cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ələddin Mahmudov
Həyatı
1966-cı ildən isə Ə.Mahmudov respublikamızda ilk dəfə olaraq ballistikada yaranan məsələlərin (riyaziyyat elmində V. Nikliborts kimi tanınan məsələ) tədqiqi ilə maraqlanmağa başlamışdır. Ə.Mahmudovun məxsusi qiymətlərə aid qeyri-xətti məsələlər nəzəriyyəsi üzrə aldığı əsas nəticələr onun 1984-cü ildə dərc olunmuş "Qeyri-xətti spektral analizin əsasları" adlı monoqrafiyasına daxil edilmişdir. Amerika Birləşmiş Ştatlarının Elmi İnformasiya İnstitutu, İllinoys Universitetinin kitabxanası, ABŞ referativ jurnalının redaksiyası və müxtəlif ölkələrdən olan alimlər bu monoqrafiyaya xüsusi maraq göstərmiş və müəllifdən elmi işin onlara göndərilməsini xahiş etmişlər.
1979-cu ildə Ə.Mahmudov Polşanın Sileziya Riyaziyyat İnstitutunun dəvəti ilə orada qonaq olmuş, müəllim və tələbələr qarşısında mühazirələrlə çıxış edərək öz tədqiqat işləri, axtarışları haqqında geniş məlumat vermiş, həmkarları ilə fikir mübadiləsi aparmışdır.
Professor Ələddin Mahmudov bütün ömrü boyu çalışdığı Bakı Dövlət Universitetinin elmi və ictimai həyatında xüsusi iz qoymuş şəxsiyyətlərdən biridir.
O, ayrı-ayrı illərdə mexanika-riyaziyyat fakütəsinin dekanı (1965 – 1969-cu illər), dekan müavini (1963 – 1965-ci illər), universitetin hazırlıq fakültəsinin dekanı (1970–1972-ci və 1994–96-cı illərdə) vəzifələrində çalışmışdır.
Ə.Mahmudov həmçinin BDU-nun ictimai və pedaqoji həyatında xüsusi fəallığı ilə seçilmişdir. O 1979–88-ci illərdə tədrisə nəzarət məqsədilə yaradılmış universitetdaxili təşkilati-metodik komissiyanın sədri olmuş, ayrı-ayrı vaxtlarda universitetin Elmi Şurasının, 1966 −1975-ci illərdə isə fizika-riyaziyyat elmləri namizədi və doktoru elmi dərəcələrinin verilməsi məqsədilə yaradılmış Elmi Şuranın üzvü olmuşdur.
Gənc kadrların yetişdirilməsində də alimin xüsusi xidmətləri olmuşdur. Professor Ə.Mahmudovun rəhbərliyi altında 8 gənc tədqiqatçı müdafiə edərək elmlər namizədi dərəcəsi almışlar. Azərbaycanlılarla yanaşı, rus, özbək, vyetnamlı tələbələri onun elmi rəhbərliyi altında müdafiə edərək alimlik dərəcəsi almışlar.
Professor Ə.Mahmudov həm də Gürcüstan azərbaycanlıları icmasının tanınmış simalarından biri olmuşdur. O, bu icmanın tədbirlərində yaxından iştirak etmiş, bəzi ictimai problemlərin müzakirəsinə və həllinə öz töhfəsini vermişdir.<references group="http://mechmath.bsu.edu.az/az/content/lddin_pirqasm_olu_mahmudov" responsive="" /> <references group="http://www.imm.az/exp/institut-haqqinda/" />
Mənbə
<references group="http://mechmath.bsu.edu.az/az/content/lddin_pirqasm_olu_mahmudov" responsive="" />
Türkmən Səhra
thumb|{{legend|red|Türkmən Səhra}} {{legend|green|İran}} Türkmən Səhra-İranın şimal-şərqindəki Xəzər dənizinin yaxınlığında Türkmənistanla sərhəddə olan bir bölgədir. Əhalisinin böyük çoxluğu etnik türkmənlərdir.
NGC 190A
NGC 190A, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balıqlar bürcü istiqamətində yerləşir. E0 tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Əhməd Salahov
Salahov Əhməd Məmməd oğlu — Azərbaycan teatr və kino aktyoru, Azərbaycanın əməkdar artisti (2002).
Həyatı
Əhməd Salahov 22 fevral 1964-cü ildə Bakıda anadan olub. 172 saylı məktəbdə orta təhsil alıb. 1988-ci ildə İncəsənət İnstitutunun dram və kino aktyorluğu fakültəsi bitirib. Gənc Tamaşaçılar Teatrında (1988-1991) çalışıb. “Ölüm Cəzası” (Lenfilm, 1986), “Kişilər Ağlamır” (2003, serial, Mosfilm)” filmlərində çəkilib. 13-cü Ümumittifaq kinofestivalının laureatı (1986), əməkdar artist (2002) Əhməd Salahov 1992-ci ildən Bakı Bələdiyyə Teatrında çalışır.
IV Murad
IV Murad ( Murād-i rābi‘; ) — 17-ci Osmanlı padşahı və 96-cı İslam xəlifəsi. İrəvan və Bağdad fatehidir. IV Murad 27 iyul 1612-ci il tarixində İstanbulda Sultan I Əhmədin və əsl adı Anastasiya olan yunan əsilli Kösəm Sultanın oğlu olaraq dünyaya gəldi. Böyük qardaşı Gənc Osmanın Yeddiqüllə zindanlarında bir qrup yeniçəri tərəfindən öldürülməsi və daha sonra zorla taxta oturulan əmisi I Mustafanın müxtəlif intriqalarla yenidən devrilməsi nəticəsində 11 yaşında taxt-tac sahibi oldu. right|thumb|200px|IV Murada aid miniatür.
Şahzadəlik illəri
27 iyul 1612 tarixində İstanbulda dünyaya gəlmişdir. İndiki Bəylərbəyi sarayının ərazisində yerləşən və vaxtilə II Səlimin qızı Gövhərxan Sultan üçün inşa etdirdiyi sarayda dünyaya gəlmişdir. I Əhməd və Mahpeykər Kösəm Sultanın oğludur. Şahzadəlik illəri haqqında mənbələrdə çox məlumat yoxdur. II Osman hadisələrindən sonra sədrəzəm Davud Paşanın tərtibiylə digər qardaşları ilə birlikdə Üsküdara aparılarkən sui-qəsdə məruz qalmış və saray ağalarının müdaxiləsiylə sui-qəsddən xilas olmuşdur.
left|thumb|200px|IV Muradın 10 sentyabr 1623-cü il tarixli cülus mərasimi.
Səltənət illəri
Əmisi Sultan Mustafanın əqli zəifliyi səbəbilə dövlət idarəsində yaranan qarışıqlığı həll etmək üçün sədrəzəm Kəmankeş Əli Paşa və şeyxülislam Yəhya Əfəndinin tərtib etdiyi saray çevrilişindən sonra yaşının az olmasına baxmayaraq anası Kösəm Sultanın da təsiri ilə taxta çıxarıldı (10 sentyabr 1623). Ertəsi gün Əyyub Sultan məscidində Mahmud Hüdayi həzrətlərinin əlindən qılınc qurşandı və 5 gün sonra sünnət edildi. Səltənətinin ilk illərində idarə daha çox anasının təsiri altında olan dövlət adamlarının əlində cəmləndi. 1632-ci ilə qədər dövrün siyasi məsələlərinə qarışmadı. Dövlət idarəsini sədrəzəm Rəcəb Paşanı edam etdiyi 1632-ci ilin may ayından etibarən ələ aldı.
