cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bərgüşad mahalı
Səfəvi dövrü
Məhəmmədşərif bəy 1732-ci ildə vəfat etdi. Onun yerinə Əli bəy təyin edildi. Onun təyinatı ilə bağlı Sultan III Əhmədin fərmanı:
Mutasarrıfı Mehmed Şerif fevt olmağla, iki seneden beri Devlet-i Aliyye-ye izhar-itaat ve Kızılbaş ile ceng idüp sünniyyül-mezheb olan Bergüşatlı Aliye mirlivalık ile Gence Seraskeri Vezir Mustafa Paşanın iltimasıyla verilmişdir, (22 Ca 138).
Qarabağ bəylərbəyi II Uğurlu xan Ziyadoğlu-Qacar II Şah Təhmasibin yanına qaçmışdı. 1730-cu ildə şah onu 700 nəfərlik dəstə ilə Qarabağa qoşun toplamağa göndərmişdi. Uğurlu xan Bərgüşad və Bərdə qəzalarından 12 min nəfərlik qoşun yığmışdı. Ibrahim paşanın yanında olan Qarabağ qoşunu Qara bəyin başçılığı altında qaçıb Uğurlu xana qoşuldu.
Nadir şah Qarabağı Osmanlılardan təmizləyəndən sonra Bərgüşad mahalına Əliqulu xanı hakim təyin etdi. Mahalı Qarabağ bəylərbəyliyinin tərkibindən çıxarıb Təbriz şəhərinə, Azərbaycan bəylərbəyiliyinə tabe etdi. Əliqulu xanı başqa yerə göndərib Əlinağı xan Dünbilini mahal hakimi qoydu.
Bərgüşad kəndindən bir çox tarixi şəxsiyyətlər çıxmışdır. Onlardan ən məşhuru saray şairi Həbibidir (1470-1520).
Osmanlı dövrü
1728 ci ildə Osmanlı İmperiyasının Bərgüşad livası nın bir nahiyəsi 128 Köy bulunmaktadır 33 köy boştur ve vergi veren :
Qarabağ xanlığı dövründə
Mahal cənubda və qərbdə Çulundur mahalı, şimalda Qapanat mahalları, şərqdə isə Dizaq-Cəbrayıllı mahalı ilə həmsərhəddi. Mahalın paytaxtı Xocahan kəndi idi. Bu kənddə məscid, mədrəsə, hamam və həftəbazar vardı. Mahalın naibi Şəfi bəy Xocahanlı idi. Mahalın şenliklərindən Xocahan, Yeməzli, Üdgün, Gödəkli, Baydaqlı, Ucanis kəndləri xəzinə mülkü, qalanları sahibkar mülkləri statusundaydı.
Bərgüşad mahalı Araz çayının sol sahilində, xanlığın cənubi-qərb hissəsində Ordubaddan şimal-şərqdə yerləşən düzənlik rayon idi. Xanlıq ləğv olunan zaman cəmi 5 kənddə 146 ailə yaşayırdı. Kəndlərdən üçündə yalnız azərbaycanlılar, ikisində isə həm müsəlmanlar, həm də xristianlar yaşayırdı. Mahal naibi Şəfi bəyin yaşadığı Xocaxan kəndindəki 58 ailədən 41-nin azərbaycanlı olduğu mənbədə göstərilir, qalan 17 ailənin isə azərbaycanh və qeyri-azərbaycanlı rəncbərlərdən ibarət olduğu yazılsa da, dəqiq nə qədərinin azərbaycanlı, nə qədərinin isə xristian olduğu qeyd olunmur. Buna görə də orta rəqəm kimi 9 azərbaycanh və 7 xristian ailəsinin yaşadığını deyə bilərik. Qeyd etmək lazımdır ki, əvvəlki dövrlərdə bu kənddə yalnız azərbaycanlılar yaşayıblar. Cəmi 28 ailənin yaşadığı Ucanis kəndində təqribən 20 ailənin xristianlardan ibarət olduğunu güman etmək olar. Beləliklə, mahal üzrə cəmi 119 azərbaycanh və 27 xristian ailəsi yaşayırdı. Bərgüşad mahalında bütün vergi və mükəlləfiyyətlər Əbülfət xanın xeyrinə toplanırdı. Mahal əhalisi maldarlıqla məşğul olur, eyni zamanda, buğda, arpa, darı, çəltik və bostan bitkiləri yetişdirirdi. Əvvəlki dövrlərdə mahal ərazisində pambıq əkilirdi.
Everet Uilyamsa qarşı
Everet Vilyamsa qarşı — 1725-ci ildə baxılmış ingilis məhkəmə işi. "Quldurların məhkəmə işi" də adlanır. Məhkəmə işi cinayət törədilməsini nəzərdə tutan müqavilələrin hüquqi qüvvəsi ilə əlaqədardır. Bu işdə müqavilə silahlı hücum nəticəsində əldə edilmiş qənimətin bölüşdürülməsi ilə bağlı idi. Məhkəmə iddiadan imtina etmişdir.
Məhkəmə işi haqqında ətraflı məlumatlar müasir dövrə gəlib çatmamışdır və işə edilən əksər istinadlar 1893-cü ildə nəşr edilmiş Rüblük Hüquq Jurnalındakı işin xülasəsinə əsaslanır, hansı ki həmin xülasə də öz növbəsində Rober Cozef Potye tərəfindən 1802-ci ildə yazılmış öhdəlik hüququ haqqında fransız dilindəki mətnin ingilis dilinə edilmiş tərcüməsinə əsaslanır.
Haqqında
İki quldur - Everet və Vilyams birgə oğurluq nəticəsində əldə etdikləri qənimətləri bölüşdürmək haqqında razılığa gəlirlər. Onlar bir müddət Haunslou Hitdə, eyni zamanda Pegşot, Solsberi, Hampsteddə və başqa yerlərdə bu fəaliyyətlə məşğul olurlar. Bir gün qənimətlər satılanda Con Everet Cozef Vilyamsın mənfəətin bölüşdürülməsi nəticəsində ona düşən ədalətli paydan daha çox götürməyə çalışdığını düşünür. Bəzi naməlum səbəblərə görə, Everet şikayətini məhkəmə qaydasında həll etmək qərarına gəlir. O, Vilyamsa qarşı məhkəmədə iddia qaldırmaq üçün vəkillər və solisitorlar tutur və tələb edir ki, onların ortaq fəaliyyətinin nəticəsində əldə etdikləri mənfəət aşkar edilərək hesablansın və onların payları arasında balans yaradılsın.
İddiaçının iddiaları birgə fəaliyyətin təbiətini belə izah edirdi ki, "onlar əmtəələrin bir neçə növünün satışı üzrə ixtisaslaşmışdılar" və "hər ikisi birlikdə Haunslou Hitdə bir şəxslə qızıl saatın satışı ilə bağlı sövdələşmişdilər". İddiaçı həmçinin əlavə edirdi ki, Haunslou Hit həmin malların satışının aparılması üçün yaxşı və münasib yer idi və sözügedən mallar yuxarıda qeyd edildiyi kimi Finçlidə olduqca bol idi.
İddiaya görə, tərəflər bir neçə şəxslə sualtı saatlar, üzüklər, qılınclar, papaqlar, atlar, yüyən, yəhər və digər əşyaların dəyəri ₤200 və daha çox olmaqla satışına dair razılığa gəlmişdilər, lakin həmin şəxslə danışıqlar aparıldıqdan sonra mallar dəyər-dəyməzinə satılmışdı.
Qərar
30 oktyabr 1725-ci ildə Con Everetin adından çıxış edən hüquqşünaslar məhkəməyə iddialarını əsaslandırmaq üçün Ədalət haqqında Qanunu təqdim edirlər. Məhkəmə iki həftədən də az bir müddət sonra - 13 noyabr 1725-ci ildə qənimətin bölüşdürülməsi ilə əlaqədar quldurlar arasındakı mübahisəni həll etməkdən imtina edir və bu iş üçün qanunun təqdim edilməsini skandal hesab edir. Məhkəmə bununla kifayətlənməyərək, iddianı vermiş iki solisitorun tutulmasını əmr edir. Sonradan hər iki solisitor - Uilyam Vayt və Uilyam Rithok tutularaq məhkəmə qarşısına çıxarıldı və 6 dekabrda hər biri ₤50 cərimə olundu. Eləcə də, həmin gün, məhkəməyə iddianın əslini yazıb təqdim edən Conatan Kollinsin üzərinə bütün məhkəmə xərclərini ödəmək vəzifəsi qoyuldu.
