cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Milad
XVIII əsr islahatları
right|thumb|220px|"Ebenezer Skruc və Milad ruhu", [[Çarlz Dikkensin "Milad tamaşası" novellasından, 1843.]] Protestant islahatlarından sonra puritanlar kimi bir neçə kiçik xristian qrupları Milada qarşı çıxaraq onu katolik uydurması kimi dəyərləndirir, "papalığın atributu" və "Apokalipsis heyvanının əskisi" adlandırırdılar. Katolik kilsəsi isə buna bayramın dini yönümünü daha da qabartmaqla cavab verirdi. İngiltərə kralı I Karl cəngavərlərini və zadəganları, keçmiş Milad alicənablığını yaşatmaq üçün qış ortasında öz ərazilərinə getməyə yönləndirmişdi. 1647-ci ildə İngiltərə Vətəndaş Müharibəsi yekununda girdəbaşların qalib gəlməsi və I Karlın məğlub edilməsindən sonra puritan hakimiyyəti Miladı qadağan etmişdi.
Miladın qadağan edilməsi bir çox şəhərlərdə üsyanlara səbəb olmuş, üsyançılar bir müddət Kenterberi şəhərini nəzarət altına ala bilmiş və yolları pirkallar, monarxiya tərəfdarı sloqanlarla bəzəmişdilər. "Milada bəraət qazandırılması" (London, 1652) kitabında puritanların səsləndirdikləri fikirlərə qarşı çıxılaraq qədim ingilis Milad ənənələri, nahar, alovda alma bişirmə, kart oyunları, "kəndçi-oğlanlar"la və "cariyələr"lə rəqslər, həmçinin Milad tamaşaları təbliğ edilir. Stüartlar monarxiyasının bərpa edilməsindən sonra İngiltərə kralı II Karl Miladın qeyd edilməsinə qoyulmuş qadağanı aradan qaldırdı, lakin bəzi din xadimləri hələ də bayramı qeyd etməkdən imtina edirdi. Şotlandiya kilsəsi də bayramı qeyd etməkdən boyun qaçırırdı və baxmayaraq ki, 1618-ci ildə I Yakov bayramın qeyd edilməsi haqqında göstəriş vermişdi, kilsə yenə də cüzi mərasimlə kifayətlənirdi. 1640-cı ildə "kilsənin bütün batil ənənələrdən təmizlənməsi" adı ilə Şortlandiya Parlamenti rəsmən Milad bayramının qeyd edilməsini qadağan etdi. Bu vəziyyət 1958-ci ildə Miladın Şotlandiyada ictimai bayram elan edilməsinə kimi davam etdi.
Talış qırqovulu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinin  növünə aid heyvan yarımnövü.
Milad
XVIII əsr islahatları
ABŞ-də koloniyalar dövründə Yeni İngiltərə puritanları protestantların Milada qarşı sərt tənqidlərini yaymaqla məşğul idilər. Bunun nəticəsi olaraq, Bostonda 1659–1681-ci ildə Milad bayramı mərasimləri qanundan kənar elan edilmişdi. 1681-ci ildə bu qadağa ziyarətçilər üçün ingilis qubernator Ser Edmund Endros tərəfindən aradan qaldırılmışdı və artıq XIX əsrin ortalarında Bostonda Milad bayramını qeyd etmək dəbdə idi.
Həmin dövrdə Virciniya və Nyu-Yorkun xristian mülklərində bayram azad şəkildə qeyd edilirdi. Pensilvaniyanın alman dilli əhalisi, Pensilvaniyanın Betleyem, Nazaret və Lititz şəhərlərində, Şimali Karolinanın Vaxoviya qəsəbələrində məskunlaşan Moravian kilsəsi nümayəndələri də bayramı böyük təntənə ilə qeyd edirdilər. Betleyemdə yaşayan moravianlar ABŞ-də ilk Milad ağacını qurmuş və çox güman ki, ilk Doğulma səhnəsini yaratmışdılar. ABŞ İstiqlal müharibəsindən sonra Milad bayramına olan rəğbət bir qədər azalmışdır. 26 dekabr 1776-cı ildə, Milad bayramının səhəri Corc Vaşinqton Hessen (alman) muzdluları üzərinə hücum etmiş və Trenton döyüşü baş vermişdi. Həmin dövrdə Milad bayramı Almaniyada ABŞ-la müqayisədə daha məşhur idi. right|thumb|200px|[[Vindzor sarayında kraliçanın Milad ağacı, 1848-ci ildə "Illustrated London News" qəzetində, təkrarən 1850-ci ildə Filadelfiyada "Godey's Lady's Book" kitabında nəşr edilib.]]
XIX əsr
XIX əsrin əvvəllərində yazıçılar Tüdorlar dövrünün Milad bayramını səmimiyyətlə tərifləyirdilər. 1843-cü ildə Çarlz Dikkens yazdığı "Milad tamaşası" novellası ilə Milad "ruhunu" və Milad mövsümü əfvalını sevdirməkdə yardım etmişdir. Bu ani məşhurluq Miladı, ailə, yaxşı niyyətlilik və şəfqət təbliğ edən bayram kimi daha da sevdirmişdir.
XVIII əsrin sonları – XIX əsrin əvvəllərində dini qurumların insanlar üzərində təsirlərinin azaldığı bir dövrdə, Dikens, Miladı, kilsə və dini ehkam əsaslı bayram olmaqla yanaşı, həm də ailə birliyini əsas alan bir bayram kimi təbliğ etməyə çalışmışdır. Dikkens, təsvir etdiyi Milad bayarmı ilə bu gün Qərb mədəniyyətində qeyd edilən, ailənin bir yerə toplanması, mösüm yeməkləri və içkiləri, rəqslər, oyunlar və bayram əfval-ruhiyyəsi kimi Milad bayramı ənənələrinin yaranmasında ciddi təsirə malik olmuşdur. Əsərdə istifadə olunmuş "Şən Miladlar" ("Merry Christmas") ifadəsi isə sonradan əsas bayram təbriki kimi məşhurlaşmışdır. Bu hadisələr Oksford hərəkatı və Anqlo-Katolisizmin inkişafı, keçmiş dini ənənələrin və mərasimlərin dirçəldilməsi dövrünə təsadüf etmişdir. 1843-cü ildə Ser Henri Kol tərəfindən ilk Milad açıqcası nəşr etdirilmişdir. Milad tamaşaları isə yenidən Vilyam Sendis tərəfindən "İlk Noel", "Üç gəmi gördüm", "Müjdəçi mələklərin nəğməsini dinləyin" və "Tanrı Xoş Milad bəxş etsin, Cüntlmen" "Qədim və Müasir Milad Tamaşaları" (1833) ilə başladılmış, Dikensin "Milad tamaşası" ilə isə məşhurlaşdırılmışdır. left|thumb|220px|Klement Mur (1779–1863) — [[Santa Klaus və maralları, 1870.]] Britaniyada Milad ağacı XIX əsrin əvvəllərində, kral III Georqun xanımı Şarlotta Meklenburq-Strelitz tərəfindən Hanoverin birləşdirilməsindən sonra məşhurlaşmağa başlamışdır. 1832-ci ildə gələcək kraliça olan Viktoriya işqılarla, naxışlarla bəzədilmiş, ətrafına hədiyyələr yığılmış Milad ağacı haqqında arzularını qələmə almışdır. 1841-ci ildə Viktoriyanın kuzeni şahzadə Albertlə evlənməsindən sonra Britaniyada Milad ağacı bəzəmə ənənəsi daha da yayılmağa başlamışdır.
Talış qırqovulu
Statusu
Nadirdir.
Milad
XIX əsr
1848-ci ildə Britaniya kral ailsəinin Vindzor sarayında Milad ağacı ətrafında şəklinin "Illustrated London News" qəzetində nəşr edilməsi sensasion xəbər kimi qəbul edilmişdir. Bu şəklin redaktə edilmiş versiyası 1850-ci ildə ABŞ-də təkrar nəşr edilmişdir. 1870-ci illərdən etibarən isə Milad ağacı ABŞ-də ictimailəşməyə başlamışdır.
