cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Azər-ilmə
Emalatxanalar
left|120px|thumb|Bədii-tərtibat emalatxanası Burada ipliklər xalq üsulu ilə təbii yolla, əsasən də bitki mənşəli boyaq tərkibləri ilə boyanır. Zahirən sadə görünən bu iş üsulu ustadan böyük məharət tələb edir. Xalçalarda istifadə edilən qırmızı, yaşıl, sarı, mavi, sürməyi, qara, ağ kimi 7 növ əsas rəngin və onların çalarlarının alınması üçün qoz qabığı, nar qərzəyi, indiqo, tut, heyva, qoz ağaclarının yarpaqlarından, “boyaqotu” kolunun köklərindən və müxtəlif üsullardan istifadə edilir. Məsələn, sarı və bu rəngin yarım tonlarını almaq üçün soğan qabığı, alma qabığı, sarıçöp və payızda yığılmış tut yarpaqlarından, qırmızı və çəhrayı rəngləri almaq üçün “boyaqotu”ndan, sürməyi, mavi və yaşıl rəngləri almaq üçün isə indiqodan istifadə edilir. Boyama prosesinin sonunda usta tərəfindən boyaqların rəngləmə intensivliyini və davamlılığını artırmaq məqsədilə boyağa duz, zəy və ya sirkə kimi bərkidici maddələr əlavə edilir. Boyanmış kələflərin xüsusi dolablarda suyunun sıxılması və isti kameralarda qurudulması üçün “Azər-İlmə” müəssisəsində əlverişli şərait yaradılmışdır. İpliyin boyaq maddəsini tam qəbul etməsi, rəngin bərkidilməsi prosesi xalçanın yüksək bədii və texniki keyfiyyətinə zəmanət verən amildir. Bu rənglər Azərbaycanın ayrı-ayrı bölgələrinin əsrarəngiz mənzərələri, güllü - çiçəkli bağları, yaşıl meşə və çəmənliklərinin xalçalar üzərində bədii əksidir. Təbii üsulla alınan bu boyaq maddələr toxunduqları xalçaların kompozisiyasında emosional təsir gücünü artırır, parlaq və dolğun rəng həllini tamamlayır, xalçaya ecazkar görkəm verir.
"Azər–ilmə"də hər çeşnini işləyib hazırlayan, hər ilməni damalı kağız üzərində canlandıran, texniki göstəricilərini müəyyən edən, xalçaların ara sahəsini bəzəyən göl və elementlərini, haşiyə zolaqlarının naxışlarını müəyyən edən, kolorit həllini və onların çalarlar diapazonunu dəqiqləşdirən yaradıcı sahə peşəkar rəssamlara aiddir "Azər–ilmə" tərəfindən artıq 900-dək müxtəlif çeşidli xalça çeşniləri hazırlanmışdır. Bu çeşnilər əsasında Azərbaycanın Bakı, Quba, Zaqatala, Şirvan, Gəncə, Qazax, Təbriz, Naxçivan və Lənkəran toxusuluq məntəqələrini özündə birləşdirən Qarabağ kimi bütün toxuculuq məktəblərini əhatə edən klassik Azərbaycan xalçaları istehsal edilir. Hazırlanan çeşnilərdə alıcının istəyi dünya bazarında çeşni növlərinə olan tələbat əsas götürülməklə yanaşı, Azərbaycan xalqının minilliklər boyu yaratdığı, bu gün dünya muzeylərinin və şəxsi kolleksiyaların bəzəyinə çevrilmiş, unudulmaqda olan çeşnilərimizin yaşadılması məqsədilə bərpası da nəzərə alınır.
Burada "Azər–ilmə"nin istehsalı olan xalçaların geniş populyarlığı, bu xalçaların keyfiyyətli texnoloji üsullar və yüksək peşəkar səviyyədə toxunulması ilə təmin edilir. Emalatxanada quraşdırılan ən keyfiyyətli və davamlı materiallardan hazırlanmış müasir texnoloji imkanlara malik hanalarda ən qısa zaman ərzində müxtəlif ölçülərdə (1m²-dan 40m²-dək) ipək və yundan olan 35x60-dan 55x55-dək orta sıxlıqlı xalçalar istehsal edilir. Cəmi üç alətdən – xüsusi ucu qarmaqlı bıçaq, həvə və qayçıdan istifadə edilməklə yaranan bu möcüzəli xalçalar müxtəlif əsrlərdə yaradılmış qədim ənənələrə sadiq qalmaqla yanaşı, müasir alıcının zövqünü də tam təmir edir.
Toxunduqdan sonra bu emalatxanada xalçalarda olan toz və xov qırıntıları fıstıq ağacından hazırlanmış dolablarda hərəkət etdirilməklə təmizlənir, xüsusi hovuzlarda su, sabun və yuyulma üçün yararlı olan təbii məhlulların köməyi ilə yuyulub qurudulur. Xalçanın qeyri-adi gözəlliyinin, xovunun hamar və parlaq təsir gücünə malik olmasının sirlərindən biri də onun ən müasir üsullarla ütülənməsi prosesidir. Ütüləndikdən sonra xalça zərifliyi və baxımlılığı ilə göz oxşayır. 100px|left|thumb|Xalçaların dartımı Əl ilə toxunan əksər xalçalar zərif və elastik ipək və ya yundan hazırlandıqları üçün onlarda eninə və ya uzununa qeyri mütənasiblik-əyrilik müşahidə edilir. Bu qüsurun aradan qaldırılması üçün xalçalar taxta döşəmələr üzərində baş və ətək, yaxud hər iki yanından yerə tarım çəkilir. Düz mərkəzindən isə köməkçi ağaclar vasitəsilə xalça qaldırılaraq bu yaranmış hündürlükdə arxa tərəfindən ütülənir və yenidən yerə tarım çəkilərək təxminən iki gün bu vəziyyətdə saxlanılır. Nəticədə parçada müşahidə edilən əyrilik aradan qaldırılır, onun bütün sahəsi bərabər vəziyyət alır.
Toxunuşunda nöqsanlara yol verilərsə, və yaxud müxtəlif fiziki, bioloji qüsurları olarsa, zədələnmiş, ya natamam vəziyyətdə olarsa xalçalar burada bərpa edilir. Emalatxanada çalışan sənətkarlar müasir və ya qədim tarixə malik xalçalar üzərində zərgər dəqiqliyi ilə apardıqları bərpa işlərini yüksək səviyyədə həyata keçirirlər. Hər ilməni yenisi ilə əvəz etmək, hər rəngə uyğun yeni çalar seçmək xalçaya verilən ikinci həyat deməkdir.
"Sehirli ilmələr"
"Azər-ilmə"də həmçinin “Sehrli-İlmələr” Azərbaycan Xalçaları Qalereyası fəaliyyət göstərir. Nəfis dizayn tərtibatlı, müasir audio-vizual imkanlara malik, zəngin xalça nümunələrinin göz oxşadığı bu qalereyada hər kəs öz zövqünə uyğun xalçalara sahib ola bilər. İpək və ya yundan toxunulmuş, kamil tərtibatlı, zərif rəng çalarları ilə seçilən bu xalçalar hər növ alıcının zövqünə uyğundur. right|160px|thumb|"Sehirli ilmələr" qalereyası
Tədris mərkəzi
Azərbaycan xalçaçılıq ənənələrinin yaşadılması, təbliği istiqamətində atılan ən mühüm addımlardan biri də Azərbaycan Respublikasında ilk dəfə “Azər- ilmə” Şirkətinin nəzdində “Xalçaçılıq Tədris Mərkəzi”nin təşkilidir. Mərkəzdə 7-16 yaşlı uşaqların, yeniyetmələrin təhsil alması, gənc xalçaçıların hazırlığı üçün müvafiq şərait yaradılmışdır. Tədris otaqları şagirdlər üçün xüsusi hanalarla, zəruri əyani vasitələrlə təchiz olunmuşdur. Həm xalçaçılıq, həm də bu sahə üzrə pedaqoji təcrübəyə malik olan peşəkarlardan dərs alan, xalqımızın bu gününü gələcəyi ilə bağlayan bu ecazkar sənət sahəsinin sirlərinə yiyələnən, altı aylıq və ya bir illik tədris kursunu uğurla başa vuran şagirdlərə sertifikatlar təqdim olunur. right|160px|thumb|Xalçaçılıq Tədris Mərkəzi
Nəaliyyətlər
"Azər-İlmə" Xalçaçılıq Şirkəti Azərbaycan xalçalarının tarixi şöhrətini uğurla yaşadan, istehsal etdiyi yüksək keyfiyyətli məhsulları ilə dünya bazarında nüfuz qazanmış müəssisə kimi bir sıra milli və beynəlxalq mükafatlara layiq görülmüşdür.
