cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Avstraliya bayrağı
Təsviri
Yeddiguşəli Birlik ulduzu əvvəlcə altıgüşəli idi, bu federasiyanı yaradan altı müstəmləkənin rəmzi idi. Lakin 1905-ci il də Avstraliyaya Papua Ərazisi birləşdirildi, ona görə də 1908-ci il in yayında ölkə hökumətinə ulduzun yeddiguşəli edilməsinə dair təklif verildi. 19 dekabr 1908-ci il də "Avstraliya İttifaqının hökumət bülleteni" bayrağa aid Britaniya Admirallığı nın razılıq verdiyi düzəlişlər barədə xəbərləri yaydı, dəyişdirilmiş dizayn isə ilk dəfə bir neçə ay sonra, 22 may 1909-cu il də, dərc olundu. Bununla belə dəyişikliklərin tam təsviri və yeni bayrağın xarakteristikası yalnız 23 mart 1934-cü il də yayıldı. O vaxtdan, yeni ərazilərin birləşdirilməsi və yaranmasına baxmayraq, Birlik ulduzunun gülşə sayı dəyişməz qaldı, gülşə sayına Papua-Yeni Qvineya nın 1975-ci il də müstəqilliyini əldə etməsi belə təsir etmədi.
Matça
Tarixi
Çinin Tan sülaləsi zamanı (618 – 907) saxlanma və ticarət üçün çayın yarpaqları buxarla emal edilib çay briketlərinə preslənirdi. Çayı hazırlamaq üçün ilk öncə yarpaqlar qurudularaq toz halına çevrilir. Sonra duz və nanə əlavə edilərək qaynar suda qarışdırılırdı. Sun sülaləsi (960-1279) dövründə qurudulmuş çay yarpaqlarının buxarından emal edilən toz şəkilli çay populyarlaşmışdır. İçkini hazırlayarkən çay tozunu qaba töküb üzərinə qaynar suyu əlavə edirlər. Sonra üzərində köpük əmələ gələnə qədər qarışdırırlar. Zaman ötdükcə çay tozunun hazırlanması və istifadəsi dzen buddistlərin ayininə çevrilmişdir. 200px|thumbnail|right|Matça çay fincanı ənənəvi yapon şirniyyatları ilə birlikdə qara laklanmış sinidə Dzen-buddizmlik, onunla yanaşı toz şəklində olan çay 1191-ci ildə monarx Eysayu tərəfindən Yaponiyaya gətirilmişdir. Çində toz şəklində olan çay getdikcə unudulsa da, Yaponiyada o dzen rahiblərinin sayəsində öz mövqeyini qoruyub saxlamışdır. XIV-XVI əsrlər boyunca isə cəmiyyətin digər təbəqələri arasında geniş yayılmışdır. Həmin dövrdə çay plantasiyalarının sahibləri yüksək çay sortu sayılan matçanın emalı texnikasını təkmilləşdirmişdilər.
Emalı
Matça qyokuro çayı kimi yığımdan əvvəl digər toz çayları kimi, (məsələn, sentyadan) fərqli olaraq kölgələndirilir. Matçanın hazırlanması məhsul yığımına bir neçə həftə əvvəl qalmış başlanılır. Bu zaman çay kolları günəş şüasından qorunur. Bu, onların böyüməsini yavaşladır, yarpaqları daha qara rəngə çalmasına gətirib çıxarır. Bu zaman çay yarpaqları amon turşuları ilə zənginləşir. Məhsul yığımından sonra yarpaqları sarınıb qurudularsa, qyokuro (mirvari şehi) çayı alınacaq. Yox əgər düz şəkildə qurudularsa, onda tentya adlı çay alınacaq. Matça çayının istehsalı üçün tentya adlı çaydan saplaqlar və yarpaqdakı damarlar götürülür, sonra açıq yaşıl rəngli toza halına üyüdülür. 30 qram matça çayı üçün 1 saat da lazım ola bilər. Ancaq tentya matçanın əsası ola bilər, digər toz çaylar isə konatya adını daşıyır.
Avstraliya bayrağı
Təsviri
Cənub yarımkürəsi ndə ən parlaq bürclərdən biri olan Cənub Xaçı qitədə hələ ilk Britaniya məskən salmaları dönəmindən Avstraliyanın rəmzi hesab edilir. Bayrağın müəlliflərindən biri İvor Evansın fikrincə, Cənub Xaçı həmçinin Dante Aligyeri nin bürcün dörd əsas ulduzuna aid etdiyi dörd xasiyyəti (müdriklik, ədalətlik, cəsarətlik və mülayimlik) əks etdirməli idi. Müasir bayrağda Cənub Xaçı bürcünün ulduzlarının gülşə sayı ilkin variantdan fərqlənir, əvvəl onların sayı hər ulduzda 5 və 9 arasında idi ki, bu da onların gecə səmasında nisbi parlaqlığına işarə edirdi. Lakin 1908-ci ildə Britaniya Admirallığı ən yaxşı simmetriyaya nail olmaq və bayraq hazırlanmasının xərclərinin azaldılması üçün bütün ulduzları standartlaşdırdı. O vaxtdan Cənub Xaçının dörd iri ulduzu yeddigülşəlidir, ən kiçik ulduz isə beşgülşəlidir (yenilənmiş dizayn rəsmi olaraq 1909-cu il mayın 22-də "Avstraliya İttifaqının hökumət bülleteni"ndə dərc olunmuşdur) ,
Avstraliya bayrağında Böyük Britaniya bayrağında istifadə olunan eyni rənglər istifadə olunub: göy, qırmızı, ağ (sadəcə göy üstünlük təşkil edir). Hər üç rəng ölkə tarixini əks etdirir. 1901-ci ildə onlar həmçinin Britaniya İmperiyasına sadiqliyi təcəssüm edirdi. Bununla belə bayraq üzərindəki göy rəngin daha geniş açıqlaması var: o ehtimallardan birinə əsasən, o, Avstraliyanı eyni anda həm materik, həmdə ada olmasını təsvir edir, digər fikirə əsasən, bu rəng ilk sakinlərin buraya dənizi keçərək gəlməsi ilə bağlıdır.
Matça
Emalı
Matça çayının dadı amin turşularının qədərilə müəyyən olunur. Matçanın yüksək sortları 1 il sonra gec yığılan aşağı sort çaylardan daha gözəl dada və kəskin ətrinə görə seçilirlər. Matçanın istehsalı üzrə mərkəzləşmiş bölgələr Kioto prefekturasında yerləşən Udzi, Aiçi prefekturasında yerləşən Aiçi, Şizuoke bölgələri və Kyuşu adasının şimal hissəsidir.
Sortları
Keyfiyyətdən asılı olmasına baxmayaraq, matça adətən digər çaylardan daha baha olur. Matçanın sortları bir çox amillərə əsasən müəyyənləşir.
Avstraliya bayrağı
Təsviri
Bayrağın müasir dizaynın tam təsviri 1934-cü ildə "Birliyin hökumət bülleteni"ndə dərc edilmişdir.
Matça
Çay kolunda yerləşməsi
Tentya çayı üçün yarpaqların çay kolunun hansı hissəsindən götürülməsi vacib sayılır. Kolun yuxarı hissəsində cavan elastik və yumşaq yarpaqlar yerləşir. Matçanın bahalı sortları cavan yarpaqların dadına əsasən qiymətləndirilir. Ən yaxşı dada inkişafda olan yarpaqlar malik olur. Belə ki onlar bu zaman bitkiyə özünün bütün qida maddələrini ötürməkdə olurlar.
Qurudulması
Tentya yarpaqları ənənəvi olaraq məkandan kənar kölgəlikdə və günəş şüalarının düşmədiyi yerlərdə qurudulur. Lakin indiki zamanda qurudulma məkanın daxilində aparılır. Nəticədə matça hazırlananda parlaq yaşıl çalara malik olur.
