cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xalça
Xalçalara qulluq
Təbii yun ipliklərdən toxunmuş xalçaları rütubəti çox olan otaqlarda və zəhərləyici kimyəvi maddələrin saxlandığı və istifadə edildiyi otaqda saxlamaq və sərmək olmaz. Ayaq altına salınmış xalçaları qeyri-bərabər sürtünmələrdən qorumaq üçün 2-3 ildən bir onları dayandığı yerdə 90-180 dərəcə fırlatmaq lazımdır. Bükülü saxlanan yun xalçaları ən azı ildə bir dəfə (yazda olsa daha yaxşı olar) açıq havaya sərmək, büküb götürən zaman içərisinə güvəyə qarşı kimyəvi və yaxud da təbii (yovşan bitkisi) vasitələr qoymaq lazımdır. Bükülmədən öncə çubuqla çırpılmalı, yumuşaq fırça və tozsoranla təmizlənməlidir. Təbii yun xalçalar su "sevmirlər", bu səbəbdən də onları heç bir zaman nəm fırça və ya əsgi ilə simək olmaz. Suyun əvəzində təmiz ağ neftdən istifadə etmək daha məqsədəuyğundur. Ağ neft həmçinin güvəyə, mikrob və viruslara qarşı yaxşı vasitədir. Çıxılmaz vəziyyətdə yuyulmuş, və yaxud da sulu və nəm əsgi ilə silinmiş xalçaları təbii yolla kölgəbasar bir yerdə qurutmaq məsləhətdir.
Xalçanı yumadan öncə xalçadan çirki, tozu və qırıntıları tozsoranla təmizləmək lazımdır.
Xalçanı yumaq üçün su təmiz, şəffaf və iysiz olmalıdır. Suda maqnezium, kalsium, dəmir duzları olmamalıdır. Keçmişdə xalçaları yumaq üçün yağış suyundan və ya ərimiş qardan istifadə edirdilər. Yaz leysanlarında ildırımın elektrikindən dolmuş damlalar yüksək keyfiyyətli olur. Bu su xalçaların yuyulması üçün xüsusilə faydalıdır.
Yuma zamanı ən yaxşısı vasitə gilabı gilindən istifadə etməkdir. Gilabı xalça məmulatları üçün yerli əhalinin qədimdən bəri istifadə etdiyi ən yaxşı təmizləyici vasitədir. Gilabı gili elmdə bentonit gil adı ilə məlumdur.
Müasir zamanda sintetik xalçalardan istifadə daha əlverişlidir. Onları güvədən qorumaq üçün heç bir tədbir və təmizləmə işinə ehtiyac yoxdur. Yuma və təmizləmə işləri olduqca asanlıqla həyata keçirilir. Bunun üçün sintetik xalçaları yuyan tozsoranla, müxtəlif kimyəvi təmizləyici vasitələrlə, xüsusi xalça şampunları ilə və adi nəm əski, yaxud da cod fırçalarla asanlıqla təmizləmək olar. Müasir sintetik xalçalar dəhliz üçün olduqca yararlıdır. Çünki onları hər gün xüsusi vasitələrlə təmizləmək olduğundan bayırdan ayaqla gətirilən çirklər digər otaqlara keçmir. Sintetik xalçalar kimyəvi təmizləməyə davamlı olduğundan onları ildə bir və ya iki dəfə kimyəvi təmizləmə yolu ilə təmizləmək olar.
Xalçaların xidmət müddəti
thumb|200px|Qazax xalçası Xalçalara verilən ən mühüm tələblərdən biri də onlara verilən istismar müddəti və ya xidmət müddətidir. Xalçaların xidmət müddəti dedikdə xalça və xalça məmulatlarının dağılana qədərki (yararsız hala düşənə kimi) istismar müddəti başa düşülür. Xalça və xalça məmulatları olduqca davamlı olduğundan onların istismar müddəti on illərlə və ya əsrlərlə təyin edilir. Xalçanın vaxtından əvvəl yararsız hala düşməsi müxtəlif səbəblərdən ola bilər. Xalçanın toxunuşu zamanı materialların davamlı olmaması, xalçanın istifadə xarakterindən, istismar şəraitindən (yararsız rütubət, temperatur, kimyəvi maddələrlə və s.), xalçalarla düzgün rəftar qaydasından, xalçanın fərdi xüsusiyyətindən və sairələrdən asılıdır.
Xalçaların xidmət müddəti müxtəlif təsirlərə qarşı göstərdiyi müqavimətlə təyin edilir ki, buraya da mexaniki, fiziki, mikrobioloji və s. təsirlər aiddir. Uzun müddət istismara qarşı davamlılıq, həmçinin, sosioloji amillərdən də çox asılıdır. Maraqlıdır ki, xidmət müddəti çox olan xalçalar ən qədim, əntiq xalçalardır. Axı onların hazırlanma prosesidə sınaqdan keçirmə mərhələsi olmuşdur. Doğrudur, təbbii liflərdən olan xalçalar çirki daha tez götürür, eyni zamanda çətin təmizlənir. Sintetik liflərdən olan xalçalar isə çirki az götürür və asan təmizlənir.
Məhəmməd Hüseynov (əmək qəhrəmanı)
Məhəmməd Hüseynov və ya Hacı Mir Məhəmməd Hüseynov (tam adı:Məhəmməd Səməd oğlu Hüseynov; ) — Əməkdar inşaatçı, Sov.İKP-nin üzvü (1954), Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1980).
Həyatı
Məhəmməd Hüseynov 10 may 1927-ci ildə Masallı rayonu Xırmandalı kəndində andan olmuşdur. O, 1954-cü ilden Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının üzvü olmuşdur. Əmək fəaliyyətinə 1941-ci ildə kolxozda başlamışdır. 1949-cu ilden Baki Baş Tikinti İdarəsində işləmişdir. Onun briqadası kommunist əməyi kollektivi adlanırdı. SOV. İKP 25 və 26-cı qurultaylarının nümayəndəçisi olmuşdur.
Fəaliyyəti
AzTV-nin inzibati binası, "Bakı" mehmanxanası, A. Şərifzadə adına "Aktyorlar evi", "Yaşıl teatr", Parlament binası, C. Cabbarlı adına Azərbaycan Kinostudiyası, geoloqlar üçün doqquzmərtəbəli yaşayış evi ("Azadlıq" pr. 4), Respublika Eksperimental Tibb Mərkəzi, Lökbatan, Sahil, Korgöz qəsəbələrində orta məktəb binaları, Gəmi təmiri zavodu onun müəllifliyi ilə inşa olunmuşdur. 1959–60-cı illərdə yaşıl teatrn tikintisi işlərini həyata keçirib.
Kaqu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Neoseiulella coreen
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Mikania oreopola
Mikania oreopola Mikania oreopola Mikania oreopola
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Disilitsa burnu
thumb|Antarktik yarımadasında Lej adasının yerləşməsi.
Yerləşməsi
Polejan burnundan 1.65 km şimal-şərqdə, Bebreş burnundan 5.9 km cənub-qərbdə yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.
Şiraz Məmmədov
Məmmədov Şiraz Məcnun oğlu - Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Radiasiya Problemləri İnstitututunun "Polimerlərin Radiasiya Kimyası və Texnologiyası" laboratoriyasının rəhbəri, kimya elmlər doktorudur.
Həyatı
Məmmədov Şiraz Məcnun oğlu 14 sentyabr 1944-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Ağdaş şəhərində anadan olmuşdur. 1951-ci ildə Ağdaş şəhəri 3 saylı orta məktəbin 1-ci sinfinə qəbul edilmişdir. 1953-cü ildə ailənin Sumqayıt şəhərinə köçməyi ilə əlaqədar orta təhsilini 2 saylı məktəbdə davam etdirmişdir. 1959-cu ildə 7-ci sinfi bitirdikdən sonra Sumqayıt Kimya Texnologiya Texnikumuna (SKTT) daxil olmuşdur. SKTT – da təhsil almaqla bərabər 2 saylı Fəhlə — Gənclər məktəbində təhsilini davam etdirmişdir. 1962-ci ildə 2 saylı gecə məktəbini bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Universitetinin (ADU) kimya fakültəsinə (axşam) qəbul olunmuşdur. ADU-da təhsil almaqla bərabər, 1962-ci ildə boru–prokat zavodunda mexaniki – təmir sexində çilingər, qaynaqçı işləmişdir. ADU-un tələbi ilə kimya zavodlarında: P/Q-240-da soyuducu kompressorlar üzrə maşınist, neft – kimya kombinatında qliserin, etilen-propilen və azot-oksigen sexində baş laborant, növbə rəisi və laboratoriya rəisi vəzifəsində çalışmışdır.
