cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zakari Teylor
Erkən həyatı
thumb|right|200px Zakari Teylor 24 noyabr 1784-cü ildə Virciniya Ştatının Orinc dairəsində anadan olmuşdur. Amerikada yaşamış ilk Teylor 1620-ci ildə məşhur «Meyfl auer» gəmisində Yeni Dünyaya gəlmiş piliqrimlərdən idi. Gələcək prezidentin atası Riçard Teylor Virciniya və Kentukkidə böyük torpaq sahələrinə, çoxlu sayda qula sahib olmuş, İstiqlaliyyət müharibəsində zabit kimi iştirak etmişdi. Erkən uşaqlıq çağlarından ailəsi ilə Kentukkiyə köçən Zakari Luisvilldə böyüyür. Ailənin geniş maddi imkanlarına baxmayaraq, səthi təhsil alır. 20 yaşı olarkən Kentukki polisinə qəbul edilir və 1808-ci ildə ona leytenant rütbəsi verilir. Bu vaxtdan etibarən onun bütün həyat və fəaliyyəti ordu ilə bağlı olmuşdur. 1810-cu ildə Merilendli Marqaret Mekel Smitlə ailə qurmuş, bu nikahdan onların altı övladı dünyaya gəlmişdir.
Hərbçi karyerası
Z.Teylorun tərcümeyi-halını Birləşmiş Ştatların XIX əsrin birinci yarısında apardığı müharibələr tarixi kimi dəyərləndirmək olar. O, 1812-ci ildə İngiltərəyə qarşı aparılan müharibədə iştirak edir və mayor rütbəsi alır. Müharibənin sonuna yaxın ordudan tərxis olunmuş və rütbəsinin endirilməsinə baxmayaraq, növbəti il yenidən orduya qayıdaraq əvvəlki hərbi rütbəsini bərpa etmişdir. 1830-cu ildə Konqres «Hinduların köçürülməsi haqqında qanun» qəbul etdi və hinduların əksəriyyəti on il ərzində bəzi yerlərdə torpaq alqı-satqısı haqqında müqavilə yolu ilə, digər yerlərdə zorla boş qərb torpaqlarına köçürüldü. Bu isə hindu qəbilələrinin haqlı narazılığına səbəb oldu və hindularla ABŞ ordusu arasında elan olunmamış qanlı müharibələr başlandı. 1832-ci ildə İllinoys və Viskonsin ərazisində «Qara tərlanlar» adlandırılan müharibədə iştirak edən Teylor böyük rəşadət göstərir və ona polkovnik rütbəsi verilir. İki il sonra Hindu-seminollarla aparılan müharibədə isə briqada generalı olur. Döyüşlərdə göstərdiyi qəhrəmanlıq və cəsurluğu ona «Qoca dəlisov» ləqəbi qazandırır.
Zakari Teylorun iştirakçısı olduğu sonuncu müharibə 1846-48-ci illərdə Meksika ilə aparılan müharibədir. Müharibə ərəfəsində, xüsusilə Palo-Alto və Monterey yaxinlığındakı döyüşlərdə özünü bacarıqlı sərkərdə kimi göstərmiş və ona general-mayor rütbəsi verilmişdir. Buena-Vista yaxınlığında rəqibin sayca üstün ordusu üzərində çaldığı qələbə isə onu milli qəhrəmana çevirmişdir.
Prezidentliyi
1848-ci il prezident seçkilərində Z.Teylor viqlər partiyasının namizədi olur. Viqlər heç vaxt siyasi fəaliyyət göstərməmiş generalın xalq arasındakı nüfuzuna güvənirdilər. Demokrat partiyası isə daxili çəkişmələrdən olduqca zəif görünürdü. Quldarlığa olan münasibət partiyada ikitirəliyin yaranmasına səbəb olur. Buna görə də partiyanın şimal qanadı ayrılaraq seçkilərdə Azad torpaq partiyası kimi çıxış edir. Onlar quldarlığın yeni yaradılmış ştatlarda yayılmasının qəti əleyhdarı Martin Van Bureni prezidentliyə, C.K.Adamsın oğlu Çarlz Frensis Adamsı isə vitse-prezidentliyə namizəd göstərirlər. Köhnə Demokratlar Miçiqanlı senator Lyuis Kassı namizəd göstərsələr də, onun proqramı tərəfdarlarından ciddi dəstək almır. Belə ki, L.Kass quldarlığın qəbul edilib-edilməməsinin ştatların daxili işi kimi onların özlərinə həvalə edilməsini istəyirdi. Teylorun cənubdan olub Luizianada yaşaması, Miçiqanda pambıq plantasiyaları və 100-ə yaxın qula sahib olması seçkilərdə qalib gəlməsinə mane olmur. İlk dəfə olaraq bütün ştatlarda eyni gündə keçirilən seçkilərdə, seçki hüququna malik əhalinin 72 %-i iştirak edir. Zakari Teylor ümumi səsvermədə 47,4 %, seçimcilərin isə 163 səsini alaraq prezident olur. Nyu-Yorklu liberal viq Millord Fillmor isə vitse-prezident seçilir.
ABŞ prezidentləri sırasında, ölkənin siyasi kursuna onun qədər az təsir göstərmiş ikinci prezident olmamışdır. Gözlənilirdi ki, o bütün qanunvericilik təşəbbüslərini Konqresə etibar edərək, yalnız qanunların icrasına nəzarətlə məşğul olacaq. Teylorun səlahiyyətlərinin icra etməsinə əvvəlcə siyasi cəhətdən daha təcrübəli vitse-prezident Fillmor köməklik göstərsə də, sonradan bu funksiyanı Massaçusetsli senator Uilyam Syüard yerinə yetirir. Onun məsləhəti ilə prezident kadr islahatları aparmaqla viqlərin mövqeyini möhkəmləndirməyə cəhd göstərmiş, lakin əsaslı nəticələrə nail olmamışdı. Diplomatiya sahəsində heç bir təcrübəyə malik olmayan Con Kleytonun xarici işlər naziri təyin olunması uğursuz kadr siyasətinin göstəricisi idi. Nazirin qeyri-diplomatik davranışı Fransa ilə münasibətlərə sərinlik gətirmişdi.
Buna baxmayaraq 1850-ci ildə İngiltərə ilə imzalanmış «Kleyton-Bulever» sazişini Teylor hökumətinin uğuru kimi dəyərləndirmək olar. Bu sazişə əsasən hər iki dövlət Mərkəzi Amerika torpaqlarını ilhaq etməmək haqda öhdəlik götürürdülər. Zakari Teylorun prezidentliyi 1 il 3 ay davam edir. O, 1850-ci il iyulun 9-da Ağ Evdə gözlənilmədən vəfat edir. İstiqlaliyyət gününə həsr edilmiş təntənəli mərasimdə iştirak edən Teylor qızmar günəş altında çoxlu vaxt keçirərək yorğun halda evə qayıtmışdı. Çoxlu meyvə yeyərək, buz kimi soyuq süd içmiş, bunun nəticəsində də onda qıc olma və bağırsaqlarda soyuqlama baş vermişdi. Teylorun qəfi l vəfatı müxtəlif şayiələrin yayılmasına səbəb oldu. Şayiələrdə prezidentin zəhərlənib öldürülməsi versiyası üstünlük təşkil edirdi. Nəhayət 1891-ci ildə aparılan eksqumasiya və məhkəmə-tibb ekspertizası Teylorun ölümündə sui-qəsd olmadığını birmənalı olaraq təsdiq etdi.
İmanqol (Uçalı)
İmanqol — Başqırdıstan Respublikasının Uçalı rayonunda yerləşən kənd. Kənd İmanqol kənd şurasının tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar (95 %) üstünlük təşkil edir.
