cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Despotizm
Qədim Yunanıstan və şərq despotizmi
Bütün qədim yunanlar arasında Aristotel şərq despotizmi konsepsiyasının bəlkə də ən nüfuzlu təbliğatçısı idi. O, bu ideologiyanı tələbəsi Makedoniyalı İsgəndər ə ötürmüşdü ki, o da, vaxtilə Əhəmənilər sülaləsinin sonuncu padşahı despot III Dara nın idarə etdiyi Əhəmənilər imperiyası nı fəth etdimişdi. Aristotel iddia edirdi ki, şərq despotizmi gücə deyil, razılığa əsaslanır. Deməli, qorxunun onun hərəkətverici qüvvəsi olduğunu söyləmək olmaz, əksinə, despot ağanın gücü ilə qidalanacaq köləlik edənlərin qul təbiətidir. Qədim Yunan cəmiyyətində hər bir yunan azad idi və vəzifə tutmaq qabiliyyətinə malik idi; həm idarə edə, həm də idarə oluna bilərdi. Bunun əksinə olaraq, barbarların hamısı təbiətcə qul idi. Aristotelin müdafiə etdiyi başqa bir fərq iqlimə əsaslanırdı. O, soyuq ölkələrin, xüsusən də Avropanın xalqlarının yüksək ruhlu olduqlarını, lakin bacarıq və zəka baxımından qeyri-mükəmməl olduğunu, Asiya xalqlarının isə bacarıq və zəka baxımından yüksək olmasına baxmayaraq, yüksək ruhlu olmadıqları və buna görə də köləliyə məruz qaldıqlarını müşahidə edirdi. Həm yüksək ruha, həm də zəkaya malik olan yunanlar bütün digər xalqları idarə etməkdə sərbəst idilər. Tarixçi Herodot un fikrincə, bu, Şərqin avtokratlar tərəfindən idarə olunması yolu idi və Şərqli olsa da, despotların xarakterindəki qüsurlar adi insanlardan daha qabarıq deyildi. Lidiyalı Krezin hekayəsi buna nümunədir. İskəndərin Asiyaya genişlənməsinə qədər yunanların əksəriyyəti Şərqin günəş padşahı anlayışı və Şərq cəmiyyətlərinin qəbul etdiyi ilahi qanunla dəf edildi. Herodotun versiyası insanların öz şəhər-dövlət lərinin ictimai müqavilə yə qanuni olaraq razılıq verdikləri zaman azad olduqları bir cəmiyyəti müdafiə edirdi.
Edvard Qibbon, Roma imperatorları tərəfindən Şərq üslublu despotizmdən artan istifadənin Roma İmperiyası nın, xüsusən də Helioqabal dövründən süqutunun əsas amili olduğunu irəli sürdü:
Yeni imperatorun diqqəti mənasız əyləncələrlə yayındığından, o, Suriyadan İtaliyaya qədər böyük irəliləyişi zamanı çoxlu aylar sərf etdi, qələbəsindən sonra ilk qışını Nikomediada keçirdi və paytaxta zəfərlə girişini növbəti yaya qədər təxirə saldı. Onun gəlişindən əvvəl və onun bilavasitə göstərişi ilə Senat binasındakı Qələbə qurbangahına qoyulmuş bir rəsm onun şəxsiyyətinin və davranışının haqlı, lakin dəyərsiz oxşarlığını romalılara çatdırdı. O, Midiya və Finikiyalıların axıcı modasına uyğun olaraq, ipək və qızıldan hazırlanmış sacerdotal paltarlarında çəkilmişdi; başı uca tiara ilə örtülmüş, çoxsaylı yaxaları və bilərzikləri əvəzolunmaz qiymətli daş-qaşlarla bəzədilmişdi. Qaşları qara rəngə boyanmışdı, yanaqları isə süni qırmızı-ağ rəngə boyanmışdı. Qəbir senatorları ah çəkərək etiraf etdilər ki, öz həmvətənlərinin sərt zülmünü uzun müddət yaşadıqdan sonra Roma nəhayət Şərq despotizminin qadın dəbdəbəsi altında alçaldıldı. (Roma İmperiyasının tənəzzülü və süqutu, Birinci kitab, altıncı fəsil)
Tarix
thumb|Afrikanın təsviri kitabından N'Gangue M'voumbe Niambi məhkəməsi (1668) Klassik formada despotizm dövləti təcəssüm etdirən bütün güc və səlahiyyətləri tək bir şəxsin (despotun) əlində saxladığı, qalan hər kəsin isə köməkçi şəxs olduğu dövlətdir. Despotizmin bu forması dövlətçilik və sivilizasiya nın ilk formalarında geniş yayılmışdı; Misir firon u klassik despotun nümunəvi simasıdır.
Bəydövül
Bəydövül — Azərbaycan Respublikasının Göyçay rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 1 sentyabr 2004-cü il tarixli, 727-IIQ saylı Qərarı ilə Göyçay rayonunun Bəydövül kəndi Alpout kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla, Bəydövül kənd inzibati ərazi vahidi yaradılmşdır.
Despotizm
Tarix
Bu sözün özü, görünür, 1690-cı illərdə Fransa kralı XIV Lüdovik in əleyhdarları tərəfindən icad edilmişdir və onlar öz monarxlarının hakimiyyəti bir qədər sərbəst şəkildə həyata keçirməsini təsvir etmək üçün despotizm terminini tətbiq etmişlər. Bu sözün mənşəyi nəhayət yunancadır və qədim yunan dilində despot (despótès) texniki cəhətdən təbiətcə qul və ya qulluqçu olanlar üzərində evdə hökmranlıq edən ağa idi.
Bəydövül
Toponomikası
Oykonim Bəydəvil, Bədəvil (1917), Bədövül (1961) variantlarında da işlənir. "Bədo" (Azərbaycan dilində "qaçağan at"; "pis iyli su") və "vil" (yer, məkan, inzibati ərazinin bir hissəsi) sözlərindən düzəldilib, "pis qoxulu suyu olan yer" mənasındadır. Azərbaycanın Şirvan zonasında yayılmış müalicəvi kükürdlü soyuq su mənbələrindən biri kəndin ərazisində olduğu üçün belə alanmışdır. Toponim "bəy dövləti", "bəyə məxsus olan mülk" mənasında da yozulur.
Despotizm
Tarix
Termin indi tiran hakimiyyətini nəzərdə tutur. Despotizm öz gücündən qəddar şəkildə istifadə edən hər hansı bir mütləqiyyətçi və ya diktatura rejiminə və ya liderə aid ola bilər.
Bəydövül
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd rayon mərkəzindən cənub-şərqdə, Şilyançayın sol sahilində, Alpout, Alıkənd və Veysəlli kəndlərinin yaxınlığında, Şirvan düzündə yerləşir.
Despotizm
Tarix
Bununla belə, 18-ci əsr Avropasında önə çıxan maarifçi mütləqiyyətçilik də (həmçinin xeyirxah despotizm kimi tanınır) mütləq monarx lar öz səlahiyyətlərindən istifadə edərək ölkələrinin siyasi sistem lərində və cəmiyyətlərində bir sıra islahatlar həyata keçirdilər. Bu hərəkat çox güman ki, Maarifçilik Dövrü nün ideyaları ilə tətiklənmişdir.
Bəydövül
Əhalisi
Əhalisi 1422 (2009) nəfərdir.
İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyəti heyvandarlıq, taxılçılıq, pambıqçılıq və bağçılıqdır.
Despotizm
Tarix
Maarifçi filosof Şarl Lui Monteskyö hesab edirdi ki, despotizm böyük dövlətlər üçün uyğun idarəetmədir. Eynilə, o, respublika ların kiçik dövlətlər üçün uyğun olduğuna, monarxiyaların isə orta ölçülü dövlətlər üçün ideal olduğuna inanırdı.
Bu titul adətən İmperatorun kürəkələrinə və sonrakı oğullarına verilirdi və 13-cü əsrdən başlayaraq xarici şahzadələrə verilirdi. Despot İmperatorun geyiminə bənzər gözəl geyimlər geyinirdi və bir çox imtiyazlara malik idi. Despotlar imperiyanın Despot adlanan hissələrini idarə edirdilər.
