cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
2023 UEFA Çempionlar Liqası finalı
İnter Milan
1/4 finalda "İnter" digər Portuqaliya klubu "Benfika" ilə qarşılaşıb. Estádio da Luz stadionunda keçirilən ilk oyunda İnter Barellanın qolları və Lukakunun penalti zərbəsi ilə 2–0 qalib gəldi. San Siroda keçirilən cavab matçında Barella, Martinez və Xoakin Korreanın qolları ilə 3–3 bərabərə qaldı, qonaqlar isə Fredrik Aursnes, Antonio Silva və Petar Musanın qolları ilə ümumi hesabda 5-3 hesabı ilə qalib gəldilər və 1/2 finala vəsiqə qazandılar.
Yarımfinalda "İnter" yerli rəqibləri " Milan"a qarşılaşıb 2005-ci ildən sonra Avrokuboklarda ilk görüşləri olub, hər iki matç San Siroda keçirilir. "Səfər" oyununda "İnter" Djeko və Mxitaryanın qolları ilə 2:0 hesablı qələbə qazanıb. Ev oyununda "İnter" 1–0 hesabı ilə qalib gəldi, matçda yeganə qolu Martines vurdu və "İnter" hər iki görüşün nəticəsinə əsasən 3–0 hesablı qələbə ilə finala vəsiqə qazandı. Bu, klubun altıncı avrokubok finalı idi və Joze Mourinyonun komandanın baş məşqçsi olduğu 2010-cu ildən bəri ilk final matçı idi.
Hebei
Hebei (Hibei),, Çinin şərq hissəsində vilayətdir. Hebei vilayətinin şimalında Daxili Monqolustan Muxtar Rayonu, cənubunda Shandonq və Henan vilayətləri, şərqində Bohai dənizi, qərbində isə Şansi vilayəti yerləşmişdir. İdarə mərkəzi Şiciacuanq şəhəridir. Ərazisi 187700 km²-dir.
Din
2007 və 2009-cu illərdə aparılan statistikaya görə Hebei vilayətinin əhalisinin çoxu Çinin qədim dinlərinə, 5.52% öz ulu babalarına sitayiş edir. Əhalinin 3.05% Xristian,  0.82% isə Müsəlmandır.
Əhali
2015-ci ilin siyahıya almasına əsasən əhalisi 73,326,101 olan Hebei vilayəti Çinin altıncı böyük əhaliyə malik vilayətidir. Hebei vilayətinin əhalisi az sayda Huey xalqı (Müsəlman Çinli), Mancurlar, Monqollar və əhalinin böyük hissəsini təşkil edən Xan xalqıdır.
Tarix
Şimali Çin ovalığı əsrlər ərzində ən qədim insab məskəni olmuşdur. Hebei ovalığı 400 bin il əvvəl  yaşamış  insan  olan [[Homo erectus pekinensis 'in (Pekin İnsanının) vətənidir.
Hebei 1644-cü ildən 1911-ci ilə kimi Tzin sülaləsinin (1644-1911/12), Tzin sülaləsinin  devrilməsindən sonra 1937-ci ildəki Yapon işğalına kimi  milliyətçi hökümətin hakimiyyəti  altında qaldı.
Yapon işğalının 1945-ci ildə bitməsindən sonra başlayan Çin vətəndaş müharibəsinin (1946-49) sonlarında kommunistlərin idarəsi altına düşdü. 1958-ci ilə kimi vilayətin idarə mərkəzi Baodinq şəhəriydi. 1958-ci ildən sonra vilayətin idarə mərkəzi əvvəlcə Tianjin şəhərinə, 1967-ci ildə isə Pekinin 240 km cənub-şərqində üç əsas dəmiryolunun qovuşduğu nöqtədə yerləşən Shijiazhuang şəhəri  vilayətin idarə mərkəzi oldu. Paytaxt Pekin Hebei sərhədləri içində yerləşmişdir. Şimali Çindəki ən inkişaf etmiş vilayətdir.
Sənaye
Yan və Taihanq dağlarının ətəklərindən dənizə qədər uzanan Pekin-Tianjin sənayə bölgəsi Çinin şimalındakı ən böyük sənayə bölgəsidir. Bu sənayə bölgəsi şərqdəki Tanqşan ilə Qinhuanqdao, qərbdəki Baodinq ilə Shijiazhuanq və Pekin bələdiyəsindəki Liulihe sənayə şəhərlərini əhatə edir. Sənayə bölgəsinin əsas liman şəhərləri Tianjin, Tanggu və Qinhuangdao şəhərləridir.
Hebei vilayətindəki ağır sənaye, bölgənin böyük kömür mədənləri və dəmiryollarıyla sıx əlaqəlidir. İkinci böyük şəhər və muxtar bələdiyə olan Tianjin şimali Çindəki ən dəyərli sənaye və ticarət mərkəzi olduğu kimi həmçinin təhsil və mədəniyyət mərkəzidir. Yüngül sənayesini kağız, un və metlak istehsalı təşkil edir.
Şahin Fazil
Şahin Fazil oğlu Fərzəliyev — Azərbaycan tarixçisi, şair, şərqşünas və tərcüməçi; 2016-cı ildən AMEA A. A. Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun "Mənbəşünaslıq və tarixşünaslıq" şöbəsinin müdiri, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Əfqanıstanın üç dövlət medalı və SSRİ-nin fəxri fərmanları, AMEA-nın Fəxri Fərmanı ilə təltif olunmuş tarix üzrə elmlər doktoru (1997), professor (2004).
Həyatı
Ş. F. Fərzəliyev 1963–1966-cı illərdə Əfqanıstanda tərcüməçi, 1966–1968-ci illərdə ADU-nun Şərqşünaslıq fakültəsində dekan müavini, 1968–1970-ci illərdə yenə Əfqanıstanda tərcüməçi vəzifəsində fəaliyyət göstərmişdir. 1970–1973-cü illərdə EA Tarix İnstitutunun əyani aspiranturasında təhsil alaraq, 1974-cü ildə namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmiş, 1974–1978-ci illərdə bu İnstitutun "Orta əsrlər tarixi" şöbəsində elmi işçi vəzifəsində çalışmış, 1978–1982-ci illərdə Əfqanıstanda üçüncü dəfə tərcüməçi vəzifəsində işləmiş, 1983–1985-ci illərdə institutun baş elmi işçisi olmuş, 1985–1988-ci illərdə yenidən Əfqanıstanda tərcüməçilik fəaliyyətini davam etdirmiş, vətənə qayıtdıqdan sonra həmin institutda aparıcı və baş elmi işçi vəzifəsində işini davam etdirmişdir.
Elmi fəaliyyəti
1996-cı ildə "Azərbaycan və Osmanlı imperiyası XV–XVI əsrlərdə" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmiş, 17 yanvar 1997-ci ildə ona AAK-ın qərarı ilə tarix elmləri doktoru alimlik dərəcəsi verilmişdir. 2004-cü ildə Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının qərarı ilə (8 oktyabr 2004-cü il) professor elmi adına layiq görülmüşdür.
Hazırda Tarix İnstitutunda "Tarixin nəzəriyyəsi, mənbəşünaslıq və tarixşünaslıq" şöbəsinin müdiri vəzifəsində fəaliyyət göstərir.
Həm də görkəmli şair olan Şahin Fazil XX əsrin birinci mətbu "Divan"ını yazmış və çap etdirmişdir (1996). İndiyədək onun daha dörd "Divan"ı işıq üzü görmüşdür. 142 yaşlı "Məcməüş-şüəra" ("Şairlər məclisi") ədəbi məclisinin tarixini yazmış və onu "Təzkireyi-Şahin" adı ilə nəşr etdirmişdir (2006). 1998-ci ildən "Məcməüş-şüəra"nın sədridir. Şeirləri Əfqanıstan, İran, Türkiyə, İraq və Yaponiyada çap olunmuşdur. 2009-cu ildə Yaponiyanın iki şəhərində (Sinday və Tokio) "XX əsr Azərbaycan milli tarixşünaslığı: tarixi təcrübə və müasir vəziyyət" adlı məruzə ilə çıxış edib. "Azərbaycan haykurları" adlı kitabındakı bir neçə şeiri Tokioda dərc olunmuşdur.
