Binada pəncərənin kənarlarında dekor elementləri vardır. İkinci mərtəbəsində olan qapının üzərində pəncərə vardlr. Mərkəzi hissədə iki cüt pəncərə vardır. Fasadı yarımkolonna və dekorativ elementlərlə işlənmişdir. Mandsarı güçlü şəkildə yığılmışdır.
Tural Rzayev
Rzayev Tural Elxan oğlu ( 26 avqust 1993, Gəncə, Azərbaycan ) — azərbaycanlı futbolçu, yarımmüdafiəçi. 2010-2013-cü illərdə Neftçi, 2013-2015-ci illərdə Ağsu, 2015-2016-cı illərdə Zirə, 2015-2016, 2016-2017, 2017-2018, 2019-2020-ci illərdə Kəpəz, 2018-2019-cü illərdə FC Jonava, 2020-ci ildən isə FC Merani Martvili klubunda oynamışdır.
Həyatı
Futbola 6 yaşında, məmləkəti Gəncə şəhərində, 9 ilini keçirdiyi "Lokomotiv" İdman Cəmiyyətində başlamışdır. İlk 6 il onun müəllimi Konstantin Maksimoviç Abramenko və ölümündən sonra Rauf Rzayev idi. 15 yaşında Bakıdakı Respublika Olimpiya İdman Litseyinə daxil oldu və burada 17 yaşına qədər oxudu. Futbolçunun əsas məşqçisi Rəhman Tağıyev idi, eyni zamanda Sərdar Abdullayevin rəhbərliyi altında məşq edirdi.
İdman liseyini bitirdikdən sonra, Neftçi Baku FC-nin (17 yaşa qədər) gənclər komandasında oynamağa başladı. 2010-cu ildə komandanın dubluna keçdi.
Azərbaycan
Peşəkar futbol karyerasına 2013-cü ildə Bakıdakı “Neftçi”-nin icarəsi əsasında Azərbaycan çempionatının Birinci Divizionunun eyni adlı şəhərdən - “Ağsu” klubunda keçid etməklə başlamışdır. İki mövsümü burada keçirtdi.
2015-ci ilin yanvarında birinci liqanın başqa bir klubuna - FK Zirə-yə keçdi.
2015-ci ilin yayında Gəncədəki seçim düşərgələrindən sonra Azərbaycanın ən titullu klublarından olan Premyer Liqanın debütantı - Türkiyənin Antalya şəhərində təlim-məşq toplanışlarında iştirak edən Gəncənin PFK Kəpəz klubu ilə bir illik müqavilə imzaladı. Kəpəzin əsas heyətində 9 avqust 2015-ci il tarixində "Neftçi"-yə qarşı ölkə çempionatının ilk oyununda debüt etdi.
2015-2018-ci illər ərzində Kəpəzin əsas heyətində yarımmüdafiəçi mövqeyində klubun əksər oyunlarında iştirak etmiş, qol epizodları və vacib assistləri ilə klubun qələbəsində pay sahibi olmuşdur. Həmçinin bu illər ərzində Azərbaycan Kuboku uğrundada klubun fəal futbolçularından biri olmuşdur.
Növbəti müddət ərzində futbolçu Litvanın Yonava klubuna transferi rəsmiləşmiş və ölkə xaricində legioner həyatı yaşayan futbolçulardan biri olmuşdur. Daha sonra isə o, 2019-cu ildə yenidən doğma kluba Kəpəzə qayıtmışdır. Avropada qazandığı oyun təcrübəsi və peşəkarlığını Kəpəzin matçlarındada göstərmişdir.
Litva
2018-ci il iyulun 31-də futbolçu Litvanın əsas liqası olan A Liqanın FK Yonava klubuna transferi rəsmiləşmişdir. Yonavada sağ və mərkəz yarımmüdafiəçi mövqeyində çıxış etmişdir.
Klubda çıxış etdiyi 9 matçın cəmi 2-sində ehtiyat oyunçular skamyasında olmuşdur.
18 yanvar 2019-cu il tarixində klubla olan müqaviləsi bitmiş və Kəpəzə transfer olmuşdur.
Gürcüstan
Futbolçu klubun əsas heyətinə daxil olmuş və bir neçə yoldaşlıq matçlarında iştirak etmişdir.
