cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sara Nəzirova
Yaradıcılığı
Əsərləri rus, ukrayna, ingilis, ispan, çin və s. dillərdə nəşr olunub.
9 may 2012-ci il tarixdə Əməkdar incəsənət xadimi fəxri adına layiq görülmüşdür.
Helena adası
Helena adası (Helena Island) — Kanada Arktik arxipelaqının bir hissəsidir. Adada hazırda yaşayış yoxdur (2012).
Coğrafiyası
Adanın sahəsi 326 km², sahil xəttinin uzunluğu 98 km-dir. Ada düzbucaq formalıdır, uzunluğu 39 km, eni 11 km-dir. Adanın cənub sahili sıldırım, şimal sahili daha düzdür. Hündürlük sahil zolağına qədər zərif şəkildə enir. Adanın çox hissəsini dəniz səviyyəsindən təxminən 220 metr hündürlükdə olan düz təpələr tutur.
NGC 4391
NGC 4391, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Pəri-Qala (film, 2007)
Məzmun
Filmdə hadisələr müasir şəhərdən, sivilizasiyadan uzaq, real və irreal aləmin qovuşduğu ucqar bir məkanda baş verir. Orada mistika və gerçəklik o qədər bir-birinə qarışıb ki, hər cür möcüzə gözləniləndir. Oranın insanları öz yazılmamış qanunları ilə yaşayırlar. Onları pozanlara verilən cəzalar da tamamilə fərqlidir.
Film haqqında
Filmdə Azərbaycan kinosu tarixində ilk dəfə olaraq birbaşa səsyazma avadanlığından istifadə olunmuşdur.
Filmin layihəsi Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin "Bu meydan, bu ekran" müsabiqəsinin 5 qalibindən biri olub (2007).
Filmin televiziyada ilk nümayişi 12 aprel 2008-ci ildə SKY CHANNEL 195 ilə gerçəkləşib. Qeyd edək ki, SKY CHANNEL 195 televiziya kanalı gənc istedadların yeni filmlərinin nümayişi üzrə ixtisaslaşıb.
Aline Reiç
Aline Reiç (6 sentyabr 1974) — Meksikanı təmsil edən bədii üzgüçü.
Karyerası
Aline Reiç Meksikanı 1996-cı ildə Atlanta şəhərində baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib. Komanda turnirdə Aline Reiç 8-ci pillənin sahibi olub.
Mərgərəş (Urmiya)
Mərgərəş — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 48 nəfər yaşayır (9 ailə).
Qotfrid Həsənov
Qotfrid Həsənov (Готфрид Алидин хва Гьасанрин ) — Sovet bəstəkarı, RSFSR əməkdar incəsənət xadimi (1960), iki dəfə Stalin mükafatı laureatı (1949, 1951). İlk Dağıstan operası "Xoçbar"-ın müəllifidir. Dağıstan peşəkar musiqi mədəniyyətinin banisidir.
Bioqrafiya
18 aprel (1 may) 1900-cü ildə Dərbənd şəhərində anadan olmuşdur. Milliyyətcə ləzgi olmuşdur.
1926-cı ildə N. A. Rimski-Korsakov adına Leninqrad Dövlət Konservatoriyasını bitirmişdir. V. Kalafati ilə birlikdə oxumuşdur. Elə həmin il Buynakskda (Dağıstan) ilk musiqi məktəbini təşkil edir. Mahaçqala, Samara, Leninqradda pianoçu kimi fortepianoda solo konsertlər verirdi.
Q. Həsənov Sergey Ağababov, Seyfulla Kərimov, Murad Kajlayev, Şirvani Çalaev və başqaları kimi dağıstanlı musiqiçilərin müəllimi idi. Q. Həsənov Dağıstan Bəstəkarlar İttifaqının qurucusu sayılır.
1935-1938 və 1947-1953-cü illərdə Dağıstan MSSR Mahnı və Rəqs Ansamblına rəhbərlik etmişdir. 1943-1947-ci illərdə Qumuq Musiqili Dram Teatrının musiqi bölməsinə rəhbərlik etmişdir.
1955-1962-ci illərdə DMSSR Bəstəkarlar İttifaqı İdarə Heyətinin sədri olmuşdur.
"Yüz Dağıstan Xalq Mahnısı" (Mahaçqala, 1948), "Kumık yırı və sarını" (Moskva, 1956) və s toplularının müəllifindəndir.
Dağıstan peşəkar musiqi yaradıcılığının banisi Həsənov, Dağıstan musiqi mədəniyyətinin ilk nümayəndələrindən biridir, rus və klassik musiqi əsərlərinin təbliğatçısıdır. Məşhur Dağıstan bəstəkarı S. Ağababovun formalaşmasına böyük təsir göstərmişdir.
1963-cü ildə Həsənov Mahaçqaladan Moskvaya köçür, lakin bu dərin bir milli yaradıcılığının əsas mahiyyətini dəyişmir. "Dağıstanla yaradıcılıq əlaqələrim məni həyata çağıran əsas şeydir", "Yalnız Dağıstan mövzularında yazacam. Dağıstanı və insanlarımızı çox sevirəm" kəlmələrini işlətmişdir.
Mükafatları
İkinci dərəcəli Stalin mükafatı (1949) - fortepiano və orkestr üçün konsertə görə (1948),
Üçüncü dərəcəli Stalin mükafatı (1951) - "Stalin haqqında Dağıstan kantatası"-na görə (1949),
RSFSR əməkdar artisti (1960),
Dağıstan Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının əməkdar artisti (1943).
Kriva Palanka
Kriva Palanka — Şimali Makedoniyanın şərqində, Bolqarıstan sərhəddindən təxminən 5 km uzaqlıqda, Kriva Palanka bələdiyyəsinin mərkəzi olan şəhərdir. Əhalisi 14558 nəfərdir. Kriva Palanka şəhəri 21,000 əhalisi olan Kriva Palanka Bələdiyyəsinin ərazisində yerləşir.
Şəhər respublikanın şimal-şərqində, Osogovo dağ silsiləsindən bir qədər uzaqda, Kriva çayının hər iki sahilində yerləşir. Şəhər Kumanovo şəhərindən 60 km, ölkənin paytaxtı Skopye şəhərindən isə 100 km məsafədə yerləşir. Çayın kənarında yerləşən şəhərin adı, Osmanlı İmperiyası dövründə "Eğri-Dərə" (əyri çay), sonralar isə "Eğri-Palanka" adlanıb.
Tarixi
Kriva Palanka ölkənin "ən gənc" şəhərlərindən biridir. Şəhər 1633-cü ildə Bayram Paşanın göstərişi ilə türklər tərəfindən qurulmuşdur. 20-ci əsrin əvvəllərində şəhərin çoxmillətli əhalisi var idi: 1900-cü ildə Vasil Kançevin "Makedoniya. Etnoqrafiya və statistika" kitabında şəhərdə 1,5 min xristian bolqar, 2,5 min türk, 20 Vlax və 320 qaraçı yaşadığı göstərilir. 1905-ci ildə şəhərin 1364 sakini Bolqar Ekzarxlığı kilsəsinin parishionları idi.
Əhalisi
2002-ci il siyahıya alınmasına görə, Kriva Palankanın 14 558 nəfər əhalisi var.
Görməli yerləri
thumb|250x250px|Müqəddəs Yokim Osoqovski kilsəsi Şəhərin yaxınlığında (mərkəzdən 2 km məsafədə) orta əsrə aid memarlıq və tarixi abidə olan Müqəddəs Osoqovski Pravoslav Monastırı yerləşir.
Mənsur (xəlifə)
Əbu Cəfər Abdullah ibn Məhəmməd Əl-Mənsur (d. 23 avqust 714 - ö. 6 oktyabr 775) — 2. Abbasi xəlifəsi. Bağdad şəhəri nin əsasını qoymuşdur. Eyni zamanda ədib və şair olan Əl-Mənsur xəsisliyi ilə tanınmış, vəfatında xəzinədə 600 milyon dirhəm və 4 milyon dinar olduğu qeyd olunmuşdur.
