cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nəriman Mövsümov
Həyatı
1980-ci ildə ATİ-nin müalicə-profilaktika fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirən N.Mövsümovun təyinatı Azərbaycan Elmlər Akademiyasının akademik A.Qarayev adına ET Fiziologiya İnstitutuna verilib və orada o, elmi işçi vəzifəsində ilk əmək fəaliyyətinə başlayaraq, 1982-1986-cı illərdə həmin institutun aspirantı olub. Elmi işlərə böyük həvəs göstərən gənc 1987-ci ildə “7-14 yaşlı uşaq və yeniyetmələrdə norma və nevroz zamanı ayıqlıq və yuxu dövrlərində vegetativ sinir sisteminin funksiyası“ mövzusu üzrə namizədlik dissertasiyası müdafiə edib.
O, Fiziologiya İnstitutunda çalışdığı dövrdə Gənc Alimlər Şurasının sədri seçilib, eyni zamanda Bakı şəhərində keçirilən Zaqafqaziya Gənc Alim-Fizioloqlarının Konfransı üzrə Təşkilat Komitəsinin sədri, XIV Ümumittifaq Fizioloqlar Cəmiyyəti Qurultayının Təşkilat Komitəsinin üzvü olub.
O, 1996-cı ildə kafedranın dosenti vəzifəsinə seçilib, 10 il kafedranın tədris hissə müdiri vəzifəsində çalışıb və 2003-cü ildən indiyə qədər ATU-nun nəzdində fəaliyyət göstərən FD 03.013 Dissertasiya şurasının üzvüdür. Gənc və perspektivli alim     2004-cü ildə “Normada insanda və eksperimentdə bəzi balneoloji təsirlər zamanı qırtlaq vəzilərinin morfogenezi” mövzusunda Tbilisi şəhərində doktorluq dissertasiyası müdafiə edərək, tibb elmləri doktoru elmi dərəcəsinə layiq görülüb, 2009-cu ildə  kafedranın professoru vəzifəsinə seçilib və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyası tərəfindən professor elmi adı təsdiq edilib. N.Mövsümov 150-dən çox elmi əsərin, o cümlədən çoxsaylı monoqrafiya, dərslik və dərs vəsaitlərinin, metodiki tövsiyələrin, Şərqdə ilk dəfə çap olunan orijinal “Anatomiya atlası” kitabının müəllifi və həmmüəlliflərindəndir. Onun rəhbərliyi altında 3 nəfər tibb üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi almaq üçün dissertasiya müdafiə edib və təsdiqini alıb. N.Mövsümov 2006-cı ildə Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi Bakı şəhər 1 №-li Tibb kollecinin direktoru vəzifəsinə təyin edilib və ona tapşırılan yüksək etimadı doğruldaraq indiyə qədər həmin vəzifəni müvəffəqiyyətlə yerinə yetirir. 1998-ci ildən Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvü olan alim hazırda Yasamal rayonu üzrə Yeni Azərbaycan Partiyası İdarə Heyətinin üzvüdür.
Robert Baterst
Həyatı
Baterst 1957-ci ildə atasının idarəetmə məsləhətçisi olaraq çalışdığı yer olan ingilis müstəmləkəsi Akkra, Qold Koastda anadan olmuşdur. 1959-cu ildə ailəsi İrlandiyanın paytaxtı Dublinə köçmüş və Robert Killineydəki məktəbə getmiş və daha sonra Anglikan internat məktəbində təhsilini dəvam etdirmişdir.1966-cı ildə ailə İngiltərəyə köçdü və Baterst Sasseksdə Wort məktəbinə daxil oldu, burada həvəskar dramaturgiyalarını yazmağa başladı. 18 yaşında Pembrok Kolleci, Kembricdə hüquq oxudu və Kembric Futlayts qrupuna qatıldı. Məktəbi bitirdikdən sonra tam iş gününə başladı.
O, professional səhnə debütünü 1983-cü ildə Savoyya teatrıda davam edən Maykl Freyin "Səslər kəsilir" tamaşasında Tim Algud rolunu oynayaraq etmişdir. Səhnədə işləmək barədə biliklərini genişləndirmək üçün Milli Teatrın üzvü oldu. 1980-ci illərdə səhnə rollarını "Qara Qaranlıq", "Çelmsford 123", "Lenni Henri Şov"dakı televiziya rolları ilə tamamladı. 1991-ci ildə Stiven Moffat tərəfindən yazılmış  "Zarafatdan başqa"  BBC sitkomunda Mark Teylor rolu ilə o günə qədərki televizor karyerasındakı ən böyük uğurunu qazanmışdı. Bu televiziya proqramı yalnız on üç bölüm dəvam etsə də (1991 və 1995-ci illər arasında), rol Baterstin bütün karyerasında ən çox sevdiyi rol olaraq qalır.
Digər oynadığı televizya işlərinə "Atamın baş naziri"(2003), "Ögey ata"(2003), "3 bacı"(2003) , "Yalnız üzvlər"(2006)" , "Aleks"(2007-08), və s daxildir. Robert Qay Baterst 2011-ci ildə Viktorya Threlfalla evlənmişdir. Hal-hazırda 4 qızı var.
Qüdrət Minhacoğlu
Qüdrət Minhac oğlu Hüseynov şair. Azərbaycan Jurnalistlər Brliyinin (AJB), Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB), “İrak Türkmen Edebiyatçı ve Yazarlar Birliği”nin (İTEYB), federasiya, muxtariyyət, cəmiyyət, dərnək və ədəbi məclislərin üzvü
Həyatı
Şair-jurnalist, yazıçı-publisist Qüdrət Minhacoğlu (Qüdrət Minhac oğlu Hüseynov) 1958-ci il fevralın 26-da Quba rayonunun Amsar kəndində doğulub. Əmək fəaliyyətinə müəllim kimi başlayıb. Quba şəhər 2 saylı və Ərməki kənd orta məktəblərində, Quba Rayon Gənc Texniklər Stansiyasında işləyib, eyni zamanda bədii yaradıcılıqla da məşğul olub.
Litvanın Dukştas şəhərində Sovet İttifaqının ordu sıralarında həqiqi hərbi xidmətdə olub. O həm Qarabağ müharibəsi dövründə, həm də sonrakı illərdə cəbhəyanı bölgələrdə yaşayan mülki əhalimiz ilə və ön cəbhədəki hərbçilərimizlə çoxsaylı görüşlər keçirərək öz qələmi və sözü ilə Vətənə xidmət edib.
O, Azərbaycan Jurnalistlər Brliyinin (AJB), Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB), “İrak Türkmen Edebiyatçı ve Yazarlar Birliği”nin (İTEYB), federasiya, muxtariyyət, cəmiyyət, dərnək və ədəbi məclislərin üzvüdür. Azərbaycanı ölkəmizdə və xaricdə keçirilən beynəlxalq səviyyəli tədbirlərdə layiqincə təmsil edir. Dəfələrlə şeir müsabiqələrinin, festivalların iştirakçısı və qalibi olub. Yazdığı şeirlərə mahnılar bəstələnib. “Qızıl qələm”, “Əsrin ziyalısı – İlin alimi”, “Elin nüfuzlu ziyalısı”, “Azərbaycan bayrağı” və “Heydər Əliyev” mükafatları laureatıdır.
Ailəlidir, 4 övladı və 6 nəvəsi var.
Artemisia ifranensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İstinadlar
Artemisia ifranensis Artemisia ifranensis
Miconia conformis
(Miconia conformis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Futzal üzrə Avropa Çempionatı 1996
UEFA Futzal Çempionatı 1996 — 8-14 yanvar 1996 tarixində İspaniyada təşkil olunmuş I UEFA Futzal Çempionatıdır.
Şamaxı Palace Platinum By Rixos
"Şamaxı Palace Platinum By Rixos" — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunda beşulduzlu otel. Bu otel “Rixos” otellər şəbəkəsinə aiddir.