Qərardan sonrakı vəziyyət
Qərar Everet və Vilyamsın hər ikisi üçün mənfi nəticələndi. Belə ki, cavabdeh Vilyams tutuldu və 1727-ci ilsə Meydstonda asılaraq edam edildi. İddiaçı Everet isə 3 il sonra Tayberndə asıldı. Nəhayət, solisitorlardan biri - Rithok 1735-ci ildə oğurluqda ittiham edilərək asılma cəzasına məhkum edildi, lakin onun cəzası sürgünlə əvəz edildi.
2015-ci il tarixli Jetivia SA Bilta Limited'ə qarşı işi üzrə Ali Məhkəmə qərarında, eləcə də 2016-cı ildə Patel Mirzəyə qarşı işi üzrə qərarda Everet Vilyamsa qarşı işinə istinad edilmişdir.
Mehtap Altunok
Mehtap Altunok (d. 1972), Türkiyəli Səsləndirmə sənətçisi və aktrisa. O, müxtəlif televiziya seriyalarında və reklamlarında rol almışdır. Ayrıca bəzi istehsalların səsləndirməsini iştirak etdi və bir dövr NTV kanalında hava proqnozu aparıcılığı etmişdir. Türkiyədə CarrefourSA hipermarket təqdimat filmlərində ekran üzü olmuşdur. Son dövrdə Show TV ekranlarında Həkimlər adlı serialda Jülide obrazını canlandırmışdır. Altunok 2015 in yaz aylarında TRT 1 də başlayan Baba Candir serialında iştirak etmişdir.
Nəsirabad (Vərziqan)
Nəsirabad - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 41 nəfər yaşayır (10 ailə).
Elmira Axundova (müğənni)
Axundova Elmira Ağa qızı — azərbaycanlı müğənni, Azərbaycan SSR Əməkdar artisti (1958).
Nəsirabad (Şərqi Azərbaycan ostanlığı)
Nəsirabad - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 114 nəfər yaşayır (23 ailə).
Topal Teymur (film, 1983)
Məzmun
Televiziya tamaşasında Əmir Teymur və İldırım Bəyazid arasındakı münasibətlərin gərginləşməsi və müharibəyə səbəb olması göstərilir. Sonda bu iki hökmdar üz-üzə gəlir.
Mari-Klod Dezlier
Mari-Klod Dezlier (d. 1 aprel 1966) — Kanadanı təmsil edən su poloçusu.
Sen-Sernen-sür-Rans (kanton)
Sen-Sernen-sür-Rans  — Fransa da kanton, region — Cənub-Pireneylər, departament — Averon. Miyo dairəsinə daxildir.
Kantonun INSEE kodu — 1236. Sen-Sernen-sür-Rans kantonuna cəmi 14 kommuna daxildir, onlardan ən əsası Sen-Sernen-sür-Rans kommunasıdır.
Əhali
2006-cı ildə əhalinin sayı 3 403 nəfər təşkil edirdi.
Vəfadar Eminov
Vəfadar Eminov (tam adı: Vəfadar Osman oğlu Eminov; ) — Qanlı Yanvar şəhidi.
Həyatı
1966-cı il mayın 1-də Borçalı mahalının Kirəc-Muğanlı kəndində anadan olmuşdur. 1983-cü ildə doğulduğu Kirəc-Muğanlı kəndində məktəbi bitirmiş,, 1988-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsinə qəbul olmuşdur. Universitetdə axşam şöbəsində oxuyur, 1 nömrəli tikiş fabrikində isə fəhlə işləyirdi.
Qanlı Yanvar faciəsi
Yanvarın 23-də təxminən gündüz saat bir radələrində yolüstü Qədirli adına xəstəxanaya gedib, yaralı dostuna baş çəkib və yaralılara vurulmaq üçün qan vermişdir. Xəstəxanadan çıxıb «Olimp» mağazasına tərəf piyada düşərkən güllələnmişdir. Şahidlərin sözlərinə görə, onlar Vəfadara güllələnəcəyi yerdən keçməməyi desələr də, Vəfadar həmin yerdən keçməyə çalışmışdır.
Vəfadarın sön sözü müxtəlif mənbələrdə müxtəlif cür qeyd edilsə də («Yaşamaq istəyirəm, sağalacağammı?», «Ölmək istəmirəm.» , «Ölürəm, qoymayın.» ), son sözü ilə ölmək istəmədiyini bildirmişdir. Lakin atılan güllə qaraciyərə dəymiş, nəticədə Vəfadar 4 litr qan itirmiş, 3 litr qan vurulsa da, aldığı xəsarətdən vəfat etmişdir.
Həlak olandan sonra cibindən çıxan sənədlər bunlardır: tələbə bileti, qiymət kitabçası, cib dəsmalı, pencəyinin düyməsi, «Qarabağ» siqareti (maraqlıdır ki, o, siqaret çəkməyib), «Azadlıq» qəzetinin ikinci nömrəsi və 30 qəpik pul. Bunlardan ancaq «Azadlıq» qəzeti qana bulanmışdır.
Şəhidlər xiyabanında dəfn olunmuşdur.
Xatirəsi
Haqqında 1997-ci ildə Sədaqət Davud qızı tərəfindən «Ömrə bağışlanan ömür» kitabı çap edilmişdir. Həmçinin, güllələndiyi yerə sonradan bulaq çəkilmişdir.
Orçila adası
İtaparika adası (La Orchila) — Karib dənizində Venesuellaya məxsus olan ada. Ada Karakasdan 180 km şimalda yerləşir. Sahəsi 40 km²-dir.
Adada Venesuela Hərbi Dəniz Qüvvələrinə aid olan aerodrom vardır.
Tarixi
left|thumb|Orçila çimərliyi 1938-ci ildə ada ətrafındakı adalarla birlikdə federal idarəçiliyə verilir. 1950-ci ilə qədər adada yaşayış olmuşdur. 121 nəfər ada sakini Markos Evangelista Perez Ximenezin hakimiyyəti dönəmində adadan qovulmuşdur. Onun hakimiyyəti dövründə 32 hərbi obyekt, bir necə bina və prezident rezidensiyası inşa edilmişdir. Bu rezinensiyada bir çox prezinentlər yay istirahətini edir.
2002-ci ildə prezident Uqo Çavesə qarçı edilən uğursuz çevriliş zamanı o, adada girov saxlanılmışdır.
17 may 2008-ci ildə ABŞ Hərbi-hava qüvvələrinə aid təyyarələr ada hissəsdən Venesuelanın hava məkanını pozur. Venesuela hökumıti buna öz etirazını bildirir. Pentaqon bunun bir naviqasiya səhvi olduğunu bildirir.
14 mart 2009-cu ildə Uqa Çaves Rusiya HHQ-nin adada müvəqqəti yerləşdirilməsini təklif etmişdir.
Calophyllum robustum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Məhəmməd Əfəndi
Həyatı
Azəri türk əsilli Məhəmməd Əfəndi 1871 ci ildə Azərbaycanın Qazax rayonunun Aslanbəyli kəndində anadan olmuşdur. Türkiyəyə Oktyabr inqilabından xeyli əvvəl yüksək tipli türk İlahiyyat məktəbində təhsil almaq üçün getmişdir. Orada oxumuş və təhsilini tamamladıqdan sonra Türkiyənin Amasya şəhərində qalmışdır və ilahiyyat elmi ilə məşğul olmuşdur. Amasya şəhərində vəfat etmişdir.
