cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Corc Bleyk
Cəsusluq fəaliyyəti
Bleykin əməkdaşlıq etdiyi SSRİ-nin Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsi "Qızıl" əməliyyatı barədə xəbərdar olsa da, dərhal əks-tədbirlər görmədi, çünki bu, Bleyki ələ verə bilərdi. DTK öz agentini qorumaq məqsədilə sovet hərbi kəşfiyyatını və Şərqi Almaniyanın "Ştazi" Təhlükəsizlik Nazirliyini belə telefon xətlərinin dinlənilməsindən xəbərdar etmədi. ATK özü isə danışıqlarını yerüstü telefon xətlərinə etibar edirdi. Yeraltı xətlərdən isə hərdən dezinformasiya ötürmək üçün istifadə olunurdu. Belə olan halda aydın idi ki, DTK-nın əvvəlcədən xəbərdar olması məsələni ciddi surətdə dəyişmirdi. Tunel fəaliyyət göstərirdi və amerikalılar önəmli məlumat toplayırdılar. Dinləmənin qarşısı mütləq alınmalı idi, amma bunu mənbəni təhlükəyə atmadan etmək lazım idi.
Bleykin 1955-ci ildə Berlinə göndərilməsi bu istiqamətdə ilk addım oldu. Çünki o, SİS-in dinləmələrə bilavasitə aidiyyatı olan "Y" şöbəsindən uzaqlaşdı. Amma bir qədər gözləmək və inandırıcı səbəb tapmaq lazım idi. Nəhayət, dinləmələrin başlamasında 11 ay sonra belə bir bəhanə tapıldı. 1956-cı ilin aprelin ikinci ongünlüyündə Berlində bir neçə gün davam edən leysan yağışlar yağdı. Bu yağışların güya telefon əlaqəsini korladığını əsas götürərək sovet və Şərqi Almaniya hərbi rabitəçiləri xətləri yoxlamaq üçün göndərildilər. Məhz bu zaman sözügedən tunel aşkar edildi. Ertəsi gün sovet tərəfi mətbuat konfransı keçirərək baş verənləri danışdı. Hadisə dünya gündəmində partlayan bomba effekti verdi. Tunelin aşkar olunması əməliyyatı inandırıcı alındı. Amerikalılar da, ingilislər də hər hansı xəyanətdən şübhələnmədilər və qısamüddətli araşdırmadan sonra tunelin təsadüfən aşkar olunduğu qənaətinə gəldilər. Yalnız Bleykin 1961-ci ildə həbsindən sonra gerçək səbəb bəlli oldu.
İfşa olunması və mühakiməsi
Corc Bleyk təsadüf nəticəsində ifşa olundu. KQB-nin xüsusi qoruduğu qiymətli agenti xəyanətin güdazına getdi. Bleyk özü Qərbə işləyən agentləri ələ verdiyi kimi, onu da Qərbə tərəf keçən bir kəşfiyyatçı ələ verdi. Polşa hərbi kəşfiyyatının yüksək ranqlı zabiti Mihal Qolenevski 1959-cu ildən etibarən ABŞ-nin Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi ilə əlaqə quraraq məxfi məlumatlar ötürürdü. 1961-ci il də isə Qərbə qaçdı.
İngilislər Qolenevskinin verdiyi dolayı məlumatlar əsasında Corc Bleykdən şübhələnməyə başlayırlar. Həmin dövrdə Bleyk Livanda idi və ərəb dilini öyrənirdi. İngiltərəyə təcili çağrılmasından şübhələnsə də, gedib-getməməklə bağlı tərəddüd keçirsə də, sonda getməyi qərara alır. 1961-ci ilin aprelində Londona gələn kimi isə həbs olunur. İstintaqın əlində Bleykə qarşı sübutlar olmadığından öz etirafının alınması mühüm idi. İlk sorğu-sual zamanı o, günahını inkar edir. Nəhayət, təcrübəli müstəntiq Harri Şerqold "Biz bilirik, sənə əsirlikdə işgəncə veriblər, məcbur edilmisən" deyir. Bu sözlər nədənsə Bleykin qüruruna toxunur və o, "Mənə kimsə işgəncə verməyib, özüm təklif etmişəm" deyərək sovet casusu olduğunu etiraf edir.
Xatirələrində Bleyk yazırdı: "Əgər 14 il cəza alsaydım, kədərlənərdim. 42 il o qədər qeyri-real idi ki, mən heç bir reaksiya verə bilmədim".
Qaçışı
250px|thumb|right|Corc Bleykin saxlanıldığı Uormvud-Skrabs həbsxanası Bleyk cəzasını Londonun qərbində yerləşən Uormvud-Skrabs həbsxanasında çəkir. Qolenevskinin məlumatları əsasında həbs olunan başqa bir sovet kəşfiyyatçısı Konon Molodıy da burada saxlanılırdı. Həbsxana rəhbərliyinin diqqətsizliyi səbəbindən onlar bir müddət əlaqə saxlaya, müzakirələr apara və xatirələrini bölüşə bilirlər. Belə söhbətlərin birində Molodıy Bleykə söyləyir: "Corc, Oktyabr inqilabının 50 illiyi (1967-ci ildə) təntənələrində Qızıl meydanda birlikdə olacağıq". Molodıyın belə nikbin olması üçün əsas vardı. O, sovet vətəndaşı idi, İngiltərədə başqa adla qeyri-leqal fəaliyyət göstərirdi. Buna görə də SSRİ-yə veriləcəyinə, dustaq mübadiləsinə ümid edə bilərdi. Belə bir mübadilə 1964-cü ildə baş verdi: Molodıyı SSRİ-də həbs olunan ingilis kəşfiyyatçısı Qrevil Vinn ilə dəyişdirildi.
Mövqeli say sistemi
Mövqeli say sistemi nümunə olaraq indi çox geniş yayılmış onluq say sistemini demək olar.
Corc Bleyk
Qaçışı
Bleyk isə sovet vətəndaşı deyildi. Üstəlik, İngiltərə vətəndaşı olsa belə, ona ögey münasibət vardı, çünki ingilis deyildi, holland-yəhudi kökənli idi, Niderlandda anadan olmuşdu. Əslində öz doğma vətənini satmaq daha ağır cinayət sayılmalı və daha ağır cəzaya səbəb olmalı idi. Bleyk nümunəsində isə əksinə idi, özgə sayıldığına görə ağır cəza kəsmişdilər. Müqayisə üçün göstərim ki, "Kembric beşliyi" adını alan və SSRİ-nin xeyrinə casusluq edən qrupun iki üzvü – Entoni Blant və Con Kernkross 1964-cü ildə Məxfi Kəşfiyyat Xidmətinə (daha çox Mİ-6 kimi tanınan SİS - Secret Intelligence Service) öz günahlarının etirafı və bildikləri bütün məlumatları bölüşmələri müqabilində hüquqi təqibdən immunitet qazandılar (beşliyin digər 3 üzvü SSRİ-yə qaçdı).
Mariya Restituta Kafka
Mariya Restituta Kafka(, 1 may 1894-30 mart 1943) — Roma-Katolik kilsəsinin müqəddəsi, rahibə, tibb bacısı, kilsə fədaisi.
Bioqrafiyası
Mariya Restituta Kafka 1894-cü il mayın 1-də çəkməçi ailəsində dünyaya gəlmişdir. İki yaşı olarkən valideynləri onu Vyanaya gətirirlər. İlk orta təhsilini bitirdikdən sonra Vyana xəstəxanalarının birində xadimə işləmişdir. 1913-cü ildə monastra daxil olaraq dördüncü əsr kilsə şəhidi Restitutun şərəfinə dini ad götürür. Birinci Dünya Müharibəsindən sonra cərrahi tibb bacısı işləyir. Avstriyadakı anşlussdan sonra 1938-ci ildə açıq şəkildə Avstriyada mövcud olan faşizm rejiminə qarşı çıxmağa başladı. Nazi rejimini tənqid edən açıq şəkildə iki məktub yazdı. Xəstəxananın direktorunun palataların birininin divarından xaçı götürmək göstərişinə qarşı çıxdı. Bütün bunlar onun sonrakı həbsinə səbəb oldu. 1942-ci ildə Gestapo tərəfindən dövlətə xəyanət səbəbi ilə həbs edilir.
