cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Butan milli kitabxanası
Tarixi
Butan Milli Kitabxanası 1967-ci ildə kraliça Aşi Puntso Çodenin (1911-2003) təşəbbüsü ilə yaradılmışdır. Əvvəlcə bu kitabxanada dəyərli mətnlərin çox da böyük olmayan kolleksiyası mühafizə edilmişdir. İlk əvvəl kitabxana Taşiço-dzonqa mərkəzi qülləsində yerləşirdi. Kolleksiyanın həcminin ölçüsünə görə kitabxana Tximpxuda Çanqanqkxa rayonunda xüsusi məkanda yerləşdirilmişdir. Layihə üzrə dzonqa ənənəvi üslubunda 4 mərtəbəli səkkiz guşəli kompleks inşa edilmişdir. Hökumət xarici səhmdarlları və investorları cəlb etmədən tikintini təmin edə bilmişdir.
23 noyabr, 1984-cü il tarixində Dilqo Kxentse Rinpoçe yeni məkanın təntənəli açılışını həyata keçirmişdir.
Milli arxivlər
Əlavə ikimərtəbəli tikili 2004-cü ildən dövlət sənədlərinin mühafizə edildiyi milli arxivlərlə təchiz edilmişdir. 2000-ci ildə Danimarka ilə əldə olunan razılığa görə arxivlər sənədlərin oddan qorunması, saxlanma şəraitini yaxşılaşdırmaq, xüsusilə də materiallar üçün lazım olan temperatur və rütubəti tələb olunan səviyyədə qoruyub saxlamaq üçün müasir təchizatla təmin edilmişdir.
Arxivdə mikrofilmlər istehsalı xidməti fəaliyyət göstərir. Kitabxananın təşəbbüsü ilə, o cümlədən də xüsusi sifariş əsasında kitablar və sənədlərin uzun müddətə təhlükəsizliyi təmin edilir.
Güman edilir ki, ölkənin adət ənənələrinin qoruyub saxlamaq məqsədilə audio və video səs yazısı bölməsi genişləndirilməlidir.
Gələcək planlar
Milli arxivin 10 illik plaında ümummilli tədqiqatların aparılması planlaşdırılır ki, milli önəm kəsb edən sənədlər müəyyənləşdirilsin. Həm də bu tip sənədlərin hansı formada və vəziyyətdə qorunub saxlanıldığı müəyyən edilsin. Kitabxana bu yazılan sahibkarları və mühafizəçilərinə onları etbarlı şəkildə qoruyub saxlayaq üçün dəstək göstərir. Kitabxana rəhbərliyi həmçinin bütün ölkə üzrə audivizual sənədləşdirmə və tədqiqat aparılmasını təmin etmək xüsusi tarixi və audivizual bölmələr yaratmağı nəzərdə tutur.
Direktorları
Butan Milli Kitabxanasına indiyə qədər rəhbərlik edən şəxslər aşağıdakılardırː
Əl-Məcisti
Əl-Məcisti — Ptolemeyin kitablarından biri. 140-cı ildə yazılmışdır. "Əl-Məcisti" kitabının yalnız ərəbcə tərcüməsi bizə gəlib-çatmışdır.
Qızılquş (aerobatika eskadronu)
Qızılquş — Qazaxıstan Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus aerobatika eskadronudur. Uçuşlar üçün L-39 Albatros təyyarələri istifadə olunur.
Çuxur (teleserial, 2021)
Çuxur — David Appelbaum tərəfindən yaradılan, Keshet Studios və Universal Television tərəfindən istehsal edilən Amerika dram-fantastika serialıdır. Premyerası 28 sentyabr 2021-ci ildə NBC-də baş tutmuşdur.
Mutand
200px|thumb|Mutanta məruz qalan nümunə; amerikan xərçəngi
Çuxur (teleserial, 2021)
Mövzu
Los Ancelesin ortasında La Brea Tar Pits və Wilshire Bulvarının yerində böyük bir çuxur açıldıqda, yüzlərlə insan və bina (fərqli Petersen Avtomobil Muzeyi də daxil olmaqla) onun dərinliklərinə çəkilir. Sağ qalanlar, yaşamaq üçün bir araya gəlməli olduqları sirli və təhlükəli bir ibtidai diyarda qapalı qalırlar. Serial, hadisələrlə ayrılan və bir araya gəlməyə çalışan bir ailəni (ata, ana, oğul və qızı) hədəf alıb. Atanın, arvadının və oğlunun nə vaxt və harada olduğunu anlayan öncəgörmələri var. Çuxur və Teratornisin qəfil görünməsi, Mojave Səhrasında oxşar bir hadisəni araşdıran Amerika Birləşmiş Ştatları Daxili Təhlükəsizlik Departamentinin diqqətini çəkdmışdir.
Mutand
Mutant, orqanizmin X, Y, Z, Qamma və buna bənzər hiper şüalanmaya məruz qalması nəticəsində hüceyrə nüvəsindəki DNT ardıcıllığının və qıvrımlarının dəyişdirilməsi nəticəsində canlıların fizioloji və bioloji xüsusiyyətlərində göz ilə görünən dəyişikliklərin müşahidə edilməsidir.
Çuxur (teleserial, 2021)
İnkişaf
15 yanvar 2020-ci ildə NBC serialın pilot lahiyəsini sifariş etdi. Pilot serianın rejisoru Tor Freudental ssenaristi isə Devid Appelbaum idi. Appelbaumun həmçinin Avi Nir, Alon Ştruzman, Piter Trauqott, Ken Vudruff və Reyçl Kaplan ilə bərabər seriyaya podüselik edəcəyi gözlənilirdi. Keshet Studios və Universal Television lahiyəyə istehsalçı şirkətlər kimi qatıldı. 12 yanvar 2021-ci ildə NBC şikətə tam serial sifarişini verdi. Serial Devid Appelbaum tərəfindən yaradıldı.
Kastinq
2020-ci ilin fevral ayında maykl Raymond-Ceyms, Karina Loqu, Zira Goreki, Kaleb Ruminer, Anqel Parker, Ketrin Dent, Veronika St. Kleir, Caq Bal və Çiki Okonko serialların təkrarlanaları, Natali Zea isə baş rola təsdiqləndi. 2020-ci ilin mart ayında Con Seda və Rita Anqel Taylor əsas heyətə qatıldı. 4 Mart 2021-ci Eoin Maken və Cek Martin, Raymond-Ceyms və Rumineri əvəzlədi və Lili Santyaqo əsas heyətə qatıldı. Bundan əlavə, ailənin soyadı Harris olaraq dəyişdirildi. 22 Mart 2021 -ci ildə Nikolas Qonzalez və Rohan Mirçandaney seriala təkrarlanan aktyor heyətinə qatıldı. 2021-ci ilin aprelində Coş Makkenzinin rolu təsdiqləndi. Bundan əlavə ion Skay təkrarlanan rola, Klo De Los Santos isə Taylorun yerinə seçildi.
Freddi Krüger (Mortal Kombat)
Freddi Krüger – "Mortal Kombat" oyun seriyasının personajlarından biridir. Bu personaj Qarağac küçəsində qarabasma filmindəki baş personaj Freddi Krügerin obrazıdır.
Çuxur (teleserial, 2021)
Çəkiliş
thumb|right|299px|[[Avstraliyanın Melburn şəhəri serialda Los Anceles kimi qələmə verilib.]] Serialın çəkilişlərinə 2021-ci ilin 3 may tarixində Avstraliyanın Melburn şəhərində başlandı. Əsas foto-çəkilişləri Viktoriyada baş tutdu. İlk mövsümün çəkilişləri sentyabrda tamamlandı. Ağır effektləri olan serialın çəkilişlərinə Avstraliyada 71 milyon dollar sərf olundu və onun təkcə 60 milyonu Viktoriya çəkilişlərinə xərcləndi. Bu Stiven Spielberqin 2009-cu ildə Viktoriyada çəkmiş olduğu HBO serialı olan Sakit Okean-dan da bahal olmaqla Viktoriyada ən bahalı serialdır.
