cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
This War of Mine
This War of Mine — 11 bits studios tərəfindən hazırlanan və nəşr olunan müharibədən sonra həyatda qalma videooyunudur. Oyun Bosniya müharibəsi əsnasında 1992-1996-cı illər arasında baş verən Sarayevo müharisəsindən ilham alıb. Oyun cəbhədə döyüşən əsgərlərdən yox, müharibədən zərər çəkən xalq haqqındadır. Xarakterlər, gündəlik təhlükələrdən xilas olmaq üçün bir çox çətin qərarlar vermək məcburiyyətindədirlər. Oyunda verilən qərarlara bağlı olaraq, hər bir xarakter üçün müxtəlif sonluqlar var. "This War of Mine" 2014-cü ilin noyabr ayında Microsoft Windows, OS X və Linux üçün satışa çıxarıldı. Android və IOS versiyaları 2015-ci il iyul ayının 14-də satışa çıxarıldı. PlayStation 4 və Xbox One versiyaları isə 2016-cı il yanvar ayının 29-da This War Of Mine: The Little Ones  başlığı altında satışa çıxarıldı.
Oynanılması
This War of Mine, həyatda qalma, strategiya oyunudur. Oyunda oyunçu dərmə-çatma bir sığınacaqda həyatda qalmağa çalışan bir qrup insanı idarə etməlidir. Hekayənin yerləşdiyi ərazi, mühasirəyə alınmış Qraznaviya adlı belletristik bir dövlətdə yerləşən, Poqoren belletristik şəhərində cəmləşir. Oyunun əsas məqsədi, oyunçunun nəzarət etdiyi xarakterlərlə qidalar, əşyalar, silahlar təmin etməkdir. Oyunçu idarəsindəki xarakterlərin çoxunun hərbi bir keçmişə və ya hər hansı bir həyatda qalma təcrübəsinə sahib deyil və həyatda qala bilmək üçün oyunçunun dəvamlı müdaxiləsini tələb edir. Xarakterlərin sağlamlığını, aclığını və psixologiyasını, təsadüfi bir müddət sonra yaranan atəşkəs elanına qədər qorumaq, oyunçunun məsuliyyətindədir.
Oyunçu, oyuncu tərəfindən təsirlənə biləcək bir ilə dörd sağ qalanlar arasında başlayır. Oyunçu etdiyi hərəkətlər,hər bir xarakterin sonunu göstərəcək. Oyun, ilk olaraq Bruno, Pavle, Marko, ya da Katya ilə başlayır. Hər xarakterin, oyunçuya yardım edən və ya maneə törədən bir və ya iki xüsusiyyəti olur. Bəzi xüsusiyyətlər bəzi günlərdə faydalı olarkən digərləri hər zaman faydalıdır. Məsələn, Brunonun yemək bişirərkən daha az qaz/yanacaq və su istifadə etməyinə səbəb olan "Yaxşı aşpaz" adlı bir xüsusiyyəti vardır. Ümumi olaraq, oynana bilinən 12 xarakter mövcuddur. Balaca olanlar EBM'u, özünü müdafiə edə və ya sığınacağı ayaqda saxlamaq üçün lazımlı olan vəzifələri yerinə yetirə bilməyəcək əlavə bir uşaq sağ qalan əlavə edilməsinin imkanını verir. Buna əlavə olaraq, sağ qalan uşağın depressiyaya məruz qalmamağı üçün davamlı diqqət göstərilməsi lazımdır, ancaq digər sağ qalanlar tərəfindən bişirməyi, su filterləməyi və əkin yetişdirməyi öyrənə bilər və böyük bir adam onu mənimsədikdən sonra onlarla gecələri eyni yataqda yatdığına görə hər ikisinə də ayrı bir yataq düzəldilməsinə ehtiyac olmur.
1.3 nömrəli yeniləmədən sonra oyunçulara bir ssenari redaktoru verir. Redaktor, oyunçulara sağ qalan yaratmağa və seçməyə imkan verildi. Redaktor eyni zamanda ekoloji şəratinin və müharibənin uzunluğunun dəyişdirilməsinə də icazə verir.
Oyunçu tərəfindən yaradılan məzmun, digər oyunçulara 2.0 nömrəli yeniləmədən etibarən Steam Workshop vasitəsi ilə pulsuz təqdim oluna bilər.
Hazırlanması
Oyun, Bosniya vətəndaşlarının Sarayevo müharisəsi əsnasında yaşadığı kasıb həyat şəraiti və müharibə zamanında vəhşiliklərdən təsirlənmişdir. 2014-cü ilin Noyabr ayında, oyunun liseyziyasız kopiyaları internetdə təqdim edildi. Yaradıcıların cavabı, şərhlərdəki bir sıra ardıcıl nömrələri paylaşmaq, endiricilərin bunları dostları ilə paylaşmağa təşviq etmək və maliyyə vəziyyətləri icazə uyğundursa oyunu satın almaq idi.
Qəbul olunması
"This War of Mine" Metacritic'dən 55 şərh əsasında 100 baldan 83 bal aldı. 11 bit studios, oyunu hazırlamağa xərcənən pulu yalnız satışa çıxarıldıqdanq2 gün sonra yenidən ala bildi.