O, 1943-cü il, martın 30-da edam olundu.
Vyanada vaxtilə Mariya Restitutanın işlədiyi Mödlinq xəstəxanası yerləşən köçəyə onun şərəfinə adı verilib.
Mariya Restituta Kafka 1998-ci il, iyunun 21-də Roma papası II İohan Pavel tərəfindən beatifikasiya (müqəddəsləşdirilib) edilib.
Mövqeli say sistemi
Kompyüterlərin işlədiyi ikilik, səkkizlik, 16-lıq say sistemləri, qədim Babilistanda işlədilmiş 60-lıq say sistemi də mövqeli say sistemlərinə aid nümunələrdir.
Onluq say sistemi qədim Hindistanda meydana gəlmişdir. Bizim hal-hazırda işlətdiyimiz rəqəmlər (onluq say sistemi) Avropaya ərəblər vasitəsi ilə keçmişdir. Buna görə bu rəqəmləri ərəb rəqəmləri adlandırırlar.
Corc Bleyk
Qaçışı
Beş il həbsdə yatdıqdan sonra, Bleyk agent mübadiləsi yolu ilə sərbəst buraxılma şansının olmadığını başa düşdü. Blant və Kernkrossun etirafları uzun müddət gizli saxlanıldı. Bleykin həbsxana yoldaşlarının onlardan xəbərləri və müqayisə imkanları, təbii ki, yox idi. Bununla belə, onlar da 42 il müddətinə həbsi ədalətsiz və amansız hesab edirdilər. Belə dustaqlardan üçü Bleykin həbsxanadan qaçışına kömək etdi. Maykl Rendl və Pet Pottl nüvə silahı əleyhinə hərəkatın fəalları idilər. Onlar Esseks qraflığında ABŞ hərbi-hava qüvvələrinin ixtiyarında olan Uetersfild bazasına qanunsuz müdaxilə cəhdi ittihamı ilə tutularaq 18 aylıq həbs cəzası almışdılar. Şon Burk isə qanunla mütəmadi problemləri olan irlandiyalı idi. O, 1961-ci ildə bir polisə bombalı məktub göndərdiyinə görə həbs olunmuşdu. Partlayış nəticəsində kimsə ölmədiyindən cəzası 7 il idi. Nüvə əleyhdarları özlərinin qısamüddətli cəzalarını çəkərkən Bleyklə dostlaşdılar. Sonralar Bleyk haqqında çəkiləcək sənədli filmə müsahibə verən Rendl deyirdi: "Biz onun etdiyini bəyənmirdik. Casusluq, xüsusən rusların xeyrinə, bizim ürəyimizcə deyildi. Amma 42 illik həbsi də doğru və ədalətli saymırdıq". Az sonra onların cəza müddəti bitdi və azadlığa çıxdılar. Şon Burk isə həbsxanada "New Horizon" adlı qəzet buraxırdı, Bleyk də qəzet üçün məqalələr yazırdı. Burk Bleykə kömək etməkdə daha qərarlı idi. Bir müddət sonra onun rejimi yumşaldı: gündüz azadlıqda olur, gecələr isə həbsxanaya qayıdırdı. O, bundan istifadə edərək Rendl və Pottlla əlaqə yaradır, qaçış planını müzakirə edirlər. 1964-cü ildə "Oskar" mükafatına layiq görülən "Tom Cons" filminin prodüsseri və rejissoru Toni Riçardson isə qaçışı maliyyələşdirdi.
Günlərin birində Burk həbsxanaya qayıdarkən özü ilə ratsiya keçirə bilir. Bununla da Bleykin Rendl və Pottlla ünsiyyəti asanlaşır. Onlar ratsiya vasitəsilə qaçışın detallarını müzakirə edirlər. Bir qədər sonra Burk özü də vaxtından əvvəl azadlığa buraxılır. 1966-cı il oktyabrın 22-də, şənbə günü, axşam saat 6-7 aralarında başqa dustaqlar filmə tamaşa edərkən Bleyk öz kamerasının yerləşdiyi dəhlizin sonunda pəncərəni sındıraraq həbsxananın həyətinə çıxdı və əsas divara tərəf qaçdı. Divarın o tayında gözləyən Burk ratsiya vasitəsilə xəbər aldıqdan sonra Bleykə kəndir nərdivan tulladı. Bleyk hasarı uğurla adlasa da, aşağı enəndə yıxıldı və qolunu sındırdı. Amma bu, qaçışa mane olmadı. Saat 9-da onlar Burkun əvvəlcədən tutduğu mənzildə televizorda xəbərlərə baxırdılar. Əsas mövzu Corc Bleykin həbsxanadan yoxa çıxması idi.
Böyük Britaniya hökuməti anlayırdı ki, Bleyk ölkədən çıxmağa çalışacaq və buna görə də hava və dəniz limanları nəzarətə alındı, eləcə də yollarda yoxlamalar həyata keçirildi. Amma Bleyk də hökumətin bu addımları atacağını bilirdi və ajiotaj yatmayana qədər ölkədən çıxmaq cəhdinin çox riskli olduğunu anlayırdı. Buna görə də bir müddət dostlarının tutduqları müxtəlif evlərdə gizləndi və ilk növbədə sınmış qolunun müalicəsi haqqında düşündü. Nəhayət, etibar etdikləri doktor tapıldı. Qaçışdan yalnız ayyarım keçəndən sonra Maykl Rendl "Folksvagen T1" minivenində arvadı və iki uşağı ilə Avropaya milad səyahəti bəhanəsi ilə yola düşdülər. Minivendə gizli yer düzəldilmişdi və Bleyk hər hansı zərurət yarandıqda orada gizlənirdi.
Duvr limanına gələn yolçular buradan bərə ilə Belçikaya, oradan da Qərbi Almaniyaya keçdilər və yollarına minivendə davam etdilər. Şərqi Almaniyanın sərhədi yaxınlığında Bleyk maşından düşdü, Rendllə vidalaşdı və keçid məntəqəsinə doğru yollandı. O, Şərqi Almaniya hərbçilərinə sovet nümayəndəsi ilə görüşmək istədiyini bildirdi. Bleyk Şərqi Almaniyaya çatanda artıq dekabrın 18-i idi.
SSRİ-də
Moskvada ona sovet vətəndaşlığı və polkovnik hərbi rütbəsi verildi Həbsxanadan qaçışından bir il sonra Corc Bleyk Oktyabr inqilabının 50 illik yubileyi münasibətilə təşkil edilən paradda Qırmızı meydanda, Konon Molodıy ilə birlikdə idi. KQB-də məsləhətçi işləyir, Xarici Kəşfiyyat Akademiyasında dərs deyirdi. SSRİ-nin Lenin, Qırmızı Bayraq, I dərəcəli Vətən müharibəsi, "Şəxsi igidliyə görə", Rusiyanın Dostluq ordenləri ilə təltif olundu.
Bleykdən az sonra Şon Burk Moskvada peyda oldu və ilyarım sovet hökumətinin xüsusi pensiyası ilə yaşadı. Amma sovet həyatı ona görə deyildi. Tezliklə İrlandiyaya qayıtdı və burada Corc Bleykin qaçışı barədə kitab yazdı. Böyük Britaniya onun ekstradisiyasını istəsə də, İrlandiya razı olmadı. İçki aludəçisi olan Burk 1982-ci ildə 48 yaşında vəfat etdi.SSRİ-nin çökməsinə baxmayaraq, ömrünün sonuna qədər kommunist qaldı. Özünü satqınlıqda ittiham edənlərə isə belə cavab verirdi: "Satmaq üçün əvvəl mənsub olmaq lazımdır. Mən heç vaxt İngiltərəyə mənsubluğumu hiss etməmişəm. Özümü bir qədər niderlandlı, daha çox isə kosmopolit sayıram".
"Başqa seçim yoxdur" və "Şəffaf divarlar" adlı avtobioqrafik kitablar yazdı. Ömrünün sonuna qədər Moskva yaxınlığında Kratovodakı bağında yaşadı. Ömrünün son illərində görmə qabiliyyətini itirmişdi. 26 dekabr 2020-ci ildə qəfil ürək tutmasından vəfat etmişdir. Rusiya Prezidenti Vladimir Putin corc Bleykin ailəsinə və yaxınlarına başsağlığı vermişdi.