Səltənətinin ilk illərində sədrəzəm Kəmankeş Əli Paşa dövlət işlərində söz sahibi idi. Dövrün tarixi qaynaqları bu əsnada dövlətin olduqca çətin bir vəziyyətdə olduğunu qeyd edir. Xüsusilə də İstanbuldakı başsızlıq regionlardakı idarəçilərin özbaşına hərəkətlərinə səbəb olurdu. Qətlə yetirilən Sultan Osmanın qanını yerdə qoymamaq üçün Ərzurumda ayaqlanan və ələ keçirdiyi qalalardakı yeniçəriləri edam etdirən Abxaz Mehmed Paşa və Bağdaddakı Bəkir Subaşının fəaliyyətləri ciddi problemə çevrilmişdi. Bağdad qalası gedən siyasi hadisələr nəticəsində Səfəvilərin əlinə keçmişdi (1624). Hafiz Paşanın 1626 tarixli Bağdad səfərində isə uğur əldə edilmədi. Digər yandan Abxaz Mehmed Paşa nəhayət ələ keçirilmiş, ancaq IV Murad tərəfindən bağışlanaraq Bosniya bəylərbəyi təyin olunmuşdu.
10 iyun 1629 tarixində Həmədan və Bağdad səfərinə çıxan Hüsrəv Paşa Kərbəla, Nəcəf və Hillə şəhərlərini zəbt etdi. Şəhrizur qalasını təmir etdirib, bölgədəki tayfaları özünə tabe etdi. 5 may 1630 tarixində Səfəvi qüvvələri girdiyi döyüşdə qalib olan Hüsrəv Paşa ardından Bağdad irəlilədi. 6 oktyabr 1630 tarixində başlayan Bağdad mühasirəsi yenə uğursuz oldu. Bu məğlubiyyət Hüsrəv Paşanın vəzifədən alınmasına və yerinə ikinci dəfə Hafiz Paşanın gətirilməsinə səbəb olmuşdu.
IV Murad səltənətinin bu dövründə Avropa 30 illik müharibənin səbəb olduğu böhranın içində idi və dini məzhəb problemləri Osmanlı torpaqlarında da özünü büruzə vermişdi. Katolik dövlət elçiləri ilə kalvinist dövlət elçiləri arasındakı mübarizəyə səhnə olan İstanbulda isə Osmanlı hökuməti kalvinstləri qoruyurdu. Belə ki, Yezuit ordeninə mənsub bütün əhali Saqqız adasına sürgün edildi. Ərdəldə isə Betlen Qabor İngiltərə, Venesiya və Hollandiya kimi dövlətlərin dəstəyini alaraq Habsburqlara qarşı protestant hakimləri dəstəkləyirdi. Əvvəlki dövrlərdə olduğu kimi IV Murad səltənətində də Zitvatorok sülhü yeniləndi. 13 sentyabr 1627 tarixində bağlanan 25 illik sülhlə Avstriya-Osmanlı münasibətləri tənzimləndi.
Sultan Muradın idarəni ələ almasına səbəb isə Hüsrəv Paşanın edamı və ardından yeni sədrəzəm Hafiz Paşa əleyhinə Rəcəb Paşanın təhriki ilə ayaqlanan yeniçəri üsyanı oldu. Üsyançılar 7 fevral 1632 tarixində Atmeydanında (indiki Sultanəhməd meydanı) toplanıb ard-arda 3 gün saraya gedərək, Hüsrəv Paşanın vəzifədən alınmasına səbəb olan sədrəzəm Hafiz Paşa, şeyxülislam Yəhya Əfəndi, yeniçəri ağası Həsən xəlifə və müsahib Musa Çələbinin də daxil olduğu 17 nəfərin edamını tələb etdi. Sultan Murad əvvəlcə soyuqqanlılıqla bu tələbləri qəbul etmədi ancaq Rəcəb Paşanın təzyiqi və üsyançıların padşahı taxtı ilə hədələməsi nəticəsində üsyançıların tələb etdiyi bu şəxslərdən yalnız Hafiz Paşa təslim edildi. Üsyançılar sevimli paşası və bacısı Ayşə Sultanın əri olan Hafiz Paşanı sultanın gözləri önündəcə qətlə yetirdilər. Rəvayətə görə, bundan kədərlənən Sultan Murad o gün Hafiz Paşanın intiqamı üçün söz vermiş, ağlayaraq öz otağına çəkilmişdir (10 fevral).
Bu əsnada İstanbul limanındakı bir gəmidən başlayaraq paytaxta yayılan şiddətli yanğın şəhərin beşdə birini külə çevirmişdi (2 sentyabr 1633). Katib Çələbi yanğının səbəb olduğu itkilərin böyük olduğunu qeyd edir. Bu yanğın bir çox şayələrə yol açdı. Xüsusilə də, qəhvəxanalarda gedən söz-söhbətlərin qarşısını almaq üçün, qəhvə və tütünü haram sayan Qazızadə Mehmed Əfəndinin də təhriki ilə bütün qəhvəxanalar dağıdıldı.
1633-cü ilin dekabrında baş tutan Bursa səyahəti əsnasında İznik qazısını yolların təmirsiz olması səbəbilə edam etdirən Sultan Murad bu hadisədən sonra üləma zümrəsinin nifrətini qazandı. Elm adamlarının verilən bir ziyafətdə bir araya gəlməsi xəbərindən çəkinən Validə Kösəm Sultan bunun saray çevrilişi üçün planlaşdırıldığını başa düşdü və dərhal Bursadakı oğluna məktub yazaraq onu paytaxta çağırdı. 6 yanvar günü xəbəri alan Sultan Murad dərhal yola düşdü və İstanbula gələrək şeyxülislamı vəzifədən alaraq Kipr adasına sürgün etdi.
Ancaq hirsini soyuda bilməyən Sultan Murad şeyxülislamı aparan gəmini geri çağırdaraq onu edam etdirmişdir (7 yanvar 1634). Osmanlı tarixində ilk dəfə şeyxülislam edam edən Sultan Murad bununla əhalinin və üləma zümrəsinin ona olan nifrətini artırdı.
Sultan Murad dövründə Krım xanlığı, kazaklar və Rus çarlığı ilə bağlı bəzi məsələlər baş versə də, bu problemlər sülhlə həll olundu. Özi sancaqbəyi Murtuz Paşanın polyaklarla bağladığı sülhə görə (9 sentyabr 1630), Lehistan krallığı Krım xanlığına vergi ödəməyi və kazakların işğal etdiyi əraziləri geri qaytarmağı qəbul etdi. Ancaq bir müddət sonra münasibətlər yenidən korlandı və Sultan Murad Lehistana qarşı yardım istəyən rus çarı Mixail Romanova müsbət cavab verdi. Lehistan torpaqlarına girən Abxaz Mehmed Paşa Kamaniçe qalası önlərinə gəldi (22 oktyabr 1633). İki tərəf arasında sülh müzakirələri nəticə vermədiyinə görə, Özi sancaqbəyi Murtuz Paşa sərdar təyin edildi, Abxaz Mehmed Paşa isə sultanın yanına — Ədirnəyə gəldi (15 aprel 1634). Rusların Lehistana tərtiblədiyi hücumların ardından yenidən sülh müzakirələri başladı. Ancaq Sultan Muradın şərq səfərinə hazırlaşması səbəbilə bu dəfə sülh müzakirələrinə müsbət cavab verildi və sultan Ədirnədən ayrıldı (27 iyul 1634). İstanbula gəldikdən sonra hazırlıq gördüyü şərq səfərinə çıxmazdan öncə paytaxtda alkaqol qadağasını tədbiq etdi (5 avqust 1634).
Dövlət idarəsini tamamilə əlinə alan Sultan Murad ilk səfəri olan İrəvan səfərinə çıxdı. 1632-ci ildə Şah Səfinin Gürcüstanı işğal edib Van qalasını mühasirəyə almasının ardından Murtuz Paşa Van qalasının mühafizəsi ilə vəzifələndirildi və sədrəzəm Mehmed Paşa idarəsindəki Osmanlı ordusu Üsküdara irəlilədi (15 oktyabr 1633). Həmin gün Van qalası mühasirədən azad oldu və sərdar yola davam edərək Hələbə, oradan isə ayaqlanan yeniçəriləri yatırtmaq üçün Diyarbəkirə gəldi. Bu əsnada paytaxta vəziyyət dəyişmişdi. Sultan Murad yaxın adamı olan Abxaz Mehmed Paşanı və şair Nəfini edam etdirmişdi.