Freddi Krüger (Mortal Kombat)
Xarakteristika
Pis niyyətli kabus Freddi Krüger insanlar yatan zaman onların ruhunu götürür. Şao Kann Yer dünyasının ruhlarını ələ keçirən zaman Freddi onları öz dünyasına qaytarmaq üçün imperator ilə yuxu dünyasıda vuruşmağa məcbur olur. Lakin Şao Kann onu yuxu aləmindən dünyaya çıxarır və qələbə qazanır. Ağır yaralanmış Freddi kəsici alətləri olan əlcəklərini taxaraq onunla mübarizəyə hazırlaşır. Əgər Freddi Şao Kann üzərində qələbə qazansa, onda "Qarağac" küçəsində insanlarını əbədi ələ keçirəcəkdir.
Qovaq
Qovaq ( L.) — Söyüd fəsiləsindən bitki cinsi.
Yalançı ağqovaq — P.pseudonivea
Boyu 35 m. diametri 80 sm olan genişçətirli iri ağacdır. Uzanmış zoğlarının yarpağı hibrid qovağının yarpağına oxşayır. Qısa zoğlarının yarpaqları alt tərəfdən ağ və ya bozumtul-ağ rəngdə olub, sıx keçətükcüklüdür, üstdən seyrək tükcüklüdür, yumurtavari rombəşkillidir, kənarı dilimli və dişlidir, ucdan sivriləşmişdir. Dişicik sırğalarının oxu tükcüklüdür. Mart-aprel aylarında çiçəkləyir. Toxumu may-iyun aylarında yetişir. Qafqazda yayılıb. Azərbaycanda Quba, Samur-Dəvəçi düzənliyində, bozqır yaylada, Kür-Araz ovalığında, çay sahillərində, vadilərdə bitir. Bəzən yaşıllaşdırmada təsadüf edilir. İlk dəfə Kutaisidən təsvir olunub.
Deltovari və ya Kanada qovağı — P. deltoides
Boyu 45 m-ə çatan geniş çətirli düzdirək gövdəli ağacdır. Uzun boy zoğları zəif qabırğalıdır, pöhrələri isə daha aydın seçilən qabırğaya malikdir. Yarpaqları qalın dərivaridir, tünd-yaşıl və parlaqdır, üçbucaqvari və ya enliyumurtavaridir, qaidəsi düz və geniş pazvaridir. Ucdan qısa sivridir. Təbii halda Şimali Amerikada bitir. Azərbaycanda əkilib becərilir.
Səmərqənd qovağı — P.bollcana
Boyu 35 m olan enli yumurtavari çətirli ağacdır. Vətəni Orta Asiyadır, burada çay vadilərində bitir. Azərbaycanda xüsusən Abşeronda əkilib becərilir.
İtaliya qovağı — P. italica
Əlverişli bitmə şəraitində boyu 40 m-ə çatır. Vətəni Əfqanıstandır, Aralıq dənizi ölkələrində xüsusən İtaliyada geniş sahədə becərilir. Orta Asiyada və Azərbaycanda yaşıllaşdırmada geniş istifadə edilir.
Əl-məqələtus-səlasim
alt=Əbülqasim Zəhravinin “Əl-məqələtus-səlasim” əsərindən|thumb|Əbülqasim Zəhravinin “Əl-məqələtus-səlasim” əsərindən|right
Əl-məqələtus-səlasim — X-XI əsrlərdə İspaniyada-Kordova xilafətində yaşamış böyük ərəb alimi Əbülqasim Zəhravinin tibbə dair “Əl-məqələtus-səlasim” (Cərrahiyyə və cərrahi alətlər haqqında) tibbə dair 30 cildlik əsərinin cərrahiyəyə aid XXX cildi bu ensiklopedik əsərin ən dəyərli və maraqlı hissəsidir. Kitabda 200-ə qədər cərrahiyyə alətinin şəkli verilmiş, onlardan istifadə qaydaları izah edilmişdir. AMEA Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutunda qorunan bu əlyazma 2005-ci ildə YUNESKO-nun “Dünyanın Yaddaşı” Proqramının reyestrinə daxil edilmişdir. Bu qərarı təsdiqləyən Sertifikat Əlyazmalar İnstitutuna YUNESKO-nun baş katibi Koişiro Matsuura tərəfindən təqdim edilmişdir. “Dünya Yaddaşı” Proqramının məqsədi ayrıca xalqlar və olkələr üçün deyil, bütün bəşəriyyət üçün vacib və əvəzolunmaz olan yazılı abidələri aşkar etmək və qorumaqdır. 156 vərəqdən ibarət əsər nəsx xətti ilə, qara tuşla XII əsrdə köçürülüb.
Ədəbiyyat
"Azərbaycan mulidissiplinar əlyazması: Xəzinədən incilər" kitabı
Qovaq
Balzam qovağı — P.balsamifera
Şimali Amerika meşələrində bitir. Boyu 25 m, diametri 100 sm olan ağacdır. 200 ilə kimi yaşayır. Yarpaqları yumurtavari və ya yumurtavari-lansetvaridir, tədricən ensizləşərək təpədə sivriləşmiş olur, kənarı xırda mişardişlidir. Yaşıllaşdırmada geniş istifadə olunur.
Ətirli qovaq — P. suaveolens.
Şimali Sibirdə və Uzaq Şərqdə dağ çaylarının deltalarında bitir. Cənub arealında 35 m boya, 200 sm diametrə çatır. Uzun-ömürlüdür. 200 ildən artıq yaşayır. Tumurcuqları uzunsov, yapışqanlı və ətirlidir. Torpağa az tələbkar, şaxtaya davamlı və tez böyüyəndir, kökdən güclü pöhrə verir. Yaşıllıqlarda geniş istifadəyə yararlıdır.
Türkiyadə qovaq növlərindən və hibridlərindən ibarət müxtəlif yaşlı plantasiyalar vardır. Bu plantasiyalarda vaxtaşırı qısa dövriyyəli qırıntı tətbiq etməklə istehsal olunan oduncaq satışından yüksək gəlir götürülür.
"Azərbmeşə" İstehsalat Birliyinin mütəxəssislərinin təşəbbüsü ilə 1998-ci ildə Türkiyədən qovaq növlərinin hibrid formalarından qələmlər gətirilmiş və Ağdaş, Bərdə, Qəbələ, Yalama və s. meşə təsərrüfatlarının ərazilərində sınaq əkinləri aparılmışdır. İlkin nəticələr yaxşıdır. Belə ki, həmin əkinlərdən 95–98% bitiş alınmış və qovaqların illik boy artımı 5 m-dən çox olmuşdur.
Hideo İtokava
– yaponiyalı raket mühəndisi. O, "Yaponiya raketçiliyinin atası" hesab olunur. Yaponiyada kosmik proqramın inkişafı və tədqiqi üçün gördüyü işlərə görə "Doktor Raket" ləqəbini qazanmışdır.
Həyatı
Hideo İtokava 1912-ci ildə Yaponiyanın Tokio şəhərində doğulmuşdur. Məktəbdə oxuyanda Çarlz Lindberqdən təsirlənmiş və təyyarə sənayesinə maraq göstərməyə başlamışdır. 1935-ci ildə Tokio Universitetini bitirmişdir. İkinci dünya müharibəsi zamanı "Nakajima Aircraft" şirkətində işləyərək Hayabusa kimi müxtəlif döyüş təyyarələrinin dizaynında iştirak etmişdir. Buna baxmayaraq, o, kamikaze proqramına qarşı çıxmış, pilotsuz uçan aparatlardan istifadəni dəstəkləmişdir.
