cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
İsgəndər haqqında roman
Slavyan versiyaları
Orta əsrlərdə və sonrakı dövrlərdə Balkanlarda və Şərqi Avropada da qədim slavyan və slavyan dillərində İsgəndər haqqında romanlar yaradılması ənənəsi formalaşmışdır. 1810-cu ilə aid bolqar versiyası belə başlayır. “Aleksandriada – Filippin oğlu, imperator Makedoniyalı İsgəndərin hekayəsidir. Tanrı özlərini onunla müqayisə etmək istəyən kralları cəzalandırır...Və onun yaşaması üçün makedoniyanı seçərək həmin ölkəni şərəfləndirmişdir.”
Almanların Turfan ekspedisiyaları
Turfan ekspedisiyaları ilə bağlı çap olunan əsərlər
1. Bericht über archäologische Forschungen in Turfan und Umgebung (Nov. 1902-Febr.1903). Bulletin de l'Association internationale pour l'exploration historique, archeologique, linguistique et ethnographique de l'Asie Centrale et de l'ExtremeOrient, publie par le Comite Russe.3 [April] 1904, 18-25.
2. Kratkija zametki î buddijskom iskusstve v Turfane. Zapiski vostoänago otdelenija Imp. Russk. archeol. obscestva. 18.1907/08,068-073
3. Herr Grünwedel hält alsdann einen Vortrag mit Lichtbildern über: Die archäologischen Ergebnisse der dritten Turfan-Expedition. Zeitschrift für Ethnologie.41.1909,891 -916, 22
4. Altbuddhistische Kultstätten in Chinesisch Turkistan. Bericht über archäologische Arbeiten von 1906 bis 1907 bei Kuca, QaraSahr und in der Oase Turfan. Von Albert Grünwedel. Mit 1 Tafel und 678 Fig. Herausgegeben mit Unterstützung des Baeßler-Instituts in Berlin. Berlin: Georg Reimer 1912. 370 S. 1 Farbtaf. 4 review: Ostasiatische Zeitschrift 1.1912/13,479-482 (J. Strzygowski)
5. “Handschriftliche uigurische Urkunden aus Turfan”, (Tûrân [1918], s. 449-460)
6. “Kurze Einführung in die uigurische Schriftkunde”, (SOS, XXII [1919], s. 93-109).
Turfana gedən araşdırma heyətinin son üç dövründə iştirak edən Albert von Le Coq çoxlu qiymətli əlyazma və müxtəlif divar rəsmləri, terakota, ağac və tuncdan hazırlanmış heykəllər, tekstil məmulatlarından ibarət arxeoloji tapıntıları Almaniyaya aparıb. Qədim manixey kitabxanasının xarabalıqları arasından tapdığı əlyazmalarda manixeylik haqqında birinci əldən və geniş məlumatlar var. Uyğurologiya elminin yaradıcılarından olan Albert fon Le Coq onlardan bəzilərini özü nəşr etdirmiş, bir çoxu isə sonrakı tədqiqatçılar tərəfindən təsnif edilərək qismən nəşr edilmişdir. Bu ekspedisiyalardan tapılan əlyazmaların bəziləri Le Coq, həmçinin F. V. K. MÜLLER, V. BANG, A. Von GABAIN və R. R. ARAT tərəfindən tədqiq edilmiş və nəşr edilmişdir. Uyğur dili sahəsindəki inkişaflar bütün bu qazıntıların, kəşflərin və araşdırmaların nəticəsidir. Albert von Le Coq uyğur dili sahəsində araşdırmalara töhfə verənlərdən biridir. Le Coq-un işlərindən bəziləri bunlardır:
Albert Von Le Coqun  Turfan səfərləri ilə bağlı yazdığı kitablar:
1. Sprichwörter und Lieder aus der Gegend von Turfan. (Leypsiq 1910, Baessler-Arxiv)
Azərbaycanda çayçılıq
thumb|Lənkəran çayı thumb|[[Lənkəranda "Yaşıl Çay"ın plantasiyası ]] thumb|[[Lənkəranda "Astaraçay"ın plantasiyası ]] Azərbaycanda çayçılıq — Azərbaycan Respublikasında çay plantasiyalarının salınması, çay əkini materiallarının yetişdirilməsi, yaşıl çay yarpağının istehsalı və emalı ilə məşğul olan kənd təsərrüfatı və yeyinti sənayesi sahəsi.
Almanların Turfan ekspedisiyaları
Turfan ekspedisiyaları ilə bağlı çap olunan əsərlər
2. Chotscho
3. Faksimile-Wiedergaben der wichtigeren Funde der ersten Königlich Preussischen Expedition 1904-1906 nach Turfan in Ost-Turkestan (Berlin 1913; Graz
Azərbaycanda çayçılıq
Tarixi
Azərbaycanda çay bitkisi ilk dəfə XIX əsrin sonlarında əkilmiş, çayın elmi əsaslarla becərilməsinə 1929-cu ildən, sənaye miqyaslı plantasiyaların salınmasına isə 1932-ci ildən başlanılmışdır.
Almanların Turfan ekspedisiyaları
Turfan ekspedisiyaları ilə bağlı çap olunan əsərlər
1979).
Azərbaycanda çayçılıq
Tarixi
Bu sahənin inkişafı 1970-1980-ci illərdə daha da sürətlənmiş, çay əkinlərinin suvarma suyuna tələbatının ödənilməsi məqsədi ilə 1976-cı ildə Lənkəran rayonunda tutumu 52 milyon kubmetr olan Xanbulançay, 1986-cı ildə Masallı rayonunda tutumu 46 milyon kubmetr olan Viləşçay su anbarları tikilərək istifadəyə verilmişdir. Həmin dövrdən etibarən çay plantasiyalarının sahəsi genişləndirilərək 13,4 min hektara, yaşıl çay yarpağı istehsalı 34,5 min tona çatdırılmışdır. Eyni zamanda, ölkədə çay yarpağı emal edən 14 müəssisənin və 2 çayçəkici fabrikin tikilməsi ildə 45 min ton çay yarpağının emalına imkan yaratmış, ölkə əhalisinin quru çaya olan ehtiyacının 65-70 faizinin yerli istehsal hesabına ödənilməsini təmin etmişdir.
Almanların Turfan ekspedisiyaları
Turfan ekspedisiyaları ilə bağlı çap olunan əsərlər
4. Volkskundliches aus Ostturkistan (Berlin 1916).
Azərbaycanda çayçılıq
Tarixi
Aparılan elmi araşdırmalar nəticəsində müəyyən edilmişdir ki, əsas hissəsi Lənkəran iqtisadi rayonunun payına düşməklə, ölkədə 21 min hektara yaxın ərazinin təbii iqlim şəraiti, torpaqlarının mövcud vəziyyəti Azərbaycan ərazisində çay bitkisinin becərilməsinə imkan verir.
Almanların Turfan ekspedisiyaları
Turfan ekspedisiyaları ilə bağlı çap olunan əsərlər
5. Osttürkische Gedichte und Erzählungen (Budapeşt 1919; KSz., XVIII [1918-1919]).
Azərbaycanda çayçılıq
Tarixi
Bununla belə, 1990-cı illərdən etibarən ölkədə çay sahələri və istehsalı tədricən azalmağa başlamış və 2010-cu ildə çay plantasiyalarının sahəsi 587 hektara, məhsul istehsalı 545 tona düşmüşdür. Lakin bu vəziyyəti aradan qaldırmaq üçün 2016-cı ildən başlayaraq çayçılığın inkişafına məhsul istehsalçılarının marağının artırılması istiqamətində görülən tədbirlər sayəsində 2017-ci ildə çay plantasiyalarının sahəsi 2010-cu illə müqayisədə 2 dəfə artaraq 1114,3 hektara, məhsul istehsalı isə 42,2 faiz artaraq 775,2 tona çatmışdır. 2019-cu ilin yanvar-mart aylarında Azərbaycan 2,005 mln. ABŞ dolları dəyərində 308,4 ton çay ixrac edib, eyni zamanda 9,986 mln. dollar dəyərində 2,7 min ton çay idxal edib. İdxal ixracı 8,75 dəfə üstələyib.
