cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Müasir buzlaşma
Tufan buzlağı
Tufandağ zirvəsi Baş Qafqazın suayrıcı zirvəsində yerləşib, konusu xatırladır. Tufandağ zirvəsi qərbdən və şərqdən Baş silsiləsi, şimaldan və cənubdan isə onun qollarının kəsişdiyi yerdə yerləşmişdir. Zirvənin hündürlüyü 4200 m-dən artıqdır. Zirvədən şimala iki çox da uzun olmayan qol ayrılır. Hər iki qol arasında Əbildərə çayı yerləşir. Çay mənbəyini buzlağın qurtaracağından götürürş Zirvə cənubdan Dəmiraparançay, qərbdən Tufançay, şərqdən isə Türyançay tərəfindən yuyulur. Tufan dağı şimalda Şahnabadçay dərəsindən 1600 m, cənubda isə Dəmiraparançayı dərəsindən 2200 m. qədər ucalır. Buzlağın uzunluğu başlanğıcından dilinə qədər 1900 m-dir. Onun ən enli yeri 680 m-dir. thumb|right|Tufandağ Dilinin sonuna yaxın enliyi 200 m-dən azdır. Buzlaq 3660 m yüksəklikdən başlayır. Dili 3040 m yüksəkliyə qədər enir. Dilin uzunluğu 1 km-ə qədərdir. Ən enli yeri isə 550 m-dir. Tufan buzlağı iki müasir Karda yerləşmişdi. Birinci — yuxarı karın başlanğıcı Tufandağın zirvəsindən, 4000 m-lik yüksəklikdən başlayaraq 3700 m. qədər enir. İkinci Kap isə 3700-3500 m. yüksəkliklər arasında yerləşmişdi. Yuxarı karın eni təxminən 500-600 m., aşağı karın enu isə 700-800 m-dir. Karlar yuxarı hissıdı dar, aşağı hissədə isə gendir. İkinci kar birincidən hündür, uçurumlu yallarla əhatə olunur ki, bu da onun qidalanmasında müəyyən rol oynayır.
Şahdağ buzlağı
thumb|right|Şahdağ (Qusar) Şahdağın nəhəng zirvəsi bir-birinin üzərində ucalan (xüsusilə şimal, şimal-şərq yamacda) uçurumlu qayalıqlar üzərində yerləşir. Uçurumlu qayaların nisbi yüksəkliyi 600-800 m, bəzi hallarda isə ondan da artıqdır. Şahdağ zirvəsində geniş yastanlar da var. Bunlardan ən böyüyü 3500-3600 m yüksəkliyə malik olan və Şahdağ zirvəsindən şimala yerləşən geniş Yarudağ (Yaru ləzgi dilində qırmızı deməkdir) yastanıdır. Açıq qırmızı ya çalan yuxarı yura və aşağı təbaşirin sahəvi və möhkəm əhəngdaşlarından təşkil olan Şahdağ yastanı cənubda Şahnabadçay dərəsindən 1600 m, şimalda Qızılkam çayı dərəsindən (Qusarçayın sol qoludur) 2800 m-ə qədər ucalır. Şahdağ buzlağı bu nəhəg dağ zirvəsinin şimal yarısında yerləşmişdir. Zirvə yastı və geniş olduğundan buzlaqda yastı, səthi isə qabarıq linzanı xatırladır. Buzlağın enliyi qərbdən-şərqə 2 km, ümumi sahəsi isə 1,23 km-dir. Buzlağın ən hündür yeri əsas zirvədən qərbə 4230 m yüksəklikdən başlayır.
Qavdanvas buzlağı
Şahdağ zirvəsindən cənub-qərbdə, Qavdanbas çayının məbəyində dərin bir dərədə Qavdanvas buzlağı yerləşmişdir.Qavdanvas buzlağı dilinin uzunluğu 350 m-dir. Dilin başlanğıcından yüksəklik 3820 m, qurtaracağında isə 3740 m-dir. Qavdanbas buzlağının cənub yamacda 3820-3740 m yüksəklikdə saxlanmasına  başlıca səbəb onun əlverişli relyef şəraitində (dar və dərin dərədə) yerləşməsidir.
Azərbaycan 2010 Qış Olimpiya Oyunlarında
Azərbaycan 2010 Qış Olimpiya Oyunlarında — Azərbaycanın 12–28 fevral tarixlərində Kanadanın Vankuver şəhərində keçirilən 2010 Qış Olimpiya Oyunlarında iştirakı. Komandada biri qadın və biri kişi olmaqla iki idmançı var idi. İkisi də dağ xizəyində slalom və nəhəng slalom yarışlarında iştirak etmişdir. Azərbaycan təmsilçiləri slalomu başa vurmadılar, yalnız nəhəng slalomda təsnif edildilər. Qadınlar arasında keçirilən yarışmada Qaya Bassani Antivari 66-cı yeri, kişilər arasında keçirilən yarışmada isə Sedrik Nots 79-cu yeri tutdu.
Açılış mərasimində Azərbaycan komandasının bayraqdarı olaraq iştirak edən Fuad Quliyev Qış İdmanı Federasiyasının vitse-prezidenti idi. Bağlanış mərasimində bayraqdar olan Könül Nurullayeva isə olimpiya missiyasının rəhbəri idi. Bu, Azərbaycan komandasının Qış-Yay Olimpiadası daxil olmaqla Olimpiadada səkkizinci iştirakı idi. Eyni zamanda, Azərbaycan komandasına fiqurlu konkisürmə üzrə heç bir təmsilçinin daxil edilmədiyi ilk Qış Olimpiadası idi. thumb|335x335px|[[Azərbaycan Komandası Açılış mərasimində]]
İdmançıların 2010 Olimpiadasına vəsiqə qazanması
2009-cu ildə Val-d-İzer şəhərində Dağ Xizəyi Dünya Çempionatı keçirildi. Qaya Bassani Antivari və Sedrik Nots bu çempionatda iştirak etdi. Antivari nəhəng slalomda 51-ci yerdə qərarlaşdı, slalomda isə ilk qaçışı bitirə bilmədi. Öz növbəsində Nots slalomda 56-cı, nəhəng slalomda 78-ci oldu.
Olimpiadadan əvvəlki mövsümdə Los Ancelesdə fiqurlu konkisürmə üzrə Dünya Çempionatı keçirildi. Azərbaycanın üç nümayəndəsi vardı — Emma Hacıyeva (32-ci yer), Kristin Freyzer və İqor Lukanin (18-ci yer). Onlar eyni ildə keçirilən Avropa Çempionatında da iştirak etdilər. Hacıyeva iştirakçılar arasında 30-cu oldu. Cütlərlə fiqurlu konkisürmə yarışmasında Freyzer və Lukanin 9-cu, Nadin Əhməd və Brüs Porter 27-ci yeri tutdu. Azərbaycanlı konkisürənlərdən heç biri Vankuver Oyunlarına vəsiqə qazana bilmədi. Əvvəlki iki Olimpiadaya qatılan Freyzer və Lukanin idman karyeralarını sona çatdırdılar. Qalan oyunçular, vətəndaşlığın dəyişdirilməsi və xarici ölkəni təmsil etmək üçün yeni tətbiq olunan BKB (Beynəlxalq Konkisürmə Birliyi) tələbləri ilə bağlı problemlərlə üzləşdilər. Bütün bunlar, Azərbaycanın tarixdə heç bir fiqurlu konkisürmə nümayəndəsi olmadan ilk dəfə Qış Olimpiya Oyunlarına çıxmasına səbəb oldu.
