cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gücdən salma taktikası
Eskalasiyadan de-eskalasiyaya
Rusiyanın bu münaqişəyə yanaşmasını, Soyuq Müharibənin sonuna qədər Amerikanın stategiyasının bir hissəsi olan "eskalasiya nəzarəti" kimi təsvir etmək olar. Soyuq Müharibədən sonrakı münaqişələrdə müəyyən çətinliklərlə qarşılaşan ABŞ, düşmənin bacardığı istənilən qarşıdurma səviyyəsində rəqiblərinə hakim ola bildi. Bu, "eskalasiya hökmranlığı" çərçivəsində, eskalasyon tetikleyicilərinin diqqətlə hesablanması dövlətin varlığı üçün zərurətdən daha çox bir üstünlük olmuşdur. Digər tərəfdən Rusiya, Qərb qarşısında belə bir üstünlüyə malik deyildi və bunun əvəzinə "eskalasiya nəzarəti" (bir münaqişənin daha aşağı, daha məqbul səviyyədə tutulmasını təmin etmək üçün diqqətlə hesablanmış, proaktiv nüanslara əsaslanan stateji bir yanaşma) qəbul etdi. Bu yanaşma yolu ilə Rusiya münaqişə səviyyələrində özlərinə hakim olmaqdan daha çox, eskalasiya mexanikasına və şərtlərinə hakim olaraq, münaqişələrin artma səviyyəsinə,intensivliyinə, yəni eskalasiyaya nəzarət edə bilər. De-eskalasiya taktikası (gücdən salma taktikası) bu strategiyanın bir vasitəsidir.
Rusiyanın münaqişəsində "eskalasiyadan de-eskalasiyaya" ifadəsi münaqişəyə bütöv yanaşmaqdansa, yalnız Rusiyanın nüvə silahından istifadə hüdudlarına diqqət yetirməsinə meyillidir. De-eskalasiya mahiyyət etibarilə daha çox eskalasiyaya(intensivləşməyə) nəzarət etmək üçündür. Buna nümunə olaraq, Rusiya Suriyada ABŞ qüvvələri arasında artan gərginlik fonunda, 2015 və 2016-cı illərdə bu intensivliyə əsasən Suriyaya S-400 və S-300 hava hücumundan müdafiə sistemlərini yerləşdirdi. ABŞ rəsmilərindən biri 2016 S-300 yerləşdirilməsinin ardındakı niyyət barədə soruşduqda isə, " Nusranın hava qüvvəsi yoxdur, elə deyilmi?" deyə cavablandırılmışdı. ABŞ, Rusların ABŞ təyyarəsini vurması ehtimalını nəzərə aldı. Digər bir nümunə isə taktiki nüvə silahı məşqlərin ssenarisinə daxil edilməyib, lakin məşqlər Rusiyanın rəqibin xərcləri və faydalarının təhlilini dəyişmək üçün böyük artilleriya və raket atəşindən necə istifadə etməyi planlaşdırdığını göstərib. Göründüyü kimi, de-eskalasiya hərəkətləri nüvə silahını tətbiq etməməlidir.
İxtisaslaşdırılmış de-eskalasiya taktikasının öyrədilməsi son dərəcə vacibdir. Müasir hərbçilər insanları, siyasi partiyaları, üsyançıları, partizanları və ya münaqişədə iştirak edən digər subyektləri münaqişənin həlli üçün lazım olan şərtlərə qayıtmağa məcbur etmək və ya inandırmaq üçün şəraitdən asılı olaraq gərginlik və intensivliyin azalması və de-eskalasiya(gücdən salma) qabiliyyətinə malik olmalıdırlar. Gələcəkdə münaqişəyə girəcək olan hər hansı bir hərbi qüvvə, əhalisi, hərbi və siyasi quruluşu da daxil olmaqla, millətin daxilində istədiyi effekti yaratmaq üçün həm eskalasiya,həm də de-eskalasiya(gücdən salma) üsullarının tanınması və tətbiqi üçün təlim və təchiz olunmalıdır.
De-eskalasiyanın rolunu daha yaxşı anlaşılması və izahı üçün Malcolm Gladwell və Gary Klein müəyyən tövhələr vermişdir.
Konstantin Bataşov
Konstantin Nikolayeviç Bataşov — Azərbaycan-sovet balet artisti, pedaqoq, Azərbaycan SSR xalq artisti (1958), "Stalin" mükafatı laureatı (1952).
Həyatı
Konstantin Bataşov 31 yanvar-ci ildə Tiflis şəhərində doğulub. Rəqs sənətinə marağı Gürcüstanda göstərib. İbtidai siniflərdə oxuyarkən ailəsi ilə Bakıya köçüb və 1939-cu ildə buradakı Xoreoqrafiya məktəbini bitirib. 1935-ci ildən 1989-cu ilədək Azərbaycan Dövlət Opera və Balet Teatrı işləyib.
Azərbaycanın ilk peşəkar balet artistlərindən biri hesab olunan Konstantin Bataşov 1990-cı ildə Moskvaya köçüb və 19 dekabr 1991-ci ildə orada vəfat edib.
Yaradıcılığı
Leo Delibin "Lakme", Cahangir Cahangirovun "Azad", Müslüm Maqomayevin "Şah İsmayıl" operalarında rəqslərin quruluşçusu olub. Nikolay Rimski-Korsakovun "İspan kapriççiosu" xoreoqrafik süitasının, "Şəhrizad" simfonik poemasının, Həsən Rzayevin "Elementlər" əsərinin əsasında birpərdəli balet tamaşalarını hazırlamışdır. O, "Odissey" (Qolubov), "Şəhrizad" və "Humay" (Nəriman Məmmədov) baletlərinin libretto müəllifi olmuşdur.
Konstantin Bataşov ilk Azərbaycan baletlərində əsas partiyaların ifaçısı olmuşdur. Onun ifa etdiyi əsas partiyalar:
Er-Fors adası
Er-Fors adası (Air Force Island) — Kanada Arktik arxipelaqının bir hissəsidir. Adada hazırda yaşayış yoxdur (2012).
Coğrafiya
Er-Fors adası Foks körfəzinin şimal-şərq hissəsində, Baffin Torpağının cənub-qərb sahillərində yerləşir və Verdi körfəzinin cənub sərhədini təşkil edir. Baffin Torpağına minimum məsafə 20 km-dir. 11 km enində olan Koçram boğazı adanı qərbə doğru böyük Şahzadə-Çarlz adasından ayırır. Adanın sahəsi 1720 km²-dir. Sahil xəttinin uzunluğu 201 km-dir. Er-Fors adasının uzunluğu 62 km (şərqdən qərbə) və orta eni təxminən 30 km-dir (şimaldan cənuba). Adanın relyefi alçaqdır və nadir hallarda dəniz səviyyəsindən 20 metrdən yuxarı qalxır.
"Osmaniyə" ordeni
Osmaniyə ordeni 1862-ci ildən Osmanlı İmperiyası tərəfindən verilən mülki və hərbi ordenidir. Sultan Əbdüləziz taxta çıxdıqdan sonra 9 dekabr 1861-ci ildə yeni ordenin yaradılması üçün iradə buyurdu. 1862-ci ildən verilməyə başlandı. left|thumb|250x250px| Orden nişanı
Rəsultəpə yaşayış yeri
Rəsultəpə yaşayış yeri — Orta tunc dövrünə, orta əsrlərə aid tarixi, ölkə əhəmiyyətli abidə.
