cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rusiya Ordusu Teatrı
Teatr 10 mərtəbədən ibarətdir. Buradakı kiçik zal 400, böyük zal isə 1520 tamaşaçı üçün nəzərdə tutulmuşdur. Teatrın ilk və ən tanınmış direktoru Aleksey Popov olmuşdur. Sonradan onu 1963-cü ildə oğlu Andrey Popov əvəz etdi.
Elxan Nuriyev (coğrafiyaçı)
Elxan Nuriyev Balahəsən oğlu (d.1947-ci il iyunun 6-da Şamaxı rayonunun Göylər kəndi) — dosent, professor.
Həyatı
1947-ci ildə Şamaxı rayonunun Göylər kəndində anadan olmuşdur.1964-cü ildə Göylər kənd onbirillik məktəbini, 1969-cu ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Geoloji-coğrafiya fakültəsinin Coğrafiya bölməsinin bitirmişdir.
Elmi əsərləri
E.B.Nuriyev 100-ə qədər elmi əsərin, o cümlədən monoqrafiya, dərslik, metodik göstərişin və s. müəllifidir. “Azərbaycan toponimləri” (1999-cu il) ensklopedik lüğətin əsas müəlliflərindən biridir. Elmi əsərlərə toponimikaya, dünyanın iqtisadi və siyasi coğrafiyasına, turizmə həsr edilmişdir. E.B.Nuriyev bir çox elmi simpoziumlarda, konfranslarda, Coğrafiya Cəmiyyətlərinin qurultaylarında çıxışlar etmişdir. Dəfələrlə BDU-nin, Azərbaycan Təhsil Nazirliyinin Fəxri Fərmaları ilə təltif edilmişdir.
Xarici keçidlər
Elxan Nuriyev
Musa Siraji
Musa Şərəfetdin oğlu Sirajetdinov (ləqəbi — Musa Siraji) ( .) — başqırd şairi, publisist, ictimai xadim. Başqırdıstan Respublikası Yazıçılar Birtliyinin üzvü.
Bioqrafiyası
Musa Siraji (Musa Şərəfetdin oğlu Sirajetdinov) 1 fevral 1939-cu ildə Başqırd Muxtar Sovet Sosialist Respublikası, Tuymazı rayonu, Töpkildə kəndində kəndli ailəsində anadan olmuşdur. 2 saylı Kandrinskaya orta məktəbdə təhsil almışdır. Məktəbi bitirdikdən sonra iki il burada müəllim işləmişdir.
1958–1963-cü illərdə Başqırdıstan Dövlət Universiteti filologiya fakultəsində təhsil almışdır.
BDU-ni bitirdikdən sonrrssonu "Qızıl Tan" qəzetində işləmişdir. Sonra Başqırd nəşriyyatında redaktor, Başqırdıstan Respublikası Yazıçılar Birliyində ədəbi məsləhətçi kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1971–1973-cü illərdə isə Başqırdıstan Dövlət Universitetində müəllim vəzifəsində çalışmışdır. BDU-da təhsil aldığı dövrdən yazmağa başlamış və yerli mətbuatda nəşr olunmuşdur. 1966-cı ildə "Görüş" adlı ilk şeirlər toplusu nəşr olunmuşdur. Musa Siraji şeirlər, hekayələr yazır, televiziya filmlərinin ssenarilərini hazırlayır. Onun əsərləri rus, ukrayn, qazax, özbək, latış, alman və çuvaş dillərinə tərcümə edilmişdir. Onun şeirlərinə mahnılar ("Melodiya Aya", "Naməlum əsgərə", "Ufa — mənim mahnım", "Sevgiyə möhtac", "Mənim həsrətim — sevgi", "Qular", "Sənin sevginlə həmişə mən "," Bayu-bay", "Laylay") bəstələnmişdir.
Onun məqalələri şairlər Q. Tuk, M. Cəlil, F. Kərim və alim Qazi Kaşşafın həyat və yaradıcılığına həsr edilmişdir.
Reptilian insanlar
thumb|İnsan və sürünən xüsusiyyətləri olan [[Qədim Misir tanrısı olan Sobekin təsviri.]]
Sürünən humanoidlər və ya antropomorfik sürünənlər folklor, bədii ədəbiyyat və sui-qəsd nəzəriyyələrində görünür.
Mifologiyada
Bir çox mədəniyyətdə bir hissəsi insan və bir hissəsi sürünən olan canlılar haqqında əfsanələr vardır. Sürünən humanoidinin insan formasında ilk tarixi təsvirlərindən biri başı timsah başı formasında olan Qədim Misir tanrısı Sobek idi. Təcavüzkarlıq və heyvansevərlik kimi oxşar xüsusiyyətlərlə təsvir edilmişdir.
Folklorda
İnsani sürünən kriptidlərin görünməsi bataqlıqların çox olduğu Amerika Birləşmiş Ştatlarının cənub hissəsində çoxdur. 1980-ci illərin sonunda Cənubi Karolina əyalətinin Bishopville şəhərində yüzlərlə "Kərtənkələ adamı" görülmüşdür.
Abdulla Qurbani
Abdulla Novruz oğlu Qurbani — şair, publisist, dramaturq, nasir, senari müəllifi, rejissor, Azərbaycan Respublikasının əməkdar incəsənət xadimi (2003), Azərbaycan Respublikası Prezidentin fərdi təqaüdçüsü, Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin polkovniki, 2020-ci il dekabrın 10-da Bakıda keçirilmiş Qələbə Paradının ssenari müəllifi və aparıcısı.
Maria Maqdalena Keveriç
Maria Maqdalena Keveriç — bəstəkar Lüdviq van Bethovenin anası idi.
Həyatı
thumb|Maria Maqdalena Keveriçin Erenbreytşteyndə doğulduğu ev. O, 1746-cı ildə Almaniyanın Reyn çayının qarşı tərəfində yerləşən Koblens şəhəri ilə qarşı-qarşıya yerləşən Erenbreytşteyn kəndində anadan olmuşdur. Onun valideynləri Yohan Henrix Keveriç (1701–1759) və Anna Klara Vestorff (1707–1768), 1731-ci ildə ailə həyatı qurmuşlar. 1733-cü ildən etibarən Yohan Erenbreytşteyndə yerləşən məhkəmə binasında baş aşpaz olmuşdur.
Abdulla Qurbani
Həyatı
1975–1977-ci illərdə Uzaq Şərq hərbi dairəsində ordu sıralarında xidmət etmişdir. 1977–1978-ci illərdə Bakıda Aşıq Ələskər adına Xalq yaradıcılıq evində kütləvi tamaşalar üzrə metodist işləmişdir.
Maria Maqdalena Keveriç
Həyatı
12 noyabr 1767-ci ildə o, Bonn şəhərində yerləşən Remiqius kilsəsində Yohan van Bethoven ilə ailə qurmuşdur. Yohanın atası Köln prensliyində kapelmeyster işləyirdi və Yohan burada saray musiqiçisi işləyirdi. Yohan və Maria van Bethovenin yeddi uşaqları olmuşdur: gələcəkdə bəstəkar olacaq Lüdviq ikinci, 1770-ci ildə doğulmuşdur.
Abdulla Qurbani
Həyatı
1983–1989-cu illərdə Naxçıvan MR Şərur rayonunda tarix diyarşünaslıq muzeyində direktor, 1989–1993-cü illərdə mədəniyyətşünaslıq şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışmışdır.
Maria Maqdalena Keveriç
Həyatı
Maria 1787-ci ildə 40 yaşında, Bonn şəhərində vərəm xəstəliyindən dünyasını dəyişmişdir.
