cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mədəniyyətlərarası kompetensiya
Mədəni müxtəlifliklər
İşbirliyində, xüsusən danışıqlarda, kooperativlərdə, birliklərdə və s. İşlərdə müvəffəqiyyət ümidləri real qiymətləndirilə bilər, məqsədyönlü təlim keçə bilən müvafiq şəxslər məsul vəzifələrə təyin edilə bilər.
Mədəniyyətlərarası kompetensiya modelləri
On üç ölkədən olan alimlərin mədəniyyətlərarası səriştəsinin 66 tanınmış modeli var. N. V. Çernyakın struktur komponentlərinin əlaqəsinin təbiətinə görə təsnifatı bu modelləri ayırır:.
Gülabar-i Süfla (İcrud)
Gülabar-i Süfla — İranın Zəncan ostanı İcrud şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 1,883 nəfər yaşayır (505 ailə).
Məhəmməd Əliyev (əsgər, 2001)
Məhəmməd Yaqub oğlu Əliyev (28 may 2001; Sabirkənd, Şəmkir rayonu, Azərbaycan — 31 oktyabr 2020; Şuşa rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Məhəmməd Əliyev 28 may 2001-ci ildə Şəmkir rayonunun Sabirkənd kəndində Yaqub Əliyevin ailəsində anadan olmuşdur. 2007–2018-ci illərdə orta təhsil almışdır. Subay idi.
Hərbi xidməti
Məhəmməd Əliyev 2019-cu ildə Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Şəmkir rayon üzrə Hərbi Komissarlığı tərəfindən müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılmışdı. Hərbi xidmətini Naxçıvan Əlahiddə Ümumqoşun Ordusunun Xüsusi Təyinatlı Bölməsində, "N" saylı hərbi hissədə yerinə yetirirdi.
Əqli gerilik
Əqli gerilik (kəmağıllıq, oliqofreniya) — anadangəlmə və ya inkişaf dövründə qazanılmış, beyin patologiyası nəticəsində yaranan və sosial uyğunsuzluğa səbəb olan intellektin pozulması ilə özünü göstərən psixikanın ləngiməsi və ya natamam inkişafı. O, ilk növbədə ağılla, həm də emosiyalar, iradə, nitq və motorika bacarıqları ilə əlaqədar olaraq özünü göstərir.
"Əqli gerilik" termini alman psixiatr Emil Krepelin tərəfindən təklif edilmişdir. Bir çox cəhətdən o, müasir əqli gerilik anlayışı ilə sinonimdir. Eyni zamanda, sonuncu anlayış bir qədər daha genişdir, çünki o, yalnız üzvi patologiyanın səbəb olduğu zehni geriliyi deyil, məsələn, sosial və pedaqoji laqeydliyi də əhatə edir və ilk növbədə intellektual inkişaf və sosial uyğunsuzluq dərəcəsinin müəyyən edilməsi əsasında diaqnoz qoyulur.
Məhəmməd Əliyev (əsgər, 2001)
Hərbi xidməti
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Məhəmməd Əliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Əqli gerilik
Əqli gerilik demensiyanın nəticəsi kimi qazanılmış intellektual qüsurdan fərqlənir (lat. “eniş, tənəzzül, aşağı hərəkət” + kişi “ağıl, ağıl”). Qazanılmış intellekt qüsuru, inkişafı başa çatdıqdan sonra zəkanın normal (yaşa uyğun) səviyyədən aşağı düşməsidir və zehni geriləmə ilə yetkin insanın inkişafındakı zəka heç vaxt normal səviyyəyə çatmır. Əqli əlillik dərəcəsi standartlaşdırılmış psixometrik testlərə əsasən intellektual əmsalla kəmiyyətcə qiymətləndirilir.
Məhəmməd Əliyev (əsgər, 2001)
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Məhəmməd Əliyev ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Əqli gerilik
Bəzi alimlər zehni geriliyi “...müstəqil sosial uyğunlaşma qabiliyyəti olmayan fərd” kimi müəyyən edirlər.
Məhəmməd Əliyev (əsgər, 2001)
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Məhəmməd Əliyev ​ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Alperən Duymaz
Həyatı və karyerası
Ankara Mamak Kıbrısköydə doğulan Alperən Duymaz orta məktəb illərində musiqi və modelliklə maraqlanmışdır. Hacettepe Universiteti Ankara Dövlət Konservatoriyasının Teatr Fakültəsində təhsil almışdır. O, Şirin balaca yalançılar serialında aktyor kimi debüt edib. Karyerasına Acı Aşk və Bodrum Masalı serialları ilə davam etdirmişdir. Xüsusilə Bodrum Masalı serial'ı ilə tanınmağa başlanmışdır. 2018-ci ildə Direniş Karatay filmində "Kutay" obrazını canlandırmışdır. İl ərzində Çukur serialında "Emrah Əmir" obrazını canlandırmışdır. Daha sonra 2018-ci ilin sonu və 2019-cu ildə Toqquşma serialında "Kerem Korkmaz" obrazını canlandırmışdır. 2020-ci ildə Show TV-də yayımlanan Zemheri serialında "Ayaz" obrazını canlandırmışdır. O, 2021-ci ildə FOX-da yayımlanan Son Yaz serialında "Akgün Gökalp Taşkın" obrazını canlandırmışdır. 2023-cü ildə eyni kanalda yayımlanan EGO serialında "Erhan Yıldırım" obrazını canlandırmışdır. O, 2020-ci ildə müəllimə olan sevgilisi Kübra Kelkitlə ailə həyatı qurmuşdur.
Mükafatları
2018-ci ilin iddialı serialı "Çarpışma" 14-cü Seul Beynəlxalq Dram Mükafatlarında, gümüş mükafat qazanmışdır.
Əthəm Mahmud Paşa
Əthəm Mahmud Paşa (ö. 7 fevral 1886) — Osmanlı sultanı Sultan Əbdülməcid və Sultan Əbdüləziz in dönəmlərində müxtəlif vəzifələrdə xidmət etmiş dövlət xadimi.
Atası Sultan Əbdülməcid dönəminin sədrəzəmlərindən Mehmed Əli Paşa idi. Atası Sultan Mahmud un qızlarından Adilə Sultan la evli olsa da, Əthəm Paşa onun öncəki evliliyindən dünyaya gəlmişdir. Analığının saraya yaxınlığını səbəbilə mükəmməl təhsil aldı. 1850-ci ildə hərbi məktəbə daxil oldu. 1854-cü ildə Sultan Əbdülməcid in qızlarından Rəfiyə Sultan la nişanlandı. Cütlüyün toy mərasimi isə 21 iyul 1857-ci ildə Topqapı sarayı nda baş tutdu və cütlüyə Üsküdar da bir saray təsis edildi.
Toy mərasiminin ardından general-leytenant rütbəsinə yüksələn Əthəm Paşa 1858-ci ildə vəzir rütbəsiylə Ali məclisə üzv seçildi. 1871-ci ilədək bir neçə dəfə məclis üzvlüyündən ayrılıb yenidən təyin olundu. Ardından səhhəti pisləşdi və yatalaq xəstəliyə tutuldu. Bir neçə il davam edən xəstəliyin ardından 1886-cı ildə vəfat etdi. Cənazəsi Sultan Mahmud türbəsi nin bağçasına dəfn edilmişdir.
Xanımının övladının olmaması və Əthəm Paşanın qadınlara olan düşkünlüyü səbəbilə evliliyinin yaxşı keçmədiyi, Rəfiyə Sultan ın qardaşlarına yazdığı məktublarda ərindən şikayət etdiyi bilinir. Öncəki evliliyindən Mehmed Əli bəy (ö. 1887) adlı bir oğlu və bir qızının olduğu bilinir.
