cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hicran Mehdiyev
Elmi adları
1982-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin mexanika-riyaziyyat fakültəsini bitirmişdir 1992-ci ildə Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının Kibernetika institununda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir
Tədqiqat sahəsi
Informasiya texnologiyalarinin tehsildə tətbiqi, ekspert-öyrədici sistemlərinin yaradılması.
Əmək fəaliyyəti
BDU 2000-2002-ci illərdə informasiya texnologiyalari və programlaşdırma, 2002-ci ildən iqtisadi informatika kafedraları Informatika, riyaziyyat və informatikanın tədrisi metodikası, əməliyyat sistemləri və proqramlaşdərma dilləri, 14 elmi əsərin müəllifidir.
Seçilmiş əsərləri
1. Разработка алгоритмов в системах составление учебных программ 2. Представление знаний об управление учением и алгоритмы их обработки 3. Методы и средства автомати¬зации информационных процессов при планировании обучения 4. Синхронизация процессов в распределенных системах,BDU 90 İL,elmi KONFRANS,Bakı-2010,4 s. 5. Perfect codes in the dual pancake qraphs and automorphizm groups of dual pancake qraphs// International CONFERENCE dedicated to the 90-th anniversary of Haydar Aliyev,Baku-2013,p. 228. 6. On perfect codes in dual-pancake graphs ,complexity of congruence-classes in regular varieties and a possible attack on rsa cryptosystem //Mexanikanın klassik və müasir problemləri, Respublika Elmi KONFRANSININ materialları, Bakı, 2014, səh.190-195. 7. On perfect codes in dual-pancake graphs and complexity of congruence-classes in regular varieties, IX International Conference Internet–Science-education,Vinnisa, 2014, səh.141-142 8. Professor Y.C.Məmmədovun anadan olmasının 80-ci ildönümünə həsr olunmuş Respublika elmi KONFRANSI,Sərhəd şərtində parametr olan qeyri-lokal məsələlərin tədqiqi,Bakı-2015,tezis 9. Formal Dillər və qrammatikalardan icmal mühazirələr ,Bakı 2015 ,48səh., dərs vəsaiti 10. Professor Y.C.Məmmədovun anadan olmasının 80-ci ildönümünə həsr olunmuş Respublika elmi KONFRANSI,Dinamik strukturlar və ümumiləşdirilmiş funksiyalar, Bakı-2015,təzis 11. Mücərrəd dinamik strukturlar və şablon siniflər, tezis,Ə.Şamil oqlu Həibzadənin anadan olmasının 100-cü ildönümünə  həsr  olunmuş  Respublika elmi KONFRANSI,Bakı,2016,s.9-10 12. İnterpretations of equational specifications of abstract data types ,tezis, Вестник ВНТУ Украина Винница 2016,s.
Bulbophyllum marivelense
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Hündür araliya
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 1,5-12 m-dək, düz gövdəsinin diametri 20 sm-dək alçaqboylu, budaqlı və gövdəli kiçik ağacdır. Yarpaqları növbəli, tökülən, iri, uzunluğu 1 m-dək, mürəkkəb, lələkvari, birinci dərəcəli 2-4 hissədən və 5-9 cüt yarpaqcıqdan ibarətdir. Çətirləri çoxsaylıdır, iri, mürəkkəb, süpürgəvari çiçək qruplarına, bəzən şaxələnmiş salxıma yığılmışdır. İyul-avqustda çiçəkləyir. Çiçəkləri xırda, ikicinsli və erkəkcikləri, inkişaf etməmiş yumurtalıqlı, əsasən beşhissəli, bəzən 4 və ya 6 hissəlidir. Kasacığı xırda dişlidir. Erkəkcikləri uzunsov tozluqludur: sütuncuğun altı hamst və ya zəif qabarıqdır; yumurtalığı iki-altı yuvalıdır. Meyvəsi göy-qara, giləmeyvəli, beş çəyirdəkli, diametri 3-5 mm-dir. Sentyabr-oktyabrda meyvəsi yetişir. Meyvəsi tünd-bənövşəyi, giləmeyvəşəkilli, şarşəkilli, beş, bəzən altı hissəli, ətli ekzokarpdır. Toxumları hamar endospermlidir. Toxumlarla və zoğları ilə çoxalır.
Ekologiyası
Meşələrdə, daşlı-qayalı yerlərdə dəniz səviyyəsindən 2700 m-dən hündürlükdə bitir.
Azərbaycanda yayılması
Mərdəkan dendrarisində 1992-ci ildə introduksiya edilmişdir.
İstifadəsi
Tərkibində müxtəlif toksik qlikozidlər və alkaloidlər vardır. İri yarpaqları, enli çiçək qrupları ilə çox gözəldir və landşafta özünəməxsus ekzotik görünüş verir. Araliyanın yarpaqları, qabığı və kökləri (Rasix Araliae) dərman xammalıdır.
Simien Milli Parkı
Simien Milli Parkı — Afrikada, Efiopiya dövlətində yerləşən milli park. UNESCO-nun Ümumdünya irsi siyahısına daxil edilmişdir.
Haqqında
Simien Milli Parkının sahəsi 13000 hektar olub, eroziya və yüksək bioloji müxtəliflik ilə yaradılmış möhtəşəm bir mənzərəyə malikdir. Milli Park çay vadiləri ilə ayrılmış Afrikanın başlıca dağ massivinin birinindən ibarətdir. Milli Parkda yüksəkliyi 4000 metrdən çox olan Ras Daşen zirvəsi yerləşir. Simien Dağları 40 milyon il əvvəl tektonik fəaliyyətlər nəticəsində yaranmışdır. . Minlərlə il boyuncaki eroziya, geridə Simien Dağlarında boğazlar, kanyonlar və uçurumlardan ibarət mənzərə buraxdı. Simien Milli Parkı nəsli tükənməkdə olan 3 növ məməliyə ev sahibliyi edir: Ualia dağ keçisi, Qelada meymunları və Efiopiya qurdu. Milli Park 1978-ci ildə 9-cu üzv kimi YUNESKO-nun Dünya İrsi siyahısına daxil edilmişdir.
Yekəxana (Qobustan)
Yekəxana — Azərbaycan Respublikasının Qobustan rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 31 mart 1995-ci il tarixli, 1008 saylı Qərarı ilə Qobustan rayonunun Yekəxana kəndi Bədəlli kənd inzibati ərazi vahidindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla Yekəxana kənd inzibati ərazi vahidi yaradılmışdır.
Toponimikası
Kənd keçmişdə İbrahimbəy də adlanmışdır. Yaşayış məntəqəsi XIX əsrdə Pirsaat çayı yaxınlığında yaşamış yekəxana tayfasına məxsus ailələrin məskunlaşması nəticəsində yaranmış və bu tayfanın adı ilə adlandırılmışdır, İbrahimbəy bu ailələrin başçısı olmuşdur.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 1088 nəfər əhali yaşayır.
Ceyms Qarfild
Ceyms Abram Qarfild (ing. James Abram Garfield; 19 noyabr 1831, Morlend Hills, Ohayo, ABŞ — 19 sentyabr 1881, Lonq-Branç, Nyu-Cersi, ABŞ) — Amerika Birləşmiş Ştatlarının 20-ci prezidenti (4 mart – 19 sentyabr 1881). Vətəndaş müharibəsi illərində ABŞ ordusunda general-mayor rütbəsinədək yüksəlmişdir.
1881-ci il iyulun 2-də Vaşinqton şəhərinin dəmir yolu vağzalında olarkən psixi cəhətdən sağlam olmayan Şarlem Gito prezident Ceyms Qarfildə arxadan atəş açır. Güllə dərinə getməsə də, həkimlərin onu çıxarmaq cəhdləri qara ciyərin zədələnməsinə və infeksiya keçməsinə səbəb olur. Uğursuz və səriştəsiz müalicə sui-qəsddən 2 ay sonra 1881-ci il sentyabrın 19-da Ceyms Qarfildin ürək dayanması nəticəsində vəfat etməsi ilə nəticələnir.
Dəstgird (dəqiqləşdirmə)
Dəstgird, Dəstcird, Dəstcerd:
Dilba
Dilba (doğum adı: Dilbahar Demirbağ; ) — kürd mənşəli Türk-İsveç pop müğənnisi.
