cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Manuel Alvarez Bravo
Həyatı
thumb|Oahaka şəhərində Alvarez Bravo adına fotoqrafiya mərkəzi Alvarez Bravo 1902-ci il fevralın 4-də Mexiko şəhərində anadan olmuşdur. Atası müəllim idi, lakin rəsm əsərləri, fotoqrafiya və yazılarını davam etdirərək, bir neçə pyes çıxardı və babası peşəkar portret istehsalçısı idi. Buna görə, Alvarez Bravo orta müddətə təsirləndi. O, şəhərin orta və aşağı sinifləri üçün mənzillərə köçürülmüş bir çox köhnə müstəmləkə binalarından birində, Kafedral arxasında Mexiko şəhərinin tarixi mərkəzində böyüdü. Meksika inqilabı başladıqda səkkiz yaşında idi. O, atəşin səslərini eşidərdi və ölü cəsədlərlə qarşılaşardı. Bu sonradan onun fotoqrafiyasına təsir göstərmiş olacaq.
1908-ci ildən 1914-cü ilə qədər Alvarez Bravo Tlalpandaki Patrisio Saenz internat məktəbində ibtidai məktəbə qatılıb, atası öldükdən sonra on iki yaşında məktəbdən ayrılmaq məcburiyyətində qaldı. Bir müddət Fransız tekstil fabrikində, sonra isə sonra Meksika Maliyyə Nazirliyində çalışdı. Bir müddət mühasibatlıq öyrəndi, lakin San Karlos Akademiyasında sənət dərslərinə keçdi. Alvares Bravo 1923-cü ildə Hugo Brehme ilə tanış oldu və ilk kamerasını 1924-cü ildə alıb. 1927-ci ildə fotoqraf Tina Modotti ilə tanış oldu. Alvarez Bravo Modottinin Forma və Meksika Folkways kimi jurnallarda görüləcək işlərini hətta daha əvvəl görməmişdi. O, Meksikanın bir sıra ziyalı və sənətşünasları, o cümlədən sənətşünaslıq sənətini davam etdirməyi təşviq edən fotoqraf Eduard Uestonla tanış etdi.
Yaşadığı müddətdə Alvarez Bravo üç dəfə evləndi, üç arvadı ilə fotoşəkilləri də özü çəkdi. İlk həyat yoldaşı Lola Alvarez Bravo idi, onunla 1925-ci ildə evləndi və müstəqil fotoqraf kimi işinə başladı. O, sənətkarlığına öyrətdi, amma o, məşhurluq qazanmadı. Onun bir oğlu Manuel idi və 1934-cü ildə ayrıldı. Onun ikinci həyat yoldaşı Doris Heyden, üçüncüsü isə Fransız fotoqraf Colette Álvarez Urbajtel idi.
1973-cü ildə şəxsi fotoşəkillər və kameralar kolleksiyasını Nacional de Bellas Artes İnstitutuna bağışladı. Museo de Arte Moderno üçün Meksika hökuməti tərəfindən əlavə 400 fotoşəkil satın alınmışdır.
Manuel Alvarez Bravo 19 oktyabr 2002-ci ildə 100 yaşında vəfat etmişdir.
NGC 3628
NGC 3628, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Qarab-i Ülya (Miyanə)
Qarab-i Ülya və ya Yuxarı Qarab— İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Bask Milliyyətçi Partiyası
Bask Milliyyətçi Partiyası (Eusko Alderdi Jeltzalea; Partido Nacionalista Vasco)) – Basklar ölkəsində siyasi partiya. Partiya 1895-ci ildə qatı Katolik Sabino de Arana tərəfindən yaradılmışdır.Partiya özünü demokrat, iştirakçı, plüralist və humanist olaraq təqdim edir.Partiyanın digər bir xüsusiyyəti isə digər Bask siyasi partiyalarının əksinə müstəqillik tərəfdarı deyil muxtariyyət tərəfdarı olmasıdır.Partiyanın indi ki, rəhbəri Josue Jon Imaz dır və 2004-ci ildən bəri bu vəzifədədir.
thumb|right|200px|PNV-i afişası. ([[Bask dili|Baskca: "Euzkadi´k bear zaitu" (Euskadinin sənə ehtiyacı var)]]
Yaohnanen
Yaohnanen – Vaunatunun Tanna adasında, adanın əsas şəhəri Lenakeldən 6 km cənub-şərqdə yerləşən kənd.
Adanın sakinləri Şahzadə Filip hərəkatındakı iştirakları ilə tanınır.
Nəlivan (Üşnəviyyə)
Nəlivan — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Üşnəviyyə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
İslam Mehrəliyev
Həyatı
İslam Mehrəliyev 19 iyun 1986-cı ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1993-cü ildə Bakı şəhəri, Yasamal rayonu 176 saylı orta məktəbin 1-ci sinfinə gedib. 1997-ci ildə Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radiosunun nəzdində olan Əfsər Cavanşirovun "Bənövşə" uşaq xorunda çıxış edib. 2003-cü ildə Bakı şəhəri, Yasamal rayonu Süleyman Sani Axundov adına 172 saylı orta məktəbin 11-ci sinfini bitirib. 2005-ci ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin "Estrada aktyoru" fakultəsinə daxil olub. Sənət müəllimi Xalq artisti, professor, dosent Ramiz Əzizbəyli olub. 2008-ci ildə Xəzər televiziyasının "Gülüş Ulduzu" layihəsinin laureatı olmuşdur. "Qarşıdurma" adlanan Maşın Şounun 14-cü sürətinin qalibi olub.
Nəlivan (Üşnəviyyə)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 878 nəfər yaşayır (145 ailə).
İslam Mehrəliyev
Ailəsi
Ailəlidir, oğlu və qızı var.
Xose Mariya Pino Suarez
Xose Mariya Pino Suarez (José María Pino Suárez; ) — Meksika siyasətçisi, dövlət xadimi, inqilabçısı, hüquqşünası, şairi və jurnalisti, 1911–1913-cü illərdə Meksika Vitse-prezidenti.
Həyatı
Xose Mariya Pino Suarez 1869-cu ildə Tenosike şəhərində anadan olmuşdur. O, Fransisko İqnasio Maderoya qoşulmuş və Maderonun Syudad-Xuaresdə rəhbərlik etdiyi müvəqqəti hökumətdə ədliyyə naziri olmuşdur. Yukatan qubernatoru kimi xidmət etmiş, sonra Meksika Vitse-prezidenti olmuşdur. 1913-cü ildə Mexikoda baş tutan hərbi çevrilişdə Meksika Prezidenti Fransisko İqnasio Madero ilə birlikdə öldürülmüşdür.
Qarab-i Süfla (Miyanə)
Qarab-i Süfla və ya Aşağı Qarab — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 39 nəfər yaşayır (16 ailə).
Nərzivə (Üşnəviyyə)
Nərzivə - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Üşnəviyyə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 253 nəfər yaşayır (48 ailə).
Kootenay Milli Parkı
Kootenay Milli Parkı — Kanadadakı Qayalı dağlarda yerləşən milli parkdır. Park Britaniya Kolumbiyasının sərhədləri daxilində yerləşir və Kanadanın Qayalı dağları və Kootenay və Vermillion çaylarının Kootenay və Park silsilələrini əhatə edir. Kootenay, Casper milli parkı, Yoho və Banff milli parkları, həmçinin Hamber Dövlət Parkı, Britaniya Kolumbiyasındakı üç dövlət parkı, Assiniboine Dövlət Parkı və Kanada Qayalı Dağlar Milli Parkı ilə birlikdə Robson Dağ Dövlət Parkı UNESCO-nun Dünya İrsi Siyahısına daxil edilmişdir.
Parkın əsas görməli yerləri arasında Radium Hot Springs, Boya qabları, Sinclair Kanyonu, Mərmər Kanyonu və Zeytun Gölü var.