Həyatı
23 avqust 714-cü ildə Hümeymədə doğuldu. Əməvilər ə qarşı tərtiblənən çevrilişin banisi Məhəmməd ibn Əlinin oğlu olan Əbu Cəfər uşaqlıq illərində mükəmməl təhsil aldı. Abbasi birliklərinin Kufə yə girməsindən bir ay sonra - 749-cu ilin oktyabrında digər ailə üzvləriylə birlikdə Kufə yə gəldi. Çox keçmədən burada xəlifə elan edilən qardaşı Əs-Səffah a biat etdi və onun sağ əli olaraq bir çox mühüm vəzifələrdə xidmət göstərdi.
Əməvilər in İraq ın mərkəzi olan Vasit dəki canişini ibn Hübeyrənin yeni xəlifəyə tabe olmamasının ardından Əbu Cəfər dərhal bölgəyə göndərildi və şəhər mühasirəyə alındı. Ancaq son Əməvi xəlifəsi II Mərvan ın ölüm xəbərinin gəlməsiylə ibn Hübeyrə 11 aylıq mühasirənin ardından təslim olmağa məcbur oldu. Ancaq xəlifənin əmriylə, bağlanan təslim sazişinə zidd olaraq başda ibn Hübeyrə olmaqla, bir çox mühüm Əməvi tərəfdarı edam edildi. Bir çox əyalətlərdə çıxan üsyanları yatırdı və 754-cü ildə həcc əmiri təyin edildi. Xəlifə Əbül Abbas Əs-Səffah qardaşı Əbu Cəfəri birinci, digər qardaşı Musanın oğlu İsanı isə ikinci vəliəhd elan etmişdi. Əbu Cəfər Məkkə də olduğu əsnada xəlifə vəfat etdi (10 iyun 754). Qardaşı oğlu İsa ibn Musanın göndərdiyi məktubla xəbəri alan Əbu Cəfər dərhal yola düşdü və başda Haşimilər olmaqla bir çox tayfanın dəstəyini topladı.
Əl-Mənsur səltənətinin ilk ilində əmisinin üsyanıyla məşğul oldu. Abbasilər in hakimiyyətə gəlişində mühüm rol oynayan əmisi Abdullah ibn Əli qardaşı oğlunun xəlifəliyini tanımadı və böyük bir orduyla paytaxtı tərk etdi. Nüseybin yaxınlığında baş verən döyüşdə məğlub olan Abdullah ibn Əli ələ keçirilərək Bəsrə də həbs olundu və ölümünədək 10 il boyunca burada saxlanıldı.
Əmisinin üsyanından sonra getdikcə nüfuz qazanan və mərkəzi hakimiyyətə qarşı təhlükə yaradan Əbu Müslim əl-Xorasani tərtiblənən sui-qəsdlə qətlə yetirildi (12 fevral 755). Bu hadisənin ardından Xorasan da bir çox üsyan və ayaqlanma baş tutdu və bu üsyanlar illərcə xəlifəni məşğul etdi. Əndəlüs ə qaçaraq orada yeni bir dövlət quran Əbdürrəhman ibn Müaviyə ylə mübarizə aparsa da, bunun bir nəticə vermədiyini anladı və elçi göndərərək sülh təmin etdi.
758, 765, 766 və 769-cu illərdə həccə gedən Əl-Mənsur 775-ci ildə yenidən həccə gedərkən yolda səhhəti pisləşdi və 7 oktyabr 775-ci ildə Məkkə yolunda vəfat etdi. Dəfn yerinin bilinməməsi üçün 100 ayrı məzar qazıldığı qeyd olunur. Yerinə vəliəhd elan etdiyi oğlu Məhəmməd əl-Mehdi xəlifə elan olundu.
Dunqan üsyanı
Şansi və Qansuda Dunqan üsyanı — 1862-1869-cu illərdə dunqanların üsyanı. Eyni zamanda Çinin cənub-qərbindəki Yunnan əyalətindəki müsəlmanlar da üsyana qalxdılar. Üsyanın yatırılması bir qrup Çin dunqanlarının Rusiya imperiyası ərazisinə (müasir Qırğızıstan və digər Mərkəzi Asiya respublikaları ərazisi) və cənubi-qərbi Monqolustana köçməsinə səbəb oldu. Bu üsyan 8-15 milyon arası insan ölümünə səbəb oldu. Dunqanların bu çıxışı tarixin ən qanlı hərbi qarşıdurmalarından biri sayılır.
Üsyandan əvvəlki tarix
Müsəlman çinlilər (dunqanlar) Tsin sülaləsinə qarşı dəfələrlə üsyana qalxmışdılar. Xüsusən, 1781 və 1783-cü illərdəki çıxışlar güclü olmuşdur. 1860-cı illərin əvvəllərində uğurlu üsyan daha mümkün görünməyə başladı. Çünki imperiya qüvvələri Taypin (1850-64) və eləcə də Çjan Losin tərəfindən qaldırılan Nyanjun üsyançılarına (1852-68) qarşı mübarizə aparırdı. Taypinlərin Şansiyə yaxınlaşdığını duyan yerli əhali və hökumət tərəfdarları rəsmi hakimiyyətin razılığı ilə könüllü dəstələr yaratmağa başlayır. Hökumət könüllülərindən ehtiyat edən dunqanlar da öz silahlı dəstələrini yaradırlar.
1862-1863
1862-ci ildə Şansinin bir çox rayonlarında çinlilərin və dunqanların silahlı dəstələri arasında olan toqquşmalar genişmiqyaslı üsyanla nəticələndi. 1862-ci ilin sonunda üsyançılar əyalətin paytaxtı Sian şəhərini mühasirəyə aldılar. Şəhərin mühasirəni Tsin imperiyası generalı Do Lunanın qüvvələri yalnız 1863-cü ilin payızında qaldırdı. Üsyanın başında "Sinçzyao" təriqətinin ruhaniləri dururdu. Onlar əhalini "kafirlərə" qarşı "müqəddəs müharibə"yə səsləyirdilər. Məscidlər üsyanın mərkəzinə çevrildi, Onlarda bu müddət ərzində ərzaq və silah anbarları, həmçinin xəstəxanalar yaradıldı. Hökumətin yerli müsəlman əsgərləri də cihad bayrağı altında birləşdilər. İslam fanatizminin güclənməsi bütün əyaləti əhatə edən çinli-dunqan qırğınına səbəb oldu. Hər iki tərəfdən bir neçə yüz minə qədər adam öldürüldü. Bir çox çinli canını qurtar məqsədi ilə müvəqqəti olaraq islamı qəbul etdi.
Sansıdə üsyan əsasən kənd yerlərini əhatə edirdi. Ümumilikdə silaha sarılanların böyük əksəriyyəti kəndlilər idi. Dunqan tacirləri və torpaq sahibləri üsyan zamanı bitərəf mövqe nümayiş etdirdilər. Bu da Tsin qoşunlarına 1864-cü ilin sonuna qədər üsyançıları məğlub etməyə imkan verdi. Bir çox dunqan üsyançıları Şansidən Qansuya (o illərdə bu əyalətlərə indiki Ninsya və şimali Çinxay da daxil idi) doğru geri çəkildi.
