cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Seyidcəfər Yaqubov
Sovet Azərbaycanı dövründə
1920-ci ildə Azərbaycanda Sovet hakimiyyətinin qurulmasından sonra Seyidcəfər Yaqubov sovet orqanlarında bir sıra məsul vəzifələrdə çalışmışdır. 1920-ci ildə o, Azərbaycan SSR Xalq Əmək Komissarlığında işləmiş, sonra isə Binəqədi Neft Mədənləri İdarəsi sədrinin müavini təyin olunmuşdur. 1922-ci ilin mart ayında Zaqafqaziya sovet respublikaları Mərkəzi İcraiyyə Komitələrinin səlahiyyətli konfransında Zaqafqaziya Federativ Respublikaları İttifaqı Sovetinə üzv və ZSFSR xalq əmək komissarı seçilmişdir. 1926–1931-ci illərdə ZSFSR Həmkarlar İttifaqları Şurasının sədri olmuş, ZSFSR Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin üzvü və ÜİK(b)P Zaqafqaziya Ölkə Komitəsinin üzvü seçilmiş, II çağırış Ümumrusiya Mərkəzi İcraiyyə Komitəsi üzvü, III və IV çağırışlarda isə komitə üzvlüyünə namizəd olmuşdur.
Seyidcəfər Yaqubov 1931-ci ildə Azərbaycan SSR Ali Məhkəməsinin sədri vəzifəsinə təyin edilmişdir. 1937-ci ilədək o, Azərbaycan KP Mərkəzi Nəzarət Komissiyasında, Azərbaycan SSR Xalq Komissarları Sovetində işləmişdir. O, dəfələrlə Azərbaycan SSR Mərkəzi İcraiyyə Komitəsi Rəyasət Heyətinin üzvü, Azərbaycan K(b)P Bakı Komitəsinin və Mərkəzi Nəzarət Komissiyasının üzvü seçilmişdir. "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni ilə təltif edilmiş, 1932-ci ildə "Əmək qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür.
Xəyal Məmmədov (kiçik çavuş)
Xəyal Arif oğlu Məmmədov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin kiçik çavuşu, Vətən müharibəsi şəhidi.
Hərbi xidməti
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Xəyal Məmmədov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yerinə yetirən zaman mərdliyin və igidliyin göstərilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Xəyal Məmmədov ölümündən sonra "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Xəyal Məmmədov ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Kensinqton sarayı
Kensinqton sarayı - - Londonun qərb bölgəsində elədə böyük olmayan və həddən artıq sadə saraydır. Hloster hersoqluğunun (hal-hazırda hersoq Riçard və hersoginya Birgitta) eləcə də, Kent hersoq və hersoginyası (hal-hazırda hersoq Edvard və hersoginya Katarina) və onların övladlarının rəsmi iqamətgahıdır.
Nottingem qrafının şəhərətrafı malikanəsi kimi yaranmışdır. Şəhərdənkənar Hempton Kortda çay gəzintilərindən sıxılan kral III Vilhelm Oranskiy qrafdan sarayı satın alaraq, təmir və təhcizat işlərini Kristofer Renoya həvalə etmişdir. Onun həyat yoldaşı Mariya 1694-cü ildə bu sarayda vəfat etmiş, bir neçə il sonra I Pyotr kralı Kensinqton sarayında ziyarət etmişdir. Kraliça Annanın zamanında 30 akr sahəsində daimi salınmış və oranjereya tikilmişdir (memar Con Vanbru, 1704). Hannover sülaləsinin birinci kralları Sent-Ceyms sarayını həddindən artıq səs-küylü və çox sakinli hesab etdikləri üçün Kensinqton sarayında demək olar ki, fasiləsiz yaşayırdılar. 1760-cı ildə Kral II Georqun ölümündən sonra sarayda taxtda olan sülalənin gənc nəsil nümayəndələri yerləşmişdir. Məhz burada kraliça Viktoriya anadan olmuşdur (bağdakı xatirə abidəsi buna nümunədir (xatırladır)). Şahzadə Diana 1981-ci ildə nikahından bəri 1997-ci ildə dünyasını dəyişdiyi günə kimi bu sarayın rəsmi sahibəsi sayılırdı.
Hal-hazırda sarayın sahibləri Şahzadə Diananın böyük oğlu - Şahzadə Villiam və onun həyat yoldaşı Ketrindir. Bu saray onların 2011-ci il 29 aprel tarixində baş tutan toylarından sonra Londondakı ilk rəsmi iqamətgahı oldu, bundan sonra isə kraliça onlara Kembric hersoq və hersoginyası titulları ilə təltif etdi.
Hidayət Orucov
Orucov Hidayət Xuduş oğlu — şair-dramaturq;Azərbaycan Respublikasının əməkdar incəsənət xadimi; Azərbaycan Respublikası Prezidentinin millətlərarası münasibətlər üzrə Muşaviri (1 avqust 1992 ildə), Azərbaycan Respublikası Milli siyasət məsələləri üzrə Dövlət müşaviri (1993 ildə). Azərbaycan Respublikasının Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri (25 iyul 2006 – 31 may 2012) Azərbaycan Respublikasının Qırğız Respublikasında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri (2012–2021 ildən).
Lost and Found (Eye Cue mahnısı)
Lost and Found — Makedoniya Respublikasının 2018 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.
Hidayət Orucov
Həyatı
Hidayət Orucov 5 sentyabr 1944-cü ildə Zəngəzurun Mehri (Meğri və ya Mığrıi) bölgəsinin Maralzəmi kəndində anadan olmuşdur.
Lost and Found (Eye Cue mahnısı)
Eye Cue qrupu "Lost and Found" mahnısı ilə Makedoniya Respublikasını Portuqaliyanın paytaxtı Lissabonda keçirilən Avroviziya 2018-də təmsil etmək hüququ əldə etmişdir. Mahnı Eye Cue qrupunun solisti Boyan Traykovski ilə makedoniyalı bəstəkar Darko Dimitrovun əməkdaşlığı nəticəsində ərsəyə gəlmişdir.
Hidayət Orucov
Həyatı
Azərbaycan Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsini bitirmişdir.
Ədəbi mühitdə Hidayət adı ilə tanınan yazıçı, eyni zamanda, Ermənistan Yazıçılar İttifaqının Azərbaycan Ədəbiyyatı Şurasına rəhbərlik etmiş, İrəvan Pedaqoji İnstitutunun Azərbaycan şöbəsində XIX–XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatından dərs demişdir. Onun təşəbbüsü və bilavasitə rəhbərliyi ilə həmin dövrdə təkcə İrəvanın deyil, indi Ermənistan adlandırılan Oğuz ellərinin milli ədəbi-mədəni mühitində canlanma yaranmış, Qərbi Azərbaycanda onlarla şair və nasirlərin kitabları İrəvanda işıq üzü görmüş, "Ədəbi Ermənistan" məcmuəsi nəşr olunmuşdur.
Hidayət Orucovun həyatının İrəvan dövründə poeziya, publisistika, nəsr, tərcümə kitabları nəşr edilmiş, pyesləri İrəvan və Azərbaycan teatrlarında səhnəyə qoyulmuşdur. Ədəbiyyatın və incəsənətin inkişafındakı xidmətlərinə görə ona 1978-ci ildə Ermənistan SSR əməkdar mədəniyyət xadimi fəxri adı verilmişdir. Hidayət 1988-ci ildə Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzü, soydaşlarımızın deportasiya və soyqırımı siyasətinə etiraz olaraq Ermənistan SSR Əməkdar mədəniyyət xadimi fəxri adından imtina etmişdir.
