cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Klivlend Klinikası
Heydər Əliyev və Klivlend Klinikası
Azərbaycanın keçmiş prezidenti Heydər Əliyev Klivlend Klinikasında bir neçə dəfə müalicə almışdır. 1999-cu ildə o, həkimlərin məsləhəti ilə Klivlend Klinikasında əvvəlcə müayinədən keçmiş, sonra isə onun ürəyində cərrahiyyə əməliyyatı aparılmışdır. 2000-ci ilin sentyabr və 2002-ci ilin fevral aylarında H. Əliyev yenidən Klivlend şəhərinə yola düşmüş və Klivlend Klinikasında müayinədən keçmişdir.
Sonuncu dəfə Heydər Əliyevin vəziyyəti 2003-cü ilin aprel ayında Cəmşid Naxçıvanski adına hərbi litseyin məzunları qarşısında çıxış edərkən pisləşdi. Bir müddət o, Bakıda öz fəaliyyətini davam etdirsə də, səhhəti ona normal işləməyə imkan vermədi. Səhhətinin pisləşməsi nəticəsində H. Əliyev iyulun 8-də tibbi müayinədən keçmək üçün Ankarada yerləşən Gülhanə Hərbi Tibb Akademiyasına, avqustun 6-da isə müalicə və müayinəsini davam etdirmək üçün Ankaradan ABŞ-nin Klivlend şəhərinə yola düşdü. 2003-cü ilin oktyabrında o, öz namizədliyini İlham Əliyevin xeyrinə geri götürmüş və Klivlend Klinikasında səs vermişdir. 2003-cü il dekabr ayının 12-də Bakı vaxtı ilə saat 19.00-da Amerika Birləşmiş Ştatlarının Klivlend şəhərinin tibb klinikasında Azərbaycan xalqının ümummilli lideri, Azərbaycan Respublikasının eks-prezidenti Heydər Əlirza oğlu Əliyev uzun sürən ağır xəstəlikdən sonra vəfat etmişdir.
Orta illik temperatur
Temperatur
Temperatur-cisimlərin qızma dərəcəsini xarakterizə edən fiziki kəmiyyətdir. Temperatur termometr adlanan cihala ölçülür.
Həmçinin bax
Temperatur, Orta sutkalıq temperatur,Orta aylıq temperatur
Xarici keçidlər
Temperaturun öLÇÜLMƏSİ
Həmədan türkləri
250px|thumb|Həmədan Ostanı Həmədan ostanının türkləri — İran İslam Respublikasında yaşayan Türk millətinin bir qismidir. Kompakt halda (Bahar şəhristanı, Rəzən şəhristanı, Kəbudər Ahəng şəhristanı, Famenin şəhristanı və Dərgəzin şəhristanı)nda və qismən (Həmədan şəhristanı, Əsədabad şəhristanı və Məlayer şəhristanı)nda yaşayırlar. Danışdıqları dil Azərbaycan dilidir. Həmədan ostanının 980 kəndinən 562 kəndində türklər yaşayılar.
Əhali
İranda rəsmi və qeyri-rəsmi statistikaya görə, Azərbaycan türkləri Həmədan ostanının 58.90%-ni təşkil edirlər. Yəni bu ostanın 1.758.268 nəfər əhalisinin 1.036 milyonu Azərbaycan türkləridir.
Kanada qaraçöhrəsi
(Taxus canadensis) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Phytoseius balcanicus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Axtı
Axtı kəndi (ləzg. Ахцагь, Ахцегь ), Dağıstanda Axtı rayonunun inzibati mərkəzi və "Axtı kənd sovetinin " yaşayış məntəqəsidir. Dağıstanın əsas tarixi və mədəni mərkəzlərindən biridir.
Coğrafiya
thumb|250px|Axtıdan bir görünüş Axtı kəndi, Dağıstan Respublikasının cənubunda, Axtıçayın Samurçaya töküldüyü vadidə yerləşib boz daşlardan ibarət dağlarla əhatə olunmuşdur: Qestinkil 2788 m, Uxindağ 1870 m, Şalbuzdağ 4142 m, Yarusadağ 3584 m. Axtı şimaldan Samur silsiləsi, cənub-qərbdə Helmets-Axtın silsiləsi, cənub-şərqdən Şalbuzdağdan uzanan yan silsilələrə bitişir.
Flora və fauna
Kənddə dağ qartalları, Qafqaz aqaması (kərtənkələ ), ilanlar, əqrəblər, zəhərli hörümçəklər, kirpi var. Axtı yaxınlığında dovşanlar, dələlər, tülkülər, canavar, çaqqallar, vaşaq, cüyür, nəcib maral, vəhşi qabanlar var.
Mineral mənbələr
Axtıçay çayının sol sahilindəki kənd mərkəzindən beş kilometr cənub-qərbdə, dərədə, Axtı mineral bulağı mövcuddur. Bütün Axtı mənbələri qələvidir və səthə 1400-1700 metr dərinlikdən gəlir. Mənbə temperaturu 38-40 °C ilə 65-68 °C arasında dəyişir. Temperaturun dəyişməsi mövsümlə əlaqədardır. Öz-özünə su çəkən bulaqlar ilə yanaşı, oxşar bir tərkibli suyun əldə edildiyi, lakin daha yüksək duzluluğu (3,6 q / l-ə qədər) olan quyular var. Axtı mineral suyunun ümumi axın sürəti gündə 254.000 l, isti 10000 l təşkil edir. Burada "Axtı" balneoloji kurortu yerləşir.
Muzey
250px|thumb Axtıda iki muzey var, onlardan ən populyarı 1937-ci ildə qurulmuş, 12 mindən çox eksponatdan ibarət və keçmiş SSRİ-nin ən yaxşı kənd muzeyi olaraq tanınan Axtı Yerli Diyarşünaslıq Muzeyidir. Axtı Mədəniyyət və İncəsənət Muzeyi isə Dağıstandakı yeganə regional mədəniyyət və incəsənət muzeyidir. 10 mindən çox eksponatdan ibarətdir.
Teatr
Axtı Dağıstanda teatr sənətinin doğulduğu yer kimi tanınır, burada 1906-cı ildə Dağıstanda ilk olaraq 1949-cu ildə Dərbəndə köçürülmüş Ləzgi Dram Teatrı açıldı və "S. Stalski adına Dövlət Ləzgi Musiqili Dram Teatrı" adını aldı. 1956-cı ildə yeni, Axtı Milli Teatrı açıldı. Axtıda "Turi", "Şalbuzdağ", "Şarvili" folklor ansamblları və Sokolenok uşaq nümunəvi xalq çalğı alətləri orkestri var.
Hörner sxemi
Hörner sxemi (və ya Hörner üsulu) qismət çoxhədlisinin tapılması alqoritmi. Qalıqlı bölmənin tərifinə görə n dərəcəli çoxhədlisini,
Axtı
Festivallar
Axtılılar yaxınlıqda yerləşən Jaba kəndinin sakinləri ilə birlikdə Ləzgi Milli Çiçək Festivalı Tsukverin Suvar 'nı qeyd edirlər. Sovet vaxtı, bu tətildə axtılılardan başqa qonşu kəndlərin, digər bölgələrin və Dağıstan şəhərlərinin sakinləri toplaşırdılar.
Hörner sxemi
x-α
ikihədlisinə böldükdə qismət çoxhədlisi
Axtı
Festivallar
İyun ayının sonuncu şənbə günü Axtıda ləzgi milli eposunun qəhrəmanı Şarviliyə həsr olunmuş bir bayram keçirilir.
Hörner sxemi
n-1
İzahı
Tərifə görə bərabərliyinin sağ tərəfində mötərizələri açıb, onu x-in dərəcələrinə görə düzsək, iki çoxhədli bərabərlik şərtinə əsasən yaza bilərik ki,
Buradan, qismət əmsallarını və  r qalığını şəklində taparıq. Göründüyü kimi bölünən çoxhədlinin əmsalları və α məlum olduqda qismət çoxhədlisinin əmsallarını və
r
Qismət çoxhədlisinin bu üsulla tapılmasına Hörner sxemi deyilir və adətən, bu sxem cədvəl şəklində verilir. Bu cədvəlin birinci sətrində
P(x)
-in əmsalları, ikinci sətrində isə ardıcıl olaraq, bölmənin sərbəst həddi
Q(x)
-in əmsalları və qalıq yazılır. Nümunə: Deməli,, R=-31.
