cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yaylaq
Yaylaqlar, adətən, yüksək dağlıq yerlərdə, alp çəmənliklərində yerləşir. İlin 3-4 ayını yaylaqlarda keçirən maldar elatlar burada alaçıq və dəyələrdə yaşayırdılar. Yaylaqlara köçmə və yurdsalma qaydalarında, əsasən, su mənbələrinə yaxınlıq və otlaq qayğıları, həmçinin qohumluq münasibətləri üstün yer tuturdu. Qohum ailələrin bir neçə il dalbadal düşdükləri yurd yerləri yaylaqlar ailə başçısının, bəzən də onların təmsil etdikləri kəndlərin adları ilə adlanırdı. (Əmirəhmədin yurdu, Nəbi yurdu, Eldar yaylağı və s.)
Nərimanov (Həştərxan)
Nərimanov — Rusiyanın Həştərxan vilayətində şəhər (1984-cü ildən).
Coğrafiyası
Şəhər Xəzər dənizindən təxminən 50 km şimal-qərb istiqamətdə Həştərxan vilayətində Volqa çayından sağ tərəfdə yerləşir.
Əhalisi
11.521 nəfər (14.10.2010).
Ageratina pseudochilca
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Viola cuneata
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Çay bifurkasiyası
Çay bifurkasiyası- (lat.bifurcus-ikiləşmə) Çayın və onun yatağının iki qola ayrılması,onların sərbəst olaraq ayrı-ayrı hövzələrə tökülməsinə deyilir.
Mərdan (şəhər)
Mərdan—Pakistanın Hayber-Paxtunxva əyalətinin Mərdan rayonunda şəhər.Pişəvər dərəsində yerləşir .Pakistanın ən böyük 23-cü şəhəridir.
Teo Ernandes
Teo Bernard François Hernandez (6 oktyabr 1997, Marsel, Fransa) — Fransalı peşəkar futbolçu. İtaliyanın Milan klubunun və Fransa milli futbol komandasının sol cinah müdafiəçisi.
Klub karyerası
Hernandez Marseldə anadan olmuşdur. Teo 2008-ci ildə on yaşı olarkən Atletiko Madridin gənclər akademiyasına daxil olmuşdur. Gənclər yığmalarında çıxış etdikdən sonra o, 2015-ci ilin yayında reserv komandası ilə Terkera Diviziyasında iştirak etdi.
Teo peşəkar karyerasında debütünü 30 avqust 2015-ci ildə Puerta Bonita klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 90 dəqiqə meydanda mübarizə aparmışdır. Sequnda B görüşündə Atletiko Madrid rəqibinə 4–3 hesabı ilə qalib gəlmişdir. Həmin ilin fevralında Teo klub ilə yeni müqavilə imzalamışdır. İki gündən sonra o, zədəli oyunçular səbəbi ilə Eybar klubuna qarşı La Liqa görüşü üçün əsas heyətə çağırılmışdır. Lakin Teo meydana daxil olmamış və komandası 3–1 hesabı ilə qalib gəlmişdir.
Şəxsi həyatı
Teonun atası Jan-François peşəkar futbolçu olmuşdur. Jan-François müdafiəçi kimi Atletiko Madrid klubunda çıxış etmişdir. Böyük qardaşı Lukas isə Atleti klubunda müdafiəçi kimi çıxış edir.
Bulbophyllum wollastonii
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Aleksey Orlov
Aleksey Qriqoryeviç Orlov — rus hərbçisi.
Həyatı
Aleksey Orlov 1737-ci ildə məşhur, alicənab bir ailədə doğulmuşdur. Onun atası Novqorod regionunun qubernatoru olmamışdan qabaq Dövlət məsləhətçisi  dərəcəsini qazanmaq üçün Böyük Pyotr müharibələrində iştirak etmişdir. Alekseyin qardaşlarından biri Qriqori II Yekaterinanın favoriti olmuşdur. 1762-ci ildə ordudan getdikdən sonra Aleksey Orlov qardaşları- Qriqorinin və Fyodorun hərbi xidmətdə olduğu Peterburq şəhərinə gedir. Bu müddət ərzində onun qardaşları III Pyoturun arvadı Yekaterina ilə yaxın əlaqədə olmuşlar.
1762-ci il qiyamı
III Pyotr həm əhali arasında, həm də məhkəmədə rəğbətlə qarşılanmırdı. Həm də o illərdə etinasız yanaşdığı arvadı II Yekaterinaya diqqət göstərmirdi. Alekseyin qardaşı Qriqori onun çoxlu sevgililərindən biri olmuşdur. Buna baxmayaraq, onun ambisiyası artıq taxt-taca yönəlmişdi. Onun əri hələ gənc idi, ve onun ərindən sonra hakimiyyətə gəlməsinə uzun müddət vaxt lazım idi. Ona görə də Yekaterina hakimiyyəti ələ keçirmək üçün dövlət çevrilişi planlaşdırırdı. 1762-ci ildə Orlov qardaşları mühafizəçilərin qiyamına gizli rəhbərlik etdi və III Pyoturu devirərək Yekaterinanın planlarını yerinə yetirdi. Planı ən son detalına qədər fikirləşən Aleksey Shlisselburg qalasında III Pyoturun həbsxanaya salmasını müşahidə etmişdir lakin, o öz arzusuna çatmamışdan qabaq devrilmiş imperator vəfat etmişdi. Aleksey məhv edildi və Yekaterinaya onun ərinin qətlinə görə məsuliyyəti öz üzərinə götürdüyü haqda məktub göndərdi və ondan üzr istədi. Buna baxmayaraq, tarixçilər hələ də III Pyoturun qətlini Alekseyin təşkil etdiyini dəqiq aydınlaşdırmayıblar. Bəzi mənbələrdə isə göstərilir ki, Aleksey imperatoru öz əlləri ilə boğmuşdur. II Yekaterina taxta gəldikdən sonra qiyamın iştirakçılarını müxtəlif titullar, pul və əmlak verməklə mükafatlandırdı. Aleksey Orlov və onun qardaşlarına general-mayor rütbələri verildi. Aleksey və onun qardaşları həmçinin 22 sentyabr 1762`ci ildə İmperatriça Yekaterina tərəfindən təsis edilən Rusiya İmperiyasında ən yüksək mükafatlardan biri olan  "Şahzadə Aleksandr Nevski" mükafatı ilə təltif edildilər.
Çeşmə Körfəz Döyüşü
1768-ci ildə Aleksey Orlov müalicə üçün xaricə getdi, ancaq tezliklə rus-türk Müharibəsinin (1768-1774) başlaması haqqında xəbər aldı. Avropada olarkən Aralıq dənizində türklər ilə mübarizə aparmaq üçün Orlova Baltik Donanmasına komandanlıq etmək tapşırıldı, Aralıq dənizində türklər ilə mübarizə aparmaq üçün göndərildi. Onun missiyası Balkanlardan türk qüvvələrini sıxışdırmaq idi. 24 iyun 1770-ci ildə Çeşmə körfəzindəki döyüşdə Orlovun 14 döyüş gəmisi türkləri tamamilə məğlub etdi. Knyaz Orlovun müvəffəqiyyətli missiyası Türk qoşunlarını cənuba yönəltdi və Kiçik Qaynarca müqaviləsinin imzalaması ilə nəticələndi. Rusiya Cənubi Ukrayna, Şimali Qafqaz, Krımı əldə etdi və Aleksey Orlova Chesmenski adı verildi.