Təcavüzə Məruz Qalmış Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü
Təcavüzə Məruz Qalmış Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü hər il iyunun 4-də fiziki, əqli və emosional zorakılığın qurbanı olan uşaqların çəkdiyi ağrıları anmaq üçün qeyd olunan gündür. Bu gün ilk dəfə 1982-ci ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyası tərəfindən elan edilib və silahlı münaqişələrin uşaqlara təsiri barədə məlumatlılığı artırmaq üçün yaradılıb. Bu gün xüsusilə müharibə və münaqişələr zamanı uşaq hüquqları nın müdafiəsi, uşaqların istismarı və sui-istifadəsinin qarşısının alınması zərurətini xatırladır. Gün, həm də BMT-nin 1989-cu ildə qəbul edilmiş və uşaq hüquqlarının müdafiəsi üçün hərtərəfli çərçivə təqdim edən Uşaq Hüquqları Konvensiyasının təşviqi üçün də istifadə olunur. UNICEF, Save the Children və Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi də daxil olmaqla bir çox təşkilatlar günün mesajını təbliğ etmək və təcavüzdən təsirlənən uşaqların vəziyyəti haqqında məlumatlılığı artırmaq üçün tədbirlər və kampaniyalarda iştirak edirlər.
Sovqulutəpə (Qoşaçay)
Sovqulutəpə - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Qoşaçay şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Chlorellales
—  şöbəsinin  sinfinə aid bitki dəstəsi.
Xasavyurt müqaviləsi
Xasavyurt müqaviləsi — Rusiya Federasiyası federal hökumətinin nümayəndələri və Çeçen İçkeriya Respublikası rəhbərliyinin 31 avqust 1996-cı il tarixli birgə imzaladığı müqavilə. Müqavilə Rusiya Federasiyası və Çeçenistan Respublikası qarşılıqlı əlaqələrin prinsiplərini özündə əks etdirir. Xasavyurt müqaviləsinin imzalanmasından sonra Çeçenistan ərazisində hərbi əməliyyatlar dayandırılır və Birinci Çeçenistan müharibəsi başa çatır.
Öncəki vəziyyət
Müqavilə 1996-cı ilin avqustunda Qroznı, Arqun, Qudermes şəhərləri üzərində nəzarəti quran Çeçenistan İçkeriya Respublikasının silahlı birləşmələrinin uğurlu "Cihad" hərbi əməliyyatı fonunda imzalanmışdır. Federal qoşunların maddi, texniki dəstəyi və hərəkətlərinin kifayət qədər yaxşı təşkil edilməməsi müqaviləyə rəvac verir. Rusiya Silahlı Qüvvələrinin general-leytenantı Lev Roxlinin fikrincə, problemi hərbi yolla həll etmək cəhdinin özü səhv addım idi.
İmzalayanlar
Sənədi imzalayanlar (imzalanma zamanı tutulan vəzifələr):Çeçen İçkeriya Respublikası Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi Aslan Masxadov (Çeçenistanın İçkeriya Respublikasının Prezidenti vəzifəsini icra edən Zəlimxan Yandarbiyev adından) və Rusiya Federasiyası Təhlükəsizlik Şurası katibi Aleksandr Lebed (Rusiya Prezidenti Boris Yeltsin adından). Bundan əlavə Rusiya Təhlükəsizlik Şurası katibinin müavini Sergey Xarlamov və İçkeriya Çeçenistan Respublikasınin vitse-prezidenti Said-Xasan Abumuslimov da müqavilələr imzaladılar.
22 avqust 1996-cı il tarixli Qroznı şəhərində və Çeçenistan Respublikasının ərazisindəki atəşkəs və hərbi əməliyyatların təxirəsalınmaz tədbirləri haqqında sazişdən fərqli olaraq, imzalayanların adlarının soyadları və baş hərfləri vəzifələr göstərilmədən verilir. İmza atanlar Aleksadr Lebed və Aslan Maxhadov göstərilir.
A. Lebed.
S. Xarlamov
A. Masxadov.
Müqavilələrin nəticələri
Xasavyurtdakı razılaşmaların nəticəsi, hərbi əməliyyatların dayandırılması və federal qoşunların Çeçenistandan çıxarılması olur. Ərazinin statusu ilə bağlı sual isə 31 dekabr 2001-ci ilə qədər təxirə salınır. Birinci Çeçenistan müharibəsi Xasavyurt müqaviləsinin imzalanması ilə başa çatır.
8 oktyabr 1996-cı ildə Rusiya Federasiyası Federasiya Şurası, "31 avqust 1996-cı ildə Xasavyurt şəhərində imzalanan sənədlərə baxılması haqqında" "Çeçenistan Respublikasındakı vəziyyət haqqında" 336-SF nömrəli qərar qəbul edir. Sənəd tərəflərin dövlət-hüquqi dəyəri olmayan münaqişəni sülh yolu ilə həll etmək istəyinin sübutu kimi göstərilir.
Müqavilələr girov götürmə və pul tələb etmə praktikasına təsir etmir. Belə ki, jurnalistlər Viktor Petrov, Bris Fleto və Svetlana Kuzmina Xasavyurt müqavilələri bağlandıqdan sonra qaçırılır.
1996-cı ildə Dövlət Dumasının 93 deputatı 31 avqust 1996-cı ildə Xasavyurtda A. Lebed, A. Mashadov, S. Xarlamov və S. Abumuslimov tərəfindən imzalanan sənədlərin konstitusiyaya uyğunluğunu yoxlamaq üçün Rusiya Federasiyası Konstitusiya Məhkəməsinə müraciət edir. Sorğu müəlliflərinə görə, bu sənədlər Rusiya Federasiyası Konstitusiyasının Rusiya Federasiyasının ərazisinin bütövlüyünü və toxunulmazlığını təsdiq edən 4-cü maddəsinə uyğun gəlmir.
Dadav Moqamedov
Dadav Moqamedov — qumuq xalq şairi və ağac-kumuzda ifaçısı. Dağıstanın ilk xalq şairi. Metal və ağac üzrə usta. 1905-ci il kəndli hərəkatının fəal iştirakçısı; Vətəndaş Müharibəsi dövründə inqilabi partizan; Dağıstanda ilk kənd müxbiri. Milliyyətcə qumuqdur.
Bioqrafiya
Gənc yaşlarından Magomedov xalq şairi-improvizatoru və agaç-kumuzda mahnı ifaçısı kimi tanınırdı. Üstəlik erkən yaşlarından nadir metal və ağac ustası kimi tanınmışdır. Mahnılarını inqilabı tərənmüm etməsi səbəbindən kəndlilər, xüsusilə də gənclər arasında məşhur idi. Dadav 1905-ci il inqilabı ərəfəsində kəndli hərəkatında fəal iştirak etmişdir. 1917-ci ildə Maqomedov inqilabçı döyüşçülərin önündə gedirdi. Üstəlik kənd məclisinin ilk sədri seçilmişdi. Bir vaxtlar Maqomedovun əsərləri yalnız şifahi olaraq deyil, həm də elan və inqilabi vərəqələr şəklində yayılmışdır. İnqilablar və vətəndaş müharibəsi dövründə onun şeirləri bolşevik mətbuatının "İşçi xalqı", "Al Bayrak" qəzetlərində, sovet dövründə "Yoldaş" qəzetinin səhifələrində nəşr olunurdu. Ağ Qvardiyaçıların onları axtarışı zamanı o, partizanlarla birlikdə dağlarda və meşələrdə gizlənir. 1920-ci ildən Qırmızı Ordunun zəfərindən və Dağıstanda Sovet hakimiyyətinin qurulmasından sonra, Dağıstan MSSR-da ilk kənd müxbiri olur. 20 il ərzində mahnılarında Dadav kasıbları mübarizəyə çağırır, reaksiya günlərində ağır əməyə gedən inqilabçıları tərifləyirdi. "Qırmızı şair" təxəllüsü ilə tanınırdı. Ağ Qvardiyanın Dağıstan ərazisində hökmranlıq etdiyi dövrdə əksinqilaba qarşı, kommunizmin qələbəsi uğrunda qəti mübarizə aparmaq üçün gizli bir təşviqata rəhbərlik edir. Mahnıları məzmun və dil baxımından onu çox sevən dağ kasıblarına yaxın idi. Kommunist Partiyasının üzvü olmadığı halda özünü tamamilə kommunizm yoluna həsr edir. 1930-cu illərdə Cəlaləddin Korkmasovun təşəbbüsü ilə nəşr olunmaq üçün nəzərdə tutulan şairin böyük şeirlər toplusu itirilir. 1935-ci ildə Yusup Qereev Dağıstan Yazıçılar Birliyinin rəhbərliyinə gəlir, Dadava Maqomedovun əlyazma şeirlər və mahnılar cildi ona təhvil verilir. Əlyazmanın oxunmasından ilham alan və Dadavın böyük oğlu Ömərlə dəfələrlə görüşdükdən sonra, Daqestanskaya Pravda qəzetinin səhifələrində Magomedovların ailə arxivi ilə tanış olduqdan sonra Yusup Qereev 6 yanvar 1935-ci ildə "İnqilabçı Kumtorkaladan bir müğənni" başlıqlı uzun bir məqalə dərc edir.
