cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Prozopaqnoziya
"Prozopaqnoziya" termini ilk dəfə Yoaşim Bodamer adlı alman nevroloqu tərəfindən işlənib. O, başından güllə alandan sonra qohumlarının, yaxınlarının üzünü hətta öz üzünü unutmuş 24 yaşlı oğlanı müalicə edərkən xəstəliyi kəşf edib.
"Prozo" yunan dilindən tərcümədə "üz", "paqnoziya" isə "tanımamaq" deməkdir.
Palıd diserkası
Palıd diserkası — Sərtqanadlılar dəstəsinə, Qızıl böcəklər fəsiləsinə aid növ.Təbii şəraitdə nəslinin kəsilməsi ehtimalı vardır.
Təsviri
Böcəyin bədəninin uzunluğu 15 – 21 mm-dir rəngi parlaq bürüncüdür. Qanadüstlükləri yaşıl parıltıya malikdir, üzəri boylama nöqtəli – şırımlıdır. Bədəninin alt tərəfi ağ tükcüklərlə örtülüdür, pəncələri uzundur.
Yayılması və Sayı
İran, Türkmənistan, Azərbaycan (Talış, Samux). 1927-ci ildə V.Nazarova tərəfindən Lənkəranda 8 fərd, 1936-cı ildə A.V.Boqaçev tərəfindən Lənkəranda 3 fərd, 1940-cı ildə E.Hauser tərəfindən Samuxda 1 fərd qeydə alınmışdır. Son illərdə rast gəlinməmişdir.
Həyat tərzi
Azərbaycanda Hirkan tipli meşələr və Talış dağlarının orta dağlıq zonası, rütubətli palıd meşələri. Ekologiyası ətraflı öyrənilməmişdir. Çox güman ki, böcək və onların sürfələrinin inkişafı şabalıd yarpaqlı palıdla əlaqədərdir.
Bartanq çayı
Bartanq çayı (digər adları Оksu /Аksu, digər dillərdə Muqrab) — Əfqanıstan əyaləti olan Bədəxşanda yerləşən, Pənc çayının sağ qolunu əmələ gətirən və tacik Qorno-Badaxşan muxtar vilayətinə aid olan çaydır. Çayın uzunluğu — 528 kilometrdir. Hövzəsinin sahəsi 24 700 km² təşkil edir.
Hidroqrafiya
Əsasən buzlaqların və qarların əriməsi nəticəsində çay qidalanır. Maksimal çayın su bolluğu iyul ayında müşahidə olunur. Mənbəyində orta illik suyun sərf edilməsi 128 m³/san təşkil edir.
Qənaəti
Çay suvarma üçün quraqlıq rayonlarda geniş istifadə olunur. Çayda sovet vaxtında hidro elektro stansiya oaln Şudjand stansiyası tikilmişdi.
Skatlar
Skatlar - Batomorpha dəstəüstü. Skatların çoxu dib həyatı keçirir. Bununla əlaqədar olaraq bədənləri bel qarın istiqamətində yastılaşıb. 5 cüt olan qəlsəmə yarıqları qarın tərəfdə yerləşir. Bu balıqlarda spirakulum dəliyi yaxşı inkişaf edib, o nasos vəzifəsini yerinə yetirərkən suyu qəklsəmələrə ötürür. Skatların dişləri yastı və kütdür, bədəni çılpaq və ya üzəri sərt törəmələrlə örtülüdür. Yaxşı inkişaf etmiş döş üzgəcləri başı da əhatə edir. Bir çox növlərin bel və quyruq üzgəcləri çox kiçilib, anal üzgəci tamamilə yoxdur. Əsas hərəkət orqanı döş üzgəcləridir: bu üzgəclərin dalğavari hərəkəti balığın hərəkətini təmin edir. Dib heyvanları olduqları üçün bədənləri bel-qarın istiqamətində yastılaşmışdır. Qəlsəmə yarıqları, ağız və burun dəlikləri başın alt tərəfində yerləşir. Skatların tikanquyruq skat, elektrikli skat və mişarburun skat kimi mühüm növləri vardır.Ətraflarında 60-230 Vt-luq elektrik sahəsi yarada bilirlər.
Skatların bədəninin eninə ölçüsü çoxdəyişkəndir: elektrik skatının belə ölçüsü 13,5 sm, mantanınkı isə 6,6 m-dir. Skaktlar Dünya okeanının tropik, mötədil və soyuq sularında yayılıblar. Bunların 300-ə yaxın növü məlumdur. Qara dənizdə dəniz tülküsünə; Barens dənizində, Ağ dənizdə, Baltik dənizinin qərb hissəsində ulduzlu skata; Qara və Azov dənizlərində bizquyruq skata təsadüf edilir. Şimal və Uzaq şərq dənizlərində digər skat növlərinə rast gəlinir.
Əsasən dəniz balıqları olan skatların bəziləri şirin sularda da yaşayır. Skatlar dib balıqları olsalar da mantapeligial həyat keçirir. Bu balıqlarda mayalanma daxilidir. Ona görə mayalanmış yumurta qoymaqla çoxalırlar, bəziləri isə bala doğur. Ən çox bentosla qidalanır. Skatların bəzilərində müdafiə orqanı var: bizquyruqn skatın quyruğunda olan və başqa canlıya batdıqda zəhərlənmə törədən tikan-təhər çıxıntı, elektrikli skatın toxunma zamanı elektrik əmələ gəlməsi müdafiə xarakteri daşıyır. Skatların vətəgə əhəmiyyətli çox deyil, onlar nevod, tor və qarmaqla ovlanır. Skatlar dəstəüstünün 16 fəsiləsini əhatə edən 5 dəstəsi 300-340-a yaxın növü vardır.
Həmçinin bax
Onurğalılar
Qığırdaqlı balıqlar
Köpəkbalığı
Novara əyaləti
Novara əyaləti — İtaliyanın Pyemont regionunda əyalət.
Diserkalar
Diserkalar - Sərtqanadlılar dəstəsinə, Qızıl böçəklər fəsiləsinə aid cins. Aşağıdakı növlər daxildi :
Nura Suri
Aynurə Qəzənfər qızı və ya tanınan adı ilə Nura Suri (15 aprel 1976, Bakı şəhəri) — Azərbaycanlı estrada müğənnsi.
Həyatı
Nura Suri 1976-cı il aprelin 15-də Bakı şəhərində hərbçi ailəsində dünyaya göz açıb. Müğənninin valideynlərinin hər ikisi — atası və anası Qarabağ Müharibəsi veteranlarıdır. Nura Suri ali təhsillidir. 1991-ci ildə məşhur "İmkan" qrupunda fəaliyyət göstərib.
Karyerası
3 oğul anasıdı – Xosrov, Möhsen və David. Nura Suri ilk albomunu məhz oğullarına həsr edib.
NGC 3009
NGC 3009, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
SunStroke Project
SunStroke Project — Sergey Yalovitski (vokalist), Anton Raqoza (skripkaçı və bəstəkar) və Sergey Stepanovdan (saksofonçu) təşkil olunmuş Moldovalı musiqi triosu. Onlar Moldovanı 2010 və 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmələri ilə tanınırlar. Qrupun adını Anton Raqoza hərbi xidmətdə olarkən seçmişdir.
Qrupun heyəti
Anton Raqoza 6 yanvar 1986-cı ildə Dnestryanının Tiraspol şəhərində anadan olmuşdur. O qrupda skripkaçı olaraq fəaliyyət göstərir. Anton eyni zamanda qrupun ifa etdiyi mahnıların bəstəkarıdır. O daha Kişinyov orkestrində dirijor olaraq fəaliyyət göstərmiş və klassik musiqi sahəsində bir çox mükafatlar qazanmışdır. Anton Castin Timberleyk və Maykl Ceksonun onu musiqiyə ilhamlandıran şəxslər olduğunu bildirmişdir.
