cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Reyxstaq (Müqəddəs Roma imperiyası)
Knyazlar
Knyazlar kollegiyasınin hər bir üzvü ya tək səs (Virilstimme), ya da kollektiv səsvermə (Kuriatstimme) keçirirdi. 1582-ci ildən başlayaraq knyazların səs hüquqları əllərindəki torpaqlara görə dəyişirdi; bu prinsip bir hökmdarın bir neçə titulu fərdi birlikdə saxladığı zaman səslərin çoxalmağına səbəb olurdu. Qraflar və digər feodallar yalnız kollektiv səs hüququna malik idilər, buna görə də onlar ayrıca Vetterau İmperiya Qrafları Assosiasiyası və Şvabiya, Frankoniya və Aşağı Reyn-Vestfaliya dairələri daxilində ittifaqlar kimi ayrıca kollegiyalar yaratdılar. Kilsə kürsüsündəki İmperiya abbatları da Şvabiya və ya Reyn kollegiyasına qatılmışdılar. 1803-cü il Alman mediatizasiyası nəticəsində çoxsaylı kilsə əraziləri dünyəvi mülklər tərəfindən ilhaq edildi. Lakin 1806-cı ildə imperiya dağılana qədər Knyazlar kollegiyasında islahatlar aparılmadı.
Şəhərlər
İmperiya Şəhərləri Kollegiyası (Reichsstädtekollegium) 1489-cu ildən yaradılmış, Məclislərin siyasi institut kimi inkişafına böyük töhfə vermişdir. Buna baxmayaraq, şəhərlərin kollektiv səsverməsi Auqsburq Məclisinin 1582-ci il tətilinə qədər əhəmiyyətsiz idi. Kollegiyaya faktiki yerin şəhər şurası rəhbərlik edirdi; 1663-cü ildə daimi məclisin tətbiqi ilə rəhbərlik Regensburqa keçdi. İmperiya şəhərləri də Şvabiya və Reyn kürsülərinə bölünürdü. Şvabiya şəhərlərinə Nürnberq, Auqsburq və Regensburq, Reyn şəhərlərinə Köln, Aaxen və Frankfurt rəhbərlik edirdi.
Dini qurumlar
Vestfaliya sülhündən sonra dini məsələlər artıq kollegiyaların səs çoxluğu ilə həll edilə bilməzdi. Bunun əvəzinə, Reyxstaq Katolik və Protestant orqanlara ayrılacaq, bu orqanlar məsələni ayrıca müzakirə edəcək və sonra bir-biri ilə müzakirə edəcək, bu prosedur itio in partes (latınca: hissələrə ayrılmaq) adlanacaqdı. Katolik orqanına Mayns kürfürstü rəhbərlik edirdi. Protestant orqanına Saksoniya kürfürstü rəhbərlik edirdi. Protestant orqanının iclaslarında Saksoniya hər bir müzakirə mövzusunu təqdim edərdi, bundan sonra Brandenburq-Prussiya və Hannover, sonra isə ölçü sırasına görə qalan dövlətlər çıxış edərdi. Bütün ştatlar danışdıqdan sonra Saksoniya səsləri ölçüb konsensus elan edirdi.
Saksoniya kürfürstü II Fridrix Avqust 1697-ci ildə Polşa kralı olmaq üçün katolikliyi qəbul etdi, lakin kürfürstlüyün özü rəsmi olaraq protestant olaraq qaldı və protestant orqanının rəhbərliyini saxladı. Kürfürstün oğlu da katolikliyi qəbul etdikdə, Prussiya və Hannover 1717–1720-ci illərdə rəhbərliyi ələ keçirməyə cəhd etdi, lakin müvəffəqiyyət qazanmadı. Saksoniya kürfürstləri Müqəddəs Roma İmperiyasının sonuna qədər protestant orqanına rəhbərlik edəcəkdilər.
Mnemonika
250px|thumb|Oynaqlar vasitəsilə ayların günlərinin sayını xatırlamaq üçün mnemonik qayda.
Mnemonika ( – yaddasaxlama məharəti) — yaddasaxlamanı asanlaşdırmaq üçün süni assosiasiyalar, xüsusi sxem və şərti işarələr sistemi. İbtidai formada qədim insanlara da bəlli idi (müəyyən tapşırıqla əlaqədar armağa sap bağlamaq və s.). Elmin müasir inkişafı dövründə uzunmüddətli yaddasaxlama üsullarının işlənib hazırlanması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Vasitələr
Mnemometr ( – hafizə + μετρεο – ölçürəm) — hafizənin eksperimental tədqiqi üçün istifadə olunan cihaz. Mnemometr yadda saxlamaq üçün zəruri olan söz, hərf, rəqəm və s. təsvirini dəqiq müəyyənləşdirilmiş intervalla avtomatik nümayiş etdirir.
Mnemonik sxem və ya mnemosxem ( – yaxşı yaddaşı olan) — siqnal talosu, operator (dispetçer) pultu qarşısındakı xüsusi panel və ya dispetçer lövhəsi üzərində sxem şəklində qoyulan şərti işarələr sistemi. Mnemonik sxem adətən nəzarət altında olan və ya idarəedilən qurğu, stansiya və ya müəssisənin elementlərini təsvir edən simvollardan ibarət olur. Simvol kimi ümumiyətlə qəbul olunmuş işarələrdən və ya real idarəetmə obyektlərinin əks edən müəyyən formaya salınmış təsvirlərdən istifadə edilir. Nəzarət olunan proseslərin (iş, boşdayanma, qəza. təmir) vəziyyəti avtomatik olaraq mnemonik sxemdə siqnal lampaları, dönən göstəricilər və digər indikatorlarla əks olunur. Müxtəlif obyektlərin məsafədən idarə olunmasında (məs, elektrik stansiyalarında, dəmiryol dispetçer şöbələrində və s.) mnemonik sxemdən geniş istifadə olunur.
Otenio Abel
Həyatı
Abel 1900-cü ildə Vyanada Milli Geoloji Xidmətdə işə düzəlmiş, 1902-ci ildə dosent olmuşdur. O, 1912–1917-ci illərdə Vyana Universitetində paleontologiya və 1917–1934-cü illərdə paleobiologiya professoru olmuş, sonra 1935-ci ildən Göttingen Universitetinin professoru olmuşdur. O, əsasən paleontoloji məzmunlu çoxlu sayda əsərlərin müəllifidir. Abel "Onurğalıların paleobiologiyasının əsasları" (1912) əsərində fosil onurğalıların həyat tərzini, yəni onların hərəkət rejimini, qidalanma rejimini, yaşayış yeri və s. başa düşməyin yollarını araşdırmışdır. Onun digər əsərlərində də filogenetik və ekoloji problemlər mərkəzi yer tutur. Abelin paleontoloji tədqiqatları ilə bir sıra məməlilərin, xüsusən dəbalinakimilər və sirenlərin filogeniyasına mühüm töhfələr vermişdir.
Qaziantep FK
Gaziantep FK Türkiyənin Qaziantep şəhərini təmsil edən futbol klubu. Klub Türkiyə Super Liqasında çıxış edir.
Haqqında
1988–1999-cu illər arasında Sankospor adı ilə mübarizə apararkən, 30 iyun 1999-cu ildə keçirilən konqresdə Qaziantep Böyükşəhər Belediyespor adı ilə, 1999–2016-cı illərdə və 14 iyulda keçirilən konqresdə, 2016 Büyükşehir Qaziantepspor 2016–2017-ci illər arasında adı ilə liqalarda mübarizə aparıb. 1988-ci ildə qurulan, Sanko Holdinq tərəfindən dəstəklənən idman klubudur. Qurucu klubun prezidenti Adil Sani Konukoğludur. O, oyunlarını 33502 tamaşaçı tutumu olan Kalyon Stadiumda keçirir.