Fəxri adlar
DMSSR Xalq Komissarları Sovetinin 21 oktyabr 1925-ci il tarixli, 4423 saylı fərmanı əsasında Dadav Maqometova Dağıstanın Xalq Şairi yüksək adına layiq görüldüyünü təsdiq edən sertifikat təqdim edilir. Sertifikatı Dağıstan MSSR Xalq Komissarları Sovetinin sədri Celal-ed-Dinom Korkmasov və Dağıstan ASSR Xalq Komissarları Sovetinin rəhbəri imzalamışdır.
Microthamniales
—  şöbəsinin  sinfinə aid bitki dəstəsi.
Avoqadro sabiti
Avoqadro sabiti (Avoqadro ədədi) — fiziki kəmiyyət olaraq maddə miqdarı bir mol olan maddədə struktur vahidlərin (atom, molekul, ion və ya digər zərrəciklərin) sayını göstərir. Avoqadro sabiti təmiz 12C izotopundan ibarət karbondakı atomların sayı ilə təyin olunur və adətən
NA
, bəzən isə
L
kimi işarə edirlər. Yuxarıdakı tərifdən istifadə edib Avoqadro sabitini karbonun 12C izotopunun kütləsi ilə ifadəsini yazmaq olar:
BS-də Avoqadro sabitinin vahidi kimidir. Avoqadro ədədinin 2014-cü ildə CODATA tərəfindən tövsiyə olunan qiyməti aşağıdakı kimidir :
Dairəvi mötərizələrdəki ədəd kəmiyyətin qiymətinin axırıncı rəqəmlərdəki standart xətasını göstərir. Avoqadro sabiti fundamental fiziki sabitlərdən biridir və bir çox digər fiziki sabitlərin (Boltsman sabiti, Faradey sabiti və s.) təyin olunması üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Avoqadro sabitinin təyin olunmasının bir-brindən asılı olmayan müxtəlif üsulları mövcuddur. Bu kəmiyyətin təyin olunmasının ən yaxşı eksperimental üsulu mollarının sayı məlum olan mürəkkəb maddənin elektrolitik ayrılması üçün lazım olan elektrik yükünün ölçülməsi və elektronun yükünün ölçülməsinə əsaslanır.
Elmdə ümumi rolu
Avoqadro sabiti təbiətdə müşahidə olunan makroskopik və mikroskopik (atomik miqyasda) hadisələr arasında miqyas faktorudur. Beləliklə, bu sabit digər fiziki sabitlər arasında qarşılıqlı əlaqəni təmin edir. Məsələn, Avoqadro sabiti R universal qaz sabiti ilə Bolsman sabiti arasında aşağıdakı əlaqə yaradır:
Digər nümunə kimi Avoqadro sabitinin F Faradey sabiti ilə e elementar yük arasında yaratdığı əlaqəni də göstərmək olar:
Avoqadro sabiti həmçinin atom kütlə vahidini (a.k.v.) BS-də kütlə vahidi olan kiloqramla əlaqələndirir:
Köləlik və Transatlantik Qul Ticarəti Qurbanlarının Beynəlxalq Anma Günü
Köləlik və Transatlantik Qul Ticarəti Qurbanlarının Beynəlxalq Anma Günü hər il martın 25-də köləlik və transatlantik qul ticarəti nəticəsində əziyyət çəkən və həlak olan milyonlarla insanın xatirəsini ehtiramla yad etmək üçün qeyd edilir. Bu gün həm də irqçilik və qərəzli münasibətin təhlükələri haqqında məlumatlılığı artırmaq, bərabərlik və insan hüquqlarına hörmət dəyərlərinə təşviq etmək məqsədi daşıyır.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyası 2007-ci ildə bu günü elan edərək, "tarixdə insan hüquqlarının ən pis pozulması" kimi adlandırılan transatlantik qul ticarətinin cəmiyyət, iqtisadiyyat, siyasət və mədəniyyətə geniş təsirləri olan bəşər tarixində faciəli nəticələrini önə çıxarır və transatlantik qul ticarətinin 4 əsrdən çox davam etdiyini və milyonlarla afrikalının Amerikaya, Karib dənizinə və dünyanın digər hissələrinə məcburi daşınması, burada qeyri-insani şəraitə və qəddar rəftara məruz qalması ilə nəticələnməsi ilə bağlı məlumat yaydı.
Biya çayı
Biya (: Bıy — «bəy», suu — «su» ) — Altay Respublikası və Altay diyarı ərazisindən axan, Ob çayını sağ qolunu təşkil edən çay.
Coğrafiyası
thumb|250px|left|Katuni və Biyanın hövzəsi. Çayın uzunluğu — 301 km, hövzəsinin sahəsi — 37 000 km² təşkil edir. Teleskoe gölündən başlayaraq Katun çayı ilə birləşir, sonradan isə Ob çayın məbərində bu çayı əmələ gətirir. Yuxarı axarkarda çayı suyu nisbətən soyuqdur (10-15 °C), aşağıya doğru isə temperaturu qalxır.
Çay turistik məqsədlərlə istifadə edilir. Burada çoxlu sayda astana vardır. Onların hündürlüyü bəzən bir metrə çatır. Əsas astabaları: Yurtok, Pıjinski, Kebezenski, Sarıkoşinski, Turaçok kəndində yerləşən Kipyatok. Sonuncu astana Udalovka kəndində yerləşir. Ən sürətli axın 1-1.5 m/s təşkil edir.
Hidrologiya
thumb|Biya çayı. Çayın qidalanmasında ısas rolu qar və yağış suları tutur. Çaya axan suyun böyük qimini Çulişman çayı verir. Bu çay Teleskoe gölünə tökülür. Gursululuq davamlıdır. İllik su sərfiyyatı 477 m³/s təşkil edir. Çay yuxarı axarda noyabrın sonu dekabrın əvvəlləri donur. Buzdan azad olma yuxarı axarlarda aprelin əvvələri, aşağı axarda isə aprelin ortalarına təsadüf edir.
Yaşayış məntəqələri (mənbədən mənsəbə)
Biya çayının axarı boyunca yerləşən yaşayış məntəqələri: Artıbaş, İoqan, Ust-Pıja, Kebezen, Tuloy, Verx-Biysk, Tondoşka, Turaçok, Ust-Lebed, Udalovka, Dmitrievka, Şunarak, Ozero-Kureevo, Ust-Kuyurt, Balıksa, Saydıp, Sisnovka, Staraya Ajinka, Feşrunze adına, Ust-Kaja, Novaya Ajinka, Lebyaje, Promışlennı, Novikovo, Sauskanixa, Usyatskoe, Мальцева Курья, Klyuçi, Stan-Bextemir, Maloyeniseyskoye, Yeniseyskoye, Malouqrenno, Biysk, Sorokino.
Çayın mənbəyi iki kəndin yaxınlığından başlayır Artıbaş və İoqan. İoqanda iri kolxoz mövcuddur. Turizm inkişaf etdirilir. Poçt daimi fəaliyyət göstərir. Artıbaşda «Zolotoe ozero» istirahət düşərgəsi mövcuddur.
thumb|right Verx-Biyskdə bir çox mağazalar vardır. Bu kənddən Qorno-Altaya yol gedir.
