cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zöhrab Əliyev
Fəaliyyəti
1963-cü ildə Zöhrab Hüseyn oğlu Əliyev Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin Pedaqogika üzrə Müdafiə Şurasında "Azərbaycanda biblioqrafiya işinin inkişafı tariхindən (1920–1958)" mövzusunda dissertasiya işini müvəffəqiyyətlə müdafiə edərək pedaqoji elmlər namizədi elmi dərəcəsini almışdır.
1970-ci ildə Z.Əliyevə dosent, 1989-cu ildə isə doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmədən, elmi yetkinliyini və qiymətli elmi-tədqiqat əsərlərinin müəllifi olduğu nəzərə alınaraq professor elmi rütbəsi verilmişdir. Ömrünün yarıdan çoхunu Biblioqrafiyaşünaslıq elminin inkişafına həsr edən alim 10 il BDU-da Kitabxanaçılıq fakültəsinin dekanı olmuş, 1984-cü ildən "Biblioqrafiyaşünaslıq" kafedrasının müdiri vəzifəsində çalışmış, Bakı Dövlət Universitetinin böyük Elmi Şurasının üzvü, həmçinin Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyinin vahid Elmi-Metodiki Şurasının Kitabхanaşünaslıq-biblioqrafiya bölməsinin sədr müavini kimi də fəaliyyət göstərmişdir.
Professor Z.Əliyevin tanınmış yetirmələri sırasında professor Xəlil İsmayılov, dosent Nadir İsmayılov, dosent Knyaz Aslan, dosent Mehmanəli Məmmədov, dosent Aşur Əliyev, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Eldəniz Məmmədov, dosent Solmaz Sadıqova, dosent Xuraman Ağayeva və digər adları təhsil, elm və mədəniyyət tarixinə həkk olunmuş çox sayda tanınmış alimlər vardır.
Görkəmli alim, professor Zöhrab Əliyev zəngin elmi aхtarışlarının nəticəsi kimi, Biblioqrafiyaşünaslıq elminə 50-dən çoх məqalə, 10-a yaхın monoqrafiya, dərslik və dərs vəsaitlərini töhfə etmişdir. Onlardan "Azərbaycanda biblioqrafiya işinin vəziyyəti və inkişafı tariхindən (1945–1956)" (1960), "Kitabхanalarda məlumat-biblioqrafiya işinin təşkili" (1966), "Tövsiyə biblioqrafik vəsaitlərin tərtibi metodikası" (1967), "Biblioqrafiyanın nəzəriyyəsi və metodikası" (1973), "Azərbaycan biblioqrafiyasının tariхi (1920–1970)" (1978), "Ümumi biblioqrafiyaşünaslıq" (2001) və s. əsərləri bu sahədə təhsil alan tələbələr, elmi işçilər, tədqiqatçılar üçün olduqca lazımlı və əhəmiyyətlidir.
Mükafatları
Zöhrab Əliyevin elmi-pedaqoji fəaliyyəti yüksək qiymətləndirilmiş, o, müxtəlif medallarla və fəхri fərmanlarla təltif edilmişdir.
Vəfatı
Zöhrab Əliyev 2019-cu il iyul ayının 31-də Bakı şəhərində vəfat etmişdir.
Əbdülhəmid Əfəndizadə
Əbdülhəmid Əfəndizadə — Qafqaz müsəlmanlarının IV Müftisi.
Müfti Əbdülhəmid Əfəndizadə 1812-ci il aprel ayının 15-də Şamaxıda anadan olub. 10 yaşında təhsilə başlayan Əbdülhəmid məktəbi bitirdikdən sonra (17 yaşında) əmisi Hacı Əli Əfəndizadənin dərs dediyi Şamaxı mədrəsəsinə daxil olub və burada Şərq dillərinə yiyələnib.
Mədrəsə təhsilini bitirdikdən sonra əmisi ilə bir yerdə işləməyə başlayan Ə.Əfəndizadə maarif sahəsində gedikcə şöhrət qazanır. Əmisinin məsləhəti ilə o, 1849-cu il fevralın 22-də dövlət məktəbinə işə götürülür və şəriət müəllimi vəzifəsini icra edir.
Ə.Əfəndizadə məkdəbdə işlədiyi zaman Azərbaycan, fars və ərəb dilərindən əlavə, fransız dilinin incəliklərini də şagirdlərə öyrədə bilib. Sonralar onun işlədiyi dövlət məktəbi müəyyən səbəblərə görə bağlanır. Ə.Əfəndizadə 1860-ci ilin əvvəlində Məkkənin ziyarət edib hacı titulunu qazanır. 1864-cü il yanvarın 16-da Şamaxı Ruhani İdarəsinə sədr və qazi təyin edilir. O, fəaliyyətinə görə carişinlik tərəfindən brilyant qaşlı üzüklə mükafatlandırılıb.
Müfti Ə.Əfəndizadə 1872-ci il dekabrın əvvəllərində Qafqaz (Zaqafqaziya) Sünni Əhli İdarəsinin sədri vəzifəsinə təyin olunduğundan Tiflisə köçür.
O, 1880-ci il dekabr ayının 10-da Tiflisdə vəfat edib.
Xurma
thumb|right|Diospyros virginiana çiçəyi thumb|right|Diospyros kaki meyvəsi thumb|right|Diospyros kaki meyvəsi
Xurma —  Ebena-Ebenaceae fəsiləsindən olub, bir sıra subtropik ölkələrdə (Cənubi Asiya, Afrika, Amerika ölkələrində) geniş yayılmışdır. Xurma birtoxumlu, ətirli və şirin dadlı meyvədir. Yetişəndə qırmızı və ya qonur-qırmızı rəng alır. Lət hissəsi şirin və dadlıdır. Xurma ağacı çox məhsuldar bitkidir, onun müxtəlif növləri vardır. Azərbaycanda becərilən xurma (Şərq xurması - Diospyros kaki), əsasən Lənkəran zonasında (Astara, Lənkəran, Masallı), bundan başqa, Göyçay, Ağdaş, Ağdam, Gəncə,Balakən Zaqatala rayonlarında becərilir. Şərq xurmasından başqa Azərbaycanda iki növ yabanı xurmaya da rast gəlinir. Bunlar da Qafqaz xurması (Diospyros lotus) və Virgin xurması (Diospyros virginiana) adlanır.
Azərbaycanda becərilən şərq xurmasının tərkibində 13-16% qlükoza və fruktoza şəkəri, 0,8%-ə qədər üzvi turşular, aşı maddələri, karotin, C vitamini və yod birləşmələri olduğuna görə onun mühüm müalicəvi əhəmiyyəti vardır. Şərq xurmasını zəiflik, qanazlığı, vitamin azlığı, xroniki mədə-bağırsaq xəstəlikləri zamanı yedikdə çox faydalıdır. O, həzm prosesinin fəaliyyətini artırır, maddələr mübadiləsini nizama salır, həmçinin triotoksikoz, ürək-damar sistemi xəstəliklərinin müalicəsinə yaxşı təsir göstərir.
Sağlamlığa faydaları
Xurmanın insan orqanizminə böyük xeyri var. Xurmada olan fosfor, beynin ehtiyaclarını qarşılayır. Yorğunluğu aradan qaldırır. Xurmanın təsirli olduğu bir başqa sahə də sinir sistemidir. Xurmanın sakitləşdirici bir xüsusiyyəti vardır. Xurmada eyni zamanda B1 və B2 vitaminləri var. Bunlar da zehini və sinir sistemini sakitləşdirir. Meyvə olaraq ən yaxşı sinə dərmanı xurmadır. Xurma bəlğəmə, nəfəs borusuna və öskürəyə qarşı istifadə olunur. Xurma, qan damarlarını yumşaldar və damar sərtliyinin qarşısını alar. Ayrıca qanı təmizləyər və təzyiqi də nizamlayar. Qəhvə və yağ qandakı xolesterolun yüksəlməsinə səbəb olur. Ərəblər bol miqdarda qəhvə içirlər və araşdırmalarda ərəblərdə bu xəstəlikdən əsər olmadığı ortaya çıxmışdır. Bunun səbəbini araşdıran mütəxəssislər, ərəblərin qəhvə və digər içkilərin yanında mütləq xurma yediklərini də öyrənmişlər. Xurma böyrəklərin yuyulmasına yardım göstərir, onların daha yaxşı işləməsini təmin edir. Böyrək iltihabına şəfa verir. Xurmanın suyu böyrək daşlarının parçalanmasında çox faydalıdır. 6-7 ədəd xurma parçalanaraq bir stəkan suya qoyulandan bir neçə saat sonra süzülər və isidilərək gündə iki dəfə içilər. Bu 15 gün edilsə böyrək daşlarını yox edər. Mütəxəssislər xurmanın ac qarınına yeyilməsini məsləhət görürlər. Həmçinin qabıqlarında və tumunda da bol miqdarda vitamin olduğunu söyləyirlər. Toxumunun da sovurulmasını tövsiyə edirlər. A vitamini ehtiva edən xurma, gözləri qüvvətləndirir. Xurma xüsusilə gecə korluğu və digər göz xəstəklərinin qarşısını alır. Xurma göz sinirlərini qüvvətləndirir.