1864
250px|thumb|right|Dunqan üsyanın xəritəsi Eyni zamanda Sincandakı dunqanlar (həm Tsin qarnizonundakı hərbi heyət, həm də mülki şəxslər arasında) arasında hakimiyyətin bölgədəki hökumət əleyhinə üsyanların yayılmasının qarşısını almaq üçün kütləvi qətliam hazırladığı barədə şayiələr yayılmağa başladı. Lakin imperiyanın hökumət sənədlərində bu iddia əksini tapmır. Belə qətliam ən azı mərkəzi bölgələrdə - Şərqi Türkistanda planlaşdırılmamışdı. Lakin bir çox mənbələrə görə bölgədə belə bir qırğın 1864-cü ilin yayında baş vermişdi. Bölgənin digər şəhərlərində (Urumçi, Külcə, Kuça, Yarkənd) yerli qarnizonların dunqan əsgərləri və kömrük zabitləri hadisələri qabaqlamaq üçün silahlı çıxışa qərar verdilər.
Yerli türkdilli əhali (uyğurlar, müasir terminologiyada) bir qayda olaraq tezliklə üsyançı dunqanlara qoşuldu. Lakin üsyanın baş verdiyi bütün ərazilərdə hər iki qrupun nümayəndələri arasında güclü rəqabət var idi. Bəzən isə bu rəqabət hakimiyyət uğrunda qanlı mübarizəyə çevrilirdi. Tarim hövzəsinin cənub hissəsində yerləşən Xotan bir istisna idi.Çünki bu şəhərdə çox az sayda dunqan var idi və üsyanda əsasən uyğurlar əsas rol oynayırdı.
1864-cü ilin iyun ayında Külçə qarnizonunun dunqan əsgərləri üsyan qaldırdılar. Onların ardınca Rəşidin-Hocanın başçılığı ilə yerli əhali də onlara qatıldı. Vilayətin dörd rayonu - Turfan, Komul (Hami), Aksu və Uş (Uş-Turfan) ərazilərini azad edərək, burada Kuçar xanlığını yaratmaqla hakimiyyətini qurdu. Elə həmin yay Urumçidə Lotay xanın başçılıq etdiyi Dunqan xanlığı yarandı. O, bir qədər sonra özünü sultan elan etdi və dövləti - Urumçi sultanlığı adlandırdı. Oktyabr ayında Rəşidin qoşunları Qaşqarı ələ keçirməyə cəhd etdi. Burada Mancur işğalçılarına qarşı uğurlu üsyan baş tutmuşdu. Xotanda hakimiyyət Xotan xanlığının başçısı olmuş Molla Həbib-ağanın ixtiyarına keçmişdi. 1864-cü ildə Kokanddan üsyan edən Qaşqara dəstəsi ilə Buzruk-Hoca (Cahangirin oğlu) gəldi. O, əhali tərəfindən sevinclə qarşılandı və Yarkəndin də daxil olduğu Qaşqar xanlığının başçısı seçildi. 1864-cü ilin sonlarında üsyançı qruplar Sincan bölgəsinin çox hissəsini Tsin qoşunlarının sığındıqları qalaları mühasirəyə alaraq ələ keçirdilər.
Çinlilərin törətdiyi qırğın nəticəsində Qaşqar bölgəsində dunqanların qüvvələri xeyli zəiflədi. Bununlada Sirik bəyin qırğızlarının əhəmiyyətli rol oynadığı üsyançılar uzun müddət mancurların qalasını və möhkəmləndirilmiş müsəlman şəhərini ələ keçirə bilmədilər. Bu səbəbdən onlar Kokand xanlığından kömək istədilər. Kokandın ərazisində uzun illər Şərqi Türkistan məsələsinə müdaxilə edən Hocalar (XVII əsr Sufi lideri Appak Hocanın nəsili) gizlənmişdilər.
1865
Bu vaxt Sansidən geri çəkilən üsyançılar Qansu əyalətində yeni çıxışlara səbəb oldular. Burada yalnız kəndlər deyil, şəhərlər də mübarizə meydanına çevrildi. Burada müsəlman tacirləri və bəzi torpaq mülkiyyətçiləri də üsyana qoşuldular. Bir çox iri ranqlı müsəlman məmurlar da üsyançıların tərəfinə keçdilər. Çinlilərin "yeni təlim" (Xinjiao) adı ilə tanıdığı Cəhriyyə sufi ordeninin sərt nizam-intizamı üsyançılara "vahid cəbhə"də birləşməyə və hərəkatın təşkilatlanmasına gətirib çıxardı. Hərakatın başında isə varlı tacir və böyük torpaq sahibi Molla Ma Xualun dururdu. Onun qərargahı Ninsyadakı Çzinçz qalasında yerləşirdi. Taypin üsyanını boğmağa çalışan Tsin hökuməti o zaman bu çıxışı üçün kifayət qədər qüvvə ayıra bilmirdi.
1867—1869
250px|thumb|right|Qansuya hücuma hazırlaşan Çin ordusu, 1875-ci il 1867-ci ilin fevralında Çzo Çzuntanq Şenqan qubernatoru təyin edildi (Şansi və Qansu əyalətlərinin əraziləri bu quberniyaya daxil edildi). Eyni zamanda Şansi əyalətindəki qoşunlara komandanlıq edə bilməsi üçün ona Fövqəladə İmperiya Müvəkkili rütbəsi verildi. Məsələyə rasional yanaşan Çzo "əvvəlcə - Nyanjun üsyanşıları, sonra - dunqanlar" prinsipini irəli sürdü. O, döyüşdə kifayyət qədər təcrübə toplamış ordusunu Nyanjun üsyanşılarının qalıqlarını məhv etmək üçün göndərdi. 1868-ci ilin yayında sonunçu Nyanjun üsyanşıları Xuanxe çayı ilə Böyük Kanalın kəsişməsində məhv edildi. 1868-ci ilin sonunda Çzo Çzuntanqın qoşunları Şansi əyalətinə gəldi. Onlar Xuay və Siyan ordularının əsgərlərindən ibarət idi. Bu hərbi hissələr zəngin döyüş təcrübəsinə və müasir silahlara sahib idilər. 1869-cu ildə Şansiyə cəza yürüşünə başlayan Çzo Çzuntanq hətta mancurlar üçün belə dəişətli olan bir qəddarlıqla hərəkət edirdi. O, amansızlıqla kütləvi olaraq Qansuya qaçan bütün müsəlmanları tamamilə məhv etdi. Bu əyalətlərin sərhəddində şiddətli döyüşlər bir neçə ay davam etdi.
Faktlar
Dunqan üsyanı tarixə XVIII - XIX əsrlərin ən qanlı üsyanlarından biri kimi daxil olmuşdur. Bəzi məlumatlara görə bu üsyanın qurbanların sayı 9 ilə 15 milyon arasında dəyişir.
Abbasəli bəy Makinski
Abbasəli bəy Bəhram bəy oğlu Makinski — hüquqşünas, ictimai-siyasi xadim, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Ədliyyə Nazirliyinin müvəkkili, Xarici İşlər Nazirliyinin tərcüməçisi.
Təhsili
Abbasəli bəy Makinski ilk təhsilini doğulduğu İrəvan şəhərindəki realnı məktəbdə, sonra isə Tiflisdəki klassik gimnaziyada alıb. Abbasəli bəy Makinski ali təhsil almaq üçün 1908-ci ildə Kiyev şəhərinə gedir. Ədəbiyyata böyük marağı olsa da Kiyev Universitetinin Hüquq fakültəsində oxumağa üstünlük verir. Yalnız hüquq təhsili almaqla kifayətlənmir, böyük həvəslə fransız, alman və ingilis dillərində danışmağı, latın dilində yazılmış mətnləri oxumağı öyrənir.
Tələbəlik illərində özündən bir kurs aşağıda oxuyan, sonralar yazıçı Yusif Vəzir Çəmənzəminli kimi tanınan Yusif Vəzirovla dostlaşır. Onlar birlikdə Kiyevdə oxuyan azərbaycanlı tələbələrin "Zemlyaçestvo" ("Azərbaycan həmyerlilər təşkilatı") yaradırlar. Həmin təşkilatda ən fəal üzvlərdən olan Abbasəli bəy 1913-cü ildə universiteti əla qiymətlərlə bitirir. Ona universitetdə qalaraq müəllim işləməyi təklif etsələr də, Vətənə qayıtmağa, milləti ilə bir yerdə olmağa, xalqına xidmət etməyə üstünlük verir.