Ş. F. Fərzəliyev onlarla yaxın və uzaq xarici ölkədə keçirilən Beynəlxalq elmi konfranslarda iştirak etmiş, Azərbaycanın orta əsrlər tarixinə dair yüzlərlə elmi məqalənin və bir neçə monoqrafiyanın müəllifi olmuşdur. Onun namizədlik və doktorluq dissertasiyaları tariximizin ən mürəkkəb dövrlərindən biri olan XV–XVI əsrlərdə ölkəmizin siyasi, ictimai-iqtisadi, diplomatik və ideoloji problemlərinin tədqiqinə (fars və osmanlı ilkin mənbələri əsasında) həsr edilmiş olduğundan mühüm elmi işlər kimi diqqəti cəlb etmişdir.
Ş. F. Fərzəliyev namizədlik və doktorluq dissertasiyalarının müdafiəsindən sonra çoxsaylı elmi məqalə çap etdirmişdir. Azərbaycan Sovet və Naxçıvan Ensiklopediyalarında, o cümlədən "Üzeyir Hacıbəyov" Ensiklopediyasında 100-ə qədər məqalənin müəllifidir. Yeddi cildlik Azərbaycan tarixi kitabının müəlliflərindən biri olan Ş. F. Fərzəliyev Azərbaycanın orta əsrlər tarixinin müxtəlif məsələlərini araşdırmış, öz sözünü deməyi bacarmışdır, hazırda isə yazılmaqda olan 3 cildlik "Azərbaycan tarixi" kitabının bir neçə fəsil və yarımfəsli üzərində işləməkdədir.
Ş. F. Fərzəliyev bir neçə monoqrafiyanın, o cümlədən ("Azərbaycan XV–XVI əsrlərdə (Həsən bəy Rumlunun "Əhsənüt-təvarix" əsəri üzrə), "Azərbaycan və Osmanlı imperiyası XV–XVI əsrlərdə", "Quba tarixi", "XV əsr Azərbaycan dövlətlərinin quruluşu", həmçinin bir neçə fənn proqramı və dərs vəsaitinin müəllifidir.
Prof. Ş. F. Fərzəliyev eyni zamanda müxtəlif dövlət universitetlərində pedaqoji fəaliyyətdə də olmuşdur (Bakı Dövlət Universiteti, Sumqayıt Dövlət Universiteti, Lənkəran Dövlət Universiteti).
Prof. Ş. F. Fərzəliyev son illərdə tərcüməçilik fəaliyyətini daha da genişləndirmiş, fars dilində yazılmış iki böyük Azərbaycan tarixçisinin məşhur kitablarını dilimizə çevirmiş, bununla kifayətlənməyərək, onlara sanballı "Ön söz" başlıqlı məqalələr, həmçinin geniş şərhlər yazmışdır. Həmin kitabların birincisi XVI əsrin ikinci yarısı – XVII əsrin birinci rübündə yaşamış və Azərbaycan Səfəvilər dövlətinin tarixinə dair faydalı tarixi qaynaq qələmə almış İsgəndər bəy Münşinin "Tarixe-aləmaraye-Abbasi" ("Dünyanı bəzəyən Abbasın tarixi") əsərinin mükəmməl tərcüməsidir (Əsər 2010 və 2014-cü illərdə 2505 səhifədən ibarət çap olunmuşdur). İkinci qaynaq isə Həsən bəy Rumlu kimi Səfəvi dövrü tarixçisinin məşhur "Əhsənüt-təvarix" ("Tarixlərin ən yaxşısı") salnaməsidir ki, kitabın hər iki cildi üzərində tərcümə işi artıq bitmiş, şərhlərlə birlikdə çap üçün hazırlanmış və bu tarixi qaynaq "Elm" nəşriyyatına təqdim olunmuşdur.
Hazırda Ş. Fərzəliyev daha iki tarixi məxəzin tərcüməsi üzərindəki işini də bitirmişdir ki, onların birincisi XV əsr müəllifi Cəlaləddin Məhəmməd Dəvaninin "Ərze-sepahe-Uzun Həsən" ("Uzun Həsən ordusuna baxış) və XVII əsrin anonim divan katibi tərəfindən yazılmış "IV Sultan Muradın Rəvan və Təbriz səfəri Ruznaməsi"dir.
Müəllifin araşdırmaları, göründüyü kimi, çoxşaxəlidir. Görkəmli alim bir tərəfdən ümumi tarixlə bağlı kitablar nəşr etdirmiş, digər tərəfdən isə müntəzəm olaraq Azərbaycan tarixinə dair müxtəlif dillərdə olan ilkin mənbələrin Azərbaycan dilinə tərcüməsi ilə məşğul olmuşdur.
Ş. F. Fərzəliyev müxtəlif problemlərə həsr olunmuş çoxsaylı məqalələr müəllifi kimi həm Respublikamızda, həm də xaricdə keçirilən beynəlxalq elmi konfrans və görüşlərdə (Moskva, Ankara, İstanbul, Daşkənd, Təbriz, Tehran, Mahaçqala, Kipr Respublikası, Polşa və s.) fəal iştirak etmişdir.
Prof. Ş. F. Fərzəliyev 2009-cu ildə Yaponiyanın Sinday Universitetinin dəvəti ilə həmin ölkədə olmuş, Azərbaycan tarixşünaslığına dair mühazirə oxumuşdur. Azərbaycan xalqının vətənpərvər övladı və tanınmış alim kimi Azərbaycanın tarixi problemlərini istər ölkə daxilində, istərsə də xaricdə işıqlandırmış Şahin Fərzəliyev çıxış etdiyi ölkələrdə Azərbaycanın tutduğu mövqeyi cəsarətlə müdafiə etmişdir.
İndiyədək Ş. F. Fərzəliyevin 37 kitabı (bədii, elmi və tərcümə) çapdan çıxmışdır.
Ş. F. Fərzəliyev Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür (1992-ci ildən).
O, üç Dövlət Medalı (Əfqanıstan) və bir neçə Fəxri Fərmanla (SSRİ və Azərbaycan) təltif olunmuşdur.
Vahid Məmmədov (şəhid)
Vahid Məmmədov — şəhid.
Həyatı
Məmmədov Vahid Əmrah oğlu 12 aprel 1973-cü ildə Cəbrayıl rayonunun Dağ Tumas kəndində anadan olmuşdur. Dağ Tumas kəndi Cəbrayılın axarlı-baxarlı ulu yurd yerlərindəndir. Tumas atadan baxanda üzü Araza tərəf uzanan Gəyənin sinəsində üzümlüklər, taxıl zəmiləri, otlaq yerləri bir xalının əlvan naxışlarına bənzəyir. Bəlkə də torpaqlarımızın üstə qəfildən başlayan “erməni tufanı” olmasaydı, həmyerliləri kimi Vahiddə Dağ tumas camaatı ilə birlikdə taleyini torpağa bağlayacaq idi. Elə bu niyyətlə də 1988-ci ildə kənd məktəbinin səkkizinci sinfini bitirən kimi Sarıçallı kəndindəki 131 №-li texniki-peşə məktəbinə üz tutdu.Məqsədi mexanizator olub torpaqla ömürlük ülvət bağlamaq idi.
1990-cı ildə təhsilini tamamlayan kimi Sovet Ordusu sıralarına çağırdılar.Həmən illərdə yurdumuzda 20 Yanvar qırğını törədən bu orduya hələ çağırışlar davam etməkdə idi.Çoxları ümid edirdi ki, 1941-1945-ci illərdə faşizmi diz çökdürən bu ordunun ağlı başına gələcək.Nankor erməni quzğunlarına ibrət dərsi verməklə yurddaşlarımızı soyqrımdan, didərginlik müsibətindən qurtaracaq bu “xilaskar ordu". Möcüzə baş verməli və qanlı keçmişi ilə günbəgün gözdən düşən bu ordu Qarabağda, onun hüdudlarında ermənilərə canbir-dilbir oldu. Bütün bunları qürbətdə-Ukraynanın Rostov şəhərində əsgər yoldaşları ilə birgə izləyən Vahid Məmmədov “Orda doğma ellərimizdə erməni quduzlarının axıtdığı, yurdumuzu taladığı bir vaxtda burda qala bilmərəm”-deyib doğma respublikamıza qayıtdı.