Olimpiya təsnifatları
Dağ xizəkçiləri üçün Vankuver Olimpiadasına vəsiqə qazanma müddəti 2008-ci ilin iyulundan 25 yanvar 2010-cu ilə qədər idi. Slalom, nəhəng slalom və dağ xizəyi yarışlarında Olimpiya vəsiqəsi bu müddət ərzində ən az 500 bal toplayan dağ xizəkçilərinə verildi. Beynəlxalq Xizək Federasiyasının açıqladığı reytinq sıralamasında bu əks olundu. Öz növbələrində idmançılar super nəhəng və super kombinasiyaya vəsiqə qazanmaq üçün bu yarışlarda ən azı 120 xal toplamalı idilər. Bu şərtlərin heç birini Azərbaycan idmançıları ödəyə bilmədilər, buna görə də, başqa şərtlərlə Olimpiya Oyunlarına vəsiqə qazanmaq üçün müraciət etdilər. Bununla, Dünya Xizək Çempionatında iştirak edən və ən az 140 xal qazanan yarışçılar Olimpiya slalomu və nəhəng slalom yarışlarına vəsiqə qazandılar. Bu şərtlər Azərbaycan nümayəndələri tərəfindən ödənmədi, çünki, hər iki idmançı bu qədər xal toplaya bilməmişdi. Azərbaycana əsas milli kvotanın ayrılması sayəsində Olimpiya slalomunda və nəhəng slalomda yarışmaq imkanı əldə edildi.
Olimpiya geyimləri
Azərbaycan komandasının olimpiyaçıları və nümayəndələrinin geyimləri ağ gödəkçədən, göy, qırmızı, yaşıl naxışlardan, rəngli şalvardan, ağ fonda Buta naxışının motivləri əks olunmuş ağ qapaqlardan ibarət idi. Şalvardakı rənglər Azərbaycan bayrağının rənglərini əks etdirirdi. Geyimlərə cavabdeh "Kerri" şirkəti idi. Oyunların açılış mərasimindən sonra Azərbaycan nümayəndələrinin rəngarəng şalvarı xarici medianın diqqətini çəkdi. Həmçinin, "şərh dalğası"na səbəb oldu. Bəzi tənqidçilər mənfi rəylərinə bildirdilər, digərləri isə müsbət rəy bildirərək "yaradıcılığa heyranlıqlarını" ifadə etdilər. Dəb mütəxəssislərinin çoxu geyimi yaxşı qarşılamayaraq öz mənfi rəylərinə bildirdi. Azərbaycan Olimpiyaçılarının, eləcə də Çexiya Olimpiyaçılarının geyimlərinin xarakterik görünüşü ilə maraqlanan Skott Vudvort idman geyimləri istehsalçısı "Ludmut Qolf"-un sahibidir.
Senecio potosianus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Calliandra erubescens
(Calliandra erubescens) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kamalabad (Əlburz)
Kamalabad (Əlburz) iranın Qəzvin ostanının Əlburz şəhristanının Mərkəzi bəxşinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2016-cı ilin məlunatına görə kənddə 2,802 nəfər yaşayır (854 ailə).
Karl Benz
Həyatı
Karl Fridrix Benz 25 noyabr 1844-cü ildə Almaniyanın Mülburq şəhərində anadan olub. Karlın maşinist işləmiş atası oğlunun yalnız iki yaşı olanda açıq qatar kabinəsindəki soyuqdan vəfat etmişdi. Valideynləri övladlarına layiqli təhsil vermək istəyirdilər. Karlsruedə ibtidai məktəbi bitirdikdən sonra 1850-ci ildə Karl texniki liseydə (indiki Bismark Gimnaziyası), sonra isə 1860-cı ildə Politexnik Universitetində təhsil almışdır.
Karyerası
Karl Benz öz emalatxanasında yeni daxili yanma mühərrikləri yaratmağa başladı. 31 dekabr 1878-ci ildə ikitaktlı benzin mühərriki üçün patent aldı. Tezliklə, Karl Benz gələcək avtomobilin bütün vacib komponentlərini və sistemlərini patentləşdirdi: sürətləndirici, batareya ilə işləyən yanma sistemi və alışdırma şamları, karbüratör, debriyaj, ötürücü qutu və su soyutma radiatoru.
Əli Tanoğlu
Əli Tanoğlu — Cumhuriyyət dövrünün ən böyük coğrafiyaçısıdır.
Həyatı
Əli Tanoğlu 1904-cü ildə Kosovada anadan olmuşdur. Orta təhsilini İstanbulda oxumuşdur. O İstanbulda universitetinin Coğrafiya fakültəsinə daxil olub, 1929-cu ildə buranı bitirmişdir. Həmin il Türkiyə hökumətinin təşəbüsü ilə Fransaya oxumağa göndərilir. O Parisdə oxumağa başlayır. 1933-cü ildə orada təhsilini bitirib, 1934-cü ildə Türkiyəyə geri dönür. 1942-ci ildə professor olmuşdur. İki dəfə İstanbul Universitetinin Ədəbiyyat fakültəsinin dekanı, 1957-ci ildə İstanbul universitetinin rektoru olmuşdur. 1974-cü ildə təqaüdə ayrılır. 1978-ci ildə vəfat etmişdir.
İş həyatı
Əli Tanoğlu Ümumi Coğrafiyanın çoxlu sayda dərslik dərc edilmişdir: Coğrafiya, Enerji mənbəyi, siyasi coğrafiya və s.
Professor Tanoğlu Türkiyə coğrafiyasında hər şeydən əvvəl fiziki coğrafiyada rolu böyükdür.
İsəmət (Şaran)
İsəmət — Başqırdıstan Respublikasının Şaran rayonunda yerləşən kənd. Kənd Dimitriyevo Polyanka kənd şurasının tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar (100%) üstünlük təşkil edir.
Əli Amir
Əli Amir — Məşhur İsrail yazıçısı
Yaradıcılığı
1980-ci illərdə ədəbiyyat dünyasına atılan Əli Amir tezliklə böyük şöhrət qazanır, qələmə aldığı "Göyərçin uçuran", "Günah keçisi" və "Jasmin" romanları böyük səs-küy doğurur.
"Günah keçisi" eyni zamanda bütöv bir nəslin avtobioqrafiyası hesab olunur. Təsadüfi deyil ki, bu roman bir çox mükafatlara layiq görülmüş, məktəb proqramlarına daxil edilmişdir.
O, ölkəyə yeni köç edənlərin təlim və təhsili məsələlərini həll etməklə məşğul olmaqdadır.
Yazıçının sonuncu romanı olan "Jasmin" bütün Yaxın Şərq ölkələrində ən çox satılan kitablar siyahısındadır.
"Günah keçisi" romanı
Əli Amir Azərbaycan dilində ilk dəfə "Günah Keçisi" adlı romanı "Alatoran Yayınları" seriyasından nəşr olunub. Bu roman adı çəkilən trilogiyanın ikinci romanı olaraq dünyanın bir çox dillərinə tərcümə edilmiş və ekranlaşdırılmışdır. Son dərəcə maraqlı avtobioqrafik "Günah Keçisi" romanının qəhrəmanı Nurinin başına gələn hadisələr əslində müəllifin öz həyatının epizodlarıdır. Patriarxal, qatı dindar ailənin yetirməsi olan Nuri kibutzda yeni dünyanın insanlarıyla qarşılaşır, şərq və qərb dünyagörüşünün kəsişmə nöqtəsində ziddiyyətli günlər yaşayır.
"Yasəmən" romanı
2013-cü ildə Əli Amirin "Yasəmən" romanı Azərbaycan dilinə tərcümə edilmiş və 16 dekabr 2013-cü ildə Bakı Dövlət Universitetində kitabın təqdimatı olmuşdur.
Calliandra foliolosa
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Senecio myriocephalus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
5 Centimeters Per Second
– 2007-ci ildə çəkilmiş tam metrajlı anime. Animenin rejissoru Makoto Şinkaydir.
Məzmun
Film baş qəhrəman Takaki Tononun heyatının 10 ildən çox müddətini əhatə edir və 1990-cı illərin ortalarından başlayan üç hekayədən ibarətdir.
Tam olaraq anime 3 hissədən ibarətdir — (Sevgi, zaman və məsafə haqda üç hekayə):
Mənzərələr və adi səhnələrin çoxu Yaponiyada olan real yerlərin əsasında çəkilmişdir.