Xarici keçidlər
Xurma, faydaları nələrdir?
Şarl Bodler
Şarl Pyer Bodler — fransız şair və tənqidçi, Fransa və dünya ədəbiyyatının klassiki, yazıçısı və tərcüməçisi; bütün sonrakı Avropa şeirlərinin inkişafına təsir göstərən simvolizm estetikasının təsisçisi.
1857-ci ildə özü tərəfindən nəşr olunan "Pislik çiçəkləri" şeirlər kolleksiyası onun işində ən məşhur və əhəmiyyətli mövqeyə çevrildi.
Bioqrafiyası
11 yaşında olduqda Şarl, ailəsi ilə Lion şəhərinə köçdü və daha sonra Lion kral Kollecinə köçürülmüş bir internat evinə göndərildi. Uşaq şiddətli melankoliya əlamətlərinə məruz qalıb və təəccüblü, tənbəllik və tam yayınma ilə  müəllimlərin tədqiqinə məruz qalmışdı. Ancaq Bodler ədəbiyyata və şeirə cazibəsi artıq burada özünü bildirirdi.
Sara siyənəyi
Sara siyənəyi — Chordata tipinin növüdür.
Xarakterik morfoloji əlamətləri
Bədənin bel tərəfi göy-yaşıl, yanları və qarnı gümüşü rəngdə olur. Bel üzgəci çox piqmentlənmişdir. Qəlsəmə qapağının gerisində qara ləkə (xal) olur. Yetkin fərdlərinin uzunluğu 20.1-40.0 sm, kütləsi 95.0-1050.0 q arasında dəyişir.
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Dəniz balığı olub, çoxalmaq üçün şirin sulara girmir. Orta ömrün uzunluğu: 7 - 8 ildir. Cinsi yetkinliyə çatma müddəti: Cinsi yetkinliyə 2 - 3 yaşında çatır. Fərdi inkişaf forması tam çevrilmə şəklindədir. Həyat sikli kürü-sürfə-körpə-yetkin fərd formasında olur.
Yayılması
Azərbaycanda Xəzər dənizinin cənub-qərb hissəsində geniş yayılmışdır. Brajnikov siyənyinin Xəzər dənizində 7, Xəzər dənizinin Azərbaycan sularında isə 6 yarımnövü yayılmışdır. Həmin yarımnövlərdən biri olan Sara siyənəyinin üç populyasiyası (Sara, Pirsaat və Lənkəran) qeydə alınmışdır.
Qidalanması
Kilkələr, az miqdarda krevetka, aterin və başqa balıqlarla qidalanır.
Çoxalması
Kürütökmə yolu ilə çoxalır. Kürüsünü hissə-hissə tökür. Reproduktivliyin forması kürü şəklində olur. Kürüsünü hissə-hissə tökür. Məhsuldarlığı 200.0-1050.0 min ədəd arasında dəyişir. Reproduktivliyin periodu: ildə bir dəfə, hər il, generasiyaların sayı: orta ömrün uzunluğundan aslı olaraq 7 - 8 dəfə olur.
İnsan həyatına təsiri
Ekoloji əhəmiyyəti müəyyənləşdirilməyib. Sosial – iqtisadi əhəmiyyəti ov və vətəgə əhəmiyyətlidir. Elmi - mədəni əhəmiyyəti müəyyənləşdirilməyib. Ziyanvericilik xüsusiyətləri məlum deyil.
Qəbul edilmiş və qəbul edilməsi vacib olan mühafizə tədbirləri
Xəzərdə balıq ovunun tənzim olunması haqqında qanun qəbul edilməsinə ehtiyac var, dənizin çirklənməsinin qarşısı alınmalıdır.
Növün qeydiyyat göstəriciləri
AMEA Zoologiya İnstitutu ixtiologiya laboratoriyasının kolleksiya fondu
Eupatorium maculatum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Sücaət Əhmədov
Həyatı
Sücaət Yunus oqlu Əhmədov 4 iyun 1943-cü ildə (bəzi mənbələrdə 1946-cı il ) Kəlbəcərdə Yunus Əhmədovun ailəsində anadan olub.
Kəlbəcərin məşhur İstisu kurortunda rəhbər vəzifələrdə çalışmışdır.
7 noyabr 2002-ci ildə Gəncə şəhərində ağciyər çatışmazlığından vəfat etmişdir. Məzarı Göy-Göl rayonundadır.
Ailəsi
Xalası qızı ilə evli idi. Bir oğlu, iki qızı var. Oğlu Azərin Sücaət adında övladı var.
Azərbaycan jurnalisti Hidayət Elvüsal Sücaətin qardaşıdır.
Həbsi
Sücaət iki dəfə həbs edilmiş, ömrünün 8 ilini zindanlarda keçirmişdi. İlk həbsi Bakı Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsinin 2-ci kursunda oxuyarkən olmuşdur. Kəlbəcərdə mağaza müdirini vurduğu üçün universitetdən xaric edilmiş və həbs olunmuşdur.
Yaradıcılığı
Yaradıcılığa sovet dövründə başlasa da Sovet dövründə, demək olar ki, şerləri çap olunmayıb. Sücaətin şerləri əsasən dildən-dilə yayılmış, dillər əzbəri olmuşdur. El şənliklərində öz ifasında şerləri kasetlərə yazılmış, bu yolla Sücaətsevərlər arasında yayılmışdır.
Crataegus vailiae
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Abbasbəyli (Qazax)
Abbasbəyli — Azərbaycan Respublikasının Qazax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Sərhəd kəndi olduğundan vaxtaşırı atəşə məruz qalır.
Toponimikası
Kənd Gəncə-Qazax düzənliyindədir. Keçmiş adı Daharbəylidir. Yaşayış məntəqəsi XIX əsrdə Dəmirçilər kəndinin abbasbəyli adlı nəslinə mənsub ailələr tərəfindən salınmışdır.
Təhsil
Kənddəki ibtidai məktəb binası 1970-ci ildə tikilmiş, hazırda isə qəzalı vəziyyətdədir. Məktəbin yerləşdiyi ərazi Ermənistan ordusu postlarının açıq hədəfindədir. Cəmi iki sinfi olan bu məktəbdə 11 şagird oxuyur (2015).
Jurua çayı
Hövzəsinin orta axarları güçlü məskunlaşılmışdır. Çay 1823 km məsafədə naviqasiyaya yararlıdır. Qollarından biri olan Tefe çayının sahillərində neft-qaz yataqları vardır.
Ümumdünya Elmi Əməkdaşlıq Təşkilatı
Ümumdünya Elmi Əməkdaşlıq Təşkilatı — Əsas fəaliyyət inteqrasiyası  alimlərin, mütəxəsislərin, elm və təhsil təşkilatlarının elmi əməkdaşlığına yönəlmiş beynəlxalq bir QHT-dir.