Şahzadə Tarakanova
1773-cü ildə Aleksey Orlova daha bir tapşırıq verildi. II Yekaterinanın əmrinə əsasən, rus taxt-tacına iddia edən özünü imperatriça Elizabetin qızı adlandıran Yelizaveta Alekseyovna Tarakanovanı Rusiyaya qaytarmaq üçün İtaliyanın Livorna şəhərinə göndərildi Tarakanova Aralıq dənizində Rus flotunun köməyi ilə çevriliş təşkil etməyə və II Yekaterinaya qalib gəlməyə cəhd etdi. III Pyoturun ölümünün ardınca, Rusiya taxt-tacına iddia etmək üçün xeyli çox cəhd var idi O, Aleksey Tarakanovaya söz verdi ki, geri qayıtsa onunla evlənəcək. Buna baxmayaraq, onun gəlməsinə nail olsa da, o Paul qalasında həbs olundu və nəticədə vərəmdən öldü. Bəzi şayiələr var idi ki, o həbsxanada olarkən Orlovun kəbindənkənar uşağını dünyaya gətirdi. Şahzadə Tarakanovanın ardınca Orlov istefaya getdi və Moskvada yaşamağa başladı. O vaxtlarda II Yekaterina yeni sevgili (Qriqori Potemkin) tapmışdı, o yalnız İmperatriçaya deyil, həm də dövlət işlərinə təsir göstərirdi. Orlovun hakimiyyət erası azalmağa başladı. Buna baxmayaraq, Aleksey hakimiyyətdən  uzaqlaşdı və özünü atlara həsr etdi. 1787-ci ildə rus-türk müharibəsi (1787-1792) başladı və II Yekaterina Orlovdan Aralıq dənizində rus donanmasına yenidən başçılıq etməyi təklif etdi. O, rus ordusu və donanmasının vəziyyətini əsas gətirərək təklifi rədd etdi. Buna baxmayaraq, Aleksey Orlov onun portreti olan medalyonu ölümünə qədər üstündə gəzdirirdi və həmişəlik Yekaterinaya sadiq qaldı. Aleksey Orlov 5 yanvar 1808-ci ildə dünyasını dəyişdi və bütün sərvətini qızı Annaya vəsiyyət etmişdi.
Sistemli analiz
Sistemli analiz — mürəkkəb problem situasiyalarında qərar qəbul etmək üçün xüsusi metodikadır. Sistemli analiz mütləq analizin tamlığına, qərar qəbul etmə modelinin formalaşdırılmasına və öyrənilən obyektin və ya prosesin adekvat araşdırılmasına əsaslanmalıdır.
NSİ Runavik FK
NSİ — Farer adalarının futbol klubu
Sistemli analiz
Sistemli analizi digər sistemli araşdırma istiqamətlərindən fərqləndirən əsas cəhət ondan ibarətdir ki, burada idarəetmə sistemlərinin funksiyalarının və məqsədlərinin formalaşdırılmasını və müqayisəli analizini asanlaşdıran metodlardan və vasitələrdən istifadə edilir. Bundan başqa burada məqsədə çatmaq üçün formal və qeyri formal metodlar birləşdirilir. Yəni hər iki metoddan istifadə edilir.
NSİ Runavik FK
Tarixi
Farer adalarının "NSİ" klubu 1957-ci ildə yaranıb. Ev oyunlarını 2 min nəfər azarkeş tutumu olan "Runavik" stadionunda keçirir. Komandanın prezidenti Andrias Lamhauqe, baş məşqçisi rumıniyalı Pauli Poulsendir.
Sistemli analiz
Sistemli analizin alqoritmi
Sistemli analizin metodlarının və modellərinin işlənib hazırlanması zamanı, qərar qəbul etmə zamanı mövcud metodlar və həllər arasından ən effektlisinin seçilməsi lazımdır. Bu məqsədlərə mövcud metodları qruplara ayırmaq, onların xüsusiyyətlərini müəyyənləşdirmək və həmin metodun hansı hallarda istifadə edilməsi üçün tövsiyələr vermək lazımdır.
NSİ Runavik FK
Uğurları
Komanda ölkə daxilində ilk uğurunu 1986-cı ildə qazanıb. "NSİ" həmin il ilk dəfə ölkə kubokunu qazanıb. 2002-ci ildə eyni uğuru təkrarlayan "NSİ" 2007-ci ildə həm Farer adaları çempionu olub, həm də ölkə Superkubokunu qazanıb.
Avropa kuboklarında iştirak
2008/2009 ÇL Q1 Dinamo Tbilisi (Gürcüstan) - NSİ Runavik 3-0 0-1
2009/2010 UK Q1 NSİ Runavik - Rusenborq (Norveç)
Tarpan
Tarpan (Equus ferus ferus), Avrasiya vəhşi atı kimi də tanınan ,nəsli kəsilmiş vəhşi at növünün yarımnövüdür. Yarımnöv ə aid sonuncu nümayəndənin 1909-cu ildə Rusiyada əsirlik altında öldüyü güman edilir. Bəzi mənbələr isə yarımnövün nümayəndələrinin əhliləşdirilmiş atla oxşarlığını nəzərə alıb bunun həqiqi vəhşi at olmadığını iddia edirlər.
1930-cu illərin əvvəllərində, "təkrari seçmə" adlanan süni seçmə yolu ilə tarpanlara bənzəyən at növlərininin alınmasına cəhdlər olmuşdur. Bu vasitə ilə alınan bəzi atlar kommersiya məqsədi ilə "tarpan" kimi təqdim olunur. Ancaq qədim vəhşi atların tarixi haqqında təhsil alanlar iddia edirlər ki, "tarpan" adı yalnız həqiqi vəhşi atı xarakterizə edir.
Adı və etimologiyası
"Tarpan" və ya "tarpani" adı Türk dillərindən (Qırğız və ya Qazax) tərcümədə "vəhşi at" mənasına gəlir. Tatarlar və Kazaklar vəhşi atlarla yarım əhliləşdirilmiş (feral) atları ayırırlar, və sonuncuları Takca və ya Muzin adlandırırlar.
Həmçinin bax
Vəhşi at
Monqol atı
Saxa atı
Viola douglasii
(Viola douglasii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Cortan
Cortan, Cortdan və ya Cotdan- Bir növ süd məhsulu.
Hazırlanması
Kəndlərdə qatığı motal içinə töküb, onu çalıb kərəsini alarlar.Qatıqın kərəsi alınandan sonra,ayran əldə edilər.Sonra qurut hazırlamak üçün bu ayran torbaya tükülər və suyu alınar və bununla belə cortan ələ gələr ki süzmə qatıq kimi bərkdir və aşlarda istifadə olunar.Cortanları bir qoz ölçüsü qədər düzəldib və qurutsalar qurut yaranar.
Bu məhsul Cənubi Azərbaycanda Marağa, Binab, Əcəbşir və Azərşəhrdə hazırlanar.
Ageratina pseudogracilis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Kazuki Qanaha
(d. 26 sentyabr 1980) — Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 6 oyun keçirib, 3 qol vurub.
Baltazar Monkornet
Baltazar Monkornet — fransız qravürçü və tapisyer.
Həyatı və yaradıcılığı
1600-cü ildə Ruanda doğulmuş və 1668-ci ildə Parisdə vəfat etmişdir.
Kohat
Kohat — Pakistanın Hayber-Paxtunxva əyalətində şəhər. Şəhərin əsası 15-ci əsrdə qoyulub. Əhalisi təxminən 229 min nəfərdir. Şəhər Pakistanda əsasən "Puştun dairəsi" olaraq anılır.
Bulbophyllum wolfei
(Bulbophyllum wolfei) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ziqar mühafəzəsi
Ziqar mühafəzəsi - İraqın 18 mühafəzəsindən biri. Ziqar mühafəzəsinin ərazisi 12.900 km², 1997-ci ildə aparılmış rəsmi siyahıya almaya əsasən əhalisi 1.184.796 nəfər, inzibati mərkəzi Nəsiriyə şəhəridir.
Səhiyyə Nazirliyi (Azərbaycan)
Tarixi
Nazirliyin 5 əsas şöbəsi – şəhər və məhkəmə tibbi şöbəsi, tibbi statistika, əczaçılıq, kənd səhiyyəsi, baytarlıq və sanitariya şöbələri var idi. Nazirliyin göstərişi ilə əhaliyə dövlət hesabına pulsuz tibbi xidmətə keçilmiş, yeni müalicəxanalar, tibb məntəqələri açılmış, dərman anbarları, laboratoriya binaları tikilmiş, lazımı avadanlıqlar alınmışdı.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti yarandığı ilk gündən iqtisadi-sosial və mədəni həyatda dönüş yaratmaq, bu sahələrdə milli kadrların hazırlığını genişləndirmək məsələsi ön plana çəkilmişdi. Bu məqsədlə bir qrup gənc xarici ölkələrdə təhsil almağa göndərilmişdi. Hökumət əhaliyə tibbi xidməti yaxınlaşdırmaq, epidemiyalara qarşı mübarizəni gücləndirmək üçün də hərtərəfli planlar işləyib hazırlamış, bununla əlaqədar qərarlar qəbul edilmişdi. Qərarlarda hökumət təzə təşkil etdiyi Səhiyyə Nazirliyi qarşısında çox ciddi vəzifələr qoymuşdu. Onlardan ən önəmlisi əhalinin sağlamlığının qorunması üçün lazımı şəraitin yaradılması və antisanitariya ilə mübarizənin gücləndirilməsi idi.