Birinci hekayə: Çiçəklənən sakura
İbtidai məktəbi bitirdikdən sonra Takaki Kono və onun yaxın rəfiqəsi Akari Şinoharaayrılmalı olurlar. Akarini Toçiqi prefekturasında yerləşən məktəbə göndərirlər, Takaki isə təhsilini Tokiodaki orta məktəbdə davam etdirir. Onlar biri birinə məktub yazır və yenidən hisslərini paylaşa bilməkdən sevinc hissləri keçirirlər. Lakin bir vaxt sonra Takakinin ailəsi Kaqoşima prefekturasına köçməli olurlar. Buna görə o, Akarilə görüşmək istəyir. Takaki görüşə qatarla, bir neçə keçidlə yola düşür, lakin güclü qar yağdığından qatarlar gecikir…
İkinci hekayə: Kosmonavt
Takaki Taneqaşima kosmik mərkəzinin yerləşdiyi Taneqaşima adasındaki orta məktəbə qəbul olunur. Elə ilk gündə Kanae Sumida Tokodan gələn oğlana vurulur. O, Takakini dəlicəsinə sevdiyini anlayır, hər dəqiqə onun haqda düşünür, onunla bir olmaq istəyir, lakin hisslərini ona açıqlaya bilmir və neçə ildir ki ona qarşı cavabsız hisslər keçirir.
1999-cu il. Kanaenin Takakiyə qarşı hissləri artır və tədris ilinin sonuna yarımil qalmış ona qarşı keçirdiyi hissləri etiraf etməyə qərarına gəldi.
Makoto Şinkay bu hissənin onun sevimli olduğunu etiraf edir.
Üçüncü hekayə: Saniyədə 5 santimetr
Takaki Tononun başı işə qarışıb və o vaxtın necə tez keçdiyinə fikir vermir. Hal bu ki, institutu bitirdikdən artıq neçə il keçib, Takaki üç il birgə yaşadığı qızla ayrılır.
2008-ci ilin baharının əvvəlində Takaki işdən çıxır. Buna eyni zamanda xeyli səbəbin və heç bir səbəbin olmadığını düşünür. Sakit bir gün o, ayaqla bir zaman Akarilə birlikdə sakuranın gül açmağını izlədiyi dəmiryolu keçidinə çatır. Takaki bir qıza qarşı hərəkət edir. Onun yanından keçəndən sonra onun Akari olduğunu anlayır və onun tərəfə çöndükdə qız da onun tərəfə mütləq çönəcəyini hiss edir.
Çönərək Takaki Akarinin də çöndüyünü görür, lakin onların biri birinə baxmağına qatar mane olur. Qatar ötdükdən sonra isə Akari artıq getmiş oldu.
Saundtrek
Musiqi bəstəkar Temmon tərəfindən bəstələnmişdi. O, Makoto Şinkayın başqa filmlərinə də musiqini bəstələmişdi.
Masayoşi Yamadzakinin ifasında olan "One more time, one more chance" mahnısının seçimini rejissor onu bütün yaponların tanıdığları və əlavə asossiyaların sözlərin demədiklərini catdıra biləcəyi ilə bağlayır.
RS-485
RS-485 — ilk dəfə Elektron Sənaye Assosiasiyası tərəfindən qəbul edilmiş standart nömrəsidir. İndi bu standarta TİA/EIA 485 də deyilir. RS-485 - sənaye Avtomatik idarəetmə sistemlərində kontrolyor və digər avadanlığı birləşdirmək üçün istifadə edilən məşhur interfeysin adıdır.
RS-485-in onun kimi geniş yayılmış RS-232-dən əsas fərqi bir neçə qurğunu birləşdirmək imkanıdır. RS-485 standartında 1200 metrə qədər kabellər dəstəklənir. RS-232 standartında yalnız 5 metrə qədər uzunluğu olan kabellər dəstəklənirdi. RS-485-də isə bu göründüyü kimi daha çoxdur. Ötürülmə sürəti istifadə ediləcək kabelin uzunluğu və növündən asılı olaraq dəyişə bilər. Əlaqəqələrdə müxtəlif çeşidlli kabellərdən istifadə edilə bilər. RS-485 10 Mbit / s-ə qədər ötürülmə sürətinə malikdir. 120 metrə qədər uzunluqda sürət 10 Mbit/san, 1200 metrə qədər isə 100 kbit/san olur. Quraşdırılan qurğuların sayı 32-256 arasında olmalıdır. Gərginlik səviyyəsi -7 Voltdan 12 Volta qədər ola bilər.
RS-485 portu
TIA-485-A olaraq da bilinən, ANSI / TIA / EIA-485, TIA / EIA-485, EIA-485 və ya RS-485 Telekommunikasiya nəşr sistem.Standart balanslaşdırılmış digital çoxnöqtəli istifadə üçün sürücü və alıcıları elektrik xüsusiyyətləri standart müəyyən edir Sənaye Dərnəyi / Electronic Industries Alliance (TIA / EIA). Standart EIA-485 həyata Digital rabitə şəbəkələri səmərəli uzun mesafelerde və elektrik səs-küylü mühitlərdə istifadə edilə bilər. Bir neçə alıcıları xətti, multi-point konfiqurasiya şəbəkəsinə qoşula bilər. Bu xüsusiyyətləri bu cür şəbəkələr sənaye applications və oxşar proqramları faydalı edir.
Komsomol gölü
Göl kənarında balıqçılıq üçün məkan yaradılmışdır. Ov əsasən Baydar qayığı vastəsilə həyata keçirilirdi.
Gilqameş dastanı
300px|thumb|Gılgamış dastanında tufan lövhəsi Akad dilində Gilqameş dastanı — tarixdə ən qədim yazılı dastandır. 12 gil lövhəsi Akkad mixi yazısı ilə yazılmışdır. Gilqameş dastanı Qədim Babilin mədəniyyət abidəsi nümunəsidir. Hammurapi qanunları kimi bu sənət əsəri də Şumer və Babil qarışığından ibarətdir. Uruk kralı Gilqameşin ölümsüzlük axtarışından bəhs edən dastan eyni zamanda Nuh tufanının ən qədim versiyasını də saxlamaqdadır. Gilqameş, ən yaxın dostu Enkidunun ölümündən sonra ölümsüzlüyə çatma səyinin nafilə olduğunu anlamış və tanrı Enlilinin öyüdləriylə insanın ancaq özündən sonra ad qoymaqla ölümsüzlüyə çata biləcəyini qəbul etmişdir.
Tarixiliyi
Dastan tarixə məlum ən qədim mədəniyyətlərdən olan şumerlərin yaşayışı haqqında məlumat verir və eyni zamanda ilk yazılı dastan xüsusiyyətini daşıyır. Təxminən e.ə. 2600-cü ildə Şumeri idarə edən dastanın qəhrəmanı Gilqameş həqiqi tarixi şəxsiyyət olmuşdur. Onun qəhrəmanlıqları öz həməsrlərini riqqətə gətirmişdir və onlar Gilqameş haqqında ibarəli rəvayətlər qoşmağa başlamışdılar. Şumer dilində əsrlərlə təkrarlandığına görə, həmin rəvayətlər daha da fantastikləşərək sırf əfsanəyə çevrilmişdir. Rəvayətlər əyləncəli olduğuna görə, 3-cu minilliyin sonlarında Şumerin bir çox sami mənşəli hökmdarı həmin rəvayətləri öz dillərinə tərcümə etdirməyə başlamışdır. Dastanının ən əhəmiyyətli xüsusiyyətlərindən biri də, bəhs etdiyi "Tufan" əhvalatının, kiçik dəyişikliklərlə üç böyük dinin müqəddəs kitabında eynilə verilməsidir. Gilqameş ölümsüzlük otunu tapan Ziusudranı (Utnapiştim) tapmaq üçün yola çıxır və Tilmun adasına çatır. Ziusudra burada Tövrat və Quranda Nuhun yaşı mövzusunda təkrarlanan bir ifadəylə özünün 950 yaşında olduğunu söyləyir və təxminən yarım əsr əvvəl yaşadığı tufan hekayəsini Gilqameşə danışır.