Almanların Turfan ekspedisiyaları
Turfan ekspedisiyaları ilə bağlı çap olunan əsərlər
6. Osttürkische Namenliste mit Erklärungsversuch (Stokholm 1922)
Azərbaycanda çayçılıq
"Çayçılıq haqqında" Qanun
Azərbaycan Respublikasında çayçılığın təşkilinin, çay istehsalının tənzimlənməsinin və çay məhsullarının keyfiyyətinin təmin edilməsinin hüquqi əsaslarını müəyyən edən "Çayçılıq haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanunu 17 dekabr 2002-ci ildə qəbul edilmişdir. Bu Qanunun qəbul edilməsi ölkədə çayçılığın inkişafı üçün əlverişli mühit yaratmışdır. Həmin Qanuna görə çayçılıq sahəsində dövlət siyasətinin əsas istiqamətləri çayçılıqda investisiya fəaliyyətinin və kooperasiyanın stimullaşdırılmasından, lizinq və aqroservis xidmətlərinin genişləndirilməsindən, çay məhsullarının keyfiyyətinin yüksəldilməsindən və ixracının artırılmasından, daxili bazarın qorunmasından, habelə çay becərən regionlarda sosial təminatın yaxşılaşdırılmasından və ekoloji tarazlığın saxlanılmasından ibarətdir.
Almanların Turfan ekspedisiyaları
Turfan ekspedisiyaları ilə bağlı çap olunan əsərlər
7. Die Buddistische Spätantike in Mittelasien (I-VII, Berlin 1922-1933; Graz 1973-1975). Turfan səfərlərində əldə edilən materiallarla bağlı iri həcmli əsərdir.
Azərbaycanda çayçılıq
Dövlət Proqramı
12 fevral 2018-ci ildə çayçılığın inkişaf etdirilməsi, çay məhsullarına tələbatın yerli istehsal hesabına təmin olunması, çayçılığın ixrac potensialının artırılması, kənd əhalisinin məşğulluğunun və maddi rifahının yüksəldilməsi məqsədi ilə "Azərbaycan Respublikasında çayçılığın inkişafına dair 2018–2027-ci illər üçün Dövlət Proqramı" təsdiq edilmişdir. Həmin Dövlət Proqramı "Azərbaycan Respublikasında sitrus meyvələri, çay və çəltik istehsalının inkişafı ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 12 sentyabr 2017-ci il tarixli, 3227 nömrəli Sərəncamına uyğun olaraq hazırlanmışdır. Müvafiq Dövlət Proqramı Azərbaycan Respublikasında çayçılığın inkişafına dövlət dəstəyinin gücləndirilməsinə, bu sahənin potensial imkanlarından səmərəli istifadə edilməsinə, çay istehsalına marağın artırılmasına yönəldilmişdir.
Almanların Turfan ekspedisiyaları
Turfan ekspedisiyaları ilə bağlı çap olunan əsərlər
8. Auf Hellas Spuren in Ostturkistan: Berichte und Abenteuer der II. Und III. Deutschen Turfan-Expedition (Leypsiq 1926; Graz 1974). Eser “Buried Treasures of
Chinese Turkestan: An Account of the Activities and Adventures of the Second and Third German Turfan Expeditions (London 1928; Oxford 1985)” başlığı ilə ingilis dilinə tərcümə edilmişdir.
Azərbaycanda çayçılıq
"Azərsun Holdinq"
"Azərsun Holdinq"in Azərbaycanda ən böyük çay istehsalçılarından biridir. Onun ilk investisiya layihəsi 1994-cü ildə Bakıda fəaliyyətə başlamış "Sun Tea" çay fabriki olmuşdur. "Sun Tea" hazırda məşhur çay markalarının istehsalçısıdır. "Sun Tea" qara çay, yaşıl çay, meyvəli çayların istehsalı ilə məşğuldur. Müəssisə illik ortalama 15 000 ton istehsal gücünə malikdir. Şirkətlər qrupunun Azərbaycanın cənubunda Lənkəran və Astarada paketləmə müəssisələri də fəaliyyət göstərir.
Almanların Turfan ekspedisiyaları
Turfan ekspedisiyaları ilə bağlı çap olunan əsərlər
9. Von Land und Leuten in Ostturkistan: Berichte und Abenteuer der 4. deutschen Turfan-Expedition (Leypsiq 1928, 1982).
Albert Von Le Coqun Turfan səfərləri ilə bağlı yazdığı məqalələr:
Azərbaycanda çayçılıq
"Azərsun Holdinq"
Şirkətlər qrupunun Şri-Lankadakı "İnter Tea" müəssisəsi broker olaraq birjalarda ən keyfiyyətli Seylon çaylarını tədarük edir.
Almanların Turfan ekspedisiyaları
Turfan ekspedisiyaları ilə bağlı çap olunan əsərlər
1. “Ein manichäisch-uigurisches Fragment aus Idiqut-Schahri”, (SBPAW, [1908], s. 398-414)
Azərbaycanda çayçılıq
"Azərsun Holdinq"
"Azərsun Holdinq" eyni zamanda dünyaca məşhur Hindistan, Vyetnam və Keniya çaylarını birbaşa çay istehsalçılarından satın alaraq, emal müəssisələrinin xammal ehtiyacını təmin edir.
Almanların Turfan ekspedisiyaları
Turfan ekspedisiyaları ilə bağlı çap olunan əsərlər
2. “Köktürkisches aus Turfan”, (SBPAW, [1909], s. 1047-1061)
Azərbaycanda çayçılıq
"Yaşıl Çay" MMC
thumb|Prezident [[İlham Əliyev Lənkəranda "Yaşıl Çay"ın plantasiyasında ]] "Yaşıl Çay"ın 150 hektara yaxın torpaq sahəsi var. 2011-ci ildən başlayaraq burada yüksək məhsuldarlığı ilə seçilən "Kolxida" sortundan ibarət çay plantasiyaları salınıb. 2015-ci ildə - ölkədə elan edilən "Kənd təsərrüfatı ili"ndə ilk dəfə seçmə üsulu ilə yığım aparan "Yaşıl Çay" fermer təsərrüfatının sahələrindən bu il daha bol məhsul gözlənilir. Təsərrüfatın ümumi çay əkini sahəsi 61 hektardır.
Sahələrin Hollandiyadan dəvət olunan mütəxəssislər tərəfindən qurulmuş suvarma şəbəkəsi vasitəsilə çiləmə üsulundan istifadə etməklə suvarılması həyata keçirilir. Təsərrüfatda xaricdən gətirilən ən müasir texnika və avadanlıqdan istifadə olunur. Plantasiyalara qulluq zamanı kimyəvi vasitələrdən istifadə edilmir. Mineral gübrələr əvəzinə üzvü gübrələrdən daha çox istifadə olunur. Bunun nəticəsində burada yetişdirilən çay yarpağı ekoloji cəhətdən tam təmiz olur.
Almanların Turfan ekspedisiyaları
Turfan ekspedisiyaları ilə bağlı çap olunan əsərlər
4. “Türkische Manichaica aus Chotscho”, I-III, (Abhandlungen der Königlich-Preussischen Akademie der Wissenschaften, Philosophisch-Historische Klasse [1911, 1919/3, 1922/2])
Azərbaycanda çayçılıq
"Astaraçay" MMC
thumb|Prezident [[İlham Əliyev Lənkəranda "Astaraçay"ın plantasiyasında ]] "Astaraçay" MMC 2010-cu ildə təsis edilmişdir.
