cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zəncan vilayəti
Zəncan şəhəri
Vilayətin mərkəzi olan Zəncan şəhərinin tarixi haqqında müxtəlif fikirlər vardır.Belə ki, bu barədə məlumat verilən mənbələrdən birində- “Nüzhətülqülub” kitabında göstərilir ki, şəhərin yaranma tarixi Ərdəşir Babəkanın zamanına,yəni III əsrə təsadüf edir.Bu zamanlar onun adının Şəhin-Zənqan-Zəncan formasında dəyişildiyini də yazırlar.
Zəncanın mühüm tarixi yadigarlarından şəhərin mərkəzində yerləşən Cümə məscidini, şəhərin 45 km-də yerləşən Sultaniyyə günbəzini (bunun haqqında növbəti xəbərdə ətraflı danışacağıq), Hələbioğlu məqbərəsini, Molla Həsən Kaşani məqbərəsini, İmamzadə Yaqub məqbərəsini, Kətəlixor mağarasını, Zəncan çayının üzərindəki Mirbəhayəddin körpüsünü göstərmək olar.Bütün bu saydığımız yerlərin hamısı tarixinə, mənzərəsinə görə İranın mühüm turistik və görməli yerlərindən hesab edilir.
Lakin onların arasında öz qədimliyinə və özünəməxsus xüsusiyyətlərinə görə fərqlənən Zəncanın tarixi bazarı da mühüm yer tutur.Tarixinə görə bu bazarı 2 yerə ayırmaq olar:
1.Bazar kompleksini təşkil edən aşağı hissə Səfəvilər zamanı I Şah Təhmasib tərəfindən tikilib.
2.Yuxarı hissə isə Fətəli şah Qacar zamanında tikilib.Bazarın bir neçə tarixi karvansarası, hamamı vardır.
Çerliqool Kuular
Çerliqool Kuular — tuvalı yazıçı, şair, nasir, tərcüməçi, teatr yazıçısı. Tuva ədəbiyyatının qurucularından biridir. 1940-cı ilin 10 dekabrında Tuvanın Çöön-Hemçik bölgəsi Horumdağ qəsəbəsinin Şemi-Aksı kəndində anadan olmuşdur. Soyadı olan Kuular azərbaycancaya Qular deyə tərcümə edilir.
Səftər Cəfərov
Səftər Məmməd oğlu Cəfərov — Azərbaycan-sovet dövlət xadimi, Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin sədri (1959–1961).
Həyatı
Səftər Cəfərov 1900-cü ildə Bakı qəzasının Pirşağı kəndində kəndli ailəsində anadan olmuşdur. 15 yaşından işləməyə başlamış, xüsusi sahibkarların yanında fəhləlik etmişdir. Həmin illərdə fəhlə hərəkatına qoşulmuşdur.
1920-ci ilin aprelində Azərbaycanda Sovet hakimiyyəti qurulduqda Səftər Cəfərov Qızıl Orduya daxil olmuş, həmin ilin oktyabrında isə Sov.İKP üzvlüyünə qəbul edilmişdir. O, Qızıl Orduda 1932-ci ilədək xidmət etmiş, sıravi əsgər rütbəsindən siyasi işçi vəzifəsinədək yüksəlmişdir. Batalyon və polk hərbi komissarı, diviziya qərargahı rəisinin siyasi hissə üzrə köməkçisi, sonra isə Styopin adına Azərbaycan ikinci Qafqaz atıcı diviziyasının və Xəzər hərbi donanmasının hərbi prokuroru olmuşdur.
1932-ci ildən 1935-ci ilədək Azərbaycan SSR-in prokuroru, 1933-cü ildən eyni zamanda Azərbaycan SSR xalq ədliyyə komissarı vəzifəsində işləmişdir. Sonralar Naxçıvan MSSR Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin sədri, Moskvada SSRİ Xalq Komissarları Soveti yanında Azərbaycan SSR-in daimi nümayəndəsi olmuş, 1940-cı ilin oktyabrında isə Azərbaycan SSR xalq torpaq komissarı vəzifəsinə təyin edilmişdir.
Səftər Cəfərov 1947-ci ildən Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin katibi, 1958-ci ildən sədr müavini, 1959-cu ilin noyabrından isə sədri olmuşdur. 1959-cu ildən Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi Siyasi Bürosunun üzvü olmuşdur.
Sov.İKP 22-ci qurultayının, Azərbaycan KP 19–25-ci qurultaylarının nümayəndəsi olmuşdur. Sov.İKP 22-ci qurultayında Sov.İKP mərkəzi təftiş komissiyasının üzvü seçilmişdir. Azərbaycan SSR Ali Sovetinin 1–5 çağırış deputatı olmuşdur.
Səftər Cəfərov 16 noyabr 1961-ci ildə Bakıda ürək-damar xəstəliyindən vəfat etmiş və 19 noyabrda Fəxri Xiyabanda dəfn edilmişdir.
Zərkub Təbrizi
Nəciməddin Əbu Bəkr Zərkub Təbrizi (?-1313)— arif, şair.
Həyatı
XII əsrdə yaşamış azərbaycanlı fütuvvət şeyxi idi. O, Təbrizdə Nəcməddin Zərkub adı ilə tanınmışdı. Bu da onun peşəsinin zərgərlik olduğunu göstərir. H. 640-cı (1242) ildə kubrəviyyə şeyxi Sə’dəddin Muhəmməd ibnü’l-Müəyyəd əl-Həmmuyə Cüveyninin (öl. 1252) Təbrizə gəlməsi ilə Nəcməddin Təbrizinin həyatı dəyişmişdi. O, şeyx Sə’dəddin Həmmuyəyə intisab etmiş, onun müridlərindən biri olmuşdu. Şeyx Nəcməddin Zərkub Təbrizi h. 712-ci (1313) ildə vəfat etmiş, Təbrizin Kəcil qəbristanında dəfn edilmişdi. Şeyx Nəcməddin Təbrizi farsca‚ "Risalə dər Bəyani-Fütuvvət" adlı əsərin müəllifi idi. O, həm də farsca sufiyanə şeirlərin müəllifi idi.
Yaradıcılığı
Sürəverdiyyə təriqətinin üzvü Nəciməddin Əbu Bəkr Zərkub Təbrizi tərəfindən də Fütüvvənamənin qələmə alınması məlumdur. Şeyx Sədəddin Həməvinin müridi olan Zərkuba vəzir Xacə Rəşidəddin böyük hörmət bəsləyir və onunla məktublaşırdı. Mərdlik haqqında gözəl və incə sözlər məcmuəsi olan „Fütüvvnamə“ əsrində müəllif deyir: „Mərdlik üç cürdür: birincisi, Allahın əmrini müdafiə etmək, ikincisi, Allah tərəfindən göndərilmiş peyğəmbərin şəriətinə əməl etmək, üçüncüsü, seçilmiş Allah bəndələrinin məclisində olmaq. Ən həqiqi mərdlik-Allahdan başqa nə varsa tərk etməkdir“.
Məsləmə ibn Əbdülmalik
Məslamə bin ʿƏbd əl-Malik bin Mərvān (مسلمة بن عبد الملك‎‎) — Xəlifə Əbdülmalikin oğlu, 716-718 (hicri 98-99)-ci illərdə Konstantinopolun mühasirəsiylə şöhrət qazanmış ən məşhur Əməvi sərkərdələrindən biri.
Kiçik Asiyada bir çox uğur qazanan əmisi Məhəmməd ibn Mərvan kimi, o da kənizdən doğulduğundan Xilafətə vərəsəlikdən məhrum olmuşdu. Doğum tarixi naməlumdur. 738(hicri 121\124)-ci ilin dekabrında(məhərrəm)ayında vəfat edib. Atasının son hakimiyət ili olan 705(86)-ci ildən başlayaraq, Məslamə, Bizans ərazisində mütəmadi yay, bəzən qışa qədər uzanan, yürüşləri keçirir.
Qafqazda vali vəzifəsində
709-ci ildə Məslamə Azərbaycanın və Ərməniyyənin valisi vəzifəsində öz əmisi Məhəmməd ibn Mərvanı əvəz edir. Xilafətin şimal-qərb ərazilərinə nəzarət edərək Bizansa bir sıra yürüş edir. 712-ci ildə Amasyanı alır, 714-ci ildə Malatyanı. Məslamənin başçılığı altında ərəb qoşunları Qafqazda irəliləyir. Bu Xəzər-ərəb müharibələrinin başlamasına gətirir. 714-ci ildə ərəblər Dərbəndi tuturlar.
