cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
II Əbdülhəmid
Mütləqiyyət illəri
Sultan Əbdülhəmid bu səbəblə ölkədə sərt bir daxili siyasət yürütdü. Sultan Əbdüləzizin ölümündən məsul olan Mithat Paşa və adamları Ulduz sarayında qurulan xüsusi məhkəmədə (Ulduz məhkəmələri) mühakimə edildilər və ölüm hökmü ilə cəzalandırıldılar. Ancaq sultan ölüm hökmlərini ömürlük həbsə çevirdi. Xarici qüvvələrin daxildə yaratmaq istədiyi qarışıqlıqlarda vasitəçi olan mətbuatı məhdudlaşdırmaq üçün senzuradan istifadə etdi. Digər yandan dövlətin maliyyə vəziyyətinə zərbə vuran müharibədən uzaq durdu və səltənəti boyunca güclü maliyyə siyasəti yürütdü. Sultan Əbdüləzizdən fərqli olaraq, bir çox dövlət məsələlərini dövlət xəzinəsindən deyil, öz şəxsi sərvətindən qarşıladı. Sarayın məsrəfləri isə minimuma endirildi. Kənizlərlə dolu saray həyatından uzaq, olduqca sadə bir həyat yaşadı.
Sultan Əbdülhəmid iqtisadi sahədə özündən əvvəlki sultanların dövlətə yüklədiyi xarici borcların ödənilməsinə önəm verdi. Taxta çıxdığı il, 1854–1874-cü illər ərzində yığılan xarici borcların miqdarı və faizləri dövlətin illik gəlirinin yarısını keçmişdi. Xarici siyasətdə müneçilik törədən bu borclardan dərhal azad olmaq istəyirdi. Avropalı kreditorların təmsilçiləri ilə 20 dekabr 1881-ci ildə bir razılıq imzalandı. Məhərrəm qanunnaməsi adlanan bu razılıqla borclu ölkələrə, müəyyən dövlət gəlirlərinin toplanması imtiyazı daşıyan Düyun-i Ümumiyyə idarəsini yaratma hüququ verildi. Beləliklə, Osmanlı imperiyasının qərb dünyasındakı prestiji olduqca artdı. Ancaq razılıqdakı bəzi maddələr səbəbilə borc sənədindəki faiz dərəcələri artdı və əvvəlki qədər olmasa da, yenidən xarici borclanmaya gedildi. Dövlət gəlirlərinin 30%-i borcların və faizlərin ödənilməsinə ayrılsa da, köhnə borclar ödənilib bitmədi. Ancaq alınan yeni borcların demək olar ki, hamısı geri qaytarıldı və maliyyə vəziyyəti nisbətən yüngülləşdi. Xarici borclanmalara qarşılıq olaraq ölkənin yeraltı və yerüstü sərvətlərindən istifadə hüququ ingilis, fransız və alman şirkətlərinə verildi. İngilis sərmayəsi ilə fəaliyyətini davam etdirən Osmanlı bankına yüksək səlahiyyətlər verilərək ölkə iqtisadiyyatının yoxlanılması təmin edildi. Xarici şirkətlər arasında dövlət gəlirlərinin və müəyyən təsərrüfat sahələrinin bölüşdürülməsi əcnəbi dövlətlər arasında amansız rəqabətə səbəb olmuşdu. Dəmir yolu sənayesindəki rəqabət Almaniyanın xeyrinə nəticələnmişdi. İslam dünyası ilə əlaqələrini gücləndirməyə çalışan Sultan Əbdülhəmid Almaniyadan aldığı maliyyə dəstəyi ilə 1888-ci ildə Heydərpaşa-İzmit dəmiryolu xəttini Ankaraya qədər uzatmağa cəhd etdi. 1902-ci ildə Ankara ilə Bağdadı birləşdirəcək dəmir yolu xəttinin inşaatını da almanlara həvalə etmişdi.
Sultan Əbdülhəmidin ən uğurlu yanı isə xarici siyasəti oldu. Dünyadakı siyasi gedişatı yaxından izləmək üçün sarayda məlumat mərkəzi yaratdı. Osmanlı imperiyası ilə bağlı bütün dünyada çıxan məqalələr və xaricdəki təmsilçilərdən sultana göndərilən raportlar burada toplanır və dəyərləndirilirdi. Xarici siyasətdə əsas məqsəd imperiyasnın sülh şəraitində yaşamasını təmin etmək idi. Sultan Əbdülhəmid Avropa dövlətlərinin Osmanlı üzərində qurduğu planlardan yetərincə istifadə edirdi. Belə ki, beynəlxalq aləmdə baş verən dəyişiklər zamanı onun yeritdiyi xarici siyasət də öz istiqamətini dəyişirdi. Bu səbəblə heç bir dövlətlə uzunmüddətli razılığa gəlmirdi. Osmanlı imperiyasının varlığı üçün ən böyük təhlükə hesab etdiyi İngiltərəyə qarşı Rusiya ilə yaxınlaşdı. Misirdə və şimali Afrikadakı torpaqları üzərində İngiltərə, İtaliya və Fransanı rəqibə çevirdi. Balkan yarımadasındakı millətlərin Osmanlı əleyhində birləşməsinin qarşısını almaq üçün aralarındakı dini fərqliliklərdən istifadə etdi.
Sultan Əbdülhəmid, xarici təhlükələrə qarşı dövlətin təbii dayanağı olan müsəlman təbəqəyə arxalanırdı. İngiltərənin Misirdə və Ərəbistanda elmi araşdırma adı altında göstərdiyi anti-Osmanlı fəaliyyətini yaxından izləyirdi. İngilislərin ərəblər arasında yaratdığı əsas müzakirə məsələsi isə xilafət məsələsi idi. Dünya müsəlmanlarına rəhbərlik edən şəxsin Qureyş sülaləsindən olması məsələsindəki müzakirələr yenidən alovlanmışdı. Osmanlı sultanı bu sülalədən olmadığı üçün qanuni xəlifə hesab edilmirdi. Ancaq Sultan Əbdülhəmid dövrün üləması və din adamlarının dəstəyi ilə bu ittihamları aradan qaldırdı.
Sultan Əbdülhəmid ingilis cəsuslarının ərəb milliyyətçiliyini yaymaq, xəlifəliyin ərəblərin haqqı olması iddiasıyla Misir xədivini xəlifə seçmək uğrunda aparığı fəaliyyətə qarşı panislamizm siyasəti yürütdü. Müsəlmanlar arasında birliyi təmin etmək üçün dini təbliğat apardı. Bu məsələdə təriqət şeyxlərindən və nüfuzlu qəbilə rəislərindən də faydalandı. Ən önəmli və təcrübəli idarəçiləri Anadolu və Suriya başda olmaqla, müsəlmanların çoxluq təşkil etdiyi vilayətlərə göndərdi. Xəlifəliyindən istifadə edərək panislamist ideologiyanı yaymağa çalışdı. Belə ki, bu ünvanı lazımınca istifadə edən yeganə Osmanlı sultanı idi. Bu ünvanın verdiyi güclə Cənubi Afrika və Yaponiya kimi uzaq ölkələrə din adamları göndərərək İslamın bu bölgələrdə də yayılmasına çalışdı. Sultan Əbdülhəmidin Çindəki təsiri o qədər güclü oldu ki, Pekində onun adına bir İslam universiteti açıldı və qapısında osmanlı bayrağı dalğalandı. Dəməşqdən Məkkəyə qədər uzanan Hicaz dəmir yolu inşa etdirdi. Ərəblər arasında təbliğat apararaq Qərb dövlətlərinə qarşı mübarizə apardı.