1968-ci ildə ADU kimya fakültəsinin mühəndis kimyaçı ixtisasını bitirmişdir.
Elmi fəaliyyət
1969-cu ildə Mingəçevir texniki rezin məmulatı zavodunda əmək fəaliyyətini davam etdirmiş. Mərkəzi zavod laboratoriyasında laboratoriya rəisi, formalı və formasız elastomer materialları sexində texniki rəhbər və sex rəisi vəzifəsində çalışmışdır.
1971-ci ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının indiki Polimer Materialları İnstitutunun sintetik kauçukların alınması və onların emalı laboratoriyasına kiçik elmi işçi vəzifəsinə işə götürülmüşdür. Bir müddət burada fəaliyyət göstərdikdən sonra Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Prezidimum nəzdində fəaliyyət göstərən Radiasiya Tədqiqatları Bölməsində böyük mühəndis kimi fəaliyyət göstərmiş və 2 saylı laboratoriyada (dozimetriya və müdafiə) müxtəlif üzvü, qeyri-üzvü və polimerləri γ-şüasının təsiri nəticəsində baş verən kimyəvi çevirmələri üzrə tədqiqat işləri aparmışdır.
1972-ci ildə AMEA Radiasiya Tədqiqatları bölməsinə aspiranturaya daxil olmuşdur. Elmi rəhbəri M. Məlikzadənin rəhbərliyi ilə bir çox sintetik polimerlərin yüksək enerjinin təsiri ilə aktiv sensibilizatorların sistemdə kükürdün iştirakı olmadan, ilk dəfə butadien-nitril kauçukunu kvazi sistemlərdə vulkanlaşma prosesi aparılmışdır. Yeni C-C kimyəvi quruluşun polimer zəncirində formalaşdırnaqla, çox saylı deformasiyaya və müxtəlif mayelərə davamlı elastomer materialları alınmışdır. Dissertasiyanın mövzusu üzrə aparılan axtarış və elmi tədqiqat işləri SSRİ-nin İxtiralar və Kəşflər üzrə Dövlət Komitəsi tərəfindən iki müəlliflik şəhadətnaməsinə layıq görülmüşdür (1.Радиационно – вулканизуемая резиновая смесь, № 1195629, 1978. 2. Эластомерная смесь на основе бутадиен-нитрильного каучука, № 1399311, 1982).
Ş. Məmmədov kükürdsüz vulkanlaşma prosesinin aparılması, neft və maşınqayırma sənayeləri üçün aqressiv maddələrə davamlı polimer materiallarını hazırlanması, polimer əsaslı sürtku yağlarının alınmasını tədqiq etmişdir.
Şiraz Məmmədov Beynəlxalq Fundamental Təhsil Akademiyasının həqiqi üzvüdür. Alim D. İ. Mendeleyev mükafatına layiq görülmüşdür.
2019-cu ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin yanında Ali Attestasiya Komisiyasının kimya elmi üzrə ekspert şurasının üzvü seçilmişdir.
Bakı Dövlət Universiteti, Kimya fakültəsində müəllimlik fəaliyyəti ilə məşğuldur.
Ş. Məmmədov 250 elmi əsərin müəllifidir, 180 məqaləsi xaricdə dərc olunub. Beynəlxalq bazalarda referatlaşdırılan və indeksləşdirilən jurnallarda 18 məqaləsi çap olunub. O cümlədən, 30 müəlliflik şəhadətnaməsinin və patentlərin müəllifidir. Alimin rəhbərliyi altında bu günə qədər heç kim müdafiə etməmişdir.
Talış quru qurbağası
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Təsviri
Talış quru qurbağalarının uzunluğu 120 mm-ə qədər olur. Baş hissəsi nisbətən uzun və ensizdir. Sifətin uc hissəsi girdəşəkilli olub, burun dəlikləri yaxşı inkişaf etmişdir. Təbil pərdəsi aydın görünür və dəyirmi formada olur. Üzərləri hamar olub, tikancıqları olmayan ziyillərlə örtülüdür. Bel hissəsi açıq qəhvəyi rəngdədir. Qarın hissəsi boz rəngli olur. Üzəri tünd qəhvəyi ləkələrə malikdir. Cavan fərdlərdə bədənin yan hissəsində narıncı ləkələr mövcuddur.
Yayıldığı ərazilər
Bu növə İranın Gilan və Mazandaran əyalətində belə rast gəlinir. Azərbaycanda isə Lənkəran, Lerik və Astara rayonları ərazisində yayılmışdır.
Həyat tərzi
Əsasən meşə sahələrində rast gəlinir. Onlara düzənliklərdən 1200 metr yüksəkliklərə qədər rast gəlmək olar. Hirkan meşəsində, kolluqlarda bağlarda, çəmənlərdə və bostanlarda, çay plantasiyalarında yaşayır. Yaşayış məntəqələrindən uzaqda yaşamağa üstünlük verirlər. Köçərilik xüsusiyyəti yoxdur. Əsasən gün batdıqdan sonra faəllaşırlar. Tutqun havalarda isə gundz vaxtları belə rast gəlinir. Zərqanadlılar və digər böçəklərlə qidalanırlar. Düşmənləri əsasən ilanlardır.
Ağamirovlar
Ağamirovlar — Azərbaycan xalqının tanınmış soylarından biri.
Soyun yaranması
Bu soyun ulu babası Mir Səbur ağadır. Mir Səbur ağanın Mir Fəseh ağa adlı oğlu vardı. Mir Fəseh ağanın Mir Fərzənd ağa, Seyid Əsəd ağa, Seyid Zeynalabdin ağa adlı oğullaprı vardı. Mir Fərzənd ağa Şuşa şəhərində doğulmuşdu. Mir Fərzənd ağanın Mir Əhməd ağa, Mir Mehdi ağa adlı oğulları vardı. Mir Əhməd ağa 1810-cu ildə Şuşa şəhərində dünyaya gəlmişdi. Hacı Mir Əhməd ağa Pərzad xanım Hacı Əmiraslan bəy qızı ilə və Gövhər xanımla ailə qurmuşdu. Mir Möhsün ağa, Mir Rza ağa, Mir Əbutalıb ağa, Mir Hüseyn ağa, Mir Cəlal ağa, Seyid Yusif ağa, Seyid İsmayıl ağa, Mir Fəttah ağa, Mir Məhəmməd ağa adlı oğulları, Seyid Xanım xanım, seyid Səltənət xanım adlı qızları vardı.
