cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dünya Başqırdlar Qurultayı
I Dünya Başqırdlar Qurultayı
I Dünya Başqırdlar Qurultayı 1-2 iyun 1995-ci ildə Ufada keçirilmişdir. Həmin qurultayda Başqırdstandan, Rusiya Federasiyasının 28 subyektindən və 19 xarici ölkədən ümumilikdə təxminən 800 nümayəndə iştirak etmişdir. Qurultay 10 bölmə üzrə keçirilmişdir. Qurultayda Başqırdıstan dövlətçiliyinin gücləndirilməsi və konstitusiya məsələləri, Başqırdıstan və Başqırdıstanın sosial-iqtisadi, siyasi və milli-mədəni inkişafı, respublikanın hüdudlarından kənarda yaşayan başqaları ilə əlaqələr qurmaq və inkişaf etdirmək və sair məsələlər müzakirə olunmuş, beynəlxalq təşkilatlara müraciətlər qəbul edilmişdir.
II Dünya Başqırdlar Qurultayı
II Dünya Başqırdlar Qurultayı 14-15 iyun 2002-ci ildə Ufada keçirilmişdir. Həmin qurultayda Başqırdstandan, Rusiya Federasiyasının 33 subyektindən və 19 xarici ölkədən ümumilikdə təxminən 800 nümayəndə iştirak etmişdir. Qurultay 12 bölmə üzrə keçirilmişdir.
III Dünya Başqırdlar Qurultayı
III Dünya Başqırdlar Qurultayı 10-11 iyun 2010-cu ildə Ufada keçirilmişdir. Həmin qurultayda Başqırdstandan, Rusiya Federasiyasının 35 subyektindən və 18 xarici ölkədən ümumilikdə təxminən 850 nümayəndə iştirak etmişdir. Qurultay 12 bölmə üzrə keçirilmişdir.
IV Dünya Başqırdlar Qurultayı
thumb|IV Qurultay IV Dünya Başqırdlar Qurultayı 21 noyabr 2015-ci ildə Ufada keçirilmişdir.
Strukturu
Qurultay İcraiyyə Komitəsindən və 9 komissiyadan ibarətdir.
İcraiyyə Komitəsinin sədrləri
thumb|Amir İşemqulov IV Qurultayda
Ədliyyə Nazirliyi (İsrail)
Ədliyyə naziri — İsrail məhkəmə sisteminə nəzarət edən İsrail hökumət nazirliyidir. İsrailin hazırkı ədliyyə naziri Avi Nissenkorn.
Monardella sheltonii
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Azərbaycanda ölkə əhəmiyyətli bağ-park, monumental və xatirə abidələrinin siyahısı
Azərbaycanda ölkə əhəmiyyətli bağ-park, monumental və xatirə abidələrinin siyahısı — Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci il tarixli, 132 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş və Azərbaycanda qeydiyyata alınması göstərilmiş ölkə əhəmiyyətli bağ-park, monumental və xatirə abidələrinin siyahısı. Siyahıda ən qədim abidələr XIV əsrə aid Nardarandakı Xan bağı və XVII əsrə aid Gəncədəki Sərdar bağıdır.
369 (ədəd)
Üç yüz altmış doqquz — say sistemində ədədlərdən biridir. Üç yüz altmış səkkizdən sonra, üç yüz yetmişdən əvvəl gəlir.
Prievidza
thumb|right|Marian kostyolu Prievidza — Slovakiyanın qərbində şəhər. Nitra çayının sahilində, Vtaçnik dağının yamacında yerləşir. Əhali 51 min nəfərdir.
Demoqrafiya
2001-ci il əhalinin siyahıyaalınmasına əsasən şəhərdə 53 097 insan yaşayır. Əhalinin 96,65 % — slovaklar, 0,95 % — çexlər, 0,48 % və 0,29 % — macar qaraçıları və almanlar. Konfessiya: 61,91 % — roma katolikləri, 29,01 % ateistlər və lüteranlar 2,29 %.
Şəhər rayonları
Es existieren folgende 5 Stadtteile:
Transplantasiya
thumbnail|Müqəddəs Kosmas və Damian tərəfindən mələklərin köməkliyi ilə aparılan ayaq transplantasiyası Transplantasiya və ya orqan nəqli — insan orqanizm inin bir hissəsinin digər insan a köçürülməsi
Tarix
Dünya da ilk orqan transplantasiyası əməliyyatı 1883-cü ildə isveçrəli cərrah Teodor Koxer aparılmışdır: o, gənc kişidə qalxanabənzər vəzi dərialtı qarın nahiyyəsinə köçürmüşdür.
Növləri
Donordan asılı olaraq orqan köçürülməsi bir neçə cür olur:
Orqanın nəql edildiyi yerdən asılı olaraq üç cür transplantasiya növü olur:
Yosuke İdequçi
Yosuke İdequçi — Yaponiya futbolçusu.
Qriyej
Qriyej  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Pon-de-Vel kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Burk-an-Bres.
INSEE kodu — 01179.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 1899 nəfər təşkil edirdi.
Yosuke İdequçi
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 12 oyun keçirib, 2 qol vurub.
Qaranlıq (Abaran)
Qaranlıq - İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indi Abaran rayonunda kənd.
Tarixi
Toponim türk dilində «dağ, təpə, zirvə» mənasında işlənən qara sözünə -lıq şəkilçisinin artırılması ilə əmələ gəlib «dağlıq yerdə olan kənd» mənasını ifadə edir.
Orotoponimdir. Quruluşca düzəltmə toponimdir.
Erm. SSR AS RH-nin 10.IX.1948-ci il fərmanı ilə adı dəyişdirilib Lusagyuğ qoyulmuşdur.
Bulbophyllum baculiferum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum baculiferum növü Yeni Qvineya üçün endemik növdür.
Saçlı (Abaran)
Saçlı, Noraşen — İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indi Abaran rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 26 km məsafədə, Abaran çayının sol qolu üstündə yerləşir. «İrəvan əyalətinin icmal dəftəri»ndə, Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.
Kəndin digər adı Sacılı olmuşdur. Z. Qorqodyanın əsərində kəndin qədim adının Sacılı olduğuna əsaslanıb qeyd edə bilərik ki, toponim Sacilər türk adı əsasında formalaşmışdır. Tayfa adı əsasında əmələ gəlmişdir. Etnotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.
Erm. SSR AS RH-nin 15. VII. 1946-cı il fərmanı ilə adı dəyişdirilib Noraşen (Yeni kənd) qoyulmuşdur.
Azərbaycan tədqiqat nüvə reaktoru
Azərbaycan tədqiqat nüvə reaktoru - Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Radiasuya Tədqiqatları İnstitunun hökumətə təqdim etmək istədiyi elmi-tədqiat mərkəzi layihəsi. Layihə Atom Energetikası üzrə Beynəlxalq Agentlik (МАГАТЭ) ilə birlikdə hazırlanır və 2012-ci ilin birinci yarısında hökumətin müzakirəsinə təqdim ediləcək. Layihə "Azərbaycan tədqiqat nüvə reaktorunun tikintisinə dair iqtisadi əsaslandırma" adlanır.
Məğlubedilməzlər (film, 1983)
Məzmun
Filmdə siçanların yuva mənbəyi olan Bakıdakı binaların zirzəmiləri göstərilir və bu rəzilliyə səbəb olan əlaqədar orqanlar tənqid edilir.
Monardella undulata
(Monardella undulata) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Məğlubedilməzlər (film, 1983)
Film haqqında
"Mozalan" Satirik Kinojurnalı № 80, 2-ci süjet
Oze
Oze  — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Seyn kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Din-le-Ben.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 81 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 60 yaşdan yuxarı (15-64 yaş arasında) 44 nəfər iqtisadi fəal, 16 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 73,3%, 1999-cu ildə 67.3%). Fəal olan 44 nəfərdən 37 nəfər (19 kişi və 18 qadın), 7 nəfər işsiz (2 kişi və 5 qadın) idi. 16 hərəkətsiz 5 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 7 nəfər təqaüdçü, 4 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Monardella siskiyouensis
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Jurinea abramowii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Montsa
Montsa (, Monscia,, tar. ) — İtaliyanın Lombardiya regionunda şəhər. 122 000 əhalisi var.
Montsa şəhəri Po çayının bir qolu olan Lambro Çayı üzərində Milano şəhərinin 15 km şimal-şimal-şərqində qurulmuşdur.
