cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Makedoniyalı İsgəndər
Tarixşünaslıqda
Bir neçə yazı və fraqmentdən başqa İsgəndəri həqiqətən tanıyan və ya onunla xidmət edən adamlardan məlumat toplayan şəxslərin yazdığı bütün mətnlər itirilib. İsgəndərin həyatını qeydə alan müasirlərinə İsgəndərin müharibə tarixçisi Kallisfen, İsgəndərin generalları Ptolomey və Nearx, memar və mühəndis Aristobul və İsgəndərin baş sükançısı Onesikrit daxildir. Onların əsərləri itirilib, ancaq bu ilkin mənbələrə əsaslanan sonrakı işlər qorunub saxlanılıb. Onlardan ilki Siciliyalı Diodordur (eramızdan əvvəl I əsr). Ondan sonra gələnlər Kvint Ruf (eramızın I əsrinin ortasından axırına), Arrian (eramızın I əsrindən II əsrinə qədər) , bioqrafiyaçı Plutarx (eramızın I əsrindən II əsrinə qədər) və son olaraq Mark Yunian Yustindir. Yustinin əsəri IV əsr qədər gec bir vaxta aid edilir. Bunlar arasında ən etibarlısı Arriandır. O, Ptolomeyi və Aristobulu mənbə kimi istifadə edib.
Mənbələr
{{Siyahı sütunlarla|2|
Xarici keçidlər
Firon
Osmanövlan (Sayınqala)
Osmanövlan - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sayınqala şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 93 nəfər yaşayır (16 ailə).
Kanta İbrahimov
Kanta İbrahimov — Rus, çeçen yazıçısı və ictimai xadimi, Çeçenistan Respublikasının xalq yazıçısı, Ədəbiyyat və incəsənət sahəsində Rusiya Federasiyası Dövlət Mükafatı laureatı, Çeçenistan Respublikası Yazıçılar Birliyinin sədri, iqtisad elmləri doktoru, professor.
Bioqrafiya
Çeçenistan Respublikasında qarşıdurmanın artmasından sonra Moskvaya köçür, 1995-ci ildə K. Timiryazev adına Moskva Kənd Təsərrüfatı Akademiyasının doktoranturasına daxil olur. 1996-cı ildə "Bazar şəraitində meyvənin inkişafının təşkilati və iqtisadi problemləri və səmərəliliyinin artırılması" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını vaxtından əvvəl müdafiə etmişdir. 1999-cu ildə Rusiya Federasiyası Vergilər İdarəsinin şöbə müdirinin müavini təyin edilir. 2004-cü ildən Çeçenistan Respublikası Elmlər Akademiyasının akademikidir.
Yaradıcılığı
Bədii ədəbiyyatda yazmağa yalnız 38 yaşında başlayır. İlk bədii əsəri "Keçmiş müharibələr" adlı kitabı 1999-cu ildə nəşr olunur.
2002-ci ildən Çeçenistan Respublikası Yazıçılar Birliyinin və Rusiya Federasiyası Yazıçılar Birliyinin üzvüdür. 2009-cu ildən Çeçenistan Respublikası Yazıçılar Birliyinin rəhbəridir.
2010-cu ildə İsveç Elmlər Akademiyasında Nobel Komitəsi tərəfindən ilk dəfə 2005-ci ildə nəşr olunan Uşaq Dünyası romanı üçün Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatına namizəd olur.
2012-ci ildə Ədəbiyyat üzrə yenidən Nobel Mükafatına Avrora romanına görə yenidən namizəd olur.
İctimai birliklərdə iştirakı
Çeçenistan Respublikası Elmlər Akademiyasının akademiki;
Çeçenistan Respublikası Yazıçılar Birliyinin sədri.
Ailəsi
İki qardaş, üç bacıdan ibarət olan ailədirlər.
Bacısı Paskaçeva Bayza — kimya elmləri namizədi.
Qardaşı İbrahimov Küri — Kənd Təsərrüfatı Elmləri Doktoru (1995), 3 elmi əsərin və 3 monoqrafiyanın müəllifi, Çeçenistan Respublikası Elmlər Akademiyasının akademiki, Rusiya Ekologiya Akademiyasının akademiki.
Forsaj 10
Forsaj 10 — rejissor Luis Leterrier, Castin Lin və Dan Mazeau tərəfindən yazılmış yaxında çıxacaq olan Amerika döyüş filmi. Bu, Forsaj franşizasında onuncu əsas film və on birinci bədii film olan Forsaj 9 (2021) filminin davamıdır. Filmdə Vin Dizel, Ceyson Stethem, Mişel Rodriqes, Tayriz Qibson, Kris "Ludakris" Bridges, Con Sina, Cordana Brevster, Natali Emmanuel, Sunq Kanq, Skut İstvud, Maykl Roker, Helen Mirren, Şarliz Teron, Kardi B, Ceyson Momoa, Daniela Melcior, Bri Larson, Alan Ritçson və Rita Moreno yer alır.
2014-cü ilin noyabrında, Forsaj 7 (2015) filmindən sonra seriyada ən azı daha üç filmin olacağı, iki hissəli finalı: травня 2023 квітня. 2025-ci ilin oktyabrında məlum oldu ki, "The Fast Saga" kimi tanınan əsas serial onuncu və on birinci hissə ilə yekunlaşacaq, Lin rejissorluğa qayıdıb əsas aktyor heyətini əlavə edəcək. Filmin rəsmi adı 2022-ci ilin aprelində əsas çəkilişlər başlayanda məlum oldu. Lin həmin ayın sonunda rejissorluqdan istefa verdi, bildirildiyinə görə, yaradıcılıq fərqlərinə görə prodüser olaraq qalacaq. Bir ay sonra onun yerinə Leteryer işə götürüldü. Təxminən 300 milyon dollarlıq istehsal büdcəsi ilə bu, indiyə qədər çəkilmiş ən bahalı beşinci filmdir. Çəkilişlər avqust ayına qədər davam edib, London, Roma, Turin, Lissabon və Los-Ancelesdə aparılıb. Fast 12 не Плонеться
Filmin heyəti
Kardi B, Forsaj 9 (2021) filmində Leysa rolunu yenidən canlandırır. Ceyson Momoa əsas cani rolunda çəkilib, personajı "sadist", "göyçək" və "tovuz quşu" kimi təsvir edib və çəki almağı da əhatə edən tipə qarşı oynayacağını bildirib. Daniela Melkior və Alan Riçsonun rolları açıqlanmayıb. Rita Moreno; Dom, Yakob və Mianın nənəsi rolunda çəkilib.
İstehsal
2014-cü ilin noyabrında Universal Pictures-in prezidenti Donna Lenqli Forsaj 7 (2015) filmindən sonra serialda ən azı daha üç filmin olacağını dedi. 2017-ci ilin aprelində prodüser Neal H. Moritz, Kris Morqanın ssenarist kimi əlavə olunduğu onuncu filmin seriyasının finalı olacağını bildirdi. 2017-ci ilin oktyabrında Castin Lin seriyada dörd filmə rejissorluq etdikdən sonra doqquzuncu və onuncu filmlərin rejissorluğunu etmək üçün danışıqlara girdi. 2020-ci ilin fevralında Vin Dizel filmin iki hissəyə bölünə biləcəyinə işarə vuraraq, 2021-ci ilin aprelində keçirdiyi mətbuat konfransında bunu təsdiqlədi və iki hissəli filmin əsas səbəbi kimi "Görməli çox yerlər və gəzməli çox yerlər var" dedi. İstehsaldan əvvəl Dizel çəkilişlərin İtaliyada aparılacağını bildirərək "İtaliyada çəkə biləcəyiniz Forsaj filmi varmı?" deyə sual verilmişdi və mən də çəkəcəyimizə [söz vermişəm] deyib.