30 dekabr 2020-ci ildə Moskvadakı Troyekurov qəbiristanlığında fəxri qaravul ilə Qəhrəmanlar xiyabanında dəfn edilmişdir. .
Corc Bleyk SSRİ-də İda Karayeva adlı rus qadınla yenidən ailə qurdu (onlara Kim Filbinin həyat yoldaşı Rufina Puxova-Filbi tanış etmişdi ). Oğlu - Mixail (1971-ci il təvəllüdlü). Birinci arvadı (1954-1966-cı illərdə evli) - Julian Allan, SIS-də birlikdə çalışırdılar; onundan üç oğlu olmuşdu. Bleykin doqquz nəvəsi var.
Mükafatları
Nikolay Dolqopolov "Əsas düşmən. SSRİ üçün Gizli Müharibə" kitabında Xarici Kəşfiyyat Xidmətində çalışan çox yüksək rütbəli şəxsə "istinad" edərək, C.Bleykə "Rusiya Qəhrəmanı" adının verilməməsinin yalnız Böyük Britaniya ilə münasibətlərdə gərginlik yaratmamaq səbəbindən irəli gəldiyini iddia etmişdir.
Mədəniyyətdə
Corc Bleyk ilk dəfə televiziyada 1990-cı ildə "Etiraf" sənədli filmində (Novosti Press Agentliyi və BBC Televiziyasının birgə istehsalı) görsənmişdir. Filmin rejissoru Kseniya Şerqova, BBCdən prodüseri Tom Bov idi. Film 1990-cı ildə Kannda FIPA D’OR mükafatını qazanmışdı. Simon Qreyin Cell Mates (1995) pyesi Blake və Şen Bruk haqqındadır. Bleyk rolunda Stephen Fry və Bruke rolunda Rik Mayall rol almışdır. Pyes uğur qazanmadığından səhnədən götürülmüşdür.
Niderlandın işğalı (1940)
Niderlandın işğalı (10-14 may 1940) — İkinci Dünya Müharibəsi zamanı Fransa kampaniyasının gedişində alman silahlı qüvvələrinin (vermaxt) Niderland qoşunlarına qarşı strateji hərbi əməliyyatı və Niderlandın Üçüncü Reyx tərəfindən işğal edilməsi.
Tarixi
thumb|left|Niderland səmasındakı alman [[paraşütçüləri, 10 may 1940-cı il]] Nasist Almaniyasının siyasi-hərbi rəhbərliyi və vermaxt komandanlığının planlarına görə, Niderland silahlı qüvvələrinə qarşı “B” orduqrupuna daxil olan general-polkovnik Georq fon Küxlerin 18-ci ordusu və general- polkovnik Valter fon Reyxenaunun 6-cı ordusu hərəkət etməli idi. 6-cı ordu Niderlandın Rurmon şəhərinin cənubu ilə hərəkət etməli və müttəfiq qüvvələri,fransız-ingilis və Belçika silahlı qüvvələri ilə mübarizə aparmalı idi. Lakin, əsas hədəf  – holland qüvvələrinin darmadağın edilməsi 18-ci orduya tapşırılmışdı. Almanlar Niderland silahlı qüvvələrini daha tez sıradan çıxarmaq üçün, ilk növbədə onun planlı müdafiəsinin təşkilinə mane olmaq istəyirdilər. General Hans fon Şponekin 22-ci piyada diviziyası və general Kurt Ştudentin 7-ci aviadesant diviziyasıda, məhz bu məqsəd üçün ayrılmışdı.
1940-cı il, mayın 10-da alman qoşunlarının Fransaya və neytral ölkələr olan Belçika, Niderland və Lüksemburqa tərəf hərəkət etməsi ilə “qəribə müharibə” qəfil sona çatdı. …“Alman işğalının sürəti və işğalın miqyası müttəfiqləri və bitərəf ölkələri gözənilməz halda yaxaladı”. Alman ordusu, elə ilk gündən, Lüksemburqu praktik olaraq müqavimətsiz işğal etdi.
Niderland uğrunda döyüşlər ilk olaraq 18-ci alman ordusunun hücumu ilə başlandı. Həmin ordu qısa zaman kəsiyində zəif müdafiə olunmuş şimal-şərq vilayətlərini tutaraq Eyssel kanalının şərq sahillərinə çatdı. Vermaxt qüvvələrinin son dərəcə sürətli hücumları nəticəsində, Neymeqen və digər cənub rayonlarındakı bir sıra körpülər, zədələnmədən almanların əlinə keçdi, Eyssel mövqeyi və Pel xətti yarıldı,hücumun elə ilk günündə buradakı müdafiəçilər təslim oldular. Niderlandın 2-ci ordu korpusu Vaal çayına doğru geri çəkilərək, Pel xəttinin arxasında mövqe tutdu. Nisbətən daha yaxşı möhkəmləndirilmiş Qrebbe xəttinin müdafiəsi, artıq mayın 12-də yarılmağa başlandı. Sonrakı günlərdə isə, şığıyıcı bombardmançıların havadan dəstəyi, almanların burada həlledici qələbəsini təmin edir. Lakin, Niderland ordusu üçün ən faciəlisi, “Hollandiya qalası”nda baş verən döyüşlər olur. Rotterdam və Leyden rayonları arasındakı əraziyə, 22-ci piyada diviziyasının tərkibindən olan havadesantının çıxarılmasına baxmayaraq, hollandlar bir çox yerlərdə tamamilə məğlubiyyətə uğrayırlar.
Almanlar Niderlandı tam şəkildə təslim olmağa məcbur etmək məqsədilə, əsas şəhərlər üzərinə hava hücumları təşkil etməyə başladılar. Vermaxt generalı Hans Şmidt əvvəlcə, Rotterdam şəhərinin bombardman olunacağı planı barədə Niderlanda ultimatum verdi. Niderland ultimatumu qəbul etdiyi üçün plan ləğv olundu. Lakin, hücumun ləğvi barədə məlumat siqnalı, artıq şəhər üzərinə hücuma başlayan yüzlərlə “Heinkel He-111” bombardmançı təyyarələrdən ən azı 50-60-na çatmadı və mayın14-də onlar şəhərin mərkəzinə təqribən 97 ton bomba yağdırdılar. Əksər tarixçilərə görə, şəhərin kütləvi yanğınlarla müşayiət olunan bombardmanı nəticəsində təqribən 900-1000 nəfər dinc sakin həlak olmuş, 85 mindən çox insan evsiz qalmış, minlərlə müxtəlif tikili, kilsə, məktəb tamamilə dağıntıya məruz qalmışdır. Hətta, bəzi holland və ingilis mənbələrinin, kütləvi informasiya vasitələrinin məlumatlarına görə, şəhər dağıdılarkən 30 min sakin həlak olmuş və nasistlər şəhərin qədim binalarını dağıtmaqla barbarlıq aktı həyata keçirmişdilər.
Atmosfer
thumb|250px|[[Atmosfer qazları Yerin diffuz mavi dalğa boyları daha yaxşı başqaları, buna görə kosmosdan baxanda planetimizin ətrafında mavi halo var və Yerdən baxanda mavi səma görünür]]
Atmosfer — ətrafında bir cazibə qüvvəsi ilə tutulmuş bir göy cisminin qaz zərfi. Atmosferlə planetlərarası məkan arasında kəskin bir sərhəd olmadığından, atmosfer ümumiyyətlə qaz mühitinin özü ilə birlikdə döndüyü bir səma cisminin ətrafındakı bölgə hesab olunur. Əsasən qazlardan (qaz planetlərindən) ibarət olan bəzi planetlərin atmosferinin qalınlığı çox böyük ola bilər.
Yer atmosferində əksər canlı orqanizmlərin tənəffüs üçün istifadə etdiyi oksigen və fotosintez zamanı bitkilər və siyanobakteriyalar tərəfindən istehlak edilən karbon dioksid var. Atmosfer həm də planetin qoruyucu təbəqəsidir, sakinlərini günəş ultrabənövşəyi radiasiyadan və meteoritlərdən qoruyur.
Bütün nəhəng cisimlərdə - qaz nəhənglərində və əksər yer planetlərində (Günəş sistemində - Merkuri istisna olmaqla) bir atmosfer var.