Bu fəaiyyətləri nəticə verməyə başladı və Qərb diplomatları bunu "İslam yenidən xortladı" başlığı ilə ölkələrinə raport etdilər. Bunun ardından Qərb dövlətləri qeyri-müsəlman əhaliyə ədalətli davranılmadığı iddiasıyla Osmanlı imperiyası üzərindəki təzyiqlərini artırdı. Dövlətin daxili işlərinə qarışılması nəticəsində Sultan Əbdülhəmid Makedoniya və Livan məsələsində olduğu kimi geriləməyə məcbur oldu. Bəzi məsələlərdə isə sonuna qədər mübarizə apardı. Bunlardan ən önəmlisi erməni məsələsi idi. Berlin müqaviləsinin 61-ci maddəsinə görə, Anadolunun ermənilər yaşadığı bölgələrində islahatlar aparılmalı idi. Sultan Əbdülhəmid isə bunun erməni muxtariyyəti ilə nəticələnəcəyini bilirdi və "ölsəm də, 61-ci maddəni həyata keçirməyəcəyəm" deyirdi. Başda İngiltərə olmaqla, bütün Qərb dövlətlərinin hədələrinə baxmayaraq bu məsələdə güzəştə getmədi. Şərq vilayətlərində ermənilərin etnik qrup olaraq yaşadığını bəhanə edərək bu məsələdə güzəştə gedən sədrəzəm və nazirləri dərhal vəzifədən alırdı. Erməni milliyyətçilərinin canına qəsd etməsindən də çəkinməyən Sultan Əbdülhəmidin uğurla mübarizə apardığı digər məsələ isə Fələstin məsələsi idi. Sionistlər Fələstində bir yəhudi dövləti qurmaq üçün Sultan Əbdülhəmidə müraciət etdilər və Osmanlı imperiyasının ən böyük problemi olan xarici borclarının silinəcəyini bildirdilər. Sultan isə bu təklifi qəbul etməyib, yəhudilərin bu bölgədə məskunlaşmamaları üçün müxtəlif tədbirlər aldı.
Sultan Əbdülhəmid yürütdüyü panislamist siyasətlə İngiltərənin Ərəbistanda oynadığı oyunlara mane olsa da, dövlətin maliyyə vəziyyətinin ağırlaşması bu mübarizənin gedişatını dəyişdi. Bu səbəblə 1890-cı illərdən etibarən tərəfsiz xarici siyasətdən uzaqlaşdı və uzun müzakirələrdən sonra Almaniya ilə iqtisadi iş birliyinə qərar verildi. Almaniyanın seçilməsində bir çox səbəb vardı. Bu səbəblər arasında Almaniyanın heç bir İslam ölkəsini işğal etməməsi, erməni məsələsində Osmanlı imperiyasını dəstəkləməsi və Almaniya imperatoru II Vilhelmin müsəlman dostu olduğunu açıq şəkildə elan etməsi önəmli yer tutur. Siyasi ittifaqdan çəkinən Sultan Əbdülhəmid Almaniya ilə yaradılan iqtisadi əlaqələrlə ölkənin inkişafına ümid edirdi. Bu səbəblə başda dəmiryolu sənayesi olmaqla, bütün sahələrdə alman sərmayəçilərə imtiyazlar verildi.
İkinci məşrutiyyət dövrü və Gənc türklər inqilabı
Konstitusiyalı idarəetmə formasından tərəfdar olan Sultan Əbdülhəmid məclisin müxtəlif siyasi qruplar arasında mübarizə meydanına çevrilməsindən çəkinirdi. Türklərin hüquqlarını müdafiə edəcək yeni bir qanunnamə üçün Avropa ölkələrinin konstitusiyalarını tərcümə etdirməyə başlamışdı. Yaranan maliyyə çətinlikləri səbəbilə çıxan daxili ayaqlanmalar, yeni-yeni muxtariyyət istəkləri və xarici siyasətdə yaranan çətinliklər hakimiyyətin mərkəzində olan gənc məmur və zabitləri narazı salmışdı. Belə ki, bu qrup getdikcə möhkəmlənərək müxalif bir cəbhə formalaşdırdı. Dövrün ziyalıları imperiyanın xilasının yeganə yolunu məşrutiyyətdə axtarırdılar. İttihad və Tərəqqi cəmiyyətinin rəhbərlik etdiyi bu hərəkatda türk ziyalıları erməni, yunan, bolqar və ərəb milliyyətçiləri ilə danışıqlar aparıb istədikləri vədləri vermişdilər.
Qonşu ölkələrin yeni bir daxili müdaxiləyə hazırlandığı bu dövrdə Makedoniyada toplanan bəzi türk zabitləri sultanı ikinci dəfə konstitusiyanı qəbul etməyə məcbur etdilər. Sultan Əbdülhəmid 23 iyul 1908-ci ildə konstitusiyanın yenidən qüvvəyə mindiyini elan etdi. İkinci məşrutiyyət adı verilən bu hadisə gözlənilənin əksinə imperiyanın süqutunu daha da sürətləndirdi. Avstriya-Macarıstan imperiyası Osmanlı məclisinə vəkil göndərilməsinin qarşısını almaq üçün 5 oktyabr 1908-ci ildə Bosniya-Herseqovinanı işğal etdi. Həmin gün Bolqarıstan müstəqilliyini elan etdi. Bir gün sonra isə Krit adası Yunanıstana birləşdirildi.
İkinci məşrutiyyətin ilk seçimləri türklərlə türk olmayanlar arasında mübarizəyə çevrildi. İşə bəzi xarici qüvvələr də daxil oldu. Türk cəbhəsini orduya arxalanan və hökumətdə hakim mövqedə olan İttihad və Tərəqqi cəmiyyəti təmsil edirdi. Digər cəbhənin ən güclü mübarizəsini isə Yunanıstan və İstanbul ortodoks kilsəsinin təşviqi ilə ayaqlanan yunanlar aparırdı. 17 dekabr 1908-ci ildə şəxsən sultanın açdığı məclisdə türk vəkillərin sayı digərlərinə nisbətlə az idi. Sultan Əbdülhəmidin əvvəldən bəri qorxduğu nəhayət baş tutdu. Belə ki, hələ məclisin ilk günlərində milli qruplar halında mübarizəyə başlayan xristian millətlərindən sonra, ərəb və albanlar da türklərdən üz döndərdilər. Məclis-i Məbusan müxtəlif Osmanlı millətlərinin türklüyə qarşı mübarizə meydanına çevrilmişdi. Ölkədə İttihadçıların başlatdığı sui-qəsdlər əhalinin narahatlığını artırırdı. Ordudan bəzi zabitlər uzaqlaşdırılmış, nəticədə orduda iğtişaşlar baş vermişdi. Əhali arasında İttihadçıların masson olması və mədrəsə tələbələrinin də orduya alınmasını dini təlimə vurulan zərbə olaraq görülməsi ölkənin çalxantılı vəziyyətini daha da pisləşdirdi. Bir anda meydana gələn müxalif qəzetlər əhalinin artan qəzəbini alovlandırırdı və nəticədə İstanbulda böyük bir ayaqlanma baş verdi. Rumi təqvimə görə 31 martda, miladi təqvimlə isə 13 aprel 1909-cu ildə baş verən bu ayaqlanma tarixdə 31 mart hadisəsi olaraq anılır. 13 aprel günü səhər saatlarında Daşqışlağındakı əsgərlərin öz zabitlərini həbs edərək Sultanəhməd meydanında toplanması ilə başladı. Bir gün sonra Adanada ermənilər ayaqlanaraq türklərə qarşı kütləvi qətliamlar törətdi. İstanbuldakı hadisələr 11 gün boyunca qanlı şəkildə davam etdi. Nəhayət, İttihadçıların Salonikdən göndərdiyi ordunun 23-24 aprel gecəsi İstanbula girməsiylə hadisələr dayandırıldı. Bu ordu hələ Yaşılköydə ikən məclis vəkillərindən bir heyət toplanıb oraya getdi və 22 aprel cümə axşamı günü keçmiş sədrəzəmlərdən Səid Paşanın rəhbərliyi ilə məclis qurdular. Sultan Əbdülhəmidin taxtdan devrilməsinə burada qərar verilsə də, qərar gizli tutuldu. Bu əsnada sultan, sədrəzəm Tofiq Paşaya səltənəti qardaşına buraxa biləcəyini, ancaq 31 mart hadisələrində heç bir günahının olmadığını bir komitə vasitəsilə sübut edilməsini tələb etdi. Tofiq Paşa vəziyyəti Səid Paşaya bildirsə də, Səid Paşa "Əgər sultan bəraət qazanarsa, bizim halımız necə olar ?" deyərək təklifə etiraz etmişdir. Digər yandan Sultan Əbdülhəmidə, üsyankar orduya qarşı müqavimət göstərmək təklifləri edilsə də, İslam xəlifəsi olaraq müsəlman qanını axıtmaq istəmədi. Bu səbəblə qısa zaman ərzində İstanbula daxil olan ordu Mahmud Şövkət Paşa rəhbərliyində şəhəri ələ keçirdi. Hərbi vəziyyət elan olundu və şəhərin hər yerində dar ağacları quruldu. Təqsirlilərlə yanaşı, onlarla günahsız insan edam edildi. Sultana sədaqəti ilə bilinən birinci ordu Rumeliyə sürgün edildi.