Almanların Turfan ekspedisiyaları
Turfan ekspedisiyaları ilə bağlı çap olunan əsərlər
5. “Ein manichäisches Buchfragment aus Chotscho”, (Festschrift für V. Thomsen, Leypsiq 1912, s. 145-154).
Azərbaycanda çayçılıq
"Astaraçay" MMC
Bu MMC-də quru çay istehsalı üçün istifadə edilən xammal yalnız Azərbaycanın subtropik bölgəsi olan Astara və Lənkəran rayonlarındakı plantasiyalardan tədarük olunur. Həmin plantasiyalarda əkilən "Kolxida" çay toxumları Gürcüstanın Batumi şəhərində yerləşən Çayçılıq Elmi-Tədqiqat İnstitutunun tədris-təcrübə sahəsindən alınmışdır. Toxumlar sınaqdan keçirilmiş, yerli şəraitə uyğunlaşdırılaraq əkilmişdir. Ekoloji cəhətdən təmiz şəraitdə yetişdirilən çayın becərilməsi və emalı zamanı burada heç bir kimyəvi qatqıdan istifadə edilmir. Çay sahələrində Almaniyanın "LACON" şirkəti tərəfindən ekoloji müşahidələr aparılır.
Astara rayonu ərazisində, həmçinin Koreya Respublikası şirkətinin layihəsi əsasında da çay fabriki inşa edilmişdir. Ərazisi 5 hektar olan həmin fabrikdə xaricdən gətirilən ən müasir avadanlıq quraşdırılmışdır. Fabrik gün ərzində 10 ton yaşıl çay emal etmək gücünə malikdir. Burada çəkisi 100, 200 və 400 qram olan çay bükümləri hazırlanır. Fabrikdə dəqiqədə 8 çay bükümü istehsal edilir. Astara çay fabriki 2016-cı ildə İSO 9001 və İSO 14001 sertifikatlarına layiq görülmüşdür.
IV Fraat
IV Fraat (, Frahāt; ) — Arşakilər sülaləsindən olan Parfiya çarı. O, eramızdan əvvəl 38–32-ci illərdə hökmranlıq etmişdir. II Orodun oğlu olan Fraat Roma ilə müharibədə irsi şahzadə I Pakorun ölümündən sonra varis təyin edilmişdir. O, taxtın varisi təyin edilsə də, atası padşah II Orodu öldürərək taxta çıxmış, ardınca bütün qardaşlarını öldürmüşdür.
IV Fraat eramızdan əvvəl 2-ci ildə həyat yoldaşı və oğlu gələcək padşah V Fraatın başçılıq etdiyi sui-qəsdçilər dəstəsi tərəfindən öldürülmüşdür.
Tanaqa vulkanı
Tanaqa vulkanı — Aleut adaları sistemindəki Tanaqa adasının şimal ucunda yerləşən stratovolkan. Əsas zirvənin şərqində başqa bir konusda vardır. Onun bir neçə püskürməsi 1763-cü ildən bəri məlumdur: 1763-1770, 1791, 1829, 1914-cü illərdə.
NGC 5537
NGC 5537, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. S? tipli. tərəfindən ildə 121.92 sm (48 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Yuvenil su
Yuvenil su
Yuvenil su (-ilk) maqmadan ayrılmış oksigendən və hidrogendən ilk əmələ gələn sudur. Yer altında və ya yer səthində maqmadan ayrılmış belə su buxan dərhal yeraltı sulara və atmosferdəki su buxanna qarışır. Ona görə də təbiətdə təmiz yuvenil su olmur.
Yuvenil sular
Yuvenil sular (-gənc, cavan) - mantiyadan və vulkan ocaqlanndan ayrılaraq, litosferə daxil olan və ilk dəfə ümumi su dövranında iştirak edən cavan maqmatik sular. Hal-hazırda mantiyadan ildə təxminən 1 kub km-ə yaxın yuvenil sular ayrılaraq Yerin su dövranına daxil olur.
Babarud (Urmiya)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 615 nəfər yaşayır (125 ailə).
Laqranj nöqtələri
Qısaca L1,L2,L3,L4,L5 olaraq adlandırılır.
L1 nöqtəsi iki göy cismi arasında qalan və onların cazibəsinin bərabərləşdiyi yerdir. Burda dayanan bir cism demək olar ki heç bir təsirə məruz qalmadan uzun müddət dolana bilər.
L2 nöqtəsi isə kiçik olan göy cisminin arxasında qalan nöqtədir və yenə də qüvvələrin bərabərləşdiyi nöqtəni göstərir.
L3 nöqtəsi iki göy cisminin böyük olanının arxa tərəfidir. Ancaq yenə də ikisinində qüvvələrinin bərabərləşdiyi yerdir.
L4 və L5 nöqtələri heç bir təsirə məruz qalmadan sonsuza qədər dolana biləcəyiniz ən güvənli yerdir.L4 və L5 nöqtələri Dünyadan 1.6 milyon km uzaqda yerləşir.Yəni bu nöqtədən uzaqda olsanız Günəşin təsirində olacaqsınız. Əgər ki,bu nöqtədən daha yaxın olsanız o zaman Yer kürəsinin təsirində olacaqsınız.
L1,L2,L3 nöqtələrində olan cismlərin orbitləri sabit olmazkən,L4 və L5 nöqtələri sabit orbitlidir.Günəş sistemində Günəş ətrafında dönən demək olarki bütün planetlərin L4 və L5 nöqtələrində həbs olmuş toz buludları,asteroidlər və başqa kosmik cismlər vardır.
Boruçiçək
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Hakim sinif
Hakim sinif və ya iqtidar sinfi, hakimiyyəti və idarəçiliyi əlində saxlayan və cəmiyyətin gedişatını istiqamətləndirən sosial sinfi nümayiş etdirən termindir. Marksist terminologiyaya görə, bu təbəqə burjuaziya adlanır və o, dövlət aparatından və onun hüquq-mühafizə orqanlarından istifadə etməklə digər məzlum siniflərə, xüsusən də fəhlə sinfinə təzyiq göstərir.
4 3 2 1 (roman)
4 3 2 1 — Pol Austerin 2017-ci ilin yanvarında nəşr olunmuş romanıdır. Nəşr olunduğu zaman bu, yeddi il ərzində çıxan ilk yeni Auster romanı idi. Auster üç il həftənin yeddi günü kitab üzərində işləmiş və uzun əllə yazmışdır. 866 səhifəlik roman onun əvvəlki əsərlərindən xeyli uzundur. 2017-ci ilin sentyabrında 2017 Man Booker Mükafatı üçün qısa siyahıya salındı.
Çubtaraş (Urmiya)
Çubtaraş - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 266 nəfər yaşayır (72 ailə).
Dərbərud (Urmiya)
Dərbərud - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Buglossoides
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Əvəz Hafizlinin qətli
Əvəz Hafizlinin qətli — Azərbaycan jurnalisti və blogeri, LGBTİ+ icma üzvü Əvəz Hafizlinin (rəsmi soyadı Şıxməmmədov) qətlə yetirilməsi hadisəsi. Qətl hadisəsi 22 fevral 2022-ci il tarixində, Bakı şəhərində, Sabunçu rayonu, Balaxanı qəsəbəsində, yaşadığı mənzilin həyətində baş vermişdir. Cinayəti Hafizlinin əmisioğlu Əmrulla Gülalıyev törətmişdir.
