cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Səbuhi Sadıqov
Hərbi xidməti
2014-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrində 1il 6ay, 28 sentyabr 2020-ci ildə Vətən müharibəsində könüllü olaraq Azərbaycan Respublikası Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrində kəşfiyyatçı kimi 37 gün xidmət etmişdir. Füzuli, Xocavənd, Hadrut, Cəbrayıl, Qubadlı, Laçın istiqamətində gedən döyüşlərdə iştirak etmiş və Laçında qəhrəmancasına şəhid olmuşdur.
Ovçular təpəsi boyunbağısı
Boyunbağı
2006-cı ildən etibarən Ovçular təpəsi yaşayış yerində AMEA Naxçıvan bölməsi və Fransa Milli Araşdırmalar Mərkəzinin mütəxəssisləri Vəli Baxşəliyev, Ketrin Marro və Səfər Aşurov birgə arxeoloji qazıntılara başlamışlar. Bu qazıntılar nəticəsində Son Eneolit dövrünə aid daştəməl üzərində inşa edilmiş kərpic yaşayış evlərinin qalıqları aşkar olunmuş və Ovçular təpəsi sakinlərinin Übeyd sakinləri ilə əlaqə saxlaması müəyyən edilmişdir. 2010-cu ildə arxeoloqlar yaşayış yerindən şərti olaraq "şahzadə qəbri" adlandırılan məzar aşkar etmişlər. 2008-ci ildə isə Ovçular təpəsindən qızıl boyunbaının qalıqları aşkarlanmışdır. AMEA Naxçıvan Bölməsinin İncəsənət, Dil və Ədəbiyyat İnstitutunun Təsviri və Dekorativ Sənətlər Şöbəsinin müdiri Fizzə Quliyevanın "Qafqaz ərazisində tapılmış ən qədim qızıl əşya" kimi qiymətləndirdiyi boyunbağı həmin dövr üçün xarakterik olan çəngəlşəkilli başlığa malikdir. Son Eneolit dövrünə aid edilən zinət əşyasının uzunluğu 18 sm, eni isə 6 mm-dir. Sənət əsəri Qafqaz arxeologiyası, etnoqrafiyası, dekorativ-tətbiqi sənətləri tarixində yeni səhifə açmaqla, Azərbaycan zərgərlik sənəti və milli geyim mədəniyyəti tarixində mühüm kəşf kimi qiymətləndirilmişdir.
Ac həriflər (pyes)
Əsərdə hadisələr ilk baxışda çox sadədir. Ötən əsrin əvvəllərində tipik bir Azərbaycan şəhərindəki yeməkxanaların birində, daha doğrusu, Həsən dayının yeməkxanasında baş verən hadisələr və söhbətlər dövrün koloritini canlandırır. Həsən dayı və onun yeməkpaylayanı Zərbəli buraya gələn “ac həriflər”in kələyinin qurbanı olurlar. Özünü ac-yalavac yeməkxanaya salan həriflər yeməyi yedikdən sonra pul ödəməmək üçün ona kələk gəlirlər. Bəxtsiz Həsən dayı və Zərbəlinin acizliyi də gülüş doğurur. Bu yeməkxanaya gələnlərin hərəsi bir sənətin sahibidirlər. Müştərilər içərisində “quru bəylər” də az deyil. Lakin onların heç biri yediyinin pulunu vermək istəmir. Dövrün “ac hərifləri” öz kələkləri ilə Həsən dayını aldatmaqla gülüş hədəfinə çevrilirlər.
Ovçular təpəsi boyunbağısı
Sərgilənməsi
16 mart 2018-ci ildə Bakıdakı Heydər Əliyev Mərkəzində açılmış "Azərbaycan inciləri: tarixin axarında" adlı sərgidə boyunbağı ilk dəfə ictimayətə təqdim edilmişdir.
Ac həriflər (pyes)
1993-cü ildə Ə.Haqverdiyevin eyni adlı əsəri əsasında “Ac həriflər” tammetrajlı film-tamaşası ekranlaşdırılıb. Tamaşa "Humay" mükafatı”-na layiq görülmüşdür.
Obrazlar
Həsən – kababçı
Zərbəli – şagirdi
Vəli, Hüseyn } artistlər
Sona Mirzəyeva
Həyatı
1950-ci il iyul ayının 6-da Bakı şəhərində anadan olmuşdur.
Ac həriflər (pyes)
Obrazlar
Salman, Süleyman } iki yоldaş
Sona Mirzəyeva
Həyatı
1972-ci ildə Cəfər Cabbarlı adına kinostudiyanın çəkdiyi "Xatirələr sahili" filmində gənc analardan birinin rolunu oynayıb.
Səbuhi Sadıqov
Ailə vəziyyəti
Ailənin yeganə oğul ovladı olan şəhidimiz nişanlı idi.
Sona Mirzəyeva
Həyatı
Ailəyə bağlılıq hissi sonradan Sonanı C. Məmmədquluzadə adına Naxçıvan Dövlət Musiqili Dram Teatrına çəkib gətirmişdir. Həyat yoldaşı Vəli Babayev Naxçıvan teatrında rejissor işləyirdi. Sonanın Naxçıvana bağlılığı da bundan irəli gəlirdi.
Ac həriflər (pyes)
Obrazlar
Lətif, Səməd, Əhməd, Rza    } qоnaqlar
Sona Mirzəyeva
Həyatı
Beləliklə Sona Mirzəyeva 1977-ci ildən öz taleyini Naxçıvan teatrına bağlamışdır. O, bu sənət ocağında kəskin surətdə bir-birindən fərqlənən klassik və müasir səpkili obrazlarla yanaşı, lirik psixoloji obrazları da yaratmış, geniş tamaşaçı kütləsinin rəğbətini qazanmışdır. Bu teatrın səhnəsində Ə. Əylislinin “Quşu uçan budaqlar”, Həmid Arzulunun “Əlincə qalası”, Orxan Kamalın “Yad qızı”, Tufan Oflazoğlunun “Dəli İbrahim”,  Cəlil Məmmədquluzadənin “Anamın kitabı”, Hüseyn Cavidin “Şeyx Sənan”, H. Orucovun “Məni qınamayın” tamaşalarında Səltənət, Gilan ana, Nazan, Kəsəm Sultan, Zəhrabəyim, Zəhra, Nərgiz kimi qəribə taleli, narahat hisslərlə yaşyan psixoloji obrazlar yaratmışdır.
Sona Mirzəyeva 15 noyabr 1984-cü ildə "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adına layiq görülmüşdü. Aktrisa 1985-ci il avqustun 27-də 35 yaşında Bakı şəhərində vəfat edib.
Gültəpə-i Xeyrabad (Miyanə)
Gültəpə-i Xeyrabad — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 88 nəfər yaşayır (29 ailə).
NGC 4411A
NGC 4411A, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. SBdm tipli. tərəfindən ildə 34.29 sm (13.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Hacıkənd (Marağa)
Hacıkənd — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Marağa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 145 nəfər yaşayır (27 ailə).
Voderlan
Voderlan — Fransada bələdiyyə , region — İl-de-Frans, departament  — Val-d’Uaz, rayon — Sarsel, kanton — Qoness. Əhalisi — 88 nəfər (1999).
Bələdiyyə Paris şəhərinin təxminən 19 km şimal-şərqdə, Serji belediyyənin 32 km şərqdə yerləşir.
Demoqrafiya
Əhalinin dinamikası (Cassini и INSEE ):
Kosasəfər (Marağa)
Kosasəfər — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Marağa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 96 nəfər yaşayır (24 ailə).
Sən günəşsən (mahnı)
Əlvida — Azərbaycan musiqiçisi Qara Dərvişin sözləri və musiqisi özünə aid olan mahnısı.
Mahnı haqqında
Mahnının sözləri Qara Dərviş və Aqşin Fatehə, bəstəsi, aranjemanı isə Qara Dərvişə aiddir.
Mahnı sözləri
Sən günəşsən, amma mənim sabahlarımda doğmursan, Gecələri qov yenə, Ehtiyacım var sənə, Bir ümid ver mənə Gəl günəşim ol, Qəlb atəşim ol, Dol sabahıma, Röyalarıma. Sənə baxmaq olmaz, Səndən uzaq olmaz, Sənə toxunmaq olmaz, Sən günəş kimisən.
