cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kılıç Əli Paşa məscidi
Mədrəsə
thumb|Hamam kompleksinin və məscidin (sağda) günbəzləri (solda)
Məscidin cənub-şərq qurtaracağı ilə üzbəüz yerləşən mədrəsə demək olar ki, kvadrat formasındadır. Ola bilsin ki, bu əsər Memar Sinan tərəfindən tərtib olunmayıb, çünki onun əsərlərinin rəsmi siyahısı olan “Təzkirət əl-Əbniyə”də yer almayıb.
Hamam
Məscidin sağında 1583-cü ildə tamamlanan hamam yerləşir. Şüşə qapılar planda altıbucaqlı olan otağın (kaldarium - isti otaq) hər iki tərəfindəki iki ayrı soyuqluğa (sərin otaq) açılır. Soyuqluqların yerləşdirilməsi və hərarət planı Sinanın bu gunə gəlib çatmış digər hamamlarda istifadə etdiyi adi plandan fərqlənir.
Məscidlə bağlı hekayələr
Türkiyəli tədqiqatçı Rasih Nuri İləri kompleksin təməl sənədlərini araşdırdıqdan sonra ispan yazıçısı Migel de Servantes onun “Don Kixot” romanında verdiyi əsir obrazının onun tikintisi zamanı qul olduğunu ortaya çıxardı.
Kılıç Əli Paşa ömrünün sonuna yaxın məscidi vəqf etmək qərarına gələndə dövlətə torpaq üçün müraciət etdi (Osmanlı İmperiyasında bütün torpaqlar dövlətə məxsus idi). O, vəzir Rüstəm Paşa ilə bir-birilərini çox sevmədikləri üçün vəzirin: "Madam ki, o admiraldır, qoy məscidini dənizin üstündə tiksin." dediyi bildirilir. Kılıç Əli Paşa bundan çəkinməyib, bölgənin hər yerindən qayaları gətirdərək dar bir keçidlə materiklə bağlanan süni adada məscid tikdirir. Müasir limanın tikintisi zamanı su doldurulduğundan məscid indi daha içəridə yerləşir.
HESA Karrar
İranın HESA şirkəti tərəfindən 2010-cu ildən istehsal olunana “Karrar” PUA-ları 1970-ci illərdə ABŞ-də istehsal olunan “Beechcraft Streaker” hədəf tipli pilotsuz vasitənin törəməsidir. Onun üzərinə, əlavə olaraq Cənubi Afrika istehsalı elementlərin və silah asqılarının yerləşdirildiyi ehtimal edilir.
Bu PUA-lar Mahmud Əhmədinejadın prezidentliyi dövründə inkişaf etdirildi. Pilotsuz uçuş aparatı hava hədəfini təqlid edərək hava hücumundan müdafiə qruplarına təlim vermək üçün istifadə olunur. Onlar müntəzəm olaraq İranın hava hücumundan müdafiə təlimlərində diqqəti cəlb edir. Onların İranın köhnə ABŞ istehsalı “Beechcraft Streaker” (DMK-107) pilotsuz hədəflərini əvəz etdiyi bildirilir.
Ənənəvi olaraq parlaq narıncı rəngli “Karrar” hədəf dronlarının kiçik üçkünc qanadlarının aşağısında, silindrik və küt burun hissəli füzelyaj yerləşir. Mühərrikin hava qəbuledicisi arxa tərəfdə yerləşir. Mərkəzi asqıda Mk 82 bombası yerləşdirilə bilər.
“Karrar” buraxılmaq üçün raketlə təchiz edilən sistemdən, enmək üçün isə paraşütdən istifadə edir. Onun havadan buraxılması da mümkün hesab edilir. İran rəsmiləri PUA-nın müşahidə imkanlarına sahib olduğunu bildirirlər, lakin onun EO/IR sensorları diqqəti cəlb etmir.
“Karrar” PUA-sının avtopilot sistemi INS və ya GPS ilə idarə olunur, yüksək və aşağı uçuş hündürlüyünə malik vasitə gündüz və gecə uçuş imkanlarına da qadirdir. It can follow a pre-programmed flight path, which can also be updated in flight. Uçuşda belə yenilənə bilən və əvvəlcədən proqramlaşdırılan uçuş yolunu izləyən PUA ümumi təyinatlı 500 futluq 1 ədəd Mk 82 bombasını daşıya bilir. Alternativ olaraq PUA:
500 futluq sursat dəsti PUA-nın döyüş radiusunu əhəmiyyətli dərəcədə azaldır. Hərbi ekspertlər “Karrar”ın ABŞ-nin “Beechcraft Streaker” hədəf təyyarəsi ilə eyni olduğunu, 1970-ci illərdə inkişaf etdirildiyini və İran İnqilabından əvvəl İrana ixrac edildiyini bildirirlər.
“Denel Dynamics” şirkətinin hesabatına görə, bəzi dizayn elementləri onlara məxsus olduğu üçün “Karrar” PUA-sı heç də “Beechcraft Streaker” hədəf vasitəsinin dəqiq klonu deyil. İranın sabiq Müdafiə naziri Şamxani 2004-cü ildə “Karrar” prototipinin tammiqyaslı bir modelini yoxlayarkən məlum oldu ki, bu PUA-nın inkişafı 2002-ci ildə, ehtimal ki, “Hadaf-1” adı altında aparılıb. “Karrar” PUA-sı “Ababil Jet” kimi də tanınır.
Məmləkətimdən İnsan Mənzərələri
Məmləkətimdən İnsan Mənzərələri — Nazim Hikmətin 1939-cu ildə yazmağa başladığı və təxminən 1960-cı illərin ikinci yarısında çap olunan bir şeir kitabıdır.
17 min misradan ibarət olan əsər Nazim Hikmət yaradıcılığının zirvəsi sayılır. İkinci Konstitusiya Monarxiyasından İkinci Dünya Müharibəsinə qədər Anadoluda yaşamış adi insanların hekayələrini təqdim edir. Digər tərəfdən, İkinci Dünya Müharibəsi, Milli İstiqlal Müharibəsi də daxil olmaqla, 1920-1940-cı illər arasında Türkiyənin sosial tarixindən bəhs edir. II Dünya müharibəsində nasizmin məğlubiyyəti müxtəlif aspektlərdə həll olunur və əks olunur. Nəsr, şeir və ssenari texnikasının bir-birinə bağlı olduğu bir əsərdir. Beş cilddən ibarətdir, beşincisi yarımçıqdır.
1938-ci ildə Nəzim Hikmətin həbsə atılmasından sonra qoyulan əsərlərin nəşrinə və oxunmasına qadağa qoyulduğundan şairin sağlığında çap oluna bilməyən əsər 1965-ci ildə qadağanın ləğv edilməsindən sonra,1966-1967-ci illərdə oğlu Memet Fuadın sahibi olduğu De Nəşriyyatında 5 cilddə nəşr olunmuşdur.
Əsər Milli Təhsil Nazirliyi tərəfindən 100 əsas əsər siyahısına daxil edilmişdir.
Əsərin yazılma prosesi
Nazim Hikmət 1939-cu ildə İstanbulda "Məmləkətimdən İnsan Mənzərələri"-ni yazmağa başladı:
"1939-cu ildə tövqifxanada başlanıb
(Məmləkətimdən İnsan Mənzərələri, Nazim Hikmət)
Nazim Hikmət əsəri üçün ilkin dizaynını belə izah etdi:
"İstəyirəm ki, oxucu 12 min misranı bitirdikdən sonra insan qaynayan bir məhşərdən keçmiş olsun. İstəyirəm ki, bu insan məhşərinin konkret ifadəsi oxucu ilə müəyyən bir dövrdəki müxtəlif siniflərə mənsub Türkiyə insanları vasitəsi ilə Türkiyənin müəyyən bir tarixi dövrdəki sosial vəziyyətindən bəhs etsin. İstəyirəm ki, ikinci planda, Türkiyə cəmiyyətini çevrələyən dünya vəziyyəti müəyyən bir dövrədə anlaşılsın. İstəyirəm ki, haradan gəlib harada olduğunu, haraya gedildiyi ilə bağlı olan suallara sahəmin içində əzəmi imkanlarla cavab verilsin."
