cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rudolf Ştammler
Rudolf Ştammler — Almaniya iqtisadçısı.
Fəaliyyəti
R. Ştammlerin əsas əsəri "Təsərrüfat və hüquq"dur (1896-cı il), burada o sosial məktəbin fəlsəfi və metodoloji prinsiplərini dürüst ifadə etmişdir. Ştolsman "Sosial kateqoriyalar" (1896-cı il), "Xalq təsərrüfatında məqsəd" (1909-cu il), "Xalq təsərrüfatı fəlsəfəsinin əsasları" (1925-ci il) əsərlərində həm də bu təlimin nəzəri – metodoloji əsaslarını inkişaf etdirmişdir.
Sosial məktəbdə A. Ammonun "Siyasi iqtisadın predmeti və əsas anlayışları" (1911-ci il), "Xalqın rifahı haqqında təlimin əsasları" (1926-cı il), F. Oppengeymerin "Xalis və siyasi iqtisadın nəzəriyyəsi" (1902-ci il), "Sosial məsələ" (1912-ci il), "Kapital olan dəyər və mənfəət" (1922-ci il), F. Petrinin "Marksın dəyər nəzəriyyəsinin sosial məzmunu" (1916-cı il), K. Dilin "Nəzəri və siyasi iqtisad (1916-cı il), "Kapitalizmin hüquqi əsasları" (1929-cu il) əsərləri mühüm yer tutur.
Sosial məktəb yeni tarix məktəbinin varisi olub, onun nümayəndələrinin arxasınca iqtisadi həyatın müəyyənedici amilləri kimi hüquqi və etik normaları nəzərdən keçirirdi, lakin yeni tarix məktəbindən fərqli olaraq, sosial məktəbin tərəfdarları göstərirdilər ki, iqtisadi münasibətlər müəyyən sosial məzmuna malikdir ki, bu münasibətlərin arxasında insanlar arasında ictimai münasibətlər durur və əsasını iqtisadi hadisələrin təhlilinə sosial yanaşma təşkil edən iqtisadi nəzəriyyə yaratmağa cəhd edirdilər. Bu məktəbin metodologiyası formanın məzmun üzərində üstünlüyünün qəbul edilməsinə əsaslanırdı.
Ştammler göstərirdi ki, insanlar üzərində əlaqələri məhz hüquq müəyyən edir, Dil isə qeyd edirdi ki, elmi tədqiqatın predmeti yalnız hüquqi iqtisadiyyatdır və sosial həyatda səbəb-nəticə yox, hüquqi qanun hökmranlıq edir. Ştammler hesab edirdi ki, iqtisadi hadisələrdə formanı və məzmunu fərqləndirmək lazımdır: məzmun insanların ictimai əmək bölgüsünə əsaslanan birgə fəaliyyətin, forma isə hüququn, dövlətin, qanunların köməyi ilə həyata keçirilən xarici tənzimlənmədir və sosial təsərrüfat yalnız forma ilə ölçülür. Sosial məktəb iqtisadi qanunun mümkünlüyünü inkar etməklə çıxış etdi. Bu məktəbin tərəfdarları hesab edirdilər ki, iqtisadi həyatda həlledici və vahid motivi ayırmaq olmaz və sosial inkişafda qanunlar mövcud deyil. Dil sübut edirdi ki, siyasi iqtisadçı öz nəticələrinin subyektivizmi barədə xəbərdar etməlidir, belə ki, "digər bərabər şərtlər"ə olan isnadlar bir qayda olaraq bərabər olmayıb, qeyri-qanunidir. O yazırdı ki, insan təbiət elmlərilə məşğul olarkən tədqiq edir, sosial elmlərdə isə insan bu və ya digər təsəvvürlərə, məqsədlərə malik olmaqla, öz arzusu ilə yaradır. Sosial məktəbin nümayəndələri hesab edirdilər ki, sosial qanunlar insani motiv qanunlarıdır.
Cəhənnəm qapıları (Roden)
Cəhənnəm qapıları (La Porte de l'Enfer) – Fransız heykəltaraş Ogüst Rodenin italyan şair Dante Aligyerinin poeması "İlahi Komediya"nın ilk hissəsi olan "Cəhənnəm"dən bir səhnəni təsvir edən monumental əsərdir. Heykəlin hündürlüyü 6, eni 4, dərinliyi isə 1 metrdir. Əsərin üzərində 180 fiqur var. Fiqurların tutduğu sahə 15 santimetrdən 1 metrə qədər dəyişir. Onların bir neçəsi Roden tərəfindən qəlibləşdirilib.
Tarixi
1880-ci ildə Roden özünün başlıca sifarişini – məşhur “Cəhənnəm qapıları”nı yaratmaq tapşırığını aldı. Bu həlledici an idi – sifariş sübut edirdi ki, fransız rəsmi dairələri heykəltaraşlıqdakı yaradıcı cəhdlərə o qədər də düşmən deyildir. Bu özünü həmçinin rəssamlıqda da dəfələrlə göstərmişdi. Ona verilən tapşırıq Dantenin “İlahi komediyası” mövzusunda dekorativ həllin dizaynını vermək idi. Bu Dekorativ Sənətlər Muzeyinin qapısı üçün nəzərdə tutulurdu. O, işi 1884-cü ildə başa çatdırmaq təklifi ilə razılaşdı. Lakin bunu edə bilmədi.
Dekorativ Sənətlər Muzeyi heç vaxt inşa edilmədi. Buna görə də sifariş ləğv edildi, lakin Roden bu əsəri hazırlamaqdan əl çəkmədi. O, bu proyekt üzərində Biron hoteli adlandırılan malikanənin birinci mərtəbəsində yaratdığı atelyedə işləmişdir. Ömrünün sonlarına yaxın Roden heykəl və eskizlərini və onları çoxaltma haqqını Fransa hökumətinə verir. Roden bu əsəri başa çatdıra bilmir. O, 37 il müddətində müxtəlif fiqur və relyeflər hazırlayır, lakin bu işi axıra çatdıra bilmir. Ölümündən sonra bunlar toplanır və birləşdirilir. 1919-cu ildə Hotel Biron Roden muzeyinə çevrilir və əsərin orijinalı da bu muzeydə saxlanılır
İlham
Rodenin layihəni icra edərkən 1880-ci ildəki ilk eskizlərində o, bir prototip – Florensiyadakı Baptisteriya kilsəsi üçün Lorentso Giberti tərəfindən yaradılmış qərb qapıları, digər adı ilə "Cənnətin qapıları"nın təsirinə məruz qalmışdı. Bu qapılar 15-ci əsrdə düzəldilmişdi və Əhdi-Ətiqdəki fiqur və səhnələri təsvir edirdi. Onun seçimi başa düşülən idi, çünki bu böyük italyan heykəltaraşı antik sənətə dərindən valeh olmuşdu. Onun dönüşündə bu heç də az başa düşülən deyildi ki, Roden özü bu köhnə rəssamın dəstəyini aramışdı. O, Gilbertini Parisin özündə xatırlayırdı, onun əsərində Bibliya mövzularının səkkiz tarixi barelyefi nəqş olunmuşdu. Həmin adamlar mərkəzdə yerləşdirilmiş fiqurun ətrafına toplaşmışdı.
Rodenin başqa ilham qaynaqları isə Mikelancelonun "Qiyamət günü" freskası, Ejen Delakruanın "Dantenin yelkənli gəmisi" rəsm əsəri, Balzakın "Bəşəri komediya" əsəridir. Balzakın "Bəşəri komediya”sı bir neçə müstəqil romandan ibarət olduğu kimi, Rodenin bu əsəri də sonralar müstəqil mövcudluğa yiyələnəcək çox sayda heykəllərin yaranmasına səbəb olmuşdu.
Fransanın Le Matin qəzetində əsər haqqında bir məqalədə o deyirdi: "Bir il boyunca Dante ilə yaşadım, yalnız onunla birlikdə onun Cəhənnəminin səkkiz dairəsini çəkdim. İlin sonunda fərqinə vardım ki, çəkdiyim Danteyə olan vizyonumu yaratsa da, gerçəklikdən çox uzaq idi. Və mən beləcə hər şeyə yenidən təbiətdən, öz modellərimdən başladım."