Montsa Lombardiya regionunun üçüncü böyük şəhəridir və bu regionun bir altbölümü olan Brianzanın inzibati, sənaye və iqtisadi mərkəzidir. Montsada avtomobil yarışması və yan fəaliyyətlərindən başqa tekstil sənaye və çap sənaye də inkişaf etmişdir.
İdman
Montsa avtodromu — əfsanəvi avtomototrek, uzun müddətdir dünyada ən sürətli hesab edilmişdir; Formula-1 İtaliyanın Qran-prinin keçirildiyi yer.
Tatarlı (Goranboy)
Tatarlı — Azərbaycan Respublikasının Goranboy rayonunun Tatarlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 3 iyul 1998-ci il tarixli, 518-IQ saylı Qərarı ilə Goranboy rayonunun faktiki mövcud olan Tatarlı kəndi dəqiqləşdirmə qaydasında Səfikürd kənd inzibati ərazi vahidi tərkibində rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatına daxil edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ saylı Qərarı ilə Goranboy rayonunun Tatarlı kəndi Şəfikürd kənd inzibati-ərazi vahidi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla Tatarlı kənd inzibati-ərazi vahidi yaradılmışdır. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 14 aprel 2009-cu il tarixli, 793-IIIQ saylı Qərarı ilə Goranboy rayonunun Tatarlı kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Tatarlı kəndinin ərazisindən bələdiyyə mülkiyyətində olan 2,5 ha, habelə meşə fonduna aid 534,02 ha, Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 31 may 2010-cu il tarixli, 1018-IIIQ saylı Qərarı ilə isə bələdiyyə mülkiyyətində olan 229,68 ha və xüsusi mülkiyyətdə olan 125,48 ha (cəmi — 355,16 ha) torpaq sahəsi Naftalan şəhərinin inzibati ərazisinə verilmişdir.
Toponimikası
Bu adda Şəmkir rayonunda da kənd qeyda alınmışdır.
Zayaçe gölü
Zayaçe gölü — Tatarıstanın Laişevski rayonu ərazisində yerləşən göl. Tatarıstan SSR Nazirlər Sovetinin 10 yanvar 1978-ci il № 25 və Tatarıstan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 29 dekabr 2005-ci № 644 saylı qərarı ilə yerli əhəmiyyətli təbiət abidəsi elan edilmişdir.
Tatarlı (Goranboy)
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Gəncə-Qazax düzənliyində yerləşir.
Zayaçe gölü
Coğrafiya
Zayaçe gölü karst mənşəllidir. Tatarıstanın Laişevski rayonunda, Stolbişe kəndində yerləşir. Su tutarı qəliz formaya malikdir və yolla iki yerə bölünmüşdür. Sahilləri sıldırımlıdır. Uzunluğu 1105 metr, maksimal eni isə 530 metrdir. Su səthinin sahəsi 11,76 ha-dır. Orta dərinliyi 2 m təşkil edir.
Hidrologiya
Su tutarının həcmi 300 m³-dir. Yeraltı sularla qıdalanır. Səviyyəsi dəyişməzdir. Suyun rəngi qəhvəyi-yaşıldır, minerallaşma 99,4 mq/l, şəffaflıq 70 sm-dir. Kimyavi tərkibi hidrokarbonatlı-kasaliumludur.
Tatarlı (Goranboy)
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 2046 nəfər əhali yaşayır.
370 (ədəd)
Üç yüz yetmiş — say sistemində ədədlərdən biridir. Üç yüz altmış doqquzdan sonra, üç yüz yetmiş birdən əvvəl gəlir.
Ruslan Qunçak
Ruslan İvanoviç Qunçak (9 avqust 1979, Şişkovtsı, Çernovitsk vilayəti, SSRİ) — ukraynalı futbolçu, Naftan Novopolotsk klubunun yarımmüdafiəçisi.
370 (ədəd)
Həmçinin bax
300 (number)
Ruslan Qunçak
Həyatı
Ruslan Qunçak həm müdafiənin, həm də yarımmüdafiənin mərkəzində çıxış edə bilir. Daha çox müdafiənin mərkəzində oynayan ukraynalı məhsuldarlığı ilə seçilir, cərimə zərbələrini dəqiq yerinə yetirmək bacarığını nümayiş etdirir. 2005-ci ilin iyulunda "Xarkov"a gələn yarımmüdafiəçi vətənində "Metallist" (Xarkov), "İlyiçevets", "Bukovina"da da oynayıb.
Murzay
Başqırdlar at və ya iri mal-qaranın dərisindən ustalıqla müxtəlif qablar düzəldirdilər. Bu qablar at südünün sağılması, saxlanması, kumıs hazırlanması və gəzdirilməsi üçün istifadə olunmuşdur. Məlumdur ki, başqırdların həyatında bir ərzaq kimi kumısın böyük əhəmiyyəti var. Onlar dəridən mehtərə (murtay), butulka (botlok), vedrə (baş künək) və başqa qabları böyük ustalıqla tikirlər. Bunların içərisində «haba» on çox tutumlu olub 6 ÷ 12 vedrə süd tutur. Başqırdlarda inək əmcəyinin dərisini emal etməklə qida məhsulu saxlamaq üçün düzəldilən dəri qab isə murzay adlanır.
Tap (Goranboy)
Toponimikası
Tap kəndi dağətəyi ərazidədir. Keçmiş tam adı Tap Rus olmuşdur. XIX əsrdə Rus Borisi kəndindən ayrılmış rus ailələri Tap Qaraqoyunlu kəndi yaxınlığında saldığına görə belə adlandırılmışdır. Azərbaycan dilində tap “dağ döşündə, ətrafı dərə, yaxud yarğanla əhatə olunmuş kiçik düzən sahə”yə deyilir.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 487 nəfər əhali yaşayır.
Gavalı meyvəyeyəni
Gavalı meyvəyeyəni — Buğumayaqlılar tipinin Pulcuqluqanadlılar dəstəsinin Yarpaqbükənlər fəsiləsinə aid olan növ.
Kenyu Suqimoto
Kenyu Suqimoto — Yaponiya futbolçusu.
Gavalı meyvəyeyəni
Xarici quruluşu
Kəpənəyin qanadları açılmış halda 12-17 mm uzunluqdadır. Bədəni üst tərəfdən boz rəngdə, alt tərəfdən tutqundur. Ön qanadları üzərində köndələninə, dalğavari xətt uzunır. Qanadının zirvələri başqa hissələrinə nisbətən açıq rəngdədir. Həmin yerdə bir neçə qara xətt var. Yumurtası girdə və ağ rəngdə olub, böyüklüyü 1 mm-ə yaxındır. Tırtıl axırıncı yaşda 12-15 mm uzunluqdadır. İlk yaşlarda ağımtıl, sonrakı yaşlarda isə çəhrayı rəngdə olur. Tırtılın bədəninin birinci buğumunda xitinləşmiş sahə vardır. Bu sahə cavan tırtıllarda sarımtıl, iri yaşlı tırtıllarda isə açıq sarımtıl olur. Pupu açıq-qəhvəyi rəngdə olub, 6-7 mm böyüklüyündədir.
Həyat tərzi
Gavalı meyvəyeyəninin tırtılları barama içərisində qışlayır. Bu zərərvericinin qışlaması torpaqda, xəzəl və bitki qalıqlarının altında gedir. Erkən yazda havanın gündəlik temperaturu 15-17oC-ə çatdıqda tırtıllar qışlama yerində puplaşmağa başlayırlar. Puplardan kəpənəklərin uçuşu gavalı ağaclarının çiçəklənməsindən sonra başlayır. Uçuş bir ay davam edir. Hər bir dişi kəpənək 8-15 gün yaşayır. Yumurtalar əsasən meyvə başlanğıcına, az miqdarda isə yarpaqlar üzərinə və yanlığına qoyulur. Hər bir dişi kəpənək 40-70 ədəd yumurta qoyur. Rüşeyimin inkişafı 5-9 gün çəkir və bundan sonra yumurtalardan birinci nəsil tırtıllar çıxır. Həmin tırtıllar meyvəni üst tərəfindən gəmirərək (əksr hallrda saplağa yaxın yerlərdən) yollar əmələ gətirir, onun içərisinə girir. Gavalının zədələnmiş yerindən xaricə yapışqanlı şirə axır. Belə meyvələr ya tökülür, yada quruyur. Öz inkişafını bitirmiş tırtıllar meyvə içərisindən çıxaraq torpağa düşür və orada puplaşır. 10-12 gündən sonra puplardan ikinci nəslin kəpənəkləri uçmağa başlayır. Gavalı meyvəyeyəninin zərərli fəaliyyəti nəticəsində məhsul miqdarca azalır və keyfiyyətini itirir.
