cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Muğam
Muğam üçlüyü
1987-ci ildə M. Maqomayev adına Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının nəzdində ilk muğam triosu yaradılmışdır ki, onun adı "Cabbar Qaryağdıoğlu adına muğam üçlüyü" idi. Tərkibi xalq artistləri Möhlət Müslümov (tarzən), Fəxrəddin Dadaşov (kamançaçı) və Zahid Quliyevdən (xanəndə) ibarət idi. Sonrakı illərdə bu muğam üçlüyü bir çox xanəndələrlə işləmiş, dünyanın bir çox ölkələrində qastrol səfərlərində olmuşdur. Müxtəlif xanəndələri müşayiət edən üçlüyün ifasında xarici ölkələrdə bir sıra disklər buraxılmışdır.
1992-ci ildə ildə xanəndə Ağaxan Abdullayev, tarzən Zamiq Əliyev və kamançaçı Ədalət Vəzirov birlikdə "Zülfü Adıgözəlov adına muğam üçlüyü" yaratmışdır. Bu trio İranda, İraqda Məhəmməd Füzulinin 500 illiyi ilə bağlı YUNESKO-nun tədbirlərində çıxış etmişdir. 1997-ci ildən bu trioya Ağaxan Abdullayevin əvəzinə tanınmayan, tələbə qız Simarə İmanova daxil olmuş və onlar "Şərq bülbülü muğam üçlüyü" adı ilə çıxış etmişlər. Üçlük 1997-ci ildə Özbəkistanın Səmərqənd şəhərində keçirilmiş "Şərq təranələri" festivalında iştirak edərək 46 ölkə musiqiçiləri arasında ən ali mükafat olan "Qran-Pri"yə layiq görülmüşdür. Üçlük uğurlu qələbəsiylə dünyaya Azərbaycan musiqisini bir daha tanıtdırır. Üçlüyün uğurlu çıxışı və parlaq qələbəsi münasibətilə o zamanki ölkə rəhbəri – Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyev qalibləri qəbul edir və onların hər üçü "əməkdar artist" fəxri adına layiq görülür. Bundan sonra dövlət tədbirlərini bu muğam üçlüyü bəzəməyə başlayır. Muğam üçlüyü dövlət tədbirlərində öz layiqli yerini tutur və mütəmadi olaraq ölkə rəhbərliyi tərəfindən dəstəklənir.
Xanəndilik
Xanəndəlik sənətinin inkişafı muğam musiqisi ilə sıx əlaqədardır. Əsl xalq yaradıcılığından ibarət olan bu musiqi əsrlər boyu şifahi halda nəsildən-nəslə keçərək böyük və zəngin irs yaratmışdı. SSRİ xalq artisti Bülbül muğamların inkişafını məhz xanəndəlik sənəti ilə bağlayırdı: ...Azərbaycan klassik muğamlarının inkişaf tarixi onların ifaçıları ilə sıx əlaqədardır. Fasiləsiz olaraq saat yarım, iki saat uzanan oxumaları yaradan müğənnilər ancaq Azərbaycanda olmuşdur. Səttar, Cabbar Qaryağdıoğlu, Şəkili Ələsgər, Əbdülbağı, Seyid Şuşinski məhz belə müğənni olmuşlar. Yuxarıda adları çəkilən xanəndələr-«dəstgah» adı altında proqram əsər yaratmışlar. Azərbaycan muğamlarını məharətlə ifa etməklə xanəndələr empirik yollarla əsrdən əsrə keçən, zəmanələrin sınaqlarından çıxıb-gələn orijinal oxumaq məktəbi yaratmışlar. Bu orijinal məktəb Zaqafqaziyada olduğu kimi, bütün Yaxın Şərqdə böyük hörmət qazanmışdır.
XX əsrin əvvəllərinə qədər varlı ailələr xanəndələri, ortabab və şəhər yoxsulları isə zurnaçılar dəstəsini, kənd əhli isə aşıqları öz şənliklərinə dəvət edirdilər. Lakin böyük toylara həm xanəndə, həm də aşıq dəstəsi çağırar və növbə ilə oxudardılar.
Xanəndələr arasında xalq musiqisinə, nəğmə və qomaya meyl 1905-ci il inqilabından sonra güclənmişdir. Rusiyada burjua-demokratik inqilabının başlanması Yaxın Şərq xalqlarının, o cümlədən Azərbaycan xalqının siyaci-ictimai həyatında da dönüş yaratdı.
Kənd toylarında, məclislərində xanəndə də xalqın sevimlisi oldu. Böyük müğənni Cabbar Qaryağdıoğlundan sonra bu nəcib təşəbbüsə Malıbəyli Həmid, Zabul Qasım, Şəkili Ələsgər, İslam Abdullayev və Seyid Şuşinski kimi sənətkarlar qoşuldular. Onlar xalq kütlələri arasında artıq fars təsnifləri deyil, Azərbaycan dilində təsniflər oxuyurdular. Bu xanəndələr muğam oxuyarkən Məhəmməd Füzulinin, Molla Pənah Vaqifin, Seyid Əzim Şirvaninin, Qasım bəy Zakirin və Xurşidbanu Natəvanın qəzəllərindən istifadə edirdilər. Dəstgahlarda Azərbaycan şairlərinin qəzəl və qoşmalarından istifadə edilməsi muğam sənətini xalqa daha da yaxınlaşdırırdı, lakin onu da demək lazımdır ki, xanəndə dəstəsinin kənd məclislərinə çağırılması aşıq dəstələrini sıxışdırdı. Çünki xanəndə dəstəsində olan tar, kamança, dəf və qoşanağara xüsusi tembrə malik olmaq etibarilə saz və zurnadan geniş və zəngin idi.
Çalğıçılıq
thumbnail|[[Mirzə Sadıq|Sadıqcanın tar ifaçılığı qaydaları üzrə irəli sürdüyü bütün bu yeniliklər az zamanda bütün Zaqafqaziya və Orta Asiya tarzənləri tərəfindən danışıqsız qəbul olundu.]]
Türk musiqişünası Rauf Yektabəy Qafqaz musiqisinə aid yazılarında Mirzə Sadıq (Sadıqcan) sənətkarlığına və onun tara etdiyi yeniliklərə yüksək qiymət verərək yazmışdır: Sadığın musiqiçilik şöhrəti bütün Qafqaza yayılmışdı. Tarzənlikdə dahi olan Sadıq 5 simli tara 6 sim əlavə edib onu zənginləşdirmişdir.
Rauf Yektabəy Sadığı dövrünün bir çox böyük xanəndələri ilə müqayisə edərək üstünlüyü ona vermişdir: Tarzən Sadıqdan sonra Qafqazda Hacı Hüsü, Məşədi İsi, Yusif, Həsənçə, Dəli İsmayıl, Həşim və Əbdülbaqi adlı xanəndələr şöhrət qazanmışlarsa da, lakin bunların heç biri Sadıq dərəcəsinə çatmamışlar.
Sadıq Azərbaycan muğamına da bir sıra yeniliklər gətirmişdir. O, "Segah" muğamını inkişaf etdirərək, tarın qoluna "Zabul" pərdəsini, "Mirzə Hüseyn segahı"na isə "Müxalif"i əlavə etmiş, "Mahur" muğamını təkmilləşdirmişdir. Əfrasiyab Bədəlbəyli Sadıqcanın tara və muğamata gətirdiyi yenilikləri yüksək qiymətləndirərək yazırdı: Əgər muğamatın ifası sahəsində tarın musiqi alətləri içərisində birinci yer tutduğunu nəzərə alsaq Mirzə Sadığın kəşf etdiyi yeniliklərin, nəticə etibarı ilə Azərbaycan musiqisi tarixində böyuk bir dönüş yaratdığını təsdiq etmiş olarıq. Demək olarki, Mirzə Sadıqdan başlayaraq Azərbaycan muğamatının mahiyyəti, onun ifadə vasitələri, təsir qüvvəsi və muğamatı ifa etmək üslubu yeni bir pilləyə qalxmış oldu. Mirzə Sadıq Azərbaycan musiqisi tarixində yeni bir səhifə açdı.
