cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arkadiya konfransı
Konfransdan əvvəlki hadisələr
Nasist Almaniyası və İtaliya nın 11 noyabr 1941-ci il tarixində ABŞ-yə müharibə elan etməsi ilə ABŞ-nin Avropa dakı müharibəyə qatılması qaçınılmaz hala gəlmişdi. Ardıyca yaponların 7 yanvar 1941-ci ildəki Pörl-Harbora hücumu ndan sonra ABŞ Sakit okean da yaponlar la müharibəyə başlamışdı. Pörl-Harbora hücum u eyni zamanda Birləşmiş Krallığı Uzaq Şərq dəki təsir sahələrinə daha çox qüvvə ayırmağa məcbur etmişdi. Bu vəziyyətdə hər iki ölkə güclərinin birləşdirilməsi və hər iki müharibə sahəsində bölüşdürülməsi üçün stratejik qərarlar almağa məcbur oldular.
Başlanğıcda ABŞ-nin Avropa da müharibəyə girmək barədə düşüncəsi La-Manş sahillərindəki Fransa torpaqlarına hücum etmək yönündə idi. Stalin Avropa da ikinci cəbhənin açılması məsələsində israrlı idi. Ancaq Çörçil konfrans zamanı cəbhənin Avropa da yox, Şimali Aftrika da açılması məsələsində israr edirdi.
Şimali Afrika da ABŞ VIII Ordusunun 18 noyabr 1942-ci ildə başlatdığı Səlib hərəkatı nın davamında Ervin Rommel in komandanlığındakı Alman-İtalyan qüvvələri Sirenaykanın qərbinə çəkilməyə başlamışdılar. Çörçil şimal-qərbi Afrika sahillərinə ediləcək ABŞ hücumunun Almaniya nı Şimali Afrika da iki cəbhəli döyüşlərə məcbur edəcəyinə inanırdı.
Konfrans
Konfransın nəticəsində ABŞ-nin şimal-qərbi Afrika ya hücum təşkil etməsi prinsipcə qəbul edilmişdi. Bu prinsip qərarı Məşəl hərəkatı ilə 8 noyabr 1942-ci ildə tədbiq edildi. Bundan başqa 1 yanvar 1942-ci il tarixli görüşmələrdə BMT-nin qurulması məsələsində prinsip razılaşması əldə edildi.
Nəticələri
Arkadiya konfransından sonra ABŞ-nin Alman-İtalyan qüvvələrinə qarşı Avropa da müharibə planı dəyişmişdir. Qərbi Fransa sahillərindən ediləcək desant hücumu hərəkatı ikinci mərhələ olaraq müəyyən edilmiş, şimal-qərbi Afrika sahillərinə ediləcək hücum planı gündəmə gətirilmişdir. Bu Şimal-qərbi Afrika layihəsi davamında Siciliya nın tutulması (Husky hərəkatı) və İtaliyaya qoşun çıxartma olaraq cəbhəni cənubi İtaliyaya çəkmişdir.
Ancaq ikinci cəbhənin Avropa üzərindən açılması III Reyx i qeydsiz-şərtsiz təslimə məcbur edəcək səviyyədə olmamışdır, İtaliya torpaqlarının istilası ilə sonlanmışdır. Avropa da müharibəni sonlandıran əsas hərəkat yenə Fransa torpaqlarından edilən hücum olmuşdur. Hərəkatın bu formada davam etdirilməsi şübhəsiz bir tərəfdən Fransa torpaqlarındakı son qarşıdurmanı daha az riskli edərkən, digər tərəfdən də Avropa da müharibəni uzatmışdır.
Emilia sonchifolia
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Vaqif Novruzov (botanik)
Vaqif Novruzov — Biologiya üzrə elmlər doktoru, Professor, AMEA-nın müxbir üzvü (2017)
Həyatı
Vaqif Novruzov 1 iyul 1943-cü ildə Quba rayonunun Rustov kəndində anadan olub.
Elmi əsərləri
1. Флорогенетический анализ лишайников Большого Кавказа. и вопрсы ее охрана (Монография), Баку:Элм,1990,324 с.;
2. Biological varietes of plants in South Caucasus and their protection. Vienna (Аustriya)2005
4. Fitosenologiyanın (Geobotanika) əsasları (Dərslik),Bakı:Elm,2010,305 s.10.
5. Kiçik Qafqazın yüksək dağlığında qaya və tökün-tülərin zəngçiçəkliləri (Campanulaceae Juss.). AMEA Xəbərləri, Biologiya və tibb elmləri, cild 68, №1, 2013, s35-39
6. The Seed Productivity of Some Plants in the Rock and Debrises of the High Upland of the Small Caucasus. EUROPEAN ACADEMIC RES- EARCH Vol. I, Issue 12/ March 2014 (5702-5711)Impact Factor: 3.1 (UIF) DRJI Value: 5.9 (B+)
7. Конспект лишайников Азербайджана.(Монография), Баку: Элм,2014,236 с
8. The anthropogenic dynamics and the preservation of vegetation of the Western region of Azerbaijan” Romania,İnternational Multidisciplinary Research Journal, European Academik Research, vol.I, Issue 11,February 2014.
10. Флорогенетическое значение анатомических признаков представителей сем.Rosaceae Азербайджана. Материалы XVII Международной научной конференции Биологическое разнообразие Кавказа и Юга России. Нальчик,2015,с.176-179
11. Flora biodiversity of the raines of the Kapaz mountion. Seab 2016. Symposium an euroasion bidisersity, abstract book. 23-27 may, 2016, Antalya, Türkiyə.
12. Genesis of the Flora of Specially Guarded Natural Areas - Geygel National Park, Eldarpinery, Garayazy and Korchay State Natural Reservations. International Journal of Current Microbiology and Applied Sciences ISSN: 2319-7706 Volume 6 Number 2 (2017) pp. 95–99 Journal homepage: http://www.ijcmas.com
Fərqanə Qasımova
Fərqanə Qasımova (Qasımova Fərqanə Alim qızı) — Azərbaycan xanəndəsi.
Həyatı
Fərqanə Qasımova 6 avqust 1979-cu ildə anadan olmuşdur. 1996-2000-ci illərdə Milli Konservatoriyanın Opera və Xanəndəlik fakültəsində təhsil alıb, hazırda Konservatoriyanın aspirantıdır 2002-ci ildən bəri A. Zeynallı adına musiqi məktəbində müəllimədir.
1996-cı ildən başlayaraq, atası – xanəndə A.Qasımovla birgə H.Əliyev adına sarayın (1998, 2000, 2005, 2006-cı illərdə), M. Maqomayev adına Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının (2004) səhnəsinə çıxıb. Dünyanın bir çox musiqi festivallarında, konsertlərdə – Rusiyada (Moskva, 2000), Almaniyada (Aaxen, 1999), İsveçrədə (1998), Fransada (Paris, 2001), Avstriyada (Vyana,1999-2005), Belçikada (1999), İngiltərədə (London, 2000), Yaponiyada (Tokio, 2005), İtaliya (Parma, 2007), Polşada (Vroslav, 2007) və s. – iştirak edib.
2002-ci ildə Belçikada keçirilən qadın ifaçıların festivalında ilk dəfə olaraq müstəqil səhnəyə çıxıb. 2004-cü ildə Danimarkada növbəti solo konserti baş tutub. Hazırda möhtəşəm beynəlxalq layihənin – məşhur vialonçel ifaçısı YoYo Manın adıyla bağlı olan "Böyük İpək yolu" layihəsinin iştirakçısı, dünya musiqiçilərindən yığılmış "İpək yolu" ansamblının üzvüdür.
1999–cu ildə Avropada A. Qasımovla birgə "Dərin okean məhəbbəti" adlanan diski çıxıb. 2006-cı ildə belçikalı rejissor Kriss Delvill F. Qasımova haqqında "Meditation day" adlı 53 dəqiqəlik sənədli film çəkib. 9 may 2012-ci ildə, 30 aprel 2014-cü ildə, 6 may 2015-ci ildə, 6 may 2016-cı ildə , 1 may 2017-ci ildə və 9 may 2018-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.
