cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Beycəsultan
Ümumi məlumat
E.ə. 2-ci minilliyin əvvəllərində Beycəsultan içqala və hökmdar sarayının yerləşdiyi şəhər idi; üzərində heroqlif işarələri olan möhürün tapılması yazı sisteminin olduğunu sübut edir. Sarayın hett hakimi I Hattuşili tərəfindən yandırıldığı (e.ə. 1650 il) ehtimal edilir. Son Tunc dövründən əvvələ aid təbəqələrdə iri saray qalıqları və meqaron tipli evlər tapılmışdır. Tapıntılar Eneolit və Tunc dövrlərində Beycəsultan sakinlərinin yüksək mədəniyyətə malik olduğunu, qonşu ölkələrlə (xüsusilə Kiçik Asiyanın qərb hissəsindəki) əlaqələrini göstərir.
Aydoğmuş (Çaroymaq)
Aydoğmuş — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 155 nəfər yaşayır (27 ailə).
Cəmaləddin Mehdiyev
Cəmaləddin Mehdiyev (Mehdiyev Cəmaləddin İsa oğlu; d. 1956. Səfikürd, Goranboy rayonu, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Tibb elmləri doktoru, professor. Başqırdıstan Dövlət Tibb İnstitutunun professoru. Başqırdıstan Respublikasının Əməkdar həkimidir. Rusiya Cərrahlar Cəmiyyətinin həqiqi üzvü.
Həyatı
Mehdiyev Cəmaləddin İsa oğlu 1956-cı il noyabrın 23-də Goranboy rayonunun Səfikürd kəndində anadan olub. 1981-ci ildə Azərbaycan Tibb Universitetini bitirib və 1988-ci ilədək Başqırdıstanın Kumertau şəhərində mərkəzi rayon xəstəxanasında işləyib. 1989-cu ildən Ufada 21 nömrəli xəstəxanada çalışıb. C.Mehdiyev 1991-ci ildən Təcili Tibbi Yardım Xəstəxanasında bölmə müdiri, eyni vaxtda 1994-cü ildən Başqırdıstan Dövlət Tibb Universitetinin müəllimi, sonralar isə professoru olub.
Katmandu
Katmandu (काठमांडौ, Kāthmāndau) — Nepalın paytaxtı və ən iri şəhəri, onun tarixi, siyasi və mədəni mərkəzi. Əhalisi 1 milyon nəfərdir.
Şəhər 1300 metr yüksəklikdə olan düzənlikdə yerləşir, orada Katmandudan başqa digər şəhərlər, çoxsaylı dini məbədlər və mədəniyyət abidələri vardır.
Şəhər XVII-XVIII əsrdəki görüntüsünü saxlaya bilmişdir.
Katmanduda çox sayda buddist məbədləri və indusizm məbədləri vardır. Yerli əhali hesab edir ki, şəhərdə 10 milyon allah yaşayır.
Katmanduda canlı allah hesab edilən, Kumari adlanan və Durbar meydanında yaşayan insan da vardır. Kumari Nepal əhalisi içərisindən az yaşında seçilən, özündə qız təmizliyini və saflığını birləşdirən qızlardan seçilir. O ilk qadın həyatına qədər bu statusda olur, sonra isə onun yerinə yenisi seçilir.
Katmandu Nepalın mədəni və təhsil mərkəzidir. Burada Kral akademiyası, Milli kollec, Sankrist kolleci, Tribxuvana adına universitet, İncəsənət Assosasiyası yerləşir. Həmçinin burada Nepal Milli Muzeyi, nunizmatik muzey, kitabxanalar yerləşir.
Əsas görməli yerləri
Bodnatx, Svayabunatx və Paşupatinatx əraziləri, Durbar meydanı, "Kastamandap" binası, Kral sarayə, Tamel turist rayonu.
Vilbua
Vilbua  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Lanyo kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Belle.
INSEE kodu — 01434.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 1153 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə 773 nəfər əmək qabiliyyətli insanlar arasında (15-64 yaş) 593 nəfər İqtisadi cəhətdən fəal, 180 nəfər hərəkətsiz idi (fəaliyyət göstərici 76.7%, 1999-cu ildə 70.1%). Fəaliyyət göstərən 593 sakindən 544 nəfər (312 kişi və 232 qadın), 49 nəfəri işsizdir (18 kişi və 31 qadın). 180 hərəkətsiz 41 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 72 nəfər təqaüdçü, 67 digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Zöhrab Məmmədov
Zöhrab Əsəd oğlu Məmmədov — Qubadlı (1980–1985) və Abşeron (1985–1990) rayon Partiya Komitəsinin birinci katibi.
Siyasi-ictimai fəaliyyəti
1972–1975-ci illərdə Azərbaycan SSR Tərtər rayonu Partiya Komitəsinin katibi olmuşdur. 1975–1977-ci illərdə SSRİ Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitənin nəznindəki Ali Partiya məktəbində təhsil almışdır. 1977–1979-cu illərdə Azərbaycan SSR Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin təlimatçı vəzifəsində çalışmışdır.
1979–1985-ci illərdə Qubadlı rayon KP birinci katibi vəzifəsində çalışmışdır 1985–1989-cu illərdə Abşeron rayonu KP birinci katibi vəzifəsində çalışmışdır.
1990–1991-ci illərdə Azərnəşrin redaktoru olmuşdur. AR Prezident yanında Ali Nəzarət inspeksiyasının Hacıqabul və Əlibayramlı rayonları üzrə ali nəzarət inspektoru vəzifəsində çalışmışdır. AR Əmlak Komitəsində bir sıra vəzifələrdə çalışmışır.
"Ay-Ata" ASC-nin idarə heyətinin sədri olmuşdur.
24 mart 2021-ci ildə beyin xərçəngindən vəfat etmişdir
Tsodilo
Tsodilo təpələri — Botsvana ərazisində yerləşən, qaya sənəti, qaya sığınacaqları və mağaralardan ibarət olan UNESCO-nun Ümumdünya irsi ərazisidir. 2001-ci ildə yerli xalqlar üçün bənzərsiz dini və mənəvi əhəmiyyəti, eləcə də bəşəriyyətin min illər boyu özünəməxsus məskunlaşması səbəbindən Ümumdünya irsi siyahısına daxil olmuşdur. UNESCO hesab edir ki, ərazidə 4500-dən çox qayaüstü rəsm var. Ərazi Uşaq təpəsi, Qadın təpəsi və Kişi təpəsi kimi tanınan bir neçə əsas təpədən ibarətdir.
Coğrafiya
Ərazidə dörd əsas təpə var. Onlardan ən yüksəyi 1400 metr hündürlüyü ilə Botsvananın ən yüksək nöqtələrindən biridir. Dörd təpə ümumilikdə "Kişi" (ən yüksəyi), "Qadın", "Uşaq" və bir də adı açıqlanmayan bir təpə olaraq təsvir olunur. Onlar Şakave şəhərindən təxminən 40 km məsafədə yerləşirlər və təpələrə yaxşı vəziyyətdə olan torpaq yolla çatmaq olar.
Ən böyük iki təpənin arasında idarə olunan, hamam və tualetlərlə təchiz olunmuş bir düşərgə var. Düşərgə ərazidəki ən məşhur sənət əsərləri olan və 1958-ci ildə çıxan "Kalahari'nin İtmiş Dünyası" kitabında şəkillərini ilk olaraq izah edən Cənubi Afrikalı yazıçının şərəfinə adlandırılmış Lorens van der Post lövhəsinin yaxınlığındadır. Düşərgə yaxınlığında kiçik bir muzey və bir uçuş zolağı var.