Onun atası Əmrah kişi də Böyük Vətən Müharibəsi zamanı SSRİ adlı Vətənin müdafiəsində iştirak etmiş, müharibə veteranı idi. Ona görə də azğın ermənilərin ölkəmizi talamasına-işğal etməsinə dözə bilmirdi.
Hadrut əməliyyatları
O, 1991 -ci ili mart ayının əvvəlində doğma kəndi Dağ tumasa gəldi. ”Belə bir vaxtda qeyrəti olan hər kəsin yeri səngər olmalıdır”-deyib rayon hərbi komissarlığına müraciət etdi və könüllülərin sırasına qoşuldu.Onun Cəbrayıldakı döyüş yolu 1991 -ci ilin martın 15-dən başlayır. O vaxtlar cəsurluğu ilə fərqlənən təkcə Cəbrayılda yox, həmdə Azərbaycanda ad çıxaran polkovnik-leytenant Rəşid Məmmədovun şəxsi igidliyi, döyüşü dostları ilə birlikdə Vahidə də qol-qanad verirdi. O, R.Məmmədovun rəhbərliyi altında aprel-iyul döyüşlərində yaxından iştirak etməklə Cəbrayılın ulu torplaqları Hadrut rayonu ərazisində) Zamzur, Banazur, Dolanlar, Daşbaşı, Hərəkül, Ağcakənd, Mülkədərə və s kəndlərin alınmasında şəxsi igidliklər göstərdi.
Cəbrayıl torpaqlarının müsibətli günləri əslində ötən ilin iyun ayında başlamışdı.Rayon mərkəzinin şimal səmtindəki Şayaq yüksəkliyinin əldən verilməsi Cəbrayıl faciəsinin başlanması oldu. Şayaq kəndində və burdakı yüksəkliyə sahib olmaq cəhdi uğursuzluqla nəticələndi.Bu savaşda onlarla gəncəli, sabirabadlı, qəbələli, cəbrayıllı döyüşçü şəhid oldu.Bütün bunları duyduqca Vahid qəzəbindən qovrulur, düşməndən qisas alacağı günü gözləyirdi.
Sur əməliyyatı
Şişdağın yamacında Ağ yolun üstündəki Sur kəndində güclü istehkam yaradan erməni faşistləri rayonun Süleymanlı, Qışlaq, Qaracallı, Balyand kəndlərini müntəzəm olaraq atəş altında saxladılar. Cəbrayıl batalyonunun igid döyüşçülərinin cərgəsində Vahid Məmmədovda Sur əməliyyatlarında fəal iştirak etdi.
Ölümü
1992-ci ilin avqustun 13-ü Məmədov Vahid Əmrah oğlu vətən uğrunda gedən döyüşlərdə şərəfli br ölüm-şəhidlik zirvəsinə ucaldı. O, Şişqaya ətrafına kəşfiyyata gedərkən 2 nəfər döyüşçü dostu ilə bərabər mühasirəyə düşdülər. Onlar sonuncu gülləsinə qədər döyüşə-döyüşə mühasirədən çıxmağa çalışdılar. ”Ağ Yolun” üstündəki daşlı-cınqıllı yamacda Vahid namərd erməni gülləsinə tuş gəldi və qəhrəmancasına şəhid oldu.
Üç tərəfdən Tumas ataya sığınan Dağ Tumasın ulu qəbirstanlığında bir şəhid məzarı var. Bu ömrünün 19-cu baharında torpaqlarımızın azadlığı uğrunda canından keçən Məmmədov Vahidin məzarıdır. Vətənə məhəbbət qurmuş bir igidin nişanıdır!
NGC 487
NGC 487, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. Sa tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Külün təpə
Külün təpə, Külüng təpə və ya Hisamabad - İranın Həmədan ostanının Əsədabad şəhristanının Mərkəzi bəxşinin ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 2,023 nəfər yaşayır (557 ailə).
Yuxarı Hülvər
Yuxarı Hülvər - İranın Həmədan ostanının Əsədabad şəhristanının Mərkəzi bəxşinin ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 374 nəfər yaşayır (101 ailə).
Robin Şu
Robun Şu — Çin əsilli Amerikalı aktyor və döyüş sənətləri ustasıdır.
Həyatı
Robin Şu 1960-cı ildə Çində anadan olmuşdur. Ailədə 5 uşaqdan dördüncüdür (2 böyük bacısı və 2 kiçik qardaşı). 1971-ci ildə ailəsi ilə birlikdə ABŞ-yə köçmüşdür. Əvvəllər Kenpo–Karate, sonralar isə Uşu ilə məşğul olub. 1982–1983-cü illər arasında qızıl və gümüş medalları qazanır. Kaliforniya Universitetində tikinti üzrə bakalavr dərəcəsi alır. Bir müddət keçdikdən sonra mühəndislik üzrə diplom qazanır. Kino karyerası isə 1980-ci illərdən başlayır.
NGC 3289
NGC 3289, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Nasos bürcü istiqamətində yerləşir. SB0-a tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Taxtacan quşarmudu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Azərbaycan, İran, Qafqaz, Ermənistan, Ön Asiyada və Türkiyədə bitir. Bu növ Asiya quşarmudları üzrə mütəxəssis N.S.Qabrielyan tərəfindən akademik Armen Leonoviç Taxtacanın şərəfinə təsvir edilmişdir.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 5-7 m-dək, alçaqboy, hamar qabıqlı, az budaqlanan ağacdır. Dişcikli, iki rəngli yarpaqları ilə gözəldir, üstü tünd yaşıl, alt tərəfi ağ tükcüklərlə sıx örtülümşdür. Çiçəkləri ağ, meyvələri narıncı və ya qırmızıdır. Yavaş böyüməsi ilə fərqlənir. May-iyunda çiçəkləyir, meyvələri avqustda yetişir.
Ekologiyası
Qışa davamlıdır, meyvə verir, calaqla və s. çoxalır. Dağ yamaclarında, meşələrdə, 1200-2200 m hündürlükdə bitir. Palıd meşələrində tək və ya quruplarla bitir.
Mehmet Xeyri
Mehmet Xeyri (d. 1879, Konya, Osmanlı İmperiyası - ö. 1928, Ankara, Türkiyə)  — Türk əsgəri.
Hərbi fəaliyyəti
1887-ci ildə hərbi məktəbə daxil olmuş və 1895-ci ilin 26 yanvarında oranı bitirmişdir. Balkan müharibələrində və Birinci Dünya müharibəsində iştirak etmişdir. 1920-ci ildə Anadoluya gələrək Türkiyə İstiqlaliyyət Müharibəsinə qoşuldu. Müharibədən sonra “İstiqlaliyyət medalı” ilə mükafatlandırıldı. O, 18 may 1921-ci ildə öz istəyi ilə təqaüdə çıxdı. Təqaüdçü olduqdan sonra Xarici İşlər Nazirliyinə işlədi. Urmiya və Üsküp konsulluğunda çalışdı. 1928-ci ildə Ankarada vəfat etdi.
Taxtacan quşarmudu
İstifadəsi
Yaşıllaşdırmada istifadə oluna bilər.
Evoken
Evoken — Amerikadan olan funeral doom metal qrupu.
Öküz Mehmed Paşa
Öküz Mehmed Paşa  — I Əhməd və II Osman səltənətlərində 2 dəfə — ümumilikdə 3 il 7 gün müddətinə sədrəzəm olmuş Osmanlı dövlət adamı. I Əhmədin qızı Gövhər Sultanla evlənmiş, bu səbəbdən Kürəkən Mehmed Paşa olaraq da tanınmışdır. Nəsli günümüzə qədər davam edən Öküz Mehmed Paşa vəfat edəndə Ayşə və Əli adında iki övladı var idi.