Aqşin Ağkəmərli
Aqşin Ağkəmərli — Şair, nasir, publisist və tərcüməçi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.
Təhsili
Aqşin Ağkəmərli 1960-cı ildə Güney Azərbaycanın Şəbüstər mahalının İskəmər kəndində anadan olmuşdur. Kiçik yaşlarından ailəsi ilə birlikdə Tehrana köçmüş və orta məktəbi orda bitirmişdir. 1996-cı ildə Tehrandakı Milli Universitetin tibb fakültəsini stomatologiya ixtisası üzrə bitirmiş, bir müddət Kərəc, Talağan və Tehranda həkim işləmişdir.
Yaradıcılığı
Bədii yaradıcılığa orta məktəb illərində farsca yazdığı şeir və hekayələrlə başlamışdır. Bakıda və Tehranda yayımlanan “Kibritçi qız” (1990), “Dondurmaçı” (1995), “Bizi yaşadan tarix” (2001), “Öpdüm Arazı” (2016) kimi şeir və hekayələr kitablarının müəllifidir.
Azərbaycan şairlərindən Mikayıl Müşfiq, Bəxtiyar Vahabzadə, Nəbi Xəzri, Xəlil Rza Ulutürk, Nəriman Həsənzadə və başqalarının şeirlərini fars dilinə çevirmişdir. O, həmçinin bir çox Azərbaycan şairlərinin əsərlərinin redaktoru, tərtibçisi və ön sözünün yazarıdır. Onun baş redaktorluğu ilə 1990-cı ildən Tehranda fars və türk dillərində “Mişov dağı” adlı rüblük ədəbi dərgi nəşr olunur. Dərginin səhifələrində davamlı olaraq Azərbaycan ədəbiyyatı, mədəniyyəti və incəsənətinin təbliğinə geniş yer verilir.
Aqşin Ağkəmərli çağdaş Güney Azərbaycan ədəbiyyatında şair, nasir və publisist kimi tanınır. 1990-cı ildən Bakıda və Tehranda yaşayır.
Kane-de-Salar
Kane-de-Salar  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Pon-de-Salar kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Rodez.
INSEE kodu — 12050.
Kommuna təxminən Paris dən 520 km cənubda, Tuluza şəhərindən 130 km şimal-şərqdə, Rodez dən isə 20  km cənub-şərqdə yerləşir.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 410 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 230 nəfərin (15-64 yaş arasında) 165 nəfəri iqtisadi cəhətdən fəal, 65 nəfər hərəkətsizdir (fəaliyyət göstərici 71,7%, 1999-cu ildə 65.3%). Fəal 165 nəfərdən 157 nəfəri (96 kişi və 61 qadın), 8 nəfər işsiz (1 kişi və 7 qadın) idi. 65 hərəkətsiz 15 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 27 nəfər təqaüdçü, 23 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Azərbaycan–Türkmənistan münasibətləri
Azərbaycan–Türkmənistan münasibətləri — Azərbaycan Respublikası ilə Türkmənistan Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.
Tarixi
Azərbaycan ilə Türkmənistan münasibətlərinin tarixi qədim tarixə malikdir. Belə ki, azərbaycanlılar və türkmənlər eyni kökə, mədəniyyətə, qədim tarixi münasibətlərə və ənənələrə malikdirlər. Bundan başqa bu xalqları dil və din eyniliyi də birləşdirir. Orta Asiya xalqları içərisində milli mənsubiyyəti baxımından azərbaycanlılara ən yaxın olan xalqlardan biri məhz türkmənlər hesab olunur. Hər iki xalq türklərin oğuz boyundandır.
1930-cu ildə vətənpərvər Azərbaycan şairi Almas İldırım Türkmənistana sürgün edilmişdir. Bundan sonra o, orada bir müddət məktəb direktoru vəzifəsində çalışmışdır. Ancaq ona doğma türkmən elində də yaşamağa imkan verilməmişdir.
Hər iki ölkə SSRİ-nin tərkibində müttəfiq respublika olmuşlar. Elə həmin dövrdə də onlar arasında iqtisadi və mədəni əlaqələr formalaşmışdır. SSRİ dağıldıqdan, postsovet məkanında müstəqil dövlətlər yarandıqdan sonra bu münasibətlər daha da inkişaf etməyə başlamışdır.
İnsbruk
İnsbruk  — Avstriya şəhəri. Ölkənin qərbində, İnn çayının sahilində yerləşir. Şəhərin sahəsi — 104,91 km², əhali 117.000 nəfərdir. Böyük sənaye, turizm, mədəniyyət və idman mərkəzidir.
Azərbaycan–Türkmənistan münasibətləri
Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1992-ci ilin iyun ayının 9-da qurulmuşdur .1999-cu il iyunun 8-də Türkmənistanın Azərbaycanda səfirliyi fəaliyyətə başlayıb. 2001-ci il iyunun 4-də Türkmənistan tərəfi maliyyə problemlərini əsas gətirərək Azərbaycandakı səfirliyinin fəaliyyətinə müvəqqəti xitam verib. 2008-ci ildə səfirlik yenidən öz fəaliyyətini bərpa edib. 2002-ci ilin avqustunda isə Azərbaycanın Aşqabadda səfirliyi fəaliyyətə başlayıb. Saparmurat Niyazovun hakimiyyəti dövründə iki ölkə arasında münasibətlər kifayət qədər mürəkkəb olub. Xüsusən, Xəzərin hüquqi statusu və milli sektorların sərhədləri ilə bağlı Türkmənistanın nümayiş etdirdiyi mövqe Xəzər bölgəsi ölkələri arasında narahatçılığa səbəb olub. Bundan başqa, Xəzər dənizində əməkdaşlıq, onun karbohidrogen ehtiyatlarının işlənməsi və xarici bazarlara çıxarılması məsələsində də Türkmənistanın qeyri - prinsipial mövqeyi bu ölkənin tərəfdaş mövqeyinə xələl gətirib.
İnsbruk
1964 və 1976-cı illərdə Qış Olimpiya Oyunlarına ev sahibliyi edib.
Azərbaycan–Türkmənistan münasibətləri
Diplomatik əlaqələr
1993-cü ili dekabrın 23-24-də Aşqabadda keçirilən MDB-yə üzv ölkələrin başçılarının Zirvə toplantısında iştirak edən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevlə Türkmənistan Prezidenti Saparmurad Niyazov arasında keçirilmiş görüşdə iki ölkə arasında əlaqələrin inkişaf etdirilməsi, maraq doğuran regional və beynəlxalq məsələlər barəsində fikir mübadiləsi aparılıb.
İnsbruk
Tarixi
Bizim Eradan əvvəl 15-ci ildə imperator Avqustun hakimiyyəti illərində, Dunaya qədər əraziləri fəth etmiş onun oğulluqları Tiberinin və Druzun komandanlığı altında Roma qoşunları Alp ərazisinə girdi. Tirolun əyalətinin ərazisi o zamandan Şimal-Cənub ticarət marşrutunda əhəmiyyətli tranzit regionuna çevrildi. İmperator Septimiy dövründə bizim eranın 200-cü ilində Şimal yolunda Auqsburqda Veldidena (müasir Velden) qalasının əsası qoyulmuşdur. Qərbi Roma imperiyasının süqutundan sonra Tirolun ərazisini German tayfaları zəbt etdilər. 550-ci ildə xalqların Böyük Köçü zamanı müasir Bavariyalıların əcdadları İnn çayının vadisində məskunlaşdılar və vadidəki bütün ərazilər Bavariya hersoqluğunun hakimiyyətinin altında düşdü. İrland və anqlosakson missionerləri bu ərazilərin xristianlaşdırılması üçün burada fəaliyyətə başladılar. İlk dəfə İnsbruk adı tarixi mənbələrdə 1180-ci ildə çəkilmişdir. İnsbruk şəhər kimi 1234-cü ildə tikilmişdir. 1239-cu ildə şəhər özünü idarəetmə haqları və imtiyazları aldı. 1363-cü ildə hakimiyyətə vərəsəlik hüququ əsasında hersoq Rudolf IV Qabsburq gəldi. Həmin dövrdən etibarən İnsbruk Habsburqlar sülaləsinin hakimiyyəti altında oldu. 1420-ci ildə İnsbruk Tirol vilayətinin paytaxtı olur.
