cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Türkologiya
Azərbaycandakı türkoloqlara qarşı Stalin repressiyaları
Tənqidçi və ədəbiyyatşünas Hənəfi Zeynallı Ruhulla Axundovun yaxın dostu idi. Həbs olunmamışdan əvvəl o SSRİ Elmlər Akademiyasının Azərbaycan filialının Dil və Ədəbiyyat institutunda alim, katib olaraq işləyirdi. Türkoloq Vəli Xuluflu isə Ruhulla Axundovun müavini idi o həmdə SSRİ Elmlər Akademiyasının Azərbaycan filialında tarix sektorunun müdiri idi. Şərqşünas Bəkir Çobanzadə əslən krım tatarı idi 1920-ci illərdə Krım Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin üzvü və krımtatar partiyası olan "Milli firqə" partiyasının rəhbərlərindən olub. Sonradan 1925-ci ildə o Bakıya köçür və 1937-ci ilin əvvəllərinə qədər Bakı Dövlət Universitetinin professoru və SSRİ Elmlər Akademiyasının Azərbaycan filialının işçisi olur. Professor Qaziz Qubaydullin Türk xalqlarının tarixi üzrə fundamental tədqiqatların müəllifi olan ilk tatar tarixçisidir. İstedadlı özbək türkoloq Xalid Səid Xocayev isə SSRİ Elmlər Akademiyasının Azərbaycan filialın tarix bölməsində elmi işçi olaraq işləmişdir.
İstintaq zamanı Bəkir Çobanzadə ifadə verir ki guya ki 1934-cü ildə yaradılmış pantürk "Ümumittifaq birləşmiş mərkəz" mövcuddur. Mərkəzin rəhbəri kimi RSFSR Xalq Komissarları Sovetinin sədr müavini Turar Rıskulov üzvlər sırasında isə Moskva Şərqşünaslıq İnstitutunun keçmiş direktoru professor Sanjar Asfendiyarov, Qaraçay-Çərkəz Vilayət İcraiyyə Komitəsinin sədri O.Əliyev, dağıstanlı maarifçi A.Taxo-Qodi, Qaziz Qubaydullin və Bəkir Çobanzadə göstərilirdi. Bəkir Çobanzadə sadaladığı adların sahiblərinin əksəriyyəti ilə şəxsən tanış deyildi tanıdıqları ilə isə illər əvvəl görüşmüşdü. İyul ayında isə o aparıcı türkoloq akademik Aleksandr Samoyloviç haqqında ifadə verdi və tezliklə o da həbsə məruz qaldı. Beləliklə tədricən böyük "ümumittifaq, əksinqilabi, üsyançı, pantürk" bir təşkilat haqqında məhkəmə işi formalaşdı.
Qaziz Qubaydullin son olaraq "SSRİ ərazisində pantürkizmin əsas ideoloqlarından biri" ittihamı ilə təqsirləndirilir. Onu "Azərbaycanda istehsalat yerlərində zərərverici aktları törətməkdə" və casusluqda (türk, yapon, alman kəşfiyyatlarına) təqsirləndirirdilər. Bəkir Çobanzadə Azərbaycan SSR Cinayət Məcəlləsinin 60, 63, 70, 73-cü maddələri ilə təqsirləndirilirdi. Xalid Səid Xocayev isə təşkilat rəhbərlərinin sırasında göstərilməsə belə ittihama əsasən onun üzvü və eyni zamanda "köhnə türkiyə kəşfiyyatçısı" ittihamı ilə təqsirləndirilirdi.
Bakıya gəlmiş üçlüyün üzvləri SSRİ Ali məhkəməsinin Hərbi kollegiyasının hərbi korpus hüquqşünası İ.O.Matuleviç (sədr), hərbi briqada hüquqşünası İ.M.Zıryanov və Y.K.Jiquradan və eləcə də dördüncü - katib, 1-ci dərəcəli hərbi hüquqşünas A.F.Kostyuşkadan ibarət idi. Həmçinin onları SSRİ prokurorluğunun sədri hərbi korpus hüquqşünası  R.S.Rozovskiy də müşayiət edirdi. 11-13 oktyabr tarixlərində keçirilən məhkəmə prosesləri Bəkir Çobanzadə, Qaziz Qubaydullin, Hənəfi Zeynallı, Hüseynəli Biləndərli, B.Tixomirov (Partiya tarixi institutunun rektoru və ADU-nin tarix fakultəsinin dekanı), A.Bukşpan, Xalid Səid Xocayev, Əbdüləziz Salamzadə, Balabəy Həsənbəyov kimi alimləri və M.Hüseynov, Məmməd Cuvarlinski kimi partiya rəhbərlərini ölüm hökmünə məhkum etdi. Bu günlər ərzində ölüm hökmünə məhkum olunanları məhkəmənin son günü - 13 oktyabr 1937-ci ildə güllələndilər
Hal-hazırda
Azərbaycan EA türkologiya elmi barədə Türkologiya jurnalını çap etdirir. Həmçinin bir çox universitetdə Türkologiya fakültələri və elmi mərkəzləri fəaliyyət göstərir.
Türkiyədə türkologiya
Türkiyədə türkologiyanın əsası Şəmsəddin Saminin, Əhməd Vəfik Paşanın və Əli Suavinin yazıları ilə başlamışdır. II Konstitutsiya dövründən sonra qərb qaynaqlarını qavramaq formasına düşmüşdür.
Osmanlı dövründə türkologiyaya o qədər də maraq olmasa da, Türkiyə Cümhuriyyəti yaradıldıqdan sonra Mustafa Kamal Atatürkün rəhbərliyi ilə birbaşa türkologiya ilə məşğul olacaq iki önəmli qurum yaradıldı:
2000-ci ildən sonra Türkiyədə türkologiya
Türkiyənin respublika tarixində türkologiyanın daha çox linqivistik cəhətdən araşdırılmasına üstünlük verilmişdir. Bu da zamanla türkologiya ilə türk dili elminin demək olar ki, eyniləşməsinə səbəb olmuşdur.
Türkiyədə 100-ə yaxın türk dili və ədəbiyyatı fakültəsində türk dili alimi adı ilə Türkoloq yetişdirilir. Hər il məzun olan minlərlə türk dili və ədəbiyyatı fakültəsi məzunu şəxsin türklük elmi yerinə ədəbiyyatçı olaraq qəbul edilməsinə görə yeni fakültələr və institutlar yaradılmışdır.
Türkologiyanın əsas araşdırılma mövzularından olan türk dili 48 qeyri-türk ölkəsində xarici dil kimi öyrədilir. 57 ölkədəki 223 elmi mərkəzdə isə türk dili təhsili verilir və türk dili araşdırılır.
Bomba
300 px|thumb|Massive Ordnance Air Burst bombası Bomba — içi partlayıcı və yanıcı maddəylə dolu, bir odlama nizamıyla təchiz olunmuş, kürə formasında yox edici odlu silah.
Bombanın quruluşu
Bombalar ümumiyyətlə dörd hissədən ibarətdir. Bunlar xarici örtük, bombanın havada balanslı getməsini təmin edən qanadcıqlar, tapa və tapanı odlamağa yarayan mexanizmdir. Bombalar hədəflərə dəyişik formalarda göndərilə bilər. Təyyarədən buraxıla, bir raket köməyiyl, əllə atıla bilər, ya da hədəfə əvvəldən yerləşdirilib uzaqdan patladıla bilər. Mərmi ilə fərqlidir. Bombalarda, top mərmisindəki sövq barıtı kimi itələyici bir maddə tapılmır. Amma ilk bombalar top mərmisinə bənzəyirdi və barıt doldurulmuş metal bir kürə şəklində idi. Ağır-ağır yanan bir fitilli yanaraq patladılırdı. Düşmən sipərlərinə əllə, ya da hava topuyla atılan bu cür bombalar ilk dəfə XVI əsrdə istifadə edilmişdir.