İkinci dünya müharibəsindən sonra Yaponiyanın təyyarə sənayesi çökmüş və İtokava bir neçə il tibbi aparatların dizaynı, eləcə də, akustik mühəndisliklə məşğul olmuşdur. O, Yaponiyada elektroensefaloqraf və düralüminiumdən süni ürək hazırlayan ilk şəxs olmuşdur. 1953-cü ilin yanvarında ABŞ-yə səyahət edərək tibb sahəsindəki nailiyyətlərini yayımlamışdır. 1951-ci ildə Tokio Universitetinin Sənaye Elmi İnstitutunda raketləri tədqiq etməyə başlamışdır. 1955-ci ildə Yaponiyanın bərk yanacaqla işləyən ilk raketi olan "Pencil" raketini hazırlamışdır. Daha sonra "Kappa" və "Lambda" modellərinin dizaynında iştirak etmişdir.
1964-cü ildə İtokavanın iştirakı ilə Tokio Universitetinin Kosmos və Aeronavtika Elmi İnstitutu yaradılmışdır. 1970-ci ildə onun başçılığı altında Yaponiyanın ilk kosmik peyki olan "Osumi" hazırlanmışdır. 21 fevral 1999-cu ildə Naqanoda ölmüşdür.
Hobbiləri
İtokava incəsənət, xüsusilə də, baletə böyük maraq göstərmişdir. 1973-cü ildə balet dərsləri almağa başlamışdır. 1978-ci ildə Tokio İmperiya Teatrında baş tutmuş Sergey Prokofyevin "Romeo və Cülyetta" baletində Romeonun atasını oynamışdır. O, peşəkar violonçel performansları sərgiləməklə yanaşı, skripka da çalmış, hətta özü üçün xüsusi skripka növü ixtira etmişdir.
Xatirəsi
1998-ci ildə kəşf edilmiş 1998 SF36 asteroidi 2003-cü ilin avqustunda onun şərəfinə 25143 İtokava adlandırılmışdır. JAXA asteroidi tədqiq etmək üçün 2003-cü ildə Hayabusa missiyasını başlatmışdır.
Zuko
right|thumb|[[Axırıncı hava maqı filmində Dev Patel Zuko rolunda]]
Zuko — Avatar: Aanq haqqında əfsanə cizgi serialın və Axırıncı hava maqı filmin əsas personajlardan biri; Korra əfsanəsi cizgi serialın personajı.
Yaradılması və konsepsiyası
Seriala Zukonun əlavəsi icra prodüsser Erik Kolmanın fikri idi. Erkən istehsal zamanı, baş antaqonist Od Lordu Ozay olmalı idi. Kolman isə məsləhət verib ki, onlara Avatar yığmasını təqib edən personaj lazımdır. Zuko əvvəl yetkin olmalı idi, amma Kolman onun yaşını azaldıb. Bundan sonra Brayan Konietzko ona çapıq vermək istəmiş və Kolman bunnan razılaşıb. Beləliklə, serialın yaradıcıları Konietzko və DiMartino Kolmanı "Zukonun xaç atası" adlandırıb.
Yuto Nakayama
— Hazırda Roasso Kumamoto FK klubunda çıxış edən Yaponiya futbolçusudur.
Klub statistikası
23 fevral 2016-cı il məlumatlarına əsasən.
Bakı Müdafiə Rayonu Hərbi General-qubernatorunun İdarəsi
thumb|[[Həbib bəy Səlimov]] Bakı Müdafiə Rayonu Hərbi General-qubernatorunun İdarəsi — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti ərazisinin müdafiəsini möhkəmləndirmək məqsədilə yaradılmış xüsusi hərbi idarəçilik orqanı.
Yaradılması
Denikin ordusu və erməni-daşnak quldurları tərəfindən yaranmış təhlükə ilə əlaqədar 1919-cu ilin payızında Azərbaycan ordusu sərhəddə cəmləşdirilmişdi. Hərbi hissələrin və polisin fəaliyyətini əlaqələndirmək, Bakının müdafiəsini vahid idarə orqanında birləşdirmək məqsədilə 1919 il sentyabrın 13-də Dövlət Müdafiə Komitəsi Bakı müdafiə rayonunun rəisi vəzifəsini təsis etdi və onu hərbi general-qubernator vəzifəsi ilə birləşdirdi. Bakı şəhər rəisliyinin bütün ərazisi və şəhər rəisinin özü Bakı müdafiə rayonunun rəisinə, o isə hərbi nazirə tabe idi.
Rəhbərlik
Müdafiə rayonunun rəisi hərbi nazirin təqdimatı ilə Nazirlər Şurasının sədri tərəfindən təyin edilirdi. General-mayor Həbib bəy Səlimov müdafiə rayonunun rəisi, general-mayor Murad Gəray bəy Tlexas isə Bakı müdafiə rayonunun hərbi general-qubernatoru təyin olunmuşdu
Hərbi general-qubernator
Bakı hərbi general-qubernatoru vəzifəsi, bundan əvvəl Dövlət Müdafiə Komitəsinin qərarı ilə (1919, 13 sentyabr) Bakı İstehkamçılar hissəsinin rəisi təyin edilmiş general-mayor Murad Gəray Tlexasa (əvvəlki vəzifələrində qalmaqla) həvalə olunmuşdur. Bu orqan mülki idarəçiliklə inzibati idarəçiliyi özündə birləşdirməklə geniş səlahiyyətlərə malik idi. M.G.Tlexas Bakının hərbi general qubernatoru kimi imzaladığı 1 saylı əmrində öz qarşısında aşağıdakı vəzifələrin durduğunu bildirirdi: Bakı hərbi general-qubernatorluğunda cinayətkarlığın aradan qaldırılması; general-qubernatorluqda şəxsi və ictimai maraqlara və dövlətin əmin-amanlığına meyilli olan əhalinin işlərinə geniş yardım göstərilməsi; milliyətindən, məzhəbindən, ictimai vəziyyətindəm asılı olmayaraq, hər bir vətəndaşın mənafelərinin qorunması; asayişi, əmin-amanlığı və dövlət quruluşunu pozmağa çalışanlara qarşı amansız mübarizə aparılması və s.
Bakının hərbi general-qubernatoru Murad Gəray Tlexas şəhər ətrafının müdafiə sisteminin qurulmasına rəhbərlik etməklə yanaşı, onun daxilində asayiş yaradılmasını da ciddi nəzarət altında saxlayırdı. Onun 1919 il noyabrın 24-də imzaladığı xüsusi əmrlə, müvafiq icazə olmadan, küçə toplantılarının, mitinq və nümayişlərin keçirilməsi qadağan edildi. Aprel işğalından (1920) sonra Bakı hərbi general-qubernatoru M.G.Tlexas bolşeviklər tərəfindən həbs edildi və bolşevik Əli Bayramovun öldürülməsində ittiham olunaraq güllələndi.
Şəmsəddin Vəliyev
Şəmsəddin Aqil oğlu Vəliyev — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı və hərbi xidməti
Şəmsəddin Vəliyev 22 yanvar 2001-ci ildə Sabirabad rayonunun Dadaşbəyli kəndində dünyaya göz açmışdır. Orta məktəbi bitirdikdən sonra müddətli həqiqi hərbi xidmətə yollanmışdır. Hərbi xidmət müddətini bitirdikdən sonra müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olaraq hərbi xidmət müddətini davam etdirmişdir.