1504-cü ildə o vaxtlar Avstriya hersoqu olan (sonradan Müqəddəs Roma imperiyasının imperatoru) I Maksimilianın əmrinə görə İnn çayının şərq sahilindəki Myuxlau kəndindən İnsburka silah ustaları köçürüldülər və şəhərdə böyük silah manufakturalarının əsasını qoydular. Daha sonra İnsbruk Avropanın əsas silah mərkəzlərindən biri olur. Avropada ilk dövlətə məxsus silah istehsalı müəssisəsi İnsburkda tikilir. 1508-ci ildə I Maksimilian Müqəddəs Roma imperatoru seçilir, onun hakimiyyətdə olduğu dövrdə İnsburk Avropanın vacib iqtisadi və mədəni mərkəzlərindən birinə çevrilir.
Azərbaycan–Türkmənistan münasibətləri
Diplomatik əlaqələr
1994-cü il oktyabrın 26-27-də Türkmənistanın müstəqillik günü münasibəti ilə keçirilən tədbirlərdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyev iştirak edib.
1996-cı il martın 18-19-da Türkmənistan prezidenti Saparmurat Niyazov Azərbaycana rəsmi səfərə gəlib. Səfər çərçivəsində iki ölkə arasında bi sıra sənədlər imzalanıb. Azərbaycan Respublikası və Turkmənistan arasında dostluq və əməkdaslıq haqqında muqavilə, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti H.Əliyevlə Turkmənistan Prezidenti S.Niyazovun Bakı Bəyannaməsi, təhsil sahəsində əməkdaslıq haqqında saziş, Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyi ilə Turkmənistan Xarici İşlər Nazirliyi arasında məsləhətləşmələr haqqında protokol, konsulluq konvensiyası, Azərbaycan Respublikası Milli Təhlükəsizlik Nazirliyi və Türkmənistan Milli Təhlükəsizlik Komitəsi arasında əməkdaşlıq və qarşılıqlı fəaliyyət haqqında saziş, dəniz ticarət gəmiciliyi sahəsində əməkdaşlıq haqqında saziş və digər sənədlər imzalanıb.
7 aprel 2008-ci ildə Türkmənistanın Müdafiə Naziri A.Mamedgeldıyev Azərbaycana səfər edib. Səfər zamanı A. Mamedgeldıyevi Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlnam Əliyev qəbul edib.
90-cı illərin sonlarından etibarən soyuqlaşan ikitərəfli münasibətlər tədricən mülayimləşməyə başlayıb. 2008-ci il mayın 19-da Türkmənistanın yeni prezidenti Qurbanqulu Berdimühəmmədov Azərbaycana rəsmi səfərə gəlib. İki prezidentin təkbətək görüşü olub. Görüşdə Azərbaycan - Türkmənistan münasibətlərinin inkişaf perspektivləri və bu prosesin fəallaşmasında dövlət başçılarının görüşlərinin rolu vurğulanıb. Türkmənistanın dövlət başçısının Azərbaycana bu rəsmi səfərinin ikitərəfli əlaqələrin möhkəmləndirilməsinə xidmət edəcəyinə əminlik bildirilib. Danışıqlardan sonra iki ölkənin maliyyə, xarici işlər və nəqliyyat nazirlikləri arasında əməkdaşlıq haqqında sazişlər imzalanıb.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev bəyanatında bildirib: "...Bu gün müzakirə etdiyimiz mövzulardan biri də Xəzər problemi idi. Biz Xəzəryanı ölkələrin dövlət başçılarının Tehran sammitinin yekunlarını, eləcə də Xəzərdə əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsinin gələcək yollarını razılıq hissi ilə qeyd etdik. Əminik ki, Türkmənistanın və Azərbaycanın bu istiqamətdə səmərəli qarşılıqlı fəaliyyəti həmin məsələnin hərtərəfli tənzimlənməsinə kömək edəcəkdir...".
Türkmənistan Prezidenti Qurbanqulu Berdimühəmmədov isə bəyanatında qeyd edib ki, "...İlk növbədə, bütün dünyada enerji dövlətləri statusuna malik olan hər iki ölkənin iqtisadiyyatı üçün baza əhəmiyyəti kəsb edən yanacaq-energetika sektorunda tərəfdaşlıqdan söhbət gedir. Möhtərəm İlham Heydər oğlu ilə bugünkü danışıqların gedişində biz bu mövzuya xüsusi diqqət yetirdik. Bizim ümumi fikrimiz belədir ki, məhz bu sahə gələcək dövlətlərarası tərəfdaşlığın strateji istiqamətinə çevriləcəkdir...".
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev 2008-ci ilin noyabrın 28-də Türkmənistana rəsmi səfərə gedib. Türkənistan Prezidenti Qurbanqulu Berdimühəmmədovla təkbətək görüşdə iki ölkə arasında münasibətlərin müxtəlif sahələrdə inkişafından məmnunluq ifadə olunub, əlaqələrin daha da genişlənəcəyinə əminlik vurğulanıb. Bildirilib ki, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Türkmənistana rəsmi səfəri ikitərəfli münasibətlərin daha da möhkəmlənməsinə xidmət edəcəkdir. Geniş tərkibdə keçirilən görüşdə isə prezident Qurbanqulu Berdimühəmmədov ölkəsinin Azərbaycanla münasibətlərinə böyük önəm verdiyini vurğulayıb. Türkmənistanın dövlət başçısı həmçinin bir çox sahələrdə əlaqələrin daha da genişləndirilməsi üçün böyük potensialın olduğunu qeyd edib.
Prezident Qurbanqulu Berdımühəmmədov tranzit boru kəmərlərinin təhlükəsizliyinin təmin olunması barədə Türkmənistanın beynəlxalq təşkilatlarda irəli sürdüyü təşəbbüsün Azərbaycan Prezidenti tərəfindən dəstəklənməsini yüksək qiymətləndirib. O, zəngin neft və qaz yataqları olan Azərbaycanın və Türkmənistanın regionda enerji siyasəti məsələlərinə eyni mövqedən yanaşdığını xüsusi vurğulayıb. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev isə Azərbaycan və Türkmənistan arasındakı münasibətlərin təkcə bu ölkələr üçün deyil, həm də bütün Mərkəzi Asiya, eləcə də Xəzər, Qafqaz regionu üçün böyük əhəmiyyəti olduğunu bildirib.
Geniş tərkibdə görüşdən sonra dövlət başçılarının iştirakı ilə Bakı və Türkmənbaşı limanları vasitəsilə beynəlxalq dəmir yolu - bərə xəttində yüklərin daşınmasının, yük vaqonlarının və konteynerlərinin istismarının, nömrələr üzrə qeydiyyatının və onlardan istifadəyə görə hesablaşmanın təşkili haqqında saziş, təhsil haqqında əməkdaşlıq haqqında saziş, hökumətlər arasında iqtisadi əməkdaşlıq üzrə Azərbaycan-Türkmənistan hökumətlərarası komissiyası haqqında saziş və digər sənədlər imzalanıb.
