cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lacivərd pəncərə
Çökməsi
Bu hadisə həm yerli, həm də beynəlxalq mediada öz əksini tapıb. Malta Baş naziri Cozef Muskat və müxalifət lideri Simon Busuttil Lacivərd pəncərənin çökməsinə Twitter sosial şəbəkəsində reaksiyasını bildirib. Muskat paylaşdığı tvitdə "İllərdi hazırlanan hesabatlar bu təbiət möcüzəsinin təbii erroziyaya qurban getməsinin qaçılmaz olduğuna işarə edirdi və o acı gün gəldi" ifadələrindən istifadə edib. Bundan əlavə, kənmərin çökməsi Malta mediasında internet fenomeni mövzusu olub. Malta Ekologiya və Təbii Ehtiyatlar Təşkilatı kəmərin çökməsini Malta mədəni irsi üçün böyük bir itki olaraq açıqlayıb.
Geologiyası
Lacivərd pəncərə təxminən 28 m (92 ft) hündürlüyündə və 25 m (82 ft) açıqlığında bir kəmər idi. Dveyra nöqtəsi olaraq tanınan bir burnun ucunda yerləşirdi. Kəmər A üzvü və B üzvü kimi tanınan iki növ aşağı Korallin əhəng daşından ibarətdir. A üzvü kəmərin sütun və bünövrəsini formalaşdırır və B üzvü kəmərin dəstəksiz qalan üst qatını təşkil edir.
center|thumb|715x715px|2012-ci ildə təbii coğrafiyası ilə Lacivərd pəncərənin mənzərəsi
Populyar mədəniyyətdə yeri
Mavi Pəncərə "Titanların döyüşü" (1981) və "Monte Kristo Qrafı" (2002) kimi bir çox filmlərdə ve The Odyssey (1997) ve Game of Thrones kimi televiziya seriallarında məkan olaraq istifadə edilib.
Helen Feyn
Helen Feyn — soyqırım, insan hüquqları, kollektiv zorakılıq və digər məsələlər üzrə ixtisaslaşmış ABŞ tarixi sosioloqu və professoru. O, dörd kitab və monoqrafiyanın müəllifi və redaktoru, Harvard Universitetində Beynəlxalq Təhlükəsizlik Proqramının keçmiş əməkdaşı, Beynəlxalq Soyqırım Alimləri Assosiasiyasının təsisçisi və ilk prezidentidir. O, Nyu-York Universitetinin Soyqırımı Araşdırmaları İnstitutunun icraçı direktorudur.
NGC 5308
NGC 5308, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
İştvan Mesaroş
Bioqrafiyası
İştvan Mesaroş fəhlə ailəsindən olub və anası tərəfindən böyüyüb. Müharibə şəraitində o, doğum haqqında şəhadətnaməni saxtalaşdıraraq on iki yaşında fabrikdə işləməyə başladı (işçiliyin minimum yaşı on altı idi).Gənc işçi olaraq, ilk dəfə beynəlxalq əmək istismarı — kişilər və qadınlar arasında əmək haqqı bərabərsizliyi ilə qarşılaşdı - onun xaricə məxsus müəssisədə (Standart radio fabriki) işləyən yetkin fəhlə yoldaşları macar işəgötürənində işləyən anasından daha çox maaş alırdı.
Acıbulaq gölü
Acıbulaq gölü — Abşeron yarımadasında göl. Hidronim acı və bulaq sözlərindən düzəlib, göl suyunun dadına görə bu adı almışdır. Belə hidronimlərdən biri də Kürdəmir rayonu ərazisindəki Acı arxdır. Şamaxı və Qazax rayonları ərazisində və Şəki rayonunu Təpəcənnət kəndində də Acıbulaq adlı su obyektləri qeydə alınmışdır.
İştvan Mesaroş
Bioqrafiyası
Mesaroş yalnız İkinci Dünya Müharibəsi başa çatdıqdan və pulsuz təhsilin tətbiqindən sonra təhsil ala bildi. O, Budapeşt məktəbinə daxil olub — Budapeşt Universitetinin Estetik İnstitutunda Georg Lukaçın assistenti kimi çalışıb, 1954-cü ildə doktorluq dissertasiyasını müdafiə edib. 1956-cı ildə o, marksist və anti-stalinist yönümlü olan Eszmélet jurnalının icraçı redaktoru vəzifəsində çalışdı.
Ağdaş bələdiyyələri
Tarixi
Azərbaycanda bələdiyyə sistemi 1999-cu ildə təsis olunub.
Qızıl qapı (Vladimir)
Tarixi
Alim N. N. Voronin və sənətşünas A. İ. Skvortsovun fikrincə, qapılar knyazlıq sənətkarları tərəfindən tikilmişdir. Bunu xüsusilə ağ daş bloklardan birində inşaatçının qoyduğu knyazlıq işarəsi sübut edir. Bina Vladimir-Suzdal memarlığında geniş istifadə olunan yarımdaş hörgü texnikası ilə tikilmişdir. Güclü yarımdairəvi tonozla örtülmüş keçid tağının ciddi nisbətləri və yuxarıdakı kiçik kilsənin xüsusi zərifliyi binaya öz təyinatına uyğun əzəmətli bir xarakter verirdi. Qapının qoyulma tarixi 1158-ci ilə təsadüf edir, tikintinin sonu 1164-cü ildə, Rizpojenskayanın qapıdan yuxarı kilsəsinin təqdis edildiyi vaxtdır. Bu yerdə darvaza tikilməsi onunla əlaqədardır ki, onlar knyazlıq sarayının yerləşdiyi şəhərin aristokratik hissəsini əhatə edirdilər.
Tarixçi V. N. Tatişşevin dediyinə görə, Qızıl Qapını ucaldan ustalar knyazın dost olduğu Müqəddəs Roma İmperatoru I Frederik Barbarossadan gələn insanlardır. Barbarossadan heykəltəraşlıq bəzək ustaları və bəlkə də bir memar gəldi. Ancaq sonuncunun gəlişi baş tutdusa, onun qarşısına kifayət qədər dar vəzifələr qoyuldu: dekorun ikonoqrafiyasının inkişafı və müvafiq ustaların rəhbərliyi; binaların ölçülərinin artırılması və keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması.
Andrey Bogolyubskinin hakimiyyəti dövründə şəhər uzadılmış şaxta ilə əhatə olunmuşdu və beş giriş qapısı (Qızıl olanlar istisna olmaqla, bunlar Mis, İrininlər və ya Orininlər, Gümüş və Volqa), habelə şəhərin hissələrini birləşdirən daxili qapılara sahib idi. Bu günə qədər yalnız Qızıl Qapı tələf olmamışdır.
XII-XIII əsrlərdə şəhərin ən ön qapısı idi. İpatiev salnaməsi bildirir ki, knyaz onları “qızıldan düzəltdi”, yəni günəşdə parlaq parıldayan və müasirlərinin təxəyyülünü heyran edən zərli mis təbəqələrlə örtülmüşdür. Bu səbəbdən bütün quruluş Qızıl Qapı adlanırdı. Şimaldan və cənubdan gələn darvazalara yaxın, kənarda dərin xəndəkləri olan toplu qalalar bitişikdir. Darvazanın yanından xəndəklərdən şəhərə çıxan körpü keçirdi. Tağın hündürlüyü 14 metrə çatırdı. Döymə menteşələrdən asılmış kütləvi palıd darvazalar bu günə qədər qorunub saxlanılan tağlı lintellə bitişik idi. Əlavə döyüş platforması kimi xidmət edən bu tullananın yuxarı hissəsi boyunca taxta döşəmə düzəldildi. Döşəmədən yalnız divarların hörgüsindəki kirişlər üçün yuvalar qorunub saxlanılmışdır. Sahəyə giriş cənub divarındakı bir qapıdan idi, oradan sürünən kanal tonozlu daş pilləkənlər keçdi. Eyni səviyyədə, pilləkənlərin əks tərəfində, torpaq istehkamların cənub xəttinə çıxış var idi. Şimaldan bir keçid divardakı qapıdan birbaşa platformadan qalalara aparırdı. Cənub divarındakı pilləkən boşluqlar şəklində döyüş meydançaları olan yuxarı döyüş platformasına aparırdı.
thumb|left|Qızıl Qapı XIX əsrin sonlarında
1238-ci ilin fevralında tatarlar Qızıl Qapını mühasirəyə aldılar, lakin keçə bilmədilər. Onlar şəhərə Qızıl Qapının yanındakı taxta divarın yarığından daxil oldular. Fatehlər menteşələrindən palıd qapıları qoparıb, qiymətli qızılı misləri qoparıblar. Lakin Vladimirin mühasirəsi zamanı Qızıl Qapının əslində nə qədər əziyyət çəkdiyi məlum deyil. Hər halda, artıq XV əsrdə binanın əsaslı təmiri tələb olunurdu.
