cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arça rayonu
İnzibati mərkəzi Arça şəhəridir.
Coğrafiyası
Rayonun relyefi Kazanka çaylarının vadilərinə bölünən (yüksəkliklər: Atınka, Verezinka, Oia, Kismes) Aşit, Şoşma təpəli düzənliklərdən (hündürlüyü 170–266 m) ibarətdir.
Açıq boz meşə torpaqları geniş yayılmışdır. Meşələr ərazinin təxminən 12% -ni tutur.
Tarixi
1920-ci ilə qədər müasir Arça rayonun ərazisi Kazan vilayətinin Kazan qəzasının tərkibində idi. 1920-1930-cu illərdə Arça kantonunun bir hissəsi olur.
Rayon 10 avqust 1930-cu ildə təsis edilmişdir. 1 fevral 1963-cü ildə rayon ərazisinə Tatarıstan Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Baltaç, Tukayev və Biektay rayonlarının bir hissəsi daxil olur. 25 oktyabr 1990-cı ildə rayonun tərkibindən Ətnə rayonu ayrılır.
Əhalisi
Şəhər şəraitində (Arça şəhəri) rayon əhalisinin 39,6% -i yaşayır.
Yerli özünü idarəetmə
Arça rayonu ərazisinə 1 şəhər və 16 kənd inzibati vahidliyi daxildir. Rayon ərazisinə ümumilikdə 128 yaşayış məntəqəsi daxildir.
KİV
Burada “Arça xəbərləri” adlı rayon qəzeti buraxılır. Qəzet rus və tatar dilərində nəşr olunur.
Sosial sfera
Rayonda 104 ümumtəhsil məktəbi, 2 peşə məktəbi, 61 kitabxana, 100 klub müəssisəsi, 4 xəstəxana (1997) vardır.
İqtisadiyyat
Ən böyük kənd təsərrüfatı rayonlarından biridir. Kənd təsərrüfatının əsasını ətlik və südlük maldarlıq, taxılçılıq təşkil edir. Əklinçilikdə əsas yeri taxılçılıq (çovdar, buğda, taxıl və paxlalı bitkilər) və kartof əsas yer tutur. Böyük balıq təsərrüfatlarına sahibdir.
Nəqliyyat
Rayondan "Qərbi Avropa - Qərbi Çin" nəqliyyat dəhlizinin kiçik bir hissəsi (Yoşkar-Ola - Şali (M-7) hissəsi) keçəcəkdir.
Yasəmin Adar
Şəxsi həyatı
Yasəmin Adarın atası çörəkçidir və adı Naim Adardır. Anası Ayşegül isə Balıkesirdəndir. Qaziosmanpaşa məktəbini bitirdikdən sonra o idman dərslərini Balıkesir Universitetində davam eləmişdir. Hal-hazırda Niğdə müəllim işləyir.
İdman karyerası
Adar məktəb və univeristet illərində Türkiyə çempionu Aslan Selhanlının tələbəsi olmuşdur. O anadan olduğu yerdə Trakya Birliyində oynamışdır. Əvvəllər Adar 72 kq çıxış edirdi. 2012-ci ildə Kanadanın Alberta şəhərində oyunlar zamanı dünya çempionu olur.
2013-cü ildə Gürcüstanda Tbilisidə Avropa çempionatları keçilməsi zamanı yenə müvəffəqiyyətə nail olur. 2013-cü ildə Aralıq dənizi oyunlarında Mersində 72 kq-da qızıl medalçı olur. Həmin il Budapeştdə qalib olur "Yasemin Adar dünya beşincisi oldu" (in Turkish). 2013-09-20. Retrieved 2016-03-11.
2014-cü ildə Özbəkistanın paytaxtı Daşkənddə oyunda iştirak etmişdir.
2015-ci ildə Bakıda Avropa çempionatı oyunlarında Rusiya oyunçusu Yekaterina Bukina ilə 75 kq da uduzur. Moldoviyalı oyunçu Svetlana Saenko bürünc medala sahib olur.
Türkiyə İş Bankı
Türkiyə İş Bankı A. Ş. ( İş bankı) — Türkiyədə ticarət və digər işləri həyata keçirən ən böyük özəl bank. 1924-cü ildə Mustafa Kamal Atatürk tərəfindən qurulub. Cumhuriyyət dövrü ərzində ilk beynəlxalq bankdır. 30 iyun 2014-cü ildə 219,6 milyard lira təşkil edir. "The banker" jurnalında bu bank 118-ci yeri tutur. 2014-cü ilin sentyabr ayından etibarən 25 xaricdə 1350 şöbəsi, 6000 bankkamatı və 24 min şəxsi işçisi vardır. İş bankının Rusiya İşbankı və Almaniyada İşbank AG adı ilə iki bankı vardır.
Tarixi
thumb|Türkiye İş Bankası building on Ulus Square in Ankara thumb|Atatürk, 22 Ekim 1929'da İş Bankası merkez ofisinde.
1924-cü ilin iyul ayında Mustafa Kamal Atatürk tərəfindən qurulub. Cumhuriyyət dövründə ilk bank İş bankasıdır. Bu bank İzmir Birinci İqtisadi Konqresində aparılan iclasda qərara alınaraq açılıb. Bu bank ilk sərmaye qoyulan bankdır. Bu bank 10 işçi ilə işə başlamışdır. 1924-cü ildə İstanbul şöbəsi, 1925-ci ildə İzmir və Bursada şöbələri açılmışdır.
250000 lira ilə açılmış bank tez bir zamanda 26 avqust 1924-cü ildə artıq onun gəliri 1 milyon lira olmuşdur. Bu zaman 8 işçisi var idi. Qurulduqdan sonra İş bankı şəkər tozu, banka, toxuma, mədən, daş kömür və s. bölmələrinə əlavə sərmayə qoymuşdur. 1927-ci ildə etibarən Milli Bank ilə birləşmişdir və sərmayəsi 4 milyona qədər yüksəldi. Bundan sonra çoxlu sayda müxtəlif şəhər və ölkələrdə şöbələr açdı. 1932-ci ildə Hamburq-Almaniya və İskəndəriyyə-Misir şöbələri açıldı. 1950-ci ildə iş arealını genişləndirdi.
1991-ci ildə "Mavi Xətt" və 1997-ci ildə internet şöbələri açıldı.
Quruluşu
thumb|1987 yılında kullanılan çevrimiçi bankamatik (para aktarım makinesi) Öncelikle İş Bank tarafından kullanılan bir cihazdır, ismini de bu bankanın cihazlarından alır. thumb|İşBank's world headquarters in Levent, Istanbul
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Baş Ərkani-hərbi
thumb|[[Səməd bəy Mehmandarov]] Baş Ərkani-Hərb və ya Baş Qərərgah- qoşun hissələrinin formalaşmasına, təlim-tərbiyəsinə, döyüş hazırlığına, hərbi əməliyyatların icrasına rəhbərlik edən ali hərbi idarəçilik orqanı.
Yaradılması
left|thumb|Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Baş Ərkani-Hərbinin rəisi [[Süleyman bəy Sulkeviç]] 1919-cu ilin martın 26-da hərbi nazir Səməd bəy Mehmandarovun əmri ilə yaradılmışdı. Həmin vaxta qədər Baş Ərkani-hərbin funksiyalarını ümumi qərərgah həyata keçirirdiş Azərbaycan ordusu inkişaf etdikcə onun gündəlik fəaliyyət məsələlərinin və təsərrüfat problemlərinin həllinin bir orqanda- ümumi qərərgada cəmləşdirilməsi səmərəli nəticə vermirdi. Ona görə də, Baş Ərkani-hərb yaradılmaqla, qoşunların formalaşdırılması, təlim-tərbiyəsi, dislokasiyası və b. Məsələlər ona həvalə edildi.
