cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Napoleon Bonapart
Rusiya və Prussiya müharibələri
Əvvəl 8 fevral 1807-ci ildə Prussişe Eylau döyüşü və sonra 14 iyun 1807-ci ildə Friedland döyüşünün ardınca 7 iyulda Fransa Rusiya və Prussiya arasında Tilzit sülhü bağlanılır. Bu sülh Prussiya üçün bir fəlakət idi. Prussiya Elbadan qərbdəki ərazilərindən yeni yaradılmış Vütenberq krallığının xeyrinə məhrum olmuş olur. Polşa əyaləti isə Varşava Böyük hersoqluğuna çevrilir. Beləliklə Prussiya ərazisinin yarısını itirmiş olur eyni zamanda daha yüksək təzminat ödəməklə yanaşı kiçik ordu saxlamaqla kifayətlənməli olur.
Avropa qitəsi demək olar ki, tamamilə Napoleonun hakimiyyəti altına keçmiş olur ki, bu da Böyük Britaniyanın izolə olunması demək idi. Napoleon Böyük Britaniyaya qarşı Avropa qitəsi boyu ticarət baykotu — "Kontinental blokada siyasəti" yürüdür.
Liduvenay körpüsü
Tarix
2001-2005-ci illərdə Avropa İttifaqı Liduvenay körpüsünü təmir edir. İşlərin gedişində metal konstruksiyaların təmiri və korroziyaya qarşı mühafizəsi (körpü açıq boz rəngə boyanıb), dayaqların dəmir-beton konstruksiyalarının təmiri həyata keçirilib. İşlər körpüdə nəqliyyatın hərəkəti bağlanmadan həyata keçirilmişdir. 2006-cı ildə “Qiprostroymost-Sankt-Peterburq” QSC tərəfindən körpünün tədqiqi aparılıb, onun nəticələri körpünün yüklərin dizayn sinfinə uyğun olduğunu müəyyən edib.
Napoleon Bonapart
Süquta aparan yol
Xarici siyasət Böyük Britaniyanı iqtisadi cəhətdən diz çökdürmək üçün "Kontinental blokada siyasəti"nə söykənirdi. Ispaniyadan keçməklə Portuqaliyanı işğal etdikdən sonra Kral IV Karl və oğlu VII Ferdinand arasındakı tax-tac mübahisəsindən istifadə edərək qardaşı Yozefi İspaniya kralı təyin edir. Buna qarşı Artur Uillesleyin tabeçiliyində olan Britaniya expedisiya korpusunun dəstəyilə İspaniyada ümumxalq hərəkatı baş qaldırır. Yozef madridi tərk etməli olur. Marşal Jünonun təslimindən sonra Napoleon 1808-ci ilin oktyabr ayında Erhurt hersoq konfransından sonra İspaniyaya hücum edir.
Onaseviç yarımadası
Yarımada rus hidroqraf Оnaseviç, Mixail Lyaxoviçin şərəfinə adlandırılıb. Yarımada inzibati baxımından Maqadan vilayətinin Olski rayonu ərazisində yerləşir.
Napoleon Bonapart
Süquta aparan yol
1809-cu ildə Fransaya döndükdən bir qədər sonra Avstriya ordusu Avstriya-Teşen hersoqu Karlın başçılığı ilə Bavariya üzərinə hücuma keçir. 21 may 1809-cu ildə Napoleon qüvvələri Vyananın cənub-şərqinə toplayır. Aspern-Esslinq döyüşündə avstriyalılar fransızların qarşısını kəsirlər. Bu döyüş Napoleonun ilk məğlubiyyəti kimi tarixə düşür. Vaqram döyüşündə isä fransızlar məğlubiyyətin əvəzini çıxmış olurlar. Şönbrunn sülhünə görə Avstriya Dalmasiya, Mərkəzi Xorvatiya və Küstenlandı itirmiş, ordusunun sayını 150000-nə endirməya və "gapalı qitə siyasəti"nə qoşulmağa məcbur edilmiş və Fransanın müttəfiqinə çevrilmiş olur.
Napoleon sülaləsinin davamlılığını təmin etmək üçün Joyefinanı uşaq olmaması üzündən boşayaraq Avstriya ilə bağlanmış ittifaqı möhkəmlətmək məqsədilə 1 aprel 1810-cu ildə Avstriya imperatoru I Fransın böyük qızı Mariya Luiza ilə evlənir. Ondan arzu olunan imperiya xələfi oğlu II Napoleon Bonapart (1811–1832) dünyaya gəlir.
Rusiya yürüşü
240 px|thumb|right|Napoleonun geri çəkilməsi (rəssam: Adolf Nortern) I Aleksandr 1810-cu ilin sonunda iqtisadi vəziyyətin pisləşməsi ilə əlaqədar Böyük Britaniyaya qarşı aparılan "Kontinental blokada siyasəti"nə qarşı çıxır. İki imperiya arasında münasibətlər daha da soyuqlaşır. Nəticədə 1811 ci ildə hazırlaşaraq 1812-ci ildə Rusiyaya müharibə elan edir. Avropada misli görünməmiş 675 minlik ordu ilə Rusiya üzərinə hərəkət edir.
Əvvəlcə Peterburq və Moskva xalq müqavimət dəstələrinə rəhbərlik edən Kutuzov I Aleksandr tərəfindən ordu baş komandan təyin edilir. Fransızlara qarşı həlledici döyüşdən qaçınaraq Napoleona qarşı taktikasını belə ifadə edirdi: "Biz Napoleona qalib gəlməyəcəyik. Biz onu aldadacağıq". Ruslar ölkənin içərilərinə çəkilərək Napoleona Moskvanı od vurub yandıraraq döyüşsüz təslim edirlər. Şəhərə daxil olmuş Napoleon ordusu aclığa, soyuğa, xəstəliyə düçar olur. Rus çarı Napoleonla danışıqdan qaçır. 18 oktyabrda napoleon geri dönmək əmrini verir. Geri dönərkən kozak dəstələrinin hücumuna məruz qalmaları ordunun vəziyyətini daha da pisləşdirir. 1812-ci ilin dekabrnda 18 min Napoleon əsgəri Prussiya sərhəddinə çatmış olur. Prussiya köməkçi korpusu Napoleonun ordusundan imtina edərək ruslarla danışığa gedirlər. Napoleon kiçik bir dəstə ilə Parisə yetişmiş olur.
İmperiyanın süqutu
240 px|thumb|left|Birinci dəfə imperatorluqdan imtina 12 aprel 1814-cü il Napoleonun bu məğlubiyyəti Almaniyada xalq hərəkatının canlanmasına gətirib çıxarır. Kral Fridrix III Vilhelm ruslarla ittifaq bağlayaraq azadlıq müharbəsinə başlayır. Napoleon pis təlimli ordu ilə, öz hərbi təcrübəsinə arxalanaraq Almaniya üzərinə hücuma keçərək Qrosqörşen və Bautçen döyüşlərindən böyük itkilər bahasına qalib çıxsa da atəşkəs elan edir.
Bu vəziyyət get-gedə üzv dövlətlərin koalisiyanı tərk etmələri ilə nəticələnir. 1813-cü ildə Leypsiq yaxınlığında Xalqlar döyüşü fransızların qəti məğlubiyyətindən xəbər verirdi. Müttəfiqlərin Parisə daxil olması ilə imperator taxtından imtina edir. 1814-cü ildə məğlubiyyətin acılarına dözməyərək özünü zəhərləmək cəhdi boşa çıxır. Napoleon 20 aprel 1814 cü ildən Aralıq dənizindəki Elba adasına imperator titulu saxlanılmaqla sürgün edilir. 26 fevral 1815-ci ildə sürgündən qaçaraq 20 martda maneəsiz Parisə dönən Napoleon əldən verilmiş mövqeləri qaytarmaq istəyirdi. Lakin yüz günlükdən, Vaterloo döyüşündəki məğlubiyyətdən sonra onu ikinci dəfə imperatorluqdan imtina etməyə vadar edirlər və Müqəddəs Yelena adasına sürgün edilir.
