cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tərs funksiya
tənliyinin x-ə nəzərən həllinə tez-tez rast gəlinir. Həmin tənliyin bir yox, bir neçə və hətta sonsuz sayda həlli ola bilər. y=f(x) funksiyasının qrafiki ilə y = y_{0} düz xəttinin kəsişdiyi bütün nöqtələrin absisləri f(x)=y_{0} tənliyinin Əgər f funksiyası hər bir qiymətini ancaq yeganə bir  qiymətində alırsa, onda o funksiya dönən adlanır. Belə funksiyalar üçün f (x) = y tənliyini istənilən y \in E(f) qiymətində x-ə nəzərən birqiymətli həll etmək olar, daha doğrusu hər bir y \in E(f) qiymətinə yeganə x\in D(f) qiyməti uyğundur. Bu uyğunluq funksiya təyin edir, özü də f funksiyasının tərsi adlanır və f^{-1} simvolu ilə işarə olunur. Qeyd edək ki, hər bir üçün y = y_0 düz xətti dönən y=f(x) funksiyasının qrafikini yeganə (x_0, y_0 ) nöqtəsində kəsir, burada. Tərs funksiyanın arqumentini x hərfi ilə, onun qiymətini isə – y hərfi ilə işarə edərək, f funksiyasının tərs funksiyasını , şəklində yazırlar. Sadəlik üçün f^{-1} simvolu əvəzinə g hərfindən istifadə edəcəyik. Verilən funksiya ilə onun tərsinin əlaqəsini göstərən aşağıdakı xassələri qeyd edək:
1. Əgər g funksiyası f-in tərs funksiyasıdırsa, onda f-də g-nin tərs funksiyasıdır; əlavə olaraq , daha doğrusu g funksiyasının təyin oblası f funksiyasının qiymətlər çoxluğu ilə üst-üstə düşür və tərsinə;
2. İstənilən x\in D( f ) üçün , bərabərliyi doğrudur, istənilən üçün isə f (g(x) )=x, bərabərliyi doğrudur;
3. y=g(x) funksiyasının qrafiki y=f(x) funksiyasının qrafikinə y=x düz xəttinə nəzərən simmetrikdir;
5. Əgər f ciddi artan (ciddi azalan) funksiyadırsa, onda o dönəndir, eyni zamanda onun tərsi g ciddi artan (ciddi azalan) funksiyadır. Birinci iki xassə tərs funksiyanın bilavasitə tərifindən, dördüncü və beşinci xassələr isə tərs funksiyanın və uyğun olaraq tək və ciddi monoton funksiyaların təriflərindən alınır.
Bəzi funksiyalar və onların tərsi:
Desi dövründə xristianların təqibi
Nəticə
Əksər kilsələrdə dindən dönənlər xristianlığa yenidən qəbul edilirdilər. Əksinə, bəzi Afrika yeparxiyaları onları yenidən qəbul etməkdən imtina etmişdilər. Desinin hakimiyyəti dövründə baş tutan təqiblər birbaşa şizmatik novasianizm hərəkatına gətirib çıxarmışdır. Hərəkatın tərəfdarları təqiblər baş tutan dövrdə imanlarını etiraf etməyən dindən dönmüş xristianların dinə yenidən qəbul olmasını dəstəkləmirdilər.
Kobi Marimi
Kobi Marimi ( 8 oktyabr 1991, Ramat-Qan, İsrail) — İsrail müğənnisi və aktyoru. O, "Home" mahnısı ilə İsraili Tel-Əvivdə keçirilən 2019 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdir.
İbrahim ağa Vəkilov
Molla Nəsrəddin jurnalında
1909-cu il martın 22-də çap olunan "Molla Nəsrəddin" jurnalının on ikinci sayında Mirzə Cəlillə general İbrahim ağa Vəkilovun birgə fəaliyyəti haqqında yazılmışdır. Həmin sayda İbrahim ağa haqda iki dostluq şarjı verilib. Birinci şarjda küçədə İbrahim ağaya rast gələn ziyalı müsəlmanların hamısı ona baş əyir, xoş təbəssümlə təzim edirlər. Onlar deyirlər ki, sən Xeyriyyə Cəmiyyətini təşkil et, biz sənə maddi cəhətdən kömək göstərəcəyik. İzof Rotterin məharətlə çəkdiyi bu şəklin altında belə yazılmışdır: "İbrahim ağa Vəkilov Müsəlman Xeyriyyə Cəmiyyətinin sədri seçilməmişdən əvvəl". İkinci şarjda isə İbrahim ağa küçənin ortasında tək dayanıb. Ondan baş götürüb qaçan ziyalı müsəlmanlara baxıb, acı-acı gülümsəyərək, "Bunlara nə oldu?" – deyir. Bu "ziyalı" müsəlmanların kimisi qaçır, kimisi də gizlicə tindən, dalandan qorxa-qorxa İbrahim ağaya baxır. Hərbi formalı İbrahim ağanın küçədə əlləri təəccüblə açıq qalmış şəkli paylaşılmışdır. Şəklin altında isə yazılmışdır: "Xeyriyyə Cəmiyyətinin sədri seçiləndən sonra".
Kobi Marimi
Erkən illəri
Kobi Marimi 8 oktyabr 1991-ci ildə İsrailin Ramat-Qan şəhərində anadan olmuşdur. Peşəkar aktyorluq təhsili alan Marimi İsrailin Bat-Yam şəhərində keçirilən Musiqili teatr festivalında xüsusi mükafata layiq görülmüşdür.
2018-hal-hazırda: Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
2018-ci ildə Kobi Marimi İsrailin KAN telekanalının Avroviziya üçün təşkil etdiyi HaKokhav HaBa 2019 adlı milli seçim turunda iştirak etmişdir. Uzun sürən seçim turlarında Marimi Beyons, Kristina Perri, Rihanna və digər dünya ulduzlarının mahnıları ilə çıxış etmişdir. Nəticədə yarışmada qalib gələrək, Kobi İsraili Tel-Əvivdə keçirilən Avroviziya 2019-da təmsil etmək hüququ qazanmışdır.
İbrahim ağa Vəkilov
Topoqraf kimi
İbrahim ağa Vəkilov Qafqazda hərbi topoqrafiya üzrə general-mayor rütbəsinə layiq görülmüş yeganə şəxsiyyətdir. Əsrin əvvələrində İbrahim ağa bir topoqraf kimi çox məşhur olub. Podpolkovnik İbrahim ağa Vəkilovun rəhbərlik etdiyi dördüncü bölmə Qars qalası rayonunun yarımverstlik miqyası (məsafədən) çəkilişini davam etdirmək tapşırığını almışdı. İndiyə kimi çəkiliş şöbə tərəfindən əla aparılmışdı. Podpolkovnik İ.Vəkilovun coğrafi çəkiliş şöbəsində kollec assesoru Baqdanov, podyesaul Borisenko, podporuçik Bekleşov və üç torpaq ölçən iştirak etmişdir.
Mükafatları
Qırx ilə yaxın hərbi topoqraf kimi fəaliyyət göstərən İbrahim ağa Vəkilovun xidmətləri bir sıra orden və medallarla qiymətləndirilib:
Mütəllib Xan məscidi
Tarixi
"١ - وحید الدّھر حاجىمطل ّب خان ٢ - كھ دارد او نژاد ازشیخ اكرم ٣ - بھاءالدین محمد عالمى كو ٤- زافلاطون بھ حكمت بود اعام ٥- روان او چو از تن رفت دوران ٦ - زشادى گشت خالى شد پُر از غم ٧ - شد آنگھ تیره روى ماه و خورشید ٨ - شد آنگھ پشت چرخ واژگون خم ٩ -مرصّع كارى وجوھر شناسى ١٠- مر او رابود در گیتى مسل ّم ١١ - بھ تاریخ وفاتش گفت فرھنگ ١٢ -بھ جنّت باشد او را حور ھمدم"
Kıtabədə abidənin Hacı Mütəllib xan tərəfindən tikdirildiyi və bu şəxsin məscidin inşası zamanı vəfat etdiyi yazılıb. Ölüm tarixi ilə bağlı beytlərdə əbcəd hesabından istifadə edilmişdir.