Taxtdan endirilməsi
Yaşılköydə toplanan və Sultan Əbdülhəmidi taxtdan endirməyə qərar verən millət vəkilləri isə hadisələr başa çatdıqdan sonra 26 apreldə İstanbula gəldilər. Ertəsi gün Ayasofya yaxınlığındakı binada yenidən bir məclis topladılar. Məclis 240 millət vəkili, 34 əyan olmaqla, ümumilikdə 274 nəfərdən ibarət idi. Taxtdan endirilmə haqqındakı fətvanı isə məclisin vəkillərindən Məhəmməd Həmdi Əfəndi yazdı. Şeyxülislam Mehmed Ziyayəddin Əfəndi tərəfindən imzalanan fətva məclisdə oxundu və vəkillər tərəfindən təsdiq edildi.
Məclis rəhbəri Səid Paşa da yanında mabeyn katibliyindən başlayaraq sədrəzəmliyə qədər yüksəldiyi Sultan Əbdülhəmidə qarşı cəbhə açmışdı. Məclisdə ayağa qalxaraq Sultan Əbdülhəmidin xilafət və səltənətdən devrilməsi qərarı səsverməyə qoydu. Vəkillər əllərini qaldıraraq çevriliş qərarını təsdiq etdilər. Səsverməyə etiraz edən bəzi vəkillər isə təzyiqlərlə susduruldu. Nəhayət, sonda Sultan Əbdülhəmidin taxtdan endirilməsinə qərar verilmiş oldu (27 aprel 1909).
Sürgün illəri
thumb|288x288px|Sultan Əbdülhəmidin sürgündə yaşadığı Alatini köşkü Məclisin taxtdan endirilmə qərarını sultana bildirmək üçün seçilən heyət, erməni əsilli Aram, laz Arif Hikmət, Saloniki millət vəkili yəhudi Emanuel Qarasu və Draç millət vəkili alban Əsəd Toptanidən ibarət idi. Sultan Əbdülhəmid məclisə Çırağan sarayında yaşamaq istədiyini bildirsə də, artıq diktatora çevrilən Mahmud Şövkət Paşa tələm-tələsik taxtdan endirdiyi sultanı elə həmin gecə Salonikiyə göndərdi. Şəxsi əşyalarını belə ala bilməyən sultan bir neçə çamadanla Ulduz sarayından çıxarıldı və 38 nəfərlik şəxsi heyətiylə əvvəlcə Sirkəci stansiyasına, oradan isə xüsusi qatarla Salonikiyə aparıldı. Mayor Fəthi bəy 40 nəfərlik dəstəylə sürgündəki sabiq sultanın şəxsi mühafizəçisi təyin edildi.
Salonikidə Alatini köşkünə aparılan Sultan Əbdülhəmid orada vaxtının çoxunu əvvəldən bəri məşğuliyyəti olan dülgərlik və dəmirçiliklə keçirdi. Sultan Əbdülhəmid səltənəti boyunca, bolqar kilsəsinin şərqi provoslav kilsəsindən ayrılması ilə yaranan problemlərdən imperiyanın mənafeləri üçün səmərəli şəkildə istifadə etmişdi. Ancaq İttihadçı hökumət 3 iyul 1911-ci ildə qəbul etdiyi qanunla Balkan millətləri arasındakı bu problemi həll etdi və onların Osmanlı əleyhində birləşməsinə şərait yaratdı. Qəzet oxuması qadağan olduğu üçün baş verənlərdən xəbərsiz olan Sultan Əbdülhəmid isə düşmənin Salonikiyə yaxınlaşmasının ardından İstanbula gətirildi. Baş verənləri, onu almağa gələn xüsusi heyətdən öyrənən sabiq sultan, Balkan ittifaqına və bu ittifaqdan hökumətin xəbərdar olmamasına heyrətləndi. 4 Balkan dövlətinin bu qədər qısa zamanda birləşməsini öyrənən Sultan Əbdülhəmidin ilk sualı isə bu dövlətlərin kilsələrinin birləşməsi haqqında oldu. Salonikidən ayrılmaq istəməyən sabiq sultana vəziyyətin əhəmiyyəti qeyd edilsə də, sultan "Mən də bir silah alıb, əsgərlə birlikdə vətənimi qoruyaram, ölsəm şəhid olaram" dedi və ölkəni bu vəziyyətə gətirənlərə qarğış elədi. İstanbuldan göndərilən alman səfirliyinə aid Loreley döyüş gəmisiylə 1 noyabr 1912-ci ildə gətirilərək Bəylərbəyi sarayında yerləşdirildi. Həyatının son illərini burada keçirdi. Birinci Dünya müharibəsinin ən gərgin dövründə hökumətin nüfuzlu şəxsləri olan Tələt Paşa və Ənvər Paşa, sultanın təcrübəsindən yararlanmaq istədilərsə də, sabiq sultan artıq verə biləcəyi heç bir məsləhətin qalmadığını bildirdi və dünya dənizlərinə hakim olan iri dövlətlərə qarşı Almaniya və Avstriya kimi quru dövlətlərin yanında müharibəyə girişməyin ən böyük səhv olduğunu xatırlatdı. Sultan Əbdülhəmidin dəyəri bu illərdə daha yaxşı bilindi. 10 fevral 1918-ci il bazar günü həyata gözlərini yuman Sultan Əbdülhəmidin cənazəsi Topqapı sarayına aparıldı və ertəsi gün Sultan Rəşadın əmriylə sultana layiq bir cənazə mərasimi ilə Sultan Mahmud türbəsinə dəfn olundu.
Cephalophus weynsi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Ailə arasında (film, 2017)
Ailə Arasında (Aile Arasında) — Ozan Açıktanın rejissoru və Gülsə Birsəlin müəllifi olduğu komediya tipli bir türk filmi. Filmin baş rollarında Engin Günaydın, Demet Evqar, Ərdal Özyağcılar, Devrim Yaqut, Fateh Artman, Şövkət Çoruh, Gülsə Birsəl, Dərya Qaradaş, Su Kutlu və Ayta Sözeri yer alıb. Film 1 dekabr 2017-ci ildə yayımlanmışdır.
Məzmunu
Fikrət və Solmazın 21 illik münasibətləri eyni gündə bitir və ikisi bir-biri ilə görüşürlər. Solmazın qızı Zeynəb ailəsi haqqında yalan danışdığı Adanalı olan sevgilisi Əmirxanla evlənmək istəyir. Fikrətə Solmazın polis rəisinin atası kimi davranmağı təklif edir. Ailənin arasında keçiriləcəyi düşünülən toy, kürəkənin ailəsinin istəyi ilə böyüyür. Beləliklə, Fikrət əsl həyatının rolunu canlandırmaq məcburiyyətində qalır.
Rollarda
• 2
İnkişafı
Filmin müəllifi Gülsə Birsəl, ssenarinin 3-4 ayda ortaya çıxdığını bildirdi.
Çəkiliş
Ailə Arasında filminin çəkilişləri 26 avqust 2017-ci ildə başladı. İstanbul çəkilişləri Silivridə quruldu. Atışmaların bir hissəsi Adanada davam etdi. Filmin çəkilişi yeddi həftə ərzində başa çatdı.