Bununla yanaşı, Azərbaycanda epidemiyalarla mübarizənin gücləndirilməsi, qəzalarda tibbi xidmətin yaxşılaşdırılması onların tibbi kadrlarla və dərmanlarla təmin olunması məsələsi də diqqət mərkəzinə çəkilmişdir. "Azərbaycan" qəzeti 1918-ci ilin sonlarında çıxan saylarından birində yazırdı: "Şəhər tibb –sanitar təşkilatları bu ağır vəziyyətin öhdəsindən gələ bilmir, çünki xəstələr o qədər çoxdur ki, yeni xəstələrin qəbulu dayandırılıb". Azərbaycan Səhiyyə Nazirliyi müalicə müəssisələrinin bərpasına belə çətin şəraitdə başladı. Arxiv sənədlərinin verdiyi məlumata görə, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə qəzalarda 33 xəstəxana fəaliyyət göstərmişdir.
Onların ştatlarında 1 həkim, 2 feldşer, 1 mamaça və 1 çiçək peyvənd edən işçi olmuşdur. Kəndlərdə ambulator xidmətləri pulsuz aparılmışdır. Mövcud kənd xəstəxanalarının və feldşer məntəqələrinin başlıca vəzifələri yoluxucu xəstələrin hospitallaşdırılması, xəstəlik ocaqlarının zərərsizləşdirilməsi olmuşdur. Respublika əhalisinin 75 min nəfərinə cəmi 1 nəfər həkim düşürdü. Respublika parlamenti vəziyyəti nəzərə alaraq, 1920-ci ildə kənd xəstəxanaları şəbəkələrini genişləndirmək və bu məqsədlə 35 yeni xəstəxana və 56 feldşer məntəqəsi təşkil etmək barədə qərar qəbul etmiş və bunun üçün 43 milyon 321 min 950 manat pul ayırmışdır. Bu qərara əsasən Bakı quberniyasında 19 xəstəxana, 27 feldşer məntəqəsi, Gəncə quberniyasında 15 xəstəxana, 34 feldşer məntəqəsi, Zaqatala rayonunda 1 xəstəxana, 2 feldşer məntəqəsi açılması nəzərdə tutulmuşdur. Səhiyyənin dərman preparatları ilə düzgün təminatı tibbi-sağlamlıq işinin başlıca cəhətlərindən biridir. Elə bu səbəbdən də həmin dövrdə Səhiyyə Nazirliyinin əczaçılıq şöbəsi dərman preparatlarının alınması öz əlində cəmləşdirmişdi.
Bakıda dövlət apteki və onun nəzdində dərmanların, bakterioloji preparatların, müalicə zərdablarının hazırlanması və tibbi-məhkəmə müayinələrinin aparılması üçün analitik laboratoriya təşkil olunmuşdur. Səhiyyə tibb-ocaqların dərman preparatları və tibb alətləri ilə vaxtında düzgün təmin etmək məqsədilə mərkəzi anbar təşkil olunmuşdur. Bütün bunlarla yanaşı, Bakıda yeni şəhər ambulatoriyaları, 9 aptek işə başlamış və xəstələrə pulsuz xidmət göstərmişdir. 60-cı illərin sonu, 70-ci illərin əvvəlləri, daha dəqiq desək, Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəldiyi ilk aylardan başlayaraq Azərbaycanın sosial-iqtisadi, elmi-mədəni həyatında böyük canlanma yarandı. Respublikanın xalq təsərrüfatının bütün sahələrində, elm və təhsildə, incəsənət və mədəniyyətdə, səhiyyə və məişətdə sıçrayışlı bir inkişaf dövrü başladı. Təkcə 1970–1980-ci illərdə Azərbaycanda yüzlərlə iri səhiyyə obyektləri inşa edilmişdir.
Gökçə Bahadır
Gökçə Bahadır (doğum 9 noyabr 1981, İstanbul, Türkiyə) — Türkiyə aktrisası.
Akademiya İstanbul Radyo Televizyon hissəsindən məzun olub. Müjdat Gezen İncəsənət Mərkəzinde aktrisalıq dərsi alıb. Universitetdən məzun olduqdan sonra Best TV-də VJ-lik, sonra isə Show TVdə Siqnal verilişinin aparıcılığını etdi. "Tatlı Hayat", "Beşik Kertmesi", "Mühürlü Güller" kimi məşuur seriallarda rol alıb.Hayat Bilgisi serialinda Törpü rolunu canlandırıb. Gökçe Bahadır Yaprak Dökümü serialinda Leyla rolunu canlandırmışdır.14 sentyabr 2012-ci ilde Kayıp Şehir adli serialda Aysel rolunu canlandırmısdır. Star tvdə yayımlanan Aramızda qalsın tele-serialında Yadigar rolunu canlandırmıştır.
Şəxsi həyatı
Əli Sunal ilə bir neçə ay evli qalmışdır. Cütlük 23 fevral 2012 tarixində boşanmışdır.
Fortepiano bəstəkarlarının siyahısı
Aşağıda ən tanınmış fortepiano bəstəkarları yer alıblar. Siyahıda hansısa bəstəkarın adı buraxılmış ola bilər.
Barokko dövrü
thumb|150px|[[İohann Sebastyan Bax]]
Klassik dövr
thumb|150px|[[Lüdviq van Bethoven]] thumb|150px|[[Volfqanq Amadey Motsart]]
Romantik dövr
thumb|150px|[[Frederik Şopen]] thumb|150px|[[Antonin Dvorjak]] thumb|150px|[[Pyotr Çaykovski]] thumb|150px|[[Ferens List]]
XX əsr
thumb|150px|[[İqor Stravinski]]
thumb|150px|[[Sergey Raxmaninov]] thumb|150px|[[Arnold Şönberg]]
Filipp
Filipp — yunan kişi adı.
Bu adı olan tanınmış insanlar
Aba (geyim)
Aba yundan toxunmuş qalın parça və həmin parçadan tikilmiş yaxasız, uzun üst geyimi. Geyim köçəri ərəblərin milli geyimidir. Yaxın və Orta Şərqdə geniş yayılıb. Əsasən ruhanilərə məxsusdur. Yun, ipək və s. parçalardan tikilir, yaxası açıq və qısaqollu olur. Bəzən çiyin, ətək və qol hissələri qızılı və gümüşü saplarla bəzədilir. Abanın Ərəbistandan İrana, oradan da Orta Asiya və Qafqaza yayıldığı güman edilir. Azərbaycanda əvvəllər əsasən dəvə yunundan toxunmuş parçadan tikilirdi.
