cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kord (pulemyot)
SSRİ-nin dağılmasından sonra rus ordusu seçim qarşısında qaldı: ya gərək iri çaplı pulemyotu özünün yeni qonşusundan alaydı, ya da pulemyotun istehsalını özü təmin edəydi. Nəticədə, ikinci variant seçildi və 1997-ci ildə “Utes” pulemyotunun Rusiyanın özünə aid konstruksiyası əsasında hazırlanan və “KORD” adı alan iri çaplı pulemyot yaradıldı.
27 mart 2001-ci ildə “KORD” rəsmi şəkildə Rusiya ordusunun təchizatına daxil edildi və “V.A.Deqtyarev adına Zavod” onun toplu şəkildə istehsalına başladı.
Variantları
Öz sələfi kimi “KORD” da dayaq və montajın fərqli tipləri üçün müxtəlif zirehli texnika və nəqliyyat vasitələrində istifadə məqsədilə bir neçə variantda yaradılıb:
- 6P49 – NSVT-12,7 pulemyotunun əvəzi üçün elektron atəşli tank variantı;
- 6P57 – 6T19-un dəstəyi ilə yaradılan piyada qoşunları variantı. İri çaplı pulemyotun daha çox müdafiə məqsədilə orduda istifadə olunan dünyadakı yeganə variantı (əvvəl 6P50-1 adlanırdı); - 6P58 – 6U16-nın müxtəlif texnikalarda montaj üçün nəzərdə tutulan hər tərəfə dönə və atəş aça bilən variantı (əvvəl 6P50-2 adlanırdı);
- 6P60 – piyada qoşunlarında istifadə edilən 6T20 dayağı üzərində yaradılan variantı;
- 6P51 – tanklarda montaj olan mərmi ilə qidalanan tank variantı.
Yeni texnika – yeni tələbatlar
Lakin belə çoxnövlülük də bu gün üçün artıq kifayət deyil. Son illərdə Rusiya Federasiyasında güc strukturlarının və ordununu davamlı olaraq yenidən silahlanmasıyla əlaqədar olaraq, tərkibinə iri çaplı pulemyotların da daxil olduğu müxtəlif növ quru, hava və dəniz texnikalarının, həmçinin tırtıllı və təkərli maşınların, helikopterlərin, kater və gəmilərin müxtəlif nomenkaturası kəskin şəkildə artıb.
12,7 millimetr kalibrli patronların geniş şəkildə yayılmasının səbəbi, onların müxtəlif silahlarda istifadə edilə bilməsi və 1500-2000 metr məsafədən hədəfi dəqiq vurma bacarığı ilə izah olunur. Digər üstünlüyü isə həm piyada, həm avtomobil, həm də digər yüngül zirehli qurğulara qarşı effektli olmasıdır.
Həmçinin, hərbçilər “KORD” pulemyotunu daha sərt rejimdə və artırılan dəqiqlikdə atəş açmağa qadir genişləndirilmiş döyüş komplektində istifadə etmək istədiklərinə dair istəklərini də bildiriblər. Bunun qarşılığında isə “V.A.Deqtyarev adına Zavod” ASC-nin nəznində fəaliyyət göstərən KB-2 layihələndirmə-konstruksiya mərkəzinin əməkdaşları “KORD” pulemyotunun 12,7 millimetrlik daha üç versiyasını hazırlayıblar. Bununla belə, qurumun cari modellə bağlı maraqları da nəzərə alınıb. Aşağıda bəhs edilən yeni variantların qısa təsviri verilib.
6P49MT “KORD MT”
Bu variant T-90AM tankının qülləsinə bərkidilərək məsafədən idarə edilən modul kimi “Prorıv-3-KORD” təcrübi-konstruktiv işləri çərçivəsində hazırlanıb. Bu tank Aşağı Taqil şəhərində yerləşən “UKBTM” ASC-də “Prorıv-3”layihəsi çərçivəsində yaradılıb və T-90AM modelinin (“Prorıv-2”) və onun xaricə ixrac edilən T-90MC variantının inkişaf etdirilmiş formasıdır. 6P49MT “KORD MT” pulemyotunun xüsusiyyətləri dəqiqlik və dəyişən templərdə atəş açma bacarığı xarakteristikalarının artırılmasından ibarətdir.
2017-ci ilin yazında, onun son sınaqları başa çatdı. 2017-ci ilin sonuna qədər isə, daşıyıcı bərkidilmiş şəkildə dövlət sınaqlarının yekunlaşdırılacağı planlaşdırılır. Artıq 2018-ci ildə istehsalı planlaşdırılan 6P49MT “KORD MT”-nin T-90M tankları üçün ilk sifarişi də alınıb. 6P49MT “KORD MT”-yə digər hərbi maşınların, məsafədən idarə edilən modulların və iri çaplı pulemyotların istehsalçıları da maraq göstərib.
6P49T “KORD T” və 6P49V “KORD V”
Cari vəziyyətdə “KORD” pulemyotunun aviasiya, daha dəqiq desək, helikopterlər üçün nəzərdə tutulan variantlarından bəhs olunur. Suriyadakı hərbi əməliyyatların əsnasında silahlanmış daşıyıcı Mi-8AMTŞ-V helikopterinin bazasında kəşfiyyat etmək və atəş açmaq üzrə ixtisaslaşan Mi-171Ş helikopterini yaratmaq qərara alındı. Mİ171Ş helikopterinin arsenalına 6P49T “KORD T” və 6P49V “KORD V” yeni pulemyotları da daxil ediləcək. Bu pulemyotların sınaq üçün nəzərdə tutulan nümunələri “V.A.Deqtyarev adına Zavod” ASC və Ulan-Ude Aviasiya Zavodunun birgə əməkdaşlığı ilə yaradılıb.
6P49V “KORD V” (“V” hərfi rus dilindən tərcümədə helikopterə aid olmanı bildirir) helikopterin yan qapılarındakı oyuqlara yerləşdirilmək və cinah atıcısı tərəfindən idarə edilmək üçün nəzərdə tutulub. Bununla belə pulemyotdan ya elektron atəş düyməsi ilə, ya da tətiyi çəkməklə atəş açmaq olar. 6P49V “KORD V”nin digər üstünlüyü isə, onun nə qədər hərbi döyüş qaldığını, pulemyotun atəş açmağa hazırlıq səviyyəsini, hərəkət hissələrinin vəziyyətini göstərən lövhənin quraşdırılmasıdır. Bundan əlavə, helikopter istehsalıçılarının tələbinə uyğun olaraq pulemyot, atılmış gilizlərin ayrılması və güllə lentlərinin yığılması üçün ayrıca mexanizmlə təchiz olunub.
Final
Final (, sözündən — axırıncı, sonuncu) — çoxmənalı termin.
Mənası:
Qabdrəhman Qədirov
Qabdrəhman Qədirov — Sovet atleti (moto idmanı, spidvey), buz üstündə motosiklet  yarışında altı qat dünya çempionu (1966, 1968, 1969, 1971-1973), Avropa çempionu (1964).
Bioqrafiya
Qabdrəhman Qədirov 27 yanvar 1941-ci ildə Şatura qəsəbəsində (Moskva vilayəti) anadan olmuşdur. Şaturada atası Fayzurəhman Fayzurəhmanoviç və anası Qasima Məhəmmədovna Başqırdıstandan bir Komsomol inşaat sahəsinə gəlmişlər.
Müharibədən sonra ana və oğul bir neçə il Beloretskdə yaşamışlar. 1947-ci ildən Qədirov Ufa şəhərində yaşayır. 1970-ci ildə Lesqaft adına Universiteti bitirmişdir. SSRİ yığma komandası üçün buz meydanında, motosiklet yarışında yarışır. Beynəlxalq müsabiqələrdə Qədirov Çexoslovakiya, Polşa, İsveç, Finlandiya və digər ölkələrdən ola yarışmaçıları spidfveydə asanlıqla məğlub edir.