Sendi Huk ibtidai məktəbində atışma
Sandi Huk ibtiadi məktəbinə silahlı hücum — Amerika Birləşmiş Ştatları Konnektikut ştatının Nyu Taun şəhərində yerləşən Sandi Huk ibtidai məktəbində yaşanmış silahlı hücum hadisəsi. Hadisə 2012-ci ilin 14 dekabrında yerli vaxtla saat 9:35 də baş vermişdir.
Berkheya
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Növ, yarımnöv və variasiyalar
[[SS 2 (*
NGC 3005
NGC 3005, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. S? tipli. tərəfindən ildə 182.88 sm (72 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
II Əhməd
Şahzadəlik dönəmi
I İbrahimin üçüncü oğludur. Anası Xədicə Müəzzəz Sultandır. 1643 tarixində İstanbulda dünyaya gəlmişdir. Mükəmməl ərəbcə və farsca təhsil aldı. Qardaşı Sultan Süleymanın 4 illik dönəmində sarayda qəfəs həyatı yaşadı. 21 iyun 1691 tarixində taxta çıxanda 48 yaşındaydı. Sultan Əhmədin cülus mərasimi zamanı Osmanlı dövləti İkinci Vyana mühasirəsini davam etdirirdi.
Hakimiyyət illəri
Sultan Əhməd taxta çıxdıqdan dərhal sonra Avstriya səfərinə göndərilən Sədrəzəm Fazil Mustafa Paşaya bir fərman göndərərək sədarətdə qaldığını və səfəri davam etdirəcəyi barədə xəbər verdi. Fazil Paşa 20 iyul tarixində divan qərarı olmadan Petervaradin ətrafındakı Avstriya qoşunlarına hücum çəkdi. Döyüşün ilk anlarında zəfər ümid edilsə də, sədrəzəmin döyüş meydanında şəhid olmasının ardından ordu geri çəkildi və Salankamen döyüşündə Osmanlılar məğlub oldu.
Bu əmr üzərinə 1695-ci ilin ilk günlərində İstanbuldan hərəkət edən Osmanlı donanması Hüseyn Paşanın böyük qəhrəmanlığı sayəsində Saqqız boğazındakı Qoyun adaları mövqeyində Venesiya donanmasına böyük itki verdi. Venesiyalı admiral, gəmisiylə birlikdə sulara basdırıldı. Qoyun adaları zəfərindən sonra, türk donanması Saqqız adasına əsgər çıxardı. Ancaq Sultan Əhməd Saqqız adasının fəth xəbərini ala bilmədən əlli iki yaşında Ədirnədə həyata gözlərini yumdu (6 fevral 1695).
Şəxsiyyəti
Çox mərhəmətli və cəsarətli olan Əhməd xəstə olduğu zamanlarda belə, dövlət işlərindən əsla əl çəkməzdi. Zaman zaman paltarını dəyişdirərək xalq arasında dolaşır, insanların dərdlərini səbirlə dinlər, çarə tapılması üçün lazımlı yerlərə əmrlər verirdi. Islamiyyətə xidmət barəsində dərin bir məsuliyyət hissi içində hərəkət edərdi. Taxta çıxdığı zaman söylədiyi; "Mən səltənətə talib deyildim. Allah-ü Təala fəzl-ı kərəmindən bu aciz quluna nəsib etdi. Bu nemətin şükrünü əda edə bilmərəm." şəklində sözləri onun necə mənəvi bir məsuliyyətlə dövlət rəisliyini qəbul etdiyini izah edir və millətinə xidmət duyğusunun dərinliyini göstərir. Sultan Əhməd, bir məsələ haqqında uzun uzun düşündükdən və bilənlərlə müşavirə etdikdən sonra qərar verirdi. Sənətkarları qoruyur, onlara dəyər verir, daha yaxşıya və daha gözələ yönəlməsi üçün çalışırdı. Xəttat olub, xətti gözəl idi. Quran-ı Kərimlərin yanında başqa kitabları da yazaraq çoxaldırdı. Eyni zamanda şair olan Sultan Əhmədin qəbri Qanuni Sultan Süleyman türbəsinin içərisindədir.
Cephalophus leucogaster
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Berlandiera
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Jemaytukas
Jemayt atı, və ya Jemaytukas (Žemaitukai) — müasir Litva ərazisində yaranmış at cinsi. Adı Qərbi Litvanın yerli əhalisi olan Jemaytların adı ilə bağlıdır. Cins VI-VII əsrlərdən belə məlumdur. Atdan əsasən kavalerlər Şimal xaç yrüşləri zamanı istifadə edirdilər. Əsas hərbi əhəmiyyət daşıyırdı. Litvada dövlətin tarixi atributlarından sayılır. Hansı atlardan törəməsi dəqiq bəlli olmasada onların vəhşi atlarla əlaqəli olması olması ehtimal edilir. İkinci dünya müharibəsi illərində atların təyinatının dəyişdirilməsi popolyasiyanın sayına mənfi təsir göstərir. Hazırda isə ümumi sayları 400 baş təşkil edir.
Sarıbel duker
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Jemaytukas
Cinsin tarixi
Jemayt atı haqqında ilk yazılı mənbələr VI əsrə aiddir. Hansı ki bu canlıların yaxşı hərb atı olması vurğulanır. Böyük Livonya knyazı Vitovt hətta bu cinsə aid atın üzərində Qrünvald döyüşündə iştirak etmişdir.
NGC 176
NGC 176 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topası. Göy üzündə Tukan bürcü istiqamətində yerləşir. OCL tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Jemaytukas
Cinsin tarixi
Əsrlər boyu at tatar, rus, polyak və digər atların təsirinə məruz qalmışdır. Heç zaman geniş ərazidə yayılmamışdır. XIX əsrdə yeni texnikaların yaranması ilə daha güçlü atlara ehtiyac yarandığından ərəb atları ilə qarışdırılmışdır. Bu isə təmiz çinsin məhvinə gətirib çıxarırdı. Bu çinsin məhvinin qarşısını Oqinski nəsli xilas edir. Bu ailə 1900-cu ildə atı Parisdə keçirilən kənd təsərrüfatı sərgisində nümayiş etdirmişdir. Atlar qızıl və gümüş medala layiq görülürlər.
İkinci dünya müharibəsində cins atlar Qruzcae zavodundan almanlar tərəfində çıxarılırlar.
1958-ci ildə atlandan biri aşkarlanaraq Vilnüsdə yerləşən at zavoduna göndərilir.
Cinsin xüsusiyyətləri
thumb| XIX əsrdə ərəb atları ilə qarışdırılması onlara onlara gözəl vücud vermişdir. Ərəb atları ilə qarışıq olanlar qaçış, digərləri ilə qarışıq olanlar isə kənd təsərrüfatına xidmət edir. Xarakterik xüsusiyyəti belində tünd zolağın olmasıdır. Boyu bir qayda olaraq 1,28—1,42 m (4 fut 2 dyum — 4 fut 8 dyum) olur.
Genetik araşdırmalar bu atların Şimal-şərqi Avropda yaranmasını və bu bölgənin atları ilə eyni genə malik olmasını göstərdi. 2004-cü ildən bu cinsin müstəqil cins kimi tanınması təstiqləndi.
Azərelektronika
thumb|left|AzerElektronika thumb|right|AzerElektronika
AZƏRELEKTRONİKA zavodunda müxtəlif növ və ən müasir soyuducular, kondisionerlər, paltaryuyan və qabyuyan maşınlar və digər təyinatlı məişət avadanlıqları istehsal olunur. Burada istehsal olunan məhsulların daxili bazara çıxarılması ilə yanaşı, həm də xarici bazara ixrac olunur.
26 noyabr 2009-cu ildə "Evsen" Şirkətlər Qrupunun rayonda inşa etdiyi "Azərelektronika" məişət cihazları istehsalı zavodunun açılış mərasimi olmuşdur.