Köməkli intihar
Köməkli intihar — başqasının köməyi ilə intihar aktı. Bir çox yurisdiksiyalarda bir insanın intihar edərək ölməsinə kömək etmək cinayətdir. Köməkli intiharın qanuni olduğu əksər ölkələrdə fərdlər müəyyən meyarlara cavab verməlidirlər. Bunlara ölümcül xəstəliyə sahib olmaq, sağlam düşüncəli olduqlarını sübut etmək, ölmək arzusunu könüllü və dəfələrlə ifadə etmək, müəyyən edilmiş ölümcül dozanı özlərinin əl ilə qəbul etməsi daxildir. Qanunların əhatə dairəsi yerdən yerə dəyişir. Birləşmiş Ştatlarda köməkli intihar sadəcə yaşamaq üçün altı ay və ya daha az müddətə malik olanlar üçündür. Almaniya, Kanada, İsveçrə, İspaniya, İtaliya, Avstriya, Belçika və Niderland kimi digər ölkələrdə ölümcül diaqnoz tələb olunmur və könüllü evtanaziyaya əlavə olaraq icazə verilir.
Açıqsırt dağı
İnzibati cəhətdən Rusiya Federasiyasına bağlı olan Dağıstan Respublikasının Dərbənd rayonu ərazisində yerləşir.
Coğrafi yerləşmə
Dağ Dağıstan Öndağlığı ilə dəniz kənarı ovalıq arasında yerləşir. Dərbənd şəhərindən qərbdə, Sabnova kəndindən isə cənubda yerləşir. Açıqsırt dağından cənubda Calğan dağı qərarlaşır. Olduqca sərt enişə sahibdir. Dağın şərq ətəyində Dərbəndin Narınqala kompleksi yerləşir.
Etimologiya
Azərbaycan məşəlli sözdür, "bağlı, qapalı və ya örtülü olmayan" demək olan "açıq" sözü və (burada) "yamac üstü, uzanan təpəliyin üstü" mənasındakı "sırt" sözlərinin birləşməsindən əmələ gələn toponimdir.
Vinod Mehra
Vinod Mehra 13 fevral 1945–ci ildə Amritsaredə anadan olub. Vinod kinoda uşaqkən 1958-ci ildə “Raagni” filmində debüt edib. Aktyor kimi 1971-ci ildə filmlərə çəkilməyə başlayıb. 20 il ərzində 100-dən artıq filmə çəkilib. Filmlərin əksəriyyətində baş rol ona həvalə edilib. Mehra Amitabh Baççan, Sanciv Kuçar, Rajeş Xanna, Dharmendra kimi aktyorlarla tərəf-müqabili olub. Rekha, Mouşmi Çatterci, Yoqita Bali, Şabana Azmi, Bindiya Qosvami kimi aktrisalarla çəkilib. Bir çox filmlərə çəkilməyinə baxmayaraq yalnız Amar Prem, Nagin, Jаni Dushman, Khuddar filmləri ona dünya şöhrəti gətirib. Anurodh (1977), Amardeep (1979) və Bemisaal (1982) filmlərinə görə “Ən yaxşı ikinci dərəcəli aktyor” nominasiyasında Filmfare mükafatı qazanıb. Ölümündən sonra 1990-cı ildə ekranlara çıxan “Üç hiddətli kişi” filminin rejissoru və prodüseri olub. Onun çəkildiyi filmlərin əksəriyyəti: “İnsansevərlik” 1994), "Qadın taleyinin dəyişkənliyi" (1996) və sair filmlər, ölümündən sonra çıxıb.
NGC 2230
NGC 2230, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Abxaz Dövlət Muzeyi
Abxaz Dövlət Muzeyi (Аҧсуа ҳәынҭқарратә музеи) — Abxaziyanın Suxumi şəhərindəki tarixi muzey. Muzeyin iki filialı var - Abxaziyanın Gulrıpş və Qudauta bölgələrində.
Ekspozisiya
Muzeyin fəaliyyət göstərdiyi uzun tarixi ərzində o, çoxlu sayda dəyərlərli eksponatlar toplamağa nail olub. Onun anbarlarında 100 mindən çox əşya saxlanılır-bunlar keramika, metal, parça, yazılı sənədlər və s. hazırlanmış unikal əşyalardır.
Bu gün muzeyin fondlarında təkcə abxaz xalqının deyil, həmçini Qafqazın digər xalqlarının, Qədim Misirin, Yunanıstanın, Romanın, Bizansın, Sasani İranının tarix və mədəniyyət abidələri, Oktyabr İnqilabının sənədləri, abxaz xalqının İkinci Dünya müharibəsində iştirakından bəhs edən materiallar var. Exspozisiyada nümayiş etdirilən eksponatların bir çoxu təkcə respublikada deyil,həm də dünyada böyük əhəmiyyətə  malikdir. Bunlara aşağıdakılar daxildir:keçmiş Sovet İttifaqının ən qədimlərindən biri, məşhur Acheulean Yashtukh saytı;Soyuq mağaranın (sümük zıpkınlar kolleksiyası) mezolit inventarı, mağara ayının ön qolundan olan "rəis heyəti". Eramızdan əvvəl 3-cü minilliyin sonlarına aid dolmenlərin metal mədəniyyətinin materialları da böyük əhəmiyyət kəsb edir. e., Transqafqazda yalnız Abxaziya təmsil olunur; orta tunc dövrünə aid balta dəfinələri, habelə son tunc dövrünə aid orijinal yüksək bədii forma və bəzək əşyaları, silah və alətlər; tunc qulplu ornamentli baltalara Qafqazın heç bir yerində rast gəlinmir; ritual xəncərlər, kəmər tokaları və s. Muzeyin fəxri məşhur qədim yunan mərmər divarı və Suxumi körfəzinin dibindən ucaldılmış qədim dövrlərə aid yerli işlərin büstüdür; Son Tunc dövrünə aid bir atlı və it ilə bir dini aigret; qrif şəklində  olan  Assuriya tunc qalxanı (e.ə. VI əsr);  5-6-cı əsrlərə aid  Yunan dəbilqəsi və qalxanı. e.ə e. Abxaziyanın təbiət tarixinin abidələri də az maraqlı və elmi əhəmiyyət kəsb etmir. Muzeydə sərgilənən skumbriya balığının daşlaşmış skeletləri 50 milyon il əvvələ aiddir. 8-9 min il əvvəl yaşamış mağara ayı fosillərinin toplanması böyük elmi əhəmiyyət kəsb edir. Bu materiallar Psxu kəndində mağarada tapılıb.
İnqilabdan əvvəlki dövr
19-cu əsrin 60-cı illərinin əvvəllərində Abxaziyanın tarixini və təbiətini sevənlərin ağlına əhalidən mədəni-tarixi dəyərli eksponatlar toplamaq və Suxumda muzey təşkil etmək ideyası var idi. 1877-1878-ci illər Rusiya-Türkiyə müharibəsi başlamazdan əvvəl, toplanmış eksponatlar rayondan çıxarılıb və muzey fəaliyyətini dayandırıb. Nəticədə Abxaziyanın təbiət tarixinə aid ən qiymətli numizmatik, etnoqrafik, arxeoloji eksponatlar və materiallar itmişdir. Bir qrup aqronom, meşəçi və müəllimin təşəbbüsü ilə 1913-cü ildə yenidən Suxumda muzeyin yaradılmasına başlanıldı. Bölgənin öyrənilməsi, materialların toplanması üçün “Cəmiyyət” yaratmaq üçün layihə hazırlanmışdır. 1915-ci ilin birinci yarısında Suxumda "Suxumi dairəsinin təbiəti və əhalisini sevənlər və tədqiqatçılar cəmiyyəti" üzvlərinin ümumi yığıncağı keçirildi. Şuraya A.Sinitsin (sədr), B.Kiselev, V.Kozlov, V.Semaşko, B.Zaxarova, D.Qrandolevski, V.Kristalevski və başqaları daxil idi. “Cəmiyyət” yaranandan onun nəzdində tarix-diyarşünaslıq muzeyinin təşkilinə başlanılıb. İlk illərdə rayon idarəsinə məxsus kiçik rütubətli binada yerləşirdi. 1916-cı ildə “Cəmiyyət” üzvlərinin təkidi ilə Suxum şəhər hökuməti muzeyə 500 rubl məbləğində subsidiya ayırdı ki, bu da muzey üçün münasib otaq icarəyə götürmək və onu ictimaiyyətə açmağa imkan verdi. Muzeyin rəsmi açılışı 1917-ci il mayın 17-də olmuşdur.