WOSCO -nun yaradılması
Ümumdünya Elmi Əməkdaşlıq Təşkilatı ( – qısaca WOSCO 23 dekabr 2008-ci ildə Türkiyənin İstanbul şəhərində təsis olunmuşdur. Bu məclislərdə müxtəlif akademik müəssələrin, şirkətlərin nümayəndələri, QHT-lər, elm və texnologiya müəssələrinin nümayəndələri, alimlər iştirak edirlər. Bu elmi idarəetmə təşkilatına 16 ölkədən ictimai təşkilatların nümayəndələri, böyük elmi-texniki şirkətlər qatılırlar. Xüsusən:SSRİ Akademiyası və RAN, (Beynəlxalq Elmlər Akademiyası (Səhiyyə və Ekologiya), Moskva Dövlət Universitetinin əməkdar professoru M.V.Lomonosov, geologiya-mineralogiya elmləri doktoru  Viktor Efimoviç Xain (Rusiya, Moskva), Beynəlxalq BIOCOS Proqramının prezidenti, professor, doktor Frans Halberq, bir sıra elimlərin banisi olan -xranobiologiya – (ABŞ, Ştatlar), seysimik hadisələr, həmçinin insan orqanizimdəki urbanistik proseslərin mənfi təsirini araşdıran tanınmış alim, professor, Beynəlxalq Elmlər Akademiyasının daimi üzvü, kosmanavtik (Paris), RTEA-nın (Rusiya Tibb Elmləri Akademiyası -РАМН)professoru, tibb elimləri doktoru Karl Qext (Berlin, Almaniya), tanınmış giofizik, doktor Allen Simpson (Los Anceles, ABŞ), Pakistan Elmlər Akedemiyasının Prezidenti, nüvə-fiziki, Elm və Texnalogiyaların Dövlət Komisiyası üzrə planlama müşaviri və dövlət naziri İşfaq Əhməd (İslamabad, Pakistan),əczaçılıq sahəsində Avropa İttifaqı Komissiyasının elmi eksperti, doktor Sevinc Yatman (İstanbul, Türkiyə), tanınmış seismoloq, Beynəlxalq Elimlər Akademiyasının  -BEA- Vitse-prezidenti  (Səhiyyə və Ekologiya) Rusiya Federasiyasının Təbiət Elmləri Akademiyasının (RFTEA -РАЕН) akademiki, geologiya-mineralogiya elmləri doktoru, professor Elçin Xəlilov (Bakı. Azərbaycan,) Atropatena-ID zəlzələlərin proqnozu araşdırma stansiyasının rəhbəri X.Vahidi (Gadjah Mada University -İndoneziya), Almata Fövqəladə Hallar Nazirliyinin rəhbəri, general-mayor, texnika elimləri namizdi Dəmir Xəlilov (Almata, Qazaxıstan). Şirkətlər və Visiotek SETAC nümayəndələri (Türkiyə. İstanbul), FATE (Praqa, Çexiya), SWB (Burqas, Bolqarıstan), EIC (London İngiltərə) НИИ – Zəlzələnin Proqnozlaşdırılması və Öyrənilməsi üzrə Beynəlxalq Elimlər Akademiyasının nümayəndəliyi, (Səhiyyə və Ekalogiya) (Avstrya, İnskburk) və s.
Təşəbbüslər
2009-cu ildə Elmi Koordinasiya Şurasının təşəbbüsü olan [WOSCO] akademik V.E.Xain tərəfindən hazırlanmışdı.Bu təşəbbüsdə Global Change geoloji mühitini təqdim etmək üçün 20 ölkədən görkəmli alimlər, ictimai və siyasi liderlər iştirak edirdilər. İmzalanmış bildirişdə – GEOCHANGE ("Geochange") iştirak edənlər arasında  həmçinin təqdimetməyə sədrlik üçün BMT, Avropa Birliyi, nüfuzlu beynəlxalq təşkilatlar, dövlət rəhbərləri də qoşulmuşdular. 2009-cu ilin Beynəlxalq Proqramı ICEP proqramında(Beynəlxalq Əməkdaşlıq Zəlzələ proqnozlaşdırılması) bir partiya olmaq, WOSCO  və Global Network Zəlzələ Proqnozlaşdırılması iştirakçıları arasında müəyyənləşdirilmişdi.
Struktur
WOSCO  olan əsas struktur bölmələri:
2. Beynəlxalq Elm və Təhsil Obyektinin Təyinediciləri (ISEDOI)
3. "Axtarış Tədqiqat Partnyorları" (SSP)
4. Beynəlxalq Elmi Nəşriyyat SWB
5. Beynəlxalq Elm Bulleteini SWB
6. Mükafat Komissiyası WOSCO.
7. WOSCO  Agentliyi
WOSCO  agentliyi mühüm hadisələr və elm və texnologiya, beynəlxalq media və ixtisaslaşdırılmış agentliklər və təşkilatlar tərəfindən istifadə olunur, sahələrində xəbərlər haqqında məlumat verir.
Mükafatı
WOSCO  -nun illik mükafat komitəsi tərəfindən görkəmli elm adamları, ictimai-siyasi xadimlər mükafatlar, diplomlar, şəhadətnamələr və WOSCO   qızıl medalı ilə  təltif edilirlər. WOSCO -nun ən yüksək mükafatı WOSCO   SWB qızıl medalıdır ki, beynəlxalq elmi əməkdaşlığın inkişafı üçün verilir ve elminin inkişafında əhəmiyyətli nəticələr əldə  edənlər üçündür.
2009-cu ildə, WOSCO  qızıl medalı ilə təltif olunalar:  Professor Frans Halberg (ABŞ)  Əlahəzrət Sultan Xamenquku Buvano X (İndoneziya), akademik V.E.Xain  (Rusiya), Dr İshaq Əhməd (Pakistan) Professor, Murtuz Ələsgərov (Azərbaycan), Prof Karl Qext (Almaniya).
Müstəqil Bağlantılar
NaukaNews CNews AllScience GNFE Вечерняя Москва RosInvest CNews
Ətraflı
Londondakı Ofis (Katiblik)
Ünvan: EIC, 19 Kathleen Road, London, SW112JR, United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland Tel: + 44 207 760 6331
E-mail: allen-simpson@wosco.org
İstanbuldakı Ofis
SETAC, Istanbul Ili, Yali Mahallesi Mareshal Fevzi Chakmak Jaddesi, Egitimehilen Sokak No:1 Bayramzade Ish Merkezi Kat:2 No 1/A Maltepe.
Telefon: + 90 533 665 20 44; Regional General Manager of WOSCO: Dr. Sevinj Yatman
E-mail: sevinj-yatman@wosco.org
Tərsimi həndəsə
right|200px Tərsimi həndəsə  — riyaziyyatla texnikanın vəhdətini təşkil edən həndəsənin bölməsi. Həndəsənin bu bölməsində fəza cisimlərinin (hansı ki, nöqtələr, xətlər və səthlər çoxluğundan təşkil olunur) müstəvilər üzərində təsvir olunma (proyeksiyasının alınması) üsullarından və müstəvilər üzərindəki təsvirlər (proyeksiyalar) vasitəsi ilə cismin fəzadakı vəziyyətini müəyyən edilməsi qaydalarından bəhs olunur (ümumi halda bu deyilənlərə m ölçülü fəzanın n ölçülü fəzada təsviri kimidə baxıla bilər). Həmçinin, müstəvilər üzərində təsvir olunmuş cisimlərə aid həndəsi xarakterli məsələlərin qrafiki həll üsulları da bu bölmədə öyrənilir. Tərsimi həndəsə bölməsi mühəndis təhsilinin əsasını təşkil edən fənlərdəndir və onun əsas vəzifələrindən biri gələcək mühəndislərdə fəza təsəvvürünü inkişaf etdirməkdir. Tərsimi həndəsə bölməsində alınan bəzi nəticələr praktikada cizgilərin tərtibində geniş istifadə olunur.
Sofiyan Diop
Sofiyan Diop (9 iyun 2000-ci ildə anadan olub) — Liqa 1 təmsilçilərindən olan Monako klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Fransa futbolçusudur.
Monako
5 iyul 2018-ci ildə Diop Renn klubunun əvəzedici komandası ilə debüt mövsümündən sonra Monako klubu ilə ilk peşəkar müqaviləsini imzalamışdır. Diop peşəkar karyerasında debütünü 4 avqust 2018-ci ildə Pari Sen-Jermen klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 46-cı dəqiqədə Peleni əvəz etmişdir. 2018 Fransa Superkuboku görüşündə Monako rəqibinə 0-4 hesabı ilə məğlub olmuşdur.
Milli karyerası
Diop Fransada anadan olmuşdur. Valideynləri isə Seneqal vətəndaşlarıdır. O, hal-hazırda Fransa U-18 millisində çıxış edir.
Əyyub Məmmədov (rəssam)
Əyyub Əliağa oğlu Məmmədov — Azərbaycan rəssamı, Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1963). SSRİ Rəssamlar İttifaqının üzvü (1946).