Nir Biton
Nir Biton və ya Nir Bitton (ניר ביטון‎; ) — israilli futbolçu. "Makkabi" klubunda çıxış edir.
İlk illər
Nir Biton 1991-ci ildə İsrailin Aşdod şəhərində anadan olmuşdur. Karyerasına yerli "Aşdod" klubunda başlamışdır. 2013-cü ilə qədər klubda oynayan Nir 123 oyuna 14 qol atmışdır.
Seltik
30 avqust 2013-cü ildə Nir Biton Şotlandiyanın "Seltik" klubu ilə 4 illik müqavilə imzalamışdır. Transferi üçün "Seltik" klubu £700.000 ödəmiş və sonrakı satışdan 20 % pay alacağını bildirmişdir. İlk oyununa 18 sentyabr 2013-cü ildə UEFA Çempionlar Liqasının qrup mərhələsində İtaliyanın Milan FK qarşısına 89-cu dəqiqədə çıxmışdır. 22 oktyabrda "Ayaks"a qarşı oyunda 77-ci dəqiqədə oyuna girən Nir 87-ci dəqiqədə Tulani Sereroya qarşı kobud hərəkətinə görə oyundan qovulmuşdur. 2013-2014 mövsümündə isə Turkish Airleness Antalya Kubokunda iştirak edib turnirin ən uzun oyunçularından biri olmuşdur.
Enderbi Torpağı
Enderbi Torpağı  — Şərqi Antarktida ərazisinin bir hissəsi olaraq, 44°38' və 59°34' şərq uzunluğunda qərararlaşır.
Coğrafiya
Qərbdən Kraliça Mod Torpağı, şərqdən isə Kemp Torpağı ilə əhatələnir. Kosmonavtlar dənizi sahillərini yuyur. Enderbi Topağının bir hissəsini təşkil edən Bernad yarımadasında 2300 metr hündürlüyə malik olan Neypier dağı yerləşir. Yarımada Kosmonavtlar dənizini Birlik dənizindən ayırır. Yarımada 100 km dəniz daxilinə uzanır.
Buz qatının qalınlığı mərkəzi hissədə 2000—2500 metr təşkil edir. Bəzi sahələr buzdan tam azad ola bilir. Enderbi Torpağının şərq hissəsində dağ massivi yerləşir.
Tarixi
Enderbi Torpağı ilk dəfə 1831-ci ildə Böyük Britaniya iqtisadi ekspedisiyasının rəhbəri Con Bisko tərəfindən aşkarlanmışdır. Ekspedisiyanı maliyyələşdirən Samuel Enderbinin şərəfinə adlandırılmışdır.
Bidens hassleriana
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Enderbi Torpağı
Tarixi
Enderbi Torpağının sahilində 1962-ci ildən fəaliyyət göstərən Malodyojnaya qütb stansiyası fəaliyyət göstərir.
Benjamin Briqs
Benjamin Briqs — kabus gəmi hesab olunan "Meri Kalest" gəmisinin kapitanı. "Meri Kalest" gəmisi küləyin təsiri ilə Cəbəllütariq boğazı istiqamətində hərəkət edərkən sahibsiz şəkildə aşkar edilmişdir. Gəminin kapitanı Benjamin Briqs, həyat yoldaşı Sara Briqs, iki yaşlı qızları Sofia Matilda və digər dörd nəfər itkin düşmüşdür.
Karl van Vexten
Karl van Vexten (tam adı Carl Van Vechten; 17 iyun 1880 – 21 dekabr 1964)  — Amerikan yazıçısı  və fotoqrafı. O, Harlem İntibahının nümayəndəsi Qeytruda Staynın ədəbi icraçısı olmuşdur.
Həyatı və karyerası
Ayova ştatının Sidar Rapids şəhərində anadan olan Vexten Çarles və Ada van Vexten ailəsinin ən gənc üzvü idi. O. 1898-ci ildə Vaşinqton Ali Məktəbini, daha sonra 1903-cü ildə isə Çikaqo Universitetini bitirmişdir. 1906-cı ildə Nyu-york şəhərinə köçür. Nyu-York Taymz jurnalında musiqi tənqidçisinin köməkçisi vəzifəsində işə qəbul olur. 1907-ci ildə operaya olan marağı  onu Avropaya səyahət etməyə vadar edir.
İlk uğursuz nikahından sonra 1914-cü ildə aktrisa Fane Marinoff ilə evləndi. Karl van Vexten ömrünün sonuna kimi bu xanımla birlikdə olsa da, ölümündən sonra onun 25 il homoseksuallığını ifadə edən şəxsi fotoları tapılmışdır.
1913-cü ildə Parisdə Qeytruda Stayn ilə görüşdü. Onlar uzun müddət dost idilər və ölümündən sonra Staynın kitablarını nəşr etdirdi. Eyni zamanda o, Afro-amerikan yazıçısı olan Nelli Larseni də dəstəkləyirdi.
1950-ci illərdə, yaşının çoxluğuna baxmayaraq, öz fikirlərini dəyişdirmədən Senator Makkartinin anti-kommunist tiradalarına qarşı çıxdı.
Axtıçay
Axtıçay (Kyabyakçayın yuxarı axınında, ləzgi. Ахцегьвацl) – Rusiyada çay (Dağıstan), Samurçayın sağ qoludur. Rutul  və Axtı rayonlarının ərazisindən axır. Uzunluğu - 63 km, hövzə sahəsi 963 km²-dir.
Coğrafiya
Axtıçay çayı Baş Qafqaz silsiləsinin şimal-şərq yamacındakı bulaqdan başlayır və Samurçayın sağ sahilindən axır. Axtıçay çayı Samurçayın ən bol sulu hövzəsidir. Çayın uzunluğu 63 km, ümumi düşmə 2300 m, su hövzəsi sahəsi 963 km², orta hündürlüyü 2590 m təşkil edir. Çayın çox hissəsi (84%) 2000 m-dən yuxarıdır.
Hidrologiya
Çay qidalanmasında ərimə suları, yağış və yeraltı sular demək olar ki, eyni əhəmiyyətə malikdir. İllik axınların paylanması bərabər deyil. Ən çox sulu çay may ayından avqusta qədərdir, illik axın həcmi 60% -i keçir. Təhlükəli hidroloji hadisələr çox vaxt fəlakətli daşqınları və sel suları şəklində müşahidə olunur (1988 və 1997).
Orta illik su axını - çayın ağzında 15,8 m³ / s, maksimum 550, minimum 1.75 m³ / s. Daşqınlar zamanı çayın suları çox palçıqlı olur. Suyun bulanıqlığı bəzi hallarda təqribən 120.000 q / m³-ə çatır.
Çay kəşfiyyatı və suyun idarə edilməsi
Çayın rejimi 3 sahədə öyrənildi: Xnov, Smuqul, Axtı. Çayın əhəmiyyətli su idarəetmə dəyəri var. Qonşu kəndlərin və tarlaların su təchizatı və suvarma üçün istifadə olunur. Axtı Su Elektrik Stansiyası (1957-ci ildə tikilmişdir) çay üzərində işləyir.
Armavia
Armavia — Ermənistanda hava daşımalarına həyata keçirən şirkət; beynəlxalq hava daşınmaları sahəsində erməni inhisarçısı. Şirkətin əsası 1996-cı ildə qoyulmuşdur. "Aviafin" MMC və "Mik Ermənistan Treydinq" MMC erməni təşkilatları tərəfindən təsis edilmişdir. Əsas aeroportu İrəvanda yerləşən "Zvartnos" hava limanıdır. Aviaşirkət 48-dən çoxda müntəzəm reysləri yerinə yetirir (Yaxın Şərq, Avropan, Asiya və Şimali Afrikanın şəhərləri). Əsas reys və çarter beynəlxalq uçuşları Zvartnos aeroportundan həyata keçirilirlər. 29 mart 2013 tarixində şirkətin müflis olduğu bəyan edildi. Ermənistandan, ən çox Rusiya, MDB həmçini Yaxın Şərq və Avropanın şəhərlərinə marşrutlar həyata keçirilirdi.
Uçuş nöqtələri
Armavia, Yaxın Şərq, Avropa və xüsusilə Rusiyada daxil olmaqla 31 nöqtəyə uçuşlar həyata keçirirdi.