Romul Avqust
Romul Avqust — Sonuncu Qərbi Roma imperatoru.
476-cı ildə qot kralı Odoakr tərəfindən hakimiyətdən salınmışdır.
Rubus trifidus
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yastımeyvə çuğundurot
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Tommi Şeridan
Tommi Şeridan — Həmrəylik partiyasının lideri və sosialist.
Siyasi fəaliyyəti
2006-cı ildə Həmrəylik partiyasını yaradıb və o vaxtdan partiyanın lideridir.
Bəydili (Biləsuvar)
Bəydili — Azərbaycan Respublikasının Biləsuvar rayonunun Bəydili kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 25 may 1991-ci il tarixli, 123-XII saylı Qərarı ilə Biləsuvar rayonunun Biləsuvar şəhər Sovetinin ərazisində faktiki mövcud olan Bəydili kəndi rayonun yaşayış məntəqələri siyahısına daxil edilmişdir. Bəydili kəndi Biləsuvar şəhər Sovetindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla Bəydili kənd Soveti yaradılmışdır.
Nikita Priyma
Nikita Vitalyeviç Priyma (16 iyul 2000-ci ildə anadan olub) — Rusiya Peşəkar Futbol Liqası təmsilçilərindən olan Kuban-2 Krasnodar klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən Rusiyalı professional futbolçudur.
Bəydili (Biləsuvar)
Toponimikası
Kəndin adı oğuzların 24 boyundan biri olmuş Bəydili tayfasının adı ilə bağlıdır. Azərbaycanın Yevlax və Salyan rayonlarında da eyniadlı kəndlər mövcuddur. Bundan başqa 1933-cü ildə Ağdaş rayonunun Havarlı inzibati ərazi vahidində də Bəydili yaşayış məntəqəsi qeydə alınmışdır.
Nikita Priyma
Karyerası
Priyma öz peşəkar karyerasında debütünü 19 avqust 2017-ci ildə Kuban-2 Krasnodar klubu ilə Rusiya Peşəkar Futbol Liqasında Maşuk-KMV Pyatiqorsk klubuna qarşı oyunda etmişdir.
Bəydili (Biləsuvar)
Tarixi
Bəydililər Suriya və Anadoluda yaşayıblar. Onlar Səfəvilər dövlətinin qurulmasında və onun idarəsində rol oynamış Şamlu tayfaları içərisindən bəzi görkəmli şəxsiyyətlərinə görə seçiliblər.
Şahsevən tayfalarından biri olan Bəydili tayfası XVI əsrdə indiki Türkiyə ərazisindən Ərdəbil bölgəsinə gələrək burada yerləşib. Digər Şahsevən tayfaları kimi onlar qışı Muğan düzündə, yayı isə Savalan dağı ətəklərində keçirməklə köçəri həyat sürüblər. XIX əsrin sonlarında İran ilə sərhəddə köçəri Şahsevən tayfalarının hərəkətlərini izləmək üçün Biləsuvara göndərilən Oqranoviç yazır ki, Şahsevənlərin ilk əcdadı sayılan Yunsur Paşanın XVI əsrdə 6 oğlundan biri olan Sarxan bəyin oğullarından birinin adı Bəydili idi. Radde isə yazır ki, Muğan ərazisinə Anadoludan köçüb gələn Bəydili tayfası digər İnallu tayfası kimi ayrıca bir tayfa olub və Yunsur Paşa ilə bərabər Muğan və Ərdəbil arasında məskunlaşıblar. Bəydili və İnallu tayfaları bu mənada Yunsur Paşa ilə buralara Türkiyədən köçüb gəlmədirlər. Onların bu oymaqları olub.
Şahsevən tayfa ittifaqının və ya konfederasiyasının banisi sayıla biləcək Yunsur paşa isə 3300 çadırla Anadolu ərazisindən gəlib Muğan ilə Ərdəbil-Savalan dağı arasında özünə yurd salıb. 6 oğlu sonrakı əsrlərdə tayfa ittifaqının müxtəlif klanlarının əcdadları sayılır: Qoca, Bandəli, Polat, Dəmirçi, Sarixan, Novruzəli. Onların hərəsinə aid tayfalar bunlardır.
Tarixi abidələri
Bəydili kəndində aşağıdakı daşınmaz tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınmışdır:
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd rayonun şimal-qərb istiqamətində yerləşir və rayon mərkəzinə ən yaxın yaşayış məntəqəsidir. Mərkəzlə kənd arasında məsafə 1.6 km-dir. Rayon mərkəzi ilə kəndi Əzizbəyov adına kanal ayırır. Xırmandalı, Əliabad, Zəhmətabad, Əsgərabad kəndləri və Biləsuvar şəhəri ilə sərhəddir.
Kənd ərazisindən 2 tranzit yol keçir.
Kənd 2 su hövzəsinin sahilində yerləşir. Bunlar Azərbaycanın ən iri suvarma kanallarından olan Əzizbəyov kanalı və cənub zonasının ən uzun çayı olan Bolqaraydır. Kənd əhalisinin su ilə təmin olunması və suvarma məqsədilə Əzizbəyov kanalından istifadə olunur. Bolqarçay isə kənd üçün elə də mühüm rol oynamır.
Kəndin iqlimi mürəkkəbdir. Kənd Aralıq dəniz iqlim tipli suptropik qışı quraq keçən yarımsəhra və quruçöl iqlim tipində yerləşir. Kəndin qərb hissəsində şərq hissəsi ilə müqayisədə kontinentallıq hiss olunur. Şərq hissəsinin nisbətən mülayim olmasına, sıx bitki örtüyünün yaranmasına səbəb su hövzələrindən gələn rütubətli hava kütlələridir. Kəndin şərq hissəsində digər ərazilərdən öz iqliminə görə seçilən bir ərazi yerləşir. Bu ərazinin iqlimi Aralıq dəniz iqliminə yaxındır. Ərazidə orta illik tempratur 5-37 C-dir. Bəzən tempratur 40 və ondan yuxarı, 0 və ondan aşağı ola bilir. İllik amplituda 35C-dir.
Le plus beau jour de ma vie
Le plus beau jour de ma vie — Belçikanı 1956-cı ildə Avroviziyada təmsil olunduğu mahnı. Moni Mark fransız dilində ifa etmişdir. 1956 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin səsvermə nəticələri açıqlanmadığı üçün bu mahnının topladığı xal və tutduğu yer məlum deyildir.
Bəydili (Biləsuvar)
Coğrafiyası və iqlimi
Bəydili kəndi ərazisində bir sıra torpaq tipləri vardır. Qərbdə əsasən şoran, şərqdə isə allüvial çəmən, şabalıdı, boz torpaqlar yayılmışdır. Torpaqlar öz məhsuldarlığı ilə fərqlənir. Kənd ərazisində uca çinarlar, ağ, qara və xar tut ağacları, qovaq, akasiya, fındıq, qoz, gilas, alma, üzüm, nar, armud, heyva, gavalı və digər meyvə ağacları geniş yayılmışdır. Ərazi istənilən quru suptropik bitkilər becərməyə qadirdir. İri ağaclarla yanaşı kənd ərazisində bir sıra kol bitkiləri və həmçinin estetik bitkilər və tərəvəzlər geniş yayılmışdır. Bunlardan ən əsası balqabaqdır.
Bəydili kəndinin relyefi sadədir. Kənd ərazisi Mil düzündə yerləşir və Kür çökəkliyi sinklinoriyumuna daxildir. Ərazinin səthi hamardır, lakin şərq hissəsində Bolqarçayın yan və dib eroziyası nətisəsində formalşan kiçik Bəydili təpəliyi yerləşir.