Evoken
Haqqında
Qrup gitaraçı Nick Orlando və Rob Robichaud tərəfindən 1992-ci ildə yaradılmışdır. İlk öncə oqrupun adı Funereus adlanırdı. Daha sonra yeni üzvlər daxil oldu. Beləliklə Rob (Bas/Vokallar); Nick (Gitara); Phil (Gitara) & Vince (Baraban)-da ifa etməyə başladı. Daha sonra 1992-ci ildə onlar Funereus adın da ilk demo albomlarını nəşr etdilər. Bu demo-dan sonra qrupda üzv dəyişikliyi və ad dəyişikliyi həyata keçirildi. Və qrup yeni adı ilə yəni Asmodeus olaraq fəaliyyət göstərməyə başladı. Çox keçməmiş 1994-cü ildə onlar funeral doom metal üslubunun yaradıcalarından olan Thergothon qrupunun demo albomu olan Fhtagn nagh Yog-Sothoth (1991) Evoken adlı trekin adını qoyaraq, Evoken olaraq çıxış etməyə başladılar. Daha sonra onlar 1994-cü ildə “Shades of Night Descending” və 1996-cı ildə “Promo 1996” eləcə də 1997-ci ildə “Promo 1997” adlı üç demo albom nəşr etdilər.
Kürd əmirlikləri
Kürd əmirlikləri — XVI–XIX əsrlərdə, Osmanlı və İran imperiyaları arasında davamlı müharibələr dövründə mövcud olmuş bir neçə yarımmüstəqil dövlətlər. Kürd əmirlikləri demək olar ki, həmişə parçalanmış və bir-biri ilə rəqabət içində olmuşdur. Diyarbəkir əyaləti böyük və kiçik kürd əmirliklərinin mərkəzi idi, lakin Diyarbəkirdən kənarda başqa kürd əmirlikləri də mövcud idi.
Öküz Mehmed Paşa
Həyatı
İstanbulda öküz nalbəndliyi ilə məşğul olan Qara Həsən adlı bir kəndlinin oğludur. 1567-ci ildə saraya alınaraq burada təhsil almağa başlamışdır. Ardından müxtəlif vəzifələrə gətirilərək 1606-cı ildə silahdarlığa yüksəldi. I Əhməd dönəmində vəzirlik rütbəsi verildi və Yəmənli Həsən Paşa nın yerinə 1 aprel 1607 tarixində Misir bəylərbəyi seçildi. Bu vəzifədə ikən bölgədə mərkəzi hakimiyyətə tabe olmayan siyasi qruplara qarşı siyasi tədbirlər gördü. Bu səbəbdən yerli qaynaqlarda ikinci Misir fatehi olaraq anılmışdır. 5 ilə yaxın davam etdirdiyi Misir bəylərbəyliyi illərində bölgədə güclü memarlıq fəaliyyəti ilə də məşğul olmuşdur.
Evoken
Haqqında
1998-ci ildə isə onlar “Elegy Records” ilə birgə ilk debüt albomlarını nəşr etdilər. Bu albomun adı Embrace the “Emptiness” adlanırdı.
Kürd əmirlikləri
Tarixi
Erkən müasir dövrdə güclü Osmanlı və İran imperiyalarının arasında qalmış, 1639-cu ildə Səfəvi şahı Şeyx Səfi ilə Osmanlı sultanı IV Murad arasında sərhədlərin demarkasiya edilməsi faktiki olaraq Kürdüstanı iki imperiya arasında bölmüşdür. Osmanlı və İran hökmdarlarının mərkəzləşdirilmiş siyasətlərinə baxmayaraq, Türkiyədə Botan, Hakkari, Bəhdinən, Soran, Baban, İranda isə Ərdəlan kimi müstəqil və yarımmüstəqil kürd əmirlikləri, knyazlıqlar mövcud olmuşdur. Bu əmirliklərin bəziləri hətta öz pullarını belə buraxırdılar. Kürd əmirlikləri Türkiyədə 1837–1852-ci illərdə, İranda isə 1860-cı ildə ləğv olunmuşdur.
Evoken
Haqqında
Evoken qrupu və eləcə də Novembers Doom və Rigor Sardonicous kimi Amerikanın ilk əvvəllərdən yaranmış və hələdə fəaliyyət göstərən doom / death metal qruplarıdır.
Öküz Mehmed Paşa
Həyatı
Misirdə gördüyü xidmətləri mükafatlandırmaq üçün 1611-ci ilin sentyabrında paytaxta çağırıldı. Hələ yolda ikən Xəlil Paşanın yerinə kaptan-ı dərya olduğu haqda fərman aldı. Bu əsnada padşahın qızı Gövhər Sultana namizəd oldu. Paytaxtda qaldığı bu günlərdə Atmeydanında yerləşən İbrahim Paşa Sarayında qalmışdır. İstanbula möhtəşəm bir mərasimlə daxil olan Mehmed Paşa ilə Gövhər Sultanın nikahı o günlərdə bağlandı. 27 sentyabr 1612 tarixində sədrəzəm Nasuh Paşa ilə paytaxta gələn Səfəvi elçisini qarşılamaq üçün 900 nəfərlik heyəti ilə qarşılama mərasimində iştirak etmişdir. Nasuh Paşa ilə I Əhmədin böyük qızı Ayşə Sultanın 16 oktyabr 1612 tarixində baş tutan nikah mərasimində sədrəzəmin vəkili olmuş, nikahın ardından Ədirnəyə gedən I Əhmədin yerinə 5 ay müddətinə taxt naibi olmuşdur. Padşahın paytaxta dönməsinin ardından sahillərin təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə Kipr və Beyrut istiqamətində səfərə çıxdı. Ancaq səfər dönüşü donanmadan ayrılan 10 gəminin Florensiya gəmilərinə hücum etməsi və ardından məğlub olması səbəbilə döndükdən bir neçə gün sonra ikinci vəzirlik rütbəsilə saxlanılmaqla kaptan-ı dəryalıqdan alındı.
Nəhayət, Nasuh Paşanın edamının ardından 17 oktyabr 1614 tarixində ilk dəfə sədrəzəm seçildi. Səfəvilərə elçi olaraq göndərilən İncili Mustafa Çavuşdan xəbər gəlməmiş, bu səbəblə Öküz Mehmed Paşa 23 aprel 1615 tarixində şərq səfərinə çıxmışdır. Ordu Üsküdarı keçdikdən sonra İncili Mustafa Çavuş və Səfəvi elçisi Qasım xanın sülh müqaviləsi və hədiyyələrlə Van qalasına gəldiyi xəbəri gəlsə də, səfər təxirə salınmadı. Sədrəzəm Mehmed Paşa Hələbdə qışladıqdan sonra 1616-cı ilin aprelində Mərəş, Hələb, Trablus və Adanadan gələn dəstələrlə birgə Ərzurum-Qars istiqamətində irəlilədi və sentyabr ayında İrəvan qalası önlərinə gəlib çıxdı. 55 gün davam edən mühasirə ordu təchizatlarının əksikliyi səbəbilə uğursuzluqla nəticələndi. Ardından Ərzuruma çəkilən ordu böyük itkilər verdi. Nəticədə bu uğursuz səfərin günahkarı görülən Öküz Mehmed Paşa 17 noyabr 1616 tarixində vəzifədən alındı. İstanbula döndükdən sonra bir müddət indiki Bəylərbəyi Sarayının da yerləşdiyi Stavroz Bağçalarındakı saraylardan birində yaşadı. II Osmanın cülus mərasimindən sonra sədrəzəm Xəlil Paşanın şikayəti ilə sədarət naibi olan Sofu Mehmed Paşanın yerinə Mehmed Paşa gətirildi. Ancaq gözlənilən ümidləri doğrultmayan Xəlil Paşa vəzifədən alındı və Öküz Mehmed Paşa sədrəzəm seçildi. 1619-cu ilin aprelində Səfəvi elçisi Qasım xanın da iştirakı ilə təntənəli bir divan məclisi keçirildi. İkinci sədarət dönəmində yürütdüyü maliyyə siyasətilə xəzinə dolmuş, sabiq sədrəzəm Xəlil Paşanın başladığı sülh danışıqları 29 sentyabr 1619 tarixində müsbət nəticələndi. Ancaq daha sonra kaptan-ı dərya Əli Paşa ilə aralarında yaranan anlaşılmazlıq səbəbilə 23 dekabr 1619 tarixində vəzifədən alındı və yerinə İstanköylü Əli Paşa sədrəzəmliyə gətirildi. Yeni sədrəzəm Mehmed Paşanın bütün mal-dövlətini müsadirə etmiş və paytaxtdan uzaqlaşdırmaq məqsədilə Hələb bəylərbəyi təyin etmişdi. Maliyyə baxımından çətin vəziyyətə düşən və xəstəliyə tutulan Mehmed Paşa Hələbdə keçirdiyi 1,5 illik dövrdə dövlət işlərilə yaxından maraqlana bilməmiş, işlərin çoxunu tarixçi Həsənbəyzadə Əhməd Paşa və kəndxudası görmüşdür. Çox keçmədən xəstəliyi səbəbilə vəfat etmişdir. Həyatda ikən tikdirdiyi türbəsinə dəfn olunmuş, şəxsi əşyaları vəsiyətinə görə, xanımı Gövhər Sultana göndərilmişdir.