Fəaliyyəti
Məhəmməd Əfəndi İlahiyyat elmi üzrə Türkiyənin ən məşhur alimlərindən olmuşdur. Çox savadlı və tədbirli bir alim olmuşdur. Türkiyəyə gedərkən dərhal Amasyadan çoxlu torpaq sahəsi alır. Demək olar ki, Amasyada olan torpaqların 5-dən 1 hissəsi ona məxsus idi. O, bu yolla varlanmış və Amasyanın mərkəzində mülk tikdirmişdir. Bir mülkü də əkin sahəsində tikdirmiş və bu yerləri becərmək üçün kombayn, traktor və.s kimi kənd təsərrüfatı maşınları alıb onları işə saldırmışdır. İqtisadi cəhətdən özünü səhmanlayan Məhəmməd Əfəndi Türkiyənin siyasi həyatında da yaxından iştirak edərək, Mustafa Kamal Atatürklə görüşmüş və hətta oğlunun da adını böyük öndərə hörmət əlaməti kimi Kamal qoymuşdur. Amasya Dövlət Kitabxanasında Məhəmməd Əfəndinin kitabxanasına fond açılmışdır. Amasyanın tarixi adlı 2 cildlik kitabda Hacı Mahmud Əfəndi və oğlu Məhəmməd Əfəndi haqqında yazı vardır.
Ailəsi
Seyidovlar nəslindəndir. Hacı Mahmud Əfəndinin ortancıl oğludur. Atası Hacı Mahmud Əfəndinin 5 övladı olmuşdur. Veys (Veys Əfəndi), Məhəmməd (Məhəmməd Əfəndi, Əhməd adında 3 oğlu və Ayşə, Səyalı adında 2 qızı var idi.
Məhəmməd Əfəndinin 3 qızı və 1 oğlu (kiçik övladı) olmuşdur. Oğlu Kamal Qarani Türkiyədə Cümhuriyyət Xalq Partiyasından deputat olmuşdur. Böyük qızı Ferihe Mir Həmzə Nigarinin yaxın qohumlarından biriylə ailə qurmuşdur.
Calophyllum savannarum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Şeyx Müfid
Şeyx Müfid (tam adı: Əbu Abdullah Məhəmməd ibn Məhəmməd ibn Nöman əl-Bağdadi ;  HQ. 13 Zilhiccə 336/ M. 27 iyun 948, Uqbəra, Bağdad, İraq, Ərəb Xilafəti —  HQ. Ramazan 413/ M. Dekabr 1022, Bağdad, İraq, Ərəb Xilafəti) — ərəb əsilli islam alimi. HQ. IV–V yüzilliyin On iki imam şiəliyi əqidəli məşhur ilahiyyatçı alim.
Həyatı
Əbu Abdullah Məhəmməd ibn Məhəmməd ibn Nöman 27 iyun 948-ci ildə Bağdad şəhərinin Uqbəra bölgəsində dindar ailədə dünyaya gəlmişdir. Uşaq yaşlarından təhsilini davam etdirmək üçün atası ilə birlikdə Bağdad'a köçmüşdür. Dekabr 1022-ci ildə Bağdad şəhərində vəfat etmiş və Kazımeyndə cəfəri şiələrinin 9-cu imamı Məhəmməd ibn Əli ət-Təqi'nin hərəmində onun ayaq tərəfində dəfn olunmuşdur. Şeyx Tusi'nin dediyinə görə cənazəsinə 80 minə yaxın insan qatılmış, cənazə namazını tələbəsi və o dönəmin məşhur alimlərindən Seyid Mürtəza qılmışdır.
Təhsili
İlk təhsilini öz ailəsində almışdır. Valideynləri dini savada malik şəxslər olmuşlar. Daha sonra Bağdada gedərək təhsilini orada davam etdirmiş və kəlam, fiqh və üsul sahəsində öndə olan bir şəxs kimi yetişmişdir. Hədis elmini çox yaxşı öyrənə bildiyinə görə artıq 5 yaşında o dövrün məşhur alimlərindən İbn Əbu İlyas'dan hədis nəql etmək üçün icazə almışdır. 8 yaşı tamam olmamış o dövrün alimlərindən İbn Səmmak'dan hədis rəvayət etməyə başlamışdır.
Müəllimləri
Bağdadda 70-dən çox müəllimdən dərs almışdır. Onlardan bəziləri :
Dini-siyasi fəaliyyəti
Ərəb Xilafəti'ndə Raşidi xəlifələrin hökumətindən sonra sıra ilə hakimiyyətə gələn Əməvilər və Abbasilər sülaləsi dövründə bütün xilafət ərazisində on iki şiə imamları və onların tərəfdarları (şiələr) təqib olunur, həbs olunur və öldürülürdülər. Şeyx Müfid dönəmində, yəni X–XI əsrlərdə isə Ərəb Xilafəti'nin İraq başda olmaqla bir çox ərazilərdə təsir qüvvəsi azalmışdı. İsmaili şiəsi olan Fatimi xəlifələr Misir'də, Seyfi dövlə Həmdani xəlifələr Şamda, şiə Buveyhilər sülaləsi isə İran və İraq'da hakimiyyəti ələ keçirmiş və nəticədə şiə alimləri və əhalisi rahat fəaliyyətə keçmişdilər.
945-ci ildə şiə Əhməd Muizuddövlə Bağdad'da hakimiyyəti ələ keçirmiş və Buveyhilər sülaləsi haimiyyətə gəlmişdir. Bu hadisədən sonra İraq şiələri daha rahat şəkildə fəaliyyət göstərməyə başlamışdır. Bu zamana qədər gizli şəkildə təşkil olunan və qeyd olunan Aşura mərasimi və Qədir-Xum bayramı ilk dəfə olaraq HQ. 352-ci ildə rəsmi şəkildə təşkil olunmuş və qeyd edilmişdir. 978-ci ildə Buveyhilər hökumətinin başına Azududdövlə keçdi və bununla İraq şiələrinin fəaliyyəti, azadlığı daha da artdı. Bütün bu yaşananlarla yanaşı Şeyx Müfid də şiə aləminin başçılarından birinə çevrilmişdir. Azududdövlə'nin vəfatından sonra isə Buveyhilər sülaləsi hökuməti zəifləməyə, şiələrə qarşı təzyiqlər isə yenidən artmağa başlamışdır. HQ. 381-ci ildə Ərəb Xilafətində Abbasi Qadir'in hakimiyyətə gəlməsindən sonra isə Buveyhilər sülaləsi hökumətinin gücü daha da azalmış və məzhəb münaqişələri yenidən qızışmışdır. Şüyx Müfid isə bütün bu hadisələrlə yanaşı öz rəhbərliyini davam etdirir və istər dini sahədə istərsə də siyasi sahədə öz fəallığını qoruyub saxlamışdır.
Yaşıl məktublar
Bəzi rəvayətlərə görə Şeyx Müfid şiələrin 12-ci və sonuncu, qeybdə olan imamı Məhəmməd ibn Həsən əl-Mehdiyə 2 məktub göndərmiş və cavab almışdır. Həmin məktublar İslam/Şiə aləmində "Yaşıl məktublar" adlanır. İlk məktubu HQ. 416-cı ilin Səfər ayında yazmış və ona belə bir cavab almışdır:
Hörmətli əmin və hidayətə çatmış qardaşım Şeyx Müfid.
İkinci məktubu isə Cümə axşamı 23 Zilhiccədə almışdır:
Rəhimli və Rəhman olan Allahın adı ilə Ey haqq yardımçısı, sədaqət və doğruluqla Allah'a dəvət edən, Allah'ın salamı üzərinə olsun
Əsərləri
Məşhur tələbəsi Şeyx Tusinin məlumatına görə əsərləri 200-dən çoxdur. Onlardan məşhurları bunlardır:
Haqqında deyilənlər
Fqihi bir mövzuda ustad ilə tələbəsi arasında (Şeyx Müfid və Seyid Mürtəza) fikir ayrılığı yaranır. Hər ikisi də öz dəlilləri ilə mövzunu sübut etməyə çalışırlar. Ancaq məsələ bir nəticəyə gəlmədən həlsiz qalır. Mövzsunu İmam Əli'nin (ə.s.) hakimlik etməsini istəyirlər. Məsələni yazıb İmam Əli'nin (ə.s.) mübarək məzarına qoyurlar. Ertəsi gün gedib baxanda görürlər ki, gözəl bir əlyazma ilə belə yazılıb: "Ey Şeyx, sən, güvəndiyim birisən, ancaq bu mövzuda haq, oğlum Seyid Mürtəzadan tərəfdir."