İqtisadiyyatı
Kənddə 1391 təsərrüfat var. Əhalinin boyük bir qismi kənd təsərrüfatı ilə məşğuldur. Kəndi iqtisadi-sosial baxımdan 2 yerə ayırmaq olar: şərq və qərb. Əsasən yeni məskunlaşılmış qərb hissədə bir sıra sosial problemlər özünü göstərir. Bunlardan ən əsası su problemidir. Bir qədər qədimdən məskunlaşılmış şərq hissədə isə əhalinin əksəriyyəti xidmət sahələrində çalışır.
Mədəniyyəti
Kənddə Bəydili kənd kitabxana filialı, Bəydili kənd Mədəniyyət Evi və Bəydili Poçt Agentliyi fəaliyyət göstərir.
Təhsil
Kənddə Bəydili kənd tam orta məktəbi fəaliyyət göstərir.
Səhiyyə
Kənddə Bəydili kənd həkim məntəqəsi yerləşir.
Xromatoqrafiya
thumb|Xromatoqrafiya Xromatoqrafiya (yun. “chroma” – boya, rəng + “grapho” – yazıram) – qarışıqların ayrılması üsuludur.
Analitik kimya metodları arasında ən çox istifadə olunanı xromatoqrafiyadır (bax: Analitik kimya). Onu qarışıqları ayrı-ayrı komponentlərinə (tərkib hissələrinə) ayırmaq, qazşəkilli qarışıqları fərqləndirmək və identifikasiya etmək (təyin etmək), kimyəvi reaksiyaların gedişində reagentlərin qatılığının dəyişməsinə nəzarət etmək və s. üçün tətbiq edirlər.
Xromatoqraf – xromatoqrafik analiz aparmaq üçün istifadə edilən cihazdır. Ona istənilən kimya laboratoriyasında və kimya sənayesində rast gəlmək olar.
Bu analiz metodunu ilk dəfə rus alimi Mixail Svet 1903-cü ildə tətbiq etmişdir. O, xlorofilin tərkibini öyrənmiş və onu müxtəlif rəngli laylara ayırmışdır. Bunun üçün içərisində təbaşir tozu olan borudan xlorofil məhlulunu keçirmişdir. Çox ehtimal ki, qammaşüalar ona bu metoda ad verməyə imkan verdi. Müasir analiz metodlarının əksəriyyətində tədqiq olunan nümunənin rəngi heç bir rol oynamasa da, bu tədqiqat üsulunun adı saxlanılır.
Bu üsulun sürətli inkişafı qaz-maye xromatoqrafiyasının yaradıldığı dövrə – XX əsrin ortalarına düşür. Onun iş prinsipi ona əsaslanır ki, tədqiq olunan qaz qarışığının axını ayırıcı kolonkaya ötürülür. Kolonka xüsusi bərk neytral kürəciklər, keramika və s. üzərinə hopdurulmuş uçucu olmayan ayırıcı maye ilə doldurulmuşdur. Tədqiq olunan qarışığın komponentləri kolonkanın uzunu boyu ayrılaraq sorbsiya olunur. Müasir cihazlarda kolonkalar içərisində nazik burulmuş spiral olan metallik borudan ibarətdir.
Qaz fasiləsiz olaraq kolonkaya buraxılır, ayrılmış komponentlər növbə ilə ondan çıxarılır. İlk öncə qarışığın pis sorbsiya olunan komponenti çıxarılır. Kimyaçı-analitik kolonkanın uzunluğunu, doldurucunu (kürəcik, keramika və s.) və ayırıcı mayeni, eləcə də qaz axınının sürətini və temperaturu seçməklə hətta qaz fazaya keçirilməsi mümkün olmayan sintetik və təbii maddələr qarışığını ayıra bilər.
Cuzeppe Pankaro
Cüzeppe Pankoro (26 avqust 1971-ci il, Kozensa, İtaliya) — keçmiş İtaliya futbolçusu, müdafiəçi.
Brickellia microphylla
Brickellia microphylla Brickellia microphylla Brickellia microphylla
Cuzeppe Pankaro
Həyatı
Pankaronun karyerası beş titullu klubda çıxışından ibarətdir - "Torino" (1989-91, 2006-07), "Kalyari" (1992, 97) "Latsio" (1997-2003), "Milan" (2003-05) və "Fiorentina" (2005-06). Lakin o, yalnız Roma və Milanda titul qazanıb. Karyerasının zirvə nöqtəsi şübhəsiz ki, paytaxtdakı dövrünə təsadüf edir. 2000-ci ildə "canavarlar"ın "skudetto"nu qazanmasında Cuzeppenin rolu çox böyük idi. Həmin mövsümdə 28 oyunda meydana çıxan müdafiəçi rəqib qapılarına 3 dəfə yol tapa da bilmişdi.
Brickellia microphylla
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Cuzeppe Pankaro
2006/07-ci illər mövsümü
Pankaro "Torino"da çıxış edərkən, demək olar ki, oyun praktikasından məhrum idi və cəmi 10 matç keçirmişdi. Özü də onun sonuncu görüşü fevralın 24-də fiasko ilə nətigələnən "Kyevo" ilə səfər qarşılaşması olub.
Nailiyyətləri
İtaliya çempionu (2000, 2004), ölkə kuboku (1998, 2000) və Superkubokunun sahibi (1998, 2000, 2004), Kuboklar Kuboku (1999), Avropa Superkubokunun qalibi (1999, 2003).
Gəncə Realnı məktəbinin binası
Realnıy məktəb binası — Azərbaycanın Gəncə şəhərində tarixi bina.
Xromatoqrafiya
İonlanmış detektor üzvi maddənin buxarlarının ionlaşmasına və sabit cərəyanın güclənməsinə əsaslanır. Analiz olunan qarışığın xromatoqramında ayrı-ayrı komponentlərə müvafiq piklər ardıcıl qeyd olunur. Onların hər birinin təyin olunması üçün naməlum tərkibli qarışıq müxtəlif fiziki-kimyəvi analiz metodları tətbiq edilməklə müstəqil tədqiqat işinə çevrilir. Lakin əgər qarışığın tərkibi məlumdursa, onda xromatoqraf hər bir komponentin qatılığını ölçməyə imkan verir. Xromatoqrafiyanın digər növlərində qarışığın komponentləri və ayırıcı maddələr arasında qarşılıqlı təsirin müxtəlif tiplərindən istifadə edilir. Bu, ionmübadilə, adsorbsiya, çökdürücü və s. xromatoqrafiyalardır. Son 10 - 15 ildə bioloji və tibbi tədqiqatlarda maye xromatoqrafiya böyük rol oynayır.
AZE Nakhchivan-Köln FK
AZE Nakhchivan-Köln Futbol Klubu — Almaniyanın Köln məhkəməsinin VR 20194 saylı qərarı ilə qeydiyyatdan keçmişdir.
Gəncə Realnı məktəbinin binası
Ünvan: Adil İsgəndərov küçəsi 64.
AZE Nakhchivan-Köln FK
Tarixi
2017-ci il sentyabrın 12-də Almaniyanın Köln şəhərində təsis edilib.
Məqsədi
5 yanvar 2019 tarixində qeydiyyatdan keçib. Klubun məqsədi professional futbol komandası yaradaraq, bu sahədə addımlar atmaq, futbol klubları üçün təlim məşq mərkəzi formalaşdırmaqdır. Futbol komandaları üçün Kölndə təlim məşq toplanışları, məşqçilər arasında təcrübə mübadiləsinin həyata keçirilməsi, komandalar arasında informasiya mübadiləsinin həyata keçirilməsini hədəflənir.
Həmçinin futbol klubu daxilində Uşaq Futbol Akademiyası da fəaliyyət göstərir.
Aurinia saxatilis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qaya (film, 1996)
Qaya (film, 1996)— 1996-cı il istehsalı döyüş filmidir.
