cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Codex Seraphinianus
Yazı sistemi
Kitabın yazı sistemi, ehtimal ki, ixtira edilmiş yazı sistemidir, amma adi Qərb yazı sistemlərinə (sətrin soldan sağa, böyük və kiçik hərflərdən istifadə olunduğu, bəzilərinin ikili rəqəmlərdən ibarət olduğu əlifba) görə modelləşdirilmişdir. Bəzi hərflər yalnız sözlərin əvvəlində və ya sonunda görünür, bu da kitabın yazı sisteminin Sami yazı sistemləri ilə olan ortaq xüsusiyyətlərindəndir. Əlifbanın əyri xəttli hərfləri sapa,ipə oxşayıb, düyünlər nümayiş etdirlir və bir qədər Sinhal əlifbasının hərflərini xatırladır.
Kitabın dili illərdir dilçilərə kitabın dilini hərtərəfli təhlil etməsinə imkan vermir. Bununla birlikdə, səhifələrin nömrələnməsində istifadə olunan say sistemi Allan K.Veksler və bolqar dilçi İvan Derzhanski tərəfindən pozulmuşdur. Bu sistem 21-lik say sisteminin bir versiyasıdır.
11 may 2009-cu ildə Oksford Universiteti Kitabxanaçılar dərnəyində etdiyi çıxışında Serafini, Kodeksin sətirləri arasında gizli bir məna olmadığını söylədi, yazı təcrübəsinin öz-özünə yazmaya bənzədiyini və əlifbanın oxuculara çatdırmaq istədiyi təsirin, uşaqların hələ başa düşə bilmədikləri kitablara baxarkən hiss etdiklərinə uyğun olduğunu ifadə etdi. Amma yenə də bu əlifba böyüklər üçün də mənalı idi.
Məzmunu
Kitab 2 hissəyə ayrılmış 11 fəsildən ibarətdir. Birinci hissə flora, fauna və fizikaya yer verməklə canlı aləmin (təbii aləmin) tərifi barədə təəssürat yaradır. İkinci hissə, humanitar elmlər və geyim, tarix, yemək və memarlıq kimi insan həyatının müxtəlif tərəflərindən bəhs edir. Hər bir fəsildə ümumi ensiklopedik mövzuya toxunulur və bu fəslin mövzuları belədir:
Son hissədən sonra cədvəl və ya bir indeks var, bunun ardınca sonsözə bənzər bir hissə gəlir, ancaq bu hissənin yazılması səliqəsiz və tələsik görünür.
Altıncı hissədəki iki lövhədə fransız dilində bir neçə sətir var. Bu sətirlər Marsel Prustun İtirilmiş zamanın axtarışında'' romanındandır. "A la recherche du temps perdu: Albertine disparue". Şəklin aşağısında yazılmış sözlər eyni kitabdandır.
Nəşrləri
thumb|300px|Codex Seraphinianus  nəşrlərindən birinin üz qabığı Orijinal nəşri iki cilddə çap edilmişdir: İki il sonra ABŞ, Almaniya və Hollandiyada bir cildlik nəşri çıxdı: Franko Mariya Ricci, 1993-cü ildə bir cildlik nəşrini nəşr etmədən əvvəl, 1980-ci illərin nəşrləri bir neçə ildir çapdan çıxmışdı: 2006-cı ildə Rizzoli, İtaliyada genişlənmiş, lakin daha ucuz nəşrini buraxdı. Bu nəşrdə müəllifin əlavə illüstrasiyaları və ön sözləri var: 2013-cü ildə Rizzoli, ikinci nəşr olaraq imzalanmış və nömrələnmiş "lüks" buraxılışla yenidən işlənmiş məhdud sayda buraxıldı. İtalyan və 300 ingilis dilində 300 nüsxə çap edilmişdir: 2017 Kodeks Serafini divar təqvimi 2016-cı ildə Universe Publishing tərəfindən nəşr edilmişdir.
Şərhlər
Asimovun Elmi Fantastik əsərindən Berd Sirlz (aprel 1984): “Fakt maskası ilə qəribə ədəbi mövqe tutan bu kitab, sürrealizm və fantaziya arasındakı narahatlıq sərhədindədir.
Amerikalı jurnalist Cim Dauyer, bu əsəri məlumat çağının erkən bir tənqidi hesab etdi.
Ensiklopediyaya bəlli bir dövrün bilikləri düzəltməyə meylli bir janr kimi baxılırsa, Serafininin "fantaziya ensiklopediyası" nda ("fantaencyclopedia") bu mövzuda çox şey yoxdur. Italo Kalvinoya görə, skelet "dəyişkən şəkillərlə dolu bu dünyada eyni şəkildə davam edən gerçəkliyin yeganə nüvəsidir". Bu istehzalı və hərtərəfli dəyişkənlik üçün Codex Seraphinianus, zehni sahə ilə əlaqə quran və "yarım formalı ziddiyyətli dünyanın kataloqu" yaratmağa çalışın.
Həmçinin bax
Riçard Devis. "Codex Seraphinianus - The World's Weirdest Book". AbeBooks. http://www.abebooks.com/books/RareBooks/serafini-fantasy-art-weird/Codex-Seraphinianus.shtml.
İlqar Sarıyev
İlqar Mahmud oğlu Sarıyev - Azərbaycanlı şəhid.
Həyatı
Sarıyev İlqar Mahmud oğlu 10 mart 1970-ci ildə Gədəbəyin Heriknaz kəndində anadan olub. 6 may 1994-cü ildə şəhid olub.
Təhsili
O, 1987-ci ildə Gədəbəy rayonu Hacıalılar kənd orta məktəbini bitirmişdir. 1987-ci il sentyabr ayında Abşeron rayonu 147 saylı peşə məktəbinə daxil olub, ekskavator maşinisti peşəsinə yiyələnmişdir. 1991-ci il 2 fevralda isə Gədəbəy şəhəri 148 saylı TPM-ə daxil olmuş, 4 noyabr 1991-ci ildə 5-ci dərəcəli baytar operatoru peşəsini almışdır.
Hərbi xidməti
20 iyun 1988-ci ildə hərbi xidmətə getmiş, 19 iyun 1990-cı ildə xidmətini başa vurmuşdur. 1993-cü ilin noyabr ayında Milli Ordumuz yaradılarkən könüllü olaraq torpaqlarımızın azadlığı uğrunda döyüşə yollandı. Bir ay Seyfəlidə poliqonda iştirak etmiş, orada pulemyotçuluğu öyrəndikdən sonra Ağdam rayonu uğrunda gedən döyüşlərdə fəal iştirak etmişdir.
Vəfatı
6 may 1994-cü ildə şəhid olub.
Norman Fucking Rockwell!
Norman Fucking Rockwell! — amerikalı müğənni Lana Del Reyin 30 avqust 2019-cu idə Polydor və Interscope Records tərəfindən buraxılan altıncı studiya albomu. Prodüserliyini əsasən Lananın özü və Jack Antonoff etmişdir, həmçinin Zak Daues, Andrew Wyatt və onun əvvəlki işlərinə töhfələr verən Rick Nowels dəstək olmuşdur. Norman Fucking Rockwell! soft rok, psixodelik rok və pianolu mahnılardan ibarətdir. Albom rəssam Norman Rokvellin adını daşıyır. Üz qabığında Lana və Cek Nikolsonun nəvəsi Duke Nicholsonun yelkənli qayıqda çəkdirdiyi şəkil yer alıb.
Dərə piri (Şahbuz)
Dərə piri, Naxçıvan Muxtar Respublikası Şahbuz rayonu ərazisində ziyarətgah.