1778-ci ildə böyük bir şəhər yanğını zamanı darvaza yandı. Bir neçə il sonra, yeni müntəzəm şəhərsalma işlərinin həyata keçirilməsi ilə əlaqədar olaraq, Qızıl Qapının divarlarına bitişik olan qalalar ətrafa yol açmaq üçün söküldü. Onlardan, xüsusən də Qızıl Qapıda, təxminən 6 metr hündürlüyündə, ilkin olaraq 9 metr olan Kozlov şaftı olaraq qaldı. Beləliklə, darvaza dayaqlarının konstruksiyaları zəiflədi və qədim tikilinin təmiri məsələsi ortaya çıxdı. 1795-ci ildə memar Çistyakovun layihəsi qəbul edildi, buna görə dəyirmi qüllələrlə bağlanmış dayaqlar dirəklərin künclərinə bərkidildi. Eyni zamanda, köhnə daşdan darvazaların tonozları yenidən quruldu və onların üzərində 1810-cu ildə təqdis olunan yeni kərpicdən Rizpolozhenskaya kilsəsi ucaldıldı. Bu qeyri-orijinal formada Qızıl Qapı günümüzə qədər gəlib çatmışdır, baxmayaraq ki, XIX əsrin əvvəllərindən onları orijinal formalarında bərpa etməyə cəhdlər edilmişdir.
Qızıl Qapı Muzeyi
Qızıl Qapı Vladimir-Suzdal Muzey-Qoruğunun yurisdiksiyasındadır. Qapı kilsəsində hərbi-tarixi ekspozisiya var. Ekspozisiyada mərkəzi yeri 1238-ci ilin fevralının dramatik hadisələrini əks etdirən diorama tutur: Batı xanın qoşunlarının hücumu zamanı Vladimir şəhərinin müdafiəsi (müəllif — RSFSR xalq artisti Efim Deşalıt, 1972).
Ekspozisiyada müxtəlif dövrlərə aid silah və hərbi texnika təqdim olunur: atıcı maşının döyüş boltları, XIII əsrə aid ox ucları və nizələr, zəncirli poçt, qamışlar, XVII əsrin əvvəllərində ələ keçirilmiş Polşa arbaleti, Yekaterina dövrünün çaxmaqlı tüfəngləri, polad 1812-ci il Vətən Müharibəsi dövründən tüfəng, uniforma, XIX əsrin sonlarına aid plakatlar və mükafatlar, ələ keçirilən türk silahları təqddim edilmişdir.
Near adaları
Near adaları  (Near Islands, Sasignan tanangin ) — Aleut arxipelaqında ən kiçik və ən qərb adalar qrupu. Near adaların ümumi sahəsi 1143,8 km²-dir. 2000-ci ilə qədər əhalisi 47 nəfər olmuşdur. Əhali Attu və Simia adalarında yaşayır.
Coğrafiya
Qrupun ən böyükləri Attu, Aqattu adaları və öz növbəsində Alaid, Nizki və Simiya adalarından ibarət Semiçi adaları qrupunu təşkil edir. Simiyadan 30 km şimal-şərqdə İnqenstrem qayaları kimi tanınan kiçik bir rif yerləşir.
Slavyan eposu
Slavyan eposu — Çexiya art-nevü rəssamı Alfons Muxa tərəfindən 1910-1928-ci illərdə yaradılmış rəsm əsərləri seriyasıdır. Seriyada çexlər və digər slavyan xalqlarının mifologiyası və tarixi təsvir edilir. 1928-ci ildə monumental əsərini tamamlayan Muxa, əsərlərin sərgilənməsi üçün xüsusi pavilion inşa edilməsi şərti ilə seriyanı Praqa şəhərinə bağışlayır.. 2012-ci ilə kimi əsərlər Çexiyanın Yihomoravsk diyarındakı Moravski-Krumlov şəhərindəki qəsrin daimi ekspozisiyasına daxil olmuşdur. 2012-ci ildə seriyaya daxil olan 20 əsərin hamısı Praqa Milli Qalereyası tərəfindən təşkil edilmiş sərgidə nümayiş olunmaq üçün Sərgi sarayına gətirilmişdir.
Tarixi
Alfons Muxa, şah əsəri hesab edilən “Slavyan eposu”nun işlənməsinə on səkkiz il sərf etmişdir. XX əsrin əvvəllərindən Muxa Slavyan tarixinə həsr edilmiş əsərlər seriyası yaratmağı arzulasa da, maddi çətinliklərə görə arzusunu yerinə yetirə bilməmişdir. 1909-cu ildə rəssam, slavyan mədəniyyətinin heyranı olan ABŞ filantropu Çarlz Riçard Kreyndən qrant almağa nail olur. O, işə rəsmlərdə təsvir etmək istədiyi Rusiya, Polşa və Afondakı pravoslav monastırları da daxil olmaqla Balkan ölkələrini gəzməklə başlayır. Hadisələrin detallı təsvirinə nail olmaq üçün o, tarixçilərlə müzakirələr aparır. 1910-cu ildə o, Zbiroh qəsrinin bir hissəsini kirayələyərək əsərlər üzərində işləməyə başlayır.
Muxa on səkkiz il seriya üzərində çalışmış, əsərləri tamamladıqca isə, tədricən Praqaya göndərmişdir. 1919-cu ildə seriyanın 11 əsərdən ibarət birinci hissəsi Praqa Klementiumunda sərgilənməyə başlamışdır. 1921-ci ildə əsərlərdən beşi Nyu-York və Çikaqoda sərgilənmiş və alqışla qarşılanmışdır.
1928-ci ildə tamamlanmış seriya ilk dəfə Çexoslovakiyanın paytaxtı Praqanın Sərgi sarayında təqdim edilmişdir.
1939-cu ilin iyulunda Alfons Muxa vəfat etmişdir. Ölümündən qısa müddət əvvəl o, Çexoslavakiyanın ictimai həyatının mühüm fiqurlarından biri kimi Gestapo tərəfindən dindirilmişdir. İkinci Dünya müharibəsi zamanı nasistlərin əlinə keçməməsi üçün “Slavyan eposu” seriyası gizlədilmişdir.
1948-ci il Çexoslavakiya hadisələrindən və kommunistlərin ölkə hakimiyyətini ələ almalarından sonra, Muxa sosialist ideyalarından uzaq dekadent və burjua rəssamı hesab edilmişdir. Əsərlər seriyasının sərgilənməsi üçün yeni pavilyonun inşası ideyası kommunist rejimi üçün lazımsız görünürdü. Müharibədən sonra əsər yerli vətənpərvərlər tərəfindən Moravski-Krumlov qəsrinə gətirilmiş, 1963-cü ildən etibarən isə qəsrdə sərgilənməyə başlamışdır.
Mübahisələr
2010-cu ilin əvvəllərində əsərləri almış Praqa şəhəri bu vaxta kimi on illərlə davam edən məhkəmə çəkişmələri aparmağa məcbur olmuşdur. “Slavyan eposu”nun 50 ilə yaxın sərgiləndiyi Moravski-Krumlovdan Praqaya gətirilməsi böyük diqqətə səbəb olmuşdur. Ümid edilirdi ki, əsərlərin hər il minlərlə turist tərəfindən ziyarət edilən Praqaya gətirilməsi onlara diqqət çəkilməsinə yardımçı ola bilər.