Sultan Muradın ilk səfəri ələ keçirdiyi qalanın adıyla İrəvan səfəri adlanır. Şeyxülislam Yəhya Əfəndi ilə birlikdə 28 mart 1635 tarixində Üsküdardan yola çıxan Sultan Murad yol boyunca vəzifələrini yerinə yetirməyən bəzi qazıları, vəzirləri və tütün istifadə edənləri edam etdirmişdir. Bayburt yaxınlığında sədrəzəm Mehmed Paşa ilə görüşən Sultan Murad ordunun rəhbərliyini ələ alıb Səfəvi sərhəddi hesab edilən Qars qalasına doğru irəlilədi (17 iyul 1635). Qaynaqların verdiyi məlumata görə bu əsnada Osmanlı ordusu 200 min əsgər və 125 döyüş topu ilə Səfəvi torpaqlarına daxil olurdu. 26 iyulda İrəvan qalası önlərinə gələn Sultan Murad öz çadırını qalaya yaxın bir yüksəklikdə qurdurdu və bu təpəlik sonralar Hünkar yüksəkliyi adlandı. 11 günlük müdafiənin ardından İrəvan qalası təslim oldu (8 avqust). Padşah qalanın hakimi Əmirgünə oğlu Təhmasibqulu xanı möhtəşəm bir mərasimlə qəbul etdi və şahın müdafiə üçün göndərdiyi Mir Fəttah idarəsindəki Mazandaranlı tüfəngçiləri azad edərək qalanın bərpa edilməsini əmr etdi. Anası ilə birlikdə təslim olan Təhmasibqulu xan Hələb bəylərbəyi təyin edildi. Sünniliyi qəbul edib Yusif Paşa adını alsa da, ömrünün sonuna qədər Əmirgünəoğlu olaraq tanınmışdır. İki ay burada qaldıqdan sonra gələn şikayətlər səbəbilə paytaxta çağırılmış, burada ona vəzirlik rütbəsilə birlikdə İstanbul boğazı sahilində böyük bir bağça (Firidun Paşa bağçası, indiki Əmirgan) və bir saray təsis edildi.
Sultan Murad Kənan Paşa idarəsindəki qüvvələri Ahıska qalasının işğaldan azad olunması üçün göndərdikdən sonra Təbrizə irəlilədi. Ancaq Xoy yaxınlığında xəstələndi və kəcavəyə alındı. Bu əsnada paytaxtdan gələn xəbərlərlə anasının saray çevrilişi hazırlığında olduğunu öyrəndi və paytaxtdakı qardaşları Şahzadə Süleyman və Şahzadə Bəyazidin edam edilməsini əmr etdi (27 avqust). İrəvanın fəthi xəbərinin İstanbula gəlməsi və 4 gecə davam edən şənliklərin ilk günü təxminən 25 yaşlarındakı şahzadələr edam edildi. Sultan Murad 11 sentyabrda Təbrizə çatdı ancaq şəhər boşaldılmışdı. Təbrizi tamamilə darmadağın edən Sultan Murad şeyxülislamın müdaxiləsi ilə Cahanşah və Sultan Həsən məscidlərinə toxunmadı. Qışın gəlişi və xəstəliyinin ağırlaşması səbəbilə geri döndü. İzmitdə onu Axısqa ilə yanaşı bir neçə qalanı da ələ keçirən Kənan Paşa ilə Əmirgünəoğlu qarşıladı. Sultan Murad İzmitdən gəmiylə yola çıxdı (17 dekabr 1635 çərşənbə axşamı günü) və Üsküdara gəldi. Ardından cümə axşamı günü böyük bir mərasimlə İstanbula daxil oldu.
Buna baxmayaraq Osmanlı ordusunun çəkilməsinin ardından İrəvan qalası yenidən Səfəvilərin əlinə keçdi (1 aprel 1636). Şah Səfi İrəvanı geri aldıqdan sonra Kiçik Əhməd Paşanı məğlub etdi və ardından Maqsud xanı elçi olaraq İstanbula göndərdi. Ancaq Sultan Murad elçiyə cavabın Bağdadda veriləcəyini deyib yeni bir səfər hazırlığına başladı. Səfərə çıxmazdan əvvəl taxt üçün təhlükə hesab etdiyi qardaşı Şahzadə Qasımı edam etdirdi və 8 may 1638 tarixində şeyxülislam Yəhya Əfəndi və kaptan-ı dərya Mustafa Paşa ilə birlikdə yola çıxdı. Bu əsnada özünü Mehdi elan edən Şeyx Əhməd Sakaryada ələ keçirilərək öldürüldü. Urfa yaxınlığında vəfat edən sədrəzəm Bayram Paşanın yerinə sədarətə Təyyar Mehmed Paşa gətirildi. 6 noyabrda Mosula çatan Sultan Murad 15 noyabrda Əbu Hənifə türbəsi yaxınlığında çadırını qurdu. Qalanın alınmasından bir gün əvvəl Təyyar Mehmed Paşa hücumlar əsnasında şəhid düşdü. Yerinə kaptan-ı dərya Mustafa Paşa sədarətə gətirildi. Ertəsi gün (24 dekabr 1638 cümə günü) qala hakimi Bektaş xan qalanı təslim etdi.
Sultan Murad fəthin ardından qalanın, Əbu Hənifə və Əbdülqadir Gilaninin türbələrinin təmiriylə məşğul oldu. Əbu Hənifə türbəsini ziyarət etdi və sədrəzəmi burada qoyub 17 yanvar 1639 günü İstanbula doğru yola çıxdı. Mosula çatdanda vaxtilə İstanbulda qəbul etmədiyi Maqsud xanla birlikdə şaha məktub göndərdi. Ancaq xəstəliyinin artması və qışın sərt keçməsi səbəbilə Diyarbəkirdə 71 gün qaldı və 15 apreldə yola düşərək İzmitə gəldi. Yenə dəniz səyahəti ilə Sənan Paşa köşkünə gəldi (10 iyun 1639). Bu əsnada Qəsri-şirin sülhü bağlanmışdı (17 may 1639).
Vəfatı
Sultan Murad İrəvan səfəri əsnasında tutulduğu və getdikcə artan qut xəstəlyindən əziyyət çəkirdi. Bağdad səfərində bəzən kəcavəyə alınmış, geri dönərkən titrətmə keçirərək yatağa düşmüşdü. Həmin ilin noyabrında Beykoza ova getdiyi əsnada yenidən içki içməyə başladı və xəstəliyi yenidən üzə çıxdı. Üsküdar sarayına gedərək burada 10 gün boyunca dincəldi.
Fiziki görünüşü
Mənbələrdə uzun boylu, iri və heybətli biri olaraq təsvir edilir. Sultan Muradın bir çox övladı olmuş, Övliya Çələbi bunların sayının 16 olduğunu qeyd edir. Hələ atalarının səltənətində vəfat edən şahzadələrin adları Süleyman, Mehmed, Ələddin, Əhməd və Mahmuddur. Qızlarından Qaya Sultan Mələk Əhməd Paşa ilə, Ruqiyyə Sultan Mələk İbrahim Paşa ilə, Hafizə Sultan isə Hüseyn Paşa ilə evlənmiş, digər qızları isə kiçik yaşlarında vəfat etmişdir.
İstərsə dövrün xalq ədəbiyyatında, istərsə də saray ədəbiyyatında Sultan Muradın fiziki gücü ilə bağlı çoxlu sayda ifadələr gözə çarpır. IV Muradın at üstündə duran bir əsgəri atla birlikdə ikiyə bölməsi, yola aşan yüzlərlə kiloluq ağacları tək başına qaldırıb atması, qala qapılarını qoç başı ilə qırması, güləşdə məğlub olmaması, İrəvan səfərində top güllələrini tək başına topa sürməyi, İrandan gələn və qırılmaz olaraq söylənən bir kamanı iki dəfə sındırması, Bağdadda ikən çadırına girən 4 sui qəsdçini təkbaşına öldürməsi və s. Bütün bunlar onun fiziki baxımdan həddən çox güclü olmasına sübutdur. Şəxsən IV Murada məxsus gürz və kaman hal hazırda Topqapı Sarayında sərgilənir.