Əl bombası deyilən kiçik bombalar qol gücüylə 30 metrə qədər uzağa atıla bilir. Ayrıca, xüsusi tüfənglərlə çox daha uzağa atıla bilən bombalar da vardır. İkinci dünya müharibəsində batiskaflara qarşı istifadə edilən su bombaları gəmidən suya buraxılır və istənilən dərinliyə endiyində partladırdı. İndiki vaxtda isə, inkişaf etmiş idarə olunan su bombaları istifadə edilməkdədir. 200 px|thumb|Müdafiə tipli əl bombası Bəzi bombalar qaz, tüstü və ya zəhərli kimyəvi maddələrlə doldurulur. Bu cür bombalar, içindəki maddələrə görə adlandırılır. Bunların başlıcaları kimyəvi bomba, qaz bombası, sis bombası, ya da göz yaşardıcı bombadır. Atəşləndiyi anda çox böyük bir istilik ortaya çıxararaq ətrafındakı hər şeyi yandıran bombalara da yanğın bombası deyilir. Bu cür bombalarda termit və napalm kimi son dərəcə yanıcı maddələr istifadə edilir.
II. Dünya Müharibəsində Atılan Atom Bombası
300 px|thumb|An American B61 nüvə bombası İlk atom bombası İkinci dünya müharibəsinin sonlarına doğru ABŞ-də istehsal edildi. Nasist Almaniyasından da eyni mövzuda araşdırmalar edildiyi üçün atom bombasının istehsalı çox gizli tutulmuşdu. 1945-ci ildə Yaponiyanın iki şəhərinə atıldı. 6 Avqustda Xirosimaya atılan ilk bomba təxminən 75 min adamın, 9 Avqustda Naqasakiyə atılan ikinci bomba da təxminən 39 min adamın ölümünə gətirib çıxardı. Atom bombasının bu dağıdıcı gücü, uran və plutonium atomlarının bölünməsi zamanı ortaya çıxan enerjidən qaynaqlanırdı.ABŞ, 1952-ci ildə atom bombasından çox daha təsirli və dağıdıcı bir silah olan hidrogen bombasını inkişaf etdirdi. Hidrogen bombasının ürküdücü ölçülərdəki partlama gücü, hidrogen atomlarının birləşərək helium atomlarına çevrildiyi termonüvə reaksiyalarda doğular. Bir başqa deyişlə, hidrogen bombasının partlaması bir nüvə qaynaşması ya da birləşməsidir (Fusion). Halbuki atom bombasınınki bir nüvə bölünməsidir (parçalanma). Sovetlər Birliyi, bu iki bombanı da ABŞ-dən daha sonra inkişaf etdirdi. İlk atom bombasını 1949-cu ildə, ilk hidrogen bombasını 1953də əldə etdi. İngiltərə isə ilk atom bombasını 1952-ci ildə, ilk hidrogen bombasını 1957-ci ildə sınadı.Daha sonra Fransa 1960-cı ildə, Çin də 1964-cü ildə ilk atom bombalarını partlatdılar. Bir tək nüvə bombadan doğan partlama dalğaları və ortaya çıxan istilik, bütün bir şəhəri yox edə biləcək gücdədir. Ətraf mühitə yayılan radioaktiv şüalar və ya radiasiya da bütün canlıları öldürür ya da nəsildən nəsilə keçəcək inanılmaz ziyanlara gətirib çıxarır. Digər tərəfdən bu şüalar və küləklə sovrulan radioaktiv tozlar, uzun müddət atmosferdə qala bilər və yenidən yer üzünə endiyində də (radioaktiv səpinti) canlılar üçün davamlı bir təhlükə meydana gətirər. Bu dağıdıcı silahların məhdudlaşdırılması və qadağan edilməsi üçün 1963-dən bu yana tərksilah işlər aparılmış və bu işlərdə müəyyən bir müvəffəqiyyət əldə edilməmişdir.
Typhlodromus serratus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Respublikam haqqında həqiqət (film, 1972)
Məzmun
Film müasir Azərbaycanın simasını ekranda canlandırır. Hər bir epizodun mərkəzində insan, onun həyatı, qayğıları, xalqın rifahı naminə gördüyü işlər durur. Bu adamlar müxtəlif peşə sahibləridir: məşhur neftçi Musa Bayramov, energetik Sarvan Salmanov, balerina Qəmər Almaszadə, bəstəkar Qara Qarayev, kolxoz sədri Sürəyya Kərimova, akademik Azad Mirzəcanzadə və bir çox başqaları.
Əli Lətifi
Əli Lətifi — İranlı sabiq hücumçu və məşqçi
Həyatı
Əli Lətifi 20 fevral 1976-cı ildə Ərdəbil şəhərində anadan olmuşdur.
Karyerası
Əli Lətifi futbol karyerasına 1994-cü ildə Bahman klubunda başlamışdır. Daha sonra İstiqlal, Pas Tehran, Admira Vakker, Paykan, Əbumüslim klublarında futbol oynamışdır.
Milli komandada
Sabiq futbolçu İranın 1998-ci il FİFA Dünya Kuboku yığmasında iştirak etmişdir.
Ağa Mehdiyev
Ağa Cəfər oğlu Mehdiyev — azərbaycanlı peyzaj, portret rəssamı, Azərbaycan Respublikasının xalq rəssamı (2002).
Həyatı
Ağa Cəfər oğlu Mehdiyev 21 mart 1920-ci il İsmayıllı rayonunun Lahıc kəndində dünyaya gəlib. Əzim Əzimzadə adına Rəssamlıq Texnikumuna daxil olub. 1938-ci ildə Azərbaycan Rəssamlıq Texnikumunu bitirdikdən sonra Azərbaycanda və SSRİ-də bir çox sərgidə iştirak edib. O, yaradıcılığında peyzaj, portret janrlarından geniş istifadə etməklə yanaşı, hərbi-vətənpərvərlik mövzusunda da çalışıb. Rəssamın ilk böyük əsəri "Mənzərə" (1946) peyzaj əsəri hesab olunur. "Savadlılar ailəsi", "Köhnə neft mədənlərində", ""Qudok" qəzeti redaksiyasında", "Qatır Məmmədin dəstəsi", "Balaca çoban" kimi digər ilk əsərlərində xalqın həyatı, keşməkeşli tarixinin bu günü ilə əlaqəsi təsvir olunmuşdur. Onun əsərlərində uydurma süjetlərə yol verilməmişdir. Rəssamın tarixi-inqilabi tabloları və Azərbaycan ədəbiyyatı klassiklərinə həsr olunmuş əsərləri mənbələrin dərindən öyrənilməsinə əsaslanmışdır.
Türkiyəyə səfəri Ağa Mehdiyevin yaradıcılığında xüsusi iz qoymuşdur. Bu səfərin təəssüratları onun "Türkiyə səfəri" (1962) adlı fərdi sərgisində, eləcə də "Xarici ölkələr Azərbaycan rəssamlarının gözü ilə" (1964) adlı sərgidə öz əksini tapmışdır. Bu silsilədən olan bir çox əsərlər muzey ekspozisiyalarına daxil olub. "İstanbul duman içində" (1960), "Bosfor yağışdan sonra" (1960), "Axşama doğru. İstanbul" (1961) və s. rəssamın səfərinə aid edilən əsərlərdəndir.
A. Mehdiyevin janrlı səhnələrində sadə adamların iş günü, əmək və istirahəti poetikləşdirilmişdir. Rəssam 1987-ci ildə "37-ci il" tablosunu yaratmışdır. Azərbaycan rəssamları arasında repressiya ilə bağlı ilk tablonu Ağa Mehtiyev ərsəyə gətirib.
Ağa Mehdiyev 1994-cü ildə SSRİ Rəssamlar İttifaqına üzv qəbul edilmişdir.
