cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Şoqoro Tsuboy
Həyatı
Şoqoro Tsuboy 1863-cü ildə Yaponiyanın Edo şəhərində doğulmuşdur. 1884-cü ildə Tokio Universitetində zoologiya üzrə bakalavr təhsili alarkən Şozo Arisaka ilə birlikdə Mukoqaoka qabıq təpəsində qazıntı işləri aparmış və Yayoy dulusçuluğunun ilk nümunələrini kəşf etmişdir.
O, 1884-cü ildə Antropologiya Assosiasiyasının əsasını qoymuşdur. Tokio Universitetindən antropologiya üzrə məzun olduqdan sonra 1889–92-ci illərdə Britaniya və Fransada təhsil almışdır. Qayıtdıqdan sonra 1893-cü ildə Tokio Universitetində antropologiya üzrə ilk kursları təşkil etmişdir. Ryuzo Torii 1892-ci ildə Tsuboyun tələbəsi olmuşdur.
Yeddi gözəl (film, 1982)
Film haqqında
Kütləvi səhnələrdə Azərbaycan Dövlət Opera və Balet Teatrının solistləri və Bakı Xoreoqrafiya Məktəbinin yetirmələri çıxış edirlər.
Şoqoro Tsuboy
Həyatı
Tsuboy yaponların mənşəyi haqqında irəli sürdüyü nəzəriyyələrə görə tanınır. Məsələn, onun nəzəriyyəsinə görə aynu mifologiyasındakı koropokkurular arxipelaqın ilk sakinlərini təmsil edirlər. O, Koqoişi strukturları haqqında nəzəriyyələr də vermişdir. Lakin onun nəzəriyyələri daha sonra qüvvədən düşmüşdür. Tsuboy yokoanalarda və qabıq təpələrində apardığı qazıntı işləri haqqında ətraflı hesabatlar yazmışdır. Hesabatları Tokio Antropologiya Cəmiyyətinin "Jinrui gakkai hokoku" jurnalında nəşr olunmuşdur.
Yeddi gözəl (film, 1982)
Film haqqında
Kino əsəri SSRİ Xalq artisti, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı, bəstəkar Qara Qarayevin parlaq xatirəsinə həsr olunmuşdur.
Bu kinolent milli kino tariximizdə ilk film-baletdir.
Film Nizami Gəncəvinin eyniadlı poemasının motivləri əsasında çəkilmişdir.
Səyyət Askan Əşayir Milad (Puldəşt)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 617 nəfər yaşayır (148 ailə).
İsmayıl Hacıyev (bəstəkar)
Həyatı
İsmayıl Hacıyev 1973-cü ildə Bakı Musiqi Akademiyasının Musiqi nəzəriyyəsi və bəstəkarlıq ixtisasını görkəmli Azərbaycan bəstəkarı Qara Qarayevin sinfində fərqlənmə diplomu ilə başa vurub.
1975-ci ildə SSRİ Bəstəkarlar İttifaqının üzvü olub. Bu illərdən etibarən orkestr üçün simfoniyalar, simfonik variasiyalar, simli dördlüklər, üç simfonik şeir, fortepiano kompozisiyaları və pasakaliyalar yaratmağa başladı. İsmayıl Hacıyev 1975-1981-ci illərdə Rimski-Korsakov adına Sankt-Peterburq Konservatoriyasının Opera və simfonik bəstəkarlıq ixtisası üzrə professor İlya Musinin, Marinski Teatrının direktorunun və Nyu-Yorkda Metropoliten-operanın baş qonaq dirijoru Valeri Gergiyevin sinfini bitirib. Məzun olduqdan sonra Sankt-Peterburq Filarmoniyasının simfonik orkestrinin bədii direktoru Yevgeni Mravinskinin köməkçisi kimi fəaliyyətini davam etdirib. Məhz bu dövrlərdə Hacıyev çıxışlarının bir çoxunu qeydə almağa başlayır.
David Kaçi
David Kaçi (25 avqust 1974) — Əlcəzairi təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
David Kaçi Əlcəzairi 2000-ci ildə Sidney şəhərində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və cüt turnirdə 33-cü pillənin sahibi olub.
Kşumantsyan Pirquz
Kşumantsyan Pirquz (Кшуманцянь Пиргуж, Kšumancäń Pirguž; əsl adı — Qriqori Dmirieviç Musalyov) — Erziyan milli hərəkatının fəalı, hüquq müdafiəçisi. Erzyalıların inyazoru (1999-2019).
Erkən illər
Üç qardaşın ən kiçiyidir. Atası İkinci Dünya müharibəsi iştirakçısı olmuş, Stalinqrad yaxınlığında vuruşmuş, 1943-cü ildə Xarkov yaxınlığında vəfat etmişdir. Anası kolxozçu olmuşdur.
1958-ci ildə Bolşeiqnatovskaya orta məktəbini bitirmiş, sonra orada laborant işləmişdir. 1959-1962-ci illərdə SSRİ ordusunda xidmət edib.
Mordoviya Universitetinin fizika-riyaziyyat fakültəsini bitirmiş, sonra orada riyaziyyatçı-proqramçı kimi çalışmışdır.
Sosial fəaliyyət
1980-ci illərin sonundan etibarən Erzyan milli hərəkatında iştirak edir. İyirmi il ərzində o, Rusiyanın hər yerində bir çox erzyanlıları əhatə edən Erzyan Dilinin Qorunması Fondunun rəhbəridir. “Erzyan Kelen çi” milli bayramının (Erzyan dili günü; 1994-cü ildən) qurucularından, təşkilatçılarından biri onun daimi rəhbəridir.
Kşumantsyan Pirquz 1999-cu ildən Mordoviya Respublikasının Bolşeiqnatovski rayonunun Çukalı kəndində “Rasken Ozks” ritual və mərasim bayramını XVII əsrdə keçirildiyi yerdə yenidən keçirməyə başlayıb. İlk “Rasken Ozks”a 5 gün qalmış dimi mərasimi təşkilatçısı kimi o, Rusiya hakimiyyət orqanları tərəfindən həbs edilib. Polis Kşumantsyan Pirquzdan bayramı ləğv etməyi tələb edir, lakin Erzyan lideri əməkdaşlıqdan imtina edir.
Pirquz hər il keçirilən "Velen ozks" respublika bayramının qurucusu və rəhbəridir. Taşto Kşumants kəndində 1990-cı ildən iyulun ikinci şənbə günü keçirilir.
1994-cü ildən “Erzyan mastor” qəzetinin nəşri və yayımında iştirak edir.
Maarifləndirmə işi, Erzya ədəbiyyatının yayılması üçün hər ay Mordoviya bölgələrinə səfərlər təşkil deir. Fin-Uqor Xalqlarının 6-cı Ümumdünya Konqresində Erzyan xalqından nümayəndə (2012) heyyətinin başçısı olur.
2003-cü ildə Kiyevdə və Rovnoda Anti-Bolşevik Xalqlar Blokunun qurulmasının 60 illiyinin qeyd edilməsində iştirak etmiş, burada hərbi Erzyan ədəbiyyatı sərgiləri açmışdır.
Yerli xalqların zülmü mövzusunda Rusiya Federasiyasının mərkəzi orqanlarına çoxsaylı yüksək səviyyəli məqalələrin və müraciətlərin müəllifidir. Erzyanın ruslaşdırma siyasətini tənqid edir.
Hüquq-mühafizə fəaliyyətinə görə dəfələrlə hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən təqiblərə məruz qalıb. Yerli mətbuatda fəalı gözdən salmaq üçün kampaniya başladıldılıb.
