cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arxangelsk
Arxangelsk Rusiyanın şimal-qərb hissəsinin böyük elm, mədəniyyət və sənaye mərkəzidir. REA-nın Ural Bölməsinin Arxangelsk Elmi Mərkəzi (2001), filiallarla birlikdə 10 ali məktəb, o cümlədən 6 dövlət universiteti, ölkənin ən qədim Dənizçilik məktəbi (1781) fəaliyyət göstərir. Barıt çadırı adlanan ilk daş bina (1647, memar P.Uşakov), qalayaoxşar Rastabazar (1668-84, memar DM.Starsev; 3 həyətli, 6 qülləli, 1780 90 illərdə yenidən tikilmişdir), Troitsa kilsəsi (1745, barokko üslubunda), Müq. Yekaterina lüteran kilsəsi (1768), qubernator evi (1817; 1932 ildə yenidən tikilmişdir), kanat zavodu (19 əsrin əvvəlləri, memar Arxangelsk D.Zaxarov), Admirallıq (1820, tamamilə yenidən tikilmişdir) və s. Arxangelskin memarlıq abidələrindəndir. Şəhərin memarlıq görünüşündə körpülər mühüm rol oynayır. 19 əsrin sonu 20 əsrin əvvəllərinə aid sahil körpüləri kompleksi memarlıq abidəsidir. Solombala adasında ovma naxışlı köhnə kənd yaşayış evləri, taxta səkilər qorunub saxlanılmışdır. Arxangelskdə I Pyotrun (1872. heykəltaraş M.M. Antokolski, 1914 ildə qoyulmuşdur). M.V. Lomonosovun (1826-29; heykəltaraş İ.P. Martos; 1832 ildə qoyulmuşdur) heykəlləri. Böyük Vətən müharibəsinə (1941-45) həsr olunmuş Qələbə monumenti(1969, heykəltaraşlar Arxangelsk Mixalyov, Y.V. Çernov) qoyulmuşdur. 49 kitabxana, təsviri sənət (1960), ədəbiyyat (1999). diyarşünaslıq (əsası 1837 ildə qoyulmuşdur) və s. muzeyləri. “Rus şimalinın bədii mədəniyyəti” dövlət muzey birliyi (1959); M.V. Lomonosov adlı dram teatrı (1932), vilayət kukla teatrı (1933), vilayət gənclər teatrı (1975), Pomor filarmoniyası (1937), Dövlət kamera orkestri (1993), Şimal rus xalq xoru (1926), sirk (1929) var. Arxangelsk ətrafında qədim pomor yaşayış məskəni Konetsdvorye, şəhərdən 25 km məsafədə açıq səma altında “Kiçik Kareliva" ağac memarlığı və xalq sənəti muzeyi (1963 ildə yaradılmışdır; 16-20 əsı iıı əvvəllərinə aid təqribən 100 tikili) yerləşir.
Brenda Kastillo
Brenda Kastillo (d. 5 iyun 1992 - San Kristobal, Dominikan Respublikası) — Dominikanlı voleybolçu.
Şəxsi nailiyyətləri
60-dan çox mükafatı olduğu üçün burda yalnız az bir hissəsi qeyd olunub.
2008
2009
2010
2011
2012
2013 2014
Mayns 05 FK
Mayns 05 FK ― Mayns şəhərini təmsil edən futbol klubu.
Latviya Sovet Sosialist Respublikası himni
Status
Himn 1990-cı ildə öz statusunu itirib
Müasir Latviyada himndən açıq şəkildə istifadə etmək qadağandır.
Akt
Akt ( — fəaliyyət; — həyata keçirildi, baş verdi) —  müəyyən  edilmiş   fakt  və  hadisələri   təsdiq   edən  sənəddir. Bir qayda   olaraq   o   bir   neçə   şəxs (kollegiyal)   və   ya   xüsusi   olaraq   təyin  edilmiş   şəxs  tərəfindən   tərtib  edilir.
Akt:
Ədəbiyyat
Əliquliyev R.M., Şükürlü S.F., Kazımova S.İ., Elmi fəaliyyətdə istifadə olunan əsas terminlər // Bakı. İnformasiya Texnologiyaları nəşriyyatı. 2009. 201 s.
Şaxtyor Soliqorsk FK
Şaxtyor — Belarusun futbol klubu.
Tarixi
1961-ci ildə yaranıb.
Avropa kuboklarında iştirak
6 dəfə Avropa kuboklarında iştirak edib.
Yuval Noy Harari
Yuval Noah Harari – İsrail tarixçisi. Yerusəlim Yəhudi Universitetində tarix professoru kimi fəaliyyət göstərir. "Sapiens: Bəşəriyyətin qısa tarixi" (2014) və "Homo Deus: Sabahın qısa tarixi" (2015) əsərlərinə görə tanınır. Onun əsərləri iradə azadlığı, şüurlanma və intellekt kimi mövzulara toxunur.
Yuvalın ilkin nəşrlərində adını qeyd etdiyi məqamlardan biri 70.000 il əvvəl baş vermiş "təfəkkür inqilabı"dır. Belə ki, bu inqilab sayəsində Homo sapiens rəqibləri neandertalları üstələmiş, idrak edilən dil formalaşdırmış, mürəkkəb cəmiyyətlər yaratmış, digər yırtıcı heyvanları keçmişdirlər.
Alimin son kitabları daha çox öyrədici xarakter daşıyır. Harariyə görə Homo sapiens növü yaxın gələcəkdə yox olacaq və yerini daha inkişaf etmiş insan irqi alacaq.
Arxaplan
Yuval Noah Harari 26 fevral 1976-cı ildə İsrailin Kiryat-Ata şəhərində anadan olub. Hayfa şəhərində Şərqi Avropa yəhudisi mənşəli sekulyar ailədə böyüyüb.
Karyerası
thumb|left|Hararri 2013-cü ildə. Yuval Harari əvvəlcə 1993–1998-ci illərdə oxuduğu Yerusəlim Yəhudi Universitetində orta əsrlər tarixi və hərb tarixi ixtisaları üzrə ixtisaslaşmışdır. O, fəlsəfə üzrə doktorantura dərəcəsini 2002-ci ildə Oksford İsa Kollecində tamamlamışdır. Daha sonra 2003–2005-ci illərdə Yad Hanadiv-in başçılığı ilə tarix təhsilini davam etdirmişdir.
Harari bir çox kitab və məqalə nəşr etdirmişdir: "Cəngavərlik dövründə xüsusi əməliyyatlar, 1100–1550"; "Ən yüksək təcrübə: Döyüş meydanı kəşfləri və müasir müharibə mədəniyyətini formalaşdırmaq, 1450–2000"; "Dünya tarixində həlledici döyüşlər konsepsiyası" və "Kreslolar, qəhvə və hakimiyyət: Göz şahidləri və ətdən şahidlər müharibə haqqında danışır, 1100–2000". O, hazırda dünya tarixi və makrotarix proseslər sahələrində ixtisaslaşır.
Ən məşhur əsəri "Sapiens: Bəşəriyyətin qısa tarixi" kitabı 2011-ci ildə ivrit dilində, 2014-cü ildə ingilis dilində nəşr olunmuşdur. Hazırda isə Azərbaycan dili də daxil olmaqla, 30-dan çox dilə tərcümə olunub. Kitab bəşəriyyətin çox geniş inkişaf tarixindən (Homo sapiensin Daş dövründəki təkamülündən XXI əsrdəki siyasi və texnoloji inqilablara qədər) bəhs edir. İvrit versiyası İsraildə bestseller olmuş, akademik cəmiyyətdə və ümumi ictimaiyyətdə böyük marağa səbəb olmuşdur. Hararinin ivrit dilindəki dünya tarixindən bəhs edən mühazirələrinin YouTube videoları on minlərlə israilli tərəfindən izlənib.
Harari həmçinin ingilis dilində "Bəşəriyyətin qısa tarixi" adlı onlayn kurslar verir. Dünyada 100 mindən çox şəxs bu kursa yazılıb.
Harari "Yaradıcılığına və orijinallığına" görə iki dəfə (2009 və 2012) Polonski mükafatını qazanmışdır. 2011-ci ildə hərb tarixi sahəsindəki görkəmli məqalələrinə görə Hərb Tarixi Cəmiyyətinin Monkado mükafatına layiq görülmüşdür. 2012-ci ildə Gənc İsrail Elmlər Akademiyasına seçilmişdir.