1984-cü ildə Bakıya köçərək "Gənclik" nəşriyyatının baş redaktor müavini (mart 1984 — mart 1986), sonra baş redaktoru (1986–1992-ci illər) vəzifələrində işləmişdir. Bu illərdə "Gənclik" nəşriyyatında böyüməkdə olan nəsillər üçün dəyərli kitablar, o cümlədən Azərbaycan klassik ədəbi irsi, flokloru, tarixi keçmişi sistemli şəkildə nəşr edilib yayılmışdır. "Gənclik" nəşriyyatında onun baş redaktor olduğu müddətdə 50 cildlik "Dünya Uşaq Ədəbiyyatı Kitabxanası"nın nəşri Azərbaycanın kitab mədəniyyəti tarixində mühüm bir hadisədir. Hidayətin təşəbbüsü və rəhbərliyi ilə 15 cildlik "Azərbaycan folkloru", 25 cildlik "Macəra və fantastika", 17 cildlik "SSRİ Xalqları Ədəbiyyatı" kitabxanalarının, bir sıra mühüm seriyaların nəşrinə də həmin illərdə başlanmışdır.
Hidayət ədəbiyyat, incəsənət, kitab mədəniyyəti məsələləri, millətlərarası münasibətlər, din, milli-mənəvi dəyərlərimiz barədə eyni zamanda tarixi keçmişimiz, türk xalqlarının deportasiyası və soyqırlarımına, yaşadığımız günlərin problemlərinə həsr olunmuş 150-dən çox məqalənin, publisist qeydlərin müəllifidir. Onun "Heydər Əliyev və Azərbaycanda milli siyasət" monoqrafiyası ingilis, rus, gürcü, türk, ərəb, qırğız dillərində də nəşr olunmuşdur.
Pyesləri hal-hazırda Azərbaycanda və xaircə böyük teatrların səhnələrində uğurla oynanılır.
1992–1993-cü illərdə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin millətlərarası münasibətlər üzrə müşaviri olmuş, 1993–2005-ci illərdə Azərbaycan Respublikası milli siyasət məsələləri üzrə Dövlət Müşaviri işləmişdir. 2005–2006-cı illərdə Azərbaycan Respublikası Milli azlıqlarla və Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət müşaviri işləmişdir.
25 iyul 2006-cı ildə Azərbaycan Respublikası Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri vəzifəsinə təyin edilmişdir. 31 may 2012-ci ildə həmin vəzifədən azad edilmişdir.
Ona 27 dekabr 2012-ci ildə Azərbaycan Respublikasının fövqəladə və səlahiyyətli səfir diplomatik rütbəsi verilmişdir. Elə həmin gün Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının Qırğız Respublikasında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri təyin edilmişdir. 2019-cu ilin iyul ayında Hidayət Orucov 2-ci dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif olunub.
6 Oktyabr,2021-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Qırğız Respublikasında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri vəzifəsindən geri çağırılıb
Ailəsi
Ailəlidir, üç övladı var.
Kitabları
Yazıçının altmışdan çox poeziya, nəsr, publisistika, tərcümə və s. kitabları nəşr olunmuşdur.
Hidayətin xarici dillərdə nəşr olunmuş "Mən belə yaşayıram", "Nura qovuşacağıq" (rus dilində), "İntizar", "Sənsiz" (gürcü dilində), "Sabaha çox var" (Dağıstan dillərində), "Dağlar nəğməsi" (özbək dilində) və s. kitabları maraqla qarşılanmışdır. Əsərləri otuzdan çox dilə çevrilmişdir.
Şeyxlan-i Süfla (Kəleybər)
Şeyxlan-i Süfla və ya Aşağı Şeyxlan — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Kəleybər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 323 nəfər yaşayır (83 ailə).
Hüseyn İsmayılov (folklorşünas)
İsmayılov Hüseyn Ələsgər oğlu — filologiya elmləri doktoru, professor, AMEA Folklor İnstitutunun direktoru (2003–2011).
Həyatı
Hüseyn İsmayılov 1952-ci il dekabrın 10-da Ermənistan SSR, Krasnoselo rayonunun Ağbulaq kəndində anadan olmuşdur. 1970-ci ildə həmin kənddə orta məktəbi bitirmiş, 1970-ci ildə V. İ. Lenin adına Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun filologiya fakültəsinə daxil olmuş, 1974-cü ildə təhsilini tamamlamışdır. 1974-cü ildə Ermənistan SSR Ararat rayonunun Şirazlı kənd orta məktəbində dil-ədəbiyyat müəllimi kimi əmək fəaliyyətinə başlamış, 1975-ci ilin may ayından 1976-cı ilin iyun ayınadək hərbi xidmətdə olmuşdur. İrəvan Dövlət Pedaqoji İnstitutunda 1976-cı ilin oktyabr ayından 1988-ci ilin sentyabrınadək Ermənistan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun Azərbaycan dili, ədəbiyyatı və onların tədrisi metodikası kafedrasında müəllim işləmişdir. Azərbaycan, rus, xarici ölkələr ədəbiyyatından mühazirələr oxumuşdur.
1986-cı ildə Azərbaycan EA Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edərək filologiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almış, 1989-cu ilin aprel ayından 1997-ci ilin fevral ayınadək M. Əzizbəyov adına Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun Azərbaycan dili kafedrasının dosenti vəzifəsində çalışmışdır. 1995-ci ilin aprel ayından 1998-ci il yanvar ayına qədər Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun nəzdində fəaliyyətə başlayan "Folklor sarayı" Elmi-Mədəni Mərkəzində elmi işlər və filiallar üzrə direktor müavini işləmişdir. 1998-ci ilin yanvar ayından indiyə qədər "Folklor Sarayı" Elmi-Mədəni Mərkəzinin (2003-cü ildən AMEA Folklor İnstitutunun) direktorudur.
Səhhətində baş verən xəstəliklə əlaqədar 2011-ci ildə AMEA Folklor İnstitutunun direktoru vəzifəsindən azad olunmuşdur.
H. Ə. İsmayılov uzun illərdir ki, Azərbaycan aşıq sənətinin tarixi-prosessual strukturu üzərində araşdırmalar aparır. Onun bu sahədə Göyçə aşıq mətnlərinə əsaslanan "Göyçə folklor mühiti: təşəkkülü və inkişaf yolları" adlı doktorluq dissertasiyası türkoloji hadisə səviyyəsində müdafiə olunmuşdur. O, bu dissertasiyada Azərbaycan aşıq sənəti tarixinin yeni konseptual modelini qoymuş və bununla elmi həm saxta və əsassız ehkamlardan xilas etmiş, həm də Azərbaycan elmini nəhayət ki, dünya türkoloji arenasına çıxaran konsepsiya irəli sürmüşdür. H. İsmayılov öz irihəcmli və orijinal konseptual məqalələri ilə elmi mətbuatda ardıcıl və məhsuldar şəkildə iştirak edir.
H. Ə. İsmayılov qırx il ərzində cəmi yeddi nömrəsi çıxmış "Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatına dair tədqiqlər" beynəlxalq məcmuəsinin işini qısa zaman ərzində yenidən qurmuş və kiçik müddətdə məcmuənin sayını on yeddiyə çatdıraraq dövriliyini təmin etmişdir. O, institutda nəşr edilən "Dədə Qorqud" beynəlxalq dərgisinin çap işini yüksək səviyyədə təmin edir. H. İsmayılovun rəhbərliyi altında Azərbaycan Folklor Antologiyası seriyası çap olunur. H. Ə. İsmayılov fundamental folklor arxivi yaratmağa nail olmuşdur. O, Azərbaycan folklorunun janrlar üzrə yüz cildliyinin çapına başlamaq üçün ciddi nailiyyətlər əldə etmişdir. Folklor arxivində artıq bu işi həyata keçirmək üçün yetmiş cilddən artıq material toplanmış və çeşidlənmişdir.