ABŞ istiqlal bəyannaməsi III Georq-u “mütləq despotizm altında [insanları] azaltmaq üçün bir plan olan, həmişə eyni Obyektin arxasınca gedən uzun sürən sui-istifadə və qəsblərə” günahlandırdı.
Mütləq monarxiya ilə ziddiyyət
Şarl Lui Monteskyö yə görə, mütləq monarxiya ilə despotizm arasındakı fərq ondan ibarətdir ki, monarxiya vəziyyətində tək şəxs mütləq hakimiyyətlə sabit və müəyyən edilmiş qanunlarla, despot isə öz iradəsi və tərslikləri ilə idarə edir.
1 noyabr
1901–cari
thumb|[[Süleyman Dəmirəl]]
thumb|[[Seyid Şuşinski]]
Minaxanım Təkləli
Minəxanım Allahşükür qızı Nuriyeva (Təkləli) — filologiya elmləri doktoru, professor, Respublika radiosunda "Türkün özü, xalqın gözü" rubrikasının aparıcısı.
Elmi fəaliyyəti
Azərbaycan EA-nın müxbir üzvü professor Afat Qurbanovun rəhbərliyi ilə 1983-cü ildə dissertasiya müdafiə edərək filologiya elmləri namizədi alimlik adını almışdır. 1995-ci ildə Pedoqoji Universitetin dosenti seçilmişdir. Rus yazıçılarının əsərləri üzrə türk elementlərinin tədqiqinə böyük maraq göstərmişdir. 2004-cü ildə uğurla "Rus dilində türk sözləri" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir. 2006-cı ildən professor adına layiq görülmüşdür.
Prof.dr. Minəxanım Təkləli ümumtürk mədəni irsinin araşdırılıb öyrənilməsi, ortaq tariximizin qəsdən təhrif edilmiş şərəfli səhifələrini yenidən bərpa etmək; türk dillərinin tarixi, bu günü ilə bağlı problemləri və uğurları, nəhayət qədim türklərin dünya kültüründəki mövqeyini aşkarlamaq istiqamətində araşdırmalar aparır.
Elmi axtarışlarla bərabər bədii yaradıcılıqla da məşğul olur, türk dünyası əfsanələrini yazıya alır, böyük şəxsiyyətlərin həyatından portret yazılar yazır. Ana dilinin və vətən tarixinin keçmişi və müasir məsələlərinə dair radio və televiziyada müntəzəm çıxış edir. Özbəkistanda, Moskvada, İranda, Türkiyədə keçirilən türkoloji və şərqşünaslıq məsələlərinə dair konfranslarda iştirak etmişdir. Son illərdə Mahmud Kaşğari adına Türk Ocağının "San Yarlığı", Qafqaz-Media təşkilatının "Cəsarətli qələm", Yazıçılar Birliyi Həmkarlar İttifaqının "Vətən" mükafatlarına layiq görülmüşdür.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür.
Çoxsaylı elmi və publisistik məqalələrin müəllifidir.
Yulen Lopeteqi
Klub karyerası
Yulen 1985-ci ildə "Real Madrid" in 2-ci komandası "Real Madrid Kastilya" ilə müqavilə imzalayıb. Klubun heyətində müntəzəm olaraq meydana çıxan qapıçı əsas simalardan birinə çevrildi. 1988-ci ildə Yulen əsas komandaya — "Real Madrid"ə keçdi. Buna baxmayaraq o, dərhal "Las Palmas" klubuna icarəyə verildi. "Las Palmas"ın heyətində Yulen mövsüm ərzində 31 oyun keçirdi. İcarədən qayıtdıqdan sonra Lopeteqi 3 il ərzində "Real Madrid" in ehtiyat qapıçısı oldu. Bu zaman klubun əsas qapıçısı Fransisko Buyo idi. Bu dövr ərzində Lopeteqi cəmi 1 matçda meydanda oldu. 1991-ci ildə Yulen "Loqronyes" klubuna transfer olundu. Bu klubun heyətində o, parlaq 3 mövsüm keçirdi. Bundan sonra Lopeteqini "Barselona" transfer elədi. Lopeteqini "Barselona" ya Andoni Subisarretanı əvəzləmək üçün transfer etmişdilər, amma o, Karles Buskets və 1996-cı ildə kluba qoşulan Vitor Baiya ilə rəqabətdə məğlub oldu və nəticədə klubun 3-cü qapıçısı oldu. Lopeteqi "Barselona" da 3 mövsümdə cəmi 5 oyunda meydana çıxdı. "Barselona" nı tərk edən Lopeteqi "Rayo Valyekano" klubuna keçdi. Həmin vaxt "Rayo Valyekano" İspaniyada La Liqadan sonra ikinci peşəkar futbol liqası olan "Segunda Division" da çıxış edirdi. Lopeteqi klubun əsas liqaya yüksəlməsində böyük pay sahibi oldu. Yulen "Rayo Valyekano" da 112 oyun keçirdi. Lopeteqi 2002-ci ildə futbolçu karyerasını başa vurdu.
Baş məşqçi karyerası
2010-cu ildə Lopeteqi 19 yaşa qədər (U19) və 20 yaşa qədər (U20) futbolçulardan ibarət İspaniya milli komandalarının baş məşqçisi təyin olundu. İspaniya U20 yığması ilə Lopeteqi xüsusi uğurlar qazanmadı, amma İspaniya U19 ilə 2011-ci ildə və 2012-ci ildə keçirilən Avropa Çempionatlarının qalibi oldu. 2012-ci ildə Lopeteqi İspaniya U21 yığmasının baş məşqçisi təyin edildi. Lopeteqi bu komanda ilə də uğur qazandı. İspaniya U21 yığması 2013-cü ildə keçirilən Avropa Çempionatının qalibi oldu.
12 iyun 2014-cü ildə Lopeteqi klub baş məşqçiliyinə geri qayıtdı. O, "Portu" klubunda baş məşqçi təyin olundu. Portuqaliyada uğur qazana bilməyən Lopeteqi 2016-ci ildə "Portu" ilə yollarını ayırdı.
2016-cı il Avropa Çempionatından sonra Lopeteqi İspaniya milli yığmasına baş məşqçi təyin olundu. Bu vəzifədə o, Visente Del Boskeni əvəzlədi. Lopeteqinin başçılığı ilə İspaniya milli komandası Rusiyada keçiriləcək Dünya Çempionatının Avropa seçim mərhələsində öz qrupunda İtaliyanı üstələməklə vaxtından əvvəl 1-ci yerin sahibi oldu. Dünya Çempionatının başlanmasına 1 gün qalmış İspaniya Kral Futbol Federasiyası Lopeteqi ilə yollarını ayırdı
13 iyun 2018-ci ildə Yulen Lopeteqi "Real Madrid" in baş məşqçisi vəzifəsinə təyin edildi. Lopeteqi klubun uğursuz çıxışlarından sonra 29 oktyabr 2018-ci ildə "Real Madrid" in baş məşqçisi vəzifəsindən uzaqlaşdırıldı.
Oyunçu kimi
Real Madrid Barselona
Baş məşqçi kimi
İspaniya milli komandası
Baş məşqçi statistikası
28 oktyabr 2018-ci il tarixinə olan göstərici.
Senecio brigalowensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Adi qoyunboğan
(Lysimachia vulgaris) - qoyunboğan cinsinə aid bitki növü.
Məmmədəmin Ramazanov
Məmmədəmin Əbdül Xalıq oğlu Ramazanov -1903-cü ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur.
Həyatı
Məmmədəmin Əbdül Xalıq oğlu Ramazanov 1903-cü ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Universiteti nin hüquq fakültəsinə daxil olmuşdur. Universiteti bitirdikdən sonra ədkiyyə orqanlarında və bakı şəhər prokrorluğunda prokuror vəzifəsində işləməyə başlamışdır.Prokurorluq nəzarətinin ən yaxşı və prespektivli işçilərindən olan M.Ramazanov eyni zamanda tibbi təhsil alır.