Behbud Mustafayev
Behbud Mustafayev  — Roma-Katolik kilsəsi tarixində katolik din xadimi olan ilk azərbaycanlı, keşiş.
Həyatı
Behbud Mustafayev Azərbaycan Milli Aviasiya Akademiyasının məzunudur. Azərbaycan Respublikası Gömrük Komitəsində zabit olaraq çalışmışdır. 2008-ci ildə Bakıda Müqəddəs Bakirə Məryəmin Məsum Hamiləliyi kilsəsində xaç suyuna çəkilmişdir. 2011-ci ildə Sankt-Peterburqdakı "Məryəm - Həvarilərin Məlikəsi" seminariyasına qəbul olunmuşdur. Hal-hazırda Bakı şəhərində Gənclik metrostansiyasının yaxınlığında yerləşən Müqəddəs 2-ci İoann Pavel Katolik Prixodunda Baş Keşiş olaraq xidmətinə davam edir.
Mütaliə
thumb thumb
Mütaliə — hər hansı mətndə verilmiş məlumatı əxz etməyə yönəlmiş kommunikasiya – əlaqə fəaliyyətidir. Bu kommunikasiyada müəllif, çap məhsulu, oxucu və ya oxucu auditoriyası iştirak edir. Tədris proqramının tələbinə uyğun olaraq oxucu məfhumunun məzmununu açmağa ehtiyac duyulur.
Mütaliə elmi-nəzəri problem kimi
İstər ümumtəhsil, istərsə də ali və orta-ixtisas məktəblərinin tədris proqramında nəzərdə tutulan biliklər insanın həyata fəal müdaxiləsi üçün kifayət deyildir. Təcrübələr göstərir ki, heç bir ali məktəb öz məzunu olan mütəxəssisə müəyyən ixtisas üzrə müasir həyatın tələbi həcmində məlumat və biliklər məcmusunu verə bilmir. Bu isə təbii haldır. Çünki müəyyən vaxtla məhdudlaşan ali və orta ixtisas təhsili məktəblərinin proqramları lazımi bilikləri tam şəkildə özündə əks etdirmək imkanına malik deyildir. Ona görə də zamanın tələbinə uyğun olaraq rəsmi təhsillə şəxsi təhsil mütaliəsi paralel getməlidir. Bu baxımdan mütaliə mühüm elmi-nəzəri problemdir.
Müasir insanın mütaliəsi
Müasir insanın mütaliə tələbatının artmasını şərtləndirən amillərdən biri də elmi-texniki nailiyyətlərdir. Dünyanın qabaqcıl ölkələrində istehsal sahələrinin yeni-yeni texnika ilə silahlanması, yeni elmi kəşflərin, böyük elmi nailiyyətlərin meydana gəlməsi, yeni-yeni elm və bilik sahələrinin yaranması, eləcə də dünyada gedən ictimai-siyasi proseslər mütaliəni obyektiv sosial zərurətə çevirmişdir.
Mütaliənin istiqamətləri
Mütaliə: səviyyəsinin yüksəlməsinə, artmasına təsir göstərən ictimai əlaqə sistemidir.
Mütaliənin ictimai məzmunu özünü əsasən üç istiqamətdə göstərir: ədəbiyyatın qiymətləndirilməsi meyarı insana ictimai təsir amili və mexanizmi ilə şərtlənir. şəxsiyyətlər arasında əlaqə predmetidir və ictimai mütaliə atmosferi yaradır. fəaliyyətində əks olunur, onun dünyagörüşünün, əməyinin səmərəliliyini müəyyən edir.
Tikal
Tikal — Mayya sivilizasiyasının ən böyük şəhərlərindən biri, Mutul Krallığının paytaxtı. Qvatemalanın Peten bölgəsində yerləşir.
Mütaliə
Mütaliənin istiqamətləri
Mütaliə müasir dövrün və tarixi keçmişin hadisələri ilə yaxından tanış olmağa, ictimai münasibətlərin dərk edilməsinə, həyatda obyektiv baxışın formalaşmasına, eləcə də cəmiyyətin həyat tərzi üçün xarakterik olan etik, hüquqi və estetik normaların mənimsənilməsinə kömək edir.
Tikal
Tarix
Tikalda hindu məskəni hələ e.ə. VII əsrdən mövcud idi.
Mütaliə
Mütaliənin istiqamətləri
Mütaliənin tədris, təhsil və tərbiyə funksiyaları kompleks xarakter daşıyır. Bir-biri ilə qırılmaz surətdə bağlı olan bu proseslər də mütaliənin nəticəsi olaraq cəmiyyət tərəfindən toplanmış biliklərin mənimsənilməsi (tədris), bu biliklərin sisteminin yaradılması (təhsil) və şəxsiyyətin inkişafı gedişinin idarə edilməsi (tərbiyə) kimi ifadə olunur. Bu funksiyalar insanın məktəbə getdiyi ilk dövrdən ömrünün sonuna qədərki intellektual fəaliyyətində ifadə olunur.
Tikal
Tarix
B.e. I–IX əsrlərdə şəhər Mayya sivilizasiyasının mühüm mərkəzlərindən idi. Tədqiqatçıların hipotezinə əsasən, bu zaman Tikalda əhalinin sayı 100–200 min nəfər təşkil edirdi. X əsrin sonlarında bir sıra qiyam hadisələri nəticəsində şəhər yerli camaat tərəfindən tərk edilmişdi. Tikal adının mənası mayya dilindən tərcümədə "ruhların səslərinin eşidildiyi yer" mənasını verir. Heroqlifik yazılarda şəhərin daha qədim adı olan Yaş-Mutul (yaşıl bağ) qeyd olunur.
Mütaliə
Mütaliənin istiqamətləri
Elmi ədəbiyyatda mütaliənin səbəb və məqsədlərinin növləri təxmini olaraq aşağıdakı kimi müəyyənləşdirilmişdir.
Tikal
Tarix
Tikal və onun ətrafları Qvatemala hökuməti tərəfindən eyniadlı milli parka daxil edilmişdi. 1979-cu ildən milli park UNESCO-nun Dünya Mədəniyyət Mirasları siyahısına daxil edilmişdi.
Hollivudun Ulduz müharibələrinin çəkilişləri zamanı Tikalın xarabalıqları fon rəsmi kimi istifadə edilirdi. Tikal 2012-ci il fenomeni qeyd olunan ən mühüm yerlərdən biri olmuşdur. Lakin hakimiyyətin fikrincə bu bayramın nəticəsində abidəyə əhəmiyyətli dərəcədə ziyan dəymişdi
Şəhər
Şəhərin ərazisi 60 km2-ə yaxındır. Şəhərdə yüzlərlə daş tikili vardır; ancaq onların az hissəsi qazılmışdı.
Şəhərin mərkəzi hissəsində 6 dənə pilləli ehram (platforma), üzərində isə məbəd yerləşir. Əvvəlki arxeoloqlar tərəfindən bu piramidalar nömrələnmişdi. Konstruksiyaların taxta elementləri dəmir ağacından düzəldilmişdi və məhz buna görə də, öz yaşına baxmayaraq qorunub saxlanılmışdı. I Məbəd 695-ci ildə, III Məbəd 810-cu ildə inşa edilmişdi. 72 metr hündürlüyündə olan və şəhərin ən böyük IV məbəd-piramidası 720-ci ildə, V Məbəd 750-ci ildə, VI Məbəd isə 766-cı ildə tikilmişdi. Digər tikililər sırasında şəhər hakimlərinin saraylarını, daha kiçik ölçüdə olan məbədləri, top oyunu məqsədilə tikilən sahəni (belə qədim top oyunu üçün tikilmiş stadionlar mayya şəhərləri üçün tipik idi — oyun çox güman ki, ritual xarakter daşıyırdı) qeyd etmək olar.
Tədqiqat
Tikal xarabalıqları haqqda ilk məlumatlar XVII əsrə aid edilir. 1848-ci ildə şəhərin tədqiqatı məqsədilə ilk elmi ekspedisiya təşkil edilmişdi. XIX–XX əsrlərdə onların sayı bir neçə idi, barelyef və yazılardan şəkillər götürülmüşdü. 1951-ci ildə obyektə çıxışı asanlaşdırmaq üçün uçuş xətti inşa olunmuşdu. 1957–1970-ci illərdə Pennsilvaniya Universitetinin işçiləri tərəfindən çox böyük miqyasda iş görülmüşdü. 1979-cu ildə Qvatemala hökuməti Tikalda yeni arxeoloji proekt təşkil etdi və bu günə kimi arxeoloji qazıntı işləri davam etdirilir.
