cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ofiolitlər
Ofiolitlər
Müxtəlif tərkibli maqmatik süxurların (diabaz və spilitlər, peridotit və serpentinitlər və b.) assosiasiyasıdır. Evgeosinklinalları, yaxud okean mənşəli strukturları səciyyələndirən əsas göstəricilərdən sayılır. Qırışıqlıq zonalarının, yaxud sistemlərinin ilkin mərhələlərində yaranır. Rus ədəbiyyatında bu termini işlətmək məsləhət görülməsə də (çünki assosiasiya müxtəlif mənşəli maqmatik formasiyalar daxildir), geniş (xüsusilə xarici ədəbiyyatda) istifadə olunur. Ofiolitlər kəsilişində, süxurların aşağıdakı əmələgəlmə və ya yaranma ardıcılığı müşahidə olunur (aşağıdan yuxarı): 1) serpentinləşmiş dunit və peridotitlər, yaxud hiperbazit və qabbro-amfibolit parçalarından ibarət olan tektonik melanj; 2) qabbro, qabbro-amfibolitlər, qabbro-miqmatitlər (bəzən diorit və plaqioqranit ilə); 3) çoxsaylı diabaz daykaları ilə yarılmış amfibolitlər; 4) diabaz və spilitlər, pillou lavalar və onlarla növbələşən kvarsit layları və b. İlk dəfə ofiolit süxur assosiasiya təsvir edən Lotti (1886) və b. hesab edirdi ki, onlar ultraəsasi və əsasi maqmanın qırışıqlıq zonalarının (geosinklinallar) orogendən əvvəlki etapında yer qabığının yuxarı təbəqələrinə soxulması nəticəsində yaranmışdır. De Rover (De Rover, 1956) hesab edir ki, mantiya mənşəli maqma, böyuk dərinliklərdə kristallaşaraq yer qabığının yuxarı təbəqələrinə süxur şəklində sıxışdırılmışdır, yəni protruziya olunmuşdur. Sonralar Hess (Hess, 1964), Peyve (1969) və b. ofiolit assosiasiya okean qabığı kimi qəbul etmiş və qitələrin qırışıqlıq zonalarının ofiolit assosiasiyanı qədim okean qalıqları hesab edərək onların müasir okean ofiolit assosiasiya ilə uyğun olduğunu göstərmişlər. Son illərin tədqiqatları qitələrdə müşahidə olunan germanotip ofiolitlər ilə okean ofiolitlər arasına müəyyən fərqin olduğunu göstərir. Ofiolitlər müxtəlif geodinamik şəraitdə: okeanların aralıq okean sıra dağları istisna olmaqla, adalar qövsündə, qitəkənarı hövzələrdə, subduksiya zonalarında da yarana bilərlər.
Ofiolit kompleksi
Effuziv və intruziv süxurların assosiyasiyası kimi işlədilir. Geniş petroqrafik diapazonu əhatə edir və diabaz porfiritləri və spilitlərdən kvarslı keratofirlərə, peridotit və serpentinitlərdən diorit və kvarslı dioritlərə qədər süxurları birləşdirir. Vaxtilə təklif olunmuş bu məfhumun hazırda işlədilməsi tövsiyə olunmur, çünki ofiolit kompleksi müxtəlif sərbəst maqmatik formasiyaları (qabbro- diorit-diabaz, spilit-diabaz, qabbro-peridotit) özündə cəmləşdirir.
Mənbə
Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. — Bakı: Nafta-Press, 2006. — Səhifələrin sayı: 679.
Dumnoniya
Dumnoniya — III əsrin sonundan X əsrin əvvəllərinə qədər Britaniyanın cənubunda mövcud olmuş brit krallığı. Krallığın hüdudları müasir Devon, Kornuoll qraflıqları və Somersetin bir hissəsini əhatə edirdi. İlk mövcud olduğu dövrdə Roma imperiyasından asılı idi və Britaniya vilayətlərinin bir hissəsi idi. V əsrin əvvəllərində o, Romanın gücündən qurtulmuş və paytaxtı Kayr-Visk şəhərində (müasir Ekseter) olan müstəqil bir krallıq olmuşdur. VIII–X əsrlərdə Uesseks tərəfindən fəth edilmişdir.
Apokrifal (kitab)
Apokrifal (İtmiş Kitab, Ərgənəkon və Bir Cinayətin Anatomiyası) — Aydoğan Vətəndaşın 2008-ci ildə yazdığı tədqiqat əsəri.
Mzəmun
1981-ci ildə Hakkaridə kəndlilər tərəfindən bir mağarada hit içərisində köhnə bir əlyazma kitab tapılır. Aramicə mütəxəssisi dos. dr. Həmzə Hocagil qısa müddət sonra sözügedəm mətnin Axrami dilində, lakin süryani əlifbasıyla yazılmış bir İncil mətni olduğunu anlayır.
Birinci əsrə aid orijinal İncil′in ortaya çıxması bütün dinləri maraqlandıran bir mövzudur. İstər İsanın tarixiliyinin, istərsə də İncilin Quranla nə cür uyğun olduğunun sübut edilməsi müxtəlif çevrələri narahat edir. Hocagil 1983-cü ildə Prezident Özalın cəhdləri və Xüsusi Hərb Dairəsinin nəzarətində İncili tərcümə etməyə başlayır. Ancaq tərcümə prosesi bir müddət sonra dayandırılır.
İncillərdən biri İsraildə tapılır. İsrail nüsxəsini bir alman firmasının sponsorluğunda, İsrail Prezidenti İshaq Rabinin nəvəsi Viktoriya Rabinlə birlikdə tapılır. Viktoria Rabin İncilin gerçək nüsxələrini oxuduqdan sonra müsəlman olur. Lakin həyata keçirdiyi qazıntı işlərində 10 Əmr və Zəburun axtararkən efiopiyalı bir qaradərili şəxs tərəfindən öldürülür. İsraildə olan İncil əvvəl Vatikana satılmaq istənir. Vatikan adına İncillə əlaqədar görüşlər həyata keçirən Kardinal Maryo "açıqlana bilməyən bir səbəblə" həyatını itirir. Hadisələr gizli bir təşkilatın planlaması ilə çox fərqli miqyaslar qazanır.
İncil bu dəfə bir nəşriyyat üzərindən Yunanıstana satılır. Hadisə Kiprdə olan təhlükəsizlik qüvvələrinin 1996-cı ildə Kiprdə Müqəddəs Barnabanın məzarını soymalarıyla fərqli bir miqyas qazanır. Əsgərlər məzardan nə götürmüşlər? ŞKTR-də soyğunu araşdıran jurnalist Qutlu Adalı aldığı təhdidlərdən qısa bir müddət sonra öldürülür. Qutlu Adalının həyat yoldaşı İlkay Adalı cinayəti Avropa İnsan Haqqları Məhkəməsinə daşıyır və Türkiyə hadisənin işıqlanması üçün lazım olan diqqəti göstərmədiyi səbəbiylə məhkum edilir. Adalı öldürülmədən qısa müddət əvvəl Abdullah Çatlının Kiprə gəldiyi təsbit edilir.
Zəfər Ərgin
Zəfər Ərgin — Türk teatr, kinoteatr və teleserial aktyoru, səsləndirmə sənətçisidir.
Həyatı və karyerası
Dil və Tarix-Coğrafiya fakültəsi, Sənət Tarixi bölümü məzunudur. Ankara Dənəmə Səhnəsindən yetişmiş, müxtəlif film və seriallarda rol almışdır.
2003–2005-ci illər arasında yayımlanan Qurdlar Vadisi serialındakı Mehmet Qaraxanlı rolu ilə zirvəyə çıxmışdır. 2006-cı ildə Kanal D-də başlayan və hələdə yayımlanmaya davam edən Arxa Küçələr adlı serialda öncə başkomisər, 3-cü sezondan 9-cu sezona qədər əmniyyət amiri 9-cu sezondan etibarən isə əmniyyət müdürü Rıza Soylu rolunu canlandırmaqdadır.