Fəaliyyəti
Məmmədəmin Ramazanov 4 il məhkəmə və prokrorluq orqanlarında çalışandan sonra, öz ərizəsi ilə Ədliyyə nazirliyinə müraciət edərək onu Ali məktəbim "tibb məhkəməsi" kafedrasına köçürməyi xahiş edir. O Azərbaycan Dövlət Tibb Universiteti ndə "İnfeksion xəstəliklər" kafedrasında fəaliyyətini davam etdirir. Bununla bərabər "Semaşko" xəstəxananın "İnfeksion xəstəliklər" şəbəsinə də başçılıq edir və dissertasiya müdafiə edərək tibb elmləri namizədi alimlik dərəsi alır. Məmmədəmin Ramazanov 1936-cı il aprel ayının 21-də qəflətən vəfat etmişdir.
Arno Nordin
Arno Nordin — Liqa 1 təmsilçilərindən olan Sent-Etyen AS klubunda hücumçu kimi çıxış edən peşəkar Fransa futbolçusudur.
Sent-Etyen
Nordin Sent-Etyen AS akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. O, Liqa 1-də debütünü Sent-Etyen klubu ilə 25 sentyabr 2016-cı ildə Lill klubuna qarşı oyunda etmişdir.
Şəxsi həyatı
Nordin Fransada anadan olmuşdur. Valideynləri isə Martinika vətəndaşlarıdır.
Hadera
Hadera ( Ḥadera ; al-Ḫuḍayrah ) İsrailin Hayfa dairəsində yerləşən şəhərdir. Şaron bölgəsinin şimalında, ölkənin əsas şəhərləri olan Tel-Əviv və Hayfa şəhərlərindən təqribən 45 km məsafədə yerləşir. Şəhər Aralıq dənizi boyunca 7 km uzunluğunda sahilə sahibdir. 2016-cı il hesablamalarına əsasən şəhər əhalisi 91,707 nəfər təşkil edir. 1990-cı ildən bəri Efiopiya və keçmiş SSRİ-dən gələn immiqrantların hesabına əhalinin artım tempi yüksəlmişdir.
Hadera şəhəri Rusiya İmperiyası dövründə 1891-ci ildə Litva və Latviyadan gəlmiş Hovevey Zion qruplaşmasının üzvləri tərəfindən inşa olunmuşdur. 1948-ci ildən etibarən 11,800 nəfər əhalisi ilə regional mərkəz rolu oynamağa başlamışdır. Hadera 1952-ci ildə şəhər statusu almışdır.
Demoqrafiya
İsrail Mərkəzi Statistika Bürosunun 2013-cü ilin oktyabr ayına olan məlumatına əsasən Hadera şəhərinin əhalisi 91,634 nəfər təşkil etmişdi. Üç ildən sonra 2016-cı ildə isə bu rəqəm artıq 91,707 nəfərə çatmışdır. 2013-cü ildə aparılmış hesablamalara görə, əhalinin 23,407 nəfəri Efiopiyadan buraya köç etmiş immiqrantlardan ibarət olmuşdur.
1922-ci ildə Fələstindəki Britaniya mandatlığının rəhbərliyi tərəfindən keçirilmiş siyahıya almaya əsasən Haderanın əhalisi 540 nəfər hesablanmışdır ki, bunun da 450 nəfərini yəhudilər, 89 nəfərini müsəlmanlar, 1 nəfərini isə xristian əhalisi təşkil edirdi. Şəhər əhalisi 1948-ci ildən sonra stabil olaraq artmağa başlamışdır. 1955-ci ildə əhali iki dəfəyə yaxın artaraq 22,500 nəfərə çatmışdır. Əhali 1961-ci ildə 25,600, 1972-ci ildə 32,200 və 1983-cü ildə 38,700 nəfər təşkil etmişdir.
Haderada əhalinin ortalama yaşı 32.8 ildir. 2007-ci il hesablamalarına görə şəhər əhalisinin 37,500 nəfəri kişilərdən, 39,200 nəfəri isə qadınlardan ibarət olmuşdur.
Əhalinin 99,2%-ni yəhudilər və qeyri-ərəblər təşkil edir. Ərəb əhalisi çox az saydadır.
Təhsil
Şəhərdə ümumilikdə 42 məktəb yerləşir və bunların hər birində ümumilikdə 15,622 nəfər təhsil alır.
İsraildə öz növünə görə ilklərdən biri olan Hadera Demokratik Məktəbi 1987-ci ildə açılmışdır. Şəhərdə yerləşən "Technoda" elm və təhsil mərkəzi ən son model teleskop və planetarium da daxil olmaqla müxtəlif növ texnologiya ilə təchiz olunmuşdur.
Qardaş şəhərlər
Hadera aşağıdakı şəhərlərlə qardaşlaşmış şəhər statusuna sahibdir:
Maks Brod
Maks Brod alman dilli yəhudi yazıçısı, tərcüməçisi və bəstəkarı olmuşdur. Onun yaratdığı ədəbi əsərlər böyük əhəmiyyət kəsb etməsə də, Frans Kafka və bəstəkar Leos Yanaçekin işlərinin geniş yayılmasında gördüyü işlərə böyük qiymət verilmişdir.
Həyatı
Maks Brod 1884cü ildə alman dilində danışan yəhudi ailəsində anadan olmuşdur. O Praqada yerləşən Karla-Ferdinand univeristetini bitirir. 1912-ci ildə sionizmə qurşanr, sonralar 1918-ci ildən "Yəhudi milli şurası"nın viçeprezidenti seçilir. 1902-ci ildə o Franç Kafka ilə tanış olur və onunla dostlaşır. Kafkanın sağlığında onun əsərlərinin çap olunmasında Brodun rolu böyük olmuşdur. Kafkanın vəfatından sonra onun əlyazmalarını çap etdiri və Kafkanın tərcümeyi halı haqqında kitab yazır. 1939-cu ildə həyat yoldaşı ilə birlikdə Fələstinə köçür. Habima teatrı üçün əsərlər yazır. Bir neçə roman və novellaların müəllifidir.
Nectandra weddellii
(Nectandra weddellii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Politologiya
260px|thumb|right
Siyasi elm və ya politologiya — Politologiya siyasətin elmi tədqiqidir. Bu, idarəetmə və güc sistemləri, siyasi fəaliyyətlərin, siyasi düşüncələrin, siyasi davranışların və əlaqəli konstitusiyaların və qanunların təhlili ilə məşğul olan sosial elmdir.
Siyasi elm sosial elmlər içərisində nisbətən yeni olsa da, öz başlanğıcını tarix, siyasi fəlsəfə, siyasi iqtisad kimi elmlərdən götürmüşdür. Elmin yeni olmasına baxmayaraq, bir çoxları onun banisi kimi Aristoteli qəbul edirlər. Siyasi elmin kökündə duran fikirlərə hələ qədim Çin və Hindistanda, Aristotel və Platonun əsərlərində rast gəlinsə də bir elm kimi onun formalaşmağı XIX əsrin 60-cı illərinə təsadüf edir. 1903-cü ildə Beynəlxalq Siyasi Elmlər Assosiasiyasının 1906-cı ildə isə Amerika Siyasi Elm Jurnalının əsasının qoyulması ilə bu sahədə tədqiqatlar daha da genişlənmişdir. 1950–1960-cı illərdə elm aləmində baş vermiş Biheviorist inqilab nəticəsində Siyasi elm daha da təkmilləşərək insanların fərd və qrup halında davranışına doğru istiqamətlənmişdir. Müasir politologiyanı ümumiyyətlə müqayisəli siyasət, beynəlxalq münasibətlər və siyasi nəzəriyyə kimi üç alt fənnə bölmək olar. Digər alt fənlər dövlət siyasəti və idarəetmə, daxili siyasət və hökumət (çox vaxt müqayisəli siyasət çərçivəsində öyrənilir), siyasi iqtisadiyyat və siyasi metodologiyadır. Bundan əlavə, iqtisadiyyat, hüquq, sosiologiya, tarix, fəlsəfə, coğrafiya, jurnalistika, antropologiya, psixologiya və sosial siyasət. Bugün siyasi elm qərarların qəbulu prosesini, hakimiyyətin dövredilməsini, siyasi idarəetmə sistemlərini, eləcə də siyasi davranışı öyrənir. Politologiya metodoloji cəhətdən müxtəlifdir, psixologiya, sosial tədqiqat və koqnitiv nevrologiyada yaranan bir çox metodları mənimsəyir. Yanaşmalara pozitivizm, rasional seçim nəzəriyyəsi, strukturalizm, realizm, və plüralizm daxildir. Siyasət elmləri sosial elmlərdən biri kimi axtarılan sorğu növlərinə aid üsullardan istifadə edir: ilkin mənbələr, tarixi sənədlər və rəsmi qeydlər, ikinci dərəcəli mənbələr, elmi jurnal məqalələri, sorğu tədqiqatı, statistik təhlil, nümunə araşdırmaları, eksperimental tədqiqat və model qurulması.