Sergey Stepanov 3 sentyabr 1984-cü ildə Dnestryanının Tiraspol şəhərində anadan olmuşdur. O SunStroke Project qrupu tərkibində saksofonda çıxış edir. Hal-hazırda Moldovanın paytaxtı Kişinyovda yaşayır. Sergeyin musiqidə əsas maraq dairəsi caz olmasına baxmayaraq, o eyni zamanda pop və R&B janrları ilə də təcrübələr həyata keçirir. Sergey Anton ilə ilk dəfə hərbi xidmətdə olarkən tanış olmuş və birlikdə SunStroke Project qrupunu yaratmağa qərar vermişdirlər. Müsahibələrindən birində o musiqiyə ilham mənbəyi kimi Rusiyalı saksofonçu İqor Butmanın olduğunu söyləmişdir.
Sergey Yalovitski qrupda vokalist olaraq fəaliyyət göstərir. O musiqidəki uğurlarına görə Moldova və Rumıniyada bir neçə mükafat qazanmışdır.
2007-2009: Qrupun yaranması
SunStroke Project qrupu 2007-ci ildə Anton Raqoza və Sergey Stepanov tərəfindən yaradılmışdır. Həmin ildə qrupun Don't word more.. adlı ilk studio albomu işıq üzü görmüşdür. 2008-ci ilin sonlarından 2009-cu ilin yayına kimi Moldovalı musiqiçi Paşa Parfeni qrupa vokalist olaraq qoşulmuşdur. Onun vokalistliyi dövründə qrup üç sinql buraxmışdır. "No Crime" mahnısı ilə SunStroke Project Moldovanın TVM telekanalının 2009 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi üçün təşkil etdiyi milli seçim turunda iştirak etmişdir. Qrup yarışmada üçüncü yeri tutaraq, Avroviziyada iştirak hüququnu əldə edə bilməmişdir.
2010: Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
Sergey Yalovitskinin SunStroke Project qrupuna vokalist olaraq qoşulmasından sonra qrupun ilk sinqlı "Believe" olmuşdur. Qrup ilk öncə həmin mahnı ilə Moldovanın 2010 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi üçün milli seçim turuna qatılmağı planlaşdırsa da, daha sonra qrup üzvləri Moldovalı ifaçı Olia Tira ilə birlikdə ifa etdikləri "Run Away" mahnısı ilə seçim turuna qatılmış və qalib gəlmişdirlər. Beləliklə SunStroke Project 2010-cu ildə Olia Tira ilə birlikdə "Run Away" mahnısı ilə Moldovanı Norveçin paytaxtı Oslo şəhərində keçirilən Avroviziya 2010-da təmsil etmək haqqı qazanmışdır. Qrup Avroviziyada yarımfinal mərhələsini uğurla adlayaraq finala yüksəlmiş və finalda Moldovaya 22-ci yeri qazandırmışdır. Avroviziyadakı iştirakdan sonra qrup DJ Aleksey Mısliçki əməkdaşlıq etməyə başlamış və bir neçə yeni sinqllar dinləyicilərə təqdim edilmişdir.
2011-hal-hazırda: Avroviziyaya dönüş
2011-ci ildən etibarən SunStroke Project qrupu uzun müddətli anlaşma imzaladıqları Sens Music leybl şirkətinin dəstəyi ilə turlar həyata keçirmişdir. 2012-ci ildə qrup Olia Tira ilə birlikdə yenidən Avroviziyaya geri dönməyə cəhd etsə də, həmin il Moldovanın milli seçim turunda ifa etdikləri "Superman" mahnısı qrupa heç bir uğur qazandıra bilməmişdir. 2015-ci ildə SunStroke Project "Day After Day" mahnısı ilə yenidən Moldovanın milli seçim turuna qatılmış və bu dəfə qrup yarışmada üçüncü yerdə qərarlaşmışdır. Növbəti dəfə qrup 2017-ci ildə ifa etdikləri "Hey, Mamma!" mahnısı ilə milli seçim turunda iştirak etmiş və qələbə qazanmışdır. Beləliklə qrup ikinci dəfə Moldovanı Avroviziyada təmsil etmək hüququ qazanmışdır.
SunStroke Project Ukraynanın paytaxtı Kiyev şəhərində keçirilən 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində "Hey, Mamma!" mahnısı ilə final mərhələsinə uğurla adlayaraq, finalda Moldovaya 3-cü yeri qazandırmışdır. Bu Moldovanın müsabiqə tarixindəki ən yüksək göstəricisidir.
İnternet fenomen
Qrupun üzvü Sergey Stepanov 2010 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində ifa etdiyi saksofon solosu sayəsində internetdə mem olaraq "Epic Sax Guy" kimi dünyada məşhur olmuşdur. Stepanovun saksofon solo remiksləri Youtubedə milyonlarla izləyici qazanmışdır.
Verbano-Kuzio-Ossola əyaləti
Verbano-Kuzio-Ossola əyaləti — İtaliyanın Pyemont regionunda əyalət.
Genuya əyaləti
Genuya əyaləti — İtaliyanın Liquriya regionunda əyalət.
Verçelli əyaləti
Verçelli əyaləti — İtaliyanın Pyemont regionunda əyalət.
IV Mehmed
'''IV. Mehmed və ya Ovçu Mehmed'''  — 19. Osmanlı padşahı və 98. İslam xəlifəsidir. Atasının taxtdan devrilməsi nəticəsində 1648-ci ildə 6 yaşında sultan elan edildi. Tez-tez ova çıxması ona ovçu ləqəbini qazandırmışdır. 39 illik səltənəti ilə I. Süleymandan sonra ən uzun müddətli hakimiyyəti ilə seçilir.
Valeh Mirzə
Valeh Əvəz oğlu Mirzəyev — Azərbaycanın tanınmış şair və publisisti. Azərbaycan müəllimi qəzetinin keçmiş baş redaktoru. Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü.
IV Mehmed
Taxta çıxışı
2 yanvar 1642 tarixində Osmanlı ənənəsində müqəddəs hesab olunan cümə axşamı günü İstanbulda dünyaya gəlmişdir. Atası Sultan İbrahim, anası Turhan Xədicə Sultandır. Ova çıxmağı sevdiyi üçün "Ovçu" ləqəbiylə anılır. Uşaqlığı sarayda keçmişdir. Bu illərdə Şami Yusif və Şami Hüseyn Əfəndilər tərəfindən tərbiyə edildi. Atasının dövlət məsələlərindəki səriştəsizliyi səbəbilə nənəsi Kösəm Sultanın, dövlət adamlarının və yeniçərilərin müdaxiləsi ilə 8 avqust 1648 tarixində hələ 6 yaşında ikən Osmanlı taxtına çıxdı. Yalnız şeyxülislamın, sədrəzəmin və vəzirlərin iştirakıyla keçirilən cülus mərasimindən sonra nənəsiylə birlikdə baş bostançıya təslim edildi. Bir həftə sonra 16 avqustda Əyyub Sultan məscidində şeyxülislam Əbdürrəhim Əfəndinin əlindən qılınc qurşandı. Cülus bəxşişi məsələsi isə başda Cindar Hüseyn Əfəndi olmaqla, Sultan İbrahim dövrünün nüfuzlu şəxslərindən alınan məbləğlərin hesabına həll edildi.
Valeh Mirzə
Həyatı
Valeh Mirzə şair kimi yaradıcılığa yeniyetmə yaşlarından başlayıb.İlk şeirləri 1972-1973-cü illərdə "Azərbaycan pioneri>>,<<Azərbaycan gəncləri>> qəzetlərində dərc olunub.2004-cü ildə Azərbaycan Respublikası Prezdenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə "Tərəqqi" medalı ilə təltif olunub.1997-ci ildən Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü olub AZƏRBAYCAN YAZIÇILAR İTTİFAQININ ÜZVÜDÜR.. Müxtəlif illərdə <<Araz>> Ali ədəbi və <<Azərbaycan bayrağı>> media mükafatlarına layiq olub.2005-ci ildə Avropa Nəşr və Mətbuat evi tərəfindən <<İlin ən yaxşı vətənpərvər şairi" medalı ilə təltif olunub. Ulu öndər Heydər Əliyev haqqında iki eyni adlı "Azərbaycan dövlətçiliyinin qoşa qanadı" kitabına görə 27.12.2004-cü ildə Heydər Əliyev adına Beynəlxalq Forumun 1-ci diplomuna layiq görülmüşdü. Valeh Mirzə 15 kitab müəllifdi 9-cu "Söz ilə qazandın əbədiyyəti" kitabı alim Mir Cəlal Paşayevin 100-illik yubileyinə həsr olunub.