Türkiyənin nüfuzlu təşkilatı olan Hüseyn Qazi Kültür və Sənət Vəqfi Hüseyn İsmayılovu "Türk folkloruna xidmət ödülü" ilə mükafatlandırmışdır.
Hüseyn İsmayılovun iki yüzə yaxın elmi məqalənin, folklor toplularından ibarət 14 kitabın və iki monoqrafiyanın müəllifidir.
Əsərləri
Miskin Abdal. Bakı, Səda, 2001. ISBN 5-86874-228-1
Kitabları və Məqalələri
3) “Göycə folklor mühiti: Təşəkkülü və inkişafı” Bakı, Elm, 2002.
4) “Azərbaycanın reqional xüsusiyyətləri” Bakı, Nurlan, 2006
5) "Düşünən və düşündürən poeziya", 1999.
6) "Miskin Abdalın şəxsiyyəti və taleyi", Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatına dair tədqiqlər, VIII kitab, Bakı, "Səda", 1999, səh.100–119.
7) Hüseyn İsmayılov "Göyçə aşıqları və el şairləri", Səda-2006. səh.63-116
İstinadlar
Hüseyn İsmayılov, "Miskin Abdal", Bakı, 2001, https://ia601600.us.archive.org/19/items/huseyn-ismayilov-miskin-abdal-2001/H%C3%BCseyn%20%C4%B0smay%C4%B1lov%20-%20Miskin%20Abdal%20%20-%202001.pdf
Həmid Herisçi
Həmid Herisçi — Azərbaycan yazıçısı, şairi, publisist, televiziya aparıcısı.
Həyatı
Həmid Herisçi Azərbaycan Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsini bitirib. "Nekroloq" və "Əli. Nino. Bakı" adlı postmodern üslubda yazılmış iri həcmli romanların və şeirlərin müəllifidir. Bir zamanlar həyat yoldaşı İlhamiyyə Rzayeva ilə birlikdə Space telekanalında "Gecə kanalı" adlı verilişdə aparıcılıq edib. 2002-ci ildə yaradılmış Azad Yazarlar Ocağının qurucularından biridir. 2013-cü ildə ANS telekanalında "Gizli Azərbaycan" verilişinin aparıcısı olub.
Köməkçi məna
Köməkçi məna bir sözün əsas mənası ilə əlaqədar zamanla ortaya çıxan fərqli mənaların hər birisidir. Sözün əsas (birinci) mənasından başqa, ancaq əsas məna ilə çox və ya az yaxınlığı olan yeni məna köməkçi məna adlanır. Yaxınlıq və oxşarlıq ümumiyyətlə bir sözün köməkçi mənasını qazanmasında mühüm rol oynayır. Köməkçi mənalar əsas məna ilə birlikdə həqiqi mənaları təşkil edir.
Zaur Rəhimov
Zaur Şirinbəy oğlu Rəhimov — Azərbaycanın Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarının mayoru, "Bəbir" Xüsusi Təyinatlı Dəstəsinin Komandiri, Vətən müharibəsi qazisi.
Həyatı
Zaur Rəhimov 1982-ci il iyunun 6-da Lerik şəhərində anadan olub.
Kərbəlayi Lətif Hüseyn oğlu
Kərbəlayi Lətif Hüseyn oğlu (doğum adı: Lətif Hüseyn oğlu Əliyev; ) — Azərbaycanın məşhur qarmon ifaçılarından biri. Kərbəlayı Lətif əlli il Azərbaycan milli mədəniyyətinin inkişafına xidmət etmişdir.
Zaur Rəhimov
Hərbi xidməti
Mayor Zaur Rəhimov Azərbaycanın Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarının "Pələng" Xüsusi Təyinatlı Dəstəsinin Komandiridir.
Kərbəlayi Lətif Hüseyn oğlu
Həyatı
Lətif Hüseyn oğlu 1876-cı ildə Şuşa şəhərində anadan olmuşdur. Onun atası Hüseyn kişi çəkməçiliklə məşğul idi. Lakin həvəskar musiqiçi kimi tanınmışdı.Ailədə iki övlad olan Kərbəlayi Lətif, qardaşı Məhəmməd ilə birlikdə atasından çəkməçilik sənətini öyrənməklə bərabər musiqiyə xüsusi həvəs göstərmişdir. Kərbəlayi Lətif atasından qarmon çalmaq öyrəndikdən sonra gözəl səsi olan böyük qardaşı Məhəmmədlə birlikdə məhəllə şənliklərində və ayrı-ayrı ailə məclislərində çıxış etməyə başlamışdır.
Zaur Rəhimov
Hərbi xidməti
Mayor Zaur Rəhimov Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 7 mart 2019-cu il tarixli Sərəncamına əsasən "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif edildi.
Vətən müharibəsi
Azərbaycanın Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarının mayoru olan Zaur Rəhimov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı əvvəlcə Murovdağ istiqamətində gedən döyüşlərdə savaşıb. Müharibənin birinci günündə Murovdağ döyüşləri zamanı yaralansa da, bir müddət müalicə aldığdan sonra yenidən döyüş meydanına qayıdan Zaur Rəhimov, Cəbrayılın, Xocavəndin və Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Döyüşlər ərzində Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin canlı qüvvələrinin məhv edilməsində fərqlənib. Zaur Rəhimov döyüşlərin son günündə Şuşada yaralanıb. Hal-hazırda da müalicəsi davam edir.
Kərbəlayi Lətif Hüseyn oğlu
Həyatı
Kərbəlayı Lətif uzun illər Qarabağ məclislərində qardaşı Məhəmmədi, Malıbəyli Cümşüdü, Keçəçi oğlunu, Pəsxan Cəlili və Qəssab Abışı qarmonu ilə müşayiət etmiş, xalq arasında "şirin barmaqlar" adı ilə şöhrət qazanmışdı.
Zaur Rəhimov
Vətən müharibəsi
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsində xüsusi xidmətlərinə və işğal olunmuş ərazilərin azad olunması zamanı düşmənin məhv edilməsi üzrə qarşıya qoyulmuş döyüş tapşırığını yerinə yetirən zaman göstərdiyi qəhrəmanlıq nümunəsinə görə, həmçinin hərbi qulluq vəzifəsini yerinə yetirən zamanı igidliyin və mərdliyin nümayiş etdirilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 09.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Zaur Rəhimov "Zəfər" ordeni ilə təltif edildi.
Kərbəlayi Lətif Hüseyn oğlu
Həyatı
Ustad qarmonçu Kərbəlayı Lətif 1944-cü ilin dekabr ayının 6-da Bərdə şəhərində vəfat etmişdir.
Sənət və fəaliyyəti
1914-cü ildə bütün Qafqaz ölkəsində usta qarmonçalan kimi məşhur olan Kərbalayi Lətif "Ekstrafon" aksioner cəmiyyəti tərəfindən Kiyev şəhərinə dəvət edilmişdir. O, burada "Şur", "Orta mahur", "Rast", "Bayatı-Qacar", "Çoban-bayatı"sı, "Segah" və s. muğamları, "Qızılgül", "Turacı", "Vağzalı" kimi bir çox oyun havasını qarmonda ifa edib vala yazdırmışdır.
Azərbaycanda Sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra Kərbəlayı Lətif Şuşada açılan musiqi məktəbində gənc nəslin təlim-tərbiyəsi ilə məşğul olmağa başlamışdır.