Fəaliyyəti
Çar Rusiyası ordusu tərkibində yaradılmış I Müsəlman korpusunun keçmiş komandiri general-leytenant Məmməd bəy Sulkeviç Baş Ərkani-hərbin rəisi təyin edildi. Bu idarəetmə strukturunun tərkibində general-kvartirmeyster, hərbi topoqrafiya və hərbi daşınmalar idarələri var idi. General-kvartirmeyster idarəsi müharibəyə hazırlıq planlarının işlənilməsi, toplanış məntəqələrinin seçilməsi, onların hər cəhətdən hazırlanması və səfərbərlik planının tərtib edilməsi ilə məşöul olan əməliyyat-səfərbərlik bölməsindən, orduda təlim-tərbiyəni təşkil edən nizami bölmədən ibarət idi. Hərbi topoqrafiya idarəsi qoşun hissələrini və qərərgahları hərbi xəritələrlə təmin edirdi. Bir müddət sonra Baş Ərkani-hərbin tərkibinə keçirilmiş hərbi daşınmalar idarəsi dəmir yollarını və digər yolları hərbi məqsədlər üçün hazırlayır, arxa cəbhəni bütün zəruri ləvazimatlarla təmin edirdi. Baş Ərkani-hərbin rəhbərliyi altında ordunun yeni hərbi hissələrinin yaradılması və möhkəmləndirilməsi sürətləndirildi, Abşeronun müdafiə sistemi, Bakının müdafiəs sistemi yaradıldı, Bakının dənizdən müdafiəsi işlənib hazırlandı, Şimal sərhədinin müdafiə sistemi quruldu.
Ləğvi
1920-ci il, fevralın 27-də general Süleyman bəy Sulkeviç Baş Ərkani-hərbin rəisi vəzifəsindən azad edildi. Həmin vəzifənin icrası müvəqqəti olaraq general-mayor Həbib bəy Səlimova tapşırıldı. Azərbaycan ordusunun idarəetmə orqanlarında aparılan islahatlarla əlaqədar olaraq 1920-ci ilin, martın 1-də Baş Ərkani-hərb ləğv edildi və onun funksiyaları Azərbaycan ordusu baş qərərgahına həvalə olundu.
Refat Appazov
Refat Appazov (d. 8 sentyabr 1920, Simferopol – v. 18 aprel 2008, Moskva) — Krım tatarı əsilli Ukraynalı alim və yazıçı.
Həyatı
Refat Appazov 8 sentyabr 1920-ci ildə Simferopol şəhərində anadan olmuşdur. İlk təhsilini Yalta şəhərindəki Krımtatar məktəbində almışdır. 1939-cu ildə SSRİ-nin ən vacib liseylərindən biri olan Moskvadakı Moskva Dövlət Texniki Universitetində təhsilini davam etdirmişdir. 18 aprel 2008-ci ildə dünyasını dəyişmişdir. Vəsiyyətinə görə Krımda dəfn edilmişdir.
Fəaliyyəti
Təhsilini bitirdikdən sonra SSRİ Elmlər Akademiyasında işləməyə başlamışdır. Həmin il uzaq mənzilli raketlər və Sovet İttifaqı kosmik raket texnikaları ümumi layihə mühəndisi, məşhur Sergey Korolyovla görüşdü və onun xüsusi rəhbərliyi altında 20 il işlədi. İki alimin ilk görüşü Alman V-2 raketlərinin müayinəsi zamanı baş verdi və birlikdə işləməyə başladılar. Krım tatarı olduğu üçün bir çox təzyiqlərə məruz qalırdı, ancaq Korolyov sayəsində bu təzyiqlərdən qurtuldu. Refat Appazov layihələr üzrə mühəndis kimi çalışırdı. Venera və Mars planetlərinə göndərilən kosmik gəmidə Sovet Amerikalı "Apollo-Soyuz Test Layihəsi" "Energiya-Buran" kosmik raket layihələrində iştirak etmişdir. Appazov 1950-ci illərin sonlarında ilk peyk və kosmik gəmi üçün raket daşıyıcıları üzərində çalışdı. Həmçinin kosmosa çıxan ilk insan Yuri Qaqarinin olduğu peykin raket daşıyıcılarında da çalışmışdır. Refat Appazov 200-dən çox elmi tədqiqatın müəllifidir. 1935-ci ildə Baumen Texniki Məktəbində və Moskva Aviasiya İnstitutunda çalışmışdır. 1987-ci ildə Appazov Krım tatar xalqının Milli İnqilab Partiyasının sıralarına çevrildikdən və kütləvi şəkildə vətənə qayıdışından sonra siyasi işlərdə iştirak etməyə başladı. 1990-1991-ci illərdə V. Doğujiyevin rəhbərliyi ilə Krım Tatar xalqının problemləri ilə məşğul olan dövlət komissiyasının üzvü oldu. 1991-ci ildə Simferopolda oldu, Krım Tatar Milli Konqresində iştirak etdi və Krım Tatar Milli Məclisinə seçildi, məclisin yaradıcılarından biri oldu.
Şövqi Bektörə
Həyatı
Şövqi Bektörə 1888-ci ildə Rumıniyada anadan olmuşdur. 5 yaşında olarkən ailəsi Türkiyənin Əskişəhər şəhərinə köç etmişdir. Əskişehərdə ibtidai məktəbi bitirdikdən sonra gəldiyi İstanbulda bir çox Krım tatarı ilə tanış oldu. Təhsilini İstanbul universiteti İlahiyyat fakültəsində davam etdirdi. Burada tanıdığı Krım tatarları vasitəsilə qatıldığı Krım Tatar Tələbə cəmiyyətinin fəal üzvü oldu.
1918-ci ilin əvvəlində Şövqi İstanbulda Krım mənşəli Türklərdən ibarət Aktiv Gənclər Cəmiyyətinin baş katibi olaraq vəzifə yerinə yetirirdi. Mart ayında, müharibə başa çatdıqda, məhbus mübadiləsində ittiham olunan Qızıl Aypara heyəti ilə Sevastopol və Feodosiyaya yola düşdü. Orada olarkən Krımdan kənarda bilinməyən xəbərləri Bolşevik İnqilabının nələr yaratdığını anladı. O, həmçinin öyrəndi ki, 1917-ci ilin dekabrında tatarlar bolşeviklərin qanuniliyini tanımaqdan imtina etdilər və 23 fevral 1918-ci ildə Qara Dəniz Donanmasının atəşə tutulan dəstələri seçilmiş prezidentləri Numan Çelebicihan'ı edam etdilər. Onların Müdafiə və Xarici İşlər Naziri Kafer Seydahmet, həyat yoldaşı ilə Qafqazdan qaçmışdır.
18 dekabr 1961-ci ildə dünyasını dəyişmişdir. Ədirnəqapı məzarlığında dəfn olunmuşdur. Əsərləri Əroğlu mətbəəsi tərəfindən 1965-ci ildə nəşr edilmişdir.
Fəaliyyəti
Krım tatarları üçün xüsusi hazırlanmış ərəb mənşəli ilk əlifba layihəsini hazırlayaraq Qırımtatarca və Türkməncə dərsliklər yazdı. 18 mart 1932-ci ildə Krımda, Qafqazda və Türkmənistan SSR-də xidmət edən Şövqi, "Gizli Türkmən Milli Təşkilatının üzvü olmaq" ittihamı ilə həbs edildi. 10 il həbs cəzasına məhkum edildi və Özbəkistandakı əkinçilik əmək düşərgələrinə, əvvəlcə Zarafşana, sonra Daşkənd yaxınlığındakı Zengi-Ata'ya göndərildi. 1948-ci ildə müharibədən sonra sərbəst buraxıldığı görünsə də, Özbəkistanın Yangiyul şəhərində məskunlaşdı və pasport tələb etmək üçün hakimiyyətə məktublar yazmağa başladı. 17 dekabr 1948-ci ildə, Sibir, Krasnoyarsk şəhərinin şimalındakı Yenisey çayında, Bolsaya Murta şəhərində yaşayarkən "təhlükəli şəxs olmaq" günahından günahlandırıldı. Burada bir kərpic kooperativində gözətçi işləyirdi. Stalinin ölümündən sonra SSRİ-də hakimiyyətə gələn Xruşşovun yumşaltma siyasəti nəticəsində 1957-ci ildə Şövqi Bektörə əfv olundu. 1960-cı ildə Türkiyədəki Krım Tatar Milli Hərəkatının prezidenti seçildi.