Abdulla Qurbani
Həyatı
1993-cü ildə Şərur rayon Mədəniyyət şöbəsinin müdiri vəzifəsindən könüllü olaraq cəbhəyə yollanıb. Murovdağ uğrunda ilk döyüş əməliyatlarına qoşulan A. Qurbani sıravi əsgərdən polkovnik rütbəsinədək yüksəlib. Müdafiə Nazirliyinin Mənəvi-psixoloji hazırlıq və İctimaiyyətlə Əlaqələr idarəsinin rəis müavini kimi 2017-ci il dekabrın 15-də hərbi xidmətdən tərxis olunub. Hazırda Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının prezidium üzvüdür.
Yaradıcılığı
200px|thumb|right|A. Qurbaninin "Mənim hərbi litseyim kitabı"nın üz qabığı. A. Qurbani bədii yaradıcılığa kiçik yaşlardan başlamışdır. İlk qələm təcrübələri rayon qəzetlərində dərc olunmuşdur. Sonralar dövrü mətbuatda şer, hekayə və publisistik məqalələrlə müntəzəm çıxış etmişdir. 50-dən artıq şerinə mahnı bəstələnmişdir. "Daşaltı" pyesi Bakı Bələdiyyə Teatrında tamaşaya qoyulmuşdur.
NGC 5463
NGC 5463, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Naxırçı bürcü istiqamətində yerləşir. S? tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Abdulla Qurbani
Yaradıcılığı
Qurbani hərbi vətənpərvərlik mövzusunda 100-dən çox kitabın, yüzlərlə məqalənin, 200-dən çox hərbi marş və vətənpərvərlik mahnılarının sözlərinin müəllifidir. Poemaları əsasında bir çox televiziya tamaşası hazırlanıb, rekviyem-oratoriya, simfonik poema yazılıb. "Türk sancağı", "Daş andı", "Şahnaz muğamı", "Gənclik bir də qayıtmır" pyesləri tamaşaya qoyulub. Respublikanın müxtəlif bölgələrində, eləcə də paytaxt Bakıda təşkil olunan onlarla teatrlaşdırılmış kütləvi mərasimin senari müəllifi və quruluşçu rejissorudur. "Azərbaycan- Türkiyə: qardaşlığın təntənəsi" kitab-albomunun müəllifidir.
Abdulla Qurbani Azərbaycanda keçirilmiş son dörd hərbi paradın aparıcısıdır. O, Silahlı Qüvvələrimizin 100 illik yubileyinə həsr olunan hərbi paradın və 10 dekabr 2020-ci ildə keçirilmiş Qələbə Paradının senari müəllifi və aparıcısıdır.
NGC 3500
NGC 3500, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. Sab tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Xamaq Monqol
Xamaq-Monqol xanlığı, Xamaq-Monqol Ulusu (Хамаг Монголын ханлиг, Хамаг Монгол улс; 1080-1206) — tarixi monqol dövləti. Xamaq-monqol deyə tanınan monqol tayfa birliyinin dövləti idi. İlk xaqanı Xaydu xan, son xaqanı isə Çingiz xan idi. 1206-ci ildə böyüyərək Böyük Monqol İmperiyasına çevrilmişdir. Xaqanlığın başında Börçigin sülaləsi dururdu. Paytaxtının Kerulen çayının yaxınlığında olduğu ehtimalı vardır.
Zöhrə Rəhmətullina
Zöhrə Yıhanur qızı Rəhmətullina (doğ. 26 avqust 1961, BMSSR. Aşağı Lemez kəndi) — fəlsəfə elmləri doktoru, professor; Başqırdıstan Respublikası Təhsil Naziri (2004-2006); Rusiya Federasiyasının VI çağırış Dövlət Dumasının (2011-2016-cı illər); Rusiya Federasiyası VII çağırış Dövlət Dumasının deputatı (2016-cı ildən).
Xamaq Monqol
Etimologiya
Xamaq Monqol sözü monqolca "Bütün monqollar" deməkdir. Bunun səbəbi Xamaqmonqol Ulusunda bütün monqol qəbilələrinin və xalqlarının yaşaması idi.
Hökmdarları (Xanlar, Xaqanlar, Kağanlar)
thumb|148x148px|[[Yesugey|Yesugey xan]] Bunula belə, görkəmli Azərbaycan alimi Fəzlullah Rəşidəddinə görə, Çingiz Xaqanın atası Yesugey Bahatur da Xamaqmonqol Ulusunun xaqanı idi və Fəzlullah onu öz "Cami ət-Təvarix"-ində Yesugey xan, Yesugey xaqan adlandırır.
Zöhrə Rəhmətullina
Bioqrafiyası
1985—1986 illər. laborat, baş laborant, Başqırd Dövlət Universitetinin oktyabr inqilabınbın 40-cı ildönümü mühəndisi.
1986—1991 illər. Başqırd Dövlət Universitetinin Oktyabr inqilabının 40-cı ildönümü aspiranturasında təhsil almışdır.
MARUV
Anna Borisovna Korsun (, Анна Борисовна Корсун) peşəkar şəkildə Maruv adı ilə tanınan, Ukraynalı müğənni, bəstəkar, şair və prodüserdir. Kiyevdə yaşayır və işləyir. Korsun 2017-ci ilin fevralından 2018-ci ilin martınadək Maruv qrupunun üzvü idi. The Pringlez qrupunun davamçısı idi. Daha sonra, Korsun bir müsahibə verdi, o vaxtdan bəri Maruv təxəllüsü altında çalışdığını izah etdi.
Zöhrə Rəhmətullina
Bioqrafiyası
1991—1996 illər. Başqırd Dövlət Universitetinin oktyabr inqilabınbın 40-cı ildönümü kafedrasının asistenti, baş müəllim, dosent.
MARUV
Həyatı
Müğənni Ukraynanın Pavloqrad şəhərində Anna Popeliux olaraq anadan olub. Məktəbdə musiqi və rəqs oxudu. 2014-cü ildə, Xarkovdakı Xarkov Politexnik İnstitutundan qeyri-musiqi fənni üzrə məzun oldu. Buna baxmayaraq, Popeliux musiqi yarışmasına qatıldı və  Ukraynanın Səsi  yarışmasının finalına çıxdı. İnstitutda oxuyarkən tanış olduğu Aleksandr Korsunla evlidir. Aleksandr, "The Pringlez"in PR meneceri idi. Komandanın tərkibinə təbilçi, gitaraçılar, mahnı müəllifi və eyni zamanda bir fotoqraf və səs mühəndisi daxil idi.
Zöhrə Rəhmətullina
Bioqrafiyası
1996—1999 illər. Başqırd Dövlət Universitetinin Oktyabr inqilabının 40-cı ildönümü doktoranturasında təhsil almışdır.
2000—2004 illər. Başqırdıstan Dövlət Universitetinin etika, estetika və kulturalogiya şöbəsinin müdiri, baş müəllim, kafedra müdiri, professor.
MARUV
Həyatı
2017-ci ildə qrup adını  Maruv  olaraq dəyişdirdi. Buna əlavə olaraq, qrup üzvləri işlərinin konsepsiyasını dəyişdirməyə, müasir və populyar bir tərzə uyğunlaşmağa qərar verdilər. 2017-ci ilin may ayında qrup ilk albomu  Hekayələr  i buraxdı. Albom üç dildə — Ukrayna, Rus, İngilis dillərində yazılmış yeddi parçadan ibarətdir. 23 sentyabr 2017-ci ildə qrup, albomunu Xarkovda bir konsertdə təqdim etdi. Həmin ildə Korsun gitaraçı, DJ və ifaçı Mixail Businlə (BOOSIN təxəllüsü ilə də tanınır) tanış oldu. Daha sonra Korsun və Busin birlikdə Zori Sound adlı bir etiket yaratdılar. Səslərinin ahəngdar olduğunu başa düşdülər və  Maruv & Boosin  adı altında çalışmağa qərar verdilər. Onların ilk ortaq mahnısı "Spini" idi. Daha sonra, "Drunk Groove" adlı ikinci bir ortaq mahnı yazdılar, mahnı məşhur oldu, hətta xaricdəki siyahılara düşdü. Mahnı 15 dekabr 2017-ci ildə yayımlandı. Korsun mətnin müəllifi və Busin musiqinin müəllifi idi.