Arxeologiya
İnsanlar Tsodilo təpələrini min illər boyu rəsm və ritual üçün istifadə edirdilər. UNESCO təpələrdə minlərlə illik insan məskənini təmsil edən 500 fərdi yerin olduğunu təxmin edir. Təpələrin qaya sənəti yerli ovçu qruplarla əlaqələndirilib. Buşmenlərin əcdadlarının Tsodiloda bəzi rəsm əsərlərini yaratdığına və eyni zamanda mağaralarda və qaya sığınacaqlarında məşkunlaşdıqlarına inanılır. Bantu xalqlarının təpələrdəki bəzi sənət əsərlərinə cavabdeh olduğuna dair sübutlar var. Bəzi rəsmlərin günümüzdən 24,000 il əvvələ aid olduğu bildirilmişdir.
Kərgədan mağarası
link=https://az.wikipedia.org/wiki/%C5%9E%C9%99kil:Giraffe_Rock_Art_Painting_Tsodilo.jpg|thumb|Zürafə təsviri Kərgədan mağarası Qadın təpəsinin şimal ucunda yerləşir və burada rəsmlərin yerləşdiyi iki əsas divar var. Şimal divarda ağ kərgədanın təsviri (mağaraya adını verir) yerləşir və qırmızı bir zürafənin rəsmiylə parçalanmışdır. Mağara döşəməsindəki qazıntılar bir çox daş alətlər üzə çıxardı. Bu mağarada dəvəquşu yumurtası qabığı, sümük alətlər, dulusçuluq və ya dəmir olmasa da, Son daş dövrü təbəqələrində bir neçə monqonqo (Kalaharidə geniş yayılmış çərəz) qabığı parçaları var.
Qazıntılar zamanı tapılan kömür Afrika dəmir dövrünə, Son daş dövrünə və Orta daş dövrünə aid edilmişdir. Son daş dövrünün daş alətləri əsasən, kvars və yəşəm kimi yerli materiallardan hazırlanmışdır. Mağaradakı Orta daş dövrü artefaktları əsasən hazırlanmış mərmi ucluqlarıdır. Ucluqların bəziləri tərk edilmiş və bəziləri isə məhv olmuş vəziyyətdədir.
Kərgədan mağarasının rəsmləri əsasən şimal divarın üzərində yerləşir və ağ rəngli kərgədan istisna olmaqla əsasən qırmızı və ya qırmızı-narıncı piqmentlə rənglənmişdir. Kərgədan və zürafənin ətrafında müxtəlif rəngli, əsasən qırmızı rəngdə hənsi fiqurlar var. Mağaranın qarşı divarı girintili-çıxıntılıdır. Divarın bu forması Tsodiloda tapılmış Son daş dövrünə aid çəkic daşları və ya cila daşlarından istifadə edilərək yaradılmış ola bilər.
Yumruyarpaq dovşanalması
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Tsodilo
Ağ rəsmlər
link=https://az.wikipedia.org/wiki/%C5%9E%C9%99kil:Red_and_White_Rock_Art_Tsodilo.jpg|alt=|left|thumb|Tsodilodakı Qırmızı və Ağ qaya təsvirlərinin müqayisəsi Tsodilodakı ağ rəngli qaya sənəti Bantu xalqları ilə əlaqələndirilir. Ağ rəsmlərin bir çoxu Kişi Təpəsində yerləşən Ağ Rəsmlər Qaya Sığınacağı adlandırılmış yerdə yerləşir (Bu sığınacaqda qırmızı rəsmlər də var). Ağ rəsmlərdə həm ev, həm də vəhşi heyvanlar, eləcə də insanabənzər fiqurlar təsvir olunur. Onlardan bir qismi at üzərində təsvir edilmişdir, və bu da bunların 1800-cü illərin ortalarından, atların ilk dəfə əraziyə gətirildiyi vaxtdan sonra çəkildiyini göstərir.
Yumruyarpaq dovşanalması
Təbii yayılması
Vətəni Şərqi Sibirdir.
Tsodilo
Ağ rəsmlər
Kömür, dəvəquşu yumurtası qabığı və sümük nümunələrindən götürülmüş tarixlər Orta daş dövründən Son daş dövrünə qədər dəyişir. (Ərazinin həmçinin yaxın dövrlərdə də istifadə edildiyinə dair dəlil var: ərazidəki qazıntıların üst qatlarında bir neylon düymə və Avropa şüşə muncuqlar tapılmışdır ) Son daş dövrü təbəqələrinə sümük artefaktları və mikroalətlərlə yanaşı çəkic daşları və cila daşları da daxil edilmişdir. Həmçinin dulusçuluq yonqarları, dəvəquşu yumurtası qabığından muncuqlar və monqonqo qabıqları da aşkar edilmişdir. Orta
daş dövrü qalıqlarında isə digər daş alətlərə daş bıçaqlar da daxil idi.
Yumruyarpaq dovşanalması
Botaniki təsviri
Düz dayanan budaqlı, hündürlüyü 4 m-dək olan koldur. Zoğları boz-qonurdan qaramtıl-qonur rəngli, əvvəlcə tükcüklü, sonradan çılpaqdır. Saplağı 1-3 mm, tükcüklü, yalançı zoğları lansetvari, ucu küt, bəzən itidir. Yarpaqları uzunsov formalı, payızda sıx, yaşıl rəngli, sonra al-qırmızı rəngli olur. Mayın axırları çiçəkləmyə başlayır və iyunun ortalarınadək davam edir. Çiçəklərin diametri təxminən 1 sm, kiçik, çəhrayı, bir saplaqda 5-8 çiçək olur. Çiçək qrupları 1-3 çiçəkli, çiçək altlıqları xətvari-lansetvaridir. Çiçək saplağı 2-4 mm, tükcüklüdür. Ləçəkləri 4-5 mm, ağ və ya qırmızı, enli-yumurtavari və ya əks-yumurtavari, bünövrəsi qısadır. Erkəkcikləri 20-dir. Çiçəkləmədən sonra yumru meyvələri əmələ gəlir. Meyvələri giləmeyvələrə bənzəyir, qırmızı, əks-yumurtavari, diametri 7-9 mm-dir. 4 ildən sonra meyvə verməyə başlayır.
Tsodilo
Qırmızı rəsmlər
Tsodilo təpələrində qırmızı qaya sənətinin saysız-hesabsız nümunələri var və bütün ərazidə tapıla bilər. Kərgədan mağarasında bəzi qırmızı rəsmlər ağ kərgədandan daha yaşlı görünür.
Yumruyarpaq dovşanalması
Ekologiyası
Soyuğa davamlı, quraqlıqdan və ya əksinə yüksək nəmişlikdən qorxmur. Şəhər mühitinə yararlıdır. İstənilən torpaqda kölgəli ərazilərdə bitə bilər.
Tsodilo
Çökəklik qaya sığınacağı
Qadın təpəsinin şimal-qərb tərəfində yerləşən bu ərazi adını sığınacaq divarlarında yerləşmiş çökəkliklərdən alır. Buradakı qırmızı rəsmlərdə həndəsi fiqurlar ilə yanaşı mal-qara təsvirləri də müşayiət olunur. Kömür nümunələrinə görə qaya sığınacağında ən erkən yaşayış ən azı 30.000 il əvvələ aiddir. Qazıntılar zamanı Son daş dövrü daş alətləri və Dəmir dövrünə aid alətlər aşkar edilmişdir. Ən dərin təbəqələrdə tapılan saxsı qab birinci əsrə aid idi və bu ərazidə tapılmış ən qədim daş əsərləri ilə əlaqələndirilmişdir. Monqonqo qabıqları ən dərin təbəqələr də daxil olmaqla müxtəlif yataqlarda aşkar edilmişdir və bu da onları arxeoloji baxımdan ən qədim monqonqo qalıqları edir.
Yumruyarpaq dovşanalması
Azərbaycanda yayılması
Abşeron və yarımadaya yaxın yerlərdə, park və bağlarda istifadə olunur.