1820-ci illərdə Vaşinqton İrvinqin "Coffri Krayonun Qaralama Dəftəri" və "Qədim Milad" kitablarında bir neçə qısa Milad hekayəsinin nəşr edilməsi ilə ABŞ-də Milada olan maraq yenidən artmağa başlamışdır. İrvinqin hekayələrində ahəngdar, isti-qəlbi ingilis Milad şənlikləri təsvir edirdi.
1822-ci ildə ABŞ şairi Klement Klark Mur "Müqəddəs Nikolayın Səfəri" şeirini yazmışdı (daha çox ilk misrası olan "Miladdan əvvəlki gecə" adı ilə məşhurdur). Şeir, hədiyyə dəyişmə və iqtisadiyyata böyük təsiri olan mövsümi Milad alış-verişinin məşhurlaşmasına səbəb olmuşdur. Bu, həm də bayramın dini dəyəri və iqtisadi önəmi arasında mübarizənin başlamasına səbəb olmuşdur. Harriyet Biçer-Stounun 1850-ci ildə nəşr edilmiş "Yeni İngiltərədə ilk Milad" kitabında Miladın əsl mahiyyətinin əyləncələr arasında itməsindən bəhs edilir.
Talış qırqovulu
Kateqoriyası
Kritik vəziyyətdədir (CR). Xüsusi mühafizə tədbirləri görülməsə nəsli kəsilə bilər.
Milad
XIX əsr
Bayram ənənələrinin bəzi ştatlarda hələ də kifayət qədər yayılmadığı 1856-cı ildə, Henri Uodsvort Longfello qeyd edirdi ki, "Milad ənənələrinin yayıldığı əsas mərkəz Yeni İngiltərədir". Lakin keşmiş aqressiv puritan əfval-ruhiyyəsi də öz yerini hər il artmaqda olan mehriban və səmimi bayram mühitinə verirdi. 1861-ci ildə Ridinq, Pensilvaniyada qəzetdə qeyd edilirdi ki, "Bizim Miladı inkar edən presviterian dostlarımız da öz kilsələrinin qapılarını açaraq birlikdə Xilaskarın növbəti doğum gününü qeyd edirlər."
Talış qırqovulu
Qısa təsviri
Quyruğu uzundur. Erkəyi çox parlaq rəngdədir və çinədanını örtən lələklərin ucu oyuqdur, onun rəngli haşiyəsi Zaqafqaziya qırqovuluna nisbətən dardır. Dişisi boz-şabalıdı rəngdə olub, üzərində tünd ləkələr vardır. Erkəyinin oxuması 5-6 aylıq ev xoruzunun banlamasını xatırladır.
Milad
Bayram ənənələri
thumbnail|left|300px|24/25 Dekabr və ya 6/7 Yanvarın Milad günü kimi rəsmən qeyri-iş günü olmadığı ölkələrin xəritəsi. Bir çox qeri-xristian ölkəsi də daxil olmaqla, Milad bayramı əksər dünya ölkələrində ictimai bayram şəklində qeyd edilir. Bəzi qeyri-xristian ölkələrində (məs. Honkonq) Milad bayramı keçmiş koloniya dövründə yayılmış, bəzilərində isə xristian azlıqların mədəni təsiri nəticəsində qeyd edilməyə başlamışdır. Yaponiya kimi, xristianların azlıq təşkil etdiyi bəzi ölkələrdə isə bayramın hədiyyə paylama, Milad bəzəkləri və Milad ağacı kimi dünyəvi xüsusiyyətlərinə daha çox diqqət yetirilir.
Əfqanıstan, Əlcəzair, Azərbaycan, Bəhreyn, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Butan, Kamboca, Çin (Makao və Honkonq xaric), Komor adaları, İran, İsrail, Yaponiya, Küveyt, Laos, Liviya, Maldiv adaları, Mavritaniya, Monqolustan, Mərakeş, Şimali Koreya, Oman, Pakistan, Qətər, Səhra Ərəb Respublikası, Səudiyyə Ərəbistanı, Somali, Tacikistan, Tayland, Tunis, Türkiyə, Türkmənistan, Özbəkistan, Vyetnam və Yəməndə Milad rəsmi dövlət bayramı deyil. Bütün dünyada dəbdəbəli şəkildə qeyd edilən Milad müxtəlif ölkələrdə yerli ənənələrin təsiri ilə fərqli şəkildə qeyd edilir.
Talış qırqovulu
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Taxıl sahələrinə və üzüm plantasiyalarına yaxın talalarla növbələşən keçilməz kolluqlarda yaşayır. Oturaqdır, gündüz fəal olur. Bir yaşında cinsiyyət yetişkənliyinə çatır. Poliqamdır. Aprel ayında cütlər əmələ gətirir. Yuvasında 9-21 yumurta olur, 21-24 gün kürt yatır. Mayın ikinci yarısında və iyunun əvvəllərində körpə cücələri müşahidə edilir. Həşərat, bitki toxumları, meyvə və giləmeyvə yeyir.
Milad
İsanın doğulmasının anılması
Xristianlar Milad bayramı ilə Əhdi-Ətiqdəki məsih haqqında peyğəmbər xəbərlərinə əsasən İsanın Bakirə Məryəmdən doğulmasını qeyd edirlər. Bibliyada İsanın doğulmasını təsvir edən iki məlumat vardır. Bu məlumatlara iki cür yanaşma mövcuddur ki, onlardan birinə əsasən bu məlumatlar bir-birindən tamamilə fərqli olub, fərqli informasiyanı çatdırır. Digər bir yanaşmaya əsasən isə bu məlumatlar eyni hadisənin müxtəlif aspektlərini işıqlandırır. Bu məlumatlar Matfeyin İncilində 1:18, Lukanın İncilində isə 1:26 və 2:40 hissələrində yerləşir. Bibliya məlumatına görə İsa, Bakirə Məryəm tərəfindən əri İosifin köməkliyi ilə Betleyemdə dünyaya gətirilmişdir. thumb|200px|left|[[Şərq Pravoslav Kilsəsi|Şərq Ortodoks ikonasında İsanın doğulması, Andrey Rublyov, XV əsr.]] Qəbul edilmiş məşhur ənənəyə əsasən Doğulma tövlədə, heyvanların arasında baş vermişdir. -də qeyd edilir ki, "içəridə onlar üçün otaq olmadığına görə onu paltara bükərək yemliyin içinə qoydu" (KYV) və "heç yerdə qonaq otağı tapa bilmədiyinə görə, o, tövlədə doğdu və uşağı paltara bükərək yemliyin içinə qoydu" (YBV). Mələklər Betleyem ətrafındakı müşədə çobanlara yeni doğulmuş körpə haqqında xəbər verirlər və onlar uşağı görən ilk insanlar olurlar. Doğulma hadisəsinin məşhur versiyasında üç zəngin adam və ya üç kralın (Melçior, Kaspar və Baltazar) da Körpə İsanı tövlədə ziyarət etdikləri bildirilsə də, bu məlumat Bibliya ilə o qədər də üst-üstə düşmür. Matfeyin İncilinə görə kimliyi dəqiqləşdirilməmiş üç maq və ya astroloq, İsanın doğulmasından sonra ailənin yaşadığı evə gələrək, Körpə İsaya qızıl, büxur və başqa hədiyyələr gətirirlər. Bu ziyarətçilər, hazırda daha çox Betleyem ulduzu adı ilə tanınan mistik bir ulduz gördüklərini və həmin ulduzun yəhudilərin yeni kralının doğulması haqqında xəbər verdiyini bildirirlər. Bu ziyarətin qeyd edildiyi və 6 yanvara təsadüf edən Epifaniya bəzi kilsələrdə Milad mövsümünün formal sonu kimi qəbul edilir.