29 iyulda Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində Əmrulla Gülalıyevə hökm oxunmuşdur. Hökmə əsasən, Əmrulla Güləliyev Cinayət Məcəlləsinin 120.1 (qəsdən adamöldürmə) maddəsilə təqsirli bilinmiş və 9 il 6 ay müddətinə azadlıqdan məhrum edilmişdir.
Əvəz Hafizlinin ölümü Azərbaycanda ictimai rezonansa səbəb olmuşdur. LGBTİ+ hüquqları tərəfdarları sosial mediada Hafizlinin xatirəsini yad etmiş və gey icmasına qarşı zorakılıqla bağlı tədbir görülməməsindən şikayətlənmişdir. Bundan başqa, ABŞ-nin Azərbaycandakı səfirliyi Hafizlinin ailəsinə və yaxınlarına başsağlığı vermişdir.
Zəmin
Əvəz Hafiz oğlu Şıxməmmədov 5 mart 1998-ci ildə anadan olmuşdur. O, daha çox "Əvəz Hafizli" təxəllüsü ilə tanınır. Əvəz Hafizli "Kanal13" müstəqil video xəbər saytında müxbir kimi çalışmış və burada LGBTİ+ hüquqları da daxil olmaqla bir sıra məsələləri işıqlandırmışdır. O, Azərbaycanda media haqqında qəbul edilən qanunun əleyhinə mitinqlərdə iştirak etmiş və hökumətdən LGBT vətəndaşlara qarşı ayrı-seçkiliyə son qoymağı tələb edən etiraz aksiyaları təşkil etmiş, prezident administrasiyası qarşısında göy qurşağı bayrağını qaldırmışdır. Birləşmiş Krallığa köçənə qədər Hafizli ilə işləmiş, adını açıqlamayan azərbaycanlı fəal "PinkNews"a bildirmişdir ki, Hafizli həm də "polis zorakılığının qurbanı" olmuşdur. Bundan başqa, Hafizli 2021-ci ildə gey icmasına qarşı təhdidlərə qarşı tədbir görülməməsinə etiraz olaraq Baş Prokurorluğun yaxınlığında özünü hasara zəncirləmişdi. O, cinsi orientasiyasına görə hər zaman ailəsi və qohumları tərəfindən təzyiqlər edilirdi. Bu səbəbdən o, kirayə ev tutmuşdu və tez-tez evi dəyişirdi. Hafizlinin dostlarının məlumatına görə, ailəsi və başqaları onu jurnalist və LGBTİ+ fəalı kimi fəaliyyətinə, həmçinin cinsi oriyentasiyasına görə təzyiq göstərirdilər. Bəzi qohumları onunla əlaqəni kəsmişdir. Hafizli anasına baş çəkmək üçün getdiyi Balaxanı qəsəbəsindəki evlərində qalırdı.
Azərbaycanlı blogger Sevinc Hüseynova 2021-ci ilin iyul ayından başlayaraq, mütəmadi şəkildə özünün "İnstaqram" hesabında ölkənin LGBTİ+ icmasını hədəf göstərən canlı yayımlar və paylaşımlar etmiş, cəmiyyəti translara və geylərə qarşı zorakılıq və qətllər etməyə səsləmiş, icmanı ölümlə hədələmişdir. Əvəz iddia etmişdir ki, Hüseynovanın çıxışlarından sonra ailə üzvləri tərəfindən hədələnmişdir. Bundan sonra, sentyabrında 4-dən 5-nə keçən gecə Əvəz Hafizli bu təhdidlərə reaksiya olaraq intihara cəhd etmişdir. O, ardınca "Semaşko" xəstəxanasının toksikologiya şöbəsinə çatdırılmıış və vəziyyəti yaxşılaşdıqdan sonra xəstəxanadan buraxılmışdır. O, 5 sentyabrda Nəsimi rayonu 20-ci polis bölməsində Sevinc Hüseynovanın əməllərindən şikayət etmiş, həmçinin özünün "Feysbuk" sosial şəbəkə hesabında başına gələcək hər bir hadisəyə görə Sevinc Hüseynovanın təqsirli olacağını bildirmişdir. Hafizli dəfələrlə həyatının təhlükədə olduğunu bildirərək hüquq-mühafizə orqanlarının diqqətini cəlb etmək üçün təkbaşına aksiyalar keçirmişdir.
Qətl
Əvəz Hafizlinin ögey əmisioğlu, 1998-ci il təvəllüdlü Əmrulla Gülalıyev 2014-cü ildən Hafizlinin homoseksual olduğunu bilirdi və Gülalıyev onu homoseksuallıqdan yayınmağa dəvət edirdi, bu səbəbdən də onunla mübahisədə idi. Gülalıyev sonradan Hafizli haqqında danışarkən "nəslimizin adını batırırdı" demişdir. Həmçinin, Gülalıyev əlavə etmişdir ki, Hafizlinin homoseksual olması səbəbilə ictimaiyyətdə ona diskriminasiya edilirdi. Azərbaycan Baş Prokurorluğu və Daxili İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, Gülalıyev yerli vaxtla saat 16:00 radələrində Əvəz Hafizlini bıçaqla qətlə yetirmişdir.
Əmrulla Gülalıyev hadisə ilə bağlı Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinə və istintaqa iki fərqli ifadə vermişdir. O, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinə verdiyi ifadədə bildirmişdir ki, 22 fevralda Sabunçu rayonunun Balaxanı qəsəbəsində yaşayan əmisigilin həyətində, ayrı evdə yaşayan Hafizlinin yanına getmişdir. Burada o, Hafizliyə homoseksuallıqdan yayınması barədə bir daha xəbərdarlıq etmişdir. Gülalıyevin sözlərinə görə, Hafizli cavabında "bu, mənim sənətimdir, get işinlə məşğul ol" demişdir. Bu sözlərə görə qəzəblənən Gülalıyev ardınca Hafizlinin evində mətbəxdən bıçağı götürmüşdür. Gülalıyev istintaqa verdiyi ifadədə bildirmişdir ki, o, 2021-ci ilin dekabrında Hafizlini öldürmək qərarı vermişdir. Gülalıyev 22 fevralda Balaxanıda digər əmisioğlunun işlədiyi dükana gedib ondan evdə kiminsə olub-olmadığını soruşmuş, Hafizlinin evdə tək olduğunu və həyətdə yaşayanların şəhərdən kənarda olduğunu öyrənmişdir. O, bundan sonra bıçağı götürüb xəbərsiz Hafizlinin qaldığı evə getmiş, onu həyətə çağırmış və yerə yıxaraq boğazına xəsarət yetirmişdir. Gülalıyev daha sonra Hafizlinin bədəninin müxtəlif istiqamətlərindən bir neçə bıçaq vurub onu öldürmüşdür. O, ardınca polisə gedərək təslim olmuşdur.
Gülalıyev ardınca Hafizlinin başını və cinsiyyət orqanını kəsmişdir. "Star Observer" nəşrinin məlumatına görə, hadisədən sonra da ona qarşı homofob rəftar qeydə alınmışdır. Hafizlinin meyiti ölümündən sonra kirli xalçaya bükülmüşdür, həmçinin hadisə yerinə gələn polis əməkdaşları və həkimlər Hafizlinin meyitinə toxunmaqdan, onu daşımaqdan imtina etmişdilər. Bu səbəbdən Hafizlinin meyitini öz dostları morqa aparmalı olmuşdular. Azərbaycan hüquq-mühafizə orqanlarının məlumatına görə, Gülalıyevin "cinayəti törədərkən sərxoş vəziyyətdə olmuşdur" və ifadəsində "cinayəti aralarında yaranmış şəxsi mübahisə zəminində törətdiyini etiraf etmişdir". Hafizlinin həmkarı Teymur Kərimovun sözlərinə görə, Gülalıyev qətli törətdikdən sonra "Əvəzi öldürdüm, gedirəm polisə təslim olmağa" demişdir.