İsrail iqtisadiyyatı
İsrail iqtisadiyyatı - regionun ən inkişaf etmiş dövlətidir. İstehsal qüvvələrinin sosial-iqtisadi strukturuna və istehsalın xarakterinə görə İsrail inkişaf etmiş ölkələr qrupuna aid edilir. Ölkənin qısa müddət ərzində sürətli inkişaf etməsinin əsas səbəbləri iri imperialist dövlətlərin və beynəlxalq sionizm dairələrinin ölkəyə güclü maliyyə, iqtisadi, texniki və siyasi yardımı, immiqrantlar arasında çox savadlı mütəxəssislərin olması idi. 2005-ci il üçün İsrailin ümummilli məhsulun dəyərcə həcmi 110 mlrd. ABŞ dollarını ötmüşdü. Adambaşına düşən gəlir isə 20 min dollara yaxınlaşmışdır. 1995-2000-ci illərdə ölkədə iqtisadi inkişaf sürəti 5-6, 2000-2005-ci illərdə isə 2-3 faizə bərabər olmuşdur. Müstəqilliyin ilk 10 illiklərində iqtisadi siyasətdə nəhəng miqyaslı dövlətə və həmkarlar ittifaqına məxsus mülkiyyətə çox fəal dövlət tənzimlənməsi müşahidə olunurdusa, ötən əsrin 90-cı illərinin əvvəllərində hökumət yeni iqtisadi siyasət konsepsiyasını həyata keçirməyə başlamışdır. Bu konsepsiyada yenilik azad rəqabətə və qiymətlərin sərbəstliyinə yol açmış, dövlət şirkətlərin tənzimləyici fəaliyyətini minimuma endirmişdir. Dövlət həmkarlar ittifaqı mülkiyyətinə məxsus zəif şirkətləri özəlləşdirir, xarici investisiyalar üçün əlverişli şərait yaradırdı. İsrail elmə və elmi tədqiqatlara xüsusi fikir verən ölkələrdən biridir. Ümumdaxili məhsulun illik dəyərinin təqribən 3 faizi elmi tədqiqatlara və eksperimental işlərə yönəldilir. Neqev səhrasında ABŞ-nin Silikon vadisinin analoqu yaradılmışdır. Bu sahənin inkişafına hər il 1,2 mlrd. dollar xarici investisiya yönəldilir. İsrail dünyada günəş enerjisindən istifadədə, kənd təsərrüfatında tətbiq edilən genealoji mühəndislikdə, pilotsuz kəşfiyyatçı təyyarələrin istehsalında liderliyini qoruyur. İsrail 1988-ci ildə ilk peykini kosmosa çıxarmışdır. Ölkənin milli istehsalı olan nüvə silahı və atom energetikası texnologiyası vardır. İnkişaf etmiş ölkələrin əksəriyyətində olduğu kimi İsraildə də işsizlik mövcuddur. İşsizlik səviyyəsi 2004-cü ildə 9-10 faiz həddində olmuşdur. İsrail zəhmətkeşlərinin mənafeyini Histadrut Həmkarlar İttifaqı birliyi müdafiə edir. Bu təşkilatda 1,5 mln nəfər işçi birləşir və o bir çox müəssisə və şirkətlərin sahibi və ya ortağıdır.
Sənaye
İsrail faydalı qazıntılarla zəif təmin olunduğundən onun hasilat sənayesi o qədər də inkişaf etməmişdir. Lakin son illərdə Aralıq dənizinin İsrailə aid olan hissəsində ümumi ehtiyatı təxminən 1 trilyon kubmetr olan təbii qaz yataqları aşkar edilmişdir. Hazırda bu yataqlarda aktiv olaraq təbii qaz hasilatı aparılır və bunun hesabına İsrail təbii qaza olan daxili ehtiyatını tam olaraq ödəyir. Hazırda təbii qazın Kipr, İordaniya və digər ölkələrə ixrac olunması haqqında danışıqlar aparılır. Hasilat sənayesinin əsasını Ölü dənizdəki natrium və brom duzları və Neqev səhrasındakı fosfor istehsalı təşkil edir. Çıxarılan fosfatın üçdə iki hissəsi Nxal-Sin yataqlarının payına düşür. İsrail nəinki fosfata olan daxili tələbatını tam ödəyir, hətta onu dünya bazarına da çıxarır. Bunun üçün Aşdod şəhərində xüsusi liman tikilmişdir. Ölü dənizdən çıxarılan müxtəlif duzların bir qismi ölkənin daxili tələbatını ödəmək üçün, bir qismi isə ixrac üçün istifadə olunur. Ölkədə irili-xırdalı 60-a qədər istilik elektrik stansiyası mövcuddur. Bu stansiyalar il ərzində 30 mlrd. kvt saata qədər elektrik enerjisi istehsal edə bilirlər. Bu hasilatın 95%-ni idxal olunmuş mazutla işləyən stansiyalar verir. Ölkədə arid iqlim mövcud olduğundan israillilər günəş enerjisindən də maksimum istifadə edirlər. Günəş batareyaları məişət cihazlarının enerjiyə olan tələbatlarının 40%-ni ödəyir. İsraildə kiçikhəcmli bir neçə atom elektrik stansiyaları da fəaliyyət göstərir. İsraildə su təchizatı ayrıca bir sənaye sahəsi kimi fəaliyyət göstərir. Dövlətin nəzarəti altında olan bu sahə ilə 40-a qədər təmizləyici müəssisə məşğul olur.
Emaledici sənaye İsrailin inkişaf etmiş sənaye sahələrindən biridir. Metal emalında müştərək kapitala malik yığma müəssisələri üstünlük təşkil edir. Belə müəssisələrdə elektron texniki cihazlar, tibbdə işlədilən cihaz və avadanlıqlar, avtomobillər, kənd təsərrüfat avadanlıqları və maşınları, müxtəlif təyinatlı dəzgahlar və s. istehsal olunur. Akkod şəhərində yerləşən metallurgiya müəssisəsində gətirilmə filizlərdən istifadə etməklə ildə 130-140 min tona qədər polad əridilir və ölkənin polada olan tələbatını tam ödəyir. Əlvan metallurgiya Təl-Əvivdəki alüminium prokatı istehsal edən zavodla, həmçinin Timna və Təl-Əvivdəki iri mis əritmə zavodları ilə təmsil olunur. Kimya sənayesi İsrailin dünya standartları səviyyəsində inkişaf etmiş sənaye sahəsidir. Ölkənin kimya müəssisələrində yüzlərcə müxtəlif kimyəvi məmulatlar istehsal edən onlarca müəssisə var. İsrailin kimya sənayesi məhsulların (mineral gübrələr, yağ-boya məmulatları, dərman preparatları və s.) dünya bazarlarına ayaq aça bilmişlər. Məsələn, əczaçılıq sənayesi müəssisələrinin 75%-i ölkədən ixrac olunur. Son illərdə İsraildə şin istehsal edən iki böyük müəssisə tikilib istifadəyə verilmişdir. Ölkənin Hayfa və Aşdod şəhərlərində idxal olunan xam neftlə işləyən iki böyük neftemalı zavodu fəaliyyət göstərir. İsrail dünyada almaz və brilyant istehsalı ilə də məşhurdur. Dünyada cilalanan almazların 40 %-i İsrailin payına düşür.
İsrail müstəqilliyinin ilk illərində hərbi sənaye sahələrinin inkişafına xüsusi fikir verir. Ölkədə olan hərbi zavodlarda tank, təyyarə, kater tipli hərbi gəmilər, raketdən müdafiə sistemləri və orta məsafəli raketlər istehsal olunur. Hazırlanmış silahların təqribən yarısı dünya bazarına çıxarılır. Ölkənin bütün yaşayış məntəqələrində yüngül (əsasən toxuculuq, ayaqqabı və gön dəri istehsalı) və yeyinti sənaye müəssisələri fəaliyyət göstərir. Yeyinti sənayesi əsasən meyvə-tərəvəz və ət konservləri müəssisələri ilə təmsil olunmuşdur.
Parageosinklinal
Parageo­sink­linal  /yun. para- yanında və geo­sinklinal/-1) praktiki olaraq maq­matizm və metamorfizm inver­siyasının iştirakı olmadan zəif de­formasiyaya məruz qalmış  və geo-sinklinallar üçün səciyyəvi əlamət­ləri olmayan, geosinklinallar; 2) okean və materiklərin arasında yer­ləşib, okeandan ensiz adalar silsi­ləsi ilə ayrılan, müasir geosinklinal tipi.
İsrail iqtisadiyyatı
Kənd təsərrüfatı
İsrailin kənd təsərrüfatı qonşu ərəb ölkələrinə nisbətən yüksək dərəcədə mexanikləşdirilmiş və avtomatlaşdırılmışdır. Torpaqlar gübrə ilə yaxşı təmin olunmuşlar. Çatışmayan cəhət ancaq su problemidir. Bunu da işlənilmiş suları yenidən təmizləmək və ondan qənaətlə istifadə etmək hesabına ödəyirlər. Ölkənin əsas kənd təsərrüfatı məhsullarına (un, bitki yağları, ət və şəkərdən başqa) olan tələbatını ödəməklə yanaşı hər il orta hesabla 600-700 mln. dollar dəyərində kənd təsərrüfat məhsulları da ixrac edir. İsraildə torpaq dövlət mülkiyyətindədir. Kənd təsərrüfatında aparıcı sahə yüksək məhsuldarlı heyvandarlıqdır. Təbii otlaqları olan uzaq ərazilərdə, həmçinin ərəb mənşəli əhalinin təsərrüfatlarında qoyunçuluq geniş yayılmışdır. İribuynuzlu qaramal əsasən tövlə şəraitində saxlanılır. İsrail bu sahədə Qərbi Avropa ölkələrinin təcrübəsindən maksimum istifadə edir. Ölkədə əkin sahələrinin ümumi sahəsi 700 min hektardır. Bunun 250 min hektarı suvarılır, qalanlarında isə dəmyə əkinçiliyi inkişaf etmişdir. Taxılın məhsuldarlığı yüksəkdir. Orta hesabla hər hektardan 35 sentner taxıl məhsulu əldə edilir. Texniki bitkilərdən yağverən bitkilərin (əsasən günəbaxan, yer fındığı, pampıq) becərilməsinə xüsusi fikir verilir. Bitkiçilikdən gələn gəlirin təqribən 15%-i tərəvəz məhsullarının payına düşür. Ölkədə meyvəçilik, o cümlədən, sitrus meyvəçiliyinin inkişafına xüsusi fikir verilir.