Ahtem Seidablayev
Akhtem Seidablayev (d. 11 dekabr 1972, Yanqıyol Özbəkistan SSR) — Krım tatarı əsilli aktyor, senarist və rejissor. 2013-cü ildə Haytarma və 2017-ci ildə Another's Prayer daxil olmaqla bir çox yüksək səviyyəli filmlərin rejissorudur. Krımın Rusiya Federasiyası tərəfindən ilhaq edilməsinə qarşı çıxmışdır. Bunu rejissoru olduğu filmlərdə də göstərmişdir. Bir neçə tanınmış Krım tatarlarının taleyinə dair filmləri Ukrayna və Avropada təriflənsə də, Rusiya xəbər bülletenləri tərəfindən tənqid edilmişdir.
Fəaliyyəti
Kino fəaliyyətinə 1992-ci ildə Krım Mədəni Maarif məktəbini bitirdikdən sonra başlamışdır. 1992–2004-cü illərdə Simferopol Krım Tatar Dövlət Teatrında çalışmışdır. Burada bir çox pyesə, o cümlədən Aleksandr Puşkinin əsərlərinin canlandırılmasına rəhbərlik etmişdir. 2005-ci ildə Dneperin sol sahilindəki Kiyev Akademik Dram və Komediya Teatrında işə başladı. 2009-cu ildə ilk filmi "İki üçün dördlük" filmini çəkdi. 2013-cü ildə ən məşhur filmi olan Haytarma filmini çəkmişdir. Kiyev Post filmə müsbət rəy vermiş və onu tarix maraqlılarının "mütləq baxmalı olduğu filmlər" siyahısına salmışdır. Simferopoldakı Kosmos Sinema filmə ilk həftə ərzində 6 min insanın baxdığını, sonradan isə hər gün min nəfərin baxdığını hesablamışdır. Bu 4 iyuna qədər belə davam etmişdir. Kinoteatr ilk əvvəl hər günə iki seans nəzərdə tutsa da, gözlənilməyən səviyyədə yüksək maraqdan sonra əlavə olaraq 1 senans da əlavə edilmişdir.
2016-cı ildən 2017-ci ilə qədər Soyqırım zamanı 80-dən çox yəhudi uşağının etnik kimliyini dəyişdirərək Krım Tatar ənənələrini təqlid etməyi öyrədən Gestaponu gizlədən uşaq bağçası müdiri Səidə Arifovanın real həyatına əsaslanaraq Başqasının duası filmini çəkmişdir. Film 18 may 2017-ci ildə Sürgünün ildönümü olaraq yayımlandı. Əvvəlcə film Krımda çəkilməli idi, lakin 2014-cü ildə Rusiya Federasiyası tərəfindən Krımın ilhaqından sonra Ukrayna və Gürcüstanda çəkilmək qərarı verildi.
NGC 1915
NGC 1915, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış Göy cismidir. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. NF tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Qorxunc illər (roman)
Qorxunc illər — Çingiz Dağçının 1956-ci ildə yazdığı tarixi roman. Müəllifin həyatından böyük izlər daşıyan bu roman II Dünya müharibəsində Krım türklərinin və digər icmaların üzləşdiyi çətinliklərdən bəhs edir. Yazıçı, romandakı baş obraz Sadiq Turan kimi, II Dünya müharibəsində iştirak edib. "Vətənini itirən adam" bu romanın davamıdır. Hər iki romandakı yerlər "Xatirələrdəki Çingiz Dağçı" və "Regina (Xatirə dəftərimdən)" əsərlərdə təsvir olunanlara bənzəyir. Krımlı filmi də Qorxunc illər romanı əsasında çəkilib.
Məzmunu
Sadiq Turan, Krım türkü olan Çingiz adlı şəxslə Romada görüşür və ona xatirə dəftərini verərək yoxa çıxır. Bundan sonra Çingiz İngiltərəyə qayıdır və Sadiq Turanın aldığı məktubla onun öldüyünü öyrənir.
Sadiq Krımın Qızıldaş kəndində anadan olub. Rusiya dövlət siyasətinə etdiyi Krım təzyiqlərini artırmağa davam edir. Ruslar türklərin həyatının, əmlakının təhlükəsizliyinə məhəl qoymur və ibadət yerlərini dağıdır. Krım mədəniyyətinə və millətçiliyinə edilən təzyiqlərə görə bölgədə onlara yer yox idi. Ailələr övladlarını Türk millətçisi olaraq böyüdürlər. Baş obraz Sadiq ən yaxşı dostu Süleyman ilə birlikdə tibb öyrənmək qərarına gəlir. Məktəbləri bitmədən II Dünya müharibəsi başlayır və iki yaxın dost Sovet Ordusuna əsgər olaraq getmək məcburiyyətində qalırlar.
Döyüşün yaratdığı dağıntı Sadiqin dostu Süleymanı itirməsinə səbəb olur. Sadiq dostunun ruslar tərəfindən öldürüldüyünü öyrənir. Sonradan Sadiq də ölüm təhlükəsi ilə üz-üzə qalır. Əsir düşdükdən sonra almanlar onu türk olduğu üçün öldürmürlər, amma həbs düşərgəsi günləri başlayır. İşgəncə və işgəncələrin mərkəzi olan bu düşərgələrdə Sadiqin ağır günləri olur. Burada bir Alman komandirinin xidmətində olan Mustafa adlı bir türklə tanış olur və beləliklə Krımlı dostlarının ac qalmamasını təmin edir. Yəhudilər sünnət olunan türkləri almanları çaşdırmaq üçün pisləyirlər. Beləliklə, yəhudilərdən sonra türklər də qətliam olunur. Sadiq Alman zabit Şultsun xidmətinə girdi. Türklər müstəqillik adı ilə Alman icmalarının bir ordu təklifini qəbul edirlər. Sadiq də onlara qoşuldu. Əsər Sadiqin Romada müalicə alarkən Çingiz adlı bir şəxslə görüşmək istəyi ilə başa çatır. Çay romanı xüsusiyyəti olan bu əsər "Vətənini itirən adam"  ilə davam edir.
NGC 5448
NGC 5448, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. SBa tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Taxt-tac oyunları (II mövsüm)
ABŞ fentezi-dram teleserialı olan Taxt oyunlarının birinci mövsümünün premyerası 1 aprel 2012-ci ildə HBO telekanalında baş tutmuş, mövsümün final seriyası isə 3 iyun 2012-ci ildə yayımlanmışdır. İkinci mövsüm ABŞ-də Bazar günləri 9:00 pm-də efirə verilmiş və həri biri 50-60 dəqiqə arası davam edən 10 seriyadan ibarət olmuşdur. İkinci mövsümdə, Corc Martinin "Buz və alovun nəğməsi" romanlar seriyasından olan "Kralların toqquşması" adlı ikinci əsərdə təsvir edilən hadisələr Devid Benioff və D.B. Veys tərəfindən ssenariyə uyğunlaşdırılmışdır. HBO kanalı serialın ikinci mövsümünün çəkilməsini 19 aprel 2011-ci ildə sifariş etmiş, 2011-ci ilin iyulunda isə İrlandiya, Şimali İrlandiya, Xorvatiya və İslandiyada ikinci mövsümün çəkilişlərinə başlanılmışdır.
Serialda hadisələr uydurma dünyada, bir süjet xətti Vesteros, digər xətti isə Essos adlı qitələrdə baş verir. Romanda olduğu kimi, ikinci mövsümdə də hadisələr, Lord Eddard "Ned" Starkın dramatik ölümündən sonra bütün Starkların Vestorosa səpələnməsi ilə başlayır. İkinci mövsümdə hadisələr, Beş Kral müharibəsi ətrafında baş verir; Vesteros liderləri Dəmir taxt uğrunda və ya onun təsirindən çıxaraq müstəqil olmaq üçün mübarizə aparırlar.