Zöhrə Rəhmətullina
Bioqrafiyası
2004—2006 illər. Başqırdıstan R. Təhsil Naziri
MARUV
Həyatı
23 Fevral 2019-cu ildə Maruv, 2019 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi üçün Ukrayna milli seçiminin finalını qazandı. Qələbəsi, Rusiyadakı konsertləri ilə əlaqədar mübahisələrə səbəb oldu. Avroviziya mahnısı olan "Siren Song"dakı hüquqlar, Rusiyanın səs yazarı "Warner Music Russia"a məxsus olması və müğənninin növbəti tarixlərdə Rusiyada konsert verəcəyi əsas mübahisə mövzuları idi. Növbəti aylarda Rusiyada iki konsertdə çıxış edəcəyi bəlli olduqdan sonra Baş Nazirin müavini və mədəniyyət naziri Vyaçeslav Kirilenko Rusiyanı gəzən və ya "Ukraynanın ərazi bütövlüyünü tanımayan" sənətçilərin Avroviziyada iştirak etməməli olduğunu bildirdi.
Zöhrə Rəhmətullina
Bioqrafiyası
2006—2010 illər. Başqırdıstan Dövlət Universitetinin etika, estetika və kulturologiya şöbəsinin müdiri, professor.
MARUV
Həyatı
Final zamanı Krımin Ukraynanın bir hissəsi olub-olmadığı soruşulduqda, o, müsbət cavab verdi, lakin Rusiyanın təcavüzkar olub-olmadığını soruşduqda, o belə cavab verdi: "Ölkənin pis bir prezidenti varsa, demək olmaz ki, orada yaşayan insanların hamısı pisdir ". Verilişdən sonra Ukraynanın "Kanal 24" kanalı ondan Donbasda nələrin baş verdiyini və ona olan mövqeyini təsvir etməsini istəyəndə, cavab verdi:
"Bu, mənim üçün cavab verməyə çox çətin bir sualdır, çünki qohumlarım orada evlərini itirdilər və bu barədə danışmaq mənim üçün çox çətindir. Ancaq nəhayət barışın gəlməsini və bütün bunların bitməsini istəyirəm."
Zöhrə Rəhmətullina
Bioqrafiyası
12.2011- 2016 illər. Rusiya Federasiyası VII çağırış Dövlət Dümmasının deputatı. Dumanın Mədəniyyət işləri üzrə komitəsinin sədri.
MARUV
Həyatı
24 Fevralda Ukrayna televiziya və radio yayımları şirkəti Maruva bir müqavilə təklif etdi; şərtlərdən biri onun Rusiyada konsert verməsini qadağan edir. Ertəsi gün Ukrayna televiziya və radio yayımları şirkəti və Maruvun yarışmada iştirakına dair bir razılığa gələ bilmədikləri ortaya çıxdı. Ukrayna televiziya və radio yayımları şirkəti 2019 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində iştirak edə bilməyəcəyini elan etmişdir. "Siren Song" mahnısı MDB ölkələrində hit oldu. Mahnı Rusiyada üç platin sertifikatı aldı.
Zöhrə Rəhmətullina
Bioqrafiyası
"Vahid Rusiya" siyasi partiyası seçici birliyindən deputat seçilişdir.
2016-Rusiya Federasiyası VI çağırış Dövlət Dümmasının deputatı.
Vahid Rusiya siyasi partiyasının üzvü.
Ailə
Ərdədir, bir qızı var.
Elmi fəaliyyəti
Rusiya Təbiət Elmləri Akademiyasının tam üzvü.
Mədəniyyət və fəlsəfə problemlərinə dair monoqrafiya və dərsliklər də daxil olmaqla, 400-dən çox elmi nəşrin müəllifidir.
Ağabək
Ağabək-Sürməli qəzasında kənd adı
Toponimik izah
Ağabək - İrəvan quberniyasının Sürməli qəzasında kənd adı. Ağabək şəxs adındandır. XIX əsrin sonlarından sonra mənbələrdə adı çəkilmir.
NGC 1583
NGC 1583, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
NGC 4684
NGC 4684 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. SB0-a tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
2020 Bakı Qələbə Paradı
2020-ci il dekabrın 10-da Bakıda Azadlıq Meydanında Qələbə Paradı və ya Zəfər Paradı — İkinci Qarabağ Müharibəsində (Vətən Müharibəsində) Azərbaycanın qələbəsi şərəfinə Bakıda keçirilən tarixi hərbi parad. Paradda 3000 Azərbaycan əsgəri və zabiti ilə yanaşı və türk əsgər və zabitləri də iştirak etmişdir.
Bəhram Gur və Fitnənin ova çıxması
Bəhram Gur və Fitnənin ova çıxması - I Şah Təhmasibin sifarişi ilə 1539-1543-cü illərdə hazırlanmış və Təbriz miniatür məktəbinin sənətkarları tərəfindən çəkilmiş rəsmlərlə bəzədilmiş Nizami Gəncəvinin "Xəmsə" əlyazmasına daxil olan, Müzəffər Əli tərəfindən çəkilmiş rəsm əsəridir. Miniatürün daxil olduğu əlyazma hazırda Britaniya Milli Kitabxanasında (MS Or. 2265) saxlanılır.
2020 Bakı Qələbə Paradı
Paradı Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin ali baş komandanı Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və fəxri qonaq qismində dəvət olunmuş Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan qəbul etmişdir.
Bəhram Gur və Fitnənin ova çıxması
Mövzu
Nizaminin "Yeddi gözəl" poemasında, Bəhram şahın Fitnə adlı ay üzlü, zirək və ağıllı bir kənizi var idi. Bir gün şah növbəti ov səfərinə Fitnəni də özü ilə aparır. Onun şücaəti hamını heyrətə salsa da, Fitnə şahın qoçaqlığına qarşı susur, nazındanmı, hiyləsindənmi, nədənsə şahı tərifləmir. Bu zaman uzaqda bir maral qaçır: Bax o gur çaparaq gəlir uzaqdan, Harasından vurum? Başdan, dırnaqdan? Fitnə şaha cavab verir ki, İnanaram qüdrətinə mən, Onun dırnağını başına tiksən.
2020 Bakı Qələbə Paradı
Parada Müdafiə Nazirliyinin Şəxsi Heyət Baş İdarəsinin rəisi və müdafiə nazirinin müavini general-leytenant Kərim Vəliyev komandanlıq etmişdir. . Şuşa şəhəri azad edildikdən sonra, Azərbaycan hərbçiləri tərəfindən şəhər üzərində qaldırılan Zəfər bayrağı parada gətirilmişdir. .
Bəhram Gur və Fitnənin ova çıxması
Təsvir
Miniatürdə Bəhramın oxla gurun dırnağını qulağına tikdiyi an təsvir edilmişdir. Burada əsas fiqurlardan əlavə daha dörd süvari, müxtəlif səmtlərə qaçışan iki gur və dağ keçisi təsvir olunmuşdur. Əlində musiqi aləti tutan Fitnə şahı müşayiət edir. Gənc xidmətçi onun atını yedəyə almışdır. Bəhram kompozisiyanın mərkəzində qırmızı at belində çapar vəziyyətdədir. Uzaqda onun atdığı oxdan qulağı dırnağına tikilmiş gur görünür. Sağ tərəfdə, qarşı planda Bəhram şahı müşayiət edən kamanla silahlanmış iki süvaridən əlavə, uzaqda da süvarilər görünür. Onlardan biri şahın şücaətinə heyranlıq əlaməti olaraq barmağını dodağına aparmışdır. Qalan personajların heyrəti onların müxtəlif hərəkətləri ilə ifadə edilmişdir.