Həyatı
Əyyub Məmmədov 24 yanvar 1921-ci ildə Bakıda anadan olub. 1936-cı ildə Əzim Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbini daxil olmuş və 1941-ci ildə bitirmişdir. O, hələ 1940-cı ildə həmin məktəbdə xüsusi fənlər üzrə müəllim təyin edilib. 1942-ci ildə Qırmızı Ordu səfərbər olunana qədər orada çalışıb. 1942 - 1945-ci illərdə II Dünya müharibəsində  Qafqazın müdafiəsindən başlayaraq berlinə qədər döyüşlərdə iştirak edib. Müharibədən sonra 1946-cı ildə, SSRİ Rəssamlar İttifaqına qəbul edilmişdir. Həmin il o, Surikov adına Moskva Dövlət Akademik Rəssamlıq İnstitutunun dəzgah boyakarlığı fakültəsininə daxil olmuşdur. O, D.Machalskogo və G.Ryazhskogonun yanında təhsil almışdır. 1949-cu ildə Moskva Rəssamlarının İttifaqına qəbul edilib və 1950-ci ildən Ümumittifaq sərgilərin iştirakçısı olub. Təhsilini başa vurduqdan sonra Azərbaycana qayıdaraq, yaradıcılıq və pedaqoji fəaliyyətini davam etdirir. Qırxıncı illərdə Əzim Əzimzadə adına Rəssamlıq Məktəbində tədris və 1965-ci ildən 1975-ci, o, müəssisənin direktoru vəzifəsində çalışmışdır. SSRİ V Konqresinin Rəssamlar İttifaqının I qurultayı ilə SSRİ Rəssamlar İnqilab İttifaqının Mərkəzi Komitəsi seçilib. Millət vəkili Baksoveta, Böyük Vətən Müharibəsi, rəsm bölüm üçün İncəsənət Şurasının sədr müavini Veteranları Şurasının sədri seçilib.
Əyyub Məmmədov 27 avqust 1994-cü ildə Bakıda vəfat edib.
Qaret Beyl
Həyatı
Kardiff şəhərində doğulub böyüməsinə baxmayaraq, Qaret Beyl'in peşəkar karyerası İngiltərə championatı komandalarından Sauthempton komandası ilə başlamışdır. Yalnız iki mövsüm Southampton'da oynadıqdan sonra 2007-ci ildə Premier Liqa komandalarından Tottenhem Hotspur'a transfer olmuşdur. Beyl sürətli, güclü və atletik futbolçu kimi tanınır.Bundan sonra isə o Real Madrid klubuna transfer olmuşdur.Transfer qiymətinə görə dünyanın ən bahalı futbolçusu ünvanını qazanmışdır.Beyl hal-hazırda bu klubda 11 nömrəli forma altında karyerasını davam etdirir.Bu klubda artıq o, 100-cü matçına çıxdı.
Faust
Faust və ya Faustus məşhur alman əfsanəsinin qəhrəmanı şeytanla müqavilə bağlamış, kimyagər obrazdır. Fausta və buna oxşar obrazlara təkcə alman xalq ədəbiyyatında deyil, eləcə də həmin regiona xas olan ədəbi nümunələrdə də rast gəlinir. Fasutla bağlı əfsanə bir sıra məşhur əsərlərin mövzusuna çevrilmişdir. Məsələn Kristofer Marlou, Tomas Man, Berlioz, Frans List, Oskar Vayld kimi müəlliflər bu obraza dəfələrlə müraciət etmişlər.
Qəhrəman haqqında
1540-1585-ci illər arasında Almaniyada Faust haqqında yazılan yarı gerçək, yarı əfsanəvi yazılarda İohann Faustus adında bir adamın sehrbazlıqla məşğul olması və bu sahədə böyük şöhrətə malik olması göstərilir. Belə ki, 1488-ci ildə anadan olan bu şəxs gəncliyində sehrbazlığa həvəs göstərmiş, Wittenberg və ya Heidelberg üniversitetində həkimlik ixtisasına yiyələndikdən sonra kəndbəkənd gəzərək öz bacarıqlarını xalqa nümayiş etdirmişdir. Rəvayətə görə, şeytan onun qaynı imiş. Başqa bir rəvayətdə isə Faustun daim yanında gəzdirdiyi itin şeytan olduğu bildirilir. Öz bacarıqları ilə böyük şöhrət qazanan Faust bir gecə Würtembergdə qaldığı mehmanxanada şeytan tərəfindən öldürülmüş,səhər üzü qorxunc bir vəziyyətdə tapılmışdır. Faustun bu şəkildə qorxunc bir vəziyyətdə ölümü xalqda onun həqiqətən də ruhunu şeytana satdığı ilə bağlı düşüncələr yaratmışdır. Nəhayət 1587-ci ildə nəşr olunan Faustbuch ilə bu mif son şəklini almışdır.
thumb|300px|right|"Faust" ([[Rembrandt|Rembrandt van Reynınrəsmi)]]
Qaret Beyl
Sauthempton
Beyl peşəkar futbol karyerasına Uels li olsa da, karyerasına İngiltərədə başlayıb. Beyl 2006-cı ildə İngiltərənin Sauthempton klubunda karyyerasında başlayıb. Burada cəmi bir mövsüm ərzində oynayan beyil 40 oyunda meydana çıxdı və rəqib qapılarına 40 oyunda 5 qol vura bilib.
Tottenhem Hotspur
çıxaraq rəqib qapılarına cəmi 2 qol vura bilib.
Real Madrid
2013-cü ildə Beyl öz oyunu ilə İspaniya nəhəngi olan Real Madrid in diqqətini çəkir. Real Madid isə Beylə təklif göndərir. Beyl isə məmnuniyyətlə bu təklifi qəbul edir. Çünki, hər bir futbolçunun bu arzusudur .Real Madriddə 100 oyuna 54 qol vurub. 2020 ci ildə Totenham kulubuna transfer olub.
Yuxarı Vilyoy ulusu
Yuxarı Vilyoy ulusu (Үөһээ Бүлүү улууһа) — Rusiya Federasiyası, Saxa Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon. İnzibati mərkəzi Yuxarı Vilyoy kəndidir.
Coğrafiyası
Şimaldan Olenok, şimal-şərqdən Vilyoy, cənub-şərqdən Qornı, cənubdan Olekminski, cənub-qərbdən Suntar, qərbdən Nyurba ulusları ilə həmsərhəddir. Rayonun sahəsi 42.050 km²-dir.
Vilyoy çayının orta axınında yerləşir. Ulus ərazisindən axan böyük çaylar: Çıbida, Tyuken, Tonquo. Yakutiyanın şimal və mərkəzi ərazilərinin çoxu kimi, "əbədi donuşluq" ərazisindədir. İqlimi kəskin kontinentaldır, qışda havanın temperaturu -60 dərəcəyə qədər, yayda isə +33 dərəcəyə çatır.
Əhalisi
2002-ci il siyahıyaalınmasına görə: saxalar - 20 855 nəfər (97.53%),ruslar - 223 nəfər (1.04%), evenklər - 212 nəfər (0.92%), evenlər - 54 nəfər (0.25%) və digər millətlərin nümayəndələri - 139 nəfər (0,66%).
Yerli özünü idarəetmə
Yuxarı Vilyoy ulusu ərazisinə 21 kənd inzibati vahidliyinə ümumilikdə 29 yaşayış məntəqəsi daxildir.
Kənd təsərrüfatı
İqtisadiyyatın əsasını kənd təsərrüfatı təşkil edir. Əsas sənaye heyvandarlıqdır (ətlik və südlük maldarlıq, at yetişdirmə). Xəz tədarükü əsas yerlərdən biridi. Burada kartof, tərəvəz becərilir. Kənd təsərrüfatı torpaqları 69,3 min ha-dır.
Sənaye
Sənaye sahələri: meşə və ağac emalı, ovçuluq və balıqçılıq, nəqliyyat.
Nəqliyyat və rabitə
Avtomobil və çay nəqliyyatı, hava limanı, teleqraf, telefon, internet, 2005-ci ildən qaz verilişi mövcuddur. Ulus ərazisi boyunca Yakutsk və Mirnıyın əsas şəhərlərini birləşdirən bir magistral yolu keçir. Vilyoy üzərində bərə xidməti (iyun - oktyabr) mövcuddur. Çay buz bağlıyarkən avtomobillər onun üzrindən sərbəst keçə bilir.