("Kamal Tahirə həbsxanadan məktublar", Nazim Hikmət, Bilgi Nəşriyyatı.
1950-ci ildə şair həbsdən çıxdıqda əsərin 66 min sətirinin yazıldığını bildirir. Gələn il ölkəni tərk edərkən dostlarının arasında dastanın bəzi hissələrini paylayır. Bəzilərini tutulmaq qorxusundan yandırır. Əsər 1965-ci ildə Türkiyədə nəşr olunduqda 17.000 misra qaldı.
İşin hissələri
İkinci kitabda Haydarpaşa stansiyasından yola düşən başqa bir qatarın sərnişinləri haqqında bəhs olunur. Bu dəfə sərnişinlər siyasətçilər, diplomatlar, tacirlər və fabrik sahibləridir. İstiqlal Döyüşü dastanının bəzi hissələri əsərə alındı.
Üçüncü kitab həbsxanada və xəstəxanada baş verir. Dördüncü kitab Sovet İttifaqında və Fransada faşizmə müqavimət göstərənlərdən bəhs edir. Yarımçıq qalmış beşinci kitabda müharibənin, Türk cəmiyyətindəki çətinliklər və ağır həyat şərtlərinin əks olunduğu yerlər əks olunur.
Teatr
Əsərin birinci hissəsi 2002-ci ildə Ankara İncəsənət Teatrı tərəfindən, Nazim Hikmətin anadan olmasının 100 illiyi ilə bir teatr tamaşası olaraq redaktə edildi və Rutkay Əzizin rəhbərliyi ilə səhnələşdirildi.
Luayet
Luayet  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Şampan-an-Valrome kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Belle.
Məmləkətimdən İnsan Mənzərələri
Teatr
Nazim Hikmətin "Məmləkətimdən İnsan Mənzərələri"ndən "On Bir Rəsm" pyesi, bu kitabdan seçilmiş səhnələrin Nihat Asya tərəfindən teatra uyğunlaşdırılması nəticəsində ortaya çıxdı və dünya premyerasını 2010-cu ildə etdi.
Luayet
INSEE kodu — 01097.
Coğrafiyası
thumb|200px|left|Kommunanın xəritəsi Kommuna Paris şəhərinin 420 km cənub-şərqində, Lion şəhərindən 70 km şərqdə yerləşir və Burk-an-Bres şəhərindən 55 km cənub-şərqdə yerləşir.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 199 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 131 nəfər (15-64 yaş arasında) 93 nəfər iqtisadi cəhətdən, 38 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 71.0%, 1999-cu ildə 68.8%). Fəaliyyət göstərən 93 sakindən 90 nəfəri (40 kişi və 50 qadın), 3 nəfər işsiz (3 kişi və 0 qadın) idi. 38 hərəkətsiz 11 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 19 nəfər təqaüdçü, 8 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Georgi Sereteli
Georgi Sereteli — Sovet alimi, Gürcüstan şərqşünaslıq elmi məktəbinin qurucusu, ərəbşünas, Tbilisi Dövlət Universitetinin (TSU) Şərq fakültəsinin təsisçisi, Gürcüstan SSR Elmlər Akademiyası Şərqşünaslıq İnstitutunun təsisçisi və ilk direktoru, Gürcüstan SSR Elmlər Akademiyasının akademiki, Gürcüstan SSR əməkdar elm xadimi, filologiya elmləri doktoru, professor. SSRİ Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü (1968).
Bioqrafiya
Georgi Sereteli 1904-cü ildə Tianeti (Şərqi Gürcüstan) kəndində anadan olmuşdur. Atası Şahzadə Vasili Sereteli (1862-1937) məşhur gürcü həkimi, jurnalist və xeyriyyəçi, əmisi isə Mixail Sereteli (1878-1965) görkəmli tarixçi idi.
1927-ci ildə Sereteli TDU-ni bitirir. 1928-1931-ci illərdə SSRİ Elmlər Akademiyasının aspirantı, 1931-1933-cü illərdə Leninqrad Dövlət Yaşayan Şərq Dilləri İnstitutunun dosenti olmuşdur.
1933-1973-cü illərdə Tiflis Dövlət Universitetində dosent (1933-1942) və professor (1942-1973) olur. 1933-1937-ci illərdə Gürcüstan Dövlət Muzeyində baş elmi işçi işləyir. 1940-1960-cı illərdə Sereteli Gürcüstan Elmlər Akademiyası Dilçilik İnstitutunda Şərq dilləri şöbəsinin müdiri olur. 1942-ci ildə filologiya üzrə doktorluq və professor elmi dərəcəsi alır.
1946-cı ildə Gürcüstan SSR Elmlər Akademiyasının akademiki (həqiqi üzvü) seçilir. 1957-1967-ci illərdə Dövlət Elmlər Akademiyası Sosial Elmlər Bölməsinin akademik-katibi (sədri), 1967-1970-ci illərdə Dövlət Elmlər Akademiyasının vitse-prezidenti, 1970-1973-cü illərdə Rəyasət Heyətinin üzvü olmuşdur.
1960-cı ildə Sereteli Gürsüstan SSR Elmlər Akademiyası Şərqşünaslıq İnstitutunu təsis edir. 1960-1973-cü illərdə bu institutun ilk direktoru olmuşdur.
1968-ci ildə Sereteli SSRİ Elmlər Akademiyasının akademiki seçilir. Eyni zamanda Böyük Britaniya və İrlandiya Kral Asiya Cəmiyyətinin fəxri üzvü (1964) və Polşa Şərqşünaslar Cəmiyyətinin fəxri üzvü (1966) olur.
Georgi Sereteli 1973 -cü ildə Tiflisdə vəfat etdi. Tiflis Dövlət Universitetinin bağçasında dəfn edilmişdir.
Fəaliyyəti
Georgi Seretelinin elmi fəaliyyətinin əsas sahələri bunlar idi: Orta Asiyanın ərəb ləhcələri;
Ərəb dilçiliyi və folkloru;
İvrit və Arami dilində tədqiqatlar;
Yaxın Şərq dilləri tarixi;
Gürcü yazı tarixi;
Gürcüstan və Qafqaz tarixinin öyrənilməsi üçün mənbələr;
Rustvelogiya;
Nəzəri dilçilik sualları.
Sereteli 100 mühüm tədqiqat işinin və 10 monoqrafiyanın müəllifidir.
Jak Sayabalyan
Jak və ya Cek Sayabalyan (Paylaq) (, iyun 1880 —  1915) — Erməni əsilli Osmanlı jurnalisti, tərcüməçisi və Konyadakı Böyük Britaniya səfirinin müavini.
Bioqrafiya
Jak Sayabalyan 1880-ci il in iyun ayında Osmanlı İmperiyası nın Konya vilayəti ndə anadan olmuşdur. Atası Konya qubernatoru idi. Sayabalyan ibtidai təhsilini Konya dakı yerli bir məktəbdə tamamlamışdır. 1896-cı il də İstanbula gedərək "Reteyos Berberyan adına erməni məktəbi"nə daxil olmuşdur. Sayabalyan təhsilini iki il ərzində İzmir də yerləşən Amerikan Kollecində davam etdirmişdir. 1904-cü il də Amerikan Kollecində təhsilini tamamladıqdan sonra ingilis dilində səlis danışan Sayabalyan, Konya ya geri qayıdıb Britaniya səfirliyinin tərcüməçisi olmuşdur. 5 il tərcüməçilik etdikdən sonra, Sayabalyan İstanbul a geri qayıtmış və müxtəlif yerli ermənidilli qəzetləri və jurnalları üçün jurnalistlik etməyə başlamışdır. Konya nı təmsil edən "Erməni Millət Məclisi"nin üzvü olmuşdur. "Surhantaq" və "Massis" kimi yerli ermənidilli qəzetlərində işləmişdir. Sayabalyan "Massis" qəzetində işlədikdən sonra şeirlərini və hekayələrini qələm adı olan " V " ilə imzalayırdı.