9 oktyabr 2020 də etdiyi açıqlamada 14 ildir oynadığı Arxa küçələr serialı haqqında "İnşallah 15 il daha davam edərik. Etdiyiniz işdən məmnun qalasanız, izləyici ilə təmas halında olabilsəniz, doğru yolda olduğunuzu təxmin edərsəniz."
Perito Moreno Buzlağı
Perito Moreno Buzlağı (Glaciar Perito Moreno) — cənub-qərbi Argentinada dəniz səviyyəsindən 1500 m yüksəklikdə, Pataqoniyanın Kampo de Hielo Sur buzlaqının bir uzantısıdır. Pataqoniya tədqiqatçısı Fransisko Paskasio Morenonun adını daşıyır. Ən yaxın, ən böyük yaşayış məntəqəsi 80 km məsafədəki El Kalafatedir və bu milli park buzlağa turlar üçün ideal başlanğıc nöqtəsidir.
Buzlaq Los-Qlasyares Milli Parkının və bütün Argentinanın əsas görməli yerlərindən biridir. Perito Moreno Buzlağı Antarktida və Qrenlandiya istisna olmaqla, az tanınan buzlaqlardan biridir. Eyni zamanda buzlaq getdikcə böyüməkdədir. Bunun səbəbi Sakit okeandan gələn buludların And dağlarına çox güclü yağışlar buraxmasıdır.
60 km buz kütləsi gündə təxminən 1 m irəliləyir. Bu kütləvi kütlədə davamlı çatlama və qırılma səs-küyləri ilə xarakterizə olunur. Mütəmadi olaraq təxminən 60 m hündürlükdə (Boğaz körpüsünün demək olar ki, hündürlüyü) və 5 km enində olan hissəsində böyük parçalar qırılır. Bu vəziyyət kölgədəki qabarıq dalğaların yaranmasına səbəb olmuşdu.
Davamlı sürüşmə səbəbindən buzlaq hər dörd ildən bir Laqo Argentinonun yan qolu olan Brazo Rikonu bloklayır. Beləliklə, çaylarla qidalanan cənub hissəsinin bu qolunda suyun səviyyəsi sürətlə yüksəlir. Nəticədə, qısa müddətdən sonra buzlağın bütün hissəsinin məhv olmasına səbəb olur. Bu dünyanın ən məşhur təbii oyunlarından biridir və hər dəfə buz üzərində çox sayda turist və sənədli film çəkilir. Buzlağın son nümayişləri 1988, 2004-cü ilin martında və sonuncu dəfə 2006-cı ilin martında baş tutmuşdu.
Buzlaq əvvəllər onu kəşf etmiş alman geoloqu Rudolf Hauthalın adını daşımış, daha sonra tədqiqatçı və antropoloq kimi xidmətlərinə görə Perito Morenonun adını daşımağa başlamışdı.
NGC 1371
NGC 1371, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Soba bürcü istiqamətində yerləşir. SBa tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Armagedon (kitab)
Armagedon / Türkiyə-İsrail Gizli Müharibəsi — Aydoğan Vətəndaşın 1996-cı ildə yazdığı tədqiqat əsəri.
Kitab nəşr olunduqdan sonra 5 dəfə məhkəməyə verilmiş, əvvəlcə satışı qadağan olunmuş, daha sonra isə bəraət almışdır.
Haqqında
Beş ayrı məhkəmədə mühakimə olunaraq yığışdırılan və sonda bəraət alan bu kitab Türkiyənin gizli, lakin gerçək tarixidir. Körfəz müharibəsindən Rahatlığı Təmin Əməliyyatı, Kürd Dövləti layihəsindən Susurluğa, Uğur Mumcu sui-qəsdindən Əşrəf Bitlis cinayətinə, "Muavenet" hadisəsindən ordu daxilindəki strukturlaşmaya qədər gizli qalmış bir çox hadisə, tam fərqli bir üslubla, bütün sənədləriylə birlikdə yenidən araşdırılıb.
Roblox
Roblox — istifadəçilərin öz oyunlarını dizayn etmələrinə və digər istifadəçilər tərəfindən yaradılan oyunların oynamalarına imkan verən Kütləvi çoxsaylı onlayn for ro Tp d (MMOG) və oyun yaratma sistemidir. Platformada ənənəvi yarış və rol oynayan oyunlardan tutmuş simulyasiyalara və parkur oyunlarına qədər istifadəçilər tərəfindən yaradılan oyunlar və virtual aləmlər yerləşir. . Oyunda "Robux" adlanan qəpiklərlə real pul qarşılığında alış-veriş edə bilərsiniz. 2023-cü ilin avqust ayından etibarən Roblox-un 1,739,543 aktiv istifadəçisi var.
Roblox Studio
Roblox istifadəçilərinin oyun düzəltmə motoru olan Roblox Studio ilə istifadəçilər öz oyunlarını düzəltməsini sağlayan platformdur. Bu platform Lua programlama dili ilə kodlanaraq yaradılmıştır. Roblox Studio ilə bir oyun yaradan istifadəçi oyunlarına pul ilə alınabilən şeylər qoyabilər və oyuncularda alabilər. Bu pul robux adlı bir oyun puludur oyun yaradıcıları bu robux adlı pulu gərçək pul edə bilirlər.Amma pulun yarısı Robloxa digər yarısı da oyunu yaradan insan arasında bölüşülür.
Heptan
Heptan (C7H16) — Alkanlar sinfindən doymuş karbohidrogen.
Ruslan Nəbiyev
Ruslan Muhuma oğlu Nəbiyev (16 iyul 1996; Danaçı, Zaqatala rayonu — 8 dekabr 2020; Tərtər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Ruslan Nəbiyev 1996-cı il iyulun 16-da Zaqatala rayonunun Danaçı kəndində dünyaya göz açıb. 2002-2013-cü illərdə 1 nömrəli Danaçı kənd tam orta məktəbində təhsil alıb.
Hərbi xidməti
Ruslan Nəbiyev 2014-cü ildə müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb.
2014-2016-cı illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin “N” saylı hərbi hissəsində xidmət edib.
İkinci Qarabağ müharibəsindəki iştirakı
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri olan Ruslan Nəbiyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Suqovuşan və Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə könüllü olaraq iştirak edib.
Ruslan Nəbiyevlə Suqovuşan döyüşlərindən sonra əlaqə saxlamaq mümkün olmayıb. Dekabrın 8-də şəhid olduğu müəyyənləşib. Zaqatala rayonunun Danaçı kəndində torpağa tapşırılıb.
Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarında iştirak etdiyi və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli sərəncamına əsasən Ruslan Nəbiyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ruslan Nəbiyev ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ruslan Nəbiyev ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Xarici keçidlər
Şəhid Əsgər Nəbiyev Ruslan Muhuma oğlu
Fosfon turşuları
thumb|right|Fosfon turşuları Fosfon turşuları - tərkibində fosfor birləşmələrini saxlayan turşulara verilən addır. Ümumi formul: R-PO(OH)2.
Qarovulgədik dağı
Qarovulgədik dağı — Ordubad rayonu ərazisində dağ (hünd. 1441,3 m). Zəngəzur silsiləsinin suayırıcısındakı Yağlıdərə yüksəkliyindən (hünd. 3825,9 m) cənub-qərbə ayrılan Girdəni-Xəzəryurd qolunun eyni istiqamətli Yoxuş ayrılmasının qurtaracağında zirvə. Düylünçayın sol sahilində, Çənnəb kəndindən 700 m-dək cənub-şərqdədir. Alt Eosenin İpr mərtəbəsinə aid Kələki lay dəstəsinin vulkanogen-çökmə süxurlarından təşkil olunmuş günbəzvari yüksəklikdir. Tektonik cəhətdən Ordubad qarılma zonasının Paradaş seqmentində, eyniadlı əyilmənin mərkəzi strukturu olan Şurud-Vənənd sinklinalının şimal-şərq qanadında.