Qabdrəhman Qədirov üç dəfə evlənmişdir. Qədirovun üçüncü həyat yoldaşı Nazifə başqırd pop ulduzu, indi Başqırdıstanın Xalq artisti, Başqırdıstan Respublikası Salavat Yulayev adına Dövlət Mükafatı laureatı olmuşdur. Üç evlilikdən üç uşaq qalmışdır - iki oğlu və bir qızı. Böyük oğlu Artur, Ufa Moto Nəqliyyat Kollecinin komandasında motokrosla məşğul idi. Nəvələri: Artur, Artyom, Danila və nəvələri İnna və Liza.
İdman karyerasının sonunda idman şərhçisi, beynəlxalq yarışlarda hakim, Ufadakı Başqırd Dövlət Filarmoniyasında idarəçi (1982-1993) işləmişdir. İki bioqrafiya kitabı yazmışdır - "Buzu seçirəm" və "Çətin spidvey üzüyü". Kitabları 1974 və 1976-cı illərdə Ufa və Moskvada nəşr edilmişdir.
31 iyul 1993-cü ildə Soçidəki bir sanatoriyada insultdan dünyasını dəyişmişdir. Ufa şəhərində müsəlman qəbiristanlığında dəfn edilmişdir. 31 iyul 1997-ci ildə qəbir üzərində heykəltaraş Vladimir Lobanovun hazırladığı abidəsi qoyulmuşdur.
Xorasan
Xorasan ( – gün çıxan yer) — İranın şərqində tarixi vilayət. Xorasan qədim yaşayış yeri olub dünya şöhrətli memarlıq abidələri və xalçaları ilə tanınır. 29 sentyabr 2004-cü ildə vahid Xorasan ostanı üç ostana bölünmüşdür:
Əhalisinin etnik tərkibi
25 %-ini türklər təşkil edir. Azərbaycanlılar (20%), farslar, Xorasan türkləri , türkmənlər , kürdlər , həzaralar, bəluclar, puştunlar və s. ibarətdir. Məşhəd şəhərində 500 mindən çox azərbaycanlı yaşayır.
İqtisadiyyatı
İqtisadiyyatının əsas sahələri — avtomobil, elektrotexnika, neft-kimya, metallurgiya, kənd təsərrüfatı, qida (buğda, arpa, şəkər çuğunduru, pambıq, zəfəran, üzüm, pomidor, raps), dəri, ayaqqabı, toxuculuq, keramika sənayesi, energetika, tikinti materiallarının istehsalı, silisium, turizm və səyahət, nəqliyyat, ticarət, neft, qaz hasilatı, firuzəni, mis filizi, qızıl, daş duz.
Parlament (siqaret)
Parlament — Philip Morris tərəfindən satılan siqaret markasıdır. Ən yüksək bazar payına malik ölkələr Səudiyyə Ərəbistanı, Yaponiya, Argentina, İsrail, Qazaxıstan, Türkiyə, Rusiya, Monteneqro, Ukrayna və ABŞ-dır. 1931-ci ildə yaradılmışdır.
Çernışev qumları
Çernışev qumları ― xüsusi olaraq qorunan ərazi. Elə də böyük olmayan meşəlik ərazidə yerləşir. İnzibati cəhətdən Rostov vilayətinin Oblivski rayonunun şimalında qərarlaşır. Bölgə Çir və Berezyanski çaylarının axarbaxarındadır. 1977-ci ildə təşkil edilmişdir.
Çöl ekosistemi
Çernışev qumları yerli əhəmiyyətli botanik təbiət abidəsidır. Təbiət abidə yasaqlıqdır. Yasaqlıq insanların yerli istirahət məskəni rolunu oynayır. Təbiət qoruyucu, su qoruyucu və rekreasiya əhəmiyyəti daşıyır. Kifayət qədər ideal vəziyyətdə olsada istənilən yanğın vəziyyəti pisləşdirə bilər.
Tarixi
Rostov vilayətində qumluq sahələr olduqca geniş ərazini əhatə edir. İntensiv olaraq qumluqların istifadə xüsusi ilə XIX əsr və XX əsrin əvvəllərində bəzi rayonların qəsəbə və stansiyalarını qum basmışdı. 1906-cı ildə Çirnıx qumluğunda Çernışev meşəçilik sahəsi təşkil edilmişdir. Meşə təsərrüfatı əsasın şəhər ətrafında, əkin və maldarlığın inkişaf etdirilmsi mümkün olmayan ərazilərdə salınırdı. Əkin üçün əsasən adı tozağacı və krım tozağacı bitliləri əkilirdi.
Meşəlik əkilərinin böyük hissəsi akasiya, tozağacı olaraq Veşenski, Qundorovskaya, Yelanskaya, Miqullinskaya, Kazanskaya və digər məntəqələrinin ətrafında salınmışdır.
1926-ci ildə bu ərazidə aqrolesomeliorativ məntəqə təşkil edilmişdi. Onun tərkibində Karaiçevskaya və Oblivskaya bağları daxildir.
1940-cı ildə 203 ha leşə zolağı salınmışdı ki, onlarda ümumilikdə 4 min ərazini qoruyurdu.
Hazırda Oblivski aqrolesomeliorativ məntəqəsi 9054 ha ərazini əhatə edir. Hazırda Çirski qum massuvi üç terras əmələ gətirir.
Lanşaft
Çernışev qumları regionun relyefi dalğalıdır, suxurları əsasən gumdur. Üstəlik quru suxurlardan təşkil edilmişdir.
Fauna
Ərazisində tülkü, dovşan və diğər canlıların nümayəndələrinə rastlaşmaq mümkündür. Burada nadir və qiymətli canlı növləri belə vardır.
NGC 4565A
NGC 4565A, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. SBcd tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Mərkəz (qəzet, Azərbaycan)
Mərkəz — qəzet.
Haqqında
Məqsəd Azərbaycanda və dünyada baş verən hadisələri əhatə etmək və operativ şəkildə oxuculara çatdırmaqdır.
1998-ci ildən çap olunur.
Məqsəd Azərbaycan və dünya mədəniyyətində baş verən yeniliklərlə oxucuları operativ məlumatlandırmaqdır.
Bəhram Hüseynov
Bəhram Bəhlul oğlu Hüseynov — Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin Geologiya və geofizika məsələləri üzrə vitse-prezidenti.
Həyatı
Bəhram Hüseynov 1956-cı il iyun ayının 4-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur.
Naznaz (Urmiya)
Naznaz - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 335 nəfər yaşayır (67 ailə).
Katananxe
Bu cinsə bir növ daxildir- mavi katananxe (C. coerulea). Bitkinin hündürlüyü 60 sm-dir, iri səbət çiçəkləri (diametri 4 sm-ə qədər) uzun çiçək saplaqlarında tək-tək yerləşir. Çiçəkləri ağ, mavi, yasəmən rəngli ola bilər. Katananxe quraqlığa davamlı bitkidir və quru qumlu torpaqda yaxşı bitir. Katananxenin quru çiçəklərindən dəstələr düzəltməkdə və canlı güllərdən ibarət kompozisiyalarda istifadə edilir. Katananxeni toxumla və kökümsovları ilə çoxaltmaq olar. Gülçülükdə istifadə edilməsi məqsədəuyğundur.
İspandilli müəlliflərin siyahısı
Bu ölkələr üzrə ispandilli müəlliflərin siyahısıdır.
Buheyra
Buheyra (بحيرى, ) — İslam mənbələrində görünən suriyalı nestorian rahib.
Bioqrafiya
Dəməşqə və ya geriyə gedən Məkkə karvanları tez-tez Buheyranın evində dayanırdılar. Peyğəmbərin uşaqlığını təsvir edən İbn Hişam, İbn-Səd-əl-Bağdadi və İbn-Cərir-ət-Təbərinin dediyi kimi, İslamdan əvvəlki dövrdə rahib Buheyra Büsrada əmisi Əbu Talibin ticarət karvanı ilə birlikdə Cənubi Suriyaya ilk səfərini edən Məhəmməd peyğəmbəri görüşmüşdür.
Buheyra gənc Məhəmməddə bir peyğəmbər görür. Məhəmmədin kürəyindəki peyğəmbərlik möhürünə, başının üstündəki ağ buluda və digər əlamətlərə baxaraq onun “son peyğəmbər” olduğunu təxmin edir və Əbu Talibə onun Şamda yəhudilər tərəfindən öldürülə biləcəyini söyləyir. Başqa bir versiyaya görə, Buheyra Məhəmmədi nestorianlığa çevirməyə çalışmışdır.