2019-cu ilin yayında o, İnyazor vəzifəsi üçün Ukraynadakı Erzya diasporunun nümayəndəsi Sıres Bolyaeni açıq şəkildə dəstəkləyir. Vəzifəsinə görə o, Mordoviya Respublikasının Mədəniyyət Nazirliyinin təzyiqləri ilə üzləşib. Respublika hakimiyyətinin nümayəndələri Kşumantsyan Pirquzdan “Sıres Bolyaen”ə dəstəkdən imtina etməyi tələb etmişlər, lakin buna nail ola bilməmişlər. 12 sentyabr 2019-cu il tarixində Kiyev Həmkarlar İttifaqları Evində keçirilən yeni seçilmiş İnyazor Sıres Bolyaenin andiçmə mərasimində iştirak etmişdir. Mərasim zamanı o, Erzyan koları (inyazorun qüdrət simvolu) öz varisinə təntənəli şəkildə təhvil vermişdir.
Mükafatları
Musalev Mordoviya Respublikasının və Rusiyanın fəxri vətəndaşı adına layiq görülüb.
2014-cü ilin fevralında Pirquz Estoniya Prezidenti Tomas Hendrik İlves tərəfindən 5-ci dərəcəli Məryəm Torpaq ordeni ilə təltif edilmişdir.
2015-ci ildə 1 nömrəli “Böyük Erzyanlı” fəxri nominal ordeni ilə təltif edilib.
Serb Respublikasında ruslar
thumb|300px| Serb Respublikasında ruslar (Руси у Републици Српској) — Serb Respublikası əraziaində yaşayan və işləyən rus əsilli əhali. 1991-ci il əhalinin siyahıya alınmasına görə Sosialist Bosniya və Herseqovina Respublikası ərazisində 297 nəfər rus yaşsyırdı (ümumi əhalinin 0,01%). 2013-cü il siyahıya alınmasına görə Serb Respublikası ərazuşisində 177 rus yaşayır. Hazırda ruslar Serb Respublikasının rəsmi milli azlıqları siyahısına daxil deyildir.
Tarixi
Serb Respublikası ərazisində ilk dəfə ruslar XX əsrin əvvəllərində meydana gəlmişlər. Onlar əsasən keçmiş Rusiya imperiyasından olan miqrantlar idilər. Onlar Oktyabr inqilabından sonra ölkəni tərk etməyə məcbur olanlar idi. 1919-cu ildə "Ağlar" hərəkatının tərəfdarları Yuqoslaviya Krallığına pənah gətirmişlər. Onların böyük qismi müxtəlif mədəni və təhsil mərkəzlərində, kınd təsərrüfatı sahələrində, sənsyedə çalışırdılar. Hətta qarışıq ailələr meydana gəlmişdi. Sarayevoda Sarayevo Universitetində hətta balkan tarixçisi Aleksandr Vasileviç Solovev işləmişdir. İkinci dünya müharibəsindən sonra dövlət quruluşundə dəyişiklik baş verir. 1948-ci ildə bölgədə yaşayan rusların yarıdan çoxu Stalin və Tito arasında yaranmış konflikt səbəbindən SSRİ ərazisinə deportasiya edilir. Bosniya və Herseqovina ərazisində olduqca az rus qalırdı. Bosniya müharibəsi zananı ruslar keçmiş SSRİ adlı məkanın müxtəlif bölgələrindən bölgəyə gələrək Serb Respublikasının ordusuna qoşulurdu. Belə düşünülür ki, bu müharibə zamanı Rusiyadan gəlmiş 37 nəfər həlak olmuşdur. Rusiya vətəndaşlarının və dövlət orqanlarınln vəsaiti ilə Vişeqorod şəhərində öldürülmüş rusların şərəfinə abidə qoyulmuşdur. 12 aprel tarixi Serb respublikasında rus könüllüləri günü kimi qeyd edilir (Дан руских добровољаца). Hər il Vişeqorod şəhərində rus könüllüləri təntənəli şəkildə anılır.
Bizim günlər
2000-ci illərdə istər rusiyadan istərsı Monteneqrodan ora bir qrupq rus köçmüşdür. Onların böyük bir qismi Trebine şəhərinə şəhərinə köçmüşdür. Burada yaşayan rusların böyük qismi provaslavdır. Onlara məsxus olan Uqlevik şəhərində Müqəddəs Aleksandr Nevski məbədi və Riteşiçdə Matrona Moskovskaya monastrı fəaliyyət göstərir.
Serb Respublikası ərazisində ruslsra məxsus olan çoxlu mədəni və ictimai təşilstlar fəaliyyət göstərir:
İranın müdafiə sənayesi
İranın hərbi sənayesi zavodları ordunu müxtəlif növ silah və hərbi texnika ilə təchiz etmək məqsədilə yaradılıb. İran rəsmilərinin açıqlamalarına əsasən, ölkə 2003-cü ildə 100 milyon $ dəyərində xaricə silah ixrac etmişdir. İranın hərbi sənayesi İran Müdafiə Nazirliyinin nəzarəti altında fəaliyyət göstərir və aşağıdakı əsas bölmələrdən ibarətdir: Həmçinin, İnformasiya texnologiyaları və Telekommunikasiya təhlükəsizliyi (STI) də İran müdafiə sənayesinin bir hissəsidir.
Tarix
İranın hərbi sənayesi ölkənin xaricdən asılılığını azaltmaq məqsədilə İranın sonuncu şahı Məhəmməd Rza Pəhləvinin əmri ilə yaradılıb. 1973-cü ildə İran Elektronika Sənayesi (IEI) xarici ölkələrdən alınan silahların təmir olunması məqsədilə yaradılmışdır. Ölkədə İslam İnqilabı baş verməzdən əvvəl İran öz silahlarının əksəriyyətini ABŞ və digər Avropa ölkələrindən alırdı. 1971–1975-ci illər arasında şah təkcə ABŞ-dən 8 milyard $ dəyərində silah almaq haqqında müqavilə imzalamışdı. 1979-cu ildə İslam İnqilabı baş verənə qədər ABŞ bu ölkəyə böyük miqdarda silah satmaqda davam etdi.
1977-ci ildə İran Müdafiə Sənayesi Təşkilatı İsraillə birlikdə Proyekt Flower adı altında birgə raket istehsalı üzərində işləməyə başladı. 1979-cu ildə ölkə ilk mərhələdə Sovet istehsalı olan RPQ-7, BM-21 "Qrad" və "Strela-2" raketlərini istehsal etməyə başladı.
İslam İnqilabı baş verdikdən sonra İran-İraq müharibəsi olduğuna görə ABŞ İrana silah satışına embarqo qoydu. Buna görə də İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu yerli istehsala üstünlük verməyə başladı.
1992-ci ildən etibarən burada tank, piyadaların zirehli maşını, raket, sualtı gəmi və döyüş təyyarəsi istehsalına başlanmışdı.
2007-ci ildə BMT Təhlükəsizlik Şurası İranın nüvə proqramına görə bu ölkədən istənilən növ silah və texnikanın alışına qadağa qoydu. Bu sanksiyalara baxmayaraq Sudan, Suriya, Şimali Koreya kimi ölkələr İrandan silah almağa davam etdi. Həmçinin, İran Rusiyadan S-300 HHM sistemləri aldı və onu Bavar-373 adı ilə istehsal etdi.
2 noyabr 2012-ci ildə İran Ordusunun briqada komandiri olan General Hasan Seifi öz müsahibəsində bildirmişdir ki, "İran müdafiə sənayesi sahəsində əhəmiyyətli inkişaf əldə etmişdir və bütün ölkələr İranın silah istehsalı sahəsindəki inkişafından xəbərdardır". 2016-cı il məlumatına əsasən, İran Müdafiə Nazirliyi 3150-dən çox milli firma, eləcə də 91 universitetlə qarşılıqlı əlaqədədir.
