cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lapiş meşəsi
Sahəsi 430,40 hektar olan meşə Rumıniya Hökumətinin 2004-cü il 2115 saylı qərarı ilə təbii qorunan ərazi elan edilmişdir. Lapiş meşəsi daha böyük meşə qrupu olan qədim Codrii Silvaniei meşələrinin qalığıdır.
Biomüxtəliflik
thumb|[[Anemone nemorosa]]
Ağaclar
Yay palıdı, qayalıq palıdı , ürəkvari cökə , Quercus frainetto, adi göyrüş , Avstriya palıdı , Avstriya şamı , adi şam , yalançı ağ akasiya , gilas ;
Ot növləri
Dərman öfgəotu (Pulmonaria officinalis), xallı danaayağı (Arum maculatum), Anemone nemorosa, qaymaqçiçəyinəbənzər əsmə (Anemone ranunculoides), Poa pratensis, Festuca rubra;
Məməlilər
Lan (Dama dama), nəcib maral (Cervus elaphus), avropa cüyürü (Capreolus capreolus), adi tülkü (Vulpes vulpes), çöldonuzu (Sus scrofa), Marten marten, Cricetus cricetus, çöl pişiyi (Felis silvestris);
Quşlar
Dryobates minor, Anthus trivalis, meşə bayquşcuğu (Otus scops), Carduelis chloris, Lanius collaris, qaragöz qızılquş (Falca subbuteo), adi göy arıquşu (Parus caeruleus), Corvus Corax, Emberiza citrinella və ortaboy ağacdələn (Dendrocopos medius).
Sənan Məmmədov
Həyatı
Sənan Məmmədov 2002-ci il iyulun 27-də Göyçay rayonunun Çaxırlı kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Sənan Məmmədov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsində savaşıb. Sənan Məmmədov oktyabrın 21-də Xocavənd uğrunda gedən döyüşlərdə qəhrəmancasına şəhid olub. Göyçay rayonunda dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Sənan Məmmədov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Sənan Məmmədov ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Tom və Cerri (91-ci seriya)
İtin balası piknikdə — 30 aprel 1955-cı ildə çəkilmiş Tom və Cerri cizgi filminin seriyasıdır.
Məzmun
Spayk və körpə Tayk piknikə hazırlaşırlar. Lakin bu ərəfədə Tom Cerrini tutmağa çalışır. Bu zaman Cerri Spaykın ərzaqları yığdığı səbətdə gizlənir. Tom isə səbətin içindəkilərini çölə tullayaraq Cerrini axtarır. Lakin bu zaman Tom Spaykın ona qəzəblə baxdığını görür və səbətin içindəkilərini yenidən toplamağa çalışır. Bu hadisənin ardından Spay və Tayk meşəyə yola düşürlər. Bu zaman Tom Spaykın apardığı səbətdəki hot doqu Cerri zənn edərək, onu qaçırır. Ardınca düşən Spayk səhvliyi ucbatında başını zədələyir. Ardınca Cerri hot doqun arasında gizlənməyə çalışarkən, Tom onu tutmağa çalışır. Lakin bu zaman Spaykı görür və qaçır. Spayk isə Taykın qarşısına hot doqu qoyanda, hot doq tərpənir və Spayk hot doqun içində nə olduğunu öyrənməyə çalışır. Bu zaman Cerri səbətdə gizlənir, Spayk və Tayk isə nahar edirlər. Bu ərəfədə Tom öz niyyətindən geri qalmayaraq səbəti aparmağa çalışır, Spayk isə müqavimət göstərir. Ardından Spayk və Tayk yatmağa çalışırlar. Tom isə ağacda oturaraq tilovla səbətdəki Cerrini götürməyə çalışır. Amma hər dəfə hot doqu götürür və bundan qəzəblənir. Bu müddətdə meşəlikdə yaşayan qarışqalar ağacdakı hot doqları görürlər və onları götürməyə çalışırlar. Bu zaman Tom tilovu çəkərək Cerrini tutmağı bacarır. Lakin çoxlu qarışqaların gəlişi səbəbindən Tom və Cerri budaqdan almalarla birgə yerə düşürlər. Spayk, Tom, Tayk başlarını almaların içindən çıxarırlar və Spayk Toma qəzəblə baxır. Onlar ərzaqların qarışqalar tərəfindən apardıqlarını müşahidə edən zaman Cerri hot doqdan onlara baxaraq sevinir.
Hipermühərrik (fantastika)
Hipermühərrik — kosmik gəmiyə superlüminal sürətlə hərəkət etməyə imkan verən mühərrik. Elmi fantastikada bu, tez-tez konseptual olaraq atlama, əyilmə və ya tunel hərəkətinə uyğun gəlir. Həmçinin, nəzəri fizikada hipermühərrik gəminin hiperkosmosda uçmasına və bununla da işıq sürətindən daha sürətli səyahət etməsinə imkan yaradan mühərrik üçün nəzərdə tutulmuş termindir. "Ulduz müharibələri" franşizasında çox istifadə edilən anlayışdır.
Xalaxı gölü
Xalaxı — Azərbaycanın Zaqatala rayonu ərazisində göl. Xalaxı dağının ətəyində, 2800 m. yüksəklikdə şirin sulu, axarlı kiçik göl. Muxax çayının başlanğıcını təşkil edən Xalaxı çayı bu göldən axır. Hidronim avar dilindəki xala (uzun) və xe (su) sözlərindən düzəlib, "uzun çay" mənasındadır. Göl öz adını çayın adından almışdır.
NGC 3344
NGC 3344, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Kiçik Şir bürcü istiqamətində yerləşir. SBbc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Gecə qurd adamı (xüsusi buraxılış)
Gecə Canavar-adamı — Hezer Kuinn və Piter Kemeron tərəfindən yazılmış ssenari əsasında Maykl Cakkino tərəfindən Disney+ strim-servisi üçün çəkilmiş Marvel Comicsin eyni adlı personajına həsr edilmiş TV xüsusi buraxılışı.
Başqırdıstan sənayesi
thumb|Başqırdıstanda neft hasilatının səviyyəsi Başqırdıstan sənayesi — Başqırdıstan Respublikasının iqtisadiyyat sahələrindən biri. Başqırdıstan Respublikasının sənayesi Başqırdıstan Respublikasının Sənaye və İnnovasiya Siyasəti Nazirliyinin səlahiyyətlərinə aiddir.
Ümumi məlumat
Sənaye məhsulunun həcmi 640,4 mlrd. rubldur. (2009). Sənaye istehsalının sahəvi strukturu (2003, %-lə): yanacaq 37,7, maşınqayırma və metal emalı 17,3, kimya və neft-kimya 13,3, elektroenergetika 10,5, yeyinti 7,4, qara metallurgiya 2,8, əlvan metallurgiya 2,2, meşə, ağac emalı və sellüloz-kağız 2,1, tikinti materialları sənayesi 2, və s. Tuymazı, Şkapovo, Arlan və sair yataqlardan neft çıxarılır (əsas neftçıxarma şirkəti “Baş neft”dir). Aparıcı neft emalı müəssisələri: “Başneftexim” (RF-də ümumi neft emalının 10–12%-i), Novoufimsk neft emalı zavodu. Başqırdıstan özünü hasil etdiyi elektrik enerjisi ilə tamamilə təmin edir (Karmanov DRES-i).