Cezmi Basqın
Cəzmi Basqın (tam adı: ; ) — Türk aktyor və rejissor. Daha çox Akasiya dayanacağı teleserialında olan "Safiyə-Osman" rivması ilə tanınmışdır.
İlk illəri
Cəzmi Basqın teatra Bakırköy Xalq Evində həvəskar olaraq başladı. Daha sonra həmin teatrda praktikant aktyor olaraq çalışdı. İstanbul İqtisadiyyat və İdarəetmə fakültəsində təhsilini bitirən Cəzmi Basqın, Ayla Alqan və Beklan Alqanın təlimatçı olduğu DMM Dil və Mədəniyyət Mərkəzində teatr təhsili aldı. Bir müddət "qrup oyunçularında" çalışan aktyor, Ankara İncəsənənət Teatrı və Dövlət Teatrında da çalışdı. Ankara Sənət Teatrına məcburi şəhər dəyişikliyi və hərbi xidmət xaricində uzun müddət xidmət etdi. Bu teatrda gənc oyunçuların yetişdirilməsi üçün təlimatçı olaraq iştirak etdi.
AİT illəri
O, İzmir Dövlət Teatrında iki mövsüm oynadı, ancaq Ankara İncəsənət Teatrına döndü. TRT-də dram rollarında oynadı və bəzi dublyaj işlərini etdi. Film, televiziya seriyası və teatr sənətlərini yan-yana qoyan Basqın, "Ankara Teatrı" və "Göyqurşağı oyunçularında" çoxsaylı əsərlər və gənclik oyunları nümayiş etdirdi.
Xaricdə işləri
Xaricdə müşahidə və araşdırma səfərləri etdi. Təcrübələrini orada olanlara Türk təlimatçı olaraq çatdırmağa çalışdı.
Ritsa Sərt Təbiət Qoruğu
Ritsa Sərt Təbiət Qoruğu ― Abxaziyanın Qudat rayonun qoruq. Qoruğun əsas məqsədi Ritsa gölü və ətrafındakı dağlıq ərazinin flora və faunasını qorumaqdır.
Cənubi Vyetnam
Vyetnam Respublikası  və ya digər adıyla Cənubi Vyetnam  (Nam Việt Nam) — Soyuq müharibə dövründə Qərb blokunun üzvü, 1955-1975-ci illərdə Vyetnamın cənub hissəsində mövcud olmuş dövlət.
Ritsa Sərt Təbiət Qoruğu
Tarix
left|thumb|237x237px|Kiçik Ritsa gölü.20-ci əsrdə ərazidəki faktiki nəzarət tez-tez dəyişmişdir. 1930-cu ildə Rusiya Federasiyası ərazidə Ritsinskiy qoruğunu yaratdı. 1991-ci ildə Gürcüstan müstəqilliyini bərpa etdikdə qoruğun ərazisi genişləndirildi və müasir RitsaTəbiət Qoruğu yaradıldı. Abxaziya-Gürcüstan münaqişəsinin başlaması və sonrakı müharibə ilə faktiki nəzarət 1996-cı ildə burada Ritsinskiy Milli Parkını quran Abxaziya höümətinə keçmişdir.
Coğrafiya
Ritsa Sərt Təbiət Qoruğu Abxaziyanın dağlıq hissəsində, Böyük Qafqaz silsiləsinin cənub yamacında yerləşir. Relyefin dəniz səviyyəsindən 100 metr yüksəklikdən 3 256 min metr yüksəkliyə qədər kəskin fərqlənməsi bir çox bitki və heyvan növünün yaşaması üçün zəngin bir ekoloji şərait yaradır. Parkdakı göllərdən ən böyüyü, ən gözəli və ən məşhuru Ritsa göldür. Ərazidə bir neçə şəlalə var və bunların arasında ən məşhuru 55 metr hündürlüyündəki Qeqskiy şəlaləsidir.
Flora
Parkdakı meşələrdə çox sayda Kolxida şümşadı, 70 metrdən çox hündürlüyə çatan ağ şam (Abies nordmanniana) və giləmeyvəli qaraçöhrə (Taxus baccata) kimi həmişəyaşıl ağac növləri mövcuddur. Ərazidə Lilium kesselringianum, Primula farinosa kimi nadir endemik nümunələrlə birlikdə parkda geniş yayılmış zəngçiçəyi (Campanula) kimi bitki növlərinə də rast gəlinir.
Fauna
Parkdakı məməlilərə Qafqaz nəcib maralı (Cervus elaphus maral), Qərbi Qafqaz dağ keçisi (Capra caucasica), Rupicapra, cüyür, çöl donuzu, Qafqaz çöl pişiyi (Felis silvestris caucasica), daşlıq dərəsi və Avropa adadovşanı daxildir.
Ərazi üçün 71-i nadir olmaqla 273-dən çox quş növü xarakterikdir. Parkda təxminən 100 quş növü yuva qurur və digərləri Şərqi Qara dəniz uçuş yolu boyunca parkdan keçir. Ərazidə berqut (Aquila chrysaetos), ağbaş kərkəs (Gyps fulvus), qara kərkəs (Aegypius monachus), qara qaratoyuq (Turdus merula), iri arıquşu (Parus major), Qafqaz uları (Tetraogallus caucasicus), Qafqaz tetrası (Lyrurus mlokosiewiczi), Serinus pusillus, Regulus regulus, Fringilla coelebs solomkoi kmi quş növlərinə rast gəlmək olar.
Parkda bundan başqa nadir qurbağa növləri olan Qafqaz xaçlıçası (Pelodytes caucasicus ) və Qafqaz quru qurbağası (Bufo verrucosissimus), həmçinin ərazi üçün endemik zolaqlı salanmadr (Ommatotriton vittatus) və daha çox yayılmış Qafqaz gürzəsi (Vipera kaznakovi) mövcuddur.
Sosialist İnqilabçılar Partiyası
Sosialist İnqilabçılar Partiyası, qısaca SR, eser, eserlər və ya PSR — Rusiya imperiyası ərazisində fəaliyyət göstərmiş sosialist partiyası.
Yapon bağı (Sinqapur)
Yapon bağı — yapon bağı stilində süni adada salınmış park. Park Sinqapurun Qərb rayonunda Curoq su anbarında yerləşir. 1974-cü ildə JTC Corporationşirkəti tərəfindən salınmışdır.
Park pulsuz olarq səhər saat 6:00-dan axşam 19:00 qədər açıq olr. Adaya Çin parkından uzanan körpü ilə gəlmək mümkündür. Bu iki park birlikdə Curonq baları adlanır.
Sosialist İnqilabçılar Partiyası
Azərbaycanda eserlər
1906–1907-ci illərdə, çoxsaylı həbslərə baxmayaraq, eserlərin Azərbaycandakı mövqeləri xeyli möhkəmləndi. Onların təsir dairəsində 60-dək müəssisə və 10 minədək fəhlə var idi. Partiya üzvlərinin sayı isə 1500-ə çatırdı.
Yapon bağı (Sinqapur)
Bağ Çin bağına nisbətdə sakit dizayn aspektinə sahibdir. Sakit istirahət üçün burada yapon stilində bina vardır. Burada günəş saatı vardır. Bu saatda Venera planeti təsvir edilmişdir. Ümumilikdə Sinqapurad 7 günəş satı vardır. Yer planetinin təsviri olan saat isə Çin parkında yerləşir.
Sosialist İnqilabçılar Partiyası
Azərbaycanda eserlər
1906–1909 illərdə Bakı eserləri "Molot" ("Çəkic"), "Dlya naroda" ("Xalq üçün"), "Trud" ("Əmək"), " Volna" ("Dalğa") qəzetlərini, "Trudovoy qolos" ("Əməkçi səsi") leqal jurnalını nəşr etdirirdilər.