Mənşə
Müasir politologiya sosial siyasət elmi olaraq 19-cu əsrin ikinci yarısında formalaşmağa başlamışdır. Politologiya təxminən 2500 il əvvəl yazılmış Aristotel və Platonun əsərlərində olan siyasi fəlsəfədən ayrılmağa başlandı. Siyasi elmin bir universitet fənni kimi meydana çıxması 19-cu əsrin sonlarında yaranan politologiya adı ilə universitet kafedralarının yaradılması ilə bağlı oldu. Keçmişin siyasi tədqiqatlarının vahid bir fənnə inteqrasiyası davam edir və siyasi elm tarixi həm normativ, həm də müsbət siyasət elminin inkişafı üçün zəngin bir sahə təmin etmişdir, fənnin hər bir hissəsi bəzi tarixi sələfləri bölüşür. Amerika Siyasi Elmlər Assosiasiyası siyasətin tədqiqini iqtisadiyyatdan və digər sosial hadisələrdən ayırmaq məqsədilə müvafiq olaraq 1903 və 1906-cı illərdə yaradılmışdır. Political Science Quarterly jurnalı 1886-cı ildə Siyasi Elmlər Akademiyası tərəfindən təsis edilmişdir. Siyasi Elm Quarterly jurnalının ilk sayında Munroe Smith siyasət elmini "dövlət elmidir. Bu mənada götürsək, o, dövlətin təşkili və funksiyalarını, dövlətlərin bir-birinə münasibətini ehtiva edir" kimi tərif etdi.
XXI əsr
2000-ci ildə siyasi elmdə Yenidənqurma Hərəkatı hərəkatın tərəfdarlarının siyasət elminin riyaziləşdirilməsi adlandırdıqlarına reaksiya olaraq təqdim edildi. Hərəkatla eyniləşənlər siyasət elmində çoxlu sayda metodologiya və yanaşmalar və intizamın ondan kənar olanlar üçün daha uyğun olması üçün mübahisə etdilər.
Ümumi baxış
Politologiya qərarların qəbulunda səlahiyyətlərin bölüşdürülməsi və ötürülməsi, hökumətlər və beynəlxalq təşkilatlar da daxil olmaqla idarəetmənin rolları və sistemləri, siyasi davranış və dövlət siyasəti ilə bağlı sosial tədqiqatdır. O, sabitlik, ədalət, maddi sərvət, sülh və ictimai sağlamlıq da daxil olmaqla bir çox amilləri araşdıraraq idarəetmənin uğurunu və konkret siyasətləri ölçür. Bəzi politoloqlar müsbət irəliləyiş əldə etməyə çalışırlar, siyasəti təhlil edərək tezislər (hər şeylərin necə olması lazım olduğunu deyil, necə olduğunu təsvir etməyə çalışır); digərləri, məsələn, konkret siyasət tövsiyələri verməklə normativ tezisləri irəli sürürlər. Siyasət və siyasətin tədqiqi bir-biri ilə sıx bağlı ola bilər — məsələn, hansı siyasi institutların növlərinin müəyyən siyasət növləri yaratmağa meylli olmasının müqayisəli təhlilində. Politologiya siyasi və hökumət məsələləri ilə bağlı təhlil və proqnozlar verir. Politoloqlar dünya ölkələrinin və regionlarının proseslərini, sistemlərini və siyasi dinamikasını araşdırırlar, çox vaxt ictimai məlumatlılığı artırmaq və ya konkret hökumətlərə təsir etmək üçün.
Oxşar səhnələr
Əksər politoloqlar aşağıdakı beş sahədən bir və ya daha çoxunda geniş şəkildə işləyirlər:
Siyasi fəlsəfə və ya siyasi nəzəriyyə
Dövlət idarəçiliyi
İctimai hüquq
Dövlət siyasəti
Proqramın qiymətləndirilməsi
Proqramın qiymətləndirilməsi layihələr, siyasətlər və proqramlar,, xüsusən də onların effektivliyi və səmərəliliyi ilə bağlı suallara cavab vermək üçün məlumat toplamaq, təhlil etmək və istifadə etmək üçün sistematik bir üsuldur. Həm dövlət, həm də özəl sektorda maraqlı tərəflər tez-tez maliyyələşdirdikləri, həyata keçirdikləri, səs verdikləri, qəbul etdikləri və ya etiraz etdikləri proqramların nəzərdə tutulan effekti verib-vermədiyini bilmək istəyirlər. Proqramın qiymətləndirilməsi ilk növbədə bu tərifə diqqət yetirsə də, mühüm mülahizələrə çox vaxt proqramın bir iştirakçıya nə qədər başa gəlməsi, proqramın necə təkmilləşdirilə biləcəyi, proqramın dəyərli olub-olmaması, daha yaxşı alternativlərin olub-olmaması, gözlənilməz nəticələrin olub-olmaması və proqramın məqsədləridir. Siyasət təhlili dövlət qulluqçularına, fəallara və başqalarına qanunların və seçilmiş məmurların məqsədlərini həyata keçirmək üçün mövcud variantları araşdırmaq və qiymətləndirmək imkanı vermək üçün dövlət idarəçiliyində istifadə olunan texnikadır.
Alt sahələr
Bir çox politoloqlar aşağıda təsvir olunan dörd sahədən birində araşdırma aparırlar:
Siyasi fəlsəfə: İnsan təbiətinə və siyasi birliyin mənəvi məqsədlərinə diqqət yetirməklə yanaşı, siyasi icma və institutların əsasları ilə maraqlanır.
Müqayisəli siyasət: Müasir siyasi sistemləri müqayisə edir və ümumi qanunları və nəzəriyyələri kəşf edir.
Beynəlxalq münasibətlər: Dövlətlərin və qeyri-dövlət beynəlxalq aktorların niyə qarşılıqlı əlaqədə olması haqqında anlayışın inkişaf etdirilməsi ilə əlaqədardır.
Siyasi metodologiya: Sosial elmlərin, politologiyanın, empirik tədqiqatların dizaynının və təhlilinin fəlsəfi əsaslarını öyrənir.
Tədqiqat üsulları
Politologiya metodoloji cəhətdən müxtəlifdir; politoloqlar siyasətin öyrənilməsinə müxtəlif ontoloji oriyentasiyalardan və müxtəlif alətlərlə yanaşırlar. Siyasi elm mahiyyətcə insan davranışının tədqiqi olduğundan, siyasətin bütün aspektlərində nəzarət edilən mühitlərdə müşahidələrin təkrar istehsalı və ya təkrarlanması çox vaxt çətin olur, baxmayaraq ki, eksperimental metodlar getdikcə daha çox yayılır. Bu çətinliyə istinad edərək, Amerika Siyasi Elmlər Assosiasiyasının keçmiş prezidenti Lourens Louell bir dəfə demişdi: "Biz eksperimentin qeyri-mümkünlüyü ilə məhdudlaşırıq. Siyasət eksperimental deyil, müşahidə elmidir."" Buna görə də politoloqlar tarixən siyasi elitanı müşahidə ediblər.
Təhsil
Ölkəmizdə politologiya ixtisası 6 yerli ali məktəbdə təhsil almaq olar: Bakı Dövlət Universiteti, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyası, Qərbi Kaspi Universiteti,Sumqayıt Dövlət Universiteti, Azərbaycan Universiteti və Xəzər Universiteti.