Barbados dolları
Barbados dolları (kod ISO 4217: BBD) — 1973-ci ilin 3 dekabrından qüvvədə olan Barbadosun pul vahididir. 1 Barbados dolları 100 sentə bərabərdir. Barbados dolları Şərqi Karib dollarının yerinə dövriyyəyə daxil edilmişdir.
Valyuta məzənnəsi rejimi
Barbados dolları ABŞ dolları ilə1 ABŞ dolları = 2 Barbados dolları nisbətindədir.
Hacımahmudlu (Miyanə)
Hacımahmudlu — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə yaşayışı yoxdur yaşayır ( ailə).
Məməşir (Marağa)
Məməşir — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Marağa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 41 nəfər yaşayır (8 ailə).
Məmid Musayev
Məmid Musa oğlu Musayev (Gülməmmədov; ) — inqilabçı və ictimai-siyasi xadim, Gürcüstan SSR Fövqalədə Komisiyyasının, daha sonra isə Zaqafqaziya Sovet Federativ Sosialist Respublikası XDİK Baş Siyasi İdarəsinin Borçalı qəzasında Banditizmlə və İqtisadi Sabotajla Mübarizə üzrə Müvəkkili. Gürcüstanda sovet hakimiyyətinin qurulmasında iştirak etmiş inqilabçı və 1921-1922-ci illərdə Gürcüstan SSR İnqilab Komitəsinin Borçalı qəzası üzrə Müvəkkili. SSRİ Mərkəzi İcrayyə Komitəsi Rəyasət Heyətinin Həmsədri Qəzənfər Musabəyovun yaxın silahdaşı. 1937-1947-ci illərdə İosif Stalin rejiminin siyasi dissidenti.
Həyatı
Məmid Musa oğlu Musayev (Gülməmmədov) 10 oktyabr 1897-ci ildə Rusiya İmperiyası Tiflis quberniyası, Borçalı qəzası, Qaçağan kəndində torpaq sahibkarı Musa Gülməmmədlinin ailəsində dünayaya gəlmişdir. Uşaqlığı Borçalı qəzasının Qaçağan kəndində keçmişdir. 1921-1937-ci illərdə xidməti fəaliyyəti ilə bağlı Tiflisdə, Sarvanda yaşasa da daimi yaşayış yeri Borçalı qəzasının Qaçağan kəndi olmuşdur. 1937-ci ildə SSRİ MİK Rəyasət Heyətinin Sədri Qəzənfər Musabəyova qarşı aparılan saxta cinayət işinə görə həbs edilmiş və Rusiya SFSR Sverdlovsk vilayətinə sürgün edilmişdir. M.Musayev 1947-ci ilə qədər Sverdlovsak vilayətində cəzasını çəkmişdir. 1947-ci ildə doğma Qaçağan kəndinə dönən M.Musayev ömrünün sona qədər burada yaşamışdır. 27 sentyabr 1973-cü ildə dünyadan köçmüş və 28 sentyabr 1973-cü il tarixdə Qaçağan kənd məzarlığında dəfn edilmişdir.
Soykökü
Məmid Musayev Borçalının Qıpçaq kökənli qədim nəsillərindən biri olan Gülməmmədli nəslinin nümayəndəsdir. Gülməmmədli nəslinin əcadaları 1118-ci ildə Qıpçaq xanı Artık xanın ordusunun tərkibində həmin zamanlar Türkoba adlanın bölgəyə gəlmişlər və indiki Qaçağan kəndi ərazisində yurd salmışlar.
Məmid Musayev 1929-cu ilə qədər Gülməmmədov soyadı daşımışdır.
İctimai-siyasi fəaliyyəti
Məmid Musayevin erkən gəncliyi Birinci dünya müharibəsinin başlanması və Oktyabr inqilabıb baş verməsi dövrünə düşmüşdür. 1916-cı ildə Məmid Musayev Həsən Səbri Ayvazovun təşkil etdiyi dərnəkdə iştirak edir və onun dünaygörüşünün formalaşmasında Həsən Səbrinin ciddi təsiri olur.
1921-ci ildə Tiflisdə Rusiya Kommunist (bolşeviklər) Partiyasına üzv qəbul edilmişdir. R(b)KP Qafqaz Bürosunun gizli iclaslarında iştirak edən M.Musayev Borçalıda inqilabı iş aparmışdır.
16 fevral 1921-ci ildə Məmid Musayev Borçalı qəzasının Şulaver kəndində Gürcüstan SSR İnqilab Komitəsinin ilk iclasında iştirak etmiş azsaylı inqilabçılardan biridir. Hakimiyyəti həmin vaxt ələ alan Gürcüstan SSR İnqilab Komitəsi bölgələrdə inqilab komitələri formalaşdırmağa başladı və M.Musayev bu işi Qaçaəan kəndində həyata keçirdi. Həmin zaman Gürcüstanda sovet hakimiyyəti yalnız Borçalı və Axılkələk qəzalarında qurulmuşdur.
16 fevral 1921-ci ildə Gürcüstanda sovet hakimiyyəti qurulanda M.Musayev ilk dəfə olaraq Borçalının Qaçağan kəndində ilk İnqilab Komitələrindən biri olan Qaçağan İnqilab Komitəsini yaratdı.
16 fevral 1921-ci ildə Gürcüstan SSR İnqilab Komitəsinin Borçalı qəzası üzrə Müvəkkili təyin edilən M.Musayev 1921-1922-ci illərdə Borçalı bölgəsində sovet hakimiyyətinin qurulmasını təmin etdi.
15 may 1922-ci ildə M.Musayev bölgədə banditizmlə mübarizə aparmaq üçün Gürcüstan SSR Fövqaladə Komisiyyasına işə dəvət edildi və Gürcüstan FK Borçalı qəzası üzrə İdarəsində Banditizmlə Mübarizə şöbəsində işlədi.
15 may 1922-ci ildə Zaqafqazuya Sovet Federativ Sosialist Respublikası Xalq Daxili İşlər Komissarlığı Baş Siyasi İdarəsinin Borçalı Qəası üzrə Müvəkkili təyinedildi. O, bu vəzifədə 1932-ci ilə qədər işlədi.
1931-ci ildə Məmid Musayev ZSFSR Xalq Komissarları Sovetinin Sədri təyin edilən Qəzənfər Musabəyovla yaxın dostluq etməyə başlayır. Onlar arsında yaranan ailəvi dostluq sonradan siyasi bağa çevrilir. ZSFSR XKS Sədri Q.Musabəyov Borçalıya gələndə Məmid Musayevin Qaçaəan kəndindəki evində qonaq qalırdı. Qəzənfər Musabəyov SSRİ Mərkəzi İcrayyə Komitəsi Rəyasət Heyətinin Həmsədri seçildikdən sonra da Məmid Musayev ilə dostluq münasibətlərini davam etdirmiş və 1927-ci ildə artıq SSRİ dövlət başçısı kimi Qaçağan kəndinə qonaq gəlmiş, M.Musayevin evində iki gün qalmışıdır.
1931-ci ildə Məmid Musayev Gürcüstan K(b)P Mərkəzi Komitəsi üzvlüyünə namizəd seçilir. 1931-ci ildə M.Musayev ZSFSR XDİK sitemindən çıxaraq sovet idarəetmə sistemində işləməyə başladı. 1931-1932-ci illərdə o Qaçağan "Sosializm" Kommunal Təsərüffatının Sədri vəzivəsində çalışır.
1932-1934-cü illərdə Borçalı qəzası Təkəli Kənd Soveti İcrayyə Komitəsinin Sədri vəzifəsini tutur. 1934-1936-cı illərdə Qaçağan Kənd Soveti İcrayyə Komitəsinin Sdri işləmişdir.
1934-cü ildə Gürcüstan K(b)P Mərkəzi Komitəsinin göndərişi ilə Zaqafqaziya Kənd Təssərüfatı Akademiyasında təhsil almağa göndərilən Məmid Musayev Borçalı qəzası Kürdlər Kənd Soveti İcrayyə Komitəsinin Sədri təyin edilir və 1937-ci ilə qədər bu vəzifədə çalışır.