Buqanda
Buqanda — Uqanda daxilində Bantu krallığı. Baqanda krallığı, Buqanda Uqandanın paytaxtı Kampala da daxil olmaqla, Buqandanın Mərkəzi Bölgəsini əhatə edən müasir Şərqi Afrikadakı ənənəvi krallıqların ən böyüyüdür. 14 milyonluq Baqanda (tək Muqanda; tez-tez sadəcə kök söz və sifət olan Qanda adlandırılır) Uqanda əhalisinin təxminən 26,6%-ni təmsil edən ən böyük Uqanda bölgəsini təşkil edir.
Tarixi
XIII əsrdə Şərqi Afrikada (Uqanda), Viktoriya gölünün şimal-qərb sahilində Yaranmış Buqanda dövləti XIX əsrin ortalarında çiçəklənmə dövrünü yaşayırdı. Bu dövrdə Buqanda Unyoqo və Ankole dövlətlərini özünə tabe etmişdir. Əhalisi, başlıca olaraq, əkinçiliklə məşğul olurdu. Sənətkarlıq yüksək inkişaf səviyyəsinə çatmışdı. Buqanda dövlətinin ictimai həyatında kahinlər mühüm yer tuturdu. Buqanda hakimi(kabaka) həm də ali hərbi rəis, ali hakim və kahin hesab olunurdu. Bütün torpaqlar onun sərəncamında idi. 1890-cı ildə Buqanda dövləti İngiltərənin müstəmləkələrinə daxil edildi, 1900-cü ildən bu dövlət Uqanda protektoratının əyalətinə çevrildi. 1962-ci ildə Uqanda istiqlaliyyət qazandıqdan sonra Buqandaya müəyyən muxtariyyət verildi. 1967-ci ildə seperatçıların qiyamı yatırıldıqdan sonra Buqanda unitar Uqandanın vilayətinə çevrildi. Uqandanın 1995-ci ildə qəbul edilmiş yeni konstitusiyasına əsasən Buqanda vilayətində irsi ali hakim institutu ləğv edildi.
Qazaxıstanda nəqliyyat
Qazaxıstanda nəqliyyat böyük əhəmiyyət daşıyır. Böyük ərazi, yaşayış məntəqələrinin bir-birindən uzaqda yerləşməsi, kənd təsərrüfatı və sənaye sahələrini arasında əlaqələrin təşkili Qazaxıstanda olduqca vacibdir.
Dəmir yol nəqliyyatı
Ölkənin dəmir yolları olduqca uzundur. Qazaxıstan dəmir yolları ilə yük daşımanın 68 %, sərnişin daşımanın isə 57 % özündə birləşdirir.
Qazaxıstan dəmir yollarının uzunluğu 15 min km-dir. Bu dəmir yolları Rusiya ilə 11, Özbəkistanla 2, Qırğızıstanla 1, Çinlə iki keçidlə birləşir. Rusiya ilə Qazaxıstanın dımir yolları bir-biri ilə sıx bağlıdır.
2017-ci il nəqliyyatın inkişafı layihəsi əsasında 1 400 km yeni dəmir yol xətti çəkiləcək və 2 700 km dəmir yolu elektrikləşdiriləcəkdir.
Avtomobil nəqliyyatı
thumb|200px thumb| 2011-ci ilin mayına olan məlumata ölədə 3 264 400 kiçik sərnişin avtomobili vardır. Qazaxıstanda ümumi yolların uzunluğu 96 min km-dir. Onların böyük hissəsinin təmirə ehtiyacı vardır.
Ölkədə yeganə yüksək sürətli avtomagistral A-1-dir onun uzunluğu 217 km-dir və Astana ilə Suçinsk şəhərlərini birləşdirir. Ölkə ərazisindən 5 beynəlxalq maşrut keçir. Avtomobil magistralları:
Hava nəqliyyatı
right|220px|thumb thumb|Almatı Beynəlxalq Hava Limanı
Böyük əraziyə sahib olması səbəbindən hava nəqliyyatının böyük əhəmiyyəti vardır. Qazaxıstanda 22 hava limanı vardır. Bunun 14 beynəlxalq hava limanıdır. Avropa və Asiya arasında dəhliz rolunu oynayır. Ölkənin ən böyük avia şirkət Air Astanadır.
Su nəqliyyatı
Qazaxıstanda İrtış, Sırdərya, Ural, Kiqaç, İli və İşim çayları, Petropavlovskoe, Buxtarminskoe, Ust-Kamenoqorskoe, Şulbinskoe, Kapçaqay su anbarları və Balxaş, Zaysan göllərində su nəqliyyat vastələrinin hərəkəti mümkündür.
Xəzər dənizi vastəsi ilə isə Qazaxıstan Rusiya, İran, Azərbaycan, Türkmənistanla əlaqə qurulur. Kanallar vastəsi ilə Qara dəniz və Baltik dənizinə çıxış əldə edir.
Aktau limanı Qazaxıstanın donmayan yeganə limanıdır.
Marqarita Simonyan
Marqarita Simonyan — Erməni əsilli Rusiya jurnalisti və televiziya aparıcısı. Rusiyanın RT kanalının baş redaktorudur. Xarici KİV-lər Marqarita Simonyanın televiziya şousunu Vladimir Putinin təbliğatını təşviq etmək üçün platforma olmaqda ittiham edir.
Dərəşahbuz nahiyəsi
Dərəşahbuz nahiyəsi — Osmanlı dövründə inzibati-ərazi vahidi. Naxçıvan qəzası (Osmanlı) nahiyəsi
XVI əsrdə burada 27 kəndi, iki məzrəəni (insan yaşamayan yer), Oyuqlucaqaya, Bazaryurd, Dərəbaş gədiyi, Qaçdaş, Nərkeçi və Armudlu yaylaqlarını əhatə edən Dərəşahbuz nahiyəsi yaradılıb, XIX əsrin 40-cı illərinə qədər fəaliyyət göstərib
1925-ci ildə bu ərazi Naxçıvan inzibati ərazi vahidində Nərimanov rayonu adlandırılıb (30 kəndi əhatə edib), 1930-cu ildən “Şahbuz” adı bərpa olunub. Rayon 1963-cü ildə ləğv edilərək Naxçıvan (indiki Babək) rayonuna birləşdirilib. 1965-ci ildə isə yenidən təşkil olunan Şahbuz rayonunun Zərnətün, Xınzirək, Zırnel, Məzrə, Qaraboya, Lizbirt, Almalı kim   ondan çox  kəndi təəssüf ki, bu gün xəritələrdə  yaşayış yeri kimi göstərilmir.
Ecnephias
Ecnephias — İtaliyanın Potensa şəhərində yaradılan metal musiqi qrupu.
Haqqında
Qrup 1996-ci ildə qrupun vokalisti və gitaristi Mancan (Ecnephias, Abbas TAETER, Saturnalia Nox, Old Nick) tərəfindən quruldu. Daha sonra qrup 2005-ci ildə "November" adlı demo albomu buraxdı. Bu albomdan sonra qrup Nekromantik Records şirkəti ilə müqavilə imzaladı. 2007-ci ildə "Domíníum Noctís" adlı ilk debüt studiya albomunu çıxartdı. 2008-ci ildə isə qrup EP "Haereticus" adlı albomu çıxartdı.
Daha sonra qrup Code666 Records albom şirkəti ilə müqavilə imzaladı. 2010-cu ildə "Ways of Descention" və 2011-ci ildə isə Scarlet Records albom şirkəti ilə müqavilə imzalayaraq "Inferno" adlı albomlarını buraxdı.
5 avqust 2012-ci ildə qrup özünün yığma "Cold Winds from Beyond" adlı albomunu buraxdı.
1 iyun 2013-cü ildə "Necrogod" adlı 6-cı albomları buraxıldı.
Burunlu (Zərdab)
Burunlu — Azərbaycan Respublikasının Zərdab rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Növrəstə Yusifova
Növrəstə Yusifova - Qarabağ müharibəsi iştirakçısı, ilk snayper qadın.
Növrəstə Yusifova 1952-ci ildə Bakı şəhərində anadan olubdur.
Bakı Maliyyə Kredit Texnikumunu bitiribdir.
Atıcılıq idman növü üzrə 1974-cü ildə Azərbaycan çenpionatında ikinci, 1975-ci ildə isə birinci yerin qalibi olubdur.
1992-1994 -cü illərdə Qarabağ müharibəsində snayper olubdur.