Bəhirənin söz və xəbərdarlıqları nəticəsində Əbu Talib Şama getmədi və mallarını Büsrədə sataraq oradan Məkkəyə qayıtmışdır. Xristian ilahiyyatçısı Dəməşqli İoannnın sözlərinə görə Buheyra öz səhv fikirləri ilə Qurana ilham verən azğın rahib adlandırmışdır.
Vilyam Gives
Vilyam Gives (d. iyul 1867, Mançester, İngiltərə – ö. məlum deyil) — ingilis futbolçu; onun müntəzəm mövqeyi qapıçı idi. "Mançester Yunayted" komandasında çıxış edib.
Həyatı
Vilyam Gives 1867-ci il ilin iyul ayında İngiltərənin Mançester şəhərində anadan olmuşdur.
Karyerası
1890-cı ildə "Nyuton-Hit" (indiki "Mançester Yunayted") komandasında 1 oyunda meydana çıxmışdır.
Yaşar Lətifov
Yaşar Aydın oğlu Lətifov — SOCAR-ın yataqların işlənməsi üzrə vitse-prezidenti (2016–2023), Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti prezidentinin müşaviri.
Həyatı
Yaşar Aydın oğlu Lətifov 16 iyun 1965-ci il tarixində Bakı şəhərində anadan olmuşdur.
Təhsili və karyerası
1987-ci ildə İ. M. Qubkin adına Moskva Neft və Qaz İnstitutunu "Neft və qaz yataqlarının işlənməsi texnologiyası və kompleks mexanikləşdirilməsi" ixtisası üzrə bitirərək "Azneft"in 2 saylı Binəqədi Neft-Qaz Çıxarma İdarəsində operator kimi əmək fəaliyyətinə başlamış, daha sonra usta vəzifəsinə keçirilmişdir. 1989-cu ildən etibarən Vyetnam, Rusiya, Böyük Britaniya və Türkiyədə beynəlxalq səviyyəli uzunmüddətli layihələrdə fəaliyyət göstərmişdir. 2012-ci ildən SOCAR prezidentinin müşaviri və "Azəri-Çıraq-Günəşli", "Şahdəniz" layihələrinin aktivləri üzrə SOCAR-ın maraqlarının idarə edilməsi ilə məşğul olan SOCAR "Upstream Management İnternational MMC"nin İcraçı Direktoru vəzifəsində çalışmışdır. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 18 aprel 2016-cı il Sərəncamı ilə SOCAR-ın yataqların işlənməsi üzrə vitse-prezidenti vəzifəsinə təyin olunmuşdur.
28 iyul 2023-cü ildə Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamı ilə ARDNŞ-nin vitse-prezidenti vəzifəsindən azad edilib.
Bəhram Məmmədli
Bəhram İdris oğlu Məmmədli (5 yanvar 1946 - 2 dekabr 2019) — Əməkdar müəllim, tarixçi alim, Sumqayıt Dövlət Universitetinin dosenti.
Həyatı
Bəhram Məmmədli 5 yanvar 1946-cı ildə Füzuli rayonunun Böyük Pirəhmədli kəndində dövlət qulluqçusu ailəsində anadan olub. Sumqayıt Dövlət Universitetinin Tarix və coğrafiya fakültəsinin Azərbaycan və Şərqi Avropa xalqları tarixi kafedrasının dosenti olan Bəhram Məmmədli 2 dekabr 2019-cu ildə vəfat etmişdi. Ailəli idi, dörd övladı var. Şəhid atası idi.
Təhsili və karyerası
1952-ci ildə Füzili şəhər rus orta məktəbinin birinci sinifə daxil olub, sonra təhsilini Ağdam şəhər 5 saylı orta məktəbində davam etdirmiş,1961-1965-ci illərdə  Ü.Hacıbəyov adına Ağdam  musiqi texnikumunda təhsil almış,  1966- cı ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun tarix fakültəsinə daxil olmuşdur. 1970-ci ildən 1981-ci ilə kimi pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmuşdur. 1981-ci ildə Füzuli rayon Tarix – diyarşünaslıq muzeyinin direktoru işləmiş, 1986-cı ildə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Tarix institutunda “Azərbaycanda kəndlilərin maddi rifah halının və mədəni-texniki səviyyəsinin yüksəldilməsi uğrunda mübarizə 30-cu illərdə” mövzusunda dissertasiya işini müdafiə edərək, tarix elmləri namizədi elmi dərəcəsini almışdır. 20-dən çox elmi məqalə və kitabın müəllifidir. 1994-2002-ci illərdə Naxçıvan Universitetində və Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetində işləmiş, 2003-ci ildən Sumqayıt Dövlət Universitetində Azərbaycan və Şərqi Avropa xalqları tarixi kafedrasının dosenti vəzifəsində işləmiş, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 2017-ci il noyabrın 12-də verdiyi sərəncamla “Əməkdar müəllim” fəxri adına layiq görülmüşdür.
İstinadlar
2. Sumqayıt Dövlət Universitetində tarixçi alim Bəhram Məmmədlinin xatirəsi yad edildi
Ulu öndər Heydər Əliyev deyirdi: “Müəllimlik sənəti, peşəsi cəmiyyətdə ən yüksək qiymətə layiq olan bir peşədir. Müəllim olmaq kimi şərəfli bir iş yoxdur. Mən müəllimdən yüksək ad tanımıram”.
Müəllim gənc nəslin mənəvi aləminin memarı, cəmiyyətin etibar etdiyi şəxsdir. Cəmiyyətimiz ən əziz, ən qiymətli sərvətini, öz gələcəyini müəllimə etibar edir və onun qarşısında belə bir vəzifə qoyur: “Azərbaycan dövləti qarşısında öz məsuliyyətini dərk edən, xalqın milli ənənələrinə və demokratiya prinsiplərinə, insan hüquqları və azadlıqlarına hörmət edən, vətənpərvərlik və azərbaycançılıq ideyalarına sadiq olan, müstəqil və yaradıcı düşünən vətəndaş və şəxsiyyət yetişdirmək”. Bu, Azərbaycan müəllimlərinin həyata keçirməli olduğu müqəddəs bir vəzifə, ilahi bir missiyadır. Cəmiyyət tərəqqi, inkişaf, mədəni yüksəliş üçün məhz müəllimlərə borcludur. Ulu öndər Heydər Əliyev deyirdi: “Müəllimlik sənəti, peşəsi cəmiyyətdə ən yüksək qiymətə layiq olan bir peşədir. Müəllim olmaq kimi şərəfli bir iş yoxdur. Mən müəllimdən yüksək ad tanımıram”. Müəllimlik peşəsi şərəfli olduğu qədər də məsuliyyətli, çətin və mürəkkəb bir işdir. Müdriklərdən biri deyib ki, müəllim o kəs deyil ki, öyrədir, o kəsdir ki, ondan öyrənirlər. Bəhram müəllim də bu sənətin ən layiqlisi olmuşdur. Buna görədir ki, hər dəfə adının qarşısında Müəllim sözü böyük hərflərlə yazılır. Hər tələbəyə borcdur ki, Müəlliminin əlamətlərinə sahib çıxmağı, Müəlliminin əziz bildiklərini əziz tutmağı bacarsın.
Müəllim... Görəsən, bu adı özünə mayak edən, öz müəlliminin hər addımında özünə səcdəgah tapan necə şagird, neçə tələbə olar?!
Oktyabrın 18-də Sumqayıt Dövlət Universitetinin Tarix və coğrafiya fakültəsinin Azərbaycan və Şərqi Avropa xalqları tarixi kafedrasının sabiq dosenti Bəhram Məmmədlinin 75 illik yubileyinə həsr olunmuş “Qəlblərdə yaşayan MÜƏLLİM” adlı anım tədbiri təşkil edildi. Anım tədbirində alimin yaxınları ilə yanaşı, qələm dostları, tarixçi alimlər və tələbələri iştirak etdilər.
Əvvəlcə “Bəhram Müəllim kimdir?” adlı videoçarx nümayiş olundu.
