cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Şimali Amerika mədəniyyəti
Cənub-qərb hinduları
Şimali Amerika hindu əfsanə və əsatirlərində qarğa obrazı sehrlənmiş insan təsəvvürünü verir. Bəzi əsatirlərdə bu obraz, hətta yaradıcı fövqəltəbii başlanğıc kimi də təsvir olunur. Hinduların bütün nağıl, əfsanə və əsatirlərində insan qəlbinin ən ali istək və arzuları təcəssüm olunur. Bütün bunlarla hindu xalqının gözəl mənəviyyatı, daxili dünyası öz təzahürünü tapır.
NGC 7246
NGC 7246, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Dolça bürcü istiqamətində yerləşir. Sa tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Discovery Family
Şirkətin prezidenti Henri Şliffdir (Henry Schleiff). Televiziya kanalının baş icraçı direktoru Fox Kids-in keçmiş direktoru Tom Kosqrouv (Tom Cosgrove) idi. Hub Network (2010 — 2014) televiziya kanalının prezidenti və icraçı direktoru televiziya veteranı olan Marqaret Leş (Margaret Loesch) idi.
Kanalın tamaşaçı auditoriyası təxminən 60 milyon insanı əhatə edirdi. 13 oktyabr, 2014-cü ildə Hub Network televiziya kanalı Discovery Family kanalına çevrildi. 14 sentyabr, 2017-ci ildə Fransada fransız versiyası yayıma başladı. Bu versiya uşaqlar üçün proqramlar yayımlamırdı və yalnız SFR platformasının abunəçiləri üçün yayımlanırdı.
Makedon dili
Makedon dili (Македонски јазик) — Hind-Avropa dillərinin slavyan dilləri qrupunun cənubi slavyan dilləri yarımqrupuna daxil olan dil. Ən gənc ədəbi slavyan dilidir və 1945-ci ildə kodlaşdırılmışdır. Bolqar dili ilə yanaşı cənubi slavyan dillərinin şərq qoluna daxildir.
Qaraçay-Çərkəz Muxtar Vilayəti
Qaraçay-Çərkəz Muxtar Vilayəti (Qaraçay-Çərkəz MV) — RSFSR daxilində 12 yanvar 1922-ci ildən 26 aprel 1926-cı il və 11 fevral 1957-ci ildən 16 may 1992-ci ilə qədər mövcud olmuş inzibati-ərazi vahididir.
İnzibati mərkəzi Çerkessk şəhəridir.
Tarixi
Vilayət 1922-ci il yanvarın 12 -də Kuban-Çernomorsk vilayətinin Batalpaşinski idarəsi və Dağ MSSR Qaraçay Milli Dairəsi ərazisinin böyük hissəsindən, mərkəzi Batalpaşinskaya kəndindən yaradılmışdır.
1924-cü il oktyabrın 16-dan rayon Şimali Qafqaz diyarının tərkibinə daxil edildi.
1926-cı il aprelin 26-da rayon Qaraçay Muxtar Vilayəti və Çerkes Milli Dairəsinə bölündü, Batalpaşinski rayonu isə Şimali Qafqaz ərazisinə verildi.
1957-ci il fevralın 11 — də Qaraçayların reabilitasiyasından sonra Çərkəz Muxtar Vilayəti Stavropol diyarının tərkibində Qaraçay-Çərkəz Muxtar Dairəsinə çevrildi. Stavropol diyarının Zelençukski, Karaçayevski və Ust-Cequtinski rayonları da ona verildi.
30 noyabr 1990-cı ildə Qaraçay-Çərkəz Muxtar Dairəsi Stavropol diyarından ayrıldığını və RSFSR tərkibində Qaraçay-Çərkəz Sovet Sosialist Respublikasının (QÇSSR) yaradıldığını elan etdi.
1990-cı il dekabrın 15-də RSFSR Xalq Deputatlarının II qurultayı Qaraçay-Çərkəziyanın Stavropol diyarından çıxarılmasını qanuniləşdirdi və RSFSR Konstitusiyasına düzəlişlər etdi.
1991-ci il iyulun 3 -də RSFSR Ali Soveti Rusiya konstitusiyasına Qaraçay-Çərkəz Muxtar Vilayətini RSFSR-in tərkibində Qaraçay-Çərkəz Sovet Sosialist Respublikasına çevirən dəyişiklik etdi. Bu düzəliş RSFSR Xalq Deputatları qurultayına baxılması üçün təqdim edildi.
İnzibati bölgü
23 mart 1977-ci il tarixinə rayona 2 rayon tabeliyində olan şəhər daxil idi:
Qazi bəy
Qazi bəy, Sultan Məhəmməd Qazı bəy — Şirvanşahlar dövlətinin otuz səkkizinci hökmdarı, Şirvanşah I Fərrux Yasarın oğlu.
Fəaliyyəti
Bəhram bəyin ölümündən sonra h.907 (1501)-ci ildə Şirvanşahlar taxtına onun qardaşı Qazi bəy ibn Fərrux Yasar çıxdı. O, Şah İsmayıl Xətainin Bakı şəhərini mühasirəyə alıb tutduğu altı ay müddətində hakimiyyət sürmüşdü.
Şah İsmayıl Xətainin Bakını fəth etməsi
XVI əsr tarixçiləri Xondəmir və Həsən bəy Rumlu İsmayılın Bakını almasından təfsilatı ilə xəbər verirlər. İsmayılın əmri ilə sərkərdələrdən Məhəmməd bəy Ustaclı və İlyas bəy Ayqutoğlu Xunuslu qoşunların başında Bakı qalasını almağa göndərilmişdilər.
Bu vaxt Fərrux Yasarın oğlu Qazi bəyin torpaqları Bakı, Mahmudabad və Salyandan ibarət idi. , Şirvanın dağ qalalarında müqavimət göstərməkdə davam edirdi. Qazi bəy olmadığı müddətdə şəhərin müdafiəsinə onun adı mənbələrdə çəkilməyən mərd arvadı başçılıq edirdi. O, İsmayılın təslim olmaq təklifi və tövsiyəsi ilə yanına gəlmiş elçisinin edam olunmasını əmr etdi. Onu İsmayılın qəzəbi ilə qorxudaraq təhdidlə şəhəri qızılbaşlara təhvil verməsini tələb edən Bakı darğası Əbdülfəttah bəyin də başına eyni aqibət gəldi.
Bakılıların inadlı müqaviməti İsmayıl Səfəvini sərkərdə Hülafə bəyin başçılığı altında yeni qüvvələr göndərməyə məcbur etdi. Mühasirənin sonuna yaxın o özü də buraya gəldi. Mühasirədəkilərin inadlı müqavimətini görən İsmayıl lağım atıb qala bürclərindən birinin böyük daşını partlatmağı əmr etdi. Şəhərin müdafiəçiləri divardakı yarığı çadır keçəsi ilə tutaraq üç gün duruş gətirdilər. Lakin sonra Səfəvi qoşunları şiddətli həmlə ilə qalanı ələ keçirib əhalidən xeyli adam qırdılar. Bakının 70 nəfər mötəbər şəxsi artıq müqavimət göstərməyin mənasız olduğunu görərək, əllərində Quran, boyunlarında qılınc, kürəklərində kəfən İsmayılın hüzuruna gələrək öz itaətlərini bildirdilər.
Ailəsi və ölümü
Şirvanşahlar dövləti güclü sarsıntıya məruz qalmasına və Şeyx İbrahim, onun oğul və nəvələrinin vaxtındakı kimi qüvvətli olmamasına baxmayaraq, varlığını davam etdirirdi. Mənbələrin məlumatına görə Qazi bəy altı aya yaxın hakimiyyət sürmüşdür. Onun oğlu Sultan Mahmud atasının əleyhinə qiyam qaldıraraq, h.907 (1501/2)-ci ildə onu öldürmüşdür.