Tsodilo
Metallurgiya
Tsodilo təpələri bir sıra arxeoloji yerlərdən ibarətdir. Divuyu və Nqoma kimi tanınan bu ərazilərdən hər ikisində erkən dəmir dövrünə aid metal alətlər var. Burada tapılan zərgərlik və metal alətlərin parçalarının hamısı dəmir və ya misdən hazırlanmışdır. Zərgərlik məhsulları bilərzikdən, muncuqdan, zəncirdən, sırğalardan, üzüklərdən və seplərdən ibarət idi. Alətlər içərisində balta, mərmi və ox başlıqları və hətta bıçaqlar var idi. Bu iki ərazi oxşar istehsal texnologiyasını bölüşür, lakin fərqli metal işləmə üslublarına malikdir.
Yumruyarpaq dovşanalması
İstifadəsi
Payızda sahələrdə canlı hasar və ya dekorativ fiqur kimi istifadə edilir. Yamacların bərkidilməsi üçün istifadəsi məqsədəuyğundur.
Tsodilo
Mədəni əhəmiyyəti
link=https://az.wikipedia.org/wiki/%C5%9E%C9%99kil:Tsodilo_Hills,_Botswana.jpg|alt=|thumb|Botsvananın şimal-qərbindəki Tsodilo təpələri. Bu təpələr Kalaharinin Buşmen xalqı üçün böyük mədəni və mənəvi əhəmiyyət daşıyır. Onlar təpələrin mərhumun ruhları üçün bir istirahət yeri olduğuna və kimlərsə təpələrin yaxınlığında ov edərsə və ya ölümünə səbəb olarsa bu ruhların bəla və pis şanslar gətirəcəyinə inanırlar. Tsodilo eyni zamanda Buşmenlərin bir vaxtlar necə yaşadığı ilə bağlı mübahisə obyektidir.
Şifahi adətlər
Tsodilo Hills ətrafındakı bir çox yerli xalqın ərazidəki çoxlu rəsmli mağara və qaya sığınacaqları ilə əlaqəli keçmişdən bəhs edən hekayələri var. Xalq folkloru tez-tez yerli Buşmen qrupu olan Ju xalqından, qorunmaq üçün və ya ritual bölgələr olaraq qaya sığınacaqlarından istifadə etdiklərini söyləyir. link=https://az.wikipedia.org/wiki/%C5%9E%C9%99kil:Tsodilo_Hills_rock_paintings3.jpg|left|thumb|192x192px|Açıq qaya rəsmləri Nağıllardan birində ov uğursuz olarsa atalarla əlaqə yaratmaq üçün qaya sığınacaqlarına girdikləri iddia edilir. Sonra növbəti dəfə çıxdıqları zaman yaxşı ov istəyərdilər. Ov uğurlu olanda insanlar şükürlər edərək sığınacağa qayıdıb atalarına yemək bişirdilər. Düşərgələrin bəzilərində bu iddia edilənləri təsdiq etmək üçün gərək olan ocaq izinə dair heç bir dəlil yoxdur.
Lakin ərazi yağış duası kimi ayinlərin edildiyi yerlər var. Sahədəki yaşlı insanlar hələ uşaq ikən bəzi qaya sığınacaqlarını düşərgə kimi istifadə etdiklərini xatırlaya bilirlər.
Yerli Buşmen xalqı Tsodilonun ilk insanların nəslinin düzəltdiyi bütün həyatın, sənətin doğma məkanı olduğuna inanır. Tsodilonun coğrafiyası, yerdəki izlər və çökəkliklər ilk suvarma çuxuruna gedən ilk heyvanların izləri kimi tanınır. Qadın təpəsinin yaxınlığındakı Tsodiloda təbii bir su bulağı həm su mənbəyi, həm də ritual yer olaraq istifadə olunur. Bulaq müqəddəs sayılır və saysız-hesabsız insanlar tərəfindən təmizlənmək, sağalmaq və qorunmaq üçün istifadə olunur.
Ən qədim dini ayinlər
link=https://az.wikipedia.org/wiki/%C5%9E%C9%99kil:The_Tsodilo_Penguin.jpg|right|thumb|235x235px|"Tsodilo pinqvini", quşa bənzər bir təsvir 2006-cı ildə Kərgədan Mağarası kimi tanınan ərazi Oslo Universitetindən Şeyla Kolson 70.000 illik sənət əsərləri və ilk insan rituallarını əks etdirən bir pitonun başına bənzəyən bir qaya aşkar edildiyini bildirdikdən sonra mediada məşhurlaşdı. O özünün ərazinin digər heyvanlar üzərində qurulan ritual bir məkan olduğu şərhini də dəstəklədi: "Mağarada yalnız Buşmen xalqının ən vacib üç heyvanını: piton, fil və zürafəni tapırıq."
1995 və 1996-cı illərdə ərazinin orijinal araşdırmalarında iştirak edən bəzi arxeoloqlar bu şərhlərə etiraz etdilər. Kolson tərəfindən təsvir edilən boşluqların mütləq eyni dövrə aid olmadığını və çökəkliklərin çoxunun çox təzə olduğunu, digərlərinin isə sız patina ilə örtüldüyünü qeyd etdilər.
Rəsmi müzakirə edərkən, arxeoloqlar fil kimi təsvir edilən əsərin əslində bir kərgədan olduğunu, zürafənin qırmızı rəngli rəsminin eramızın 400-cü ilindən əvvələ aid olmadığını və kərgədanın ağ rəngli rəsminin daha yeni olduğunu söyləyirlər. Həmçinin qırmızı və ağ rəngli rəsmlərin fərqli qruplara aid olduğuna inanırlar.
Arxeoloqlar yandırılmış Orta Daş dövrü alətlərini müzakirə edərək, yerli olmayan materiallardan istifadə etməklə bunun qeyri-adi bir şey olmadığını söylədilər. Ərazidə heç bir adi vasitənin tapılmadığı iddiasını rədd edərək, tapılan çox sayda qazıcı alətin adi vasitələr olduğunu və ərazidə alət hazırladığına dair sübutların olduğunu qeyd etdilər.
.ni
.ni — Nikaraquanın internet kodu.
Əziz Cəmaləddin Yusif
Əziz Cəmaləddin Yusif — Sultan Barsbayın oğlu, 7 iyun — 9 sentyabr 1438-ci il tarixlərində Misirdə Məmlük sultanı.
Knyaz Həsənov
Knyaz Həsənov — Ermənistan parlamentinin kürd əsilli deputatı.
Parlamentdə
2019-cu ilin yanvar ayında keçirilən Ermənistanın parlamentinin yeni tərkibdə ilk iclasına ənənəyə görə ən yaşlı deputat olduğu üçün kürd icmasını təmsil edən 74 yaşlı Knyaz Həsənov rəhbərlik etmişdir.
.np
.np — Nepalın internet kodu.
KDE
KDE - beynəlxalq azad proqram təminatı cəmiyyəti olub, Linux, Microsoft Windows, FreeBSD, Solaris və Mac OS X əməliyyat sistemlərində çalışan cross platform tətbiqlər yaradırlar. Əsasən Linux əməliyyat sistemlərində çalışan masasüstü mühit kimi tanınır. KDE-nin əsası 1996-cı ildə Mathias Etrich tərəfindən qoyulub. KDE proqram təminatı Qt çərçivəsi (framework) üzərində yazılır.
KDE 108 dilə tərcümə olunub.