Nəqliyyatı
İxracatında çay nəqliyyatı istisna olmaqla nəqliyyatın bütün növləri inkişaf etmişdir. Dəmir yollarının ümumi uzunluğu 610 km, avtomobil yollarının uzunluğu təqribən 16,0 min km, boru kəmərlərinin uzunluğu isə 998 km-dir. Hava nəqliyyatı əsasən beynəlxalq daşımalarla məşğuldur. Dəniz nəqliyyatı beynəlxalq yük və sərnişin daşımalarına xidmət edir. Ölkədə Hayfa, Aşdod və Eylat kimi üç müasir port fəaliyyət göstərir.
Kaqular
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Əliyar Əmircan
Həyatı
1-ci Bakı kişi realnı məktəbini bitirmiş (1915), müsabiqə yolu ilə Moskva Ali Texniki Məktəbinin mexanika şöbəsinə daxil olmuş, 5 semestr orada təhsil almışdır. Rusiyada Oktyabr çevrilişindən (1917) sonra geri qayıtmağa məcbur olmuşdur. Parlamentin 1919-cu il 1 sentyabr tarixli qərarına əsasən, təhsilini davam etdirmək üçün Rusiyaya göndərilmişdir. Sonrakı taleyi barədə məlumat aşkar olunmamışdır.
Cəm evi
thumb|right|150px|İstanbulda yerləşən cəm evi. Cəm evi - Ələvilik inancının əsas ibadət məkanı. Cəm evindən zikr edilməsi və müxtəlif dini ibadətlərin icra edilməsi üçün istifadə edilməkdədir. Cəm evinə daxil olmaq üçün müəyyən şərtlər vardır. Qul haqqı yeyən, haqq sahibi ilə halallaşmayan şəxs ibadətxanaya daxil ola bilməz. İbadətlər Allah-Məhəmməd-Əli və 12 imam ətrafında sıxlaşdırılmışdır.
Kembri partlayışı
Kembri partlayışı — Kembri dövrünün başlanğıcında (təxminən 542 milyon il əvvəl) Dünyadakı canlı müxtəlifliyində yaşanan ani artımdır.
Şeirimiz də, nəğməmiz də bir bombadır, bir bayraqdır (film, 1941)
Məzmun
Xüsusi buraxılışdır. Film müharibə mövzusunda yazılmış mahnılara və şerlərə həsr olunmuşdur.
Kembri partlayışı
Kembri dövründən əvvəlki dövr Yer tarixinin ən uzun dövrüdür və Yer kürəsinin ilk meydana gəldiyi zaman olan 4.6 milyard il əvvəlindən, 542 milyon il əvvəlinə qədər davam etmişdir. Bu, dünyanın dövrümüzə qədərki bütün ömrünün 88%-ə bərabərdir. Canlılıq (ilk konservatlar), Yer kürəsinin meydana gəlməsindən təxminən 600–800 milyon il sonra, 3.8–4 milyard il əvvəl ortaya çıxmışdır. Çox uzun illər (Kembri dövrünə qədər) dünyaya yalnız tək hüceyrəli bakteriyalar hökm etmişdir. Ən qədim bakteriyalar 3.8–3.46 milyard il əvvəlinə aiddir.
İlk çox hüceyrəli canlılara isə ilk dəfə təxminən 700–900 milyon il əvvəl rast gəlirik. Təxminən 160–360 milyon il ərzində, ilk çox hüceyrəli canlılar yumşaq bədən formalarıyla təkamülləşmişdir. Bundan 542 milyon il əvvəl isə ilk dəfə sərt qabıqlı canlılar təkamülləşməyə başlamışdır. Kompleks quruluşlu və çox hüceyrəli ən qədim fosil 600–580 milyon il əvvəlinə aiddir.
Bundan 544 milyon il əvvəl isə ilk dəfə canlıların növyaranma mexanizmi qeyri-adi şəkildə sürətlənmişdir və kiçik qabıqlı canlılar birdən-birə təkamülləşməyə başlamışdır. Daha sonra da "Kembri Partlayışı" adıyla tanınan hadisə baş vermiş və canlılıq böyük bir sürətlə fərqliləşməyə başlamış, yeni növlər böyük bir sürətlə təkamülləşmişdir.
Səbəbləri
Kembri Partlayışı, elm adamlarının olduqca marağına səbəb olan bir hadisədir. Üzərində bir çox elm adamı işləmiş, hətta Stephen Jay Gould kimi məşhur təkamülçü bioloqlarının "Sıçrayışlı Təkamül Nəzəriyyəsi" kimi təlimləri kəşf etmələrinə səbəb olmuşdur. Yaxşı, belə böyük bir növləşmə (növyaranma prosesi) niyə reallaşmış ola bilər? Buna bir neçə səbəb irəli sürülmüşdür.
Oksigen səviyyəsindəki artım
Oksigen səviyyəsi bütün dövrlərdə davamlı olaraq dəyişmişdir. Bu dəyişmələr qitələrin hərəkətlərinə və ya canlıların qitələrdəki inkişafına qədər bir çox faktora bağlı olaraq reallaşmaqdadır. Keçmişimizə baxdığımızda oksigen səviyyələrində bu tip dəyişmələr görürük: 2.5 milyard il əvvəli (ilk fotosintetik bakteriyalar) ilə 550–600 milyon il əvvəli (Kembri Partlayışı) arasında oksigen səviyyələri davamlı olaraq artmışdır (Kambri dövründə 13%, amma davamlı artım müşahidə edilərək). Kembri Partlayışında və sonrasında artan canlı miqdarı oksigenin istehlak səviyyəsini sabitləşdirmiş və 250 milyon il qədər bir müddətlə oksigen səviyyəsi sabit qalmışdır. Sonra, çox hüceyrəli bitkilərin qurunu işğal etməsiylə oksigen səviyyələri ağla sığmaz səviyyədə artmış və 250 milyon il əvvəl ən yüksək səviyyəyə çatmışdır (atmosferdə 28%-ə qədər). Bu zaman quruya çıxan bəzi heyvanlar nəhəng ölçülərə qədər böyümüşdürlər. Perm dövründə yenidən eniş yaşanmış (15%) və bu böyük formalar aşağı səviyyələrə adaptasiya ola bilməmişlər və nəsilləri tükənmişdir. Bu gün oksigen səviyyəsi 21%-dır və artmaqdadır.
Kembri Partyışının ən əhəmiyyətli səbəblərindən biri kimi bu oksigen artımları hesab olunmaqdadır.
Buzlu Yer
Dünya tarixi, bir çox buzlaq dövrünə şahidlik etmişdir. Bunlardan biri də Kembri Partlayışından əvvəl meydana gələn bir buzlaq dövrüdür. Bu buzlaq dövrü olduqca sərt keçmiş və Yer kürəsini sanki bir "qar topuna"na çevirmişdir. Belə vəziyyətlərdə növyaranma prosesi daxilində genetik sürüşmə, genetik darboğaz təsiri kimi təsirlər səbəbiylə təkamülləşmə mövzusunda ciddi bir artım görülür. Yenə də bu məsələylə əlaqədar bəzi problemlər var, çünki buzlaqlar, böyük bədənlərin təkamülləşməsini sürətləndirmək yerinə azalda bilər. Bu kimi yan təsirlər buzlaq dövrlərini səbəb olaraq göstərə bilməyi çətinləşdirir, lakin qeyri-mümkün etmir.