Lakin, Praqa qalereyalarında əsərlər üçün uyğun yer tapılmamışdır. Buna görə də Çexiya Prezident Aparatı əsərin hazırda sərgiləndiyi yerdə saxlanmasına qərar vermişdir. Buna baxmayaraq, 2010-cu ildə Praqa şəhəri əsərlərin bərpası və sərgilənməsi üçün şəhərə gətirilməsini tələb etmişdir. Lakin, rəssamın oğlu Con Muxa və həyat yoldaşı Ceraldina Muxa tərəfindən idarə edilən Muxa Fondu bu addıma qarşı çıxmışdır. Praqa şəhəri isə bildirir ki, seriyanın sahibi Alfons Muxa yox, Çarlz Riçard Kreyn olmuş və o, əsərləri Praqa şəhərinə bağışlamışdır. “Mladá fronta DNES” qəzetinin məlumatına görə məlumat şəhər arxivində aşkarlanan sənədlərlə təsdiqlənmişdir. Fond əsərlər üçün daimi məkanın inşası haqqında Praqa şəhəri ilə danışıqlara başlamışdır. 25 iyul 2010-cu ildə Moravski-Krumlova yığılan minə yaxın insan əsərin şəhərdən aparılmasına qarşı etiraz aksiyası keçirmişdir.
Praqa və Moravski-Krumlov şəhərləri arasında uzun sürən mübahisələrdən sonra 2012-ci ildə əsərlər Praqaya aparılaraq Sərgi sarayında nümayişinə başlanmış və 2016-cı ilin sonuna kimi əsər orda saxlanmışdır.
Rəsmlərin siyahısı
"Slavyan eposu" rəsmlər seriyasına 20 əsər daxildir ki, onlardan da ən böyüyü səkkiz metr enə və 6 metr hündürlüyə malikdir.
Kano Eytoku
upright=1.5|thumbnail|"[[Sərv ağacları"]] – Momoyama dövründə yaşamış yapon rəssam. XVI əsrin dekorativ şirma rəssamlığındakı qalın, rəngli stili ilə tanınır. Dövrünün aparıcı və ən nüfuzlu rəssamlarından biri olmuşdur.
Həyatı
1543-cü ildə Kiotoda incəsənət ailəsində doğulmuşdur. Rəssamlıq təhsilini atası Kano Şoey və babası Kano Motonobudan almışdır. İkisi də XVI əsrin birinci yarısının tanınmış incəsənət xadimləri idi. Eytokunun ilk əsas işi Kiotonun əsas Zen məbədlərindən biri olan Daytoku məbədinin Cukoin dekorasiyası idi. O, bu dekorasiyası 1566-cı ildə atası ilə birlikdə yerinə yetirmişdir. Eytoku məşhurlaşdıqdan sonra Oda Nobunaqanın sevimli rəssamı olmuş və onun bir çox sifarişini yerinə yetirmişdir. Bu sifarişlərin arasında Nobunaqanın Azuçi qəsrinin dekorasiyası və Kioto şəhərini əks etdirən şirma dəstləri də var idi.
Nobunaqanın 1582-ci ildəki ölümündən sonra Toyotomi Hideyoşi Eytokuya hamilik etməyə başlamışdır. Bu dövrdə Eytoku Hideyoşi üçün bir çox iş hazırlamışdır: Osaka qəsri və Kiotdakı Curaku sarayı üçün hazırladığı rəsmləri 1587-ci ildə tamamlamışdır. Böyük bir komanda ilə birlikdə işləyən Eytoku yüzlərlə divar rəsmi və şırma hazırlamışdır.
Yaradıcılığı
Nobunaqa və Hideyoşinin qəsrlərinin orijinal halları salamat qalmadığı üçün onun bir çox işi yoxa çıxmışdır. Lakin salamat qalmış bir neçə şirma dəsti onun üslubu haqqında fikir deməyə imkan verir. Bunların arasında ən əhəmiyyətliləri sərv ağaclarını əks etdirən 6 qatlı şirma, şirləri təsvir edən böyük şirma və şahinlərlə şam ağaclarını əks etdirən iki cüt altıhissəli şirmadır. Bütün bu əsərləri qalın üslubda, güclü fırça zərbələri və qızıl vərəqlərlə hazırlanmışdır. Onun stili özünəməxsusdur və Momoyama dövrü üçün xarakterik üslub hesab olunur.
Eytokunun işləri saraylarda və qəsrlərdəki ictimai otaqlarda nümayiş etdirilsə də, monoxrom mürəkkəb rəsmləri şəxsi mənzillər üçün də istifadə olunmuşdur. Məsələn, karyerasının ilk illərində Cukoin sarayı üçün 16 qatlı fusuma hazırlamışdır. Quşlar və güllərlə dolu olan mənzərə, "dörd cəhət" konsepsiyası və monoxrom mürəkkəb üslubu Çin mənşəlidir və bunu babası Kano Motonobudan götürmüşdür. Lakin rəssamın stili əvvəlki Çin və Yaponiya üslubları ilə müqayisədə bir çox xarakterik xüsusiyyətə malik olduğu üçün orijinallığını qoruyur.
Ukraynanın partiya sistemi
Ukraynada partiya sistemi — Ukraynanın qarşılıqlı partiyaların birliyi thumb|Ukraynada Kommunist partiyasının logosu
Partiya sistemi haqqında ümumi məlumat
Hakimiyyətini fəth etmək, saxlamaq və həyata keçirmək istəyən qarşılıqlı partiyaların birliyinə partiyalar sistemi deyilir. Cəmiyyətin sinif strukturunun əks olunmadığı partiya sistemi yoxdur.
thumb|Ukrayna dövlətinin bayrağı
Ukraynada partiyaların qurulması
1890-cı ildə Avstriya-Macarıstan əyalitində Qalisiya krallığı və Lodomeridə qurulan rus-ukrayna radikal partiyası Ukraynada Avropa tipli ilk partiya oldu, lakin Ukraynada partiyanın tam olaraq qurulması prosesi 1989-cu ildə Rux milli hərəkatının yaradılması ilə başlamışdır. Ukraynada 100-dən çox partiya və sosial hərəkat var. İdeoloji səbəblərdən, geniş bir spektr Ukraynanın partiya sistemində təmsil olunur — sol və mərkəzçi partiyalardan sağ milliyyətçi partiylarına qədər.
Ukraynada partiya sistemi
Ukrayna partiya sisteminin xüsusiyyətləri partiyaların çoxluğuna baxmayaraq prezident və parlament seçkilərindən əvvəl qarşıdurmaların qarşısını almaq bacarığıdır.
Ukraynada hələ də sabit bir partiya sistemi inkişaf etməmişdir. Güclü partiyaların formalaşması parçalanmış müxalifətlə məşğul olmaq üçün faydalı olan üst eşelon mövqeyini təşviq etməmişdir. İcra şöbəsi siyasi partiyaların əhaliyə böyük təsirinin qarşısını almaq üçün qəsdən "ayrılma" siyasətini həyata keçirmişdir. Ukrayna partiyalarının zəifliyinin səbəbləri elə onun öz partiyalarıdır. Təbiətdə əsasən süni olan partiyaların bolluğu proqramlar arasındakı fərqlə deyil, onların liderlərinin ambisiyalarına bağlıdır. Bu partiyalar artıq seçki təbəqəsinin mənafelərinin həyata keçirilməsindən deyil, "hakimiyyətin çılpaq maraqları" dan narahatdırlar. Tərəflər öz fəaliyyətlərində çoxlu səhvlər etmiş və mövcud qanunvericiliyi birbaşa pozmuşlar. Tərəflər tez-tez əhalinin maraqlarını təmsil etmirlər, amma hakimiyyətin ambisiyaları və bununla da əhalinin müxtəlif seqmentləri ilə sabit əlaqələr saxlamırlar. Özü özlərini elan edən partiyaların əksəriyyəti müəyyən bir sosial bazaya malik deyildir ki, bu da Ukrayna cəmiyyətinin inkişaf etmiş quruluşu, orta sinfin zəifliyi, yoxsulların və marjinallaşmanin artması ilə izah olunur. Əhalinin geniş təbəqələrinin əksəriyyətinin cəlbedici bir ideologiyası yoxdur, yalnız onlar passiv olaraq bölünməyəcək, eyni zamanda aktiv hərəkətləri təşviq edən bir ideologiya yaratmayacaqlar. Bir çox partiyalar lazımi təşkilati bacarıqlara malik deyildir, ilk siyasi partiyaların regional siyasi spektri fərqli deyil, lakin iki istiqaməti üstünlük təşkil etmişdir:
1.	Milli Demokratiya (Ukraynanın Xalq Partiyası (UXP) — Ukraynanın ilk partiyalarından biri, 1900-cü ildə xalqın canlanmasını elan etdi) 2.	Sosial (Ukraynanın sosial demokratik partiyası, Ukrayna Sosialist İnqilabçı Partiyası, Ukrayna Sosialist Federalist Partiyası və s.