Lakin təlim məşqləri zamanı diz qapağından aldığı zədə səbəbi ilə komandasını yarımçıq qoymaq məcburiyyətində qalmışdır.
Futbolçunun klub ilə olan razılaşmasına əsasən müqavilə 31 dekabr 2020-ci ildə bitməli idi.
Hal-hazırda Tural Bakıda müalicəsini davam etdirir.
Statistika
Mənbələr:
Media
Tural Rzayev ARB müsahibə - 1
Tural Rzayev ARB müsahibə - 2
Kəpəz PFK - Tural Rzayev
Kişiləri qadınlarsız təsəvvür etmək...
“Azərbaycan çempionatı bataqlıqdır” – Tural Rzayev
İdman Azərbaycan "Sual Cavab" - Tural Rzayev
Sport Like challange Tural Rzayev
"Evdə qal, məşqsiz qalma!"
Futbolçu Tural Rzayev - "Evdə qal, məşqsiz qalma" rubrikasında.
"Kəpəz”in sabiq futbolçusu Tural Rzayevin yeni klubunun adına aydınlıq gəlib
Xarici mənbələr
Transfermarkt
FlashScore
GlobalSportsArchive
LietuvosFutbolas
FootballDatabase.eu
ReadFootball
Tribuna
Scores24Live
FootyStats
Əlavə dalaq
Əlavə dalaq — dalağın əsas gövdəsindən ayrı olan dalaq toxumasının kiçik bir düyünü. Əlavə dalaqlar əhalinin təxminən 10%-də rast gəlinir və adətən diametri təxminən 1 sm. olur. Onlar limfa düyünlərinə və ya kiçik dalağa bənzəyirlər. Əlavə dalaq ya inkişaf anomaliyaları ya da travma nəticəsində əmələ gəlir və tibbi əhəmiyyət kəsb edir, çünki o, diaqnostik təsvirin yanlış təfsirinə və ya terapevtik splenektomiyadan sonra simptomların qalmasına səbəb ola bilər.
Polispleniya bir normal dalağın deyil, bir neçə əlavə dalağın olmasıdır.
Səbəbləri
Əlavə qalaq embrional inkişaf zamanı inkişaf edən dalağın bəzi hüceyrələri dalağın əmələ gəldiyi orta xəttdən qarın boşluğunun sol tərəfində 9–11-ci qabırğalardakı son yerə qədər olan yol boyunca yerləşdirildikdə əmələ gələ bilər. Əlavə dalağın ən çox yayıldığı yerlər dalağın hilum hissəsi və mədəaltı vəzinin ucudur. Əlavə dalaq damarlarının hər hansı bir yerində — qastrosplenik bağda, dalaq bağında, mədə və ya bağırsaq divarlarında, mədəaltı vəzi ucunda  olur. Tipik ölçü təxminən 1 sm-dir, lakin bir neçə ml-dən 2–3 sm-ə qədər olan ölçülər də rast gəlinir.
İnkişaf edən dalaq sidik-cinsiyyət orqanının yaxınlığında formalaşır, ondan cinsi vəzilər əmələ gəlir. Cinsi vəzilər dalaqdan bəzi toxuma götürə bilər və inkişaf zamanı qarın boşluğundan aşağı düşdükdə, çökmüş dalaq toxumasının davamlı və ya qırıq xəttini əmələ gətirə bilərlər.
Splenoz — əksər hallarda fiziki travma və ya splenektomiyadan sonra dalaq toxumasının ocaqlarının autotransplantasiyaya məruz qaldığı bir vəziyyətdir. Köçürülən toxuma hissələri qarın boşluğunda yüksək vaskulyarlaşmış səthlərə və ya diafraqma maneəsi pozulduğu halda döş qəfəsinə implantasiya edilə bilər.
Əhəmiyyəti
Tibbi görüntüləmə zamanı əlavə dalaq genişlənmiş limfa düyünləri və ya mədəaltı vəzinin,[5] mədə-bağırsaq traktının, böyrəküstü və ya cinsi vəzlərin ucunda neoplastik böyümə ilə qarışdırıla bilər.