Ölümü
240 px|thumb|right|Napoleonun Əlillər evindəki sarkofaqı Müqəddəs Yelena adasında ikən Napoleon öz memuarlarını yazır. Səhətinin get-gedə pisləşməsilə 5 may 1821-ci ildə 51 yaşında vəfat edir. Meyidi yarıldıqdan sonra 9 mayda dəfn edilir. Atopsiyanın nəticəsinə görə Napoleon qanaxma ilə fəsadlaşmış mədə xərçəngindən vəfat etmişdir.
Onun zəhərlənməsi ilə bağlı iddialar təsdiqini tapmayıb.
Ölümündən demək olar ki iyirmi il sonra Napoleon Bonapartın cəsədi 15 oktyabr 1840-cı ildə ekshümasiya olunaraq Fransaya gətirilmiş və özü tərəfindən tikdirmiş olduğu, lakin sağlığında altından keçə bilmədiyi Parisin Zəfər Tağından keçirilməklə Əlillər meydanında sarkofaqda dəfn edilmişdir.
Şahmat
1816-cı ildə Napoleon sürgündə olarkən yaxın dostlarından biri ona hədiyyə göndərir. Bu hədiyyə fil sümüyündən və nifritdən düzəldilmiş şahmat olur. Napoleon özü-özü ilə şahmat oynayır, lakin heç ağlına da gəlmir ki, at fiqurunun altında nə var. Onun ölümündən sonra bu şahmat dəfələrlə satılır. Lakin şahmatın sonuncu sahibi fiqurlardan birinin altının açıldığını görür. Fiqurun içindən Yelena adasından qaçmaq üçün tərtib olunmuş möhtəşəm bir xəritə çıxır.
Liduvenay körpüsü
Tarix
2008-ci ildə Liduvenay dəmir yolu körpüsü Litva mədəniyyət abidəsi statusunu alır. Hazırda Liduvenay körpüsündən yalnız yük qatarları keçir.
Dizayn
Körpü biryolludur. Dəmir yolu nəqliyyatının hərəkəti üçün nəzərdə tutulub. Körpüdə piyadaların hərəkəti qadağandır.
Əhməd Ratib Paşa
Əhməd Ratib Paşa (d. 1711 - ö. 23 avqust 1758) — Osmanlı sultanı I Mahmud və III Osman dönəmlərində müxtəlif vəzifələrdə xidmət etmiş dövlət xadimi.
Sultan Mahmud dönəminin sədrəzəm lərindən Topal Osman Paşa nın oğlu olub, təxminən 1711-ci ildə dünyaya gəlmişdir. Mükəmməl ərəbcə və farsca ilə yanaşı, dövrün mühüm xəttatlarından hüsnxət dərsləri almışdır. Gözəl əlyazısı və hüsnxətdəki bacarığı səbəbilə Ratib (farsca sıraya qoyan, düzən mənasında) ünvanı almışdır.
Atasının 1733-cü ildə Səfəvilər lə döyüşdə şəhid düşməsinin ardından onun mülklərini və paşa ünvanını almışdır. 1740-cı ilin iyulunda Rumeli bəylərbəyi təyin edilmiş, həmin il Sultan Əhməd in qızlarından Ayşə Sultan la nişanlanmışdır. Cütlüyün nigahı 1742-ci ilin dekabrında bağlanmış, ardından Əhməd Ratib Paşa 1743-cü ildə kaptan-ı dərya təyin edilmişdir. Daha sonra Hanya, Əyriboz, Rumeli, Aydın, Vidin, Yanya kimi əyalətlərdə xidmət göstərmişdir. Moreya valisi ikən 1758-ci ildə vəfat etmişdir.
Ayşə Sultan dan öncə bir neçə dəfə evlənən Əhməd Ratib Paşanın 10 övladı olmuş, bunlar müxtəlif dövlət vəzifələrində xidmət etmişdir. Oğlu Əbdürrəhman bəy (ö. 1790) Əndərunda yetişərək, III Səlim in şahzadəlik illərində lələsi olmuşdur. Digər oğlu Əli bəy (ö. sentyabr 1808) isə qapıçıbaşılığa qədər yüksəlmişdir. Digər oğlu Şəmsəddin bəy isə məşhur Osmanlı şairi və ədibi Namiq Kamal ın babasıdır. Digər oğlu Müdərris Osman Paşa (ö. 20 aprel 1775) müdərris, ardından vəzir liklə Bosniya valisi (1772) və Rumeli bəylərbəyi (1773) vəzifələrində çalışmışdır. Ayşə Sultan dan oğulan qızı Ruqiyə xanım Sultan (ö. 1789) isə gələcəkdə Lələzadə Nuri bəylə evləndirildi.
Demokratik Cəmiyyət uğrunda Hərəkat
thumb|2012-ci ildən TEV-DEM tərəfindən istifadə edilən üç rəngli bayraq. Bu həmçinin, Rojava bayrağı olaraq da tanınır.
Tarixi
Bu rəqabətə baxmayaraq, ENKS və PYD 2012-ci ildə İraq Kürdüstanının paytaxtı Ərbil şəhərində qurulan Kürd Ali Komitəsi (DBK) daxilində birlikdə çalışmağı qəbul etmişdir, lakin yerli xalqın dəstəyi PYD-yə doğru çoxaldıqca ENKS buradakı iştirakını geri çəkmişdir. Təşkilat PYD-ni qərar vermə inhisarında və siyasi fəallarını sıxışdırmaqda günahlandırmışdır. PYD cavab olaraq ENKS-ni rəqabət aparan paralel qüvvə qurmaq və təsir zonalarına bölmək cəhdində günahlandırmışdır. PYD-yə görə, bu, kürdlər arasında daxili çəkişmə riski yaradırdı. PYD 2013-cü ilin noyabr ayında TEV-DEM çətiri altında birtərəfli olaraq bölgə üçün müvəqqəti bir idarə yaradıldığını elan etmişdir.
İdeologiya
Uzun müddətdir Öcalan və PKK ideologiyasına bağlı olan PYD-nin radikal solçu köklərinə baxmayaraq, konstitusiyanın çoxmillətli və sekulyar komponentləri Suriya rejiminə qarşı çıxan Qərb beynəlxalq dəstəkçilərinin bəzi əsas tələblərinə cavab vermişdir. Bölgədəki yerli idarəetmə modeli fərdi şəxsi azadlıqlara diqqət yetirmək kimi bir çox inkişafa təkan vermişdir. Yerli idarəetmə Əsəd qüvvələrinin Suriyanın şimalından çəkilməsinin boşluğunu doldurmaqla Suriyanın şimalında vətəndaş müharibəsinin nəticələrini azaltmağa kömək etmişdir.
Casio
Casio — Yaponiyanın tanınmış eletronika şirkətidir. Şikətin mərkəzi Şibuya, Tokio,Yaponiyadadır. Casionun tanınmış məhsulları: Kalkulyator, rəqəmsal kamera, rəqəmsal saat, mobil telefon, rəqəmsal musiqi aləti və s. 1946-cı ildə Tokioda qurulmuşdur və 1957-ci ildə ilk dəfə dünyada tamamilə elektriklə çalışan kalkulyatoru bazara çıxarmışdır. Casio ilk dəfə 1980-1990-cı illərdə msiqiçilər üçün ev elektron klaviaturaları inkişaf etdirmişdir.