Bulqar dili
Bulqar dili - Qədim ölü Türk dillərindəndir. Böyük Bulqariyanın parçalanmasmdan sonra bulqar tayfalarının bir hissəsi Dunayda və Orta Volqaboyunda, digər hissələri isə Azov sahillərində məskunlaşdılar və məhz buna görə də həmin tayfaların dilləri Dunay-Volqa və Kuban-Bulqar adlandırılmışdır. Bulqar dilinin ayrı-ayrı leksemləri haqqında hələ M. Kaşğarinin tədqiqatlarında da rast gəlmək mümkündür.
Qənirə Pirquliyeva
Qənirə Pirquliyeva (Qənirə Əli qızı Pirquliyeva; 30 yanvar 1963, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Azərbaycanın numizmat alimi, tarix üzrə fəlsəfə doktoru, BDU-nun "Arxeologiya və Etnoqrafiya" kafedrasının dosenti.
Fəaliyyəti
“Şirvanşahlar sarayı” tarix-memarlıq qoruq muzeyində bələdçi, elmi işçi, baş elmi işçi vəzifələrində çalışmışıdır.
Elmlər Akademiyasının Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunda baş laborant, kiçik elmi işçi, baş elmi işçi, aparıcı elmi işçi vəzifələrində çalışmışıdır.
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti yanında “İçərişəhər” Dövlət Tarix-Memarlıq qoruğu idarəsi Elmi –Mədəni mərkəzin  arxeologiya üzrə baş elmi işçi vəzifəsində çalışmışıdır.
2013-cü ilin noyabr ayından Bakı Dövlət Universitetinin “Arxeologiya və Etnoqrafiya” kafedrasının baş müəllimi vəzifəsində çalışır.
1997-2001-ci illərdə Azərbaycan Kooperasiya Universitetində “Azərbaycan tarixi”, “İqtisadi təlimlər tarixi” fənlərindən, 2005-2010-cu illərdə Bakı Dövlət Universitetində (saat hesabı) Qafqaz arxeologiyası, Numizmatika, Muzeyşünaslıq fənləri üzrə mühazirələr oxumuş, məşğələlər keçirmişdir. Bu illərdə “Qafqaz arxeologiyası” dərsliyinin və proqramının həmmüəllifidir, “Numizmatikanın əsasları” dərs vəsaitinin və proqramının müəllifidir.
2011-ci ildə “ İçərişəhər” Dövlət Tarix-Memarlıq qoruğu nəzdində yaradılan Tarix muzeyi ilə birgə Azərbaycanda ilk dəfə Numizmatika ekspozisiyasının elmi yaradıcısıdır. Ekspozisiya fəaliyyət göstərir.
Woofy (cizgi filmi, 2006)
Woofy — Fransada yaranmış 5 dəqiqəlik cizgi filmidir. 65 seriyadan ibarət olan bu cizgi filmi Fransanın "TiJi", Azərbaycanın "İTV", Rumıniyanın "Minimax" kanallarında yayımlanmışdır. Cizgi film 2006-cı ildə yaranmış və elə həmin ildəcə bitmişdir.
Məzmun
Bir gün Antuanın valideynləri onun üçün Vufi adlı oyuncaq it alırlar.Lakin sonradan məlum olur ki, Vufi əsl itdir. Antuan Vufini valideynlərindən gizlədir.Çünki onlar Vufinin əsl it olduğunu bilsəydilər, onu qovalayardılar.
Bulbophyllum gilvum
(Bulbophyllum gilvum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Linç
Linç mühakiməsi — linç heç bir ədalətli mühakimə olmadan insanlara verilən cəzadır. Heç bir məhkəmə falan olmadan insanlara cəza verilir ya da öldürülür. Bu cəza üsulu ilk dəfə XVIII əsrdə ABŞ-də tətbiq olunub. ABŞ-də adətən zəncilərə və inqilabçı fəhlələrə vəhşicəsinə divan tutulur, məhkəməsiz cəza verilirdi. Söz olaraq həmin əsrdə yaşamış Çarlz Linç`in adından götürülüb. Ən çox Şərq ölkələrində tətbiq olunur.
Baffin Torpağı
Baffin torpağı — Kanada Arktik arxipelaqına daxildir. Sahəsi 478 min km²-dir. Atlantik okeanda yerləşir. Baffin Torpağında yerləşən Nettillinq gölü dünyada adada yerləşən ən böyük göldür.
Namus qətli
Adət və namus cinayətləri — xüsusilə aldatmaq, zina etmək, evlənməyi rədd etmək, boşanmaya çalışmaq, təcavüzə uğramış olmaq kimi səbəblərlə, başda qadınlar olmaq üzrə ailə fərdlərinə yönəldilən şiddət. Qərbli qaynaqlarda ümumiyyətlə qürur günahları şəklində adlandırılar.
İnsan Haqqları İzləmə Təşkilatı adət və namus günahlarını bu şəkildə tərifləyir:
"Qürur cinayətləri; ailənin qürurunu zədələdikləri səbəbiylə, kişi fərdlər tərəfindən qadın fərdlərə yönəldilən, ümumiyyətlə cinayət şəklində reallaşan şiddətdir. Hər hansı bir qadın, ailəsinin seçdiyi bir adamla evlənməyi rədd etmək, təcavüzə uğramaq, -əri tərəfindən sui-istifadəyə uğrasada- boşanmaya çalışmaq ya da zina (günahlandırması) kimi səbəblərin də tapıldığı çox müxtəlif səbəblərlə hədəf göstərilə bilər. Bir qadının ailəsinin "qürurunu zədələyəcək" şəkildə davrandığı idrakı, həyatına nəzərdə tutmaq üçün kafi bir səbəbdir."
Gecyetişən armud
, bəzi ölkələrdə Asiya armudu, yapon armudu, Çin armudu, Koreya armudu,  Tayvan armudu, alma armudu və s.—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Yaponiyada, Şimali Amerikada, Mərkəzi Asiyada və Çində bitir.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 10-15 m-ə çatan ağacdır. Zoğları çılpaq və ya tükcüklü, bəzən isə keçətükcüklüdür. Yarpaqları uzunsov, yumurtavaridir, 7-12 sm uzunluqda, 4-6 sm enindədir. Kənarları dişlidir və açıq-yaşıl rəngdədir. Yarpaqların hər iki tərəfi əvvəlcə az tükcüklü olub, sonradan çılpaqlaşır. Çiçəkləri 6-9 ədəd olub, qrup halında yerləşmişdir. Meyvəsinin uzunluğu 5-7 sm-ə çatır, kürə formalı, yandan sıxılmış üzəri xallıdır, qonuru-ağımtıl rəngdədir. Aprel ayında çiçəkləyir, avqust-sentyabr aylarında meyvələri yetişir.
Ekologiyası
Soyuğa, istiyə rütubətə davamlı növdür. Çöl-çəmən torpaqlarda yaxşı bitir.
İstifadəsi
thumb Asiya armudu ət marinadlarında işlənilir, özəlliklə mal əti üçün marinadlarda, çünki onun tərkibində ətdəki zülalları yumuşaldan fermentlər var. Məsələn, Koreya mətbəxində o, bulqogi marinadında işlənilir. Kimçi reseptlərində də Asiya armudunun püresi istifadə olunur. Onun püresi həmçinin şəkərin əvəzinə sirkə və ya soya sousu əsasında hazırlanan souslara əlavə olunur.
Cunqariya
Coğrafiyası
Cunqariya düzənliyi dağ silsilələri ilə əhatələnmişdir. Şimal-qərbdən Cunqar Alatausu, şimal-şərqdən Monqol Altayı, cənubdan Şərqi Tyan-Şan dağları, şərqdən isə Monqol Qobisi ilə əhatələnir.
Dəhranın ümumi sahəsi 777 000 km² təşkil edir. Geniş əraziyə malik səhra vaxtı ilə tarizdə mövcud olmuş dənizin dibidir. Dəniz Perm dövründə 280 milyon il öncə mövcud olmuşdur. Düzənliyin mərkəzində sahəsinə görə ikinci böyük səhra (düzənlikdə) yerləşir. Çində Dzosotın-Elisun adlanır (uyğurca Qurbantonqut). Səhranın mərkəzi hissəsi istənlən dəniz və okeanlardan uzqalığına görə Ginnesin Rekordlar Kitabına daxil edilmişdir (46.28°N, 86.67°W).