Vətən müharibəsi
Azərbaycan Ordusunun Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrinin əsgəri olan Şəmsəddin Vəliyev 2020-ci il sentyabrın 27-dən Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Füzulinin, Xocavəndin azad olunması uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. 24 oktyabr 2020-ci ildə Xocavənd rayonunun Tuğ kəndi istiqamətində gedən döyüşlərdə döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Şəmsəddin Vəliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Şəmsəddin Vəliyev ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını və xidməti vəzifələrini yerinə yetirən zaman fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 30.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Şəmsəddin Vəliyev ölümündən sonra "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Şəmsəddin Vəliyev ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
III Baqrat (İmeretiya çarı)
III Baqrat — Baqrationilər sülaləsindən olan İmeretiya çarı. Çar II Aleksandr ın və Tamarın oğlu. Hökmdarlıq dövrü 1510–1565-ci illəri əhatə edir.
Şəmsəddin Vəliyev
Vətən müharibəsi
Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək igidlik və mərdlik göstərmiş, hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirərək şəhid olmuş Şəmsəddin Vəliyev Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2022-ci il tarixli Sərəncamına əsasən ölümündən sonra 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edilmişdir.
III Baqrat (İmeretiya çarı)
Həyatı
III Baqrat 1510-cu ilin aprelində atası II Aleksandrın ölümündən sonra taxta çıxmışdır.
Baqrat hakimiyyətinin ilk dövrlərində kiçik qardaşı Vaxtanqın müqaviməti ilə üzləşməli oldu. Vaxtanq 1512-ci ildə qonşu Kartli çarlığı na sığındı. III Baqrat Kartliyə daxil oldu və qardaşı Vaxtanq üzərində qələbə qazandı.
Daha sonra III Baqrat Osmanlıların nəzarət etdiyi Samstxe bölgəsini ələ keçirməyə cəhd etdi. 1535-ci ildə yürüşə başlayan III Baqrat Samstxe bölgəsini ələ keçirdi. Lakin bəzi əyanlar Samstxenin III Baqrat tərəfindən tutulmasından narahat idilər və bu səbəbdən Osmanlı hökmdarı I Süleyman a müraciət etdilər.
Osmanlılar 1543-cü ildə İmereti çarlığına yürüş təşkil etəsələr də, III Baqrat və knyaz Quriyelinin birləşmiş ordusu tərəfindən məğlub edildilər.
Bu dövrdə Odişi və Quriya bölgələri İmeretiya krallığından ayrıldılar və müstəqil hakimiyyət sürməyə başladılar.
1555-ci ildə Osmanlılar və Səfəvilər arasında Amasiya sülh müqaviləsi imzalandı. Müqavilənin şərtlərinə görə Qərbi Gürcüstan dakı İmereti və Kartli bölgələri Osmanlıların tabeliyinə verildi.
III Baqrat 1565-ci ildə vəfatı etdi. Ondan sonra hakimiyyətə böyük oğlu II Georgi gəldi.
Türkmən armudu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bakının müdafiə sistemi
Bakının müdafiə sistemi — 1919-cu ilin yayında Denikin qoşunlarının təcavüzü təhlükəsinə qarşı Bakı şəhərinin qurudan və dənizdən müdafiəsinin təşkili üçün həyata keçirilmiş hərbi tədbirlər sistemi.
Türkmən armudu
Təbii yayılması
Kopetdağ meşələri və ona yaxın rayonlarda yayılmışdır.
Bakının müdafiə sistemi
Təşkili
Bakı istehkamçılar hissəsinin rəhbərliyi altında aparılırdı. Bakı ətrafında 14 müdafiə mövqeyi yaradılmışdı. Onlardan ilk yeddisi Abşeron yarımadasının müdafiə xətti boyunca qurulmuşdu. Bakının müdafiəsi üçün Biləcəri, Böyükşor — Razin dağı və Əhmədli yüksəkliyindən keçən xətt boyunca qurulmuş mövqelər Abşeron yarımadasının müdafiə mövqelərinin davamı kimi nömrələnmişdi. 8-ci dayaq qrupu Biləcəridə, 9-cu qrup Dərnəgüldə, 10-cu Keşlədə, 11-ci Güvüldağda, 12-ci Əhmədlidə, 13-cü Sultan (Zığ) burnunda, 14-cü isə Nargin adasında yerləşdirilmişdi. Bu qrupların hər biri üçün 2 piyada bölüyü, 8 ədəd pulemyot və 2 ədəd top ayrılmışdı. Dayaq qrupları üçün s əngərlər qazılmış, onların arasında əlaqələr yaradılmış, atəş mövqeləri düzəldilmiş və ətrafında tikanlı məftillərdən maneələr qurulmuşdu. Bakı ətrafının müdafiə xəttinin ümumi uzunluğu 40 verstə qədər idi.
Dənizdən müdafiə sistemi
Bakının dənizdən müdafiəsinin təşkili üçün aşağıdakı tədbirlər həyata keçirilirdi: Xəzərdəki hərbi gəmilər ingilislər tərəfindən alınaraq Denikinin tabeliyinə verildiyi üçün Bakının dənizdən müdafiəsi yuxarıdakı tədbirlərin həyata keçirilməsindən asılı idi. Bakıya hücumun qarşısını almaq üçün iki buxar gəmisi, bir neçə barkas və motorlu gəmi silah və hərbi texnika ilə təchiz edilmiş, Şıx və Sultan (Zığ) burunlarında, həmçinin Nargin adasında müdafiə batareyaları yerləşdirilmişdi. Dəniz polisi isə Bakı buxtasının qorunmasını öz üzərinə götürmüşdü
Digər tədbirlər
Şəhərdaxili telefon şəbəkəsi yenidən qurulmuş, müdafiə mövqeləri və batareyaları ilə Bakı istehkamçıları arasındakı rabitə əlaqəsi möhkəmləndirilmiş, Bakı ətrafında qazma-istehkam işləri genişləndirilmişdi.
Türkmən armudu
Ekologiyası
İşıqlı enliyarpaqlı meşələrdə, daşlı-qayalı quru yamaclarda açıq sahələrdə, dağ çaylarının başlanğıcında, dəniz səviyyəsindən 1800–2000 m yüksəkliklərdə rast gəlinir. Torpağa tələbkar deyil, quraqlığa davamlıdır.
Bakının müdafiə sistemi
Digər tədbirlər
Denikin qoşunlarının Azərbaycana hücum təhlükəsi aradan qalxandan və 1920-ci ilin yazında Qarabağda genişmiqyaslı erməni təcavüzü başlanandan sonra, Bakının müdafiəsinə xüsusi qüvvə ayrılması qeyri-mümkün oldu. Bakı ətrafında olan qüvvələr də Qarabağda erməni-daşnak qoşunları ilə mübarizəyə səfərbər olunduğundan, Aprel işğalı (1920) zamanı müdafiə sistemi işğalçılara güclü müqavimət göstərə bilmədi.
Türkmən armudu
Azərbaycanda yayılması
Naxçıvan MR-da təbii halda rast gəlinir.
İstifadəsi
Dekorativ çiçəklərə malikdir. Yarpağı töküldüyünə görə qış mövsümündə gözəl görünür.
Frost (Mortal Kombat)
Frost - "Mortal Kombat" oyun seriyasının personajlarından biridir. Frost nindza qadın personajlarından biridir. Qüvvə səhətdən Sab-Zironu xatırladır.
Akif Məlikov
Akif Məlikov — Azərbaycan Dövlət Akademik Balet və Opera Teatrının direktoru, Azərbaycanın əməkdar incəsənət xadimi.
Həyatı
1973-cü ildə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının ifaçılıq fakültəsində professor Mayor Rafaeloviç Brennerin sinfində təhsil alıb. Hələ tələbəlik illərindən komsomol orqanlarında çalışmış,
1977–1978-ci illərdə Ş. Məmmədova adına Opera studiyasının direktoru vəzifəsində işləmiədir.