Mahmızlı yemişan
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Vətəni Şimali Amerikanın Şərq hissəsidir. Yemişanın bu növü 1656-cı ildən Rusiyada mədəni halda becərilir.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 6-10 m-ə, eni 6-8 m-ə çatan, sallaq budaqlı, xoruzun mahmızına bənzər tikanları, enli-yumru, əyri, şaxəli çətiri olan kol və ya balaca ağacdır. Yarpaqları uzunsov, yumurtaşəkilli, uzunluğu 8-10 sm, eni 4-5 sm-ə qədərdir, ayanın üst səthi parlaq tünd-yaşıl, alt səthi açıq-yaşıl, kənarı sivridişlidir.
Çiçəkləri ağ, diametri 2 sm-ə qədərdir, 15-20 ədəd olmaqla qalxan çiçək qrupuna yığılmışdır. Meyvələri al-qırmızı, çəyirdək meyvədir, sentyabrın üçüncü ongünlüyündə yetişir, bütün qış dövründə budaqların üzərində qalır. Payızda al-qırmızı şarşəkilli meyvələri və qırmızı, sarı yarpaqları bitkiyə çox dekorativ görünüş verir.
Ekologiyası
Bitki quraqlığa, şəhər şəraitinə yaxşı dözür, soyuğa davamlı deyil.
Azərbaycanda yayılması
Böyük Qafqazda təbii halda rast gəlinir.
İstifadəsi
Digər növlərə nisbətən budanması bitkinin dekorativ görünüşünü itirir. Dekorativ formaları vardır: iynəsiz (f.inermis); ensiz yarpaqlı (f.salicifolia) – xətvari-lansetvari yarpaqlı (f.lanciofolia); parlaq (f.splendens). Mahmızlı yemişan hündür, keçilməz canlı hasarların salınması üçün yararlıdır.
Nobel Mükafatlarının seçilmə qaydaları
Alfred Nobel (1833-1896) İsveç ixtiraçı, sənayeçi, linqvist, filosof və humanist idi. 1895-ci ilin noyabrında Parisdə Nobel vəsiyyətnamə yazır. Sənədin mətnində deyilənlərə görə, alimin sərvətinin böyük bir hissəsi mükafatın yaardılmasına sərf olunsun. Bu mükafat namizədlərin milliyətindən asılı olmayaraq ədəbiyyat, fizika, kimya, fiziologiya, tibb və s. digər sahələr üzrə verilməli idi. Qeyd edək ki, bu zaman Nobelin sərvəti 31 kron təşkil edirdi.
Nobel mükafatı 1901-ci ildən verilməyə başlayıb. Xüsusi yaardılmış Nobel komitəsi tərəfindən bütün il boyu namizəd siyahısı üzərində iş aparılır. Müxtəlif ölkələrin professorlarına, akademik təşkilatlara, keçmiş Nobel mükafatı sahiblərinə məktublar göndərilərək namizədlərin seçilməsi üçün dəvət olunurlar.
Qaliblərin yekun seçimi İsveç Kral Elm Akademiyası, İsveç akademiyası, Karolina İnstitutunun Nobel Assambleyası və Norveç Nobel komitəsi tərəfindən həyata keçirilir. Ənənəyə sadiq olaraq qaliblərin adları oktyabr ayında elan edilir.
10 dekabr, mükafatın yaradıcısının ölüm günündə mükafatın təqdimat mərasimi keçirilir: Stokholmda fizika, kimya, fiziologiya, tibb, ədəbiyyat və iqtisadiyyat, Oslo da isə sülh mükafatı təqdim edilir. Nobel mükafatı yalnız qalibləri tanıyır. Heç bir ikinci və üçüncü yer yoxdur. İctimaiyyət üçün naminantların adı və səsvermə necə keçdiyi gizli qalır. Yalnız kimin qalib gəldiyi bilinir. Hər bir qərar qətidir və yenidən baxıla bilməz. Hər bir kateqoriya üzrə mükafatçını təyin edən Nobel komitələri laureatları müəyyən edir. Alfred Nobel öz vəsiyyətində buna məsul olan konkret idarələri hətta onların özlərindən soruşmadan qeyd etmişdir. İlk dəfə olaraq Nobel mükafatı 1901-ci ildə verildi:
Müxtəlif mükafatlar üzrə namizədlərin irəli sürülmə qaydaları müxtəlifdir. Amma iki əsas qayda mükafatların hamısı üçün eynidir: birincisi, heç kim öz namizədliyini irəli sürə bilməz. İkincisi, komitə üzvləri və əvvəlki laureatlar namizədləri təklif edə bilər.
Nobel komitəsi yalnız öz qərarını hazırlayır, amma, onu qəbul etmir. Nəhayət Nobel mükafatını Nobel cəmiyyəti verir, komitənin vəzifəsi yalnız oktyabrın əvvəlində olacaq iclasa qədər seçilmiş namizədlərin siyahısını təqdim etməkdir.
Miqdarı bir milyon avro olan Nobel mükafatı dünyada ən yüksək mükafatlardan biridir.
Praktikada isə, əsasən qoca kişilər laureat olurlar və çoxdan etdikləri kəşvlərə görə mükafatlandırılırlar. Artıq bir neçə on ildir ki, Nobel laureatının orta yaşı 62 ildir, onların arasında qadınlar 4 faizdir.
Nobel komitəsinin bir çox qərarları tənqid olunur, bəziləri tamamilə yanlış olur, amma, hər zaman bunlar asılı olmayan qərarlardır.
Məlum olduğu qədər laureatların seçilməsinə, nə rəsmi, nə diplomatik, təzyiqlər heç vaxt təsir etməmişdir.
Nobel komitəsi maraqlı dairələrin tərəfindən lobbiləşdirilməyə qarşı öz davamlılığına xüsusi əhəmiyyət verir.
Hamıya aydındır ki, əgər bircə dəfə iş Nobel mükafatını satın almağa çatarsa, onda bu, Nobel mükafatının sonu olar.
Bakı dairəvi avtomobil yolu
Bakı dairəvi avtomobil yolu — Bakı şəhərində nəqliyyat sıxlığının aradan qaldırılması, ağır tonnajlı yük avtomobillərinin şəhərə daxil olmadan hərəkətinin təmin edilməsi üşün nəzərdə tutulmuş yol.
Nobel Mükafatlarının seçilmə qaydaları
Belə deyirlər ki, İsveçdə ən gizli saxlanılan sirr Nobel ziyafətinin menyusudur.
Bakı dairəvi avtomobil yolu
8 noyabr 2010-cu ildə təhvil verilib.
BDAY şimal-cənub beynəlxalq nəqliyyat dəhlizini Böyük İpək Yolu ilə əlaqələndirərək, Bakı şəhərində tıxacların əhəmiyyətli dərəcədə azalmasına, paytaxtın ekoloji vəziyyətinin yaxşılaşmasına imkan verir. Bu yol sayı sürətlə artan nəqliyyat vasitələrinin maneəsiz hərəkətini təmin edir.
The Script (albom)
The Script (albom) The Script rok qrupunun 2008-ci ildə çıxan ilk albomudur. We Cry mahnısı ilə çıxış edən albomun dəqiq çıxış tarixi 11 Avqust 2008-ci ildir. Albomun trek listi: We Cry, Before The Worst, Talk You Down, The Man Who Can't Be Moved, Breakeven, Rusty Halo, The End Where I Begin, Fall For Anything, If You See Kay, I'm Yours, Anybody There". Albomun 5 trekinə klip çəkilmişdir. Bunlardır: We Cry , Breakeven, Before The Worst, Talk You Down, The Man Who Can't Be Moved".
Nobel Mükafatlarının seçilmə qaydaları
Çoxlu sayda nümunə sınaqları və oktyabrda konfransdan sonra nəhayət, Nobel fondunun altı nümayəndəsinin iştirakı ilə çoxsaatlıq test süfrəsi baş verir və onun gedişində menyunun 4 variantı sınaqdan keçirilir. Bu komissiya son qərarı edir və onu məxvi saxlayır. Həmişə yalnız desert-dondurma məlumdur, hətta dekabrın 10, axşama qədər dondurmanın növü naməlum qalır.