Sovet dövrü
1920-ci ilin sonlarında Abxaziyada gürcü menşeviklərinin hakimiyyəti dövründə Suxum rayonunun Təbiət və Əhali Aşiqləri və Tədqiqatçıları Cəmiyyəti fəaliyyətini dayandırdı və muzey onunla birlikdə bağlandı. Toplanmış bütün eksponatlar menşeviklər tərəfindən Gürcüstan muzeylərinə aparılıb. Abxaziyada sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra yeni şəraitdə tarixşünaslıq işi bərpa olundu. 1922-ci ilin avqustunda Suxumda "Abxaz Elmi Cəmiyyəti" (ABNO) yaradıldı, 1923-cü il mayın 13-də şura və rəyasət heyəti seçildi. Bir il sonra muzey bu gün yerləşdiyi binaya köçdü. 1928-ci ildə muzey Abxaziya SSR Xalq Maarif Komissarlığı sisteminə verilmiş və Dövlət Muzeyi statusu almışdır. 1946-cı ildən muzey Abxaziya MSSR Xalq Komissarları Soveti yanında Mədəniyyət və Maarif Müəssisələri İdarəsinin, 1953-cü ildən isə Abxaziya MSSR Mədəniyyət Nazirliyinin tabeliyindədir. İxtisasca tarixçi, arxeoloq və etnoqraf olmamasına baxmayaraq, muzey qiymətlilərinin toplanmasında böyük diqqət yetirən İosif Adzinba 1933-cü ildə muzeyin direktoru təyin edilir. Onun nəznində dində muzeydə tarixi-inqilab şöbəsi açıldı. 1937-1938-ci illərdə bütün ölkəni repressiyalar bürüyərkən Abxaziyada milli-azadlıq hərəkatı və onun ideoloji liderləri E.Eşba, N.Lakoba, N.Akirtava, Q.Atarbekov və başqalarına aid sənədlər muzeyin fondundan yoxa çıxdı. Böyük Vətən Müharibəsinin ilk günlərindən muzey işçiləri Abxaziyadan olan əsgərlərin, faşist işğalçılarına qarşı qəhrəmancasına mübarizəsini aydın şəkildə üzə çıxaran sənədləri, fotoşəkilləri, məktubları toplamağa başladılar. 1960-cı illərdən etibarən muzeyin Abxaziya Elmi-Tədqiqat İnstitutu, digər elmi müəssisələr və Moskva, Leninqrad, Kiyev, Minsk, Tbilisi və digər şəhərlərin aparıcı muzeyləri ilə əlaqələri daha da sıxlaşmışdır.
1977-ci ilin ortalarında Oktyabrın 60 illiyi şərəfinə Leninqraddakı SSRİ Xalqlarının Etnoqrafiya Muzeyində Abxaziya Dövlət Muzeyinin əməkdaşları (Yu.Arqun və E.Acındjal) “Abxazlar ( məişət və incəsənət)”, burada Abxaziya Dövlət Muzeyinin kolleksiyalarından 300-dən çox eksponat nümayiş etdirilib. 1978-ci ilin sonunda SSRİ Mədəniyyət Nazirliyinin kollegiyasının qərarı ilə Abxaziya Dövlət Muzeyinə birinci kateqoriya verildi və o, SSRİ Mədəniyyət Nazirliyi və Sovet İttifaqının Mərkəzi Komitəsi tərəfindən Diplomla təltif edildi. Mədəniyyət İşçiləri Həmkarlar İttifaqı. Muzey böyüdükcə onun strukturu da böyüdü. 1980-ci ilə qədər muzeyin iki filialı (Suxum şəhərindən İncəsənət Qalereyası və N. Athosdakı Yeni Athos Panteleimon Katedrali), beş ekspozisiya şöbəsi var idi: təbiət, arxeologiya, 19-cu əsr tarixi, sovet dövrü tarixi, etnoqrafiya. O cümlədən fondlar və elmi təbliğat şöbələri. 1980-ci ildən muzeydə Abxaziya tarixinin qədim bölmələri üzrə yeni şöbələr və sektorlar yaranmışdır. 1987-ci ildə Böyük Oktyabr İnqilabının yetmiş illiyi ilə əlaqədar olaraq hökumətin qərarı ilə Abxaziyada Abxaziya Dövlət Muzeyinin daha 2 filialı - Qulripş rayonundakı Yasoçka memorial muzeyi və Yeni Afosda rəsm qalereyası təşkil edildi.Monastır kompleksi. Muzeyin əsas fəaliyyət istiqamətlərindən biri muzey qiymətlilərinin toplanması, emalı və saxlanması, yəni fondun daim artırılmasıdır. Şəhər və rayonlara aparılan elmi ekspedisiyalar 1989-cu ilə qədər fondu nadir etnoqrafiya və arxeologiya eksponatları ilə mütəmadi olaraq doldurmağa imkan verdi. Təkcə respublikada deyil, xaricdə də elmi ekspedisiyalar həyata keçirilirdi. 1976-cı ildə bir qrup muzey işçisi Qaraçayevo-Çerkesskə getdi və burada nəinki materiallar topladı, həm də abxazların tarixi və mədəniyyəti haqqında mühazirələr və məruzələr oxudular. Oxşar ekspedisiyalar Adıgey, Soçi və Adler bölgələrində də həyata keçirilib.
Ədəbiyyat
Endoltseva Ekaterina Yurievna. Abxaziya krallığının memarlıq plastikliyi (VIII-XI əsrlər) Abxaziya Dövlət Muzeyinin kolleksiyasından (Suxum, RA) // Pravoslav Müqəddəs Tixon Humanitar Universitetinin bülleteni. Seriya 5: Xristian İncəsənətinin Tarixi və Nəzəriyyəsi Problemləri. - 2019. - No 33.
Ermənistan–Meksika münasibətləri
Meksika—Ermənistan münasibətləri — Meksika və Ermənistan arasında iki tərəfli diplomatik münasibətlər. Hər iki ölkə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının üzvüdür.
Tarix
2012-ci ilin oktyabrında Ermənistan Xarici İşlər Naziri Edvard Nalbandyan Meksikaya rəsmi səfər edir. Səfər zamanı o, Xocalı soyqırımının 2011-ci ildə Meksika tərəfindən tanınmasından narahatlığını dilə gətirir. Ermənistan Xarici İşlər Naziri Meksikanın Paseo de la Reforma prospektində keçmiş Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyevin xatirəsinə həsr olunmuş abidə qoyulması təklifindən də narahatlığını vurğulayır. Meksikadakı insan haqları qruplarının müqavimətindən sonra Prezident Heydər Əliyevin heykəli sökülərək özəl sektora köçürülür. Xarici işlər naziri Edvard Nalbandyan Meksikaya səfəri zamanı Meksika Senatında çıxış edir. Burada ölkələr arasında diplomatik münasibətlərin yaxşılaşdırılması və Ermənistanın Meksikada səfirliyi aşılacağı barədə danışır. 2015-ci ilin aprel ayında Meksika Senatı Ermənistan tarixinə və diplomatik əlaqələrin qurulmasının 23-cü ildönümünə həsr olunmuş bir Erməni Mədəniyyət Həftəsi keçirir. Bununla belə Meksika Qondarma Erməni Soyqırımını rəsmən tanımır. 2017-ci ilin noyabr ayında Meksika Konqresinin iki üzvü Ermənistan hökumətinin dəvəti ilə Meksika-Ermənistan Dostluq Qrupunun tərkibində Ermənistana rəsmi səfərdə olmuş və Ermənistan qüvvələrinin nəzarəti altında olan, Azərbaycana məxsus Dağlıq Qarabağı ziyarət etmişlər. Onların səfəri Meksika hökuməti tərəfindən sanksiya olunmamış və bu da Azərbaycanla Meksika arasında diplomatik qalmaqala səbəb olmuşdur.
2019-cu ilin iyun ayında Meksika İrəvanda fəxri konsulluğunu açmışdır.