2020 Bakı Qələbə Paradı
Müharibə zamanı qənimət kimi ələ keçirilmiş Ermənistan Silahlı Qüvvələrinə məxsus hərbi texnikanın bir qismi nümayiş olunmuşdur. Azadlıq Meydanında keçirilən hərbi paradda 150-dək hərbi texnika, o cümlədən silahlanmaya yeni qəbul edilmiş müasir hərbi texnika, raket və artilleriya qurğuları, hava hücumundan müdafiə sistemləri, eləcə də hərbi gəmi və katerlər nümayiş etdirilmişdir.
Bəhram Gur və Fitnənin ova çıxması
Tədqiqi
220px|thumb|left|[[Sasanilər dövrünə aid gümüş boşqabda Bəhram Gur və Azadənin ov təsviri, V əsr, Metropoliten muzeyi, Nyu-York.]] Firdovsinin "Şahnamə", Nizaminin isə "Yeddi gözəl" poemasında təsvir etdiyi Sasani şahı Bəhramın əfsanəvi məharəti Şərq xalqlarının təsviri sənətində ən çox yayılmış ədəbi süjetlərdən biridir. Bu mövzunun ilk təsvirləri Ermitajda saxlanılan gümüş qablarda və keramik kasalarda verilmişdir. Lakin mövzu daha çox kitab miniatürlərində, "Şahnamə" və "Xəmsə"nin əlyazma nüsxələrində fırçaya alınmışdır.
2020 Bakı Qələbə Paradı
Türkiyə Respublikasının prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanla yanaşı, tədbirdə yerli və xarici rəsmi qonaqlar, diplomatik korpusların nümayəndələri də iştirak etmişdilər.
Bəhram Gur və Fitnənin ova çıxması
Tədqiqi
Müxtəlif miniatür məktəblərinin rəssamları tərəfindən bu mövzuya həsr olunmuş əsərlər, bir-birindən süjet və təfsir üslubu, kompozisiya müxtəlifliyi, fiqurların sayı, mənzərə elementləri, boyalar aləmi və sair ilə fərqlənir. Məsələn, Firdovsidə Bəhram Azadənin cavabından qəzəblənir, onu atın ayaqları altına salıb məhv edir və bir daha qadınlarla şikara çıxmayacağına and içir. Nizami isə, sadə kəəniz olan Fitnənin nə qədər yüksək ağıl, kamal və hünər sahibi olduğunu bədii və ibrətamiz boyalarla təsvir edir. Fitnənin ağlı, tədbiri, zirəkliyi nəinki onu ölümdən xilas edir, eyni zamanda, düşünmədən məsuliyyətsiz hökmlər verən bir padşah üzərində onun qələbəsi ilə nəticələnir.
Bu süjetin əks olunduğu bir çox miniatür əhvalatın təfsiri və üslub xüsusiyyəti baxımından bir-birinə yaxın olsa da, təfərrüatın təsviri, kompozisiyaların həlli baxımından bir çox fərqləndirici cəhətlərə malikdir. Məsələn, Firdovsi poemasında Bəhram Gur və Azadənin dəvə üstündə ov etdikləri göstərilmişsə, miniatürlərdə Azadə gah at belində arfa çalan vəziyyətdə, gah da dəvənin ayaqları altında verilir. Çox zaman rəssamlar süjeti başqa cür nəql edərək, Bəhramın igidlik anını, Azadəni isə dəvənin ayaqları altında və sair kimi vəziyyətdə göstərirlər.
2020 Bakı Qələbə Paradı
Hərbi parad Bakı sakinlərində böyük maraq doğurmuşdu, şəhərin müxtəlif yerlərində toplaşan və COVID-19 ilə əlaqəli qaydalara baxmayaraq paradı yaxından izləməyə çalışmışdılar.
Bəhram Gur və Fitnənin ova çıxması
Tədqiqi
Ayrı-ayrı məktəblərə mənsub rəssamlar Nizami poemasından əxz etdikləri eyni süjeti özlərinin mənsub olduqları məktəbə xas üslublarla əlaqədar müxtəlif şəkildə təfsir etmişlər. Məsələn, XV-XVI əsrlərdə Herat ustaları ədəbi mətnə ciddi surətdə əməl edirdilər. Buna görə də onların yaratdıqları miniatürlər həqiqi illüstrə səciyyəsi daşıyıb, lakonik təsvir formaları, aydın və sadə kompozisiyaları ilə fərqlənirdi. Bu miniatürlərin müəllifləri öz əsərlərində geniş təsvirçilikdən, çoxfiqurlu səhnələr işləməkdən, kompozisiyanı əlavə insan və heyvan fiqurları, mənzərə elementləri ilə yükləməkdən çəkinirdilər. Belə üslub xüsusiyyətləri 1431-ci il və 1509-1510-cu illərə aid Nizaminin "Xəmsə" əlyazmalarının eyni süjetlərinə həsr olunan illüstrasiyalarda aydın nəzərə çarpır. 230px|thumb|right|Miniatürün yuxarı hissəsində Müzəffər Əlinin müəllif imzası Müzəffər Əlinin əsərində isə miniatür daha çox dekorativ səciyyə daşıyır. Bu səciyyə özünü daha çox kompozisiya həlli və mənzərə təsvirlərində göstərir. Ədəbi mətndə olmayan əlavə personajların, ayrı-ayrı səmtlərə qaçışan müxtəlif heyvan fiqurlarının dinamikası kompozisiyanı daha da canlandırır. Miniatürdə mənzərə təsviri zəngin olub, müstəqil və sərbəst səciyyəyə malikdir. Burada, Bəhram və arfa çalan Fitnədən başqa daha dörd atlı və gənc xidmətçi təsvir edilmişdir. Miniatürdə fiqurlar çox olmasa da, kiçik səthdə elə ustalıqla paylaşdırılmışdır ki, ilk baxışda tamaşaçıya izdihamlı səhnə təsiri bağışlayır. Buna baxmayaraq, həmin fiqurlar tamaşaçının nəzərini əsas hadisədən yayındırmır, əksinə, əl-qol hərəkətləri ilə əsas diqqətin baş qəhrəmana yönləndirilməsinə xidmət edirlər.
2020 Bakı Qələbə Paradı
Qələbə Paradının ssenari müəllifi və aparıcısı, əməkdar incəsənət xadimi, Prezidentin fərdi təqaüdçüsü, polkovnik Abdulla Qurbani olmuşdu. Hərbi parad Azərbaycan Dövlət Televiziyası ilə canlı yayımlanmışdır. Təntənəli yürüş Azərbaycanın Əməkdar İncəsənət Xadimi polkovnik-leytenant Rüfət Axundzadənin rəhbərliyi altında Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin Hərbi Orkestri ilə müşayiət olundu, parada "Azərbaycan Fanfarı" kompozisiyası ilə başlandı.
Tarixi
27 sentyabr 2020-ci il səhər saatlarında Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin genişmiqyaslı təxribat törədərək cəbhəboyu zonada yerləşən Azərbaycan ordusunun mövqelərini və yaşayış məntəqələrini iriçaplı silahlar, minaatanlar və müxtəlif çaplı artilleriya qurğularından intensiv atəşə tutması nəticəsində, Ermənistan ordusunun döyüş aktivliyinin qarşısını almaq, mülki əhalinin təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə Azərbaycan ordusunun komandanlığı tərəfindən qoşunların bütün cəbhə boyu sürətli əks-hücum əməliyyatı başlaması barədə qərar verilmişdir. Qarşıdurmalar nəticəsində Ermənistanda hərbi vəziyyət və ümumi səfərbərlik, Azərbaycanda isə hərbi vəziyyət və komendant saatı , 28 sentyabrda qismən səfərbərlik elan edilmişdir. Qarşıdurmalar qısa müddətdə sürətlə alovlanmış və İkinci Qarabağ müharibəsinə çevrilmişdir.