Etimologiya
"Atmosfer" sözü yunanca "ἀτμός" — «buxar» və "σφαῖρα" — «sfera» sözlərindən əmələ gəlmişdir. XX əsrin əvvəllərinə aid Azərbaycandilli mənbələrdə kürəhava (کورهاوا) adlandırılmışdır.
Giresun adası
Giresun adası ― Qara dənizin cənub-şərq sahilində, Türkiyənin Giresun şəhərindən 1,2 km məsafədə yerləşən kiçik ada. Adanın sahəsi 4 hektardır. Giresun adası Türkiyənin Qara dəniz sahilindəki ən böyük adasıdır.
Tarix
Adanın qədim adlarına Aretias, Areos Nesos (Ares adası deməkdir), Xalserit və Puqanı nümunə göstərmək olar. Tarixi dövrlərdə ada, ehtimal ki, eramızdan əvvəl 6-cı və ya 5-ci əsrdə materik şəhəri Kerasousdan (indiki Giresun şəhəri) olan yunan kolonistləri tərəfindən istifadə edilmişdir.
Adada damı olmayan daş məbədin xarabalıqları, istehkam və qalalar və iki şərab və ya yağ presi var. Damsız məbəd qədim dövrlərdə burada dini ayinlər keçirən Amazonlara aid edilmişdir. Arxeoloji tədqiqatlar tikilinin Klassik Ellinizm dövründə inşa edildiyini göstərir. Məbədin xarabalıqlarında türkcə Həmzə daşı adlanan, təxminən 4 metr diametrində qara yuvarlaq bir daş var. Bu daş günümüzdə hər il keçirilən Aksu şənliyi çərçivəsində təşkil olunmuş gəzintinin başlanğıc nöqtəsidir və məhsuldarlıq və sağlamlıq üçün dilək daşı hesab olunur. Arxeoloji tapıntılar bu daşın Roma daş kultu və ya Kibela kultu üçün müqəddəs olduğunu göstərir.
Eramızın 1-ci əsrində Romalılar Pontus və Bitiniya əyalətlərini zəbt edən quldur basqınlarına qarşı müdafiənin bir hissəsi olaraq ərazidə gözətçi qüllələri olan istehkamla əhatə olunmuş yaşayış məntəqəsi saldılar. Bizans dövrünün ortalarında, təxminən 5–6-cı əsrlərdə adada monastır inşa edildi. 1840-cı ildə adanı ziyarət edən J. Philipp Fallmerayer dağılmış monastırın Foka Sinopskiyə həsr edildiyini bildirir. 10-cu və 12-ci əsrlər arasında adada əlavə olaraq qala-monastır kompleksi və müdafiə qalaları inşa edilmişdir. 2015-ci ildə aparılan qazıntılar zamanı 11–12-ci əsrlərə aid ibadətgahın dağıntıları tapılmışdır. Bundan əlavə, ibadətgahın ətrafında çoxsaylı məzar da aşkarlandı. Arxeoloqların fikrincə, ada Bizans dövründə dini mərkəz idi.
Bryer bu adada yaşayan yunanların 1468-ci ildə Trabzon imparatorluğunun süqut etməsinə baxmayaraq Osmanlılara qarşı davam etdirdikləri ənənəni xatırladır və bu adanı öz dövrünün son yunan səltənətinə adlandırır. Bu ildən sonra Giresun adasında məskunlaşma Osmanlı imperiyasının xarici ticarəti qadağan edən əmri ilə sona çatdı və adanı ticarət və dəniz müdafiəsi ilə əlaqələndirən ticarət və dəniz trafiki azaldı.
Giresun adası uzun müddətdir ki, Türkiyə hökuməti tərəfindən II sinif tarixi və təbii məkan kimi qorunur. Odur ki, adanın yaşayış sahəsi kimi istifadə edilməsinə icazə verilmir.
Coğrafiya və yaşayış mühiti
Giresun adasının sahəsi təxminən 40000 m²-dir. Giresun ilinin çox hissəsində olduğu kimi adada da yağıntı miqdarı çoxdur və yayı isti və rütubətli keçir. Ərazinin relyefi əsasən qayalıq və dikdir. Adanın şimal-şərq və cənub-şərqində iki təbii körfəz var və bunlardan ikincisi kiçik gəmilər üçün liman rolunu oynaya bilər. Ziyarətçilər bu limandan adanın içərisinə qədər gedə bilərlər.
Giresunun dominant bitkiləri dəfnə (Laurus nobilis) və yalançı ağ akasiyadır (Robinia pseudoacacia). Bununla birlikdə adada 71 yerli və gətirilmiş ağac və ot növünün olduğu bildirilmişdir. Ada həm də qarabatdaqlar (Phalacrocoracidae) və qağayılar (Laridae) üçün təbii yaşayış yeridir.
Səudiyyəlilər
Səudiyyəlilər (سعودي — sa’udi, سعوديون — sa’udiyyun) — Səudiyyə Ərəbistanı ərazisində yaşayan ərəb xalqı. Son hesablamalara görə onların ümumi sayı 26 milyon nəfərdir. 50 min səudiyyə ərəbi isə Küveyt ərazisində yaşayır. Səudiyyələliər ərəb dilinin özlərinə məxsus dialektində danışırlar. Onların böyük əksəriyyəti sünnilər, ölkənin şimal-qərbində isə az bir qismi şiələrdir. Səudiyyə Ərəbistanı tam olaraq bir teokratik monarxiyadır. Ölkəni kral idarə edir
Din
Səudiyyəlilərin böyük qismi müsəlmanlardır. Üstəlik sonuncu haq din olan islam dininin peyğəmbəri Məhəmməd burada anadan olmuşdur. Onların böyük qismi islam dinin sünni məzhəbində etiqad edirlər. Az bir qismi isə şiədir.
Əsas məşquliyyət
Səudiyyəlilərin böyük əksəriyyəti kənd təsərrüfatı, ticarət vəı neft sənayesi sahələrində çalışırlar. Məhsullar dənli bitkilər, xurma, bağça və bostan bitkiləri, texnoloji bitkilər yetişdirirlər. Burada xına və digər təbii kosmetik vastələr istehsal edilir. Köçəri qəbilələr toxuculuqla yanaşı müxtəlif növ sənətkarlıqla məşğul olurlar - dəri aşılama, zərgərlik, mirvarı taoplama və s. Dəvə yetişdirmə böhranı səbəbiylə köçəri bədəvilər iri və xırda mal-qara yetişdirməyə məcbur olmuşlar. Neft hasilatı bu gündə ölkədə iqtisadiyyatın sütunlarını təşkil edir. Əgər 1938-cu ildə illik neft hasilatı 0.5 mln barel idisə artıq bu rəqəm XX əsrin 70-ci illərində 2772,7 mln barelə çatdırılmışdır.
Sosial-iqtisadi institutun əsasları
Əhali hələdə qəbilə ənənələrinə sadiq şəkildə yaşayır. Çoxarvadlılıq qanunidir. Ölkədə heç kimin kral və onun ailəsindən başqa hakimiyyətdə təmsil olunmaq haqqı yoxdur. Üstəlik siyasi partiyalar qadağandır.
İqtisadiyyat və milli həyat
Yaşayış yerləri müxtəlif formalar və materiallardan ibarətdir. Palçıq qalalar, saraylar memarlıq abidələri kimi qorunur. Köçərilər ənənəvi çadırlarında yaşayırlar.
Qida olaraq qoyun südü, çörək, kofe və çaydan istifadə edirlər.
Poetik və musiqi folkloru baxımından zəngindirlər. Çoxlu sayda milli musiqi alətlərinə sahibdirlər.
Pyotr Lomako
Pyotr Fadeyeviç Lomako — Sovet dövlət xadimi, xalq komissarı və naziri, SSRİ əlvan metallurgiyasının rəhbəri, qeyri-metal və qara metallurgiya sənayesi üzrə mütəxəssis. Sosialist Əməyi Qəhrəmanı. 1988-ci ildə Pyotr Lomakonun adı umumdünya Ginnesin Rekordlar Kitabına nazir vəzifəsində uzunmüddətli iş stajına görə rekordçu kimi salınıb. Lomako 46 il, 1940-cı ildən 1986-cı ilə qədər (arada qısa fasilələrlə) SSRİ əlvan metallurgiyasına rəhbərlik edib. Dünyada belə bir rekorda imza atan ikinci bir şəxs yoxdur.