1932-ci ildə Gürcüstan K(b)P MK -nın respublika müşavirəsində Məmid Musayevin banditizmlə mübaizə barədə mərzusəini dinlədikdən sonra, Zaqafqaziya K(b)P Vilayət Komitəsinin Birinci katibi Lavrenti Beriya öz mauzerini belində açaraq Məmid Musayevə hədiyyə etmişdir.
1937-ci ilin sentyabrnda Məmid Musayev Gürcüstan SSR XDİK tərəfindən həbs edilir və ona Qəzəfər Musabəyovun "Əksinqilabçı, terrorçu və casusluq təşkilatında" iştirakda ittiham edilir. Gürcüstan SSR Xalq Daxili İşlər Komissarlığı Dövlət Təhlükəsizliyi İdarəsinin 3-cü Şöbəsinin tərtib etdiyi ittiham aktında M.Musayevə Q.Musabəyova gizli dəstək verməkdə günahlandırılırdı.
Məmid Musayevin həbs edilməsinin əsas səbəbi onun SSRİ MİK Rəyasət Heyətinin Sədri Qəzənfər Musabəyovla yaxından dost oması idi. 1937-ci ildə Qəzənfər Musabəyov həbs edildikdən sonra önun dostlarının, silahdaşlarının bir çoxu, həmçinin bacısı Azərbaycan SSR Xalq Ədliyyə Komissarı Ayna Sultanova, yeznəsi Azərbaycan SSR xald daxili İşlər Komissarı Həmid Sultanov da həbs edilərək güllələnmə cəzasına məhkum edildilər.
1938-ci ilin yanavarında Gürcüstan XDİK Xüsusi Üçülüyü Məmid Musayevi 10 il həbs cəzasına məhkum etdi və o cəzasını çəkmək üçün RSFSR Sverdlovsk vilayətinədə yerləşən cəzaçəkmə müəssisəsinə göndərildi. Həbs zamanı M.Musayev ciddi təhdidə, əzab əziyyətət düçar olsa da, heç zaman sınmadı və mövqeyini dəyişmədi.
1941-ci ildə SSRİ ilə Almaniya arsında müharibənin başlaması Məmid Musayevi də narhat edirdi və o SSRİ Müdafiə Nazirliyinə yazılı müraciət edərək, keçmiş əks-kəşfiyyat orqanlarının əkməkdaşı kimi cəbhə bölgəsinə göndərilməyi xahiş etdi. Lakin onun xahişi nəzərə alınmadı.
1947-ci ildə cəzasını tam çəkən Məmid Musayev doğma Qaçağan kəndinə döndü və Qaçağanda kənd təəsərüffatı sahəsində adi işlərdə çalışdı.
1956-cı ildə SSRİ Ali Məhkəməsi Hərbi Kollegiyası Məmid Musayevin cinayət işinə baxaraq, ittihamın sübut olunmadığını, faktların olmamasını və siyasi sifarişlə cəza verildiyini əsas götürərək ona bərat verdi. 1957-ci ildə Məmid Musayev SovİKP sıralarına bərpa edildi.
1973-cü ildə Məmid Musayev Gürcüstan SSR-in Marneuli rayonu Qaçağan kəndində dünyadan köçdü və o Qaçağan kənd məzarlığında dəfn edildi.
Ailəsi
Məmid Musayev iki dəfə ailə qurmuşdur. Hər iki nikahdan 6 övladı olmuşdur. İlk nigahı Qaçağan kənd sakini Mələk Həsənova ilə ailə qurmuş və bu evlilikdən Roza Məmid qızı Musayeva dünyaya gəlmişdir. Roza Əmircanova (Musayeva) Dünyamalı Əmircanova ərə getmiş və onların 3 övladı: Roman Əmircanov, Məhəmməd Əmircanov və qızları dünayay gəlmişdir. 1948-ci ildə ildə Gülməmmədova Zafda Həmid qızı ilə ailə quran Məmid Musayevin ikinçi nikahdan 5 övladı: Müseyib Məmid oğlu Musayev, İnsaf Məmid oğlu Musayev, Nailə Məmid qızı Musayeva, Tamilla Məmid qızı Musayeva və Rəhim Məmid oğlu Musayev dünyaya gəlmişdir.
Çehelasiyab (Üşnəviyyə)
Çehelasiyab - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Üşnəviyyə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 126 nəfər yaşayır (31 ailə).
Hacımir (Miyanə)
Hacımir — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 76 nəfər yaşayır (26 ailə).
NGC 967
NGC 967, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
San-Xuan-de-Alikante
San-Xuan-de-Alikante — İspaniyada yerləşən bələdiyyə və şəhər. Bələdiyyə Alakanti ərazisinin 9,64 km² hissəsini əhatə edir. thumb|left|200px|Kilsə, 2006-cı il thumb|right 2010-cu ildə hesablamalara görə əhali 22138 nəfərə çatmışdır.
Aleksandr Pokrışkin
Aleksandr İvanoviç Pokrışkin  — sovet hərbi xadimi, Böyük Vətən müharibəsi dövründə hərbi təyyarəçi. Üç dəfə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı (1943, 1943, 1944). Aviasiya marşalı (1972)
Mükafatları
thumb|220x220px|Aleksandr Pokrışkin Rusiya [[poçt markası üzərində, 2013-cü il]]
Xarici keçidlər
thumb|200x200px|A. İ.Pokrışkinin 100 illik yubileyinə həsr olunmuş xatirə sikkəsi. 2 rubl, gümüş, 2013
Xeyrabad (Miyanə)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 95 nəfər yaşayır (23 ailə).
Oxçu (Marağa)
Oxçu — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Marağa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 290 nəfər yaşayır (60 ailə).
Dürbə (Üşnəviyyə)
Dürbə - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Üşnəviyyə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
LCD
LCD və ya maye kristal monitor (en. Liquid crystal display) — artıq təsvir texnologiyası kimi nəzərə alınmır. Yalnız düz kvadrat deyil, eyni zamanda nazik, daha parlaq və katod şüalı elektron lampalarına nisbətlə daha az enerji sərf edir.
LCD texnologiyası
LCD texnologiyası, iki elmi xüsusiyyətdən istifadə edir: İşığın polyarlaşdırılması və maye kristalların elektrik cərəyanına təsir etmə xüsusiyyəti. Birbaşa öz qaynağından çıxan işığın əks etdikdən və sındıqdan sonra meydana gələn xüsusiyyətlərin bütününə polyarlaşma deyilir. Maye kristallar əslində maye deyil. Molekulları sanki maye kimi çox fərqli nöqtələrə hərəkət edə bilir. Ancaq eyni zamanda molekulları kristaldakı kimi yan-yana da düzülə bilir. thumb|300px|LCD monitorda rəng layları
LCD, iki polyarlaşma filtrinin aralarına qoyulmuş bir maye kristal təbəqədir. Ondan sonra onun arxasında ağ arxa işığı var (backlight). Ağ işığın dalğaları hər istiqamətə əsir. Bu mərhələdə, polyarlaşma filtrləri bütün işığın qarşısını kəsərək, yalnız eyni polyarlaşma düzlüyündə olan titrəmələrin keçməsinə icazə verir. Məsələn, şaquli polyarlaşma filtrindən ancaq şaquli polyarlaşmış (şaquli əks edən və sınan) işıq keçir. LCD-nin ikinci filtri isə üfüqidir. Parlayan işığın hər növünün hərəkətinə mane törədilir.
LCD-lərdə istifadə olunan maye kristalların kimyəvi formulu fərqli ola bilər. Düsturlar patentləşdirilə bilər. Məsələn, Merck and Sharp Corporation tərəfindən patentləşdirilmiş 2-(4-alkoksifenil)-5-alkilpirimidin ilə siyanobifenil qarışığıdır. Bu xüsusi qarışığı əhatə edən patentin müddəti bitdi.
Maye kristalın vəzifəsi isə işığı əyməkdir. Maye kristallar molekullar zənciri, "sıraya düzmə təbəqəsi" adı verilən lövhələrə əlavə edilir və işığı 90 dərəcə çevirir. İşıq, polyarlaşmanı şaqulidən üfüqiyə dəyişən kristalları izləyir. İşıq şüaları, beləliklə ikinci filtrdən keçir və nəticədə ekrana parlaq və keyfiyyətli təsvir çıxır.