Cunqariyanın şimal və şərq hissəsi əsasən Cınqıl və Qrabendən təşkil olunub. Qərb hissə gilli, cənub isə qumlu suxurlardan ibarətdir. Bəzi hissələr duz gölləri və soranlıqlardır.
İqlimi
Özünün iqlim xüsusiyyətlərinə görə Cunqariya Qobidən kəskin fərqlənmir. Əsas fərqlər isə güçlü buxarlanma nisbətində yağıntının cuzi miqdarda düşmədi ilə seçilir. Yayda kəskin istilər, qışda isə sərt şaxtalar müşahidə edilir. Güçlü qum fırtınaları əsasən yaz ayları müşahidə edilir.
Fauna
Cunqariya səhrasında Antilop, Xara-Sulta; Sayqa (təkcə qərb hissədə) yayılmışdır. Səhrada vəhşi dəvələrədə rast gəlinir. Cunqariyanın cənubunda üç növ təkdırnaqlı yayılmışdır: Ciqetay, Qulan və vəhşi Prjevalski atı.
Quşlardan 160 növünə rast (köçərilər və yumurta qoyaraq bala verənlər) gəlinir. Quşların böyük əksəriyəti Ulyanur gölü və Urunqu çayı boyunca yayılmışlar.
Flora
Bitkilər aləmi baxımından Cunqariya Qobinin hissələri arasında ən kasıbı hesab etmək olar. Səhranın şərq hissəsi digər ərazilərə nisbətəndə çoxdur. Cunqariyanın hec bir yerində ağaca rast gəlmək olmaz. Kol bitkilərindən Saksaul, Acılıqotu, Qəpikotu və Cuzqun, otlardan : Yovşan, Qızılsəbət, Cıl, təpəliklərdə isə Rəvənd və kiçik zanbaqlara rast gəlinir.
Tarixi
Səhranın ərazisində vaxtı ilə Cunqar xanlığı mövcud olmuşdur.
Bulbophyllum marojejiense
(Bulbophyllum marojejiense) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Teon Smirnalı
Smirnalı Teon (yun. Θέων 6 Σμνρναΐος, ) da orta dövrün akademiklərindən (platonçularından) biri olmuşdur. O, "Platonun əsərlərini oxuyarkən riyazi predmetlərin icmalı" (yun. Τα κατά μαθηματικόν χρήσιμα εις την Πλάτωνος ανάγνωσιν) adlı əsərin müəllifi idi. Həmin kitaba latın dilində qısaldılmış olaraq "Expositio" deyilir. Bu kitab antik dövrün məktəblərində tədris edilmək üçün yazılmış və orada riyaziyyat, musiqi nəzəriyyəsi və astronomiya elmlərindən bilgilər verilmişdir. Mətni yazarkən Teon, keçmiş alimlərdən çoxlu istinadlar gətirmişdir.
Əsərin riyazi bölümündə Teon "bir" və "vahid" anlayışlarının fərqləndirilməsini zəruri bilirdi, çünki hər bir rəqəm "birlərin" cəmidir. "Vahid" isə hər bir çoxluq çeşidlərindən aralanmış təklikdə olan ideal başlanğıcdır ki, onu yalnız düşüncə ilə qavramaq mümkündür və onun bölünməsi imkansızdır. Daha sonra Teon tərəfindən rəqəmlərin tək və cüt, sadə və mürəkkəb və s. növləri araşdırılmışdır.
Əsərin musiqi bölümündə nəğmələrdə rəqəmlər ahənginə riayət edilməsinin vacibliyi vurğulanmış və bunun qaydaları açıqlanmışdır. Burada musiqi nəzəriyyəsinin əsas elementləri də araşdırılmışdır.
Astronomiya bölümündə Teon yerin kürə olmasına dair çoxlu dəlillər gətirmiş, planetlər və göy cisimləri haqqında öz zamanının təsəvvürlərini açıqlamışdır. Bu təsəvvürlər yuxarıda sözü keçən başqa yunan filosofların baxışlarına bənzər olmuşdur. Belə ki, Teon yerin kainatın mərkəzində olmasını iddia edirdi. Onun fikrincə planet və ulduzların çoxu hərəkət etmir. Bəziləri isə, günəş və ay kimi, yerin ətrafında fırlanır. Burada həm də günəşin və ayın tutulması kimi təbiət olaylarına da münasibət bildirilmişdir.
Bulbophyllum gilgianum
(Bulbophyllum gilgianum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Aysəsi monastırı
Aysəsi məbədi — Dərələyəz mahalının Keşişkənd (06 mart 1957-ci ildən — Yeğeqnadzor) rayonunun Aysəsi (19 aprel 1991-ci ildən — Arates) kəndində alban-türk məbədi.
Tarixi
Hündür bir təpənin üstündə VII–VIII əsrlərdə inşa edilmiş məbəd 1270-ci ildə bərpa olunmuş, Amağu məbədinin tabeliyinə keçmiş və Siyuni mitropolitlərinin yay iqamətgahına çevrilmişdir.
1955–1960-cı illər arasında bir neçə erməni tarixçisi və arxeoloqunun müşayiəti ilə Fransadan gəlmiş nümayəndə heyəti abidədə tədqiqat işləri aparmış, sonra abidəni bərpa etmək adı ilə onun üzərinə döymə üsulu ilə xaç şəkilləri həkk edilmiş, binanın ilk günəş şüası tutan hissəsindəki gümbəz dağıdılıb yerə tökülmüşdür.
1988-ci ilə qədər kənddə ancaq azərbaycanlılar yaşamışlar. Həmin il azərbaycanlıların soyqırımından sonra kəndə ermənilər yiyələnmişlər.
Mortira
250px|thumb|“16 Model” 210 mm çaplı alman mortiri Mortir — kiçik lüləli artilleriya topu. Mortir maneələr (təpə, qala divarı, meşə zolağı və s.) arxasında xüsusi möhkəm istehkam və objektləri məhv etmək üçün nəzərdə tutulmuş topdur. XV əsrdən hərbdə tətbiqinə başlanılmışdır. Müasir hərb dilində ona minamyot ya minaatan deyilir.
Mortir lülə uzunluğuna və çapına görə bir növ XİV-XVİ əsrlərdə qala divarlarını dağıtmaq üçün nəzərdə tutulmuş ilk arilleriya qurğusu olan bambardalara bənzəyir, lakin fərq ondadır ki, bambarda düz istiqamətdə tuşlanmış divara atəş açırdısa, mortir qıvsi trayektoriza üzrə maneələr arxası obyektləri hədəf seçir.
Məmməduşağı
Məmməduşağı — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun Şaplar kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 7 fevral 1991-ci il tarixli, 54-XII saylı Qərarı ilə Kəlbəcər rayonunun Dalqılıclı kənd Sovetindən Məmməduşağı kəndi Şaplar kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir. 1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. Kənd 25 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin uğurlu əməliyyatları nəticəsində Azərbaycana qaytarılıb.
Toponimikası
Oykonim Məmməduşağı nəslinin adi ilə bağlıdır. Kəlbəcərin əsasini qoyan iki türk tayfasından (kəngərlilər) birinin (digəri isə Kərbəlayi Ellazlılardır) adıdir. Dərələyəz mahalının Herher kəndindən gələn Məmməd adlı şəxsin adı ilə bağlıdır. Bu tayfanın əsas məskunlaşdıqları yer Kəlbəcər kəndi (indiki Kəlbəcər şəhəri) olmuşdur. Onların heyvan saxlamaq üçün binə kimi istifadə etdikləri yer daha sonra Məmməduşağı adlı kəndə çevrilmişdir.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd dağətəyi ərazidə yerləşir.
Yaylaqları
Çökək yurd, Qonqur yurdu, Qoşdaş yaylağı, Boğaz yurdu, Xaraba yurd, Mansır yurdu.
Bulaqları
Mansır bulağı, Yeddibulaq, Tozluq bulağı, Xaraba bulağı, Güney bulağı, Baş bulaq, Orta bulaq, Səhəng bulağı, Novlu bulaq, Suvalı bulağı, Biçənək bulağı, Salatın bulağı, Şirinin bulağı, Əkinin başı bulaq, Qonqur bulağı, Zeynalabdın bulağı, Usubalı bulağı.