Avstraliya bayrağı
Həndəsi quruluşu
"Bayraq haqqında" qanuna əsasən, Avstraliyanın milli bayrağı aşağıdakı tələblərə cavab verməlidir Birlik ulduzun xarici diametri bayraq eninin 3/10 hissəsini tutur, Cənub Xaçının qalan ulduzlarının xarici diametri isə 1/7 hissəsini, lakin epsilon istisna olmaqla, hansının ki xarici diametri bayraq eninin 1/12 hissəsini təşkil edir. Hər bir ulduzun daxili diametri xarici diametrin 4/9 hissəsini təşkil edir.
Matça
Üyüdülməsi
Çayın üyüdülməsi öz özlüyündə sənət sayılır. Düzgün olmayan avadanlıq və texnikasız matça çoxlu qaynanma dadı verə bilər və keyfiyyətini itirə bilər. Oksidləşmə (qıcqırma) sortun müəyyənləşməsində vacib amil sayılır. Oksigenlə təmas zamanı matçanın dadı pisləşir. Qıcqırmış matça tipik ot iyinə sahib olmaqla yanaşı qəhvəyi-yaşıl rəngə malik olur.
Avstraliya bayrağı
Rəngləri
Bayrağın rəngləri "Bayraq haqqında" qanunda təsbit edilməsə də, onun Pantone xarakteristikaları Baş Nazir və Kabinet Departamentinin Mükafat və Mədəniyyət Şöbəsi tərəfindən müəyyənləşdirilib. Bundan başqa, CMYK və RGB xarakteristikaları Avstraliya hökuməti tərəfindən hazırlanmış "Style Manual for Authors, Editors and Printers" təlimatında yerləşdirilib.
Matça
Matçanın ənənəvi hazırlanması
220px|thumbnail|right|Matça hazırlanmasında istifadə olunan 3 əşya: tac formasında olan tyasen, çavan adlı çay fincanı, çaşaku adlı qaşıq Matçanın iki əsas hazırlanma üsulu vardır: möhkəm (koytya, ) və yüngül (usutya, ) İstifadə olunmamışdan qabaq matça ələkdən keçirilir və sonra ordakı qırıntılar yığılır. Bunun üçün xüsusi olaraq paslanmayan poladdan ələklər vardır. Ələyin arasından çayın keçməsi üçün xüsusi taxta kürəkdən istifadə olunur və ya yuxarıdan ələyə kiçik hamar daşı qoyub cihazı azca silkələyirlər. Əgər ələnmiş matça yapon çay mərasimi zamanı verilirsə, onda o tyaki adlandırılan kiçik həcmli qaba qoyulur.Digər hallarda isə birbaşa olaraq ələkdən tyavana tökmək olar. 180px|thumbnail|right|Aşağı sort matça Matçanın az miqdarı qaba tökülür. Bunun üçün ənənəvi olaraq tyasyaku adlanan bambuk qaşıqdan istifadə olunur, sonra çox da qaynar olmayan su əlavə olunur (tam qaynamayan, təxminən 80 °C) Çayın kənarında qırıntılar və çöküntü olmamalıdır. Matça çox acı olduğundan onun yanında ənənəvi olaraq südsüz və şəkərsiz vaqasi adlanan kiçik şirniyyatlar verilir. Bu şirniyyatlar çaydan öncə verilir. Hesab olunur ki, 40 qr matça üçün 20 fincan usutya və ya 10 fincan koytya hazırlamaq lazımdır.
Usutya və ya yüngül çay
1 fincan usutya təxminən 2 qram matçadan (bu 2 tyasyaku və ya yarım çay qaşığına bərabərdir) və 70 ml. qaynar sudan hazırlanır. Usutyanı istəkdən asılı olaraq köpüklü və ya köpüksüz içmək olar. Usutya çayı daha açıq rəngli və dad cəhətdən biraz acıdır.
Avstraliya bayrağı
1901-ci il federal bayrağının tərtibi
1901-ci ilə qədər Avstraliya altı İngilis koloniyası qrupundan ibarət idi. Yunion Cek, Britaniya İmperiyasının bayrağı kimi, tez-tez onların kollektiv təmsilçiliyi üçün istifadə olunurdu, eyni zamanda hər bir koloniyanın Yunion Cekin əks olunduğu bayraqları var idi.
Matça
Koytya və ya möhkəm çay
Bu çay fincana daha çox tozdan, təqribən 4 qram matça və təqribən 50 ml qaynar su tökməklə hazırlanır. Nəticədə qarışıq daha qatı olur (qatılığına görə, bala bənzəyir), onu asta hərəkətlərlə köpük yaratmadan qarışdırmaq lazımdır. Koytya adətən daha yaşlı çay ağaclarından (30 yaşdan yuxarı), daha bahalı matçadan hazırlanır və nəticədə usutya ilə müqayisədə daha yüngül və dadlı çay alınır. Bu çay yapon çay mərasimlərində daima verilir.
Digər məqsədlərlə istifadəsi
240px|thumbnail|right|Üzərinə matça səpələnmiş piroq Matça həmçinin yapon şirniyyatlarının komponetlərindən biridir. O kasutera (və ya kastella), mandzü və monakada istifadə olunur, kakiqorinin üzərinə səpilir, süd və şəkərlə, həmçinin  duzla qarışdırılır və  tempuraya xüsusi sous görkəmində əlavə olunur. Matça həmçinin, çoxlu şokolad,  konfet və un məmulatları olan  desertlərdə, peçenyelərdə,  pudinqlərdə və dondurmalı yaşıl çayda istifadə olunur. Hətta yaponları poki adlanan çubuqları matça dadında olur. Matçanı həmçinin digər çaylarla qarışdırmaq olar. Məsələn, onu qemmaytya əlavə edərək matça-iri qemmaytya adlı çayı( matça əlavə olunmuş qızardılmış qəhvəyi düyü çayı) almaq olar.
Ageratina subferruginea
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Matça
Digər məqsədlərlə istifadəsi
Matçanın həmçinin müasir içkilərdə istifadəsi Şimali Amerika kafelərində də yayılmışdır. Belə ki orada da Yaponiyada olduğu kimi latteyə, buzlu içkilərə, südlü və meyvəli kokteyllərə əlavə edirlər. Matça tozunu da latte və likör kimi alkoqollu içkilərə əlavə edirlər.
Avstraliya bayrağı
1901-ci il federal bayrağının tərtibi
Ancaq "milli" bayraq qismində ən çox 1831-ci ildə Con Nikolson tərəfindən tərtib edilən Avstraliya federal bayrağı qəbul olunurdu. Bayrağın dizaynı əsasən 1823–1824-cü illərdəki milli müstəmləkə bayrağına çox bənzəyirdi, lakin eyni zamanda əhəmiyyətli fərqlər var idi: mərkəzi xaç mavi rəngdə idi və onun üstündə dörd deyil, beş ulduz təsvir olunmuşdur. "Bir xalq, bir tale, bir bayraq" şüarı kimi, federal bayraq 1880–1890-cı illərdə xüsusi populyarlıq qazandı ki, Avstraliya federal hərəkatının simvoluna çevrilmişdir.
Matça
Digər məqsədlərlə istifadəsi
Yaşıl çayın sağlamlıq üçün faydası Şimali Amerikada böyük maraq yaratmışdır. Bu səbəbdən yaşadığımız dövrdə çaydan sağlam qida məhsullarının ( myuslidən energetik batonlara qədər) istehsalında istifadə olunur. 2003-cü ildə Kolorado Universitetinin tədqiqatçıları matçada qallat epiqallokatexin adlı antioksidləşdiricinin konsentrasiyası satışda olan digər yaşıl çaylardakından 137 dəfə yuxarıdır.
Delft
Delft—  Hollandiya da yerləşən bir şəhər və bələdiyədir. Əhalisi (may 2013-cü il əhalisinin təxmininə görə) 98727 nəfərdir.Şimal dənizi sahilindən 10 km məsafədə, Sxi çayı sahilində, Haaqa və Rotterdam şəhərləri arasında yerləşir. Rotterdam–Haaqa–Amsterdam avtomobil və Rotterdam–Leyden–Amsterdam dəmiryol magistralları Delftdən keçir.