Bakı dairəvi avtomobil yolu
Birinci dərəcəli əsas yolun uzunluğu 21,5 kilometrdir. İki istiqamətli yerli yolun uzunluğu 4,8 kilometrdir. Yol nəqliyyat vasitələrinin əsas magistrala daxil olmadan digər istiqamətlərə hərəkətini istiqamətləndirir. Burada, həmçinin əhalinin rahatlığı təmin etmək üçün səsboğucu baryerlər quraşdırılmışdır.
27 yanaşma yolunun ümumi uzunluğu 11,7 kilometr, əsas yolun hərəkət hissəsinin eni 22,5 metrdir. Dairəvi yol hər iki istiqamətdə üç hərəkət zolağı olmaqla, altı hərəkət zolağından ibarətdir. Hərəkət zolaqlarının hər birinin eni 3,75 metrdir. Yol boyu iki elektron istiqamətverici lövhə də quraşdırılmışdır. Ümumilikdə, yolda beş qovşaq, 8 ötürücü, 3 piyada keçidi vardır. Suötürücü boruların ümumi uzunluğu iki min 300 metrdir.
Nobel Mükafatlarının seçilmə qaydaları
Qeyd olunmalıdır ki, heç bir pul ilə müqəddəslərin müqəddəsi olan həqiqi Nobel ziyafətinə qatılmaq mümkün deyil. Bu ziyafət insan təxəyyülünün təsəvvür etdiyi ən eksklüziv ziyafətdir.
Bakı dairəvi avtomobil yolu
Yol boyu baş verə biləcək sürüşmənin qarşısını almaq üçün əsaslı işlər görülmüşdür. Yolun inşası zamanı yamaclarda aşkar edilmiş çatların və sürüşmənin qarşısının alınması məqsədilə 19 min 300 kvadratmetrlik torpaq istinad divarları, həmçinin beton divarlar tikilmişdir. Yol Küveyt Fondu, Abu Dabi Fondu və Azərbaycan hökumətinin birgə maliyyələşdirilmişdir.
Nobel Mükafatlarının seçilmə qaydaları
“Xyortorqet” konsert salonunda mükafatların təqdim olunma mərasimindən sonra Melarzedə yerləşən möhtəşəm bələdiyyə binasının 1923-cü ildə tikilmiş giriş qapısı məşəllərlə işıqlandırılır. Mükafatların laureatları, dəvət olunmuş qonaqların çoxu limuzində, amma qonaqların heyli xissəsi piyada gəlir. Bütün baş verənlər kral dəbdəbəsi ilə qeyd olunur.
Bakı dairəvi avtomobil yolu
Bakı dairəvi avtomobil yolu layihəsi üç hissədən ibarətdir. Birinci və ikinci hissələrdə tikinti işləri tamamlanmışdır və istismara verilmişdir. Üçüncü hissənin 201-cu ilin sonunda istifadəyə verilməsi planlaşdırılır. Bu Lökbatan dairəsindən Ələt-Astara yolunun 22-ci kilometrinə qədər olan hissəsini əhatə edəcəkdir. Yol boyu tikilmiş nəqliyyat qovşaqlarının hər birinin xüsusi əhəmiyyəti vardır. Birinci qovşaq Bakı dairəvi avtomobil yolunu Bakı – Rusiya Federasiyası avtomagistralı ilə əlaqələndirərək Şimal-Cənub beynəlxalq nəqliyyat dəhlizi ilə hərəkət edən tranzit yük maşınlarını şəhərə girmədən cənuba və qərbə istiqamətləndirir. Bundan əlavə, bu qovşaq Sumqayıt şəhəri, Biləcəri qəsəbəsi və Abşeron rayonunun digər yaşayış məntəqələrindən avtonəqliyyat vasitələrinin cənub istiqamətinə rahat çıxışını təmin edr. Qovşaqda iki yolötürücü də inşa edilmişdir. İkinci qovşaq Bakı şəhərinin "Qurd Qapısı" ərazisində avtonəqliyyat vasitələrinin hərəkətini şəhərlə əlaqələndirmək məqsədi daşıyır. Qovşaqda inşa edilən iki yolötürücü nəqliyyatın bütün istiqamətlərdə hərəkətini təmin edir. Eyni zamanda, şimal və cənub istiqamətlərində hərəkət edən nəqliyyat vasitələri üçün Bakı şəhərinə əlavə giriş-çıxış yaranmışdır.
Nobel Mükafatlarının seçilmə qaydaları
Qadınların əlləri öpülür, biri-birini baş əymə və təzimlə (kniksen) salamlayırlar.
Od Ana
Od Ana — türk, altay və tatar mifologiyasında atəş ilahəsi. Müxtəlif türk dillərində Vot (Vut, Uğot, Uvot) Ana olaraq da bilinər. Monqollar Gal Ece deyərlər. Ocağı və içindəki atəşi qoruyar. Qırmızı paltar geymiş yaşlı bir qadındır. Od dilimlərilə dalğalanan qırmızı ipəkdən bir xalatı vardır. Gənc al bir madyan üzərində səyahət edir. Uzun qırmızı saçları vardır, saçları hörgülüdür və od dilimlərinə işarədirr. "Kırık Baştu Kıs Ene, Odus Baştu Ot Ene" olaraq təyin olunar. Döşləri çox böyükdür. Od Ana, ümumi olaraq evlərdəki və çadırlardaki ocaqları və atəşini qoruyar. Hər ocağa bir iye (qoruyucu ruh) göndərir. Yeddi oğlu vardır və yeddisi də od tanrısıdır. Yer üzündəki ilk ocağı Ülgənin qızları yandırmışdır. Sonra da Od Anaya əmanət etmişdir. Od Ana hər bir oda və ocağa bir iye (qoruyucu ruh) göndərir. Doqquz atəş çayının qovşağında doqquz guşəli mis bir evdə yaşayır. Evin, ölkənin qoruyuculuğunu da işarələr. Öz uşağını yediyi deyilər. Bu vəziyyət atəşin artıb-azalan yalımlı təbiətini xatırladar. Göy yerdən ayrılarkən yaradılmışdır. Monqollarda nikahın simvoludur. Karaçaylarda "Teb Ana" forması işlədilir və Tabıtı adlı skif od tanrısı ilə əlaqəlidir. Tatar mifologiyasında Od Atası, Od iyəsi və Od Anası bəzən tək bir varlığa verilən müxtəlif adlar olduğu müşahidə edilir. Lakin aralarındakı ən əhəmiyyətli fərq, Od iyəsinin yalnız müəyyən bir ocağa və ya atəşə bağlı olmasıdır. Od anası və Od atası isə bütün ocaqların və ateşlerin sahibidir və istədiyinin yanına gedə bilər. Od iyelerini bu atəşləri qorumaq üzrə Od Ana və Od Ata göndərir.
Bakı dairəvi avtomobil yolu
Üçüncü qovşaq Bakı dairəvi avtomobil yolunu Lökbatan – Xocasən avtomobil yolu ilə, dəmir yolunun Heybət stansiyası, sənaye və ticarət obyektləri ilə əlaqələndirir.
Od Ana
Etimologiya
(Od/Ot) kökündən törəmişdir. Atəş deməkdir. Monqolcada Od sözünün ulduz mənasına gəlməsi isə diqqət çəkicidir. Daqur dilində Hod söü də yenə ulduz deməkdir.
Bakı dairəvi avtomobil yolu
Dördüncü qovşaq Ələt – Astara avtomobil yolu ilə mövcud Lökbatan dairəsini birləşdirir. Bu qovşaqda inşa edilən dörd aşırımlı yolötürücünün altında yerləşdirilmiş nəqliyyat dairəsi nəqliyyat vasitələrinin bütün istiqamətlərdə hərəkətinə imkan verir.
Beşinci qovşaq isə nəqliyyat vasitələrinin Bakı dairəvi avtomobil yolunun altından tunel vasitəsilə "Sədərək", "Binə" və digər ticarət mərkəzlərinə giriş-çıxışı təmin edir.
Bakı dairəvi avtomobil yolunun açılışını Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev etmişdir.