Mənbələrdə bu tərifəlayiq yazının Qani adlı şəxs tərəfindən yazıldığı qeyd edilir və əbcəd hesabı ilə 1255/1839-cu ilə təsadüf etdiyi bildirilir. Yazılı mənbələrdə binanın ilk tikintisinin Elxanilər dövrünə aid olduğu yazılır. Məscidin Elxanilər dövründə tikilib sonradan Qacar dövrü ndə bərpa edildiyi düşünülür.
Mirâtü'l-Buldanın müəllifindən sitat gətirdiyi İran İslam Memarlığının Gəncnamə Enkslopediyasında V cildində məscid barədə yazılıb ki, bu məscid Xoyun dağılmış digər məscidləri sırasındadır. Buna səbəb onun hündür olması və külli miqdarda məsrəflə başa çatmamış yarım qalaraq dağılmasıdır.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Mütəllib Xan məscidi özünə məxsus memarlıq xüsusiyyətlərinə malikdir. Abidə şaquli istiqamətdə düzbucaqlı sahədə yerləşir. Məscidin ibadətgahı kvadrat bir günbəz li plan sxeminə malikdir. İbadətgahı örtən günbəz günümüzə qədər gəlib çatmamışdır. Lakin yuxarı mərtəbədəki qalereyaların yerləşdiyi bölmə səkkizguşəli planlıdır. Tağlı giriş eyvanının ölçüləri 4 x 5,50 m-dir. İbadəgahın şimal eyvanından cənub eyvanına qədər olan məsafə 27,08 m-dir. Qərb eyvanından şərq eyvanına qədər olan məsafə isə 27,08 m-dir. Bundan əlavə ibadətgah eyvanlar istisna olmaqla şərq-qərb, şimal-cənub istiqamətində 19,90 m-dir və kvadrat sahəni təşkil edir.
Köhnə fotoşəkillərdən aydın olur ki, günümüzdə ətrafı bağlı olan məscidin eksteryeri yarıya qədər dükanlarla əhatəli olub.
Şərq və qərb divarlarındakı eyvanlar 5,50 x 3,85 m ölçüdədir və digər eyvanlardan daha geniş tikilmişdir. Bu hissədəki eyvanlar digər eyvanlardan fərqli olaraq iki mərtəbə əvəzinə bir vahidli düzülüşdədir. Eyvanların örtüyü sivri çəllək tağlıdır. Tağ ın künclərində qıvrımlar nəzərə çarpır. Eyvanların divarlarındakı düzbucaqlı çökəkliklərdə sivri tağlı pəncərə var. Bu çökəkliklərin dibində üç dairəvi tağlı taxça, eyvanların şimal və cənub divarlarında isə hər birində bir taxça var. Mehrabın şərq və qərbindəki eyvanlar simmetrik olaraq eyni düzülüşdədir. Cənub fasadında yerdəki eyvanların cənub divarında iki taxça, şərq və qərb divarlarında isə bir taxça var.
Mehrab cənub fasad ının ortasında yerləşir. Eni 5,60 m-dir. Uclu tağlı mehrab ın mağarası müqərnəslidir. Müqərnəs suvaq materialından hazırlanıb. Mehrab yuvası beştərəflidir. Müqərnəs kəbsərənin aşağı hissəsi düzbucaqlı lövhələr şəklində düzülmüşdür. Eyvanın şərq və qərb divarlarında taxçalar vardır. Mehrabın qarşısında imamın namaz qılması üçün yerdə taxça yerləşdirilib.
Üst mərtəbədəki qalereyalara getmək üçün abidənin şimal divarlarındakı giriş dəliklərindən, giriş eyvanının şərq və qərb divarlarındakı boşluqlardan, ibadətgahın şimal və şimal-şərq divarlarındakı boşluqlardan, cənub-şərq və cənub-qərb eyvanlarından daxil olmaq olar. Dəhliz bölməsinə giriş şimaldakı giriş boşluqları vasitəsilə həyata keçirilir. Bu dəhlizlər dörd blokdan ibarətdir və təxminən 11 x 3 m ölçüdədir. Bu bölmələrdən üçü çarpaz tağla, biri isə günbəzlə örtülmüşdür. Bu günbəzli birləşmələrin şərq hissəsinin günbəzində suvaqdan radial tirlər vardır. Günbəzin ətəyində uclu tağvari taxçalar mövcuddur.
Şərq dəhlizindən yuxarı mərtəbə qalereyasına qalxarkən pilləkən çıxışının şərq divarında 2 uclu tağlı taxça var. Bundan əlavə, qalereyanın girişi ilə üzbəüz çökmüş tağda sivri tağlı açıqlıq mövcuddur. Buradan qalereya sivri çəlləkli tağla örtülmüşdür. Üst mərtəbədəki bu qalereyalar həm girişə, həm də ibadətgaha açılır.
Tikilidə tikinti materialı kimi kərpicdən istifadə olunub. Giriş eyvanı ilə mehrab arasındakı bölmədə gips materialına üstünlük verilmişdir. Bundan əlavə, tikintidə istifadə olunan üzlük sisteminin xarici örtükləri daşdandır.
Divarlarındakı izlərdən məlum olur ki, abidədə son illərdə bərpa işləri aparılıb.
Maksim Marinin
2000–2001-ci illər mövsümü: Avropa Çempionatında gümüş medal
8–12 noyabrda Almaniyanın ev sahibliyində ISU Almaniya Qran-Prisi baş tutdu. Qısa və sərbəst proqramlarda üçüncü pillələrin sahibi olan Totmyanina və Marinin cütlüyü, ümumi nəticədə 4.5 balla Almaniya Qran-Prisinin bürünc medalına sahib oldu.
Daha sonra isə 16–20 noyabrda Rusiyanın ev sahibliyində ISU Rusiya Qran-Prisi baş tutdu. Qısa proqramda 8-ci, sərbəst proqramda isə beşinci pillələrin sahibi olan Totmyanina və Marinin cütlüyü, ümumi nəticədə 9.0 balla Rusiya Qran-Prisini altıncı pillədə başa vurdu. Mövsüm ərzində ABŞ və Almaniya Qran-Prilərində bürünc medallara sahib olan Totmyanina və Marinin cütlüyü, ISU Qran-Pri Finalına vəsiqə qazana bilmədi.
Totmyanina və Marinin cütlüyü 2000-ci ilin sonlarında baş tutan Rusiya Çempionatında mübarizə apardı. Qısa proqramda 2-ci, sərbəst proqramda isə üçüncü pillələrin sahibi olan Totmyanina və Marinin cütlüyü, ümumi nəticədə 5.0 balla üçüncü dəfə Rusiya Çempionatını bürünc medalla başa vurdu. Həmin nəticəyə əsasən Totmyanina və Marinin cütlüyü, yanvarda Bratislava şəhərində baş tutacaq Avropa Çempionatına, martda isə Kanadada baş tutacaq Dünya Çempionatına vəsiqə qazandı.
20–28 yanvarda Bratislava şəhərində baş tutan Avropa Çempionatında mübarizə aparan Totmyanina və Marinin cütlüyü, qısa proqramda üçüncü, sərbəst proqramda isə 2-ci pillələrin sahibi oldu. Ümumi nəticəyə əsasən isə Totmyanina və Marinin cütlüyü, 3.5 balla Avropa Çempionatını gümüş medalla başa vurdu. Çempionatın qalibi isə Rusiya təmsilçiləri Yelena Berejnaya və Anton Sixarulidze cütlüyü oldu.
2000–2001-ci illər mövsümünün əsas yarışı — 16–25 martda Kanadanın ev sahibliyində baş tutan Dünya Çempionatı oldu. Ötən il Dünya Çempionatını altıncı pillədə başa vuran Totmyanina və Marinin cütlüyü, qısa proqramda 8-ci, sərbəst proqramda isə dördüncü pillələrin sahibi oldu. Bu minvallada onlar ümumi nəticədə 8.0 balla Dünya Çempionatını beşinci pillədə başa vurdu.