Məşhur yerləri
Söyüd ağacı, Yuxarıtala, Aşağıtala, Çalağan qayası, Suvalı, Böyükyal, Xırdayal, Xırmanlar, Böyükgüney, Kiçikgüney, Duzlağın daşı, Gendərə, Moruqlu, Həvşə, İmanqulunun barmağı, Böyükdərə, Uçuğun barmağı, Qırmızıqaya, Şişqaya, Qonurqaya, Cərgəqaya, Böyükqaya, Gəlinqayası, Əkinlər, Aralıq, Xarabalar, Rəhmətin yurdu, Böyükyurd, Usubalıyurdu, Qonqur dağı, Varhel.
Vuvuzela
right|260px|thumb Vuvuzela — Afrikanın milli musiqi aləti
2009-cu ildə Cənubi Afrika Respublikasında keçirilmiş FİFA Konfederasiyalar Kuboku zamanı dəbə düşən 63 sm uzunluğu olan və çox güclü səs çıxaran vuvuzela musiqi aləti rəqib komandanın oyunçularına psixoloji təsir göstərmək üçün istifadəyə buraxılmışdır.
Vuvuzelaların qulaqbatırıcı səsi olduğundan, FİFA Konfederasiyalar Kuboku zamanı onların stadionlara buraxılmaması tələb olunurdu. Lakin məsələyə qarışan FİFA rəsmiləri vuvuzelanın Afrika milli çalğı alətini olduğunu əsas gətirərək, qadağa tətbiq edə bilməyəcəklərinin söyləmişdilər.
Covanni Antonio Skopoli
Covanni Antonio Skopoli, İtaliya-Avstriya təbiətşünası.
Ris Ceyms
Ris Ceyms (8.12.1999 ) — Çelsi klubundan icarə əsasında Çempionşip təmsilçilərindən olan Uiqan Atletik klubunda mərkəz müdafiəçisi kimi çıxış edən peşəkar İngiltərə futbolçusudur.
Çelsi
Ceyms altı yaşı olarkən Çelsi akademiyasına qəbul olmuşdur. O, U-18 komandası ilə debütünü 2016-cı ilin mart ayında Vest Hem Yunayted klubuna qarşı oyunda etmişdir. 2017–18 mövsümündə o, U-18 komandasının kapitanı kimi FA Gənclər Kubokunda iştirak etmişdir. Ceyms beş il ardıcıl klubun kapitanı olaraq rekorda imza atmışdır. O, həmin il İlin Akademiya Oyunçusu mükafatını əldə etmişdir.
Uiqan Atletik
2018-ci ilin iyun ayında Ceyms Çelsi klubu ilə dörd illik müqavilə imzalamış və Uiqan Atletik klubuna mövsüm sonuna qədər icarəyə verilmişdir.
Milli karyerası
Ceyms İngiltərə millisinin U-17 və U-20 yığmalarında çıxış etmişdir. 2017-ci ilin may ayında Ceyms 2017 Tulon Turniri üçün İngiltərə U-20 millisinə dəvət almışdır. O, final görüşündə iştirak etmiş və millisi Kot-d'İvuar millisinə qalib gələrək turnirin qalibi olmuşdur.
2017-ci ilin iyul ayında Ceyms İngiltərə U-19 millisi ilə 2017 UEFA Avropa U-19 Çempionatında çempion olmuşdur. O, yarımfinalda Çexiya millisinə qarşı oyunda iştirak etmişdir.
Sədəfli
Sədəfli — Azərbaycan Respublikasının Qobustan rayonunun Bədəlli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 335 nəfər əhali yaşayır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Mərəzə platosunda, Qarpızlı yaylasının yamacında yerləşir.
Karronada
thumb|Sürüşkən lafet üzərində 140 mm çaplı ingilis Karronadası. XVIII əsr.thumbthumb| Karronada — hamar lüləli artilleriya topu. İlk dəfə ingilis donamasında XVIII əsrlərin sonlarında, sonralar isə sahil mühafizəsində tətbiqini tapmışdır. Uzun məsafəli top ixtiraçısı general Robert Melvill yeni silah ideyasını 1759 cu ildə təklif etmiş, ilk istehsalına 1769 - 1779 cu illərdə Şotlandiyanın Stirlinq qraflığında Qaskoyn tərəfindən “Karron” zavodunda başlanılmışdır. Adıda məhz buradan götürülmüşdür. İlk olaraq silah ixtiraçı və hazırlayanın şərəfinə “mellviliada” və “qaskonada” adlandırılmışdır.
Bulbophyllum marudiense
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bilal İnci
Bilal İnci — Türkiyənin keçmiş tanınmış aktyorlarından biri. Onlarla kino və televiziya filmində, teleserialda və teatr tamaşasında rol almışdır. Kinofilmlərdə daha çox mənfi obrazları canlandırmışdır.
Silven Viltor
11 iyun 2012 tarixində futbol karyerasını bitirdiyini açıqlamışdır.
Həsən Təhsin
Həsən Tahsin (əsl adı:Osman Nevres; (d.1888, Selanik, Osmanlı İmperiyası - ö.15 may 1919, izmir) — yazıçı, jurnalist, İzmirə dənizdən çıxan işğalçı Yunan əsgərlərinə ilk güllə ataraq Türk müqavimətini başladan qəhrəman.
Qumuq dili
Qumuq dili - türk dilləri ailəsi nə daxil olan dillərdən biri, qumuqların ana dili. Türk dillərinin qıpçaq qrupu na aiddir.
Rusiya Federasiyası ərazisində, əsasən Dağıstan, qismən də Çeçenistan, İnquşetiya və Şimali Osetiya respublikalarında yayılmışdır. Əlifbası 1929-cu ilədək ərəb, 1928-38 illərdə latın və 1939-cu ildən isə kiril qrafikası əsasında tərtib olunmuşdur.
Çelov
Çelov — Azərbaycan Respublikasının Qobustan rayonunun Cəyirli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Coğrafiyası
Çalov kəndi rayon mərkəzindən 5 km şimal qərbdə Böyük Qafqaz dağlarının çənub-şərq ətəklərində,dəniz səviyyəsindən təxminən 980 m yüksəklikdə yerləşir.
Tarixi
Kənd əhalisi Böyük Vətən müharibəsindən əvvəl 250 təsərrüfatda birləşib, 1948-1949-cu illərdə 150 təsərrüfat Salyan rayonunun Kürsəngi deyilən ərazisinə köçmüşdür. Kənd sakinlərinin Kürsəngi ətrafında vaxtı ilə “Təpəli” ,Axundlu, Yolqıraği,Alyar və sair qışlaqları olmuşdur. Kəndin tərəkəmə camaatı burada 1600 dəvə, 30 min qoyun saxlamışlar.
Kənd məscidi 1873-cu ildə tikilmişdir. 1918-ci ildə həmin məscid ermənilər tərəfindən yandırılmışdır. 1930-cu ildə məscid bərpa olunaraq əvvəl ibtidai məktəb, sonralar isə kitabxana kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1918-ci ilin mart soyqrımında Çalov kənd sakinlərindən 7 nəfər öldürülmüş, onlarla sakin yaralanmışdır.
Hal-hazırda Çalov kəndində 1700-dən çox əhali yaşayır. Kənd sakinlərindən 50-dən çox ailə Baki şəhərində, 35 ailə isə Qobustan şəhərində məskunlaşıblar.Kəndin ümumilikdə 1815 ha torpaq sahəsi vardır.1997-ci ildə aparılmış torpaq islahatı zamanı 1190 nəfər sakin ,ümumilikdə 779 ha torpaq payı almışdır.Kənd əhalisinin əsas məşğuliyyəti xalçaçılıq, əkinçilik və heyvandarlıqdır. Kənddə 240-dən çox yaşayış evi vardır.
2006-cı ildə yeni, müasir tipli məktəb tikilmişdir.Hal-hazırda məktəbdə 150-dən çox şagird təhsil alır.