Estoniya kronu
ISO 4217 beynəlxalq sitemində kodu — EEK.
İnçə (Şəki)
İnçə — Azərbaycan Respublikasının Şəki rayonunun İnçə kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Omulyax körfəzi
Omulyax körfəzi — Şərqi Sibir dənizinin şərqində yerləşən körfəz. Xrom Oxu və Merkuşin Oxu yarımadası arasında yerləşir. Materik daxilinə 91 km məsafədə daxil olur. Eni isə 4 km-dir. Sahillərində tundra bitkiləri yayılmışdır. Əsasən hamardır. Bəzi hissələrdə isə hündürlük 30 metrə çatır. Körfəzə Kyuenityax, San-Yuryax, Kustuktax, Merkuşina çayları tökülür. Semdolqen qolu ilə Zapadnı körfəzi birləşir. Körfəz ətrafı bataqlıqlaşmışdır. Körfəzdən şimalda yerləşən göllər: Maloye Merkuşin gölü və Bolşoye Merkuşin gölü. İlin böyük qismi körfəz buzla örtülü olur.
İnçə (Şəki)
Əhalisi
Kənd Şəki-Qax-Zaqatala-Balakən yolu üzərində yerləşir.Kəndin əhalisi 1355 nəfər təşkil edir ki, onun da 692 nəfəri kişi, 663 nəfəri isə qadındır. Kəndin yuxarı hissəsində əhali daha sıx yerləşib. Kəndin əhalisi ikimillətlidir. Burda Rutul ləzgiləri məskunlaşmışdır (XX-XIX əsr). Rutul ləzgiləri bura 18-19-cu əsrlərdə Dağıstanın Rutul rayonu ərazisindəki Borç kəndindən Azərbaycanın şimal ərazilərinə köçmüşdür(Şəki- Şin, Şorsu, Daşüz, Göybulaq və s.). Əhalisi çox mehriban, qonaqpərvərdir. Kənd daxilində 2 şəhid bulağı var. Şəhid Əlibəyov Mahmud (ləzgi), Şəhid Piriyev İsmayıl. Əhalisi əsasən bağçılıq, əkinçilik, maldarlıq ilə məşğul olur.
Omulyax körfəzi
İnzibati cəhətdən Rusiya Federasiyası Saxa Respublikası ərazisinə daxildir.
İnçə (Şəki)
Kənd haqqında
Kəndin 3 tərəfi dağlarla əhatə olunmuşdur. Kəndin şimal-şərqində yerləşən dağın üstündə qədim alban qəbiristanlığı yerləşir. Ərazisi 1,58 km²-dir. Kəndin şərq hissəsində uzunluğu 941 m olan çay axır. Çayın mənbəyi dağ sularından gəlir, mənsəbi yoxdur. Kəndin ayağından başına kimi olan əsas yolun uzunluğu 1,9 km-dir.
İstirahət yerləri
Kəndin girişində Karvansaray restoranı var. Futbol meydançasının yanındakı ərazidə İskəndərin qoruğu yerləşir. Həmin qoruğun yolu bütün dağları gəzmək mümkündür. Həmin ərazidə meyvə bağı yerləşir. Ətrafındakı dağları gəzmək üçün yüksəyə qalxan cığırlar vardır. Kəndin başında yerləşən cığır vasitəsilə əvvəllər Oxud kəndinə getmək olurdu. Həmin yol Oxud kəndi ərazisindəki Yelbaba ziyarətinə gedib çıxır.
Avtomatik qatar idarəsi
Avtomatik qatar idarəsi (ATC) - xarici təsirlərə qarşı sürətə nəzarət mexanizmini əhatə edən dəmir yolları üçün qatar müdafiə sistemlərinin ümumi bir sinifidir.ATC sistemləri, müxtəlif kabin siqnalizasiya texnologiyalarını əlaqələndirirlər və köhnə avtomatik qatar dayandırma texnologiyası ilə müqayisə olunduqda sərt tormozlama əvəzinə daha çox yavaş tormozlanmadan  istifadə edirlər. Avtomatik qatar idarəsi ayrıca avtomatik qatar əməliyyatlarında da istifadə edilə bilər (ATO) və adətən sistemin təhlükəsiz-kritik hissəsi hesab olunur.
Danimarka
Danimarka'nın ATC sistemi (resmi olaraq ZUB 123 olaraq müəyyən olunmuş) qonşularından fərqlidir.1980-dən 1987-yə qədər İsveçdəki ATC sistemi Danimarka'da sınandı ve 1986 ile 1988 arasında yeni bir Siemensin hazırladığı ATC sistemi. Aprel 1988'de meydana gelen Sorø demiryolu qəzası (da: Sorø-ulykken) nəticəsində yeni sistem, 1990'lərin əvvəllərindən etibaren bütün Danimarka əsas xətlərində hissəli olaraq quruldu.
İsveç
İsveç ATC'nın inkişafı 1960 illərdə (ATC-1) başladı ve 1980-lərin əvvəllərində yüksek sürətli qatarlarla (ATC-2) biryerdə resmi tanıdıldı. 2008 ildən etibarən İsveç Nəqliyyat İdarəsi'nin sürdürdüğü 11,904 kmlik xəttin 9.831 kmi ATC-2'nin yaradılması reallaşdırıldı.
Birləşmiş Krallıq
1906-cı ildə İngiltərədəki Böyük Qərb Dəmir Yolunda(Great Western Railway) "avtomatik qatar nəzarəti" kimi tanınan bir sistem inkişaf etdirildi. Müasir terminologiyada GWR ATC avtomatik xəbərdarlıq sistemi (AWS) kimi təsnif edilir. Bu elektriklə enerjisi ilə(və ya unenergised) dəmir yolunda reyslər arasında qatar müdafiə sistemi idi. Bu dəmir yolun hər hissəində yerləşdirildi və ATC sistemi kimi adlandırıldı.
Birləşmiş Ştatlar
Birləşmiş Ştatlardakı ATC sistemləri demək olar ki, mövcud davamlı vaqon siqnalizasiya sistemləri ilə həmişə inteqrasiya olunur. ATC, kabinə siqnalizasiya sisteminin girişlərinə əsaslanaraq lokomativdə sürət nəzarəti elektornik şəkildə təmin edilir.Sürəti, yolun bu hissəsi üçün icazə verilən maksimum sürəti aşsa, kabinədəki bir çox həyəcan siqnalı çalınır. Maşınist sürəti azaltıqda digər avtomatik tormozlama işə düşür.
Phytoseius bambusae
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Ölüm və qız (film, 1994)
"Ölüm və qız" — rejissor Roman Polanskinin filmi.
Məzmun
Paulina Eskobar evdar qadındır və əri ilə Cənubi Amerika ölkələrinin birində yaşayır. Onun əri Herardo Eskobar tanınmış vəkil, siyasətçi və insan hüquqları üzrə komitənin sədridir. Bir dəfə gecə qasırğası zamanı Herardo avtomobil qəzasına düşür. Onu evə qonşusu Roberto Miranda gətirir.
Paulina bu qonşu-cinayətkarı tanıyır. O, faşist rejimi vaxtı Paulinaya gənc müxalifətçi qız olarkən işgəncə vermiş, onu döymüş və zorlamışdı. Artıq həmin rejimin devrilməyindən 5 il keçib. Baş vermiş hadisələr isə daha əvvəl olub. Lakin Paulina heç nəyi unutmayıb və ona verilmiş əzabların əvəzində intiqam almaq istəyir.
Roberto Mirandanın avtomobilini qaçırıb qayalıqdan aşağı atan Paulina evə qayıdır. O, artıq uzanıb yatmış Mirandaya tapança ilə zərbə endirib onu huşsuz vəziyyətə gətirir. Sonra əl-qolunu bağlayıb həmin hadisəni boynuna almağı tələb edir. Herardo Eskobar Mirandanı azad etməyə cəhd etsə də, Paulina bunun qarşısını alır.