Troada
Biqa yarımadası qədim adı ilə Troada və ya Troas Dardanelin ikiyə ayırdığı Anadolu ilə Rumelinin şərq hissəsidir. Dardanelin şimalında Gelibolu yarımadası cənubunda isə Biqa yarımadası yerləşir. Bu gün Çanaqqala ilinin bütün ərazisi Biqa yarımadasını təşkil edir. Bölgə öz adını Cümhuriyət dövründə əvvəl bölgə mərkəzi, lakin günümüzdə Çanaqqalanın ilçəsi olan Biqadan almışdır. Çanaqqala il mərkəzi, Biqa, Ayvacık, Bayramiç, Çan, Ezine, Yengicə və Lapseki rayon mərkəzləri yarımadanın əsas yaşayış məskənləridir.
Sərhədləri
Biqa yarımadasının şimalında Dardanel və Marmara dənizi, cənubda Edremit körfəzi, şərqdə Gönen çayı və qərbdə Egey dənizi var. Kapidağ yarımadasının qərbindən Edremit körfəzinin şimal-şərqinə qədər olan xəttin qərb hissəsində yerləşir. Sahəsi təxminən 10.000 km²-dir.
Dağlar
Biqa yarımadasının cənubunda Kaz dağı (1500m) yerləşir. Baba dağı, Gürgen dağı, Eybek dağı, Kocakatran dağı, Ağ dağı, Armutçuk dağı və Yenice çökəkliyinin şimalında Armutçuk Dağı, Karlık Dağı və digər dağlar yerləşir.
İqlim və bitki örtüyü
Mərmərə və Egey dənizinin sahilləri Aralıq dənizi zonası kimi yayda isti və quru, qışda isə mülayim və yağışlı olur. Yarımada içində dənizə uzaqlıq mənzərə və hündürlük arasındakı fərq əhəmiyyətli temperatur və yağış fərqlərinə səbəb olur. Sahillərdə daha az yağış yağarkən, dağlıq ərazilərdə isə daha çox yağış olur. Dağlarda sıx bitki örtüyü var. Yaylalar və dağlıq ərazilərdə dağınıq və seyrək bitkilər, makvis və qariqalar üstünlük təşkil edir. Kazdağı Milli Parkı yarımadanın cənubunda yerləşir.
Roza Parks
Roza Luiza Parks (, doğum soyadı Makkoli, ; ) — amerikalı ictimai xadim, siyasi aktivist və qaradərililərin hüquqları uğrunda hərəkatın banilərindən biri.
Həyatı
Rosa Parks ABŞ-nin Alabama əyalətində anadan olub. 1943-cü ildə Amerika Vətəndaş Haqları hərəkatına qatıldı. 1955-ci ildə Alabama əyalətində, qaradərililərə qarşı tətbiq edilən ayrıseçkiliyə qarşı durmuş və sonradan hərəkatın başlanğıcına səbəb olmuş hərəkətlərə bais olmuşdu.
O illərdə, ABŞ-nin cənub əyalətlərində qaradərililər və ağdərililər ayrı-ayrı qapılardan avtobuslara minir və onlar üçün ayrılmış müxtəlif yerlərdə otururdular. Rosa Parks bir gün Montgomerydə avtobusa mindi. O avtobusda olan bir ağ, ağlar üçün ayrılmış yerdə bir yer tapa bilmədikdə, qaradərililər üçün ayrılmış hissədə oturan Rosa Parksdan yerindən qalxıb ona yer verməsini istədi. Sürücü də ona qalxması üçün xəbərdarlıq etdi, amma Parks qalxmadı. Tutuldu və həbs edildi.
Hadisənin baş verməsindən bir ildən artıq bir müddət keçdikdən sonra belə zəncilər avtobusa minmir, hər yerə ayaqla gedirdilər. Etirazlar bir il sonra öz nəticəsini verdi. ABŞ Federal Məhkəməsi avtobuslarda bu təcrübəni qadağan etdi. Ancaq Rosa Parks, Alabamada ağlar tərəfindən cinsi istismara məruz qaldığı üçün şimala doğru hərəkət etməli oldu. Eyni zamanda, Alabama qubernatoru qaradərilləri universitetlərə yazdırmamaq üçün böyük səylər göstərirdi. Böyük hadisələr başladı. Martin Lüter Kinqin rəhbərlik etdiyi daim böyüyən hərəkat 1964-cü ildə qəbul olunan qanunla uğura nail oldu. Rosa Parks bu müqavimətin simvolu halına gəldi.
1999-cu ildə Time jurnalı tərəfindən XX əsrin insan haqları müdafiəçisi seçildi. Parks 1996-cı ildə Prezident Azadlığı medalına layiq görülmüşdür. 1999-cu ilin əvvəlində isə Konqresin qızıl medalına layiq görüldü və bu mükafatı Bill Klintondan aldı.
Müşfiq Bəktiyev
Müşfiq Abbas oğlu Bəktiyev (24 yanvar 2002; Corat, Sumqayıt, Azərbaycan — 27 oktyabr 2020; Xocavənd rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Müşfiq Bəktiyev 24 yanvar 2002-ci ildə Sumqayıtın Corat qəsəbəsində anadan olmuşdur. Subay idi.
Hərbi xidməti
Müşfiq Bəktiyev 2020-ci ildən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu idi. Qusar rayonunda yerləşən "N" saylı hərbi hissədə xidmət edirdi.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Müşfiq Bəktiyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində atıcı olaraq iştirak etmişdir. Cəbrayılın, Füzulinin və Xocavəndin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Müşfiq Bəktiyev 27 oktyabr 2020-ci ildə Xocavənd rayonu istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur. Sumqayıt Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Müşfiq Bəktiyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Müşfiq Bəktiyev ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Müşfiq Bəktiyev ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Müşfiq Bəktiyev ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Comedy Central
«Comedy Central» — ABŞ kabel telekanalı. Telekanal «Viacom» şirkətinin mülkü olan «Viacom Media Networks» şirkətinin mülkü olan «Viacom Global Entertainment Group» şirkətinə aiddir. Telekanal daha yetkin auditoriyaya malikdir və orijinal, lisenziyalanmış və sindikasiya edilmiş komediya verilişləri və stendap şou ları, eləcə də bədii film ləri əhatə edir. 2000-ci illərin əvvəllərindən «Comedy Central» Cənub-şərqi Asiya, Avropa, Latın Amerikası, Yeni Zelandiya, Orta Şərq və Afrika da lokal telekanallar açmışdır. Beynəlxalq telekanallar «Viacom International Media Networks» idarəçiliyi altındadır.