Xristianlar Miladı müxtəlif şəkildə qeyd edirlər. Buna baxmayaraq həmin gün bütün kilsələrdə liturgik ilin əsas dini mərasimlərindən biri həyata keçirilir. Bəzi xristian məzhəblərində dini mərasim çərçivəsində uşaqlar və heyvanların iştirakı ilə kifayət qədər realist "Doğulma" səhnələri və ya Milad tamaşaları da təşkil olunur. İncəsənətdə "Doğulma" səhnələrinin çəkilməsi ilə bağlı qədim və geniş xəttli bir rəssamlıq ənənəsi də formalaşmışdır. Doğulma səhnələri adətən Məryəm, İosif və Körpə isanın iştirakı ilə, tövlədə, üç zəngin adam, çobanlar və onların quzuları, mələklər və Betleyem ulduzunun ətrafında təsvir edilir. Bəzi xristian ailələri bu cür təsvirləri kişik fiqurlardan istifadə edərək evlərində də yaradırlar. Şərq Ortodoks Kilsəsində Miladdan əvvəl 40 günlük Doğulma bayramının qeyd edilməsi ənənəsi vardır ki, bu, Qərb kilsəsində dörd həftəlik Adventə uyğun gəlir. Milada son hazırlıq işləri Milad ərəfəsi adlandırılan gündə əyata keçirilir ki, bir çox ailələr həmin günü Miladdan əvvəlki son gecədə qeyd edirlər.
Talış qırqovulu
Əhali üçün əhəmiyyəti
Elmi, estetik və dekorativ əhəmiyyəti var.
Ayaz İshaki
Ayaz İshaki (Ğayaz İsxaqıy, Гаяз Исхакый; ) — tatar yazıçı-publisisti, ictimai xadimi.
Həyatı
Rusiya müsəlmanlarının liderlərindən olub, çarizmin süqutundan sonra tatar milli dövlətçiliyi uğrunda mübarizə aparıb. Sovetləşmədən sonra Almaniya və Türkiyədə yaşayıb, orada vəfat edib.
Talış qırqovulu
Qorunması üçün məsləhət görülmüş tədbirlər
Talışda Orandçayın aşağı axınında Orandçay-Lənkərançay Yasaqlığının yaradılması, Astaraçayın aşağı axınına həmsərhəd ərazilərdəki kolluqların təbii abidə edilməsi, süni şəraitdə çoxaldılıb yaşayış üçün səciyyəvi olan biotoplara reintroduksiyası, qanunsuz ovlanmasına qarşı ciddi mübarizə aparılması, yaşadığı biotopların ətrafında taxıl bitkilərinin əkininin genişləndirilməsi və kənd təsərrüfatı üçün yararlı olmayan sahələrdə çaytikanı, dərgil, böyürtkən kolluqlarının əkilməsi məsləhətdir.
Milad
İsanın doğulmasının anılması
right|300px|thumb|[[Klifton, Ohayo|Klifton, Ohayoda, Milad işıqları ilə bəzədilmiş yaşayış yeri, 2006]]
Bayram bəzəkləri
Milad üçün xüsusi bəzəklər hazırlanmasının qədim tarixi var. Hələ XV əsrdə Londonda Milad ərəfəsində bütün evlərin sahillərin, küçələrin, kilsələrin və həmişəyaşıl ağacların bəzədilməsi ənənəsinin olması haqqında məlumatlar vardır. Daşsarmaşığının ürək formalı yarpaqları doğulmaqda olan İsanı simvolizə edir, pirkal isə paqanizm və cadugərlərə qarşı müdafiə xüsusiyyəti daşımaqla, onun tikanları İsanın çarmıxa çəkilməsi zamanı başına qoyulmuş tikanlı tacı, qırmızı giləmeyvələri isə İsanın qanını təmsil edir.
Milad səhnələri X əsr Romasından məlumdur. Onlar 1223-cü ildən Assizli Fransisko tərəfindən məşhurlaşdırılmış və sürətlə bütün Avropada yayılmışdır. Daha sonrakı dövrdə xristian xalqlar arasında yerli ənənələrə uyğun, Polşada Krakov Milad körpələr evləri (Krakovun tarixi-memarlıq binalarının təsvirinə əsaslanır), İtalyan (Neapolitan, Genuya, Bolonese) presepiləri   və ya cənubi Fransada, Provans ərazisində əldə hazırlanan rəngli santon adlı fiqurlar kimi müxtəlif bəzəklər formalaşdırılmışdır. Dünyanın bəzi hissələrində, xüsusilə Siciliyada, Müqəddəs Frensisin ənənəsinin davamı olaraq canlı doğulma səhnələrinin yaradılması adəti də vardır. Uşaqların hazırladıqları kağız zəncirlərdən təsirlənərək yaradılmış ilk kommersiya məqsədli Milad bəzəkləri 1860-cı illərdə Almaniyada istehsal edilmişdir. Milad səhnələri qurmağın məşhur olduğu ölkələrdə, insanlar Milad bəzəklərini şəxsi istəklərinə uyğun olaraq dəyişdirərək daha maraqlı və realistik Doğulma səhnələri qurmağa çalışırlar.
Ənənəvi olaraq Milad bəzəklərində istifadə olunan rənglər qırmızı, yaşıl və qızılı rənglərdir. Qırmızı rəng İsanın çarmıxa çəkilməsi zamanı axıdılmış qanını, yaşıl rəng və xüsusilə həmişəyaşıl ağaclar əbədi həyatı, qızılı isə Miladla əlaqələndirilən ilk rəng olmaqla maqların hədiyyələrini və zadəganlığı simvolizə edir. left|thumb|200px|[[ABŞ-də ev üçün bəzədilmiş ənənəvi Milad ağacı.]] Milad ağacı, VIII əsr bioqrafı Riponlu Stefanın qeyd etdiyi kimi Almaniyada missioner fəaliyyəti göstərərkən Müqəddəs Bonifasinin (634–709) Torun şərəfinə ağ şama sitayiş edilməsinin (bu ağacın üçbucağı xatırladan forması paqanizmdə cənnətin təsviri hesab olunsa da, xristianlıqda Müqəddəs Üçlüyə uyğunlaşdırılmışdır), Qış Gündönümündə həmişəyaşıl ağacların budaqlarının istifadəsi və üç ağaca sitayiş kimi paqan ənənələri və rituallarının xristianlaşdırılması kimi qəbul edilir. İngilis dilli mənbələrdə Milad ağacı (Christmas tree) ifadəsi ilk dəfə 1835-ci ildə qeyd edilir. Müasir Milad ağacı ənənəsinin XVIII əsrdə Almaniyada başladığı güman edilsə də, bunun XVI əsrdə Martin Lüter tərəfindən yaradıldığını düşünənlər də vardır.
XIX əsrdə Meksikanın yerli bitkilərindən olan puansettiya Miladla əlaqələndirilmişdir. Digər məşhur bayram bitkiləri olaraq, omela, qırmızı amarillis, şlümbergera və milad kaktusunun adını çəkmək olar. Evi Milad ağacı, girlandalar və həmişəyaşıl bitkilərlə yanaşı bu bitkilərlə də bəzəmək mümkündür. Milad bəzəkləri ənənəsinə evlərin xaricinin də bəzədilməsi daxildir ki, bunun üçün Milad işıqlarından, qar adamı və Milad fiqurlarından istifadə edilir.
Bundan başqa şəhər küçələri Milad işıqları və rəngarəng bayraqlarla bəzədilər, şəhərin mühüm yerlərində Milad ağacları bəzədilər. Milad hədiyyələrini bükmək üçün xüsusi Milad motivli kağızlar da istehsal olunur. Bəzi ölkələrdə, Milad bəzəkləri 5 yanvarda keçirilən On ikinci gecə gününə kimi saxlanılır.
Mahnı və himnlər
Dövrümüzə çatmış ən erkən Milad himnləri IV əsr Romasına aiddir. Milan arxiyepiskopu Ambrose tərəfindən yazılmış "Veni redemptor gentium" kimi latın himnləri ciddi şəkildə Arianizm dini nəzəriyyəsini əks etdirirdi. İspan şairi Prudentius (vəf.413) tərəfindən yazılmış "Corde natus ex Parentis" ("Ata sevgisi doğuldu") mahnısı indi də bəzi kilsələrdə ifa edilir.
IX–X əsrlərdə Şimali Avropa monastırlarında Milad "nəsr"ləri formalaşdırılmış və Klervosklu Bernardın rəhbərliyi altında inkişaf etdirilmişdir. XII əsrdə parisli rahib Müqəddəs Viktor məşhur mahnılar əsasında ənənəvi Milad himnlərinə yaxın olan Milad musiqiləri yazmağa başlamışdır.