1993-cü ildə Yeni Azərbaycan Partiyası yarandığı ilk gündən üzvüdür. İki oğul atasıdır.
IV Mehmed
Səltənəti
O əsnada Sivas, Antep və Afyon ərazilərində bəzi qoçular baş qaldırmışdı. Qara Murad Paşa qismən də olsa, bunların qarşısını ala bildi. Buna baxmayaraq Kösəm Sultanın və yeniçəri ağalarının dövlət işlərinə qarışmasından narazı idi. Şeyxülislam Əbdürrəhim Əfəndi və İstanbul qazısı olan oğlu Mehmed Əfəndi isə dəbdəbəli həyat tərzləri ilə əhalinin nifrətini qazanmışdılar. Bu ərəfədə ülufələrini ala bilməyən sipahilərin başlatdığı üsyan isə İstanbul və Qalata səmtindəki tacirlərdən toplanan icbari vergilərin hesabına yatırıldı. Bu əsnada Sultan Mehmedin və özündən 3 ay kiçik qardaşı Şahzadə Süleymanın sünnət mərasimi baş tutmuş (21 oktyabr 1649), Krit adasında Avstriyalılarla gedən müharibədə Osmanlı ordusu ağır itkilər verməyə başlamışdı. Yeniçəri ağalarının ona qarşı yeni bir üsyan tərtib etdiyini öyrənən Qara Murad Paşa isə "Bir memlekette dört vezîriâzam olmaz" ("Bir dövlətdə dörd sədrəzəm olmaz") deyərək sədarətdən çəkildi və yerinə Mələk Əhməd Paşa gətirildi (5 avqust 1650). Yeniçəri ağalarının əlində oyuncağa çevrilən yeni sədrəzəmin dövründə isə xəzinə olduqca pis vəziyyətdə idi. Yeniçəri ağaları isə tam əyarlı pulları özlərinə ayırıb, əskik əyarlı sikkələri ülufə olaraq əsgərlərə paylayırdılar. Buna görə də ölkədə böyük miqyaslı inflyasiya meydana gəldi.
Bütün bu hadisələr cərəyan edərkən 10 yaşındakı Sultan Mehmed Əndərun ağalarının nəzarətində saray bağçalarında, keçirilən ov mərasimlərində vaxt keçirirdi. Dövrün fanatik dindar zümrəsi olan Qazızadəlilərin isə sarayda nüfuzu güclü idi. Bu zümrəyə mənsub olan Üstüvani Mehmed Əfəndi isə padşah şeyxi ünvanı almışdı. Bu illərdə baş tutan ən önəmli məsələ isə gələcəkdə Sultan Mehmed üçün asılılıq halını alan ov mərasimləri idi. Krit adasındakı məğlubiyyətlər və Paros adası yaxınlığında Venesiyalılarla baş tutan döyüşdən sonra Çanaqqala boğazının itirilməsi nəticəsində ticarət tənəzzülə uğramışdı. Dövlət idarəsi Kösəm Sultanın pula həris olan adamlarının əlində iflic olmuş, yüksək dərəcəli inflyasiya və rüşvətin səbəb olduğu qarışıqlıqlar İstanbuldakı tacirlərin və əhalinin ayaqlanmasına səbəb oldu. Əhali, aralarına şeyxülislam Qaraçələbizadə Əbdüləziz Əfəndini də alaraq saraya yürümüş, Sultan Mehmed ayaq divanına çıxmağa məcbur qalmışdı. Paytaxtın hər yerində elan edilən fərmanla, bundan sonra qanunsuz vergilərin yığılmayacağı və Mələk Əhməd Paşanın sədarətdən alınacağı bildirildi. Bu fərmanla və yeniçərilərin də köməyilə şəhərdəki iğtişaşlar tamamilə yatırıldı. Yaxın adamı və qızının kürəkəni olan Siyavuş Paşanı sədarətə gətirərək vəziyyəti öz lehinə dəyişən Kösəm Sultanın isə saraydakı düşmənləri getdikcə artmağa başlamışdı. Bu əleyhdarların başında isə saray ağalarının dəstəyini arxasına alan kiçik validə Turhan Sultan var idi. Saraydakı siyasi tarazlığın pozulduğunu anlayan Kösəm Sultan isə həm rəqiblərindən azad olmaq, həm də anası daha saf oln Şahzadə Süleymanı taxta çıxarmaq üçün Sultan Mehmedi taxtdan endirməyə cəhd etdi. Ancaq bu planını icra etmədən 2 sentyabr 1651 tarixində saray ağaları tərəfindən öldürüldü. Yaxın adamları olan yeniçəri ağaları isə ard-arda ələ keçirilərək aradan qaldırıldı.
Kösəm Sultanın ardından dövlət idarəsi Validə Turhan Sultan və saray ağalarının əlində cəmləndi. Yeni mərhələnin ilk önəmli hadisəsi isə Darüssəadə ağası Uzun Süleyman ağa ilə düşmən olan sədrəzəm Siyavuş Paşanın sədarətdən alınması oldu. Yerinə gətirilən Gürcü Mehmed Paşanın səriştəsizliyinin ardından yerinə Xocazadə Məsud Əfəndinin tövsiyəsilə Tarhuncu Əhməd Paşa gətirildi (20 iyun 1652). Əhməd Paşa gömrük, mətbəx və donanma xərclərini azaldaraq maliyyə vəziyyətini nisbətən yaxşılaşdırdı. Büdcə kəsrinin qarşısını almaq üçün dövlət adamlarından toplanan əlavə vergilər səbəbilə özünə düşmən qazanan Əhməd Paşa yaxın adamı olan Bahai Mehmed Əfəndini şeyxülislamlığa gətirməklə vəziyyəti öz lehinə çevirdi. Yeni vergilər xüsusilə Üsküdar əhalisinin və sipahilərin etirazına səbəb oldu və nəticədə Əhməd Paşa gözdən düşdü. 1652-ci ilin noyabrında çıxan böyük yanğın isə İstanbuləhalisinin vəziyyətini daha da pisləşdirdi. Sarayda çevriliş tərtib etməsi şayəsi yayılan Əhməd Paşa isə 21 mart 1653 tarixində öldürüldü və yerinə kaptan-ı dərya Dərviş Mehmed Paşa gətirildi.
Yeni sədrəzəmin dövründə isə İstanbulda ərzaq qiymətləri olduqca yüksəldi. Kaptan-ı dərya Qara Murad Paşa idarəsindəki Osmanlı donanması isə Çanaqqala boğazında qələbə qazanmış, boğaz yenidən Osmanlıların əlinə keçmişdi. Ticarət yolunun bərpa edilməsi ilə paytaxtda iqtisadi vəziyyət normallaşdı, sədrəzəm Dərviş Mehmed Paşanın iflic olmasının ardından isə həm Anadoludakı Cəlalilərin aradan qaldırılması, həm də İstanbuldakı qoçuların yatırılması üçün sədarət möhürü Hələb bəylərbəyi İbşir Mustafa Paşaya göndərildi. Uzun müddət İstanbula gəlməyən İbşir Mustafa Paşa bu vəzifədə 6 ay qalmış, Anadoludan gətirdiyi əsgərlərin İstanbuldakı sipahi və yeniçərilərlə birləşməsi və əsas rəqibi olan Qara Murad Paşanın tərtibi ilə qətlə yetirilmişdi. Yerinə ikinci dəfə bu vəzifəyə gətirilən Qara Murad Paşa ordunun nizamsızlığı və maliyyə problemləri səbəbilə qısa zamanda vəzifədən istehfa etdi. Xələfi Süleyman Paşa isə əsgərlərin ülufəsini əskik əyarlı sikkələrlə verməyə cəhd etmiş, nəticədə ayaqlanan yeniçəri qoçuları Atmeydanında toplanaraq saray ağalarının aradan qaldırılmasını tələb etdi. Yeniçərilərin təzyiqi ilə Sultan Mehmed tələb edilən saray ağalarını təslim etdi (4 mart 1656). Bu şəxslərin cəsədləri Sultanəhməd meydanındakı çinar ağaclarına asıldı. Bu səbəblə Osmanlı tarixində bu hadisə Vaka-i vakvakiye, yəni Çinar hadisəsi adlanır. Hadisənin ardından sədrəzəmliyə əvvəlcə Zurnazən Mustafa Paşa, daha sonra Siyavuş Paşa, onun ölümündən sonra isə Boynuyaralı Mehmed Paşa gətirildi. Bu sədrəzəmin dövründə isə Çanaqqala boğazını yenidən işğal edən Venesiyalılar Bozca ada, Limni və Semandrek adalarını işğal etdi. Kaptan-ı dərya Kənan Paşanın 26 iyun 1656 tarixində Venesiya donanmasına məğlub olması isə İstanbula təhlükə altında qoydu. Venesiyalıların paytaxta hücum etməsindən çəkinən Mehmed Paşa dərhal şəhərin sahilboyu divarları üzərindəki evləri dağıdaraq bərpa etmiş, bununla şəhərdə qarışıqlıqlar başlamışdı. Xəzinənin dolması üçün "imdadiyə" adlı vergi təsis edən Mehmed Paşa bu vergidən də ümid etdiyi gəliri əldə edə bilmədi. Sultan Mehmed topladığı məşvərət məclisində şəxsən səfərə qatılmaq istədiyini bildirmiş, ancaq sədrəzəm tərəfindən bu təklifin qarşısı alınmışdır. O əsnada Sultan Mehmedin yerinə qardaşı Şahzadə Süleymanın taxta çıxarılması ilə bağlı tərtib edilən sui-qəsdin üstü açılmış, bu tərtibin yaradıcı olan şeyxülislam Xocazadə Məsud Əfəndi Bursaya sürgün edilərək burada öldürülmüşdü. Sədarətə isə memar Qasım ağanın tövsiyəsi və Validə Turhan Sultan tərəfindən qəbul edilən bəzi şərtlərlə Körpülü Mehmed Paşa gətirildi (15 sentyabr 1656).