Maşınqayırma
Maşınqayırma sahəsi gübrə maşınları, metalkəsən və ağac emalı dəzgahları, neft aparaturası, özüboşaldan maşınlar, avtobuslar, kimyəvi avadanlıqlar və kabel istehsalında ixtisaslaşır. Aparıcı müəssisələr: “Ufa motorqayırma isteh salat birliyi” (hərbi və mülki təyyarələr üçün aviasiya mühərrikləri, helikopterlər üçün qovşaqlar, daxiliyanma mühərrikləri və s.), aviasiya istehsalat müəssisəsi (Kumertau ), "Tuymazı avtobeton daşıyıcı zavodu" və “Neftekamsk özüboşaldanlar zavodu”. Hərbi-sənaye kompleksi müəssisələri (“Salavathidromaş”, “İşimbay nəqliyyat maşınqayırması zavodu”) fəaliyyət göstərir.
Kimya və neft-kimya
Kimya və neft-kimya sənayesi kükürd, sulfat turşusu, kaustik və kalsiumlaşdırılmış soda, bitkilərin mühafizəsi üçün kimyəvi vasitələrin, mineral gübrələr, sintetik kauçuk, sintetik qatranlar və plastik kütlə, həmçinin əsas üzvi sintez məhsullarının istehsalı üzrə ixtisaslaşmışdır. Əsas kimya müəssisələri: “Kaustik” (Ster litamak), “Avanqard” zavodu (“Steritamak”; nitroemallar, laklar və s.), “Ximprom” (Ufa; sulfat turşusu, xlorid turşusu, sintetik yuyucu vasitələr və s.); neft-kimya müəssisələri: “Ufaneftexim”, “Kauçuk” (Sterlitamak), “Salavat nefte -orqsintez” (mineral gübrələr, sintetik qatranlar, plastik kütlə).
Metallurgiya
Qara (Beloretsk metallurgiya kombinatı, Ufada “Lita”, Blaqo veşşenskdə “Oktyabr” furnitur zavodu və Ufada “Vtor çermet” istehsalat birliyi) və əlvan (“Baş qırdıstan kükürd kombinatı”, Uçalı və Buribay filizsaflaşdırma kombinatları) metallurgiya; tikinti materialları sənayesi (“Başstroy konstruksiya”, “Salavat steklo” və s.), meşə sənayesi müəssisələri və s. fəaliyyət göstərir. Əsas sənaye mərkəzləri: Ufa, Sterli tamak, Salavat, Neftekamsk. İxracda yanacaq-energetika və neft -kimya komplekslərinin məhsulları, idxalda isə maşınqayırma məhsulları və s. üstünlük təşkil edir.
Monreal protokolu
thumb|right|200px|2006-cı ilin sentyabrında Antarktida üzərindəki ən böyük ozon dəliyi Ozon qatını məhv edən maddələr üzrə Monreal Protokolu (The Montreal Protocol on Substances That Deplete the Ozone Layer) — ozon təbəqəsinin mühafizəsi üzrə 1985-ci il Vyana Konvensiyasının beynəlxalq protokolu, ozon təbəqəsini məhv edən bəzi kimyəvi maddələrin mərhələli şəkildə ləğv edilməsi yolu ilə ozon təbəqəsini qorumaq üçün nəzərdə tutulmuşdur. Protokol 16 sentyabr 1987-ci ildə imzalanmaq üçün hazırlanmış və 1 yanvar 1989-cu ildə qüvvəyə minmişdir. Bunun ardınca 1989-cu ilin mayında Helsinkidə ilk görüş keçirilir. O vaxtdan bəri protokola yeddi dəfə yenidən baxılıb: 1990-cı ildə (London), 1991-ci ildə (Nayrobi), 1992-ci ildə (Kopenhagen), 1993-cü ildə (Banqkok), 1995-ci ildə (Vyana), 1997-ci ildə (Monreal), 1999-cu ildə (Pekin) və 2016-ci ildə (Kiqali  ). Əgər protokolu imzalayan ölkələr gələcəkdə də ona əməl etməyə davam edərlərsə, o zaman 2050-ci ilə qədər ozon təbəqəsinin bərpa olunacağına ümid etmək olar. BMT-nin Baş katibi (1997-2006) Kofi Annan deyib ki, “bəlkə də yeganə çox uğurlu beynəlxalq saziş Monreal protokolu sayıla bilər”.
SSRİ 1987-ci ildə Monreal protokolunu imzalamışdır. 1991-ci ildə Rusiya, Ukrayna və Belarus bu qərara varis olduqlarını təsdiq etmişlər.
2009-cu ilin dekabrına olan məlumata görə, BMT-yə üzv olan 196 ölkə Monreal Protokolunun orijinal variantını ratifikasiya edib. Bütün ölkələr hər sonrakı düzəlişləri ratifikasiya etməmişdir. Yalnız 191 ölkə Pekin düzəlişini imzalamışdır.
Problem tarixçəsi
1973-cü ildə Kaliforniya Universitetində kimyaçılar Frank Şervud Rouland və Mario Molina Yer atmosferində xloroflorokarbonların təsirini öyrənməyə başlayırlar. Onlar kəşf edirlər ki, xloroflorokarbonların molekulları orta stratosferə qalxana qədər atmosferdə kifayət qədər davamlıdırlar və burada atom xloru əmələ gətirmək üçün UV şüalarının təsiri altında dissosiasiya olunurlar. Rouland və Molina bu xlor atomlarının stratosferdə böyük miqdarda ozonun məhvinə səbəb ola biləcəyini irəli sürürlər. Onların tapıntıları azot oksidinin ozon təbəqəsini sürətləndirə biləcəyini göstərən Paul Cozef Krutzen və Harold Constounun oxşar işlərinə əsaslanırdı. Krutzen, Molina və Rouland bu problem üzərində işlərinə görə 1995-ci ildə kimya üzrə Nobel mükafatına layiq görülürlər.
Məlumdur ki, stratosfer ozonu bütün canlı orqanizmlər üçün zərərli olan Ultrabənövşəyi şüalanma radiasiyasını (Günəşdən λ=290÷320 nm dalğa uzunluğuna malik elektromaqnit şüalanması) demək olar ki, tamamilə udur. xloroflorokarbonların yaratdığı ozon təbəqəsinin dəlinməsi Yer səthinə çatan ultrabənövşəyi şüalanma miqdarının artmasına səbəb olur. Nəticədə insanlarda dəri xərçəngi hallarının sayının artması (melanoma, karsinoma və s.) və digər ciddi problemlərin ortaya çıxması, məhsulun zədələnməsi və əhəmiyyətli miqdarda dəniz fitoplanktonunun ölümü kimi hallar artmışdır.
Ülvi Ağayev
Ülvi Valeh oğlu Ağayev — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Ülvi Ağayev 1993-cü il martın 9-da Göyçay rayonunun Şahsoltanlı kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Ülvi Ağayev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Ülvi Ağayev oktyabrın 8-də Ağdərə istiqamətində şəhid olub.
Vladimir Putinin danışıqlar masası
thumb| 2022-ci ildə prezident [[Vladimir Putin|Putinin Makron ilə görüşündə istifadə edilən masa]] Vladimir Putinin danışıqlar masası 1990-cı illərin sonlarında, Boris Yeltsinin prezidentliyi dövründə Kremldə quraşdırılmış ağ rəngli oval masadır. Bildirilir ki, masa 6 metr (20 fut) uzunluğundadır, fıstıq ağacından hazırlanmışdır və üç boşluqlu taxta dayaq üzərində dayanır. Ağ laklıdır və yan tərəfi qızılla örtülmüşdür.
İtaliyanın Cantù şəhərindən olan OAK Mebel şirkəti 1995–1997-ci illər arasında Kremlin hissələrini təchiz edən müqavilənin bir hissəsi olaraq masa hazırladığını iddia etdi. OAK 1999-cu ildə nəşr etdiyi kitabda cədvəlin şəklini hazırlamışdır. Bununla belə, ispan təqaüdçü kabinet istehsalçısı masanı c-də düzəltdiyini söylədi. 2005.