Həyatı
Pyotr Lomako 1904-cü il iyunun 29-da Kuban vilayətinin Temrük şəhərində anadan olub. O, orta təhsilini başa vurduqdan sonra ilk əmək fəaliyyətinə Temryuk şəhər partiya komitəsində başlayıb, əvvəlcə kuryer, sonra qeydiyyatçı vəzifəsində işləyib. 1922-ci ildə Lomako Krasnodar vilayətində banditizmə qarşı mübarizə dəstəsinə siyasi komissar vəzifəsinə təyin edilib. Bu vəzifədə bir il nümunəvi xidmətdən sonra o, fəaliyyətini komsomol orqanlarında davam etdirib, Temryuk şəhər komsomol komitəsində şöbə müdiri vəzifəsində çalışıb.
1932-ci ildə Moskva Dövlət Əlvan Metallar və Qızıl Universitetini bitirdikdən sonra Lomako komsomol orqanlarından ayrılaraq istehsalatda işləməyə başlayıb. O, 1937-ci ilə qədər Leninqraddakı əlvan metallar emal edən “Qırmızı seçici” zavodunda briqadir, baş usta, sex rəisi, zavod direktorunun müavini vəzifələrində işləyib. Lomako ittifaq miqyasında əlvan metallar sahəsi üzrə ən yaxşı mütəxəssislərdən biri kimi tanınıb.
1937-ci ildə Lomako Moskvaya dəvət olunub. SSRİ Xalq Komissarları Sovetinin sədri Vyaçeslav Molotovla görüşdən sonra Lomako Vladimir vilayətində yerləşən Kalçugino əlvan metallar zavoduna baş direktor vəzifəsinə təyinat alıb. Moskva görüşündə onun qarşısına böyük öhdəlikdər qoyulub.
Lomako ona göstərilən etimadı doğrultmağı bacarıb. Rəhbərlik etdiyi zavodun istehsal gücü altı ay ərzində digər əlvan metallar emalı müəssisələrini üstələyib. Buna baxmayaraq, SSRİ-də metallurgiya sahəsinin inkişafına daha böyük ehtiyac duyulub. Bu ehtiyacı ödəmək üçün Mərkəzi Komitə və Nazirlər Soveti Lomakonun bilik və bacarığından, təcrübəsindən daha çox bəhrələnməyə qərar verib. 1939-cu ildə 35 yaşlı Lomako SSRİ əlvan metallurgiya nazirinin müavini təyin edilib. Bu vəzifədə o, bir sıra qiymətli metal yataqlarının aşkar edilməsi və istismarına nail olub. O, alüminium, maqnezium və elektrod sənayesi Baş idarəsinin rəisi kimi müdafiə sənayesi üçün lazım olan metalların çıxarılması və tədarükü üçün məsuliyyət daşıyırdı. Qurğuşun, nikel istehsalında yeniliklər onun adı ilə bağlıdır.
1940-cı ildə isə Lomako 36 yaşında nazir vəzifəsinə təyinat alıb. O 1948-ci ilə qədər bu vəzifədə çalışıb.
1944-cü ilin sonunda o, Müdafiə Komitəsinin 8 dekabr tarixli "1944 saylı GKO-7102ss “Uran filizlərinin çıxarılması və emalının inkişafını təmin etmək tədbirləri haqqında” fərmanına uyğun olaraq, uran filizi hasilatının Əlvan Metallar Xalq Komissarlığının tabeliyindən SSRİ Xalq Daxili İşlər Komissarlığı yurisdiksiyasına verilməsi üçün cavabdeh şəxs təyin edildi.
Müharibədən sonra
46 illik nazir fəaliyyətində Lomako üçün ən ağır dövr Böyük Vətən müharibəsi illəri olub. Muharibə illərində Lomakonun üzərinə həm metallurgiya zavodlarının Ural dağları arxasına təxliyə edilməsi, həm də hərbi-sənaye müəssisələrinin fasiləsiz xammala təmin etmək kimi çətin vəzifələr düşüb. Müvafiq məslələrlə bağlı Lomako mütəmadi olaraq İosif Stalinin yanına çağrılıb. Vyaçeslav Molotov öz xatirələrində sovet lideri ilə nazirin görüşlərini aşağıdakı kimi xatırlayıb: ''“Dövlət Müdafiə Komitəsinin qərarı ilə metallurgiya zavodlarının təxliyəsi Lomakoya həvalə edilmişdi. Bu, olduqca ağır bir proses idi, zavodların daşınması, yenidən qurulması vaxt tələb edən iş idi. Bununla yanaşı, eyni zamanda hərbi sənaye müssisələrinin xammalla təmin edilməsinə də Lomako cavabdehlik daşıyırdı. 1942-ci ildə Dövlət Müdafiə Komitəsi “Uran üzrə işlərin təşkili haqqında” proqram qəbul edəndə də, Stalin bu proqramın icrasını rəsmi olaraq Lomakoya tapşırmışdı. Lomako çox nadir insanlardan biri idi ki, o, eyni zamanda bir neçə ağır və mürəkkəb işi yüksək səviyyədə icra etməyi bacarırdı. Müharibə illərində Stalin Lomakoya ümid yeri kimi baxırdı...”''
Ağır müharibə illərində və ağır Stalin rejimində uğur rəmzi sayılan Lomako Nikita Xruşşovun hakimiyyəti illərində “anlaşılmazlıq” problemləri ilə üzləşib. Xruşova əlvan metallurgiyanın inkişafının vacibliyini başa salmaq Lomakoya heç də asan başa gəlməyib. Amma nazir sonda müvafiq sahə ilə bağlı Xruşovun fikrini dəyişə bilib, ölkədə yeni zavodlar tikilib, əlvan metallurgiya sahəsi SSRİ-nin büdcəsini zənginləşdirib.
Leonid Brejnevlə işləmək isə ona daha rahat olub. Baş katib Lomakonu “cəbhə dostu” adlandırıb, onun müharibə illərindəki xidmətlərini yüksək qiymətləndirib. Məhz 1960-cı illərdə Lomakonun rəhbərliyi ilə nadir, əlvan və qiymətli metalların istehsalında keyfiyyət və kəmiyyət sıçrayışı baş verib, Yakutiyada irimiqyaslı almaz hasilatına başlanılıb, SSRİ-nin müxtəlif regionlarında onlarla əlvan metal filizlərinin yeni yataqları aşkar edilərək istismara verilib.
SSRİ-nin bütün rəhbərləri dövründə Lomako ən yüksək dövlət mükafatları ilə təltif edilib. O, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adna, yeddi dəfə "Lenin" ordeninə və çoxsaylı medallara layiq görülüb. “Qızıl ulduz”u isə nazirə şəxsən Leonid Brejnev təqdim edib, Kremldə onun şərəfinə ziyafət verib.
Sovet dövründə Lomakonu “əlvan metallurgiya sənayesini atası” adlandırıblar. Ölkənin ayrı-ayrı bölgələrində onun adı küçə və prospektlərə, zavodlara verilib, yaşadığı və işlədiyi yerlərdə memorial lövhələri vurulub.
Lomako 1986-cı ildə səhhəti ilə bağlı SSRİ əlvan metallurgiya naziri vəzifəsindən təqaüdə çıxıb.
Pyotr Lomako 1990-cı ildə, 85 yaşında vəfat edib. O, Moskvada, Novodeviçye qəbiristanlığında dəfn olunub.
Əlvan metallurgiyanın inkişafına töhfə
Pyotr Lomakonun rəhbərliyi və bilavasitə iştirakı ilə bir sıra əlvan, nadir və qiymətli metalların, ərintilərin və onlardan əvvəllər SSRİ-də istehsal olunmayan məmulatların istehsalının çeşidi xeyli genişləndirildi. Uzun illər nazir olsa da, ömrünün ən enerjili illərini əlvan metal filizlərinin yataqlarında, zavodlarda keçirən Lomakonun təşəbbüsü ilə irimiqyaslı almaz mədənçiliyi (Yakutiyada), titan, yarımkeçirici və xüsusi karbon materiallarının istehsalına başlandı. Sovet İttifaqının müxtəlif regionlarında əlvan metal filizlərinin onlarla yeni yataqları kəşf edildi və istismara başlandı.