13 hektar sahəni əhatə edən zavodun inşasına 2005-ci ildə başlanılmış, tikinti işləri 2008-ci ilin mayında başa çatdırılmışdır. İstehsal sahəsi 20 min kvadratmetr olan zavodda kondisioner sexi fəaliyyət göstərir. Zavodun istehsal gücü ildə 600 min kondisionerdir. Burada Türkiyədən, Malayziyadan, İrandan gətirilən xammaldan, habelə yerli materiallardan istifadə olunur. Bundan əlavə, zavodda boya, polifon, plastik kütlə əridən sexlər, 250 tonluq 6 hidravlik pres də quraşdırılmışdır.
Müəssisə istehsal xətti ən son texnogiyalarla təchiz edilmişdir.
Tor (film, 2011)
Tor ( – Marvel Studios tərəfindən istehsal olunmuş, eyniadlı Marvel Comics personajının komikslərinə əsaslanan 2011-ci il ABŞ superqəhrəmanlıq filmi. Marvel Kinematoqrafiya Kainatının 4-cü filmidir. Kennet Brananın rejissorluğu, Eşli Edvard Miller, Zak Stentsin və Don Peynin ssenaristlikləri ilə çəkilmiş filmin əsas rollarında Kris Hemsvort, Natali Portman, Tom Hiddlston, Stellan Skarsqard, Kolm Fiori, Rey Stivenson, İdris Elba, Ket Denninqs, Rene Russo və Entoni Hopkins çıxış edirlər. Filmdə Tor buz nəhənglərinə qarşı özbaşına müharibə başlatdığı üçün Asqarddan Yerə sürgün edilir, güclərindən və çəkici Myolnirdən məhrum edilir. Loki Asqard taxtını ələ keçirməyə cəhd edir, Tor isə Lokini dayandırıb taxta layiq olmağa çalışır.
"Tor" filminin premyerası 17 aprel 2011-ci ildə Sidneydə, 6 may 2011-ci ildə ABŞ-də baş tutmuşdur. Film yaxşı gəlir əldə etmiş, aktyor heyətinin performansı bəyənilmişdir, lakin filmin Yerlə bağlı elementləri bir az tənqid edilmişdir. İki sikvel — "Tor: Zülmət dünyası" və "Tor: Raqnarök", uyğun olaraq, 8 noyabr 2013-cü il və 3 noyabr 2017-ci il tarixlərində buraxılmışdır. 5 noyabr 2021-ci ildə "Tor: Sevgi və şimşək" adlı üçüncü sikveli də buraxılacaq.
Məzmun
İndiki vaxtda Odinin oğlu Tor Asqard taxtına çıxmağa hazırlaşır, amma mərasim buz nəhənglərinin mücrünü ələ keçirmək cəhdinə görə yarımçıq qalır. Tor atasının əmrinə qarşı gələrək qardaşı Loki, uşaqlıq dostu Sif və Üç döyüşçü — Volstaqq, Fandral və Hoqun ilə birlikdə Yotunhayma gedir. Buz nəhəngləri ilə döyüş başlayır, Odin gəlib asqardlıları xilas edir, iki irq arasında sülh pozulur. Torun təkəbbürünə görə Odin ondan güclərini və Myolniri əlindən alır, Yerə ölümlü biri kimi sürgün edir. Myolniri də Yerə göndərir, ancaq ona layiq olan biri tərəfindən qaldırılması üçün sehirləyir.
Nyu-Meksiko ştatında astrofizik Ceyn Foster, köməkçisi Dersi Lyuis və məsləhətçi Erik Selviq Toru tapırlar. Yerli əhali Myolniri tapır, Q.A.L.X.A.N. casusu Fil Kolson Toru Yerə gətirən soxulcan dəliyi haqqındakı dataları zorla Fosterdən alandan sonra Myolniri də müsadirə edir. Tor çəkicin ətrafında Q.A.L.X.A.N. tərəfindən tikilən tikiliyə daxil olub Myolniri geri götürmək istəsə də, onu qaldıra bilmir və həbs olunur. Selviqin köməyi ilə o azad olur, Yerdə sürgün həyatına davam etməyə qərar verir, Fosterlə romantik münasibət qurur.
Loki Lafinin bioloji oğlu olduğunu, müharibənin sonunda Odin tərəfindən övladlığa götürüldüyünü öyrənir. Odinlə mübahisə edən zaman Odin gücünü toplamaq üçün dərin "Odin yuxusu"na dalır. Loki Odinin əvəzinə taxta çıxır, Lafiyə Odini öldürməyi və mücrünü götürməyi təklif edir. Lokinin hakimiyyətindən məmnun olmayan Sif və Üç döyüşçü Toru sürgündən qaytarmaq üçün dünyalar arası səyahət vasitəsi olan Bifrostun gözətçisi Heymdallı onları Yerə göndərməsinə razı sala bilirlər. Bundan xəbərdar olan Loki məhvedilməz avtomat olan Məhvedicini Toru tapmaq və öldürmək üçün göndərir. Döyüşçülər Toru tapırlar, amma Məhvedici onlara hücum edib onları məğlub edir. Tor dostlarını xilas etmək üçün özünü qabağa verir. Məhvedici tərəfindən ölümcül yaralanan Tor fədakarlığına görə Myolnirə layiq olduğunu sübut edir. Çəkic ona qayıdır, güclərini yenidən qazanır və Məhvedicini məğlub edir. Tor Fosteri öpub geri qayıdacağına and içir, dostları ilə birlikdə Loki ilə üzləşmək üçün Asqarda qayıdır.
Asqardda Loki Lafiyə xəyanət edib onu öldürür. Məlum olur ki, Lokinin əsl planı ögey atasına layiq olduğunu sübut etmək üçün Lafinin Odini öldürmək cəhdindən bəhanə kimi istifadə edərək Bifrost körpüsü vasitəsilə Yotunhaymı məhv etməkdir. Tor Loki ilə döyüşür və onun planını dayandırır. Odin oyanır və Loki ilə Toru körpünün məhv edilməsi zamanı yaranan uçuruma düşməkdən xilas edir. Lakin Odin Lokinin təsdiq üçün etdiyi xahişi rədd edəndən sonra özünü uçurumdan atıb intihar edir. Torla Odinin arası düzəlir, Tor hələ də kral olmağa hazır olmadığını bildirir. Bu zaman Yerdə Foster və komandası Asqarda portal açmaq üçün yol axtarırlar.
Titrlərdən sonrakı səhnədə Selviq bir Q.A.L.X.A.N. binasına aparılır, burada Nik Furi portfeli açıb ondan sirli kubşəkilli cismi öyrənməyi xahiş edir. Görünməz Loki Sleviqi razılaşmağa məcbur edir.
American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics
American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics (AJO-DO)(çap:, onlayn: ) - ortodontiya haqda aylıq jurnal. Elsevier tərəfindən nəşr olunan jurnal Amerikan Ortodontlar Asosiyasasının rəsmi jurnalıdır. 1897-ci ildə yaranıb və 1986-cı ildə adını hal-hazırkı varianta dəyişdirib. Əvvəlki adları American Journal of Orthodontics və American Journal of Orthodontics and Oral Surgery-idi. Journal Citation Reportsun məlumatına görə, 2012-ci ildə jurnalın impakt faktoru 1.458 təşkil edirdi.
Rauf İsrafilov
Rauf İsrafilov (1956, Azərbaycan SSR, Bakı ş.) — TESOC Çoxmədəniyyətli Məskunlaşma Xidmətinin baş mütəxəssisi, professor.
Həyatı
1956-cı ildə Bakı da ziyalı ailəsində anadan olmuşdur.Atası professor, anası isə Azərbaycan Dövlət Universitetində baş müəllim vəzifəsində çalışmışdır.
Ailəsi
Ailəlidir, 2 uşağı var.
Fəaliyyəti
Bir müddət Bakı Dövlət Universitetində geologiya fakultəsində mühazirələr demiş, lakin bütün iş fəaliyyəti Azərbaycan Elmlər Akademiyası nın Geologiya İnstitunda keçmişdir. 1978-ci ildə ora baş laborant vəzifəsinə qəbul edilmiş və son vəzifəsi geoekologiya departamentinin rəhbəri olmuşdur. Aspiranturanı Moskva da bitirmiş və elmlər namizədi dərəcəsini orada almışdır. Gürcüstan da müdafiə edərək elmlər doktoru olmuş, hidrogeologiya sahəsində professor adını qazanmışdır.