2001–2002-ci illər mövsümü: Avropa çempionluğu və Olimpiadada debüt
Totmyanina və Marinin cütlüyü 2001–2002-ci illər mövsümündə ABŞ, Kanada və Fransa Qran-Prilərində mübarizə apardı. Totmyanina və Marinin cütlüyü əvvəlcə Birləşmiş Ştatların Kolorado ştatının Kolorado Sprinqs şəhərinin ev sahibliyində baş tutan ISU ABŞ Qran-Prisində mübarizə apardı. Qısa və sərbəst proqramlarda üçüncü pillələrin sahibi olan Totmyanina və Marinin cütlüyü, ümumi nəticədə 4.5 balla ABŞ Qran-Prisinin bürünc medalına sahib oldu.
1–4 noyabrda Kanadanın ev sahibliyində ISU Kanada Qran-Prisi baş tutdu. Qısa və sərbəst proqramlarda 2-ci pillələrin sahibi olan Totmyanina və Marinin cütlüyü, ümumi nəticədə 3.0 balla Kanada Qran-Prisinin gümüş medalına sahib oldu.
Daha sonra isə 15–18 noyabrda Fransanın Paris şəhərinin ev sahibliyində ISU Fransa Qran-Prisi baş tutdu. Qısa proqramda üçüncü, sərbəst proqramda isə dördüncü pillələrin sahibi olan Totmyanina və Marinin cütlüyü, ümumi nəticədə 5.5 balla Fransa Qran-Prisini dördüncü pillədə başa vurdu. Mövsüm ərzində ABŞ və Kanada Qran-Prilərində bürünc və gümüş medallara sahib olan Totmyanina və Marinin cütlüyü, ISU Qran-Pri Finalına vəsiqə qazana bilmədi.
14–20 yanvarda İsveçrənin Lozanna şəhərində baş tutan Avropa Çempionatında mübarizə aparan Totmyanina və Marinin cütlüyü, qısa və sərbəst proqralarmda birinci pillələrin sahibi oldu. Ümumi nəticəyə əsasən isə Totmyanina və Marinin cütlüyü, 1.5 balla Avropa Çempionatını qızıl medalla başa vurdu.
2002-ci ilin 8–24 fevralında Birləşmiş Ştatların Yuta ştatının Solt-Le-Siti şəhərinin ev sahibliyində XIX Qış Olimpiya Oyunları baş tutdu. Olimpiya Oyunlarında debüt edən Totmyanina və Marinin cütlüyü, qısa və sərbəst proqramlarda dördüncü pillələrin sahibi oldu və ümumi nəticədə 6.0 balla Olimpiadanı 20 idmançı sırasında dördüncü pillədə başa vurdu.
2001–2002-ci illər mövsümünün Olimpiadadan sonra əsas yarışı — 16–24 martda Yaponiyanın Naqano şəhərinin ev sahibliyində baş tutan Dünya Çempionatı oldu. Ötən il Dünya Çempionatını beşinci pillədə başa vuran Totmyanina və Marinin cütlüyü, qısa və sərbəst proqramlarda 2-ci pillələrin sahibi oldu. Bu minvallada onlar ümumi nəticədə 3.0 balla Dünya Çempionatını gümüş medalla başa vurdu.
2002–2003-cü illər mövsümü: Qran-Pri Finalıdan qələbə
Totmyanina və Marinin cütlüyü 2002–2003-cü illər mövsümündə ABŞ, Kanada və Fransa Qran-Prilərində mübarizə apardı. Totmyanina və Marinin cütlüyü əvvəlcə Birləşmiş Ştatların ev sahibliyində baş tutan ISU ABŞ Qran-Prisində mübarizə apardı. Qısa və sərbəst proqramlarda birinci pillələrin sahibi olan Totmyanina və Marinin cütlüyü, ümumi nəticədə 1.5 balla ABŞ Qran-Prisinin qızıl medalına sahib oldu.
1–4 noyabrda Kanadanın ev sahibliyində ISU Kanada Qran-Prisi baş tutdu. Qısa və sərbəst proqramlarda birinci pillələrin sahibi olan Totmyanina və Marinin cütlüyü, ümumi nəticədə 1.5 balla Kanada Qran-Prisinin qızıl medalına sahib oldu.
Daha sonra isə 14–18 noyabrda Fransanın Paris şəhərinin ev sahibliyində ISU Fransa Qran-Prisi baş tutdu. Qısa və sərbəst proqramlarda birinci pillələrin sahibi olan Totmyanina və Marinin cütlüyü, ümumi nəticədə 1.5 balla Fransa Qran-Prisinin qalibi oldu. Mövsüm ərzində ABŞ, Kanada və Fransa Qran-Prilərində qızıl medallara sahib olan Totmyanina və Marinin cütlüyü, birinci dəfə ISU Qran-Pri Finalına vəsiqə qazana bildi.
Narratologiya
Narratologiya (narrativ nəzəriyyəsi, povest nəzəriyyəsi) — bütövlükdə hekayəni öyrənən elmi intizam. Narratologiya müxtəlif rəvayətlərin ümumi xüsusiyyətlərini müəyyən etmək, onlar arasındakı fərqləri müəyyən etmək, rəvayətlərin yaranma və inkişaf qanunauyğunluqlarını sistemləşdirmək vəzifəsini qarşısına qoyur.
Təsviri
Narratologiya klassik (burada rəvayətçinin olması rəvayətin əlamətidir) və strukturalist (təsviri mətndən fərqli olaraq, situasiyanın zamanla inkişafı ilə müəyyən edilir) strukturlara bölünür.
Narratologiyada bədii mətn iki müstəvidə nəzərdən keçirilir: nəql olunmuş hekayə (məzmun müstəvisi) və rəvayətin özü (ifadə müstəvisi). N.-nin bütün digər anlayışları bu diaxroniya faktından irəli gəlir: uydurma (uydurmalıq) və faktlıq (reallıq), rəvayətçilərin (rəvayətçilərin) növləri, povest instansiyalarının iyerarxiyası (real və abstrakt müəllif, rəvayətçi, ideal və konkret oxucu, obraz oxucu), müəllif obrazı (oxucu ilə oynamaq məqsədi ilə rəvayətçiyə və ya personaj-rəvayətçiyə şəxsi, bioqrafik cəhətdən yoxlanıla bilən əlamətlər bəxş etmək) və s. ilk ikisi : danışılan hekayənin istiqaməti və rəvayətin özü - ünsiyyət, sözün hədəflənməsi. Bu plan, bədii mətndə oxucunun müəllifi tərəfindən müxtəlif növ təxribatlar şəklində əksini tapan müəlliflə oxucunun ziddiyyətinə bağlanır (rəvayət olunan hekayənin uydurmalığını və ya əksinə, etibarlılığını vurğulayır), müəllif maskaları, “mətndəki mətn” hekayə strategiyaları, metanstrasiya (mətndə plan yaratmaq, bu mətnin yaradılması prosesi, mimesisin məhvi), metatekstuallıq (ön sözlər, epiloqlar, insert romanları və s.), eyni hekayəyə fərqli baxış bucağı olan və ya eyni hekayənin fərqli təqdimatı olan rəvayətçilərin sistemin yaradılması. .
Bədii ədəbiyyata münasibətdə “nağıl” termini geniş mənada bütün nitq növlərinin – rəvayətin, təsvirin, əsaslandırmanın məcmusu kimi başa düşülməlidir, çünki faktiki bədii və qeyri-bədii rəvayət bütün bu nitq növlərini əhatə edir.
Onların fərqləndirici xüsusiyyətləri:
Ədəbiyyat nəzəriyyəsində hələ də mübahisəli olan müəllif və müəllif şəxsiyyəti problemi ilə narratologiya sıx bağlıdır.