2026 Yeniyetmələrin Yay Olimpiya Oyunları
2026 Yeniyetmələrin Yay Olimpiya Oyunları — 2026-ci ildə yeniyetmələr arasında olimpiya idman növlərində keçiriləcək yarış.
Namizəd şəhərlər
7 sentyabr 2018-ci ildə, Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinin icra heyəti, Dakarın təklifi oktyabr seçkilərinə gedəcək və 2022 Yaz Gənclik Olimpiadasının ev sahibliyi edən Dakarın yeganə təklifi olacağını elan etdi. Prezident Tomas Bax, IOC'nin Yaz Gənclik Olimpiyatlarının Dakar'a gətirilməsində maraqlı olduğunu bildirdi.
Lenster
Lenster (Leinster, ; Laighin  və ya Cúige Laighean ) — İrlandiyanın cənub-şərqində və şərqində yerləşən vilayət. Karlou, Dublin, Kilder, Kilkenni, Leyiş, Lonqford, Laut, Mit, Offali, Qərbi Mit, Ueksford və Uiklou qraflıqları daxildir. 2016-cı ilin məlumatına görə, əhalisi 2,858,501 nəfərdir.
Gia Buqadze
Gia Buqadze — produktiv çağdaş gürcü rəssamı. 2003–2012-ci illərdə Tbilisi Dövlət Rəssamlıq Akademiyasının rektoru olub.
Erkən həyat və təhsil
Gia (Giorgi) Buqadze 24 sentyabr 1956-cı ildə Gürcüstanın Tbilisi şəhərinin köhnə şəhər bölgələrindən birində həkim ailəsində anadan olmuşdur. Kiçik yaşlarından sənətə maraq göstərirdi. Gürcüstan Sovet Sosialist Respublikasında klassik təhsil alıb. Pionerlər və Şagirdlər Sarayında, daha sonra Tbilisi Yakob Nikoladze Rəssamlıq Kollecində və nəhayət Tiflis Dövlət Rəssamlıq Akademiyasında (1977–1981), Giorgi Totibadzenin studiyası və Koki Maxaradzenin İncəsənət Fakültəsində biliklərə yiyələnib.1985-ci ildə SSRİ Rəssamlıq Akademiyasında oxuyub və Uça Caparidzenin rəhbərliyi ilə oranı bitirib.
Həyat və karyera
O, etiraf edir ki, onun müəllimi məşhur gürcü rəssamı Cibson Hundadze olub, hansı ki, ondan hopmuş rənglərin qüvvəsi sənət əsərinin yaxşılaşdırılması üçün tətbiq edilib – canlı dramaturgiya ilə kompozisiya püxtələşmiş sənət əsərinin cəsarətliliyi ilə səciyyələnən fərdi üslubunda dəyişmiş və təsbit edilmişdir. Vatikan-Roma, Bazel, Sürix, Praqa, Köln, Tallin, Münhen, Berlin, Moskva, Palermo, Barselona, Paris, Cannes, Nyu York, Londonda müxtəlif fərdi sərgilər keçirmiş, qrup sərgilərində, beynəlxalq layihələrdə iştirak etmişdir. Bir sıra beynəlxalq simpoziumlarda, forumlarda, dəyirmi masalarda və konfranslarda (Corc Vaşinqton Universiteti, Tomas Cefferson Universiteti – ABŞ, Bazel Universiteti – İsveçrə) natiq olmuşdur.
Minilliyin sonunda təhsil sektoruna yönəldi. 2003–2012-ci illərdə Tbilisi Dövlət Rəssamlıq Akademiyasında əvvəlcə müəllim, daha sonra İncəsənət fakültəsinin dekanı və son olaraq akademiyanın rektoruna kimi yüksəldi.
Şəxsi həyatı
Post-totalitar ölkələrin mədəni şəraitinin ümumi xüsusiyyətləri Gürcü incəsənətinə də bütövlükdə təsir göstərmişdir. Bu baxımdan sənətkarın "sağ qalması", reallıqla eyniləşdirmə məqamını tapması və əsasən axtarışlarda özünü dərk etməsi çətin iş kimi görünürdü. Onu həmişə həyat yoldaşı – həmfikir, sənətşünas Ani Kldiaşvili dəstəkləyib. İki övladı var – memar Nino Buqadze və yazıçı və dramaturq, yeni gürcü mədəniyyətinin nümayəndəsi – Laşa Buqadze.
Mükafatlar
Müxtəlif müsabiqələrdə bir çox mükafatlara layiq görülmüşdür: 1985-ci ildə – İlin Ən Yaxşı Əsəri – Gürcüstan Rəssamlar İttifaqının keçirdiyi müsabiqənin əsas mükafatı; beş il sonra – Fransanın Kann şəhərində keçirilən Beynəlxalq Festivalda Ən Yaxşı Milli Kolleksiya üçün Fransa Prezidentinin Mükafatı; 1993-cü ildə – Gürcüstan Təhsil İşçiləri Assosiasiyası tərəfindən Yakob Qoqebaşvilinin medalı və Anton Katolikosun medalı (Gürcüstan II Anton); 2001-ci ildə – İvane Cavaxişvili adına Tbilisi Dövlət Universitetinin medalı; 2002-ci ildə Vatikan "Böyük Karl" mükafatı.
Sənət əsərləri
Gia Buqadze, "Kartli Həyatı" (başqa sözlə Gürcüstan Tarixi) adlı rəsm silsiləsi ilə erkən bir şöhrət qazandı. O vaxtdan bəri, tez-tez mifoloji personajlar çəkir və onların "görünüşü" və ya "bədənləri" və ya reenkarnasiyası demək olar ki, mistik səslənir.
Monumental boyakarlıq əsərləri onun genişmiqyaslı təxəyyülünün məhsullarıdır. O 2010-cu ildə Batumidə "Dəniz pansionatı – ev" adlı Piazza tağının müəllifidir.
Məbədlərdə və sekulyar binalarda geniş çeşidli divar layihələri həyata keçirmişdir: Berlində Martin Lüter Kilsəsi və Parisdəki Müqəddəs Nino Gürcü Kilsəsi; Tbilisi Dövlət Universitetinin kitabxana və konfrans zalı, İlya Dövlət Universiteti və Gürcüstan Texniki Universitetinin konfrans salonları; bələdiyyə zalı; Gürcüstan Parlamentinin "Krallar Palatası", Gürcüstan Ədliyyə Nazirliyinin zaləı; Klaudio Berlinjierinin Romadakı mənzili; Amerika Birləşmiş Ştatları, Luiziana Dövlət Universitetində "Söz Azadlığı Palatası"; "Tbilisi" bədii paneli. Onun müxtəlif fantaziyaları mediada maraqlı formada dəyərləndirilir.
Aşağı Ağdan
Aşağı Ağdan — Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Qazax qəzasında, indi Karvansaray (İcevan) rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 21 km məsafədə yerləşir.
Toponim türk dilində «kiçik, alçaq, çox da hündür olmayan» mənasında işlənən ağ sözü ilə «çöl, səhra, açıq yer» mənasında işlənən dan sözünün birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Relyeflə bağlı yaranan toponimdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir.
Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 25.V.1967-cı il fərmanı kəndin adı ilə dəyişdirilib Morut, ll.XI.1970-ci il fərmanı ilə yenidən dəyişdirilərək Aknaxbyur qoyulmuşdur.