Otto Ştrandman
Otto Ştrandman (Otto August Strandman) — Estoniyalı dövlət xadimi.
Təhsil
Sankt-Peterburq Universitetinin hüquq fakültəsində oxumuş (1899-1901), Yuryev Universitetinin hüquq fakültəsini bitirmişdir (1903).
Müstəqil Estoniyanın siyasətçisi və diplomatı kimi
1918-ci ildə - Ədliyyə Naziri.
1918-1919-cu illərdə Estoniya Müvəqqəti Hökumətində kənd təsərrüfatı naziri olub. 1918-ci ildə alman işğalçı qüvvələri tərəfindən həbs edilir. 1919-cu il mayın 9-dan 1919-cu il noyabrın 18-dək baş nazir və hərbi nazir olur.
1920-1921-ci illərdə Xarici İşlər Naziri işləyir.
1921-ci ildə Riyqikoqunun (Parlament) sədri olur. O, birinci və beşinci çağırışların Riyqikogu üzvü idi.
1924-cü ildə Xarici İşlər Naziri, sonra Maliyyə Naziri işləyir.
1927-1929-cu illərdə Estoniyanın Polşa, Çexoslovakiya və Rumıniyadakı səfiri olmuşdur.
1929-cu il iyulun 9-dan 1931-ci il fevralın 12-dək Dövlət başçısı olur.
1933-1939-cu illərdə Estoniyanın Fransa, Belçika, İspaniya və Vatikanda səfiri işləyir.
Ölümü
1939-cu ildə vətənə qayıdır və Kadrinadakı fermasında yaşayır. 1941-ci ildə SSRİ Xalq Daxili İşlər Komissarlığına çağırış alır. Bu qaçılmaz həbs demək idi və bundan sonra özünü güllələyir.
Mükafatlar
Birinci dərəcəli üçüncü kateqoriya Azadlıq Xaçı - mülki xidmətlərinə görə.
Biblioqrafiya
Estoniya bioqrafik lüğəti. - Tallinn, 2002.
Xalid Mecdunov
Xalid Zahir oğlu Mecdunov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin çavuşu, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Xalid Mecdunov 1995-ci il fevralın 20-də Qobustan rayonunun Poladlı kəndində anadan olub. 2002-2013-cü illərdə M. Kərimov adına Poladlı kənd tam orta məktəbində təhsil alıb. Xanəndə Zabit Nəbizadənin bacısı oğludur. Subay idi.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun çavuşu olan Xalid Mecdunov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayılın və Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Xalid Mecdunov oktyabrın 2-də Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. Qobustan rayonunun Poladlı kəndində dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Xalid Mecdunov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Xalid Mecdunov ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Xalid Mecdunov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Ali Koç
Ali Koç — Yıldırım Ali Koç 2 aprel 1967-ci oldə Şişli, İstanbulda anadan olmuşdur. Ali Koç türk iş adamı və idman direktorudur. Mövcud Klublar Birliyi və Fənərbaxça kulubunun başçısıdır. Koç Holdinq İdarə Heyətinin sədr müavini, Ford Otosan, Yapı Kredi Bankası, Koçtaş, Otokar və Setur. 1907-ci ildə Fənərbaxça Dərnəyinin qurucuları arasında olub və 2004–2017-ci illər arasında onun prezidenti olub.
Həyatı və Kariyerası
Rəhmi Koç və Çiğdem Simavinin oğlu Ali Koç 2 aprel 1967-ci ildə İstanbul'da anadan olmuşdur. 1985-ci ildə London Harrow Məktəbini bitirmişdir. Rays Universitetində biznesin idarə edilməsi üzrə bakalavr dərəcəsi almışdır. Harvard Universiteti Biznes Məktəbində magistr dərəcəsini bitirmişdir. Tələbəlik illərində müxtəlif səviyyəli ailə təsərrüfatlarında rəhbərlik etmişdir. 1990-cı ildə J. P. Morqanda təcrübə keçmişdir. Elə həmin il American Express Bank-da İcraçı Təlim Proqramı ilə iş həyatına başlamışdır. 1992-ci ildə hərbi xidmətini başa vurmuşdur. 1992–1994-cü illərdə Morgan Stanley-də analitik vəzifəsində çalışmışdır. 1997-ci ildə Koç Holdinq Strateji Planlaşdırma Qrupunda Yeni Biznesin İnkişafı Koordinatoru olaraq işə başlamış və sonrakı illərdə yüksək vəzifələrdə iştirak etmişdir.
2005-ci ildə Nevbahar Demirağ ilə evlənmişdir və bu evlilikdən iki övladı olmuşdur. 2012-ci ildə Rəhmi Koç Ford Otosan İdarə Heyətinin Sədri seçilmişdir. 2013-cü ildə o, 13 tanınmış liderdən ibarət Bank of America Qlobal Məsləhət Komitəsinə qoşulmuşdur. 2016-cı ildə Mustafa Koçun vəfatından sonra Ömer Koç Koç Holdinqin idarə heyətinin sədri, Ali Koç isə İdarə Heyəti sədrinin müavini təyin edilmişdir. 2017-ci ildə Yapı Kredi Bankının İdarə Heyətinin Sədri seçilmişdir. İl ərzində o, 700 milyon dollarlıq sərvətlə Forbes Türkiyənin "100 Ən Zəngin Türk" siyahısında 50-ci yerdə qərarlaşıb.
Koç eyni zamanda Ark İnşaat, Bilkom, Digital Panorama, Koç İnformasiya və Müdafiə Texnologiyaları, Koç Sistem, Koçtaş, Koç Financial Services, Otokar, Otokoç və Setur kimi şirkətlərin İdarə Heyətinin sədri, URAK — Milli Rəqabət Araşdırmaları Dərnəyinin prezidenti, Endeavour Dərnəyinin İdarə Heyətinin üzvü, DEADİK-də İdarə Heyətinin üzvü və [TÜSİ7] İdarə Heyətinin üzvüdür.
Mükafatları
İlin Ən Uğurlu İş Adamı, Qalatasaray Universiteti, 2013, 2015.
"Bekir Okan İdman Xüsusi Mükafatı", Okan Universiteti, 2019.
Böyük post-splenektomiya infeksiyası
Böyük post-splenektomiya infeksiyası — (BPSİ) dalağın çıxarılmasından (və ya daimi disfunksiyasından) sonra fərdlərdə baş verən nadir, lakin ölümcül infeksiya. İnfeksiyalar adətən meningit və ya sepsis ilə xarakterizə olunur və Streptococcus pneumoniae daxil olmaqla, kapsullaşdırılmış orqanizmlər səbəb olur. Xəstəlik tibbi yardım və təcili müalicə tələb edir. Ölüm 12 saat ərzində baş verdiyi bildirilir.
Dalaq kapsullaşdırılmış bakteriyalardan qorunmaq üçün vacibdir və buna görə də onun splenektomiya vasitəsi ilə çıxarılması kapsullaşdırılmış bakteriyalar tərəfindən sürətli, maneəsiz infeksiyaya səbəb ola bilər. Yüngül viruslu simptomlardan sepsisə sürətlə çevrilməsi BPSİ-nin xüsusilə təhlükəli olmasının səbəblərindən biridir.
Digər infeksiya mənbəyi, babezioza səbəb olan Babesia növlərinin gənə parazitləridir. İtlər tərəfindən dişlənildikdən sonra Capnocytophaga canimorsus infeksiyası da bu vəziyyətə səbəb ola bilər.
