Müqəddəs_Ərdəbili
Müqəddəs Ərdəbilinin davranışları
Müqəddəs Ərdəbili çox təvazökar bir insan idi və həmişə şagirdləri ilə ehtiramla davranar və onlara hörmət edərdi. Deyilənlərə görə Müqəddəsin şagirdlərindən olan şeyx Həsən təhsilini bitirdikdən sonra Lobnana qayıtmaq qərarına gəldi. Usatadının yanına gələrək ona nəsihət etməsini istədi. Müqəddəs Ərdəbili bi neçə hədis toplayıb vərəqlərə yazaraq ona verdi və hədislərin davamıda belə qeyd etdi: "Bu mətləbləri Allahın bəndəsi öz ağasına yazmışdır, ta onun göstərişlərini yerinə yetirə. Bu ümidlə ki, nəsihətə səbəb olar." Təlim və tədris işində xalis niyyətli olmaq Müqəddəs Ərdəbilinin aşkar xüsusiyyətlərindən biri idi. Nümunə olaraq aşağıda bir hadisəni nəql edirik. Müqəddəs Ərdəbilinin şagirdlərindən olan molla Abdullah Şuştəri bir məclisdə ustadından bir məsələ barədə sual edir. Müqəddəs Ərdəbili onun cavabını verir, amma şagirdi qani olmadıqda onlar arasında sual- cavab başlayır. Bir anlıq ustad sakit olduqdan sonra şagirdinə deyir: Bu məsələnin davamı sonraya qalsın, gərək kitaba müraciət edim. Sonra məclisdən qalxdı və şagirdinə onunla birgə bir yerə getməsini dedi. Məclisdən çıxdıqdan sonra Müqəddəs şagirdinə çox dərin və dəqıq bir cavab verdi. Şagird bu cavabdan qane oldu və heç bir şübhəsi qalmadı. Bu zaman şagird ustaddan soruşdu: Ustad, nə üçün bu gözəl cavabı həmin məclisdə açıqlamadın? Mühəqqiq buyurdu: Orada (məclisdə) camaat arasında olduğundan təkəbbürə və qürura səbəb olma ehtimalı var idi, amma burada təklikdə bu ehtimal yoxdur və yalnız Allah təala bizə nəzarətçidir. Məhrum və kimsəsizlərə kömək etmək Müqəddəs Ərdəbilinin digər gözəl və bəyənilmiş xüsusiyyətlərindən biri idi. Müqəddəs Ərdəbilinin kəramətləri Böyük arif və fəqih olan alimin həyatından çoxlu kəramətlər nəql olunmuşdur ki, burada onların bir nümunəsinə işarə edirik. Müqəddəs Ərdəbilinin şagirdlərindən olan Mirqulam adlı alim və təqvalı olan bir şəxs deyir: mən Əmirəl möminin Əlinin (ə) ziyarətgahında yerləşən mədrəsənin otaqlarının birində sakinləşərək elm öyrənməyə məşğul idim. Qaranlıq gecələrin birində mütaliəni bitirdikdən sonra otaqdan çölə çıxdım və ətrafı seyr edirdim. Təsadüfən bir nəfərin sürətlə günbəzə tərəf getdiyini müşahidə etdim. Öz-özümə həmin şəxsin oğru olduğunu düşündüm ki, hərəmin çıraqlarını oğurlamaq üçün gəlmişdir. Əlacsız yavaş-yavaş onu izləməyə başladım. Hərəmin qapısına tərəf getdiyini gördüm, bir anlıq dayandı və həmin an qapının qıfılı açılaraq yerə düşdü. Qapı açıldıqdan sonra həmin şəxs içəri girdi, həmən qayda ilə ikinci və üçüncü qapılar açıldı və imamın qəbrinin kənarına gedərək imama salam verdi, qəbrdən salamın cavabı verildi. Səslərindən eşitdim ki, elmi bir məsələ barədə İmamla (ə) söhbət edirdilər. Sonra ziyarətgahdan xaric olaraq Kufə məscidinə tərəf yola düşdü. Mən də onun arxasınca gizlincə hərəkət edirdim. Məscidə yetişdikdə mehraba yaxınlaşdı və yenidən həmin elmi məsələ barədə böyük bir şəxsiyyətlə söhbət edirdi. Cavabını aldıqdan sonra oradan çölə çıxdı, mən də onun arxasınca hərəkət edirdim. Şəhərin darvazasına yetişdikdə hava işıqlanırdı. Darvazadan çıxmadan öncə ən onu uca səslə səsləyərək dedim: Ey bizim rəhbərimiz! Mən işin əvvəlindən hər şeyi izləyirdim, mənə elmi məsələ barədə söhbət etdiyin o iki böyük şəxsiyyətlərin kim olduğunu deyin. Müqəddəs Ərdəbili mənim bu istəyimi eşitdikdə, məndən o həyatda olana kimi bu barədə heç bir şəxsə bir söz deməməyim barədə etiraf aldıqdan sonra buyurdu: Ey mənim övladım! Çox vaxt bir sıra məsələlər mənim üçün naməlum qalır, bu zaman gecələr Əmirəlmömininin qəbrinin kənarına gedir, bu məsələləri o həzrətə deyir və ondan cavab alıram. Bu gecə də belə bir məsələ üçün həzrətin yanına getdim və o həzrət məni İmam Zamanın (əc) hüzurunə göndərərək buyurdu: Övladım Məhdi (əc) Kufə məscidindədir, onun hüzuruna yetiş və sualının cavabını o həzrətdən istə. Kufə məscidində gördüyün o böyük şəxsiyyət həzrət Məhdi (əc) idi.