Həmçinin bax
Müqayisəli siyasət
Senecio hoehnei
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Politologiya
Həmçinin bax
Beynəlxalq münasibətlər
Xarici keçidlər
Ixtisas.az- Politologiya ixtisasi
Tacikistan Sovet Sosialist Respublikası himni
Tacikistan Sovet Sosialist Respublikası himni — 1946–1994-cü ildə Tacikistan SSR-nin himni.
Ey ata, ey ana, biz günahkarıq
Məzmun
Kitabda Dr. Şəriəti əvvəlcə həyatda tutduğu mövqedən, ona ünvanlanan tənqidlərdən söhbət açır, yaşadığı dövrü analiz edir. Daha sonra maraqlı bir üslub seçərək gənclərin dili ilə əvvəlki nəsilə, onların ata-anasına müraciət etməyə başlayır. Gənc nəsil və köhnə nəsil arasında yaradılmış bu qarşıdurmada oxucunun gözü qarşısında müasir dövrün real mənzərəsi canlanır; dinin zamanla uyğunlaşmasındakı problemlər bütün gerçəkliyi ilə ortaya çıxır.
Kitabın ikinci hissəsində isə Əli Şəriəti əks tərəfə, həqiqi mövqeyinə keçərək üzünü dini xurafat kimi qiymətləndirən ziyalılara, gənclərə tutur. İslami ritualların onlara təqdim edilən şəkildə olmadığını açıqla-yaraq kitabın birinci hissəsində gənclərin dilindən tənqid ediləni islami anlayışların əsil mahiyyət və dəyərini ortaya qoyur.
Alpout (Göyçay)
Alpout — Azərbaycan Respublikasının Göyçay rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Əvvəllər Azərbaycanın Quba, Ağdam, Şamaxı, Samux rayonlarının ərazilərində də Alpout adlı kəndlər qeydə alınmışdır. Etnotoponimdir. Məlumdur ki, VIII əsrdən adları çəkilən alpoutlar Səfəvilərə hərbi xidmət etdiklərinə görə Cənubi Qafqazın müxtəlif yerlərində torpaqlar almışdılar. Buda Alpout adının yayılma arealına öz təsirini göstərmişdir.
Hal-hazırda bu adda yaşayış məskəni Qazax, Laçın, Ucar, Goranboy və Bərdə rayonlarında da vardır. Mənbələrdə bu sözə Alp Azux, Alp-ər Tonqa, Alp-Arslan tərkiblərinədə rast gəlirik. Alp igid mənasında XV əsərə qədər dilimizidə işlənmişdir.XV əsrdən sonra mənbələrdə bu sözə rast gəlinmir. Qeyd etmək lazımdır ki, "Dədə Qorqud"da "alp" sözü ilə yanaşı "dəli" sözü də igid mənasında işlənnmişdir (Dəli Domrul, Dəli Budaq). XV əsərdən sonra alp sözü arxa plana keçmiş, dəli sözü igid mənasında ümumişləkilik qazanmışdır. "Koroğlu" dastanında (Dəli Həsən) igidlərin hamısı dəli adlanandırılır (Koroğlu nun dəliləri deyilir). Sonralar bu sözdə də arxaikləşmiş və dilimizdə igid sözü işlənmişdir. Alpout sözündəki ikinci komponent "oud" isə bout, boyat, boud, oud, bayat-el mənasında işlənir. Yəni igid boyat eli, igid oğuz eli (oud-oğuz) mənasında işlənir.
Senecio hoggariensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Alpout (Göyçay)
Toponomikası
Azərbaycan Respublikası nın Göyçay rayonu nun   inzibati ərazi vahidində kənd. Göyçay rayonu nun mərkəzindən cənub-şərq də, Şilyan çayı nın sol sahilində, Şirvan düzü ndə yerləşir. Etnotoponimdir. Məlumdur ki, Alpout yaşayış məntəqəsi alpaut (alpout) türk dilli tayfaların adı ilə əlaqədardır. Alpout (Alpavut) tayfasının adı qədim türk mənbələrində VII əsrdən etibarən çəkilir. Bir sıra mənbələrdə və sənədlərdə tayfanın adı alpout – alpovut – alpağut kimi göstərilir.
VIII əsr dən mənbələrdə adları çəkilən alpoutlar Səfəv ilərə hərbi xidmət etdikləri-nə görə Cənubi Qafqazın müxtəlif yerlərində torpaqlar almışdılar. Bu da Alpout adının yayılma arealına öz təsirini göstərmişdir Keçən əsrin əvvəlində Azərbaycan da 11 Alpout kəndi qeyd olunmuşdur. Alp sözü “ qorxmaz, igid, qəhrəman” mənasındadır. XV əsr dən öz fuksiyasına görə bu söz “dəli” sözü ilə əvəzlənir.
Məlumat
Hal-hazırda Göyçay, Ucar, Bərdə, Goranboy, Qazax və Laçın rayonlarında Alpout adlı kəndlər var.
Əhalisi
Alpout kənd inin əhali si 2188 (2009) nəfərdir.
Məşğuliyyəti
Əhalisi əsasən taxılçılıq, bağçılıq, pambıqçılıq və heyvandarlıq la məşğul olur.
Din
Kənddə "Hacı Cəlil" məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Zoologiya parkı
thumb|right|250px|[[Çanq-Mai (Chiang Mai Zoo) parkında pandalar]] thumb|right|250px|Zoologiya parkı thumb|right|250px|[[Barselonada akvarium]]
Zoologiya parkı — vəhşi heyvanları nümayiş etdirmək, öyrənmək və yetişdirmək məqsədi ilə onları bağlı və yarımbağlı şəraitdə saxlayan elmi-maarif müəssisəsi. Bəzi zoologiya parklarında ev heyvanları da saxlanır. Zoologiya parkı zoologiya bağından, adətən, ərazisinin böyüklüyü və heyvan kolleksiyasının müxtəlifliyi ilə fərqlənir. Zoologiya parkı təbiətə məhəbbət aşılayan, nadir və nəsli kəsilməkdə olan vəhşi heyvan növlərinin genetik fondunu saxlayan və təbiətin mühafizəsi ideyalarını təbliğ edən mərkəzdir. Zoologiya parklarında heyvanların iqlimə uyğunlaşdırılması, xəstəliklərinin öyrənilməsi, profilaktikası və müalicəsi sahəsində elmi-tədqiqat işləri də aparılır. Məktəblilər üçün ekskursiya, zoologiya və biologiyaya dair mühazirələr, sərgilər və s. təşkil olunur.
Tarixən zoologiya parklarından qabaq heyvanxanalar yaranmışdır. Eramızdan 1500 il əvvəl Misirdə böyük zoologiya parkı olmuşdur. Avropada ilk zoologiya parkı Vyanada (1752), Madriddə (1774), Parisdə (1793) yaradılmışdır. Bəzi böyük şəhərlər-də bir neçə zoologiya parkı var: Tokio və Çikaqoda 2, Paris və Londonda 3, Nyu-Yorkda isə 4.
Bakıda zoologiya parkı 1945-ci ildə yaradılmışdır və hal-hazırda BAKI HEYVANAT PARKI adlanır.
Dünyanın ən yaxşı zoologiya parkları Berlin, Leypsiq, Köln, San-Diyeqo, Praqa və Varşavadadır.
Zoologiya muzeyi
Zoologiya muzeyi — heyvan kolleksiyalarının (fiksəedici mayelərdə, qurudulmuş və ya xüsusi preparat halında saxlanan heyvanlar, bunların müqəvvaları, skeletləri, dəriləri, eləcə də buynuz, sümük və çanaqdan düzəldilən məmulatlar) saxlandığı elmi və mədəni-maarif müəssisəsi. Zoologiya muzeyində sistematika, faunistika, zoocoğrafiya, dəyişkənlik, heyvanların müqayisəli morfolokiya və anatomiyası, eləcə də təkamül nəzəriyyəsinə dair elmi-tədqiqat aparılır. Burada həmçinin məktəblilər və tələbələrlə tədris işi, zoologiyaya dair mədəni-maarif işləri təşkil olunur, təbiətin mühafizəsi haqqanda təbliğat aparılır. Zoologiya muzeyi nin kolleksiyası elmi fonddan və nümayiş etdirilən eksponatlardan ibarətdir. Zoologiya muzeyində eksponatlar, adətən, sistemli ardıcıllıqla, bəzən zoocoğrafi prinsipə görə düzülür. Bəzən stendlər də düzəldilir. Kolleksiyalar şüşəli vitrinlərdə yerləşdirilir. Mikroskopik kiçik obyektlər mikro fotoşəkillər və böyüdülmüş mulyajlarla əvəz edilir. Tematik sərgilərdən, qısametrajlı filmlərdən də istifadə edilir.