Qarmonçu Lətif 1922-ci ildə İran, İraq və Ərəbistan ölkələrinə səyahət etmişdir. O, klassik şərq musiqisi ilə yaxından tanış olmaq imkanı əldə edir.Kərbəlayı Lətif istedadlı bir musiqiçi kimi Şuşa, Ağdam, Bərdə dram teatrlarında uzun illər fəaliyyət göstərmiş, respublika olimpiadalarında dəfələrlə mükafata layiq görülmüşdür. O, 1935-ci ilin dekabr ayında Bakıda, Azərbaycan Şura Cümhuriyyətinin XV illiyi münasibəti ilə keçirilən 1-ci bədii özfəaliyyət olimpiadasında iki qarmonda "Bayatı-Qacar" və "Segah" muğamlarını məharətlə 190 çalaraq birinci yeri tutmuşdu. "Kommunist" qəzeti bu münasibətlə Lətif Əliyevin şəklini vermiş, onun haqqında səmimi sözlər yazmışdır.
O, saysız-hesabsız el nəğmələrinin mahir bilicilərindən biri idi.Kərbəlayi Lətif istər milli oyun havalarını, istərsə də mahnılarını əzbərdən bilir, bunların hər birini ayrı- ayrılıqda məharətlə çalırdı. Təsadüfi deyildir ki, məşhur sovet bəstəkarı R. Qlier "Şahsənəm" operası üzərində işlərkən Qarabağa getmiş və orada Kərbəlayı Lətifin ifasında otuza yaxın el mahnısı nümunəsini öyrənmiş və yazıb götürmüşdür.Görkəmli bəstəkar Əfrasiyab Bədəlbəyli isə 1936-cı ildə "Qız qalası" baletini yazarkən, məşhur rəqqasə Qəmər Almaszadə ilə birlikdə Şuşa şəhərinə — Kərbəlayı Lətifin yanına getmişdilər. Kərbəlayı Lətif onlara Şuşanın məşhur rəqqasələrinin oyun texnikası, milli oyun havaları haqqında ətraflı məlumat vermişdir.
Sirək (Kəleybər)
Sirək - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Kəleybər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 246 nəfər yaşayır (42 ailə).
Apertur
250px|thumb|right
Apertur (lat. apertura – deşik) – 1) optik sistemin Aperturu – optik sistemdən keçən işıq dəstələrinin eninə ölçülərini məhdudlaşdıran həmin sistemin ən kiçik deşiyini (təsiredici adlanan) səciyyələndirən kəmiyyət; linzaların və ya apertur adlanan diafraqmanın ölçüləri ilə təyin edilir. Bucaq və ədədi Aperturalar olur. Bucaq Aperturu optik sistemə daxil olan konusvarı işıq dəstəsinin kənar şüaları arasında 2σA bucağı ilə xarakterizə edilir. Kənar işıq şüasının və optik oxun arasındakı σA bucağı apertur bucaq adlanır. Ədədi Apertur A = n·sinσA ilə ifadə edilir; n – obyektlə optiki sistemin ön səthi arasındakı mühitin şüasındırma əmsalıdır. Apertur böyük olduqca, müstəvidə təsvirin işıqlığı ilə təyin edilən optik sistemin işıq qüvvəsi (A2 ilə mütənasibdir) və onun obyektin iki yaxın nöqtəsinin ayrı-ayrı təsvirlərini yarada bilmək qabiliyyətini xarakterizə edən ayırd etmə qabiliyyəti (A ilə mütənasibdir) də yüksək olur. Ədədi Aperturu böyütmək üçün mikroskoplarda əşya (qoruyucu şüşə) ilə giriş obyektivi arasında adətən yüksək şüasındırma əmsalına malik immersion adlanan şəffaf maye yerləşdirilir. 2) Antena Aperturu – radioteleskop və ya radiolokator antenasının effektiv sahəsi; müəyyən şəraitdə təqribən antenanın açılma sahəsinə bərabər ola bilər. Apertur şüanın düşmə istiqamətindən asılıdır.
Rai Radio 2
Tarixi
İkinci RAİ radiostansiyası 21 mart 1938-ci ildə İtaliya radioyayım təşkilatının ( ital.- Italiano per le Audizioni Radiofoniche) qərarı ilə yayımlanan 2-ci radioyayım proqramı ilə fəaliyyətə başlamışdı. 1944-cü ildə bu təşkilat İtaliya Radioyayım (ital-Radio Audizioni Italiane) təşkilatı adlandırıldı.
II Dünya müharibəsindən sonra 3 noyabr 1946-cı ildə 2 radiostansiya fəaliyyət göstərməyə başladı : "Qırmızı şəbəkə" (ital. Rete Rossa) və "Mavi şəbəkə" ( ital.Rete Azzurra). Hər iki radiostansiya bərabər hüquqa malik olsa da, lakin onlara verilən bu başlıqların məqsədi onların bir-birinə əks fikirləri yayımlamaq idi. 1 oktyabr 1950-ci ildə isə kultroloji proqramları və musiqiləri yayımlamaq məqsədilə 3-cü radiostansiya (ital. Terzo Programma) fəaliyyətə başladı.
Proqramlar
RAİ Radio 2 ölkədə ən populyar radiostansiyadır. Radiokanal yayımının əsasını tok-şoular(danışıq janrında verlişlər) və popular musiqilər təşkil edir. Radiostansiyanın ən məşhur verlişi – aparıcıları Rozario Fiorello və Marko Baldini hesab olunan Viva Radio2 -dir. Bununla yanaşı, Il ruggito del coniglio, Caterpillar and Condor adlı verlişlər də məşhurluğuna görə seçilir. Radiostansiyada həmçinin Giornale Radio 2 adlı xəbərlər xidmətidə var.
Matteo Boyardo
Matteo Boyardo — italiya intibah ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, yazıçı.
Həyatı
Skandino qrafı Matteo Boyardo Reco yaxınlığında qədim bir qəsrdə dünyaya gəlmişdir. Boyardo ailəsinin məlum mülkədar xasiyyəti var idi ki, bu da Boyardo elə ədəbiyyat sahəsində formalaşmasına kömək etmişdir. Bütün uşaqlıq illərini keçirtdiyi Ferrara şəhərində, Boyardo əmisi, humanist, görkəmli Neapolitan şairi Tito Vespasiano Strotsinin nəzarəti altında yaşayır. Tito qardaşı oğluna tarix və antik poeziya sahələrində məşğələlərinə yardım edir. Boyardo hersoqluğun həyatında fəal şəkildə iştirak edir-təmtəraqlı bayramlara qatılır, diplomatik tapşırıqları yerinə yetirir. Ferrara hakimiyyəti Boyardoya inanırdı, ancaq şair onlardan asılı da qalmaq istəmirdi. O, 1494-cü ildə dünyasını dəyişir və yazmağa başladığı "Aşiq olmuş Orlando"poeması yarımçıq qalır.
Jan Pol Sartr
Jan-Pol Sartr — XX əsr fransız filosofu, yazıçı və dramaturq, ekzistensialist ədəbi-fəlsəfi cərəyanın yaradıcılarından biri, 1964-cü ildə Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülsə də, bundan imtina etmişdir.
Həyatı
Jan-Pol Şarl Aymard Sartr dənizçi-mühəndis Jan Batist Sartrın ailəsinin yeganə övladı kimi doğulmuşdu. Anası Ann-Mari Şveytser məşhur alman humanisti, Nobel mükafatı laureatı Albert Şveytserin qardaşı qızı idi. Bir yaşında atasını itirən Jan-Pol ana babası, professor-germanist Şarl Şveytserin himayəsində böyümüşdü. Nəvəsinin istedadını görən Şarl Şveytser onu məktəbdən çıxarmış, evdə xüsusi müəllimlərdən təhsil alması üçün şərait yaratmışdı. 1917-ci ildə anası yenidən ərə gedəndə və onu öz yanına — Fransanın cənubuna aparanda Jan-Pol bundan əməlli-başlı sarsıntı keçirmişdi.