Artıq davamlı olaraq Ədirnədə yaşamağa başlayan Sultan Mehmed bu illərdə Moreya və Tesalya bölgələrinə qədər uzanan ov mərasimlərinə qatılırdı. Körpülü Mehmed Paşa əvvəlcə üsyan edən sipahi qoçularını və xəyanət edən Rum patriarxını aradan qaldırdı. Onun sədarəti dövründə dövlə daxildə və xaricdə əvvəlki gücünü bərpa etməyə başladı. Venesiyalılar məğlub edilərək Çanaqqala boğazından çıxarıldı və boğaza yaxın adalar ələ keçirildi. Ərdəldə baş verən hadisələr isə Osmanlının lehinə həll edildi. Abxaz Həsən Paşa rəhbərliyində Anadoluda çıxan böyük üsyan yatırıldı. 24 iyul 1660 tarixində baş tutan böyük yanğın İstanbulun böyük bir qismini külə çevirdi. Şəhərdə qıtlıq və epidemiya yayıldı. Ertəsi il, 63 ildir ki, inşası yarım qalan Yeni məscid külliyəsinin tamamlanma işləri başlandı. Bu əsnada bəzi yəhudi məhəllələri qarşılığı ödənilərək dağıdıldı. 30 oktyabr 1661 tarixində özünün tövsiyəsilə Mehmed Paşanın yerinə keçən böyük oğlu Fazil Əhməd Paşanın sədarət illərində isə Osmanlı dövləti xaricdə uğur qazanmağa başladı. Fazil Əhməd Paşa Osmanlı dövlətinin gücünü dənizdə Venesiya və Fransaya, Orta Avropada Lehistana və Avstriyaya qarşı göstərə bildi. Uyvar qalasının fəthi 1664-cü ildə Avstriya ilə bağlanan 20 illik Vasvar sülhü ilə tamamlandı. 1669-cu ildə Kandiye qalasının alınması ilə 25 ildir davam edən Krit məsələsi həll edildi.
Ata-oğul iki sədrəzəmin təxminən 20 illik sədarətləri dövründə daha çox ordunun irəlilədiyi istiqamətlərdə ova çıxan Sultan Mehmed demək olar ki, dövlət işlərindən tamamilə uzaqlaşmış, İstanbula isə illərdir ayaq basmamışdı. Bəzi tarixçilərə görə, sankı bir kəndə çevrilən İstanbul 24 iyul 1665 tarixində Topqapı sarayında çıxan yanğınla daha da dağıldı. Həmin il Yeni məscid ibadətə açıldı. Sultan Mehmed Fazil Əhməd Paşanın Kandiye mühasirəsi əsnasında Moreyada gözlədi. 5 iyun 1672 tarixində möhtəşəm bir mərasimlə Kamaniçe səfərinə çıxan padşah aramsız yağan yağışlara baxmayaraq qalanın önlərinə qədər gəlmiş, qalaya yaxın bir yüksəklikdə çadırını quraraq mühasirəni izləmişdir. Hətta döyüş əsnasında libasını dəyişərək əsgərlərin arasına qarışdığı da rəvayət olunur. Fəthindən sonra bir neçə gün qalanı gəzən Sultan Mehmed buradakı bəzi kilsələri məscidə çevirmiş, Bucaş sülhündən sonra isə Ədirnəyə dönmüşdür.
Səltənətinin böyük bir qismini ov üçün səmərəli olan Ədirnədə keçirən Sultan Mehmed dövründə şəhər keçmişdəki möhtəşəm günlərini yaşayır, dövlət buradan idarə edilirdi. Lehistan kralının Bucaş sülhünün şərtlərini pozmasının ardından padşah 7 avqust 1673 tarixində orduyla birlikdə ikinci dəfə Lehistan səfərinə qatıldı. Sülh şərtlərinin təmin edilməsi qarşılığında hücum edilməyəcəyi bardə Lehistan kralına məktub göndərən Sultan Mehmed, Hotin qalasının itirilməsinə baxmayaraq hava şəraitinin pisləşməsi səbəbilə Babadağa çəkildi və burada qışladı. Həmin ilin iyununda rusların Ukrayna kazaklarına hücum etməsi səbəbilə səfərin istiqaməti dəyişdirildi. Bu əsnada Hotin qalasının geri alındığı xəbəri gəldi və Sultan Mehmed Ədirnəyə döndü. 26 may 1675-ci ildə Ədirnədə oğulları Şahzadə Mustafa və Şahzadə Əhməd üçün möhtəşəm bir sünnət mərasimi keçirdi. Bu mərasim əsnasında qızları Xədicə Sultan və Gülsüm Sultanları da evləndirmişdir. Osmanlı-Lehistan müharibəsi Zuravno qalası yaxınlığında gedən toqquşmaların ardından Lehistan kralının şərtləri qəbul etməsilə başa çatdı (noyabr 1676). Səfər əsnasında xəstələnərək geri dönən Fazil Əhməd Paşanın vəfatının ardından Körpülü ailəsindən razı qalan Sultan Mehmedin istəyi ilə bu ailənin tərbiyəsini alan Mərzifonlu Mustafa Paşa sədarətə gətirildi. Sultan Mehmed 1677–1678 qışını İstanbulda keçirdi.