Onun süjetli tablolarına "İntizar" (1975), "Xalq bayramı" (1976), "Günəşli gün" (1976), "Eyvanda" (1977), "Yaylaqda" (1977), "Analıq" (1977), "Güləş" (1979), "Xalçaçı" (1979), "Lahıc qadınları" (1979), "Tikişçi" (1982), "Nar yığımı" (1984), "37-ci il" (1987), "Səhər" (1987), "Bahar" (1987), "Təndir başında" (1988), "Qaçaq Nəbi və Həcər" (1988), "Şərq" (1989), "Ailə" (1989), "Bazar günü" (1990), "Qanlı gecə" (1990) və başqalarını misal göstərmək olar. A. Mehdiyev eyni zamanda portretlər qalereyası da yaratmışdır: "Qoca kişi başı" (1975), "Avtoportret" (1979), "Lahıclı qız" (1980), "Qız surəti" (1980), "Çobanın portreti" (1982), "İki ay" (1984), "Kamança çalan" (1984), "Qoca qadın" (1984), "Dağlı qadın" (1985) və s. Mənzərə əsərlərinə "Qayıqlar" (1966), "Mənzərə" (1976–1946-cı ildə çəkdiyi ilk böyük əsərinin yenidən işlənməsi), "Bürkü" (1977), "Qızmar gün" (1977), "Qayıq" (1978), "Keçid" (1978), "Abşeron" (1979), "Dağlar" (1979), "Dağlarda" (1980), "Günorta. Lahıc" (1982), "Köhnə həyət" (1982), "Uca dağlarda" (1985), "Kiçik həyət" (1985), "Yağışdan sonra" (1985), "Sakitlik" (1985), "Şər qarışanda" (1986), "Payız" (1989) və başqalarını aid etmək olar.
Rəssamın 1961, 1970, 1981 və 1988-ci illərdə Bakı şəhərində əsərlərindən ibarət fərdi sərgiləri təşkil olunub. Ağa Mehdiyevin əsərləri Almaniya, Macarıstan, Rumıniya, Bolqarıstan, İtaliya, İsveç, Avstriya, Kanada, Fransa, Yaponiya, Polşa, İspaniya, Türkiyə, Rusiya, ABŞ, Misir, İraq və digər ölkələrdə nümayiş etdirilmişdir. thumb|260px|Ağa Mehdiyev və [[Yaqub Mehdiyev]] Xalq rəssamı 2003-cü il mayın 15-də Bakıda vəfat etmişdir.
Mehriban Əhmədova
Mehriban Fikrət qızı Əhmədova — Bəstəkar, professor; əməkdar incəsənət xadimi.
Həyatı
1963-cü il fevralın 24-də Bakı şəhərində anadan olub. Ailəlidir. İki övladı var.
Əsərləri
"Qara qız", "Qalada yatmış idim", "Ay qız sənə mayiləm", "Dağlarda çiçək", "Qərənfil", "Ay dilbər" xalq mahnılarının f-no və səs üçün işləmələri və i. a.
Mahnılar
Məqalələr
Ağa Zeynal Ələkbərov
Ağa Zeynal Ələkbər oğlu Ələkbərov — Azərbaycan kinooperatoru.
Həyatı
Ağa Zeynal Ələkbərov görkəmli sənətkar, teatr və kino aktyoru Ələsgər Ələkbərovun qardaşı oğludur. Əmisi Ağa Zeynalı Bakı kinostudiyasına gətirəndə gəncin hələ 18 yaşı tamam olmamışdı. Bir ildən sonra Böyük Vətən müharibəsi başlananda Ağa Zeynal da Sovet ordusu ilə birgə İrana göndərilir, Tehran və Təbriz şəhərlərində çəkilişlər aparır.
Kinostudiyada cəbhə üçün kino qruplar təşkil ediləndə həmin kino qrupların birinə təhkim olunur. Cəbhə kino operatoru kimi onun yolu Kerç, Odessa, Sevastopol, Tuapse uğrunda aparılan ağır döyüşlərdən keçir.
Ağa Zeynal Ələkbərov, müharibədən xeyli sonra oğlu Fikrəti Cəfər Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyasına gətirib işə düzəldir. Fikrət Ələkbərov, hazırda kinostudiyada quruluşçu rəssam işləyir. O, indiyə kimi bir sıra filmlərə bədii tərtibat vermişdir.
1941-ci ilin axırlarında Ali Baş Komandanlıq Kerç yarımadasını tutmaq və Krımın azad edilməsi üçün zəmin yaratmaq məqsədilə Zaqafqaziya cəbhəsinin 44 və 51-ci ordularının qüvvəsi ilə Feodosiya–Kerç desant əməliyyatına başladı.
Sevastopolun müdafiəçiləri sırasında cəbhə kinooperatorları da var idi. Qara dəniz donanmasının gəmilərində də bir neçə kinooperator çəkilişlər aparırdı. Krımda Zaqafqaziya cəbhəsi hissələrinin fəaliyyətini lentə almaq üçün Bakı və Tbilisi kinostudiyalarının operatorları da cəlb olunmuşdular. Tapşırığı yerinə yetirmək təcrübəli kinoxronikaçılara – bakılılardan Vladimir Yeremeyev və Mirzə Mustafayevə, onların assistentlərinə həvalə edilmişdi.
Moskvalı kinooperator, həmin günləri belə xatırlayır: "Cəbhəyə gələn operatorlar, bir-birini çoxdan tanıyırdılar. Onlar Moskvada, kinoxronika üzrə keçirilən ümumittifaq konfranslarında iştirak etmiş, "Soyuzkinojurnal"larda cəbhə reportajlarını artıq götürmüşdülər. Lakin heç kim bir qədər sonra başına nələr gələcəyini təsəvvürünə belə gətirə bilmirdi.
Vladimir Yeremeyev və Mirzə Mustafayev cəbhə qərargahından mühasirəyə alınmış Sevastopola "Çexov" gəmisi ilə gəlmişdilər. Bu vaxt Sovet İttifaqının mərkəzi hissəsində cövlan eyləyən sərt hava şəraiti – şaxtalar Krıma da gəlib çatmışdı. Qara dəniz donanması və Azov hərbi donanması desant əməliyyatlarını yüksək səviyyədə keçirərək, Feodosiya və Kerçi azad edirlər..."
Burada kinooperatorlar faşistlər tərəfindən öldürülüb tanınmaz şəklə salınmış uşaqları, qadınları, qocaları lentə alırlar. Samostroy, Kamış Burun qəsəbələrində bütün kişilər faşist quldurları tərəfindən güllələnmişdilər. Həmin vaxtlar Bakıdan gəlmiş kinooperatorlar Sevastopolda və Krımın azad edilmiş rayonlarında çoxlu süjetlər çəkdilər.
Kinooperatorlarımızın cəbhədə apardıqları kino çəkilişləri barədə mətbuatda da məqalələr, qısa xəbərlər dərc olunurdu. "Bakinski raboçi" qəzetində (14 may 1942) çap olunmuş "Kinoaparatla cəbhədə" məqaləsi bu baxımdan maraq doğurur: "Sanitar avtomaşınları aramla irəliləyir... Onlardan yaralı əsgərləri xərəklərdə çıxarırlar... Cərrahiyyə otağında həkim İbrahimov, növbəti əməliyyat aparır. O, döyüşçünün bədənindən mərminin qəlpəsini çıxarır.
Yeni kadr. Biz sovet döyüşçüsünü artıq sağalandan sonra görürük. Sağalmış əsgər, düşməni yenidən məhv etmək üçün hospitalı tərk edir...
Sonuncu ittifaq xronikal jurnallarının birində nümayiş etdirilən kadrlar bundan ibarətdir. Ekranda göstərilən bütün xronikal kadrlar, Krım cəbhəsinin guşələrindən birində, yerin altında yerləşən hospitalda çəkilmişdir. Bu kadrlar, Bakı kinostudiyası kinooperatorlarının səyi ilə lentə alınmışdır. Bakı kinoxronikaçıları Krımda olduqları iki ay ərzində Sevastopolun müdafiəsinin bir sıra döyüşən epizodlarını, artilleriya duelini, təshih məntəqəsinin və səstutan stansiyanın işini, snayperlərin toplanışını, Odessa qəhrəmanlarının ordenlərlə təltif olunmasını və s. çəkmişlər.
Krımda kino çəkilişlərinin iki iştirakçısı – operator Mustafayev və operator assistenti Ələkbərov bu günlərdə Bakıya qayıtmışlar".
Sredniy adası (Krasnoflotskie adaları)
Sredniy adası — Krasnoflotskie adaları qrupuna daxildir. İnzibati cəhətdən Krasnoyarsk diyarının Taymır Dolqan-Nenes rayonu ərazisində yerləşir.