SDU-nun Azərbaycan və Şərqi Avropa xalqları tarixi kafedrasının müdiri professor Şirxan Səlimov Bəhram Məmmədlinin şərəfli ömür yolundan, Azərbaycan elminə, xüsusilə tarix elminə verdiyi töhfələrdən, ictimai-siyasi fəaliyyətindən, elmi yaradıcılığından geniş bəhs edərək bildirdi ki, xatirə gecəsinin təşkili Bəhram müəllimin əməyinə olan ehtiramın nümunəsidir. Onun yorulmaz fəaliyyəti gənclərimizə nümunə olmaqla yanaşı, daha səylə çalışmalarına stimuldur.
Alimin ömür-gün yoldaşı Məşuqə xanım Bəhram Məmmədli ilə bağlı xatirələrini bölüşdü. Bildirdi ki, Bəhram Məmmədli görkəmli alim olmaqla yanaşı, gözəl insan, əsl dost, sevən və sevilən ailə başçısı idi.
Alimin ailəsi adından çıxış edən oğlu Elmin İdrisli tədbirin keçirilməsində əməyi olan hər kəsə öz minnətdarlığını bildirdi.
Sonra tələbələrin hazırladığı Bəhram Məmmədlinin həyat və yaradıcılığına həsr olunmuş videoçarx nümayiş olundu.
Tədbirin sonunda fakültə dekanı professor Adil Baxşəliyev müəllimlərimizin əməyinə verilən diqqət və qayğıya, həmçinin universitetdə belə tədbirlərin keçirilməsinə yaratdığı hərtərəfli şəraitə görə SDU-nun rektoru professor Elxan Hüseynova tədbir iştirakçıları adından minnətdarlığını bildirdi.
Alvin Mittaş
Alvin Mittaş  (Alwin Mittasch, Alwin Pawol Mitaš; ) — Sorb və alman kimyaçısı və professoru.
Bioqrafiya
O, 1869-cu il dekabrın 27-də Libiy şəhəri yaxınlığındakı Dajin Sorb kəndində çoxuşaqlı müəllim ailəsində anadan olub. Təhsilinə doğma kəndində ibtidai məktəbində başlayır. Daha sonra Bautzendəki internat məktəbinə gedir və burada 1889-cu ildə müəllimlər texnikumunu oxuyur və buranı bitirir. Bundan sonra o da atası kimi müəllimlik fəaliyyətinə başlayır. Quttau yaxınlığındakı Kliksdəki ibtidai məktəbdə köməkçi müəllim kimi ilk işi olur. Və o burada üç il işləyir. Böyük qardaşının təklifi ilə o, 1892-ci ildə Leypsiqə köçür və burada beş il Leypsiq-Kleinzschocher rayon məktəbində işləyir. Eyni zamanda tarix, fəlsəfə, psixologiya və təbiət elmləri də daxil olmaqla çoxsaylı fənlər üzrə universitetdə qiyabi təhsil almağa başlayır. 1894-cü ildən o, Vilhelm Ostvaldın energetika üzrə mühazirələrində iştirak etmişdir. Ancaq buna baxmayaraq yavaş-yavaş özünü kimyaya həsr edirdi. Təhsilləri başa vurduqdan sonra Kimya İnstitutunun yaxınlığındakı məktəbdə dərs deməyə başladı. O, ilk olaraq orta məktəbdə kimya və fizika müəllimi olmaq məqsədi ilə kimyanı öyrənmişdir. 1901-ci ildə Vilhelm Ostvaldın fiziki kimya kafedrasında kimya üzrə doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir. Maks Bodenşteyn onun doktorluq məsləhətçisi olur. Müəllim kimi tam ştatlı işləməsinə baxmayaraq, Mittaş nikel karbonilləri ilə bağlı dissertasiyasını bir il yarımdan sonra yüksək qiymətlə müdafiə edir və başa vurur. 1932-ci ildə böyük oğlu Haynts Mittaşın ölümündən sonra o, erkən təqaüdə çıxdı, Heidelbergə köçür və özünü yazı, musiqi və bağçılıqla məşğul olmağa həsr edir. Alvin Mittaş 1953-cü ildə Heydelberqdə vəfat edib.
Adi
Adi - daima rast gəlinən, sistemə salınmış, insanlarda təəccüb doğurmayan, təkrarlanan, ənənələri olan, nadir halda dəyişilən, rastlaşanda maraq doğurmayan, heç nə ilə seçilməyən hal, vəziyyət, insan, situasiya və s.
Sərdəşt (Bəşagərd)
Sərdəşt — İranın Hörmüzgan ostanının şəhərlərindən və Bəşagərd şəhristanının mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 928 nəfər və 204 ailədən ibarət idi. .
Co Kinlox
Co Kinlox (d. yanvar 1864, Blakbörn, İngiltərə – ö. məlum deyil) — ingilis futbolçu; onun müntəzəm mövqeyi hücumçu idi. "Mançester Yunayted" komandasında çıxış edib.
NGC 577
NGC 577, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. SBa tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Co Kinlox
Həyatı
Co Kinlox 1864-cü ilin yanvar ayında İngiltərənin Blakbörn şəhərində anadan olmuşdur.
Alqofobiya
Alqofobiya — təkcə ağrılı hisslərdən deyil, həm də ağrılı hisslərə səbəb ola biləcək hər şeydən həddindən artıq qorxudur. Normal bir insanda göründüyündən daha anormal və sabitdir. İnsana böyük ziyan vuran və tez-tez təkrarlanan bu fobiya insanın psixoloji ağrılar keçirməsinə, fobiyanın yenidən bir qapalı dairədə oyanmasına və ağrı yaratmasına səbəb olur. Bu sikl insan üçün kifayət qədər yorucudur. Oldukça abartılı olan bu acı korkusu, anksiyeteye yol açabilir.
Etimologiya
Alqofobiya sözü yunanca ἄλγος(álgos) "ağrı" və φόβος(phóbos) "qorxu" sözlərindən ibarətdir.
Ukraynadakı ümumdünya irsi obyektlərinin siyahısı
UNESCO-nun Ümumdünya irsi obyektlərinin siyahısında Ukraynadan 7 adda (2014-cü ilə) tarixi abidə daxil edilmişdir. Bunlardan 6-si mədəni kriteriyalar üzrə, 1-i isə təbiət kriteriyalaları üzrə əlavə edilmişdir. Mədəni kriteriyalar üzrə əlavə edilən obyekrlərin biri  "insan zəkasının şedervi" kimi qəbul edilmişdir. Bundan başqa Ukrayna ərazisində olan daha 15 obyekt siyahıya daxil edilməyə namizəddir. 12 oktyabr 1988-ci ildə SSRİ-də "Ümumdünya mədəni və tarixi irsinin qorunması üzrə konvensiya" qəbul edilmişdir. İlk dəfə 1990-ci ildə UNESCOnun "Ümumdünya irsi" Komitəsinin 14-cü sessiyasında Ukrayna ərazisində olan obyektlər siyahıya daxil edilmişdir.Aşağıdakı siyahı iki cədvəldən ibarədir. Birinci cədvəldə UNESCO-nun Ümumdünya irsinə daxil edilmiş obyektlər, ikinci siyahıda isə Ukrayna hökuməti tərəfindən siyahıya daxil edilməsi namizəd kimi göstərilən obyektlər əks olunur. Obyektlər siyahıya daxil edilmə ardıcıllığı ilə düzülmüşdür. Hər obyektin yerləşdiyi ünvan, coğrafi kordinatları, yaranma tarixi, siyahıya salınma tarixi, dəyərləndirilmə kriteriyası və identifikasiya nömrəsi qeyd edilmişdir.
Petsi Mink
Petsi Matsu Takemoto Mink – ABŞ-nin Havay ştatını təmsil etmiş yaponəsilli siyasətçi. O, ABŞ Nümayəndələr Palatasına seçilmiş (1964) və ABŞ prezidentliyinə namizəd olmuş (1972) ilk asiyalı amerikalı qadın olmuşdur.
Mink Demokrat Partiyanın nümayəndəsi kimi 1965–76, daha sonra isə 1991–2002-ci illərdə vəzifədə olmuşdur. O, Cimmi Karter administrasiyasında ABŞ dövlət katibinin köməkçisi və Demokratik Hərəkat üçün Amerikalılar qrupunun prezidenti vəzifələrini yerinə yetirmişdir.