Liqa mübarizələri
2019- 1997-2001, 2005-2019 2001-2005 1993-1997 1988-1993
Nailiyyətlər
Play-off Çempionatı (1):2018-19 Çempionat (1): 2004-2005 Çempionat (1): 1996-1997 Dörddəbir final (2): 2010-11 Türkiyə Kuboku 2010-2011 2021-22 Türkiyə Kuboku 2021-2022
Blaqoveşensk teleqülləsi
Blaqoveşensk teleqülləsi — Amur vilayətinin Blaqoveşensk şəhəri ərazisində yerləşən televiziya və yayım qülləsi, polad qəfəsli qüllənin hündürlüyü 197 metrdir.
Tikinti
Qüllənin tikintisi 1960-cı ildə başlamışdır. 1964-cü ildə vəzəfisənin icrasına başlamışdır.
Avadanlıqlar
Rəqəmsal yayım 5500 W güclü ötürücü tərəfindən təmin edilir. Vericinin əhatə dairəsi Amur bölgəsini və ətraf ərazilərin inzibati mərkəzini əhatə edir.
Gecə qüllənin işıqlandırılması xarici qüllə işıqları (LED rəng dəyişdiriciləri) tərəfindən həyata keçirilir.
Kimyəvi kinetika
Kimyəvi kinetika — kimyanın əsas sahələrindən biri olub, kimyəvi reaksiyaların sürətinin və onun müxtəlif amillərindən — reaksiyaya daxil olan maddələrin qatılığından, temperaturdan, təzyiqdən (qazlar üçün), katalizatorların təsirindən və s. asılılığı öyrənir.
Reaksiyanın sürəti
Kimyəvi reaksiyaların hamısı eyni sürətlə getmir. Bəzi kimyəvi reaksiyalar çox böyük sürətə malik olduğundan, demək olar ki, ani vaxtda başa çatır. Məsələn, partlayıcı maddələrin reaksiyası saniyəönin on mində bir hissəsi ərzində qurtarır. Bununla yanaşı elə reaksiyalar da vardır ki, onların axıra çatması üçün saatlar, sutkalar və hətta illərlə vaxt lazım olur.
Kimyəvi reaksiyanın sürəti hər şeydən əvvəl reaksiyaya daxil olan maddələrin təbiətindən və həmçinin onların qatılığından, temperaturdan, katalizator istirakından və s.-dən asılıdır. Bu sürəti vahid həcmdə (homogen sistemdə) zaman vahidi ərzində cərəyan edən reaksiya həcmi ilə ölçülür. Daha dəqiq deyilərsə, reaksiyanın sürəti reaksiyaya daxil olan və ya reaksiya nəticəsində əmələ gələn maddələrin qatılığının (əsasən mol/l-lə) zaman vahidi (dəqiqə və ya saniyə) ərzində dəyişməsi ilə xarakterizə olunur.
Ağçay-i Süfla (Nir)
Ağçay-i Süfla — İranın Ərdəbil ostanının Nir şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 207 nəfər yaşayır (38 ailə).
Qaçqın milləti
thumb| Yara Səid tərəfindən tərtib olunmuş qaçqın bayrağı. Qaçqın milləti — miqrant böhranını həll etmək üçün dünyanın qaçqın əhalisini könüllü olaraq müəyyən bir yerə yerləşdirərək yeni bir millət yaratmaq təklifi. İlk dəfə 2015-ci ildə irəli sürülmüşdür. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının 2015-ci ildəki hesablamalarına görə, dünyada təxminən 82 milyon qaçqın və məcburi köçkün var.
Qaçqın milləti ideyası 2015-ci ilin iyununda Ceyson Buzi tərəfindən yaradılmış və həmin ilin iyulunda "The Washington Post" qəzetində dərc olunan məqalə ilə geniş mediada işıqlandırılmışdır. Buzi öz təklifində qaçqın milləti yaratmaq üçün bir sıra alternativlər təklif etmişdir.
Təklif olunan simvollar
Suriyalı qaçqın Yara Səid Aralıq dənizində hərəkət edən qaçqınların xilasedici jiletlərinə bənzəyən qırmızı-narıncı rəngli bayraq yaratmışdır. Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi 2016-cı il Yay Olimpiya Oyunlarında Qaçqınların Olimpiya Komandasının bayraqdan istifadə etməsinə icazə verməmişdir. Bəzi tərəfdarlar bayraqdan qeyri-rəsmi istifadə etmişdir.
Bayrağın emocisi 2021-ci ilin iyun ayından etibarən Android və iOS üçün "WhatsApp"da mövcuddur.
Berkli (Kaliforniya)
Berkli  — Kaliforniya, Alamida dairəsində, San-Fransisko Körfəzinin şərq sahilində yerləşən şəhər; San-Fransisko Körfez Bölgəsinə daxildir. Yepiskop, idealist filosof və şair Corc Berklinin (1685-1753) adına adlandırılmışdır. Cənubda Oakland və Emervill şəhərləri, Olbani şəhəri və şimalda Kensinqton təsis edilməmiş ərazi ləri ilə həmsərhəddir. Şərqdə, Berkli Hills boyunca Kontra-Kosta dairəsi ilə həmsərhəddir. 2010-cu il siyahıyaalınmasına görə şəhərin əhalisi 112.580 nəfərdir.
Berkli — elm mərkəzi kimi tanınır. Şəhər Kaliforniya Universitetinin — Berkli Kaliforniya Universitetinin, Lourens Milli Laboratoriyasının və digər institut və laboratoriyaların ən qədim kampusuna ev sahibliyi edir. Berkli də Məzun İlahiyyat Birliyinə ev sahibliyi edir.
Kamran Hüseynov (əsgər)
Kamran Bəhman oğlu Hüseynov (14 avqust 1996; Naxcıvan şəhəri, Azərbaycan - 1 oktyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) – Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Kamran Hüseynov 1996-cı il avqustun 14-də Naxcıvan şəhərində anadan olub.
2002-2013-cü illərdə Bakı şəhərində 287 saylı Zəkalar liseyində, 2013-2017-ci illərdə isə Naxçıvan Müəllimlər İnstitutunda təhsil alıb.
Ailəli idi. Bir oğlu yadigar qaldı.
Hərbi xidməti
Kamran Hüseynov 2017-ci ildə müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb.
2017-2018-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Culfa rayonunda yerləşən “N” saylı hərbi hissəsində xidmət edib.
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri olan Kamran Hüseynov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzuli istiqamətində gedən döyüşlərdə iştirak edib.
Kamran Hüseynov oktyabrın 1-də Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. İkinci Fəxri Xiyabanda torpağa tapşırılıb.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Kamran Hüseynov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Kamran Hüseynov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Villeroy & Boch
Villeroy & Boch — keramik məhsullar istehsal edən Almaniya brendirir. Şirkətin əsası 1748-ci ildə Fransua Box və Nikolas Villerua tərəfindən qoyulmuşdur. Şirkətin mərkəzi ofisi Almaniyanın Metlax şəhərində yerləşir.
Həşim Arslanov
Həşim Arslanov — Özbəkistan teatr və kino aktyoru, Özbəkistan Respublikasının Əməkdar artisti.