İsfəndiyar Haqqıxlı
İsfəndiyar Haqqıxlı - XIX əsrin sonu, XX əsrin əvvəllərində tanınmış qaçaq. Qaçaq Kərəmin silahdaşı olmuşdur.
Təpəbaşı-i Pörnək (Puldəşt)
Təpəbaşı-i Pörnək - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Puldəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 341 nəfər yaşayır (66 ailə).
Fərid Ulami
Fərid Ulami (7 avqust 1974) — Əlcəzairi təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Fərid Ulami Əlcəzairi 2000-ci ildə Sidney şəhərində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və cüt turnirdə 33-cü pillənin sahibi olub.
IV Mehmed Gəray
IV Mehmed Gəray (Sofu) — Krım xanıdır. "Sofu Mehmed Gəray xan" adı ilə də tanınır. (1641–1644) və (1654–1666) illərində hakimiyyətdə olmuşdur.
Polşa və Litva Knyazlığı ilə ittifaq siyasətini müdafiə etmişdir. IV Mehmed xan olmaqla bərabər, dini və fəlsəfi şeirləri ilə məşhur bir şairdir. Şeirlərində "Kamil" təxəllüsündən istifadə etmişdir. Xanlığı dövründə yenidənqurma və mədəni həyatla bağlı işlərə önəm vermişdir. Sofu Mehmed Gəray xanın dövründə Övliya Çələbi Krım xanlığını ziyarət etdi və xanlıq dövründə Krımdakı həyatı, paytaxt Bağçasaraydakı yaşayışı və xana aid məlumatların dövrümüzə qədər gəlib çatmasına səbəb olmuşdur.
Türkmənistan Silahlı Qüvvələri
Türkmənistan Silahlı Qüvvələri - Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleri Hava və Hava Hücumundan Müdafiə Qüvvələri, Sərhəd Qoşunları, Daxili Qoşunlar və Milli Qvardiyadan ibarətdir.
Azərbaycanda UNESCO-nun qeyri-maddi mədəni irs siyahısı
250px|thumb|right|UNESCO üzrə Azərbaycan Milli Komissiyasının 25 illiyi münasibətilə buraxılmış poçt markası (2019-cu il). Şəkildə [[Azərbaycan xalçaları|Azərbaycan xalçası və tarı, şəbəkə sənəti, daş qoyun heykəli və Lahıc misgərlik nümunəsi təsvir edilmişdir.]]
Azərbaycandan UNESCO-nun qeyri-maddi mədəni irs siyahısına 19 nümunə daxildir. Bunlardan 17-i "Bəşəriyyətin Qeyri-Maddi Mədəni İrsinin Reprezentativ Siyahısı"na, 2-i isə (Qarabağ atı ilə oynanılan Çovqan atüstü oyunu və Naxçıvanın ənənəvi qrup rəqsləri – yallı, köçəri, tənzərə) "Təcili Qorunmağa Ehtiyacı Olan Qeyri-Maddi Mədəni İrs Siyahısı"na daxil edilmişdir. "Ən Yaxşı Mühafizə Praktikalarının Reyestri"nə Azərbaycandan heç bir nümunə daxil edilməyib. Azərbaycandan UNESCO-nun qeyri-maddi mədəni irs siyahısına əlavə edilən ilk nümunə olan Azərbaycan muğamı 2008-ci ildə siyahıya daxil edilib.
Qeyri-maddi mədəni irs konsepsiyası UNESKO-nun 2003-cü ildə Parisdə keçirilən 32-ci sessiyasında qəbul edilmiş və 2006-cı ildə qüvvəyə minən "Qeyri-maddi mədəni irsin qorunması haqqında" konvensiya ilə tənzimlənir. Yeni irs elementlərinin UNESKO-nun qeyri-maddi mədəni irs siyahılarına daxil edilməsi konvensiya ilə yaradılmış Qeyri-maddi mədəni irsin qorunması üzrə Hökumətlərarası Komitə tərəfindən müəyyən edilir. UNESCO tərəfindən qeyri-maddi mədəni irslərə bayramlar, festivallar, tamaşalar, şifahi ənənələr, musiqi və əl işlərinin hazırlanması daxil edilir.
Azərbaycandan seçilmiş UNESCO-nun qeyri-maddi mədəni irs nümunələri "Avropa və Şimali Amerika" kateqoriyasında götürülür. Azərbaycanın irs nümunələrindən 11-i sırf özünə məxsus, 8-i isə çoxmillətlidir. Çoxmillətli irs nümunələrinin paylaşıldığı ölkələr Qərbi, Mərkəzi və Cənubi Asiyadandır. Azərbaycanla ən çox ortaq irs nümunələrinə sahib olan ölkələr Türkiyə, İran, Qazaxıstan və Özbəkistandır.
Bəzi irs nümunələri spesifik olaraq Azərbaycanın regionlarına (Naxçıvan MR, Basqal, Lahıc, Göyçay, Şəki) aiddir. Spesikif olaraq ərazisinə ən çox mədəni irs aid edilən rayon İsmayıllı rayonudur (Basqal kəlağayıları və Lahıc misgərlik sənəti).
NGC 5624
NGC 5624, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Çoban bürcü istiqamətində yerləşir. S? tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Azərbaycanda UNESCO-nun qeyri-maddi mədəni irs siyahısı
Ən Yaxşı Mühafizə Praktikalarının Reyestri
Azərbaycandan UNESCO-nun bu siyahısına heç bir nümunə daxil deyil.
I Səlamət Gəray
I Səlamət Gəray — 1608–1610-cu illər arasında Krım xanlığının hökmdarı idi.
1601-ci ildə Krım xanlığı daxilindəki daxili mübarizələrə görə Osmanlı imperiyasında qaçqın olaraq yaşamışdır. Daha sonra 1610-cu ildə Krımda öldü. Onun hakimiyyəti I Əhməd dövrünə təsadüf edir.
Germaniya Slavika
Germaniya Slavika (mənası – "Slavyan Almaniyası") — 1950-ci illərdən bir tərəfdən Mərkəzi Avropada germanlar və slavyanların yaşadığı ərazilər arasında orta əsrlərdə mövcud olmuş dil sərhədi zonasını ifadə etmək üçün istifadə edilən tarixşünaslıq termini.
İsmu Harinto
İsmu Harinto (16 may 1974) — İndoneziyanı təmsil edən stolüstü tennisçi.
Germaniya Slavika
Germaniya Slavika I minilliyin sonundan bəri birlikdə vendlər adlanan slavyan tayfalarının yaşadığı yerdir. Şərqi Avropada germanların məskunlaşması zamanı slavyanlar german ekspansiyasına məruz qalmışdılar. Onlar son orta əsrlərin bu dövründə çox böyük sosial dəyişikliklərə, eləcə də alman köçkünlərinin axınına məruz qalmışdılar.
İsmu Harinto
Karyerası
İsmu Harinto İndoneziyanı 2000-ci ildə Sidney şəhərində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və cüt turnirdə 33-cü pillənin sahibi olub.
İren Kondaçi
İren Kondaçi (Irene Condachi ) — Malta əsili həkim, ikinci Dünya müharibəsi dövründə adada çalışan iki qadın həkimdən biri. Məktəbin tibb xidmətinin qurucularından biri, bir hökumət məktəbində tibb işçisi olur və məktəblərdə qaşıntı xəstəliyinin aradan qaldırılması böyük qidmətləri olur.
Bioqrafiyası
İren Kondaçi 7 iyun 1899-cu ildə Valletta şəhərində anadan olub. Ailəsi yunan adasından köçmüşdü. Atası Konstantin Kondaçi tacir idi. Evdən kənarda işləyən qadınlara daha dözümlü olan Yunan Pravoslav ənənəsində tərbiyə edilmişdir. 1916-cı ildə tibbi təhsilini Malta Universitetində başlayır, ancaq bir il sonra oranı tərk edir. 10 il sonra Neapol Universitetini bitirir. Təhsilini davam etdirən Kondachi 1928-ci ildə Pavia Universitetində pediatriya üzrə mütəxəssis dərəcəsi almışdır.