Şamaxı rayonunda tikintisinə 2011-ci ildə başlanmış “Şamaxı Palace Platinum By Rixos” oteli Azərbaycanın iqtisadi potensialını nümayiş etdirməklə yanaşı, həm də respublikamıza gələn turistlərin sayının artmasına zəmin yaradır. “Şamaxı Palace Platinum By Rixos” oteli təkcə Şamaxı rayonu üçün deyil, bölgə üçün də əhəmiyyətli turizm obyektidir. Mükəmməl infrastruktura malik bu otel kompleksindəki şərait böyük turizm potensialına malik olan Şamaxıda turistlərin yüksək səviyyədə qəbulu üçün geniş imkanlar açır.
43 min 370 kvadratmetr ərazidə inşa olunan oteldə yüksək keyfiyyətli müxtəlif xidmətlər göstərilir. Otel kompleksi maraqlı memarlıq üslubunda inşa edilmişdir. Avanqard və klassik arxitektura elementlərinin sintezi əsasında inşa edilən binanın interyerinin tərtibatında orijinal mebel və aksessuarlardan istifadə olunmuşdur.
Oteldə xidmət göstərən heyət yüksək hazırlıq kursu keçmişdir və onların əksəriyyətini yerli kadrlar təşkil edir. Bu əməkdaşlar otelin istənilən xidmət sahəsində qonaqlara yüksək səviyyəli qulluğun göstərilməsi ilə bağlı xüsusi təlim kurslarına cəlb olunmuşlar.
Otel kompleksində müxtəlif toplantı və konfransların keçirilməsi üçün geniş imkanları olan 200 nəfərlik konfrans zalı, müasir restoranlar şəbəkəsi də fəaliyyət göstərir. Restoranlarda turistlərə Azərbaycan və dünya mətbəxinin nümunələri təqdim olunur.
Oteldə müxtəlif kateqoriyadan olan nömrələr ən müasir tələblər səviyyəsindədir və yüksək dizaynı ilə seçilir.
Oteldə uşaqların da istirahətinin təşkili üçün lazımi şərait yaradılmışdır. Burada uşaqlar üçün müxtəlif əyləncə və idman sahələri qurulmuşdur. Oteldə qonaqların vaxtlarını səmərəli keçirmələri üçün bilyard və boulinq zalları da vardır.
Bu oteldə qonaqlara təqdim olunan xidmətlər çoxçeşidliliyi ilə fərqlənir. Təklif olunan bəzi xidmət sahələri pulsuzdur. Burada quraşdırılan müxtəlif trenajorlar, müasir idman avadanlığı və hovuzlar qonaqların istirahət imkanlarını daha da artırır.
Açılışı
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev 14 may 2014-cü il tarixində “Şamaxi Palace Platinum By Rixos” otelinin açılışında iştirak etmişdir.
Hüseyn Cahangirov
Hüseyn Yolçu oğlu Cahangirov – polkovnik-leytenant, Özbəkistan Daxili İşlər Nazirliyində xüsusi idarənin rəis müavini.
Həyatı
Cahangirov Hüseyn 24 avqust 1949-cu ildə Qərbi Azərbaycanın Göyçə mahalının Basarkeçər rayonunun Kiçik Məzrə kəndində müəllim ailəsində anadan olmuşdur.
1966-cı ildə orta məktəbi əla qiymətlərlə bitirmiş və həmin ildə də Azərbaycan Dövlət Universitetinin fizika fakültəsinə daxil olmuşdur. 1971-ci ildə ADU-nun fizika fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.
Hüseyn Cahangirov universiteti bitirdikdən sonra bir müddət hərbi xidmətdə zabit kimi qulluq etmişdir.
1974-cü ildə Kiçik Məzrə kənd orta məktəbində fizika müəlimi kimi fəaliyyət göstərmişdir.
Hüseyn Cahangirov Özbəkistanda aşağı vəzifədən başlayaraq polkovnik-leytenant rütbəsinə qədər yüksəlmiş və sonralar Özbəkistan Daxili İşlər Nazirliyində xüsusi idarənin rəis müavini işləmişdir.
Ailəsi
Hüseyn Cahangirovun üç oğlu, bir qızı var.
Oğlunun biri Amerika Universitetlərindən birini bitirmiş, Amerikada məsul vəzifədə işləyir və Amerika vətəndaşıdır. Qızı da Amerikada təhsil alır. Hal-hazırda iki oğlu və həyat yoldaşı Daşkənd şəhərində yaşayırlar.
Cavanşir Vəkilov
Cavanşir Mehdixan oğlu Vəkilov — diplomat, pedaqoq, tarix elmləri namizədi (1988), görkəmli ictimai-siyasi xadim, tarixçi, yazıçı, pedaqoq, vikipediyaçı, Mehdixan Vəkilovun oğlu.
O, Azərbaycanca Vikipediyada J vekilov, Rusca Vikipediyada isə Qalxan adı altında fəaliyyət göstərirdi.
Həyatı
Cavanşir Vəkilov 1951-ci il fevralın 7-də Bakıda ziyalı ailəsində anadan olmuşdur.
1967-ci ildə 190 nömrəli orta məktəbi bitirmişdir. 1967–1972-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsinin İran filologiyası şöbəsində təhsil almışdır. Təhsilini başa vurduqdan sonra 1972-ci ilin avqust ayından 1975-ci ilin sentyabrına kimi Əfqanıstanda, 1978-ci ilin oktyabr ayından 1979-cu ilin noyabr ayına kimi İranda tərcüməçi işləmiş, hər iki ölkədə antimonarxist inqilabların şahidi olmuşdur.
2013-cü il avqustun 23-də dənizdə boğularaq vəfat edib.
Xaricdə və Azərbaycanda fəaliyyəti
Müstəqillik dövründə 1992-ci ilin mart ayında diplomatiya sahəsinə keçmiş, Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyində ikinci və birinci katib, 1 may 1995-ci ildən 5 noyabr 1998-ci ilə qədər Azərbaycan Respublikasının Tehrandakı səfirliyində 2-ci katib vəzifəsində çalışmışdır.
Ankara (1993), Tehran (1994, nümayəndə heyətini rəhbəri) və Qahirədə (2002, nümayəndə heyətini rəhbəri) keçirilən Diplomatik Kurslarda iştirak etmişdir.
1997-ci ilin əvvəlində Tehran, Təbriz, Zəncan və Ərdəbilin əsas dövlət qəzetlərində "İran ermənilərinə müraciət"ini fars, Azərbaycan və ingilis dillərində dərc etdirə bildiyinə görə, səfirliyin 2-ci katibi C.Vəkilova təşəkkür elan edilmiş və şəxsi işinə əlavə edilməsi məqsədi ilə XİN-ə göndərmişdir.
Azərbaycan Respublikasının İİR-dəki Səfirliyinin müşaviri vəzifəsində çalışdığı zaman 2004-cü il oktyabr ayının 20-də Azərbaycan Respublikasının Təbrizdə Baş Konsulluğunun açılışını təşkil etmiş və orada 2005-ci il mart ayının 7-dək (qeyri-rəsmi aprel ayının əvvəllərinə qədər) ilk Baş Konsul vəzifəsini icra etmişdir. Belə bir vəzifəyə, məhz, Azərbaycanın milli şairi Səməd Vurğunun qardaşı oğlunun təyin olunması İran Azərbaycanı ziyalıları tərəfindən rəğbətlə qarşılanmış, bu haqda Təbriz mətbuatında yazılar dərc edilmilşir.
2005-ci il aprel ayının axırlarında (təhvil-təslim işləri aparıldıqdan sonra) Tehrana qayıtmış və 2007-ci il sentyabr ayının 16-na qədər Səfirlikdə müşavir vəzifəsində çalışmışdır.
2007-ci il yanvar ayının 7-də 1-ci dərəcəli müşavir diplomatik rütbəsi verilmişdir.
Vətənə qayıtdıqdan sonra 2007-ci il sentyabr ayının 21-dən Azərbaycan Respublikası XİN-in 2-ci (Şərq) Ərazi idarəsində (2013-cü ildən 1-ci Asiya idarəsi) müşavir vəzifəsində çalışır.