Əliağa Şıxlinski
Birinci dünya müharibəsi
thumb|left|[[Birinci dünya müharibəsində Əliağa Şıxlinskinin taxdığı qoruyucu eynək. Azərbaycan Tarixi Muzeyi]]
Birinci dünya müharibəsinin əvvələrində Şıxlinski gəmilərdən alman desantçılarının çıxarılması ehtimalına qarşı Petroqrad artilleriyasının rəisi təyin edildi. Rusiya paytaxtı Petroqradın müdafiəsi şəxsən ona həvalə olunmuşdu. O, şəxsən müdafiə xətti üzrə bütün cəbhəni gəzmiş, batareya qurğularının yerini ve atəş mövqelərinin qurulması qaydasını müəyyənləşdirmişdir. O, aeroplanlardan müdafiəyə böyük diqqət yetirmişdir. Onun təşəbbüsü ilə Petroqradın ətrafında general Rozenberqin sistemi əsasında xüsusi platformalarda 1900-cü il nümunəli, 3 düyümlü tezatan top qurğuları ilə təyyarə əleyhinə müdafiə təşkil edildi. Tezliklə Şıxlinskinin Şimal-Qərb cəbhəsinin artilleriya müfəttişi vəzifəsinə keçirdilər. Orada general tapşırıqların yerinə yetirilməsində artilleriya qruplarına şəxsən rəhbərlik etmiş, geniş miqyasda artilleriya hazırlığı həyata keçirilmişdir. Öz nəzəri işləmələrini döyüşün aparılması təcrübəsilə əlaqəndirərək yaradıcılıqla istifadə edir, hərb elmini yeni töhfələrlə zənginləşdirirdi. O, tezliklə çəpərləmə (mancə) atəşi aparılması üçün təlimat işləyib hazırladı.
Əliağa Şıxlinski 1916-cı ildə Krevo yaxınlığında alman mövqelərinin yarılması əməliyyatına, Qərb cəbhəsinin onuncu ordu cəbhəsində 1917-ci il iyul əməliyyatının topçuluq cəhətindən hazırlanmasına rəhbərlik etmişdir. Əliağa Şıxlinskini həmişə ön mövqelərdə görmək olardı. O, topçu hissələrinin yerlərini yoxlayır, topları daha düzgün yerləşdirmək üçün göstərişlər verir, onların döyüş əməliyyatlarını izləyir və rəhbərlik edirdi.
1917-ci il aprelin 2-də Əliağa Şıxlinski general-leytenant oldu. Çar hökuməti devrildikdən və hakimiyyətə müvəqqəti hökumət gəldikdən sonra Şıxlinski orduda xidmət etməyi davam etdirdi. O, Minski milisinin birinci rəisi M. V. Mixaylovun üzv olduğu Minski ilə sıx əlaqədə işləməli oldu. M. V. Mixaylov ilə onun arasında səmimi münasibət yaranmışdı. Qeyd etmək lazımdır ki, Şıxlinski öz xatirələrində, o zamankı məşhur siyasi və hərb xadimləri ilə görüşləri haqqında yazır və onların haqqında, bəzən çox qısa, lakin dəqiq xarakteristika verir.
Maksim Marinin
2002–2003-cü illər mövsümü: Qran-Pri Finalıdan qələbə
14–20 yanvarda İsveçin Malmö şəhərində baş tutan Avropa Çempionatında mübarizə aparan Totmyanina və Marinin cütlüyü, qısa proqramda 2-ci, sərbəst proqramda isə birinci pillələrin sahibi oldu. Ümumi nəticəyə əsasən isə Totmyanina və Marinin cütlüyü, 2.0 balla növbəti dəfə Avropa Çempionatını qızıl medalla başa vurdu.
Əliağa Şıxlinski
Azərbaycanda xidməti
1917-ci ilin noyabrın 15-də Qafqaza qayıdan Şıxlinski ilk dəfə Tiflisdə azərbaycanlılardan ibarət milli korpus yaratmışdır. Bununla da o, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Milli Ordusunun təməl daşını qoymuşdur. Bu barədə general "Xatirələrim" hərbi memuarında daha dəqiq məlumat verir: ''Tiflisə qayıtdıqda, müvəqqəti olaraq mənə korpus komandanlığı həvalə olduğu barədə əmri oxudum. Öz xalqımın, baş verə biləcək xarici təzyiqlərdən və daxili qarışıqlıqlardan özünü qorumasına xidmət etmək arzusu ilə korpus təşkil etməyi qət edib, Tiflisdə öz qərargahımı düzəltməyə başladım...
Maksim Marinin
2002–2003-cü illər mövsümü: Qran-Pri Finalıdan qələbə
28 fevral-2 mart tarixlərində isə Rusiyanı St. Peterburq şəhərinin ev sahibliyində ISU Qran-Pri Finalı baş tutdu. Qısa və sərbəst proqramlarda birinci pillələrin sahibi olan Totmyanina və Marinin cütlüyü, ümumi nəticədə 2.0 balla ISU Qran-Pri Finalının qalibi oldu.
Əliağa Şıxlinski
Azərbaycanda xidməti
Dekabrın otuz birində mən öz qərargahımın ilk heyəti ilə Gəncəyə getdim ki, orada hissələrin təşkil edilməsilə məşğul olum. Korpus hissələrinin təşkilində böyük əngəllərə rast gəlirdik. ''
Maksim Marinin
2002–2003-cü illər mövsümü: Qran-Pri Finalıdan qələbə
2002–2003-cü illər mövsümünün əsas yarışı — 24–30 martda Birləşmiş Ştatların Vaşinqton şəhərinin ev sahibliyində baş tutan Dünya Çempionatı oldu. Ötən il Dünya Çempionatını gümüş medalla başa vuran Totmyanina və Marinin cütlüyü, qısa proqramda birinci, sərbəst proqramda isə 2-ci pillələrin sahibi oldu. Bu minvallada onlar ümumi nəticədə 2.5 balla növbəti dəfə Dünya Çempionatını gümüş medalla başa vurdu.
2003–2004-cü illər mövsümü: Dünya Çempionatında qələbə
thumb|250x250px|alt=|[[Tatyana Totmyanina|Totmyanina və Marinin cütlüyü 2004-cü il Dünya Çempionatında]] Totmyanina və Marinin cütlüyü 2003–2004-cü illər mövsümündə Kanada, Fransa və Rusiya Qran-Prilərində mübarizə apardı. Totmyanina və Marinin cütlüyü əvvəlcə Kanadanın Ontario əyalətinin Mississoqa şəhərinin ev sahibliyində baş tutan ISU Kanada Qran-Prisində mübarizə apardı. Qısa proqramda 68.24 balla, sərbəst proqramda isə 126.78 balla birinci pillələrin sahibi olan Totmyanina və Marinin cütlüyü, ümumi nəticədə 195.02 balla Kanada Qran-Prisinin qızıl medalına sahib oldu.
Əliağa Şıxlinski
Azərbaycanda xidməti
General Əliağa Şıxlinski bu vətənpərvər çıxışını Gəncədə praporşiklər məktəbinin birinci buraxılışı münasibətilə söyləmişdir. Bu şənlikdə Qafqaz Ordusunun baş komandanı Nuru Paşa, atası Hacı Əhməd, xalq təhsili naziri Nəsib bəy Usubbəyov, daxili işlər nazirinin vəkili Mehdi bəy Hacınski, sosial-təminat naziri Musa bəy Rəfiyev, Gəncə qubernatoru, general İbrahim ağa Vəkilov və başqa dövlət xadimləri iştirak edirlər.
Maksim Marinin
2003–2004-cü illər mövsümü: Dünya Çempionatında qələbə
12–16 noyabrda Fransanın Paris şəhərinin ev sahibliyində ISU Fransa Qran-Prisi baş tutdu. Qısa proqramda 64.88 balla birinci pillənin sahibi olan Totmyanina və Marinin cütlüyü, sərbəst proqramda uğursuz mübarizə apardı və 101.32 balla dördüncü pillənin sahibi oldu. Ümumi nəticədə isə Totmyanina və Marinin cütlüyü, 166.20 balla Fransa Qran-Prisinin gümüş medalına sahib oldu.