Karyerası
Təhsilini bitirdikdən sonra Maltaya qayıdan Kondaçi Vallettanın Malta Universitetində mamalıq və ginekologiya professoru Cozef Ellulun köməkçisi olur. 1938-ci ildə Hökumət məktəbinin tibb işçisi kimi işə götürülür və Slimadakı Luzio küçəsində yerləşir. Müharibənin başlaması ilə bir çox kişi döyüşə girəndə qadınlar adanın müdafiəsində daha fəal iştirak etməyə başladılar. Bir oftalmoloq və diş həkimi ilə birlikdə Kondaçi məktəblərdə tibbi xidmətə başlayır. Nəqliyyat olmadığı üçün peyvənd etmək və 1941-1942 illəri arasında 20 mindən çox məktəblini tibbi müayinədən keçirmək üçün adadakı müxtəlif məktəblərə baş çəkmək üçün gəzdi və ya səyahət etdi. Yağlı bir məlhəm olan dövlət məktəblərində qaşıntıların keçirmək məsuliyyətini daşıyır. 1941-ci ildə dövlət məktəbləri xəstəxanalara və qaçqın mərkəzlərinə çevrildiyi üçün onun iş şəraiti təhlükəli idi. Müharibə illərində Maltada təcrübə keçdiyi bilinən yalnız iki qadın həkimdən var idi. Kondaçi 1959-cu ilə qədər Təhsil Nazirliyində tibb işçisi olaraq işləməyə davam edir. O dövrdə dövlət qulluğunda ən yüksək maaş alan qadın olur.
İrsi
Kondaçi 1970-ci ildə vəfat edir və Maltaya tibbi xidmət göstərməsində uzun karyerası ilə yadda qalır. 2014-cü ildə Simon Kyuzenz İkinci Dünya müharibəsi illərində Malta qadınlarının tarixinə dair "ilk akademik iş" adlı magistr dissertasiyasını tamamlayır. Araşdırması zamanı Kondaçinin 2016 kitabına daxil edilməli olan hekayəsini kəşf edir.
Poqodinin binası (Rostov-na-Donu)
Poqodinin binası — Rostov-na-Donu şəhərində yerləşən bina. Bina Rostov vilayəti, Rostov-na-Donu şəhəri, Sosialistiçeskaya küçəsi, ev 50 а ünvanında yerləşir. Binada yazıçı, jurnalist və dramaturq Nikolay Fyodroviç Poqodin yaratmışdır. Bina XIX əsrin sonlarında inşa edilmişdir.
Tarixi
Bina Rostov vilayəti, Rostov-na-Donu şəhəri, Sosialistiçeskaya küçəsi, ev 50a ünvanında yerləşir. Bina XIX əsrin sonlarında inşa edilmişdir. XX əsrin sonlarında isə ona əlavələr edilmişdir. Sovet senaristi və dramaturqu, RSFSR əməkdar incəsənət xadimi (1949), Lenin mükafatı laureatı (1959) və Stalin mükafatının iki dəfə qalibi (1941, 1951) Nikolay Fyodroviç Poqodin yaşamışdır. O, 1920-ci ildən rostovun «Trudovaya jizm» qəzetində çalışmışdır. Binada dörd il yaşadıqdan sonra 1925-ci ildə Moskvaya köçmüşdür. 1971-ci ildə binanın əsas girişi hissəsinə memorial lövhə vurulmuşdur. Bu lövhədə yazılır: «Bu binada 1921 - 1924-cü illər ərzində yazıçı Nikolay Fyodroviç Poqodin yaşayıb-yaratmışdır». Hal-hazırda yazıçının iş otağı öz görkəmini olduğu kimi saxlanılmamışdır.
Arxitekturası
Bina XIX əsrin sonları inşa edilsə də, XX əsrin sonları ona əlavələr və artırmalar həyata keçirilmişdir. Bina üç mərtəbəlidir. Kərpiçdən inşa edilsədə qara suvaqla üzlənmişdir. İkincinci və üçüncü mərtəbələrdə yerləşən mənzillərdə eyvanlar vardır. Məhəccərlərə sahibdir. Mərtəbələr arasında karnizlər vardır. Qəliz konfiqurasiyada inşa efilmişdir.
III İslam Gəray
III İslam, I Səlamət Gərayın oğludur. 1644-cü ildə Osmanlı sultanı, Sultan İbrahim tərəfindən böyük qardaşı IV Mehmed Gərayın yerinə xan elan edilmişdir. 1648-ci ildən etibarən Zaporojye Kazaklarının Atamanı Boqdan Xmelnitski ilə Reç Pospolitaya qarşı ittifaq yaratmışdır. Bu ittifaq Krım xanlığını gücləndirmişdir. Birlikdə 1649-cu ildə Zbaraj və 1651-ci ildə Beresteczko müharibəsində iştirak etmişdirlər. 1654-cü ilə Pereyaslavl müqaviləsi ilə Polşa ilə sülh bağlayaraq Çar Rusiyasına qarşı ittifaq yaratmışdırlar.
IV Mehmed Gəray xan dövründə Övliya Çələbi Krıma gəlmiş, xanlıq dövründə Krımdakı həyatı, paytaxt Bağçasaraydakı yaşayışı və xana aid məlumatların dövrümüzə qədər gəlib çatmasına səbəb olmuşdur.
III İslâm Gəray xan, Kazaklar tərəfindən öldürülmüşdür. Daha sonra qardaşı IV Mehmed Gəray yenidən xan olmuşdur.
Keştək nahiyəsi
Keştasf — Səfəvilər dövləti dönəmində Qarabağın bir bölgəsi idi.
Tarixi
Hazırkı Kəlbəcər rayonunun bir hissəsi bu bölgəni əhatə edir. Xanlıq dönəmində bu nahiyə Qaraçorlu mahalının tərkibinə daxil oldu. Adının açımı keştək seyrangah anlamındadır. Saxtakar erməni müəllifləri həmişə Qarabağın iki tarixi bölgəsi Keştasf və Keştəyi dəyişik salıb, ikisini də Keşatağ şəklində göstərirlər..
1593-cü ildə Osmanlı dövləti Keştək nahiyyəsinin oba, kənd, qışlaq və məzrələrini siyahıya alıb. Keştək nahiyəsi 1727-ci ildə Keştək nahiyəsi Osmanlı dövləti tərəfindən siyahıya alındı. Əhali yurdlarını tərk etdiyindən aşağıdakı kəndlərin bəziləri boş qalmışdı.
Tofiq Abbasov (politoloq)
Tofiq Möhsün oğlu Abbasov — televiziya aparıcısı, politoloq, AzTV-nin siyasi icmalçısı, əməkdar jurnalist.
1993–1994-cü illərdə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin mətbuat katibi.
Cənubi Qafqaz regionu, postsovet məkanı və Orta Şərq məsələləri üzrə ixtisaslaşmışdır. 500-dən çox məqalənin və analitik araşdırmanın, sənədli filmlərin müəllifidir.
Azərbaycan Televiziyasının İctimai Siyasi Verlişlər studiyasının direktoru.
Həyatı
1959-cu ildə İranın paytaxtı Tehranda anadan olub. 1977-ci ildə Bakıda orta məktəbi bitirdikdən sonra Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsinə daxil olub
1982-ci ildə məzun olduqdan sonra Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Yayımları Şirkətində ictimai və siyasi yayım redaksiyasına işə qəbul edilib. Redaktor, şərhçi, baş redaktor, studiya direktoru vəzifələrində çalışıb.