Miras
Bu Şirvanşahın hakimiyyəti dövründən onun adından kəsilmiş "Qazibəyi" adlandırılan sikkələr qalmışdır.
1948-ci ildə tapılmış Bakı dəfinəsinin numizmatik məlumatları onun hakimiyyət illərini və mənbələrdə Qazi bəy adlandırılan Şirvanşahın tam adını dəqiq müəyyənləşdirir. Həmin dəfinədə aşkar edilmiş sikkələrin üz tərəfində "Ədalətli Şirvanşah, möminlərin əmiri Sultan Məhəmməd Qazi" sözləri həkk edilmişdir. Sikkənin əks tərəfində isə ənənəvi din rəmzi və xəlifənin (Əbu Bəkr, Ömər, Osman, Əli) adları yazılmışdır.
Qazi bəyin – Sultan Məhəmməd Qazinin tam adına Fərrux Yasarın Bakı və Abşeron hakimi olan böyük oğlunun, gələcək Şirvanşah Şamxal Sultan Məhəmməd Qazinin Mahmudabad şəhərinin, Güstəsbi və Salyan vilayətlərinin valisi təyin edilməsi haqqında fərmanının dövrümüzədək gəlib çatmış surətində də rast gəlinir. Şamxal titulu onun ana tərəfdən Dağıstanın Qaytaq usmisi ilə qohumluğunu göstərir. Fərmanda valinin fəaliyyəti və vəzifələri qeyd edilir. Valinin səlahiyyətinə vilayətin çətin işlərinə baxılması, vəzifə və rütbələrin böyüdülüb kiçildilməsi, qəbzlərin yazılması, müəyyən vəzifəli şəxslərlə müqavilələrin bağlanması və ya pozulması daxil idi. Ona xüsusilə, yığılıb qalmış çoxlu işlərə baxmaq əhali narazılıq edərsə, üləma və axundların işləri ilə təhqiqat aparmaq tövsiyə olunurdu. Qazi bəyə islam dininin qayda-qanunlarına əməl etmək, dövlətin dayağı və hökmdarların rəiyyəti itaətdə saxlamaq üçün köməklərinə arxalanmalı olduqları "möhtərəm seyidlərə, görkəmli şeyxlərə, xalq imamlarına" hörmət etmək tapşırılırdı. Tacirlərin işlərinə baxılarkən onların mahiyyətinə dərindən nüfuz etmək məsləhət görülürdü. Sənəddə Şirvanşah Şamxal Sultan Məhəmməd Qazi bəydən yüksək rütbəli məmurlara rəiyyətdən divan üçün vergi toplanarkən haqsızlığa, məmurların rəiyyətin gəlirini yerindəcə müəyyənləşdirmədən onlara vergi qoymasına, onları saymasına yol verməyi tapşırmağı tələb edirdi. Cərimə edərkən dəftərlərdə əksini tapmış qayda-qanunlardan kənara çıxmamaq tövsiyə olunurdu. Bu sənəddən aydın olur ki, Qazi bəyin Güstəsbi və Salyan vilayətlərinin valisi təyin edilməsinə səbəb rəiyyətin narazılığı və geniş zəhmətkeş kütlələrinin feodalların istismar və zülmünə, məmurların özbaşınalığına qarşı mübarizənin güclənməsi olmuşdur. Fərmanda feodal hakiminin ideologiyası və ruhanilərin dövlət işlərindəki rolu, habelə, Şirvanşahlar dövlətində inzibati idarəetmə sisteminə dair məlumatlar da əksini tapmışdır.
Fillireya
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Rahid Ələkbərli
Rahid Ələkbərli (tam adı: Rahid Zahid oğlu Ələkbərli; ) — Azərbaycanlı peşəkar rabitəçi-mühəndis. “Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı” QSC-nin Baş informasiya direktoru, Azərbaycan Kibertəhlükəsizlik Təşkilatları Assosiasiyası nın idarə heyətinin keçmiş sədri (2022); Azərbaycan Respublikasının Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat nazirinin müşaviri (2021–2022); ARNRYTN-in Dövlət Radiotezliklər İdarəsinin rəisi (2018–2021); ARNRYTN yanında İnternetin İnkişafı üzrə Koordinasiya Şurasının üzvü; Azərbaycan İnternet Cəmiyyətinin (ISOC Azərbaycan) üzvü, ISOC İngiltərə üzvü, ISOC Yaponiya üzvü.
Təhsili
1994–1998-ci illərdə Azərbaycan Texniki Universitetində Radioelektron vasitələrinin konstruksiyası və texnologiyası ixtisası üzrə bakalavr ali təhsili alıb.
1998–2000-ci illərdə isə həmin ixtisas üzrə magistr təhsili alıb və fərqlənmə diplomu ilə bitirib.
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) 2000–2002-ci illərdə Fotoelektronika İnstitutunda, 2002–2003-cü illərdə isə Fizika İnstitutunda elmi tədqiqat mühəndisi kimi "Fiziki proseslərin avtomatlaşdırılması" ixtisası üzrə aspirantura təhsili alıb. 2003-cü ildən AMEA İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunda müxtəlif mövzularda elmi araşdırmalarını davam etdirir.
2017–2020-ci illərdə Birləşmiş Krallığın Liverpul şəhərində yerləşən Liverpul Universitetində "İnformasiya sistemlərinin idarə edilməsi" ixtisası üzrə magistratura təhsili alıb. 2020-ci ildə bu universitetdə "Developing A Data-Driven Radio Frequency Administration for Spectrum-Sharing, Strategic Utilization and Sharing-Readiness in Azerbaijan as a Case Example" adlı elmi iş müdafiə edərək informasiya texnologiyaları üzrə magistr pilləsini yüksək nəticələrlə bitirib.
Hazırda Volden Universitetində Big Data və kibertəhlükəsizlik idarəçiliyi üzrə çərçivə prinsiplərinin hazırlanması istiqamətində elmi-tədqiqat fəaliyyəti ilə məşğuldur. İnformasiya Sistemləri İdarəçiliyi üzrə fəlsəfə doktoru dərəcəsinə namizəddir.
Əmək fəaliyyəti
1997–1999-cu illərdə "Inam" tibb şirkətində kompüter proqramçısı, 2001-ci ildə Bakinternetdə aparıcı mühəndis olaraq ilk dövlət İnternet Servis Provayderinin formalaşmasında iştirak edib.
Azərbaycanın milli rabitə şirkəti olan Delta Telekomda mühəndis, 2002–2006-cı illərdə baş mühəndis, 2006–2013-cü illərdə texniki direktor, 2013-cü ildə isə kommersiya direktoru olaraq fəaliyyət göstərib. Azərbaycanın ilk İnternet Magistralı, peyk rabitə şəbəkələri, regionun ən iri optik şəbəkə magistralınn qurulub istifadəyə verilməsi kimi layihələri həyata keçirmişdir. 2011-cu ildən hazırlıq işlərinə başlanılan Europe-Persia Express Gateway (EPEG) layihəsinin Azərbaycan seqmentinin layihələndirilməsi, tikinti-quruculuq və həyata keçirilməsinə rəhbərlik etmiş, Azərbaycanın ilk iri-tutumlu tranzit layihəsi uğurla həyata keçirilmişdir.
2013-2018-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyinin nəzdindəki ADA Universitetində (Azərbaycan Diplomatik Akademiyası) informasiya texnologiyaları və sistemləri üzrə rəhbər olub.