Həyatı
Həşim Arslanov 1 avqust 1956-cı ildə Nəməngan vilayətinin Çust şəhərində anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Ostrovski adına Daşkənd Dövlət Teatr İnstitutuna daxil olmuş və 1977-ci ildə oranı bitirmişdir. 1977-2017-ci illərdə Özbəkistan Milli Akademik Dram Teatrının aktyoru kimi çalışmışdır. Həşim Arslanov dublyaj sahəsində uzun müddət uğurla fəaliyyət göstərmişdir. Yaradıcılığı boyu 1000-dən artıq film və seriala özünəməxsus səsi ilə özbək dilində həyat verib. Onun səsi "Karib dənizinin quldurları", "Harri Potter", "Üzüklərin hökmdarı" kimi dünyaşöhrətli filmlər üçün məxsusi hesab olunurdu. Həşim Arslanov "İçəridə" serialındakı Cəlal Duman obrazını böyük ustalıqla səsləndirmişdir və onun səsi olmadan bu rolu təsəvvür etmək mümkün deyildi. Həşim Arslanov 29 may 2020-ci ildə Daşkənddə vəfat etmişdir. Son rolunu "101-ci reys" filmində ifa etmişdir.
Göllü
Göllü — qədim Azərbaycan (türk) torpağı, qədim adı Ağbaba olan Azərbaycan torpaqlarının indiki adı Amasiya (Hamasa) rayonunda yerləşir. Hal-hazırda Ermənistan ərazisindədir.
NGC 4518A
NGC 4518A, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. SB0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Sovet İttifaqı Qəhrəmanlarının siyahısı (K)
thumbnail|right|75px|"Qızıl Ulduz" ordeni
Sovet İttifaqı Qəhrəmanlarının siyahısı — İkinci dünya müharibəsi zamanı Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adı almışların siyahısı:
Terja
Terja  — Fransa da kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Marsiyya-an-Kombray kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Monlyuson.
INSEE kodu — 03280.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 218 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 136 nəfərin (15-64 yaş arasında) 105 nəfəri iqtisadi cəhətdən, 31 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici - 77,2%, 1999-cu ildə 70.0%). Fəal olan 105 nəfərdən 103 nəfər (57 kişi və 46 qadın) işləyir, 2 nəfər işsizdir (1 kişi və 1 qadın). 31 hərəkətsiz 5 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 14 nəfər təqaüdçü, 12 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Böyükağa Yusibli
Böyükağa Elbrus oğlu Yusibli (1 sentyabr 2000; Kəbirli, Beyləqan rayonu, Azərbaycan — 30 sentyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Böyükağa Yusibli 1 sentyabr 2000-ci ildə Beyləqan rayonunun Kəbirli kəndində Elbrus Yusifovun və Ülviyyə Yusifovanın ailəsində anadan olmuşdur. 2006-2017-ci illərdə orta təhsil almışdır. Asudə vaxtlarında poeziya ilə məşğul olub şeir yazmışdır. Subay idi.
Hərbi xidməti
Böyükağa Yusibli 2018-ci ildə Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Beyləqan rayon üzrə Hərbi Komissarlığı tərəfindən hərbi xidmətə çağırılmışdır. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında, "N" saylı hərbi hissədə müddətli hərbi xidmət etmişdir. 2020-ci ildən müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu idi.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Böyükağa Yusibli 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində tuşlayıcı-operator olaraq iştirak etmişdir. Cəbrayılın, Xocavəndin və Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Böyükağa Yusibli 30 sentyabr 2020-ci ildə Füzuli rayonu istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur. Beyləqan rayonunda dəfn edilmişdir.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Böyükağa Yusibli ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Böyükağa Yusibli ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Böyükağa Yusibli ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Ağçay-i Vusta (Nir)
Ağçay-i Vusta — İranın Ərdəbil ostanının Nir şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 10 nəfər yaşayır (5 ailə).
Yakutsk teleqülləsi
right|thumb|300x300px| PTPK Yakutsk, Kulakovskovo küçəsi, 2005-ci il Yakutsk teleqülləsi - Yakutskda 1982 - ci ildə inşa edilmiş, hündürlüyü 241,71 metr olan teləqüllə. 225,86 metr hündürlükdə onun son platforması yerləşir.
Tikinti zamanı permafrostun ən yüksək quruluşu idi.
Televiziya qülləsi MI-10K-da Nikolay Nikolayeviç Babintsevin rəhbərlik etdiyi Tümen helikopterinin köməyi ilə hazırlanmışdır. Qüllə strukturunun seqmentləri hipodromda yığılmışdır. Bu iş 5 gün davam etmişdir.
Mən yaramazam 2 (cizgi filmi, 2013)
Mən yaramazam 2 — 2013 ABŞ ailə, animasiya filmidir.
Süjet
Əsrarəngiz təyyarə nəhəng bir maqnit kimi, Arktika Dairəsindəki gizli laboratoriyadan PX-41 kimi tanınan yüksək güclü mutagen oğurlayır. Anti-Villain Liqasının (AVL) direktoru Silas Ramsbottom agentlərindən birini, Lüsi Uayldı keçmiş super cani Qru işə götürmək üçün göndərir. Zorla AVL qərargahına gətirilən Qrudan Silas onlara günahkarı tapmaqda və mutageni bərpa etməkdə kömək etməsini xahiş edir. Lakin Qru qanuni ata olduğunu iddia edərək bundan imtina edir. Cinayət həyatına davam etmək arzusunda olan Dr.Nefario, Qrunun dostu və köməkçisi, onu yeni iş üçün tərk edir. Bu, istəksiz Qrunun oğurluğu araşdırmasına və Lüsi ilə işləməsinə səbəb olur. Cütlük Cənnət Alış-veriş Mərkəzində yerləşib, qarşılarında keks mağazası var.
Gru dərhal meksikalı restoran sahibi Eduardo Peresin sinəsinə 250 funt TNT bağlanmış aktiv vulkanda köpək balığı sürərək öldüyü güman edilən super cani "El Macho" olduğundan şübhələnir. Qru və Lüsi gecə Eduardonun restoranına girirlər, lakin heç bir sübut tapmırlar. Bu arada bir gün ana sahibi olmaq arzusunda olan Qrunun övladlığa götürdüyü üç qızı Marqo, Edit və Aqnes Qrunun Lüsiyə aşiq olacağına inanır. Qru bunu inkar edir, Lucy ilə münasibətlərinin yalnız peşəkar olduğunu deyir.
Eduardonu əsas şübhəli kimi saxlamasına baxmayaraq, Qru digər potensial müştəriləri, o cümlədən Lüsinin PX-41-in izlərini aşkar etdiyi parik taciri Floyd Eaglesanın mağazasını izləməyə razılaşır. Eduardonun oğlu Antonio Vu Marqonun şahidi olduqdan və hər kəsi Cinco de Mayo partiyasına dəvət etdikdən sonra Qru diqqətini Eduardoya yönəldir. Qonşu Qruya pis kor randevu təyin etdikdən sonra Lüsi ona qaçmağa kömək edir və ikisi bağlanmağa başlayır. Ertəsi gün AVL Floydu mağazasında mutagenin demək olar ki, boş bir qabını tapdıqdan sonra onu həbs edir. Silas təhqiqatı bağlayır və Lüsini yenidən Avstraliyaya təyin edir.