Bəhram Gur və Fitnənin ova çıxması
Tədqiqi
Miniatürün yuxarı hissəsində "Ustad Müzəffər Əlinin əməli" sözləri yazılmış, kitabələrdə isə Bəhram Gurun Fitnə ilə ov səhnəsini nəql edən Nizami mətnindən bir parça verilmişdir.
2020 Bakı Qələbə Paradı
Tarixi
Ermənistan respublikası ilə 44 gün davam edən müharibə ərzində 4 oktyabrda Cəbrayıl, 17 oktyabrda Füzuli  , 20 oktyabrda Zəngilan  , 25 oktyabrda Qubadlı  və 8 noyabrda Şuşa şəhəri işğaldan azad edilmişdir. Moskvada imzalanan müqaviləyə əsasən, noyabrın 10-u Bakı vaxtı ilə saat 01:00-dan etibarən Dağlıq Qarabağ münaqişəsi zonasında atəşin və hərbi əməliyyatların tam dayandırılması, 1 dekabradək Ermənistan qüvvələrinin Dağlıq Qarabağın ətrafında Ermənistan nəzarətindəki Azərbaycan ərazilərindən çıxarılması və Naxçıvan Muxtar Respublikası ilə Azərbaycanın qərb rayonlarını birləşdirən yeni nəqliyyat kommunikasiyalarının inşasının təmin edilməsi elan edilmişdir.
2020-ci il noyabrın 20-də Ağdam, noyabrın 25-də Kəlbəcər, dekabrın 1-də Laçın rayonları azad edilmişdir.
Parada hazırlıq
Dekabrın 8-də Azadlıq meydanında keçiriləcək hərbi paradın məşq prosesinə 3000 nəfərdən artıq şəxsi heyət, 150-dək hərbi texnika, o cümlədən silahlanmaya yeni qəbul edilmiş müasir hərbi texnika, raket və artilleriya qurğuları, hava hücumundan müdafiə sistemləri, eləcə də hərbi gəmi və katerlər cəlb edilmişdir. Həmçinin paradın məşq prosesində Vətən müharibəsi zamanı Azərbaycan Ordusunun darmadağın etdiyi Ermənistan Silahlı Qüvvələrindən ələ keçirdiyi hərbi qənimətlərin bir qismi də iştirak etmişdi. Hazırlıq zamanı Bakı üzərində Azərbaycan Hava Qüvvələrinə məxsus təyyarələrin və helikopterlərin təlim uçuşları həyata keçirilmişdir.
Dekabrın 9-da Bakı Şəhər Dövlət Yol Polisi İdarəsinin şöbə rəisi polis polkovniki Vaqif Əsədov açıqlamasında Azadlıq meydanında keçiriləcək hərbi paradla əlaqəli texnikaların hərəkətində təhlükəsizliyi təmin etmək məqsədilə bəzi küçə və prospektlərdə hərəkətə məhdudiyyət qoyulduğunu demişdir. O, Paradan bitəcəyi zamana qədər 20-ci sahə dairəsindən, Bakı-Salyan yolunun 14-cü kilometrliyindən, Bayıl qəsəbəsi Üzgüçülük hovuzunun yanından və Səbail rayonu Yanğından Mühafizə İdarəsinin inzibati binasının yanından istiqamətlərin bağlı qalacağının bildirmişdi. Hərbi parad bitənədək Azadlıq meydanı, Dəniz vağzalı istiqamətdə kəsişən bütün küçə və prospektlərdə hərəkət tam məhdudlaşdırıldığı da şəhər sakinlərinin diqqətinə çatdırılmışdı.
Yeni bulvar ərazisində də şəxsi avtomobillərlə hərəkət mümkünsüz olacaq. Çünki həmin istiqamətdəki bütün yollara hərbi texnikalar yerləşdirilib." Dekabrın 9-da Paradda iştirak etmək üçün Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Bakıya gəldi. Onunla bərabər Türkiyədən böyük rəsmi heyət gəlmişdi. Türkiyə Prezidentini onun həyat yoldaşı Əminə Ərdoğan, xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu, hakim Ədalət və İnkişaf Partiyasının mətbuat katibi Ömer Çelik, partiyanın sədr müavini Mahir Ünal, prezident administrasiyasının mətbuat katibi İbrahim Kalın və Türkiyə Prezident Administrasiyasının İctimaiyyətlə əlaqələr departamentinin direktoru Fahrettin Altun müşayiət edirdi.
Paradın keçirilməsi
thumb|250px|left|[[General-leytenant Kərim Vəliyevin rəhbərlik etdiyi Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağı, Zəfər Bayrağı və Azərbaycan Silahlı Qüvvələri qoşun növlərinin bayraqlarının keçidi]]
"Dəmir yumruq" əməliyyatında — Azərbaycanın İkinci Qarabağ müharibəsində Qələbəyə həsr olunmuş Zəfər paradına müdafiə nazirinin müavini, "Zəfər" ordenli general-leytenant Kərim Vəliyev komandanlıq edirdi. Paradda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev, birinci xanım Mehriban Əliyeva, Türkiyə Respublikasının Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan və xanımı Əminə Ərdoğan iştirak edirdilər. Paradı polkovnik Abdulla Qurbani apararaq onu açıq elan etdi. Ardından Hərbi orkestr "Azərbaycan fanfarası"nı ifa etdi. Paradın hərbi dirijoru Azərbaycanın Əməkdar Artisti, Silahlı Qüvvələrin hərbi orkestr xidmətinin hazırkı rəisi olan Yusif Axundzadənin oğlu polkovnik-leytenant Rüfət Axundzadə idi. Müdafiə naziri general-polkovnik Zakir Həsənov Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Silahlı Qüvvələrin Müzəffər Ali Baş Komandanı İlham Əliyevə və Türkiyə Respublikasının Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğana raport verdi. Dövlət başçıları əsgərləri salamladılar. Hərbi orkestr Azərbaycanın və Türkiyənin dövlət himnlərini ifa etdi.
Prezidentlərin çıxışı
250px|thumb|right|Qələbə Paradı zamanı [[Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan fəxri tribunada]]
Sonra Türkiyə Respublikasının Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan çıxış etdi. Türkiyə Prezidenti çıxışında əvvəlcə müharibə zamanı öldürülən və ya yaralanan Azərbaycan əsgərlərinə Allahdan rəhmət dilədi, sonra Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərindən danışdı. Daha sonra "Qarabağa qətliam və göz yaşından başqa heç bir şey gətirməyənlər ağıllarını başlarına yığmalıdırlar" və erməni siyasətçilərin "sülh və sabitliyə doğru cəsarətli addımlar" atmaları lazım olduğunu da əlavə etdi. Ərdoğan daha sonra "Əhməd Cavadın, Nuru Paşanın və Mübariz İbrahimovun ruhları sevinirdi" deyə bildirdi. O, "siyasi və hərbi sahədə mübarizənin fərqli cəbhələrdə davam edəcəyini" də vurğuladı. Çıxışının sonunda Ərdoğan Azərbaycan şair Əhməd Cavadın "Arazı ayırdılar…" şeirindən parçalar oxudu.