Haqqında
Şahbuz rayonunun Nursu kəndinin şimalında, dərənin içərisində ziyarətgah. Pirin binası son zamanlarda təmir edilmişdir. Pir binası beşbucaqlı formadadır. Binanın girişi cənub tərəfdəndir. Onun içərisində bir böyük və iki kiçik müsəlman qəbiri vardır. Pirin içərisində həmçinin biri böyük, biri isə kiçik olmaqla iki qara daş vardır. Pır yerli əhalinin müqəddəs ziyarətgahlarından biridir. İnsanlar bura gələrək qurban kəsir və niyyətlərinin hasil olması üçün ziyarət edirlər. Pirin içərisi xalça və palazlarla döşənmiş, islam müqəddəslərinin rəsmləri ilə bəzədilmişdir. Aşkar olunan keramika məmulatına əsasən pirin yaranmasını 13-14 əsrlərə aid etmək olar.
Tesla Model 3
Tesla Model 3 - orta ölçülü, 4 qapılı, elektriklə işləyən, Tesla şirkəti tərəfindən hazırlanan avtomobil.
Model 3 — ün məhdud sayda istehsalı 2017-ci ilin İyul ayından başlayıb,   və ilk 30 avtomobil sahiblərinə İyulun 28-i 2017-ci ildə verilib. Teslanın CEOsu Elon Musk 2017-ci ilin Dekabrına qədər 20 000 avtobil istehsal edəcəklərini gözlədiklərini deyib, bu ümumi istehsal qabiliyyətinin 60 faizini təşkil edir.
2016-cı ildə Model 3-ün planını elan etdikdə, ilk bir həftəyə 325 000 onlayn avtomobil sifariş (reserv) verilmişdir. Bu sifarişlərin ümumi məbləği 14 milyard dollar edir. 2017-ci ilin may ayına olan məlumata görə isə 400 000 və 500 000 arasında Model 3 sifariş verilib, amma Tesla özü maliyyə hesabatlarında bu barədə bir rəqəm açıqlamayıb.
Osmanlı-Bizans müqaviləsi (1420)
thumb|[[I Mehmed|Mehmed Çələbi]] Osmanlı-Bizans müqaviləsi, Osmanlı sultanı I Mehmedin Bizans imperiyası ilə imzaladığı bir müqavilədir.
Carılqaç gölü
Carılqaç gölü (Джарилгач, Carılğaç, Джарылгъач) — Çernomorsk rayonunun və Tərxan Qut yarımadası (Donuzlavdan sonra) ən böyük gölü. Çernomorsk rayonunun mərkəzi hissəsinin qərbində yerləşir. Su səthinin sahəsi 8.3 km²-dir. Ümumi mineralizasiya növü acı-duzludur. Liman mənşəllidir. Qapalı hidroloji rejimə malikdir.
Yerli sakinlər və ora gələn turistlər səhvən Carılqaç gölə liman deyirlər, baxmayaraq ki gölün dənizlə əlaqəsi yoxdur.
Gölün adı Krım tatar dilindən tərcümədə parçalanmış, çatlamış deməkdir.
Coğrafiya
Tökülən və axan çayları, adaları yoxdur.
Yarılqac və Panskoye gölləri ilə birlikdə, Yarılqaç körfəzinə bitişik göllər qrupuna aiddir. Göl Yarılqaç körfəzindən və Yarılqaç gölündən Mejvodnoe - Zaitsevo - Krasnaya Polyana yerli yolu ilə ayrılır.
20 km uzunluğundakı Carılqaç və 24 km uzunluğundakı Kirovskaya dərələri gölə tökülür. Şimal və cənub (qismən) sahilləri dik, qərb və şərq isə alçaqdır, uyğun olaraq 5-6 və 2-3 m hündürlükdədir.
İqlim
Gölün ərazisindəki iqlim mülayim kontinentaldır. İyul ayında orta temperatur təxminən +23 ° C, yanvar ayında - 0 ° C-dir. Orta illik yağıntı 350 mm-dən azdır.
Qaracaqaya (Həştrud)
Qaracaqaya — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Həştrud şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 100 nəfər yaşayır (20 ailə).
Qazi Gümüştigin
Həyatı
Onun atası Danışmənd Qazi Malazgird döyüşü ndən sonra Anadolu nun mərkəz-şərqində yerləşən Danışməndlilər dövlətinin əsasını qoymuşdur. Danışmənd Qazi 1084-cü ildə vəfat etdikdən sonra oğlu Qazi Gümüştigin onu hakimiyyətdə əvəz etmişdir.
Birinci Səlib yürüşü zamanı Qazi Gümüştiginin torpaqları səlibçilərin birbaşa yürüş yolu üzərində yerləşirdi. 1097-ci ildə Dorileon döyüşü ndə məğlub olsa da, 1100-cü ildə Antioxiyalı I Bohemond u ələ keçirməklə uğur qazandı. Bundan sonra da yürüşünü davam etdirərək, torpaqlarını cənub yönünə doğru genişləndirdi və Malatya nı 1103-cü ildə Malatya döyüşündən sonra ələ keçirdi.
1104-cü ildə ölümündən sonra yerinə oğlu Əmir Qazi taxta keçmişdir.
Populyar mədəniyyətdə
Qazi Gümüştiginin obrazı Türkiyə televiziya serialı olan "Diriliş: Ərtoğru l"da Mehmet Polad tərəfindən "Gümüştigin bəy" adlandırması ilə canlandırılmışdır.
Xalidə Əliməmmədova
Xalidə Əliməmmədova (tam adı: Xalidə Şıxzadə qızı Əliməmmədova; ) — aktrisa.
Həyatı
Xalidə Əliməmmədova 1973-cü il martın 05-də Xaçmaz rayonunda doğulub. 1997-ci ildə fərqlənmə bakalavr diplomu ilə Ə.Hüseynzadə adına Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin «Dram və kino aktyorluğu» fakültəsini bitirib. Həmin il sözügedən universitetin «Teatrşünaslıq» fakültəsinə qəbul olub, 1999-cu ildə maqistr pilləsinə yüksəlib. 1995-ci il avqustun 25-dən Azərbaycan Dövlət Gənclər teatrında aktyor vəzifəsində çalışıb. 2009-cu il may ayının 1-dən Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar teatrının aktrisasıdır.
Nudibranchia
—  aləminin  tipinin  sinfinə aid heyvan dəstəsi.
Qarna (Sulduz)
Qarna - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sulduz şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 813 nəfər yaşayır (128 ailə). Əhalisi kürdlərdən ibarətdir.
NGC 2450
NGC 2450, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əkizlər bürcü istiqamətində yerləşir. Sbc tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
İstanbul terror aktı (2022)
2022-ci il İstanbul terror aktı — 13 noyabr 2022-ci il tarixində saat 16.20-də İstanbulun Beyoğlu səmtindəki İstiqlal küçəsində baş verən bombalı hücumdur. Partlayış nəticəsində 6 nəfər həlak olub, 2-si ağır olmaqla 81 nəfər yaralanıb. Partlayışdan sonra İstiqlal küçəsi piyadaların üzünə bağlanıb, əraziyə çoxlu polis, təcili yardım və yanğınsöndürənlər gəlib. Təxminən bir saat sonra Radio və Televiziya Üst Şurası (RTÜK) partlayışla bağlı yayım qadağası qoyub.
Partlayış sonrası
Partlayışdan sonra əraziyə çoxlu xilasetmə, polis və sağlamlıq qrupları göndərilib, polis qüvvələri İstiqlal küçəsini boşaldıb və Taksim məscidi bağlanıb. Bildirilib ki, helikopter lər təhlükəsizlik məqsədilə küçənin ətrafına havadan baxış keçirib. Qırmızı Aypara Twitter-də ətrafdakı xəstəxanalara lazımi qan tədarükü edildiyini və təcili qan ehtiyacının olmadığını açıqlayıb.
İstintaq davam edərkən, Təhlükəsizlik Baş İdarəsi hücumda istifadə edilən partlayıcının TNT olduğunu açıqlayıb.