Telekanal 1989-cu ildə «The Comedy Channel» adı altında təsis edilmiş, 1990-cı ildə isə adını '''«Ha! The Comedy Network»''' olaraq adını dəyişmiş, 1991-ci ildə isə indiki adını almışdır. Telekanalın baş qərargahı ABŞ-nin Nyu-York ştatı nın Nyu-York şəhəri nin 345 Hadson-strit küçəsində yerləşir. «Comedy Central» telekanalının bir çox orijinal verilişləri var. Onlardan ən uğurlusu 1997-ci ildə yayıma başlayan «South Park» satirik animasiya serialıdır. Həmçinin 2003-cü ildə telekanalın gecə blokunda yayıma başlayan «Gizlin yığın» da əhəmiyyətli dərəcədə uğurlu olmuşdur.
Telekanal yayımladığı verilişlərin kəskin, satirik və bəzən araqarışdırıcı təbiətlərə malik olduqlarından, eləcə də mövzularda istifadə edilən dil üslubuna görə tez-tez tənqid olunur. 2016-cı ilin yanvar ayında «Comedy Central» telekanalının ABŞ-də təqribən 91.859.000 abunəçisi (ümumi telekanlların 78.919%-i) var idi. Telekanalın Rusiya variantı – «Paramount Comedy» bütün postsovet ölkələri ndə, o cümlədən Azərbaycan da da yayımlanır.
Kris Kasamasa
Kris Kasamasa (d. 17 yanvar 1963, ABŞ) — Amerikalı aktyor və döyüş sənətləri ustasıdır.
Həyatı
Kris Kasamasa 17 yanvar 1963–cü ildə Pensilvaniya ştatında anadan olmuşdur. Atası Luis Kasamasa karate müəlimidir. Atasının "Qırmızı Əjdaha" adlı məktəbi vardır. Kris 4 yaşında idmanla məşğul olur və sonda Qara kəmər qazanır. 1992–ci ildən etibarən idmandan ayrılmışdır. 1995–ci ildə Ölümcül döyüş filmində "Skorpion" personajı ilə məşhur olmuşdur.
Dövlət antik kolleksiyası
Dövlət antik kolleksiyası (köhnə adı — Kiçik formalı antik incəsənət kolleksiyası) Qədim Yunanıstan, Roma və etruriya mədəniyyətinə aid Almaniyada ən böyük kolleksiyalardan biri.
Muzey binası
Dövlət antik kolleksiyası muzeyinin binası Bavariya əyalətinin paytaxtı Münhen şəhərində, Köniqpalas meydanında Qliptotek muzeyi ilə üzbəüz yerləşir. Bina 1838–1848-ci illərdə bavar kralı I Lüdviqin göstərişi ilə memar Georq Fridirix Çibland tərəfindən Korinf orderi stilində inşa edilmişdir. 1869–1872-ci illərdə binada kral antikbariumu yerləşmişdir. 1898-ci ildən 1912-ci ilə kimi binada Münhen Sesessionu — Münhen Rəssamlar Birliyi, 1919-cu ildən Yeni dövlət qalereyası yerləşmişdir. İkinci dünya müharibəsi zamanı dağılmış bina 1967-ci ildə bərpa edilərək Dövlət antik kolleksiyası muzeyinin ixtiyarına verilmişdir.
Kolleksiya əsasən Vittelsbaxların yığmış olduqları, xüsusən I Lüdviqə məxsus antik eksponatlar daxildirlər. 1831-ci ildə kral müşaviri Martin fon Vaqner Etruriya mədəniyyətinə aid Vulçi şəhərində aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı tapılmış keramik əşyaları əldə etmişdir. Fridrix fon Tirş hərracda Lüsyen Bonaparta məxsus mirasdan antik incəsənət nümunələrini almışdır. Kral I Lüdviq Korolina Bonapartın qızıl-zinət kolleksiyasını, Peruciyada aparılan qazıntılar zamanı tapılmış Etruriya mədəniyyətinə aid tunc məmulatlarını, İtaliyanın cənubundan tapılmış yunan terrakotunu satın alaraq əldə edir. 1868-ci ildə I Lüdviq öldükdən sonra onun kolleksiyası antik Vittelsbax kolleksiyası ilə hersoq V Albrext tərəfindən birləşdirilərək Hofgartenin park qalereyasında — Antikvariumda yerləşdirilmişdir. Daha sonralar antik kolleksiya Paul Arndt, Cejms Lob və Hans fon Şönə məxsus şəxsi kolleksiyalar hesabına daha da zənginləşmişdir.
Gürcüstan və Müstəqil Dövlətlər Birliyi arasında münasibətlər
Gürcüstan və Müstəqil Dövlətlər Birliyi (MDB) arasında münasibətlər üçüncü ölkə ilə dövlətlərüstü təşkilat arasında çoxtərəfli beynəlxalq əlaqələrdir.
Tarix
3 dekabr 1993-cü ildə Dövlət Başçıları Şurasının qərarı ilə Gürcüstan Birliyə qəbul edildi və 9 dekabr 1993-cü ildə Gürcüstan MDB Nizamnaməsinə qoşuldu.
Gürcüstan 3 fevral 2006-cı ildə MDB-nin Müdafiə Nazirləri üzvlüyündən çıxdı, çünki bu qrupa üzvlük NATO -da iştirakla uyğun gəlmirdi.
II Axsitan
Hülakülərdən asılılıq
Azərbaycan monqollar tərəfindən işğal olunduqdan (təqribən 1234) sonra XIII əsrin sonuna qədər Şirvanda, Şamaxı, Bakı şəhərlərində və Abşeronda əhəmiyyətli binaların tikintisi dayandırılır ki, bu da ölkənin hərbi əməliyyatlar nəticəsində tənəzzülə uğradığını göstərir. Münke xan h. 655 (1257)-ci ildə öldükdən sonra Çingiz xanın nəvəsi Hülakü xan h.556-cı il səfər ayını 14-də (21 fevral 1258) Bağdadı alaraq, sonuncu Abbasi xəlifəsi əl-Müstəsimi edam etdirdi. Hülakü xan iri bir dövlət yaradaraq, Cənubi Azərbaycanda Hülakülər, yaxud Elxanilər sülaləsinin əsasını qoydu. Elxanilər Azərbaycanın təbii ehtiyatlar və otlaqlarla zəngin olan şimal vilayətlərini, habelə Ermənistan və Gürcüstanı işğal etdilər. Onlar Cucilərin bu vilayətlər barəsində iddialarını rədd etdilər ki, bu da Qızıl Orda ilə Elxanilər dövləti arasında toqquşmaya səbəb oldu. 1260-cı ildə Cucilərin qoşunları Şamaxıya yaxınlaşdı. Lakin Hülakü xan onları məğlub edib Dərbəndi tutdu və şimala doğru hərəkət etdi. Tezliklə Hülakü özü də Terek çayı yaxınlığında Bərkə xan tərəfindən məğlubiyyətə uğradılaraq Dərbəndi və Şirvanı itirdi.
1265-ci ildə Bərkə yenidən Şirvana soxuldu və Kür çayının sahilinə qədər gəldi, lakin bu vaxt xəstələnərək öldü. Yüz ilə qədər davam edən hərbi əməliyyatlarla əlaqədar iki dövlət arasındakı sərhədlər tez-tez dəyişərək, gah Dərbənd, gah da Bakının yaxınlığından keçirdi. Şirvan da, vassal ölkə kimi Elxanilər dövlətinin tərkibinə qatıldı. Hülakü xan 1258-ci ildə Şirvan və Arranı tutarkən Bakı Azərbaycanda möhkəmlənən Elxanilərin hakimiyyəti altına düşdü. II Axsitan tam itaətkarlıq göstərməklə Şirvanı dağıntıdan xilas etdi. Elxanilərin Şirvan üzərində hakimiyyətinin güclənməsi onlarla Qızıl Orda arasında hərbi əməliyyatlar zamanı Şirvan ərazisində monqol şahzadələrinin başçılığı altında böyük ordunun olması ilə bağlı idi. Elxanilər dövründə öz torpaqlarında vassal kimi hakimiyyət sürən Şirvanşahlar öz adlarından pul kəsdirməkdə davam etsələr də, artıq təmtəraqlı titullarını göstərmir, öncə monqol xanının adını çəkirdilər.