Campovassouria
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Səfəvi–Venesiya münasibətləri
Səfəvi–Venesiya münasibətləri — Səfəvilər dövləti ilə Venesiya Respublikası arasında baş tutmuş münasibətlər.
Arxa plan
Güclü Səfəvilər dövlətinin yaradılması Venesiya başda olmaqla, mütəmadi olaraq Osmanlı imperiyası ilə müharibə aparan bir sıra Avropa dövlətlərinin diqqətini özünə çəkdi. I Şah İsmayılın fəal xarici siyasət yeritməsi Avropa diplomatiya dairələrində belə bir ümid doğurdu ki, Səfəvi dövləti Osmanlı imperiyası ilə hərbi-siyasi qarşıdurmada Avropa dövlətlərinin müttəfiqi ola bilər.
Osmanlı dövləti ilə müharibə vəziyyətində olan Venesiya respublikası özünün ənənəvi müttəfiqi olan Ağqoyunlu dövlətinin yerində yeni, daha qüvvətli Səfəvi dövlətinin meydana gəlməsini öz mənafeyinə uyğunhadisə kimi dəyərləndirirdi. İtaliyanı ələ keçirmək üstündə Fransa və İspaniya İtaliyada uzun sürən müharibələrə başladığı üçün İtaliya dövlətlərindən lazımi kömək ala bilməyən Venesiya Osmanlı dövlətinə qarşı (1499-1502) təkbaşına müharibə aparmağa məcbur olmuşdu. Məhz buna görə də Venesiya hökuməti bir tərəfdən Qaramanda Osmanlılara qarşı mövcud olan narazılıqdan istifadə etmək, digər tərəfdən Səfəviləri Osmanlılara qarşı müharibəyə cəlb etmək imkanını öyrənmək qərarına gəldi.
XVI əsr
Bu iki dövlət arasında diplomatik əlaqələr Səfəvi dövləti nin yarandığı gündən formalaşmışdır. Bu qarşılıqlı əlaqələrin kökündə Ağqoyunlu dövləti zamanında yaradılmış əlaqələr durmuşdur. Venesiya Respublikası ikili münasibətlərlə quru qoşunları güclü olan bir dövlətin dəstəyini qazanmağı, Səfəvilər isə Venesiya sayəsində Odlu silah əldə etməyə ümid edirdilər. Həmçinin tez-tez təkrarlanan Osmanlı ilə müharibələrdə Venesiya, Səfəvilərin xeyrinə Anadolu yarımadası sahillərində təhlükəli vəziyyət də yarada bilərdi.
Antiosmanlı ittifaq qurma cəhdləri Səfəvi-Venesiya münasibətlərində XVII əsrin sonlarına qədər əsas müzakirə mövzusu olmuşdur. Lakin bu məsələdə başqa problemlər də var idi. Zaman keçdikcə Səfəvi-Venesiya ticarəti daha da böyüdü (əsas ticarət məmulatları şüşə, ipək və digər bahalı əşyalar idi). Dövrümüzə gəlib çatmış sənədlər göstərir ki, hər iki dövlər digərindən tez-tez öz tacirlərinin qorunmasını istəmişdir. Bundan əlavə, XVII əsrin ortalarından etibarən Venesiya senatı Səfəvi imperiyasına katolik ermənilərin və digər missionerlərin adından tövsiyə məktubları da yazmışdır.
Marin Sanudo hələ 1501-ci ildə öz gündəliyində I Şah İsmayılın adını çəkmişdir. 1502-ci ildə Venesiya ölkənin yeni hökmdarı haqqında məlumat toplamaq vəzifəsini İstanbul dan olan yunan Kostantino Laskariyə həvalə etdi. Uzun illər İstanbulda və Kiprdə yaşadığı üçün Şərq aləminə yaxından bələd olan Konstantino Laskari-Qaramana və Səfəvilərin hərbi düşərgəsinə yola salındı. O, Qaramana və Səfəvilərin hərbi düşərgəsinə səyahətdən qayıtdıqdan sonra, öz səfəri barədə Venesıya hökuməti qarşısında geniş hesabatla çıxış etdi. Beləliklə, Səfəvi dövlətinin Qərbi Avropa ilə ilk diplomatik təması Venesiya ilə yarandı
Laskari Şah İsmayılla görüşə bilmədi, lakin o, sonuncunun müttəfiqi olan Qaramanlıları gördü və Venesiyanı ümumi düşmən olan Osmanlılara qarşı mübarizədə ona dəstək olmaq istəyinə inandırdı. 1502-ci ildə Osmanlı-Venesiya müharibəsinin bitməsi və hər iki dövlətin imzalanmış sülh müqaviləsini təstiq etməsi Venesiyanı Səfəvilərlə hərbi ittifaq imzalamaq marağını ortadan qaldırmışdı. Buna görə do, Səfəvilərin Venesiya respublikası ilə bu ilk diplomatik təması hər iki tərəfin Osmanlı imperiyasına qarşı eyni zamanda hərbi əməliyyata başlaması ilə nəticələnmədi.
Təsdiq edirəm ki, senyor Sofi (Şah İsmayıl) 100 min nəfərdən çox döyüşçü toplamış və çoxlu top əldə etmişdir... Həmçinin deyirlər ki, Sofi Türkiyə sərhədinə yaxınlaşacaq, türklər geri çəkiləcəklər.
1518–ci ilə aid digər sənəddə isə göstərilirdi ki, " Sofi 70 min döyüşçüsü ilə birlikdə Təbrizdədir. Portuqaliya kralının göndərdiyi tüfənglərlə silahlanmış əsgərlər və artileriya mütəxəssisləri də onların arasındadır.     1537-1570-ci illəri əhatə edən Venesiya-Osmanlı müharibəsi başlayan kimi Venesiya-Səfəvi əlaqələri də intensivləşdi. 1539-cu ildə Venesiya Miçel Membreni Səfəvi imperiyasına səfir kimi göndərdi. 1570-ci ildə isə, Vinçenzo degli Allessandri və Səfəvi taciri Hacı Əli Təbrizi ayrı-ayrılıqda Qəzvinə göndərildi. Onlardan heç biri Səfəvilərin hərbi yardımını təmin edə bilmədilər. Öz növbəsində, 1578-ci ildə Osmanlı imperiyasının hücumuna məruz qalan Səfəvi imperiyası yardım üçün Venesiyaya müraciət etdi. Tacir Hacı Məhəmməd, Şah Məhəmməd Xudabəndə nin elçisi kimi Venesiyaya göndərildi. O, Doju və senatı Səfəvi imperiyasının yenə Osmanlı imperiyası ilə müharibədə olduğu barədə məlumatlandırdı və Venesiya Respublikasından "mənəvi dəstək" istədi. Hacı Məhəmməd Venesiya tərəfindən xoş qəbul edilib, xoş sözlərlə yola salınsa da, praktiki olaraq heç bir uğur əldə edə bilmədi. Çünki Venesiya 1573-cü ildə Osmanlı imperiyası ilə sülh müqaviləsi imzalamışdı və yeni bir müharibəyə başlamaq istəmirdi. Daha bir Səfəvi elçisi bu dəfə Şah I Abbas tərəfindən 1600-cü ildə Venesiyaya göndərildi. Bu dəfəki elçi də adı Əsəd bəy olan bir tacir idi.