Cinco de Mayo partisində Qru Eduardonu izləyir və onun həqiqətən El Maço olduğunu aşkar edir. Ölümünü saxtalaşdıran El Maço Dr. Nefarionu işə götürdü və Qrunun Minionları oğurlayır, onları ağılsız, sarsılmaz canavarlara çevirmək üçün oğurlanmış PX-41 serumundan istifadə edir. El Macho, dünyaya hakim olmaq üçün böyük şəhərlərə şər minionlarla dolu raketlər atmağı planlaşdırır. O, Qruya onunla bir araya gəlmək şansını təklif edir, lakin Qru qızlarla birlikdə uzaqlaşır. Şübhələnən El Maço, Qrunun arxasınca pis Minionlarından biri olan Kevini göndərir.
Lüsi Qru getdikdən dərhal sonra ziyafətə gəlir, lakin El Maço onu tutur. Doktor Nefario Qruya nə baş verdiyini bildirir və Qru özünün iki maskalı minionu ilə El Maço qalasına qayıdır. Pis Minionlar maskalanmanı görür və onlara hücum edir. Bu vaxt Kevin Qrunun evində qızları tapıb onlara hücum edir; Qrunun yanına qayıdan doktor Nefario antidotla gələnə və Kevini yenidən normal vəziyyətə gətirənə qədər. Doktor Nefario antidotu Qrunun jele ehtiyatlarına qoyur və o və qızlar Qrunun köməyinə tələsirlər. Gru, Dr. Nefario və qızlar bütün Minionları normal vəziyyətinə qaytarmaq üçün jele silahlarından istifadə edirlər. El Maço özü canavar olmaq üçün PX-41-dən istifadə edir, lakin Qru və Doktor Nefario tərəfindən məğlub olur.
Qru Lucy-ni El Macho-nun TNT yüklü köpəkbalığı raketindən xilas etməyə başlayır, lakin onun ev heyvanı toyuq Pollito onu vulkana doğru göndərir. Lüsi Qrunun görüşə dəvətini qəbul edir və vulkanda raket partlamadan əvvəl onlar okeana tullanırlar. Bir neçə tarixdən sonra Qru və Lüsi nəhayət evlənir və Marqo, Edit və Aqnesə ana olur.
Nişat Şirvani
Həyatı
Nişat Şirvani Ağaməsihin müasiri imiş. Şirvan şairlərinin mötəbərlərindən birisi hesab olunur, Nişat həqiqət əhli olduğu üçün zahiri zöhdü təqvanı və riyai ibadəti sevməz imiş və şeirlərinin çoxunda xudbin vaizlərə və müdəmməq abidlərə dolaşarmış. Heyfa ki, Nişatın tərcümeyi-halına dair məlumat cəm edə bilmədik.
Ağaməsihlə onun həməsr olduğu əşarından görünür. Məlum olduğuna görə, hər iki şair ömürlərinin çoxunu başqa diyar və ölkələrdə səyyahlıqla keçiriblər və səyahət etdikləri vilayətlərin əksəri İran məmləkətində olan vilayətlər olubdur və İran şüəra və ürəfasından təhsili-kəmalat etmişlər.
Hər gah dostun yaman günündə dəyanət göstərib öz dostluq və sədaqətində möhkəm və sabitqədəm olsa, o, həqiqi dostdur. Və illa yaxşı gündə, əldə var və dövlət olan zamanı hamı sənə dost və xeyirxah olacaqdır. Odur ki, şair deyir:
Yaxşı gündə bilmək olmaz kim, dəyanət kimdədir, Yaxşı yoldaşı yaman gün imtəhan etmək gərək.
Nişat Şirvaninin yuxarıda zikr olunan qəzəllərindən başqa daha da bir çox gözəl müxəmməsləri və mürəbbeatları vardır ki, cümləsinə məcmuəmizdə yer yoxdur.
Daşbulaq (Nir)
Daşbulaq — İranın Ərdəbil ostanının Nir şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 62 nəfər yaşayır (10 ailə).
Qraf Drakula
Qraf Drakula - Brem Stoker tərəfindən 1897-ci ildə yazılmış Drakula əsərinin baş mənfi personajıdır.
Tarixi
Qraf Drakula personajı Brem Stokerin Drakula əsərində baş mənfi personaj kimi göstərilib. Bu personaj IV əsrdə İrlandiyanı idarə etmiş qəddar hakim olan Drakula əsasında yaradılmışdır. Əsərin sonunda Drakulaya qalib gələn yeganə şəxs həkim Van Helsinq olur. İlk dəfə teatrda 1927-ci ildə Londonda göstərilmişdir.
Baycini
Baycini (ing. Baijini) - Avstraliyanın şimalında yerləşən Arnem-Lend yarımadasının aborigenlərinin miflərində keçən əfsanəvi xalq. Xüsusilə Avstraliya landşaftının və bitki örtüyünün yaradıcısı, həmçinin bu bölgənin bir çox qəbiləsinin əcdadı sayılan - Canqqavul (ing. Djanggawul) bacıları və qardaşı haqda miflər dövriyyəsində keçir.
1940-cı illərdə İrrkalada (ing. Yirrkala) və Milinqimbi (ing. Milingimbi Island) adasında Canqqavul haqda mifləri qələmə alan Ronald Berndtin sözlərinə görə, Baycini qismən mifoloji olsalarda, həqiqətdə tarixi personajlardır, çünki onlar haqda deyilənlərə inansaq, Baycinilər Canqqavul kimi yaradan əcdadlar yox, makasarlardan öncə bu sahillərə gələn əcnəbi tacir idilər. Lakin, miflərdə onlar bu Əcdadların çağdaşları kimi keçir.
Əfsanəvi baycinlərin prototipinin kim olması sonunadək aydın deyil. İrəli sürülən fərziyyələrdən birinə əsasən, bu dəniz qaraçıları adlanan və Cənub-Şərqi Asiya dənizlərində ailələri ilə birgə səyahət edən bacolar ola bilər. Digər fikirə əsasən, baycini haqda əfsanələr makasar trepanq ovçuları ilə Sulavesi adasına səyahət etmiş və geri dönmüş aborigenlərin nağıl etdiyi hadisələri əks etdirir. Daha ekzotik fərziyyəyə görə, baycinilər çinli səyyahlar olub. Qədim Çinin elm və texnikasının məşhur tarixçisi Cozef Nidem hətta ehtimal edirdi ki, “baycini” sözü çin dilindəki “bay jen” (白人 – ağ adamlar, yəni indoneziyalılardan və Avstraliya aborigenlərindən daha ağ dəriyə malik olanlar), bey jen (北人 - şimallılar), ya da beyçin jen (北京人 – pekinlilər) sözlərindən törəyib.
Bu fərziyyəni yaxın zamanlarda amerkialı jurnalist Luiza Levates məşhurlaşdırıb.
Rozalind Franklin
Rozalind Franklin (d. 25 Iyul 1920, London, ö. 16 Aprel 1958, London) ingilis kimyaçı və DNT (dezoksiribonuklein turşusu), RNT (ribonuklein turşusu), viruslar, kömür və qrafit in molekulyar quruluşlarının başa düşülməsi üzərində rentgen şüaları kristalloqrafiya sı ilə işləyən alim. Kömür və viruslar üzərində işləri həyatı boyu təqdir olunsa da, DNT-nin quruluşundakı töhfələri daha çox ölümündən sonra  tanındı.
Həyatı
Rozalind Franklin 25 İyul 1920-ci ildə Londonda Nottinq Hill-də, zəngin və nüfuzlu bir İngilis-Yəhudi ailəsində anadan olmuşdur.
Təhsili
Altı yaşında, Qərbi Londonda özəl məktəb olan "Norland Place School"-da qardaşı Rolanda qatıldı.Londonun qərbində Hammersmithdəki fizika və kimya öyrədən az sayda qız məktəbindən biri olan St Paul Qızlar Məktəbinə gedəndə 11 yaşındaydı. Həmin məktəbdə idman,musiqi ilə məşğul olmuş eyni zamanda fransız və alman dillərini öyrənmişdir.