Qazaxıstanda, Özbəkistanda, Tacikistanda, Ukraynada, Zaqafqaziya respublikalarında əlvan metal istehsalı müəssisələri tikildi. Sibirdə (Novokuznetsk, İrkutsk, Krasnoyarsk, Bratsk, Açinsk, Sayanoqorsk) böyük alüminium istehsalı bazası yaradıldı. Bərk xəlitə sənayesinin bütün zavodları praktiki olaraq yenidən inşa olundu.
Xatirəsi
Pyotr Lomakonu “Rusiyada alüminium sənayesinin atası” adlandırırlar. Onun bilavasitə rəhbərliyi altında ölkənin alüminium sənayesinin əsas zavodları, o cümlədən dünyanın ən böyük Bratsk və Krasnoyarsk alüminium zavodları inşa olunub.
2004-cü ildə SSRİ Əlvan Metallurgiya Naziri P.Lomakonun xatirə lövhəsi 1965-1969-cu illərdə işlədiyi Moskvada (Slavyanskaya meydanı, 2/1) Metallurqlar Evinin (keçmiş Delovoy Dvor) fasadına vurulub.
Vladimir vilayətinin Kolçuqino şəhərindəki Lomako küçəsi (1-ci mikrorayon) P.F.Lomakonun 1937-ci ilin oktyabrından 1939-cu ilin may ayına kimi Kolçuqino əlvan metal zavodunun direktoru kimi bu şəhərdə işləməsinin xatirəsinə adlandırılıb. названа в память о том, что П. Ф. Ломако работал в этом городе с октября 1937 по май 1939 гг., будучи директором Кольчугинского завода по обработке цветных металлов
2004-cü ildə Kolçuqino Xalq Deputatları Soveti “Kolçuqtsvetmet” MMC-nin zavod idarəsinin binasına P.F.Lomakoya xatirə lövhəsinin və fabrik muzeyinin binasına barelyefin qoyulması haqqında qərar qəbul edib.
Krasnoyarsk şəhərindəki Pyotr Lomako küçəsi (“Sloboda Vesnı” yaşayış sahəsi) 2014-cü ilin oktyabrında P.F.Lomakonun şəhərin və onun rəhbərliyi altında iri əlvan metallurgiya müəssisələrinin tikildiyi Krasnoyarsk diyarının inkişafına verdiyi töhfənin xatirəsinə adlandırılıb.
Pyotr Lomako mükafatı Ural Mədən və Metallurgiya Şirkəti tərəfindən təsis edilib. Mükafat əlvan metallurgiyada istehsal nailiyyətlərində fərqlənən şəxslərin təltif edilməsi üçün nəzərdə tutulmuşdur.
Samsung Galaxy S6
Samsung Galaxy S6 (SM-G920, SM-G925, SM-G928) — Samsung Electronics tərəfindən 1 mart 2015-ci ildə MWC Barcelona S6-da elan olunan altıncı nəsil Galaxy S seriyası smartfonu. 15 avqust 2015 tarixində Galaxy Unpacked 2015-in təqdimatında Samsung Galaxy S6 Edge+ təqdim olunmuşdur. Arxa panelin dizaynı hamar metaldan hazırlanmış korpusdan, 16 meqapiksellik əsas kameradan, barmaq izi skanerindən və ürək döyüntüsü sensorundan hazırlanmışdır.
İnkişaf
Galaxy S5-in varisi barədə şayiələr 2015-ci ilin yanvarında görünməyə başladı, bildirildi ki, Samsung, son dərəcə ısınma problemi səbəbiylə Qualcomm Snapdragon 810 deyil, özünün Exynos 7420 prosessorunu istifadə edəcək. Bu ayın sonunda Qualcomm qazanc hesabatında məhsullarının "böyük müştəri flaqman qurğusuna" daxil olmayacağını təsdiqlədi. LG Electronics-in bir rəqibi Snapdragon 810 ilə bağlı iddiaları mübahisə etdi, baxmayaraq ki, bu prosessor ilə təchiz edilmiş LG G Flex 2 nümayiş modelləri Consumer Electronics Show-da mümkün həddindən artıq istiləşmə əlamətlərini göstərdi, lakin şirkət onların ilkin versiyalar olduğunu vurğuladı.
2015-ci ilin fevral ayının əvvəlində Bloomberg News, S6'nın metal bir gövdəyə sahib olacağını və normal bir versiyada buraxılacağını, eyni zamanda Samsung Galaxy Note Edge kimi cihazın sol və sağ tərəflərində əyri olan bir versiyanın çıxacağını bildirdi. S6 dizaynı rəsmi olaraq T-Mobile US tərəfindən 22 fevral 2015-ci ildə yayımlanmış və əyri halda nümayiş olunan və "Altı müraciət" şüarını daşıyan bir reklam səhifəsində təqdim edildi.
Samsung, 1 mart 2015-ci il tarixində Mobil Dünya Konqresində ilk Samsung Unpacked 2015 tədbiri zamanı rəsmi olaraq Galaxy S6 və S6 Edge-ni təqdim etdi, buraxılışın 20 ölkədə 2015-ci il aprelin 10-na təyin olundu. Yaponiyada S6 və S6 Edge yalnız Galaxy markası adı altında satılır; Samsung ilə əlaqələrin əksəriyyəti silindi; Samsung telefon satışları Yaponiya və Cənubi Koreya arasındakı tarixi əlaqələrə təsir etdi və bir Samsung sözçüsü, Galaxy markasının ölkədə yaxşı qurulduğunu söylədi.
Galaxy S6 modelləri əvvəlki modellərdən alınan tənqidlərə və rəylərə cavab vermək üçün hazırlanmışdır və əksər istifadəçilərə yönəldilmişdir; Açılış zamanı Samsung dizaynı, kameralarını və simsiz doldurulmasını diqqət mərkəzində saxladığını söylədi. Bu hədəflərin bir hissəsi olaraq, Galaxy S5-də təqdim olunan bir sıra xüsusiyyətlər və imkanlar, məsələn suya davamlılıq və USB 3.0 portu çıxarıldı. S6'nın yeni dizayn yanaşması, metal dizaynın ilk hissəsi olan ilk Galaxy smartfonu olan 2014 Galaxy Alpha ilə başlayan təcrübədə bir dəyişiklik oldu. Cihazlara "daşlara bənzər bir görünüş" vermək üçün yeni yansıtıcı örtük öz təcrübəmizdən hazırlanmışdır.
Cihazın proqram təminatı da sadələşdirilmişdir; Samsung sözçüsü, S5 ilə müqayisədə TouchWiz xüsusiyyətlərinin 40% -nin qaldırıldığını və ya düzəldildiyini söylədi. Bundan əlavə, Galaxy S6 batareyası artıq istifadəçi dəyişdirilə bilməz; Samsung çıxarıla bilən batareyalar üçün ciddi bir maneə idi, ancaq S6 AC'nin sürətli doldurulması və hər iki böyük simsiz şarj standartlarına dəstək verdiyinə görə istifadəçilərə batareyanı çıxartmaq və dəyişdirmə imkanı vermək lazım olmadığını müdafiə etdi.
Təchizat
Smartfon 14 nm prosesə və Mali-T760 qrafik sürətləndiricisinə əsasən hazırlanmış 64 bitlik səkkiz nüvəli Exynos 7420 prosessoru ilə idarə olunur. Şirkət yeni Snapdragon 810 çipsi əsasında cihazları buraxacağını güman etdi, lakin sınaq zamanı son dərəcə isti idi. SAM, S6 üçün 3 GB, S6 Edge ilə birlikdə, S6 Edge + üçün 4 GB'dır. Cihaz 32, 64 və ya 128 Gb daimi yaddaşa malikdir. Batareya simsiz doldurma imkanı ilə 2550 mAh-dir. Ekran yeni Quad HD Super AMOLED texnologiyasından istifadə edilməklə hazırlanmışdır. Telefonun ekranında S6 və S6 Edge üçün bir piksel sıxlığı 577 ppi (bir düym üçün nöqtələr), S6 Edge + üçün 518 ppi (inç başına nöqtələr) var.