Şeyx Müfid bizim ustadımızdır. Onun fiqh, hədis, kəlam və bir çox elmlərdə üstünlüyü biz söyləyə biləcəyimizdən də çoxdur."
"İbn Müəllim kimi məşhur olan Şeyx Müfid imamiyyə məktəbinin mütəkəllimlərindəndir. Öz zamanında məzhəbin mərcəyi olmuşdur. Fiqh və kəlamda hər kəsdən üstündür. Gözəl hafizəsi və dəqiq zehni var idi. Şəri suallara dəqiq və məntiqli izahla cavab verərdi. Onun kiçikli-böyüklü iki yüzdən çox əsəri var."
"O, çox abid, zahid və huş əhli idi. Həmişə elm öyrənir və öyrədirdi. Alimlərin çoxu ondan faydalanırdı. Onun bütün şiələr üzərində haqqı vardır. "
" O, imamiyyənin böyüklərindəndir.О. fiqh və kəlamda hamıdan üstün idi. Çox namaz qılır, oruc tutur, həmişə səliqəli gəzirdi. Yetmiş аltı il yaşadı və özündən sonra 200-dən çox əsər qoydu. Ramazan ayında vəfat etdi. Dəfn mərasimi çox möhtəşəm oldu. Оrаdа 80 mindən çox adam iştirak etmişdi."
Topçubaşovun aparatı (film, 1946)
Məzmun
Filmdə görkəmli Azərbaycan cərrahı, professor, tibb elmləri doktoru Mustafa Topçubaşovun tibb elmindəki xidmətlərindən və onun cərrahiyyə əməliyyatı ilə əlaqədar yeni ixtirasından bəhs olunur.
Uqo Nastasi
Uqo Nastasi (16 aprel 1993-cü ildə anadan olub) — ATP Çelencer Turunda iştirak edən və Lüksemburqu Davis Kuboku komandasının üzvü olan Lüksemburqlu tennis oyunçusudur. 28 sentyabr 2015-iı ildə o, Dünya ATP reytinqində 656-cı sırada qərarlaşaraq rekorduna imza atmışdır.
Qaracaməlik (Vərziqan)
Qaracaməlik - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 75 nəfər yaşayır (16 ailə).
Kəngərli Rayon Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi
Kəngərli Rayon Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi — Naxçıvan MR-nın Kəngərli rayonunda muzey Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin 17 iyun 2006-cı il tarixli, 33–03/S nömrəli Sərəncamı ilə yaradılmışdır. Kəngərli rayonunun mərkəzi olan Qıvraq qəsəbəsində yerləşir.
Muzey eksponatları
1500-dən çox maddi-mədəniyyət nümunəsi qorunub saxlanılır. Ekspozisiya zalı, fond və iş otaqlarından ibarət olan muzeydə rayonun tarixini, adət və ənənələrini, məişətini özündə əks etdirən dəyərli eksponatlar toplanmışdır. Burada ibtidai icma quruluşundan başlayaraq istifadə olunmuş daş əmək alətləri, boyalı qablar, küp və keramika nümunələri, dekorativ-tətbiqi sənət nümunələri, mis məişət əşyaları, xalçalar, milli musiqi alətləri nümayiş olunur. Muzeyin ekspozisiyasında ümummilli lider Heydər Əliyevin xatirəsinə həsr olunmuş guşə vardır.
Tektogenez
Tektogenez – yer qabığı strukturlarını formalaşdıran  tektonik hərəkət və proseslərin məcmusu.
Qarabulaq (Vərziqan)
Qarabulaq — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 237 nəfər yaşayır (53 ailə).
İçənbət (Baymak)
İçənbət — Başqırdıstan Respublikası nın Baymak rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Kusəy kənd şurası nın tərkibindədir.
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar (100%) üstünlük təşkil edir.
Calophyllum streimannii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Sen-Şeli-d’Obrak (kanton)
Sen-Şeli-d’Obrak  — Fransa da kanton, region — Cənub-Pireneylər, departament — Averon. Rodez dairəsinə daxildir.
Kantonun INSEE kodu — 1232. Sen-Şeli-d’Obrak kantonuna cəmi 2 kommuna daxildir, onlardan ən əsası Sen-Şeli-d’Obrak kommunasıdır.
Kəhrizsəng
Kəhrizsəng və ya Kəhriz Səng — İranın İsfahan ostanının Nəcəfabad şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 8,267 nəfər və 2,169 ailədən ibarət idi.
Melissa Kollinz
Melissa Kollinz (d. 25 sentyabr 1976) — Kanadanı təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Melissa Kollinz, Kanada yığmasının heyətində 2000-ci ildə Avstraliyanın Sidney şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Qrup mərhələsində beş görüşün sadəcə birində qalib gələn Kanada yığması, Sidney Olimpiadasını beşinci pillədə başa vurdu.
Daha sonra Melissa Kollinz, Kanada yığmasının heyətində 2004-cü ildə Yunanıstanın Afina şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Yeddinci pillə uğrunda görüşdə Qazaxıstan yığmasını 10:4 hesabı ilə məğlub edən Kanada yığması, Afina Olimpiadasını yeddinci pillədə başa vurdu.
Açıq arterial axacaq
Açıq arterial axacaq və ya Açıq Botal axacağı anadangəlmə ürək qüsuru, dölün qan dövranında mühüm əhəmiyyətə malik arterial axacaq – Botal axacağı insan doğulduqdan sonra normada öz funksiyasını itirirdiyi üçün qapanmış olur. Bəzən bu axacaq qapana bilmir və açıq qalaraq eyniadlı ürək qüsurunu meydana çıxartmış olur. Aorta ilə ağciyər arteriyası arasında doğumdan öncəki dövrdə bpyük və kiçik qan dövranını əlaqələndirən damardır. Ağciyərə qan ağciyəri qidalandırmaq üçün gedir, tənəffüsdə iştirak etmir bu dpvrdə. Normada o, insan doğulduqdan sonra ilk həftələr ərzində tutularaq, eyniadlı bağa çevrilmiş olur.
Patofiyiologiyası
Axacağın diametri və uzunluğu hemodinamik pozğunluğun səviyyəsini müəyyən edir. Axacaqdan axın həm sistola həm də diastola zamanı olur. Soldan sağa axın- şunt və ağciyər arteriyasında təzyiqin artması paralel olaraq axacağın diametrinin böyüməsinə gətirib çıxardır.
Klinik əlamətləri
Arterial ya Botal axacağın açıq qalması adətən yarımçıq doğulmuş uşaqlarda, ana bətnində (ananın məxmərək xəstəliyinə qarşı immuniteti olmadıqda) birinci trimestr dövründə məxmərək virusu ilə təmasda olan uşaqlarda tez-tez rast gəlinir. Çox nadir hallarda diaqnoz gecikmiş olaraq qoyulmuş olur.
Müalicəsi
Açıq arterial axacağının müalicəsi cəraxi müdaxilə ilə mümkündür. Müdaxilələr iki yolla aparıla bilinir: invaziv və minimal invaziv. İnvaziv müdaxilə zamanı döş qəfəsi yarılaraq, axacaq liqaturaya alınaraq bağlanılır. Lakin son zamanlar cərrahi texnikanın inkişafı bu cür əməliyyatları minimal invaziv metodla icra etməyə imkan verir. Minimal invaziv metodlardan biri transluminal müdaxilədir. Bu zaman aşağı boş vena ilə ağciyər kötüyündən keçməklə xüsusi kateterlərlə axacağa tıxac taxılır. Bəzi hallarda torakoskopiya metodu ilə də axacağın liqaturaza alınması icra edilir.
Plohingen
Plohingen - Almaniyada şəhərdir.
Coğrafiyası
Baden-Vürtemberq torpağının Nekkar çayı keçən hissəsində yerləşir. Ştutqart ətrafında yerləşir. Əhalisi 14045 nəfərdir. Sahəsi 10,65 kv.km-dir.