Ölümü
24 aprel 1915-ci il tarixində Jak Sayabalyan dostları ilə birlikdə İstanbul dakı evində həbs olunmuş və Çanqırı ya deportasiya edilmişdir. Oradakı həbsxanadan çıxarılmış və Ankara da öldürülmüşdür.
Qaraağacpüştə (Meşkinşəhr)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 445 nəfər yaşayır (103 ailə).
Vizdərə (Meşkinşəhr)
Vizdərə — İranın Ərdəbil ostanının Meşkinşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
NGC 630
NGC 630, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Heykəltəraş bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Semyon Peqov
Semyon Vladimiroviç Peqov — sosial mediada səhnələşdirilmiş və ya saxta videolar yerləşdirməklə tanınan Rusiya blogeri, jurnalisti və təbliğatçısı. O, "WarGonzo" hərbi layihəsi və Rusiya xüsusi xidmət orqanları ilə əlaqəli "Telegram" kanalında işləyir. O, Rusiya-Gürcüstan, Rusiya-Ukrayna və İkinci Qarabağ müharibələrini ilk növbədə rusiyayönlü prizmadan işıqlandırıb. 23 oktyabr 2022-ci ildə Donetsk vilayətində piyada əleyhinə minaya düşüb və nəticədə ayağının bir hissəsi amputasiya edilib.
12 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Baş Prokurorluğu tərəfindən Semyon Peqova qarşı Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsinin 214-2 (terrorçuluğa açıq çağırışlar), 281.1 (dövlət əleyhinə yönələn açıq çağırışlar) və 318.2-ci (Azərbaycan Respublikasının dövlət sərhədini qanunsuz olaraq keçmə) maddələri ilə cinayət işi başlanılıb. 3 fevral 2023-cü ildə Ukrayna Baş Prokurorluğu Semyon Peqovu qiyabi olaraq "hərbi mövzularda təbliğat materialları" yaratmaqda ittiham edərək onun haqqında cinayət işi açıb. Prokurorluq qeyd edib ki, ittiham Rusiyanın hərəkətlərini "əsaslandırmaq, tanımaq və inkar etmək", habelə Rusiya Silahlı Qüvvələrini "şöhrətləndirmək" üçün cəza nəzərdə tutan maddə üzrə irəli sürülüb.
Hacı Nuran
Hacı Nuran (Nuran Nəriman oğlu Hüseynov; ) — Azərbaycan televiziya aparıcısı, xeyriyyəçi və ictimai xadim.
Həyatı
31 yanvar 1977-ci ildə Bakıda ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasının məzunu, magistr, aspirant, elmlər namizədi və dosent adını qazanmışdır. Daha sonra Odlar Yurdu Universitetinə daxil olmuşdur.
TV fəaliyyəti
1994-cü ildə "Şərq" informasiya agentliyində müxbir kimi işləməyə başlamışdır. "Xeyir Körpüsü", "Vətənimdir Azərbaycan" və "Həyat" (2017) verilişinin aparıcısı olmuşdur. "Həyat Fondu"nun rəhbəridir.
Florya
Florya — Türkiyənin İstanbul şəhərinin Bakırköy bölgəsində yerləşən məhəllə. Marmara dənizi boyunca yerləşir və şimal-şərqdə Yeşilköy bölgəsi ilə, şimal-qərbdə Küçükçekmece ilə həmsərhəddir. Sakinləri nisbətən yaxşıdır. Floryanın Marmara şəhərətrafı xəttində bir stansiyası var.
Türkiyənin qurucusu və ilk prezidenti Atatürk, boş vaxtlarını dəniz köşkündə, Florya Atatürkdə, üzgüçülükdə və gözəl qumlu çimərlikdə əyləndi.
Adı
Bizans alimi Mixail Psella görə Floryanın adı, imperator Xrizobulda alıntı tapdığını söyləyən Yunan sözündən gəlir Florion. Bəlkə də o, Bizans dövrünün əvvəllərində ərazidə yaşayan müəyyən bir Floradan gəlir.
Haqqında
Atatürkün Floryada yerləşən dəniz iqamətgahı, Mustafa Kamal Atatürkün keçmiş yaz iqamətgahı və indi muzey olan Marmara dənizinin sahilindədir. Məşhur idman klubu Qalatasaray SK-nın Floriyada bir klub məşq mərkəzi var. İstanbul Amatör Super Liqa Bakirkoispor komandası ev oyunlarını Floryada yerləşən Şenlikköy Stadionunda oynayır.
Populyarlığının zirvəsində Türk generalı 1938-ci ilin bütün yayını burada keçirdi, yəni əvvəlki on ildəkindən daha uzun. Ziyarətlər Dolmabahçe Sarayı ilə Türkiyə hökumətindən şəxsi istifadəsi üçün aldığı yat olan MV Savarona arasında idi. Boş vaxtlarımda da Floria gəzintisi boyunca bir neçə gəzintiyə çıxdım.
Obyektləri
Vaxtilə Mustafa Kamal Atatürkün yaz iqamətgahı olan və hazırda muzey olan Atatürkün dəniz malikanəsi Marmara dənizinin sahilindədir.
Məşhur idman klubu Qalatasaray SK-nin Floryada klub məşq mərkəzi var. Ayrıca, İstanbul Super Həvəskarlar Liqasının komandası "Bakirkoispor" ev oyunlarını Florya şəhərində yerləşən "Şenlikköy" stadionunda keçirir.
Florya Koleji, İstek Vakfi, İlke Koleji, Bahçeşehir Koleji yerli özəl kolleclərdəndir.
Məşhur Beyti kabab restoranı Floryada üçmərtəbəli binada yer alır.
İqtisadiyyatı
Freebird Airlines kimi aviaşirkətlərin mərkəzi Floryada yerləşir. Əvvəllər Onur Air-in baş ofisi Florie-də idi. .
Kazale FK
ASD Kazale Futbol Klubu (əvvəllər AS Kazale Kalçio), italyanca adı "Il Football Club Casale A.S.D." olan futbol klubu. İtaliyanın Pyemont regionunda yerləşən, Kasale Monferrato şəhərini təmsil edir. Klub hal hazırda İtaliya D seriyasında çıxış edir.
Komandanın qara rəngli formasının sinəsində ağ ulduz olduğuna görə komandanın ləqəbi "nerostellati"dir ("ulduzlu-qaralar").
Tarixi
left|thumb| 1914-cü ilin qalib Nerostellatisi: Qallina (düz papağını tutan qapıçı), Maggiani, Scrivano, Rosa, Luici Barbesino, Cüzeppe Parodi, Caira, Angelo Mattea, Covanni Gallina, Amedeo Varese, Bertinotti. Klub 1909-cu ildə yaranıb. Komanda qurulanda, Kasale şəhəri İtaliyada yeni futbol hərəkatının coğrafi mərkəzində yerləşirdi. Ətrafda Cenoa, Pro Vercelli, Milan, Torino və Yuventus İtaliya futbol liqasında aparıcı klublar var idi və Kasale tezliklə onların sıralarına qoşulur.
1913-cü ilin mayında Kasale, "Riding" futbol klubunu 2–1 hesabı ilə məğlub edərək, İngilis peşəkar komandasını məğlub edən ilk İtalyan klubu oldu. İtaliyada turda olan "Riding" klubu, bu tur zamanı bütün digər oyunlarında qalib gələrək Cenoa, Milan, Pro Vercelli və hətta İtaliya millisini məğlub etmişdi.