XIII əsrdə Assizli Fransiskonun təsiri ilə Fransa, Almaniya və xüsusən İtaliyada yerli dillərdə Milad musiqisi ifa etmənin güclü ənənələri formalaşmışdır. İngilis dilində ilk Milad himnləri 1426-cı ildə Şorpşirdən olan keşiş Con Oudli tərəfindən yazılmışdır ki, onun on iki Milad himni sıraladığı və həmin himnlərin evdən-evə gəzən küçə ifaçıları tərəfindən səsləndirildiyi bəliidir.
Bizim xüsusi Milad himnləri kimi tanıdığımız musiqilər Milad bayram tədbirlərində ifa edilmək üçün əsasən yerli xalq musiqisi əsasında yaradılmışdır. Yalnız sonrakı dövrlərdə Milad himnləri həm də kilsələrdə ifa edilmişdir. Ənənəvi olaraq Milad himnlərinin musiqisi orta əsr akkord strukturuna əsaslanır ki, bu da onların unikal musiqi xarakterinin əsasında dayanır. "Personent hodie", "Good King Wenceslas" və "The Holly and the Ivy" kimi bəzi himnlərdə birbaşa orta əsrlər dövrünün izlərini müşahidə eləmək mümkündür. Həmin əsərlər hələ də səslənən ən qədim musiqilər sırasındadır. Məşhur "Adeste Fideles" (O Come all ye faithful) himni indiki halında XVIII əsrdə formalaşsa da, onun sözlərinin XIII əsrdə yarandığı güman edilir.
Şimali Avropada Protestant islahatlarından sonra Milad tamaşaları daha da məşhurlaşmışdır və Martin Lüter kimi bəzi islahatçılar tamaşalar yazaraq onların ifasına marağı daha da artırmışlar. XIX əsrdə tamaşalara qarşı yenidən marağın yaranmasına kimi, onlar daha çox kənd icmaları arasında qorunub saxlanmışdılar. XVIII əsr ingilis islahatçısı Çarlz Uizli musiqinin ibadətdə əhəmiyyətini dərk edirdi. Ən azı üç Milad tamaşasına mətn yazan Çarlz, eyni zamanda xeyli psalm üçün də musiqi bəstələmişdir. Onlardan ən məşhuru əvvəl "Hark! How All the Welkin Rings" adlandırılmış, daha sonra isə "Hark! the Herald Angels Sing" adıyla tanınmışdır.
Feliks Mendelson Uizlinin sözlərinə musiqi yazmışdır. 1818-ci ildə Avstriyada Mohr və Qruber Oberndorfdakı Müqəddəs Nikolas kilsəsi üçün "Silent Night" (Sakit gecə) musiqisini yazmaqla janra əsaslı əlavələr etmişlər. Vilyam Sendinin "Qədim və Müasir Milad Himnləri" (1833) bir çox hazırda klassik hesab edilən ingilis himnlərini özündə əks etdirməklə Viktorian dövrünün festival mədəniyyətini təmsil edir.
XVIII əsrin sonlarından etibarən tamamilə dünyəvi xüsusiyyət daşıyan mövsümi Milad mahnıları meydana çıxmağa başlamışdır. Məşhur "Deck the Halls" mahnısı 1784-cü ilə aid edilir, Milad mövsümünün ən məşhur musiqisi olan "Jingle Bells" isə 1857-ci ildə yazılmışdır. XIX–XX əsrlərdə yerli ənənələrə əsaslanan Afro-Amerikan spiritual musiqiləri daha çox məşhurlaşmağa başlamışdır. Bir çox Milad mahnılarının caz və blyuz versiyaları işlənib hazırlanmışdır.
Ənənəvi mətbəx
right|thumb|250px|Tərəvəzlərlə qızardılmış [[hind quşu Milad süfrəsinin əsas nemətlərindən biridir.]] Ailə ilə birgə yeyilən ənənvi Milad yeməyi bayram ənənələrinin mühüm hissələrindən biri olmaqla ölkədən-ölkəyə dəyişən xüsusiyyətlərə malikdir. Bəzi ölkələrdə Milada xas olan xüsusi yeməklər vardır, məsələn, Siciliyada bayram masasına 12 növ balığn qoyulması ənənəsi vardır. Birləşmiş Krallıq və onun ənənələrindən təsirlənmiş ölkələrdə Milad nahar süfrəsində hind quşu və ya qaz, ət, ət suyu, kartof, tərəvəzlər, bəzən isə çörək və şərab olur. Milad naharı üçün xüsusi desertlər də hazırlanır ki, bunlardan da ən əsasları Milad pudinqi, şirin peçenyelər və meyvəli piroqlardır.
Polşada və digər Şərqi Avropa ölkələrində, həmçinin Skandinaviya ölkələrində balıq əsas milad yeməyi olsa da, zəngin ailələr Milad süfrəsinə ət yeməkləri də qoyurlar. Almaniya, Fransa və Avstriyada isə qaz və qaban əti sevimli Milad yeməyi hesab olunur. Mal əti, donuz əti və toyuq əti də dünyada Milad süfrəsinin ən məşhur nemətlərindən hesab edilir. Malta ənənəsində Gecəyarısı ibadəti və Milad mövsümü ərzində şokolad və şabalıdla, yerli içki olan "Imbuljuta tal-Qastan" təqdim edilir. Slovaklar ənənəvi olaraq "potica", fransızlar "bûche de Noël", italyanlar isə "panettone" adlı Milad şirniyyatı hazırlayırlar. Miladda şəkər və şirniyyatların yeyilməsi bütün dünyada məşhurlaşmış, bu isə alman stolleninin, marzipan pirojnasının və Yamayka rum meyvə piroqlarının yayılmasına gətirib çıxarmışdır. Portağal şimal ölkələrində nadir tapılan nadir bitkilərdən biridir ki, Milad süfrəsi ilə əlaqələndirilmiş və Milad yeməklərinə əlavə edilmişdir.
Açıqcalar
right|thumb|250px|1880-ci ilə aid ABŞ Milad açıqcası. Milad ənənələrindən biri də bayram günündən əvvəlki həftə ərzində dostlara və ailə üzvlərinə üzərində şəkillər, xoş sözlər və bayram təbrikləri olan Milad açıqcaları verməkdir. Londonda 1843-cü ildə Ser Henri Kol tərəfindən nəşr edilmiş ilk Milad açıqcası da daxil olmaqla, Milad açıqcaları üzərində yazılan ən məşhur təbrik "Milad bayramınız və Yeni İliniz mübaərk!"dir ("wishing you a Merry Christmas and a Happy New Year"). Bütün dünyada məşhur olan açıqca göndərmə ənənəsi, müasir dövrdə E-kartlar göndərmə ilə əvəzlənmişdir.
Milad açıqcaları Miladla bağlı sənət əsərlərinin təsviri və ya xüsusi olaraq açıqca üçün dizayn edilmiş təsvirlərin yerləşdirilməsi ilə hazırlanır. Açıqcalar üçün mövzular birbaşa bayramın dini ənənəsi ilə əlaqədar olan İsanın doğulması təsvirləri və ya Betleyem ulduzu, həm Müqəddəs ruhu, həm də Yer üzündə sülhü təmsil edən ağ göyərçin kimi xristian simvollarından götürülə bilər. Digər açıqcalar isə daha çox dünyəvi xarakter daşıyır və onlarda Milad ənənələri, Santa Klaus kimi mifik bayram personajları, bayramla əlaqələndirilən, şam, şəkər, şam ağacı kimi əşyalar, bayram tədbirləri, qar səhnələri və ya şimal ölkələrinin vəhşi həyatı təsvir olunur. Həmçinin yumoristik və nostalji açıqcalar da nəşr olunur.
Bəzi açıqcalarda şeir parçaları, dualar və ya Bibliyadan hissələr çap edilsə də, bəzi açıqcalar dini məzmundan tamamilə uzaq olduqlarından onlarda yalnız təbrik sözləri yazılır.
Xatirə markaları
Bəzi ölkələrdə Miladla bağlı xüsusi xatirə markaları da çap olunur və poçtların Milad açıqcalarını göndərərkən istifadə etdikləri həmin açıqcalar filatelistlər arasında kifayət qədər məşhurdurlar. Milad möhürlərindən fərqli olaraq bu markalar dövrü xarakter daşımaqla, bütün il boyu istifadə olunur.