Mədəniyyətdə
Avqustun 26-sı Beynəlxalq Azərbaycan Muğamı Günü və İpək Yolu üzərində yerləşən ölkələrin musiqisi günü kimi qeyd olunur.
Ədəbiyyatda
Əsrlər boyu musiqi sənətinin mühüm sahəsini təşkil edən muğamlar xalqın bütün həyatı ilə, onun mənəvi dünyası ilə sıx bağlıdır. Azərbaycan ədəbiyyatında muğama aid çoxlu ədəbi əsərlər həsr olunub. Muğamın tarixi və təsviri Nizami Gəncəvinin "Xosrov və Şirin" poemasında, Bəxtiyar Vahabzadənin "Muğam" silsəlisindən olan şeirlərdə əks olunmuşdur:
Xanəndə və hürufi dərvişlərin avazı ilə İmadəddin Nəsiminin aşağıdakı qəzəli bütün Yaxın Şərqdə XIV əsrdə ifa olunan muğamları, muğamların şöbə və guşələrini bütün incəliklərinə qədər sadalamışdır. Qəzəlin birinci beytində əvvəl "Novruz"; "Rast"; sonra "Hüseyn"-i; ikinci beytində "Çahargah"; "Segah", "Hicaz", dördüncü beytdə "Əraq"; "Rəhavi"; beşinci beytdə "Hisar"; "Mübərrigə"; "Müxalif" göstərilir.
Kinoda
Azərbaycan muğamı 1979-cu ildə Andrey Tarkovskinin "Stalker", Yuli Qusmanın "Qorxma, mən səninləyəm", Hüseyn Seyidzadənin "O olmasın, bu olsun" filmlərində səslənib.
Azərbaycan kinematoqrafında muğama həsr olunan filmlərdən "Şur", "Təsnif", "Muğam (1976)", "Qarabağ bülbülləri", "Muğam (1995)", "Naməlum səs", "Muğam (2001)", "Havalansın Xanın səsi", "Mahur-hindi", "Bayatı şiraz", "Teymur Əmi", "Mənsuriyyə", "Sara Qədimova", "Nəriman Əliyev", "Məclisi üns", "Ağaxan", "Muğamda yaşayan səs", "Muğamda yaşayan səs" və "Muğamat var olan yerdə…"-ni qeyd etmək olar.
Təsviri incəsənətdə
"Muğam üçlüyü" azərbaycanlı rəssam (məsələn, Toğrul Nərimanbəyov ) və heykəltəraşların (məsələn, Zakir Əhmədov ) geniş işlədiyi mövzudur. Həmçinin, geyim kolleksiyalarında da qaval, tar və kamançadan ibarət bu üçlüyün əks olunduğu geyimlər nümayiş və təqdim olunmuşdur. Bundan başqa, misal üçün tikmə ustası Mehriban Xəlilzadə iynə ilə "Muğam üçlüyü" əsərini yaratmışdır. Bu mövzuda Səmədağa Cəfərovun saxsı boşqab üzərində çəkdiyi "Muğam üçlüyü" də diqqəti cəlb edir.
Kişi
• 4
Qadın
• 4
Tarzənlər
• 4
Kamança ifaçıları
• 4
Digər
• 4
MG 15
MG 15, İkinci dünya müharibəsində Almaniya istehsalı, 1930-cu illərin əvvəllərində bombardmançıları qorumaq üçün istifadə edilən, 7,92 mm ölçüsü lent mənbəli pulemyotdur. Bundan əlavə 1941-ci ildə Vermaxtın quru qoşunları tərəfindən də istifadə edilmişdir.
Hekayəsi
1920-ci illərin ortalarında MP30-dan ilham alan Louis Stange şirkəti tərəfindən istehsal edilmişdir. Təyyarələrdə istifadə üçün daşınan qurğularla quraşdırılmışdır. Buna bir növ kilidləmə sistemi deyilə bilər.
Bu xüsusiyyət sayəsində demək olar ki, bütün Luftwaffe təyyarələrində istifadə edilmişdir. Sadə bir montaj quruluşuna sahib idi ki, 75 mərmilik dəyirmi spiralvari maqazini bitdikdə asanlıqla çıxarıla və dəyişdirilə bilinsin.
Alba Auqust
Alba Auqust (; ) — Danimarka-İsveç aktrisa, müğənni və bəstəkarı.
Həyatı
2018-ci ildə Kopenhagendə Milli İfa Sənəti Məktəbini bitirib.
Karyerası
Auqust aktrisalıq fəaliyyətinə uşaq ikən başlamış və atasının "Martin üçün mahnı" (2001) filmində kiçik rol almışdır. 2017-ci ildə Danimarka istehsalı Netflix platformasında yayımlanan "Yağış" serialında yer aldı. Həmçinin "Astrid olmaq" filmində də rol almışdır.
Aktrisalıq fəaliyyətindən başqa müğənni də olan Auqust 30 iyul 2020-ci ildə "We're Not Gonna Make It" adlı sinqlını nəşr etdi. 12 noyabr 2021-ci ildə isə "I Still Hide" adlı albomunu yayımladı.
Şəxsi həyatı
Auqust isveç, danimarka və ingilis dilində səlis danışır.
İstinadlar
• 2
Rahib Cəbrayılov
Rahib Ramil oğlu Cəbrayılov (26 dekabr 2001; Yevlax, Azərbaycan — 28 sentyabr 2020; Suqovuşan, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələri'nin əsgər'i, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Rahib Cəbrayılov 2001-ci il dekabrın 26-sında Yevlax şəhərində anadan olub.
2007-ci ildə Quşçu kənd ümumi orta məktəbin 1-ci sinfinə daxil olub. 2016-2018-ci illərdə Xaldan kənd kompleks tam orta məktəbində 10-11-ci sinifləri oxuyub.
Rahib hərbçi olmağı arzulasa da, səhhətindəki problem Hərbi Akademiyaya getməsinə mane olur. Həmin problemə görə hərbi xidmətə də aparılmayacaqdı. Ancaq Rahibin ard-arda müraciəti nəticəsində könüllü 2020-ci il mayın 27-də hərbi xidmətə yollanır. Xidmətini Füzulinin Kürmahmudlu kəndində yerləşən hərbi hissədə yerinə yetirib.
Hərbi xidmətləri
2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Rahib Cəbrayılov Suqovuşan döyüşlərində savaşıb. Rahib Cəbrayılov 28 sentyabr 2020-ci il tarixində şəhid olub. Yevlaxda dəfn edilib.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı verilmiş tapşırıqları şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Rahib Cəbrayılov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Rahib Cəbrayılov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Hacıəhməd Hacıəhmədli
Hacıəhməd Həsən oğlu Hacıəhmədli (6 aprel 1998; Zərnə, Qax rayonu, Azərbaycan — 7 noyabr 2020; Şuşa, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Hacıəhməd Hacıəhmədli 6 aprel 1998-ci ildə Qax rayonunun Zərnə kəndində anadan olmuşdur. Doğulduğu kənddə orta təhsil almışdır. Ali təhsilini Azərbaycan Texniki Universitetində almışdır.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Hacıəhmədli Hacıəhmədli 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Füzulinin, Zəngilanın, Qubadlının, Laçının və Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. İki dəfə yaralansa da, yenidən müharibədə vəzifəsinə davam etmişdir. Hacıəhməd Hacıəhmədli 7 noyabr 2020-ci ildə Şuşa döyüşləri gedişatında Şuşa qalası istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur.