Lyft
Lyft — istifadəçilərə veb sayt və ya mobil tətbiqetmə vasitəsi ilə xidmətlə işləyən sürücüləri tapmağa və uyğun qiymətə səyahət etmək imkanı təqdim edən şirkət. 2012-ci ildən bəri "Sizin avtomobilli dostunuz" sloqanından istifadə etməkdədir. Şirkət məlumatlarına görə, Lyft xidməti ənənəvi taksilərdən 30% daha az xərclə avtomobil ilə səyahət etmək imkanı verir. Lyft ilə işləyən sürücülər avtomobillərini tampon üzərində çəhrayı bığ şəklində kürklü maskotla qeyd edirlər.
2014-cü ilin aprel ayından etibarən Lyft şirkəti, San-Fransisko, Los-Anceles, San-Dieqo, Sakramento, Sitl, Çikaqo, Nyu-York, Vaşinqton, Boston, Denver, Dallas, Atlanta, Baltimor, Finiks, Minneapolis, Sent-Luiz, İndianapolis, Pittsburq kimi böyük şəhərlər də daxil olmaqla ABŞ-nin 60 şəhərində xidmət göstərir.
İcmal
İstifadəçilər Lyft mobil tətbiqini smartfonlarına yükləməli, qeydiyyatdan keçməli, etibarlı bir telefon nömrəsi və bir ödəmə forması (kredit kartı, Lyft hədiyyə kartı və ya Apple Pay, Google Wallet və ya PayPal hesabı) daxil etməlidirlər. Səfər başa çatdıqdan sonra ödəniş mənbəyindən vəsait çıxılır.
Avtomobil gedişləri
Hesabları yaradıldıqdan sonra, sərnişinlər yaxınlıqdakı bir sürücünü çağıra bilər. Sifariş sürücü tərəfindən qəbul edildikdən sonra tətbiqdə sürücünün adı, keçmiş sərnişinlərin reytinqləri, sürücünün və avtomobilin şəkilləri göstərilir. Həmçinin, sərnişinlər səyahət zamanı profillərinə şəxsi məlumatlar əlavə edə bilərlər. Gediş başa çatdıqdan sonra istər nəğdi istər seçilmiş ödəniş mənbəyi istifadə olunaraq ödəniş edilə bilər.
Skuterlər
Lyft skuterlərinin kilidini açmaq üçün 1 ABŞ dolları və hər əlavə dəqiqə gediş üçün 15 sent tələb olunur.
Reytinq
Gediş başa çatdıqdan sonra sürücülərə və sərnişinlərə bir-birlərindən beş ulduz miqyasında qiymətləndirmə imkanı verilir. Bir sərnişin tərəfindən aşağı reytinqi olan hər hansı bir sürücü yenidən həmin sərnişinlə uyğunlaşmayacaqdır. Lyft, sərnişinlərin reytinqlərini bilməsinə imkan vermir. Reytinqlər həm sürücülərin, həm də şəbəkədəki sərnişinlərin nüfuzlarını müəyyənləşdirir.
Xaçik (Bostanabad)
Xaçik — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Bostanabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 139 nəfər yaşayır (26 ailə).
NGC 4557
NGC 4557, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. *3 tipli. tərəfindən ildə 30.48 sm (12 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Made in Azerbaijan
"Made in Azerbaijan" — Azərbaycan Respublikasında dövlət səviyyəsində qəbul edilmiş rəsmi brend.
Fazil Həsənov
Fazil İsa oğlu Həsənov - Azərbaycanlı şəhid.
Made in Azerbaijan
Tədbirlər
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 5 oktyabr 2016-cı il tarixli 1063 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş qaydaya əsasən, xarici bazarlarda "Made in Azerbaijan" brendinin təşviqi və marketinq fəaliyyətinin dəstəklənməsi bu tədbirlərdən ibarətdir :
Fazil Həsənov
Həyatı
Həsənov Fazil İsa oğlu 1974-cü ildə Gədəbəy rayonu İsalı kəndində anadan olub.1981-ci ildə İsalı kənd orta məktəbinin 1-ci sinfinə getmiş, 1991-ci ildə həmin məktəbin 11-ci sinfini bitirmişdir. 1992-ci ildə hərbi xidmətə çağrılıb. 1993-cü ildə Ağdərə uğrunda gedən döyüşlərdə həlak olub. Subay idi.