NGC 2273A
NGC 2273A, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Vaşaq bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 24.38 sm (9.6 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Akif Məlikov
Həyatı
Yüksək təşkilatçılıq qabliyyətinə malik olan A. Məlikovun rəhbərliyi altında Opera və Balet teatrı bu illər ərzində yüksək yaradıcılıq uğurları qazanmışdır.
1998–2006-cı illərdə A. Məlikov həm də M. Maqomayev adına Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının direktoru vəzifəsində çalışmışdır.
Mükafatları
Arif Məlikovun Azərbaycan musiqi mədəniyyətinin inkişafı və təbliğindəki xidmətlərinə görə hər zaman dövlət tərəfindən yüksək qiymətləndirilib, 2000-ci ildə "Azərbaycan Respublikasının Əməkdar İncəsənət Xadimi" adına, 2002-ci ildə "Hümay" mükafatına, 17 mart 2020-ci ildə isə 2-ci dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif olunub.
Vüqar Poladov
Vüqar Hidayət oğlu Poladov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri. 2014-cü ilin 1-3 avqust tarixləri arasında Azərbaycan-Ermənistan təmas xəttində baş verən döyüşlər zamanı şəhid olub, ölümündən sonra "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" III dərəcəli medalı ilə təltif edilib.
Həyatı
Vüqar Poladov 1995-cı ilin 1 aprel günündə Tovuz rayonunun Aşağı Öysüzlü kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Əsgər Vüqar Poladov 2014-cü ilin 1-3 avqust tarixləri arasında Azərbaycan-Ermənistan təmas xəttində baş verən döyüşlər zamanı şəhid olub. Avqustun 1-i isə Vüqar Poladov doğulduğu Tovuz rayonunun Aşağı Öysüzlü kəndində son mənzilə yola salındı. Dəfn mərasiminə minlərlə rayon sakini ilə yanaşı, şəhidin qulluq etdiyi hərbi hissənin əsgərləri və zabitləri də qatıldı. Dəfn mərasiminin sonunda yaylım atəşi açıldı və əsgər Poladov uğrunda şəhid olduğu torpağa tapşırıldı.
Vüqar Poladov ölümündən sonra göstərdiyi qəhrəmanlığa görə Azərbaycan Respublikası Müdafiə Naziri general-polkovnik Zakir Həsənovun sərəncamı ilə "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" III dərəcəli medalı ilə təltif edildi.
Azər Əliyev (şəhid)
Həyatı
Azər Əliyev 21 mart 2002-ci ildə Göyçay rayonu Kürdşaban kəndində anadan olub. 2019-cu ildə orta məktəbi bitirən şəhid Azər Bakı İdarəetmə və Texnologiya Kollecinə qəbul olmuş, əsgərlik yaşına çatdığına görə təhsilini yarımçıq qoyaraq hərbi xidmətə yollanmışdı.
Hərbi xidmətləri
Azər Əliyev xidmət zamanı tankçı peşəsinə yiyələnmişdi.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı verilmiş tapşırıqları şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Azər Əliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Azər Əliyev ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Mədəaltı vəzi lipaza ailəsi
thumb|upright=2|Bir triqliseridin hidrolizi 1 Mədəaltı vəzi lipaza ailəsi — Triqliserid lipazları triqliseridlərin əlaqələrini hidroliz edən lipolitik fermentlər ailəsidir.Lipazlar heyvanlarda, bitkilərdə və prokariotlarda geniş yayılmışdır.
Lipaza ən azı üç toxuma ali məməlilərdə, mədəaltı vəzi, qaraciyər və mədə, dildə mövcuddur. Bu lipazlar bir-biri ilə və xilomikronların triqliseridlərini və çox aşağı sıxlıqlı lipoproteinləri hidroliz edən lipoprotein lipaza ilə sıx bağlıdır.
İnsan mədəaltı vəzi lipazı
Pankreatik triqliserolipaza və ya steapsin kimi də tanınan pankreatik lipaz, mədəaltı vəzi tərəfindən ifraz olunan bir fermentdir. İnsan həzm sistemində pəhriz yağ molekullarını hidroliz edən (parçalayan) əsas lipaza fermenti olaraq, yeyilmiş yağlarda olan 1 kimi triqliserid substratlarını monoqliseridlərə çevirən əsas həzm fermentlərindən biridir.
Triqliseridlərin hidrolizi
Qaraciyər tərəfindən ifraz olunan və öd kisəsində saxlanılan öd duzları onikibarmaq bağırsağa buraxılır, burada böyük piy damcılarını örtür və daha kiçik olanlara emulsiyalaşdırır, bununla da ümumi piy səthinin sahəsini artırır, bu da lipazanın piyləri daha effektiv şəkildə parçalamasına imkan verir. Nəticədə meydana gələn monomerlər (2 sərbəst yağ turşusu və bir 2-monoasilqliserol) sonra laktifer adlanan xüsusi damar vasitəsilə limfa sisteminə sorulmaq üçün nazik bağırsaq boyunca peristaltika ilə nəql olunur.
Proteolitik parçalanma (məsələn, tripsinogen) ilə aktivləşdirilən bəzi pankreas fermentlərindən fərqli olaraq, pankreas lipazı son formada ifraz olunur. Lakin, yalnız onikibarmaq bağırsaqda kolipazın iştirakı ilə təsirli olur.
Diaqnostik dəyər
Pankreatik lipaza mədəaltı vəzinin kanal sistemi vasitəsilə onikibarmaq bağırsağa ifraz olunur. Onun serum konsentrasiyası adətən çox aşağı olur . Pankreatit və ya mədəaltı vəzin adenokarsinoması kimi ciddi şəkildə pozulmuş pankreas funksiyası zamanı mədəaltı vəzi avtolizə başlaya və pankreas fermentlərini, o cümlədən pankreas lipazını seruma buraxa bilər. Beləliklə, serum pankreas lipazının konsentrasiyasını ölçməklə kəskin pankreatit diaqnozu qoyula bilər .
İnhibitorlar
Orlistat kimi lipaz inhibitorları obezitenin müalicəsində istifadə edilə bilər.
Ən çox ziyarət edilən sənət muzeylərinin siyahısı (2014)
Dünyanın ən çox ziyarət edilən incəsənət muzeylərinin siyahısında ziyarətçilər arasında ən çox ziyarət edilən və eksponatları əsasən sənət əsərlərindən ibarət olan 100 muzey və qalereya yer alıb. Bədii sənət dedikdə heykəltaraşlıq, rəngkarlıq, qrafika, foto sənəti və dekorativ-tətbiqi sənət aiddir. Siyahıya sırf sənət muzeyi olmayan turistik yerlər daxil edilmir (məsələn, Pekindəki Yasaq şəhər). Həmçinin, eksponatları içərisində qismən sənət əsərləri olan, lakin əsasən konkret tematikaya həsr olunmuş, ixtisaslaşdırılmış muzeylər (məsələn, Londondakı Təbiət tarixi muzeyi) də siyahıya daxil edilməyib.
Siyahı ildə bir dəfə oxşar siyahıları dərc edən beynəlxalq nüfuzlu incəsənət jurnalı The Art Newspaperin məlumatlarına əsaslanır; bu siyahı 2014-cü ilin məlumatlarına əsaslanır.
Siyahıda ən çox təmsil olunan muzeylər ABŞ-də - 18 və Böyük Britaniyadadır - 14. Sonrakı yerlərdə İspaniya (9), Fransa (8), 6 muzeylə Braziliya və 5 muzeylə Rusiya, Avstraliya və Cənubi Koreya gəlir. Böyük Britaniya muzeyləri ildə ən çox ziyarətçi sayına malikdir - 30.000.000-dan çox insan.