Paulina Roberto Mirandanı sorğu-sual edir. Özününsə hər şey yadındadır. Ona təcavüz olunan vaxt klassik musiqi ifa olunurdu. O, təcavüzkarın üzünü görə bilməmişdi. Çünki gözlərini bağlamışdılar. Lakin Paulina öz zülmkarının səsini, bütün sözlərini, hətta iyini də xatırlayır. Bunlar hamısı Roberto Mirandaya çox bənzəyir. Lakin o, hər şeyi inkar edir və həmin vaxt İspaniya klinikasında işlədiyini deyir. Paulina inanmır və olanları etiraf etməsə, onu öldürəcəyi ilə hədələyir. Herardo Eskobar Mirandaya təklif edir ki, Paulinanın ondan əl çəkməsi üçün videokamera qarşısında yalançı etiraf eləsin. Buna baxmayaraq, Paulina bu yalanın da üstünü açır. Nəhayət, Paulina Mirandanı qayalıqdan itələməyə çox yaxın olduqda o, hər şeyi boynuna alır.
Filmin əvvəli və sonu eynidir: Paulina və Herardo konsert zalında əyləşib diqqətlə Şubertin "Ölüm və qız" klassik kvartetinə qulaq asırlar.
Kristian Makun
Kristian Frederik Bayoi Makun Reyes (5 mart 1999-cu ildə anadan olub) — Venesuela Primyera Diviziya təmsilçilərindən olan Zamora klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən Kamerun əsilli peşəkar Venesuela futbolçusudur.
Rocket Lab
Rocket Lab — Yeni Zelandiyada bir filialı olan Amerikan özəl kosmik şirkətidir. Şirkət Atea adlı bir suborbital səsləndirici raket hazırladı və hazırda kiçik peyklər və CubeSats üçün xüsusi buraxılış təmin edən Electron kimi tanınan yüngül orbital raket kimi fəaliyyət göstərir. Şirkət 2006-cı ildə Yeni Zelandiyada Piter Bek tərəfindən təsis edilmişdir. 2013-cü ildə isə ABŞ-nin Kaliforniya ştatında baş ofisini açmışdır. Elektron test proqramı 2017-ci ilin may ayında başlayıb. 2018-ci ilin əvvəlində şirkətin 5,7 milyon ABŞ dolları dəyərində olan bir qiymətlə uçuşlar keçirdiyi açıqlandı. Mahia yarımadasından (Yeni Zelandiya) raket sınaq uçuşları 25 May 2017 və 21 Yanvar 2018 tarixlərində reallaşdı və ilk kommersiya uçuşu 11 Noyabr 2018 tarixində reallaşmışdır. 16 Dekabr 2018-ci ildə Rocket Lab ilk NASA missiyası olan ELANA proqramını təqdim etdi. Şirkət ilk buraxılışını 2020-ci ildə Virciniyadakı Orta Atlantika Regional Kosmik Mərkəzindən etməyi planlaşdırır. Şirkətin əsas məqsədi CubeSat peykləri kimi kiçik yüklərin orbitə çıxarılması üçün yüngül, kommersiya baxımından səmərəli buraxılış vasitələri(raketlər ) inkişaf etdirməkdir.2010-cu ilin dekabr ayında şirkət ABŞ hökumətindən nanosellitləri orbitlərə çatdırmaq üçün bir vasitə hazırlamaq üçün taktiki kosmik sistemlərin operativ yerləşdirilməsi proqramı çərçivəsində bir müqavilə aldı.
Ātea suborbital zond raketi
Ātea suborbital zond raketinin ilk buraxılışı 2009-cu ilin sonunda baş tutdu. 60 kiloqram (130 funt) ağırlığında olan 6 metrlik (20 fut) raket, 120 kiloqram (75 mil) yüksəklikdə 2 kq yükləmə üçün hazırlanmışdır. Elmi malların və ya, ehtimal ki, şəxsi əşyaların daşınması üçün nəzərdə tutulmuşdu.Ātea-1, 30 Noyabr 2009-cu ildə Merkuri adalarından birindən müvəffəqiyyətlə çıxarıldı. Raket buraxılışı izlənildi, yük raketinin Karman xəttindən yuxarı qalxması faktı təsdiq edildi.
Electron raket-daşıyıcı raketi
Electron - Rutherford şirkəti tərəfindən hazırlanan və həm üst həm də alt pillələrinin istifadə olunduğu İki-pilləli daşıyıcı raketdir. Raket 500 kiloqram yüksəklikdəki günəş sinxron orbitinə 150 kiloqrama qədər ağırlıqdakı yükü çatdırmaq gücündədir.Gözlənilən buraxılış dəyəri isə 5 mln. dollardan azdır.
Rezerford mühərrikində qaz generatorundan, genişləndiricidən və ya Forsaj kamerasından deyil, batareyalı elektrik mühərriklərindən unikal qidalanmaya malik nasoslar istifadə olunur.Mühərrik, əsasən , 3D çapdan istifadə edərək , elektron - şüa əriməsi ilə istehsal olunur, nəticədə metal toz təbəqələri yüksək vakuum elektron şüa deyil, lazer ilə əriyir. thumb|RocketLab şirkəti tərəfindən istehsal edilən ELECTRON raketi. 2016-cı ilin mart ayına qədər gücü 22 kN (5000 lbs / sq.düym) olan İkinci Rezerford mühərriki atəş testlərindənen asagi mailliye ile kosmosa ucmaqin yolu keçdi.İlk sınaq uçuşu 25 may 2017-ci ildə 04:20 UTC-də Yeni Zelandiyanın Şimal adasındakı Mahiya yarımadasından keçirildi. Raketin 224 km (140 mil) ətrafında bir hündürlük əldə edildikdən sonra nominal olaraq çalışdı, amma telemetriya itirildi, buna görə də məhv edilməsi barədə qərar məsafə səbəbindən qəbul edildi. Təxminən 224 km (140 mil) bir hündürlüyə çatdıqdan sonra, raket nominal olaraq işləyirdi, lakin telemetriya itirildi, buna görə də aralığa görə onu məhv etmək qərarı verildi.
21 Yanvar 2018-ci il tarixində, saat 01: 43-də, "Still Testing" adlı ikinci uçuş raketi orbitə girdi və Planet Labs və Spire Global müştəriləri üçün üç CubeSats yerləşdirdi. Raket eyni zamanda Günəş işığını əks etdirən 65 paneldən ibarət 1 metr enində karbon lif geodezik sahəsi olan "Humanity Star" adlı əlavə bir peyk yükü daşıdı. "Humanity Star" Yer atmosferinə yenidən girdi və 2018-ci ilin Mart ayında yandı..
11 Noyabr 2018-ci ildə Lisey şagirdləri tərəfindən yaradılan Spire Global, GeoOptics.CubeSat üçün peykləri daşıyan Mahia yarımadasından Electron-un ilk kommersiya buraxılışı (Dragonail prototipi) baş tutdu.
Amerikan şirkəti olan Rocket Lab, Mahia yarımadasındakı (Yeni Zelandiya) başlatma yerindən kiçik peykləri olan Electron daşıyıcı raketini uğurla kosmosa buraxmışdır. Bu barədə Rocket Lab-ın mətbuat xidməti məlumat yayıb.
Dekabr ayının 6-da baş tutan buraxılış yüngül raket-daşıyıcı “Electron” üçün sayca 10-cu oldu.Bu buraxılış zamanı İngiltərə şirkətinə məxsus Alba Orbital və Yapon şirkətinə məxsus ALE kiçik peykləri orbitə göndərilib.Bütün kosmik gəmilər yerətrafı orbitdə uğurla yerləşdirilib.
Bu buraxılışda, Roket Lab şirkətinin mütəxəssisləri ilk dəfə olaraq, göndərilən raket-daşıyıcısının ilk pilləsini geri qaytarmaq üçün xüsusi paraşüt sistemindən istifadə etdilər.Hal-hazırda mütəxəssislər birinci pillənin təhlükəsizliyini və sonrakı buraxılışlarda istifadəsinin mümkünlüyünü qiymətləndirmək ilə məşğuldurlar.Electron raketinin ilk mərhələsinin Raket Lab-da təkrar istifadəsi ilə buraxılışların qiymətini əhəmiyyətli dərəcədə azaltmağı hədəfləyirlər. Birinci pillənin hazırlanmasında sərf olunan məbləğ buraxılış vasitəsinin istehsalının ümumi dəyərinin təxminən 70% -ni təşkil edir.