Xarici keçidlər
Parks Canada saytında Kootenay Milli Parkı Geology of the Rocky mountains including Kootenay area
Arthaşastra
Arthaşastra — imperator Çandraqupta Mauryanın baş məsləhətçisi Kautilia tərəfindən yazılmış qədim Hindistan siyasi və iqtisadi traktatı.
Etimologiya
Əsərin adı müxtəlif yollarla tərcümə oluna bilər. Bu, iki sözdən ibarətdir: maddi dəyərlər və onların üzərində güc mənasını verən "artha" (dörd puruşarthadan biri) və sanskrit sözü olan, qaydalar, elm, traktat mənasını verən "şastra".
Qarabulaq (Kağızkonan-i Şimali dehistanı)
Qarabulaq — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 471 nəfər yaşayır (141 ailə).
Pərvanə (Üşnəviyyə)
Pərvanə - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Üşnəviyyə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 165 nəfər yaşayır (36 ailə).
Özbəkistan–Yaponiya münasibətləri
Özbəkistan–Yaponiya münasibətləri — Özbəkistan ilə Yaponiya arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr. İki ölkə arasında əməkdaşlıq əlaqələri mövcuddur. Özbəkistan Yaponiyanın BMT Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvü olmasını dəstəkləyən ölkələrdən biridir. İki ölkə arasında münasibətlər Mərkəzi Asiya üstəgəl Yaponiya formatı çərçivəsində güclənir.
Haqqında
thumb|left|Özbəkistanın Yaponiyada yerləşən səfirliyi. Ölkələr arasında diplomatik əlaqələr 26 yanvar 1992-ci ildə qurulmuşdur. Yaponiyanın Özbəkistan səfirliyi 1993-cü ilin yanvarında Daşkənddə, Özbəkistanın Yaponiya səfirliyi isə 1996-cı ilin fevralında Tokioda açılmışdır.
2002-ci ildə Özbəkistanla Yaponiya arasında dostluq, strateji partnerlik və əməkdaşlıq haqqında birgə bəyənnamə imzalanmışdır.
İran Ali Milli Müdafiə Universiteti
Ali Milli Müdafiə Universiteti (farsca: دانشگاه عالی دفاع ملّی و تحقیقات راهبردی‎) Tehranda yerləşən İran Universitetidir. İran İslam Respublikası Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargahının tabeliyində olan universitet hərbi doktrina, strateji müdafiə elmləri və idarəetmə sahəsində doktorluq səviyyəsinə (Ph.D.) həsr olunmuşdur.
Özbəkistan–Yaponiya münasibətləri
Haqqında
2011-ci ilin fevralında Özbəkistan prezidenti İslam Kərimov Tokioya rəsmi səfər etmişdir. Səfərdən sonra iqtisadiyyat, ticarət, maliyyə, texnika və digər sahələr üzrə sənədlər imzalanmışdır. Hazırda ikitərfəli əlaqələri əhatə edən 140-dan çox sənəd mövcuddur. Yaponiya qanunvericiliyi Özbəkistanla Dostluq üzrə Yaponiya Parlament Liqasını və Özbəkistan-Yaponiya Demokratik Partiyası Dostluq Liqasını təşkil etmişdir.
İki ölkə arasında əhəmiyyətli ticarət münasibətləri var. 2014-cü ildə ikitərəfli ticarət 190 milyon ABŞ dolları təşkil etmişdir. Hazırda Yaponiya Özbəkistan iqtisadiyyatına investisiya yatıran ölkələrdən biridir. Neft-qaz sənayesi, nəqliyyat, rabitə, sağlamlıq, təhsil, kənd təsərrüfatı və digər sahələrdə qoyulan investisiyanın həcmi 3,4 milyard ABŞ dollarından çoxdur.
Özbəkistanda Yaponiya Beynəlxalq Əməkdaşlıq Agentliyi və Yaponiya Xarici Ticarət Təşkilatının ofisləri mövcuddur. 1994-cü ildə Özbəkistan-Yaponiya və Yaoniya-Özbəkistan iqtisadi əməkdaşlıq komitələri qurulmuşdur. 2015-ci ilin yanvarında Tokioda baş tutan komitələrin XII birgə görüşü zamanı dəyəri 2,8 milyard ABŞ dolları olan investisiya, razılaşma və texniki layihələr imzalanmışdır.
24 oktyabr 2015-ci ildə Yaponiya baş naziri Şinzo Abe Özbəkistana rəsmi səfər etmişdir.
Mədəniyyət
thumb|Daşkənd şəhərində yerləşən yapon məzarlığı. 1999-cu ildə "Özbəkistan-Yaponiya" dostluq cəmiyyəti qurulmuşdur. Təşkilatın partnerlərindən biri "Fukuşima-Özbəkistan" Mədəni və İqtisadi Əməkdaşlıq Assosiasiyasıdır.
Mütəmadi olaraq Özbəkistanda Yaponiya filmləri, incəsənət sərgiləri, konsert və performanslar təşkil olunur. 2002-ci ildə Daşkənd şəhərində sənətçi İkuo Hirayamanın dəstəyi ilə özbək-yapon elm və yaradıcılıq mərkəzinə də malik olan yapon bağı salınmışdır. 2015-ci ildə Özbəkistanda "Müasir Yaponiya filmləri günləri" tədbiri təşkil olunmuşdur. Tokio və Naqoya şəhərlərində isə "Yaponiyada Özbəkistan günləri" adı altında tədbirlər təşkil olunmuşdur.
Yaponiya arxeoloqu K.Kato Özbəkistanın cənubunda apardığı arxeoloji qazıntılar zamanı erkən Buddizmə dair abidələr aşkar etmişdir.
2004-cü ildə Yaponiyanın Soka Universitetində özbək əsilli şair Əlişir Nəvainin heykəli ucaldılmışdır. Yaponiyanın Vaseda və Soka Universitetləri Özbəkistan prezidenti İslam Kərimova 2002-ci ildə fəxri doktor dərəcəsi vermişdir.
Yapon məzarlıqları
İkinci dünya müharibəsindən sonra SSRİ tərəfindən Özbəkistana gətirilmiş 23 min yapon əsiri burada işlədilmişdir. Bir hissəsi 1950-ci illərdə Yaponiyaya qayıtsa da, yüzlərlə yapon müharibəsi burada ölmüş və dəfn olunmuşdur. Hazırda Özbəkistanda 13 yapon məzarlığı yerləşir və ən böyüyü Daşkəndin Yakkasaray rayonunda yerləşir. Özbəkistanın Əndican, Əngren, Buxara, Çirçik, Fərqanə, Kokand, Bekabad şəhərlərində də bu cür yapon məzarlıqları var. Özbəkistan müstəqilliyini əldə etdikdən sonra Yaponiya ilə əməkdaşlıq edərək həmin məzarlar üçün abidələr hazırlamışdır.
Demoqrafiya
2019-cu ilin oktyabrına olan məlumata əsasən Özbəkistanda 138 Yaponiya vətəndaşı, 2020-ci ilin iyununa olan məlumata əsasən isə Yaponiyada 3425 Özbəkistan vətəndaşı yaşayırdı.
Başqırdıstan Dövlət Aqrar Universiteti
Başqırdıstan Dövlət Aqrar Universiteti — Ufa şəhərində yerləşən, kənd təssərrüfatı üçün mütəxəsislər yetişdirən təhsil mərkəzi.
Tarixi
Başqırdıstan Kənd təsərrüfatı institutu SSRİ Xalq Komisarlar Soveti və Mərkəzi İcrayiyə Komitəsinin 23 iyul 1930-cu ildə 237 saylı qərarı ilə təşkil edilmişdir. İnstitut Ufa Din Seminariyasının binasında yerləşirdi. Təhsil müəssisəsi 1 oktyabr tarixində fəaliyyətə başlamışdır.
1941-ci ildə institut Ufa şəhəri, Karl Marks küçəsi, ev № 3 ünvanında yerləşirdi.