İkinci mövsümdə serialın geniş aktyor heyətinə Piter Dinkleyc, Lina Hidi, Nikolay Koster-Valdau, Mişel Fayrli və Emiliya Klark kimi aktyorlar daxil olmuşdur. İkinci mövsümdə serialın aktyor heyətinə Stiven Dilleyn, Natali Dormer, Karis van Houten və Liam Kanninqem kimi yeni aktyorlar qatılmışdır.
Tənqidçilər ikinci mövsümün texniki istehsal xüsusiyyətləri və aktyor heyətinin işini yüksək qiymətləndirmişlər. Birinci mövsümlə müqayisədə serialın izləyici kütləsi artmışdır. İkinci mövsüm on bir nominasiyada Emmi mükafatına namizəd göstərilmiş və onlardan altısını qazanmışdır. İkinci mövsüm Dram serialında əlamətdar ikinci plan aktyoru (Piter Dinkleyc) və Əlamətdar dram serialı nominasiyalarında da mükafata namizəd göstərilmişdir. Mövsüm ərzində ABŞ-də serialın izləyici kütləsi 8% artmış, izləyici sayı 3.9  milyondan 4.2 milyona yüksəlmişdir.
İstehsal
Serialın premyerasından iki gün sonra, 19 aprel 2011-ci ildə HBO, onun ikinci mövsümünün çəkilməsini sifariş etmişdir. Hadisələrin gedişinə təsir edəcək Qarasu döyüşünün çəkilməsi üçün,  serialın büdcəsi 15%  artırılmışdır.
Çəkilişlər 106 gün davam etdirilmişdir. Həmin günlərin 3/4 ərzində iki çəkiliş qrupu ("Əjdaha" və "Canavar") müxtəlif ərazilərdə çəkiliş həyata keçirmişlər.
Ekipaj
Alan Teylor serialın icraçı prodüsserlərindən biri və prodüsseri olmaqla yanaşı, həm də dörd seriyanın - o cümlədən mövsüm premyerası və final seriyalarının rejissoru olmuşdur. Devid Petrarka və Devid Natter hər biri iki seriyanın rejissoru olmuşdur. Alik Saxarov və Nil Marşal isə, qalan iki seriyanı çəkmişlər.
Aktyor seçimi
İkinci mövsüm üçün aktyor seçiminə 2011-ci ilin mayında başlanılmışdır. Birinci mövsümdə rol almış geniş aktyor heyətinin böyük bir hissəsinin ikinci mövsümdə də qayıtmasına baxmayaraq, prodüsserlər çoxsaylı yeni personajların canlandırılması üçün aktyor seçimi təşkil etməli olmuşlar. "Kralların toqquşması" romanında yer almalarına baxmayaraq, prodüsserlər, Vinterfelldən Freys və Krannoqmenlərin, Starklardan bayraqdar Frey, Tullilərdən Stannisin həyat yoldaşı və qızı, Teonun dayısı Aeron Qreycoy və bastard Ramsi Snounun serialda yer almayacağına qərar verirlər. Şourannerlər Devid Benioff və D.B. Veys bu ixtisarı şərh edərək deyirlər ki, "Kralların toqquşması"nda təqdim edilən bəzi personajların təqdimatı üçüncü mövsümə kimi təxirə salınacaq. Şorannerlər qeyd edirlər ki, ikinci mövsümdə onsuz da, çoxlu personaj təqdim edilir, izləyicilər isə yeni təqdim edilmiş personajların hadisələrin gedişində iştiraka başlamasına kimi gözləməyi sevmir. Şourannerlər bir neçə açar personajın təqdim edilməsini təxirə salmaqla yanaşı, bəzi personajların xüsusiyyət və rolunu da bir personaj üzərində cəmləşdirmişdilər. Həmçinin bəzi personajların fiziki xüsusiyyətləri, etnik mənşələri və yaşları da dəyişdirilmişdir. Serialın aktyor heyəti, televiziya tarixində ən böyük aktyor heyəti kimi qiymətləndirilmişdir.
Personajlar iki qitə üzrə Dəmir taxta namizədliklərinə görə paylanmışdır: Taxtın dördüncü namizədi ölmüş kral Robertin qardaşı Stannis Barateondur (Stiven Dilleyn). Xarici kahin Melissandra (Karis van Houten) özünü hökmlü kimi göstərsə də, əslində yaxşı manipulyasiya etməyi bacarır. Van Houten birinci mövsümdə Serseya rolu üçün sınaqdan keçirilsə də, sonradan rola təsdiqlənməmişdi. Onun personajı qırmızı saç və geyimdə təsvir edilsə də, romandan fərqli olaraq qırmızı gözlərdən imtina edilməsi personajın daha insani görünməsinə səbəb olmuşdur. Liam Kannigem serialda Stannisin bayraqdarı və keçmiş qaçaqmalçı Ser Davos Sivortu "Soğan kralı"nı canlandırır. Birinci mövsümün çəkilişləri zamanı Kannigemlə rol haqqında danışıqlar aparılmışdı. Aktyor solaxay olduğuna görə, romanda sol əli şikəst olan personaj, serialda sağ əlinin barmaqları qısa kimi təqdim edilmişdir. Müsahibələrindən biri zamanı, Kannigem deyir ki, onun personajı romanlarda nümunəvi insan kimi təqdim edilib, daha çox fikirləri, nəinki həərəkətləri ilə açıldığına görə, onun üün çoxlu sayda dialoqlar yazılmasına ehtiyac olmuşdur. Bu üç personaj başqa ərazidə qurulmuş yeni süjet xəttinə başçılıq etmiş və mövsümün sonunda, həmin süjet xətti əsas süjet xətti ilə birləşdirilmişdir.
Aktyor Tom Vlaşiha, Aryanın (Meysi Vilyams) gösətişi ilə insanları öldürən Yaken Xqarı canlandırmışdır. Valşihanın personajın adını tələffüz forması serialda onun adına uyğunlaşdırılmışdır. Showtime telekanalının məşhur "Tüdorlar" serialında ehtiraslı Anna Boleyn rolu ilə tanınmış aktrisa Natali Dormer, "Taxt oyunları" serialında da oxşar xarakterli Marceri Tirell rolunu canlandırmışdır. Qvendolin Kristinin böyük məharətlə canlandırdığı döyüşçü-qadın Brienna Tart, əvvəlcə Renli Brateonun mühafizəçilər dəstəsinə qoşulsa da, sonradan Keytlin Starkın izləyicisi olur. Rola hazırlıaşmaq üçün, aktrisa intensiv məşq etmiş və altı kiloqramdan çox, əzələ kütləsi artırmışdır. Kişi kimi görünməsi üçün onun zirehləri beldən düz keçən xəttlərlə bəzədilmişdir. Uydurma dünyanın digər tərəfində personaj heyətinə iki qadın personajı əlavə edilmişdir ki, onlardan da biri "Azyaşlılar" teleserialının ulduzu Hanna Mürrey tərəfindən canlandırılmış Krasterin qızı Cilli (Samuellin sevgi marağı), digəri isə Rouz Lizli tərəfindən canlandırılmış köçərilərdən olan Yiqrittdir (Con Snounun sevgi marağı).
Deyeneris Tarqaryanın (Emiliya Klark) Qarta gəlməsi, bir neçə ikinci plan personajının təqdim edilməsi üçün yol açmışdır. Nonso Anozi, Qartda Deyenerisi qarşılayan Ksaro Ksxan Daksos rolunu canlandırmışdır. Bu personaj romandakı kolleqasından ciddi şəkildə fərqlənir. Ksaronun homoseksuallığı, femininliyi və Qafqaz mənşəli olması, Anozinin maskulinliyi və heteroseksuallığı ilə əvəz edilmişdir. Onun pərəstişkarlarından biri olan satqın cadugər Pyat Prini aktyor Yan Hanmor canlandırır. Onun üçüncü və sonuncu pərəstişkarı maskalı kahin Quaitini aktrisa Laura Pradelska canlandırmışdır. Xüsusilə serial üçün yaradılmış zəngin tacir "Ədviyyat kralı" obrazı isə Nikolas Bleynə həvalə edilmişdir. Volantisdən olan təbib və Robbun sevgi marağı olan Talisa (Oona Çaplin) obrazı da xüsusi olara	q serial üçün yaradılmışdır. O, serialda Robbun sevgi marağı olan başqa bir qadın personaj Ceyn Veserlinqi əvəz etsə də, əslində, onunla bağlı hansısa ortaq xüsusiyyətləri yoxdur. Talisa ilə yanaşı Robbun hekayə xəttində mühüm rol oynayan Ruzi Bolton rolunu canlandırmaq üçün aktyor Maykl MakElhatton da aktyor heyətinə qoşulur. Saymon Armstronq isə əfsanəvi Gecə keşikçisi Qhorin Halfhendi canlandırır.