Phytoseius bandipurensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
XX əsrin ay tutulmaları
XX əsrdə, ümumilikdə, 229 ay tutulması baş vermişdir. Bunlardan 83-ü penumbra, 65-i qismən, 81-i isə tam tutulma olmuşdur.
== 1901 və 2000-ci illər arasında baş verən ay tutulmaları == 2001 və 2002-ci ildə baş verən tutulmalar da son mərhələni tamamlamaq üçün buraya əlavə edilmişdir.
1695
Hadisələr
• 1 Pyotrun Qara dəniz sahillərinə yürüşü(1695-1696)
•1 Pyotrun Taqanroq qalasını inşa etdirməsi(1695-1696)
Çin qaraçöhrəsi
(Taxus chinensis) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bidens hawaiensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İgidliyin əbədidir sənin (film, 1971)
Məzmun
Film İkinci Dünya müharibəsi illərində Ukrayna torpağında qəhrəmanlıqla vuruşub həlak olmuş döyüşçü Xanlar Babanlıya həsr olunmuşdur
Filmi çəkərkən cəsur döyüşçünün portretini yaratmaq üçün müəlliflərin əlində material yox idi. Ona görə də onlar X.Babanlı və onun döyüş dostlarının vuruşduqları yerlərdən keçməli olmuşlar.
Burada müəlliflər bizim qəhrəmanı yaxşı tanıyan partizan dəstəsinin komandiri və onun qardaşı, sovet kəşfiyyatçısı ilə görüşmüş, Xanlara məxsus bəzi əşyalarının saxlandığı Krivoy Roq muzeyində olmuş, Xanların Azərbaycanda yaşayan yoldaşları ilə söhbət etmişlər.
Məlum olmuşdur ki, X.Babanlı müharibəyə qədər Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasında aktyor işləmiş, müharibə illərində isə özünün düzəltdiyi saxta sənədlərlə faşistlərin arasında sərbəst gəzmiş, çoxlu əməliyyatlar həyata keçirmişdir.
Mesopotamiya tanrılarının siyahısı
Mesopotamiya tanrıları — qədim Mesopotamiya xalqlarının ibadət etdiyi tanrıların, və fövqəltəbii mifik varlıqların siyahısıdır.
Mesopotamiya inanclarında çoxlu tanrılar və fövqəltəbii mifik varlıqlar olmuşdur. Bu siyahıda onların bəziləri verilmişdir.
San-Markos Universiteti
Tarixi
Universitetin əsası 12 may 1551-ci ildə qoyulmuşdur.
Üçrəng gecə şəbpərəsi
Üçrəng gecə şəbpərəsi (Myotis emarginatus) — kiçik ölçüyə malik yarasa olaraq Gecə yarasaları cinsinə aid növdür. Onların çəkisi 5-10 q, uzunluğu 44–55 mm, quyruğun uzunluğu isə 38–44 mm təşkil edir. Qanadlar arasında məsafə 22-28 sm-dir.
Yayılması
Şimali Afrikadan Hollandiyaya kimi, Almaniyanın, Çexiyanın və Polşanın cənubuna qədər, Ukraynanın qərbində, Krımda, Qafqazda, İranda, ön və orta Asiyada, Əfqanıstanda və Birmada, Bütün Aralıq dənizi sahili boyunca ərazilərdə yayılmışdır. Azərbaycanda d.s.1000 metrə qədər hündürlükdə bütün təbii bölgələrdə və əsasən ölkənin şimal-qərbində quru və meşə landşaftlarında üstünlük təşkil edir.
Yaşayış yeri və həyat tərzi
80%-ə qədər tapıntı Aran zonalarda və dağətəyi rayonlarda aşkar olunmuşdur.Lənkəranətrafı ərazidə balalayan fərdlərdən ibarət toplantıda 1000-ə yaxın yetkin dişi cins, Mingəçevir ətrafındakı ərazilərdəki meşə mağaralarında isə 500-dən çox fərdə təsadüf edilmişdir. Sığınacaqlar müxtəlifdir. Böyük Qafqazda qədim Daş tikililərdə bu növlə yanaşı, Böyük nalburuna da təsadüf edilir. Mingəçevirin Bozdağ hissəsindəki suyun əmələ gətirdiyi mağaralarda 500-ə yaxın fərd, Lənkəranda məktəd çardağında 1000-1200 fərd aşkar olunmuşdur. Cütləşmə payızda, doğuşlar isə iyun ayının ortalarından iyul ayının əvvəllərinə qədər davam edir. 30 - 45 gündən sonra doğulmuş gecə şəbpərələri tam sərbəst olurlar. Balalama koloniyası, gecə şəbpərəsi yay sığınacaqlarını atandan sonra, avqust ayında dağılır. Qışlamaları məlum deyildir. Axşam uçuşları tam qaranlıqda baş verir. Müxtəlif senozlarda (yarımsəhra, meşə, bağ, aqrosenoz) qidalanırlar. Qida qalıqlarının əsasını ikiqanadlılar, pulcuqqanadlılar, böcəklər və s. təşkil edir.
Sayı
Müşahidə olunan sığınacaqlarda bu növün sayı bir neçə fərddən 1000-1200 fərdə qədər olur.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Balalama koloniyasının əlçatan və həcmli sığınacaqlarda məskunlaşması bu növün narahatçılığa həssas olmasına və bəzən də heyvanların mənasız vurulmasına gətirib çıxarır. Yarasaların iri yeraltı mağaralarda və tarixi tikililərdə məskunlaşması turizmin və rekreasiyanın inkişafına və turistlərin bu ərazilərə cəlb olunmasına səbəb ola bilər. Eyni zamanda, bu tikililərin və sığınacaqların dağıdılması və rekonstruksiyası, antropogen təsir nəticəsində yaşama, uçma yollarının və qidalanma mühitlərinin tərkibinin dəyişdirilməsi, su hövzələri yanında olan əkin sahələrində zəhərli kimyəvi maddələrin istifadəsi və yuyularaq suya qarışması heyvanların qida və su vasitəsilə zəhərlənməsinə səbəb olur.
Qorunması
Azərbaycanda bu növün yayıldığı bəzi ərazilər BTMİ tərkibinə daxil edilsə də, bu növə xüsusi mühafizə olunan obyekt kimi baxılmır. Bu səbəbdən növün yayılma ərazisini və məlum subpopulyasiyanın ölçülərini təyin etmək vacibdir. Bunun üçün növün populyasiyasının monitorinqini keçirmək lazımdır. Onların Xüsusi Mühafizə Olunan Təbiət Ərazilərində (XMOTƏ) mühafizəsini gücləndirmək, sığınacaq və yayıldığı ərazilərin mühafizəsini təşkil etmək, əhalini onların qorunmasına cəlb etmək vacibdir.
Akaşi Kaykyo körpüsü
thumbtime=5|thumb|Körpüyə aid video. Akaşi Kaykyo körpüsü — dünyada ən uzun asma körpüdür. Yaponiyada yerləşən bu körpü Honşu və Avaji adalarını birləşdirir. "Mirvari Körpü" adi ilə də tanınır.
Oka (avtomobil)
2004-cü ilin dekabırında Gəncə Avtomobil Zavodu işə düşüb və müəssisədə yığımdan keçən ilk avtomobil “Oka” işıq üzü görüb.
2013-cü ildə AvtoVAZ “Oka” avtomobilinin buraxılışını bərpa etmək istəyini bildirib. .
thumb|center|300px|
Akaşi Kaykyo körpüsü
Struktur
Körpü 3 aşırımdan ibarətdir. Orta hissənin uzunluğu 1.991 m. (6.532 ft), digər 2 hissə isə hər biri 960 m. (3.150 ft). Beləliklə, körpünün ümumi uzunluğu 3.911 m. (12.831 ft). center|700px
Dəyəri
Körpünün qiyməti 500 mln. yen dəyərləndirlir. Körpüdən istifadə pulludur. İstifadə haqqı isə 2.300 yendir. Gün ərzində 23 000-dən çox maşın körpüdən istifadə edir.