Tanınmış şəxsləri
Nikolay Qavriloviç Zolotarev (1908-1995) - Saxa yazıçısı, daha çox Nikolay Yakutski təxəllüsü ilə tanınır.
Aneqina Eqorovna İlyina-Dmitrieva (1943) - opera və kamera müğənnisi, SSRİ xalq artisti (1988).
Aleksey Afanaseviç Mironov (1912-1945) - Böyük Vətən müharibəsi iştirakçısı, Qərb Cəbhəsi ordusunun 16-cı (1 may 1943 - 11-ci qvardiya) 84-cü qvardiya tüfəng diviziyasının 247-ci qvardiya atıcı alayının snayperi, çavuş. Sovet İttifaqı Qəhrəmanı (SSRİ Prezidentinin 1990-cı il 5 may tarixli Fərmanı).
I Pyotrun vəsiyyətnaməsi
I Pyotrun vəsiyyətnaməsi — Rusiya dövlətinin dövlətçilik tarixində çox önəmli mövqeyi ilə seçilən, Rusiya siyasətində maraqlı bir sənəd kimi diqqəti cəlb edir. Bu gün Rusiyada bu sənədin mövcudluğu inkar edilsə də "vəsiyyətnamə"nin mükəmməlliyi, deklarativ xarakteri, öz dövrü üçün dünya proseslərinə verdiyi siyasi traktlaşdırma Avropanın gələcək siyasi modelini formalaşdırmaq təklifləri və nəhayət, böyük fatehlik iddiaları və s. onun həqiqətən mövcud olduğunu sübut edir.
Adi ərik
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
I Pyotrun vəsiyyətnaməsi
"Vəsiyyətnamə"də maraq doğuran əsas cəhətlərdən biri də dövlət başçısı kimi I Pyotrun dinə münasibətidir.
Ümumilikdə 12 bənddən ibarət olan bu sənədin IX bəndi həcmcə ən böyük olmaqla əsas hissəsi "məxfi qalsın" başlığı ilə verilib. Məhz bu bənddə I Pyotrun dinə mənfi münasibəti açıqlanaraq dinin dövlət işlərinə qarışması qadağan edilib. Sənəddə deyilir: "Bizim üləmalarımızın bu günə qədər dövlət işlərinə müdaxilə etməsi Rusiya dövlətinin tərəqqisinə mane olmuşdur. Mən öz səlahiyyətlərimdən istifadə edərək onları dövlət işlərindən ayırdım, ruhanilərin dövlət işlərinə müdaxiləsini rədd etdim. İndi onlar adi bir dərəcədə qalmışlar və əl-qol aça bilmirlər. Mən bunu çox böyük zəhmət bahasına etdim. Ruhanilərin dövlət və millət işlərindən əllərini qısaldıb, onları kilsələrdə məhdudlaşdırdım".
Adi ərik
Tərkibi
Adi əriyin tərkibində 20%-ə qədər şəkər (əsasən saxaroza), 2,6% üzvi turşu (alma, limon və az miqdarda salisil, şərab), 1%-ə qədər pektin, karotin, B1 və B2 vitaminləri vardır. Çəyirdək ləpəsində 40%-ə qədər badam yağına oxşar qurumayan yağ, 20%-ə qədər zülali maddə, 10% karbohidrat vardır. Yabanı halda bitən əriklərin çəyirdək ləpəsində 1-3% miqdarında acı amiqdalin qlükozidi olur. Ona görə də qida məqsədləri üçün işlədilmir. Əriyin mineral tərkibi (mq/100 q) aşağıdakı şəkildədir: Kalsium-20, Dəmir-0,2, Maqnezium-2, Kalium 28,3, Natrium az miqdarda.
I Pyotrun vəsiyyətnaməsi
"Vəsiyyətnamə"də diqqəti çəkən məqamlardan biri də islam dininə, onun sünni və şiə təriqətlərinə məkrli münasibətidir. I Pyotr islam təriqətlərinə millətlərarası münaqişələr törətmənin ən kəsərli vasitəsi, hərbi silah və sürsatın alternativi kimi önəm verir. Rusiyanı ən böyük dünya dövləti kimi görmək istəyən I Pyotr onun sərhədlərini Hindistandan Avropaya qədər genişləndirməyi, İstanbulun da Rusiyanın paytaxtı olmasını arzulayaraq məramını belə açıqlayır: "Bu məqsədi (Rusiyanın dünya ağalığını həyata keçirməklə İstanbulun da paytaxt olmasını) həyata keçirmək üçün həmişə Osmanlı ilə İran arasında fitnə-fəsad törətmək, dava-dalaş yaratmaq lazımdır. Bu işdə sünni və şiə məzhəbləri arasındakı ixtilaflar böyük, kəskin silah və basılmaz ordudur. Rusiyanın nüfuzunu Asiyada qaldırmaq üçün sünni-şiə ixtilafları yaxşı bir vasitədir."
Adi ərik
Əfsanəsi
Əriyin vətəni Orta Asiya hesab olunur. Əfsanəyə görə, Babilistanı tərk edən sakinlər Qafqaz dağlarından aşaraq özləri ilə ərik ağacının tinglərini aparmış və onları yol boyu əkmiş və bundan sonra gözəl ərik bağı yaranmışdır. Bundan sonra yaxınlıqda yerləşən kəndlərin sakinləri gümrahlığı və uzunömürlülüyü, qızlar isə qeyri-adi gözəlliyi ilə fərqlənməyə başladı. Qədim Yaponiyadan bizə gəlmiş mövhumata əsasən, əriyin yumşaq əti və şirəsi həyatı uzadır və orqanizmi cavanlaşdırır.
I Pyotrun vəsiyyətnaməsi
İran və Osmanlı arasında çaxnaşma salmağı planlaşdıran I Pyotr bu ölkələri Avropa ilə təmasdan məhrum etməyi vəsiyyət edərək xəbərdarlıq edirdi ki...
"Əgər bu ölkələrin (İran və Osmanlının) müsəlmanları göz açıb hüquqlarını qansalar o, bizə böyük zərbə olar. Həm Osmanlı, həm də İranın din xadimlərini ələ almaq və onlar vasitəsi ilə sünni və şiə ixtilaflarını qızışdırmaq lazımdır."
Adi ərik
Xüsusiyyətləri
Ərik qızılgülçiçəklilər (rosaceae) fəsiləsindən olub, Zaqafqaziyada və Orta Asiyada geniş yayılmışdır. Ana vətəni Çindən Böyük İsgəndərin Asiya yürüşlərində (m.ö. 330-323) İran və Qafqaz dağlarının üzərindən Anadoluya aparılan əriyin Azərbaycanda iki min ildən çox keçmişi var. Romalıların Anadolunu istilası zamanı yerli tacirlər tərəfindən əvvəlcə İtaliyaya, sonra isə Yunanıstana aparılan "Qızıl Alma" da adlandırılan meyvənin istehsalına bu ölkələrdə böyük əhəmiyyət verilmişdir. Ərik, İtaliya və Yunanıstandan 13-cü əsrdə İngiltərəyə, 17-ci əsrdə isə Fransa və Amerikaya aparılmışdır. Azərbaycanda bu bitki çoxdan bəri becərilir və onun bir sıra rayonlarda ildən-ilə becərilməsi genişləndirilir. Dərman məqsədilə meyvələrinin toxumlarından, eləcə də ərik ağacının gövdəsində və qol-budaqlarında da qonur-sarı rəngli yapışqan əmələ gəlir ki, bu da ilk vaxtda yumşaq olur, sonralar isə açıq havada quruduqda bərkiyir və qırmızı-qonur rəngə çevrilir. thumb|left
I Pyotrun vəsiyyətnaməsi
Göründüyü kimi, I Pyotr dindən siyasi məqsədlərlə bəhrələnməyə çağırır, bir dinin iki təriqəti arasındakı ziddiyyətdən məharətlə istifadə edərək islamı sıxışdırıb xristianlığı genişləndirməyi vəsiyyət edir. I Pyotr bu yöndə məramını belə açıqlayır:
Adi ərik
Xüsusiyyətləri
Ərik ağaclarının yapışqanı günəş qarşısında qurudulduqda ağ rəng alır. Ərik ağacı yapışqanı suda yaxşı həll olduğu üçün əczaçılıq təcrübəsində Ərəbistan kitrəsini əvəzedici kimi həb və tablet dərmanlarının tərkibində, eləcə də emulsiyaların hazırlanmasında istifadə olunur. Əriyin meyvələri son dərəcə faydalıdır. Meyvələrini yetişən vaxt toplayır, həm təbii, həm də konservləşdirilib yeyinti sənayesində istifadə edirlər. Bundan başqa konserv zavodlarında çox vaxt meyvələrin tumlarını ayırıb atırlar. Son illərə kimi ərik ağacının meyvələrinin tumları konserv zavodlarının tullantısı hesab olunurdu. Lakin hazırda əriyin toxumlarından əla keyfiyyətli tibb üçün yararlı, badam yağını əvəz edən piyli yağ istehsal olunur. Bu yağdan əczaçılıqda kamfora yağının [Olenm Camphorae] hazırlığında istifadə edilir. Ərik ağacının toxumlarında 60%-ə qədər əla keyfiyyətli piy yağı vardır. Bu yağ bütün xassəsilə badam və şaftalı yağlarına oxşayır. Ona görə də badam, şaftalı yağları kimi, ərik yağı da Dövlət Farmakopeyasına daxil edilmişdir. Toxumlarında piyli yağdan başqa 25%-ə qədər zülal maddələri və B15 vitamini (panqam turşusu) da vardır. Ərik ağacının şirin və acı tumlu sortları olur. Şirin sort ərik tumlarının ləpəsi yeməlidir, faydalıdır. Acı sortun tumlarında 50 – 60% piyli yağdan başqa 8, 43%-ə qədər amiqdalin qlikozidi olduğu üçün çox zəhərlidir. Odur ki, acı sort ərik ağacının tumlarını yemək olmaz.