UEFA Avro 1972 (seçmə mərhələsi, 1/4)
UEFA Avro 1972-nin seçmə mərhələsinin 1/4 oyunları İtaliya, Belçika, İngiltərə, AFR, Macarıstan, Rumıniya, Yuqoslaviya və SSRİ milli futbol komandaları arasında keçirilmişdir. Turnirin 1/2 mərhələsinə vəsiqəni Belçika, AFR, Macarıstan və SSRİ milliləri qazanmışlar.
Oyunların nəticələri
Oyunların başlama vaxtı - yerli vaxtdır
Aqil Əsədov
Aqil Məhiyəddin oğlu Əsədov — iqtisad elmləri doktoru, dosent
Həyatı
Aqil Əsədov 02 noyabr 1976-cı il tarixdə Kəlbəcər rayonunun Başlıbel kəndində anadan olub. 1982-ci ildə Başlıbel kənd orta məktəbinə qəbul olunaraq 1993-cü ildə həmin məktəbi bitirib. 1997-ci ildə Azərbaycan Texniki Universitetinin (AzTU) “Mühəndis biznesi və menecment” fakültəsini bitirərək “Mühəndis iqtisadiyyatı və idarəetmə” ixtisası üzrə bakalavr dərəcəsi alıb. 1997-1999-cu illərdə AzTU-nun magistraturasında təhsilini davam etdirərək, “İstehsalat və xidmət sahələrinin iqtisadiyyatı və idarə edilməsi (nəqliyyat)” ixtisası üzrə magistr dərəcəsi alıb. 2008-2018-ci illərdə Azərbaycan Universiteti, UNEC, Bakı Biznes və Kooperasiya Universitetlərində pedaqoji fəaliyyət göstərib.
Əmək fəaliyyəti
2005-2008-ci illərdə İqtisadi İnkişaf Nazirliyi İqtisadi İslahatlar Mərkəzinin (indiki İqtisadiyyat nazirliyinin İqtisadi İslahatlar Elmi-Tədqiqat İnstitutu) “Analitik təhlil” şöbəsində aparıcı mütəxəssis, aparıcı elmi işçi və şöbə müdiri vəzifəsinin icraçısı işləyib. 2008-ci ilin sentyabr ayından Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının İqtisadiyyat İnstitutunda böyük elmi işçi, 2009-cu ildən 2018-ci ilin iyul ayınadək İnstitutun “Xidmət sahələrinin inkişaf problemləri” şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışıb. 2011-2014-cü illərdə İnstitutun “Gənc alim və mütəxəssislər Şurası”nın sədri, İnstitut Elmi Şurasının, Dissertasiya Şurasının üzvü və yerli həmkarlar təşkilatının büro üzvü olub. 05 iyul 2018 – 08 sentyabr 2021-ci illər ərzində Azərbaycan Respublikasının Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsində “Təbliğat, informasiya və analitik təhlil” şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışıb. 09 sentyabr 2021 - 26 sentyabr 2022-ci illər ərzində Azərbaycan Universitetinin və Bakı Avrasiya Universitetinin dosenti işləyib. 27 sentyabr 2022-ci ildən Azərbaycan Respublikası İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzində “Strateji planlaşdırma və inkişaf” Departamentinin rəhbəri vəzifəsində çalışır. Eyni zamanda, Milli Aviasiya Akademiyasının dosentidir.
Elmi fəaliyyəti
A.Əsədov 2000-2004-cü illərdə Azərbaycan Texniki Universitetində aspirant olub. Aspirant olduğu müddətdə “Avtomobil nəqliyyatının infrastruktur sahələrinin iqtisadi inkişafının təkmilləşdirilməsi istiqamətləri” mövzusu üzrə dissertasiya işini yerinə yetirərək, 2005-ci ildə uğurla müdafiə edib, “08.00.05 - Xalq təsərrüfatının iqtisadiyyatı və idarə edilməsi” ixtisası üzrə iqtisad elmləri namizədi alimlik dərəcəsi, 2011-ci ildə isə dosent elmi adı alıb. 18 may 2022-ci ildə “Azərbaycanda yeni nəqliyyat sisteminin formalaşması və davamlı inkişafının təmin olunması problemləri” mövzusunda doktorluq dissertasiyasını uğurla müdafiə edib. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının 18 noyabr 2022-ci il tarixli qərarı ilə A.Əsədova “Sahə iqtisadiyyatı” ixtisasında iqtisad elmləri doktoru elmi dərəcəsi verilib.
Şəki olduğu kimi (film, 2011)
thumbnail
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Xarici keçid
Filmi izlə
Həmzə Hocagil
Həmzə Hocagil — Türkiyəli filoloq, professor.
Haqqında
Həmzə Bəktaş 23 fevral 1946-cı ildə Malatya Akçadağda, Kotangölü kəndində anadan olmuşdur. Atası bu kəndin imam-camaatı olmuşdur. İbtidai məktəbi doğulduğu kənddə, orta məktəbi Akçadağda, liseyi isə Malatyada oxumuşdur. Daha sonra müəllimlik texnikumunu bitirmişdir. Bundan sonra 1 il Malatyada müəllimlik etmişdir. Daha sonra Ərzurum Universiteti Təhsil Fakültəsinə daxil olmuşdur. 1967-ci ildə buranı bitirmiş və Malatya Darəndədə 3 il müəllimlik etmişdir. Sonra Arquvan ilçəsində müəllmlik etmişdir.
1970-ci ildə Ankara Dil və Tarix-Coğrafiya Fakültəsinin Qədim Yaxın Şərq Dilləri ixtisasına daxil olmuşdur. Və burada prof. Emin Bilgiç, prof. Kamal Balkan və s. müəllimlərdən dərs almışdır. Buranı bitirdikdən sonra isə Ankara Qazi Universitetinə 4 il müəllimlik etmişdir. Yüksək lisansını Ankara Dil və Tarix-Coğrafiya Fakültəsində etmişdir. Sonra Almaniyada Heidelberg Universitetinə daxil olmuşdur. Burada "Nuh Tufanı" mövzusunda doktorluq dissertesiyasını müdafiə etmiş və doktor elmi adını almışdır. Sonra Freiburg Universitetinə daxil olmuş və dosent elmi dərəcəsini almışdır. Sonra Köln Universitetinə daxil olmuşdur. Sonra Türkiyəyə dönmüş və Hikmət Nəşriyyatında fəaliyyət göstərməyə başlamışdır.
Eyni zamanda Boğaziçi Universiteti Arxeometriya İnstitutunda fəaliyyət göstərmiş və Hərb Akademiyasında dərslər keçmişdir.
Spilopelia
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Nina mətbəəsi
350px|thumb|Nina mətbəəsinin binası bu gün Nina mətbəəsi — XX əsrin əvvəllərində Bakıda gizli şəkildə fəaliyyət göstərmiş mətbəə. Nina mətbəəsi əsasən bolşevik yönümlü təbliğatla məşğul olurdu və İskra qəzeti ilə sıx fəaliyyət göstərmişdir.
Mətbəənin adı qədim şumerlərdəki Nina ilahəsindən götürülmüşdür. Əfsanəvi Nineviyanın və Assuriya imperiyasının yaradıcısını bu cür adlandırılmışdır. Elə bu adı da inqilabçıların Bakıdakı ilk gizli mətbəəsi daşıyırdı. 1898-ci ilin martında yaranan Rusiya sosial-demokrat partiyasının 3 il sonra Bakıda komitəsi yaradılmışdır. Mətbəənin yaradılmasında gürcü inqilabçısı Lado Ketsxovelinin böyük rolu olmuşdur. 1900-cü ildə Tiflis sosdemlərinin tapşırığı ilə Bakıya gələn Lado 1 il sonra partiyanın gizli mətbəəsinin təşkilini nail olur. Tez-tez ünvanını dəyişən “Nina” mətbəəsinin yaranmasında böyük səy göstərən digər şəxslər isə Bakı komitəsinin ilk tərkibinə daxil olan Avel Yenukidze, Lev Krasin, Qalperin, Eyzenbet və Faynberq idi.
