cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
M.V.Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin Bakı filialı
Tarixi
Filialın açılması ölkə daxilində dünyanın ən nüfuzlu universitetlərinin birində təhsil almağa və Rusiyanın tanınmış almləri ilə Azərbaycan elminin sıx əlaqəsinə şərait yaradır. M.V.Lomonosov adına Moskva Dövlət Universiteti Bakı filialının rektoru filologiya elmləri doktoru, professor Nərgiz Paşayevadır.
Fakültələr
2022/2023 tədris ilində filialda 7 fakültə fəaliyyət göstərir:
Gələcəkdə fakültələrin və tələbələrin sayının artacağı gözlənilir.
Arzu (film, 1972)
Arzu qısametrajlı bədii süjeti rejissor Teymur Bəkirzadə tərəfindən 1972-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Süjet sərxoş adamın metro sərgüzəştindən bəhs edir. Rolları Fazil Salayev və Bahadur Əliyev ifa edirlər.
Film üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Rüstəm İbrahimbəyov Rejissor: Teymur Bəkirzadə Operator: Rasim Ocaqov
Rollarda
Fazil Salayev — sərxoş Bahadur Əliyev — milis işçisi
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1972-ci ilin Azərbaycan filmləri 1970-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
İlçəqol (Uçalı)
İlçəqol — Başqırdıstan Respublikası nın Uçalı rayonu nda yerləşən kənd. Kənd İlçəqol kənd şurası nın tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar (100 %) üstünlük təşkil edir.
Manettia pichinchensis
(Manettia pichinchensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Artemisia gyangzeensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Naxçıvan toponiminin etnotarixi əfsanələr qədər qədimdir (kitab)
Naxçıvan toponiminin etnotarixi əfsanələr qədər qədimdir — ictimai-siyasi xadim, filoloq, tarixçi, türkoloq, “Turan Araşdırma Mərkəzi” İctimai Birliyinin sədri, filologiya elmləri doktoru, professor Əjdər Tağıoğlunun elmi əsəri.
Kitabın redaktoru Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü Vəli Əliyev və rəyçisi Qafqazşünaslıq İnstitutunun Ermənişünaslıq şöbəsinin müdiri, tarix üzrə elmlər doktoru Qasım Hacıyevdir.
ISBN 978-9952-37-279-3
Məzmun
Əjdər Tağıoğlunun “Naxçıvan toponiminin etnotarixi əfsanələr qədər qədimdir” elmi əsəri qədim müəlliflərə, mötəbər qaynaqlara, etnoqrafik abidələrə, kilsə ədəbiyyatına, məşhur rus, erməni və Avropa tarixçilərinə istinad edərək erməni “tarixşünaslığına” sarsıdıcı elmi zərbələr endirən bir elmi əsər kimi dəyərləndirilir.
Kitabda işğalçı rus imperatorluğunun "Mərkəzi Baş kilsəsi"nin himayədarlığı altında Eçmiədzin kilsəsi qədim Naxçıvanın oğuz-türk tarixini dini-mistik əfsanə qəhrəmanı Noyun (Nuhun) mifik şəxsi rəmzində keşişi Vartanın uydurduğu "erməni Naxçıvanı" adı ilə dünya ictimaiyyətinin beynində yerləşdirmişdi. Professor Əjdər Tağıoğlu "Naxçıvan toponiminin etnotarixi əfsanələr qədər qədimdir" əsərində elmi-tarixi faktlarla bu fikri darmadağın edir. Müəllif dünya arxeologiyasına söykənərək bu nəticəyə gəlir ki, tarixdə nə "dünya daşqını" baş vermişdi, nə də dini mistikada guya yeni insan cəmiyyətinin "əcdadı" hesab edilən Noy real şəxsiyyətdir. Bu dini əfsanəni ilk dəfə xristian missionerləri tarixi bizim eradan əvvəl 5000-ci illərə gedib çıxan şumer-türk əhalisinin abidəsi olan "Bilqamıs" dastanının XI bölməsindən götürmüş, bizim erada "Bibliya"da dövrün dini-siyasi tələblərinə uyğun olaraq, etnik zəmində fantastik əlavələrlə xristian tarixinə çevirmişlər.
Müəllif araşdırmasında bu nəticəyə gəlir ki, Eçmiədzin kilsəsinin guya XIX əsrın I yarısında yaşamış, əslində heç bir elmi ədəbiyyatda adı qeydə alınmamış, anonim keşiş Vartanın adına uydurduğu "erməni Naxçıvanı" iddiası ermənilərin "qədim Qafqaz tarixi" qədər mifdir!
Şelixov boğazı
Şelixov boğazı — Alyaska ştatının cənub-qərbi ilə Kodyak və Afoqnak adaları arasında yerləşir. Boğazın şimal qutaracağında Kunka buxtası yerləşir. Boğazın adı Qriqori Şelixovun şərəfinə verilmişdir. Şelixov (1747-1795) məşhur rus səyyahı olmuş və Alyaskanın və sakit okeanında bir çox adaları ,əraziləri kəşf etmişdir. Alyaskada ilk yaşayış yeri onun tərəfindən 1784-ci ildə Üç müqqəddəs buxtası sahilində Kodyak adasında salınmışdır. Uzunluğu 240 km (150 mil), eni isə 40–48 km (25-30 mil) təşkil edir. Ən dərin yeri isə 40 m-dir.
Miconia beneolens
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kərəm bulağı
Kərəm bulağı — Gədəbəy rayonunun Pərizamanlı kəndində yerləşir. El qəhrəmanı Qaçaq Kərəmin adıyla adlandırılıb. Söylənilənlərə görə, Qaçaq Kərəm bu bulağın başında Pərizamanlı camaatının dəfələrlə qonağı olub.
Arpoador
Arpoador — çimərlik və eyni adlı qayalı burun. Çimərlik Rio-de-Janeyro şəhərinin İpanema rayonu ərazisində yerləşir. Praya-du-Diabu və İpanema  çimərlikləri arasında qərarlaşır. Ərazi sadəcə 500 metrlik məsafəni əhatə edir.
Arpoador Seyfinq həvəskarları arasında məşhurdur.
Tarixi
Arpoador adı аrpао sözündən əmələ gəlmiş mənası qarpun deməkdir. Bu isə burada vaxtı ilə balina ovunun həyata keçirilməsi ilə əlaqədardır.
Çimərlik onunla tanınır ki, ilk dəfə Braziliyada 1948-ci ildə alman model Miriam Es çimərlik geyimlərini nümayiş etdirmişdir.
Qarota-di-İpanema
Arpoador rayonu ərazisində Qarota-di-İpanema parkı yerləşir.
Suriya–Türkiyə münasibətləri
Suriya–Türkiyə münasibətləri — Suriya Ərəb Respublikası və Türkiyə Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli münasibətlər.
Suriyanın Ankara şəhərində səfirliyi, İstanbul və Qaziantep şəhərlərində konsulluğu, Türkiyənin isə Dəməşq şəhərində səfirliyi, Hələb şəhərində isə konsulluğu vardır. Lakin, Suriyada vətəndaş müharibəsinin başlamasından sonra Türkiyə Suriyadakı səfirini geri çağırmış, ölkədəki diplomatik fəaliyyətlərini təxirə salmışdır. Hələbdə yerləşən konsulluq isə Suriyadakı Türkiyə vətəndaşlarına kömək etmək məqsədilə hələ də fəaliyyətini davam etdirir. 30 may 2012-ci il tarixində Türkiyə hökuməti suriyalı diplomatları ölkədən qovmuşdur.
911 kilometr uzunluğunda quru sərhədinə malik olan bu iki ölkə arasındakı münasibətlər tarix boyu gərginliyi ilə seçilmişdir. Türkiyə tərəfinin fikrinə əsasən Suriya terrora dəstək verən, su mənbələrinin paylanmasında problem yaradan və coğrafi olaraq Türkiyənin ərazi bütövlüyünə müdaxilə edən ölkədir. 1998-ci ildə Adana müqaviləsinin imzalanmasından sonra müsbət mənada inkişaf edən əlaqələr 2011-ci ildə Suriya vətəndaş müharibəsinin başlanması ilə yenidən gərginləşmişdir.