Turoçak Altay Respublikasında rayon mərkəzidir. Burada internet, beynəlxaq telefon xətti və Qorno-Alyaya gedən yol vardır. Qorno-Altay, Biyska avtobuskar işləyir.
thumb|left|İkanostas qayası. Udalovka kəndi yaxınlığında Biyanın sol sahilində İkanostas qayası yerləşir. 1940-ci ildə məktəb müəllimi Turoçaka kəndinin sakini İvan Sıçyov Qayada Lelinin barelefini hazırlamıışdır.
Biysk şəhəri Biya və Katuni çaylarının bitişdiyi 30 km yuxarı axarda yerləşir.
Naviqasiya
2009-cu ilə olan məlumata görə Biya çayı mənsəbdən Biyski çay limanına qədər gəmiçilin üçün yararlıdır (22 км).
60-х — 80-х illərdə mövcud olmuş daimi naviqasiya (sərnişin və meşə materiallarının daşınması):
Biysk su idmanı direktoru Viktir Frankın sözlərinə görə Kommulanı körpüsündə sonuncu gursululuq 2006-cı ildə müşahidə edilmişdir.
thumb|Biya üzərində körpü
Metil-etil keton
Metil-etil keton (butanon) CH3-C(O)-CH2-CH3-alifatik ketonların homoloji qrupunun ikinci üzvü olan ketonlar sinfinin kimyəvi birləşməsidir.
Fiziki xassələri
Metil-etil keton asetonun qoxusunu xatırladan rəngsiz uçucu mayedir. Su ilə məhdud bir halda,əksər üzvi həlledicilərlə isə istənilən nisbətdə qarışır. Su ilə azeotrop bir qarışıq əmələ gətirir.
NGC 2261
NGC 2261, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktik dumanllıqdır. Göy üzündə Təkbuynuz bürcü istiqamətində yerləşir. EN+RN tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Metil-etil keton
Alınması
Sənayedə metil etil keton alınmasının bir neçə metodu var onlardan biridə n-butanın maye fazalı sərbəst radikalın oksidləşməsi zamanı baş verir. Reaksiya zamanı 23% metil etil keton alınır və sirkə turşusu alınır. Əsas sənaye üsulu isə butilen fraksiyasının üç mərhələli işlənməsidir hansı ki, sintetik kauçuk zavodunda divinil istehsalında yan məhsul kimi istifadə olunur.
Toksikliyi
Metil etil keton toksiki maddədir. Bədənə dəri vasitəsilə daxil ola bilər; gözlərə, dəriyə, mərkəzi sinir sistemininə, tənəffüs yollarına zədə verə bilər. 3-5 dəqiqə ərzində 1 mq / l konsentrasiyasında bir insana gözlərin, burun və boğazın selikli qişasının qıcıqlanması -na səbəb olur, 30 mq / l - qıcıqlanma dözülməz hala gəlir.
Tətbiqi
Metil etil keton, perxlorovinil, nitrosellüloza, poliakril boyalarda və yapışqanlarda həlledici kimi istifadə olunur. Metil etil peroksidin alınmasındada istifadə olunur.
Hetumilər
Hetumilər və ya Etumlar — 1226-cı ildən 1341-ci ilə qədər Kilikiya çarlığında hakimiyyətdə olan Qafqaz Albaniyası əsilli erməni sülaləsi. Etumlər sülaləsinin qurucusu I Hetum un atası Oşin Gəncə ətrafından sülaləsiylə Kilikiyaya köç etmişdir və erməni çariçası Zabel ilə evləndikdən sonra taxt-taca sahib çıxmışdır.
Ədəbiyyat
Lambronatsinin ulu babası knyaz Oşin 1073-cü ildə Gandzak sərhədlərindən dostu Aplqarib Artsruninin qubernator olduğu Kilikiyaya köçdü. Sonuncu Oşinə Toros dağlarında Lambron qalasını verdi. Oşin və oğlu Hetum imperator xidmətində qalır və bu hissələrdə tanınan bir knyazlıq ailəsi yaradır
Erməni feodalı Hethumun oğlu Oşin. 70-ci illərin əvvəllərində köçdü. 11-ci əsr Gandzakdan Kilikiyaya qədər. Onunla birlikdə qardaşları Bazuni və Əlqam da vardı. O, Lambron qalasını ərəblərdən aldı və onun Aspet hökmdarı oldu
Prasiolales
—  şöbəsinin  sinfinə aid bitki dəstəsi.
NGC 3986
NGC 3986, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. S0-a tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Bor maqnetonu
Bor maqnetonu — elektronun maqnit momentini xarakterizə edən fiziki sabit və ya təbii ölçü vahidi. BS vahidlərində aşağıdakı şəkildə ifadə olunur:
SQS vahidlərində isə aşağıdakı kimi verilir:
Bu düsturlarda e elementar yük, ħ Plank sabiti, me elektronun kütləsi, c isə işıq sürətidir.
Bor maqnetonunun düsturunu elektron barədə söhbət açmadan, daha ümumi şəkildə yazmaq olar:
SQS vahidlərində q hər hansı bir zərrəciyin yükünü, mq isə kütləsini ifadə edir.
Bryopsidales
—  şöbəsinin  sinfinə aid bitki dəstəsi.
Nişirokuqo parkı
– Yaponiyanın Tokio şəhərində yerləşən park. Parkdakı meydançalar və heykəllər avtomobil şinləri ilə hazırlandığı üçün kimi tanınır.
Xüsusiyyətlər
Park Tokio şəhərinin Ota rayonunun Nişirokuqo bölgəsində yerləşir. Sahəsi təxminən 3700 m2 təşkil edir.
Parkın əsas fərqləndirici xüsusiyyəti avtomobil şinlərindən istifadə olunaraq yaradılmasıdır. Bunun üçün yaxınlıqda yerləşən Kavasaki zavodundan götürülmüş 3000 rezin şindən istifadə olunmuşdur. Parkın girişində şinlərdən hazırlanan, 20 metrlik quyruğa malik Qodzilla heykəli yerləşir. Parkda şinlərdən hazırlanmış raket və robot heykəlləri də mövcuddur. Parkın ortasında isə nəhəng şin-yelləncək yerləşdirilmişdir.
Parkda populyar olan məşğuliyyətlərdən biri şin xizəkçiliyidir. Ziyarətçilər xizək əvəzinə şinə minərək təpədən sürüşürlər. Parkı uşaqlarla yanaşı, böyüklər də tez-tez ziyarət edir.
Populyar mədəniyyətdə
2006-cı ildə Yaponiyada çəkilmiş "Yumşaq həyat" filminin bir səhnəsi bu parkda baş verir.
Kənarçay
Kənarçay — Azərbaycanın Qusar rayonu ərazisindən axan çay. Samurçayın sağ qoludur.
Çayın uzunluğu 29 km-dir. Çay öz başlanğıcını 2548 m yüksəklikdən, Keçəlbaş dağından götürür. Çayın hövzəsinin sahəsi 125 km²dir. Mənsəbi 514 m dəniz səviyyəsindsən yüksəklikdə yerləşir.
Cladophorales
—  şöbəsinin  sinfinə aid bitki dəstəsi.
Məhşər gecəsi (film, 2013)
Məhşər gecəsi (İng. The Purge), rejissorluğunu və ssenarisini Ceyms DeMonakonun etdiyi 2013 qorxu-gərginlik janrındakı ABŞ filmidir. Baş rollarını Etan Houk, Lena Hidi, Adelaida Keyn və Maks Barkholder canlandırır. Məhşər gecəsi seriyasının ilk filmidir.
Məzmun
2022-ci ildə heç bir cinayətin olmadığı ölkədə, ildə bir gecə, 12 saat ərzində bütün cinayət olaylarının sərbəst buraxılması ərzində bir ailənin yaşadıqlarından bəhs edir.