Yerləşməsi
Kara dənizində, Şimal Torpağının cənubunda, Oktyabr İnqilabı adasından 22 km cənubda yerləşir. Daxil olduğu qrupun daxilində yerləşir. 2,5 km şimalda Bolşoy adası, 4,65 km aralıda isə Ploskiy adası yerləşir.
Təsviri
Qərbdən şərqə doğru 2,25 km məsafədə uzanır, eni 1,4 km-dir. Eni şərqə doğru artır. Buzdan tamamən azaddır. Adada iki yüksəklik vardır: 15 m (qərb) və 26 m (cənub-şərq). Sahilinə yaxın elədə böyük olmayan şirinsulu göl vardır. adaları qrupunun ən böyük adasıdır. Öz adınıda böyük olmasına görə almışdır. Şimaldan cənuba 5,1 km, şərqdən qərbə isə 1,4 km təşkil edir. Şərqində 5 metr hündürlüyü olan sahil xətti vardır. Adada üç yüksəklik vardır: 12 m (cənub), 23 m (şimal), 31 m (mərkəz). Adada kiçik şirinsulu göllər vardır.
Tarixi
Krasnoflotskie adalarına daxil olan digər adalar kimi Sredniy adası ilk dəfə 17 avqust 1932-ci ildə Arktika və Antarktida Elmi-Araşdırma İnstitutu tərəfindən «V. Rusanov» buzqıranında kəşf edilmişdir. Adada «Sredniy a» adlı Rusiyays məxsus sərhəd zastavası yerləşir.
Dalbergia purpurascens
(Dalbergia purpurascens) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Modullu proqramlaşdırma
Modullu proqramlaşdırma (ing. modular programming, ru. модульное программирование) - proqramın bir-birindən asılı olmadan kompilyasiya olunan modullara ayrılmasından ibarət proqramlaşdırma üsulu. Hər bir modul müəyyən elementləri (sabitləri, verilən tiplərini, dəyişənləri, funksiyaları, prosedurları) dışarı daşıyır (eksport edir); başqa elementlər isə öz daxilində qalır. Başqa modullar yalnız dışarı daşınan elementlərdən istifadə edə bilər. Modullar proqramın əsas hissələri arasındakı qarşılıqlı əlaqəni müəyyənləşdirir və tənzimləyir və bununla da proqramçıların səylərini asanlaşdırır və proqramlaşdırma prosesini etibarlı edir. Modullu proqramlaşdırma obyekt-yönlü proqramlaşdırmanın sələfidir.
İtələmə
İtələmə — İsaak Nyutonun ikinci və üçüncü qanunları tərəfindən tanınan reaksiya qüvvədir. Bir sistem kütləni bir istiqamətdə hərəkət etdirdikdə ya da təcilləndirəndə, təcillənən qüvvəni bərabər böyüklükdə, ancaq əks istiqamətdə bir qüvvə formalaşdırır. Nümunə olaraq stabil qanadlı hava texnikaları, pərvanə və ya reaktiv mühərriklər havayı uçuş istiqamətinin əksi istiqamətində itələməsi sayəsində irəliyə doğru hərəkətlərini təmin edirlər.
Inula cuanzensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Respublikamın adamları (film, 1964)
Məzmun
Film üç novelladan ibarətdir. Burada respublikanın tanınmış adamlarından danışılır: kimya elmləri doktoru Quliyev, məşhur pambıqçı və tələbə Diləfruz Səmədova, cərrah-bəstəkar İbrahim Topçubaşov
Canavar və yeddi çəpiş (cizgi filmi, 1957)
İzlə
Canavar və yeddi çəpiş cizgi filmi azərbaycanca
Canavar və yeddi çəpiş cizgi filmi rusca
Typhlodromus serrulatus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Inula huillensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Afina (mifologiya)
250px|thumb|left|Afinanın doğulması 250px|thumb|left|[[Poseydon və Afinanın mübahisəsi]] 250px|thumb|left|Afinanın [[Hefestin ona etdiyi eşqibazlıq təklifindən imtina etməsi]] Afina (yun. Ἀθηνᾶ), Afina Pallada (yun. Παλλὰς Ἀθηνᾶ) - qədim yunan mifologiyasında hərb və zəfər ilahəsi, eləcə də müdriklik, bilik, incəsənət və sənətkarlıq ilahəsi idi. Afina şəhərinin himayədarı hesab edilirdi. Atributları bayquş (Minerva), dəbilqə, nizə və ilan idi.
Yunanıstanın Paytaxtı
Yunanıstanın paytaxtı Afina yunan ilahələrindən biri olan Afinanın şərəfinə adlandırılmışdır. Əfsanəyə görə, bu şəhərə dəniz ilahı Poseydon da öz adını vermək istəyirdi. Belə olduqda ilahların hakimliyi ilə yarış təşkil olundu. Afina və Poseydon şəhərə sahiblik etmək üçün öz qüdrətlərini göstərməli idilər.
Əvvəlcə Poseydon gəldi və akropola – şəhərin ən yüksək yerinə öz üç dişli nizəsini sancdı. Həmin yerdən dəniz suyu fışqırdı. Sonra Afina gəlib nizəsini yerə vurdu və həmin yerdən o dəqiqə bir zeytun ağacı çıxdı. Hakimlər məsləhətləşib Afinanı qalib elan etdilər. O vaxtdan bu şəhər Afina adlanır.
Afina Və Araxna
Yunanıstanın qonşuluğunda yerləşən Lidiyada Araxna adlı bir qız yaşayırdı. O, toxuculuqda ustalığı ilə ad çıxarmışdı. Lidiyadan və Yunanıstandan qızlar, hətta ilahələr gəlib onun əl işlərinə heyranlıqla tamaşa edirdilər. Araxna duman kimi yüngül, hava kimi şəffaf saplardan gözəl parçalar toxuyur və öyünürdü ki, toxuculuqda onun tayı-bərabəri yoxdur.
– Qoy Afina özü mənimlə yarışa gəlsin. Mən ona qalib gələrəm.
Afina həm də sənət və peşə ilahəsi sayılırdı. O, Araxnanın çağırışını eşitdi. Ağsaçlı, əli çəlikli qarı qiyafəsində onun qarşısına çıxdı:
– Araxna, gəl sən mənim məsləhətimə qulaq as, öz sənətində ancaq insanlarla bəhsə gir, ilahəni yarışa çağırma.
Araxna toxuduğu zərif parçanı əlindən yerə qoydu. Onun gözləri qəzəblə parladı. Qız acıqla qarıya cavab verdi:
– Sən nə danışırsan, qarı?! Qocalıq ağlını əlindən alıb. Belə nəsihətləri, get, öz gəlinlərinə və qızlarına ver. Mən isə nə etdiyimi bilirəm.
– Qocalıq təkcə gücsüzlük demək deyil, Araxna. Qocalıq həm də böyük təcrübə, müdriklik deməkdir. Təvazökar ol, itaət göstər, ilahəyə yalvar ki, təkəbbürlü sözlərinə görə günahından keçsin. O, səhvini anlayıb üzr istəyənləri bağışlayır.
– Yox, qarı, mən dediyimdən dönmərəm. Görürsən, Afina qorxusundan gəlmir. Deməli, mənimlə yarışa girməkdən çəkinir.
Afina gördü ki, sözləri lovğa qıza təsir etmir. O öz görkəmini aldı və qəzəblə dilləndi:
– Mən buradayam, Araxna.
Araxnanın işlərinə tamaşa edən qızlar, qadınlar gözəl Afinanın qarşısında təzim etdilər, onu alqışladılar. Təkcə Araxna halını pozmadı. Hər səhər günəş üfüqdə görünəndə göyün üzü necə al rəngə boyanırsa, Afinanın da üzü qəzəbdən o rəngə düşdü.
İnsanla ilahə arasında yarış başlandı. Afina ağ parça üzərində möhtəşəm Afina akropolunu və şəhərə hökmranlıq üstündə özünün Poseydonla yarışını təsvir edən səhnələrdən ibarət parça toxudu. Parçanın künclərində isə itaətkarlıqdan boyun qaçıran insanların ilahlar tərəfindən cəzalandırılması təsvir olunmuşdu. Sənət və müdriklik ilahəsi Afina bütün bunları zeytun yarpaqlarından hörülmüş çələnglə çərçivəyə aldı.