Kamil Nəsibov
Nəsibov Kamil Balədə oğlu — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı; Qarabağ müharibəsi şəhidi.
Həyatı
8 oktyabr 1946-cı ildə Laçın rayonunun Bozlu kəndində anadan olmuşdur. Mənşəcə kürddür. 1963-cü ildə orta məktəbi Minkənd kəndində bitirmiş və ordu sıralarına çağırılmışdır. Üç ildən sonra ordudan tərxis edilərək vətənə qayıtmış, 1973-cü ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutuna daxil olmuşdur.
Döyüşlərdə iştirakı
1992-ci ildə Laçın erməni silahlı dəstələrinin hücumlarına məruz qaldığı zaman Kamil könüllülərdan ibarət özünümüdafiə bölüyü yaratmış və özünün komandir olduğu 30 nəfərdən ibarət bu bölük Sadınlar, Malıbəyli, Xanallar, Suarası kəndlərinin müdafiəsində böyük rəşadət göstərmişdir.
1992-ci il 29 iyun tarixində Qonaqgörməz yüksəkliyi uğrunda gedən qanlı döyüşlərdən birində Kamil Nəsibov snayper gülləsidən ağır yaralanmış, döyüşçü dostları onu təhlükəsiz yerə çıxarmaq istəsələr də cəsur komandir etiraz edərək döyüş meydanını tərk etməmiş və nəticədə çoxlu qan itirmədən həlak olmuşdur.
Ailəsi
Kamil Nəsibov ailəli idi, dörd övladı var.
Milli Qəhrəman
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 5 fevral 1993-cü il tarixli 457 saylı fərmanı ilə Nəsibov Kamil Balədə oğluna ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adı verilmişdir.
Doğulduğu Bozlu kəndindəki Mədəniyyət evi Kamil Nəsibovun adını daşıyır.
Mingəçevir FK
Mingəçevir FK — və ya rəsmi adı ilə Mingəçevir Futbol Klubu. 2022-ci ildə yaranan, tarixən 1966-cı ildə təməli qoyulan Azərbaycan'nın Mingəçevir şəhərini təmsil edən klubdur. "Energetik" futbol klubunun varisidir.
Tarixi
Mingəçevirdə futbol 1966-cı illərdə artıq var idi. Həvəskar şəkildə "Ulduz" adlı klub fəaliyyət göstərirdi. 1966-cı ildə dünya kubokuna hazırlıq məqsədi ilə SSRİ gənclərindən ibarət yığma komanda Zaqafqaziyaya yoldaşlıq görüşlərini keçirmək məqsədiylə gəldi. Bu zaman Mingəçevir futbolçuları ciddi məşqlərə başladılar. SSRİ - Mingəçevir qarşılaşması 88-ci dəqiqədə Rafiq Kamalovun vurduğu qolla Mingəçevir klubunun qələbəsi ilə başa çatdı.
1966-cı ildə "Neftçi" klubunun SSRİ birinciliyinin bürünc medal qazanması ilə futbola maraq biraz daha artdı. Həmin il ilk yaranan klub isə Mingəçevir Tekstil Zavodunun himayəsində olan "Tekstilşik" olub. Bu komanda SSRİ kubokunda 2 dəfə çıxış edib. "Tekstilşik" klubundan əlavə, 1968-ci ildə, Mingəçevir Politexnik İnstitutunun nəznində yaranan yığma komanda, Azərbaycan kubokuna sahib çıxmışdır. Ondan 2 il sonra isə, Mingəçevirin başqa bir klubu, "İzolit" klubu, Azərbaycan kubokuna sahib çıxaraq, Mingəçevir futbol tarixinə düşmüşdür.
Qısa müddət sonra "Tekstilşik" klubunun adı azərbaycanca "Toxucu" adlandırılıb. 1969-cu ildə Nadir Qasımov məşqçi olaraq klubun başına keçib. 1980-ci ildə Bakının "Avtomobilçi" ("Avtomobilist") komandasının oynadığı "Spartak" stadionu əlindən alındığı üçün Mingəçevirə köçüb və o gündən klub Mingəçevir şəhərini təmsil etməyə başlayıb. "Avtomobilçi" SSRİ çempionatının II divizionunun IX zonasında Qafqaz komandaları ilə birgə mübarizə aparıb ki, burda "Kəpəz"lə keçirilən matçlar derbi ab-havasında baş tutub.Azərbaycan futbolunun tanınmış simalarında Anatoli Banişevski bu klubda forma geyinmişdir. 1989-cu ildə bu komanda dağıldı
1990-cı ildə Mingəçevirdə "Kür" adlı komanda yaradılır və bu komanda 2 il sonra keçirilən Azərbaycanın ilk müstəqil çempionatında iştirak edir. Karyerasına "Avtomobilçi"də başlamış Azərbaycan Millisinin sabiq müdafiəçisi Ramiz Məmmədov, Mehman Baxışov kimi futbolçuların sayəsində "Kür" 26 klubun mübarizə apardığı ilk ildəcə 7-ci yeri tutur, eləcə də komanda ölkə kubokunun finalına vəsiqə qazanır. Ancaq 1992-ci il avqustun 30-da Bakının "İnşaatçı" komandasına əlavə vaxtda buraxdığı qol hesabına uduzur
1995/96 mövsümündə isə hazırda Qarabağ Futbol Klubunun məşqçisi Qurban Qurbanovun da yolu "Kür-Nur"dan keçir və burda 4 qola imza atır.
1997/98 mövsümü başa çatdıqdan sonra komanda maliyyə problemləri ucbatından dağılır.
1991-ci ildə "Kür"ün baş məşqçisi olmuş Ənvər Nəsibovun rəhbərliyi altında Mingəçevirdə "Ulduz" komandası yaradılır və həvəskarlar arasında keçirilən ölkə birinciliyinə qatılır.
1999 və 2000-ci illərdə bu komanda ardıcıl 2 dəfə Azərbaycan çempionu olur, 1 dəfə isə kuboku qazanır
2005 illərində Azərenerji" şirkəti məcburən Mingəçevirdə yeni klub yaratmalı olur — "Energetik". Bu komanda I dəstədən mübarizəyə qoşulur və 8 klubun iştirak etdiyi ilk mövsümdə 4-cü yeri tutur. Növbəti mövsüm isə "Energetik" 2-ci pilləni tutur və AMMK (indiki AZAL) ilə birgə elitada iştirak etmək hüququ qazanır. Təbii ki, "Azərenerji" rəhbərliyi" qısa müddətdə bunu gözləmirdi.
2018-ci ildə "Energetik" klubunun büdcəsinə dəstək olan, sponsorluq edən "AzərEnerji" ASC kluba sponsorluqdan imtina etdi. Bunun nəticəsində klubda ciddi maliyyə problemləri yarandı.
2019-cu illərdə isə kluba sponsorluq edən "Azenco" kluba göstərdiyi maliyyə dəstəyini çəkdi. Bu da öz növbəsində klubun fəaliyyətini dayandırma ehtimalını yenidən gündəmə gətidi.
2021/2022 illərində klub Region Liqasından I Divizion'a yüksəlib. Maliyyə dəstəyi səbəbi ilə klub "Energetik"adlanırdı. Lakin 2018-ci ildən etibarən AzərEnerji" ASC -nin sponsorluqdan imtina etməsi, klubun adının dəyişdirilməsi ilə nəticələndi. 2022-ci il 19 may tarixində I Divizonda çıxışa hazırlıq məqsədi ilə stadionun təmirinə start verildi.