Ticarət
2018-ci ildə ölkələr arasındakı ticarət həcmi 1,7 milyon ABŞ dolları təşkil etmişdir .. Ermənistanın Meksikaya ixracatı: elektrik qutuları, elektrik dövrələri, rentgen aparatları üçün ehtiyat hissələri və aksesuarlar. Meksikanın Ermənistana ixracatı: üç təkərli motosikllər, pivə, tekila, quru meyvələr və qəhvə.
Diplomatik nümayəndəliklər
Meksikanın Ermənistandakı maraqları Moskvadakı səfirlik və İrəvandakı Fəxri Konsulluq vasitəsi ilə təmsil olunur.
Protektorat
Protektorat (latınca protector — himayədar) — dövlətlərarası münasibətlərin forması, hansında ki bir dövlət digər dövlətin müdafiəsi altında (ilk növbədə hərbi cəhətdən) yerləşir. Qorunan dövlətə də həmçinin protektorat deyilir. Protektoratı həyata keçirən dövlət protektor adlanır. Qorunan ölkənin suverenliyi qismən protektora buraxılır, Qorunan dövlət xarici siyasi işlərdə tam müstəqil olmur, lakin daxili işlərdə, demək olar ki tam müstəqil qalır (xüsusilə idarə forması və hakimiyyətdə olan sülalə əvvəl olduğu kimi qalır). Protektorat vassal dövləti və oyuncaq dövləti ilə ümumi cəhətləri var, amma onlardan fərqlənir.
Protektorat nümunələri:
Birinci Dünya müharibəsindən sonra protektoratın Millətlər İttifaqının mandat ərazisi adlı xüsusi növü yarandı.
Ernst Yunqer
Ernst Yunqer — alman yazıçı, yüksək təltif edilmiş hərbçi, filosof və entomoloq idi, o ən çox I Dünya Müharibəsi vaxtı yazdığı gündəlliyi "Polad Fırtınası" ilə ictimaiyyət arasında məşhurlaşdı.
Uğurlu bir iş adamının və kimyaçının oğlu olan Yunqer, zəngin bir tərbiyəyə qarşı üsyan etdi, Fransa Xarici Legionunda qısa müddət xidmət etməkdən qaçmadan əvvəl, Wandervogel Alman gənclər hərəkatında macəra axtardı. Atasının səyləri ilə Almaniyada mühakimə olunmaqdan qaçdığına baxmayaraq, Yunqer 1914-cü ildə I Dünya Müharibəsi başlayanda Alman ordusuna yazıla bildi. 1918-ci ildə uğursuz bir hücum zamanı Yunqer aldığı çoxsaylı yaralara görə və göstərdiyi qəhrəmanlıq nəticəsində rütbəsinə görə nadir mükafat olan Pour le Mérite ordeni ilə təltif edildi.
Arzu Nağıyev
Arzu Nəsib oğlu Nağıyev — Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin VI çağırış deputatı, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.
Həyatı
Arzu Nağıyev 1963-cü il iyulun 27-də Tovuz rayonununda anadan olmuşdur. 1980-ci ildə Tovuz rayonu Yusif Sadıxov adına Bozalqanlı kənd orta məktəbini qızıl medalla bitirmişdir. 1985-ci ildə Serqo Ordjonikidze adına Moskva İdarəetmə İnstitutunun Tikinti və şəhər təsərrüfatının idarə edilməsinin təşkili fakültəsini mühəndis iqtisadçı ixtisası üzrə bitirmişdir. 1991-ci ildə SSRİ Dövlət Təhlükəsizliyi Komitəsinin Ali kurslarını qırmızı diplomla tamamlamışdır.
Təhlükəsizlik orqanlarının ehtiyatda olan zabiti və Qarabağ müharibəsi veteranıdır.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür. 5 bədii, 2 sənədli kitabın müəllifidir.
Ailəsi
Ailəlidir, 2 övladı var.
Obabulağı (Sayınqala)
Obabulağı - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sayınqala şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 133 nəfər yaşayır (27 ailə).
Arzu Nağıyev
Əmək fəaliyyəti
1985–1987-ci illərdə Azərbaycan Sənaye-Tikinti Nazriliyinin 4 saylı trestində iqtisadçı, baş iqtisadçı işləmiş, 1987–1989-cu illərdə Azərbaycan LKGİ Nərimanov rayon komitəsinin təlimatçısı, şöbə müdiri olmuş, 1991–2011-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Təhlükəsizliyi Komitəsində, daha sonra isə Milli Təhlükəsizlik Nazirliyində həqiqi hərbi qulluq keçmiş, əməliyyat müvəkkili–şöbə rəisi vəzifələrində çalışmışdır. 2011-ci ildən "Trend" Beynəlxalq İnformasiya Agentliyində baş direktorunun müavinidir.
Siyasi fəaliyyəti
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə 104 saylı Gədəbəy-Tovuz seçki dairəsindən VI çağırış deputat seçilib. Partiya mənsubiyyəti yoxdur.
Milli Məclisin Müdafiə, təhlükəsizlik və korrupsiya ilə mübarizə komitəsinin, Əmək və sosial siyasət komitəsinin üzvüdür. Azərbaycan-Gürcüstan parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun rəhbəri, Belarus, İsrail, Slovakiya, Türkiyə parlamentləri ilə əlaqələr üzrə işçi qruplarının üzvüdür. Milli məclis tərəfindən Azərbaycan Respublikası Korrupsiyaya qarşı mübarizə komitəsinə seçilmişdir.
MDB-nin Parlamentlərarası Assambleyasında Azərbaycan nümayəndə heyətinin, Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin və Rusiya Federasiyası Federal Məclisinin ikitərəfli əməkdaşlığı üzrə parlamentlərarası komissiyasının üzvüdür.
26 iyul 2023-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən Azərbaycan Respublikasının ictimai-siyasi həyatında səmərəli fəaliyyətinə görə "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilib.
Hakan Boyav
Hakan Boyav — Türkiyəli aktyor.
Həyatı və karyerası
Hakan Boyav 10 yanvar 1964-cü ildə İzmir ilinin Ödəmiş ilçəsində anadan olub. 1984-cü ildə Suphi Koyuncuoğlu Liseyini, 1987-ci ildə Doqquz Sentyabr Universiteti Gözəl Sənətlər Fakültəsini bitirdi. Universitet illərində yerli bir qəzetdə illüstrator və yumor yazarı kimi çalışıb. 1988-ci ildə Diyarbəkır Dövlət Teatrının quruluş heyətində yer aldı və 1988-ci ildən 1993-cü ilə qədər Diyarbəkır Dövlət Teatrında çalışdı. 1993–2003-cü illərdə Antalya Dövlət Teatrında çalışdı. 2003-cü ildən Ankara Dövlət Teatrında çalışır. Karikatura sahəsində Abdi İpekçi Sülh və Dostluq Mükafatı karikatura sahəsi mükafatı (1988) və Yunus Nadi Karikatura Mükafatı (1989) sahibidir.
Proteinin quruluşu
Proteinin quruluşu — Bir zülalın ilkin quruluşu bir peptid və ya zülal içərisindəki amin turşularının xətti bir ardıcıllığıdır. [1] Bir zülalın ilkin quruluşunun amino (N) ucundan karboksil (C) ucuna başladığı bildirilir. Zülal biosintezi ən çox hüceyrələrdəki ribosomlar tərəfindən həyata keçirilir. Peptidlər laboratoriyada da sintez edilə bilər. Zülalların ilkin quruluşları birbaşa ardıcıllıqla və ya DNT ardıcıllığından çıxarıla bilər.
Qeyd
Bir zülalın ardıcıllığı ümumiyyətlə amin turşularından karboksil terminalına qədər olan amin turşularını sadalayan bir sıra hərflərlə qeyd olunur. Aminturşular bir-biri ilə peptid rabitələr vasitəsi ilə birləşirlə. Üç hərfli və ya bir hərfli bir kod, təbii olaraq meydana çıxan 20 amin turşusunu, həmçinin qarışıqları və ya birmənalı olmayan amin turşularını (nuklein turşularının qeydinə bənzər) təmsil etmək üçün istifadə edilə bilər. Peptidlər birbaşa ardıcıllıqla və ya DNT ardıcıllığından əldə edilə bilər. Hal-hazırda, bilinən protein ardıcıllıqlarını əks etdirən böyük ardıcıllıqla verilənlər bazaları mövcuddur. İnsan orqanizmində 5mln tip zülal növü mövcuddur.Onlar həm bir- birindən həm də digər orqanizmin zülallarından fərqlənirlər.