1938-ci ildə Nyuhem Kollecinə (Kembric) başladı və Natural Sciences Tripos-da Kimya təhsilinə başladı.Orada onunla bir laboratoriyada işləyən və daha sonra London Kral Kollecindəki böyük həmkarlarından biri olan spektroskopist Bill Prays ilə tanış oldu. Kembricdəki son ilində, həyatı və karyerasında böyük təsiri olan və Fransızcasının inkişafına kömək edən, Mariya Kürinin keçmiş tələbəsi olan Fransız qaçqın Adrienne Ueill ilə tanış oldu.
Franklin Nyuhem Kollecində tədqiqat təqaüdünə layiq görüldü,və sonralar nobel mükafatı qazanacaq Ronald Norrişlə işləməyə başladı. Norrişin Laboratoriyasından istefa edərək, 1942-ci ildə İngilis Kömür İstifadəsi Araşdırma Birliyində (BCURA) köməkçi-tədqiqatçı vəzifəsində çalışmağa başladı.
Karyerası
Rozalind Franklinin iş həyatı London və Parisdə keçmişdir.
Paris
Avropada İkinci Dünya müharibəsi sona çatdı və dağıntılardan sonra elmi işlər yenidən sürətlənməyə başladı. Franklin fiziki-kimya bilikləri az olan  fizik  Adrienne Ueill-dən kömək istədi. 1947-1950-ci illər arasında Parisdə Jak Merinq ilə Dövlət Kimya Xidmətləri Mərkəzi Laboratoriyasında rentgen difraksiyası metodu üzərində işləmişdir. Bu metodla rentgen şüalarından istifadə edən bir maddənin atomlarına baxdıqda, onların kristal quruluşunu görmək mümkün idi. Bu işlərin təsiri ilə qızdırılan karbonlarda qrafit əmələ gəlməsinin səbəb olduğu struktur dəyişikliklərini araşdıraraq koks sənayesi və atom texnologiyası baxımından dəyərli tapıntılar əldə etdilər.
London Kral Kolleci
1950-ci ildə Franklin, London Kral Kollecində işləmək üçün üç illik Turner & Newall Təqaüdünə layiq görüldü. 1951-ci ilin yanvarında Con Randal tərəfindən idarə olunan Tibbi Tədqiqatlar Şurasının Biyofizika Bölməsində tədqiqat üzvü olaraq işə başladı. Əsas vəzifəsi məhluldakı zülalların və lipidlərin rentgen difraksiyasını araşdırmaq olsa da, Randal Franklinə, universitetdə yeganə təcrübəli rentgen difraksiyası mütəxəssisi olduğu üçün DNT üzərində işləməsini dedi. Randal, DNT tədqiqatçısı Moris Uilkinsin qabaqcıl işi olduğu üçün hələ Rozalind Franklin burada işə başlamazdan əvvəl bu dəyişikliyi etmişdi və Uilkins ilə işləyən aspirant Raymond Qoslinqi köməkçisi təyin etdi.
R.Franklin və Qoslinq DNT-nin iki formunu kəşf etdilər.Rozalind onları sıra ilə B və A adlandırdı.X-ray difraksiyası şəkilləri, o cümlədən Franklinin tələbəsi Qoslinq tərəfindən çəkilən əlamətdar "Photo 51" Con Desmond Bernal tərəfindən "indiyə qədər  hər hansı bir maddənin çəkilmiş ən gözəl rentgen fotoşəkili" adlandırılmışdır.
DNT tədqiqatı
1953-cü ilin fevralında Kembric Universitetindəki Kavendiş Laboratoriyasından Ceyms Uatson və Frensis Krik, Kral Kollecindıki hər iki komandanın əlindəki məlumatlara bənzər məlumatlardan istifadə edərək B formalı DNT molekulyar model qurmağa başladılar. Datalarının çox hissəsi birbaşa Uilkins və Franklin tərəfindən Kral Kollecində aparılan araşdırmalardan əldə edilmişdi.Franklinin araşdırması Birkbeckə köçmədən əvvəl 1953-cü ilin fevralına qədər tamamlanmışdı. Model 1951-ci ildə Laynus Polinq tərəfindən alfa heliks quruluşunun aydınlaşdırılmasında uğurla tətbiq edilmişdi , lakin Franklin modelə düzgün rəhbərlik etmək üçün kifayət qədər məlumat əldə olunana qədər nəzəri modellərin vaxtından əvvəl qurulmasına qarşı çıxmışdı.
Uatson və Krik, modellərini 7 Mart 1953-də bitirdilər.Bir neçə həftə sonra, 10 aprel tarixində Franklin Krikə modellərini görmək üçün icazə istədi.Franklin, Uatson-Krik modelini gördükdən sonra da erkən model quruluşu olduğu şübhəsini saxladı.Uatson və Krik nəhayət 25 aprel 1953-də Nature-də modeli nəşr etdilər.
RNT tədqiqatı
right|thumb|Tütün mozaikası virusunun mikrofotosu Rozalind Franklin onun üçün DNT ilə eyni qədər vacib olan başqa bir nükleik turşu olan RNT-ni araşdırmağa davam etdi.RNT virusu olan tütün mozaikası virusunun (TMV) quruluşunu öyrənmək üçün yenidən rentgen kristalloqrafiyasından istifadə etdi. 1955-ci ildə Franklin, TMV ilə əlaqəli ilk böyük əsərlərini Nature-də nəşr etdirdi və burada bütün TMV virus hissəciklərinin eyni uzunluqda olduğunu izah etdi. Franklin TMV-nin tam quruluşunu öyrənməyi doktorantı Holmsa həvalə etdi. Tezliklə (1956-cı ildə nəşr olunmuşdur) TMV-nin örtüklərinin sarmallarda düzülmüş protein molekulları olduğunu aşkar etdilər.Həmkarı Kluq, tələbəsi Finç ilə sferik viruslar üzərində işləyirdi, Franklin isə işi koordinasiya edir və nəzarət edirdi.Komanda şəklində 1956-cı ildən etibarən TMV, xiyar virusu 4 və sarı turp mozaika virusu haqqında seminal əsərlər dərc etməyə başladılar.
Xəstəliyi və ölümü
1956-cı ilin ortalarında, ABŞ-da iş ilə əlaqəli səfərdə olarkən, Franklin  sağlamlıq problemindən şübhələnməyə başladı. Nyu-Yorkda olarkən ətəyini bağlamaqda çətinlik çəkdi; mədəsi şişmişdi. Londona qayıdaraq Mair Livinqston ilə məsləhətləşdi, onun "Hamilə deyilsən?" sualına o, "kaş ki olsaydım" deyə cavab verdi. Həmin il 4 sentyabrda edilən əməliyyatda qarın nahiyəsində iki şiş aşkarlandı.Bu müddətdən sonra Franklin müxtəlif dostları və ailə üzvləri ilə birlikdə vaxt keçirtdi.Anası kədərli olduğu üçün bunun ona pis təsir etdiyini bildirib ailəsi qalmamağı seçdi.1958-ci ilin yanvarında işə qayıtdı və 25 Fevralda Biofizika üzrə Araşdırma Üzvü vəzifəsinə yüksəldi. 30 Martda yenidən vəziyyəti pisləşdi və 16 Aprel 1958-ci ildə Londonda, Çelsidə öldü.