Panzar: Forged by chaos
İnkişaf
Panzar Studio, 2007-ci ildə daha da inkişaf etməyə başladı, sonra yalnız oyun ponders və 2008-ci ildə Panzar Suudio, tam fəaliyyətə başlamış və oyun motor hazırlanmışdır ki, elan CryEngine2, CryTek rəsmi internet saytı. 2009-cu ildə, developers bir oyun mühərriki köçürülüb CryEngine3 3 il iş və Panzar Studio 2010-cu ildə bir videooyun yarış üçün gameplay görüldü Hansı formatı, onun göstərdi: Orcs və 3 dərsləri: Mage, Warrior, Medic. 2011-ci ildə, oyun göstərilir IgroMire oyun ümumiyyətlə müsbət baxır aldı. Çevirirsən və oyun dörd siniflər iştirak isə Game-Play'e oyun haqqında danışmaq: Warrior, Şəfa, Mage, mühəndis və iki yarış: Orcs və Dwarves. Və bütün siniflər hər irqi idi. , Mayın tarama gemisi Totem qoyur: The Warriors totemlər qoymaq xüsusilə zaman bu gnomes kimi göründüyü kimi Class altında, qeyri-adi görünürdü cari oyunçu gücü bərpa, olduqca maraqlı baxdı. Nin IgroMira, Panzar Studio inkişaf davam etdirdi və 2011-ci ildə ilk, qapalı alfa test ~ 2012 azad sonra geri dizayn gedək. Bir böyük inkişaf sonra, oyun, Beta Test 7 aprel 2012-ci ildə buraxılmışdır
İstinadlar
Игра Panzar
Adi canavargiləsi
— cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
thumb Rusiyanın meşə zonasında, Avropanın şimalında, Qərbi Sibirdə, Şimali Qafqazda, Zaqafqaziyada və Dağıstanda rast gəlinir.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 1,5 m, möhkəm gövdə və budaqlı, yarpağı tökülən, az budaqlanan koldur. Yarpaqları növbəli,qısa saplaqlı, tünd yaşıl, alt tərəfi göyümtül, kənarları tükcüklü, uzunsov, uzunluğu 3-8 sm, eni 1-2 sm-dir, əks lansetvari, sadə, kənarları bütöv, zoğların uclarında yerləşmişdir. Tumurcuqları növbəli, çoxsaylı, spiral formasında yerləşmiş pulcuqlu, haşiyəlidir, ucda olanların uzunluğu 5–7 mm -dir, yanda olanlar xırdadır. Çiçəkləri ikicinsli, çox vaxt çəhrayı, bəzən ağ və digər çalarlı, ətirli, balvericidir, əsasən keçən ilki tökülən yarpaqların qoltuqlarında, çılpaq zoğlarda dəstələrlə - iki-beş və ya tək oturur. Çiçək yanlığı sadə, dörd bölümlü, diametri 1-1,5 sm-dir, boruvari bitişmiş, ləçəkvari kasayarpaqlardan əmələ gəlmişdir. Çiçək tacı dörd ləçəklidir. Erkəkcikləri 8 ədəd oturaqdır. Erkən yazda çiçəkləyir (aprel-mayın əvvəlində). Meyvəsi parlaq qırmızı, oval, sulu, şarşəkilli, parlaq toxumları olan çəyirdəkdir. Çəyirdəyi tünd qonur, parlaq, oval, enli, uzunluğu 5–6 mm-dir. İyulun axırlarıavqustun əvvəlləri meyvə verir.
Ekologiyası
Tünd iynəyarpaqlı və qarışıq meşələrdə, bəzən enliyarpaqlı meşələrdə bitir. Cənub rayonlarda dağların subalp zolağında rast gəlinir. Yüngül işıqlanmaşəraitində yaxşı böyüyür və budaqlanır. Mülayim iqlimli zonalardayayılmışdır.
Azərbaycanda yayılması
Böyük Qafqazın (Quba) şərqində və qərbində, Kiçik Qafqazın şimalında və mərkəzində geniş rast gəlinir.
İstifadəsi
Bitkinin bütün hissələrində, xüsusilə meyvələrində zəhərli şirə vardır.
Miconia brevitheca
(Miconia brevitheca) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Şamisso
Ada 2,3 km uzunluğa və 1,4 km enə malikdir. Adanın sahəsi 1,8 km² təşkil edir. Adanın ən hündür nöqtəsi 73 metr hündürlüyə malikdir. Şamisso adasının şimal qərbində kiçik Paffin adası yerləşir. Ada Alyaska dənz milli qoruğunun ərazisinə daxildir. .
Ada alman yazıçısı Adelbert fon Şamissonun şərəfinə adlandırılmışdır. O, adada 1816-cı ilə olmuşdur.
Vüsal Nuru
Vüsal Nuru — Azərbaycanlı  yazıçı və ssenarist.
Həyatı
Vüsal Nuru 7 iyul 1981-ci ildə Ağdamda doğulmuşdur. Ailənin ilk övladıdır. Orta təhsilini Bakıda bitirib. Hərbi xidmətdə olub. Ailəlidir. İki övladı var. Hazırda Bakı şəhərində yaşayır.
2009-cu ildə "Prezident təqaüdü"nə layiq görülmüşdür.
Yaradıcılığı
Vüsal Nuru 2007-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin Azərbaycan İdman Jurnalistləri Assosiasiyasının, Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür.
Yerli mətbuatda müntəzəm olaraq köşə yazıları, şeirləri və hekayələri ilə çıxış edir.
2006–cı ildən əsasən "525-ci qəzet", "Kaspi", "Kredo" qəzetləri ilə əməkdaşlıq edib. Məqalələri, müsahibələri, esseləri, şeir və hekayələri dövri mətbuatda işıq üzü görüb.
Cıdır
Cıdır - Azərbaycanda ən çox yazqabağı (bayramqabağı) günlərdə, eləcə də digər vaxtlarda,  əsasən  yeniyetmələr və gənclər arasında, geniş şəkildə oynanılan qədim oyunlarından biridir.
Vüsal Nuru
Yaradıcılığı
2014-2018 ci ildə "Ulduz" jurnalının nəsr, poeziya şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışmışdır.
2018-ci ildən "Azərbaycan" jurnalının məsul katibidir.
Cıdır
Oyunun qaydaları
Cıdırın keçirildiyi meydan, gün və şərtlə əvvəlcədən müəyyən edilir. Adlı- sanlı, tanınmış cavanlar bu oyun- yarışa xüsusi hazırlıq görür, təlim almış atlarını cıdıra hazırlayırlar.
Vüsal Nuru
Yaradıcılığı
Müstəqillik dövr Azərbaycan ədəbiyyatının ilk fantaskita yazarıdır. Azərbaycanda Qotik ədəbiyyatın ilk nümayəndəsidir.
Cıdır
Oyunun qaydaları
Cıdır iştirakçılarından kim meydanı birinci qət edərsə, o yarışın qalibi sayılır və adət üzrə ona xonça təqdim olunur. Qalib çıxmış atın isə alnına bir yumurta vurub sındırır, boynuna qırmızı rəngli kəlağayı və ya parça bağlanılır. Cıdırın digər iştirakçılarına da müəyyən hədiyyələr verilir. Cıdır əyləncələrini – onun başlanmasını və qurtarmasını zurnaçılar dəstəsi müşayət edir. Cıdır özünə- məxsus musiqi nömrəsi olur. Bir adət olaraq cıdır meydanları üçün elə yer seçilir ki, əhali cıdıra çıxanları görə bilsin. Cıdır sözün əsl mənasında, gənclərin sınaq meydanına çevrilir, elin çevik, mərd, mahir çaparları burada müəyyən edilir. Cıdır ötəri yarış, sadəcə at oynatmaqla məhdudlaşan əyləncə deyil, burada pərəstişin, inamın, sehr və ovsunun izləri də vardı.
Arzunu yarat (film, 1977)
Məzmun
Bu eksperimental cizgi filmi klounun arzuları haqqında söhbət açır.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Arif Əliyev Rejissor: Firəngiz Qurbanova Operator: Valeri Kərimov, Aleksandr Milov Rəssam: Firəngiz Qurbanova Bəstəkar: Azər Dadaşov
Rollarda
Fəxrəddin Manafov — artist Lyudmila Letyagina — arzu
Mənbə
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 258-263.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1977-ci ilin Azərbaycan filmləri 1970-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Kral qaya məzarları
300px|thumb|Tarixi evlər və yuxarıdakı qaya məzarları. Kral qaya məzarları — Hellenistik dönəmdə, Amasyadakı Harşena dağının cənub ətəklərindəki əhəng daşlı qayalara oyulmuş olan abidə məzarları.