2009-cu ildə "Azərbaycan Respublikası Diplomatik Xidmət orqanlarının 90 illiyi (1919–2009)" Azərbaycan Respublikasının yubiley medalı ilə təltif olunmuşdur.
11 il yarım müddətdən artıq Azərbaycan Respublikasını (1970-ci illərdə Azərbaycan SSR-ni) Vətəndən xaricdə təmsil etmişdir.
Beş dəfə Məşhəd şəhərində imam Rza hərəmini, yeddi dəfə Qum şəhərində Fateme-yi Məsume hərəmini, İranda çalışdığı müddətdə Ərdəbildə Şah İsmayılın, Xorasanda, Tus şəhəriində Firdovsinin, Şiraz şəhərində Hafiz, Sədi və Kərim xan Zəndin, Məşhəd şəhərində Nadir şah Əfşarın məqbərə və türbələrini, Tehranda Səttarxanın, Təbrizdə, Sorxab məhəlləsində, Məqbərətülşüarada (Şairlər Məqbərəsi)ndə Əsədi Təbrizi [1072-ci ildə ilk dəfn olunmuş], Xaqani Şirvani, Zülfəqar Şirvani, Şahpur Nişapuri, Qətran Təbrizi, Mani Şirazi, Mücirəddin Beyləqani, Məğrebi Təbrizi, Hümam Təbrizi, Ənvəri Əbiverdi, Mirzə Əli Siqqətülislam, Şeyx Məhəmməd Xiyabani, Seyid Məhəmməd Şəhriyar [1988-ci ildə son dəfn olunmuş] və oradakı daha 53 nəfər şair və məşhur xadimin qəbrlərini ziyarət etmişdir.
Əfqanıstanda çalışdığı müddət ərzində Kabildə Məhəmməd Nadir şah Durranininın, Herat şəhərində Cami və Nəvainin türbələrini ziyarət etmişdir.
2002-ci ildə Bakıda "Ozan" nəşriyyatında işıq üzü görmüş "Heydər Əliyev və Şərq" altı cildliyinin İran İslam Respublikasına həsr olunmuş 2-ci cildinin hazırlanmasında yaxından iştirak etmişdir.
Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin 90 illik yubileyi münasibətilə nəşr olunmuş:
Pedaqoji və digər fəaliyyətləri
Azərbaycan Respublikasının Xarici İşlər Nazirliyindəki fəaliyyəti ilə yanaşı 2001–2003 və 2007–2013-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasında (DİA) "Yaxın və Orta Şərq ölkələrinin xarici siyasəti", "Müasir diplomatiya", "Diplomatik danışıqlar", "Diplomatik sənədlər" ixtisasları üzrə mühazirələr oxuyub. "Yaxın və Orta Şərq ölkələrinin xarici siyasəti", "Müasir diplomatiya" fənləri üzrə dərsliklər hazırlamış və Akademiyanın (DİA) kitabxanasına təhvil verilmişdir. 2008–2009, 2009–2010 və 2010–2011-ci tədris illərində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının bakalavr pilləsi üzrə Dövlət Attestasiya Komissiyasının sədri olmuşdur. thumb|250 px| [[Azərbaycan Respublikası|AR Prezidenti Heydər Əliyev və İİR Prezidenti Əkbər Haşemi-Rəfsəncani görüşərkən. Ortada Cavanşir Vəkilov. Aşqabad, 27.10.1994]] Cavanşir Vəkilovun Azərbaycan-İran münasibətləri və Azərbaycan ədəbiyyatı haqqında 23 elmi işi, 49 məqalə və yazısı Bakı, Tehran, Təbriz, Moskva və Düşənbədə elmi məcmuə, qəzet və jurnallarda Azərbaycan, rus və fars dillərində nəşr olunmuşdur. Bundan başqa, akademik Cavad Heyətin redaktorluğu ilə Tehranda nəşr olunan "Varlıq", "Azəri" (red. Behzad Behzadi), "Xudafərin" (red. Hüseyn Şərqi), jurnallarında (hər üç jurnal Azərbaycan dilində, ərəb əlifbası ilə nəşr olunur), Təbrizdə türk və fars dillərində dərc olunan "Fəcr-e Azərbaycan", "Məhd-e azadi" (red.Seyyid Məsud Peyman) qəzetlərində, "Körpü" jurnalında (Azərbaycan dilində, latın qrafikası ilə) Səməd Vurğunun və Vaqif Səmədoğlunun şerlərini, özünün məqalələrini, Aybəniz Vəkilovanın "Səməd Vurğun və İran" məqaləsini dərc etdirmiş, Səməd Vurğunun yaradıcılığını və xüsusilə də, şairin 90 illik və 100 illik yubileylərini İran mətbuatında işıqlandırmışdır. Cavanşir Vəkilov Səməd Vurğun irsinin naməlum qalmış səhifələrinin işıq üzünə çıxarılmasında əməyi olan tədqiqatçı alim idi. Atası Mehdixan Vəkilovun vəfatından sonra "Ömür dedikləri bir karvan yolu" povesti (1986), "Cavanşir" romanı (1992) və "Anadillər" povestini (1991) çapa hazırlayaraq, geniş oxucu kütləsinə təqdim etmiş, "Azərbaycanda mədəni inqilab: 1920–1940-cı illər" (2005) monoqrafiyasınının elmi redaktoru olaraq nəşr etdirmişdir. "Cavanşir" romanını 2004-cü ildə Təbrizdə "Əxtər" nəşriyyatında (sahibi Səməd Asyabi) və "Anadillər" povestini Tehranda Behzad Behzadinin redaktorluğu altında türk və fars dillərində nəşr olunan "Azəri" (El dili və ədəbiyyatı) jurnalında (bahar 2004, N3) Azərbaycan dilində ərəb əlifbası ilə dərc etdirmişdir.
Onun 1991-ci ildə Bakıda "Azərbaycan Respublikası və İran: 40-cı illər" adlı kitabı nəşr edilmişdir. Diplomatik fəaliyyətinə başladıqdan bir sıra beynəlxalq konfranslarda iştirak etmiş, tanınmış bir iranşünas kimi etiraf olunub. Məşhur ABŞ şərqşünas alimi Tadeuş Svyataxovski özünün "Rusiya və Azərbaycan keçid dövründə sərhəd" kitabında (Nyu-York, 1995) bir neçə dəfə Cavanşir Vəkilovun elmi əsərlərinə istinad etmişdir.
Tarixçi alim kimi "Arsak: tutarlı cavab", "Tarixi keçmişimizə bir nəzər" (Kürün sahilində var əski bir köy) kimi məqalələrin müəllifidir.
Cavanşir Vəkilov 1972–1975-ci illərdə Əfqanıstanda çalışarkən, SSRİ koloniyası komandasının tərkibində xarici ölkə komandaları arasında keçirilən futbol çempionatında üç dəfə Kabil çempionu olmuşdur. Həmin komandada Melburn olimpiadasının çempionu, Spartak Moskva klubunun məşhur keçmiş hücumçusu Serqey Salnikov, futbol üzrə SSRİ yığma komandasının ikinci məşqçisi olmuş, "Spartak" komandasının keçmiş müdafiəçisi Yuri Sedov, Moskva ÇSKA-sının keçmiş hücumçusu Vladimir Streşnıy, buz üstündə topla xokkey üzrə dünya çempionu Viktor Çigirinlə birlikdə oynamışdır. Həmin illərdə bu adı çəkilən məşhur idmançılar Əfqanıstanın müxtəlif futbol komandalarında məşqçilik edirdilər. 1995–1998-ci illərdə İranda çalışarkən isə xarici diplomatik nümayəndəliklər arasında Tehranda keçirilən futbol birinciliyində Cavanşir Vəkilov da iştirak etmiş və bu yarışda Azərbaycan Respublikasının komandası mükafata layiq 3-cü yeri tutmuşdur. Həmin illər Tehranda məşqçi işləyən Neftçi Bakı klubunun keçmiş müdafiəçisi Asəf Namazov da komandamızın tərkibində oynamışdır. 2003–2007-ci illərdə də MDB ölkələri Səfirlikləri komandalarının təmcil olunduqları mini-futbol yarışlarında 56 yaşında olarkən iştirak etmişdir. Hələ 1966-cı ildə şagirdlik zamanı SSRİ Futbol Federasiyasına oyunun bəzi qaydalarının dəyişdirilməsi haqqında oz təkliflərini vermiş, Federasiyanın məsul katibi Stoyanovun cavab məktubunu almışdır.
