cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Luis Bunyuel
Həyatı
Varlı ailədə doğulmuşdur. Katolik məktəblərində oxumuş, orta təhsilini Saraqosadakı dünyəvi liseydə başa vurmuşdur. 1917-ci ildən Madrid də yaşamışdır. Madrid Universitetində tarix, fəlsəfə və ədəbiyyatı öyrənmişdir. Bunyuelin baxışlarının formalaşmasına F. Qarsiya Lorka, S. Dali və R. Qomes de la Sernanın təsiri olmuşdur. Fəaliyyətə ədəbiyyatçı və kinotənqidçi kimi başlamışdır. 1920-ci illərin bədii avanqardist hərəkatı – ultraizmə qoşulmuşdur. 1925-ci ildən Paris də yaşamış, rejissor J. Epşteynin yanında rejissor assistenti işləmişdir; sürrealistlər (L. Araqon, A. Breton, P. Elüar, R. Maqrit, J. Sadul və b.) dərnəyi ilə yaxınlaşmışdır. Bunyuelin rejissoru kinodebütü olan “Əndəlis köpəyi” (1928, ssenarist S. Dali ilə birgə) və “Qızıl əsr” (1930) filmləri kinoda sürrealizm örnəyi olmuşdur.
Antiklerikal və antiburjua motivləri “Qızıl əsr” (50 il) bədii və “Las Urdes. Çörəksiz torpaq” (1932, ekranlara 1937-ci ildə çıxmışdır) sənədli filmlərinə qadağa qoyulması səbəbi ilə Bunyuel 15 il müddətinə rejissorluqdan uzaqlaşmağa məcbur olmuşdur. 1938–46-cı illərdə ABŞ-da yaşamış, məsləhətçi və montajçı kimi ispan və İkinci dünya müharibə ləri haqqında filmlərin yaradılmasında iştirak etmişdir. Amerika filmlərinin ispandilli versiyalarını hazırlamış, Müasir incəsənət muzeyində (Nyu-York) işləmişdir.
Filmoqrafiya
1946-cı ildən Meksika da, əsasən, melodram janrında məişət filmlərini çəkmişdir: “Böyük kazino” (1947), “Susanna” (“İblis və cismanilik”, 1950), “Yalanın qızı” (“Başıbəlalı Don Kintin”, 1951), “Yekəpər” (1952) və s. Sonralar G. de Mopassan (“Sevgisiz qadın”; “Pyer və Jan” romanı üzrə, 1951), D. Defo (“Robinzon Kruzo”, 1952), E. Bronte (“Ehtiras uçurumları”; “Tufanlı aşırım” romanı üzrə, 1953), B. Peres Qaldos (“Tristana”, 1970) və b.-nın əsərlərini ekranlaşdırmışdır. “Unudulmuşlar” (1950, Kann Beynəlxalq kinofestivalının mükafatı) və “Nazarin” (1958, Kann Beynəlxalq kinofestivalının mükafatı) filmləri onu dünya kinematoqrafiya xadimlərinin ön sıralarına çıxarmışdır.
Bunyuel 1961-ci ildə (18 illik fasilədən sonra) öz vətənində “Viridiana” filmini çəkmişdir (ekranlara 1976-cı ildə çıxmışdır, Kann Beynəlxalq kinofestivalının baş mükafatı). “Qırıcı mələk” (1962, Kann Beynəl xalq kinofestivalının mükafatı), “Tərki-dünya Simeon” (1965, Venesiya Beynəlxalq kinofestivalının mükafatı), “Tristana” (1970) filmləri M. de Servantes, F. Qoyya və F. Surbaranın əsərlərindən gələn məzmun və obrazlar üzərində qurulmuşdur. Bunyuel 1963–77-ci illərdə, əsasən, Fransada işləmişdir; bu dövrdə J.K. Karryerın ssenariləri üzrə “Qulluqçunun gündəliyi” (1964), “Gündüz gözəli” (1966, Venesiya Beynəlxalq kinofestivalının baş mükafatı), “Burjuaziyanın təvazökar cazibəsi” (1972, “Oskar” mükafatı), “Azadlıq kabusu” (1974), “İstəyin dumanlı hədəfi” (1977) filmlərini çəkmişdir. Bir çox filmləri öz ssenariləri əsasında çəkmiş, aktyor və prodüser kimi də çıxış etmişdir. Venesiya Beynəlxalq kinofestivalında (1969) Bunyuelə “Kino ustası” adı verilmişdir. Ümumən yaradıcılığına görə həmçinin San-Sebastyan da (1977) və Moskva da (1979) Beynəlxalq kinofestivalların mükafatına layiq görülmüş, Venesiya (1982) Beynəlxalq kinofes tivalının yubiley mükafatını almışdır.
Spil dağı
Spil dağı ― əvvəllər Lidiyalıların ana vətəni olmuş, hal-hazırda isə Türkiyənin Ege regionunda yerləşən Manisa ilində tarixi və əfsanəvi dağ. Dağın mütləq hündürlüyü 1 513 metrdir.
Tarix
Uçurumun səthinə həkk olunmuş Manisa relyefi Manisadan bir neçə kilometr şərqdə, Spil dağının yaxınlığında tapılmışdır. Relyefdə təsvir olunan şəxsin ilahə Kibela olduğu təyin edilmişdir. Relyef eramızdan əvvəl II minilliyin sonlarına, Hettlərin hakimiyyəti dövrünün sonuna və ya Luvi dövrünə aid edilir. Heykəl Türkiyədə Taş Suret ("daş fiqur") adı ilə tanınır və bəzən beynəlxalq ədəbiyyatda da belə adlandırılır. Əfsanəyə görə, dağ ana tanrıçanın ən sevdiyi yer sayılırdı. Köhnə bir mifə görə, heykəl Tantalusun çirkin oğlu Broteas tərəfindən həkk edilmişdir.
Bizans şərhçisi İoann Lid qeyd edir ki, 7-ci əsrə aid, müəllifi məlum Titanomachy poemasında Zevsin doğum yeri Krit deyil, Lidiya olaraq göstərilmişdir və bu da Spil dağını işarə edir.
"Sipilus" və ya "Sipilum" adına ilk dəfə Böyük Plinin tərəfindən istinad edilmişdir. Həmçinin ərazidən qurucusunun şərəfinə "Tantalis" və ya "Tantalın şəhəri" adlandırılmış şəhərin yeri olaraq da bəhs edilir. Şəhərin dağın üstündə və ya yaxınlığında yerləşdiyi ehtimal edilir və şəhərın dağıntılarının eramızın əvvəllərinə qədər göründüyü bildirilir.
Tantalın qızı Niobe Manisa şəhəri ilə üzbəüz yerləşən təbii qaya formalaşması, "Ağlayan Qaya" ilə əlaqələndirilir.
Əfsanəyə görə yunan tanrıları Apollo və Artemisin Spil dağında Niobenin 14 uşağının hamısını öldürdükləri söylənilmiş və bunun ardından kədərlənmiş Niobe daşa dönmüşdür.
Bu gün
1960-cı illərdə dağ və ətrafındakı minlərlə hektar ərazini əhatə edən meşədə əhəmiyyətli dərəcədə bərpa işlərinə başlandı. O vaxtdan bəri Spil dağı Milli Parkı bir çox xarici və yerli turisti cəlb edir. Məşhur "Ağlayan qaya" hələ də ziyarət olunur.
Dağ bütövlükdə sıx meşə sahəsinin mənzərəsini təqdim edir və çöl lalələri ilə məşhurdur. Dağ həm də düşərgə, paraşütlə tullanma, gəzinti və digər dağ idmanları üçün ümumi bir yerdir.
Avtomobil yolu qədim səyyahlar və yazıçılar tərəfindən təsvir edilmiş Sipil dağı ilə Yamanlar dağı arasında yerləşən Sabuncubeli aşırımından keçərək iki metropol mərkəzini — İzmir və Manisanı birləşdirir. Dik və bükülmüş Sabuncubeli keçidini keçəm üçün 2011–2018-ci illərdə 6 480 metr uzunluğundakı Sabuncubeli tuneli inşa edilmişdir.