Daha sonra isə 20–24 noyabrda Rusiyanın ev sahibliyində ISU Rusiya Qran-Prisi baş tutdu. Qısa proqramda 68.64 balla, sərbəst proqramda isə 122.02 balla birinci pillələrin sahibi olan Totmyanina və Marinin cütlüyü, ümumi nəticədə 190.66 balla Rusiya Qran-Prisinin qalibi oldu. Mövsüm ərzində Kanada və Rusiya Qran-Prilərində qızıl medallara, Fransa Qran-Prisində isə gümüş medala sahib olan Totmyanina və Marinin cütlüyü, növbəti dəfə ISU Qran-Pri Finalına vəsiqə qazana bildi.
Əliağa Şıxlinski
Azərbaycanda xidməti
Elçi adlı müəllif 1918-ci il noyabrın 7 və 8-də "Azərbaycan" qəzetində rus dilində yazır ki, ertəsi gün Bakıdan gəlmi qonaqlar və demək olar ki, bütün şəhər əhalisi hərbi meydana yollandılar. Meydanda təlim üçün əvvəlcədən səngərlər, yarğanlar və cürbəcür maneələr hazırlanmışdı. Hamı özünün Milli bayramına, Türk-Azərbaycan zabitlərinin ilk buraxılışına tamaşa etməyə gəlmişdi. Ətrafda bayram əhval-ruhiyyəsi var idi. Əlahiddə Azərbaycan korpusunun komandanı general Əliağa Şıxlinski ətrafdakılarla birgə səflə düzülmüş yunkerlərə yaxınlaşıb salamlaşdı. General Əliağa Paşanın mehriban "Salamına" birdən-birə səkkiz yüz gəncin ağzından gurultulu "Salam" cavabı çıxdı. Sonra proqram üzrə təlim sınaqları keçirilməsinə başlandı.
Maksim Marinin
2003–2004-cü illər mövsümü: Dünya Çempionatında qələbə
ISU Qran-Pri Finalı Birləşmiş Ştatların Kolorado ştatının Kolorado Sprinqs şəhərinin ev sahibliyində baş tutdu. Qısa proqramda 62.96 balla, sərbəst proqramda isə 114.34 balla 2-ci pillələrin sahibi olan Totmyanina və Marinin cütlüyü, ümumi nəticədə 177.30 balla ISU Qran-Pri Finalının gümüş medalına sahib oldu.
Əliağa Şıxlinski
Azərbaycanda xidməti
Hökumətin əmrilə 1918-ci il dekabrın 25-də tam artilleriya generalı Səməd bəy Mehmandarov hərb naziri oldu və həmin gün yanıqlı bəyanatla xalqa müraciət etdi. 29 dekabr 1918-ci il tarixində Azərbaycan hökunətinin qərarı ilə general-leytenant Əliağa Şıxlinski hərb nazirin müavini təyin edildi. 1919-cu il 28 iyulda Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 339 saylı əmri ilə Əliağa Şıxlinskiyə tam artilleriya generalı rütbəsi verilmişdir. 1920-ci il 9 martda ilk dəfə onun təşəbbüsü ilə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətində Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyəti təsis olunmuşdur.
Maksim Marinin
2003–2004-cü illər mövsümü: Dünya Çempionatında qələbə
Daha sonra Totmyanina və Marinin cütlüyü 2004-cü ilin 5–8 yanvarında St. Peterburq şəhərində baş tutan Rusiya Çempionatında mübarizə apardı. Qısa və sərbəst proqramlarda birinci pillələrin sahibi olan Totmyanina və Marinin cütlüyü, ümumi nəticədə 1.5 balla Rusiya Çempionatını qızıl medalla başa vurdu. Həmin nəticəyə əsasən Totmyanina və Marinin cütlüyü, fevralda Macarıstandə baş tutacaq Avropa Çempionatına, martda isə Almaniyada baş tutacaq Dünya Çempionatına vəsiqə qazandı.
Əliağa Şıxlinski
Azərbaycanda xidməti
1920-ci il aprelin 27-də XI Qırmızı ordu Azərbaycanı fəth edəndə Səməd bəy Mehmandarov xəstə olduğu üçün nazir vəzifəsini Əliağa Şıxlinski icra edir. Vuruşmağın mənasız olduğunu görən Şıxlinski minalanmış körpülərin partladılmasına icazə vermir.
Maksim Marinin
2003–2004-cü illər mövsümü: Dünya Çempionatında qələbə
2–8 fevralda Macarıstanın Budapeşt şəhərində baş tutan Avropa Çempionatında mübarizə aparan Totmyanina və Marinin cütlüyü, qısa və sərbəst proqramlarda birinci pillələrin sahibi oldu. Ümumi nəticəyə əsasən isə Totmyanina və Marinin cütlüyü, 1.5 balla üçüncü dəfə Avropa Çempionatını qızıl medalla başa vurdu.
Əliağa Şıxlinski
Sovetdə xidməti
thumb|1920-ci ildə [[Nəriman Nərimanovun Vladimir Leninə Səməd bəy Mehmandarov və Əliağa Şıxlinski ilə bağlı məktubu]]
thumb|left|Əliağa Şıxlinski [[Qızıl Ordunun komandir formasında. 17 fevral 1929-cu il]]
Maksim Marinin
2004–2005-ci illər mövsümü: Zədə və növbəti dəfə Dünya çempionluğu
thumb|250x250px|alt=|[[Tatyana Totmyanina|Totmyanina və Marinin cütlüyü 2005-ci il Rusiya Çempionatında|left]] Totmyanina və Marinin cütlüyü 2004–2005-ci illər mövsümündə əvvəlcə Birləşmiş Ştatların Pensilvaniya ştatının Pittsburq şəhərinin ev sahibliyində baş tutan ISU ABŞ Qran-Prisində mübarizə apardı. Totmyanina və Marinin cütlüyü qısa proqramda 64.38 balla birinci pillənin sahibi oldu. Sərbəst proqramda isə Tatyana Totmyanina ciddi zədə aldı. Marininin uğursuz dəstəyindən sonra Tatyana Totmyanina yıxıldı və başı buzun üstünə dəydi. Nəticədə 20 dəqiqədən çox huşsuz vəziyyətdə olan Tatyana Totmyaninanın 2-ci dərəcəli beyin sarsıntısı və çoxsaylı hematomlar aldığı məlum oldu. Tatyana Totmyanina 20 gündən sonra məşqlərini bərpa etdi.
Əliağa Şıxlinski
Sovetdə xidməti
1920-ci ildə 28 aprel çevirilişinin səhərisi Səməd bəy Mehmandarovla həbs olunub. Repressiyadan onları Azərbaycan SSR Xalq Komissarları Sovetinin 1-ci Sədri Nəriman Nərimanov xilas etdi. Nərimanov general Şıxlinski və general Səməd bəy Mehmandarovu, onlardan mərkəzi hərbi aparatda, dəyərli hərbi mütəxəssis kimi istifadə etmək üçün, Moskvaya, Vladimir Leninin yanına göndərmək qərarına gəldi.
Maksim Marinin
2004–2005-ci illər mövsümü: Zədə və növbəti dəfə Dünya çempionluğu
Zədədən sonra Totmyanina və Marinin cütlüyü 2005-ci ilin 5–8 yanvarında St. Peterburq şəhərində baş tutan Rusiya Çempionatında mübarizə apardı. Qısa və sərbəst proqramlarda birinci pillələrin sahibi olan Totmyanina və Marinin cütlüyü, ümumi nəticədə 1.5 balla Rusiya Çempionatını qızıl medalla başa vurdu. Həmin nəticəyə əsasən Totmyanina və Marinin cütlüyü, yanvarda İtaliyadə baş tutacaq Avropa Çempionatına, martda isə Rusiyada baş tutacaq Dünya Çempionatına vəsiqə qazandı.