Araxna bu biabırçılığa tab gətirmədi, iplərdən kəndir toxuyub özünü asdı. Afinanın qıza rəhmi gəldi, onu ölümdən qurtardı və dedi:
– Yaşa, itaət göstərmək istəməyən təkəbbürlü qız! Amma sən ömrün boyu ipdən asılı qalacaqsan və ömrün boyu toxuyacaqsan. Bu cəzanı sənin bütün nəslin də çəkəcək.
Afina sehrli bitkinin şirəsini Araxnanın üstünə çilədi. Həmin anda Araxna kiçildi, saçları töküldü və o, hörümçəyə çevrildi. O vaxtdan hörümçək – Araxna ipdən asılı qalıb və dinclik bilmədən toxuyur.
Afinanın doğulması:
Afina Zevsin başından doğulmuşdur. Onun anası müdriklik ilahəsi Metida hələ hamilə olarkən Zevs Urandan öyrənir ki, onun qızı sonra oğlu dünyaya gələndən sonra səltənətinə hakim olacaq. Bundan ehtiyatlanan Zevs Metidanı udaraq yeyir. Afinanın doğum gününə çatanda Zevs Prometeyə onun başını yararaq Afinanı azad etmək üçün göstəriş verir. Beləliklə döyüş libasında Afina dünyaya gəlmiş olur.
Yunanıstanın paytaxtının sahibi və adı:
Rəvayətə görə Poseydonla ilahə Afina arasında Afina şəhərinin hakimliyi üstündə mübahisə düşür. Hər ikisi kimin şəhərə daha qiymətli töhfə verə biləcəyi üstündə şərt kəsir. Poseydon üçdişli əsasını yerə vurur. Yerdən su çıxmağa başlayır. Afina nizəsini yerə vurduqda isə ilk dəfə olaraq həmin yerdən zeytun ağacı göyərir. Digər tanrılar götür-qoy etdikdən sonra mübahisədən Afinanın qalib çıxdığını elan edirlər. Zeytun sudan daha qiymətli olduğu üçün Afina şəhərin himayədarı və ona öz adını vermiş olur.
Müdrik Afina:
Afina müharibə ilahəsi olsa da o, öz rəqiblərini ağılla, müdrikliklə məğlub etməyə üstünlük verirdi. O, qardaşı Aresdən fərqli olaraq öz qəhrəmanlarına artıq qan tökmədən, müdrikliklə öz məqsədlərinə çatmaqda yardımçı olmuş, onları və ailələrini mühafizə etdiyi üçün ona Soteyra (mühafizəçi) epiteti verilmişdir.
Xarrat, toxucu kimi sənətkarlıq qabiliyyəti ona daha bir - Erqana (zəhmətkeş, əməksevən, çalışqan) epitetini qazandırmışdır. İlk parçanı Afina toxuyaraq, qadınlara bu sənəti sevdirmişdir. Afina ilə Lidiyadan olan toxucu qız Araxna arasında olan mübahisə də maraqlıdır. Araxna öz toxuduğu parçalarda tanrıların məhəbbət macəralarını əks etdirdiyi üçün, Afina Araxnanı bu dikbaşlığına görə cəzalandırır və hörümçəyə çevirir. (yun. arachne hörümçək deməkdir.)
Afinanı çox vaxt Pallada adlandırırmışlar ki, buda onun gənc bakirə qız olması ilə əlaqələndirirlər. (qədim yun. pallex yeni yun. palikari cəsur mənasını verir.) Afinada onu sadəcə "Qız" (Parfenos) cağırırmışlar. Buna görə də onun Akropolisdəki məbədi Parfenon adlanır..
1 may 1925-ci il (film, 1925)
1 may 1925-ci il — Pavel Velski tərəfindən 1925-ci ildə çəkilmiş film.
Film "Kino-Mədənçi" studiyasında istehsal edilmişdir. Kinoreportajdır. Burada türk qadınının 1 may nümayişi və fəhlə qəsəbəsinin salınması münasibətilə Stepan Razin dağında təntənəli təməlqoyma mərasimi əks etdirilir.
Məzmun
Kinoreportajda əsasən iki mövzu öz əksini tapmışdır: birincisi, türk qadını 1 may nümayişində; ikincisi, fəhlə qəsəbəsinin salınması münasibətilə Stepan Razin dağında təntənəli təməlqoyma mərasimi.
Filmin üzərində işləyənlər
Rejissor: Pavel Velski Operator: İvan Tartakovski
Mənbə
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 29.
Oyun mühərriki
Oyun mühərriki - kompüter oyunlarında istifadə edilən mərkəzi proqram təminatının komponentidir. Oyun mühərriki vasitəsilə videooyun bir neçə platformada açılır. Bu platformalara oyun konsolları və operativ əməliyyat sistemləri (GNU/Linux, Mac OS X və Microsoft Windows və s.) daxildir. "Oyun mühərriki" termini 1990-cı illərdə meydana gəlmişdir.
Der Angriff
Tarixi
200px|thumb|right|Der Angriff-in 30 yanvar 1933-cü il tarixli başlığı Qəzet Yozef Gebbels tərəfindən təsis edilmişdir. 1926-cı ildə Berlinin Nazi Partiyasının (Gauleiter) lideri oldu və partiyanın nəşrlərini təmin etmək üçün lazım olan pulun böyük hissəsini özü qarşıladı. Der Angriff kobud və təcavüzkar bir dildən istifadə edərək kütlələrə çatmaq üçün hazırlanmışdır. Antiparlamentarizm və antisemitizm kimi özünü təyin edən mövzular var idi. Məqalələr 1933-cü ilə qədər əsasən naşir Gebbels tərəfindən yazılmış və imzalanmışdır. Qəzetdə Hans Schweitzerin siyasi karikaturaları da çap olunmuşdur.
Der Angriff ilk dəfə 4 iyul 1927-ci ildə "Angriff Press" tərəfindən nəşr edilmişdir. Onun şüarı İstismarçılara qarşı məzlumlar üçün idi. Daha sonra 1929-cu il oktyabrın 1-dən həftədə iki dəfə nəşr olundu. Der Angriff 1 noyabr 1930-cu ildən sonra "Berlindəki Alman Axşam Qəzeti" ilə gündəlik qəzet oldu. Partiya təbliğatı, Veymar Respublikasına qarşı təşviqat və antisemitizm də var idi. Həmçinin Yəhudi Berlin polisi rəhbərinin müavini Bernhard Vayssa qarşı olan məqalələr dərc olunurdu. Buna görə qəzet 4 noyabr 1931-ci ildə Berlinin Polis İdarəsinin rəisi Albert Grzesinski tərəfindən müvəqqəti olaraq qadağan edildi. 30 yanvar 1933-cü ildə Almaniyada nasistlər siyasi hakimiyyət qazandıqdan sonra qəzetin əhəmiyyəti getdikcə azaldı. Müttəfiqlər Berlinə qarşı hava bombardmanına başlayanda, Berlinlilərin əhval-ruhiyyəsini yaşatmaq üçün nəşrlərin sayı artırıldı.
1927-ci ildə 2000-ə yaxın tirajla çap edildi. Bu rəqəm 1939-cu ildə 146694, 1944-cü ilə qədər 306000-ə yüksəldi. Onun son sayı 24 aprel 1945-ci ildə çap olunmuşdur.
Asif Əli Zərdari
Asif Ali Zardari (آصف علی زرداری^ آصف علی زرداری: ) — Pakistanın 13-cm prezidenti (2009-2015). Asif Ali Zardari sui-qəsd nəticəsində həyatını itirən ölkənin keçmiş baş naziri Benazir Bhuttonun hayat yoldasıdır.
Həyatı
Londonda təhsilini başa vuran Asif Pakistana geri qayıtdıqdan sonra əmlakın idarə olunması və tikinti biznesində atasına kömək etməyə başlayır. Bu zaman gənc Zərdarinin əsas məqsədi məşhur olmaq idi. Zərdarinin evində şəxsi diskotekaya sahib olması onun "pleyboy" adlandırılmasına gətirib çıxarır.