Böyük bir şəkli göstərmək üçün kiçik tranzistorlar pikselleri bir-bir açıb bağlayır. Bunlar maye kristal təbəqənin müəyyən hissələrinə cərəyan göndərir. Sonra hər piksel qırmızı, yaşıl və mavi alt piksellərə bölünərək ekranda rəngli təsvirlər meydana gəlir. Təsvirin parlaqlığı və canlılığı voltaj tətbiqi ilə təmin edilir. Bu cür LCD ekranlara "aktiv matris" deyilir, çünki ekrandakı hər alt piksel üçün bir tranzistor istifadə edilir. Bu texnologiya, tel şəbəkələr vasitəsilə voltaj tətbiq edən "passiv matris" ekranlara nisbətlə daha yaxşı nəticə verir.
Çerkası
Çerkası (ukr: Черка́си (Çerkası), rus: Черка́ссы (Çerkassı)) — Ukraynanın Çerkası vilayətinin inzibati mərkəzi və əsas şəhəri.
Əhalisi
Əhalisi 286,2 min (2012).
Coğrafiyası
Kremençuk su anbarı sahilində bir port və nəqliyyat qovşağıdır.
Tarixi
1394-cü ildən Litvaya tabe olan Kiyev knyazlığının tərkibində məlumdur.
Lübuniyasından (1569) sonra Polşa tərəfindən işğal edilmişdir. 1648-ci ildən Çerkası kazak polkunun mərkəzi idi. Andrusovo sülhünə (1667) görə Polşanın hakimiyyətində qalmışdı.
1793-cü ildən Rusiya imperiyasının tərkibinə qatılmışdır; 1795-ci ildən qəza şəhəri, 1797-ci ildən Kiyev quberniyasının tərkibində olmuşdur. Sovet dövründə, 1932-ci ildən Kiyev vilayətinin mərkəzi olmuşdur, 1954-cü ildən isə vilayət mərkəzidir.
Sənayesi
Kimya, yeyinti (o cümlədən konserv, şəkər, süd, ət, tütün), yüngül (ipək kombinatı, trikotaj, toxuculuq fabrikləri və s.) sənaye sahələri; maşınqayırma və metallı inkişaf etmişdir.
Tikinti materialları istehsal edilir. Ağac emalı kombinatı fəaliyyət göstərir. Şəhərdə teatrlar, filarmoniya, planetari, ölkəşünaslıq muzeyi və s. var.
Krivoy Roq
Krivoy Roq və ya Krıvıy Riğ — Ukrayna nın Dnepropetrovsk vilayəti ndə şəhər.
Uillis Lemb
Uillis Yucin Lemb — 1955-ci ildə "hidrogen spektrinin incə quruluşu ilə bağlı kəşflərinə görə" fizika üzrə Nobel mükafatını qazanan amerikalı fizik.
Həmin il Nobel Komitəsinin təqdim etdiyi mükafatı Lemb, "elektronun maqnit momentini dəqiq təyin etdiyinə görə" Polikarp Kuşla bölüşür. Lemb bir hidrogen atomunda elektron enerjilərində təəccüblü bir yerdəyişməni dəqiq müəyyən edə bilmişdi (bax Lemb sürüşməsi). Lemb Arizona Universitetinin Optik Elmlər Kollecinin professoru idi.
Həyatı
Lemb ABŞ-nin Kaliforniya ştatının Los-Anceles şəhərində anadan olub və Los Anceles Liseyində təhsil alıb. 1934-cü ildə Berkli Kaliforniya Universitetində kimya üzrə bakalavr dərəcəsini tamamlayır. C. Robert Oppenheymerin rəhbərliyi altında neytronların kristal tərəfindən səpilməsinə dair nəzəri işə görə o,1938-ci ildə fizika üzrə fəlsəfə doktoru dərəcəsini qazanır. O, nüvə nəzəriyyəsi, lazer fizikası və kvant mexanikasının yoxlanılması üzərində işləmişdir.
Lemb 1951-1956-cı illərdə Stenford Universitetində fizika professoru olaraq çalışıb. Lemb 1956-1962-ci illərdə Oksford Universitetində fizika üzrə professor olub, həmçinin Yel, Kolumbiya və Arizona Universitetlərində dərs deyib. 1963-cü ildə Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyasının üzvü seçilmişdir.
D.Kayzer Lembi "nadir nəzəriyyəçiyə çevrilmiş eksperimentalist" kimi vurğulayıb.
Kvant fizikası
Lemb sürüşməsi vasitəsilə kvant elektrodinamikasına mühüm və məşhur töhfəsinə əlavə olaraq, karyerasının son illərində o, kvant ölçmələri sahəsinə olan diqqətini daha da artırdı. Lemb yazılarının birində "Kvant mexanikasından istifadə edən insanların çoxunun mövzunun təfsiri haqqında çox şey bilməyə ehtiyacı yoxdur." deyə qeyd edirdi. Lemb həmçinin kvant mexanikasına dair bir çox təfsir tendensiyalarını açıq şəkildə tənqid edirdi.
Şəxsi həyatı
1939-cu ildə Lemb Latın Amerikasının tanınmış tarixçisi olan (və onun soyadını daşıyan) ilk həyat yoldaşı, alman tələbəsi Ursula Şeferlə evlənir. 1996-cı ildə Ursulanın vəfatından sonra o, fizik Bruria Kaufman ilə evlənsə də, sonradan onlar ayrılırlar. 2008-ci ildə o, Elsi Vattsonla evlənir.
Lemb 2008-ci il mayın 15-də 94 yaşında öd daşı xəstəliyinin ağırlaşması səbəbi ilə vəfat edir.
Sənə, bəşəriyyət!
"Sənə, bəşəriyyət!" — rəssam Tahir Salahovun 1961-ci ildə çəkdiyi rəsm-panno əsəri. İlk dəfə 1961-ci il aprelin 12-də Bakıda təşkil edilmiş respublika bədii sərgisində nümayiş etdirilmişdir. Əsər Bakının Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyində saxlanılır. Əsər Tahir Salahovun ən məşhur işlərindən sayılır.
Tarixi
Böyük kətan Salahovun atelyesinə yerləşmədiyi üçün, rəssam yaxınlıqdakı məktəbdə rəsmi çəkmişdir. Salahovun sözlərinə görə, o, rəsmi sifarişlə deyil, "ruhun daxili, optimist əmri ilə" çəkmişdir. Sənət tənqidçisi Nurəddin Həbibovun fikrincə, rəssam əsərdə kosmosun fəthinin heyranlığını çatdırmaq istəyirdi. Fiqurların ovucu içərisində hətta ilk peyklər kimi bir şey görünür. Sənət tənqidçisi Yekaterina Dyoqot isə rəsmi Salahovun "ən qəribə" əsərini adlandırın. Dyoqotun fikrincəm əsərdə "paradiqma dəyişikliyi" açıq şəkildə göstərilir və fiqurlar valkiriyalara bənzəyir.
1959-cu ildə, insanın kosmosa uçuşundan iki il əvvəl gecənin bir vaxtı mən qəflətən yuxudan ayıldım və kosmik səmada yanar ulduzlar arasında uçan, antik çöhrəli kişi və qadın eskizi çəkdim. Az sonra mən həmin eskizi kətan üzərinə köçürdüm və məhz Yuri Qaqarin kosmosa uçan gün bu işi sərgidə nümayiş etdirdim.
Əsər ilk dəfə 12 aprel 1961-ci ildə Bakıda təşkil edilmiş respublika bədii incəsənət sərgisində nümayiş etdirilmişdir. Rəssamın sözlərinə görə, onun "sövq-təbii hisslərim zamanı qabaqlayıbmış, məhz həmin gün hamı eşitdi ki, Yuri Qaqarin kosmosa uçmuşdur. Kosmik Odisseya belə başladı". Kətan üzərində təsvir edilmiş, uzadılmış əllərində işıq saçan sferalar tutmuş halda mavi səmada uçan iki insan fiquru Yuri Qaqarinin şücaətinə romantik himn kimi qəbul edilmiş və cəmiyyətdə geniş əks-səda doğurmuşdu. Əsərin məna konnotasiyaları kosmosa ilk uçuş, kainatın fəth edilməsi perspektivi, eyforiya və nikbinlikdir.