Hədiyyə vermə
Hədiyyə vermə müasir Milad ənənələri arasında ən geniş yayılanlardan biri olmaqla bütün dünyada məhz bu dövrdə iqtisadiyyatın genişlənməsinə səbəb olur. Hədiyyə vermə adəti dekabr ayının sonlarında keçirilən Qədim Roma bayramı olan Saturnalianın əsas xüsusiyyətlərindən biri olmuş və güman ki həmin dövrdə Milada da təsir etmişdir. Miladda insanlar əsasən Müqəddəs Nikolayla bağlı ənənəyə əsaslanaraq hədiyyə bağışlayırlar. Hədiyyələr əsasən körpə İsaya maqlar tərəfindən hədiyyə edilmiş qızıl, zinət əşyalar və digər əşyalar ola bilər.
Hədiyyə paylayan personajlar
right|thumb|210px|Sinterklaas, Müqəddəs Nikolay və ya Milad Ata. Bəzi personajlar sırf Milad bayramı və onun hədiyyə vermə adəti ilə əlaqədardır. Onlardan daha çox Santa Klaus (Müqəddəs Nikolay — Saint Nicholas adının niderland dilinə uyğunlaşdırılmış versiyası) adıyla məşhur olan Milad Ata, Père Noël, Weihnachtsmann, Müqəddəs Nikolay və ya Sinterklaas, Körpə İsa – Christkind, Kris Kringle, Joulupukki, Babbo Natale, Müqəddəs Bazil və Şaxta Babanın adlarını çəkmək olar.
Müasir dövrdə bu personajlar arasında ən məşhuru qırmızı geyimli Santa Klausdur. Santa Klaus adı Müqəddəs Nikolay adının niderland dilinə uyğunlaşdırılmış versiyası olan Sinterklaas sözündən gəlməkdədir. Müqəddəs Nikolay müasir Türkiyə ərazisində yerləşən qədim Mira şəhərinin yepiskopu olmuşdur. Müqəddəslərə xas olan digər xüsusiyyətlərlə yanaşı Müqəddəs Nikolay uşaqlara qayğı, alicənablıq və hədiyyə paylaması ilə də yadda qalmışdır. Onun adı ilə bağlı olan və 6 dekabrda geyd edilən bayramda da bir çox ölkələrdə insanlar bir-birinə hədiyyə bağışlayırlar.
Müqəddəs Nikolay adətən yepiskop geyimində və köməkçilərinin müşayətində görünür. Artıq XIII əsrdə Müqəddəs Nikolay Niderlandda məşhur idi, Şimali və Mərkəzi Avropada isə onun adından hədiyyə paylama ənənəsi vardı. XVI–XVII əsrdə protestant islahatları zamanı hədiyyə verən personaj Kiçik İsa ilə əvəz olundu, hədiyyə bağışlama tarixi isə 6 dekabrdan Milad gecəsinə dəyişdirildi.
Santa Klausun müasir obrazı ABŞ-də, daha dəqiqi Nyu-Yorkda formalaşmışdır. Obrazın dəyişdirilməsində Vaşinqton İrvinq və Alman-Amerikan karikaturisti Tomas Nast (1840–1902) mühüm rol oynamışlar. ABŞ İstiqlal müharibəsindən sonra Nyu-Yorkun bəzi sakinləri şəhər üçün ingilislərlə əlaqəli keçmişi olmayan simvollar axtarırdılar. Nyu-York şəhərinin isə əsası əslində holland kolonistlər tərəfindən Nyu-Amsterdam şəhəri olaraq qoyulmuş və hollandların Sinterklaas ənənəsi buraya da yayılmışdı. left|thumb|220px|Milad Atanın dəyişdirilmiş obrazı olan [[Santa Klaus.]] 1809-cu ildə Nyu-York Tarix Cəmiyyəti toplanaraq "Nieuw Amsterdam" şəhərinin mühafizəkar müqəddəsini "Sancte Claus" adlandırdılar. 1810-cu ildə Amerikada ilk təsviri zamanı Santa Klaus yepiskop xalatı geyinmişdi. Lakin sonradan onun obrazı inkiaşf etdirilərək daha müasir formaya salınmışdır. 1863-cü ildən başlayaraq Nast ənənəvi olaraq Santa Klausun yeni imicini təsvir etməyə başladı. 1880-ci illərdən etibarən Santa Klaus cübbəli və ağır görünüşlü ingilis Milad Ata obrazından bizim indi tanıdığımız şən obraza çevrilməyə başlamışdır. 1920-ci illərdən başlayaraq bu təsvir standartlaşdırılmağa başlamışdır və bu günə qədər həmin şəkildə qəbul edilməkdədir.
Santa Klaus obrazı, Şən, kök, saqqallı kişi olan və Miladın xeyirxah ruhunu daşıyan Milad Ata obrazının əsasında yaranmışdır. İlk dəfə XVII əsrdə İngiltərədə qeyd edilən bu obraz hədiyyə paylamaqdan daha çox şənlik və sərxoşluqla əlaqələndirilirdi. Viktorian Britaniyasında onun təsviri bir qədər də inkişaf etdirilmişdi. Fransız "Père Noël"i də oxşar cizgilərə sahib olmaqla Santa imicinə uyğun idi. İtaliyada Santa Klaus obrazına uyğun personaj Babbo Natale olsa da, hədiyyə paylayan əsas fiqur Epifaniya gecəsi peyda olan La Befanadır. La Befana körpə İsaya hədiyyə gətirmək üçün yola çıxsa da azıb yolu itirmişdi. İndi isə, müasir İtaliayada o, bütün körpələrə hədiyyə paylayır. Bəzi mədəniyyətlərdə Santa Klaus Knecht Ruprecht və ya Qara Peter obrazları ilə əvəz edilir. Santa Klausun payladığı hədiyyələrin elflər tərəfindən hazırlandığına inanılır. Santa Klausun həyat yoldaşı isə Mrs. Klaus adlandırılır.
Müqəddəs Nikolayın ABŞ-də Santa Klausa çevrilməsi tarixi haqqında bəzi mübahisələr vardır. Bəziləri qeyd edirlər ki, Müqəddəs Nikolay Cəmiyyətinin əsası 1835-ci ilə kimi yox, əsrin ortalarında, ABŞ İstiqlal müharibəsindən xeyli sonra qoyulmudur. Lakin Nyu-Amsterdamda nəşr edilmiş "uşaq kitabları, dövrü mətbuat və jurnalları" tədqiq edən Çarlz Cons bildirir ki, həmin nəşrlərdən nə Müqəddəs Nikolay, nə də Sinterklaas haqqında heç bir məlumat yoxdur. Lakin, heç də bütün tədqiqatçılar Consun 1978-ci ildə kitab kimi nəşr olunmuş bu tədqiqatı ilə razı deyillər. Nyu-Brunsvik Teoloji seminariyasından Hovard G. Heycman qeyd edir ki, Sinterklaasın qeyd edilməsi hələ Hadson vadisində ilk məskublaşma dövründən başlayaraq Nyu-Yorkda məşhur olub.
Bəzi Latın Amerikası ölkələrinin (Venesuela və Kolumbiya kimi) müasir ənənəsində Santa Klaus hazırladığı hədiyyələri Körpə İsaya verir və o da uşaqlara çatdırır ki, bu da dini ənənələr və müasir ABŞ ənənələrinin sintezidir.
Cənubi Tirol (İtaliya), Avstriya, Çexiya, Cənubi Almaniya, Macarıstan, Lixtenşteyn, Slovakiya və İsveçrədə Kristkind (Azərbaycan dilində Körpə İsa, çex dilində Ježíšek, macar dilində Jézuska, slovak dilində Ježiško) uşaqlara hədiyyə paylayır. Yunan körpələr isə öz hədiyyə paylarını Yeni il gecəsi Müqəddəs Bazildən alırlar. Alman ənənəsində "Weihnachtsmann" müasir Santa Klaus obrazına oxşamır. O, adətən yepiskop xalatı geyinir və kiçik hədiyyələr (şəkər, qoz və meyvə) paylayır.