Poetik xüsusiyyətləri
E.ə. 1900-cü ildə sami natiqi sərbəst şəkildə yaranmış Gilqameş dastanının 4 yaxud 5 boyunu nəql etmişdi və bu gün bizə məlum olan valehedici poema məhz bu sonuncu versiyadır. Gilqameş dastanının ən nəzərə çarpan xüsusiyyəti onun poetik gücü və heyrətamiz dünyəviliyidir. Dastan əbədi dünyada fani insanının təşəbbüs və macəralarından bəhs edir. Gilqameş sevgi uğrunda olan ağır döyüşlərdə iştirak etdikdən sonra, tanrı dünyanı daşqınla dağıtmaq istədikdə Nuhun gəmisinə sığınmaqla sağ qalan qoca kişi və qadından əbədiliyin sirrini soruşur. Yaşlı cütlük onu əbədiliyin əlçatmaz olduğuna inandırırlar, lakin onlar Gilqameşə itirilmiş gəncliyini bərpa edəcək bitkinin yerini söyləyirlər. Bədbəxtlikdən dənizin dibindən qəhrəmanlıqla bitkini əldə edən Gilqameş onu yatarkən laqeydcəsinə açıq yerdə qoyur ve ilan bitkini yeyir. Poemaya görə elə bunun üçün də ilanlar hər il dərilərini dəyişərək yeni həyat qazanır. Beləliklə, qəhrəman zövqlə yaşanan hər günün qayğısız bir səhərə açılacağını və məhz bunun əbədiliyə gedən yol olduğunu anlayır.
Dastandan bir parça:
Ədəbiyyat
Western Civilizations, Robert E. Lerner, Standish Meacham, Edward McNall Burns
İliç
İliç — Ərzincanın 9 ilçəsindən biri.
Əhali
2016-cı ilin məlumatına görə ilçədə 7.625 nəfər yaşayır.
XIV Lüdovik
XIV Lüdovik — Fransa kralı. 1643-1715-ci illərdə hakimiyyətdə olmuşdur.
Daxili siyasəti
right|thumb|300x300px|Nikola de Larjiyer. XIV Lüdovik ailəsi ilə 1643-cü ildə XIII Lüdovik öləndən sonra taxta 4 yaş 8 aylıq olan XIV Lüdovik və ya əsl adı ilə Louis çıxmışdı. O 1638-ci ildə XIII Lüdovik və Anna Avstriyalının oğlu kimi dünyaya gəlmişdi. Onun yaşı çatmadığından isə dövləti İtalyalı olan Kardinal Culio Mazarini idarə edirdi. Bu zaman Fronda kimi məşhur olan üsyan başvermişdi. Bu üsyan 1648-1653-ci illərdə baş vermişdi. Üsyanın səbəbi isə Kardinal Rişelyenin zadəganların nüfuzunu qıraraq məclisin gücünü məhdudlaşdırma siyasətinin Kardinal Mazarini tərəfindən davam etdirilməsi idi. Üsyana təkan verən səbəblərdən digərləri isə bu zaman yaşanan qiymət artımı, qıtlıq və sair kimi səbəblər oldu. Üsyana həm də bir sıra dövlət adamları da dəstək verdi. Üsyancılar Mazariniyə nifrət edir onun italyan olmasına görə Fransaya xəyanət etdiyini idda edirdilər. Lakin bu üsyan ümumiyyətlə Krala qarşı deyildi. O 1660-cı ildə İspanya kralının qızı Mariya Tereza ilə evləndi ki, iki ölkə arasında sülh bərqərar olsun. XIV Lüdovik uşaqlığı sona çatanda heçkim onun dövləti idarə edə biləcəyinə inanmırdı.
1661-ci ildə Mazarinin ölümü ilə idarəni XIV Lüdovik tam əla keçirə bilmişdi. O ölkəni tam mütləqiyyətçi kimi idarə etmişdir. O yalnızca Fransanı hərbi güc mərkəzinə yox həmdə sənət və diplomatiya mərkəzinə çevirmək istəyirdi. Məhz elə buna görədə O Versal sarayını formalaşdırmışdı. Bu saray üçün xərclənən pullar mübahisəyə səbəb olmuşdu. Saray ancaq 1682-ci ildə hazır oldu. O saray həmdə “Günəş Kral”ın gücünü göstərməli idi. Onun dövrü Fransa tarixində “Grand Siecle” (Böyük Yüzil) olaraq düşmüşdür. 72 il taxta qalmışdır.
XIV Lüdovikin hökmranlığı ilə “dövlət” irəliyə doğru böyük addım atdı. Sadəcə olaraq dövlət ədalət və hakimiyyət ərintisini təmsil edirdi. Özəl şəxslər heç vaxt digərləri üzərində qanuni ədaləti tətbiq etmirdilər,özlərinin özəl ordularına da nəzarət etmirdilər. Bu köhnə feodal təcrübəsi ilə əkslikdə idi,feodal lordlar mülk məhkəmələrinə dəstək verir və öz tərəfdarlarını döyüşü aparırdılar.Ölkə daxilində qanun və hakimiyyətn qanunpərəst kral tərəfindən inhisara alınmasına nəzərdə tutan idea mütləqiyyət barədə XVII əsr doktrinasının mahiyyətini təşkil edirdi.
XIV Lüdovik burjuaziya sinifdən olan adamlardan istifadə etməyə üstünlük verirdi,onlar kraldan maaşlarına və karyerelarına görə aslı idilər,kübarlardan fərqli olaraq özləri üçün heç bir müstəqil siyası təsir əldə etməyə can atmırdılar. O heç vaxt Baş Ştatlar toplamadı.O inzibati koordinasiyasının möhkəm sistemini inkişaf etdirdi, onu bir neçə dövlət şurasında mərkəzləşdirdi. Vergilərin yığılması metdu baha başa gələn və səmərəsiz idi. Birbaşa vergilər çox sayda aralıq qulluqçuların əlindən keçirdi,birbaşa olmayan vergilər isə vergi fermerləri adlanan özəl şəxslər tərəfindən yığılırdı, onlar da yaxşı gəlir əldə edirdilər. XIV Lüdovik aramsız apardığı müharibələrin xərclərini və öz xərclərini ödəmək üçün vergilərin miqdarını qaldırırdı.
1688-1697-ci illərdə Doqquz illik müharibə oldu. Onun dövründə mütləqiyyət gücləndirildi. Hətta belə rəvayət edilirki XIV Lüdovik “dövlət mənəm”( l'etat c'est moi ) demişdir. Amma bunun nə qədər düz olması şübhəlidir. Rəvayətə görə XIV Lüdovik 1655-ci ildə Paris Ali məhkəməsinə gəlmiş və hakimin sözünü “ dövlət mənəm” deyə kəsmişdir. Lakin bir çox tarixciyə görə belə birşey olmamışdır. Tarixci Stephen Lee onun heçvaxt belə birşey demədiyini bunun yalnızca Volter tərəfindən uydurulduğunu irəli sürür. XIV Lüdovik ölüm zamanı “ İndi mən gedirəm lakin dövlət hərzaman ayaqda qalacaq” demişdir.
Onun dövründə Fransada sənət inkişaf etmişdir. O kral rəqs akademyasını da qurmuşdur. Molyer də onun sarayında olurdu. XIV Louis onu və Jan Rasini himayə edirdi.
Xarici siyasəti
XVII əsrdə fransızlar Hindistan və Madaqaskarda ticarət aparmağa başladılar, Kanadanın əsasını qoydular, Böyük Göllərə və Missisipi vadisinə daxil oldular, Vest-Hindiyada plantasiyalar təsis etdilər, Levant ilə öz qədim kommersiyalarını genişləndirdilər,öz ticarət dənizçiliyini böyütdülər və bir müddət Avropada aparıcı donanmaya malik oldular. Fransız ordusunun başında olan XIV Louis güclü bir ordu qurdu. O möhkəm nəzarət birliyi yaratdı, artilleriyasnı ordunun üzvi tərkibinə daxil etdi,hərbi rütbələri və dərəcələri sistemləşdirdi. right|thumb|400x400px|XIV Lüdovikin [[Versal sarayı|Versalda abidəsi]] XIV Lüdovik Fransız ordunusu böyütdü, onun tərkibini 100 mindən 400 minə çatdırdı. Ordunun heyəti də güclü idi. Marşal Turenne, Şahzadə Conde və Sebastien Vauban da fransız ordusunda idi. Mareşal Tuerenn Charleroi,Mons,Namur və Lille şəhərlərini tutdu və İspanya hollandiyasın ələ keçirdi. XIV Louis bu işğalları öz arvadına çatacaq irs kimi qiymətləndiriyi Niderlanda müdaxilə ilə başladı. Fransanın İspanya üzərindəki bu uğurları Hollandiyanı narahat edirdi. Onlar yaxınlıqlarında İspan qüvvələrini güclü Fransız ordusundan üsttün tuturdular. Onlar əvvəlcə iki dövlət arasında barışdırıcı rol oynamaq istəsədə XIV Louis buna razı olmadı və beləliklə Hollandiya İspanya tərəfdən müharibəyə qoşuldu.İngiltərə də Fransaya qarşı olaraq müharibəyə girdi. Fransızlar Kondenin başcılığı ilə Besançonu və Doleni tutdular.Lakin Fransa sonra sülh danışıqlarına getməli oldu.