Prezident İlham Əliyevin Türkmənistana rəsmi səfərinə dair dövlət başçıları mətbuat üçün bəyanat veriblər. Türkmənistan Prezidenti Qurbanqulu Berdimühəmmədov bəyanatında qeyd edib: "...Enerji daşıyıcıları məsələsinə gəldikdə isə, həqiqətən zəngin karbohidrogen ehtiyatlarına malik olan bu iki ölkə, iki dövlət bu məsələ barədə ümumi fikirdədir. Yəni biz "açıq qapı" siyasətinə və karbohidrogen ehtiyatlarımızın nəqlinin şaxələndirilməsinə tərəfdarıq. Hər iki ölkə enerji ehtiyatlarının işlənilməsi, emal edilməsi və satışı məsələləri barədə eyni fikirdədir...". Prezident İlham Əliyev isə öz bəyanatında bildirib ki, "...İndi Xəzər dənizi regionunda nəqliyyat sahəsində əməkdaşlığı genişləndirmək üçün çox böyük potensial vardır. Hazırda Azərbaycanı dəmir yolu vasitəsilə Türkiyə və Avropa ilə, eləcə də Xəzər dənizi vasitəsilə Mərkəzi Asiya ilə birləşdirəcək Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu tikilir. Ümid edirəm ki, bu yeni İpək yolu iki ildən sonra bizim hamımızın sərəncamında olacaq və hamımız ondan istifadə edəcəyik....". Səfər çərçivəsində Türkmənbaşı şəhərində Azərbaycan Prezident İlham Əliyevin, Türkiyə Prezidenti Abdullah Gülün və Türkmənistan Prezidenti Qurbanqulu Berdimühəmmədovun üçtərəfli görüşü olub. Görüşdə üç ölkə arasında əlaqələrin yüksək səviyydə olduğu bildirilib, Azərbaycan, Türkmənistan və Türkiyə prezidentlərinin birgə görüşünün əhəmiyyəti vurğulanıb. Türkmənistan Prezidenti Qurbanqulu Berdimühəmmədovun adından Prezident İlham Əliyevin şərəfinə ziyafət verilib.
Fövqəladə və səlahiyyətli səfirlər
İki ölkə arasında səfirlik səviyyəsində rəsmi münasibətlər yaradılmışdır.
Azərbaycan Respublikasının 11 aprel 1997-ci il tarixli Qanunu ilə Azərbaycan Respublikasının Türkmənistan Respublikasında Səfirliyi təsis edilsə də, fəaliyyətə bundan 5 il sonra – 18 oktyabr 2002-ci ildə başlamışdır.
Parlamentlərarası əlaqələr
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisində Azərbaycan-Türkmənistan parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu fəaliyyət göstərir. Bu işçi qrupu 7 mart 1997-ci il tarixində "Azərbaycan-Qırğızıstan, Türkmənistan, Tacikistan ilə parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu" adı ilə yaradılmış və ilk rəhbəri Fəzail Ağamalıyev olmuşdur. Bu işçi qrupu indiki adla 5 dekabr 2000-ci il tarixindən adlandırılmışdır. 4 mart 2016-cı il tarixindən Astan Şahverdiyev işçi qrupunun rəhbəridir.
Rəsmi sənədlər
Azərbaycan Respublikası hökuməti ilə Türkmənistan hökuməti arasında 40-dan çox sənəd imzalanmışdır.
İqtisadi əlaqələr
Sovet dönəmində Türkmənistanın neft sənayesinin formalaşmasında Azərbaycan mütəxəssisləri böyük rol oynamışlar.
Lakin müstəqillik illərində iki ölkə arasındakı münasibətlərin istənilən səviyyədə olmaması iqtisadi əlaqələrin sürətlə inkişafına problem yaratmışdır. Yalnız 2000-ci ilin sonlarına doğru Azərbaycan ilə Türkmənistanın iqtisadi münasibətləri tədricən inkişaf etməyə başlamışdır. Azərbaycan 1990-cı illərin əvvəllərində qaz alqı-satqısı zamanı Türkmənistana olan borcunu 2008-ci ildə qaytardıqdan sonra iki ölkə arasında münasibətlərdə irəliləyiş əldə olunmuşdur.
Çiyinayaqlılar
—  aləminə aid heyvan tipi.
Haqqında
Çiyinayaqlılar sırf dəniz heyvanları olub, tək halda hər hansı bir substrata yapışaraq oturaq həyat tərzi keçirir. Çiyinayaqlıların heyvanat aləmi sistemində mövqeyi uzun müddət qeyri-müəyyən və mübahisəli qalmışdır. İkitaylı çanağa malik olduqları üçün onları yumşaqbədənlilərin bir sinfi kimi ayırd edirlər. Molyuskların qarınayaqlılar, başayaqlılar, kürəkayaqlılar siniflərinə analoji olaraq bu qrup heyvanlar əvvəlcə «qolu ayaqlılar», daha sonra «çiyinayaqlılar» termini ilə adlandırılmışdır. Bu termin morfoloji cəhətdən özünü doğrultmadığı üçün bir çox müəlliflər onlar latın adı ilə adlandırmağı üstün tuturlar. Braxiopodların daxili quruluşunun öyrənilməsi onların molyusklardan kəskin fərqləndiyini göstərdi. Bir çox zooloqlar çiyinayaqlıların özünəməxsusluğunu nəzərə alaraq, onların müstəqil bir tip kimi ayırd edirlər. Braxiopodların digər qrup heyvanlarla filogenetik əlaqələri indiyə kimi kifayət qədər izah edilməmişdir. Keçmiş geoloji dövrlərdə dənizlərdə yaşayan braxiopodlar çox rəngarəng və çoxsaylı olmuşlar. Onların müasir faunasına cəmi 280-ə qədər növ daxildir, qazıntı halında tapılan növlərinin sayı 10000 – dən artıqdır. Sinfin 39 qrupundan müasir dənizlərdə yalnız 7 –si yaşayır. Ən iri müasir növü Magellania venosa –nın çanağının uzunluğu 8,4 sm-dır. Paleozoy çöküntülərindən tapılan Gigantoproductus növünün uzunluğu isə 40 sm -ə qədər olmuşdur. Bütün bunlara baxmayaraq, çiyinayaqlılar indidə geniş yayılmış qrup olaraq, normal duzlu tropik dənizlərdə qütb dənizlərinə qədər, qabarma – çəkilmə zonasından okeanın 6 km dərinliyinə qədər rast gəlinirlər. Bəzi yerlərdə əlverişli şərait olduqda braxiopodlar böyük yığınlar əmələ gətirirlər. Barents dənizinin cənubi-qərb hissəsində dəniz dibinin hər kvadrat metrində 100 ekzemplyar Macandrevia cranium növünə rast gəlmək mümkündür. Cənubi koliforniyanın sahillərində Glottidia albida növünün sıxlığı bir kvadrat metrdə 200 ekzemplyardan çoxdur.
Həzm sistemi
Qolların əsasında mantiya boşluğunu, bədən boşluğundan ayıran divarın ortasında ağız dəliyi yerləşir. Ağız dəliyi qısa qida borusu ilə orta bağırsağa keçir. Orta bağırsağın genişlənmiş ön hissəsinə yanlardan iki ədəd həzm vəzilərinin axarları açılır. Kilidli çiyinayaqlılarda orta bağırsaq kor qurtarır, kilidsizlərdə isə mantiya boşluğuna anal dəliyi ilə açılan dal bağırsaq olur. Çiyinayaqlılar qidasını xırda plankton yosunlar və heyvanlar, həmçinin suda asılı vəziyyətdə olan detrit hissəcikləri təşkil edir.
Sinir sistemi
Sinir sistemi oturaq1 həyat tərzi ilə əlaqədar sadələşmişdir. O, udlaq ətrafı sinir həlqəsindən və ondan mantiya və lotofora uzanan sinir tellərindən ibarətdir. Bir çox növlərdə mantiyanın ön kənarından işığa həssas piqmentləşmiş sahələr olur. Mantiyanın kənarındakı kirpikciklər qıcığa cavab verirlər.
İfrazat sistemi
İfrazat funksiyasını bir və ya iki cüt boruşəkilli orqanlar – metanefridilər yerinə yetirir. Boruların bir ucu seloma, digər ucu mantiya boşluğuna açılır.