XVII əsr
Onu 1602-ci ildə venesiyalı Andjelo Qradeniqo, 1603-cü ildə Fəthi bəy və Məhəmməd Əmin bəy izlədi. Bundan sonra 1609-1610-cu illərdə Hacı Kirakos və Hacı Səfər də səfir kimi danışıqlarda iştirak etdilər. Bu funksiyanı 1613-cü ildə Ələddin Məhəmməd və Hacı Şahsevər davam etdirdi. Bu səfirlər 1622-ci ildə digər tacirlərlə birlikdə Venesiyaya yenidən geri döndülər. Onların hamısı onların hamısı "gerekyarakan-e hasse-ye şərifə" adlanırdı. Lakin bu dövrdə Venesiyaya göndərilən iki Səfəvi səfiri Entoni Şirli və Hüseynəli Bəy Bayat 1601-ci ildə şəhərə daxil olmaq və etimadnamə və məktublarını Doja təqdim etmək səlahiyyətinə malik deyildilər. Səfəvi şahı I Abbasla Venesiyanın Saqredo ailəsi arasında münasibətlər 1608-ci ildən yaranmışdı. Bu ildə I Abbas, Venesiyanın Hələb şəhərində konsulu olan və Ciovanni Françesko Saqredonu (Alvise Saqredonun əmisi) həm də Suriyadakı Səfəvi elçisi təyin etmişdi. Üç il sonra, 1611-ci ildə o, Covanni Françeskonu Venesiya şəhərində və bütün Venesiya əyalətində özünün baş nemsyəndəsi təyin etdi. Ehtimal ki, 1626-cı ildə öz əmisi dövründə vitse-konsul vəzifəsini icra edən Alvise Saqredo I Şah Abbasa öz agenti Alvise Parentenin ticarət üçün Səfəvilərə göndərilməsinin mümkünlüyü barədə yazmışdı. Şah, 1627-ci ildə Alviseni şəxsən ölkəyə gəlməyə və sərbəst ticarət etməyə dəvət edərək cavab verdi. Senat 1629-cu ildə Saqredonun səfərinə icazə verdi və o, I Şah Abbasın bu arada öldüyündən xəbərsiz elə həmin il Venesiyanı tərk etdi. Hələbdə I Şah Səfi adına yeni etibarnamələr və Səfəvi pasportunu gözləməli oldu. O, sonda Suriyadan Venesiyaya getdi. Səfəvilərin ölkədə Venesiyanın kommersiya mövcudluğuna real marağı olduğunu Şah Səfinin Əli Bali vasitəsilə Doja göndərdiyi məktubu Alvise Saqredonun xatırlatması da təsdiq edir. Şah bu məktubd Saqredonu ölkəyə gəlməyi, "ingilislərin və hollandların ticarətlərinə bənzər qayda da ticarət etməyə" dəvət edir.
1634-cü ildə Səfəvi taxtına I Səfinin çıxdığını Venesiyaya bildirmək üçün Əli Bali adında elçi göndərildi. Bu elçi Səfəvi sarayının Venesiyaya gəlmiş sonuncu müsəlman səfiridir. 1645-ci ildə 1669-cu ilə qədər davam edəcək Krit müharibəsi nin başlanması ilə Venesiya Osmanlı ya qarşı müttəfiq tapa bilmək üçün diplomatik hücuma keçdi. Ciovanni Tiepolo respublikasının göndərişi ilə Polşa kralının yanına göndərildi. Növbəti il qayıdan zaman Ciovanni, öz kralının Səfəvi şahına yazmış olduğu məktubu çatdırmaq üçün vəziflələndirilmiş polyak elçisi ilə birlikdə Venesiyaya gəldi. Polyak elçisi Yeji İliça Dominikan keşişi Antonio da Fiandre ilə birlikdə Səfəvi sarayına göndərildi. 1646-cı ildə Venesiya hökuməti şahın yanına Domeniko de Santis adlı başqa bir emisar daha göndərdi. Bu elçi Səfəvi sarayına Hələb yolunu keçərək çatdı. Buna cavab olaraq, 1647-ci ildə katolik keşiş və Petra della Valle ilk arvadının qohumu olan Ferdinando Joeridi Venesiyaya yola düşdü. Keşiş Antonio, 28 mart 1650-ci ildə Palazzo Ducaledəki Kollegiuma özünü çatdıra bildi. De Santis isə, çox gümanki Venesiyaya 1651-ci ildə çata bilmişdir. Geri dönüş səfəri zamanı İsfahandan Tarkuya gedən de Santisə Rusiya çarlığı ərazisinə giriş icazəsi verməmiş, buna görə də, onun geri dönməsi daha uzun çəkmişdir. Joeridi isə, Antoniodan düz bir il əvvəl - 28 mart 1650-ci ildə Kollegiuma çatmışdır. 3 elçilik də şahın səmimi dostluq elanlarından başqa heç nə gətirməmişdi. Səfəvi tərəfi konkret ittifaq barədə heç bir aydın ifadə işlətməmişdi. Nəticədə, Venesiya ilə Səfəvi imperiyası arasındakı bundan sonrakı danışıqlar missionerlər və katolik din adamları tərəfindən həyata keçirildi. 1661-ci ildə şaha ünvanlanmış məktub anonim şəxslə göndərilmiş, 1662-ci ildə Arakeldən, 1663-cü ildə isə, dominikan keşişi Antonio Tanidən istifadə edilmişdi. 1661-ci ildəki məktubda Venesiyanın Səfəvi imperiyasını Osmanlı imperiyasına qarşı müharibəyə qatılmağa səslənişi yenidən təkrarlanırdı. 1663-cü ildə isə, senatorlar belə bir müraciəti yazılı formada etməyi uyğun bilmədilər və Arakeldən bunu şaha sözlü şəkildə çatdırmasını istədilər. 1669-cu ildə Arxibişop Mateos Avanik Səfəvi imperiyasına göndərildi və 1673-cü ildə erməni dominikan keşişlərindən biri şahın və Mateosun məktubu ilə Venesiyaya gəldi. Sonuncu bildirirdi ki, Səfəvi imperatoru I Süleymana Osmanlıya hücum etməsi üçün yalvarmasına baxmayaraq, sonda Kritin Osmanlı tərəfindən ələ keçməsi xəbəri gəldi və onun bu cəhdləri nəticəsiz qaldı. İki Dominikan məzhəbi mənsubuna şaha cavab məktubu verildi. Berçetin dediyinə görə, bu, Səfəvilərin Venesiyaya səfər edən sonuncu diplomatik missiyası idi. Sonrakı illərdə, xüsusən də Müqəddəs Liqa müharibəsi zamanı, 1695-ci ildə naməlum bir elçi və 1697-ci ildə iki papa elçisi Pietro Paolo Pignatelli və 1699-cu ildə Felice Maria da Sellano tərəfindən çatdırılan əlavə məktublar Səfəvilərə göndərilmişdir. Bu məktublardan yalnız birincisi şahı müharibəyə çağırırdı, digər ikisi isə sadəcə olaraq Venesiyanın ona olan xoş münasibətini təsdiqləyirdi.
XVIII əsrdə
Sonuncu Osmanlı-Venesiya müharibəsi olan II Moreya müharibəsi ndə Səfəvilərə heç bir ittifaq təklifi edilmədi. Yalnız 1718-ci ildə Venesiya senatı Səfəvi imperatoru Şah Sultan Hüseynə məktub göndərərək, ondan kapuçin ordeni üzvlərini və Tiflisdəki katolik erməniləri qriqoryan ermənilərin hücumlarından qorumağı xahiş etmişdir.
Juniperus jaliscana
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Rozaliya
Rozaliya Vila Tobella (, ləqəbi: Rosalía; ) — İspaniya müğənnisi, aktrisası.
Birtoxumlu ardıc
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Camptacra
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Elçin Həmidov
Elçin Qəzənfər oğlu Həmidov — Azərbaycanın əməkdar artisti, müğənni.
Həyatı
Həmidov Elçin Qəzənfər oğlu 1958-ci ildə 29 iyun-da Bakıda anadan olmuşdur. Körpə yaşlarından əvvəlcə atasını, sonra isə anasını itirən Elçini və bacı-qardaşlarını əmisi himayəyə götürür. Amma gələcəyin istedadlı aktyorunu hələ qarşıda daha böyük çətinliklər gözləyir. Əmisinin evində də əziyyətli günlər keçirən, valideynlərinin itkisindən özünə gəlməyə macal tapmayan Elçinin əvvəlcə bacısı, sonra isə qardaşları vəfat edir. 1974-cü ildə Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrında xor artisti vəzifəsində çalışıb. 1977-ci ildə İncəsənət İnstitutunun "Dram-kino aktyoru" fakültəsinə daxil olub, 1981-ci ildə bitirib.