1993–1994-cü illərdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin fərmanı ilə Azərbaycan Respublikasının Prezident Administrasiyasının mətbuat xidmətinin rəhbəri, eyni zamanda Azərbaycan Respublikası Prezidentinin mətbuat katibi vəzifəsinə təyin edilmişdir.
1994–1996-cı illərdə Azərbaycan Respublikası Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin informasiya siyasəti və xarici əlaqələr üzrə məsləhətçisi vəzifəsində çalışmışdır.
1996-cı ildən 2005-ci ilə qədər beynəlxalq regional nəşr "Caspian"ın baş redaktoru vəzifəsində çalışıb.
2005–2006-cı illərdə gündəlik nəşr olunan "Kaspi" qəzetinin birinci müavini olaraq çalışmışdır.
2006–2010-cu illərdə "Lider TV"-nin İnformasiya və Siyasi Proqramlar Departamentinin direktoru vəzifəsində çalışıb.
2011–2012-ci illərdə gündəlik "Zerkalo" qəzetinin İnformasiya və analitik nəşrlər şöbəsinin müdiri olmuşdur.
2012–2015-ci illərdə Azərbaycanda ilk tabloid nəşri olan "New Baku Post"un qurucusu və baş redaktoru olub.
Ailəlidir və iki oğlu var.
TV karyerası
Tofiq Abbasov 1982-ci ildən 1993-cü ilə qədər Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Şirkətində işləyib. Uzun fasilədən sonra, 2006-cı ildən "Lider" TV-də çalışıb. "Lider" TV-nin "Səda" İnformasiya Departamentinin rəhbəri olub. Səhhəti ilə əlaqədar olaraq 2010-cu ilin dekabr ayında telekanalı tərk edib.
Yuxarı Çaxmaqlı (Puldəşt)
Yuxarı Çaxmaqlı - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Puldəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə yaşayış yoxdur.
Vəli Əkbər
Həyatı
Vəli Əkbər 1968-ci il mart ayının 28-də Şəki rayonun Aşağı Layısqı kəndində anadan olub. Azərbaycan Dövlət İncəsənət Universitetinin Teatrşunaslıq fakültəsini bitirib. 1989-cu ildə o ictimai "Xalq Universiteti"nin "İctimai müxbirlər" kursunu bitirib və həmin zamandan dövrü mətbuatda çalışır.
1993-1998-ci illərdə "Press-Fakt" qəzetində məsul katib, məsul redaktor vəzifələrində fəaliyyət göstərib. 1998-2001-ci illərdə "Rezonans" qəzetinə rəhbərlik edib. 2001-ci ildə "Həftə-içi" qəzetini qurub, 2003-2008-ci illərdə "Media Holdinq"-in ("Lider" televiziyasının) İçtimai-Siyasi proqramlar və Xəbərlər departamentinin rəisi işləyib. 2008- 2012 - ci illərdə Azərbaycan Televiziya və Radio verlişləri Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin İnformasiya Proqramları Studiyası direktorunun müavini vəzifəsində çalışıb.
2013-cü ildə “Tezxeber.az” İnformasiya Portalını yaradıb və həmin portalın baş redaktorudur.
2014-cü ilin fevralından TTV kanalının direktor müavini və Region TV-nin xəbər direktorudur. Milli Elmlər Akademiyası İnsan Hüquqları Elmi Tədqiqat İnstitutunun doktorantıdır. Hazırda "Elektron KİV-lərdə seçki təbliğatı və seçici psixologiyası" mövzusunda namizədlik dissertasiyası üzərində tədqiqat aparır.
60-a yaxın ictimai-siyasi yönümlü sənədli və televiziya filminin ssenari və ideya müəllifidir. Dövrü nəşrlərdə publisistik məqalələri və şerləri dərc olunub. Dörd kitabın redaktoru olub. Vəli Əkbərin yetişdirdiyi 100-ə yaxın peşakar jurnalist hazırda ölkənin ən tanınmış media qurumlarında çalışır.
Kəlbəhüseynli (Ağdam)
Tarixi
Ağdam rayonunda, Xındırıstan inzibati-ərazi vahidində, “Kəndi vaxtilə Kərbəlayi Hüseyn adlı şəxs saldığına görə onun adı ilə adlanmışdır”
Toponomiyası
Oykonimin tərkibindəki kəlbə komponenti kərbəlayi mənasındadır. Kəlbəhüseynli “Kərbəlayi Hüseynə məxsus, Kərbəlayi Hüseynə aid” anlamındadır. Kərbəlayi dini mənalı sözdür. Kəlbəhüseynli kənd adına Masallı rayonunda da rast gəlinir.
Patent
Patent — (lat. patere, patent – açıq qoymaq) hər hansı bir ixtiraya verilmiş məhdud tətbiq hüququna malik olan ən yüksək hüquq qoruyucusudur. O edilmiş xeyirli ixtira və ya sənaye modelinə müəlliflik hüququnu göstərən sənəd.
NGC 4408
NGC 4408, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Feminizm
thumb|rəmzi Feminizm (femina – "qadın") — qadınların hüquqları uğrunda ictimai-siyasi hərəkat.
Feminizm qadınların azadlıq uğrunda hərəkatının əsasında duran cinslərin bərabərliyi nəzəriyyəsi kimi anlaşılır, lakin daha çox onu geniş şəkildə cinslərin hüquq bərabərliyi təsəvvürlərinə əsaslanan qadın hüquqlarının müdafiəsi üzrə müxtəlif hərəkatlar kimi izah edirlər (bu halda termin qadın hərəkatının sinonimi kimi işlədilə bilər).
Haqqında
Feminizm qadınlara verilən ictimai qiymətləndirmədə ədalətsizliyin olmasının qəbul edilməsindən meydana çıxmışdır. Bu hərəkat qadınların sıxışdırılmasının əsaslarını və səviyyələrini təhlil edərək, onların azadlığına nail olmağa çalışır. Feminizmin ilk dalğası XIX əsrin sonu XX əsrin birinci yarısına təsadüf edir. Onun əsas məzmunu cinslərin hüquq bərabərliyinə nail olmaq uğrunda mübarizədən ibarətdir. XX əsrin ortalarından etibarən feminizmin ikinci dalğası başladı. Onun əsasında qadınların kişilərlə faktiki bərabərliyi uğrunda mübarizə dururdu. 70-ci illərin ortalarında və sonunda Qərbdə, xüsusilə ABŞ-də hərəkat daha kütləvi xarakter aldı. Bu çoxsaylı aksiyalarda bir sıra təşkilatların və bir çox lidersiz və öz ənənəvi anlamında nəzəri strategiyasız kiçik qrupların yaranmasında təzahür etdi. 80-ci illərin ortalarında feminizmin təsiri bir qədər azalır, tədqiqatçılar bunu qərb ölkələrində neokonservativ istiqamətin möhkəmlənməsi, həmçinin feminizmin öz daxilində yaranan kəskin özünütənqidlə izah edirlər. Əgər 80-ci illərin ortalarına qədər nəzəriyyəçilər tərəfindən əsasən Qərbi Avropa və Şimali Amerikanın orta təbəqəsindən olan ağ qadının təcrübəsi nəzərdən keçirilirdisə, sonralar digər qrupların və onların spesifik maraqlarının öyrənilməsinin və nəzərə alınmasının zəruriliyi qəbul olundu. Bu hərəkatın yalnız praktikasının deyil, nəzəriyyəsinin də vəziyyətində öz əksini tapdı, hansı ki, get-gedə daha çox qeyri-tarixi faktorlara yönəlmə ilə bağlı kateqoriya və metodlardan imtina edirdi. thumb|left|Argentinada feminist etirazçılar (mart 2019) Feminizmdə cinsin təcrübəsi deyil, genderin təcrübəsi nəzərdən keçirilir, yəni bioloji-anatomik deyil, mədəni-psixoloji xarakteristikalar, belə ki, praktiki olaraq, cinsin təzahürü və bioloji cinsilik yalnız "qarşılıqlı təsirin insaniləşmə"sinin məhsulu kimi mövcuddur. Müəyyən mədəniyyətə, "insanın təbiəti"nə, onun cins xarakteristikalarına xas olan cins təsəvvürlərinin feminizmə müvafiq aid edilməsi patriarxatla bağlı bir sıra gizli məsələlərin qeyri-tənqidi qəbulu deməkdir. Bura əmək bölgüsünün müəyyən tiplərini, tabeliliyin iyerarxik prinsiplərini, elmin, fəlsəfənin, tərəqqinin mücərrəd-texnoloji anlamını aid etmək olar. Bu səbəblərdən irəli gələrək feminizmdə cinslərarası münasibətlər hakimiyyət münasibətlərinin bir tipi kimi başa düşülür, belə ki, "obyektivlik" adı altında bəşəriyyətin özünün maraqları olan bir hissəsi, eyni zamanda, o biri hissəsinin də maraqlarını təqdim edir. Feminizm nəzəriyyəçilərinin fikrincə, bu tip mədəniyyətlərdə qadın sadəcə "başqası" kimi təqdim olunur. Feminizm nümayəndələri hesab edirlər ki, cəmiyyətin kişi və qadınlara münasibətdə tətbiq etdiyi rasional nəzarət sxemi fərqlənir, bununla bərabər, qadın mənəviyyatı tipi təmin olunmamış qalır. Ona görə də feminizmin məqsədi qadın mənəviyyatının "susma sferasından" çıxarılmasıdır.