2018–2021-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyinin Dövlət Radiotezliklər İdarəsinin rəhbəri olub.
2019-da Beynəlxalq Telekommunikasiya İttifaqının Radiorabitə Bürosunun Yerüstü Xidmətlər üzrə 5-ci Tədqiqat Qrupuna sədr müavini vəzifəsinə seçilib. Həmin il Çexiyanın Praqa şəhərində Poçt və Rabitə Administrasiyalarının Avropa Konfransının (CEPT) hazırlıq qrupunun iclasında "Ümumdünya Radiorabitə Konfransı – 2019"un gündəliyinin 8-ci bəndi üzrə müzakirələrdə CEPT-də koordinatorluq edib.
2021-ci ilin martından 2022-ci ilin yanvarına qədər Azərbaycan Respublikasının Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar nazirinin müşaviri olub.
2022 - ci il 22 Fevral tarixində təsis yığıncağında təsis edilən AKTA - Azərbaycan Kibertəhlükəsizlik Təşkilatları Assosiasiyasının idarə heyətinin sədri kimi fəaliyyətə başlayıb. Assosiasiyanın fəaliyyəti kibertəhlükəsizlik sahəsinin inkişafı, əlaqədar tərəflərin vahid bir platforma olan AKTA vasitəsilə birləşdirilməsi təşəbbüsləri, təhsil sahəsində informasiya təhlükəsizliyi və kibertəhlükəsizlik proqramlarının inkişaf etdirilməsi, ictimai fəaliyyətin gücləndirilməsi və digər fəaliyyətlər illik ümumi yığıncaqda müsbət qiymətləndirilmişdir.
2022-ci il 14 noyabr tarixindən etibarən “Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı” QSC-nin Baş informasiya direktoru vəzifəsində fəaliyyət göstərir.
Vahid Aslan
Vahid Aslan (Əsgərov Vahid Aslan oğlu; ) — Azərbaycan jurnalisti, yazıçı, riyaziyyat və informatika müəllimi Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü
Həyatı
Vahid Aslan 1972-ci il sentyabrın 29-da Gədəbəy rayonunun Parakənd kəndində anadan olub.
Ailəsi
Ailəlidir. İki qızı, bir oğlu var.
Təhsili
1979–1989-cu illərdə Parakənd orta məktəbində təhsil alıb. 1989–1994-cü illərdə Həsən bəy Zərdabi adına Gəncə Dövlət Pedaqoji İnstitutunun riyaziyyat-inforimatika fakültəsində təhsil alıb. 1994–1995-ci illərdə təyinatla Şəmkir rayon Şeyidlər kənd orta məktəbində ixtisası üzrə müəllim işləyib. 1995–1998-ci illərdə Gəncə şəhər məişət xidməti kollecində müəllim işləyib.
Netta Barzilay
Netta Barzilay ( 22 yanvar 1993, Hod-ha-Şaron, İsrail) — İsrail müğənnisi. O, "Toy" mahnısı ilə İsraili 2018 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmiş və ölkəsinə müsabiqədəki dördüncü qələbəsini yaşatmışdır.
Həyatı
Netta Barzilay 22 yanvar 1993-cü ildə İsrailin Hod-ha-Şaron şəhərində anadan olmuşdur. Atasının mühəndis kimi fəaliyyət göstərdiyi Solel Boneh kompaniyasındakı yeni layihəsinə görə Netta uşaq yaşlarında ikən ailəsi ilə birlikdə Nigeriyaya köçmüş və orada dörd il yaşadıqdan sonra İsrailə geri dönmüşdür. İsrail Silahlı Qüvvələrində məcburi xidmətdən öncə Barzilay könüllü olaraq Nahalda xidmət göstərmiş və daha sonra İsrail Dəniz Qüvvələrində hərbi xidmətini başa vurmuşdur.
2017-hal-hazırda: Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
2017-ci ildə Netta Barzilay İsrailin IPBC telekanalının Avroviziya üçün təşkil etdiyi HaKokhav HaBa 2018 adlı milli seçim turunda iştirak etmişdir. Uzun sürən seçim turlarında Brazilay Rihanna, Kristina Agilera, Keşa və digər dünya ulduzlarının mahnıları ilə çıxış etmişdir. Nəticədə yarışmada qalib gələrək, Netta Barzilay İsraili Portuqaliyanın paytaxtı Lissabonda keçirilən Avroviziya 2018-də təmsil etmək hüququ qazanmışdır. Onun Avroviziya səhnəsində ifa edəcəyi mahnı "Toy" 11 martda təqdim olunmuşdur.
2019-cu ildə ifaçı Fransa və Böyük Britaniyanın Avroviziya milli seçim turlarında çıxış etmişdir. Fevral ayının 2-də Nettanın "Bassa Sababa" adlı ikinci sinqlı təqdim olunmuşdur.
Ermənistan–Qafqaz Albaniyası sərhəd mübahisəsi
thumb|[[E.ə. I əsr|b.e.ə. I əsrdə Cənubi Qafqaz və ətraf ərazilər|250px]] Ermənistan və Qafqaz Albaniyası sərhəd mübahisəsi — Ermənistan Krallığı ( e.ə. 331 — 428) və Qafqaz Albaniyası ( e.ə. IV əsr — 705) arasında olan sərhəd barədə Azərbaycan və Ermənistan tarixçiləri tərəfindən ortaya qoyulan fərqli görüşlərə verilən ad. Azərbaycan tarixçilərinə görə iki dövlət arasındakı sərhəd Araz çayı boyunca, erməni tarixçilərə görə isə Kür çayı boyunca keçirdi. Bu mübahisənin yaranmasının ən böyük səbəbi Dağllq-Qarabağ münaqişəsi dir, çünki Azərbaycan tarixçilərinin ortaya qoyduğu görüşə əsasən, Qafqaz Albaniyası Qarabağ və ətraf ərazilərdə hakimiyyət sürürdü. Bəzi Erməni tarixçilərinin dediklərinə görə, Kür çayının qərbində olan və hal-hazırda Azərbaycan Respublikasının bir parçası olan ərazilər e.ə. VII əsrdən bəri erməni etnosuna aid idi. Buna əlavə olaraq, Ermənistan tarixçilərinin bəziləri Ermənistan Krallığının e.ə. II əsrdə türk ərazilərini işğal etdiyi iddiasını ortaya atıblar.
Rəfail Həsənov
Rəfail Həsənov — Bakı Dövlət Universitetinin Sosiologiya kafedrasının müdiri (2019), sosiologiya elmləri doktoru, professor.
Həyatı
100-ə yaxın elmi məqalənin, 1 monoqrafiyanın, 2 kitabın, 2 dərs vəsaitinin və 1 dərsliyin müəllifidir. Xaricdə çıxan nüfuzlu jurnallarda məqalələri dərc olunmuşdur.
Ailələdir, 3 övladı var.
Tədqiqat sahəsi və tədris etdiyi fənlər
Keçid dövründə vətəndaş cəmiyyəti quruculuğu, tranzitologiya və Azərbaycanda demokratikləşmə problemləri.
Şapo
Şapo  — Fransa da kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Nyoyi-le-Real kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Mulen.
INSEE kodu — 03054.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 223 nəfər təşkil edirdi.
Məmməd Məmmədov (jurnalist)
Məmməd Məmmədov (tam adı: Məmməd Yarəli oğlu Məmmədov; d.4 iyul 1962; Şərur, Çərçiboğan k. − ö. 21 may 2011) — 2010-cu ilin noyabr ayında üçüncü dəfə Ali Məclisin deputatı seçilmişdi. Azərbaycan Respublikasının əməkdar jurnalisti olmuşdur.