Baykal qoruğu
Baykal qoruğu — 26 sentyabr, 1969-cu ildə keçmiş RSFSR nazirlər kabinetinin №571 qərarına əsasən Buryatiya MSSR tərkibində təsis edilmiş, 165 724 hektar əraziyə malik, Rusiya Federasiyasının Buryat ərazisində Baykal Dövlət Təbiət Qoruğu
Məlumat
Baykal qoruğu BTMİ kateqoriyasına görə çiddi qorunan təbiət qoruğudur. Qoruq Baykal gölünün cənub sahili terraslarında və Hamar-Daban silsiləsinin (hünd. 2316 m-ədək) mərkəzi hissəsindədir. Qoruq Buryatiya Respublikasının üç: Kabanskiy, Cidinskiy və Selenginskiy rayonlarının inzibati ərazilərinə daxildir. Təbii dağ-tayqa kompleksini (küknar, sidr, ağşam, şam, qaraşam və s.) qorumaq və öyrənmək məqsədilə 1969-cu ildə yaradılmışdır. 1986-cı ildən biosfer qoruğudur. Florasında 1700-dən çox bitki növü, o cümlədən borulu bitkilərin təqribən 840 növü; 540-dan çox şibyə növü (təqr. 50-si nadir növlərdir) var. Faunası Cənubi Sibir dağları üçün səciyyəvidir. Əsasən, samur, qonur ayı, Sibir porsuğu, tülkü, maral, dələ, burunduk, vaşaq, şimal maralı, sığın, qaban yayılmışdır; cüyür və Amerika su samuruna rast gəlinir. Baykal qoruğunda 250-dən çox quş növü (Sibir xoruzu, qarabağır, zığ-zığ, kəklik və s., nadir növlərdən çay qaranquşu, dəniz qartalı), 12 balıq növü (xarius, alabalıq, çömçəbalığı, durnabalığı və s.) var. 1996-cı ildən Ümumdünya irsi siyahısına daxil edilmişdir.
Çılpaq bənövşə
(Viola epipsila) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
thumb|left|250px
Çılpaq bənövşə çoxillik bitkidir. Hündürlüyü 8-15 sm olur.
Yarpaqları azacıq dairəvidir. Yarpaqların yuxarı hissəsi daha çox hamardır. Çiçəkləri zəif iyli olur və rəngi göyə çalır, ölçüsü isə mahmızla birlikdə 1,5-2 sm olur. May-iyun aylarında çiçəkləyir. Vegetativ yolla çoxalır. .
Mühafizə statusu
Geniş yayılmasına baxmayaraq, çılpaq bənövşə Polşanın Qırmızı kitabına salınıb. .
Ageratina psilodora
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Bulbophyllum woelfliae
(Bulbophyllum woelfliae) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ageratina queretaroana
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Baloğlan Süleymanov
Süleymanov Baloğlan Süleyman oğlu — Birinci Qarabağ müharibəsi şəhidi.
Viola glabella
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Sarı atşabalıdı
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Baloğlan Süleymanov
Həyatı
Baloğlan Süleymanov Azərbaycanın Zəngilan rayonundakı Keçikli kəndində 5 avqust 1960-cı ildə anadan olub. 1975-ci ildə səkkizillik məktəbi bitirib, sənədlərini rayondakı 144 nömrəli texniki peşə məktəbinə verib. Traktorçu-maşinist diplomunu aldıqdan sonra "1 May" kolxozunda traktorçu-mühəndis, rayon rabitə qovşağında mexanik işləmişdir.
Ailəli idi. Üç uşağı yadigar qalıb.
Sarı atşabalıdı
Azərbaycanda yayılması
Abşeronda mədəni şəraitdə becərilir.
İstifadəsi
Davamlılığına və dekorativliyinə görə Şimali meşə zonasının Orta və Cənub-Qərbi hissələrində geniş yayılmışdır. Tək, qrup, alleya, küçə və yol ətrafı əkinlərdə istifadə edilir.
Baloğlan Süleymanov
Hərbi xidməti
Tərtər rayonunun Köçərli kəndində dəfn olunub.
Mükafatları
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin 16 sentyabr 1994-cü il tarixli 203 saylı Fərmanı ilə Azərbaycan Respublikasının torpaqlarının erməni işğalçılarından müdafiə edilməsində göstərdiyi xüsusi xidmətlərə, şəxsi igidlik və şücaətlərə görə Starşina Süleymanov Baloğlan Süleyman oğlu (ölümündən sonra) "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Zarra mükafatı
Zarra mükafatı İspaniya idman qəzeti sayılan "Marca" tərəfindən La Liqada və ikinci liqada ən çox qol vuran ispan futbolçuya təqdim edilən illik futbol mükafatıdır. Mükafatın adı vaxtı ikən "Atletik Bilbao" klubunda çıxış etmiş Telmo Zarradan almışdır.
Mükafat 2006-cı ildən etibarən sahibinə təqdim edilir və ilk qalibi David Vilya olmuşdur.
La Liqa
thumb|upright|230px|[[David Vilya mükafatı qazanan ilk futbolçudur.]]
Adı qalın qeyd edilmiş futbolçu həmin mövsüm Piçiçi Mükafatını qazanmışdır.
İkinci Divizyon
Adı qalın qeyd edilmiş futbolçu həmin mövsümü bombardir kimi tamamlamışdır.
Göl
thumb|182x182px|[[Viktoriya gölü]]
Göl — Yer səthində, təbii qapalı çökəklikdə yerləşən su hövzəsidir. Geoloji baxımdan nisbətən yaxın keçmişdə – son bir neçə on min illərdə əmələ gəlmişdir, yalnız bəzi göllərin yaşı milyon illərlə hesablanır (məs. Baykal gölü). Göllərin suyu əsasən şirin olsa da, şor sulu göllər də az deyil. Belə şor sulu göllərdən biri İranda yerləşən Urmiya gölüdür.
Dünyanın ən böyük gölu Xəzər dənizidir. O, böyük olduğu üçün dəniz adlanır. Xəzər dənizi şorsulu göllər sırasına daxildir. Ən böyük şirinsulu göl isə Yuxarı göldür.Titikaka dünyanın ən hündürdə yerləşən gölüdür. Ən dərin göl Baykal gölüdür. Onun dərinliyi 1642m-ə qədərdir. Duzluluğuna görə dəniz adlandırılsa da əslində göl olan ölü dəniz isə dünyanın ən duzlu gölüdür.
Göllərinin sayı ən çox olan ölkə Kanadadır, dünya göllərinin 60%-i Kanada ərazisindədir. Kanadada ölkənin 9%-ni tutan 3 000 000-dan çox göl vardır.
Göllərin təsnifatı
Göllər suyunun tərkibinə, göl çuxurunun mənşəyinə və su mübadiləsinə görə bir-birindən fərqlənir.
Suyunun mineral tərkibi
thumb|187x187px|[[Baykal gölü donmuş halda]] Suyun mineral tərkibi dedikdə əsasən duzlu olub olmadığı nəzərdə tutulur. Lakin tərkibində natrium-karbonat olan acı, az miqdarda maqnezium və ya xlor olan turş sulu, istifadəyə yararsız olan göllərdə vardır. İstisnalar nəzərə alınmazsa göllər əsasən iki yerə bölünür: duzlu və şirinsulu göllər. Duzlu göllər əsasən iri, tektonik mənşəli göllər olur. Belə göllər əsasən turizmdə, balıqçılıq və ticarətdə geniş istifadə edilir. Ən böyük duzlu göl Xəzər dənizidir. Şirinsulu göllər isə içməli su ehtiyatı kimi istifadə edilir. Ən böyük şirin su ehtiyatı Şimali Amerikada- Kanadada toplanmışdır (Böyük göllər,Böyük kölə gölü, Böyük Ayı gölü və s.). Burada yerləşən Böyük göllər dünyanın ən böyük içməli su ehtiyatlarıdır.Böyük göllərdən yuxarı göl ən böyük şirinsulu göldür. Şirinsulu göllərin çoxu muhafizə edilir. Azərbaycandakı ən böyük nümunələri Murovdağ yaxınlığında yerləşən 10-dan çox irili-xırdalı göldür. Bu göllərdən ən böyüyü Göygöldür və o mühafizə edilir. Şirinsulu göllər özlərinəməxsus təbiətləri ilə fərqlənən və dünyanın su ehtiyyacını qarşılayan təbii su anbarlarıdır.
Göl çuxurunun mənşəyi
thumb|187x187px|[[Ölü dəniz]] Göllər yer kürəsindəki müəyyən çökəkəlikdə su toplanması zamanı yaranan qapalı su hövzəsidirlər. Bu çökəklik isə müxtəlif proseslərlə yarana bilər. Bu prosesdən aslı olaraq göllər müxtəlif mənşəyli olurlar:
Göllər mənşəyinə görə aşağıdakı qruplara bölünür:
1. Tektonik göllər: Tektonik göllər yerin tektonik fəaliyyətləri zamanı yaranan qırılma və ya sınma zonasında yaranır. Tektonik çökəkliklər iki növ olur- Qraben və Sinklinal mənşəli çökəkəlik. Sinklinal mənşəli göllər enli və nisbətən dayaz (Xəzər, Viktoriya), qraben mənşəli göllər isə uzunsov və dərin olur (Baykal, Tanqanika, Nyasa).