Dulse Ponteş
Dulse Ponteş (Dulce Pontes, BFƏ : ; doğlub 8 mart 1969, Montiju, Portuqaliya) — portuqal müğənnisi, fadu üslubunda, klassik musiqi və digər üslublarda ifa edir. Portuqaliyada onun mahnıları çox məşhurdur.
Həyatı
Dulse öz mahnıları digər ölkələrdən olan məşhur müğənni və musiqiçilərlə bir yerdə ifa etməyə başlayır. Onun musiqisində müxtəlif musiqi ənənələrinin elementləri ahəngli şəkildə istifadə olunur: tək Portuqaliyanın deyil, həm də İspaniyanın, Braziliyanın, həmçinin də ərəb və Afrika ölkələrinin. Portuqal dilindən başqa Dulse həm də ispan dilində, ingilis dilində, yunan dilində, italyan dilində, ərəb dilində və digər dillərdə ifa edir.
Studentlər (roman)
Studentlər—Yusif Vəzir Çəmənzəminlinin romanı.
Çinlilər
''Bu məqalə - ÇXR-nın demonimi haqqındadır. Millət olaraq "Çinlilər" adlanan xalq üçün Han xalqı səhifəsinə baxın.Çinlilər - Çin Xalq Respublikasının və Çin Tayvan Respublikasının vətəndaşlarına verilən ad.thumb|[[Corge Çam - PhD Comics'' komikslərinin müəllifi|alt=]]
Qaragöl Dövlət Təbiət Qoruğu
Qaragöl Dövlət Təbiət Qoruğu — Laçın rayonu ilə Ermənistan Respublikasının Gorus rayonunun sərhədində yerləşir. Sərhəd gölü hesab edilir. Xüsusi maraq doğuran yüksək dağ göllərindən biridir. Alp landşaft kompleksinə malikdir.
Qaragöl Dövlət Təbiət Qoruğu 17 oktyabr 1987-ci tarixində Azərbaycan SSR və Ermənistan SSR-in direktiv  orqanlarının qərarı ilə yaradılmış, respublikalararası dövlət qoruğu elən edilmişdir.
Bu göl mühüm hidroloji və təsərrüfat əhəmiyyətinə malikdir.Onun suyundan yerli əhali qoyun sürülərinin,əkin yerlərinin suvarılması və balıqçılıq üçün istifadə edir.
Sahəsi 240 hektar olub, dəniz səviyyəsindən 2658 km yüksəklikdə, Qarabağ vulkanik yaylasında yerləşir. İşıqlı dağında yerləşən Qaragöl (Sevliç) dəniz səviyyəsindən 2658 m hündürlükdə Qarabağ vulkanik dağ silsiləsinin cənub hissəsində, Həkəri çayının sağ qolu olan Ağoğlançayın mənbə hissəsində, Böyük İşıxlı dağının (3548m) şimal ətəyindədir. Şimal-gərbdən Dəmirdaş və Kiçik İşıxlı (3452) dağı ilə, şimaldan Canqutaran (2790m) dağı, şərqdən isə alçaq moren tirəsi ilə əhatə olunmuşdur. Bu göl sönmüş vulkan kraterini xatırladan relikt su mənbəyidir. Stratiqrafik cəhətdən Qaragöl rayonu yuxarı pliosen yaşlı suxurlar içərisindədir. Kolun uzunluğu-1950 m,eni 1250m sahil xəttinin uzunluğu 5500 m, dərinliyi 7–8 m, sahəsi 3 km² -dir.Qalıq həcmi 10mln.m³ -dir. Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin 17 noyabr 1987-ci il tarixli qararı ilə yaradılmışdır. Hesablamalara görə, göldə suyun həcmi 10 mln m³-dur. Gölün suyunun şəffaflıqı 4,6 metrdir. Gölün dibi sahilə yaxınlıqda müxtəlif ölçülü daşlardan ibarətdir. Mərkəzə doğru isə daşların (suxurların) ölçüsü azalır və nəhayət mərkəzi hissəsi xırda dənəli çöküntülərdən ibarətdir.
Burada geoliji cəhətdən vulkanik dağların pliosen lava massivi,geomorfoloji baxımdan isə vulkanogen fasiyalar səciyyəvidir.
Gölün ekoloji şəraiti və suyunun müəyyən xüsusiyyətləri burada canlı aləmin çox azlığına səbəb olmuşdur. Bununla bərabər gölün suyunda zooplanktonlara,dibində isə yanüzənlərə (qammaruslar) rast gəlinir.
Landşaftı
Alp landşaft kompleksinə malikdir. Bu göl mühüm hidroloji və təsərrüfat əhəmiyyətinə malikdir. Qoruq Qarabağ vulkanik yaylasının cənub hissəsində böyük İşıqlı dağının (3552 m) yamacında 2650– 2700 m hündürlükdə yerləşir. Burada geoloji cəhətdən vulkanik dağların pliosen lava massivi, geomorfoloji baxımdan isə vulkanogen fasiyalar səciyyəvidir. Gölün şimal, şimal-qərb və qərb tərəflərində quru ərazi yarğanlı və qayalıdır; şimal-qərb tərəflərində bir neçə gətirmə konusu var; digər hissələrində relyef düzənlikdir. Ərazi üçün qışı quraq keçən soyuq iqlim tipi hakimdir. Bu iqlim tipi üçün ən soyuq ayın orta temperaturu - 3 dərəcədən aşağı, ən isti ayın orta temperaturu isə 10-dan yuxarıdır. İllik yağıntının miqdarı 700 mm-dir.
Bitki örtüyü
Qoruğun gölü əhatə edən quru ərazisi yüksək dağlıq qurşağın səciyyəvi alp çəmənliklərindən ibarətdir. Qoruğun bitki örtüyü zəngin deyil. Bitki nümunələrinin azlığı qoruğun quru sahəsinin kiçik olması və əsas nadir və endemik bitkilərin onun sərhədlərindən kənarda qalması ilə əlaqədardır. Bitki örtüyü əsasən alp çəmən bitkilərindən ibarətdir. Cənub hissədə üçyarpaq yoncanın, şərq hissədə gəvənin üstünlük təşkil etdiyi çəmənliklər inkişaf edir. Gölün suyu ərazinin mütləq hündürlüyü ilə əlaqədar olaraq bitkilərdən çox kasıbdır. Burada yalnız amfibi qırxbuğumu və qaymaqçiçəyi bitir. Ərazidə çimli dağ-çəmən torpaqları yayılmışdır. Bu torpaqlar humusla zəngindir. Gölün ekoloji şəraiti və suyunun müəyyən xüsusiyyətləri burada canlı aləmin çox azlığına səbəb olmuşdur. Bununla bərabər gölün suyunda zooplanktonlara, dibində isə yanüzənlərə (qammaruslar) rast gəlinir. İşıqlı Qaragöl və onun ətraf ərazisi tarixən Azərbaycan torpağı olmuşdur. Lakin, hal-hazırda Qaragöl qoruğu erməni işğalı altındadır. Laçın rayonu ilə Gorus rayonu sərhədində dəniz səviyyəsindən 2658 metr hündürlükdə yerləşir. Qoruğun ümumi sahəsi 240 hektardır. Bura 176 ha İşıqlı Qaragölün su akvatoriyası və gölün sahil boyunca 100 metr enində 64 ha sahə aiddir. Qoruqda 102 bitki növ və yarım növü vardır ki bunlar 68 növ və 27 ailədən ibarətdir. Gölə heç bir yerdən su axımının olmamasına və suyun çox təmiz və şəfalı olmasına görə xalq bu gölə müqəddəs ibadət yeri kimi baxırdı. 1964-cü illərdə gölün Ermənistan sahillərində heyvandarlıq fermalarının tikilməsi, göldə güclü nasos stansiyaları tikərək onun suyundan Goruz rayonunun əkin sahələrinin suvarılmasında istifadə edilməsi həm gölün çirklənməsinə, həmdə onun səviyyəsinin aşağa düşməsinə səbəb olurdu. O vaxtlar laçınlıların ermənilər tərəfindən belə münasibətə narazılıqları qismən də olsa onların fəaliyyətlərini məhdudlaşdırırdı. Burada bitki örtüyünün inkişafına və zənginliyinə uzun illər qoyun sürülərinin otarılması və suvarmaya gətirilməsi nəticəsində tapdalanaraq korlanması xeyli mənfi təsir göstərmişdir. Bitki örtüyü əsasən alp çəmən bitkilərindən ibarətdir. Cənub hissədə üçyarpaq yoncanın, şərq hissədə gəvənin üstünlük təşkil etdiyi çəmənliklər inkişaf edir. Gölün suyu ərazinin mütləq hündürlüyü ilə əlaqədar olaraq bitkilərdən çox kasıbdır. Burada yalnız amfibi qırxbuğumu və qaymaqçiçəyi bitir.