Amasyada, sahili Qara dəniz ilə Anadolunun digər bölgələrini birləşdirən, prehistorik çağlardan bəri istifadə yollarının kəsişmə nöqtəsində yerləşir. Yeşilırmak çayının yaratdığı dərin bir vadi içərisində qurulmuşdur. Çayın ikiyə ayırdığı bu vadinin şimalındakı 272 metr yüksəkliyində, sivri külah formasındakı əhəng daşı yığını minlərlə ildir Harşena dağı olaraq adlandırılır. Harşena dağının Yeşilırmak və vadisi ilə birlikdə meydana gətirdiyi bütöv kompozisiya, unikal bir mənzərəni göstərir.
İlk yaşayış Erkən Tunc dövründən başlamış və Osmanlı dövlətinin sonuna qədər da onlarla sivilizasiya (Frigya, İskit-Med, Fars, Pontos, Roma, Şərqi Roma, Danişmendli, Elxanlı, Səlcuqlu, Osmanlı) tərəfindən sığınacaq edilmişdir. Ərazidə Amasya qalasının yanı ilə, ellinizm dövrünün divarları, monumental qaya məzarları e.ə. I əsrə aid monumental sarnıçlar və Yalıboyu evləri qalmaqdadır.
Antik dövr tarixçisi Strabona görə Mitridat krallığı zamanında krallar adına düzəldilmiş abidə məzarlardır. Yeşilırmak vadisi boyunca irili xırdalı 23 ədəd qaya məzarı olan bölgə Krallar vadisi olaraq da tanınır. Qaya məzarlarının içlərindən çox, arxalarına oyulmuş keçidlər diqqət çəkicidir. Bu bölgədəki böyük məzarlardan birinin yanında, çaya qədər uzanan bir tunelin başlanğıcı olması haqqında mülahizələr var. Kalker qayalara oyularaq düzəldilən bu bu məzarlar quruluş və böyüklükləri etibarilə şəhərə hakim bir nöqtədədir.
Bu örən yeri Amasyadadır və içərisində XV əsr Osmanlı dövrünə aid iki xüsusi hamam yerləşir.
Kral qaya məzarlarının ən böyüyü, nərdivanlarla çıxılan qərb istiqamətindəki ən son məzardır. Bu mağaranın hündürlüyü 15 metr, eni 8 metr, dərinliyi isə 6 metrdir. Məzar otağına girişi digər məzarlardakı qapılardan daha yüksəkdir.
Qızlar sarayı üzərində yerləşən üçlü kral məzarı bir-birinə çox yaxın oyulmuşdur. Ən solda yerləşən məzar, ortadakı məzar sahibini kölgədə buraxmaq məqsədiylə ön plana çıxarılmışdır. Qızlar sarayının alt qisimində və Dəmiryolu tunelinin dərhal üzərində olan məzar da, digərləri kimi blok qaya oyularaq düzəldilmişdir. Digər qaya məzarlarından fərqli olaraq ətrafı oyulmamıştır. Ayrıca məzar otağına çıxmağı asanlaşdıracaq daş nərdivanlar də düzəldilməmişdir. Məzar otağının sağ və sol kənarlarında tikilən sütunlar daha sonra qırılmışdır.
Mağaraların bütünündə görülən qapaqsız, 2–3 metr arasında dəyişən yüksəklikdə, qapıya bənzəyən giriş, bu mağaraların ortaq xüsusiyyətidir. Mağaraların ətrafı geniş şəkildə boş buraxılmasının məqsədi da, bəzi məzarların təvaf edilməsi, bəzilərində də qayalardan sızan suların hava ilə təmasını və məzar otağının qorunmasını təmin etməkdir.
1075-ci ildə Amasyanı fəth edən Məlik Əhməd Danişmend Qazi, məzarların içindəki Pontus dövründən qalma basdırımları qaldırtmışdır. Yenə o dövrdə, xristian keşişlərin bu mağaralarda inzivaya çəkildikləri bilinməkdədir.
Sumqayıt Şəhidlər Xiyabanı
Sumqayıt Şəhidlər Xiyabanı — Sumqayıt şəhərində Azərbaycanın müstəqilliyi və ərazi bütövlüyü uğurunda şəhid olanların dəfn olunduğu məzarlıq.
Xiyaban 1992-ci ildə Sumqayıt şəhərində yaradılıb. 1992-ci il fevralın 4-də Rəhman Sadiq oğlu Qəhrəmanov xiyabanda dəfn olunan ilk şəhiddir.
B
thumb|[[Rəşid Baxşəliyevin məzarı]]
İtkin düşənlər
Şəhidlər Xiyabanında uyuyan şəhidlərdən başqa, Qarabağ müharibəsində itkin düşmüş şəxslərin adlarının yazıldığı xatirə lövhəsi də ucaldılıb. Bu lövhələrdə biri qadın (Qarayeva Mehriban Arif qızı) olmaqla itkin düşmüş 127 Sumqayıt sakininin adı yazılıb:
Yekaterina Zaxariyeva
Həyatı
Zaxariyeva 1975-ci ildə Pazarcıqda anadan olmuşdur. Yerli kollecdə alman dilini səlis öyrənmişdir. Plovdiv Universitetinin hüquq fakültəsindən məzun olduqdan sonra hüquq üzrə magistr təhsili də almışdır.
Fəaliyyəti
2001-2003-cü illərdə vəkil kimi işlədikdən sonra 2003-cü ildən Bolqarıstanın Ətraf Mühit və Su Ehtiyatları nazirliyində hüquq məsləhətçisi kimi fəaliyyətə başlamışdır. Zaxariyeva 2007-ci ildə Hüquqi, İnzibati və Tənzimləmə Xidmətlərinin direktoru olmuşdur.
2009-cu ildən siyasətə daxil olan Yekaterina Zaxariyeva Regional İnkişaf naziri Rosen Plevnelievin müavini olmuşdur. Plevneliev Bolqarıstan Respublikasının Prezidenti olduqda Zaxariyevanı 2013-cü ilin mart ayından may ayınadək Baş nazirin müavini vəzifəsinə təyin etmişdir. O, Bolqarıstan Kabinetində Baş nazir Marin Raykovun müvəqqəti müavini olmuşdur.
18 dekabr 2015-ci ildən 27 yanvar 2017-ci ilədək Ədliyyə naziri kimi fəaliyyətinə davam etmişdir. 4 may 2017-ci ildən Bolqarıstanın Xarici İşlər naziridir.
Şohaçi İşii
Şohaçi İşii (20 sentyabr 1926, Tokio, Yaponiya — 4 yanvar, 1980) — Yaponiya sərbəst güləşçisi. Olimpiya Oyunlarının qalibi.
Həyatı
Şohaçi İşii 20 sentyabr 1926-cı ildə Tokioda anadan olub.
O, 1952-ci ildə Helsinkidə keçirilmiş XV Yay Olimpiya Oyunlarında sərbəst üsulla güləş yarışlarında qızıl medal qazanıb. Həlledici görüşdə sovet idmançısı Rəşid Məmmədbəyovu məğlub edən Şohaçi, İkinci Dünya müharibəsindən sonra Olimpiya Oyunlarının qızıl medalını qazanan ilk Yaponiya idmançısı olub.
4 yanvar 1980-cı ildə böyrək xərçəngindən vəfat edib.
Bağəli
Bağəli — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Lahıc turizm zonasında yerləşir.
Əhalisi
Kəndin əhalisi 44 nəfər yaşayır ki, onun da 22 nəfəri kişi, 22 nəfəri isə qadındırdir. Kənd əhalisi maldarlıqla və bostançılıqla məşğul olur. Kənd elektrik enercisi ilə təmin edilir. Kənddə yeməkxana və çayxana yoxdur. Kəndə yay mövsümündə avtomobillə, qış mövsümündə isə Lahıc qəsəbəsindən sonra 5 km yolu piyada getmək olar.
Tarixi
Yaşayış məntəqəsi XIX əsrdə Lahıcdan çıxmış ailələrin Bağəli adlı yerdə məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır.