Nobel Mükafatlarının seçilmə qaydaları
Kral ailəsi, Nobel laureatları və digər tanınmış qonaqları ortada, digərləri də perpendikulyar yerləşmiş fəxri masa arxasında əyləşirlər və bu masalar digərlərinə nəzərən bir qədər sərbəst bəzənir (tərtib olunur). Bu masa arxasında dəqiq 90 nəfər – kral ailəsinin üzvləri, mükafat laureatları, hökumətin və Nobel fondunun nümayəndələri əyləşir. Bu masanın arxasında oturan hər bir adam üçün 70 sm yer ayrıldığı halda digər masaların arxasında oturanların hər biri üçün 60 sm enində yer ayrılır, əks halda 1300-dən 1400-ə qədər adamı yerləşdirmək çətin olar. Bu, dünyanın ən möhtərəm ziyafəti olsa da dəqiq olaraq ən rahat olan ziyafət deyil.
Mətbəx nədənsə yeddinci mərtəbədə yerləşır. Yeməklər aşağıya ləng hərəkət edən lift ilə göndərilir, Qızıl Salonda boşqablara qoyulur və oradan ağ gödəkçədə olan ofisiantlar dəstəsi təxminən 4 saat ərzində böyük pilləkənlərlə aşağıya, Mavi Salona daşıyırlar (ofisiantlar təxminən saatda on kilometr sürətlə hərəkət edirlər). Yüz qırx ofisiant yeməyə, əlli ofisiant şəraba cavabdehdir. On ofisiant ehtiyatda olur, amma, onlar da fasiləsiz məşğuldurlar. Digər on ofisiant xüsusi istəkləri yerinə yetirmək qayğısına qalır. Vegeterianlar və allerqiklər onlar üçün xüsusi hazırlanmış yeməklər alırlar. Təşkilatçılar əvvəlcədən hər şeyi bilir. Bütün istəklər yerinə yetirilir. Mümkün olmayan heç nə yoxdur. Dessertlərdən əvvəl 20 dəqiqəlik musiqi fasiləsi təklif olunur. Bu zaman mavi işıqla işıqlandırılan pilləkən səhnə rolunu oynayır. Alqışlar kəsiləndən sonra salon qaranlığa qərq olur. Hamı bilir ki, indi Glace Nobel veriləcək. Gecə saat birdə Qızıl Salonda rəqslər başa çatır.
Qumarxana
Qumarxana — Kütləvi şəkildə qumar oyunlarının təşkil edildiyi və ya keçirildiyi yerlərə verilən ümumi ad. Bir çox ölkələrdə qumarxanalara daxil olmaq üçün şəxslərdən yetkinlik yaşına çatmaları tələb olunur. Amerika Birləşmiş Ştatları başda olmaqla Almaniya, Çin, Fransa, İngiltərə, Kipr, İsveçrə, Avstraliya, İtaliya və Monakoda 18 yaşından aşağı şəxslər qumarxanalara buraxılmır. Günümüzdə qumarxanaları ifadə etmək üçün daha müasir bir termin olan Kazino sözündən istifadə olunur. ABŞ-nin Nevada ştatında yerləşən Las-Veqas şəhəri və Avropada yerləşən Monako ümumdünya qumarxana paytaxlarından hesab olunur.
Qumarxanaların tarixi
thumb|right|250px| [[ABŞ-nin Nevada ştatında Las-Veqas şəhərində yerləşən Mirage kazino-hotel kompleksi.]]
Qumarxanaların dəqiq tarixi məlum deyil. Tarixi mənbələrdə Qədim Çində bir çox mərc oyunlarının oynanıldığı məlumdur. Həmin oyunlar hələ eramızdan əvvəl 2.300-cü ildə təşkil edililirdi. Qədim Yunanıstan və Qədim Romada da Qədim Çində olduğu kimi müxtəlif növ şans oyunları keçirilmişdir. İntibah dövrü Avropasından etibarən isə şans oyunları həvəskarlarının toplaşdığı ilk qumarxanalar meydana gəlməyə başladı. Tarixə məlum olan ilk qumarxana İtaliyanın Venesiya şəhərində 1638-ci ildə açılmışdır. Belə ki, hər il şəhərdə təşkil edilən karnavallar zamanı ölkənin müxtəlif yerlərindən gələn qumar həvəskarlarına nəzarət etmək üçün şəhərin mərkəzində ilk qumarxana fəaliyyətə başladı. Ridotto olaraq adlandırılan bu qumarxana 1770-ci ildən etibarən şəhərdə varlı və kübar insanların azalmasından sonra bağlanmışdır.
Avropadan Şimali Amerikaya kütləvi köçün başlamasından sonra Amerika qitəsində də ilkin qumarxanalar yaradılırdı. Salun olaraq adlandırlan bu tip yerlərdə kovboylar həm içki içir, həmdə qumar oynayırdılar. Vəhşi Qərb mədəniyyətinin ayrılmaz tərkib hissələrindən olan Salonlar sırf qumarxanalar kimi əyləncə mərkəzləri kimi fəaliyyət göstərirdi. ABŞ müstəqillik əldə etdikdən sonra ölkənin müxtəlif bölgələrində qumar mərkəzləri yaranmağa və formalaşmağa başladı. Nyu-Orlean, Çikaqo, Sent-Lüis və San-Fransisko XIX əsr boyunca və XX əsrin ortalarına qədər Amerika qumar mərkəzləri hesab olunurdu. 1931-ci ildə Nevada ştatında qumar biznesi qanuniləşdirilir. Bununlada ABŞ ərazisində qumar biznesinin bir ştatın ərazisində cəmləmək hədəflənmişdir. 1978-ci ildə isə Nyu-Cersi ştatının Atlantik Siti şəhərində də qumarxanaların açılmasına rəsmən icazə verilir.
Eupatorium inulifolium
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Xacə Abdulla Seyrəfi
Xacə Abdulla Mahmud oğlu Seyrəfi (?-?)—xəttat.
Blizzard Entertainment
Blizzard Entertainment — kompüter oyunları istehsal edən bir şirkətdir. 1994-cü ildə Warcraft oyununu çıxardığından bəri, dünyanın ən müvəffəqiyyətli oyun İnkişaf etdiricilərindən biri qəbul edilir. Çıxardığı Diablo, StarCraft, Warcraft oyunları və bunların davam oyunları sayəsində tək-multiplayer və çox-multiplayer videooyunları sahəsində böyük heyran kütləsi əldə etmişdir.
Science & Faith (albom)
Science & Faith albomu The Script rok qrupunun sayca 2-ci albomudur. 13 Sentyabr 2010-ci ildə çıxış etmişdir. Bu albom "The Script albomu"na nisbətən daha uğurlu olmuşdur. ABŞ, Böyük Britaniya və Avropada böyük satış rekordları vurmuşdur. Albomun trek listi: "You Won’t Feel A Thing, For the First Time, Nothing, Science & Faith, If You Ever Come Back, Long Gone and Moved On, Dead Man Walking, This = Love, Walk Away, Exit Wounds". Albomun 4 trekinə klip çəkilmişdir. Bunlara: "For the First Time, Nothing, Science & Faith, If You Ever Come Back".
Sofulu (Qazax)
Sofulu – Azərbaycan Respublikasının Qazax rayonunun Cəfərli inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycanın Ermənistan ərazisindəki 3 eksklav ərazisindən biridir.
Kənd 27 aprel 1992-ci ildən Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilmişdir. .
Toponimikası
Yaşayış obyekti sofulu tayfasının adı ilə bağlıdır. Sofulular keçmişdə yayı indiki Ermənistanın Sisyan rayonunda, qışı isə Qarabağda keçirirdilər. Sonralar onlann oturaq həyata keçmələri ilə bağlı Azərbaycanda bir neçə Sofulu kəndi meydana gəldi.
Çanaqqala Bələdiyyəspor QVK
Çanaqqala Bələdiyyəspor Qadın Voleybol Klubu — 1987-ci ildə təsis edilmiş komandadır. Klub eyniadlı Çanaqqala şəhərini təmsil edir. 2013-cü ildən bu yana Acıbadem Qadınlararası Voleybol 1. Liqasında mübarizə aparan komanda ev oyunlarını Anafartalar idman sarayında oynayır. Bu meydança ən çoxu min beş yüz voleybolsevəri qonaq edə bilmək qabiliyyətinə malikdir.