İkramullah Mahsud
İkramullah Mahsud — Pakistanın Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri (may 2013 - dekabr 2013 ).
Həyatı
İkramullah Mahsud 1953-cü ilin dekabrın 28-də anadan olub. 1979-cu ildən Pakistanın xarici işlər idarəsində işləməyə başlayıb.
2004-2008-ci illərdə Pakistanın Tacikistandakı, 2008-2012-ci illərdə isə Bəhreyndəki səfiri vəzifəsində çalışıb. Rus və ingilis dillərində sərbəst danışır.
USS Lawrence (1813)
Gəminin tikilməsi haqda göstəriş 1813-cü ilin avqustunda verilmişdir. Tikilməsinin ardından gəmi müqavimət göstərən britaniyalıları tapmaq üçün Detroyt şəhərinə üzmüşdür. 10 sentyabr 1813-cü ildə Eri gölü döyüşündə Oliver Azar Perrinin komandirliyi altında bu gəmi də iştirak etmişdir, amma gəmi döyüşdə yanğın üzündən yararsız hala düşmüşdür. Buna görədə Perri qardaş gəmi olan "Niagara" ilə döyüşə davam etmiş və döyüşdə uğur qazanmışdır.
1815-ci ilin ortalarında — müharibənin sonlarında gəmi gövdəsini qorumaq üçün Presk Ayl Dövlət Parkının yaxınlığında yerləşən Miseri körfəzində batırılmışdır. Onun batırılmış gövdəsi 1825-ci ildə satılmışdır. 1836-cı ildə tədqiqat məqsədi ilə sudan çıxarılması istisna olmaqla düz 50 il suyun altında qalmışdır.
1875-ci ilin sentyabrında gəminin qalıqları sudan çıxarılmış, hissələrə bölünərək dəmiryolu ilə Filadelfiya şəhərinə göndərilmişdir. 1876-cı ildə Yüzillik sərgidə sərgilənmişdir. Gəminin qalıqları sərgidə baş verən yanğın səbəbi ilə məhv olmuşdur.
Doqquzuncu simfoniya (Motsart)
Doqquzuncu simfoniya — simfoniya Volfqanq Amadey Motsart tərəfindən 1772-ci ildə yazılmışdır.
Tarixi
thumb|1770-ci ildə Motsart Doqquzuncu simfoniyanın nə vaxt yazılması haqqında müxtəlif fikirlər vardır. Bir sıra tədqiqatçılar simfoniyanın 1769-cu və ya 1770-ci illərdə, Motsartın İtaliyaya ilk səfəri zamanı yazıldığını iddia edirlər. Lakin bəzi tarixçilər isə doqquzuncu simfoniyanın 1772-ci ilin iyun ayından əvvəlki tarixə aid olmadığını iddia edirlər. Hazırda doqquzuncu simfoniyanın əlyazması Polşanın Krakov şəhərində Yagellon Kitabxanasında saxlanılır.
2017/2018 Azərbaycan Kuboku
2017-18 Azərbaycan Kuboku — Futbol üzrə Azərbaycan Kubokunun 26-cı mövsümü. Kubokun final oyunu 28 may 2018-ci ildə keçirilmişdir.
Püşkatma
Azərbaycan kubokunun 2017/18 mövsümünün püşkü 6 oktyabr 2017-ci ildə AFFA-nın inzibati binasında atılmışdır. . Püşkatma mərasiminə 18 komanda qatılmışdır Mərasimdə yarışın "setka"sı müəyyənləşmişdir. Belə ki, Premyer Liqa klublarının yarışa birbaşa 1/8 finaldan qatılması qərara alınmışdır. I divizion təmsilçilərindən 4-ünün iki vəsiqə uğrunda 1/16 finalda mübarizəyə başlayacağı, digərlərinin isə yarışa 1/8 finaldan başlayacağı planlaşdırılmışdır. Püşkatmada ilk iki mərhələnin cütləri bəlli olmuş; həm də növbəti raundlarda qalibləri üz-üzə gəlməli olan cütlər müəyyənləşmişdir.
1/16 final
11 oktyabr 2017-ci ildə keçirilmişdir.
1/8 final
29 noyabr 2017-ci ildə keçirilmişdir.
1/4 final
10-11/14-15 dekabr 2017-ci ildə keçirilmişdir.
1/2 final
11/18 aprel 2018-ci ildə keçirilmişdir.
Final
28 may 2018-ci ildə keçirilmişdir.
Calliandra guildingii
(Calliandra guildingii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kəmaliyə
Kemaliyə yaxud Eğin — Ərzincanın 9 ilçəsindən biri.
Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə ilçədə 4.905 nəfər yaşayır.
Con Leguizamo
Jonathan Alberto "John" Leguizamo — ABŞ aktyoru, "Oskar" mükafatı laureatı.
Abidə
thumb|250px|right|Abidə Abidə — tarixi əhəmiyyəti olan bir hadisəyə və ya tarixi bir şəxsə xatirə olaraq qoyulan nişangah, heykəl və s. və ya qədim dövrlərə aid mədəniyyət əsəri. İnsanların,hadisələrin,obyektlərin,ədəbiyyat və kinofilm personajların xüsusi əhəmiyyətini göstərmək üçün ucaldılan tikili,qurğu,oxşadılan fiqur.
Ölkənin, xalqın, bəşəriyyətin maddi sərvətinin bir hissəsi, bədii və tarixi dəyəri olan tikili; Görkəmli şəxsiyyət və tarixi hadisələrin şərəfinə yaradılan heykəltaraşlıq və memarlıq əsəri. "Abidə" anlayışı "monument" anlayışına yaxındır. Abidənin ən çox yayılmış tipi əslindən böyük olan heykəltaraşlıq fiquru, yaxud kompozisiyasıdır. Abidə postament üzərində və adətən, görkəmli yerdə, yaxud tarixən müəyyən hadisə ilə bağlı yerdə qoyulur. Sənət nümunələri olan qədim qəbirüstü daşlar da xüsusi Abidə tipidir; Məcazi mənada – yadigar, xatirə, diqqətəlayiq iş, əsər.
Abidə bir qayda olaraq nəyinsə xatirəsi əhəmiyyətini daşıyır. Daha çox rast gəlinən növləri — heykəl, ctatuya, büst, yazılı divar üstü lövhə, zəfər tağı, sütun, obelisk və s.
Əksər tarixi abidələrin görkəminə xələl gətirməmək məqsədilə onların yerləşdiyi sahənin ətrafında abidənin xarakterindən asılı olaraq müəyyən tənzimləmə zonası yaradilir ki, belə zona abidənin mühafizə zonası adlanır.
Haqqında
1983-cü ildə YUNESKO yanında yaradılmış Abidələrin və tarixi yerlərin mühafizəsi məsələləri üzrə Beynəlxalq Şuranın (İKOMOS) Assambleyasında ümumdünya mədəni irsin müxafizəsi və qorunub saxlanılması məsələlərinə ictimaiyyətin diqqətini cəlb etmək məqsədilə 18 aprel Beynəlxalq abidələr və tarixi yerlər günü elan edilib.
Abidələrin növləri
Abidələr daşınar (səyyar) və daşınmaz (stasionar) ola bilər.
Əlburz şəhristanının mərkəzi bəxşi
Əlburz şəhristanının mərkəzi bəxşi iranın Qəzvin ostanının Əlburz şəhristanının ərazisinə daxil olan bəxş.