İlk illər
thumb|left|300px|[[SSRİ-də “Nina” mətbəəsinin ev-muzeyi.]]
Tiflisdəki mərkəzi qrupun və Bakıdakı yoldaşların köməkliyi ilə Ketsxoveli çap maşını və mətbəə üçün gərəkli olan bütün avadanlığı əldə etdi. Ketsxoveli Tiflis partiya qrupuna yığıcı gərək olduğunu bildirdi və məni Bakıya yolladılar. Əvvəlki vaxtlar mətbəədə ikicə nəfər çalışırdı – Ketsxoveli və mən. 2 ay sonra o, Tiflisdən yenə kömək tələb etdi və Viktor Suladzeni bizə köməyə göndərdilər. 1902-ci ilin sentyabrında Ladonun həbsindən sonra yaranan təhlükəli vəziyyətə görə “Nina”nı müvəqqəti ləğv etməli olduq.
“Nina” mətbəəsi İskra qəzetinin tapşırıqları ilə işləyir, habelə bütün Qafqaz təşkilatlarına xidmət göstərirdi. Artıq 1901-ci ildə Bakıda Tiflis sosial-demokratlarının orqanı olan Brdzola (Mübarizə) qəzetinin ilk sayı işıq üzü görür. Fəaliyyətə başladıqdan 1 il sonra, güclü konspirasiyaya baxmayaraq Ketsxoveli və Yenukidze həbs olunur, ancaq buna bamayaraq, bir neçə ay sonra Nina öz işini Lev Krasinin başçılığı altına bərpa edir. Ketsxovelinin taleyi isə faciəvi olur. Rotmistr Vladimir Runiçin əmri ilə həbs edilən Ketsxovelini ilk növbədə gizli mətbəə qurmaqda ittiham edirlər. Bir müddət Bayılda, sonra isə Metex türməsində saxlanılır, istintaqla əməkdaşlıqdan imtina edir, məhbusları öz hüquqları uğrunda mübarizəyə qaldırır. 1903-cü ildə Ketsxoveli türmədə odlu silahla qətlə yetirilir. Onun ölümündə əli olan Runiç də çox yaşamır – 1908-ci ildə Tiflisdə tramvayda gedərkən naməlum şəxsin atdığı 3 güllə ilə yerindəcə keçinir. Bununla da, Ketsxovelinin sirdaşları inqilabçının qisasını alırlar.
1902-ci ilin sonunda təhlükəsizlik səbəbindən fəaliyyətini müvəqqəti dayandıran “Nina” sonrakı il yenidən işini bərpa edir. Burada Karl Marks, Fridrix Engels əsərləri, habelə rusca, ermənicə və gürcücə vərəqələr də çap edilir. Lev Krasinin səyləri ilə güclənən mətbəənin gücü sonralar o qədər artır ki, gizli çalışmasına baxmayaraq, bütün Rusiya imperiyasını çap məhsulları ilə təmin etməyə yetir. Bu gücə nail olmaq üçün Trifon Yenukidze (Avelin qardaşı) və Krasin “kustar” keyfiyyətə son qoymaq və yeni, müasir avadanlıq almaq qərarına gəlirlər. Yeni avadanlıq – xaricdən güclü tipoqrafiya maşını almaq üçün isə 3 min rubl pul lazım idi.
Çıxış yolunu Krasin tapır. O, incəsənət, mədəniyyət, sənaye, ticarət və bank dairələrində asanlıqla özünə tanışlar tapmaq, zənginlərə özünü onların adamı kimi göstərmək kimi qabiliyyətə malik şəxsiyyət idi. Krasin Peterburqa yollanır və məşhur aktrisa Vera Komissarjevskayanı (1864-1910) Bakıda xeyriyyə konserti verməyə razı salır. Komissarjevskaya Bakıya gəlir, biletlərin baha olmasına baxmayaraq, Bakı varlıları onun xeyriyyə konsertinə təşrif buyurmağı özlərinə fəxr sayırlar. Beləliklə, onların ağıllarına da gəlmir ki, pullarını İnqilabın maliyyələşdirilməsinə xərcləyirlər. Krasin sonralar da maliyyə toplamaq üçün Bakıda gəlmə artistlərin çıxışlarını dəfələrlə təşkil etmişdir.
Fəaliyyətin ikinci mərhələsi
Mətbəənin gücünü daha da artırılması üçün Krasin təkliflə çıxış edir. O, incəsənət, mədəniyyət, sənaye, ticarət və bank dairələrində asanlıqla özünə tanışlar tapmaq, zənginlərə özünü onların adamı kimi göstərmək kimi qabiliyyətə malik şəxsiyyət idi. Krasin Peterburqa yollanır və məşhur aktrisa Vera Komissarjevskayanı (1864-1910) Bakıda xeyriyyə konserti verməyə razı salır. Komissarjevskaya Bakıya gəlir, biletlərin baha olmasına baxmayaraq, Bakı varlıları onun xeyriyyə konsertinə təşrif buyurmağı özlərinə fəxr sayırlar. Beləliklə, onların ağıllarına da gəlmir ki, pullarını İnqilabın maliyyələşdirilməsinə xərcləyirlər. Krasin sonralar da maliyyə toplamaq üçün Bakıda gəlmə artistlərin çıxışlarını dəfələrlə təşkil etmişdir.
“Nina” mətbəəsində 1903-cü ilin noyabrından 1905-ci ilin noyabrınadək ümumi tirajı 1,5 milyon nüsxəni ötən çoxsaylı və müxtəlif dillərdə qeyri-leqal materiallar nəşr edilir. O cümlədən, İskranın Bakıda hər nömrəsinin tirajı 10-15 min nüsxə idi ki, bu da böyük rəqəmdir. 1903-cü ildə RSDRP 2 qanada – bolşeviklərə və menşeviklərə bölünəndən sonra Nina birincilərin ixtiyarında qalır. Buna baxmayaraq, mətbəənin işindən menşeviklər və Bakı eserləri də yararlanırlar. Fəaliyyətinin bütün dövründə polisin bircə dəfə də mətbəənin izinə düşə bilməməsi inqilabçıların fəaliyyətindəki mükəmməl konspirasiyadan xəbər verir. Bu məxfilik isə ilk növbədə Leonid Krasinin xidməti idi. Kübar dairələrdə dolaşan, həm Peterburqda, həm də Bakıda çoxsaylı imkanlı dost və tanışları olan (məsələn, Maksim Qorki 1926-cı ildə yazdığı Leonid Krasin məqaləsində onun milyonçu Savva Morozovla necə tanış olduğunu, dostlaşdığını və Morozovdan mətbəə üçün ildə 24 min rubl aldığını təsvir edib) Krasin ixtisasca mühəndis-elektrik idi. O vaxtlar Krasin Bakıda elektrik stansiyasının tikintisinə rəhbərlik edirdi. Bu status ona çoxlu üstünlüklər qazandırırdı. Məsələn, sərhəddə ilişməmək üçün Avropadan İskranın maket vərəqlərini Bakıya texniki kitabların arasında göndərirdilər.