Qanuna əsasən, bütün tərəflər qanun qarşısında bərabərdirlər və onların fəaliyyəti yalnız Ukrayna Ali Məhkəməsinin qərarı ilə qadağan edilə bilər: əgər proqramın məqsəd və fəaliyyətləri Ukraynanın müstəqilliyini aradan qaldırmağa, konstitusiya sisteminin zorla dəyişdirilməsinə, dövlət təhlükəsizliyinin pozulmasına, zorakılıq, müharibə, etnik, irqi və ya dini nifrətin təşviqi, vətəndaşların hüquq və azadlıqlarına qarşı təcavüz və s. Partiya sisteminin natamamlığına görə Ukraynada tərəflərin tipologiyası çətindir. Mövcud araşdırma əsasında, ideoloji spektrin müxtəlifliyində üç əsas sahə var:
1.	Sosial
2.	Sosial-liberal
3.	Sağ mərkəzçi (yeni konservativ partiyalar)
Ukraynalı millətçilərin Konqresi 1990-cı ilin oktyabrında 1950-ci illərdən etibarən Ukraynada Sovet hakimiyyətinin devirilməsini müdafiə edən millətçilər tərəfindən təşkil olunmuşdu. 1998-ci il parlament seçkilərində Ukraynalı millətçilərin Konqresi Ukrayna Respublika Partiyası və Ukrayna Mühafizəkar Respublikaçı Partiyası ilə bloklandı.
Mənbə
https://studfiles.net/preview/5458051/page:4/
https://cyberleninka.ru/article/n/partiynaya-sistema-ukrainy-v-usloviyah-radikalnoy-politicheskoy-transformatsii-v-2014-2015-gg
http://www.hyno.ru/tom1/1656.html
Xaçın (vilayət)
250px|thumb|right|[[Xəmsə məliklikləri|Xəmsə məlikliklərinin xəritəsi. XVI əsr.]]
Xaçın — Azərbaycanda tarixi ərazi.
Yeri
Xaçın təqribən indiki Xaçın və Tərtər çaylarının yuxarı axarı, Göyçə gölündən cənuba Qarabağın dağlıq hissəsini əhatə edirdi.
Tarixi
XII əsrdə Xaçında feodal hakimliyi təşəkkül tapmışdır. Mərkəzi Xaçın çayının sağ sahilində yerləşən Xoxanabert olmuşdur. Xarabalığı indiki Kəlbəcər rayonunun Vəng kəndi ərazisindədir.
Hakimliyi alban Mehranilər sülaləsi nəslinin nümayəndələri idarə etmişdilər. XIII əsrdən Calalilər sülaləsi kimi tanınan bu nəslin ən görkəmli nümayəndəsi Həsən Calal Dövlə olmuşdur. O, güclü, feodal hökmdarları ilə qohumluq əlaqəsi yaratmış və "keçmiş alban səltənətini bərpa etmişdir". Həsən Calal Dövlənin dövründə Xaçın ərazisində Dad, Xatra, Xota, Qandzasar və s. alban kilsə və məbədləri inşa olunmuşdur. Qandzasar alban katolikosluğunun mərkəzi elan edilmişdi. Alban katolikosları da həmin sülalə üzvlərindən seçilirdi. Xaçında, əsasən, Albaniyanın islam dinini qəbul etməmiş xristian əhalisi yaşayırdı, lakin bu ərazidə xristianlığın qriqoryan məzhəbi üstünlük təşkil etdiyindən əhali arasında erməniləşmə prosesi gedirdi.
XV əsrdə Qaraqoyunlu hökmdarı Cahanşah Calalilərə məlik titulu vermişdir. Bu məliklik 1813-cü ildə Qarabağ xanlığının tərkibində Rusiyaya birləşdirilmişdir.
Serenay Sarıkaya
Serenay Sarıkaya-Türk aktrisa və model.
Həyatı
İlk aktrisalıq təcrübəsini Şaşkın filmi ilə qazandı. Sarıkaya sonra Plajda filmində rol aldı. İlk dəfə Sinan Çetinin Peri Masalı (2008) serialında yer alaraq dizi aktrisalığına başladı və eyni il Sinan Çetin tərəfindən hazırlanan Limon Ağacı (2008) dizisində ilk baş rolunu oynadı. Dizi bitdikdən sonra Adanalı (2008–2010) dizisində rol almağa başladı. 2010-cu ildə təşkil olunan Miss Turkey yarışmasında ikinci oldu və Türkiyəni Miss Universe yarışmasında təmsil etdi. Ondan sonra Lale Devri (2010–2013) və Medcezir (2013–2015) seriallarinin baş rollarında yer alaraq populyarlığını artdırdı. "Əjdəhanı necə əhliləşdirməli?" filmində səsləndirmə edən Sarıkaya Behzat Ç. Ankara Yanıyor filmində də rol aldı. Seriallarda və filmlərdə rol almağı ilə yanaşı Sarıkaya reklamlarda da oynadı və bəzi əhəmiyyətli markaların da reklam üzü oldu. 2014-cü ildə GQ Türkiye tərəfindən ilin qadını seçildi. Bugüne qədər iki Altın Kelebek mükafatı da daxil olmaqla çox sayda mükafat qazandı.
İlk illəri və ailəsi
Serenay Sarıkaya 1 iyul 1992-ci ildə Ankarada Ümran Seyhan ve Mustafa Sarıkayanın övladı olaraq dünyaya gəldi. Ailəsi ilə Antalyada yaşayan Sarıkaya 7 yaşındaykən ana və atası ayrıldı. Atası başqa biri ilə evləndi. Bundan sonra anası ilə birlikdə İstanbulda yaşamağa başladı. Yanında atası olmadan böyüyən Sarıkaya bir müsahibəsində bu vəziyyət üçün "Xüsusilə inkişaf mərhələsində ata faktorunun bu qədər vacib olduğu bir qız uşağını atasız böyütmək böyük bir işdir. " dedi. O dövrdə Antalyada yaşayan və İstanbulda yaşamaq fikrinin qorxulu olduğunu söyləyən Sarıkaya anasına aktrisa olmaq istədiyini söylədikdən sonra İstanbula köçdü. Orta təhsilini Antalya Saime Salih Konca Liseyində tamamlayan Sarıkaya universitet təhsilini xaricdə bitirmək istədi, lakin universitet təhsili almadı. Uşaqlıqda aktrisa olmağı düşünməyən Sarıkaya model olmaq istəyib. Uzun müddət voleybol oynadı və bir müddət basketbolla maraqlandı. Bir müddət tennis də oynayan Sarıkaya karyerasından əvvəl Latın rəqsləri ilə də maraqlanırdı. 15 yaşında Çexiyada keçirilən Avropa Gənclik Gözəllik Yarışmasına qatılan Sarıkaya yarışmada münsiflərin xüsusi mükafatını aldıqdan sonra aktyorluq karyerasına başladı.
Fərid Novruzi
Fərid Novruzi - Novco şirkətlər qrupunun rəhbəri, Azərbaycan Çimərlik Futbol Federasiyasının prezidenti və səyyah-alpinist.
Həyatı
Fərid Novruzinin qurucusu olduğu Novco şirkətlər qrupu 1994-cü ildə yaradılmışdır, bu onun memarlıq fəaliyyəti ilə bağlı idi. 1999-cu ildə isə Bakıda ilk mağazasını açmışdır. Hazırda bu şirkətlər qrupunun Azərbaycan, Gürcüstan, Türkiyə və Özbəkistanda 50-dən çox mağazası fəaliyyət göstərir. 2008-ci ildən Azərbaycan Çimərlik Futbol Federasiyasının prezidentidir.
2022-ci ildən isə Azərbaycan Pərakəndə Geyim İdxalçıları Assosiasiyasının (AFRA) idarə heyətinin sədridir.