Siyahıdakı muzeylərin əksəriyyəti Londonda - 11 və Parisdə - 7, habelə hər birində 4 muzey olmaqla Berlin, Madrid və Tokioda yerləşir.
Siyahıdakı muzeylərin əksəriyyəti Avropa qitəsinin ərazisində yerləşir - 55 muzey. Digər qitələr Şimali Amerikada - 22 muzey, Asiyada - 12 muzey, Cənubi Amerikada - 6, Avstraliyada - 5 muzey olmaqla sıralanır. Afrika muzeyləri siyahıya düşə bilməyib.
Bettendorf qəsri
Bettendorf qəsri (Château de Bettendorf) Şərqi Lüksemburqdakı Bettendorf kəndində yerləşir. XIII əsrdən bəri bir qala olduğu görünsə də, bugünkü Barok ko binası 1728-ci ilə aiddir və 1962-ci ildə bərpa edilmişdir. Qala xüsusi mülkiyyətdir və xalqa açıq deyil. 2007-ci ildə qala və park ərazisi, Lüksemburqun milli abidələrin milli reyestrinə əlavə edildi.
Kapital axınının hesabı
Kapital axınının hesabı — ölkənin ödəmə balansının bölməsi, ÜMM sub-hesabı, dövlət və özəl kapitalın ixrac və idxal nisbətini ifadə edərək, alınan və verilən kreditlər.
Kapital və kredit axınları balansının gəlir hissəsinə aşağıdakılar daxildir:
Kapital və kredit axınları balansının xərc hissəsi aşağıdakıları əks etdirir:
digər ölkələrə kredit və kreditlərin verilməsi;
Kapital hesabı (xalis) kapital axınları, (xalis) kapital axınları və dövlət ehtiyatları əməliyyatlarının nəticələrindən ibarətdir. Kapital hesabı ölkənin beynəlxalq hesabını tamamlayır və statistik uyğunsuzluq və cari hesab və kapital hesabını ümumiləşdirən xülasə sətri ilə tamamlanır.
Kapital nəzarəti
Kapital nəzarəti, dövlət hökuməti tərəfindən kapital hesabı əməliyyatlarını idarə etmək üçün tətbiq olunan tədbirlərdir. Bunlara kapital hesabı əməliyyatlarından bəzilərinin və ya hamısının açıq şəkildə qadağan edilməsi, bəzi maliyyə aktivlərinin beynəlxalq satışlarına vergilər və ya beynəlxalq satış və bəzi maliyyə aktivlərinin alqı-satqısı daxildir. Nəzarət ümumiyyətlə maliyyə sektoruna yönəldildiyi halda, bu, adi vətəndaşları təsir edə bilər, məsələn, 1960-cı illərdə İngilis ailələrin xaricdə tətildə yanlarında 50 funtdan çox pul götürmələri qadağan edildi. Valyutalarının bazar qiymətləri ilə alqı-satqısını məhdudlaşdıran kapital nəzarəti olmayan ölkələr tam kapital hesabı konvertasiyasına malikdirlər.
II Dünya Müharibəsinin sonunda Bretton-Vuds Sazişinə uyğun olaraq, əksər ölkələr kapital hesablarına və ya kapital hesablarına böyük vəsait axınının qarşısını almaq üçün kapital nəzarətini tətbiq etdilər. Bretton-Vuds sisteminin memarlarından olan Con Meynard Keyns, kapitalın dünya iqtisadiyyatının ayrılmaz hissəsini idarə etdiyini düşünürdü. Həm inkişaf etmiş, həm də inkişaf etməkdə olan ölkələr nəzarət tədbirləri görmüşdür; əsas nəzəriyyə, böyük gələn investisiyaların inkişaf etməkdə olan bir iqtisadiyyatın inkişafını sürətləndirəcəyini təklif edə bilər, amma empirik sübutlar bunun etibarsız olduğunu göstərir və əslində böyük kapital axını inflyasiyaya töhfə verməklə valyutasının bahalaşmasına səbəb olaraq bir ölkənin iqtisadi inkişafına zərər verə bilər və maliyyə böhranlarından tez-tez baş verən uçucu iqtisadi köpük yaratmaq. Bir böhrandan sonra kapital axını baş verdikdən sonra kapital axını kəskin şəkildə dəyişir. Keynsçilikdən azad bazar siyasətinin lehinə sıxışdırılmağın bir hissəsi olaraq, ölkələr 1973-74-cü illərdə Amerika Birləşmiş Ştatları, Kanada, Almaniya və İsveçrədə kapital nəzarətini ləğv etməyə başladılar. . Digər inkişaf etmiş və inkişaf etməkdə olan iqtisadiyyatların əksəriyyəti, əsasən 1980-ci illər və 1990-cı illərin əvvəllərində baş verdi.
Bennu
thumb|Atef tacı taxan tanrı Bennu Bennu — Bu, Misir mifologiyasında Günəş Tanrısı Ra-nın ruhuna sahib olduğu deyilən qarğabənzər bir quşdur. Həmçinin, bu mifologiyaya görə, Bennu Ra məbədi ətrafında müqəddəs bir ağacın alovundan formalaşmışdır. Bennu nəsli kəsilib. Bennus insanlardan daha böyükdür. Başqa bir inanca görə, Bennu Osirisin ürəyindəki çatdan çıxdı. Bennu boz, mavi, bənövşəyi və ya ağ hərarət kimi təsvir edilmişdir.
Rollar
Misir mifologiyasına görə, Bennu dünyanın yaradılmasında rol oynadığı deyilən, özünü yaradan bir varlıq idi. Onun ba Ra olduğu və Atumun yaradıcılıq fəaliyyətinə töhfə verdiyi deyilirdi. Deyirdilər ki, tanrı yaradılışdan əvvəl mövcud olan Nun suları üzərində uçaraq qayaya enərək yaradılışın mahiyyətini təyin edən bir çağırış verir. O, həm də yenidən doğuşun simvolu idi və buna görə də Osirislə əlaqələndirilirdi.
Bennuların bəzi titulları "Özü Yaradan" "Yubileylərin Rəbbi" idi; sonuncu epitet Bennunun günəş kimi vaxtaşırı yeniləndiyi inancına istinad edirdi. Onun adı Misir diliylə əlaqələndirilərək "əzəmətlə yüksəlmək" və ya "parlaq olmaq" mənasını verirdi.
Təsvir
thumb|Qədim Misirin [[papirus üzərində günəş diski taxmış tanrı Bennu təsviri]] Köhnə Krallığa istinad edən Piramida Mətnlərində Bennu Atumun simvolu kimi qeyd olunur. Bu sözdə quş forması işlədilir ki, bu da mütləq quş deyil, kiçik nəğmə quşudur. Köhnə Krallığın Nyuserre sülaləsinin kralı V Günəş Məbədinin, hazırda Berlindəki Misir Muzeyində boyalı əhəng daşı relyefli divar fraqmentində Bennunun izləri aydın şəkildə göstərilir. Yeni Padşahlıq yazılarında Bennu uzun dimdikli və iki lələkli yallı nəhəng boz rəngli quş kimi təsvir edilmişdir. Bəzən Bennu benben daşının (Ra və piramidanın yuxarı daşının adını bildirir) və ya söyüd ağacının (Osirisi ifadə edir) üzərində oturmuş vəziyyətdə təsvir edilir. Osirislə əlaqəsi olduğu üçün Bennu bəzən günəş diski yerinə Atef tacını taxır.
Mümkün heyvan modeli
Nisbətən son dövrlərdə Ərəbistan yarımadasında nəsli kəsilmiş böyük bir quş növü yaşayırdı. Bennu ilə bir çox xüsusiyyətləri paylaşır. Ola bilsin ki, Yeni Krallıq dövründə Bennu qədim misirlilər tərəfindən modelləşdirilib.[4]
İbadət etmək
Atum və Ra kimi, Bennu da, ehtimal ki, Heliopolisdəki dini mərkəzlərində ibadət edirdilər. Tanrı, həmçinin yenidən doğuşun simvolu kimi dəfn mərasimi amuletlərində görünür.