Mətbəə daxili fəaliyyət
Mətbəədə də işçilər az miqdarda olsada maaş almaqda idi. Ştatda 1903-cü ildə Sibirə göndərilərkən yolda qaçıb Bakıya qayıdan Avel Yenukidzedən əlavə daha 8 nəfər çalışır, hər biri də ayda 25 rubl məvacib alırdı. İldə 1 dəfə işçi məzuniyyətə çıxır və vaxtını Bakıdan kənarda keçirirdi. Mətbəə isə nəinki xərcləri bağlayır, həm də partiyanın kassasına xeyir gətirirdi. İskradan Nina mətbəəsində gürcü dilində Brdzola və rusca Cənub fəhləsi qəzetləri də nəşr olunurdu. Sonralar “Nina” Vıborqa (o vaxtkı Finlandiyanın ərazisi) köçürüldü və 1905-ci ildə leqal status aldı. 1906-cı ilin yanvarında Mərkəzi Komitənin qərarı ilə Nina mətbəəsi ləğv olundu, avadanlıqları isə Sankt-Peterburqa daşındı. 1938-ci ildə Azərbaycan Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitəsinin qərarı ilə Nina mətbəəsinin yerləşdiyi ev təmir olunaraq ev-muzeyə çevrildi. Həmin muzey hal-hazırda mövcud deyil.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Ləvazimat İdarəsi
Yaradılması
Əsası 1918-ci il noyabrın 15-də Ümumi qərargahın şöbəsi kimi qoyulmuşdur. Polkovnik Seyfulla Mirzə hərbi nazirin əmri ilə ləvazimat şöbəsinin rəisi təyin edilmişdi. Qoşun hissələrinin təşkili sürətləndikcə, həmin şöbənin üzərinə düşən məsuliyyət də artırdı. Ona görə tezliklə ləvazimat şöbəsinin strukturu və səlahiyyətləri genişləndirildi, ümumi gərargahın tərkibindən çıxarılaraq idarə kimi hərbi nazirə tabe etdirildi. İdarənin rəisi vəzifəsinə polkovnik Serebrennikov təyin olundu.
Fəaliyyəti
Qoşun hissələrinin milli geyim formasına keçirilməsi, gündəlik iaşənin milli kulinariya əsasında təkmilləşdirilməsi hərbi ləvazimat idarəsinin qarşısında dayanan başlıca vəzifələr idi. Bu vəzifələri həll etmək üçün hərbi ləvazimat idarəsinin nəzdində əlbəsə (paltar) anbarı, dəri aşılayan zavod, geyim və çəkmə emalatxanası açıldı, Azərbaycanın toxuculuq fabriklərinə hərbi xarakterli sifarişlər verildi, ərzaq təminatının yaxşılaşdırılması üçün yeni sistem tətbiq edildi. Müsabiqə yolu ilə alınmış ərzaq yeni yaradılmış Gəncə, Ağdam, Hacıqabul, Bakı, Zaqatala, Xankəndi, Qusar və Lənkərandakı ərzaq anbarlarına toplanır və buradan hissələrə paylamrdı.
Polkovnik Serebrennikov 1919-cu ildə istefaya çıxdıqdan sonra, hərbi ləvazimat idarəsinin rəisi vəzifəsini bir müddət polkovnik Əlibəyov icra etdi. Həmin il iyulun 31-də Azərbaycan ordusuna xidmətə qəbul olunan general-mayor Sisianov bu vəzifəyə təsdiq olundu, daha sonra isə hərbi nazirin 1919 il 4 oktyabr tarixli əmri ilə hərbi ləvazimat idarəsinin rəisi vəzifəsinə general-mayor Həşimbəyov təyin edildi. Hərbi nazirin 1920-ci il 14 fevral tarixli 99 saylı əmri ilə qoşun hissələrinin ərzaq və ləvazimatla təmin olunmasının zəruri tələblər səviyyəsinə qaldırılması üçün hərbi ləvazimat idarəsinin strukturlarında ciddi islahatlar aparıldı. Nəticədə, hərbi ləvazimat idarəsi yeni statusda Azərbaycan ordusunun təchizat rəisi idarəsinin tərkibinə daxil edildi.
Taraz (jurnal)
"Taraz" ( — Dəb) — 1890–1919-cu illərdə Tbilisidə nəşr edilmiş ədəbi-bədii, ictimai həftəlik erməni qəzeti, daha sonra jurnal. Mühərriri (redaktoru) və naşiri Tiqran Nazaryan olmuşdur.
Fəaliyyəti
"Taraz" jurnalı dövrünün demək olar ki, bütün ədəbi hadisələrinə öz səhifələrində əks etdirmiş, cavab vermişdir. Jurnalda Hovannes Tumanyan, Avetik İsahakyan, Şuşanik Kurqinyan, Aleksandr Şirvanzadə, Atabek Xnkoyan, Vahram Papazyan, Aleksandr Tsaturyan, Hakob Paronyan və başqalarının bədii əsərləri çap edilmiş, rus, gürcü və Qərbi Avropa ədəbiyyatından (A.Puşkin, M.Lermontov, N.Nekrasov İ.Turqenev, E.Ninoşvili, İ.Çavçavadze, A.Kazbeqi, Şekspir, Şiller, Bayron, Emil Zolya, Mopassan və b.) tərcümələr təqdim olunmuşdur. Hovannes Ter-Mirakyan, Sarkis Beknazaryan, Stepan Lisityan, Qazaros Ağayan kimi pedaqoqların pedaqoji, məktəb və ailə təhsili haqqında fikirləri işıqlandırılmışdır.
Musiqi, teatr və təsviri sənət sahələrinin əhatə olunmasında "Taraz"ın (adı ilə əlaqədar olaraq) rolu böyükdür. Həmçinin jurnal rəylər, mətbuat nəzəriyyələri nəşr etmiş, erməni mühərrir və publisistlərinin fəaliyyəti ilə oxucularını tanış etmişdir.
Azərbaycan 2024 Yay Paralimpiya Oyunlarında
Azərbaycan — 2024-cü ildə Fransanın Paris şəhərində baş tutan XVII Yay Paralimpiya Oyunlarında. Azərbaycan Milli Paralimpiya Komandası 28 avqust-8 sentyabr tarixlərində baş tutan XVII Yay Paralimpiya Oyunlarında 6 idmançı ilə 2 idman növü üzrə təmsil olunacaq.
Üzgüçülük
XXVII Yay Paralimpiya Oyunlarında üzgüçülərin idman növü üzrə turnirlər 28 avqust-7 sentyabrda baş tutacaq. Azərbaycanı bu idman növü üzrə Roman Saleh və Vəli İsrafilovun təmsil eləməsi nəzərdə tutulub.
Roman Saleh və Vəli İsrafilov 2023-cü ilin avqustunda İngiltərədə baş tutan Dünya Çempionatının nəticələrinə əsasən lisenziyalara sahib oldu.
Yüngül atletika
XXVII Yay Paralimpiya Oyunlarında yüngül atletlərin idman növü üzrə turnirlər 30 avqust-8 sentyabrda baş tutacaq. Azərbaycanı bu idman növü üzrə Səid Nəcəfzadə, Oloxan Musayev, Orxan Aslanov və Lamiyə Vəliyevanın təmsil eləməsi nəzərdə tutulub.
Oloxan Musayev, Lamiyə Vəliyeva, Səid Nəcəfzadə və Orxan Aslanov 2023-cü ilin iyulunda Fransada baş tutan Dünya Çempionatının nəticələrinə əsasən lisenziyalara sahib oldu.
Qarovulxana dağı (Ordubad)
Qarovulxana dağı – Ordubad rayonu ərazisində dağ (hünd. 1442,7 m). Zəngəzur silsiləsinin Dəmirlidağ-Göydağ  qolunun cənub istiqamətli Gəvək şaxəsinin suayırıcısında zirvə. Biləv kəndindən 4,5 km-dək qərb-cənub-qərbdədir. Alt Eosenin İpr mərtəbəsinin üst hissəsinə aid Kələki lay dəstəsinin  vulkanogen-çökmə süxurlarından təşkil olunmuş, cənub yamacı sıldırımlı günbəzvari yüksəklikdir. Tektonik cəhətdən Ordubad qarılma zonasının Paradaş seqmentində, eyniadlı əyilmənin cənub-qərb cinahına aid Gilançay antiklinalının şimal-şərq qanadında yerfləşir.