Tahir Salahov bir dəfə özünün bu əsəri barədə demişdir:
Məndəcin (Miyanə)
Məndəcin — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Sənə, bəşəriyyət!
Tarixi
thumb|Azərbaycanlı rəssam Aygün Hüseynova 2015-ci ildə "Sənə bəşəriyyət" əsərində təsvir olunmuş səhnənin öndən görünüşünü işləmişdir.
Məndəcin (Miyanə)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 72 nəfər yaşayır (23 ailə).
Sənə, bəşəriyyət!
Tarixi
SSRİ-də əsəri formalist iş kimi adlandırırdılar. Salahov daxili narahatlıq hissləri keçirməyinə baxmayaraq, "Sənə, bəşəriyyət" əsərini 1962-ci ildə SSRİ Rəssamlar İttifaqının Moskvada, Manejdə təşkil edilmiş hesabat sərgisinə göndərməyi qərara aldı. Əsəri Moskvaya gətirdilər, sərgidə asdılar. Ənənəyə görə ertəsi gün montajdan sonra, vernisajdan əvvəl Mədəniyyət Nazirliyinin rəhbərləri Manejə gəlir, oradakı işlərə diqqətlə baxır, həm də xoşlarına gəlməyən əsərləri sərgidən götürürdülər. Rəssama artıq demişdilər ki, Azərbaycan Respublikası üçün ayrılmış zaldan "Sənə bəşəriyyət!" əsərini hökmən götürəcəklər. Salahov qeyd edirdi ki, bu ərəfədə Bakıya gəlmiş bədii komissiya Mədəniyyət Nazirliyinə artıq məruzə etmişdi ki, "Azərbaycanda, Moskva rəislərinin gözündən uzaqda formalizm tüğyan edir, yerli rəssamlar sovet xalqının qəhrəmanlıqlarla dolu adi iş günləri əvəzinə hansısa uçan adamların şəklini çəkirlər və ümumiyyətlə, orada nə baş verdiyini bilmək olmur." Buna görə də komissiyanı gözləmədən, Tahir Salahov qalmaqaldan qaçmaq üçün öz rəsmini çıxartdı. Bu rəssam üçün çox ağır olsa da, Salahov bu hərəkəti ilə Rəssamlar İttifaqını pis vəziyyətdən çıxartdı və buna görə SSRİ Rəssamlar İttifaqı idarə heyətinin birinci katibi Sergey Gerasimov sonradan ona təşəkkür etdi.
Rəsm bundan sonra Bakıya göndərilmiş və indiyə qədər Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyində saxlanılır. Əsər 2008-ci ildə bərpa edilmişdir. "Sənə bəşəriyyət!" əsərinin çəkildiyi vaxtdan 2008-ci ildə ekspozisiyaya qoyulduğu günə qədər Rusiyada heç kəs onu görməmişdi. Elə Azərbaycanda da çoxlarının ondan xəbəri yox idi. Rəssamın qızı, 2008-ci ildə Moskvada bu əsərin sərgisini təşkil etmiş Aydan Salahovanın fikrincə, geniş tamaşaçı kütləsinin hətta bu əsərin reproduksiyası ilə də tanış olmamasının səbəbi əsərin böyük ölçüləri ilə bağlıdır. Aydan Salahova deyir:
Bu əsərin bəsirəti, əhatəliliyi və rənglər qamması onu görənlərin hamısını heyran edirdi. Lakin ölçüləri o qədər böyük idi ki, hətta onun normal fotoşəklini də çəkmək mümkün olmurdu. Buna görə də o, bir növ unudulmuşdu – onu yalnız 1961-ci ildən asıldığı muzey zalına gələnlər görmüşdü.
1961-ci ildə təqdim olunduqdan sonra bu əsər 2008-ci il dekabrın 9-da Moskvada "Aydan qalereyası" sərgisində nümayiş etdirilmişdir. Tahir Salahovun 80 illik yubileyinə həsr edilmiş həmin sərgidə yalnız bir eksponat vardı – "Sənə bəşəriyyət!". ' 2008-ci ildə bu əsər Venesiya biennalesində də göstərilmişdir.
Tahir Salahovun xalça üzərinə köçürülmüş əsərləri arasında "Sənə bəşəriyyət!" də vardır. 2011-ci ilin yanvar ayında Moskvada Qlinka adına Dövlət Musiqi Mədəniyyəti Muzeyində sumqayıtlı ustalar tərəfindən toxunmuş xalçaların sərgisi təşkil edilmişdir.
Poçt markası və səhv
2011-ci ilin aprel ayının 12-də Azərbaycan Respublikası Rabitə və İnformasiya Texnologiyaları Nazirliyinin "Azərmarka" şirkəti tərəfindən insanın kosmasa uçuşunun 50 illiyinə həsr olunmuş 3 poçt markası təqdim edilmişdir. Tirajı 25 min ədəd olan həmin markalardan biri, 1 manat nominallı marka "Sənə, bəşəriyyət" əsərinə həsr olunmuşdur. Lakin poçt markasının üzərində əsərin adı düzgün əks etdirilməmişdir. Belə ki, ədəbi dilin qaydalarına görə xitablardan əvvəl vergül işarəsi qoyulmalıdır. Əsərin adındakı "Sənə" sözü də bəşəriyyətə xitabla işlədildiyi üçün iki sözün arasında vergül qoyulmalı idi.
center|thumb|450px|[[2011-ci ildə buraxılmış poçt markası]]
Qürub çağı kənd (rəsm əsəri)
Qürub çağı kənd — 1884-cü ildə Vinsent van Qoq tərəfindən yağlı boya ilə çəkilmiş rəsm əsəri. Hal hazırda Amsterdamdakı Reyksmüzyem muzeyində nümayiş olunur.
Yedək gəmi
Yedək gəmi - Böyük gəmilərin önündə gedən və əsasən onların manevr imkanlarını genişləndirmək üçün istifadə olunan kiçik həcmli gəmi növü. Yedək gəmilərin, böyük gəmilərin sifarişləri əsasında yardımçı fəaliyyətlər üçün cəlb olunur və göstərdiyi xidmətlərə xilasetmə-yardım, dəstək, çatdırma və manevr daxildir. Yedək gəmi üçün tələb olunan əsas xüsusiyyət çəkmə gücünün çox olmasıdır.
Fəaliyyət sahələrinə görə yedək gəmilər
thumb|right|300px|[[Sidney limanında lövbər salmış yedək gəmi.]] Xüsusiyyətləri: Böyük qayıq həcmində olmaları, güclü motorxanası, yüksək dartma gücü, açıq dənizdə manver imkanları.
Xidmət növü: Xilasetmə-yardım, yedəkləmə, daşıma,
Xüsusiyyətləri:Orta qayıq həcmində olmaları,
Xidmət növü:Dartma-Çəkmə xüsusiyyəti və daşıma
Xüsusiyyətləri:Kiçik qayıq həcmində olmaları, güclü motorxana, güclü çəkmə-itələmə gücü, yüksək manver qabiliyyəti
Xidmət növü:Gəmilərin limanlara yan almasına köməklik, liman sərhədləri daxilində və daxili dənizlərdə növbətçilik, yanğınsöndürmə və təcili müdaxilə
Amyen sülhü
Amyen yaxud Amien sülhü. 1802-ci ildə Fransa ile İngiltərə arasında bağlanmış bu sülhə əsasən İngiltərə Fransanın Avropada işğallarını tanıdı. İngiltərə Seylon və Trinidad adalarında hakimiyyətini saxladı, Hollandiya, Almaniya, İtaliya və İsveçrənin işlərinə qarışmaqdan əl çəkdi. Malta adasını "Malta cəngavərləri" cəmiyətinə qaytardı. Fransa Misirdən əl çəkdi. 2-ci antifransız koalisiyası dağıldı.
Həsən Cəlal Gözəl
Həyatı
1945-ci ildə Qaziantepdə dünyaya gəlib. İlk və orta təhsilini Malatyada alıb. 1968-ci ildə Ankara Universiteti Siyasi Biliklər Fakultəsinin İqtisad və Maliyyə bölməsini bitirib. "Türkiyənin İqrisadi Böyümə Modelləri" mövzusunda yazdığı tezislə məzun olub.