Yunan feniksi ilə əlaqə
Eramızdan əvvəl V əsrdə Misir adət və ənənələri haqqında yazan yunan tarixçisi Herodot yazır ki, Heliopolis sakinləri ona "feniks" təsvir ediblər. Onun ölməzdən əvvəl 500 il yaşadığını, dirildiyini, atasının cənazəsi üçün mirra ilə dəfn yumurtası düzəltdiyini və Heliopolisdəki Günəş məbədinə gətirdiyini söylədilər. Onun feniksi təsviri onu günəşə bənzəyən qırmızı və qızıl lələkləri olan qartalla müqayisə edir.
Herodotdan çox sonra yunan adət-ənənələrində od, od və ölməkdə olan quşun külü ilə bağlı Yunan feniksi ilə əlaqəli mövzu işlənmişdir.
"Feniks" adı "Bennu" sözündən yaranmış ola bilər və onun yenidən doğulması və günəşlə əlaqəsi Bennu ilə bağlı inancları xatırladır, lakin Misir mənbələrində tanrının ölümü qeyd olunmur.
Quşun elmi adı olaraq seçilməsi
Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində eramızdan əvvəl 1500-cü ildə nəsli kəsildiyi güman edilən nəhəng, insan boylu heron növünün qalıqları aşkar edilmişdir. Bu növ Bennu tanrısı üçün heyvan modeli ola bilər, ona görə də Kopenhagen Universitetinin Geologiya Muzeyindən arxeoloq Dr. Ella Hoch ona Bennu balığı (Ardea bennuides) adını verdi.
Çarlz Teyz Rassel
Çarlz Teyz Rassel – katib və baş mühasib, Müqəddəs Kitab Tədqiqatçıları dini hərəkatının qurucularından biri olub. O, 1884-cü ildən etibarən "Sion Gözətçi Qülləsi Cəmiyyətinin" prezidenti olub. Çarlz T. Rassel minillik krallığın peyğəmbəri olaraq qəbul edilirdi. Yehovanın Şahidləri onun yaratdığı dini hərəkatdan yaranıb.
Həyatı
Rassel 18 yaşında adventisizm ilə tanış oldu və onun güclü təsiri altına düşdü. Onun taleyindəki dönüm nöqtəsi 1876-cı ildə baş verdi. Bu zaman o, adventist jurnallarından birində peyğəmbərlik haqqında oxuduğu an öyrəndi ki, İsa Məsih artıq görünməmiş bir şəkildə yerə enmişdir, lakin onun harada olduğu heç kimə məlum deyil, o, insanların həyatını müşahidə edir.
Rassel oxuduğu məlumatdan çox təsirləndi və həyatını radikal bir şəkildə dəyişməyə qərar verdi. O, ticarətdən imtina etdi və jurnala dəstək olmaq üçün bütün pulunu jurnala verdi. Naşir onun bu hərəkətindən çox razı qaldı və onu öz yanına köməkçi təyin etdi. Bu, Rasselin həyatında adventistlərlə ən yaxın əlaqədə olduğu dövrü idi. Ancaq 1878-ci il gəldiyində, onun gözlədiyi ilham bir də gəlmədiyindən, Rassel təlimlərə qarşı soyudu. O, növbəti il öz jurnalını – "Sion Qülləsi və Məsihin varlığının müjdəsi"ni yaratdı. O, 1886-cı ildə "Müqəddəs Yazıların öyrənilməsi" adlı əsərinin ilk cildini – "Minilliyin Şəfəqi" adlı kitabını çap etdirdi. Növbəti 30 il ərzində isə onun bu seriyadan olan 5 ton kitabı işıq üzü gördü.
O, satışa çıxardığı bir buğdanın çox məhsul verəcəyini və möcüzəli olduğunu elan etdi. Bu yalana inananlar bir ovuc buğdanı 60 dollara alaraq nəticəni görməyəndə, onu məhkəməyə verdilər. Çarlz məhkəmədə bu buğdanın başqa buğdalardan fərqi olmadığını etiraf etdi və məhkum oldu.
Təhsili
O, adi məktəblərdə xüsusi müəllimlərin nəzarəti altında təhsil almışdır. Xüsusi teoloji təhsil diplomu yox idi.
Şəxsi həyatı
1878-ci ildə Çarlz T. Rassel Maria Fransis Akley (Maria Frances Ackley) ilə evləndi. Onların uşaqları yox idi. "Gözətçi Qülləsi"nin nəşriyyatına aid olan yanlış anlaşılmaya görə o, 17 il sonra öz həyat yoldaşını tərk etdi. 1903-cü ildə onun təşəbbüsü ilə başlanmış məhkəmə araşdırmasından sonra, 1908-ci ildə məhkəmə aliment ödənməsi şərti ilə nikahın tamamilə ləğv edilməməsi haqqında qərara gəldi. Daha sonra o, övladlıq götürdükləri qızı Roz Boliyə (Rose Boly) təcavüz etdiyi üçün həyat yoldaşı Maria Fransis tərəfindən məhkəməyə verildi. Çarlz günahını etiraf etdi və ona hökm verildi. Hətta əlavə olaraq yalan yerə and içən bir yalançı olduğu üçün də hökm verildi. Maria Rassel, 12 mart 1938-ci ildə St Petersburg, Florida şəhərində 88 yaşında hodgkin xəstəliyindən vəfat edib.
Xarici keçidlər
Charles Taze Russell haqqında
Milli Azərbaycan Komitəsi
Milli Azərbaycan Komitəsi — Azərbaycan siyasi mühacirlərinin 1941-ci ilin sonunda Berlində təsis olunmuş təşkilatı.
Tarixi
1941-ci ildə Berlində təsis olunmuşdur. Almaniya Xarici İşlər Nazirliyinin dəvətilə Buxarestdən Berlinə gələn Mustafa Vəkilovu, Mir Yaqub Mehdiyevi, Xosrov Paşa Sultanovu buraya dəvət edərək, Hilal Münşi ilə birgə Milli Azərbaycan Komitəsini yaratdı. Komitəyə 4 nəfər daxil idi. Onun tərkibi təsdiq üçün Almaniya Xarici İşlər Nazirliyinə təqdim edildi. Bu sənədlə yanaşı, Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin Almaniya tərəfindən dərhal tanınması, vahid Azərbaycan ordusunun yaradılması və s. təkliflərin nəzərdə tutulduğu geniş bəyanatı da nazirliyə təqdim olundu.
Fəaliyyəti
Komitə Almaniya rəhbərliyi ilə əməkdaşlığı yalmz Şimali Qafqazadək mümkün sayırdı. Belə hesab olunurdu ki, alman orduları bolşevik rejimini devirdikdən sonra Qafqaza girməməli, onun taleyini region xalqlarının özləri həll etməlidir. Lakin Almaniya hökuməti bu təklifləri qəbul etmədi. Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin təkliflərinin Almaniya rəhbərliyi tərəfindən qəbul edilməməsinin başlıca səbəbi müharibənin əvvəlində SSRİ üzərində sürətli qələbə çalınacağına dair yanlış inamı ilə bağlı idi. Nasional-sosialistlər əlavə yardıma ehtiyac olmadan da qalib gələcəklərinə əmin idilər. Nəticədə, Almaniya hökuməti ilə ixtilaf yarandı, Komitənin almanlarla əməkdaĢlığı, əslində, baş tutmadı. 1943-cü ilin avqustunadək mövcud olan komitə Almaniya rəhbərliyi ilə əlaqələrdən çəkinmişdir.
Karlos Alvarado Kesada
Karlos Alvarado Kesada — Kosta-Rika siyasətçisi, yazıçı, jurnalist, politoloq və Kosta-Rikanın 48-ci Prezidenti.
Prezident vəzifəsinə başladığında 38 yaşında olan Alvarado 1914-cü ildə 36 yaşlı Alfredo Qonsales Floresdən sonra ən gənc Kosta-Rika Prezidenti oldu. José María Figueres Olsendən bəri ən pis və ən populyar olmayan prezident oldu.
Həyatı
Alvarado Kosta-Rika Universitetində rabitə üzrə bakalavr dərəcəsi və siyasət elmləri üzrə magistr dərəcəsi alıb. O, 2008–2009-cu illərdə İngiltərənin Falmer şəhərindəki Sasseks Universitetinin İnkişaf Araşdırmaları İnstitutunda inkişaf araşdırmaları üzrə magistr dərəcəsi alaraq çivninq alim dərəcəsini qazanıb.
Alvarado tələbə ikən gələcək həyat yoldaşı Klaudia Dobles Kamarqo məktəbə gedərkən məktəb avtobusunda tanış olub.
Alvarado Roma katolikidir.
Ədəbi fəaliyyəti
Alvarado Quesada 2006-cı ildə Perro Azul ilə "Transcripciones Infieles" hekayələr antologiyasını nəşr etdirdi. Elə həmin il "La Historia de Cornelius Brown" romanı ilə Kosta Rikasının Gənc Yaradıcı Mükafatını qazandı. 2012-ci ildə Kosta Rikadakı qaranlıq tarixi dövrü əks etdirən "Las Posesiones" tarixi romanını nəşr etdirdi, burada o vaxtkı hökumətin İkinci Dünya Müharibəsi əsnasında alman və italyan asılılığından yazdı.
İlk siyasi fəaliyyəti
2006–2010-cu illərdə Kosta-Rika Qanunvericilik Məclisində Vətəndaş Hərəkatı Partiyası məsləhətçisi vəzifəsində çalışıb. KOM-ların maliyyələşdirilməsində İngiltərənin İnkişaf Araşdırmaları İnstitutunun məsləhətçisi olub. Kosta-Rika Universitetinin Kollektiv Rabitə Elmləri Məktəbinin professoru və Kosta-Rika Latın Universitetinin Jurnalistika Məktəbinə direktorluq edib. Solis Rivera rəhbərliyi dövründə İnsan və Sosial İnkişaf Naziri və Birgə Sosial Rifah İnstitutunun İcraçı Prezidenti vəzifələrində çalışmış, yoxsulluqla mübarizə və az təminatlı əhaliyə dövlət yardımı etmə üzrə fəaliyyət göstərmişdir. Viktor Morales Moranın nazir vəzifəsindən istefa etməsindən sonra Alvarado Əmək Naziri təyin edildi.
Bu postda həmkarlar ittifaqı ilə uğurlu danışıqlarda Kosta-Rika Bankı, JAPDEVA və KRNEZ dövlət kollektiv müqavilələrinin faydalarının azaldılması görüldü. Heç bir öncəki hökumət kollektiv danışıqların mənfi tərəfinə qədər müzakirə aparmamışdı. Alvaradonun rəhbərliyi dövründə müəllim peşəsinin təqaüd prosedurlarında yeddi aydan iki aya qədər azalma əldə edildi. Beynəlxalq Əmək Təşkilatının 204 saylı tövsiyəsinə əsasən işçilər, işəgötürənlər və hökumət arasındakı yekdil razılaşmada və eyni sektorlar arasında qeyri-rəsmiliyi azaltmaq üçün üçtərəfli razılaşmada özəl sektorun əmək haqqı formulunu yenidən müzakirə etməyi bacardı. Yüksək təqaüdləri azaldan qanunların həyata keçirilməsini, habelə bir neçə keçmiş millət vəkilinin müraciətindən sonra Əmək Nazirliyinin bu qanunları Konstitusiya Palatası qarşısında müdafiə etməsini təşviq etdi. Alvarado Əmək Nazirliyinə 2017-ci ilin iyul ayında Əmək Proseduru İslahatının qüvvəyə minməsi üçün büdcəyə ayıracağı və yeni iş yerləri açmağa zəmanət verdi.
Prezident fəaliyyəti
1 aprel 2018-ci ildə Alvarado prezident seçkilərində Fabritsio Alvarado Munosu məğlub edərək 61% səslə prezident seçildi. Amerika İnsan Hüquqları Məhkəməsinin verdiyi qərar Kosta-Rikanın eyni cinsli birlikləri tanımasını tələb edirdi, lakin sonradan eyni cinsli şəxslərin evliliyi əsas mövzu oldu. Alvarado Munos eyni cinsli evliliyə qarşı kampaniya apararkən, Alvarado Kesada məhkəmənin qərarına hörmətlə yanaşdığını ifadə etdi. Alvarado Kesada seçki nəticələrin proqnozlaşdıran anketləri yanıltaraq seçkilərində qalib gəldi. 8 may 2018-ci il tarixində and içdi.
Prezident olaraq Karlos Alvarado Kesada səylərini Kosta-Rika iqtisadiyyatının karbondan təmizlənməsinə yönəltdi. Ölkənin qarşısına 2050-ci ilədək sıfır xalis emissiya əldə etməyi məqsəd qoydu və buna nail olmaq üçün tədbirlər həyata keçirdi. Ölkədəki istixana qazı tullantılarının 40%-i nəqliyyatdan qaynaqlandığından paytaxt San-Xosedə elektrikli dəmir yolunu digər ictimai nəqliyyatla əvəzləməyə çalışdı. 24 fevral 2019-cu ildə kosta-rikalı keçmiş BMTİDÇK rəhbəri Kristiana Fiqereslə birgə ölkə iqtisadiyyatının tam dekarbonlaşdırılması üçün plan başlatdı. Bununla da o, karbohidrogenləşməni "nəslimizin böyük problemi" olaraq xarakterizə etdi və "Kosta-Rika buna nail ola bilən ilk ölkə olmalıdır, ilk olmasa da ilklər arasında olmalıdır" bəyanatını verdi.
Qaytana (müğənni)
Qayta-Lurdes Klaverivna Essami, peşəkar səviyyədə Qaytana — Ukrayna müğənnisi və bəstəkarı. Essaminin pop musiqi üslubu caz, fank, soul və folk elementlərini ehtiva edir. O, Bakıda keçirilən 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Ukraynanı təmsil etmişdir. Qaytana burada "Be My Guest" mahnısını ifa etmiş və finalda 15-ci yeri tutmuşdur.
Qaytana postsovet məkanında Litvanın "LT United" qrupunun üzvü, müğənni və gitaraçı Viktoras Diavaradan sonra Afrika əsilli ikinci Avroviziya iştirakçısıdır.
Həyatı
Qayta-Lurdes Klaverivna Essami Kiyevdə anadan olmuşdur. Anası ukraynalı Tatyana Petrova, atası isə Konqo Respublikasından olan Klaver Essami idi.. O, körpə olanda ailə Ukraynanı tərk edərək atasının doğulduğu Brazzavil şəhərinə köçmüşdür. Onlar Konqo Respublikasında beş il yaşamış, lakin Essami və anası 1985-ci ildə Ukraynaya qayıtmışdılar. Uşaqlıq illərinin erkən dövrünün çox hissəsini Konqo Respublikasında keçirdiyi üçün Essami Ukraynaya qayıdandan sonra yalnız fransız və linqala dillərində danışa bilirdi. Buna baxmayaraq, o, sonradan ukrayn və rus dillərini də mükəmməl bilir. Essaminin atası Brazzavildə qalmış və burada nəqliyyat biznesinə rəhbərlik etmişdir.