Müharibənin ilk illindəcə institutdan cəbhəyə yüz pedaqoq və tələbə yollanmışdır. Müharibənin gedişində 176 aqromon və zootexnik hazırlanmışdır.
1947-ci ilin əvvəllərinə olan məlumatına görə tələbə sayı 533 nəfər təşkil edir: aqronom 237, zootexnika — 156, veterenar — 140.
1993-cü ildə institut "Universitet" statusu almışdır.
2001 — "Başqırdıstan Dövlət Aqrar Universitetinin" elmi xəbərlər jurnalı buraxılır.
2013 — BDAU elektron jurnalı işıq üzü görür.
Fakültə və kafedraları
Təhsil 7 fakültədə aparılır:
Qarasəfərli (Miyanə)
Qarasəfərli — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 6 nəfər yaşayır (6 ailə).
Məhəmməd Baqiri
Məhəmməd Baqiri (doğum adı: Məhəmməd Hüseyn Afşordi ) (farsca: محمد باقری) — iranlı General-mayor rütbəli zabit. İranda İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun komandiri. Hal-hazırda İranda mövcud olan ən yüksək hərbi mövqe hesab edilən İran İslam Respublikası Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargahının rəisidir.
Bioqrafiya
Məhəmməd Baqiri 1960-cı ildə Təbrizdə anadan olmuşdur. 1979-cu ildə Amirkabir Texnologiya Universitetinin maşınqayırma fakültəsinə qəbul edilmişdir. 1980-ci ildə İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusuna üzvlüyə qəbul edilmişdir. İran-İraq müharibəsində təcrübəsi olan bir hərbi kəşfiyyat üzrə mütəxəssisdir. Siyasi coğrafiya üzrə fəlsəfə doktorudur. İran Ali Milli Müdafiə Universitetində mühazirələr oxuyur. Suriya vətəndaş müharibəsi, İranda kürd üsyanı, 2014-2017-ci illərin İraq vətəndaş müharibəsində iştirak etmişdir. Fəth ordeninin və Nəsr ordeninin sahibidir.
Şəxsi həyatı
Böyük qardaşı Həsən Baqiri İran-İraq müharibəsində komandir olmuşdur. Həsən Baqiri İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun kəşfiyyat şöbəsinin yaradıcısı və ilk quru qüvvələri komandiri olmuşdur. .
Sanksiyalar
8 aprel 2019-cu ildə ABŞ İranın İnqilab Keşikçilərini xarici terror təşkilatı olaraq adlandırmışdır. İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu, Twitterdə Donald Trampa dərhal təşəkkür etmişdir. Məhəmməd Baqiri bu haqda bunları demişdir: “Biz ABŞ-nin Qərbi Asiyadakı qoşunlarını terrorçu hesab edirik və əgər o lənətə gəlmişlər bir şey edərlərsə, biz onlara qarşı cəsarətlə mübarizə aparacağıq ”
Xəbərlərdə
İŞİD haqqında danışan Məhəmməd Baqiri “Bağdad bizim qırmızı xəttimizdir” demiş və İŞİD-in Bağdada hücum edəcəyi təqdirdə İranın İŞİD-lə mübarizə aparmaq məqsədilə İraqa hərbi müdaxilə edəcəyini vurğulamışdır. .
Dənizkənarı Bulvar İdarəsi
Dənizkənarı Bulvar İdarəsi — Bakı şəhərində yerləşən Dənizkənarı Milli Parkın, Dövlət Bayrağı Meydanının, Dövlət Bayrağı Muzeyinin mühafizəsi, onların ərazisinə nəzarət və onların idarə edilməsi, saxlanılması, cari fəaliyyətinin və perspektiv inkişafının təmin edilməsi sahəsində fəaliyyət göstərən publik hüquqi şəxs.
Peyrutabad (Üşnəviyyə)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 209 nəfər yaşayır (29 ailə).
Dənizkənarı Bulvar İdarəsi
Tarixi
Bu İdarə Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti yanında Dənizkənarı Bulvar İdarəsi adı ilə 10 yanvar 2008-ci ildə yaradılmışdır.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 15 yanvar 2016-cı il tarixli Fərmanı ilə Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti yanında Dövlət Bayrağı Meydanı Kompleksi İdarəsi və Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti yanında Dənizkənarı Bulvar İdarəsi birləşdirilərək, onların əsasında Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti yanında Dənizkənarı Bulvar İdarəsi yaradılmışdır.
31 iyul 2018-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı təsdiq edilmiş "Dənizkənarı Bulvar İdarəsinin Nizamnaməsi"nə əsasən İdarə publik hüquqi şəxsə çevrilmişdir.
Loqosu
Dənizkənarı Bulvar İdarəsinin loqosu dövrünün ən hündür bayraq dirəyi üzərində ucalan Azərbaycan bayrağını, Xəzər dənizini, sahilyanı bulvarı, Bakının dənizkənarını, Bakı buxtasını birləşdirməklə Azərbaycan tarixini, qədimliyi, həm də müasirliyi və bugünkü qüdrətini özündə əks etdirir.
NGC 6376
NGC 6376, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Ku Li
Ku Li (20 noyabr 1987) — Ukraynanı təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Ku Li Ukraynanı 2008-ci ildə Pekin şəhərində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 65-ci pillənin sahibi olub.
Daha sonra Ku Li Ukraynanı 2016-cı ildə Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 9-cu pillənin sahibi olub.
Necati Ateş
Necati Ateş — Türkiyənin keçmiş futbolçusudur.
Klub karyerası
Uşaqlıq illərinin bir hissəsini Almaniyada keçirən Necati 14 yaşında ailəsi ilə birlikdə Türkiyəyə qayıdıb. O, məmləkəti İzmirdə Narlıdere Esnafsporun akademiyasında futbol oynamağa başlayıb. Üç il burada oynadıqdan sonra İzmirin güclü komandalarından olan Altayın akademiyasına transfer oldu. Burada əsasən PAF komandasında çıxış etsə də, ilk mövsümündən A komandasında məşqlərə başlayıb və 16 dekabr 1997-ci ildə İstanbulspor ilə Türkiyə kuboku matçında Ömər Pehlivanı 46-cı dəqiqədə əvəzləyərək ilk rəsmi matçını Altayda keçirib. 18 yanvar 1998-ci ildə "Bursaspor" la oynanan Super Liqa matçının 56-cı dəqiqəsində oyuna sonradan girərək birinci liqa oyununa çıxdı. O, yaşı az olmasına baxmayaraq, Altayda ilk mövsümündə 8 yarışda iştirak edib və bu yarışlarda iki qol vurub. Sonrakı iki mövsüm Altayda o qədər də müsbət keçmədi və iki mövsümdə 14 yarışda iştirak edə bildi. O, Altaydakı 3-cü mövsümünün fasiləsindən mövsümün sonuna kimi "Aydınspor" a icarəyə verilib. Mövsümün sonunda Altay'a qayıtdıqdan sonra Altay 1. O, müntəzəm oynamaq imkanı əldə edib və 25 liqa oyununda 19 qol vurub. Bu uğuruna görə bütün diqqətləri üzərinə çəkdi və böyük komandalar onu istəsə də, 2001–02 mövsümünün ilk həftələrində Cem Uzanın dəstəklədiyi Adanaspora transfer oldu.
"Adanaspor"da adaptasiya problemi yaşamayan o, ilk mövsümündə 32 matçda 17 qol vuraraq "Adanaspor"un 1-ci futbolçusu olub. O, liqanı 3-cü pillədə başa vurmaqla Superliqanın yüksəlməsinə ciddi töhfə verib. Superliqada "Adanaspor"la ilk mövsümündə çox uğurlu çıxış edərək 33 matçda 18 qol vuraraq bombardir ikincisi olub. Bu uğur sayəsində o, böyük dördlüyün hamısından transfer təklifləri aldı. O, 2003–04 mövsümündə "Qalatasaray" a transfer olunub.