Fullbrayt proqramı- aparıcı alimlərin mübadiləsi proqramı çərçivəsində Amerika Dövlət Departamentinin dəvəti ilə bir il Cənubi Florida Universitetində aparıcı elmi işçi vəzifəsində çalışmışdır. Amerikada imtahan verib hidrogeoloq kimi peşəsini təsdiqləyən lisenziya almışdır.
Təltif və mükafatları
2001-ci ildən alim kimi NATO-nun Sülh Naminə Elmi Tədqiqat proqramlarına qoşularaq üç dəfə böyük qrantlar udub Azərbaycan a gətirmişdir. 2005-ci ildə aldığı bu qrantlardan biri Geologiya İnstituna dəyəri yarım milyon dollarlıq müasir avadanlıq qazandırmışdır. 2001-ci ildən sözügedən proqramın xətti ilə Kanada nın Toronto Universitetinin şöbə müdiri professor Ken Hovard, Azərbaycan tərəfdən isə Geologiya İnstitunun şöbə müdiri kimi əməkdaşlığa başlayıb.
Lançxuti
Coğrafiyası
Şəhər Quriya düzənliyində, dəniz səviyyəsindən 25 m yüksəklikdə yerləşir. Lançxuti dənizi nəmli bir subtropik iqlimdə yerləşir. İsti qışları və isti yazları bilir. Orta illik temperatur 13,8 °C, yanvar ayında 4,2 °C, iyul ayında 23 °C, yağış isə ildə 1980 mm olur.
Aepisaurus
Epizavr — Zauropodlar infradəstəsinə aid ot yeyən dinozavr cinsi. Təbaşir dövründə 70–68 milyon il öncə Avropa ərazisində yaşamışdır. Onların qalıqları Fransada aşkarlanmışdır. Onlar haqqında il dəfə Gervais 1852-ci ildə məlumat vermişdir. Yeganə aşkarlanan çiyin sümüyü hazırda itirilmişdir. Hazırda yalnız bir növ daxildir — Aepisaurus elephantinus. Hazırda nomen dubium kimi qeyd edilir.
Berroa
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Növləri
Berroa gnaphalioides (Less.) Beauverd — Cənubi Amerikada bitən yeganə növ.
Monparnas
Monparnas ( — Parnas dağı) — Parisin cənubunda, Sena çayının sol sahilində yerləşən  rayon. Parisin digər məhəllərində olduğu kimi Monparnas şəhər daxilinə yalnız 1 yanvar 1860 daxil edilmişdir.
Tarixi
thumb|Passage de l’Opéra, [[1909 ildə dadaistlərin görüş üçün sevimli yerləri]] 1760-cı ildə bulvar Monparnas (Boulevard du Montparnasse) inşası üçün təpənin hizalanmasını etmişdir. Fransız İnqilabının illərində burada bir çox rəqs salonu və kabare açıldı.
Monparnas Məhəlləsi XX əsrin əvvəllərində, bütün yaradıcı ziyalılar burada əfsanəvi kafelərdə və publarda toplaşmağa başladığı zaman deyilən Années folles dövründə məşhur oldu. 20-ci əsrin əvvəllərində bütün dünyada yazıçılar, heykəltəraşlar, sənətçilər, şairlər və musiqiçilər, məsələn, "Hive" çoxmillətli yataqxanasında ucuz mənzil / otaq tapmaq üçün buraya gəldilər.
NGC 2034
NGC 2034, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. OCL+EN tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Fərat çapağanı
Fərat çapağanı (Megacephala euphratica) — Sərtqanadlılar dəstəsinə, karabidlər fəsiləsinə aid növ.
Təsviri
Böcəyin bədəninin uzunluğu 19 – 32 mm, rəngi göymtül yaşıldır, qanadüstlüklərinin ucunda sarı ləkə vardır, ətrafları sarıdır. Başı böyükdür, gözləri qabarıq, çənələri güclüdür, ətrafları uzun, nazik və sarı rənglidir.
Həyat tərzi
Şoran torpaq sahələri. Böcəklərə yaz və yayın başlanğıcnda rast gəlinir, gecə yırtıcısıdır, kiçik cücülər, qurdlar və ilbizlərlə qidalanır. Sürfələri dərin və geniş yuvalarda yaşayır və həmçinin kiçik cücülərlə qidalanır. Xəstəlikləri məlum deyildir.Təbii düşmənləri pişiklər, kirpiləri göstərmək olar. Böcəklərin bir qismi isə avtomobil təkərləri altında qalıb məhv olurlar.
Yayılması
Qərbi Türkmənistan, Cənubi Dağıstan, Azərbaycan (Abşeron, Muğan düzü).
Kateqoriyası və statusu
Kritik vəziyyətdədir. Təbii şəraitdə nəslinin kəsilməsi ehtimalı vardır.
Qorunması üçün qəbul edilmiş tədbirlər
Azərbaycanın Qırmızı kitabının I nəşrinə daxil edilmişdir. Şirvan Milli Parkında qorunur.
Qorunması üçün məsləhət görülmüş tədbirlər
Şirvan Milli Parkı ərazisində böcəklərin tutulmasını qadağan etmək lazımdır.
Ermənistanda COVID-19 pandemiyası
thumb|Ermənistanda COVID-19 yayılması xəritəsi : {{legend|#FCEED3|1–9 təsdiqlənmiş xəstə}}{{legend|#F2A88D|10–49 təsdiqlənmiş xəstə}}{{legend|#E36654|50–199 təsdiqlənmiş xəstə}}
Ermənistanda COVID-19 pandemiyası — 1 mart 2020-ci il tarixdə Ermənistanda ilk yoluxma halının rəsmi elan edilməsi ilə ölkədə 2019–20 koronavirus pandemiyasının yayılması təsdiq olundu.
Mart
1 mart 2020-ci ildə, 2019–20-ci il koronavirus pandemiyasının ilk hadisəsi Ermənistanda öz təsdiqini tapdı. Baş nazir Nikol Paşinyan öz Facebook səhifəsində xəbəri təsdiqlədi.
Martın 16-da hökumət koronavirusun yayılmasının qarşısını almaq məqsədilə aprelin 14-dək davam edən fövqəladə vəziyyət elan etdi. Fövqəladə tədbirlərə bütün təhsil müəssisələrinin, eləcə də, Gürcüstan və İranla sərhədlərin bağlanması, 20-dən çox insanın toplaşmasına qadağa qoyulması və 2020-ci il Ermənistanın Konstitusiya referendumunun təxirə salınması daxildir.
18 mart tarixinə qədər, özünütəcrid vəziyyətində olan 799 nəfərdən əlavə, Zaxqadzorun Qızıl Saray Otelində və Dilican şəhərinin Monte Melkonyan Hərbi Kollecində karantində qalan 444 nəfər vardı.
Martın 21-də Ermənistanın Səhiyyə naziri Arsen Torosyan Ermənistanın müxtəlif bölgələrində 600-dən çox şəxsin karantində olduğunu söylədi. O əlavə etdi ki, Ermənistanın insanları karantinlə təmin etmə gücü özünün son həddinə çatır və vətəndaşlar artıq profilaktik tədbir olaraq özünütəcridi özləri tətbiq etməlidirlər.
Martın 22-nə olan məlumata görə, 190 təsdiq olunmuş yoluxma halı mövcuddur: onlardan 133-ü Eçmiədzinlə və İrəvandakı tikiş fabriki ilə əlaqəlidir. 11 xəstədə sətəlcəm var, onlardan 3-ü reanimasiyadadır.