Güllələnmiş qərənfillər (film, 2012)
Film haqqında
Film 2013-cü ildə rus və ingilis dillərinə tərcümə olunmuşdur.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Xarici keçid
Filmi izlə
Zərrin-mələk xanım
Zərrin-mələk xanım (d. 1824, Şimali Qafqaz - ö. 1842, İstanbul) — 31. Osmanlı sultanı Əbdülməcid in beşinci xanımı.
Həyatı
Hərəmdəki təlim-tərbiyə illərində Bəzmialəm Validə Sultan ın nəzərini cəlb etdi və onun istəyilə mükəmməl təhsillə yanaşı rəssamlıq təhsili də aldı. 1839-cu ildə Sultan Əbdülməcid lə keçmiş Çırağan sarayı nda evləndi. 1841-ci ildə yeganə övladı olan Behiyə Sultanı dünyaya gətirdi. Ancaq 1 il sonra vərəm dən vəfat etdi. Cənazəsi Nəqşidil Validə Sultan türbəsi nə dəfn edilmişdir.
Bacısı daha sonra saraydan ayrıldı və abxaz bəylərindən Tahir bəylə evləndirildi. Oğlu Emin bəy Sultan Əbdülhəmid səltənətində sarayda xidmət etmişdir.
Dayısı qızı Əsmahan xanım İclal adını aldı və Bəzmialəm Validə Sultan ın nədimələrindən oldu. Onun vəfatından sonra Sultan Əbdülməcid in üçüncü xəzinədarı olaraq xidmət etdi. Daha sonra saraydan ayrıldı və şəxsi mülkü olan Ortaköy köşkündə yaşadı. Heç evlənmədi.
Əmisi qızı Əfra xanım isə Gəryalfər adını aldı və öncə Zərrin-mələk xanımın, daha sonra isə Bəzmialəm Validə Sultan ın nədimələrindən oldu. Onun vəfatından sonra isə Sultan Əbdülməcid və Sultan Əbdüləziz in hərəmində xəzinədar olaraq xidmət etdi. Sultan Əbdüləziz in devrilməsi və qətlindən sonra Pərtəvniyal Validə Sultan ın nədiməsi olaraq ölümünədək onunla qaldı.
Olxon darvazası
Olxon darvazası boğazı - Baykal gölü ərazisində Olxon adasını materikdən ayırır. Sahilləri dik və sıldırımlıdır. Burada körfəzlər və buxtalar vardır. Boğazda güclü axınlar baş verir. Dalğaların hündürlüyü 5 m-ə çatır. Qışda boğaz donur və burada çatlar əmələ gəlir. Saxyurt kəndindən adaya bərə fəaliyyət göstərir. 2005-ci ildə boğazın altı ilə yüksək gərginlikli elektrik xətti çəkilmişdir. Uzunluğu 8 km, eni dar yerdə 1 km təşkil edir.
Nadir şah Əfşarın Hindistanı ələ keçirməsi
Nadir şah Əfşarın Hindistanı ələ keçirməsi — Səfəvi sülaləsinin devirərək öz sülaləsini hakimiyyətə gətirən Nadir şah Əfşar bir neçə il sonra müasir Hindistan ərazisində yerləşən Böyük Moğol imperiyası üzərinə yürüşə çıxdı. Müasir Hindistanın şimalını, Pakistanı ələ keçirən Nadir şah 1739-cu ilin martında Karnal döyüşündə qələbə qazanaraq Dehliyə daxil oldu. Beləliklə də, bütün döyüşlərdə qələbə qazanan Nadir moğolların paytaxtı olan şəhərə daxil olmuş oldu.
Nadir şahın şərqdə bu parlaq qələbəsindən sonra geri dönüb, qərbdəki əsas rəqib olan Osmanlı imperiyası ilə müharibəyə başlamaq üçün şəraitin yarandığı demək idi. Həmçinin Nadir şahı qərbə yürüş zamanı Şimali Qafqaza və Mərkəzi Asiya yürüşlərinin həyata keçirilməsi də gözləməkdə idi.
Başlanğıc
Səfəvi imperiyası şahının vəziri kimi fəaliyyət göstərən Nadir ölkədən əfqanları, rusları, osmanlıları qovmağı bacarmışdı. 1738-ci ildə Nadir şah bir zamanlar Səfəvi imperiyasının paytaxtı İsfahanı ələ keçirən Hotakilərin son istehkamı olan Qəndəharı da ələ keçirdi. Bu yürüş ardınca o, ordularını Hindiquş dağları vasitəsiylə Şimali Hindistana saldı. Bu torpaqlar o zaman moğollların hakimiyyəti altında idi.
Moğol imperiyası I Övrəngzibin ölümündən sonra imperiyadakı daxili çəkişmələr nəticəsində zəifləmişdi. İmperiyanın torpaqlarının bir qismi Maratxa dövləti tərəfindən ələ keçirilmiş, yerdə qalan hissələrdə isə bir çox moğol feodalı müstəqillik iddia etməkdə idi. Moğol hökmdarı Məhəmməd şah dövlətin bütövlüyünü qoruya bilməməkdə idi. İmperiyanın şimal torpaqlarındakı müdafiə sistemi xüsusilə pəştunların üsyanından sonra zəifləmiş vəziyyətdə idi. İmperial idarəetmə rüşvətxorluğa batmış vəziyyətdə olub yararsız hala düşmüşdü. Ölkənin sərvətlərini ələ keçirmək istəyən Nadir şah buranı ələ keçirmək istəməkdə idi. Dehli bu zamanlar dünyanın ən zəngin paytaxt şəhərlərindən biri idi. Dövrün 3 ən böyük müsəlman imperiyası olan Səfəvi (Əfşar), Osmanlı və Moğol imperiyaları arasında moğolların torpaqları ən zəngini hesab edilirdi.
Nadir şah Məhəmməd şahdan Kabil ətrafındakı sərhədləri bağlamağı tələb etmişdi, çünki bu sərhəd bölgəsindən üsyançı əfqanlar keçib getməkdə idi. Məhəmməd bu tələblə razılaşsa da, praktiki olaraq problemi həll etmək üçün heç nə etmədi. Moğol sarayı heç bir hərəkət etməməsini Dəkkəndə kafirlərin üsyanı ilə əlaqələndirdi və sözünün üstündə duracağına təminat verdi. Nadir müharibəyə başlamaq üçün bundan bəhanə kimi istifadə etdi. Nadir 10 may 1738-ci ildə moğol torpaqlarına daxil oldu. Hindistana daxil olmamışdan əvvəl Nadir məqsədinin işğal yox, Moğol imperiyasını Maratxa dövlətindən qorumaq olduğunu elan etdi. Məktubunda o, yazırdı:
Mənim Kabilə gəlişim və ona sahib olmağım sırf İslami qeyrətdən və sizə olan dostluğumdan qaynaqlanır...Mənim Attokk şəhərinin bu sahilində qalmağımın səbəbi odur ki, o kafirlər [maratxalılar nəzərdə tutulur] Hindustana tərəf hücum etdiyi zaman özümün müzəffər Qızılbaş ordumu göndərim və onları cəhənnəmin uçurumuna yuvarlayım.
İşğallar
Nadir şah Muxur bulağı yaxınlığında moğol sərhidini keçdi və Qəzni nin cənubunda yerləşən Qarabağ bölgəsində dayandı. Buradan Nadirin oğlu Nəsrullah Mirzənin komandanlığında göndərilnə dəstəyə Ghorbənd və Bamian əfqanlar ına hücum etmək tapşırıldı. Nadirin gəlişi xəbərini eşidən Qəzni canişini şəhərin varlıları, qazıları və alimləri ilə birlikdə ona bahalı hədiyyələr veərərk tabe olduqlarını bildirdilər və 31 mayda Nadir şəhərə daxil oldu. Bu zaman ordunun başqa bir dəstəsi əfqanları məğlub etdi, təslim olanları bağışlayaraq müqavimət göstərənlərə sərt cəzalar verdilər.