Şahsuvar Yəhyayev
Şahsuvar Əlyar oğlu Yəhyayev — Qubadlı Qəza Partiya Komitəsinin birinci katibi
Solaris
Solaris — Sun Microsystems şirkətində işlənib hazırlanmış əməliyyat sistemi. 2010-cu ilin aprelindən Oracle (C) şirkətinə məxsusdur. Solaris qapalı ilkin kodlu əməliyyat sistemi olsa da, onun əksər hissəsi açıqdır və OpenSolaris layihəsində dərc olunub. 1990-cı illərin başlanğıcında Sun Microsystems BSD əsasında olan SunOS əməliyyat sistemini AT&T şirkəti ilə birgə işlənib hazırlanan UNIX System V Release 4 (SVR4) sistemi ilə əvəzlədi və SunOS 5 adını da dəyişərək Solaris 2 qoydu. Sun Microsystems 2.6 versiyası çıxdıqdan sonra addakı "2." hissəciyini atdı və növbəti versiya artıq Solaris 7 adlandı. Solaris, qrafik örtüyə və bəzi əlavə komponentlərə malik SunOS əməliyyat sistemidir.
Struktur funksionalizm
Struktur funksionalizm — sosiologiyada metodoloji yanaşma. Bu yanaşmaya görə cəmiyyət sosial sistem kimi strukturlardan ibarətdir və bu strukturların öz funksiyaları var.
Struktur funksionalizmin banisi Tolkot Parsons sayılsa da, əsasını Herbert Spenserin əsərlərindən götürür.
.nr
.nr — Naurunun internet kodu.
.nu
.nu — Niue adalarının internet kodu. Buna baxmayaraq, İsveç və Danimarkada populyardır, çünki həmin ölkələrdə "nu" sözü "indi" deməkdir.]
.nz
.nz — Yeni Zelandiyanın İnternet kodu
Aşağı Babunə (Çaroymaq)
Aşağı Babunə — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 33 nəfər yaşayır (7 ailə).
Aşanti ənənəvi tikililəri
Aşanti ənənəvi tikililəri — Aşanti imperiyası dövründə Qana ərazisində inşa edilən 10 ənənəvi bina və Ümumdünya irsi ərazisi.
.pe
.pe — Perunun internet kodu.
Aşanti ənənəvi tikililəri
Aşanti Krallığı 18-ci əsrdə qızıl dövrünə sahib olmuş, 1806-cı ildən 1901-ci ilə qədər ərazinin İngilis işğalı zamanı geriləmiş və dövrün əksər Aşanti tikililəri məhv edilmişdir. Digər binalar arasında Kral məqbərəsi də 1895-ci ildə Britaniya ordusunun zabiti Robert Baden-Pauel tərəfindən dağıdıldı.
Binalar "insanlar və tanrıların evi" kimi təsvir edilmişdir və Aşanti xalqının tarixi və mədəniyyətinin son qalıqlarıdır. Evlər gil, saman və ağacdan tikilib və təbii təsirlərə qarşı həssasdır. Buna görə binaların qorunmasına ehtiyac var.
Adilbek Mussin
Adilbek Mussin (4 oktyabr 1999) — Qazaxıstanlı üzgüçü. Adilbek Mussin Qazaxıstanı 2017-ci ildə XXXVII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında təmsil etdi.
Karyerası
Adilbek Mussin birinci dəfə Dünya Çempionatına 2017-ci ildə qatıldı. O, Budapeştdə baş tutan XXXVII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında kişilər 50 m kəpənək stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 24.13 saniyəlik nəticəsi ilə 89 üzgüçü arasında 31-ci oldu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.
Allos
Allos  — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Allos-Kolmar kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Kastelan.
INSEE kodu — 04006.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 695 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
İqtisadiyyatın əsasını turizm təşkil edir.
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 471 nəfər (15–64 yaş) arasında 360 nəfər iqtisadi fəal, 111 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 76,4%, 1999-cu ildə 79,8%). Fəal olan 360 nəfərdən 341 nəfər (193 kişi və 148 qadın), 19 nəfər işsiz (11 kişi və 8 qadın) idi. Aktiv olmayan 111 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 55 nəfər təqaüdçü, 36 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
.pg
.pg — Papua-Yeni Qvineyanın internet kodu.
Orta Babunə (Çaroymaq)
Orta Babunə — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 78 nəfər yaşayır (13 ailə).
.ph
.ph — Filippinin internet kodu.
Mirağa Əliyev
Həyatı
1912-ci ildə Zəngəzur qəzasının (Qubadlı) Çardaqlı kəndində anadan olub. O, Azərbaycan Dövlət Unversitetinin fizika-riyaziyyat fakültəsini bitirib. 1941–1945-ci illər müharibəsində komissar olub. Bir sıra partiya və hərbi işlərdə, sonra təhsil sahəsində çalışıb, elmlər doktoru elmi adı alıb. M. Əliyev 1948-ci ilin mayından 1951-ci ilin aprelinə kimi Qubadlı rayon partiya komitəsinin birinci katibi vəzifəsini daşıyıb.
NGC 4658
NGC 4658 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. SBbc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
.pk
.pk — Pakistanın internet kodu.
Per Mertezaker
198 santimetr boya malik Mertezaker həm də Almaniya milli futbol komandasının oyunçusudur.
Klub
left|thumb|Mertezaker "Verder Bremen" klubunda Per Mertezaker öz futbol karyerasına "Pattensen" klubu ilə başlamış, 1995-ci ildə, 11 yaşında "Hannover 96" klubuna keçmişdir. Bundesliqada ilk matçını 2003-cü ilin noyabrında 19 yaşında "Köln" klubuna qarşı oynamışdır. Bu zaman o, müdafiəçi və yarımmüdafiəçi mövqelərində oynamışdır.
Mertzaker peşəkar müqaviləni imzalamaqla, dörd ay ərzində Bundesliqa üçün növbəti çağırışı gözləmək məcburiyyətində qaldı. Baş məşqçi Edvard Linenenin yanında "Hannover" klubunun əsas oyunçusu kimi mərkəz mövqeyini möhkəmləndirdi. O, artıq 2004/05 mövsümündə komandanən ən yaxşı oyunçusu idi.
8 avqust 2006-cı ildə "Verder Bremen" klubu ilə 2010-cu ilə qədər uzadılmış və 2012-ci ilə qədər davam etmiş müqavilə imzaladı.
Mertezaker Bundesmannşaftın tərkibində özünün ilk oyununu 9 oktyabr 2004-cü ildə İran milli futbol komandasına qarşı oyanmışdır. Çempionatda isə ilk dəfə 9 iyun 2006-cı ildə Münhendə Kosta-Rika komandasına qarşı oynamışdır.
30 avqust 2011-ci ildə Mertezaker 10 milyon funta Londonun Arsenal klubuna transfer edilmiş və 3 illik müqavilə imzalamışdır.
2017-ci ilin yayında "Arsenal" ın rəsmi saytı Mertezakerin bir il ərzində karyerasını oyunçu kimi başa çatdıracağını və klubun akademiyasına rəhbərlik edəcəyini bildirmişdir.
Yığma
Mertezaker Almaniya milli futbol komandasının oyunçusudur və ilk matçını 9 oktyabr 2004-cü ildə İran yığmasına qarşı oynamışdır. 2014-cü ildə Dünya çempionu olmuşdur. 2006 və 2010-cu il dünya çempionatlarının bürünc medalçısıdır. Avropa çempionatında gümüş (2008) və bürünc (2012) medallar mükafatçısıdır.
2014-cü il avqustun 15-də Almaniyanın milli komandasında karyerasını başa çatdırmışdır. right|thumb|200x200px|Mertezaker və Arsenal [[Borussiya Dortmund FK|Borussiya Dortmunda qarşı UEFA Çempionlar Liqasında]]
.pm
.pm — Sen-Pier və Mikelon adalarının İnternet kodu
Xarici keçidlər
Toppdomän
Atlıxan Cahangirov
1919-ci ildə Zəngəzur qəzasının (Qubadlı) Qayalı kəndində doğulub. Qubadlıda orta məktəbi bitirdikdən sonra Pedoqoji institutda və iki illik Partiya məktəbində təhsil alıb. Qubadlı rayon partiya komitəsində bir sıra vəzifələrdə çalışan A.cahangirov 1951-ci ilin aprelindən 1954-cü ilin iyuluna kimi Qubadlı rayon partiya komitəsinin birinci katibi vəzifəsində çalışıb.