23 mart səhər saat 10 üçün olan məlumata görə xəstələrin sayı 194-ə çatıb. Səhiyyə naziri Armen Torosyan bildirib ki, koronavirusa yoluxmuşlar arasında ağır və çox ağır vəziyyətdə xəstə yoxdur, hamının vəziyyəti qənaətbəxş hesab edilir. Həmin gün Ermənistan parlamenti ikinci oxunuşda özünü təcrid (karantin) rejiminin pozulmasına görə məsuliyyətin tətbiq edilməsi haqqında qanun qəbul edib. Layihəyə əsasən şəxsin özünütəcrid və ya yoluxma rejimi pozulduqda və nəticədə o səhhətində ciddi problemlər əldə edirsə (hər hansı orqanın fəaliyyəti pozulursa), minimum əmək haqqı 500–700 misli miqdarında cərimə, yaxud 1 aydan 3 aya qədər həbs, yaxud maksimum 2 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilir. Təcrid olunmuş və ya izolyasiya edilmiş şəxs qaydaları pozarsa və bu hərəkətlər digər şəxsin ehtiyatsızlıqdan ölümünə gətirib çıxararsa, belə halda 2–4 il müddətinə azadlıqdan məhrumetmə müəyyən ediləcək və şəxs müəyyən vəzifə tutma hüququndan məhrum ediləcəkdir. İnformasiya fəaliyyətini həyata keçirənlərə gəldikdə isə, informasiyanın dərc edilməsinə məhdudiyyət pozulduqda vətəndaş minimum əmək haqqı maaşının 50–300 mislindən 300 mislinədək cərimə olunacaq. Əgər KİV–in inzibati məsuliyyətə cəlb edildiyi informasiyası bir gün ərzində silinməzsə, cərimə minimum əmək haqqının 500-dən 1000 mislinədək təkrar tətbiq ediləcəkdir. Həmin gün qüvvəyə minən başqa bir qanuna əsasən ABŞ, Avstraliya, Türkiyə, Rusiya, İsrail, İran, Kanada, Cənubi Koreya, Yaponiya, Böyük Britaniya, Norveç, İsveçrə, Çin, Gürcüstan və Aİ ölkələri (Avstriya, Belçika, Bolqarıstan, Almaniya, Danimarka, Estoniya, İrlandiya, İspaniya, İtaliya, Latviya, Polşa, Litva, Lüksemburq, Xorvatiya, Kipr, Yunanıstan, Macarıstan, Malta, Hollandiya, İsveç, Çexiya, Portuqaliya, Rumıniya, Rumıniya, Slovakiya, Sloveniya, Finlandiya, Fransa) vətəndaşlarının Ermənistana girişinə qadağa qoyuldu.
Martın 24-də Ermənistanda 55 yeni koronavirus xəstəsi aşkarlanıb. Beləliklə, Ermənistanda koronavirusa yoluxanların sayı 249-ə çatıb, onlardan ancaq ikisi sağalıb. Baş nazir Nikol Paşinyan bildirib ki, Ermənistanda martın 24-dən etibarən çatdırılma xidməti istisna olmaqla, bütün kafe və restoranlar bağlanacaq. Onun sözlərinə görə, tikinti işləri, həmçinin yüngül sənaye müəssisələrinin bir sıra istiqamətlərinin fəaliyyəti dayandırılacaq. Ərzaq məhsullarının istehsalı, eləcə də ərzaq mağazalarının işi adi rejimdə davam edəcək. Həmin gün ilk dəfə olaraq Razdan (Aşağı Axta) şəhərində koronavirusa yoluxma hadisəsi qeydə alınıb.
25 martda Ermənistanda 265 koronavirusa yoluxma halı qeydə alınıb. Növbəti gün Ermənistanda koronavirusdan ilk ölüm halı qeydə alınıb.
28 martda koronavirusa təsdiqlənmiş yoluxma hallarının sayı 407-ə çatıb. Onlardan həmin günə kimi 30 nəfəri sağalıb. Koronavirusa həmçinin Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin 5 hərbçisi də tutulub. Amerika Erməni Milli Komitəsinin xəbərinə əsasən, ABŞ Ermənistana koronavirusla mübarizəyə 1,1 milyon dollar ayıracaq.
Aprel
Aprelin 13-də Ermənistanda fövqəladə vəziyyət rejimi bir ay müddətinə uzadılması qərara alınıb. Rejim 14 aprel tarixindən yerli vaxtla saat 17:00-dan 14 may saat 17:00-a qədər qüvvədə olacaq.
İyun
İyun ayında koronavirusla mübarizə üçün Serbiya Ermənistana 1 milyon dollar məbləğində humanitar yardım göstərəcəyəni bildirib. Bunlar 10 ədəd süni nəfəsalma aparatı, xəstənin vəziyyətinə nəzarət üçün 10 monitor, 500 min cərrahi və 100 min respirator maska, 25 min qoruyucu eynək, 25 min ədəd tibbi qoruyucu kostyum və digər zəruri əşyalardır.
Ermənistan–Azərbaycan müharibəsi (1918–1920)
Azərbaycan-Ermənistan müharibəsi — 1918–1920-ci illərdə Azərbaycan və Ermənistan arasında baş vermiş hərbi münaqişə. Faktiki olaraq, iki ölkə müstəqilliyininin qısa müddəti ərzində — 1918-ci və 1920-ci ildə iki Azərbaycan-Ermənistan müharibəsi baş vermişdir. Regionun ərazisində Osmanlı və Britaniya imperiyaları iştirak edirdi: Osmanlı İmperiyası Mudros müqaviləsindən sonra regionu tərk etsə də, Britaniyanın təsiri, xüsusilə Densterfors qüvvələri 1920-ci ilə qədər davam etdi. Müharibə kütləvi etnik təmizləmə və bölgədə demoqrafik vəziyyəti dəyişən mart qırğınları, Bakıda ermənilərin qırğını və Şuşa qətliamı kimi etnik zorakılıqlarla müşayiət olunurdu. Müttəfiq komandanlığın və bəzi hallarda Gürcüstan hökumətinin vasitəçiliyi uğurla nəticələnmədi və müharibə yalnız əvvəlcə Azərbaycan, sonra isə Ermənistan Milli Hökumətinin XI Qızıl Ordunun zərbələri altında süquta uğramasından sonra başa çatdı.
Zəmin
1917-ci ilin oktyabrında Rusiyada baş vermiş oktyabr inqilabından sonra Azəbaycanda da milli-azadlıq hərəkatı başlandı və 1918-ci ilin may ayında Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti yarandı. Zaqafqaziyada üç müstəqil respublika — Azərbaycan, Ermənistan və Gürcüstan yaradıldıqdan sonra Ermənistan öz sərhədlərinin genişləndirilməsinə çalışdı, mübahisəli əraziləri beynəlxalq təşkilatların müzakirəsinə məhəl qoymadan öz köhnə torpaqları kimi qələmə verməyə başladı. Erməni millətçi separatçı qüvvələri Dağlıq Qarabağ haqqında qaldırdıqları iddialarda Azərbaycan və Gürcüstan torpaqları hesabına "Böyük Ermənistan" yaratmaq məqsədilə həm Azərbaycana, həm də Gürcüstana qarşı müharibəyə başladı.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti yarandıqdan sonra 1918-ci ilin may ayında Qarabağın erməni icması 1918-ci ilin avqust və sentyabr aylarında keçirilən konqreslərində Azərbaycanın tərkibində qalmağı qərara almışdır. Lakin İrəvanın təbliği, təhriki və təzyiqi ilə Dağlıq Qarabağdakı erməni əhalisinin müəyyən təbəqələri Azərbaycan Respublikasının hakimiyyətini tanımaqdan imtina etdilər. Dağlıq Qarabağ ermənilərinin 1918-ci ilin iyulunda Şuşada (şəhər əhalisinin 46 faizini azərbaycanlılar təşkil edirdi) keçirilən birinci qurultayı Dağlıq Qarabağı müstəqil elan etdi. Ermənistanın tərkibinə daxil olmaq məsələsi hələ açıq hallanmırdı. Ermənistan hökuməti Dağlıq Qarabağın işğalı planlarını həyata keçirmək üçün oraya silahlı qüvvələr yeritdi.