Ailəsi
Ailəli idi. İki oğul övladı var:
Fəaliyyəti
1990-cı ildə "Təşviqatçı" jurnalının Naxçıvan üzrə xüsusi müxbiri kimi jurnalistlik fəaliyyətinə başlamışdır. 1991-ci ildə isə müəllimlikdən birdəfəlik uzaqlaşmışdır. Çərçiboğan kənd orta məktəbinin müəllimliyindən Azərbaycan KP MK-nın ictimai-siyasi mətbu orqanı olan "Sovet kəndi" qəzetinə xüsusi müxbir vəzifəsinə qəbul olunmuşdur. 1991–1992-ci illərdə "Bərəkət", 1992–1996-cı illərdə "Həyat" qəzetlərinin Naxçıvanda zona müxbiri işləmişdir. Mətbuatdakı oxucu marağına səbəb olan yazıları ilə əlaqədar olaraq 1996-cı ilin yanvar ayından Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin orqanı olan "Azərbaycan" qəzetində əmək fəaliyyətinə davam etmişdir. "Azərbaycan" qəzetinin Naxçıvan Muxtar Respublikasındakı xüsusi müxbiri olaraq mətbuatda yazılarına davam etmişdir. Bu dövrdə muxtar respublikanın ictimai-siyasi, mədəni-sosial, iqtisadi həyatının dolğun və əhatəli şəkildə işıqlandıraraq Azərbaycan oxucusuna blokada həyatını və naxçıvanlıların yaşayışını bütün təfəərrüatları ilə çatdırmış, düşmənlə üz-üzə olan bölgədə həyata keçirilən uğurlu dövlət siyasəti və naxçıvanlıların mübarizliyindən yüzlərlə məqalələr yazmışdır. Məhz bu cür uğurlu yazıları nəticəsində Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri cənab Vasif Talıbovun 6 aprel 2000-ci il tarixli sərəncamı ilə Naxçıvan MR Ali Məclisinin və Nazirlər Kabinetinin orqanı olan "Şərq qapısı" qəzetinə Baş redaktor təyin edilmişdir. 2000-ci ilin aprel ayından 2007-ci ilin fevral ayına qədər "Şərq qapısı"nda Baş redaktor kimi ağır və məsuliyyətli vəzifədə çalışmışdır. 2007-ci ilin mart ayından ömrünün sonunadək AMEA-nın Naxçıvan Bölməsində Tarix, Etnoqrafiya və Arxeologiya İnstitutunun ən yeni tarix şöbəsinin müdiri və "Azərbaycan" qəzetinin Naxçıvan Muxtar Respublikası üzrə xüsusi müxbiri işləmişdir. Məmməd Məmmədov 2000-ci illərdən müstəqillik dövrümüzdə Naxçıvanda ictimai-siyasi proseslər və region mətbuatının inkişaf tarixi ilə bağlı elmi tədqiqatlar aparırdı. Bunun nəticəsi olaraq 2005-ci ilin dekabrında "Naxçıvan Muxtar Respublikasında ictimai-siyasi proseslər (1988–2005-ci illər)" mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək tarix üzrə fəlsəfə doktoru alimlik dərəcəsi almışdır. Sonrakı illərdəki ardıcıl tədqiqatları, məqalə və kitabları nəzərə alınaraq Məmməd Məmmədova 2011-ci ildə dosent elmi rütbəsi verilmişdir. Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin, "Dialoq Avrasiya" beynəlxalq yaradıcılıq təşkilatının üzvi idi. Türkiyənin Antalya, Tunceli, Van və Ərzurum, İranın Tehran və Təbriz şəhərlərndə keçirilən beynəlxalq toplantılarda iştirak etmiş, müxtəlif məzmunlu məruzələrlə çıxışlar etmişdir. Azərbaycan yazıçılarının doqquzuncu qurultayının nümayəndəsi olmuşdur.
Deputat kimi
Naxçıvan Muxtar Respublikasının ictimai-siyasi həyatında fəal iştirak edən Məmməd Məmmədov ikinci və üçüncü çağırışlarda Naxçıvan MR Ali Məclisinin deputatı olmuş, 2010-cu ilin noyabr ayında üçüncü dəfə Ali Məclisin deputatı seçilmişdi.
Kitabları
Məmməd Məmmədovun, həmçinin ictimai-siyasi, elmi-publisistik mövzularda kitablar da yazmışdır:
Haqqında
Özünün tərtib etdiyi "Mənim həyat məktəbim" kitabı ölümündən sonra çap olunmuşdur. Ölümündən bir il sonra onun haqqında yüksək poliqrafik dizayn və əhatəli xatirə və yazılardan ibarət olan "Mətbuatda yaşayan işıq" adlı xatirə-kitab nəşr edilmişdir.
Mükafatları
Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun fərdi jurnalist yazıları müsabiqəsinin qalibi olmuş, jurnalistikadakı peşəkar əməyi nəzərə alınaraq ona 2002-ci ildə Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin Həsən bəy Zərdabi mükafatı təqdim olunmuşdur. 2005-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının əməkdar jurnalisti, 2010-cu ildə isə Azərbaycan Respublikasının əməkdar jurnalisti fəxri adlarına layiq görülmüşdür.
Paqonatın binası
Paqonatın binası — Rostov vilayəti Taqanroq şəhəri ərazisində iki mərtəbədən ibarət olan bina. Bina regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekti siyahısına daxildir. Bunun haqqında № 301 qərar 18 noyabr 1992-ci ildə qəbul olunmuşdur. Adres: Taqanroq ş, Qreçeskaya küçəsi, ev 83.
Tarixi
Paqonatın binası Taqanroq şəhərində 1850-ci illərdə yerli arxitektor Makedonskinin layihəsi əsaslnda inşa edilmişdir. Binanım sahibəsi mayorun həyat yoldaşı Varvara Paqonat (bəzi mənbələrdə soyad paqanato, Poqonat, Paqonat) olmuşdur.
1887-ci ildə şəhər duması Varvara Andreevna Paqonatın vəsiyyatnaməsini təstiqləmişdir. Bimanın sahibəsi binanı şəhər xəstəxanası cəmiyyətinə və ya yetim, kasıb uşaqlar üçün xeyriyə binası kimi istifadə olunmasına vəsiyyət etmişdir. Onun digər göstərişi isə binanın fasadında bu binanın xeyriyə məqsədləri üçün İvan və Varvara Poqanat tərəfindən iyanə edildiyi yazılan lövhənin vurulması idi.
19 iyun 1908-ci ildə binada şəhər xeyriyə cəmiyyəti fəaliyyət göstərirdi. Əsas fəaliyyət istiqaməti zəif və kasıb uşaqlar idi. Bu cəmiyyəti İ. Е. Platonov idarə edirdi. Onun köməkçisi isə O. F. Proxorov olmuşdur. 1910-cu ildə binada yeni uçiliş açılır. Uçiliş xeyriyə cəmiyyətinə aid idi. 1918-ci ildə isə internat binası olur. Böyük Vətən müharibəsindən sonra binada qocalar və əlillər evi yerləşirdi. Hazırda isə burada 100 yerlik Psixinevroloji internat yerləşir.
Arxitekturası
İki mərtəbədən olan bina 1850-ci illərdə inşa edilmişdir. Binanın fasadı müxtəlif dekor elementləri ilə işlənmişdir.
WFMU
WFMU - Cersi Siti (ABŞ) şəhərində yerləşən və 91.1 MHz tezliyində FM diapazonunda yayımlanan qeyri-kommersiya radio-stansiyası.