1998-ci ildən Qarabağ Əlilləri və Veteranları Cəmiyyətinə sədrlik edir. Hazırda cəmiyyətin 2892 üzvü var.
Daniil Şapka
Daniil Andreyeviç Şapka — Rusiya Peşəkar Futbol Liqası təmsilçilərindən olan GNS-Spartak klubunda müdafiəçi kimi çıxış edən Rusiyalı professional futbolçudur.
Həyatı
18 mart 1999-cu ildə anadan olub.
Karyerası
Şapka öz peşəkar karyerasında debütünü 19 avqust 2017-ci ildə "Kuban-2 Krasnodar" klubu ilə Rusiya Peşəkar Futbol Liqasında Maşuk-KMV Pyatiqorsk klubuna qarşı oyunda etmişdir.
Bulbophyllum lasiopetalum
(Bulbophyllum lasiopetalum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Çinarlı (Biləsuvar)
Çinarlı (əvvəlki adı: Novoqrajdanovka) — Azərbaycan Respublikasının Biləsuvar rayonunun Çinarlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 7 fevral 1991-ci il tarixli, 54-XII saylı Qərarı ilə Biləsuvar rayonunun Kirovka kənd Sovetindəki Novoqrajdanovka kəndi Çinarlı kəndi adlandırılmışdır. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 25 may 1991-ci il tarixli, 123-XII saylı Qərarı ilə Biləsuvar rayonunun Çinarlı kəndi Kirovka kənd Sovetindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla Çinarlı kənd Soveti yaradılmışdır.
Tarixi abidələri
Kənddə daşınmaz tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınmamışdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Muğan düzündə yerləşir.
Mədəniyyəti
Kənddə Çinarlı kənd kitabxana filialı və Çinarlı Poçt Şöbəsi (AZ1314) fəaliyyət göstərir.
Təhsil
Kənddə Çinarlı kənd tam orta məktəbi fəaliyyət göstərir.
Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.
Səhiyyə
Kənddə Çinarlı kənd tibb məntəqəsi yerləşir.
I Qriqor
I Qriqor Aşotyan (doğum tarixi naməlum — 1072 və ya 1084) – Sünik knyazlığının 1044/51 – 1072/84 – cü illərdə hakimiyyətdə olmuş dördüncü knyazı.
Bioqrafiya
Səlcuqluların Cənubi Qafqaza yürüşü zamanı I Qriqor Sünikin bütün hərbi qüvvəsini öz idarəsi altında birləşdirmişdi. Lakin Alp Arslanın ordusu ilə müqayisədə zəif orduya malik olduğunu görən I Qriqor Süniki dağıntılardan xilas etmək üçün Səlcuqlulardan vassal asılılığını qəbul etməyə məcbur oldu. Varisi olmadığına görə I Qriqordan sonra taxta Xaçın zadəgan sülalələrindən olan arvadının böyük qardaşı Sənəkərim keçmişdi.
Belarus Dövlət Universiteti
Belarus Dövlət Universiteti (Белару́скі дзяржа́ўны ўніверсітэ́т) — Belarusun paytaxtı Minsk şəhərində yerləşən dövlət ali təhsil müəssisəsi. Universitet Belarus Respublikası Təhsil Nazirliyinin strukturuna daxildir.
Tarixi
Universitetin əsası 30 oktyabr 1921-ci ildə qoyulmuşdur.
1920-1930-cu illər
1921–1934-cü illərdə Belarus Dövlət Universitetində oxumuş tələbələrin sayı aşağıdakı cədvəldə göstərilmişdir :
Mövcud vəziyyəti
Belarus Dövlət Universiteti ali təhsil müəssisələri içərisində öz nüfuzuna görə fərqlənir. Zəngin ənənələri olan universitetin 17 fakültəsində tələbələr üçün geniş təhsil imkanları yaradılmışdır.
Tələbə şəhərciyi
thumb|300px|right|Belarus Dövlət Universitetinin Minskdəki tələbə şəhərciyi Tələbə şəhərciyi Belarus Dövlət Universitetinin qeyri-rezident tələbələr, magistrant, aspirant və universitet əməkdaşları üçün mənzillə təmin edilməsi üçün yaradılmışdır. Strukturuna 10 yataqxana daxildir. . Həmin yataqxanalar bunlardır.:
Rəhbərlik
Universitetin rektoru Andrey Kraldur. Prorektorların sayı isə 6 nəfərdir ki, onlardan biri birinci prorektordur.
Optik sıxlıq
Optik sıxlıq — işığın uducu mühitdə, aşkarlanmış fotolövhələrdə, işıq süzgəclərində və s. optik sistemlərdə udulmasını xarakterizə edən optik parametr.
Buraxma əmsalının (\tau) tərs qiymətinin onluq loqarifmi ilə təyin olunur:), yaxud . Burada Fdax və Fxar uyğun olaraq verilmiş dalğa uzunluğuna malik işığın obyektə daxil olma və ondan xaric olma intensivliyidir.
D=4 olması o deməkdir ki, işıq 104=10 000 dəfə zəifləyib, yəni insana bu, mütləq qara obyekt kimi görsənir.
Optik sıxlıq monoxromatik şüalanma zamanı additiv kəmiyyətdir, yəni ardıcıl qoyulmuş bir neçə obyektin optik sıxlığı bu obyektlərin optik sıxlıqının additiv cə-minə bərabərdir. Şüalanma qeyri-monoxromatik olduqda, udma qabiliyyətinə malik olan obyektlərin optik sıxlığı ayrı-ayrı obyektlərin optik sıxlığının cəmindən kiçikdir. Səpici olmayan bircins mühitlər monoxromatik şüalanmaya məruz qaldıqda (uducu layın üzlərindən qayıtma nəzərə alınmadıqda) onların optik sıxlıqğı D=\kappa cl kimi təyin olunur (c—konsentrasiya, l—uducu mühit layının qalınlığı, \kappa—maddə-nin vahid konsentrasiyasın müvafiq udma əmsalıdır). Uducu layın işıq düşən və çıxan üzlərindən qayıtma baş verdiyi nəzərə alındıqda D = \kappacl— lg[(1— R1) (1— R2)] olur (R1 və R2 uducu mühit üzlərinin qaytarma əmsallarıdır). Mühit qismən səpici olduqda optik sıxlıq düşən işıq dəstəsinin forma və ölçülərindən asılı olur.
Psixoterapiya
Psixoterapiya (qədim yunanca ψυχή – ruh + θεραπεία – müalicə deməkdir) – psixoloji üsullar və metodlar vasitəsilə həyata keçirilən müalicədir. Psixoterapiya prosesində pasiyent öz emosiyalarını tənzimləməyin yeni vərdişlərinə yiyələnir, stress vəziyyətlərinin nəticələrini aradan qaldırmağı öyrənir, xəstəlik dövründə pozulmuş münasibətləri bərpa etməyə çalışır. Bu müalicə metodu pasiyentin mütəmadi olaraq (bir qayda olaraq, hər həftə) psixoterapevtlə ünsiyyətdə olmasını nəzərdə tutur. Psixoterapiya bir elmi metod olaraq, psixoterapiya üzrə xüsusi təhsil və təlim hazırlıqları keçmiş, həkim Psixoterapevt tərəfindən aparıla bilər. Psixoterapiya aparan mütəxəsis diplomunda mütləq şəkildə Psixoterapevt ixtisası yazılmalıdır. Həkim psixoterapevt, ilk öncə psixiatriya üzrə, sonra isə psixoterapiya üzrə təhsil almalıdır və hər iki sahə üzrə xüsusi diplomu olmalıdır. Çox sayda psixoterapiya texnikaları var, bəziləri kiçik fərqliliklər, bəziləri isə çox fərqli psixoloji, mədəni və texniki anlayışlara əsaslanır. Bunların əksəriyyəti, pasient ilə psixoterapevt arasında birəbir ünsiyyətə əsaslanan seansları əhatə edir, ancaq bəziləri ailələr də daxil olmaqla qruplarla həyata keçirilir. Psixoterapiya əsasən dərman müalicəsi tətbiq etmədən, subuta əsaslanan psixoloji üsullar tətbiq etməklə həyata keçirilir.