Modifikasiya
Ümumiyyətlə, polipeptidlər polimerlərdir, buna görə onların əsas quruluşu tez-tez onurğa sütunu boyunca amin turşularının ardıcıllığı ilə müəyyən edilə bilər. Bununla birlikdə, zülallar əksər hallarda disülfid bağları ilə çarpaz əlaqəli ola bilər və birincil quruluş, eyni zamanda, zülalın disülfid bağlarında iştirak edən sisteinlərin göstəricisi kimi çapraz bağlanan atomların göstərilməsini tələb edir. Digər çapraz əlaqələrə desmosin daxildir. Zülallar adətən yumaq(qlobula) və ya sapşəkilli (fibril) formada olur.Zülal malekulu bir neçə quruluş səviyyəsində olur.
Oxuma sonrası modifikasiya
Nəhayət, bir zülal burada qısaca izah edilən bir çox oxumadan sonrakı dəyişikliklərə məruz qala bilər.
Bir polipeptidin N-terminal amino qrupu kovalent şəkildə dəyişdirilə bilər, məsələn,
Çaharbağ mədrəsəsi
Çaharbağ mədrəsəsi və ya bir digər adıyla Madər-i Şah mədrəsəsi - XVIII əsrə aid mədəniyyət kompleksi.
Proteinin quruluşu
Oxuma sonrası modifikasiya
thumb|220px|left|Fig. 1 N-terminal asetilasiya
thumb|180px|right|Fig. 2 N-sonlu bir glutamindan piroglutamatın əmələ gəlməsi
Polipeptidin C-terminal karboksilat qrupu da dəyişdirilə bilər, məsələn,
thumb|220px|left|Fig. 3 C-terminal amidation
qlikosil fosfatidilinositol (GPI) əlavə
Çaharbağ mədrəsəsi
Mədrəsənin quruluşu
Mədrəsənin ən mühüm quruluşa malik olan eyvanı cənubda yerləşir və qiblənin istiqamətini göstərir. Bu eyvanda mehrab, minbər, hərəm, günbəz və minarə yerləşir. Eyvanın plitələri şah əsəridir. Onun mehrabı zərif müərrək və müqərna üslubunda mozaika ilə bəzədilib. Mehrabın yanında monolit mərmərdən minbər var. 12 pilləli minbərdə Əhli-beyti təmsil edən Əbdürrəhim Cəzairinin xəttatlığı ilə yazılmış bir kitabə varidi. Eyvanın üstündə firuzəyi rəngli keramika ilə bəzədilmiş günbəz, günbəzin aşağı çərçivəsində isə müərrək mozaikalı dörd pəncərə var. Bu pəncərələr eyvanı işıqlandırmaq və məkanı havalandırmaq üçün hazırlanmışdır.
Çaharbağ mədrəsəsi iki mərtəbə planda tikildiyi üçün hücrələr də hər iki mərtəbədə yerləşir. Düzbucaqlı formada olan hücrələrin eni 2–3 m, uzunluğu isə təxminən 3–4 m-dir.
Mədrəsənin kitabxanası
Şah Hüseynin Çaharbağ mədrəsəsində inşa etdirdiyi kitabxana həm atasından miras qalan, həm də aldığı kitablarla olduqca zəngin idi. Mədrəsə kitabxanalarının ən məşhurlarından biri olan bu kitabxana 1706-1716-cı illər arasında  bu mədrəsədə kitabxana tikilmişdi. Bundan əlavə, Şah Hüseyn bu mədrəsə və kitabxana üçün vəqf nizamnaməsini hazırlatmışdı; nizamnamədə kitablardan istifadə qaydaları və kitabxana işçilərinin maaşları öz əksini tapmışdı. Beləki nizamnaməyə əsasən hə ril kitabxanaçı üçün illik 7 tümən maaş ayrılırdı. Cəfəəriyanın məlumatına əsasən kitabdar illik 7 tümən, mədrəsənin müədrrisi isə illik 50 tümən maaş alırdı.
NGC 325
NGC 325 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 121.92 sm (48 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Vo (Alye)
INSEE kodu — 03301.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 658 nəfər (15-64 yaş) arasında 491 nəfər iqtisadi cəhətdən, 167 hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 74.6%, 1999-cu ildə 72.1%) idi. Fəal olan 491 nəfərdən 451 nəfər (231 kişi və 220 qadın), 40 nəfər işsiz (22 kişi və 18 qadın) idi. 167 hərəkətsiz şəxs arasında 43 nəfər şagird və ya tələbə, 81 nəfər təqaüdçü, 43 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Yulius Evola
Baron Yulius Evola (tam adı: Culio Çezare Andrea Evola, ; ) — İtalyan ezoterik filosofcu, yazıçı, şair, rəssam, kulturoloq və siyasi xadim. İnteqral tradisyonalizmin nümayəndələrindən biri, ezoterizm və okkultizm üzrə bir sıra əsərlərin müəllifidir. Bir sıra tədqiqatçılar onu neofaşizm ideoloqu kimi olaraq görürlər. Evolanın yazıları Avropada və dünyanın digər yerlərində sağçı ideologiyanın bir çox nümayəndələrinə təsir göstərmişdir.
Erkən illəri
Evola Romada anadan olmuşdur, valideynləri Siciliyalı aristokratlar idi. Deyilənə görə ailəsi ispan və alman mənşəli olmuşdur. Roma Sapientsa Universitetinin Mühəndislik fakültəsini bitirmiş, lakin diplomdan imtina etmişdir, bunun da səbəbini belə vurğulamışdır: "Özümü heç bir şəkildə burjua akademiyasında və doktor ya da mühəndis kimi titullarla əlaqələndirmək istəməmişəm".
Evola yeniyetməlik illərində rəssamlıq və ədəbiyyatla məşğul idi. Bu dövrdə o yazıçılardan Oskar Vayld və Qabriele Dannunsio, fəlsəfədən isə Fridrix Nitsşe, Otto Veyninqer, Karlo Mikelştedter və Maks Ştirnerdən təsirlənmişdir.
Birinci Dünya Müharibəsində Evola Aziago yaylasında artilleriya zabiti kimi xidmət etmişdir. Müharibədən sonra avanqard incəsənət ilə məşğul oldu və Filippo Tommaso Marinettinin Futurizm hərəkatına qoşuldu. Rəssamlığı, poeziyası və qısa ömür sürən Revue Bleue jurnalında yazdığı məqalələrlə, İtaliyada dadaizmin görkəmli nümayəndələrindən biri oldu. 1922-ci ildə avanqard sənətin kommersiyalaşdığı və akademik konvensiyalarla dəyəri düşməsinin qənaətinə gəldikdən sonra o, rəsm və poeziya kimi bədii ifadəyə diqqətini azaltdı.
O, sonradan Rene Genonun əsərləri ilə tanış olur və "Faşist tənqidi" jurnalında yazıçı olaraq işləyir. Həmin dövrdə o katolik dairələrin tənqidinə məruz qalmış "Paqan imperializmi" əsərini burdaykən nəşr edir.
Yetkinlik, faşizm dövrü
1924-1925-ci illərdə Evola Romada okkultist Arturo Reqininin buraxdığı "Atanor" və "İqnis" jurnallarında fəal yazıçılıq işləri görür.
Evola öz jurnalı olan "Qüllə" çap etməyə başladı, lakin onuncu buraxılışından sonra bağlandı. Jurnalın ilk nəşrinin bir məqaləsində filosof belə vurğulayır: "Faşist, kommunist, anarxist, yaxud demokratik quruluşlarda asılı olmayaraq, bizim üçün tamamilə eyni olan prinsipləri müdafiə etməkdir. Bu prinsiplər öz=özlüyündə siyasi səviyyədən çoxdur, lakin bunların tətbiqində keyfiyyətli şəkildə fərqləndirmək lazımdır, yəni iyerarxiya, avtoritet və imperiya ideyalarının ən geniş mənada təsdiqini tələb edir".