Şirvanşahlar Elxani hökmdarlarının bütün səfərlərində qeyri-nizami qoşun dəstələri ilə iştirak etməli və öz süzereni qarşısındakı bütün təəhhüdlərini yerinə yetirməli idi. Məsələn, Şirvanşah II Axsitan ibn III Fəribürz h. 653 (1256)-cü ildə Rum, İraq, Xorasan, Azərbaycan, Arran, Şirvan və Gürcüstan feodal hakimləri kimi, malikləri, sədrləri və əyanları ilə birlikdə "layiqli hədiyyələrlə" ismaililərə qarşı səfərə çıxmış Hülakü xanın yolüstü qərərgahına gəlmişdi.
Sikkələri
Şirvanşah II Axsitanın hakimiyyəti dövründə Şirvan dövləti çox ağır vəziyyətdə idi. Sikkələrində təmtəraqlı titul və ləqəbləri göstərilən sələflərindən fərqli olaraq, II Axsitanın XIII əsrin ikinci yarısında kəsilmiş bütün sikkələri şirvanşahın monqol xanlarından vassal asılılığını və itaətkarlığını göstərir. II Axsitanın adından iki növ mis sikkə kəsilmişdir. Birinci növ sikkənin üz tərəfində Çingiz xanın dördüncü varisi Munke xanın (h. 648-655 (1250-1257)-ci illər) "əl-adil, əl-əzim" titulları ilə adı və h.653 (1256)-cü il tarixi, əks tərəfində isə dini rəmz, xəlifə əl- Müstəsim-billahın və onun aşağısında heç bir titul göstərilmədən Axsitan ibn Fəribürzün adları həkk olunmuşdur. Bu sikkə Bağdad h.643 (1258)-cü ildə Hülakü xan tərəfindən tutulandan və sonuncu Abbasi xəlifəsi Müstəsim öldürüləndən əvvəl zərb edilmişdir. Sikkədəki tarix göstərir ki, o, Hülakü xanın Şirvanı və Zaqafqaziyanın digər ölkələrini istila etməsinə qədər kəsilmişdir. Həmin hadisələrdən sonra kəsilmiş tarixi silinib getmiş ikinci növ sikkədə adı göstərilməyən "xan əl-adil" titulu, monqol tamğası, dini rəmz və Axsitan ibn Fəribürzün adı oxunur.
İkinci növ sikkələr, ehtimal ki, xəlifə əl-Müstəsim edam olunduqdan və böyük xan Munke xanın ölümündən sonra, yəni h.656 (1258)-ci ildən sonra kəsilmişdir. Kitabələrin xarakteri monqolların Şirvanda hakimiyyətinin gücləndiyini, Şirvanşahın vəziyyətinin ağırlaşdığını və onun monqollardan vassal asılılığını etiraf etdiyini göstərir. II Axsitandan sikkələrdən başqa Dornun Pirsaatçay xanəgahında aşkar etdiyi kitabə də gəlib çatmışdır. Xanəgahdakı məscidin minarəsindəki farsca kitabədə h.654-cü il məhərrəm ayı (yanvar-fevral, 1256) və Şirvanşah II Axsitan ibn III Fəribürzün adı göstərilir. Keçmiş Şamaxı qəzasında Nağaraxana və Talışnuru kəndləri arasındakı yarımxaraba binada fars dilində başqa bir kitabə də tapılmışdır. Burada deyilir: Bina Bir-e (Pır-e) Siddiq tərəfindən ən böyük hökmdar, böyük Şirvanşah Cəlaləddin Axsitan ibn Fəribürzün hakimiyyəti dövründə tikilmişdir. Altı yüz əlli beşinci il (1257). Həmin kitabələrdəki yüksək titullar monqol işğalçılarına tabe olan və onlardan vassal asılılığını etiraf edən Şirvanşahın real vəziyyətini əks etdirmir.
Mətləb Abdullayev
Mətləb Abdullayev (tam adı: Mətləb Fətəli oğlu Abdullayev ; 2 avqust 1969-cu il) — Azərbaycan aktyoru.
Həyatı
1996-cı ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin dram və kino aktyorluğu fakültəsini bitirib. 1996-cı ildə Akademik Milli Dram Teatrının aktyor heyətinə qəbul edilmişdir. Teatrın səhnəsində aşağıdakı rolları oynayıb.
Qaraxan ("Ana intiqamı" Vidadi Babanlı), Carçı ("Kral Lir" Vilyam Şekspir),Hüseynqulu xan ("Hökmdar və qızı" İlyas Əfəndiyev), Şəhər əhli ("Ah, Paris Paris!" Elçin), Topal ("Fərhad və Şirin" Səməd Vurğun), Şahzadə Tiqran ("Pompeyin Qafqaza yürüşü" Nəcəf Həsənzadə), Can ("Sokratı anma gecəsi" Çingiz Aytmatov),4-cü ərizəçi ("Lənkəran xanının vəziri" Mirzə Fətəli Axundov), Qurban ("Aydın" Cəfər Cabbarlı), Əbdürrəhman ("Ədirnə fəthi" C.Cabbarlı), Səfi bəy ("Eşq intiqam" Süleyman Sani Axundov), Halaypozan ("Hələ sevirəm deməmişdilər" Ramiz Novruz), Rozenkrants ("Hamlet" V.Şekspir), 1-ci cangüdən ("Varlı qadın" Əli Əmirli), Həbib bəy ("Dirilən adam" Mir Cəlal), Möhnət ("Xurşidbanu Natəvan" İlyas Əfəndiyev), Nağı ("Ölüləri qəbiristanlıqda basdırın" İsmayıl Şıxlı), Həbib bəy ("Dirilən adam" Mir Cəlal), Elmi işçi ("İkinci səs" Bəxtiyar Vahabzadə), Məşədi Oruc ("Ölülər", Cəlil Məmmədquluzadə), sədr ("Almaz", Cəfər Cabbarlı).
Mükafatları
10 may 2019-cu ildə, 7 may 2020-ci ildə və 7 may 2021-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.
29 oktyabr 2019-cu ildə “Əməkdar artist” adına layiq görülüb.
Monetar dövriyyə nəzəriyyəsi
Monetar dövriyyə nəzəriyyəsi — tez-tez postkeynsçilik məktəbi ilə əlaqəli olan pul yaradıcılığının qeyri-adi bir pul iqtisadiyyatı nəzəriyyəsidir. Pulun bank sektoru tərəfindən ekzogen yolla deyil, daxili bankın borc vermə yolu ilə yaradıldığını müdafiə edir; bu, daxili pul nəzəriyyəsidir. Buna dövrə dizaynı və sirkulyasiya yanaşması da deyilir.
Mükəmməl nəzəriyyə ilə təzad
Pul yaratmağın əsas iqtisadi nəzəriyyələrindən əsas fərq budur ki, sxematik yanaşma, pulu bank sektoru tərəfindən ekzogen olaraq deyil, mərkəzi bankın borc vermə yolu ilə hökumət tərəfindən yaradıldığını iddia edir: yəni iqtisadiyyat pul deyil (daxili) pul yaradır. bəzi xarici agent tərəfindən təmin olunur (ekzogen olaraq).
Bu nəzəri fərqlər bir sıra fərqli nəticələrə və siyasət reseptlərinə səbəb olur; Sxem, digər şərtlər daxilində, ehtiyat şərtlərinə əsaslanan pul nəzəriyyəsini rədd edir və pulun banklara borc vermə yolu ilə yarandığını, bunun yalnız mərkəzi bank tərəfindən nudged pulun yenidən borc verilməsi əvəzinə, mərkəzi bankdan ehtiyat götürdüyünü iddia edir. Bunun əvəzinə, pul multiplikatoru kapitalın adekvatlıq nisbətlərindən, yəni kapitalının risk ölçülən aktivlərə nisbətindən yaranır.