Parícutin
Parícutin (və ya Volcán de Parícutin, həmçinin Paricutín ) Meksikanın Michoacan əyalətində, Uruapan şəhəri yaxınlığında və Mexiko şəhərindən qərbdə təxminən 322 km məsafədə yerləşən şlak konuslu vulkandır. Vulkan 1943-cü ildə yerli fermer Dionisio Pulidonun qarğıdalı tarlasında qəfil ucaldı və tez bir zamanda formalaşması həm ictimaiyyətin, həm də elmi dairələrin diqqətini özünə cəlb etdi.
Paricutín müasir elm üçün ilk dəfə olaraq bu tip püskürmələrin tam həyat dövrünü müşahidə və qeyd etmək üçün gözəl fürsət təqdim etdi. Vulkanın doqquz illik aktiv fəaliyyəti ərzində alimlər onun eskizini və xəritəsini çəkib, minlərlə nümunə toplayıb və fotoşəkillərini çəkiblər. 1952-ci ilə qədər püskürmə nəticəsində 424 metrlik konus və 233 km2 daş, vulkanik kül və lavanın ətrafa atılması ilə yaranmışdır. Vulkanın bu geoloji fəaliyyəti nəticəsində üç nəfər həlak olub, iki şəhər tamamilə boşaldılıb və həmin ərazilər lava altında qalmışdır. Daha üç nəfər isə güclü təsirələrə məruz qalmışdır. Yüzlərlə insan yaşadığı ərazidən daimi olaraq köçməli oldu və onların yerləşdirilməsini təmin etmək üçün iki yeni şəhər salınmalı oldu. Böyük ölçüdə bölgə vulkanik olaraq hələ də yüksək aktiv qalmasına baxmayaraq, Parícutin özü indi vulkanik cəhətdən hərəkətsiz vəziyyətdədir və insanlar vulkana dırmaşaraq və San Juan Parangaricutiro kilsəsinin bərkimiş lava ilə örtülmüş xarabalıqlarını izləyə bilirlər.
1997-ci ildə CNN televiziyası Parícutin vulkanını Dünyanın Yeddi Təbiət Möcüzəsindən biri olaraq adlandırdı. Həmin il çəkilən fəlakət filmi olan "Vulkan" filminin qurğusal hadisələri üçün istinad kimi istifadə olunub.
İstehzalı proseslər nəzəriyyəsi
İstehzalı proseslər nəzəriyyəsi və ya ağ ayı effekti  – düşüncə və istəyi azaltmaq cəhdi zamanı qadağa olunmuş düşüncənin daha güclə şüurumuza gəlməsi. Effekt müxtəlif psixoloji problemlərə şərait yaradır. İlk dəfə 1987-ci ildə Daniel Veqner tərəfindən verilmişdir.
Veqnerə görə istehzalı effekt insanlar gərgin və sıxılmış vəziyyətdə olduqda özünü daha güclü göstərir.
Təcrübə
Harvard Universitetinin psixologiya üzrə professor Daniel Veqner tələbələri yığmış və onları 2 qrupa ayırmışdır. Düşüncə predmeti kimi o ağ ayını seçdi. I qrup tələbələrə ağ ayı haqqında düşünmək tələb olunan zaman II qrup tələbələrə bu haqqda düşünməmək tapşırığı verildi. Hər dəfə eksperiment iştirakçıları ağ ayı haqqda düşündüyü zaman zəngli düyməyə basmalı idilər. Eksperimentin nəticəsində aydın oldu ki, ağ ayı tələbələrin beynində dəqiqədə 1 dəfədən çox canlanır. Məlum oldu ki, qadağa ancaq qadağa olunan predmet haqqına düşünməyə daha çox vadar edir. Düşünmə prosesinə nəzarət etmək, əsas da stress zamanı qadağa olunmuş düşüncəni daha da obsessiv edir. I qrupun iştirakçılarında bu hadisə müşahidə olunmadı.
Veqner öz nəticələrini "Journal of Personality and Social Psychology" jurnalında dərc etdirmiş və "istehzalı proseslər" anlayışını daxil etmişdir.
Leyla Zana
Leyla Zana — kürd əsilli Türkiyə siyasətçisi. O, Türkiyə məhkəmələri tərəfindən ölkənin birliyinə zidd hesab edilən siyasi fəallığına görə on il müddətinə həbs edilmişdir. Zana 1995-ci ildə Avropa Parlamenti tərəfindən "Saxarov" mükafatına layiq görülmüş, lakin 2004-cü ildə azadlığa çıxana qədər mükafatı əldə edə bilməmişdir. O, Türkiyə və qonşu ölkələrdəki kürd xalqının insan hüquqları uğrunda dinc mübarizəsinə görə həbs olunduğu üçün Rafto Fondu tərəfindən tanınmış, ardınca 1994-cü ildə "Rafto" mükafatına layiq görülmüşdür.
Erkən həyatı
Leyla Zana 1961-ci ilin mayında Türkiyənin cənub-şərqində, Diyarbəkir vilayətinin Silvan şəhərində kürd ailəsində anadan olmuşdur. O, 14 yaşında ikən əmisioğlu Mehdi Zana ilə ailə həyatı qurmuşdur. Mehdi 1977-ci ildən hərbi çevrilişə qədər Diyarbəkir bələdiyyə sədri kimi xidmət etmiş və ondan sonra siyasi məhbus olmuşdur.
Siyasi fəaliyyəti
Həyat yoldaşı Mehdi Zana həbs olunduqdan sonra o və digər məhbus yaxınları məhbusların vəziyyəti ilə bağlı maarifləndirməyə çalışmışdılar. Mehdi Zanaya qarşı kürd dilində şeirlər nəşr etdiyi üçün ittihamlar irəli sürülmüşdü. 1987-ci ildə Leyla Zana ilk dəfə işgəncələrə qarşı mitinqdə iştirak etdiyi üçün iki ay müddətinə həbs edilmişdir. 1991-ci ildə Zana Sosial Demokrat Xalq Partiyası (SXP) adından Türkiyə Böyük Millət Məclisinə deputat seçilmişdir. O, andiçmə mərasimindən sonra qanuna zidd olaraq parlamentdə kürdcə danışmış və beləliklə, qalmaqal yaratmışdır. Kürd dili Türkiyədə illərdir qanunsuz elan edilmişdi. Yalnız 1991-ci ildə kürd dili qanuniləşdirilmiş, lakin Zananın çıxış etdiyi parlament kimi dövlət müəssisələrində kürdcə danışmaq qeyri-qanuni olaraq qalmışdır. Onun çıxışı belə yekunlaşmışdır:
Andın yalnız son cümləsi kürd dilində deyilmişdir. Buna cavab olaraq Türkiyə parlamentində onu "separatçı" və "terrorçu" olmaqda günahlandıran həbs çağırışları səslənmişdir.
Zananın deputat toxunulmazlığı onu qoruyurdu, lakin o, Demokratiya Partiyasına üzv olduqdan sonra həmin partiyanın fəaliyyəti qadağan edilmiş və Zananın toxunulmazlığı ləğv edilmişdir. Zana millət vəkili Mehmed Sincar 1993-cü ildə üstü açılmayan siyasi cinayətlərin istintaqı zamanı öldürüldükdən sonra Qızıltəpədə Sincarın qohumlarını ziyarət edən deputatlardan biri olmuşdur. O, Qızıltəpədə olduğu müddətdə qaldığı evdə partlayan bomba nəticəsində beş qadın həlak olmuşdur, lakin Zana hadisədən sağ çıxa bilmişdir. O, 1994-cü ilin dekabrında Demokratiya Partiyasının digər üç millət vəkili (Hatip Diclə, Səlim Sadak və Orxan Doğan) ilə birlikdə həbs olunmuşdur. Zana dövlətə xəyanətdə və silahlı Kürdüstan Fəhlə Partiyasına (PKK) üzv olmaqda, həmçinin qırmızı, yaşıl və sarı rəngdə geyim geyinməkdə ittiham olunmuşdur. Vətənə xəyanət ittihamı məhkəmə qarşısına çıxarılmamışdı və Zana PKK-ya bağlılığını rədd etmişdir. Buna baxmayaraq, ittiham tərəfi işgəncə altında alındığı iddia edilən şahid ifadələrinə əsaslanaraq, Zana və digərləri 15 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilmişdir. O, hökm oxunarkən demişdir:
1998-ci ildə Zananın cəza müddəti uzadılmışdı, çünki onun yazdığı məktubda kürddilli qəzetlərdən birində dərc edilmiş və guya burada qadağan olunmuş separatizm tərəfdarı fikirlər ifadə edilmişdir. O, həbsdə olduğu müddətdə "Həbsxanadan yazılar" adlı kitab nəşr etdirmişdir.