Simptomları
Əvvəlcə BPSİ qızdırma və ya öskürək kimi yüngül viral simptomlarla özünü göstərə bilər, lakin sonradan infeksiya simptomlarına titrəmə, ishal, qusma, nasazlıq, əzələ ağrısı, baş ağrısı və qarın ağrısı daxil ola bilər.
Xəstəlik yuxarıda qeyd olunan əlamətlərdən komaya qədər sürətlə irəliləyir və refrakter septik şoka və nəhayət, 24 saat ərzində ölümə səbəb olur.
Mexanizmi
Dalağın tərkibində bakteriyaları faqositləşdirən (yeyən) və məhv edən immun hüceyrələr olan çoxlu makrofaqlar (retikuloendotelial sistemin bir hissəsi) var. Xüsusilə, bu makrofaqlar bakteriyalar IgG antitellərinə (IgG1 və ya IgG3) bağlandıqda və ya C3b komponentini tamamlayanda aktivləşir. Bu tip antitellər və komplementlər opsonizatorlar adlanan immun maddələrdir, faqositozu asanlaşdırmaq üçün bakteriyaların səthinə bağlanan molekullardır.
Dalaq artıq olmadığı halda (aspleniya), IgG və C3b hələ də bakteriyalara bağlıdır, lakin dalaq makrofaqlarının itməsi səbəbindən qan dövranından çıxarıla bilməz. Beləliklə, bakteriyalar infeksiyaya səbəb olmaq üçün sərbəstdir.
Dalağı olmayan xəstələrdə adətən dalaqda makrofaqlar tərəfindən opsonizasiya və faqositoz tələb edən patogenlərə qarşı immunizasiya lazımdır. Onlara bakterial kapsullu ümumi insan patogenləri (Streptococcus pneumoniae, Salmonella typhi, Neisseria meningitidis, E. coli, Hemophilus influenzae, Streptococcus agalactiae, Klebsiella pneumoniae, Pseudomonas aeruginosa) daxildir. Polisaxaridlərdən hazırlanmış kapsullar bakteriyaların yalnız makrofaqlar tərəfindən faqositozdan yayınmasına imkan verir, çünki faqositoz zamanı yalnız zülallar makrofaqlar tərəfindən birbaşa tanınır. Beləliklə, IgG və komplement zülalları şəklində humoral toxunulmazlıq insanın immun sisteminin bakterial kapsullara qarşı cavabıdır.
Qarşısının alınması
BPSİ-nin qarşısını almaq üçün tədbirlərə peyvənd, profilaktik antibiotiklər və xəstələrin maarifləndirilməsi daxildir.
Xəstələrin maarifləndirilməsi
Aspleniya (dalağın normal fəaliyyətinin olmaması) risklərini bilmək BPSİ riskinin əhəmiyyətli dərəcədə azalması ilə əlaqələndirilir, buna görə də xəstənin təhsili BPSİ-nın qarşısını almaq üçün həyatı əhəmiyyət kəsb edir və BPSİ-nın qarşısının alınmasında ən vacib amil ola bilər. Getdikcə daha çox insan öz sağlamlıq haqqında məlumatları internetdən alır və aspleniya və splenektomiyanın riskləri haqqında etibarlı və hərtərəfli məlumatın olmaması aspleniyalı insanlar üçün qarşısı alına bilən risk faktorudur. Asplenik şəxslərin əksəriyyəti (84%-ə qədəri) aspleniya risklərindən xəbərsizdir. Vəziyyət haqqında məlumat olan bilərziklərin taxılmasını təşviq etmək, antibiotiklərin daşınması, səyahətdən əvvəl, xüsusən malyariya və babesiyanın endemik olduğu yerlərə tibbi məsləhət almaq və heyvan dişləməsindən sonra dərhal tibbi yardım axtarmaq BPSİ riskini azaltdığını göstərilmişdir.
Peyvənd
Xəstəliklərə Nəzarət və Qarşısının Alınması Mərkəzlərinin illik peyvənd tövsiyələri dalağı işləməyən insanlar üçün xüsusi ehtiva edir.
Böyük Britaniyada İmmunizasiya üzrə Yaşıl kitabın 7-ci fəslində əlavə xəstəlikləri olan insanların, o cümlədən aspleniya xəstələrinin immunizasiyası haqqında geniş məlumat təqdim olunub.
Bir sıra müxtəlif pnevmokok peyvəndləri olduğundan xəstəyə onlardan ən müasiri təklif edilməlidir. Dalağı olmayan xəstələrə təkrar dozalar tövsiyə olunur.
Proqnozu
BPSİ demək olar ki, həmişə müalicə olmadan ölümcül olur, lakin müasir müalicələr ölüm nisbətini təxminən 40–70% endirmişdir. BPSİ olan şəxslər ən çox antibiotiklər və dəstəkləyici müalicə ilə müalicə olunurlar.
Epidemiologiyası
BPSİ riski ildə 0,23–0,42%, ömür boyu risk isə 5%-dir. Əksər infeksiyalar splenektomiyadan sonra ilk bir neçə ildə baş verir, lakin BPSİ riski ömürlükdür.
Risk uşaqlar və yaşlılar (70+ yaş) üçün ən yüksəkdir, lakin BPSİ hər yaşda baş verə bilər. Oraqvari hüceyrəli anemiya, talassemiya və şişlər kimi hematoloji vəziyyətlərdə daha çox risk var.
Ağyataq civə yatağı
Ağyataq civə yatağı – Azərbaycan Respublikası Kəlbəcər rayonu ərazisində faydalı qazıntı yatağı. Moz çayının (Tutğun çayının sol qolu) sol sahilində Zülfüqarlı silsiləsinin yamacındadır. Tektonik cəhətdən Sarıbaba sinklinoriumu ilə Kəlbəcər törəmə muldasının təmasında antiklinal struktura uyğun gəlir. Əsasən Üst Təbaşir, qismən də Alt Təbaşir yaşlı çökmə və vulkanogen çökmə süxurlardan təşkil olunmuşdur. Süxur kompleksi müxtəlif yaşlı və tərkibli intruzivlərlə və diorit-porfirit, andezit, andezit-dasit daykaları ilə kəsilmişdir. Yataq sahəsində ən cavan süxurlar Miopliosen yaşlı dasit tuflarıdır. Filizləşmə başlıca olaraq tektonik çatlar boyu süxurların parçalanması nəticəsində əmələ gəlmiş tektonik brekçiyalarla əlaqədardır. Ağyataq civə yatağında üç sütunvarı formaya malik filiz kütləsi məlumdur. Filizləşmə möhtəvi-damarcıq tiplidir və listvenitlərdə, Santon argillitlərinin tektonik brekçiyalarında qeyd olunur. Filizlərin mineraloji tərkibi sadədir, əsas filiz mineralı kinovardır. Mənşəyi əsasi və ultraəsasi intruzivlərlə əlaqədardır.
Sis (Şamaxı)
Sis — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Şamaxı rayonunun Qəleybuğurd inzibati ərazi dairəsində kənd. Pirqulu dağının cənub-qərb yamacında, Ağsu çayının hövzəsinə məxsus Sis çayının yaxınlığında yerləşir. Kəndin ərazisi meşəlikdir. Pirqulu yaylasında günəşli havalar olduğu halda yaylanın Ağsu çayı sahəsində Sis kəndi yerləşən yamacda ən çox dumanlı, çiskinli havalar olur.
Əvvəllər Bakı quberniyasının Şamaxı qəzasının Qoşun sahəsində Sis kəndi Sis qazma kimi qeydə alınmışdır. Qonşu Qəleybuğurd və Çağan kəndlərindən çıxmış ailələr ilk əvvəl qazmalar şəklində məskunlaşaraq sonralar kənd kimi formalaşmışdır.