İstiqamətləri
Feminizmin bir sıra istiqamətləri mövcuddur, onlardan bir qismi az tanınmış (məsələn, anarxofeminizm, konservativ feminizm, humanist feminizm), bəziləri isə kifayət qədər geniş müzakirə olunandır (burjua feminizmi, radikal feminizm, liberal feminizm, "Qara feminizm" və s.). Belə bölgünün özünü problematik hesab etmək olar, belə ki, o, feminizm kimi qeyri-ənənəvi dünyagörüşün ənənəvi nöqteyi-nəzərdən qiymətləndirilməsini nəzərdə tutur (məsələn, burjua və ya marksist feminizm və s.), Amma istiqamətlərin bu bölgüsü hələ də qəbul olunur, baxmayaraq ki, çox zaman o müxtəlif əsaslarla aparılır. Bundan əlavə, feminizm termini elmin müəyyən sahələrinə – ekofeminizm, kiberfeminizm və s.-cins/gender problemini daxil edən yeni istiqamətlərin adına daxildir.
Feminizmin yaranması
XX əsr – sosial transformasiya və siyasi sarsıntıların elmi-texniki yüksəliş və inkişaf dövrü olmaqla yanaşı "qadın inqilabı" adlanan yeni formul tarixi meydanı dövrüdür. Dünya tarixindən məlumdur ki, bir sira iri siyasi sosial-iqtisadi böhranlar dövründə qadınlar ictimai hərəkatların yaranmasının ilkin təşəbbüskarı və bəzən də liderləri rolunda iştirak etmişlər. Bu zaman onlar nəinki "güclü cinsi" təkrar etməmiş, hətta kişilərə, onların əxlaqına, dünyagörüşünə və s. təsir edirdilər. Dövrün nəbzini tutaraq, həm də siyasətin subyekti kimi, qadınlar özlərinin sərt olmayan strukturlu özünütəşkil formalarını (formal və qeyri-formal) yaradırlar. Bu təşkilatlarda ümumi maraq dairəsi olan qadınlar ya kiçik müddətə və ya uzun müddətə birləşirlər. Bununla əlaqədar hətta ədəbiyyatda eyniləşdirilən "qadın problemi", "qadın məsələsi", "qadın hərəkatı" kateqoriyalarının bir-birindən fərqlənməsi zərurəti meydana çıxır. 250px|thumb|right|Feminist səsvermə paradı, [[Nyu York, 6 may 1912]]
Ümumiyyətlə, keçid dövrünün ən böyük problemləri ailə məişət məsələlərində özünü göstərir. Belə ki, qadınların işlə təmin olunmasının çətinlikləri bir neçə səbəblə izah olunur: aldığı təhsilə uygun iş yerinin olmaması; işləmək arzusu oldugu halda, ailəsi və yaxud əri tərəfindən məhdudiyyət qoyulması və s. Əmək haqqının aşagı olması; kişinin və yaxud qadının işləməməsi və ya gördüyü iş müqabilində cüzi əmək haqqı alması ailədə psixoloji sabitliyi pozur. Feminizasiya əlamətlərinin formalaşması üçün əlverişli şərait də məhz buradan yaranır. Bu isə ailə – məişət məsələlərinə mənfi təsir göstərir, boşanmalarda mühüm rol oynayır.
Qadının cəmiyyətdə rolu daima elmi təfəkkürün diqqətini cəlb etmişdir. Tarix, fəlsəfə, təbiət elmlərində, dində bu problem haqqında bir-birinə tamamilə əks olan fikirlər söylənmiş, o, müxtəlif cür həll edilmişdir. Son nəticədə bunlar hamısı feminizmin bir ictimai hərəkat kimi yaranmasına gətirmişdir. Feminist hərəkatının qadın iştirakçıları belə hesab edirlər ki, ənənəvi tərzdə yazan tarixçilər tarixi kişi nəzər-nöqtəsindən təsvir edirlər, bu zaman tarixi problemə qadın baxışını istisna edirlər. Feminist qadın tədqiqatçıları müasir hüquqşünaslığın əsas istiqamətlərini kişi-mərkəzli sayır, onlardan uzaq dururlar. Onlar göstərirlər ki, hər hansı anlayışı verəndə kişilər özlərini nəzərdə tuturlar, kişiləri müdafiə edirlər, qadınları yox, buna görə də cinslərarası fərqi nəzərə almırlar, hüququn ən geniş yayılmış konsepsiyaları isə kişilərin hökmünü əbədiləşdirirlər. Kişinin hakim olduğu hüququn bu sistemi qadınları qula çevirir. Kişilər sosial, iqtisadi və siyasi hakimiyyətin çox hissəsinə sahib olub, bu üstünlükdən qadınları ictimai və siyasi həyatda, iqtisadiyyatda və ailədə özlərinə tabe etmək üçün istifadə edirlər. Feminist tədqiqatçı hüquqi doktrinalara, hüquqi praktikaya və hüquqi dilə istinad edərək, onların hamısında seksizmin olduğuna işarə edirlər və bildirirlər ki, bütün bu hüquqi normalar kişilərin üstünlüyünə hesablanıblar.
Zbaraj müharibəsi
Bu hadisələri Henrik Senkeviç “Odla və qılıncla” (1884) romanında təsvir etmişdir.