Kanada Arktik arxipelaqı
Kanada Arktik arxipelaqı (,, Kanadada onu sadəcə Аrktika arxipelaqı adlandırırlar) — dünyanın ən iri arxipelaqlarında biri, 1,4 milyon km² sahəyə malikdir. Şimali Amerikanın şimalında yerləşir.
Coğrafiyası
left|thumb|Kanada Arktik arxipelaqının şəkili Arxipelaqın böyük hissəsi Nunavut, az bir hissəsi isə Şimal-Qərb ərazilərinə daxildir.
Adaların çoxu Şimal Buzlu okeanının, cənub-şərq hissədəki az bir qism adalar isə Atlantik okeanın akvatoriyasına aiddir.
Arxipelaqa daxil olan üç ada (Baffin Torpağı, Viktoriya (ada) və Elsmir (ada)) dünyada ölçüsünə görə ilk onluğa daxildir. Ümumuilikdə burada 36,563 ada vardırki onunda 15-nin sahəsi 10-min km² çodur.
thumb|left|Barbo Piki (2616 metr) — Elsmir, Nunavut vilayətinin və Kanada Arktik arxipelaqının ən hündur nöqtəsi.
İqlimi çox sərtdir, sahil əraziləri əsasən Tundra geniş yayılmışdır. Ərazinin böyük hissəsini arktik səhralar təşkil edir.
Əhalisi
Adalarının böyülk hissəsində yaşayış yoxdur. Burada əsasən insanlar eskimosların qəsəbələrində, hərbi bazalarda ya da Qütb elmi stansiyalarında yaşayır. Arxipelaqda ümumilikdə 14 min insan yaşayır.
Rus poeziyasının gümüş əsri
Rus poeziyasının gümüş əsri və ya Gümüş əsr — XX əsrin əvvəllərinə təsadüf edən rus poeziyası tarixindəki dövrün məcazi adı. Bu ad rus poeziyası tarixindəki "Qızıl dövr" (XIX əsrin ilk üç onilli) adlanan illərlə bənzərlik təşkil etdiyi üçün verilmişdir. Termin müəllifliyinə filosof Nikolay Berdyayev, şairlər və tənqidçilər Nikolay Otsup, Vladimir Mayakovski iddia etmişdilər. 330px|thumb|right|"Gümüş əsrin" rus yazıçıları — [[Osip Mandelştam, Korney Çukovski, Benedikt Livşiç, Yuri Annekov, 1914-cü il. ]]
Xronoloji çərçivə
200px|thumb|right|Aleksandr Blok 250px|thumb|right|N. Qumilyov A. Axmatova və oğlu Lev Qumilyov Bu dövrün xronoloji çərçivəsi ilə bağlı sual mübahisəli olaraq qalır. "Gümüş əsr" şərti olaraq 1890-cı və XX əsrin ilk iyirmi ilinə aid dövrü əhatə edir. Tədqiqatçılar "Gümüş əsr"in başlanğıcını təyin etməkdə birmənalı olaraq yekdil fikrə malikdirlərsə, — bu da XIX əsrin 80-ci illəri ilə 90-cı illərin qovşağına aiddir, amma bu dövrün sonu həddən çox mübahisəlidir. Bu dövrün sonunu həm 1917, həm də 1921-ci ilə aid etmək olar. Bəzi tədqiqatçılar birinci variantda israr edirlər. Onlar vətəndaş müharibəsinin başlaması ilə — 1917-ci ildən sonra "Gümüş əsr"in mövcud olmadığını düşünür. Baxmayaraq ki, 1920-ci illərdə bu dövrün nümayəndələri hələ də sağ idi və yaratmaqda davam edirdilər. Digərləri hesab edir ki, rus poeziyasının "Gümüş əsr"inin sonunu Aleksandr Blokun ölümü və Nikolay Qumilyovun güllələnməsi, habelə 1920-ci illərin əvvəllərində Rusiyadan bir çox şair və yazıçı mühacirət etməsi gətirmişdir. Nəhayət belə bir iddia da var ki, "Gümüş əsr"in sonu Vladimir Mayakovskinin intiharı və ədəbiyyat üzərində ideoloji nəzarətin güclənməsi ilə əlaqədar 1920–1930-cu illərin hüdudu sayıla bilər. Beləliklə, bu dövrün müddəti otuz ilə yaxın bir zaman təşkil edir.
Simvolizm
Yeni ədəbi cərəyan — simvolizm — XIX əsrin sonlarında Avropa mədəniyyətini əhatə edən dərin bir böhranın məhsulu idi. Böhran mütərəqqi sosial fikirlərin mənfi qiymətləndirilməsində, mənəvi dəyərlərin yenidən nəzərdən keçirilməsində, elmi şüurun gücünə inamın itirilməsində, idealist fəlsəfəyə həvəsdə özünü büruzə verdi. Rus simvolizmi xalqçılığın iflası və əhali arasında geniş yayılmış pessimist əhval ruhiyə illərində yaranmışdır. Bütün bunlar da "Gümüş əsr" ədəbiyyatının qarşıya qlobal sosial suallar yox, əsasən qlobal fəlsəfi sualları qoymasına səbəb oldu. Rus simvolizminin xronoloji çərçivəsi — 1890–1910-cu illəri əhaət edir. Rusiyada simvolizmin formalaşmasına iki ədəbi ənənə təsir etmişdir:
Simvolizm birtərəfli deyildi. Burada məktəblər və cərəyanlar fərqlənirdi: "böyük" və "kiçik" simvolistlər var idi.
Böyük simvolistlər
"Böyük" simvolistlər simvolizmi estetik mənada qəbul edirdilər. Bryusov və Balmontun fikrincə, şair əvvəlcə sırf şəxsi və yalnız bədii dəyərlərin yaradıcısıdır.
Kiçik simvolistlər
A. A. Blok, A. Belıy, V. İ. İvanov. "Kiçik" simvolistlər simvolizmi fəlsəfi və dini baxımdan qəbul edirdilər. "Kiçik"lər üçün simvolizm — poetik şüurda əks olunan bir fəlsəfədir.
Akmeizm
Akmeizm (adamizm) simvolizmdən ayrılmışdı və ona qarşı dururdu. Akmeistlər maddiyatın, mövzuların və görüntülərin obyektivliyini, sözün dəqiqliyini ("sənət naminə sənət" nöqteyi-nəzərindən) elan etmişdilər. Onun meydana gəlməsi "Şairlər emalatxanası" poetik qrupunun fəaliyyəti ilə əlaqələndirilir. Akmeizmin qurucuları Nikolay Qumilyov və Sergey Qorodetski idi. Tədricən Qumilyovun həyat yoldaşı Anna Axmatova, eləcə də Osip Mandelştam, Mixail Zenkeviç, Georgi İvanov və başqaları da bu cərəyana qoşuldular.
Kubofuturizm
Rusiyada "Gileya" şeir qrupunun üzvləri özlərini kubo-futuristlər həm də "budetlyane" adlandırdılar. Onlar üçün xarekterik xüsusiyyət keçmişin estetik ideallarından nümayişkəranə bir imtina, sarsıntılar, bəzən təsəvvürlərdən aktiv istifadə ilə səciyyələndirmə idi. Kubofuturizm çərçivəsində "abstrakt poeziya" inkişaf etdi. Kubo-Futuristlərə şairlər — Velimir Xlebnikov, Elena Quro, David və Nikolay Burlyuki, Vasili Kamenski, Vladimir Mayakovski, Aleksey Kruçenyx, Benedikt Livşits aid edilirdi.