Mantissa (Con Faulz)
Mantissa — Con Faulzın 1982-ci ildə nəşr olunan kitabı
Məzmun
Müəllif və onun ilham pərisi arasında mürəkkəb, lakin eyni zamanda zorakılıq və şəfqətlə dolu olan qədim münasibətini təsvir edir. Pərinin rəssamla münasibəti gərgin həssaslıqla dolu olsa da, mövcud həyatda daha mürəkkəb bir emosional dalğaya çevrilir. Con Faulz Mantisada toxuduğu nazik, lakin güclü torda ədəbiyyatı, sevgini və erotizmi müxtəlif müstəvilərdə bir araya gətirsə də, həm əyləndirməkdən, həm də oxucunu düşündürməkdən əl çəkmir.
Jurnalistika sosiologiyası
Jurnalistika sosiologiyası  — jurnalistikanı sosial bir fenomen olaraq araşdıran, sosioloji metodların onlarla işləməkdə tətbiqi, jurnalistlərin və kütləvi informasiya vasitələrinin auditoriyasının sosial düşüncəsinin xüsusiyyətləri və s. kimi araşdıran xüsusi bir sosioloji sahədir. Sosiologiya və jurnalistika, ortaqlıqlarının inkişaf etdirildiyi üçün fərqli, lakin yaxın bilik sahələri kimi fəaliyyət göstərir :
Metodoloji səviyyədə:
Sosiologiya ilə jurnalistika arasında qarşılıqlı əlaqənin başlanğıcı
Jurnalistika sosiologiyası XIX əsrdə, obyektiv tərəfdən baxıldığı təqdirdə, ilk növbədə Qərbdə nəzəri sosiologiyanın inkişafı ilə əlaqəli olaraq ortaya çıxdı. Subyektiv baxımdan, eyni zamanda bir çox sosioloqun eyni zamanda elmi jurnalları redaktə edib nəşr etməsi və ya jurnalistika ilə məşğul olması da az əhəmiyyət kəsb etmirdi. Jurnalistika sahəsində sosioloji tədqiqatların başlanğıcı kütləvi mətbuatın yaranması, mətbuat bazarının formalaşması, məlumatın yayılması üçün yeni texnologiyaların istifadəsi, mediada reklamların artması ilə əlaqədardır. "Mətbuat sosiologiyası" anlayışı 1910-cu ildə Max Weber tərəfindən gətirilmişdir. XX əsrin ikinci yarısından etibarən gənc sosiologiya və jurnalistika birliyi nəzəri sosiologiya biliklərindən istifadə etməyə deyil, həm də müstəqil olaraq yeni metod və kateqoriyalarla doldurmağa başladı.
Media auditoriyasını öyrənmək üçün metodlar
Medianın auditoriyası ilə əlaqəli araşdırmalar aparmaq üçün jurnalistika sosiologiyası ümumi və seçmə populyasiyaya diqqət yetirərək nümunə metod və prosedurlardan istifadə edir. Nümunə götürmə “bütün camaat üçün tətbiq olunan nəticələr əldə edəcəyimizi araşdıraraq nəhəng bir obyekt cədvəlinin az sayda nümayəndəsi nədir” qərarını verməyə kömək edir. Ənənəvi media və tamaşaçı rəyi metodları bu gün nadir hallarda istifadə olunur. Və bütün qarşılıqlı əlaqə mediadan məlumatların birtərəfli təqdimatından ibarətdir, cavab isə yalnız məlumat almaq və ya görüntüləməkdən imtina etməkdir. Sorğunun növləri:
Jurnalistik mətndə sübut bazası
Bir jurnalistin işində sosioloji məlumatların istifadəsi davamlı olaraq baş verir, siyasətçilər, psixoloqlar, həkimlər və başqaları bu məlumatların istifadəsi ilə mübahisələrə əl atırlar. Bir jurnalist üçün siyasi və jurnalist sahələrinin sosial sahə ilə qarşılıqlı əlaqəsi haqqında məlumat xüsusi bir rol oynayır: jurnalistə dolayısı ilə ictimai münasibətlər sahəsini tanımağa imkan verir və bu bilikdən sonrakı nəticələr onun tərəfindən istifadə ediləcəkdir. mübahisə. Eyni zamanda, jurnalistin şübhəli mənşəli məlumatları digər ünsiyyət iştirakçılarına - əsərlərə tətbiq etmək ehtimalı vardır. Jurnalistin bir əsərdə sübut bazası olaraq istifadə etdiyi sosioloji məlumatlar aşağıdakı hallarda dəyərlidir:
Tripanasoma loricatum
Trypanosoma loricatum  -Mastigophora tipinə aid olan növ.
Xarici quruluşu
Trypanosoma loricatum  Monomorfik tripanosom ellips və ya oval bədən quruluşuna malikdir, səthi  kələ-kötürdür. Bədənin hər iki tərəfi yumurulanmışdır. Titrək membran çoxlu qatlara malikdir. Kinetoplast nisbətən iridir, arxa tərəftədir, nüvədən uzaqda yerləşir. Nüvə dairəvidir. Kinetoplast və nüvə çox vaxt bədənin periferik hissəsində yerləşir. Qamçı çox vaxt görünmür. Bədədnin uzunluğu 32.0-59.0, eni – 23.0-26.0, kinetoplastdan arxa qutaracağa qədər olan məsafə 13.0-24.0, kinetoplastın ölçüsü  1.0-1.1, kinetoplastdan  nüvəyə qədər olan məsafə - 1.0-4.3. Nüvəni uzunluğu 3.4- 6.0, nüvənin eni 4.0-6.0, nüvədən ön qutaracağadək 14.0-31.5,  titrək membranın  eni  1.0-2.0,  qamçının sərbəst ucu orta ölçülüdür, uzunluğu 11.5-15.0 mkm-dir.
Yayılması
Trypanosomaloricatum   Kür çayı, Araz çayı, Qanıxçay, Şəmkirçay, Qarayazı gölü, Çınqıl karxanası,  Naxalıqçay,  Qanlıgöl, Şəmkir, Nohurqışlaq, Aşıqbayramlı, Yekəxana su anbarları, Dəvəçi limanı,   Kiçik Qızılağaç körfəzində yayılmışdır.
Həyat tərzi
Parazit həyat tərzi keçirir. Sahibi: göl qurbağası Pelophylax  ridibundusdur.
Zəbbulla Əliyev
Zəbbulla Əliyev (tam adı: Əliyev Zəbbulla Xeyrulla oğlu; ) — 20 yanvar şəhidi. Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 31 mart 1998-ci il tarixdə fərmanı ilə ölümündən sonra 20 Yanvar Şəhidi fəxri adı verilmişdir.
1946-cı il 6 mart tarixində Sabirabad rayonunun Kürkəndi kəndində anadan olub. 1 nömrəli tikiş fabrikində sürücü işləyib. Beş uşaq atası idi. Uşaqlar 38 №-li məktəbdə təhsil, alır. Vüqar, Leyla, Sevinc, İzzət. Kiçik oğlu Rauf ruhi xəstədir. Zəbbulla Əliyev XI Qızıl Ordu meydanında başından odlu güllə yarası almış, yanvarın 20-də vəfat etmişdir. Anadan olduğu kənddə dəfn edilib.
Vilyam Ostin Bört
Vilyam Ostin Bört (William Austin Burt; ) — amerikalı ixtiraçı.
Həyatı
Vilyam Ostin Bört 1792-ci il iyun ayının 13-də Amerikanın Massachusetts ştatının Worcester əyalətinin Petersham şəhərində anadan olmuşdur. 1699-cu ildə atalarının ABŞ-yə köç etmişdi. O, doqquz uşağın beşincisi idi. Onun atası Şotlandiyalı və İngilis soyundan idi. Zəif iqtisadiyyatdan ötəri ailə ferması 1802-ci ildə satılmış və ailəsi Freehold, Nyu-York şəhərinə köçmüşdü. 1803-cü ildə ailə Nyu-Yorkun Broadalbin şəhərinə köçdü.