Zərər və itkilər
4 nəfər hadisə yerində, 2 nəfər isə xəstəxanada olmaqla 6 nəfər ölüb, 81 nəfər yaralanıb. Yaralılar Taksim Təhsil və Araşdırma Xəstəxana sı ilə Prof. Dr. O, Cəmil Taşcıoğlu Şəhər Xəstəxanasında müalicə olunub.
Bundan başqa, partlayışın baş verdiyi ərazidəki mağaza və tikililərə də ziyan dəyib.
Sosial təsirlər
Hücumun baş verdiyi axşam Vodafone Park da Beşiktaş və Antalyaspor arasında oynanılacaq futbol matçı daha sonrakı tarixə təxirə salınıb.
Hücumdan bir gün sonra İstiqlal prospektində küçə boyu cəmi 1200 türk bayrağı asılıb. Həmin gün İstiqlal küçəsindən skamyalar götürülüb.
Rah Danə (Sulduz)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 681 nəfər yaşayır (177 ailə).
Pəhləvan (Takab)
Pəhləvan - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Takab şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 10 nəfər yaşayır.
Sent Cons
Sent cons — Antiqua və Barbudanın paytaxtı.
Şəhər karib dənizi buxtasında Antiqua adasının şimal-qərb sahilində yerləşir. Şəhər iri dəniz limanıdır. Turizm mərkəzidir.
Tarixi
Sent-Cons şəhəri 1632-ci ildə Sent-Kitts adasından gəlmiş ingilislər tərəfindən salınıb. XVIII əsrdən Sent-Cons Britaniya kral donanmasının Vest-İndiya qərargahı olmuşdur. 1981-ci ildən müstəqil Antiqua və Barbuda dövlətinin paytaxtıdır.
İlham Yadullayev
İlham Yadullayev (17 sentyabr 1975-ci ildə anadan olub) — azərbaycanlı keçmiş futbolçu müdafiəçisi və "Sumqayıt" FK-nın keçmiş baş məşqçisidir.
Beynəlxalq karyera
Yadullayev 1998–2004-cü illərdə Azərbaycan milli futbol komandasının heyətində 35 oyun keçirib.
Fələstin keffiyəsi
Fələstin keffiyə (ərəb: كوفية‎, romanlaşdırılmış: koofiyyeh) adətən boyun və ya baş ətrafına taxılan damalı qara və ağ keffiyəhsidir.
Cozef Pulitser
Cozef Pulitser — macar əsilli publisist və jurnalist.
Həyatı
Cozef Pulitser Macarıstanın Mako şəhərciyində doğulub. Uşaqlığı Budapeştdə keçib, elə orada da hərbi qulluğa girib. 1864-cü ildə – 17 yaşı olarkən ABŞ-yə mühacirət edən Pulitser Şimal Ordusunun tərkibində muzdlu kimi vətəndaş müharibəsinin iştirakçısı olub. Müharibə bitəndən sonra San-Luiz şəhərinə köçüb və 21 yaşında orada nəşr olunan almandilli "Westliche Rost" qəzetində müxbir işinə düzəlib. Artıq 3 il sonra Pulitser qəzetin həmsahiblərindən birinə çevrilib, ancaq öz payını böyük pula satıb.
1871-ci ildən o, siyasətlə maraqlanmağa başlayıb. Hələ 22 yaşı olarkən Missuri ştatının qanunverici orqanına seçilib. 1871–72-ci illərdə öz ştatında Liberal Respublikaçılar Partiyasının bölməsini yaratmağa köməklik göstərib. 1872-ci il prezident seçkisində partiyanın namizədi Qaras Qrili uğursuzluğa düçar olandan sonra Pulitser siyasi yönümünü dəyişərək demokratlar tərəfə keçib.
1878-ci ildə Pulitser almandilli "Disratch və Rost" qəzetlərinə nəzarətə nail olub. Bu qəzetlərin tirajlarının sürətlə artması və "Rost-Disratch" nəşr qrupunda birləşdirilməsi sayəsində Pulitser San-Luizdə ən nüfuzlu qəzet maqnatına çevrilib.
5 oktyabr 1882-ci ildə "Rost-Disratch" Baş redaktoru Pulitserin siyasi opponentlərinin əleyhinə radikal yazılar yazır. Yaranan qalmaqal, üstəlik də sağlamlığının zəifləməsi Pulitseri Hyu-Yorka köçməyə məcbur edir.
10 may 1883-cü ildə Pulitser əvvəllər maliyyəçi Cey Qaulda məxsus olan "World" qəzetini alır. Onun redaktorluq istedadı sayəsində qəzet demokratların Nyu-Yorkdakı ruporuna çevrilir. Daha 4 il sonra o, əlavə olaraq "Evening World" qəzetinin çapına başlayır.
Pulitserə öz qəzetlərinin tirajını artırmağa kömək edən metod çox sadə və effektli idi. Onun qəzetlərinin səhifələrində siyasi korrupsiya qalmaqalları haqda yazılar, jurnalist təhqiqatları, müxtəlif sahələrdən sensasiyalar, bir qədər yumor və bol-bol reklam özünə yer tapırdı. Daha sonra Pulitser buraya idman xəbərləri, qadınlar üçün səhifələr və parlaq illüstrasiyalar da əlavə etdi. Beləliklə, Pulitserin qəzetlərində hər şey vardı – şayiələrdən başlamış ciddi siyasi analizlərə qədər.
İspaniya-ABŞ müharibəsi başlayanda Pulitserin "World" qəzeti Uilyam Hertsə məxsus "New York Morning Journal" ilə kəskin rəqabətə girdi. Məhz bu mübarizə "sarı mətbuat" ("yellow journalism") termininin yaranmasına səbəb oldu. Bu termin qəzetlərin rəqabətdə əl atdıqları üsulların xarakteristikasını əks etdirirdi.
Gərgin fəaliyyət Cozef Pulitserin səhhətini zəiflətdi – o, görmə qabiliyyətini itirməyə başladı, üstəlik, mütəmadi əsəb sarsıntılarından üzülməyə başladı. Ona görə də 1887-ci ildə 40 yaşlı Pulitser Baş redaktor postunu tərk etdi, 3 il sonra isə naşirlik fəaliyyətindən əl çəkdi və yalnız siyasətlə maraqlanmağa başladı.
O,29 oktyabr 1911-ci ildə dünyasını dəyişdi. Onun vəsiyyətnaməsi bütün jurnalist aləmi üçün gözlənilməz oldu. Pulitser Kolumbiya Universitetində onun hesabına jurnalistika məktəbi yaradılmasını və illik mükafat (Pulitser mükafatı) təsis olunmasını vəsiyyət etmişdi.
Həmin mükafat 1917-ci ilin mayından başlayaraq təqdim olunur. Qaliblər barədə qərarı Kolumbiya Universitetinin təyin etdiyi jüri (Pulitzer Prize Board) qəbul edir. Hər il 25 mükafat təqdim olunur.
Qarğa (Həştrud)
Qarğa — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Həştrud şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 285 nəfər yaşayır (48 ailə).
Maşınqayırma və Kimya Sənayesi Müəssisəsi
Maşınqayırma və Kimya Sənayesi Anonim Cəmiyyəti (qısaca MKS), 15 mart 1950-ci ildə Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin hər cür silah, sursat, raket bütün növ avtomobil və texnika ehtiyaclarını təmin etmək olan və Milli Müdafiə Nazirliyinə tabe olan müdafiə sənayesi sahəsində fəaliyyət göstərən dövlət müəssisəsi kimi yaradılmışdır. MKS 3 iyul 2021-ci il tarixdən Maşınqayırma və Kimya Sənayesi Səhmdar Cəmiyyəti haqqında 7330 saylı Qanunla səhmdar cəmiyyətə çevrilmişdir.