Hüseyn Həsənov (əsgər)
Həyatı
Hüseyn Həsənov 2001-ci il aprelin 13-də Ucar rayonunun Çiyni kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Hüseyn Həsənov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsində savaşıb. Hüseyn Həsənov sentyabrın 27-də şəhid olub. Ucar rayonunda dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Hüseyn Həsənov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Kruiz turizmi
Kruiz - baza qiymətinin tərkibinə gəmi göyərtəsində kompleks xidmət: gəmidə gediş, kayutda yerləşmə (seçilmiş kayut sinfindən asılı olaraq), 3 dəfə qidalanma, əyləncə və adətən gəmidə təşkil olunan bir çox xüsusi tədbirlərdə (bayram, festival, konkurs, konsert və s.) iştirakı özündə birləşdirən dəniz və ya çay turudur. Kruiz marşrutları 24 saatdan daha artıq müddət üçün nəzərdə tutulur. Gəmi bir neçə nöqtədə (bir ölkənin limanları, yaxud bir neçə ölkənin limanları) dayanır və turistlərin fərqli ərazilərlə daha yaxından tanış olmaları üçün imkan yaradılır. Kruiz turizmi Avropa və Amerikada çox böyük rəğbət görür. Kruiz turizmi ən təhlükəsiz turizm növlərindən biridir. Kruiz turizminin iki əsas yarımnövü var: dəniz kruizi və çay kruizi.
Çay kruizi
Çay ilə kruiz bahalı turizm növlərinə aid edilir və müasir iqtisadi vəziyyətdə turist marşrutlarında sərnişin daşıma həcminin azalmasına səbəb olur. Çay kruizləri üçün aşağıdakılar xarakterikdir:
NGC 5520
NGC 5520, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Naxırçı bürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Taliban hücumu (2021)
Əfqanıstanın süqutu olaraq da bilinən 2021 Taliban hücumu — Taliban və Əl-Qaidə də daxil olmaqla müttəfiq silahlı qruplar tərəfindən Əfqanıstan hökümətinə və müttəfiqlərinə qarşı davam edən hərbi hücumdur. ABŞ və müttəfiq qoşunlarının əksəriyyətinin Əfqanıstandan çıxarılması ilə birlikdə 1 may 2021-ci ildə başladı.
Hücumun ilk üç ayında Taliban, nəzarət etdiyi rayonların sayını 73 -dən 223 -ə çatdıraraq kənd yerlərində əhəmiyyətli irəliləyişlər etdi, şəhər mərkəzlərini tədricən təcrid etdi. 6 Avqustdan başlayaraq, Taliban Əfqanıstanın otuz dörd əyalət paytaxtından otuzunu ələ keçirdi və 10 Avqusta qədər Taliban ölkənin ərazisinin 65% -nə nəzarət etdi.
Hücum, Taliban'ın sürətli ərazi qazancları, habelə daxili və beynəlxalq təsirləri ilə qeyd olunur. 10 avqustda ABŞ səlahiyyətliləri Əfqanıstanın paytaxtı Kabilin 30–90 gün ərzində Talibanın əlinə keçəcəyini təxmin etdilər. 15 Avqustda Associated Press, Talibanın Kabilə çatdığını və hakimiyyətin "ötürülməsini" gözlədiklərini bildirdi.
Zobor teleqülləsi
thumb| Zobor teleqülləsi Zobor teleqülləsi ( Vysielač Zobor  Vysielač Zobor ), Slovakiyanın Zobor dağında Nitra şəhərində yerləşən bir bina.
Tikinti
1980-ci illərdə televiziya siqnalını yaymaq üçün Zoborun üst hissəsində mast quruldu. Dəmir-beton qüllə 1993-cü ildə inşa edildi və bu cür yeni obyektlərdən birinə çevrilmişdir.
Qüllənin hündürlüyü 64 m, antennaları 11,5 m, çəkisi isə 2,5 tondur.
Güllü (Nir)
Güllü — İranın Ərdəbil ostanının Nir şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 124 nəfər yaşayır (21 ailə).
Torteze
Torteze  — Fransa da kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Erisson kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Monlyuson.
INSEE kodu — 03285.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 172 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 117 yaşda (15-64 yaş arasında) 94 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 23 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 80,3%, 1999-cu ildə 71.2%). Fəal olan 94 nəfərdən 86 nəfər (48 kişi və 38 qadın), 8 nəfər işsiz (3 kişi və 5 qadın) idi. 23 hərəkətsiz 8 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 7 nəfər təqaüdçü, 8 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Ağ Aşıq Allahverdi
Ağ Aşıq Allahverdi — Aşıq Alının ustadı, görkəmli aşıq, şair.
Həyatı
Ağ Aşıq kimi tanınmış Aşıq Allahverdi haqqında bilgilər biri-birinin əksidir.
I. Ağ Aşığın, – Allahverdinin babası Şeyx Osman sufi-dərviş təkkəsinin mürşüdü imiş və müridləri ilə quzeydən, – çox güman, Qazax-Şəmşədil yaxud da həmin bölgəyə aid Qaraqoyunludan köçüb Şərurda, Arazın qırağındakı Kosacan kəndində yerləşibmiş. Doğrudan da, vurğulamalıyam ki, Arazın güneyində və Naxçıvanda, – qatı fanatik şiə mühitində Osman adı mümkünsüz idi və indi də belədir.
II. Şeyx Osman və oğlu Qara Osmanoğlu, aşıq olmasalar da, gözəl saz çalıb oxuyurmuşlar. Yəni onların "... aşıqlığı...təkkə mərasimi çevrəsindən kənara çıxmayıbmış". Lakin Allahverdi "coşub-daşdığından", xalq yığnaqlarına can atdığından, dindar çərçivəyə sığmadığından təkkədən, atasından, babasından üz döndərir, – bir sözlə, onların üzünə ağ olur. Və anadangəlmə saçı-saqqalı, qaşı-kipriyi ağ Allahverdinin xalq arasında Ağ Aşıq adı ilə tanınmasını "böyüyün üzünə ağ olmağı" ilə bağlamaq daha düzgün olardı.
III. Atası Qaranın şairliyi yoxuymuş, lakin babası Şeyx Osmanın söz deməyi var imişsə də, heç bir nümunəsi bizlərə gəlib çatmayıb. Hər üçü gözəl təhsil görüblərmiş. Ağ Aşığın bacısı da saz-söz sənətinin bilicisiymiş və Kosacanda gəlin olduğuna baxmayaraq, ölənədək sazı yerə qoymayıb.
IV. Ağ Aşığın iki oğlu olub: İsmayıl və Məhərrəm. Həyat yoldaşı Arazın o biri tayından, Telli Cəfərin qızı Süsənbər xanım imiş ki, "Süsənbəri" havasını onun adıyla bağlayırlar. Məhərrəm lap gənc ikən dünyadan köçür.
V. Aşıq Allahverdinin Göyçəyə köçməyinin iki səbəbi olub: 1) atasının ölümündən sonra üzərinə düşən ailə ağırlığı; 2) Qacarların İranda və Qafqazda tüğyan etməsi.