Yayılması
Kiçik Asiya, Avropa, Şimal-Qərbi Afrika, Yaponiya, Ukrayna, Orta Asiya, Qazaxıstan, Zaqafqaziya, Rusiyanın Avropa hissəsində yayılmışdır. Azərbaycanda Şəki-Zaqatala bölgəsində gavalı meyvəyeyəninin il ərzində iki nəsil verdiyi müəyyənləşdirilmişdir.
Kenyu Suqimoto
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 8 oyun keçirib, 1 qol vurub.
Karson səhrası
Karson səhrası - Nevada ştatı ərazisində yerləşən kiçik səhra. Səhranın sahəsi 5, 568 km² təşkil edir. İl ərzində səhraya cəmi 130 mm yağıntı düşür.
Monardella stebbinsii
(Monardella stebbinsii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İsfəndiyar xan
İsfəndiyar xan (?-1643)—Şeybanilər sülaləsindən 14-cü özbək xanı.
Həyatı
I Şah Səfi hakimiyyətə keçdikdən az sonra 1629-cu ildə Urgənc hakimi İsfəndiyar xan (1623-1642) Mərvə hücum edir. Məhəmməd Məsum onun Mərvə hücumuna I Şah Abbasın ona etmiş olduğu yaxşılıqlara cavab olaraq naşükürlüyə yol verməsi kimi baxır. O, yazır ki, Urgənc hakimi İsfəndiyar xan və onun yaxınlarına Səfəvi sarayında nəvaziş göstərilmiş, dəfələrlə müzəffər Səfəvi ordusunun köməyi ilə ölümcül döyüşlərdə xilas edilmişdi. Məhəmməd Məsumun bu məlumatını "Zeyl-i tarix-i alamara-ye Abbasi" də təsdiq edir. Mənbədə göstərilir ki, Xarəzm hakimi Ərəb Məhəmməd xanın (1602-1623) övladları arasında hakimiyyət üstündə müharibədə məğlub olmuş böyük oğlu İsfəndiyar I Şah Abbasa pənah gətirmiş və uzun müddət onun himayəsində yaşamışdır.
Jilina
right|200px|Andrey Glinka meydanı Jilina — Slovakiyanın şimal-qərbində şəhər. Vaq çayına Kisutsa və Rayçyankanın töküldüyü yerdə yerləşir. Jilina bölgəsinin inzibati mərkəzidir. Əhalisi 86 min nəfərdir.
Karasinoe gölü
Karasinoe gölü gölü — Tatarıstanın Vısokoqorski rayonu ərazisində yerləşən göl.
Yevlax Dəmiryol Stansiyası
Yevlax Dəmiryol Stansiyası — Yevlax şəhərində dəmiryol stansiyası.
Karasinoe gölü
Coğrafiya
Karasinoe gölü gölü karst məşhəllidir. Sahilləri hamardır. Tatarıstanın Vısokoqorski rayonunda, Yuvas kəndində yerləşir. Su tutarı qəliz formaya malikdir. Sumka çayının orta axarında yerləşir. Uzunluğu 700 metr, maksimal eni isə 250 metrdir. Su səthinin sahəsi 12 ha-dır. Orta dərinliyi 3 m təşkil edir.
Jilina
Baxımlı yerlər
thumb|Marktplatz Jilinanın köhnə şəhəri Bratislavadaki kimi çox böyük turist piyada zonasına çevrilib.
Karasinoe gölü
Hidrologiya
Su tutarının həcmi 300 m³-dir. Yeraltı sulara ilə qıdalanır. Suyun rəngi sarıdır, minerallaşma 154 mq/l, şəffaflıq 600 sm-dir. Kimyavi tərkibi hidrokarbonatlı-kasaliumludur.
Jilina
İqtisadiyyat
Jilinada Hyundai kompaniyasına məxsus Kia Motors Slovakia avtomobil zavodu yerləşir.
Karasinoe gölü
Əhəmiyyəti
Tatarıstan SSR Nazirlər Sovetinin 10 yanvar 1978-ci il № 25 və Tatarıstan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 29 dekabr 2005-ci № 644 saylı qərarı ilə yerli əhəmiyyətli təbiət abidəsi elan edilmişdir.
Şanlı inqilab
Şanlı inqilab  — 1688-ci ildə İngiltərədə II Yakov Stüartın devrilməsi ilə nəticələnən çevrilişə tarixşünaslıqda verilən ad.
Yan Neruda
Yan Neruda (Jan Nepomuk Neruda, )—Çexiya yazıçısı, şairi.
Şanlı inqilab
Tarixi
thumb|left|[[II Yakov Stüart]] 1688-ci il, noyabrın 5-ndə Vilhelm 15 minlik qoşunla İngiltərənin sahillərinə çıxdı. II Yakov tərəfindən toplanmış dəstələr başda komandirləri olmaqla, düşmənin tərəfinə keçməyə başladılar. Hamı tərəfindən tərk edilmiş II Yakov Fransaya qaçdı. 1688-ci il, dekabrın 18-ndə Oranlı Vilhelm Londona daxil oldu, 1689-cu ilin əvvəlindəsə İngiltərənin kralı elan olundu. Beləliklə, "Şanlı inqilab" adını almış dövlət çevrilişi qan tökülmədən baş tutdu.
Yeni dövlət quruluşunun əsas sənədi "Hüquqlar haqqında Bill" oldu. İngiltərə parlamentli monarxiyaya çevrilirdi. Kral veto hüququndan məhrum edildi. Bundan sonra o, ölkəni ancaq parlamentlə birgə idarə edə bilərdi. O, parlamentin icazəsi olmadan vergi yığa, daimi qoşun saxlaya, din işlərinə qarışa bilməzdi. Amma eyni zamanda seçki hüququ əvvəlki tək qalırdı- bu hüquqdan ancaq varlı adamlar istifadə edə bilərdilər. Əhalinin böyük hissəsi isə bu hüquqdan məhrum edilmişdi. Deputatların seçki dairələri üzrə bölünməsi inqilabdan əvvəl olduğu kimi qeyri-bərabər olaraq qalırdı. Billdə elan edilmiş dini dözümlülük məhdud xarakter daşıyırdı:ilahi üçlük haqqında fikirləri rədd edən təriqətçilər ən amansız təqiblərə məruz qalırdılar. Amma presveterianlıq da hakim din olmadı. Üstünlük hələ də anqlikan kilsəsinin əlində idi. İndependent konqreqasiyaları azad dini təbliğat hüququ aldılar. Ölkədə uzun müddət ərzində hələ restavrasiya dövründə formalaşan iki partiyalı sistem möhkəmləndi:hökumətdə gah viqlər (burjua-zadəgan partiyası), gah da torilər (mühafizəkar torpaq sahibləri) üstünlük təşkil edirdilər.
Mahiyyət etibarilə 1688-ci il çevrilişi torpaq aristokratiyası və getdikcə möhkəmlənən iri burjuaziya arasında razılıq idi. Bu hadisədən sonra onlar faktiki olaraq hakimiyyəti böldülər. Xalq əvvəlki kimi siyasi həyatda iştiraka buraxılmırdı. Bu dövrdən başlayaraq sənayenin inkişafı, ilkin kapital yığımı, manufakturaların çiçəklənməsi İngiltərə tarixinin xarakterik xüsusiyyətlərindən oldu. Hər iki inqilabın gedişində həyata keçirilmiş qanunvericilik islahatları kütləvi ekspropirasiyalara və kəndlilərin torpaqlarından çıxarılmasına gətirib çıxardı. Ölkədə aqrar çevriliş başa çatdı. Hökumət xarici siyasətində müstəmləkələrin qarət olunmasını həvəsləndirir və dənizlərdə üstünlük əldə etmək uğrunda başqa ölkələrlə uğurlu mübarizə aparırdı.