Növbəti mövsümdə Kasale ilk və yeganə milli titulunu qazanır. O zaman İtaliya futbol çempionatı regional əsasda təşkil edilirdi və ölkə çempionatı üç mərhələyə bölünurdu. Kasale Ligurian-Piedmontese divizionunun qalibi olaraq, ikinci yerdə qərarlaşan Cenoa ilə birlikdə ən yaxşı şimal komandalarının yarışdığı dviziona yüksəlir. Burda İnter Milan, Yuventus, Viçentsa və Verona kimi komandalarla birlikdə mübarizə aparır. Həmin divizionunda qalibi olan Kasale finalda mərkəzi-cənub çempionu Latsionu iki oyunun hər birində (7–1, 0–2) məğlub edərək İtaliya çempionu olur.
Birinci Dünya Müharibəsindən sonra Kasale bir neçə onillik ərzində yüksək divizionda qalır.
Zamanla inkişaf edən futbola uyğunlaşmayan Kasale tədricən zəifləyir və aşağı diviziona düşür. 1934-cü il onların A Seriyasındakı son ili olur. Klub daha sonra maliyyə problemlərinə görə iki dəfə, 1993 və 2013-cü illərdə yenidən qurulur. 2013-cü ildə Kasale Futbol Klubu indiki adını alır.
"Kasale" və "Alessandria" azarkeşləri arasında qızğın rəqabət var.
Unudulmaz oyunçuları
1913–14-cü illərdə skudetto qazanan komandada meydana çıxan beş oyunçu İtaliya milli komandasında oynayıb, hamısı 1912–1914-cü illər arasında beynəlxalq oyunlarda debüt edib:
Milli titullar
A Seriyası
B Seriyası
İtaliya Kuboku Dilettanti
Submilli titullar
Seriya C
C2 seriyası
D seriyası
Möhtədi (xəlifə)
Əbu İshaq Məhəmməd ibn Əl-Vasiq və ya Əl-Möhtədi  (d. 833 - ö. 18 iyun 870) — 14. Abbasi xəlifəsi.
Video köməkçi hakim
thumb Video köməkçi hakim, qısa olaraq VAR — Futbolda texnologiyadır, əsas hakimə videoyazı ilə oyunun mübahisəli nöqtələrində qərarlar qəbul etməyə imkan verir.
Ceyms Hepbörn
Ceyms Hepbörn (d. 1534 – ö. 14 aprel 1578) - Şotlandiya kraliçası Mariya Stüartın üçüncü və son əri olan Şotlandiyalı əsilzadə.
Solmaz Əmirli
Solmaz Əmirli — Azərbaycanın tanınmış teleaparıcısı və ictimai xadimi. "Aydınlığa doğru" milli-mənəvi dəyərlərin qorunması İctimai Birliyinin rəhbəri.
Həyatı
Əmirli Solmaz Baba qızı 1948-ci il iyunun 9-da Azərbaycanın Kürdəmir şəhərində qulluqçu ailəsində anadan olmuşdur. 1967–1974-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsini bitirmişdir. Solmaz xanım əmək fəaliyyətinə hələ ali təhsil aldığı illərdə başlamışdır. 1968–1970-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunda korrektor, 1972–1975-ci illərdə Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasının Baş redaksiyasında redaktor kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1983–2003-cü illərdə Solmaz xanım Azərbaycan Dövlət Televiziyasında redaktor, şərhçi, böyük redaktor vəzifələrində çalışmışdır. Bu illərdə Solmaz Əmirli "Xəbərlər", "Günün ekranı" proqramlarının aparıcısı və o dövr üçün yenilik olan və cəmiyyətdə böyük maraqla qarşılanan sosial-publisistik "İslam, olduğu kimi…" proqramının müəllifi və aparıcısı olmuşdur. 2003-cü ildən "Space" radiosunda dinləyicilər tərəfindən çox sevilən dini-maarifləndirici "Ünsiyyət" proqramının müəllifi və aparıcısı olmuşdur. Efirdə olduğu 17 ildə proqram geniş dinləyici auditoriyası qazanmışdı. Solmaz Əmirlinin təşəbbüsü və rəhbərliyi ilə qurulan "Aydınlığa doğru" milli-mənəvi dəyərlərin qorunması İctimai Birliyi 2008-ci ilin mart ayında dövlət qeydiyyatından keçmişdir. Hal-hazırda Solmaz Əmirlinin sədrliyi ilə ictimai birlik milli-mənəvi dəyərlərin qorunması və yaşından asılı olmayaraq insanların maarifləndirilməsi istiqamətində geniş fəaliyyət göstərir, bir-birindən maraqlı layihələr həyata keçirir.
Ailəsi
Solmaz Əmirli ailəlidir, həyat yoldaşı tanınmış yazıçı-dramaturq Əməkdar incəsənət xadimi Əli Əmirlidir. 2 övladları, 6 nəvələri var.
Qara amur
Qara amur və ya Çin külməsi (Mylopharyngodon piceus) — Çəkikimilər dəstəsindən balıq növü. Öz cinsinin yeganə nümanyəndəsidir.
Təsvir
Rusiyada nadir növ sayılır və sayları getdikcə azalır. Çində isə sənaye əhəmiyyətli balıq növüdür. 1972-ci ildən SSRi ərazisində Amur çayının hövzəsində ovlanması qadağan edilmişdir. Növ Amur çayı hövzəsindən Çinin cənubuna qədər ərazilərdə yayılmışdır. Bədəni uzadılmış formadadır və iri pulcuqlarla örtülmüşdür. Xarici görünüş baxımından ağ amura bənzəyir ancaq rənginin tündlüyünə görə ondan seçilir. Qara amurlar molyusklar, həmcinin həşərat sürfələri və digər orqanizmlərlə qidalanır. 4 illik Qara amurlar 1,4–1,8 kq molyusk yeyir. Böyük sürülər əmələ gətirmirlər. Qara amurlar 7–9 illiyində və 70 sm uzunluğa çatdıqda yetkinləşir. Arealının cənubunda daha tez böyüyür və 5 illiyində 55 sm çatır.
Əhəmiyyəti
Çinin su hövzələrində aktiv şəkildə yetişdirilir.
Əsas sümük
yarasa və ya uçan kəpənəyə bənzər sümükdür və kəllə əsasının ortasında üfuqi bir vəziyyətdə yerləşmışdır. Bunun cismi —, bir cüt böyük qanadlar — , bir cüt kiçik qanadları —  və  bir cüt qanadabənzər çıxıntıları —   vardır.
Cismi
Cisminin daxilində əsas cibi — deyilən boşluq vardır. Həmin cib adlanan arakəsmə vasitəsilə iki şöbəyə bölünür. Əsas sümüyü cisminin altı səthi vardır: yuxarı, aşağı, ön, dal və iki yan. Yuxarı səthi yəhərə bənzədiyinə görə onu türk yəhəri — adlandırırlar. Yəhərin ortasını beyin artımına məxsus çuxur — tutur. Bəzən bu zuxurun dibindən beyin artımı axacağına məxsus başlayır və əsas sümüyün cisminin aşağı səthinə açılır. Çuxurdan önə yəhər qabarcığı (yəhər qşı) — və yan tərəfdə orta mail çıxıntı —  yerləşmişdir.
Yəhər qabarcığından önə görmə sinirlərinin çarpazına məxsus çarpaz şırımı — keçir. Bu şırım yuxarı və ön tərəfdən əsas sümük hündürlüyü — vasitəsilə əhatə olunmuşdur. Türk yəhəri arxadan yəhər arxası — adlanan sümük səfhəsi ilə əhatə olunmuşdur və yan tərəflərdə dal mail şıxıntılar —  ilə tamam olur. Əsas sümüyün cisminin dal səthi ənsə sümüyünün əsas hissəsi ilə birləşir. Əsas cibi qabaq tərəfdən nazik sümük səfhələri — əsas sümük balıqqulaqları — ilə örtülmüşdür. Bu səfhələrin ön tərəfində əsas cibi yarığı — adlanan kiçik dəlik  vardır. Əsas cibin arakəsməsi ön tərəfdə darağa — keçir. Bu daraq şaquli vəziyyətdə olub şağı ucu dimdik — adlanır. Əsas sümüyün cisminin aşağı səthi burun çəpəri ilə birləşərək burun boşluğuna baxır.