Made in Azerbaijan
Tədbirlər
“Made in Azerbaijan” brendinin dövlət mülkiyyətində olan və ya səhmlərinin (paylarının) nəzarət zərfi dövlətə məxsus olan hüquqi şəxslər tərəfindən təşviqi onların xarici ölkələrdə yerləşən nümayəndəlik və filialları vasitəsilə həyata keçirilir.
Mansurabad (Bostanabad)
Mansurabad — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Bostanabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 130 nəfər yaşayır (30 ailə).
Ovçu Pirim
"Ovçu Pirim", yaxud "Ovçu Pirim nağılı" — Pirim adlı ovçunun macəralarından bəhs edən Azərbaycan xalq nağılı.
Nağılın nəşr olunması
Toplunun 1899-cu ildə çapdan çıxmış 26-cı nəşrində "Zaqafqaziyada tatar xalq ədəbiyyatı" fəslində Ovçu Pirim haqqında rəvayət dərc edilmişdir. Bu məlumatlar Yelizavetpol quberniyasının Cavanşir qəzasının Mamırlı kəndində Zaqafqaziya Müəllimlər Seminariyasının şagirdi Musa Quliyev tərəfindən qeydə alınıb. Bu nağılın süjeti birincinin süjetindən tamam fərqli idi, ancaq hər iki nağılda Pirim ovçu idi. Fəslin ön sözündə Tiflis gimnaziyasının direktoru A. Boqoyavlenski yazırdı: Ovçu Pirim haqqında rəvayət nəcib hisslərin təsirli mübarizəsinin mənzərəsini verir: Ovçu Pirimin oğlunu qaytardığı ata onun xeyrinə bütün malından imtina edir, Ovçu Pirim isə xeyirxahlıq edərək ailənin sevincinə kölgə salmaq istəmir. Maraqlıdır ki, Ovçu Pirimin şəxsiyyəti, VII əsrdə bu başlıq altında nəşr olunmuş nağılda göründüyü kimi, tatar əfsanələrində kifayət qədər müəyyən bir xarakter daşıyır. Məcmuədə (2-ci bölmə, s. 98), Ovçu Pirim həm də ovçudur və xasiyyətinin nəcibliyi, tamahsızlığı ilə seçilir.
Nağıl 1935-ci ildə Hənəfi Zeynallının tərtib etdiyi və Moskvada professor Sokolovun redaktorluğu ilə nəşr olunan "Azərbaycan, türk nağılları" toplusunda çap olunub. Nağıl 1937-ci ildə Hümmət Əlizadənin "Dastanlar və nağıllar" kitabında çap olunub. Nağıl 1959-cu ildə Əhliman Axundovun redaktorluğu ilə "Azərbaycan nağılları" məcmuəsində çap olunub. Nağılın rus dilinə tərcümələri bir-birini təkrarlayır və qısaldılmış variantı təmsil edirdi. Burada milli çalar itib və yalnız nağılın süjeti qorunub saxlanılıb.
Məzmun
Qeyd edək ki, Ovçu Pirimlə bağlı nağılın bəzi versiyalarında ilan padşahı hekayəsi ilə yanaşı, başqa hallara da rast gəlinir. Deməli, o, Çin şahzadəsinin əlini axtarmalı, şah üçün fil sümüyündən bütöv bir saray tikməli və s. yerinə yetirməli idi.
Almaniya Demokratik Respublikası bayrağı
Almaniya Demokratik Respublikası bayrağı — 1 oktyabr 1959-cu ildə Şərqi Almaniya tərəfindən qəbul edilmiş bayraq.
Şartr (rayon)
Şatelro  — Fransanın Mərkəz - Luara vadisi regionun rayonlarından biri. Departamenti — Er və Luar. Suprefektura — Şatelro. Rayon əhalisi 2006-cı ildə 199 633 nəfər təşkil edirdi. Əhalinin sıxlığı — 94 nəf / km². Rayon sahəsi — 2130 km².
Baje-le-Şatel (kanton)
Baje-le-Şatel  — Fransada kanton, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departamenti — En. Burk-an-Bres dairəsinə daxildir. Kantonun əhalisi 2006-cı ildə 14 672 nəfər təşkil edirdi.