İstinad
Rəsmi səhifə
Said Baqiri
Said Baqiri — şair və İran radio və televiziyasının keçmiş aparıcısı.
Həyatı
Said Baqiri 1960-cı ilin avqust ayında Tehranda dünyaya gəlib.O, İran himninin sözlərinin müəllifidir. O, 2009-cu ildə İranda keçirilən prezident seçkilərində Mir Hüseyn Musəvini dəstəklədiyi üçün,televiziyada iştirak etməyi qadağan olunub
Rəvadənəq (Vərziqan)
Rəvadənəq - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 186 nəfər yaşayır (40 ailə).
İlqar Əbilhəsənov
İlqar Əbilhəsənov (tam adı: Əbilhəsənov İlqar Yusif oğlu; ) — "20 Yanvar" şəhidi. Ölümündən sonra "20 Yanvar Şəhidi" fəxri adına layiq görülüb.
Həyatı
İlqar Əbilhəsənov, 19 avqust 1967-ci il tarixində Bakıda anadan olub. Ailənin 5 uşağından ən kiçiyi idi. 1984-cü ildə Nəsimi rayonu 42 saylı orta məktəbi bitirib. Həmin məktəb bu gün onun adını daşıyır. Məktəbi bitirdikdən sonra hərbi xidmətə yollanır. Atası Yusif Əbilhəsənovun Naxçıvanın daxili işlər naziri olması İlqarı da bu yolla getməyə ilhamlandırıb. Hərbi xidmətdən qayıtdıqdan sonra keçmiş Xalq Təsərrüfatı İnstitutu, indiki Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin Əmtəəşünaslıq fakültəsinə daxil olub. Üç il oxuyandan sonra axşam növbəsinə keçib, milis orqanlarında işə düzəlir, oxuya-oxuya işləyir. İki il Oktyabr rayonu polisində serjant kimi fəaliyyət göstərib. V kursda təhsil alan İlqar, növbəsinin bitməyinə lap az qalmış, gecə 24:00 radələrində "Naxçıvan" mehmanxanasının yanında özünəməxsus YU 24—20 nömrəli QAZ-24 maşınından düşərkən avtomatdan atəşə tutulmuş, sonra xəstəxanaya aparılmışdır. Xəstəxanada cərrahiyyə əməliyyatı 5 saat çəkib. 5 saatlıq cərrahiyyə əməliyyatı, əvvəl şam işığında, sonra isə qəzet yandırmaqla aparılmışdır. İlqar Əbilhəsənov, yanvarın 22-də səhər saat 11-də əbədiyyətə qovuşub. Nişanlı idi. Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunub.
Boza
Bilinən ən qədim türk içkilərindən biridir. Boza adətən qış aylarında içilir. Bozanın mövsümü 15 iyul-15 maydır. Düzgün şərtlərdə saxlanılsa boza 6-7 gün öz dadını olduğu kimi qoruyub saxlaya bilir.
Tarixi
Türkiyədə əsasən darıdan hazırlanan bu içki lakin digər ölkələrdə əraziyə spesifik olan qarğıdalı, arpa, çovdar, yulaf, buğda, arnavut darısı kimi bitkilərin unundan və bəzən düyü və çörək unu mayalandırılaraq hazırlanır.
Boza Misir və Şimali Afrika sahilləri yolu ilə Aralıq dənizi tacirləri vasitəsilə qərbə, Xəzər Dənizinin cənubundan şərqə, Asiyaya və Çinə, İrana, Əfqanıstana, Qafqaza, Volqa hövzəsinə yayılmışdır. İbn Battuta adlı bir ərəb səyyahı on dördüncü əsrin əvvəllərində yazdığı səyahətnaməsində türklərin yaşadığı Deşt Qıpçaq ərazisindən bəhs edərkən, türklərin içdiyi bir şirənin bozanın adını çəkmişdir: “Dadarkən bir turşməzəlik hiss etdiyimçün dərhal içməyi dayandırdım. Yeməkdən sonra bunun nə olduğunu soruşdum, bildirdilər ki, Duki (düğ=incə bulqur) dənələrindən hazırlanan bir içkidir. Onalr dikidən hazırlanan bu içkiyə “buza” (boza) deyirdilər”.
Övliyə Çələbi on yeddinci əsrin ortalarında İstanbulda 300-dən çox bozaçı dükanının fəliyyət göstərdiyini, bu dükanlarda 1100 bozaçının işlədiyini yazırdı. Osmanlı dövründə həddən artıq mayalandırılaraq içinə xaşxaş əlavə olunan boza on doqquzuncu əsrdə istifadədən çıxmışdır.
Silvilər
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Görünüşü
Xırda və orta ölçülü tutqun rəngli, başlıca olaraq cəngəlliklərdə yaşamağa uyğunlaşmış cücüyeyən quşların geniş qrupudur. Bədəninin uzunluğu 105–206 mm, kütəsi 6-30 q –dır. Bədəni qamətli, dartılmış, kiçik ensiz başı vardır. Dimdiyi mülayim uzun, çox vaxt nazik, düz və ya az qala düz, ucunda yarıəyilmiş qarmaq vardır. Dimdiküstünün ucu itilənmiş qabırğa şəklindədir. Burun dəlikləri açıq, lələklə qorunmamışdır. Lakin onların üstündə zarlı qapaqlar sallanır. Lələkləri Yumşaqdır. Bir çox növlər həyəcanlananda təpələrindəki lələkləri qabardır, ancaq həqiqi kəkilləri yoxdur. Əksər hallarda bel tərəfi yekrəng, bəzən xallı və həmişə qarın tərəfindən tünd rəngdə olur. Əksər növlərdə cinsi dimorfizm yalnız ölçülərdə ifadə olunmuşdur. Ancaq bəzən bunu rəngdə də görmək olar. Yaşa görə dəyişiklik cavanların daha parlaq rəngdə olması, mövsümi dəyişiklik isə payız lələklənməsinin daha parlaq olması ilə ifadə olunur. Bütün silvilər gizli həyat tərzi keçirir. Onların bir çoxunu tapmaq və müşahidə etmək çox çətindir. Ən müxtəlif landşaftların kolluq və ya ağac əkmələri arasında olur. Bir çoxu yaxşı oxuyur, ancaq nəğməsi yeknəsəqdir. Onların müxtəlif yarıqapalı və ya açıq yuvaları əksər hallarda ciddi – cəhdlə və ustalıqla toxunmuş olur. Bəzən bunlar boş toxunur, dibi və divarları işıq verən olur. Silvilər qaratoyuqkimilərə çox yaxın olub yalnız çilləri olmayan cücülərinin rəngi ilə fərqlənir. Bu fəsilələri ayırd etmək çətindi. Bu səbəbdən fəsilələrin həcmi müxtəlif cür hesablanır. 100- dən 400-ə qədər növünün olduğu güman edilir.
Yayılması
Silvilər çaylarda, göllərdə, bataqlıqlarda, meşə daşqınları sahillərində qamışlıqlarda və ya kolluqlarda məskunlaşır. Azərbaycanda qeydə alınmış 9 növdən 2-si uçub-keçən yalnız biri oturaqdır. Qalan növlər oturaqdır. İki növün arealı İspaniyadan Balxaş ardına qədər qalanları isə Avropa və Aralıq dənizində yayılmışdır. Tayqa zonasını çıxmaqla ancaq Avstraliya, Yeni Qvineya, Filippin, Yava və Sumatra daxil olmaqla Transpalearktik areala malikdir. Bu quşlar ovalıqlara və dağətəklərinə üstünlük verir. Ancaq Kiçik Qafqazda 2000 m-ə qədər hündürlüyə qalxa bilir. Lakin biz onların oxuyan erkəklərini mayın ortalarında Dəvəçi limanında müşahidə etmişik. Çəmən qamışcılı yalnız Talışda qeydə alınmışdır. Ən quraqsevər növ olan kolluq qamışcılına çaylardan və göllərdən uzaqdakı talalardan və çəmənlərdə rast gəlmək olar. Sayına görə bu quşlar adi və çoxsaylıdır, ancaq bunlar çox vaxt koloniyalar halında məskunlaşdığından sporadik şəkildə rast gəlinir. Mart-mayda uçub gəlir, sentyabr-noyabrda köçüb gedirlər. Afrikada və ya arealın cənub sərhədlərində qışlayırlar.