Səyahətlər
Fərid Novruzi 2010-cu ildən aktiv səyahət edir və səyyah kimi 100-ə yaxın ölkədə olub. Azərbaycandan yeganə şəxsdir ki, 60 min km məsafə qət edərək təyyarəsiz dünyanı dövr edib. Bu iki mərhələli səyahət pandemiya dövründə 2020 və 2021-ci illərdə baş verib. Səfər 6 qitə, 40 ölkəni əhatə etməklə ümumilikdə 158 gün davam edib. Nəqliyyat kimi gəmi, avtobus, avtomobildən istifadə olunub. 2022-ci ilin noyabr ayında Fərid Novruzi bu səyahəti haqqında "Nuhun gəmisi" adlı kitabını təqdim edib (ISBN: 9789952563092). Kitab dünya səyahəti vaxtı onun başına gələn olduqca maraqlı və gözlənilməz macəralardan bəhs edir.
Novruzi eyni zamanda alpinistdir. O, ümimilikdə iyirmidən çox zirvədə olub. Qalxdığı ən hündür yüksəklik Boliviyada Uyano Potosi dağlarındadır - 6.088 metr. İkinci yerdə 5.895 metr olan Kilimancaro dağı, Nepalda 5.550 metrlik Kala Patthar, Ekvadorda 5.140 metr olan İlnitze Norte, Türkiyədə 5.167 metrlik Ağrıdağdır. 2020-ci ildən Azərbaycan Turizm Blogerləri Assosiasiyasının sədrinin müavinidir.
Vətən müharibəsi dövründə bir video sosial şəbəkələrdə məşhurlaşmışdı. Videoda Hadrut qəsəbəsini fəth edən əsgər Mersedes markalı iki qapılı, kupe avtomobili görür və deyir ki, bu avtomobil mənim xəyalımdır”. Bundan bir neçə gün sonra Fərid Novruzi öz Facebook hesabında avtomobili aldığı və əsgər eve qayıdandan sonra ona təqdim edəcəyini bildirmişdi. Belə də oldu. Avtomobilin nömrəsinin seriyası simvolik olaraq Xocavənd rayonun seriyası olan 028 ilə idi.
Keta gölü
Keta gölü - Rusiyanın şimal-mərkəzi hissəsində yerləşən Krasnoyarsk diyarı nda böyük şirinsulu göl.
Coğrafiya
Keta gölü Lama gölü nün cənubunda və Xantayskoye gölünün şimalında yerləşir.  452 km2 sahəyə sahibdir. Ribnaya çayı bu göldən başlayır.
Axıncılar
Axıncılar — Sivas ilinin ilçəsi.
Gülüstan müqaviləsi
Gülüstan sülh müqaviləsi ( ) — 1813-cü ilin 12 oktyabr tarixində Rusiya imperiyası ilə Qacar dövləti arasında imzalanan müqavilə. 1804-cü ildən 1813-cü ilə qədər davam edən Birinci Rusiya-İran müharibəsini bitirən bu müqavilənin imzalanması 1 yanvar 1813-cü ildə general Kotlyarevskinin Lənkəranı tutması ilə daha da sürətləndi.
Müqavilə Dağıstanın, Gürcüstanın, bu günki Azərbaycan Respublikasının əksər hissəsinin və hal-hazırkı Ermənistan Respublikasının şimal torpaqlarının Rusiya imperiyasına keçməsini rəsmiləşdirirdi.
Müqavilənin mətni Böyük Britaniyanın Qacar imperiyasındakı nümayəndəsi olan və hakimiyyətə böyük təsir gücünə malik olan Ser Qor Ousli tərəfindən hazırlandı. Müqaviləni Rusiya tərəfindən Nikolay Rtişev, Qacarlar tərəfindən Mirzə Əbülhəsən xan Elçi imzaladı.
Bu müqavilənin nəticəsi olaraq Cənubi Qafqazın əksər hissəsi Rusiya imperiyasının hakimiyyəti altına keçdi. İkinci Rusiya-İran müharibəsindən sonra Rusiya Cənubi Qafqazı bütünlüklə tutdu və bunu Türkmənçay müqaviləsində Qacar dövləti tərəfindən təsdiq edilməsinə nail oldu.
Gülüstan müqaviləsi və ondan sonra imzalanan Türkmənçay müqaviləsi nəticəsində azərbaycanlılar iki yerə parçalandı.
Arxa plan
Rusiya imperiyasının Qafqazda işğalçı fəaliyyəti Qacarları ciddi şəkildə narahat edirdi. Bunun qarşısını almaq üçün Fətəli şahın vəliəhdi Abbas Mirzə Rusiyaya qarşı 1805-ci ilin yazında hərbi əməliyyatlara başladı. 1813-cü ilə qədər davam edən döyüşlər sonunda Qacarlar ağır formada məğlub edildilər. Artıq hərbi əməliyyatların Təbriz ərazisinə keçmə təhlükəsi yarandı. Bunun qarşısını almaq üçün Abbas Mirzə sülh danışıqlarına başlamağa icazə verdi.
1808-ci ildə Harford Cons başda olmaqla İngiltərə elçiliyi Tehrana gəldi, öz hökuməti adından Fətəli şaha böyük bir brilyant bağışladı. Bundan sonra 1809-cu ilin fevralında fransa elçisi "Qardan xan" Tehranı tərk etməli oldu. Bir ay sonra İngiltərə ilə Qacarlar arasında yeni müqavilə bağlandı. İran, İngiltərəyə qarşı olan bütün dövlətlərlə (başda Fransa və Rusiya olmaqla) əlaqələri kəsməyi, İngiltərə isə şaha ildə 120 min funt sterlinq (200 min tümən) yardım etməyi, Rusiya ilə müharibə üçün silah və hərbi köməkçilər verməyi öhdəsinə götürdü.
1809-cu ildə Rusiya və Qacarlar arasında yeni toqquşmalar baş verdi. Avqustun ortalarında Abbas Mirzə Arazı keçərək Gəncə xanlığındakı Ağbulağa yaxınlaşdı. O, Gəncəni ala bilməyib İrəvana çəkildi. 1809-cu ilin sentyabrında Qacar qoşunu Lənkərana soxulub onu dağıtdı, amma Qars paşalığı vasitəsilə Gürcüstana hücum istənilən nəticəni vermədi. 1810-cu ilin aprelində yenidən sülh haqqında Əsgəranda danışıqlar başlandı. Burada Talış xanlığı üstündə çox kəskin diplomatik mübarizə getdi. Ruslar bir zaman Krım üçün işlətdikləri üsula əl ataraq, bu xanlığın Rusiyadan da, Qacarlardan da asılı olmayan bir torpaq olduğunu təklif etdilər. General Tormasov öz hökumətinə bildirdi ki, İngiltərə də, Osmanlı da barışıq olmasını istəmirlər, beləcə Əsgəran danışıqları da pozuldu.
Böyük Britaniya hökuməti qüvvədən düşmüş Qacarlar ilə Rusiya arasında barışığa yol verməməyə çalışırdı. 1810-cu ildə general Malkolm yenidən İrana gəlib çoxlu top və tüfəng gətirdi. 1811-ci ildə Ouzli, Harford Consun yerinə Tehrana böyük elçi göndərdi. O, 1809-cu il müqaviləsi üzrə nəzərdə tutulan pul yardımının yeni üçillik məbləğini (360 min funt sterlinq və ya 600 min tümən) Fətəli şaha yetirdi. Tezliklə İngiltərədən Qacarlara 12 top, 12 min mərmi, 12 min tüfəng, 12 min əsgərin geyimi üçün mahud göndərildi. 1810–1811-ci illərdə Osmanlı ilə müharibədə Rusiyanın bəzi uğurları sülh bağlanmasını tezləşdirdi. 1812-ci il mayın 16-da Buxarest sülhü imzalandı. Osmanlının Qafqaz sərhədləri dəyişməz qaldı. Bununla Osmanlı Cənubi Qafqaz torpaqlarının çoxunun Rusiyaya qatılmasını tanımalı olurdu.
1812-ci ilin başlanğıcında 20 minlik Abbas Mirzə ordusu yenidən Qarabağa girib Şahbulağı tutdu. General Kotlyarevski bu ordunu vurub buradan çıxardı. Həmin ilin yayında Fransanın böyük bir ordu ilə Rusiyaya soxulması Qacarlarda ruh yüksəkliyi və sevinclə qarşılandı. Artıq iyul ayında Qacarların atlı qoşunları Gəncəyə, sonra isə Şəkiyə basqın etdi.