İnkişaf və genetik şərhlər
Bir qrup elm adamı Kembri Partlayışını genetik materialda meydana gələn dəyişikliklərlə əlaqələndirir. HOX genləri kimi inkişafa təsir edən genlərdə meydana gələn mutasiyalar nəticəsində bol olan habitatlar (habitat — bir populayasiyanın içində olduğu, inkişaf etdiyi, çoxaldığı, varlığını və nəslini davam etdirdiyi mühit) asanca böyük canlı formaları tərəfindən işğal edilmiş ola bilər. Bu yerdə habitatların hələ heç bir canlı tərəfindən işğal edilməmiş olması əhəmiyyətli rol oynamaqdadır.
Ekoloji şərhlər
Bu gün belə bir partlayışın yaşanmamasının səbəbi, son bir neçə on milyon ildir çox ciddi bir təbiət hadisəsinin yaşanmamış olmasıdır (nəhəng meteor toqquşmaları və ya vulkanik fəaliyyətlər; canlılıq həyatının çoxunu riskə ata biləcək təbiət hadisələri).
Kembri Partlayışının ciddi şərhlərə ehtiyac duyan bir hadisə olmadığını hesab edən alimlər də var. Bunlar sadəcə bu hadisəyə aşılan bir "sərhəd" olaraq baxırlar. Yəni son 4 milyard ildir getdikcə inkişaf edən tək hüceyrəli strukturlar, nəhayət kifayət qədər genetik fərqliləşməyə çataraq belə bir növlərə ayırılmışdırlar. Həmin elm adamları bu hadisənin o qədər də şişirdilməməsinin tərəfdarıdır. Bu hadisə də, digər bütün hadisələr kimi tipik təbiət hadisəsidir, tək fərqi böyük miqdarda canlı qrupuna təsir etməsidir.
Digər filosof və alimlərin fikirləri
Britaniyalı etoloq, təkamülçü bioloq və yazıçı Riçard Dokinz deyir: "Kembri təbəqələri əsasən onurğasızlar qruplarını tapdığımız ən yaşlı təbəqələrdir. Bunlar ilk dəfə meydana çıxdıqları vəziyyətdə olduqca təkamül keçirmiş bir şəkildədir. Sanki heç bir təkamül tarixi keçmədən o vəziyyətdəcə orada meydana gəliblər. Təbii ki, bu ani meydana çıxma yaradılışçıları olduqca məmnun edir." .
Mənbə
http://en.wikipedia.org/wiki/Cambrian_explosion
http://tekamulaz.blogspot.com/2013/08/kambri-partlays.html
Xarici keçidlər
http://sekulyarizm.org/11-t-kamuel/162-kambrien-partlamas%C4%B1
Göylər məscidi
Göylər məscidi — Azərbaycanın Şamaxı rayonunun Göylər kəndi ərazisində yerləşən tarixi-memarlıq abidəsi. XII-XIII əsrlərdə inşa edilən məscid Şamaxı rayon mərkəzindən 16 km cənub–qərbdə yerləşir.
Tarixi
Üslub xüsusiyyətlərinə görə binanın tikilmə tarixi XII əsrə aid edilir. Qədim qəbristan, karvansara kompleksi və Pirmərdəkan türbəsi məscidin ətrafında yerləşir.
Qurban Qurbanov (əsgər)
Qurban Qurbanov - Azərbaycanlı şəhid
San-Marino (şəhər)
San-Marino — şəhər San-Marinonun paytaxtı və doqquz bələdiyyəsindən biridi. Ərazisi 7,09 km² olan şəhərin əhalisi 4,128 nəfərdir. Monte Titano'nun zirvəsinə yaxın bir yerdə qurulmuşdur. Dəniz səviyəsindən 749 metrə hündürdə qurulmuşdur.
Tarix
San-Marinoda Monte Titano dağı üzərindəki üç qala 2008-ci ilde UNESCO Ümumdünya irsinə salınmışdır.
thumb|Monte Titano dağı üzərindəki üç qalanın uzaqdan görünüşü.
Ayçınqıl aşırımı
Ayçınqıl və ya Ay-çonqal aşırımı — Ordubad rayonu ərazisində, Zəngəzur silsiləs inin suayırıcısında, Vənəndçayın mənbəyində aşırım (hünd. 3362,0 m). Mehri-Ordubad batolitinin Üst Oliqosen-Alt Miosen yaşlı porfirvari-qranitoid formasiyasına aid kvars lı siyenit-diorit ləri yaran, yamac ları sıldırımlı, səthi qayalı gəzdəkdir. Tektonik cəhətdən Zəngəzur qalxım zonasının cənub-qərb cinahında yerləşir. Ətrafında şimal-şərq istiqamətli eyniadlı dərinlik qırılması və onun şaxələri müşahidə olunur. Ay-çonqal aşırımı Ordubad rayon u ərazisində Ayçınqıl aşırımının yerli əhalisi arasında işlədilən başqa adı (Aiçınqıl aşırımı).
Fer adası
Fer adası — Şotlandiyada Orkney adaları ilə Şetland adları arasında qalan Böyük Britaniyaya məxsus ada.
Coğrafiya
Fer adası 4,8 km uzunluğunda, 2,4 km genişliyində və 7,8 km2 sahəyə sahib və Böyük Britaniyanın ən təcrid olunmuş adasıdır. 1900-cü illərdə əhalisinin sayı 400 nəfər ikən, hazırda 68 nəfərdir. Qərb sahillərinin hündürlüyü 200 m olan qayalıqlardan ibarətdir.
Tarixi
thumbnail|Adanın 1539-cu ilə aid xəritəsi|left 20 avqust 1588-ci ildə İspaniya armadasına məxsus gəmi "El Gran Grifon" Fer adasının sahillərində batmışdır. Qalıqları 1970-ci ildə tapılmışdır.
İkinci dünya müharibəsi zamanı Böyük Britaniya hökuməti adada radar staniyası qurmuşdur. 17 yanvar 1941-ci ildə bir Almaniyanın "Heinkel He 111" bombardman təyyarəsi adada qəza etmişdir. 5 pilotdan 2-si ölmüş və adadakı məzarlıqda dəfn olunmuşdur. Təyyarənin qalıqları hələ də adadır.
Biologiya
Fer adası 1954-cü ildə köç quşlarını öyrənmək üçün "National Trust for Scotland" tərəfindən satın alınmışdır. Burada Anthus gustavi, Locustella lanceolata, Locustella certhiola kimi quş növləri yaşamaqdadır.
Kriptodepresiya
Kriptodepressiya (yun. kryptos-gizlədilmiş, gizlin və lat. depressio-enmə, basılma) — dibi dəniz səviyyəsindən aşağıda, suyun səviyyəsi isə dəniz səviyyəsindən yuxarıda olan, su ilə depresiyaya deyilir. Məs: Baykal, Ladoqa, Viktoriya, Tanqanika gölləri kriptodepressiyadır. Xəzər və Ölü dəniz isə kriptodepressiya deyil, çünki onlarda suyun səviyyəsi dəniz səviyyəsindən aşağıəda yerləşmişdir ( Xəzər dənizinin səviyyəsi dəniz səviyyəsi dəniz səviyyəsindən aşağıda yerləşmişdir) Xəzər dənizinin səviyyəsi-28 m, Ölü dənizin isə-392 m).
Vedeno
Vedeno — Çeçenistan Respublikası, Vedeno rayonu ərazisində yerləşən kənd. İnzibati cəhətdən Vedeno rayonunun və Vedeno kənd sovetliyinin mərkəzidir. Vedeno kənd inzibati vahidliyinin yeganə yaşayış məntəqəsidir.
Coğrafiya
Kənd Vedemo rayonunun mərkəzində, Xulxulau və Axkiçu çayları arasında yerləşir. Qroznı şəhərindən 67 km cənub-şərqdədir.
Kənd faktiki olaraq şimal-qərbdə Zelamxin-Kotar, cənub-şərqdə isə Dışne-Vedemo kəndlərinə birləşmişdir. Yaxınlığında yerləşən digər yaşayış məntəqələri: cənub-qərbdə Neftyanka, qərbdə Eşilxatoy, şimal-şərqdə Ersenoy.
Kənd ərazisi dəniz səviyyətindən ortalama olaraq 722 metr yüksəklikdə yerləşir. Kəndin cənub hissəsindən Xoroç silsiləsi keçir.