Dövriyyə modeli
Sxemlər tanış bank hesabları və debet və ya kredit kartı əməliyyatları baxımından anlamaq asandır: bank depozitləri sadəcə bank hesabı dəftərindəki bir girişdir (sikkələr - veksellər) və alış, alıcının bank hesabından pul çıxır və tacirin bank hesabına əlavə edilir.
Əməliyyatlar
Digər pul nəzəriyyələrində olduğu kimi, sxemlər də müəyyən bir nisbətdə qızıl kimi bir əmtəə ilə dəyişdirilə bilən pul və kredit pulları arasında fərq qoyur. Nəzəriyyə, kommersiya bankları tərəfindən yaradılan kredit pullarını mərkəzi bank pulundan əldə edilən deyil, birincil (ən azı müasir iqtisadiyyatda) hesab edir - kredit pulları pul sisteminə nəzarət edir. Bütün pulların kredit pulu olduğu bildirilməsə də - tarixən pul çox vaxt bir əmtəə idi və ya onunla dəyişdirilirdi - əsas modellər yalnız kredit pullarına baxaraq başlayır və daha sonra başqa pul növləri əlavə edir.
Qazaxıstan–Qətər münasibətləri
Qazaxıstan–Qətər münasibətləri — Qətər və Qazaxıstan arasında ikitərəfli diplomatik əlaqələr.
Tarixi
Ölkələr arasında diplomatik əlaqələr 1 iyul 1993-cü ildə qurulmuşdur.
1998-ci ildə Qazaxıstan Respublikasının Prezidenti N. Nazarbayevin Fars Körfəzi ölkələrinə səfəri çərçivəsində Qətərə ilk rəsmi səfəri baş tutdu və 1999-cu ildə Qətər Əmiri Şeyx Həməd bin Xəlifə Al Tani ilk səfərini etdi. Qazaxıstana rəsmi səfər.
2007-ci ilin may ayında Qətərdə Qazaxıstanın Səfirliyi açıldı.
2008-ci ilin mart ayında Qətərin Qazaxıstandakı səfirliyi açıldı.
A. Şokıbayev 2014-cü ilin noyabrından Qazaxıstanın Qətərdəki səfiridir.
2019-cu ilin oktyabr ayından etibarən Abdeləziz bin Sultan əl-Rumeihi, Qətərin Qazaxıstandakı səfiri vəzifəsinə başladı.
İqtisadi əlaqələri
Qazaxıstanın yeni paytaxtı Astananın tikintisi Qətər fondları tərəfindən dəstəkləndi. Xüsusilə, Qətər şəhərdə İslam Mərkəzinin inşası üçün 6,8 milyon dollar bağışladı.
Qazaxıstan və Qətər arasında ikitərəfli əlaqələri yaxşılaşdırmaq üçün Qazaxıstan və Qətər arasında Hökumətlərarası Birgə Komissiya yaradıldı. Yalnız dörd görüş var idi; iyun 2000, May 2001, Oktyabr 2009 və Oktyabr 2015
Qətər-Qazaxıstan İşgüzar Şurası ilk iclasını 2008-ci ilin oktyabr ayında keçirdi. Görüş zamanı Qətərin neft -qaz və inşaat sektorlarında iş imkanları və mümkün birgə müəssisələr müzakirə edildi.
Hər iki ölkə İslam bankçılığı sahəsində əməkdaşlıq edir: 2016-cı ilin avqustunda Qətər Maliyyə Mərkəzi və Astana Beynəlxalq Maliyyə Mərkəzi Anlaşma Memorandumu imzaladı.
2017-ci ilin may ayında məlum oldu ki, Qətər Almatıdakı iki doğum evini və Astanada 35 milyon dollarlıq bir məktəbi maliyyələşdirməyə razılıq verib. Məktəb Qətər Əmiri Tamim bin Həməd Al Taninin adını daşıyacaq.
İki ölkə arasında hazırkı ticarət həcmi kiçikdir, əsasən materialların daşınması ilə bağlı problemlər üzündən. İran üzərindən ticarət yolu yaratmaq üçün səylər göstərildi. 2010-cu illərdən etibarən ticarət bir qədər yaxşılaşmışdır; məsələn, ticarətin həcmi 2015 -ci ildə 463,500 dollardan 2016-cı ildə 746,500 dollara yüksəldi.
Media əlaqələri
Qətər Əl-Cəzirə konqlomeratı 2008-ci ilin fevral ayında Almatıda ilk Orta Asiya filialını açdı.
Mədəni əlaqələri
Qazaxıstan və Qətər Hökumətlərarası Birgə Komissiyasının 2 -ci iclası zamanı əldə olunan razılığa əsasən, 2002-ci il martın 19-dan 31-dək Dohada "Qazaxıstan Mədəniyyəti Günləri" keçirildi. mədəniyyət sərgilərdə nümayiş etdirilmişdir.
Qətər Mədəniyyəti Günləri kimi tanınan bənzər bir hadisə 10-15 iyun 2008-ci il tarixlərində Almatıda keçirildi. Tədbirdə Qətərin əl işləri və ənənəvi mətbəxi ilə bağlı sərgilər, Qətər filmləri nümayişləri və Qətər Nazirliyi tərəfindən bukletlərin paylanması təşkil edildi. Orijinal Qətər rəqs qrupları, musiqi alətləri və müğənnilərdən ibarət mədəniyyət və konsertlər.
Din tarixi
Dinlər tarixi — tarix boyunca mövcud olmuş, bu günümüzə qədər gələn və gəlib çatmayan bütün dinlərin yaranışı, inkişafı, inanc, ibadət və əxlaqi dəyərləri öyrənən elm sahəsidir.
Dinlərin mənşəyinin öyrənilməsi məsələsi
thumb|400px|Dinlərin təkamülü Dinlərin yaranması məsələsi ilə ilk növbədə XIX əsrin ortalarında müstəqil elm sahəsinə çevrilməyə başlayan dinşünaslıq məşğul olur. Bununla belə, din məsələsinə maraq bəşəriyyətin bütün tarixi boyunca mövcud olub. Hələ qədim zamanlarda insanlar tanrılara inamı (politeizmi) dərk etməyə çalışırdılar. Məsələn, yunan şairi Hesiod (e.ə. VIII-VII əsrlər) “Teoqoniya” (“Tanrıların mənşəyi haqqında”) əsərində yunan mifologiyasının ilk sistemli təsvirini verməyə çalışmış və burada da o, tanrıların mənşəyi haqqında öz fikirlərini ifadə etmişdir. Bununla belə, onun mifologiyasını mənimsəyən II minillikdə Mesopotamiyada, Finikiyada, Kiçik Asiyanın cənub-şərqində, Suriyanın və Mesopotamiyanın şimalında yaşamış hetlər və XIV əsrdə fəth edilmiş hurrilər arasında meydana çıxan bu əsərə bənzər parçalar və ya təkrarlar var”.
Əvvəlcə insanlar dinin meydana gəlməsini müxtəlif yollarla izah etməyə çalışırdılar: o, təbii mənşəlidir, yoxsa vəhy dinidir; yaxud sosial mənşəlidirmi? Məsələn, hökmdarlar tərəfindən icad edilmişdir ki, öz dövlətlərində insanlar ədalətli və fəzilətli olsunlar (Miletli Hekatey). Sofist filosoflar dini ictimai hadisə baxımından şərh edirdilər, məsələn, Afinanın tiran hökmdarı Kritius insanları qorxu içində saxlamaq üçün aldatma nəzəriyyəsi irəli sürmüşdür. Yaxud din mühüm amil kimi insanın təbiət hadisələrini dərk etmək və öhdəsindən gəlmək qabiliyyətidir. Dinin yaranması üçün epistemoloji ilkin şərtlər məhdud bilikdən qaynaqlanırdı, bilik aldanmalarla qarışdıqda, idrakın həssas və rasional mərhələləri ayrılır və praktikadan təcrid olunmuş şəkildə keçir, bir şəxs hadisələrin əsl səbəblərini anlaya bilmir: onun psixoloji səbəbləri var (bəzi baxışlarda ali gücün mövcudluğunu inkar edilir).