VI. Allahverdiyə Allah vergisi verildiyindən, çalıb-çağırmağı xəstələri sağaldırmış. Həmin xəbər Şərqi Anadolu hakimlərindən Sərdar Hüseyn paşaya çatır. Yuxusuzluqdan əzab çəkən Sərdar Hüseyn paşa əmr edir ki, aşığı, nəyin bahasına olursa-olsun, tapıb gətirsinlər. Göndərilən silahlı dəstə onu Şərurda (Şərildə) çox axtarır, sonra Göyçəyə keçib tapır və Ruma aparırlar. Ağ Aşıq 5 ilə yaxın Rumda qalır. Deyilənlərə görə, ilk çalıb-çağırmağı ilə Sərdar Hüseyn yuxuya gedibmiş. Yaxın adamları onu ölmüş bilib, Allahverdini öldürmək istəyirlər, lakin çağrılan həkim paşanın nəbzini yoxlayıb, yuxuya getdiyini bildirir. Sərdar Hüseyn 2 gün 2 gecə yatıb oyanır və həmin andan Ağ Aşığı yanından buraxmır; hara getsə, onu da özüynən aparırmış. Günlərin birində Sərdar Hüseyn paşa böyük bir məclis yığır. Qonaqlar soruşurlar ki, "bu aşığı haradan tapmısan?" Sərdar Hüseyn deyir: "Mən onu Göyçə mahalından gətirtmişəm. Yuxum tamam çəkilmişdi, o isə sağaldıb. İndi 5 ilə yaxındır ki, yanımdadır". Qonaqlar deyirlər: "Yazıqdır, onun da ailəsi var. Burax getsin". Sərdar Hüseyn Allahverdiyə qızıl yəhər-yüyənli at və çoxlu pul bağışlayıb, yola salır. Ağ Aşıq Göyçəyə üz tutur. Onun yolda dediyi:
Durnam, gedər olsan bizim ellərə, '''Qatıq söylə, qaymaq söylə, yağ söylə. Əgər soruşsalar Ağ Aşığın halını, ''' Boynu armud saplaq, canın sağ söylə
- bəndi ilə başlanan şeri bizlərə gəlib çatıb.
VII. Ağsaqqalların söylədiyinə görə, "Ağ Aşıq başdan ayağadək ağ tük rəngində idi. Papağı gözünün üstünə çəkərdi. Tük, sifət, barmaqlar, – hamısı ağappaq idi. Çuxa, buxara papaq və İran məsti ("əcəmi çarıq" da deyərdilər o zaman!) geyərdi. Geydiyi çuxa həmişə şabalıdı rəngdəydi. Kim olursa-olsun, heç zaman hərcayı-hədyan sözlərə baş qoşmazdı. Çox ağır dolanan, "şair yolu gözləyən, usta yanında hərəkət eləyəndi". Ağzından bircə ağır söz belə qaçırmazdı. Heç kim və heç nə qarşısında əyilməzdi. Çox zilnən oxuyardı". Ağ Aşıq ömrünün son 15 ilini çalıb-oxumazmış, lakin söz qoşurmuş.
a) Ağ Aşıq Alını 17 yaşında, özü də Türkiyədən qayıtdıqdan sonra şagirdliyə götürüb. Deməli, Aşıq Alının şagirdliyə başlaması, haradasa, 1818-ci ilə düşür. Digər tərəfdən, Ağ Aşıq doğma yurd-yuvasına 40-45 yaşlarında qayıdıb. Deməli, o, haradasa, 1770-1775-ci illərdə dünyaya göz açıb.
b) Əziz Əhmədovun (Ağ Aşığın kötükçəsi) 1977-ci ildə dünyadan köçmüş ata babası Babaşov Əhməd söyləyirmiş ki, "mən 1870-ci ildə dünyaya göz açmışam və öz gözümlə Ağ Aşığı görmüşəm. O, bir sinirli kişiydi, artıq saz çalmırdı. 10 yaşım olanda həmin kişi rəhmətə getdi".
c) Nəhayət, əldə olan bilgiyə görə, tanınmış Tovuz-Şəmşədil ustadı Öysüzlü Səməd 7 il Ağ Aşığa "qulluq" edibmiş. Əgər Aşıq Səmədin 1918-ci ildə 70, yaxud bir qədər artıq yaşında dünyadan köçdüyünü nəzərə alsaq, onun şagirdliyinin haradasa 1865-1870-ci illərə düşdüyü aşkarlanacaq. Lakin bircə çətinliyimiz ondadır ki, Ağ Aşıq son 10-15 ilini çalıb-çağırmırmış. Bəlkə də, ancaq öyrədirmiş?! Hər halda Ağ Aşığın 1775-1880-ci illərdə yaşaması daha ağlabatandır.
XI. Əziz Əhmədovun söylədiyinə görə, Aşıq Alı da öz ustadı kimi, savadlı imiş və Ağ Aşığın qoşduğu bütün sözləri bir əlyazmaya toplayıbmış. Kəlbəcərə köçərkən həm öz sözləri, həm ustadı qoşduqları əlyazmaları yerli şagirdlərdən birinə bağışlayır. 1937-ci ildə əski ərəb əlifbası ilə yazılmış əlyazmalar (oxuya bilmirlərmiş!) cəzalanma qorxusu altında yandırılır.
Taus Baqurayev
Taus Baqurayev — Çeçen İçkeriya Respublikası Silahlı Qüvvələrinin briqada generalı, Naurski rayonunun rəhbəri (1998-ci il oktyabrın sonundan). ÇİR Silahlı Qüvvələrinin "Borz" xüsusi təyinatlı batalyonunun komandiri, ÇİR Silahlı Qüvvələrinin Milli Qvardiyasının Naur batalyonunun komandiri. Çeçen İçkeriya Respublikasının "Millət Şərəfi" ordeninin şövalyeri.
Əcəlin təntənəsi
Əcəlin təntənəsi — 1562-ci ildə Böyük Piter Breygel tərəfindən yağlı boya ilə çəkilmiş panel-rəsmi. 1827-ci ildən bəri əsər, Madridin Prado muzeyində saxlanılır.
Taus Baqurayev
Bioqrafiyası
Taus Baqurayev 17 noyabr 1964-cü ildə (digər məlumatlara görə, 1965-ci ildə) Çeçen-İnquş MSSR-in Naurski rayonunun Mekenskaya kəndində anadan olmuşdur.
Əcəlin təntənəsi
Təsviri
Rəsmin panoraması bizə qaranlıq, viran edilmiş mənzərənin fonunda ətrafa dağıntı saçan skelet ordusunu sərgiləyir. Uzaq məsafədə alovlar yanır, dəniz isə gəmi qalıqları ilə örtülmüşdür. Təpələrin üzərinə səpələnmiş bir neçə ağacın yarpaqları, başqa sözlə bitki örtüyü yoxdur ; balığın gölməçədə boğulmuş cəsədi sahilin kənarında çürüyür. İncəsənət tarixçisi Ceyms Snayderin vurğuladığı kimi “Göz önünə gətirilə biləcək gədər, hər hansı bir həyattan mərhum, yanmış, sonsuz yer.” Bu vəziyyətdə çoxlu sayda skelet qorxudan qaçıb canlarını xilas etməyə çalışan ya da nəticəsiz şəkildə əks mübarizəyə cəhd etmək istəyən canlıların üzərinə irərləyirlər. Ön planda skeletlər kəllə ilə dolu araba daşıyırlar ; yuxarı sol küncdə, digərləri zınqırovla dünyanın “Cənazə zəngini” çalırlar. İnsanlar xaçlarla bəzədilmiş, məzara bənzər tələyə salınıblar, atın belindəki skelet isə insanları oraqla qətl edir. Əsər sosyal mənşəyi müxtəlif olan adamları təsvir edir – kəndlilər və əsgərlərdən tutmuş, zadəganlara kimi, eləcə də kral və kardinal da - ayrı-seçkilik salınmadan əcəl tərəfindən ölümə götürülürlər.