Mərzifonlu Mustafa Paşanın dövründə Ukrayna kazaklarının rəhbəri olan Doroneşko Osmanlı himayəsinə girmiş, ancaq daha sonra rus çarına dəstək verdiyi üçün ilk Osmanlı-rus müharibəsi baş tutmuşdur. 1678-ci ildə orduyla birlikdə Çehrin səfərinə çıxan Sultan Mehmed Dunay çayını keçmədi, Silistrədə qalaraq ova çıxdı. Ertəsi il yenidən orduyla birlikdə İstanbula qayıtdı. 1680-ci ildə rusların müharibəyə hazırlaşmasının ardından yeni bir səfər başladı və padşah Ədirnəyə qədər orduyla birlikdə irəlilədi. Rus çarının sülh təklif etməsiylə o yayı Ədirnədə keçirdi. Ruslarla 20 illik sülh bağlandı. Bu sülhün bağlandığı əsnada sədrəzəmin xarici siyasətdəki sərt mövqeyinə padşahın qarışmadığı görülür. Belə ki, Trablusqərb əyalətinin Fransa ilə münasibətlərinin korlanması, nəticədə Fransız donanmasının Saqqız adasına hücum etməsi nəticəsində sədrəzəmin sərt mövqeyi nəticəsində Fransa tərəfin döyüş təzminatı ödəməyi qəbul etdi. Böyük bir qələbəyə adını yazmaq istəyən Mərzifonlu Mustafa Paşa əsas hədəf olaraq Vyana şəhərini seçdi. Osmanlılara bağlı Orta Macarıstan kralı İmre Tökölini Avstriyalılara qarşı müdafiə edən Mərzifonlu Mustafa Paşa Sultan Mehmedin xəbəri olmadan Vyana şəhərini mühasirəyə aldı. Ordu ilə birlikdə yola çıxan padşah Belqradda qaldı. Mühasirədəki məğlubiyyəti eşitdikdən sonra isə Ədirnəyə qayıtdı ancaq sədrəzəmə olan dəstəyini davam etdirdi. Buna baxmayaraq Mərzifonlu Mustafa Paşa, mərkəzdəki düşmənləri Darüssəadə ağası Yusif ağa, baş miraxur Sarı Süleyman ağa və sədarət naibi Qara İbrahim Paşanın təsiriylə çox keçmədən Belqradda edam edildi. Bu uğursuz mühasirə başda Macarıstan olmaqla, bir çox yerin əldən çıxmasına səbəb oldu. Yeni sədrəzəm Qara İbrahim Paşa isə sərdar deyildi. Buna görə də, səfərə yeniçəri ağası Bəkri Mustafa ağanı göndərərək özü Belqradda qaldı. Bir neçə qala istisna olmaqla, bütün Macarıstan əldən çıxdı. Əvvəlcə Avstriyayla başlayan müharibə, Lehistan, Venesiya və Rusiyanın da qatılmasıyla səlib yürüşünə çevrildi.
Sultan Mehmed isə bütün bunlara baxmayaraq ov mərasimlərinə davam edirdi. Anasının vəfatından (1683) sonra ətrafındakı səriştəsiz insanların təsiriylə yanlış qərarlar almağa davam edirdi. Vyana məğlubiyyətinin ardından başlayan dövr şübhəsiz ki, Sultan Mehmed səltənətinin ən qaranlıq dövrüdür. Avstriyalılar tərəfindən məğlub edilən Osmanlı ordusu Kamaniçe və Boğdan cəbhələrində polyak qüvvələrinə qalib gəldi. Ancaq ertəsi il müttəfiq donanması Dalmasiya və Moreyanı ələ keçirdi. Venesiyaya Genuya, Papa, İspaniya, Florensiya və Malta donanmaları dəstək verirdi. Qərb qüvvələrinin təsiriylə ayaqlanan yunanlar isə ciddi məsələ halına gəlmişdi. Moreya sərdarı Şahin Mustafa Paşa yunan üsyanı ilə məşğul olarkən iki qala da itirildi. 1685-ci ildə Moreya tamamilə itirildi.
Taxtdan endirilməsi
Ölkə torpaqları cənubdan və şimaldan itirilməsinə Sultan Mehmedin bu qədər etinasız yanaşması əhalinin etirazlarına səbəb olmuşdu. Asılılıq halını alan ov mərasimlərindən geri qalmayan Sultan Mehmed artıq üləma zümrəsinin də narazılığına səbəb olmuşdu. Budin qalasının itirilməsindən (2 sentyabr 1686) sonra əhalinin ayaqlanması nəticəsində ovdan əl çəkdiyini elan edən Sultan Mehmed haqqındakı bu düşüncələrə son qoya bilmədi.
Osmanlı tarixinin ən mühüm dövrlərində hakimiyyətdə olan, ancaq təsirli rol oynaya bilməyən Sultan Mehmedin ova olan bağlılığında və dövlət işlərinə etinasız yanaşmasında kiçik yaşlarda taxta çıxmasının rolu böyükdür. Bu səbəblə mükəmməl təhsil ala bilməmiş, ətrafındakı cahil saray ağalarının iqtidar oyunları əsnasında ciddi nəzarət altında saxlanılmışdı. Baş memar Qasım ağanın tövsiyəsilə Validə Turhan Sultan tərəfindən sədarətə gətirilən Körpülü Mehmed Paşa ilə başlayan Körpülülər dövrü ilə daha da geri plana düşən Sultan Mehmed anasının vəfatından sonrakı son 4 ildə daha da uğursuzluqlara düçar olmuşdu. Oğulları Şahzadə Mustafa və Əhmədin dünyaya gəlişindən sonra qardaşlarını ənənəyə uyğun olaraq edam etdirmək istəsə də, anasının buna mane olduğu rəvayət edilir. thumb|IV. Mehmed, Jacob Koppmayer(1640–1701)
Olya Tira
Olya Tira - moldovalı müğənni. 2010 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində SunStroke Project musiqi qrupu ilə birlikdə Moldovanı "Run Away" mahnısı ilə təmsil edib.
Sona Mikayılova
Sona Məmmədağa qızı Mikayılova (d. 2 fevral 1957) — Azərbaycan teatr, kino və dublyaj aktrisası.
Həyatı
Sonaxanım Mikayılova 1979-cu ildə Moskva Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutunu (Yevgeni Semyonoviç Matveyevin emalatxanasında təhsil alıb) bitirdikdən sonra yaradıcılıq fəaliyyətinə Z.Abbasovun "Onun bəlalı sevgisi" (Xalidə) filmi ilə başlamış, K.Əzimzadənin «İsmayıl bəyin sandıqçası» filmində Ana, K.Əzimzadənin «İmtahan» filmində Ana, Ənvər Əblucun «Sarı köynək» filmində Zəminə, E.Qasımovun «Köhnə bərə» filmində Əminə, Ş.Nəcəfzadənin «Kral ölüb yaşasın kral» filmində kraliça, E.Səfərovun «Məhbus» filmində Ana, K.Rüstəmbəyovun «Bakı» filmində Jurnalist, V.İbrahimoğlunun «Qurama» filmində Ana, R.Mirzəyevin «Əkinçi» filmində Hənifə xanım, «Dronqo» filmində Nərminə obrazlarını yaratmışdır.
"Azərbaycanfilm" kinostudiyasının nəzdində fəaliyyət göstərən kinoaktyor teatr studiyasında çalışmışdır. Təkcə Azərbaycan filmindəki rolları ilə kifayətlənməyən aktrisa 1989-cu ildə "Yuğ" teatrına gəlmiş və ifa etdiyi obrazlarla teatr ictimaiyyətinin də diqqətini özünə cəlb edə bilmişdir.
Aktrisa Türkiyədə, Rusiyada, Tatarıstanda keçirlmiş Beynəlxalq Teatr festivallarının iştirakçısı olmuşdur.
S.Mikayılova Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində pedaqoji fəaliyyətlə məşğuldur. Sona Məmmədağa qızı Mikayılova Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 3 may 2011-ci il tarixli sərəncamı ilə əməkdar artist fəxri adına layiq görülmüşdür. 30 aprel 2014-cü ildə, 6 may 2015-ci ildə, 6 may 2016-cı ildə , 1 may 2017-ci ildə və 7 may 2020-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.
İmperiya əyaləti
İmperiya əyaləti — İtaliyanın Liquriya regionunda əyalət.
Meşə-çöl
thumb|Şərqi Avropa meşə-çöl zonası Meşə-çöl — Şimal yarımkürəsinin təbii zonası, meşə və çöl sahələrinin birləşməsi ilə xarakterizə olunur.
Meşə çöllərinin ayrı-ayrı bölmələri Ortadunay düzənliyində (Macarıstan Pustası), Cənubi Sibir, Şimali Qazaxıstan, Monqolustan və Uzaq Şərqin bir sıra dağətəyi hövzələrində yerləşir, həm də Çinin şimal-şərqindəki Sunlyao düzənliyinin bir hissəsini tutur.
Şimali Amerikada meşə-çöllər şimaldan cənuba, Böyük Düzənliklərdən keçərək 38 ° ş.e-ə qədər uzanır.
Meşə-çöllərin iqlimi mülayim, adətən mülayim isti və qışı mülayim sərin keçir. Yağışıntıdan bir qədər çox buxarlanma müşahidə edilir.