1920-ci ildə Parisə qayıtdıqdan sonra IV Henrix liseyində təhsilini davam etdirmişdi. İlk şeirləri də həmin dövrdə mətbuatda dərc olunmuşdu. Jan-Pol Sartr 1929-cu ildə Ekol Normal Süperyeri birinci dərəcəli diplomla başa vurmuşdu. Bu, lisey və universitetlərdə müəllimlik hüququ verirdi.
Hərbi xidmətdən sonra o, Qavr liseyində çalışmış, 1933-1934-cü illərdə isə Almaniyada, Edmund Qussler və Martin Haydegger kimi tanınmış filosofların yanında təcrübə keçmişdi. 1937-ci ildən etibarən müəllimlik fəaliyyətini Parisdə davam etdirməyə başlamışdı.
İlk bədii əsərini – "Ürək bulanması" romanını Sartr həyatının Qavr dövründə yazsa da, yalnız 1938-ci ildə nəşr etdirmişdi. Eyni ildə "Nuvel Revyü Fransez" dərgisində "Divar" novellası çap olunmuşdu. Hər iki əsər Fransada yekdilliklə ilin kitabı nominasıyasının qalibi adını qazanmışdı.
İkinci Dünya müharibəsinin başlanmasını və Fransanın işğalını bir çox həmvətənləri kimi Sartr da şəxsi faciəsi kimi yaşamışdı. Görmə qabiliyyətinin zəifliyi səbəbindən o, döyüşən orduda deyil, meteoroloji hərbi hissədə xidmət edirdi. Alman hərbi birlikləri Parisə daxil olarkən yazıçı əsir alınmış, bir müddət Trir yaxınlığındakı həbs düşərgəsində saxlanmışdı. Yalnız 1941-ci ildə həbsdən qurtarıb Parisə qayıda bilmişdi. Təbii ki, müharibə dövründə siyasət Jan-Pol Sartrın həyatında daha önəmli yer tutmuşdu. O, birbaşa Müqavimət hərəkatı sıralarına qatılmasa da, bu hərəkata yardım cəmiyyəti təşkil etmişdi. Alber Kamyu ilə ilk tanışlıqları da həmin cəmiyyətdə olmuşdu.
Müharibə illərində müəllif özünün "Milçəklər" (1943), "Bağlı qapı arxasında" (1944) pyeslərini, habelə iri həcmli "Mövcudluq və heçlik" (1943) fəlsəfi traktatını qələmə almışdı. Yaradıcılığı ilə yaşamını təmin edə bildiyindən pedaqoji fəaliyyətdən birdəfəlik uzaqlaşmağa qərar vermişdi. "Milçəklər" pyesində Sartr Orest haqqındakı qədim yunan mifinə əsaslanaraq dünyada obyektiv əxlaqın mövcud olmadığı, buna görə də insanların sərbəst seçim haqqını özlərində saxlamaları fikrini fəlsəfi baxımdan əsaslandırırdı. İşğal altındakı Fransada bu sərbəst seçim faşizmə qarşı mübarizə idi. Almanlar bunu başa düşəndən sonra pyesin tamaşasını qadağan etmişdilər. Sartrın "Mövcudluq və heçlik" kitabı yazıldığı dövrdən ekzistensializmin əsas manifestinə və gənc Fransa intellektuallarının özünəməxsus Bibliyasına çevrilmişdi. Müharibənin sonuna doğru Jan-Pol Sartr artıq ekzistensialistlərin tanınan və hamı tərəfindən qəbul edilən lideri idi. İnsan seçiminə və azadlığına böyük önəm verən bu fəlsəfi təlimin populyarlığı həm də onun Müqavimət hərəkatı ilə bağlılığında idi. Fransız cəmiyyətinin müxtəlif təbəqələri arasında əməkdaşlıq və ümumi düşmənə qarşı birgə mübarizə fəlsəfəsi olan ekzistensializm əsasında intellektualları birləşdirməyə, yeni mədəniyyət yaratmağa böyük ümidlər vardı.
Sartr həm bədii yaradıcılıq, həm də fəlsəfə sahəsində eyni həvəs və intensivliklə çalışırdı. Bu mənada "Çirkli əllər" (1948), "Azadlığın yolları" (1945-1949) pyesləri əslində fəlsəfi təlimi bədii obrazlar vasitəsi ilə şərh etmək cəhdi idi. Ampluasını daha da genişləndirən Sartr eksiztensializm prinsiplərini bioqrafik janra tətbiq edərək Şarl Bodler (1947) və Jan Jen (1952) kimi məşhur həmvətənlərinin həyat və yaradıcılıqlarını tədqiq etmişdi.
Marksizm təlimi Sartrı 40-cı illərdən maraqlandırırdı. 1944-cü ildə onun rəhbərliyi ilə aylıq "Les Temps Modernes" jurnalı təsis olunduqdan sonra ədəbi və ictimai problemlərin marksizm nöqteyi-nəzərindən işıqlandırılması yeni nəşrin əsas mövzusuna çevrilmişdi. Sonrakı onillikdə isə Sartr ədəbiyyat, teatr, etika ilə bağlı məsələlərdə marksizmin açıq təbliğatçılarından biri kimi tanınmağa başlamışdı. Kamyu ilə ziddiyyətlərinin və ayrılmalarının əsasında da marksizmə münasibət dayanmışdı. Təkamül, liberalizm və demokratiya təbliğ edən Kamyudan fərqli olaraq Sartr inqilabi dəyişikliklərdən qaçmağı humanizm ideallarına xəyanət kimi qiymətləndirirdi. Müəllif "Dialektik zəkanın tənqidi" əsərində (1960) marksizmlə ekzistensializmi barışdırmağa cəhd göstərmişdi. Onun fikrincə, "fərdi azadlıq vasitəsi ilə marksizmi xurafatdan xilas etmək, marksizm vasitəsi ilə ekzistensializmi fərdin fəlsəfəsindən cəmiyyətin fəlsəfəsinə çevirmək" mümkündür.
Jan-Pol Sartr 1964-cü ildə "zəmanəmizə mühüm təsir göstərən ideyalarla zəngin, azadlıq ruhu və yaradıcılıq həqiqəti axtarışları ilə aşılanmış əsərlərinə görə" Nobel mükafatına layiq görülmüşdü. Lakin müəllif könüllü şəkildə mükafatı almaqdan imtina etmişdir (ondan əvvəl Boris Pasternak da bu addımı atmışdır). İsveç Akademiyasına ünvanladığı məktubda Jan-Pol Sartr yazırdı: "Mənim öz əsərlərimi sadəcə "Jan-Pol Sartr" və "Nobel mükafatı laureatı Jan-Pol Sartr" kimi imzalamağım tamamilə fərqli anlayışlardır. Yazıçı hətta ən şərəfli şəkildə də olsa, öz adının ictimai institut adına çevrilməsinə imkan verməməlidir". Başqa sözlə desək, Sartr Nobel laureatı adının onun radikal siyasi fəaliyyətinə maneəçilik törədəcəyini düşünərək bu qərarı vermişdi.
Nobel Komitəsinin üzvü Lars Qollerstenin yazdığına görə Sartr sonralar qərarını dəyişmiş, 1975-ci ildə Komitəyə müraciət edərək diplom və medaldan imtina şərti ilə pul mükafatını almaq niyyətində olduğunu bildirmişdi. Lakin həmin məbləğ artıq Nobel fonduna qaytarıldığından yazıçının istəyi reallaşmamışdır.