Təqiblər
Abbasəli bəy Makinski bolşeviklər hakimiyyətə gəldikdən sonra özünün və ailəsinin həyatının təhlükə qarşısında qaldığını görüb Bakıya köçməli olur. Həmin dövrdə onu işlə təmin etmirlər. Abbasəli bəy Makinksi 1922–1923-cü illərdə İstanbulda Azərbaycan konsulxanasında çalışır. Daha sonra yenidən Bakıya qayıdır. Bakıda da keçmiş fəaliyyətinə görə bolşeviklərin təqib və təzyiqlərinə məruz qalır. Son iş yeri isə Azərnəşrdə hüquq məsləhətçisi olur.
Ölümü
1938-ci il yanvar 31-də Abbasəli bəy Makinskinin həbs olunması haqqında sənəd hazırlanır. Azərbaycan SSR Vəkillər Kollegiyasının üzvü Abbasəli bəy Makinski əksinqilabi fəaliyyətdə günahlandırılaraq martın 14-də həbs edilir. Martın 22-dən 23-nə keçən gecə güllələnib.
İctimai-siyasi fəaliyyəti
Abbasəli bəy Makinski o dövrdə Qafqazın mərkəzi sayılan, canişinlik yerləşən Tiflisə qayıdır. Tiflisin mədəni-maarif və xeyriyyə işlərində yaxından iştirak edir, "Molla Nəsrəddin" jurnalının naşiri Mirzə Cəlil Məmmədquluzadə ilə dostlaşır.
Rusiyada Romanovlar sülaləsinə son qoyulması, ölkəni bürüyən qarışıqlıq Abbasəli bəyi İrəvana – qohumlarının yanına dönməyə məcbur edir.
Ailəsi
Gimnaziya təhsilindən sonra Xanımnaz Sadiqova ilə ailə qurub və Bəhram adlı oğlu dünyaya gəlib. Həyat yoldaşı erkən vəfat edib.
Abbasəli bəy Makinski Tiflisdə xeyriyyə təşkilatlarının işində yaxından iştirak etdiyindən cəmiyyətin sayılıb-seçilənlərindən olan ailələrlə yaxından tanış olur. Belə nüfuzlu ailələrdən birinin, Zaqatala qəzasının general-qubernatoru, şamaxılı Seyfulla bəy Atamalıbəyovun qızı, Azərbaycan siyasi mühacirətinin tanınmış nümayəndəsi Abbas bəy Atamalıbəyovun bacısı həkim Sara xanım ilə ailə həyatı qurur. Bu nikahdan Cəmilə və Təyyar adlı övladları dünyaya gəlir.
Çuxur adam
Çuxur adam və ya Tanaru hindusu – Braziliyanın Rondoniya ştatının Amazon meşələrində tək yaşamış yerli. O, Tanaru yerli bölgəsinin yeganə sakini idi.
Çuxur adamın hansı dildə danışdığı, xalqının necə adlandığı və adının nə olduğu naməlumdur. 1970–90-cı illərdə braziliyalılar tərəfindən törədilmiş soyqırımdan sonra xalqının sağ qalan sonuncu nümayəndəsi olmuş, 1990-cı illərdən ölümünə qədər tək yaşamışdır. 1996-cı ildə Braziliyanın FUNAI təşkilatını onu uzaqdan müşahidə etməyə başlasa da, o, insanlardan uzaq durmağı seçmişdir.
Çuxur adam ovçu və yığıcı həyat tərzi sürmüş, tez-tez yer dəyişdirmişdir. Hər evinin yanında naməlum məqsədlə çuxur qazdığı üçün "Çuxur adam" kimi tanınmağa başlamışdır. 2022-ci ilin avqustunda evində ölü tapılmışdır.
Həyatı
Çuxur adamın xalqı Braziliya]da yerlilərə qarşı baş vermiş soyqırım prosesi zamanı məhv edilmişdir. Xalqının böyük hissəsi 1970-ci illərdə braziliyalı sakinlər tərəfindən, sağ qalanlar isə 1995-ci ildə mədənçilər tərəfindən öldürülmüşdür. FUNAI 1996-cı ildə kəndlərinin qalıqlarını aşkar etmişdir. İzolyasiya şəraitində yaşadıqları üçün Çuxur adamın xalqının dili və adı bilinmir.
FUNAI ilə kontakt
Braziliyada yerlilərinin maraqlarını müdafiə edən Milli Hindu Fondu (FUNAI) ilk dəfə 1996-cı ildə Çuxur adamın varlığından xəbər tutmuşdur. 2007-ci ildə FUNAI onun yaşadığı 8.000 hektarlıq bölgəni yerli ərazi elan etmişdir. FUNAI Çuxur adamı müşahidə etməyə və əraziyə müdaxilənin qarşısını almağa başlamışdır. Buna baxmayaraq, 2009-cu ildə Çuxur adam silahlı bir adamın hücumuna məruz qalmış, lakin sağ qalmağı bacarmışdır.
Çuxur adam insanlarla əlaqə qurmasa da, müşahidə edildiyinin fərqində olmuşdur. FUNAI bəzən onun üçün alətlər və toxumlar qoyurdu.
Ölümü
24 avqust 2022-ci ildə FUNAI agenti tərəfindən Çuxur adamın ölü bədəni tapılmışdır. Onun iyul ayında öldüyü və ölərkən təxminən 60 yaşında olduğu aşkarlanmışdır. Yerlilər üzrə mütəxəssis Marselo dos Santos onun yaşadığı yerdə dəfn olunmalı olduğunu bildirmişdir.
Məstəkan (Bəradost dehistanı)
Məstəkan — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Antil adaları
Antil adaları (isp. Antillas) - Karib dənizi və Meksika körfəzi suları ilə yuyulan, Şimali Amerika və Cənubi Amerika arasında yerləşən adalar qrupu.
Ümumi məlumat
Arxipelaqın sahəsi 228 662 km², əhalisi 42 mln. təşkil edir. Böyük Antil adalarına (Kuba, Haiti, Yamayka, Puerto-Riko) və Kiçik Antil adalarına (Virciniya adaları, Küləktutan adalar, Küləktutmayan adalar, Trinidad, Tobaqo və Barbados adaları) ayrılır. Antil adalarında Antiqua və Barbuda, Barbados, Haiti, Qrenada, Dominika, Dominikan Respublikası, Kuba, Sent-Vinsent və Qrenadina, Sent-Lüsiya, Sent-Kits və Nevis, Trinidad və Tobaqo, Yamayka dövlətləri, həmçinin Böyük Britaniya, ABŞ, Fransa və Niderlanda məxsus ərazilər yerləşir. Adaların bir hissəsi Venesuelanın tərkibindədir.
İqlimi
İqlimi tropik passatdır. İllik yağıntı 1200–2000 mm, küləktutan yamaclarda 5000 mm, küləktutmayan yamaclarda 700–800 mm-dir. Yayın axırlarında güclü qasırğalar səciyyəvidir.
Bitki örtüyü
Təbii bitki örtüyünə –savannalara və tropik meşələrə az rast gəlinir. Küləktutan yamaclarda həmişəyaşıl meşələr qalmaqdadır.
Böyük Antil adalarının tərkibinə daxil olan adalar:
Çarlz Tibu
Çarlz Mills Tibu — amerikalı iqtisadçı, Vaşinqton Universitetinin iqtisadiyyat və coğrafiya üzrə professoru, Tibu fərziyyəsinin müəllifi.
Bioqrafiyası
12 oktyabr 1924-cü ildə Konnektikut, Qrinviçdə anadan olub. 1950-ci ildə Ueslian Universitetini bitirmiş və 1957-ci ildə Miçiqan Universitetində iqtisadiyyat üzrə doktorluq dərəcəsini almışdır. Vaşinqton Universitetində iqtisadiyyat və coğrafiya professoru olaraq tədqiqat və tədris fəaliyyətləri aparmışdır. 16 yanvar 1968-ci ildə 43 yaşında qəflətən vəfat etmişdir.
Regional iqtisadiyyat, iqtisadi coğrafiya, dövlət sektoru iqtisadiyyatı üzrə əsərlərin müəllifidir. Ən məşhur elmi nəticə iqtisadi baxımdan fərdlərin yaşayış üçün yurisdiksiyasını seçmə müddətini təsvir edən Tibu modelidir.
Çarlz Tibu bəzən ərazisindəki seçki proseslərində iştirakdan fərqli olaraq, əhalinin bir hissəsinin başqa yurisdiksiyaya tabe olan, ona daha yaxı ideologiya ilə köç etməsi kimi başa düşülən ayaqlarla səsvermə konsepsiyası ilə də əlaqələndirilir.
Tibu fərziyyəsi
Tibu fərziyyəsi (modeli) ictimai seçim nəzəriyyəsi modellərindən biridir. Fərdlərin sərbəst köçünün mümkün olduğu bir sıra yurisdiksiyaları (bələdiyyələr, bölgələr, ölkələr) təsvir edir. Hakimiyyətlər sakinlərinə fərqli ictimai mal dəstləri və fərqli vergi şərtləri təklif edir. Şəxslər ictimai malların istehsal həcminə və vergi ödəmək üçün fərqli seçimlərə görə fərqli üstünlüklərə malikdirlər.
Model, fərdlər arasında sərbəst şəkildə köç edə biləcəyi şərtlərdə, ictimai malların istehsal sahələrinin tarazlıq səviyyəsini yurisdiksiya ilə müəyyənləşdirmə prosesini təsvir edir. Bənzər üstünlüklərə (fərdləşməyə) sahib fərdlərin icmalarının formalaşmasının sistemdə baş verəcəyi göstərilmişdir, yəni model ictimai məhsul istehsalının iki əsas problemini həll edir: agentlərin üstünlüklərini müəyyənləşdirmək və toplamaq.
Death Ramps
"Death Ramps" – İngilis indi-rok qrupu Arctic Monkeys-in təxəllüsü. Onlar Mayls Keyn və şeffildli sənətçi Riçard Houli ilə əməkdaşlıq edərkən bu ləqəbdən istifadə etdilər və beş mahnı buraxdılar.
2013-cü ildə Another Magazine-ə verdiyi müsahibədə solist Aleks Törner demişdi:
Lyuk De Yonq
Luk De Yong — Niderlandlı futbolçu. La Liqa klubu olan Barselona-da və Niderland milli yığmasında çıxış edir.
Andris Ambaynis
Andris Ambaynis — Latviya informatiki, kvant məlumat və kvant hesablama sahələrində ixtisaslaşmış kompüter elmləri alimi. Professor, Latviya Elmlər Akademiyasının üzvü, Latviya Elmlər Akademiyasının "Böyük medalı" laureatı (2013).
Riyaz Qüccar (film, 1991)
"Riyaz Qüccar" filmi — Həsən Əsgərin rejissorluğu ilə çəkilən 1991 Pakistan musiqili filmi.
Andris Ambaynis
Təhsili və karyerası
18 yanvar 1975-ci ildə Dauqavpilsdə anadan olub. Atası Dauqavpils kimyəvi lif zavodunun uzunmüddətli rəhbəri olmuşdur. Uşaqlıqdan Andris riyaziyyatı ilə maraqlanırdı və riyazi olimpiadalarda iştirak edirdi, professor Aqnis Amcans onun müəllimi olmuşdur. 1991-ci ildə SSRİ milli komandasının tərkibində Beynəlxalq Riyaziyyat Olimpiadasının mütləq qalibi oldu və qızıl medal qazandı. 12 saylı Dauqavpils məktəbini bitirmişdir. 1992-ci ildə Latviya Universitetinin Fizika-Riyaziyyat fakültəsinə daxil olmuş, bakalavr (1996), magistr (1997) dərəcələrini və kompüter elmləri doktoru (1997) adını almışdır. 1997-ci ildə Berkli Kaliforniya Universitetində doktoranturaya qəbul aldı və burada kvant hesablama ilə tanış oldu. 2001-ci ildə Berklidə fəlsəfə doktoru dərəcəsini aldı.
Riyaz Qüccar (film, 1991)
Məzmun
Film Lahordakı cinayət şəbəkəsinin səbəbi olan bir barondan bəhs edir. O, müttəfiqləri də başda olmaqla Lahoru bir-birinə qatıb. Artıq hamı ondan qorxur. Bəs o, kimdən və nə zaman qorxa biləcək?
Rollarda
Sultan Rahi - Riyaz Qüccar
Andris Ambaynis
Təhsili və karyerası
Ambaynis 22 yaşında ABŞ-a getdi. O, Prinstondaki Perspektiv Tədqiqatlar İnstitutunda (2003-cü ilə qədər) və Vaterloo Universiteti nəzdində Kvant Hesablama İnstitutunda (2004–2007-ci illərdə dosent) işləmişdir. 2007-ci ildən Latviya Universitetinin İnformatika kafedrasının müəllimi olmuşdur.
Riyaz Qüccar (film, 1991)
Rollarda
Əncümən
Hina Şahin
Andris Ambaynis
Təhsili və karyerası
2007-ci ildə Latviya Elmlər Akademiyasının ən gənc üzvü oldu.
Riyaz Qüccar (film, 1991)
Rollarda
Mümtaz Malik
Hümayun Qureyşi
Andris Ambaynis
Elmi karyeradan kənarda
İstiqamətləndirmə idmanı və elmi fantastika ilə maraqlanır.
Riyaz Qüccar (film, 1991)
Rollarda
Tariq Şah
Əfzəl Əhməd
Bahar
Lədla
Rasilə
Ənvər Xan
Şəhər iqtisadiyyatı
Şəhər iqtisadiyyatı  — şəhər problemlərini araşdıran şəhər ərazilərində iqtisadi araşdırmalar. Şəhər İqtisadiyyatı ev təsərrüfatlarının və firmaların şəhər məkan quruluşunu və yerləşməsini öyrənən mikroiqtisadiyyatın bir sahəsidir. Şəhər iqtisadiyyatı resursların şəhər hüdudları daxilində bölüşdürülməsini araşdırır, firmaların yerləşməsi və şəhərlərin özləri iqtisadi fəaliyyət mərkəzi kimi qərarlara yönəlmişdir. Şəhər iqtisadiyyatı — şəhərlərin meydana gəlməsi, işləməsi və inkişafının arxasında duran iqtisadi motivləri anlamaq üçün fərdlər və müəssisələr arasındakı məkan əlaqələrini öyrənməyə yönəlmişdir.
Tarixi
Şəhər iqtisadiyyatı 1826-cı ildə Tünen modeli sayəsində inkişaf etmişdir, daha sonra Valter Kristalllerin 1933-cü ildə mərkəz nöqtələri nəzəriyyəsində, Avqust Löşun 1940-cı ildə yazdığı işdə geniş yer almışdır. İlk monosentrik şəhər modeli 1964-cü ildə Alonso tərəfindən təqdim edildi.
Alonsonun monosentrik modeli zamanla modernləşir: monosentrik şəhər mərkəzi, xüsusən də sürətli və ucuz nəqliyyat səbəbiylə texnologiyadakı dəyişikliklər səbəbiylə zəifləyir (bu da işçilərin iş yerlərindən kənarda yaşamalarını mümkün edir mərkəz) və əlaqələr (arxa ofislərin mərkəzdən kənara çıxmasına imkan yaradır). Polisentrik genişlənmə torpaq üçün orta kirayə haqqının azalmasından və aqlomerasiya təsirinin artmasından kommunal xidmətin artması ilə əlaqələndirilir.
Şəhər iqtisadiyyatı bir-biri ilə əlaqəli altı tədqiqat blokuna bölünə bilər :
Şəhər inkişafındakı bazar qüvvələri
Bazar qüvvələri şəhərlərin yaranmasına səbəb olur, şəhərin yerini, ölçüsünü və inkişafını təyin edir. Beləliklə, müəssisələrin mənfəəti artırmağa əsaslanan bir seçim etdikləri və yaşayış rahatlığını maksimuma çatdıran ev təsərrüfatlarının ərazi yerləşməsi ilə bağlı qərarlar fəaliyyət mərkəzlərinin (şəhərlərin) meydana çıxmasına səbəb olur və gücləri şəhərin ölçüsünü və iqtisadi quruluşunu təyin edir. Kaliforniyanın Silikon Vadisi kimi istehsal qrupları dominant firmalarla bütün şəhər ərazilərini yaradır.
Şəhərdə konsentrasiyanın səbəbləri :
Şəhər daxilində torpaq istifadəsi
Torpaqdan istifadənin quruluşu, bu seçimi torpaq istifadəsi qaydaları ilə tənzimlənən torpaq qiyməti ilə əlaqələndirən firmaların və ev təsərrüfatlarının yerləşmə yeri arasındakı seçimdən asılıdır: inkişaf və tikinti icazələri üçün torpaq tədarükünün azalması bu sərhədlər daxilində və xaricində torpaq və mənzil qiymətlərinin artmasına imkan verir. qiymətləri düşür. Yerli hakimiyyət orqanları şəhərin ərazisini zonalaşdırır: hər torpaq sahəsi üçün bir sıra icazə verilən torpaq istifadəsi variantları qeyd olunur. Torpaq bölgələşdirmə vasitəsi, məşğulluğun şəhər mərkəzindən ətrafa yayılmasına səbəb olan və bazar iqtisadiyyatının quruluşunu təsir edən bazar qüvvələrini idarə edə bilər
Şəhər nəqliyyatı
Şəhər nəqliyyatı ərazi istifadəsini, fərqli sahələrin nisbi əlçatanlığını təsir göstərir. Yol səyahətləri, yol tıxacından təsirlənir və bunlar ilə həll olunur:
Siyasi iqtisadiyyat
Yerli hökumətlər, şəhər iqtisadiyyatını idarə edərək, şəhər səviyyəsində iqtisadi siyasət aparır və yoxsulluq və cinayət problemləri ilə mübarizə aparır: yoxsulların yoxsullarla birlikdə yaşadığı tendensiyanı dəyişdirərək onları daha da kasıb edir.
Yerli hökumət xərcləri və vergilər
Çarlz Tibuya görə, ev təsərrüfatları ictimai malların səviyyəsini axtarır və analiz edir və şəhərin nisbətən homojen bölgələrində özlərini qruplaşdırır və ya ayaqları ilə səs verərək şəhəri tərk edirlər. Bu prosesi idarə edən və bələdiyyə büdcələri üçün ən böyük iki gəlir mənbəyinə sahib olan bələdiyyə orqanları, əmlak vergisi və büdcələrarası köçürmələr, orta seçiciyə üstünlük verən bir büdcə qəbul edir, Erik Lindal a görə vergilərdən istifadə edirlər (yerli ictimai rifahdan əldə olunan marjinal fayda ilə bərabər bir vergi).
Torpaq tədarükünün dəyişməz qalması və ölkədə əmlak vergisinin eyni olması səbəbindən mülkiyyətçilər onları köçürmürlər və mənzillərin qiymətləri dəyişmir. Mülkiyyət vergisinin artması halında, istehlak mallarının qiymətləri yüksəlir və ailələr mənzil üçün daha çox pul ödəməyə və daha az başqa mal almağa başlayırlar. Dövlət, sosial xərclər vergi gəlirlərindən daha sürətli böyüdükdə xarici və uyğunsuzluqları aradan qaldırmaq üçün yerli hökumətlərə subsidiyalar verir (hökumətlərarası köçürmələr edir).
Aland müharibəsi
Aland müharibəsi — 1854–1856-cı illərdə Rusiya imperiyası ilə Fransa və İngiltərə arasında Krım müharibəsi zamanı Finlandiya böyük hersoqluğu sahillərində Britaniya–Fransa dəniz qüvvələrinin hərbi və mülki obyektlərə qarşı əməliyyatları. Finlandiya tarixşünaslığında istifadə edilir. Müharibə Alanddakı Bomarsund döyüşünün şərəfinə adlandırılmışdır.
Rumıniya cəbhəsində irəliləyən Rusiya imperiyası 4 oktyabr 1853-cü ildə Osmanlı imperiyasını müharibə elan etməyə təhrik etmiş, İngiltərə və Fransa osmanlıları dəstəkləmək qərarına gəlmişdi. Aland müharibəsinin məqsədi Rusiyanın kommunikasiya yollarını və xarici ticarətini kəsmək, onu sülhə məcbur etmək və İsveçi Rusiyaya qarşı müharibəyə cəlb etmək idi.
Mao Anin
Mao Anin ( 毛岸英, pinyin  Máo Anyīng, ; az:Sergey Zedon oğlu Mao, Sergey Zedonoviç Mao; ) — Çin Kommunist Partiyasının sədri Mao Zedunun ikinci həyat yoldaşı Yang Kaihui tərəfindən oğlu.
Həyatı
24 oktyabr 1922-ci ildə doğulub.
25 noyabr 1950-ci ildə vəfat edib.
Uşaq və gənclərin yaradıcılıq sarayı (Rostov-na-Donu)
thumb|250px|Uşaq və gənclərin yaradıcılıq sarayı Uşaq və gənclərin yaradıcılıq sarayı ― Rusiyanın aparıcı uşaq təhsilverici müəssisəllərindən bir. Burada ümumilikdə 5–18 yaş arası 11 min uşaq incəsənətin müxtəlif sahələrinə sahiblənir. Müəssisədə ümumilikdə 3 mindən çox pedaqoq çalışır. Uşaq və gənclərin yaradıcılıq sarayı Rostov-na-Donu şəhərində yerləşir. Saray Volj-kamsk bankının binasında yerləşir.
Tarixi
23 may 1936-cı ildə Rostov-na-Donu şəhərondə Qazetnaya xiyabanı ilə Bolşoy Sadovnaya küçələrinin kəsişdiyi yerdə təntənəli şəkildə Pioner sarayı açılmışdır. Saray Volj-kamsk bankının binasında yerləşdirilir. Binanın daxilində müəyyən dəyişikliklər gerçəkləşdirilir. Bunişlərə arxitektor Aleksey Nikolayeviç Beketov rəhbərlik edir.
1936-cı ilin payızında Sarayın iki bölməsi fəaliyyətə başlayır: elmi-texniki və rəssamlıq. 1937-ci ildə nsturalis bölməsi, 1938-ci ildə odman bölməsi, 1939-cu ildə siyasi-kütləvi bölmə açılır. 1940-cı ildə artıq sarayın əsas stukturları təşkil edilir. Burada 40 dairə, studiya, laboratoriya və rəssamlıq otaqları fəaliyyət göstərirdi.
Böyük Vətən müharibədi dönəmində sarayın fəaliyyəti tamamən dayandırılmışdı. Müharibə bitdikdən sonra bütün strukturlar bərpa edilmişdir.
Bu dövrdə musiqili bölmə, şagirdllər üçün bölmə, aşağı siniflərin bölməsi, İnternasional dostluq klubu, şəhər pionerlərinin qərargahı, komsomolsksaya qərargahı və s dairələr təşkil edilmişdir.