Sis toponimi yerləşdiyi ərazinin təbii şərait və xüsusiyyətlərini özündə əks etdirir.
Əhalisi
Əhalisi 362 nəfərdir (2009), 79 təsərrüfatı var.
Peşkələ (Urmiya)
Peşkələ — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 70 nəfər yaşayır (12 ailə).
Azərbaycan məktəbi (jurnal)
Azərbaycan məktəbi (jurnal) — Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin elmi-nəzəri, pedaqoji jurnalı.İlk və ən uzunömürlü jurnalıdır. 1924–1930-cu illərdə "Yeni məktəb", 1930–1941-cü illərdə "Müəllimə kömək" adlanlandırılıb, 1943-cü ildən başlayaraq "Azərbaycan məktəbi" adı ilə dərc olunur.
Sevda Salayeva
Sevda Salayeva (tam adı: Sevda Məmmədağa qızı Salayeva; 5 iyun 1968; Azərbaycan SSR — 20 yanvar 1990; Bakı, Azərbaycan SSR) — Qanlı Yanvar şəhidi.
Azərbaycan məktəbi (jurnal)
Haqqında
Jurnalda elmi ictimaiyyət nümayəndələrinin, pedaqoqların, psixoloqların təhsilin aktual problemləri,fəlsəfəsi, tarixi ilə bağlı məqalələri dərc olunub. 2018 - ci ildən Azərbaycan Respublikasının Təhsil Naziri Ceyhun Bayramovun göstərişi əsasında jurnalda yeni islahatlara start verilib. Onun dizaynı, məqalələrin hazırlanması və nəşri prosesi dünyanın təhsil sahəsində nüfuzlu elmi jurnallarının qəbul etdiyi elmi standartlara uyğunlaşdırılıb, jurnalın veb saytı yaradılıb. 1924-cü ildən bu günümüzədək nəşr olunan nömrələrinin elekton bazası yaradılıb və saytda arxivləşdirilib. Hazırda jurnalın saytı ingilis dilində dünya ictimiaiyyətinə təqdim olunur. CiteFactor, Index Copernicus kimi, ResearchGate, DOAJ, Ideal Online, SOBIAD kimi elmi dərgilərin elektron arxivlərini indeksləmə qurumları tərəfindən tanınmağa və qəbul edilməyə başlanmışdır. Hazırda Web of Sciencenəhəng elmmetrik platformasına daxil olmaq üçün ən müasir standartların tətbiqinə doğru istiqamətlənən  “Azərbaycan məktəbi”  jurnalı təhsilimizin aktual problemlərinə, qabaqcıl təcrübənin öyrənilməsinə, təhsilinin dünyada qəbul olunmuş nəzəri və konseptual məsələlərinə aid məqalələrin nəşrini planlaşdırır.
Sevda Salayeva
Həyatı
Sevda Salayeva 5 iyun 1968-ci ildə Məmmədağa Salayevin ailəsində anadan olmuşdur. 1975-1985-ci illərdə Bakı şəhər 150 saylı tam orta məktəbdə orta təhsil almışdır. Orta təhsilini aldıqdan sonra 90 saylı texniki peşə məktəbinə daxil olmuş, peşə təhsilini tamamlamışdır. 1988-ci ilin 4 may tarixindən Bakı Şəhərlərarası Telefon Stansiyasında (BŞTS) telefonçu olaraq çalışırdı.
Azərbaycan məktəbi (jurnal)
Haqqında
"Azərbaycan məktəbi" Azerbaijan Journal of Educational Studies adı altında beynəlxalq jurnal kimi artıq dünya arenasından da çoxsaylı alimlərin elmi məqalələrinidə dərc edir.
Sevda Salayeva
Qanlı Yanvar faciəsi
1990-cı il 19 yanvardan 20 yanvara keçən gecə Qırmızı Ordunun Bakıya hücumu və təcavüzü zamanı qətlə yetirilmişdir.
Azərbaycan məktəbi (jurnal)
Haqqında
thumb|Yeni məktəb 1966 Cover Page
thumb|Müəllimə Qoməq 1931
Sevda Salayeva
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Azərbaycan məktəbi (jurnal)
Haqqında
thumb|Azərbaycan məktəbi 1966
Əlavələr
Keçmiş sovet respublikaları  arasında ilk dəfə olaraq “Azərbaycan məktəbi” jurnalına əlavə kimi müxtəlif illərdə 8 adda metodik məcmuə çap edilib. Həmin metodiki əlavələrin bəziləri bu gün də dərc olunmaqdadır. Bu əlavələr aşağıdakılardır:
Qeyd edilməlidir ki, fənlər üzrə əlavə metodik məcmuələr nəşrə başlayana qədər metodika sahəsindəki yeni ideyalar yalnız bu jurnal vasitəsilə təhsil ictimaiyyətinə çatdırılırdı.
SSRİ dövründə
Azərbaycan məktəbi Azərbaycan SSR-də aylıq elmi-pedaqoji jurnal olmuşdur. Azərbaycan SSR Maarif Nazirliyinin orqanı olmuşdur. Qəzet 1924-cü ildən Bakıda nəşr edilmişdir. 1930-cu ilin noyabrınadək "Yeni məktəb", 1930-cu ilin noybarından 1941-cii ilin aprelinədək "Müəllimə kömək" adlanmışdır. Qəzet 1933-cü ildə və 1941-ci ilin aprelindən 1943-cü ilin aprelinədək çıxmamışdır. 1943-cü ilin aprelində "Azərbaycan məktəbi" adı ilə çıxmışdır. Jurnala əlavə olaraq 8 metodik məcmuə ("Azərbaycan dili və ədəbiyyat tədrisi", "Fizika və riyaziyyat tədrisi", "Kimya və biologiya tədrisi" və s.) nəşr edilmişdir. "Azərbaycan məktəbi"ndə pedaqogika tarixi və nəzəriyyəsi, məktəbşünaslıq, tədris metodikası, məktəbəqədər tərbiyə və s. məsələlərə dair məqalələr dərc olunmuşdur. 1976-cı ildə tirajı 21 min nüsxə olmuşdur.
Müstəqillik illərində «Azərbay­can məktəbi»
Müstəqilliyimizin ilk illərində «Azərbay­can məktəbi» jurnalı bir çox problemlərlə və bağlanmaq təhlükəsi ilə üzləşdi. Yalnız ulu öndər Heydər Əliyevin  ölkəmizdə bərqə­rar olan  davamlı inkişaf kursu sayə­sində təhsilin bütün sahələrində olduğu kimi, pedaqoji mətbuat orqanlarının, o cümlədən «Azərbaycan məktəbi»nin  fəaliyyətini  davam etdirməsinə imkan və şərait yarandı. Hazırda jurnal Azərbaycanın təhsil sistemində uğurla aparılan islahat prosesinə dəyərli töhfə verir. Azərbaycan dövlətinin təhsilə göstərdiyi diqqət və qayğı dərc olunan məqalələrin əsas qayəsini təşkil edir. Jurnalda ardıcıl olaraq təhsil isla­hatları, o cümlədən müasir inkişaf tendensiyaları ilə bağlı məqalələr aparıcı yer tutur.