İlk illəri
Petsi Mink 6 dekabr 1927-ci ildə Havay adalarının Maui adasında yerləşən Paia yaşayış məntəqəsində doğulmuşdur. O, ikinci nəsildən olan yaponəsilli amerikalı ailəyə mənsub idi. 1944-cü ildə Maui liseyindən valediktor kimi məzun olmuş, daha sonra Havay adaları və kontinental ABŞ-də yerləşən kolleclərdə təhsil almışdır. Nebraska Universitetində təhsil alarkən universitetin seqreqasiyaçı yataqxana siyasətinə qarşı kampaniya başlatmışdır. Daha sonra Havay Universitetinə transfer olmuş, 1948-ci ildə zoologiya və kimya sahələri üzrə bakalavr dərəcəsi əldə etmişdir.
Mink qadın olduğu üçün tibb məktəbinə daxil ola bilməmiş, buna görə də Çikaqo Universitetində hüquq üzrə təhsil almağa başlayaraq 1951-ci ildə dərəcə əldə etmişdir. 1953-cü ildə Havaya qayıtmış və burada hüquq sahəsində işləməyə başlayan ilk asiyalı amerikalı qadın olmuşdur. O, həmçinin Havay Universitetində biznes hüququ dərsləri verməyə və Demokrat Partiyanın siyasətinə daxil olmağa başlamışdır. 1954-cü ildə Oahu Gənc Demokratlar təşkilatını yaratmışdır.
Siyasi karyerası
Mink 1956-cı ildə seçkili siyasətə daxil olmuş və Havay Ərazi Palatasında yer tutmuşdur. 1957-ci ildə Havay Ştatı Senatına seçilmiş, əvvəlcə 1959-cu ilə kimi, daha sonra isə 1962–64-cü illərdə senatda fəaliyyət göstərmişdir. O, 1964-cü ildə Havay ştatının nümayəndəsi kimi ABŞ Nümayəndələr Palatasına seçilmişdir.
Mink Konqresdəki fəaliyyəti zamanı vətəndaş hüquqları, sağlamlıq, təhsil və qadın hüquqları üçün çalışmışdır. O, ən çox 1972-ci ildə qəbul edilmiş IX Başlıq qanununun həmmüəllifi olmasına görə tanınır. Bu qanuna əsasən dövlət tərəfindən maliyyələşdirilən ali təhsil müəssisələri büdcələrini oğlan və qız tələbələr üçün bərabər xərcləməlidir.
Mink 1976-cı ildə ABŞ Senatına seçilmək üçün Konqresdəki yerindən imtina etmiş, lakin uğursuz olaraq Vaşinqtonda qalmışdır. O, 1976–78-ci illərdə Karter administrasiyasında okeanlar, beynəlxalq mühit və elmi münasibətlər üzrə dövlət katibinin köməkçisi, 1978–81-ci illərdə isə Demokratik Hərəkat üçün Amerikalılar təşkilatının prezidenti olmuşdur.
Min 1980-ci illərin əvvəlində Havay ştatına qayıtmış, Havay Universitetində dərs demiş və Honolulu siyasətinə daxil olmuşdur. 1983-cü ildə Honolulu Şəhər Şurasına seçilmişdir. 1986-cı ildə Havay qubernatoru, 1988-ci ildə isə Honolulu meri üçün namizədlik versə də, uğursuz olmuşdur. 1990-cı ildə yenidən ABŞ Nümayəndələr Palatasına seçilmişdir.
Ölümü və xatirəsi
Mink 28 sentyabr 2002-ci ildə ağciyər iltihabı nəticəsində ölmüşdür. 2003-cü ildə onun şərəfinə Azbüdcəli Qadın və Uşaqlar üçün Petsi Takemoto Mink Fondu yaradılmışdır.
Grand Theft Auto (oyun seriyası)
Grand Theft Auto və ya rəsmi abreviaturası ilə GTA — oyun proqramçıları Deyvid Cons, Mayk Deylli, Den Hauzer və Sem Hauzer, oyun dizayneri Zakeri Klark tərəfindən yaradılan videooyun seriyası. İlk dəfə İngiltərədə Rockstar North tərəfindən hazırlanmış və Rockstar Games tərəfindən nəşr edilmişdir. Oyun seriyasının adı, böyük avtomobil oğurluğu mənasını verən "grand theft auto" ifadəsindən gəlir.
Serialdakı xəyali məkanlar Amerika şəhərlərindən ilham alaraq dizayn edilmişdir. Oyunlar, oyunçuların hekayə boyunca irəliləməsi üçün hərəkət edə biləcəyi, habelə döyüş-macəra, sürücülük, rol oynamaq, yarış elementlərini özündə cəmləşdirən sərbəst dünyaya malikdir. Oyunların başlıca mövzusunda sətiraltı Amerika mədəniyyəti tənqid olunsa da, yetkin təbiəti və şiddət mövzusu ilə bir çox mübahisələrə səbəb olmuşdur. Oyunların ssenarisi cinayət dünyasında fərqli səbəblərdən yüksəlməyə çalışan əsas personajlara yönəldilmişdir. Dəstəkləyici personajlarda isə əsas personaja və ya təşkilatına xəyanət edən və əsas personajın irəliləməsini ləngidən personajlardan ibarətdir.
hal-hazırda on əsas və dörd inkişaf paketindən ibarət olan seriyanın təməli DMA Design tərəfindən 1997-ci ildə qoyulmuşdur. Seriyanın üçüncü oyunu Grand Theft Auto III, seriyaya üç ölçülü qrafika və sərbəst dünyalar gətirmişdir. Sonrakı oyunlar Grand Theft Auto III konsepsiyasında müxtəlif şəkildə inkişaf etdirilərək yaradılmışdır. Maykl Medsen, Rey Liotta, Bort Reynolds, Dennis Hopper, Denni Trejo, Geri Byusi, Samuel Cekson, Kris Penn, Ceyms Uods, Coe Pantoliano, Debi Mazar, Cena Ceymson, Frank Vinsent, Robert Lociya, Riki Cervays, Endi Dik, Debbi Herri, Fill Kollins və Peter Fonda kimi bir çox görkəmli kino və musiqi sənətçiləri tərəfindən obrazlar səsləndirilmişdir. Grand Theft Auto seriyasının dördüncü bölümündə Maykl Hollik, Ceyson Zumuolt və Skott Hill kimi az tanınan aktyorlar yer almışdır.
2018-ci ildə, 280 milyondan çox nüsxə sataraq 9 milyard dollar gəlir gətirmiş və ən bahalı oyun françayzinqləri siyahısında 4-cü yeri tutmuşdur. 2006-cı ildə Grand Theft Auto, BBC və Dizayn Muzeyi tərəfindən təşkil olunan dizayn yarışmasında yer almışdır. 2013-cü ildə The Telegraph qəzeti, Grand Theft Auto oyun seriyasını İngiltərənin ən uğurlu ixracatı olaraq göstərmişdir.
Ceyrançöl
Ceyrançöl — Azərbaycan Respublikasının Ağstafa rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə.
Coğrafiyası və iqlimi
Acınohur alçaq dağlığı ( 1000 m-ə qədər), ən alçaq hissəsi isə Xəzərin sahilləridir (-27 m). Vilayətdə Gəncə-Qazax, Qarabağ, Şirvan, Muğan, Mil, Salyan, Cənub-Şərqi Şirvan və Arazboyu (Hərami, Gəyən və s.) düzləri yerləşir. Kaynozoy yaşlı (xüsusilə, Dördüncü dövr) çöküntülər üstünlük təşkil edir. Vilayət neft, təbii qaz, müxtəlif tikinti materialları ehtiyatlarına malikdir. Dünyada yeganə müalicə nefti də burada (Naftalanda) yerləşir.