1913-cü ilin yazında Bakı eserləri dənizçilərin yeni tətilini hazırlayarkən şəhər jandarm idarəsi Bakı təşkilatının İcraiyyə Komitəsini ləğv etdi. Komitənin sədri İ. A. Suxartsev başda olmaqla, 22 nəfər həbs edildi.
Birinci Dünya müharibəsi (1914–1918) dövründə İcraiyyə Komitəsi yenidən bərpa olundu. Partiya üzvlərinin bir hissəsi müharibəyə qarşı çıxan bolşeviklərlə birgə fəhlə tətillərində iştirak edir, müharibə əleyhinə vərəqələr yayırdılar. Eserlərin bu qanadı 1917-ci ildən sonra meydana çıxmış sol eserlər təşkilatının əsasını qoydu. Bu qanadın lideri Mir Həsən bəy Vəzirov, mətbuat orqanı isə Əkinçi qəzeti olmuşdur.
Fevral inqilabından (1917) və Rusiyada çar hakimiyyətinin süqutundan sonra Bakı eser təşkilatının dirçəliş dövrü başlandı.
Bakı Sovetində
Martın 7-də Bakı Sovetinin ilk iclası keçirildi və onun tərkibinə daxil olan 52 deputat yerinin çoxunu eser və menşeviklər tutdular. Həmin ayda Bakıda eserlər partiyasının Müvəqqəti İcraiyyə Komitəsi yaradıldı. Əsas diqqəti kəndli məsələsinə yönəldən eserlər milli məsələdə xalqların öz müqəddəratını təyinetmə hüququnu rədd edirdilər. Onlar yalnız sosialist partiyalarının tərkibində olan ayrı-ayrı millətlərin nümayəndələri ilə taktiki saziş bağlanmasını mümkün sayırdılar və panislamizmə qarşı kəskin çıxış edirdilər. Eserlərin nüfuzu rus və erməni fəhlələri arasında çox yüksək idi. Mayda onlar Bakı Sovetinin sədrliyinə Stepan Şaumyanın yerinə eser Sako Saakyanın seçilməsinə nail oldular.
Oktyabrın 22-də Bakı Sovetinə seçkilərdə eserlər 6305 səs toplayaraq, müsavatçılardan sonra ikinci yerə çıxdılar. 1917-ci il Oktyabr inqilabından sonra eserlər, menşeviklər və daşnaklar Bakı Soveti tribunasından Petroqrad üsyanının dinc yolla ləğv edilməsini, bütün hakimiyyətin Müəssislər məclisinə, ona qədər isə demokratik yolla koalisiyaya verilməsini tələb etdilər. Eyni zamanda, eserlər daşnaklarla birləşərək, müsəlman partiyalarının bu koalisiyaya daxil olmasının qəti əleyhinə çıxırdılar. Hakimiyyətin, bolşeviklər başda olmaqla, Bakı Sovetinə verilməsinin əleyhinə çıxan eser və menşeviklər Soveti tərk etdilər.
1917 ilin dekabrında Sovetə keçirilən yeni seçkilərdə bolşeviklər 51, daşnaklar 41 yer qazandığı halda, sol eserlər 38, sağ eserlər isə 28 yer qazandılar. Bakı Sovetinin İcraiyyə Komitəsinə 6 bolşevik, 5 daşnak, 4 sol eser, 3 sağ eser və 2 müsavatçı daxil oldu.
1918-ci ildə Bakıda türk-müsəlman əhaliyə qarşı mart soyqırımları zamanı eserlər bütünlüklə S. Şaumyan başda olmaqla, bolşeviklərin tərəfində çıxış etdilər. Onların lideri S. Saakyan panislamizmə qarşı vuruşacaqlarını bəyan etdi. Bakıda türk-müsəlman əhaliyə qarşı üç gün davam edən soyqırımından və azərbaycanlıların kütləvi surətdə qətlindən sonra eser İ. Suxartsev Bakı Sovetinin iclasında Müsavat Partiyasının "darmadağın olduğunu" və "Türkiyənin Bakı cəbhəsinin alındığını" elan etdi.
Bakı kommunası Stepan Şaumyan başda olmaqla, sol eserlərlə və "beynəlmiləlçi" daşnaklarla əməkdaşlıq taktikasını seçmişdi. 1918 ilin iyulunda Qafqaz İslam Ordusu Bakıya doğru irəliləyərkən Bakı Sovetinin daşnak-eser-menşevik bloku bolşeviklərə qarşı çıxış edərək, buraya general Lionel Denstervilin başçılığı ilə ingilis qoşunlarını dəvət etməyə üstünlük verdilər. Bakı Sovetinin 25 iyul tarixli iclasında bolşeviklər ingilis qoşunlarının çağırılmasına etiraz olaraq zalı tərk etdikdən sonra bütün hakimiyyət sağ eser-menşevik-daşnak blokunun əlinə keçdi. Bu blok 1918-ci il avqustun 1-də "Sentrokaspi Diktaturası" hökumətini formalaşdırdı. Avqustun 4-də Ənzəlidən Bakıya gələn ingilis qoşunlarının komandanı Lionel Denstervilin dediyinə görə, o, eser partiyasının nümayəndələri ilə dəfələrlə danışıqlar aparmışdı. İngilis generalı bəyanat vermişdi ki, "Partiyanın proqramı bizim məqsədlərimizə uyğun gəldiyinə görə, onlar bizim köməyimizə əmin ola bilərlər",
lakin Türk-Azərbaycan hərbi hissələrinin əməliyyatları nəticəsində sentyabrın 15-də Bakı azad olundu. Denstervilin qoşunları və onların arxasınca Sentrokaspi Diktaturası hökumətinin üzvləri Bakını tərk etdilər.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövrü
1918–1920 illərdə eserlər Bakı Fəhlə Konfransı, Fəhlə və Dənizçilərin Həmkarlar İttifaqları çərçivəsində fəaliyyət göstərirdilər. Eserlər öz mətbu orqanları "Znamya truda", "Nabat" və sair qəzetlərin səhifələrində Azərbaycan Hökumətinin daxili və xarici siyasətini açıq şəkildə tənqid edir, Rusiya ilə birləşmək ideyalarını yayırdılar. Bolşevik və menşeviklərlə yanaşı, eserlərin də daxil olduğu Bakı Fəhlə Konfransı 1919–1920 illərdə söz və yığıncaq azadlığı, əmək haqqının artırılması, milli hökumətə etimadsızlıq göstərilməsi tələbləri ilə bir neçə ümumşəhər tətili keçirməyə müvəffəq oldular, lakin 1919-cu ilin may tətili zamanı Bakı Fəhlə Konfransının eser və menşeviklərdən ibarət qrupu azərbaycanlı fəhlələrin milli hökumətlə həmrəyliyini və ingilis qoşunlarının da hakimiyyəti dəstəklədiyini görüb, tətilin və onun əsas təşkilatçısı olan bolşeviklərin əleyhinə çıxdı. Bu vaxtdan etibarən Bakı Fəhlə Konfransını öz əllərinə keçirmək uğrunda kəskin mübarizəyə başlayan bolşeviklər həm bu təşkilatda, həm də həmkarlar ittifaqlarında üstünlüyə nail oldular.
Best (Urmiya)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 44 nəfər yaşayır (8 ailə).
Radio Tashkent International
Daşkənd beynəlxalq radiosu, həmçinin və ya Radio Taşkent  kimi tanınan radiostansiya 1947-ci ildə, əsasən, xarici dinləyicilər üçün yayımlanırdı. 31 mart 2006-cı ildə radiostansiyanın yayımı dayandırıldı. Bağlandığı dövrə qədər SSRİ-də, Asiyada və Mərkəzi Asiyada ən böyük beynəlxalq radiostansiyalardan biri idi.