Təqvim
İrineyin (130–202) Xrist nəzəriyyəsinə görə 25 mart İsanın əziyyətləri ilə əlaqələndirilir, doqquz ay sonra Doğulmanın baş verdiyi nəzərə alındıqda bu hadisə 25 dekabra təsadüf edir. Romalı Hippolit də həmçinin İsanın doğulmasını 25 dekabr, əziyyətlərini 25 mart olaraq göstərir. Sekst Yuli Afrikan (160– təxm.240) sonradan İsanın doğum gününün ən yayğın qeyd edildiyi gün olaraq bilinən 25 dekabrı məhz doğum günü kimi təsdiq edir. 25 dekabrın İsanın doğum günü olaraq təklif edilməsi məsələsinin köklərində nəyin durması məsələsi qaranlıq olaraq qalmaqdadır. Various dates were speculated: may 20, April 18 or 19, March 25, January 2, November 17 or 20. Həmçinin 20 may, 18 və ya 19 aprel, 25 mart, 2 yanvar, 17 və ya 20 noyabrın da İsanın doğum günü olması haqqında müzakirələr mövcuddur. Hazırda 25 dekabr bütün dünyada əsas Milad tarixi kimi qəbul olunur, ermənilər (Erməni Qriqoryan Kilsəsi, Erməni Katolik Kilsəsi) arasında isə Miladın 6 yanvarda qeyd edilməsi qəbul edilmişdir.
Əhdi-Cədid kitablarından Lukanın İncilində İsanın doğum tarixini hesablamağa xidmət edəcək məlumat verilir, bunun üçün, Yohannes Xrisostomosun şərhinə görə, Yelizavetanın Vəftizçi İohanna hamiləliyinin altıncı ayını Müjdə tarixi kimi qəbul etmək gərəkir ki, bu halda da, Milad dekabra təsadüf edir. Tertullian (öl.220) Miladı Roman Afrikası Kilsəsinin əsas bayramı kimi qeyd etmir. 221-ci ildə yazılmış "Chronographai" adlı mənbədə Sekst Yuli Afrikan qeyd edir ki, İsa yaz ekinoksu dövründə yaradılmışdı. Roma təqviminə görə ekinoks 25 marta təsadüf edirdi və bu halda Milad dekabra təsadüf edir.
İsanın doğulması -də belə təsvir edilir: "Dedilər ki, Xilaskar Davudun şəhərində sizlər üçün Məsih olan Rəbb dünyaya gəldi." Bundan başqa, Tanrının, insanlığın günahlarını bağışlamaq üçün insan cildində dünyaya gələməsi də Milad bayramı üçün əsas səbəblərdən biridir.
IV əsrin əvvəllərində Romada tərtib olunmuş kilsə təqvimində Milad bayramı 25 dekabrda göstərilir, digər bayramlar isə günəş təqvimi ilə düzülür. Hicmansa görə "Bu, Romada kilsə rəhbərliyini cənub gündönümünü, 25 dekabrı Məsihin miladı təyin etməyə və şimal gündönmünü Vəftizçi İohannın doğum günü kimi qeyd etməyə, bundan əlavə, ekinoksu müvafiq nəzəriyyəni təsdiqlətən amil kimi təqdim etməyə əsas verən…kosmik simvolizmdi." Usener və başqaları qeyd edirlər ki, xristianların bu günü bayram günü kimi seçmələrinin səbəbi qədim Roma bayramı olan Sol Invictusla üst-üstə düşməsidir. Lakin, müasir tədqiqatçı S. E. Hicmans qeyd edir ki, "Onlar öyrəndikdə ki, paqanlar həmin günü Sol Invictus doğum günü adlandırırlar, bu onları narahat etmədi və həmin günü Milad günü kimi seçmələrinə təsir etmədi."
Təxminən 386-cı ildə Yohannes Xrisostomos Antioxiyada mərasim keçirərək 25 dekabrı Şərq kilsələri təqviminə də uyğunlaşdırır, bundan əlavə, İsa nəzəriyyəsini elan edərək, Zaxarilərin Kəffarə günü zamanı yerinə yetirdikləri və yəhudi təqvimi ilə Etanim və ya Tişri  (sentyabrın sonu, oktyabrın əvvəlləri) dövrünə təsadef edən kəffarələrin tarixini əsas alaraq Yelezavetanın Vəftizçi İohanna hamiləliyinin altı ayının  Müjdə tarixi olduğunu bildirir. Sürüləri izləyən çobanlar haqqında bəhs edilərkən də "gecənin şaxtasında" ifadəsinin işlədilməsi (, 8) də, Betleyem yaxınlığında Qurban məbədində çobanlıq edən bu şəxslərin Doğulma hadisəsinə məhz qışda şahid olduqlarını sübut edir.
XVIII əsrin əvvəllərində bəzi alimlər fərqli fikirlər səsləndirmişlər. İsaak Nyuton qeyd edirdi ki, Milad, xristianların -yə əsasən "Saleh Günəş" adlandırdıqları şəxsin doğumu və cənub gündönümünə uyğun gələn, romalıların bruma adlandırdıqları və 25 dekabrda qeyd etdikləri bayramdır. 1743-cü ildə alman protestant ziyalısı Pol Ernst Yablonski qeyd edirdi ki, Miladın tarixi, romalıların Dies Natalis Solis Invicti bayramına uyğunlaşdırılaraq 25 dekabrda təyin edilmişdir və bu əsl kilsənin paqanlaşdırılmasıdır. Həmçinin qeyd edilirdi ki, 274-cü ildə imperator Avrelian şəxsən Dies Natalis Solis Invicti bayram mərasiminə qatılaraq bu gün də xristianlar üçün əhəmiyyətli olan gündə bayramı təsis etmişdir. 1889-cu ildə Lui Düşen Milad təqviminin ənənəvi olaraq Müjdə təqvimindən doqquz ay sonra kimi hesablanmasını təklif etmişdir.
Yulian təqviminin tətbiqi
Rusiya, Gürcüstan, Ukrayna, Makedoniya, Montoneqro, Serbiya və Yerusəlim Yunan Patriarxlığı da daxil olmaqla Şərq Ortodoks milli kilsələri bayramı köhnə Yulian təqviminə əsasən qeyd edirlər. Köhnə Yulian təqviminə görə 25 dekabr beynəlxalq istifadədə olan Qriqori təqvimi ilə 7 yanvara təsadüf edir. Lakin, Bolqarıstan, Yunanıstan, Rumınya, Antioxiya, İskəndəriyyə, Albaniya, Finlandiya və Amerika Ortodoks Kilsəsi də daxil olmaqla bir çox ortodoks xristianlar XX əsrin əvvəllərindən başlayaraq əsasən Qriqori təqvimi ilə üst-üstə düşən Yenilənmiş Yulian təqvimindən istifadə edirlər. Şərq Xristianlığında bayramın qeyd edilmə tarixi 6 yanvar idi və indi də Erməni Qriqoryan Kilsəsi Miladı bu gündə qeyd edir və 6 yanvar Ermənistanda ictimai bayram günüdür.
İqtisadiyyat
right|thumb|230px|Yena, [[Almaniyada Milad bazarı, 2007.]] Milad mövsümü bir çox xalqlar üçün ən çox pərakəndə satışın həyata keçirildiyi dövrdür. İnsanların bayram münasibətiylə hədiyyələr, bəzək əşyaları və digər məhsullar alması səbəbiylə həmin dövrdə satış kəskin şəkildə artır. ABŞ-də "Milad bazarlıq mövsümü" oktyabrın əvvəllərindən başlayır. Kanadada ticarətçilər Milad kompaniyalarına Hellouin bayramından (31 oktyabr) sonra başlayır və 11 noyabrda qeyd edilən Anım gününə kimi marketinq işləri görülür. Birləşmiş Krallıq və İrlandiyada Milad bazarlıq mövsümü noyabr ayının ortalarında, keçədə Milad işıqlarının yandırılmasından sonra başlayır. Hesablamalara görə, ABŞ-də bir şəxsin xərclərinin dörddə birini Milad bazarlığı ilə bağlı xərclər təşkil edir. left|thumb|240px|Bakı, [[Azərbaycanda Milad bazarı, 2013.]] ABŞ Hesablama Bürosunun təqdim etdiyi rəqəmlərə görə 2004-cü ilin noyabrında ölkə üzrə $20.8 milyard olan ticarət dövriyyəsi Milad bazarlığı dövründə 54 faiz artaraq 2004-cü ilin dekabrında $31.9 milyard təşkil etmişdir. Digər ssektorlarda Milad öncəsi artım daha çox olmaqla, kitab mağazalarında 100 faiz, zinyət əşyaları mağazalarında isə 170 faiz təşkil etmişdir. Həmin il ABŞ-nin pərakəndə satış mağazalarında ticarət həcmi Miladdan əvvəlki iki ay ərzində 1,6 milyondan, 1Ş8 milyon dollara kimi yüksəlmişdir. İqtisadiyyatda artım hər il ABŞ-də 1.9 milyarddan artıq göndərilən Milad açıqcalarından və təkcə 2002-ci ildə ABŞ-də 20.8 milyarddan artıq satılmış təbii Milad ağaclarından da asılıdır. 2010-cu ildə Birləşmiş Krallıqda bayram bazarlığının təqribən dörddə biri onlayn həyata keçirilmiş və bu sahədə £8 milyard xərclənmişdir.