2. Zəlzələ,uçqun və yaxud bənd gölləri: çay dərələrinin qarşısının dağ uçqunları sürüşmə və ya lava axınları tərəfindən kəsilməsi nəticəsində yaranır.(Göygöl,Maralgöl,Sarez və s.) thumb|188x188px|[[Titikaka gölü]] 3. Vulkanik göllər: gölün təbii çökəkliyini vulkanın krateri və eyni zamanda ətraf sahələrə yayılmış lavalar arasındakı çökəklik təşkil edir.(Yaponiyadakı Kuşşaro gölü)
4. Meteorit göllər: nə vaxtsa yerin səthinə düşmüş meteoritin yaratdığı çökəklikdə su toplanması nəticəsində əmələ gəlir.(Estoniyadakı Kaala gölü).
5. Buzlaq mənşəli göllər: buzlaqlar tərəfindən "qazılmış"çuxurlarda və ya buzlaq təpələri və tirələri arasındakı çökəkliklərdə əmələ gəlir.Skandinaviya yarımadasında və Kanada-Arktik arxıpelağında belə göllər çoxdur (Çud,Vinnipeq,Böyük Ayı,Böyük Kölə,Böyük Göllər və s.).
Hayuma Tanaka
(d. 31 iyul 1982) — Yaponiya futbolçusu.
Göl
Göl çuxurunun mənşəyi
6. Karst gölləri: yeraltı suların təsiri ilə əhəng daşı,dolomit,gips həll olur və bu yolla yaranan çökəkliklərə cod,lakin duru su dolur. Onlar kiçik,nadir hallarda dərin olurlar (Qərbi sibirin cənubundakı Çanı gölü və s.)
Hayuma Tanaka
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 1 oyun keçirib.
Göl
Göl çuxurunun mənşəyi
7. Eol gölləri: küləyin fəaliyyəti ilə yaranan çalalarda əmələ gələn göllərdir. thumb|182x182px|[[Balxaş|Balxaş gölü]] 8. Relikt göllər: Qapalı su hövzələrinin su səviyyəsi dəyişməsi ilə yaranan qalıq göllərdir. Belə göllərə misal olaraq Abşeron yarımadasında yerləşən gölləri(Masazır, Böyükşor,Kürdəxanı, Qanlıgöl) misal göstərmək olar. Bəzi mütəxəssislərin fikrincə Xəzər də relikt göldür, o Tetis okeanının bir parçası olub.
9.Axmaz göllər Axmazlar çayların dərəsində formalaşır .Zaman keçdikcə çaylar öz axın istiqamətini dəyişir və köhnə yataqda göl yaranır .Azərbaycan ərazisində böyük göl-Sarısu gölü axmazdır
Su mübadiləsinə görə göllər
Gölün su mübadiləsi dedikdə ona daxil olan və ondan çıxan çaylar nəzərdə tutulur. Əgər gölə yanlız çay tökülürsə belə göllər axarsız göllər adlanır. Axarsız göllər duzlu göllərdir. Əgər gölə həm çay tökülürsə, həm də çay başlayırsa bu cür göllər axarlı göllər adlanır. Axarlı göllər şirinsulu göllərdir.
Göllərin əhəmiyyəti
Göllər yer üzünə paylanmış su anbarlarıdır. Göllər dünyanıən içməli su ehtiyatını qarşılayır. Göllər eyni zamanda balıqçılıq üçün də əhəmiyyətlidir. Göllər yerləşdikləri ərazidə özlərinəməxsusu təbii kompleks yaradırlar. Turizmdə də göllər böyük rol oynayır. Bir çox göllər üzərində SES qurulur. Göllər su dövranında iştirak edir. Bəzi böyük göllər su nəqliyyatı üçün əlverişlidir.
Göllər haqqında
Ərazisinə görə ən böyük göl Xəzər dənizidir.
Ərazisinə görə ən böyük şirinsulu göl Yuxarı göldür.
Ən duzlu göl Ölü dənizdir. Ölü dəniz eyni zamanda dəniz səviyyəsindən ən aşağıda yerləşən göldür.
Ən uzun göl Tanqanikadır.
Ən hündürdə yerləşən göl Titikakadır.
Yer kürəsində ən dərin göl Baykal gölüdür.
Balxaş gölü yarı duzlu, yarı şirinsulu olan yeganə göldür.
Böyük göllər
thumb|[[Xəzər dənizinin Kosmosdan görünüşü]] thumb|[[Aral dənizinin Kosmosdan görünüşü (2009-cu il)]] thumb|[[Baykal gölünün Kosmosdan görünüşü]] Yer kürəsindəki göllərinin ümumi sahəsi quru hissənin təqribən 1,8 %-ni (təqribən 2,7 mln km²) təşkil edir.
Həmçinin baxın
Kateqoriya: Göllər
Kateqoriya: Azərbaycan gölləri
Azərbaycan gölləri
Vatslav Danitski
Həyatı
Milliyyətcə polyak olan Vatslav Vikentyeviç Danitski 1918-ci il dekabrın 7-də Ukraynanın Xmelnitski vilayətinin Bojikovets kəndində anadan olub. O, 1938-ci ildə Odessa Dəniz Donanması Mühəndisləri İnstitutuna daxil olub. “Dəniz donanmasının istismarı” fakültəsində təhsil alıb.
Əmək fəaliyyəti
Universiteddə təhsil aldığı illərdə Danitski bir müddət Odessa gəmi təmiri zavodunda çəkicvuran işləyib. 1943-cü il iyulun 23-də təhsilini başa vuraraq göndərişlə Bakıdakı “Xəzərtanker” idarəsinə gəlib. 1943-1948-ci illərdə dispetçer, dəniz agenti, özü hərəkət etməyən gəmilərdə kapitan işləyib. Daha sonra 1949-cu ildən etibarən əmək fəaliyyətini Xəzər Dəniz Neft Donanması İdarəsində davam etdirib.
O, 1949-1964-cü illərdə mühəndis, dispetçer, İstimar xidmətinin rəisi vəzifələrində çalışıb. Vatslav Vikentyeviç 1964-cü ildə Xəzər Dəniz Neft Donanması İdarəsinin rəisi təyin edilib və 1985-ci ilədək bu vəzifədə çalışıb. V.Danitskinin Xəzər Dəniz Neft Donanması İdarəsinin maddi-texniki bazasının möhkəmləndirilməsində və müxtəlif təyinatlı gəmilərin modernləşdirilməsində əvəzsiz olub.
Mükafatları
Vatslav Vikentyeviç Danitski “Qırmızı Əmək Bayrağı” ordeni, “Böyük Vətən müharibəsi illərində rəşadətli əməyə görə” və “Yanğınsöndürmədə igidliyə görə” medalları ilə təltif olunub. “SSRİ-nin fəxri neftçisi” və “Azərbaycan SSR-nin əməkdar mühəndisi” fəxri adlarına layiq görülüb. SSRİ Nazirlər Soveti mükafatının laureatı olub.
Xalatala
Xalatala — Azərbaycan Respublikasının Balakən rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Qabaqçölün tərkibində olan 6 kənddən biridir. Əhalisi avarlardan ibarətdir.
Tarixi
Xalatala Balakən r-nunun eyniadlı i.ə.v.-də kənd. Alazan-Əyriçay çökəkliyindədir. Oykonim avar dilindəki xala (uzun) və Azərbaycan dilindəki tala (meşəliklə əhatə olunmuş açıq sahə) komponentlərindən düzəlib, "uzun tala" mənasındadır. Keçən əsrdə Ermənistan ərazisində də Uzuntala adlı kənd qeydə alınmışdır.
Əhalisi
Əhalisi avarlardan ibarətdir.
İrqa
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
İnessa Qorxmaz
İnessa Qorxmaz — Azərbaycan voleybolçusu.