Bakıda zoologiya muzeyi Azərbaycan Respublikası EA Zoologiya İnstitutunda yaradılmışdır (1971). Burada Azərbaycan ərazisində yaşayan onurğasızlar, balıqlar, suda-quruda yaşayanlar, sürünənlər, quşlar və məməlilərin müqəvva və eksponatları saxlanılır. Muzeyin fondundan elmi-tədqiqat, tədris və mədəni-maarif işi üçün istifadə olunur.
Xaricdə ən böyük zoologiya muzeyi Nyu-Yorkda, Vaşinqtonda, Parisdə, Londonda və başqa şəhərlərdədir.
Şəbəkə təhlükəsizliyi
Şəbəkə təhlükəsizliyi kompüter şəbəkələrindən və şəbəkə resurslarından icazəsiz girişlərin, sui-istifadənin və s. halların qarşısını almaq üçün tərtib edilmiş təhlükəsizlik siyasətlərindən ibarətdir. Şəbəkə administratoru tərəfindən idarə olunan şəbəkə təhlükəsizliyi məlumatları icazə ilə əldə etməyi təmin edir.<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2015)">citation needed ] İstifadəçilər icazə verilən məlumatlaraı İD, şifrə və ya başqa icazə məlumatları daxil edərək əldə edir. Şəbəkə təhlükəsizliyi həm ictimai həm şəxsi müxtəlif kompüter şəbəkələrini (gündəlik işlərdə, biznes təşkilatlar arası tranzaksiyalarda, dövlət strukturlarının məlumat ötürülməsində və s.) əhatə edir. Şəbəkələr həm şirkətlərdəki kimi şəxsi, həm də ictimai istifadəyə açıq ola bilər. Şəbəkə təhlükəsizliyi təşkilatlara, müəssisələrə və başqa qurumlarda təsis edilmişdir. Adından da bəlli olduğu kimi: o şəbəkəni qoruyur və baş verən əməliyyatlara nəzarət edir. Şəbəkə resursunun qorunmasının sadə və ümumi bilinən yolu həmin resursa unikal ad və uyğun şifrə təyin etməkdir.
Şəbəkə təhlükəsizliyi anlayışları
Şəbəkə təhlükəsizliyi istifadəçi adı və şifrənin yoxlanması ilə başlayır. Bu üsulda sadəcə bir detala ehtiyac olduğu üçün (istifadəçi adı və şifrə) bir faktorlu təsdiqləmə adlanır. iki-faktorlu təsdiqləmədə isə yalnız həmin istifadəçiyə aid olan vasitədən (bankomat karti, təhlükəsizlik nişanı və ya mobil telefona); üç-faktorlu təsdiqləmədə isə istifadəçidə istifadəçidə olan vasitədən (məsələn barmaq izi və ya göz taraması) istifadə edilir.
İstifadəçi tərəfindən şəbəkəyə giriş olduqda firewall tərəfindən istiadəçi giriş siyasəti (access policy) tətbiq edilir ki, bu da hansı servislərdən istifadə edə biləcəyini göstərir. Bu üsul icazəsiz girişlərin qarşısını almaqda effektiv olsa da, worm və Trojanlar kimi zərərli virusların şəbəkədə ötürülməsinin qarçısını ala bilmir. Anti-virus software və ya  intrusion prevention system (IPS)  bu cür zərərli proqramların hərəkətlərini aşkar edir və mane olur. anomaly-based intrusion detection system həmçinin şəbəkə trafikinin monitorinqində, bu cür trafiklərin loqlanmasında və analizində istifadə edilir.
İki istifadəçi arasındakı rabitə gizliliyin təmin olunması üçün şifrələnmiş ola bilər.
Honeypots, şəbəkədə yem kimi istifadə edilən resurslar, şəbəkəyə nəzarət və öncədən xəbərdarlıq üçün şəbəkədə yerləşdirilə bilər, ancaq bu cür yemlər qanuni məqsədlər üçün istifadə olunmur. Hücumçular tərəfindən işlədilən tenikalar hücum zamanı və hücumdan sonra yeni texnikaların öyrənilməsi üçün istifadə edilir. Bu cür analizlər honeypot vasitəsilə qorunan şəbəkələrdə şəbəkə qorunmasında sonrakı sərtləşdirmə üçün istifadə edilə bilər. Honeypot (və ya yem) hücumçunun diqqətini əsas serverlərdən uzaqlaşdırır. Honeypot hücumçunun vaxtını və enerjisini yem serverə yönəldərək, diqqətini əsas serverdəki informasiyalardan uzaq tutur. Yemlərə oxşar olaraq, təhlükəsizlik açıqları olan yem şəbəkələr də təsis edilir. Belə şəbəkələrin məqsədi hücumların edilməsi və hücumçuların hücum metodlarını öyrənərək şəbəkə təhlükəsizliyinin artırılmasıdır. Yem şəbəkə bir və ya daha çox yemlərdən ibarət olur.
Nəbz
thumb|300px|right|İngilis hərbi həkimləri tərəfindən nəbzin tezliyinin təyin olunması Nəbz (pulsus — zərbə) — ürəkdə qan dövranı ilə əlaqədar arteriya divarlarının təkanvari rəqsi və ya qanı ürəkdən aparan damarların arteriyaların ritmik zərbələri nəbz adlanır. Daha geniş anlamda nəbz dedikdə qan-damar sistemində ürəyin fəaliyyəti ilə bağlı istənilən dəyişikliklər başa düşülür və buna görə də klinikada nəbzi arterial, venoz və kapilyar nəbzlərə ayırırlar. İnsan bədənində dəri səthinə yaxın yerləşən aşağıdakı arteriyalar üzərində nəbzi əllə təyin etmək mümkündür: Nəbzin əllə təyin edildiyi nahiyələr tibbi nöqteyi nəzərdən böyük əhəmiyyət kəsb edirlər.
Şəbəkə təhlükəsizliyi
Hücum Növləri
Şəbəkələr zərərli mənbələrdən hücumlara məruz qalır. Hücumlar 2 kateqoriyadan ola bilər: "Passiv" nə vaxt ki, hücumçu şəbəkədəki data axınını ələ keçirir və "Aktiv" nə vaxt ki, hücumçu şəbəkənin normal əməliyyatını korlamaq üçün əmrlərdən istifadə edir.
Hücumların növləri:
Elman Muxtarov
Elman Coşqun oğlu Muxtarov (12 dekabr 1994; Goranboy, Azərbaycan) — Azərbaycanı təmsil edən güləşçi.
Həyatı
Elman Muxtarov 1994-cü il dekabrın 12-də Goranboy şəhərində anadan olub. Məşqçisi Hicran Şərifovdur.
Elman Muxtarov 2023-cü ilin yanvarında Cinayət Məcəlləsinin 128-ci (qəsdən sağlamlığa yüngül xəsarət yetirmə) və 181-ci (quldurluq) maddələri üzrə həbs edildi.
Karyerası
Elman Muxtarov 2009-cu ildə Zrenyanin şəhərində (Serbiya) baş tutan gənclər arasında Avropa Çempionatının qalibi oldu.