Təşkilatın əsasları Fateh Sultan Məhəmməd tərəfindən yaradılmış artilleriya istehsalı zavoduna əsaslanır. Təşkilat dünyanın 40-dan çox ölkəsinə məhsullarını ixrac etməyi bacarmışdır. 2020-ci ildə təşkilatın mənfəəti ₺925.788.800-ə çatdı və beləliklə də bu onu ən gəlirli dövlət sənaye təşkilatları arasında ilk üçlüyə çıxarmışdır. Ən son 2020-ci ildə MKS Təşkilatı, Türkiyənin 100 ən böyük sənaye təşkilatından biri olaraq 90-cı yerdə olmuş və həmçinin Türkiyənin müdafiə sənayesi təşkilatları arasında 4-cü, dövlət sənaye təşkilatları arasında isə 7-ci sırada yer almışdır.
Corctaun (Aksenson adası)
Corctaun- Askenson adasının paytaxtı. Əhalisi 2008 sayımına görə 450 nəfərdir.
Mənbə
Ölkələr haqqında kitab
Ponticola
Ponticolal (Ponticola) — Xullar fəsiləsinə daxil olan balıq cinsi. Əsasən Qara dəniz və Xəzər dənizlərində yayılmışdır. Əvvəllər Ponticola Xul cinsinin alt cinsi olaraq təsnif edilirdi.
Növləri
Cinsə 15 növ daxildir:
Kubanıçbəy Ömürəliyev
Kubanıçbəy Qasımoviç Ömürəliyev — qırğız diplomatı, səfiri və 11 noyabr 2022-ci ildən Türk Dövlətləri Təşkilatının Baş katibi.
Həyatı
15 sentyabr 1960-cı ildə Ton rayonunda doğulub.
Təhsili
Ömürəliyev 1984-cü ildə Qırğız Milli Aqrar Universitetini mexaniki mühəndisliyi ixtisası üzrə və 1994-cü ildə Moskva Sənaye Mülkiyyəti İnstitutunu iqtisadiyyat ixtisası üzrə bitirib.
Saxsıtəpə (Sulduz)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 259 nəfər yaşayır (57 ailə).
M 84
NGC 4374, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. E1 tipli. tərəfindən ildə 8.38 sm (3.3 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Xarici İşlər Nazirliyi (Sovet İttifaqı)
Nazirlik 16 iyul 1923-cü ildə Sovet İttifaqının yaradılması haqqında müqavilə imzalandıqdan sonra keçmiş Rusiya SFSR Xarici İşlər Xalq Komissarlığının bazasında ümumittifaq səviyyəsində yaradılmışdır. Seçiləcək hər bir nazirin namizədliyi Sovet İttifaqı Nazirlər Sovetinin sədri tərəfindən irəli sürülür və Ali Sovetin Rəyasət Heyəti tərəfindən təsdiq edilirdi.
Xarici İşlər Nazirliyi diplomatik müqavilələr üzrə danışıqlar aparır, Beynəlxalq Mərkəzi Komitənin şöbəsi ilə Sovet xarici siyasətini aparır, dünya ölkələrini beynəlmiləlçilik, dünya kommunizmi və anti-imperializm məqsədlərinə doğru istiqamətləndirirdi. Mixail Qorbaçov Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının baş katibi olana qədər nazirliyin strukturu demək olar ki, dəyişilməz qaldı.
Qatanqu (Həştrud)
Qatanqu — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Həştrud şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 141 nəfər yaşayır (27 ailə).
Şamaxı mədəniyyəti
200px|thumb|right|[[Şamaxı rəqqasələri]] Şamaxı şəhərinin adına ilk dəfə II əsrdə Kemaxiya kimi rast gəlinir. Bu şəhər 918-1538-ci illərdə Şirvanşahlar dövlətinin paytaxtı olmuşdur.
Şamaxı aşıq sənətinin özünəməxsusluq kəsb etməsinin əsas meyarlarından biri də saz havaları ilə muğamın sintez edilərək xüsusi ifa tərzinin yaradılmasıdır. Şamaxı aşıq poeziyasının əsas mövzusu etnoqrafik çalarlar, sevgi-məhəbbət motivləri, gözəlliyin tərənnümü, zəmanədən şikayət, çar və yerli məmurların özbaşınalığı olmuşdur. Həm saz çalıb oxuyan, həm oynayan, həm də dastan söyləyən Şamaxı aşıqlarından Molla Qasım Şirvani (13-14 əsrlər), Əsir Şirvani (16-17 əsrlər), Saleh Şirvani (17 əsr), Zabit Şirvani (18 əsr), Aşıq Mürsəl Babaş oğlu (19 əsr), Aşıq Saleh (19 əsr), Qasım Şirvani (19-20 əsrlər), Məşədi Abbas Şirvani (19-20 əsrlər), Şərifalı ağa Şirvani (19-20 əsrlər), Məhəmməd Zahid Şirvani (19-20 əsrlər), Aşıq Şakir Hacıyev (20 əsr) və b. adlarını qeyd etmək lazımdır.
Azərbaycanda geniş yayılmış milli rəqslərimizdən Abayı, Alçagülü, Ay bəri bax, Azərbaycan, Bənövşə, Birilliant, Çalpapaq, Ceyrani, Gəlin atlandı, Gəlin gətirmə, Gəlin havası, Gülgəz, Heyvagülü, İnnabı, Kəndiri, Koroğlu, Lalə, Mirvari, Misri, Naznazı, Qaytağı, Qoçəli, Şalaxo, Tərəkəmə, Toy, Uzundərə, Zoğalı, Yallı, Xançobanı zəngin mənəvi mədəniyyətə malik olan Şamaxıda da geniş yayılmışdır. Məlumdur ki, 19 əsrin ortalarında Peterburq Rəssamlıq Akademiyasının prezident müavini Q.Q. Qaqarin Azərbaycanın bir sıra bölgələrində, o, cümlədən Şirvanda – Şamaxıda olmuş, gözəl sənət əsərləri yaratmışdır. Onun "Şamaxı rəqqasəsi" adlı tablosu Şirvanın mahir musiqi ifaçıları, rəqqasələri haqqında etnoqrafik məlumat toplamaq baxımından dəyərli sənət əsəri hesab edilə bilər. Ümumiyyətlə, Şamaxıda olan digər səyyahlar da, xüsusən Avropa səyyahları da Şamaxı rəqqasələrini gözəl, yüksək qiymətləndirmiş, onların incə və peşəkar rəqslərindən bəhs etmişlər.
Hovard Ayken
Hovard Ayken — ABŞ mühəndisi.
Həyatı
Hovard Ayken İndianapolisdə, İndiana ştatında böyüyüb (o, 1900-cü il 8 martda anadan olub). 8-ci sinifdən sonra o, işıqlandırma və istilik təchizatı şirkətində gecə operatoru işləmək məcburiyyətində qalmışdı, gündüzlər isə Arsenal texniki məktəbinə gedirdi. Məktəb rəhbərliyi gəncin bacarıqları ilə maraqlandı və ona imtahanları vaxtından əvvəl vermək üçün şərait yaratdılar. Sonra o, Viskonsin ştatı universitetinə daxil olur və eyni zamanda qaz şirkətində işləyir. 1923-cü ildə Ayken bakalavr dərəcəsini, gecə işi üçün isə qaz şirkətinin baş mühəndis vəzifəsini əldə edir.