"Daşkənd beynəlxalq radiosu" 1947-ci ildən xarici auditoriyaya 70 dildə yayımlanan "Moskva radiosu"nun əlavəsi olaraq efirə buraxılıb. Daşkənd SSRİ-də ( Moskva, Leninqrad və Kiyevdən sonra) sayca 4|dördüncü böyük şəhər, Sovet Orta Asiyasında və SSRİ-nin bütün Asiya hissəsində isə ən böyük şəhər hesab olunurdu. "Daşkənd radiosu" Asiya bölgələrinə xidmət etdiyi üçün, əsasən, burada danışılan dillərdə yayımlanırdı. 1975-ci ildən radiostansiya gündə 7 saat olmaqla 7 dildə: İngilis, ərəb ( Yaxın Şərq və Ərəbistan yarımadasında ərəbdilli), fars (İran və Əfqanıstanda farsdilli), uyğur ( Çində uyğurdilli), urdu (Pakistanda urdudilli), hindi (Hindistanda hinddilli) və özbək (Əfqanıstan, Pakistan və Çində yaşıyan özbəkdilli insanlar üçün) dillərində yayımlanırdı. Radiostansiya heç vaxt rus dilində yayımlanmayıb.
1991-ci ildə SSRİ-nin dağılması ilə "Daşkənd beynəlxalq radio"su Özbəkistandan qeyri-aslı vəziyyətə düşərək əsas, müstəqil və beynəlxalq radioyayım şəbəkəsinə çevrildi. Radiostansiyanın yayım vaxtı ilə yanaşı, yayım dillərinin sayı da artırılmışdı. Son illərdə "Daşkənd radiosu" qısa dalğalarda sutkada 15 saat olmaqla 11 dildə yayımlanırdı: İngilis, ərəb, dəri, çin dili, alman, fars, puştu, türk, uyğur, urdu və hind dillərində. 2003-cü ildə radiostansiyanın 3 dildə (ingilis, rus və özbək) fəaliyyət göstərən saytı yaradıldı. Daha sonra radiostansiyanı bağlanmasına qərar verildi və yayım 31 mart 2006-cı ildə dayandırıldı.
Artuk bəy
Artuk bəy və ya Zahirüldövlə Artuk bəy – Səlcuqlu imperiyasının XI əsrdə fəaliyyət göstərmiş türk sərkərdəsi. O, Qüdsün 1085-1091-ci illərdəki qubernatoru olmuşdur. Artuklu sülaləsinin onun adı ilə adlandırılmasına baxmayaraq, əslində, bu sülalənin əsası ondan sonra oğlanları olan Sökmən və İlqazi bəy tərəfindən qoyulmuşdur. O, həmçinin Alp-Yaruq, Bəhram, Əbd əl-Cabar və 3 başqa övladı olmuşdur.
Oğuzların Döğər boyundan olmuşdur.
Anadoluda
Artuk bəy 1071-ci ildə baş vermiş Malazgird döyüşündə Böyük Səlcuqlu imperiyasının komandanlarından biri olmuşdur. Döyüşdən sonra o, səlcuqlular tərəfindən Anadolunun fəthində iştirak etmişdir. O, 1074-cü ildə Yeşilırmaq vadisini ələ keçirmişdir. O, həm də sultanın əmri ilə 1077-ci il üsyanının yatırılmasında da iştirak etmişdir.
Heybət dəmir yolu stansiyası
Heybət dəmir yolu stansiyası — Bakı şəhərinin Qaradağ rayonunun ərazisində yerləşmiş yolu stansiyası.
Artuk bəy
Suriyada
Artuk bəy döyüş meydanını tərk etdi və Məlikşahın kiçik qardaşı olan, onunla fikirləri uyuşmayan I Tutuşa qoşuldu. Bu hadisə 1084-cü ildə baş vermişdir. Artuk Suriyaya yollandı.
Heybət dəmir yolu stansiyası
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti 6 iyun 2018-ci il tarixli Sərəncamı ilə ləğv edilmişdir. Buna səbəb Heybət dəmir yolu stansiyasına bitişik hissədə inşa edilmiş Abşeron dəmir yolu stansiyası olmuşdur.
Artuk bəy
Suriyada
Artuk bəy 1086-cı ildə Tutuşun Qutalmışoğlu Süleyman məğlub edilməsində çox hümü rol oynadı. Süleyman Rum Səlcuqlu dövlətinin hökmdarı idi.
Qüdsdə
Qüdsü Tutuşdan iqta alan Artuk bəy öülümünə, yəni 1091-ci ilə qədər buranın canişini olmuşdur. Onun məzarı əl-Davadariya qapılarının yanında yerləşən xanəgahını ilə yanaşıdır. Bu qapılar hal-hazırkı Kral Faysal qapıları adlanır.
Populyar mədəniyyətdə
Türkiyə televiziya serialı olan Diriliş:Ərtoğrul-da Artuk bəy Ərtoğrul bəyin yaxın yoldaşı kimi təqdim edilir. Onu bu rolda türk aktyoru Ayberk Pekcan oynayır.Əslində isə, Artuk bəy Ərtoğrul bəydən çox əvvəl yaşamışdır.
Ürəklər və ağıllar (Vyetnam müharibəsi)
Ürəklər və ağıllar və ya ürəklər və ağılları qazanmaq  — Vyetnam müharibəsi zamanı  Vyetnam xalqının dəstəyini qazanmaq və Vyetkonq üsyanını məğlub etməyə kömək etmək üçün Vyetnam Respublikası və ABŞ hökumətləri tərəfindən istifadə edilən strategiya və proqramlar üçün istifadə edilən adlandırma. "Sakitləşdirmə" ifadəsi "ürəklər və ağılları qazanmaq" üçün daha rəsmi termindir. Bununla belə, bu, həm də üsyana qarşı mübarizə prosesi kimi müəyyən edilmişdir. Hərbi, siyasi, iqtisadi və sosial vasitələrdən Cənubi Vyetnam hökumətinin kənd yerləri və Vyetkonqun təsiri altında olan insanlar üzərində nəzarətini qurmaq və ya bərpa etmək cəhdi üçün istifadə edilmişdir. 1967–1971-ci illərdə Mülki Əməliyyatlar və İnqilabi İnkişafa Dəstək adlı birgə hərbi-mülki təşkilat tərəfindən müəyyən irəliləyiş əldə edilmişdi, lakin müharibənin xarakteri partizan müharibəsindən Cənubi və Şimali Vyetnam orduları arasında adi müharibəyə çevrilmişdi. Şimali Vyetnam 1975-ci ildə qalib gəlmişdir.
"Sakitləşdirmə"nin məqsədləri çox vaxt ABŞ-nin 1965-ci ildən 1968-ci ilə qədər tətbiq etdiyi atəş gücü, hərəkətlilik və köhnəlmə strategiyasına diametral zidd idi. ABŞ-nin o illərdə izlədiyi axtar və məhv et strategiyasından çox, "ürəklər və ağıllar" kənd əhalisini "tutmaq və qorumaq" və bununla da Cənubi Vyetnam hökumətinə dəstəyini qazanmaq prioriteti var idi.
Kim Min Ce (futbolçu)
Kim Men-Ce — Cənubi Koreyalı futbolçu, "Napoli" klubunun və Koreya Respublikası millisinin mərkəz müdafiəçisi.
Karyera
Kim karyerasına 2016-cı ildə Koreyanın "Kyoncu" klubunda başlayıb. O, altı ay klubda oynadıqdan sonra, Koreya Respublikasının əsas liqasında yarışan "Jeonbuk Hyundai Motors" klubuna keçib.
2019-cu ilin yanvar ayında Çinin "Beijing Guoan" klubuna keçib. Çin klubu müdafiəçi üçün 3,5 milyon funt sterlinq ödəyib.