MediaTek
MediaTek Inc. (pinyin: Liánfā Kējì Gǔfèn Yǒuxiàn Gōngsī) — Tayvan fabriksiz yarımkeçirici şirkəti olub, simsiz şəbəkə,yüksək dəqiqlikli televiziya,smartfonlar,planşetlər kimi əldə tutulan mobil cihazlar,naviqasiya sistemləri,DSL və optik disk qurğuları üçün çiplər istehsal edir.
Hacıəhməd Hacıəhmədli
Hərbi xidməti
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Hacıəhməd Hacıəhmədli ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Qubadlı rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Hacıəhməd Hacıəhmədli ölümündən sonra "Qubadlının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
MediaTek
Baş qərargahı Tayvanın Hsinchu şəhərində yerləşən şirkətin, dünya üzərində 25 ofisi var və 2016-cı ildə dünyada üçüncü ən böyük fabriksiz inteqral sxem dizayneri idi. Yaradıldığı 1997-ci ildən etibarən, MediaTek qlobal bazar üçün çipsetlər istehsal edir.
Hacıəhməd Hacıəhmədli
Hərbi xidməti
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yetirən zaman cəsarət göstərdiyinə, habelə qətiyyətli addımlar nümayiş etdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Hacıəhməd Hacıəhmədli ölümündən sonra "Döyüşdə fərqlənməyə görə" medalı ilə təltif edildi.
MediaTek
Fəaliyyəti
İlk zamanlar MediaTek United Microelectronics Corporation (UMC) tərkibində ev əyləncə məhsulları üçün çipsetlər dizayn edən bir bölmə idi. 28 May 1997-ci ildə bölmə ayrılaraq şirkət yaradıldı. MediaTek 23 İyul 2001-ci ildə "2454" kodu ilə Tayvan Fond Birjasına (TSEC) çıxarıldı.
Şirkət optik disk qurğuları üçün çipsetlər dizayn etməyə başladı və sonradan genişlənərək DVD oxuducular, rəqəmsal TVlər,mobil telefonlar,planşetlər üçün çiplərə keçdi.
Hacıəhməd Hacıəhmədli
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
MediaTek
GNSS modulları
Peyk naviqasiyası sistemi (GNSS) modulları.
Thymopsis
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
NGC 6074
NGC 6074, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Herkules bürcü istiqamətində yerləşir. S tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
"BTS"-in qazandığı mükafatların və namizədliklərin siyahısı
BTS — Big Hit Music etiketi altında yaradılan yeddi nəfərdən ibarət Cənubi Koreyalı oğlan qrupudur, üç repçi (RM, Suga, J-Hope) və dörd vokalçıdan (Jin, Jimin, V və Jungkook) ibarətdir. Qrupun debüt albomu 2 Cool 4 Skool (2013) və sonrakı genişləndirilmiş ifa (EP) O!RUL8,2? (2013), kiçik kommersiya uğuru əldə etməsinə baxmayaraq, 2013-cü ilin sonu və 2014-cü ilin əvvəlində onlara bir neçə yeni sənətçi mükafatı qazandırdı. Qrup ikinci EP Skool Luv Affair (2014) və ilk studiya albomu Dark & Wild (2014)-ı buraxdı.Skool Luv Affair-in aparıcı sinqlı "Boy in Luv" 2014-cü ildə Mnet Asian Music Awards-da Ən Yaxşı Rəqs Performansı (Kişi) nominasiyasında, Dark & Wild isə 2015 Qızıl Disk Mükafatlarında Disc Bonsang mükafatını qazandı. BTS-in üçüncü EP-si "The Most Beautiful Moment in Life, Pt. 1 ", 2016 Qızıl Disk Mükafatlarında Disc Bonsang qazandı, aparıcı sinqlı "I Need U" isə 2015 Melon Music Awards-da Ən Yaxşı Kişi Rəqsi mükafatını aldı. Qrupun davam edən EP-i, "The Most Beautiful Moment in Life, Pt. 2 ", 2016 Gaon Chart Music Awards-da İlin Albomu nominasiyası aldı. BTS-in ilk Koreya kompilyasiya albomu The Most Beautiful Moment in Life: Young Forever (2016) BTS-ə ilk 2016 Melon Musiqi Mükafatlarında İlin Albomu və 2016 Mnet Asian Music Awards-da İlin Artisti üçün Daesang mükafatını qazandırdı. Albomun ikinci sinqlı "Fire" 2016 Melon Musiqi Mükafatlarında Ən Yaxşı Rəqs — Kişi nominasiyasını aldı.
İstinadlar
undefined
NGC 4161
NGC 4161, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
NGC 2957A
NGC 2957A, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. E1 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Tural Əsədov (aktyor)
Tural Əsədov — azərbaycanlı teleaparıcı, şoumen, aktyor, rejissor və prodüser.
Həyatı
Tural Cəfər oğlu Əsədov 1982-ci ilin 16 avqustda Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1999-cu ildə 211 nömrəli tam orta məktəbi bitirmişdir. 1999-2003-cü illərdə Qərb Universitetidə regionşünaslıq üzrə təhsil almışdır. 2003-2005-ci ildə İqtisad Universitetində maliyyə üzrə magistratura üzrə qiyabi təhsil almışdır. 2003-2005-cü illərdə Dövlət Sərhəd Xidməti Dəniz Gözətçi Gəmilər briqadasında hərbi xidmətdə olmuşdur. . Bir müddət Şən və Hazırcavablar Klubunda oynayıb.
2011-ci ildə ailə həyatı qurmuşdur, bir oğlu və bir qızı vardır. .
Fəaliyyəti
Tural Əsədov televiziyada 2001-ci ildən Space telekanalında işə başlayıb. Space TV-də yayımlanmış "Bazar" maqazin verilişində aparıcılıq etmişdir. Çox sayda reklam çarxlarının və təqdimat filmlərinin prodüserliyi ilə məşğul olub. Rejissor olaraq Azərbaycan estradasının Sevda Ələkbərzadə, Miri Yusif və Röya kimi ulduzlarının kliplərini ərsəyə gətirib. O, Röyanın Kremldə verdiyi konsertin aparıcısı olub.
Tural Əsədov Maşın realiti şounun 2010-cu ilin mayında yayımlanan "Maşın 10: Transformer" bölümündə iştirakçı olub və 17 mayda SMS mübarizəsində məğlub olaraq oyunu tərk etməli olmuşdur.
2011-ci ildə 8 Mart Beynəlxalq Qadınlar Günü ərəfəsində ideyası Feliks Fişnevetskiyə məxsus olan, Mir Azad Əliyev və “NewLOOK” studiyası tərəfindən reallaşdırılan “Ana səni sevirəm” layihəsində iştirak edib.
2013-cü ildə PicMus Production-da istehsal olunmuş, bütün hüquqları PicMus MMC-yə məxsus olan «Ulduza Toxun» layihəsində iştirak etmişdir.
2013-cü il dekabrın 18-də Bakı Kristal Zalında İtaliya estradasının ötən əsrin 80-ci illərinin əfsanəvi ifaçıları "San-Remo festivalının ulduzları Bakıda" adlı maraqlı konsert proqramı ilə çıxış ediblər və Tural Əsədov İtaliyanın dünya şöhrətli aktrisası Ornella Muti ilə birlikdə Azərbaycanın birinci xanımı, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti Mehriban Əliyevanın da olduğu konsertə aparıcılıq edib.
2014-cü ildə məşhur aparıcı Hüsniyə Məhərrəmova ilə birlikdə Azərbaycanın İctimai Televiziyasında (İTV) yayımlanmış Böyük Səhnə vokal layihəsinin aparıcısı olmuşdur.