Aktyor heyətinə olan digər əlavələr ya kiçik rolların ifaçıları ya da az məşhur aktyorlar olmuşdur. Nümunə kimi, Sansa Starkın hekayə xəttində açar rolu oynamış əyyaç cəngavər Ser Donots Hollard obrazını canlandıran Toni Ueyi göstərmək olar ki, onun süjet xətti iki roman boyunca inkişaf etdirilsə də, serialda, ikinci mövsümün birinci seriyasında kiçik səhnəyə kimi azaldılmışdır. Digər obrazlardan Ben Krompton Gecə keşikçilərindən Dolorus Edd Tolleti, Robert Pyu Cillinin atası və həyat yoldaşı Vayldinq Krasteri, Kerr Loqan Davos Sivortun oğlu Matteosu , Karl Devis serial üçün yaradılmış personajlardan Ser Alton Lannisteri canlandırmışdır ki, onun personajı da Starklardan Lannisterlərə elçi kimi göndərilən Kleos Freyi əvəz edir. Deniel Portman Tirion Lannisterin silahdaşıyanı Podrik Peyni canlandırır. 19 yaşlı Portman 16 yaşlı Podriki canlandırsa da, romanda personaj 12 yaşlı kimi təsvir edilir. İdmançı olan Portman, utancaq, çəkingən və zəif Podriki yaxşı təsvir etmək üçün məşqlərini dayandırmış və çəki yığmışdır. Lüsen Msamati Davos Sivortun dostu və Lizen qulduru Salladhor Saanı, Edvard Doqliani köçərilərin lideri "Sümük kralı"nı, Oliver Ford Devis isə Stannisisn meysteri Kresseni canlandırmışdır.
Çəkilişlər
270px|thumb|right|İkinci mövsümdə Kral limanı səhnələri [[Dubrovnikin Qədim şəhər hissəsində çəkilmişdir.]] Kral limanı və Deyenerisin Qart səhnələrinin çəkilməsi üçün ikinci mövsümdə Malta yerinə çəkilişlər Xorvatiyanın Dubrovnik şəhərinin Qədim şəhər hissəsində aparılmışdır. Məsələn, şəhərdəki Minseta qülləsi Ölümsüzlərin evi kimi istifadə edilmişdir. Divardan şimalda baş verən hadisələrlə bağlı səhnələr 2011-ci ilin noyabrında həyata keçirilmişdir. Əsas çəkiliş məkanları kimi Vatnajökull buzlağı, Skaftafell yaxınlığındakı Svínafellsjökull buzlağı və  Vik yaxınlığındakı Mýrdalsjökull buzlağı seçilmiş, orda həm də Frostfanq dağları səhnəsi çəkilmişdir. Şimali İrlandiyadakı yeni çəkiliş məkanları Benbric, Ballintoy limanındakı The Linen Mill Film & Television Studios və  Dounhill-Strand olmuşdur. Hadisələr Vinterfell ərazisinin genişləndirilməsini tələb etdiyinə görə, yeni çəkiliş yerləri Tumi kəndi yaxınlığndakı Maniqlass malikanəsində qurulmuşdur.
Musiqi
İkinci mövsümdə də serial üçün film musiqisi Ramin Cavadi tərəfindən yazılmışdır. Film musiqisinə romanda adı tez-tez çəkilən və ifa edilən "The Rains of Castamere" mahnısı da daxil edilmiş və mahnı "The National" rok qrupu tərəfindən ifa olunmuşdur.
İkinci mövsümün film musiqisi albomu 19 iyun 2012-ci ildə satışa çıxarılmışdır.
Təbliği
11 dekabr 2011-ci ildən başlayaraq HBO ikinci mövsüm üçün müxtəlif tizer və treylerlər yayımlamağa başlamışdır. İkinci treyler 29 yanvar 2012-ci ildə çıxarılmış və ilk üç gün ərzində 3.5 milyon dəfədən çox izlənərək HBO təbliğat məhsulları arasında baxıılma rekordu qırmışdır. Digər treylerlər müvafiq olaraq 24 fevral və 3 martda çıxarılaraq Florence and the Machine qrupunun "Seven Devils" mahnısı ilə müşayət edilmişdir.
Qəbulu
Birinci mövsümün tənqidçilər tərəfindən alqışlarla qarşılanması və kommersiya baxımından uğurla qarşılanmasına, həmçinin HBO-nun uğurlu marketinq proqramına görə, ikinci mövsüm hələ yayımına başlanmazdan əvvəl media tərəfindən geniş işıqlandırılmağa başlanmışdır. "Funny or Die" üçün hazırlanmış "Sunday is Coming" adlı iki dəqiqəlik qısa filmdə, "Taxt oyunları"nın qayıdışının yaratdığı həyəcan satirik şəkildə təqdim edilmişdir.
Tənqidilərin mövqeyi
"Entertainment Weekly" ikinci mövsümü "A-" dərəcəsi ilə qiymətləndirir, canlı və parlaq ifadə üsulunu tərifləyir. Resenzentin fikrincə, aktyor heyəti xeyli genişləndirilsə də, şou mürəkkəbləşdirilməmiş və kitabları oxumayan şəxslər üçün də əlçatan olaraq qalmışdır. "The Huffington Post" ikinci mövsümü "daha eleqant və cəlbedici" adlandırır, şounun özünü daha etibarlı hiss etməsini, vizual olaraq yaxşılaşmasını və yeni aktyorların ifasını tərifləyir. "Newsday" mövsümü "A+" dəsəcəsi ilə qiymətləndirərək "televiziyadakı ən yaxşı şou" adlandırır.
Mükafat və nominasiyalar
İkinci mövsüm, Əlamətdar dram serialı və Dram serialdında Əlamətdar ikinci plan aktyoru (Piter Dinkleyc üçün) nominasiyaları da daxil olmaqla 11 Praymtaym Emmi mükafatına namizəd göstərilmişdir. İkinci mövsüm, Teleserialda əlamətdar kostyumlar, Tək kameralı serialda əlamətdar quruluşçu-rejissor işi, Tək kameralı serialda əlamətdar makiyaj (protez olmayan), Teleserialda Əlamətdar səs montajı, Komediya və ya dram serialında (bir saatlıq) əlamətdar səs miksi və Əlamətdar xüsusi vizual effektlər nominasiyalarında mükafat qazanmışdır.
Yayım
"Taxt oyunları"nın ikinci mövsümü HBO telekanalı tərəfindən ABŞ-də 1 aprel - 3iyun 2012-ci ildə yayımlanmışdır.
Ev üçün buraxılış
Şimali Amerikada ikinci mövsümün DVD/Blu-ray qutu dəstinin satışı və dijital yüklənməsinə 19 fevral 2013-cü ildə başlanılmışdır. DVD dəstinə "Blackwater" seriyasının çəkilişlərindən bəhs edən 30 dəqiqəlik video, aktyorların müsahibələri, personaj profilləri, aktyor və işçi heyətin on iki audio şərhi və şourannerlərin Corc Martinlə Vesteros dini haqqında müzakirəsi əlavə edilmişdir. Blu-ray dəstinə isə bütün bunlarla yanaşı "War of the Five Kings" seriyasının çəkilişləri ilə bağlı video, Vesteros və Essosun tarix və mifologiyası ilə bağlı 19 animasiyalı video daxildir.