Ceyrançöl-Acınohur
Ceyrançöl-Acınohur ön dağlığı yarımvilayəti Kür çökəkliyinin şimal hissəsindədir. Bura Alazan-Həftəran vadisindən cənubda yerləşən Ceyrançöl, Acınohur ön dağlıqları, Kür çökəkliyinin şimal-şərq kənarlarını təşkil edən Ləngəbiz-Ələt ön dağlığı və s. daxildir. Relyefi, əsasən, antiklinal və singlinal qırışıqlara uyğun gələn silsilə, tirə və yüksəkliklərdən, onların arasındakı dərə və çökəkliklərdən ibarətdir. Silsilə və tirələrin (qərbdə və şərqdə Üst Pliosen, mərkəzi hissədə Antropogen yaşlı) yamacları asimmetrikdi.Cənub yamacları çox dik, şimal yamacları az meyllidir. Bəzi yerlərdə (Gürcüvan platosu) 600–1000 m hündürlükdə düzəlmə səthləri var. Yarımvilayət köndələn axan tranzit çayların antesedent dərələri ilə parçalanmışdır. Dərininə kəsilmə 250–700 m-dir. Parçalanmanın sıxlığı bedlend tipli yarğan-qobu şəbəkəsinin inkişaf etdiyi cənub yamaclarda daha böyükdür. Şərqdə palçıq vulkanları var. Yarımvilayət Ceyrançöl, Acınohur, Ləngəbiz-Ələt, hərəmi geomorfoloji rayonlarına bölünür
Kür çayının sol sahilləri boyu Gürcüstanla dövlət sərhəddindən Girdiman çayına qədər ərazini Acınohur-Ceyrançöl rayonu tutur. Rayon şimalda Böyük Qafqaz dağları ilə cənubda Kür-Avaz ovalığı arasında yerləşir.
Acınohur-Ceyrançöl qışı mülayim keçən yarımsəhra və quru çöl iqlimi, şimal-şərq hissəsi qışı quraq keçən mülayim-isti iqlim şəraitində yerləşir. Ərazidə yağıntıların illik miqdarı 300–400 mm-dir. Ceyrançöl qışda, Acınohur yayda quraq olur.
Burada yovşanlı-gəvərli yarımsəhra bitkiləri, ağ ot, topal, şivyə və xırda kolluqlardan ibarət dağ kserofit bitkiləri geniş yayılır. Meşələrdə Eldar şamı, ardıc, saqqız ağacı əsas flora elementləridir.
Alazan-Həftəran fiziki-coğrafi rayonu.
Ərazinin qışı qıraq keçən mülayim-isti iqlimi şəraitində 400–600 mm-dəıı 1000 mm-ə qədər yağıntı düşür.
Əhalisi
Gürcüstan sərhədlərindən Girdimançay dərəsinə qədər 270 km məsafədə yerləşir. Bura Alazan-Həftəran vadisindən cənubda yerləşən Ceyrançöl, Acınohur ön dağlıqları, Kür çökəkliyinin şimal-şərq kənarlarını təşkil edən Ləngəbiz-Ələt ön dağlığı və s. daxildir. Ceyrançöl -Acınohur ön dağlığı yarımvilayəti Kür çökəkliyinin şimal hissəsindədir. Şərqdə palçıq vulkanları var. Yarımvilayət Ceyrançöl, Acınohur, Ləngəbiz-Ələt, hərəmi geomorfoloji rayonlarına bölünür
Kür çayının sol sahilləri boyu Gürcüstanla dövlət sərhəddindən Girdiman çayına qədər ərazini Acınohur-Ceyrançöl rayonu tutur. Rayon şimalda Böyük Qafqaz dağları ilə cənubda Kür-Araz ovalığı arasında yerləşir. Acınohur alçaq dağlığı ( 1000 m-ə qədər), ən alçaq hissəsi isə Xəzərin sahilləridir (-27m). Vilayətdə Gəncə-Qazax, Qarabağ, Şirvan, Muğan, Mil, Salyan, Cənub-Şərqi Şirvan və Arazboyu (Hərami, Gəyən və s.) düzləri yerləşir.
Relyefi, əsasən, antiklinal və singlinal qırışıqlara uyğun gələn silsilə, tirə və yüksəkliklərdən, onların arasındakı dərə və çökəkliklərdən ibarətdir. Silsilə və tirələrin (qərbdə və şərqdə Üst Pliosen, mərkəzi hissədə Antropogen yaşlı) yamacları asimmetrikdi.Cənub yamacları çox dik, şimal yamacları az meyllidir. Bəzi yerlərdə (Gürcüvan platosu) 600–1000 m hündürlükdə düzəlmə səthləri var. Yarımvilayət köndələn axan tranzit çayların antesedent dərələri ilə parçalanmışdır. Dərininə kəsilmə 250–700 m-dir. Parçalanmanın sıxlığı bedlend tipli yarğan-qobu şəbəkəsinin inkişaf etdiyi cənub yamaclarda daha böyükdür. Rayon simaldan Qanix-Əyriçay vadisi,cənubdan Kür-Araz ovalığı ilə sərhədlənir.Okean səviyyəsindən yüksəkliyi 200–300 m-lə 700–900 m arasında dəyişir.Rayon demək olar ki,hər yerdə Kaynazoyun (əsasən Üçüncü dövrün) gillərindən, qumlarından təşkil olunmuşdur.Dağ tirələri arasında Acınohur çökəkliyi yerləşir.Rayonda yarımsəhra və quru-çöl iqlimi hakimdir.Havanın orta illik remperaturu 〖12〗^0C,yağıntıların illik miqdarı isə 300–400 mm-dir. şimal-şərq hissəsi qışı quraq keçən mülayim-isti iqlim şəraitində yerləşir. Ceyrançöl qışda, Acınohur yayda quraq olur. Ceyrançölün qərbində, Gürcüstan sərhəddində Ağgöl (Candar gölü), Acınohur çökəliyində isə şorsulu Acınohur gölü yerləşir. Rayonun Kür-Araz ovalığı ilə qovuşan alçaq hissələrində şorakətli boz,boz torpaqlarda yarımsəhralar yüksək hissələrində dağ-qəhvəyi, dağ şabalıdı torpaqlarda quru çöllər, arid meşə kolluqlar inkişaf etmişdir.Bozdağın, Ceyrançölün, Acınohurun quzey yamaclarında saqqızağacı, yovşanlı-gəvərli yarımsəhra bitkiləri, ağ ot, topal, şivyə və xırda kolluqlardan ibarət dağ kserofit bitkiləri geniş yayılır. Meşələrdə Eldar və ardıc ağaclarından ibarət arid seyrək meşə landşaftı inkişaf etmişdir.Arid meşə və kolluqlar (ardıc) Türyançay qoruğunda,Eldar şamı isə Eldar qoruğunda qorunur. Ceyrançöl perspektivliyi neft,qaz yataqlarına malikdir. Dünyada yeganə müalicə nefti də burada (Naftalanda) yerləşir.
Acınohur-Ceyrançöl alçaq dağlığı qiymətli qış otlaqları kimi çox əlverişlidir.Rayonun xeyli hissəsi su ilə təchiz olunmuşdur.Suvarılan sahələrdə taxıl əkinləri,üzümlüklər diqqəti cəlb edir.
2 ömür (film, 2016-2017)
2 ömür bədii serialı rejissor Ramin Nəbiyev tərəfindən 2016-cı ildə ekranlaşdırılmışdır. Film Xəzər televiziyasında istehsal edilmişdir. Hadisələr 1994-cü ildə baş verir. Serialın süjet xəttini 3 dostun həyat hekayəsi təşkil edir. Filmdə əsas rolları Elşən Rüstəmov, Əbdülqəni Əliyev, Əjdər Zeynalov, Əzizağa Əzizov, Flora Hüseynova, Çingiz Mütəllimov, Həcər Ağayeva, Leyli Vəliyeva, Mələk Kazımova, Məsumə Babayeva və Natavan Hacıyeva ifa edirlər.
Məzmun
Hadisələr 1994-cü ildə baş verir. Serialın süjet xəttini 3 dostun həyat hekayəsi təşkil edir.