2015-ci il istehsalı, rejissoru türkiyəli Osman Albayraq olan Yarımdünya filmində baş rol ifaçılarından biri kimi Tural Əsədov həm də layihənin baş prodüser olmuşdur.
2015-ci ildə baş tutmuş "Bakı-2015" Avropa Oyunlarının açılış və bağlanış mərasimlərinin aparıcısı olmuşdur.
12 iyul 2015-ci ildə "Bakı-2015" Avropa Oyunlarının könüllülərinə və Azərbaycan yığmasının idmançılarına həsr olunmuş "Tarix yazdıq! Tarixə yazıldıq!" şüarı altında keçirilmiş paradın ardınca baş tutan xüsusi konsert proqramının aparıcılarından biri olub.
2016-cı ildən indiyədək baş tutan Bakı Şəhər Halqasının rəsmi səsi olmuşdur.
2017-ci ildə İslam Həmrəyliyi Oyunlarının açılış və bağlanış mərasimlərinin aparıcısı olmuşdur.
2019-cu ildə Heydər Əliyev Fondunun 15 illik yubiley konsertinin aparıcısı olmuşdur.
2019-cu ilin 29 mayında Bakı Olimpiya stadionunda keçirilən Avropa liqasının finalını şərh etmişdir.
Filmoqrafiya
Aktyor kimi
Prodüser kimi
Dublyaj sənətçisi kimi
Ramsel
Tarixi
Cənubi Sudanın müstəqilliyi elan ediləndən sonra paytaxtın başqa şəhərə köçürələcəyi ilə bağlı məlumat yayıldı. . 4 sentyabr 2011-ci ildə Cənubi Sudan hökuməti Mərkəzi Ekvatoriya ştatı hökumətinin paytaxt Cubanın genişləndirilməsi üçün yeni ərazi ayırmaqdan imtina etdiyinə görə paytaxtı Cubadan 240 kilometr şimala köçürmək qərarına gəlir. Paytaxtın köçürülməsinin təxminən altı ilə başa gələcəyi ehtimal edilir. .
Tiarocarpus
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Əsəd ibn Zürarə
Bioqrafiya
Xəzrəc qəbiləsindəndir. Məhəmməd peyğəmbərlik verilməsindən əvvəl o, bütpərəstlikdən əl çəkmiş və İbrahim tövhidinin (Hənif) davamçısına çevrilmişdir.
Əsəd Məkkədə Məhəmməd peyğəmbərlə görüşür və Mədinənin İslamı qəbul edən ilk insanlardan biri olur. O, Əqəbə beyətində iştirak etmişdir. Xəzrəc və Övs qəbilələri arasında təbliğat apararkən müəyyən çətinliklərlə üzləşir və Peyğəmbərdən öz nümayəndəsini onların yanına göndərməsini istəyir. Cavab olaraq Məhəmməd Müsəb ibn Ümeyri Mədinəyə göndəyir. O, Əsədlə birlikdə Mədinədə təbliğat işində fəal iştirak edir. Əsədin evi Mədinədə İslam hərəkatının əsas qalasına çevrilmişdi.
Əsəd müsəlmanların Mədinəyə hicrətindən sonra xəstəlikdən vəfat edir. Bu, 623-cü ildə Bədr döyüşü ərəfəsində baş verir.
Sandro Matsola
Alessandro "Sandro" Matsola — İtaliyalı keçmiş futbolçu. Müxtəlif dövrlərdə hücumçu və yarımmüdafiəçi kimi çıxış edib. 1968 Avropa çempionu və 1970 milli komanda ilə vitse dünya çempionu. Hal-hazırda RAI-də idman şərhçisi işləyir.
Karyera
Öz dövrunun məşhur futbolçusu Valentino Matsolanın oğlu, Ferrucco Matsolanın böyük qardaşı.
Karyerasında ancaq bir klubun, Milanın "İnter" klubunun heyətində çıxış edib. Karyerasında debüt oyunu 10 iyun 1961-ci il tarixində, komandasının "Yuventus" klubuna 1: 9 hesabı ilə məğlub olduğu oyunda olub.
Ümumilikdə "İnter"də 565 oyunda 160 qol vurub. "İnter"in heyətində A Seriyasında isə 418 oyun keçirib və 116 qol vurub.
İtaliya millisində 20 yşında debüt edib. Millidə 70 oyun keçirərək (1963–1974), 22 qol vurub.
Spratli arxipelaqı
thumb|300px|Spratli arxipelaqı thumb|300px|Spratli arxipelaqı Spratli ( — Çıonqşa, , ) — Cənubi Çin dənizinun cənub-qərbində yerləşən arxipelaq. Adalarda daimi yaşayış olmasa belə 4 aeroport fəaliyyət göstərir. Hazırda adalar balıçılıq təsərrüfatı rayonu rolunu oynayır.
Arxipelaq ərazisimə altı ölkə iddia edir: Vyetnam, Çin, Tayvan, Malayziya, Filippin və Bruney. Adaların ümumi sahəsinin az olmasına baxmayaraq regionda mövcudluq baxımından əhəmiyyətlidir. Burada böyük miqdarda qaz və neft yataqlarının olması ehtimal edilir. ABŞ Ebergetika Nazirliyinin məlumatına görə adalar ərazisində 5,4 mld barel neft, 55,1 trilion kubmetr qaz vardır.
Arxipelaqa daxil 45 adaya Vyetnan, Çin, Malayziya, Filippin və Tayvan öz ordusunu yerləşdirmişdir. Cənub riflərində isə Bruneyin balıqçılıq zonasıdır. Ancaq bu ölkə rəsmi iddia qaldırmamışdır.
Coğrafiyası
İri adaları:
Adaların tarixi xranologiyasl
1529. Saraqosa anlaşması ilə adalar İspaniyanın mülkiyyətinə verilir.
1898. Paris sülh anlaşması ilə ərazi ABŞ, sonradan isə Filippin ərazisi elan edilir.
1927. Fransaya məxsus De Lanessan gəmisi bölgədə elmi tətqiqat işləri aparmışdır.
1930. Fransızlar adaya ikinci dəfə ekspedisiya təşkil edirlər. Onlar adaları Ile de la Tempete adlandırırlar. Öz bayraqlarını adaya sancan fransızlar burada çinli balıqçılarla rastlaşırlar.
1932. Çin Respublikası Fransa dövlətinə memarandum göndərərək adalar üzərində hüququn onlara veriməsini istəyir və adaları öz ərazisi elan edir.
1933. Üç fransız gəmisi iri adaları tutaraq buranı Fransa ərazisi elan edirlər. Yaponiya adalar üzərində ərazi hüquüunun olmasını irəli sürür. Buna səbəb kimi oda yaponlara məxsus olan forfor yatağının olmasını göstərir.
1939. Yaponiya adalara iddiasını qaldırsada Fransa və Böyük Britaniyanın etirazı ilə adalar Fransanın mülkiyyəti elan edilir.
1941. Yaponiya adaları güçlə işğal edir və onu İkinci Dünya müharibəsinin sinuna qədər əlində saxlayır. İtu-Aba adasında su altı qayıqların bazasını yerləşdirir.
1945. Yaponiyanın məğlubiyyətindən sonra adalara yenidən Fransa və Çin iddiasını davam etdirir. Çin hətta adalara öz qoşununu yerləşdirir.
1946. Fransa adalara qoşun göndərsədə çinliləri oradan çıxara bilmir.
1947. Fransa Çinin adaları tərk etməsini tələb edir.
1948. Fransa adalar ətrafında patrullaşmanı dayandırır. Çin isə qoşunlarının bir hissəsini geri çəkir.
1956. Çin və Vyetnam adalara qoşun yerləşdirir. Hətta Vyetnan adaların Bindin vilayətinə birləşdirildiyi bildirir.