Avqust ayında 10 minlik Qacar ordusu Talış xanlığına soxuldu. Ancaq burada da yerini bərkidə bilmədi. Ağoğlandan rus qoşunu ilə gələn Kotlyarevski oktyabrın 18-də Aslandüz döyüşündə Abbas Mirzəyə sarsıdıcı zərbə endirdi. Rus ordusu ilə Talış xanlığına yönəldi. 1813-cü ii yanvarın 1-də Lənkəran qalası tutuldu. Rusiyanın yeni Baş komandanı Rtişşev təşəbbüsü bütünlüklə öz əlinə aldı. Rusiyanın 1812-ci il Fransa ilə müharibədə uğur qazanması Qacarların bütün ümidlərinə son qoydu.
Müqavilənin imzalanması
Rusiya-İran müharibəsi zamanı İranın məğlub olması, o dövrdəki beynəlxalq münasibətlərin köklü şəkildə dəyişməsi Rusiya ilə İran arasında sülh danışıqlarının başlanmasına səbəb oldu. Yaranmış vəziyyətdən məharətlə istifadə edən İngiltərə Rusiya-İran danışıqlarında vasitəçi olmağı bacardı. 1813-cü il oktyabr ayının 12-də Qarabağda hər iki dövlətin səlahiyyətli nümayəndələri arasında on bir maddədən ibarət olan Gülüstan sülh müqaviləsi imzalandı.
Müqavilənin maddələri
Müqəddimə — Qadir Allahın adı ilə! İmperator əlahəzrətləri, bütün Rusiyanın ən şöhrətli və əzəmətli böyük hökmdarı və imperatoru və İran Dövlətinin sahibi, hökmdarı Əlahəzrət Padşahın öz təbəqələrinə yüksək hökmdar məhəbbətinə görə, onların ürəklərinə zidd olan müharibənin fəlakətlərinə son qoymağı və qədimdən Bütün Rusiya İmperatorluğu və Qacar Dövləti arasında mövcud olmuş səbatlı sülh və xeyirxah qonşu dostluğunu möhkəm əsas üzərində bərpa etməyi səmimi-qəlbdən qarşılıqlı surətdə arzulayaraq, bu ədalətli və nicatverici iş üçün aşağıdakıları və səlahiyyətli Müvəkkilləri təyin etməyi faydalı bilmişlər: Əlahəzrət Bütün Rusiya İmperatoru — öz General-leytenantı, Gürcüstandakı və Qafqaz xəttindəki qoşunların Baş komandanı, Həştərxan və Qafqaz quberniyalarında, Gürcüstanda Mülki hissə, həmçinin bu ölkənin bütün sərhəd işləri üzrə Baş Müdiri… zati-aliləri Nikolay Rtişşevi, Əlahəzrət İran şahı isə — özünün, Osmanlı və İngiltərə Saraylarında fövqəladə elçisi olmuş, İran Rəisləri arasında seçilmiş… Məmuru, Ali Qacar Sarayının Gizli İşlər Müşaviri, Vəzir nəslinə mənsub olan, Qacar Sarayında ikinci dərəcəli Xan, Yüksək rütbəli və Çoxhörmətli Mirzə Həsən Xanı, bu səbəbdən də Biz, yuxarıda adları çəkilmiş səlahiyyətli Müvəkkillər Qarabağ mülkündə, Zeyvə çayı yaxınlığındakı Gülüstan kəndində toplaşaraq, vəkalətnamələrimizi bir-birimizə təqdim etdikdən sonra, hər birimiz öz tərəfindən bizim Böyük hökmdarlarımız adından bərqərar edəcəyimiz sülh və dostluğa aid olan hər bir şeyi nəzərdən keçirib, bizə verilmiş hakimiyyət və Ali səlahiyyətlərə görə aşağıdakı maddələri qərara aldıq və əbədiyyət üçün təsdiq etdik.
I maddə — İndiyədək Rusiya imperiyası və Qacar dövləti arasında mövcud olmuş düşmənçilik və narazılığa bu Müqavilə ilə bu gündən və gələcəkdə son qoyulur və qoy imperator əlahəzrətləri Bütün Rusiya hökmdarı ilə Əlahəzrət İran şahı, onların vəliəhdləri. Taxtlarının Varisləri və qarşılıqlı olaraq onları Yüksək Dövlətləri arasında əbədi sülh, dostluq və xeyirxah andlaşma olsun.
II maddə — Bir halda ki, hər iki Yüksək Dövlət arasında ilkin əlaqələr vasitəsilə status-quo ad prezenten, yəni hər bir tərəfin hazırda tam malik olduğu torpaqlara, xanlıqlara, mülklərə sahib qalması özülündə sülhün bərqərar edilməsi artıq qarşılıqlı surətdə razılaşdırıldı, onda bu gündən və gələcəkdən Bütün Rusiya İmperiyası və İran dövləti arasında sərhəd aşağıdakı xətt olsun: Adınabazar adlanan yerdən başlayaraq, düz xətlə Muğan düzündən Araz çayında Yeddibulaq keçidinədək, oradan üzü yuxarı Kəpənək çayının Arazla qovuşduğu yerə, sonra da Kəpənək çayının sağ tərəfi ilə Mehri dağları silsiləsinə və oradan da xətti Qarabağ və Naxçıvan xanlıqlarının mərzləri ilə davam etdirərək. Alagöz dağları silsiləsilə Qarabağ, Naxçıvan, İrəvan xanlıqlarının və Yelizavetpol dairəsinin (keçmiş Gəncə xanlığının) bir hissəsinin mərzləri birləşən Dərələyəz mərzinədək, buradan İrəvan xanlığını Yelizavetpol dairəsindən, həmçinin Qazax və Şəmşəddin torpaqlarından ayıran mərzlə Eşşəkmeydan mərzinə, oradan da dağlar silsiləsi ilə, çayın sağ tərəfi ilə, onun axarı yönündə, Həmzəçi-mən yolu ilə Pənbək dağları silsiləsi ilə Şurakel mərzinin küncünədək, bu güncdən də qarlı Alagöz dağının başınadək, buradan da Şurakel mam ilə, dağlar silsiləsi ilə, Mastaras və Artkin arası ilə Arpaçayadək. Bununla belə Talış mülkü müharibə vaxtı əldən-ələ keçdiyinə görə, həmin Xanlığın Zinzeley Ərdəbil tərəfdən olan hüdudları daha artıq dürüstlük üçün, hər iki tərəfdən qarşılıqlı razılıqla seçilmiş Komissarlar (onlar Baş komandanlarının rəhbərliyi ilə indiyədək hər bir tərəfin gerçək hakimiyyəti altında olmuş torpaqların, kəndlərin, dərələri həmçinin çayların, dağların, göllərin, təbii mərzlərin dəqiq və təfsilatlı təsvirini verəcəklər) tərəfindən, bu Müqavilə bağlanıb təsdiq olunduqdan sonra müəyyən ediləcək, onda (Status quo ad prezenten) əsasında Talış xanlığının sərhəd xətti ilə müəyyənləşdiriləcək ki, hər bir tərəf malik olduğu torpaqların sahibi qalsın. Eləcə də, yuxarıda xatırlanmış sərhədlərdə, bu və ya başqa tərəfin xəttindən kənara nə isə çıxarsa, hər iki Ali dövlətin Komissarlarının təhlilindən sonra hər bir tərəf status quo ad prezenten əsasında təminat verəcək.
III maddə — Şah Əlahəzrətləri Əlahəzrət Bütün Rusiya İmperatoruna səmimi dostluq hisslərinin sübutu üçün təntənəli surətdə həm öz adından, həm də Qacar Taxtının Yüksək Vəliəhdləri adından Qarabağ və indi Yelizavetpol adı altında əyalətə çevrilən Gəncə xanlıqları, həmçinin Şəki, Şirvan, Dərbənd, Quba, Bakı və Talış (bu xanlığın Rusiya imperiyası hakimiyyəti altında olan torpaqları) xanlıqlarının, bununla yanaşı Dağıstan, Gürcüstan (Şurakel) əyaləti ilə birlikdə İmeretiya, Quriya, Minqreliya və Abxaziya, eynən də indi bərqərar edilən Qafqaz sərhəd xətti (bu sonuncuya və Xəzər dənizinə aid olan torpaqlar və xalqlarla birlikdə) arasındakı bütün mülk və torpaqların Rusiya İmperatoriuğu mülkiyyətinə mənsub olduğunu qəbul edir.