Hararinin növbəti kitabı "XXI əsr üçün 21 dərs" adlanacaq və müasir dünyadakı problemlərdən bəhs edəcək. 2018-ci ilin avqustunda nəşr olunması gözlənilir.
Homo sapiens marağı
Yuval Hararinin əsas maraq dairəsi Homo sapiens indiki vəziyyətinə necə çatmışdır və gələcəyi necə olacaq suallarına cavab tapmaqdır. Əsas diqqət mərkəzində saxladığı suallar makrotarixi suallardır: Tarixlə biologiya arasında nə əlaqə var? Homo sapiens ilə digər heyvanlar arasındakı əsas fərq nədir? Tarixdə ədalət var? Tarixin bir istiqaməti var? Tarix irəlilədikcə insanlar daha xoşbəxt oldular?
2017-ci ildə yazdığı məqalədə Harari qeyd edir ki, texnoloji prosesin inkişafı və süni intellekt sahəsindəki irəliləyişlərə görə 2050-ci ilə qədər yeni insan sinfi – istifadəsiz insan sinfi ortaya çıxa bilər. Sadəcə işsiz olan deyil, işləməyi bacarmayan insan. O bildirir ki, bu məsələ gələcək illərlərdə bəşəriyyətin əsas məsələlərindən biri olacaq.
Heyvanların qorunması
Harari həmçinin kənd təsərrüfatı inqilabından bəri heyvanların əhliləşdirilməsi məsələsi barədə də fikir bildirmişdir. Harari veqandır. 2015-ci ildə "Guardian" jurnalında nəşr olunmuş "Sənayeləşdirilmiş fermalar tarixin ən pis cinayətlərindən biridir" adlı məqaləsində yazır: "Sənayeləşdirilmiş ferma heyvanlarının taleyi (…) dövrümüzün ən aktual etik suallarından biridir".
Şəxsi həyatı
Harari gey olduğunu açıqlamışdır. 2002-ci ildə əri İtzik Yahav ilə tanış olmuşdur. Yahav həmçinin Hararinin şəxsi meneceridir. Onlar Kanadanın Toronto şəhərində evləniblər. Cütlük hazırda Yerusəlim yaxınlığındakı Mesilat Zion moşavında yaşayır.
Harari qeyd edir ki, 2000-ci ildə Oksfordda ikən başladığı Vipassana meditasiyası onun həyatını dəyişib. O, gündə iki saat bunla məşğul olur, bu isə ildə 30 gün deməkdir. Meditasiya zamanı səssizliyə qapılır, kitablar və sosial şəbəkələrdən uzaq durur və köməkçi meditasiya müəllimidir. O, "Homo Deus" əsərini "vacib şeyləri ona öyrədən müəllimi" Şien Qoenkaya həsr etmişdir.
Harari veqandır. 2017-ci ilin sentyabrından bəri smartfondan istifadə etməkdən imtina edib.
Rebekka Matte Bello
Əsərləri Çili Milli Təsviri İncəsənət Muzeyində sərgilənir. Muzeyin xaricində sərgilənən və ölkənin ən tanınmış əsərlərindən olan "İkar və Dedal" da onun əsəridir.
Gənclik illəri və əsərləri
thumb|left|"İkar və Dedal" thumb|"Müharibə" (1908–1914). 29 oktyabr 1875-ci ildə Çilinin paytaxtı Santyaqo şəhərində anadan oldu. Rebekka Reyes və səfir Avqust Mattenin tək uşağı idi. Santyaqoda nənəsinin himayəsi altında yaşadı. Xose Viktorino Lastarriya, Qabriel Jordan və Alberto Blest Qana kimi Çilinin şəxsiyyətləri ilə tanış oldu. Atasının Parisə getməsindən sonra təhsilini Avropada davam etdirdi.
Avropadan öncə Romada Culio Monteverde, daha sonra Parisdə Lui-Erne Dübia və Denis Puex ilə işlədi. Gəncliyində Ogüst Rodinin əsərlərindən təsirləndi. Diplomat Pedro Felipe Larrain İniqes ilə evlənən heykəltaraşın Lili İniqez Matte adlı qızı oldu. Qızının 1926-cı ildəki ölümündən sonra heykəltaraşlığı buraxdı.
Karyerası
1908-ci ildə Çili hökumətinin sifarişi ilə Haaqa şəhərindəki Beynəlxalq ədalət məhkəməsi üçün heykəl hazırladı. 1914-cü ildə tamamlanan heykəlin adı "Müharibə" idi. Çili hökumətinin digər sifarişləri üzərində də işləməyə davam edən Rebekka 1914-cü ildə Santyaqo şəhərində ucaldılan "Konsepsion qəhrəmanları" heykəlinin müəllif oldu. Sənətkar 1918-ci ildə Florensiya Təsviri İncəsənət Akademiyasında dərs verdi.
Sonrakı həyatı və ölümü
Qızı Lilinin vərəm xəstəliyinə yaxalandığı məlum oldu və 1926-cı ildə İsveçrədə, Alp dağlarında müalicə alarkən həyatını itirdi. Bu hadisədən sonra özünə gələ bilməyən Matte heykəltaraşlığı buraxdı və qızı adına xeyriyyə işləri ilə məşğul olmağa başladı. Matte 14 may 1929-cu ildə vəfat etdi.
Ölümündən sonra həyat yoldaşı "İkar və Dedal" heykəlini Çili Milli Təsviri İncəsənət Muzeyinə bağışlamışdır. Əsər Çili hökuməti tərəfindən Braziliya hökumətinə hədiyyə etmək üçün hazırlanan və Rio de Janeyrodakı orijinal bürünc heykəlin surətidir və 1930-cu ildə muzeyin xaricinə yerləşdirilmişdir.
Buqislər
thumb|Sulavesi adasında bugislərin yaşadıqları ərazilər (yaşıl rənglə verilmişdir) Buqislər, buqilər, buqinezlər (özlərini uqi, to uqi adlandırırlar) — İndoneziyada avstroneziyalı xalq. .
Tarixi
Buqislər, əsasən Sulavesi adasının cənub-qərb dağlıq rayonlarında məskunlaşmışlar. Onlar, həmçinin Kalimantan adasının şərq sahillərində, Flores, Riau, Yeni Qvineya adalarında və Malakka yarımadadsında yaşayırlar. Buqislərın sayı İndoneziyada 7 milyon nəfərdir (2010). Malayziyada 654 min nəfər, Sinqapurda 1,5 milyon nəfər buqis yaşayır. Sulavesi dillərinin cənub qrupuna daxil olan bugi (basa ugi) dilində danışırlar. Dialektləri bone, luvu, sopennq və s. İndoneziya dili də yayılmışdır. Yazıları (lontara, hurupuksulapak-eppak) hind mənşəli olan hecalı buge-makasar yazı sistemi, XX əsrdən isə latın qrafikalı yazı sistemidir. Dindarların 95 faizi müsəlmanlardır. xristianlar və hinduistlər də var. Ənənəvi inancların qalıqları mövcuddur, şamanları (bissu) da var. Buqislərin "La-qaliqo" mifoloji eposu, əcdadların kultu saxlanılmışdır.
Buqislərin və onlara qohum olan makasarların əcdadları I minillik — II minilliyin əvvəllərinəd Qərbi İndoneziyanın hindu dövlətlərinin mədəni və siyasi təsirinə məruz qalmış, dəniz ticarəti ilə məşğul olmuş, Malayya arxipelaqı adalarında məskunlaşmağa başlamış, Avstraliya sahillərinə qədər üzüb çatmışlar. Onların ənənəvi yazı sistemi və panteonu olmuşdur.
XV–XVI əsrlərdə Buqislərin Bone, Luvu, Soppenq və sair knyazlıqları yaranmışdır. XVII əsrin əvvəllərində qonşu Qoa dövlətinin təsiri ilə islam dinini qəbul etmişlər. Ədəbiyyat, fəlsəfə, tarix elmlərinin inkişafında müəyyən nailiyyətlər əldə edilmişdir. Buqislər XVII–XVIII əsrlərdə Malayya arxipelaqındakı hadisələrdə fəal iştirak etmiş, Niderland müstəmləkəçilərinə və malakka feodallarına qarşı mübarizə aparmışlar.