Tarixi
Əsası 11 əsrdə qoyulmuşdur. 1246 ildə şəhər statusunu almışdır. 13–14 əsrlərdə mahud və pivə istehsalına görə şəhərin iqtisadiyyatı yüksəlmişdi. 1389-cu ildə Delft məhsullarının ixracı üçün Maas çayının mənsəbindəki Delftxaven portu ilə kanallar vasitəsilə birləşdirilmişdi. 1428-ci ildən (faktiki olaraq 1433-cü ildən) 1477-ci ilədək Burqundiya hersoq larına (bax Burqundiya hersoqluğu), 1477-ci ildən (qəti olaraq 1482 ildən) Habsburq lara məxsus olmuşdur; Hollandiya əyalətinin iri və iqtisadi cəhətdən inkişaf etmiş şəhərlərindən biri idi.
1512-ci ildən Müqəddəs Roma imperiyası nın tərkibində olmuşdur. 1536-ci ildə baş vermiş yanğın nəticəsində dağıntılara məruz qalmışdır. Niderland inqilabı (16 əsr) zamanı İspaniya ilə mübarizədə mühüm rol oynamışdır. 1579-cu il Utrext uniyasına əsasən Birləşmiş əyalətlər respublikasının tərkibinə keçmişdir. Saxsı istehsalı və Hollandiya Ost-Hind şirkəti palatasının fəaliyyəti 17-ci əsrdə Delftin iqtisadi inkişafına səbəb oldu. 16-cı əsrdən başlıca ixtisaslaşmış sahə keramika istehsalı idi, 17-ci əsrdə Delftin saxsı məmulatların (30-dan çox manufaktura fəaliyyət göstərirdi) hazırlanması üzrə Avropa nın aparıcı mərkəzinə çevrildi. 1654-cü ildə Birləşmiş əyalətlərin Delftdə yerləşən əsas arsenalında baş vermiş partlayış şəhərin orta əsrlərə aid hissəsini dağıtdı.
18-ci əsrin sonlarından ingilis çinisi (basma şəkilli) ilə rəqabət apara bilmədiyindən istehsalın tənəzzülü başlandı. Sahənin dirçəlişi 1876-cı ildə keramikanın seriyalı istehsalı ilə bağlı idi.1795-ci ildə Delft fransız lar tərəfindən tutularaq Bataviya respublikasına daxil edildi;1806–1810 illərdə Hollandiya krallığına,1810–1813-cü illərdə Fransa imperiya sına qatıldı. 1814-cü ildən Niderland krallığı nın Hollandiya əyalətinin (1840-cı ildən Cənubi Hollandiya) tərkibindədir. İkinci dünya müharibəsi illərində Almaniya tərəfindən işğal edilmişdi (1940–1945).
Şəhər memarlığı
Delft kanalları və orta əsr tikililəri ilə özünün qədim “suda şəhər” görünüşünü saxlamışdır. Aude-Delft kanalı sahilində Brabant qotikası üslubunda Aude-kerk (Qədim kilsə, 13–16-cı əsrlər) kilsəsi, keçmiş monastır (təqr. 1400; 1948-ci ildən “Prin-senhof” şəhər muzeyi, Delft məktəbinin boyakarlıq kolleksiyası), fasadları 16–18-ci əsrlərə aid evlər yerləşir. “Nyive-kerk" (Yeni kilsə, inşasına 14 əsrin sonundan başlanılmışdı, son qotika üslubunda), qotik qülləli Ratuşa (1619–1620, X. de Keyser,son İntibah üslubunda) Markt meydanındadır.
Şəhərdə L. van Mertenin evi (1909-cu ildə yaradılmışdır; tətbiqi sənət, o cümlədən Delft saxsısı kolleksiyası), Hərbi muzey (17-ci əsrə aid arsenalın binasında),19-cu əsr rəssamı P. Tetar van Elvenin muzeyi və s., teatr fəaliyyət göstərir. 1987-ci il -dən teatr festivalı keçirilir.
Elm və təhsil
Texniki Universitet (1842 -ci ildə yaradılmışdır; binaları 1950–1960-cı illər; auditoriyalar korpusu 1961–1962-ci illər; memarlar Y.X.van den Bruk və Y.B. Bakema) Niderlandın aparıcı ali texnoloji təhsil müəssisəsidir.
Ən iri elmi tədqiqat müəssisələri – mikrooptika (Texniki Universitetinin nəzdində), radiolokasiya və telekommunikasiya beynəlxalq tədqiqat mərkəzləridir.
İqtisadiyyat
Şəhər iqtisadiyyatının ən mühüm sektoru xidmət sferasıdır (20-ci əsrin ortalarından sürətlə inkişaf edir; əsasən, işgüzar və peşəkar xidmətlər, elm və təhsil). Delftdə “Delft Instruments Group B.V.” holdinq inin mənzil-iqamətgahı, “Exact Soft -ware” şirkətinin (informasiya texnologiyaları), “Enraf Nonius” firmasının (fizioterapiya və reabilitasiya üçün innovasiya avadanlıqları; “Enraf B.V.”korporasiya sına daxildir) mərkəzi ofisləri yerləşir. “Arda Holding Delft B.V.”ölkədə ən iri investisiya şirkətlərindəndir.
Şəhər inkişaf etmiş turizm infrastruktur una malikdir. Sənayenin aparıcı sahəsi maşınqayırma dır, xüsusən onun elm -tutumlu və yüksəktexnologiyalı yarım -sahələri. Optika sənayesi ənənəvi olaraq inkişafdadır (17-ci əsrdən): “Delft Instruments Electro Optics”, “Delft ElectronicProducts” və “Delft Sensor Systems”(“Delft Instru ments Group B.V.” holdinqinə daxildir) firmalarının zavodları gecəgörmə cihazları, durbinlər, mikroskop lar və s. istehsal edir. Nəzarət-ölçmə və radioelektronika cihazları, proqram təminatı sistemləri (“Enraf B.V.” müəssisələri), kabel, polad konstruksiyalar(“Octatube” firması) və s. istehsal olunur.
Delftin müasir çini-saxsı sənayesi müəssisələri arasında “De Porce ley ne Fles”Kral saxsı zavodu da (1650-ci illərdən qalan yeganə zavod) fəaliyyət göstərir. Kimya sənayesi lak-boya məhsullarının istehsalı üzrə ixtisaslaşmışdır. Yeyinti, tikiş, poliqrafiya sahələri müəssisələri var. Yaxınlığında kaolin çıxarılır.
Görməli yerlər
Şəhər mərkəzində hələ də çox sayda qədim binalar var. Şəhər küçələrinin əksəriyyəti kanal tərəfindədir.Kanalın hər iki tərəfindəki küçələr kanal körpüləri ilə bir-birinə bağlıdır. Şəhərin bu özəlliyi bir çox turisti cəlb etməkdədir.
Mixail Mixailov
Mixail Larianoviç Mixailov — Rusiya yazıçısı.
Bağbanlar (Samux)
Bağbanlar — Azərbaycan Respublikasının Samux rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ saylı Qərarı ilə Samux rayonunun İnstitut qəsəbə inzibati-ərazi vahidi tərkibindəki yaşayış məntəqəsi Bağbanlar kəndi adlandırılmış və rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatına daxil edilmişdir.
Əhalisi
Əhalisinin sayı 813 nəfərdir.
Qəşəng deysiya
(Deutzia gracilis) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Yabanı halda Yaponiyada dağlıq ərazidə bitir.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 40-80 sm-ə çatan koldur. Qarşı-qarşıya yarpaqları uzunsov-neştərvari, kənarları dişli, bir az sallaq, uzunluğu 6 sm-dir. Çiçəkləri ağdır. Uzunluğu 9 sm-ə qədər olan salxımşəkilli çiçək qrupuna 50-yə qədər çiçək yığılmışdır. Kasayarpaqları 5 ədəd, üçbucaqlı və ya xətvari, meyvə ilə qalan və ya töküləndir. Xaricdən çox vaxt ulduz formalı, tüklüdür. Ləçəkləri 5 ədəd, ağ, nadir hallarda narıncı və ya qırmızımtıl-qonur rəngdədir. Erkəkcikləri 10 ədəd olub, ləçəklərdən qısa, dişvari, yanlardan açılan, tüklü, telvari tozluğa malikdir. Yumurtalığı 3-5 yuvalıdır, hər yuvada çoxlu miqdarda yumurtacığa malikdir. Sütuncuqları 3-4 ədəddir. Çiçəkləməsi iyun ayında müşahidə edilir. Çiçəkləri keçən ilki zoğların üzərində əmələ gəlir.