Qidalanması
Əsas qidası cücülər və onların sürfələri, bəzi növlərdə payızda giləmeyvə və meyvələrdir.
Çoxalması
Ustalıqla toxunmuş yuvanı əsasən dişi qurur. O, əksər hallarda 3-6 yumurta üzərində 12-13 gün kürt yatır. Cücülər yuvada 13-15, yuvanın yaxınlığında isə 2 həftə valideynlər tərəfindən yemlənir. Yuva sahələri çox da böyük deyildir. İldə çox vaxt bir dəfə yumurta qoyulur, cücülər iyunda üzə çıxır.
Drü Berrimor
Drü Blayt Berrimor (26 fevral 1975, Kalver-Siti, Kaliforniya, ABŞ) – Amerikan (Hollivud) aktrisası, model, rejissor, prodüser və yazıçısıdır. O aktyor Con Barrimorun nəvəsidir. İlk vaxtlarda reklamlara çəkildi.
Karyerası
İlk filmi 1980-ci ildə "Dəyişilən dövlətlər" (Altered States) idi. 1981-ci ildə E.T.da oynadı və bütün dünya səviyyəsində məşhur oldu.1984'te çəkilən Irreconcilable Differences filmindəki roluyla Qızıl Kürəyə də namizəd olan Berrymore gənc yaşda qazandığı şöhrəti qaldıra bilmədi. 9 yaşında siqaret və spirt istifadəsinə başladı. 10 yaşında marijuanaya başladı. 12ində isə artıq kokain asılısı idi. Gəncliyə girişdə bu xüsusiyyətləri üzündən bir pis qız imicinə sahib oldu. Filmlərindən daha çox şəxsi həyatıyla xatırlanırdı.Drew Barrymore 1995də Qışqırıq filmində rol aldı və bu film uzun zamandır kinoda müvəffəqiyyətə həsrət qalan Barrymore üçün bir yenidən başlanğıc oldu. Bu film sonralarında xüsusilə bir çox romantik komediyada oynadı. "The Wedding Singer"(Toy Müğənnisi,), "Never Been Kissed"(Öpülən Heç vaxt Olmayın), "50 First Dates(50 Birinci Tarix)", "Music and Lyrics(Musiqi və Lirika)" kimi filmlər ona müvəffəqiyyət qazandırdı. Charlienin Mələkləri və Donuya Darko filmlərində yalnız oynamaqla qalmadı və filmlərin prodüserliyini də boynuna götürdü.
Maraqlı hadisələr
"People" jurnalı tərəfindən dünyanın ən gözəl qadını seçildi (2007). "Çarlinin mələkləri" (Charlie's Angels) (2000) filmindən sonra Cameron Diaz və Lucy Liu ilə möhkəm dost oldu. People Jurnalı tərəfindən Dünyanın ən gözəl 50 adamından biri seçildi (1997) Porsche Carerra avtomobil istifadə edir. Saturday Night Live şousunu 7 yaşında təqdim edən Barrymore, bu sahədə indiyə qədər ki ən gənc adam oldu. Showgirls (1995) filmindəki baş roldan ayrıldı. Fotoşəkilçilik hobbisi var. Bədənində altı döymə var. Liseyi bitirə bilmədən buraxdı. Bir zamanlar narkotikə görə kinonu buraxma mərhələsinə gəldi. Lakin müalicə oldu və narkotikdən xilas olaraq kinoya davam etdi.
Toplan və kölgəsi (film, 1977)
Məzmun
Filmdə Toplan adlı balaca bir itin başına gələn maraqlı hadisələrdən bəhs edilir.
Calophyllum tetrapterum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mingəçevir kilsə kompleksi
Mingəçevir kilsə kompleksi – 1946–cı ildə Mingəçevir SES–in tikintisi zamanı aşkarlanmış IV-VII əsrə aid alban kilsə kompleksi. Kilsə qədim zərdüşti məbədinin özülləri üstündə inşa edilmişdir.
Mingəçevir kilsə kompleksinə daxil olan məbədlər birnefli bazilikaların Qafqaz Albaniyasında keçdiyi inkişaf yolunun parlaq nümunəsidir. Sadə və arxaik memarlıq quruluşuna malik olan məbədlərin inşa materialı, kostruksiyası və kompozisiya həllinə əsasən onların inşa tarixinin VI əsr sərhəddini keçmədiyi qeyd edilmişdir.
1 №-li məbəd
150px|thumb|left|Bir nömrəli məbədin planı Kompleksə daxil olan daha qədim tikili Mingəçevirdəki 1 №-li məbəddir. Bu məbəd 3 №-li qədim yaşayış yerinin birinci – aşağı təbəqəsində aşkara çıxarılmışdır. Plan baxımından həmin məbəd uzunluğu 19,4 metr, eni isə 7,7 metr olan dördguşəli tikilidir. Şərq divarları istisna olunmaqla məbədin qalan divarları qismən salamat qalmışdır. Bu məbədin xarakterik xüsusiyyəti şərq tərəfində altarın olmamasıdır. Bundan əlavə, 0.20 – 0.60 metr ölçülü cənub və qərb divarlarının saxlanmış hissələrində arxeoloqlar qapı yeri də aşkarlamamışlar ki, bu da girişin şərq tərəfdə yerləşdiyini göstərir. G. Məmmədova isə qeyd edir ki, “burdan belə nəticəyə gəlmək olar ki, bu bina altarı qərb tərəfdə yerləşən politeist məbədinin binasıdır.” Cənubi Qafqazda altarı qərb divarında yerləşən politeist bazilikalarının başqa nümunələrinə də rast gəlinmişdir.
Yaşayış yerinin III əsrdə formalaşması, Qafqaz Albaniyasında xristianlığın IV əsrdə dövlət dini kimi qəbul edilməsini nəzərə alan R.M.Vahidov 1 №-li məbədi IV-V əsrlərə aid edir. G. Məmmədova isə qeyd edir ki, “bu fikir o qədər də inandırıcı deyil, çünki, məbəd yaşayış yeri ilə eyni vaxtda da inşa edilə bilərdi, açıq politeist elementlərinə malik olduğuna görə isə, şübhəsiz ki, bu məbəd xristianlığın dövlət dini kimi qəbul edilməsindən əvvəl, ehtimal ki, III əsrin II yarısında inşa edilmişdi.”
1 №-li məbədin şimal və cənub divarlarının içərisində 6 çıxıntı vardır. Həmin çıxıntılar ibadət edənlər üçün oturacaq rolunu oynamışdır. Ruhanilər üçün oturacaq yerləri yalnız bəzi pravoslav kafedral kilsələri və patriarx kilsələri üçün səciyyəvi idi. Bu cür yerləri, adətən, kilsə döşəməsindən bir və ya iki pillə yuxarıda, xorun yanında, səcdəgaha doğru səmtdə tikirdilər. Mingəçevir məbədindəki çıxıntılar məbədin ortasına doğru yönəlmişdir. Bunun səcdəgahın Şərq hissəsində deyil, məbədin ortasında yerləşməsi ilə bağlı olduğunu güman etmək olar. Arxeoloq R.M.Vahidovun fikrincə, səcdəgah məbədin qərb hissəsində yerləşirdi.
Mingəçevir məbədinə oxşar xristian tikililəri Albaniyada hələ kilsə qurğularının planlaşmasının ciddi qanun-qaydalarının işlənib-hazırlanmadığı dövrdə ucaldılmışdı. Ona görə də qanunla müəyyən olunmuş normalardan müəyyən yayınmalar Albaniyada erkən kilsə tikililərinin səciyyəvi cəhəti idi.