1958. Çin özünün məhhəli sularını müəyyən edərkən adalarıda ora daxil edir.
1961—1963. Cənubi Vyetnam adaların ona məsubluğunu bildirmək məqsədi ilə lövhələr yerləşdirir.
1968. Filippin Kalayan vilayətinin təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədi ilə üç adaya qoşu yeridir.
1971. Malayziya arxipelaqın bir hissəsinə əraxi iddiası sürür.
1972. Filippin Kalayan adalarını Palavan vilayətinə birləşdirir.
1975. Vyetnam arxipelaqa iddiasını bildirir.
1978. Filippin przidentinin əmri ilə onlara aid ərazi müəyyənləşir.
1979. Malayziya iddia elədiyi ərazilərin xətitəsini tərtib etdirir. Vyetnamda analoji addımı atır
1982. Vyetnan növbəti bir sənədi imzalayır və bir necə adanı işğal edərək ordusunu orda yerləşdirir. Filippində həmcinim adaların bir qimini işğal edərək nurada uçuş-eniş zolağı salır.
1983. Malayziya Lyanq-Lyanq adasını tutaraq burada hərbi bazasını inşa etdirir. Estəlik kuror zonası salır.
1984. Bruney özünün balıqçılıq rayonunu müəyyənləşdirir (Luiziana-rif). Ancaq rəsmi olaraq iddia qaldırmır.
1987. Çin dəniz patrullaşmasını təşkil edərək burada öz bazasını yerləşdirir.
1988. Çin və Vyetnam gəmiləri Spartli adaları uğrunda döyüşə girirlər. Vyetnam bu mübarizədə məğlub olur. Region Çinlilərin əlinə keçir.
1995. Çin və Vyetnam arasında arxipelaq resurslarının bölünməsi haqqında razılığa gəlinir.
2004. Filippin təyyarələrinə arxipelaq üzərindən atəş açılır. Vyetnam mübahisəli adalarda turistik imkanlarını artırır və hava limanı inşa etdirir.
2005. Vyetnam adalar üzərində ərazi iddiasını yenidən irəli sürür.
Qrodno Azot
Qrodno Azot — Belarus dövlət şirkəti və açıq səhmdar cəmiyyətidir. Azot birləşmələri və gübrələrinin istehsalçısıdır. 1963-cü ildə azot gübrələri istehsal edən zavod kimi yaradılmışdır. Belneftexim Belarus Dövlət Neft və Kimya Konserninin bir hissəsidir. Qrodno şəhəri, Kosmonavtlar prospekti, 100 ünvanında yerləşir.
Şirkətdə 5 istehsalat növü var. Burada 50-yə yaxın kimyəvi məhsul istehsal olunur: texniki maye ammonyak, azot gübrələri - karbamid, karbamid-ammonyak qarışığı, ammonium sulfat, metanol tenik, kaprolaktam, biodizel və maye karbon qazı. Qrodno Azot 2016-cı ildən ABŞ, daha sonra Avropa İttifaqı və bir sıra digər ölkələr tərəfindən beynəlxalq sanksiyalar altındadır.
Tarixi
1960-cı ilin oktyabrında müvəqqəti yardımçı binaların tikintisinə başlanıldı. 1963-cü ildə isə ammonyak və karbamid istehsalına başlanıldı. 1965-ci ilin yanvarında ammiak-1 və karbamid-1 sexlərinin ilk cərgələri istifadəyə verildi. 1970-ci ildə kaprolaktam istifadəyə verildikdən sonra zavod kimya zavoduna çevrildi. 1970-ci ilin oktyabrında Qrodno azot gübrə zavodu S. O. Pritytsky adına Qrodno kimya zavoduna, 1975-ci ilin mayında isə S. O. Pritytsky adına Qrodno "Azot" istehsalat birliyinə çevrildi. 1981-ci ildə müəssisə “Xalqlar Dostluğu” ordeni ilə təltif edilib.
2000-ci ilin avqustunda Qrodno istehsalat birliyi "Azot" Qrodno istehsalat respublika unitar müəssisəsi "GPO Azot"a, 2002-ci ildə isə "Qrodno Azot" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə çevrildi. 2020-ci ildə Belarusda nəticələrinin saxtalaşdırıldığı güman edilən prezident seçkilərindən sonra “Qrodno Azot” ASC-nin işçiləri Belarusdakı etirazları və milli tətil çağırışlarını dəstəklədilər. İşçilərin bir çoxu polis tərəfindən saxlanılaraq döyüldülər. Ölkənin bütün müəssisələri arasında tətili ən çox dəstəkləyənlər Qrodno-Azotun işçiləri idi. 2018-ci ildə Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti SOCAR tərəfindən Qrodno Azot zavodunun modernləşdirilməsinə sərmayə qoyması imkanları müzakirə edilirdi.
Sanksiyalar
2006-cı ildən etibarən Qrodno Azot ASC və onun filialı olan Qrodno Ximvolokno (fasilələrlə   ) "demokratik prosesi sarsıtmaq"  səbəbi ilə “Birləşmiş Ştatların xüsusi təyin olunmuş vətəndaşları və bloklanmış şəxsləri” siyahısındadır. Siyahı son dəfə 2021-ci ilin iyununda yenilənib. 9 avqust 2021-ci ildə Qrodno Azot-un baş direktoru İqor Lyaşenko “ABŞ-ın xüsusi təyin olunmuş vətəndaşları və bloklanmış şəxsləri” siyahısına daxil edildi.
2021-ci ilin 3 aprel tarixində elan edildi ki, Qrodno Azot ASC-nin törəmə müəssisəsi məhsulların göndərilməsi üçün tender elan edib. Tenderin şərtlərindən biri də sənədlərdə malgöndərən kimi üçüncü bir şirkətin göstərilməsinə icazə verilməsi idi. Ərizəyə görə, bu şərt sanksiyalarla əlaqələndirilirdi. 2023-cü ilin fevral və mart aylarında Belarus Tədqiqat Mərkəzinin və Litva Sienasının jurnalistləri bildirdilər ki, Qrodno Azot-un məhsulları zavoda qarşı sanksiyaların tətbiqindən sonra bir neçə şirkətin köməyi ilə yenə də Aİ-də satılır.
Şahzadə Karl Torpağı
thumb|left|Adanın şimal qurtaracağı Şahzadə Karl Torpağı (Prins Karls Forland) — Şpitsbergen arxipelaqının ən ucqar qərb adası. Qərbi Şpisbergen adasından qərbdə yerləşir. Adalar bir-birindən Forlandsundet boğazı ilə ayrılırlar. Ada bütünlüklə Forlandet Milli Parkı ərazisinə daxildir.
Tarixi
Ada 1596-cı ildə holland səyyahı Villem Barens tərəfindən kəşf edilmişdir. 160-10-cu ildə ingilis Conas Pul adanı Blek-Point olaraq adlandırmışdır. 1612-ci ilə qədər ingilibalina ovçuları adanı Çahzadə Çarlz olaraq adalndırırdılar (kral I Ceymsin oğlu). Hollandlar isə adanı onunzirvəsimnə çıxmaq istərkən 1612-ci ildə ortada ölmüş tacir Keynin şərəfinə adlandırmışlar. İngilislər bir zamanlar adanın şimalında Balina ov bazası təşkil etmişdilər.