Ceyms Montqomeri (iqtisadçı)
Ceyms D. Montqomeri (13 aprel 1963) — ABŞ sosioloqu və iqtisadçısı. Endryus Universitetinin bakalavrı (1985); Massaçusets Texnologiya İnstitutunun fəlsəfəs doktoru (1989). Viskonsin Universitetinin sosiologiya professoru (2000-ci ildən). Amerika Sosiologiya Assosiasiyasının C. Kuleman mükafatı laureatı (1999).
Urus talası
Toponimikası
XIX əsrdə Tiflis quberniyasının Tioneti qəzasında Urosxevi ("Urus dərəsi"), Azərbaycanda Arus (Yardımlı rayonu), Dağıstanda Urus-Koşlar ( koş "köç" müvəqqəti yaşayış yeri"), Şimali Qafqazda Uruzgöl toponimləri ilə mənşəcə eynidir. Şimali Qafqazda karaçaylarda və bolqarlarda Uruspili (Urusbəyli) tayfası vardı. Qıpçaqların Urus tayfasının adından ibarətdir. Özbəklərdə, kazaxlarada və qaraqalpaqlarda Urus tayfası var.
Həmçinin bax
Tərtər rayonu Şimali Qafqaz
Don çayı
Don çayı — uzunluğu 1870 km-dir, Şərqi Avropada yerləşir. Azov dənizinə tökülür, mənbəyini İvan gölündən alır.
Çayın adı iskit (yəni qədim iran dillərindən) "su", "çay" deməkdir və qədim hindi dil ilə "damca" bağlıdır.
Haqqında
Uzunluğu 1870 km olan don çayı Orta Rusiya yüksəkliyinin 180 metr hündürlüyündən başlayaraq Azov dənizinə tökülür. Çaya bu adı XVII əsrdə Don kazakları vermişdilər.
Don düzənlik çayıdır. Orta meylliyi 0.1%o-ə bərabərdir, enli dərə əmələ gətirir. Dərənin eni aşağı axarında 12–15 km-a  çata bilir. Çayın mənsəbi Azov dənizində olan Taqanroq körfəzidir. Mənsəbdə delta əmələ gətirir.
Don çayı 1590 kilometr uzunluğunda, mənsəbdən Voronej şəhərinə qədər gəmiçilik üçün yararlıdır. Volqaqrad vilayətinin Kalaç-na-Donu şəhəri yaxınlığında Volqa ilə Don arasında məsafə ən yaxın (70 kilometr) olduğuna görə 1952-ci ildə onlar arasında Volqa-Don kanalı çəkilmişdir.
Artırma
Artırma — Azərbaycanda ən çox yazqabağı, Novruz bayramı günlərində, eləcə də digər vaxtlarda, əsasən uşaq və gənclər arasında, geniş şəkildə oynanılan qədim oyunlarından biri.
Oyunun qaydaları
Uşaqlar iki dəstəyə ayrılırlar. Püşk atırlar. Püşk hansı dəstəyə düşərsə, o dəstə aşağı əyilir. O biri uşaqlar bir-bir onların üstündən atılır, axıra çatan uşaq yerə əyilir. Bu minvalla sıra əvvəldən artır, axırdan azalır. Uşaqların hər dəstəsində on uşaq olarsa, onu da aşağı əyilir. İkinci dəstənin üzvləri bir-bir onların üstündən hoppanıb birinci dəstənin sırasında aşağı əyilirlər. Hamı atılıb qurtarandan sonra aşağıya əyilmiş yeni bir dəstə yaranır. Birinci dəstənin uşaqları bir-bir ayağa qalxıb aşağı əyilən uşaqların üstündən hoppanırlar. Bu minvalla oyun uşaqlar yorulanacan davam edir.
Jingle Bells
Jingle Bells – dünyanın ən məşhur milad mahnısıdır. thumb|250px
I Can Lose My Heart Tonight '99
Tarixi
1999-cu ilin 11 yanvar ayında C. C. Catch Diter Bolenin müraciəti ilə yenidən musiqi səhnəsinə qayıdaraq, ilk ifa etdiyi "I Can Lose My Heart Tonight" mahnısının Remiks formasını ifa edir. Mahnının bu versiyası ilk versiyadan nisbətən zəif idi. Demək olar ki, yeni versiya rep janrında idi. Klipdə rep sözlərini Kreyzi adlı repçi ifa edir. Lakin buna baxmayaraq mahnı bir sıra hit-paradlarda yer tutmuşdu. Mahnı 1999-ci ilin Yanvar ayında yazılmışdır.
Jingle Bells
1822-ci il dekabr ayının 25-də Bostonda pastor Con Pyerpont (John Pierpont) və Meri Şeldon Lord (Mary Sheldon Lord) cütlüyünün ailəsində əlamətdar bir hadisə baş verməsəydi ― Ceyms Lord Pyerpont (James Lord Pierpont) dünyaya gəlməsəydi, ümumiyyətlə bu mahnı yaranmayacaqdı. 10 yaşında Ceymsi Nyu-Hempşirdə yerləşən internat məktəbinə göndərirlər. Oradan o, anasına yazdığı məktubların birində dekabrda qar üstündə xizəklə sürüşməsi haqqında yazır. Məktublarındakı romantik əhval-ruhiyyəyə baxmayaraq, gənc avanturist Ceyms 1836-cı ildə “Şark” gəmisinə minərək internatdan qaçır. 9 il ərzində praktiki coğrafiyanı mənimsədikdən sonra o, 1945-ci ildə Yeni İngiltərəyə qayıdır. Bu zaman onun atası Nyu-York ştatının Troy şəhərində pastor idi. Sonradan ailə atasının Unitar cəmiyyətin naziri seçildiyi Massaçusets ştatının Medfort şəhərində məskunlaşır. Çox düşünmədən Ceyms Millisent Kavi (Millicent Cowee) ilə evlənir. Onlarin bir oğul, bir qız övladı dünyaya gəlir. Lakin gözəl körpələr belə Ceymsə, 1849-cu ildə ailəsini ataraq San-Fransiskoya qaçmağa mane ola bilmir. Orada Ceyms öz biznesini qurur. “Qızıl qızdırması” o dövrdə müəyyən biznesin inkişafı üçün şərait yaradırdı. Lakin biznesdə hamının bəxti gətirmir. Bunu gənc ata tezliklə anlayır. Fotoqraf işləyərkən bir neçə yanğın nəticəsində hər şeyini itirən Ceyms 1851-ci ildə əliboş Medforda qayıdır. Lakin 1853-cü ildə o,qardaşının yanına Corciya ştatına gedərək, orada yerli kilsədə orqançı və musiqi direktoru vəzifəsində çalışır. Eyni zamanda orqanda ifa və vokal dərsləri verən Ceyms bu dövrdə ilk mahnılarını yazır. 1856-cı ildə başı yaradıcılığa qarışan Ceymsin həyat yoldaşı həmin vaxtların “məşhur” xəstəliyi olan vərəmdən dünyasını dəyişir. Pyerpont az müddət sonra, ikinci dəfə çox uğurlu ailə qurur. Bu dəfə o, Savanna şəhərinin merinin qızı Eliza Ceyn Purs ilə evlənir. İkinci xanımı ona qız övladı bəxş edir. Birinci nigahdan olan uşaqları isə babaları ilə Massaçusetsdə qalırlar.
thumb|300px
1857-ci ilin avqust ayında Bostonda Ceyms Pyerpontun “Təkatlı açıq xizək” (“One Horse Open Sleigh”) mahnısı səsləndirilir, həmin ilin sentyabrında mahnıya müəllif hüquqları alınır və “Cingildəyin zınqırovlar və ya təkatlı açıq xizək” (“ Jingle Bells or One Horse Open Sleigh”) mahnısı 1859-cu ildə yenidən məşhurlaşır. Doğrudur, o zaman mahnı hələ hit deyildi, lakin mahnının populyarlığı getdikcə artır və tezliklə milad bayramı zamanı ən çox ifa olunan kompozisiyaya çevrilir.