Tarixi
WFMU 1958-ci ilin aprel ayında yayıma başlamışdır. Yayım lisenziyası Upsala kollecinə (UpsalaCollege) aid idi. 1995-ci ilin may ayında kollecin bağlanmasından bir müddət əvvəl, Auricle Communications ondan lisenziya aldı və o vaxtdan bəri radio-stansiya tam müstəqil hesab olunur. Auricle Communications özü qeyri-kommersiya təşkilatıdır, onun idarə heyəti radio-stansiyanın keçmiş və hazırkı işçilərindən və həmçinin WFMU-nun dinləyicilərindən ibarətdir. 1998-ci ilin avqust ayında radio-stansiya Cersi Siti (Nyu-Cersi ştatı) şəhərinə, radio dinləyicilərinin ianələri ilə əldə edilən binaya köçdü.
Fəlsəfəsi
WFMU fəlsəfəsi – azad yayım formasına (freeform radio) sadiq olması ilə seçilir. Bütün pleylistlər DJ-lər tərəfindən tərtib edilir və hər hansı bir radio-format çərçivəsi ilə məhdudlaşmır. Proqramların demək olar ki, 100%-i radio-stansiyanın özündə istehsal edilir.
Elnur Abışov
Elnur Şaiq oğlu Abışov ( d. 1 sentyabr 1997, Qarasu, Kürdəmir — ö. 7 oktyabr 2020, Suqovuşan, Tərtər) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, müddətdən artıq xidmət edən hərbi qulluqçu, Vətən müharibəsi şəhidi. .
Həyatı
Abışov Elnur Şaiq oğlu 1 sentyabr 1997-ci ildə Kürdəmir rayonunun Qarasu kəndində doğulub. Subay idi.
Hərbi xidməti
2016-ci ildə Aprel döyüşlərində iştirak edib, fəallıq göstərib. Hərbi xitmətini başa vursa da, vətənə olan sevgisi onu hərbidən kənarda çox saxlaya bilməyib. Yenidən müddətdən artıq hərbçi kimi xidmətə başlayıb.
2020-ci ildə qardaşı Səfalı ilə birgə Vətən Müharibəsinə qatılır. Talış və Suqovuşan kəndi uğurunda gedən döyüşlərdə düşmənin bir neçə texnikası və xeyli sayda canlı qüvvəsini məhv edib. 7 oktyabr 2020-ci ildə qəhrəmancasına şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elnur Abışov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Laçın rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elnur Abışov ölümündən sonra "Laçının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Qardaşı Abışov Səfalı Şaiq oğlu isə hazırda xidmətin davam etdirir və “Suqovuşanın azad olunmasına görə” medalı ilə təltif edilib.
Çilopsis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Business Software Alliance
thumb|BSA loqosu Business Software Alliance (BSA) – piratçılığa qarşı proqram təminatı istehsalçılarını birləşdirən qrup. 1988-ci ildə qurulub. BSA qrupu proqram təminatı oğurluğunu qadağan edən qanunların qəbul olunmasına köməklik göstərir, istifadəçilər arasında maarifləndirmə işləridir.
Yolçu Babazadə
Yolçu Bəhruz oğlu Babazadə (20 yanvar 2002; Qozlubulaq, Şəki rayonu, Azərbaycan — 7 oktyabr 2020; Cəbrayıl rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Yolçu Babazadə 20 yanvar 2002-ci ildə Şəki rayonunun Qozlubulaq kəndində Bəhruz Babayevin və Xatirə Babayevanın ailəsində anadan olmuşdur. 2008-ci ildə Şəki rayon Qozlubulaq kənd tam orta məktəbinin birinci sinfinə daxil olmuşdur. 2019-cu ildə məktəbin 11-ci sinfini bitirmişdir. Subay idi.
Hərbi xidməti
Yolçu Babazadə 20 yanvar 2020-ci ildə Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Şəki Rayon Şöbəsi tərəfindən hərbi xidmətə çağırılmışdır. Beyləqanda yerləşən "N" saylı hərbi hissədə müddətli həqiqi hərbi xidmət qullluqçusu olaraq xidmət etmişdir.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Yolçu Babazadə 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Suqovuşanın, Cəbrayılın, Xocavəndin və Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Yolçu Babazadə 7 oktyabr 2020-ci ildə Cəbrayıl rayonu istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı şəhid olmuşdur. Şəhid olduğu gün cənazəsi doğulduğu Şəki rayonunun Qozlubulaq kəndində dəfn edilmişdir.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Yolçu Babazadə ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Yolçu Babazadə ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yerinə yetirən zaman mərdliyin və igidliyin göstərilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Yolçu Babazadə ölümündən sonra "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Yolçu Babazadə ​ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək igidlik və mərdlik göstərmiş, hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirərək şəhid olmuş Yolçu Babazadə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2022-ci il tarixli Sərəncamına əsasən ölümündən sonra 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edilmişdir.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Mixail Gelovani
Mixeil Gelovani (, Ruslaşdırma versiyası Михаил Георгиевич Геловани Mixail Georgieviç Gelovaniyə kimi ) sovet və gürcü aktyoru idi, kinoda İosif Stalinin çoxsaylı obrazları ilə tanınan, əsasən erkən Sovet dövrünə aid on beş tarixi filmdə baş rolda oynamışdır. 1950-ci ildə SSRİ xalq artisti adına layiq görülüb.
Erkən həyat
Mixeil Gelovani köhnə gürcü knyazlığı Gelovani nəslindən idi. 1913-cü ildə Batumidə bir teatrda səhnəyə ilk addımını atdı. 1919–1920-ci illərdə Tiflisdəki Dram Studiyasına qatılıb. Sonrakı iki il ərzində o, şəhərin Rustaveli Teatrının aktyor heyətində idi. 1923-cü ildən Gürcüstan SSR-in "Qoskinprom" kinostudiyasında aktyor və rejissor işləyib. 1924-cü ildə ilk dəfə "Üç həyat" filmində ekrana çıxdı. 1927-ci ildə Ermənistan SSR-in Armenkino (Ermənifilm) istehsalat birliyinə köçür. Gelovani kino yaradıcılığı ilə yanaşı, teatrda yer almağa da davam etdi, Kutaisi və Bakıda səhnələrdə çıxış etdi. 1936-cı ildə Rustaveli Teatrının ansamblına qayıtdı və üç il orada qaldı.
Müharibə öncəsi
1938-ci ildə Gelovani ilk dəfə Mixail Çiaurelinin "Böyük şəfəq" filmində Stalini canlandırıb. Onun performansı ona 1 fevral 1939-cu ildə Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni və 1941-ci ildə Stalin mükafatı qazandırıb. Bundan sonra Gelovani "Stalin rolu üzərində monopoliya qurdu", o, sədrin ölümünə qədər başqa on iki rəsmdə canlandırmağa davam etdi. Gelovani fiziki cəhətdən Stalinə çox bənzəyirdi, boyu istisna olmaqla: o, müqayisədə xeyli uzun idi. Məlumata görə, o, özünü ekranda təsvir etmək üçün sədrin sevimli namizədi deyildi: gürcü olduğu üçün, o, Stalinin ləhcəsini "mükəmməlliyə" təqlid edirdi. Buna görə də lider şəxsən klassik rus tələffüzündən istifadə edən Aleksey Dikiyə üstünlük verib. Ginnesin Kino Faktları və Fəaliyyətləri Kitabına görə, Gelovani eyni tarixi şəxsiyyəti digər aktyorlardan daha çox canlandırmışdı. Mənbələrə görə, ikisi görüşəndə ​​baş katib aktyora "Məni yaxından izləyirsən… Boş yerə vaxt itirmirsən, elə deyilmi?" -deyə söhbət keçib.