IV maddə — Əlahəzrət Bütün Rusiya imperatoru Əlahəzrət Qacar şahına öz qarşılıqlı dostluq hisslərini ifadə etmək və İranda — ona qonşu olan bu Dövlətdə, möhkəm özül üzərində mütləqiyyət və hökmran hakimiyyət görmək arzusunu səmimi-qəlbdən təsdiq etmək üçün, bununla, öz adından və öz Vəliəhdləri adından Qacarn Şahı tərəfindən İran Dövlətinin Varisi təyin ediləcək Vəliəhdə lazım gəldikdə kömək göstərməyi vəd edir ki, heç bir xarici düşmən İran Dövlətinin işinə qarışa bilməsin və Yüksək Rusiya Sarayının köməyi ilə İran Sarayı möhkəmlənsin. Bununla belə İran Dövləti işləri üzrə Şah oğulları arasında münaqişələr baş verərsə, Rusiya İmperatorluğu hakimiyyətdə olan Şah xahiş etməyincə bunlara qarışmayacaq.
V maddə — Rus ticarət gəmilərinə əvvəlki qayda üzrə Xəzər sahilləri yaxınlığında üzmək və onlara yan almaq hüququ verilir, həm də gəmi qəzası zamanı iranlılar tərəfindən dostluq köməyi edilməlidir. İran ticarət gəmilərinə də həmin bu hüquq, əvvəlki qayda üzrə Xəzər dənizində üzmək və Rusiya sahillərinə yan almaq ixtiyarı verilir, burada da gəmi qəzası zamanı qarşılıqlı surətdə iranlılara hər cür yardım göstərilməlidir. Hərbi gəmilərə gəldikdə isə, müharibədən öncə, habelə sülh vaxtı və hər zaman Xəzər dənizində Rusiya hərb bayrağı təkcə dalğalanmışdır. Həmin ehtiram daxilində keçmiş ixtiyar indi də yalnız Rusiya Dövlətinə verilir ki, Xəzər dənizində ondan başqa heç bir Dövlətin hərbi bayrağı dolaşa bilməz.
VI maddə — Hər iki tərəfdən döyüşdə əsir alınanları, Xristian dininə və sair dinlərə mənsub ələ keçirilən sakinləri Müqavilə bağlanıb imzalandıqdan sonra, üç ay ərzində, hər bir tərəfdən Qarakilsə yədək (burada sərhəd rəisləri əsirləri qəbul etmək üçün öz aralarında qarşılıqlı əlaqə yaradırlar) azuqə və yol xərcləri ilə təmin edilərək, buraxılsınlar. Özbaşına, yaxud qanunu pozaraq qaçanlardan hər birinə, milliyyətindən asılı olmayaraq, öz könüllü istəyinə görə öz Vətəninə qayıtmaq azadlığı verilir, qayıtmaq istəməyənlər isə məcbur edilməsin. Bununla yanaşı hər iki tərəfdən qaçanlara amnistiya, yaxud bağışlanma verilir.
VII maddə — Bütün yuxarıda deyilənlərə əlavə olaraq, Əlahəzrət Bütün Rusiya imperatoru və Əlahəzrət İran Şahı buyururlar ki, lazım olduqda Əlahəzrətlərin iqamətgahlarına göndərilən, Onların Yüksək Saraylarının qarşılıqlı Nazirləri və ya Elçiləri rütbələrinə və onlara tapşırılmış işlərin dəyərinə uyğun qəbul edilsinlər: şəhərlərdə ticarətə himayəçilik üçün qoyulmuş Müvəkkillərin və ya Konsulların on nəfərdən artıq məiyyəti olmasın, onlar vəkil edilmiş məmurlar kimi vəzifələrinə layiq hörmət və şərafətə malik olmalıdırlar, bir də Əmmamə üzrə onları bundan sonra nəinki incitmək olmaz, hətta inciklik olarsa, təqdim edildikdən sonra, hər iki tərəfin təbəqələrini ədalətlə mühakimə etmək, incidilmişləri mürvətlə razı salmaq gərəkdir.
VIII maddə — Əlahəzrətlərin, öz hökumətlərindən, yaxud hökumətləri tərəfindən təyin edilən sərhəd rəislərindən alınan, onların həqiqətən tacirlər, Rusiya və ya İran təbəqələri olduğunu təsdiq edən yazılı sənədlərə malik təbəqələri arasındakı ticarət əlaqələrinə gəldikdə, saziş bağlayan hər iki yüksək dövlətə quru yolla və dənizlə sərbəst gəlməyə, orada nə qədər istəyirsə yaşamağa, tacirlər göndərməyə, həmçinin heç cür gecikdirilmədən oradan çıxıb getməyə, Rusiya İmperatorluğuna mənsub olan yerlərdən İran Dövlətinə gətirilən və qarşılıqlı olaraq, İrandan ora aparılan malların satılmasına və başqa mallarla dəyişdirilməsinə icazə veriləcək, hər iki Yüksək Dövlətin tacirləri arasında baş verə biləcək mübahisələrə, onların vəzifələri və sair ilə bağlı şikayətlərinə adi qayda üzrə baxılması Konsula, yaxud Müvəkkilə, onlar olmadıqda isə yerli Rəisə tapşırılır. Onlar xahişlərə tam ədalətlə baxmalı, özləri haqq təminatı verməli, yaxud bunu başqa lazımi şəxslərin vasitəsilə tələb etməli və onların incidilməsinə və sıxışdırılmasına qətiyyən yol verməməlidirlər. Rusiya təbəqəliyindən olan İrana gələn tacirlər, istəsələr, oradan öz malları ilə birlikdə İranla dostluq edən başqa dövlətlərə də sərbəst gedəcəklər; bundan ötrü İran hökuməti bu tacirlərin sərbəst keçməsi üçün onları pasportlarla təmin edəcəkdir; buna ticarət işləri ilə bağlı Rusiyadan, Rusiya ilə dostluq edən başqa dövlətlərə getmək istəyən İran tacirləri üçün də qarşılıqlı surətdə riayət ediləcəkdir. Rusiya təbəqələrindən İrana gələn kimlərinsə ölümü baş verərsə, onların müxəlləfatları, həmçinin başqa daşınan əmlakı və mülkləri, dost Dövlətin təbəqələrinə məxsus olduğu üçün saxlanılmadan və gizlicə mənimsənilmədən, Rusiya İmperiyasından və bütün mədəni Dövlətlərdə icra edildiyi kimi, kimin hansı Dövlətə mənsubiyyətindən asılı olmayaraq, qanuni əsasda, qəbzlə ilk növbədə onların yoldaşlarına, yaxud qohumlarına verilməli, həmin qohumlara öz arzuları ilə və öz xeyirləri üçün bu əmlakları istədikləri adamlara satmağa icazə verilməlidir.
IX maddə — Rus tacirlərindən İran şəhərlərinə və ya limanlarına gətirdikləri mallar üçün yüzə beş faizdən çox gömrük alınmasın və həmin tacirlər bu mallar ilə hara gedirlərsə getsinlər, onlardan ikinci dəfə gömrük tələb olunmasın, oradan apardıqları İran mallarına görə də eyni gömrük alınsın, bundan başqa heç bir bəhanə və uydurma ilə heç bir rüsum, vergi, gömrük tələb edilməsin. İran təbəqələrindən Rusiya şəhərlərinə və limanlarına gətirdikləri və buradan ixrac etdikləri mallara görə və qarşılıqlı surətdə eyni gömrüklər, eyni əsasda bir dəfə alınsın.