.pn
.pn — Pitkern adalarınin internet kodu.
.ps
.ps — Fələstinin internet kodu.
Armenakan
Armenakan — erməni terror təşkilatlarından biri.
1885-ci ildə yaradılıb. Türkiyənin Van, Muş, Bitlis, Trabzon illərində və İstanbulda silahlı toqquşmalar və terror aktları törədən bu partiya İran və Rusiyada yaşayan ermənilərlə əməkdaşlıq edib.
Elməddin Mustafayev
Elməddin Məhəmməd oğlu Mustafayev — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı və hərbi xidməti
Elməddin Mustafayev 1 may 2001-ci ildə Qəbələ rayonunda dünyaya göz açmışdır. 2007-ci ildə Qəbələ şəhər 4 saylı tam orta məktəbə daxil olmuşdur. Orta təhsilini bu məktəbdə bitirdikdən sonra 2017-ci ildə Qəbələ rayonunda yerləşən Peşə Məktəbinə qəbul olmuşdur. Peşə məktəbini aşpazlıq ixtisası üzrə bitirmişdir. Elməddin Mustafayev 5 iyul 2019-cu ildə hərbi xidmətə yollanmışdır. Xidmətini Füzuli rayonunda davam etdirmişdir.
Vətən müharibəsi
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Elməddin Mustafayev 2020-ci il sentyabrın 27-dən Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Füzulinin azad edilməsi uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. 10 oktyabr 2020-ci ildə Füzuli rayonu istiqamətində gedən döyüşlərdə həlak olmuşdur. Qəbələ şəhər qəbiristanlığında torpağa tapşırılmışdır.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elməddin Mustafayev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elməddin Mustafayev ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elməddin Mustafayev ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
.pr
.pr — Puerto-Rikonun internet kodu.
Professor
Professor ( – özünü ictimaiyyətə müəllim kimi təqdim etmək) — elmi ad.
Haqqında
İlk dəfə "professor" termini eradan əvvəl I əsrin ortalarında Roma imperiyasında işlədilib. XVI əsrdən rəsmi statusdur (ilk dəfə Oksford universitetində). Bir sıra ölkələrdə (Avstriya, Belçika və s.) yalnız ali məktəblərin deyil, həm də orta məktəblərin, ABŞ-da isə kolleclərin müəllimləri də professor adlanır.
İman Məmmədov
Həyatı
1910-cu ildə Zəngəzur qəzasında (Qubadlı) Çardaxlı kəndində dünyaya göz açıb, 1932-ci ildə Şuşa Pedoqoji məktəbini, 1950-ci ildə Pedoqoji İnstitutunu bitirib. Bir sıra vəzifələrdə çalışan İ.Məmmədov 1941-ci ilin fevralından 1948-ci ilin avqustuna kimi Qubadlı rayon partiya komitəsinin birinci katibi vəzifəsində çaılışıb.
Tadas Duşkinas
Tadas Duşkinas (27 aprel 1994) — Litvalı üzgüçü. Tadas Duşkinas Litvanı 2017-ci ildə XXXVII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında təmsil etdi.
Karyerası
Tadas Duşkinas birinci dəfə Dünya Çempionatına 2017-ci ildə qatıldı. O, Budapeştdə baş tutan XXXVII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında kişilər 50 m kəpənək stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 24.10 saniyəlik nəticəsi ilə 89 üzgüçü arasında 30-cu oldu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.
.re
.re — Reyunyonun internet kodu.
.pw
.pw — Palaunun internet kodu.
NGC 5434B
NGC 5434B, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Naxırçı bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Məsudə Rüstəmova
Rüstəmova Məsudə Hümmət qızı — Qubadlı rayon partiya komitəsinin birinci katibi (15.04.1970-5.01.1980).
Həyatı
Məsudə Rüstəmova 1932-ci ilin aprel ayının 30-da Azərbaycan SSR Qubadlı rayonun Növlu k/s-nin Qədili kəndində qulluqçu ailəsində dünyaya gəlmişdir. Atası Rüstəmov Hümmət Qurban oğlu yoxsul kəndli ailəsindən olmuş, 1920-ci ildən Sovet İKP üzvü sıralarına qoşulmuşdur. 1920-ci ildən 1929-cu ilə qədər Qubadlı rayonunda müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır. 1929-cu ildən 1939-cu ilə kimi Zəngilan, Laçın, Bərdə rayon partiya komitələrində təlimatçı və söbə müdiri işləmişdir. 1939-cu ildən 1948-ci ilə kimi Qubadlı rayonunda kənd təsərrüfat şöbə müdiri və RPK-də təlimatçı olmuşdur. 1948-ci ilin avqust ayında vəfat etmişdir.
Anası Rüstəmova Çöhrə Abış qızı 1927-ci ildə Hümmət Rüstəmovla ailə hayatı qurmuş, 1932-ci ildən Eyvazlı N.Nərimanov adına kolxoza üzv yazılmış və həmin kolxozda işləmişdir. 1927-ci ildən Sov. İKP üzvü olmuşdur.
Məsudə Rüstəmova 1939-1946-cı illərdə Eyvazlıdakı 7 illik məktəbdə, 1946-1950-ci illərdə isə Qubadlı şəhər orta məktəbində təhsil almışdır. 1950-ci ilin may ayının 30-dan 1958-ci ilin avqust ayına kimi Azərbaycan LKGM Qubadlı rayon komitəsində Məktəblər şöbəsi müdiri və Uçot şöbə müdiri vəzifələrində işləmişdir. 1958-1962-ci illərdə Azərbaycan KP MK-nin yanında Ali Partiya məktəbində təhsil almış, məktəbi bitirdikdən sonra Qubadlı rayon partiya komitəsinin sərəncamına göndərilmişdir. 1962-ci ilin iyul ayından 1963-cü ilin yanvar ayının 10-na kimi Qubadlı rayon partiya komitəsində təlimatçı vəzifəsində işləmişdir. 1963-cü ilin yanvar ayından Zəngilan kolxoz-sovxoz istehsalat idarəsi partiya komitəsinin katib müavini vəzifəsində çalışmışdır.
Məsudə Rüstəmovanın partiya karyerası 1962-1963-cü illərdən başlamışdır. Həmin illərdən o, Azərbaycan SSR-in ictimai və siyasi həyatında tanınmışdır. 1964-cü ildə Qubadlı rayonu ilə Zəngilan rayonu ayrılandan sonra Məsudə Rüstəmova Qubadlı Rayon İcra Komitəsinin sədri vəzifəsində çalışmışdır. Əvvəlcə Qubadlıda yerləşən hərbi hissənin köməkliyi ilə bu rayonda körpü salınmasına, daha sonra qəsəbədə hamam tikilməsinə nail olmuşdur.
Heydər Əliyev 1969-cu ilin yayında Mərkəzi Komitənin birinci katibi seçiləndən sonra 1970-ci ilin martında Məsudə Rüstəmovanın Rayon İcraiyyə komitəsinin sədrliyindən Qubadlı rayon Partiya Komitəsinin birinci katibi seçilməsinə razılıq vermişdir. Məsudə Rüstəmova düz 10 il həmin vəzifədə çalışmış, rayonun sosial-iqtisadi inkişafında böyük xidmətlər göstərmişdir. Onun işlədiyi zaman kəsiyində rayon ictimaiyyətindən 6 nəfər dövrünün ən yüksək mükafatı olan "Lenin" ordennə layiq görülmüşdür. Həmin illər Məsudə Rüstəmovanın da əməyi yüksək dəyərləndirilmiş, o, iki dəfə "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni və "Oktyabr İnqilabı"ordeni ilə təltif edilmişdir.