1994-cü il. Nail (Əbdülqəni Əliyev), Sahib (Elşən Rüstəmov) və Rəfael (Əjdər Zeynalov) üç dostdurlar. Sahiblə Rəfaelin həyat yoldaşları hamilədirlər. Nail isə həyat yoldaşı Mirvari (Leyli Vəliyeva) ilə uzun müddətdir ki, uşaq üzünə həsrətdirlər. Onların bu həsrəti, vaxt keçdikcə paxıllıq və həsədə çevrilib. Onlar birlikdə plan qururlar. Sahiblə Səhərin (Həcər Ağayeva) övladı dünyaya gələn gün Nail həkimə (Mehriban Hüseynova) pul verərək onların övladını başqasıyla dəyişdirir. Digər "dostu" Rəfaelin isə həyat yoldaşı Kəmalə (Flora Hüseynova) əkiz övlad dünyaya gətirir. Eyni gün Nail həkimin köməyi ilə Rəfaelin də uşaqlarını əlindən alır; həkim birini başqasına satır, digərini isə Nailin özü övladlığa götürür. Rəfaelə isə uşaqların doğulandan sonra öldüyünü bildirirlər. Əlbəttə, bu işlərin hamısını pul müqabilində həkim həyata keçirir. Rəfael ağır stress keçirir, içkili halda arvadını bıçaqlayıb həbsxanaya düşür.
Artıq 2016-cı ildir. Baş verən hadisələr nəticəsində illər boyu gizli qalan sirrin üstü yavaş-yavaş açılmağa başlayır və hadisələr öz məcrasını dəyişir. Dəniz (Yeganə Orucova) aldığı travma nəticəsində xəstəxanaya düşür və Sahib Dənizin onun qızı olmadığını öyrənir. Sahib doğma qızının axtırışına çıxır...
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenarist: Valeh Əhmədov Rejissor: Ramin Nəbiyev Operator: Əhməd Barasov Rəssam: Elnarə Səfərova Bəstəkar: Bəbir Bəbirli
Rollarda
Elşən Rüstəmov — Sahib Əbdülqəni Əliyev — Nail Əjdər Zeynalov — Rəfael Əzizağa Əzizov — Azad Flora Hüseynova — Kəmalə Çingiz Mütəllimov — Pərviz Həcər Ağayeva — Səhər Leyli Vəliyeva — Mirvari Mələk Kazımova — Aylin Məsumə Babayeva — Zemfira Natavan Hacıyeva — Natavan Rəşad Səfərov — Şadman Toğrul Rza — Fərhad Tural Ağayev — Nemət Türkay Cəfərli — Davud Valeh Əhmədov — Mərdan Yeganə Orucova — Dəniz Zəfər Hüseynzadə — Yunis Zülfiyyə Qurbanova — Şəfa
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2016-cı ilin Azərbaycan filmləri 2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Ganguleterakis dispar
Xarici quruluşu
Nematod bədəninin ön hissəsində 2 lateral qanada malik sarımtıl- ağ rəngdədir. Ağız 3 dodaqla əhatələnib. Qida borusunun arxa hissəsi genişlənərək bulbusa çevrilmişdir. Qida borusunun ön hissəsində başdan 0,099- 0,114 mm məsafədə sinir həlqəsi yerləşmişdir. Qida borusunun orta hissəsində isə ön hissədən 0,600 – 0,617 mm məsafədə ekskretor dəliyi yerləşir. Erkək-Bədəninin uzunluğu 10–16 mm, maksimal eni isə 0,396- 0,517 mm arasında dəyişir. Qida borusu ilə bulbusun uzunluğu 1,210- 1,476 mm, yalnız bulbusun uzunluğu 0,308- 0,345 mm, bulbusun eni 0,209- 0,278 mm- dir. Quyruğundakı çıxıntının uzunluğu 0,066- 0,143 mm – dir. Anusdan quyruğun ucuna qədər olan məsafə 0,319 mm- dir. Spikulalar bərabər uzunluqda olub 0,385- 0,614 mm-dir. Erkəkdə spikulaların ucları iti, ön hissəsi isə qalınlaşmış və kütdür. Quyruq hissədə bursanın qanadları yaxşı inkişaf etmişdir və qabırğa şəklində yerləşmiş əmziklərə söykənir. Böyük preanal əmzik xitinləşmiş həlqəsi vardır. Əmziyin diametri 0,187- 0,242 mm - dir. Həlqənin sonunda kiçik median əmzik yerləşir. Xırda quyruq əmzikləri 13 cütdür. Dişi - Bədəninin uzunluğu 15–19 mm, maksimal eni 0,495- 0,638 mm - dir. Qida borusu bulbusla birgə 1,430 – 1,682 mm, ayrıca bulbusun uzunluğu 0,308 – 0,380 mm, eni isə 0,263 – 0,366 mm - dir. Vulva bədənin arxa hissəsində yerləşir. Vulva ətrafında göbələkvari (zigilşəkilli) çıxıntının miqdarı müxtəlifdir (3-7 ədəd). Çıxıntıların hündürlüyü 0,213 - 0,079 mm, eni isə 0,238 – 0,054 mm arasında dəyişdiyi müəyyənləşdirilmişdir. Yumurtaları ovaldır, uzunluqları 0,0616 – 0,0700 mm, eni 0,0420 – 0,0476 mm – dir.
Yayılması
Ganguleterakis Geniş yayılan çox saylı növdür. Azərbaycanda 5 növü demək olar ki, bütün iqlim qurşaqlarında yayılmışdır.
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Ev su quşlarının su quşları bağırsağının kor çıxıntılarında parazitlik edir. Qidasını bağırsaq möhtəviyyatı təşkil edir. Orta ömrün uzunluğu məlum deyil. İnkişaf dövriyyəsi aralıq sahiblərin iştirakı olmadan gedir. İnkişafı yumurta-sürfə-yetkin fərd ardıcıllığı ilə gedir. Geohelmintdir.
Kuril qoruğu
Kuril qoruğu — dövlət təbii qoruğu. RSFSR Nazirlər Sovetinin 10 fevral 1984-cü il tarixli 47 nömrəli qərarı ilə Kunaşir adasında və RSFSR-in Saxalin vilayətinin Cənubi Kuril rayonunda Kiçik Kuril cərgəsi adalarında qurulmuşdur. Sahəsi 65 355 hektardır. Qorunan zona 73 475 hektardır. Qoruğun mərkəzi şəhər tipli Yujno-Kurilsk qəsəbəsindədir.
Qoruğun yaradılmasında məqsəd təbii proseslərin və hadisələrin təbii gedişatını, flora və faunanın genetik fondunu, bitki və heyvanların ayrı-ayrı növlərini və icmalarını, Cənubi Kuril adalarının tipik və unikal ekoloji sistemlərini qorumaq və öyrənməkdir. Qoruğun təbii kompleksləri misilsizdir və dünyada analoqu yoxdur. Kunaşir ərazisi və Kiçik Kuril silsiləsi Rusiya ilə Yaponiya arasında ərazi mübahisəsinin predmetidir.
Flora və fauna
Bitki örtüyünün əsasını mühafizə olunan ərazinin 70% -dən çoxunu tutan meşələr təşkil edir.
Qoruğun ərazisində 227 növ quş (bunlardan 107-si yuva qurur), 29 növ məməli vardır.
Terqdaleu
"Terqdaleu" — 1960-cı illərin gürcü ictimai, siyasi və ədəbi cərəyanı. Mühafizəkar opponentlər Rusiyada təhsil almış gürcü gənclərini gürcü maarifçiləri adlandırırdılar, bəziləri köhnəyə qarşı yarıgizli müxalif münasibət nümayiş etdirir və 60-cı illərə qədər yeninin ictimai həyatda tətbiqini tələb edirdilər. 1861-1862-ci illərdə “Terqdales”in bir hissəsi “Ciskri” və “Georgia Moambi” jurnallarının səhifələrində mühafizəkarlarla açıq mübarizə aparırdı. Gürcü dili və ədəbiyyatı məsələlərində yeni ("Terqdale xalqı") və köhnə ("Mtkvardale xalqı") nəsillər arasında döyüş başladı. İliya Çavçavadzenin məktubu ilə “Bir neçə kəlməni Revaz Şalva dzi Eristavın özü Kazlovun “Dəli” əsərindən (“Tsiskari”, 1861, No 4) tərcümə etmiş, böyük əks-səda doğurmuş və E. “Atalar” və “oğullar”ın mübarizəsi.