Sonrakı illər Ceyms macəra axtarışında olan insan kimi həyat yaşayır. O, hətta vətəndaş müharibəsi zamanı Konfederasiyada könüllü olaraq döyüşmüşdü. Bu zaman, sən demə, atası ilə əks cəbhələrdə vuruşmuşdur. Müharibədən sonra Ceyms ailəsi ilə Valdosta şəhərinə köçmüş, orada özünə çoxlu dost qazanmış və yerli münaqişələrdə iştirak etmişdir. 1869-cu ildə Kuitman (Quitman) şəhərinə köçmüş, orada presviterian (Amerikada protestant məzhəblərindən birinin tərəfdarları)  kilsəsində orqançı işləmiş, piano dərsləri vermiş, Kuitman Akademiyasında çalışmışdır. Ailəsi ilə birgə bir qədər sonra Ceyms yenidən Savannaya qayıdır. Çoxsaylı yaşayış yerləri, fəaliyyət sahələri dəyişən Ceyms Lord Pyerpont 1893-cu ilin avqust ayının 5-də 70 yaşında vəfat etmişdir.
Qayıdaq “Jingle Bells” mahnısına. Mahnı xüsusi olaraq Milad Bayramı üçün yaziımamışdı və XIX əsrin “şən mahnılarından” sadəcə biridir. Lakin, 2 ştat — Massaçusets və Corciya bu mahnının vətəni adlanmaq uğrunda apardıqları mubarizədə barışmaz düşmənə çevrilmişlər.
“Jingle Bells”in ilk səsyazması 1898-ci ildə 2218 nömrəli mum silindr üzərinə yazılmış Edison kişi kvartetinin (Edison Male Quartette) ifası olmuşdur. İllər ötdükcə, mahnının səsyazmalarının sayı getdikcə artmışdır. 1943-cü ildə Binq Krosbi və Endryus bacıları mahnının yeni versiyasını ifa etmişdir.
Sonralar mahnını Frenk Sinatra, Lui Armstronq, Dyuk Ellinqton, Boni M kimi məşhur musiqiçilər ifa etmişlər. “Jingle Bells” mahnısı nəinki Miladın simvoluna, o, mahnı tarixdə ən çox ifa olunan mahnıya çevrildi.
Pəmbək mahalı
Pəmbək mahalı — Qərbi Azərbaycan (indiki Ermənistan Respublikası) ərazisində tarixi mahal. Səfəvilər dövlətinin, Qarabağ bəylərbəyliyinin doqquz mahalından birir.
Kəndləri: Saral,Arcut, Qursalı, Qızılörən, Hallavar
Tarixi
Pəmbək və Bazum dağ silsilələri arasındakı ərazini əhatə edir. Pəmbək silsiləsi Gümrü şəhərindən Göyçə gölünün Şimal–Qərb hissəsinə qədər uzanır. Ən hündür zirvəsi 3101 m-dir. Ermənistan SSR-in rayonlaşdırılması zamanı mahalın ərazisi əsasən Hamamlı rayonu və Böyük Qarakilsə rayonu arasında bölünmüşdür.
Bu ərazi tarixin müəyyən mərhələsində Borçalı sultanlığına daxil olub.
Miconia caesariata
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kolşəkilli dazifora
(Dasiphora fruticosa) - cinsinə aid bitki növü.
Fairmont Baku
"Fairmont Baku" — Azərbaycan Respublikasının paytaxtı olan Bakı şəhərində, "Alov qüllələri" kompleksində yerləşən beşulduzlu otel. "Fairmont" otellər qrupuna aiddir.
Müasir dizaynı ilə seçilən bu kompleksdə beynəlxalq və milli memarlıq üslubu peşəkarlıqla uzlaşdırılmışdır. Azərbaycan dövlətinin və xalqının milli-mənəvi dəyərlərinə, zəngin irsinə göstərdiyi həssas münasibət bu otel kompleksinin inşası zamanı başlıca meyarlardan olmuşdur.
Otelin nömrələrin hamısından şəhərə və Xəzər dənizinə gözəl mənzərə açılır. Otel qülləsində ümumi sahəsi 2,3 min kvadratmetrdən çox olan və özündə idman zalı, hovuz və digər istirahət yerlərini birləşdirən xidmət sahələri yaradılmışdır. Bundan əlavə, burada ümumi sahəsi 5 min kvadratmetrdən çox olan müxtəlif konfrans zalları da fəaliyyət göstərir. Beş konfrans zalında minimum 430, maksimum 1000 nəfərlik tədbirlərin keçirilməsi üçün hər cür şərait vardır. Burada müxtəlif ziyafət zalları, restoran və kafelər qonaqlara yüksək səviyyəli xidmət göstərəcəkdir. Binada 219 avtomobil üçün dayanacaq vardır. Oteldə 18 lift işləyir. Yerləşdiyi ərazi və mənzərəsi baxımından nadirliyi ilə fərqlənən "Fairmont Baku" oteli təklif etdiyi xidmətlər baxımından bir çox brendləri üstələyir və ölkənin müasir turizm imkanlarını daha da artırır.
"Fairmont Baku"nun yerləşdiyi "Alov qüllələri" Bakının yeni və möhtəşəm simvolları arasında paytaxtın gözəlliyini dünyaya yüksək səviyyədə təqdim edir. "Alov qüllələri"nə dünyada olan marağı şərtləndirən ən mühüm amillər sırasında təbii ki, onun memarlıq üslubu mühüm rol oynayır. Çünki "Alov qüllələri" həm ideya, həm də arxitektura baxımından diqqəti cəlb edən nadir nümunələrdəndir.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və xanımı Mehriban Əliyeva 24 iyun 2013-cü il tarixində "Fairmont Baku" otelinin açılışında iştirak ediblər.
Tünd qırmızı
Tünd qırmızı – rəng çaları.
Süleyman Əliyarlı
Həyatı
18 dekabr 1930-cu ildə Karyagin (indi Beyləqan) rayonunun Şahsevən kəndində dünyaya gəlmişdir.
Təhsili
1954-cü ilində Moskva Dövlət Universitetini fərqlənmə ilə bitirmişdir.
Moskva Dövlət Universitetinin tam beşillik kursunu 1954-cü ildə fərqlənmə diplomu ilə bitirdikdən sonra Azərbaycan MEA Tarix İnstitutunda 5 il çalışmışdır. Aspiranturanın son kursundan Bakı Dövlət Universitetinin Azərbaycan tarixi kafedrasına müəllim vəzifəsinə dəvət edilmiş və ömrünün sonunadək həmin kafedrada çalışmışdır.
1962-ci ildə "Bakı proletariatının vəziyyəti" adlı namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmiş və tarix elmləri namizədi adını almışdır 1975-ci ildə "Azərbaycan neft sənayesində inhisarlar" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə edərək tarix elmləri doktoru elmi dərəcəsini almışdır. 1989–2000-ci illər Azərbaycan Milli Məclisinin Yer adları (Toponimiya) komissiyasına başçılıq edib. 1992–2001-ci illərdə Azərbaycan Ali Attestasiya Komissiyası Rəyasət Heyətinin üzvü olub. 1990-cı ildə Azərbaycan Əməkdar elm xadimi fəxri adına layiq görülüb. 2000-ci ildə Türk Tarix Kurumunun fəxri üzvü seçilib.
Elmi fəaliyyəti
1978 mayından 2001-ci ilin iyun ayına kimi, yəni 23 il Azərbaycan tarixi kafedrasına başçılıq etmişdir. Elmi fəaliyyəti zamanı hər zaman konyukturadan uzaq tutmağa çalışıb. 1969-cu il tarixində Azərbaycanın Rusiyaya könüllü birləşməsi tezisinə qarşı çıxaraq, onun işğal edilməsini, Rusiya metropoliyasının iqtisadi müstəmləkəsinə çevrildiyini bəyan etmiş və nəticədə sovet rejiminin təqiblərinə məruz qalmışdır. 1983–84 illərdə Azərbaycan etnogenezinin ümumtürk tarixi köklərə dayandığını araşdıraraq bir sıra elmi əsərlər çap etdirmiş, buna görə də Moskva və Bakı retroqradlarının hücumları ilə üzləşmişdir.