1930-cu illərdə Türkiyə və Fransa müstəmləkəsi olan Suriya arasındakı sərhəddə yerləşən Hatay üzərində haqq iddia etməsi ilə başlayan gərginlik Cənub-Şərqi Anadolu layihəsinin qüvvəyə minməsi nəticəsində ortaya çıxan "su anlaşılmazlıqları" ilə daha da artmış, Suriya hökumətinin PKK və ASALA kimi terrorçu qruplaşmalara dəstək verməsi ilə pik həddə çatmışdır. 1998-ci ilin oktyabr ayında Suriya hökumətinin PKK lideri Abdullah Öcalanı deportasiya etməsindən sonra əlaqələr nisbətən yaxşılaşmışdır. Lakin, Suriya vətəndaş müharibəsi ərzində Türkiyənin Azad Suriya Ordusuna dəstək verməsi səbəbilə iki ölkə arasındakı münasibətlər yenidən gərginləşmiş və diplomatik əlaqələr dayandırılmışdır. 2012-ci ilin iyun ayında Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus F-4 döyüş təyyarəsinin Suriya tərəfindən vurulmasından sonra Türkiyə hökuməti NATO-ya təcili toplanma çağırışı etmişdir. 2012-ci ilin oktyabrında Suriyadan Türkiyə ərazisinə top mərmisi atılmasından sonra Türkiyə tərəfi Suriya ilə sərhəd boyunca MIM-104 Patriot hava hücumundan müdafiə sistemlərini yerləşdirmişdir. 2013-cü ilin sentyabr ayında isə Suriya Silahlı Qüvvələrinə məxsus bir ədəd Mi-17 helikopteri sərhədi keçdiyinə görə türk qırıcıları tərəfindən vurulmuşdur.
Rauf Hüseynov (fizik)
Həyatı
Rauf Hüseynov 4 mart 1940-cı ildə Bakıda anadan olmuşdur. 1962-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin fizika fakültəsini bitirmişdir.
Elmi fəaliyyəti
Bakı Dövlət Universitetinin Fizika fakültəsində müxtəlif ixtisas və ümumi fizika kurslarından dərs deyib.
Rauf Hüseynov "Yarımkeçiricilərin və dielektriklərin fizikası" ixtisası üzrə "Kristalda eksiton spektrinin dayanıqsızlığı ilə bağlı olan elektron faza keçidi" mövzusunda namizədlik dissertasiyası, "Güclü anizotropiyaya malik olan yarımkeçiricilərdə və yarımkeçirici strukturlarda Kulon qarşılıqlı təsir və kollektiv hadisələr" mövzusunda isə doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir.
30 iyun 2014-cü ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü seçilmişdir. AMEA Fizika İnstitutu nəzdində İxtisaslaşdırılmış Doktorluq Müdafiə Şurasının üzvüdür.
Mahmud Qurbanov
Mahmud Qurbanov — Azərbaycanlı sabiq futbolçu; Kəpəz, Neftçi-2, Səbailin sabiq baş məşqçisi. Azərbaycan milli futbol komandasının baş məşqçisinin köməkçisi (2013–2017);
2009-cu ildə Bakı klubunun yarımmüdafiəçisi Mahmud Qurbanov Azərbaycan futbolunda yeni rekord müəyyənləşdirib. 36 yaşlı yarımmüdafiəçi 10-cu dəfə ölkə çempionluğunu qazanaraq, öz şəxsi rekordunu yeniləyib.
Milli çempionatın qalibi ardıcıl üçüncü mövsümdür son turda bəlli olur. Özü də hər dəfə böyük hesablı qələbə ilə. Belə ki, "Xəzər-Lənkəran" səfərdə Qəbələni 3:0, İnter Bakı ilə Bakı isə müvafiq olaraq Qəbələ və Muğan Salyan klubunu evdə 4:0 hesabı ilə yenib. Bütün bu görüşlərdə iştirak edən Mahmud ardıcıl 3-cü dəfə çempion olur.
İndiyədək 6 müxtəlif klubla çempionluq qazanan Qurbanov bunların 3-ü ilə "qızıl dubl"a imza atıb. Yəni "professor" ləqəbli futbolçu ölkə kubokuna əksər vaxt çempion olduğu zaman sahib çıxır. Yalnız Mahmudun ilk kuboku istisna olub ki, həmin vaxt (1993/1994) onun heyətində yer aldığı Gəncənin Kəpəz klubu qızıl yox, bürünc medal əldə edib.
Mahmud Qurbanovun əsas uğurları doğulub, boya başa çatdığı, futbolda ilk addımlarını atdığı Gəncə ilə bağlıdır. Təsadüfi deyil ki, orta sahə oyunçusunu mükafatların çoxunu (7-si) Kəpəzin heyətində əldə edib. Ümumilikdə, medallar və kuboku da nəzərə alsaq, karyerasında 19 mükafat olan Mahmud ən titullu futbolçumuzdur.
Manettia skutchii
(Manettia skutchii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mahmud Qurbanov
1997-ci ildən bu yana Azərbaycan çempionu bu futbolçunun heyətində yer aldığı komandalar olur. Söhbət Kəpəz, Şəmkir, Neftçi Bakı, İnter Bakı, "Xəzər-Lənkəran" və "Bakı"dan gedir. Yeganə istisna 2006-cı olub ki, həmin vaxt Bakı ilk çempionluğunu Mahmudsuz qazanmışdı. İnişilki mövsümün qış fasiləsində İnter Bakı klubundan Bakı klubuna keçən Qurbanov daha bir klubla da qızıl medal qazandı. Özü də o, karyerasında ilk dəfə bir mövsümdən az oynadığı klubla çempion oldu.
Mahmud Qurbanovunn çıxış etdiyi klublar əksər vaxt 1-ci olur. Kəpəz, Şəmkir, "Xəzər-Lənkəran" və "İnter" ilk çempionluğuna məhz onunla nail olub. Təcrübəli futbolçunun karyerasında yeganə gümüş medal isə çempionluqla bağlı böyük əks-səda doğuran 1996/97 mövsümünə təsadüf edir. Belə ki, həmin vaxt çempionatın yekuna əsasən Neftçi Bakı 1-ci olsa da, AFFA qızıl medalı "Qarabağ"a da verdi. Buna da səbəb həmin vaxt yekunda əsasla yanaşı, əvəzedici komandaların göstəricilərinin nəzərə alınması idi. Nəticədə "Qarabağ" Neftçi Bakı klubunu keçsə də, UEFA çempion kimi məhz flaqmanı tanıdı. Təsadüfi deyil ki, həmin vaxt Çempionlar Liqasına məhz Neftçi Bakı yollandı.
2010-cu ildə isə "Bakı" klubunun 37 yaşlı yarımmüdafiəçisi karyerasında 5-ci dəfə Azərbaycan kubokunu qazandı. Bununla da Azərbaycanın ən titullu futbolçusu Mahmud Qurbanov ölkə kubokunda da rekordçu oldu.
1992-ci ildən keçirilən Azərbaycan milli çempionatlarının hamısının iştirakçısı olan Mahmud Qurbanov ən çox oynayan futbolçudur. 38 yaşlı yarımmüdafiəçi ölkə çempionatında 404 oyun keçirib ki, bu da rekord nəticədir.
18 oktyabr 2014-cü ildə AFFA tərəfindən Azərbaycan milli futbol komandasının baş məşqçi vəzifəsinin icrası müvəqqəti olaraq baş məşqçinin köməkçisi Mahmud Qurbanova həvalə olunub.
Kladdax üzüyü
thumb|Kladdax üzüyü
Kladdax üzüyü — dostluq əlaməti olaraq təqdim olunan ənənəvi irland üzük növü; bəzən nişan üzüyü kimi istifadə olunur. Bu dizayndakı ilk üzük İrlandiyanın Qaluey əyalətindəki Kladdax balıqçılıq kəndində edildi. Üzükdə ürək tutan bir cüt əlin üzərində tac təsvir olunub. Ürək — sevgi, əllər — dostluğu (güvən), tac isə sədaqət simvoludur.