I. Qalatasaray dövrü
"Qalatasaray"da heç bir uyğunlaşma problemi yaşamadan müntəzəm oynamağa başlayıb və mövsümün sonuna qədər 14 matçda 9 qol vurub. O, növbəti üç mövsümdə Qalatasarayda komandanın daimi oyunçusu olub və millidə müntəzəm oynamağa başlayıb. 2007–08 mövsümündə onun yeni baş məşqçisi Karl-Heinz Feldkampla böyük problemləri yaranıb və Feldkamp dəfələrlə Necatini komandasında saymadığını bildirib. Digər bir problem isə Necatinin yeni transferi Linkolna verilməsi nəzərdə tutulan 10 nömrəni geyinməsi idi. Nəticədə, 24 iyul 2007-ci ildə o, məşqçi Karl-Haynts Feldkamp tərəfindən heyətdən kənarlaşdırıldı. Bunun üzərinə Necati 2007–08 mövsümündə icarə əsasında yarı mövsümü Ankaraspor, yarı mövsümü isə İstanbul BB- də keçirib. Feldkamp 2008–09 mövsümündə komandadan ayrılsa da, xüsusilə vitse-prezident Adnan Sezgin Necatini israrla istəmədiyi üçün İspaniyanın Real Sosyedad komandasına icarəyə verilmişdi. Necatinin "Qalatasaray"la müqaviləsi 2009-cu ildə qarşılıqlı olaraq ləğv edilib.
Real Sosyedad
left|thumb|256x256px| Necati Antalyaspor komandasında oynayarkən. İspaniya 1 sentyabr 2008-ci il . Liqa komandalarından olan Real Sosyedad komandasına icarə əsasında transfer olunan futbolçu bu komandada 10 nömrəli formanı geyinib. Dövrün baş məşqçisi Xuan Manuel Lillo tərəfindən ilk dəfə Murcia matçı heyətinə daxil edilən Necati, ilk 11-də Sosyedad forması ilə 12 matça çıxıb, daha sonra isə 23 matçda oyuna daxil olub. Sosyedad 'ın baş məşqçisi Necatini orta sahədə Necatiyə təyin etməsi səbəbiylə qol bölgələrindən uzaq olan futbolçu mövsümü 1 qolla bağladı və 4 sarı vərəqə aldı. Mövsümün sonunda Necati Sociedad komandasında gözlənilən performansı göstərə bilmədi və Qalatasaray'a döndü.
Antalyaspor
2009–10 transfer dövrünün son günündə Antalyaspor ilə 1 illik müqavilə imzaladı. Antalyaspordakı ilk mövsümündə köhnə forması sayəsində bir çox Super Liqa komandalarının transfer siyahısına girməyi bacarıb və xüsusilə Bursaspor ilə uzun danışıqlar aparıb, lakin Necati seçimini "Antalyaspor"un xeyrinə edib və 2010–11 və 2011–12 mövsümləri üçün "Antalyaspor"la müqaviləsini yeniləyib. 18 avqust 2010-cu ildə MKE Ankaragücü ilə oynanan Super Liqa matçında iki qol vuraraq Super Liqada qol sayını 100-ə çatdıraraq 100-lər klubuna daxil oldu. Necati 2011–12 mövsümünün əvvəlində bir çox klubun transfer siyahısına daxil olsa da, "Antalyaspor"da qaldı. Ara transfer dövrünün son günündə köhnə klubu Qalatasaray ilə anlaşdı. "Qalatasaray"la müqavilə imzalayan Necati Ateş də 30 qolla "Antalyaspor" tarixinin bombardiri olub.
II. Qalatasaray dövrü
"Qalatasaray" Necati Ateşin transferi müqabilində "Antalyaspor" a 250 min dollar transfer haqqı ödəyib. Necati "Qalatasaray"la 2011–12 mövsümünün sonuna qədər müqavilə imzalayıb və "Qalatasaray"dan yarım mövsüm üçün 400 min dollar, hər oyun üçün isə 10 min dollar alıb. Necati transferindən sonra Antalyanın nömrələri olan iki 7-dən ibarət olduğu üçün 77 nömrəli formaya üstünlük verdiyini bildirib. 2. Qalatasaray dönəmində keçirdiyi ilk matçda komandasının ilk qolunu vuraraq vəziyyəti 1–1-ə çatdırıb. Matçın sonunda "Qalatasaray" səfərdə "Qaziantepspor"u 2:1 hesabı ilə məğlub edib. O, 3-cü matçda Mersin İdman Yurdu ilə görüşdə 2 qol vuraraq 1 penalti vuraraq komandasının 3–1 hesablı qələbəsində böyük pay sahibi olub və GS TV tərəfindən matçın adamı seçilib. Ara transfer dövründə "Qalatasaray"a qatılan Necati Sivasspor qarşısında 2 qol vurub, birini 30 metrdən vurub və qol sayını 5-ə çatdırıb. Necati ilk qolunu 31 mart 2012-ci ildə Türk Telekom Arenada Orduspordan 110 metr məsafədən vurdu. km/saat sürətlə atdı. Bundan başqa bu qol Türk Telekom Stadionunda vurulan 50-ci qol oldu. Bu qoldan sonra Necati bu sözləri deyib: "Azarkeşlərimizin qarşısında qol vurmaq gözəl hiss idi. Ümid edirəm ki, bu məqsədlər davam edəcək və biz birlikdə çempionluğu qeyd edəcəyik". Bundan əlavə Necati komandasının Trabzonspor ilə oynadığı Super Finalın 3-cü həftə matçında 2 qol vuraraq komandasının qələbəsində böyük pay sahibi olub. 2011–12 mövsümünü çempion olaraq başa vuran Qalatasarayda 8 qol vuran Necati, Super Finalın 6-cı həftəsində Qalatasaray ilə Fənərbaxça ilə oynadığı matçda ilk 11-ə başlayıb və çempionluğunu elan edib. İyul ayında Necati Qalatasarayla müqaviləsini uzadıb Qalatasaray: Peşəkar futbolçu Necati Ateşlə 2012–2013 və 2013–2014 (isteğe bağlı) mövsümləri üçün razılıq əldə edilib. Futbolçu 2012–2013 mövsümündə 1.100.000 Avro və hər oyun üçün 12.500 Avro məbləğində sabit transfer haqqı alacaq və 2012–2013 mövsümündə 30 rəsmi matçda iştirak edəcəyi təqdirdə, 2013–2014 mövsümü də eyni şərtlərdəmüqaviləsi davam edəcək. açıqlamasıını verib.
Eskişehirspor
right|thumb|296x296px| Necati Ateş [[Əskişəhərspor|Eskişehirspor forması ilə.]] "Qalatasaray"da Umut Bulut və Burak Yılmazın iştirakı ilə heyətdə şans tapa bilməyən Necati hücumçu axtarışında olan "Əskişəhərspor"a transfer olunub.
2013–14 mövsümündən sonra o, iyunda klubla müqaviləsini birtərəfli qaydada ləğv edib.
Kayseri Erciyesspor
11 iyul 2014-cü ildə Kayseri Erciyesspor ilə iki illik müqavilə imzaladı. 2015-ci ilin yanvar ayında komanda kapitanı Cem Can getdikdən sonra kapitan təyin edildi.
Milli komanda karyerası
İlk dəfə 1998-ci ildə milli olan Necati Ateş 2003-cü ildə milliyə çağırılıb. 2 dəfə U-17, 10 dəfə U-18, 3 dəfə U-19, 4 dəfə U-20, 1 dəfə U-21, 6 dəfə A2, 19 dəfə A olmaqla, 43 dəfə millidə çıxış edən Necati Ateş Milli, Bu matçlarda o, ümumilikdə 9 qol vurub, onlardan 5-i A millisinin heyətində olub.
Mixail Batyanov
Mixail İvanoviç Batyanov – Rusiya İmperator Ordusunun generalı. Rus-yapon müharibəsində Üçüncü Mancuriya Ordusunun komandanı olmuşdur.