2022/2023 mövsümündə klub gözlənilən qədər yaxşı oyun nümayiş etdirmədi. Belə ki, klubun büdcə problemləri yenidən özünü büruzə verdi. Həmçinin meydanın kələ-kötür olması səbəbiylə, futbolçuların top idarəsi nə qədər yaxşı olursa olsun, bu oyun zamanı özünü mənfi tərəfdən göstərirdi. Sponsorun olmaması gəlirin azalması ilə nəticəndi, bunun nəticəsində klubdan güclü oyunçular ayrıldı. Həmin ilin mart ayının 25-i baş məşqçi kimi gələn Şəhruz Mustafayev öz qərarı ilə istefa verdi. Mövsüm sonuna qədər onun yerinə köməkçi məşçi olan Sönməz Quliyev keçdi. 2023/2024 illəri məqsədi olaraq 12, 13, 16 və 17 yaş qrupları üzrə komandaların qurulması hədəfləndiyi açıqladı. Artıq qış fasiləsindən sonra, Ruslan Həmidov'un təşəbbüsü ilə U16, U17 yaş qrupları üzrə komanda yaradıldı. 26 aprel tarixində Ruslan Həmidov AFFA-ya müraciət edərək, Mingəçevir klubunun Azərbaycan Premyer Liqasına vəsiqə əldə etməsini istədi.
Kür Mingəçevir
Kür Mingəçevir klubunun loqosu dairə şəkildədir. qara fon arxasında klubun adı, təmsil etdiyi şəhər yazılmışdır. Loqonun ortasında bir dəniz və bulud təsfirinə yer verilmişdir. Loqo Kür Mingəçevir klubunun fəaliyyət illəri (1990-1993) ərzində istiadə olunmuşdur.
Kür Nur
Bu loqo ənənəvi dairə formasından biraz daha fərqlidir. Düzbucaqlı şəklində olan loqonun üst tərəfində bayraq təsvir olunmuşdur. Sol tərəfdən aşağı doğru "Kür", sağ tərəfdən aşağı doğru "Nur" sözü oxunur. Narıncı fon arxasında isə, sol tərəfdə "F" hərfi, sağ tərəfdə isə "K" hərfini görmək mümündür ki, buda "futbol kl ubu" sözünün qısaltılmış formasıdır.Bu loqoda öz növbəsində klubun fəaliyyətdə olduğu dövrlərdə (1993-1998) istifadə olunmuşdur.
Energetik Mingəçevir
Energetik Mingəçevir klubunun ilk loqosu elə təmsil etdiyi şəhər olan Mingəçevirin gerbinə bənzəməsi ilə daha çox seçilir. Loqo düzbucaqlı formadadır. 2 rəngdən ibarət olan loqonun sol üst küncündə SESin şəkli yer almışdır. Sağ alt küncündə isə, balıq təsviri vardır. Mingəçevir həmçinin balıq sahəsində də inkişaf etmiş şəhərdir. Loqonun üst tərəfində "Energetik" yazısı var. Həmçinin sağ küncdə "futbol klubu" ifadəsinin qısaltdılmış forması olan "FK" sözü vardır. Sol altda isə klubun təmsil etdiyi şəhər və klubun yaranma tarixi olan 1966-cı il yazılmışdır.
5 oktyabr 2015-cc ildə rəsmi sosial şəbəkə səhifələrində azerkeşlərə təqdim etdi. Buda öz növbəsində azerkeşlər tərəfdən çox bəyənildi. Yeni loqo dairə formasında idi. Sol və sağ tərəflərində futbol topları vardı. Halqanın üstündə klubun adına yer verilmişdir. Göy qırmızı və yaşıl fon üstündə sarı rəngdə lampa şəklinə yer verilmişdir. Buda klubun adının bir növ izzahı idi. Aşağı tərəfdə isə "Energetik" klubunun yaranma tarixi qeyd olunmuşdur.
3 iyul 2020 tarixində isə klub yenidən loqo dəyişikliyi etmək qərarına gəldi. Yeni loqo mavi rəngdə idi. Üst tərəfində klubun adı, alt tərəfində isə "Mingəçevir" yazılmışdır. Sol tərəfdə "F" hərfi, sağ tərəfində isə "K" hərfinə yer verilmişdir. Ortasında göy-ağ rəngdə qalxan şəkli var idi. Qalxanın üstündə isə elektrik qülləsi təsviri var. Qüllənin altında isə "Energetik" klubunun yaranma ili yazılmışdır.
2022/2023 sezonlarında klub 1-ci Diviziona yeni ad və loqo ilə şıçıxış etməyə başladı. Loqonun mərkəzində su anbarının şəkili ilə birlikdə, Mingəçevir'də yer alan Bozdağ silsiləsi'nin şəkilinədə yer verib
Uğurları
Rekord — 2022/23 sezonlarında Mingəçevir ilk oyun zamanı 3,200 izləyici ilə 5 mövsümün rekordunu yeniləyib
Aşağıda Azərbaycan Liqasında 1992 ilindən 2023-cü ilə qədər olan uğurları qeyd olunmuşdur
Stadionu
220x124px|thumb|right|alt=Mingəçevir FK — Zaqatala oyunundan bir görüntü|Yaşar Məmmədzadə adına Mingəçevir şəhər stadionu Yaşar Məmmədzadə adına Mingəçevir şəhər stadionu. 5.000 nəfərlik tutuma malikdir
== Oyunçular ==
Klubdan ayrılan futbolçular
İnterAz TV
International Azerbaijan Television və ya qısaca İnterAz — 2002-ci ildə Rusiyada yayıma başlayan, Rusiyanın ilk azərbaycandilli televiziya kanalıdır.
Tarixçə
İnterAz 2002-ci ildən yayımlanıb və Rusiya ərazisində Azərbaycan dilində yayımlanan ilk telekanaldır. Telekanal 2007–ci ildə Rusiya Federal Vergi Xidmətinin rayonlararası müfəttişliyində qeydiyyata alınıb, eləcə də kütləvi kommunikasiyalar və mədəni irsin mühafizəsi sahəsində qanunvericiliyə nəzarət Federal Xidmətindən teleproqramların hazırlanmasına dair ЭЛ № ФС 77–22625 şəhadətnaməsini alıb.
Telekanal Azərbaycan və rus dillərində proqramlar yayımlayır. Rusiyanın aparıcı telekanalları ilə yaxın əlaqəyə malikdir. Telekanalın baş ofisi Moskvada yerləşir. Bakıda isə rəsmi nümayəndəliyi fəaliyyət göstərir.
2001-ci ildən İnterAz televiziyasına rəhbərlik etmiş jurnalist Saleh Xudiyev 2016-cı ildə Bakıda vəfat edib.
2001-2007-ci illərdə "İnterAz" televiziyasının vitse-prezidenti Vasif Babayev olub.
2016 və 2017-ci ildə bir neçə dəfə İnteraz TV-nin fəaliyyətində problemlər yaranıb, televiziyanın Azerspace peykində yayımı dayandırılıb.
2017-ci ilin oktyabrında Azərbaycan Respublikası Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsi aparılmış monitorinqlər zamanı "İnteraz" Televiziyasında ölkədəki dini duruma mənfi təsir göstərə biləcək məqamlar aşkar olunduğu və bu barədə həmin televiziyaya Dövlət Komitəsinin mövqeyinin bildirildiyini açıqlayıb.
Kanalın 2013-cü ildən fəaliyyətə başlayan "interaztv.com" xəbər portalının domeni 2021-ci ilin iyununda ABŞ Hökuməti tərəfindən 18 U.S.C. §§ 981, 982 və 50 U.S.C. 1701-1705 Sənaye və Təhlükəsizlik Bürosu, İxracın Mühafizəsi İdarəsi və Federal Təhqiqat Bürosu tərəfindən hüquq-mühafizə tədbirləri çərçivəsində bloklanıb.
2023-cü ilin yanvarında Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Bakıda “İnteraz” TV-nin ofisində xüsusi əməliyyat keçirib. Əməliyyat tədbirləri nəticəsində “SalamNews" İnformasiya Agentliyinin və “İnterAz” televiziyasının rəhbəri “Hacı Mətləb” kimi tanınan Mətləb Bağırov da saxlanılıb. Bunun ardınca bir sıra Azərbaycan media orqanlarında kanalı tənqid edən materiallar yayımlanıb.