Məhkəmə və həbs
Əmrulla Gülalıyev hadisə yerində polis əməkdaşları tərəfindən dərhal tutularaq istintaqa təhvil verilmişdir. Həmin gün faktla bağlı Sabunçu Rayon Prokurorluğunda Cinayət Məcəlləsinin müvafiq maddələri ilə cinayət işi başlamışdır. Cinayət işinə Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində baxılmışdır. Əmrulla Gülalıyev Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsinin 120.1 (qəsdən adamöldürmə) maddəsilə ittiham olunmuşdur.
20 iyunda hakim Əli Məmmədovun sədrliyilə məhkəmənin hazırlıq iclası keçirilmişdir. Təqsirləndirilən Əmrulla Gülalıyev Kürdəxanıda yerləşən Bakı İstintaq Təcridxanasında saxlanıldığından təcridxanadan məhkəməyə onlayn şəkildə qoşulmuşdur, lakin vəkili məhkəmədə iştirak etmişdir. Hafizlinin yaxınlarından heç kim məhkəmə prosesinə gəlməmişdir. Prosesi izləməyə gələn LGBTİ+ fəalları, feministlər, jurnalistlərin heç biri məhkəmə zalına buraxılmamışdır. Məhkəmə prosesini izləməyə gələn Birləşmiş Krallıq səfirliyinin təmsilçilərinə məhkəmədə iştirak etməyə imkan yaradılmışdır. Daha iki nəfər isə özlərini Hafizlinin qohumu kimi təqdim edərək məhkəmə zalına daxil olmuşdur. Prosesə buraxılmayan aktivistlər Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin qarşısında etiraz aksiyası keçirmiş, açıq məhkəmə prosesinin "faktiki olaraq qapalı keçirilməsinə" etiraz etmişdir. Hafizlinin qardaşı və anası da onun hüquqi varisləri qismində dindirilmişdir. Qardaşı Təbriz Şıxməmmədov bildirmişdir ki, təqsirləndirilən əmisi oğlundan şikayətçi deyillər. Buna baxmayaraq, Hafizlinin anası Cəmalə Şıxməmmədova təqsirləndirilən şəxsdən şikayətçi olduğunu bildirmişdir, ona ağır cəza verilməsini tələb etmişdir. Hər halda, bu işdə zərərçəkmişin hüquqi varisi qismində Təbriz Şıxməmmədov tanınmışdır.
Şavan-syur-Syuran
Şavan-syur-Syuran  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Treffor-Kyuizya kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Burk-an-Bres.
Əvəz Hafizlinin qətli
Məhkəmə və həbs
4 iyulda məhkəmə prosesi keçirilməli idi və bu səbəbdən məhkəmə binasının qarşısına media nümayəndələri, LGBTİ+ fəalları toplaşmışdır. Buna baxmayaraq, hakimlərdən birinin məzuniyyətə çıxmasıyla iş təxirə düşmüşdür. LGBTQ+ fəalı Əli Məlikovun sözlərinə görə, fəallar Əvəz Hafizlinin məhkəmə prosesini izləyə bilmirdi. 18 iyulda keçirilən məhkəmə prosesində Gülalıyev bildirmişdir ki, o, Hafizlini öldürmək niyyətində olmayıb və qətli emosional vəziyyətdə törədib, əməlindən peşmandır. Həmçinin, Məlikovun sözlərinə görə, həmin gün keçirilən məhkəmə zamanı insanların zal dolana qədər açıq məhkəməyə girə bilməsinə imkan yaradan qanuna baxmayaraq, əməkdaşlardan biri binaya yalnız dörd-beş nəfərin girə biləcəyini israr etmişdir. 25 iyulda Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində cinayət işinə dair iş üzrə prosesdə prokuror son sözlə çıxış etmiş və təqsirləndirilən Əmrulla Gülalıyevin 120.1-ci (qəsdən adamöldürmə) maddə ilə təqsirli bilinərək 10,5 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilməsini istəmişdir.
Şavan-syur-Syuran
INSEE kodu — 01095.
Əvəz Hafizlinin qətli
Məhkəmə və həbs
29 iyulda Əmrulla Güləliyevin məhkəməsi yekunlaşmış, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində ona hökm oxunmuşdur. Hakim Əli Məmmədovun sədrliyi ilə çıxarılan hökmə əsasən, Əmrulla Güləliyev Cinayət Məcəlləsinin 120.1 (qəsdən adamöldürmə) maddəsilə təqsirli bilinmiş və 9 il 6 ay müddətinə azadlıqdan məhrum edilmişdir.
Reaksiyalar
Əvəz Hafizlinin ölümü sosial mediada ictimai rezonansa səbəb olmuş, bir çox fəal Azərbaycanda xüsusən də ölkədəki marjinal qruplara qarşı yönəlmiş nifrət cinayətləri ilə bağlı hərəkətsizliyini tənqid etmişdir. LGBTİ+ hüquqları tərəfdarları sosial mediada Hafizlinin xatirəsini yad etmiş və gey icmasına qarşı zorakılıqla bağlı tədbir görülməməsindən şikayətlənmişdir. 23 fevralda ABŞ-nin Azərbaycandakı səfirliyi Əvəz Hafizlinin ailəsinə və yaxınlarına başsağlığı vermişdir. 2022-ci ilin mayında Avropa Şurası Parlament Assambleyasının bir qrup deputatı Azərbaycanda jurnalistlərin və hüquq müdafiəçilərinin həyatı və təhlükəsizliyinə təhdidlərlə bağlı qətnamə qəbul etmək təşəbbüsü ilə çıxış etmişdir. Deputatlar xüsusi olaraq başqa hadisələrlə birlikdə Əvəz Hafizlinin evində qətlə yetirilməsini istinad etmişdir.
Şavan-syur-Syuran
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 644 nəfər təşkil edirdi.
Əvəz Hafizlinin qətli
Reaksiyalar
Azərbaycan media eksperti Şəmşad Ağa Hafizlinin qətlini "Azərbaycanda həm jurnalistika, həm də cəmiyyət üçün faciəvi hadisə" adlandırmışdır. LGBTİ+ hüquqlarının müdafiəçisi Cavid Nəbiyev bildirmişdir ki, "Azərbaycanda LGBT icmasına qarşı hər bir cinayət siyasi xarakter daşıyır". LGBTQ+ fəalı Əli Məlikov qeyd etmişdir ki, Hafizlinin ölümü Azərbaycanda yeganə insident deyil, LGBTQ+ fərdlərə qarşı törədilən nifrət cinayətlərinin ən son nümunələrindən biridir. O, bunun geniş yayılmış anti-LGBTQ narrativinin nəticəsi olduğunu söyləmişdir. İctimai fəal Gülnarə Mehdiyeva özünün "Feysbuk" sosial şəbəkə hesabında hadisə ilə əlaqədar yazmışdır ki, "Azərbaycan hökuməti LGBTQ şəxslərin qətlini hər səviyyədə legitimləşdirdiyi üçün bilavasitə günahkardır". Mehdiyeva Əvəz Hafizlinin qətlini "nifrət cinayəti" kimi şərh etmişdir.
Şavan-syur-Syuran
İqritisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 391 nəfər (15-64 yaş arasında) 317 nəfər iqtisadi cəhətdən, 74 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 81,1%, 1999-cu ildə 73.4%). 317 aktiv sakindən 291 nəfər (149 kişi və 142 qadın), 26 nəfəri işsizdir (14 kişi və 12 qadın). Aktiv olmayan 74 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 38 nəfər təqaüdçü, 16 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Hind-Avropa xalqları
Hind-Avropa xalqları Avrasiyanın bütün ərazilərində yaşamış və müxtəlif dövrlərdə sivil dünyada məskunlaşmış köçəri xalqlardırlar.