1967-ci ildə "Sportivnıye iqrı" jurnalının (Moskva) keçirdiyi futbol biliciləri viktorinasında qaliblər sırasında olmuşdur.
Azərbaycan, türk, rus, fars dillərini bilirdi.
Ailəsi
Cavanşir Vəkilov 1981-ci ildə tanınmış bioloq, akademik Mirzə Ağa Əlizadənin qızı Elmira xanımla ailə həyatı qurmuşdur. Elmira Vəkilova Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Aqrokimya və Torpaqşünaslıq İnstitutunda böyük elmi işçi vəzifəsində çalışır, 41 elmi işin müəllifi (onlardan 15-i xaricdə dərc olunmuşdur), kənd təsərrüfatı elmləri namizədidir (1989).
İki qızı var: 1982-ci il təvəllüdlü Ruqiyyə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin məzunudur. 1984-cü il təvəllüdlü Mərziyyə isə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının məzunudur. Hər ikisi hazırda Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyində çalışır. Novruz, Tamerlan və Mehin adında 3 nəvəsi var.
Əsərləri
Həmçinin, 23 elmi işi və 49 məqalə və yazısı.
Məhəmməd Quri
Muizəddin Məhəmməd Quri (fars. معز الدین محمد غوری; ) və ya Şihabəddin – 1149-cu ildə anadan olmuşdur. Qövr (Qur) vilayətində anadan olan Quri Şimali Hindistanı üzərində rəhbərlik edib.
Uşaqlıq və gənclik illəri
Məhəmməd Quri 1149-cu ildə indiki Əfqanıstanın Quri şəhərində anadan olub. Ancaq dəqiq doğum tarixi haqqında məlumat yoxdur. Onun atası Baha al-Din Sam olub. O, o dövrdə Quri regionunda yerli qaydalar yaradanlardan biri hesab olunur. Qurinin böyük qardaşı Qiyas al-Din Məhəmməddir. İki qardaş erkən dövrlərdə əmiləri Ala al-Din Hüseyn tərəfindən həbs edilir.
Tərcümeyi-hal
1173-cü ilde Muhamməd Qurinin qardaşı Qiyas al-Din Məhəmməd onu Qəzninin mərkəzi Quriyanın şərq hissəsinin rəhbəri elan edir. 1175-ci ildən başlayaraq Hindistana işğal etməyə hazırlaşan Quri 1186-cı ildən Pencabdakı Qaznevid hökumətini ləğv edir. 1192-ci ilde Tehranda Şimali Hindistana hərbi yürüşə başlayır. 10–12 il ərzinde o artıq Qanq ətrafını tam işğal edir. 1203-cü ilde qardaşı rəhmətə getdikdrn sonra (1203–06) onun yerinə Quriyanın sultanı olur. Bu dövrdə Əfqanıstan və Şimali Hindistanı zəbt edir. Onun ölmündən sonra artıq Hindistanın rəhbərliyi Dehli sultanlığına verilir. 1206-cı ildə vəfat edib.
Hindistanın fəthi
O qardaşının köməkliyi ilə Quri imperiyasını yaradır. Yaradılan imperiya ilə 1175-ci ildə Quri Multanların Qərmətilikdəki azadlığı üçün mübazirə aparır. Oranı azad etdib geri döndükləri zaman indiki Qucaratın Patan şəhərinə o dövrdə isə Anhilvaranın paytaxtı əksər hissəsini səhralar təşkil edən Caukulyaya gəlir. Bu zaman Batlkqaya döyüşü baş verir. Bu döyüş Hindistanda hindlilərin azadlığı uğrunda baş verən döyüş olur. O, Caukulyada Muraja II -nin hökmdarlığı süqut etdirir.
1186-cı ildə Qəzvində Xosrov Məlikin hökmdarlığına son qoyur və Qəzvini azad edir. Bundan sonra Məhəmməd Quri Qur şəhərinə qayıdır. Bamiyan və Sistandakı vəziyyətlə özü tək başına vuruşur. Bundan sonra yənə qardaşı ilə birləşib 1190-cı ildə Mərvdə Sultan Şahın hakimiyyətinə son qoyur. Bununlada kifayətlənməyən Quri Xorasını da azad edir.
Adi dəlibəng
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Cənub-şərqdə, Astraxan, Volqoqradda, az miqdarda Samarski və Saratovsk vilayətlərində yayılmışdır.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 1,5-dək olan mil köklü, güclü budaqlı, birillik ot bitkisidir. Gövdəsi düzdayanan, çəngəlvari budaqlanmış, çılpaqdır. Yarpaqları növbəli, bütöv yumurtavari, iri oyuqlu-dişli, ucu biz, saplaqlı, üstü tünd yaşıl, alt tərəfi açıqdır. Ağ rəngli ucda və ya qoltuqda yerləşən iri, tək çiçəkləri qoxuludur. Ağ qıfvari büküklü çiçək tacı və kasacığı bitişik yarpaqlı, beş hissəlidir. İyun-avqustda çiçəkləyir. Meyvəsi-dörd yuvalı, dörd laylarla açılan, iynələrlə örtülmüş qutucuqdur. Yetişdikdə qutucuq açılır. Toxumları çoxsaylı, tutqun qaradır. Bir toxumun çəkisi 3-3,5 mm, 2,5-3 mm və 1,5-2 mm-dir. 1000 toxum isə 5-8 qramdır. Bir qutucuqda 500-800 ədəd, bir bitkidə 25-45 min toxum yetişir.
Botaniki xarakteristikası
Birillik ot bitkisidir. Gövdəsi hündür, şirəli, qifabənzər, çılpaq, daxili içiboş olub, çəngələbənzərdər. Xoşagəlməz iyə malikdir. Kökləri mil və ya budaqlı olur. Yarpaqları qısasaplaqlı, iri, növbəli, yumurtayabənzər, girintili-çıxıntılı-dişcikli demək olar ki, qanadlıdır. Çiçəkləri iri, tək, qısa ayaqcıqlı, haçaşəkilli gövdə və yarpaqları vardır. Çiçək tacı ağ 5 dişcikli, qıfabənzərdir. Meyvəsi 4 yuvalı, 4 laylı və sıx örtüklü qutucuqdan ibarətdir.
Spesifik kəskin iyli, yarpaqları rütubət qəbuledici, dadı müəyyən olunmayan, xammalı isə zəhərlidir.
Quruducu şkafda qurudulduqdan sonra yarpaqlar quru havalı saxlanılma məntəqələrində saxlanılmalı, xırdalandıqdan sonra qablaşdırmaq lazımdır. Baxmayaraq ki, bu bitki əlcəklə toplanılır, iş qurtardıqdan sonra əllər diqqətlə yuyulmalıdır. Saxlanılma müddəti 2 ildir. Xammal B siyahısında saxlanılır.
Tərkibi və təsiri
Bütün orqanların tərkibində alkaloidlər (tropan sırası), hiosçiamin, aşağı dozalarda atropin və skopolamin tapılmışdır. Tərkibində az miqdarda skopolamin, atropin, apoatropin, belladonin bəzən isə uçucu birləşmələr vardır. Az miqdarda alkoloidlər kök və yarpaqlarında, 0,23-0,35% gövdələrində 0,06-0,2%, köklərində 0,12-0,27% alkoloidlər tapılır. Alkoloidlərdən başqa yarpaqlarında aşı maddələri və karotinoidlər tapılmışdır. Toxumlarında 17-25% piyli yağlar vardır. Çiçəkləri yaşıl, zəif iyli olub, dadı təyin edilməmişdir.