1989–2000-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin Yer Adları (Toponimiya) Komissiyasına başçılıq etmiş; 1992–2001 illərdə Azərbaycan Ali Attestasiya Komissiyası Rəyasət Heyətinin üzvü olmuşdur. 1990 da "Azərbaycanın Əməkdar Elm Xadimi" adına layiq görülüb.
2000-ci ildə "Türk və Türkiye tarihi ile ilgili değerli araştırmalarından dolayı" Türk Tarix Qurumunun "Şərəf Üyəsi" (fəxri üzvü) seçilib. Adı çəkilən "Türk Tarix Kurumu" və "Center For Balkan Turkology Researches" kimi beynəlxalq elmi təşkilatlar ilə elmi əməkdaşlıq etmişdir.
Türkcə və ingiliscə çap olunmuş 26 cildlik "Türklər (The Turks)" (Ankara, 2002) adlı ensiklopedik əsərin, Yayın Kurulu heyətinin üzvü və müəlliflərindən biridir.
Əmək fəaliyyəti
AMEA Tarix İnstitutunda çalışıb. 1959-cu ildən Bakı Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsində "Azərbaycan tarixi "(ümumi kurs) və magistraturada ixtisas kursları: "Türk epik abidələri tarixi mənbə kimi" və "Azərbaycan türklərinin etnogenezisi" və s. üzrə mühazirələr oxumuşdur. 150-dən çox elmi məqalə, 7 monoqrafiya və 8 kitab müəllifidir. 18 elmlər namizədi və 3 nəfər elmlər doktoru yetişdirib.
Tədqiqat Sahəsi
Azərbaycan və əski Türk tarixində epik abidələr və etnogenezis problemi üzrə beynəlxalq seminar, simpozium və konfranslarda iştirak etmişdir: XI, XII, XIII, XIV, XV Türk Tarix konqresləri (1990, 1994, 1999, 2002, 2006); I türk Dünyası Tarix Konqresi (New York, 1992); III Uluslararası Atatürk Sempozyumu (Gazi Maqusa, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, 1995); Uluslararası Dede Korkut konfransı (Konya 1998); "Türk Xalqlarının ədəbi keçmişi" Uluslararası sempozyum (Kafkas Universiteti, 2004); IV Uluslararası Güney-Doğu Avrupa Türkolojisi sempozyumu (Prizren-Kosovo, 2007) və onlarca başqaları.
Tofiq Şahverdiyev
Tofiq Rzaqulu oğlu Şahverdiyev — Sovet və rus rejissoru, ssenarist və fotoqraf, Rusiya Federasiyasının əməkdar artisti (2005), Azərbaycanın xalq artisti (2018).
Həyatı
Tofiq Şahverdiyev, əslən Azərbaycanlıdır və Bakı şəhərində anadan olub lakin Taqanroq-da böyüyüb. Atası II Dünya müharibəsi zamanı şəhid olub. 1960-cı ildə o, Taqanroq Radio Energetika İnstitutunu bitirmişdir. Daha sonra o, Riqa və Minsk zavodlarında mühəndis işləmişdir. 1964-cü ildə, o, səs texnik kimi Riga kinostudiya işləməyə başladı. 1971-ci ildə o, yaradıcı birliyin direktoru və ssenaristi üç il sonra, teatr Artisti(seminar Voytetskogo) və Şahverdiyev kinofakultet Kiyev Dövlət İnstitutunu bitirib "Ekran ". Sonra 1991-ci ilədək o, onlara, studiyalarda işləmişdir. Acı, " kiçik ", " Mosfilm " və VPTO "Movie ". Onun yaradıcılıq dövrü Sovet dövrünə təsadüf edir, o uşaq film jurnalı "-nın bir neçə seriyasının direktoru olmuşdur.
1995-ci ildə Şahverdiyev film "The Crusader " də Cameo rolu ilə ortaya çıxdı. Onun iş Şahverdiyev dəfələrlə film "Victory Mart" 2001-ci ildə mükafat "Nika " və dilogy 2002-ci ildə Visual Arts " qartal balası " nın festivalın uşaq münsiflər heyəti mükafatını, o cümlədən mükafatlar və hədiyyələr qazandı üçün " Həyat əsmək deyil". [2] 1988-ci ildə Rejissor Rusiya Gildiyası qəbul edilib, 1990-cı ildə Rusiya Rəssamlar İttifaqının Rəssamlar və Fotoqraflarının üzvü olmuşdur. Hal-hazırda Moskvada yaşayır və o, 1992-ci ildən fəliyyətdə olan "Studio TS " işləyir.
27 may 2018-ci ildə Azərbaycanın xalq artisti fəxri adına layiq görülmüşdür.
Land Rover
Land Rover, İngilis bir nəqliyyat vasitəsi istehsalçısıdır. Mərkəzi Solihull, İngiltərədədir. Əslində Rover markası altında bir modelin adı idi.
Bu gün, Tata Motor Şirkəti tərkibindədir. 26 mart 2008 də Ford Company tərəfindən Hindistan avtomobil istehsalçısı Tataya satılmışdır. Land Rover markasının modelləri mövcuddur: Land Rover Freelander, Discover, Land Rover Range Rover Sport, Land Rover Defender, Land Rover Evoque, Land Rover Range Rover Vogue və s.
İbrahim Məmmədov (iqtisadçı)
İbrahim Məmmədov (tam adı:Məmmədov İbrahim Xəlil oğlu; ) — Dövlət Plan Komitəsi sədrinin birinci müavini, Kənd Təsəsrüfatı və İqtisadiyyat nazirinin müavini, professor.
Həyatı
Məmmədov İbrahim Xəlil oğlu 1930-cu ildə Naxçıvan Muxrar Respublikası Şərur rayonunun Danzik kəndində anadan olmuşdur.
Ailəsi
Atası Kərbəlayı Xəlil bəy Vəkilov 1937-ci ildə repressiyaya olunaraq güllələnib.
Miconia cajanumana
(Miconia cajanumana) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İbrahim Məmmədov (iqtisadçı)
Vəfatı
4 iyul 2016-cı ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.
Əmək fəaliyyəti
Uzun illər Dövlət Plan Komitəsi sədrinin birinci müavini, Kənd Təsəsrüfatı və İqtisadiyyat nazirinin müavini işləmişdir. İqtisadçı kadrların hazırlanmasında xüsusi xidmətləri olmuşdur.
Fəxri adları və təltifləri
1966-cı ildə "Şərəf nişanı" ordeni ilə, 1970-ci ildə V.İ.Leninin anadan olmasının 100 illiyi ilə əlaqədar "Yubiley medalı", 1971-ci ildə Dövlət Plan Orqanlarının 50 illiyi münasibətilə "Tərifnamə", 1973-cü ildə "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni ilə, 1976-cı ildə "Xalqlar Dostluğu" ordeni və Xalq Təsərrüfatında görkəmli nailiyyətlərinə görə SSRİ Xalq Təsərrüfatı nailiyyətləri sərgisinin "Qızıl medal" ilə, 1984-cü ildə Bolqar-Sovet dostluğunun təsisi ilə əlaqədar "Tərifnamə" ilə təltif olunmuşdur.
İberiya kərtənkələsi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü. Növün latın adı Avtriya zooloqu Eqida Şrayberin şərəfinə (1836–1913) adlandırılıb.
İri kərtənkələdir, quyruqsuz uzunluğu 13,5 sm, quyruğunun uzunluğu isə 38 sm təşkil edir. Bu növ parlaq rəngi ilə seçilir. Beli yaşıl olur və üzəri qara noqtələrlə örtülür. Başı və boynu parlaq göy rəngdədir. Dişilər qəhvəyi-yaşıl olur.
Qidasının əsasını cücülər, sürünənlər, bala quşlar və meyvələr təşkil edir. Bu növ qida axtararkən aktiv olur. Martdan sentyabra qədər aktiv həyat sürür. Çütləşmə aprel-may aylarını əhatə edir. İyunda 11–18 yumurta qoyurlar. Ərazilərini qorumasada, bəzi hallarda erkəklər savaşırlar. Erkəklər dişilər arasında çütləşmə bir qayda olaraq uzun çəkir.
