Yanuş_Korçak
Yazıçı, publisist, radio mexanik
26 sentyabr 1896-ci il tarixində “Tikanlar” jurnalında çap olunmuşdur. Gimnaziyanın tələbəsi olduğuna görə mətbuatda rəsmi olaraq çap oluna bilməzdi, məhz buna görə “ Hen” psevdonimi ilə, sonra isə Hen-Rik, Hagot, Qoca Həkim təxəllüslərini istifadə edirdi. Yanaş Korçak təxəllüsünü, dəyişilmiş formada Yanuş Korçak, Y. İ. Kraşevskinin “Yanaş Korçak və gözəl qılıncdar xanım haqqında” hekayəsindən götürmüşdü və bu təxəllüs onun öz soyadından daha məşhur olmuşdur. İlk dəfə bu psevdonimlə 1898-ci ildə öz dörd aktlı “ Hansı yol ilə?” dramasını imzalayıb və dramaturgiya müsabiqəsinə göndərmişdir. Lakin əsərin əsli itirilib. 1898-1901-ci illərdə o “Hər kəs üçün qiraətxana” jurnalında dərc olunurdu. 1900-ci ildən o Yanuş Korçak kimi çap olunmağa başladı və, hətta, öz şəxsi məktublarını bu təxəllüs ilə imzalayırdı, eyni zamanda başqa təxəllüslərdən də imtina etmirdi. Henrik təxəllüsün altında “Tikanlar” həftəlik satirik jurnalı ilə əməkdaşlıq edirdi. 1901-ci ildən felyetonlar yazmağa başladı. 1905-ci ildə “Koşalki opalki” adlı felyeton toplusu və “Küçə uşaqları” (1901) romanını “Tikanlar” jurnalında dərc edilmişdir. Korçakın ədəbi irsi 24 kitab, həmçinin müxtəlif jurnallarda dərc olunmuş 1400-dən çox mətinlərdən ibarətdir. Lakin onun çoxsaylı əl jurnalı, sənədlər və maşın jurnalı, onların arasında məktubları da qorunublar. Onun ən mühüm pedaqoji işi kimi: dörd hissəli: “Uşağı necə sevmək lazımdır” (1902), “ Tərbiyə məqamları ” (1924), “Birdə uşaq olsam” (1925), “Uşağın hörmətə hüququ” (1929) i “Zarafatçıl pedaqogika” (1939). Uşaqlar üçün kitablar arasında xüsusi məşhurluğu 20 dilə tərcümə olunan “Kral Maçiuş Birinci” və “Kral Maçiuş əhalisiz adada” (1923), həmçinin “Balaca Cekin müflüslüyü” (1924), “Həyatın qaydaları” ( 1930) və “ Kaytuş sehrbaz“ (1935) əldə etmişdilər. Öz ədəbi fəaliyyətinə görə, Korçak 1937-ci ildə Polşa Ədəbiyyat Akademiyasının Qızıl Akademik Dəfnə çələngi ilə mükafatlandırılmışdır. İkinci dünya müharibəsi zamanında, onun yaranma şəraiti və müəllifin müharibə zamanında təcrübə baxımından əhəmiyyətli olan xatirat dəftərini yazmışdır.Öz pedaqoji işlərində Korçak o zaman üçün yeni olan üslublardan istifadə edirdi. Uşaqlar və gənclər üçün “Qısa xülasə” qəzeti yaratmışdır (1926-1939). Qəzet “Bizim xülasə” Varşava həftəlik jurnalına əlavə kimi dərc olunurdu. Qəzetin ilk nömrə 9 oktyabr 1926-ci ildə dərc olunmuşdur və bu Polşada uşaqlar üçün yaranan ilk jurnal idi. 1930-cu ildən onun redaktoru və Korçakın katibi kimi fəaliyyət göstərən, müharibədən sonra İgor Norvel kimi tanınan, yazıçı Yejı Abramov idi. Bu jurnal, 30-cu illərdə antisemitizm, qeyri tolerantlıq və irqi seqreqasiyaya baxmayaraq fəaliyyət göstərirdi. Sonuncu nömrə 1 sentyabr 1939-ci ildə dərc olunmuşdur. Qoca Həkim kimi görkəmli pedaqoq radio efirlərində də çıxış edirdi. O, özünə məxsus tərzdə kiçik dinləyicilərə müraciət üslubunu yaratmışdır və çox sadə bir formada ciddi mövzulara toxunurdu. Yüksələn antisemitizm əhval-ruhiyyəsi və onunla bağlı xaricdən olan təzyiq səbəbindən, 1936-ci ildə həkimin pedaqoji proqramları efirdən çıxarılmışdırlar. Korçak radio verilişlərinə iki il sonra qayıtmışdır, Polşanın Radio dinləyicilərinə isə hələ dünya müharibəsi başlayanda 1939-cu ilin sentyabr ayının ilk günlərində qayıtmışdı.