Müəllif hüquqları məsələsi
"Taxt oyunları"nın ikinci mövsümü 2012-ci ilin pirat yolu ilə ən çox yayılan serialı olmuşdur.
Abditəpə
Toponimik izah
Abditəpə- Şirak düzündə dağ adı. Hünd. 1723 m.Bax: Abdutəpə.
NGC 7600
NGC 7600, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Dolça bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Opra Uinfri
Həyatı
Opra Uinfri 1954-cü ildə Missisipidə anadan olub. Onun anası xidmətçi, atası isə fəhlə idi. O, dünyaya gəldikdən sonra valideynləri ayrılıb. 6 yaşına kimi nənəsi ona himayədarlıq edib. Anası iş tapdıqdan sonra Opranı yanına aparır. Opra 9 yaşı olanda qohumları tərəfindən zorlanır. 14 yaşında bir uşaq dünyaya gətirir, lakin körpə sağ qalmır. Bundan sonra anası Opranı atasının yanına göndərir. Opra atasının yanında bütün pisliklərdən uzaqlaşır və narkotikadan istifadəni dayandırır. Litseyi uğurla bitirən Opra müxtəlif müsabiqələrin qalibi olur. Tələbəlik illərində yerli teleradioda işə başlayır. Ağdərili kişilərin hegemonluq etdiyi sahədə o, özünü sübut etmək üçün 10 ilini sərf edir. Televiziyada ilk qaradərili qadın xəbər aparıcısı olur. 1983-cü ildə reytinqsiz bir səhər proqramında aparıcılığa başlayır və onu reytinqlərdə birinci edir. 1985-ci ildə Stiven Spilberq onu "The Color Purple" filminə çəkir. Bu filmdəki rolu ilə o, oskara namizəd olur. 1986-cı ildə "Opra Uinfri Şou" adlı proqrama başlayır. Tolk şou qısa zamanda "ən yaxşı proqram", Opra isə "ilin ən yaxşı aparıcısı" seçilir.
NGC 6416
NGC 6416, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Əqrəb bürcü istiqamətində yerləşir. IV1p tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Brest-Litovsk sülh müqaviləsinə əlavə məxvi saziş
thumb|[[Tələt paşa]] Almaniya-Rusiya sazişi (1918, 27 avqust), Bakı məsələsi ilə bağlı olduğundan bəzən Bakı sazişi də adlanır.
Arxa fon
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti yarandığı zaman onun ən yaxın müttəfiqi olan Osmanlı dövləti Birinci Dünya müharibəsində (1914–1918) Almaniya ilə bir cəbhədə vuruşurdu. Osmanlı ilə müttəfiq olmasına baxmayaraq, Almaniya Azərbaycana münasibətdə fərqli siyasət yeridirdi. Almaniya, türk-azərbaycan qoşunlarının Bakını ciddi ehtiyac duyduğu neftdən məhrum olacağından narahat idi. Bakını yenidənə ələ keçirməyə cəhd göstərən bolşevik Rusiyası da Almaniyanın diplomatik yardımına nail olmaq istəyirdi. Rusiya türklərin Bakıda, həmçinin bütün Azərbaycanda möhkəmlənməsinə hər vasitə ilə mane olmağa çalışırdı. Buna görə də ümumi maraqlarla bağlı olaraq, Azərbaycan məsələsində onların arasında yaxınlaşma baş verdi və bu 3 aya qədər şəkən danışıqlardan sonra, 1918-ci il avqustun 27-də Berlində Almaniya ilə sovet Rusiyası arasında Brest müqaviləsinə əlavə məxfi sazişin imzalanması ilə nəticələndi.
Sazişin mahiyyəti
8 fəsil və 17 maddədən ibarət Almaniya-Rusiya məxfi sazişini Berlindəki rus səfiri A.İoffe və Almaniya Xarici İşlər Nazirliyinin məsul şəxsləri, gizli müşavirləri- xarici işlər idarəsinin katibi, istefada olan kontr-admiral Pavel fon Hintse və xarici işlər idarəsinin direktoru İohannes Krüge imzalamışlar. Sazişdə Ukrayna, Krım, Qara dəniz sahili, Qafqazla bağlı məsələlər və bir sıra digər məsələlər də əksini tapmışdır. Sazişin altıncı fəslinə görə, Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikası Gürcüstanın müstəqil dövlət kimi Almaniya tərəfindən tanınmasına öz razılığını bildirirdi. XIV maddədə deyilirdi ki, Almaniya Gürcüstanın sərhədlərindən kənarda hər hansı III dövlətə hərbi əməliyyatlarda heç bir yardım göstərməyəcəkdir. Almaniya, həmçinin, III bir dövlətin silahlı qüvvələrinin Kür çayının mənsəbindən Petropavlosk kəndinə qədər, Şamaxı qəzasının sərhədləri boyunca Əyrioba kəndinədək, düz xətlə Bakı, Şamaxı, Quba qəzalarının kəsişdiyi nöqtəyə qədər, sonra Bakı qəzasının şimalından dənizə olan ərazilərə keçməyəcəyini öhdəsinə götürürdü. III dövlət dedikdə, bu zaman artıq Azərbaycan ərazisində fəal əməliyyatlar aparan Osmanlı nəzərdə tutulurdu. Türkiyə də, öz növbəsində, Bakını tutandan sonra burada neft hasılatı artırmağı, hər ay çıxarılan neftin dörddə bir hissəsini Donetsk hövzəsindən aparılan daş kömürün əvəzində Almaniyaya verməyi öhdəsinə götürürüdü. Lakin sazişdə Almaniyaya veriləcək neftin miqdarı müəyyənləşdirilməmişdi. Bununla Almaniya, əslində bolşeviklərin Azərbaycanla bağlı işğalçılıq planlarına, o cümlədən Bakı neftinin Rusiyanın əlinə keçməsinə razılıq verdi. thumb|Məhəmməd Əmin Rəsulzadə
Azərbaycan və Osmanlı imperiyasının reaksiyası
Almaniyanın osmanlıdan gizli imzaladığı saziş, bütövlükdə, müttəfiqi Osmanlıya, habelə Azərbaycana qarşı yönəlmişdi. Bu isə həm Osmanlının, həm də Azərbaycan ictimaiyyəti və rəsmi dairələrinin narazılığına səbəb oldu. Sentyabrın 1-də saziş haqqında İstanbuldan Azərbaycan hökumətinə məlumat verən Məhəmməd Əmin Rəsulzadə yazırdı: Necə olursa-olsun, Bakını almaq, almaq və almaq lazımdır. İstanbuldakı Azərbaycan nümayəndələri sentyabrın 6-da sərdəzəm (baş nazir) Tələt Paşa ilə görüşüb, Bakının tezliklə azad edilməsinin zəruriliyini müzakirə etdilər. Bundan az sonra Berlinə gedən Tələt paşa 27 avqust sazişininn təcili surətdə ləğv olunmasını Almaniya hökumətindən tələb etdi. Azərbaycan nümayəndələri sentyabrın 12-də İstanbulda Azərbaycan hökumətinin etiraz notasını Almaniyanın Osmanlı dövlətindəki səfirliyinə təqdim etdilər. Notanın surəti Osmanlı Xarici İşlər Nazirliyinə, Avstriya-Macarıstan səfirliyinə, habelə diplomatik nümayəndəliklərə də verildi. Notada Azərbaycanın Bakı şəhərinə tarixi haqqı sübut edilirdi. Göstərilirdi ki, Bakı elm və mədəniyyət baxımından Azərbaycana bağlıdır. Siyasi, iqtisadi və ictimai təşkilatlar, xeyriyyə, mədəni-maarif mərkəzləri, milli ziyalı nümayəndələri, başlıca olaraq, Bakıda toplanmışdır. Bakısız Azərbaycan başsız bədəndir. Cəbhələrdə vəziyyətin tezliklə kəskin surətdə Almaniyanın zərərinə dəyişməsi onnu 27 avqust sazişindən imtina etməsinə səbəb oldu. Almaniya hökuməti, hətta Bakını azad etmək üçün Türkiyəyə öz hərbi yardımını təklif etdi. 1918-ci il, sentyabrın 15-də Bakının azad edilməsi Tələt Paşanın Berlində apardığı danışıqlara ciddi təsir göstərdi. Danışıqlar zamanı Tələt Paşa türk qoşunlarının Azərbaycanda çox qalmayacağını bildirdi. Osmanlı hökumətinin bu vədi 1918-ci il, sentyabrın 23-də imzalanmış Almaniya-Osmanlı protokolunda təsbit olundu. Almaniya hökuməti 27 avqust sazişindən rəsmi şəkildə imtina etdiyini açıqladı və Azərbaycanı müstəqil bir dövlət kimi tanıyacağını, ilk addım kimi, tezliklə Bakıda konsulluq açacağını bildirdi. Almaniya Azərbaycanın müstəqilliyinin sovet Rusiyası tərəfindən də tanınacağını vəd etdi.