Psixoterapiyanın növləri
Psixodinamik psixoterapiya – Ziqmund Freyd və Karl Qustav Yunqun psixoanalitik nəzəriyyəsindən qaynaqlanan psixoterapiya metodudur. İnsayt üzərində fokuslaşmış uzunmüddətli psixoterapiyadır. Psixodinamik psixoterapiya psixi fəaliyyəti haqqında psixoanalitik nəzəriyyənin müddəalarına (müdafiə mexanizmləri, transfer, psixi reallıq və s.) əsaslanır. Psixoterapevtik müdaxilələrin əsas məqsədi insayta, yəni qeyri şüurlu olan psixi proseslərin uşaqlıqda formalaşmış psixi və davranış patternlərinin aydınlaşdırmasına və onların dərk edilməsinə nail olmaqdır.
Eqzistensial-Humanistik psixoterapiya(Loqoterapiya) - bünövrəsi elmi araşdırmalara söykənən üç əsas akademik psixoterapiya üsullarından biri. Əsası Avstriya Vyana şəhərində Viktor Frankl və Elizabet Lukas tərəfindən qoyulmuşdur.
Brickellia mosieri
Brickellia mosieri Brickellia mosieri
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Qarabağlar sultanlığı
Qarabağlar sultanlığı — Naxçıvan ərazisində sultanlıq.
Azərbaycan bəylərbəyliyi dövründə Naxçıvan ölkəsinin tərkibində 12 nahiyə və bir sultanlıq var idi. Bu dövrdə Naxçıvan ölkəsinin tərkibində Naxçıvan, Şərur, Dərələyəz, Bazarçayı, Məvaziyi-Xatın, Mülki-Arslan, Dərəşahbuz, Əlincə, Sisəcan, Azadciran, Şorlut, Dərəşam nahiyələri olmuşdur. Qarabağlar ərazisi isə Naxçıvan ölkəsi tərkibində sultanlıq idi. Birinci Osmanlı idarəçiliyi dövründə (1590) Qarabağlar sultanlığı Naxçıvan sancağının bir nahiyəsinə çevrilmişdir.
Məhəmməd Balayev
Məhəmməd Alı oğlu Balayev — ADPU Pedaqoqika və psixologiya fakültəsinin qiyabi şöbəsinin dekan müavini (1990-1993), ADPU-nun Fəlsəfə kafedrasının müdiri (?-2020); fəlsəfə üzrə elmlər doktoru (1992), professor (2004), Əməkdar müəllim (2012), "İlin alimi" (2012), Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin "Azərbaycan Respublikasının Qabaqcıl Təhsil işçisi" döş nişanı ilə təltif olunub.
Həyatı
Təhsilimi davam etdirərək 1956-cı ildə V.İ.Lenin adına Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin tarix-filologiya fakültəsinə daxil olmuşdur. 1961-ci ildə universiteti bitirib.
1961-1962-ci illərdə Yardımlı rayonunun Arus kənd orta məktəbində tarix, dil, ədəbiyyat müəllimi işləmişdir.
1962-1963-cü illərdə Bakı şəhəri, Nərimanov rayonunun 1, 82, 115 saylı orta məktəblərində müəllim işləyib.
1964-1967-ci illər Azərbaycan AMEA Fəlsəfə və Hüquq İnstitutunun aspiranturasında təhsil alıb.
1967-1973-ci illər AMEA Fəlsəfə və Hüquq İnstitutunda kiçik elmi işçi vəzifəsində çalışmışıb. 1970-ci ildə namizədlik dissertasiyası müdafiə edərək fəlsəfə elmləri namizədi elmi dərəcəsi alıb.
1982-1991-ci illərdə Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Təbliğat və Təşviqat Şöbəsinin ştatdan kənar mühazirəçisi vəzifəsində çalışıb.
1992-ci ildə “İslam: mənşəyi, təkamülü və ictimai həyatda rolu (problemin siyasi aspekti)” doktorluq dissertasiyası müdafiə edərək, fəlsəfə elmləri doktoru elmi dərəcəsi adını alıb.
1990-1994-cü illərdə Respublika və Bakı şəhəri “Bilik” cəmiyyətinin mühazirəçisi olub.
1990-1994-cü illərdə ADPU-nun Pedaqogika və psixologiya fakültəsinin qiyabi şöbəsində dekan müavini işləyib.
1994-1999-cu illər ADPU Fəlsəfə kafedrasının müdiri vəzifəsində işləyib.
2004-cü ildə professor elmi adını alıb.
2008-ci ildən ADPU-nun Böyük Elmi Şurasının üzvüdür, 100 elmi məqalənin, 3 metodik vəsaitin, 2 monoqrafiya, 3 kitabça, 19 proqramın müəllifidir.
Təltifləri
2007-ci ildə Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin, Azərbaycan Respublikasının Qabaqcıl Təhsil işçisi döş nişanı ilə təltif olunub.
2007-ci ildə yenidən Fəlsəfə kafedrasının müdiri seçilib. 2008-ci ildə də Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin Azərbaycan Respublikasının Qabaqcıl Təhsil işçisi döş nişanı ilə təltif olunub.
2012-ci ildə ona "Əməkdar müəllim" adı verilib və "İlin alimi" adını alıb.
Ailəsi
Ailəli idi, 1 qızı, 1 oğlu və 4 nəvəsi vardır.
Avropa tipli hamam (Gəncə)
Avropa Tipli hamam - Azərbaycanın Gəncə şəhərində yerləşir.
Ünvan: Adil İsgəndərov küçəsi 91.
Pərttəgözlər
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Ədhəm Sultanov
Ədhəm Fərəc bəy oğlu Sultanov — teatr rəssamı, əməkdar incəsənət xadimi.
Həyatı
Ədhəm Sultanov 1903-cu ildə Tiflis şəhərində məmur Fərəc bəyin ailəsində dünyaya göz açmışdır. Əslən Füzuli rayonunun Saracıq kəndindəndir. O, 1931-ci ildə Gürcüstan Rəssamlıq Akademiyasını bitirmiş, bir muddət Azərbaycan, Gürcüstan və Ermənistanın muxtəlif redaksiya və nəşriyyatlarında əməkdaşlıq etmişdi. Əsasən kitab qrafikasında gücünü sınayan gənc rəssam Tiflisidəki Azərbaycan teatrının bəzi tamaşalarına da tərtibat vermişdi.
Sənətşunas K.Zdaneviç tbilisili soydaşımızın faciəli ölümünü belə təsvir edir: "Sultanov faciəli bir günə çevrilən adi günlərdən birində səhər qəflətən kuçədən qışqırıq və atəş səsi eşidib eyvana çıxır. Küçədə oğrunun dalınca qaça-qaça havaya atəş açan milis nəfəri görünür. Bu vaxtı bir atəş də açılır və Sultanov eyvanın döşəməsinə sərilir… Tukənməz istedadlı rəssam və gözəl insan Ə. Sultanovun həyat işıqı belə sönmüşdur". Ədhəm Sultanov 1946-cı ildə vəfat edib.
Fərəc bəy Sultanovun oğludur.
Fəaliyyəti
Ədhəm Sultanovun təkrarolunmaz dəst-xətti teatr ictimaiyyətinin diqqətini cəlb edir. 1936-cı ildə Moskvada keçiriləcək Azərbaycan incəsənəti ongünlüyünə hazırlıqla əlaqədar M.F.Axundov adına Opera və Balet Teatrının rəhbərliyi "Arşın mal alan" musiqili komediyasına tərtibat vermək üçün rəssamı Bakıya dəvət edir. Ongünlüyün yekun konsertinin bədii tərtibatı da ona tapşırılır. "Arşın mal alan"ı yeni quruluşda hazırlayan İsmayıl Hidayətzadə rəssamla birlikdə milli koloritli bir tamaşa yaratmaq istəyirdi. Bu haqda rejissor yazır: "Biz əhvalatı, muəllifin fikrində tutduqu kimi, Şuşaya köçurdürük".