1934-cü ildən 1943-cü ilədək, o "Faşist sistem" jurnalında daimi rubrikanı ("Fəlsəfə dioraması") rəhbərlik edib, onun naşiri Mussolininin həmkarlarından biri, Böyük Faşist Şurasının üzvü Roberto Farinaççi olub.
Qalxanlı (Sayınqala)
Qalxanlı - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sayınqala şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 139 nəfər yaşayır (24 ailə).
Səfərnamə
Səfərnamə — bədii-sənədli əsər.
Səfərnamə səyahətnamənin bir növüdür. yazıçı səyahət zamanı gördüklərini bədii-sənədli şəkildə qələmə alır. İsmayıl Bəy Qutqaşınlı "Səfərnamə" adlı əsəri Məkkə səfərində gördüklərinin əksidir.
NGC 5935
NGC 5935, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Çoban bürcü istiqamətində yerləşir. S? tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Ələddin (cizgi filmi, 1992)
Ələddin - 1992-ci ildə Walt Disney Pictures şirkəti tərəfindən istehsal olunmuş cizgi filmidir. Cizgi filminin motivləri əsasında kompüter oyunları və cizgi serialı istehsal edilmişdi. Hovard Eşmen "Ələddin" cizgi filminin baş mahnısının ssenarisini "Disney" studiyasının prezidenti Ceffri Katsenberqə təklif etmiş və müvəffəqiyyət əldə etmişdir. Hovard Eşmenin 1991-ci ildə ölümündən sonra mahnıya musiqini Alan Menken bəstələmişdir. Cizgi filmində personajları Skott Ueyncer, Bred Keyn, Linda Larkin, Robin Vilyams, Conatan Friman, Frenk Uelker, Hilbert Qottfrid və başqaları səsləndirmişdir. Bu cizgi filmi "Walt Disney Pictures" studiyası tərəfindən istehsal edilmiş Disneyin 31-ci qısametrajlı filmidir.
"Ələddin" cizgi filminin süjet xətti və bir çox personajları 1940-cı ildə Böyük Britaniyanın "London Films" studiyası tərəfindən çəkilən Bağdad oğrusu filminin əsasında hazırlanmışdır. Film Min bir gecə adlı nağıllar toplusunun əsasında hazırlanmış və filmdəki hadisələr Bağdad şəhərində baş verir. Lakin "Ələddin" cizgi filmində göstərilən hadisələr uydurulmuş "Aqrabah" şəhərində baş verir.
"Ələddin" cizgi filmi ilk dəfə olaraq 25 noyabr 1992-ci il tarixində göstərilmiş və tənqidçilər tərəfindən müsbət qarşılanmışdır. Cizgi filmi $28 milyon dollarlıq büdcə ilə ABŞ-da $217 milyon dollar, dünyada ümumi hesabla isə $504 milyon dollardan artıq gəlir əldə etmişdir. Bununla bərabər cizgi filmi bir çox mükafatlara layiq görülmüşdür. 2011-ci ildə bu cizgi filminin əsasında "Ələddin" başlığı altında müzikl çəkilmişdir.
Məzmun
Cizgi filminin əvvəli tacirin "Sehirli çıraq" haqqında mahnı oxuması ilə başlayır. Sultanın Aqrabah vəziri Cəfər çoxdan köhnə artefaktı axtarır. Bu artefakt "Sehirli çıraq" adlanır. Onun daxilində isə bütün arzuları yerinə yetirən Cin yaşayır. Onu "Sehirli çıraq"dan azad etmək üçün yalnız bir adam "Nahamar almaz" xilas edə bilər. Həmin adamın adı Aqraba küçəsində oğru olan Ələddindir. Ələddin mahir oğrudur. Bu sənətlə yeniyetmə yaşından məşğul olur. Dostu isə meymun Abudur. Ələddin və Abu birlikdə tacirlərdən malları oğurlayır. Bu müddətdə Sultanın qızı Jasmin qanuna görə həm yeniyetmə, həm də şahzadə olan şəxsə ərə getməlidir. Jasmin isə sevmədiyi şəxsə ərə getmək istəmir. Bu səbəbdən Jasmin qəsrdən qaçmağa hazırlaşır. Jasmin qaçmamışdan əvvəl sevimli pələngi Racca ilə vidalaşır. Jasmin qəsrdən qaçdıqdan sonra küçədə ac qalan uşağa tacirin bazarda qoyduğu meyvə verir. Bunun üzündən meyvələri satan tacir ilə rastlaşır. Tacir Jasminin oğurluq etməsi səbəbindən onu həbs etdirir. Amma tacir bilmirki həmin qadın Sultanın qızıdır. Həbs edildikdə onun əllərinin kəsilməsinə əmr verilir. Lakin Ələddin buna imkan vermir. Ələddin ilə Jasmin qaçırlar. Lakin yolda gözətçilər tərəfindən yaxalanırlar. Bu səbəbdən Jasmin özünü Sultanın qızı olaraq təqdim edir və bunu sübut edir. Jasmin saraya, Ələddin və Abu isə həbs edilərək, zindanxanaya göndərilir.
Gecə vaxtı Cəfər qoca kişi cildinə girərək zindana gedir. Cəfər qulluq əvvəzində onları mağaraya apardığını deyir. Əgər Ələddin onu mağaraya apararsa, onda onlara çoxlu almazlar verəcəkdir. Cəfər əlindəki almazları Ələddinə göstərərək, onu çaşdırır. Almazlara ram olan Ələddin Cəfər ilə razılaşır. Ələddin zindandan qoca kişi ilə birlikdə buradan qaçırlar. Lakin Ələddin həmin adamın Sultanın vəziri olduğunu bilmir. Vəzir Cəfər onları mağaraya aparır. Həmçinin, Cəfər xəbər verir ki, Ələddin artıq edam edilmişdir. Jasmində çox qısa müddətə həmin oğlana qarşı simpatiya yaranmışdır. Bu mağarada "Sehirli çıraq" yerləşir. Ələddin həmin çırağı çox çətinliklə tapır. Bu işdə Ələddinə Sehirli Xalça kömək edir. Ələddin çırağı tapan kimi qoca kişiyə verir. Lakin qoca kişi gözlənilmədən Ələddin və Abunu vulkanın içinə tullayır. Bu zaman arxa hissəsi daşlar altında qalmış Sehirli Xalça azad olur və onları xilas edir. Abunun sayəsində "Sehirli çıraq" onların yanında qalır. Ələddin "Sehirli çıraq"ı əlləri ilə səhvən ovuşdurur. Bu zaman gözlənilmədən onun içindən iki əlində tək zəncir olan Cin peyda olur. Cin ona 3 arzusunu yerinə yetirəcəyinə etiraf edir. Lakin Cinin şərtləri vardır: mən heç kəsi sevməyə məcbur edə bilmərəm; mən heç kəsi öldürə bilmərəm; mən heç kəsi qəbirdən dirildə bilmərəm. Ələddin Cinin bütün şərtlərini dinlədikdən sonra Şahzadə olmağa qərara gəlir. Bu məqsədlə Ələddin Jasminin qəlbini ələ alacaqdır. "Sehirli çıraq"dan çıxan Cin onun verdiyi əmri yerinə yetirir. Sultanın qızı Jasmin üçün Şahzadə Əli adında varlı bir adamın gəldiyini görür. Bu zaman musiqi səslənir. Sultan onun qızının Şahzadə Əlinin almasına razı olur. Jasmin Şahzadə Əlini görən andan onu tanıyır. Onlar gecə vaxtı görüşürlər. Ələddin və Jasmin birlikdə Sehirli Xalça üzərinə hərəkət edərək musiqi oxuyurlar. Bu müddətdə Sultanın Vəziri Cəfər Əlddin üçün tələ hazırlayır. Cəfər Ələddini okeana atır. Lakin Əlddini Cin xilas edir. Bu Əlddinin ikinci arzusu olur. Cəfərin tutuquşusu Yaqo Sehirli çırağı Ələddindən oğurlayır və sahibinin yanına gətirir. Artıq Cin ilə Cəfər idarə edir. Cəfər ona iki arzusunu deyir: Sultan olmaq və dünyanın ən güclü maqı olmaq. Bundan sonra Cəfər Ələddin, Abu və Sehirli Xalçanı qarlı yerə verir. Ələddin Sehirli Xalçanın köməyi ilə Aqrabaha yenidən geri dönür. Bu müddətdə Cəfər Jasmini və Sultanı qula döndərir. Ələddin artıq saraya daxil olmuşdur. Jasmin onu görən zaman Cəfərin başını qatışdırır ki, "Sehirli çıraq" Ələddinə çatsın. Lakin Tutuquşu Yaqo buna mane olur. Sonradan Cəfər ilə Ələddin arasında ciddi mübarizə başlayır. Cəfər Jasmini qum saatının içinə bağlatdırır və Böyük Kobra İlanına dönür. Buna baxmayaraq Ələddin onunla qətiyyətlə mübarizə apararaq ona qalib gəlir. Jasmin və Sultan azad olurlar. Ələddin verdiyi sözə əməl edir. Bu zaman Ələddin Cinin iki əlində olan zəncirdən azad edir. Sultan isə qızı üçün yaratdığı qanunu dəyişdirir. Bu qanuna görə artıq Jasmin kimə istəsə ona da gedə bilər. Bu hadisələrdən sonra Ələddin və Jasmin şənlik edirlər və nişan gününə hazırlaşırlar.