Bürokratlıq dövrü
Universitetdəki təhsilini başa vurduqdan sonra Dövlət Planlaşdırma Təşkilatında fərqli vəzifələrdə çalışıb. Fəaliyyəti dövründə bir sıra yüksək vəzifələri tutmuş 38 yaşında isə baş nazirin müşaviri olub. Və bununla da həm də Türkiyənin ən gənc baş Nazir müşaviri olub. 24 yanvar 1980-ci ildə olmuş iqtisadi tədbirlərin həyata keçirilməsində ciddi vəzifələri öz üzərinə götürüb.
Siyasi həyatı
1986-cı ildə Ana Vətən Partiyasından seçkilərə qatılıb Qaziantepdən millət vəkili seçilir. Turqut Özalın hökumətində dövlət naziri və hökumət spikeri vəzifələrini yerinə yetirib. 1987-ci il seçkilərində yenidən seçilərək bu dəfə Milli Təhsil, Gənclər və İdman naziri olur. Bu vəzifələrdən başqa, 1986–89-cu illər arasında Xarici İşlər Nazirinin müşaviri olub. 23 noyabr 1992-ci ildə "Yeniden Doğuş" (YTP) partiyasını yaratmış və onun sədri seçilmişdir.
Köşə yazarlığı fəaliyyəti
"Dünden Bugüne Tercüman", "Halka ve Olaylara Tercüman", "Radikal", "Vatan" və "Sabah" qazetlərində köşə yazarı olub.
1994-cü ilin sonunda "Yeni Türkiyə Araşdırma Mərkəzi"ni yaradıb "Yeni Türkiyə" adlı 2 aylıq akademik jurnalı çap etməyə başladı. Yeni Türkiyə qısa zamanda bir məktəb halına gəldi. Nəticədə 2015-ci ilin sonuna qədər 7000-dən çox akademik məqalə və 68.000 səhifəlik böyük bir külliyyat ortaya çıxarıldı. Həsən Cəlal Gözəl ömrünün sonuna qədər bu mərkəzin rəhbəri idi.
Həsən Cəlal Gözələ "Türklər" mövzusunda beynəlxalq araşdırmasına görə Türk Tarix Qurumu tərəfindən təqdirnamə verilmişdir. Bundan başqa "Türk Dünyası" adlı araşdırmasına görə "TÜRKSAV"-ın xidmət mükafatına layiq görülmüşdür.
Yaratdığı YTSAM (Yeni Türkiyə Araşdırma Mərkəzi) bu gün bütün dünya və Türkiyədə üç mindən artıq akademiklə iş birliyindədir və bununla yanaşı Türkiyənin ən böyük və ən yaradıcı strateji araşdırma mərkəzidir.
Həsən Cəlal Gözəlin Türk Dünyası ilə bağlı etdiyi araşdırmalar: Rəhbərlik etdiyi beynəlxalq layihələr
Lui-Jan Kalve
thumb|250x250px| Lui-Jan Kalve 2016 Beynəlxalq Coğrafiya Festivalı zamanı Ptolemey mükafatını alır. Lui-Jan Kalve (5 iyun 1942-ci ildə anadan olub) fransız dilçisidir.
Həsən Cəlal Gözəl
Köşə yazarlığı fəaliyyəti
Bu layihələr və araşdırmalarla yanaşı Türk Dünyası ilə bağlı müxtəlif kitabların və sənədli filmlərin üzə çıxmasında birbaşa rolu olmuşdur
Voreal
Bələdiyyə Paris şəhərinin təxminən 31 km şimal-qərbdə, Serji belediyyənin 3 km qərbdə yerləşir.
Həsən Cəlal Gözəl
Ölümü
Dənizlidə bir oteldə halı pisləşən Həsən Cəlal paytaxt Ankarada yerləşən Güvən xəstəxanasına müalicə üçün yerləşdirilir. 19 mart 2018-ci ildə ağciyər infeksiyasına görə inkişaf edən tənəffüs çatışmazlığı səbəbindən 73 yaşında dünyasını dəyişdi. 20 mart Türkiyə Böyük Millət Məclisində dövlət mərasimi təşkil edildi mərasimdən sonra Hacı Bayram məscidində cənazə namazı qılanaraq Gölbaşı Qəbiristanlığında dəfn edildi.
Voreal
Demoqrafiya
Əhalinin dinamikası (Cassini и INSEE ):
Lui-Jan Kalve
Bioqrafiya
Dilçi Pier Gironun tələbəsi ola-ola Nitsa Universitetində tələbə olarkən Kalve 1964-cü ildə Union Nationale des Étudiants de France -ın milli bürosuna seçildi. Orada məlumata məsul idi və aylıq nəşrin baş redaktoru vəzifəsini tutdu 21.27. Bundan sonra, Sorbonnada Andre Martine ilə birlikdə, bir tələbə kimi o, "Le système des sigles en français contemporain" ("Müasir Fransada Akronimlər Sistemi") adlı doktorluq dissertasiyasını müdafiə etdi və daha sonra "Langue, corps, société" ("Dil, Bədən, Cəmiyyət") adlı fərqli bir doktorluq dissertasiyasını müdafiə etdi. Kalve əvvəlcə Paris Dekart Universitetində, sonradan isə Eks-Marsel Universitetində 2012-ci ilə qədər bu vəzifədə işləyib.
Bir neçə il, Payot nəşriyyatında Dillər və Cəmiyyətlər kolleksiyasının direktoru olan o, Silvən Oru, Andre Martine, Andre Şervel, Kristian Küksak, Tüllio Dö Moro, Ivan Fonagi, Pier Giro, Nensi Hyuston, Morris Svadeş, Jan-Didye Ürbən, Marina Yaqello kimi müəlliflərin əsərlərini çap etdirdi. Akademik fəaliyyətinə əlavə olaraq, Kalve həm də jurnalistdir və həftəlik Politique hebdo nəşrinə töhfə verir və bu nəşrdə mədəni hadisələrə, xüsusən də musiqiyə sosioloji və siyasi yanaşmadan baxır, əlavə olaraq etnik və dil azlıqları haqqında yazır.
Nəşrlər
O, 2012-ci ildə Ümumdünya Sosiodilçilər Mükafatına, 2016-cı ildə Beynəlxalq Coğrafiya Forumunun Ptolemey mükafatına tətlif olundu və 2017-ci ildə öz La Méditerranée, mer de nos langues ("Aralıq dənizi, dillərimizin dənizi") kitabı üçün Corc Dümezil mükafatına Fransız Akademiya tərəfindən mükafatlındırılıb.
Kabbala
thumb|250px|right Kabbala (İbricə: קַבָּלָה "alma", Standart İbricə Qabbala, Tiberian İbricə Qabbālāh; müxtəlif şəkillərdə yazılır; məsələn: Cabala, Cabalah, Cabbala, Cabbalah, Kabala, Kabalah, Kabbala, Qabala, Qabalah, Qabbalah, Kaballah) alma, qəbul etmə mənasını verən kabbala yəhudi mistikasıdır.