Yan Neruda
Həyatı
Neruda Yan 1934-cü il iyul ayının 9-da Praqa şəhərində anadan olmuşdur. Neruda Akademik gimnaziyanı qurtarmış, Praqa Universitetində oxumuş, orada fəlsəfə və hüquq fakültələrində mühazirələr dinləmişdir. Bir neçə il Praqa idarələrində işləmiş, gimnaziyada alman dilindən dərs demişdir.
Onun ilk şeirləri 50-ci illərin əvvəllərində çap olunmuşdur. "Qəbristanlıq çiçəkləri" (1857), "Şeirlər kitabı" (1868), "Kosmik nəğmələr"(1878), "Balladalar və romanslar" (1883), "Övliya cüməsi nəğmələri" (1896) və s. kitabların müəllifidir.
Vətənpərvərlik və sosial azadlıq duyğularının tərənnümü, xalq gücünə inam poeziyasının ideya məzmunudur. Nerudanın familiyasını çili şairi Pablo Neruda ozünə təxəllüs seçmişdir.
O, 22 avqust 1891-ci ildə vəfat etmişdir.
Jurinea adenocarpa
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Borden yarımadası
Borden yarımadası — Baffin Torpağının şimalında yerləşən yarımada. Kanadanın Nunavut vilayəti ərazisinə daxildir. Lankaster boğazının cənubunda qərarlaşır. Yarımadanın şimal-şərq ərazisində Sirmilik Milli Parkı təşkil olunmuşdur.
Coğrafiya
Yarımada 225 km şimala, 169 km şərqə uzanır.
Şimala rayonu, o cümlədən Hras dağları kövrək qayalardan ibarətdir. Burada hündürlük 914 mertrə çatır. Admiraliti buxtası yarımadanın qərb sahillərini, Admiraliti Soveti buxtası isə onun şərq sahillərini təşkil edir. Şərqdən Baylot adasından buxta ilə ayrılır.
Əhalisi
Yarımadanın qərb sahillərində inuitlərə aid Arktik-Bey adlı kənd vardır (823 nəf. (2011)).
Sənaye
Uzun on illiklər boyunca yarımadada faydalı qazıntıların hasilatı həyata kreçirilir (əsasən almaz).
Sadıq Dadaşov
Sadıq Ələkbər oğlu Dadaşov — Azərbaycan-sovet memarı, memarlıq tarixçisi, Azərbaycan sovet memarlığının banilərindən biri, professor, SSRİ Memarlıq Akademiyasının müxbir üzvü (1941), Azərbaycan SSR EA-nın akademiki (1945), Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1940), SSRİ Dövlət Mükafatı laureatı (1941).
Peskara
Peskara — İtaliyada Abruzzo regionunun mərkəzi və eyni adı daşıyan Pescara vilayətinin mərkəzi olan Adriatik dənizi sahilində bir liman şəhəridir.
"Aterno-Pescaro Çay"nin Adriatik dənizinə qatıldığı mövqedə olan Pescara şəhəri böyük bir bələdiyyə olaraq 1926da o zaman Chieti Rayonu içində çayın cənub sahilində olan Pescara komünü ilə o zaman Teramo elində və çayın şimalında olan Castellamare Adriatıco komününün birləşdirilməsindən doğulmuşdur. Bu yeni şəhərin qurulmasına başda təşəbbüskar olan Pescara'da doğulmuş şair Gabriele D'Annunzio idi.
Sadıq Dadaşov
Həyatı
Sadıq Dadasov 1929-cu ildə M. Əzizbəyov adına Bakı Politexnik İnstitutunun İnşaat fakültəsini bitirmişdir.
O, 1944-cü ildə Azərbaycan SSR Xalq Komissarları Soveti yanında Memarlıq İşləri İdarəsinin ilk rəisi olmuşdur.
Sadıq Dadaşov 1941-ci ildə SSRİ Memarlıq Akademiyasının müxbir üzvü, 1945-ci ildə yeni yaradılmış Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının (indiki Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası) akademiki seçilmişdir.
1940-cı ildə ona Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi fəxri adı verilmiş və 1941-ci ildə SSRİ Dövlət mükafati laureatı olmuşdur.
Şintaro Kurumaya
Şintaro Kurumaya — Yaponiya futbolçusu.
Yola (inzibati vahid)
Noqay yolası
XVIII əsrdə indiki Başqırdıstanın mərkəz və cənub hissəsi Noqay yolası adlanırdı.
Kazan yolası
Başqırdıstanın qərb hissəsini əhatə edən torpaqlada yerləşən inzibati vahid isə Kazan yolası adlandırılmışdır.
Sibir yolası
Sibir yolası adlanan üçüncü yol Uralarxası şərq və Cənubi Uralarxası torpaqların şərq hissəsini əhatə edirdi.
Osin yolası
Ufadan şimala uzanan nazik zolaq Osin yolası adlanırdı.
Milli Faşist Partiyası
Milli Faşist Partiyası — 1921-ci ildə Benito Mussolini tərəfindən yaradılmış, faşizm ideologiyasını reallaşdıran siyasi partiya. Bu partiyanın əsasını 1919-cu ildə Benito Mussolini tərəfindən yaradılan "Faşist mübarizə dəstələrinin ittifaqı" təşkil edib. Məhz bu təşkilat daha da formalaşdırılaraq 1921-ci ilin 9 noyabr tarixində Milli Faşist Partiyasına çevrilmişdi.
Transsendent ədəd
Transsendent ədədlər ( — keçmək, üstələmək)   — cəbri olmayan, kompleks və ya həqiqi ədədlər, başqa sözlə, qüvvəti tam ədəd (və ya rasional) olan polinomun (çoxhədlinin) kökü olmayan həqiqi ədədləri.
Milli Faşist Partiyası
Milli Faşist Partiyası 1921-ci ildən etibarən parlamentdə təmsil olunmağa başlayıb. 1924-cü ildən bu partiya parlamentdə üstünlük qazanmışdı. 1928-ci ildə isə Milli Faşist Partiyası ölkənin yeganə qanuni partiyası elan olunmuşdu. Bu vəziyyət 1943-cü ilə kimi, Mussolini rejimi dağılana kimi davam etmişdi. Müasir dövrdə Milli Faşist Partiyasının yenidən yaradılması İtaliya Konstitusiyası tərəfindən qadağan olunub.
Transsendent ədəd
Tarixi
İlk dəfə transsendent ədəd anlayışını elmə, 1844-cü ildə Liuvill Jozefal daxil etdi. O, öz teoremində sübut etdi ki, cəbr ədədə, rasional kəsrlə yaxınlaşmaq mümkün deyil.
Milli Faşist Partiyası
Tarix
İtaliya Birinci dünya müharibəsindən qalib dövlətlər sırasında çıxmışdı. Lakin ölkə xeyli zəifləmişdi. Çünki müharibəyə girərkən nəzərdə tutduqlarına nail olmamışdı. Müharibə başa çatdıqdan sonra ölkədə sosial ziddiyətlər daha da kəskinləşmişdi. Hakim dairələrin müəyyən hissəsi isə narazı xalqın çıxışlarının qarşını güc yolu ilə almaq təklifini irəli sürürdü. Bu məqsədlə xüsusi dəstələr yaradıldı. Bu dəstələrdən biri 1919-cu ildə Milan şəhərində Benito Mussolini tərəfindən yaradılmış "Faşist mübarizə dəstələrinin ittifaqı" idi. Bu təşkilatın bir çox şəhərlərdə yerli bölmələri yaradılmışdı. Belə bölmələrə faşio deyirdilər. Faşio sözünün italyanca mənası dəstə, birləşmə, qrup deməkdir. Təşkilatın proqramının əsasını üç başlıca ideya təşkil edirdi: əməkdaşlıq, onu təmin edən güclü dövlət hakimiyyəti, millətçilik ("Millər hər şeydən üstündür").
Transsendent ədəd
Tarixi
1873-cü ildə Ermit Şarl, natural loqarifmaların əsaslarında e ədədinin transsendentliyini sübut etdi.
Milli Faşist Partiyası
Tarix
1921-ci ilin may ayında parlament seçkilərində Benito Mussolini Liberal partiyasının lideri Covanni Collittini dəstəkləyir. Covanni Coliitti həmin vaxt həm də İtaliyanın baş naziri idi. Məhz bu dəstək sayəsində yenidən qələbə çalan Liberallar öz arxaları ilə Mussolinini də çəkdilər. Belə ki, bu vaxt Mussolini başda olmaq 35 faşist deputatı da İtaliya parlamentində təmsil olunmaq hüququ qazandılar. Həmin ilin 9 noyabr tarixində "Faşist mübarizə dəstələrinin ittifaqı" adlı təşkilat rəsmi olaraq Milli Faşist Partiyasına çevrildi.