Film musiqisi
"Ələddin" cizgi filminin ilk saundtrek albomu 31 oktyabr 1992-ci il tarixində hazırlanmışdır. Saundtrek sözlərinin müəlifləri Hovard Eşmen və Tim Raysdır. Mahnıların bəstəkarı isə Alan Menkendir. Albomun yeni sözləri ilə buraxılan mahnıları 2001-ci ildə buraxılmışdır. Albomda olan mahnıların yeni versiyaları 2004-cü ildə xüsusi buraxılmışdır. Burada mahnıların müxtəlif demo versiyaları vardır. Albom Alan Menken tərəfindən hazırlanmışdır. Alan Menken alboma görə müxtəlif mükafatlar qazanmışdır. Xüsusilə, albomda Tim Rays tərəfindən yazılan «A Whole New World» mahnısı seçilir. Bəstəkar Alan Menken işinə görə müxtəlif nominasiya və mükafatlar, o cümlədən Oskar, Qızıl Qlobus mükafatı, Qremmi mükafatı və BAFTA mükafatlarına sahib olmuşdur.
Munzur Vadisi Milli Parkı
Qorunan ərazi Ətraf Mühit və Meşə Nazirliyinin Təbiəti Qoruma və Milli Parklar Ümumi Müdirliyi tərəfindən idarə edilir. İdarəetmədən kənar olan ərazilərin landşafı belə yaxşı qorunur. Bu, təbiətə dini inanclarının bir hissəsi kimi hörmət edən Alevi xalıqı ilə əlaqəli ola bilər.
Coğrafiya
thumb| Munzur vadisindən görüntü Milli park Tuncəlidən 8 km şimalqərbdə yeləşir Park Muzur vadisi boyunca dəniz səviyyəsindən 3300 m yüksəklikdə yerləşən Munzur dağına qədər uzanır. Milli park ümumilikdə 420 kvadrat kilometr ərazini əhatə edir.
Geologiya
Munzur dağlarının geoloji quruluşu metamorfikləşmiş çökmə, vulkanik və intruziv süxurlardan ibarətdir. Dağ silsiləsi xüsusilə Mərcan və Munzur çayları ilə bölünür.
Milli parkda bir neçə mağara mövcuddur. Mağaralar sistemli bir şəkildə araşdırılmadığından bilinməyən növlərin nəsli kəsilmək təhlükəsi davam edir. Ərazidə mövcud olan çoxsaylı travertin və termal su mənbəyi Tuncəlinin geotermal enerji üçün böyük potensiala sahib olduğunu göstərir.
Mərcan vadisində 1600 m yüksəklikdən yuxarıda yerləşən buzlaq gölləri və Ovacık düzündəki bulaqlar, vadilər boyunca yaranmış kanyon və şəlalələr milli parkın təbii dəyərini artırır.
İqlim
thumb| Qışda Munzur çayının mənzərəsi Bölgənin iqliminə ekstremal qış temperaturu və güclü qar yağışı olan kontinental iqlim çox təsir göstərir. Munzur vadisindəki yağıntı miqdarı dəyişkəndir və 600 - 1000 mm arasında dəyişir.
Flora
Munzur Vadisi Milli Parkında 43-ü milli park, 227-i isə Türkiyə üçün endemik olan ümumi 1518 bitki növü qeydiyyata alınmışdır. Zəngçiçəyi, dazı, Munzur kəklikotusu, Munzur qaymaqçiçəyi, dağ çayı, Munzur dağtərxunu milli park üçün endemikdir.
Ağaclar və kollar
Milli parkdakı qarışıq meşələrdə rast gəlinən ümumi ağaclara qarağac, göyrüş, çinar, üzüm, fıstıq, palıd, qara şam, qovaq, söyüd, Quercus macrolepis, sivriyarpaq ağcaqayın, qızılağac, tozağacı, yabanı alma, yabanı armud, qoz, yabanı fındıq və sidr daxildir. Palıd qayalıq olmayan təpə və yamaclarda yayılmışdır və parkın hakim ağacıdır.
Vəhşi çiçəkli bitkilər
Parkda tapılan ümumi yabanı çiçəkli bitkilər lalə, sünbülçiçəyi, nərgiz, qar xədicəgülü, bənövşə, aptek çobanyastığı, ambroziyayabənzər tərə, gəvəz və sürünən kəklikotudur.
Fauna
thumb| Zirvədən Munzur dağlarının mənzərəsi Munzur Vadisi Milli Parkındakı təbii mühit vəhşi heyvanlar üçün uyğun yaşayış sahəsi təklif edir. Munzur çayı və M'rcan çayında yaşayan bir neçə alabalıq cinsi, bozoar keçisinin iki alt növü: qarapaça və Capra aegagrus aegagrus və ov quşu olan Xəzər uları milli parkın endemik faunasına nümunədir.
Munzur çayı vadisində müxtəlif ov heyvanlarının qorunması və yetişdirilməsi üçün sahə mövcuddur
Məməlilər
Park və ətrafı yemək və ya idman üçün ovlanan ov heyvanları ilə zəngindir. Munzur vadisində yaşayan ən əhəmiyyətli vəhşi heyvanlar arasında canavar, tülkü, dələ, qonur ayı, çöl pişiyi, adi vaşaq, susamuru, porsuq, bezoar keçisi, sincab, dovşan və çöldonuzu var.
Qaya sığınacaqlarında yaşayan qonur ayı Munzur vadisindəki vəhşi həyatın ən vacib iri məməlilərindən biridir. Bölgənin digər iri məməliləri meşələrin içindəki qayalıq yerlərdə məskunlaşan vaşaq, çöl donuzu və boz canavardır.
Quşlar
Park kifayət qədər quş cinsinə sahibdir. Bölgədə rast gəlinən gündüz yırtıcı quşlarına qartal, kərkəs, qızılquş, adi sar, şahin, çalağan və nadir bir növ olan berqut daxildir. Yapalaq, bayquş və yarasa ərazidə geniş yayılmış gecə növləridir.
Digər quş cinslərinə boz kəklik, dovdaq, bəzgək, durna, adi bildirçin, meşəcüllütü, qurqur, alabaxta, çöl göyərçini və bəzi ördək növləri və nadir hallarda rast gəlinən qaz daxildir.
Milli parkda tez-tez rast gəlinən təhlükə altında olan quş növləri qara leylək, toğlugötürən qartal, leşcil ağ kərkəs, ağbaş kərkəs, Xəzər uları, ilanyeyən, berqut, çöl sarı, məzar qartalı, cırtdan qartalça, Prunella ocularis, Prunella collaris, Tichodroma muraria, Pyrrhocorax graculus və alp hörücüsüdür.