I Pyotrun vəsiyyətnaməsi
"İslam əqidəsini Asiyadan uzaqlaşdırmaq, xristian əqidəsini və mədəniyyətini orada ciddi təbliğ etmək, yaymaq zəruridir".
Adi ərik
Xüsusiyyətləri
Ərik ağacının meyvələri çox xeyirlidir. Meyvələrinin lətl hissəsində bir sıra müalicə əhəmiyyətli maddələr vardır. Bunlardan: karotini, B1 qrupu vitaminləri, pektin və aşı maddələrini, şəkəri (4-5%) üzvi turşuları (alma və limon turşularını) (2,5%), kalsiumu, maqneziumu və fosfat duzlarını göstərmək olar. Ərik ağacının yapışqanı isə uşaqlarda tez-tez baş verən qarın ağrılarında müalicə məqsədilə işlənən emulsiyanın tərkibində emulqator kimi istifadə olunur. Meyvələrindən xalq təbabətində sinəyumşaldıcı və bəlğəmgətirici, tam yetişməmiş meyvələri isə qurdqovucu dərman kimi işlədilir. Tam yetişmiş meyvələri mədənin həzm olma prosesini yaxşılaşdırır, maddələr mübadiləsinə və ürək-damar sisteminin fəaliyyətinə müsbət təsir göstərir.
I Pyotrun vəsiyyətnaməsi
1725-ci ildə yazılmış bu sənəd, yalnız 13 il sonra 1738-ci ildə elan edilmişdir. Maraqlıdır ki, "Vəsiyyətnamə" də "Qafqaz xətti" anlamında yalnız Gürcüstan ölkəsi və İranın adı çəkilir. Burada "Azərbaycan" adına rast gəlmirik. "Vəsiyyətnamə"də oxuyuruq:
Adi ərik
Əhəmiyyəti
pH-ı 3-4 arasında dəyişən təzə ərik, doqquz fərqli şəkər, on səkkiz sərbəst amin turşusu, zəngin A vitamini və betakaroten, yüksək miqdarda potasium və dəmir elementi ehtiva edən bir quruluşda yaradılmışdır. Hələ tam yetişməmiş dövrdə yüksək olan C vitamini (50–60 mg/kg), meyvənin yetişməsi ilə birlikdə azalmaqdadır (30–50 mg/kg). Yaş və quru ərikdə insan sağlamlığı üçün bir çox xüsusiyyət vardır. İnsan vücudunun günlük enerji və protein ehtiyacının qarşılanmasında çox az iştirakı olmasına baxmayaraq, yaş ərik, mineral maddələrdən potasium və betakaroten maddəsi baxımından çox zəngindir. A vitamininin ön maddəsi olan betakaroten; vücudu və orqanları əhatə edən epitel toxuması, göz sağlamlığı, sümük, diş inkişafı və endokrin bezlərinin çalışması üçün lazımdır. Bir qayısının rəngi nə qədər canlıdırsa, içindəki betakaroten nisbəti o qədər yüksəkdir.
I Pyotrun vəsiyyətnaməsi
"Gürcüstan ölkəsi "Qafqaz xətti"nin yəni İranın şah damarıdır."
Adi ərik
Əhəmiyyəti
Qaysı, sağlamlığın taraz şəkildə davamına və xəstəlikləri önləməyə vəsilə olacaq mahiyyətdə yaradılmışdır. Ərikdə olan A vitamini, çoxalma və böyümədə; infeksiyalara qarşı müqavimətin artmasında əhəmiyyətli təsirə malikdir. Digər tərəfdən A vitamini, normal vücud hüceyrələrinin bədxassəli hüceyrəyə çevrilməsinin başlıca cavabdehi olan aktiv karsinogenlərdən təkli oksigen radikallarının meydana gəlməsinin və ya meydana gəldikdən sonra təsirsiz qalmasının qarşısını ala bilir. Bundan başqa A vitamini, hüceyrələrin müqavimətinin artmasına vəsilə olaraq xərçəngə qarşı qoruyucu vəzifəni yerinə yetirməkdədir. Beləliklə, sərbəst radikalların meydana gəlməsi və hüceyrə ölümünə səbəb olan protein və yağ turşularının pozulma reaksiyalarının dayandırılması təmin edilir.
I Pyotrun vəsiyyətnaməsi
Fikrimizcə, İran dedikdə burada Azərbaycan da nəzərdə tutulur. O vaxtkı Rusiya üçün "Azərbaycan" adlı coğrafi məkan mövcud olsa da "Azərbaycan" adlı dövlət mövcud deyildi. Azərbaycan İranın tərkib hissəsi kimi qəbul edilirdi. Ona görə də I Pyotr "məxfi qalsın" başlığı altında vəsiyyət edirdi ki,
Adi ərik
Əhəmiyyəti
Ərikdə natrium az, potasium isə çox olduğuna görə, qəlb çatışmazlığı, böyrək xəstəlikləri, hepatit, siroz müalicəsində və qəlb əzələlərinin güclənərək düzgün işləməsində müsbət təsirinin olduğunu öyrənilmişdir. Bununla yanaşı, əriyin tərkibindəki maqnezium və kalsium qırtlaq yanmalarının qarşısını alır. Quru qayısıya rəngi getməsin deyə əlavə olunan sulfat dioksidin astma kimi allergiyalara xeyirli olduğu müəyyən edilmişdir.
I Pyotrun vəsiyyətnaməsi
"...siz vaxtı itirmədən Gürcüstanı və Qafqazı zəbt və işğal edib İranın daxili hakimlərini özünüzə qul və xədim ediniz". I Pyotrun hələ sağlığında müxtəlif dövlət adamlarına tapşırıqları da "Vəsiyyətnamə"nin ruhu ilə yaxından səsləşir. 1723-cü il iyul ayının 21-də rus general-mayoru Matyuşkin Bakı xanına təslim olmaq barədə ultimatum verdi. Rədd cavabı alan general Bakını 5 gün gecə-gündüz atəşə tutduqdan sonra iyulun 26-da şəhərə girdi. I Pyotr general-mayor Matyuşkinə tapşırıq vermişdi ki, "müsəlmanları ruslar tərəfindən zəbt edilmiş Azərbaycan torpaqlarından köçürüb əvəzində orada rusları, erməniləri, yaxud digər xristian xalqlarından olan adamları yerləşdirsin". I Pyotr özünün İstanbuldakı səfiri Rumyantsevə isə tapşırmışdı ki, "əgər Osmanlı Türkiyəsi də etiraz etməzsə, ruslar tərəfindən zəbt edilmiş ərazilərdə yaşayan müsəlmanlar Osmanlı Türklərinin ölkəsinə köçə bilərlər. Bu məqsədlə türklərə hər vasitə ilə yol tapmaq lazımdır".