Aralarında eyni dilin differensiasiyalaşması yolu ilə əmələ gəldiyi düşünülən (beləliklə, bu dillərin strukturları eynidir, lakin bir-birlərinin nitqini başa düşə bilmirlər) linqvistik qohumluğun mövcudluğundan və eyni həyat tərzini yaşamalarından başqa bu xalqların arasında heç bir vəhdət yoxdur. Bu xalqlar basqınları zamanı fəth etdikləri cəmiyyətlər üstündə, əgər onlar sivilizasiyalı cəmiyyətlər olmuşdularsa, onların sivilizasiyalarını və mədəniyyətlərini mənimsəyərək, ibtidai icma səviyyəsindəki cəmiyyətlər isə sivilizasiyalı cəmiyyətə çatacaq sinfi cəmiyyəti yaradaraq hakim sinfi formalaşdırdıqları üçün cəmiyyətlərə və kütlələrə öz dillərini tətbiq etdirmişdirlər. Fin, Eston, Macar və Bask dillərindən başqa bütün Avropa dillərinin onlara Avropaya gətirdikləri dillər olduğu və İran ilə Hind dillərinində eyni struktura malik olan dillər olduğu nəzərə alındığından, bu dillər ailəsinə Hind-Avropa dilləri və tarixdə bu dillərdə danışan xalqlara isə Hind-Avropa xalqları deyilir.
İnternetə giriş hüququ
İnternetə daxil olmaq hüququ və ya İnternetə giriş hüququ — İnternet tərəfindən dövlət tərəfindən təmin edilməli olan ayrılmaz insan hüquqlarından biri kimi nəzərdə tutulur, çünki özü azadlıq hüququnun həyata keçirilməsini təmin edir.
Tarixi
ÜİCS Prinsipləri Bəyannaməsində "informasiya cəmiyyəti" ndə ifadə azadlığı hüququnun əhəmiyyətinə xüsusi istinad edilir:
Mənfəət
Mənfəət — məcmu gəlirlə (buna əmtəə və xidmətlərin satışından əldə edilən gəlirlər, alınan cərimələr və kompensasiyalar, faiz gəlirləri və s. daxildir) ilə bu malların və xidmətlərin istehsalı və ya alınması, saxlanması, daşınması, marketinqi xərcləri arasında müsbət fərq. Mənfəət = Gəlir − Xərclər (pul ifadəsində). Nəticə mənfi olarsa, itki adlanır.
Tərifi
"Mənfəət" anlayışı birmənalı deyil və adətən fərqlənir:
Onlar həmçinin ümumi (balans, cəmi) mənfəəti və xalis mənfəəti — vergiləri və ümumi mənfəətdən ayırmaları ödədikdən sonra qalanları hesablayırlar.
İngilis ənənəsində "mənfəət" anlayışı müxtəlif terminlərə uyğun ola bilər — profit, gain, return.
Mənfəətin miqdarı biznesin uğurunu xarakterizə edir, mənfəət əldə etmək adətən sahibkarlığın bütün növlərinin əsas məqsədi və hərəkətverici motivi olur.
Konyunktur nəzəriyyələri
Bazar tarazlığında firmanın bütün gəliri onların marjinal məhsuluna görə müxtəlif amillər arasında bölüşdürülür. Heç bir mənfəət və ya zərər yoxdur. Əgər bəzi xarici səbəblər nəticəsində bazarda vəziyyət dəyişibsə (məsələn, məşhur adamların təsadüfən qeyd etməsi nəticəsində məhsula tələbat artıbsa), bu həm qiymətin, həm də gəlirin dəyişməsinə səbəb olacaq. . Bununla belə, istehsal amillərinin qiymətləri dəyişməmiş, onların məhsuldarlığı da dəyişməz qalmışdır. Beləliklə, faktorların sahiblərinə əvvəlkindən artıq gəlir ödəmək üçün heç bir əsas yoxdur. Nəticə etibarı ilə firma heç bir faktorla miras qalmayan müəyyən hissəyə malikdir. Bu, şirkətin mənfəət və ya zərəridir.
İnhisar
Mənfəətin görünməsinin izahlarından biri rəqabətin qeyri-kamilliyinə istinadlarla bağlıdır. Mənfəət tam inhisara qədər qiymət elementlərinin diktə etdiyi bazarda hökmranlıq səbəbindən rəqabət tarazlığının pozulması nəticəsində firma tərəfindən əldə edilir.
Kapital
XVIII-XIX əsrlərdə yayılmışdır. əmək haqqı və icarə ilə birlikdə ümumi gəlirin üçüncü komponenti kimi “kapitalın gəlirliliyi”nin şərhi var idi. O dövrün iqtisadçıları açıq və gizli xərcləri ayırd etmirdilər və mənfəəti kapitalistin xərclərin ödənilməsindən sonra əldə etdiyi izafi hesab edirdilər. Adam Smit (1723-1790), Mill Con Stüart (1790-1864) və Nassau Vilyam Senior (1806-1873) "kapitalın gəlirliliyini" qoyulmuş kapitalın faizinə - cari istehlak üçün öz kapitalının xərclənməsindən "çəkinməyin mükafatına" böldülər; və sahibkarlıq gəlirləri, müəssisənin idarə edilməsinə görə haqlar və müəyyən biznes riskləri üzrə.
Şahin Abbasov (hüquqşünas)
Şahin Əli oğlu Abbasov — Azərbaycan hüquqşünası, Qarabağ müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Şahin Abbasov 1 iyun 1951-ci ildə Laçın rayonunun Ərikli kəndində dünyaya göz açıb. 1957-ci ildə Ərikli kənd ibtidai məktəbinin I sinfinə gedir.
Şahin Abbasov əvvəl bir neçə il hüquq məsləhətxanasında, sonralar isə hüquq şöbəsinin müdiri vəzifəsində işləyir. Şuşa rayon İcra Hakimiyyətində hüquq məsləhətçisi vəzifəsində çalışmışdır.
1992-ci il yanvar ayının 28-də həyat yoldaşı Sədaqət və 11 yaşlı qızı Səadət ilə sərnişin vertolyotunda Ağdamdan Şuşaya uçan zaman erməni terrorçuları Mi-8 vertolyotunu "stinger" raketi ilə vururlar. Ailənin hər üç üzvü həlak olurlar.
Laçın rayonunun Ərikli kəndində dəfn edilmişdir.
Ailəsi
Şahin Abbasovun həyat yoldaşı Abbasova Sədaqət Kamran qızı (21.12.1959) və qızı Səadət (1980) də vertolyotun vurulması zamanı şəhid olmuşlar.Yurdunda Abbasov Elman(Emin)Şahin oğlu(02.01.1982) və Abbasov Ceyhun Şahin oğlu(21.01.1985)təvəllüdlü 2 övladı və Şahin,Sədaqət,Muhəmməd,Səda adlarında 4 nəvəsi var.
Xatirəsi
Ərikli kənd ümumi orta məktəbinə Şahin Əli oğlu Abbasovun adı verilmişdir. Köçkün məktəb hazırda Gəncə şəhərinin 2-ci qəsəbəsində fəaliyyət göstərir.