Spazmalotik, M-xolinoblakatr və yerli keyləşdirici dərmanlar.
Bağırsağın, bronxların saya əzələlərini genişləndirir, ödyolu, sidikyolu əzələlərini boşaldaraq spazmı aradan götürür. Vəzi şirəsini ifrazını tormozlayaraq tər, mədəaltı və mədə şirəsini azaldır. Tənəffüs mərkəzini oyadaraq tonuslandırır. Azan sinirin fəaliyyətini azaldır.
Yarpaqlarından astma əleyhinə hazırlanan qarışıqdan "astmatol" və siqaret kimi "astmatin" bronxial astma xəstəliyinin müalicəsində yaxşı təsir göstərir.
Azərbaycanda yayılması
Böyük və Kiçik Qafqaz, Kür-Araz ovalığı, Talış və Naxçıvan MR-da təbii halda rast gəlinir.
İstifadəsi
Tərkibində toksiki, zəhərli maddələr vardır. Cicəkləmə müddətində dekorativ görünür.
Tamar
Tamar digər versiyaları Tamara və ya Tamera yəhudi mənşəli qadın adıdır, "xurma", "xurma ağacı", "palma ağacı' mənasını daşıyır.
Futzal üzrə Avropa Çempionatı 1999
UEFA Futzal Çempionatı 1999 — 1999 tarixində İspaniyada təşkil olunmuş II UEFA Futzal Çempionatıdır.
Əkin yerkökü
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Akvitaniya
Coğrafiyası
Akvitaniyanın sahəsi 41 309 km², Fransa metropolisinin regionlar arasında üçüncü sırada, dövlətin isə yüzdə 8 faizini təmsil edir.
Microsoft Visual Studio
Microsoft proqram şirkəti tərəfindən yenə Microsoft 'a aid bir sıra proqramlaşdırma dillərini və standart bir neçə dili dəstəkləyən IDE. İçərisində Visual Basic, Visual C #, C++ kimi proqramlaşdırma dillərinin bütünləşmiş inkişaf etdirmə mühiti və Microsoft tərəfindən xüsusiləşdirilmiş kitabxanaları saxlamaqdadır. Windows mühiti üçün proqram və proqram əsaslı məhsul inkişaf etdirən çox böyük bir müştəri kütləsinə sahibdir.
Astara (film, 1980)
Astara qısametrajlı sənədli televiziya filmi rejissor Nazim Abbas tərəfindən 1980-ci ildə çəkilmişdir. Film "Azərbaycantelefilm"də istehsal edilmişdir. Film Azərbaycan Respublikasının ən səfalı guşələrindən olan Astara bölgəsi haqqındadır.
Məzmun
Film Azərbaycan Respublikasının ən səfalı guşələrindən olan Astara bölgəsi, onun zəhmət adamları, subtropik zonası, böyük təsərrüfatı haqqındadır.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Fuad Tarıverdiyev Rejissor: Nazim Abbas Operator: Faiq Aslanbəyov Bəstəkar: Ruhəngiz Qasımova
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1980-ci ilin Azərbaycan filmləri 1980-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Baccharis albolanosa
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Areal
Braziliyada bitir.
Bizlan
Bizlan — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 30 iyun 2009-cu il tarixli, 851-IIIQ saylı Qərarı ilə İsmayıllı rayonunun Bizlan kəndi Tircan kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla, Bizlan kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmış və Azərbaycan Respublikasının ərazi vahidlərinin Dövlət reyestrinə daxil edilmişdir.
Toponimikası
Bəzi tədqiqatçılara görə, toponim qədim İran dillərindəki vis (ev) və lan (hasar, divar) sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlib, "divarla əhatə olunmuş ev, hasarlı ev" mənasındadır. Əslində Bizlan "dağla əhatə olunmuş" kimi izah edilməlidir.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Baş Qafqaz silsiləsinin cənub-şərq ətəyində, Bakı-Muğanlı-İsmayıllı magistral yolu üstündə yerləşir.
Əhalisi
Bizlan kəndində 92 ev, 115 təsərrüfat var. Kənd əhalisinin ümumi sayı 466 nəfərdir. ki onunda 239 nəfəri kişi, 227 nəfəri qadındır.
Təhsil
Bizlan kənd orta məktəbinin açılışında H.Əliyev fondunun prezidenti, Azərbaycanın birinci xanımı, millət vəkili Mehriban Əliyeva iştirak etmişdir. Kənd məktəbində 70 şagird təhsil alır. Onların təlim-tərbiyəsi ilə 12 müəllim məşğul olur.
Miconia corazonica
(Miconia corazonica) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Futzal üzrə Avropa Çempionatı 2001
UEFA Futzal Çempionatı 2001 — 2001 tarixində Rusiyada təşkil olunmuş III UEFA Futzal Çempionatıdır.
Internet Explorer
Windows Internet Explorer ya da köhnə adıyla Microsoft Internet Explorer — Microsoft tərəfindən inkişaf etdirilən bir veb brauzer. Microsoft Windows və Mac OS distributivləri vardır, digər tərəfdən Mac OS versiyası artıq inkişaf etdirilməkdədir. Microsoft Windows ilə birlikdə ön qurğulu olaraq gələn İnternet Explorerin Windowsa bütün gəlməsindən dolayı skaner bazarının böyük bir hissəsini (təxminən% 60) əlində tutduğu təxmin edilməkdədir. Windows Vista ilə birlikdə adı Windows İnternet Explorer olaraq dəyişdirildi.
Problemlər
İnternet Explorerin yaşadığı ən böyük problem internet dünyası tərəfindən qoyulan standartlara uyğun gəlməməsi və öz standartlarını saxlamasıdır. Internet Explorer 7-də də bu problem davam etməkdədir. Ancaq Internet Explorer 9 üçün işlər zamanı Microsoft W3C-ə uyğun etməkdədir və standartlara uyğunlaşma probleminin böyük ölçüdə aradan qaldırılması gözlənilir.
İnternet Explorerə bu qədər çox texnologiyanın bu qədər sürətli əlavə olunması, təhlükəsizlik ilə əlaqədar problemlər yaratdı. Porno və hack saytları başda olmaqla bir çox sayt İnternet Explorerin köhnə versiyalarındakı açıqları istifadə edərək kompüterlərə öz-özünə proqramlar yükləyə bilirdi. Təhlükəsizlik problemləri hələ də tam olaraq həll edilə bilmədi.
Buna əlavə olaraq, Internet Explorer ilə Windowsu inteqrasiya etmə fikri məhkəmələr tərəfindən də qanuni tapılmadı. Microsoft, təkləndiyi ilə əlaqədar ABŞ və ardından AB tərəfindən iddia edildi. Microsoft, iki iddiadan ancaq Windowsa bir "standart proqram seç" düyməsi qoyaraq bəraət qazana bildi.
Sonluq
21 yanvar 2015-ci ildə rəsmi olaraq təqdim edilən Microsoft Edge Windows 10-da standart brauzer kimi Internet Explorer-i əvəz etdi. ActiveX və digər köhnə Microsoft veb texnologiyalarını tələb edən köhnə veb-saytlar və intranet saytları ilə uyğunluğu qorumaq üçün Internet Explorer Windows 10 və 11-də mövcudluğuna davam etdi. Internet Explorer Windows 11-də Başlat menyusundan silindi, lakin hələ də İdarəetmə Panelinin İnternet Seçimlərindəki Yardım düyməsi və PowerShell kimi digər vasitələrlə işə salına bilər.
1 iyun 2020-ci ildə Internet Archive, Microsoft-un Təhlükəsizlik Müdiri Kris Ceksonun istifadəçilərin Interner Exploreri standart brauzer olaraq istifadə etməmələrini, yalnız lazım olan veb saytlar üçün istifadə etmələrini önərdikdən sonra, köhnə infrastrukturunun işləməyi çətinləşdirdiyini əsas gətirərək Internet Explorerin ən son versiyasını dəstəklənən brauzerlər siyahısından çıxardı.