1983-cü ildən Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrında artist-vokalist kimi fəaliyyət göstərib. İstedadı və bacarığı sayəsində Elçin Həmidov az vaxt ərzində kollektivdə böyük hörmət qazanıb. Məlahətli səsə və məharətli aktyorluq bacarığına malik olan Elçin, klassik və müasir Azərbaycan bəstəkarlarının əsərlərində özünəməxsus maraqlı obrazlar yaratmağa nail olmuşdur.
Süleyman Ələsgərov, Şıxəli Qurbanov "Olmadı elə, oldu belə"də Gülüstan, Vasif Adıgözəlov, Əliağa Kürçaylı "Boşanaq, evlənərik"də İkram, H. Qurbanov, Cahangir Aslanoğlu "Qarğa məndə qoz var"da Zərzibonskaya, Soltan Hacıbəyov  "Qızıl gül"də Azay, Səid Rüstəmov, Məmməd Səid Ordubadi "Beş manatlıq gəlin"də Nadir, Süleyman Ələsgərov, Şıxəli Qurbanov "Özümüz bilərik"də Miriş, Süleyman Ələsgərov, İsi Məlikzadə "Subaylarınızdan görəsiniz"də Mayıl, Süleyman Ələsgərov, İsi Məlikzadə "Hərənin öz ulduzu"nda Nəzir, Emin Sabitoğlu, Xalidə Hasilova "Nəğməli Könül"də Mustafa, Sərdar Fərəcov, Əli Əmirli "Səhnədə məhəbbət"də ofisiant, Oktay Rəcəbov, Aqşin Babayev "Əlin cibində olsun"-Şəkərli, Vasif Adıgözəlov, Anar "Aldın payını, çağır dayını"-Əli Əyrizadə, Faiq Sücəddinov, Tamara Vəliyeva "Mən dəyərəm min cavana"-Dilənçi, İmre Kalman "İdialı qaraçı" Estraqon, Üzeyir Hacıbəyov "O olmasın, bu olsun"da Rza bəy, Rauf Hacıyev "Talelər qovuşanda"da Totuş, Üzeyir Hacıbəyli "Ər və arvad" Kəblə Qubad rolları ilə tamaşaçıların rəğbətini qazanmışdır.
NGC 1087
NGC 1087, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Hikmət Sabiroğlu
Zeynalov Hikmət Sabir oğlu (Hikmət Sabiroğlu) — jurnalist.
Həyatı
Hikmət Sabiroğlu 1966-cı il yanvarın 1-də Şuşa şəhərində doğulub.
1991-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsini bitirib.
"Azadlıq" qəzetində (müxbir, şöbə müdiri, redaktor müavini), "Press-fakt" qəzetində (müxbir), "Avropa" qəzetində (baş redaktor müavini), "III Sektor" jurnalında (redaktor), Mediaforum.az saytında (baş redaktor müavini) çalışıb, Transparency.az/cnews səhifəsinin redaktoru olub.
Novator.az saytının baş redaktor müavinidir.
2007-ci ildə çapdan çıxmış "Qarabağ söhbətləri" kitabının müəllifidir. Hikmət Sabiroğlu "Qarabağ söhbətləri"ndə Qarabağın azad və abad günlərindəki yaşantılarını, uşaqlıq və yeniyetməlik çağlarının xatirələrini, Qarabağ müharibəsi, 1980-1990-cı illərdə - milli azadlıq hərəkatı dönəmində şahidi olduğu hadisələri qələmə alıb.
Ailəlidir, 1 oğlu var.
Campuloclinium
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Qərb ardıcı
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Soni Mustivar
Soni Mustivar - - Azərbaycan Premyer Liqası klublarından olan Neftçi PFK-da oynayan Haitili futbolçu.
Şeyx Əbdülkərim Zəncani
Şeyx Əbdülkərim Zəncani (1887-1968)—İslam alimi.
Həyatı
Şeyx Əbdülkərim Zəncani 1887-ci ildə Zəncanın Barıt kəndində dünyaya gəlib. Bəzi mənbələrdə isə onun Nəcəf şəhərində doğulduğu qeyd olunur. İbtidai dərs dövrlərində Tehrana gedərək təhsillə yanaşı İslam ümməti ilə bağlı siyasi və ictimai məsələlərlə də maraqlanır. 22 yaşında Nəcəfə yollanıb. O, Nəcəf şəhərində Ayətullah Seyid Məhəmmədkazım Yəzdi, Ayətullah Seyid Məhəmməd Firuzabadi kimi ustadlardan dərs alıb. Şeyx Əbdülkərim də digər alimlər kimi tez bir zamanda ictihad dərəcəsinə nail olur. Onun İslam fəlsəfəsi və ilahiyyət sahəsindəki zövqü, onun Şərq filosofu adı ilə tanınmasına səbəb olub. 37 yaşında olarkən onun şəriət risaləsi çap olub. Şeyx Əbdülkərim, vəhdət zəminində, həmçinin fəlsəfə və ilahiyyət sahəsinin inkişafı yönündə layiqli addımlar atıb.
Şeyx Əbdülkərimin vəfatı 1968-ci ildə qeyd olunub, amma ölümü ilə bağlı heç bir məlumat mövcud deyil.
Viktoriya şəlaləsi
Viktoriya — Cənubi Afrikanın Zambezi çayında şəlalə. Zambiya və Zimbabvenin sərhədlərində yerləşir. Gölün eni təqribən 1800 m, hündürlüyü 128 m-dir.
Konstantinos Mavropanos
Konstantinos Mavropanos (11 dekabr 1997-ci ildə anadan olub) — İngiltərə Premyer Liqası təmsilçilərindən olan Arsenal klubunda müdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Yunanıstan futbolçusudur.
PAS Giannina
Mavropanos Afina şəhərində anadan olmuşdur. Mavropanos öz futbolçu karyerasına səkkiz yaşı olarkən Apollon Smurni klubunun akademiyasında başlamışdır. O, 2016-cı ilin yanvar ayında Yunanıstan Superliqası təmsilçilərindən olan Giannina klubu ilə üç illik müqavilə imzalamışdır. Mavropanos Giannina klubu ilə debütünü 29 noyabr 2016-cı ildə Yunanıstan Kubokunda etmişdir. O, 90 dəqiqə meydanda mübarizə aparmış və komandası 1-0 hesabı ilə qalib gəlmişdir.
Mavropanos liqada debütünü Giannina klubu ilə 5 aprel 2017-ci ildə Veria klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 57-ci dəqiqədə meydandan çıxmış və komandası 3-0 hesabı ilə məğlub olmuşdur. O, ilk qolunu 19 avqust 2017-ci ildə mövsümün ilk liqa görüşündə Asteras Tripoli klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 19-cu dəqiqədə qolla yadda qalmış və komandası 2-1 hesabı ilə qalib gəlmişdir. Mavropanos 27 avqust 2017-ci ildə Afina klubuna qarşı oyunda görüşün ən yaxşı futbolçusu seçilmişdir.
Arsenal
4 yanvar 2018-ci ildə Mavropanos İngiltərə Premyer Liqası təmsilçilərindən olan Arsenal klubu ilə müqavilə imzalamışdır.
PHotoEspaña
thumb|"PHotoEspaña 2017"nin rəsmi afişası PHotoEspaña — Madrid də fotoqrafiya və vizual incəsənətlə bağlı keçirilən beynəlxalq festival. Festival 1998-ci il dən bəri keçirilir. Festivalın proqramı ispan və beynəlxalq təsvirçilərin əsərlərini təqdim edir. Festivalın müxtəlif kateqoriyalara sahib olan bir mükafat proqramı var. "PHotoEspaña 2018" 6 iyun–26 avqust tarixləri arasında keçiriləcək.
Kəşf mükafatı
"PhotoEspaña ən yaxşı portfel üçün kəşf mükafatı" (Premio PHotoEspaña Descubrimientos al mejor portfolio), 1998-ci il dən bəri verilən bir mükafatdır. San-Paulu, Karakas və Madrid şəhərlərində keçirilən "PhotoEspaña portfel gözdən keçirişi"ndən iştirak edən hərkəsə açıqdır. Qalib növbəti "Photoespaña" sərgisində öz əsərini nümayiş etririr.