Böyük qanadlar
Əsas sümüyünün cisminin yan tərəflərində yana doğru böyük qanadlar — çıxır. Hər qanadın ön və ya gözyuvası səthi —, beyin səthi — və gicgah çuxuruna baxan gicgah səthi —  və almacıq, alın, təpə və gicgah sümükləri ilə birləşməyə məxsus kənarları —  vardır. Beyin səthi basıq olub, üzərində üç dəlik vardır: ındə girdə dəlik —, bayır tərəfdə arxada oval dəlik — və qanadların  adlanan arxa ucunda tin dəliyi —  olur. Böyük qanadların əsası yaxınlığında əsas sümüyü cisminin yan tərəfində arxadan önə doğru daxili yuxu arteriyasına məxsus şırım — gedir. Həmin şırım qanadların arxa kənarında bayır tərəfdən adlanan dilçəklə əhatə olunmuşdur. Böyük qanadların gözyuvası səthi hamardır, bu səthin yuxarı kənarı ilə kiçik qanadların aşağı səthi arasında göz ytuvasının yuxarı yarığı — əmələ gəlir. Böyük qanadların göz səthi altında adlanan səth vardır; buraya böyük qanadların girdə dəliyi açılır. Böyük qanadların gicgah səthi üfuqi tərzdə gedən gicgahaltı darağı — vasitəsilə iki hissəyə bölünür.
Kiçik qanadlar
Kiçik qanadlar — iki kök vasitəsilə əsas sümüyü cisminin yuxarı və ön şöbəsindən başlayır. Kıklər hər iki tərəfdən göz yuvasına açılan görmə kanalını — əhatə edir. Kiçik qanadlar üçbucaq səfhəyə bənzəyirlər: bunların aşağı səthləri göz yuvasına və yuxarı səthləri kəllə boşluğuna çevrilmişdir. Arxa kənarı kəllə boşluğuna baxır və içəri ucu ön mail çıxıntı — adlanır. Kiçik qanadların daxilində bəzi vaxt cib olur.
Qanadabənzər çıxıntılar
Qanadabənzər çıxıntılar — şaquli tərzdə böyük qanadların əsasından aşağıya doğru gedirlər. Hər çıxıntı birər içəri və bayır səfhələrdən — inarətdir. Bu səfhələr yuxarıda geriyə açılmış bir çuxur — və aşağıda, bir-birindən uzaqlaşaraq, oyma —  əmələ gətirir. Bu oyma tam kəllədə damaq sümüyünün piramid çıxıntısı ilə tutulur. Qanadabənzər çıxıntıların ön səthində şırım — vardır. Bu şırımın yuxarı ucunda qanadabənzər çıxıntının əsasını deşərək öndən yuxarıya doğru gedən qanadabənzər kanal — başlayır. Qanadabənzər çıxıntının bayır səfhəsi enli və qısa, içəri səfhəsi uzun və ensizdir. İçəri səfhə aşağı ucunda adlanan qarmaqla tamam olunur. Qanadabənzər qarmaq üzərində bir şırım — qanadabənzər qarmaq şırımı — vardır. İçəri səfhə yuxarıda əsas sümüyün cisminin aşağı səthinə keçərək yataq çıxıntısı — əmələ gətirir; bu çıxıntının aşağı səthi ilə öndən arxaya doğru bir şırım —  uzanır. bəzən bu şırım əvəzində adlanan kanala təsadüf olunur. Bu kanaldan içəri tərəfə iləəsas sümüyün cisminin aşağı səthi arasında digər bir şırım — xış-yataq şırımı —  vardır. Həmin şırım xış qanadı vasitəsilə xış–yataq kanalına — çevrilir. İçəri səfhənin yuxarı şöbəsinin arxa kənarında qayığabənzər çuxur — və bu çuxurdan yuxarı və bayır tərəfə eşitmə borusu şırımı —  vardır. Qanadabənzər çıxıntıların bayır səfhəsi vasitəsi ilə bucaq tiniilə birləşərək eyni adlı dəlik əmələ gətirir. Bəzən qanadabənzər tin bağı sümükləşərək —  adlanır.
Sen-Nazer (rayon)
Sen-Nazer  — Fransanın Luara torpağı regionun rayonlarından biri. Departamenti — Luar-Atlantik. Suprefektura — Sen-Nazer. Rayon əhalisi 2006-cı ildə 297 025 nəfər təşkil edirdi. Əhalinin sıxlığı — 169 nəf / km². Rayon sahəsi — 1758 km².
Qəsəbə, Atlantik Okeanının yaxınlığında, Loire çayının sağ sahilində böyük bir limana sahibdir. Qəsəbə Fransanın "la Brière" adlanan ikinci ən böyük bataqlığın cənubundadır. Yerini nəzərə alaraq, Saint-Nazaire uzun müddətdir balıqçılıq və gəmiqayırma ənənəsinə malikdir. Dünyanın ən böyük gəmiqayırma zavodlarından biri olan Chantiers de l'Atlantique, 2018-ci ilədək dünyanın ən böyük sərnişin gəmisi olan SS Normandie, SS France, RMS Queen Mary 2 və MS Symphony of Seas kimi diqqətəlayiq superlinerlər inşa etmişdir.
Armen Doryan
Armen Doryan — Osmanlı İmperiyası dövründə yaşamış tanınmış erməni şair, müəllim və redaktor.
Həyatı
Armen Doryan 1892-ci ilin yanvar ayının 28-də Osmanlı İmperiyasının Kastamonu vilayətinin Sinop şəhərində anadan olub. . Doryan İstanbula köçmüş, orada ibtidai təhsilini Pangaltı Mıxitarist Erməni Məktəbində almışdır. . Təhsilini bitirdikdən sonra 1911-ci ildə Fransaya getmiş və işlərini Paris Universitetində davam etdirdi. Fransız ədəbiyyat səhnəsinə qatıldı və Fransız qəzeti L'Arène-ni qurdu. 1913-cü ildə o və digər tanınmış Fransız şairlər, panteist ədəbiyyat məktəbini qurdu. Doryanın "Fransadakı o zamanki sembolistlər, bu gözəl yuxuları birləşdirən ehtişamlı bir yazı stili ilə o qədər qızdırmalı bir gücü olan bir gənc görmədiklərini…" söylədiyi deyilir. 1914-cü ildə Paris Universitetindən məzun olduqdan dərhal sonra Doryan İstanbulda müəllim oldu və Erməni və Fransız ədəbiyyatını keçdi.
Ölümü
1915-ci ilin Aprel ayının 24-də Armen Doryan şagirdlərinə dərs keçərkən həbs olundu və Çanqırıya deportasiya edildi. Orada həbsxanadən çıxarıldı və Ankara yolunda öldürüldü. Öldürüldüyü vaxt 23 yaşında idi.
NGC 4612
NGC 4612, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. SB0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Loşayo
Loşayo  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Şampan-an-Valrome kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Belle.
INSEE kodu — 01097.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 199 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 131 nəfər (15-64 yaş arasında) 93 nəfər iqtisadi cəhətdən, 38 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 71.0%, 1999-cu ildə 68.8%). Fəaliyyət göstərən 93 sakindən 90 nəfəri (40 kişi və 50 qadın), 3 nəfər işsiz (3 kişi və 0 qadın) idi. 38 hərəkətsiz 11 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 19 nəfər təqaüdçü, 8 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Li Sol Çju
Li Sol Çju  — Şimali Koreya lideri Kim Çen Inın həyat yoldaşı. 25 iyul 2012-ci ildə onların qanuni münasibətləri haqqında KİV-ə məlumat verilib. Cütlük ictimaiyyət arasında bu tarixə bir neçə həftə qalmış görünməyə başlayıb.