Eqofuturizm
Ümumi futuristik yazıdan əlavə, eqofuturizm zərif duyğuların yetişdirilməsi, yeni xarici sözlərin işlədilməsi və təmtəraqlı eqoizm ilə xarakterizə olunur. Eqofuturizm qısa müddətli bir cərəyan idi. Tənqidçilərin və ictimaiyyətin diqqətinin çox hissəsi İqor Severyanin üzərinə yönəlmişdi. O, eqofuturistlərin kollektiv siyasətindən kifayət qədər erkən ayrılmış və inqilabdan sonra poeziyasının üslubunu tamamilə dəyişdirmişdir. Eqofuturitlərin əksəriyyəti ya tez üslubu tam mənimsənmiş, ya da digər janrlara keçmişdilər, bəziləri isə qısa müddətdən sonra ədəbiyyatı tamamilə tərk etmişdilər. Severyanindən əlavə, Vadim Şerşeneviç, Rurik İvnev və başqaları vaxtlarda bu cərəyana qoşulmuşdular.
Yeni kəndli poeziyası
"Gümüş əsrin" ən məşhur "yeni kəndli poeziyası"nın şairləri Nikolay Klyuyev, Pyotr Oreşin, Sergey Kluçkov və Sergey Yesenin idi.
İmajinizm
İmajinistlər (təsəvvür) yaradıcılığın məqsədinin bir təsəvvür yaratmaq olduğunu ifadə edirlər. Təsəvvürçülərin əsas ifadəli vasitəsi iki təsvirin müxtəlif elementlərini müqayisə edən metafora, tez-tez metaforik zəncirlərdir: birbaşa və məcazi mənada göstərilməkdir. İmajinistlərin yaradıcı təcrübəsi şok və anarxist motivlərlə xarakterizə olunur. Onların üslubuna və ümumi davranışına rus futurizmi böyük təsir göstərmişdir. Bu cərəyanın baniləri Anatoli Marienqof, Vadim Şerşeneviçdir. Rurik İvnev və Nikolay Erdman da imajinistlərə qoşulmuşdular.
Çəpərabad (Üşnəviyyə)
Çəpərabad - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Üşnəviyyə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 229 nəfər yaşayır (49 ailə).
Cüyürlər
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan yarımfəsiləsi.
Fyodor Kuzmin
Fyodor Kuzmin (17 aprel 1983) — Rusiyanı təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Fyodor Kuzmin Rusiyanı 2008-ci ildə Pekin şəhərində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 49-cu, Komanda turnirində isə 9-cu pillənin sahibi olub.
Şimal maralı
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cınsı.
Daniel Orteqa
Xose Daniel Orteqa Saavedra (Jose Daniel Ortega Saavedra; ) — 1985–1990-cı illərdə və 10 yanvar 2007-ci ildən Nikaraqua prezidenti. Kamilo və Umberto Orteqanın qardaşı. 2021-ci ilin noyabrında Daniel Orteqa Ali Seçki Şurasının açıqladığı ilk qismən rəsmi nəticələrə görə, 75% səslə dördüncü beş illik müddətə yenidən seçildi.
Təltifləri
thumb|[[Dmitri Medvedyev və Daniel Orteqanın görüşü. Kreml, 18 dekabr 2008) ]]
Azərbaycan 2010 İslam Həmrəyliyi Oyunlarında
Azərbaycan 2010-cu ildə İranın paytaxtı Tehran şəhərində baş tutması nəzərdə tutulan II İslam Həmrəyliyi Oyunlarında. 9–25 aprel taxirləri arasında İranda baş tutması nəzərdə tutulan II İslam Həmrəyliyi Oyunları, bir-sıra siyasi səbələrə görə baş tutmadı və Azərbaycan idmançıları həmin yarışlarda mübarizə apara bilmədi.
Dehşəms-i Böyük (Üşnəviyyə)
Dehşəms-i Böyük - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Üşnəviyyə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 767 nəfər yaşayır (126 ailə).
Katrin Denöv
Katrin Denöv (Catherine Deneuve) (22 oktyabr 1943) — məşhur Fransa aktrisası.
Həyatı
Katrin Denövü "Fransanın meqaulduzu" adlandırırlar. 1943-cü il Paris doğumlu olan 67 yaşlı aktrisa çoxdan dünya kinematoqrafının incisinə çevrilib. Aktrisa musiqili "Şerbur çətirləri" (1964) filminin Kann uğurundan sonra ulduz statusu alıb. Növbəti ildə o, Roman Polanskinin "Nifrət" psixoloji trillerində baş rolu ifa etmişdir. Sonrakı illərdə Luis Bunyuel ("Tristana", 1970) və Fransua Tryuffo ("Sonuncu metro", 1980) kimi rejissorlarla işləyib. Onun ən cəsarətli ifalarından biri Bunyuelin "Günorta gözəli" (1967) filmi sayılır.
Abgərm bəxşi
Abgərm bəxşi, , iranın Qəzvin ostanının Avəc şəhristanına daxil olan bəxş.
ABŞ kinemotoqrafiyası
ABŞ kinosu — Amerika Birləşmiş Ştatlarında, əsasən Hollivudda ("Metro-Goldwyn-Mayer", "20th Century Fox", "Paramount Pictures", "Warner Brothers", "Columbia Pictures") olan  kino şirkətlərinin istehsal etdiyi filmlər. ABŞ kinematoqrafiyası XX əsrin əvvəllərindən başlayaraq bütün dünya kinematoqrafiyasına əsaslı şəkildə təsir etmişdir.
Yaranması
ABŞ-də kinofilmlərin istehsalına 1896-cı ildə Nyu-Yorkda başlanılmışdır. Tomas Alva Edisonun qurduğu "Edison" kinostudiyasında dünyanın ilk süjetli filmi, “Qatarın qarət edilməsi” (1903, rejisor E. Porter) çəkilmişdir. 1910–20-ci illərdə kinorejissorlardan D.U. Qriffit tarixi və psixoloji dram, eləcə də epopeya janrını təkmilləşdirdi, T.X. İns “vestern”in (kovboy filmi), M. Sennett ekssentrik komediya janrının əsasını qoydular. ABŞ kino sənayesinin maliyyə kapitalı ilə əlaqəsi, iri kapital qoyuluşu, həmçinin prokatdan gələn külli miqdarda gəlir kinonu ölkədə sənayenin ən mühüm sahələrindən birinə çevirdi.
Hollivud
left|thumb|Hollivudun "Qızıl dövr" aktyorları
Ikinci dünya müharibəsi illəri
İkinci dünya müharibəsi dövründə ekranlara çoxlu revülər və hərbi mövzularda detektiv filmlər buraxıldı. Faşizm əleyhinə “Şimal ulduzu” (1943, rejisor L.Maylstoun), “Yeddinci xaç” (1944, rejisor F. Sinneman) və s. filmlər çəkildi. Bu dövrdə sənədli kino sahəsində daha böyük nailiyyətlər əldə edilmişdir (C.Ford, U.Uayler, F.Kapra və b.-nın filmləri).
60 - 70-ci illər
ABŞ-də filmləri öz vəsaiti hesabına istehsal edən yeni rejissor, aktyor, prodüsser nəsli yarandı. Onlar 60–70-ci illər ABŞ kinosənətinin yeni simasını müəyyənləşdirdilər. Rejisorlardan S.Kramer, A. Penn, S. Kubrik, S. Lümet və b. Amerika cəmiyyətini tənqidi mövqedən təsvir edən demokratik məzmunlu realist filmlər yaratdılar. “Təqib”, “Bonni və Klayd” (1966, 1967, rejisor A. Penn), “Əldən düşmüş atları güllələyirlər, deyilmi?” (1969, rej. S.Pollak), “Uşaqlara və heyvanlara xeyir-dua ver”, “Oklahoma belə yerdir” (1971, 1973, rej. S. Krammer), “L.B. Consun azad edilməsi” (1971, rej. U.Uayler), “Xaç atası” (1972, rej. F.Koppola), “Göy quş” (1976, rejisor C.Kyukor; M.Meterlinkin nağıl-pyesi əsasında) belə filmlərdəndir.