Əliağa Şıxlinski
Sovetdə xidməti
Əliağa Şıxlinski Ali Artilleriya məktəbində müəllim və Artilleriya Nizamnamə Komissiyasının tərkibində işləyirdi. 1921-ci ildə o, Bakıya qayıtdı və Bakı qarnizonunun hərbi-elmi cəmiyyətində sədr müavini vəzifəsini tutdu. 1921-ci ilin avqust ayında Moskvadakı Ali Artilleriya məktəbində dərs demiş və Petroqrad Topçu Akademiyasında mühazirələr oxumuşdur. 1922-ci ildə Azərbaycan Komanda heyəti məktəbində topçuluqdan dərs demiş və Hərbi-Elmi Cəmiyyətin sədr müavini seçilib. 1923-cü ildə, Əliağa Şıxlinski "Kommunist" qəzetində (aprel ayı № 9, 10,11) "Gələcək müharibədə toplar" silsilə məqalələrini dərc etdirmişdir.
Maksim Marinin
2004–2005-ci illər mövsümü: Zədə və növbəti dəfə Dünya çempionluğu
25–30 yanvarda İtaliyanın Turin şəhərində baş tutan Avropa Çempionatında mübarizə aparan Totmyanina və Marinin cütlüyü, qısa proqramda 72.70 balla, sərbəst proqramda isə 126.58 balla birinci pillələrin sahibi oldu. Ümumi nəticəyə əsasən isə Totmyanina və Marinin cütlüyü, 199.28 balla dördüncü dəfə Avropa Çempionatını qızıl medalla başa vurdu.
Əliağa Şıxlinski
Sovetdə xidməti
1924-cü ildə Azərbaycan Komanda Heyəti məktəbinin rəis müavini, 1925-ci ildə Azərbaycan Hərbi tərcümə kollegiyasının baş redaktoru olmuşdur. O, "Rusca-Türkcə qısa hərbi lüğəti"ni 1926-cı ildə Bakıda üç əlifbada rus, ərəb və latın əlifbası ilə nəşr etdirə bilmişdir. Bununla da ilk dəfə Azərbaycanda hərbi lüğətin yaradıcısı olmuşdur. Məhz bu əvəzsiz xidmətinə görə general Əliağa Şıxlinski SSRİ Hərbi İnqilab Şurasının 1928-ci il 23 fevral tarixli qərarı ilə Fəxri Fərmanla təltif olunmuşdur. 1927-ci ildə onun "İşçi-kəndli Qızıl Ordu topçusunun döyüş təlimnaməsi" elmi əsəri nəşr olunmuşdur. 1928-ci ildə "Hərbi bilik" jurnalının beş və altıncı saylarında silsilə hərbi elmi məqalələrlə çıxış etmişdir.
Maksim Marinin
2004–2005-ci illər mövsümü: Zədə və növbəti dəfə Dünya çempionluğu
2004–2005-ci illər mövsümünün əsas yarışı — 14–20 martda Rusiyanın ev sahibliyində baş tutan Dünya Çempionatı oldu. Ötən il baş tutan Dünya Çempionatını qızıl medalla başa vuran Totmyanina və Marinin cütlüyü, qısa proqramda 70.12 balla, sərbəst proqramda isə 128.38 balla birinci pillələrin sahibi oldu. Bu minvallada onlar ümumi nəticədə 198.50 balla növbəti dəfə Dünya Çempionatını qızıl medalla başa vurdu.
2005–2006-cı illər mövsümü: Turin Olimpiadasında qələbə
thumb|240x240px|alt=|[[Tatyana Totmyanina|Totmyanina və Marinin cütlüyü 2006-cı il Avropa Çempionatında]] Totmyanina və Marinin cütlüyü 2005–2006-cı illər mövsümündə Fransa və Rusiya Qran-Prilərində mübarizə apardı. Totmyanina və Marinin cütlüyü əvvəlcə 16–20 noyabrda Fransanın Paris şəhərinin ev sahibliyində baş tutan ISU Fransa Qran-Prisində mübarizə apardı. Qısa proqramda 66.50 balla, sərbəst proqramda isə 120.40 balla birinci pillələrin sahibi olan Totmyanina və Marinin cütlüyü, ümumi nəticədə 186.90 balla Fransa Qran-Prisinin qızıl medalına sahib oldu.
Əliağa Şıxlinski
Sovetdə xidməti
General Əliağa Şıxlinski Azərbaycanda fəaliyyətini yüksək qiymətləndirən Mixail Frunzenin qarşısında Qızıl Orduda alay və tabor artilleriyasının yaradılması məsələsini qaldırmışdı. 1929-cu ildən sonra Şıxlinskinin səhhəti birdən-birə pisləşdi, onun görmə və eşitmə qabiliyyəti zəiflədi.
Maksim Marinin
2005–2006-cı illər mövsümü: Turin Olimpiadasında qələbə
24–28 noyabrda Rusiyanın ev sahibliyində ISU Rusiya Qran-Prisi baş tutdu. Qısa proqramda 64.62 balla birinci pillənin sahibi olan Totmyanina və Marinin cütlüyü, sərbəst proqramda da 134.80 balla birinci pillənin sahibi oldu. Bu minvallada ümumi nəticədə Totmyanina və Marinin cütlüyü, 198.92 balla Rusiya Qran-Prisinin qızıl medalına sahib oldu. Mövsüm ərzində Fransa və Rusiya Qran-Prilərində qızıl medallara sahib olan Totmyanina və Marinin cütlüyü, üçüncü dəfə ISU Qran-Pri Finalına vəsiqə qazana bildi.
Əliağa Şıxlinski
Şəxsi həyatı
thumb|[[Nigar Şıxlinskaya — İlk azərbaycanlı şəfqət bacısı.]]
Maksim Marinin
2005–2006-cı illər mövsümü: Turin Olimpiadasında qələbə
ISU Qran-Pri Finalı Yaponiyanın ev sahibliyində baş tutdu. Qısa proqramda 68.92 balla, sərbəst proqramda isə 126.68 balla birinci pillələrin sahibi olan Totmyanina və Marinin cütlüyü, ümumi nəticədə 195.60 balla ISU Qran-Pri Finalının qalibi oldu.
2005-ci ilin sonlarında Kazan şəhərinin ev sahibliyində Rusiya Çempionatı baş tutdu. Totmyanina və Marinin cütlüyünün əvvəlcə Rusiya Çempionatında mübarizə aparması nəzərdə tutlsa da, sonradan onlar çempionatda mübarizə aparmayacağını bildirdilər.
Əliağa Şıxlinski
Şəxsi həyatı
O, 1909-cu il oktyabrın 27-də, 44 yaşında Zaqafqaziya müftisi Hüseyn Əfəndi Qayıbovun qızı — dul qadın Nigar xanım ilə evləndi. Nigar xanımın birinci əri milliyyətcə acar və dini müsəlman olan Dərviş bəy Məmmədbəy oğlu Palavandov idi. Əliağa Şıxlinski özünün "Xatirələrim" kitabında yazırdı: Bu dəyişiklik mənim həyatımı işıqlı bir yola, parlaq bir səadətə yönəltdi. Bir yerdə keçirmiş olduğumuz iyirmi iki illik həyatın aydın səmasında bir bulud ləkəsi belə görünmədi. Fitrətən istedadlı olan, yaxşı təhsil görmüş, mülayim xasiyyətli Nigar xanım ailə səadəti üçün yaradılmış bir qadın idi. Mən bu səadətə tam mənası ilə nail oldum.
Maksim Marinin
2005–2006-cı illər mövsümü: Turin Olimpiadasında qələbə
16–22 yanvarda Fransanın Lion şəhərində baş tutan Avropa Çempionatında mübarizə aparan Totmyanina və Marinin cütlüyü, qısa proqramda 68.04 balla, sərbəst proqramda isə 128.84 balla birinci pillələrin sahibi oldu. Ümumi nəticəyə əsasən isə Totmyanina və Marinin cütlüyü, 19688 balla beşinci dəfə Avropa Çempionatını qızıl medalla başa vurdu.