Kodu — 0102. Baje-le-Şatel kantonuna 10 kommun daxildir və bunlardan əsas Baje-le-Şatel kommunası hesab edilir.
Şistlər
Şistlər - əsasən kvars və yaxud çöl şpatı və onların tünd rəngli minerallarından (amfibollar istisna olmaqla) ibarət olan aşağı pilləli metamorfizm məhsulu. Şistlər üçün xırda dənəlilik, şistlilik, relikt quruluş və tekstur səciyyəvidir. Bəzən metamorfizmin orta (və qismən yüksək) pilləsinin metamorfik süxurlarını (qneyslər, qranulitlər və b.) birləşdirən kristallik şistlər qrupu ayrılır.
Şoşonit
Şoşonit - traxibazalta (traxidoleritə) yaxın, olivin saxlayan subqələvi sıralı effuziv (bəzən damar) süxur subqələvi bazalt-traxibazalt ailəsindən olub 25–55% plagioklazdan, 35%-dək sanidindən (bəzən analsimlə), 30%-dək avgitdən, 20%-ə qədər olivindən və 5% filiz minerallarından, apatit və biotitdən ibarətdir. Əsas kütləsi şüşəli və ya aydınkristallik olub, qələvi çöl şpatları ilə (bəzən leysitlə) zəngin olur. Absarokit və banakitlərlə assosiasiyadır.
Fəzli
Fəzli — azərbaycanlı şair.
Həyatı
XVI əsr Azərbaycan şairi olan Fəzli Məhəmməd Füzulinin oğludur.
Yaradıcılığı
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutu direktorunun müavini, filologiya elmləri doktoru Paşa Kərimov Ankara Milli Kitabxanasında dahi şairimiz Məhəmməd Füzulinin oğlu Fəzlinin iki qəzəlini, bir təkbeytini, iki misrasını aşkarlayıb.
Fəzli Kərbəlada doğulub, mədrəsə təhsili görüb, ərəb, fars və Azərbaycan dillərində şeirlər yazıb. Lakin şairin divanı bizə gəlib çatmayıb. Müasirləri onun müəmma janrında şeirlər yazdığını, mənzum tarix söylədiyini bildiriblər.
Fəzlinin yeni tapılmış şeirləri əlyazma qaynaqlarında onun yeni əsərlərinin üzə çıxarılacağına ümidləri artırır.
Avtostop (dəmiryol)
250px|thumb|right|[[Avstraliya|Avstraliyanın Melburn şəhərində avtostop sistemi.]]
Avtostop — işıqfor və digər siqnal vasitələrinin işarəsinə görə dəmiryol qatarını avtomatik dayandıran qurğular sistemi. Maşinist yolun bağlı olduğunu göstərən işarə qarşısında qatarı saxlamadıqda avtostop rels dövrəsinin köməyi ilə qatarı avtomatik dayandırır. Bunun üçün relsin yanında induktor qoyulur və bu, yol işarə qurğusu ilə birləşdirilir. Avtostopun tətbiqi maşinistin diqqətsizliyi üzündən baş verə biləcək qəzanın qarşısını alır, işarəyə riayət olunmasını təmin edir.
Polyarnaya zvezda (jurnal, Saxa)
Polyarnaya zvezda (Saxa dilində: Хотугу сулус) — rus dilində Saxa Respublikasında (Yakutiya) yayınlanan ədəbi-bədii və ictimai-siyasi dərgi. Təsisçisi — Saxa Respublikası hökuməti. Redaksiya Yakutsk, st. Orconikidze, 31, Mətbuat evi, otaq. 321, 322.
Haqqında
Rəsmi olaraq "Polyarnaya Zvezda" jurnalı 1956-cı ildə "Xotuqu Sulus" (1926-cı ildə "Çolbon" adı ilə yaradılmış) bədii almanaxı əsasında nəşr olunmağa başladı, amma ilk dəfə olaraq rus dilində "Xotuqu sulus" jurnalının bəzi nömrələri "Polyarnaya zvezda" ("Qütb ulduzu") adı ilə hələ 1954-cü ildə işıq üzü görmüşdür.