Abidə
Abidələrin növləri
Tipləri:
Abidələr dünya, ölkə və yerli əhəmiyyətli abidələrə bölünür.
Kipləşdirici-yağlayıcı plastik sürtkülər
Kipləşdirici-yağlayıcı sürtkülər- hər hansı mexanizmin sürtünən hissələri üçün istifadə edilir, bu zaman detalların yeyilməsi və sürtünmədə güc itkisi kəskin surətdə azalır, detallar az qızır, sürtünən hissələr daha ağır yükə davam gətirir, sürtünən detalların etibarlılığı və iş müddəti artır.
Texnikanın səmərəli istifadəsi sürtkü materiallarının keyfiyyətindən çox asılıdır. Sürtkü materialları nın əsas təyinatı iki əsas tələb- sürtünmənin və yeyilmənin azalmasıdır.
Alınması
Plastik sürtkülər in hazırlanmasında ən əsas və vacib dispers faza kimi mineral sintetik və ya yarımsintetik yağlardan istifadə olunur. Dispers faza kimi yüksək özlülüklü yağları istifadə etdikdə yaxşı nəticələr almaq mümkündür. Metal tozu iştirak etmədən mis ftalosianid, kobalt ftalosianid, kepoflyuks aşqarlar götürüldükdə neft və qaz armaturları üçün yüksək keyfiyyətli kipləşdirici sürtkü almaq mümkündür. Bu sürtkülər üçün dispers faza kimi sintetik B-3V və ya mineral yağ qarışığı götürülməsi məsləhət görülür. Müəyyən edilmişdir ki, qaz magistrallarında paylayıcıları və kompressor stansiyalarında işlədilən qazda həll olmayan sürtkü alınması üçün baza komponenti kimi rasinal yağı götürmək və qatılaşdırıcı komponentlər olaraq rasinat kalsium, alkil-benzolsulfonat və antioksidant-ionol əlavə etmək lazımdır. Yüksək temperatur zonasında işləyən yiv sürtküləri almaq üçün baza komponenti kimi kerosindən istifadə edilmişdir yüksək temperatura davamlı sürtkü almaq üçün qatılaşdırıcı kimi alümosilikat götürülür və dispers faza kimi poliol efiri, naften karbohidrogenləri və s. istifadə olunur.
Xassələri
Sidik cövhəri əsasında hazırlanmış, kipləşdirici sürtkülərin termiki stabilliyi, hərəkət möhkəmliyi, adgeziyası artmaqla yanaşı aşağı və yüksək temperaturda kipləşdirici xassələri saxlanılır. Aşağı temperatur xassələrini yaxşılaşdırmaq məqsədi ilə karbohidrogen və efir yağları qarışığı: 1:0,1-0,5 nisbətində polisintetik yağ əlavə etmək lazımdır. Yeyilmə, siyrilmə və korroziyaya qarşı davamlılığını artırmaq üçün DF-11 (0,1-10%) aşqarından istifadə olunur. Sidik cövhərinin miqdarı 5-10% olmalıdır. Yüksək temperaturda davamlı sürtkü almaq üçün müəlliflər baza komponentləri kimi metilsilikon və baza yağı 150BS götürülür Bu yağlar nanometrik ölçüdə SiO2 ilə qatılaşdırılır. Alınan sürtkünün damcı- düşmə temperaturu yüksək olur. Sürtkü alınan zaman kolloid sistemin stabilliyini və reoloji xassələrini yaxşılaşdırmaq üçün metilaerosildən istifadə etməklə baza komponentləri kimi pentaeritrit sintetik efiri (sintetik turşu (C7-C9), PES-5 polisiloksan və metilfenilsiloksan mayeləri tətbiq olunur. İşlənmiş avtomobil yağı ilə alınmış plastik sürtkünün   keyfiyyəti İ-40A yağından istifadə edərək alınmış sürtkülərdən keyfiyyətlidir. Bunun əsas səbəbi, işlənmiş avtomobil yağının qatılığının çox olması, onda olan aşqarlar və oksidləşmiş məhsulların iştirak etməsidir. Sənaye yağı İ-40A, işlənmiş avtomobil yağı ilə alınmış plastik sürtkülərin öz keyfiyyətlərinə (triboloji xassəsinə)  görə sənaye sürtküləri olan “Armotol-238”,  “R-416” və “Litol–24” sürtkülərindən üstündür. İşlənmiş avtomobil yağı ilə alınan sürtkünün çatışmayan cəhəti onun rənginin tünd olmasıdır. Alınmış sürtkülər damcı-düşmə temperaturuna görə sənaye sürtkülərindən İ-40A, işlənmiş avtomobil yağları iştirakı ilə alınmış sürtkülər dən aşağıdır, lakin  yeyilmə və siyrilmə xassələrinə görə sənaye sürtkülərinə nisbətən üstündür. Bu, yəqin ki, işlənmiş transformator yağının tərkibində oksidləşmiş məhsulların olmasıdır. İşlənmiş təyyarə yağı ilə alınmış plastik sürtkünün DDT-si İ-40A yağı ilə alınmış plastik sürtkünün DDT-dən yüksəkdir. Bunun əsas səbəbi işlənmiş təyyarə yağının kinematik özlülüyünün (V50=9,7 sst) İ-40A yağındakından çox olması və təyyarə yağında iştirak edən sintetik yağın və aşqarların təsiridir. İşlənmiş yarımsintetik təyyarə mühərrik yağından alınmış sürtkü öz keyfiyyətinə, plastikliyinə və adgeziya xassələrinə görə sənaye sürtküsü Armatol-238-dən üstündür və açıq qəhvəyi rəngindədir.
Tətbiqi
İşlənmiş avtomobil yağından istifadə etməklə alınmış sürtkü, neft və qaz armaturlarının kipləşdirilməsində və triboloji xassəsinin yüksək olduğuna görə yerüstü mexanizm və maşınlarda geniş istifadə oluna bilər. Digər tərəfdən sürtkü hazırlanmasında işlənmiş yarısintetik təyyarə mühərrik yağlarından istifadə etməklə çox yüksək keyfiyyətli universal sürtkü hazırlamaq mümkündür. Bu sürtkülər nəinki neft və qaz armaturların kipləşdirilməsində, yerüstü maşın və mexanizmlərin yağlanmasında, hətta aerokosmik aparatların kipləşdirilməsində də istifadə oluna bilər.
Göyümtül yukka
Təbii yayılması
Şimali Amerikanın şərq rayonlarında yayılmışdır.
Botaniki təsviri
Bitki gövdəsizdir. Yarpaqların uzunluğu 70 sm-dək, göyümtül-yaşıl, ağ haşiyəli və kənarlarında seyrək, nazik buruq saplıdır. Çiçək süpürgəsi ensiz, az budaqlıdır. Çiçəkləri yaşılımtıl-ağ və ya sarımtıl rəngli, uzunluğu 7 sm-dək, sallaq, müxtəlif formalı, çox vaxt zəngvaridir. Çiçək saplağının uzunluğu 300 sm-dir. Toxum və kök pöhrələri ilə çoxaldılır.
Ekologiyası
Günəşli, isti yerlərdə bitir. Yaxşı drenajlı torpaqlarda və yamaclarda əkilir.
Azərbaycanda yayılması
Mərdəkan dendrarisində 1998-ci ildə introduksiya edilmişdir. Azərbaycanda bir çox rayonlarda yaşıllaşdırmada rast gəlinir.
İstifadəsi
Park və bağlarda tək əkinlərdə müxtəlif kompozisiyaların qurulmasında, alpinarilərdə qrup əkinlərində istifadə olunur.
Calliandra grandiflora
(Calliandra grandiflora) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Senecio myriophyllus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Otluqbeli (ilçə)
Otlukbeli yaxud keçmiş adıyla Karakulak — Ərzincanın 9 ilçəsindən biridir.
Əhali
2016-cı ilin məlumatına görə ilçədə 2.415 nəfər yaşayır.
Calliandra haematocephala
(Calliandra haematocephala) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Elçin Mustafazadə
Elçin Arif oğlu Mustafazadə — Azərbaycan Ordusunun müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət edən hərbi qulluqçusu, Tovuz döyüşləri şəhidi.