Bir çox qərb xalqlarında Milad günləri ilin digər günləri ilə müqayisədə ən zəif aktivliyə malik günlərdir və həmin günlərdə əksər kommersiya şirkətləri fəaliyyətini ya zəiflədir, ya da tamam dayandırır. 2004-cü il Milad Günü (Ticarət) Aktı İngiltərə və Uelsdə bütün böyük ticarət mərkəzlərinin fəaliyyətini məhdudlaşdırır. Həmçinin Şotlandiyada da belə bir qanunun qəbulu gözlənilir. Film studiyaları Milad mövsümündə, Milad filmləri, fentezi filmləri və yüksək-tonlu dramalar da daxil olmaqla, Oskar mükafatı nominasiyalarına maksimum təsir gücünə malik yüksək büdcəli filmlər təqdim edirlər.
Bir iqtisadçının təhlili göstərir ki, Milad mövsümündəki yüksək xərclərə baxmayaraq, ortodoks mikroiqtisadiyyat nəzəriyyəsinə görə hədiyyə vermə adəti səbəbiylə bu xərclərin böyük bir hissəsi qayıtmayan xərclərdir. Bu xərclərin məbləği isə hədiyyə verənin verdiyi əşyanın qiymətindən asılı olur. Hesablamalar göstərmişdir ki, təkcə ABŞ-də 2001-ci ildə qayıtmayan xərclərin miqdarı $4 milyarddan artıq olmuşdur. Mürəkkəbləşdirici faktorlar da nəzərə alındıqda bu tədqiqat bəzən mikroiqtisadiyyat nəzəriyyəsinin qüsurlarının müzakirəsinə yola açır.
Mübahisələr
Bəzi xristianlar və Pat Robertsonun Qanun və Ədalət üçün Amerika Mərkəzi kimi təşkilatlar Milada qarşı hücumlar ("milad uğrunda müharibə" adıyla) baş verdiyini bəyan etmişdilər. Mübahisələr əsnasında Milad ağacları Bayram ağacları adlandırılmışdır. ABŞ-də "Miladınız mübarək" (Merry Christmas) məzmunlu bayram təbriklərinin "Bayramınız mübarək" (Happy Holidays) məzmunlu təbriklə əvəzlənməsi tendensiyası da vardır. Amerika Vətəndaş Azadlıqlarının Müdafiəsi Təşkilatı kimi bəzi qruplar, məktəblər və digər ictimai yerlərdə Milad təsvirlərinin yığışdırılması üşün məhkəmə işinin açılmasına nail olmuşdular. Bu cür qruplar iddia edirdilər ki, Milad təsvirləri və ənənələrinin bu cür təbliği ABŞ Konstitusiyasına İlk Düzəlişə qarşı olmaqla, ABŞ Konqresi tərəfindən əsası qoyulmuş milli din fikrini də təhdid edir. 1984-cü ildə ABŞ Ali Məhkəməsi, Potaket, Rod-Aylenddə Linç Donelliyə qarşı adlı məhkəmə işinə baxılmış və Milad təsvirlərinin İlk Düzəlişə zidd olmadığı qərarı verilmişdir.
2009-cu ildə Filadelfiya Federal Apelyasiya Məhkəməsi rayon məktəblərində Milad himnlərinin oxunmasına qoyulmuş qadağanı təsdiq etmişdi. Lakin ABŞ Ali Məhkəməsi bu qərarı rədd etmişdi. Milad mövzusu Böyük Britaniyada da kiçik müzakirələrə səbəb olmuşdur.
Aşağı Sövməə (Marağa)
Aşağı Sövməə — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Marağa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,713 nəfər yaşayır (296 ailə).
Ri Çol-Qu
Ri Çol-Qu (25 dekabr 1985) — Şimali Koreyanı təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Ri Çol-Qu Şimali Koreyanı 2008-ci ildə Pekin şəhərində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 49-cu pillənin sahibi olub.
Qadankur
Qadankur — Fransada bələdiyyə , region — İl-de-Frans, departament  — Val-d’Uaz, rayon — Pontuaz, kanton — Vinyö. Əhalisi — 76 nəfər (1999).
Bələdiyyə Paris şəhərinin təxminən 45 km şimal-qərbdə, Serji belediyyənin 17 km qərbdə yerləşir.
Demoqrafiya
Əhalinin dinamikası (Cassini и INSEE ):
Təzəkənd-i Gülçavan (Marağa)
Təzəkənd-i Gülçavan — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Marağa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 81 nəfər yaşayır (18 ailə).
Pakt (İzer)
Pakt  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Boreper kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vyen.
INSEE kodu — 38290. Kommunanın 2006-cı il üçün əhalisi 763 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 371 ilə 540 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 440 km cənub-şərqdə, Lion dan 50 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 65 km qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Ruvenzori dağları Milli Parkı
Ruvenzori dağları Milli Parkı — Uqandada, Ruvenzori dağlarında yerləşən bir milli park və UNESCO-nun Ümumdünya irsidir. Təxminən 1000 km² (386 mi²) ölçüdə olan parkda Afrikanın üçüncü ən yüksək dağı, habelə bir çox şəlalə, göl və buzlaqlar vardır.
Parkda Albertin rift sisteminə xas olan bir çox növ və nəsli kəsilməkdə olan növlər var. Bitki və ağacların çeşidi yüksəkdir. Park dünyanın ən gözəl bitkilərindən sayılan bitki örtüyü ilə diqqəti cəlb edir. Parkda hündürlüyün dəyişməsinə görə dəyişən beş fərqli bitki zonası var. Parkda 89 növ quş, 15 növ kəpənək və dörd növ primat var. Parkın canlı həyatı boyuna görə dəyişir və parkda yaşayan növlərə Afrika meşə fili, şimpanze, damanlar, qara və ağ kolobus, LHoest meymunları, dukerlər və Ruvenzori turakokimilər daxildir.
Cem Zeng
Cem Zeng (21 oktyabr 1985) — Türkiyəni təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Cem Zeng Türkiyəni 2008-ci ildə Pekin şəhərində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 49-cu pillənin sahibi olub.
Sen-Jan-d’Anjeli (rayon)
Sen-Jan-d’Anjeli  — Fransanın Yeni Akvitaniya regionun rayonlarından biri. Departamenti — Dənizkənarı Şaranta. Suprefektura — Sen-Jan-d’Anjeli. Rayon əhalisi 2006-cı ildə 51 681 nəfər təşkil edirdi. Əhalinin sıxlığı — 36 nəf / km². Rayon sahəsi — 1442 km².
Əlibəyli (Tovuz)
Əlibəyli — Azərbaycan Respublikasının Tovuz rayonunun Əlibəyli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Toponimikası
Kənd Qışlaq və Təpəbaşı adlanan iki hissədən ibarətdir. Yerli əhalinin verdiyi məlumata görə, yaşayış məntəqəsi Əlibəy adlı şəxsə aid qışlaq yerində salındığı üçün belə adlandırılmışdır.
Tarixi abidələri
Əlibəyli kəndində aşağıdakı daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələri qeydə alınmışdır:
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Tovuzçayın sahilində, dağətəyi ərazidə, Ermənistan ilə sərhəddə yerləşir.