İrland nişan üzüklərində adətən "Grá, Dilseacht, agus Cairdeas" şüarı ilə nişanlanır. Bəzən bu şüarın təcəssümlərindən biri olan Kladdax üzüklərində də rast gəlmək olar.
İrlandiya kartof qıtlığı dövründə bir çox irland ölkəsini tərk etmək məcburiyyətində qaldı və Kladdax üzüyü mühacirlərlə birlikdə Amerika Birləşmiş Ştatlarına yayıldı. Hal-hazırda Kladdax üzükləri İrlandiyadan kənarda da geniş tanınır.
Simvolika
Sonradan üzüyü taxmağın dördüncü yolu yarandı — sol tərəfdən, geyindiyi şəxsin ürəyinə əks tərəf. Müxtəlif mənbələrə görə bu toy mərasimi, nişan, dul və ya boşanma zamanı geyilir. помолвленные
Ənənəyə görə, Kladdax üzüyü nənədən nəvəsinə, anadan qızına və ya nəsildən-nəslə ötürülür.
Əfsanə
Kladdax — 1660–1737-ci illərdə müəyyən Riçard Coys adlı şəxsin yaşadığı İrlandiyanın qərbindəki kiçik bir balıqçı kəndidir (hazırda Qaluey şəhərciyi).
O, öz doğma yurdunu tərk edərək, Vest-İndiyaya işləməyə gedir. Qayıtdıqdan sonra Riçard sevgilisi ilə evlənmək fikrində olsa da, Kladdaxa tərəf səfərində, onun gəmisi Əlcəzair piratları tərəfindən tutulur. Riçard dustaq olur və mavr zərgərə qul kimi satılır. Qul tez bir zamanda ustadının sənətkarlığını mənimsəyir və qısa müddətdə mükəmməl sənətkar olur. Uzaq yurduna həsrət qalan zərgər, bir tac altında ürək tutan iki əl şəklində bir üzük yaradır. Daha sonra bu üzük Kladdax üzüyü kimi tanınır. Sonda Riçard Coysun bəxti gətirdi: 1689-cu ildə Uilyam III, tacqoyma mərasimindən çox keçmədən, bütün Britaniya qullarını azad etmək üçün mavrlarla ilə razılaşdı.
Keçmiş sahibi Riçardın yeganə qızı ilə evlənməyi və zərgərlik emalatxanasının ortağı olma təklifini etsə də, Riçard vətəninə qayıtdı. Bütün bu müddət ərzində Riçardın gəlini onu sədaqətlə gözləyirdi və heç kim evlənməmişdi. Onlar evləndilər və Riçard vətənində zərgərliklə məşqul olmağa başladı.
Hər hansı bir əfsanə kimi, Kladdax üzüyünün mənşəyi ilə bağlı hekayə də onun doğruluğuna dair əsaslı şübhələrə məruz qalır. Fakt budur ki, ən qədim qalan halqalarda "R.I." yazısı var və Riçard Coys adlı zərgər həqiqətən də mövcud idi. Qeyd olunmalıdır ki, zərgərin damğası olan lövbər — ümid simvoludur.
Hesab olunur ki, 1730-cu illərdə Riçard Coysun zərgərlik emalatxanası bağlandıqdan sonra, Kladdax üzüklərinin istehsalı dayandırıldı və Corc Robinson ( tərəfindən bir nəsil (dövr) keçdikdən sonra bərpa edildi. Daha sonra belə üzükləri Qaloueyin digər zərgərləri istehsal etməyə başladı.
thumb|1853-cü ilin şəkilində Kladdax üzüyü
Aşağıda XVII əsrin sonu — XVIII əsrin əvvəllərində hazırlanmış Kladdax üzüklərinin mişanlanması üçün bir neçə variant qeyd olunub:
Digər versiyalar
Kladdax üzüyünün mənşəyinin ikinci versiyasına görə, Marqaret Coys adlı xanım Qalueydə yaşayan varlı ispan taciri Dominqo de Rone ilə evlənir. Ərinin qəfil ölümündən sonra Coysa böyük bir miras qalır. 1596-cı ildə Marqaret Qalueyin hökmdarı Oliver Oq Frenç ilə evlənir. Marqaret varını Konnaxtda bir neçə körpü tikməyə və xeyriyyəçilik işinə sərf etdiyindən, taleh onu mükafatlandırır: qartal onun dizlərinə qızıl üzük atır. Üzüyün əvvəlki əfsanələrdən daha qədim olduğunu israr edən digər versiyalar var.
Kladdax üzüklərinin məşhur sahibləri
thumb|Gümüş Kladdax üzüyü Qaluey balıqçıları padşahlarının əfsanəsinə görə, Kladdax üzüyü hökmdarların şüarını simvollaşdırır:
Artemisia gyitangensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Karl İohann Bernadot
Karl İohann — İsveç aristokratı.
Həyatı
Karl İohann 1916-cı ildə Stokholmda doğulmuşdur. 30 il sonra o da digər qardaşları kimi rəiyyətdən biri ilə evləndiyi üçün bütün titullarını itirmişdi. Qardaşı kimi Vizborq qrafı olmuşdu. 2012-ci ildə vəfat etdi.
Leonardo DiKaprio
Leonardo Vilhelm DiKaprio — İtalyan-Alman əsilli Amerikalı aktyor, prodüser və ekoloq. Karyerasının başlanğıcından 2019-cu ilədək çəkildiyi filmlərdən 7.2 milyard dollar qazanıb və dünyanın ən çox qazanan aktyorlarının illik reytinqinə 8 dəfə başçılıq edib. Aktivində bir Oskar mükafatı, üç Qızıl qlobus mükafatı və bir çox digər film mükafatları var.
Los Ancelesdə anadan olan DiKaprio karyerasına 1980-ci illərin sonlarında televiziya reklamlarında görünməklə başlayıb. 1990-cı illərin əvvəllərində komdeiya janrında olan Parenthood kimi müxtəlif televiziya seriallarında təkrarlanan rollarda oynayıb. İlk böyük film işi və baş rolu "Bu oğlanın həyatı" filmi ilə olub. 1997-ci ildə Titanik filmi ilə beynalxalq şöhrət qazanıb.
Həyatı
11 noyabr 1974-cü ildə Hollivud, Los-Anceles, Kaliforniya, ABŞda dünyaya gəldi. Atası Corc DiKaprio yumor növündəki kitabların distrübütörü, anası Irmelin Indenbirken isə uşaqlıq illərində Oer-Erkenschwick, Almaniyadan Amerikaya yerləşmiş bir ailənin qızı idi. Leonardoya hamiləliyi əsnasında, bir gün məşhur rəssam Leonardo da Vinçinin İtaliyadakı sərgisində olan və oğulunun qarnına ilk təpiyini orada hiss edən Indenbirken, ad mövzusunda kifayət qədər ilham almışdı. DiKaprio hələ bir yaşındaykən ana atası boşandı və vəlayəti anasına verildi. Uşaqlığında beysbol kartlarıyla və yumor kitablarıyla maraqlanan DiKaprio, tez-tez atasıyla muzey ziyarətlərində olurdu və babasıyla nənəsinin yaşadığı Almaniyaya gedirdi. Aktyorluqla maraqlanmağa başlayan DiKaprio reklam filmlərində oynamağa başlamışdı. Bir süd markası üçün kamera qarşısında keçdiyində DiKaprio 5 yaşında idi. Hələ 12 yaşındaykən kast agentliklərinə müraciət edən DiKaprio, qəbul edildiyi bir agentlik tərəfindən adının Lenni Vilyams olaraq dəyişdirilməsi şərtini rədd etdi.