Naxçıvan
Oktyabr inqilabından sonra Naxçıvanda erməni və müsəlman (Azərbaycan) komitələri yaradıldı. Tezliklə erməni və müsəlman komitələri qəzada Ermənistan-Azərbaycan birgə Komitəsinin simasında vahid hakimiyyət mexanizminin yaradılmasına nail ola bildilər. Oxşar komitə həmçinin Culfada da yaradıldı və orada nüfuzlu azərbaycanlılarla ermənilər iki xalqın mehriban qonşuluq münasibətlərini pozmağa, cəhdlərin qarşısını almağa və bu məqsədlə ehtiyac olduqda ölüm cəzasından da istifadə etməyə dair qərar imzalayıblar. Eyni zamanda Naxçıvanda və Culfada həm azərbaycanlılar, həm də ermənilər tərəfindən hərbi təşkilatlar yaradıldı. Şərur-Dərələyəz qəzasının Şərur bölgəsində əhalinin mütləq əksəriyyəti azərbaycanlılar idi, ona görə də burada müştərək Komitənin yaradılmasına ehtiyac olmadı.
Mariya Kadobina
Mariya Kadobina (d. 4 fevral 1997) — Belarusu təmsil edən bədii gimnast. Mariya Kadobina, 2016-cı ildə Belarusu Olimpiya Oyunlarında təmsil edib.
Karyerası
Mariya Kadobina, 2016-cı ildə Belarus bayrağı altında Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, qrup yarışlarında кomanda yoldaşları Anna Dudzenkova, Mariya Katsiak, Valeriya Pişelina və Arina Tsitsilina ilə birgə final yarışlarında 35.299 xal topladı və 5-ci yeri tutdu.
Philantomba monticola
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Mərkəzi Afrikada və Cənubi Afrikanın cənubundaklı meşəliklərdə rast gəlinir.
Göy dukerin süysününün hündürlüyü 35 sm-ə, kütləsi 4 kq-a çatır. Bu o deməkdir ki, göy duker antilopların ən kiçik nümayəndəsidir. .
Philantomba maxwellii
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Bethencourtia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Altın əsr
Altın əsr (Altyn Asyr) — Türkmənistan şimalında yerləşən süni göl.
Coğrafiyası
Göl təbii Qaraşor çökəkliyində yerləşir. Burada Baş Türkmən kanalı ilə Daşoğuz birləşir. Əsas kollektor Deynauda qəsəbəsi yaxınlığından başlayaraq Mərkəzi Qaraqum boyunca axır. Onun uzunluğu 720 km. Daşoğuz isə 385 km uzunluğa malik olaraü şimalşərqə axır. O Göl kollektorunun 57-ci kilometrliyindən başlayaraq 140 km məsafədə Zengibaba enişi ilə axır. Zengibabadan kanal 45 km Uzboy yatağı ilə uzanır. Sonradan 160 km bu yataqla Kutış-Babaya axlr. Burada isə Baş Türkmən kollektoru ilə birləmir. Bu nöqtədən isə 26 km Uzboyun yatağı ilə cənuba istiqamətlənən əraziyə qədər axır. Buradan isə Qaraşora 54 kilometrlik kanal getir.
Tikilmə tarixi
1960-cı illərdə burada transxəzər kollektorunun inşası planlaşdırılırdı. Burada olan bütün drenaj suları kanalla Xəzər dənizinə axıdılmalı idi.
70-ci illərdə isə bu suların yığılaraq Qaraşora yönəldilməsi planlaşdırılırdı. Qaraşordan Kopetdağa belə kollektor planlaşdırılırdı. 1980-ci ildə tikinti işləri başlamışdır. Ancaq SSRİ dağıldıqdan sonra layihə işlənməmiş qalır. Altın əsr gölünün inşasına 2000-ci ildən başlanmışdır. Tikinti işləri üç etapa bölünmüşdür. Tikinti bitdikdə artıq vahid drenaj sistemi yaradılacaqdır. Altın əsr gölünün uzunluğu 103 km, eni isə 18,6 km, orta dərinliyi 69 m, su tutumu 132 mld m³, sahəsi isə 2000 km² olmalıdır olmalıdır. Kollektorların ümumi uzunluğu 2654 km -dir
2013-cü ildən kollektor-drenaj suları gələcək gölə yığılır.
Gölün tam dolmasına 15 vaxt və 4,5 mld dollar lazımdır.
Fauna
Altın əsr gölü və onun ətrafında yerləşən kollektorlarda 250 növ quş, 50 növ məməli və 15 növ balıq yaşayır. Gölə yaxın ərazidə Kaplankır qoruğu qərarlaşır.
Perespektivləri
Belə düşünülür ki, gölün yaradılması çala ərazilərin su ilə basılmasının qsrşısını alacaq və 4060 km² ərazini geri qaytararaq kənd təsərrüfatına yararlı sahəyə çevirəcəkdir. Üstəlik suyun duzdan təmizlənməsi ilə şirin su əldə edilməsi və ehtiyatların ödənilmədinə yönəldilə bilər. Üstəlik burada balıqçılıq inkişaf etdirilə bilər.
Layihə ilə bağlı mübahisələr
Kollektor-drenaj suları az minerallaşmışdır. İsti səhra şəraitində suda şorluluq arta bilər. Bu isə suyun keyfiyyətini aşağı salmaqla yanaşı onu istifadəsizləşdirə bilər. Üstəlik süni göl Dəryalıq və Ozernaya kollektorları ilə qidalanmalıdır. Sarıqamış gölünün özü belə Ozernaya kollektoru ilə qidalanır. Kollektor Sarıqamış gölünün səviyyəsinin artmasına səbəb olur. İki ölkə arasında yerləşən göl ərazi mübahisələrinə səbəb ola bilər.
Xarici İşlər Nazirliyi (Şimali Makedoniya)
Makedoniya Xarici İşlər Nazirliyi  —  dövlətin xarici dövlətlər və beynəlxalq təşkilatlarla əlaqələri sahəsində dövlət idarəçiliyini həyata keçirən orqan.
Nazirlik, 1991-ci ildə Şimali Makedoniyanın müstəqilliyindən sonra yaradılmışdır. Nazirliyin adı və funksiyası dövlətin yaranmasından sonra dəyişilmədi.
Devid Bredli (mühəndis)
"IBM" şirkətinin aparıcı mühəndisi olan Devid Bredli şirkətin bir çox əsas layihələrində iştirak edib və onun karyerasının böyük hissəsi "IBM"lə bağlı olub. D.Bredli "PowerPC" prosessorları əsasında işləyən kompüterlərin istehsalçılar qrupuna da rəhbərlik edib. O, 7 ixtira üçün patent alıb.
Həyatı
Orta məktəbdə oxuyarkən ən çox texniki fənlərlə maraqlanır, bu sahədə istedadı ilə digərlərindən fərqlənir.
Bredli 1983-ci ildə Fərdi Sistemlərin Arxitektura Departamentini formalaşdırır. O, 1984-ci ildə Personal System/2 Modelin 30-ın idarə etməsinə kömək edib.
Bredli 1987-ci ilin noyabrında qabaqcıl prosessor dizayn meneceri olur. Onun qrupu 486/25 Power Platform and the PS/2 Models 90 və 95-i inkişaf etdirib. O, 1991-ci ildə Entry "Systems Technology" üzrə arxitektura meneceri olub. Bredli 1992-ci ildə "PowerPC RİSC" mikroprosessor istifadə edərək fərdi kompüter işləyən qrupun arxitektura meneceri kimi çalışıb.
O, 1993-ci ildə PC qrupun arxitektura menecerliyinə qayıdır.
Klaviaturanın 3 düyməsi onu dünyada məşhurlaşdı 1981-ci ilin Florida ştatının Boka-Raton şəhərində mühəndislər komandası "IBM" üçün yeni fərdi kompüter hazırlayırdı. IBM layihəsi üzərində proqramçı Devid Bredli çalışırdı. Bütün işlər tələsik aparılırdı, çünki rəqiblər — Apple və RadioShack, artıq kompüterlərin kiçik yığcam modelləri istehsala buraxmışdı.
Kompüter üzərində işlər vaxtında başa çatdı, 1981-ci ilin payızında kompüter mağazalarında yeni IBM PC satışa çıxarıldı. Bu, həqiqətən də kütləvi şəkildə yayılan ilk kompüter oldu, bütün dünyada milyonlarla insan iş və yaradıcılıq üçün PC-dan istifadə etdi.