İP telefoniya
thumb|right|IP-telefoniya üçün cahazlar 110px|thumb|right|[[Avaya IP Phone 1140E]]110px|thumb|right| Sisko (Cisco) IP-telefoniyası
IP-telefoniya (tələffüz: ay-pi telefoniya)( ing. IP telephony (= IPT, = Internet Telephony) ~ ru. IP-телефония ~ tr. IP telefonculuk) - danışığın paket kommutasiyası şəbəkələri, o cümlədən İnternetlə ötürülməsi üçün IP protokolu bazasında qurulmuş texnologiya. IP-telefonlar Ethernet şəbəkəsinə bağlanır və sonra IP-ünvan alırlar. IP-telefoniyada telefon danışıqları verilənlərin ötürülməsi şəbəkələri üzərindən aparıldığından, şəhərlərarası və beynəlxalq danışıqlar xeyli ucuz başa gəlir.
İnternet şəbəkəsində xüsusi İnternet protokolları (İnternet Protokol – İP) əsasında hazırlanmış yeni texnologiyalar tətbiq edilir. İP-protokolu təkcə İnternet şəbəkəsində deyil, digər şəbəkələrdə də (lokal, korporativ, regional və s.) istifadə olunur. Bu şəbəkələrdə informasiyalar müxtəlif şəkildə (qrafik, mətn, musiqi, rəqəm və s.) ötürülür. Beləliklə: Danışıq zamanı səs siqnalları (ifadə etdiyimiz sözlər) sıxılmış verilənlər paketinə çevrilir və bu verilənlər paketi İnternet vasitəsilə adresanta göndərilir. Ünvanına çatan verilənlər paketi yenidən orijinal səs siqnalına dekodlaşır. İP-telefoniya üc cür işləyir:
İnternet-telefoniyada ötürücü xətt kimi İnternet kanallarından, IP-Telefoniya-da İnternet kanallarından və ya informasiyanın ötürülməsi üçün xüsusi ayrılmış rəqəmsal kanallardan istifadə edilir.
Xarici ölkələrdə İP telefonun digər abreviaturalarından: VoIP-Voice over Internet Protocol, VoBB-voice over broadband, broadband phone və Internet telephony terminlərindən də istifadə edilir. Son 2-3 il ərzində respublikamızın telekommunikasiya şəbəkəsində də İP telefon rabitəsindən istifadə edilir. Bütün bu amillər ondan xəbər verir ki, İP texnologiyası olduqca perspektivli bir informasiya verilişi sahəsidir. Əgər İP telefon rabitəsinin tarixinə nəzər salsaq görərik ki, onu tətbiq etmək üçün ilk cəhd 1983-cü ildə ABŞ-nin Massaçusets ştatının Kembric Universiteti tərəfindən göstərilmişdir. Həmin layihədə kompüterlərin tərkibinə analoq səs siqnalına çevirərək paket şəklinə salan xüsusi avadanlıqlar daxil edilməsi nəzərdə tutulmuşdur. Bu layihə çərçivəsində Bolt Berankand Newman şirkətinin ABŞ-nin qərb və şərq hissələrində yerləşən ofisləri arasında İnternet şəbəkəsindən istifadə etməklə səs siqnal verilişinin təşkil olunmasına baxmayaraq, rabitə zamanı paketlərin itkisi və gecikməsi nəticəsində fasilələr yaranaraq səsin keyfiyyətini həddindən artıq aşağı salmışdır. Mütərəqqi texnologiya olan İP telefonun kəşfi İsrailin Vokatel şirkətinə məxsusdur. 1995-ci ildə Vokatel şirkəti siqnalların rəqəm formasına çevrilməsində mövcud elmi nailiyyətlərin tətbiqi ilə kodek, kompüter və İP protokolundan istifadə edərək İnternet şəbəkəsi ilə danışıq siqnallarının verilməsinə nail olmuşdur. 1995-ci ildən başlayaraq İP telefon üçün səsin sıxılması prosesində iki - GSM və TrueSpeech (DSP Group İnc. Şirkəti), daha sonra isə SİP (Session İnitiation Protocol) protokolu təkmilləşdirildi.
Olqa Sanfirova
Olqa Sanfirova — 46-cı qvardiya gecə bombardmançı aviasiya alayının (325-ci gecə bombardman aviasiya diviziyası, 4-cü Hava Ordusu, 2-ci Belarus cəbhəsi) eskadron komandiri, qvardiya kapitanı. Sovet İttifaqı Qəhrəmanı.
Bioqrafiyası
2 may 1917-ci ildə Samara şəhərində bir fəhlə ailəsində anadan olmuşdur. Milliyyətcə tatardır.
Moskva vilayətinin Kolomna şəhərində aeroklubun 9 sinifindən məzun olur. Özbəkistanın paytaxtı Daşkənd şəhərində yaşayıbiişləmişdir.
1941-ci ilin dekabrından Qırmızı Ordu sıralarına qoşulur. Bataysk Hərbi Aviasiya Təyyaraəçi Məktəbini bitirir. 1942-ci ilin mayından bəri orduda fəal əməliyyatlara cəlb olunur. 1942-ci ildən Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının üzvü olur.
46-cı qvardiya gecə bombardmançı aviasiya alayının (325-ci gecə bombardmançı aviasiya diviziyası, 4-cü hava ordusu, 2-ci Belorusiya Cəbhəsi) eskadron komandiri, qvardiya kapitanı Sanfirova Olqa düşmənin canlı qüvvəsini və istehkamlarını məhv etmək üçün 630 gecə uçuşu etmişdir. Şimali Qafqazın, Novorossiysk-Taman, Kerç-Eltigen, Krım, Belarusda hücum əməliyyatlarının müdafiəsində və torpaqların azad edilməsində iştirak etmişdir. Müharibə boyunca, 875 uçuş saatı ilə 630 gecə döyüş tapşırığını yerinə yetirərək 77 ton bombanı düşmən tərəfindən idarə olunan əraziyə atmışdır. Cəsur pilot 13 dekabr 1944-cü ildə döyüş tapşırığından qayıdarkən qəhrəmanlıqla həlak olur. Təyyarəsi Polşada, Naselska ərazisində uçuşlar zamanı yandırılır. Bir paraşütlə tullanan Olqa və Rufina Qaşeva (şturman) neytral zonaya düşürlər. Olqa Sanfirova piyada əlihinə minaya düşərək həlak olur. Rufinanı isə əsgərlər xilas edir. Belarusun Qrodno şəhərində qardaşlıq məzarlığında dəfn edilmişdir.
Mükafatları
SSRİ Ali Sovetinin Rəyasət Heyətinin 23 fevral 1945-ci il tarixli fərmanı ilə "Alman işğalçılarına qarşı mübarizə cəbhəsində komandanlığın döyüş tapşırıqlarını və eyni zamanda göstərilən cəsarət və qəhrəmanlığı nümunəvi yerinə yetirdiyinə görə", "Kapitan Olga Alexandrovna Sanfirova ölümündən sonra Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülür.
Lenin ordeni, Qırmızı Bayraq ordeni, Aleksandr Nevski , 1-ci dərəcəli Vətən Müharibəsi, habelə "Qafqazın Müdafiəsi Uğrunda" medalı ilə təltif edilmişdir.
Miçel Markos Madera
Miçel Markos Madera və ya Miçel (d.8 noyabr 1985, İspaniya) — Azərbaycan Premyer Liqası klublarından Qarabağda forma geyinən İspaniyalı peşəkar futbolçu. Miçel yarımmüdafiəçi mövqeyində oynayır.
Makkabi Hayfa
Miçel 2014-cü ildə İsrail klublarından Makkabi Hayfaya transfer olundu. Bu klubdakı yeganə qolunu Xapoel qarşısında atdı.
Qarabağ
Miçel 2015-ci ildə Azərbaycan Premyer Liqası təmsilçilərindən Qarabağ ilə iki illik müqavilə imzaladı. Bu klubda 2 dəfə Azərbaycan Premyer Liqasını və Azərbaycan Kubokunu qazandı.