Elman Muxtarov 2010-cu ildə Sinqapurda baş tutan Yeniyetmələrin I Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Elman Muxtarov qrup mərhələsinin birinci görüşdə Belarus nümayəndəsi Andrey Pihazu ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Elman Muxtarov rəqibinə qalib gəldi — 2:0 (3:0, 3:0). Növbəti görüşdə isə onun rəqibi Kuba nümayəndəsi Yohan Rodriqez Banqela oldu. Bu görüşdə də Elman Muxtarov rəqibinə qalib gəldi — 2:0 (2:0, 5:1). Bununla da Elman Muxtarov qrup mərhələsini birinci pillədə başa vurdu və Sinqapur Olimpiadasının final görüşnə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi Özbəkistan nümayəndəsi Nurbəy Haqqulov oldu. Final görüşündə də qalib gələn tərəf Elman Muxtarov oldu — 2:0 (3:0, 4:0). Bununla da Elman Muxtarov Yeniyetmələrin I Yay Olimpiya Oyunlarının qızıl medalına sahib oldu.
2015-ci ilin 12-28 iyununda baş tutan I Avropa Oyunlarında da mübarizə aparan Elman Muxtarov, turnirin 1/2 final mərhələsində Rusiya nümayəndəsi Stepan Maryanyana məğlub olsa da, bürünc medal uğrunda görüşdə Ermənistan təmsilçisi Roman Amoyana qalib gəldi və I Avropa Oyunlarının bürünc medalına sahib oldu.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29 iyun 2015-ci il tarixli 1299 nömrəli Sərəncamına əsasən I Avropa Oyunlarında qazandığı nailiyyətlərə və Azərbaycan idmanında xidmətlərinə görə Elman Coşqun oğlu Muxtarova "Tərəqqi" medalı ilə təltif edildi.
Amerika Birləşmiş Ştatları Xalqlar Tarixi
Amerika Birləşmiş Ştatları Xalqlar Tarixi 1980-ci ildə amerikalı tarixçi Hovard Zinn tərəfindən yazılmışdır. Zinn inanırdı ki, ümumilikdə ənənəvi tarix kitablarında ifadə azadlığı məhduddur. O, Amerikan tarixinə yeni nöqteyi-nəzər gətirmək və gələcəkdəki bu tip kitabları dəstəkləmək üçün “Amerika Birləşmiş Ştatları Xalqlar Tarixi”ni yazdı. Bu kitab yerli amerikalıların, hinduların, gəlmə avropalılarla arasındakı münaqişəni, ABŞ-nin işğallarını və təcavüzlərini, qulların quldarlığa, fəhlələrin və həmkarlar ittifaqları üzvlərinin kapitalizmə, qadınların patriarxallığa və afroamerikalıların vətəndaş hüquqlarını əldə etmək üçün hökümətə və irqçilərə qarşı olan hərəkətlərini təsvir edir. Kitab 1981-ci ildə Milli Kitab Mükafatı (National Book Award) finalçısı olmuşdur. 2007-ci ildə kitabın sadələşdirilmiş və qısaldılmış forması olan "Gənclər üçün Amerika Birləşmiş Ştatları Xalqlar Tarixi"(A Young People's History of the United States)kitabı nəşr edilmişdir.
Kitabın məzmunu
Zinn ABŞ tarixinə elitanın və siyasətçilərin gözündən yox, sadə xalqın gözündən yanaşır. Bu kitabda o, qitənin yerli əhalisi olan hinduların avropalılar tərəfindən öldürülməsini, soyqırıma məruz qalmalarını, öz torpaqlarından qovulmaqlarını ön plana çəkərən oxucunun diqqətinə çatdırır. Ənənəvi tarixdə Amerikanın kəşfi Xristofor Kolumbun dahiliyi olaraq qələmə verilir və ümumilikdə Avropanın qələbəsi kimi qiymətləndirilir, lakin Zinn bu məsələyə avropalıların yox, amerika hindularının gözündən baxır və oların çəkdiyi əziyyəti, gördüyü zülmü qələmə alır. Həmçinin öz kitabında Zinn quldarlığı tənqid edir və quldarlığa iqtisadçıların, siyasətçilərin, prezidentlərin, ideoloqların, plantatorların nötqeyi-nəzərindən yox qaradərili kölələrin gözündən baxır. Kölələrin həyatını, çəkdiyi əziyyətləri, qarşılaşdıqları haqqsızlığı, vəhşiliyi göstərir. Tarixin sonrakı dövründə də ABŞ tarixinə milyonerin, fabrik sahibinin yox, fəhlənin, XX əsrin 20-ci illərində ABŞ soluna prezidentlərin yox, kommunistlərin və sadə xalqın, Vyetnam müharibəsinə generalların, dövlət katiblərinin, siyasi elitanın yox, vyetnamlıların və orada öldürülən ABŞ əsgərlərinin yaxınlarının gözündən baxır.
ABŞ-ni necə tanıyırsız? Əlbəttə ki, II Dünya Müharibəsindən və xüsusilə də Sovet İttifaqının süqutundan sonra dünyaya hökm edən, öz qanunlarını bütün millətlərə mərhəmətsizcəsinə dirəməyə çalışan, kapitalizmin və texnologiyanın ən yüksək səviyyəsinə çatmış, imperialist ölkə olaraq. Amma bir də digər Amerika var. Bu kitabda Howard Zinn məhz bu “digər” Amerikadan bəhs edir. Kolumbun bu böyük qitəni “kəşf etməsi”ndən sonra, bakir torpaqlara köçən xalqların, qırılan və qovulan hinduların, çox böyük sürətlə inkişaf edən kapitalizmin əzib istismar etdiyi işçilərin, torpaqları əllərindən alınan əkinçilərin, irqi-ayrıseçkiliyə məruz qalan qaraların, etiraz musiqisinin və ədəbiyyatın, müharibələrin əleyhinə mübarizə aparan kütlələrin, liberterianların, sosialistlərin və feministlərin apardığı mübarizələr “digər” Amerikanın tarixini, “Amerikan Xalqlarının Tarixi”ni təşkil edir. Hovard Zinn bu epik kitabda Amerikanın qəddar mənfəət mübarizəsi içində, sinfi və irqi müharibələrdən keçərək, dövrlərə bölərək necə ABŞ-yə çevrildiyini göstərir; “digər” Amerikanın dərin humanist formatı, fəlsəfəsi, şiddətli ağrılarını bəzən bir tarixçinin detallarda göstərdiyi diqqətlə, bəzən sosioloqun təhlil metodları ilə, amma həmişə sənətkar həssaslığı və səlis dillə sərgiləyir. Hovard Zinn hadisələrin gedişatını müasir dövrə qədər gətirir və ənənəvi tarixçilərin, diplomatların, dövlət xadimlərinin, TV seriallarının, Holloywood filmlərinin göstərdiyindən çox fərqli Amerikanı zahirə çıxardır. Amerikan domokratiyasının, iki partiyalı sistemin, Ağ Ev fırıldaqlarının daxili mahiyyətini aşkara çıxardaraq bugünki işsizlərin, evsizlərin, hər il sosial hüquqları daha da ixtisar olunan fəhlələrin, təqaüdçülərin, qadınların Amerikasından bəhs edir.
Müəllifin düşüncələri
"İllər boyu həmişə bu sualla qarşılaşdım: “Amerika Birləşmiş Ştatlarının vərdiş edilmiş tarixindən olduqca fərqli olan bu kitabınızın gənclərə uyğun olduğunu düşünürsünüzmü? Bu hal ölkəmizlə bağlı məyusluq yaratmazmı? Hökumətin siyasətini bu şəkildə tənqid etmək doğrudurmu? Xristofor Kolumb, Endrü Cekson və Teodor Ruzvelt kimi xalqın ənənəvi qəhrəmanlarını bu cür alçaltmaq doğrudurmu? Köləlik və irqçiliyə, Hindu qətliamına, işçi sinfinin istismarına və ABŞ-nin Amerikanın aborigenlərini məhv edərək genişlənməsinə diqqət çəkmək vətən xainliyi deyilmi?