10 il energetika mühəndisi işlədikdən sonra o, 1935-ci ildə Çikaqo universitetinə daxil olur, sonra isə Harvord universitetinin fizika üzrə aspirantı olur, 1939-cu ildə Aykenin Harvord universitetinin fizika şöbəsinə təqdim olunmuş "Enerjinin məkan keçiriciliyi nəzəriyyəsi" adlı doktorluq dissertasiyası analitik qeyri-xətti differensial bərabərliyi həll etməyin mümkünsüzlüyü haqqında məyus ifadələrlə boldur, adekvat olaraq tədqiq etdiyi məfhumu izah edərək deyir ki, hətta onların rəqəmsal həlli insan üçün əlçatmaz olan həcmdə hesablamalar tələb edir.
1937-ci ildə bu düşüncələr nəticəsində onun "Təklif edilən avtomatik hesablama maşını" adlı işi (o, bunu öz vəsaiti ilə çıxartmışdı) meydan gəldi. O, burda maşını kommutasiya lövhəsi şəklində izah edirdi, harda ki hesablayıcı maşının müxtəlif qovşaqları montaj olunub, belə ki kommutasiya lövhəsinin hər bir paneli ayrı-ayrı riyazi əməliyyatların icra edilməsi üçün nəzərdə tutulub.
Harvord o dövrdə "əsl" araşdırmalar mərkəzi idi, ona görə də Ayken özünə dəstək tapa bilmədi, əksinə rəqabət var idi. Çoxları inanmırdı ki, belə maşın yaratmaq olar. Onu yalnız astronom Şepli və biznes məktəbinin professoru Ted Braun dəstəkləyirdi. Ayken bu işə "Monro" firmasını, xüsusən də şəxsən baş mühəndis C. Çeyzi cəlb etməyə çalışırdı. İş Çeyzi maraqlandırsa da, rəhbərlik ideyanı praktik hesab etmədi və onun həyata keçirilməsindən imtina etdi.
Çeyz Aykenə IBM firmasına müraciət etməyi tövsiyə etdi, onun bu firmanın prezidenti Tomas Uatsonla tanışlığı belə oldu. 1939-cu ildə müqavilə bağlandı, hansı ki IBM firması ABŞ hərbi-dəniz müəssisəsinin maliyyə dəstəyi ilə Ayken maşınının yaradılmasını öhdəsinə götürdü. 7 il sonra, 1944-cü ildə "Mark-Q" adını almış maşın qurulmağa başladı. Maşında istifadə olunan rele, sayğaclar, əlaqələndirici qurğular, çap edən mexanizmlər, perfokart daxil etmək üçün qurğular o vaxt IBM firmasının istehsal etdiyi tabulyatorların standart hissələri idilər.
23 qiymətli onluq saylarla işləyən bu maşın toplama əməliyyatını 0,3 san, vurma əməliyyatını isə 3 saniyəyə yerinə yetirirdi və çox böyük ölçüsü var idi (uzunluq – 17.4 m, hündürlük – 2.5 m).
"Mark-1" yüksək iş qabiliyyəti (əgər bu termini maşına tətbiq etmək olarsa) və etibarlılığı ilə fərqlənirdi. Bu nəhəng hərbi dəniz donanmasının məxfi layihələrinin əsas hesablarını yerinə yetirərək fasiləsiz olaraq gündə 24 saat işləyirdi. İlk 3 ildəki işində "Mark-1" kompüterində 19 müxtəlif riyazi funksiyaların cədvəli (Bessel funksiyası, Henkel funksiyası, inteqral sinus və kosinus və s.) qurulmuşdu. Xətt tənliklərinin böyük sistemi ilə bağlı həllərlə əlaqədar Vasili Leontyev (sonralar Nobel mükafatı laureatı) "Mark-1" maşınının köməyi ilə çoxsaylı tədqiqatlar aparırdı.
Qeyd etmək lazımdır ki, 1944-cü ildə "Mark-1" müasir kompüterlərin xüsusiyyətlərinə malik idi, xüsusən də əməliyyatların yerinə yetirilməsində zaman bölgüsündə, bununla belə ayrı-ayrı qurğular arasında ziddiyyət yaranmırdı və proqramlaşdırmada alt proqramlar geniş istifadə olunurdu. Sonralar isə "əməliyyat yerinə yetirmək qollarının istənilənini seçmək yollarını təmin edən" qurğu da daxil edildi (yəni, şərti keçid əməliyyatı).
1947-ci ildə Aykenin laboratoriyasında o vaxtlar üçün qeyri-adi xüsusiyyəti olan yeni releli "Mark-1" maşını yaradıldı: o eyni zamanda 2 müxtəlif tapşırığı yerinə yetirə bilən bir və ya iki ayrı maşın kimi işləyirdi. Bir rejimdən digərinə keçid keçirici vasitəsilə baş tuturdu. Maşına üzən vergül daxil edilmişdi.
Son illər Hovard Aykeni qınayırdılar ki, o, öz kompüterlərinin layihələşdirilməsində elektromexaniki qurğulardan elektron qurğulara həvəssiz keçir. Bəlkə də ehtiyatla, gözləməklə: "Xeyr, mən bilirdim ki, bu yolla getmək lazımdır. Mən texnologiydan asılı olmaq istəmirdim, hələ yad və sınaqdan keçirilməmiş komponentlərin yeni tətbiqində etibarlılıq haqqında narahat olmaq istəmirdim. Digər layihələrin normal getdiyini və mühəndislərin texnologiya ilə işləməyi öyrəndiyini görən kimi elektronikaya keçdim". Bu, maşının üçüncü və dördüncü versiyası olan "Mark-I" və "Mark-IV"-ü yaratmaq ərəfəsində baş verdi. Ümumiyyətlə, geriyə baxdıqda aydın olur ki, elektron-vakuum texnologiyası əsasında olan kompüterlər daha etibarlı rele və yarımkeçirici texnologiyalara keçid idi. Aykeni bu planda ilk ixtiraçı saymaq olar.
"Mark-III" maşınının layihələşdirilməsinin başlanğıcı 1948-ci ilin yanvarına qeyd edilib və 1950-ci ildə yekunlaşıb. Onda saylar və əmrlər ikilik kodda təqdim olunurdu və səthi maqnitlə örtülmüş 9 ədəd alüminium barabanda saxlanılırdı.
Harvordda Ayken tərəfindən hərbi hava qüvvələri üçün yaradılan son kompüter "Mark-IV" 1952-ci ildə başa çatdı. O zaman layihələşdirilən daha az etibarlı elektrostatik yaddaşlı maşınlardan fərqli olaraq "Mark-IV"-ün yaddaşı ixtiyari yolla maqnit nüvələrdə hərəkət edən 200 registrdən ibarət idi. Maşın, həmçinin 4000 16 dərəcəli say və 1000 əmr üçün maqnit barabanda ayrı sektorlu böyük həcmli yaddaşa malik idi. Maşında indeks registri və adi yazıya yaxın cəbr ifadələrində proqramların yazısı üçün xüsusi klaviaturalı şifrə açan qurğu tətbiq edilmişdi.
Proqramlaşdırmanın avtomatlaşdırılması işində böyük xidmətlər 1944-cü ildən 1949-cu ilədək Harvordda "Mark" maşını ilə işləyən Qreys Hopperə (ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin kontr-admiralı) məxsusdur. İlk kompilyatorun (yeri gəlmişkən, "kompilyator" termini ilk dəfə Qreys Hopper tərəfindən daxil edilmişdir) və ilk proqramlaşdırma dilinin yaradılmasında olan töhfəsi danılmazdır, onun adı isə həmin dövrdə Hovard Ayken və onun kompüterləri ilə qırılmaz surətdə bağlıdır.
Qatıyat (Həştrud)
Qatıyat — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Həştrud şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Ronan Fanninq
Ronan Fanninq (1941 – Yanvar 2017) — İrlandiyalı tarixçi.