Əgər I Pyotr tezliklə vəfat etməsəydi, çox ehtimal ki, onun bu mənfur planları da baş tutacaqdı.
Adi ərik
Əhəmiyyəti
Quru qayısının qida və sağlamlıq baxımından digər önəmli xüsusiyyəti də lifli qida olmasıdır. Quru qayısının 100 qramında təqribən 24 qram lif var. Yeniyetmə bir insanın günlük lif ehtiyacı isə 25 qramdır. Dietlə qəbul edilən bu liflər, həzm sistemimizdə ifraz olunan fermentlər tərəfindən hidroliz edilə bilməyən polisaxarit və liqnin kimi birləşmələrdən ibarətdir. Bu lif; irritabl kolon sindromu, xroniki ürək xəstəlikləri, kolon xərçəngi, diş və şəkər xəstəliyi, apendisit, qəbzlik, hemoroid və kökəlmə kimi xəstəliklərin meydana çıxma riskini azaldır və bağırsaqların düzgün çalışmasına kömək edir.
I Pyotrun vəsiyyətnaməsi
Tarixin gedişini diqqətlə izlədikdə məlum olur ki, I Pyotr ölsə də onun gələcək nəsillərə təlimatı olan "Vəsiyyətnamə"si Rus dövlətinin sonrakı rəhbərləri üçün də istiqamətverici sənəd olmuşdur.
1775-ci ildə Quba xanı Fətəli xan II Yekaterinanın Dərbəndə göndərdiyi rus çinovnikləri Qaraqozov və Batıryevə bildirmişdi ki, Rusiya dövləti Azərbaycanın daxili işlərinə qarışmamalıdır. 1775-ci ilin əvvəlində II Yekaterina bir dəstə rus generalını öz sarayına dəvət edərək, Gürcüstanı və o vaxtlar mövcud olmayan Ermənistanı (Tarixi Azərbaycan torpaqlarını) müsəlman hökmdarlarının əlindən qoparmaq üçün xüsusi plan hazırlatdırmışdı. 1796-cı ildə Azərbaycana yürüş edərək 30 min nəfərlik ordu ilə Dərbənddən keçib Qubanı, Bakını, Salyan və Şamaxını tutan rus generalı qraf B.Zubov öz hökmdarlarından belə bir tapşırıq almışdı ki, "Muğanı ələ keçirdikdən sonra orada bir qala tikdirsin, adını "Yekaterina sert" ("Yekaterinanın ürəyi") qoysun və orada iki min cavan rus əsgəri məskunlaşdırsın, həmin gənc əsgərləri erməni və gürcü qızları ilə evləndirib onları xüsusi torpaq sahələri və silahla təmin etsin."
Tarixi araşdırmalar sübut edir ki, tarixin sonrakı dönəmlərində də Rus dövləti işğalçılıq yolu ilə ərazilərinin genişləndirilməsi siyasətini davam etdirmiş, bu zaman milli və dini amilləri önə çəkmiş, Qafqazda əsas hədəf kimi müsəlman-türk Azərbaycanını nişana almışlar.
XIX əsrin əvvəllərində Azərbaycan xanlıqlarını zorla Rusiya ərazisinə qatan rus qoşunları müqavimət göstərənləri dərhal aradan qaldırır, onların ərazisində "Hərbi dairə" adlanan və çar zabitləri tərəfindən idarə olunan vahidlər yaradırdı. Qafqazın baş komandanı P.D.Sisianovun təklifi ilə Gəncə xanlığının ərazisi I Aleksandrın arvadının şərəfinə "Yelizavetpol dairəsi" adlandırılmışdı. P.D.Sisianov çarın bu barədəki fərmanını 1804-cü il martın 2-də Gəncənin Cümə məscidində oxumuşdu.
Şahin Bayramov (rektor)
Şahin Vaqif oğlu Bayramov  — iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru, Mingəçevir Dövlət Universitetinin rektoru.
Fəaliyyəti
2015-ci ilin sonunda ABŞ-nin Nyu York şəhərində "İcraçılar üçün Qabaqcıl Liderlik Proqramı"nda (Advanced Executive Leadership Program) iştirak edib. Üç gün davam edən intensiv seminarlarda liderlik keyfiyyətləri, vizion, missiya və məqsədlərin müəyyən edilməsi, strateji qərarların qəbulu, heyətin və risklərin idarə olunması, kommunikasiya və danışıqlar aparılması bacarıqları, böhran şəraitində idarəetmə və digər mövzularda praktiki təlimlər keçirilib. Tədbirə Avropa kontinentindən qoşulan yeganə nümayəndə Ş.Bayramov Seminarda aktiv iştirak edib.
2016-cı ilin fevralında ABŞ-nin Mayami şəhərində Şimali Amerika regionu üzrə İkinci Beynəlxalq Universitetlər Şəbəkəsi Konfransında (International Universities Networking Conference – IUNC North America 2016) iştirak edib. Tədbir çərçivəsində ABŞ, Yaponiya, Braziliya, İspaniya, Fransa, İtaliya, Çexiya, Hindistan və digər ölkələri təmsil edən universitetlərin və ali təhsil agentliklərinin nümayəndələri ilə ikitərəfli görüşlər keçirib. Görüşlərdə universitetlərarası əməkdaşlıq imkanları və UNEC-ə xarici tələbə cəlb olunması məsələləri müzakirə olunub.
2016-cı ilin mayında ABŞ-nin Kornell Universitetində keçirilən 2016-cı il III Beynəlmiləlləşmə Simpoziumunda (3rd Internationalization Symposium 2016) iştirak edib.
ABŞ Dövlət Departamentinin Hubert H.Humphrey Təqaüd Proqramının qalibi seçilməklə Amerikada professional inkişaf təlimlərinə qatılmaq imkanı qazanıb. Proqram çərçivəsində 11 avqust 2015-ci il – 10 iyun 2016-cı il tarixlərində ABŞ-də təhsil alaraq, proqramı uğurla başa vurub.
Əmək fəaliyyəti
2017-ci ilin aprelinə kimi Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin Beynəlxalq əlaqələr və proqramlar üzrə prorektoru vəzifəsində işləyib.
2017-ci il aprelin 17-də Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin Elm, ali və orta-ixtisas təhsili şöbəsinin müdir müavini vəzifəsinə təyin edilib. 31 iyul 2019-cu il tarixində Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamına əsasən Şahin Bayramov Mingəçevir Dövlət Universitetinin rektoru təyin edilir.
İri fındıq
Tərkibində 70 % piyli yağ, 9, 6 % şəkər, dəmir duzu, B1 vitamini, qabığında isə boyayıcı və aşı maddələri vardır. Fındıq ləpəsindən sidik yolunda daş əmələ gəldikdə ağrıkəsici vasitə kimi istifadə olunur. Revmatizm xəstəliyinin müalicəsində, həmçinin orqanizm qüvvətdən düşdükdə və ya ümumi zəiflik yarandıqda fındığı bala qatıb yemək faydalıdır.
Omeqa 3 qaynağı olduğu üçün ürəyin və damarların dostudur, təzyiqi salır, şəkər xəstələrində ürək xəstəliyi riskini azaldır. E vitamini ilə zəngin olan fındıq tez yaşlanmağın qarşısını alır, yaraların tez sağalmasına kömək edir, prostat xərçəngindən qoruyur. Fındıqda olan B5 vitamini stresi ardan qaldırmağa yardım edir, immuniteti gücləndirir. Tərkibindəki B9 vitamini isə damar sərtliyi, infarkt, iflic riskini azaldır, qırmızı qan hüceyrələrini yaradır. Fındıq borla zəngin olduğundan sümükləri gücləndirir.
Təbii yayılması
Avropanın cənub-qərbində, Asiyada təbii halda yayılmışdır. Türkiyədə, Şimali Amerikada, Fransada, Almaniyada geniş arealları vardır.