2006-cı ilin 10–26 fevralında İtaliyanın Turin şəhərinin ev sahibliyində XX Qış Olimpiya Oyunları baş tutdu. Fevralın 11-də baş tutan qısa proqramda Totmyanina və Marinin cütlüyü 86.64 balla birinci pillənin sahibi oldu. Bir gün sonra baş tutan sərbəst proqramda da Totmyanina və Marinin cütlüyü uğurla mübarizə apardı və 135.84 balla birinci pillənin sahibi oldu. Bu minvalla da Totmyanina və Marinin cütlüyü ümumi nəticədə 204.48 balla XX Qış Olimpiya Oyunlarının qızıl medalına sahib oldu.
Əliağa Şıxlinski
Şəxsi həyatı
Əliağa Şıxlinski həm də hərbçi Rüstəm Şıxlinski və Cavad bəy Şıxlinskinin əmisi idi.
Maksim Marinin
2005–2006-cı illər mövsümü: Turin Olimpiadasında qələbə
Turin Olimpiadasından sonra Totmyanina və Marinin idmanla vidalaşdı.
Maçesta (Soçi)
Maçesta — Krasnodar diyarında, Soçi şəhəri ərazisində qəsəbə. Qəsəbə hidrogen-sulfidli bulaqları və onların əsasında yaradılan sanatoriyalarla ilə məşhurdur.
Yerləşməsi
Mikrorayon Xosta rayonunda, Maçesta çayı vadisində yerləşir.
Tarixi
1934-cü il avqustun 10-da Ümumrusiya Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin Rəyasət Heyəti ləğv edilmiş Soçi vilayətindən Maçesta kənd sovetini Maçesta kurort kəndi adı ilə yenidən Soçi şəhər sovetinin tərkibinə daxil etdi. Bundan əvvəl Köhnə Maçesta kənd şurası Yeni Maçesta qəsəbəsinə tabe idi və Maçesta kurort kəndi adlandırıldı.
10 fevral 1961-ci ildə Adler (keçmiş Soçi) ​​və Lazarevski rayonlarının Soçiyə birləşdirilidi və Soçi şəhərində Mərkəzi Soçi rayonu yaradıldı. 1951-ci ildə yaradılan Xostinski rayonunun sərhədləri 1961-ci il aprelin 7-dən Soçinin mərkəzinə doğru, Vereşaginka çayına qədər genişləndi. Beləliklə, Soçinin Xostinski rayonuı Maçesta mikrorayonunu da öz ərazisinə daxil etdi.
Köhnə Maçesta
Hidrogen sulfid bulaqlar Köhnə Maçestada yerləşir. Burada görəcəyiniz ilk şey daha çox antik məbədi xatırladan 4 saylı hidropatiya müəssisəsinin monumental binasıdır. Hidrogen-sulfid bulaqları olan mağaralar bir az kənar tərəfdə yerləşir. Mənşəyinə görə termo-hidro-karst mənşəlidir. Uzunluğu 75 metrdir. Qəzaların qarşısını almaq üçün onlara giriş barmaqlıqlarla bağlanıb. Hidrogen-sulfidin qoxusu ərazinin hər yerində hiss edilir.
Maçesta viaduku
Maçesta çayı üzərindəki viaduk tipli körpü 1936–1938-ci illərdə tikilib. Memarlar V.G.Qelfreyx və V.A.Şçukodur. Körpü Soçi-Maçesta kurortunun yenidən qurulması çərçivəsində layihələndirilmişdir.
Stalinin evi
Stalinin şəxsi daçası 1937-ci ildə o dövrdə stalinçilərin sevimlisi olan Miron Merjanovun layihəsinə əsasən tikilib. Bu bina Soçinin bütün memearlıq xüsusiyyətlərində və stalinist memarlığından tamamilə seçilir. Evin formasındakı bəzi bucaqların olması o dövrdə rədd edilmiş konstruktivizmə meyillikdir.
İstirahət kompleksinə bir neçə bina daxildir. Ərazinin öz kinoteatrı və Maçesta hidrogen-sulfidli suyu olan hovuzu var. 1959-cu ildən bəri "Yaşıl bağ" sanatoriyası bu binada yerləşir
Əliağa Şıxlinski
Şəxsi həyatı
Şıxlinski bədii yaradıcılıqla da məşğul olmuşdur. Çoxlu şerlər tərcümələr və bədii parçalar müəllifi olan Əliağa Şıxlinski heç vaxt onları dərc etdirməmişdir. Azərbaycan Tarixi Muzeyindəki şəxsi qovluğunda və Respublika Mərkəzi Dövlət Ədəbiyyat və İncəsənət Arxivində, akademik Heydər Hüseynovun şəxsi fondunda general Əliağa Şıxlinskiyə məxsus çoxlu sənəd və materiallar var. Beş yüz on dörd nömrəli fondda generala məxsus bir dəftər də saxlanılır. Muzeydə və arxivdə saxlanan Şıxlinskinin "Zabitin yaddaşı" dəftərində şerlərə, bədii parçalara, tərcümə və qeydlərə rast gəlmək olar.
1900-cü il oktyabrın 21-də tərtib olunmuş "Zabitin yaddaşı" dəftərindəki qeydlərdən aydın olur ki, dramaturq Cəfər Cabbarlının yaradıcılığına generalın xüsusi məhəbbəti olub, Cəfər Cabbarlının vaxtsız ölümü onu hədsiz dərəcədə kədərləndirib. General Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndələri Səməd Vurğunun "Böyük ədib" və Osman Sarıvəllinin "Yaşar" erlərini məharətlə rus dilinə tərcümə edib. General Əliağa Şıxlinskinin şəxsi fondunda şair Osman Sarıvəlliyə yazdığı məktubların surəti və poçt qəbzi saxlanılır. O, şair Osman Sarıvəlliyə yazır ki, mən cəsarət edib böyük dramaturq Cəfər Cabbarlıya yazdığınız "Yaşar" və "Ölüm" şerlərini türkcədən ruscaya tərcümə etdim. Xahiş edirəm, tərcümə ilə tanış olun, xoşunuza gəlsə dərc etdirmək üçün rüsxət verin.
Generalın "Zabitin yaddaşı" dəftərində onun həyat və məslək yoldaşı, Nigar xanıma yazdığı "Ey sevdiyim dilruba", "Ana və onun əziz Nigarına", "Adi povest", "Vitse-admiral Makarovun xatirəsinə", VII əsr yapon şairi Ş. Munetodan "Sən mənə vəhşi dedin" şerlərinin rus dilinə tərcüməsi və başqa parçalar saxlanılır.
Nigar xanım 1931-ci ilin 15 avqustunda Bakıda dünyasını dəyişir. Onun ölümü Əliağa Şıxlinskiyə çox ağır təsir edir. O, öz xatirələrində Nigar xanımın ölümü barədə yazır: "1931-ci il avqustun on beşində Nigar xanımın ölümü mənim üçün ən ağır bir zərbə oldu. Mənim hər şeyim — həm səadətim, həm də səhhətim onunla getdi". Nigar xanımdan sonra Əliağa Şıxlinski 13 il tənha ömür sürür: "Mənim ölüm tariximi sevimli Nigar xanımın vəfatı günü ilə hesablayın" — deyən general öz vəsiyyətnaməsində xanımı ilə bərabər dəfn olunmasını və qəbrinin üzərində heç bir tarix qoyulmamasını istəyir.
Şahbulaq dağı
Şahbulaq — Goranboy rayonu ərazisində dağ. Dağ rayonun cənubunda, Tərtər rayonu ilə sərhəddə yerləşir. Hündürlüyü 482 m. Dağ ərazidəki bulağın adı ilə adlandirılmişdir. Bulağın adı isə suyunun keyfiyyəti ilə bağlı yaranmışdır.
Əliağa Şıxlinski
Şəxsi həyatı
Əliağa Şıxlinski barəsində maraqlı faktlara diqqət çəkən tədqiqatçılar yazır ki, o, iri cüssəli olmasına baxmayaraq, alt dodağı hündürlüyündə çəkilmiş ipin üzərindən tramplinsiz tullana bilərmiş. Digər zabit həmkarlarından fərqli olaraq, heç vaxt pulla qumar oynamazdı. At yarışlarında hansı atın qalib gələcəyini 90%-lik ehtimalla bildiyi halda, heç vaxt bu oyuna pul yatırmazdı. Rus-yapon müharibəsi zamanı 2 topla düşmənin 18 topuna qarşı müqavimət göstərərək, öz mövqeyindən geri çəkilməyib. İmperator məiyyətinə daxil olmaq barədə israrlı təklifləri heç vaxt qəbul etməyib.