Proqram təminatı
Samsung Galaxy S6 əməliyyat sistemi, Samsung TouchWiz 5.0-dən əhəmiyyətli dərəcədə yenidən işlənmiş bir interfeys ilə Android 5.0.2 Lollipopdur.
Daha sonra Android 6.0 Marshmallow-un beta versiyası mövcud oldu. 15 fevral 2016-cı ildə Android 6.0 "Marshmallow" üçün bir yeniləmə əldə edildi. 2017-ci ilin mart ayında Android 7.0 "Nougat" üçün bir yeniləmə buraxıldı. Daha sonra bəzi həvəskarlar S7 ilə təqdim olunan AOD (Həmişə Ekran) S6'nın quraşdırılma ehtimalını ortaya qoydular.
Eduar Leon Skott de Martenvil
thumb|Eduar Leon Skott de Martenvil
Eduar Leon Skott de Martenvil (25 aprel 1817 - 26 aprel 1879) — fransız naşir, kitabxanaçı və kitab ticarətçisi.
Həyatı
Eduar Leon Skott de Martenvil 25 aprel 1817-ci ildə Parisdə anadan olmuşdur.
Fonoavtoqraf
thumb|Barel Parisin Plaster Eduar Leon Skott de Martenvil 1853-cü ildə dünyada ilk səsyazma cihazı olan fonoavtoqraf qurğusunu kəşf etmişdir.
Patenti
25 mart 1857-ci ildə Fransa hökuməti Skotta kəşf etdiyi fonoavtoqraf qurğusu üçün patent vermişdir. Məhz bu qurğunun konstruksiyası əsasında sonradan fonoqraf və qrammofon yaradılmışdır.
II Mentuhotep
II Nebhepetre Mentuhotep (hökmdarlığı (təxmini olaraq): e.ə. 2046 — e.ə. 1995) Antik Misirin 11. sülaləsi dövründə 51 il hökm sürən bir firondur. Taxtda olduğu 39 il müddətində Misirin müxtəlif problemlərlə mübarizə etdiyi Birinci boşluq dövrü deyilən dövrdə iqtisadi və siyasi problemlərlə məşğul oldu və nəhayət Misiri yenidən birləşdirməyi bacardı. Bu səbəbdən də Misirin Orta krallıq dövrünün ilk fironu olaraq qəbul edilir. right|thumb|240x240px|II. Nebhepetre Mentuhotepin rəngli qum daşına düzəldilmiş heykəli, [[Misir Muzeyi, Qahirə şəhəri.]]
Donald Trampın filmoqrafiyası
thumb|240px|right|[[Şöhrət xiyabanı (Hollivud)|Hollivuddakı "Şöhrət xiyabanı"nda Donald Trampın ulduzu.]] Donald Tramp — ABŞ-nin 45-ci prezidenti, biznesmeni və mediamaqnatı. O, müxtəlif illər ərzində filmlərdə və teleseriallarda epizodik rollarda çəkilmiş və televiziya verilişlərinin qonağı olmuşdur.
Britaniya Ekspedisiya Qüvvələri
Britaniya Ekspedisiya Qüvvələri (British Expeditionary Force; BEF) — İkinci Dünya Müharibəsi illərində 1939–1940-cı illərdə general Lord Con Qortun komandanlığı altında Avropada fəaliyyət göstərən Britaniya Silahlı Qüvvələrinin korpusu. Müttəfiq qüvvələrlə birlikdə Fransa və Belçikada Vermaxt qüvvələrinə qarşı döyüşmüşdü.
Tarixi
Britaniya Ekspedisiya Qüvvələri 1938-ci ildə Avstriyanın ilhaqından və 1939-cu ilin martında Çexoslovakiyanın işğalından sonra nasist Almaniyasının gözlənilən müharibə təhlükəsinə cavab olaraq yaradılmışdır. Böyük Britaniya və Fransa Polşaya təhlükəsizlik zəmanəti verdi və sonuncu alman ordusunun ərazisini işğal etdikdən sonra 3 sentyabr 1939-cu ildə Almaniyaya müharibə elan etdi. BEP-lər 1939-cu ilin sentyabrında Fransaya göndərildi və "Qəribə müharibə" adlanan dövrdə Fransa-Belçika sərhədi boyunca mövqe tutdu. 1940-cı ilin may ayına qədər BES hərbi əməliyyatlar aparmadı.
10 may 1940-cı ildə tam miqyaslı alman hücumu başladı, nəticədə BEQ Fransa və Belçikanın şimal-şərq hissəsində Fransız, Belçika və digər müttəfiq qüvvələrin hissələri ilə birlikdə kəsildi və sonradan evakuasiya edildi. Britaniya adaları. Dunkerkdə mühasirəyə alınmış və əsasən evakuasiya edilmiş şimal qruplaşmasına əlavə olaraq, cənub da (51-ci Şotland dağlıq diviziyası, Saint-Valery-en-Caux-da 10 min nəfər arasında tutulmuş) var idi.
Aşağı Malqobek
Aşağı Malqobek və ya Malqobek — Şimali Osetiya Respublikasının Mozdok bölgəsindəki kənd. Bələdiyyənin inzibati mərkəzi "Malqobek kənd qəsəbəsidir".
Coğrafiya
Kənd Mozdok bölgəsinin qərb hissəsində, regional mərkəz Mozdokdan 30 km cənub-qərbdə, Terek şəhərindən 34 km şimal-şərqdə və Vladiqafqaz şəhərindən 97 km şimal-qərbdə yerləşir.Kənd yaşayış məntəqəsinin sahəsi 20.72 km² təşkil edir. Cənub-qərbdə Aşağı Kurp, qərbdə Akvedukt və Yeni Həmidiyə və şimalda Suxotski qəsəbələrin torpaqları ilə həmsərhəddir.
Kənd Terski silsiləsinin şimal nöqtələrində meylli Kabarda düzənliyində yerləşir. Şimalda ərazi əsasən cənubdan Terski silsiləsinin yamaclarına, nisbi yüksəkliklərdə fərqlərin artması ilə keçən dağətəyi meylli düzənliklərdən ibarətdir. Kənddə orta hündürlük dəniz səviyyəsindən 214 metr yüksəkdir. Sahənin ən yüksək nöqtəsi kəndin cənubunda yerləşən Xutako dağıdır (433 m).
Kurp Vadisi dik yamaclar və qayalıqlarla doludur. Çayın yarğan vadisi dərin arxlarla kəsilib, bəzi yerlərdə dərinliyi 15–20 metrə çatır. Tamamilə nazik bir meşə zolağı mövcuddur.
Hidroqrafik şəbəkə əsasən Kurp çayı ilə təmsil olunur. Malokabardinski kanalının bir hissəsi kəndin şimal kənarından axır.
İqlimi rütubətli və mülayim isti və qışı sərin. Orta havanın temperaturu təqribən + 10,5 °C, iyulda ortalama + 23,0 °C, yanvarda ortalama −2.5 ° S arasında dəyişir. Qışda minimum temperatur nadir hallarda −10 °C-dən aşağı enir, yayda maksimum temperatur + 35 ° S-ə çatır. Orta illik yağıntının miqdarı təxminən 600 mm-dir. Ən çox yağış aprel-iyun aylarına düşür.
Tarixi
Kənd 1926-cı ildə Vətən müharibəsi zamanı dağıdılmış Vasilenko kəndinin yerində, Malokabardinski kanalının inşası zamanı Aşağı Kurp kəndindən olan köçkünlər tərəfindən qurulmuşdur.
II Dünya Müharibəsi zamanı kəndin yaxınlığında, Malqobek şəhərini və ətrafındakı neftli əraziləri qorumaq üçün aparılan əməliyyat zamanı şiddətli döyüşlər getdi.
I Senusret
thumb
Aşağı Malqobek
Tarixi
1944-cü ilə qədər qəsəbə Kabarda-Balkarya Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Kurp rayonunun bir hissəsi idi.
I Senusret
I Senusret — Misir in 12. Sülalə dən olan ikinci hökmdarıdır. E.ə. 1971 və e.ə. 1926 tarixləri arasında Misir hömdarlığı etmişdir. Firon I. Amenemhatın oğludur.