Cinahların təhlükəsizliyinin təmin edilməsindən sonra Nadir Kabilə daxil olmaq üçün heç bir problem görməməkdə idi. Şəhərin əsas adamları müqavimət göstərmədən şəhəri Nadirə təslim etmək istəməkdə idilər, lakin Şərza xan müqavimət göstərmək qərarına gəldi. 10 iyun tarixində Nadirin ordusu şəhərə çatdı, şəhərdəki qarnizon təhlükəsiz məsafəyə çəkilərək şəhəri mühasirəyə almaq istəyən Əfşar ordusu na hücum edib geri çəkildi. Ayın 11-i şəhərə çatan Nadir şah Qara Qaya adlanan yerdən şəhərin müdafiə sistemini nəzərdən keçirdi. Hücum edən qarnizon bu dəfə də geri çəkilməyə məcbur edildi. Şəhər bir həftə müqavimət göstərdi və 19 iyunda Ağa-bin bürcləri dağıdıldıqdan sonra şəhər təslim oldu.
Nadir vilayətin işlərini idarə etmək üçün Kabil də məskunlaşdı. Bu zaman ona məlumat verildi ki, moğol imperatoru nə onun məktubunu qəbul etməkdə, nə də onun elçisini sərbəst buraxmaqdadır. Başqa bir elçi göndərən Nadir şah Məhəmməd şaha öz istəyinin sadəcə həm də moğollara ziyan vuran əfqanları təmizləmək, moğol imperatoruna yaxşılıq etmək olduğunu bildirir, Kabildəki döyüşü isə şəhəərdəki qarnizonun özünün hücum etməsi ilə əsaslandırırdı. Məktubu çatdırmaq üçün göndərilən elçi Cəlilabada geri qaytarıldı və orada yerli tayfa başçılarından biri tərəfindən öldürüldü.
Bu hadisələr baş verərkən Nadir maddi-texniki təminat vasitələrinin gətirilməsinin çətinliyinə görə Kabili tərk etdi və 25 avqustda Kandamaqa yola düşdü. 7 sntyabrda Cəlilabad şəhərinə çatan Əfşar ordusu elçini qisası üçün şəhəri ələ keçirdi və yağmaladı. Buradan Nadir oğullarından biri olan Rzaqulu nu imperiyasının mərkəzinə yola saldı.
Xeybər keçidi döyüşü və Pəncabın ələ keçirilməsi
left|thumb|300x300px|Xeybər keçidinin günümüzdəki görünüşü. L.Lokkartın hesablamalarına görə, Nadir şah qoşunu ilə Cəlalabad dan 1738-ci il noyabrın 18-də hərəkətə başladı. Gündə beş fərsəng yol qət edən sütunlar yol boyu ciddi bir hadisə ilə qarşılaşmadan Barikab adlanan məntəqəyə doğru üz tutdular. Bir neçə gündən sonra bütün qoşun hər hansı ciddi bir hadisə ilə rastlaşmadan Barikaba yetişdi. Hələ Dəkkə yə çatmazdan əvvəl Nadir şah Xeybər keçidi ətrafında düşmən qüvvələrin cəmləşməsi haqqında məlumat almışdı. Dekkədə düşərgə salandan sonra isə Xeybər keçidi və Xeybərə aparan yolların daha geniş kəşfiyyatının aparılması üçün Nadir şah müvafiq göstəriş verdi. .Bu keçid hündür dağ yüksəkliklərindən keçirdi. Onun dar olması qoşunların keçidini məhdudlaşdırmaqla yanaşı yüksəklikdə yerləşdirilmiş silahlı dəstə çoxsaylı qoşunun hərəkəti üçün təhlükə ola bilərdi. Döyüşün yaxşı təşkil ediləcəyi halda Xeybər keçidi Nadir şahın qoşunlarının hərəkətini dayandırmaq üçün çox əlverişli bir yer idi. Nadir şah qarşısında ilk məğlubiyyət acısını yaşamış olan Kabil-Pişavər hakimi Nasir xan da Xeybər keçidinin bu imkanlarından yararlanmaq qərarına gəldi. Nadir şahın kəşfiyyatının gətirdiyi məlumatdan aydın oldu ki, doğrudan da Nasir xan Xeybər keçidində və bu keçidə aparan yol boyunca çoxlu sayda qoşun yerləşdirmişdir. Nasir xan Nadir şahdan öz qisasını almaq üçün ətraf hakimlərə məktub göndərdi, onları qoşunları ilə birgə köməyə çağırdı. Nadir şahın yetişməsi ərəfəsində o, 20 minlik döyüşgən bir dəstə toplaya bildi və bu dəstəni Xeybər keçidi üzərində yerləşdirdi. Çoxları Nasir xana məsləhət bildi ki, müqavimət göstərmək fikrindən daşınsın. Xüsusən, heç Hindistan şahının da itaət altına gətirə bilmədiyi Katur tayfasının Nadir şah tərəfindən darmadağın edilməsi çoxlarında qorxu və vahimə yaratmışdı. Amma Nasir xan ona verilən məsləhətləri qəbul etmədi.
Dryobates
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Nadir şah Əfşarın Hindistanı ələ keçirməsi
Xeybər keçidi döyüşü və Pəncabın ələ keçirilməsi
Kəşfiyyatın verdiyi məlumatdan aydın oldu ki, Xeybər keçidindən adlamaq Nadir şah üçün elə də asan olmayacaqdır. Yol Xeybərə yaxınlaşdıqca həm daralır və həm də təhlükəliliyi artırdı.Belə olanda Nadir şah göstəriş verdi ki, ətraf yaşayış məntəqələrində yaşayan adamlardan bir neçəsini tutub onun yanına gətirsinlər. O, yerli adamların dindirilməsi vasitəsilə dağlardan keçən başqa yolların mövcudluğundan xəbər tutmaq istəyirdi.Nadir şahın əmri yerinə yetirildi və onun yanına gətirilən adamların dindirilməsi zamanı doğrudan da məlum oldu ki, Nasir xanın nəzarətindən kənarda olan belə bir yol mövcuddur. Sər Çubə adlanan həmin yol ilə irəliləmək Nadir şah a qismət olardısa, onda Nasir xan qüvvələrinin arxasına keçmək belə mümkün ola bilərdi. Həmin keçid şərq və cənub-şərqdə idi və oradan qoşun dəstəsinin keçməsi üçün ən adi bir şərait yox idi. Ona görə Nasir xan da həmin keçidə görə elə bir narahatçılıq keçirmirdi. Buna baxmayaraq Nadir şah bu marşrutla hərəkət etməyi və Nasir xanı qəfil yaxalamağı qərara aldı.
Salatların siyahısı
thumb|350px|Bağ salatı. Tərkibi [[pomidor|günəşdə qurudulmuş pomidor, albalı, pomidor, çuğundur, xiyar və ağ pendirdir.]]
Nadir şah Əfşarın Hindistanı ələ keçirməsi
Xeybər keçidi döyüşü və Pəncabın ələ keçirilməsi
Hərəkətə başlamazdan əvvəl Nadir şah oğlu Nəsrulla Mirzəyə tapşırdı ki, hər gün Xeybər keçidinə doğru irəliləmək niyyətini nümayiş etdirsin, hətta Nasir xanın qoşun dəstələri ilə kiçik toqquşmalara girməkdən belə çəkinməsin. Bununla Nasir xan, Nadir şahın digər keçiddən istifadə etmək planından xəbər tutmasın və bütün diqqəti Xeybər istiqamətində cəmləşdirilsin. Nadir şahdan əlavə göstəriş alana kimi Nəsrulla Mirzə Nasir xanın diqqətini özünə cəlb etməklə məşğul olmalı idi. “Aləm Ara-ye Naderi”yə görə, Nadir şah 14 min nəfərlik süvari dəstəsi ilə bir gün-bir gecə ərzində Sər Çubə keçidini adlaya bildi.