Fəaliyyət istiqamətləri
Jurnalda yer alan “Təhsil siyasəti”, “Pedaqogika”, “Metodika”, “Kurikulum”, “Psixologiya”, “Təhsil tarixi”, “Beynəlxalq təcrübə”, “Təhsil texnologiyaları” rubrikalarının hər biri Azərbaycan və dünya təhsilinin qabaqcıl tendensiyalarını, (“Azərbaycan Respublikasında Təhsilin İnkişafı üzrə Dövlət Strategiyası”, “Azərbaycan Respublikasının milli iqtisadiyyat perspektivi üzrə Strateji Yol Xəritəsi” kimi konseptual sənədləri, Azərbaycan təhsilində son dövrlər həyata keçirilən genişmiqyaslı islahatların nəticələrinin elmi mahiyyətini, beynəlxalq təcrübənin tətbiqi imkanlarını, pedaqoji təhsilin məzmununu, pedaqoji kadr hazırlığının təşkilinə qoyulan tələblərin nəzərə alınmasını, ümumi təhsilin müəssisələrinin ibtidai təhsil səviyyəsində təhsil alan şagirdlərin beynəlxalq qiymətləndirmədə mövcud vəziyyətini, Beynəlxalq məktəblərdə qlobal vətəndaşlıq təhsilinin liberal perspektivlərini, eyni zamanda təhsil tariximizin bəzi mühüm məqamlarını) zəngin tədqiqat faktlarını əhatə edir.
Jurnalla əməkdaşlıq edən məşhurlar
Azərbaycanın elmi-ictimai fikrinin tanınmış simaları - Bəkir Çobanzadə, Məmməd Səid Ordubadi, Abdulla Şaiq, Tağı Şahbazi Simurğ, Üzeyir Hacıbəyov, Mirzə İbrahimov, Məmməd Arif, Məmməd Cəfər, Əşrəf Hüseynov, Məmmədağa Şirəliyev, Əbdüləzəl Dəmirçizadə, Abasqulu Abbaszadə, Maqsud Cavadov, Cümşüd Zülfüqarlı, Mehdi Mehdizadə, Əhməd Seyidov, Ağəmməd Abdullayev, Feyzulla Qasımzadə, Həmid Araslı, Əkbər Bayramov, Budaq Budaqov, Mərdan Muradxanov, Bəşir Əhmədov, Yusif Talıbov, Əliheydər Həşimov, Əjdər Ağayev,  Əbdül Əlizadə,  Hüseyn Əhmədov, Nurəddin Kazımov, Yəhya Kərimov və digərləri jurnalla sıx əməkdaşlıq əlaqələri qurub, özlərinin elmi fikirlərini, pedaqoji təcrübələrini məhz bu jurnal vasitəsilə oxuculara çatdırıblar. XX əsrin 70-80-ci illərində “Azərbaycan məktəbi” jurnalı Sovetlər Birliyinin ən nüfuzlu pedaqoji nəşrləri sırasında yer alırdı. Keçmiş ittifaqın tanınmış pedaqoq alimlərinin ( SSRİ Maarif naziri Mixail Prokofyev, Rusiyanın görkəmli alimləri, akademiklər  Yuri Babanski, Artur Petrovski, Mirzə Maxmutov, Vladimir Adoratski, Valeri Alekseyev, Aleksey Bodalyov, Vladimir Favorski, İvan Kairov, SSRİ Pedaqoji Elmlər Akademiyasının müxbir üzvləri Daniel Elkonin, Aleksandr Kotalikov, professorlar Pyotr Fridolin, Boris Komarovski, Pavel Yakobson, Mixail Abramov, Aleksey Amossov, Leb İtelson, Nadejda Krupskaya,   akademik Aleksandr Makovelski, Gürcüstandan akademik Şalva Amanaşvili  əsərləri sistemli olaraq jurnalın səhifələrində yer tutub. İttifaqın aparıcı elmi-pedaqoji nəşrləri “Azərbaycan məktəbi” jurnalında dərc olunan yazılardan ardıcıl olaraq iqtibaslar gətirib, buradakı elmi məqalələri öz səhifələrində yerləşdiriblər.
Jurnal barədə deyilənlərdən
Azərbaycan-sovet yazıçısı, dramaturq, ictimai xadim Mirzə İbrahimov XX əsrin 40-cı illərini nəzərdə tutaraq yazırdı: "«...O zaman məktəb və müəllimlərimiz həmişəkindən daha artıq təlim-tərbiyə barədə müntəzəm məlumat ve­rən ədəbiyyata, xüsusən qəzet və jurnala bö­yük ehtiyac duyurdu... Müəllimlərimizin, bü­tün maarif işçilərinin mənəvi tələbləri, peda­qoji elmləri dərindən mənimsəmək həvəsi, təlim və tərbiyənin vacib məsələlərini, mək­təb həyatını ətraflı işıqlandıran elmi yazılara ehtiyac xüsusi bir jurnalın çap olunmasını tələb edirdi. Beləliklə, «Azərbaycan məktəbi» meydana çıxdı... Bu illər ərzində peda­qoji fikrimizin inkişafında, respublikamızda tə­lim-tərbiyə sisteminin kamilləşməsində, pe­daqoji elmi kadrların yetişməsində, püxtələşməsində, məncə, onun xidmətləri çox böyükdür»."
Jurnalın baş redaktorları
Jurnalın ilk baş redaktoru Mustafa Quliyev olub (1924-1928). Daha sonra Abbas Sultanov (1928-1929),  Qılıncinski (1930), Mikayıl Rəhimli (1932), Pənah Qasımov (1935-1936),   İsmayıl Qasımov (1937-1940),  Rüstəm Hüseynov (1940-cı ilin sonlarında),  Laləzar Mustafayeva (1941-1943) ,  Ə.M.Qafarlı (1947), Rüstəm Hüseynov ( 1948-1963),  Əkbər Mirzəyev (1963-1974), Əjdər Ağayev (1974-1981),  Zəhra Əliyeva (1981-2006),  Nəcəf Nəcəfov (2006-2018), Rahil Nəcəfov (2018-2021) rəhbərlik edib. Hazırda jurnalın baş redaktoru Arzu Soltandır.
Beynəlxalq elmi indekslərdə
2018-ci ildən Təhsil Nazirliyinin tövsiyəsi ilə jurnalda məqalələrin işlənməsi və qəbulu, tərtibat və dizayn sahəsində yeni standartlar tətbiq olunur. Jurnal beynəlxalq nüfuzlu elmi indekslərdə indekslənir və öz ənənələrinə sadiq qalaraq fundamental elmi istiqaməti, innovativlik təmayülünü əsas götürür. Hazırda ResearchGate, Index Copernicus, Google Scholar, Academia.edu, DOAJ, Indeks Copernicus International, Idealonline, Calameo, J-Gate, DRJİ indekslərinə sahib olan jurnalın yaxın gələcək üçün hədəfi nüfuzlu elmi bazaların - SCOPUS, Web of Science-in istinad bazasına, həmçinin pedaqogika sahəsində nüfuzlu elmi məqalələrin bazası sayılan “Social Science Citation”ın siyahısına düşməkdir. Buna nail olmaq üçün ən mühümü vəzifə, Azərbaycanda və dünyada tanınan alimlərin, zəngin pedaqoji təcrübəyə malik olan müəllimlərin beynəlxalq standartlara cavab verən elmi məqalələrinin çapına nail olmaqdır.
I Kildebert
I Kildebert — Fransa kralı.Kral I Klovisin oğludur.
Giorgi Eristavi
Giorgi Eristavi — gürcü yazıçısı, rejissor, aktyor, ictimai xadim. Gürcü ədəbiyyatında tənqidi realizmin banisidir.
Yaradıcılığının başlanğıcı üçün səciyyəvi olan romantizmdən uzaqlaşaraq, dövrünün məişət və adətlərini təsvir etmişdir. Yaratdığı yeni realist teatr gürcü mədəniyyətinin zənginləşməsi, professional realist dramaturgiyanın inkişafında mühüm rol oynamışdır. Komediyalarında tənəzzülə uğramış zadəganlıq, çar məmurları, yeni meydana gələn ticarət burjuaziyası ifşa olunmuşdur. Rus və Qərbi Avropa klassiklərindən tərcümələr etmişdir.