Çin klubunda 2 il qaldıqdan sonra Kim Avropa klubuna keçmək qərarına gəlib. 2021-ci ilin yayında o, Türkiyənin o dövrün ən yaxşı klublarından biri olan "Fənərbaxça" ilə müqavilə imzaladı. 16 avqust 2021-ci ildə baş tutan transfer üçun "Fənərbaxça" 3 milyon avro ödəyir. İlk mövsümdə Türkiyə Superliqasında 30 matça çıxıb, 1 qol vuraraq klubun əsas mərkəz müdafiəçisi olub.
2022-ci ilin iyulunda o, 18 milyon avroya, klubdan ayrılan Kalid Kulibalini əvəz etmək üçün "Napoli"yə keçdi. 15 avqust 2022-ci ildə "Hellas Verona"ya qarşı oyunda "Napoli"də debüt etdi. İtaliya çempionatının ikinci turunun "Monza" ilə oyununda o, komandanın heyətində debüt qolunu vurub.
Biysk
Biysk — Rusiya Federasiyasında, Altay diyarının cənub şərqində şəhər. Biysk rayonunun mərkəzi.
Əhalisi
Əhalisi 227,6 min (2005).
Coğrafiyası
Biya çayı (Ob hövzəsi) sahilində port. Biyskdən Novosi birsk–Taşanta avtomobil yolu (Çuya traktı) keçir. Dəmiryol stansiyası. Aeroport.
Tarixi
left|thumb|323x323px|I Pamyatnik Petru 1708–09-cu illərdə Bikatun ostroqu (qala) kimi salınmış, 1732-ci ildən Biya ostroqu adlandırılmışdır. 1782-ci ildə şəhər statusu almışdır. 1782–97-ci illərdə Kolıvan vilayətinin (1783-cü ildən Kolıvan quberniyasının), 1804–22-ci illərdə Tomsk quberniyasının qəza şəhəri idi. 1827–1917-ci illərdə Tomsk quberniyasının Biysk dairəsinin inzibati mərkəzi, 1917–25-ci illərdə isə Altay quberniyasının qəza şəhəri olmuşdur.
İqtisadiyyatı
Şəhərin nəqliyyat yollarının kəsişməsində yerləşməsi, həmçinin əkinçilik və maldarlıq üçün əlverişli şəraitin olması Biyskin inkişafına imkan yaratmışdır. 1915-ci ildə Biysk dəmiryolu vasitəsilə Transsibir magistralına qoşulmuşdu. Sibir (1925–30) və Qərbi-Sibir (1930–37) diyarlarının dairə mərkəzi olmuşdur. Biysk Dövlət Pedaqoji Universiteti (1939), Altay Dövlət Universitetinin və Altay Dövlət Texniki Universitetinin filialları; dram teatrı fəaliyyət göstərir Biysk Altay diyarının ikinci sənaye mərkəzidir. Biysk qazanxana avadanlıqları zavodu, "Altay vitamin", şüşə-plastik zavodu, faner-kibrit kombinatı, tikiş fabrikivə s. var.
Len Klay stadionu
Len Klay stadionu — Qananın Obuasi şəhərində yerləşən stadion. Tamaşaçı tutumu 20,000 nəfərdir. "Aşanti Qold" komandası ev oyunlarını burada keçirir.
Başmaq (Həştrud)
Başmaq — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Həştrud şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 286 nəfər yaşayır (57 ailə).
Kiçik əsnaf (film, 2016)
Kiçik əsnaf (türk. Küçük Esnaf) — Bedran Gözəlin rejissoru olduğu, 2016-cı ildə çəkilən Türkiyə komediya filmi.
Psixi pozuntu
Psixi pozuntu (mental pozuntu, ruhi xəstəlik) — geniş mənada normal, sağlamdan fərqli bir psixi vəziyyət. Hüquq, psixiatriya və psixologiya kimi sahələrdə bu terminin daha özəl mənası var.
Psixi pozğunluğun əksi psixi sağlamlıqdır. Həyat şəraitinə uyğunlaşa bilən, həyat problemlərini həll edə bilən insanlar adətən psixi cəhətdən sağlam qiymətləndirilir. Əgər bu qabiliyyətlər məhduddursa və insan şəxsi, ailə həyatında və ya işdə gündəlik işlərinin öhdəsindən gələ bilmirsə, şəxsi məqsədlərinə nail ola bilmirsə, onda bu və ya digər dərəcədə psixi pozğunluqdan danışmaq olar.
Psixi pozğunluq hisslər, düşüncələr, davranışlar sahəsində dəyişikliklərə və pozğunluqlara səbəb olur və bununla yanaşı, bəzi ifadələrə görə, demək olar ki, həmişə bədənin somatik funksiyalarında dəyişikliklər olur. Uğurlu psixoloji və dərman müalicəsinin yaradılması tibb və psixologiyanın əməkdaşlığı və psixi pozğunluqları müxtəlif perspektivlərdən nəzərdən keçirməklə mümkündür.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, dünyada hər dördüncü-beşinci insan psixi və ya davranış pozğunluğuna malikdir. Bir çox psixi pozğunluqların səbəbləri tam başa düşülmür. Bir sıra əlamətlər var ki, onlar görünəndə mütəxəssislər peşəkarlardan kömək istəməyi tövsiyə edirlər. "Psixi pozuntu" və "ruhi xəstəlik" anlayışlarının müəyyən edilməsi tənqidə məruz qalır, çünki psixiatriyada xəstəliyin əsas meyarlarının tətbiqi (bioloji — bədən patologiyasının olması, tibbi — həyat keyfiyyəti və həyat üçün təhlükə, sosial — insanın sosial fəaliyyətinin pozulması) çətindir. Çox vaxt yalnız müəyyən psixi pozğunluqların kökündə bədən disfunksiyalarının dayandığı güman edilir. Bununla əlaqədar olaraq, 10-cu reviziyanın Xəstəliklərin Beynəlxalq Təsnifatında (ICD-10) "ruhi xəstəlik", "ruhi xəstəlik" terminləri əvəzinə "psixi pozğunluq" termini istifadə olunur.
Bəzən vurğulanır ki, "psixiatrik pozğunluqlar" ("psixiatrik pozğunluqlar", "psixi pozğunluqlar", "psixiatrlar tərəfindən müalicə olunan pozğunluqlar") anlayışı şərti, qeyri-tibbi xarakter daşıyır və bəzi "psixiatrik pozğunluqlar"a aid edilir. Patoloji sahəsinə əsasən şərti xarakter daşıyır: məsələn, gündəlik həyatda patoloji hesab edilən reaksiyalar ekstremal vəziyyətlərdə faydalı ola bilər.
Təsnifatı
Psixi pozğunluqların təsnifatı mürəkkəb və vacib məsələdir. Psixi pozğunluqların təsnifatının əsas prinsiplərinə aşağıdakılar daxildir:
Psixi və davranış pozğunluqları Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı tərəfindən hazırlanmış 10-cu reviziyanın Xəstəliklərin Beynəlxalq Təsnifatının V bölməsində təsvir edilmişdir (Rusiyada bu təsnifat 1997-ci ildən qəbul edilmişdir):
1.1 F00-F09 — Üzvi, o cümlədən simptomatik psixi pozğunluqlar
1.2 F10-F19 — Maddə istifadəsi ilə əlaqəli psixi və davranış pozğunluqları
1.3 F20-F29 — Şizofreniya, şizotipal və delusional pozğunluqlar
1.4 F30-F39 — Əhval pozğunluqları (affektiv pozğunluqlar)
1.6 F50-F59 — Fizioloji pozğunluqlar və fiziki amillərlə əlaqəli davranış sindromları
1.7 F60-F69 — Yetkinlik dövründə şəxsiyyət və davranış pozğunluqları
1.8 F70-F79 — Əqli gerilik
1.9 F80-F89 — Zehni inkişafın pozğunluqları
1.10 F90-F98 — Adətən uşaqlıq və yeniyetməlik dövründə yaranan emosional və davranış pozğunluqları
Elmir Əliyev
Elmir Süleyman oğlu Əliyev (22 noyabr 1980; İsmayılbəyli, Ağdam rayonu — 3 noyabr 2020; Ağdam rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Psixi pozuntu
Təsnifatı
1.11 F99 — Müəyyən edilməmiş psixi pozuntu
Elmir Əliyev
Həyatı
Elmir Əliyev 1980-ci il noyabrın 22-də Ağdam rayonunun İsmayılbəyli kəndində anadan olub. 1987–1993-cü illərdə Ağdam rayonunda Pirzatlı kənd tam orta məktəbində, 1993–1997-ci illərdə Bərdə rayonunda A. Məlikov adına Şorəlli kənd tam orta məktəbində təhsil alıb. Ailəli idi. İki övladı yadigar qaldı.