Tarixi
2022-ci ildə Rusiya prezidenti Vladimir Putin dünya liderləri, o cümlədən Emmanuel Makron, Olaf Şolz və Antonio Quterreşlə görüşlərdə bu masadan istifadə edib. Şəkildə Putin çox uzun ağ görüş masasının bir ucunda, digər iştirakçılar isə digər ucunda ondan uzaqda oturmuşdular. Putin digər uzun masalarda öz rəsmiləri ilə eyni məsafəli görüşlərdə iştirak edərkən də təsvir edilmişdir. 2022-ci ildə Rusiyanın Ukraynaya istila etməsi zamanı masa çoxsaylı internet memlərinin mövzusuna çevrilmişdir.
Felusiya
Felusiya və ya Qaroş  — "Ulduz müharibələri" kainatında uydurma planet. Felusiya sıx, rəngli və rütubətli cəngəlliklərlə örtülmüş ucqar bir planetdir. Cəngəllikdə planetin yerli felusiyalılarının məskunlaşdığı kiçik əkinçilik kəndləri, eləcə də paytaxt Kvay Teou kimi şəhərlər yerləşir. Planet canlılar üçün əlverişlidir və bir neçə sayıqlı olmayan növlər də burada məskunlaşmışdır. Əhəmiyyətsiz görünməsinə baxmayaraq, onun mühüm mövqeyi və resursları həm orbitində, həm də səthində bir neçə münaqişəyə səbəb olmuşdur. Felusiya ilk dəfə "Sithin qisası" (2005) filmində, sonradan isə "Klon müharibələri" teleserialında nümayiş olunmuşdur.
NGC 2396
NGC 2396, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Göyərtə bürcü istiqamətində yerləşir. III3p tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Muradımov vadisi
Muradımov vadisi — Başqırdıstan Respublikası ərazisində yerləşən təbiət parkı. Başqırdıstan Respublikası Nazirlər Kabinetinin «„Muradımov vadisi“ təbiət parkı haqqında» 10 saylı 23 yanvar 1998-ci il qərarı ilə təşkil olunmuşdur. Çayın axdığı ərazilərdə əhəng daşı suxurlarının olduğundan dfərənin dərinliyi bəzən 100 metrə çatır. Geoloji tədqiqatlar üçün mükəmməl çılpaq qayalar əlçatandır.
Orenburqun yaxın rayonlarından Orenburq — Kumertau — Mrakovo, Tyulpan — Nazarkino — Mrakovo, Saraktaş — İsyakul — Mrakovo avtomagistralları ilə gəlçmək mümkündür.
Uolkot Balestier
Uolkot Balestier — gənc yaşda vəfat edən, ilk növbədə Rudyard Kipling ilə əlaqəsi ilə yadda qalan perspektivli Amerika yazıçısı, redaktoru və naşiri idi. Onun bacısı Karolin Starr Balestier 1891-ci ildə Kiplinqlə evləndi.
Muradımov vadisi
Mrakovodan Muradımova qədər məsafə 22 km-dir. Yol çınqılı örtüyə sahibdir.
Geologiya və relyef
Parkın ərazisini əhatə edən ərazinin inkişaf tarixi uzun və mürəkkəbdir. Bölgə relyefinin formlaşmasına daha çox geoloji proseslər təsir göstərmişdir.
İqlimi
Parkın iqlimi mülayim qurşağın kontinental tipinə xassdır. Parkın iqlimi orta dərəcədə isti və yaxşı nəmlənmişdir. Qış dönəmində adətən onun üzərində mərkəzi-asiya antisiklonu hakim olur. Bu isə adətən bölgəyə soyuq hava gətirir. Qarın yerdə qalması oktyabrdan müşahidə edilir. Sərtləşmə isə adədən dekabrdan başlayır. Qar yerdə aprel ayının 2-3-cü rübünə qədər qalır. Ancaq şimal ətəklərdə qarın yerdə qalma müddəti may ayına qədər çəkə bilir. Ən çox yağıntı yaz aylarında, xüsusi ilə mayda düşür. Kəsnik temperatur enişləri oktyabrdan müşahidə edilir. Temperaturun mənfiyə enişi isə noyabrdan geri dönməz hall alır.
Flora
Park ərazisində 130 növ meşə, 68 növ çöl və 63 növ çəmən bitkisi vardır. Onun ərazisində olan 45 növ bitki «Başqırdıstan MSSR Qırmızı kitabına» (1987) daxil edilmişdir. Bu isə Respublikanın nadir bitkilərinin 25 %-nin park ərazisində olması anlamına gəlir. Burada oolan birtkilərdən 11 növ endemik, 17 növ isə relikdir.
Fauna
Parkın quşlar aləmi olduqca zəngindir burada 122 növ quş müşahidə edilir. Sürünənlərinin sayı dörddür. Park ərazisində 5 növ suda=-quruda yaşayan yayılmışdır. Quşlar aləmindən 30 növ Ümumdünya Qırmızı kitabına salınmışdır.
Addiksiya
200px|thumbnail|right|[[Nişapur, yəqin ki, narkotik asılılığı İran şəhərində bir adam.]] Addiksiya — hər hansı bir fəaliyyət növü ilə məşğul olmaq istəyi. Məsələn, alkaqolizm, narkomaniya, siqaret çəkmək, günün çox hissəsini İnternetdə keçirmək də addiksiyaya aiddir.
Alkoqolizm daha çox bir problem kimi fiziki deyil, daha çox psixoloji xarakter daşıyır.
Hikmət İbrahimli
Hikmət İsfəndiyar oğlu İbrahimli — stomatoloq.
Həyatı
1986-1997-ci illər ərzində təyinatla Gəncə şəhərində həkim kimi fəaliyyətə başlamış, 1997-ci ildən Bakı şəhərində həkim fəaliyyətini davam etdirmişdir.
2000-ci ildən Azərbaycan Tibb Universitetində dissertasiya işinə başlamış və 2004-cü ildə isə namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir. Həmin ildə Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunda doktorluq dissertasiyası üzərində işə başlamışdır.
2006-cı ildə Ə.Əliyev ad.Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun “Sosial gigiyena və səhiyyənin təşkili” kafedrasına baş müəllim vəzifəsinə qəbul edilmişdir. 2009-cu ildə həmin institutun Tədris hissəsi şöbəsinin müdiri təyin edilmişdir.
2011-ci ildə “Səhiyyənin təşkili" ixtisası üzrə doktorluq dissertasiyasını müdafiə edərək tibb elmləri doktoru elmi dərəcəsini almışdır. 85-dən artıq elmi məqalənin, 2 monoqrafiyanın, 4 metodik tövsiyənin, 4 dərsliyin və 1 dərs vəsaitinin müəllifidir.
2009–cu ildən 2013–cü ilədək Ə.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunda Tədris hissəsinin müdiri vəzifəsində fəaliyyət göstərmişdir.
2012-ci ildən –2016-cı ilədək Səhiyyənin təşkili və menecmenti kafedrasında dosent, 2018-ci ildən Səhiyyənin təşkili və menecmenti kafedrasının müdiri vəzifəsində fəaliyyətini davam etdirir.
2020-ci ildən 2021-ci ilədək “Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyi” publik hüquqi şəxsində Tibbi ərazi bölmələrinin koordinasiyası şöbəsinin müdiri vəzifəsinə qəbul olmuşdur.
13.01.2021-ci ildən hazırkı dövrədək İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin Tibbi planlama departamentinin rəhbəri vəzifəsində fəaliyyət göstərir.