Həyatı
Li Sol Çju Pxenyanda yerləşən Kim İr Sen adına Universitetin məzunudur. Onun atası müəllim, anası isə həkimdir. Bəzi ehtimallara görə isə, o, hərbçi ailəsində dünyaya gəlib.
O, İnçxon şəhərində keçirilən Yüngül atletika üzrə Asiya çempionatı zamanı Şimali Koreya nümayəndə heyətinə dəstək qrupunun tərkibində 2005-ci ildə Cənubi Koreyaya səfər edib.
Kim Çen Inın onunla münasibətlərini 2009-cu ildə rəsmiləşdirdiyi güman edilir. KİV-də yayılmış məlumatlara əsasən, Kim Çen İrin təkidindən sonra 2010-cu ilin payız-qış aylarında, yaxud 2011-ci ilin qışında onların övladı dünyaya gəlib. Cütlüyün ikinci övladı 2012-ci ilin dekabrın sonunda anadan olub. Uşaq Çju E adını daşıyır. 2017-ci ildə Cənubi Koreya kəşfiyyatı Kim və Linin üçüncü övladının dünyaya gəlməsi barədə xəbərlər yayıb.
Kim Çen Ina təsiri
Bir sıra müşahidəçilərin rəyinə əsasən, həyat yoldaşının təsiri altında Kim Çen In Şimali Koreya qadınlarının xarici görünüşü ilə bağlı bəzi məsələlərə göz yumdu: artıq ölkədə qadınların şalvarlı kostyum, cins, qara kolqotqa, platformalı və dikdaban tufli geyinmələrinə icazə verilir; həmçinin qadınların velosiped sürmələrinə qoyulmuş qadağa da aradan qalxıb.
Tacir Cəfərov
Tacir Fariz oğlu Cəfərov (9 fevral 2001; Goranboy rayonu, Azərbaycan — 28 oktyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Tacir Cəfərov 2001-ci il fevralın 9-da Goranboy rayonunun Qaraçinar kəndində anadan olub. Subay idi.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Tacir Cəfərov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Tacir Cəfərov oktyabrın 28-də Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Tacir Cəfərov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Tacir Cəfərov ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Tacir Cəfərov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Əsl dost (film, 1959)
Məzmun
Filmdəki hadisələr Xəzər dənizinin sahilində balıqçılıq qəsəbəsində cərəyan edir. Kinolentin mərkəzində Fərmanla (Nodar Şaşıqoğlu) Əsədin (Müxlis Cənizadə) taleyi durur. Uşaqlıq dostları vaxtilə məktəbə bir yerdə getmiş, orduda bir yerdə xidmət etmiş, hətta doğma qəsəbəyə də birlikdə qayıtmışlar.
Filmdə dostların başına gələn qəzadan danışılır.
Xanım Fatimeyi-Zəhra məscidi (Yasamal)
Xanım Fatimeyi-Zəhra məscidi və ya Fatimeyi-Zəhra məscidi — Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərinin Yasamal rayonu sahəsində məscid.
Haqqında
Məscid iki mərtəbədən ibarətdir. Kişilər üçün ibadət zalı birinci mərtəbədə, qadınlar üçün isə ikinci mərtəbədə yerləşir. Qadınların ibadət zalına giriş və qadınların dəstəmazxanası məscidin arxa tərəfindədir. Kişilərin dəstəmazxanası isə məscidin ön hissəsində giriş qapısının yanında yerləşir. İbadətgahda eyni anda 350 nəfər ibadət edə bilər. İbadət evinin bir minarəsi və bir günbəzi var. Məscidin daxilində, günbəzin altında dairəvi formada "Ayət əl-Kürsi" (Bəqərə surəsi 255, 256, 257-ci ayələr) yazılıb. Günbəzin pəncərələri arasında 14 məsumun adı yazılıb. İbadət zalında mehrabın yuxarısına Təthir ayəsi (Əhli Beytin (s.ə) şəninə nazil olan ayələrdən biri) həkk olunub. Məscidin daxilində, divara İmam Hüseynin (ə.s) məzar üzərindən olan mərmər daş vurulub. Daşın üzərində ərəbcə "Ya Hüseyn" yazılıb. İbadətgahın üçpilləli taxta minbəri var.
Con Karter (film, 2012)
Con Karter () — 2012-ci ildə Endryu Stantonun rejissorluğu ilə çəkilmiş və Walt Disney Pictures tərəfindən istehsal olunmuş ABŞ elmi fantastika filmidir. Film yazıçı Edqar Rays Berrouzun Barsoom kitab seriyasındakı ilk kitabı olan "Mars şahzadəsi" kitabının motivləri əsasında çəkilmişdir. Film aktyor Teylor Kitçin canlandırdığı Con Karter obrazının planetlərarası macəralar zamanı başına gələn müxtəlif hadisələr haqqındadır.
Filmin rejissoru olan Endryu Stanton, Nemonun axtarışında (2003) və VALL-İ (2008) kimi Pixar animasiyalarını idarə etmiş və Con Karter filmi ilə birlikdə ilk canlı filmini idarə etmişdir. Filmin ssenari müəllifləri müştərək formada Mark Endryus və Maykl Çabondur.
Ulpiana
thumb|right|Ulpiana qazıntı sahəsi. thumb|Ulpiana Ulpiana — Qədim Roma şəhəri. İndiki Kosovoda yerləşir. Ulpiana Liplan bələdiyyəsinin tərkibindədir. Şəhər coğrafiyaşünas Strabonun əsərlərində “köhnə şəhər” adı ilə xatırlanır. Ulpiana imperator Mark Ulpius Trayanın şərəfinə adlandırılmışdır. Ulpiana yaxınlığında çoxlu gümüş mədənləri yerləşirdi.
Tarixi
Ulpiana Romanın Dardaniya əyalətinin ən mühüm şəhərlərinin inkişafında mühüm rol oynamışdır. Ulpiananın adı qədim mənbələrdə eramızın II əsrinin ikinci onilliyində çəkilir. 518-ci ildə dağıdıcı zəlzələ Dardaniyada bir neçə şəhəri yerlə-yeksan etdi. Ulpiana şəhərinə ciddi ziyan dəydi. İmperator Yustinian şəhəri və onun divarlarını yenidən tikdirdi.
Arxeoloji qazıntılar
Qədim şəhərin xarabalıqları ilə bağlı ilk çöl tədqiqatları 1990-cı ildən əvvəl aparılmışdır. 1953-cü ildə Ulpianada aparılan arxeoloji tədqiqatlar ilk dəfə olaraq qəbiristanlığın şimal hissəsində dörd qəbirin qazıldığını üzə çıxarmışdır. Tədqiqatlar müxtəlif tapıntıların aşkar edildiyi şimal yaşayış məntəqələri və qəbiristanlıqlar üzərində cəmlənmişdir. Bu mühüm Roma-Bizans şəhəri haqqında yazılı məlumat azdır. Bir neçə əlyazma 19-cu əsrdə bu bölgəyə səfər etmiş səyahətçilər tərəfindən yazılmış xatirə əlyazmalarıdır. Antik dövrdən və kitabələrdən əldə edilən məlumatlara əsaslanan şəhərin tarixi hadisələrinin tam hesabatı B.Sarie tərəfindən təqdim olunmuşdur. Bu sahədə digər tədqiqatlar 1981-1987-ci illər arasında Belqrad Arxeologiya İnstitutu tərəfindən Kosovo Abidələrin Mühafizəsi İnstitutu, Mədəniyyət Abidələrinin Mühafizəsi İnstitutu və Priştina Mədəni Əsərlərin Mühafizəsi və Təqdimatı İnstitutu ilə birgə həyata keçirilmişdir. Qazıntı və tədqiqatlar əsasən bölgədəki qədim şəhərləri birləşdirən əsas yolun hər iki tərəfində tapılan qədim əşyalara yönəldilib. 1982-ci ildə qədim şəhərin mərkəzində qəbiristanlıq aşkar edilmişdir. 1993-cü ildə Priştinanın Mədəniyyət Abidələrinin Mühafizəsi İnstitutu memoriumlar və mərmər sarkofaqlar üzərində konservasiya işlərinə başladı. 1995-ci ildə ərazidə aparılan su borularının təmiri binanın bəzi bünövrələrinin aşkarlanmasına səbəb oldu. Ulpiananın yaranma tarixini dəqiq müəyyən etmək asan deyil. 2012-ci ildə arxeoloqlar 5-ci əsrdən əvvəl tikilmiş kilsə aşkar etdilər. Şəhər xarabalıqlarında tapılan əşyalardan ən mühümləri bunlardır: qadın başı, kişi başı, Erosun başı və faciəvi maska.