X maddə — Malları Müqavilə bağlamış hər iki Dövlətin sahillərinə və ya limanlarına, yaxud da quru yolla sərhəd şəhərlərinə gətirdikdən sonra, qarşılıqlı surətdə, tacirlərə nəzarət altında olduqları gömrük hakimlərindən və ya iltizamçılardan icazə almadan öz mallarım satmaq, başqa malları satın, yaxud dəyişmə yolu ilə almaq azadlığı verilir ki, ticarət maneəsiz dövriyyədə olsun, həmçinin satıcıdan və ya alıcıdan dövlət xəzinəsi üçün müntəzəm olaraq və könüllülük şərtilə qanuni rüsumlar yığılsın.
XI maddə — Bu müqavilə imzalandıqdan sonra hər iki Yüksək Dövlətin müvəkkilləri qarşılıqlı surətdə və təxirə salınmadan bütün yerlərə onun haqqında lazımi xəbər və hər yerdə hərbi əməliyyatların dərhal dayandırılması barəsində əmrlər göndərsinlər. İki bərabərhüquqlu nüsxədə (fars dilinə tərcüməsi ilə birlikdə) yazılmış və saziş bağlayan Yüksək tərəflərin yuxarıda göstərilən Müvəkkilləri tərəfindən imzalanaraq, onların möhürləri təsdiq edilmiş və qarşılıqlı surətdə dəyişdirilmiş bu əbədi sülh Müqaviləsi Əlahəzrət Bütün Rusiya İmperatoru və Əlahəzrət İran Şahı tərəfindən bərqərar ediləcək və Əlahəzrətlərin öz əlləri ilə imzalanmış təntənəli Ratifikasiyalarla təsdiq olunacaqdır. Bu Müqavilənin həmin təsdiq olunmuş nüsxələri bu Yüksək Saraylardan, qarşılıqlı surətdə göndərilməklə, onların yuxarıda adları çəkilən Müvəkkillərinə üç ay müddətindən sonra çatdırılacaq. Müqavilənin səkkiz yüz on üçüncü il oktyabr ayının on ikinci günü, İran sayması ilə min yüz iyirmi səkkizinci il Şəvval ayının İyirmi doqquzuncu günü Qarabağ mülkündə Zeyvə çayı yaxınlığındakı Gülüstan kəndində Rus ordugahında bağlandı.
Malopa
Bəzi əlamətlərinə görə malopa əməköməciyə oxşayır.Buna görə bitki yunancadan tərcümədə Malope-"əməköməciyə oxşar" kimi tərcümə olunur.Bitkinin 3 məlum növündən dekorativ gülçülükdə ancaq M.trifida geniş istifadə edilir.Üçhissəli malopa (M.trifida Cav.) yabanı halda Şimali Afrikada vı İspaniyada bitir.Gülxətmi ilə oxşarlığına görə malopanı yay əməköməcisi adlandırırlar.Onun çiçəkləri çəhrayı ya da qırmızı rəngdə olur.Əsasən əməköməcinin iki bağ forması Qrandiflora və Qrandiflora preksos becərilir: Qrandiflora formasının hündürlüyü 1 m-dir.Çiçəkləri iri,al-qırmızı ya da çəhrayı rəngdədir.Qrandiflora preksos-formasının hündürlüyü isə 60 sm-dir.Gülləri əvvəlki növə nisbətən xırdadır,rəngi eynilə al-qırmızı və ya çəhrayıdır.Malopanın toxumlarını torpağa əkməklə çoxaldırlar,sıra ya da qrupla əkmək olar.Bitkilər arasındakı məsafə 25-30 sm olmalıdır.Malopadan dəstələrin düzəldilməsində istifadə edilir.
Xeb
Xeb (, ; Eger) — Çexiyada şəhər. Oqrje çayı (Labanın qolu) sahilindədir. Dəmiryol qovşağıdır. Burada velosnped və saat istehsal olunur. Pambıq parça, keramika, optika sənayesi var.
Təhsil
Qərbi Bohemiya Universitetinin pedaqoji və iqtisadi fakültəsinin Xebdə ayrıca məkanı mövcuddur və orada təhsil proqramları açılır.
İdman
Şəhəri "Hvezda Xeb" futbol klubu təmsil edir. Çexiya futbol sisteminin 4-cü pilləsində çıxış edir. Onun sələfi 1979–1996-cı illərdə Çexoslovakiya və Çexiya Birinci Liqasında çıxış etmiş, lakin sonra maliyyə səbəblərinə görə ləğv edilmiş "Yunyon Xeb" FK idi.
Altınyayla
Altınyayla — Sivas ilinin ilçəsi.
Banen
Banen  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Sen-Trivye-sür-Muanyan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Burk-an-Bres.
INSEE kodu — 01028.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 572 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 382 nəfər (15-64 yaş) arasında 291 nəfər iqtisadi fəal, 91 hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 76,2%, 1999-cu ildə 74.3%) olmuşdur. 291 aktiv sakindən 270 nəfər (143 kişi və 127 qadın), 21 nəfəri işsizdir (7 kişi və 14 qadın). Aktiv olmayan 24 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 45 nəfər təqaüdçü, 22 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsiz idi.
Cənubi Azərbaycanda soyqırım
Cənubi Azərbaycanda soyqırım (1917-1918) — erməni və aysor silahlı birləşmələrinin Cənubi Azərbaycan da türk-müsəlman əhalisinə qarşı törətdiyi soyqırım.
Hadisələrin başlanması
Erməniləri n təşkilatçılığı ilə vaxtilə ruslar tərəfindən Cənubi Azərbaycan ərazisinə yerləşdirilən Aysorlar da bu hadisələrdə ermənilər tərəfdən çıxış etmişdirlər. Aysorlar a yerli türklər Cilo deyirdilər.
Erməni-aysor dəstələrinin məğlub edilməsi
Bu hadisələr təkcə Urmiya da baş verməmiş,, Salmas, Xoy, Maku, Dilməqan şəhərlərində də olmuşdur. 1918-ci ilin iyun unda, Kazım Qarabəkir Paşa rəhbərliyindəki Osmanlı ordusu nun Cənubi Azərbaycan a daxil olmasından sonra bu hadisələrin qarşısı alınmışdır.
1918-ci ilin iyununu da Xoy şəhəri nə daxil olan türk ordusu, oradan soyqırımın hələ də davam etdiyi Salmas a yönəldi. Bir necə günlük döyüşlərdən sonra erməni-aysor dəstələri darmadağın edildi.
Azərbaycanda zebuçuluq
thumb|[[Bakı Zooloji Parkında saxlanılan zebu]] Azərbaycanda zebuçuluq — Azərbaycan Respublikası ərazisində zebu cinsli heyvanların saxlanılıb, yetişdirilməsi ilə bağlı heyvandarlıq sahəsi.
Cənubi Azərbaycanda soyqırım
Erməni-aysor dəstələrinin məğlub edilməsi
Cənubi Azərbaycan dakı məğlubiyyətin xəbərini eşidən Andronik qisas və Xoy şəhəri ni almaq üçün 8 minlik qoşunla Culfa dan Xoy a hücuma başladı. 1918-ci ilin, iyun ayının 24-də Xoy şəhəri erməni qüvvələri tərəfindən mühasirəyə alındı. Şəhərdə qalmış azsaylı Osmanlı qüvvələri və şəhər sakinlərinin könüllü dəstələri müqaviməti təşkil etdilər. Salmas dan Osmanlı qoşununun yaxınlaşdığı xəbərini eşidən erməni qoşunları Cənubi Azərbaycan çıxmaq üçün geri çəkilməyə başaldılar. Geri çəkilərkən yolüstü bütün şəhər və kəndlər yandırıldı.
Azərbaycanda zebuçuluq
Tarixi
Azərbaycan Respublikasında zebunun yayılmasının ilk izlərinə eramızdan əvvəl 2000-2500-ci illərdə rast gəlmək olur. Fransız arxeoloqu Jan Demorqanın 1883-cü ildə Lənkəran ərazisində aşkar etdiyi nadir tapıntı üzərində zebu təsviri olan möhür bu fikri təsdiq edir.
Cənubi Azərbaycanda soyqırım
Erməni-aysor dəstələrinin məğlub edilməsi
Urmiya gölü ndə olan, rus hərbi gəmisini ələ keçirən 180 nəfər erməni-aysor dəstəsi Şərəfxana limanına hücum etsə də, Osmanlı ordusu və yerli  əhalidən təşkil edilmiş könüllülər tərəfindən məğlub edilərək, demək olar ki, hamısı qətlə yetirildi.