Qan–damar sistemi
Qan-damar sistemi bel tərəfə yaxın yerləşən döyünən qovuqcuqdan ürəkdən ibarətdir. Ürəkdən çıxan aorta əvvəlcə iki, sonra çoxlu arteriyalara ayrılır. Arteriya şaxələnmiş bütün daxili orqanlara gedir və toxumalararası boşluqlarda itir.
Çoxalması
Çiyinayaqlıların böyük əksəriyyəti ayrıcınslidir.Argyrotheca – Aralıqdənizi növlərindən üçü müstəsnalıq təşkil edir. Braxiopodlarda cinsi dimorfizm müşahidə olunmur. Cinsi vəzilər mantiyanın bel və qarın büküşlərinin selomik boşluğunda yerləşir .Braxiopodların biologiyası kifayət qədər öyrənilməmişdir. Mayalanma dişi fərdin mantiya boşluğunda, ya da xaricə gedir.
İnkişafı
Braxiopodların sərbəst üzən sürfələri gözlərə və statosistlərə malikdir. İnkişaf prosesində oturaq həyat tərzinə keçməklə əlaqədar bu əlamətlər reduksiya olunur. Braxiopodların inkişafının düzgün izahını ilk dəfə rus embrioloqu Kovalevski vermişdir.
Planktonda sərbəst üzən sürfənin ömrü boyu bir neçə saatdan 10-12 sutkaya qədər davam edir, sürfə suyun dibinə enərək yetkin fərdə çevrilir. Hazırda 2000 m dərinlikdə yaşayan 29 braxiopodlar növü elmə məlumdur. Onlar ikisi – Pelagodiscus atlanticus və Abyssothyris wivillei – okeanın 5,5 – 6 min m dərinliyində rast gəlinir.
Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyəti
Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyəti — Azərbaycanın humanitar təşkilatlarından biri və Beynəlxalq Qızıl Xaç və Qızıl Aypara Cəmiyyətinin Azərbaycandakı nümayəndəsi.
Azərbaycanda Qızıl Aypara Cəmiyyəti 1920-ci il martın 10-da dövrün müdafiə naziri əvəzi, general-leytenant Əliağa Şıxlinskinin və Fətəli Xan Xoyskinin təşəbbüsləri əsasında təşkil edilmişdir. Əliağa Şıxlinskinin həyat yoldaşı Nigar Şıxlinskaya cəmiyyətin sədri seçilmişdir. 1923-cü ildən 1991-ci ilə kimi Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyəti SSRİ Qızıl Xaç və Qızıl Aypara Cəmiyyətləri Birliyi daxilində fəaliyyət göstərmişdir.
II Dünya müharibəsi zamanı cəmiyyət tərəfindən təşkil edilmiş şəfqət bacıları kurslarını bitirənlər döyüş bölgələrində minlərlə insanın həyatını xilas etmişlər. Şəfqət bacılarından iki nəfər — Səriyyə Talışzadə və Rəşidə Qasımzadə göstərdikləri xüsusi fədakarlığa görə Beynəlxalq Qızıl Xaç və Qızıl Aypara Cəmiyyətləri Federasiyasının "Florens Naytingel" medalı ilə təltif edilmişdir.
2000-ci il martın 10-da cəmiyyətin 80 illik yubileyi keçirilmişdir. Bir il sonra Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyəti Beynəlxalq Qızıl Xaç və Qızıl Aypara Cəmiyyətləri Federasiyasının İdarəetmə Şurasında Fövqəladə Hallara Hazırlıq və Yardım Komissiyasına üzv seçilib. Cəmiyyətin sədri Novruzəli Aslanov həmin komissiyanın eksperti təyin olunub. Həmin ildə Beynəlxalq Qızıl Xaç və Qızıl Aypara Cəmiyyətləri Federasiyasının Kiyev və Berlin konfraslarının işçi qrupu çərçivəsində Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyəti həmsədr kimi çıxış etmişdir.
2003-cü ilin dekabr ayında Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyəti Beynəlxalq Qızıl Xaç və Qızıl Aypara Cəmiyyətləri Federasiyasının İdarəetmə Şurasında Fövqəladə Hallara Hazırlıq və Yardım Komissiyasına yenidən üzv seçilib, cəmiyyətin prezidenti Novruzəli Aslanov həmin komissiyaya yenidən 2 il müddətinə ekspert təyin olunub.
2005-ci ildə cəmiyyət Beynəlxalq Qızıl Xaç və Qızıl Aypara Hərəkatının "Florens Naytingel" medalını qazanmışdır.
2005-ci ildə Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyəti onun icraçı katibi Elxan Rəhimovun timsalında Beynəlxalq Qızıl Xaç və Qızıl Aypara Cəmiyyətləri Federasiyasının İdarəetmə Şurasında İnkişaf Komissiyasına üzv seçilib
Hazırda Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyətinin 7 regional mərkəzi, Naxçıvan Muxtar Respublikası Rayon Komitəsi və onun rayon və şəhər komitələri, 83 rayon və şəhər komitəsi, "Neft Daşları" və Azərpoçt, BTRİB, Tibb Universiteti, Texniki Universitet, rayon komitəsi vardır.
Missiyası
Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyəti könüllü yardım və xidmət göstərən qeyri-kommersiya təşkilatıdır və dövlət qanunlarına əsasən idarə olunur. Onların missiyası "Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyətinin və insanlığın gücünü bir araya gətirərək həssas insanlara xidmət etməkdir". Qərargahı Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində yerləşir.
Fəaliyyətləri
Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyətinin həyata keçirdiyi fəaliyyətlərə daxildir: Fövqəladə Hallara Hazırlıq və Cavabvermə, Sağlamlıq və Qayğı, Qan Donorluğu, HİV-AİDS-ə qarşı maarifləndirmə, İlk Yardım, Humanitar Dəyərlərin Yayımı, Gənclər və Könüllülər, Yerli Komitələrin inkişafı, İcmanın inkişafı, Axtarış Xidməti, Beynəlxalq Qızıl Xaç və Qızıl Aypara Hərəkatının Fundamental Prinsiplərinin və Beynəlxalq Humanitar Hüququn Yayımı, Mina fəaliyyətləri (uşaqlar üçün Təhlükəsiz Oyun meydançalarının tikintisi). Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyəti Beynəlxalq Qızıl Xaç və Qızıl Aypara Cəmiyyətləri Federasiyası, Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi, Norveç, İsveç, Hollandiya, Polşa, Türkiyə, İran, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri Qızıl Aypara Cəmiyyətləri ilə yaxından əməkdaşlıq edir.
Layihələr
=== "H2P Pandemiyaya Cəmiyyətinin "H2P Pandemiyaya Qarşı Hazırlıq Humanitar Təşəbbüsü" layihəsi çərçivəsində Mingəçevir, Gəncə, Zaqatala, Qax şəhərlərinin müxbirləri ilə birgə fəaliyyət göstərir. Azərbaycanda öz fəallığı ilə fərqlənən 7 regional mərkəzə, 83 rayon və şəhər bölmələrinə malik olan Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyətinin bu layihəni həyata keçirməkdə əsas məqsədi Bakıdan kənar fəaliyyət göstərən kütləvi informasiya vasitələrinin nümayəndələrinin " H2P Pandemiyaya Qarşı Hazırlıq Humanitar Təşəbbüsü" layihəsində iştirakı və maarifləndirilməsidir. Layihənin həyata keçirilməsində əsas məqsəd ölkənin regionlarında insan pandemiyasına qarşı hazırlıq və cavabvermə səviyyəsinin yüksəldilməsindən ibarətdir.
Naqano
Naqano ( — Yaponiyada şəhər.