Baş Qafqaz silsiləsinin yaxınlığına görə iqlim rütubətli və mülayimdir. Havanın orta illik tremperaturu +9.0°С təşkil edir. İyul ayının orta temperaturu +21.5°С, yanvar ayının orta temperaturu isə -4.0°С-dir. Orta illik yağıntının miqdarı 600 mm-dir.
Tarixi
250px|thumb|Teodor Qorşelt. Vedeniya kəndinin mühasirəsi (1859) XIX əsrin ortalarında Şimali Qafqaz imamlığının sonuncu paytaxtı olmuşdur — 1829—1859-ci illərdə Dağıstan və Çeçenistan ərazisində mövcud olmuş teokratik islam dövləti.
1 aprel 1859-cu ildə Qafqaz müharibəsinin gedişində kənd rus qoşunları tərəfindən ələ keçirilmişdir. Bundan sonra kənddə Vedemo qalası inşa edilmişdir.
1919-cu ilin sentyabr ayından 1920-ci ilin mart ayına qədər mövcud olmuş Şimali Qafqaz Əmirliyinin mərkəzi olmuşdur. Bir islam dövləti olan əmirlik, Çeçenistan, Qərbi Dağıstan ərazisində avar əsili Uzun Hacı tərəfindən qurulmuş və Anton Denikin ordusubna qarşı vuruşmuşdur. Vedenoda əmirlik üçün pullar dərc edilirdi. Pul üçün müxtəlif növ kağızdan istifadə edilirdi.
Çeçen və İnquş MSSR-ndan çeçen və inquşların Mərkəzi Asiyaya deportasiyası zamanı Vedeno qorunub saxlanılan nadir kəndlərdən biri olmuşdur. Bununla belə RSFSR Ali Sovetinin 7 iyun 1994-cü il qərarına əsasən ÇİMSSR ərazisinə daxil olan Vedeno rayonu ərazisində Dağıstan MSSR Vedeno rayonu təşkil edilir.
Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının bərpasından sonra rayon yenidən respublikanın tərkibinə qatılır.
Birinci Çeçenistan müharibəsi zamanı Vedeno 3 iyun 1995-ci ildə ruslar tərəfindən ələ keçirilir və kompaniyanın sonlarına qədər əldə saxlanılır.
İkinci çeçen müharibəsində, 17 noyabr 1999-cu ildə Vedemoda rus qounları Vedenoi uğrunda gedən döyüşlərdə ağır itki vermişdir. nəticədə 12 nəfər ölmüş və 2 nəfər əsir götürülmüşdür. Vedeno yenidən 2000-ci ilin 11 yanvar tarixində ələ keçirilmişdir.
2001-ci ilin avqustunda mücahidlər kənddə müntəzəm rus qoşunları ilə toqquşdu və bu zaman hərbi komendantın ofisinə hücum edildi. .
Əhali
2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasının məlumatlarına görə kəndin milli tərkibi haqqında aşağıdakı məlumatlar verilmişdir :
Fauna
1999-cu ildə rayon ərazisində, Vedeno kəndionin yaxınlığında rus herpotoloqlar, Qafqaz kərtənkələsinin yerli yarımnövünü aşkarlayırlar. Yarımnövün adı kəndin adı ilə olaraq adlandırılır
Mahnı qanadlarında (film, 1972)
Məzmun
Film-konsert tamaşaçıları bir saat ərzində mahnının qanadlarında gəzdirir, onları Bakının füsunkar gözəlliyi, geniş panoramı ilə tanış edir. Konsertin əsas iştirakçıları müğənnilərdən Polad Bülbüloğlu, İlhamə Quliyeva, Flora Kərimova, Oqtay Ağayev, beynəlxalq və ümumittifaq müsabiqələr laureatı "Qaya" Vokal Kvarteti, "Sevil" Vokal İnstrumental Ansamblı, Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının oğlanlardan ibarət rəqs qrupu və başqa yaradıcılıq kollektivləridir. Müğənnilər bəstəkarlardan Tofiq Quliyevin, Cahangir Cahangirovun, Xəyyam Mirzəzadənin, Oqtay Kazımovun, Tofiq Babayevin, Vasif Adıgözəlovun mahnılarını ifa edirlər. Bəstəkar Polad Bülbüloğlu öz mahnılarını oxuyur.
Film haqqında
Film Mərkəzi Televiziyanın (Moskva) sifarişi ilə çəkilmişddir.
Filmdə Cavan Zeynallı "Abşeron" (mus.: Tofiq Quliyev), "Neft Daşları haqqında mahnı" (mus. Tofiq Quliyev), Flora Kərimova "Yağma yağış" (mus.: Xəyyam Mirzəzadə), "Qaytar eşqimi" (mus. Oqtay Kazımov söz: Fikrət Qoca), "Tələsir qatarlar" (mus. Vasif Adıgözəlov), Polad Bülbüloğlu "Bakı haqqında mahnı" (mus. P.Bülbüloğlu), "Ürək nəğməsi" (mus. P.Bülbüloğlu), Oqtay Ağayev "Gözəl yurdum" (mus. Solovyov-Sedoy və Tofiq Quliyev), "Bu şəhərdə" (mus. Tofiq Babayev), İlhamə Quliyeva "Sırğalar" (mus. X.Mirzəzadə), Cavanşir Əliyev "Bakının qızları" (mus: O.Kazımov), "Gün başlayır" (mus.: T.Babayev) mahnılarını ifa edirlər. Həmçinin filmdə Çinar Rəqs Ansamblının "Yallı" və "Lirik rəqs"i, Azərbaycan Dövlət Filarmoniyası Rəqs Ansamblının "İgidlər" rəqsi, Sevil Vokal Kvartetinin "Qarabağ" (mus. Cahangir Cahangirov) mahnısı, Qaya Vokal Kvartetinin "Çal-oyna" mahnısı yer almışdır.
Elöd
Elöd — 7 macar qəbiləsindən biri olan Nyek qəbiləsinin başçısı. O qəbiləsini indiki Macarıstana doğru yönləndirmişdi və Balaton gölü ətrafında yurd salmışdı.
Eritroksilum
—  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Anthemis gillettii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Eritroksilum
Növləri
[[SS 2 (*
Neoseiulella corrugata
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Leo Huberman
Leo Huberman (17 Oktyabr 1903 - 9 Noyabr  1968) Amerikalı sosialist yazıçı.
Joseph və Fannie Kramerman Hubermanın on bir uşağının ən kiçiyi olaraq Nyuark, Nyu Cersidə dünyaya gəlmişdir. On bir yaşından etibarən həm oxumuş, həm də fabriklərdə, bir elektrik işçisinin yanında və poçtda işləmişdir. Nyuark Dövlət məktəbini bitirdikdən sonra 1926-cı ildən etibarən Greenwich Villageda özəl bir məktəbdə müəllimlik etmiş, 1932-ci ildə ilk kitabı We the People (“Biz insanlar”)I çap etdirdikdən sonra Londona gedərək London İqtisad Məktəbində bakalavr təhsilinə başlamışdır. Daha sonra Nyu-York Universitetini dərəcə ilə bitirmiş və 1937-ci ildə magistraturanı bitirmişdir. Kolumbiya Universitetində social elmlər fakültəsində sədr vəzifəsinə təyin edilmişdir. 1940-cı ildən etibarən U. S. Week adlı jurnalda redaktor və köşə yazarı kimi işləmişdir. 1949-cu ildə Paul Sweezyilə birgə “Monthly Review” adlı jurnalı yaratmış və burada işləmişdir.
İqtisadiyyat və tarixin harmoniyası şəklində qələmə aldığı Orta əsrlərdən bu günə istehsal üsullarını araşdıran Man's Worldly Goods (“İnsanın dünyəvi mülkü”) adlı kitabı çap olunmuşdur.
Əsərləri
Man’s Worldly Goods: The Story of The Wealth of Nations  (“İnsanın dünyəvi mülkü: Xalqları sərvəti tarixi”) və We The People(“Biz insanlar”)  ilkin olaraq gənc insanlar üçün yazılsa da, sonralar yetkin insanlar üçün yenidən gözdən keçirilmişdir.