Cənubi Asiya ölkələrinin siyahısı
Cənubi Asiya ölkələrinin siyahısı — Region Himalay dağları ndan cənubda və Hind okeanı ndakı adalarda yerləşən ölkələrdən ibarətdir. Əfqanıstan, Banqladeş, Butan, Maldiv, Nepal, Hindistan, Pakistan və Şri-Lanka nın mövcud əraziləri Cənubi Asiyanı təşkil edir.; Cənubi Asiya Regional Əməkdaşlıq Təşkilatı 1985-ci ildə yaradılan və Cənubi Asiyadan olan bütün 8 ölkəni əhatə edən iqtisadi əməkdaşlıq təşkilatıdır.
Cənubi Asiya 5.1 milyon km2 (1.9 milyon m3) ərazini əhatə edir. Bu isə Asiya qitəsi nin 11.51 faizi, dünya torpaq sahəsinin isə 3.4 faizi deməkdir. Cənubi Asiyanın əhalisi təxminən 1,749 milyard yəni dünya əhalisinin təxminən dörddə biri deməkdir. Cənubi Asiya həmçinin dünyanın ən sıx əhalisi olan və ən sıx məskunlaşılan coğrafi bölgədir. Ümumiyyətlə, bu region Asiya əhalisinin təxminən 39.49 faizini (dünyanın əhalisinin 24 faizdən çoxunu) təşkil edir və geniş əhali qrupuna malikdir.
Bölgədə 600 milyon müsəlman,   35 milyon xristian və 25 milyon buddist yaşayır.
Stokesia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
1994-cü il futbol üzrə dünya çempionatının final oyunu
İlk dəfə olaraq dünya çempionatları tarixində final oyunu qolsuz bərabərliklə bitmiş və qalib oyun sonrası penaltilərə müəyyən edilmişdi. Penaltilərdə 3:2 hesabı ilə qalib gələn Braziliya yığması 4-cü dəfə dünya çempionu oldular. Qalibiyyəti onlar 1 mayda dünyasını dəyişmiş məşhur Formula 1 pilotu Ayrton Sennaya həsr etmişdilər.
Msxeta
Mtsxeta – Gürcüstanda şəhər, Araqvi çayının Kürə tökülən yerdə yerləşir.
German Henrix Qossen
German Henrix Qossen —Almaniya iqtisadçısı.
Fəaliyyəti
Avstriya məktəbinin əsas ideyalarının formalaşmasında XIX əsrin əvvəllərində yaşamış istedadlı alman iqtisadçısı German Henrix Qossenin çox mühüm rolu olmuşdur. Onun 1854-cü ildə çapdan çıxmış "İctimai mübadilə qanunlarının və insan fəaliyyətinin buradan irəli gələn qaydalarının inkişafı" haqqında əsərində məhsulun "son faydalığı" haqqında iki mühüm prinsip əks olunmuşdur ki, onlar da müasir iqtisad elmində Qossenin I və II qanunları adlanır. I qanuna görə subyektin sərəncamında olan nemətin kəmiyyəti artdıqca onun hər bir əlavə vahidinin son faydalığı da aşağı düşür, həmin sərvətlə təmin olunma həddindən artıq olduqda isə (son həddə çatdıqda) faydalıq sıfra çatır. Qossenin II qanununda göstərilir ki, istehlakın (tələbin) optimal quruluşu bütün əldə edilə bilən nemətlərin faydalığının tarazlığı şəraitində mümkün olur.
Qossenin fikrincə, konkret tələbatı ödəyən məhsulun kəmiyyətcə hər bir artımı özündən əvvəlki "nüsxəyə" nisbətən daha az faydalıdır. İqtisadi resursların məhdudluğu şəraitində isə insanın ən vacib tələbatının ödənilməsinə xidmət edən "məhsulun son nüsxəsi" vardır. Buradan isə belə bir nəticə çıxarılır ki, məhsulun qiyməti fərdin tələbatını ödəmək üçün vacib olan "son nüsxənin" faydası ilə ölçülür, deməli, əmtəənin dəyəri onun son faydalığı ilə müəyyən olunur.
Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, Qossenin qanunları nəinki marjinalizmin Avstriya məktəbinin, eləcə də onun sonrakı iqtisadi məktəb və cərəyanların makroiqtisadi nəzəriyyəsində geniş istifadə olunmuşlar.
Ceyms Arçene
Ceyms Arçene — ABŞ-də cinayətə görə ölüm cəzasına məhkum edilmiş ən gənc şəxs.
Çerokilər milliyyətindən olan Arçena, ABŞ federal hökumətinin əmri ilə Arkanzasın Fort-Smit şəhərində, 13 il əvvəl, 10 yaşında olarkən törədilən soyğunçuluq və qətldə iştirak etdiyi üçün asılmışdır.
1872-ci ildə Çerokilərin böyüsü hesab edilən Uilyam Perşmil, bir mağazada alış-veriş edən İsveç vətəndaşı Feygel gördü və onun diqqətini çəkdi. Fort Gibsona tərəf gedəndə və qaladan təxminən iki mil aralıda olanlar onu təqib etdilər. Onu qarət etmək istəyərək kəllə-başını daşla əzmədən əvvəl Feygelə 6 dəfə atəş açdılar. Arçene və Perşmil Feigelin cəsədindən ayaqqabılarını çıxardılar və 25 sent (müasir məzənnə ilə 4.92 dollar) pul götürdülər.
Arçene tutuldu, qurbanının soyulması və öldürülməsində günahlandırıldı, ancaq 23 yaşında həbs olunaraq edam olunana qədər qaçdı və tutuldu. O və Perşmel, nəticədə məsuliyyətə cəlb edildi, cinayətləri on ildən çoxdur ki, açılmamış qaldı.
XX əsrdə uşaqlardan bəziləri cinayət etsələrdə, amma cəzaları Ceyms qədər ağır deyildi.
İstifadəçi interfeysi
İstifadəçi interfeysi —İsifadəçi interfeysi proqramın qrafik tərtibatıdır. İnsanlar və kompüterlər arasında əlaqə yaradır. UI dizayneri istifadəçi məmnunluğuna diqqət yetirməlidir. Müştərilərin ehtiyaclarını və fərqində olmasalar belə daha asan istifadə edə biləcəkləri dizaynları araşdırmaq, tapmaq və uyğunlaşdırmaq istifadəçi interfeysi dizayneri olan UI dizayn mütəxəssisinin məsuliyyəti olmalıdır. Sektordakı rəqiblərdən başlamaq və daha əvvəl görülən işləri araşdırmaq burada ən əsas başlanğıc nöqtəsidir. UI dizaynerləri proqramın istifadəçi interfeysinin görünüşünü və hissini yaradırlar.
Kor qanun (film, 1983)
Kor qanun — hind filmi.
İstifadəçi interfeysi
İstifadəçi interfeysi əsasən iki formada olur.
Kor qanun (film, 1983)
Haqqında
Vicay Kumar faciəli keçmişlə yaşayan cavan insandır. Uşaqlıqda o bacısının üzərində zorakılığın və öz atasının qətlinin şahidi olub. Ona görə Vicay üç quldurdan qisasını alır. Onun ikinci bacısı Durqa polisdə xidmət edir və Vicaya ədaləti öz əlləriylə bərpa etməsinə icazə vermək istəmir.
Yan Nissar qaçaqmalçının qətli üçün müddəti gedib həbsxanadan çıxır. O aşkar edir ki, insan, hansının ki, qətli üçün o ittiham edilmişdi, əslində sağdır. Ədalətin axtarışları Yanın Vicaya və Durqanın talelərini itələyir. Sonda Vicay düşmənlərindan ata və bacısının qisasını alır.
İstifadəçi interfeysi
İnformasiya komponentləri məlumatı istifadəçiyə çatdırmaq üçün istifadə olunur. Video və ya təlimatın altındakı irəliləyiş çubuğu məlumat komponentinin nümunəsidir.