Azərbaycan Birinci Divizionu 1999/2000
Mənbə
PFL.az (arxiv)
Stefan Nemaniç
II Stefan Nemaniç (Стефан Немањић; ), Stefan Prvovençani (Стефан Првовенчани) kimi də tanınır — Raşka dövlətinin böyük jupanı və Nemaniçlər sülaləsindən olan ilk Serbiya kralı (1217—1228).
O, Stefan Nemanyanın ikinci oğlu idi. Hökmdarlığının ilk illərində böyük qardaşı Vukan ilə taxt uğrunda mübarizə aparmalı və Macarıstan və Bizans İmperiyası ilə münasibətlərdə balans saxlayaraq fəal xarici siyasət yürütməli idi. 1217-ci ildə, ölkədə pravoslavlığın dominant rolunu saxlayaraq, Roma papasından tac aldı, iki il sonra isə avtokefal Serb Pravoslav Kilsəsinin yaradılmasına nail oldu. Hakimiyyəti dövründə ölkənin xarici siyasət mövqelərini möhkəmləndirdi, həmçinin daxili inkişafına da töhfə verdi.
Stefan müqəddəslərin həyatından bəhs edən ilk jitiye müəlliflərindən biri idi, onun tərzi daha sonra digər müəlliflər tərəfindən nümunə kimi götürülmüşdür. Onun şərəfinə Serbiya krallarının daşıdığı tac adlandırılmışdır. Serb Pravoslav Kilsəsi tərəfindən övliyalar sırasına keçirilmişdir.
Həyatı
Stefanın dəqiq doğum tarixi və yeri məlum deyil. Ehtimala görə, o, atası Stefan Nemanya Raşka dövlətinin böyük jupanı olduqda anadan olmuşdur, yəni 1166-cı il ətrafında. Ailənin ikinci oğlu idi, böyük qardaşının adı Vukan, kiçiyin isə Rastko idi. Onun həmdə Yefimiya və Yelena adlı iki bacısı var idi. Mənbələrdə Stefan haqqında ilk məlumatlar 1190-cı ilə aiddir və onlar serblərlə Bizans arasındakı barışıq ilə əlaqəlidir. Sülh şərtlərindən biri, Stefan ilə Bizans imperatoru III Aleksey Angelosun qızı Yevdokiyanın nikah bağlanması idi, hansı ki təxminən 1191-ci ildə baş tutdu.
1190-cı illərin əvvəlində, o vaxtı Raşka adlandırılan Serbiya Stefan Nemaniçin diplomatik və hərbi uğurları sayəsində geniş bir əraziyə sahib idi. Ölkənin Şimal sərhədi Morava ilə Qərbi Morava çayları arasındakı torpaqlar idi. Şərq sərhədi Vranye şəhərinin yaxınlığında idi. Cənubda Raşka əraziləri Kosovo və Xvosno (müasir Metohiya) bölgələri və Şkoderdən şimalda olan torpaqlara qədər uzanırdı. Qərbdə Stefan Nemaninin mülklərinə Duklya, Travuniya və Zaxumye daxil idi. Beləliklə, serb tarixçisi Jelko Fayfriçin hesablamalarına görə Raşka güclü bir dövlətə çevrilmişdir. alt=|left|thumb|Nemanya hakimiyyəti oğlu Stefana təqdim edir, Anastas Yovanoviçin litoqrafiyası Bizans şahzadəsi ilə evlənən Stefan sevastokrator titulunu əldə etdi və atası Stefan Nemaninin sarayında əhəmiyyətli dərəcədə təsir bağışlamağa başladı. 1196-cı ildə Nemanya Rasada məclis quraraq, taxtını Stefana təhvil vermək istədiyini bildirdi. Nemanyanın, ortancıl oğlu Stefanı böyük oğlu Vukandan üstün tutmasının səbəbləri dəqiq bilinmir. Ola bilsin ki, bu qərara Vukanın katolik olması təsir göstərmişdir. Bundan əlavə, əsas səbəb kimi Stefanın Yevdokiya ilə evliliyi və bununla da Bizans imperatoru ilə yaxın əlaqənin yaranması irəli sürülür. Nemaninin ən kiçik oğlu Rastko o zamana qədər artıq Afondaki rus monastırında Savva adı altında rahiblik etməyə başlamışdır. Vukan Dukla, Toplitsa, Xvosna və Trebine hökmdarı olaraq qaldı və özünü kral elan etdi.
Strezanın torpaqları Fessaloniki krallığı və Epir çarlığı tərəfindən zəbt edildi, Makedoniyanın şimalı Epirə qaldı. Bu, oranın hökmdarı I Mixail Komnin Duka və Stefan Nemaniç arasında münaqişənin yaranmasına səbəb oldu, ancaq müharibəyə qədər böyümədi, çünki Mixail 1215-ci ildə xidmətçilərinin biri tərəfindən öldürüldü. Epirin yeni hökmdarı Feodor Komnin Duka Stefan ilə tez bir zamanda sülh əlaqələri qurdu və bir müddətdən sonra qızı Annanı onun oğlu Radoslava ərə verdi.
1216-cı ildə İmperator Henri və Macarıstan kralı Andraş Serbiyaya qarşı ittifaq yaratdılar və Stefandan danışıqlar üçün Niş şəhərinə gəlməsini tələb etdilər. Stefan müttəfiqlərin əsas məqsədinin ölkəni ələ keçirmək və onu devirmək olduğuna inanaraq bu ittifaqı dağıtmağa qərar verdi. Uzun müddət Andraş ilə heç bir münaqişədə olmadığından, onunla qardaşı Savva ilə birlikdə müasir Çupriya yaxınlığında görüşdü. Danışıqlardan sonra Andraş müharibə fikrindən imtina edərək, Stefan və İmperator Henri arasında vasitəçi oldu. İmperator sülh müqabilində kiçik bir ərazini tələb etdi, lakin istəyi rədd edildi və Serbiyanı tərk etmək məcburiyyətində qaldı.
left|thumb|Stefanın taclandırılması, Anastas Yovanoviçin litoqrafiyası thumb|Kral Stefan tərəfindən təsis edən Jiça monastırı
Növbəti illərdə Balkan ölkələrində əhəmiyyətli dəyişikliklər baş verdi. Latın İmperiyasının yeni hökmdarı II Pyer de Kurtene Epir ilə müharibəyə başladı, ancaq məğlub oldu və əsirlikdə öldü. Bolqar çarı Boril taxt uğrunda mübarizədə İvan Asenə məğlub oldu və kor edildi. Macar kralı Andraş Beşinci Səlib Yürüşündə iştirak etdi və qayıtdıqdan sonra ölkəsini xaos içində və boş xəzinə ilə gördü. Beləliklə, Balkanlarda sabitlik və güc saxlayan yalnız iki ölkə, Serbiya və Epir qaldı. Belə bir şəraitdə Stefan Nemaniç, pravoslav ölkələri ilə daha yaxın əlaqələrə əsaslanan əvvəlki siyasi xəttinə qayıtmaq qərarına gəldi. O, qardaşı Savva ilə barışdı, hansı ki avtokefal serb kilsəsini yaratmağı təklif etmişdir. O anadək Serbiya kilsələrini Ohrid arxiyepiskopu idarə edirdi. Öz kilsəsini yaratmaq üçün Sava imperator və patriarx tərəfindən isti qarşılandığı Nikeyaya getdi. Ohrid baş yepiskopunun etirazlarına baxmayaraq, Serb Kilsəsi avtokefal statusunu aldı. Kilsənin rəhbəri Savanın özü oldu. Serb kilsəsi iyerarxiyası və ibadəti slavyan dilində olan müstəqil kilsə quruldu. Savadlı siyasətçi və təhsilli vaiz olan Savva, xüsusən vlastela (feodallar) nümayəndələri arasında Boqomil bidətinin bir çox tərəfdarlarının pravoslavlığı qəbul etmələrinə nail oldu. Savanın dövründə yeddi yeni yepiskop quruldu, arxiyepiskopun mərkəzi isə o dövrdə tikilmiş Jiça monastırı (İbar ilə Qərbi Moravanın qovşağında) idi, hansına ki kral Stefan geniş torpaq sahələri bağışlamışdır.