Fəaliyyəti
1829-cu ildə amerikalı ixtiraçı Vilyam Ostin Bört (William Austin Burt) tərəfindən Müasir printerlərin prototipi olan İlk çap maşını yaradılmışdır. Bu maşınlar görmə qabiliyyətindən məhrum olan şəxslər üçün nəzərdə tutulmuşdu. Amerikalı ixtiraçı Vilyam Ostin Börtü "çap maşınının atası" adlandırırlar. Belə ki, 1829-cu ildə Bört ilk çap maşınını yaratdığına görə patent almışdır. O, işləmə qabiliyyətinə malik ilk gəmilərin dənizdə mövqeyini təyin etmək üçün nəzərdə tutulmuş günəş kompasını da kəşf etmişdir.
Təhminə (film, 1993)
Təhminə — 1993-cü ildə istehsal olunmuş Azərbaycan filmi.
Məzmunu
Filmdə əsərin baş qəhramanları olan Zaur (Fəxrəddin Manafov) və Təhminənin (Meral Konrat) melodram həyatından bəhs edir. Onları mühafizəkar cəmiyyətlə qarşı-qarşıya gətirir. Tanınmış professor Zeynallının (Həsən Məmmədov) oğlu atası və anası olmayan Təhminəyə aşiq olur. Zaurun anası Zivər xanım (Zərnigar Ağakişiyeva) və atası buna qarşı çıxır. Sonsuzluq və aralarındakı soyuqluq səbəbiylə Arifdən boşanan Təhminə Zaurla birlikdə yaşamağa başlayır. Bundan sonra hər gün Zivər xanım telefonla zəng edərək Təhminəni təhqir edir. Çox gözəl olduğundan işlədiyi yerdə bütün kişilərin diqqətini özünə çəkən Təhminə Zaurun qısqanclığına səbəb olur…
Film haqqında
thumb|Fəxrəddin Manafovun fanatları ilə görüşündə filmin təqdimatı, 2 avqust 2017-ci il
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı Beşmərtəbəli evin altıncı mərtəbəsi (film, 1996)
Filmin musiqisi
left|thumb|Musiqi-1
Dəllər (Axta)
Dəllər — İrəvan quberniyasının Yeni Bəyazid qəzasında, indi Axta (Razdan) rayonunda kənd.
Toponimikası
Toponim Hun tayfa birliyinə daxil olan tele (dəli) türk etnonimi əsasında formalaşmışdır. -lər cəmlik bildirən şəkilçidir. Etnotoponimdir. Quruluşca düzəltmə toponimdir.
Əhalisi
Kənddə 1831-ci ildə 181 nəfər, 1873-cü ildə 227 nəfər, 1886-cı ildə 267 nəfər, 1897-ci ildə 303 nəfər, 1908-ci ildə 385 nəfər, 1914-cü ildə 597 nəfər, 1916-cı ildə 337 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1918-ci ildə azərbaycanlılar qırğınlarla öz doğma kəndlərindən qovulmuş və kəndə ermənilər yerləşdirilmişdir. Sonralar kənd xarabalığa çevrilmişdir.
Dasycladales
—  şöbəsinin  sinfinə aid bitki dəstəsi.
NGC 4980
NGC 4980, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Hidra bürcü istiqamətində yerləşir. SBa tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Tioqlikol turşusu
Tioqlikol turşusu (merkaptosirkə turşusu) HSCH2COOH –rənqsiz, ağır xoşa gəlməz iyi olan mayedir. Havada oksidləşir.
Alınması
Tioglikol turşusu, xlorsirkə turşusunun K- və ya Na-duzunun qələvi metal hidrosulfidləri ilə sulu bir mühitdə təsirindən almaq olar; qlikol, tio- və ditioqlikol turşuları alınır. Əlavə birləşmələrin əmələ gəlməsinin qarşısını almaq üçün kükürdün bu birləşmələri istifadə olunur, məsələn Na2S2O3, qələvi metalların polisulfid- ləri, tiokarbamid, Na tritiokarbonat və s.
Kimyəvi xassələri
Tioqlikol turşusu suda, metanolda, xloroform- da, etanolda, asetonda, benzolda, dietilefirində bütün nisbətlərdə həll olur. Alifatik karbohid- rogenlərdə həll olmur. Tioqlikol turşusuna karbon turşularına və tiollara malik olan xassələr uyğundur (duzların, efirlərin, amidlərin, tiolların, sulfidlərin, disulfidlərin alınması). Bu reaksiyada tioqlikol turşusu saçın kimyəvi burmasında istifadə olunur (tioqlikol turşunun törəmələri - ammonium duzu, mono-etanolamin duzu - saç keratinindəki S - S sistin bağlarını məhv edir, bu bağlar oksidləşdirici maddələrin təsiri altında yenidən yaranır). Tioqlikol turşusunun tiosian turşusu ilə reaksiya zamanı 2-tiono-1,3-tiozalidin-4-on (rodanin) əmələ gəlir. Reaksiya bu sxemlə gedir:
Təhlükəsizliyi
Tioqlikol turşunun istifadəsi insan dərisinə güclü qıcıqlandırıcı təsir göstərir. Bundan əlavə, gözlərin və burunun selikli qişasının qıcıqlanması baş verir. Tioqlikol turşusunun duzları ekzema da daxil olmaqla müxtəlif dəri zədələnmələrinə səbəb ola bilər. Tioqlikolyatlar, öz növbəsində dermatitə səbəb olur.
Tətbiqi
Tioqlikol turşusu saçların qıvrılması və rənglənməsi üçün geniş istifadə olunur. Həmçinin tioqlikol turşusu antibiotiklərin sintezində, toxuculuq sənayesində, pestisidlərin və sintetik liflərin istehsalında istifadə olunur.
NGC 3224
NGC 3224, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Nasos bürcü istiqamətində yerləşir. E2 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Akveduk (kənd)
Akveduk (Kabard.-çərk. Акуэдук) kəndi Kabarda-Balkariya Respublikasının Terek rayonunda yerləşir. "Yeni-Həmidiyə kənd yaşayış məntəqəsi"nin bələdiyyəsinə daxildir.
Coğrafiya
Akveduk kəndi Terek rayonunun şərq hissəsində, Kurp çayının sol sahilində yerləşir. Yeni-Həmidiyə kənd mərkəzindən 7 km şərqdə, regional mərkəzdən 55 km şimal-şərqdə və Nalçikdən 97 km şimal-şərqdə yerləşir. Kəndin şərqində Kabarda-Balkariyanın Şimali Osetiya ilə inzibati sərhədi yerləşir. Qəsəbələrin torpaqları ilə həmsərhəddir: qərbdə Yeni-Həmidiyə, şimal-qərbdən Həmidiyə və şərqdə Aşağı Malqobek.
Kənd Terek silsiləsinin şimal ətəyində, meylli Kabarda düzənliyində, dağətəyi ərazidən respublikanın dağlıq zonasına keçiddə yerləşir. Kənddə orta hündürlük dəniz səviyyəsindən 207 metr yüksəkdir. Torpaq möhkəmdir və əsasən cənubdan Terek silsiləsinin yamaclarına keçən meylli dağətəyi düzənlikdən ibarətdir. Kənddəki hidroqrafik şəbəkə kəndin şərqindən axan Kurp çayı və kəndin cənubunda uzanan Malokabarda kanalı ilə təmsil olunur. Kəndin qərbində su axınını tənzimləyən süni gölməçələr var. Kurp Vadisi çox küləklidir və bəzi yerlərdə dərəsinin dərinliyi 10 metrə çatır. Çayın düzənliyini çay meşəsi zolağı tutur.