Parad iştirakçıları və başlanması
Dövlət başçılarının çıxışlarından sonra Zəfər paradı başladı. Ümumilikdə, paradda bu yaxınlarda xidmətə qəbul edilmiş hərbi gəmilər və qayıqlar da daxil olmaqla, 3 mindən çox hərbi qulluqçu və 150 ​​ədədə qədər hərbi texnika iştirak etdi. Paradda döyüş əməliyyatları zamanı düşmən tərəfindən tutulan müharibə qənimətlərinin bir hissəsi də göstərildi. Parad heyəti və texnikanın hərəkəti Nobel prospektindən Ağ Şəhər Bulvarına bitişik ərazidən, Dəniz vağzalı, Dəniz kənarı Bulvar boyunca Azadlıq meydanı, Neftçilər prospekti, Azneft meydanı ilə Bayıl qəsəbəsi və Bibiheybət məscidi istiqamətində başladı. Parad Azərbaycan TV kanalı AzTV tərəfindən canlı yayımlandı. Zəfər Paradının aparıcısı müharibə veteranı, Azərbaycanın Əməkdar İncəsənət Xadimi polkovnik Abdullah Qurbani idi.
Silahlı Qüvvələrimizin şəxsi heyəti Azərbaycan Respublikasının Dövlət bayrağı və 44 günlük Vətən müharibəsinin Zəfər bayrağı altında tribunaya doğru irəlilədi. Dövlət bayrağı və Zəfər bayrağının ardınca Azərbaycan Ordusunun qoşun növlərinin bayraqları Azadlıq meydanına gətirildi.
Piyada keçidi
250px|thumb|right|General-mayor [[Zaur Məmmədov (general-mayor)|Zaur Məmmədovun rəhbərlik etdiyi bayraqdar qrupu döyüş əməliyyatları zamanı fərqlənən hərbi hissələrin döyüş bayraqları ilə keçid zamanı]]
Döyüş bayraqdarları qrupu hərbi hissələrin döyüş bayraqlarını Azadlıq meydanından keçirdikdən sonra növbə ilə piyada keçidi başladı.
Zəfər paradında qardaş Türkiyə Respublikası Silahlı Qüvvələrini təmsil edən hərbi qulluqçular minbaşı Harun Ergenin rəhbərliyi ilə tribuna önündən keçdilər.
Dövlət Sərhəd Xidmətinin parad heyətləri general-mayor Rəsul Tağıyevin, Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarının parad heyəti general-mayor İnqilab Muradovun, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təhlükəsizlik Xidmətinin Milli Qvardiyasının hərbi qulluqçularından ibarət parad heyəti isə mayor Eldar Quliyevin rəhbərliyi ilə mətin addımlarla Azadlıq meydanına daxil oldular.
Sonra general-mayor Füzuli Salahovun rəhbərliyi ilə Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbinin parad heyəti, general-mayor Bəkir Orucovun başçılığı ilə Cəmşid Naxçıvanski adına hərbi liseyin kursant və zabitlərinin keçidi oldu.
Naxçıvan Muxtar Respublikasındakı Heydər Əliyev adına Hərbi Liseyin kursantları ilk dəfə olaraq Azadlıq meydanında keçirilən paradda iştirak edirdilər. Parad heyəti general-mayor Məhəmməd Həsənovun başçılığı ilə tribuna önündən keçdilər.
Qənimət alınmış texnikanın keçidi
Piyada keçidi hissəsi tamamlandıqdan sonra texnikanın keçidi başladı."Dəmir yumruq" əməliyyatının – Vətən müharibəsinin qazilərinin hərbi maşınlarda Zəfər paradında tribuna önündən keçidi oldu.
Paradda Ermənistan Silahlı Qüvvələrindən qənimət kimi ələ keçirilmiş hərbi texnikanın nömrələri yerləşdirilmiş "Kamaz" markalı maşın keçdi. Paneldə "Qarabağ Azərbaycan!" yazısı var idi. Azərbaycan avtomobillərinin nömçrələrindən ibarət buna bənzər bir panel ermənilər tərəfindən 1992–1994-cü illər müharibəsindən sonra Vəngli kəndində düzəldilmişdi.
Bundan sonra Azadlıq meydanına 44 günlük Vətən müharibəsində düşməndən qənimət götürülmüş hərbi texnikaların bir qismi gətirildi. Döyüşlərdə qənimət götürülmüş istifadəyə yararlı texnikalar — "KamAZ" markalı avtomobilin qoşqusunda D-30, "Ural" markalı avtomobilin qoşqusunda D-20 haubiça-topları, qoşqu üzərində zenit qurğuları, "ŞİLKA", "OSA-1T", "KUB" zenit-raket kompleksləri, piyadaların döyüş maşınları (PDM), "T-72" tankları, eləcə də istifadəyə yararsız texnikalar — zirehli "UAZ Patriot", "UAZ Hunter" minik, "ZİL-131", "Ural", "KamAZ" markalı yük avtomobilləri, 122 millimetrlik "Qvozdika" özüyeriyən artilleriya qurğusu, BM-21 "Qrad" qurğuları, PDM-1 və PDM-2 texnikaları, T-72 tankları nümayiş etdirildi.
Hərbi texnikanın keçidi
200px|thumb|right|Zəfər Paradı zamanı Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin hərbi texnikası kolonları
Daha sonra hərbi texnikaların keçidi başladı. Vətən müharibəsində Qələbəyə həsr olunan Zəfər paradına Hərbi Dəniz Qüvvələrinin və Dövlət Sərhəd Xidməti Sahil Mühafizəsinin döyüş gəmiləri və katerləri dənizdən dəstək verdi. Dənizdə fəxri keçid edən hərbi gəmilərimiz yüksək döyüş hazırlığı nümayiş etdirdi.
Bundan sonra xüsusi təyinatlı avtomobil, zirehli texnika və silah sistemləri kolonu Azadlıq meydanına daxil oldu. Kolona "Qarabağ" ordenli general-leytenant Nizam Osmanov başçılıq edirdi:
Ardınca Azadlıq meydanına artilleriya silahları sistemlərinin kolonu daxil oldu. Kolona "Zəfər" ordenli general-mayor Ağamir Sultanov başçılıq edirdi. Meydanda nümayiş edtdirilən ağır artileriya qurğuları:
250px|thumb|left|Paradda Mİ-17-lərin uçuşu
Nəhayət sonda Azadlıq meydanı üzərində Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus döyüş təyyarələrinin və helikopterlərin uçuşu başladı. "Qarabağ" ordenli polkovnik Həsən Əlövsətovun rəhbərlik etdiyi "Mİ-17" hərbi nəqliyyat-desant helikopterləri cütlüyü Azərbaycan və Türkiyə respublikalarının dövlət bayraqları ilə Bakı buxtasının üzərindən uçaraq Zəfər paradının iştirakçılarını salamladı. Bunun ardınca Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı, polkovnik-leytenant Rəşad Nadirovun başçılığı ilə "Mİ-35" hücum helikopterləri qrupunun uçuşu oldu. Polkovnik-leytenant Rəhim Quluzadənin başçılığı ilə "LAHAT" və "SPAYK" uzunmənzilli raketləri ilə silahlanmış "Mİ-17" helikopterlərinin və "Qarabağ" ordenli polkovnik Zaur Rüstəmovun rəhbərliyi ilə "MİQ-29" çoxməqsədli qırıcı təyyarələr qruplarının uçuşları da maraqla qarşılandı. Zəfər paradında döyüş təyyarə və helikopterlərinin çıxışını müasir silahlarla təchiz olunmuş "Su-25" hücum və hava dəstək təyyarələr qrupu tamamladı. Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı general-mayor Namiq İslamzadənin başçılıq etdiyi qrupun səmada Azərbaycan Respublikasının dövlət bayrağının təsvirini yaratdı.