Oskar mükafatı
left|thumb|Oskar mükafatı Amerika Kino Sənəti Akademiyasının hər il təsis etdiyi ən məşhur mükafatı Oskardır. “Oskar”ın ilk təqdimatı 1929-cu ildə olmuşdur, o, 24 nominasiya üzrə keçirilir. “Oskar” mükafatını ən çox “Mikki-Maus” animasiya serialına görə (1932) Volt Disney almışdır. “Oskar”la təltif olunmuş filmlər: “Küləklə sovrulanlar” (1939), “Qandi” (1982), “Son imperator” (1987), “Quzuların səssizliyi” (1991), “Titanik” (1997), “Kralın qayıtması” (2003) və s. Azərbaycan rejisoru və kino dramaturqu Rüstəm İbrahimbəyov "Oskar" mükafatına namizədlərdən biri olmuşdur.
B. Devis, H. Fonda, B. Lankaster, M. Brando, E. Teylor, O. Höpbern, P. Nyumen, P. Steyger, Q. Pek, C. Fond, müasirlərdən A. Banderas, R. Gir, R. de Niro, K. İstvud, N. Keyc, C. Kerri, N. Kinski, C. Kluni, T. Kruz, D. Mur, C. Nikolson, A. Paçino, M. Pfayfer, Ş. Stoun, S. Stallone, C. Travolta, B. Uillis, T. Henks, D. Hofman, C. Roberts, M. Gibson və b. ABŞ-nin məşhur kino aktyorlarıdır. ABŞ-də kino mütəxəssisləri Amerika kino inistitunda (Beverli Hills) və Kaliforniya un-tində (Berkli) hazırlanır.
Keçid şahmatı
Keçid şahmatı ( həmçinin dəli, əcaib, 4 nəfərlik, mübadilə, dəyişmiş və çapraz şahmatı adlanan)- 4 nəfərlə 2 komanda şəklində 2 şahmat lövhəsində oynanan şahmat növüdür. Standart şahmat qaydaları tətbiq edilir lakin, oyunçu komanda yoldaşının qazandığı fiqurları götürərək öz lövhəsində istifadə etmək imkanına malikdir.
Qaydalar
Keçid şahmatı iki oyunda dörd oyunçu tərəfindən oynanan bir şahmat növüdür. Hər bir komanda üzvü digər komandanın bir rəqibinə üzləşir. Partnyorlar bir-birinin yanında otururlar və bir oyunçu qara, ikincisi isə ağdır. Hər bir oyunçu rəqibini standart şahmat oyununda olduğu kimi, aşağıda göstərilən qaydalar istisna olmaqla oynayır.
Ehtiyat Fiqurlar Oyunçu fiquru qazandıqdan sonra komanda yoldaşına verir. Partnyoru bu fiquru öz istəyindən asılı olaraq ehtiyatda saxlaya və ya lövhəyə qoya bilər. Qazanılan fiqurlar lövhənin istənilə boş nöqtəsinə qoyula bilər lakin, piayadaların lövhənin 1-ci və sonuncu sırasına qoyulması istisnadır. Sonuncu sıraya çıxmış piyada standart şahmatda olduğu kimi vəzirə çıxmış sayılmır və ehtiyat piyada kimi istifadə olunur. Oyunçular bütün ehtiyat fiqurları rəqibin görə biləcəyi şəkildə lövhənin yanında qoymalıdırlar.
Oyunun bitməsi
Oyun komandadan 1 nəfərin qazanması ilə yekunlaşır. Komandadakı bir oyunçu məğlub olduqda, zamanı bitdikdə, təslim olduqda və hiylə işlətdiyi aşkar olduqda oyun digər komandanın qələbəsi ilə başa çatır. Standar şahmata uyğun olaraq 3 gedişin təkrarlanması ( ehtiyat fiqurların oyuna daxil edilməsi sayılmır) oyunu bərabərliyə gətirib çıxardır. Oyunçular bir-biri ilə danışa bilərlər və həmçinin bir-birilərdinən fiqur istəyə bilərlər.
Dehşəms-i Kiçik (Üşnəviyyə)
Dehşəms-i Kiçik - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Üşnəviyyə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 253 nəfər yaşayır (42 ailə).
Yeva D'Amore
Yeva D'Amore (18 sentyabr 1981) — İtaliyanı təmsil edən bədii gimnast.
Karyerası
Yeva D'Amore İtaliyanı 2000-ci ildə Sidney şəhərində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və qrup turnirində 6-cı pillənin sahibi olub.
İfrat axıcılıq
İfrat axıcılıq kapillyar borudan maye heliumun sürtünməsiz axmasıdır. Heliumun hər iki izotopu müəyyən təzyiqlərdə mütləq sıfır temperaturuna qədər maye halında qalır. Klassik fizikaya görə, isə bütün mayelər həmin temperaturda bərk hala keçməli idi. Bu, maye hallarına müvafiq temperaturda istilik hərəkətinə uyğun olan De-Broyl dalğalarının uzunluğunun atomlar arasındakı məsafə tərtibində olması və kvant effektlərinin yaranması ilə əlaqədardır. Belə mayelərə kvant mayesi deyilir.
Helium mayesinin özlülüyünün 2,18°K-də sıfra yaxın olmasını və ifrat axıcılıq halına keçməsini ilk dəfə Pyotr Kapitsa kəşf etmişdir.
Paradox Interactive
Paradox Interactive — İsveçin Stokholm şəhərində yerləşən, kompüter oyunları nı inkişaf etdirən, əsasən qlobal tarixi strategiyalar (xəritə üzərində oynanılan) videooyun ları yaradan bir şirkətdir.
Xarici keçidlər
https://www.paradoxplaza.com/ https://en.wikipedia.org/wiki/Paradox_Interactive https://en.wikipedia.org/wiki/Paradox_Development_Studio https://en.wikipedia.org/wiki/Cabinet_Entertainment
Pyotr Xuzanqay
Pyotr Petroviç Xuzanqay (Петӗр (Пётр Петрович) Хусанкай, 22 yanvar 1907-ci il, Sikterme kəndi, Kazan quberniyası (Tatarıstanın hazırkı Əlki rayonu) — 4 mart 1970-ci il, Çeboksarı) — Çuvaş, SSRİ şairi, Çuvaşıstanın xalq şairi (1950).
Həyatı
Pyotr Xuzanqay 1907-ci ildə sadə kəndli ailəsində anadan olmuşdur. İkinci dərəcəli kənd məktəbini bitirmişdir. Ardınca Xuzanqay Çuvaşıstan Pedaqoji Kollecində və Kazandakı Şərq Pedaqoji İnstitutunda təhsil almışdır. 1957-ci ildə o, SSRİ Yazıçılar İttifaqı Ali Ədəbiyyat Kurslarını bitirmişdir.
Böyük Vətən müharibəsi illərində sıravi əsgər və bölmə qəzetlərinin əməkdaşı kimi cəbhədə xidmətdə olmuşdur. Pyotr Xuzanqay cəbhədə ağır yaralanmışdır.
Yaradıcılığı
Müasir Çuvaş poeziyasının böyüməsi və çiçəklənməsi Pyotr Xuzanqayın adı ilə əlaqələndirilir. Ədəbiyyatı doğma xalqının keçmişinə, bu gününə və gələcəyinə dair dərin düşüncələrlə dolu çoxsaylı əsərlərlə zənginləşdirmişdir. P.Xuzanqayın "Tavan çörşiv" ("Vətən"), "Tanya" şeirləri, "Aptraman tavrash" ("Aptraman qəbiləsi") şeirləri və romanı çuvaş uşaqlarına yaxşı məlumdur.
Pyotr Xuzanqay aktiv tərcümə işi ilə də məşğul olmuşdur. Belə ki, o, rus və xarici klassiklərin bir çox əsərinin çuvaş dilinə tərcümələrini etmişdir. Çuvaş oxucuları Aleksandr Puşkin, Mixail Lermontov, Maksim Qorki, Vladimir Mayakovski, Vilyam Şekspir, Taras Şevçenko və digərlərinin əsərlərini Xuzanqayın tərcüməsi sayəsində tanıyırlar. O, həmçinin Konstantin İvanov və Mişşi Sespel də daxil olmaqla çuvaş şairlərinin əsərlərini rus dilinə tərcümə etmişdir.