İqlimi rütubətli, mülayim isti və qışı sərindir. Orta illik havanın temperaturu təqribən + 10,0 ° C, iyulda ortalama + 23.0 ° C, yanvarda ortalama -2.5 ° S arasında dəyişir. Qışda minimum temperatur nadir hallarda -10 ° C-dən aşağı enir, yayda maksimum temperatur + 35 ° S-ə çatır. Orta illik yağıntının miqdarı təxminən 600 mm-dir. Ən çox yağış aprel-iyun aylarına düşür. Əsas küləklər şimaldır. Yazın sonunda quraqlıq Xəzər ovalığından gələn hava cərəyanlarının təsiri ilə mümkündür.
Tarix
Kənd, 1929-cu ildə, Malokabarda kanalının tikintisi zamanı, Kadıyev qəsəbəsinin yerində qurulmuşdur. Dərin Kurp çayı vadisini su kanalından keçmək üçün Akveduk körpüsü quruldu. Bu tikintinin şərəfinə yeni qəsəbə öz adını aldı. Kəndin özü əvvəlcə Kiçik-Kabarda eksperimental suvarma sistemi texniki işçiləri tərəfindən məskunlaşmışdı.
1962-ci ilə qədər Həmidiyyə kənd sovetinin tərkibində idi, sonra yeni yaradılan Yeni- Həmidiyyə kənd sovetinə verildi.
Əhali
2010-cu il Ümumrusiya Əhali siyahıyaalmasına görə əhalinin say; 9 nəfərdir və milli tərkibini 100 % kabardalılar (adıqlar) təşkil edir.
Ignatiales
—  şöbəsinin  sinfinə aid bitki dəstəsi.
Şahbuz (kənd, Şahbuz)
Şahbuz — Azərbaycan Respublikası Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şahbuz rayonunda kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 1 mart 2003-cü il tarixli, 423-IIQ saylı Qərarı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şahbuz rayonunun Şahbuz qəsəbə inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Şahbuz kəndi rayonun ərazi vahidləri uçot məlumatından çıxarılmışdır.
Oltmannsiellopsidales
—  şöbəsinin  sinfinə aid bitki dəstəsi.
Minar-e-Pakistan
Minar-e-Pakistan — Pakistan ın Pəncab əyaləti nin Lahor şəhərinin mərkəzində Britaniya Hindistanı nın müstəqillik qazanmasından sonra 23 mart 1940-cı ildə ayrı bir müsəlman ölkəsinin qurulması barədə olan Lahor qətnaməsi nin qəbul edilməsinin xatirəsinə inşa edilən minarə, milli əhəmiyyətə malik abidə. Minarənin inşa prosesi 1960–1968-ci illərə təsadüf edir.
Dizayn
Minarənin dizaynında moğol, İslam və müasir memarlıqdan ilham alınmışdır.
Minarə Rusiya da anadan olmuş qumuq əsilli dizayner və mühəndis Nəsrəddin Muradxanov tərəfindən dizayn edilmişdir. İnşa prosesinə "Mian Abdul Khaliq Company" şirkəti nəzarət edirdi. Tikilinin təməldaşı 23 mart 1960-cı ildə qoyulmuşdur. İnşa prosesi 8 il davam etmiş və nəhayət 21 oktyabr 1968-ci ildə sona çatmışdır. Minarənin tikilməsinə 7,058,000 Pakistan rupisi xərclənmişdir. Abidənin ətrafında parklar və bir dənə süni göl var.
Struktur
Minarənin ümumi hündürlüyü 70 metrdir. Tikilinin bünövrəsinin hündürlüyü 8 metrdir. Güləbənzər bünövrənin açılan ləçəklərinin hündürlüyü 9 metrdir. Minarənin diametri təxminən 9.75 metrdir. Tribuna naxışlı kafellərdən hazırlanıb və Padşah məscidi nə doğru baxır. Bünövrə dörd platformadan ibarətdir. Bu platformalar Pakistan hərəkatı nın başlanğıcını və müvəffəqiyyətini simvolikləşdirir. Yazıçı və o vaxtlar Lahor un başçı müavini Muxtar Məsud bina komitəsinin üzvlərindən biri idi. "Mian Abdul Khaliq Company" və Muradxanov şirkəti daha sonra Qəddafi stadionu nu tikmişdir.
Üzərində yazılanlar
Tikilinin bünövrəsində, mərmər dən hazırlanmış on xatirə lövhəsində çiçəyəbənzər şriftdə yazılan yazılar var. Bu yazıların arasında Lahor qətnaməsi nin urdu, benqal və ingilis dil lərində yazılmış mətni, eləcə də 9 aprel 1946-cı ildə qəbul edilən Delhi qətnaməsi nin mətni var. Bəzi lövhələrin üzərində ərəb xəttatlığı ilə Quran ayə ləri və Allahın 99 adı yazılıb. Digər əhəmiyyətli yazılar arasında urduca və benqalca yazılmış Pakistan himni və Məhəmməd Əli Cinnah ın urduca, benqalca və ingiliscə etdiyi çıxışlarından sitatlar var.
Daxilində olanlar
Minarənin içərisində Pakistan himni nin müəllifi Hafiz Cələndər in məzarı mövcuddur.
Əhəmiyyət
Minar-e-Pakistan bir neçə mitinqin başlanma nöqtəsi olmuşdur. Abidə siyasi və dini tədbirlərin də məkanı olmuşdur. Minarə Pakistan ın milli simvollarından biridir.
Danimarka coğrafiyası
Danimarka – Şimali Avropada yerləşən Skandinaviya ölkəsi. Danimarka Yutlandiya yarımadası və Baltik dənizindəki bir neçə adadan ibarətdir. Bu ərazini Danimarka Arxipelaqı olaraq da adlandırılar. Ölkənin ümumi ərazisi 42,931 km2-dır. Danimarka 56° şimal enliyində və 10º şərq uzunluğunda yerləşir. Danimarka, İsveçin cənub-qərbində, Norveçin cənubunda və Almaniyanın şimalında yerləşir.
Sərhədləri
Danimarka həm Baltik həm də Şimal dənizi ilə 7,500 kilometrlik sahil xətti vasitəsilə sərhəddir. Danimarkanın tək quru sərhədi, Almaniyanın Şlezviq-Holşteyn vilayətindədir. Bu sərhədin uzunluğu 68 kilometrdir.
Fiziki coğrafiyası
Danimarka, Baltik dənizini Şimal dənizi ilə birləşdirən Skagerrak və Kattegat boğazlarına nəzarət edir.
Sahəsi, Almaniya ilə sərhəd olan Yutlandiya yarımadasının çoxunu əhatə edir. Ölkənin qərbində Şimali dənizi, şərqində isə Baltik dənizi yerləşir. Danimarka təxminən 406 adadan (78-də yaşamaq mümkündür) ibarət olan Danimarka Arxipelaqı, qərb adaları (Fyun, İxoy , Tausiq və Lanqeland ) və şərq adaları (Zelandiya (Sjælland), Möen, Falster, Lolland (Laaland) və Börnhölm) olaraq iki qrupa bölünürlər. Qrinlandiya və Farer Adaları, Danimarkanın muxtar vilayətləridir
Ölkənin ümumi sahəsi (Baltik dənizindəki Börnhölm adası da daxil, ancaq Farer Adaları və Qrinlandiya istisna olmaqla), 43.094 km²-dir. Bu sahəsinin 29.766 km²-i Yutlandiya yarımadasına düşür. Yutlandiya yarımadası Danimarkanın tək quru sərhədindən 300 kilometr şimala uzanır.
Relyefi
Ölkənin ərazisində yerləşən ən köhnə torpaqlar Mezozoy dövründən qalmışdır. O dövrlərdə, Cənubi Skandinaviya masifini əhatə edən geniş bir dəniz var idi. Bu səbəbdən Danimarka, Skandinaviya ölkələrindən geoloji olaraq fərqli bir ölkədir.
Çaylar, göllər və sahillər
Danimarkanın çayları qısadır. Onlardan ən uzunu Quden çayıdır (149 kilometr). Buna görə Danimarka çaylarında su elektrik stansiyası qurmaq olmaz. Danimarka relyefinin əksəriyyəti düz ərazidən ibarət olduğuna görə, çoxlu sayda göl yaranmışdır.