Karyerası
Müəllimi Jakues Uilliamsdan çox təsirləndiyi John Marşal High Schooldan məzun olduqdan sonra Los Angeles Center for Enriched Studiesdə davam edən DiKaprionun aktyorluq karyerası 1989-cu ildə Parenthood adlı TV serialı ilə başladı. Film çəkilişləri əsnasında ən yaxın yoldaşlarından biri olacaq Tobi Maquayr ilə tanış oldu. Eyni il məşhur sabun opera Santa Barbara da rol aldıqdan sonra 1991-dən 1992-ə qədər Yeniyetməlik dövrü adlı TV serialında evsiz cavan Lyuk Brauer xarakteriylə tamaşaçı qarşısına çıxdı. İlk əhəmiyyətli rolu 1991-dəki Critters 3 filmindəki Coş xarakteri olan DiKaprio, 1993-də məşhur aktyor Robert De Niro ilə eyni filmdə oynama şansına nail olur. "Bu oğlanın həyatı" filmindəki performansıyla New York Film Critics və the National Society of Film Critics tərəfindən müsbət rəylər alan DiKaprio, yenə eyni il Gilbert Qreypi narahat edən nədir? filmindəki performansıyla hələ 19 yaşındaykən ən yaxşı ikinci plan aktyoru kateqoriyasında Oskar mükafatına namizəd göstərilmişdi. 1995-də Total Eclipsedə daha əvvəl River Feniks üçün düşünülən ancaq Feniksin ani ölümüylə özünə verilən homoseksual şair Artur Rimbo rolunu canlandırdı. Eyni il heroin asılısı bir basketbolçunu canlandırdığı Basketbolçunun gündəliyi filmi ilə ulduzu daha çox parlamağa başlayan DiKaprio, məşhur rejissor Baz Lurmanın da marağını çəkməyə başlamışdı. Lurmanın, Uilyam Şekspirin bütün zamanlara meydan oxuyan əsəri Romeo+Juliet'i 1990-cı illərə uyğunlaşdırdığı istehsalında Claire Daneslə baş rolları paylaşan gənc aktyoru artıq bütün dünya tanıyırdı. Gənc qızların sevgilisi, Hollywoodun yeni idealı, ən böyük partlamasını Ceyms Kemeronun Titanic filmiylə yaşayacaqdı. 1997-ci il aktyorun həyatında yeni bir səhifə açdı. Belə ki, Titanik filmində baş rolda yer alan DiKaprio dünyanın sevimlisinə çevrildi.
1998-də Alexandre Dumas père'nin romanı olan The Man in the Iron Mask filmində Jeremy Irons, John Malkovich və Gérard Depardieu kimi aktyorlara bilrikdə çəkildi. Eyni il çılpaq fotoşəkillərini icazəsiz istifadə etdiyi səbəbiylə Playboy jurnalını məhkəməyə verdi. Söz-söhbətlərə görə fotoşəkillər, Total Eclipsenin çəkilişləri əsnasında aktyorun məlumatı xaricində çəkilmiş və mətbuata verilmişdi. İddia DiKaprioya ödənən və məbləği açıqlanmayan bir təzminatla bağlandı. People jurnalı onu dünyanın ən gözəl 50 insanından biri olaraq siyahısına əlavə etdi.
2000-ci ildə Danny Boylanın daha əvvəl Ewan McGregor üçün düşündüyü Çimərlik filmindəki baş rolu DiKaprioya nəsib oldu. Bir il aradan sonra ən yaxşı yoldaşlarından biri olan Tobey Maguirelə baş rolları paylaşacaqları Don's Plum üçün kamera qarşısında idi.
2002 DiKaprio üçün olduqca şanslı bir il olacaqdı. Çünki oyunçu həm yaşayan ən yaxşı rejissor qəbul edilən Martın Scorsesenin Gangs of New York filmində Daniel Day-Lewislə birlikdə iş fürsəti tapacaq həm də məşhur Braziliyalı model Gisele Bündchenlə eşq yaşamağa başlayacaqdı. Ən yaxşı rejissorların kamerasında ulduzu da daha da parlayan DiKaprio, 2002-ci ildə Steven Spielbergin də Bacarırsansa məni tut filmində baş rol üçün düşündüyü ad oldu. DiKaprio 2004-də Demokrat Partiyaya qatılıb il boyunca John Kerryə seçki kampaniyasında dəstək verdi. Eyni zamanda qlobal istiləşmə və ətraf mövzusundakı həssas tutumuyla və işləriylə də tanınan aktyor, mövzuyla əlaqədar bir çox iclasa qatıldı.
2005-də üç il birlikdə olduğu sevgilsi Bündchendən ayrıldı və anasıyla birlikdə Los Angeles Public Library-ın yanında Leonardo DiKaprio Computer Center adında bir mədəniyyət mərkəzi qurdu.
Scorseze DiKaprio ortaqlığı Aviator filmiylə davam etdi. 5 namizdəddə oskar alan film, oyunçusuna və rejissoruna mükafat gətirməsə də bu vəziyyət 2 il sonra dəyişəcəkdi. Çünki The Departed sonunda Martın Scorseseyə ən yaxşı rejissor oskarını qazandırdı.
DiKaprio son olaraq Edward Zwickin 5 oskar namizədi olan Qanlı Almaz filmi kamera qarşısına keçmiş və olduqca müvəffəqiyyətli olmuşdu.
2016-da Oscar aldı.
Bertil Qustav
Şahzadə Bertil (28 fevral 1912-5 yanvar 1997) — 1912-ci il 28 fevralda səhərəyaxın saat 5:30 radələrində anadan olmuşdu. O anadan olanda öz anası tərəfindən əmizdirilmişdi, bununla o illik dayə ənənələrini pozmuşdu.
Həyatı
16 yaşında Bertil Chrysler model bir maşın sürərkən dostları ilə birlikdə qəza törətdi, dostlarından biri vəfat etdi. Sürücülük vəsiqəsi olmayan şahzadə cərimə olundu. 1955–1964-cü illərdə Londonda hərbi attaşe olan Bertil orda Lilian Deyvis ilə sevgili oldu amma bu münasibətdən çox az adam xəbərdar idi. Lilian ilə evlənəndə şahzadəliyin bitəcəyini bilən Bertil onunla sadəcə sevgili oldu. Lakin qardaşının ölümündən sonra taxtın tək varisi olduğu üçün onun üçün istisna təşkil olundu. Yeni kral XVI Karl Qustav onların evliliyini qəbul etdi. Çünki özünün də övladı yox idi və bu halda vəliəhd şahzadə Bertil olurdu. Lakin XVI Karl daha sonra övlad sahibi oldu. 1982-ci ildə isə o artıq taxt sırasında 4-cü idi. O xüsusilə maşın və tennis həvəskarı idi. 84 yaşında Stokholmda övladsız olaraq vəfat etdi.
Daşkəsən
Daşkəsən — Azərbaycan Respublikasının Daşkəsən rayonunun Daşkəsən şəhər inzibati ərazi dairəsində şəhər.
Toponimikası
Yaşayış məntəqəsi 1930-cu ildə burada dəmir filizi çıxarılması ilə əlaqədar salınmışdır. Daşkəsən kəndi əsasında yaranmışdır. Oykonim "daş (dəmir filizi) çıxarılan yer" mənasındadır.
Tarixi
İkinci dünya müharibəsindən sonra 1948-ci il mart ayının 16-da şəhər statusu verilmişdir. Azərbaycanın qərbində "metallurqlar şəhəri" Daşkəsənin inşası ətrafdakı dəmir, kobalt, alunit və digər faydalı qazıntılarla zəngin yataqları mənimsəmək, dağ-mədən işçiləri üçün müvafiq sosial-məişət şəraiti və yaşayış üçün zəruri infrastruktur yaratmaqla Cənubi Qafqazda metallurgiyanın xammal bazasının əsasını qoymaq məqsədi daşıyırdı. Şəhərin tikintisi burada Azərbaycan Dağ-Mədən Filizsaflaşdırma Kombinatının yaradılması ilə paralel aparıldı. 1944-cü ildə həmin müəssisənin özülü qoyuldu. 1954-cü ildə isə burada dəmir filizinin zənginləşdirilməsinə və dəmir konsentratı istehsalına başlanıldı. 1956-cı ildən şəhərin daxil olduğu Dəstəfur rayonunun adı dəyişdirilərək Daşkəsən rayonu adlandırılıb.
Coğrafiyası və iqlimi
Şəhər Qoşqar çayının sol sahilində, dağlıq ərazidə, dəniz səviyyəsindən 1600 metr hündürlükdə, Gəncə şəhərindən 43 kilometr, Bakı şəhərindən isə 406 kilometr məsafədə yerləşir.