Yunanıstan Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində
Yunanıstan Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinə ilk dəfə 1974-cü ildə qoşulmuş və ümumilikdə 40 dəfə müsabiqədə iştirak etmişdir. Ölkə 1975, 1982, 1984, 1986, 1999 və 2000-ci illərdə müsabiqədə iştirak etməmişdir. Yunanıstan ilk dəfə 2005 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Elena Paparizunun ifa etdiyi "My Number One" mahnısı ilə Avroviziyada qələbə qazanmışdır. Yunanıstan Avroviziyanın ən çox uğur qazanan ölkələrindən biri hesab olunur. Belə ki, ölkə 20-ci əsr boyunca müsabiqədə yalnız iki dəfə (1977 və 1992-ci illərdə) ilk beşliyə daxil olsa da, 21-ci əsrdə əldə etdiyi yüksək nəticələr sayəsində ümumilikdə altı dəfə ilk beşlikdə, 18 dəfə isə onluqda yer almışdır. 2004-cü ildə Avroviziyada yarımfinal mərhələsinin tətbiqindən sonra Yunanıstan hər il müsabiqənin finalına vəsiqə qazansa da, ilk dəfə 2016-cı ildə ölkə təmsilçiləri yarımfinalda məğlub olmuşdur.
1998-ci ildə müsabiqədə SMS səsverməsinin tətbiqindən sonra Yunanıstan hər il Kiprə, Kipr isə Yunanıstana maksimum xallarını vermişdir. Bu ardıcıllıq ilk dəfə 2015-ci ildə Kiprin Yunanıstana 8 xal, Yunanıstanın isə Kiprə 10 xal verməsi ilə pozulmuşdur.
Təmsilçilər
{| class="wikitable sortable" {{legend|gold|Qalib}} {{legend|silver|İkinci yer}} {{legend|#cc9966|Üçüncü yer}} {{legend|#FE8080|Sonuncu yer}}
Səsvermə tarixi
QEYD:Yuxarıdakı xallar yalnız finalda verilən xallardır.
Kondyor silsiləsi
Kondyor — Rusiya Federasiyasının şimal-şərqində, Xabarovsk diyarında yerləşən dağ silsiləsi. Bu geoloji abidə daha çox özünün ideal dairəvi forması ilə məşhurdur. Saxalar (Yakutlar) və Evenklər bu dağı Urqula adlandırmışlar. Keçmiş SSRİ zamanında, 70-ci illərdə isə geoloqlar bu dağa Kendyor adı vermişlər. Ehtimal olunur ki, bu ad ərazinin yetərincə qiymətli mettalarla və faydalı qazıntılarla zəngin olmasına görə verilmiş.
Ümumi məlumat
thumbnail|left|Massivin görünüşü Bu qəribə ərazi Oxot dənizi sahilinin 200 km-liyində Aldan yaylasındadır. O, kürsününm (peydestalın) üstündən ucalırmış kimi, yaylanın səthindən 500–700 m yüksəkliyə qalxır. Dəniz səviyyəsindən, demək olar ki, eyni yüksəklidə (700-900) olan Aldan yaylası təyyarədən yeksənək düzənlik kimi görünür. Və birdən-birə yeksənəq mənzərə arasından 8 km-ə yaxın diametrə malik tam dairəvi silsilə peyda olur. Bu həlqənin daxilində qeyri-hamar dibli kasaya oxşar çökəklik yerləşir. Bu ərazidən silsiləni kəsən yeganə Uorqalana çayı axır. Çökəkliyin mərkəzinə doğru yönəlmiş çay qolları şəbəkəsi ağcaqayın yarpağının damarcıqlarını xatırladır. Silsilənin eni 100–200 m olan yalı tam meşəsiz və yastıdır. Səthi o dərcədə hamardır ki, hətta burada velosiped sürmək olar. Silsilənin həm xarici, həm də daxili yamacları dikdir. Xarici yamaclarda sel və uçqunların fəaliyyəti nəticəsində kasavari qıflar əmələ gəlmişdir. Ərazinin ümumi sahəsi 12 km²-dir.
Geoloji quruluşu
Geoloji baxımdan Kondyor intruziv massivdir. O, Sibir platformasının kristalik özülünü və çökmə süxurlar örtüyünü kəsib keçən Son Proterozoyun və Mezozoyun maqmatik komplekslərindən ibarətdir. Massivi təşkil edən müxtəlif tərkibli süxurların növbələşməsiylə əlaqədar olaraq onun quruluşunda konsentrik zonalıq aydın əks olunmuşdur. Mərkəzi hissəsini ultraəsasi - dunit süxurları təşkil edir. Onları Proterozoy yaşlı süxurlardan (peridotitlər, qabbro) ibarət qövs və ya həlqələr dövrələyir, daha sonra təbaşir yaşlı süxurlarda dioritlərdən ibarət həlqəvi intruziv yerləşir. Konsentrik zonalıq mənzərəsini ən qədim süxurlar, platformanın Arxeozoy özülünün süxurları tamamlayır. İntruziv massivi, onu əhatə edən platformanın preterozoy örtüyünün çökmə süxurlarını (qumdaşları, alevrolit), 20°-60° bucaq altında yuxarı qaldırılmışdır.
Meydana gəlməsi
thumbnail|left|Kondyor silsiləsinin helikopterdən görünüşü Uzun müddət bu silsilənin menydana gəlməsi haqqında fərqli fikirlər mövcud olmuş. Meteorit və asteroid düşməsi nəticəsində bu həlqəvi silsilənin meydana gəlməsin göstərən fikirlərlə yanaşı həm də, ərazinin yerin daxili qüvvələrinin təsiri ilə meydana gəlməsi fikirləridə çox idi. Ümumən Kondyorun meydana gəlməsində maqmatik intruziya əsas rol oynamışdı. Məhz yerin dərin qatlarından yuxarı qalxan böyük kütlə sonda öz gücünü itirmiş və yer qabığını dələrək çölə çıxa bilməmişdi. Ultraəsasi intruziv massiv, dunit və həlqəvi intruziv platformanın kristallik özülünü, onu örtən çökmə süxur təbəqələrini və orta, turş tırkibli ən cavan intruziv süxurları tədricən yuxarıya qaldırmışdır. Dərinlik təziqi altında süxurlar yuxarıya doğru yönəlir və boşluqları doldurur. Platforma səthində çoxsaylı kiçik çat və yarıqlı günbəzvari şiş əmələ gəlir. Vaxt keçdikcə həmin şişin təpəsində platformanın üst layı dağılmağa başlayır. Dərinlik süxurları - dunitlər səthdə tamamilə yeni temperatur və təziq şəritinə düşür. Aşınma, eroziya, yamac prosesləri massivin dunit nüvəsini sürətlə dağıdır. Silsilənin özü isə, başlıca olaraq, platforma örtüyünün daha möhkəm metamorfikləşmiş süxurlardan təşkil olunur.
Tədqiqat tarixi
thumbnail|left|Kondyordan tapılmış platin külçəsi Təbiətin belə valehedici məhsulu yalnız 1936 - cı ildə geoloq V.P.Kulişov tərəfindən aşkar edilmişdir. 1958-ci ildə geoloqlar A.N.Milto və A.A.Yelyanov Kondyorda ilk dəfə dünyada ən iri platin yatağını aşkar etmişlər. Hazırda Kondyor yatağını nadır səpinti yataqlarına aid edirlər. Burda platinin ehtiyatı 30 t-dan çox hesab edilir. Kondyor səpintisində platinin miqdarı 5-12 q/m³ -dir. Platinin köklü mənbəyi dunitlərdir. Yataq silsiləni kəsən yeganə çayın dərəsindədir. Çoxlu miqdarda platin dənələri çay vasitəsilə 60 km uzağa daşınmışdır. Çox ağır platin hissələrinin belə yerdəyişməsi yalnız milyonlarla il müddətində baş verə bilərdi. Bu yatağın külçələri çox məşhurdu. Onların birinə Kremlin Almaz Fondunda tamaşa etmək olar. Onun çəkisi 3522 q-dır. Bu, böyüklüyünə görə dünyada üçüncü və XX əsrdə tapılmış külçələrin ən irisidir. Səpinti platin yatağında yanaşı kompnent kimi xırda dənələr şəklində qızıl külçəsinə, nadır halda da qızıl və platin qovuşuqlarına rast gəlinir. Aldan yaylasında geoloji quruluşuna görə oxşar, lakin daha az məhsuldar İnaqli və Çad həlqəvi silsiləri var. Orda sənaye əhəmiyyəti olmayan çox kiçik platin yataqları məlumdur.