Bakı Metropoliteni
Bakı Metropoliteni Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti — Bakı Metropoliteninin və “Azərtunelmetrotikinti” Səhmdar Cəmiyyətinin əsasında yaradılmış səhmləri tamamilə dövlətə məxsus olan qapalı səhmdar cəmiyyət. 27 fevral 2014-cü il tarixindən quruma Zaur Hüseynov edir.
Tarixi
Bakı metrosuna nəzarət edən ilk qurum Bakı Metropoliteni İdarəsi olmuşdur. Bakı Metropoliteni İdarəsi 1966-cı il tarixində təsis olunmuşdur. 27 fevral 2014-cü il tarixində “Bakı Metropoliteni” Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin yaradılması haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə Bakı Metropoliteninin və “Azərtunelmetrotikinti” Səhmdar Cəmiyyətinin əsasında "Bakı Metropoliteni" Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti təşkil edilmişdir. "Bakı Metropoliteni" Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin səhmləri dövlətə məxsus olan və Bakı Metropoliteninin və “Azərtunelmetrotikinti” Səhmdar Cəmiyyətinin hüquqi varisi olan şirkətdir.
2022-ci ildə Xocasən ikinci yerüstü stansiyasının açılışı elan edildi.
2023-cü ilin fevral ayında Bakı Metropoliteni metro xətlərində hərəkət edən yeni nəsil qatarların sayının 23-ə, vaqonların sayının isə 115-ə çatdırıldığını açıqlayıb.
Rəhbərlik
27 fevral 2014-cü il tarixində Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə Zaur Hüseynov "Bakı Metropoliteni” Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin sədri təyin olunmuşdur.
Pinçot ardıcı
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Canadanthus
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Juniperus saltillensis
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yaqub Məmmədov (siyasətçi)
Məmmədov Yaqub Cavad oğlu — tibb elmləri doktoru, professor, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü (1989), Azərbaycan Ali Sovetinin sədri (1992), millət vəkili.
Həyatı
Yaqub Məmmədov 1941-ci il mart ayının 3-də Gədəbəy rayonunun Əli-İsmayıllı kəndində anadan olub.
1966-cı ildən Azərbaycan Tibb Universitetinin patoloji fiziologiya kafedrasında azərbaycan və rus bölmələrində praktik məşğələlər aparır və mühazirələr oxuyurur.
"Ürəyin öyrənilməsi" üzrə Beynəlxalq Cəmiyyətin, Beynəlxalq Patofizioloqlar və Limfoloqlar cəmiyyətinin, həmçinin "Ekstremal və terminal vəziyyətlər" Beynəlxalq elmi komissiyasının üzvüdür.
Adil Vəliyev
Həyatı
Adil Vəliyev 20 aprel 1960-cı ildə Qubadlı rayonunun Əfəndilər kəndində anadan olmuşdur. 1987-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsini bitirib.
Yaqub Məmmədov (siyasətçi)
Elmi fəaliyyəti
Yaqub Məmmədov 370-dən artıq elmi əsərin müəllifidir. Onlardan 205-i xaricdə çap olunub. Müəlliflik şəhadətnamələrinin və patentlərinin sayı 38-dir. Onun rəhbərliyi altında 24 elmlər namizədi və 8 elmlər doktoru elmi iş müdafiə etmişlər.
Elmi-tədqiqat işləri əsasən praktik limfologiyanın fundamental problemlərindən birinə – limfa mayesinin laxtalanması və onların müxtəlif xəstəliklər zamanı korreksiyası məsələlərinə həsr olunmuşdur. Aparılan elmi-tədqiqatlar nəticəsində, nəzəri və praktik təbabət üçün böyük əhəmiyyəti olan laxtalanma, əks-laxtalanma və fibrinoliz sistemlərinin humoral-nəqlolunmanın (qan, toxumaarası, maye, limfa) bütün şöbələrində funksiyada vəhdədliyi haqqında yeni elmi konsepsiya irəli sürülmüşdür.
Bu istiqamətdə 4 doktorluq və 20-dən çox namizədlik dissertasiyası müdafiə olunmuş və Azərbaycanda ilk dəfə bütöv bir "Limfoloqlar" məktəbi yaranmışdır.
Belə ki, elmdə ilk dəfə olaraq müəyyən olunmuşdur ki, limfa mayesinin damar daxilində laxtalanması, onun ən mühüm funksiyasının, drenaj funksiyasının pozulmasına səbəb olur. Bu da bir sıra ağır xəstəliklərin – venoz trombozun, postreanimasion xəstəliyin, miokard infarktının, peritonitin, pnevmoniyanın və s. patogenetik strukturuna daxildir və onların həm gedişinə, həm də nəticəsinə mənfi təsir göstərir. Bunları nəzərə alaraq limfatrop təsir xüsusiyyətinə malik, həm Azərbaycanın təbii bitki və mineral ehtiyatlarından hazırlanmış bioloji fəal maddələrdən, həm də məlum dərman preparatlarından hazırlanmış müxtəlif qarışıqlardan ibarət müalicə vasitələri təklif olunmuşdur.
Hazırda klinik şəraitdə limfoloji müalicə üsulları tədbiq edilərkən bir qayda olaraq qan və limfa mayeləri arasındakı bu cür münasibət, o cümlədən limfanın laxtalanma qabiliyəti mütləq nəzərə alınır.
Onun təşəbbüsü ilə keçmiş SSRİ-də ilk dəfə limfatrop dərman preparatlarının hazırlanması və limfa sisteminin ümumi patologiyada rolunun öyrənilməsi ilə məşğul olan "Eksperimental limfologiya" PETL-i yaradılmış və burada Azərbaycanın təbii bitki və mineral ehtiyatlarından alınmış limfotrop təsir xüsusiyyətinə malik 40-a qədər bioloji fəal maddə aşkar edilmişdir. Bunlardan 2-si nikomorfolin və qlisiram klinikalarda müxtəlif xəstəliklərin müalicəsində müvəffəqiyyətlə istifadə edilir.
Peçka-Banya
Yerləşməsi
Peçka-Banya qəsəbəsi İstok bələdiyyəsində, Qərbi Metohiyada yerləşir. Şimalda Velo icması, cənub-şərqdəki Dobruş icması və cənub-qərbdə isə Peç bələdiyyəsi ilə həmsərhəddir. Priştina şəhərindən 80 km və Peç şəhərindən 12 km məsafədə yerləşir. Yaxınlıqda Ağ Drin və Peçka-Bistritsa çayları var. Peçka-Banya dəniz səviyyəsindən 520 m yüksəklikdə yerləşir.
İqlimi
Peçka-Banya qəsəbəsinin iqlimi mülayim kontinental kimi xarakterizə olunur. Qışlar qısa və nisbətən sərin, çox yağışlı; yayı isti, uzun və daha nəmdir.
Tarixi
İlliryalılar burada yerləşən yerli istilik bulaqlarından da istifadə etdilər. Bunu burada aşkar edilmiş arxeoloji əsərlər sübut edir. Bundan əlavə, İlliyalılar tərəfindən qurulan hamam və su boruları da aşkar edilmişdir. Əsas mənbəyində qədim İlliyalılar tərəfindən istifadə edilən təbii daş hovuzlar var.
Areologiya
Peçka-Banya qəsəbəsində arxeoloji kəşflərin tarixi 1974-cü ildə, otelin inşası zamanı bir neçə artefakt tapıldığı zamanı başlamışdır. Bunların arasında İlliryalılar ordusunun tipik bir dəbilqəsi var. Elə həmin il yeni arxeoloji qazıntılar aparılmış, nəticədə bu gün "kral məzarı" adlandırılan bir zadəgan cütlüyün iki məzarı tapılmışdır. Qəbir planda düzbucaqlıdır, daşlarla örtülmüşdür (bəlkədə daşlar yaxınlığında karxanadan gətirilmışdir. Dəfnlərdən birində omeqa şəkilli iynələr, üzüklər və bürünc və gümüşdən hazırlanmış zərgərlik əşyaları var idi ki, bu da qadının qəbri olduğunu fərz etməyə imkan verir. Digər bir adamın məzarlığında silah, gümüş və tuncdan hazırlanmış lövhələr və üzük var idi. Bu arxeoloji tapıntılar eramızdan əvvəl 6 və ya 4-cü əsr arasındakı son dəmir dövrünə aiddir.