Internet Explorer 11 30 noyabr 2020-ci il tarixindən etibarən Microsoft Teams-in veb versiyasında, 17 avqust 2021-ci il tarixindən etibarən isə digər Microsoft 365 proqramlarında istifadəsində əlçatan olmadı.
15 iyun 2022-ci ildə Internet Explorer 11-in masaüstü proqramı Windows 10-un istehlakçı versiyaları üçün dəstəyini bitirdi və artıq Microsoft Edge-yə yönləndirərək varlığının sonuna çatdı. Microsoft Internet Explorer istifadəçilərinin Edge-yə keçmələrini və köhnə internet tətbiqlərinə dəstək verən daxili "Internet Explorer rejimi"-ndən istifadə etmələrini tövsiyə edir.
Xames Rodriqes
Xames Rodriqes ( James Rodíguez)- Kolumbiya milli yığma komandası və Bayern Münhen futbol klubunun ulduz futbolçusu.
Enviqado
Xammes Rodriqers peşəkar kariyeasına 2007-ci ildə Enviqado kulubunda başlayıb. Enviqado kulubunda bir mövsü keçirib. bu bir mövsümdə 30 oyuna çıxaraq 6 qol vurub.
Banfiend
Xammes 2006–2007-ci illər mövsümündə Xammes 2,6 miliyona Banfiend kulubuna transfer olundu .Burada 3 sezona 45 oyuna çıxan Xammes 5 qol vurmuşdur.
2010-2011
Xames 2010-cu ildə 6.4 $ miliyona 4 illiyə Portuya transfer olundu. Pirmer Liqada ilk ömsümdə 32 oyuna 6 qol vurdu və18 məhsuldar ötürmə verdi.
2012-2013
2012-2013 mövsümüdə də Xames Portuda oynadı. Bu mövsümdə 38  oyuna çıxan  Xames 18 qol və 27 məhsuldar ötürmə ilə yadda qalmışdır.
Monako
15 may 2013-cü ildə Xammes Monakoya 45 $miliyona transfer olunub. İlk Mövsümdə Liqada 34 oyun keçirən Xammes 9 qol vurub.
Real Madrid
2014-cü il 22 iyul Yay transfer pəncərəsində Real Madrid FK onu heyətinə cəlb etdi. Real Madrid onu 80 miliyona 6 illiyə almışdır. Burada 77 oyun keçirərək rəqib qapılarına 28 qol vurub. Real Madriddəson qolunu Departivoya vurub. Bu oyun Real Madridin 6-2 qələbəsi ilə qurtarıb. Müqavilənin vaxtı bitməmiş 2017-ci il yay transfer pəncərəsində 11 iyul Bayern Münhenə transfer olundu.
Bayern Münheh
11 iyul 2017-ci ildə Xames Bayern Münhenlə 2 illliyə icarə əsasında transfer olundu. Bavariyada o, 1 oyun keçirib. Bu oyun 19 iyul 2017-ci ildə Bayer Münhen-Arsenal oyunu olub. Bu maç İnternatinal kubokda keçrilib. Bu matç 1-1 hesabı ilə qurtardı. Əlavə vaxtda da hesab açılmağından oyun penqaltilər seriyasına qədər uzandı. Penaltilər seriyasında isə Arsenal 3-2 hesabı ilə qalib gəldi.
Qanuna tabe vətəndaş (film, 2009)
Qanuna tabe vətəndaş — 2009-cu ildə istehsal olunmuşdur. Filmin rejissoru F. Gary Gray, aktyorları Gerard Butler və Jamie Foxxdur. Filmdə hadisələr Filadelfiya əyalətində cərəyan edir.
Mövzu
Filmdə həyat yoldaşı və qızı gözünün qarşısında öldürülən bir adamın günahkarların layiq olduğu cəzalarına məhkum olunması üzərinə ədaləti öz imkanlarıyla bərpa etməsindən söhbət açılır.
Biogeosenoz
Biogeosenoz — Yerin müəyyən hissəsində biosenozu təşkil edən bitkilərin, heyvanların, mikroorqanizmlərin, biotopun maddələr və enerji mübadiləsinin cəmi. Biotop öz biosenozu ilə birlikdə biogeosenozu təşkil edir.
Mazda
thumb|right|200px|Mazda emblemi thumb|right|200px|Mazda Cosmo Sport thumb|right|200px|Mazda RX-7 (birinci nəsil) Mazda — Mazda Motor Corporation və ya original adıyla Matsuda Kabushiki-kaisha, Hiroşima, Yaponiyanin avtomobil markası.
Plüm
Plüm - [lat. pluma-lələk] alt mantiyadan Yer qabığına qalxan mantiya şırnaqları; alt mantiya maddəsi olub, seysmoayrıcıdan (660 km yuxarı) nüvə-mantiya sərhədinədək yerləşən "isti", aşağı sıxlıqlı qatdan əmələ gəlir. Mantiya şırnaqları və "isti nöqtələr" konsepsiyası plitədaxili maqmatizm hadisəsini izah etmək üçün S.Vilson (1963–1965) və S. Morqan (1971) tərəfindən irəli sürülmüşdir. Konsepsiya belə bir fikirə əsaslanır ki, mantiya şırnaqları – plümlər mantiyanın çox dərin qatlarında yaranır və daha yüksək səviyyədə hərəkət edən litosfer plitələri sanki "yandıraraq" xətti vulkan silsilələri (okeanda-vulkanik adalar) əmələ gətirir və "qızmar (isti) nöqtələrlə" kəsişən plitələrin hərəkəti istiqamətində, qanunauyqun sürətdə onların yaşını get-gedə qədimləşdirir.
Mazda
Tarixi
Mazdanın əsası Dzyudziro Matsuda (Jujiro Matsuda) tərəfindən 1920-ci ildə qoyulub. Şirkət yaradılarkən mantar (probka) ağacından inşaat materiallarının hazırlanması sahəsində fəaliyyət göstərirdi.
1920-ci illərdə motosikletlərin kiçik sınaq partiyasını buraxan şirkət 1929-cu ildə dəzgah istehsalına keçdi. Hətta 1930-cu ildə şirkətin istehsal etdiyi motosikletlər yarışlarda qələbə qazanmışdı.
1931-ci ildə şirkət sırf yapon üslubunda avtomobillərin istehsalına başladı. Bunlar 500 kubsantimetr həcmli mühərrikləri olan üçtəkərli yük avtomobilləri idi.
Bu avtomobillər üçün ticarət markası kimi "Mazda" sözü seçildi. Bu, Zərdüşt dinində baş allahın – işıq allahının adı idi. Həm də bu ad şirkətin yaradıcısı Matsudanın adına bənzəyirdi.
Müharibədən və Xirosimadakı atom bombası partlayışından sonra Toyo Kogyo zavodu xoşbəxtlikdən yalnız qismən zədələnmişdi. Artıq 1950-ci ildə şirkət 1157 kubsantimetr həcmli mühərriki olan üçtəkərli Type CT yük avtomobilləri, kompakt yanğınsöndürən avtomaşınlar və adi yük avtomobilləri istehsal etməyə başladı.
1952-ci ildə Dzyudziro Matsuda vəfat etdi. Bundan bir il əvvəl şirkətin prezidentliyi onun oğlu Tenudziyə (Tenuji Matsuda) keçmişdi. Şirkət yalnız 1960-cı ildə, yaponların rifah halı yüksəlməyə başladıqda minik avtomobilləri istehsal etməyə başladı. İlk minik avtomobili modeli R360 oldu.
Bu, ikiqapılı şəhər avtomobili idi. O, iki silindrli 356 kubsantimetr həcmə malik mühərriklə təchiz olunmuşdu. Bu avtomobil təmtəraqlılığı ilə seçilmirdi, amma əvəzində ucuz və rahat idi.