Növ Potruqaliya və İspaniyada yayılmışdır. Əsasən 0–2100 arası yüksəkliklərdə rast gəlinir. Əsasən çay və bulaqların qıraqlarında, rütubətli yerlərdə və meşə kənarlarında yaşayır. Cənub arealında yaşayan kərtənkələlər su ilə bağlıdırlar.
Bu növ ətraf mühitün dəyişkənliyinə həsasdır. İsbaniyanın cənubunda bu növün meşə yanğınları səbəbindən tükənmə təhlükəsi vardır. Bir çox yayılma ərazisi qoruq elan edilmişdir. Bu növ II Bern konvensiyasına daxil edilmişdir.
Ximran
Ximran — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Kənd Lahıc turizm zonasında yerləşir. Əhalisi 24 nəfərdir. Əhali əsasən heyvandarlıqla məşğul olur. Kənd elektrik enerjisi ilə təmin edilir. Kəndə yay mövsümündə avtomobillə getmək olar. Kənddə yeməkxana və çayxana yoxdur.
Əhalisi
1859 — 1864-cü illərdə həyata keçirilmiş kameral siyahıyaalınmaya əsasən Bakı quberniyasının Şamaxı qəzasının Ximran kəndində 30 evdə etnik tatlardan ibarət 306 nəfər (152 nəfəri kişilər, 154 nəfəri qadınlar) sünni təriqətli müsəlman əhali yaşayırdı.
Museyib bəy Naibov
Museyib bəy Həsən bəy oğlu Naibov (1868-?) - katib, mirzə
Həyatı
Museyib bəy Həsən bəy oğlu 1868-ci ildə Şuşa qəzasının Ağdam kəndində anadan olmuşdu. 9 iyun 1910-cu ildə Ağdam kənd məktəbini bitirmişdi. 1910-cu ildə qəza idarəsində katib köməkçisi kimi işə başlamışdı. 1913-cü ildə qəza idarəsinə dəftərxana xidmətçisi, sonra mirzə təyin olunmuşdu. Sonra Tiflis şəhərinə dəyişilmişdi. Canişinlikdə və Qafqaz ruhani idarəsində çalışmışdı.
Baccharis acaulis
Baccharis acaulis Baccharis acaulis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Kim olduğumu düşünürsən
Kim olduğumu düşünürsən — Safi Nebbunun rejissorluğu ilə 2019-cu ildə istehsal edilmiş Fransa dram filmi. Filmdə əsas rolları Jülyet Binoş, Fransua Sivil və Nikol Qarsiya canlandırırlar.
Filmin premyeası 10 fevral 2019-cu ildə 69-cu Berlin Beynəlxalq Film Festivalında baş tutmuşdur. 3 oktyabr 2019-cu ildən filmin kinoteatrlarda çıxarılacağı gözlənilir.
Məzmun
Bir neçə il əvvəl həyat yoldaşının xəyanəti və boşanmanın ağır psixoloji təsirinə məruz qalan Kler (Jülyet Binoş) tədricən həyatını qaydaya salmağa çalışır. O, universitetdə dərs deyir, iki övladını böyüdür və müntəzəm olaraq gənc sevgilisi ilə vaxt keçirir. Lakin, bir gün gənc oğlan heç bir xəbər vermədən yoxa çıxır. Klerin yenicə stabilləşən dünyası dağılır.
Ümidsizlikdən xilas olmaq üçün Kler Facebookda saxta profil yaradır və özünü 24 yaşlı cazibədar Klara kimi təqdim etməyə başlayır. Tezliklər Klara və gənc fotoqraf Aleks (Fransua Sivil) arasında virtual münasibət başlayır. Sadə oyun kimi başlayan münasibət ciddiləşir və ehtiraslı sevgiyə dönür.
Çıxarılması
Filmin premyeası 10 fevral 2019-cu ildə 69-cu Berlin Beynəlxalq Film Festivalında baş tutmuşdur.
Düdən şəlaləsi
Düdən Şəlalələri — Türkiyənin Antalya vilayətində yerləşən şəlalələr qrupudur.Başlanğıcını Düdən çayından (cənubi Anadoluda böyük çaylarından biri) götürən şəlalə, Antalyadan 12 km şimal-şərqdə yerləşir.
11 iyul
1901–cari
thumb|[[Corco Armani]]
thumb|[[Abbas Səhhət]]
Miconia calignosa
(Miconia calignosa) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kiçikyarpaq dazifora
(Dasiphora parvifolia) - cinsinə aid bitki növü.
Deltayabənzər əzələ
— insan çiyninin səthi əzələsi olub onun xarici hüdudlarını müəyyən edir. Bazunun açılıb bükülməsini təmin edir və qolun uzaqlaşdırır. Forması üçbucağa ya yunan əlifbasının "delta" hərfinə bənzədiyi üçün deltayabənzər adlandırılmışdır.
Artemisia hedinii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Sevinc Qiyasbəyli
Qiyasbəyli Sevinc Ramiz qızı — həkim onkoloq tibb elmləri doktoru, professor, Milli Onkologiya Mərkəzi I kimyaterapiya şöbəsində böyük elmi əməkdaşı.
Həyatı
Nəcib bir ailədə dünyaya gələn Sevinc Qiyasbəyli 1966-cı ildə Bakı şəhərində anadan olub. Atası ziyalı Ramiz Qiyasbəyli anası görkəmli müğənni Nərminə Məmmədova olub. 1984-cü ildə orta məktəbi bitirib və Azərbaycan Tibb Universitetinin müalicə profilaktika fakültəsini daha sonra həkim interna terapiya kafedrasını bitirib. 1991–2004 Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi Milli Onkologiya Mərkəzinin I kimyaterapiya şöbəsində həkim-onkoloq vəzifəsində işləmişdir. 2004-cü il Milli Onkologiya Mərkəzinin I kimyaterapiya şöbəsində böyük elmi əməkdaş vəzifəsində çalışır. 1994-cü ildə "Yayılmış qeyri-kiçik hüceyrəli ağciyər xərçənginin müalicəsində Vepezidin effektivliyi" mövzusu üzrə namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir. Həmin ildə, ona fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi verilmişdir. 2004-cü ildə "Yayılmış bəd xassəli şiş olan xəstələrdə qaraciyərin funksional vəziyyəti" mövzusunda tibb elmləri doktoru elmi dərəcəsinə iddia olunan dissertasiyasını müdafiə edib. Həmin ildə, ona tibb elmləri doktoru elmi dərəcəsi verilmişdir.
Içmanqol (Uçalı)
Içmanqol — Başqırdıstan Respublikası nın Uçalı rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Uralsk kənd şurası nın tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar (99 %) üstünlük təşkil edir.
Kanop
250px|thumb|Kanop küpləri Kanop —  gəcdən hazırlanmış, qapağı insan ya da heyvan başı formasında olan ritual qab, Qədim Misirdə mumiyalanmaq üçün cəsəddən xaric edilmiş daxili orqanları saxlamaq üçün istifadə olunan küp. Daxili orqanlar çıxarılıb, yuyulub təmizləndikdən sonra Kanob balzamı (buna görə də küp kanop adlandırılmışdır) doldurulmuş qablara yığılaraq saxlanılırdı. Ən qədim kanop Hetenpheresin məzarından tapılmışdır. Hər bir mumiya üçün dörd kanop hazırlanırdı. Əsasən kanop qapaqları Horun dörd oğlunun şərəfinə onların baş fiqurları formasında hazırlanırdı: pavian başlı Hapi, insan başlı Amset, şahin başlı Kebexsenuf, çaqqal başlı Duamutef. Hər bir kanop müvafiq bir orqan üçün nəzərdə tutulmuşdur, beləki, Amset kanopunda qaraciyər, Duamutef kanopunda mədə, Kebexsenuf kanopunda bağırsaqlar və Hapi kanopunda isə ağciyərlər saxlanılırdı.
Baharbənd
Baharbənd — Azərbaycanda ən çox yazqabağı (bayramqabağı) günlərdə, eləcə də digər vaxtlarda, əsasən uşaq və gənclər arasında, geniş şəkildə oynanılan qədim oyunlarından biridir.