Qadın başı
Heykəl orta yaşlı qadın portretidir, hündürlüyü 18 sm, ağ incə mərmərdən hazırlanmışdır. Alnında kiçik, bir qədər sivri qıfıllar olan üzün detalları, hamısı sənətkarlıqla işlənmiş,sanki qadının fərdi xüsusiyyətlərini vurğulayır. Bu baş, digər arxeoloji materiallara görə, E.Çerşkovun tapıldığı təbəqədən tapılıb. Üslub xüsusiyyətlərini və analogiyasını nəzərə alsaq, onun IV əsrin son rübünə aid olduğunu əminliklə təxmin edə bilərik.
Kişi başı
Hündürlüyü 33 sm olan heykəl orta boylu bir insanın mərmər başıdır. O, 3-cü əsrin ortalarında, ən böyük Roma portretlərinin bəzilərinin yaradıldığı zaman son Roma portreti üslubunda hazırlanmışdır.
Erosun başı
Bu mərmər baş balaca, dolğun, oğlan üzlü, uzun, qıvrım saçlı Eroslara aiddir. Hündürlüyü 15,6 sm-dir.
Faciəli maska
thumb|Şimal nekropolunun görünüşü. Qeyd: Yer skanına görə başqa bir Qərb Nekropolu var, lakin hələ qazılmayıb.
Nekropol
Ulpianadakı məzar daşları üzərində tədqiqatlar 1953-cü ildə başladı. Tədqiqata başlayan tədqiqatçı Nikoliçdir. Şimal nekropolunda dörd məzar tapdı. Bundan sonra Emil Çerşkov və Lyubişa Popoviç adlı digər iki tədqiqatçı 1954-1959-cu illər arasında sistemli araşdırmalar apardılar. Bu araşdırmalar böyük uğur qazandı və bu qədim şəhər haqqında bir çox suallara cavab verdi. Qazıntıların birinci ilində müxtəlif quruluşlu bir çox binada sarkofaqlar tapıldı. Məzarların birində bütün ailə üçün qəbir daşı var idi. Ulpiana üçün Mark Ponti Varana həsr olunmuş yazısı olan daha bir mühüm abidə tapıldı və bu abidə arxeoloqlara təkcə Mark Ponti haqqında deyil, həm də şəhərin təşkili haqqında tarixi məlumat verdi.
Sərdarabad (Bukan)
Sərdarabad — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Bukan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 372 nəfər yaşayır (66 ailə).
Rostov-na-Donu
Rostov-na-Donu — Rusiyanın cənub-qərbindəki ən böyük şəhər, Cənub Federal Dairəsinin və Rostov vilayətinin inzibati mərkəzi. Hərbi Şöhrət şəhəri (2008).
15 dekabr 1749-cu ildə imeratiriçsa Yelizaveta Petrovnanın nizamnaməsi ilə qurulur. Şərqi Avropa düzənliyinin cənub-şərqində, Don çayının hər iki sahilində, onun Azov dənizi ilə birləşməsindən 46 km və Qara dənizdən 380 km, Moskvadan 1092 km məsafədə yerləşir.
Əhalisi 1.137.704 nəfərdir (2021). Rusiyanın ən çox əhalisi olan onuncu şəhəridir. 2.16 milyondan çox insan Rostov aqlomerasiyası (ölkənin beşinci ən böyük aqlomerasiyası) daxilində yaşayır.
Şəhər böyük bir inzibati, iqtisadi, mədəni, elmi, təhsil, sənaye və Rusiyanın cənubundakı ən əhəmiyyətli nəqliyyat mərkəzidir. Qeyri-rəsmi olaraq Rostov "Qafqazın Qapısı" və "Rusiyanın cənub paytaxtı", həmçinin Donun paytaxtı adlanır. 21 fevral 2019-cu ildə Rostov-na-Donu qanunverici səviyyədə vilayətin paytaxtı olaraq tanınır.
2018-ci ildə Rostov-na-Donu Futbol üzrə Dünya Çempionatının oyunlarına ev sahibliyi edən şəhərlərdən biri olur.
Etimologiya
1761-ci ildə Dimitr Rostovski qalası kimi qurulmuşdur. Bu ad, həyatının son yeddi ilini Rostov və Yaroslavl mitropoliti olmuş, 1757-ci ildə Rus Pravoslav Kilsəsi tərəfindən müqəddəs sayılan Müqəddəs Dimitrinin adına kilsəyə verilmişdir. Gündəlik həyatda Rostov adlanan qala da sadəcə Rostov adlandırmağa başlayan bir qəsəbə yarandır. 1796-cı ildə eyniadlı şəhərə çevrilir. Sonralar onu qədim Rostovdan fərqləndirmək üçün bu şəhər Rostov-na-Donu adlandırılmağa başlanır.
Coğrafi mövqe
Rostov-na-Donu Şərqi Avropa düzənliyinin cənub-şərq hissəsində yerləşir. Şəhər daha çox Don çayının sağ sahilində yerləşir, sol sahilində isə bəzi sənaye müəssisələri, ticarət və əyləncə mərkəzləri vardır. Şəhərin cənub-qərb kənarları Don çayının deltasına bitişikdir.
Rostov-na-Donu Moskva vaxt qurşağında (Moskva vaxtı ilə) yerləşir. Tətbiq olunan vaxtın UTC-dən ofseti +3: 00-dır. İstifadə olunan vaxta və coğrafi uzunluğa uyğun olaraq, Rostov-na-Donuda orta günlü günorta saatı 12:21-ə təsadüf edir.
İqlimi
Rostov-na-Donu şəhərinin iqlimi mülayim kontinentaldır. Orta illik iqlim göstəriciləri: temperatur + 11,9 ° C, küləyin sürəti 3,2 m/s, havanın rütubəti 52%. İllik yağıntı təxminən 410 mm-dir.
Qış mülayim və az qarlıdır; qar örtüyünün orta qalma müddəti 10–25 gündür. Yanvarın orta temperaturu −0,9 °C, qışda illik orta statistik minimum −19,4 °C, mütləq minimum yanvarda müşahidə edilmiş və 1940-cı ildə −31,9 °C olmuşdur. İstilik mövsümü 5 ay davam edir.
Relyef
Şəhərin relyef tipi onun coğrafi rayonlaşdırılması ilə birbaşa bağlıdır. Rostov-na-Donu ərazisinin relyefi düzən, yarğan-bataqlıq xarakteri daşıyır. Rostov-na-Donu yaxınlığında sağ sahilin hündürlüyü 80 m-ə çatır. Sol sahildə hündürlüyü təxminən 10 m olan alçaq Batayskaya silsiləsi uzanır və yalnız Azov şəhəri yaxınlığında Donun sol sahili əhəmiyyətli dərəcədə yüksəlir. Sağ sahildən yüksəyə qalxır. Əsas süxurlar çöküntü məhsullarıdır. Asanlıqla külək və su eroziyasına (Leysan yağışları səbəbindən) məruz qalır. Ərazidə geniş yayılmış cazibə qüvvəsinin təsiri altında yer səthinin dağılması prosesləri (sürüşmə, ovuntu) də yarğanların inkişafına kömək edir. Don vadisi müxtəlif ölçülü yarğanlar və axan dərələr ilə sıx parçalanmışdır.