Transsendent ədəd
Tarixi
1882-ci ildə Lindeman Ferdinand sıfırdan fərqli cəbr göstəricisi ilə e ədədinin dərəcəsinin transsendentliyi haqqında teoremi sübut etdi, bununla da \pi ədədinin və dairə kvadraturası məsələsinin həll edilməzliyinin transsendentliyini sübut etdi.
Milli Faşist Partiyası
Tarix
Bu vaxt ölkədə sağ və sol yönümlü partiyalar arasında gedən siyasi mübarizə bəzən silahlı toqquşmalara gətirib çıxarırdı. Faşistlərin anti-demokratik, terrorçu hərəkətlərinə qarşı 1921-ci ilin yayında İtaliyanın bir çox şəhərlərində "Xalq cəsurları" adlı təşkilatlar yaranmağa başladı. Bu təşkilatlar faşist dəstələrinə qarşı çıxır, zəhmətkeşlərin nümayiş və tətillərini onlardan müdafiə edirdilər.
Transsendent ədəd
Tarixi
1900-cü ildə keçirilən II Riyaziyyatçıların Beynəlxalq konqressind ə Hilbert David iştirakçılara qeyd edilmiş problemlər arasında yeddinci problemi açıqladı: " Əgər a \neq 0 — cəbri ədəddirsə və eyni zamanda \! b ədədi də cəbridirsə, amma irrasionaldırsa, \! a^b  —nin transsendent ədəd olduğunu söyləmək düzgun olarmı?" Xüsusi halda, 2^\sqrt 2 ədədi transsendentdir. Bu problem 1934-cü ildə Gelfondom tərəfindən həll edilmişdi. O, sübut etdi ki, bütün bu tip ədədlər həqiqətən transsendentdir.
Milli Faşist Partiyası
Tarix
1921-ci ilin avqustunda Milli Faşist Partiyası və İtaliya Sosialist Partiyasının rəhbərləri arasında "sakitləşdirmə paktı" imzalandı. Hər iki tərəf öz üzərinə bir-birinə münasibətdə düşmənçilik hərəkətlərindən çəkinmək öhdəliyini götürürdü. Bu səbəbdən İtaliyada anti-faşist birliyinin yaradılması ideyası baş tutmadı. thumb|left|250px|[[Benito Mussolini və tərəfdaşları 1922-ci ildə təbliğat yürüşü zamanı.]] Ölkə əhalisinin böyük bir hissəsi İtaliyanın müharibə nəticəsində niyyətlərinə çatmamasından narazı idi. Buna görə də 1922-ci ilin oktyabr ayında Neapolda faşistlərin toplanışında Romaya yürüş elan olundu. Mussolini hökümətə başçılıq etmək üçün kral III Viktor Emmanuil tərəfindən Romaya dəvət edildi. O, öz silahdaşları ilə birgə qatarla Romaya gəldi. Beləliklə ölkədə qansız inqilab faşistlərin tam olaraq hakimiyyətə keçməsi ilə sona yetdi.
Faşistlər hakimiyyətə gələn kimi Konstitusiya azadlıqlarını ləğv etməyə başladılar. 1922-ci ilin dekabr ayında Mussolini başda olmaqla "Böyük Faşist Şurasl" (BFŞ) yaradıldı. Bu şura, İtaliya faşist dairələrinin ali hakimiyyət orqanı idi. BFŞ qanunvericilik və icraedicilik funksiyalarını yerinə yetirirdi.
1923-cü ildə parlamentdə Açerbo qanunu qəbul olundu. Bu qanun seçki sistemini tamamilə dəyişdirdi. Açerbo qanununa görə seçkidə faizdən aslı olmayaraq hamıdan çox səs qazanan partiya avtomatik olaraq parlamentdə 66% yerin sahibi olurdu. 1924-cü ilin aprel ayında keçirilən seçkilərdə Milli Faşist Partiyası 63% səs toplayaraq parlamentdə olan yerlərin 66% göstəricisinə sahib oldu. 1924-cü ilin iyul ayında sosialist deputat Cakomo Matteotti faşist partiyasının gizli üzvləri tərəfindən oğurlanaraq qətlə yetirildi. Bu hadisə ölkədə dərhal böhran yaratdı. Xalq parlamenti baykot etməyə başlayaraq Mussolini rejiminin devrilməsini tələb etməyə başladı. 1925-ci ilin 3 yanvar tarixində Mussolini öz çıxışında hakimiyyətdə olan partiya əleyhinə çıxışlar edənlərə qarşı yeni sərt kursun icra ediləcəyini bildirdi. Bununla da XX əsrin 20-ci illərində İtaliyada avtoritar rejim yarandı. Bu sistemin əsas elementi birpartiyalı rejimə keçid idi. Partiya strukturları dövlət səlahiyyətləri qazandılar. Bu ilk olaraq partiyanın silahlı birləşməsinin səlahiyyətlərinin artması ilə nəticələndi. Belə ki, Milli Faşist Partiyasının rəsmi silahlı birləşməsi həm də rəsmi olaraq milli polis funksiyasını daşımağa başladı. 1922-ci ildə yaradılan Böyük Faşist Şurası 1928-ci ildə əldə etdiyi yeni səlahiyyətlər ilə dövlətin ən ali orqanına çevrildi. 1928-ci ildə Milli Faşist Partiyasından başqa digər partiyaların fəaliyyəti rəsmi olaraq qadağan olundu. Seçkilərdə ancaq Böyük Faşist Şurasının seçdiyi namizədlər iştirak edə bilərdilər.
Mussolini 12 sentyabr 1943-cü ildə alman desant dəstələrinin köməyi ilə həbsdən azad olur. Dərhal Almaniyaya göndərilən Mussolini şəxsən Hitler ilə görüşür. Bundan sonra Hitler Mussolinini Almaniyanın İtaliyada işğal etdiyi ərazidə yaradılmış İtaliya Sosialist Respublikasının başçısı vəzifəsinə qoyur. Bu vaxt Milli Faşist Partiyası adını dəyişərək Respublika Faşist Partiyası adı ilə fəaliyyət göstərməyə başlayır. İtaliya Sosialist Respublikasının ömrü az olur. 1945-ci ilin 25 aprel tarixində bu dövlət süquta uğrayır. Beləliklə Respublika Faşist Partiyası da öz fəaliyyətini dayandırır.
İdeologiya
Milli Faşist Partiyasının ideologiyası vaxt keçdikcə müxtəlif dəyişikliklərə məruz qalıb. Bu birbaşa olaraq Mussolininin siyasi baxışlarının və ölkədə olan siyasi vəziyyətin dəyişməsinə görə baş verirdi. Yarandığı zamanlardan etibarən ilk vaxtlarda partiyanın ideologiyasında sosialist və sindikalist ideyalar var idi. Buna baxmayaraq partiyanın əsasını millətçilik və faşizm təşkil edirdi və partiya aktiv şəkildə kommunist və sosialistlərə qarşı mübarizə aparırdı. Partiya ölkədə nüfuz qazandıqdan sonra ekstremist sağ yönümlü ideyalar onun əsasını təşkil etməyə başladı. Bundan başqa Milli Faşist Partiyası dinə müsbət şəkildə yanaşırdı. 1929-cu ildə Katolik kilsəsi ilə imzalanan Lateran müqaviləsini buna misal çəkmək olar. Mussolini və Roma papası XI Piy ilə bağlanmış bu müqaviləyə əsasən İtaliyada Vatikan dövləti yaradılmışdı. Bununla da Milli Faşist Partiyası Vatikanın dəstəyini qazanmışdı. Partiyanın əsas ideyalarından biri korporativizm idi. Bu ideya bir-biri ilə müttəfiq olan müxtəlif sosial qrupların dövlət çərçivəsində, hakimiyyət naminə birləşməsini nəzərdə tuturdu.
ABŞ-nin inzibati bölgüsü
Ştat - Amerika Birləşmiş Ştatlarının inzibati ərazi bölgüsündə ən yüksək statusa malik subyekt. Ölkə 50 ştatdan ibarətdir və hər bir ştat ABŞ bayrağında bir ulduzla təmsil olunur.