Mədəniyyəti
Şəhərdə Mərkəzi Kitabxana və 1 №-li şəhər kitabxanası, Daşkəsən şəhər Uşaq İncəsənət Məktəbi, Daşkəsən Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi, Daşkəsən rayon Heydər Əliyev Mərkəzi, Daşkəsən Dövlət Rəsm Qalereyası, Daşkəsən şəhər 2 saylı uşaq bağçası, Daşkəsən şəhər uşaq, gənclər və idman məktəbi, Daşkəsən Rayon Mədəniyyət Mərkəzi fəaliyyət göstərir.
Şəhərin kənarında mərmər ocağı, içində Böyük Vətən Müharibəsi şəhidlərinə həsr olunmuş xatirə abidəsi, tarixi körpü mövcuddur.
Təhsil
Şəhərdə Daşkəsən şəhər İ.Nəsimi adına 1 saylı tam orta məktəb, Daşkəsən şəhər A.Mürsəlov adına 2 saylı tam orta məktəb, Daşkəsən şəhər N.Nərimanov adına 3 saylı tam orta məktəb və Daşkəsən şəhər S.Vurğun adına 4 saylı tam orta məktəb fəaliyyət göstərir.
Din
Şəhərdə 16 iyul 2010-cu ildə qeydiyyatdan keçən, şəhadətnamə nömrəsi 100110 A3-442 olan Daşkəsən şəhəri "Cümə" məscidi məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Səhiyyə
Şəhərdə Daşkəsən Rayon Mərkəzi Xəstəxanası yerləşir.
Gülbəniz Babaxanlı
Gülbəniz İbrahim qızı Babaxanlı — ədəbiyyatşünas-alim, filologiya elmləri doktoru, Əməkdar mədəniyyət işçisi, AMEA Hüseyn Cavidin Ev Muzeyinin direktoru.
Həyatı
Gülbəniz İbrahim qızı Babaxanlı 1956-cı il avqust ayının 4-də Naxçıvan Muxtar Respublikası nın Şərur rayonunda ziyalı ailəsində anadan olmuşdur.
1980-ci ildə S.M.Kirov adına Azərbaycan Dövlət Universiteti nin filologiya fakültəsini filoloq ixtisası üzrə bitirmiş, 1992-ci ildə "Azərbaycan poemaları və folklor (20-30-cu illər)" mövzusunda namizədlik, 2010-cu ildə "Azərbaycan poemaları və klassik irs (1920-50-ci illər)" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmiş və filologiya elmləri doktoru alimlik dərəcəsi almışdır.1974-cü ildən əmək fəaliyyətinə başlayan Gülbəniz xanım, 1979-cu  ildən 2004-cü  ilə qədər AMEA Nizami adına ədəbiyyat muzeyində zal baxıcısı kimi fəaliyyətə başlayaraq özünü  bacarıqlı, işgüzar  və səriştəli  kadr  kimi  təsdiqləmiş və “19-20-ci əsr Azərbaycan ədəbiyyatı şöbəsi”nin müdiri vəzifəsinə qədər yüksəlmişdir. 2004-cü ildən AMEA Hüseyn Cavidin Ev Muzeyi nin direktorudur.
Elmi və təşkilatı fəaliyyəti
Görkəmli ədəbiyyatşünas alim, fil.ü.e.d. Gülbəniz Babaxanlı  dahi  Cavidə  böyük  sevgisini  təkcə  sözdə deyil, işində də əks etdirən, elmi fəaliyyəti ilə cavidşünaslığa misilsiz töhfələr vermiş ziyalılardan biridir. Onun əsas elmi tədqiqatını Azərbaycan ədəbiyyatının ən keşməkeşli dövrlərindən olan XX yüzilliyin 20-50-ci illərində yaranmış epik poemaların qaynaqlarının araşdırılması təşkil edir. Fil.ü.e.d. G.Babaxanlı Azərbaycan klassik poeziyasının, şifahi xalq ədəbiyyatının bu dövr epik şeirinə təsir izlərini araşdırmışdır. Alim öz tədqiqatlarında tarixilik prinsipinə istinad edərək, məsələn, 20-50-ci illər poemalarının fəlsəfi qaynaqlarından biri kimi zərdüştlük təlimini, "Avesta" obrazlarını araşdırmaya cəlb edir ki, sovet dövrü Azərbaycan poemalarının "Avesta" obrazları, zərdüşt fəlsəfəsi ilə əlaqələrinin açılması ədəbiyyatşünaslığımızda yeni istiqamətlərdən biridir.
2004-cü ildə  Hüseyn Cavidin Ev Muzeyi nə  direktor  təyin  olunduqdan  sonra  G.Babaxanlı  Cavid  irsinin  təbliği,  tədqiqi  və  nəşri  sahəsində,  eləcə  də  cavidşünaslığın  inkişafı  istiqamətində elmi fəaliyyət  göstərir. Onun son  illərdə  elmi  tədqiqat fəaliyyəti cavidşünaslığın  başlıca  predmeti  kimi  ədibin zəngin ədəbi-fəlsəfi və bədii-estetik  irsinin obyektiv şəkildə, elmi əsaslarla düzgün qiymətləndirilməsinə yönəlmişdir.
Bütün dövrlərdə tədqiqat predmeti olan Cavid yaradıcılığı, özündə əks etdirən  ümumbəşəri  fəlsəfi  ideyalarla  dünyanın  böyük sənətkarlarının əsərləri ilə  səsləşdiyindən  onun  yaradıcılığından  yazmaq və  əsərlərini  təhlil etmək hər bir  tədqiqatçıdan  böyük  məsuliyyət  tələb edir. Bu baxımdan G. Babaxanlının  bir  cavidşünas-alim  kimi elmi tədqiqat fəaliyyətində aşağıdakı mühüm problemlərin həlli diqqət mərkəzində durur: 1. Hüseyn Cavidin  və  ümumilikdə  cavidlər ailəsinin həyat və yaradıcılığının geniş oxucu kütləsinə çatdırılması; 2. Cavidin müxtəlif dövrlərdə (sağlığında, sovet dönəmində və müstəqillik illərində) çap olunmuş əsərlərinin yenidən nəşri, elmi təhlili, romantik bir şair kimi ədibin dramaturgiyasının təhlilini verən elmi-nəzəri monoqrafiyaların və məqalələrin yazılması. Ədəbiyyatşünas alimin elmi tədqiqat fəaliyyəti bir daha onu təsdiqləyir ki, dahi  Cavidin  sənəti  Azərbaycan  xalqının  milli-mənəvi  və  bədii-fəlsəfi  irsi  kimi  daim  tənqid  və  ədəbiyyatşünaslığın  diqqət  mərkəzindədir. Onun rəhbərliyi ilə AMEA Hüseyn Cavidin Ev Muzeyi ndə son  dövrlərdə  cavidşünaslığa  böyük töhfə olan mühüm nailiyyətlər əldə edilmişdir. Belə ki, G.Babaxanlının ideya müəllifliyi və tərtibçiliyi ilə muzeyin elmi fəaliyyətinin əsas istiqamətlərindən biri kimi “Cavidşünaslıq” çoxcildli araşdırmalar toplusu hazırlanmışdır. Toplunun 2012-ci ildə nəşr edilən 10 cildində böyük şair Hüseyn Cavidin zəngin  irsi  haqqında  müxtəlif  illərdə (1912-1983) mətbuat  səhifələrində  dərc olunmuş  məqalə  və  resenziyalarla yanaşı, həm də Cavidlə bağlı  irili-xırdalı  bütün  məlumatlar  öz  əksini  tapmışdır. Hazırda çoxcildliyin növbəti cildləri üzərində iş davam etdirilir. Cavidşünas alimin  uzun  illər  apardığı  elmi  tədqiqat işinin nəticəsi olaraq  təhlili-təsviri  ədəbiyyatşünaslıq  üslubunda yazdığı  və 2010-cu  ildə  nəşr  edilmiş  “Azərbaycan ədəbi fikri  və  Hüseyn Cavid”  monoqrafiyası  da mühüm  elmi  aktuallıq  kəsb edir. Cavidşünaslığın keçən  əsrin  60-90-cı illər  mərhələsini G.Babaxanlı onun bir elm kimi yaranması, formalaşması və inkişafı  kimi səciyyələndirir. Əsası akademik Məmməd  Cəfərin “Hüseyn Cavid” monoqrafiyası  ilə  başlanan  bu dövr cavidşünaslıqda ən məhsuldar mərhələ hesab olunur. Romantik bir  sənətkar  kimi Hüseyn Cavidin yaradıcılığı ilə bağlı qələmə alınan elmi-nəzəri yazılar G.Babaxanlı tərəfindən ayrıca təhlil hədəfinə çevrilir. Bu dövrdə “Cavid  teatrı” anlayışı  da  ədəbi dövriyəyə  daxil olur ki, Azərbaycan teatr  sənətini  və  mədəniyyətini  dahi  Cavidin  dramaturgiyası  olmadan təsəvvür etmək  qeyri  mümkündür. Məhz buna görə də, G.Babaxanlı bu mövzuya monoqrafiyada xüsusi yer vermişdir.