Məsudə Rüstəmova Rayon Partiya Komitəsinin birinci katibi vəzifəsindən çıxandan sonra bir müddət rayonda mədəniyyət şöbəsinin müdiri, daha sonra isə rayon əmanət bankının müdiri işləmişdir. 1993-cü ilin 31 avqustundan isə rayon sakinləri kimi köçkünlük həyatı yaşamış, Bakıda məskunlaşmış, prezident təqaüdünə layiq görülmüşdür.
Məsudə Rüstəmova 2011-ci il yanvarın 28-də Bakıda vəfat etmişdir.
Maloti-Drakensberq parkı
Maloti-Drakensberq parkı — 11 İyun 2001-ci ildə Lesoto krallığındakı Sehlabatebe Milli Parkı və Cənubi Afrikanın Kvazulu-Natal vilayətindəki uXahlamba Drakensberq parkının birləşdirilməsi ilə quruldu. Ən yüksək zirvəsi 3.482 metrə çatan Thaba Ntlenyanadır.
.rw
.rw — Ruandanın internet kodu.
Maloti-Drakensberq parkı
Park bölgənin ən yüksək sahələrini təşkil edən və unikal montan və sub-alp ekosistemlərini dəstəkləyən Əjdaha (Drakensberq) dağlarında yerləşir. Bu ekosistem dünya miqyasında əhəmiyyətli bir bitki və heyvan bioloji müxtəlifliyi, bənzərsiz yaşayış və yüksək səviyyədə endemizmə sahibdir. Park eyni zamanda yüzlərlə abidə və Buşmen xalqının boyadığı minlərlə rəsmə sahib dünyanın ən böyük qaya sənəti qalereyasıdır.
İkitərəfli mühafizə zonası Sülh parkı olaraq, Lesotoda 5 170 km² (64%), Kvazulu-Natalda isə 2 943 km² (36%) olmaqla təxminən 8 113 km² ərazi üzərində qurulmuşdur. center|thumb|812x812px|Parkın panoraması
Yan Şefl
Yan Şefl (10 may 1990) — Çexiyalı üzgüçü. Yan Şefl Çexiyanı 2017-ci ildə XXXVII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında təmsil etdi.
Alman-an-Provans
Alman-an-Provans  — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Ryo kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Din-le-Ben.
INSEE kodu — 04004.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 497 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 323 nəfərdən (15–64 yaş) 217 nəfər iqtisadi fəal, 106 hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 67,2%, 1999-cu ildə bu 68,5%) idi. 217 fəal şəxsdən 187 nəfəri (101 kişi və 86 qadın), 30 nəfəri işsiz (14 kişi və 16 qadın) idi. 106 hərəkətsiz 19 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 49 nəfər təqaüdçü, 38 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Gündüz Əlizadə
Gündüz Əlizadə — azərbaycanlı karikatura və qrafika ustası.
Həyatı
Gündüz Əlizadə 1955-ci ildə Bakı şəhərinin Əhmədli qəsəbəsində müəllim ailəsində anadan olmuşdur. 1962- ci ildə Əhmədlidə 64 nömrəli məktəbdə 1-ci sinfə getmişdir. Uşaqlıqdan şəkil çəkməyə olan böyük həvəsi onu Yuri Qaqarin adina pionerlər sarayının rəsm dərnəyinə gətirmiş, Mərhum Məsuma Ağayevanın rəhbərlik elədiyi dərnəkdə rəsm dərsi almağa baslamışdır. 1970-ci ildə 8-ci sinfi bitirmiş Əzim Əzimzadə adına Rəssamlıq Akademiyasının bedii tərtibat fakültəsinə daxil olmuş, 1974-də təhsilini uğurla basa vurmuşdur. Leninqradda Ali təhsil almaq ücün bron almış, lakin bəzi səbəblər üzündən Peterburqda təhsil almaq bas tutmamışdır. Gündüz Əlizadə 1974-cü ildə Volqaqrada hərbi xidmətə cağrilmış, orada da rəssam kimi fəaliyyətini davam etdirmişdir. 1976-cı ildə hərbi xidmətini tamamlamış Əlizadə 1977-ci ildə Mirzağa Əliyev adına incəsənət institutuna daxil olmuşdur. 1982-ci ildə ali təhsilini bitirmiş, Bakı reklam idarəsinə təyinat almışdır.
Ailəsi
Beş qardaş bir bacı olan Gündüz Əlizadə ailənin ilk övladı idi. 1982-ci ildə Yasəmən xanımla ailə həyatı quran Əlizadənin 2 övladı olmuşdur. Hazırda 3 nəvəsi olan Əlizadənin qızı Şəlalə dizaynerdir. Azər adlı oğlu isə 2007-ci ildə 23 yaşında vəfat etmişdir.
Fəaliyyəti
Ötən əsrin 90-cı illərə qədər dizayner, daha sonra "İsıq" nəşriyyatında Məmməd Ismayılın baş redaktor oldugu dönəmdə bədii redaktor işləmişdir. 1989-cu ildən Gündüz Əlizadə "Kirpi" və "Gənclik" jurnalında, müxtəlif qəzetlərdə karikaturaları, vətənpərvərlik ruhunda kompozisiya, plakat, qrafik işləri ilə tanınmışdır. Bir çox kitabın tərtibatını vermiş Əlizadə 1999-cu ildə karikatura ve plakatlarından ibarət kitabını çap etdirmişdir. Dahi Füzulinin 500 illiyinə illustrasiyalar işləmiş rəssam 2000-ci ilə qədər Nəriman Həsənzadənin, daha sonra Ayaz Vəfalının baş redaktoru olduğu "Ədəbiyyat və incəsənət" qəzetində bədii redaktor ve həvəskar junalist kimi çalışmışdır. Həmçinin "Ədəbiyyat qəzeti"ndə Ağdərədən yazdığı böyük meqaləsi, "Sil gözün yaşın Qaragilə" kimi hekayələri dərc olunmuşdur. 1999-cu ildə Türkiyədə uluslararası karikatura yarışmasında I yerə layiq görülmüş rəssam həyatının son illərini qürbətdə - Almaniyanın Tier şəhərində yaşamış, orada öz qalereyasını açmış, yağlı boya ilə tablolar yaratmış, sifarişlər götürmüşdür. Həmçinin onun Berlində "20 Yanvar" hadisələrinə, Qarabağ müharibəsinə həsr olunmuş sərgiləri nümayiş olunmuşdur.
Vəfatı
Gündüz Əlizadə 2017-ci ilin 9 dekabr tarixində Almaniyada vəfat etmiş, Bakıda Əhmədli kənd qəbiristanlığında dəfn olunmuşdur.
.sa
.sa — Səudiyyə Ərəbistanının internet kodu.
NGC 7586
NGC 7586, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Peqas bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Cenni-Vanda Barkman
Cenni-Vanda Barkman (1922 – İyul 4, 1946) İkinci dünya müharibəsi zamanı alman həbs düşərgəsində gözətçi olmuşdur.
Onun uşaqlığı Almaniyanın Hamburq şəhərində keçmişdir. 1944-cü ildə Polşada yerləşən Ştutthof həbs düşərgəsinin qadın gözətçisi olmuşdu ki, nəticədə orada kı məhkumlara qarşı qəddarlıq göstərmiş və bəzilərinin ölümünə səbəb olmuşdur. O, həmçinin qaz kameraları üçün qadın və uşaqların seçilməsində iştirak etmişdir. Olduqca şiddətli davranışlara sahib olduğu üçün qadın məhkumlar, ona Gözəl Kabus adını vermişdilər.