General-leytenant Əliağa Şıxlinskiyə məxsus yəhərüstü qırmızı məxmər parça və dəridən hazırlanıb. Eksponatın aşağı hissəsində də güləbətin sapdan saçaqlar var. 2017-ci ildə yəhərüstü bərpaya ehtiyac olduğundan Azərbaycan Tarixi Muzeyinin bərpa laboratoriyasının rəssamı İlhamə Rəhimova tərəfindən bərpa edilib. Yəhərüstü bərpadan sonra Hədiyyələr və Xatirə Əşyaları fonduna təhvil verilib.
İrsi
thumb|Əliağa Şıxlinskinın [[Bakının Cəfər Cabbarlı küçəsində yaşadığı binada xatirə-barelyefi. Müəllif: Xanlar Əhmədov. ]]
Onun adını 1980-ci ildə Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyinə aid olan tanker daşıyır. Bakı və Qazax şəhərində adına küçə var. Respublika Nazirlər Sovetinin 1990-cı il 28 iyul tarixli qərarı ilə Sabirabad rayonundakı altı saylı pambıqçılıq kolxozuna və Bakının yeddinci mikrorayonundakı 135 saylı orta məktəbə general Əliağa Şıxlinskinin adı verilmişdir. Vaxtilə yaşadığı Cəfər Cabbarlı küçəsindəki binaya xatirə-barelyefi vurulmuşdur. 1990-cı il iyulun 23-də isə Respublika Prezdentinin fərmanı ilə ali məktəb tələbələri üçün xüsusi "general Əliağa Şıxlinski" təqaüdü təsis edildi. 2014-cü ildə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev general Əliağa Şıxlinskinin 150 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında sərəncam imzalayıb.
Əliağa Şıxlinski Aleksandr Stepanovun "Port-Artur" və "Zvonaryovlar ailəsi" romanlarının personajlarından biridir: Əliağada general təkkəbbüründən əsər-əlamət yox idi. General Şıxlinski hərbi akademiyanı bitirməsə də, fitri zəkası, praktik fəhmi artilleriya elmində ona böyük nüfuz qazandırmışdır.
Təltif və mükafatları
thumb|[[Bakıda Əliağa Şıxlinskinin məzarı]]
Əsərləri
thumb|Əliağa Şıxlinski tərəfindən yazılmış kitablar
NGC 5288
NGC 5288, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Pərgar bürcü istiqamətində yerləşir. II2p tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Qalaməlik (Əhər)
Qalaməlik - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əhər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 49 nəfər yaşayır (12 ailə).
Sergey Romanov
Sergey Romanov — qubernator.
Trichocephalus vulpis
Trichocephalus vulpis - dəyirmi qurdlar tipinin nematodlar sinfinə aid olan növ.
Xarici quruluşu
Ayrı cinslidirlər. Dişi və erkək fərdləri var. Baş tərəfi nazik, quyruq hissəsi genişlənmişdir. Ağız dəliyi başın uc tərəfində olmaqla vahid hüceyrələr zəncirindən ibarət qida borusuna açılır. Boyun əmzikləri yoxdur. Erkəklərinin uzunluğu 45 – 60,5 mm, maksimal eni 0,525 – 0,647 mm – dir. Qida borusu bədənin geri hissəsində azca genişlənir və onun uzunluğu 30,62 – 37,62 mm, maksimal eni 0,108 – 0,192 mm olur. Quyruq küt uclu konus şəklindədir. Spikulanın uzunluğu 8,312 – 11,105 mm, yuxarı hissəsində maksimal eni 0,046 – 0,55 mm – dir. Spikula yatağının forması onun nə dərəcədə kloakadan xaricə qabarmasından asılıdır. Səthi xırda birvari çıxıntılarla örtülmüşdür. Dişilərin bədənlərinin uzunluğu 62 – 75 mm, maksimal eni 0,55 – 0,65 mm – dir. Qida borusunun uzunluğu 42,464 – 56,340 mm, maksimal eni 0,14 – 0,17 mm olur. Quyruğun ucu kütdür. Vulva dəliyi qida borusunun qurtaracağından bir az geridə açılır. Yumurta çəllək şəklində olmaqla, qütblərində mantara oxşar çıxıntıya malikdir. Yumurtanın uzunluğu 0,083 – 0,093 mm, eni 0,037 – 0,040 mm olur. Yumurtanın qütblərindəki çıxıntının uzunluğu 0,009 – 0,012 mm - ə bərabər olur.
Həyat tərzi
Geniş yayılan, çox saylı növdür. İtkimilərin yoğun və kor bağırsaqda parazit həyat tərzi keçirir. Bağırsaq şirəsi ilə qidalanır. Düşmənləri yoxdur. Müxtəlif cinsli olub, yumurta vasitəsilə çoxalır. Orta ömrün uzunluğu – məlum deyil, cinsi yetkinliyə çatma müddəti 36 – 41 günə yumurtanın daxilində yoluxma qabiliyyətinə malik sürfə əmələ gəlir. Geohelmint olub, inkişafı yumurta vasitəsilə gedir. Həyat tsikli yumurta – xarici mühitdə sahib tərəfindən udulmaqla başa çatır (birbaşa yoluxma). Reproduktivliyi və xromosom göstəriciləri məlum deyil. Sayı və limit faktorları- 2 – 200 fərd, çox aşağı və çox yüksək temperaturlarda yumurtalar məhv olur. 1 – cü dərəcəli konsumentdir. İnsan həyatına təsiri öyrənilməyib. Mühafizəyə ehtiyac yoxdur.
Yayılması
Dünyada – 65 növ, Qafqazda – 15 növ, Azərbaycanda – 15 növ ilə təmsil olunmuşdur. Azərbaycanda sahiblərinin yayıldığı hər yerdə yayılmıdır.
Mövlud Qurbanzadə
Mövlud Söhbət oğlu Qurbanzadə (2 avqust 1996; Aşağı Çəmənli, Beyləqan rayonu, Azərbaycan — 27 sentyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri (müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu), Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Mövlud Qurbanzadə 1996-cı il avqustun 2-də Beyləqan rayonunun Aşağı Çəmənli kəndində anadan olub. Ailəli və bir övlad atası idi.
Hərbi xidməti
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mövlud Qurbanzadə ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mövlud Qurbanzadə ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Tamara Eydelman
Tamara Eydelman (Тама́ра Ната́новна Эйдельма́н; ) — Rusiya tarixçisi, pedaqoq, yazıçı, tərcüməçi, radio aparıcısı və bloqer. Rusiya Federasiyasının əməkdar müəllimi (2003).
Hidromikalar
Hidromikalar - minerallar, H3O, OH, H2O ilə zənginləşmiş mikalar: hidrobiotit, hidromuskovit, hidrofloqopit, illit. Hidromikalar tərkib və xassələrinə görə biotit, muskovit və vermikulitin arasında aralıq mövqe tutur. Vermikulitə nisbətən daha yaxşı köpürlər. Gillərin adi komponentləri, dəniz və kontinental çöküntülərin terrigen və autigen minerallarıdır.
Aqşin Quliyev (kiçik gizir)
Aqşin Dilavər oğlu Quliyev — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin kiçik giziri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Aqşin Quliyev 1996-cı il dekabrın 12-də Sabirabad rayonunun Çiçəkli kəndində anadan olub. 2002-2013-cü illərdə Ə. Şərbətov adına Çiçəkli kənd tam orta məktəbində təhsil alıb.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun kiçik giziri olan Aqşin Quliyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Aqşin Quliyev oktyabrın 16-da Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. Sabirabad rayonunun Çiçəkli kəndində dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Aqşin Quliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.