Asif Zərdari 1987-ci ildə o zaman Pakistan Xalq Partiyasının sədri olan Bənazir Bhutto ilə evlənir. O, həyat yoldaşının 1988-90-cı illərdəki ilk baş nazirliyi dövründə "Cənab 10 faiz" ləqəbini qazanır. Belə ki, o, Pakistan hökumətinin razılığı ilə həyata keçirilən iqtisadi layihələrdən 10 % haqq istəyirdi.
1993-cü ildə zaminə buraxılan Zərdari Bhutonun baş nazir olduğu hökumətdə Su ehtiyatları və enerji məsələlərinə nəzarət edən quruma rəhbərlik edir. A. Zərdari daha sonra Ətraf mühit və İnvestisiyalar naziri postuna yiyələnir. Zərdari Ətraf Mühit naziri vəzifəsini icra edərkən çıxışlarının birində ölkənin hər bir məktəbində ətraf mühitin qorunması üzrə şöbənin açıldığını iddia edir. Onun sözlərinə görə, bu dərnəklər hər bir şagirdi bir ağac əkməyə həvəsləndirmək məqsədilə yaradılmışdı.
1996-cı ildə həyat yoldaşı istefaya göndərildikdən sonra bu dəfə müxtəlif qətllərdə (o cümlədən qaynı Murtuza Bhuttonun qətlində), eləcə də narkotik qaçaqmalçılığında və rüşvətxorluqda günahlandırılaraq həbs olunan Zərdari 2004-cü ilə kimi həbsdə yatır. Asif sərbəst buraxıldıqdan sonra həyat yoldaşının mühacirətdə olduğu Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə gedir. Zərdari buradan müalicə olunmaq üçün Birləşmiş Ştatlara yollanır. Belə ki, o, şəkərli diabetdən və kürək ağrısından əziyyət çəkirdi.
2007-ci ildə Pakistan prezidenti P. Müşərrəf sürgündə olan siyasətçilərin ölkəyə qayıda bilməsini nəzərdə tutan əfv fərmanı imzalayır. Zərdari həyat yoldaşı Bənazir Bhutto ilə birlikdə 2007-ci ilin oktyabrında Pakistana qayıdır.
2007-ci il dekabrın 27-də Bənazir Bhutto ona qarşı təşkil olunmuş sui-qəsd nəticəsində qətlə yetirilir. Bundan sonra Asif Əli Zərdari oğlu Bilaval Bhutto ilə birlikdə Pakistan Xalq Partiyasının həmsədrinə çevrilir. Oksfordda təhsil alan Bilavalın təhsilini başa vurduqdan sonra partiyanın lideri olacağı gözlənilir. 250px|thumb|Asif Əli Zərdari və ABŞ prezidenti [[Corc Uoker Buş|Corc Buş, 23 sentyabr 2008]] Zərdari 2008-ci il aprelin 19-da Londonda təşkil etdiyi mətbuat konfrasında iyunun 3-də keçiriləcək seçkilərdə iştirak edəcəyini və ölkənin yeni baş naziri olmaq uğrunda mübarizəyə qoşulacağını bildirir.
2008-ci ilin fevral ayında parlamentə keçirilən seçkilərdə qələbə qazanan PPP Nəvaz Şərifin Müsəlman Liqası ilə koalisiyaya girir. Avqust ayında koalisiya prezident Pərviz Müşərrəf barəsində impiçment məsələsini müzakirəyə qoyulması üçün fəaliyyətə başlayır. Nəticədə təzyiqlərə tab gətirməyən Müşərəf istefa verməyə məcbur olur.
Bundan sonra prezident postu uğrunda keçiriləcək seçkilərdə Zərdarinin namizədliyi PPP-in Mərkəzi İcra Komitəsi tərəfindən irəli sürülür.
Prezident seçkiləri ərəfəsində bir çox siyasi analitik Zərdarinin prezident seçiləcəyi təqdirdə Pakistanın siyasi, iqtisadi və maliyyə baxımından çox əziyyət çəkəcəyini proqnozlaşdırırlar.
Sentyabrın 6-da Pakistan parlamentində keçirilən seçkidə Zərdari senatın və milli assambleyanın səsini toplayaraq dövlət başçısı postuna yiyələnir.
Asif Əli Zərdarinin prezident səlahiyyət müddəti 2013-cü il sentyabrın 5-də baş çatmışdır. Ondan sonrakı prezident Məmnun Hüseyndir.
Çirkli pulların yuyulmasında fəaliyyəti
Asif Əli Zərdari 1990-cı ildə 60 milyon dolları mənimsəməkdə və çirkli pulların yuyulmasında günahlandırılaraq, həbs edilmişdi. İstintaq müəyyənləşdirmişdi ki, o, həmin pulları İsveçrə banklarında saxlayır. Lakin 1997-ci ildə Cenevrə bu işi bağlayıb və eyni zamanda Zərdarinin hesabını da dondurub.
Elizabet adası
Elizabet adası — Frans-İosif Torpağına daxil olan ada. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisinə daxildir. Ada Avstriyanın cənubunda yerləşən Klaqеnfurt şəhəri şərəfinə adlandırılmışdır.
Yerləşməsi
Ada arxipelaqın mərkəzində, Solsberi adasından 4.5 km qərbdə yerləşir.
Təsviri
Ada ovalvari formasına malikdir. Uzunluğu 3 km, eni isə 2 km-dir. Ada buzdan tam azaddır. Mərkəzində adanın maksimal hündürlüyü 120 m olan zirvə vardır. Şimalında kişik göllərə sahibdir.
28 noyabr
1601–1900
thumb|[[Fridrix Engels]]
1901–cari
thumb|[[Lesli Nilsen]]
Inula cuspidata
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Respublikanın panoramı (film, 1962)
Məzmun
Filmin qəhrəmanı Qarabağ sement zavodunun, Montin adına Maşınqayırma Zavodunun fəhlələri, "Səməd Vurğun" seynerinin balıqçıları və başqalarıdır.
Mirahampe
Mirahampe — Şri-Lankada kənd. Şri-Lankanın Provins bölgəsində yerləşir.
Yuxarı bağ (Peterhof)
Yuxarı bağ — "Peterhof" Muzey-Qoruq Kompleksinin tərkibinə daxil olan böyük yaşıllıq ərazisi. Park Böyük Peterhof sarayı və Peterburq prospektinin arasında yerləşir.
Tarixi
15 hektar ərazisi olan Yuxarı bağ I Pyotrun dövründə salınmışdır. Hər şeyə özünün praktiki yanaşması ilə tanınan Pyotr buranı tərəvəz məhsullarının əkilməsi üçün bir bitki bağı kimi istifadə edirdi. Yuxarı bağ özünün müntəzəm müasir görünüşünü XVIII əsrin ikinci yarısında əldə etmişdir. Bu zaman, bağda fonranlar yaradılmışdır.
Fəvvarələr
"Palıd" Yuxarı bağın ilk fəvvarələrindən biridir. Fəvvarə bir metal ağac, beş lalə və iki skamyadan ibarətdir. Ağaca metal palıd yarpaqları birləşdirilmişdi. Ağacın içiboş budaqlarından və lalələrin içərisindən təzyiqlə su ətrafa sıçrayır. Həmçinin hazırda hovuzun mərkəzinə "Maska geyinmiş Amur" heykəli quraşdırılıb. Fəvvarə Yuxarı bağın kompozisiya mərkəzi hesab olunur. Orijinal fəvvarə fiqurları Nürnberqdə (Almaniya) yaradılmışdır. 1660-cı ildə Georq Xristof Şvayger və zərgər Ritter əsas fəvvarə modelinin tərkib hissələrini cəmiyyətə təqdim etmişdilər. 1780-ci illərdə Avropa şəhərlərinə səyahət edən cavan Rusiya İmperatoru I Pavel Nürnberqə gəlir. Elə məhz ona şəhər hakimiyyəti bu kompozisiyanı o dövrün çox böyük məbləğinə - yəni 30 min rubla satır. Əvvəlcə İmperator heykəlləri özünün Qatçinadakı iqamətgahında quraşdırmaq istəyirdi.