Sovet kinosu lider şəxsiyyətinə pərəstişin yetişdirilməsində mühüm rol oynadı: 1937-ci ildən sonra mərhələli bir prosesdə, Stalinin hakimiyyəti onu Vladimir Leninin ən sadiq davamçısı kimi göstərməklə və Sergey Eyzenşteynin "Dəhşətli İvan" əsərindəki kimi tarixi avtokratları müsbət təqdim etməklə qanuniləşdirildi.
Sonrakı illər
Aktyor daha üç Stalin mükafatına layiq görüldü, bunların hamısı filmdəki premyer roluna görə verilmişdir: 1942-ci ildə "Tsaritsının müdafiəsi", 1947-ci ildə "Əhd" və 1950-ci ildə "Berlinin süqutu" filmləri. 3 iyun 1950-ci ildə ona SSRİ xalq artisti adı verilmişdir.
1953-cü ildə Stalinin ölümündən sonra Gelovani filmlərdə yeni rollardan imtina etdi, çünki o, ölən rəhbərin xarakteri ilə tamamilə eyniləşdi. 1953-cü ildən 1956-cı ildə ölümünə qədər o, Moskva Dövlət Kino Aktyorları Teatrında aktyorluq edib. Andreas Kilb yazırdı ki, o, həyatını Stalinin "yazıq Kagemuşası" kimi başa vurub. Gelovani həyat yoldaşı Lüdmila ilə birlikdə Novodeviçye qəbiristanlığında dəfn olunub.
Risorcimento
Risorcimento (il risorgimento — dirçəliş, yenilənmə) — italyan xalqının dağınıq İtaliyanın birləşdirilməsi uğrunda yadellilərə qarşı apardığı milli azadlıq hərəkatını ifadə edən tarixşünaslıq termini. Risorcimento 1870-ci ildə Romanın İtaliya Krallığına birləşdirilməsi ilə başa çatmışdır.
Mixail Gelovani
Sonrakı illər
1956-cı ildə Nikita Xruşşovun Gizli məruzəsindən sonra onun Stalin kimi çəkildiyi şəkillərin çoxu ya qadağan edilmişdi, ya da müvafiq səhnələr çıxarılmışdı.
Filmoqrafiya
thumb|Mixail Gelovani (sağda) "Böyük Şəfəq" filmində [[İosif Stalin|İV Stalin rolunda, 1938]]
VIII Karl (Fransa kralı)
VIII Çarlz (Charles VIII) və ya Gülərüz Çarlz (Charles l'Affable; ) — Fransa kralı. Atası XI Lüdovikin ölümünün ardından 1483-cü ildə hələ 13 yaşında ikən taxta çıxdı. Azyaşlı olduğu üçün böyük bacısı Anna və əri Burbon hersoqu Pyotr kral naibi olaraq 8 il boyunca ölkəni idarə etdi. Onların naibliyi dövründə ölkənin güclü zadəganları mərkəzi hakimiyyətə qarşı ayaqlandı və Dəlisov müharibə olaraq adlanan çatışmada monarxiya birlikləri qalib gəldi.
Həyatı
Çarlz 1491-ci ildə Avropanı alt-üst edən bir addım atdı və Bretanlı Annayla gizlicə evləndi. Skandala səbəb isə Annanın Müqəddəs Roma imperatoru I Maksimilyanla 1490-cı ildə vəkalətən nigahlanmış olması idi. Ancaq o əsnada gəlinin 13 yaşı olduğu üçün imperatorun yanına göndərilməmişdi. Bu səbəblə ilk nigahı tamamlanmamış hesab olundu. Bu evliliklə Çarlz Bretan bölgəsini Fransayla birləşdirməyi planlaşdırırdı.
Neapol kralı Anjulu Renyanın ölmədən öncə Çarlzın atasını varis seçməsinin ardından Fransa kralları Neapol taxt-tacında haqq iddia etməyə başladılar. Çarlz da bu haqqını davam etdirmək üçün İtaliyada hərbi əməliyyatlara başladı və heç bir maneəylə qarşılaşmadan yarımadanı işğal etdi. Toplanan yerli zadəganlar tərəfindən fransızlar bir neçə il sonra bölgədən çıxarılsa da, davam edən İtaliya müharibəsi növbəti 50 il boyunca davam etdi.
Çarlz 1498-ci ildə doğulduğu qəsrdə baş verən qəzada yaralandı və vəfat etdi. Geridə oğul varisi qoymadığı üçün yerinə ata şəcərəsindən qohumu olan Orleanlı Lüdovik taxta keçdi.
Meşə qrupları
Meşə qrupları - Meşələrin xalq təsərrüfatı əhəmiyyətinə uyğun olaraq, onların yerləşdiyi ərazidən və funksiyalarından asılı olaraq dövlət meşələri üç qrupa (I, II, III) ayrılır.
Yunis Munyos
Yunis Munyos ― portuqal teatr, kino və serial aktyorudur.
Ümid
thumb|right|[[Ümid (Vatts)|Ümid, Qutunun dibində yatan adam. Aleqorik portret. George Frederis Vatts, 1886]]
Ümid — Arzu edilən bir şeyin ola biləcəyinə inanma və bu inamdan doğan daxili fərəh, xatircəmlik hissi; güman.
Şimali Koreya bayrağı
Şimali Koreya bayrağı 1948-ci il sentyabr ayının 8-də verilmiş qərar ilə ölkənin rəsmi bayrağı və simvolu elan edilmişdir. Ağ çevrə içərisində yerləşdirilmiş olan qırmızı beşguşəli ulduz kommunizmin simvoludur. Bayrağın üstündəki qırmızı rəng inqilabi vətənpərvərliyi, mavi rəngli simvollar müstəqillik, sülh, və qardaşlıq ideyaları uğrunda mübarizə aparan dünya xalqlarını, ağ simvollar isə Koreya xalqının uzun tarixə yayılmış olan mədəni birliyini əks etdirir.
Meşə faunası
Meşə faunası – Yer kürəsi meşələrində yaşayan heyvan növlərinin məcmusu: yer səthində yaşayan heyvanların yarısını təşkil edir.
Ümumi məlumat
Meşə bitkisinin tərkibi və quruluşu onun faunasının zənginliyi və müxtəlifliyini müəyyən edir. Meşə qruplaşmaları nə qədər mürəkkəb və rəngarəngdirsə, yem bazası boldursa, meşə faunası da bir o qədər bol və rəngarəng olar. Meşə faunasının bir çox növləri meşənin həyatında mühüm rol oynayaraq onun böyüməsi, inkişafı, bərpası və formalaşmasına təsir göstərir. Bir sıra quşlar və məməlilər ağac və kolların toxumları, meyvələri ilə qidalanaraq onların yayılmasına və bitməsinə kömək edir. Bununla bərabər meşə faunası meşəyə və meşə əkinlərinə müəyyən ziyan da verir. (bir çox cücülər, gəmiricilər). Respublikamızın Talış zonasının meşə faunası daha çox zənginlyi ilə seçilir. Talış dağları meşələrində cüyür, bəbir, meşə pişiyi, qaya dələləri, vaşaq, yereşən, kirpi, süleysin, köstəbək, çaqqal, qonur ayı, porsuq, samurlar, çöldonuzu, dənizə yaxın düzən meşələrdə quşlardan qaşqaldaq, qamışlıq quşu, kiçik bozca, ağqarın, cüllütlər, qağayı, sternalar, anqutlar, qaqar, boz qaz, sarıleylək, bildirçin, meşə göyərçini, sultan toyuğu, qaratoyuq, sarquşu, qırqovul, turac, qızlar quşu və s. geniş yayılmışdır. Endemik quşlardan Hirkan zığzığı, Hirkan payız bülbülü, Hirkan zaryankası, Hirkan arıquşu, Talış qırqovulu və s. göstərmək olar, endem cücülərə (kəpənək, qarışqa, böcək və s.) də rast gəlinir. Böyük və Kiçik Qafqazın dağ meşələrində yaşayan məməli heyvanların əksəriyyəti qiymətli ov heyvanları, yaxud estetik cəhətdən nadir, gözəl heyvanlardır. Bu meşələrdə yırtıcı heyvanların xarakterik nümayəndələrindən bəbir, boz ayı, canavar, çaqqal, tülkü, kaftar, vaşaq və meşə pişiyidir. Qiymətli ov heyvanlarından isə dırnaqlılara aid olan Bezoar keçisi, Qafqaz dağ keçisi, Qafqaz maralı, cüyür, dağ qoyunu, köpgər, çöl donuzu, gəmiricilərin nümayəndələri olan dovşan, dələ, sincab, porsuq, gəlincik, meşə süleysinləri, qulaqlı kirpi, çay samuru, quşlardan Qafqaz uları, alacəhrə, meşə əlvan bülbülü, qaratoyuq, iri əlvan ağacdələn, arıquşu və s. göstərmək olar.