Ekologiyası
Bitki işıqsevən, quraqlığa davamlıdır. Munbit orta nəmişli torpağa üstünlük verir. Şəhər şəraitinə çox davamlıdır. Düzgün becərilmənin mühüm şərtlərindən biri çiçəklədikdən sonra düzgün budanmadır. Sıx kolları seyrəltmək lazımdır. Tez böyüyür və əlverişli şəraitdə əkindən sonra üçüncü il çiçəkləyir.
Azərbaycanda yayılması
Böyük Qafqazda aşağı yaruslarda təsadüf edilir. Mərkəzi Nəbatat bağında, Dendrologiya İnstututunda introduksiya edilmişdir.
İstifadəsi
Yaşıllaşdırmada yolların kənarında kiçik qrup, tək əkinlər üçün istifadə edilir.
Argentina bayrağı
Argentinanın dövlət bayrağı rəsmi olaraq 1818-ci ilin fevral ayının 25-də təsdiqlənib. Bayraq mərkəzdə günəş şəkli həkk olunmuş 3 bərabər üfüqi zolaqdan ibarətdir: mavi, ağ və mavi. Mavi, ağ rənglər səmanın və And dağlarındakı qarın rəmzidir. 1818-ci ildə bayrağa əlavə edilmiş günəş şəkli isə Argentinanın milli rəmzi hesab olunur. Onlar bayraqdakı günəşə Sole de Mayo, yəni "May günəşi" deyirlər. O, 1810-cu ilin may ayının 25-də buludlu səmada günəşin peyda olmasını xatırladır. Həmin tarixdə ölkədə müstəqillik lehinə ilk kütləvi nümayiş keçirilib.
İsrail Müdafiə Qüvvələri
İsrail Müdafiə Qüvvələri— İsrail Dövlətinin silahlı qüvvələri və onun təhlükəsizliyinin əsas orqanı.
Burkina Faso bayrağı
4 avqust 1984-cü ildə hərbi çevrilişdən sonra qəbul edilmişdir. Quruluşu biri qırmızı, digəri yaşıl olmaqla iki horizantal xətdən və onların arasında sarı beşguşəli ulduzdan ibarətdir. Rənglərin mənası — qırmızı inqilabı, yaşıl ölkənin maddi sərvətlərini təmsil edir. Sarı beşguşəli ulduz da inqilabi rəmzdir.
Dmitri Mironov
Dmitri İqoreviç Mironov (21 mart 1995-ci ildə anadan olub) — Rusiya Peşəkar Futbol Liqası təmsilçilərindən olan Leninqrad klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən Rusiyalı peşəkar futbolçudur.
Lava
Lava ( – doldurur) – vulkan püskürməsi zamanı yer səthinə axıb tökülən və ya təzyiqlə sıxışdırılan, əsasən, silikat ərintidən ibarət qızğın maye və ya çox qatı kütlə. Lava soyuyarkən tərkibinə uyğun müxtəlif effuziv süxurlar əmələ gətirir. Güclü püskürmələr zamanı lava bütün səthi dolduraraq lava örtükləri əmələ gətirir. Bu halda adətən dağ düzənlikləri – lava platoları yaranır. Sıxışdırılan közərmiş maye və ya qatı kütlə. Soyumuş l. axmış (effuziv) və ya sıxışdırılmış (ekstruziv) sü­xur­lar əmələ gətirir. Kimyəvi tər­kibindən və qazın miqdarından asılı olaraq ərimə temperaturu 700-12000 c arasında dəyişilir. Tərki­binə görə  bazalt və turş l. ayrılır.
AA Lava
Kələ kötür səthə malik bazalt lavasıdır. Bir-biri ilə bitişmiş ayrı ayrı posa parçalarından və daha iri künclü sıx lava qırıntılarından ibarətdir. AA lava həmçinin Havay adaları, həmçinin İslandiya və başqa vulkanik ərazilər üçün səciyyəvidir.
Quşçu (Şamaxı)
Quşçu — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
Oykonim türkdilli quşçu tayfasının adı ilə bağlıdır. Tədqiqatçıların fikrincə, Azərbaycan ərazisində bu tayfanın məskunlaşması nəticəsində yaranmış bir sıra başqa toponimlər vardır: Quşçu dağı (Şamaxı və Daşkəsən rayonları), Quşçu yol ayrıcı (Laçın rayonu), Quşçu qalası dağı (Laçın rayonu), Quşçular dağı (Xocavənd rayonu, Dağdöşü kəndi), Quşçunun yalı (Gədəbəy rayonu, Göyəli kəndi). Eyni zamanda bu topokomponent Orta Asiya (xüsusilə Türkmənistan), Ermənistan, Gürcüstan, Şimali Qafqaz, Türkiyə və Cənubi Azərbaycan ərazisində də yayılmışdır. Ermənistan ərazisindəki quşçu etnonimi ilə bağlı yer adları (sonuncu 1946-cı ildə ləğv olunub) dəyişdirilmişdir. XIX əsrdə Qafqazda quş komponentli 38 toponim qeydə alınmışdır. Quşçu etnonimi ilə bağlı toponimlərin erkən orta əsrlərdə meydana çıxması güman edilir.
Tarixi
Quşçular kəndinin adı qədim mifoloji inamlara söykənir. Belə ki, qədim dövrlərdə Azərbaycan türkləri arasında quş onqonu geniş yayılmışdır. Odur ki, nağıl və dastanlarımızda quşlara xüsusi yer verilmişdir. Hətta oğuz qəbilələri quşu özləri üçün simvol seçmişlər. Xalq arasında, eləcədə nağıl və dastanlarımızda geniş şəkildə özünə yer almış “Dövlət quşu” haqqında rəvayətlər imkan verir deyək ki, quş var-dövlət, başda ağıl simvolu sayılmış, Dövlət quşu kimin başına qonarsa onu padşah seçərmişlər. Azərbaycan xalqının əski mifologiyasında Simurq, Səməndər, Humay, Şahin və s. quşlara insanın köməkçisi, uğur gətirən bir varlıq kimi baxmışlar. Odur ki, xalqımızın quş onqonuna inamının nəticəsidir ki, Azərbaycanda quş adları toponim kimi geniş yayılmışdır. Ehtimal olunur ki, bu yer adları türkdilli quşçu tayfasının adı ilə bağlıdır. Bu tayfa məskunlaşdığı ərazini quşçu tayfasının yaşadığı ərazi kimi adlandırmışlar.
Quşçu soyqırımı (1918)
Ermənilərin dəhşətli faciələr törətdikləri kəndlərdən biri də Quşçu olmuşdur. Erməni cəlladları bu qədim kənddə 192 nəfər kişi, 115 nəfər qadın və 25 nəfər uşaq qətlə yetirmişlər. Bu barədə 1919-cu il aprel ayının 18-də kənd sakini Səbzəli Paşa oğlu Muradov Fövqəladə İstintaq Komissiyasına belə bir məlumat vermişdir: “Mən, Muradov Səbzəli Paşa oğlu Şamaxı uyezdinin  Quşçu kəndinin starşinası, savadlı, 42 yaşım var, müsəlmanam. Bizim Quşçu kəndi Şamaxının 20 verstliyində yerləşir. Ermənilər bizim kəndə 2 dəfə basqın etmişlər. Birinci dəfə 1918-ci ilin mart ayında – dəqiq yadımdadır, bizim kəndə ermənilər səhər tezdən soxuldular. Əvvəlcə onlar kəndi uzaqdan atəşə tutdular. Biz kənddən çıxıb Abdulyan qəzasına tərəf çıxmalı olduq. Yol boyu ermənilər bizim üzərimizə hücum çəkib, qırmağa başladılar. Kəndə soxulan ermənilər ən yaxşı evləri yandırır və bütün kəndi qarət edirdilər. Heyvan-qaranın hamısını aparırdılar. Əsgərlərin hamısı ermənilərdən ibarət idi. 15 gündən sonra biz kəndimizə qayıtdıq. Bir gün keçəndən sonra bu dəfə malakanlar bizə hücum etdilər. Biz yenidən qaçmağa üz qoyduq. Onlar kəndə girib, onu yenidən dağıtmışlar. Biz kəndə qayıtdıqdan sonra Mərəzədən iki malakan gəlib bizə dedi ki, biz bolşeviklərə tabe olmalı və silahları onlara təhvil verməliyik. Yalnız bundan sonra sizin rahatlığınız ola bilər, dedilər. Biz razılaşdıq və təslim olduq. Hətta akt bağladıq. Hər iki hücum zamanı çoxlu itki vermişik. 300 nəfər adam öldürülmüş, kənd yandırılmışdı”.