İqlimi
Ərazi üçün qışı quraq keçən soyuq iqlim tipi hakimdir. Bu iqlim tipi üçün ən soyuq ayın orta temperaturu – 30-dən aşağı, ən isti ayınkı 100 –dən yuxarıdır. İllik yağıntının miqdarı 700 mm-dir. Ərazidə çimli dağ-çəmən torpaqları yayılmışdır. Bu torpaqlar humusla zəngindir. Gölün ekoloji şəraiti və suyunun müəyyən xüsusiyyətləri burada canlı aləmin çox azlığına səbəb olmuşdur. Bununla bərabər gölün suyunda zooplanktonlara, dibində isə yanüzənlərə (qammaruslar) rast gəlinir. Qoruğun müasir vəziyyəti heç də qənaətbəxş deyil. Ətraf çəmənliklər sistemsiz olaraq daim otarılmaqla bitki örtüyü korlanır. Qoruğun quru sahələri çox az olub yüksək alp xalılırının nadir və endemik bitkilərini qorumağa tam imkan vermir. İşıqlı Qaragöl və onun ətraf ərazisi tarixən Azərbaycan torpağı olmuşdur. Lakin mənfur qonşularımız olan ermənilər onu ələ keçirmişlər. Hal-hazırda Qaragöl dövlət təbiət qoruğunun işğal altında olması ilə əlaqədar hər iki respublika arasında yaranmış hazırkı siyasi və milli münaqişənin qoruğun aqibətinə mənfi təsir göstərir. Nəzərdən kənar qalmış gölün suyundan intensiv istifadə göl üçün qarşıalınmaz neqativ təsirlərə qətirib çıxara bilər. Xüsusi maraq doğuran yüksək dağ göllərindən biridir. Alp landşaft kompleksinə malikdir. Bu göl mühüm hidroloji və təsərrüfat əhəmiyyətinə malikdir. Onun suyundan yerli əhali qoyun sürülərinin, əkin yerlərinin suvarılması və balıqçılıq üçün istifadə edirdi. Qoruq Qarabağ Vulkanik yaylasının cənub hissəsində böyük İşıqlı dağının (3552 m) yamacında 2650–2700 m hündürlükdə yerləşir. Ərazi üçün qışı quraq keçən soyuq iqlim tipi hakimdir. Bu iqlim tipi üçün ən soyuq ayın orta temperaturu – 30-dən aşağı, ən isti ayınkı 100 –dən yuxarıdır. Qoruğun gölü əhatə edən quru ərazisi yüksək dağlıq qurşağın səciyyəvi alp çəmənliklərindən ibarətdir. Jənub hissədə üçyarpaq yoncanın, şərq hissədə gəvənin üstünlük təşkil etdiyi çəmənliklər inkişaf edir. Gölün suyu ərazinin mütləq hündürlüyü ilə əlaqədar olaraq bitkilərdən çox kasıbdır. Burada yalnız amfibi, qırxbuğumu və qaymaqçiçəyi bitir. Ərazidə çimli dağ-çəmən torpaqları yayılmışdır. Bu torpaqlar humusla zəngindir. Gölün ekoloji şəraiti və suyunun müəyyən xüsusiyyətləri burada canlı aləmin çox azlığına səbəb olmuşdur. Bununla bərabər gölün suyunda zooplanktonlara, dibində isə yanüzənlərə (qammaruslar) rast gəlinir. Oktyabr ayının ikinci yarısından aprelin axırlarına kimi donmuş olur. Sahildən mərkəzə doğru 20-25 metrə gədər məsafədə buzun qalınlığı 50 sm-dən çox olur. Burada qarın qalınlığı isə 40-45 sm-rə kimi olur.
Qoruğun müasir vəziyyəti
Qoruğun müasir vəziyyəti heç də qənaətbəxş deyil. Ətraf çəmənliklər sistemsiz olaraq daim otarılmaqla bitki örtüyü korlanır. Qoruğun quru sahələri çox az olub yüksək alp xalılırının nadir və endemik bitkilərini qorumağa tam imkan vermir. İşıqlı Qaragöl və onun ətraf ərazisi tarixən Azərbaycan torpağı olmuşdur. Lakin mənfur qonşularımız olan ermənilər onu ələ keçirmişlər. Hal-hazırda Qaragöl dövlət təbiət qoruğunun işğal altında olması ilə əlaqədar hər iki respublika arasında yaranmış hazırkı siyasi və milli münaqişənin qoruğun aqibətinə mənfi təsir göstərir. Nəzərdən kənar qalmış gölün suyundan intensiv istifadə göl üçün qarşıalınmaz neqativ təsirlərə gətirib çıxara bilər.
Levuka
Levuka — Ficidə yerləşən və YUNESKO-nun Dünya İrsi siyahısına salınan tarixi liman şəhəri.
Haqqında
Levuka şəhəri yerli əhali tərəfindən qurulmuşdur. Şəhər Ficinin ingilislər tərəfindən 1874-cü ildə işğal edilməsindən sonra Okeaniyanın ilk koloniya paytaxtı olmuşdur. Şəhərin mövqeyi əlverişli olduğundan XIX əsrdə inkişaf edən ticarətin nəticəsi olaraq avropalılar və amerikalılar bura anbarlar, məktəblər, evlər, liman, dini məbədlər, dükanlar və ictimai obyektlər qurmuşlar.
Burada avropalıların məskunlaşmasında sonra yerli xalqın daha da çoxalması gerçəyi ilə dünyada çox az görülən bir mənzərə yaranmışdır. Bu səbəbdən Levuka böyük dəniz gücünə sahib ölkələrin işğalından sonra yerlilərin yerli quruluş ənənələrinin yox olmadığı və iç-içə inkişaf, qaynaşdığı bir məskunlaşma yeri olmasından ötəri əhəmiyyətli universal dəyərə malikdir.
2013-cü ildə 1399-cu üzv kimi Luveka şəhəri YUNESKO-nun Dünya İrsi siyahısına düşmüşdür.
Söyüdyarpaq armud
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü. IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Təhlükəli həddə yaxın olanlar" kateqoriyasına aiddir – NT. Azərbaycanın nadir növüdür. Qafqaz endemikdir. Regional IUCN Statusu: NT.
Qısa morfoloji təsviri
10-12 m hündürlüyündə, alçaqgövdəli, tikanlı, dağınıq çətirli ağac və ya koldur. Gövdəsinin qabığı bozumtul, yaşlı budaqlarının qabığı isə qırmızımtıl rəngdə olur. Yarpaqları uzunluğu 6-9 sm və eni 0,5-1 sm olan uzun və ensiz-neştərşəkilli formadan uzunluğu 3-6 sm, eni 1-2 sm olan enli-neştərşəkilli formaya qədər dəyişir. Yarpaqlar demək olar ki, oturaq və ya çox qısa saplaq üzərində yerləşmişdir, tamkənarlı, bəzən qeyri-bərabər və aralı-dişciklidir, orta hissədən yuxarısı daha çox genişlənmiş, gümüşü və ya boz rəngdədir, hörümçək toruna bənzər və ya ipəyəoxşar sıx tüklüdür və qısalmış budaqda dəstə halında toplanmışdır. Çiçəkləri çoxçiçəkli qalxanlarda yerləşir. Meyvələri enli uzunsov və ya yumru olub, 1,5-2 sm uzunluğunda, 1,2-1.8 sm diametrində, yetişdikdə sarımtıl rəng alır, üstü ilk vaxtlar azacıq tükcüklü olur, böyüdükcə tükcüklərdəntəmizlənir və tam çılpaq olur.
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
Aprel ayında çiçəkləyir. Meyvələri avqust-sentyabr aylarında yetişir. Tozlanması-entomofildir. Toxumla və kök pöhrələri ilə çoxalır. Quraqlığa davamlı, torpağa az tələbkar, işıqsevər bitkidir. Qiymətli qida bitkisidir. Mədəni sortlar üçün calaqaltı kimi və yaşıllaşdırmada dekorativ ağac kimi istifadə olunur.