Katolikosluğun təsis olunmasından sonra kilsə binalarının tikintisi ciddi tələblərə tabe olunmağa başlandı. Mxitar Qoşun "Qanunnamə"sində deyilir ki, "kilsənin özülü pravoslavlığın qaydaları əsasında qoyulmalıdır, bu məsələdə yalnız yepiskop və yaxud onun əmri ilə xoryepiskop və yaxud peretut haqlıdır. Kim yepiskopun və yaxud xoryepiskopun icazəsi olmadan kilsənin özülünü qoymağa cəhd edərsə, biz əmr edirik ki, bu cür kilsə dağıdılsın və özül yenidən qoyulsun, beləliklə, kilsə qaydasına toxunulmaz şəkildə əməl edilsin. Bu qayda sarsılmazdır". 150px|thumb|right|İki nömrəli məbədin planı
2 №-li məbəd
Kompleks ərazisindəki ikinci məbəd binası xristian kilsəsinə məxsus bütün xüsusiyyətlərə malikdir. 12.40x5.40 metr ölçülü düzbucaqlı zal, məbədin inşasından sonra ona əlavə edilmiş yarımdairəvi altar apsidası ilə tamamlanır. Zalın daxilində dörd dairəvi təməl daşı aşkarlanmışdır. Arxeoloqlar bu daşların məbədin dam örtüyünü saxlayan dörd sütuna məxsus olduğunu güman edirlər. Ehtimal ki, həm sütunlar, həm də məbədin örtüyü taxtadan işlənmişdi. Bu halda məbədin plan həllində üç nef ayrılır. Lakin, məlum deyil ki, bazilikalarda olduğu kimi, bu məbəddə də, orta nef kənar neflərdən daha hündür inşa edilmişdi, yoxsa hər üç nef bərabər ölçüyə malik idi. Məbədin şimal-şərq hissəsində ona bitişik kiçik bir tikilinin qalıqları da aşkarlanmışdır ki, bu tikilini sonradan xristian məbədlərinin ayrılmaz elementlərindən biri hesab edilən narteksin ilkin variantı hesab etmək olar.
3 №-li məbəd
Üçüncü məbəd 1 №-li məbədin yerində inşa edilmişdir. Bu məbəd böyük (12.50x5.79 m) ibadət zalından ibarət birnefli bazilikadır. Məbədin şərq divarında yarımdairəvi apsida vardır. Üçüncü məbədin əsas xüsusiyyəti, onun divarlarının qeyri adi dərəcədə qalın olmasıdır. Belə ki, məbədin divarları 2.05 metr qalınlığa malikdir. Bir müddət əvvəl inşa edilmiş 2 №-li məbəddə isə divarların qalınlığı 1.30 metri keçmir. G. Məmmədova ehtimal edir ki, divarların belə qalın inşa edilməsinin səbəbi, məbədin üzərini örtən tağın saxlanmasına hesablanmışdır.
4 №-li məbəd
130px|thumb|left|Dörd nömrəli məbədin planı Dördüncü məbəd 3 №-li məbədin xarabalıqları üzərində inşa edilmişdir. Məbəd iki müxtəlif vaxtda inşa edilmiş hissədən ibarətdir: üç kiçik otaqdan ibarət daha qədim cənub hissə və kilsə və narteksdən ibarət şimal hissə. Kilsə dağıdılmış və ya dağılmış üçüncü məbədin planını təkrar edir. G. Məmmədova qeyd edir ki, Mingəçevir kilsə kompleksində, məbədlərin bir-birinin planını təkrar etməsi təsadüf olmayın, qanunauyğunluqdur. Belə ki, bu, Qafqaz Albaniyasında yeni məbəd inşa edilən zaman qədim məbədin planının saxlanması ənənəsinin olmasından xəbər verir. Beşinci tikili məbədə şərq tərəfdən birləşir və tədqiqatçılar tərəfindən açıq qalereya – atrium kimi təfsir edilir. Atriuma malik erkən Roma bazilikalarından fərqli olaraq, Cənubi Qafqaz memarlığı üçün daha çox qapalı qalereyalar xarakterikdir. Mingəçevir kilsə kompleksinə daxil olan dördüncü məbədin açıq qalereyası regionda bu cür atriumların nadir nümunəsidir.
Məbədin daha qədim olan cənub hissəsi üç otaqlı olmaqla düz taxta tavanla və kərpiclə örtülmüşdü. Pəncərə və qapı kənarları nazik taxta haşiyəyə malik idi. Məbəd böyük ehtimal ki, yarımsilindrik tağla, altar hissə isə konxa ilə örtülmüşdü. Burada da xarici örtük kimi kərpicdən istifadə edilmişdi.
Tədqiqi
Məbədin dövrümüzə yalnız xarabalıqları qalmış və bu xarabalıqlar da arxeoloji qazıntılar nəticəsində aşkarlanmışdır. Lakin həmin xarabalıqlar belə bu möhtəşəm kilsə haqqında təsəvvür yaratmağa imkan verir.
Artefaktlar
Mingəçevirdə, VI əsr məbədinin qazıntıları zamanı daş üzərində oyma sənətinin çox gözəl nümunələri aşkar olunmuş sütun və kapitel qalıqlarında, pəncərənin oyuq və haşiyələrində, divarların dekorativ tərtibatı ünsürlərində qorunub saxlanmışdır. Sütunların başı, pəncərə yerlərinin haşiyələri və məbədin digər memarlıq detalları əsasən nalvari tağ şəklində oyulmuş, sütunların dairəvi əsasları qədim keramika və metal məmulatını bəzəyən qabırğavari naxışlarla örtülmüşdür. Məbədin tikintisində oyma sənətinin belə geniş tətbiqi, müxtəlif forma və çeĢidli divar bəzəklərinin – buruqların, xonçaların, rəsmlərin olması onun zəngin tərtibatını bir daha sübut edir.
Qəbirüstü abidələrin dekorativ tərtibatında da daş üzərində bədii oyma üsulu tətbiq edilirdi. O dövrə dair tapıntılar belə abidələrdə qədim alban bəzək motivlərindən – üzüm salxımı, altıguşəli xonça, günəş, xaç, dolama və buruq şəkilli xətlərdən istifadə edildiyini göstərir. Qəbirüstü daşlarda oyulmuş ov, ziyafət, süvarinin görüşü və b. səhnələr öz plastikliyi, təsviri motivləri, habelə kompozisiya xüsusiyyətlərinə görə Bakıda Azərbaycan Tarixi Muzeyində saxlanılan tunc möhürlər və üzük qaşlarındakı təsvirlərlə uyuşur. Həmin təsvirlər Sankt-Peterburqdakı Dövlət Ermitajında saxlanan alban yazılı daş lövhəsindəki relyefləri də xatırladır.
Mingəçevirdə qədim albanların müqəddəs od məbədinin yerində aparılmış qazıntılar zamanı tapılmış iki relyefin kompozisiyası çox plastik və ifadəlidir. V – VI əsrlərə aid olunan bir relyef yazılı daş üzərində həkk edilmişdir. Burada üz-üzə dayanmış "müqəddəs" baftalı iki tovuzquşu təsvir olunmuşdur. Onları bir-birindən "müqəddəs" ağac rəsmi ayırır. Tədqiqatçıların fikrincə, yuxarı hissəsində geniş oyuğu olan bu daşın üstündə qurban kəsilirdi. Digər relyefdə sol əli ilə yüyəni tutmuş atlı təsvir edilmişdir. Atlının başını və atın ayaqlarını təsvir edən hissə dağılsa da, yəhərin və süvarinin paltarının əksi relyefin həyatiliyini təsdiq edir.
Alimlərin fikrincə (K.V.Trever və b.), bu dövrdə artıq xristianlığı qəbul etmiş albanlar öz incəsənət əsərlərində hələ də əvvəlki etiqadlarını əks etdirən surətləri (o cümlədən "müqəddəs" ağacı, "müqəddəs" baftalarla bəzənmiş, xristian simvolikasına görə həyat, bütpərəstlikdə isə ölüm rəmzi olan tovuz quşlarını və s.) qoruyub saxlamışdılar.
Çormoqun
Çormoqun noyon — Sunit ulusundan Çingiz xanın qorçusu.