Ariazantlar
Ariazantlar - Midiya tayfa ittifaqına daxil olmuş tayfalardan biri.
Dyakonov bu tayfanın adını Ari və Avesta dilində zantu tayfa sözlərinə ayırmış və bütünlükdə onun  Ari tayfası  mənasını verdiyini yazmışdır. Lakin prof. Q. Qeybullayev qeyd edir ki, Arizant  bu etnonimin qədim yunanca yazılış formasıdır və şübhəsiz ki, təhrifə məruz qalmış addır. Bu etnonim əslində türkmənşəli aris, orus tayfasının adından və qədim türk-monqol dillərində cəm bildirən t şəkilçisindən ibarətdir. Türk tayfalarından birinin indi də urus adlanması haqqında çox deyilmişdir. Türkmənlərin Ersari tayfasının adı da eris (qədim forması arıs) etnonimindən və ər – kişi, döyüşçü sözlərindəndir. Aras formasında bu tayfanın adı Albaniyanın Arajkan, Arospijan (yazılışları qədim ermənicədir), müasir Ərəzin (Culfa rayonu) toponimlərində əksini tapmışdır. Ərəzin adlı kənd Cənubi Azərbaycanın Qaradağ mahalında da vardır. Deməli, Arazat kimi səslənmiş etnonimə Herodot (yaxud onun məlumatçısı) n səsini əlavə edərək onu Arizant kimi yazmış, tədqiqatçılar isə bu səsə görə zanut sözünü müəyyən etmiş və onun farsca tayfa mənasında olduğu nəticəsinə gəlmişlər, halbuki, Arizant kimi yazılmış etnonimin daşıyıcıları türkmənşəli etnos idi.
Sualtı adaları
Sualtı adaları (bəzən Pirsaat adaları və ya Pirsaat daş adaları adlanır)— Xəzər dənizində Bakı arxipelaqında yerləşən Azərbaycana məxsus adalardır.
Coğrafiyası
Ən iri adaları Baburi və Qutan adalarıdır. Qutan və Baburi adaları arasınada məsafə 4 km təşkil edir. Tektonik məşəllidir. Taman yarımadasından Böyük Qafqaz dağ silsiləsi ilə sualtı qalxmalarla Türkmənistana qədər davan edən Ön Qafqaz qalxmasının bir hissəsidir. Pirsaat buxtasında yerləşir. Ümumilikdə 9 adadan ibarətdir. Qövsə daxil olan adalar şərqdən qərbə 7 km məsafədə yerləşir. Əsasən kiçik adlardan ibarətdir. Bəzi adalarında uzunluq 2 km təşkil etsə də, çox ensizdir.
Şağan
Şağan — Azərbaycan Respublikasının Xəzər rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə. Şağan Abşeronun şimal-şərqində Xəzər sahillərində, 0-5 metr hündürlükdə yerləşir. Abşeronun ən qədim kəndlərindən biridir. Coğrafi cəhətdən Şağan şimal və şimal-qərbdən Buzovna, şərqdən və cənub tərəfdən Mərdəkan, qərb istiqamətində isə Binə qəsəbəsi (Təmənnis torpaqları) ilə həmsərhəddir. Qəsəbənin sahəsi təqribən 1500 km²-dir. 1933-cü ildə Şağan kəndi Mərdəkan kənd sovetinin tərkibinə daxil edildi. 1945-ci ildə ayrılsad a, 1948-ci ildə yenidən birləşdirildi. 1990-cı ildə Şağan qəsəbə statusu aldı. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 26 iyul 1994-cü il tarixli, 868 saylı Qərarı ilə Bakı şəhərinin Əzizbəyov rayonunun Şağan qəsəbəsi şəhər tipli Mərdəkan qəsəbəsindən ayrılaraq, şəhər tipli qəsəbə kimi rayonun yaşayış məntəqələri siyahısına daxil edilmiş, Şağan şəhər tipli qəsəbəsi mərkəz olmaqla Şağan qəsəbə ərazi vahidi yaradılmışdır.
Tarixi
Abşeron yarımadasının ən qədim yaşayış məskənlərindən biri də Şağandır. Arxeoloji qazıntıların nəticələrindən məlum olmuşdur ki, hələ e.ə.3000 il əvvəl bu ərazidə əhali məskunlaşmışdır. Yaşayış məskəninin Banağan adlanan sahəsində tunc dövrünə aid müxtəlif qayaüstü təsvirlər, o cümlədən astral dünyabaxışını özündə ehtiva edən Günəş, Ay, yerin cəhətləri, kainat simvolları, təsərrüfat və məişət əşyalarının təsvirlərinin qeydə alınması bu həqiqəti təsdiqləməkdədir. XI-XII əsrlərdə kəndin həm əhalisi, həm də ərazisi xeyli genişlənmişdir. Coğrafi məfhum kimi Şağan toponiminin bir neçə izah variantından ən çox həqiqətə uyğun gələni adın məhz etnotoponim olaraq Çağan oğuz eli ilə bağlılığıdır. Ümumiyyətlə, Şağanı yer, məkan, coğrafi məfhum  və  ya  toponim  kimi  bir  çox  alimlər  tədqiq  etmişlər. T.Q. Səlimov «Şağan»  adlı  monoqrafiyasında  bu  haqda  araşdırmalarını  təqdim  etmişdir [41]. Xalq etimologiyasına  görə,  burada  Şahxan (Şahqan)   adlı  bir  nəfər  öz  nəsli  ilə  məskunlaşmış  və  onun  adının  təhrif olunmuş  şəkli  kəndə  verilmişdir. Azərbaycan toponimiya  elminin  ən  görkəmli  nümayəndələrindən  olan  Q. Qeybullayev Şağan  toponimini  Şəkinin  «sak»  tayfaları  ilə  əlaqələndirir  və  Şağan  sözünü  «Sakan»  adlı  tayfanın  adının  təhrif  olunmuş  forması  kimi izah  edir.
Əhalisi
Bu kəndin əhali sayı haqqında ilk məlumatlar XIX əsrin əvvəllərinə aid olsa da, tarixi dövrün təhlillərinə görə, orta əsrlərdə kənd əhalisi çox olmuşdur. Şağanda evlərin sayı 1849-cu ildə 78, 1886-cı ildə 93 və 1921-ci ildə 121 idi. Əhali sayı 1842-ci ildə 285 nəfər idi və Bakı kəndləri arasında bu saya görə 26-cı olsada, sonrakı illərdə zəif sürətlə artmış, 1904-ci ildə 600, 1926-ci ildə 845 və 1939-cu ildə 1034 nəfər olmuşdur. Əhali sayı 1999-cu ildə 3,2 min, 2009-cu ildə 3,3 min və 2016-ci ildə 3,5 min nəfər olmuşdur. Qəsəbənin hazırda əhali sayı 10 min nəfərə yaxındır. Əslində mövcud və ya qeydiyyata alınmayanların sayı 5 mindən çoxdur. Laçın qəsəbəsində məskunlaşan köçkünlərin sayı 3 mindən artıqdır. Şağanın Qızılqum sayılan bağ yerlərinin böyük hissəsi daimi yaşayış yerlərinə çevrilmişdir. Burada 1 məktəbdə 756 şagird təhsil, 1 uşaq bağçasında 60 uşaq tərbiyə alır (2011). Məktəb qəsəbənin köhnə hissəsində yerləşdiyi üçün yeni salınan məskəndə məktəb və uşaq bağçalarına böyük ehtiyac vardır. Şağanda müasir ticarət mərkəzi fəaliyyət göstərir və gələcəkdə bu qəsəbə mühüm dənizkənarı iqlim kurortu ola bilər.