İrina (Trabzon imperatriçası)
Həyatı
Nigahının ləğv edilməsinə baxmayaraq Trabzon da nüfuz sahibi olan İrina Paleoloq 6 aprel 1340-cı ildə ərini zəhərləyərək öldürdü və tərtib etdiyi saray çevrilişiylə taxtı ələ keçirdi. Ancaq Komnenos sülaləsi nə mənsub deyildi və imperatorun ölümündə təqsirləndirilirdi. Bu səbəblə hakimiyyətini təmin etmək üçün mərhum ərinin məşuqəsini və ondan doğulan övladlarını Konstantinopol a göndərərək onları atasının nəzarətində saxladı. Həm Trabzon dakı vəziyyətini sabitləşdirmək, həm də dövlət idarəsində ona kömək etməsi üçün atasından Bizans zadəganlarından birini ona ər olaraq seçməsini istəsə də, III Andronik bir müddət sonra vəfat etdi (15 iyun 1341).
Yerli əsilzadələrin başlatdığı üsyan 1340-cı ilin iyununda amansızlıqla yatırıldı. Belə ki, monastıra sığınan zadəganlar içəridə ikən monastır top atəşiylə dağıdıldı. Ancaq daha sonra hücum edən türkmənlər tərəfindən Trabzon talanaraq yandırıldı. Üstəlik o əsnada şəhərdə yayılan epidemiya səbəbilə hər yer insan və heyvan cəsədləriylə doldu.
Monastır qətliamından qaça bilən əsilzadələr bir araya gələrək bu fəlakətdən çıxış yolu olaraq imperator II Aleksey in qızı və o əsnada kilsədə rahibə olaraq yaşayan Anna Komnini ni taxta çıxarmağı planlaşdırdılar. Rahibəlikdən əl çəkdirilən Anna Komnini imperiyanın şərq torpaqlarında yeni imperatriça elan olundu. Buna cavab olaraq İrina Paleoloq əsir alınan bəzi əsilzadələri edam etdirdi. Buna baxmayaraq Anna Komnini nin Trabzon a gəlişinin qarşısını ala bilmədi. Yeni imperatriça 17 iyul 1341-ci ildə şəhərə daxil oldu. Ələ keçirilən İrina Paleoloq Konstantinopol a - qardaşı V İohann ın yanına göndərildi. Qalan həyatıyla bağlı məlumat yoxdur.
La-Roş-sür-Yon (rayon)
La-Roş-sür-Yon   — Fransanın Luara torpağı regionun rayonlarından biri. Departamenti — Vandeya. Suprefektura — La-Roş-sür-Yon. Rayon əhalisi 2006-cı ildə 254 913 nəfər təşkil edirdi. Əhalinin sıxlığı — 102 nəf / km². Rayon sahəsi — 2495 km².
Crocidura armenica
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Yayılması
Əsasən Azərbaycan və Ermənistan ərazilərində yayılmışdır.
Meybutsu
thumb|[[Kokeşi Akita prefekturasına aid olan meybutsudur.]] – Yaponiyada hər hansı yerə xas olan, həmin yerdə istehsal olunan əşya və ya suvenir. Məsələn, kokeşilər Akita prefekturasına, mozaikalı taxta qutular Hakone şəhərinə, dekorativ fənərlər isə Gifu prefekturasına aid meybutsu hesab olunur.
Çini qablar və keramika məmulatları regional üslub baxımından çox müxtəlif olduğu üçün onların çoxu meybutsu hesab olunur. Məsələn, Arita dulusçuluq məmulatları Şimali Kyuşu regionuna, Satsuma dulusçuluq məmulatları isə Cənubi Kyuşu regionuna xas meybutsudur. Meybutsular sadəcə suvenir yox, yemək formasında da ola bilər. Soba Naqano prefekturasının, yaşıl çay Şizuoka prefekturasının meybutsusu hesab olunur. Müxtəlif senbey və mancu növləri də meybutsudur.
Şəhərlərin müxtəlif bölgələrinin də meybutsusu ola bilər. Kioto şəhərinin Nişicin rayonu ipək parçaları, Tokio şəhərinin Yomoqi bölgəsi isə danbosu ilə məşhurdur.
Hər meybutsu özünəməxsus xüsusiyyətə malik olduğu üçün və regionunun mədəniyyətini əks etdirdiyi üçün insanlar hansısa regiona səyahət edəndə həmin regionunun meybutsusunu ailə üzvlərinə, dostlarına, iş yoldaşlarına hədiyyə kimi gətirirlər. Meybutsular ənənəvi xüsusiyyətlər daşısa da, marketinq strategiyaları müasirdir. Yaponiyanın hər bir regionu meybutsusunu reklam etmək və onları onlayn şəkildə satmaq üçün sayt açıb.
Fodurant
Fodurant — "Ulduz müharibələri" kainatında uydurma planet. Fodurantda Yeni Respublikanın həbsxanası var. YDS 19-cu ildə Lyuk Skayvolker quldur bazasının nəzarətçisi tərəfindən xəbərdar edilmişdir ki, onlar Fodurantın onları 20 il müddətinə həbs etmək üçün dəlil əldə etmək istədiyini bilirdilər. YDS 25-ci ildə Yuujan-von ilə müharibə zamanı Rek Deş Kuat-Sitidə gizli görüşə getmişdir. Əsrarəngiz bir telbun onu ordu və bütün Yeni Respublika kəşfiyyatı ilə hədələmiş və bildirmişdir ki, tutulacağı təqdirdə Fodurantda ömürlük həbs cəzası alsa, bəxtəvər olar.
Hunud
Tarixi
Rayon mərkəzindən 15 km şimal-şərqdə yerləşir. Kəndin adı Hünüt formasında da qeyd edilir.
Toponimi
Toponim qədim türk mənşəli hun etnoniminə  türk dilində cəmlik bildirən "-ud" şəkilçisinin artırılması əsasında əmələ gələn etnotoponimdir. Görkəmli türk tədqiqatçısı "Türk tarixi" əsərində yazır: "Hunlar çox qüvvətli, döyüşdə çox cəsur və mahir olan türklərdir". "Hunlar kəndi" mənasını verir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir.
Əhalisi
1918-ci ildə kəndin əhalisi qovulmuş və Türkiyədən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir. 1922-ci ildə əhalinin bir hisəsi geri qayıdaraq yenidən məskunlaşmışdır və ermənilərlə qarışıq yaşamışdır. 1988-ci ildə kəndin azərbaycanlı əhalisi qovulmuşdur. Eranın əvvəllərində Cənubi Qafqaza gəlmiş hunların məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Albaniyada hunlar haqqında mənbələrdə mə'lumat çoxdur. Favst Buzand IV əsrin ikinci yarısına aid hadisələrdə Albaniyada hunlar barədə yazmışdır (Favst Buzand, III kitab, 6-cı fəsil). Belə mə'lumat "Alban tarixi"ndə də vardır (II kitab, 35-ci fəsil). V əsr müəllifi Yelişe (VII fəsildə) Sasanlar şahlarının İndiki Beşbarmaq qayası ilə dəniz arasındakı səddini "Hunlardan müdafiə səddi" adlandırır. Həmin əsr müəllifi Lazar Parbetsi isə bu səddi "albanlarla hunlar arasında istehkam" kimi səciyyələndirir. Muğanda hunların yaşadığını V əsr Bizans müəllifi Feofilakt Simokatta (Феофилакт Симокатта. История. Пер. С.Р. Кондратъева, M. 1957, стр. 222). IV–VII əsrlərdə Albaniya ərazisində Hunlar barədə Bizans və Suriya mənbələrində də mə'lumatlar vardır. Bu barədə S. S. Əliyarovun və T. M. Məmmədovun əsərlərində ətraflı danışıldığına görə təkrar etmirik. Hun etnonimindən və qədim türk dillərində cəm bildirən -ut şəkilçisindən ibarətdir.
Xəzər ağdişi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Yayılması
Əsasən Azərbaycan və İran ərazilərində yayılmışdır. Daha çox Xəzər dənizinin sahil ərazilərində müşahidə edilir.
Rumıniya zəlzələsi (1802)
Rumıniya zəlzələsi — Rumıniyadakı Vrança dağlarında zəlzələ 26 oktyabr 1802-ci ildə Müqəddəs Paraskeva günündə baş verir. Riçter cədvəli üzrə intensivliyi 7,9 bal qiymətləndirilən, Rumıniyada qeydə alınan ən güclü zəlzələdir. Avropa tarixindəki ən güclü zəlzələlərdən biridir. Bu zəlzələ Şərqi Avropa və Balkanlarda, Sankt-Peterburqdan Egey dənizinə qədər iki milyon kvadrat kilometrdən çox ərazidə hiss edilir.
Buxarest zəlzələsinin gücü Merkalli cədvəli üzrə VIII-IX bal qiymətləndirilir. Bir çox kilsənin arakəsmələri yıxılmış və Kotroçen monastırı dağıdılmışdır. Əsasən aşan sobalardan çox sayda yanğın baş verir. Bolqarıstanda Ruse, Varna və Vidin şəhərləri demək olar ki, tamamilə məhv olur
Əsas zəlzələ ardından bir sıra yeraltı təkanlar qeydə alınır. Ən güclüsü 5,5 bal gücündə olur.
NGC 6276
NGC 6276, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Herkules bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Rumıniya zəlzələsi (1802)
Buxarestin bərpası
Zəlzələdən sonra Konstantin İpsilanti Buxarestin dərhal bərpasını əmr etdi. Belə ki, hörgüçülər və sənətkarların bu fəlakətdən qazanc götürməmələri üçün onlara maksimum maaş təyin edir. Buxarest bir neçə il ərzində yenidən qurulur. Baxmayaraq ki, bəzi bina və tikililər bərpa edilmir.
Sonrakı illərdə də bir neçə zəlzələ baş verir, lakin çəhər nisbətən az zərər görür. Bunlardan biri 15 iyun 1803-cü ildə meydana gəldi, Buxarestin su təchizatı sistemlərini zədələnir və bir çox nasos istifadəyə yarasız hala həlir. Digər üç böyük zəlzələ 1804 və 1812-ci illərdə baş verir.
Qasim ibn Abbas
Qasim ibn Abbas  — bəzi mənbələrdə  Kərbəla döyüşü şəhidləri arasında hesab edilir,   sonrakı mənbələrdə Qasim ibn Abbas anası Lübabə binti Ubeydullah ibn Abbas olmaqla Abbas ibn Əlinin oğlu kimi qeyd edilir. O və qardaşı Fəzl Kərbəla döyüşündə həlak oldular.
Crocidura serezkyensis
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Yayılması
Əsasən Azərbaycan, Türkmənistan, Qazaxıstan və Tacikistan ərazilərində yayılmışdır.
Henrix Yaqoda
Henrix Qriqoryeviç Yaqoda (doğum zamanı adı - Henax Gerşenoviç Yaqoda, sonralar Enok-Heinrich (Enoch) Gershenoviç və Genrix Gershenoviç , ) — rus inqilabçısı, sovet dövlət və siyasət xadimi, Sovet dövlət təhlükəsizlik orqanlarının (ÇK, BDSİ, NKVD ) əsas rəhbərlərindən biri, SSRİ Xalq Daxili İşlər Komissarı (1934-1936). SSRİ tarixində ilk " dövlət təhlükəsizliyi baş komissarı " (xüsusi rütbənin yaradılması və Yaqodaya verilməsi eyni fərmanla baş verdi). 1938-ci ildə Moskva prosesləri zamanı güllələnmişdir.
Annallar məktəbi
Annallar məktəbi, həmçinin "Yeni tarix elmi"  — Lüsyen Fevr və Mark Blok tərəfindən qurulan tarixi istiqamət. "Annallar" jurnalı ətrafında formalaşan bu tarixi məktəb XX əsrin bütün dünya tarixşünaslığının inkişafına mühüm təsir göstərmişdir.
1929-cu ildə Lüsyen Fevr və Mark Blok bu gün də nəşr olunan "İqtisadi və sosial tarixi annallar" (Fr. Annales d'histoire économique et sociale) jurnalını yaratdılar. Bu jurnalda tarixçilər "bütövlükdə" tarixi xarakterizə edən məqalələr, tarixin təkcə siyasi, hərbi və diplomatik aspektləri ilə məhdudlaşmayan məqalələr dərc etməyə çalışırdılar. Beləcə yeni istiqamət yarandı və Annallar jurnalı ətrafında qruplaşdı. Onların təqdimatında klassik "tarix-hekayə" janrı "tarix-problem" ilə, eyni zamanda "ümumi" tarix, yəni cəmiyyətdə mövcud olan bütün əlaqələri ilə – iqtisadi, sosial, mədəni əvəz olundu. Alimlər tədqiqatlarının mərkəzinə görkəmli şəxsiyyətlərin fəaliyyəti, hadisələrin təsvirini deyil, bütövlükdə cəmiyyəti qoymağa, uzun zamanlar ərzində mövcud olan dərin strukturları üzə çıxarmağa çalışmağa başladılar. Bu yanaşma bir-biri ilə əlaqəli elmlərin — sosiologiya, etnoqrafiya, coğrafiya və başqalarından məlumatların cəlb edilməsini, həmçinin tarixi mənbələrin dairəsinin genişləndirilməsini tələb edirdi. "Yeni tarix elminin" tərəfdarları arxeologiya, texnologiya tarixi, dilçilik, din, müqəddəslərin həyatı və s. üzrə tədqiqatların nəticələrinə əsaslanırdılar. Bu, tarix elmində qnoseoloji dönüşə səbəb oldu: mənbə özü laldır, tədqiqatçı ona suallar verir, hətta saxtalaşdırılmış mənbə belə dəyər qazanır, çünki saxta mənbənin nə üçün yarandığı, ondan kimlərin faydalandığını deyə bilir. Bu cərəyanın tərəfdarları konkret dövrə aid insanların kütləvi təmsillərini, əsrlər boyu dəyər münasibətlərinin dəyişməsini, tarixi idrak problemini və s. öyrənirlər.
Əbdəgah
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 562 nəfər yaşayır (105 ailə).
Yaloylutəpə mədəniyyəti
Yaloylutəpə mədəniyyəti — Qafqaz Albaniyasının əhalisinə xas olan arxeoloji mədəniyyət.
Artefaktlar və onların təhlili
Mədəniyyət hələ sona qədər tətqiq edilməmişdir. Tapılan madddi mədəniyyət nümunələri göstərir ki, bu mədəniyyətin daşıyıcıları əkinçilər və şərabçılardır. Müasir Azərbaycan alimləri Küp qəbirləri mədəniyyətini ayrı bir mədəniyyət hesab edirlər. Arqument isə Yaloylutəpə mədəniyyəti ilə eyni arealda yayılmaması göstərilir. Bununla belə bəzi ərazilərdə arellar kəsişir.
Cıbıllı
Tarixi
Rayon mərkəzindən 67 km cənub-şərqdə yerləşirdi. Kəndin digər adı Cibikli olmuşdur.
Toponim cibikli (> cıbıllı) tayfa əsasında yaranmışdır. Etnotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.
Əhalisi
Kənddə 1897-ci ildə 82 nəfər, 1904 - cü ildə 80 nəfər, 1914 - cü ildə 160 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.
1918-ci ildə azərbaycanlılar qırğınlarla deportasiya olunmuşdur.
İndiki Ermənistanda sovet hökuməti qurulandan sonra sağ qalanlar öz evlərinə dönə bilmişdir.
Burada 1922-ci ildə 52 nəfər, 1926-cı ildə 53 nəfər, 1931-ci ildə 77 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.
1930 - cu illərin axırlarında kənd ləğv edilərək azərbaycanlılar başqa kəndlərə köçürülmüşdür. İndi xaraba kənddir.
La-Trinite (rayon)
La-Trinite  — Fransanın Martinika regionun rayonlarından biri. Departamenti — Martinika. Suprefektura — La-Trinite. Rayon əhalisi 2006-cı ildə 85 529 nəfər təşkil edirdi. Əhalinin sıxlığı — 253,04nəf / km². Rayon sahəsi — 338 km².
Luis Araqones
Luis Araqones — ispan futbolçusu və məşqçisi. Araqones Atletiko Madridin heyətində 3 dəfə İspaniya çempionu (1966, 1970 və 1973-cü il) olmuşdur. Baş məşqçi qismində İspaniya milli futbol komandası ilə 2008-ci ildə keçirilən Avropa Çempionatının qalibi olmuşdur. İspaniyada "Real Madrid" klubundan başqa bütün aparıcı klublarda ("Barselona", "Atletiko Madrid", "Valensiya", "Sevilya", "Betis" və "Espanyol") baş məşqçi qismində çalışıb.
Yeasayer
Yeasayer — Nyu-Yorkdan olan eksperimental rok qrupudur. Tənqidçilər əksər hallarda qrupu Animal Collective ilə müqayisə edirlər. Kollektivin konsert çıxışlarında psixodelik vizual effektlərdən tez-tez istifadə olunur.
Qrupun tarixi
İlk başlarda 3 iştirakçıdan ibarət olan qrup: Kris Kitinqa, Vulf Tutona və Anand Uayldera Ayrası - ilk dəfə 2007-ci ilin başlanğıcında South by Southwest festivalında diqqəti özünə cəlb etdi. «Sunrise» və «2080» sinqllarını bir relizdə birləşdirən qrup 2007-ci ilin oktyabrında We Are Free leyblında olan All Hour Cymbals debüt albomunu çıxardı. Yeasayer 2008-ci ildə MGMT və Man Man ilə qastrola çıxır. Həmin il Paris metrosunda «Take Away Show» kapellasının ictimai konserti də oldu. Qrup həmçinin Lollapalooza, Pitchfork Music Festival, Austin City Limits Festival, Bonnaroo, Redinq və Lids festivallarında iştirak edirdi. 2009-cu ildə Yeasayer QİÇS-lə mübarizə ilə məşğul olan Red Hot Organization'ın buraxdığı Dark Was the Night xeyriyyə albomu üçün «Tightrope» mahnısını yazdı. 2010-cu ildə Yeasayer Coachella Music Festival festivallarında çıxış etdi, Pinkpop və Lowlands festivallarında da həmçinin, qrup avqustda Splendour In The Grass-ın avstraliya musiqi festivalında çıxış etdi, növbəti ildə Laneway Festival təşkilatçıları onları burada çıxış etməyə dəvət etdilər. Leyblov Secretly Canadian və Mute Records şirkətlətinin dəstəyi ilə Yeasayer 2010-cu ilin fevralında Odd Blood-un ikinci studiya albomunu buraxdı. 2011-ci ilin yanvarında The Hype Machine, Yeasayer'i 2010-cu ilin bloqlarda ən çox müzakirə edilən ifaçısı adlandırdı.
Cəfərov
Cəfərov — Azərbaycan soyadı.
Kolxoz bazarı (Sumqayıt)
Kolxoz bazarı — Sumqayıt şəhərində mövcud olmuş ən böyük ticarət mərkəzlərindən biri.
SSRİ dövründə kolxoz bazarına rəhbərlik edən Ağamirzə Əhədov 1992-ci ildə Azərbaycan Xalq Cəbhəsi hakimiyyətə gələndə vəzifəsindən uzaqlaşdırılımış və bazar Mais adlı başqa bir iş adamına verilmişdir. Lakin 1993-cü ilin iyun hadisələri nəticəsində AXC hakimiyyətdən devrilən kimi bazarın keçmiş sahibi yerinə qayıtmışdır. Bundan sonra Ağamirzə Əhədov kolxoz bazarını sökdürüb, onun yerində böyük ticarət mərkəzini – "Karvan"ı tikdirmişdir.
İntizam Qaçayev
İntizam Əkbər oğlu Qaçayev (14 dekabr 2001; Göyçay rayonu, Azərbaycan — 23 oktyabr 2020; Cəbrayıl rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
İntizam Qaçayev 2001-ci il dekabrın 14-də Göyçay rayonunun 2-ci Ərəbcəbirli kəndində anadan olub. Subay idi.
Hərbi xidməti
İntizam Qaçayev 2020-ci ildən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmət edirdi.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan İntizam Qaçayev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsində vuruşmuşdur. Cəbrayılın və Qubadlının azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. İntizam Qaçayev oktyabrın 23-də Cəbrayıl rayonunda həlak olmuşdur. Göyçay rayonunda dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İntizam Qaçayev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Qubadlı rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İntizam Qaçayevi ​ölümündən sonra "Qubadlının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Bobbi Çarltonun milli komandada vurduğu qolların siyahısı
thumb|upright|190px|Çarlton Argentina idman nəşri olan "El Grafico" jurnalının üz qabığında, 27 İyun 1962 Britaniya İmperiyası Ordeninə layiq görülmüş Bobbi Çarlton 1958–1970-ci illər aralığında 106 matçda İngiltərə milli futbol komandasının şərəfini qorumuşdur. O, millinin tərkibində 49 dəfə fərqlənməklə, İngiltərə milli futbol komandasının ikinci bombardiri hesab olunur. Bununla yanaşı o, futbol tarixinin ən güclü yarımmüdafiəçilərindən biri hesab olunur ki, nəticədə 1966-cı ildə Qızıl top mükafatına layiq görülmüşdür.
Çarlton İngiltərə millisində debütünü 1958-ci ilin aprel ayında, Şotlandiya milli futbol komandasına qarşı keçirdiyi ilk oyununda qol hesabını açmağı bacardı. O, millidə çıxış etdiyi ilk 13 ay ərzində komandası üçün olduqca məhsuldar futbolçu olmuş və millinin tərkibində ilk het-triki 1959-cu ilin may ayında ABŞ milli futbol komandasına qarşı keçirdiyi matçda reallaşdırdı. O, millidə 31-ci qoluna 1963-cü ildə yekunda 4–0 hesablı qələbə ilə başa çatdırdıqları Uels milli futbol komandasına qarşı matçda imza atmış və bununlada özündən əvvəlki Tom Finni və Net Lofthausa məxsus rekordu təzələyərək İngiltərə millisində ən çox qol vuran futbolçu adına sahib olmuşur. Sonradan 1964-cü ilin oktyabrında Cimmi Qrivs onun bu rekordunu əlindən alsada o, 1968-ci ilin may ayında millinin tərkibində 45-ci qoluna imza atmaqla bu adı yenidən qazanmışdır. Bobbi millidə sonuncu qoluna 1970-ci ilin may ayında Kolumbiya milli futbol komandasına qarşı keçirdiyi matçda imza atmış və bu oyunun yekununda İngiltərə millisi 4–0 hesablı qələbə qazanmışdır. 1970 FİFA Dünya Kuboku turnirindən sonra o, milli komandanın tərkibində çıxışını başa vurmuşdur. O, 2015-ci ilin sentyabr ayına qədər İngiltərə millisinin bombardiri adını özündə saxlamışdır ta ki Ueyn Runi bu rekordu təzələyənə qədər.
Bobbi Çarlton beynəlxalq matçlarda millinin tərkibində 4 dəfə het-trikə imza atmışdır. Müvafiq olaraq buraya ABŞ milli futbol komandasına qarşı matç, FİFA Dünya Kubokunun təsnifat mərhələsi çərçivəsində Lüksemburq milli futbol komandasına qarşı keçirilən matç həmçinin İsveçrə və Meksika millilərinə qarşı keçirilən yoldaşlıq oyunları daxildir. O, 6 qol ilə digər komandalara nisbətdə Şimali İrlandiya milli futbol komandasına daha çox qol vurmuşdur. Buraya həmçinin Lüksemburq, Portuqaliya, Şotlandiya və Uels milli komandalarıda daxildir. Onun millinin tərkibində imza atdığı 49 qolun 22-si yoldaşlıq matçlarında qeydə alınmışdır. Turnir matçlarına gəlincə isə buraya Böyük Britaniya daxili çempionatıda daxildir. Çarlton bu matçlarda 16 dəfə fərqlənmişdir. Bundan başqa buraya UEFA Avro 1968 turniridə daxildir. O, FİFA Dünya Kuboku oyunları çərçivəsində 4 dəfə fərqlənmişdir ki, bunlardan üçü 1966 FİFA Dünya Kuboku çərçivəsində keçirilmiş qrup matçları, digər ikisi isə Portuqaliya yığmasına qarşı oynanılmış yarımfinal görüşündə qeydə alınmışdır.
Beynəlxalq qollar
İngiltərənin qolları ilk sırada göstərilmişdir. İlk sütundakı hesab Çarltonun qolları, ikinci sütundakı hesab isə yekun nəticəni göstərir.
Statistikalar
right|thumb|alt=Portrait photograph of Charlton in 2010|Çarlton 2010-cu ildə
NGC 5535
NGC 5535, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Çoban bürcü istiqamətində yerləşir. C tipli. tərəfindən ildə 121.92 sm (48 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Əməyin dəyər nəzəriyyəsi
Əməyin dəyər nəzəriyyəsi (ƏDN, labor theory of value) — iqtisadi nəzəriyyə, ona görə əmtəələrin dəyəri verilmiş sosial-iqtisadi şəraitdə onların istehsalı (və ya təkrar istehsalı) üçün ictimai zəruri əməyin miqdarını təşkil edir. Dəyər əmtəələrin ölçülməsində mübadilə dəyəri (başqa əmtəənin kəmiyyətində ifadə olunur) və ya qiymət (pul kəmiyyəti ilə ifadə olunur) şəklində görünür. İdeal olaraq, malların dəyərinə nisbətdə mübadilə edildiyinə inanılır. Eyni zamanda, idealın bələdçi, məqsəd, trend istiqaməti olduğu və real qiymətlərin (mübadilə nisbətləri) istənilən istiqamətdə ondan xeyli kənara çıxa biləcəyi qəbul edilir. Lakin mübadilə əməliyyatlarının sayı nə qədər çox olarsa, mübadilə dəyərinin orta dəyəri mübadilə edilən əmtəələrin dəyərlərinin nisbəti ilə müəyyən edilən nisbətə bir o qədər yaxın olar.
Tarixi
Klassik siyasi iqtisadın baniləri: Vilyam Petti, Adam Smit, David Rikardo tərəfindən əmək dəyər nəzəriyyəsinin müxtəlif versiyaları irəli sürülmüşdür. Bu nəzəriyyə son formasını Karl Marksın yazılarında almışdır və buna görə də adətən marksizmlə əlaqələndirilir.
Əməyin dəyərin (qiymətin) əsası olması haqqında fikirlər qədim Yunanıstanda yaranmışdır. Artıq Aristotel qeyd edirdi ki, “ədalətli bərabərlik elə qurulur ki, əkinçinin çəkməçinin işi əkinçinin işi olduğu kimi, əkinçi də çəkməçi ilə qohum olsun”. Bu ideyalar Con Lokk, Uilyam Petti də daxil olmaqla bir çox başqa mütəfəkkirlər tərəfindən işlənib hazırlanmışdır. Məsələn, Lokk “Hökumət haqqında iki traktat” kitabında “hər şeyin dəyərində fərq yaradan əməkdir”, “əmək bu dünyada həzz aldığımız şeylərin dəyərinin daha çox hissəsini təşkil edir” fikrini irəli sürdü; xammal verən torpaq isə çətin ki, heç bir ölçüdə nəzərə alınsın və ya ən çox onun çox kiçik bir hissəsi kimi daxil edilməlidir. Bununla belə, bu müəlliflər əmtəələrin real mübadiləsinin nisbətlərini həmişə istehlakçı üçün faydalı olması ilə əsaslandırırdılar.
David Rikardo ilk dəfə mükəmməl rəqabət şəraitində əmək məsrəfləri nəzəriyyəsinin əmtəə qiymətlərinin nisbətini tam izah edə bilmədiyini göstərdi, buna baxmayaraq o, əmək dəyər nəzəriyyəsinə sadiq qaldı, çünki reallığa kobud yaxınlaşma olduğu üçün modelini təqdim edir. Onun üçün əsas vəzifə nisbi qiymətlərin izahı deyil, məhsulların əsas siniflər arasında bölüşdürülməsini tənzimləyən qanunların müəyyən edilməsi idi. Rikardo Smitin ardınca mübadilə dəyəri ilə istehlak dəyəri (istifadə dəyəri) arasında fərq qoymağa davam etdi. O, yeni yaradılmış dəyəri şəxsi gəlirlərin məcmusu hesab edən A.Smitin diqqətdən kənarda qalmasına diqqət çəkmiş və yaradılmış dəyərin bir hissəsinin gəlir formasını almadığını, əsas kapitalı əvəz etməyə getməli olduğunu göstərmişdir.
Dəyər nəzəriyyəsi Karl Marks tərəfindən daha da inkişaf etdirilmişdir. Engels “Kapital”in ikinci cildinə yazdığı ön sözdə qeyd edirdi ki, hətta Adam Smit də kapitalistin izafi dəyərinin haradan gəldiyini bilirdi. Bununla belə, Smit əlavə dəyəri torpaq rentasından və mənfəətdən xüsusi kateqoriya kimi ayırmadı.
Marks qeyd edirdi ki, əmtəələrin mübadilə dəyəri onların bilavasitə istehsalına iş vaxtının xərclənməsindən deyil, mövcud şəraitdə oxşar əmtəələrin təkrar istehsalı üçün mücərrəd əməyin (ictimai zəruri iş vaxtı) xərclənməsindən asılıdır, lakin konkret istehsala sərf olunan faktiki iş vaxtı deyil.
Dəyərin müxtəlif təzahürlərini nəzərə alaraq, Marks dəyər və fərdi məsrəf arasında fərq qoydu. O hesab edirdi ki, dəyər istehsal prosesində yaranır, lakin ayrılıqda, bilavasitə məhsulda onu maya dəyərindən fərqli olaraq ölçmək mümkün deyil. Əmtəənin dəyəri yalnız digər əmtəələrin müqabilində mülkiyyətçilər arasında münasibətlərdə təzahür edir. Beləliklə, Marks çətin suala cavab verdi: "dəyər nə vaxt yaranır" - istehsal prosesində və ya əmtəə mübadiləsi prosesində. Onun cavabı (istehsalda yaranır, lakin onun ölçüsü mübadilədə təzahür edir) kapitalın davamlı dövrlərində istehsal və tədavül sferasını bir-biri ilə əlaqələndirir.