Həyatı
Elçin Mustafazadə 26 sentyabr 1992-ci ildə Ağstafa rayonunun Həsənsu qəsəbəsində anadan olub. O, nişanlı idi və ailə həyatı qurmağa hazırlaşırdı.
Hərbi xidməti
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını və xidməti vəzifələrini yerinə yetirən zaman fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 30.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elçin Mustafazadə ölümündən sonra "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif edildi.
Rəfahiyə
Əhali
2016-cı ilin məlumatına görə ilçədə 10.765 nəfər yaşayır.
Domino
thumb|250px|Domino oyunu
Domino — sümük daş (domino daşı) ilə oynanılan oyun. Oyunun əsas şərti eyni xallı daşlardan ibarət domino zənciri yaratmaqdır.
Tarixi
Domino oyununun çoxəsrlik tarixi var. Qədim Çin əfsanələrinə görə, bu oyun artıq XII əsrdə Şərqdə məşhur olub. Onun ilk növü əsasında daha 47 variantı meydana çıxıb ki, həmin oyunlarda istər ağ­qara, istərsə də rəngbərəng daşlardan istifadə olunub. Müxtəlif rənglər daşların üstünlüyünü bildirib. SSRİ dövründə Salyan rayonunda yerləşən Plastmas zavodunda istehsal olunan dominonun SSRİ ölkələrinə satılması haqqında məlumatlar mövcuddur.
Bu çox maraqlı oyun öz adı ilə dominikan rahiblərinə borcludur. Belə ki, həmin ruhanilərin geyimi – başlıqlı qara bürüncəklər belə adlandırılıb. İkincisi, istənilən işə, o cümlədən oyuna başlamazdan əvvəl Tanrıya həmd və şükür etmək lazım idi ki, bu da “Domino gratias” və ya “Benedicamus domino” adlanıb.
Domino dəstinin təsviri
Dominonun standart dəsti 28 sümük daşdan ibarətdir. Domino daşının ölçüsü - uzunu enindən 2 dəfə böyük olan düzbucaqlı formasındadır. Sümük daşın səthi xətlə iki kvadrat hissəyə bölünmüşdür. Hər hissə də [0; 6] aralığında xal yerləşmişdir. Müasir domino dəstlərində xalların mümkün miqdarı doqquza, on ikiyə, on beşə və ya on səkkizə çatır.
Xallar üzrə domino daşlarının sayı təkrarlanmanı gözlənilməklə 7 say dəstindən ibarətdir {0, 1, 2,…, 6} və xallara görə daşların sayı bu düstur ilə təyin edilir: (n+1) × (n+2)/2, burada n — xalların maksimal miqdarıdır. Məsələn, artıq yuxarıda təsvir edilən "standart" dəst (6+1) × (6+2)/2 = 28 domino daşından ibarətdir.
Ən çox oynanılan domino oyunları
Telefon oyununda isə uc nöqtələrdəki daşların cəmi 5 və ya onun qatları olduğu halda uyğun komandaya və ya oyunçuya xal yazılır. 365 xala çatdıqda və rəqiblərdən biri digərindən minimum 10 xal artıq topladıqda oyun bitir.
Dominoda da bəzi stolüstü oyunlar kimi qaydaların oyunçular tərəfindən razılıq yolu ilə dəyişdirilməsinə rast gəlinir.Həmçinin oyunçular öz aralarında müəyyən terminlərdən istifadə edirlər. Buna misal olaraq oyunun qoşa daşla başlamaması halına "ekzotik başlanğıc", komanda üzvünün öz yoldaşının əleyhinə daş oynaması "şübhəli vəziyyət" , oyunçuda hər hansı daşın olmamasının dəqiqləşdirilməsinin "rəsmiləşdirmək" kimi adlandırılmasını göstərmək olar. Üç və daha artıq oyunçunun fərdi şəkildə oynadığı zaman bəzi hallarda rəsmi şəkildə komanda oyunu olmamasına rəğmən iki oyunçunun qeyri-rəsmi şəkildə üçüncü tərəfə qarşı müəyyən maraq naminə ittifaq qurması "koalisiya" adlanır. Hətta rəsmi şəkildə ikili komanda oyunlarında belə öz komanda yoldaşının qalib gəlməməsi üçün rəqib komandanın xeyrinə oynayaraq öz komandasını məğlub etdirəcək qədər ifrat səviyyədə "koalisiya" nümunələrinə rast gəlmək olar.
Sadə domino oyunu kimi bilinən “101” oyununun bir çox qaydaları var. Bilavasitə razılaşma yolu ilə olan qaydalarda, ümumqaydalar rol oynamır.
TƏSDİQ OLUNMUŞ ÜMUMQAYDALAR
Bones (studiya)
və ya bəzən BONES — Yaponiya animasiya studiyası. 1998-ci ilin oktyabrında qurulmuşdur. Studiyanın ən tanınmış əsərləri RahXephon, Wolf's Rain, Scrapped Princess, Eureka Seven, Angelic Layer, Darker than Black, Soul Eater, Ouran High School Host Club, Fullmetal Alchemist (iki adaptasiya), Star Driver, Gosick, Space Dandy və "Noragami" animeləridir. Baş qərargahı Tokionun Suqinami xüsusi rayonunda yerləşir.
Tarix
Bones studiyası Sunrise studiyasının keçmiş üzvləri Masahiko Minami, Hiroşi Osaka və Toşihiro Kavamoto tərəfindən 1998-ci ilin oktyabrında qurulmuşdur. Studiyanın ilk işlərindən biri Sunrise studiyası ilə birlikdə "Cowboy Bebop" anime serialına əsaslanan "Cowboy Bebop: Knockin' on Heaven's Door" adlı anime filmi olmuşdur.
24 sentyabr 2007-ci ildə studiyanın qurucularından biri olan, "Mobile Suit Victory Gundam", "Mobile Fighter G Gundam" və "The Mars Daybreak" kimi animelərin personaj dizayneri olan Hiroşi Osaka 44 yaşında xərçəngdən vəfat etmişdir.
Hiroşi Osakanın ölümündən sonra studiyanın direktorlar şurasına Makoto Vatanabe və Takahiro Komori qatılmışdırlar. Takahiro Komori personaj dizayneri və animasiyaçı kimi tanınır: "Angelic Layer", "Scrapped Princess" və "Darker than Black" animelərinin personaj dizayneri olmuşdur.
Akira (manqa)
Akira – Katsuhiro Otomo tərəfindən yazılmış və çəkilmiş manqa seriyası.
Manqa
Əvvəlcə 1982-ci ildən 1990-cı ilədək "Young Magazine" jurnalında çap olunan Akira manqası həmin jurnalın nəşriyyatı olan Kodansha tərəfindən altı tankobon cildində buraxılmışdır.
Videooyunlar
1988-ci ildə Taito videooyun nəşriyyatı tərəfindən Yaponiyada Famicom üçün Akira macəra oyunu buraxıldı. 1994-cü ildə isə International Computer Entertainment Akira əsasında Amiga və Amiga CD32 üçün oyunu buraxdı. 2002-ci ildə olan DVD çıxışı ilə əlaqədər olaraq, Bandai şirkəti PlayStation 2 üçün "Akira Psycho Ball" adlı pinbol simulyasiyası buraxdı.
Qəbul
"Akira"-ya görə 1990-cı illərin əvvəlində ingilisdilli ölkələrdə animeyə maraq yüksəldi. Xaricdə onun məşhurluğu hətta Yaponiyadakından da böyük idi. Robin Berner onu ABŞ-də anime və manqanın davamlı auditoriyanı yaradan bir mədəni bomba ilə müqayisə etdi.
Nujabes
Həyatı
26 fevral 2010-cu ildə Tokioda ağır yol qəzası nəticəsində ölmüşdür.
Nilufər Abdullayeva-Şıxlı
Həyatı
1991-ci ildə Bakı şəhərində ziyalı ailəsində anadan olub. 2006-cı ildə Moskva şəhəri 1937 saylı iqtisadiyyat təmaüllü orta məktəbin nəzdindəki gimnaziyanı gümüş medalla bitirmişdir. Həmin ildə Moris Torez adına Moskva Dövlət Dilçilik Universitetinin Humanitar və Tətbiqi elmlər fakültəsinə, 2011-ci ildə universiteti bitirərək həmin fakültənin aspiranturasına daxil olub. 2012-də Lomonosov adına MDU-nin jurnalistika fakültəsinə də qəbul edilib.