Fəvvarənin Mejeumnı, və ya "Qeyri-Müəyyən" adı onun heykəltəraşlıq dekorasiyasının tarix boyu bir neçə dəfə dəyişikliyə uğramasını əks etdirir. Hazırda fəvvarələr "Yaz" və "Yay" adlı heykəllər ilə bəzədilib və fəvvarə ilə yanaşı, bura Aşağı parkın fəvvarələrinin su ilə doldurulması üçün rezerv və kumulyativ gölməçə funksiyasını da yerinə yetirir.
XVIII əsrin sonunda ağac və kolların müntəzəm kəsiminin dayandırılması ilə Yuxarı bağ böyümüşdür. Hündür ağaclar Böyük Sarayın əsas fasadına açılan mənzərəni tam olaraq örtmüşdü.
Yablonovı silsiləsi
Yablonovı silsiləsi, (buryatca Yaablan dabaan (Яаблан дабаан)) — Zabaykalye/Transbaykal bölgəsində, Rusiya Federasiyasının Zabaykal diyarında dağ silsiləsi.
Uzunluğu təqribən 650 km, hündürlüyü 1680 m-ə qədərdir. Qranit, kristallik şist və qumdaşlarından təşkil olunmuşdur.
Typhlodromus shibai
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Yablonovı silsiləsi
Yamacları qara şam, küknarsidr tayqası və dağ-tundra bitkiləri ilə örtülüdür.
Silsilənin rusca adı olan Yablonovıy xrebet böyük ehtimalla onun buryat dilindəki "Yaablan dabaan" adından qaynaqlanır.
Adın "Yaablan" qismi buryat dilində "yerimək" mənasını verən " yabaxa " (ябаха) sözündən açıqlanır, "dabaan" isə "təpə, yüksəklik" deməkdir — beləlikcə bu ad "(yolu yaxşı, rahat) keçilə bilən dağ keçidi" deməkdir. Həmin buryatca ad da öz növbəsində rus dilində "almalı", "alma ilə olan" mənalarını verən " yabloçnıy " (яблочный), " yablonovıy " (яблоновый) sözlərinə bənzətmə nəticəsində metatezaya uğrayıb təhrif olunaraq, hazırkı "Yablonovıy xrebet" adının yaranmasına səbəb olub.
Po poyas v nebe
Po poyas v nebe — Nikolay Noskovun dördüncü studiya albomu. Albomunun təqdimatı baş tutub 11 mart və Dövlət Kreml Sarayında.
Qlenn Miller
Alton Qlenn Miller — Amerikalı big band musiqiçisi, aranjmançı, bəstəkar və swing dövründə bir musiqi qrupu lideri.
Həyatı
15 dekabr 1944-cü ildə gecə Londondan Parisə getmək üçün mindiyi NORSEMAN C-64 tipli təyyarə,La Manş dənizi (English Channel) üzərində itmişdir.
Yaradıcılığı
Qeydləri 1939-cu ildən 1943-cü ilə qədər ən çox satınlanlar siyahısının üst əsnasında yer almış və ən tanınmış big band qruplarından birinə liderlik etmişdir. Ən çox bilinən qeydləri arasında, "In the Mood", "Moonlight Serenade", "Pennsylvania 6-5000 (mahnı)", "Chattanooga Choo Choo "," [[A String of Pearls (mahnı) "," At Last "," (I've Got a Gal In) Kalamazoo "," Amerika Patrol "," Tuxedo Junction", və" Little Brown Jug (song)"vardır.
Dalbergia sambesiaca
(Dalbergia sambesiaca) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Görüş yerini dəyişmək olmaz (film, 1979)
"Görüş yerini dəyişdirmək olmaz" — 1979-cu ildə SSRİ-də çəkilmiş beşseriyalı televiziya filmidir. Rejissor Stanislav Qovoruxinin bu filmi Vayner qardaşlarının "Mərhəmət erası" romanına əsaslanır.
Məzmun
Filmin hadisələri 1945-ci ilin avqust-noyabr aylarında cərəyan edir. Moskva cinayət axtarış idarəsinin əməkdaşları olan təcrübəli əməliyyat işçisi Qleb Jeqlov və İkinci dünya müharibəsinin cəbhəsindən dönərək idarəyə yenicə qoşulan Vladimir Şarapov "Qara pişik" adlı quldur dəstəsinə qarşı mübarizə aparır. Mübarizəni çətinləşdirən odur ki, müharibə ucbatından yüksək ixtisaslı işçilər azdır və milisionerlər eyni zamanda bir neçə cinayət üzərində istintaq aparmaq məcburiyyətindədir. Lakin quldurlar haqqında şayiələr Moskvada yayıldıqca, rəhbərlik idarəyə yalnız "Qara pişik"lə məşğul olmağa göstəriş verir. Filmdə bir çox gözlənilməyən hadisə baş verir. Belə ki, taqsırı demək olar ki, tam sübuta yetirilən Qruzdev günahsız çıxır, cinayət axtarış idarəsinin əməkdaşlarından biri qorxaqlıq və satqınlıq nümayiş etdirir, quldurların biri isə müharibə zamanı Şarapovla bir bölükdə döyüşübmüş. Filmin son seriyasında dəstə üzvləri həbs olunur, Şarapovun bölük yoldaşı Levçenko isə qətlə yetirilir. Filmin çəklişində Vladimir Vısotski, Vladimir Konkin, Zinovi Gerdt, Svetlana Svetliçnaya, Sergey Yurski, Aleksandr Abdulov və digərləri kimi Sovet kinosunun ulduz simaları iştirak edib.
Nəzirməmməd Zöhrablı
Nəzirməmməd Zöhrablı (tam adı:Nəzirməmməd Cankişi oğlu Quliyev) — Jurnalist-publisist
Həyatı
Yüzlərlə publisistik məqalənin, “Üçrəngli bayrağa bürünmüş şairə”, "Hər yarpaq bir sözümüz", "Gözlər yoldan yığılarmı..." və "İgid ömrü" kitablarının müəllifi, “Həsən bəy Zərdabi və “Əkinçi”, “Şuşa və Ağdamın Turizm Potensialı”, ""Qarabağ muzeyləri" ensiklopedik-məlumat kitabı" kitablarının həmmüəllifidir. Bir neçə kitabın, o cümlədən şair M.Yaqubun 75 yaşı münasibətilə işıq üzü görmüş “Dövrün dəyirmanı”, "Sevgi şeirləri", "İndi bildim nağıldı...", "Gərək bu sözümü daşlara yazam" kitablarının, həmçinin şairin yaradıcılığına həsr olunan "Qara daşın sədası", Moskvada yaşayan həmyerlimiz, detektiv yazıçı Elçin Qasanovun "Azəri qızı Yerevanda" kitabının, eləcə də Çingiz Abdullayevin "Əclafların kredosu", "Namərdin üslubu", "Qələbənin səcdəgahı", Misir yazıçısı Necib Mehfuzun "Yeni Qahirə", Fransa yazıçısı Mark Levinin "Hardasan", Ukrayna yazıçısı Pavel Zaqrebelnının məşhur Hürrəm Sultandan bəhs edən "Poksolana",ABŞ yazıçısı Stiven Kinqin "11/22/63" romanı,Fransız yazıçısı Frederik Beqbederin "Ona və Selincer", məşhur detektiv yazıçı Aqata Kristinin “Quzğun yuvası” s. kitabların azərbaycancaya tərcümələrinin redaktorudur. Söz azadlığının, Azərbaycan dilinin qorunmasını, çağdaş jurnalistikanın inkişafını stimullaşdıracaq bir sıra layihələrin müəllifidir.
Pir Miyan Mir
Həyatı
O Sevastan (Sind)-də 11 avqust 1550-ci ildə anadan olmuşdur. Ömrünü Lahor ətrafında yaşamışdır. Beşinci siqh qurusu Arcun Dev yaxın dostu kimi onu Harmandir Sahibin (Qızıl Məbədin) əsasını qoymağa dəvət edib (yanvar, 1588). O vaxtlar bütün Hindistanda məşhur sufi şeyxi kimi şöhrət qazanmışdır. Böyük Moğol imperatoru Cahan Miyan Mirə yaxın idi. O, 17 Rəbiulavvəl (fevral-mart) 1045 Hicri tarixində (1635-ci il) vəfat edib və Haşimpur kəndində dəfn edilmişdir.