Fuad Umay
Fuad Mehmed Umay (Mehmet Fuat Umay; ) — həkim və siyasətçi; 1921-ci ildə Uşaq Qoruma Agentliyinin (Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü) qurucusu. 1910-cu ildə Ədirnə Liseyini və İstanbul Universiteti Tibb Fakültəsini bitirmişdir. Birinci Balkan müharibəsində iştirak etmiş və 1913-cü ilin avqust ayında Kırklarelidə şəhər həkimi kimi çalışıb. Türkiyə İstiqlaliyyət müharibəsindən sonra ABŞ-yə səyahət etmiş, Türkiyədə kimsəsiz qalan uşaqlar üçün ianə toplamaqla məşğul olmuşdur. 1920–1950-ci illərdə Türkiyə Böyük Millət Məclisinin üzvü seçilmişdir. .
Həyatı
Fuad Umay 24 fevral 1885-ci ildə Kırklarelidə anadan olub. Kırklarelidə ibtidai və orta məktəbə getmiş, sonra Ədirnə liseyində oxumuşdur. 1910-cu ildə İstanbul Universitetinin Tibb Fakültəsini bitirmişdir. İlk vəzifə yeri olan Tırnovacık qəsəbəsində bələdiyyə həkimi vəzifəsinə 2 iyul 1910-cu ildə başlamışdır. Balkan müharibəsi zamanı bölgədəki hərbi xəstəxanada xidmət edib. Müharibədən sonra 28 Avqust 1913-cü ildə Kırklareli bələdiyyəsinə həkim təyin olunub. Burada Himaye-i Etfal Cəmiyyətinin (Uşaq Qoruma Təşkilatı; etfal ərəbcə tərcümədə tifil deməkdir) və Kırklareli Şöbəsinin və Milli Cəmiyyətin Müdafiəsini qurmuşdur. Daha sonra Boluya dövlət həkimi vəzifəsinə təyinat aldı. 1920–1923-cü illərdə Milli İstiqlaliyyət mübarizəsinin iştirakçısı oldu. Əvvəlcə Türkiyə Böyük Millət Məclisində Bolu millət vəkili və 1923–1950-ci illərdə Kırklareli millət vəkili seçilmişdir. Soyad Qanunu ilə Atatürk tərəfindən Türk soylarına xidmət etdiyi üçün Türk mifologiyasındakı uşaqların qoruyucu ruhu olan "Umay"a istinad edərək bu soyadı ona verilmişdir.
Doktor Fuat Umay 30 iyun 1921-ci ildə qurulan "Himaye-i Etfal Cəmiyyəti"nin (Çoçuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü) qurucuları arasında idi və uzun müddət onun sədri vəzifəsini icra edib. Fuat Umay, siyasi karyerası ərzində "Himaye-i Etfal Cəmiyyəti"nə maliyyə cəlb etmək üçün Məclisdə bir çox təkliflərlə çıxış etmişdir.
Fuat Umayın Amerikadakı "Türklər və Gördüklərim" (1927) və "Seçicilərimlə Yalnız" (1950) adlı iki kitabı var.
Fuat Mehmed Umay 1950-ci ildə keçirilən seçkilərdə məğlub olduqdan sonra siyasətdən təqaüdə çıxmışdı. Fuad bəy 1963-cü ildə İstanbulda vəfat etmişdir.
ABŞ səfəri
Fuad bəy "Himaye-i Etfa" üçün maliyyə toplamaq məqsədilə müxtəlif işlər görürdü. Yerli ianə səyləri yetərli sayılmadığı üçün, xüsusilə ABŞ-də yaşayan Türk vətəndaşlarından kömək üçün müəyyən addımlar atırdı. Fuad Umay Gelibolu Millət vəkili Cəlal Nuri İlerinden bir ünvan alaraq, Vaşinqtondakı türklər üçün imam olan Mehmed Əli Əfəndi ilə əlaqələr qurur. Yazışmaların sonunda Türk Teavün Dərnəyi ilə əlaqələr qurulur. Cəmiyyət Nyu York və Detroytda 120.000 dollar ianə toplayır və "Himaye-i Etfal Cəmiyyəti"nə göndərir.
ABŞ-də Türkiyə vətəndaşlarının könüllü töhfələrinin intensivliyini nəzərə alaraq, Ankaradan bir nümayəndə dəvət etməsi düşünülür. Bu şəxs Fuad Mehmer Umay olur. 21 Mart 1923-cü ildə Böyük Millət Məclisinin təsdiqi ilə Fuad bəyə 5 ay müddətində ABŞ-yə getməyə icazə verildi. Fuad bəy buradakı təəssüratlarını "Amerikadakı türklər" kitabında təsvir etmişdir.
Fuad bəy 8 aprel — 3 iyun tarixləri arasında ABŞ-nin bütün türklər yaşayan bölgələrindən yardımlar topladı. "Himaye-i Etfal" üçün ianə toplantıları Nyu York, Lourens, Peabodi, Providens, Vuster, Buffalo, Pittsburq, Petkiran, Klairton, Vellston, Younqstaun, Kanton, Akron, Klivlend, Vaşinqton, Detroyt, Çikaqo və Filadelfiyada keçirildi. İanə toplantılarının sonunda 85.072 dollar yardım yığılmışdı. Sabiha Sertelin də dediyi kimi, bu rəqəm Suriyalıların yardımları və miqdarı müəyyən edilə bilməyən yardımların cəmi ilə yüz min dollara yaxınlaşmışdı. Yardımda davamlılığı təmin etmək üçün doktor Fuad bəy Türk Teavün Dərnəyinin səlahiyyətlilərinə "Himaye-i Etfal Cəmiyyəti"nin şöbələrini açmağı təklif etdi. Təklifin müsbət qəbulundan sonra 15 aprel 1923-cü ildə Nyu-Yorkda "Himaye-i Etfal Cəmiyyəti"nin Mərkəzi açıldı.
Mozel (departament)
Mozel  — Fransanın şimal-şərqində yerləşən, Qrand Est regionun departamentlərindən biri. Sıra nömrəsi — 57. İnzibati mərkəzi (prefektura) — Mets. Əhalisi — 1,066,667 nəfər (departamentlər arasında 20-ci yer, 2010-cu ilin məlumatları).
Coğrafiyası
Ərazisi — 6216 km². Departamentin ərazisində Mozel, Saar, Seyl çayları axır axır.
Departament daxilində 9 rayon (Bule-Mozel, Меts-Vil, Меts-Kampan, Sarbur, Sarqemin, Tonvil-Vest, Тonvil-Est, Şato-Salen, Forbak) 51 kanton və 730 kommun İnzibati islahat nəticəsində 2015-ci ilin mart ayında rayonların sayı 5-ə enmişdir :
Tarixi
Mozel — 1790-cı ilin mart ayında Böyük Fransa İnqilabı zamanı yaradılan ilk 83 departamentdən biridir. Keçmiş Lotarinqiya əyalətinin ərazisində yerləşir. Adı Mozel çayından gəlir. 1793-cü ildə Fransanın ərazisinə əvvəllər müqəddəs Roma imperiyasının bir hissəsi olan bir sıra ərazilər əlavə olundu, lakin 1814-cü ildə Napoleonun məğlubiyyətindən sonra, fəth edilmiş torpaqların demək olar ki, hamısı Alman dövlətinə verildi.
Etnoqrafiyası
XX əsrin ortalarına qədər Mozel iki fərqli mədəni dil zonasına bölündü — Alman və Roman. Mozel dilinin sərhədləri bir çox dilçilərin və etnoqrafların öyrənmə obyekti halına gəlmişdir.
Məmməd Hümbətov
Məmməd Hümbətov (tam adı: Məmməd Tahar oğlu Hümbətov; (14 iyun 1946; Şahbuz rayonu, — 1 dekabr 2020; Şahbuz rayonu) Azərbaycannın görkəmli teatr aktyoru.