2017–2018
Miçel 2017–2018 mövsümü əvvəlində Qarabağ ilə müqaviləni yenilədi.
UEFA Çempionlar Liqası
Qarabağ bu mövsümdəki ilk matçına UEFA Çempionlar Liqası II təsnifat mərhələsində Samtredia qarşısında çıxdı. Futbolçu 90. dəqiqədə hesabı 5–0 edən qolu atdı. Növbəti qolu isə daha yadda qalan oldu. Moldovanın Şerif klubu ilə qarşılaşmada 2-ci qolu atan Miçel yazılan tarixin baş rolundakı futbolçulardan oldu. Qarabağ UEFA Çempionlar Liqasının "Pley-off" mərhələsinə yüksəldi. Bu, Azərbaycan futbolunda bir ilk idi.
Şayenn (Vayominq)
Şayenn  — ABŞ-nin şimal-qərbində yerləşən şəhər, Vayominq ştatının inzibati mərkəzi və ən böyük şəhəri. Əhalisi — 63,9 min nəfər (2018).
Tarixi
Şəhər 4 iyul 1867-ci ildə qurulmuşdur — general Qrenvil Doc rəhbərlik etdiyi bir qrup gələcək dəmir yolu inşaatçıları üçün burada bir düşərgə qurdu. Doc, şayenn hindu qəbiləsindən sonra Şayenn adını seçdi.
Coğrafiyası
ABŞ Statistika Bürosunun verdiyi məlumata görə, şəhər 63.83 km² ərazini əhatə edir ki, bunun da 63.24 km²-i quru, 0.28 km²-i sudur. Şəhərin ümumi ərazisinin yalnız 0.44% -ni su tutur.
İqlimi
Şayenn, ümumiyyətlə Vayominq kimi, yarı səhra iqliminə malikdir (Köppen iqlim təsnifatına görə – BSk). Qışlar soyuq və orta uzun, lakin nisbətən quru, yanvar ayının orta temperaturu -1,8 °C-dir. Shinook küləyi sayəsində şəhərdə soyuq sabit deyil və 10 °C-dən yüksək olan temperatur dekabr və fevral ayları arasında təxminən 20 gün ərzində müşahidə olunur. Ən çox qar miqdarı mart və aprel aylarında, mövsümdə orta hesabla 152 sm düşür, lakin qar örtüyünün dərinliyi uzun müddət böyük qalmır. Şayenndə yazlar isti keçir, gündüz temperaturu ildə orta hesabla 8 dəfə 32 °C və ya daha yüksəkdir.
İqtisadiyyatı
Şəhərdəki ən böyük işəgötürənlər azalan qaydada hökumət sektoru, hava qüvvələri bazası və dəmir yoludur.
Tez-tez və güclü küləklər səbəbindən Şayenn inkişaf etmiş bir külək enerjisi sənayesinə sahibdir.
Şəhərdə kənd təsərrüfatı məhsullarının emalı üçün kiçik müəssisələr var, bir neçə ticarət mərkəzi var.
Nəqliyyatı
thumb|right|200px|Yunion Pasifik xəttində stansiya Şəhərin yaranması və inkişafı dəmir yollarının tikintisi ilə əlaqəli idi. Şəhərdə iki xətt kəsilir – Yunion Pasifik və BNSF. Dəmir yolu Amerika yük nəqliyyatında əhəmiyyətinin ümumi azalmasına baxmayaraq, yenə də Şayenn iqtisadiyyatında mühüm rol oynayır.
Şeyne bir neçə dövlətlərarası magistral yolun kəsişməsinin mərkəzidir. Şəhərdən və ətrafından keçən əsas yollar: I-25, I-80, I-180, US 30, US 85, US 87.
Şəhərə Denver və Dallasa müntəzəm uçuşları olan kiçik bir regional hava limanı xidmət göstərir.
Mədəniyyəti
Dünyanın ən böyük açıq rodeo festivallarından biri olan Cheyenne Frontier Days hər il iyulun sonunda keçirilir. Festival 10 gün davam edir və 200 minə qədər tamaşaçı toplayır.
Şəhərin əsas görməli yerləri: Vayominq ştatın kapitoliyası, Şəhər botanika bağları, VayominqMuzeyi, Sərhəd və Köhnə Qərb Muzeyi, Vayominq qubernatorun iqamətgahı.
Orxan Cabbarov (kiçik gizir)
Həyatı
Orxan Cabbarov 1995-ci il oktyabrın 16-da Tovuz şəhərində anadan olub. Ailəli idi. Ayxan adında bir oğlu yadigar qaldı.
Hərbi xidməti
Orxan Cabbarov 2013–2015-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olub. 2015-ci ildən isə Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrin sıralarında müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olaraq xidmət edirdi. 2016-cı ilin 2–5 aprelində baş verən Aprel döyüşlərində Talış istiqamətində savaşıb.
Azərbaycan Ordusunun Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrinin kiçik giziri olan Orxan Cabbarov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayılın, Füzulinin, Zəngilanın, Qubadlının, Xocavəndin və Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Orxan Cabbarov noyabrın 9-da Şuşa döyüşləri zamanı şəhid olub. Tovuz şəhərində dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsində xüsusi xidmətlərinə və işğal olunmuş ərazilərin azad olunması zamanı düşmənin məhv edilməsi üzrə qarşıya qoyulmuş döyüş tapşırığını yerinə yetirən zaman göstərdiyi qəhrəmanlıq nümunəsinə görə, həmçinin hərbi qulluq vəzifəsini yerinə yetirən zamanı igidliyin və mərdliyin nümayiş etdirilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 09.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Orxan Cabbarova "Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı" adı verildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Orxan Cabbarov ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Orxan Cabbarov ​ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İrsi və xatirəsi
2021-ci ildə Tovuz rayonu Qovlar şəhər İnteqrasiya təlimli internat tipli gimnaziyaya Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı Orxan Cabbarovun adı verilmişdir.
NGC 3536
NGC 3536, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. SB0-a tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Rafael Mailov
Rafael İlqar oğlu Mailov (16 aprel 1994, Bakı, Azərbaycan — 14 oktyabr 2020, Füzuli, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələri'nin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Hisar-i Qapıçı (Urmiya)
Hisar-i Qapıçı - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Rafael Mailov
Həyatı
Rafael Mailov 1994-cü il aprelin 16-da Bakı şəhərində anadan olub. Nizami rayon 210 nömrəli məktəbdə, daha sonra 2012–2016-cı illərdə Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin Mexanika və informasiya texnologiyaları fakültəsində təhsil alıb.
Hisar-i Qapıçı (Urmiya)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 77 nəfər yaşayır (17 ailə).
Rafael Mailov
Hərbi xidmətləri
2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Rafael Mailov Füzuli və Xocavənd döyüşlərində savaşıb. Rafael Mayılov 2020-ci il 14 oktyabrda Füzuli rayonu Yuxarı Seyidəhmədli kəndi istiqamətində düşmən üzərinə hücuma keçərkən qəhrəmancasına şəhid olub. Keşlə Şəhidlər Xiyabanında torpağa tapşırılmışdır.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı verilmiş tapşırıqları şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Rafael Mailov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Rafael Mailov ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Ermənistanda turizm
thumb|280x280px Ermənistanda turizm ― ölkəyə gələn turistlərin sayı hər il dəyişir. Ən çox Rusiya, Avropa ölkələri, ABŞ və İrandan turistlər gəlir. Nisbətən kiçik ölçülü olmasına baxmayaraq, Ermənistanın dört UNESCO Ümumdünya irsi ərazisi var.
Tarixi
left|thumb|220x220px