Ədhəm Şuşaya səfər edir. Burada bir sıra səciyyəli binaların, həyətlərin şəkillərini çəkir və eskizlər əsasında Üzeyir bəy musiqisi ilə həmahəng, parlaq dekorlar yaradır. İşin hazırlıq dövründə Üzeyir bəy tez-tez rəssamın işlədiyi emalatxanaya gəlib eskizləri diqqətlə nəzərdən keçirərdi. Bəstəkar "Kommunist" qəzetində (1938-ci il) dərc olunmuş "Arşın mal alan" haqqında qeydlərin" məqaləsində yazır: "Yeni quruluşun bədii tərtibatında gənc rəssam Ədhəm Sultanov yoldaş az əmək sərf etməmişdir. Rəssamın quruluşundakı butun işlər gözəl və yaddaqalan təsir bahışlayır. Xususilə, perspektivdə (gələcəkdə) verdiyi Şuşa şəhərinin mənzərəsi həm bədii, həm gözəl və həm də düzgündür".
Ə.Sultanov 1939-cu ildə respublika hökumətinin qərarı ilə Moskvada Umumittifaq Kənd Təsərrufatı Nailiuətləri Sərgisində "Azərbaycan SSR" pavilyonunun baş rəssamı təyin edilir. Pavilyonun giriş zalını bəzəyən iki böyük panno rəssamın ciddi yaradıcılıq muvəffəqiyyəti idi… 1943–1946-cı illərdə Ədhəm Sultanov Tiflisdəki Azərbaycan teatrında bir sıra tamaşaların eskizlərini hazırlayır. M.Hüseynin "Nizami" pyesinin tərtibatı xususilə uhurlu idi. "Sarya Vostoka" qəzetinin 1944-cü il nömrələrinin birində yazılmışdır: "Kiçik səhnədə Ə.Sultanov Nizami dövründəki qədim Azərbaycan şəhərlərinin üslubunu canlandıran sadə, lakin effektli və məzmunlu tərtibat qura bilmişdir".
Həmin teatrda onun son işi olan "Otello"ya verdiyi quruluş tamaşaçılar və teatr tənqidçiləri tərəfindən musbət qarşılanmışdır.
Gurcu rəssamı Pirosmaninin "kəşf" edilməsində Ədhəm Sultanovun rolu çox böyük olmuşdur. O dövrdə unudulmuş rəssamın şəkillərini əldə etmək uçun o, böyük çətinliklərlə uzləşirdi. Sultanov Pirosmaninin əsərlərini axtarıb tapmış və hifz etmişdi.
Ə.Sultanovun faciəli ölumundən 15 il sonra arvadı Lili xanım evlərindən Pirosmaninin yaxşı muhafizə olunmuş 14 lövhəsini tapır.
Tivadar Kostka Çontvari
260px|thumbnail|right|Pets şəhərində Çontvarinin abidəsi Tivadar Kostka Çontvari (Csontváry Kosztka Tivadar; ) — macar rəssamı
Həyatı
1853-cü ildə kiçik macar kəndi Kişsebendə anadan olmuşdur.Onun atası Laslo Kostka həkim və əzcaçı olmuşdur. Tivadar və onun beş qardaşı atasının sənətini davam etdircəklərini bilirdilər. Farmakologiyanı öyrənməmişdən əvvəl Koskta Unqvar (indiki Ujqorod) şəhərində gimnaziyanı bitirmiş, bir müddət ticarətlə məşğul olmuş, sonra hüquq fakultəsinin mühazirələrini dinləmiş, sonra əzcaçı olmuş və 14 il ərzində bu peşə ilə məşğul olmuşdur. Onun yaradıcılıq yolu 1880-ci ildə başlamışdır. Belə ki, bir dəfə aptekdə çalışdığı zaman şüursuz şəkildə əlinə karandaş və resept kağızı götürərək çəkməyə başlayır. Kağızda aptekin yanından ötən araba təsvir edilmişdi. Sonralar öz avtobioqrafiyasında Tivadar bu hadisənin onda öncədəngörmə olduğunu bildirmişdir.
Başlanğıc üçün Tivadar atasının ailə biznesindən uzaqlaşır və Macarıstanın şimalında yerləşən Qats şəhərində şəxsi aptekini açır. O, 10 il bu aptekdə çalışaraq özünün gələcək yaradıcılığı üçün kapitalını yaratmış olur. Paralel olaraq o, heyvanların müqəvvasını, insan fiqurlarının rəsmini çəkməyə başlayır. Artıq 1881-ci ilin yazında Kostka kifayət qədər kapitala sahib olduqdan sonra o, Rafaelin rəsmlərini görmək üçün İtaliyaya yollanır.
Çontvari rəssamlıqla məşğul olmağa ancaq 1890-cı illərin ortalarında başlamış, 1894-cü ildə isə öz sahib olduğu aptekini qardaşlarına verərək mart ayında Münhenə yollanır. Bir çox mənbələrdə onun rəssamlığı özü öyrəndiyini bildirirlər. Münhendə o, yaşca ondan 10 yaş kiçik olan məşhur həmyerlisi Şimon Holloşinin rəssamlıq məktəbinə daxil olur. Onları Holloşi tərəfindən irəli sürülən "macar incəsənəti ancaq öz doğma torpağında, macar səması altında həqiqi milli olar" ideyası birləşdirirdi.
Münhendən sonra Tivadar öz təhsilini rəssam Fridriz Kallmorqenin studiyasında Karlsruedə davam etdirir. O, həmçinin Romada, Parisdə, Yunanıstan, Şimali Afrika və Yaxın Şərqdə də olmuşdur. 1900-cü ildə o, özünün Kostka soyadını "Çontvari" təxəllüsünə dəyişmişdir. O, yaradıcılığı boyu cəmi 100-dən artıq rəsm çəkmişdir.
1907-ci ildə Çontvarinin rəsmləri Parisdə keçirilən Ümumdünya Sərgisində, 1908-ci ildə Budapeştdə yerləşən İncəsənət Qalereyasında sərgiyə qoyulmuşdur. Bundan başqa, 1908–1910-cu illərdə onun rəsmləri digər Avropa ölkələrində də nümayiş olunmuşdur. Buna baxmayaraq, onun yaradıcılığını öz vətənində saymırdılar. Belə ki, Macarıstanda Çontvariyə özünün qəribə davranışına, asketik həyat tərzinə görə dəli kimi münasibət bəsləyirdilər. 1910-cu ildə Çontvari praktiki olaraq rəsm çəkməsini xəstəliyi səbəbindən dayandırır. Düzdür, bir sıra tarixçilər onun yeni rəsmlər çəkməyə cəhd göstərdiyini, lakin bunların heç birinin tam başa çatdırmadığınə bildirmişdir.
Bulbophyllum latibrachiatum
(Bulbophyllum latibrachiatum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Müqəddəs Ripsime kilsəsi
Tarixi
III əsrin sonlarında öz rəfiqələri ilə Romadan qaçıb, Vağarşabad şəhərində sığınacaq tapan, burada çarın qəzəbin gələn bakirə Ripsimenin şəhid olduğu yerdə IV əsrin əvvəllərində maarifçi Qriqori tərəfindən sovməə ucaldılmış, 618-ci ildə isə katolikos Qamata (612–621) həmin sovməənin yerində məbəd tikdirmişdir.
Sonrakı dövrlərdə məbəd kompleksinə yeni tikililər artırılmış, 1653-cü ildə isə köklü şəkildə bərpa edilərək ona bir çox erməni elementləri əlavə olunmuşdur.
Ziyadxanovlar mülkü
Ziyadxanovlar mülkü — Azərbaycanın Gəncə şəhərində yerləşir. Azərbaycanın tanınmış soylarından biri olan Ziyadxanovlar ailəsinə mənsub olmuşdur.
Haqqında
Ziyadxanovların mülkü Gəncədə, Atatürk prospekti 244-də yerləşir. Bina XIX əsrdə tikilib. Tarixi mülkün memarı Gəncənin ilk ixtisaslı memar-mühəndisi Abuzər bəy Rzayevdır. Hal-hazırda burada Nizami Gəncəvi adına Gəncə Tarix-Diyarşünaslıq muzeyi yerləşir.