Görüntülər
400px400px400px400px
Latviya latı
thumb|right|250px|500 Latviya latı Lat (simvolu — Ls; kodu ISO 4217 — LVL) — Latviyanın 1922-1940 və 1993-2013 milli valyutası. Müstəqilliyi bərpa ediləndən sonra, 7 may 1992-ci ildən müvəqqəti ödəniş vasitəsi kimi Latviya rublu dövriyyəyə buraxıldı. Lat dövriyyədə 5 mart 1993-cü ildən istifadə edilir. Latlar SSRİ rubluna 200 : 1 nisbəti ilə dəyişilirdi.
1, 2, 5, 10, 20, 50 santim xırda və 1, 2 lat metal pullar vardır. 10 (gümüş 925) və 100 lat (qızıl 999,9); 5, 10, 20, 50, 100 və 500 lat əskinazlar vardır. 1 Latviya latı 100 santimə (santīmu) bərabərdir.
2014-cü ilin yanvarın 1-dən Latviya Avrozonanın hissəsi olmuş və beləliklə, öz rəsmi valyutanı latdan avroya dəyişdi. 15 yanvara gədər bu ölkədə lat tədricən dövriyyədən çıxmalıdır.
1697
Hadisələr
•1 Pyotrun müttəfiq axtarmaq məqsədilə Qərbi Avropaya "Böyük elçilik" göndərməsi(1697-1698)
Phytoseius bennetti
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Bidens sandvicensis
Bidens sandvicensis Bidens sandvicensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İki Xəzər (film, 1975)
Məzmun
Film Xəzərin qoynunda gecə-gündüz neft çıxaran ağır zəhmətə qatlaşan cəsur Azərbaycan neftçilərinə ithaf olunmuşdur.
Yeni Yəhudi qəbiristanlığı (Praqa)
Yeni Yəhudi qəbiristanlığı – Çexiyanın paytaxtı Praqa şəhərinin Jijkov rayonunda yerləşən yəhudi qəbiristanlığı. 1891-ci ildə Qədim Yəhudi qəbiristanlığındakı yer probleminə görə salınmışdır.
Haqqında
Qəbiristanlığın sahəsi Qədim Yəhudi qəbiristanlığındakından 10 dəfə böyükdür, 100.000 qəbirlik tutuma malikdir, bu isə bir əsr boyunca istifadə olunması üçün münasibdir. Burada həmçinin urnalar üçün yer vardır, lakin yəhudi ənənələri kremasiyaya icazə vermir. Qəbiristanlıq hələ də istifadədir və Praqadakı Yəhudi Cəmiyyəti tərəfindən nəzarət olunur.
Qəbiristanlıqda Ar-nevü üslubunda işlənmiş bir çox abidə vardır: Yan Kotera tərəfindən Peruts ailəsinin üzvləri üçün hazırlanmış iki abidə, Yan Ştursa tərəfindən rəssam Maks Horba həsr olunmuş tovuzquşu formasında abidə, az tanınan sənətkarlar tərəfindən Ar-nevü üslubunda işlənmiş digər görkəmli işlər. Ən diqqət çəkən qəbirlərdən biri Uoldes ailəsinə aiddir: heykəltaraş Yozef Vaslav Mıslbek tərəfindən hazırlanmış qəbir iki büstlə bəzədilmişdir.
Phytoseius betsiboka
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
İki hekayə (film, 1986)
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Xarici keçid
Filmi izlə
Bidens henryi
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Corc Eliot
Həyatı
Corc Eliot həyatının ilk 21 ilini İngiltərənin Uoruikşayr bölgəsindəki bir kənddə keçirmişdir. Bu illərdə insanları və ətrafı yaxından tanıma imkanı olmuşdur. Anasının ölümündən sonra böyük bir malikanənin anbardarı olan atası ilə qalmalı olduğundan məktəbdən çıxmalı olmuşdur. Din, əxlaq və siyasət mövzusunda qatı bir görüşü olmayan, azad düşüncəli mühitə düşməsi onun qarşısına yeni qapılar açdı. 1849-cu ildə atasının ölümündən sonra İsveçrəyə getmiş, daha sonra Londona köçərək Vestminster Revyu jurnalında işlməyə başlamışdır. Geniş fikirli bir qadın olan Eliot, o dövrün öndə gələn yazıçıları ilə tanış olmuşdur. Bunlar arasında məşhur journalist Corc Henri Lyus ilə olan dostluğu həyatına böyük məna qatmışdır. Lyus onu roman yazmağa həvəsləndirir və münasibətləri Lyus ölənədək təxminən 25 il xoşbəxtlik içində davam etmişdir.
Yaradıcılığı
Ədəbiyyat həyatına tənqidçi və tərcüməçi olaraq başlamışdır. İlk hekayəsi Scenes of Clerical Life'dır ( 1852; "Din Adamının Həyatından Səhnələr"). 1859da çıxan ilk romanı “Adam Bede” gündəlik həyatı incəliklərinə qədər təsvir etməsi ilə diqqət cəlb etmişdir. 1860-cı ildə Sahildəki dəyirman, bundan bir il sonra isə tarixi roman olan “Romola” çıxır. Bunları Silas Marner, Radikal Feliks Holt və bir şah əsər olan Middlemarch izləyir. Bu roman bir neçə mövzunun iç-içə giridyi, torpaq sahiblərindən kəndlilərə qədər bütün insanların böyük bir reallıqla təsvir olunduöu və çağdaş düşüncələrin yer aldığı güclü əsərdir. Eliot yazmaqdakı məqsədinin “tozlu küçələrdən və tarlalardan gələn bir dəri bir sümük insanların” həyatlarını əks etdirmək olduğunu vurğulamışdır. 1878-ci ildə Lyus öldükdən sonra Con Volter Kros ilə evlənən Eliot bundan qısa bir vaxt sonra xəstələnərək ölmüşdür.
Florida qaraçöhrəsi
(Taxus floridana) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İnam boğazı
İnam boğazı — Sakit okeanına daxil olan Matua adasını Rasşua adasından ayırır. Oxot dənizini Sakit okeanı ilə birləşdirir. Uzunluğu 15 km, ən dar eni isə 29 km təşkil edir. Dərinliyi 500 metrə çatır. Sahilləri sıldırımlı və qayalıdır. Boğazda Severnıy (Rasşua), Poloqıy (Matua) burnuları vardır. Sahillərinə yaxın sularda çoxlu sualtı və su üstü daşlı qayalıqlar vardır. Matua adasının şimalında Zakatnıy buxtası yerləşir. Boğazın sahillərində dərinlik 1,0 m təşkil edir. Sahillərində yaşayış məntəqələri yoxdur. Saxalin diyarının ərazisinə daxildir. Adlanmasına gəldikdə isə İvan Kruzenşternın 1805-ci ildə boğazı keçdiyi gəmisinin şərəfinə adlandırılmışdır.
Rusiya 2019 Avropa Oyunlarında
Rusiya 2019-cu il iyunun 20-dən 30-na qədər Belarusda baş tutmuş II Avropa Oyunlarında 15 idman növündə 218 idmançı ilə təmsil olunub. 44 qızıl, 23 gümüş və 42 bürünc medal qazanıb.
Yapon qaraçöhrəsi
(Taxus cuspidata) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bu növə Uzaq Şərq qaraçöhrəsi deyilir. Hündürlüyü 20 m-ə çatan, ortaboylu ağac və ya koldur, çətirləri dairəvi olub, gövdəsinin diametri  1,5 m-ə çatır. Gövdəsi qırmızımtıl rənglidir, üzərində növə xas olan sarımtıl-ağ ləkələri var, yarpaqları lələkvarıdır. Yarpaqlarının uzunluğu 1,2-2,6 sm-ə, eni 2-3,5 mm-ə çatır, yumşaq, hamar, ucu biz, üstdən tünd-yaşıl, altı-dan solğun-yaşıldır, budaqlarda 4-6 il qalır. Toxumları qozalarda << qozagiləmeyvə >> adlanan al qırmız  rəngli, ətli hissə ilə örtülmüşdür. Uzunömürlüdür 1500 ilə kimi yaşayır. İtiuclu qaraçöhrə şaxtaya ( -30 C ), kölgəyə davamlıdır. Humus qatı qalın olan torpaqlarda yaxşı bitir, turş mühitli və bataqlıq torpaqlarda inkişaf etmir. Qara-çöhrənin bu növünün bir çox dekorativ: enli çətri, tünd-sarı zoğlu formaları vardır. Bu növ yaxşı meyvə verir və toxumlarla normal çoxalır. Azərbaycan da təbii halda təsadüf edilmir. İtiuclu qaraçöhrəyə Abşeron yaşıllıqlarında tək-tək rast gəlinir. Oduncağı müxtəlif bəzək materialı kimi yüksək qiymətləndirilir. 60-cı illərin əvvəlində ABŞ Milli Xərçənq İnstitutu tərəfindən aşkar olunmuşdur ki, gövdəsinin qabığındakı maddələr bədxassəli şişlərin böyüməsinin qarşısını qalır.