Cənuba doğru hərəkət edərkən, meşə-çöl tədricən daha az ağac və daha çox çöl sahələrini əhatə edir. İqlim istiləşir, yağıntı azalır və meşə-çöl tədricən səhraya keçir. Şimala hərəkət edərkən tərs proseslər olur, yağıntılar daha çoxalır, iqlim sərinləşir və meşə-çöl meşə zonasına keçir.
İqlimi
Meşə-çöl zolağı meşə zonasının cənubunda yerləşir. Meşə-çöl mülayim iqlim zonasını təşkil edən təbii zonalardan biridir. Meşə-çöl zonasının əsas xüsusiyyəti ot bitkiləri və meşə örtüyü olan çəmən landşaftların birləşməsidir.
Meşə-çöl iqlimi ümumiyyətlə mülayim kontinentaldır. Təxmini illik yağıntı 600 mm-dir. Bəzən buxarlanma demək olar ki, yağıntıya bərabər olur. Moskvanın yerləşdiyi enlikdə, meşə-çöl bölgəsində qış son dərəcədə mülayimdir, Xarkovda (meşə-çölün cənub sərhədi, Ukrayna) yanvar ayının orta temperaturu - 7° C, qarışıq meşə zonasının başladığı Orel şəhərində təxminən −10 dərəcəyə qədərdir. Bəzən meşə-çöl zonasında güclü şaxtalar müşahidə oluna bilər. Meşə-çöl zonasında mütləq minimum temperatur adətən −36 ... −40 dərəcədir.
Meşə-çölündə yay çox vaxt isti və quraq olur, xüsusilə meşə-çölün cənubunda, lakin orta hesabla çöl zonasına nisbətən daha sərin olur. Bəzən soyuq və yağışlı havalar müşahidə edilə bilər, amma bu nadir haldır. Çox vaxt yay müəyyən atmosfer proseslərinin fəaliyyətindən asılı olaraq çox fərqli ola bilən qeyri-sabit ilə xarakterizə olunur. İyul ayının ortalama temperaturu yerindən asılı olaraq, təxminən 18.5° C-dən 23° C-dək. Lakin bəzi illərdə bu dəyərlərdən güclü sapmalar mümkündür. Meşə-çöl sahəsindəki mütləq maksimum, enlikdən asılı olaraq, kölgədə ümumiyyətlə bir qədər aşağı və ya təxminən 40 ° C-dir. Ancaq meşə-çöldə istilik şiddətli soyuqdan daha az olur, çöl zonasında isə əksinə olur.
Lümyer qardaşları
Lümyer qardaşları — kinematoqrafın baniləri. İlk pullu kinoseans açılışı 28 dekabr 1895-ci ildə Parisdə Lümyer qardaşları tərəfindən həyata keçirilmişdir. Bu seanslarda natura şəklində çəkilən qısametrajlı filmlər göstərilirdi. Bu qısametrajlı filmlərdə musiqi səsləri xüsusilə seçilirdi. 1907-ci ildə Lümyer qardaşları rəngli fotoqraf adlandırılan "Avtoxrom" aparatı kəşf etmişdilər.
Meşə-çöl
İqlimi
Meşə-çölün xüsusiyyətlərindən biri meşə zonası ilə çöl zonasının flora və faunası arasındakı ortadır. Həm quraqlığa davamlı bitkilər, həm də meşə üçün xarakterik olan bitkilər, daha çox şimal zonası meşə-çöllərdə böyüyür. Eyni şey heyvanlar aləminə də aiddir. Yaz aylarında meşə-çöl sahəsindəki temperatur şəraiti təxminən eynidir. Meşə-çöl zolağının qərb və şərq hissələrində qış temperaturu çox fərqlidir, bu da bitki tərkibində fərqlərə səbəb olur. Uralın kənarındakı soyuq qışlar geniş yarpaqlı ağacların böyüməsinə imkan vermir.
Bitkilər aləmi
Meşə-çöllərdə enli yarpaqlı meşələrin (azda olsa iynəyarpaqlı meşələrin) mənzərəli massivlərinin sahilində mürəkkəb bir keçid xarakterikdir. Avropada və Rusiyanın Avropa hissəsində palıd, cökə, şabalıd və başqa ağacların meşələrinə rast gəlinir.
Sibirdə xırda yarpaqlı ağcaqayın meşələri yayılmışdır.
Meşə çöllərə həmçinin Şimali Amerikadakı Prerilər, Afrika və Avstraliyadakı savannalar da daxildir.
Heyvanlar aləmi
Meşə-çöllərdə özünəməxsus xüsusi heyvan növləri yoxdur. Tipik olaraq çöl növləri (Sünbülqıran, Marmot, Dovdaq, çöl qartalı və s.) Burada adətən meşə nümayəndələrinə də Sincab, Dələ, Sığın) rastlanılır. Növlərin tərkibi cənubdan şimala hərəkət edərkən səhradan meşəyə dəyişir.
Qorunması
Meşə-çölün təbii mənzərələri əsasən münbit torpaqlar səbəbindən çox güclü və uzun müddət antropogen təsirə məruz qalmışdır. Meşə-çöl ərazisinin çox hissəsi şumlanıb və kənd təsərrüfatında intensiv istifadə olunur. Megafauna demək olar ki, məhv edilir. Meşə-çöllərin qorunması və öyrənilməsi üçün milli parklar və qoruqlar salınmışdır:Privoljsk meşə-çölü, Qaliçya Qora, Voronin Təbiət Qoruğu və s.
Fantastik məxluqlar və onların yaşadıqları yer (kitab)
Fantastik məxluqlar və onların yaşadıqları yer və ya Fantastik vəhşilər və onları harada tapmaq olar — ingilis yazıçı Coan Roulinq tərəfindən yazılmış kitab. 2001-ci ildə nəşr olunmuş əsər Harri Potterin sehrli dünyasında yaşayan fantastik heyvanlardan bəhs edir. Faktiki olaraq bu kitab Harri Potterin dərsliyidir və onun səhifələrində Harri, Ron və Hermiona tərəfindən edilmiş qeydləri tapmaq olar.
Qısa məlumat
Fantastik məxluqlar və onların yaşadıqları yer məşhur sehrli zooloq Nyut Skamender tərəfindən yazılmış və Harri Potterə məxsus olan kitabın surətidir. Kitabda sehrli zoologiyanın tarixi müzakirə olunub, fantastik heyvan və fantastik varlıq anlayışları müəyyən edilib, həmçinin onların arasında olan fərqlər göstərilib. Bundan əlavə, Sehr Nazirliyin tərəfindən qəbul olunmuş fantastik varlıqların təsnifatı və dünyada tapılmış 75 növlərin təsviri verilib. Kitabda olan məlumat illər ərzində qitələr üzrə səyahət edən Salamander tərəfindən toplanılıb. Hoqvarts məktəbinin birinci kursunda oxuyan şagirdlər üçün məcburi dərslikdir.
Harri və Ron tərəfindən edilən qeydlər kitabın diqqətəlayiq cəhətlərdən biridir. Belə ki, qeydlərin birindən Hoqvartsın Şotlandiyada yerləşdiyi bəlli olur.
Bioqrafiyası
Nyuton Skamender 1897-ci ildə doğulub. Anasının hippoqriflərlə olan işindən ilhamlanan Nyut, kiçik yaşlarından fantastik varlıqlarla maraqlanmağa başlayır. 1908-ci ilin əvvəlində Nyut Hoqvarts Sehrbazlıq və Cadugərlik Məktəbinə qəbul edilir və Puffenduy evinə təyin edilir.
Daha sonra Skamender Sehr Nazirliyində işə düzəlir və "Fantastik varlıqların tənzimlənməsi və nəzarəti Departamenti"ndə çalışmağa başlayır. Fantastik varlıqlar departamentinə keçirilməzdən əvvəl iki il "Ev elflərinin işə düzəldilməsi bölməsi"ndə çalışır.
1947-ci ildə Skamenderə Canavar adamların registrinin hazırlanması tapşırılır, 1965-ci ildə isə o, "Eksperimental seleksiyanın qadağan edilməsi" layihəsində iştirak edir. Skamender həm də "Əjdahaların Tədqiq və Etidalı Bürosu" ilə əməkdaşlıq edir ki, bu büro da "Fantastik məxluqlar və onların yaşadıqları yer" kitabının sonrakı nəşrləri üçün yeni materialların toplanması məqsədi ilə səfərlərin həyata keçirilməsinə kömək edir. 1979-cu ildə magizoologiya sahəsində fəaliyyətinə görə Skamender ikinci dərəcəli Merlin Ordeni ilə təltif edilmişdir. Həmçinin Nyut Skamenderə Şokolad Qurbağa Kartı həsr edilmişdir.