Yayılması
Samur-Dəvəçi düzənliyi, Qobustan, Böyük Qafqazın Quba sahəsi; Naxçıvanın dağlıq hissəsi (Şahbuz rayonu, Biçənək kəndi ətrafı, Culfa rayonu, Milax və Ərəfəsə kəndləri ətrafı).
Sayı və tendensiyası
Populyasiyada azalma tendensiyası müşahidə olunur.
Yaşayış mühiti
Quru dağətəyi yerlərdə, bəzən qayalıqlarda, nadir hallarda ovalıqlarda rast gəlinir.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Meyvələri yerli əhali tərəfindən toplanır, gəmiricilər və quşlar tərəfindən yetişmədən əvvəl yeyilir.
Mühafizə tədbirləri
Türyançay Dövlət Təbiət Qoruğunda mühafiə olunur.
Saləddin Allahverdiyev
Allahverdiyev Saləddin Xosrov oğlu 1951-ci il fevralın 11-də Gəncə şəhərində (keçmiş Kirovabad) anadan olub. 1969-cu ildə orta məktəbi bitirb. Ali təhsillidir, 1973-cü ildə “Lenin ad. Azərbaycan Pedoqoji İnstitutu”nun tarix fakültəsini bitirb. 1973-1993-cü illərdə təyinat üzrə Lənkaranda – müəllim, məktəb direktoru, “Lənkərn Ziyalılar Evi”nin direktoru vəzifələrində işləyib.
Merilin Menson
Brayan Hü Uorner ya da səhnə adıyla Merilin Menson — ABŞ-lı müğənni. Öz adını daşıyan Merilin Menson qrupunun lideridir. Adını dünya tərəfindən məşhur aktrisa Merilin Monro və qatil Çarlz Menson dan almışdır.
Filmləri
Menson ilk olaraq Devid Linç in Itkin Otoban filmində rol alır. Göründüyü digər əhəmiyyətli filmlər Asia Argentonun Aldadan Ürək və Lucy Liunun baş rolunda oynadığı Diriliş: ​​Vampir ovçusudur. Menson, Michael Moore silahlanma əleyhdarı reportajı Mənim Sevimli Silahımda da fikirlərini açıqlamışdır çünki Columbine Məktəbi qətliamının məsullarından biri olaraq Merilin Menson göstərilməkdədir. Menson Phantasmagoria: The Visions of Lewis Carroll adlı bir film çəkib, baş rol oynama planlarını açıqlamışdır.
Diskoqrafiya
200 px|left|thumb|Merilin Menson
Kitablar
Üzərində uzun müddət çalışdığı avtobioqrafiyası və yaşadıqları problemləri izah edən kitab The Long Hard Road Out of Hell-ki həyat hekayəsinin yanında öz dizaynları da kitabın içərisində iştirak etməkdə-mətbuatda yayılan dedi-qoduları əksinə dinləyənləri qədər nifrət edənlərdən də çox maraq gördü.Neille Straussesun köməkləriylə yazılan kitab 1998-ci ildə nəşr olunmuşdu. Merilin Menson 1996 çıxışlı Antichrist Superstar, 1999 çıxışlı Mechanical Animals və 2001-yoxuşlu Holy Wood albomlarının meydana gətirdiyi bütünə verilən ad Menson Triologiyadır. Mensonun Trilogiyadakı albomları bir hekayə, bir tema ətrafında oluşmuştur.Merilin Menson bu Trilogiya haqqında Holy Wood adında bir də kitab yazmışdır.
Saləddin Allahverdiyev
1994-cü ildən ASDP-nin üzvüdür.
Merilin Menson
Sənət
Merilin Menson 1999-cu ildə şəkil çəkməyə də başlamışdı. Mahnı oxumaqdan çox şəkil çəkməyi sevmişdir. The Golden Age of Grotesque adındakı (qrupun eyni adda albomu də vardır) şəkil sərgisini 2002-ci ildə açmışdır. Lest We Forget albomunun qapağındakı şəkil də Merilin Menson tərəfindən çəkilmişdir.
Şəxsi həyatı
Merilin Mensonun ən əhəmiyyətli əlaqəsi Rose McGowan ilə olan idi. Menson aktyoru üçün Mechanical Animalsdakı bir çox mahnını yazmış və Posthuman mahnısında onun səsini də istifadə etmişdir. 2001-ci ildə ayrıldılar. Həmin il Menson model Dita Von Teese ilə sevgilili oldu və cüt 2004-də evləndi. Pul-noir mahnısını da söyləyən Von Teese, 2007-ci ildə Mensondan boşanma iddiası açdı və cüt eyni il ayrıldı. Merilin Menson ondan sonra Evan Rachel Wood ilə eşq yaşamış ancaq ayrılmışdır. Heart Shaped Glasses klipində birlikdə oynayan cüt, sevişmə səhnələriylə diqqət çəkmişlər. Eat Me, Drink Me albomundakı mahnılar da Evan və köhnə yoldaşı Von Teese üçün yazılmışlardır.
Saləddin Allahverdiyev
Bu illər ərzində ASDP sədrinin müavini, ASDP MK üzvü seçilib, müxtəlif beynəlxalq konfranslarda iştirak edib.
Partiyanın 2012-ci ildə keçirilmiş XII qurultayında ASDP sədrinin hüquq məsələləri üzrə müavini, ASDP Mərkəzi Komitəsinin üzvü seçilib. ASDP MK Bürosunun üzvüdür.
Ailəlidir, iki övladı, beş nəvəsi var.
Əndəlüs
Əndəlüs, həmçinin Əndəlus, Əndəlis və ya Andalusiya  (Andalucía, ) — İspaniyanın cənubunda tarixi vilayət və muxtar region. Sahəsi 87,3 min km2. Əhalisi 8 mln. nəfər (2007). Andalusiya inzibati ərazisinə 8 əyalət (Almeyra, Qranada, Kadis, Kordova, Malaqa, Sevilya, Uelva və Xaen) daxildir. Paytaxtı və əsas şəhəri Sevilyadîr.
Ərazisinin çox hissəsini Qvadalkvivir çayı hövzəsindəki Əndəlus ovalığı tutur. Şimaldan Syerra-Morena, cənub və şərqdən Əndəlüs dağları ilə əhatələnir. VIII əsrin əvvələrində ərəblər bütün işğal edilmiş İspaniyanı əl-Əndəlüs adlandırmışdılar. Rekonkistanın gedişində Əndəlüsün çox hissəsi ərəblərdən geri alındı (XIII əsr). Orta əsrlərdə sənətkarlıq və ticarət xeyli inkişaf etmiş, iri torpaq sahibliyi geniş yayılmışdı. Qranada əmirliyi ərəblərdən geri alındıqdan (1492) sonra Əndəlüs bütünlükdə İspaniya krallığına daxil edildi.
Pyrus sinkiangensis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
OpenMP
OpenMP - proqram paralelləşdirilməsi üçün açıq standarddır. Solaris, IBM AIX, HP-UX, GNU/LINUX, MAC OS X və Windows əməliyyat sistemlərində dəstəkləyir. Əsasən C, C++ və Fortran proqramlaşdırma dillərində ümumi yaddaşa malik çoxprosessorlu sistemlərdə çoxaxınlı proqramlaşdırma üçün istifadə edilir. Openmp qazanc məqsədi güdməyən, Openmp Archtecture Review Board (Openmp ARB) adlı beynəlxalq birlik tərəfindən idarə edilir. Openmp standart stolüstü kompüterlərdən tutmuş super kompüterlərə qədər paralel proqramlaşdırmanı inkişaf etdirmək üçün proqramçılara sadə və əlverişli interfeys verən ölçülə bilən və portativ bir model təklif edir.
Hazırlanması
OpenMP hazırlanmasına daxil olan şəxslərin əksəriyyəti proqram təminatı satıcıları AMD, IBM, Intel, Cray, HP, Fujitsu, Nvidia, NEC, Microsoft, Texas Intstruments, Oracle Corporation şirkətləri və kompüter təchizat qrupları əməkdaşlarıdır.