== Ədəbiyyat ==
Mefona (peyk)
Mefona — Saturnun çox kiçik peyklərindən biri. Orbiti Saturnun Mimas və Enkelad peyklərinin orbitləri arasında yerləşir.
Kəşf və adlandırma
thumbnail|left|Peykin kəşfinə səbəb olmuş şəkil (1 iyun 2004) Peyk ilk dəfə Kassini komandası tərəfindən müşahidə olunmuş və müvəqqəti olaraq S/2004 S 1 adı verilmişdir. Daha sonra peyk Saturn XXXII adlandırılmışdır. "Kassini" aparatı iki dəfə peykə yaxınlaşmışdır. 2012-ci ilin 20 mayında peykin 1.900 km yaxınlığına çataraq şəklini çəkmişdir.
Mefona adı 21 yanvar 2005-ci ildə Beynəlxalq Astronomiya İttifaqı tərəfindən tövsiyə olunmuş, 2006-cı ildə keçirilmiş iclasda təsdiq olunmuşdur. Yunan mifologiyasında Mefona yeddi alkioniddən biridir.
Xarakteristikası
2012-ci ilin may ayında Saturnun orbitində fəaliyyət göstərən "Kassini" aparatı ilk olaraq Mefonaya yaxınlaşaraq onun şəkillərini çəkmişdir. Çəkilən şəkillərdə peykin səthinin detalları yaxşı ayırd edilə bilinməmişdir. Aparatın köməyi ilə peykin yumurtaşəkilli olduğu, çox hamar və kratersiz səthə malik olduğu məlum olmuşdur. Saturnun digər peykləri olan Pallena və Eqeon peyklərinin də belə hamar səthə malik olduğu ehtimal edilir. Mefonaya ən yaxın peyk Mimasdır. Digər kiçik peyklərin çoxunda olduğu kimi Mefona da kürə formasında deyil.
Mefonanın radiusu 1,6 km, çəkisi təxminən 9×1012 kq-dır.
Kamerlenqo
Kamerlenqo — Vatikanda Papa sarayında rəsmi rütbə.
Son gecə (mahnı)
Son gecə — bəstəkar Cavanşir Quliyevin mahnısı.
Haqqında
Mahnının bəstəkarı, aranjimanı, səs yazılışı və masterinqi Cavanşir Quliyevə aiddir. Mahnının sözləri şair Piruz Dilənçinin "Son görüş" adlı şeiridir. Mahnının ilk ifaçısı Xalq Artisti Aygün Kazımovadır. Aygün Kazımova mahnını 1995-ci ilin may ayının 16-da təqdim etmişdir. Mahnıya çəkilmiş klip Azərbaycan Dövlət Televiziyası Ədəbi Dram Verilişləri Baş Redaksiyasına məxsusdur. Klip 16 may 1995-ci il tarixində Azərbaycan Dövlət Televiziyası tərəfindən şair Piruz Dilənçinin doğum günü münasibətilə hazırlanmış “Nəğməli sətirlər” adlı bədii veriliş üçün çəkilmişdir. Mahnıya klip Nargin Adasında çəkilmişdir. Mahnıya klip iki versiyada təqdim edilmişdir. Kliplərin birində şair Piruz Dilənçi rol almışdır. Aygün Kazımova mahnını 2002-ci ildə bəstəkar Cavanşir Quliyev ilə duet şəklində ifa etmişdir.
Damcı
thumb|250px|Krandan gələn damcı
Havada rütubət
Havanın rütubəti dedikdə atmosferdə su buxarının miqdarı nəzərdə tutulur. Havanın rütubəti çox sürətlə dəyişməsi ilə səciyyələnib, ərazinin fiziki-coğrafi şəraitindən, fəsildən və başqa amillərdən asılıdır. Hava su buxarı ilə nə qədər doymuş olursa, deməli temperatur da bir o qədər yüksək olur.
Xarici keçidlər
Atmosferdə su
Rele
thumb|right|250px|Avtomatlaşdırılmış kiçik rele. Qapağı çıxardırılıb.
Rele — elektriklə işləyən çevirmə cihazı. Bir çox relelər elektromaqnitdən istifadə etməklə mexaniki olaraq mexanizmi dəyişirlər. Relelər adətən bir çox əməliyyatları cəmi bir siqnalla idarə etmək, eləcə də bir çox əməliyyatları aşağı güclü siqnallar vasitəsilə idarə etmək üçün istifadə olunurlar. İlk relelər uzunməsafəli teleqraf xətlərində bir yerdən gələn siqnalın digər istiqamətə yönəldilməsi üçün təkrar olunması məqsədi ilə istifadə olunurdular. Relelər telefon mübadiləsi və ilk kompüter nəsillərində məntiqi əməliyyatları aparmaq üçün istifadə olunurdular.
Tarixi
1809-cu ildə Samuel Tomas von Sömmerrinq elektrokimyəvi teleqrafın tərkib hissəsi kimi elektrolit releni layihələndirdi. Amerikan alim Yozef Henrinin və ingilis ixtiraçı Edvard Davinin də relelərin kəşfi istiqamətində fəaliyyətləri olub.
İndi rele adlandırdığımız sadə qurğu 1840-cı ildə Samuel Morsenin teleqraf patentinə daxil edilib. "Rele" sözünə texniki ədəbiyyatlarda 1860-cı ildən rast gəlinir.
Rele mühafizəsi
Rele mühafizəsi qurğuları aşağıdakı tələblərə cavab verməlidir:
Selektivlik
Selektivlik dedikdə, rele mühafizəsinin seçicilik qabiliyyəti nəzərdə tutulur. Yəni rele mühafizəsinin təsiri elə olmalıdır ki, qısa qapanma zamanı yalnız sistemin zədələnmış hissəsi açılsın.
Rele mühafizəsi qurğusunun yalnız zədələnmiş sahədə təsir etdiyi halda həmin mühafizə mütləq selektivliyinə malikdir. Mütləq selektivlikli mühafizə başqa sahələrin mühafizəsini ehtiyatlandırmır.
Rəqəmli texnikanın köməyi ilə selektivliyi təmin etmək üçün əsasən aşağıdakı üsullardan istifadə edilir.
a)Zamana görə
b)Cərəyana görə
Zamana görə selektivliyi əsasən iki formada asılı olmayan dözmə müddətli və əks asılı dözmə müddətli yerinə yetirmək olar.
Əks asılı dözmə müddətli MCM-ni yerinə yetirən zaman ∆Т selektivlik intervalı cərəyanların maksimum qiymətlərinə əsasən sazlanır və bu zaman eyni əyridən istifadə etmək lazımdır ki, kəsişmə olmasın. Mühafizənin işləmə cərəyanları IsA > IsB > IsC kimi götürülür. Qeyd edək ki, əks asılı dedikdə burada cərəyanın qiymətinin artması ilə işləmə müddətinin azalması nəzərdə tutulur.
Cərəyana görə selektivlik qısaqapanma cərəyanının məsafədən asılı olaraq dəyişməsinə əsaslanır. Mühafizənin işləmə cərəyanı mühafizə olunan zonanın q.q-ma cərəyanının minimal qiymətindən kiçik zona xaricindəki q.q-ma cərəyanının maksimal qiymətindən böyük götürülür. Ancaq qeyd edək ki, bəzən selektivliyi bu formada təmin etmək çətin olur, çünki qonşu zonaların q.q-ma cərəyanları o qədər də fərqlənmirlər bu hala xüsusən orta gərginliklərdə rast gəlinir. Lakin mühafizənin selektivliyi çox sadə əldə olunur, cəldir(ani) və ucuz başa gəlir.
İki tərəfdən bəslənən xətlərdə q.q-ma baş verdikdə selektivliyi təmin etmək məqsədilə istiqamətli MCM tətbiq edilir. İstiqaməti təyin etmək üçün releyə həm cərəyanın və həm də gərginliyin sinusoidası daxil edilməlidir.
Mühafizə relesi bu halda cərəyan və gərginliyin arasındakı bucğa əsasən q.q- cərəyanının şindən xətdə doğru və yaxus əksinə olduğunu təyin edəcəkdir.
İstiqamətli cərəyan mühafizəsinin tətbiqi: 1-ci xəttdə baş verən q.q-ma zamanı yalnız D1-in mühafizəsi zədələnməni aşkar edir. D2-nin mühafizəsi şindən xətdə doğru olduğu üçün zədələnməni aşkar etmir. Şində baş verən zədələnmə zamanı isə heç biri işləmir. Bu halda şinin mühafizəsi işləməlidir.
Bu mühafizə sadə başa gəlir və çox hallarda digər mühafizələr ilə birlikdə tətbiq edilir. Lakin mühafizəni qurmaq üçün gərginlik transformatoruna ehtiyac var.
Cəld təsiretmə
Elektrik avadanlıqların qısa qapanma cərəyanın termiki təsirindən sıradan çıxmasının qarşısını almaq və elektroenergetika sisteminin dayanıqlığının saxlanılması üçün zədələnmiş element şəbəkədən mümkün qədər tez açılmalıdır. Bu isə o deməkdir ki, rele mühafizəsi qurğusu cəld təsir etməlidir. Rele mühafizəsi qurğusunun işə düşmə vaxtı aşağıdakı düstur əsasında təyin edilir:
tmüh.iş=td.m.+ taç
burada td.m. – mühafizənin dözmə müddəti
taç – açarın açma vaxtı
Müasir mühafizələr üçün tmüh.iş=0.04–0.1 san.
Həssaslıq
Rele mühafizəsi öz təsir zonasında bütün hallarda zədələnmiş elementi hiss edərək onu şəbəkədən açmalıdır. Bu o deməkdir ki, rele mühafizəsi qurğusu həssas olmalıdır.
Rele mühafizəsinin həssaslığı həssaslıq əmsalı ilə xarakterizə olunur.
Kh=Iqq/Iiş
burada Iq.q. – qısa qapanma cərəyanıdır
Iiş – rele mühafizəsinin minimal işləmə cərəyanıdır.
Kh=Iqq.min/Iiş
Burada — Iqq.min qısa qapanma cərəyanın minimum qiymətidir.
Çox hallarda həmin cərəyan iki fazalı qısa qapanma zamanı yaranan cərəyana bərabər götürülür:
Kh=Iqq.min/I(2)qq
Hesablamalar zamanı I(2)qq=0.87I(3)qq.max qəbul olunur.
Mühafizənin həssaslıq əmsalı adətən 1,5-dən böyük olmalıdır.
Kh.min=Iqq.min/Iiş≥1.5
Ehtiyat mühafizələr üçün Kh.min=≥1.2
Qeyd etmək lazımdır ki, bəzi hallarda yüksək həssaslığa malik olan mühafizələr zədələnməmiş elementlərinin qeyri-selektiv açılmalarına səbəb olur.
Etibarlılıq
Rele mühafizəsi qurğuları sistemdə baş verən qısa qapanmalar zamanı etibarlı işləmələdir, yəni heç vaxt texniki nasazlığı səbəbindən imtina etməməlidir. Mühafizənin etibarsız olması selektivliyin pozulmasına gətirib çıxarır. Belə ki, Şək.1.1-də göstərilmiş sxemində RM3 mühafizəsinin açarının texniki qüsuru səbəbindən açılmaması RM2 mühafizəsinin işə düşməsi ilə nəticələnəcək. Bu da X1 xəttinin qeyri-selektiv açılmasına səbəb olacaq.
Relelərin təsnifatı
1. Təsir prinsipinə görə:
a) Elektromaqnit
b) İnduksion
c) Maqnitelektrik və s. releləri
2. Rele tərəfindən reaksiya verilən parametrlərinə görə:
a)Cərəyan
b)Gərginlik
c) Gücalt=Birinci tərəf releləri|thumb|Birinci tərəf relelərid)Müqavimət və s. releləri.
3. Nəzarət edilən parametrlərinin azalmasına və ya artmasına reaksiyasına görə:
a)Maksimal relelər parametrin artmasına reaksiya verib, işə düşür.
b)Minimal relelər parametrin azalmasına reaksiya verib, işə düşür.
4. Sxemə qoşulmasına görə:
a) Birinci tərəf releləri. Mühafizə dövrəsinə birbaşa, yəni ölçü transformatorları olmadan, qoşulur. alt=İkinci tərəf releləri|thumb|İkinci tərəf releləri b) İkinci tərəf releləri. Mühafizə dövrəsinə ölçü transformatorları vasitəsilə qoşulur.
5. Təyinatına görə:
b) Köməkçi relelər. Əsas relelərin çıxışındakı siqnallardan işə düşüb, müxtəlif köməkçi funksiyalarını yerinə yetirir. Məsələn, zaman relesi (KT) rele mühafizəsinin selektivliyini təmin etmək üçün tələb olunan dözmə müddətini yaradır.
Siqnal relesi (KH) əsas relenin işə düşməsindən xəbər verir (səslə və ya işıqla).
6. Cərəyanın növündən asılı olaraq:
a) Sabit cərəyan releləri
b) Dəyişən cərəyan releləri
7. Açara təsir vasitəsinə görə:
a)Birbaşa təsir edən relelər. Bu relelər birbaşa olaraq açarın açma dolağına impulsun göndərilməsini təmin edirlər. alt=Dolayı təsir edən relelər|thumb|Dolayı təsir edən relelər b)Dolayı təsir edən relelər. Bu relelər öz köməkçi kontaktlarını qapayaraq açarın açma dolağına əlavə enerji mənbəyinin qoşulmasını təmin edirlər.
8. Element bazasına görə:
a)Elektromexaniki relelər. Bu relelərdə mexaniki kontaktların qapanması dolağda axan cərəyanın yaratdığı maqnit sahəsinin təsirindən baş verir.
b) Yarımkeçirici relelər. Bu relelərdə hərəkət edən hissələr olmur. Həmin relelər inteqral mikrosxemlər əsasında yerinə yetirilir.
Azərbaycanda məhkəmə islahatı (1866)
Azərbaycanda 1866-cı il məhkəmə islahatı — XIX əsrin 60–70-ci illərində Çar Rusiyası tərəfindən Azərbaycanda keçirilən burjua islahatlarından biri.
Məhkəmə islahatının keçirilməsi zərurəti
İqtisadi inkişafın və 50-ci illərin sonu – 60-cı illərin əvvəllərindəki şəraitin təsiri altında öz obyektiv sosial-iqtisadi məzmununa görə burjua xarakterli məhkəmə islahatına başlamağa məcbur oldu. 1864-cü il noyabrın 20-də II Aleksandr hakim senata fərman imzaladı. Bu fərmana ―1864-cü il 20 noyabr məhkəmə nizamnamələri adı altında birləşdirilmiş məhkəmə təsisatları, cinayət məcəlləsi, mülki məcəllə və andçı hakimlər tərəfindən qoyulan cəzalar haqqında nizamnamə əlavə edilmişdi.
Rele
Relelərin təsnifatı
c) Mikroprosessor releləri. Mikrokontrollerlər əsasında qurulmuş bu kiçik qabaritli və az miqdarda güc tələb edən relelərdə kontakt sistemi olmur.
Moldova bayrağı
Moldovanın bayrağı, üzərində dövlət gerbi həkk olunmuş 3 bərabər şaquli zolaqdan ibarətdir: mavi, sarı və qırmızı. Bayrağın eninin uzunluğuna nisbəti 1:2-dir. 1994-cü ildə Moldovada dövlət bayrağı haqqında qanun qəbul edilib. Moldovanın bayrağı öndən və arxadan müxtəlif formada görünür. Belə ki, bayraqdakı gerb yalnız ön hissədə həkk olunub. Moldovanın üçrəngli bayrağı Moldova dövlətçiliyinin keçmişini, indiki zamanını və gələcəyini, eyni zamanda ölkədə yaşayan vətəndaşların bərabərhüquqlu olmasını, dostluğunu və həmrəyliyini tərənnüm edir.
Qurbantəpə (Cəbrayıl)
Qurbantəpə — Azərbaycan Respublikasının Cəbrayıl rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.
Azərbaycanda məhkəmə islahatı (1866)
Məhkəmə islahatının keçirilməsi zərurəti
Məhkəmə islahatı silki məhkəmələri bütün silklər üçün ümumi olan məhkəmələrlə əvəz etdi, andlılar məhkəməsi, vəkillər korpusu yaratdı, məhkəmə instansiyaların sayını azaltdı. Bu islahat formal olaraq məhkəmə quruculuğu və məhkəmə icrası, məhkəmə hakimiyyətinin qanunverici və icraedici hakimiyyətlərdən ayrılması, məhkəmə prosesinin aşkarlığı, hakimlərin müstəqilliyi və onların bütün işləri öz daxili inamlarına müvafiq surətdə həll etmək hüququ, cinayət işlərinin əskəriyyətinin andlı iclasçılarının iştirakı ilə baxılması və s. burjua-demokratik prinsiplərini bəyan etdi.
1864-cü il məhkəmə islahatı məlum dərəcədə müsbət əhəmiyyətə malik idi. Bununla bərabər, hakim təbəqə tərəfindən, mütləqiyyət quruluşu şəraitində keçirilmiş bu islahat da yarımçıq idi. Onun qeyri-ardıcıllığı, ilk növbədə, dövlət cinayətlərinin andlılar məhkəməsinin ixtiyarından alınmasında təzahür etdi. Bu cinayətlərə baxılması silki nümayəndələrin iştirakı ilə ancaq məhkəmə palatalarına etibar edilirdi. Belə ki, mürtəce zadəganların fikrincə, andlılar məhkəməsi çar hökumətini arzuolunmaz hökmlərdən hifz edə bilməzdi. İmtiyazlı silk namüyəndələrini (quberniya zadəganlarının başçısı, yerli məhkəmə dairəsinin yerləşdiyi qəzanın zadəgan başçılarından biri şəhər rəisləri və kətxudaların hərəsindən bir nəfər) iştirak etdikləri məhkəmə, hakim təbəqənin mənafeyini müdafiə edən etibarlı silah olmalı idi.
Burjua məhkəmə quruculuğu və məhkəmə icrasının əsaslarını tətbiq etmiş 1864-cü il məhkəmə islahatı təhkimçilik münasibətlərinin kəndliləri üçün volost məhkəməsi, ruhanilər üçün xüsusi məhkəmə, çar məmurlarının vəzifə cinayətlərinə baxmağın xüsusi qaydası, vəzifəli şəxslərin məhkəməyə verilməsini güzəştli qaydaları və s. qalıqlarını qoruyub saxladı.
Pambıqçı Bərdə FK
Pambıqçı FK — və ya rəsmi adı ilə Pambıqçı Futbol Klubu. Azərbaycanın Bərdə şəhərini təmsil etmiş futbol klubudur. 1981-ci ildə Rüstəm Səfərəliyevin təşəbbüsü ilə yaradılmış, 1997-ci ildə isə büdcənin zəifləməsi səbəbi ilə fəaliyyətini dayandırmışdır.
Azərbaycanda məhkəmə islahatı (1866)
Məhkəmə islahatının keçirilməsi zərurəti
1864-cü il məhkəmə islahatının yarımçıqlığı Rusiyanın digər milli ucqarlarında olduğu kimi, onun Azərbaycanda da həyata keçirilməsi zamanı özünü xüsusən parlaq şəkildə göstərdi. Çarizm bu bölgələrdə feodal hüquqi təsisatlarını qoruyub saxlayırdı.
Pambıqçı Bərdə FK
Tarixi
1978-ci ildə stadionun bünövrəsi qoyulmuşdur. Hansı ki, Azərbaycanın gələckdə var olacaq güclü klubların birinin başlanğıcı idi bu stadion. 1980-ci ildə isə artıq "Pambıqçı" klubu yarışlarda iştirak etməyə başladı. 1992-ci ildən isə Azərbaycan çempionatlarında iştirak etməyə başlayan klub, rəqbləri qarşısında əzmkar qələbələrlə ön plana çıxdı.
Müxtəlif zamanlarda həmçinin "Qarabağ Bərdə FK" adı altında da fəaliyyət göstərmişdir.
Lakin 1997-ci ildə klubda maliyyə problemləri özünü bruzə verməyə başladı. Beləcə klub Azərbaycanın fəaliyyətini dayandırmş futbol klubları siyahısına daxil oldu.
Qurbantəpə (Cəbrayıl)
Tarixi
30 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.
Aşağı Qılıçbağ
Aşağı Qılıçbağ (əvvəlki adı: Nerkin Qılıçbağ) — Azərbaycan Respublikasının Xocalı rayonunun Xanabad kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 29 dekabr 1992-ci il tarixli, 428 saylı Qərarı ilə Xocalı rayonunun Nerkin Qılıçbağ kəndi Aşağı Qılıçbağ kəndi adlandırılmışdır. 1992-ci ildən 2020-ci ilə kimi Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin işğalı altında olmuşdur. İkinci Qarabağ müharibəsinin nəticələrinə əsasən imzalanmış 10 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanata uyğun olaraq Aşağı Qılıçbağ kəndi Rusiya Sülhməramlı qüvvələrinin nəzarətinə keçmişdir.
Qurbantəpə (Cəbrayıl)
Toponimikası
Qurbantəpə Cəbrayıl rayonunun Cəbrayıl qəsəbə inzibati ərazi vahidində kənddir. Gəyan çölündədir. Yerli məlumata görə, yaşayış məntəqəsini qonşu Hacılı kəndindən gəlmiş ailələr Qurban təpəsi adlı ərazidə saldığı üçün belə adlanmışdır.
Aşağı Qılıçbağ
Toponimikası
XIX əsrin 20-ci illərində İrandan köçüb gəlmış erməni ailələri məskunlaşdıqdan sonra kəndi Nerkin (erm. "Aşağı") Qılınçbağ adlandırmışdılar. 1992-ci ildə kəndin əvvəlki adı bərpa edilmişdir.
Qurbantəpə (Cəbrayıl)
İqtisadiyyatı
Əsas təsərrüfatı heyvandarlıq idi.
Aşağı Qılıçbağ
Toponimikası
Kənd 1826-1828-ci illərdə Rusiya-İran müharibəsində iştirak etmiş general Madatovun Şirvandan Qarabağa köçürdüyü Qılınclı tayfasının məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. 1829-cu ildə İrandan köçürülmüş ermənilər yerləşdikdən sonra Nerkin Qılıcbaq adlanmışdır. Mənşəcə qıpcaqların Kilic tayfasına mənsubdur. Rus salnamələrində bu tayfa ilk dəfə 1223-cü ildə Şimali Qafqazda Kalka çayı üzərində monqollarla qıpçaqların döyüşü münasibətilə cəkilir. 1588-ci ilə aid məlumata görə Qarabağın Ahiştabad qışlağında qışlayan bir el Qılıçlı adlanırdı. Bərdədə Qılıclı kəndi var.
Pambıqçı Bərdə FK
Tarixi
Yenidən fəaliyyətini bərpa etmək üçn ün bir ümidi olsa da, stadionun təmirə möhtac vəziyyətdə qalması öz növbəsində klubun yenidən fəaliyyət göstərməsinə maniə olur.
KLubun veteran futbolşusunun bildirdiyinə görə 5,000 nəfər və ya daha çox azerkeşlə "Pambıqçı" klubu hər zaman digər klublara nisbətən daha çox sevilirdi. Hətta Birinci Qarabağ müharibəsi dövründə stadiona oyunu seyr etməyə gələnlərin sayı kifayət qədər olurdu.
Aşağı Qılıçbağ
Toponimikası
Toponimin Qılınc şəxs adından və bağ sözündən ibarət olub, "Qılınca məxsus bağ" mənasını bildirməsi ehtimal olunur. Oykonimin birinci komponenti kəndin coğrafi movqeyi ilə bağlıdır.
Ağkənd (İcrud)
Ağkənd - İranın Zəncan ostanında kənd. .
Aşağı Qılıçbağ
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd dağətəyi ərazidə yerləşir.
Ağkənd (İcrud)
Coğrafi yerləşməsi
Mərkəzi şəhristanının Mərkəzi bölgəsinin İcrud kəndistanında, Zəncan şəhərindən 26 km cənub-qərbdə, Zəncan-Təbriz avtomobil yolunun 12 kilometrliyindədir.
Pambıqçı Bərdə FK
Emblemin anlamı
Klubun emblemi qalxan şəkillidir. Üst hissəsində yaşıl fon rənginin arxasında klubun adına, sol hissəsində mavi fon rənginin üstündə pambıq şəklinə yer verilmişdir. Həmçinin ortasında qırmızı fonda təmsil etdiyi bolgənin adı, sağ hissəsində isə sarı fon rəngi aüstündə futbol topun yer verilmişdir.
Azərbaycanda məhkəmə islahatı (1866)
1866-cı il məhkəmə islahatı və onun mahiyyəti
Çarizm öz müstəmləkəlik xəttinə sadiq qalaraq, Cənubi Qafqazın xüsusiyyətlərini, yəni yerli əhalinin geridə qalması haqqında yalanı birinci yerə çəkərək, məhkəmə nizamnamələrinin tətbiqində bir sıra mühüm məhdudiyyətlər nəzərdə tutmuşdu.
Pambıqçı Bərdə FK
Emblemin anlamı
Adından bəlli olduğu kimi bərdə rayonunda pambıqçılığa xüsusi önəm verlilir. Klubun emblemində də bambığın yer alması təəccüblü deyil.
Azərbaycanda məhkəmə islahatı (1866)
1866-cı il məhkəmə islahatı və onun mahiyyəti
Andlılar məhkəməsi tətbiq edilmədi, çünki hakim dairələr bu məhkəmənin işlərində yerli əhalinin iştirakı üçün yaratdığı cüzi imkana belə yol vermək istəmirdi.
Pambıqçı Bərdə FK
Emblemin anlamı
Həmçinin klub ad dəyişikliyinə gedən zaman da emblemində böyük bir dəyişiklik görmək mümkün olmadı. Belə ki, dəyişən sadəcə klubun üst hissəində yer alan ad oldu.
Azərbaycanda məhkəmə islahatı (1866)
1866-cı il məhkəmə islahatı və onun mahiyyəti
İstintaq və barışıq sahələrinin əvəzinə barışıq hakimi, onun köməkçiləri və digər məmurları olan barışıq şöbələri yaradılırdı. Böyük ərazisi olan qəzaları əhatə edən barışıq şöbələrinin tərkibində barışıq hakimi başda olmaqla, xüsusi məhkəmə sahiblərinin yaradılmasına icazə verilirdi. Barışıq hakimləri və onların köməkçiləri məhkəmə müstəntiqlərinin də vəzifəsini yerinə yetirirdilər.
1864-cü il nizamnamələrinin nəzərdə tutduğu hakimlərin sekçilər sistemi mütləqiyyətə yararlı hakimlərin seçilməsini təmin etsə də Azərbaycanda barışıq hakimləri seçilmir, canişin tərəfindən təyin edilirdilər.
Çar hökuməti, hətta bu məhdudiyyətlərlə belə, Cənubi Qafqaz diyarının məhkəmə sistemində islahat keçirməyə tələsmədən, bu işi bir neçə il uzatdı.
Məhkəmə orqanları sistemi Tiflis məhkəmə palatası, quberniyadakı dairə məhkəmələri, qəza, dairə və vilayətlərdəki, habelə quberniya şöbələrindəki barışıq məhkəmələrindən ibarət idi.
Azərbaycan ərazisində yeni məhkəmə idarələri 1868–1869-cu illərdən fəaliyyət göstərməyə başladı. Bütün işlər barışıq hakimi tərəfindən təkbaşına həll edilirdi. Üç günə qədər həbs cəzası və 100 manatadək cərimələr haqqındakı hökm və qərarlardan dairə məhkəmələrinə şikayət etmək olardı.
Bakı və Yelizavetpol quberniyalarındakı dairə məhkəmələri canişinin təqdimatı üzrə çar tərəfindən təsdiq edilən sədr, sədr müavini və altı nəfər üzvdən ibarət tərkibdə təsis olunurdu. Dairə məhkəməsi barışıq hakimlərinin hökm və qərarlarından edilən şikayətləri nəzərdən keçirir və əslində barışıq şöbələrinin səlahiyyətlərinə daxil olmayan bütün cinayət və mülki işləri həll edirdi.
Dairə məhkəmələrinin hökm və qərarlarından Tiflis məhkəmə palatasına şikayət etmək olardı. Sonuncu isə qərar qəbul edirdi. Tiflis məhkəmə palatasının və dairə məhkəmələrinin yanında prokurorlar da var idi.
Məhkəmə orqanlarının fəaliyyətinin təşkili
Cənubi Qafqaz məhkəmə idarələri üzərində ümumi nəzarəti canişin həyata keçirirdi. Bu halda o, ədliyyə naziri rolunda çıxış edirdi. Çar hökuməti Azərbaycanda və Cənubi Qafqazın digər rayonlarında sinfi mübarizənin kəskinləşdiyi şəraitdə məhkəmə təqib işlərini gücləndirmək məqsədilə dəfələrlə barışıq şöbələrinin səlahiyyətini yenidən nəzərdən keçirərək, onu xeyli məhdudlaşdırmış, müvafiq olaraq dairə məhkəmələrinin səlahiyyətlərini genişləndirmişdi.
Məhkəmə icrası ciddi nöqsanlara malik idi. Çarizmin müstəmləkəçilik siyasəti burada güzcüdəki kimi əks olunurdu. Hakimlərin tərkibində yerli əhalinin nümayəndələri yox idi, məhkəmə əhalinin dili, adət və ənənələrini bilməyən adamlar tərəfindən aparılırdı. İşlərə müstəsna olaraq, rus dilində baxılırdı. Bu da ona gətirib çıxarırdı ki, proses iştirakçıları bir qayda olaraq bir-birini başa düşmür və tərcüməçilər vəsitəsi danışmağa məcbur olurdular. Mülki işlərin baxılmasında əsrlərdən bəri formalaşmış yerli adətlər qətiyyən nəzərə alınmır, iddialar üzrə şahid ifadələrin büsbütün rədd edilir və ancaq yazılı, sənədli sübutlar qəbul olunurdu. Əhalinin kütləvi savadsızlığı şəraitində isə belə sənədlər adətən olmurdu. Rahat yolların olmaması şəraitində və barışıq şöbələrinin bir çox yaşayış məntəqələrindən uzaqlığı, məhkəmə işlərindəki hədsiz formalizm, işlərin aparılmasına olduqca çox vaxt sərf edilməsi alayarımçıq savadlı və baha başa gələn vəkillərin xidmətinə müraciət işlərini daha da mürəkkəbləşdirdi.
Təkcə məhkəmə prosesinin deyil, həm də istintaqın, notarius işlərinin və hamillik idarələri vəzifələrinin yerinə yetirilməsinin barışıq məhkəmələrinin üzərinə qoyulması ona gətirib çıxarırdı ki, bu məhkəmələr külli miqdarda cinayət və mülki işlərin içində itib-batır, bu işlərin baxılmasını illərlə uzadırdı. XIX yüzilliyin lap sonunandək Bakı quberniyasının təkcə barışıq məhkəmələrində hər il 14 min iş baxılmamış qalırdı. Məhkəmələrin fəaliyyətində zəhmətkeşlərin qanuni hüquq və mənafeyinin tapdalanması parlaq şəkildə ifadə olunurdu.