Miri bəy Vəzirov
Vəzirov Miri bəy Mir Baba bəy oğlu — Cümhuriyyət tələbəsi.
Həyatı
Mir Abdulla bəy Mir Baba bəy oğlu 1896-cı ilin oktyabrın 3-də Şuşa şəhərində anadan olmuşdu. Ailədə Miri çağrıldığından bu adla da məşhurlaşmışdı. Şəhər real məktəbini bitirmişdi. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin xaricə göndərdiyi tələbələrdən biridir. Miri bəy 1925-ci ildə Parisdə vəfat edib. Yusif Vəzir Çəmənzəminlinin qardaşıdır.
Krım hökuməti 1918-ci il, iyunun 25-də Simperopolda yaradılmışdı. Baş naziri general-leytenant Süleyman bəy Sulkeviç, xarici işlər naziri Cəfər əfəndi Seyid Əhməd idi. Azərbaycan hökuməti 1918-ci il oktyabrın 23-də Krım hökuməti yanında diplomatik nümayəndəlik təsis etməyi qərara aldı. 1918-ci il, noyabrın 1-dən Azərbaycan Ukraynadakı diplomatik nümayəndəsi Miri bəy Vəzirova (Yusif Vəzir Çəmənzəminlinin qardaşı) Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Krımda da təmsil etmək tapşırıldı.
ABŞ-nin inzibati bölgüsü
Haqqında
Amerika Birləşmiş Ştatları 3141 rayondan ibarət 50 ştata (Alabama, Alyaska, Arizona, Arkanzas, Aydaho, Ayova, Cənubi Dakota, Cənubi Karolina, Corciya, Delaver, Florida, Havay, İllinoys, İndiana, Kaliforniya, Kanzas, Kentukki, Kolorado, Konnektikut, Luiziana, Massaçusets, Men, Merilend, Miçiqan, Minnesota, Missisipi, Missuri, Montana, Nebraska, Nevada, Nyu Cersi, Nyu-Hempşir, Nyu Meksiko, Nyu-York, Ohayo, Oklahoma, Oreqon, Pensilvaniya, Qərbi Virciniya, Rod-Aylend, Şimali Dakota, Şimali Karolina, Tennessi, Texas, Vaşinqton, Vayominq, Vermont, Virciniya, Viskonsin və Yuta), Kolumbiya Federal Dairəsinə və asılı ərazilər sayılan 5 Federal Torpağa (Amerika Samoası, Quam, Şimali Marian adaları, Puerto Riko, Virgin Adaları) bölünür.
Əbumüslüm xan Çavuşlu
Əbumüslüm xan Çavuşlu (?-?) — Ustaclı elinin Çavuşlu oymağının əmiri, Əsfərainin hakimi.
Barbizon məktəbi
thumb|250px|Russo. Barbizona mənzərə, 1850, [[Puşkin muzeyi, Moskva]] Barbizon məktəbi  — fransız peyzaj-rəssamlar qrupu. Məktəb adını uzun müddət Teodor Russo, Jan-Fransua Mille və qrupun digər nümayəndələrinin yaşadıqları Fontenblo meşəsində yerləşən Barbizon kəndindən almışdır.
Əbumüslüm xan Çavuşlu
Həyatı
Əbumüslüm bəy  Şah Məhəmməd Xudabəndədən  öncə  sultan,  sonra  xan  ünvanı almışdı. I Şah Abbasın şahlığının ilk  dönəmlərində  Əsfərainin  hakimi  idi.
Belə ki, Hacı Məhəmməd xanla əldə edilmiş razılıqdan sonra Fərhad xan və Əsfərayin hakimi Əbumüslüm xan Çavuşlunun qoşunları birləşərək Nişapur qalasını mühasirəyə aldılar. Bəlxdə bu xəbəri eşidən Əbdülmömin xan Bəlx, Bədəxşan, Hisari-Şadman, Əndxod və Sibircan orduları ilə Xorasana gələrək, Abdulla xanın isə Mavərənnəhr və Türküstanləşgəri ilə Xarəzmə hücum etməsi haqqında şayiə yaydığına görə, Hacı Məhəmməd xan Fərhad xandan ayrılaraq Xarəzmə qayıtmaq zorunda qaldı. Beləliklə də Səfəvi və Xarəzm qoşunları-nın özbəklərə qarşı birgə savaşı baş tutmadı. Fərhad xan Əbdülmömin xana qarşı təkbaşına savaşdan ehtiyatlanaraq Bəstama, oradan isə Şah Abbasın göstərişi ilə Qəzvinə qayıtdı. Səfəvi qoşununun geri çəkilməsindən istifadə edən Əbdülmömin xan Əsfərayin qalasını mühasirəyə aldı. Əsfərayin hakimi Əbu Müslim xan qalanı dörd ay müdafiə edə bilsə də, qüvvələr bərabər olmadığı üçün özbəklər qalib gələrək Əsfərayin qalasını fəth etdilər. Bundan sonra Əbdülmömin xanın qoşunları Səbzəvara, Məzinanı, Cacərmi, Səğanı və Curbədi də ələ keçirdikdən sonra Bəlxə qayıtdı. İskəndər bəy Münşinin məlumatına əsasən, ilin axırı olduğu, vilayətin da ğınıq hala düşməsi və ərzaq çatışmazlığına görə Şah Abbas Xorasana yürüşü təxirə salaraq, yazın əvvəlində yürüşə başlamaq niyyəti ilə hazırlıq görmək üçün İsfahana getdi.
Barbizon məktəbi
Nümayəndələri
Məktəbin rəssamları, əsası holland (Yakov Van Reysdal, Yan Van Qoyen, Meyndert Xobbema) və fransız rəssamları (Nikola Püssen və Klod Lorren) tərəfindən qoyulan ənənələrə söykənirdilər. Onlar bilavasitə P. Yüe və R. Bonninqtonun varisləri idi. Barbizon məktəbinin nümayəndələrinə qrupa daxil olmayan — Jan-Batist Kamil Koro, Qustav Kurbe, Ejen Delakrua kimi müasirlərinin də birbaşa təsiri olmuşdur.
Bədii Gimnastika 2015 Avropa Oyunlarında — Qadınlar (Komanda, Çoxnövçülük)
Bədii Gimnastika 2015 Avropa Oyunlarında — Qadınlar (Komanda, Çoxnövçülük) — 17 iyun tarixində Bakının Milli Gimnastika Arenasında baş tutdu. Yarışlarda 13 ölkənin 75 idmançısı qüvvəsini sınadı.
Murasaki Şikibu
Murasaki Şikibu — Heyan dövründə yaşamış Yaponiya roman yazıçısı, şairi və saray dayəsi. Ən tanınmış əsəri 1000 və 1012-ci illər aralığında yapon dilində yazdığı "Gencinin hekayəsi" romanıdır. Murasaki Şikibu onun təxəllüsüdür, şəxsi adı məlum deyil. Lakin 1007-ci ilə aid bir saray gündəliyindəki Fucivara no Kaoruko adının əsl adı olduğu düşünülür.
Barbizon məktəbi
Tarixi
XIX əsrin əvvəli fransız incəsənətində klassisizm və romantizmin mübarizəsi ilə qeyd edilmişdir. Akademistlər peyzaja münasibətdə onu əsasən mifoloji personajların hərəkət etdiyi fon kimi qəbul edirdilər. Romantiklər şişirdilmiş və zahirən gözəl peyzajlar yaradırdılar. Barbizon məktəbinin nümayəndələri vətənlərinin əməklə məşğul, sadə insanların iştirak etdiyi gündəlik adi motivlərlə zəngin real peyzaj təsvirinin tərəfdarı idilər. "Bu mükəmməl rəssamların yaratdıqları milli real peyzaj, nəinki fransız incəsənətinin inkişafında böyük mənaya malik idi, həmçinin realizm yolunu tutmuş digər milli məktəbləri üçün də əsas olmuşdur" Barbizon məktəbinin əhəmiyyəti realistik peyzaj yaratması və Koro ilə birgə impressionizmin yaranmasına zəmin olmasıdır. Barbizon məktəbinin impressionizmi qabaqlamış səciyyəvi üsulu etüdün əvvəlcə planerdə yaradılıb növbəti mərhələdə son olaraq işin atelyedə bitirilməsi olmuşdur.