Barkmann Qdansk şəhərinin Biskupiya Qorka adlanan hissəsində digər 10 təqsirkar ilə birlikdə xalqa açıq şəkildə 1946-cı ilin 4 iyul tarixində edam edildi. Bu zaman onun cəmi 24 yaşı var idi və asılan ilk şəxs idi.
Bənövşədərə (Çaroymaq)
Bənövşədərə — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 105 nəfər yaşayır (23 ailə).
.sc
.sc — Seyşel adalarının internet kodu.
Firuzə Məmmədova
1927-ci ildə Şuşa şəhərində anadan olub. Ağdamda Müəllimlər İnstitutunu və iki illik partiya məktəbini bitirib. Bir neçə il maarif sahəsində işləyən F.Məmmədova sonralar Partiya işində çalışıb. 1962-ci ilin martından 1963-cü ilə - Qubadlı rayonu Zəngilan rayonuna birləşənə kimi Qubadlı rayon partiya komitəsinin birinci katibi olub.
.sd
.sd — Sudanın internet kodu.
Anql (Yuxarı Provans Alpları)
Anql (, Angles) — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Sent-Andre-lez-Alp kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Kastelan.
INSEE kodu — 04007.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 72 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 46 nəfər arasında (15–64 yaş) 26 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 20 nəfər fəaliyyətsiz olmuşdur (fəaliyyət göstərici 56,5%, 1999-cu ildə 58,5%). 26 fəal 25 nəfərdən (15 kişi və 10 qadın) 1 nəfər işsiz idi. 20 hərəkətsiz 4 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 6 nəfər təqaüdçü, 10 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
.sb
.sb — Solomon adalarının internet kodu.
Markus Şlesinger
Markus Şlesinger (16 noyabr 1991) — İsrailli üzgüçü. Markus Şlesinger İsraili 2017-ci ildə XXXVII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında təmsil etdi.
Karyerası
Markus Şlesinger birinci dəfə Dünya Çempionatına 2017-ci ildə qatıldı. O, Budapeştdə baş tutan XXXVII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında kişilər 50 m kəpənək stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 24.00 saniyəlik nəticəsi ilə 89 üzgüçü arasında 27-ci oldu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.
Arxip Kuinci
Həyatı
Arxip Kuinci 1842-ci ildə Azov (əsl adı Azak) dənizi sahillərində Kalçık çayı ağzında əsl adı Kalçık olan, sonra adı dəyişdirilərək Mariupol qoyulan, indiki Mariupol şəhərində doğulmuşdur.
Kuincinin ailəsi burada Yemençilər ləqəbi ilə tanınırdı (26, 8). Atası çəkməçiliklə məşğul idi. Yemençi türkcə "çəkməçi" deməkdir. Gələcək rəssam 15 yaşına kimi doğum şəhadətnaməsində rəsmən Yemençi oğlu soyadı ilə göstərilirdi.
Yemençilər ailəsi şəhərin Karasevka məhəlləsində yaşayırdılar. Yaşlılar hələ də öz məhəlləsinə Karasu deyirdilər. Onlar hələ 1738-ci ildə General Minixin fəth edib dağıtdığı Kırımın Karasu Bazar şəhərindən köçürülüb gətirilmişdilər. Karasu Bazar şəhərinin indiki adı Beloqorskdır. Kırımın minlərlə adı kimi o da dəyişdirilmişdir. Məşhur Azərbaycan alimi Bəkir Çobanzadə də bu şəhərdən çıxmadır.
Mariupol şəhərində gəlmələr-yenicə xristianlaşdırılmış türklər hər biri öz keçmiş şəhərlərinin adını məhəllələrində saxlayırdılar. Feodosiyadan köçürülən Kafa kvartalında (Kafa "qafa, baş" yəni baş Ģəhər, mərkəz. Feodosiya şəhərinin əvvəlki adı), Yevpatoriyadan gələnlər Kozlev məhəlləsində (Kozlev Yevpatoriya şəhərinin əvvəlki türk adı: Gozlev) yaşayırdılar. Yemençilər ailəsi həm də bilirdilər ki, onların ata-babaları nəsillikcə qızıl ustaları (türkcə kuyumçu "qızıl ustası, zərgər" deməkdir) olmuşlar; kuyumçuluq onların qədim peşələridir.
Ata-anasını 6 yaşında itirən gələcək rəssamı baba himayəsinə alır və öz ləqəbini, çox qürrələndiyi Kuyumçu adını ona verir. 1857-ci ildə yerli əhali siyahıya alınarkən Kuyumçu familiyasını qeyd etdirirlər. Kilsədə rəsmən xaçlanıb şəhadətnamə verilərkən kiçik rəssamın familiyası Kuyumçu yazılır. Bu vaxta kimi Yemençi kimi tanınan ailənin uşağı dədə-baba sənətini soyadı götürməli olur. Beləliklə, bu ailədə ilk rəsmi şəhadətnaməni Kuyumçu Arxip almış olur (26.11.).
Kuinci ilk təhsilini xristianlaşmış türk olan Kostançıoğlunun Ģəhərdəki yunan məktəbində almıĢdır. Öz türk soyadını yunanlaşdırmaq arzusu da bu təhsil aldığı yunan məktəbində doğmuşdu. Onun şagirdlik illəri barədə sinif yoldaşı Karakaş xatirəsində göstərirdi ki, oxumağa çox laqeyd olan Arxip dərsdə müəllimə qulaq asmır, yalnız elə şəkil çəkirdi.
Sonralar qazandığı böyük sənət şöhrətinin rüşeymləri idimi, bu? Yoxsa yetimçilik qəhri idi?! Daldığı gözəllikləri, şirin nağılları, xəyallarındakı cənnət mənzərələri – həsrətində olduğu şirin bir dünyanı şəklə köçürürdü.
Kuinci yeni inanc, yeni din qazanmışdı, amma arxası yox idi, ata-anadan məhrum idi; işləməli idi, ona öz əlinin zəhmətilə yaşamaq, dolanmaq lazım idi. Başqa ailəyə boğazortağı və qabırğa olan oğlan 11 yaşının içində olsa da işləmək, öz əlinin çörəyini yemək zərurətini duyurdu. Odur ki, oxumağın daşını atır, təhsilini yarımçıq buraxır.
Şəhərdə xristianlıq qələbə çalırdı; hər tərəfdə kilsələr tikilirdi, iş çox idi. Kuinci memar Cabanenkonun tikdiyi kilsədə usta əli altında şagird işləyir. Lakin əli işə yatmır, tezliklə hər şeyi atır. Kafaya, düz rəssam Ayvazovskinin yanına üz tutur rəssamlığı öyrənmək üçün, lakin şagirdlik baş tutmur. Çünki gözəl rəssam Ayvazovski, gözəl də müəllim ola bilməmişdi. Ayvazovski Kırımda Kafa altında ġah Mamay oymağında sultan saraylarını andıran villasında yaşayırdı (indi ġah Mamay kəndi onun adını daşıyır). Bu 60 yaşa girən qoca bir də görürdün nə zamandır əlinə fırça almır, əyanlarla, yüksək dairə adamları ilə oturub-durur, görürsən dənizə baxan eyvanında sarmaşıqlar altında odlu qartal gözlərini aludəsi olduğu özü kimi nadinc, dəli dənizə zilləyib dizləri üstə endirdiyi kamanda ahəstə-ahəstə zümzüməyə başlayır. Ən çoxu da "Qalanın dibində bir daş olaydım..." mahnısını dili ilə kamanı bir oxuyur. Bu səs həzin bir istək olub indi qaranlığa qovuĢan qorxunc dənizin narahat, xoflu köksünə tumar çəkir, yalvara-yalvara onu dincliyə, uyğuya səsləyir.