Onun ən məşhur şagirdi İmperator Şah Cahanın böyük oğlu Dara Şikuh idi. Onun istəyilə Miyan Mirin qəbrinin üzərində böyük türbə inşa olunub.
Miyan Mir və siqhizm
Miyan Mir siqhlər tərəfindən hələ də yüksək hörmətlə anılır. O, hər hansı dinə qarşı düşmənçilik hissləri bəsləmirdi və quru Nanaka qarşı məhəbbəti var idi. O quru Arcun Devlə görüşmək üçün Amritsar üçün tez-tez səyahət edirdi. Pir Miyan Mir bir çox siqh mətnlərini gözəl bilirdi.
Tor (mifologiya)
Tor — German-skandinav mifologiyasında tufan-ildırım tanrısı, Odinin oğlu.
Adı
Qədim skandinav dilində Þórr, Qədim ingilis dilində ðunor, Qədim alman dilində Donar, Qədim sakson dilində thunar, Qədim friz dilində thuner kimi tanınır, hamısı proto-alman þunraz 'tufan' sözündən götürülmüşdür. Həftənin 4-cü günü (ing. Thursday, alm. Donnerstag) Torun şərəfinə adlandırılıb.
Xarakteristika
Tor Asqardda yaşayan aslardan biri idi. Onun başlıca vəzifəsi Midqardda yaşayan insanları nəhəng pəhləvanlardan və bədheybətlərdən qorumaq idi. Tor iri cüssəli, sarışın, kürən saqqallı və kifayət qədər mülayim xasiyyətli tanrı idi. O, çalışırdı ki, hamı ilə dil tapsın. Mifologiyaya görə, Torun yaxşı iştahası var idi. O, bir oturuma bir öküzü yeyə bilirdi.
Bilşirnir
Tor ailəsi ilə birlikdə Trudhaym krallığındakı Bilşirnir zalında yaşayırdı. Böyük Eddada yazılmış mifik Qrimnismal poemasına görə, Bilşirnir Asqardda yerləşən sarayın ən böyük zalı idi. Həmin sarayın 540 otağı var idi və onların hər birində bir as yaşayırdı.
Çəkici
Torun silahı onun sehirli çəkici, Mjolnir idi. Mjolnir sözünün mənası "ildırım", "çox güclü" və "dağıdıcı" deməkdir. Bu çəkici Tor üçün lilliput qardaşlar, sverqlər hazırlamışdılar. Mjolnirin tutacağı dəmirdən idi. Bu tutacaq olmasaydı, qızarana kimi isidilmiş Mjolniri əldə saxlamaq mümkün deyildi. Sindri adındakı cırtdan çəkici döyərdən Loki milçək cildində onu narahat edib çaşdırdığından çəkicin tutacağı qısa qalmışdır. Çəkicin tutacağı qısa olsa da o, həmişə düz hədəfə dəyə bilirdi və bumeranq kimi atıldıqdan sonra geriyə — sahibinə qayıdırdı. Çəkicin sehirli cəhətlərindən biri o idi ki, həm məhsuladarlığa, həm də ölümə təsir edə bilirdi. Belə ki, çəkic ölmüş heyvanları dirildə bilirdi, bağlanan nikahlara xeyir-dua verə bilirdi və sair. O, istənilən neqativ qüvvənin qarşısını ala bilirdi. Ona görə də Yotun adlı velikanlar, pəzəvənglər həmişə çalışırdılar ki, Mjolniri Tordan oğurlasınlar. Və bir dəfə bu mümkün olur.
Torun çəkicinə heç kəs qalib gələ bilmirdi, amma miflərdə deyilir ki, Tor digər aslar kimi Raqnaryokun, bütün allahların məhv olmasının qarşısını ala bilmədi. Buna baxmayaraq, o, Raqnaryok zamanı Yormurqand adlı nəhəng ilanla vuruşub həyatı bahasına olsa da, ona qalib gələ bildi və Dünyanı xilas etmiş oldu.
Arabası
Torun tuncdan olan iri arabası var idi. Onu Tanqniostr (qədim skandinav mifologiyasında Tanngnjóstr, "dişlərini qıcırdadan") və Tanqrisnir (qədim skandinav mifologiyasında Tanngrisnir, "dişlərini şaqqıldadan" adlı iki keçi göyə qaldırırdı. Kiçik Eddaya görə, Tor acanda keçilərini yeyirdi. Sonra, yoluna davam etmək üçün çəkicini keçilərin qalıqlarına toxundurub onları yenidən dirildirdi. Amma əsas şərt belə idi ki, keçilərin ətini yesə də, sümüklərinə toxunmaq olmazdı. Bir dəfə Tor kəndli uşaqları olan Tyalfi və onun bacısı Reskvanın yanında qalmalı olur və bu zaman müqəddəs qayda pozurlur. Tyalfi ilə Reskva Tor keçiləri yedikdən sonra onların sümüklərini gəmirirlər. Ona görə sonradan keçilər dirilərkən onlardan biri axsamağa başlayır və bu hadisədən sonra Tyalfi ilə Reskva ömürləri boyu Tora nökərçilik etməklə öz borclarından çıxmış olurlar. Haustlenq (qədim skandinav mifologiyasında Haustlöng) adlanan skald mahnısında deyilir ki, Tor arabası ilə gedəndə hər tərəf yanıb kömürə dönürdü, dağlar isə aralanırdı.
Silahdaşı
Adətən Toru Skandinav mifologiyasında asların ən hiyləgəri sayılan Loki müşayiət edirdi. Loki çox vaxt Torun kəmərindən yapışardı. Skandinav mifologiyasında Tor və Loki haqda müxtəlif əfsanələr, rəvayətlər mövcuddur. Onların əksəriyyətində Tor məhz Lokinin diribaşlığı və bacarığı sayəsində bədniyabət nəhənglərə qalib gələ bilir. Hərdən onlara Tyalfi ilə bacısı Reskva da qoşulurdu.
Tor haqqında miflər
Torla bağlı rəvayətlərin, əfsanələrin əksəriyyəti Yotunhaym ölkəsində yaşayan nəhəng yotunlarla mübarizədən bəhs edir. Bu rəvayətlərin birində deyilir ki, bir dəfə Trim adlı nəhəng necə olursa hiylə işlədərək Torun sarayına soxulub onun çəkicini, Mjolniri oğurlaya bilir. Tora xəbər göndərir ki, əgər bacısı Freyanı ona ərə verməsə, çəkici qaytarmayacaq. Freya bu xəbəri eşitcək qəti şəkildə etiraz edir və Yotunhayma, Trimin sarayına getməkdən boyun qaçırır. Çəkici geri qaytarmaq üçün Tor Loki ilə birlikdə Yotunhayma yola düşür. O, bacısının paltarını geyinib nəhəng Trimin huzuruna gedir, əks təqdirdə o, istədiyinə nail ola bilməyəcəyini yaxşı başa düşürdü. Beləliklə, Tor Trimi aldadıb onu öldürür və çəkicini geri alıb Asqarda qayıdır.
Kiçik Eddada (qədim İsland folkloru, mahnıları toplusu) Tor haqda belə bir əfsanəyə rast gəlirik. Orda nəql edilir ki, Geyrrod adlı bir nəhəng Lokini əsir götürür və ondan tələb edir ki, Toru aldadıb onun huzuruna gətirsin, amma bir şərtlə ki, Mjolnir çəkicini və Torun belinə bağladığı güc kəmərini gətirməsin. Elə bu vaxtı Tor çətinliklə də olsa, Vimur çayını keçə bilir. O sonda çaydakı quşarmudu kolundan yapışdığına görə sağ qala bilir və çayı keçib əlindəki sehirli ağacın köməkliyilə çox gözəl bir skamyada gəlib əyləşir. Sonra o, əlindəki ağacla nəhəng Geyrrodun qızını boğur. Rəvayətin sonunda Tor ona atılan qırmızı rəngli isti dəmir parçasını göydə tutur, çünki onun əlində dəmirdən hazırlanmış əlcək olur və o, Geyrrodla döyüşüb ona qalib gəlir.