Sartr heç zaman Kommunist partiyasının üzvü olmasa da, 1956-cı il Macarıstan hadisələrinə qədər sosializmə rəğbətlə yanaşırdı. Böyük millətçilik düşüncəsindən uzaq olması nəticəsində o, "Alton rahibləri" (1960) pyesində Fransanın Əlcəzairdəki müstəmləkə siyasətini faşist Almaniyasının bəşəriyyətə qarşı çevrilmiş cinayətləri ilə eyniləşdirmişdi. O, Amerikanın Vyetnama hərbi müdaxiləsini pisləmiş, görkəmli filosof, Nobel laureatı Bertran Rassellə birlikdə Vyetnamdakı ABŞ cinayətlərini araşdıran komissiya yaradılmasını ("Rassel Tribunalı") tələb etmişdi. Kuba inqilabını alqışlayan Avropa intellektualları arasında Jan-Pol Sartr da vardı. O, 1960-cı ildə Havanada olmuş, Fidel Kastro və Çe Gevara ilə görüşmüş, xüsusən sonuncu haqqında hərarətli sözlər yazmışdı. Lakin bu, sonralar müəllifə Kuba inqilabçılarına münasibətini dəyişməyə mane olmamışdı.
Paris tələbələrinin 1968-ci ildəki nümayişi Sartrın simasında özünün güclü və nüfuzlu tərəfdarlarından birini tapmışdı. Nümayiş zamanı iştirakçıların çoxu ilə birlikdə Sartr da polisə müqavimət bəhanəsi ilə saxlanmışdı. Fransanın o zamankı prezidenti Şarl de Qoll məsələdən xəbər tutan kimi işə qarışmış, yazıçıdan şəxsən üzr istəmiş, polis rəhbərliyinə isə "Siz Volteri həbs edə bilməsziniz!" — demişdi.
Həyatının son illərində qloukoma xəstəliyi nəticəsində görmə qabiliyyətini demək olar ki, tamam itirən Jan-Pol Sartr tənha həyat yaşamış, siyasi proseslərin passiv müçahidəçisinə çevrilmişdi. Onun tənhalıq həyatının çətinliklərini yalnız altmış illik rəfiqəsi, yazıçı və tərcüməçi Simona Bolivarla ünsiyyət asanlaşdırırdı.
Fransız filosofu Lui Altyusser Sartrın ölümündən sonra "O, bizim Jan Jak Russomuz idi" — demişdi. "Mond" qəzeti isə yazıçının vəfatı münasibəti ilə çap etdiyi nekroloqda "XX əsrdə heç bir fransız intellektualı, heç bir Nobel mükafatı laureatı cəmiyyət həyatına Sartr qədər dərin, uzun müddətli və geniş təsir göstərə bilməmişdir" — sözlərini yazmışdı.
NGC 5293
NGC 5293, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Naxırçı bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Aparatla əyirmə
Aparatla əyrimə – müxtəlif uzunluqlu liflərdən və ya lif qalıqlarından böyük xətti sıxlığa malik qalın xovlu yun və qarışıq iplik hazırlamaq üçün aparılan proses. İplik almaq üçün darama aparatında daranmış lif layı aparatın eni boyunca zolaqlara ayrılır, sonra zolaqlar eşilərək sıxlaşdırılır və ilkin iplik əmələ gətirir. Halqalı əyirmə maşınlarında ilkin iplikdən iplik alınır. Yunəyirmə prosesində Aparatla əyirmə mahud əyirməsi də adlanır.
Aqlon diyarı
Ərazisi
Aqlon diyarının ərazisi 392,70 Km2-dır. Aqlon diyarına 4 volost daxildir.
Suludərə (Kəleybər)
Suludərə — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Kəleybər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 74 nəfər yaşayır (16 ailə).
Göytəpə (Biləsuvar)
Göytəpə — İranın Ərdəbil ostanının Biləsuvar şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Reynaldo Vaskes
Reynaldo Vaskes — Salvador Futbol Federasiyasının sabiq prezidenti.
Həbsi
Reynaldo Vaskes ölkəsində sosial sahə üçün yığılan üzvlük haqqını mənimsəməkdə təqsirli bilindiyi üçün 2015-ci ildə həbs edilmişdir. Onun məhkəmə prosesi 2017-ci ildə başa çatmış və 8 il müddətində azadlıqdan məhrum edilmiş və onun 400 min avro ödəməli olduğu barədə qərar da çıxarılmışdır.
Zərbil (Kəleybər)
Zərbil — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Kəleybər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 243 nəfər yaşayır (57 ailə).
Apatit filizləri
Apatit filizləri – texnoloji və iqtisadi göstəricilərinə görə istismara yararlı apatitli təbii polimineral törəmələri. Apatit filizlərini mineral tərkibinə görə silikatlı-oksidli, silikatlı, karbonatlısilikatlı, karbonatlı və hidrosilikatlı-hidroksidli, P2O5-in miqdarına görə isə zəngin (16%-dən çox), adi (8–16%), kasıb (4–8%) və çox kasıb (4%-ədək) növlərə ayırırlar. Mineral tərkibindən asılı olan saflaşdırılma dərəcəsinə görə asan (apatit konsentratında P2O5-in miqdarı 90%-dən çox), qənaətbəxş (70–90%) və çətin saflaşan (70%-dən az) Apatit filizləri var. Silikatlı filizlər (apatit-nefelinli və s.) asan, karbonatlı və hidrosilikatlı-hidroksidli filizlər isə çətin saflaşır. Əmələgəlmə şəraitinə görə Apatit filizlərinin maqmatogen, metamorfogen və sedimentogen yataq tipləri olur. Maqmatogen, eləcə də sedimentogen (aşınma qabığı törəmələri) tipli yataqlar daha böyük sənaye əhəmiyyətinə malikdir. Apatit filizlərinin dünya üzrə ümumi ehtiyatı (P2O5 üzrə) təqribən 1,2 mlrd. tondur. Əsas yataqları RF-də (dünya ehtiyatının 1/3-i), həmçinin Vyetnam, Braziliya, CAR, Finlandiya, Uqanda, Norveç, Zimbabve, Kanada, İspaniya və Hindistandadır. Apatit filizlərindən mineral gübrələr istehsalında, metallurgiya, keramika və şüşə sənayesində istifadə olunur.
Frenk Ramsey
Frenk Ramsey  — ingilis riyaziyyatçısı, riyaziyyat, fəlsəfə və iqtisadiyyat sahəsində tədqiqatçı, Ramsey teoreminin, Ramsey nəzəriyyəsinin, Ramsey təkliflərinin müəllifi, Ramsey-Kass-Kupmans modelinin həmmüəllifi.
Bioqrafiyası
22 fevral 1903-cü ildə riyaziyyatçı və Maqdalen Kollecinin prezidenti Artur Remsinin ailəsində anadan olub. Dörd uşağın ən böyüyü idi. Kiçik qardaş Maykl Ramsay daha sonra Canterbury arxiyepiskopu oldu, lakin Frenkın özü ömrünün sonuna qədər döyüşkən ateist idi. 1915-ci ildə Frenk Vinçester Kollecinə daxil oldu, daha sonra Triniti Kollecində riyaziyyat təhsili aldı, burada onun çox yönlü qabiliyyətləri və maraqları erkən ortaya çıxdı.
1924-cü ildə Con Meynard Keynsin dəstəyi sayəsində Kembricdəki Kinq Kollecində müəllim oldu. Riyaziyyatdan mühazirələr oxumuş, sonralar riyaziyyat istiqaməti üzrə tədris şöbəsinin müdiri olmuşdur.
İqtisadiyyatda o, riyazi modelləşdirmə problemlərini öyrənmiş, xüsusən optimal vergitutma və iqtisadi artım modellərini işləyib hazırlamışdır. Frenk Ramseyin riyazi iqtisadiyyat sahəsində apardığı tədqiqatlar müasirləri tərəfindən yüksək qiymətləndirilmiş, iqtisadi artım modellərindən biri onun adını daşıyır və iqtisadi nəzəriyyədə də Ramsey problemi məlumdur.