Hovard Ayken
Həyatı
Son maşın layihələşdirilməsində Ayken kompüter sənaye istehsalında yaranan problemlərə diqqət yetirdi, nə vaxt ki, onlar artıq laboratoriya tədqiqatlarının predmeti olmurlar. Ona Klod Şennonun 1938-ci ildə çap olunan rele sxemi ilə bağlı işi yaxşı məlum idi, lakin 1949-cu ilə qədər Şennonun işinin elektron sxemlərin layihələşdirilməsində istifadə olunması haqqında heç bir məlumat yox idi. 1951-ci ildə Ayken həmkarları ilə birlikdə "Elektron hesablayıcı və idarəedici sxemlərin sintezi" adlı kitab çıxartdı.
Qatıyat (Həştrud)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə yaşayışı yoxdur.
Ronan Fanninq
Fanninq Dublin Universitet Kollecinin müasir tarix fakultəsinin professoru olmuşdur. Həmçinin o, Dublin Universitet Kollecinin Tarix Məktəbi və Arxivlər bölməsinin arxiv direktoru vəzifəsində də çalışmışdır. Fanninq İrlandiya Kral Akademiyasının üzvü olmuş, İrlandiya Bioqrafiya Kataloqu və İrlandiyanın Xarici Siyasət Sənədlərinin idarə heyətinə üzv seçilmişdir. O, Sunday Independent qəzetinin siyasət, tarix və ən son hadisələr bölmələri üzrə yazarı olmuşdur.
Ronan Fanninq 18 yanvar 2017-ci ildə 75 yaşında vəfat etmişdir.
Nəşrləri
Ronan Fanning, list of publications.
Hovard Ayken
Həyatı
Ön sözdə o yazırdı: "Laboratoriyada olduğu kimi, dərs sinfində də elektron idarəedici sxemlərin funksional xarakteristikasının adekvat riyazi metod araşdırmalarında olan çatışmazlıq bu sahənin sürətli inkişafı və bu sualla maraqlanan tələbələrin öyrədilməsində yeganə və ən ciddi maneə idi. Kommutasiya və idarəedici sistem nəzəriyyəsinin sonrakı sürətli inkişafı bu müşahidənin müdrikliyini təsdiqlədi.
1947/1948-ci dərs ilində Ayken birinci olaraq Harvordda rəqəmli hesablama qurğusunun layihələşdirilməsi haqqında kurs aparmağı təklif etdi. Bundan dərhal sonra rəqəmsal kompüterlərdə istifadə edilən texnologiyalara istiqamətləndirilmiş rəqəmsal sxemin analizi kursu aparıldı. Onun işi ərzində Harvord hesablayıcı texnikası sahəsində alim dərəcəsi mənimsəmiş ilk universitetlərdən biri oldu.
Ayken ən yaxşı anlamda istedadlı və ruhlandırıcı müəllim idi. Belə ki, Ayken iradəli, müstəqil, məqsədyönlü və inadlı olaraq vaxtını maksimum dərəcəd elmə, işə, dərsə ayıraraq tələbə və həmkarlarından da eynisini gözləyirdi, buna görə də nəticələr onun gözləntilərini də üstələyirdi. O, həddindən artıq aktiv adam idi. Onun izini elm və texnikanın bir çox sahələrində tapmaq olar, son patent isə onun ölümünə 1 il qalmış, 72 yaşı tamam olanda verildi.
Ömrünün son illərində o, Monsanto Chemical firmasında maqnit domenləri sahəsində tədqiqatlarla əlaqədar suallar üzrə məsləhətçi işləyirdi. 1973-cü il 14 martda Sant-Luisə, Monsanto firmasının ştab mənzilinə səyahət zamanı Hovard Ayken qəflətən infarktdan vəfat etdi.
Onun tədqiqatlarının və müəllimlik fəaliyyətinin nəticələri bir çox illər idarə etdiyi "Kompüter laboratoriyaları əməyində", bir çox jurnal nəşrlərində və ABŞ Hərbi Dəniz Donanması və Hərbi Hava Qüvvələrinin hesabatlarında, atom energetikası komissiyasında, telefon laboratoriyasında, Amerika qaz assosasiyasında və digər təşkilatlarda əks edilmişdir.
Hovard Aykenin nailiyyətləri bütün dünyada qəbul olunub və bunu onun layiq görüldüyü mükafatlar da təsdiq edir. 1946-cı ildə hesablayıcı maşınlar üzrə ilk Komitet təsis ediləndə Ayken Corc Stibits və Con fon Neymanla birgə oranın ilk üzvlərindən oldu.
Humbolt Dövlət Universitetinin riyaziyyat professoru, Smitson Dövlət muzeyinin kompüter texnikası tarixi layihəsinin baş eksperti Henri Tromp yazırdı: "Mən əminəm ki, Ayken kompüter əsrinin ilk xəbərvericilərindən idi. Onun şəxsi keyfiyyətləri 40–50-ci illərdə onunla çalışan əməkdaşlara böyük təsir göstərmişdi".
Xarici keçidlər
Azərbaycan dilində
Rus dilində
İngilis dilində
Harry Kauper
Henry Alexis (Harry) Kauper — avstraliyalı aviasiya və radio mühəndisi olub, Sopwith-Kauper kəsici mexanizminin layihələndirilməsi və Avstraliyada radio yayımını inkişaf etdirdiyi işi ilə məşhurdur.
Brictaun
Brictaun — Barbadosun paytaxtı.
Qardaş şəhərlər
Brictaunun qardaş şəhərləri:
Sadiq Salmanov
Sadiq Söhbət oğlu Salmanov - Azərbaycanlı şəhid.
Həyatı
Salmanov Sadiq Söhbət oğlu 23 mart 1978-ci ildə Arıqıran kəndində anadan olub. 22 iyun 1998-ci ildə şəhd olub.
Təhsili
O,1995-ci ildə Arıqıran kənd orta məktəbini bitirmişdir. Məktəbdə oxuduğu müddətdə müəllimlərinin və şagird yoldaşlarının dərin hörmətini qazanmışdır.
Hərbi xidməti
1996-cı ildə hərbi xidmətə gedib. 22 iyun 1998-ci ilədək N saylı hərbi hissədə mühəndis istehkam bölüyündə, Tərtər rayonunun Marquşavan kəndində hərbi xidmətdə olub. Hərbi xidmətdə olduğu iki il müddətində hər vaxt komandirlərinin döyüş tapşırığını yerinə yetirməklə bərabər öz mərdliyi, cəsurluğu ilə fərqlənmişdir.
Vəfatı
1998-ci il iyun ayının 22-də döyüş tapşırığını yerinə yetirərkən aldığı ağır güllə yarası nəticəsində şəhid olmuşdur.
Naxçıvan şüşə qablar zavodu
Naxçıvan şüşə qablar zavodu- Şüşə sənayesi müəssisəsi.
Ümumi məlumat
1979-cu ildə istifadəyə verilmişdir.1983-cü ildən qaz yanacağı ilə işləyən zavod istehsal həcmini artırmış və nəticədə 1986-cı ildən başlayaraq ildə 60 milyona qədər butulka istehsal etmişdir.1992-ci ilin iyulunadək zavodda 440 milyona qədər butulka istehsal edilmişdir.İlk fəaliyyəti dövründə 450-500 nəfər fəhlə və qulluqçu işləmişdir.Zavodun ümumi tikililərinin sahəsi 3.5 hektar,tam ərazisi isə 12 hektardır.Əsas istehsal növü 0.5 litrlik butulka məhsuludur.Zavodun istehsal gücü ildə 60 milyon ədəd 0.5 litrlik butulka üçün nəzərdə tutulub.Zavodda əsas istehsal prosesi ilə yanaşı,2005-ci ildən etibarən transformator yarımstansiyaları üçün təcridedicilər (izolyatorlar),müxtəlif çeşidli məişət qabları və keramika məmulatları istehsal olunur.
Şəhid Məhəmməd Rauf (Sulduz)
Şəhid Məhəmməd Rauf - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sulduz şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 410 nəfər yaşayır (71 ailə).