Bədii Gimnastika 2015 Avropa Oyunlarında — Qadınlar (Komanda, Çoxnövçülük)
Yarışlarda final 17 iyun tarixində baş tutdu. Yarışların qızıl medalını Rusiya Federasiyasının idmançıları (Anastasiya Maksimova, Anastasiya Tokareva, Darya Kleşçeva, Mariya Tolkaçeva, Sofya Skomorox və Vera Biryukova) ibarət komanda qazandı. Gümüş medalı İsrail idmançıları (Alona Koşevatskiy, İda Maryin, Karina Lıxvar, Yekaterina Levina və Yuval Filo) ibarət komanda qazandı. Bürünc medalı isə Belarus idmançıları (Anna Dudzenkova, Arina Tsitsilina, Ksenya Çeldişkina, Mariya Kadobina, Mariya Katsiak və Valeriya Pisçelina) ibarət komanda qazandı.
Final
Finalda 13 ölkənin 75 idmançısı mübarizə apardı. Yarışlar 17 iyun tarixində baş tutdu.
Murasaki Şikibu
Heyan dövründə qadınlar dövlət dili olan Çin dilini öyrənə bilməzdilər. Lakin təhsilli ailədə yetişən Murasaki kiçik yaşlardan etibarən Çin klassiklərinə maraq göstərmiş və Çin dilində səlis danışmağa başlamışdır. 25–30 yaşlarında evlənmiş, evliliyindən 2 il sonra - əri ölməmişdən öncə qızı olmuşdur. "Gencinin hekayəsi"ni nə vaxt yazmağa başladığı dəqiq məlum deyil, amma o, evli ikən və ya dul qaldıqdan qısa müddət sonra baş verdiyi güman olunur. Təxminən 1005-ci ildə Murasaki çox güman ki, yazıçı kimi reputasiyasına görə imperatorluq sarayında İmperatriça Şoşinin dayəsi olmağa dəvət edilmişdir. Xidməti boyunca yazmağa davam etmiş və əsərinə saray həyatından səhnələr də əlavə etmişdir. 5–6 il sonra sarayı tərk etmiş və Şoşi ilə birlikdə Biva gölü regionuna köçmüşdür. Alimlər onun ölüm tarixi üzərində mübahisə edirlər: çoxu 1014-cü ildə öldüyünü qəbul etsələr də, bəziləri onun 1031-ci ildə öldüyünü iddia edirlər.
Murasakinin ən məşhur əsərləri "Murasakinin gündəliyi" və "Gencinin hekayəsi"dir. Tamamlanmasından cəmi 10 il sonra "Gencinin hekayəsi" bütün əyalətlərdə yayılmışdır. Bir əsr sonra isə Yaponiya ədəbiyyatının klassiki olmuş və elmi tənqidin bir mövzusu olmuşdur. XX əsrin əvvəllərində onun əsəri tərcümə olunmuşdur: altı cildlik ingilis dilli tərcüməsi 1933-cü ildə tamamlanmışdır. Alimlər onun Heyan saray cəmiyyətinin qızıl dövrünü əks etdirən bu əsərinin əhəmiyyətini qəbul etməyə davam edirlər. XIII əsrdən etibarən onun əsərləri müxtəlif Yaponiya rəssamları və tanınmış ukiyo-e sənətçiləri tərəfindən illüstrasiya edilmişdir.
İlk illəri
Murasaki Şikibu təxminən 973-cü ildə Yaponiyanın Heyan şəhərində (indiki Kioto) şimali Fucivara klanında anadan olmuşdur. Şimali Fucivara klanı IX əsrdə bu sülalənin əsasını qoyan Fucivara no Yoşifusanın nəslindən gəlirdi. Fucivara klanı qızlarını imperatorluq ailələri ilə evləndirərək XI əsrin sonuna qədər siyasi güc əldə etmişdir. X əsrin sonlarında və XI əsrin əvvəllərində Fucivara no Miçinaqa 4 qızını imperatorlarla evləndirərək böyük güc əldə etmişdir. Murasakinin ulu babası Fucivara no Kanesuke aristokratiyanın ən pik zirvəsində idi, lakin onun ailəsi zaman getdikcə gücünü itirmiş və Murasakinin anadan olduğu ilə qədər ailə üzvlərinə Heyan aristokratiyasındkəa daha aşağı rütbələr — əyalət hakimi kimi vəzifələr verilməyə başlanmışdır. Onlar saraydan uzaqlaşdırılaraq əyalətlərdə arzuolunmaz vəzifələrə gətirilmiş, mərkəzi gücdən və Kiotodakı saraydan uzaq qalmışdırlar.
Ailə gücünü itirsə də, ədəbiyyat dünyasındakı reputasiyasını qorumağa davam etmişdir. Murasakinin ata tərəfdən ulu babası və babası tanınmış şairlər idi. Ulu babası Fucivara no Kanesuke 56 şeir müəllifi idi və onların 13-ü "Nijuiçidayşu"ya, "36 şair kolleksiyası"na və "Yamato Monoqatari"yə daxil edilmişdir. Həm ulu babası, həm babası yapon dilində yazdığı şeirlərlə böyük məşhurluq qazanan Ki no Tsurayuki ilə dost idilər. Atası Fucivara no Tametoki Dövlət Akademiyasına (Dayqaku-ryo) daxil olmuş və Çin klassikləri və poeziyası üzrə tanınmış alim olmuşdur; öz şeirləri də antologiya halına salınmışdır. O, 968-ci ildə kiçik rəsmi işçi kimi ictimai xidmətə daxil olmuş və 996-cı ilə ona hakimlik statusu verilmişdir. 1018-ci ilə kimi vəzifədə qalmışdır. Muarasakinin anası da Tametoki kimi Fucivara klanın şimal qolundan idi. Cütlüyün üç uşağı (bir oğlan, iki qız) olmuşdur.
Barbizon məktəbi
Tarixi
Russo, Jül Düpre və Narsisso Virgilio Dias de la Penyanın ilk işləri 1831-ci ildə Salonda 1830-cu il inqilabından dərhal sonra nümayiş etdirilmişdir. Lakin o zaman kütlənin əsas diqqətini Delakruanın "Azadlıq barrikadalarda" rəsmi özünə cəlb etmişdi. 1833-cü ildə Russo salonda proqramm işi "Qranvill ətrafları" (Ermitaj) rəsm əsərini təqdim etmişdir. Düpre rəsmi yüksək qiymətləndirmiş və bu zamandan onların məktəbinin yaranmasına zəmin olmuş möhkəm dostluqlarının əsası qoyulmuşdur.
Murasaki Şikibu
İlk illəri
Heyan dövründə istifadə olunan adlar müasir dövrdəki adlar kimi deyildi. Bir saray xanımı saraydakı statusuna aid təxəllüsü ilə də tanınırdı və kişi qohumunun rütbəsinə və ya təxəllüsünə aid ad da götürə bilərdi. "Şikibu" müasir soyad deyil, Murasakinin atasının vəzifəsi olduğu Şikibu-şo (Tədbirlər Nazirliyi) sözündən törəmişdir. Əlavə adı olan "Murasaki" (yapon dilində bənövşəyi deməkdir) Fucivara klanın elementi olan fuci sözünün mənası visteriya gülünün rəngindən yaranmışdır. Bu ad ona "Gencinin hekayəsi"ndə əsas qadın personaja verdiyi ada istinad olaraq verilmişdir. Miçinaqa 1007-ci ilə aid bir gündəlikdə bir neçə saray dayəsinin adını çəkmişdir. Onlardan biri olan Fucivara no Takako (Kyoşi) Murasakinin əsl adı ola bilər.