Əminə Yusifqızı (jurnalist)
Əminə Yusifqızı — əməkdar jurnalist, "Kür" qəzetinin baş redaktoru.
Həyatı
Əminə Yusifqızı 1 iyun 1951-ci ildə Yevlax rayonunda doğulub.
2 övladı, 6 nəvəsi, 1 nəticəsi var.
Təhsili
1970–1975-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsinin əyani şöbəsində təhsili alıb
Əmək fəaliyyəti
Təhsilini başa vurduqdan sonra Azərbaycan KP MK-nın təyinatı ilə Yevlaxda çıxan "Təşəbbüs" qəzetində (sonrakı adı "Kür") jurnalist fəaliyyətinə başlamışdir. Əvvəlcə ədəbi işçi, sonra şöbə müdiri işləmiş, 1991-ci ildən indiyəcən isə "Kür" qəzetinin baş redaktoru kimi fəaliyyət göstərir.
Respublika mətbuatında uzun illər səmərəli fəaliyyətinə görə "Qızıl qələm" mükafatına (1982), 2 dəfə H.B.Zərdabi adına (1993–2001), Məhsəti Gəncəvi adına (1995) mükafatlarına layiq bilinib. 1991-ci ildə respublikanın əməkdar jurnalisti fəxri adını almış, 2005-ci ildə isə ölkə başçısının daha bir sərəncamı ilə "Tərəqqi" medalı ilə təltif olunmuşdur. 2012-ci ildə Azərbaycan Mətbuat Şurasının təsis etdiyi Ali Media Mükafatının da sahibidir.
Çalışdığı müddətdə dəfələrlə keçirilən fərdi jurnalist yazıları müsabiqələrində qalib olmuşdur, fəaliyyəti çoxsaylı diplom və fəxri fərmanlara layiq bilinmişdir. Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür. Yevlax Şəhər İcra Hakimiyyəti Başçısı yanında Şura üzvüdür.
65 Yevlaxlı şəhidin həyat və döyüş yolundan bəhs edən "Zəfər Fədailəri" adlı kitabı 2021-ci ildə, "Biz vətən üçün doğulduq" kitabı isə 2022-ci ildə nəşr olunmuşdur.
Karl Teodor (Bavariya kürfürstü)
Karl Teodor (Karl Theodor; ) — 1742-ci ildən IV Karl adı ilə Pfals kürfürstü, 1742-ci ildən Yüliç və Berq hersoqu, həmçinin 1777-ci ildən ölümünə qədər Bavariya kürfürstü kimi hökm sürmüş alman zadəgan.
İlk illəri
Karl Teodor 1728-ci ildə Berqen op Zom markqrafı titulunu aldı. Daha sonra o, 1733-cü ildə Sulzbax hersoqu postunda atasını əvəz etdi və 1742-ci ildə III Karl Filippin oğul övladı olmadığı üçün ölümündən sonra Pfalz Elektoratını, Yuliç və Berq hersoqluqlarını miras aldı. Vittelsbax sülaləsinin bütün nəsillərinin ittifaqını gücləndirmək üçün çalışan Karl Filipp hələ 1742-ci il yanvarın 17-də nəvəsi Elizabeta Avqusta Karl Teodorla və onun bacısı Mariya Annanı isə Bavariya şahzadəsi Klemens Franz de Paula ilə evləndirmişdi.
Pfals kürfürstü kimi Karl Teodor elmlər akademiyası yaradaraq, muzeylərin kolleksiyalarını artıraraq və incəsənətə dəstək verərək yadda qalmışdı.
Bavariya kürfürstlüyü
1777-ci ildə Bavariya kürfürstü olan III Maksimilyan Jozef övladsız vəfat etdikdə, Karl Teodor həm də Bavariya kürfürstü oldu və Münhenə köçdü, lakin yeni titulunu dərhal rəsmiləşdirmədi. Onun bir neçə məşuqəsi və çoxlu qeyri-qanuni uşaqları var idi, lakin bu uşaqlar nə Bavariyanı, nə də Pfalsı miras ala bilərdilər; Karl Teodorun qeyri-qanuni uşaqlarına vəsiyyət edə biləcəyi yeni ərazi lazım idi. Buna görə də 3 yanvar 1778-ci ildə, Karl Teodor İmperator II İosif ilə Bavariyanın cənubunu Avstriya Niderlandının bir hissəsi ilə mübadilə etmək haqqında müqavilə imzalamışdı, lakin bu qərara Maksimilianın dul arvadı Saksoniyadan olan Mariya Anna Sofiya və Karl Teodorun qohumu Pfals-Birkenfeld qolunun başçısı və Çvaybrükgen hersoqu II Karl kəskin etiraz edirdi. Onları Prussiya hökmdarı II Fridrix və alman kiçik dövlətlərinin əksəriyyəti də dəstəkləyirdi. Bu diplomatik böhran Bavariya varisliyi müharibəsi ilə nəticələndi. Müharibə sonunda Teşen sülhü (1779) imzalandı və Karl Teodor rəsmən Bavariya varisliyini qəbul etdi, lakin onun qeyri-qanuni övladlarının Bavariyaya varis ola bilməyəcəyi ilə razılaşdı. Avstriya İnn çayının hövzəsində Bavariyanın bir hissəsi olan İnnfirteli aldı.