Botaniki təsviri
3-10 m hündürlükdə ağacvari koldur. Gövdəsinin və iri budaqlarının qabığı külrəngli bozdur. Cavan şaxələrinin üzəri sıx tüklü, qırmızımtıl-yaşıl, tumurcuqları yumurtavari, açıq-qonur rəngdədir. Yarpaqları dəyirmi-ürəkvari və ya enli-ovaldır, 7-12 sm uzunluqda və 6-10 sm enindədir, qısa sivriləşmişdir və zəif, ikiqat dişlidir, yaşıl və ya tünd-qırmızı rəngdədir. Tozluq sırğalarının uzunluğu 10 sm-ə qədər, qalınlığı isə 1 sm-dir. Meyvələrinin 3-8-i bir yerdədir, uzunluğu 3 sm-ə qədər olan ayaqcıq üzərindədir; yanları dişli, enli, qırmızı-yaşıl rəngdə dilimlərə bölünmüşdür, məxməri tüklüdür və nazik vəziləri vardır. Qozu uzunsov yumurtavari, silindrik və digər formalarda olub, uzunluğu 2-2,5 sm-ə, diametri 1,5 sm-ə çatır. Fevral-mart aylarında çiçəkləyir, avqust-sentyabr aylarında meyvə verir.
Ekologiyası
Təzə, çürüntü ilə zəngin olan torpaqlarda bitir.Üst kök sisteminə görə güclü torpaq qatı tələb etmir.
Azərbaycanda yayılması
Böyük və Kiçik Qafqazın dağ-meşə rayonlarında və Zaqatalada becərilən fındıq sortlarının zəngin kolleksiyası cəm edilmişdir; Qutqaşen-Niç 30-B sortu, 1-ci çərkəz sortu,5/39 №-li Qutqaşen sortu, qıvrım sortu və s.
İstifadəsi
İrimeyvəli fındıq dekorativ bitkidir. Ləpələri çox yağlı və tərkibində protein olması ilə fərqlənir. Fındıq ləpəsi və yağı qənnadı və yeyinti sənayesində geniş istifadə edilir.
Cəngavərliyə qəbul (rəsm)
thumb|370x370px| Cəngavərliyə qəbul - The Accolade Cəngavərlik rütbəsinin verilməsi — (Englishː The Accolade) ingilis rəssam Edmund Leightonun çəkdiyi rəsmdir. Bu, mövzusu cəngavərlik olan God speed (Tanrı sürəti - 1901) və Dediction (İthaf - 1908) əsərləri daxil olmaqla 1900-cü illərdə ərsəyə gətirdiyi xeyli rəsmlərdən biridir. Leightonun əsərlərinin və dövrünün ən çox tanınan tablosu kimi təsvir edilir.
Haqqında
Rəsmin orijinalı və ilham mənbəyi ilə bağlı çoxlu hekayələr var. Tarixçilər təsdiq edir ki, bu rəsm rütbə verilməyə, cəngavərliyi təsdiq etməyə, cəngavərliyə qəbul olunmağa həsr olunub. Rəsmdə təsvir olununan namizədin çiyinlərinə qılıncın küt tərəfi ilə yavaşca toxundurmaq yaxud kürəyini qucaqlamaqla birlikdə bu cür mərasimlər bir neçə forma almışdı. İlk nümunədə seçiləcək olan namizəd cəngavər taxtındakı monarx qarşısında diz çökür. Monarx qılıncın kənarını cəngavərin sağ çiyninə toxundurur. Ondan sonra monarx qılıncı yavaşca şagirdin başı üzərinə qaldırır və sol çiyninə aparır. Yeni təyin olunmuş cəngavər qalxır, idarəçi ona cəngavər ordeninin nişanəsini göstərir. Rəsmdə isə mərasim gənc kraliça tərəfindən müşayiət olunur, cəngavər onun qarşısında sədaqət və itaətlə əyilir. İzləyənlər kraliçanın mərasim şahidləri kimi onun soluna yığılıblar.
Təsdiqolunma
Bütün incəsənət klassikləri Cəngavər rütbəsinin verilməsini Leightonun ən tanınmış əsəri adlandırırdılar, həmçinin sənət yeniləmə mərkəzinin direktoru da bu əsəri orta əsrlər rəsm sənətinin nümunəsi kimi təsvir edir, bununla yanaşı dövrünün yaxşı tanınan rəsm əsərləri arasında Leightonun ən məşhur əsərlərindən biridir. Sotheby-nin kataloqu bunu orta əsrin ən yaddaqalan mövzuları kimi ifadə edir. Onlar həmçinin qeyd edirlər ki, bu kolleksiya iki həmişəyaşar xüsusiyyəti ehtiva edir: Böyük diqqətlə işlənmiş detal və insanlığın həssaslığını tutmaq.
Georq Vilhelm Fridrix Hegel
Georq Vilhelm Fridrix Hegel — alman filosofu, obyektiv idealist, klassik alman fəlsəfəsinin nümayəndəsi. Gəncliyində radikal təfəkkür tərzi ilə fərqlənmişdir.
Klassik alman fəlsəfəsi Hegelin simasında öz zirvəsinə çatır. Hegel intellektual intuisiyanı fəlsəfi biliyin ən yüksək forması olduğu haqqında Şellinqin təlimini qəbul etməmişdir. O, əksinə sübut etməyə çalışmışdır ki, vahiddən çoxluğun yaranması rasional idrakın predmeti ola bilər. Bu idrakın instrumenti məntiqi təfəkkür, əsas forması isə anlayışdır. Lakin Hegel göstərirdi ki, bu xüsusi növ məntiqi idrakdır. Onun əsasında formal məntiq deyil, dialektik məntiq durur. Hərəkətverici qüvvəsini isə ziddiyyət təşkil edir. Hegel qeyri-ziddiyyətlik haqqında Aristotelin qanununu rədd etdi. O, anlayışların təbiətinə yenidən nəzər salmağı tələb edərək göstərirdi ki, indiyə qədər anlayışları subyektiv hesab edirdilər. Əslində isə gerçəklikdə mütləq anlayış subyekt və obyektin eyniyyətidir
Georq Vilhelm Fridrix Hegel tarixdə 100 ən çox öyrənilmiş şəxsiyyətlər siyahısına daxil edilib.
Hegel fəlsəfəsi
Hegelin fəlsəfəsi burjua inqlabı ərəfəsində Almaniyanın inkişafının ziddiyətli xarakterini əks etdirmişdir, bu fəlsəfədə Hegelin ideoloqu olduğu alman burjuaziyasının ikili təbiəti ilə öz əksini tapmışdır. Buradan da Hegel fəlsəfəsinin, bir tərəfdən, Almaniyada burjua inqlabının ideya cəhətdən hazırlanmasının ifadəsi olmaq etibarilə mütərəqqi və hətta inqlabi meylləri, digər tərəfdən isə, alman burjuaziyasının qeyri-ardıcıllığının və qorxağlığının,onun mürtəce yunkerlərlə kompromislərə meylinin nəticəsi olmaq etibarilə mühafizəkar və mürtəce ideyaları irəli gəlmişdir.
Bu ikililik Hegelin əsərlərinin hamısında,o cümlədən "Ruhun fenomenologiyası"(1807) əsərində də öz ifadəsini tapmışdır. Bu əsərdə özünün ilk rüşeyimlərindən başlayaraq şüurlu surətdə elmə və elmi metodologiyaya sahib olunana qədər insan şüurunun keçirmiş olduğu təkamül nəzərdən keçirilir.
Hegel subyekt, fəal, aktiv başlanğıc olmaq etibarilə substansiya haqqında tezisi əsaslandırmışdır. Hegel fəlsəfəsinin əsas müddəasını varlıq və təfəkkürün eyniyyəti, yəni real aləmin ideyanın, anlayışın, ruhun, təzahürü kimi başa düşülməsi təşkil edir. Bu eyniyyəti Hegel mütləq ideyanın öz-özünü dərk etməsinin tarixən inkişaf edən prosesi kimi nəzərdən keçirmişdir. İnkişaf etmiş formasında Hegelin mütləq (obyektiv) idealist sistemində məzmunu aşağıdakından ibarətdir: təbiət və cəmiyyətin bütün hadisələrinin əsasında absolyut, ruhi və şürlu başlanğıc — "mütləq ideya","dünya zəkası" və yaxud "dünya ruhu" durur. Bu başlanğıc aktiv və fəaldır, həm də onun fəaliyyəti təfəkkürdən, daha dürüst deyilsə, öz-özünü dərk etməkdən ibarətdir.