Onun ehtimalın təbiəti ilə bağlı əsərləri bir çox cəhətdən öz dövrünü qabaqlayırdı, onların əhəmiyyəti yalnız oyun nəzəriyyəsi və qərarlar nəzəriyyəsinin inkişafı ilə aydın oldu. Lüdviq Vitgenşteyn lə əməkdaşlıq edərək, 19 yaşında onun “Traktatus Məntiqi-Fəlsəfə” əsərini tərcümə etdi. Vitgenşteyn və italyan iqtisadçı Pyero Sraffa ilə müzakirələrdə iştirak etdi.
O, 1930-cu il yanvarın 19-da infeksion hepatitlə nəticələnən uğursuz əməliyyat nəticəsində dünyasını dəyişib.
Ayzqrauql diyarı
Ərazisi
Ayzqrauql diyarının ərazisi 102,30 Km2-dır. Ayzqrauql diyarına 1 şəhər və 1 volost daxildir.
Semasiologiya
Semasiologiya— dilin semantik sistemi haqqında linqvistik təlimdir.
Təklə Baqrationi
Təklə Baqrationi — Gürcü şairə. Baqrationilər sülaləsinin nümayəndəsi və Kartli-Kaxetiya çarlığı nın knyazqinası.
Semasiologiya
Haqqında
Semasiologiya termini yunan mənşəlidir. Yunan dilində semasio (semasia) “məna, fikir” anlayışını bildirir. Bu leksem “loqos” sözü ilə birləşərək dilçilik şöbəsinin adı olmuşdur. Dildə söz və ifadənin mənası, mənanın dəyişməsi: mənanın genişlənməsi, daralması, sözün məcazi məna bildirməsi, çoxmənalılıq, omonimlik, antonimlik və sair kimi semasioloji məsələlərin tədqiqi semasiologiya şöbəsinin mövzusunu təşkil edir. Semasiologiya mənanın tarixi ilə də məşğul olur.
Təklə Baqrationi
Həyatı
Təklə 1776-cı ildə anadan olmuşdur. Atası Kartli-Kaxetiya çarı II İrakli, anası isə Dadianilər sülaləsindən olan Darican Dadiani dir. Döyüşkən xarakterinə görə ona "Təklə-oğlan" ləqəbi verilmişdir. O, 7 sentyabr 1800-cü ildə Gürcüstanın məşhur sülaləsi Orbelianilərdən olan Saqareco hakimi knyaz Vaxtanq Orbeliani ilə evlənmişdir. Bu evlilikdən Aleksandr, Nikoloz, Dimitri və Vaxtanq adlı uşaqları olmuşdur.
Semasiologiya
Haqqında
Semasiologiya onomasiologiyanın əksidir. Onomasiologiya anlayış və ya obyektlə başlayır və onun adını soruşur, amma semasiologiya sözlə başlayır və onun mənasını soruşur.
Dilin semantik sistemi
Nitqdə işlənən hər bir dil vahidi vacib və zəruridir. Bunların hər biri müəyyən məna daşıyır. Söz və ifadələrin əks etdirdiyi mənalar müxtəlif sahələri əhatə edir. Dilin ümumi semantikasında müəyyən qanunauyğunluqlar vardır. Burada ayrı-ayrı cəhətlərlə bağlı bir neçə sistem olur. Dilin semantika sahəsindəki həmin sistemlərin cəmi onun ümumi semantik sistemini təşkil edir. Dilin semantikası olduqca çoxcəhətli və mürəkkəbdir. Bununla təkcə dilçilik deyil, məntiq və fəlsəfə də məşğul olur.
Təklə Baqrationi
Həyatı
1801-ci ildə Karli-Kaxetiya çarlığının Rusiya imperiyası tərəfindən ilhaq edilməsindən sonra, digər gürcü zadəganlarından fərqli olaraq Təklə Kartli-Kaxetiyadan çıxarılmamışdır. Həmçinin Rusiya höküməti tərəfindən "Müqəddəs Yekaterina ordeni"nin "Kiçik Xaçı" ilə təltif edilmişdir. Həyat yoldaşı Vaxtanq Orbeliani Rusiya ordusu nda hərbi xidmətə başladı və polkovnik hərbi rütbəsi ilə təltif edildi. Vaxtanq 1812-c ildə Kaxeti də qalxmış üsyana qarşı mübarizə apararkən həlak olmuşdur. Bacıları Məryəm və Ketevan kimi şairə olan Təklə itirilmiş çarlıqları (Kartli-Kaxetiya çarlığı) haqqında kədərli şeirlər yazmışdır. Günümüzə qədər gəlib çatan çatan əsərlərindən "Knyazqina Ketevana cavab olaraq" adlı şeiri bu qəbildəndir. Həmçinin oğulları Aleksandr və Vaxtanq Orbeliani də şair fəaliyyəti ilə məşğul olmuşdur.
Xarkov Milli Universiteti
V.N.Karazin adına Xarkov Milli Universiteti və ya qısaca ХНУ (Харківський національний університет імені В.Н.Каразіна) — Ukraynada ali təhsil müəssisəsi
Ayzput diyarı
Ərazisi
Ayzput diyarının ərazisi 640,20 Km2-dır. Ayzput diyarına 1 şəhər və 5 volost daxildir.
Rəna Əfəndizadə
Rəna Mahmud qızı Əfəndizadə — Azərbaycan memarı, Azərbaycan SSR əməkdar arxitektoru (1979).
Həyatı
Rəna Əfəndizadə 29 noyabr 1929-cu ildə Bakıda anadan olmuşdur. 1954-cü ildə Moskva Memarlıq İnstitutunu bitirmişdir. 1963-cü ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Memarlıq və İncəsənət İnstitutunda işləməyə başlamış, 1989–1998-ci illərdə şəhərsalma və müasir memarlıq şöbəsinə rəhbərlik etmişdir. 1967-ci ildə namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir. Uzun müddət Azərbaycan Memarlar İttifaqının idarə heyətinin üzvü olmuşdur.
Rəna Əfəndizadə bir sıra yaşayış evlərinin layihə müəllifidir. Azərbaycan və Bakının memarlığı və şəhərsalma məsələlərinə həsr olunmuş 50-dən artıq əsərin, eləcə də 5 monoqrafiyanın müəllifidir.
İstanbul Konvensiyası
Tarixi
thumb|left|AŞ rəsmisi Cohanna Nelles konvensiyanın məqsədi barədə danışır. (iyun 2011) Avropa Şurası 1990-cı illərdən bəri qadınların zorakılığa qarşı qorunmasını təşviq etmək üçün bir sıra təşəbbüslər həyata keçirmişdir. Bu təşəbbüslər, 2002-ci ildə Nazirlər Komitəsinin üzv dövlətlərə qadının zorakılığa qarşı qorunmasına dair Avropa Şurası Rec(2002)5 saylı Tövsiyəsinin qəbul edilməsi və Avropada 2006–2008-ci illər arasında qadın zorakılığına, o cümlədən ailə şiddətinə qarşı mübarizə kampaniyasının aparılması ilə nəticələndi. Avropa Şurası Parlament Assambleyası da qadınlara qarşı hər cür şiddətə qarşı qəti bir siyasi mövqe tutmuş və cinsiyyət əsaslı zorakılığın ən ağır və geniş yayılmış formalarının qarşısının alınması, qorunması və mühakimə olunmasına dair qanuni məcburi standartların tətbiq olunmasını tələb edən bir sıra qətnamə və tövsiyələr qəbul etmişdir.