Müstəqillik illərindən  başlayaraq  cavidşünaslıqda  yeni  bir mərhələ  başlayır ki, burada Cavid yaradıcığı ilə bağlı çox az işlənən mövzular aktuallıq kəsb edir: Cavid  və sufizm, Cavid və türkçülük, sənətkarın estetik idealı, Cavid irsi  və  müasir  ədəbiyyatımız, Cavid  və  gerçək dünya və s. göstərilən mövzuların elmi təhlili kitabda mühüm yer tutur.
2013-cü ildə  ümummilli  lider Heydər Əliyev in 90 illik yubileyi münasibətilə  fil.ü.e.d. Gülbəniz Babaxanlı nın  “Heydər  Əliyev və  Hüseyn Cavid” monoqrafiyası  çap olunmuşdur.
Görkəmli cavidşünas-alimin elmi fəaliyyətinin əsas nailiyyətlərindən biri də Hüseyn Cavidin oğlu Ərtoğrol Cavid in zəngin irsini özündə əks etdirən “Azərbaycan qeyri-maddi mədəniyyət abidələri və Ərtoğrol Cavid” çoxcildli kitabının hazırlanması və nəşridir. Çoxcildli kitab G.Babaxanlının layihəsi və tərtibçiliyi, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti nin 22 aprel  2011-ci il tarixli sərəncamı  ilə  10 cildi 2011-ci  ildə, 3 cildi isə  2015-ci  ildə  çap edilmişdir.
Bütün ömrünü  valideynlərinin və  qardaşının xatirəsinin yaşamasına, Hüseyn Cavid və Ərtoğrol Cavid irsinin toplanıb təbliğ olunmasına, Cavidlər ailəsinin  nurunu  yaşadacaq  ev-muzeyinin yaradılmasına həsr etmiş Turan Cavid in  zəngin irsi də fil.ü.e.d. G.Babaxanlının elmi fəaliyyətinin digər bir tədqiqat obyektidir. Belə ki, 2014-cü ildə Turan Cavid in yaradıcılıq və araşdırmaçılıq missiyası ilə keçən maraqlı və zəngin həyat yolu, onun şəxsiyyəti və ictimai fəaliyyətini  özündə əks etdirən materiallar əsasında Gülbəniz Babaxanlının layihəsi və tərtibçiliyi ilə “Turan Cavid: Ömür salnaməsi” kitab-albomu  çap olunmuşdur.
Hüseyn Cavid in və cavidlər ailəsinin zəngin irsinin təbliği məqsədi ilə G.Babaxanlı respublikada və xaricdə - İtaliya, İspaniya, İran, Türkiyə, Rusiya, Türkmənistan, Özbəkistanda keçirilən konfrans və sərgilərdə iştirak etmiş, beynəlxalq elmi jurnallarda məqalələri dərc olunmuşdur. G.Babaxanlı 12 ilə yaxındır ki, taleyini AMEA Hüseyn Cavidin Ev Muzeyi ilə bağlayan görkəmli tədqiqatçı, eyni zamanda bacarıqlı elmi və inzibati təşkilatçıdır. O, yüksək səriştə və bacarığı sayəsində qısa müddət ərzində muzeyin fəaliyyətində əsaslı dönüş yaratmışdır. Onun rəhbərliyi və bilavasitə iştirakı ilə Muzeydə fondlar və onlarda qorunan eksponatlar xüsusiyyətlərinə uyğun olaraq yerləşdirilmiş, bir sıra yeni orijinal eksponatlar əldə edilmiş, ekspozisiyanın yeniləşdirilməsi üçün müvafiq muzey avadanlığı alınmış, müxtəlif məzmunlu sərgilər hazırlanmışdır. Muzey tarixində ilk dəfə olaraq elmi kataloq və kitab-albomların çap olunması təşkil edilmişdir. G.Babaxanlının təşkilatçılıq fəaliyyəti nəticəsində xarici ölkə muzeyləri və alimləri ilə elmi əlaqələr yaradılmış, muzeyin sərgiləri Almaniya, Norveç, Rusiya və s. ölkələrdəki muzeylərdə nümayiş olunmuşdur. Məhz buna  görədir ki, cavidşünas  bir alim kimi Gülbəniz Babaxanlı nın Cavid irsinin təbliği və tədqiqi  sahəsində  elmi və təşkilatçılıq fəaliyyəti Azərbaycan ziyalısı nümunəsində daim yüksək qiymətləndirilir. Azərbaycan Respublikası  Prezidenti  İlham Əliyev  cənabları  03 noyabr 2015-ci ildə Azərbaycan Milli  Elmlər  Akademiyası nın 70 illik yubileyi münasibətilə  imzaladığı “Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının əməkdaşlarına fəxri adların verilməsi haqqında” sərəncamla Azərbaycan elminin inkişafında xidmətlərinə  görə,  AMEA Hüseyn Cavidin Ev  Muzeyi nin  direktoru  filologiya üzrə  elmlər doktoru Gülbəniz İbrahim qızı Babaxanlını “Əməkdar mədəniyyət işçisi” fəxri adına layiq görməklə Hüseyn Cavid in zəngin irsinin təbliği və tədqiqini  yüksək  qiymətləndirmişdir.
Beynəlxalq əlaqələr
Filologiya üzrə elmlər doktoru Gülbəniz Babaxanlı Beynəlxalq Muzeylər Şurasının (ICOM) üzvüdür
Kitabları
Beşcildlik H.Cavidin külliyyatını əhatə edir. Kitaba azərbaycan və fransız dillərində Azərbaycanın mütəfəkkir şairi Hüseyn Cavid in seçilmiş şeirləri daxil edilmişdir. Hüseyn Cavidin şeirləri ilk dəfədir ki, fransız dilinə tərcümə edilərək kitab şəklində oxuculara təqdim olunur. Hüseyn Cavid külliyatının son beşcildlik nəşri əsasında tərtib edilmiş aforizmlər böyük mütəfəkkir şairin insanlıq, haqq, ədalət, vətən, qadın, məhəbbət və ən müxtəlif insan münasibətləri haqqında müdrik sözlərini və kəlamlarını əhatə edir. Kitabda Hüseyn Cavidin Ev Muzeyi nin yaranma tarixindən, Ümummilli Liderimiz Heydər Əliyev in H.Cavid irsinin qorunması və təbliği sahəsindəki əvəzolunmaz xidmətlərindən, muzeyin açılış mərasimində Turan Cavidlə Heydər Əliyevin görüşündən, muzeyin son illərdəki fəaliyyətindən, eksponatların tarixindən bəhs edən məlumatlar öz əksini tapmışdır. Bu nəşr Hüseyn Cavid və Abdulla Şaiq in müəllifliyi ilə 1919-cu ildə Bakıda, Hökumət mətbəəsində nəşr edilən “Ədəbiyyat dərsləri” adlı dərsliyin əski əlifbadan latın qrafikasına transfonoliterasiya olunmuş təkrar nəşridir. Dərslikdə ədəbiyyat nəzəriyyəsinə aid o dövrkü biliklərin toplusu öz əksini tapmaqla, öyrəncilərə yığcam şəkildə lazımi məlumatlar verilir. Dərslikdə həm ədəbiyyatın qanun-qaydaları, həm də ümumiyyətlə, ədəbi əsər yazmağın üsulları şərh edilir. Bununla da kitab həm də yeni yazmağa başlayan sənətkarlar üçün qiymətli qaynaq və rəhbərlik rolunu oynayır.