Stukturu
Sarayda 10 bölmə bölmə fəaliyyət göstərir:
Rəhman Abdullayev (tarzən)
Rəhman Vahid oğlu Abdullayev — Azərbaycanlı tarzən. Müxtəlif yerli, beynəlxalq müsabiqə və festivalların qalibi və laureatı.
Həyatı
Rəhman Abdullayev 1998-ci il oktyabrın 27-də Bakıda dünyaya gəlib. İlk musiqi təhsilini 2008-ci ildə 28 №-li musiqi məktəbində alıb. Sonra 2012-ci ildə Azərbaycan Milli Konservatoriyasının (AMK) tərkibində İncəsənət Gimnaziyasında davam edib. 2015–2019-cu illərdə AMK-nin İfaçılıq fakültəsinin Tar ixtisasına daxil olub və bakalavr təhsilini fərqlənmə ilə bitirib. 2019–2021-ci illərdə isə Konservatoriyanın magistr pilləsini bitirib.
2010–2015-ci illərdə Müslüm Maqomayev adına Azərbaycan Dövlət Akademik Filarmoniyasının Uşaq orkestrinin konsertmesteri olub. (Drijor: Ağaverdi Paşayev)
Hal-hazırda AMK-nin tərkibindəki İncəsənət Gimnaziyasında müəllim vəzifəsində çalışır.
Nailiyyətlər
250px|thumb|right|Musiqiçinin ilk solo albomu 2010-cu ildə Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin keçirdiyi II Respublika müsabiqəsində II yer olub.
2011-ci ildə Azərbaycan Respublikası Dövlət Müstəqilliyinin 20-ci ildönümünə həsr olunmuş Respublika müsabiqəsinin laureatı olub.
2013-cü ildə Heydər Əliyevin 90 illik yubileyinə həsr olunmuş Respublika müsabiqəsində II olub.
2014-cü ildə A. R. Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin keçirdiyi Respublika müsabiqədə II yer olub.
2015-ci ildə Əhsən Dadaşovun yubileyinə həsr olunmuş Respublika müsabiqəsində III olub.
2017-ci ildə "SALUT Talantov"un Bakıda keçirdiyi Beynəlxalq "Kaspisky Briz" müsabiqəsində 1-ci yer olub.
2018-ci ildə Hacı Xanməmmədovun 100 illik yubileyinə həsr olunmuş I Respublika müsabiqəsinin qalibi olub.
2019-cu ildə İtaliyanların Azərbaycanda keçirdiyi "TasteArt" beynəlxalq müsabiqəsində I yer olub.
2020-ci ildə Rusiya Federasiyasında keçirilən beynəlxalq müsabiqədə 2-ci yer olub.
2022-ci ildə "National Treasure" adlı musiqi albomu çıxıb. 100-dən çox treki musiqi platformalarında yayımlanıb.
Bundan başqa bir çox dövlət tədbirlərindəki çıxışlarına görə fəxri fərmanlarla təltif olunub.
Vüsal Omarov
Vüsal Şəmsəddin oğlu Omarov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Vüsal Omarov 1989-cu il iyulun 7-də Kemerovo vilayətində anadan olub. 1995-2006-cı illərdə M. Müşfiq adına Gərəkli kənd tam orta məktəbində təhsil alıb. Ailəli idi. 2 qızı yadigar qaldı.
Hərbi xidməti
Vüsal Omarov 2007-2009-cu illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olub. 2009-cu ildən isə müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu idi.
Azərbaycan Ordusunun giziri olan Vüsal Omarov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayılıb azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Vüsal Omarov sentyabrın 27-də Cəbrayıl döyüşləri zamanı şəhid olub. Balakən şəhərinin Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Vüsal Omarov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Vüsal Omarov ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Vüsal Omarov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Vüsal Omarov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
NGC 1844
NGC 1844, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. OCL tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Başıpozuqlar
Başıpozuqlar — Osmanlı imperiyasında dövlətin bütün bölgələrindən, ancaq əsasən Albaniya və Kiçik Asiyada toplanan nizamsız hərbi birləşmələrin adı. Əsəsən Anadolu, Şimali Afrika və Balkan yarımadası mülki şəxslərindən toplanırdılar.
Bu termin Qərb tarixşünasları və tədqiqatçıları tərəfindən (XIX əsrdən bu günə qədər) tez-tez səhv yöndə işlədilərək Osmanlı ordusunun bütün nizamsız birləşmələrinə şamil edilmişdir. Lakin əslində bu ad yalnız Geliboluda, Balkanlarda və İon dənizinin sahillərində fəaliyyət göstərən Osmanlı muzdlu əsgərlərinin müəyyən bir qrupuna aiddir.
Etimologiya
Başıpozuq sözü iki sözün birləşməsindən ibarətdir. Türk dilindən hərfi mənada tərcümə olunan "başıbozuk" (türkcə baş "baş" + bozuk "xarab oldu; dəli") sözü "qüsurlu başla", "dəli başla" mənasını verir. Adətən bu söz birləşməsi "Cəsarətli" ifadəsi ilədə müqayisə oluna bilər. Məcazi mənada isə "quldur" sözü ilə sinonimdir.
Tarixi
250px|thumb|right|Alban Başıpozuq İlk dövrlər bu termin, vilayətlərdən İstanbula gələn evsizləri təsvir etmək üçün istifadə edilirdi. Lakin sonradan orduya bağlı, lakin müstəqil dəstə və şəxsi silah-sursatla qarışıq süvari və piyada qoşunlarının üzvləri belə adlanmağa başladı. Osmanlı ordusunda xidmət edərkən başıpozuqlar xidmətlərinə görə yalnız yemək alırdılar, onlara məvacib ödənmirdi. Real qüvvə kimi onlar ilk dəfə XVIII əsrin sonunda ortaya çıxdılar. Başıpozuqlar Misirdə Napoleona qarşı vuruşlarda iştirak etmişdilər.
Başıpozuqların xüsusən elə Misir və Suriyada mülki əhalini qarət etməsi, hökümətin onları ləğv etməsi qərarını verməyə məcbur etdi. Sədrəzəm Hüsrəv Paşanın alban başıpozuqlarını nizami qoşunlarının xeyrinə ləğv etmək cəhdi, Məhəmməd Əlinin Misir xidivliyinin yaradılmasına səbəb olan qiyamlara gətirib çıxardı.
Avropa dövlətlərinə qarşı müharibələrdə başıpozuqalar ümumiyyətlə yaramırdılar. Onları təşkil etmək və nizam-intizam vermək qeyri-mümkün idi və hətta bu işi öz üzərinə götürən xarici general və zabitlərin - hərbi müşavirlərin (Fransız generalı Yusuf ləqəbli Jozef Vantini, İngilis Aleksandr Betson) səyləri də bu cəhdləri də kömək etmədi. Nəhayət onların ölkə daxilindəki talanlarına və mülki insanlara qarşı təsəvvür olunmayan vəhşiliklərinə və zorakılığa son qoymaq üçün Osmanlı nizami qoşunları dəfələrlə başıpozuqları tərksilah etmək məcburiyyətində qaldılar. 1876-cı ildə Bolqarıstandakı aprel qiyamının yatırılması və 1877-1878-ci illərdəki son Rus-Türk müharibəsində soyğunçuluğa aludə olmalarını tam şəkildə göstərdilər.
Quruluşu
250px|thumb|right|Bir qrup Başıpozuq, Osmanlı açıqcası Başıpozuqlar bir növ Osmanlı imperiyasının köməkçi ordusu (nizamsız süvarilər) olaraq, sülh dövründə, Milli Qvardiyanın (assakiri mulli) bir hissəsi olaraq, imperatorluğun ucqar bölgələrində xristian xalqlarını "sakitləşdirmək" üçün daxili xidmət üçün istifadə edilirdi. Müharibə dövründə başıpozuqlar (assakiri-muavin) səhra qoşunlarına qoşulmuşdu. Beləliklə, Balkan müharibəsi zamanı və Rus-Türk kampaniyası zamanı onların sayı təxminən 20.000 nəfərə çatırdı.