Nəcməddin Qüdrət oğlu və Saçlı Soltanmehdi qızının yaddaşından: “Ermənilərin Bəylər obasının yanında atdıqları güllə səsindən kənddə olan əhali pərən pərən düşdü. Qəfil hücumdan qorxuya düşən əhali Qararx, Şıxbörkü, Çillik istiqamətində ayağıyalın, başıaçıq qaçmağa başladı. Amma xəstə, qoca, hamilə qadın və uşaqlar kənddən çox da aralana bilmədilər. Kafirlər kimə çatırdılarsa, qılınc ilə qətlə yetirir və ya güllə ilə vururdular. O zaman qaçanlar arasında ancaq Əhmədov Məhəmməd və Qəniyev Hacalıda tüfəng var idi. Çillik yolu ilə qaçanların ardınca ermənilərin gəldiyini görən Hacalı və Məhəmməd düşməni karıxdırmaq üçün hərdən dayanıb düşmən tərəfə bir neçə güllə atırdılar. Kafirlər,istər-istəməz, ləngiyirdilər. Ümumiyyətlə, yağı düşmən kəndimizi viran etdi, malqaranı, taxıllarımızı özü ilə apardı. Üç yüz nəfərdən artıq insanı faciəli şəkildə qətlə yetirdi. Kəndə qayıdanda daş-daş üstündə qalmamışdı”.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Ləngəbiz silsiləsinin yamacında yerləşir.
Əhalisi
1919-cu il tarixində ermənilər tərəfindən 600 evlik Quşçu kəndində 192 kişi, 115 qadın, 25 uşaq öldürülmüşdür.
Hazırda əhali sayına görə rayonun ikinci böyuk kəndidir.
Kənd əhalisi 4800 nəfərdir ki, onunda 2460 nəfəri kişi, 2340 nəfəri isə qadınlar təşkil edir.
İt davası
Hərbi termin olub, kökləri Birinci dünya müharibəsi dövrünə kimi gedir.Hərbi təyyarələr arasında havada həyata keçirilir. Müharibə bir döyüş təyyarəsini vura biləcək vəziyyətə gəlmə və eyni zamanda həmin döyüş təyyarəsi tərəfindən vurulmayacaq vəziyyətə gəlməyə çalışma şəkilində davam edir. İt davaları türk və yunan döyüş təyyarələri arasında Egey dənizində baş verir, bu da Türkiyə və Yunanıstan arasında gərginliyə səbəb olur.
Top oyunları üçün zal (Praqa)
Top oyunları üçün zal və ya Miçovna – İntibah dövrünə aid tikili; Praqa qəsrinin yaxınlığındakı Kral bağında yerləşir. "Miçovna" - çox vaxt haqqsız yerə turistlərin diqqətindən məhrum qalan və mürəkkəb tarixi olan çox maraqlı memarlıq abidəsidir. Bütün qəsr və qala kompleksi ilə birlikdə, Miçovna Çex Respublikasının Milli mədəniyyət abidəsi kimi 1962-ci ildən mühafizə olunur
Tikinti tarixi
Top oyunları üçün zal (Miçovna) XVI-XVII əsrlərdə morav və alman zadəganları arasında populyarlıq qazanmışdı. O dövrdə Avropada açıq havada idman əyləncələrinə bir moda yaranmışdı. Demək olar ki, hər bir saray kompleksləri bu cür tədbirlərin keçirilməsi üçün xüsusi köşklərlə təchiz olunmuşdu. Praqa qəsrinə daxil olan Kral sarayında yerləşən Miçovna 1568–1569-cu illərdə imperator II Maksimilianın əmri ilə məşhur saray memarı Bonifatsiy Volmut tərəfindən inşa edilmişdi. Binanın yerləşəcəyi ərazi hökmdarın istəklərinə uyğun olaraq seçilmişdi - məhz binanın olduğu ərazidən Maral xəndəyinə çox gözəl mənzərə açılır.
Tikilinin sxemi
Kral Top oyunları üçün zalın pavilyonu 14 metr hündürlüyü ilə düzbucaqlı quruluşu və günbəzi olan bir tikilidir. Pavilyondakı zalın uzunluğu 68 metrdir. Massiv daş sütun ilə arkada şəklində tikilmiş terraslı şimal fasadı pavilyonun ən qürurverici hissəsi sayılır. 11 klassik arkada sütunlarını bir zamanlar qızıl suyuna salınmış ionik kapitellər bəzəyirdi. Burada xüsusilə sqrafitto texnikası və İntibah üslubunda hazırlanmış fasadın eksteryer tərtibatı çox təmtəraqlı görünüşə malik idi. Bu tərtibatın yaradılmasında memar Volmuta onun əzəli köməkçisi və dostu - italyan memarı Ulriko Aostalli yardım etmişdi. Miçovnanın daxili zalı müxtəlif top idman oyunları üçün 10 sahəyə bölünmüşdü - bu sahələrdə keçirilən top oyunları müasir kriket, həndbol, boulinq, tennis və badminton idman növlərinin prototipinə çevrilmişdi.
Xarici görünüş və fasadın tərtibatı
Xarici arkadanın divar rəsmləri və barelyefləri İntibah dövrünün klassik simvol və personajlarını: dörd əsas elementləri (torpaq, su, hava, od), yeddi fəzilətləri (uzaqgörənlik, səbirlilik, dürüstlük, ehtiyatlılıq, cəsarət, iman, ümid və sevgi) və səkkiz azad elmləri (ilahiyyat, astronomiya, musiqi, həndəsə, hesab, natiqlik, dialektika və qrammatika) təsvir edirdi.
1735-ci ildə pavilyonun girişi qarşısında "Gecə" adlı və barokko üslublu bir heykəl quraşdırılmışdı (heykəlin müəllifi Mattiyaş Bernard Braundur). Ona bənzəyən "Gündüz" adlı heykəl isə 1757-ci ildə Praqa şəhərinin Prussiya ordusu tərəfindən mühasirəyə alınması zamanı məhv edilmişdir.
Başlanğıcın sonu
Miçovna özünün ilk problemi ilə 1617-ci ildə üzləşmişdi. Aramsız yağışlar nəticəsində Maral xəndəyi yamaclarında sürüşmə hadisəsi baş verir və bu səbəbdən tikilinin tamamilə məhv olma qorxusu yaşanmışdı. Bu problemin yaranma səbəbi, başlanğıcda inşaat işlərinin çox tez aparılması və onun yerləşəcəyi yerin səhv olması idi (Miçovna xəndəyin kənarına çox yaxın bir yerdə inşa edilmişdir). Təcili təmir işləri ümumilikdə faciənin qarşısını alsa da, damın üzərindəki günbəz dağılır və bərpaçılar daha sonra onu yenidən quraşdırmalı olurlar. Lakin o dövrdə əyləncə üçün top idman oyunlarına olan moda artıq bitir və bina uzun müddət baxımsız qalır. Başlanğıcda pavilyonda kral tövlələri və atçılıq məktəbi yaradılır, ancaq imperator II İosifin hakimiyyəti dövründə bura kazarma və hərbi anbara çevrilir.