P.Xuzanqay Çuvaş yazıçılarının yaradıcılığına həsr olunmuş ədəbi-tənqidi əsərlərin müəllifi kimi də tanınır. Xuzanqayın şeir dairəsi çox genişdir. Rusiya, Ukrayna, Belarus, Latviya, Gürcüstan, Bolqarıstan, Kuba, Çexoslovakiya, Polşa haqqında şeirlər onun yaradıcılığında əhəmiyyətli yer tutur.
Tənqid və ona həsr olunmuş əsərlər
Pyotr Xuzanqayın "Tavan çěrshıv" ("Vətən"), "Tanya" şeirləri (Zoya Kosmodemyanskaya haqqında, 1942, İosif Stalinə həsr edilən bütün istinadların silinməsi ilə əlaqəli 1956-cı ildən sonra düzəliş edilərək yenidən çap edilmişdir) "Aptraman Tövrəş" ("Aptraman qəbiləsi") və "Tillinin mahnıları" şeirləri müharibə mövzusuna həsr edilmişdir.
Qenadiy Şanar ğzünün diplom işini Çuvaşiyanın xalq şairi Pyotr Xuzanqayın yaradıcılıq fəaliyyətinin öyrənilməsinə həsr etmişdir. Əsər "Çuvaş ədəbi klassikləri və varisləri" adlanır.
NGC 650
NGC 650, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış planetar dumanlıqdır. Göy üzündə Persey bürcü istiqamətində yerləşir. PN tipli. Messier 76 qocalmaqda və ya sönməkdə olan ulduzun ətrafında genişlənən qaz təbəqəsinə malik planetar dumanlıqdır və Çarlz Mesye nin kataloquna daxil olan dörd planetar dumanlıqdan biridir. Messier 76 Persey bürcündə yerləşir və Yerdən təxminən 2500 i.i. uzaqlıqdadır.1781-ci ildə Messyenin həmkarı Piyer Mişein tərəfindən tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir. Kiçik qantel dumanlığının görünən ulduz ölçüsü 12ᵐ-ə bərabərdir və ən yaxşı şəkildə dekabr da müşahidə olunur.
Çjençjou
Çjençjou  — Çin Xalq Respublikasının Xenan vilayətində şəhər dairəsi, vilayətin inzibati mərkəzi
Tarixi
Çinin şərq-mərkəzi hissəsindəki Henan əyalətindəki Müasir Çençou, Şan sülaləsinin qurucusu Bo King Tang'ın krallıq paytaxtıdır. 605-ci ildə ilk dəfə Çençou adlandı.. Erkən Şan sülaləsi dövründə, həmçinin Erligan mədəniyyəti olaraq da bilinən, 61.77 hektar ərazini əhatə edən ən böyük divarlı şəhər idi. Ətrafı təxminən 4 mil olan nəhəng şəhər divarı 741 hektardan çox ərazini əhatə edirdi. şəhərin çox hissəsini təşkil edən kral saraylarını əhatə edirdi. Arxeoloqlar şəhərin şimal-şərqində 15 dönümdən çox ərazini əhatə edən bir sarayın təməllərini kəşf etdilər. Şəhərdə ayrıca yaşayış məhəllələri, əkinçilik qəsəbələri, qəbiristanlıqlar və bir çox emalatxanalar var idi.
Çenqçounun əsas divarı təxminən 33 fut genişlikdə idi və hər tərəfdən yerin meylli təbəqələri ilə təxminən 16 fut əlavə etdi. 16 ilə 30 fut arasında yüksəklik qorunur. Divarda on bir çatlar tapıldı, əksəriyyəti qapı kimi istifadə edildi. Şəhərin daxili quruluşu hər yerində yaxşı qorunmayıb, lakin 1.076 ilə 21.528 kvadrat metr arasında dəyişən iri torpaq platformaları, əvvəlcə evlərin təməli kimi xidmət etdiklərini göstərir.
Rucervus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Niflheym
thumb|300px|Qədim skandinav [[kosmologiyasının təsviri. Henri Uiton. 1831-ci il.]]
Nilfeym və ya Nilfheymr (hər ikisi  Duman evi) — german-skandinav mifologiyasında kainatın doqquz dünyasından biri, buz və duman aləmi, buz divlərinin yaşdığı yer. Bu yer bəzən Nifhel və Helheym anlayışları ilə üst-üstə düşür. Nilfheymr adı sadəcə iki mənbədə qeyd olunur. Onlar: "Uzaqgörən Qülvi" və "Odinin alaqarğa qaldrı" əsərləridir.
Niflheym əsasən kortəbii buz və şaxta diyarıdır. Bu diyarda Elivaqarın donmuş çayları və bütün çayların mənbəyi olan Hvergelmir quyusu yerləşir. "Uzaqgörən Qülvi" əsərinə görə, Niflheym Ginnunqaqapdan törəmiş iki qədim diyardan ikincisidir. Onlarından digəri alov diyarı olan Muspelheymdir. Muspelheym həmçinin, Niflheymin əksidir. Bu iki alov və buz diyarı arasında yaranmışdır. Niflheymin suları Muspelheymin istiliyi ilə toqquşan zaman "yaradıcı buxar" əmələ gəlmişdir. Bundan sonra bu diyar Lokinin qızı Helin yurdu, eləcə də ondan asılı olanlar, yəni qəhrəmancasına ölməmiş insanlar üçün axirət olaraq tanınmağa başlamışdır.
Etimologiya
"Nifl" sözü qədim ingilis dilindəki "Nifol", qədim yuxarı alman dilindəki "Nebul"  və qədim yunan dilindəki "Νεφέλη"  sözü ilə eyni mənşəyə malikdir.
Populyar mədəniyyətdə
Niflheym müasir populyar mədəniyyətdə olduqca populyar bir termindir.
İsveçdə "Nifelheim" adlı bir metal musiqi qrupu mövcuddur. 2004-cü ildə Kanadada "Niflheim" musiqi qrupu qurulmuşdur, hansı ki, 2006-cı ildə adını "Gris" olaraq dəyişdirmişdir.
ABŞ yazıçısı Liza Ceyn Smitin "Qadağan olunmuş oyun" trilogiyasında adı çəkilən "Alatoranlıq dünyası" əslində Niflheym olduğu anlaşılır.
"Marvel Comics" kainatının "Tor" seriyasında Niflheym kainatın doqquz dünyasından biridir və "Tor 2: Qaranlıq krallıq" filmində onu görmək mümkündür.
"Ragnarok Online" kütləvi çoxnəfərli onlayn rol oyununda "Niflheim" adlı bir məkan mövcuddur.
"Tomb Raider: Underworld" videooyununda Niflheymdən bəhs olunmuşdur.
Niflheym 2018-ci ildə satışa çıxarılmış "God of War" oyunundakı məkanlardan biridir.
"Final Fantasy XV" videooyununda Niflheym texnoloji baxımdan inkişaf etmiş bir imperiyanın adıdır.
"Mahouka Koukou no Rettousei" manqasında Niflheymdən bəhs edilmişdir.
Doab (Üşnəviyyə)
Doab — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Üşnəviyyə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 218 nəfər yaşayır (41 ailə).
Silviya Gregorini
Silviya Gregorini (18 fevral 1983) — İtaliyanı təmsil edən bədii gimnast.
Karyerası
Silviya Gregorini İtaliyanı 2000-ci ildə Sidney şəhərində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və qrup turnirində 6-cı pillənin sahibi olub.
Vasif Dadaşov
Bioqrafiya
Vasif Dadaşov 1939-cu ildə həkim ailəsində anadan olub. 1956-cı ildı 156 saylı məktəbi medalla bitirib və Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun energetika fakültəsinə daxil olub.
1961-ci ildə Vasif Dadaşov ali təhsilini müvəffəqiyyətlə başa vurur və təyinatla Moskva vilayətindəki SSRİ Müdafiə Nazirliyinin Elmi-Tədqiqat İnstitutuna göndərilir. Bir ildən sonra Vətənə dönür və yeni yaradılan "Azərenerjisazlama" müəssisəsində çalışmaqda davam edir.