Mənbə
https://en.wikipedia.org/wiki/Leo_Huberman
Azaldılmış göstərişlər toplusuyla hesablama
Azaldılmış göstərişlər toplusuyla hesablama (en. Reduced instruction set computing (RISC)) - nisbətən az sayda özəl göstərişlər toplusunun cəld və səmərəli yerinə yetrilməsinə yönəli mikroprosessor arxitekturası tipi. Prosessorun yalnız məhdud sayda sadə göstərişləri yerinə yetirə bilməsi hesabına belə mikroprosessorlu kompüter çox sürətli işləyir. Bu sadə göstərişlərdən daha mürəkkəb göstərişlər formalaşdırmaq mümkün olduğundan RISK prosessorları dar ixtisaslaşdırılmış olmur. Ancaq mürəkkəb göstərişlərin yerinə yetirilməsi zamanı RISK mikrosxemləri CISC mikrosxemləri ilə müqayisədə yavaş işləyir, çünki belə göstərişləri daha sadə göstərişlərə “bölmək” lazım gəlir.
Ural FK
Ural FK – Rusiya Premer Liqası nda çıxış edən klub. Ural Yekaterinburq şəhərini təmsil edir. Klub 1930-cu ildə yaranıb.
Pediment
Pediment-  lat. pedamentum- dayaq, pedis- ayaq/- ana süxurlarda əmələ gəlmiş və nazik kövrək çöküntü qatı ilə örtülmüş, az meylli denu­dasion düzənlik. Əsasən semiarid və arid iqlim şəraitində səthi yu­yulma və şırnaqlı axınlarının təsiri altında dik yamacların paralel geriyə çəkilməsi nəticəsində onların ətəyində əmələ gəlir.
Cibril Sisse
Cibril Aruun Sisse (, ; 12 avqust 1981, Arl, Fransa) — Kot-d'İvuar mənşəli Fransa futbolçusu, İsveçrə futbol klubu olan "İverdon Sport" FK-un hücumçusu. 2002–2010-cu illərdə Fransa milli futbol komandasının tərkibində olaraq dünya çempionatlarında iştirak etmişdir. 2005-ci ildən bəri ləqəbi "Frodşam Mülk Lordu"dur.
Sisse, Kot-d'İvuardan Fransaya köçən bir müsəlman ailəsində anadan olmuşdur. Ailənin yeddinci və ən kiçik uşağı idi. Onun atası Manqe Sisse (1945–2009) peşəkar bir futbolçu idi. 1970-ci ildə Afrika Millətlər Kubokunda, Kot-d'İvuar milli futbol komandasının kapitanı olmuşdur. 1974-cü ildə Manqe ailəsi ilə birlikdə Cibrilin anadan olduğu Fransaya köçmüşdür.
Cibril Sisse futbol karyerasına 8 yaşında, "Arl-Avion" FK-da başlamışdır. Burada 7 il oynadıqdan sonra, klubu tərk etmişdir. Bundan sonra, 6 ay "Nim Olimpik" FK oynayan Sisse, daha sonra "Oser" FK-un gənclər heyətinə qoşulmuşdur. 1998-ci ildə A dərəcəli kluba getməzdən əvvəl, 2 il burada oynamışdır. Sisse "Oser" FK-da oynadığı 6 mövsümdə 166 oyun keçirmiş və 90 qol vurmuşdur. Sisse 2004-cü ildə, İngiltərə Premyer Liqasında oynayan "Liverpul" FK-a transfer olmuşdur. Cibril burada 82 oyun keçirmiş və 24 qol vurmuşdur. "Liverpul" FK-dakı karyerasını bitirmək istəyən Sisse, 2006-cı ildə "Olimpik Marsel" FK-a icarəyə alınmışdır. Ertəsi mövsüm "Olimpik Marsel" ilə 5 illik bir müqavilə imzalamışdır. 2008-ci ildə "Sanderlend" FK-a icarəyə alınmasıyla, İngiltərə Premyer Liqasına qayıdan Sisse, burada 38 oyun keçirmiş və 11 qol vurmuşdur. 25 iyun 2009 tarixində Yunanıstan klubu olan "Panatinaykos" FK ilə 8 milyon avroluq transfer haqqına 4 illik bir müqavilə imzalamışdır. "Panatinaykos" FK-dakı ilk ilindən sonra, klubu olan sədaqətini göstərmək üçün sağ dizinə klubun simvolu olan yonca tatuirovkası elədi. Cibril 2011-ci ildə klubda "irqçiliyə" məruz qalmasından sonra, klubun rəhbərliyinə ayrılmaq istədiyini demişdir. Cibril "Panatinaykos" FK-da 89 oyun keçirmiş və 55 qol vurmuşdur. 12 iyul 2011 tarixində Seriya A klublarından biri olan "Latsio" FK-a transfer olmuşdur. Burada 27 oyun keçirən və 5 qol vuran Sisse, 31 yanvar 2012 tarixində "Kuinz Park Reyncers" FK-a transfer olmuşdur. Sisse 20 yanvar 2013 tarixində Qətər klubu olan "Əl-Qərəfa" FK-a icarəyə alınmışdır. Burada 17 oyun keçirdikdən və 5 qol vurduqdan sonra "Kuban Krasnodar" FK-a transfer olmuşdur. Sisse "Kuban Krasnodar" FK-da 25 oyun keçirmiş və 5 qol vurmuşdur. Daha sonra "Bastiya" və "Sent-Piyeroz" futbol klublarında oynayan Sisse, 2015-ci ildə karyerasını bitirdiyini açıqlamışdı. 2017-ci ildə futbol karyerasına geri qayıdan Sisse, hal-hazırda İsveçrənin "İverdon Sport" FK-da oynayır. Cibril Sisse 17 illik futbol karyerasında 579 oyun keçirmiş və 248 qol vurmuşdur.
Cibril Fransa milli futbol komandasında debütünü 18 may 2012 tarixində, Belçika millisinə qarşı etmişdir. Cibril Sisse 2003 FİFA Konfederasiyalar Kubokunu qazanan Fransa millisinin heyətində oynayırdı. 2006 FİFA Dünya Kubokundan əvvəl Çin ilə keçirilən yoldaşlıq oyununda, Çin komandasının kapitanı Cen Cinin müdaxiləsiylə ayağı qırılmışdır. UEFA Avro 2008-in seçmə mərhələsində komandanın formasını geyməsinə baxmayaraq, müsabiqəyə seçilən heyətdə oynaya bilməmişdir. 2010 FİFA Dünya Kubokunda Raymon Domenekin seçdiyi 23 nəfərlik heyətdə özünə yer tapa bilmişdir.
İlk illəri
Cibril Sisse, 12 avqust 1981 tarixində Fransanın Provans-Alp-Kot-d'Azur bölgəsində yerləşən Arl şəhərində anadan olmuşdur. Atası 1974-cü ildə Fransaya köçənə qədər Kot-d'İvuar milli futbol komandasının kapitanı olmuşdur. Cibril qardaşları Nma, Damaye, Abou, Fode, Seni və Həmiddən sonra ailənin yeddinci və son uşağı idi. Sisse 11 yaşında futbol oynamaq üçün evindən ayrılmışdır.
Oser
Karyerasına "Nim Olimpik" FK-da başlayan Sisse, 15 yaşında ikən "Oser" FK ilə müqavilə imzalamışdır. 1999-cu ildə Qambardella Kubokunu qazanmışdır. 1998–99 mövsümündə A səviyyəli kluba yüksəlmiş və Liqa 1-dəki ilk oyununu 20 mart 1999 tarixində, "Pari Sen-Jermen" FK-a qarşı keçirmişdir. Sisse oyuna 77-ci dəqiqədə Tomas Deniadın yerinə daxil olmuş, klub isə matçı 1-0 hesabla uduzmuşdur. Sisse, klubdakı ilk mövsümü olan 1998–99 mövsümündə yalnız bir oyun keçirmişdir. İkinci mövsümdə də oxşar bir hal baş verdi. Bu mövsümdə Sisse yalnız iki oyun keçirmiş və qol vura bilməmişdir.