Hökmranlığının sonunda, atası və qardaşının yolu ilə gedən Stefan Simon adı altında rahiblik etməyə başladı. O, bundan bir neçə il əvvəl sağlamlığına ciddi xələl gətirən xəstəliklərdən əziyyət çəkirdi. Vladimir Çoroviçin yazılarına əsasən, Stefandan sonra varisi Radoslava qaydaya salınmış daxili quruluşu və qonşuları ilə güclü əlaqələri olan bir dövlət qaldı. Tarixçi Milivoye Payoviçin sözlərinə görə, hakimiyyəti dövründə Stefan Niş və Vranyanın şərqindəki torpaqları, İnoqoşte, Preşevo, Binaçka-Moravu, Qorni-Poloq, Doni-Poloq və Prizreni Serbiyaya ilhaq etdi. Stefan 1227 və ya 1228-ci ildə vəfat etdi. Böyük oğlu Radoslav onun varisi oldu.
Ədəbi fəaliyyəti
thumb|"Xilandar monastırına fərman" Stefan Prvovençani Serb orta əsr ədəbiyyatının ən böyük nümayəndələrindən biri oldu. Əsasən hüquq istiqaməti tutan əsərləri emosional dolğunluğu ilə xarakterizə olunur. Kral Stefan aşağıdakı əsərlərin müəllifi olmuşdur.
Ailəsi
Stefanın iki həyat yoldaşının adı məlumdur — Yevdokiya və Anna. Jelko Fayfriçin güman edir ki, Yevdokiyadan sonra Stefanın adı naməlum qalan daha bir həyat yoldaşı var idi. Ümumilikdə onun dörd oğlu və bir qızı olmaqla beş övladı var idi:
Lillehammer
Lillehammer — Norveç şəhəri
Stefan Nemaniç
Ailəsi
Stefanın üç oğlu Radoslav, Vladislav və Uroş sonradan kral olmuşdular.
Azərbaycan mülki hüququ
Azərbaycan mülki hüququ — Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra RSFSR-in sosialist hüququnun mənimsənilməsi yolu ilə mülki hüquq sisteminin tam əvəz olunması baş verdi. 1923-cü ildə Azərbaycan SSR-də ilk mülki məcəllə qəbul olundu. Məcəlləyə nikah, ailə və qəyyumluq hüququnu əhatə edən bölmələr daxil edilmişdi (digər ittifaq respublikalarında bu münasibətlər ayrı-ayrı məcəllələrlə tənzimlənirdi).
Sovet dövründə Azərbaycanın mülki hüququ digər ittifaq respublikalarının mülki hüququndan mahiyyətcə fərqlənmirdi. İkinci ümumittifaq məcəllələşdirilməsi nəticəsində 1964-cü ildə Azərbaycan SSR-in yeni mülki məcəlləsi qəbul olundu ( bundan sonra–MM Azərbaycan SSR).
Sovet dövrünün Mülki Məcəlləsi mülki hüquq münasibətlərinin subyekti qismində vətəndaşları və hüquqi şəxsləri-dövlət müəssisə, idarə və təşkilatları, kolxozlar, kolxozlararası və kollektiv birlikləri müəyyən edirdi.
Sosialist cəmiyyətində istehsal vasitələri hesabına yalnız dövlət mülkiyyətinin müəyyən olunmasını nəzərə alaraq, Azərbaycan SSR-nin MM-ə uyğun olaraq mülkiyyət sosialist mülkiyyətinə yəni dövlət, kolxoz-kooperativ, həmkarlar ittifaqı və s və vətəndaşların əmək gəlirlərindən təşkil olunan şəxsi mülkiyyətə bölünürdü. Sosialist mülkiyyətindən şəxsi gəlir əldə etmək məqsədi ilə olunmasını qadağan edən xüsusi normalar mövcud idi. MM həmçinin vətəndaşın şəxsi mülkiyyətin həcminin hədlərini müəyyən edirdi.
Azərbaycan SSR-nin MM-nin xüsusi hissəsi müxtəlif növ müqavilələri nəzərdə tuturdu: alqı-satqı, bağışlama, göndərmə, dövlət satın almaları, dövlət sığortası, podrat, daşınma və s. Ayrıca bir bölmə miras institutuna həsr olunmuşdu. Bununla da vərəsələrin iki dərəcəsi müəyyən olundu. Azərbaycan SSR-nin MM-i praktiki olaraq 1964-cü il RSFSR Mülki Məcəlləsi ilə eyni idi.
Azərbaycanın MM-i şəxsi hüquq münasibətlərinin mülki və ticarət münasibətlərinə bölünməsini nəzərdə tutmur. Məcəllə kommersiya təşkilatlarının status və hüquq münasibətlərini, mülki hüquq münasibətlərinin müxtəlif subyektlərinin təsərüffat öhdəliklərini tənzimləyən müddəaları nəzərdə tutur. Buna görə də Ticarət Məcəlləsinin qəbuluna praktiki olaraq təlabat yoxdur.
Azərbaycanın Mülki Məcəlləsi bir çox münasibətlərdə digər MDB dövlətlərinin mülki hüquq münasibətləri institutları ilə eynilik təşkil etsə də, o əsasən avropa ölkələrinin xüsusən də, 1896-cı il Alman mülki qanunvericiliyini özündə əks etdirir (Azərbaycanın MM-nin hazırlığında həmçinin alman mütəxəssisləri də iştirak etmişlər). Misal üçün, müstəqil əşya hüquq növləri qismində sahiblik, servitut, uzufrukt, girov və ipoteka fərqləndirildi.
Mülki hüquq münasibətlərinin tənzimlənməsi MM-dən başqa ayrı-ayrı qanunlarla tənzimlənir: 9 noyabr 1991-ci il “Azərbaycan Respublikasında mülkiyyət” haqqında; 30 aprel 1992-ci il “İcarə haqqında”, 5 yanvar 1993-cü il “Sığorta haqqında”, 5 iyun 1996-cı il “Müəlliflik və əlaqəli hüquqlar haqqında”, 25 iyul 1997-ci il “Patent haqqında”, 3 iyul 1998-ci il “Girov haqqında” və s.
Əlbəttə yeni iqtisadi münasibətlər hüquq sisteminin, xüsusən də mülki və ona yaxın digər hüquq sahələrinin mütəmadi olaraq təkmilləşdirilməsini qanunvericinin üzərinə vəzifə kimi qoyur.
Konstitusiyanın müddəaları ilə yanaşı həmçinin, xüsusi orqanik qanunlar sahibkarlıq fəaliyyətinin azadlığına təminat verirvə bazar münasibətləri subyektlərinin fəaliyyət qaydalarını müəyyən edir. Bu qanunvericilik aktlarına aşağıdakı qanunları misal gətirmək olar: 24 noyabr 1992-ci il “Qi ymətli kağızlar və fond birjaları haqqında”; 15 dekabr 1992-ci il “Sahibkarlıq fəaliyyəti haqqında”; 25 may 1994-cü il “Əmtəə birjası haqqında”; 1 iyul 1994-cü il “Müəssisələr haqqında”; 12 iyul 1994-cü il “Səhmdar cəmiyyəti haqqında” ; 29 noyabr 1994-cü il “Lizinq haqqında”; 13 iyun 1997-ci il “Müflisləşmə və iflas haqqında”;  3 oktyabr 1997-ci il “Reklam haqqında”; 14 iyul 1998-ci il “Qiymətli kağızlar haqqında”; 12 avqust 1998-ci il “Əmtəə nişanları və coğrafi göstəricilər haqqında”; 29 dekabr 1998-ci il “Məhdud məsuliyyətli müəssisələr haqqında”; 30 may 2003-cü il “Tənzimlənən qiymətlər haqqında”; 16 yanvar 2004-cü il “Banklar haqqında”   və s.