Son zərbə
XX əsrin birinci yarısında, köhnə binanın bərpa etmək barəsində qərar qəbul edilir. 1918-ci ildə divar rəsmlərinin bərpası üzərində işlərə start verilmiş, 1925-ci ildə isə kapital bərpa və təmir işlərinə başladılmışdı. Lakin tezliklə Miçovnaya sarsıdıcı bir zərbə dəyir - 1945-ci ildə Praqanın faşistlərdən azad edilməsi zamanı binaya bomba düşür və o alovlanır. Yanğının gücü o qədər böyük idi ki, binadan yalnız təməl və daş divarların qalıqları xilas olmuşdu.
Miçovnanın son bərpa işləri Çex memarı Pavel Yanakın rəhbərliyi altında 1952-ci ildə başa çatmışdı. Lakin pavilyonun bir sıra elementlərinin bərpası düz 1973-cü ilə kimi davam edirdi. Ən maraqlısı odur ki, mükəmməl yenidən bərpa edilmiş barelyef və İntibah dövrünün rəsm əsərləri arasında binanın fasadında sosialist dövrünün izlərini - kiçik "5" rəqəmini və oraq və çəkic emblemini görmək olar.
Məhəmməd xan Naxçıvani
Məhəmməd xan Bağır xan oğlu Naxçıvani (?-1975) — İran Kazak diviziyasının generalı, İranın Müdafiə naziri.
Həyatı
Məhəmməd xan Naxçıvani bir Naxçıvanilı muhacir ailəsindən idi.Atası mirpənc Bağır xan İran Kazak diviziyasın baş zabitlərindən idi.Məhəmməd xan Naxçıvani Rusiyada hərbi təhsil almışdır.Əmir Müvəssəq ləqəbini daşıyırdı. 1919-cu ildə Hərbi komissiyanın üzvü idi.
Qaynaqlar
ISBN 964-6895-05-0
Xəzər gölü (Türkiyə)
Xəzər gölü — Türkiyədə yerləşən Tavr (Tavros) dağları arasında tektonik (rif mənşəli) göl. Gölcük gölü olaraq da tanınır. Elazığın 22 km cənub-şərqində Dəclə çayının əsas mənbəyi kimi qəbul olunur.
Yaranması
Göl Afrikanın şərqində tektonik göllər əmələ gətirən Dünyanın ən uzun tektonik qırılma zonasının üzərində yerləşir. Qızıldəniz, Akabe körfəzi, Lut gölü, Amik ovasına çatan qırılma Şərqi Anadolu qırılma xəttinə çatır. Burada Yer qabığının üfuqi və şaquli hərəkəti baş verir. Əmələ gələn çuxurluqda Xəzər gölü əmələ gəlmişdir.
Əsas xüsusiyyətləri
Uzunluğu 20 km, genişliyi 5–6 km-dir, kobud ellips formasındadır. Türkiyənin ən dərin göllərindən biridir. Ən dərin hissəsi şimal-şərq ucunda təqribi 213 metrdir. Göl dərinliyi haqqında dəqiqsizlik var.
Göl şimaldan Mastar dağı (1724 m), Çelembik dağı (1747 m), cənubdan Xəzərbaba dağı (2347 m) ilə əhatə olunmuşdur. Şərqində əhəmiyyətli yüksəklik olmayan dağın qərbində Quşaqçı dağı (1908 m) var. Dənizdə 1248 metr yüksəkdə olan gölün sahəsi 81 m2-dır. Gölün yağış hövzəsi 277 km2-dır.
Yarıquraq sahədə yerləşən göldə səviyyə dəyişikliyi var. Ən alçaq səviyyə dekabr ayında, ən yüksək səviyyə isə iyun ayında müşahidə olunur. İllik orta səviyyə fərqi 41 sm-dir. Uzun illər üzrə səviyyə fərqi 156 sm olaraq müəyyən olunmuşdur.
Göl səthinin 28 metr altından açılan kanallar ilə yaradılan Xəzər1 və Xəzər2 HES-ları da göldən önəmli miqdarda su axışına səbəb olur. Bu su çıxışının mənfi təsirini azaltmaq üçün Qavaq çayı gölə yönləndirilmişdir. Yeraltı yollarla göldən Dəclə çayına su sızıntısı da var.
Axarlı olmayan gölün suları azca sodalı və duzludur. Yağış və axarsuların gətirdiyi üst hissədəki sular kənd təsərrüfatına yararlıdır.
Batıq şəhər
Gölün dibində alimlər tərəfindən bir şəhərin 4000 illik qalıntıları tapılmışdır. Şəhər 1830-cu ildən Xəzər gölünün suları altında qalıb. Türkiyə Şərqi Anadoludakı tarixi batıq şəhəri YUNESKO-nun Dünya İrs Siyasınına daxil etmək istəyir.
Sivricə bələdiyyə başçısı Əbubaxar İrmaq gölə daldığını və orada Bizans, Səlcuqlu, Osmanlı dönəminə aid izlər daşıyan kilsə qalıntılarını, qala divarlarını, saxsı qablar və şirli lövhələr gördüyünü açıqlamışdır. 2019-cu ildə şəhərdə amfora məzarları da tapılmışdır.
Göldən istifadə
Xəzər gölü təbii mühafizə statusuna sahibdir. Gölün ətrafında bir çox dövlət müəssisəsi və müxtəlif təşkilatlara məxsus təhsil və istirahət obyektləri var. Göl dibində qədim saray və monastır qalıqları mövcuddur. "Xəzər suvarma layihəsi" üçün göldən stansiyalara su vurulması nəticəsində gölün su səviyyəsində ciddi azalma baş vermiş və qalıntılar su üzərinə çıxmışdır. Su çəkilməsindən dolayı ekoloji ekosistemin bozulması müəyyən olunandan sonra su çəkilməsinə ara verilmişdir.
Göldə ifrat və qanunsuz ovlanmanın qabağı alına bilmir. Ətrafdakı otellərin çirkli suları gölə axıtmaları minlərlə balığın ölməsinə səbəb olur.
Ageratina subglabra
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Tatsuya Sakay
(d. 19 noyabr 1990) — Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 1 oyun keçirib.
Nikolay Oqaryov
thumb|190px|Nikolay Oqaryov (1830) Nikolay Platonoviç Oqaryov ; 6.12.1813-31.5.1877)—Rusiya yazıçısı, şairi.
Zimbabve bayrağı
Zimbabve bayrağı — Zimbabvenin Dövlət bayrağı
Labuan
Labuan Labuan— Malayya Federasiyasının tərkibinə daxil olan federal ərazidir. Ərazi tərkibinə bir neçə ada daxildir ki, bunlarda əsas Labuan-ın indinki adını daşıyır.
İnzibati mərkəz — Bandar-Labuan şəhəridir.
Bulbophyllum japonicum
(Bulbophyllum japonicum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qələbə abidəsi (Ankara)
Qələbə abidəsi (, həmçinin Ulus Atatürk Anıtı olaraq tanınır) — Türkiyənin Ankara şəhərində Mustafa Kamal Atatürkün monumental atlı heykəli. Abidə 24 noyabr 1927-ci ildə açılmışdır. Ulus meydanında, Qurtuluş müharibəsinin qəhrəmanları şərəfinə Yenigün qəzeti rəhbərliyində türk xaqlının vəsaiti hesabına inşa edilmişdir. Abidə Türkiyədə reallaşdırdığı monumental heykəlləri ilə tanınan avstriyalı heykəltaraş, rəssam, xalkoqraf və illüstrator Heinriç Krippel tərəfindən hazırlanmışdır.