İzdiham
250px|thumb|right|Bakı sakinlərinin Parad iştirakçısını salamlaması
Paradın əhəmiyyəti
Ukraynanın Hərbi Hüquqi Tədqiqatlar Mərkəzinin rəhbəri Aleksandr Musienko, bu paradı "özünü tarixdə əbədiləşdirmək və gücü ilə qüdrətini göstərmək" istəyən İlham Əliyev üçün çox vacib bir hadisə hesab edir. Türkiyə prezidenti üçün isə bu parad, Musienkonun qeyd etdiyi kimi, özünü Bakının müttəfiqi kimi göstərmək imkanı verir və bir daha xatırladır ki: "Türkiyə bölgədə çox ciddi bir oyunçudur."
Ukrayna Gələcək İnstitutunun beynəlxalq siyasət üzrə mütəxəssisi İliya Kusa "Zəfər Paradı"nı "yalnız Azərbaycanın deyil, Türkiyənin də zəfərini daxili ictimaiyyətin gözündə möhkəmləndirmək cəhdi" adlandırır. Kusa görə, parad xarici auditoriyaya bir siqnaldır. Belə ki, ekspertin fikrincə parad Azərbaycanın hərbi-siyasi qələbəsində göstərdiyi dəstəyi həlledici olan Türkiyənin bölgədəki güc tarazlığının qorunmasında "dəyişən proseslərin əsas mühərriki olduğunu" göstərir.
"Russia Today" xəbər agentliyinin hərbi eksperti Aleksandır Xrolenko hesab edir ki, dekabrın 10-da Bakıda keçirilən hərbi parad təkcə Azərbaycanın Dağlıq Qarabağdakı qələbəsini deyil, həm də Türkiyənin regional hərbi uğurunu göstərir. Xrolenkoya görə, Türkiyə prezidentinin paradda olması NATO-nun Cənubi Qafqaz və Xəzər bölgəsində təsir zonasının genişlənməsini simvollaşdırır.
Beynəlxalq reaksiyalar
Türkiyə Milli Müdafiə Nazirliyi, Ankara Bələdiyyə Başçısı Mansur Yavaş, və Türkiyə Böyük Millət Məclisinin sədri Mustafa Şentop Azərbaycanı parad münasibətilə təbrik etdilər.
İsrailli opera müğənnisi Camellia Loffe parkda Azərbaycan musiqisindən ibarət konsert təşkil etdi və bu müddətdə musiqiçilər öz çıxışlarını Bakıda Zəfər Paradına həsr etdilər.
Zəfər Paradı Ermənistanda səs-küyə səbəb oldu. Möhtəşəm qələbə paradı erməni siyasətçilər və dövlət adamları tərəfindən erməni xalqı üçün böyük biabırçılıq günü hesab edildi.
"Zəfər paradı" zamanı Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın Araz çayı və Cənubi Azərbaycandan bəhs edən şeir deməsi yadda qalan hadisələrdən oldu. Ərdoğanın dediyi şerə İranın xarici işlər naziri Məhəmməd Cavad Zərif cavab olaraq, heç kimin "İranın sevimli Azərbaycanından danışmasına icazə verilmədiyini" bildirmişdi. İranın Azərbaycandakı keçmiş səfiri Möhsün Pakain bu cür fikirlərin Azərbaycanla İran arasındakı münasibətlərə xələl gətirən tarixi və mübahisəli məsələləri gündəmə gətirə biləcəyini qeyd etmişdi. Pakain Ərdoğanı Pan-Türkçülüyü yaymaqda da günahlandırmışdı. İran hökuməti nümayəndələri Türkiyənin Tehrandakı səfirini çağırmış və ondan dərhal izahat istəmişdilər.
NGC 2687
NGC 2687, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. S tipli. tərəfindən ildə 182.88 sm (72 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Kokos adaları bayrağı
Kokos adaları bayrağı — 2003-cü ildə yaradılmış və 2004-cü il 6 apreldə qəbul edilmişdir.Bayrağın dizayneri Mohammed Minkomdir.
Dizayn
Bayraq yaşıl fondadır. Yuxarı sol küncdə sarı rəngli dairə yerləşdirilmişdir. Ölkənin adına istinad edilərək dairənin içində Palma ağacı var. Bayrağın mərkəzində adada yaşayan malay xalqını təmsil edən sarı rəngli ay var. Bayrağın dalğalanan tərəfində, Cənub Xaçı bürcü yerləşdirilmişdir. Bu bürcün yerləşməsi adanın cənub yarımkürəsindəki yerini simvollaşdırır.
Marsiya Kross
Marsiya Enn Kross — Aktrisa.
Sənəti
Aktrisa "Melrose Place" (1992—1997) serialında doktor Kimberli rolu ilə tanınıb. Bundan əlavə Desperate Housewives (2004–12) serialında da Bri Van de Kamp rolunda böyük şöhrət qazanıb.
Kross öz debütünü 1984-cü ildə The Edge of Night serialında edib. Daha sonra Nyu-Yorkdan Los-Ancelesə köçüb və orada kiçik rollarda televiziya filmlərində çəkilməyə başlayıb. 1986-1987-ci illərdə One Life to Live serialında çəkilib.
Kross məşhurluğunu Aaron Spellinqin "Melrose Place" serialında əldə edir. Əvvəlcə serialın prodüserləri aktrisanı yalnız bir epizodda iştirak etmək üçün dəvət etdilər, lakin daha sonra Krossun əsas heyətə daxil edilməsinə qərar verdilər. Krossun xarakteri beşinci mövsümdə öldürüləndən sonra onun karyerası zəyifləməyə başladı və o, əsasən "Seinfeld", "Spin City", "Ally McBeal" seriallarında epizodlarında görünür. 2003-cü ildə "Everwood" serialında ikinci plan rolunda qazanıb.
2004-cü ildən Desperate Housewives serialında Bri van de kamp rolunu qazanıb. Layihə həm ABŞ-də, həm də dünyada çox uğurlu olub və karyerasında ən böyük əhəmiyyət daşıyıb. 2005-ci ildə o, Emmy Award mükafatına namizəd olub, lakin Felisiti Haffman-a uduzub, üç dəfə "Qızıl Qlobus" mükafatına namizəd olub, lakin hər dəfə öz rəqiblərinə uduzub.
Şəxsi həyatı
Marsiya 1993-dcü ilə qədər Riçard Cordanla bir yerdə yaşayıb.
24 iyun 2006-cı ildə Marsiya Tom Mahoni ilə evlənir. Onların əkiz qızları olur.
Aktrisanın həyat yoldaşı xərçənglə mübarizədə qalib gəlir. SAonradan isə aktrisa özü bu xəstəlikdən əziyyət çəkir, hal-hazırda isə vəziyyəti kifayyət qədər yaxşıdır.
Ağ ağa
Toponimik izah
Ağ ağa - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında (indi Ermənistanın Sisyan rayonunda) kənd adı. 1918-ci ildə azərbaycanlı əhalisi qovulduqdan sonra kənd dağılmışdır.
NGC 3683A
NGC 3683A, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Ağaqişlaği
Toponimik izah
Ağaqişlaği - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Zarzəmin nahiyəsində kənd adı. Ağa adlı şəxsə (yaxud əxiyə) məxsus qışlaq mənasındadır.
NGC 710
NGC 710, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Andromeda bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Rufiz Budaqov
Rufiz Şirzad oğlu Budaqov (12 iyul 1977; Ordubad rayonu, Azərbaycan SSR — 27 sentyabr 2020; Kəlbəcər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Rufiz Budaqov 1977-ci il iyulun 12-də Ordubad rayonunun Tivi kəndində anadan olub. Ailəli idi. 2 qızı və 1 oğlu yadigar qaldı.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun giziri olan Rufiz Budaqov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Murovdağ istiqamətində gedən döyüşlərdə savaşıb. Rufiz Budaqov sentyabrın 27-də Murovdağ döyüşləri zamanı şəhid olub. II Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsində xüsusi xidmətlərinə və işğal olunmuş ərazilərin azad olunması zamanı düşmənin məhv edilməsi üzrə qarşıya qoyulmuş döyüş tapşırığını yerinə yetirən zaman göstərdiyi qəhrəmanlıq nümunəsinə görə, həmçinin hərbi qulluq vəzifəsini yerinə yetirən zamanı igidliyin və mərdliyin nümayiş etdirilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 09.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Rufiz Budaqov ölümündən sonra "Qarabağ" ordeni ilə təltif edildi.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Rufiz Budaqov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Rufiz Budaqov ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Zabit Allahverdiyev
Zabit Allahverdiyev Sabir oğlu — coğrafiya üzrə fəlsəfə doktoru.
Həyatı
Zabit Sabir oğlu Allahverdiyev 1 dekabr 1959-cu ildə Bərdə rayonunun Mirzəcəfərli kəndində anadan olmuşdur. 1986-cı ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin mexanika-riyaziyyat fakülkəsini bitirib.1999–2003-cü illərdə "Okeanologiya" ixtisası üzrə Azərbayjan Milli Elmlər Akademiyasının aspiranturasında təhsil almışdır.
Elmi fəaliyyəti
1987–1995-ci illərdə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Mexanika-Riyaziyyat İnistitutunun nəzdindəki Xüsusi Konstruktor Bürosunun "Riyazi Modelləşdirmə" laboratoriyasında mühəndis-aparıcı konstruktor vəzifələrində, 1995–2001-ci illərdə isə Azərbaycan Dövlət Hidrometeorologiya Komitəsinin Elmi-Tədqiqat Hidrometeorologiya İnstitutunda laboratoriya müdiri və direktor müavini vəzifələrdə çalışmışdır. 2002-ci ildən Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Departamentinin Hidrometeorologiya Elmi-Tədqiqat İnstitutunda "Xəzər dənizinin hidrometeoroloci problemləri" laboratoriyasının müdiri vəzifəsində çalışır. 2004-cü ildə "Cənubi Xəzərdə külək və axınların statistik-spektral üsurlarla tədqiqi" mövzusu üzrə dissertasiyanı müdafiə edərək coğrafiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır.
Elmi əsərləri
5 elmi mövzunun, 30-dan artıq elmi məqalənin müəllifi və üç kitabın ("Dəniz hidrometeoroloci proqnoz üsulları", "Neft Daşları rayonunun hidrometeoroloci xüsusiyyətləri" və "Müasir iqlim dəyişmələri və Xəzər dənizinin hidrometeoroloci şəraiti") həmmüəllifidir.
Bugtraq
Bugtraq – boşluqlar, onların istismar metodları və boşluqların aradan qaldırılması daxil olmaqla kompüter təhlükəsizliyi problemlərinə həsr edilmiş e-poçt göndərişi siyahısı. 1993-cü il noyabrın 5-də Skott Çasin tərəfindən yaradılmışdır, poçt göndərişi hazırda Symantec Response tərəfindən idarə edilir və http://www.securityfocus.com/archive/1 veb-saytında arxivləşdirilir.
Penon-de-Veles-de-la-Qomera
Coğrafiya
thumb| Penonun qumlu dillə birlilkdə eni 400 metr, eni isə 100 metr təşkil edir. Sahəsi 0,019 km²-dir. Yarımada hündürlük 87 metrdir. Burada qala kompleksi vardır. Qala komplksinə daxildir: Yarımadada içməli su yoxdur.
Tarix
Qaya üzərində ilk dəfə 1162-ci ildə Abd əl-Mumin tərəfindən inşa etdirilmişdir. 23 iyul 1508-ci ildə II Ferdinand tərəfindən göndərilmiş Pedro Navarro adanı və qalanı ələ keçirir. Burada olan olan keçmiş fəniz quldurlarına məxsus bazanı darmadağın edilir. Pedro Navarro adanın ilk rəyisi olur. İşğal İspaniya II Ferdinant ilə Portuqaliya kralı I Manuel arasında münadibətləri korlayır. Ancaq 1509-cu ildə imzalanmış Çintran anlaşması ilə İspaniyanın adaya sahiblənməsi təstiqlənir. 20 dekabr 1522-ci ildə bərbərlər sərkərdəsi hiylə ilə adanı ələ keçirir. Adada yerləşən ispan qarnizonu və komandiri məhv edilir. 1564-ci ildə II Filippin əmri ilə 13 minlik ordu adanı yenidən İspaniyaya qaytarır. Qarsiya Alvares mərakeşlilərlə Osmanlı imperiyasının mümkün hücumuna qarşı anlaşma imzalayırlar. 1680, 1701, 1755, 1781 və 1790-ci illərdə qəsr uğurlu şəkildə bərbər hücumlarına dözür.
ХХ əsr və müasir dönəm
Rif müharibəsinin gedişində 1922-ci ilin martında bərbərlər taxta körpünün köməyi ilə adaya daxil olurlar. İlkin olaraq qala növbətçisi öldürülür. Nəhayətdə qala bərbərlərin əlinə keçir. İspanlar mülki əhalini və qarnizonu «B-1» və «Isaac Peral» gəmilərində evakuasiya etmişlər. Bir müddət sonra ispan legionu adanı ələ keçirirlər.
NGC 6717
NGC 6717, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış kürəşəkilli ulduz topasıdir. Göy üzündə Oxatan bürcü istiqamətində yerləşir. VIII tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Həsən xan Qaraxani
Həsən bin Əli xan Qaraxani - Qərbi Qaraxanilər dövlətinin xaqanı. 1130. ildə qohumu Əhməd xan Qaraxaninin ölümündən sonra hakimiyyətə gəlmişdir.
II İbrahim xan Qaraxani
İbrahim bin Süleyman bin Nəsr bin İbrahim bin Nəsr bin Əli xan Qaraxani - Qərbi Qaraxanilər dövlətinin xaqanı. 1132. ildə qohumu Həsən xan Qaraxaninin ölümündən sonra hakimiyyətə gəlmişdir.
2032 Yay Olimpiya Oyunları
2032-ci il Yay Olimpiya Oyunlarını keçirməyə iddialı şəhərlərin siyahısı.
Parafinsizləşdirmə prosesləri
== Parafinsizləşdirmə prosesləri == === Parafinli xam neftlərin tərkibində çox vaxt mikrokristallik və ya parafinşəkilli mum qatışıqları olur. Bu cür qatışıqları kənar etmək üçün parafinli nefti emal etməzdən¬ əvvəl metiletilketon (MEK) kimi həlledicilərlə təmizləmək tövsiyə olunur. Lakin bu, ümumi bir xarakter daşımır. Həlledici ilə parafinsizləşdirmə üsulu aşağı temperaturlarda (məsələn, aşağı bərkimə temperaturlarında) axıcılığın lazımi həddə alınması məqsədi ilə xam neftdən deyil, məhz sürtkü yağlarından bərk parafinin təmizlənməsi üçün işlənib hazırlanmışdır. Həlledici ilə parafinsizləşdirmə mexanizmi ya aşağı temperaturda yağ məhlulundan parafinin bərk hissəcik kimi kristallaşdırma yolu ilə ayrılmasını, ya da  parafinin ərimə temperaturundan yüksək temperaturda maye kimi selektiv həlledici ilə ekstraksiya yolu ilə ayrılmasını nəzərdə tutur. Lakin birinci mexanizm parafinsizləşdirmənin sənaye proseslərinin əsasını təşkil edir. ===
NGC 4476
NGC 4476, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Sertifikatlı etik haker
thumb
Sertifikatlı etik haker — mütəxəssislərə EC-Council tərəfindən informasiya təhlükəsizliyi üzrə verilən sertifikatdır.