Əsas məşğuliyyətləri
Əsas ənənəvi məşğuliyyətləri balıqçılıq, sahilyanı ovalıqlarda suvarma çəltikçiliyi, dağlıq yerlərdə (quru dərələrdə) isə çəltik və qarğıdalı becərilməsidir. Mahir dənizçi və dəniz quldurları kimi də tanınırlar. Ənənvi sənətkarlıq sahələri toxuculuq (o cümlədən ipəkdən), hörmə (o cümlədən səhləb saplaqlarından), dəmirçilik və zərgərlik, kiçik yelkənli gəmilərin inşasıdır.
Etnoqrafik xüsusiyyətləri
thumb|Buqislərin ənənəvi geyimləri Şəhər (Ucunqpandanq, Parepare) əhalisinin sayı artmışdır. Ənənəvi sosial təşkilatlanma makasarlardakına yaxındır. Silki-kasta bölgüsü qorunub saxlanılır, hiperqamiya və və müvəqqəti uksorilokallıq mövcuddur. Ali silklərə mənsub kişilər saçlarının uzun, aşağı silklərə mənsub kişilər isə saçlarının qısa olması ilə fərqlənirlər. Pərakəndə planlı ənənəvi məkkənləri 40-a qədər yortacəsaslı çoxailəli evlərdən ibarətdir. Narkotik maddələrdən istifadə Buqislər arasında amok psixi xəstəliyinin yayılmasına səbəb olmuşdur. Xoruz döyüşdürülməsi geniş yayılmışdır. Pantun yarışmaları səciyyəvidir, kölgə teatrı geniş yayılmışdır.
Azərbaycan Fotoqraflar Birliyi
Azərbaycan Fotoqraflar Birliyi - Azərbaycan Respublikasının həvəskar və professional fotoqraflarını bir araya gətirən, vəzifəsi Azərbaycan Respublikasında fotoqrafiya sənətinin inkişafından, əldə edilən nailiyyətlərin qorunub saxlanması, ölkə daxilində və xaricdə təbliğindən ibarət ictimai təşkilat.
Ümumi məlumat
Azərbaycan Fotoqraflar Birliyi (AFB) ictimai, yaradıcılıq, qeyri-kommersiya təşkilatı olub açıq cəmiyyət, könüllülük və özünüidarə prinsiplərinə əsaslanır. Birlik Azərbaycan Respublikasının konstitusiyasına və təşkilatın Nizamnaməsinə uyğun fəaliyyət göstərir. AFB 1998-ci il noyabrın 20-də Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyində 1073 nömrəli şəhadətnamə ilə qeydə alınmışdır. Birliyin sədri sədri  Amira Süleyman, idarə heyətinin üzvləri Aydın Mehdiyev, Ayxan Əhmədov və Vüqar İbadov seçilmişdir.
Fəaliyyəti
1990-cı ilin əvvəlində - SSRİ-nin dağıldığı vaxt işlək strukturlar fəaliyyətdən düşdü və tamamilə aydın bir zərurət yarandı ki, təcrübəli, həvəskar, peşəkar, bir sözlə, fotoqrafiyanı sevən hər kəsi birləşdirmək iqtidarında olan bir təşkilat qurmaq lazımdır. O zamanlar təşkilatlanmaqda Fransanın Nant şəhərində "Azərbaycan fotoqrafları" sərgisinin nümayişi bizim üçün ciddi və səfərbəredici amil rolunu oynadı. Sərgi 1995-ci ilin noyabrında baş tutdu, 24 fotoqrafın 105 əsəri göstərildi. Nümayişin uğuru gözlənildiyindən də artıq oldu, fotoqraflarımız yaradıcıqlarına, özlərinə qarşı böyük maraq hiss etdilər, ictimai rəy, bu gözəl peşəyə münasibət də kökündən dəyişdi.
Fransa fotosərgisindən sonra düz 3 il mübahisə-müzakirələr oldu, nizamnamə yazıldı, müxtəlif maneələr dəf edildi, təşəbbüs qrupu yaradıldı ki, o da işi məntiqi sonluğa çatdıra bildi: birlik 1994-cü ildən faktiki olaraq işləsə də, hüquqi statusa malik deyildi, amma indi o rəsmi qeydiyyata alındı.
AFB-nin əsas məqsəd və vəzifəsi milli foto sənətini inkişaf etdirmək, ölkədə və xaricdə onun nailiyyətlərini yaymaq, foto irsimizdən yaradıcılıqla bəhrələnib onu qorumaqdır. AFB foto sənətimizin təbliği və inkişafı məqsədilə sərgilər, müsabiqələr, festivallar, ustad dərsləri və yaradıcılıq seminarları keçirir, Azərbaycan və xarici fotoqrafların iştirakı ilə konfranslar, simpoziumlar təşkil edir, həmçinin, həvəskar fotoqraflar hərəkatlarına hər cür dəstək verir. Bu gün AFB inkişafının yeni mərhələsinə qədəm qoyur. Həm təşkilati, həm də birliyin simasını formalaşdirmaq baxımından hələ çox işlər görülməlidir. Bütün maraqlı tərəflərdə münasibətlər qurulmalı, birlik üzvlərinin yaradıcılıq fəaliyyətləri üçün maddi zəmin və şərait yaradilmalıdır. 2011-ci il fevralın 5-də Beynəlxalq Xəbərlər Mətbuat Mərkəzində Azərbaycan Fotoqraflar Birliyinin IV konfransı keçirilmişdir. AFB idarə heyətinin sədri Asiyat Fətullayeva birliyin üçillik fəaliyyətinə dair hesabat məruzəsi ilə çıxış etmişdir. Məruzədə AFB-nin gördüyü işlərdən, o cümlədən keçirdiyi sərgilərdən, beynəlxalq tədbirlərdə iştirakından söhbət açılmışdır. Əldə olunan nailiyyətləri diqqətə çatdıran A.Fətullayeva bildirmişdir ki, AFB mənzil-qərargahı Parisdə yerləşən Beynəlxalq Foto Sənəti Federasiyasının üzvlüyünə qəbul edilmişdir. Konfransda təşkilati məsələlərə də baxılmışdır. Birliyin yeddi nəfərdən ibarət idarə heyəti müəyyənləşdirilmişdir və həmin vaxtdan etibarən Mirnaib Həsənoğlu AFB idarə heyətinin sədri seçilmişdir. Birliyini fəaliyyətinin səmərəliliyinin artırılması məqsədilə AFB-nin məsləhət şurası yaradımışdır.
Azərbaycan Fotoqraflar Birliyinin (AFB) təşkilati dəstəyi ilə 2014-cü ildə "İlin fotoqrafı-2014" mükafatının təqdimat mərasimi olub. Tədbirdə müxtəlif nominasiyalarda diplomlar və fəxri fərmanlar təqdim olunub: "AFB-yə dəstəyə görə" - Xəzər Universiteti; "Say Cheese", "Photo man-2013" və "Photo-school.eu" layihələrinə görə" – Gürcüstan Fotoqraflar Assosiasiyası; "İlin veb-saytı" - 1905.az portalı; "İlin jurnalisti" - Şirməmməd Nəzərli; "İlin televiziyası" – Regional TV; "Fotoqrafiya sənətində xidmətlərinə görə" – Fətəli Fətəliyev və Mehdi Abbasov; "İlin fotolayihəsi" – "Xocalı Harayı"; Hüseyn Hüseynzadə adına "Ümid" mükafatı – Məhəmməd İsmayılov; "İlin mətbuat fotoqrafı" – Rəsul Rəhimov mükafatlandırılıb. "Bürünc arqus" Araz Talıbova, "Gümüş arqus" Gülnarə Səlimovaya, "Qızıl arqus" Əlzamin Cəfərova təqdim edilib. "İlin fotoqrafı -2014" adına Dilavər Nəcəfov layiq görülüb.
AFB-nin yaranmasından 20 ildən çox keçir. Yaradıcılıq birliyinin üzvləri bu zaman kəsiyində 100-dən artıq sərginin hazırlanması işində iştirak etmişlər. Sərgilərdən 30-u xaricdə baş tutmuşdur (AFB, Böyük Britaniya, Fransa, Türkiyə, Almaniya, Belçika, Ukrayna, Yunanıstan, Rusiya, Monqolustan, Özbəkistan, Qazaxıstan, Gürcüstan və s.)
Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyində Azərbaycan Fotoqraflar Birliyinin köməyi ilə Vətən müharibəsinə həsr olunmuş “Anadır arzulara hər zaman Qarabağ” sərgisinin tərkib hissəsi kimi “Ermənistanın dövlət terrorizmi - 2020” fotosərgisində Azərbaycan fotoqraflarının əsərlərinin bir qismi sərgilənir. Fotoşəkillərin döyüş əməliyyatları gedən vaxt və ya dərhal əməliyyatlardan sonra çəkilməsi onları tarixi mənbəyə çevirir. Fotosərginin təşkilində məqsəd respublika ictimaiyyəti və xarici qonaqları çəkilmiş fotoşəkillərin tarixi əhəmiyyətinə cəlb etməkdir. Fotosərgidə təqdim olunan işlər Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin Sənədli mənbələr fonduna daxil edilərək, daimi eksponat kimi qorunur.
Səməd xan Şücaəddövlə
Hacı Səməd xan İskəndər xan oğlu Şücaəddövlə - Cənubi Azərbaycanın valisi, Məşrutə əleyhdarı
Fəaliyəti
XIX yüzilin sonlarında, XX yüzilin önlərində Marağa vilayətinin hakimi Şücaəddovlə Hacı Səməd xan Müqəddəm idi. Hacı Səməd xan Cənubi Azərbaycanda məşrutə əlеyhinə mübarizə aparan dəstələrə başçılıq еdirdi. Səməd xan xüsusi ilə 1908–1909-cu illər Təbriz üsyanına qarşı fəallıq göstərmişdi.
Müharibə ərəfəsində Marağanın iri feodallarından biri ilan Hacı Səməd xan Şücaüddövlə Cənubi Azərbaycanın valisi vəzifəsini ifa edirdi. O, çarizm tərəfindən Təbriz şəhərinə hakimiyyət başına gətirilmişdi. 1912-ci ilin yanvar ayında Səməd xanın quldur dəstəsinin şəhərə daxil olmasına İngiltərənin Təbrizdəki konsulu olan Şipli də razılıq vermişdi. Çarizmin Səməd xan Şücaüddövlə kimi qatı mürtəce bir şəxsi seçməkdə məqsədi çar Rusiyasının İranda öz nüfuz dairəsinə daxil olan Cənubi Azərbaycanı istədiyi kimi idarə etməkdən və baş verə biləcək yeni xalq hərəkatının qarşısını almaqdan ibarət idi.
Şücaüddəvlənin hakimiyyəti dövründə Cənubi Azərbaycanın irticaçılar xalqın ən yaxşı oğullarının başına eşidilməmiş müsibətlər gətirirdilər. Onlara orta əsr dövrlrinə xas olan işkəncələr verilirdi. İran tarixcisi Mehdi Kiyanfər Şücaüddəvləni belə qəddarlığına görə Roma imperatoru Neron ilə müqayisə edirdi. O, göstərdi ki, vaxtilə Neron təqsiri olan şəxsləri vəhşi heyvanların qabağına atmağı əmr edərmiş və həmin adamların yırtıcı heyvanlar tərəfindən parçalanmasından ləzzət alarmış, Mehdi Kiyanfər qeyd edir ki, Şücaüddövlə vəhşiliyinə görə hətta imperator Nerondan da irəli getmişdi. thumb|left|500px|Səməd xan Təbrizdə Müqəddəm zabitlərinin əhatəsində, 1912-ci il Şücaüddövlə Cənubi Azətbaycanda çarizmin buyruğu ilə iş görürdü. Bunu Təbrizdəki çar baş konsulu özü belə etiraf edirdi. Belə ki, o, 1913-cü il dekabrın 14-də göndərdiyi gizli teleqramında bu haqda yazırdı ki, Şücaüddövlə İranda bizim göstərişlərimizi kr-koranə yerinə yetirməyə hazır olan bəlkə də yeganə validir. Həqiqətən də o, Cənubi Azərbaycandakı bütün daxili məsələləri çar hökumətinin Təbrizdəki baş konsulu Orlovun razılığı ilə həll edirdi. Məsələn, Şücaüddövlə Əhməd şahın tacqoyma mərasiminin Cənubi Azərbaycanda bayram edilməsi üçün Orlovdan icazə almışdı. O, baş verən hadisələr haqqinda hər gün Otlova şəxsən raport verirdi. Buna görə də Orlov xarici işlər naziri Sazonova göndərdiyi teleqramında Çücaüddövlə haqqında belə yazırdı ki, üç aylıq əməli təcrübəm göstərir ki, Şücaüddövlə kimi itaətkər bir vadi tapmaq çətindir. Yaxşısı budur ki, qoy o öz vəzifəsində qalsın…
Şücaüddövlə Cənubi Azərbaycanda mərkəzi hökumətin səlahiyyətini tanımaq istəmir və onu ölkənin tərkibindən ayırıb "müstəqil etmək" fikrində idi. Bu işdə çarizm ona kömək edirdi. Çünki belə halda çarizm oyuncaq Şücaüddövlənin üsul-idarəsi vasitəsilə Azərbaycanı asanlıqla öz imperiyasına birləşdirə bilərdi.
Şücaüddövlə Odessa şəhərində olan keçmiş Məhəmmədəli şahla gizli əlaqə saxlayıb onunla yazışırdı. Çar konsulu Orlovla olan söhbətində Şücaüddövlə keşmiş şahla əlaqə saxladığını etiraf etmişdi.
Azərbaycan bəylərbəyliyi
Azərbaycan bəylərbəyiliyi – Səfəvilər dövlətinin inzibati ərazisi olan Təbriz bəylərbəyliyinin yerində yaranan aid yeni inzibati ərazi.
Tarixi
Səfəvilər dövründə Azərbaycan vilayəti inzibati-ərazi bölgüsü baxımından bəylərbəyliklərə ayrılmışdı. Azərbaycan (mərkəzi Təbriz, Ərdəbil) bəylərbəyliyi; Şirvan bəylərbəyliyi; Qarabağ (mərkəzi Gəncə) bəylərbəyliyi; Çuxur Səəd (mərkəzi İrəvan) bəylərbəyliyi.
XVI əsrdə Səfəvilər dövlətinin tərkibində olan Naxçıvan tüməni inzibati cəhətdən mərkəzi Təbriz şəhəri olan Azərbaycan bəylərbəyliyinə, XVI əsrin ikinci yarısında isə mərkəzi İrəvan şəhəri olan Çuxursəəd bəylərbəyliyinə daxil olmuşdur.
Osmanlı dönəmi
1587-ci ildə Şah Məhəmməd Xudabəndə (1578–1587-ci illər) öldü və oğlu Abbas (1587–1629-cu illər) taxta çıxdı. I Şah Abbas 1590-cı ildə Osmanlıyla İstanbul sülh müqaviləsini imzaladı. Müqaviləyə görə Kartli, Kaxetya, Mesxetya, Şirvan, Qarabağ, Çuxursəəd bəylərbəylikləri və Təbriz bəylərbəyliyinin qərbi Osmanlıya verildi.
İstanbul sülh müqaviləsindən dərhal sonra Azərbaycan torpaqlarında 1593-cü ildə Ərdəbil mərkəz olmaqla Zəncan, Xalxal, Ərdəbil, Qaracadağ, Lənkəran vilayətləri, Qızılüzən və Kür çayları arasında yerləşən geniş ərazidə Azərbaycan bəylərbəyliyi yaratdı və Zülfüqar xan Qaramanlı hakim təyin olundu.
1598-ci ildə Şah Abbas paytaxtı Qəzvindən İsfahana köçürtdü. 1603–1639-cu illərdə Səfəvi-Osmanlı arasındakı müharibənin 3-cü mərhələsi olmuşdur. 1603-cü ildə o, Təbrizi də geri aldı. Həmin il Şah Abbas Cənubi Azərbaycanı azad edərək Ordubadı, Culfanı, Naxçıvanı da geri qaytardı. 1604-cü ildə İrəvanı, 1605-ci ildə isə Şirvanın çox hissəsini ələ keçirdi. Bundan sonra Şah Abbas Gəncəni (1606), Şamaxını (1607), Bakını və Dərbəndi (1607) geri aldı. 1603–1607-ci illərdə bütün Azərbaycan torpaqları Osmanlılardan alındı.1612-ci ildə Sərab sülhü bağlandı. Bununla da 1555-ci ildəki Amasiya sülhünün şərtləri bərpa edildi.