Feminizm
Feminizmin yaranması
Feminist qadın hərəkatının ilkin adının haradan götürülməsi məsələsi də maraq doğurur. Feminizm (fransızca – femin, latınca femina — qadın) burjua quruluşu çərçivəsində qadınlara kişilərlə bərabər hüquqlar verilməsi ugrunda mübarizə aparan ictimai hərəkatdir. Qeyd edək ki, "feminizm" termininin ixtiraçısı, ilk dəfə işlədən və "Qadının sosial vəziyyəti ictimai tərəqqinin meyarıdır" kəlamının müəllifi utopik sosializm nümayəndəsi Şarl Furyedir. Sosial stratifikasiyada — cəmiyyətin ictimai təbəqə və qruplara bölgüsündə baş verən dəyişikliklər fərdin cinsdən asılı olan sosial statusunda, hüququnda böyük dəyişikliklərə gətirib çıxartdı. Qərbdə özünü ilkin göstərən kapitalist münasibətləri və demokratik prinsiplərin inkişafı qadınların hüquq bərabərliyi məsələsini daha açıq şəkildə ortaya qoydu. Son otuz ildə feminist siyasi nəzəriyyə siyasi elmin ən perspektivli və orijinal cərəyanlarından birinə çevirildi. Onun tərəfdarları sosial başlanğıcı siyasiləşdirir və bununla əlaqədar olaraq küçədə, məktəbdə, iş yerində özünü büruzə verən ailə, gender və seksual münasibətlər problemlərini siyasət sahəsinə aid edirlər. Müasir feminist nəzəriyyədən söhbət açarkən, feminizmin inkişaf tarixinə nəzər salmaq yerinə düşərdi. Qərbdə qadınların hüquq bərabərliyi uğrunda hərəkat 18-ci əsrdə ortaya çıxdı. Feminizm adını alan bu hərəkat getdikcə fəallaşdı.
Haqqında danışacağımız yeni dünyagörüşü , cəmiyyət və fərd həyatının yeni idrak situasiyası olan gender bu hərəkat ilə vasitəsiz şəkildə bağlıdır. İndiki dövrdə feminizmi müxtəlif formalarda müəyyən edirlər. Çox zaman feminizm qadınların azadlıq uğrunda hərəkatının əsasında duran cinslərin bərabərliyi nəzəriyyəsi kimi anlaşılır, lakin daha çox onu geniş şəkildə – cinslərin hüquq bərabərliyi təsəvvürlərinə əsaslanan qadın hüquqlarının müdafiəsi üzrə müxtəlif hərəkatlar kimi izah edirlər (bu halda termin qadın hərəkatının sinonimi kimi işlədilə bilər). Feminizm qadınlara verilən ictimai qiymətləndirmədə ədalətsizliyin olmasının qəbul edilməsindən meydana çıxmışdır. O, qadınların sıxışdırılmasının əsaslarını və səviyyələrini təhlil edərək, onların azadlığına nail olmağa çalışır. Axırıncı heç də birmənalı şəkildə başa düşülmür. Beləliklə, qadın tədqiqatları, qadın tarixi və feminizmin əsas nəzəriyyələrini təhlil edərkən, qadın hərəkatı — "femin etirazı"nın üç mərhələsini görürük.
Birinci mərhələ
Feminizmin birinci dalğası XVIII əsr – XIX əsrin birinci yarısına təsadüf edir. Onun əsas məzmunu cinslərin hüquq bərabərliyinə nail olmaq uğrunda mübarizədən ibarətdir. Bir sıra yazılarda, o cümlədən Pulen de Lya Barrın "İki cinsin hüquq bərabərliyi haqqında" (1673) əsərində qadınların azadlığı məsələsi qaldırılır. Pulen de Lya Barr hesab edirdi ki, qadının cəmiyyətdə və ailədə asılı vəziyyəti heç də təbiətin qanunu deyil, yalnız kobud kişi qüvvəsinə tabe olmağın nəticəsidir. Beləliklə bəzi hallarda qadınların cəmiyyətdəki rolunun kökündən dəyişməsinin labüdlüyü fikri səslənir, lakin rel qadın hərəkatı yalnız XVIII əsrdə Fransada Böyük Fransa İnqilabı (1789), Şimali Amerikada isə müstəqillik uğrunda mübarizə (1775–1783) zamanı başlanır. Feminist hüquqşünaslığı ilk dəfə ABŞ-də (feminist hərəkatı ilə eyni vaxtda) hələ Amerika inqilabı dövründə, qadınlara tam vətəndaşlıq hüquqları verilməsi tələbləri irəli sürülərkən (1775) yaranmışdır. 1824-cü ildə Frensis Rayt İngiltərədən Amerikaya gəlir və burada qadın hüquqları və zənci köləliyinin ləğvi uğrunda mübarizə kampaniyası aparır. 1848-ci ildə Seneka Fol (Nyu-York ştatı) Konfransında yaradılmış qadınlara seçki hüququ verilməsi uğrunda Amerika hərəkatı qadın hüquqları haqqında bil işləyib hazırladı. ABŞ Konstitusiyasının qadınlara səsvermə hüququ verən onikinci düzəlişi 1920-ci ildə qüvvəyə mindi.
Yeni ictimai təzahürün- qadınların siyasi hüquqlarının müdafiəsi hərəkatının baniləri fransalı Olimpiya de Quj, ingiltərəli Meri Uolstonkraft, amerikalı Abiqayl Adamsdır. Feminizmin ilk sənədi 1790-cı ildə Olimpiya de Quj tərəfindən yazılan "Qadınların və qadın vətəndaşların bəyannaməsi"dir. Fransa inqilabının etdiyi şüarlar-azadlıq, bərabərlik, və qardaşlıq- qadınların bərabərhüquqluluğa cəhdlərini bir qədər də fəallaşdırdı. Bununla yanaşı, büyün insanların təbii, bölünməz hüquqa malik olmalarını elan etmiş "İnsan və vətəndaşların hüquq Bəyannaməsi" faktiki olaraq kişilərin hüquqları hqqında bəyannamə idi.
Təsadüfi deyildir ki, Olimpiya de Quj 1792-ci ildə, qadınların vətəndaşlıq və seçki hüququ və dövlət postlarına təyin oluna bilinmək imkanları verilməsi haqda tələblər göstərilmiş "Qadın və vətəndaşların hüquq Bəyannaməsi"ni yazdı və bunun əks sədası kimi qadın təşkilatları və klublar yarandı, lakin bunlar tezliklə Konvent tərəfindən qadağan olundu. Olimpiya de Quj isə edam edildi. Bununla belə elə həmin il −1792-ci ildə Meri Uolstounkraft İngiltərədə "Qadınların tabeliyi haqqında", Teodor fon Qippel isə Almaniyada "Qadınların vətəndaşlıq vəziyyətinin yaxşılaşdırılması barədə" kitablarını nəşr etdirdilər. Bu səpkidə əsərlərin yaranması həmin dövr üçün təsadüfi olmamışdır.
Alman sosial-demokratlarından Avqust Babelin 1879-cu ildə yazdığı "Qadın və sosializm" əsərində qadının vəziyyətinin cəmiyyətdəki münasibətlərdən asılı olduğunu qeyd edərək, göstərirdi ki, onun köləlikdən, təhkimçilikdən azad olması yalnız sosializmdə mümkün olacaqdı. O, bu əsərində maltuziantçılığı çox kəskin tənqid etmişdir. (Maltuziantçılıq nəzəriyyəsinin banisi, ingilis iqtisadçı və ruhanisi T. Mat-tusdur. Maltus cəmiyyətin inkişafındakı əkslikləri kapitalist quruluşunun sosial şərtləri ilə yox, təbiətin əbədi qanunları ilə izah etməyə çalışırdı. Əhalinin artımında bioloji amillərə yer verən Maltus özünəməxsus "təbiət qanunu" formalaşdırıb ki, bu qanuna əsasən əhali həndəsi inkişaf artımı tendensiyasına malikdir, mövcud olmaq vasitələri isə yalnız riyazi silsilə ilə arta bilər.) Ümumiyyətlə, birinci dövr iştirakçıların sayca azlığı və mütəşəkkilliyin zəifliyi ilə fərqlənir.