Nəticə
27 avqust Almaniya-Rusiya məxfi sazişi ləğv edilsə də, Almaniya hökumətinin bu addımı təsirsiz ötüşmədi. Almaniyanın bu addımına cavab olaraq, Azərbaycan hökuməti alman koloniyaları barədə imzalamaq ərəfəsində olan Azərbaycan-Almaniya müqaviləsindən imtina etdi. 1918-ci ilin, payızında Almaniya bloku dünya müharibəsində məğlub oldu. Oktyabrın 30-da Osmanlı dövləti Mudros barışığının (1918) ağır şərtlərinə imza atmaq məcburiyyətində qaldı. Noyabrın əvvəlində Avstriya-Macarıstan və Almaniya təslim aktını imzalayan kimi Rusiya Brest müqaviləsinin qüvvədən düşdüyünü bildirdi. Brest müqaviləsinin ləğv edilməsi ilə 27 avqust sazişi də qüvvədən düşdü. Yaranmış vəziyyətdə sovet Rusiyası özünün Cənubi Qafqazla bağlı işğalçılıq planlarını həyata keçirdi.
NGC 1569
NGC 1569, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Zürafə bürcü istiqamətində yerləşir. IBm tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Moisey Toidze
Moisey İvanoviç Toidze — gürcü rəssamı, SSRİ Rəssamlıq Akademiyasının akademiki (1947), professor, SSRİ xalq rəssamı (1953). Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1932).
Həyatı
thumb|250px|Moisey Toidze. Qələbə mahnısı, 1948. Moisey Toidze 2 fevral 1871-ci ildə Tiflis şəhərində anadan olmuşdur.
Xatirəsi
Tbilisidə Moisey Toidzenin ev-muzeyi yaradılıb (Mitrofan Lagidze küçəsi, 3).
Xarici keçidlər
Moisey Toidze Böyük Sovet Ensiklopediyasında
Fyodor Reşetnikov (rəssam)
Həyatı
Fyodor Pavloviç Reşetnikov 28 iyul 1906-cı ildə Sursko-Litov kəndində (indiki Dnepropetrovsk vilayəti, Ukrayna) anadan olmuşdur.
1929—1934-cü illərdə Moskva Təsviri Sənət İnstitutunda oxumuşdur. Məişət səhnələrinin (əsasən uşaqlara həsr edilmiş), tarixi-inqilabi və batal mövzularda əsərlərin, portret, satirik kompozisiyanın və s. müəllifidir.
1945-ci ildən Sov.İKP üzvüdür.
Fyodor Reşetnikov 13 dekabr 1988-ci ildə vəfat etmiş, Moskvada Vaqankov qəbiristanlığında dəfn olunmuşdur.
Əsərləri
thumb|Fyodor Reşetnikov, Yenə də iki, 1952, [[Tretyakov qalereyası, Moskva|alt=|left]]
NGC 3486
NGC 3486, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Kiçik Şir bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
NGC 2675
NGC 2675, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. E3 tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Elektrikkeçiricilik
Quruluş defektləri ilə yaranan maksimumları yarığın daxilində meydana çıxır və “quyruqlar” kimi biri o birinin üstünü örtür. Buna uyğun olaraq, müxtəlif temperatur intervallarında üstünlük təşkil edən üç keçiricilik mexanizmi seçilir:
a) delokallaşmış hallarda yürüklüyün həyəcanlanma kənarları arxasına yük daşıyıcılarının köçürülməsi.
b) Yürüklük kənarlarının yaxınlığında həyəcanlanmış lokalizasiya hallarına yük daşıyıcılarının sıçrayışlı daşınması.
c) Lokallaşmış hallarda  \varepsilonF yaxınlığında T-nin azalması zamanı artan məsafədə yükdaşıyıcılarının sıçrayışlı köçürülməsi
Yük daşıyıcılarının sıçrayışlı daşınması termohərəkət edici qüvvə (T.h.q.) və Holl effektinin əks işarəliyində, dəyişən cərəyan keçiriciliyinin temperaturdan zəif asılılığında, tezlikdən asılılığda özünü göstərir.
Yük daşıyıcıların yürüklüyü (10-5-10-8 sm2 В-1s-1) kiçikdir və elektrik sahəsinin gərginliyindən və nümunənin qalınlığından asılıdır ki, bu da ya müəyyən qanunla paylanmış lokallaşmış hallarda, ya da sıçrayışlı ötürülmədə daşıyıcıların çoxsaylı tutulması ilə əlaqələndirilir.
Əksər HŞY üçün \sigma -nın qiyməti və aktivasiya enerjisi praktiki olaraq aşqarın təbiəti və konsentrasiyasından asılı olmur (aşqar atomları özlərinin bütün valent elektronlarını əsas atomlarla kovalent əlaqə yaratmağa verərək maksimum valentlik göstərirlər). Lakin keçid metallarla (Ni, Мо, W, Fe) aşqarlama aşqar keçiriciliyini yaradır. Fərz olunur ki, onu kovalent əlaqənin yaranmasında iştirak etməyən d-elektronları yaradır. ETAY, xüsusən amorf Si, P və B atomları ilə effektiv leqirə oluna bilir.
Əksər HŞY üçün aşırıcı effekt-güclü elektrik sahəsinin \geq105Vxsm-1 təsiri altında yüksəkomlu haldan aşağıomlu hala tez (~ 10-10 s) dönən keçid xarakterdir. Bu, elektron və deşiklərin kontaktdan injeksiyası, tutulmuş yük daşıyıcıların delokallaşması ilə, həm də cərəyan qaytanında temperaturun yüksəlməsi ilə izah olunur (bax. Cərəyanın qaytanlanması). Bir sıra HŞY-lərdə nümunənin aşağıomlu halı uzun müddət qalır, lakin yüksəkomlu hala qayıtmaq üçün nümunədən cərəyanın qısa müddətli impulsunu buraxmaq lazım olur. Bu yaddaş effekti cərəyan qaytanı baş verən yerdə HŞY-nin qismən kristallaşması ilə əlaqədardır.
Əksər A. və ş.y.-də, xüsusilə HŞY-də qadağan olunmuş zonada elektron halları kiçik radiuslu polyaronlardan ibarətdir. Belə halların elektronlarla dolması qəfəsin qonşu atomlarının yersürüşməsi ilə müşayiət olunur ki, bu da \varepsilong-nin işığın zonalararası udulmasının və keçiriciliyin aktivasiya enerjisinin ölçülərindən alınmış qiymətlərdəki fərqi yaradır.
HŞY-də bir sıra spesifik hadisələr müşahidə olunur, məs., həyəcanlanma prosesində lyuminessensiyanın azalması fotoinduksiyalanmış elektron paramaqnit rezonansı (EPR) və fotoinduksiyalanmış işıq udulması ilə korrelyasiya edir. Bu xüsusiyyətlər, aşağı temperaturlu işıqlanmada neytral və paramaqnit olan yüklənmiş defektlərin mövcudluğu ilə izah olunur.