Lev Landau
Həyatı
Landau 1908-ci ilin 22 Yanvar tarixində Bakıda yəhudi ailəsində anadan olmuşdur (atası David Lvoviç Landau, anası Lyubov Venyaminovna Qarkavi). Hələ çox erkən yaşlarında riyaziyyatda nümayiş etdirdiyi qeyr-adi istedad sonralar onun barəsində nə vaxtsa riyaziyyatı bilməməsini xatırlamadığını deməsi kimi xatırlanmışdır. Landau 13 yaşında gimnaziyanı bitirmiş, universitetə yaşı çatmadığından, Baki İqtisadiyyat Texnukumuna qəbul olunmuşdur. 1922-ci ildə cəmi 14 yaşında ikən Bakı Dövlət Universitetinə qəbul olunmuşdur. Burada o eyni zamanda iki fakültədə, Fizika-riyaziyyat və Kimya ixtisasları üzrə təhsil almışdır. 1924-cü ildə Leninqrad Universitetinin fizika fakültəsinə göndərilmiş və buranı 1927-ci ildə bitirmişdir. Daha sonra Leninqrad Fizika-Texniki İnstitutunda aspirant təhsilini davam etdirmiş və cəmi 21 yaşında doktor dərəcəsini almışdır. 1929-cu ildə Landau ilk dəfə Avropaya getmək imkanı əldə edir. Götingen və Leypsiqdə qısamüddətli dayandıqdan sonra Landau Kopenhagenə yollanır və burada Nils Borun Nəzəri Fizika İnstitunda çalışır. Landau öznünü həmişə Borun tələbəsi hesab etmiş və onun fizikiya olan münasibətində Borun misilsiz rolunun olduğunu qeyd etmişdir. Kopenhagendən sonra o Kembridc və Zürixə yollanmış və yenidən SSRİ-yə qayıtmışdır. 1932–37-ci illər aralığında Landau Xarkov Mexanika və Maşınqayırma İnstutunun nəzəri fizika kafedrasına rəhbərlik etmişdir. 1936–1937-ci illərdə Lev Landau "Fazaların ikinci növ dəyişmələri" nəzəriyyəsini və "Yüksəkkeçiricilərin aralıq vəziyyəti" nəzəriyyəsini yaradır, bu problemlərə həsr olunmuş elmi məqalələrlə çıxışlar edir. Həmin dövrdə L.Landau artıq dünyada məşhur nəzəriyyəçi fizik kimi tanınırdı və 1937-ci ilin fevralında o, Moskva Fiziki Problemlər İnstitutuna dəvət olunur və həmin institutda nəzəriyyə şöbəsinə rəhbərlik edir.
Kabbala
Mənası
Kabbala – Tanrının mahiyyətini dərk etməyə və dünyadakı məxluqların, o cümlədən insanın var olmasının səbəbini anlamağa çalışan yəhudiliyə məxsus mistik ənənə, təlimdir; ibranicə "qəbul etmə, təhvil vermə" deməkdir. Bu təlim İlahi mahiyyətin dərinliklərinə nüfuz etməyə çalışmışdır. Kabbala Tanrının və mələklərin adlarına böyük əhəmiyyət vermiş, varlığın və ilahi hökmlərin sirlərini açmağa çalışmışdır. Ona görə də bu təlim Tövratın söz və hərflərinə gizli məna daşıyan bir növ mistik kod və şifrə kimi yanaşmışdır. Fövqəltəbii qüvvələrdən istifadə edilməsi və nümayiş olunması məqsədini güdən fəlsəfi düşüncələr, meditasiya örnəkləri və mistik təcrübələr burada geniş yer almışdır. Kabbala müqəddəs adlar, ilahi rəqəmlər və coşqun duaların köməyi ilə Tanrını anlamaq üsullarını təklif etmişdir.
Lev Landau
Landau məktəbi
Elmi nailiyyətlərindən savayı Landau eyni zamanda mərkəzi Xarkov (indiki Xarkiv, Ukrayna) şəhəri olmaqla keçmiş Sovetlər Birliyində nəzəri fizika elminin aparıcı Landau məktəbinin əsasını qoymuşdur. Onun yaratdığı bu məkəb Sovet elminə Lev Pitayevski, Aleksey Abrikosov, Arkadi Levanyuk, Yevgeni Lifşitz, Lev Gorkov, İsak Xalatnikov və Boris Yoffe kimi fiziklər bəxş etmişdir. Fizika Problemləri Institutunun nəzəriyyə bölməsinə rəhbərlik etdiyi müddətdə avtomobil qəzası nəticəsində ciddi xəsarət almış və sağlamlığını bir daha tam bərpa edə bilməmişdir.
Kabbala
Mənası
Talmuda görə, Tövrat (Tora) mətnini "Pardes" adlanan xüsusi dörd yolla başa düşmək olar:
Lev Landau
Landau məktəbi
Landau Nəzəri minimum adlı geniş əhatəli imtahan işləmiş və tələbələri yalnız bu imtahandan keçdikdən sonra banisi olduğu Landau məkətəbinə qəbul olunurdular. İmtahan nəzəri fizkikanın bütün aspektəlırin əhatə edir və yalnız 43 nəfər bu imtahanı keçə bilmişdir. Məhz bu yolla onun tələbələri tanınmış və hərtərəfli fiziklər kimi tanına bilmişdilər.
Kabbala
Mənası
İudaizmdə Kabbala dördüncü, ən dərin yol olan – sod yolu hesab edilir. Onu yalnız ilk üç yolu keçənlər tədqiq edə bilərlər. Bunun üçün müəyyən şərtlər lazımdır:
Lev Landau
Landau məktəbi
Elə Xarkovda işlədiyi dövrdə dostu və keçmiş tələbəsi Y.M. Lifçitzlə birgə on cildlik məşhur Nəzəri Fizika Kursu kitabını yazmışdır.
Böyük Repressiyalar dövrü
1937-ci ildə bütün ölkəni bürümüş repressiyalar dahi alimdən də yan ötməmişdir. Əvvəlcə Xarkovdan Moskvaya gələn alim 1938-ci ilin 17 aprel tarixində təhlükəzilik xidməti tərəfindən saxlanılmış və 1939-cu il aprel ayının 19-una qədər həbsdə saxlanılmışdır.Landaunun həbsini eşidən Nils Bor dəhşətə gəlir və o, Landaunun fizika üçün, dünya elmi üçün nə dərəcədə əhəmiyyətli olduğu barədə İosif Stalinə məktub göndərərək onun azad edilməsini xahiş edir. Onun və həmkarı Pyort Ksapitsanın Stalinə yazdığı məktublar müqabilində Lev Landau 1939-cu ilin 29 aprelində azadlığa buraxılır.
OLM, Inc.
, əvvəlki adı ilə Oriental Light and Magic — mərkəzi Tokionun Setaqaya rayonunda yerləşən Yaponiya anime studiyası. 1995-ci ilin iyununda təsis edilmişdir.
Lev Landau
Ölümü
1962-ci ilin 7 yanvarında Landau ciddi avtomobil qəzasına uğrayır. O, Moskva şəhərinin Timiryazev rayonunun 50 nömrəli xəstəxanasına aparılmışdır. Bu qəzadan ciddi xəsarət alan alim üç ay komada yatır. 1962-ci ilin sentyabr ayında SSRİ Elmlər Akademiyasının xəstəxanasına köçürülmüşdür. Həmin ilin noyabrında Landau ona Nobel mükafatı verilməsi barədə teleqram alır. Nobel Komitəsinin tarixində ilk dəfə olaraq xüsusi hal kimi məşhur fizik Lev Landaunun Stokholma gedə bilməməsi nəzərə alınır və İsveçin Moskvada olan səfiri Nobel mükafatını xəstəxanada ona təqdim edir. O, bir daha tamamilə sağala bilməmiş və əvvəlki fəaliyyətinə qayıda bilmir. 1968-ci ilin 1 aprel tarixində Moskva şəhərində dahi fizik dünyadan köçür.
Vayxırlı Məmmədcəfər
Vayxırlı Məmmədcəfər — aşıq.
Lev Landau
Landau siyahısı
Bu siyahıda Landau fiziklərin loqarifmik şkala üzrə 0-dan 5-ə qədər siyahisını hazırlamışdır. O ən yüksək xalı yəni 0 İsaak Nyuton və Albert Eynşteynə vemişdir (0), kvant fizikasının "ataları" Nils Bor, Verner Heyzenberq, Pol Dirak və Ervin Şredinger, eləcə də Satyendra Naz Bouz və Yugen Vigner birincilərdən bir səviyyə aşağıda qərarlaşıb. O özünün əvvələcə 2.5 bala layiq görmüş, sonradan 2-yə qədər yüksəltmişdir. David Mermin dördüncü səvviyədə verilmişdir ki, bu da alim üçün olduqca hörmətli yer sayılırdı. Mermin sonralar Mənim Landau ilə həyatım: 4.5-dən 2-yə qalxan hörmətim kitabını yazacaqdır. Özünün tərtib etdiyi bu siyahıdan asılı olmayaraq, Landau Albert Eynşteyn, Pol Dirak, Volfqanq Pauli, Enriko Fermi və Riçard Feynman kimi fiziklərlə bir cərgədə durur.
Vayxırlı Məmmədcəfər
Həyatı
Şahbuz rayonunun Tirkeş kəndində anadan olub.