Bəzi insanların belə radikal və tənqidi fikirləri nəyə görə gənclərə uyğun görmədikləri məni çox maraqlandırır. Görəsən bu insanlar gənclərin bu mövzuları dərk edə bilməyəcəklərini düşünürlər? Mənə görə gənc oxucuların öz ölkələrinin siyasətinə vicdanlı yanaşacaq yetkinlikdə olmadıqlarını düşünmək yanlışdır. Bəli, bu bir vicdan məsələsidir. Necə ki, fərdlər olaraq öz xətalarımızı düzəltmək üçün vicdanlı olmağımız lazımdır. Milli siyasətimizi qiymətləndirərkən də vicdanlı olmaq labüddür. Mənə görə vətənpərvərlik hökumətin hər etdiyini sorğulamadan qəbul etmək deyil. Hökumətimizin hər etdiyini sorğulamadan qəbul etmək demokratiyaya aid bir xüsusiyyət də deyil. Tələbəliyimin ilk illərində hökumətlərin etdiklərini sorğulamayan bir xalqın diktator və totalitar rejimlərin bir işarəsi olduğu öyrədildi. Əgər demokratik ölkədə yaşayırsınızsa, deməli hökumətin siyasətini tənqid etmək haqqınız vardır.
Əgər hökuməti “dəyişdirmək və ya ləğv etmək” xalqın əlindədirsə, hökuməti tənqid etmək də əlbəttə onların haqqıdır. Həmçinin tarixi qəhrəmanların xətalarını göstərərək gəncləri məyus etmə məsələsində narahat deyiləm. Qəhrəman olaraq bizə öyrədilən və bu gözlə gördüyümüz insanların əslində bu heyranlığa layiq olmadıqlarını sərbəstcə deyə bilmək haqqımızdır. Kolumbun bu qitəyə qızıl axtarmaq üçün gəlməsi və ətrafı yandırıb dağıtması nəyə görə qəhrəmanlıq olsun? Qitə aborigenlərini öz torpaqlarından qovdu deyə niyə Andrew Jackson’ı qəhrəman etməliyik? Teodor Ruzvelt İspaniya-Amerika müharibəsinə daxil olduğu, ispanları Kubadan qovduğu və bu arada ABŞ-nin gələcəkdə Kubanın idarəsini ələ keçirməsini asanlaşdırdığı üçün onu nəyə görə qəhrəman etməliyik?
Zoonozlar
Zoonozlar - (yunanca zōon — heyvan, canlı varlıq və nósos — xəstəlik) təkamül prosesində heyvanların müəyyən növündə parazitlik etməyə uyğunlaşan törədicilərin əmələ gətirdiyi yoluxucu xəstəliklər.
Qaramal taunu, donuz taunu, pasterellyoz və s. zonozlara aiddir. Sanitar-iqtisadi şərait pis olduqda zoonozlar insanlar arasında da baş verə bilər. İnsanlara xəstə heyvandan keçir və onlar bu xəstəliyi yoluxdurmurlar.
Profilaktikası
Ət-süd məhsullarından düzgün istifadə etmək, bəzi xəstəliklərə (taun, qarayara, bruselyoz və s.) qarşı peyvəndlər vurmaq və s.
İynəyarpaq
thumb|İynəyarpaqlı və qozalı küknar budağı İynəyarpaq - bir çox iynəyarpaqlı ağacın, yaxud kol bitkisinin yarpağı. İynəşəkilli, 3-4 tilli, pulçuqvarı olub, növbəli, qarşılıqlı və dəstə ilə düzülür. Adətən, bir neçə il budaqlarda qalır. Bəzi növlərdə isə (məsələn, qara şamda) hər il tökülür. Soyuğa, istiyə və güclü küləklərə davamlıdır. Hər iynəyarpaqda, adətən, 1-2 ötürücü lif topası olur. İynəyarpaq havanın mikroflorasına təsir edən fitonsidlər ifraz edir. Bəzi cinslərin iynəyarpağından ağ şam yağı və s. yağlar, vitaminlər, iynəyarpaq unu (şam, küknar) almaq üçün istifadə edilir.
CBC Sport
CBC Sport — Azərbaycanda fəaliyyət göstərən ixtisaslaşmış idman kanalı.
Tarixçə
2015-ci ildə Azərbaycan Premyer Liqasının yayım hüquqları AzTV və İdman Azərbaycan telekanallarına verilmədi. Əvəzində liqanın yayım hüququ üçün müsabiqə elan olundu. CBC kanalı bu müsabiqədən qalib çıxaraq növbəti 3 il ərzində Azərbaycan Premyer Liqasının yayım hüquqlarını əldə etdi. Lakin "CBC" telekanalı əsasən əcnəbi dildə fəaliyyət göstərdiyinə görə yeni idman kanalının açılması zərurəti yarandı.
Beləliklə, CBC Sport kanalı 9 avqust 2015-ci ildə internet yayımına başladı. 1 oktyabr 2015-ci ildə isə test yayımına keçdi. 2 noyabr 2015-ci il tarixində əsas yayıma keçid edən telekanal İdman TV-dən sonra ölkənin 2-ci idman kanalı oldu.
Nectandra wurdackii
–   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yol iyəsi
Yol iyəsi - türk ve altay mifologiyasında yol ruhu. Col (Zol) iyəsi də deyilir. Yolların qoruyucu ruhudur. Hər yol üçün fərqli bir iye vardır. Yol eyni zamanda qanun və nizamı, xoşbəxtlik və rahatlığı təmsil edir. Taleh və düzgünlük kimi anlayışları içərisində saxlayır. Yol doğru bilinəni etmək deməkdir. Yol iyəsi, pis niyyətli insanları hər gün getdikləri yoldan şaşırtabilirmiş. Heç gözlənilməz bir anda bu cür insanlar bildik bir yoldan gedərkən özlərini qaranlıq meşə içində bulurlarmış. Bəzən də qar fırtınasında insanlar evləri ətrafında dolanıb dayanarlar, evə gələcək yolu tapa bilmədən donub ölebilirlermiş. Səhər olunca kəndlilər yolunu çaşmış və donmuş insanı evin ətrafında bulurlarmış. "Çerçi" sözcü kənd kənd gəzən səyyar satıcı deməkdir və nağıllarda yollarda həmişə onlara rast gəlinir. Çerçi/Carçı monqollara da eyni mənanı verər. Köhnədən eşşək və ya qatırlar ilə gəzən çerçilərə 1900-cü illərin sonra belə rast gəlmək mümkün idi, bir qismi isə kiçik kamyonetlerle bu işi görürdülər. Yolların digər ən əhəmiyyətli ünsürləri isə quldurlar ("uğrular") və qaraçılardır. "Yolak iyəsi" isə cığırın qoruyucu ruhudur. Keçidlərin də iyeleri vardır, məsələn yakutlarda "Attuk İçi", keçidləri və aşakları qoruyan ruhları ifadə etməkdə istifadə edilən bir anlayışdır. Yollar türk mədəniyyətində istiqamətlər ilə əlaqəlidir və qalalarda və şəhərlərdə çıxış qapıları da istiqamətlərlə göstərilir, bu qapılardan yollar göstərilən istiqamətlərə doğru gedər. Monqollarda Zol Zayağçı (Yol Yaradan) yəni qədəri təyin edən şəklində təyin olunan bir ongun vardır və Zar Zargaçı (Yar Yargıcı) yəni ədalət təmin edən ilə bir iqlim təşkil edirlər. Monqolca Zol, taleh deməkdir. Yol Yayağçı 19 yolun birləşdiyi yerdə yaşayır. Yar, yarım mənasında ola bilər çünki tək kolludur. Məsələn, bu anlayış və yanaşma Pir Sultan Abdal'da ən kəskin şəkildə aşağıdakı şəkildə ifadəsini tapmaqdadır.
Etimologiya
(Yol / Yul / Zol) kökündən törəmişdir. Nəqliyyatda istifadə edilən təşkil edilmiş, uzanıb gedən ərazi hissəsi. Yaşayış sahələrini bir-birinə bağlayan düzlenmiş torpaq parçası. Bundan başqa üsul, üslub, dini tətbiq və həyat mənalarını da məcazi ehtiva edər. Yol anlayışı şərq cəmiyyətlərində və Türklərdə əhəmiyyətli bir yerə malikdir. Yolçu sözünün peyğəmbər mənası da mövcuddur. Yula sözü də eyni kökdən gəlir və məşəl, bulaq, ruh deməkdir.