Həyatı
Mixail Batyanov 1852-ci ildə Donanma Kollecini bitirmiş və Qara Dəniz Donanmasında xidmət göstərmişdir. Krım müharibəsi (1853–1856) zamanı Sevastopolun müdafiəsində iştirak etmişdir. Daha sonra Rusiya İmperator Ordusuna transfer olmuş, Finlandiya və Jitomir alaylarında xidmət göstərmişdir. 1867-ci ildə Qafqaz müharibəsində iştirak etmiş, polkovnik rütbəsinə yüksələrək Kabardin alayının komandanı təyin olunmuşdur. Batyanov pulemyot kimi silahların və yeni taktikaların orduda istifadə olunmasında iştirak etmişdir.
Birhüceyrəli orqanizmlər
İbtidailər və ya birhüceyrəlilər ( "ən birinci, ilkin" və ya ən sadə) — nüvəlilərin heyvanlara aid olan heterogen qrupu. Qeyd etmək lazımdır ki, bəzi təsnifatlarda göbələklər və bitkilərə aid olmayan bütün eukariotik canlılar Protista parafiletik qrupa daxil edilir. Bu təsnifatda Protista – İbtidailər (Protozoa), Yosunlar (Algae) və Göbələyəbənzər orqanizmlər (Oomycota, Labyrinthulomycota, Hyphochytriomycota, Myxomycota, Plasmodiophoromycota).
İbtidailərin təsnifatı onların hərəkət və çoxalma xüsusiyyətləri əsasında aparılır.
Protista
Protista anlayışı ilk dəfə 1866-cı ildə Hekkel tərəfindən verilmişdir. O, canlı aləmi 3 aləmə ayırmışdı: İbtidailər (Protista), bitkilər (Plantae) və heyvanlar (Animalia). Sonralar bu sistem qəbul edilmədi, eukariotlar ikialəmli sistemdə (Plantae və Animalia) təsnif edildi. Yalnız 1969-cu ildə Uitteker (Whittaker, 1969) bütün eukariotları 4 aləmdə (Fungi, Animalia, Plantae və Protista) birləşdirdi. Burada Göbələklər (Fungi) – miseli əsaslı struktura malik, saprofit qidalanma ilə yaşayan orqanizmlərdir; Bitkilər (Plantae) – çoxhüceyrəli damarlı eukariotlar olub fototrof qidalanma ilə yaşayan orqanizmlərdir; Heyvanlar (Animalia) — çoxhüceyrəli eukariotlar olub heterotrof qidalanma ilə yaşayan orqanizmlərdir. İbtidailəri (Protista) digər aləmlərin eukariot canlılarından fərqləndirən cəhət odur ki, onların real toxumaları olmur. Bu canlılar əsasən müxtəlif qidalanma üsulu, quruluşa, yüyürüklüyə malik olan birhüceyrəli fərdlərdir.
Bu canlılar müxtəlif əcdadlardan törənərək polifiletik təbiətə malik olduqlarından takson statusuna malik deyil.
Quruluşu
Sitoplazma ektoplazma və endoplazmaya ayrılır. Ektoplazma, pellikula adlanan periferik təbəqə yaradır, qatı və sıx struktura, endoplazma isə daha duru, seyrək struktura malikdir. İbtidailərin orqanoidləri (primitiv orqanlar) məqsəd və vəzifələrindən asılı olaraq ümumi və xüsusi olur.
Venustiano Karransa
Venustiano Karransa de la Qarsa — Meksika dövlət və siyasət xadimi, Meksika inqilabının iştirakçısı, 1914–1917-ci illərdə konstitusional hökumətin başçısı, 11 mart 1917-ci ildən 21 may 1920-ci ilə qədər Meksika Prezidenti.
Birhüceyrəli orqanizmlər
Quruluşu
Ümumi vəzifələri yerinə yetirən orqanoidlərə nüvə, mitoxondrilər, ribosomlar, sentriollar, Holci aparatı, lizosomlar və s. aiddir. Nisbətən iri ibtidailər çoxnüvəli, kiçiklər isə təknüvəli olur. Nüvə ikiqat membranla əhatə edilir. Xromosomların sayı orqanizmin növündən asılıdır və 2-dən 160-a qədər dəyişir. Onların uzunluğu 1 – 50 mkm intervalında dəyişir.
Xüsusi vəzifələri yerinə yetirən orqanoidlərə hərəkət orqanoidləri, həzm, yığılma vakuolları aiddir. Hərəkət orqanoidləri qamçılar, kirpikciklər, psevdopodilərdir (yalançı ayaqcıqlar). Məsələn, amöblərin hərəkəti sitoplazmanın hərəkətinə əsaslanır. Ektoplazma endoplazmaya təzyiq edir, bunun nəticəsində sitoplazma bədənin o biri tərəfinə axır və burada psevdopodilər əmələ gəlir. Psevdopodilərin köməyi ilə orqanizm müxtəlif istiqamətlərdə yerini dəyişə bilər. Qamçılılar əsası xüsusi qranul (bazal cisim) olan, blefaroplast adlanan burulmuş fibrillərdən ibarətdir. Kirpikciklər fibrilyar struktura malikdir.
Venustiano Karransa
Həyatı
Venustiano Karransa de la Qarsa 29 dekabr 1859-cu ildə Kuatro-Syeneqas-de-Karransada anadan olmuşdur. Ştat hökumətində müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır. 1901-ci ildə senata seçilmişdir. 1910-cu ildə Porfirio Diasa qarşı üsyan edən Fransisko Maderonu dəstəkləmişdir. 1913-cü ildə Viktoriano Uerta ilə müharibəyə rəhbərlik etmişdir. 1914-cü ildə Uertanın devrilməsindən sonra Karransa müvəqqəti prezident olmuş və 1917-ci ildə yeni konstitusiyaya uyğun olaraq prezidentliyə seçilmişdir.
Birhüceyrəli orqanizmlər
Qidalanması
İbtidailərin qidalanma üsulları olduqca müxtəlifdir. Bəziləri qidanı mayedə həll olmuş qidalı maddələri mənimsəməklə, digərləri hüceyrəvi ağız vasitəsilə, üçüncülər isə psevdopodilər vasitəsilə qəbul edir. Qəbul olunan qida həzm fermentlərinin iştirakı ilə xüsusi həzm vakuolunda həzm olunur. Qida qalıqları isə həzm vakuolu ilə birgə orqanizmdən kənar edilir.
Xüsusiyyətləri
Su ibtidailərinin çoxunun bir və ya bir neçə vakuolu var. Bu vakuollar onların orqanizmində sabit osmotik təzyiq yaradır, həmçinin bədəni oksigenlə təchiz edir. İbtidailərin bir qismi bəzi bitki xüsusiyyətlərinə malikdir. Bitkilər kimi onlarda da fotosintez prosesi olur. Tərkibindəki xlorofilə və digər piqmentlərə görə onların rəngi qırmızı, yaşıl, sarı, qəhvəyi, hətta mavi də ola bilir. İbtidailərin böyük bir qismi enerjini üzvi birləşmələrin oksidləşməsi nəticəsində alır. Onlar bakteriyalardan fərqli olaraq qeyri-üzvi maddələrdən enerji mənbəyi kimi istifadə edə bilmir.
Venustiano Karransa
Həyatı
Karransa Birinci Dünya müharibəsi zamanı Meksikanı neytral ölkə kimi saxlaya bilmişdir. Yeni konstitusiyaya əsasən, torpağın alt qatı milli sərvət elan edilmiş, xarici neft şirkətlərinin fəaliyyəti dövlət nəzarətinə verilmişdir. Bu tədbirlər, eləcə də vergi və rüsumların artırılması Britaniya və Şimali Amerika sahibkarlarının narazılığına səbəb olmuşdur. Bununla belə, Karransa heç vaxt vəd edilmiş aqrar islahatlar proqramını yerinə yetirə bilməmiş və bu, onun hakimiyyətinin süqutuna səbəb olmuşdur. 1920-ci ildə Alvaro Obreqon dövlət çevrilişi etmişdir. Karransa paytaxtdan Verakrusa qaçmış, lakin yolda 21 may 1920-ci ildə Tlaskalantonqo şəhərində tutulmuş və güllələnmişdir.