Fazil Abbasov
Fazil Eyvaz oğlu Abbasov – Azərbaycan kardiocərrahı, tibb elmlər doktoru (1990).
Həyatı
Fazil Abbasov 1950-ci il dekabr ayının 8-də Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun Horovlu kəndində anadan olmuşdur. 1973-cü ildə Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitunu bitirmişdir.
Fəaliyyəti
F. Abbasov 1973–86-cı illərdə M. A. Topçubaşov adına Klinik və Eksperimental Cərrahlıq İnstitunda kiçik elmi işçi, baş elmi işçi, kəskin ürək çatışmazlığı laboratoriyasının müdiri işləmiş, 1986–91-ci illərdə Elmi Tədqiqat Rentgenologiya, Radiologiya və Onkologiya İn-tunda anesteziologiya-reanimatologiya şöbəsinin, 1991–94-cü illərdə torakal onkologiya şöbəsinin rəhbəri olmuşdur. 1994-cü ildən M. A. Topçubaşov adına Elmi Cərrahiyyə Mərkəzinin ürək cərrahlığı şöbəsinin müdiridir (1999-cu ilədək eyni zamanda in-t direktorunun elmi işlər üzrə müavini olmuşdur).
Tədqiqatları
Tədqiqatları əsasən anesteziologiya-reanimatologiyanın, ürəkda mar və torakal cərrahiyyənin aktual problemlərinə həsr edilmişdir. 150-dən artıq elmi əsərin müəllifidir.
Münhen kindl
thumb|right|200px|Münhen kindl geyinmiş uşaq.
Münhen kindl - Münhen şəhərinin simvollarından biri. Münhen uşağı anlamına gələn Münhen kindl özünə məxsus kostyumu ilə diqqəti cəlb edən 15-16 yaşlarında oğlandır. Simvolun yaranması XIII əsrə təsadüf edir. XVI əsrdə simvol daha çox dini mərasimlərdə görünməyə başlansada sonrakı dövrlərdə Oktoberfest kimi bölgə üçün mühüm olan pivə festivallarında görünmüşdür. Münhen Kindl adətən, festival iştirakçılarının qarşısında getməklə onlara yol göstərir və şənləndirirdi.
Pirhadi (Urmiya)
Pirhadi — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 160 nəfər yaşayır (28 ailə).
Kürəkən Osman Paşa
Kürəkən Osman Paşa (ö. 1724) — Osmanlı sultanı II Mustafa və III Əhmədin dönəmlərində müxtəlif vəzifələrdə xidmət etmiş dövlət xadimi.
Əslən Kanijalı olub, Əndərunda yetişmişdir. 1695-ci ildə baş silahdar olmuş, həmin ilin aprelində vəzirliklə Şam valisi təyin edilmişdir. 1696-cı ilin oktyabrında Hələb, 1698-ci ildə Van bəylərbəyi olaraq xidmət etmişdir. Bu vəzifədə ikən Gürcüstan üzərinə göndərilən orduya sərdar olaraq təyin edilmişdir. 1699-cu ildə Konya, 1700-cü ildə yenidən Van, 1701-ci ildə isə Kipr əyalətlərinə hakim oldu. Ardından 1703-cü ildə vəzir-i salis (üçüncü vəzir) ünvanıyla divana daxil oldu. 1705-1708-ci illərdə Bosniya bəylərbəyi olaraq xidmət etmişdir. 1709-cu ildə Çərkəz İbrahim Paşa və Fatma Sultanın qızı Ruqiyyə xanım Sultanla nigahlanmışdır.
Öncəki evliliklərindən Əhməd Paşa, Mehmed bəy və Səlim bəy adlı 3 oğlunun olduğu bilinir ki, bunlardan sonuncusu 1709-cu ildə vəfat etmişdir. Böyük oğlu Hafiz Əhməd Paşa isə Sultan Əhmədin qızlarından Xədicə Sultanla nigahlanmışdır. Qızı Hibətullah xanım Sultan isə 1740-cı ilin noyabrında Hacı Əli Paşa ilə evlənmiş, 1766-cı ildə vəfat etmişdir. Məzarı Nuruosmaniyə türbəsində nənəsinin yanındadır.
Karbon nanolifləri
Karbon nanolifləri Karbon nanolifləri (KNL) çoxlu sayda qrafen laylarından ıbarət sapvari hissəciklərdən ibarətdir. Liflərin diametri böyük diapazonda dəyişir (bəzi hallarda 200 nm). Qrafen laylarının forması müxtəlif   - konusa,fincana və s.bənzəyən formada  olur.Qrafen səthlərinin arasında məsafə 0,34 nm və ya bir qədər çox olur. C atomları sp2 hibrid halındadır. Karbon zəncirindəki axırıncı C atomları hidrogenlə doymuş oldugundan  sonuncular  sp3 hibrid halında olur.
Şahin Tahirli
Şahin Afat oğlu Tahirli (20 sentyabr 2001; Lerik rayonu, Azərbaycan — 7 noyabr 2020; Daşaltı, Şuşa rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Şahin Tahirli 20 sentyabr 2001-ci ildə Lerik rayonunun Züvüc kəndində anadan olmuşdur. 2007-2018-ci illərdə Lerik rayon Züvüc kənd tam orta məktəbində təhsil almışdır. 2018-2019-cu illərdə Mingəçevir Turizm Kollecində təhsilini davam etdirmişdir. Subay idi.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Şahin Tahirli 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Füzulinin, Qubadlının və Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Şahin Tahirli 7 noyabr 2020-ci ildə Şuşa döyüşləri gedişatında Şuşa rayonunun Daşaltı kəndində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur. Uzun müddət nəşi Füzuli xəstəxanasına yerləşdirilmişdir. 23 noyabr 2020-ci ildə Lerik rayonunun Züvüc kəndində dəfn olunmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Şahin Tahirli ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Qubadlı rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Şahin Tahirli ölümündən sonra "Qubadlının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan Respublikası ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yetirərkən cəsarət və fədakarlıq göstərmiş, habelə təşəbbüskar və qətiyyətli hərəkətlər nümayiş etmiş Şahin Tahirli ölümündən sonra Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən "Döyüşdə fərqlənməyə görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Şahin Tahirli ​ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
IP protokolunun formatı
Protokol dedikdə elə qaydalar toplusu başa düşülür ki onlar məlumatlar paketinin və ya məlumatın formatını müəyyənləşdirir
İP protokolu başlıq və mətn hissələrindən ibarətdir. Başlıq hissə 20 bayt lıq hissəni özündə saxlayır. Həmçinin vacib olmayan uzunluğu da ehtiyat kimi saxlayır.Başlıq hissə soldan sağa doğru ötürülür yəni 1ci növbədə bu versiyada ilk baytlar ötürülür. Daha sonra isə ardıcıl olaraq nizamlanmış formada sonrakı baytlara ötürülür. Sahə versiyası protokolun əsas versiyasıdır. Bu versiya imkan verir ki protokolu istənilən yerdə istifadə etmək mümkün olsun. Başlığın uzunluğu dəyişən qiymət alır. Xidmətlər tipi sahəsi xidmətlər siniflərini göstərir və etibarlılığın eləcə də sürətin müxtəlif kombinasiyalarını istifadə etməyə imkan verir.