Kiçik Kəmər boğazı, Yutlandiya yarımadasının Fyon adasından ayırır. Boğazın cənub-şərqində, Lanqeland Adası yerləşir. Danimarkadakı Böyük Kəmərin şərqində, paytaxt Kopenhageni ehtiva edən Zelandiya adası yerləşir.
Yutlandiya yarımadasının şimalında bir neçə dərin boğazlar mövcuddur. Bunların ən uzunu Limford və Mariyager Fyord boğazlarıdır. Danimarkanın şərq sahilində, Baltik dənizində ölkəyə aid olan 443 ada yerləşir.
ABŞ mədəniyyəti
thumb|Ceyms Montqomeri tərəfindən 1916–17-ci illərdə çəkilmiş ABŞ təbliğat materialı: "Sam əminin SƏNƏ ehtiyacı var!" ABŞ mədəniyyəti və ya Amerika mədəniyyəti  — Amerika Birləşmiş Ştatlarında mədəniyyət.
ABŞ bir çox mədəniyyətə, müxtəlif etnik qruplara, ənənələrə və dəyərlərin geniş müxtəlifliyinə ev sahibliyi edir. Yerli amerikalılar, havaylılar və alyaskalılardan başqa, demək olar ki, bütün amerikalılar və ya onların əcdadları son beş əsrdə məskunlaşıb və ya immiqrasiya edib. Hakim Amerika mədəniyyəti əsasən Afrikalı kölələrin gətirdiyi ənənələr kimi digər mənbələrin təsirləri ilə Avropalı immiqrantların ənənələrindən törəmiş Qərb mədəniyyətidir. Asiyadan və xüsusilə Latın Amerikasından olan ən son immiqrasiya həm homogen əritmə qazanı, həm də immiqrantlar və onların nəsillərinin fərqli mədəni xüsusiyyətlərini qoruyub saxladığı heterogen salat kasası kimi təsvir edilən mədəni qarışığa əlavə edilmişdi.
Əsas Amerika mədəniyyəti protestant Britaniya kolonistləri tərəfindən yaradılıb və əldə edilən xüsusiyyətlərin nəsillərə ötürülməsi və asimilasya ilə immiqrantlara köçürülməsi ilə sərhədyanı yaşayış məntəqəsi prosesi ilə formalaşmışdır. Amerikalılar ənənəvi olaraq güclü iş etikası, rəqabət qabiliyyəti və fərdiyyətçiliyə, habelə azadlığın, bərabərliyin, xüsusi mülkiyyətin, demokratiyanın, qanunun aliliyinin və məhdud hökumətin üstünlüyünü vurğulayan bir "Amerika kredosu"na birləşən inanc ilə xarakterizə olunurlar. Amerikalılar qlobal standartlara görə son dərəcə xeyirxahdırlar.
2006-cı ildə bir ingilis araşdırmasına əsasən, amerikalılar ÜDM-in 1,67-ini xeyriyyəçilik üçün xərcləyirlər, bu tədqiq edilən bütün dövlətlərdən artıq idi, ikinci yerdəki ingilislərin 0,73%-lik göstəricisindən iki dəfə və fransızların 0,14%-lik göstəricisindən təxminən on iki dəfə artıq idi. Amerikan xəyalı və ya amerikalıların yüksək ictimai hərəkətlilikdən zövq aldığı ideyası immiqrantlar cəlb olunmasında əsas rol oynayır. Bu ideyanın gerçəkliyi müzakirə mövzusu olmuşdur.
Hakim mədəniyyət ABŞ-nin sinifsiz cəmiyyət olduğunu düşünsə də, alimlər ölkənin ictimai sinifləri arasında sosializasiya, dil və dəyərlərə təsir göstərən əhəmiyyətli fərqləri müəyyən edirlər. Amerikalıların özünütənqid, sosial baxışları və mədəni ümidləri peşələri ilə qeyri-adi dərəcədə sıx bağlıdır. Amerikalılar sosial-iqtisadi uğurları qiymətləndirmək üçün böyük dərəcədə məcbur olsa da, adi və ya ortalama olmaq ümumiyyətlə müsbət bir xüsusiyyət olaraq görülür. Amerikalılar ictimai-iqtisadi uğurları böyük qiymətləndirməyə meyilli olsalar da, adi və ya ortalama olmaq ümumiyyətlə müsbət bir xüsusiyyət olaraq görülür.
Mənşəyi, inkişafı və yayılması
alt=|thumb|280x280px|[[Hindilər|Hindular – Amerikanın yerli xalqları]]
ABŞ mədəniyyəti haqqında ilkin təsəvvürlər adətən müasir mədəni nailiyyətlərlə əlaqədar olsa da bu ölkənin qədim və orta əsrlərini əhatə edən bir sivilizasiya mövcud olmuşdur. 28–30 min il əvvəl ilk dəfə olaraq müasir tipli insanlar Alyaska və Çukot arasındakı Beringiya adlanan quru körpüdə məskunlaşmışlar. Məhz bu dövrdən Amerika mədəniyyətinin tarixi başlayır.
left|thumb|242x242px|Amerikanı ilk dəfə kəşf edən [[Xristofor Kolumb]] Hazırda elm belə hesab edir ki, Amerika qitənin ilk sakinləri genetik cəhətlərinə görə protomonqoloid, yaxud protoasiya qrupuna mənsub olmuş Altay, Fin-uqor, Tibet xalqlarına daha yaxındırlar. Bu fikirlər, öz təsdiqini tapmış linqvistik və antropoloji əlamətlərə əsaslandırılır. Avropalıların Amerika qitəsini kəşf etməsi və işğalı digər çoxsaylı xalqların həmin ərazidə məskunlaşması ilə nəticələndi. Bu xalqların ümumi sayı təxminən 15–20 milyon nəfərə bərabər idi. İlk dəniz səyyahlarının, xüsusilə də Xristofor Kolumbun səhvən Hindistan torpağı kimi başa düşdükləri bu qitənin sakinləri XVI əsrdən "hindular" adlandırılmağa başladı. Bu dövrdə qitənin müxtəlif hissələrində məskunlaşmış sakinlərin inkişaf səviyyəsi bir-birindən fərqli idi. Qitənin şimal hissəsində məskunlaşmış tayfa və xalqlar ibtidai yaşayış səviyyəsində idi. Texas, Nevada, Kaliforniyada, Sandia rayonunda od və daş silahları ilə davranmağı bacaran yığıcılıq və ovçuluqla məşğul olanların düşərgələri tapılmışdır. Arizona və Nyu-Meksikoda tapılmış ilk kənd təsərrüfatı qəsəbələrinin tarixinin b.e.ə. VII–VI minilliyə aid olması sübuta yetirilir. alt=|thumb|250x250px|[[Eskimoslar]] XVI əsrdə Şimali Amerikada yaşayan müxtəlif xalqlarının inkişaf səviyyəsi də yekcins deyildi: ibtidai icma cəmiyyətinin ayrı-ayrı inkişaf səviyyələrində yaşayan bu xalqları məskunlaşdıqları yerlərə, ərazilərə görə bir neçə qrupa bölmək olar. Məsələn, Arktika zonasına aid ovçu və balıqçılar – aleut və eskimoslar daxildir. Eskomoslar özlərini "iunit" adlandırırlar. Bu ərazidə yaşayan bu xalqların başlıca məqsədi yaşamaq üçün mübarizə aparmaq idi və bu məqsədin reallaşdırılmasına yönəldilmiş özünəməxsus təsərrüfat-mədəni tip formalaşmışdı. Bu tip mürəkkəb iqlim şəraitinə uyğun təşəkkül taparaq dəniz heyvanlarının, maral, sığın, quşların ovlanması, balıqçılıq, meyvə və müxtəlif ot bitkilərinin yığılması kimi peşələrdə təzahür edirdi.