10. H.Cavid. “Topal Teymur”. Bakı-«Elm»-2010. Kitab “Topal Teymur” dramının yazılmasının 85 illiyi münasibəti ilə çap olunmuşdur.
11.“Cavid hikməti – Seçmə aforizmlər” (miniatür kitab, Bakı- 2010)
12. “Azərbaycan qeyri-maddi mədəniyyət abidələri və Ərtoğrol Cavid” çoxcildliyi 13 cilddə. Cild 1-10. Bakı-Çaşıoğlu-2011. Cild 11-13. Bakı, Proqres 2015 “Azərbaycan qeyri-maddi mədəniyyət abidələri və Ərtoğrol Cavid” çoxcildliyi 13 cilddə: “Azərbaycanın adət-ənənələri və Ərtoğrol Cavid” adlanan I cilddə Qarabağ, Quba, Gəncə, Xızı, Basarkeçər, Bakı, Şəki, Dərbənd, Masallı bölgələrindən 1939-40-cı illərdə toplanmış toy və yas adətlərinə aid etnoqrafik materiallar, eləcə də el mahnıları, deyimləri öz əksini tapmışdır. Bütün bu materiallar haqqında Ərtoğrol Cavidin yığcam, dərin məzmunlu elmi rəyləri də onlarla birgə çap olunmuşdur. “Cavidşünaslıq” elmi araşdırmalar toplusu. 10 cilddə. Bakı – 2012.
14. G.Babaxanlı “Heydər Əliyev və Hüseyn Cavid”. Ümummilli lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 90 illiyinə həsr edilmiş monoqrafiya-Bakı-Proqres-2013. Fil.ü.e.d. Gülbəniz Babaxanlının bu kitabında dahi sənətkar Hüseyn Cavid irsinə Heydər Əliyevin göstərdiyi diqqət və qayğıdan bəhs olunur. Ulu öndərin mədəniyyət siyasətinin açıqlanması kontekstində iki dahinin münasibətləri araşdırma obyektinə çevrilir.
16.T.Əfəndiyev “Hüseyn Cavid: ideal həqiqət axtarışı” (Bakı-2013) Azərbaycan Yazıçılar Birliyi nin üzvü, tənqidçi, ədəbiyyatşünas, filologiya elmləri doktoru, professor, Əməkdar incəsənət xadimi Timuçin Əfəndiyevin 1985-ci ildə çap olunmuş “Hüseyn Cavidin ideyalar aləmi” adlı monoqrafiyasının təkrar nəşri oxuculara təqdim edilir. Kitabda Cavid dramaturgiyasının estetik problemlərindən bəhs olunur. Monoqrafiyada Cavid romantizminin ideya bədii prinsiplərinə əsaslanan müəllif, mövzunun tələblərinə uyğun olaraq, bu dramaturgiyanın janr və üslub xüsusiyyətləri üzərində də ətraflı dayanır.
17. “Turan Cavid. Ömür salnaməsi”. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası. Hüseyn Cavidin Ev Muzeyi. Bakı-Proqres-2014. 450 səh. Turan Cavid çox böyük yaradıcılıq, araşdırmaçılıq missiyası ilə kifayət qədər maraqlı və zəngin həyat yolu keçmişdir ki, bu da onun şəxsiyyəti haqqında, onun ictimai fəaliyyəti barədə xeyli sayda materialın bu kitabda toplanmasına səbəb olmuşdur. Belə ki, 100-ə yaxın müxtəlif mətn, 300-dən artıq foto və sənədin yer aldığı bu nəşrdə Turan Cavidin bütün həyat və yaradıcılığına işıq salmışdır. İlk dəfədir ki, Turan Cavid haqqında bu materiallar sistemli və kompleks şəkildə toplanaraq nəşr halına gətirilmişdir.
18.“Dədəm Qorqud belə demiş”. 3 dildə: Azərbaycan, ingilis, rus. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası. Hüseyn Cavidin Ev Muzeyi. Bakı-Proqres-2016. 192 s. Kitabda Azərbaycan  xalq ədəbiyyatının ən qədim yazılı abidəsi olan “Kitabi-Dədə Qorqud” dastanındakı  aforizmlər, hikmətli sözlər, müdrik kəlamlar  ədəbiyyatşünas-alim G.Babaxanlı  tərəfindən seçilərək ilk dəfə olaraq  Azərbaycan, ingilis və rus dillərində dərc olunmuşdur. Filoloq-alim G.Babaxanlının Azərbaycan xalq  bədii  təfəkkürünün  abidəsi olan, atalar sözü, məsəl və idiomatik  ifadələrindən  bol-bol, məharətlə istifadə olunmuş "Kitabi-Dədə Qorqud" dastanlarının  bədii  təsvir  vasitələri ilə zəngin olan poetik dilindən  seçdiyi  aforizmlərin  3 dildə nəşri mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Təpədibi
Təpədibi — İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indiki Sərdarabad (Oktemberyan) rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 9 km məsafədə, Araz çayının yaxınlığında yerləşir. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində Təpədib formasında qeyd edilmişdir.
Toponimi
Toponim Azərbaycan dilində "dağ" mənasında işlənən təpə sözü ilə "dağın ətəyi" mənasında işlənən dib sözündən əmələ gəlmişdir və "təpə dibində olan kənd" mənasını ifadə edir. Orotoponimdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir. Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 4. IV.1946-cı il fərmanı ilə adı dəyişdirilib Haykavan qoyulmuşdur.
Əhalisi
Burada ermənilərlə yanaşı 1897-ci ildə 17 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. XX əsrin əvəllərində, 1906-cı ildə azərbaycanlılar kənddən sıxışdırıb çıxarılmışdır. İndi ermənilər yaşayır.
Miconia benoistii
(Miconia benoistii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Dərman köpəkdili
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Botaniki xarakteristikası
Hündürlüyü 40-85 sm, gövdəsi sıx yarpaqla örtülmüş, düzduran, şırımlı, yuxarı hissədə süpürgəvari budaqlanmış, bozumtul tüklü, qara mil kökləri torpağın içərisinə vertikal yeriyən ikiillik ot bitkisidir. Yarpaqları yumşaq və basıqtükcüklüdür, uzundur, neştərə oxşar, sivri ucludur, aşağı yarpaqları saplağa daralmışdır və saplaqla birgə uzunluğu 10-21,5 sm, eni 18-30 mm-dir. Ondan sonrakı yarpaqlar oturaqdır, uzunluğu 9-19 sm və eni 12-20 mm-dir; kökətrafı yarpaqları bitki çiçək açana qədər quruyur. Çiçək qrupu süpürgəvaridir və meyvə verəndə budaqları uzanmış halda olur. Çiçək saplağı yumşaq-boz tükcüklüdür və nazikdir, kasacıqla eynidir, meyvə verən zaman 10-13 sm-ə qədər uzanır və aşağıya doğru qövsşəkilli əyilir. Tac çirkli tünd-qırmızı və ya qırmızı-göy rənglidir, qıfa oxşardır. Fındıqcalar 5-7 mm uzunluqdadır, enliyumurtavari, arxa hissədən demək olar ki, yastı, kənarları az qalxmış və qalınlaşmışdır, üzərində seyrək tikanları vardır. Fındıqcanın yan və qarın tərəfi tikanlarla sıx örtülüdür. May-iyun aylarında çiçəkləyir, iyul ayında meyvə verir.
Azərbaycanda yayılması
BQ (Quba), BQ şərq, BQ qərb, Alazan-Əyriçay, Kür düz., KQ şimal, Nax.-dağ., Talış. Orta dağ qurşağına qədər. Kolluqların arasında, tullantı yerlərdə, çayların çınqıllı yerlərində bitir.
Yaşayış mühiti
Kolluqlarda, çayların çınqıllı yerlərində, alaqlı yerlərdə rast gəlinir.
Selinus
Selinus — Türkiyənin Antalya ilinin ərazisində, Qazipaşa mahalı yaxınlığında qədim şəhər. Alanyanın 45 kilometr şərqində kiçik bir yarımadanın yamacında qurulan qədim dövrə aid şəhərdir.