Profitrol şirniyyatı
thumb|Profitrol
Taus Baqurayev
Bioqrafiyası
Birinci Çeçenistan müharibəsinin əvvəlindən İkinci Çeçenistan müharibəsinin ilkin mərhələsinə qədər Çeçenistan ərazisindəki döyüş əməliyyatlarının iştirakçısı olmuşdur. O, briqada generalı rütbəsinə qədər yüksəlir.
Əcəlin təntənəsi
Təsviri
Skelet Hurdy Gurdy çalaraq insan xoşbəxtliyini təqlid etdiyi sırada, onun arabasının təkərləri, altındakı adamı bir heçmiş kimi əzir. Ölüm arabasının yolunda uzanmış qadının bir əlində nazik ip, obirində isə bu ipi kəsəcək olan qayçı var (Breygelin Atropos təfsiri). Yaxınlıqda olan, ölüm arabasının yolundakı başqa qadın bir əlində insan həyatının davamsızlığının rəmzi olan iğ və örəkə saxlayıb (Breygelin Kloto və Laxesis təfsiri), digər əlində saxladığı körpənin cəsədini isə aclıq çəkən it azacıq dişləyir. Düz onun yanında istehza məqsədi ilə qırmızı papaq taxmış skelet, Cardinalı taleyi ilə üzləşməsi üçün yönləndirdiyi sırada, ölüm ayağında olan Kralın qızıl və qümüş sikkəli çəlləkləri başqa bir skelet tərəfindən talan edilir, xəsis və axmaq Kralın son düşüncələri isə, ona tövbə etməyə imkan verməyən lazımsız və faydasız sərvətindən imtina etmək haqqındadı. Mərkəzdə, pul kisəsindən ötrü, yatmış zəvvarın boğazı, quldur skelet tərəfindən kəsilib ; bundan yuxarıda skeletlər insanları balıq toruna salaraq tuturlar. Aşağı sağ küncdə, yarımçıq qalan naharın iştirakçıları, nəticəsiz müqavimət göstərirlər. Onlar dolama-çarşaflara bürünmüş skeletlərlə döyüşmək üçün qılıncıarını çəkiblər; daha az ümidi olan təlxək nahar stolunun altına sığınıb. Nərd və oyun kartları yerə dağılıb, üzünü (güman ki ölünün üzündən) incə maska ilə gizlətmiş skelet şərab tulumlarını boşaldır. Bir az üstdə qadın faydasızca, onu nahardan sonrakı intim əlaqaləri təqlid edən eybəcər şəkildə qucaqlamış skeletlə mübarizə aparır. Yarımçıq qalan yeməyin menyusundan bütün görə bildiyimiz, onun bir neçə boyatlamış yumru çörək və təmizlənmiş insan kəlləsindən olan məzədən ibarət olduğunu görürük. Döyüş baş verdiyi zaman başlıqlı mantiyada olan skelet, istehza üçün stolun üstünə insan sümüklərindən ibarət başqa bir yemək gətirib qadına fani olduğunu dərk etdirib dəhşətə gətirir.
Profitrol şirniyyatı
Profitrol — Bişmə xəmirdən hazırlanmış Fransız şirniyyatıdır. Ölçüsü azı 4 sm olur. İçərisinə müxtəlif içliklər qoyulur. Bəzən şirin bəzən də şirin olmayan içliklərdən hazırlanır. Məs, bişmiş krem, salat, göbələk, ət və s.
Taus Baqurayev
Bioqrafiyası
Taus Baqurayev, özünü vətənpərvər hesab edirdi. Çeçenistanın müstəqilliyinin qatı tərəfdarı idi və Rusiyaya qarşı barışmmaz mövqe sərgiləyirdi. ÇİR prezidenti Cövhər Dudayevin etimadından bəhrələnir. O, Şamil Basayevin tərəfdarı olur, onda qəhrəman və güclü insan siması görürdü. Taus Baqurayev İslamın sufi cərəyanına mənsub olub və Çeçenistan Respublikasında sələfilik ideyalarının yayılmasının fəal əleyhdarlarından biri olur. O, həmişə maşınlarda 10 nəfərə qədər mühafizəçilərin müşayiəti ilə hərəkət etməsi ilə bilinirdi.
Profitrol şirniyyatı
Yaranması
thumb|Profitrol Fransız dilindən tərcümədə mənası xırda pul mükafatı kimi başa düşülür.Sonradan bu ad altında xırda dadlı şirniyyatlar başa düşülürdü.
Əcəlin təntənəsi
Təsviri
Aşağı sağ küncdə insanlığın yeganə qığılcımı, onun xanımı oxuduğu müddətdə lut çalan trubadurur simasında təmsil olunub ; ikisidə, arxalarında skeletin əzazilcəsinə cütlüyün qaçılmaz olan sonluğundan xəbəri olduğunu faktı unudurlar. Rəsmin mərkəz hissəsində xaç yerləşir. Əsər XVI əsrin ortalarındakı həyatın gündəlik aspektlərini nümayiş etdirir. Bu dövrün rəssamlarının, bir neçə nəsil əvvəl, arabalarla ölülər daşıtdıracaq, Avropanın əhalisini yarıya gədər azaldan “Qara ölüm” haqqında öz acılı xatirələri olacaqdır. Kart və nərd oynamaq əyləncələri kimi, geyimlər də dəqiq təsvir olunub. Rəsm musiqi alətləri, erkən mexaniki saat, o cümlədən cənazə xidmətinin səhnələrini və müxtəlif edam metodlarını (təkərə bağlanaraq öldürülmə, dar ağacından asılma, odda yandırılma, yenicə şərab qəbul edib və dinə gələn qurbanın başını kəsəcək olan cəlladı) nümayiş edir. Bir səhnədə insan ovçu-skeletin və onun itlərinin qurbanıdı. Digər səhnədə isə Matfey 18.6 və Luka 17.2-də göstərildiyi kimi boğazından təməl daşı asılmış insan skeletlər tərəfindən dərəyə atılmaq üzrədir.
Breygel panelin içərisində iki fərqli vizual ənənəni qarışdırır. Rəssamın ilhamlandığı mənbələr ona doğma olan “Ölüm rəqsi” əsərindəki, şimal ksiloqrafiyası, Palaçço Abatellisdə yerləşən (İtaliya) “Əcəlin təntənəsi”si əsərinin nəzəriyyəsi, Palermoda Palaçço Abatellis və Pizada Kampo-Santo məzarlığında görə biləcəyi freskalar olmuşdur.
Taus Baqurayev
Bioqrafiyası
Taus Baqurayev general Ruslan Gelayevin komandiri olduğu Borz xüsusi təyinatlı dəstəsinin tərkibində batalyon komandiri təyin edilmiş, sonra Gelayevin tabeliyindən ayrılaraq müstəqil partizan hərəkətlərinə keçmişdir. Sonra ÇİR Milli Qvardiyasının tərkibində Naurski batalyonuna rəhbərlik etmişdir.
1995-ci ildə qohumlarının yaşadığı Ximoy kəndində ev alır. Yerli əhalinin dəstəyindən bəhrələnir.
Komandir Vaxa Dadaşevin ölümündən və Vaxa Həmidovun yaralanmasından sonra Taus Çeçenistan Respublikasının Şatoy ayonundakı birləşmələrə rəhbərlik etmişdir.
Müharibə illərində Taus ÇİR Silahlı Qüvvələrinin Şatoy alayının komandiri Balavdi Beloyev, Şamil Basayev və Şaroy rayonunun xüsusi idarəsinin rəisi Salman Maqomayevlə sıx əməkdaşlıq etmişdir].