Balıq
Milli parkın axınlarında mövcud olan çox sayda alabalıq bölgə üçün əhəmiyyətli bir iqtisadi dəyər yaradır. Əvvəllər vadidə kumja da yaşamışdır.
İstirahət
thumb| Munzur çayı üzərindəki körpü Bölgədəki sərt iqlim səbəbindən milli parkı ziyarət etmək üçün ən yaxşı vaxt 15 iyun — 27 avqust arasındakı dövrdür. Park düşərgə, piknik, balıqçılıq və gəzinti kimi fəaliyyətlərə əlavə olaraq raftinq və alpinizm də daxil olmaqla müxtəlif açıq və su idman növləri üçün imkanlar təklif edir.
Nəqliyyat
Munzur Vadisi Milli Parkının girişinə Tuncəlinin şəhər mərkəzindən, Munzur çayı boyunca Ovacıka gedən asfalt yolla çatmaq olar. Hər iki şəhərin İstanbul və Ankara beynəlxalq hava limanlarına daxili uçuşları olan hava limanı var.
Bəndlər
1985-ci ildə Dövlət Su İşləri (DSİ) Mərcan çayı üzərində hidroelektrik stansiyayay sahib bəndin inşasına başladı. Bənd 2003-cü ildə istismara verildi və 20 MVt enerji istehsal etdi. 2008-ci ildə elektrik stansiyası özəlləşdirildi və 30 illik müddətə Zorlu Holdinq tərəfindən satın alındı. Əməliyyatdan bir müddət sonra aparılmış istintaq bəndin milli parkın sərhədləri daxilində inşa edildiyini göstərmişdir.
Türkiyədəki meşələrin və milli parkların qorunmasına dair qanunlara görə, bu kimi bölgələrdə bəndlərin tikilməsi qanunsuz bir əməldir.
Ümumdünya Təbəti Mühafizə Fondu davam edən layihələr nəticəsində təhlükə altında qalacaq milli parkın bənzərsiz ekosisteminin daha çox qorunmasına çağırmışdır.
İrminger dənizi
İrminger dənizi — Qrenlandiyanın cənub-şərq sahilində, Atlantik okean şimal-qərbində yerləşir. İslandiyanın cənubu ilə Atlantik okeanın mərkəzi qalxması arasında mövqe tutur. Dəniz Danimark boğazı ilə Qrenland dənizini birləşir. İrminger dənizi Şimal Buzlu okeanının təsirinə məruz qalır. Belə ki, onun ərazisindən Şərqi Qrenlandiya cərəyanı keçir. Dəniz danimarkalı hiqroqraf Karl Lyudviq Xristian İrmingerin (1802–1888) şərəfinə adlandırılmışdır.
Sultanlı
Sultanlı və ya Soltanlı:
Əbdürrəhman xan
Əbdürrəhman xan — Barakzay sülaləsinən əfqan əmiri (1880–1901).
Həyatı
Əbdürrəhman xanın uşaqlığı Kabildə keçmişdir. 1850-ci ildə atası Bəlx valisi təyin olunandan sonra o atası ilə birlikdə Bəlxə köçmüş və gəncliyini əfqan Türküstanında yaşamışdır. Babası Əmir Dostməhəmməd xanın Bədaxşan, Kataqan, Dərvaz və Pamir bölgələrini də hakimiyyətinin sərhədləri içinə alan hərəkatında o da iştirak etmişdir. 1863-cü ildə babası öləndən sonra əmisi vəliəhd Şirəli xan əfqan taxtına çıxmışdır. Amma atası Əfdal xan ilə digər əmisi Azam xan, Şirəli xanı əmir olaraq tanımamışlar. Onların bu mövqeyi Əfqanıstanda 1868-ci ilə qədər davam edən qanlı vətəndaş müharibəsinin başlamasına səbəb olmuşdur. O, bu müharibədə əmisi Şirəli xana qarşı vuruşmuş, hətta Kabili işğal edərək atası Əfdal xanın əmirliyini elan etməsinə zəmin hazırlamışdır. Amma 1867-ci ilin oktyabrında atası vəfat edəndən sonra əmisinin əmirliyini qəbul etmək məcburiyyətində qalmışdır. Bir müddət sonra isə Şirəli xanın qüvvələrinə məğlub olaraq əvvəlcə İrana, oradan da Türküstana qaçmışdır. Bundan sonra o, ruslardan yardım istəmiş, amma onun bu müraciəti cavabsız qalmışdır; ona sadəcə Səmərqənddə yaşamağa icazə verilmişdir. Bu ərəfədə Şirəli xanın ingilislərlə arasının dəyməsi və ruslara meyllənməyə başlaması, Əbdürrəhman xanın ruslardan yardım alma ümidlərini puça çıxarmışdır. Ancaq bir müddət sonra hadisələrin gedişi onun xeyrinə dəyişməyə başlamışdır. Osmanlı hökumətinin vasitəçi olmasına baxmayaraq ikinci əfqan-ingilis müharibəsi başlamış və ingilislərə qarşı çıxa bilməyən Şirəli xan, Əfqanıstandan qaçaraq ruslara sığınmaq məcburiyyətində qalmışdır; bir müddət sonra o da vəfat etmişdir.
İngilislər onların istədikləri siyasəti yürüdəcəyi şərti ilə Əbdürrəhman xanın əmirliyini qəbul edərək Əfqanıstanı ona tapşırmaq qərarına gəlmişlər. 11 avqust 1880-ci ildə Səmərqənddən əfqan Türküstanına dönən Əbdürrəhman xan ilə ingilislər arasında razılaşma imzalanmışdır. Bu razılaşmaya görə Əbdürrəhman xan əfqan əmiri olacaqdı, ancaq xarici siyasətini ingilislərin istəklərinə uyğun şəkildə yürüdəcəkdi. Bunun əvəzində ingilislər Əfqanıstanı tərk edəcək, amma Hindistanın müdafiəsi üçün böyük strateji əhəmiyyətə malik Xeybər keçidi, Kurram vadisi və Kuvatta kimi mövqeləri əllərində saxlayacaqdılar.
Hakimiyyətə yiyələnən Əbdürrəhman xanın ilk işi ordu quruculuğu olmuşdur. Bundan sonra o, ölkədə üsyana qalxan türk əsilli gilzaylar (Gılzay) ilə İshaq xanı və həzarələri özünə tabe etdirərək Əfqanıstana nəzarəti tam ələ almışdır. O, hərbi islahatlarla yanaşı ölkə idarəçiliyində də dəyişikliklər etmişdir; ali məşvərət şurası və ümumi məclis qurmuşdur. Amma Əbdürrəhman xanın ölkənin mütləq hakimi olmaq istəyi bir müddət sonra məclisin öz funksiyalarını itirməsi ilə nəticələnmişdir. İngilislər bu yolla Əfqanistanda hakimiyyəti tamamilə öz əlinə alan Əbdürrəhman xanın ölkənin cənubunda və cənub-şərqində yaşayan qəbilələri onların üzərinə qaldırdığını iddia edərək ondan hind-əfqan sərhəddinin müəyyənləşdirilməsini istəmişlər. Əbdürrəhman xan əvvəlcə ingilislərin təklifini rədd etsə də, güclü təzyiqlər nəticəsində müzakirələrə başlamaq məcburiyyətində qalmışdır. İngilislərin Kabilə gələn nümayəndəsi Ser Mortimar Durand ilə 12 noyabr 1893-cü ildə imzalanan və Durand razılaşması kimi tanınan razılaşma ilə bugünkü Əfqanıstanın cənub və cənub-şərq sərhərləri müəyyənləşdirilmişdir.
Əbdürrəhman xan daha sonra Əfqanıstanın "Kafiristan" adlandırılan bölgəsində hərəkat başlatmış və orada yaşayan əhalini müsəlmanlaşdırmışdır. O bu hərəkatın ardınca "Nuristan" adını alan bölgənin əhalisinin bir hissəsini ölkənin digər yerlərinə köçürmüşdür.