1971-ci ildə Araz SES-na baş mühəndis təyin edilir, 6 aydan sonra isə 1976-cı ilədək stansiyanın direkoru olur. O, 1971-ci ildən Araz çayının su və enerji ehtiyatlarından istifadə üzrə Azərbaycan-İran müştərək komissiyasının üzvü olur. 1976-cı ilin may ayında İrana ezam olunur və buradakı Araz SES-də işləməyə başlayır. Vasif Dadaşovun əməyi nəticəsində stansiya istehsal edilən elektrik enerjisinin həcmini 20 milyon kilovat-saatdan 140 milyona çatdırır.
1978-ci ildə Vasif Dadaşov Vətənə qayıdır və Azərbaycan Baş Energetika İdarəsində Yüksək gərginlikli avadanlıqların istismarı və təmiri xidmətində rəis müavini, 1980-ci ildən 2001-ci ilə qədər isə hidrotexniki xidmətin rəisi işləyib. 1983-cü ildən eyni zamanda Azərbaycan Baş Energetika İdarəsində baş mühəndisin müavini vəzifəsini icra edib. 2002-ci ildən "Azərenerji" ASC-nin Enerjinin İstehsalı İdarəsində baş mühəndisin müavini vəzifəsində işləyib.
Əmək fəaliyyətinə görə dəfələrlə Fəxri fərman və digər mükafatlarla təltif olunub, "MDB-nin əməkdar energetiki" fəxri adına layiq görülüb. 2007-ci ildə Azərbaycanda energetikanın inkişafındakı xidmətlərinə görə "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilib.
Qot (submədəniyyət)
Qot – 1980-ci illərin əvvəllərində Birləşmiş Krallıqda ortaya çıxan və musiqiyə əsaslanan bir subkulturadır. Postpank musiqi janrının bir qolu olan qotik rok pərəstişkarları tərəfindən əmələ gətirilmişdir. Goth(Qot) adı birbaşa musiqi janrından götürülüb. Qotik rok janrını ifa edən və Qotik subkulturanın formalaşmasında və inkişafında böyük əmək sahibi görkəmli post-pank sənətçilərindən bəziləri: Siouxsie and the Banshees, Bauhaus, The Cure və Joy Division.
Goth subkulturası öz dövrünün digər subkulturalarına nəzərən daha uzun müddət populyarlığını qoruyaraq qaldı və şaxələnməyə, bütün dünyaya yayılmağa davam etdi. Onun təsvirlərində və mədəni meyllərində 19-cu əsr Qotika fantastikasından və qorxu filmlərindən təsirlər gözə çarpır.
Səhnə olaraqda əsasən Qərbi Avropada təşkil olunan musiqi festivalları, gecə klublarında təşkil edilən görüşlər istifadə olunurdu. Subkultura özlüyündə musiqi, estetika və moda ilə əlaqəli zövqlərə sahibdir.
Qotların üstünlük verdiyi musiqi janrlarına qotik rok, ölüm rok, soyuq dalğa, qaranlıq dalğa və efir dalğası kimi bir sıra janrlar daxildir. Subkultura daxilində geyim üslubları siyahısına punk, yeni dalğa və Yeni Romantik kimi moda üslubları vardır. O, həmçinin özündə Viktoriya, Edvard və Belle Epoque dövrləri kimi keçmiş dövrlərin dəbindən izlərini görürüb mənsiməyib. Üsluba ən çox tünd (adətən zil qara) geyim, qara makiyaj və zil qara saç daxildir. Bu subkultura meydana çıxdığı vaxtdan onilliklər sonra da geniş auditoriya tərəfindən maraqla qarşılanmağa davam edir.
Anaqnostaras
Anaqnostaras ― yunan inqilabçısı, Filiki Eteriyanın qabaqcıl üzvü, general və Yunanıstan İstiqlaliyyət müharibəsinin müharibə naziri. Anaqnostaras bir təxəllüsdür, şəxsin doğuluşda adı Xristos Papageorgiu idi, qeyd olunan adı isə Anaqnostis Papageorgiu  oldu.
Erkən illəri
1760-cı ildə Messeniyanın Poliani kəndində anadan olmuşdur; onun nəsli Arkadiyanın Leontari kəndindən gəlirdi. 1787-1792-ci illərdə baş tutan Rusiya-Osmanlı müharibəsi zamanı o, Xristofor Perrevos və Tsanetos Qriqorakis ilə birlikdə İon adalarına gəlmişdir ki, mayor rütbəsində yunan-rus generalı Emanuil Papandopulonun komandanlığı altında vuruşsun. 1803-cü ildə Zakinf adasına köçdü və 1813-cü ilə qədər Rusiya İmperator Ordusunda hərbi xidmətə başladı, sonra ordudan buraxıldı və qalıq maaşı istəmək üçün Odessaya köçdü.
Filiki Eteriyada fəaliyyəti
1817-ci ildə Odessada Nikolaos Skufas tərəfindən Filiki Eteriyada cəlb olundu, ona "keşiş" adı verildi və 1817-ci ilin mart ayında onu Atanasios Tsakalofla görüş üçün Moskvaya yolladılar. Tsakalof onu İdra və Spetse adalarında göndərdi ki, orda təşkilat üçün yeni üzvlər axtarsın. Daha sonra həmin il İstanbula getmiş və orada Papaflessasa rast gələrək 21 iyun 1818-ci ildə onu təşkilata gətirdi, sonra isə Zakinfə döndü və 1 dekabr 1818-ci ildə Teodoros Kolokotronisi təşkilata üzv etdi.
Daha sonra fəaliyyətini davam etdirmək üçün Peloponnesə göndərildi, burada qeyri-adi səslənsə də buzuki ilə Riqas Fereosun şeirlərini demiş və kleftlərin mahnılarını oxuyurdu. Səfərinin nəticəsində onu daha yüksək kateqoriya olan "apostol"a qədər ucaltdılar. Emmanuil Ksantos Anaqnostarasa təşkilatın digər üzvləri ilə yazışmalar üçün 108 nömrəli kod verdi. O, Eteriyada "apostol" adını almış ilk şəxs idi, ondan sonra Xristofor Perrevos, Yannis Farmakis və Elias Xrisospatis də bu ada layiq görüldülər.
Yunanıstan İstiqlaliyyət müharibəsində xidməti
Yunanıstan İstiqlaliyyət müharibəsi 1821-ci ilin mart ayında başlayanda Anaqnostaras 23 mart 1821-ci ildə Kalamata şəhərinin azad edilməsində iştirak edirdi. Bu hərbi proses zamanı yunan nizamsız inqilabi qüvvələri Osmanlı qarnizonunun təslim edilməsindən sonra döyüşsüz şəhəri nəzarət altına aldılar, əməliyyata mayor Petros Mavromixalis başçılıq edirdi. 30 sentyabr 1821-ci ildə Teodoros Kolokotronis, Kiryakulis Mavromixalis və Panayotis Giatrakos ilə birlikdə Peloponnes Senatı üzvlərinin mövqeyini təsdiqləyən müqavilə imzaladı və bu Aleksandr İpsilanti ilə əlaqələrin kəsilməsinə gətirdi, sonuncu axırda öz mövqeyindən geri çəkildi. Anaqnostaras general rütbəsinə yüksəldi və Müharibə Komissiyasının üzvü oldu.
1822-ci ilin mart ayında Anaqnostaras Panayotis Kefalas və Giatrakos ailəsi ilə Giorgis Kunduriotisa Mills qəsəbəsində yeni hökumətin qurulmasına dəstək verdi. 1822-ci ilin may ayında Astrosdaki İkinci Milli Məclisdə dəyişikliklərdən sonra müvəqqəti yunan hökumətinin müharibə naziri oldu.
O, Valtetsi döyüşü (12 may 1821-ci il), Tripoli mühasirəsi (1821-ci il sentyabr), Korinf mühasirəsi (1821-ci il dekabr – 1822-ci il yanvar) və çox başqa hərbi əməliyyatlarda iştirak etmişdir. 8 may 1825-ci ildə Navarino mühasirəsi zamanı öldü.