Tarixi
Türk hökumətinin elan elədiyi beynəlxalq yarışmada birinci olan avstriyalı heykəltaraş Heinriç Krippelə 1925-ci ildə sifariş edilən heykəl. Heykəltəraşın Türkiyədə sifariş edilən ən əhatəli işidir. Atatürk Krippeli Çankaya Köşkündə qonaq etmiş və heykəltaraşa abidənin dizaynı ilə bağlı təkliflər etmişdir. Vyanada hazırlanan abidə 24 noyabr 1927-ci ildə Ulus meydanında qoyulur. Abidənin açılışını Türkiyə Böyük Millət Məsclisinin sədri Kazım Qarabəkir paşa edir. Açılış mərasimində TBMM Baş katibi Kazım Özalp, Baş nazir İsmət İnönü, sadə vətəndaşlar və əsgərlər iştirak etmişdir. Açılış zamanı Memorial Komitəsinin sədri Yunus Nadi Abalıoğlu nitqlə çıxış etmiş, Mehmet Əmin Yurdaqul isə "Zəfər" şeirini oxumuşdur. Meydanın genişləndirmə işləri ilə əladədar olaraq abidənin ilk yer dəyişdirilmiş və indiki yerə köçürülmüşdür. Yenigün olaraq bilinən abidə Anıtqəbirin inşasına qədər Ankaranın dövlət mərasimlərinin keçirildiyi yer olmuşdur. Abidədə 2002-ci ildə bərpa işləri aparılmışdır.
Təsviri
Abidə bir bürünc heykəllər qrupudur. Atlı heykəlin yanında üç başqa heykəllərdə vardır: iki əsgər və bir qadın. Atatürk hərbi formada təsvir edilmişdir. Onun üzərində olduğu at "Sakarya" adlı bir döyüş atıdır. Əsgərlərdən biri digərini döyüşə çağırımış kimi təsvir edilir. Digər əsgər isə müşahidə aparır. Bir qadın isə mərmi daşıyırmış kimi təsvir edilmişdir. Bu türk qadınının Türkiyə İstiqlaliyyət müharibəsindəki rolunu göstərir.
Bayırku yürüşü
Bayırku yürüşü – Qapağan xaqanın Doqquz Oğuzlardan Bayırkular üzərinə təşkil etdiyi və qələbə qazandığı son yürüşüdür.
Döyüşdən əvvəl
Göytürk imperiyası böyük siyasi qarışıqlıq içərisində idi. Tanq imperatoru Hsüan Tsunq Qapağan xaqanı tamamilə ortadan qaldırmaq ya da ələ keçirmək istəyirdi. Bu məqsədlə Göytürk dövlətində üç ayrı bölgədə olan və Tanq ilə daha əvvəllər ittifaq qurmuş olan türk boylarının öndərlərinə daha öncə də edildiyi kimi müxtəlif titullar və hədiyyələr təqdim edildi. Beləcə, türk boyları Göytürk xaqanlığına qarşı üsyan etmələri üçün təhrik edildilər. 709-cu ildə çiklər və qırğızlar, 711-ci ildə türkeşlər, 714-cü ildə də qarluqlar üsyan qaldırdı və üsyanlar bir-birinin ardıyca meydana çıxdı. Buna əlavə olaraq, Qapağan xaqanın mərhəmətsizcə bütün üsyanları yatırtması vəziyyətin daha da pisləşməsinə səbəb oldu. Bir çox türk boyu Tanq sülaləsinə sığındı. Hətta bir müddət sonra Qapağan xaqanın öz kürəkəni Aşidə Hu-lu da Tanqa bağlılığını bildirdi.
Döyüş
Üsyanlar ardı-ardına davam edərkən bu dəfə də Göytürk xaqanlığının onurğasını təşkil edən Doqquz Oğuzların üsyan etməsi dövləti çətin vəziyyətə saldı. Qapağan xaqan üsyanları yatırtmaq üçün səfərdən-səfərə gedirdi. Üsyanın başlamasından sonra xaqan bayırkuların üzərinə yürüdü. Tula çayı sahilində baş vermiş döyüşdə bayırkular ağır məğlubiyyətə düçar oldular. Lakin Qapağan xaqan özünə çox güvənmiş və səfərdən geri dönərkən lazimi təhlükəsizlik tədbirlərini gördürməmişdi. Ötükənə dönərkən döyüşdən sağ çıxmış bayırkuların rəhbəri Hsieh-shih-lüeh qəflətən söyüd meşəliyindən çıxaraq Qapağan xaqana hücum etdi və onun başını kəsdi. O sırada Ho-Linq-chüan Tanq elçisi olaraq Göytürk dövlətində idi. Hsieh Qapağan xaqanın kəsik başını çinli elçiyə verdikdən sonra, onunla birlikdə Tanq sarayına getdi. Tanq imperatoru Hsüan-tsunq Qapağan xaqanın kəsik başının Tanq paytaxtı Çanqanın əsas küçəsində dirəyə asılıb xalqa göstərilməsini əmr etdi. Bundan sonra, bayırkular, uyğurlar, tonqralar, hisilər və bugular olmaqla, 5 ayrı türk boyu Göytürk xaqanlığından ayrılıq Tanqa tabe oldular. Tanq imperatoru onların tabeliklərini qəbul etməklə yanaşı, onları öz ordusunun şimalına yerləşdirdi.
Beləliklə, Bayırku səfəri Qapağan xaqanın son yürüşü oldu.
Nəticə
Tan sülaləsinin təhriki ilə üsyan qaldıran türk boylarının üsyanlarının mərhəmətsizcə yatırılması, ürk boylarının Tanq sülaləsinə sığınmasına və Göytürk dövlətinin qısa müddətə boşalmasına səbəb oldu. Qapağan xaqanın Bayırku yürüşündən geri dönərkən sui-qəsdə uğrayıb öldürülməsi ilə də dövlət süqut etmək həddinə çatdı. Qapağan xaqandan sonra yerinə keçən kiçik oğlu İnel Tigin də dövləti gücləndirə bilmədi. Bu pis vəziyyət Kül Tiginin və Bilgə Tiginin edəcəkləri hərbi çevrilişə qədər davam etdi.
Cilyi mişarı
thumb|Cilyi mişarı Cilyi mişarı — florensiyalı ginekoloq Leonardo Cilyi (1863–1908) tərəfindən icad edilmiş iki dəstəkli, yüksək keyfiyyətli, 400–500 mm uzunluğa və 0,5 mm qalınlıqlı paslanmayan polad trost məftil cərrahi mişar. Cərrahiyyədə ondan sümüklərin kəsilib yarılmasında xüsusən sternotomiya, amputasiya, trepanasiya zamanı istifadə edilir.
Son zamanlar texniki imkanların artması nəticəsində Cilyi mişarını elektrik cərrah mişarları əvəz etmişdir.
Yumşaq deysiya
(Deutzia mollis) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Çində geniş yayılmışdır.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 2 m olan koldur. Cavan zoğları ulduz formalı olub, tüklü, qırmızımtıl-qonur rəngli qabıqla örtülmüşdür. Yarpaqları yumurtavari və ya uzunsov – yumurtavari, uzunluğu 4-8 sm-dir. Uc hissəsi sivri, qaidəsi enli, pazvari və ya zəif ürəkvaridir. Kənarları xırda mişardişli, üstdən tünd yaşıl, alt tərəfdən açıq yaşıl olub, yumşaq tüklüdür. Saplaqları 3-6 mm uzunluqdadır. Çiçək qrupu 6-8 sm diametrində, sıx, qalxanvaridir. Çiçəkləri ağ, 1-1,2 sm enindədir. Kasa yarpaqları sıx tüklü, enli-yumurtavaridir. Erkəkcikləri saplaqlı, telli, çıxıntısız, bizvaridir. Sütuncuqları adətən üçdür. İyun ayında çiçəkləyir, meyvələri oktyabr ayında yetişir. Meyvəsi şarşəkilli qutucuq, arakəsmələri vasitəsilə ayrıca hissələrə bölünür, çoxsaylı toxumlarının uzunluğu 2,5 -2,7 mm, eni 3 mm-dir. Bu növ yazın axırında - yayın əvvəlində bol və uzun müddət çiçəkləyir. Toxumları ellipsvari, qısa, üçkünc qanadlı, qonur rəngli, uzunluğu 1 mm, eni 0,5 mm-dir. Toxumlarla, forma və sortları isə qələmlərlə çoxaldılır. Deysiya hər il budanmalıdır. 25 ilə qədər yaşayır.