Skamender Porpentina Qoldşteyn ilə evlənmiş və onların bir övladı və sonradan Rolf adlı bir nəvələri olmuşdur. 1990-cı illərin əvvəllərində Salamander həyat yoldaşı və üç knizel ev heyvanı Hoppi, Milli və Mauler ilə birlikdə Dorsetdə yaşayırdı.
Harri Potter romanlar seriyasında rolu
Skamender özü romanların heç birisində meydana çıxmır, halbuki onun adı Harri Potter və Fəlsəfə Daşı romanında xatırlanır.
Film versiyası
2013-cü ildə məlum oldu ki, Warner Bros. kinostudiyası həmin kitab əsasında film çəkəcək. Filmin senarisi Coan Roulinq tərəfindən yazılmışdır. Harri Potter haqqında seriyasının bir hissəsi olaraq, kinolent əsas əhvalatların başlanmasından 65 il əvvəl baş verən hadisələri əks etdirir. Filmin premyerası ABŞ-da 2016-cı il noyabrın 18-də, Rusiyada isə noyabrın 17-də keçirilmişdir. 2016-cı ilin oktyabr ayında Roulinq təsdiqləyib ki, filmlər seriyası beş kinolentdən ibarət olacaq.
Savona əyaləti
Savona əyaləti — İtaliyanın Liquriya regionunda əyalət.
Mübariz Ağayev
Ağayev Mübariz Alı oğlu — 2006—2007-ci illərdə Göyçay Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı, 2007—2012-ci illərdə Mingəçevir Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı, 2012—2015-ci illərdə Quba Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı, 2015—2016-cı illərdə isə Göyçay Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifələrində çalışıb.
Həyatı
Mübariz Ağayev 1 sentyabr 1953-cü ildə Zərdab rayonunun Məlikumudlu kəndində anadan olub.
1970-ci ildə Göyçay şəhər İstehlak Cəmiyyətində əmək fəaliyyətinə başlayib. Sonralar müxtəlif illərdə Göyçay konserv zavodunda mühasib köməkçisi, Çərəkə kənd istehlakı cəmiyyətində, Qarabaqqal ictimai iaşə müəssisəsində mühasib vəzifələrində işləyib.
1979—1986-ci illərdə Qarabaqqal ictimai iaşə müəssisəsində direktor müavini, direktor,
1986-cı ildə Göyçay şəhər İctimai iaşə müəssisələri birliyində direktor,
1987—1989-cu illərdə Göyçay rayon İstehlak cəmiyyəti idarə heyətinin sədri,
1989—1991-ci illərdə Baş qiymətlər idarəsinin Göyçay rayonlararası Qiymət Müfəttişliyində rəis,
1991—1995-ci illərdə Göyçay şəhər təsərrüfat hesablı ticarət idarəsində direktor,
1995—1997-ci illərdə Göyçay rayon 17 saylı çörək zavodunda direktor,
Toyuq plov
thumb|[[Təbriz toyuq plovu]] Toyuq plov — Azərbaycan və Özbək mətbəxinin şahı olan Plovun Azərbaycanda yayılmış bir növüdür.
Mübariz Ağayev
Həyatı
1997-ci ildən isə Göyçay-çörək SC idarə heyətinin sədri vəzifələrində işləyib.
Toyuq plov
Hazırlanma qaydası
Bir gün əvvəldən toyuğu yaxşı yuyub şəkildə olduğu kimi kəsib hər tərəfini duzlayıb istiotlayırıq.Sonra toyuğu yuxarı bir yerdən asırıq ki,toyuğun suyu təmiz süzülsün.Bir gecə asılı saxlayırıq. Soğan uzun formada doğranılır və yağda rəngi qızılı oluncaya kimi qovrulur. Soğan qovrulduqdan sonra əti əlavə edib bir az qovururuq. Ət də bir az qovrulduqdan sonra şabalıd,ərik qurusu və kişmiş əlavə edilir ,qarışdırılır və bir kənara qoyulur. Duzlu suda düyünü bir az bişirib süzürük.Düyünün bir az rəngli olması üçün sarıkök əlavə edilir. İndi isə qazmaq hazırlayaq.yumurta, yağ və xama birlikdə yaxşıca çalınır və qazanın dibinə tökülür. Onun da üzərindən toyuq ətli qarışıq əlavə edilir. Ətin üzərindən isə düyü tökülür və dəmə qoyulur,arada qazanın ağzını açıb dəmini kənara tökürük. Tam bişdikdən sonra süfrəyə sunulur.
Mübariz Ağayev
Həyatı
2006—2007-ci illərdə Göyçay Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı,
2007—2012-ci illərdə Mingəçevir Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı,
2012—2015-ci illərdə Quba Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı,
2015—2016-cı illərdə isə Göyçay Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifələrində çalışıb.
Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür.
Ailəlidir, 4 övladı var.
Spetsiya əyaləti
Spetsiya əyaləti — İtaliyanın Liquriya regionunda əyalət.
Akif Rüstəmov (rejissor)
Rüstəmov Akif Zəbi oğlu — Azərbaycan rejissoru, ssenarist, Azərbaycanın əməkdar mədəniyyət işçisi (2000).
Həyatı
Akif Rüstəmov 27 oktyabr 1945-ci ildə Bakıda anadan olub. M.A.Əliyev adına ADİİ-nun rejissorluq fakültəsini bitirib (1968). "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında çəkilən bir çox filmlərin II rejissorudur. Azərbaycan kino sənətinin inkişafındakı xidmətlərinə görə 18 dekabr 2000-ci ildə Azərbaycanın əməkdar mədəniyyət işçisi fəxri adına layiq görülmüşdür.
Hydrangea anomala
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Laçın-Qədim Oğuz yurdu (kitab)
Laçın-Qədim Oğuz yurdu - Əli Umud oğlu Əliyevin Hacısamlı nahiyəsinin (indiki Laçın rayonu) keçmiş tarixi və hal-hazırkı durumundan yazdığı kitab.
Azərbaycan Elmlər Akademiyası, Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun dissertantı Əli Əliyevin yazdığı bu kitab Qədim Oğuz yurdu olan Qarabağın bir hissəsi, Hacısamlı nahiyəsi və Hacısamlı camaatı haqqında, xüsusən, bu elin-elatın tarixi, tanınmış şəxslərinin yaşam yolundan bəhs edir. Kitabda arxiv sənədlərindən daha çox istifadə edilmiş, tarixi faktlardan söhbət açılmışdır.
Bu kitab bizləri tariximizi unutmamağa, mübarizə ruhumuzu artırmağa, döyüşkənliyə, bizdə düşmənə qarşı barışmaz ruh formalaşdırmağa, yaddaşsızlıq, ürəyiyumuşaqlıq kimi bəlalarımıza son qoymağa çağırır. Əksinə, dözümlülük, səbirlilik təbliğinin köləlik fəlsəfəsindən irəli gəldiyini bizlərə xatırladır.
NGC 2038
NGC 2038, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Masa bürcü istiqamətində yerləşir. OCL tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Dil kodları
Dil Kodları - qısa əlifba və ya rəqəm kodlar, hansılarki dillərin məlumat emalında və rabitədə təqdim olunması üçün nəzərdə tutulublar. Bu növdə çox sistemxnxx var, onlardan ən tanınmışı "İSO-639" sistemidir.
Yozef Mari Yaquard
Yozef Mari Yaquard — Fransız ixtiraçı.
7 iyul 1752-ci ildə fransız ixtiraçı, proqramla idarə olunan toxucu dəzgahının (Jakkard maşını) müəllifi Jozef Mari Jakkard (Joseph Marie Jacquard) anadan olmuşdur. O, ilk dəfə informasiyanın daxil edilməsi yolu ilə idarə olunan maşının nümunəsini yaratmışdır. Napoleon Bonapart, Jakkarda hər işləyən dəzgaha görə 50 frank mükafat almaq hüququnu vermişdi. 1812-ci ildə artıq 18 min Jakkard dəzgahı istifadə edilirdi. 1840-cı ildə doğulduğu Lion şəhərində Jakkardın abidəsi ucaldılmışdır.