Quadalkanal
Quadalkanal — Solomon adalarına daxil olan vulkan məşəlli ada. İnzibati cəhətdən eyni adlı vilayətin ərazisində yerləşir. Adanın köklü əhalisi İsatabu xalqıdır.
Coğrafiyası
thumb|250px|left|Тоpoqrafik xəritə. thumb|left|250px|Adanın xəritəsi. Quadalkanal adası Sakit okeanın cənubunda yerləşir. Adanın qərbində Sanda İsabel, şimal-şərqində Malaita, cənub-şərqdə San-Kristobal, cənubunda isə Pennel adası yerləşir. Ətrafda yerləşən adaların bir qismi mərcan məşəllidir.
Mənsub olduğu dövlətin ən böyük adasıdır. Onun uzunluğu 150 km, eni 48 km Solomon arxipelaqının isə ikinci böyük adasıdır.
Adanın və ölkənin ən hündür zirvəsi Popomanaseu zirvəsidir (2335 m). Mаkаrаkоmburu zirvəsinin ən hündür zirvə olması və hündürlüyünün 2447 m olması haqqında fikirlər müasir araşdırmalar nəticəsində təstiqini tapmamışdır (2310 m). Onun şimalında 460 km² sahəsi allüvial düzənlikdən ibarətdir.
Rütubətli Tropik iqlimə malikdir. Adanın cənubuna düşən illik yağıntı şimalına nisbətən çoxdur.
Tarixi
1568-ci ildə ada ispan dənizçisi Alvaro Mendan de Neyr tərəfindən kəşf edilir və Əndalus vilayətinin eyni adlı ərazi vahidliyinə uyğun olara Quadalkanal adlandırılır. Uzun zaman yerli əhali ilə avropalılar arasında hec bir əlaqə qurulmamışdır. Bircə taçirlər və balina ovçuları istisnadır. 1845-ci ildə Quadalkanal adasında misionerlər meydana gəlir. Onlar insanları Fici plantasiyalarına cəlb edirdilər.
15 mart 1893-cü ildən adalar üzərində Britaniya İmperiyasının protektoratlığı elan edilmişdir. 1971-ci ildən Britaniya Qərbi Sakit okean ərazilərinin bir hissəsini təşkil edirdi. XX əsrdə adada ilk kakos plantasiyaları meydana gəlir. 1912-ci ildə Lonqqu yaşayış məntəqəsində misionerlər tərəfindən məktək açılmışdır.
1942–1943 illərdə burada Quadalkanal döyüşü baş vermişdir. Ərazini qorumaq məqsədi ilə bölgədə ABŞ hərbi bazası inşa edilmişdir. Bununla əlaqədar adanın yetkinlik yaşına çatmış kişiləri məcburi əməyə cəlb edilirdi.
"Masinga Rule" hərəkatı adada yaradılmış və gələcək həyata təsir göstərmişdir. Bu hərəkat sonradan ölkənin müstəqilliyində mühüm rol oynayır.
1978-ci ildən ada Solomon adalarının bir hissəsi olur.
Əhalisi
1999-cu il məlumatına əsasən Quadalkanal adasının əhalisi 109 382 nəfər təşkil edir. Ən böyük əhali Honiara şəhərində cəmləşmişdir. Solomon adalarının paytaxtıdır. Adada eyni adlı vilyət yerləşir.
Adada ən geniş yayılan dil Kreol dilidir. Bununla belə burada Malaneziya dilləri geniş şəkildə istifadə edilir:
Adanın şərqində Honiara şəhərində beynəlxalq liman fəaliyyət göstərir.
Bayram Niyazi Kiçikxanlı
Bayram Niyazi Kiçikxanlı — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin katibi və ya baş katibinin müavini, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin üzvü, Zaqatala Milli Şurasının katibi, Əhrar Partiyasının üzvü.
Həyatı
Bayram Niyazi Kiçikxanlı 1889-cu ildə Zaqatala dairəsinin Faldarlı kəndində anadan olmuşdur. O, Orenburq seminariyasını bitirdikdən sonra Bakıda əmək fəaliyyətinə başlamışdır.
Siyasi fəaliyyəti
270x270px|thumb|[[Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamenti|Azərbaycan parlamentinin üzvü Bayram Niyazi Kiçikxanlınınvəsiqəsi. 1918-ci il. Ərəb hərfləriylə Azərbaycan dilində yazılıb: "Şəhadətnamə. Kiçikxanlı Bayram Niyazinin Azərbaycan Cümhuriyyəti Məclisi-Məbusan əzasından olduğu təsdiq edilir. Məclisi-Məbusan rəisi doktor Ağayev."|left]]
Parlamentdə
15 dekabr 1918-ci ildə Zaqatala dairəsindən Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin üzvü seçilmiş, sənədləri 16 yanvar 1919-cu ildə təsdiqlənmişdir. Bayram Niyazi Kiçikxanlı parlamentdə Əhrar fraksiyasının üzvü idi. O, parlamentin fəhlə komissiyasının və mərkəzi seçki komissiyasının üzvü olmuşdur. Lakin parlamentin 16 fevral 1920 tarixli sayca yüz iyirmi beçinci iclasında Bayram Niyazi Kiçikxanlı bir ay yarımlıq məzuniyyətlə Zaqatalaya getdiyi üçün mərkəzi seçki komissiyası üzvlüyündən istefa verdi.
25 yanvar 1919-cu ildə parlamentin sayca doqquzuncu iclasında komissiya tərəfindən baxılmış olan "Ədəmi-ictimai" qanunu Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin müdafiəsinin ardından yekdilliklə qəbul edilir. Qanunun qəbulundan sonra parlamentin 4 fevral 1919-cu il tarixli sayca on ikinci iclasında Vladimir Ollonqren, Abdulla Qəbulzadə, Bəhram bəy Vəzirov, Bayram Niyazi Kiçikxanlı, Əli bəy Zizikski, Hacı Hüseyn Əfəndizadə və Rəşid bəy Axundzadə hökumət qulluğundan istefa verərək, parlament üzvlüyünü qəbul etdilər.
Parlamentin 12 yanvar 1920 tarixli sayca yüz on altıncı iclasında 29 dekabr 1919-cu il tarixində baş katib seçilən Mehdi bəy Hacınski baş katiblikdən istefa verdiyini elan edir. Elə həmin iclasda Rəyasət Heyətinə seçkilər keçirilir. Sultan Məcid Qənizadə 27 vərəqə ilə sədrin ikinci müavini, Mehdi bəy Hacınski 31 vərəqə və Bayram Niyazi Kiçikxanlı 27 vərəqə ilə katiblik (baş katibin müavini) postuna namizəd göstərildi. Səsvermə nəticəsində Sultan Məcid Qənizadənin lehinə 42 ağ şar, əleyhinə 14 qara şar; Bayram Niyazi Kiçikxanlının lehinə 54 ağ şar, əleyhinə 1 qara şar; Mehdi bəy Hacınskinin lehinə 54 ağ şar, əleyhinə 14 qara şar istifadə olundu. Nəticədə hər biri namizəd göstərildiyi vəzifəyə seçildi.
Zaqatala Milli Şurasında
28 iyun 1918-ci ildə Zaqatala Milli Şurası Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti hökumətinə muxtar ərazi olaraq onun subyekti olmaq istədikləri barədə teleqraf göndərir. 2 gün sonra, 30 iyun 1918-ci il tarixində II Xoyski hökuməti Zaqatala dairəsinin özünün ərazi subyekti olduğunu elan edir. Zaqatala dairəsinin Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinə birləşməsini Zaqatala Milli Şurası belə izah edirdi:
Partiya fəaliyyəti
Bayram Niyazi Kiçikxanlı Əhrar Partiyasının üzvü idi.
Bidens schaffneri
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.