Ekologiyası
Bol çiçəkləməsi üçün rütubətli, yaxşı gübrələnmiş torpaqlara ehtiyacı vardır. Şəhər şəraitini yaxşı keçirir, tüstüyə, qaza, quraqlığa davamlı, işıq, istisevən, zərərverici və xəstəliklərlə az zədələnir. Soyuq qışda çox donduqdan sonra zoğları yenidən çıxır və bitkilər həmin ildə çiçəkləyir.
Azərbaycanda yayılması
Abşeronda park və bağlarda rast gəlinir.
İstifadəsi
Deysiya bağda tək, qruplarla, bordyurda və canlı hasarlarda əkilir. Çox miqdarda sadə və ya çoxləçəkli çiçəkləri olan dekorativ formaları və sortları becərilmişdir.
Savoniya Tətbiqi Elmlər Universiteti
Savoniya Tətbiqi Elmlər Universiteti — Finlandiyanın ən böyük universitetlərindən biri. Bu ali təhsil müəssisəsi politexnik statusunu daşıyır.
Tarixi və fəaliyyəti
Altı müstəqil institutun və akademiyanın birləşməsi yolu ilə 1992-ci ildə yaradılmış universitet aparıcı mövqeyə malikdir.
Savoniya Tətbiqi Elmlər Universitetində təlim özündə praktik bacarıqlarla nəzəri bilikləri birləşdirir. Tədris prosesi mühazirələr, layihə və laboratoriya işləri, seminarlar, həmçinin tədqiqatlar kimi müxtəlif növ təlim istiqamətlərini əhatə edir. Tələbə özü üçün tədris planını müəyyən edir. Proqramlar baza, peşəkar təhsil, təcrübədən və diplom yazılışından ibarətdir. Bu gün universitetdə 6500 tələbə təhsil alır.
Universitet tələbələrə yeddi sahə üzrə təhsil alma imkanını təklif edir:
Ali təhsil müəssisəsində tədris prosesi fin və ingilis dillərində aparılır.
Bakalavriatura təhsil pilləsində abituriyentlərə 30 proqram təklif edilir, əksəriyyəti fin dilində öyrədilir və yalnız 4 proqram ingilis dilində keçirilir. Həmçinin bir sıra magistratura səviyyəsi proqramları mövcuddur.
Universitet müasir texniki laboratoriyalarla təchiz edilib. Bu laboratoriyalarda əsasən informasiya texnologiyaları sahəsində yerli və beynəlxalq proqramlar çərçivəsində tədqiqat işləri yerinə yetirilir. Bunun nəticəsidir ki, universitet dünyanın bir sıra nüfuzlu şirkətləri ilə əməkdaşlıq edir.
Universitet şəhərcikləri 3 şəhərdə yerləşir: Varkaus, Kuopio və İysalmi. Bu şəhərciklərdə tələbələrin yüksək təhsilə yiyələnməsi ilə yanaşı yaşama yeri ilə təminatı, istirahətlərinin təşkili və tibbi xidmətlərdən yararlanması baxımından da lazımi şərait yaradılıb. Universitetdə müasir İKT ilə təchiz olunmuş zəngin kitabxanalar fəaliyyət göstərir. Tələbələr asanlıqla kitabxana sisteminin geniş elektron bazasından istifadə edə bilərlər.
İngilis dilində tədris proqramları
Savoniya Tətbiqi Elmlər Universiteti hər il ingilis dilində bakalavr dərəcəsi üzrə beynəlxalq proqramlar təklif edir. Bu proqramların hədəfi tələbələrə ingilis dilində keyfiyyətli təhsili verməkdən ibarətdir. Tələbələrin 50 faizindən çoxu Avropa, Amerika, Asiya və Afrika ölkələrindən gəlirlər. Beləliklə, tələbələr müxtəlif mədəni qrupları yaradırlar. Həmçinin hər il ali məktəbə mübadilə proqramları üzrə də tələbələr təhsil almağa gəlir.
Savoniya Tətbiqi Elmlər Universitet ingilis dilində informasiya texnologiyaları, sənayenin idarə edilməsi, beynəlxalq biznes və ixtisaslaşma tədris proqramlarını təqdim edir.
İnformasiya texnologiyaları (Information Technology) universitetin ən nüfuzlu tədris proqramı hesab edilir. Bu proqram informasiya texnologiyaları, elektronika, hesablama texnikası, avtomatlaşdırma və telekommunikasiya sahələri üzrə karyeraya tələbələri hazırlayır. Tədris proqramı işgüzar həyat tələbləri, layihələrə rəhbərlik, marketinq, elektronika, informatika, proqramlaşdırma və telekommunikasiya haqqında baza biliklərini verir. Xüsusi diqqət proqram təminatı, kompüter şəbəkələri və qurulan sistemlərin hazırlanmasına ayrılır. Məzunlar aparat və proqram təminatı, idarə etmə, zavodların və müəssisələrin istismarı, konsultasiya, texniki dəstək və marketinq sahələrində çalışa bilərlər.
Sənayenin idarə edilməsi (Industrial Management) proqramı üzrə təlimin mahiyyətini texnologiyalar, texnika, istehsal, logistika və maddi-texniki təminat, biznesi idarə etmə və beynəlxalq vəziyyətdə malların və xidmətlərin satışı istiqamətlərində biliklər və bacarıqlar təşkil edir. Təlimin hədəfi menecerlər, qrup rəhbərləri, konsultantlar, sənaye istehsalatı və beynəlxalq biznes sahəsində tələb olunan ekspertlərin hazırlanmasından ibarətdir.
İxtisaslaşma tədris proqramının predmetləri sosial şəbəkələr, məlumat bazaları və mobil xidmətlər sahəsində proqram təminatının hazırlanmasında ixtisaslaşıb. Kompüter şəbəkələri sahəsində xüsusi diqqət dizayn işinin, şəbəkələrin və xidmətlərin (simli və simsiz şəbəkə texnologiyaları) texniki xidmətinin öyrənilməsinə ayrılır. Həmçinin inteqrasiya edilmiş sistemlər, məhz onların dizaynı, müxtəlif istiqamətləri əhatə edən proqramların hazırlanması öyrədilir.
Universitetin texniki fakültələrinə qəbul
Qəbul imtahanları riyaziyyat, fizika və ya kimya üzrə (öz seçimi ilə) keçirilir.
İmtahanlar yazda keçirilir. Əvvəlki illərin imtahan nümunələrini elektron poçt vasitəsilə əldə etmək olar.
Bakalavriatura təhsil müddəti 3,5 ildən 4,5 ilə qədər təşkil edir və bir neçə mərhələni özünə daxil edir: baza təlimi - ümumi təhsil intizamları öyrənilir və xüsusi təlim - təhsil müddətində alınmış bilikləri tətbiq etməyə icazə verən təcrübənin keçilməsi və elmi işin yazılışı.
Magistratura səviyyəsinin təhsili mütəxəssislərin praktik hazırlığına yönəldilib və təhsil proqramı hətta konkret işə götürənin ehtiyaclarını nəzərə alaraq hazırlanmış ola bilər. Təlim 1,5-2 ili əhatə edir.
Tədris ili iki semestrdən ibarətdir və sentyabrdan maya qədər davam edir.
İvan Nikitin
thumb|160px|right|Ivan Nikitin İvan Savviç Nikitin (, 3.10.1824-28.10.1861)—Rusiya şairi.
Zambiya bayrağı
Zambiya bayrağı — Zambiyanın Dövlət bayrağı
1998 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
1998 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi — sayca 43-cü Avroviziya Mahnı Müsabiqəsidir. Katrina and The Waves pop-rok qrupunun ifa etdiyi "Love Shine a Light" adlı mahnı ilə 1997 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində qələbə qazanmasının ardınca 1998-ci ildə Böyük Britaniya səkkizinci dəfə Avroviziyaya ev sahibliyi etmək hüququ qazanmışdı. Müsabiqə Böyük Britaniyanın Birminhem şəhərində Birminhem arenada keçirilmişdir. Müsabiqə 1998-ci ilin 9 may tarixində baş tutmuşdur.