Həyatı
Məmməd Tahar oğlu Hümbətov 1946-cı il iyun ayının 14-də Şahbuz rayonunun Külüs kəndində anadan olub. Azərbaycan İncəsənət İnstitutunun (indiki Mədəniyyət və İncəsənət Universiteti) kino-dram aktyorluğu fakültəsini bitirib (1970). Tanınmış aktyor, mədəniyyət və teatr xadimidir. 1964-cü ildən Cəlil Məmmədquluzadə adına Naxçıvan Dövlət Musiqili Dram Teatrında aktyor işləyib. 1971-78-ci illərdə Naxçıvan şəhər 1N-li Mədəniyyət evinin, "Araz" Mahnı və Rəqs ansamblının (1978-85), Naxçıvan Dövlət Filarmoniyasının (1985-97) və 1997-2003-cü illərdə Cəlil Məmmədquluzadə adına Naxçıvan Dövlət Musiqili Dram Teatrının direktoru vəzifələrində işləyib. Azərbaycan Respublikasının əməkdar mədəniyyət işçisi (2000-ci il) fəxri adına layiq görülüb. 2003-cü ildən Bakı şəhərindəki "Yaşıl teatrın" inzibatçı-dierktoru idi. - 2020-ci il dekabrın 1-də doğulduğu Külüs kəndində vəfat edib və orada dəfn olunub.
Bebeto
José Roberto Gama de Oliveira və yaxud məşhur adı ilə Bebeto ― hücumçu mövqeyində oynamış Braziliya futbolçusu. Braziliya millisində 75 oyunda 39 qol vuran Bebeto milli tarixinin 6-cı ən məhsuldar qolçusudur.
Klub karyerası
Peşəkar klub karyerası 1983-cü ildə başlayıb. Sonra növbə ilə Braziliya Futbol Liqasında Flamenqo, Vasko da Qama klublarında oynadı və ölkə xaricinə transfer oldu. Ölkə xaricində ilk klubu İspaniyanın Deportivo klubu oldu. Braziliya xaricində oynadığı digər klublar İspaniyanın Sevilya, Meksikanın Toros Nesa, Yaponiyanın Kaşima Antlers və Səudiyyə Ərəbistanının Əl-İttihad klublarıdır.
Milli karyerası
Bebeto milli yığmada 1985-ci ildə debüt etdi. 1988-ci ildə Seulda keçirilən Yay Olimpiya Oyunlarında Braziliya millisi ilə gümüş medal qazandı. 1989-cu ildə Braziliyada keçirilən Amerika Kubokunda Braziliya yığması ilə turnirin qalibi, vurduğu 6 qolla isə turnirin bombardiri oldu. 1989-cu ildəki uğurlu çıxışı nəticəsində Cənubi Amerikada ilin futbolçusu seçildi. 1994-cü ildə Braziliya dünya kubokunun sahibi olarkən Bebeto, vurduğu 3 qolla millinin ən məhsuldar oyunçularından biri oldu. 1990, 1994, 1998 dünya kuboklarında iştirak etdi və 2002-ci ildə karyerasını bitirdi. Bebeto 2010-cu ildə Rio-de-Janeyro ştatında konqresə seçilmişdi.
Tibet tülküsü
Tibet tülküsü (Vulpes ferrilata) — itkimilər dəstəsinə, tülkülər cinsinə aid növ.
Xarici görünüş
Tibet tülküsü tülkülər arasında ən kiçik ölçülərinə malik olanıdır. Dişləri yaxşı inkişaf etmişdir. İri yırtıcı dişlərə sahibdir. Tülkünün dərisi qalın, sıx xəzlə örtülüdür. Bu xəz onu güçlü küləklərdən qorumağa imkan verir. Üz hissəsi ilk baxışda dördbucaqlı formadadır. Bunun bu cür olmasına səbəb boğaz ətrafında uzun tüklərinin olmasıdır. Böyür hissələri sarı-qəhvəyi rəngə çalır. Boğazdan qarın hissəsi də daxil olmaqla ağ rəngdə olur.
Yetkin tülkü 60 - 70 sm uzunluğa malik olur. Quyruğu 30 - 45 sm təşkil edir.
Bütün yetkin fərdlərin çəkisi 4 - 5,5 kiloqram arasında dəyişir.
Kariotipi 36 xromosondur.
Yayılması
Tibet tülküsü əsasən Tibet yaylasının çöl və yarımsəhra zonasında yayılmışdır. Onlara üstəlik Nepalda, Şimal-qərbi Hindistanda, Çinin bir çox daxili rayonlarında, Tibet Muxtar vilayətində rast gəlinir. 2008-ci ildə araşdırmaçılar Tibet tülkülərini 5 200 yüksəkliklərdə müşahidə etmişlər. Ancaq bu növ tülküləri Ochotonalərin rast gəlindiyi ərazilərdə müşahidə etmək mümkünsüzdür. Səbəb isə onların bir-birinə, rəqib olmasıdır.
Həyat tərzi
Tibet tülküləri yüksək dağlıq ərazilərdə ya iri daşların arasında, ya da dağlarda qazdıqları yuvalarda yaşayırıar. Olduqca gizli həyat sürülər. Qidalarını ovladıqdan sonra digər həmcinsinə belə gətirirlər. Qulaqları olduqca yaxşı inkişaf etmişdir. Əsasən ovda istifadə edilir. İy bilmə qabiliyyəti isə onların ərazilərini tanımağa xidmət edir. Onlar öz ərazilərini aktiv şəkildə qoruya bilirlər. Bununla belə ərazi bölğüsü aydın bilinmir. Onlar bir-birinin qonşuluğunda və hətta bir ərazidə bir necə çütlük yaşıya bilir.
2006-cı ilə qədər onları heç kəs videoya çəkə bilməmişdi. Səbəb isə onların əl çatmaz ərazilərdə yaşaması və ehtiyatlı həyat sürməsi olmuşdur. İlk dəfə BBC telekanalının çəkiliş qrupu onları lentə ala bilmişlər.
Bir çox araşdırmaçıların fikirinə görə bu növ tülkülər 8-10 il yaşayır. Ancaq onların böyük qismi müxtəlif səbəblərdən artıq beş yaşında həystını itirir.
Qidalanması
Qidasının əsasını — Ochotona təşkil edir. Üstəlik onlar kiçik gəmiriciləri, kiçik quşları və onların yumurtalarını yerirlər. Qida rasionuna böcəklər, sürünənlər və giləmeyvələrdə daxildir.
Çoxalması
Tibet tülküləeinin çoxalma dövrü fevraldan başlayır. Çütlüklər artıq birinci illərinin sonlarına yaxın çütləşirlər. Dişi və erkək balalara birgə baxır. Boğazlıq 50-60 gün; ortalama — 55 gün davam edir. Bala verdikdən bir necə həftə ərzində ana balaları tək etmir. 2-5 olmaqla, ətçə balalar doğulur. Balaların çəkisi cəmi 60-120 q təşkil edir. Doğulduqdan bir necı həftə ərzində ada balalara süd verir. Süd vermə dövrünün nəqədər çəkməsi bilinmir.
İnsan üçün əhəmiyyəti
Bu tüklülərin dərisindən yerlilər papaq hazırlayır. Hansıkı insanı yağışdan və küləkdən qoruya bilir. Ancaq böyük kammersiya əhəmiyyəti yoxdur. Üstəlik onlar gəmiriciləri məhv etməklə insalara və təbiətə xeyr verirlər.
Qorunması
Əsas arealdan kənarda sayları olduqca azdır. 1989-ci ildə aparılan qiymətləndirməyə görə onların ümumi sayı 37 000 baş olması ehtimal edilur.
Tülkülər üçün əsas təhlükə Çində olan şirkətkərdən biri Ochotonaları Tibet platosuna göndərilməsini həyata keçirməsidir.
Digər təhlükə tibetin yerli əhalisinin saxladığı ev itləridir.