Bitki örtüyü
2008–2009-cu illərdə Rostov-na-Donu yaşıllaşdırma obyektlərinin yenidən qurulması və yaradılması üçün 40-dan çox layihə işləyib hazırlamışdır ki, onların da əksəriyyəti artıq şəhərdə həyata keçirilmişdir.
2009-cu ildə şəhərdə 6 mindən çox ağac əkilmişdir. Çoxillik çiçəklər yarıya 3 min koldan ibarət olmuşdur. Hər il çox illik çiçəklər əkilir. İndiyənə qədər bir milyon yarımdan çox kol əkilmişdir.
2008-ci ildə yaşılaşdırmağa 202 milyon, 2009-cu ildə 174 milyon, 2010-cu ildə isə 54 milyon rubl vəsait xərclənmişdir. 2011-ci ildə administrasiya abadlıq işlərinə təxminən 63 milyon rubl ayırmışdır.
Lado Asatiani
Həyatı
Lado Asatiani 1917-ci ildə həmin dövrdə Gürcüstan Demokratik Respublikasının sərhədləri daxilində yerləşən Kutaisi şəhərində anadan olmuşdur. Gənclik illərini bu şəhərdə keçirən Lado 1938-ci ildə Kutaisidə pedoqoji təhsilini tamamlayır. 1939-cu ildə Qızıl ordu tərəfindən hərbi xidmətə çağırılır, ancaq tuberkulyoz xəstəsi olduğundan ordu sıralarından tərxis edilir. Asatianinin gürcü mətbuatında ilk debütü 1936-cı ildə baş tutur. 1941-ci ildə isə şeirlərindən ibarət kolleksiya nəşr olunur. Gənc yazarın ədəbi fəaliyyətə başladığı dövr Gürcüstanda ciddi senzuranın və təqiblərin instenivləşdiyi dönəmə təsadüf edir.
Belə ki, Lavrenti Beriyanın gürcü yazıçılar və ədiblər üzərində yaratmış olduğu təhlükə qısa zamanda bütün ölkə ədəbiyyatına təsir etmişdi. Lado Asatiani Stalinist ideologiyanın təsirlərindən və məhdudiyyətlərindən qorunmağı bacaran az saylı gürcü yazıçılardandır. Senzuranın və repressiyanın tüğyan etdiyi dövrlərdə yazıçı sevgi şeirləri yazmış və öz əsərlərində əsasən məişət problemlərinə toxunmuşdur. 1941-ci ilin iyun ayında Üçüncü Reyx tərəfindən SSRİ-yə qarşı müharibənin elan edilməsi nəticəsində yazıçı vətənpərvərlik və tarixi köklərə toxunan əsərər yazmağa başlayır.
Arif Tekin
Arif Tekin (d. 1954, Diyarbəkir) — kürd mənşəli türk yazıçı, daha əvvəlində imam.
Həyatı
Diyarbəkir vilayətinin Qulp mahalına bağlı Akdoruk (Gavgas) kəndində anadan olmuşdur. Əhaliyə 1968-ci ildə 1954-ci il təvəllüdlü olaraq qeyd edildi. Kənddə ibtidai məktəb olmadığından Ərəb qrammatikası üzərinə mədrəsə təhsilinə başladı və bu təhsil təxminən 15 il davam etdi. Zaman içində Latın hərflərini öyrənib türkcəsini inkişaf etdirdi və çöldən imtahanlara girərək ibtidai məktəb diplomunu aldı. Din vəzifəlisi olmaq üçün imtahanlara girərək, Diyarbəkir mərkəzə bağlı Alıcık Köyü Məscidi imamlığına təyin edildi. İmamlıq vəzifəsi müddətində Diyarbəkir İmam Natiq Liseyini çöldən bitirib. 1994-cü ildə də Doqquz Sentyabr Universiteti İlahiyyat Fakültəsini bitirdi. 1999-ci ildə "Kur'an'ın Kökeni" (azərb. Quranın Mənşəyi) adlı işiylə Turan Dursun Araşdırma Mükafatını qazandı. Arif Tekin, Quran təfsiri, hədis və İslam tarixi üzərində işlərini davam etdirməkdədir.
NGC 5616
NGC 5616, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Çoban bürcü istiqamətində yerləşir. SBbc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Elbrus Əliyev (əsgər, 1973)
Elbrus Ələkbər oğlu Əliyev (11 sentyabr 1973; Çeşməbasar, Naxçıvan MSSR — 18 may 1992; Sədərək) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri. Sədərək döyüşləri şəhidi.
Xidmət illəri
'''Elbrus Əliyev 1992 ci ilin mart ayında Sədərək döyüşlərinin qızğın vaxtında həqiqi hərbi xidmətə yollanır. Gənc əsgər olmağına baxmayaraq öz istəyi ilə Sədərək rayonu istiqamətində gedən döyüşlərdə əlinə silah alıb vətənin müdafiəsinə qalxır. 1992-ci ilin mayın 18-də mərd və qorxmaz olan Elburusla birgə 13 nəfər silahdaşı düşmənə qarşı sinə gərir, vətənin keşiyində alınmaz qalaya çevrilirlər. Artıq Elburusu ölüm qorxuda bilməzdi çünki dayanmadan gedən döyüşlərdə Elbrusun bütün döyüş yoldaşları şəhid olmuşdu. O, düşmənlə tək başına döyüşür, son nəfəsinə kimi yağı düşmənə sarsıdıcı zərbələr vuraraq təslim olmurdu.Mayın 18-i Elbrus Əliyev vətənin müdafiəsi uğrunda gedən döyüşlərdə qəhrəmancasına şəhid olur. Elbrusun nəşini döyüş bölgəsindən götürmək mümkün olmur. 10 gündən sonra Elbrusun nəşi götürülərək doğma kəndinə aparılır. Kənddə hər kəs Elbrusun yolu gözləyir. Elbrus, öz doğma kəndinə Çeşməbasara qayıdır. Ancaq bu dəfə şəhid olaraq. Dəfn mərasiminə minlərlə rayon və kənd sakini ilə yanaşı, şəhidin çiyin çiyinə döyüşdüyü hərbçi yoldaşları qatılır. Dəfn mərasiminin sonunda yaylım atəşi açılır, şəhid Elbrus Əliyev Çeşməbasar kənd qəbiristanlığında torpağa tapşırılır.'''
Dali (ilahə)
Dali () — Cənubi Qafqaz xalqlarının mifalogiyasında ilahə. Əsasən Svan əfsanələrində görünsə də, Meqrellər kimi digər Cənubi Qafqaz xalqlarında Daliyə bərabər qəbul edilən fiqurlar da vardır. Dali dağ keçisi və maral kimi vəhşi heyvanları müdafiə edən ov ilahəsidir. Dalinin qanunlarına riayət edən ovçuların ovu uğurlu, riayət etməyənlərinki isə uğursuz keçir və onlar cəzalandırılır.
Dali əfsanələrdə əsasən, qızıl saçlı və parıldayan dərili gözəl və çılpaq qadın olaraq təsvir edilir. Əfsanələrdə bəzən sevdiyi heyvanların formasında olduğuna görə çox vaxt sürüdən fərqlənmək üçün bəzi işarələr gəzdirir. Şayiələrə görə o, dağların yuxarı hissəsindəki çuxurda yaşayır və qayalarda gəzən dırnaqlı ov heyvanlarını qoruyur. Dali bəzən əfsanəvi ov iti Qurşa ilə birlikdə olur.