İnfrastrukturu
Abşeronun digər  sahilboyu  kəndləri  kimi,  Şağanın  şəhərsalma  strukturu  XII  əsrin  sonu,  XIII  əsrin  əvvəllərində  inşa  edilmiş,  hündürlüyü  23-24  metrə  bərabər  dördkünc  bürclü  qalanın  təsiri  altında  formalaşmışdır. Burada məscid, pir, ovdan və d. abidələr vardır. Şağanda bir sıra dəyərli tarixi-memarlıq abidələri qeydə alınıb. Bunlardan XII əsrin sonu XIII əsrin əvvəllərində inşa edilən 24 metr hündürlükdə dördbürclü (hazırda qalanın bir bürcü salamatdır) qalanı, tarixi 1320-1321-ci illərə aid olan qubala-türbəni (alban abidəsi), 1658-ci ildə inşa olunan piri, 1889-cu ildə tikilən məscidi, tarixi 1894-1895-ci illərə təsadüf edilən mədrəsəni, 1895-ci ildə Hacı Atababanın tikdirdiyi hamamı, kənd qəbiristanlığında olan dördsütunlu türbəni (1907), sayı 40 olan sərdabələri (amanat qəbirlər) qeyd etmək olar.
Tanınmış şəxsiyyətlər
Abşeron yaşayış məntəqələri içərisində istər ərazisinə, istərsə də əhalisinin sayına görə kiçik qəsəbələrdən olmasına baxmayaraq buradan respublikamızın ictimai, siyasi, mədəni həyatında kifayət qədər əhəmiyyətli rol oynayan bir çox şəxsiyyətlər çıxmışdır.
Od Ata
Od Ata — türk, altay və tatar mifologiyasında atəş tanrısı. Müxtəlif türk dillərində Vot (Vut, Uğot, Uvot) Ata olaraq da bilinər. Monqollar Gal Ecege deyərlər. Odkan formasıyla monqolcada iştirak edər. Türklər Odxan da deyirlər. Atəş müqəddəs qəbul edilir. Eyni şəkildə ocağın üzərinə qoyulan üç ayaqlı qazanlar da əhəmiyyətli bir yerə malikdir. Od Ata, ümumi olaraq evlərdəki və çadırlardaki ocaqları və atəşini qoruyar. Od Ata hər bir atəşə və ocağa bir dənə iye (qoruyucu ruh) göndərir. Atəş qurbanı göyə çatdırar. Al rəng atəşi işarələr və albayrak anlayışıyla da əlaqəlidir. Atəş təmizləyici bir ünsür olaraq görülür. Halay sözünün Atəş mərasimiylə əlaqəli olaraq "atəş rəqsi" mənasını ehtiva etdiyini qarşıya qoyan görüşlər vardır. Sonralar vətən qoruyucusu imgesine də ehtiva etmələri başlamışdır. Atəşin şəkilsiz və quruluşu olması onu bir maddə olaraq qəbul etməkdən çox kut anlayışı ilə əlaqələndirilməsini səbəb olmuşdur. Eyni şekilsizlik və enerji olaraq qəbul etmə vəziyyəti su üçün də etibarlıdır. Tatar mifologiyasında Od Atası, Od iyəsi və Od Anası bəzən tək bir varlığa verilən müxtəlif adlar olduğu müşahidə edilir. Lakin aralarındakı ən əhəmiyyətli fərq, Od iyəsinin yalnız müəyyən bir ocağa və ya atəşə bağlı olmasıdır. Od anası və Od atası isə bütün ocaqların və ateşlerin sahibidir və istədiyinin yanına gedə bilər. Od iyelerini bu atəşləri qorumaq üzrə Od Ana və Od Ata göndərir. Öt Xan ilə qarışdırılmamalıdır.
Menşikov sarayı (Sankt-Peterburq)
Menşikov sarayı – İmperator I Pyotrun yaxın dostu sayılan və Peterburqun ilk qubernatoru Aleksandr Menşikovun sifarişi ilə inşa etdirilmişdi. Saray Peterburqun mərkəzində, Vasilyev adasının Universitet sahil küçəsində yerləşir. Sarayın layihəsi xaricdən dəvət olunmuş memarların - Covanni Maria Fontana və Qotfrid İohann Şedelin birgə səyi nəticəsində işlənilib. Saray "Pyotr barokkosu" üslubunda tikilmişdi və Peterburqun ilk daş binası sayılır.
Tarix
İsveç və Rusiya arasında 1700-1721-ci ildə baş vermiş Şimal müharibəsinin nəticəsində Rusiya İmperiyası Neva çayının mənsəbini öz ərazilərinə daxil edərək Fin körfəzinə çıxış əldə etdi. İşğal edilmiş yeni ərazilərin 11 hisəsi I Pyotrun köməkçisi, istedadlı general Alekandr Menşikova verilmişdi. Bu torpaqların tərkibinə Oranienbaum şəhəri və gələcək Peterburq şəhərində yerləşəcək Dövlət İqamətgahının əraziləri daxil idi
I Pyotrun dövründə
thumb|left|Menşikovun evi və onun qonşuluğunda yerləşən Səfir sarayı - A.Zubovun qravür rəsmi, [[1715-ci il]] Sarayın tikintisi 1710-cu ildə, memarlar Ciovanni Maria Fontana və Qotfrid İohann Şedelin birgə layihəsi üzrə inşa edilməyə başlamışdı. 1714-cü ilə artıq tikintinin böyük bir hissəsi yerinə yetirilmişdi, lakin daxili interyerin bəzək işləri hələ 1727-ci ilə kimi davam etmişdir.
Əlahəzrət knyazın yeni sarayı gül bağları ilə birlikdə bütün Vasilyev adasının - Kiçik Nevadan Böyük Neva çayları boyunca uzanırdı və beləliklə böyük bir ərazini özündə cəmləyirdi. Sarayın ərazisində hamam, dəmirçixana, un ambarları və çörək sexləri yerləşirdi. Çar I Pyotr buranı Səfir sarayı adlandırırdı və özünün bütün təntənəli bayramlarını burada keçirirdi. Məhz Menşikov sarayında sesareviç Aleksey və alman şəhzadəsi Şarlotta Kristina fon Braunşveiq-Volfenbüttel (pravoslavlığı qəbul etdikdən sonra Nataliya Alekseyevna), həmçinin Pyotrun qardaşı qızı, gələcək İmperatriça Anna İoanovna Kurlyand hersoqu ilə öz toy mərasimlərini keçirmişdilər. thumb|left|Menşikov Sarayının Neva çayına açılan baş fasadı.
Kadet korpusu
1727-ci ildə knyaz Menşikov dövlətə xəyanətdə və mənimsəmədə ittiham edilərək Beryozova sürgün olunur. Onun sarayı xəzinənin hesabına daxil olur. 1731-ci ildə memar Domeniko Trezini sarayı Quru Şlyaxter qoşunları korpusunun istifadəsinə yararlı hala salmaq məqsədilə yenidən qurur və artıq həmin ilin sonunda, bina və ətrafdakı nəhəng torpaq sahələri kadet korpusunun istifadəsinə verilmişdi. Tezliklə boş torpaq sahələrində yeni bina komplekslərin inşasına başlanılmışdı (Kadet xətti üzrə yerləşən 1,3,5-ci evlər). Daha sonralar Nevaya çıxan sarayın baş fasadı dəyişdirilərək daha sadə görünüş alır. Davamlı yenidənqurma işlərin nəticəsində, sarayın mansardlı dam örtüyünün yerinə ikiqatlı dam, heykəlli mərkəzi attikin yerinə isə soğanvari fronton quraşdırılmışdı. Kadet Korpusunun ehtiyacları üçün sarayın yenidən qurulması işlərində İvan Starov, Vasili Bajenov və Yuri Felten kimi istedadlı memarlar cəlb olunmuşdu.