Ümumi məlumat
Baharbənd geniş yayılmış milli atüstü oyunlardan biridir. Əsasən Novruz şənliklərində keçirilən bu oyunda el igidləri öz şücaətlərini nümayiş etdirirlər.
Oyunun qaydaları
Oyunçu atı yorğa və yaxud çaparaq sürür, atın çaparağında çuxasını, arxalığını, çarıqlarını, kəmər və xəncərini bir-bir çıxarıb yerə atır. Müəyyən məsafədən sonra atı cəld geri döndərib yenə həmin getdiyi yolu qayıdır. Atın cilovunu yığmadan növbə ilə atdığı əşyaları yerdən qaldırıb geyiləni geyir, bağlananı bağlayır. Bu əməliyyatı tez yerinə yetirən atlı qalib sayılır. Oyun daha çox bahar fəslində Qarabağda meşə ilə əhatə olunmuş “bənd” adlı dağətəyi düzənlikdə keçirilib. Deyilənə görə, bəndlərdə at çapmaq çətin və təhlükəli imiş, bu da mahir at sürənlərin meydana çıxmasına kömək edirmiş.
Miconia caelata
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Fridrix Şleqel
Fridrix Şleqel — alman əsilli filosof, yazıçı, şair, ədəbi tənqidçi və tərcüməçi idi. O böyük qardaşı Avqust Vilhelm Şleqel ilə birlikdə "Yena romantizminin", həmçinin müasir humanitar elmlərin yaradıcılarındandır.
Həyatı
Fridrix Şleqel 10 mart 1772-ci ildə lüteran keşişi ailəsində dünyaya gəlir. Uşaqlığının böyük hissəsini əmisi və böyük qardaşı Avqust Vilhelm Şleqelin yanında keçirir. Verilən yazılara görə kiçik yaşlarında çox dəcəl uşaq olan Fridrix özünə qapanmış davranış tərzi ilə fərqlənmişdir.
Vlideynlərinin arzusu ilə ticarət fəzaliyyətinə hazırlaşan Şleqel sonralar Göttingendə hüquq üzrə təhsilə başlayır. Təhsilini Leypsiqdə davam etdirən Fridrix orada əvvəlcə tibb, sonra isə riyaziyyat, fəlsəfə, həmçinin klassik filologiya ilə maraqlanmağa başlayır. Getdikcə onun ədəbiyyata, incəsənət nəzəriyysəinə və tarixə olan marağı artır.
Yazıçılıq fəaliyyəti
1792-ci ildə o Fridrix Hardenebrq (Novalis) ilə tanış olur. onları fəlsəfəyə, taricə və ədəbiyyata olan böyük maraq hissi yaxınlaşdırır. 1793-cü ildə o xanım Karolin Böhmer ilə tanış olur. Hər iki dostluq Şleqelin sonrakı həyat yolunda əhəmiyyətli dərəcədə rol oynayır.
1794-cü ildə Fridrix Şleqel maliyyə çatışmazlığı nəticəsində təhsilini yarımçıq qoyur və yazıçlıqla məşğul olur.O ilk növbədə klasik antik ilə məşöul olur. Fridrix drezdenə bacısının yanına köçür və orada Kristian Gottfriedlə tanış olur. Drezdendə o yunan poeziyası haqqında ilk əsərini çap etdirir.
Yena romantizmi
1799-cu ildə hər iki qardaş xanımları ilə birlikdə Yenada bir evdə yaşayırlar. Bu romantiklər evində "Yena romantizmi"nin əsası qoyulur. Bu evə tez-tez məşhur insanlar qonaq gəlir. Onlar Ferdinad Bernardi ilə birlikdə "Atenäum" əsəri üzərində işləyirlər. Fridrix Şleqel Novalis ilə birlikdə proqressiv universal poeziya anlayışını işləyirlər.
1800-ci ildə Fridrix Şleqel Yena universitetində dosent kimi dərs deməyə başlayır. Həmin ildə ö öz "İdeyalarnı" çap etdirir. universitetdə o transendental fəlsəfə üzrə mühazirələr oxuyur. Şleqel qardaşlarının birgə yaşamaları artıq 1801-ci ildə sona çatır. Onlar ayrılırlar.
Paris, Köln, Vyana
1802-ci ildə Şleqel Drezdenə köçür. Burada o yerli qalereyanın xəzinəsi ilə yaxından tanış olur. Sonra Şleqel həyat yoldaşı Doroteya ilə birlikdə Parisə yola düşür. Parisdə Şleqel fars və hind poeziyasını öyrənir və "Avropa" jurnalının nəşrinə başlayır. Bu jurnalda o poeziyanı eksoteriya və ezoteriya kimi hissələrə bölüdyü "Ədəbiyyat" adlı məqaləsini yerləşdirir. Sonuncuya o didaktik və alleqro-mifoloji əsərləri aid edir.
1804-cü ildə Şleqel Kölnə gedir və burada mühazirələr oxuyur. Öz "Fəlsəfə mühazirələri"ndə daimi dövriyyə qanunauyğunluğunu rədd edir və maarifçiliyin artan xətt üzrə inkişafı ideyasını tənqid edir.
1808-ci ildə Şleqel katolikliyi qəbul edir. Həmin ildə onun "Hindlilərin dili və müdrikliyi" adlı əsəri çap olunur. 1808-ci iləd Şleqel Vyanay köçür, burada o 1809-cu ildə imperator sarayında və dövlət kanselyariyasında katib təyin olunur. İşlədiyi dövrdə Avstriya imperiyasının böyüklyünü təbliğ edir. 1809-c ildə Avstriyadnın nail olduğu alçaldıcı sülh müqaviləsindən sonra Şleqel depressiyaya düşür. thumb|120px|Şairin Drezdendə qədim katolik qəbirstanlığındakı məzarı
1812-ci ildə o Vyanada qədim və yeni ədəbiyyat haqqında mühazirələr oxuyur. Onlarda əvvəlki Şleqelin entuziyası və analizetmə mübarizliyi nəzərə çarpırdı. Burada ədəbiyyat fəlsəfə və dinlə bağlı nəzərdən keçirilir, həmçinin onun Şərqə ehtirası hiss olunur. onun çıxışlarında bir çox iti düşüncələrə və maraqlı ümumiləşdirmələrə rast gəlinirdi.
I İdris
I İdris (tam adı Seyid Məhəmməd İdris əl-Mehdi əs-Sənussi; ) — Liviyanın 1951-ci ildə müstəqilliyini qazanmasından sonra ilk Kral olaraq vəzifəyə başladı.
Fremenvil
Fremenvil — Fransada bələdiyyə , region — İl-de-Frans, departament  — Val-d'Uaz, rayon — Pontuaz, kanton — Vinyö. Əhalisi — 477 nəfər (1999).
Bələdiyyə Paris şəhərinin təxminən 45 km şimal-qərbində, Serji bələdiyyəsinin 15  km qərbində yerləşir.
Demoqrafiya
Əhalinin dinamikası (Cassini и INSEE ):
Qeydlər
<references group=Qeyd/>
Lexus
Lexus – Yaponiya avtomobil istehsalçısı Toyotanın lüks avtomobil bölməsi. Lexus brendi dünyanın 90-dan çox ölkə və ərazisində satılır və Yaponiyanın ən çox satılan premium avtomobil markasıdır. Bazar dəyərinə görə Yaponiyanın 10 ən böyük qlobal markası arasında yer alıb. Lexus-un baş ofisi Yaponiyanın Naqoya şəhərində yerləşir. Mərkəzləri isə Brüssel, Belçika və Plano, Texas, ABŞ-da yerləşir. 2005-ci ildən etibarən Yaponiyada satılmağa başlamışdır.
1989-cu ildə ilk çıxdığından bəri, Lexus avtomobillərini dözümlü, möhkəm və yüksək keyfiyyətdə təqdim etdiyi üçün müştərilərin etibarını qazanmışdır. 2006-cı ildə JD Power and Associates Vasitələrin Etibarlılığı Araşdırmasına əsaslanaraq Lexus markasını ABŞ-də ən dözümlü və möhkəm avtomobil istehsal edən marka seçdi. Lexus bu mükafatı 12 il ardıcıl olaraq qazanmışdır.