...Ayvazovskiyə şagird olmaq ona nəsib olmur. Əvəzində Qara dənizi qazanır, onu görür, ona bənd olur. Qədim türklərin həm Sudak dediyi, həm də böyüklüyünə, vahiməsinə görə Qara dəniz adı verdiyi dənizə. Əsl sənətlə və ilhamla artıq üz-üzədir. Sevgi də erkən gəlir onun ömrünə. Kuinci evlənir. Qız da onun özü kimi türk əsilli idi. Rəssamın evləndiyi tacir qızı Ketçerçi Vera Leontyevanın da ailəsi türk və sonrakı rus familiyasını bir müddət qoĢa iĢlətsələr də, sonra özlərinin türk soyadlarından tamam imtina edib özlərini tacir ġapovalov kimi yazdırmıĢdılar. Yerli əhalinin – türklərin bu yerlərdə xristianlaĢdırılması sürətlə gedirdi. Kuincidən çox yazılıb: onun özü də, müasirləri də, indi çox-çox sonralar dahi rəssamın həyat və yaradıcılığının araĢdırıcıları onu yunan əsilli rus kimi təqdim etmiĢlər və etməkdədirlər.
Yazıçı Viktor Jukov "Kuinci iĢığı" adlı romanında onu yunan kimi göstərir, həmçinin romanda iĢlətdiyi yerli türk koloritini saxlayan türk sözlərini, bütöv cümlələri əsərin bədiiliyi və reallığını artıran bir çox vasitələr kimi istifadə olunmuĢ atalar sözlərini belə yunan sözləri kimi təqdim edir. Hətta romanda verdiyi türk mahnılarını, məsələn:
Ay sevdiyim sən kiminsen, Yanağın gül, dilin bülbül. Xalatının gülü çoxdur, Senden kayrı kimsem yoxdur.
ġərqisinin sözlərinin türkcə olmasını belə nəzərə almadan yunan mahnısı kimi göstərir və s. Kuincinin özü-özünü yunanlıdan dönmə deyə təqdim etdiyi kimi. Rus mənzərə rəssamı Arxip Kuinci öz xarici görünüĢü – qara qıvrım saçları, qapqara qaĢ-gözü, coĢqun temperamenti ilə də öz mənĢəyini büruzə verirdi.
.sg
.sg — Sinqapurun internet kodu.
Arakçeyevlər
Arakçeyevlər-Tatar əsilli tanınmış rus zadəgan soylarından biri.
Soyun yaranması
Rusların "Nəsil Şəcərəsi Kitabı"nda Arakçeyevlərin nəsli haqqında deyilir: "1695-ci il martın 6-da çar fərmanı ilə Novqorodlu İvan Stepanoviç Arakçeyevə onun özünün, ata və babalarının dövlət qarĢısındakı xidmətlərinə görə Novqorod quberniyasında kəndlər, əkin-biçin yerləri bağıĢlanır"
Arakçeyevlərin türk əsilli olmaları, Qızıl Ordadan ayrılıb rus knyazlarına qoĢulmuĢ ailələrdən olması Ģübhəsizdir. Onların soyu XV əsrin ortalarında II Vasili zamanı Rusa xidmətə girən, xristianlığı qəbul edib xaçlanan və xristian adı götürüb, lakin türk soyadını saxlayan Arakçı Evstafyevdən başlayır, Arakçı Moskva knyazının sarayında məsul vəzifə daşıyırdı.
Arakçı sözü bütün türk dillərində arak, rakı "şərab" və "çı" məşğuliyyət və peĢə bildirən şəkilçi vasitəsilə düzəlmişdir. Arakçeyevlərin familya gerbində həkk olunmuĢ qızıl kamandan atılan ox rəsmi həm də ailənin türklüyünə və rus dövləti qarĢısında hərb xidmətlərinə iĢarədir. Rus tarixinin baĢlıca simalarından olan bu böyük və məĢhur Ģəxsiyyət bir çox tarixi əsərlərdəki obrazlarda öz tam əksini tapmıĢdı. Yazıçı V.V.Krestovskinin "Babalar" ("Dedi") əsərində Arakçeyevin türk mənĢəyi qabarıqlaĢdırılır, bu türklük onun özünü alçaltmaq üçün düĢmənlərin əlində bir vasitə olur: "Arakçeyev? ...Arakçeyev nədir, kimdir, axı? Arak... Aman allahım, bu nə vəhşi familiyadır?"
Yazıçı Aleksandr Hertsen də öldürücü istehza ilə bu böyük dövlət adamını "Gələcəyə Məktub" əsərində "Baskak", "Tatar baskakı" adlandırmaqla onun çox asan sezilən türk mənĢəyinə iĢarə vururdu. Həyatda da belə idi: Onu gözü götürməyən yüksək saray əyanları Arakçeyevin qeyri-rus mənĢəyinə tez-tez toxunurdular. Xasiyyətindəki zalımlıq, despotizm onun yaratdıqlarını, min cəfa ilə qoruduqlarını, dövlətə xidmətini, hətta onun xeyirxahlığını belə kölgədə qoyurdu. Onun əməyi sayəsində kəndlilər bir çox güzəĢtlərlə kreditlərə malik idi. Ətrafda olan kəndlilərə nisbətən, özbrinin maddi vəziyyətinə görə qat-qat yaxĢı dolanmalarına rəğmən, Arakçeyevin zülmündən cana doymuĢdular, rifah hallarındakı üstünlüklərə baxmayaraq onun kəndliləri özlərini bədbəxt sanırdılar. Arakçeyevin övladı yox idi; bütün var-dövlətini hələ sağlığında Novqorod Kadet korpusuna vəsiyyət etmiĢdi. Varlı sarayını onlara əsgər qıĢlası kimi hədiyyə vermiĢdi. Korpus Arakçeyevin adını və gerbini daĢıyırdı. Bütün bunlar hər Ģeyi təməlindən uçurub dağıdan sovet quruluĢuna qədər davam etməkdə idi.
Cenna Santoromito
Cenna Santoromito — Avstraliyanı təmsil edən su poloçusu. Cenna Santoromito, Avstraliya yığmasının heyətində 2008-ci ildə baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarına qatılıb və bürünc medal qazanıb.
Karyerası
left|thumb|358x358px|Cenna Santoromito 2008-ci ildə Cenna Santoromito, 2008-ci ildə Avstraliya yığması ilə birgə XXIX Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Yarışların bürünc medal uğrunda görüşündə Macarıstan yığmasını 9:9 (3:2 penaltilər seriyasında) hesabı ilə məğlub edən Avstraliya yığması, XXIX Yay Olimpiya Oyunlarını 3-cü yerdə başa vurdu.
Vilnöv-d'Ask
Vilnöv-d'Ask - Fransada şəhər.
NGC 1901
NGC 1901, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. III3m tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Robert Kolleci
Robert Kolleci — İstanbulda 1863-də varlı bir amerikalı olan Kristofer Robert tərəfindən qurulmuş orta məktəb təhsili verən ABŞ təhsil ocağıdır.
Skuderiya Toro Rosso
200px|thumb|Skuderiya Toro Rosso komandasının loqosu Scuderia Toro Rosso (italyanca "qırmızı öküz") — Formula 1-də iştirak edən italyan komandası, Red Bull-un 2-ci komandası. Komandanın bütün sürücüləri Sebastyan Burde istisna olmaqla, Red Bull Junior Team-in üzvü olub.
Riku Pöytakivi
Riku Pöytakivi (1 may 1993) — Finlandiyalı üzgüçü. Riku Pöytakivi Finlandiyanı 2017-ci ildə XXXVII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında təmsil etdi.
Karyerası
Riku Pöytakivi birinci dəfə Dünya Çempionatına 2017-ci ildə qatıldı. O, Budapeştdə baş tutan XXXVII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında kişilər 50 m kəpənək stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 23.91 saniyəlik nəticəsi ilə 89 üzgüçü arasında 22-ci oldu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.