Sovet dövründə — SSRİ Yazıçılar İttifaqının mətbuat orqanlarından biri olmuşdur.
1964-cü ildən "Xotuqu sulus" və "Polyarnaya zvezda" jurnalları ayrı-ayrılıqda, lakin eyni tirajla nəşr olunmağa başladı.
1956-cı ildə "Polyarnaya zvezda"nın ilk nömrəsinin buraxılması "Xotuqu sulus"un beşinci nömrəsi ilə üst-üstə düşdü, buna görə də, faktiki olaraq, jurnalın ilk nömrəsi 5-ci nömrə olaraq təyin edilmişdir. 2016-cı ilə qədər "Polyarnaya zvezda" iki ayda bir nömrə nəşr olunmuşdur. Saxa Respublikasında ilk dəfə olaraq XX əsrin əvvəllərindəki Saxa ziyalılarının nümayəndəsi V. N. Leontyevin redaktorluğu ilə 1925-ci ildə rus dilində "Lenskie zori" adlı ədəbi-bədii jurnal nəşr olunmuşdur. "Polyarnaya zvezda" jurnalı ənənəvi olaraq Saxa ədəbiyyatı klassiklərinin, xalq yazıçılarının, digər istedadlı müəlliflərinin əsərlərinin, Saxa Respublikasının rusdilli yazıçılarının və Şimalın yerli xalqlarının yazarlarının əsərlərinin tərcümələrini dərc edir. Jurnalda ədəbi tənqid, ədəbiyyatşünaslıq və sənətşünaslıq da mühüm yer tutur.
1976-cı ildə "Xotuqu sulus" və "Polyarnaya zvezda" jurnallarının birgə redaktorları "Şərəf nişanı" ordeni ilə təltif edilmişlər. 1989-cu ildən jurnallar ayrı-ayrılıqda nəşr olunur. 1999-cu ildə Saxa versiyası "Çolbon" orijinal adına qayıtmışdır. Müstəqil rusdilli jurnalın ilk baş redaktoru yazıçı Vladimir Fedorov, sonra isə şair Sofron Osipov olmuşdur. 2009-cu ildən Saxa Respublikası Yazıçılar Birliyinin üzvləri Vladislav Dollonov jurnalın baş redaktoru, İraida Popova məsul katibdir. 2016-cı ilin iyul ayından jurnal aylıq nəşr olunur. Jurnala əlavə olaraq "Biblioteka Polyarka" adlı müntəzəm olmayan ayrıca broşür nəşr olunur.
Trakiya və Makedoniya xalq incəsənət və etnoloji muzeyi
thumb|Muzeyin köhnə fotosu 220px|thumb|Villa Modiano
Eurochannel
Eurochannel (Evrokanal) - 1994-cü ildə ilk dəfə olaraq Braziliyada "Abril" qruppası tərəfindən yaradılan kabel və peyk televiziya kanalı. 2000-ci ildə isə kanal Multi Thematiques Inc. (Canal + Group və Vivendi) tərəfindən alındı. 4 il sonra kanal "Noos" şirkətinin ilk direktoru Qustavo Vaynşteyn tərəfindən alınıb.
Trakiya və Makedoniya xalq incəsənət və etnoloji muzeyi
Trakiya və Makedonya xalq incəsənət və etnoloji muzeyi Salonikidə, Mərkəzi Makedoniyada, Yunanıstanda yerləşir. 1973-cü ildə Makedon Təhsil Assosiasiyası tərəfindən muzeyin əsası qoyuldu. Muzey Köhnə Hökumət Evi və ya digər adı ilə bankir Ceykob Modiano üçün 1906-cı ildə yahudi memar Eli Modiano tərəfindən dəniz sahilində 5 hektarlıq ərazidə tikilmiş Modiano Villasında yerləşir. Bina 4 mərtəbədən ibarətdir. Bu 4 mərtəbəni zirzəmi, 2 orta mərtəbə və çardaq təşkil edir. Memarlıq baxımından modern üslubun güclü təsir etdiyi eklektik quruluşa malikdir. Xüsusilə təsirli olan dəniz mənzərəsi olan 2 ədəd eyvandır.