Yozef Mari gənc yaşlarından etibarən toxuçuluq ilə maraqlanmağa başlamışdır. 38 yaşı olarkən, üzərində uzun illərdir işlədiyi mexaniki toxucu dəzgahını tamamladı. Dövrünə görə olduqca mühüm bir ixtira olmasına baxmayaraq, Yozef Marinin bu kəşfi Böyük Fransa inqilabı ilə eyni vaxtda düşdüyündən bir o qədər də diqqəti cəlb etməmişdir.
Yozef Mari Yaquard 1801-ci ildə iştirak etdiyi Paris Sənaye Sərgisinə daha təkminləşdirilmiş mexaniki toxucu dəzgahı ilə qatıldı. Yozef Mari Yaquard 1804-cü ildə Napoleon Bonapart tərəfindən Paris şəhərinə dəvət olunmuşdur. Napoleon Bonapart Yozef Mariyə medal vermiş və ona aylıq maaşın bağlanması barədə göstəriş vermişdir.
Yozef Mari elmi fəaliyyətinin qalan hissəsini Conservatoire des Arts et Metiers işləyərək keçirmişdir. O, burada gələcəkdə özünün adına adlandırılacaq mexaniki toxucu dəzgahını daha da təkminləşdirmiş və ən əsası bəzi əlavələrlə dəzgahın iş rejimini sadələşdirmişdir. Jakar dəzgahları 1812-ci ildən etibarən sənayedə geniş istifadə olunmağa başlanılmışdır.
Bu ixtira toxuculuq sənayesində əsil inqilaba səbəb oldu və Yozef Mari Yaquard bu ixtirasına görə 1819-cu ildə Fəxri Legion ordeni ilə mükafatlandırıldı.
Breşia əyaləti
Breşia əyaləti — İtaliyanın Lombardiya regionunda əyalət.
Andre-Jak Qarneren
Andre-Jak Qarneren — fransız ixtiraçı və aviator. Çərçivəsiz paraşütü ixtira etmişdir. Qarneren Jak Şarlın tələbəsi olmuşdur.
Həyatı
Napoleon müharibələrinin ilk illərində Böyük Britaniya ordusuna əsir düşmüş və Avstriya birliklərinə təhvil verilmişdir. 1792–1797-ci illərdə Qarneren Budapeşt şəhərində əsirlikdə saxlanılmışdır. Həbsxanada olan zaman, həbsxanadan qaçmaq üçün paraşütün sxemini hazırlamışdır.
Həbsxanadan buraxıldıqdan sonra Fransaya qayıtmış və burada hava şarında uçuşlar təşkil etməyə başlamış və nəhayət 1797-ci il 22 oktyabr tarixində Parisin Monso parkında 900 metr hündürlükdə uçan hava şarından paraşütlə tullanmışdır.
Berqamo əyaləti
Berqamo əyaləti — İtaliyanın Lombardiya regionunda əyalət.
Əhalisi 1 098 740 nəfər, (2010), sahəsi — 2723 km². Paytaxtı Berqamo şəhəridir. Əyalətdə 244 kommuna var.
Toponimi
Berqamo əyalətinin adı, əyalətin baş paytaxtı olan Berqamo şəhərinin adı ilə bağlıdır. Berqamo şəhərri isə adını Kelt mifologiyasında tanrı olan "Bergimus"-dan alıb.
Jak Şarl
Jak Şarl — Fransız alim, ixtiraçı və riyaziyyatçı. Jak Şarl 1746-cı ildə Beogensi şəhərində anadan olmuşdur. O, hava şarı ilə ilk uçuşunu 1783-cü ilin 27 avqust tarixində etmişdir. Jak Şarl 1783-cü ilin 1 dekabr tarixində, Alin Roberts ilə birlikdə La Charlière adlı hava şarı ilə 550 metr hündürlüyə yüksəlmişdir.
NGC 181
NGC 181 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Andromeda bürcü istiqamətində yerləşir. S? tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Nazpəri Dostəliyeva
Nazpəri Əhmədəli qızı Dostəliyeva — Azərbaycan müğənnisi, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2008).
Kremona əyaləti
Kremona əyaləti — İtaliyanın Lombardiya regionunda əyalət.
Nazpəri Dostəliyeva
Həyatı
Nəzpəri Dostəliyeva 1959-cu il dekabrın 23-də Bakıda doğulub.
2002-ci ildə Azərbaycan Dövlət İncəsənət Universitetini bitirib.
Böyük səhnədə ilk addımlarını 1996-cı ildə atıb. İlk hiti "Nə olar, Allahım, ayırma bizi" mahnısı olub.
1998-ci ildən Azərbaycan Dövlət Teleradio Şirkətinin solistidir. 25 disk və 3 albomu çıxıb.
Fransa (Paris), Almaniya (Bonn, Frankfurt, Köln, Hannover), Niderland (Amsterdam), Norveç, Türkiyədə 2015-ci ildə Lütfü Kırdar adına böyük konsert salonunda solo konsert etmişdir. Kiprdə çıxışlar edib.
1999-cu ildən bəstəkar-aranjımançı Səyavuş Kərimi ilə işləyir.
2001-ci ildə isə Norveçin Oslo şəhərində və Skruk xoru ilə Norveçin bir çox şəhərlərində konsert proqramı ilə çıxış edib. Nordkap adasında keçirilən festivalda 1-ci yerə layiq görülmüşdür.
Ailəli olub. Sonradan bu evliliyə son qoyan müğənninin həmin evlilikdən iki oğlu var.
Eqiptozavr
Eqiptozavr (. "Misirli kərtənkələ") — Titonozavr qrupuna, Zauropodlar infra dəstəsinə aid ot yeyən canlı olmuşdur. Onlar Təbaşir dövrünün sonlarına yaxın 95 milyon il əvvəl hazırkı Afrika ərazisində yayılmışlar. Onların qalıqlarına, Misir və,Niger dövlətlərinin ərazilərində Böyük Səhranın müxtəlif bölgələrində aşkarlanmışdır. İlk dəfə Ernest Ştromer tərəfindən 1932-ci ildə ətraflı izah etmişdir. Cəmi 7 Aegyptosaurus skleti aşkarlanmışdır.
Rusiya-İran müharibəsi (1796)
1796-cı il Rusiya-İran müharibəsi — Rusiya İmperiyası və Ağa Məhəmməd Şah Qacarın hökmdarlıq etdiyi İran arasında sayca 3-cü müharibə.
Müharibənin tarixçəsi
1795-ci ilin sentyabr ayında Ağa Məhəmməd Şah Qacarın ordusu Azərbaycan daxil olur,daha sonra ordu Gürcüstana irəliləyir. Rusiya Georgiyevsk traktatına əsasən (Gürcü çarı II İrakli ilə Rusiyanın Qafqaz korpusunun rəhbəri general Potyomkin tərəfindən imzalanan anlaşmaya görə, Rusiya Gürcüstanı Türkiyə (Osmanlı) və İranın hücumlarından qorumaq barədə öhdəlik götürmüşdü.) Azərbaycana doğru ordu yollayır, aprel ayında rus ordusu Dərbəndi tutur, daha sonra Quba və Bakı işğal edilir. Noyabr ayının ortalarında 35 minlik rus ordusu Kür ilə Arazın kəsişdiyi yerə çatır, lakin rus imperiyasında baş verən bəzi hadisələrə görə, daha dəqiq isə Yekaterinanın ölümü və hakimiyyətə gələn 1-ci Pavelin müharibəyə yönümlü olmamasına görə ordu geri çağırılır. Bununla da 3-cü Rusiya-İran müharibəsi nəticəsiz bitir.
Onomakrit
Onomakrit (Ὀνομάκριτος, ) — Yunanıstan xresmoloqu, yəni orakulların qabaqcadan dediyi proqnozlar toplusunun tərtibçisi. tiran Pisistratın Afinadaki sarayında yaşayırdı. Əfsanəyə görə, Homerin poemalarının Afina nəşrini hazırlamışdır.