Aşağı Malqobek
Tarixi
Bununla birlikdə, SSRİ Ali Sovetinin Rəyasət Heyətinin 7 mart 1944-cü il tarixli — "Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının ləğvi və ərazisinin inzibati quruluşu haqqında" Fərmanına əsasən, Kurp çayının şərqində yerləşən Kabarda-Balkarya Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Kurpski rayonunun şərq hissəsi Şimala-Osetiya ASSR verildi. Malqobekski kənd məclisi də daxil olmaqla Kabarda-Balkarya Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının ləğv edilmiş bölgəsinin 5 kənd məclisi Şimali Osetiyanın yeni yaradılan Mozdok mahalına daxil edildi.
Əhali
2010-cu il Ümumrusiya Əhali siyahıyaalmasına görə kəndin əhali tərkibini 72,5 % kabardalılar, 13,0 % bolqarlar, 7,4 % ruslar, 3,7 % osetinlər və 3,4 % digərləri təşkil edir.
İqtisadiyyatı
Kənd iqtisadiyyatı kənd təsərrüfatına əsaslanır. Taxıl və texniki bitkilərin becərilməsi ən çox inkişaf etmiş sahədir.
Ticarət müharibəsi
Ticarət müharibəsi, Ticarət mübahisəsi (Handelsstreit) — xarici bazarları (təhqiredici ticarət müharibəsi) ələ keçirmək və ya milli iqtisadiyyatın (müdafiə ticarət müharibəsi) ticarətin "işğalı" ticarəti ilə məşğul olmaq məqsədi ilə iki və ya daha çox dövlətin ticarət rəqabəti.
Xüsusiyyətləri
Ticarət müharibələrinin aparılması səbəbləri və metodlarının tədqiqi, geoiqtisadiyyat və dünya iqtisadiyyatı da daxil olmaqla müxtəlif elmlərin prerogatividir. Bir ticarət müharibəsi daha geniş "hərbi əməliyyatlar" bu qədər iqtisadi müharibənin bir hissəsi kimi keçirilə bilər.
Klassik istiqamətdə olan iqtisadçılar ticarət müharibələri ilə mənfi aiddirlər, icraları onların icrası münaqişədə iştirak edən bütün ölkələrin iqtisadi quyuların azalmasına səbəb olur. Eyni zamanda, ticarət müharibələri bir çox nəzəri anlayışlar çərçivəsində, o cümlədən institusional və keynes dili nəzəriyyələri çərçivəsində nəzəri cəhətdən əsaslandırılmışdır.
Müdafiə Ticarət Müharibəsinin metodlarına ticarət maneələrinin inşası daxildir :
Ticarət müharibəsinə rəhbərlik edən bütün ölkələrin müdafiə taktikasına riayət edildiyi təqdirdə, özünəməxsus "kollektiv autarxiya" imkanı var.
Ticarət müharibələri tez-tez silahlı qarşıdurmalara, xüsusən də ticarət blokadasından keçmək cəhdləri halında inkişaf edir.
NGC 5991
NGC 5991, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə İlan bürcü istiqamətində yerləşir. S tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Baba Həsən Vəli
Baba Həsən Vəli (?-1213)— mənşəcə türk olan övliya.
Həyatı
Baba Həsən Vəli Sürxabi Təbrizin Rudəqat mahalının Əmmənd kəndində anadan olmuşdu. Babalar babası hesab olunan Baba Həsən Vəli Təsəvvüf təqiqəti şeyxlərinin başçısı olmuşdur.
Baba Həsən Vəlinin mürşidlik silsiləsi: Pir Məhəmməd (Baba Həsən Piri, Şeyx Sədiq, Baba Əhməd Şahabadi, Xacə Məhəmməd Xoşnam, Əxi Fərəc Zəncani
Baba Həsən Vəli 1213-cü ildə Təbriz şəhərində vəfat edib. Sürxab məzarlığında dəfn edilib.
İkilik-onluq ədəd
İkilik-onluq ədəd
İkilik-onluq ədəd(Binary-coded decimal)– yuvarlaqlaşdırma və çevirmə xətalarından qaçmaq üçün onluq ədədi ikilik şəklində göstərən kod. Onluq ədədin hər bir rəqəmi o birilərdən ayrıca olaraq ikilik ədədlə kodlaşdırılır. 0-dan 9-a hər bir onluq simvol dörd bitlə ifadə olunur; asan oxunması üçün bu 4-mərtəbəli qrupların arasında boşluq qoyulur. Məsələn, 12 ədədi BCD sistemində 0001 0010 kimi, 96 ədədi isə 1001 0110 kimi göstərilir.
Belçikanın işğalı (1940)
Belçikanın işğalı və ya Belçika kampaniyası (10-14 may 1940) — İkinci Dünya Müharibəsi zamanı Fransa kampaniyasının gedişində alman silahlı qüvvələrinin (vermaxt) Belçika qoşunlarına qarşı strateji hərbi əməliyyatı və Belçikanın Üçüncü Reyx tərəfindən işğal edilməsi.
Tarixi
Belçikanın alman hücumu ərəfəsində ümumilikdə 1338 artilleriya silahına malik olan 22 diviziyası var idi. Lakin, silahlı qüvvələrin müasir tanklar və texnika ilə təchizatı son dərəcə aşağı idi. Məsələn, o dövrdə Belçika ordusunda ən müasir tipli tank, fransız “Renault” şirkətinin 1930-cu illərdə istehsal etməyə başladığı “AMC 35” yüngül tankları idi ki, ondan da cəmi 10 ədəd var idi. Səfərbər olunmuş ordunun ümumi sayı 600 min nəfər idi. Almaniya ilə müharibənin başlanğıcında Belçika Hərbi Hava Qüvvələrində (HHQ) 250 hərbi təyyarə, o cümlədən 90 qırıcı, 12 bombardmançı, 12 kəşfiyyatçı təyyarə var idi. Lakin, bütün bunların təqribən, yalnız 50-si müasir müharibənin tələblərinə cavab verirdi.
Alman ordusu Belçika üzərinə hücuma əsas vəzifəsi rəqibin hərbi hava qüvvələrini məhv etmək və səmada üstünlüyü ələ keçirmək olan “Lüftvaffe” təyyarələrinin havadəstəyi ilə başladı. Hava döyüşləri “Heinkel He-111”, “Dornier Do 17”, “Messerşmitt Bf 109” kimi müasir tipli alman qırıcı və bombardmançı təyyarələrinin üstünlüyü şəraitində gedirdi. Belçikalılar belə bir çətin şəraitdə, 1930-cu illərdə tikilmiş və Niderlandla sərhəddə yerləşən Eben-Emal fortuna böyük ümidlər bəsləyirdilər. Lakin,vermaxt komandanlığı da Eben-Emal fortunun strateji əhəmiyyətini hiss edərək, hələ Belçika ilə müharibəyə başlamazdan əvvəl, həmin fortun neytrallaşdırılmasıməqsədilə hərbi hava əməliyyatı planı hazırlamışdı. Məhz buna görə də, Fransa kampaniyasının ilk günündə – mayın 10-da alman desantçıları motorsuz uçan aparatlar olan planerlərin köməyi ilə, fort ərazisinə endirildi. Cəmi 24 saata Belçikanın 7-ci piyada diviziyasının müqavimətini qıran almanlar Eben-Emal fortunuələ keçirdilər. Bu, həmçinin almanlara, mühüm strateji plasdarm olan Albert kanalı sahillərini ələ keçitməyə şərait yaratdı.
Mayın 10–12-də vermaxt ordusu Ardenləri keçərək, La-Manş boğazına doğruirəliləməyə başladılar. Mayın 12-də, müharibənin ən böyük tank döyüşlərindən biriolan Annyu döyüşü başlandı və tərəflərdən heç biri həlledici qələbə qazana bilmədi. Lakin, La-Manşa doğru irəliləyən alman ordusu müttəfiqləri mühasirəyə alaraq, 5 günə oraya çatmağa nail oldu. Almanlar müttəfiq ordularını tədricən dənizə doğru geri çəkilməyə məcbur etdilər.
Frankfort
Frankfort  — Franklin qraflığında (Kentukki, ABŞ) 28,602 nəfər əhalisi olan şəhər. Kentukki ştatının inzibati mərkəzi və Franklin qraflığının paytaxtıdır.