Metropolis (film, 1927)
Metropolis — avstriyalı-alman rejissor Fris Lanqın çəkdiyi səssiz filmdir. 1927-ci ildə ekranlara çıxıb. Öz vaxtının ən bahalı səssiz filmi olan bu film üçün 7 milyon Reichsmark (2005 dəyəriylə 200 milyon dollar) xərclənib.
Filmin ssenarisi Lanq və həyat yoldaşı Thea von Harbou tərəfindən yazıldı, Tea fon Harbou 1926-cı ildə ssenarini romanlaşdırdı. İlk nümayişi 10 yanvar 1927-ci ildə Almaniyada olub.
Tietkensia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
İhlara vadisi
Etimologiya
İhlaradan Səlimə qədər vadinin təxminən yarısında yerləşən Belisarma kəndinin qədim yunan adı olan Peristrema (Περιστρημα; dolambaçlı) da vadiyə adını vermişdi.
İnkişaf və yerləşmə
Kanyon əvvəlki dövrlərdə Melendiz çayı tərəfindən formalaşmışdır. Cənub-şərqdə İhlara və şimal-qərbdə Səlimə kəndləri arasında yerləşir. İhlara kəndinin şimal ucunda kanyona 100 m-dən çox aşağı enən, təxminən 400 pilləli pilləkən var. Eramızın 7-ci əsrindən etibarən vadidə Bizans rahibləri evlərini və kilsələrini Həsən dağının püskürməsi nəticəsində çökdürülmüş tuf daşından qazaraq məskunlaşdılar.
Kilsələr
Vadidəki kilsələr iki qrupa bölünür. Birincisi, İhlara kəndi yaxınlığındakı kilsələrdən ibarətdir ki, bunlar Fars və Suriyadan şərqi təsvir edən yerli Kapadokya tipli rəsmlərlə bəzədilib. Onlar əsasən İkonoklazmadan əvvəl yaranıblar, lakin vaxt keçdikcə tez-tez daha yeni üslublarda rəngləniblər. İkinci qrup Belisarma kəndi yaxınlığında yerləşir və Makedoniya incəsənəti kimi tanınan X-XI əsrlərdə Bizans üslubunda olan kilsələrdən ibarətdir
Xarici keçidlər
İhlara vadisi
Fələstin Dövləti himni
"Biladi" (بلادي‎‎, [bɪˈlæːdiː]; "Mənim ölkəm") — Fələstin dövlət himni. Himn 1996-ci ildə Fələstin Milli Şurası ilə təsdiq olunmuşdur.
Əvvəl himn "Fidai" (özünü fikirə görə qurban verən adam) sözündən başlayırdır, amma 1996-cı ildən bəri, daha çox "Biladi" istfadə edillər.
Supersonik kreyser sürəti
Supersonik kreyser sürəti  və ya Super kreyser sürəti — təyyarənin kruiz uçuş rejimində supersonik sürəti.
Super kruiz sürətinin növləri
Həll ediləcək vəzifələrdən asılı olaraq, uçuş həm minimum vaxtda (gəmi sürəti maksimal, uçuş müddəti minimumdur), həm də uçuşun maksimal aralığında (kruiz sürəti minimum, 1 km marşrutda yanacaq sərfiyyatı minimaldır) yerinə yetirilə bilər. Üçüncü bir rejim var - uçuşun maksimal aralığı və müddəti (minimum uçuş zamanı yanacaq sərfiyyatının optimal nisbəti)
Tarix
Ticarət uçuşlarını aviasiyada edərkən, ən az yanacaq istehlakı ilə maksimum məsafəyə uçmağa imkan verdiyi üçün kruiz sürəti böyük əhəmiyyət daşıyır.
Aviasiya tarixində super kruiz sürətində uçan ilk təyyarələrdən biri Tu-144, Concord isə bu rejimdə havada keçirilmiş saatlardakı mübahisəsiz lider idi. Tu-144-ün supersonic kruiz sürəti saatda 2300 km, Konkord isə 2250 km / saatdır.
Hərbi təyyarələrin əksəriyyəti, mühərriksiz işlədiyi üfüqi uçuşda M-dən çox sayda inkişaf edə bilmir; üstəlik, onların çoxu üçün səs sürəti seyr deyil və yalnız qısa uçuş hissələrində əldə edilə bilər. MiG-25 və Lockheed SR-71 Blackbird, mühərriklərinin dizaynı məqbul bir sıra təmin edərkən, çoxlu sayda M ilə seyr üçün nəzərdə tutulmuşdur. MiG-25 uçuş məsafəsi saatda 2500 km / saat (M = 2.35) sürüşmə sürətində, subsonikdən cəmi 230 km azdır.Yanacak yandırılmadan səssiz bir uçuş sürətini qorumaq, beşinci nəsil döyüşçü üçün məcburi bir tələbdir. Hərbi təyyarələr üçün gecikən uçuşun maksimal sürəti F-22 qırıcısına aiddir və 1960 km / saatdır (M = 1.82).Concord sərnişin səssiz təyyarəsi 7000 km-dən çox rekord məsafəyə M = 2.02 sayı ilə kruiz uçuşu həyata keçirdi. Bu imkan mühərrik kompressorunda 11: 1 nisbətində nisbətən aşağı sıxılma nisbəti səbəbindən təmin edildi. Aşağı bir sıxılma nisbəti, mühərrikin giriş axınının qarşısını alması səbəbiylə hava sıxılma meydana gəldiyi zaman mühərriki səssiz səsdən çox istilik yükündən azad edir, ancaq onu yanan avtomobili müvəqqəti olaraq işə salmaqla Konkordda kompensasiya olunan daha az güclü və effektiv edir. Hərbi bir təyyarə üçün bir mühərrik yaratarkən, dizaynerlər yüksək sıxılma nisbətləri səbəbiylə subsonik sürətlərdə yüksək döyüş xüsusiyyətlərini təmin etməyə məcbur olurlar ki, bu da öz növbəsində yanma rejimini işə salmadan səssiz uçuş üçün lazımi cərəyanı təmin etməyə çalışarkən mühərriki həddindən artıq istiliklə təmin edir. Yanma başlamadan səssiz bir uçuşun çətinliyi, yanma rejimində yüksək hündürlüyə yüksələn reaktiv mühərrikin cazibədarlığı itirməsidir, lakin turbin bıçaqlarının temperatur rejimi kifayət qədər yanacaq təmin etməyə və yanma kamerasına daxil olan bütün oksigeni yanmağa imkan vermir. Məsələn, 11,000 m yüksəklikdə M = 1.1 sürəti ilə uçuş üçün iki R-60MK raketi olan MiG-29 qırıcısı təxminən 4800 kq vurma tələb edir, bu hündürlükdə mühərriklərinin maksimum məcburi çəkilməsi isə 2700 kq-dan çox deyil və sürət M = 0,96 keçmir. Yanacağa yanacaq tədarükü artıq oksigeni yandırır və bu vəziyyətdə dartmağı 2700 kq-dan 7500 kq-a qədər artırır.F-35 qırıcısı, 5-ci nəsil mənsub olsa da, M = 1,2 sürətini yalnız 150 mil yandırdıqdan sonra səssiz səslə dəstəklənə bilir. İlk dəfə mühərriklərin yanma rejimində səssiz üfüqi uçuş sürətinə 5 Avqust 1954-cü ildə eksperimental Nord Gerfaut təyyarəsində nail olundu.Uçuşdan yüksək səslə uçuşa qadir olan ilk istehsal təyyarəsi İngilis Elektrik Yıldırım kəsici idi, yanma olmadan üfüqi uçuşda maksimal sürəti M = 1.2-ə çatdı.
NGC 7049
NGC 7049, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Hindi bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.