Milli hesabatlar, araşdırmalar və sorğular Avropadakı problemin böyüklüyünü ortaya qoydu. Kampaniya xüsusilə Avropada qadınlara qarşı zorakılığa və məişət zorakılığına milli reaksiyaların böyük dəyişikliyini göstərdi. Beləliklə, qurbanların Avropanın hər yerində eyni səviyyədə qorunmasını təmin etmək üçün uyğunlaşdırılmış qanuni standartlara ehtiyac yarandı. Avropa Şurası üzv dövlətlərinin Ədliyyə Nazirləri, ailə daxili şiddətdən, xüsusən də yaxın tərəf şiddətindən qorunmanın gücləndirilməsinin vacibliyini müzakirə etməyə başladılar.
Avropa Şurası, qadınlara qarşı zorakılıq və məişət zorakılığının qarşısının alınması və ona qarşı mübarizə üçün hərtərəfli standartların müəyyənləşdirilməsinə ehtiyac olduğunu bildirdi. 2008-ci ilin dekabrında Nazirlər Komitəsi bu sahədə konvensiya layihəsini hazırlamaq üçün ekspert qrupu yaratdı. İki ildən bir az çox müddət ərzində CAHVIO (qadınlara qarşı zorakılığın və məişət zorakılığının qarşısının alınması və ona qarşı mübarizə üzrə Xüsusi Komitə) adlanan bu qrup, bir mətn layihəsi hazırladı. Konvensiyanın hazırlanmasının sonrakı mərhələsində İngiltərə, İtaliya, Rusiya və Roma papası konvensiyanın təmin etdiyi tələbləri məhdudlaşdırmaq üçün bir neçə dəyişiklik təklif etdi. Bu dəyişikliklər Amnesty International tərəfindən tənqid edildi.
Əsas müddəalar
250px|thumb|Konvensiyanın əsas məsələlərinin xülasəsi İstanbul Konvensiyası, "qadınlara qarşı şiddətə qarşı mübarizə üçün hərtərəfli bir hüquqi baza və yanaşma yaradan" ilk qanuni məcburi vasitədir və məişət zorakılığının qarşısının alınması, qurbanların qorunması və təqsirləndirilən cinayətkarların mühakimə olunmasına yönəlmişdir.
Qadınlara qarşı şiddəti insan hüquqlarının pozulması və ayrı-seçkilik forması kimi xarakterizə edir (Maddə 3 (a)). Ölkələr şiddətin qarşısını alarkən, qurbanları müdafiə edərkən və cinayətkarları mühakimə edərkən lazımi səy göstərməlidirlər (Maddə 5). Konvensiyada cinsiyyət tərifi də yer alır: Konvensiyanın məqsədi üçün maddə 3 (c)-də cinsiyyət "müəyyən bir cəmiyyətin qadınlar və kişilər üçün uyğun hesab etdiyi sosial cəhətdən qurulmuş rollar, davranışlar, fəaliyyətlər və xüsusiyyətlər" olaraq göstərilir. Bundan əlavə, müqavilə qadınlara qarşı şiddət kimi xarakterizə olunan bir sıra cinayətləri təyin edir. Konvensiyanı təsdiqləyən dövlətlər aşağıdakılar da daxil olmaqla bir sıra cinayətləri cinayət məsuliyyətinə cəlb etməlidirlər: psixoloji zorakılıq (Maddə 33); təqib etmək (maddə 34); fiziki zorakılıq (Maddə 35); təcavüz daxil olmaqla cinsi zorakılıq (Maddə 36), məcburi nikah (Maddə 37); qadın cinsiyyət orqanının kəsilməsi (Maddə 38), məcburi abort və məcburi sterilizasiya (Maddə 39). Konvensiyada cinsi narahatlığın "cinayət və ya digər qanuni cəzaya" məruz qalması lazım olduğu bildirilir (Maddə 40). Konvensiyaya ayrıca "namus" adı verilən cinayətləri hədəf alan bir maddə də daxil edilmişdir (Maddə 42).
Struktur
250px|thumb|Konvensiyanın ingilis dilində olan PDF-i Konvensiya 12 bölməyə ayrılmış 81 məqalədən ibarətdir. Strukturu Avropa Şurasının son konvensiyalarının quruluşunu izləyir. Struktur "4P"-yə əsaslanır: qurbanların qorunması və dəstəklənməsi, cinayətkarların mühakimə olunması və inteqrasiya edilmiş siyasətlər. Hər bir sahə bir sıra konkret tədbirlər nəzərdə tutur. Konvensiya, həmçinin qadınlara qarşı zorakılıq sahəsində məlumatların toplanması və tədqiqatların dəstəklənməsi ilə bağlı öhdəliklər müəyyənləşdirir (Maddə 11).
Girişdə Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyası, Avropa Sosial Xartiyası və İnsan Alverinə Qarşı Fəaliyyət Konvensiyası, habelə Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və Beynəlxalq Cəza Məhkəməsinin Roma Statutunun beynəlxalq insan hüquqları müqavilələri xatırladılır. 2-ci maddədə bu Konvensiya, müddəaların sülh zamanında və qadınlara qarşı zorakılıq və məişət zorakılığında silahlı qarşıdurma hallarında tətbiq olunacağını göstərir. Maddə 3 əsas şərti müəyyənləşdirir:
Monitorinq mexanizmi
Konvensiya, Qadına Zorakılıq və Məişət Zorakılığına Qarşı Fəaliyyət üzrə Mütəxəssislər Qrupuna konvensiyanın icrasını izləmək vəzifəsini verir. Üzvlər dövlət partiyaları tərəfindən seçilir; dövlətin iştirakçı sayından asılı olaraq, qurum 10 ilə 15 arasında üzvdən ibarətdir.
2018-ci ildə daha beş üzv seçildi: Per Arne hakanson (İsveç), Sabine Krauter-Stokton (Almaniya), Vladimer Mkervalişvili (Gürcüstan), Raşel İpen Pol (Norveç) və Aleid van den Brink (Hollandiya)
Ümumi proses
Konvensiya Avropa Şurası Nazirlər Komitəsi tərəfindən 7 aprel 2011-ci il tarixində qəbul edildi. 11 may 2011-ci il tarixində İstanbulda Nazirlər Komitəsinin 121-ci iclası münasibətilə imzalanmağa açıldı. Səkkizinin Avropa Şurasına üzv dövlətlər olması tələb olunan 10 ratifikasiyadan sonra qüvvəyə minmişdir. 2015-ci ilin dekabr ayından etibarən konvensiya 39 dövlət tərəfindən imzalanmış, ardından Avropa Şurasının 8 dövləti – Albaniya, Avstriya, Bosniya və Herseqovina, İtaliya, Çernoqoriya, Portuqaliya, Serbiya və Türkiyə tərəfindən ratifikasiya edilmişdir. 2015-ci ildə Finlandiya, Hollandiya, Polşa və Sloveniya, 2016-cı ildə Belçika, San Marino və Rumıniya, 2017-ci ildə Kipr, Estoniya, Gürcüstan, Almaniya, Norveç və İsveçrə, 2018-ci ildə Xorvatiya, Yunanıstan, İslandiya, Lüksemburq və Makedoniya və 2019-cu ildə İrlandiya tərəfindən ratifikasiya edilmişdir. 13 iyun 2017-ci ildə Avropa Komissarı Vera Yourova Avropa Birliyi adından İstanbul Konvensiyasını imzaladı. Konvensiyanı təsdiqləyən dövlətlər qanuni olaraq qüvvəyə mindikdən sonra onun müddəaları ilə bağlıdırlar.
Konvensiya AŞ Baş Katibinə bildiriş göndərilməsinə baxmayaraq ləğv edilə bilər (Maddə 80). Bu bildirişdən 3 ay sonra qüvvəyə minir. thumb|250px|Liri Kopaçi konvensiyanın ratifikasiya prosesi haqqında (2014) thumb|250px|Zelka Markiç və digərləri Xorvatiyanı konvensiyanı ratifikasiya etməməyə çağırırlar (2018)