Azərbaycanın enerji bazarı ölkəni xarici investisiyalar üçün maraqlı edir. Buna görə də hüquq sistemi, transmilli xarici şirkətlərin böyük investisiya qoyuluşuna adekvat təminat verməlidir. Bu məqsədlə aşağıdakı qanunlar qəbul olunub: “Xarici investisiyanın qorunması haqqında” 15 yanvar 1992-ci il; “Antiinhisar fəaliyyəti haqqında” 4 mart 1993-cü il; “İnvestisiya fəaliyyəti haqqında” 13 yanvar 1995-ci il; “Maliyyə-sənayə qrupları haqqında” 23 aprel 1996-cı il; “Təbii inhisar haqqında” 15 dekabr 1998-ci il və s. Hal-hazırda parlamentdə sahibkarlıq fəaliyyətinin müdafiəsi sahəsində qanunvericilik məcəllələşdirilir və antiinhisar məcəllə hazırlanır.
Digər keçmiş sosialist dövlətlərində olduğu kimi Azərbaycanda da iqtisadi islahatların əsas tərkib hissəsi olan özəlləşmənin hüquqi əsasını 7 yanvar 1993-cü il “Dövlət əmlakının özəlləşdirilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu təşkil edir. Faktiki vətəndaşlara məxsus olan və dövlətin balansında yerləşən yaşayış yerlərinin özəlləşməsi əvəzsiz əsasla həyata keçirilir. Hal-hazırda praktiki olaraq ikinci özəlləşmə dövrü sona çatmışdır (kiçik müəssisələr) və böyük müəssisələr, səhmdar cəmiyyətlər üçün sənaye obyektlərinin özəlləşdirilməsi açıqdır.
Emilia speeseae
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Azərbaycan mülki hüququ
Azərbaycanda tikinti biznesi fəal inkişaf edir. Yaşayış evlərinin, ofis mərkəzlərinin, otellerin, sənaye obyektlərinin, xüsusi evlərin inşası dəqiq hüquqi tənzimləmə tələb edir. 2012-ci ilin iyun ayında parlament tərəfindən “Şəhərsalma və tikinti məcəlləsi” qəbul olundu. Məcəllə obyektlərin, binaların, evlərin və s. tikintisinə icazə alınmasının qaydalarını tənzimləyir. Xüsusi olaraq qeyd olunub ki, 3 mərtəbəli, 12 metrdən hündür olmayan xüsusi evin tikintisinə icazə tələb olunmur, yalnız bildiriş xarakterli qeydiyyat kifayətdir. İnşa olunmuş obyektlərin qeydiyyatı üçün maksimal dərəcədə qısa müddət müəyyən olunub. Bütövlükdə yeni məcəllə şəhərsalmanın baş planına uyğun olaraq Azərbaycanda tikinti prosesinin təşkilinə imkan yaradır.
Azərbaycan MDB-də ilk olaraq yeni bazar münasibətlərinə uyğun olaraq əmək qanunvericiliyinin yenilənməsini başa çatdırdı. Bu sahədə əsas mənbə 1 iyul 1999-cu ildə qəbul olunan Əmək məcəlləsidir. Əmək münasibətləri sahəsində bir sıra digər qanunlar fəaliyyət göstərir: “Əməyin mühafizəsi haqqında” 29 sentyabr 1992-ci il; “Həmkarlar ittifaqı haqqında” 24 fevral 1994-cü il; “Məzuniyyət haqqında” 19 iyul 1994-cü il; “Fərdi əmək mübahisələrinin həlli haqqında” 13 fevral 1996-cı il; “Fərdi əmək müqavilələri (kontraktları) haqqında” 21 may 1996-cı il; “Kollektiv müqavilələr və sazişlər haqqında” 24 may 1996-cı il; “Kollektiv əmək mübahisələrinin həlli haqqında” 15 may 1998-ci il və s.
Yeni əmək qanunvericiliyi sosial-demokratik prinsiplərə əsaslanır və bütövlükdə isə Beynəlxalq Əmək Təşkilatının tələblərinə cavab verir (bundan sonra BƏT).
Əmək qanunvericiliyi hər kəsə əməyə olan qabiliyyəti əsasında sərbəst surətdə özünə fəaliyyət növü, peşə, məşğuliyyət və iş yeri seçmək hüququ verir. Əməyə məcburiyyət qadağandır, əmək müqavilələri sərbəst bağlanılır, hər kəsin təhlükəsiz və sağlam şəraitdə işləmək, heç bir ayrı-seçkilik qoyulmadan öz işinə görə dövlətin müəyyənləşdirdiyi minimum əmək haqqından az olmayan haqq almaq hüququ vardır. İşsizlərin dövlətdən sosial müavinət almaq hüququ vardır. Konstitusiyanın 37-ci maddəsinə əsasən hər kəsin istirahət hüququ vardır (8 saatlıq iş günü)
Azərbaycanda pensiya sahəsində islahatlar 2005-2006-cı illərdə həyata keçirildi. 1 yanvar 2006-cı ildə “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu qüvvəyə mindi. Yeni qanuna uyğun olaraq pensiya növləri müəyyən olundu: yaşa, əlilliyə və ailə başçısını itirməyə görə. Praktiki olaraq pensiyanın özünün tərkib hissələri dəyişdi. Hal-hazırda pensiya baza, sığorta və yığım hissədən ibarətdir. Bu sistem dövlətə vətəndaşların sosial təminatına daha çevik yanaşmağa, vətəndaşlara isə öz əmək haqqları nəzərə alınmaqla özləri üçün pensiyalarının yığım hissəsini formalaşdırmasına şərait yaradır. Xüsusi əmək qanunvericiliyi ilə həmçinin hərbi qulluqçular, dövlət qulluqçuları, hakimlərin, prokurorların və s, pensiya ödənişlərinin xüsusi qaydası nəzərdə tutulub.
Son zamanlar dövlət ətraf mühitin mühafizəsinə xüsusi diqqət ayırır. Xüsusilə də, 8 iyun 1999-cu il “Ətraf mühitin mühafizəsi haqqında” və “Ekoloji təhlükəsizlik haqqında“ və s. qanunlar qəbul edilmişdir. 26 dekabr 1997-ci il “Su məcəlləsi” 30 dekabr 1997-ci il “Meşə məcəlləsi” də həmçinin təbiəti mühafizə hüququnun əsas mənbələridir.
Azərbaycanda ailə-nikah münasibətləri 28 dekabr 1999-cu ildə qəbul olunmuş Ailə məcəlləsi ilə tənzimlənir. Azərbaycan Respublikasında ailə dövlətin xüsusi himayəsindədir, analıq, atalıq, uşaqlıq isə qanunla mühafizə olunur. Ailə qanunvericiliyi ailənin möhkəmləndirilməsi zəruriyyətindən irəli gəlir. Nikah və ailə münasibətlərinin hüquqi baxımdan tənzimlənməsi dövlət tərəfindən həyata keçirilir və yalnız müvafiq icra hakimiyyəti orqanında kişi və qadın arasında bağlanmış nikah tanınır.Dini kəbinkəsmə (dini nikah) hüquqi əhəmiyyətə malik deyildir. 2012-ci ildə son dəyişiklikdən sonra hər iki cins üçün nikah 18 yaş müəyyən olundu.
İnformasiya mübadiləsinin fəallığı, informasiya münasibətlərinin inkişafı, informasiya        texnologiyalarının geniş istifadəsi, informasiyanın, informasiyalaşdırmanın, informasiya siyasəti və təhlükəsizliyinin hüquqi cəhətdən vaxtında təmin olunmasını tələb edir.
Bu informasiya və kommunikasiya daşıyıcılarının universal xarakterə malik olmasını nəzərə alaraq,informasiya münasibətlərinin milli qanunvericilikdə hüquqi tənzimlənməsi, beynəlxalq standartların və komparativ siyasətin nəzərə alınmasını tələb edir.