İqtisadiyyat
Əhalinin gəlirlərinin 16 %-i dövlət sektorundan, 25% -i özəl sektordan, 22% -i pensiya fondlarından, 5% -i sosial yardımdan, 3% -i kənd təsərrüfatından və 1% -i əmlaklarını icarəyə götürməkdən gəlir. Əhalinin 28% -i xaricdə yaşayan qohumlarının pul köçürmələri ilə yaşayır. İşləyən əhalinin təqribən 35% -i Peçka-Banya qəsəbəsində, 5% -i İstokda, 17% -i isə mal satmaq üçün Peç-ə gedir. Peçka-Banya qəsəbəsinin əhalisinin 6% Priştinada, 4% İstok bələdiyyəsinin müxtəlif yerlərində, 1% digər şəhərlərdə, 22% xaricdə işləyir.
İstok bələdiyyəsinin İqtisadi İnkişaf Departamentinin direktorunun sözlərinə görə, Peçka-Banya qəsəbəsində 192 təsərrüfat subyekti var.
İnfrastruktur
Peçka-Banya kiçik bir kənd olsa da, inkişaf etmiş bir infrastruktura malikdir. Kanalizasiya sistemi, su təchizatı, poçt şöbələri, uşaq bağçaları, ibtidai məktəblər, ilk yardım məntəqəsi, kitabxana, mağazalar, restoranlar, parklar, otellər və s. vardır.
Adil Vəliyev
Əmək fəaliyyəti
1977-ci ildə BEMZ-də operator kimi başlayıb.
Mücahidin Milli Partiyası
Mücahidin Milli Partiyası — XX əsrin əvvəllərində Azərbaycanda mövcud olmuş partiya
Haqqında
1915-ci ildə Naxçıvan və Culfada Mücahidin Milli adlı partiya da yaradılmışdı. Onun liderləri Mirheydərzadə, İsmayıl bəy Camalbəyov, K. və R.Səfərbəyovlar idi. Partiyanın 60 nəfər üzvü var idi.
Adil Vəliyev
Əmək fəaliyyəti
1978–1980-ci illərdə hərbi xidmətdə olub.
1980–1990-cı illərə qədər fasiləsiz olaraq əmək fəaliyyətini BEMZ-də davam etdirib.
1990–1992-ci illərdə Nərimanov rayon İcra Hakimiyyətində şöbə müdiri və rayon İcra Hakimiyyəti Başçısının müavini vəzifələrində çalışıb.
1992–1996-cı illərdə Bakı şəhər Xalq Deputatları Sovetində Təşkilat şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışıb.
1998–2003-cü illərdə Dövlət Neft Şirkətinin Dənizdə Neft və Qazçıxarma İstehsalat Birliyinin MTTİ-nin rəis müavini vəzifəsində çalışıb.
2003–2012-ci illər ərzində özünün təsis etdiyi "Euro Style" LTD şirkətinin rəhbəri olmuşdur.
Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür.
Ailəlidir. İki övladı var.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 14 aprel 2012-ci il tarixli Sərəncamı ilə Bakı şəhəri Sabunçu Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsinə təyin edilmişdir.
NGC 3016
NGC 3016, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə 182.88 sm (72 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Eymeria
Eymeria – – koksidilər sinfinə aid növ.
Ədəbiyyatı
F.Q.AĞAMALIYEV, E.Ə.MURADOVA Onurğasızlar zoologiyasından praktikum. Bakı, " Maarif nəşriyyatı, 2004. 204 səh., şəkilli.
Kolleqa
Anlayışın tarixi
Qədim Romada kollegiya (Qədim Roma) — kollektiv, əməkdaşlar birliyi.
Zambezi çayı
Zambezi — uzunluğuna görə Afrikada dördüncü çaydır. Çayın hövzəsinin sahəsi 1 570 000 km², uzunluğu isə 2 574 km-dir. Çayın mənbəsi Zambiyada yerləşir. Çay Anqolanın ərazisindən, eləcə də Namibiya, Botsvana, Zambiya və Zimbabvenin sərhədlərindən keçərək Mozambikin ərazısində Hind okeanına tökülür.
Minsk metrosunda terror aktı (11 aprel 2011)
thumb|right|250px|Terrordan sonra
Minsk metrosunda terror aktı — Minsk metrosunda terror aktı 11 aprel 2011-ci ildə, axşam saatlarında metronun "Oktyabrskaya" stansiyasında baş verib. Bu terror aktı 12 nəfərin həyatına son qoyub, 160 insan xəsarət alıb. Bu həm də Minsk metropolitenində ilk böyük faciədir.
Minsk metropoliteni
Minsk metropoliteni — Belarusda metropoliten
1984-cü ildə açılan Minsk metropoliteni ümumi uzunluğu 39 km olan 2 xətdən və 29 stansiyadan ibarətdir. Sərnişin sıxlığına görə Minsk metrosu MDB-də ikincidir.
Qəza
Metroda ilk böyük qəza 2009-cu ilin yayında baş verib. Leysan yağışlar zamanı metro stansiyalarına su dolması nəticəsində texniki problemlər yaranıb. Sərnişinlər təxliyə olunub və metro fəaliyyətini bir-neçə saat sonra bərpa edib. Xəsarət alan olmayıb.
Terror
Metroda terror aktı 11 aprel 2011-ci ildə, axşam saatlarında metronun "Oktyabrskaya" stansiyasında baş verib. Bu terror aktı 12 nəfərin həyatına son qoyub, 160 insan xəsarət alıb. Bu həm də Minsk metropolitenində ilk böyük faciədir.
Juniperus scopulorum
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Məhəmməd Təqi Behcət
Məhəmmədtağı Behcət (1913-17 may 2009) — İslam alimi, din xadimi, müctəhid, böyük ayətullah.
Həyatı
Həzrəti Ayətullah Məhəmmədtağı Behcət 1913-cü ilin sonlarında Gilan əyalətinin dindar Fumən şəhərində dünyaya gəlmişdir. Ömründən 16 ay keçdikdə anası vəfat edir və o, uşaqlıqda yetimliyin acılığını dadır.
Ayətullah Məhəmməd Təqi Behcətin atası Kərbəlayi Mahmud Behcət Fumən şəhərinin etimadlı insanlarından idi və öz işlərindən əlavə xalqın problemlərini də həll edirdi. Mühüm sənədlər onun şahidliyi və təsdiqi ilə həyata keçirdi. O, ədəb və zövq əhli idi və böyük həvəslə Əhli – Beyt barəsində xüsusilə İmam Hüseyn (ə) haqqında şeir yazırdı. Aradan yarım əsr keçməsinə baxmayaraq, bu şeirlər hələ də o diyarın məddahlarının dillər əzbəridir.
Ayətullah Behcət uşaqlıqda belə, Əhli – Beytə, xüsusilə İmam Hüseynə (ə) bağlı olan bir ata tərəfindən tərbiyə olunmuş və həmin məclislərdə iştirak etməklə bu yığıncaqların nuraniliyindən istifadə edərək böyümüşdür. Uşaqlıqdan oynamaqdan çəkinərmiş, istedad və iman nuru üzündə seçilərdi və elm öyrənməyə olan böyük eşqi rəftarında açıqca görünürdü.
Təhsili
İbtidai dini təhsilini Fumən mədrəsəsində başa vurduqdan və ərəb ədəbiyyatına yiyələndikdən sonra 1929-cu ildə ön dörd yaşında dini təhsilini təkmilləşdirməkdən ötrü İraqa yola düşür. Təxminən dörd il müqəddəs Kərbəla şəhərində qalır və bu dörd ildə Hacı Əbdülqasim Xoyi (məşhur Ayətullah Xoyi ilə səhv salınmamalıdır) kimi tanınmış müəllimlərdən dərs almışdır.