1970-ci ilədək rotorlu mühərriki olan 100 min avtomobil istehsal olundu. Bundan başqa, 1969-cu ildə Mazda avtomat transmissiyaların birgə istehsalı sahəsində ilk dəfə Ford ilə əməkdaşlığa başladı, Yeni Zelandiyada yığma zavodunu açdı, 1970-ci ildə isə rotorlu avtomobillərin ABŞ-yə ixracına başlanıldı.
70-ci illərin başlanğıcında daha bir rotorlu model işıq üzü gördü. Bu, 1971-ci ildə istehsal olunmuş Savanna/RX-3 modeli idi. 1972-ci ildə Luce/RX-4 buraxıldı. İstehsal olunan avtomobillərin ümumi sayı həmin il 5 milyon həddini keçdi, 1973-cü ildə isə ixrac olunan avtomobillərin sayı 1 milyona çatdı.
Rotorlu mühərriklə təchiz olunan avtomobillər kifayət qədər uğurla satılırdı, amma 1974-cü ildə vüsət almış neft böhranı bu avtomobillərə ciddi ziyan vurdu. Belə ki, digər Mazda mühərrikləri ilə müqayisədə rotorlu mühərriklər daha çox yanacaq və yağ sərf edirdi.
1978-ci ildə rotorlu-porşenli mühərriki olan milyonuncu avtomobil istehsal olundu. 1979-cu ildə Rod Millen ABŞ-yə getdi və orada iki il dalbadal Mazda RX-7 avtomobilində ralli üzrə çempion oldu. Elə həmin dövrdə Ford Motor konserni Toyo Kogyo-nun səhmlərinin 25%-ini aldı.
1980-ci ildə Mazda Familia Yaponiyada ilin avtomobili oldu. Mazda avtomobil markası bu dövrdə artıq dünya bazarında mövqeyini möhkəmləndirmişdi. 1981-ci ildə ABŞ-də və Avropada onun nümayəndəlikləri açıldı, 1982-ci ildə Capella modeli Yaponiyada ilin avtomobili oldu. O, 1983-cü ildə "Motor Trend" dərgisi tərəfindən ixrac avtomobilləri arasında ən yaxşı avtomobil elan edildi və çoxlu sayda nüfuzlu xarici mükafatlar qazandı.
Bu dövrdə Miosi sınaq poliqonunda aerodinamik sınaqlar laboratoriyası inşa edildi, yeni mikroavtobuslar ailəsi – Bongo/Bongo Brawny işıq üzü gördü. Mazda şirkəti Kia Motors-un aktivlərinin 8%-inin alaraq onunla maliyyə ittifaqına girdi. 1984-cü ildə şirkətin adı dəyişdirilərək Mazda Motor Corporation qoyuldu.
15 iyul
1601–1900
thumb|[[Rozetta daşı]]
Mazda
Tarixi
1988-ci ildə Amerika ilə bağlı bütün əməliyyatları birləşdirmək məqsədi ilə ABŞ-də Mazda Motor of America, Inc. və Mazda Research and Development of North America, Inc. (MRA) korporasiyaları yaradıldı. Amerika bazarında MPV modeli peyda oldu. Bu dövrdə Mazda yeni rəngləmə texnologiyası (Hi-Reflex) hazırladı. 1989-cu ildə Mazda Çikaqo avtosalonunda yeni MX-5 Miata rodsterini təqdim etdi.
15 iyul
1901–cari
thumb|[[Burak Yılmaz]]
Mazda
Tarixi
Uğurlu dizaynı və münasib qiyməti sayəsində bu model ABŞ-də və digər ölkələrdə böyük populyarlıq qazandı. Tokio avtosalonunda şirkət Autozam Carol modelini nümayiş etdirdi. Mazda 1989-cu ildə Citroën BX modelini, 1990-cı ildə isə Citroën AX modelini Yaponiyaya ixrac etməyə başladı.
15 iyul
1901–cari
thumb|[[Emil Fişer]]
Mazda
Tarixi
1992-ci ildə 300.000-ci MX-5 avtomobili satıldı; RX-7 modeli Daytonda 11 il dalbadal GTU sinfində 24 saatlıq yürüşlərdə qalib gəldi. Miçiqandakı (ABŞ) Mazda Motor Manufacturing korporasiyası AutoAlliance International (AAI) şirkətinə çevrildi, burada Mazda və Ford bərabər paylara malik idilər.
Yaponiyadakı Eunos satış kanalı vasitəsilə yeni MX-6 modeli nümayiş etdirildi. Autozam satış kanalı vasitəsilə məxsusi olaraq Yaponiyanın daxili bazarı üçün nəzərdə tutulan AZ-1 modeli, habelə ikiyerlik mikromobil və Eunos 500/Xedos 6 modeli istehsal olundu.
Bu dövrdə şirkətin fəaliyyətinin ekoloji istiqaməti güclü surətdə inkişaf etdirildi: "Mazda-nın qlobal ekoloji xartiyası" qəbul edildi, hər cür plastika növlərindən yağları bərpa edən yeni neytrallaşdırıcı katalizator yaradıldı, həmçinin dünyada ilk dəfə dəfələrlə təkrar emal oluna bilən plastik kompozit hazırlandı.
Almaniyada və Yaponiyada plastmas bamperlərin yığılması və təkrar istifadəsi üçün eksperimental zavodlar açıldı. 1993-cü ildə Mazda Filippinin minik avtomobilləri bazarına çıxdı. Avtomobillərin rəqabət qabiliyyətini artırmaq məqsədi ilə Ford ilə uzunmüddətli saziş bağlandı. Frankfurt avtosalonunda HR-X2 avtomobili və böyük marağa səbəb olan Eunos 800 (Xedos 9) modelinin prototipi nümayiş etdirildi.
1993-cü ildə Yaponiyada yeni kompakt idman modeli Mazda Lantis peyda oldu. Bir il sonra 1994-cü ildə Mazda muzeyi açıldı, sıxılmış qazla işləyən yük avtomobili hazırlandı, habelə E-Class furqonunun bazasında elektromobil düzəldildi. Həmin il Floridada və Çində Mazda-nın təlim mərkəzləri açıldı, yeni AZ Wagon miniveni işıq üzü gördü, Mazda yapon avtomobil istehsalçıları arasında birinci olaraq ISO 9002 ekoloji sertifikatını aldı.
Şirkətin Yaponiyada istehsal etdiyi Familia/323 avtomobillərinin ümumi sayı 1995-ci ildə 10 milyona çatdı, Mazda avtomobillərinin ümumi sayı isə 30 milyon təşkil edirdi. Portuqaliyada şirkətin nümayəndəliyi açıldı. 1995-ci ildə Mazda hidrogenlə işləyən avtomobillərin test sınaqlarına başladı, həmçinin yeni Bongo Friendee modelinin satışlarına başlanıldı.
Növbəti, 1996-cı ildə Ford-un şirkətdəki payı 25%-dən 33,4%-dək artdı, şirkətin prezidenti Henri Uollis oldu, Yaponiyada yeni Demio modeli satılmağa başlandı. Elə həmin il xaricdə onun satışlarına başlanıldı, bu model həm də Yaponiyada ilin avtomobili adına layiq görüldü.
Mazda şirkəti yenə də yapon avtomobil istehsalçıları arasında birinci olaraq ISO 9001 sertifikatını aldı. 1997-ci ildə şirkətin loqotipi dəyişdirilərək indiki görkəmini aldı. Şirkətdə işçi heyətinin həvəsləndirilməsi üzrə yeni sistem tətbiq edildi, məhsulların Tayvana ixracı bərpa olundu.
Həmin il şirkətin prezidenti Ceyms Miller (James Miller) oldu. Eyni zamanda, 1997-ci ildə yanacaq elementləri (batareyaları) ilə işləyən Demio FCEV modeli hazırlandı.