Nadir şah dönəmi
1736-cı ildə bütün İran əhlinə məktub göndərib Muğan düzündə, Kürlə Arazın qovuşduğu yer olan Qalaqayında Muğan (Suqovuşan) qurultayı böyük bir qurultay keçirir. Dünyanın bir çox yerindən qurultaya nümayəndələr dəvət edilir. 12 min çadır qurulur və qurultayda iştirak edən 100 min insana burada xidmət edilir. Qurultayda o özünü şah elan edir. Sonra o İranı dörd bəylərbəyliyinə bölür: Burada Azərbaycan bəylərbəyliyi, Fars bəylərbəyliyi, İraq bəylərbəyliyi və Şərqi Xorasan bəylərbəyliyi. Bunlardan ən böyüyü və güclüsü Azərbaycan bəylərbəyliyi olur və qardaşı İbrahim xanı bəylərbəyi təyin edir. Azərbaycan bəylərbəyliyinə Gürcüstan, Şimali Qafqaz, Dağıstan, Cənubi Azərbaycan və İranın xeyli hissəsi tabe idi.
Nadirin bibisi oğlu Əmiraslan xan Azərbaycan bəylərbəyi olur.
Senecio brevidentatus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Nectandra ramonensis
(Nectandra ramonensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Adrien Mari Lejandr
Adrien Mari Lejandr — Fransız riyaziyyatçısı; ədədlər nəzəriyyəsi, elliptik inteqrallar və s. üzrə əsərlərin müəllifi.
Sony
Sony Corporation ( Sony) — transmilli şirkət. Mənzil qərargahı Yaponiya və ABŞ-dadır. 1946-cı ildə yapon mühəndisləri Akio Morita və Masaru İbuka tərəfindən Yaponiyada yaradılıb.
"Sony" sözü latın dilindən sonus (“səs”) və ingilis sözlərindən “sunny boys” (“günəşli oğlanlar”) sözlərindən yaradılmışdır. Morita dünyanın heç bir dilində olmayan sözü tapmaq istəyirdi. Yapon dilində “Sonny” sözünün tələffüzü (“sonni”) uğursuz biznesi xatırladan söz mənasını verdiyindən, o, “n” hərflərindən birinin pozulmasına qərar verir.
Fəaliyyəti
Sony Group əsas əməliyyat seqmenti: 2005-ci il üçün əməkdaşlarının sayı 151400 nəfər olmuşdur.
Tarixçə
1950-ci illərin əvvəlində İbuka Amerikaya getdi və orada Bell Labs'in icadı olan transistoru eşitdi. Bell Labs'i transistorun lisenziyasını alıb öz şirkətində istifadə mövzusunda razı saldı. Bir çox Amerikan şirkəti transistoru hərbi məqsədli istifadə üçün düşünərkən İbuka bu icadı ünsiyyət üçün istifadə etməyi düşündü. Transistoru ilk dəfə Regency and Texas Instruments adlı şirkət istifadə etsə də, İbuka bu icadı ilk dəfə ticarət baxımdan müvəffəqiyyətli etdi.
1955-ci il Avqust ayında Tokyo Tsushin Kogyo, Sony TR-55-i satışa buraxdı.Bu məhsul Yaponiyanın ilk transistorlu radiosu idi. . Eyni ilin dekabr ayında isə, Sony TR-72 satışa çıxarıldı və bu məhsul həm daxildə, həm də xaricdə böyük maraq gördü. Bu məhsul bir çox xüsusiyyəti sayəsində 60-cı illərin ən məşhur radiosu oldu.
May 1956-ci ildə şirkət TR-6-nı satışa çıxartdı. Daşına bilən balonlu bu yeni radio, yenilikçi bir dizayn və daha yaxşı bir səs keyfiyyəti ilə bazara çıxarıldı. TR-6-nın reklamında Sony, cizgi film xarakteri "Atchan" (アッ ちゃん) 'ı istifadə etdi. Atchan xarakteri Fuyuhiko Okabe çəkmişdir. Bu xarakter hələlik Sony boyu olaraq bilinməkdədir. Bu xarakter, reklamda TR-6ı qulağına tuturdu.60 'cı illərin ortasına qədər Sony reklamlarında bu xarakteri istifadə etdi. 1957-ci ildə TR-65 modelini bazara sürdü.Bu radio o zamanların ən kiçik transistorlu radiosu idi. Bu hadisə dünya səviyyəsində ticarət baxımından bir uğur idi. Arizona Universiteti professoru Michael Brian Schiffer bir sözündə belə demişdi: "Sony ilk radio deyil, amma transistorlu radioların ən yaxşısıdır. TR-63 1957-ci ildə Amerikada marketlərə girdi və burada yeni bir sənaye başlatdı.Bu sənayenin adı istehlakçı mikroelektronikadır." 1950-ci illərin ortasında Amerikalı Genom transistorlu radioya böyük bir maraq göstərdi.Satışlar 1955-ci ildə 100.000 ikən 1968 sonunda 5.000.000 'a çatdı.
2006-cı ildə Sonynin mərkəzi binası Shinagawdan Minatoya köçürüldü.
Tayvan serousu
Tayvan serousu (Capricornis swinhoei) —Tayvan ərazisində yaşayan yeganə boşbuynuzlulara aid endemik növ. Növün latın adı Robert Svoynonun (1836–1877) şərəfinə adlandırılmışdır.
Xarici görünüşü
Serou cinsinə aid olan ən kiçik növ bədənin uzunluğu 80–115 sm arasında dəyişir. Hündürlüyü 60 sm olur. Çəkisi 30 kq olur. Bel nahiyəsindən tünd zolaq keçir. Buynuzunun uzunluğu 15 sm-dir.
Həyat tərzi
Əsasən qayalı dağ qayalıqlarında və meşəliklərdən ibarət 1000–2000 m, bəzən isə 3000 metr yüksəkliklərdə yaşaya bilirlər. Qida dalınca əsasən səhər və gecə radələrinə hərəkət edirlər. Yarpaq və otla qidalanırlar. Bəzi məlumatlar vardır ki, onlar kiçik qruplar halında yaşayırlar.
27 aprel
1601–1900
thumb|[[Uliss Qrant]]
1600-cü ildən əvvəl
thumb|[[Fernan Magellan]]
Stenoqram
Tarixi
Stenoqrafiya ilk dəfə qədim Misirdə meydana gəlmiş, sonralar Yunanıstanda və Romada təkmilləşmişdir. Qədim dövrün məşhur natiqi Siseronun qulu və şəxsi katibi Tiron Misir stenoqramları əsasında yeni, latın dilinə uyğun bir yazı sistemi yaratmışdır. Tiron bu yazı sistemini başqalarına da öyrətmişdir. Tironun şagirdləri isə yeni eradan əvvəl 63-cü ildə dekabrın 5-də Katonun Toiolina əleyhinə ittiham nitqini stenoqramlaşdırmışdılar. Bu hadisədən 2000 il sonra – 1937-ci ildə Londonda müxtəlif ölkələrin stenoqrafları bu yubileyi qeyd etmişlər. Rusiyada stenoqrafiya XVIII əsrdə, Azərbaycanda isə XX əsrdə meydana gəlmişdir.
Hüquqi dövlət
Hüquqi dövlət – dövlətin təşkilinin və fəaliyyətinin elə bir formasıdır ki, burada insan və vətəndaşın hüquqları və azadlıqları təmin olunur, dövlət hakimiyyətinin fiziki şəxslər və onların müxtəlif birlikləri ilə əlaqələri hüquq əsasında qurulur.
Hüquqi dövlət ("Rechtsstaat") termini də, "polis dövləti" termini kimi, Almaniyada ortaya çıxıb. Bununla belə, bu termin Fransada inkişaf edib və Fransa bu məsələdə həm Almaniyaya, həm də Avropa ölkələrinə örnək olub. Çağdaş ictimai həyatda və siyasi sistemdə "hüquqi dövlət" çox önəmli prinsipdir. Konstitusiya qurumu olan "hüquqi dövlət" prinsipi xüsusilə kontinental Avropa ölkələrində yayğın anlayışdır. Anqlo-sakson ölkələrində "hüquqi dövlət" isə "hüququn hegemonluğu" mənasına gələn "rule of law" termini ilə ifadə olunur. Hüquqi dövləti bəşəriyyətin nail olduğu ən yaxşı, ən ideal nizam olaraq qəbul etmək mümkündür. Sosial dövlət, demokratik dövlət, dünyəvi dövlət hüquqi dövləti tamamlayan xüsusiyyətlərdir.