2000–01 mövsümü ərzində klubun baş məşqçisi olan Daniel Rolland, Sisseni ən ucda oynadmışdır. 5 avqust 2000 tarixində "Mets" FK-a qarşı oynadıqları matça sonradan daxil olan Sisse, oyuna girdikdən 10 dəqiqə sonra Liqa 1-dəki ilk qolunu vurmuş və kluba qalibiyyət gətirmişdir. Liqadakı ikinci qolunu 26 avqustda "Sent-Etyen" FK-a qarşı olan oyunda yenə son dəqiqələrdə vurmuşdur. Sisse müntəzəm olaraq matçalara çıxdığı ilk mövsümü olan 2000–01 mövsümündə 25 oyun keçirmiş və 8 qol vurmuşdur. Bu mövsümdən sonra, "Oser" FK-un qoşulduğu 2000 UEFA İntertoto Kubokunda "Volfsburq" FK-a qarşı oynadığı 5-ci turnir matçında Avropa kuboklarındakı ilk qolunu vurmuşdur. Bu vaxtlarda klubun baş məşqçisi olan Loran Blan ilə "Mançester Yunayted" FK-un baş məşqçisinin oyunlardan birini izləməyə getməsi, Sissenin "Yunayted"ə transferinin yaxın olduğu haqda xəbərlərin yayılmasına səbəb olmuşdur.
2001–02 mövsümünün daha ilk həftəsində oynadıqları və 5–0 hesabıyla qazandıqları "Stad Renn" qarşılaşmasında 4 qol vurmuşdur. Həmin mövsüm çempionatlıq üçün uzun bir mübarizə verdikdən sonra, "Oser" liqanı üçüncü yerdə bitirdi. Sisse həmin mövsümdə 29 oyun keçirmiş və 22 qol vurmuşdur. Mövsüm əsnasında "Liverpul"un gözləmə siyahısına girmişdir. Liverpula transferi haqda, "Əgər bir seçim etsəydim, İngiltərəyə gedərdim. Bilirəm ki, ingilis liqası mənim tərzimə ən yaxşı uyğun gələn liqadır və qəbul edirəm, mən Liverpul üçün əhəmiyyətsiz bir seçiməm." demişdir. Digər tərəfdən göstərdiyi uğurdan sonra Fransa milli futbol komandasının heyətinə qoşulan Sisse, futbol komandasının formasını da ilk dəfə bu mövsümdə geyinmişdir.
2002–03 mövsümündə tez-tez zədələnən Sisse, klubun Çempionlar Liqasındakı heyətində yer almışdır. 13 avqust 2002 tarixində "Boavişta" FK-a qarşı oynadıqları oyunda "Oser", matçı Sissenin 71-ci dəqiqədə vurduğu qol ilə qazanmışdır. Bu qol Sissenin Çempionlar Liqasındakı ilk qol idi. İkinci oyun 0-0 hesabıyla heç-heçə bitdiyindən, "Oser" qrup mərhələsinə qala bilmişdir. Qruplarda 2 qalibiyyət əldə edə bilən klub, üçüncü olaraq yoluna UEFA Kubokunda davam etmişdir. Bu müddətdə zədələnən Sissenin boşalan yerini Bencani Mvaruari doldurmuşdu. UEFA Kubokunda 4-cü tura qədər ilərləyən klub, bu turda "Liverpul" FK-a məğlub olmuşdur. Digər tərəfədn Fransa Kubokunda yoluna davam edən "Oser" FK, 31 may 2003 tarixində keçirilən finalda "Pari Sen-Jermen" FK-u 2-1 hesabı ilə məğlub edərək çempion olmuşdur. Bu kubok Cibril Sissenin əldə etdiyi ilk müvəffəqiyyət olmuşdur. Cibril bu mövsümdə 45 oyun keçirmiş və 21 qol vurmuşdur.
Gələn mövsümün ilk rəsmi oyununu 26 iyul 2003 tarixində Fransa Super Kubokunda "Olimpik Lion" FK-a qarşı oynayan "Oser", oyunda 2-1 hesabla məğlub olmuşdur. Klubu tərk edəcəyi haqda mətbuatda çıxan xəbərlərə qarşı klub rəhbərliyi tərəfindən edilən izahatlarda Sissenin klubda bir mövsüm daha qalacağı bildirilmişdir. 2003-04 mövsümünə yaxşı bir giriş edə bilməyən Sisse ilk qolunu 30 avqust 2003 tarixində liqanın beşinci matçı olan Oser-"Renn" oyununda vurmuşdur. 4 oktyabr 2003 tarixində "Lill" FK-a qarşı oynadığı matçda het-trik etdi. Qollarını vurmağa davam edən Sisse, pis başladığı mövsümdə də 26 qol vuraraq liqanın bombardiri olmuşdur. "Oser FK" liqanı dördüncü yerdə bitirmişdir. Bunun nəticəsində klub UEFA Kubokuna qoşulmaq haqqı qazandı. Müsabiqədə dördüncü tura qədər ilərləyən Oser, burada "PSV Eyndhoven" FK ilə uyğunlaşdı, lakin oynadığı oyunları müvafiq olaraq 1-1 və 0-3 hesabları ilə bitirdikdən sonra müsabiqəni tərk etməli oldu. Müsabiqədə keçirdiyi 7 oyunda 2 qol vuran Sisse, aralarında "Arsenal", "Liverpul" və "Mançester Yunayted"in olduğu İngiltərə klubları tərəfindən gözləmə siyahılarına əlavə edildi. Futbolçu, "Silven Viltor, Tyerri Anri və Petrik Viyeyra ilə danışdım və ora cənnət kimi səslənir." şəklində etdiyi açıqlamada İngiltərəyə getmə istəyi haqda məlumat vermişdir. Sisse Liverpul ilə 14 milyon avroluq bir müqavilə imzaladı. Cibril Sisse, "Oser FK" heyətində liqada vurduğu 70 qol ilə, 94 qol vuran Ancrey Şarmaxdan sonra klubun liqa tarixindəki ən çox qol vuran ikinci futbolçusu olmuşdur.
Liverpul
Liverpulda ilk oyununu 14 avqust 2004 tarixində "Tottenhem FK"-a qarşı keçirmiş, ilk qolunu da orada vurmuşdur. "Liverpul" FK-dakı ilk mövsümündə Sisse bütün müsabiqələr daxil olmaqla 23 oyun keçirmiş və 11 qol vurmuşdur. 30 oktyabr 2004 tarixində "Blekbörn Rovers" FK-a qarşı oynadıqları matçda zədələnməsinə görə liqada yalnız 19 oyun keçirmişdir. Sisse ilə Blekbörn futbolçusu Ceyms MekEveli top üçün mübarizə edərkən Sisse yıxılmış, baldır və kiçik baldır sümükləri qırılmışdır. Fizyoterapist Derl Martin "Sağalma müddəti altı və ya doqquz, ən pis ssenariyə görə on səkkiz ay ola bilər." demişdi. Daha sonra Sissenin ayağı gipsə alındı və ayağındakı qırığa görə mövsümü bitirdiyi deyildi, ancaq 13 aprel 2005 tarixində Liverpulun "Yuventus" FK ilə olan Çempionlar Liqasının dörddəbir finalının ikinci oyununda, matçın 75-ci dəqiqəsində oyuna daxil olmuşdur. Liverpulun "Aston Villa" ilə oynadığı və 2-1 hesabıyla qazandığı mövsümün son Premyer Liqa oyununda klubun iki qolunu da o vurmuşdu. 2005 UEFA Çempionlar Liqasında, "Milan" FK-a qarşı olan oyunda bir qol vurmuşdur.
2005–06 mövsümü ərzində, "Liverpul"un baş məşqçisi Rafael Benitez, Sisseni bir neçə dəfə sağ qanadda oynatmışdı. 28 dekabr 2005 tarixindən bəri keçirdiyi 15 oyunda qol ata bilməyən Sisse, 19 mart 2006 tarixində "Nyukasl" FK-a qarşı oynalınan matçda penaltidan qol vurmuş, ancaq daha sonra etdiyi hərəkətlərə görə sarı vərəqə almışdı. Etdiyi hərəkətlərdən sonra Sisse, "Nyukasl" FK-nun azarkeşlərindən üzür istəmişdir. Daha sonra Liverpulun rəsmi veb-saytından "Kobud olmaq istəməmişdim, qol vurduqdan sonra sadəcə sevinmişdim. Əgər onlara qarşı nalayiq davrandığımı fikirləşirlərsə, onlardan üzr istəyirəm." şəklində bir açıqlama paylaşmışdır. 2005 UEFA Superkubokunda iki, 2006 İngiltərə Federasiya Kubokuda isə, bir qol vurmuşdur. Liverpul, iki kubokda da çempion olmuşdur.