Bakı Ticarət-Sənaye İttifaqı
Bakı Ticarət-Sənaye İttifaqı — qeyri-hökumət təşkilatı.
Məlumat
Təşkilatın əsası 1918-ci ilin martında qoyulmuşdur. Sənaye və ticarət şöbələri var idi. Bütün sənaye sahələrinin təmsil olunduğu 24 qrupu əhatə edirdi. İttifaqın sədri Yusif Əhmədzadə Azərbaycan Milli Şurasının "Azərbaycan Məclisi-Məbusanının təsisi haqqında qanun"una (1918, 19 noyabr) əsasən, ticarət-sənaye ittifaqından Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin tərkibinə daxil edilmişdi. Ticarət-sənaye ittifaqı 1919-cu ildə Parlamentə azad ticarət prinsipləri haqqında qanun layihəsi təqdim etmişdi. İttifaqın müzakirə etdiyi əsas məsələlər ticarət (ixrac və idxal məsələləri), valyuta məzənnəsi və valyuta əməliyyatları (kağız pullar çapının dayandırılması, daxili istiqraz vərəqələrinin buraxılması və i.a) və s. olmuşdur. 1919-cu il oktyabrın ortalarında Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin İranla müqavilə layihəsi İttifaqın iclaslarında müzakirə edilmişdi. Ticarət-Sənaye İttifaqı İranla beynəlxalq poçt və qarşılıqlı dəmiryol əlaqələrinin bərpasını təmin edən müvəqqəti sazişin bağlanmasını zəruri hesab etmişdi. Ticarət sahəsində müxtəlif malların qiymətinin aşağı salınması, həmçinin məhsul idxalını vasitəçi təşkilatlar olmadan həyata keçirmək nəzərdə tutulurdu. Ticarət-Sənaye İttifaqı möhtəkirliyə qarşı ardıcıl mübarizə aparırdı. Aprel işğalından (1920) sonra fəaliyyətini dayandırmışdı.
NGC 5679A
NGC 5679A, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
NGC 6702
NGC 6702, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Lira bürcü istiqamətində yerləşir. E2 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Siciliya tarixi
250px|thumb|right Siciliya tarix boyu başqa millətlər tərəfindən ələ keçirilmişdir — qədim romalılar,vandallar,bizanslılar,normanlar,hohenştaufen sülaləsi,ispanlar. Buna baxmayaraq Siciliyanın müstəqil olan dövrləridə olmuşdur - Böyük Yunanıstan, Siciliya əmirliyi və Siciliya krallığı. Hal-hazırda Siciliya İtaliyanın tərkib hissəsindədir.
Siciliya həm müasir İtaliyanın ən böyük sahəsi, həm də Aralıq dənizinin ən böyük adasıdır. Əlverişli coğrafi mövqeyi və təbii qaynaqları sayəsində, Sicilya qədim dövrlərdən bəri Aralıq dənizi ticarətində əsas rol oynayan ən mühüm strateji sahə sayılır, məsələn, qədim yunanlar bu bölgəni çox yüksək qiymətləndirdi və Siseron Sirukazı şəhərini qədim Yunanıstanın ən böyük və gözəl şəhəri kimi təsvir etdi.
Qədim tarixi
200px|thumb|right|Addaurda qayaüstü təsvirlər Siciliyanın yerli əhalisi bir neçə qəbilə idi, uzun müddət tək bir xalqda toplandı. Qədim yunanlar onları Elimtsy, Sikans və Sikul, ya da Siciliya adlandırdılar (sonra ada adını aldılar). Enotria, Chona, Laterna (və ya latarny) Oski və Ausones - Bu, digər İtalyanlar Calabria Italoi deyilən kimi Sikily, cənub İtaliya köç ki, aydındır. Sicanların başlanğıcda bir Iberian qəbiləsi olması ehtimalı olsa da. Elims də Ege dənizindən gələn bir yad qəbilə ola bilər. M.Ö. üçüncü minilliyin ikinci yarısının son açıq dolmenləri. ilk növbədə Sicilya mədəniyyətlərinin öyrənilməsində yeni üfüqlər açmaq.
E.ə 11-ci əsrdə Finikiya qərb Siciliyadakı şimali Afrikada olan müstəmləkələrindən məskunlaşmağa başladı. Ən çox məskunlaşma finikiyalı qəsəbə Solunt idi. Finikiyalıların Karfagen koloniyası bu ərazilərin nəzarəti əldə etməklə olan böyük qüvvə qazanmışdı.
Məmmədsaleh İsmayılov
Məmmədsaleh Cəlil oğlu İsmayılov — musiqişünas, folklorşünas, sənətşünaslıq namizədi (1964), professor (1983), Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1972).
UEFA Avro 2000 (seçmə mərhələsi, 2-ci qrup)
UEFA Avro 2000-in seçmə mərhələsinin 2-ci qrupunda Norveç, Sloveniya, Yunanıstan, Latviya, Albaniya və Gürcüstan milli futbol komandaları mübarizə aparmışlar. Turnirin final mərhələsinə vəsiqəni 1-ci yeri tutan Norveç millisi qazanmışdır. 2-ci yeri tutan Sloveniya millisi final mərhələsinə vəsiqə qazanmaq uğrunda Ukrayna millisi ilə pley-off oyunu oynamışdır.
Abdal bəy Talış
Həyatı
Talış kökənli Qızılbaş əmiridir. Səfəvi hakimiyyətinin qurulmasında mühüm rollardan birini oynamışdır. Ölüm tarixi dəqiq olaraq bilinmir. Mənbələrdə haqqında ən son məlumata 1513-cü il hadisələrindən danışılarkən rast gəlinir.
Sultanəlinin ölümündən sonra o, kiçik qardaşı, Səfəvi ordeninin sonuncu və təyin olunmuş başçısı İsmayılla birlikdə Lahicana getdi və orada Ağqoyunlu hökmdarlarının təqiblərindən sığındı. Abdal bəy Lahicanda yerləşən on üç yaşlı İsmayılın üsyanında, Şirvanda və Əlvənd Ağqoyunluya qarşı döyüşlərində iştirak etmişdir. O, 907/1501-ci ildə I İsmayıl Təbrizdə taxta çıxanda və bununla da Səfəvilər sülaləsinin əsasını qoyanda orada idi.
Yan çayı
Yan çayı — Balkanlardan axan çay. Çay Bosniya və Herseqovinanın bir hissəsi olan Serb Respublikası ərazisində yerləşir. Pliva çayının sağ qolunu təşkil edir. Yan həmcinin coğrafi, tarixi və bir mədəni bir vilayət adıdır. Burada Şipovo icması yerləşir
Çay
Yan çayı Şipovo icmasına daxil olan Babiça və Stroisa kəndləri arasındakı ərazidən başlayır. Mənbə 612 m yüksəklikdə yerləşir. Yuxarı axarlarda dərinliyi 200 metr olan kanyondan axır. Şipov şəhərinin şimalından axır.
Şəhərdən 9 km aralıda çay Yan adalarını əmələ gətirir. Adaların uzunluğu 1 km çatır. Bu hissədə çay kiçik qollara bölünür. Sonradan isə birləşir. Yan adaları turistik ərazi hesab edilir. Yan çayının axdığı kanyon Serb Respublikasının təbiət abisəsidir. Yan çayı Şipop şəhərindən 1 km cənub-şərqdə Pliva çayına tökülür. Kanyon mezazoy dövrünə aiddir və əhəng daşından təşkil olunmuşdur. Burada Roma imperiyası dönəminə aid qaya üzərində abid vardır.
Çay qızılbalıqlarla zəngindir. Bu səbəbdən turistlər arasında məşhurdur. Çay həmçinin Çipova icması üçün işməli su mənvbəyi rolunu oynayır.
Yoldaş (qəzet, Azərbaycan)
Yoldaş (qəzet) — ictimai-siyasi qəzet. "Hümmət" sosial-demokrat (bolşevik) qrupunun orqanı.
Tarixi
Yoldaş qəzeti 1907 ilin avqust ayından etibarən nəşr olunmağa başlamışdır.