Başıpozuqlar atlı bölüklərinə (dəstələrinə) odlar deyilirdi və hər birinin başında bir od (od başı (baş)) var idi. Müvafiq hərbi təşkilatlanmanın olmaması və nizam-intizamsızlıq tez-tez osmanlıların döyüşlər zamanı hərbi əməliyyatlarına zərər verirdi.
Reputasiyaları
250px|thumb|right|Qara dərili Başıpozuq,[[:tr:Jean-Léon Gérômenin rəsmi]] Başıpozuq adı, qəddarlığında ən çirkin zorakılığa qadir bir insanın xarakteristikası üçün ünvanına sahib idi. Başıpozuqların cəza dəstələri kimi fəaliyyətləri, Rusiay filosofu V. S.Solovyov tərəfindən sənədli materiala əsaslanan "Müharibə, tərəqqi və dünya tarixinin sonu haqqında üç söhbət" adlı oçerkində təsvir edilmişdir. Konstantin Balmont, Rusiya imperiyasındakı qiyamlar mövzusunda yazdığı şeirlərində başıpozuqları qəhrəman nümunəsi olaraq xatırlayırdı.
V.İ.Lenin "Kadetlər və Milliyyətçilər" adlı məqaləsində (1912), Osmanlı istismarçı siniflərinin sinonimi olaraq "başıpozuq" sözündən istifadə etmişdir:
Ağbulaq-i Həsənabad (Mahnişan)
Ağbulaq-i Həsənabad - İranın Zəncan ostanının Mahnişan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 59 nəfər yaşayır (15 ailə).
Fikrət Əmirov
Fikrət Məşədi Cəmil oğlu Əmirov — Sovet-Azərbaycan bəstəkarı, musiqi xadimi, Azərbaycan Dövlət Opera və Balet Teatrının direktoru (1956–1959), Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının bədii rəhbəri (1947), Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının katibi (1959-cu ildən), Azərbaycan SSR Ali Sovetinin IV–IX çağırış deputatı, Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü (1980-ci ildən). Fəaliyyətinə görə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1982), SSRİ xalq artisti (1965), Azərbaycan SSR xalq artisti (1958), Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1955) fəxri adlarına layiq görülmüş, SSRİ Dövlət mükafatı (1980), Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı (1974), II dərəcəli Stalin mükafatı (1949), Azərbaycan SSR Lenin komsomolu mükafatı (1967) laureatı olmuş, iki dəfə "Lenin" ordeni (1959, 1982), iki dəfə "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni (1967, 1971) ilə təltif edilmişdir.
Bakı Musiqi Akademiyasında bəstəkar Üzeyir Hacıbəyovun və Boris Zeydmanın sinfində təhsil alıb. Səhnə musiqisi sahəsində fəaliyyətinə "Ürəkaçanlar" və "Gözün aydın" musiqili komediyaları ilə başlayan Fikrət Əmirovun ən uğurlu əsərlərindən biri simli orkestr üçün yazdığı "Nizami" simfoniyasıdır. Bu simfoniya dünyanın ən məşhur dirijorlarının rəhbərliyi ilə ifa olunub.
1948-ci ildə "Şur" və "Kürd-Ovşarı" simfonik muğamlarını yazıb. Bu simfonik muğamlar Bolqarıstanın, Belçikanın, Fransanın, ABŞ-nin konsert salonlarında səsləndirilib.
1950-ci ildə dördhissəli "Azərbaycan" simfonik süitasını bəstələyən Fikrət Əmirov onun ardınca müasir mövzuda milli musiqi tarixinə ilk milli lirik opera kimi daxil olan "Sevil" operasını yazıb. Operaya ictimai baxış 8 oktyabr 1953-cü ildə Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrında keçirilib.
Bəstəkarın geniş çeşidli yaradıcılığında vokal janrının da özünəməxsus yeri var. O, üç romans və müxtəlif janrda iyirmi beşdən artıq mahnının müəllifidir.
1970-ci illərdə "Nəsimi" vokal xoreoqrafik poemasını, simfonik orkestr üçün "Azərbaycan qravürləri" əsərini, "Gülüstan-Bayatı-Şiraz" simfonik muğamını, "Min bir gecə" nağılları əsasında eyniadlı balet yazır.
1984-cü ilin yanvarında "Nizami" baletini tamamlayır. Fikrət Əmirov 1984-cü il fevralın 20-də Bakıda vəfat edib. I Fəxri Xiyabanda dəfn olunub.
Jorj Avenel
Jorj Avenel — Fransa publisisti və tarixçisi. O, həyatının çox hissəsini Fransa inqilabının öyrənilməsinə həsr etmişdir. Yazıçı Pol Avenelin kiçik qardaşı olmuşdur.
Fikrət Əmirov
İlk illəri və təhsili
1928-ci ildə Məşədi Cəmil Əmirovun vəfatından sonra, evin yükü 6 yaşlı Fikrətin üzərinə düşür. Dürdanə xanım 6 övladını tək böyütməli olur. Fikrət yaşadığı çətinliklə baxmayaraq, atasının sənət yolunu davam etdirməyə çalışır. O, atasının arzu və istəklərini yüksək səviyyədə həyata keçirməyə nail olur. Fikrət ailədə ondan 1 yaş böyük olan bacısı Yaxşı xanımla çalışırdı. Yaxşı xanımın ifa etdiyi mahnıları Fikrət tarda müşayiət edirdi. Beləliklə onlar, ifaları ilə məktəb daxili və xarici uğurlar qazanmağa başlayırlar.
Jorj Avenel
Həyatı
1865-ci ildə Avenelin ilk böyük əsəri, "Bəşər övladının natiqi Anaxarsis Kloots" nəşr olundu. Burada Fransa inqilabının liderlərindən Anaxarsis Klootsun şəxsiyyəti və rolu ilk dəfə ətraflı şəkildə tədqiq edilərək təqdim edilmişdir. Dərin erudisiya və parlaq təqdimat sayəsində Avenel bu dövrün bir sıra məqamlarını qeyri-adi canlılıq və çoxlu təfərrüatlar ilə canlandıra bilmişdir. O, həmçinin Volterin bütün əsərlərini əhatə edən "Əsrin nəşri"ni tərtib etmişdir. Burada Volterin geniş yazışmaları diqqətlə yoxlanılmış və əlavə edilmişdir. Avenel o dövrdə işlədiyi və inqilabın liderlərindən biri Jan-Nikolya Paşın şəxsiyyətinə mühüm yer verilən əsərini bitirməmiş vəfat etmişdir.
Fikrət Əmirov
İlk illəri və təhsili
Fikrət Gəncədə bacısı ilə Uşaq Yaradıcılığı Olimpiadalarına qatılmağa başladı. Bu olimpiadalarda Yaxşı xanım Azərbaycan xalq mahnılarını oxuyur, Fikrət isə onu tarda müşayiət edirdi. İstedadlı ifaçıları seçmək üçün Gəncəyə gələn Üzeyir Hacıbəyov, burada Məşədi Cəmil Əmirovun övladlarının istedadı ilə tanış olur. Yaxşı xanım Gəncədə olimpiadada birinci yeri tutur və Bakıdakı olimpiada da qardaşı ilə birincilər sırasına yazılır. Yaxşı xanımın xanəndəliyə çox böyük həvəsi olub, lakin Fikrət ona müğənni olmağı məsləhət görmədiyi üçün o, Tibb Universitetinə daxil olaraq həkim peşəsinə yiyələnir. Onlar Bakıya eyni zamanda gəldilər. Fikrət burada konservatoriyaya daxil oldu. Tələbəlik dövrlərində də onlar ifaları ilə konsertlərə gedərək çıxışlar edirdilər.