Siyasət elmi də zaman keçdikcə makiavelist məntiqdən ayrılaraq hüquqilik zəmininə əsaslanmaq məcburiyyətində qalıb. Çağdaş dövlət idarəçiliyi hüquqi qaydalara bağlıdır. Totalitar-avtoritar sistemlər, diktaturalar hələ də mövcud olsa da, bunların fəaliyyəti geniş ölçüdə hüququn xaricindədir. Ancaq bunlar da legitimlik axtarışları səbəbindən hər zaman hüquqa dayanıqlı fəaliyyət göstər-diklərini iddia edirlər. Hüquqi dövlət olduqlarını onlar avtoritar dövlətin əhalisinə KİV-lər vasitəsi ilə təlqin etməyə çalışırlar. Lakin hüquqi dövlətdə siyasi iqtidarın akt və hərəkətləri hüquqla məhdudlaşdırılır, Konstitusiya və qanunlara bağlıdır. Demokratiya da hüquqi dövlətin conditio sine qua non şərtindən biridir.
Prinsipləri
Siyasi cəmiyyətdə hüquqi dövlətin varlığı üçün bəzi qurumlar olmalıdır. Bu qurumlar məsələsində doktrinada fikir birliyi olmasa da, hüquqi dövlətin müəyyən sine qua non şərtlərinin olduğunu demək mümkündür. Çünki hüquqi dövlətin bəzi "bünövrə daşları" var ki, bunlar olmadan hüququn üstünlüyündən danışmaq mümkün deyil. Bunlar aşağıda incələnib. Bununla bərabər, qeyd etmək lazımdır ki, hüquqi dövlətin varlığı üçün fərqli cəmiyyətlərdə siyasi ehtiyaclar bəzi qurumların da olmasını tələb edə bilər. Bunlar aşağıdakılardır:
Unitar dövlət
right|thumb|300px|Unitar dövlətlər
Dövlət — vahid, ayrılmaz dövlət olub ərazisinin hər hansı siyasi müstəqilliyə malik olmayan inzibati ərazi vahidlərinə bölünməsi ilə xarakterizə edilir. Unitar dövlət (latın dilində "unus" - "vahid", "tək" deməkdir) – sadə, bəsit, vahid dövlətdir ki, onun tərkibi bir qayda olaraq inzibati ərazi vahidlərindən (vilayət, mahal, rayon, departament və s.) ibarətdir. Unitar dövlətə aşağıdakı xüsusiyyətlər xasdır:
Unitar dövlətin iki tipi mövcuddur: mərkəzləşdirilməmiş və mərkəzləşdirilmiş. Birinci tipdə, regional orqanlar mərkəzi orqanlardan asılı olmayaraq formalaşır ona görə də onlar arasında hüquqi münasibətlər desentralizasiya (mərkəzləşdirilməmiş) əsasları üzərində qurulur. (Böyük Britaniya, Yeni Zelandiya, Yaponiya, İspaniya, İtaliya). İkinci tipə elə unitar dövlətlər aiddir ki, burada mərkəz (Niderland, Qazaxıstan, Özbəkistan) tərəfindən təyin olunan vəzifəli şəxslərin vasitəsilə regional orqanların mərkəzə tabeçiliyi həyata keçirilir. Dövlət quruluşunun unitar forması dünyada daha geniş yayılmışdır. Belə dövlətlərdə federasiyadan fərqli olaraq vahid konstitusiya, dövlət hakimiyyətinin vahid ali nümayəndəli orqanları, vahid hökuməti, vahid vətəndaşlığı, vahid maliyyə-kredit və pul sistemi və s. olur. Ayrı hallarda milli azlıqlar olduqda unitar dövlətin tərkibinə muxtar dövlət quruluşunun xüsusi statusundan istifadə edən bir və ya bir neçə siyasi ərazi vahidi də daxil ola bilər. Muxtar qurumların mövcudluğu belə dövlətlərin unitarizminə heç bir xələl gətirmir.
Suverenlik
Suverenlik, suverenitet ( — ali hakimiyyət) – ölkənin daxilində və ondan kənarda müstəqilliyin ifadəsi kimi dövlətin siyasi və hüquqi xüsusiyyəti olub onun öz daxili və xarici funksiyalarını azad və sərbəst şəkildə dövlətin konstitusiyası və qanunları, beynəlxalq hüququn hamılıqla tanınmış prinsipləri və normaları əsasında həyata keçirmək, habelə xalqın sərbəst və müstəqil şəkildə öz idarəetmə formasını müəyyən etmək hüququndan ibarətdir.
Jozef Liuvill
Jozef Liuvill — Fransız riyaziyyatçısı; funksiyalar nəzəriyyəsi, diferensial tənliklər və mexanika üzrə əsərlərin müəllifi.
Zeynəb Bəyim
Zeynəb Bəyim — Səfəvi şahı I Təhmasibin (1524–1576-cı illərdə hakimiyyətdə olmuşdur) dördüncü qızı. O, Səfəvi dövrünün ən nüfuzlu və güclü şahzadələrindən biri hesab olunur. Zeynəb Bəyim ardıcıl beş Səfəvi monarxının hakimiyyəti dövründə yaşamış, müxtəlif funksiyaları yerinə yetirmək və imperiyanın bürokratik sisteminin zirvəsində olmaqla yanaşı, həm də uzun illər saray hərəmində baş matriarx kimi fəaliyyət göstərmiş və bəzi dövrlərdə taxt-tac uğrunda münaqişələrdə mühüm rol oynamışdır. O, şah I Səfinin erkən hakimiyyəti dövründə (1629–1649-cu illərdə hakimiyyətdə olmuşdur) nüfuzunun zirvəsinə çatmışdır. Zeynəb Bəyim çoxsaylı müasir mənbələrdə "Səfəvi saray siyasətində siyasi mötədillik və müdriklik sütunu" kimi təriflənmişdir.
Erkən illəri
thumb|right|180px|[[I Təhmasibin Çəhəl Sütun Sarayındakı portreti.]]
Zeynəb Bəyim, şah I Təhmasibin gürcü əsilli şahzadə Hurixan xanımdan olan qızıdır. Onun doğum tarixi məlum deyil. Şamlı qızılbaş tayfasının yüksək rütbəli nümayəndəsi Şahqulu bəy Zeynəb Bəyimə hələ o gənc yaşlarında ikən lələ təyin edilmişdir. Atası 1576-cı ildə vəfat edəndə və yerinə II İsmayıl (1576–1577-ci illərdə hakimiyyətdə olmuşdur) keçəndə o, Durmuş xan Şamlının nəvəsi Əliqulu xan Şamlı ilə evlənmişdir. Nikah 7 dekabr 1577-ci il tarixindən bir qədər əvvəl baş tutmuşdur. Buna baxmayaraq, Zeynəb Bəyim Səfəvilərin paytaxtı Qəzvin şəhərinin saray hərəmində yaşamağa davam etdiyinə görə bu, müasir tarixçilərin fikrincə, başa çatdırılmamışdır.
Zeynəb Bəyim qardaşı oğlu, Səfəvi taxt-tacının zahiri varisi Həmzə Mirzəni dəstəkləməklə dövrün siyasətində əsas rol oynamışdır. İsgəndər bəy Münşinin qeydlərinə görə, 1580-ci illərin sonunda, 1578–1590-cı illər Səfəvi–Osmanlı müharibəsinin mühüm mərhələsində səltənəti bürüyən qızğın vətəndaş müharibəsi zamanı Zeynəb Bəyim saray hərəminin başında dayanmışdır. 1586-cı ilin sonunda Həmzə Mirzənin öldürülməsindən sonrakı dövrdə ona şəxsi vəziri, sonradan dövlətin baş vəziri olmuş Mirzə Lütfullah Şirazi kömək etmişdir. Bundan sonra o, şah Məhəmməd Xudabəndənin (1578–1587-ci illərdə hakimiyyətdə olmuşdur) hakimiyyətinin son bir neçə ilində başlayan varislik uğrunda müharibə zamanı gənc şahzadə Abbasın (1588–1629-cu illərdə hakimiyyətdə olmuşdur) ən mühüm dəstəkçilərindən biri kimi çıxış etmişdir.
Güclənməsi
thumb|right|180px|[[I Abbasın Çəhəl Sütün Sarayındakı portreti.]]