Əhalisi
Rus çarlığı arxivlərindən məlum olur ki, kəndin əhalisi XIX əsrin əvvəllərində Tblisi quberniyasına bağlı Dəmirçihəsənli nahiyəsindəki Qacarlı kəndindən köçürülmüşdür.
Kənd əhalisi Qarabağ müharibəsində böyük qəhrəmanlıqlar göstərmişdir. Müharibə şəraitində yaşamalarına baxmayaraq heç kim kəndi tərk etməmiş, qadın və uşaqlar Tovuz rayonundakı "rus məktəbi" adlandırılan məktəbə köçmüş, kişilər isə kənddə qalaraq öz yurd-yuvalarını müdafiə etmişlər.
Bakı şəhərində yaşayan əlibəylilərin təşəbbusi ilə 1989-cu illərdə Əlibəyli xeyriyyə cəmiyyəti yaradılmış, kəndə həm maddi, həm də mənəvi dəstək göstərilmişdir.
Mədəniyyəti
Kənddə Əlibəyli kənd kitabxana filialı, Əlibəyli kənd klubu, Əlibəyli poçt şöbəsi (AZ6026) fəaliyyət göstərir.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Şurasının maliyyə yardımı ilə "Vətənpərvərliyin Təbliğinə Dəstək" İctimai Birliyi tərəfindən "Qəhrəman kənd - Əlibəyli" adlı sənədli filmi çəkilib. Film Ermənistan ilə sərhəddə yerləşən, 1990-cı illərdə düşmən qüvvələrinin silahlı basqınlarına mərdliklə sinə gərən Tovuz rayonunun Əlibəyli kəndi haqqındadır. Filmin mərkəzində Əlibəyli kəndində yaşayan insanların göstərdikləri qəhrəmanlıq və fədakarlıq dayanır. Ekran əsərində o dövrün canlı şahidləri, əfsanəvi birinci batalyonun döyüşçüləri döyüş yollarından, ürəklərindəki Vətən sevgisindən, torpağa, elə-obaya olan məhəbbətlərindən danışırlar. Filmin layihə rəhbəri hərbi-vətənpərvərlik mahnılarının sevilən ifaçısı, “Vətənpərvərliyin Təbliğinə Dəstək” İctimai Birliyinin sədri Şəmistan Əlizamanlı, ssenari müəllifi Ehtiram İlham, rejissoru İlham Tumasdır.
Təhsil
Kənddə Habil Vəliyev adına Əlibəyli kənd tam orta məktəbi fəaliyyət göstərir.
Bundan başqa kənddə Əlibəyli kənd körpələr evi-uşaq bağçası fəaliyyətdədir.
Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.
Hörümçək-adam (teleserial, 1978)
Məzmun
Gənc motosiklet yarısçısı Takuya Yamaşiro yerə düşən bir NUO görür (bu obyektin adı "Marveller"-dir). Takuyanın atası Doktor Hiroşi Yamaşiro kosmos arxeoloqudur. O bu işi araşdırır, lakin kosmik gəmini taparkən həlak olur. Bu hadisə Bədheybət professor və Dəmir Xaç ordusunun (鉄十字団, Tetsu Jūji Dan) diqqətini cəlb edir.
Takuya atasının ardınca Marveller-ə gedir və Ceriyanı kəşf edir. Ceriya Bədheybət professor və onun Dəmir Xaç ordusunun məhv etmiş Hörümçək planetinin son döyüşçüsüdür. Ceriya izah edir ki, o Bədheybət professoru ovlamış lakin müharibəni davam etdirmək üçün kiməsə ehtiyac duymuş və öz qanının bir hissəsini Takuyanın bədəninə yeritdirmişdir. Bu qan Takuyaya yeni hörümçəkvari güclər qazandırmışdır. Ceriya Takuyaya qolbaq verir və o bu qolbaqla öz hörümçək qoruyucusunu, atıcı veb-xətlərini və Marveller gəmisini (bu gəmi "Liyopard" adlı div müharibə robotuna çevrilir) idarə etmək bacarığına malik olur. Güclərindən istifadə edərək, Takuya "Hörümçək-adam" adı altında Yer planetini Bədheybət professorun ordusundan və başqa təhlükələrdən qoruyur.
Film
Serialın film versiyası ilk dəfə 22 iyul 1978-ci ildə Toei Manga Matsuri film festivalında təqdim olunmuşdur. Filmin rejissoru Koiçi Takemoto və ssenaristi Susumu Takakudur. Film sonradan serialın üç hissəsində (11, 12 və 14-cü hissələr) meydana çıxan Juzo Mamiya obrazının ilk görünüşü idi. Bu səbəbdən film 10 və 11-ci seriyalar arasında baş verir.
Yoncalı (Marağa)
Yoncalı — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Marağa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 66 nəfər yaşayır (10 ailə).
Enriko Fermi
Enriko Fermi — müasir nəzəri və eksperimental fizikaya böyük töhfələr vermiş dahi italyan fiziki.
Həyatı
Fermi 1938-ci ildə faşist İtaliyasından emiqrasiya edərək ABŞ-yə yollanmışdır. 1939–1945-ci illərdə Kolumbiya Universitetinin professoru kimi çalışmış, ABŞ-nın nüvə enerjisi sahəsində apardığı tədqiqatlara rəhbərlik etmişdir.
Fermi – kvant fizikasının banilərindən biridir. 1925-ci ildə Dirakla birgə Pauli prinsipinə tabe olan və sonralar fermion adlandırılacaq hissəciklərin statistikasını işləyib hazırlamışdır.
1933-cü ildən sonra Fermi özünü bütövlüklə kvant fizikası məsələlərinə həsr edir. 1934-cü ildə o β-parçalanma nəzəriyyəsini irəli sürür. Bu nəzəriyyənin mahiyyəti ondan ibarət idi ki, β -parçalanma zamanı elektrondan savayı neytrinolar adlanan hissəciklər də ayrılır. Ferminin bu nəzəriyyəsi elementar hissəcikərin qarşılqlı təsirinin müasir nəzəriyyəsinin prototipi kimi göstərilir.
1934-cü ildə Enriko Fermi elementlərin neytronların təsirinə məruz qoymaqla nüvə fizikası sahəsində ilk mühüm eksperimental tədqiqatı həyata keçirir. Jolio-Kürinin süni radioaktivlik hadisəsinin kəşfindən sonra Fermi neytronların yüksüz olmaqları və nüvənin təsirinə məruz qalmamaları səbəbindən radioaktiv elementlərin alınmasında daha effektiv vasitə – hissəcik olması qənaətinə gəlir. Bu elmi mülahizə sonralar özünü doğruldur və nəticədə 60-dan artıq yeni radioaktiv izotoplar alınır və neytronların ləngiməsi hadisəsi müəyyən olunur.
Ferminin rəhbərlik etdiyi tədqiqat qrupunun gördüyü işlər elm aləmində olduqca yüksək qiymətləndirilir və neytron fizikası elminə giriş rolunu oynayır. Radiaktiv elementlərin neytron bombardmanı ilə alması və ləng neytronların təsiri altında nüvə reaksiyaların müəyyən etməsinə görə Fermi 1938-ci il fizika üzrə Nobel mükafatına layiq görülür. Stokholma mükafatın təqdim olunması mərasiminə ailəsi ilə birgə qatılan Fermi vətəni İtaliyaya baş çəkmir. Belə ki, o vaxtlar İtalya Mussolinin faşist diktaturası altında inildəyir və ölkədə faktiki olaraq elmi tətqiqatlar ləğv olunur. Fermi mükafatı aldıqdan sonra yenidən ABŞ-yə yollanır və burada ona bir neçə universitetdən professorluq təklif olunur. Fermi Nyu-Yorkdakı Kolumbiya universitetini seçir.
1939-cu ilin yanvar ayında Fermi uranın parçalanması zamanı sürətli neytonların ayrılması və ayrılan neytronların sayının udulmuş neytronların sayından çox olduğu halda zəncirvarı reaksiyaya gedən yolun açıq olmasının mümkünlüyü fikrini irəli sürür.
Paladrü
Paladryu  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Sen-Juar-an-Valden kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — La-Tur-dyu-Pen.