Vayxırlı Məmmədcəfər XIX əsrin ikinci yarısı-XX əsrin 30-cu illərində yaşayıb.
Kabbala
Kabbala təlimi
Kabbala təliminə görə, ruh bu "dərsi" öyrənmədən və yaradılış vəzifəsini yerinə yetirmədən maddi dünyanı tərk edə bilməyəcəkdir. Yalnız Kabbalanı öyrəndikdən sonra ruh məqsədinə çatıb, maddi dünyanın burulğanından azad olacaq və "Qmar Tikun" (ibranicə "Son İslah") adlanan səviyyəyə çatacaqdır. Ruhun bu halına çatmaq Kabbalanın əsas hədəfidir.
Tərkibi
Kabbalanın tarixi çox qədimdir. Hələ Babilistan sürgünü zamanı bəzi yəhudi mütəfəkkirləri mələk və şeytanlardan bəhs edən təlimlərə maraq göstərmiş, axirət, ölümdən sonra dirilmə, Tanrının taxtı, qiyamət, insanın ikili mahiyyəti, mifik coğrafiya, göylərin təsviri kimi mövzuları tədqiq etmişlər. Kabbala çoxəsrlik inkişaf dövrünü keçmiş və orta əsrlərdə son şəklini alaraq formalaşmışdır. Yəhudi mistik təlimi olan Kabbalanın əsasını "Sefer Yetsir", "Sefer qa-Bagir" və "Zoqar" kitabları təşkil edir.
"Sefer Yetsir" (ibranicə "Yaradılış Kitabı") Kabbalanın ən qədim kitabıdır. Bu haqda ilk məlumat eramızın 120-ci ilinə təsadüf edir. Kabbalistlərə görə onun müəllifi İbrahim peyğəmbərdir (ə). Tarixçilər bununla razı deyillər. Onlar düşünürlər ki, bu əsər eramızın II əsrində ravvin Akkiva tərəfindən yazılmışdır.
Əsərdə on mistik rəqəmin (sfirot) və yəhudi əlifbasının iyirmi iki hərfi vasitəsilə dünya, zaman və insanın yaradılışı izah olunur. Kitabda hərflər üç qrupa bölünmüşdür: üç ana hərf, yeddi ikili hərf və on iki sadə hərf. Əsərin müəllifinə görə, üç ana hərfin köməyilə dünyada hava, su, atəş, ilin üç fəsli, insan bədəninin üç üzvü – baş, qarın və sinə yaradılmışdır. Bəziləri hesab edir ki, "Sefer Yetsir" əl-kimya elmi üzrə ən qədim dərslikdir və buradakı hərflər, saylar, əslində, kimyəvi birləşmələr və reaksiyalar barədə kodlaşdırılmış məlumatlardır; zaman keçdikcə onların mənaları unudulmuşdur. "Sefer Yetsir" kitabında bürclər ilk dəfə bizə məlum olan adlarla göstərilmişdir.
Kitabda Tanrının müxtəlif adlarından bəhs olunmuş, Talmudda verilən və on iki hərfdən ibarət olan Yaradıcının adı şərh edilmişdir. Tanrının bu adı erkən Talmud qaynaqlarında da qeyd edilmişdir. "Zoqar" (ibranicə "şəfəq", "işıq" deməkdir) Kabbalanın ən məşhur kitabı sayılır. Kabbalistlərə görə, eramızın II–III əsrində ravvin Şimon bar Yoxayem tərəfindən yazılmış və XIII əsrdə Moşe de-Leon tərəfindən nəşr edilmişdir. Məşhur yəhudi dinşünas Gerşom Şolemin fikrincə, Moşe de Leon özü bu kitabı qələmə almış və Şimon bar Yoxayanın əsəri kimi göstərmişdir.
Rəvayətə görə, ravvin Şimon bar Yoxay oğlu ilə birgə mağarada Kabbalanın sirlərini öyrənmiş, sonra isə öyrəndiklərini tələbələrinə tədris edərək, nəticədə "Zoqar" adlı kitabı yazmışdır. Kabbala ilə məşğul olanlar bu əsəri kabbalist təfəkkürünün əsası hesab edir və ona güclü mənəvi qüvvə kimi yanaşırlar. Onların əksəriyyəti tövsiyə edirlər ki, bu kitab hər evdə olmalıdır. Kabbalistlərə görə, əgər bir adam səslə "Zoqar"ı oxusa və oxuduğundan heç nə anlamasa belə, bu kitabdan şüuraltı səviyyədə fayda götürəcəkdir. XVI əsrdə "Zoqar" elə nüfuza malik idi ki, onu hər alim əldə etmək istəyirdi. Orta əsrlərdə kitabın oxucuları, əsasən, yəhudi mistisizmi ilə maraqlanan xristianlar idi. Onlar bu təlimi dinlərinə uyğunlaşdırmağa çalışmışlar.
"Zoqar" kitabı Toranın təfsiri mahiyyətində yazılmışdır, lakin digər təfsirlərdən fərqli olaraq, burada mistik ilhamlar və İsrail xalqının məşhur müəllimləri barədə rəvayətlər çoxluq təşkil edir. Kitabın ən maraqlı məqam ravvin Şimon və onun həmkarları arasında baş verən mübahisədir.
Kabbala xristian ilahiyyatçıları tərəfindən tənqid olunmuşdur. Onların fikrincə, Kabbala – magiya, okkultizm, astrologiyadan ibarət və reinkarnasiya kimi batil inanclardan bəhs edən antimonoteist təlimdir. Bəzi yəhudi alimləri və ravvinləri bu fikirlə razılaşmışlar. Məsələn, XX əsrin əvvəlində yəmənli ravvin İxiye Kapax Kabbalaya qarşı çıxaraq iddia etmişdir ki, bu mistik təlim tamamilə İudaizmə ziddir və onunla məşğul olanlar günah işlədirlər.
Kabbala bu və ya digər şəkildə bir çox Qərb filosof və alimlərinə təsir göstərmişdir. Mədəniyyət və elm adamlarının bu mistik təlimə olan meyli onu göstərir ki, Kabbala hələ də maraq dairəsindədir.
Kabbalanın bir mənası da adət, ya da qulaqdan ağıza deməkdir. Kabbalaçıların yazdıqları kitablar bizə insanın şəxsi araşdırmalarına əsaslanaraq öz-özünü öyrənmə texnalogiyasını çatdırır.
Qaraqanlı (Miyanə)
Qaraqanlı — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 94 nəfər yaşayır (23 ailə).
Bokovski rayonu (Rostov vilayəti)
Bokovski rayonu — Rusiyanın Rostov vilayəti ərazisində yerləşən inzibati rayon.
NGC 1869
NGC 1869, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. OCL+EN tipli. tərəfindən ildə 22.86 sm (9 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Bokovski rayonu (Rostov vilayəti)
Rayon mərkəzi Bokovski stanisasıdır.
Coğrafiyası
Bokovski rayonunun sahəsi 1927 km² ərazini əhatə edir və Rostov vilayətinin şimalında yerləşir. Şərqdə Volqodonsk vilayəti, cənub-şərqdə Sovetski rayonu, cənubda Kaşarski rayonu, qərbdə Verxnedonski rayonu, şimalda Şoloxov rayonu ilə sərhədlənir. Rayon ərazisindən Çir çayı axır. Rayonun ərazisi bitki və heyvanlar aləmi ilə zəngindir.
İnzibati mərkəzi olan Bokovski stanisası Rostov-na-Donu şəhərindən 340 km məsafədə yerləşir. Ona ən yaxın rayon mərkəzi Kaşardır. Kaşara olan məsafə 70 km təşkil edir. Yayon mərkəzindən Volqoqrada olan məsafə 280 km, Krasnodara olan məsafə 604 km, Moskvaya olan məsafə 999 km təşkil edir.
Tarixi
Bokovski rayonu 28 dekabr 1934-ci ildə Azov-Qaradəniz vilayətinin Veşenski rayonunun bölünməski nəticətində təşkil edilmişdir. Bu zaman yeni Bazkovski rayonu, Bokovski və Veşenski rayonları təşkil edilmişdir. Bokovski rayonu 1963-cü ildə ləğv edilmişdir. 1970-ci ildə isə yenidən bərpa edilmişdir