Dazayfu məbədi
– Yaponiyanın Fukuoka prefekturasının Dazayfu şəhərində yerləşən şintoist məbədi. 903-cü ildə Dazayfu şəhərinə sürgün edilərək ölən alim və siyasətçi Suqavara no Miçizaneyə həsr edilmişdir.
Tarixi
Suqavara no Miçizane 903-cü ildə Dazayfu şəhərində öldükdən sonra onun qalıqları Anraku buddist məbədində basdırılmışdır. İki il sonra həmin yerdə memorial zalı inşa edilmişdir. Miçizanenin ruhunu sakitləşdirmək məqsədilə imperatorun əmri ilə 919-cu ildə Dazayfu məbədi tikilmişdir. Bir neçə əsr boyunca məbədin populyarlığı artmış, Miçizane alimlik və xəttatlığın hamisi hesab olunmağa başlamışdır.
Hazırkı məbəd binasının tarixi 1590-cı ilə aiddir.
Tədbirlər
Məbədin illik festivalı 25 sentyabrda keçirilir. Bundan əlavə, hər ilin 7 yanvar tarixində məbəddə Usokae adlı tədbir baş tutur. İnsanlar quş formasındakı amuletləri olan usolarla məbədə gəlib dövrə şəklində bir ağaca yaxınlaşırlar və təsadüfi insanlarla uso mübadiləsi aparırlar. İnanca görə bu yolla uğur gətirən xüsusi uso əldə etmək mümkündür.
Usokae ilə yanaşı 7 yanvar tarixində məbəddə Onisube adlı eksorsizm ritualı keçirilir.
NGC 1487
NGC 1487, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. Sm tipli. tərəfindən ildə 22.86 sm (9 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Pesah
Pesah — Misirdən çıxışın xatirəsinə həsr olunmuş əsas yəhudi bayramı. Bu, nisan ayının bahar ayının on dördüncü günündə başlayır və İsraildə 7, İsraildən kənarda isə 8 gün qeyd olunur. Karaitlər, Samariyalılar və qismən də Məsihçi yəhudilər tərəfindən də hörmətlə qarşılanır.
Tövrat bu bayram zamanı yəhudilərə çörək və mayalı taxıl olan hər hansı digər yeməkləri (İbranicə חָמֵץ hametz — "mayalı") yeməyi qadağan edir. Həmçinin, Tövrat (Pentateuch) bu günlərdə matzo (mayasız çörək) yeməyi əmr edir.
Pesah, Sukkot və Şavuot ilə birlikdə üç "həcc bayramı"ndan biridir ("Şloşet ha-reqalim"). Bu bayramlarda Qüds məbədinin mövcud olduğu dövrdə yəhudilər Yerusəlimə qalxdılar.
İsraildə Pesah bayramı 7 günlük tətildir, ilk və son günləri tam hüquqlu bayramlar və qeyri-iş günləridir. Aralıq günlərə chol ha-moed (həftə içi tətillər) deyilir. İsraildən kənarda bayram 8 gün davam edir, onlardan ilk ikisi və son ikisi tam hüquqlu bayramlardır.
Kill Kill
Trek siyahısı
Mahnıların prodüserliyini David Kahne edib.
Şərifəddin (Sulduz)
Şərifəddin - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sulduz şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 90 nəfər yaşayır (20 ailə).
Kris Teylor (geymdizayner)
Həyatı
Kristofer Teylor ABŞ-nin Cənubi Kaliforniya bölgəsində anadan olmuşdur. O, "Interplay Entertainment" tərəfindən yayımlanan orijinal "Fallout" epizodunun baş dizayneri rolu ilə tanınır. Teylor burada Tim Keyn, Leonard Boyarski və Ceyson Anderson ilə birlikdə çalışmışdır. "Interplay"də olarkən Teylor "Star Trek: Starfleet Command", "Stonekeep" və "Fallout 2" videooyunlarının dizaynına töhfə vermişdir. O həmçinin, "The Lord of the Rings Online" videooyununun prodüseri olaraq da çalışmışdır.
2005-ci ildə Teylor və digər iki "Fallout" dizayneri (Tom Deker və Skott Everts) stolüstü oyun və kart oyunu istehsalına yönəlmiş "Zero Radius Games" şirkətini təsis etmişdir. 22 sentyabr 2008-ci ildə "Interplay"in saytında Teylorun şirkətə yenidən qoşulduğu və "Fallout Online" üzərində çalışacağı açıqlanmışdır. Buna baxmayaraq, seriyanın yeni sahibi olan "Bethesda" hüquqi yollarla layihənin ləğv edilməsinə nail olmuşdur.
Teylor 2016-cı ildə satışa çıxarılan "Pillars of Eternity" əsasında yaradılmış "Pillars of Eternity: Lords of the Eastern Reach" stolüstü oyununun dizayneri idi.
Vicdan
Vicdan, insanın öz əxlaqi dəyərlərini əsas alaraq öz niyyətləri və ya hərəkətləri ilə bağlı nə etdiyini və ya edəcəyini müəyyənləşdirdiyi şəxsi xüsusiyyətidir. Vicdan anlayışı əksər dinlərdə, bir çox fəlsəfi cərəyanlarda, mistisizmdə böyük ölçüdə əhəmiyyət verilmiş bir anlayışdır. Bu gün bəziləri “ictimai vicdan” anlayışını ortaya atda da nə dini, nə mistik və s. sahələrdə belə bir anlayış mövcud deyil, vicdan anlayışı bu sahələrdə həmişə fərdi vicdan mənasında işlədilib. Fəlsəfəyə görə insanın daxili rahatlığını və ya daxili narahatçılığını yaradaraq insanın hərəkətlərinə istiqamət verən vicdan bir anlayış deyil, insani keyfiyyət dir. Fəlsəfədə metafizik anlayış bu qabiliyyətin anadangəlmə olduğunu, dünyəvi anlayış isə insana ətrafındakı sosial şəraitinin müəyyən etdiyi ədəb və biliyin təsiri nəticəsi olduğunu iddia edir. Fridrix Nitsşeyə görə vicdan borclanmağı bacarmaq əxlaqından asılı olaraq ortaya çıxıb inkişaf etmiş, “söz verə bilən heyvan yetişdirə bilmək” məqsədi ilə uydurulmuş bir anlayışdır.
Pavel Tretyakov
Pavel Tretyakov — məşhur rəsm kolleksiyaçısı.
Həyatı
Pavel Mixayloviç Tretyakov məşhur rəsm kolleksiyaçısıdır. 1832-ci ilin dekabrında Moskvada doğulub, 1898-ci ilin dekabrında elə bu şəhərdə də dünyasını dəyişib. Düz 25 il qardaşı Sergeylə birlikdə rus rəssamlarının əsərlərini bahasına əldə edərək Rusiyanın ən zəngin və ən məşhur şəxsi şəkil qalereyasını yaradıb. 1892-ci ildə o, məşhur Tretyakov qalereyasını Moskva şəhərinə bağışlayıb.
Ömrünün əsas məramını cəmiyyətin yaratdığını cəmiyyətə qaytarmaqda görən Pavel Tretyakov hamını heyran qoyan qalereyanın banisidir. Bu işi və ölkə rəssamlarına hərtərəfli köməyi ilə Tretyakov Rusiya rəssamlıq mədəniyyətini irəli apararaq dünyada tanıdıb. Onun vaxtında rəsmlər toplamaq dvoryan işi sayılmırdı. Bu işlə daha çox tacirlər və ziyalılar məşğul olurdular. Tretyakov da tacir mühitindən çıxmışdı və ömrünün sonuna qədər də tacir olaraq qalmışdı, qardaşı Sergeylə bərabər Kostromada manufaktura sahibkarı idilər və maddi təminatlı olması ona incəsənətlə bir həvəskar kimi maraqlanmağa, habelə istədiyi rəsmi almağa imkan verirdi. Tretyakov ev təhsili almışdı və özünün dediyi kimi, "gəncliyindən başlayaraq incəsənəti təmənnasız sevirdi".