Birhüceyrəli orqanizmlər
Çoxalması
İbtidailər cinsi və qeyri-cinsi yolla çoxalır. Qidalanıb böyüyən orqanizm qeyri-cinsi yolla iki hissəyə bölünməklə çoxalır. Bölünmə nüvədən başlayır. İbtidailərin inkişaf sikli sadə və mürəkkəb olur. Sadə sikldə bir (vegetativ) mərhələ olur. Mürəkkəb sikl isə ibtidainin müxtəlif orqan və toxumalarda inkişafı ilə əlaqəlidir. İbtidailər xarici qıcığa cavab reaksiyası verə bilir. Qıcıqlanma reaksiyasına misal olaraq ibtidailərin əlverişsiz şəraitə düşdükdə sistaya çevrilməsini göstərmək olar. Bu xüsusiyyət onlara ən əlverişsiz şəraitdə məhv olmamaq imkanı verir. Əlverişli şəraitə düşən kimi sista aktiv vegetativ forma alır (trofozoit) və bu yolla yayılır.
Həyat tərzi
Bu canlıların böyük qismi sərbəstyaşayanlardır. Bəzi ibtidailər digər orqanizmdə, ona zərər vermədən yaşayır. Məsələn, qamçılıların müəyyən növləri (Hypermastigina dəstəsi) termitlərin və bəzi yüyürüklərin (tarakan) bağırsaqlarında yaşayaraq onlara sellülozanı həzm etməkdə kömək edir. Bununla yanaşı, ibtidailərin bir çoxu insan və heyvan orqanizmində parazitlik edir. İnsan 50 növ ibtidainin potensial sahibi hesab olunur. Onların 2 növü ağız boşluğunda, 12 növü bağırsaqda, 1 növü sidik axarlarında, 10-a qədəri isə qanda və digər toxumalarda parazitlik edir. Sista açılır və içərisindən aktiv hərəkətli fərdilər (trofozoitlər) çıxır. İbtidailər bu yolla yayılır.
Əkərək (Talın)
Əkərək — İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında, indiki Talın rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 17 km cənub-şərqdə yerləşir. Kəndin digər adı Xaraba Əkərək olmuşdur.
Erməni mənbələrində 1922-ci ildən əvvəl burada kimin yaşadığı göstərilmir.
Bu da tarixi faktları saxtalaşdırmaqdır. Toponim əkər türk etnonimi əsasında əmələ gəlmişdir. Etnotoponimdir. Quruluşca düzəltmə toponimdir.
Beşinci simfoniya (Bethoven)
Simfoniya No. 5 °C minorda — Lüdviq van Bethoven tərəfindən 1804–1808-ci illərdə bəstələnmiş Op. 67 simfoniya. Bu simfoniya tez–tez ifa edilən və ən məşhur klassik musiqi əsərlərindən biridir. Əsər dörd hissədən ibarətdir: açılış sonatası, andante, attakkanın da daxil olduğu sürətli scherzo və final. Əsər ilk dəfə 1808-ci ildə Vyanada "Theater an der Wien"də ifa edilmiş və ilk ifadan sonra tezliklə məşhurlaşmışdır. E. T. A. Hoffmann simfoniyanı "tarixin ən mühüm əsərlərindən biri" adlandırmışdır.
Əkərək (Talın)
Əhalisi
Kənddə 1831-ci ildə 70 nəfər, 1873-cü ildə 301 nəfər, 1886-cı ildə 367 nəfər, 1897-ci ildə 482 nəfər, 1904-cü ildə 284 nəfər, 1914-cü ildə 301 nəfər, 1916-cı ildə 601 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır.
Beşinci simfoniya (Bethoven)
Simfoniya əsərin motivi olan dörd "qısa-qısa-qısa-uzun" notun iki dəfə təkrarı ilə başlayır:
Əkərək (Talın)
Əhalisi
1924-cü ildə onlar yenidən tarixi torpaqlarından qovulmuşdur. İndi ermənilər yaşayır.
Əkərəkdə 1918-ci ildə 670 nəfər əhalisi olmuşdur. Daşnak hökumətinin fitvası ilə bandit dəsələri kəndi dagıtmış, əhalinin böyük hissəsini qırmış, salamat quraranları Türkiyəyə qaçmaga məcbur emişlər. Qaçqınlar yolda böyük tələfat vermişlər. Dərhal kəndə gəlmə ermənilər doldurulmuş, kəndin azərbaycanlı əhalisi haqda bilgi əldə edilməmişdir.
Beşinci simfoniya (Bethoven)
Simfoniya və xüsusilə onun motivi olan dörd açılış notu, bütün dünyada məşhurdur və tez–tez populyar mədəniyyətdə — diskodan roknrola, televiziya verilişlərindən filmlərə kimi müxtəlif sahələrdə dəfələrlə istifadə edilmişdir.
İnkişaf
right|thumb|250px|Bethoven 1804-cü ildə, həmin il o, V simfoniyasını yazmağa başlamışdır. W. J. Mähler tərəfindən çəkilmiş portretin detalı Beşinci simfoniyanın yazılması uzun müddət çəkmişdir. Üçüncü simfoniyanın tamamlanması zamanı bəstəkar artıq beşinci simfoniyanın ilk qeydlərini etməyə başlamışdır. Lakin Bethoven dəfələrlə beşinci simfoniya üzərində işlərini dayandıraraq başqa əsərləri – Fidelionun ilkin versiyası, Appassionata pianino sonatası, üç Razumovski simli alət kvarteti, Violançel üçün konsert, Pianino üçün dördüncü konsert, Dördüncü simfoniya və C major messiya üzərində işləmək üçün hazırlıqlarla məşğul olmuşdur. Beşinci simfoniyanın yazılması üçün son hazırlıqlar onunla birlikdə premyerası həyata keçirilmiş Altıncı simfoniya üzərində işlərin davam etdiyi 1807–1808-ci illərdə baş tutmuşdur.
Əsərin yazılması zamanı otuz yaşlarında olan Bethoven karlıqdan əziyyət çəkmişdir. Həmin dövrlər Avropada Napoleon Bonapartın müharibələr etdiyi, Avstriyada siyasi həyəcanların yaşandığı bir dövr idi və məhz həmin dövrdə — 1805-ci ildə Napoleonun ordusu Vyananı da işğal etmişdi.
Premyera
Beşinci simfoniyanın premyerası 22 dekabr 1808-ci ildə Vyanada, "Theater an der Wien"də Bethovenin özünün rəhbərliyi ilə həyata keçirilmişdir. Premyera konserti dörd saat davam etmişdir. Konsertdə Bethovenin iki simfoniyası ifa edilmişdir: Altıncı simfoniya birinci hissədə, Beşinci simfoniya isə ikinci hissədə ifa edilmişdir. Proqrama daxil idi: thumb|right|"[[Theater an der Wien" XIX əsrin əvvəllərində]] Bethoven beşinci simfoniyanı hamilərindən Şahzadə Frans Cozef von Lobkoviç və Andrey Razumovskiyə həsr etmişdir. Bu əsərin 1809-cu ildə ilk nəşri zamanı bəlli olmuşdur.