Psixi pozuntu
Səbəbləri
Bir çox psixi pozğunluqların səbəbləri tam başa düşülmür. Mütəxəssislər bioloji, psixoloji və sosial amillərin (irsiyyətdən stresli hadisələrə qədər) birləşməsinin psixi pozğunluqların yaranmasına təsirindən danışırlar.
Elmir Əliyev
Hərbi xidməti
Elmir Əliyev 1999–2000-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olub.
Psixi pozuntu
Səbəbləri
Psixi pozğunluqlara qarşı müqavimət fərdin fiziki xüsusiyyətlərindən və onun ümumi psixi inkişafından asılıdır. Müxtəlif insanlar zehni sıxıntılara və problemlərə fərqli reaksiya verirlər: bəziləri uğursuzluqlardan asanlıqla sağalarkən, digərləri psixoloji pozğunluqlar inkişaf etdirir.
Elmir Əliyev
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri olan Elmir Əliyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Ağdamın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə könüllü olaraq savaşıb. Elmir Əliyev noyabrın 3-də Ağdam rayonu istiqamətində gedən döyüşlər zamanı şəhid olub. Ağdam rayonunun Quzanlı qəsəbəsində dəfn olunub.
Psixi pozuntu
Müalicəsi
Psixi pozuntuların müalicəsi psixoterapevtik və ya dərman və digər somatik üsullarla həyata keçirilir.
Elmir Əliyev
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elmir Əliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Psixi pozuntu
Müalicəsi
Psixoterapiya həm fərdi, həm də qruplar, ailələr şəklində həyata keçirilə bilər və xüsusilə aşağıdakı üsulları əhatə edir:
davranış, idrak və idrak davranış terapiyası;
NGC 1457
NGC 1457, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Saat bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Xarici keçidlər
NGC 1457
Psixi pozuntu
Müalicəsi
dərin-psixoloji (psixoanalitik, psixodinamik) terapiya;
dəstəkləyici psixoterapiya (aka qeyri-spesifik terapiya, söhbətlər);
digər psixoterapiya növləri:
hipnoterapiya;
rasional psixoterapiya;
humanist terapevtik üsullar.
Elmir Əliyev
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycanın Ağdam rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elmir Əliyev ​ölümündən sonra "Ağdamın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Slovakiya Milli Bankı
Tarixi
Slovakiya Milli Bankının əsası 1 yanvar 1993-cü ildə qoyulmuşdur. Həmin vaxt Çexoslovakiya Dövlət Bankı 2 yerə ayrılmışdır ki, onlardan biri Çex Milli Bankı, digəri isə Slovakiya Milli Bankı idi.
1 yanvar 2009-cu ildən Avrosistemə üzvdür.
Rəhbərləri
Bankın hazırkı rəhbəri olan Yozef Makux bu vəzifəni 12 yanvar 2010-cu ildən daşıyır. Slovakiya Milli Bankının bütün rəhbərləri aşağıdakılar olmuşdur:
Binası
Slovakiya Milli Bankının baş ofis binasının açılışı 23 may 2002-ci ildə Bratislavada olmuşdur. 111,6 metr hündürlüyü olan bina 33 mərtəbədən ibarətdir. Bu hazırda Bratislavanın ən hündür binasıdır.
Ağacan Abıyev
Abiyev Ağacan Qulam oğlu — 2005–2020-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı, 1987-ci ildən 2015-ci ilədək Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasının rektoru, Azərbaycan Boks Federasiyasının vitse-prezidenti, texnika elmləri namizədi, professor, Azərbaycanın əməkdar elm xadimi, Beynəlxalq Elmlər Akademiyasının üzvü.
Həyatı
Ağacan Abiyev 1937-ci il noyabrın 24-də Bakının Bülbülə qəsəbəsində dünyaya gəlib.Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi İnstitutunun bədən tərbiyəsi fakültəsini və Azərbaycan Politexnik İnstitutunun metallurgiya istehsalının avtomatlaşdırılması və kompleks mexanikləşdirilməsi fakültəsini bitirib.
1966-cı ildən Azərbaycan Politexnik İnstitutunun avtomatika və hesablama texnikası kafedrasının müəllimi olub. 1971-ci ildən Lipetsk Politexnik İnstitutunun dosenti, kafedra müdiri, 1983-cü ildən Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnstitutunun Elektrotexnika və elektronika kafedrasının müdiri vəzifələrində çalışib. 1987-ci ildən Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasının rektorudur.
1 monoqrafiyanın və 100-dən çox elmi məqalənin müəllifidir. 4 ixtirası var.
Avropa Beynəlxalq Boks Federasiyasının vitse-prezidenti, Dünya Boks Federasiyası icraiyyə komitəsinin üzvüdür. 1957-ci ildən "Neftçi" İdman Cəmiyyətində məşqçi işləyib. İdman ustası və beynəlxalq dərəcəli hakimdir. Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsinin baş katibi, Azərbaycan Boks Federasiyasının vitse-prezidentidir. Dəfələrlə beynəlxalq turnirlərdə mükafat qazanıb. 6 dəfə Azərbaycan çempionu olub. SSRİ fəxri idman ustası, beynəlxalq dərəcəli hakim, beynəlxalq dərəcəli fəxri idman ustası adlarını alıb.
2005, 2010 və 2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı seçilib. Parlamentin elm və təhsil komitəsinin üzvü, intizam komissiyasının sədri olub. Azərbaycan-Kuba parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun rəhbəri, Azərbaycan-Avstriya, Azərbaycan-Bolqarıstan, Azərbaycan-Polşa, Azərbaycan-Rusiya parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qruplarının üzvü olub.
"Şöhrət" və "Şərəf" 1-ci dərəcəli “Vətənə xidmətə görə” ordenləri ilə təltif edilmişdir.
Rus və ingilis dillərini bilir.
Dehlan (Həştrud)
Dehlan — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Həştrud şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 131 nəfər yaşayır (28 ailə).
Rəhman Orxan
Rəhman Orxan —  SSRİ Jurnalistlər İttifaqının və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar jurnalisti, Osman Mirzəyev adına Respublika mükafatı laureatı.
Həyatı
Rəhman Orxan 1950-ci il iyulun 24-də Şəki rayonunun Qayabaşı kəndində fəhlə ailəsində anadan olub. 1967-ci ildə Qayabaşı kənd orta məktəbini, 1976-cı ildə Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunu mühəndis-mexanik ixtisası üzrə bitirib, 1982-83-cü illərdə Azərbaycan Marksizm-Leninizm Universitetində jurnalist ixtisasına yiyələnib.
Əmək fəaliyyəti
Əmək fəaliyyətinə 1967-ci ildə akademik Y.Məmmədəliyev adına Azər­baycan Elmi-Tədqiqat Neft və Kimya Prosesləri İnstitutunun Sumqayıt filialında (indiki Sumqayıt Polimer Materialları İnstitutunda) laborant kimi başlayıb.