Terqdale xalqının proqramı gürcü xalqının həm milli, həm də sosial azadlığını nəzərdə tuturdu. Onlar Rusiya və Avropanın siyasi və ictimai xadimlərinin fikirlərinə yaxşı bələd idilər; Dünyada gedən siyasi proseslərdən xəbərdar idilər. Onların proqramına görə, ilkin vəzifə Rusiya imperiyasının tərkibində muxtariyyət əldə etmək, sonra isə müstəqil milli dövlət yaratmaq idi.
Terqdale xalqının nəşr etdiyi jurnallarda Gürcüstanın tarixi və mədəniyyəti ilə bağlı məsələlər, müasir siyasi, sosial və iqtisadi məsələlər müzakirə olunub.
Terqdeyllilərin fəaliyyəti ruslaşdırma siyasətinin güclənməsi ilə üst-üstə düşür. Rusiya hakimiyyəti hətta “Gürcüstan” ifadəsini qadağan etmək istəyirdi və mətbuatda yalnız Tiflis və Kutaisi qubernatorluqlarının adı çəkilə bilərdi.
İlya Çavçavadze və tərəfdarları bu çətin dövrdə də milli işi davam etdirə bildilər. Tiflis və Kutaisi quberniyalarının əsas dövlət bankları onların rəhbərliyi altında yaradılmışdır. Bankın ayırdığı pulun böyük hissəsi gürcü məktəblərinin və teatrlarının maliyyələşdirilməsinə sərf olunub. 1879-cu ildə "Gürcülər arasında Savadlılığın Yayılması Cəmiyyəti" yaradıldı (ilk sədri Dimitri Kifiani idi). Məktəblər açıldı, dərsliklər və başqa növ əsərlər nəşr olundu, köhnə əlyazmalar, folklor materialları toplandı, tarixi abidələrə qayğı göstərildi.
70-ci illərdə Tergdale xalqı iki qrupa bölündü. İliya Çavçavadze və onun tərəfdarlarından ibarət qrup ( Akaki Tsereteli, Yakob Qoqebaşvili, Vaja-Pşavela, Aleksandre Kazbeqi və başqaları) “Birinci dəstə”, Niko Nikoladze, Giorgi Tsereteli , Sergey Mesxi və başqalarından ibarət qrup isə əsasən diqqəti üzərinə cəmləmişlər. sosial və iqtisadi problemlər - "İkinci qoşun".
Vladislav Slevinskiy
Vladislav Slevinskiy ) — polşalı rəssam.
Bioqrafiyası
1856-cı ildə mülk sahibi olan ailədə anadan olmuşdur. Rəssam Yuzef Helmonskinin xalası oğludur. 1888-ci ildə Polşadan Tadeuş Makovskiy ilə birgə Fransaya köçdü. 1888–1890-cı illərdə Paris şəhərinin Kolarossi Akademiyasında təhsil almışdır. 1895 və 1896-cı illərdə Müstəqililər Salonunda əsərlərini nümayiş etdirdi. 1905–1910-cu illərdə Krakovda, Lvovda, Varşavada yaşayıb, o, özəl rəsm məktəblərini yaratmışdır. 1908-ci ildən 1910-cu ilə qədər Varşava İncəsənət Akademiyasında professor olmuşdur. 1910-cu ildə Fransaya qayıtmışdır.
Bizim qəribə taleyimiz (film, 2005)
Məzmun
XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatı klassiki, böyük nasir və dramaturq İlyas Əfəndiyevin yaradıcılığı həmişə ədəbi tənqidin də, ictimaiyyətin də diqqət mərkəzində olub.
Dramaturqun həyat və fəaliyyətini əhatə edən film İlyas Əfəndiyevin oğulları, müasir ədəbiyyatımızın aparıcı simalarından biri olan xalq yazıçısı Elçinin və filologiya elmləri doktoru, professor, əməkdar incəsənət xadimi Timuçin Əfəndiyevin ataları haqqında danışdıqları xatirələrin üzərində qurulub. Əslində, onların söylədikləri xatirədən daha çox, İlyas Əfəndiyevin şəxsiyyəti barədə, onun yaradıcılıq xüsusiyyətləri haqqında deyilən səmimi və düşündürən fikirlərdir. Gənc rejissor tərəfindən bu fikirlərin ekran təcəssümü mexaniki yox, yaradıcı şəkildə, yəni deyilənlərin estetik qavranışı ilə verilib. Buna görə də film canlı və səmimi alınıb. Rejissor İlyas Əfəndiyevlə bağlı sənədli kadrlara, eləcə də ayrı-ayrı əsərlərindən səhnələrə o qədər də çox yer ayırmayıb, lakin buna baxmayaraq, böyük ədibin dolğun ekran obrazını yarada bilib. Filmin ümumi yaradıcı əhval-ruhiyyəsi, süjet xəttindəki fikir ardıcıllığı imkan verib ki, İlyas Əfəndiyevin timsalında bütün canı ilə, qanı ilə xalqına, vətəninə bağlı olan, heç bir konyukturaya uymayaraq milli ədəbiyyatımızın qızıl fonduna məxsus sənət inciləri yaratmış bir sənətkarın portreti ərsəyə gəlsin. Yaradıcılıq uğurunun əldə edilməsində quruluşçu operator Mətləb Yaqubovun da rolu olub. Onun çəkdiyi kadrlar peşəkarlığı ilə seçilir. Operator çalışıb ki, həm rejissorun, həm də ssenari müəllifinin İlyas Əfəndiyev şəxsiyyətindən və sənətindən doğan xarakterik cizgiləri mavi ekranda canlandırmaq istəyini kamera ilə təcəssüm etdirsin. Eyni zamanda, montajçı Rauf Sultanovun da işini qiymətləndirmək lazımdır. Filmin canlı və dinamik çıxmasında onun bacarıq və peşəkarlıqla apardığı montajın çox köməyi olub.
Film haqqında
Filmdə Dövlət Teleradio Verilişləri Şirkətinin arxiv materiallarından istifadə olunmuşdur.
Filmdə diktor mətni yoxdur.
Xalizovun binası (Taqanroq)
Xalizovun binası — Rostov vilayəti Taqanroq şəhəri ərazisində yerləşən tarixi arxitektur bina. Bina Taqanroq şəhəri Petrovskaya küçəsi küçəsi ev 86 ünvanında yerləşir. Bina XIX əsrin 3-cü dörd illiyində inşa edilmişdir. Binanın hazır ki, vəziyyəti idealdır. Bina regional əhəmiyyətli mədəni irs siyahısına daxil edilmişdir. İki mərtəbədən ibarət olaraq müxtəlif dekor elementləri ilə işlənmişdir.
Tarixi
İki mərtəbədən ibarət olan bina Rostov vilayəti Taqanroq şəhəri Petrovskaya küçəsi küçəsi ev 86 ünvanında yerləşir. Bina XIX əsrin 3-cü dörd illiyində Mixail Xazilov tərəfindən inşa edilmişdir. Binanın bütü sahibləri məlumdur. Binadan solda bir mərtəbəli mərmər mağaza olmuşdur. XIX əsrin 80-ci illrdə binanın sahibi kazak Yakov Avramoviç Qlinski olmuşdur. O, binanın birinci mərtəbəsini Yekaterina İvanovna Yevladovaya icarəyə vermişdir. Qlinski haqqında o məlumdur ki, onun jəyat yoldaşı Yevdokiya İvanovna 27 yaşında 1881-ci ildə vəfat etmişdir. Onun birinci övladı Pavel yeddi aylığında vəfat etmişdi. İkinci övladı isə 1886-cı ildə doğulmuşdu.
XХ əsrin əvvəllərində binanın sahibi II gildiya taciri Vasili Konstantinoviç Kumbaruli olmuşdur. O, binadan bir qədər aralıda «Peterburqskaya» mehmanxanası sahib idi. Binanın qiyməti 12 min rubl olaraq qiymətləndirilirdi. Birinci mərtəbəsi mağaza və digər məqsədlər üçün icarəyə verilirdi.
Vətəndaş müharibəsinfən sonra binada «Kojevnik» adlı dəri ayaqqabı kooperativi yerləşirdi.