Openmp ARB ilk interfeys proqramını Fortran 1.0 üçün Oktyabr 1997-ci ildə buraxdı. Növbəti il C/C++ üçün standartı buraxıldı. 2014-cü ilin iyul ayında ən yeni 4.0 versiyası buraxılıb.
Aliot
Epsilon Ursae Majoris (εUMa) — Böyük Ayı bürcünün ən parlaq ulduzu.
Parlaqlığı 1.76 maqnitudadır. Parlaqlığına görə Yer kürəsindən görünə bilən spektrdə ən parlaq ulduzlar arasında Günəşdən sonra 30-ci yerdədir. Hipparkos Kataloqunda HIP 62956 nömrəsi ilə qeyd olunan ulduza ənənəvi olaraq Aliot adı verilmişdir. Yer kürəsindən 81 işıq ili məsafədə yerləşir. Öz oxu ətrafında dönmə periodu 5,088 gün davam edir.
Naxçıvanskilər
Naxçıvanski — Azərbaycan xalqının tanınmış soylarından biri.
Azərbaycan xanlıqlarından biri olan Naxçıvan xanlığının sonuncu xanı Kəlbəli Xan Kəngərli, onun oğlu Ehsan Xan Kəngərlinin daşıdıqları soyad.
Naxçıvanskilərin tarixdə ad qoymuş nümayəndələri:
Bulbophyllum marovoense
(Bulbophyllum marovoense) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Tartar (mifologiya)
Tartar ya Tartaros qədim yunan mifologiyasında axirətin, və ya yeraltı aləmin ya cəhənnəmin dibi ya alt dibsiz qatı sayılır ki, Aidin aləmi onun üzərində yerləşmişdir. Günahkarlar, tanrılara qarşı çıxanlar burada həbs olunur.↵Bu zülmət dibsizlik yerin qatından, yerin səthindən göyə qədər olan məsafə qədər dərində yerləşmiş: Homerə görə 9 günlük məsafədə yerləşmiş tartar üç qaranlıq ya Ereb qatı və Poseydon tərəfindən çəkilmiş dəmir divar və qapılarla əhatə olunmuşdur. Əfsanəyə görə Xaosdan atılan zindan doqquzuncu gün üfüqü keçərək yerə düşərmiş. Eyni minvalla yerdən aşağı atılan zindan doqquz gün doqquz gecədən sonra zülmət qaranlıq tartara çata bilərmiş. Gündüzlər Niks tartara çəkilər, axşamlar isə yeri bürüyərmiş. Hesioda görə Xaos və Geyadan sonra doğulmuş ya yaranmışdır. Epimenidə görə Niks və Aeradan törənmişdir. Digər bir əfsanəyə görə Efir və Geyanın oğludur.
Gəraybəyli
Gəraybəyli — Azərbaycan soyadı və təxəllüsü, toponim.
Aerofagiya
Aerofagiya — həddən ziyadə havanın udulmasını təsvir edən fenomendir. Normada yemə və ya içmə zamanı az miqdarda hava mədəyə daxil olur. Amma bu insanda heç bir narahatçılıq yaratmır. Bəzi hallarda isə mədəyə yemək zamanı və ya yeməkdən sonra həddən ziyadə hava daxil olur və narahatçılıq yaradır. Aerofagiya köp, gəyirmə, qarında ağrı kimi hallar törədə bilir.
Maisə Rəhimova
Maisə Nurbala qızı Rəhimova
Həyatı
Maisə Nurbala qızı Rəhimova 16 may 1945-ci ildə Bakı şəhərində qulluqçu ailəsində dünyaya göz açmışdır. 1952-ci ildə Oktyabr rayonu 18 №-li orta məktəbə daxil olmuş və 1962-ci ildə həmin məktəbi bitirmişdir. Elə həmin ildə S.V. Kirov adına Azərbaycan Dövlət Universitetinin Kimya fakültəsinə daxil olmuşdur. 1967-ci ildə ali təhsili başa vuraraq, həmin ildən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Tarix İnstitutunda kiçik elmi işçi vəzifəsində çalışmağa başlamışdır. 1967-ci ildə Tarix insitutunun aspiranturasına daxil olaraq 1971-ci ildə aspiranturanı bitirmişdir.
Fəaliyyəti
1973-cü ildən 1978-ci ilə qədər Azərbaycan EA Tarix İnstitutunun Arxeologiya və Etnoqrafiya Sektorunun Arxeoloji Texnologiya laboratoriyasında kiçik elmi işçi vəzifəsində çalışmışdır. 1978-ci ilin noyabr ayında Arxeologiya və Etnoqrafiya Sektorunun elmi katibi vəzifəsinə təyin olunmuşdur. 1993-cü ildə müstəqil Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutu yaradıldıqdan sonra həmin İnstitutun elmi katibi, elmi işlər üzrə direktor müavini vəzifəsində çalışmışdır. 1984-cü ildə SSRİ AAK-nın qərarı ilə "elm və texnika’ ixtisası üzrə "böyük elmi işçi" elmi adı verilmişdir. 2005-ci ildə "Eneolit və tunc dövrü Azərbaycan metallurgiyası" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə edərək tarix elmləri doktoru alimlik dərəcəsinə layiq görülmüşdür. 2010-cu ildə Birləşmiş Millətlərin Təhsil, Elm və Mədəniyyət məsələləri üzrə təşkilatının (YUNESKO) Bioetika, Elm və Texnologiyaların Etikası üzrə Azərbaycan Milli Komitəsinin üzvü seçılmışdır. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun elmi Şurasının sədri, Tarix üzrə Problem Şurasının sədr müavini olmuşdur.
"Arxeologiya və Etnoqrafiya" dövrü jurnalının, 6 cildlik "Azərbaycan Arxeologiyası"nın baş redaktoru, AMEA-nın Xəbərlər məcmuəsinin, "Elm və həyat", "Azərbaycan arxeologiyası" jurnalının redaksiya heyətinin üzvüdür. ABŞ, Rumıniya, Türkiyə, Almaniya, Pakistan, Macarıstan, Fransa, Rusiya və digər ölkələrdə Beynəlxalq konfranslarda elmi məruzələrlə çıxış etmişdir.
AMEA Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun direktoru vəzifəsində çalışmışdır.
Akuma (Street Fighter)
Akuma - Street Fighter oyun seriyasının personajlarından biridir.
Personaj haqqında
Akuma Ryunun ustasını öldürən kişidir. İlk olaraq "Super Street Fighter" seriyasında xüsusi bir şifrəylə seçilə bilən gizli bir xarakter olaraq "Street Fighter" dünyasına girmişdir. Bir dəfədə rəqibin ömrünün yarısını apara bilən bir ölüm vuruşuna malikdir. Ayrıca geyiminin arxasında bir hərf vardır. Həmin hərf yapon dilindən "Ölümsüz" deməkdir. Qırmızı saçları vardır.
Paniranizm
thumb|300px|right|Paniranistlərin nəzərincə "Böyük İran"ın xəritəsi
Paniranizm — əsasən İranda yayılan ideologiya. Bu ideologiyanın tərəfdarları İranda yaşayan xalqların, eləcə də osetinlərin, talışların, tatların, kürdlərin, taciklərin, puştunların, bəlucların, zazaların bir dövlət altında birləşdirilməsini istəyirlər. İdeologiyanı dəstəkləyənlərin fikrincə türk dillərindən biri olan Azərbaycan dilində danışsalar da iranlı kökünə sahib olduğuna görə azərbaycanlılar da bu sıraya aiddirlər.
Hipparcos
Hipparcos 1989-cu ildə kosmosa buraxılmış və 37 aylıq fəaliyyəti dövründə 1 milyondan artıq ulduz barədə astronometrik məlumatları toplamışdır. Bu teleskop vasitəsilə əldə edilən məlumatlar Hipparkos kataloqunda toplanmışdır.
Şaqqıldaqmeyvə
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Növləri
[[SS 2 (*
Xırda atpıtrağı
Xırda atpıtrağı (Arctium minus) - cinsinə aid bitki növü.
Vaqif Hacıyev
Vaqif Camal oğlu Hacıyev  — AMEA-nın Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun Elastiklik və plastiklik nəzəriyyəsi şöbəsinin müdiri,  fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor.