Məhəmmədbağır_Behbahani
Həyatı
Şeyx Bəhraninin hərtərəfli həmkarlığı sayəsində Vəhid Behbəhani əxbariliyin tamamilə süqut etməsinə səbəb oldu. Bəhreynli alim Şeyx Bəhrani Hicri-qəməri təqvimilə 1186-cı ildə vəfat etdi. Alimin vəsiyyətnaməsi Vəhid Behbəhani ilə səmimi dost olmalarına sənəd sayıla bilər. Beləki, o öz meyyit namazını Ayətullah Vəhid Behbəhani tərəfindən qılmasını vəsiyyət etmişdi. Müctəhidlər ustadı Vəhid Behbəhani həmişə sadə paltarlar geyinirdi. Yoxsullarla birgə olmağı sevirdi. Yoxsul təbəqənin istəklərini həyata keçirməkdən ötrü heç bir köməyini əsirgəməzdi. Əksər hallarda alim icarə namazı qılıb, pulunu Mirzayi Qumi kimi yoxsul tələbələrinə verirdi ki, elmi səviyyələrinin inkişafı yolunda xərcləsinlər. Mirzə Məhəmməd Tənkabuninin yazdığına görə, alimin xanımı qış fəslində onun üçün bir cübbə düzəldir. O, cübbəni geyinib şam namazını qılmaq üçün məscidə yollanır. Yolda avara adamlardan biri papaqsız, ayaqyalın ona yaxınlaşaraq "Ağa, papaqsızam, hava çox soyuqdur, mənə yardım edin", - deyir. Behbəhani "Bıçağın varmı", -soruşur. Avara kişi "Bəli, var", -deyir. Ayətullah Bebəhani bıçağı ondan alıb cübbənin bir qolunu kəsib ona verərək "Hələlik bunu başına qoymaqla gecəni keçirt, sabah sənin üçün bir bir şey düşünərik", - deyir. Bir gün evdə rəngli köynək geyinmiş bir qadın diqqətini cəlb edir. "Bu qadın kimdir", -deyə ətrafdakılardan soruşur. "Gəlinizdir, Əbdülhüseyn ağa ona təzə paltar alıb", - cavab verirlər. Alim qəzəblənir, oğluna müraciətlə bu işin bir daha təkrar olmamasını tələb edir. Əbdülhüseyn "De: "Allahın Öz bəndələri üçün yaratdığı zinətləri kim haram buyurmuşdur?" ("Əraf", 32) ayəsini tilavət edir. Ayətullah Behbəhani cavabında "Mən də bu ayəni eşitmişəm, lakin ətrafımızdakı yoxsullar bizim də kasıb olduğumuzu gördükdə təsəlli taprılar", - deyir. Ayətullah Behbəhaninin nəvəsinin dediyinə görə, o dünya malına ümumiyyətlə əhəmiyyət vermirmiş, hətta dinar, dirhəm sikkələrinin fərqini belə bilmirmiş. Var-dövlət sahiblərindən uzaq gəzməyə çalışır, yoxsul adamalarla dostluq edirdi. Alimin şagirdlərindən biri maraqlı bir xatirə danışıb: "Bir gün tacirlərdən biri ziyarətə gələrkən Ağa üçün də parça hədiyyəsi gətirmişdi. O, eşitmişdi ki, Ağa hədiyyə qəbul etmir. Ona görə də çıxış yolu axtarırdı. O, mənim ona kömək etməyimi istəyərkən razılaşmadım. O israr edərək "Əgər siz mənə bu qəba parçasını Ağaya verməkdə kömək etsəniz, sizə də bir qəba verəcəyəm", - dedi. Parçanı tacirdən alıb qızmar havada ustad gilə yollandım. Qapını döydüm. Ağa ərəb köynəyində, gecə papağında qapını açdı. Məni görən kimi "Nə olub?", soruşdu. "Ağa, bir mömin kişi sizin üçün parça hədiyyə gətirib", - dedim. Ağa narahat oldu, qəzəblənərək dedi: "Mən elə güman etdim ki, bu qızmar havada hansısa bir elmi məsələni öyrənməyə və ya həll etməyə gəlmisən!" Qapını bağlayıb getmək istəyərkən "Başqa bir sözüm də var", - dedim. "Sözün nədir?", - dedi. "Bu kişi söz verib ki, əgər siz parçanı qəbul etsəniz, bir qəba da mənə verəcək, bu fürsətin əlimdən çıxmasına razı olmayın", - dedim. Ağa gülərək "Övladım, dərs oxu, vaxtını belə şeylərlə tələf etmə", - dedi. Sonra parçanı məndən alıb buyurdu: "Bu şərtlə qəbul edirəm ki, bir də belə addım atmayasan." Bir gün Sultan Ağa Məhəmməd Xanın əmri əsasında Mirzayi Təbrizinin xətti ilə yazılmış, üz qabığı yaqut, almazla bəzədilmiş bir Quran Ayətullah Behbəhaniyə hədiyyə göndərilir. Hədiyyə gətirənlər qapını döyürlər. Vəhid Behbəhani əldə qələm tutduğu halda qapını açaraq "Mənimlə nə işiniz var?", - soruşur. "Süleyman həzrətləri sizə Quran göndərmişdir", - deyirlər. Alim göz ucu Qurana nəzər salıb soruşur: "Quran üzərində bu zinətlər nədir?" "Qiymətli daşalrdır", - cavab verirlər. "Niyə Allahın kəlamını belə etmisiniz, bu iş Quranın bir güşədə qalıb oxunmamasına səbəb olacaq. Onları Quran üzərindən götürüb satın, pulunu din tələbələri və yoxsullar arasında paylayın", - ağa deyir. "Quranı qəbul edin, Mirzayi Təbrizinin xətti ilə yazılıb, çox dəyərlidir", - saray adamaları dillənirlər. "Quranı gətirən şəxs onu özündə saxlayıb həmişə tilavət etsin", - alim bunu deyərək qapını bağlayıb içəri keçir. Onun şagirdlərindən olan Seyid Zeynəlabidin Lahici dəyərli bi xatirə danışıb: "Biz Kərbəlada təhsillə məşğul idik. Ağa qocaldığına görə zəifləmişdi, tədrisdən uzaqlaşmış, yalınız "Şərhi-Lumə" dərsi verirdi. Biz bir neçə tələbə təbərrük qəsdilə o böyük alimin dərsində iştirak edirdik. Bir gün gec yuxudan oyandım, sübh namazı qəza olmuşdu, dərsin vaxtı da çatmışdı. Öz-özümə dedim ki, əvvəl dərsdə iştirak edib, sonra hamama gedib qüsl edərəm. Dərsə getdim. Ağa hələ gəlməmişdi. Az keçəndən sonra gəldi, gülərüzlə hamını salamladı. Qəfildən üzündə kədər yarandı. "Bu gün dərs yoxdur, gedin!", - dedi. Bütün şagirdlər qalxıb getdilər, mən də getmək istəyəndə "otur", - dedi. Mən oturdum, məclis tamamilə boşalandan sonra dedi: "Oturduğun xalçanın altında bir az pul var, götür get qüsl ver. Bundan sonra natəmiz bədənlə belə məclislərə gəlmə". Mən təəccüb içində pulu götürüb hamama yollandım".