Ailəsi
Çormoqun noyonun Siramun noyon, Borak noyon adlı oğlanları vardı.
Ruzi (Vərziqan)
Ruzi - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 733 nəfər yaşayır (162 ailə).
Golmurti
Golmurti və ya Galmurti — İranın Sistan və Bəlucistan ostanının şəhərlərindən və Dalgan şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 2,999 nəfər və 628 ailədən ibarət idi .Əhalisinin əksəriyyəti bəluclardan ibarətdir və bəluc dilində danışırlar və hənəfi sünni müsəlmandırlar.
Sandra Lize
Sandra Lize (d. 8 iyul 1977) — Kanadanı təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Sandra Lize, Kanada yığmasının heyətində 2000-ci ildə Avstraliyanın Sidney şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Qrup mərhələsində beş görüşün sadəcə birində qalib gələn Kanada yığması, Sidney Olimpiadasını beşinci pillədə başa vurdu.
Maruqame (şəhər)
— Yaponiyanın Kaqava prefekturasında yerləşən şəhər.
2014-cü ilin məlumatına görə şəhərin əhalisi 110.466 nəfərdir, hər km² ərazidə 988,16 nəfər yaşayır. Şəhərin sahəsi 111,79 km²-dir. Maruqame şəhəri allüvial düzənliyin mərkəzində yerləşir.
Tarix
thumbnail|left|Maruqame qalası. Maruqame şəhəri Meydzi dövründə — 1899-cu ilin aprelində yaradılmışdır. Maruqame Yaponiyada şəhər kodu verilmiş 53-cü şəhər idi. 1940-cı illərdən 1950-ci illərə qədər (Söva dövrü) şəhərin şərqində yerləşən ərazi və bir neçə ada şəhərə birləşdirilmişdir. 1999-cu ildə (Heysey dövrünün 11-ci illiyi) Maruqame şəhəri 100 illik yubileyini qeyd etmişdir.
22 mart 2005-ci ildə Ayauta və Hanzan şəhərləri (keçmiş Ayauta rayonun tərkib hissəsi idilər) Maruqame şəhərinə birləşdirilmiş və müasir Maruqame şəhəri yaradılmışdır.
Coğrafiya
Şəhər Yaponiyanın Şikoku adasında, Şikoku regionunun Kaqava prefekturasında yerləşir.
Əhali
2014-cü ilin avqustuna məlumatına görə şəhərin əhalisi 110.466 nəfərdir, hər km² ərazidə 988,16 nəfər yaşayır.
Görməli yerləri
thumbnail|"Reoma World". Maruqame şəhəri Maruqame qalası ilə tanınır. Bu qala Yaponiyada orijinal taxta tenşusuna sahib 12 qaladan biridir. Qala insanlar tərəfindən hazırlanmış 50 metr hündürlüyündəki təpədə yerləşir.
Maruqame istehsal etdiyi yelpiklər (uçiva) ilə məşhurlaşmışdır. Yaponiyada istehsal olunan yelpiklərin təxminən 90 %-i Maruqame şəhərinin payına düşür.
Maruqame şəhərinin digər görməli yerlərinə aiddir: 1947-ci ildən şəhər illik yol qaçışı müsabiqəsi olan Maruqame yarımarafonuna ev sahibliyi edir. Hər ili fevralın əvvəllərində keçirilən müsabiqəyə minlərlə iştirakçı qatılır. Asiya qitəsi üzrə yarımarafon rekordu 2006-cı ildə Kayoko Fukuşi tərəfindən bu müsabiqədə qeydə alınmışdır.
Reoma World
2004-cü ildə yeni maddi yardım ilə "Reomo World" yenidən açılmışdır. Əyləncə mərkəzində çoxlu sayda attrkasion, iki restoran, kurort və tema parkı yerləşir. 2009-cu ildə buranı 660.000 nəfər ziyarət etmişdir. Halbuki, 2004-cü ildə bu rəqəm 1,6 milyon idi. Bunun səbəbinin əlverişsiz ictimai nəqliyyatın olması hesab olunur.
MIMOCA
Maruqame şəhərində Maruqame Geniçiro-İnokuma Müasir İncəsənət Muzeyi yerləşir. Muzey dəmiryolu stansiyasının şərqində yerləşir. Burada əsəsən Geniçiro İnokumanın əsərləri sərgilənir, amma bəzən böyük sərgilərə də ev sahibliyi edir.
İqtisadiyyat
thumbnail|Satsuki azaliyası. Maruqame şəhərinin istehsal etdiyi əsas məhsullara kimyəvi məmulatlar, yelpiklər, parça, düyü, duz və arpadır. 1980-ci illərin əvvəllərində şəhərin iqtisadiyyatını inkişaf etdirmək üçün böyük sahilyanı duz sahələri dənizdən təmizlənmişdir. Şəhər ibadətçilər üçün əhəmiyyətli limanıdır. Osaka və Kyoto bölgələrində gələn ibadətçilər Kotohiradakı Kompina məbədinə ibadət etməyə gəlirlər.
Simvolika
Şəhərin simvolik ağacı Myrica Rubra, simvolik gülü Satsuki azaliyası hesab olunur.
Murad Acı
Murad Acı (, 1994-cü ildən Murad Acı adını istifadə etdi; ) — qumuq əsilli türkoloq, publisist, yazıçı, iqtisad elmləri namizədi. Dosent. Altaydan gəlmiş xalqların Böyük köçü konsepsiyasının müəllifidir.
Elmi Fəaliyyəti
Murad Acı 9 dekabr 1944-cü ildə Moskvada anadan olub. O, 1964-cü ildə Moskva Dövlət Universitetinin Coğrafiya Fakültəsinin Şimal Araşdırmaları Bölməsinə daxil olmuş, 1969-cu ildə isə Moskva Dövlət Universitetinin Coğrafiya fakültəsini bitirib aspiranturaya qəbul olmuşdur. Murad Acı SSRİ Dövlət Plan Komitəsinin Məhsuldar Resursların Öyrənilməsi Şurasına daxil olmuşdur. O, 1973-cü ildə Sənaye və inşaat əsasları ixtisasını seçərək "SSRİ-nin şimal-şərqindəki sənaye inkişafı prosesinin modelləşdirilməsi və optimallaşdırılması" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir.
1975-ci ildən 15 il ərzində Ümumittifaq Yazışmalar Maliyyə-İqtisad İnstitutunda iqtisadi coğrafiya mövzusunda mühazirə oxuyub. O, təlim-tədris fəaliyyəti ilə yanaşı, elmi araşdırmalarını davam etdirmişdir: ölkənin şimal bölgəsinin, eləcə də Sibir və Uzaq Şərqin tədqiqatlarında iştirak etmişdir. Bu dövr üçün Sibirin tədqiqatı, Baykal-Amur dəmir yolunun tikintisi, Sibirin regional istehsal strukturları və enerjiyə qənaət edən texnologiyalar haqqında elmi işlər yazmışdır. 1976-cı ildə XXIII Beynəlxalq Coğrafiya Konqresində iştirak etmişdir. Elmi fəaliyyətlə məşğul olmaqla eyni zamanda ölkənin aparıcı jurnalları ilə əməkdaşlıq edirdi: bunlar "Novıy Mir" (Yeni Dünya), "Vokrug Sveta" (Dünya Әtrafında), "Nauka i Jizn" (Elm və Həyat), "Znanie – sila" (Bilik Gücdür) jurnalları idi. Uzun illər ərzində "quruda və dənizdə" ədəbi coğrafi almanaxın redaksiya heyətinin üzvü vəzifəsində çalışmışdır.
1970-ci illərdə Acıyevin əsərləri Sovet şimal araşdırmaları üzrə məşhur alim Q. A. Aqranatın diqqətini cəlb etmişdir. Acıyev bu bölgədə istehsal və insan həyatı üçün ümumi enerji xərclərinin sintetik göstəricisini istifadə etmək fikrini ilk dəfə irəli sürdü. Bu 1976-cı ildə idi. Aqranat bu fikri perspektivli hesab etdi. Aqranat bu fikrin inkişaf etdirilməməsindən təəssüfləndiyini dilə gətirirdi.