Ümumi uzunluğun maksimal qiyməti 65535 bayta bərabərdir. İdentifikator məlumatları qəbul edən hosta imkan verir ki alınmış məlumatlar fraqmentinin hansı hissəyə aid olduğunu müəyyən edir. Eyni məlumatların fraqmentləri identifikatorun eyni bir qiymətinə malikdir. Bunlardan sonra istifadə olunmayan baytlar gəlir.
Fraqmentlərin qarışması cari məlumatlar paketində həmin fraqmentlərin vəziyyətinin müəyyənləşməsini aktual edir. Məlumatlar paketinin ömrü (mövcudluq dövrü) hesablanır. Bu hesablamada zəmanət verilir ki, məlumatlar paketi şəbəkədə əbədi istifadə oluna bilməzlər.
Avstriya-Macarıstan quldeni
Tarixi
24 yanvar 1857-ci ildə Avstriya alman dövlətləri ilə pul vahidlərini unifikasiya edən pul konvensiyasını (Vyana Pul Konvensiyası) imzaladı. Əvvəllər 1753-cü il tarixli konvensiya əsasında zərb olunan qulden yeni valyutanın 1 qulden 5 kreytserinə bərabər oldu. Köln markası yerinə zərbedilmənin əsasını gömrük funtu təşkil etdi (Zollphund = 500 q), onlar içərisində 45 qulden Avstriyada, şimali alman torpaqlarında isə 30 taler zərb olunurdular. Daha əvvəl 60 kreytserə bölünən qulden, 100 yeni kreytserə (Neukreuzer) bölünməyə başladı. Konvensiyaya uyğun olaraq, şimali alman dövlətləri 900-cu əyarlı gümüş müttəfiq taleri (Vereinstaler) və ikiqat müttəfiq taleri zərb etməyə başladı, onlar müvafiq olaraq 1,5 və 3 Avstriya-Macarıstan quldeninə bərabər idilər. Müttəfiq qızıl sikkələr də zərb olunurdular, onların adı krona (Krone) və yarıkrona idi. 1753-cü ilin konvensiyasına əsasən, Avstriya Mariya Tereza taleri və dukatı zərb etmək hüququnu qorudu. Yeni pul sisteminə Avstriya valyutası (Österreichische Währung) adı verildi və 1 sentyabr 1858-ci ildən etibarən bütün imperiyada yeganə qanuni sistem olaraq qəbul edildi.
1866-cı ildə, Avstriya-Prussiya müharibəsindən sonra Avstriya Vyana Pul Konvensiyasından çıxdı, lakin onun normalarına uyğun olaraq sikkə zərb edilməsinə davam etdi.
Sikkə və əskinaslarda valyutanın fərqli adları yerləşdirilmişdir. Əskinaslarda nominallar qulden, sikkələrdə isə florin olaraq qeyd olunurdu.
1867-ci ildə Avstriya-Macarıstan müqaviləsinin imzalanması və 1868-ci ildə Avstriya-Macarıstanın qurulmasından sonra "forint" macar adı altında sikkələrin buraxılmasına başlandı. Kreytser xırda sikkələri də iki növdə zərb olunurdu: nominal həm alman (kreuzer), həm də macar (krajczár) dillərində qeyd olunurdu. 1862-ci ildə Avstriyanın mülkü sayılan Lombardiya-Venesiya krallığı üçün sikkələr soldo nominalı ilə zərb olunurdular.
1880-ci ildən əskinasların bir tərəfində alman dilində (nominal qulden olaraq qeyd olunurdu), digər tərəfində macar dilində (nominal forint olaraq qeyd olunurdu) mətn var idi.
1866-cı il Avstriya üçün uğursuz keçən müharibədən sonra, hökumət kağız pulu buraxılışında artıma getmək məcburiyyətində qaldı. 1867–1873-cü illər ümumiyyətlə iqtisadiyyatın inkişafı üçün əlverişli olmuşdular, lakin sonra beş illik iqtisadi böhran başladı və nəticədə büdcə defisiti yarandı, hansı ki bəzən dövlət büdcəsinin 1/4 hissəsinə çatırdı. Böhrandan əvvəlki səviyyələrə yalnız 1881-ci ildə çatmaq mümkün oldu. Avstriya-Macarıstanın yaranmasından sonra təxminən dörddə bir əsr ərzində sikkəyə nisbətən kağız quldenlərində təxminən 18% təşkil edən əlavə qiymət saxlanılırdı. Qızıl və gümüş sikkələr dövriyyədə demək olar ki iştirak etmirdi, onları daha çox yığmaq üçün istifadə edirdilər. Hesablamalar demək olar ki, tamamilə kağız quldenlərinə keçirildi. 1889-cu ilədək büdcəni sabitləşdirmək və onun profisitini təmin etmək mümkün oldu.
2 avqust 1892-ci ildə qulden əvəzinə Avstriya-Macarıstan kronu tətbiq olundu. Pul islahatı zamanı gümüş standartından qızıl standartına keçid edildi. Əvvəllər buraxılmış sikkələr və əskinaslar 1900-cü ilə qədər bu nisbətdə dövriyyədə idilər: 1 qulden (florin) = 2 kron, 1 kreytser = 2 heller.
Xatirə sikkələri
Xatirə sikkələri zaman-zaman müxtəlif hallarda buraxılırdı. Bu sikkələr, bir qayda olaraq, kiçik tirajlarla buraxılırdı, bəzən nominal işarəsi qeyd olunmurdu və əslində pul dövriyyəsində istifadə edilmirdilər. .
Ədəbiyyat
<references group="şərh." />
NGC 2554
NGC 2554, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Xərçəng bürcü istiqamətində yerləşir. S0-a tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Qarayi (Urmiya)
Qarayi — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 96 nəfər yaşayır (17 ailə).
Qadın düşərgəsi
thumb|250px|Kitab cildinin üz qabığı. "Qadın düşərgəsi" — Azərbaycan ədəbiyyatında qadın həbsxanası haqqında yazılmış ilk bədii əsər. 2006-cı ildə yazıçı Rövşən Yerfi tərəfindən qələmə alınmışdır.
Əsər haqqında
Əsərdə qadın islah-əmək düşərgəsinə düşmüş qadınların taleyindən, düşərgədəki həyat tərzindən, ən əsası isə qadınları belə yerlərə düşməyə gətirən səbəblərdən bəhs edilir.
Qısa məzmunu
"Qadın düşərgəsi" "Üzdəniraq ada" romanındakı Zinyət surətinin əzablı həyatının davamıdır. Əsərdə Zinyətdən başqa onlarla məhkum qadının acı taleləri, törətdikləri cinayətlər əks olunub.
Çapı
Kitab 2008-ci ildə Bakı Kitab Klubunun həyata keçirdiyi "Sınaq nüsxəsi" layihəsində bəyənilmiş və iki dəfə: 2008, 2010-cu illərdə çap olunub.
Kitabxana.net və Milli Kitabxana İnformasiya Mərkəzinin elektron kitabxanasında yayımlanır.
Qarluq (Əbhər)
Qarluq — İranın Zəncan ostanı Əbhər şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Tarmenxan Babayev
Tarmenxan Babayev (8 yanvar 2002; Naxçıvan, Azərbaycan) — Azərbaycanı təmsil edən ağır atlet.
Həyatı
Tarmenxan Babayev 2002-ci il yanvarın 8-də Naxçıvan şəhərində anadan olub. 2013-cü ildən idmanla məşğul olur. Məşqçisi Şəfi Hüseynovdur.
Karyerası
Tarmenxan Babayev 2017-ci ildə Priştina şəhərində (Kosovo), 2018-ci ildə isə Milan şəhərində (İtaliya) baş tutan yeniyetmələr arasında Avropa Çempionatlarının qalibi oldu.