Eurochannel
Evrofilm
Ayda 70-dən çox, həftədə isə 3 yeni film yayımlamaqla, kanal sizə : Penelope Cruz, Antonio Banderas, Gerard Depardye, Catherine Deneuve, Marcello Mastroianni, Monika Bellucci, Olivier Martinez, Geraldine Chaplin, Enthony Hopkins və başqaları kimi ən məşhur Avropa aktyorları ilə tanışlığa imkan yaradır.
Trakiya və Makedoniya xalq incəsənət və etnoloji muzeyi
Muzey Makedoniya və Trakiya şəhərlərində ənənəvi mədəniyyətin qalıqlarını toplayır, tədqiq edir və öyrənir, daha sonra isə müvəqqəti olaraq sərgilərdə ictimaiyyətə təqdim edir. Muzeyin kolleksiyaları təqribən 15000 əşyadan ibarətdir (toxunmuş tekstillər, naxışlar, yerli geyimlər, alətlər, silahlar, məişət əşyaları, musiqi alətləri və ağac oyma nümunələri və metal emalı avadanlıqları). Həmçinin, xüsusi kitabxanası, foto arxivi, qeyd kitabxanası və səs kitabxanası var.
Eurochannel
Evroseriallar
(2007-2011) - XIX əsr fransız ədəbiyyatının tanınmış və az tanınmış klassiklərin ( Guy de Maupassant, Viktor Hugo, Honore de Balzac, Emile Zola, Anatole France, Octave Mirbeau, Jules Renard, Emile Gaborio, Gaston Leroux və s.) əsərlərinin ekranlaşdırılmış versiyasını görmək imkanı verir. Ədəbi mənbələrə əsaslanaraq çəkilən seriallar isə özündə XIX əsr Fransa atmosferini əks etdirir. Bu seriallar tamaşaçılar üçün Fransız rejissorluq məktəbinin - Claude Chabrol, Jacques Santamaría, Jacques Ruffio, Laurent Einemann, Gerard Jourdouis, Denis Malval, Marc Rivière, Olivier Szatzky, Jean-Daniel Verhak, Philippe Beranger, Philippe Monnier və s. kimi tanınmış ustaların böyük rejissorluq işlərini görməyə imkan yaradır. Həmçinin, bu seriallarda izləyicilər Jean Rochefort, Cecile de France, Marie-Anne Chazel, Ann Pario, Philip Torreton kimi aktyorların fəaliyyətini görüb Marie Kremer, Tom Chabrol, Ana Girardot, Julien Rochefort, Marie Denarno, Jeremy Renier, Marianne Basle kimi fəaliyyətə təzə başlamış aktyorların işləri ilə də tanış ola bilərlər.
Evromusiqi
Avropa pop musiqisi haqqında xüsusi reportajlar, konsertlər, müsahibələr, videolar, sənədli filmlər, eləcə də qruppalar və müğənnilər haqqında xəbərlər: U2, Sting, Paul McCartney, Alejandro Suns, Oasis, Fatboy Slim, Coldplay, Craig David, Elton John, Blur, Stereophonics, Rolling Stones,The Chemical Brothers, Robbie Williams, Radiohead, Texas, Jamiroquai, Bjork. Hər bazar konsert və ya "xüsusi proqram" yayımlanır.
Evrosəyahət
"Evrokanal" Avropanın ən gözəl və qeyri-adi yerlərini, turist marşurutlarını, yaşayışlarını, mağaza və restoranları, tədbirləri öyrənməyə kömək edəcək verilişləri təqdim edir.
Evromoda
Moda aləmində ən məşhur dizaynerlərdən ən son tendensiya və məlumatlar: Giorgio Armani, Christian Dior, Valentino, Jean-Paul Gautier, Gianni Versace, Karl Lagerfeld, Stella McCartney, Alexander McQueen, Vivienne Westwood, Dolce & Gabbana, Issei Miyake, Julien MacDonald, John Galliano...
Püştək (Mahnişan)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 358 nəfər yaşayır (90 ailə).
NGC 6572
NGC 6572, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış planetar dumanlıqdır. Göy üzündə İlandaşıyan bürcü istiqamətində yerləşir. PN tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Ruhi Bağdadi
Ruhi Bağdadi — şair.