Salvatore
Salvatore — İtalyan mənşəli kişi adı və ya soyadıdır.
K-219
K-219 — strateji əhəmiyyətli sovet atom sualtı qayığı; 667A «Navaqa» layihəsi üzrə hazırlanmış 21-ci gəmi idi, daha sonra isə 667AU «Nalim» layihəsi üzrə modernləşdirilmişdir. 3 oktyabr 1986-cı ildə qayıqdakı ballistik raket şaxtalarının birində partlayış baş vermiş, üç gün sonra —  6 oktyabrda, qayıq  Atlantik okeanının 5500 metr dərinliyi olan yerində batmışdır. Ekipajının çox hissəsi xilas edilmişdir.
Tarixi
Qayığın düzəldilməsinə 28 may 1970-ci ildə Şimal maşınqayırma müəssisəsinin (Sevmaş) 50 №-li sexində 667A «Navaqa» layihəsi və 460 zavod nömrəsi üzrə başlanılmışdır. 31 dekabr 1971-ci il tarixdə suya buraxılmış, 8 fevral 1972-ci il tarixində Hacıyevo bazası ilə birlikdə Qırmızı bayraqlı Şimal Donammasının tərkibinə daxil edilmişdir. 1975-ci ildə 667AU «Nalim» layihəsi üzrə modernləşdirilmiş, 1980-cu ildə əsaslı təmir edilmişdir.
Qаymаqçiçəkli üzgəcоtu
Qаymаqçiçəkli üzgəcоtu - (lat.Trollius ranunculinus)
Qısa morfoloji təsviri
Çoxillik, hündürlüyü 35 sm kimi olan, gövdəsi düz, sadə və ya budaqlı bitkidir. Gövdənin kökyanı hissəsi köhnə yarpaqların qalıqları ilə örtülmüşdür. Kökyanı yarpaqları uzun saplaqlı, barmaqvari olaraq beş, uzunsov-rombvari, üçhissəli, dişli dilimlərə bölünmüşdür. Gövdə yarpaqları oturaqdır, yuxarıdakılar biri-birinə yaxınlaşaraq, sarğı kimi çiçəyi əhatəyə almışlar. Çiçəkləri tək-tək, iri, tünd sarı rəngdə, 5-10 dənə yumurtavari, uzunsov kasa yarpaqlarıdır. Nektarlıqları ləçəkvari, uzunsov-xətvari, qızılı-sarı rəngdədir. Çalovu düz və ya cüzi bayıra doğru əyilmiş buruncuqludur. Toxumları tünd qonurdur.
Yayılması
BQ qərbi, BQ Quba sahəsinin rayonlarında subalp və alp qurşaqlarında yayılmışdır. Rütubətli dağ çəmənlərində, rütubətli, otlu yamaclarda, qar əriyən yerlərdə bitir.
Əhməd Saleh
Karyerası
Əhməd Saleh Misiri 2008-ci ildə Pekin şəhərində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 49-cu pillənin sahibi olub.
Daha sonra Ömər Assar Misiri 2012-ci ildə London şəhərində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və Komanda turnirində 9-cu pillənin sahibi olub.
Micromonacha
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
NGC 2631
NGC 2631, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış Göy cismidir. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. NF tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Paolo Pulici
Paolo Pulici — Keçmiş italiyalı futbolçu. Mövqeyi hücumçu olub. Karyersını bitirdikdən sonra məşqçi kimi çalışıb.
Klub karyerası
Bu komandada meydana çıxdığı yeganə oyununda "Torino" klubunun diqqətini cəlb edir. Futbolçu 1967-ci ildə "Torino" klubuna dəvət edilir. Növbəti 15 mövsümü "Torino"da keçirərək klubun hücum xəttinin əsas oyunçusu çevrilir. Futbolçu "Torino"nun heyətində İtaliya çempionatda ortalama oyun başına 0.4 qol vurmaqla komandanın əsas bombardirlərdən biri olub. "Torino"da oynayarkən İtaliya Çempionluğu və İtaliya Kubokunu qazanıb. Paolo həm də "Torino"da üç dəfə İtaliya A Seriyası bombardiri olmağı bacarır.
1982/83 mövsümündə onun "Torino" məcaraları bitir və "Udineze" klubuna transfer olunur. Daha sonra "Fiorentina" klubuna keçir və karyerasını orada başa vurur.
Milli komanda karyerası
1969–1972-ci illərdə İtalyan gənc futbol komandasına çağırılır. İtaliya U21 komandasına 7 rəsmi görüşdə oynamış, 4 qol vurmuşdur.
1973-cü ildə ilk dəfə İtaliya yığmasının heyətində deburt edir. Milli komandadakı karyerası boyunca 19 matç keçiərək, 5 qol vurub. Milli komandanın tərkibində 1974-cü ildə Almaniyada və 1978-ci ildə Argentinada FIFA Dünya Kubokunda iştirak etmişdir.
Məşqçi karyerası
Məşqçilik karyerasına oyunçu karyerasını başa vurduqdan dərhal sonra "Pyaçentsa" klubunda başlayıb..
Həsənabad (Üşnəviyyə)
Həsənabad - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Üşnəviyyə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 440 nəfər yaşayır (74 ailə).
Qaraqaya SES
Qaraqaya SES — Türkiyədə Fərat çayı üzərində inşa edilmiş su elektrik stansiyası. Stansiya b1987-ci ildə istifadəyə verilmişdir. Cənub-Şərqi Anadolu layihəsi əsasında inşa edilmiş 21 su elektrik stansiyasından biri. Burada güçü 300 MVt olan turbinlərin sayəsində ümumi güçü 1800 МВт olan elektrik enerji istehsal edilir.
Hər ilin su səviyyəsi aşağı düşən dönəmlərdə bir kəndin məscidinə aid olan minarə su səthinə çıxır. Suyun 30 metr üzərinə çıxmasına baxmayaraq dağılmamışdır.
Konstruksiya
Qaraqaya SES önündə 173 metr hündürlüyü olan dəmir-beton konstruksiyalı bənd vardır. Su elektik stansiyanın 1800 MVt gücü sayı 6 olan, hər birinin isə 300 MVt gücə malik turbinlər təşkil edir. Su anbarının sahəsi 298 km²-dir. Su tutumu isə 9,5 km³-dir.
Suriya və İraqla münaqişə
Fərat çayı istər Suriya istərsə İraqda kənd təsərrüfatı və içməli suyun təmin edilməsində böyük əhəmiyyət kəsb edir. Bu səbəbdən su anbarının inşası planlaşdırılarkən hər iki dövlət bunun əlehinə çıxmışdır.Bunun nəticəsi olaraq danışıqlar aparılmış və sonda anbardan 500 m³ suyun axıntısı təmin olunacağı razılaşdırılmışdır.
Köçürülmə
2013-cü il məlumatlarına görə Qaraqaya SES inşası zamanı 30 000 insan bölgədən köşürülmüşdür. Anbarda su səviyyəsi azalarkən müşahidə edilən minarə bir kəndə məxsusdur. Bu mənzərə istər yerli istərsə xarici turistləri bölgəyə cəlb edir. Təkcə bu kənddə 600 insanın yaşadığı ehtimal edilir. Hər il insanlar minarənin görünməsini bayram edirlər. Bu yerli əhali arasında bir adətə çevrilmişdir. Gələcəkdə məscidin tarixi abidə elan edilməsi və onun bərpası planlaşırılır.
Ekoloji vəziyyət
Qaraqaya su anbarı region üçün olduqca əhəmiyyətlidir. Onun suyundan həm kənd təsərrüfatında istifadə edilir həm də burada balıq yetişdirilir. Suyun müayinəsi onun kirləndiyini göstərmişdir. Buna səbəb isə əkinçilikdə istifadə edilən kimyavi gübrələrdir.
Noemi İyezzi
Noemi İyezzi (5 noyabr 1982) — İtaliyanı təmsil edən bədii gimnast.
Karyerası
Noemi İyezzi İtaliyanı 2000-ci ildə Sidney şəhərində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və qrup turnirində 6-cı pillənin sahibi olub.
Tachybaptus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.