Təqdimatı və təsirləri
Tələb olunan şərtlərin bir hissəsinin təmin edilmədiyi konsert haqqında bəzi bəzi tədqiqatçılar fikirlərini bildirmişdilər. Konsertdən əvvəl yalnız bircə dəfə məşq edən orkestr konsertdə yaxşı ifa etməmişdi. Xor fantaziyasının ifası zamanı isə səhvə yol verildiyindən Bethoven ifanı yarımçıq saxlayaraq, orkestrə başdan ifa etməyi buyurmuşdu. Auditoriya konserti olduqca soyuq qarşılamış və proqramın uzunluğu yorucu təsir bağışlamışdı. Lakin E.T.A.Hoffmann "Allgemeine Musikalische Zeitung"də bildirdiyi fikirdə qeyd edir ki, il yarım sonra keçirilən konsert olduqca uğurlu olmuşdu. O, musiqini dramatik bir görüntü şəklində təsvir edir:
1810-cu ildə yazdığı "Beethoven's Instrumental Music" adlı essedə E. T. A. Hoffman əsəri "əvəzedilməz dərin, möhtəşəm C minor simfoniya" sözləri ilə dəyərləndirir.
Simfoniya tezliklə klassik musiqi konsertlərinin repertuarında özünə yer edə bilir. Beşinci simfoniya 7 dekabr 1842-ci ildə Nyu-York Filarmoniyasının və 2 noyabr 1931-ci ildə Milli Simfonik Orkestrın açılışlarında klassik musiqinin simvolu kimi ifa edilmişdir. Texniki və emosional baxımdan Beşinci simfoniya bəstəkalar və musiqi tənqidçiləri üzərində geniş təsirə malik olmaqla və Brahms, Çaykovski (xüsusilə onun Dördüncü simfoniysında bu özünü daha çox büruzə verir), Brukner, Maler və Hektor Berliozun yaradıcılığına təsir etmşidir. Beşinci, Üçüncü və Doqquzuncu simfoniyalar Bethovenin simfoniya yaradıcılığının ən gözəl nümunələri kimi dəyərləndirilir.
İnstrumentasiya
Simfoniya pikkolo (yalnız dördüncü hissədə), 2 fleyta, 2 qoboy, 2 B flat klarnet, 2 faqot, kontrafaqot (yalnız dördüncü hissədə), 2 E flat və C valtorna, 2 trumpet, 3 trombon trombones (alto, tenor, və bass, yalnız dördüncü hissədə), timpani (in G-C) və simli alətlər vasitəsiylə ifa edilir.
Qasımuşağı tikmələri
thumb|200px|[[XVII əsrə aid ipək Qasımuşağı tikməsi.]]
Beşinci simfoniya (Bethoven)
Forma
Simfoniyanın tipik ifa müddəti otuz dəqiqədir. Əsər dörd hissədən ibarətdir:
Evqlenozoylar
Ümumi xaraktersitikası
Birhüceyrəli sərbəstyaşayan və ya parazit canlılardır. Bu tipə müxtəlif sərbəstyaşayan növlər, bir sıra parazitlər daxildir. Onların bəziləri insanlarda müxtəlif xəstəliklər yaradır. Orta ölçüləri 15 - 40 mkm, bəzi evqlenlərin uzunluğu 500 mkm-ə çatır. World Register of Marine Species məlumatına görə (2016) bu tip 6 sinifə bölünür: Diplonemea; Euglenoidea; Kinetoplastida; Symbiontida; Calkinicia; Postgaarea. Sinifin tipik nümayəndəsi – Yaşıl evqlena (Euglena viridis) yaşıl qamçılı olub qamçı aparatı vasitəsilə hərəkət edir. Bu zaman evqlen daim öz uzununa oxu ətrafında fırlanarır. Əksər növlər həmçinin metabolik hərəkət metoduna da malikdir. Onlar güçlü uzanıb və qısalaraq bədən formalarını dəyişməklə, peristaltik dalğalarla hərəkət edirlər. Hüceyrənin ön hissəsində qamçı cibləri yerləşir. Onun kənarlarında qırmızımtıl ləkələr vardır. Bunlarfotoresptor orqanoidləri – stiqmalardır. Hüceyrənin demək olar ki, bütün həcmi çoxlu sayda yaşıl rəngli xloroplastlardan ibarətdir.
Beşinci simfoniya (Bethoven)
Birinci hissə: Allegro con brio
Birinci hissə yuxarıda qeyd edilən, qərb musiqisinin ən məşhur hissələrindən olan dörd notlu motivlə başlayır. Bu hissənin başlığının ifa tərzi, əsəri ifa edən orkestrları idarə edən sənətkarlar arasında önəmli müzakirə mövzularından biridir. Bəziləriləri həmin hissəni kəskin allegro tempo şəklində götürdükləri halda, başqaları azad seçimə üstünlük verərək yavaş və ya böyük tempoya üstünlük verirlər; başqaları isə həmin motivi molto ritardando (dörd notun hər biri ayrılıqda dəyərləndirilməklə) şəklində ifa edərək, başlığın bu şəkildə səsləndirilməsinin daha doğru olduğunu iddia edirlər. Bəzi tənqidçilər bir-iki və bir bölgüsünün daha önəmli olduğunu qeyd edir, bir-iki-üç-dörd bölgüsünün təkrarlanan və yanıldıcı pərdə olduğuna diqqəti çəkirlər.
Qasımuşağı tikmələri
Qasımuşağı tikməsi — Qarabağ xalçaçılıq məktəbinin Cəbrayıl qrupuna aid edilən ipək tikmə.
Evqlenozoylar
Sayı və çoxalması
Euglenoidea sinfi 1000 növdən çox sərbəstyaşayan və parazitar qamçılıları özündə birləşdirir. Onlar, əsasən, tək-tək nadir hallarda koloniya şəklində yaşayırlar. Hüceyrə 1 və ya 2 qamçıya malik olur. Qamçının daxilində aksonemlərə paralel olaraq xüsusi sitoskelet struktur (paraksial qoşqu) vardır. Heterotrof formalar çox mürəkkəb diferensiasiyaya uğramış hüceyrə ağzına və hüceyrə boğazına (sitosom-faringial kompleks) malik olub binar bölünmə və tumurcuqlama yolu ilə çoxalır.Kinetoplastida sinfinin nümayəndələri bir inkişaf mərhələsindən digərinə keçərkən onların hüceyrə quruluşunun morfoloji xüsusiyyətləri dəyişir, müxtəlif morfoloji formalara malik olurlar. Ona görə də bir növün eyni fərdləri həyat siklinin müxtəlif mərhələlərində fərqli struktura malik olum müxtəlif morflara aid edilirlər (tripomastiqot, epimastiqot, promastiqot, sferomastiqot, amastiqot və s.). Hər bir konkret növün həyat sikli müəyyən morfotiplərin sabit toplusundan ibarət olur. Onlarda 2 ədəd qamçı olur.
Qasımuşağı tikmələri
Bədii analiz
thumb|left|220px| [[XVII əsrə aid ipək Qasımuşağı tikməsi. Şəxsi kolleksiya]]
Beşinci simfoniya (Bethoven)
Birinci hissə: Allegro con brio
Birinci hissə Bethovenə sələfi olan Haydn və Mosart kimi klassiklərdən miras qalmış ənənəvi sonata şəklində yazılmışdır. Bu hissədə elə ilk misralardaca bəstəkar dinləyicini əsərin ideyası, ilə tanış edərək, əsərdə tətbiq olunmuş bütün açarların istifadəsindən sonra açılış hissəsinə geri dönür. Hissə çox qüvvətli iki notla başlayır və bunun ardınca gələn məşhur dörd notlu motiv dinləyicinin bütün diqqətini əsərdə cəmləşdirir. Bir–birinin ardınca gələn ilk dörd sətirdə, Bethoven mövzunu rahat genişlədə bilmək üçün yamsılamalata və təkrar notlara yer verir ki, bu güclü təkrarlar da ritmik düzənlilik nəticəində əsərə axıcılıq verməklə dinləyicinin bütün kənar fikirlərdən uzaqlaşaraq musiqiyə ağlanmasını təmin edir. Qısa aradan sonra yenidən açılışdkı iki güclü not səsləndirilir və hornların ifası başlayır və ikinci mövzunun girişindən qısa alıntı ifa edilir. E flat major üzərində qurulmuş ikinci mövzu daha lirik olmaqla motiv olan dör notun müşayət etdiyi pianino ifası şəklində yazılmışdır. Codetta hissəsində yenidən dörd notlu motiv müraciət edilir. Bundan sonra mövzu inkişaf etdirilrək modulyasiya tətbiq edilir, yenidən təkrarlara və ardıcıl oxşar notlara yer verilir və keçiddən sonra qoboyun solo improvizəsayağı ifası başlayır və hissə ağır koda ilə tamamlanır.