1971-1979-cu illərdə Azərbaycan Boru-prokat zavodunun Layihə şöbəsində, sonra isə prokat sexində mühəndis-konstruktor işləyib. 1979-cu ilin dekabrında həmin zavodda nəşr olunan «Metallurq» qəzetində çalışıb, 1981-ci ilin yanvarından isə «Vışka» qəzetinə müxbir vəzifəsinə işə dəvət olunub. 1983-cü ilin mayından 1992-ci ilin iyuluna qədər «Vışka» qəzetinin Sumqayıt-Quba, Naxçıvan-Dağlıq Qarabağ zonaları üzrə xüsusi müxbiri işləyib. Ölkə sənayesinin və iqtisadiyyatının, həmçinin Sumqayıtın metallurgiya, kimya və maşınqayırma sənayesinin inkişafına, şəhərin sosial-iqtisadi problemlərinə dair bir sıra məqalələrlə respublika qəzetlərində çıxış edib.
1979-cu ildən başlayaraq hazırladığı oçerk, reportaj, məqalə və publisistik yazılar ölkə mətbuatında dərc edilib, həmçinin keçmiş SSRİ-nin Xəbərlər Mətbuat Agentliyi (XMA) və AzərTAC vasitəsilə yayılaraq, dünyanın bir sıra mətbuat orqanlarında, eləcə də Türkiyənin «Zaman» qəzetində çap olunub.
Dağlıq Qarabağ mövzusuna, Azərbaycan xalqının erməni faşizminə qarşı apardığı ədalətli mübarizəyə həsr olunmuş yazılarına və jurnalist hüquqlarının müdafiəsinə görə 1993-cü ildə Osman Mirzəyev adına Respublika mükafatına layiq görülüb.
Qarabağ münaqişəsi
Qarabağ münaqişəsi başlanan ilk günlərdən özünün əsas diqqətini bu mövzuya yönəldib. Dəfələrlə döyüş zonalarında, cəbhə bölgələrində - Şuşa, Xankəndi, Laçın, Füzuli, Cəbrayıl, Qubadlı, Beyləqan, Tərtər, Zəngilan və Nüvədidə olub, vətənpərvərlik mövzusunda, düşmənə qarşı mübarizəyə səsləyən yazıları ilə ardıcıl olaraq «Azər­baycan», «Vışka», «Səhər», «Respublika», «Yeni Azərbaycan», «İki sahil», «Bakinski raboçi», «Azərbaycan gəncləri», «Molodyoj Azerbaydjana», «Həyat», «Bakinets» və Türki­yə­nin «ZAMAN» qəzetlərində çıxış edib.
Abşeron dəmir yolu stansiyası
Abşeron dəmir yolu stansiyası — Bakı şəhərinin Qaradağ rayonunun ərazisində yerləşən dəmir yolu stansiyası.
Rəhman Orxan
Qarabağ münaqişəsi
2001-ci ilin iyulundan 2013-cü ilin avqustunadək “Azərikimya” İstehsalat Birliyinin (əvvəl — “Azərikimya” Dövlət Şirkərti) Mətbuat xidmətinin rəhbəri vəzifəsində çalışıb. 1985-ci ildən SSRİ Jurnalistlər İttifaqının, hazırda isə Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvüdür. Bir neçə kitabın müəllifi və redaktorudur.
Bibakran (Urmiya)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 214 nəfər yaşayır (35 ailə).
Yekaterina Ryabova (idmançı)
Yekaterina Alekseyevna Ryabova (27 mart 2003; Moskva, Rusiya) — Azərbaycanı təmsil edən fiqurlu konkisürən.
Həyatı
Yekaterina Ryabova 2003-cü il martın 23-də Moskva şəhərində anadan olub.
Karyerası
Yekaterina Ryabova 2019-cu ilin 4-10 martında Zaqreb şəhərində (Xorvatiya) baş tutan gənclər arasında Dünya Çempionatında 12-ci pillənin sahibi oldu. Həmin turnirin nəticələrə əsasən Yekaterina Ryabova (idmançı) Lozanna Olimpiadasına vəsiqə qazandı. Bununla da Yekaterina Ryabova Yeniyetmələrin Qış Olimpiya Oyunlarında mübarizə aparacaq birinci Azərbaycan idmançısı olaraq tarixə düşdü.
Yanvarın 11-də Lozanna Olimpiadasında qısa proqram baş tutdu. 16 idmançının mübarizə apardığı mərhələdə Yekaterina Ryabovanın çıxışı 60.30 balla qiymətləndirildi. Həmin nəticələrə əsasən qısa proqramdan sonra Yekaterina Ryabova 9-cu pillədə qərarlaşdı. 2 gün sonra baş tutan sərbəst proqramda isə Yekaterina Ryabovanın çıxışı 110.08 balla qiymətləndirildi. Bu nəticələrə əsasən 16 yaşlı Yekaterina Ryabova ümumi nəticədə 170.38 balla Yeniyetmələrin III Qış Olimpiya Oyunlarını 16 idmançı sırasında 8-ci pillədə başa vurdu.
Sepdu
250px|thumb|right|Nomun [[Aşağı Misir|Aşağı Misirdə xəritəsi.]] Araviya və ya Sepdu ("lələkli şahin"), — Qədim Misirdə inzibati rayon (nom). Araviya Aşağı Misirdə yerləşirdi və regionda sayca iyirminci nom idi. Misirşünaslıqda bu ad müxtəlif şəkildə oxunur və transliterasiya edilir. Bunlara "Sepcu", "Sepecu", "Sept" və "Sopdu" daxildir. Tədqiqatda bu nom adətən "L20" adlandırılır.
Rövşən Məmmədov (şəhid)
Həyatı
Rövşən Məmmədov 29 oktyabr 1995-ci ildə Mingəçevir şəhərində anadan olmuşdur. 2002-2008-ci illərdə Rusiyanin Volqoqrad şəhəri 37 saylı orta məktəbdə, 2008-2013-cü illərdə isə Sumqayıt şəhərinin 4 saylı orta məktəbində təhsil almışdır.2013-cü ildə Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetinə qəbul olaraq Geofizika mühəndisliyi ixtisası üzrə məzun olmuşdur. 2017-2018-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrində həqiqi hərbi xidmətdə qulluq etmişdir. 2018-ci ildə “STDC” MMC-də Quraşdırıcı vəzifəsinə işə qəbul olmuşdur.
2020-ci ilin oktyabrında Azərbaycan ordusunun işğal olunmuş torpaqlarının geri alınması zamanı gedən döyüşlərdə Suqovuşanda qəhrəmancasına həlak olmuşdur. Şəki rayonu Böyük dəhnə kəndində dəfn edilmişdir.
Azərbaycanda əmək hüququ
200px|thumb|right|[[Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi (Azərbaycan)|Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin loqosu]] 200px|thumb|right|[[DOST Agentliyinin strukturuna daxil olan 1 saylı Bakı "DOST" Mərkəzinin inzibati binası. Prezident İlham Əliyevin 10 dekabr 2018-ci il tarixli fərmanı ilə yaradılan Agentlik ƏƏSMN-in tabeliyində fəaliyyət göstərir. "DOST" Mərkəzi isə ictimai əhəmiyyət daşıyan fəaliyyətlə məşğul olub, əhalinin məşğulluğu, əmək, sosial müdafiə və təminat, həmçinin ƏƏSMN-in fəaliyyət istiqamətlərinə uyğun sahələrdə xidmətlərin göstərilməsini təmin edən publik hüquqi şəxsdir. ]] Azərbaycanda əmək hüququ — Azərbaycanda əmək hüququ ilə bağlı yaranan münasibətləri tənzimləyən müstəqil hüquq sahəsi. Əmək hüququ işçi ilə işəgötürən arasında yazılı formada bağlanan əmək müqaviləsi əsasında yaranan əmək münasibətlərini tənzim edir.
XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəlləri
Bakıda və Azərbaycanın digər qəzalarında sənaye ocaqları yarandıqca var-yoxdan çıxmış kəndlilər bu şəhərlərə axışırdı. Bu kəndlilərin heç da hamısı daimi olaraq Bakıda qalmır və fəhlə sinfinin təşəkkülündə iştirak etmirdi. Onlara mövsümi fəhlələr deyilirdi. Digərləri isə təsərrüfatla əlaqəsini tamamilə kəsir və sənaye müəssisələrində muzdla işləyən daimi fəhləyə çevrilirdi. Məhz onların hesabına Azərbaycanda fəhlə sinfi təşəkkül tapdı. Bu sinfin nümayəndələri ucuz işçi qüvvəsini təşkil edirdi. Bəhs edilən dövrdə əmək qanunvericiliyinin hüquqi əsasları hələ formalaşmamışdı.
250px|thumb|left|[[Şəmsi Əsədullayevə məxsus torpaq sahəsində fontan vuran neft və fontanın ətrafında çalışan fəhlə sinfinin nümayəndələri. Bakı, XX əsrin əvvəlləri]] Bakının zavod və fabriklərində iş vaxtı orta hesabla 10,5–11 saat davam edirdi. Neft və dağ-mədən sahəsində xarici kapitalistlər əməkhaqlarının təyin edilməsində milli ayrı-seçkilik edir, azərbaycanlılardan ibarət ixtisassız fəhlələrə xeyli aşağı maaş verirdilər. Müəssisələrdə qadın və uşaq əməyindən geniş istifadə edilirdi. Fəhlələrin iş şəraiti çox aşağı səviyyədə idi. Bakıda hər neft quyusu qazılıb istifadəyə verildikdən sonra orta hesabla 10 işçidən biri ölür və ya şikəst olurdu.
1902-ci ilin mart-avqust aylarında Bakı fəhlələrinin tətil və çıxışları başlayır. Mart ayının 21-də Bartford zavodunun fəhlələri əməkhaqqı almadıqlarına görə tətil etmişdilər. Daha sonra fəhlələr 1 may bayramını qeyd edirlər. 1903-cü ilin yayında baş qaldıran Bakı fəhlələrinin ilk ümumi tətili isə tezliklə yatırılır.
1904-cü il dekabrın 13-də Bakı fəhlələrinin ikinci ümumi tətili başladı. 34 maddədən ibarət tələblər içərisində 8 saatlıq iş günü, həftəlik məcburi istirahət günlərinin verilməsi nəzərdə tutulurdu. Beləliklə, 1904-cü il dekabrın 30-da fəhlələrlə sahibkarlar arasında ilk müştərək müqavilə imzalandı. Fəhlələr bu müqaviləni "Mazut konstitusiyası" adlandırdılar. Müqavilənin şərtlərinə görə əməkhaqqı 20% artdı, 9 saatlıq iş günü müəyyən edildi, fəhlələrin tətil etdiyi günlərin maaşı ödənildi.
Həmin dövrdə əmək hüquqlarının qorunması ilə bağlı qanunvericilik olmadığına görə müəssisə sahibləri heç bir məsuliyyət daşımırdılar. Bu səbəbdən iş vaxtı bədbəxt hadisələrin sayı artırdı. Nəhayət, 1903-cü ildə "İstehsalatda bədbəxt hadisələrə görə işəgötürənlərin məsuliyyəti haqqında", 1912-ci ildə isə "Bədbəxt hadisələrdən və xəstəliklərdən fəhlələrin sığortası haqqında" qanunlar qəbul olunmuşdu. Bununla belə, 1912-ci il qanunu fəhlələri qane etmirdi: qanun dövlət müəssisələrinin və xırda sənaye müəssisələrinin fəhlələrinə, kənd təsərrüfatı proletariatına və ticarət-sənaye qulluqçularına aid edilmirdi. Həmçinin, qanun cüzi müavinət təyin edir və əlilliyə görə sığortanı nəzərdə tutmurdu.
15 aprel 1917-ci ildə Bakı Fəhlə və Əsgər Deputatları Soveti sənaye sahibləri və müəssisələrin müdiriyyəti ilə razılaşma əsasında 6 bənddən ibarət olan "Bakı rayonunda 8 saatlıq iş günü qoyulması haqqında" məlumat yaydı. 12 sentyabr 1917-ci ildə isə RSDF(b)P Bakı təşkilatının konfransında fəhlələr üçün 8 saatlıq iş günü tətbiq edilməsi, əmək haqqının bahalıqla bir səviyyədə tənzimlənməsi, fəhlə sinfinə normal yaşayış təmin edəcək ictimai-hüquqi xarakterli bütün tədbirlərin həyata keçirilməsini nəzərdə tutan 5 bənddən ibarət tapşırıq qəbul edildi.
Rusiyada Oktyabr çevrilişindən sonra Cənubi Qafqazda Rusiya üsul-idarəsinə son qoymaq və regionu idarə etmək məqsədilə 1917-ci il noyabrın 11-də Tiflisdə Azərbaycan, Gürcüstan və Ermənistan nümayəndələrinin iştirakı ilə Zaqafqaziya Komissarlığı yaradıldı. Bu hökumətin sədri gürcü menşeviki Yevgeni Gegeçkori idi ki, o, həm də Əmək və Xarici İşlər Nazirliyinə rəhbərlik edirdi. Bu hökumət 6 aydan sonra öz yerini yeni yaradılmış Zaqafqaziya Demokratik Federativ Respublikasına verdi. Cəmi 35 gün mövcud olmuş bu hökumət əvvəlki sələfi kimi öz fəaliyyətini yalnız kağız üzərində rəsmiləşdirə bildi.
Bakı Fəhlə, Əsgər və Matros Deputatları Sovetinin 22 mart 1918-ci il tarixli qərarı ilə Bakı quberniyasının Əmək Komissarlığı təşkil olundu. Yakov Zevin komissar təyin olundu. Az sonra Bakı Sovetini əvəz edən Bakı Xalq Komissarları Sovetində də Xalq Əmək Komissarı yenə Yakov Zevin oldu. 1918-ci il mayın 28-da RSFSR Xalq Komissarları Soveti neft sənayesinin milliləşdirilməsi haqqında qərar qəbul etdi. Həmin dövrdə Bakı quberniyasına nəzarət edən Bakı Xalq Komissarları Soveti isə Sovet hökumətinin bu qərarına əsasən 1918-ci il iyunun 2-də Bakı neft sənayesinin milliləşdirilməsi haqqında dekret verdi. Bu dekretin ardınca iyunun 5-də Xəzər ticarət donanmasının milliləşdirilməsi haqqında dekret elan edildi. Hər iki dekret sahibkarlar tərəfindən müqavimətlə qarşılandı. Bu zaman Bakıda fabrik və zavodlar dayanmış və bu, işsizlərin sayının artmasına səbəb olmuşdu. Bununla belə, Bakı Xalq Komissarları Soveti fəhlələri öz tərəfinə çəkməyə çalışırdı; bu məqsədlə fəhlələrin sığorta olunması işi yenidən quruldu.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (1918–1920)
1918-ci il mayın 28-də Tiflis şəhərində Şərqdə ilk demokratik respublika — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti yaradıldı və 9 nəfərdən ibarət ilk müvəqqəti hökumət kabineti təşkil edildi. İlk hökumət kabinetində Əkinçilik və Əmək naziri vəzifəsi Hümmət Partiyasından Milli Şuraya üzv seçilmiş Əkbər ağa Şeyxülislamova həvalə olundu. Cümhuriyyətin fəaliyyəti dövründə Bakı şəhərində Əmək Birjası fəaliyyət göstərirdi. Bakı Əmək Birjası hələ 1918-ci il yanvarın 13-də Bakı Şəhər Dumasında yaradılmışdı.