Senecio hirtus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Zeynəb Bəyim
Güclənməsi
Zeynəb Bəyim, I Abbasın hakimiyyəti dövründə Səfəvi bürokratiyası daxilində taxt-taca məxsus mülkiyyətin, yəni xassənin müxtəlif inzibati məsələlərində yaxından iştirak edirdi. 1592/1593-cü və 1613/1614-cü illər arasında o, Kaşan xassəsinin hakimi olmuş və onun müavini kimi çıxış edən iki bürokrat var idi. Mənbələrdə bu illər ərzində onun Yəzd şəhərinin cənub hissəsində bir neçə kəndin hakimi olduğu qeyd edilir. Bu, onun üçün I Abbasın hakimiyyət dövrünün böyük bir hissəsində hakimlik etdiyi ərazilərdə yaşayan zərdüşti icmasına qoyulan adambaşına vergini toplamaq və bunu özündə saxlamaq imkanını yaratmışdır. Vergidən gələn gəlirlər sayəsində o, 1601-ci və ya 1602-ci ildə İsfahan–Kaşan yolu boyu azı bir karvansara tikə bilmişdir. Bir il sonra ona səltənət tərəfindən verilən bütün fərmanlar üçün istifadə olunan möhrdar vəzifəsi verilmişdir.
Zeynəb Bəyim 1605-ci ildə, 1603–1618-ci illər Səfəvi–Osmanlı müharibəsi zamanı şah I Abbasa Sufiyanda Osmanlı ordusuna hücum etməyi tövsiyə etmiş, nəticədə I Abbasın ən böyük hərbi qələbələrindən biri baş tutmuşdur. Zeynəb Bəyim vaxtaşırı ali məşvərət orqanı olan "Dövlət Şurası"na daxil edilirdi, hətta 1606-cı ildəki toplanışdakı yeganə qadın o idi. Portuqaliyalı diplomat Antonio de Quveanın qeydlərinə görə, "o, bu şərəfə layiq olduğunu çox açıq şəkildə göstərmişdi". Zeynəb Bəyim bir neçə il sonra, 1611-ci və ya 1612-ci ildə Xarəzmdə vətəndaş müharibəsinin başlanmasından sonra Səfəvi səltənətinə qaçan Ürgəncin özbək hakimi Vəliməhəmməd xanın gəlişi münasibətilə verilən ziyafətin başında dayanmışdı.
Süqutu
thumb|110px|Zeynəb Bəyimin 1629-cu ildə yazdığı [[vəsiyyətnaməsi.]]
Buna baxmayaraq, Zeynəb Bəyim 1613-cü və ya 1614-cü ildə nüfuzdan düşmüşdür. O, hərəmdən qovulmuş, bütün vəzifələri əlindən alınmışdır. Zeynəb Bəyim bunun ardınca Qəzvinə sürgün edilmiş, burada ev dustaqlığına məhkum olunmuşdur. Bu hadisələr İsfahandakı məhkəmədə iştirak edən bir neçə başqa yüksək rütbəli Səfəvi məmurları və hərbi rəhbərlərinin təmizlənmə prosesi zamanı baş vermişdi. Tarixçi Fəzli Xuzaniyə görə, bu, Səfəvi sarayının baş müctəhidi Mir Məhəmməd Bağır Damadın hərəkətlərinin nəticəsi idi.
Zeynəb Bəyim bir çox halda I Abbasın dövründə çox böyük nüfuza, səlahiyyət və təsirə malik olsa da, əslində onun varisi I Səfinin (1629–1642-ci illərdə hakimiyyətdə olmuşdur) hakimiyyətinin ilk bir neçə ilində nüfuz və qüdrətinin zirvəsinə çatmışdır. Müasirlərinin yazdığı salnamələrə görə, o, Abbasın ölüm döşəyində ikən nəvəsi Sam Mirzəni taxt-taca vəliəhd təyin etməsində mühüm rol oynamışdır. I Səfinin hakimiyyətinin ilk aylarında Zeynəb Bəyim gündəlik olaraq ölkənin bütün inzibati orqanının başında dayanmış və dövlətin idarəetməsi üzərində tam nəzarət qurmuşdu. Elə həmin il o, 1623–1639-cu illər Səfəvi–Osmanlı müharibəsində I Səfiyə qoşulmuşdur. Zeynəb Bəyim 28 may 1630-cu ildə, Mərivan döyüşündən əvvəl saray hərəmini Gülpayigana aparmışdır.
12 fevral 1632-ci ildə, I Səfi özünün başlatdığı geniş qanlı təmizləmə kampaniyası zamanı Zeynəb Bəyimə İsfahandan Qəzvinə köçməyi əmr edərək onu saraydan qovmuşdur. Bununla da Zeynəb Bəyimin şöhrətli və imtiyazlı mövqeyinə son qoyulmuşdur. Zeynəb Bəyimin sağlığında yazılmış hesablara görə, o, ömrünün son günlərini İsfahanda keçirmişdir, lakin yenə də var-dövləti və böyük sərvətini özündə saxlamış və ölümünə qədər qeyri-müəyyən və təhlükəli siyasi hadisələrdən uzaq, dinc bir həyat sürmüşdür. O, Məhəmməd Bağır Mirzənin dul həyat yoldaşı Dilaram Sultan tərəfindən saray hərəmində aparıcı matriarx kimi əvəz edilmişdir. Zeynəb Bəyim 31 may 1640-cı ildə Qəzvində vəfat etmiş və Məşhəd şəhərindəki İmam Rza məqbərəsində dəfn edilmişdir.
Adelin həyatı filminin qazandığı mükafatların siyahısı
"Adelin həyatı" — fransız rejissoru Abdellatif Keşişin dram janrında çəkdiyi filmdir. Film Jüli Maronun "Mavi ən isti rəngdir" adlı qrafik romanının əsasında çəkilib. Film 66-cı Kann kinofestivalında "Qızıl Palma Budağı"na layiq görülüb. Adelin həyatı Qızıl Palma budağının eyni anda həm rejissor, həm də aktrisalara təltif etdiyi yeganə filmdir. Seydu və Ekzarkopulos isə Ceyn Kempion istisna olmaqla bu mükafatı bütün tarix boyu qazanan yeganə qadın oyunçular hesab olunurlar.
Nectandra rudis
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
La Liqa 1930-31
La Liqa'nın bu sezonuna 1930-cu il dekabrın 7-də start verildi. Sezon 1931-ci il 5 aprel tarixində başa çatdı. 1930-31 sezonunda iştirak edən klublar:
Türkmən (dəqiqləşdirmə)
Türkmən və ya Türkman — orta əsrlərdə Oğuz-türk mənşəli şəxslər üçün istifadə edilən etnonimdir. 17-18-ci əsrlərə qədər azərbaycanlılar da belə adlandırılmışdır.
Litva Sovet Sosialist Respublikası himni
Tarixi
Litva SSRİ-nin tərkibinə daxil olandan sonra 1940-1941 və 1944-1950-ci illərdə himn kimi "İnternasional"dan istifadə edilirdi.
Neman Qrodno FK
Nioman FK (Qrodno) — Belarusun futbol klubu.
Litva Sovet Sosialist Respublikası himni
Tarixi
İ.V.Stalinin şəxsiyyət kultunun ləğv olunması kampaniyası zamanı himnin ikinci bəndi - Stalin haqqında misralar şair Vasis Reymerisin mətniylə əvəzlənmişdir.
Neman Qrodno FK
Avropa kuboklarında iştirak
3 dəfə Avropa kuboklarında iştirak edib.
Molla Nəsrəddin (jurnal)
"Molla Nəsrəddin" jurnalı — Azərbaycan türkcəsində satirik-yumoristik jurnal.
Azərbaycanda ilk şəkilli jurnal "Molla Nəsrəddin" olmuşdur. "Molla Nəsrəddin"in birinci sayı 1906-cı il aprel ayının 7-də (yeni təqvimlə 20-də) Tiflisdə işıq üzü görüb. 1906–1917-ci illərdə Tiflisdə, 1921-ci ildə Təbrizdə, 1922–1931-ci illərdə Bakıda nəşr edilib. Təsisçiləri Cəlil Məmmədquluzadə, Ömər Faiq Nemanzadə və maarifpərvər tacir Məşədi Ələsgər Bağırzadə, müdiri və baş mühərriri (redaktoru) Cəlil Məmmədquluzadə olub. 25 il ərzində 748 nömrəsi (340-ı Tiflisdə, 8-i Təbrizdə, 400-ü Bakıda) çıxıb.