Evqlenozoylar
Arealı və qidalanması
Şirin sularda yaşayan E. viridis qarışıq qidalanma tipinə (miksotrof) malikdir. Gündüz işıq vaxtı onun enerjiyə olan tələbatı fotosintez vasitəsilə təmin edilir. Günün qaranlıq vaxtı heterotrof qidalanmaya keçərək hazır üzvi maddələrlə qidalanır. Bu zaman xloroplastların rəngi tədricən solur. Kinetoplastida sinfinə aid olan Cryptobia cinsinin nümayəndələri, əsasən, balıq patogenləridir. Bu cinsə aid 52 növ təsvir edilmişdir. Onlardan 40-ı qanda, 7-si bağırsalarda, 5-i isə bədən səthində yaşayır. Xəzər dənizində Trypanosoma, Cryptobia cinslərinə aid 13 ədəd ixtioparazit evqlenozoy təyin edilmişdir İbrahimov Ş., 2012
Qasımuşağı tikmələri
Bədii analiz
Bu tikmənin kənarları naxışla tamamlanmışdır. Naxışlar ara sahədə yerləşən gölün yanlarında ensizləşdirilərək bu tikmələrə və Qasımuşağı xalçalarına məxsus "S" hərfinə bənzər naxışlarla bəzədilmişdir. Ara sahənin tən ortasında böyük ölçülü səkkizbucaqlı göl yerləşdirilmişdir. Gölün kənarları iki cür naxış olmaqla bəzədilmişdir. Gölün daxili hissəsi xonçanı xatırladan müxtəlif gül—çiçəklə tərtib edilmiş yaşıl və sürməyi rəngli kənarları dilikli kətəbələrlə təsvir edilmişdir. Gölün mərkəzində ağ yerlikli səkkizguşəli həndəsi formalı elementin dörd tərəfindən qola bənzər motivlər işlənmişdir. Bəzi toxucular bu motivləri böcək adlandırırlar. Gölün tam ortasında isə qırmızı yerliyi olan səkkizbucaqlı həndəsi fiqurun içərisində dörd ləçəkli gül təsviri işlənmişdir.
Beşinci simfoniya (Bethoven)
İkinci hissə: Andante con moto
A flat majorda yazılmış ikinci hissə, iki fərqli mövzu anlamına gələn cüt dəyişimli işdir. Dəyişimlər uzun coda vasitəsiylə müşayət edilmişdir.
Hissə mövzunun elanı ilə başlayır və burada basseslərin müşayət etdiyi viola və violançellərin ifası eşidilir. Daha sonra bu hissəni klarnetlər, faqotlar, violinlərin, viola və bassların üçlü arpeggiosu ilə birgə səslənən ifası davam etdirir. Birinci mövzunun dəyişimi özünün təkrarı kimi səslənir. Bu vasitə üçüncü mövzuda da davam etdirilir və viola və violançellərin ifasına fleyta, qoboy və faqotların da ifası qoşulur. Ön hazırlıqdan sonra ifaya güclü orkestr ifası da əlavə edilir və hissə coda ilə tamamlanır.
Qasımuşağı tikmələri
Bədii analiz
Gölün ara sahəsində yerləşən kətəbəyə (böcəyə) bənzər elementlər bu tikmələrə məxsus budağı xatırladan qarmaqlı motivlərlə əhatə olunmuşdur. Gölün xaricində yuxarı və aşağı hissələrdə qubba təsvirləri vardır.
Beşinci simfoniya (Bethoven)
Üçüncü hissə: Scherzo. Allegro
Bu hissədə C minor açılış açarına dönülmüş və violançellər və foqotlarla eyni mövzu ila edilmişdir: center|500 px XIX əsr musiqişünası Qustav Nottbom Bethovnin bu mövzusunun intervalların düzülüşü baxımından Motsartın məşhur G minor Qırxıncı simfoniyasının final hissəsinin açılış mövzusu ilə eyni olduğunu qeyd edirdi. Motsartın mövzusu burada: center|500 px (Oxşarlıq ilk öncə Motsartın orijinal mövzusunu dinləyib, daha sonra Motsartın mövzusunu Bthovenin açarı üzərində ifa etdikdə daha aydın görünür, Bethovenin mövzusu burada: .)
Qasımuşağı tikmələri
Bədii analiz
Ara sahənin yuxarı və aşağı hissəsində hər iki yanda (sağ və solda) bu tikmələrə (həmçinin “Qasımuşağı xalçaları”na ) məxsus böyük ölçülü "S" hərfinə bənzər naxışlar vurulmuşdur. Bu naxışlı elementlərin içərisini qarmaqvari motivlər bəzəyir.
Beşinci simfoniya (Bethoven)
Üçüncü hissə: Scherzo. Allegro
Bu cür bənzərlik bu günə qədər xeyli mübahisələrə səbəb olmuşdur. Nottbom bu bənzərliyi Bethovenin Beşinci simfoniyanı yazdığı zaman etdiyi qeydləri araşdırarkən ortaya çıxarmışdır. Belə ki, həmin qeydlərdə Motsarın final mövzusundan eyniylə köçürülmüş 29 ölçü var idi.
Qasımuşağı tikmələri
Bədii analiz
Tikmənin aşağı və yuxarı künclərindən bir—biri ilə üzbəüz istiqamətlənən oxabənzər, uc hissələri dilikli yarımçıq kətəbələr yerləşdirilmişdir. Həmin kətəbələrin içərisi qıraqları qarmaqvari motivlərlə əhatələnmiş naxışlarla tamamlanmışdır.
Beşinci simfoniya (Bethoven)
Üçüncü hissə: Scherzo. Allegro
Açılış mövzusu taxta nəfəsli alətlərlə ifa edilən mövzuya cavab verir və bu ardıcıllıq davam etdirilir. Valtornalar əsas mövzunu yüksək səslə elan etdikdən sonra musiqi buradan davam etdirilir.
Qasımuşağı tikmələri
Bədii analiz
Qarabağ xalçaçılıq məktəbinin Cəbrayıl qrupuna aid edilən Qasımuşağı xovlu xalçaları üçün xarakterik olan mürəkkəb kompozisiya Qasımuşağı tikmələrinə çox yüksək peşəkarlıqla işlənmişdir.
Pradeban Peter-Paul
Pradeban Peter-Paul (17 may 1977) — Kanadanı təmsil edən stolüstü tennisçi.
Qasımuşağı tikmələri
Texniki xüsusiyyətlər
Tikmənin ölçüsü 116x65 sm-dir.
Beşinci simfoniya (Bethoven)
Üçüncü hissə: Scherzo. Allegro
Kontrapunktal struktura malik olan trio hissəsi C major açarı üzərində yazılmışdır. Sketsounun sonuncu dönüşü zamanı o, aşağı səslə piççikato şəklində ifa edilir.
"Sketsou hissəsi simfoniyanın ümumi səslənməsi ilə müqayisədə daha yavaş templidir ki, bu da həmin hissə ilə trio arasında böyük fərq yaranmasına səbəb olmuşdur… Sketsou bu şəkili mərhələləi olaraq birinci hissədəki məşhur 'motto' (3 + 1) ilə qarışdırır və bu bütün hissə boyu davam edir."
Çapar (jurnal)
Çapar — 2018-ci ildə təsis edilmiş və Azərbaycanda çap olunan tarix jurnalıdır. Aylıq jurnal kimi nəzərdə tutulan "Çapar"ın məqsədi Azərbaycan tarixi, mədəniyyəti və ədəbiyyatı ilə bağlı oxuculara bilgi verməkdir.