Dərman köpəkdili
Təsərrüfat əhəmiyyəti
Tərkibində zəhərlialkaloid olan bitkidir. Bundan başqa tərkibində efir yağları da vardır və bal verən bitkidir.
Selinus
Tarixi
Şəhərin tarixi milad]dan əvvəl VI əsrə qədər uzanmaqdadır. Roma imperatoru [[Trayan, Şərqi Aralıq dənizində Part səfərindən qayıdarkən xəstələnərək gəldiyi bu şəhərdə 9 avqust 117-ci ildə ölmüş və külü Romaya göndərilmişdir.
Şəhər bir müddət Trayanapolis adını almışdır. Yarımadanın bəndlərlə əhatə olunmuş təpəsində şəhərin qalası vardır. Zirvə Aralıq dənizinə baxan bir mənzərəyə sahibdir. Şəhərin aqorası dəniz kənarındadır. Aqoranın dağılmasına baxmayaraq qranit sütunları görünür. Yamacdakı bəndlərin içində kilsə qalığı vardır. Kilsə Əziz Theklaya adanmışdır.
Şəhərin bir başqa abidəsi də 13-cü əsr Səlcuqlular dövründə qırmızı ziqzaq motivlərlə bəzənmiş bir ov köşküdür. Bu tikilinin də qədim dövrdən qaldığı və imperator Trajanusun xatirəsinə tikilmiş bir məzar olduğu sanılmaqdadır. Aralıq dənizinə axan Selinus çayı ətrafında su kəməri qalıqlarına rast gəlinir. Şəhərik iki hamamından biri qayalıq yamacın dənizə endiyi hissəsidir. Şəhərdəki teatr məhv olmuşdur. Şəhərin qəbirstanlığındakı qəbirlər tarixi abidə olaraq Kilikya bölgəsinin ölü basdırma adətlərini ən gözəl şəkildə ortaya qoymaqdadır. Qədim şəhərdəki arxeoloji işlər hələ ki səthi araşdırmalarla məhduddur.
Girişin ödənişsiz olduğu təpəyə təxminən yarım saatlıq yürümə ilə çıxmaq mümkündür. Düz cığır yoldan təpəyə çıxacaq kəslərin özləri ilə su götürmələri məsləhət görülür.
Xorultu
thumb|right|50 yaşlı kişinin xorultusu, avropoid, çəkisi 160 kq, boyu 185 santimetr. 2013-cü ildə yazılıb. Xorultu — insan və bəzi heyvanların yuxu zamanı nəfəs alması zamanı yaranan səs. Az tezlikli, xırıltılı səs və vibrasiya ilə xarakterizə edilir.
Qeyd
ABŞ patent bürosunda xorultu ilə mübarizə üzrə 186 ixtira qeydə alınıb.
C. C. Catch Megamix '98
Megamix '98 – C. C. Catch tərəfindən 1998-cı ildə ifa edilmiş mahnıdır. Bir çox mahnıların toplusundan ibarətdir.
Manettia stenocalyx
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Meğri rayonu
Meğri rayonu (və ya Mığrı) — Qərbi Azərbaycanın (indiki Ermənistan Respublikası) Zəngəzur mahalı ərazisində rayon. Mərkəzi Meğri şəhəridir.
Tarixi
Meğri şəhəri 1929-cu ildə Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin I katibi Levon Mirzoyan tərəfindən Ermənistana bağışlanmışdır. Meğrı Azərbaycanı Naxçıvanla birləşdirən yeganə dəhliz idi. Meğri rayonunun keçmiş adının "Mığrı" olduğunu həmin bölgənin yerli əhalisi təsdiqləyir. Toponimin türk dilində "quruyan, az sulu çöl çayı olan dərə" mənasında işlənən mukır, mukur sözünün fonetik variantı olan mığrı sözü əsasında formalaşdığını bir sıra elmi mənbələr vurğulayır.
Ermənistan Respublikasında Meğri 1930-cu il sentyabrın 9-da yaradılıb. Ərazisi 664 kv km-dir. Rayon mərkəzi Meqri (Meğri) şəhəridir. Rayon mərkəzindən İrəvan şəhərinə olan məsafə 264 km-dir. Mehri mahalı Çar Rusiyası dövründə Yelizavetpol quberniyasına daxil olub.
Meğri adının ermənicə izahının (meğ - ermənicə bal deməkdir. Meğri bal çox olan yer kimi yozulur) heç bir əsası yoxdur. Bu yerin adı qədim mənbələrdə Mehri kimi göstərilir. Mehri toponimi isə Mehranilər sülaləsinin banisi Mehranın adı ilə bağlanılır. Şəhərin Mehran tərəfindən salındığı güman edilir. Digər fikrə görə isə Meğri adı "meğ", "mağ", "muğ" anlamını saxlayıb və bu yerlərdə qədim türk tayfalarının yaşadığına tutarlı dəlildir.
Meğri rayonu Şərqdən Zəngilan rayonu, Qərbdən Ordubad rayonu, Şimaldan Qafan rayonu, Cənubdan isə Güney Azərbaycanla həmsərhəddir. Meğrı rayonu ərazisindən Meğrı çayı axıb Araza tökülür. Qaladaş dağı (h. 2163 m), Cahnovar dağı (h. 3024 m) da rayonun ərazisinə düşür. I Şah Abbasın ölkədə tikdirdiyi 999 karvansaradan biri də Meğri rayonu ərazisinə düşür ki, indi ermənilər bu qədim abidədən restoran kimi istifadə edirlər.
1988-ci ilə qədər azərbaycanlıların yaşamaqda davam etdikləri və həmin il tərk etməyə məcbur olduqları yaşayış məntəqələri: Aldərə, Lök, Maralzəmi, Lehvaz, Mığrı, Astazur və s. Rayonun Nüvədi kəndi 1991-ci ildə boşaldılıb.
9 iyul
1901–cari
thumb|[[Devid Hokni]]
1600-cü ildən əvvəl
thumb|[[Yan van Eyk]]
Birinci Baharlı
Birinci Baharlı — Azərbaycan Respublikasının Ağdam rayonunun Birinci Baharlı qəsəbə inzibati ərazi dairəsində qəsəbə.
Artemisia gypsacea
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İstinadlar
Artemisia gypsacea Artemisia gypsacea
Bədii gimnastika üzrə 25-ci Avropa çempionatı
Bədii gimnastika üzrə 25-ci Avropa çempionatı — 2009-cu ildə Bakıdakı Heydər Əliyev adına İdman-Konsert Kompleksində keçirilmişdir.
İştirakçılar
Yarışa 32 ölkədən 186 gimnast qatımışdır.
Nəticələr
Fərdi yarışların qəhrəmanı rusiyalı Yevgeniya Kanayeva olub. O, hər 4 növdə qızıl medal qazanıb. Komanda hesabında da Rusiyanın birinci yer tutduğunu nəzərə alsaq, Kanayeva Bakıdan 5 qızıl medal apardı.
Yeniyetmələrdən ibarət milli komandalar arasında da Rusiya yığması ilk pilləyə sahib çıxıb.
Ev sahibinin nəticələri
Azərbaycan yığması qitə birinciliyində 3 medal qazanıb. Aliyə Qarayeva və Anna Qurbanovanın çıxış etdiyi komanda 2-ci yeri tutub. Fərdi yarışlarda isə Qurbanova fəxri kürsüyə yüksəlməyi bacarıb. O, topla çıxışında 27.850 bal toplayaraq, bürünc medala yiyələnib. İki il öncə Bakıda Avropa çempionu olmuş Qarayeva fərdi yarışlarda medalsız qalıb. Aliyə 4-cü (halqa və lent), 5-ci (top) və 8-ci (ip) pillədə qərarlaşıb.
Yeniyetmələrdən ibarət milli komanda da uğurla mübarizə aparıb. Səbinə Abbasova, Nigar Əbdüsəlimova, Yevgeniya Jidkova, Ayelita Xələfova, Kamilə Məmmədova və Lalə Məhərrəmovadan ibarət kollektiv gümüş medala yiyələnib.