İki roman, bir neçə povest, çoxsaylı şeirlər və hekayələrin müəllifidir.
Rəssamlıqla məşğul olur. Mükəmməl olaraq beş dil bilir.
Okratoksinlər
Okratoksinlər — Aspergillus və Penicillium cinsli göbələklərin bəzi növləri tərəfindən əmələ gətirilən toksinlərdirlər. Ən geniş yayılmış və daha çox toksik təsirlisi Okratoksin A — dır. Okratoksin B və C isə nisbətən az toksigenliyə malikdirlər. Okratoksin zəhərlənməsi insanlarda Balkan Endemik Nefropatiyası kimi tanınan xronik böyrək xəstəliyinə səbəb olur. Həmçinin bu toksinin kanserogenik təsiri də müəyyənləşdirilmişdir. Okratoksinlər əsasən üzüm, kofe , qoz ağacları və digər növlü məhsullları yoluxdururlar .Penicillium  verrucosum əsasən taxılllarda okratoksin əmələ gətirən göbələklərdən biridir. Üzüm və onun kimi digər məhsulllar isə əsasən Aspergillus carbonarius un sintez etdiyi okratoksinlərlə kirlənir. Ümumiyyətlə əksər Aspergillus növləri cofelərdə okratoksinlə kirlənmə yaradır ki, buraya da Aspergillusun əsasən Aspergillus ochraceus , Aspergillus carbonarius və Aspergillus  niger növləri daxildir.
Elvar Qədimov
Elvar Qədimov — 15 fevral 1974-cü ildə anadan olmuşdur. Elvar Qədimov Qarabağ müharibəsinin iştirakçısıdır. 10 fevral 1994-cü ildə Kəlbəcər rayonu uğrunda gedən döyüşlərdə şəhid olmuşdur.
Həyatı
Elvar Qədimov 15 fevral 1974-cü ildə anadan olmuşdur.
Şəhidlik zirvəsi
Elvar Qədimov 1993-cü ildə Hacıqabul rayonundan hərbi xidmətə çağırıldı. Azərbaycan Silahlı Qüvvələri nin Milli Ordusunun sıralarına əsgər kimi yollanan Elvar Qədimov 10 fevral 1994-cü ildə Kəlbəcər rayonu uğrunda gedən döyüşlərdə mərdliklə döyüşərək şəhid olmuşdur.
Hacıqabul rayonu Atbulaq kəndində dəfn olunmuşdur.
Ailəsi
Subay idi.
On beşinci simfoniya (Motsart)
On beşinci simfoniya Volfqanq Amadey Motsart tərəfindən 1772-ci ilin yanvarında Zalsburqda yazılmışdır. 14 yaşlı bəstəkarın İtaliyaya ikinci səfərindən qayıtdıqdan sonra bəstələdiyi ikinci simfoniyasıdır. Simfoniyanın davam etmə müddəti 16 dəqiqədir. Simfoniyanın əlyazmasındakı bir qeyddə bu əsərin dini bir hadisə münasibətilə Zalsburqun yeni arxiyepiskopunun şərəfinə bəstələndiyi göstərilmişdir. On beşinci simfoniyanın ilk dəfə nə vaxt və harada ifa olunması barədə dəqiq bir məlumat yoxdur.
Alban salnaməsi
Alban salnaməsinin 1237 nömrəli əlyazmasımda belə bir sonluq var: "...yadellilərin yox,öz həmvətənlərimizin çiyinlərimizə ağır bir yük kimi düşən təqiblərindən bezib bu xronikanın yazılmasını dayandırdıq,-biz alban katalikoslarını da bu siyahıya salmağı zəruri hesab etdik və lazımi şəkildə birləşdirsəydik onların aşğıdakı siyahısını alardıq.
Alban katalikoslarının əsərdə verilən siyahısı çox önəmlidir. Çünki burda alban kilsəsi yaranandan ta XII əsrə qədər bütün patriatxların adları qeyd olunmuşdur. Siyahının başlığı da maraqlıdır: "Yerusəlimdən gəlmiş baş yepiskop Yelişedən sonraki alban patriarxlarının siyahısı.
Calliandra haematomma
(Calliandra haematomma) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kelvinqrov İncəsənət Qalereyası və Muzeyi
Kolleksiyalar
thumbnail|"Asılan başlar" 2006-cı ildən "Asılan başlar" muzeyin "Sophie Cave" salonunda sərgilənməkdədir. İnsani duyğuların üzümüzdə meydana gətirdiyi mimikalardan yola çıxılaraq düzəldilmiş başlar tamamilə ağ rəngə boyanaraq tavandan asılmışdır. Dörd fərqli üz ifadəsi ilə asılı olan cəmi 50 ədəd heykəlin olduğu muzey ilk görünüşdə hürküdücü kimi gəlsə də muzeyin ən çox ziyarət edilən hissələrindən biridir.
Rüstəm Orucov
Rüstəm Fəzail oğlu Orucov (d. 4 oktyabr 1991, İrkutsk, Rusiya Federasiyası) — Azərbaycanlı cüdoçu. Rüstəm Orucov 2016-cı ildə Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında gümüş medal qazanıb. Rüstəm Orucov Avropa Çempionatında; 2016-cı ildə qızıl medala (komanda yarışlarında bürünc medal) layiq görülüb. Rüstəm Orucov 2016-cı ildə "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edilib.
Kelvinqrov İncəsənət Qalereyası və Muzeyi
Kolleksiyalar
Muzeyin incəsənət kolleksiyasına çox görkəmli Avropa rəsmləri, o cümlədən Qədim Ustalar, fransız impressionistlər, holland intibah dövrü, şotland koloristləri və Qlazqo Məktəbinin eksponentləri daxildir. Muzeydə Salvador Dalinin "Həvari İohann Məsihin Xaçı" yerləşir.
Rüstəm Orucov
Həyatı
Rüstəm Orucov 1991-ci ilin 4 oktyabr tarixində Rusiya Federasiyasının İrkutsk vilayətinin Ust-İlimsk şəhərində Azərbaycan ailəsində anadan olub. Rüstəm Orucov hələ 7 yaşından cüdonun sirrlərinə yiyələnməyə başladı. O, 16 yaşına gədər İrkutsk vilayətində yaşadı və burada yeniyetmələr arasında bir-sıra yarışlarda mübarizə apardı. Daha sonra Rüstəm Orucov ailəsi ilə birgə doğma vətəninə, Azərbaycana köçdü və burada "Atilla" klubunda məşq etməyə başladı.
Rüstəm Orucov 2014-cü ilin 28 sentyabr tarixində Elnarə Orucova ilə ailə həyatı qurdu. 2016-cı ilin 9 sentyabr günündə isə Orucovların Safiya adında qız övladı dünyaya gəldi.
Karyerası
Rüstəm Orucovun birinci beynəlxalq turniri 2007-ci ilin sentyabrında Belarusun Brest şəhərində baş tutan Yeniyetmələrin I Avrasiya İdman Oyunları oldu. Həmin turnirin final görüşündə 16 yaşlı Rüstəm Orucov Qazaxıstan nümayəndəsi Almat Muxmadiyev üzərində qələbə qazandı və qızıl medalın sahibi oldu.
İyunda isə Rüstəm Orucov IJF European Cup turnirinin İstanbul mərhələsində mübarizə apardı. Turnirin 1/8 final mərhələsində Almaniya nümayəndəsi Franx Konrada, 1/4 final mərhələsində Türjmənistan nümayəndəsi Rahat Qurbanova qalib gələn Rüstəm Orucov, yarım-final mərhələsində Rusiya nümayəndəsi Alexey Veliçxoya məğlub oldu və mübarizəni bürünc medal uğrunda görüşdə davam elədi. Bu görüşdə onun rəqibi Azərbaycan nümayəndəsi Emil Həsənov oldu. Həmin görüşdə Rüstəm Orucov rəqibinə məğlub oldu və turniri beşinci pillədə başa vurdu.