Növbəti, 1998-ci ildə Mazda şirkəti yanacaq elementləri texnologiyasını işləyib hazırlamaq məqsədi ilə Ford/Daimler-Benz/Ballard alyansına qoşuldu, qadınların işə düzəldilməsi üzrə məsləhət mərkəzi yaratdı, Avropa bazarındakı mövqelərini möhkəmləndirdi, birbaşa yanacaqçiləmə sistemli kiçik turbodizel mühərriklərinin istehsalına başladı.
1999-cu ildə MX-5 modelinin 10 illiyi qeyd edildi, Mitsubishi ilə əldə edilmiş sazişə əsasən, Mazda Mitsubishi-ni kiçik kommersiya avtomobilləri ilə təchiz etməyə başladı. Həmin il yeni Tribute və Premacy modelləri istehsal olundu.
Bundan başqa, qadınların iş şəraitinin yaxşılaşdırılması istiqamətində addımlar atıldı. 1999-cu ildə şirkətin prezidenti dəyişdi və ona Mark Filds (Mark Fields) rəhbərlik etməyə başladı.
2000-ci il Mazda-nın elektron kommersiya sahəsinə çıxışı ilə əlamətdar oldu. Həmin il e-Business Enabling Office yaradıldı və müştərilərlə İnternet vasitəsilə qarşılıqlı əlaqələrin yaxşılaşdırılması üçün addımlar atıldı.
2000-ci ildə tamamilə yeni kuzov dizaynı əldə etmiş Mazda Roadster modeli "Ginnesin Rekordlar Kitabı"na düşdü. Detroyt avtosalonunda RX-Evolve konsepti nümayiş etdirildi, bu hazırda buraxılan RX-8 modelinin sələfi idi.
2001-ci ildə bir çox Mazda modelləri əlavə "idman" modifikasiyaları əldə etdi. 2002-ci ildə kompaniya MPV modelinin yeni modifikasiyası olan Sports F-i işıq üzü gördü (bu model qadınlar tərəfindən hazırlanmışdı), rotorlu mühərriklərin ixtiraçısı Vankelin 100 illik yubiley mərasimində iştirak etdi, "323" modeli ilə Çin avtomobil bazarına çıxdı, dünyada ilk dəfə ekoloji cəhətdən əlverişli örtük texnologiyasını hazırladı, işçi heyətinin yığılması proqramını təkmilləşdirdi.
2005 etibarilə, firma ildə təxminən 800.000 avtomobil istehsal edir. Mazda Ford bünyəsində istehsalına davam etməkdədir. Fordun Mazdadakı hissəsi 33,7%-dir. Avto Alliance adlı bir firma vasitəsi ilə Tayvanda Ford ilə ortaq ticari modellər çıxarmaqdadır. Ford Ranger və Mazda B 2500 bunlardan biridir. 1990-cı illərdə bir çox Kia modelinə parça və texnologiya tədarük etmişdir. Şirkətin çıxardığı ən tanınan modellərdən biri MX5 Miata adlı modeldir. Eyni zamanda bu model dünyanın ən çox satılan kabrioleti olaraq "Ginnesin Rekordlar Kitabı"na da markanın adını yazdırmışdır.
Modelləri
İstehsalda Olan Modellər
İstehsali Dayandırılmış Modellər
Önəmli Konseptləri
Klasiklər
Futzal üzrə Avropa Çempionatı 2003
UEFA Futzal Çempionatı 2003 — 2003 tarixində İtaliyada təşkil olunmuş IV UEFA Futzal Çempionatıdır.
Vilyam Herşel
Vilyam Herşel (Fridrix Vilhelm Herşel) (Friedrich Wilhelm Herschel; 15 noyabr 1738, Hannover – 25 avqust 1822, Slau) – alman əsilli İngiltərə astronomu. Uran planeti və onun iki peykini, Saturn planetinin iki peykini, infraqırmızı şüalanmanı kəşf edib. Həmçinin elə də olmayan 24 simfoniyanın müəllifidir.
Həyatı
Kasıb musiqiçi İsaak Herşelin ailəsində doğulan Vilyam Herşel gənc yaşlarında qoboy ifaçısı olaraq ordu orkestrində xidmət etmişdir. Tərkibində olduğu hərbi polkla Hannoverdən İngiltərəyə gələn Herşel 1757-ci ildə musiqiyə daha çox vaxt ayıra bilmək üçün ordudan ayrılır. Halifaks şəhərində orqan ifaçısı musiqi müəllimi kimi bir müddət işlədikdən sonra o, kurort şəhəri olan Baz şəhərinə gəlir. Burada ictimai konsertlərə rəhbərlik edir. Musiqi, daha sonra riyaziyyata yaranan marağı onun optika ilə tanış olmasına gətirib çıxardır və tezliklə linzalar, optik şüşələrlə apardığı təcrübələr onda astronomiyaya maraq oyadır. Böyük teleskop almağa maddi imkanı olmayan Herşel özü teleskop düzəltmək qərarına gəlir. O, öz bacısı Karolina ilə birlikdə daim teleskopların təkmilləşdirilməsi və astronomik müşahidələrlə məşğul olurdu. 1782-ci ildə kral Herşeli özünün şəxsi astronomu təyin edir. Nəticədə həmin il Buckinghamshire qraflığına köçərək burada astronomiya ilə məşğul olur, düzəltdiyi 60-dan yuxarı teleskopu avropalı astronomlara satırdı. 1789-cu ildə Herşel öz dövrünün ən böyük teleskopunu düzəltməyi bacarır. Buckinghamshire qraflığının Slau adlı bölgəsində 1822-ci ildə vəfat edir.
Herşelin kataloqu
1782 və 1802-ci illər arasında Herşel özünün düzəltdiyi teleskoplar ilə kosmosda təqribən 2400 kosmik obyekti kəşf etmiş və bu kəşflərini üç kataloqla nəşr etdirmişdir: Herşel kataloqundakı obyektləri nebula – dumanlıq olaraq adlandırmış (1924-cü ildə Edvin Habbl tərəfindən dumanlıq anlayışının sərhədləri müəyyən olunana qədər böyük və aydın olmayan kosmik obyektlər dumanlıq adlandırılmaqdaydı) və həmin obyektləri səkkiz sinifə bölmüşdür:
Artemisia igniaria
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Birinci Yeniyol
Birinci Yeniyol — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Vilyam Herşel
Uranın kəşfi
Herşel 1781-ci ilin mart ayında cüt ulduz axtarışında olarkən ulduz təbiətinə malik olmayan bir diskə rast gəlir. Əvvəlcə astronom bunun bir kometa və ya ulduz olduğunu düşünsə də, rus akademiki Anders Lexellin də tədqiqatları nəticəsində bu diskin orbitinin planetar olduğu məlum olur və Herşel öz tapıntısının Saturndan daha uzaqda orbitə malik yeddinci planet olduğu fikrinə gəlir. Yeni planeti kral III Georqun şərəfinə "Georq ulduzu" (Georgium Sidus) adlandırsa da, adı tezliklə dəyişmişdir. Fransada "Herşel" adı ilə tanınan planet yunan mifologiyasında səma tanrısı olan Uranın şərəfinə adlandırılmışdır. Herşel bu kəşfi ilə 1781-ci ildə Kopley medalı ilə təltif olunmuş və Kral Cəmiyyətinə üzv qəbul olunmuşdur.
Birinci Yeniyol
Tarixi
Birinci Yeniyol kəndi Dağətəyi ərazidədir. Keçmiş adı Nügədi (tatca “yeni kənd”) olub, 1935-ci ildə Yeni Yol qoyulmuşdur. Sonralar həmin kənddən ayrılmış ailələr tərəfindən yeni yaşayış məntəqəsi (İkinci Yeniyol) yarandıqda toponimin əvvəlinə birinci sözü əlavə edilmişdir.
Vilyam Herşel
Digər kəşfləri
thumbnail|left|Herşelin 12 metrlik teleskopu
Birinci Yeniyol
Əhalisi
Əhalisi 414 nəfərdir ki onunda 210 nəfəri kişi, 204 nəfəri qadındır.
Miconia cosangensis
(Miconia cosangensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.