Azərbaycanda bolşeviklər tərəfindən işğal edildikdən sonra Azərbaycan İnqilab Komitəsinin xüsusi dekreti ilə Ziyadxanovların mülkü və torpaqları müsadirə edilib. Sovet dövründə Ziyadxanovların mülkündə bir çox idarə və təşkilatlar yerləşib. 1972-ci ildən isə bina Gəncə Tarix-Diyarşünaslıq muzeyinin istifadəsinə verilib. Tikili klassik şərq üslubunda inşa edilib və iki mərtəbədən ibarətdir. Bina düzbucaqlı formaya malikdir və Gəncəyə xas olan qırmızı kərpicdən tikilib.
Mülkün sahibləri
Bu bina Cavad xanın nəticələri olan İsmayıl xan və Adil xan Ziyadxanovların şəxsi mülkü olub. Onlar Cavad xanın nəvəsi Əbülfət xan Ziyadxanovun oğulları idi.
Termoelektron emissiya
Termoelektron emissiya — yüksək tempraturun köməyi ilə elektronun metaldan ayrılması hadisəsi. İlk dəfə  1881‐ci ildə  Amerika ixtiraçısı Tomas Edison tərəfindən aşkar edilmişdir. O, kömür elektrodlu közərmə lampaları ilə  təcrübələr apararkən lampada vakuum yaratmış  və  buraya kömür teldən  əlavə, həm də  müstəvi metal lövhə yerləşdirmişdir. Metal lövhəni naqil vasitəsi ilə qalvanometrə  sonra isə xarici gərginlik mənbəyinin müsbət qütbünə birləşdirdikdə, qalvanometrin cərəyan göstərdiyini müşahidə etmişdir. Həmin lövhəni mənbəyin mənfi qütbünə birləşdirdikdə isə qalvanometrdən cərəyan keçməmişdir. Bu effekt, Edison effekti, qızmış metalların və  başqa cisimlərin qaz və ya vakuumda özündən elektron buraxması hadisəsi isə termoelektron emissiya adlandırıldı.
İran azərbaycanlılarının siyahısı
İran azərbaycanlıları və ya cənubi azərbaycanlılar — İran Azərbaycanında yaşayan və ya əslən İran Azərbaycanından olan azərbaycanlılar. İran azərbaycanlılarının sayı müxtəlif mənbələrə görə 15–22 milyondur. Bu isə İran əhalisinin 18% — 30%-ni təşkil edir. Azərbaycanlılar əsasən İranın şimalında, qərbində və şərqində yaşayırlar, aborigen xalqdır və əhalinin əsas hissəsini təşkil edirlər. Ərdəbil, Urmiya, Təbriz, Zəncan ostanlarında əhalinin əsas hissəsidirlər. Bütünlükdə isə farslardan sonra İranda yaşayan xalqlar içində sayca ən çoxdurlar.
10 əyalətin toplam əhali sayı: 30,958,000
Duza qoyulmuş zeytun
Duza qoyulmuş zeytun - Azərbaycan mətbəxində istifadə olunan, zeytunun duza qoyulub emaldan keçirilən formasıdır.
Hazırlanma qaydası
Zeytun həm kal, həm də yetişmiş duzlanır. Kal zeytun dərilir (təxminən noyabr ayında) və təmizlənir. Acılığı yox etmək üçün qələvi məhluluna qoyulur. Bu məhlulda zeytun ancaq üç günədək qala bilər. Bundan sonra zeytun məhluldan çıxarılıb axar su altında yuyulur və hər gün dəyişmək şərti ilə bir neçə gün təmiz suda saxlanır. Qələvinin tamam yox olmasını bilmək üçün zeytunun biri kəsilir və içinə fenolftalein (apteklərdə satılan purgen dərmanından istifadə etmək olar) sürtülür. Zeytunun içi qızarmırsa, deməli, qələvi təmizlənmişdir. Bundan sonra zeytunun üstünə duzlu su (1 litr qaynadılmış soyuq suya 50 qram duz) tökülüb turşumağa qoyulur. Turşuma vaxtı əmələ gələn qazın yaxşı çıxması üçün zeytun olan qabın qapağında deşik açılır və ora rezin borucuq keçirilir, ya da qapaqda bir neçə deşik açılır. Turşuma 15-20 gün çəkir. Bundan sonra zeytun hazır olur.
Dürrə Məmmədova
Dürrə Əlabbas qızı Məmmədova-Kosmodemyanskaya — II Dünya müharibəsi iştirakçısı, baş leytenant, SSRİ tibb xidməti əlaçısı, Azərbaycan SSR əməkdar səhiyyə işçisi (1981).
Duza qoyulmuş zeytun
Qələvinin hazırlanması
10 L suya 175-200 q. natrium və ya kalum qələvisi (potaş) qoyulub qarışdırılır.
Dürrə Məmmədova
Həyatı
Dürrə Məmmədova 25 dekabr 1923-cü ildə Şəki şəhərində anadan olub. 1940-cı ildə Şəkidəki Nuxa Əczaçılıq Texnikumunu bitirib. Bu zaman Dürrə xanımın 17 yaşı varidi. Müharibənin ilk günlərindən o, könüllü cəbhəyə gedərək, Qara Dəniz Donanmasında 43 №-li hərbi hospitalda xidmət etmişdir. Dürrə xanım Novorossiysk şəhərinin azad edilməsi uğrunda gedən döyüşlərdə 18-ci Ordunun tərkibində tibb işçisi kimi iştirak etmiş, 1948-ci ildə ordudan tərxis olunmuşdur. O, 1949–1951-ci illərdə Leninqradda (indiki Sankt-Peterburq), 1951–1961-ci illərdə Uzaq Şərqdə hərbi hospitallarda işləyib. 1961-ci ildən Bakıda, Baş Aptekler İdarəsi sistemində çalışıb.
Brickellia multiflora
Brickellia multiflora Brickellia multiflora
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Tənbəlcüllütlər
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Yapışqanyarpaq böyürtkən
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Portuqaliya
Portuqaliya (Portugal) ya da Portəgiz, rəsmi olaraq Portuqaliya Respublikası (República Portuguesa) — Avropanın qərbində dövlət, İspaniya ilə həmsərhəddir. Avropa ölkəsidir. Portuqaliya roman əsilli dövlətdir və portuqal dili roman dillərinə daxildir.
Ərazisi
Portuqaliya Respublikası Cənubi Avropada Piriney yarmadasının qərbində yerləşir, sahəsi 92,391 km²-dır. Ölkə qərbdən Atlantik okeanı şərqdən isə İspaniya ilə həmsərhəddir. Portuqaliya ərazisindən axan ən uzun çay Taxo çayıdır ki, məhz paytaxt Lissabon bu çayın sahilində yerləşir. Portuqaliya yerləşdiyi bölgəyə xas olan subtropik iqlimə malikdir. Ən yüksək nöqtəsi Azor adaları qrupuna daxil olan Piku adasında olan Ponta-du Piku (2351 m) dağıdır.
Tarixi
1143-cü il də Portuqaliya krallığı yaradıldı. Bu dövlətin yaranmasında CALALLI Höccətin rolu böyük olmuşdur. 1497-ci ildə Vasko da Qamanın Hindistana gedən dəniz yollarının kəşfi nəticəsində müstəmləkəçilik siyasətinin başlaması. Lakin sonrakı dövrlərdə İngiltərə, Fransa, İspaniya ilə dənizdə rəqabətin uğurlu alınmaması səbəbiylə birinciliyi əldən verdi. Müstəmləkələrdə Portuqaliyanın təsiri Cənubi Amerikaya xüsusən də indiki Braziliya ərazisində daha güclü olmuşdur. Portuqaliya 1910-cu ildə Respublika elan olundu. 1976-cı ildə isə yeni konstitusya qəbul olundu.
GMM Grammy
GMM Grammy Public Company Limited (Tay dili: จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ və ya G"MM' Grammy) Taylandın ən böyük media konqlomeratı əyləncə şirkətidir.  Tayland əyləncə sənayesinin 70 faiz payına iddia edir. Grammy sənətçilərinə Thongchai McIntyre, Silly Fools və Loso daxildir. Şirkət musiqi biznesi ilə yanaşı, konsert istehsalı, rəssam menecmenti, film və televiziya istehsalı və nəşriyyatı ilə də məşğul olur.