İkinci mərhələ
XX yüzilin 60-cı illərindən beynalxalq feminizm hərəkatı yenidən fəallaşdı. Kişi və qadın qarşılıqlı münasibətlərində, qadınların sosial statusunda, sosial rolunda dəyişiklik daha kəskin şəkildə Qərb ölkələrində özünü göstərdi. XX yüzilin 60-cı illərində ABŞ-də və bir sıra Qərbi Avropa ölkələrində tələbə etiraz hərəkatı genişləndi. Bu solçu etiraz hərəkatında radikal və ya inqilabi feminizm ortaya çıxdı. Beləliklə, Qərbdə feminizm hərəkatının "ikinci dalğa"sı başlanmış oldu. Bu dövr İkinci Dünya müharibəsinə qədər davam etmişdir və bir sıra ölkələrdə çoxsaylı feminist təşkilatlarının yaradılması ilə səciyyələnir. Bu dövrdə qadınlara sosial bərabərliyi təmin edən və siyasi fəaliyyətə yol açan seçki hüquqlarının verilməsi haqqında fikirlər söylənilir. Həmin dövrün nümayəndələri sosial- iqtisadi və hüquqi islahatlar vasitəsilə cinslərin bərabərliyinin təmin edilməsi tələbini irəli sürürlər. Söhbət artıq təkcə təbii hüquqlardan deyil, qadınların sosial (əmək, təhsil, azadlıq) hüquqlarından gedir.
Nəzəri özül feminizmin mövqeyini get-gedə möhkəmləndirirdi. O, forma və məzmunca müxtəlif çeşidli olur. XX əsrin əvvəllərində sufrajist və sosial qadınlar, liberal və radikal feministlər, xristian qadın xeyriyyəçi cəmiyyətləri fəaliyyət göstərirdi. 1888-ci ildə Qadınların Beynəlxalq Şurası yaradılır. XX əsrin əvvəllərində bu təşkilata ABŞ, Böyük Britaniya, Avstraliya, Norveç, Niderland kimi ölkələr üzv olur. 1904-cü ildə Qadınların hüquqları naminə beynəlxalq alyans (müasir adı " Bərabər hüquqlar və vəzifələr tərəfdarı olan qadınların beynəlxalq alyansı") fəaliyyətə başlayır. 1925-ci ildə "Qadın təşkilatının birləşmiş daimi komitəsi (1934-cü ildən Beynəlxalq qadın təşkilatlarının əlaqə komitəsi) yaradılır. Qadınlar tədricən öz tələblərinə nail olurlar. Bu dalğanın ən fəal və görkəmli təmsilçiləri sufrajistlər-qadınların kişilər ilə bərabər seçki hüququ uğrunda mübarizə edənlər idi.
Bu dövrdəki qadın hərəkatı liberal feminizm kimi xarakterizə olunur. Liberal feminizmin qarşısında duran başlıca məsələ qadınların kişilər ilə bərabər siyasi hüquqa nail olmasını təmin etmək idi. XX yüzildə həm fərd, həm də cəmiyyət həyatında baş verən mühüm sosial-mədəni dəyişikliklər, kişi və qadın qarşılıqlı münasibətləri haqqında təsəvvürlərdə öz əksini tapdı. Belə ki, müxtəlif cəmiyyətlərdə kişi və qadın "mahiyyəti" haqqında təsəvvürlərdə bu və ya digər dərəcədə dəyişikliklər özünü güstərdi. Qadınların istər ailə, istərsə də sosial sahədə durumu xeyli dərəcədə dəyişdi və qadınlar yeni status- rol qazandılar. Artıq qadının kişidən keçmiş asılılığı öz mütləq xarakterini itirdi. Beləliklə, qadının sosial roluna, cəmiyyət və ailədəki yerinə dair bir çox sabitləşmiş təsəvvürlər- stereotiplər dəyişdi, hətta bəzisi ortadan qalxdı.
Bu dövrdə cins probleminə fəlsəfi yanaşmada da dəyişiklik özünü göstərdi. XX yüzildə feminizm həhəkatı kontekstində cins probleminə iki başlıca yanaşma- esensialist və konstruktivist yanaşması müəyyənləşdi. Birinci yanaşma feminizmin birinci mərhələsinə, ikinci isə müasir feminizmə xarakterikdir. Essensialist baxışa görə, özünü sosial münasibətlərin bütün səviyyələrində göstərən cinsi təbəqələşmə (differensiasiya) kişi və qadınların əzəli bioloji fərqindən irəli gəlib; konstruktivist və ya mədəni relyativist baxışa görə isə cinslər arasındakı bioloji fərqlər nəzərə alınmaqla, yenə də cinsiliyin və cinsiyyət fərqlərinin sosial təşkili prosesi başlıca əhəmiyyət daşıyır.
Hər iki yanaşmanın məqsədi cinslərarası qarşılıqlı münasibətlərdəki ziddiyyətlərin iqtisadi, siyasi, sosial, mədəni, psixoloji, linqvistik və s. sahələrdə, ümumiyyətlə insan fəaliyyətinin bütün sahələrində kişi və qadın davranışlarındakı fərqlərin, "kişiliy"in və "qadınlığ"ın müəyyənləşməsinin başlıca səbəbini izah etmək idi. Yəni hər iki baxış cəmiyyət həyatının bütün sahələrində kişi və qadın davranış və qavrayışındakı fərqlərin myəyyənləşməsində təbiətinmi, mədəniyyətinmi, bunu başqa sözlə desək, bioloji cins fərqininmi, yoxsa sosial-mədəni prosesinmi başlıca səbəb kimi çıxış etdiyinə cavab verirdi.
İqtisadi, ictimai və siyasi bərabərlik uğrunda qadınların həmrəyliyi gününün qeyd edilməsi 1910-cu ildə Kopenhagendə Qadınların Beynəlxalq 2-ci konfransında Klara Setkinin təklifi ilə qərara alınmışdır. İlk dəfə 8 Mart Beynəlxalq Qadınlar Günü 1911-ci ildə Almaniya, Avstriya, İsveçrə və Danimarkada keçirilib. Rusiyada 1913-cü ildə, Azərbaycanda 1917-ci ildə qeyd edilmişdir.
XX yüzilin 30-cu illərinə qədər dünyanın bir çox ölkələrində qadınların kişilər ilə bərabər seçki hüququ təmin edildi. Seçki hüquqlarının alınması və məşğulluğun artması feminist hərəkatının intensivliyinin azalmasına gətirib çıxarır. XX əsrin əvvəllərində bir çox ölkələrdə qadınlar arzu etdikleri siyasi hüquqlara nail ola bildilər, lakin bu onların həyatında heç bir əhəmiyyətli, nəzərə çarpacaq dəyişikliklərə gətirib çıxarmadı ki, bunuda qadınlar çox sonralar dərk edə bildilər.
Üçüncü mərhələ
İkinci Dünya müharibəsindən sonra feminist hərəkatı yenidən fəallaşır."Qadın dirçəlişi" 60-cı illərə təsadüf edir. Onun məərkəzi məhz o vaxtlar demokratik proseslərin canlanması ilə seçilən ABŞ-yə keçir. Qadın hərəkatı yeni, çox vaxt radikal formalara nail olur ki, bu da onun "Qadın azadlıq hərəkatı (Womens liberation) adında öz əksini tapır. Emansipasiya uğrunda mübarizənin üçüncü dalğasına sosiumdakı struktur dəyişiklikləri və ilk növbədə ictimai istehsalatda qadın əəmyinin payının artması səbəb olur. Bu dövrdə feminist hərəkatının tərəfdarları patriarxal mədəniyyəti tənqid atəşinə tutur, cinslər arasındakı bütün mövcud sosial münasibətlər sistemini dəyişməyə çağırırlar. Qanunverici qaydada qəbul edilən seçki və digər siyasi hüquqların həyata keçməsi, diskriminasiyanın mövcud olan nütün formalarının aradan qaldırılması məsələlərinə daha da böyük diqqət verilir. Bəzi hallarda 60–70-ci illərin feminist hərəkatı ekstravaqant xarakter daşiyir.