Karyerası
İnessa Qormaz, 2005-ci ildə Azərbaycan yığması ilə birgə Xorvatiyada baş tutan Avropa Çempionatına qatıldı. Yarışların bürünc medal uğrunda görüşündə Azərbaycan yığması, Rusiya yığmasına 0:3 hesabı ilə məğlub oldu və Avropa Çempionatını 4-cü yerdə başa vurdu.
İnessa Qormaz daha sonra, 2006-cı ildə Yaponiyada baş tutan Dünya Çempionatına qatıldı. Yarışlarda, 4 dəfə qalib gələn, 5 dəfə isə məğlub olan Azərbaycan yığması, Dünya Çempionatını 24 yığma sırasında 13-cü yerdə başa vurdu.
Xuzdar
Xuzdar — Pakistanın Bəlucistan əyalətində şəhər. Şəhər Pakistanın ən böyük 45-ci şəhəridir. 1952-ci ilin oktyabr ayından 1955-ci ilədək Bəlucistan Ştatının paytaxtı, 1955-ci ildə isə Bəlucistanın inzibati mərkəzi olub. Brahui dilinin ən çox yayıldığı şəhərdir.
Birlik (jurnal)
"Birlik" jurnalı — Azərbaycanın Türk Xalqları ilə Əməkdaşlıq Mərkəzinin mətbuat orqanı, çoxsəhifəli dövri nəşr olunmuş jurnal.
Azərbaycanlıların və digər Türkdilli Xalqların Əməkdaşlıq Mərkəzinin (ATXƏM) rəsmi orqanı olan "Birlik" dərgisinin ilk sayı 2008-ci ilin iyun ayında işıq üzü görüb. 2008-ci ilin aprelində rəsmi qeydiyyatdan keçən dərginin ilk sayının çapa hazırlanması 3 aya yaxın vaxt aparmışdır.
2008–2009-cu illərdə "Birlik" jurnalının baş redaktoru Salman Vilayətoğlu olub.
2009-cu il mayın 26-da Dünya türklərinin inteqrasiyasi, türk mədəniyyətinin və tarixinin geniş təbliği yönündəki əvəzsiz fəaliyyətinə görə "Birlik" jurnalının baş redaktoru Salman Vilayətoğlu (ölümündən sonra) mükafatlandırılmışdır. Ona təqdim olunacaq mükafat isə oğlu Baycan Salmanoğluna təqdim olunmuşdur.
Qaraməmməd
Qaraməmməd — Qars vilayətinin Qars qəzasında, indiki Amasiya rayonunda kənd. Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 26.IV.1946-cı il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilərək Meğraşad qoyulmuşdur.
Tarixi
Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.
Toponimi
XIX əsrə aid mə'lumatda kəndin qars əyalətində yerləşdiyi göstərilir,. 1590-cı ilə aid mənbədə Qara Məhəmməd kimidir. 1918-ci ildə kənddə Türkiyədən gəlmə ermənilər də məskunlaşdıqdan sonra əhali qarışıq olmuşdur. XX əsrin 30-cu illərində ayrılıqda qalmış azərbaycanlılar sıxışdırılıb çıxarılmışdır. 1946-cı ildə kənd ermənicə Mеğraşen adlandırılmışdır. 1728-ci ilə aid mənbədə qеyd edildiyinə görə kənd Ərəbgirli camaatından bir qrup ailənin ayrılaraq kənarda məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır Ərəb dilində qəryə "kənd" sözündən və Məhəmməd şəxs adından ibarətdir.
Antropotoponimi
Toponim Qaraməmməd şəxs adı əsasında formalaşmışdır. Antropotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.
Əhalisi
1897-ci ildə kənddə 20 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. Ermənilər buraya 1828-ci ildən sonra İran və Türkiyədən köçürülmüşdür. Azərbaycanlılar 1918–20-cı illərdə tarixi vətənlərindən deportasiya olunmuşdur.
Peter Vessel Zapffe
Peter Vessel Zapffe  — Norveçli filosof, yazıçı və alpinist. Pessimizm cərəyanının önəmli simalarındandır, həmçinin antinalizmin müdafiəçisi kimi tanınır. Tanınmış qütb səyyahı Fritz Zapffenin oğludur. İnsan həyatı haqqında fikirlərini "Son Məsih" adlı essesində irəli sürmüşdür. Bu esse onun "Tragediya haqqında" adlı əsərinin qısa versiyasıdır.
Həyatı
O fəlsəfəyə başlamazdan əvvəl yumoristik yazı müəllifi kimi və təbiətsevər alpinist kimi tanınırdı. 1923-cü ildə Oslo Universitetindən hüquq diplomu əldə etmişdir. Daha sonra isə fəlsəfə doktoranturası təhsili almışdır. Zapffe iki dəfə evlənmiş və öz seçimi ilə övlad sahibi olmamışdır. 1990-cı ildə vəfat etmişdir.
Fəlsəfəsi
Zapffenin nəzəriyyəsinə əsasən insanın inkişafı (şüur, özünütəhsil və s.) onu təbiətə uyğunsuz edir. İnsanın istəklərinə təbiət heç vaxt etməyəcək. İnsanlar bütün zamanları insanlıqdan çıxmağa israf edirlər. Buna görə də insan bir paradoksdur. Son Məsih əsərində bu paradoksdan qaçmaq üçün 4 fərqli yolun istifadəsi göstərilir :
Azər Qasımzadə (mühəndis)
Azər Ərəstun oğlu Qasımzadə (Kasimzade Azer Arastun oğlu; 23 fevral, 1955, Bərdə, Azərbaycan SSR) — texniki elmlər doktoru, Türkiyənin Ondoqquz May Universitetinin Mühəndislik Fakültəsinin professoru.
Həyatı
Qasımzadə Azər Ərəstun oğlu 1955-ci il fevralın 23-də Azərbaycan Respublikasının Bərdə şəhərində anadan olub. 1972-ci ildə Şuşada Ü.Hacıbəyli adına 1 saylı orta məktəbi qızıl medalla bitirib, 1978-ci ildə Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnstitutunu “Sənaye və mülki tikililəri konstruktoru” ixtisası üzrə ali təhsilini bitirib.
1980—1983-cü illərdə A.Qasımzadə V.V.Kuybışev adına Moskva İnşaat Mühəndisləri İnstitutunun inşaat mexanikası kafedrasının aspiranturasında oxumuş və 1983-cü ildə Moskvada texnika elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır. 1991-ci ildə həmin ali məktəbdə elmi işi müdafiə edərək texniki elmlər doktoru adına layiq görülmüşdür.
1986—1988-ci illərdə Moskva İnşaat Mühəndisləri Universitetinin “İnşaat Mexanikası” kafedrasında elmi təcrübə keçərək, doktorant və təsərrüfat hesablı elmi layihənin icraçısı olmuşdur. 1991-ci ilde Amerika Birləşmiş Ştatlarının New Jersey Institute of Technology Universitetinin, “İnşaat və Ətraf Mühəndisliyi” bölməsində və Prinston Universitetinin “İnşaat mühəndisliyi və Əməliyyatların Tədqiqi” bölməsində elmi mübadilədə olub.
Əmək fəaliyyəti
1978-ci ildə təyinatla SSRİ Neft və Qaz Sənayesi Nazirliyinin “Dənizneftqaz” Elmi-Tədqiqat və Layihə İnstitutunun dəniz qurğuları şöbəsinə göndərilib və orada mühəndis—konstruktor kimi işləyib, Xəzər, Azov və Qara dənizlərdəki yataqların hesablama-layihə, maket və modelləşdirmə sahəsindəki tədqiqatlarda iştirak edib.
1980—1983-cü illərdə “Dənizneftqaz” Dövlət Elmi-Tədqiqat və Layihə İnstitutu ilə müqavilə əsasında Moskva İnşaat Mühəndisləri İnstitutunda neft-qaz hasilatı sənayesi üçün dəniz platformalarının üst hissələrinin hesablanmasının etibarlılığı tədqiqatlarını davam etdirib.