"Molla Nəsrəddin"ə qədərki dövr
Cəlil Məmmədquluzadə və Ömər Faiq Nemanzadə 1906-cı il fevralın 21-də Tiflis qubernatoruna ərizə ilə müraciət edərək "Molla Nəsrəddin" adlı satirik-yumoristik jurnal çıxarmasına icazə istəmişdi. Bu təşəbbüsü o zaman Qafqazda Rusiyanın digər yerlərində çıxan Azərbaycan, rus və tatar qəzetləri bəyənmiş, bu barədə xəbərlər yaymışdılar. "İrşad", "Həyat", "Tərcüman", "Vozrojdeniye", "Kaspi", "Baku", "Novoye obozreniye", "Kavkazskoye utro", "Na povorote" qəzetləri "Molla Nəsrəddin"i çıxarmaq təşəbbüsü barədə oxuculara xəbər vermişdilər.
Jurnalın nəşrinə icazə verilməsi haqqında xəbəri ilk dəfə 1906-cı il fevralın 24-də "Novoye obozreniye" qəzeti, fevralın 26-da "Kavkazskoye utro" qəzeti, martın 1-də isə "Kaspi" qəzeti dərc etmişdir. Martın 4-də jurnalı çıxarmaq üçün Mirzə Cəlilə Tiflis qubernatoru dəftərxanası tərəfindən şəhadətnamə verilmişdir.
Jurnalın nəşri
Müəyyən olunmuş bu proqrama uyğun şəkildə Cəlil Məmmədquluzadə və Ömər Faiq Nemanzadə jurnalın ilk sayını çapa hazırladılar. Jurnalın ilk nömrəsi 1906-cı il aprelin 7-də çıxdı. Jurnalın 7 aprel tarixli ilk sayında Mirzə Cəlilin "Molla Nəsrəddin" imzası ilə "Tiflis 7 aprel" sərlövhəli baş məqaləsi,"Məcmuəmizə müştəri olanlara nəsihət", "Molla Nəsrəddinin teleqramları", "Bilməli xəbərlər", "Dəllək", "Atalar sözü" və digər yazılar, həmçinin 4 müxtəlif karikatura və bir neçə elan dərc olundu.
Həcmi kiçik formatda olan "Molla Nəsrəddin"in çapı həftədə bir dəfə nəzərdə tutulmuşdur. Proqram səciyyəvi baş məqalədə isə Molla Nəsrəddin üzünü doğma xalqına tutub söyləyirdi: Sizi deyib gəlmişəm, ey mənim müsəlman qardaşlarım o kəsləri deyib gəlmişəm ki, söhbətimi xoşlamayıb bəzi bəhanələr ilə məndən qaçıb gedirlər, məsələn, fala baxdırmaga, it boğuşdurmağa, dərviş nağılına qulaq asmağa, hamamda yatmağa və qeyri bu növ vacib əməllərə. Çünki hükəmalar buyurublar: sözünü o kəslərə de ki, sənə qulaq vermirlər.
Ey mənim müsəlman qardaşlarım. Zəmanə ki, məndən bir gülməli söz eşidib ağzınızı göyə açıb gözlərinizi yumub o qədər xa-xa edib güldünüz ki, az qala bağırsaqlarınız yırtılsın və dəsmal əvəzinə ətəkləriniz ilə üz-gözünüzü silib "lənət şeytana" dediniz, o vaxt elə güman etməyin ki, Molla Nəsrəddinə gülürsünüz. Ey mənim müsəlman qardaşlarım! Əgər bilmək istəsəniz ki, kimin üstünə gülürsünüz, o vaxt qoyunuz qabağınıza aynanı və diqqət ilə baxın camalınıza.
Molla Nəsrəddinçilər məqalələrini "türkün ana dilində", sadə danışıq tərzində, xalqın anlayacağı, başa düşəcəyi dildə yazdılar. C. Məmmədquluzadənin öz dili ilə desək "Molla Nəsrəddin"i təbiət özü yaratdı, zəmanə özü yaratdı".
C. Məmmədquluzadə jurnalın ilk nömrəsinin işıq üzü görməsi münasibətilə Rusiyanın bir çox yerlərindən təbrik məktubları, teleqramlar aldı. Redaktor bu təbriklərə aprelin 12-də "Na povorote" qəzeti, aprelin 14də isə "Kaspi" qəzeti vasitəsilə təşəkkürlərini bildirdi.
Jurnalın 1-ci nömrəsi
Jurnalın birinci nömrəsi 1.000 nüsxə tirajla çap olunub yayılandan sonra az müddətdə "Molla Nəsrəddin" populyarlaşdı. "İrşad" qəzetinin 16 aprel 1906-cı il sayında Ə. Ağaoğlu bu barədə yazırdı: Baxın "Molla Nəsrəddin"ə. Bu cəridə nə gözəl cəridədir. Nə qədər ağıl, zəka, məharət və zövq göstərir. Nəinki biz müsəlmanlar, bəlkə ən mədəni, ən mütərəqqi tayfalar belə cəridələri ilə fəxr edirlər.
Jurnalın ilk sayında dərc olunan yazılar kimi karikaturalar da məzmun eetibarilə fərqlənirdi. "Molla Nəsrəddin"i dövrün ən müasir inqilabi məsələləri ilə yanaşı, Azərbaycan xalqının min illərdən bəri davam edib gələn dərdləri də çox düşündürürdü. Bu dərdlər içərisində dini-fanatizm daha dəhşətlisi idi. Bu fikrini xalqa çatdırmaq üçün C. Məmmədquluzadə "Molla Nəsrəddin"in birinci nömrəsinin üz qabığında öz həmvətənlərinin yatmış vəziyyətdə göstərən bir rəsm çəkdirib dərc etdirmişdir. Şərqin müdrik ağsaqqallarından hesab olunan Molla Nəsrəddin onları oyatmağa çalışır.
Birinci səhifədə məscidi xatırladan otaqda müsəlmanlar sıra ilə yan-yana yatırlar, onlardan yalnız biri otağın kiçik pəncərəsindən düşən günəş şüasının təsirindən oyanıb, gərnəşir. Molla əlində əsası, başında əmmaməsi, çiynində əbası bu mənzərəni seyr edir.
Jurnalın 2-ci nömrəsi
"Molla Nəsrəddin"in 2-ci nömrəsi 2.000 nüsxə tirajla çıxdı. "İrşad" və "Baku" qəzetlərinin yazdığına görə jurnalın şəkillərinin qırmızı rəngdə olması Bakı polis idarəsini bərk təşvişə saldı. Bakı polis idarəsi bolşevizmin mahiyyətinin qırmızı rəngdə təcəssüm olunmasını əsas gətirib, "Molla Nəsrəddin"in ikinci sayını bütövlükdə müsadirə etdi. Üzeyir Hacıbəyov "İrşad" qəzetində "Ordan-burdan" başlığı altında bu müsadirənin yığcam şərhini vermiş, axırda yazmışdı: … İndi zavallı "Molla Nəsrəddin" dustaqdır. Həbsxanada oturub, öz-özünə fikir edir: əcəba, ərbabi-hökumət “bu qırmızı şeylərdən" nə üçün belə ürkür?
Nəriman Nərimanov isə "Molla Nəsrəddin"in polislər tərəfindən müsadirəsinə lakonik və konkret qiymət vermişdir: Afərin belə diqqətçilərə, afərin belə qanun sahiblərinə!
"Molla Nəsrəddin" Azərbaycanın ictimai-siyasi həyatında kəskin ideoloji mübarizələr getdiyi dövrdə öz mövqeyi və hadisələrə fərqli yanaşma tərzi ilə seçilir, müxtəlif rubrikalar altında gülməli xəbərlər verirdi. "Bilməli xəbərlər", "İçəri xəbərlər", "Məzəli xəbərlər", "Teleqraf xəbərləri", "Qafqaz xəbərləri", "Ticari və ekoloji xəbərlər" başlıqları altında yazılar dərc edilirdi. Məcmuə əməkdaşları bu xəbərləri hazırlayarkən, asan qavranılsın deyə, xalq yaradıcılığının imkanlarından istifadə edirdi. Atalar sözü, tapmaca, bayatı "Molla Nəsrəddin"in səhifələrində dövrün reallıqlarına uyğun yeni məna kəsb edirdi.
Məcmuədə satirik şeir və hekayə formalarından əlavə, açıq məktub, satirik dialoq, tapmaca, elan, teleqraf və lüğət formalarına da müraciət edilirdi ki, bu da jurnalistikada yeni bir istiqamət kimi qəbul edilir.