Sadələşdirilmiş Modellər
Həm Marksdan əvvəl, həm də ondan sonra, xərclərin birbaşa iş vaxtından asılı olduğu sadələşdirilmiş iqtisadi modellər müntəzəm olaraq meydana çıxır və görünür. Sadələşdirmələrin əsas obyekti “işçi qüvvəsidir”. Marksdan fərqli olaraq, işçi qüvvəsi çox vaxt özünəməxsus dəyəri olan bir əmtəə kimi görünmür. Bir çox sistemlər intensivliyi və mürəkkəbliyi nəzərə alınmadan (zəruri ilkin hazırlıq səviyyəsi, ixtisaslar nəzərə alınmadan) yalnız işin dərhal vaxtının uçotunu təklif edir.
Buna misal olaraq alman sosialisti Arno Petersin “ekvivalent iqtisadiyyat” nəzəriyyəsini göstərmək olar. Onun nəzəriyyəsinə görə, dəyər bilavasitə sərf olunan iş vaxtının sadə cəminə əsaslanır. Peters belə ekvivalent mübadilə üçün etik-humanist arqumenti belə bir fərziyyədə görür ki, bir nazirin əməyinə sərf olunan bir saat ömür ilə bir fabrik işçisinin eyni əmək saatı tamamilə bərabərdir - bir insanın həyatı bundan artıq qiymətləndirilə bilməz. digəri - buna görə də hər ikisi üçün bir saatlıq işin dəyəri ekvivalent olmalıdır. Eynilə, "Zaman bankı", "Vaxt amilinə əsaslanan iqtisadiyyat" və s. layihələrdə iş vaxtı nəzərə alınır.
Robert Ouen eksperimenti
1832-ci ildə ingilis sosialisti Robert Ouen pulun “spekulyativ rolunu” istisna etməyə çalışaraq Londonda Əmək Birjasını yaratdı. Birjada əmtəələrin qiyməti pulla deyil, sərf olunan vaxtla müəyyən edilirdi: məhsula qoyulan hər saat əmək üçün altı pens. Malların müqabilində “əmək biletləri” verilirdi.
Reyhan (ad)
Reyhan — qadın adı.
Əməyin dəyər nəzəriyyəsi
Robert Ouen eksperimenti
İlkin uğura baxmayaraq, təcrübə tez uğursuz oldu: mübadilə tezliklə tələbi olmayan mallarla dolu idi. Tezliklə əmək biletləri ucuzlaşdı və mübadilə iflasla başa çatdı.
Moskva prosesləri
Moskva prosesləri — 1936–1938-ci illərdə Moskvada 1920-ci illərdə trotskist və ya sağçı müxalifətlə əlaqəli olan keçmiş Sov.İKP yüksək vəzifəli şəxsləri üzərində keçirilən üç açıq məhkəmə prosesinin ümumi adı. "Moskva prosesləri" adı əvvəlcə xaricdə qəbul edilmiş, lakin sonradan Rusiyada geniş yayılmışdır
Moskva prosesləri bir çox müttəhimin edamına səbəb olmuşdur. Bu proses ümumiyyətlə Stalinin "Böyük təmizləmə"sinin bir hissəsi, partiyanı indiki və ya əvvəlki müxalifətdən, o cümlədən Rusiya inqilabı zamanı və ya ondan əvvəlki dövrlərdə formalaşmış, Stalinin iqtisadiyyatı düzgün idarə etməməsi nəticəsində sovet xalqında artan narazılıq səbəbindən ön plana çıxmış trotskistlər və aparıcı bolşevik kadr üzvlərindən təmizləmək üçün həyata keçirilən kampaniya kimi qəbul edilir.
Müasirlərin reaksiyası və hökmlərin ədalətliliyi məsələsi
Məhkəmə qarşısında dayanan insanlar heç bir halda işgəncəyə məruz qalmış, çıxılmaz vəziyyətli hesab oluna bilməzdi. Təqsirləndirilən şəxslərin özləri zərif, səliqəli geyinmiş, ədəb-ərkanı olmayan kişilər idi. Çay içirdilər, ciblərindən qəzetlər çıxırdı... Ümumiyyətlə, bu, daha çox müzakirəyə oxşayırdı... Əgər bu məhkəmə prosesi rejissora həvalə edilsəydi, təqsirləndirilən şəxsdən belə komanda işinə nail olmaq üçün yəqin ki, ona uzun illər, çoxlu məşqlər lazım olardı...
Bafomet
Adın etimologiyası
Müasir akademiklər və "İngilis dilinin Oksford lüğəti"nə görə Bafomet qədim fransızcada yer alan və mənası Məhəmməd olan Mahomet sözündən törəmişdir. Qədim dövrlərdə xristianlar müsəlmanlara Məhəmmədə ibadət edən bütpərəstlər olaraq baxırdılar.
Banana Pi
Banana Pi — Müxtəlif əməliyyat sistemləri ilə işləyə bilən (Android 4.2, Android 4.4, Lubuntu, Raspbian, Debian, Fedora, Arch Linux, Gentoo, openSUSE, Berryboot, FreeBSD, OpenWrt, Slackware, Tiny Core Linux) bir-lövhəli kompüterdir.
Banana Pi «Lemaker» (Çin) şirkəti tərəfindən ümumtəhsil müəssisələrində STEM (elmi, texnologiyanı, mühəndisliyi və riyaziyyatı ) təbliğ etmək məqsədiylə yaradılıb.
Digər modellər
== İstifadə imkanı olan əməliyyat sistemləri ==
Sarolta Zalatnay
Sarolta Zalatnay (tam adı: Sarolta Zalatnay, ; ) — Macarıstan pop müğənnisi, yazıçı və aktrisa.
Araçadzor (Qafan)
Araçadzor - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında, indiki Qafan rayonu ərazisində kənd olmuşdur.
Şamxal
Şamxal, Şavkal və ya Şauxal — Dağıstanda qumuq, lak, dargi və s. hakimlərinin titulu. XII əsrin sonundan 1867-ci ilə qədər mövcud olmuşdur. Şamxal titulu Qazıqumuxda feodal əyanlarının məclisində verilir, eyni zamanda krım-şamxal (gələcək şamxal) müyyənləşdirilir. XVII əsrdən şamxalın haknmayyəti irsi idi və şamxal titulünu yalnız qumuq hakimlərn daşıyırdı. Şamxalın iqamətgahı Qazıqumux, Tərki və Buynak kəndlərində yerləşirdi.
Monqol yazısı
Monqol yazısı — XIII əsrin əvvələrində monqolların uyğurlardan əxz etdikləri yazı. Soğdi yazısı vasitəsilə Suriya arami əlifbalarının birindən götürülmüşdür. Monqolustanda "köhnə yazı" adlanır. Yuxarıdan aşağıya, sağdan sola yazılır. Hərflərin çoxu polifonik olub, 2 və ya 3 fonemi ifadə edir. 1945-ci ildə iki sait (ö, ü) əlavə edilməklə kiril əlifbası əsasında yeni əlifbaya keçilmişdir. Geniş yayılmamış "kvadrat yazı" (XVIII–XIV əsrlər, Tibet əlifbası əsasında) və "aydın yazı" (XVII əsrdən, təkmilləşdirilmiş köhnə monqol yazısı) adlanan yazılar da məlumdur.
Yunikod
Monqol yazısının yunikod dərəcəsi U+1800–U+18AF arasıdır. Buna monqol yazısı üçün hərflər, rəqəmlər və durğu işarələri daxildir.
Klaviatura
Fayl:Монгольская клава.png
Sarıxanlı (Vedibasar)
Sarıxanlı — İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında, indiki Vedi (Ararat) rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 14–16 km cənub-şərqdə, Araz çayının sahilində, Vedi çayından axan arxın yaxınlığında, Əliməmməd kəndinin yanında yerləşirdi.
Toponim təklə türk tayfasının bir qolunu təşkil edən sarıxanlı etnonimi əsasında əmələ gəlmişdir. Etnotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.