1784-cü ildə Bavariyanı Avstriya Hollandiyasına dəyişdirmək üçün ikinci dəfə cəhd etdi. Bunda hər iki tərəf maraqlı idi. 1780-ci ildə anası Mariya Terezanın ölümü ilə Habsburq torpaqlarının yeganə hökmdarı olduqdan sonra II İosif köhnə ambisiyasını canlandırdı. Bu cəhd reallaşdırılsaydı, Habsburqlar öz əsas ərazilərini böyük bir bitişik almandilli ərazi ilə genişləndirər, eyni zamanda Fransa ilə müharibədə Avstriyanın müdafiəsi çətin və baha başa gəldiyi sübut olunan uzaq Niderland əyalətindən xilas olardılar. Karl Teodorun sövdələşməyə olan marağı əsasən prestij məsələsi idi, çünki o, özünü Cənubi Niderland torpaqlarından ibarət yenidən qurulmuş Burqundiya hersoqluğunun, Yuxarı və Aşağı Reyn ərazilərindəki torpaqları olan Pfals kürfürstlüyü, Berq hersoqluğu və Yuliç hersoqluğunu birləşdirəcək Burqundiya kralı kimi təsəvvür edirdi. Bu isə ilk öncə Purissiya kralı II Fridrixə sərf etmirdi. Bundan əlavə həm də proqnozlaşdırılan ərazi mübadiləsinin geniş siyasi və strateji nəticələrindən narahat olan protestant Hannover və Saksoniya seçiciləri üçün xoşagəlməz idi. Tezliklə II Fridrix 1785-ci ildə bu plana qarşı yeni bir protestant ittifaqı yaratdı. Brunsvik-Volfenbüttel, Saks-Qota, Saks-Veymar, Meklenburq, Baden və Brandenburq-Ansbax da daxil olmaqla kiçik protestant dövlətlərinin hökmdarları tezliklə onlara qoşuldular. Mayns kürfürstü də tezliklə onlara qoşuldu, çünki tərəflərin Zalsburq arxiyepiskopluğunun dünyəviləşdirilməsi üzərində düşündüyü məlum idi. II İosif plana bu qədər güclü və çoxlu dövlətin qarşı çıxmağına görə heyrətləndi və layihəsini dayandırdı.
Karl Teodor tənqidçisi Lorens fon Vestenriderin dediklərinə görə heç vaxt Bavariyada bir hökmdar kimi məşhur olmadı. Onun xüsusilə Bavariyanı Avstriyaya vermək istəməsi və Bavariyada artan sosial gərginliyi idarə edə bilməməsi bu narazılığı artıran səbəblərdən idi. Münhen şəhər şurası ilə mübahisədən sonra o, hətta 1788-ci ildə kürfürst iqamətgahını Manhayma köçürmüşdü.
1785-ci ildə o, amerikalı Bencamin Tompsonu özünün köməkçisi və kamerlini təyin etdi. Sonrakı 11 il ərzində Tompson orduda və dövlətin bir çox sahələrində islahatlar apardı, Karl Teodorun dəstəyi ilə nazir rütbəsinə yüksəldi və qraf titulu aldı. Karl Teodor 1785-ci ildə Adam Veishauptun İlluminati ordenini ləğv etməsi ilə də tanınır.
1794-cü ildə inqilabçı Fransa orduları Yülix hersoqluğunu, 1795-ci ildə Pfalsı işğal etdilər və 1796-cı ildə Bavariyaya doğru yürüş edəndə Karl Teodor yenə II Fransa Bavariyanı Avstriyanın bir vilayətinə çevirməsi üçün müraciət etmişdi.
Ailəsi
Karl Teodorun 17 yanvar 1742-ci ildə Manhaymda evləndiyi həyat yoldaşı, Sulzbaxlı Elizabet Avqustadan təkcə bir oğlu var idi və o da, doğuşdan bir gün sonra ölmüşdü. Həyat yoldaşı da 1794-cü ildə vəfat etmişdi. 15 fevrall 1795-ci ildə İnsbrukda II İosifin qardaşı qızı Avstriya-Esteli Mariya Leopoldina ilə evlənmişdisə də ondan uşaqları olmamışdı.
Qeyri qanuni övladları
Aktrisa Fransuaza Depre-Verney ilə münasibətindən (sonra Parkştayn qrafinyası, ö. 1765):
Qraf Frans Fridrix fon Sayn-Vitqenşteyn-Vallendarın (1702–1769) dul arvadı qrafinya Maria Anna zu Leyninqen-Vesterburq-Noyleyninqen (1741–1835) ilə münasibətindən:
Ölümü
1799-cu ildə Münhendə insultdan vəfat etdi və elə Münhendəki Teatin kilsəsində dəfn edildi. Karl Teodorun rəsmi varisi olmadığı üçün bütün titulları IV Maksimilian İosifə keçdi. Karl Teodorla həm də Pfals-Sulzbax qolunun nəsli kəsildi. thumb|406x406px|Karl Teodorun gümüş sikkəsi, 1778.
İrsi
Hersoq və onun Bavariya təbəələri arasında qarşılıqlı nifrət və inamsızlığa baxmayaraq, Karl Teodor Münhen şəhərində fərqli iz buraxdı: məhz onun hakimiyyəti dövründə Münhenin ən böyük parkı olan İngilis bağı yaradıldı və müasir, genişlənən şəhər üçün yer yaratmaqdan ötrü şəhərin köhnə divarları söküldü. Münhenin əsas meydanlarından biri olan Karlsplatz Karl Teodorun adını daşıyır. Karl Teodor incəsənətin, o cümlədən dramın və xüsusilə musiqinin hamisi idi. Onun Manhaym saray orkestri öz dövrünün ən yaxşılarından biri hesab olunurdu. Motsart 1777-ci ildə Manhaym orkestrində işə düzəltmək üçün müraciət etmişdi, lakin saray yenidən Münhenə köçmək üzrə olduğu üçün imtina edilmişdi. 1780-ci ildə Motsart İdomeney operasını məhz Karl Teodorun sifarişi əsasında yazmışdı.
Dövrün adət-ənənələrinə uyğun olaraq, Manhaymda bir İtalyan opera truppası, eləcə də fransız aktyorlar truppası işləyirdi, hər biri öz dillərində çıxış edirdi. Daha sonra Almaniyada sırf doğma dildə tamaşaları nümayiş etdirən ilk teatrlardan biri olan Milli Teatr (Nationaltheater) yaradıldı və Fridrix Şillerin "Oğrular" tamaşası ilə ilk debütünü etdi.
Karl Teodorun dövründə Rubensin bir çox əsərləri də daxil olmaqla, əvvəllər mövcud olan Düsseldorf qalereyası əvvəlcə Mannhayma, sonra Münhenə köçürüldü, daha sonra Köhnə Pinakotekdə sərgilənməyə başlandı. Karl Teodorun baş memarı Nikolas de Piqaja Manhaym sarayını bitirmək, Şvetsinqen teatrını və Şvetzinqen sarayındakı bağları (çoxlu pavilyonlar, o cümlədən bir neçə süni "Roma" xarabalıqları və "məscid" də daxil olmaqla) və həmçinin Benrat sarayını dizayn etmək tapşırıldı. Bu əsərlər sırf müasir fransız üslubunda olsa da (gec Barokkodan erkən klassikaya keçidlə səciyyələnir), Karl Teodorun sifariş verdiyi digər memarların bəziləri daha çox italyan üslubunun tərəfdarları idi. Təsirlərin bu qarışığı, əslində, dövrün bir çox alman sarayları üçün xarakterikdir. Karl Teodor, həmçinin Karl Teodor Körpüsü (Karl-Teodor-Brücke) kimi adını daşıyan Heydelberqdəki Köhnə Körpünün tikintisini də sifariş etmişdi.
NGC 1753
NGC 1753, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Ovçu bürcü istiqamətində yerləşir. Sa tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Aleksandr Bakulev
Aleksandr Bakulev (tam adı: Aleksandr Nikolayeviç Bakulev; ) – rus cərrahı, SSRİ-də döş cərrahlığının banilərindən biri. SSRİ Elmlər Akademiyasının akademiki (1958), Tibb Elmlər Akademiyasının akademiki (1948) və prezidenti (1953–60).
Həyatı
Aleksandr Bakulev 1890-cı il dekabrın 7-də Vyatka quberniyasının Nevenikov kəndində anadan olmuşdur. 1918-ci ildə Saratov Universitetinin Tibb fakültəsini bitirmiş, S. İ. Spasokukotskinin tələbəsi olmuşdur.