O, ilk rəsm əsərlərini hələ 20 yaşında almağa başlayır, 1853-cü ildə holland rəssamlarına məxsus 9 köhnə rəsm əldə edir və bu əsərlər ölənədək onun evinin divarlarını bəzəyir. Ancaq vətənpərvərlik hisslərinin təsiri altında o, sonrakı illər yalnız rus rəssamlarının əsərlərini toplamaq qərarına gəlir.
Məşhur Tretyakov qalereyasının yaranma ili 1856-cı il sayılır. Həmin il o, Şilderin "Tamah" və Xudyakovun "Fin qaçaqmalçıları" əsərlərini əldə edir. Növbəti əsərlər Trutnevə, Savrasova, Trutovskiyə, Bruniyə, Brüllova məxsus olur. Bu yolla illər boyu gedəcək proses-qalereyanın yaranması başlayır. Reklamı xoşlamayan Tretyakov hətta qalereyasını Moskva hökumətinə bağışlayarkən onun şərəfinə təşkil olunan təntənəli mərasimdə iştirak etməmək üçün şəhərdən kənara yollanır.
1860-cı ildə tərtib etdiyi vəsiyyətnaməsində Tretyakov qeyd edirdi: Mənim üçün ən böyük istək bu nəcib əsərlərin hamıya sevinc və həzz gətirməsinə nail olmaqdır.
1892-ci ildə qalereya Moskva şəhərinə bağışlandı və hamının istifadəsi üçün açıq ictimai muzeyə çevrildi. Kolleksiyaya onun mərhum qardaşı Sergeyin topladığı rəsmlər də daxil idi. 1918-ci ildə Vladimir İliç Leninin dekreti ilə qalereya hazırkı adını — Dövlət Tretyakov qalereyası adını aldı. Bununla da onun yaradıcısının adı əbədiləşdirildi.
Əminabad (Takab)
Əminabad - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Takab şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 378 nəfər yaşayır (77 ailə)
En Vivo
En Vivo – Amerikalı pop qrupu Ha*Ashın 2-cü canlı albomudur. 6 dekabr 2017-ci ildə Sony Music Latin tərəfindən nəşr olundu.
Fatih Terim
Fatih Terim — Qalatasarayın və Türkiyə millisinin keçmiş baş məşqçisi. Terim 2013–2017-ci illərdə İtaliyada (Milan və Fiorentina) və Türkiyədə bir neçə kluba, həmçinin Türkiyə milli futbol komandasına rəhbərlik edib.
Həyatı
4 sentyabr 1953-cü ildə Adanada anadan olub. Futbolçu karyerasında Türkiyə millisinin və Qalatasarayda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edib.
Karyera
Türkiyənin ən uğurlu məşqçisi Fatih Terim indiyədək xaricdə "Fiorentina" və "Milan" klublarının baş məşqçisi olub. 58 yaşlı mütəxəssis, 2013-cü ilin sentyabrın 24-nə qədər Qalatasaray klubuna rəhbərlik edirdi. Fatih Terim klub tərəfindən sentyabrın 24-ü istefaya göndərilmişdir və Türkiyə millisinin baş məşqçi postuna gətirilmişdir.
Veqa-Baxa-del-Sequra
Veqa-Baxa-del-Sequra — İspaniyada yerləşən rayon.
Elçin İbrahimov (şəhid)
Elçin Rövşən oğlu İbrahimov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Elçin İbrahimov 1995-ci il sentyabrın 23-də Ağstafa rayonunda anadan olub.
Hərbi xidməti
Elçin İbrahimov 2013–2015-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olub.
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri olan Elçin İbrahimov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə könüllü olaraq savaşıb. Elçin İbrahimov Şuşa döyüşləri zamanı şəhid olub. Ağstafa Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elçin İbrahimov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elçin İbrahimov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elçin İbrahimov ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Sakrament
Sakrament ( — sirr,  — and, öhdəlik) — xristianlıqda yeddi əsas ayin.
Əsas Sakramentlər aşağıdakılardır:
Vəftiz
Vəftiz Xristianlığa giriş ayinidir. Rəbb İsa Məsihin əmrinə görə, Səmavi Padşahlığın Müjdəsini (İncili) eşidən, ona iman edən hər kəs suya salınaraq "Ata, Oğul və Müqəddəs Ruh adı ilə" (Matta 28:16-20) vəftiz edilməlidir. Suya salınmaq insanın fiziki olaraq təmizləməsi üçün deyil, vəftiz xristianın, iman sayəsində, lütflə xilas olduğunu göstərən ayindir. Rəbbin əmrinə görə icra edilən Vəftiz ayini zamanı "gözlə görülməyən" şəkildə lütf əldə edilir, günahlar bağışlanır və insan İsa ilə yeni bir həyata başlayır. Artiq o, Allah Ailəsinin bir üzvü, Səma vətəndaşı, Kilsənin xalqıdır. Ayinlərə "Sakrament - Sirr" deyilməsinin səbəbi, ayin zamanı insanın "gözlə görülməyən şəkildə" lütf, mərhəmət və xilas almasıdır.
Vəftiz imanlının həyatında yalnız bir dəfə həyata keçirilir. Müxtəlif üsullarla - tamamən suya salınaraq və ya başa üç dəfə su tökərək - imanlı biri (din adamı) tərəfindən icra edilir.
Rəbbin süfrəsi
Bütün ayinlər kimi Rəbbin Süfrəsi (yunanca Evxaristiya) də Rəbb İsa tərəfindən təsis edilmişdir: "İsa çörək götürdü, şükür duası edib onu böldü və şagirdlərə verərək dedi: «Alın, yeyin! Bu Mənim bədənimdir». Sonra bir kasa götürdü və şükür edib onu da şagirdlərə verərək dedi: «Bundan hamınız için! Çünki bu, Əhdin bağlanması və günahların bağışlanması üçün çoxları uğrunda axıdılan Mənim qanımdır. Bunu hər dəfə Məni xatırlamaq üçün edin" (Matta 26:26-28). O gündən sonra, Rəbbin əmrinə görə, Kilsə hər Rəbb Günü (bazar) bu ayini icra edir. Vəzftizli xristianlar iman, sədaqət və ehtiramla bir parça çörək və bir udum üzüm suyu qəbul edərək uğrumuzda iztirab cəkən Bədəni və tökülən müqəddəs Qanı xatırlayırlar.
Müqəddəs Yağla məshetmə
Müqəddəs Yağla məshetmə ayini adətən Vəftizdən dərhal sonra icra edilir. Ayinin mənası, vəftiz olunan imanlının Müqəddəs Ruhun bəxşişi və səmərələrini qəbul etməsidir. Ayin zamanı bu sirri qəbul edən imanlının alnına Müqəddəs Ruhun rəmzi olan məshetmə yağı çəkilir və belə deyilir: "Müqəddəs Ruhun səmərələrini qəbul et".
Bu ayinin İncildəki təməli aşağıdakı ayədir:
Nikahsızlıq
Evlilik Allahın insana lütfü, bəxşişidir. İlk insan yaradıldıqdan sonra Uca Allah ona (Adəmə) yardımçı, sirdaş, könül dostu - qadını bəxş edir. Bu haqda Bibliyada belə qeyd edilir: "Allah dedi: İnsanın tək qalması yaxşı deyil, Mən ona münasib olan bir köməkçi yaradacağam" (Yaradılış 2:18). Beləcə Allah qadını - Həvvanı - yaratdı və onu Adəmə yoldaş olaraq verdi.