1983-cü ildə namizədlik dissertasiyasının müdafiəsindən sonra A.Qasımzadə “Dənizneftqaz” Dövlət Elmi-Tədqiqat və Layihə İnstitutunun hesablama mərkəzinin avtomatlaşdırılmış layihələndirmə sistemləri şöbəsində işini davam etdirib və əvəzçilik əsasında İnşaat Mühəndisləri İnstitutunda mühazirələr oxuyub.
1992—1995 illərdə Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri Universitetinin, “İnşaat Mexanikası” kafedrasının professoru, kafedranın “Rəqəmsal hesablamalar labaratoriyası “ nın müdürü olub. 1995-ci ilin sonundan indiyə qədər “Ondoqquz May Universiteti-OMÜ” -ndə (Samsun, Türkiyə) professor vəzifəsində çalışır.
Şaran rayonu
Şaran rayonu (Шаран районы) — Başqırdıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon. Rayonun inzibati mərkəzi Şaran kəndidir.
Azər Qasımzadə (mühəndis)
Seçilmiş əsərləri
• 2
İştirak etdiyi beynəlxalq konfranslar
Azər Qasımzadə peşəkar əsərləri ilə (təşkilatçı, ortak təşkilatçı, əsas mühazirəçi, bölme sədri, koordinator olaraq) qatıldığı beynəlxalq konfranslar:
Xarici keçidlər
Binalara Depreme Karşı "Hacıyatmaz" Dengesi
Şaran rayonu
Tarix
1935-ci ildə Başqırdıstan ərazisində təşkil edilən 14 rayondan biridə Şaran rayonu olmuşdur. Əvvəllər onun ərazisi Tuymazı, Bakalimnski, Çekmaquşey rayonları ərzisinə daxil idi.
İlk təşkil olunma zamanı 26 kənd inzibati vahidliyinə 136 yaşayış məntəqəsi daxil idi. Burada cəmi 52 min insan yaşayırdı. Rayonun 8349 sakini alman faşıstlərinə qarşı müharibədə iştirak etmişdir. Müharibə illərində rayondan 4317 şaranlı həlak olmuşdur.
Böyük Vətən müharibəsi dönəmində cəbhəyə 3 milyon pud çörək, 18 min sentner ət, 5 milyon 813 min süd, 21 milyon rubl pul göndərilmişdir. Bu dövrdə rayonun 6580 sakini müxtəlif medallarla mükafatlandırılmışdır.
Əhali
Ümumrusiya siyahıya alınmasına Başqırdıstan Respublikası Şaran rayonu ərazisin milli tərkibi:tatarlar — 33 %, başqırdlar — 24,9 %,, marilər — 19,7 %, ruslar — 11,6 %, çuvaşlar —  9,7 %, digər millər — 4,3 %. Milli tərkib:
İqtisadiyyat
Kənd təsərrüfatının istiqaməti: yemlik-heyvandarlıq istiqamətli, şəkər çuğunduru, arıçılıq.
Sosial sfera
Rayon ərazisində 49 ümumtəhsil mərkəzi, 17 orta məktəb, 26 kütləvi kitabxana, 51 klub, 4 xəstəxana fəaliyyət göstərir. Burada tatar və başqırd dillərində «Şaranskie pastorı» adlı qəzet buraxılır.
Thyreophora
sinfinə aid nəsli kəsilmiş heyvan dəstəüstü.
Onlar otyeyən dinozavrlar olaraq Yuranın dövrünün sonları və Təbaşir dövrünün əvvələrində yayılmışlar. Bura daxil dinozavrların üzərində bədən boyunca yayılmı xüsusi donqarlara malik olurlar.
Kladoqramma
Kladoqrammanı Riçard Tompson tərəfindən 2011-ci ildə təşkil edilmişdir :
Viola hallii
(Viola hallii) –  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Çətirkimilər
—  aləminin  dəstəsinə aid bitki fəsiləsi.
Ageratina ramireziorum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
David Məmmədov
David Niyazi oğlu Məmmədov — Azərbaycanın əməkdar mühəndisi (2005), Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin emal üzrə vitse-prezidenti (2005–2021).
Həyatı və fəaliyyəti
David Məmmədov 1955-ci ildə Kürdəmir şəhərində anadan olmuşdur. 1980-ci ildə M. Əzizbəyov adına Neft və Kimya İnstitutunu (Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyası) "Neftin və qazın kimya texnologiyası" ixtisası üzrə bitirmişdir.
2005–2021-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin emal üzrə vitse-prezidenti vəzifəsində çalışmışdır.
2005-ci ildə "Azərbaycan Respublikasının əməkdar mühəndisi" fəxri adına layiq görülmüş, 2010-cu ildə "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilmişdir. Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür.
Şaman (şəhər)
Şaman — Pakistanın şimalında, Bəlucistan əyalətində şəhər. Əfqanıstan sərhəddində yerləşir və Qəndəhar vilayəti ilə qonşudur. Əfqanıstan sərhəddinə yaxın olduğu üçün şəhər "Qızıl ayparanın" ən önəmli ixracatçı şəhərlərindən biridir.
Çingiz Əmirov
Çingiz Əmirov — Ədliyyə polkovniki, Ədliyyə Nazirinin müavini, MQİBİ-nin (Penitensiar Xidmətin) rəisi (1993-1996).
Həyatı
Çingiz İldırım adına AzPİ (1971), Məhəmməd Əmin Rəsulzadə adına Bakı Dövlət Universitetində (1991) təhsil alıb.
Hamar deysiya
(Deutzia glabrata) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Çingiz Əmirov
Həyatı
Ədliyyə polkovniki, 15.11.1993-dən 27.07.1996-cı ilədək Ədliyyə Nazirinin müavini, MQİBİ-nin (Penitensiar Xidmətin) rəisi olmuşdur.
Hamar deysiya
Təbii yayılması
Uzaq Şərq, Çin, Koreyada yayılmışdır.
Çingiz Əmirov
Həyatı
1994-cü ildə çəkilən "Qara "Volqa"" filmində məsləhətçi olmuşdur. 27.07.1996-cı ildə xidmət zamanı vəfat etmişdir.
Hamar deysiya
Botaniki təsviri
Kolun hündürlüyü 2 m olub, sıx budaqlara malikdir. Cavan kolların qabığı qırmızımtıl, qəhvəyi, sonradan boz və ya bozumtul-qonur olub, soyulandır. Yarpaqları uzunsov-ellips formalı, 3-6 sm uzunluqda, xırda mişardişlidir. Üst tərəfdən səpələnmiş ulduzvari tüklərə malik, alt tərəfdən isə çılpaqdır. Saplaqları 2-6 mm uzunluqdadır. Çiçək qrupu seyrək, süpürgə şəklindədir. Çiçəkləri ağ, 1,5 sm diametrindədir. Kasacığı çılpaqdır. Kasayarpaqları qısa, enli, yumurtavaridir. Ləçəkləri dairəvidir. Erkəkciyin teli üst tərəfdən sıxılmışdır. Sütuncuqları 3 ədəd olub, erkəkciklərə bərabərdir. İyun ayında çiçəkləyir, oktyabr ayında isə meyvə verir. Toxumlarla çoxalır. Təbii halda zəif bərpa olunur.
Ekologiyası
Bu növ nəmişli, qayalıqlı yamaclarda, kölgədə bitir. Quraqlığa, zəhərli qazlara və tüstüyə davamlı, zərərvericilərlə demək olar ki, zədələnmir. Müntəzəm olaraq suvarmaya və gübrəyə ehtiyacı vardır. Qışa davamlıdır, cücərtilərin üstü qışda örtülməlidir. Qələmlərin 92%-i kök əmələ gətirir.
Azərbaycanda yayılması
Böyük Qafqazda rast gəlinir.
İstifadəsi
Canlı çəpərlərin salınmasında geniş istifadə edilir.
Çingiz Əmirov
Ailəsi
Yazıçı Cəmşid Əmirovun oğludur.