Hazırkı zaman
Binanın ilk elmi bərpa olunması XIX əsrin sonunda həyata keçirilmişdi. Lakin sarayın yenidən ilkin görünüşu uğrunda aparılan əsl restavrasiya işləri 1966-cı ildə, A.E.Hessenin rəhbərliyi altında yerinə yetirilmişdi. Görülmüş işlərin çoxuna baxmayaraq, sarayda bərpa işləri hələ də davam edir. Sarayın interyerləri içərisində ən çox Qozlu kabinet, qəbul otaqların mükəmməl anfiladası, XVII əsr şpalerlərin saxlandığı Böyük palata daha çox diqqəti cəlb edir. Sovet dövründə saray kompleksində Engels adına Hərbi-Siyasi məktəb yerləşirdi. 1966-cı ildə sarayın ilkin görünüşü qaytarmaq barədə yeni qanun qəbul edilmişdi. Restavrasiya işləri 1981-ci ildə başa çatmışdı. Menşikov sarayı Dövlət Ermitajının filialına çevrilmişdi. O vaxtdan bəri sarayda Pyotr dövrünə aid rus sənət və mədəniyyət tarixini özündə əks etdirən müxtəlif eksponatlar qorunub saxlanılır. Hazırda Menşikov mülkündən yalnız saray günümüzə kimi saxlanılmışdı.
İnteryer
Sarayın daxili bəzək işləri bahalı və qabaqcıl materiallardan hazırlanmışdı, onların bəziləri xaricdən gətirilmiş, qalanı isə rus sənətkarları tərəfindən hazırlanmışdı. Əsas vestibülün "seniləri" öz zərif görünüşü və təntənəliyi ilə fərqlənirdi. Pyotrun zamanında sarayın birinci mərtəbəsində müxtəlif emalatxanalar və bəzi xidməti otaqlar fəaliyyət göstərirdi. İkinci mərtəbədə knyaz ailəsinin şəxsi otaqları yerləşirdi. Dəbdəbəli yataq və yemək otaqlarından əlavə, sarayda təntənəli zallar, qalereyalar və anfiladalar yerləşirdi.
Eksteryer
Saray özündə Pyotr barokko üslubunun bariz nümunəsi sayılır. Binanın baş fasadı daş kapitelli pilyastra və attik ilə effektli şəkildə vurğulanmış, künc rizalitləri isə təmtəraqlı fronton və qızıl suyuna çəkilmiş knyaz tacı və venzel naxışları ilə bəzədilmişdi. Saray hündür hollandb üslublu çardaqlı mansard ilə tamamlanır. Sarayın baş giriş hissəsinə məharətli şəkildə daş və ya mərməri təqlid edən taxta sütunlarla bəzədilmiş portikə əsas aksent vurulub. Portik üzərində - hər il Neva çayı ilə gəmilərlə qonaq gələn insaları qarşılamaq üçün orkestr-locia inşa edilmişdi. İki mərtəbəli yan qanadların (fligellərin) tikintisindən sonra, saray planda qapalı dördbucaq formasında salınır.
Mirzə Sadıq Piran
Mirzə Sadıq İmanxan oğlu Piran — şair, xanəndə.
Həyatı
Mirzə Sadıq İmanxan oğlu 1822-ci ildə Şuşa şəhərində anadan olmuşdu. Əslən Dizaq mahalının Rəfəddinli kəndindəndir. İbtidai təhsilini molla yanında almışdı. Sonra mədrəsədə təhsilini davam etdirmişdi. Savadlı olduğundan dolayı mirzə ünvanı daşıyırdı. Gözəl səsi vardı. Arabir toylarda oxuyurdu. Mirzə Sadıq 1893-cü ildə vəfat edib.
Mirzə Sadıq şair idi. Piran təxəllüsü ilə ofsunlayıcı şeirlər qələmə alırdi. "Məclisi-üns" ədəbi yığnağın üzvü idi. Bu məclisin üzvləri təxəllüs seçərkən onun qabağında təntənəli surətdə and içirdilər.
Gilas
Gilas –  cinsinə aid bitki növü.
Gilas Azərbaycanda çox geniş yayılmışdır. Meyvələrinin tərkibində aşı maddəsi, şəkər, boyayıcı və pektin maddələri, üzvi turşular, B2, C vitaminləri, eləcə də karotin vardır.
Yabanı gilas
Gülçiçəklilər fəsiləsinin albalı cinsinə aiddir. Yabanı halda Ukraynada, Moldovada, Krım və Qafqazda bitir. Hazırda mədəni gilas sortları çox olduğundan yabanı gilas öz əhəmiyyətini itirmişdir. Lakin meşələrdə yabanı formalara təsadüf edilir.
Yabanı gilas aprel-mayda çiçəkləyir. Çiçəkləri ağ, ətirli, beşləçəkli və uzun saplaqlıdır. Bir neçə çiçək bir yerdən çətir kimi sallanır. Meyvələri iyun-iyulda yetişir. Forması yumru və ya ürək şəklindədir. Qara, sarı-qırmızı və tünd qırmızı rəngdə olur. Dadı acıtəhər və bəzən şirin olur. Şirinlər təzə halda yeyilir, eləcə də ondan kompot, şirə, ekstrakt, mürəbbə və başqa məhsullar hazırlanır. Acı gilaslar isə şərab istehsalı üçün yararlıdır. Çəyirdəyində 30% yağ və 1%-ə qədər efir yağı vardır. Texniki məqsədlər üçün işlədilə bilər. Yarpaqlarında 250 mq% C vitamini vardır. Yabanı gilas külli miqdarda qatran ifraz edir ki, bundan da parçaların boyanmasında istifadə edilir.
Gilas şirəsi qidanın yaxşı həzm olunması üçün tətbiq edilir. Xalq təbabətində qəbz olmağa qarşı da istifadə olunur. Oduncağı bərk, sarı-qırmızı rəngdədir. Gilasın oduncağından xarrat məmulatı, nazik budaqlarından isə qəlyan çubuqları hazırlanır. Gilas balverən və bəzək bitkisi kimi də əhəmiyyətlidir. 1 hektar çiçəkləyən gilas sahəsindən arılar 36–40 kq bal hasil edə bilirlər.
Əhəmiyyəti
Gilas mədə-bağırsaq, sidik yolları xəstəliklərində, həmçinin iştahartırıcı pəhriz qidası kimi çox xeyirlidir. Gilas və albalı meyvələrindən və onların şirəsindən qaraciyər xəstəliklərinə tutulanlara müalicə məqsədilə vermək zəruridir.
Bu meyvələrdən eyni zamanda xroniki mədə-bağırsaq xəstəliklərində həzm prosesini yaxşılaşdıran və maddələr mübadiləsini tənzim edən vasitə kimi də istifadə etmək faydalıdır.
Gilas insan orqanizminə ürək-damar xəstəliklərinin dərmanı kimi təsir edir, eləcə də damarları təmizləyir. Həkimlər bütün yaş təbəqələrindəki insanlar üçün gilasın xeyirli olduğunu bildirir. Gilasların tərkibində qlükoza və pektin var. Bu da orqanizmdən xolesterini çıxarmağa kömək edir. Gilas əsasən qanazlığı (anemiyadan) və damarların varikoz genişlənməsindən əzab çəkən xəstələr üçün daha xeyirlidir. Çünki onların köməyi ilə orqanizmdə olan artıq maye çıxarılır və damarların divarları bərkiyir.
Eupatorium invaefolium
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bulbophyllum melloi
(Bulbophyllum melloi) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Crataegus cupulifera
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İtaliya gerbi
thumbnail|right
İtaliya gerbi - İtaliyanın Dövlət gerbi.
3 (albom)
#3 (mənası: nömrə 3 deməkdir) — The Script rok qrupunun sayca 3-cü və hələ ki, sonuncu albomu. 7 sentyabr 2012-ci ildə buraxılmışdır. Albomun əsas treki "Hall of Fame" mahnısıdır. Bu albom qrupun 3 albomu içərisində ən uğurlusu sayılır. Albomun trek listinə "Good Ol' Days", "Six Degrees of Separation", "Hall of Fame", "If You Could See Me Now", "Glowing", "Give the Love Around", "Broken Arrow", "Kaleidoscope", "No Words", "Millionaires" trekləri daxildir. Bonus treklər (sonradan əlavələr) "Moon Boots" və "Hurricanes"-dir. Bu treklərdən hələ ki, 4-nə klip çəkilib. Bunlar "Six Degrees of Separation", "Hall of Fame" (Will.I.Am ilə), "If You Could See Me Now" və "Millionaires" trekləridir.
Adansoniya
—  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Pazşəkilli yemişan
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Çin, Yaponiya və Tayvunda geniş yayılmışdır.
Ekologiyası
Şaхtaya və quraqlığa davamlıdır.
Azərbaycanda yayılması
Respublikanın bəzi bölgələrində mədəni şəraitdə becərilir.