Barbizon məktəbi
Russo
thumb|left|250px|Russo. Fontenblo meşəsi Məktəbin yaradıcısı və ilham vericisi Pyer-Etyen-Teodor Russo (1812—1867) olmuşdur. O, Fontenblo meşəsinə etüdlər çəkmək üçün ilk dəfə 1828-1829-cu illərdə gəlmişdir. Daha sonra o iki ilini ilk rəsmlərini ("Normandiyada bazar", Ermitaj) çəkdiyi Normandiyada keçirmişdir. Bundan sonra o beş il Fransa ərazisində səyahət etmiş, həm Barbizonda, həm Vandeydə olmuşdur. ("Şabalıd xiyabanı", 1837—1842, Luvr). Russo vaxtaşırı digər rəssamları az cəlb edən ucqar yerlərə baş çəkirdi. ("Landda bataqlıqlar" 1853, Luvr). 1848-ci il inqilabı ərəfəsində Jorj Sandın qardaşı qızı ilə uğursuz evlilik cəhdindən sonra Russo dostu tənqidci Torenin məsləhəti ilə onunla birgə Barbizonda kəndçi evində məskunlaşdı. Orada rəssam əsas şedevrlərini yaradır və vaxt keçdikcə dostlarını qrup halında ətrafına yığır. 1848-ci ildə o dövlət sifarişi alır və 1850-ci ildə "Fontenblo meşəsindən çıxış. Günbatımı" (Luvr) rəsmini tamamlayır. 1852-ci ildə "Apremonda palıdlar" (Luvr) rəsmini çəkmişdir. Salona Russonu "İnəklərin Yura dağının yüksək otlaqlarından enişi" (Haaqa) rəsmini qəbul etmədikdən sonra 1835-ci ildən başlayaraq on üç il ardıçıl buraxmamışdılar. Lakin 1855-ci ilin Ümumdünya sərgisi ona uğur və qızıl medal gətirir. 1866-cı ilin Salonunda jüri üzvü, 1867-ci ilin Ümumdünya sərgisində artıq jürinin rəhbəri olur. Rəssam 1863-cü ildə ağciyərin iltibahı ilə xəstələnir, 1867-ci ildə Barbizonda vəfat edir.
Amerikalı şirincə
Məzmunu
İtirməyə heç nəyi olmayan yeniyetmə qız Star (Sasha Lane) qapıdan-qapıya jurnal satışı ilə məşğul olan dəlisov bir komandaya qoşulur. İstədikləri kimi hərəkət edən, əylənən və pul qazanmaqdan başqa heç nəyi düşünməyən gənclər toplusu ABŞ-ni başdan-başa səyhət edib, satış etmək istəyirlər. Star isə satışdan əlavə intriqa dolu sevgi macəraları, qanun pozuntuları və gözlənilməz həyat reallıqları ilə üz-üzə qalır.
Qubadlı xalçaları
Ümumi məlumat
Azərbaycanın cənub–qərbində yerləşən Qarabağ xalça məktəbi iki regionda–dağlıq və aran zonalarında inkişaf etmişdir. Yazılı mənbələrdə ərəb tarixçiləri Əl–Müqəddəsi, Məsudi və b. tərəfindən X əsrdən başlayaraq yun və pambıq emalı ilə məşğul olan iri sənətkarlıq mərkəzi kimi adı çəkilən Qarabağın Dağlıq zonasında XIX əsrdə xalça istehsalında Şuşa şəhəri və Daşbulaq, Dovşanlı, Girov, Trniviz, Çanaxçı, Tuğ, Köhnə Tuğlar, Hadrut, Muradxanlı, Qasımuşağı, Qubadlı, Qozağ, Mirseyid, Bağırbəyli, Xanlıq, Dağ Tumas kəndləri əsas rol oynayırdılar. Dağlıq zonaya nisbətən xammalla, şübhəsiz ki, daha yaxşı təmin olunmuş aran rayonlarında Cəbrayıl, Ağdam, Bərdə və Füzuli xalça istehsalında əsas yer tutur. Bu mərkəzin hər birində əhalisi satış üçün intensiv şəkildə xalça toxuyan çoxlu miqdarda kəndlər mövcud olmuşdur. Oz bədii quruluşu, texnoloji xüsusiyyətləri, rəng həlli baxımından Zəngəzur və Naxçıvan xalça istehsalı mərkəzləri də Qarabağ xalça məktəbinə daxildirlər. "Aran xalçası", "Bağçadagüllər xalçası", "Balıq xalçası", "Buynuz xalçası", "Bərdə xalçası", "Bəhmənli xalçası", "Qarabağ xalçası", "Qoca xalçası", "Qasımuşağı xalçası", "Ləmbəran xalçası", "Muğan xalçası", "Talış xalçası", "Lampa xalçası", "Malıbəyli xalçası", "Xanqərvənd xalçası", "Xanlıq xalçası", "Xantirmə xalçası", "Çələbi xalçası", "Şabalıdbuta xalçası", və s. çeşnili xalça kompozisiyaları Qarabağ xalçaçılıq məktəbinin klassik nümunələrindəndir. Qarabağda evlərin interyerlərinə uyğunlaşdırılmış 5 xalçadan ibarət dəst xalı–gəbələr geniş yayılmışdır.
Vayominq
İqtisadiyyat
2002-ci ildə 6 milyondan çox insan Vayominq ştatındakı milli park və abidələri ziyarət etmişdir. Ştatın öndə gələn turistik məkanları Yellowstone Milli Parkı, Grand Teton milli parkı, Müstəqillik qayası (ing. Independence Rock), Fossil Butte Milli Abidəsidir. Həmçinin Yellowstone Milli Parkı yeganə parkdır ki, il boyu ortalama 3 milyondan çox insan qəbul edir. thumb|Vayominqdə bir kömür mədəni
Murasaki Şikibu
İlk illəri
Heyan dövrü Yaponiyasında ər və arvad ayrı-ayrı evlərdə yaşayırdılar. Uşaqlar anaları ilə yaşayırdılar, lakin ata xətti hələ də davam edirdi. Lakin Murasaki atasının evində, əsasən Kiotodakı Teramaçi küçəsində balaca qardaşı Nobunari ilə yaşamışdır. Murasaki balaca ikən anası doğum zamanı ölmüşdür. Murasakinin anası ilə böyüyən azı daha 3 ögey bacı-qardaşı da var idi. O, iyirmi yaşlarında ölən bir bacısına çox yaxın idi.
Jurinea akinfievii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Amerikalı şirincə
Məzmunu
Filmi izlədikcə Starın cəmiyyət tərəfindən necə müəyyən axın istiqamətində yönəldildiyini görürük. Sanki, obrazımız özünü cəmiyyət adlanan axına buraxır və Dumandakı kirpi cizgi filmində kirpiciyəzin dediyi kimi qoy çay məni gedəcəyim yerə aparsın deyir.
İsfəndiyar xan
Həyatı
Məhəmməd Məsuma görə Mərv hakimi Aşur xanın başçılığı altında qala mühafizəçiləri çox ciddi səy göstərib qalanı canfəşanlıqla qoruyaraq bu qorxulu düşməni dəf etməyə tam hazır olduqlarını nümayiş etdirdilər. O, öz hərbi dəstəsinin sayının az olmasına baxmayaraq qorxmadan qaladan çıxıb düşmənin çoxsaylı ordusu ilə döyüşə başlayır. İlk toqquşmadan sonra İsfən-diyar xan geri çəkilməyə məcbur olub öz ölkəsinə qayıdır. Məhəmməd Məsuma görə Aşur xan özünün hərbi dəstəsi ilə İsfəndiyar xanı məğlub etmişdi. Doğrudur, ilk döyüşdə Mərv ordusu qələbəyə nail olmuşdu. Ancaq "Zeyl-i tarix-i alamara-ye Abbasi"də göstərilir ki, Rəhmanqulu Qara-daşın başçılığı altında 6-7 min nəfərdən ibarət türkmənin Qaradaş, Cəlayir, Salur ellərində səfərbər edilmiş ordu da İsfəndiyar xanla birləşmişdi. Belə olan halda Aşur xanın ilk qələbədən sonra döyüşü davam etdirməsi o qədər də asan deyildi. İsfəndiyar xan İsfahandan göndərilən ordu yaxınlaşdıqda Mərv ətrafını tərk etməyə məcbur olmuşdu.
Amerikalı şirincə
Məzmunu
Oxşar analogiyanı cizgi filmi ilə "Amerikalı şirin qız" arasında hələ çox qurmaq olar, çünki hər ikisi də individin öz şəxsi həyat yolunu axtarıb-tapmaq, ona öz yanaşmasını müəyyənləşdirmək və ilk öncə arzularını tapıb, sonra da onlara nail olmaqdan bəhs edir. Star həqiqətən də şirin, hələ həyatın nə olduğunu yeni-yeni başa düşməyə başlayan birisi kimi izləyici də müəyyən simpatiya oyadır.