Pasxa adası
Pasxa adası (Isla de Pascua) — Sakit Okeanın cənub-şərqində - Polineziya üçbucağının cənub-şərqdəki nöqtəsində yerləşən Polineziya adasıdır. Ada qədim Rapa Nui insanları tərəfindən yaradılan 887 sanballı abidə ilə məşhurdur. 1995-ci ildə YUNESCO Pasxa adasını Rapa Nui Milli Parkının tərkibində qorunan adanın çox hissəsi ilə Ümumdünya irsi elan etdi. Şərqi Sakit okean silsiləsinin səthə çıxdığı yerdə yerləşir. Pasxa ada plitəsi üzərində yerləşir. Burada günümüzədək sirri açılmayan heykəllər var. Onların M.S(Miladdan sonra) 1000-1600-cu illərdə inşa edildiyi nəzərdə tutulur. Deyilənə görə yerlilər bu heykəllər vasitəsilə ruhlarla dialoqlar aparırlar və onlardan ən uzunu təxmini 10 metr hündürlüyündə və 82 ton ağırlığındadır. 700px|center|thumb|Pasxa adası
Çokroaminoto
Ömar Səid Çokroaminoto - İndoneziyanın milli qəhrəmanı, İndoneziyada milli və müsəlman hərəkatının liderlərindən biri, Sarekat islam hərəkatının banisi və ömrünün sonunadək rəhbəri.
Valentin Xristov (ağır atlet, 1994)
Valentin Xristov (tam adı: Valentin Snejov oğlu Xristov, ; ) — Bolqarıstan əsilli Azərbaycan ağır atleti. 2012-ci ildə Birləşmiş Krallığın London şəhərində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında bürünc medal qazanıb, elə həmin ildəcə "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilib. 2018-ci ilin 22 dekabrında Beynəlxalq Ağır Atletika Federasiyasının mətbuat xidməti Valentin Xristovdan 2012-ci il Olimpiadası zamanı götürülmüş dopinq-testinin təkrar analizinin müsbət nəticə verdiyini açıqlayıb. Sidik analizləri nəticəsində atletin orqanizmindən dehidroxlorometiltestosteron aşkarlanıb. Buna görə də o, XXX Yay Olimpiya Oyunlarında qazandığı bürünc medaldan məhrum edilib.
Karyerası ərzində Valentin Xristov Dünya Çempionatlarında 2 gümüş, 6 bürünc medal qazansada, yalnızca 2 bürünc medal istisna olmağla, bütün medallardan, dopinq qəbul etdiyi üçün məhrum edilib. Avropa Çempionatlarında isə 9 qızıl medala sahib olan Valentin Xristov 2013-cü ildə Albaniyanın paytaxtı Tirana şəhəridə baş tutan yarışda qazandığı 3 qızıl medaldan məhrum edilib.
2015-ci il 4 dekabrda Beynəlxalq Ağır atletika Federasiyasının (IWF) qərarına əsasən, qadağa olunan preparatlardan istifadə ietdiyi üçün 8 il müddətinə beynəlxalq yarışlardan uzaqlaşdırıldı. Onun, cəzası 4 dekabr 2023-cü ildə başa çatır.
Həyatı
Valentin Xristov 1994-cü il 30 martda Bolqarıstanın Şumen şəhərində anadan olub. 2005-ci ildən idmanla məşğul olan Valentin Xristovun birinci məşqçisi İvan Leçev idi. 2008-ci ilə qədər isə o, Zlatan Vanevin rəhbərliyi altında məşq etdi.
Bolqarıstan yığması
Valentin Xristov birinci beynəlxalq yarışına 2009-cu ilin may ayında Tailandın Çianqmay şəhərində qatıldı. Bolqarıstanlı gənc atlet, 15 yaşlı Valentin Xristov 50 kiloqram çəki dərəcəsində gənclər arasında Dünya Çempionatında mübarizə apardı. O, birdən qaldırmada, ardıcıl olaraq 83, 88 və 90 kiloqramlıq ştanqları qaldırdı və 4-cü yeri tutdu. Təkanla qaldırmada isə Valentin Xristov 103 kiloqram nəticə göstərdi və ümumi yekunda 193 kiloqram nəticə ilə 24 idmançı sırasında 5-ci yeri tutdu.
Elə həmin ilin sentyabr ayında Valentin Xristov İsrailin Eylat şəhəri baş tutan gənclər arasında Avropa Çempionatı qüvvəsini sınadı. Yenə 50 kiloqram çəki dərəcəsində mübarizə aparan Valentin Xristov birdən qaldırmada 90 kiloqram, təkanla qaldırmada isə 103 kiloqramlıq nəticə göstərdi. Ümumi yekunda 193 kiloqram nəticə ilə Valentin Xristov yalnızca həmyerlisi Stefan Matsarovdan geri qaldı və gənclər arasında Avropa Çempionatının gümüş medalını qazandı.
Daha sonra, Bolqarıstan yığmasının məşqçisi Zlatan Vanev Azərbaycan Ağır atletika Federasiyası (AAAF) tərəfindən Azərbaycan yığmasına dəvət olundu. O, isə bu dəvəti qəbul etdi və Azərbaycan yığmasının məşqçisi oldu. Zlatan Vanev öz növbəsində yığmaya, birgə çalışdığı Bolqarıstan atletlərini gətirdi. Həmin atletlər sırasında Boyanka Kostova, Silviya Anqelova və Valentin Xristovda var idi.
Azərbaycan yığması
Valentin Xristov Azərbaycan yığmasının heyətində birinci yarışına 2011-ci ildə Rusiyanın Kazan şəhərində qatıldı. Valentin Xristov 56 kiloqram çəki dərəcəsində Avropa Çempionatında mübarizə apardı. O, birdən qaldırmada 115 kiloqram, təkanla qaldırmada isə 147 kiloqram nəticə göstərdi və ümumi yekunda 262 kiloqramlıq nəticə ilə yeni Avropa rekordunu müəyyən etdi. Bu göstərici ilə Valentin Xristov Avropa Çempionatının qızıl medalını qazanmalı idi. Amma, Valentin Xristov ilə eyni 262 kiloqramlıq nəticə göstərən Moldovalı Oleq Sirqinin, şəxsi çəkisi onunla, müqayisədə çox olduğundan, məhz qızıl medalı Oleq Sirqi qazandı. Valentin Xristova isə gümüş medalda qismət olmadı. Onun, Azərbaycan yığmasının heyətində beynəlxalq yarışlara qatılmağa hüququ olmadığı üçün, yarışlarda göstərdiyi nəticələri ləğv edildi.
Xristov 2013-cü ildə orqanizmindən dehidrometiltestestoron maddəsi aşkarlandığı üçün 2 il, 2015-ci ildə isə nandrolon tapılması səbəbindən 8 il müddətinə bütün yarışlardan kənarlaşdırılıb. Xristov 2013-cü il Avropa çempionatının qızıl, 2015-ci il dünya çempionatının bürünc medalından məhrum edilib.
Dekabr 2018-ci ildə Beynəlxalq Ağır Atletika Federasiyası (IWF) Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi tərəfindən keçirilmiş növbəti dopinq sınağından sonra Valentin Xristovun sidik analizlərində qadağan olunmuş dehidroxlorometiltestosteron (Dehydrochloromethyltestosterone) maddəsi aşkarlanıb və o, oyunlardan müvəqqəti kənarlaşdırılıb. Olimpiya tarixində Azərbaycanın ağır atletika üzrə qazandığı yeganə medalın əlindən alınması gündəmə gəlib.
İqtisadiyyat Nazirliyi (Azərbaycan)
Tarix
1918–1920-ci illərdə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti hökumətində müstəqil Azərbaycanın ilk Ticarət və Sənaye Nazirliyi fəaliyyət göstərmişdir.
1920–1991-ci illərdə SSRİ-nin tərkibində olan Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasında iqtisadi məsələlər Ticarət, Sənaye və Ərzaq Komissarlığı, Ticarət və Sənaye Nazirliyi, Azərbaycan SSR Dövlət Plan Komitəsi kimi qurumlar tərəfindən tənzimlənmişdir.
30 aprel 2001-ci il tarixli Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı ilə Dövlət Əmlakı Nazirliyi, İqtisadiyyat Nazirliyi, Ticarət Nazirliyi, Dövlət Antiinhisar Siyasəti və Sahibkarlığa Kömək Komitəsi və Xarici İnvestisiyalar Agentliyi ləğv edilmiş, onların bazasında İqtisadi İnkişaf Nazirliyi yaradılmışdır.