NGC 4341
NGC 4341, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. SB0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Qunbyorn dağı
Qunbyorn dağı — Qrenlandiyanın ən hündür dağı, Arktikanın ən hündür nöqtəsi. Votkins sıra dağlarına daxildir. Adanın cənub-şərqində, Danimarka boğazından 100 km aralıda yerləşir.
Zirvə Qrenlandiyanı kəşf etmiş Qunnborn Ulfsonun şərəfinə adlandırılmışdır. İslandiya saqalarında dağın adı "ağ paltar" olaraq anılır.
Qunbyorn dağına ilk dırmanma 16 avqust 1935-ci ildə Avqustin Kurto, Cek Lonqlend, Ebbi Munkon, Lourens Vaqer tərəfindən təşkil olunmuşdur.
Yaycı (Çaldıran)
Yaycı - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 46 nəfər yaşayır (10 ailə).
Avstriyalı Elizabet
Avstriyalı Elizabet (d. 9 iyul 1526 - ö. 15 iyun 1545) — Polşa kraliçası. Müqəddəs Roma imperatoru I Ferdinand ın və xanımı Bohemiyalı Anna nın ən böyük övladıdır. 1543-cü ildə özü kimi Habsburq ailəsi nə mənsub olan Polşa kralı və Reç Pospolita başhersoqu II Sigismund Avqust la evləndirildi. Buna baxmayaraq evlilik çox qısa davam etdi. Çünki Elizabet xəstə idi və epileptik tutmalar nəticəsində 2 il sonra 18 yaşında ikən vəfat etdi.
Çox qorxulu kino (film, 2000)
Çox qorxulu kino — 2000-ci ildə istehsal olunmuş "Çox qorxulu kino" film seriyasının birinci seriyasıdır.
Məzmun
Filmin əvvəlində cavan qız telefonda naməlum adamla danışır. Guya ki, naməlum səhv yerə zəng etmişdir. Amma söhbət əsnasında məlum olur ki, həmin telefondakı naməlum adam onu öldürmək istəyir. Naməlum maskalı adam onun ardənca qaçmağa başlayır. Lakin qızı yolda atasının maşını vurur. Ona görə ki, atası anası sevgi əlaqəsində olur...
Yumrudaş (Çaldıran)
Yumrudaş - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Fəyaz Bənihəmməd
Fəyaz Rəşid Əhməd Həsən əl-Qədi Bənihəmməd (فايز راشد احمد حسن القاضي بني حماد, Fāyaz Rāshid Aḥmad Ḥassan al-Qāḍī Banī Ḥammad; ) ― 11 sentyabr 2001-ci il terror aktları çərçivəsində Yunayted Hava Yolları reys 175-i qaçıran beş nəfərdən biri.
Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində anadan olan Bənihəmməd Visa Express proqramını istifadə edərək ABŞ turist vizasını almışdır.
Bənihəmməd 2001-ci ilin iyun ayında ABŞ-yə gəldi. 11 sentyabr 2001-ci ildə Bənihəmməd Yunayted Hava Yolları reys 175-ə mindi və təyyarənin qaçırılmasında iştirak etdi ki, o,Dünya Ticarət Mərkəzinin cənub qülləsinə dəysin.
Ləqəbləri
Həm Bənihəmmədin özü, həm də media onu təsvir etmək üçün "Fəyaz Əhməd", "Bənihəmməd Fəyaz Əbu-Dabi Bənihəmməd", "Fəyaz Rəşid Əhməd", "Rəşid Əhməd Həsən əl-Qədi", " Əbu-Dabi Bənihəmməd Əhməd Fəyaz" və s. kimi digər ləqəblərindən istifadə edirdi.
Hücumlar
Fəyaz Bənihəmməd həm özünün həm də Mohand əl-Şəhri Yunayted Hava Yolları reys 175 uçuşu üçün 27 və ya 29 avqust tarixlərində bir tərəfli birinci sinif biletlərini VISA kartı ilə Mustafa əl-Havsəvdən $4464.50 qiymətinə aldı. Hər ikisinin ünvanını Mail Boxes Etc., Delrey Biç kimi qeyd etmişdir. Bu poçt ünvanı eyni uçuş üçün biletlərini bir gün sonra alan Həmzə və Əhməd əl-Həmdinin poçt ünvanları ilə üst-üstə düşmürdü, lakin hər iki qrup eyni telefon nömrəsini qeyd etmişdilər.
8-10 sentyabr tarixləri arasında Milner hotelində qalan Bənihəmməd zəif ingilis dili billiyini əsas gətirərək hotel işçisindən otaq üçün qeyd kartının doldurmasını istədi. 10 sentyabr 2001-ci ildə digər dörd təyyarə qaçıranlarla birgə Bostondaki Milner hotelinin otağında qaldı.
11 sentyabrda Bənihəmməd 175-ci reys təyyarəsinə daxil oldu və Şehrinin yanındaki 2A nömrəli oturacaqda əyləşdi. Uçuş başlayandan təxminən yarım saat sonra təyyarə qaçırıldı və daha sonra Dünya Ticarət Mərkəzinin cənub qülləsinə çırpıldı.
Yengicə (Ucan-i Şərqi dehistanı)
Yengicə — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Bostanabad şəhristanı, Ucan-i Şərqi dehistanı ərazisinə daxil olan kənd.
Fəyaz Bənihəmməd
Sonraki hadisələr
Hücumlardan sonra ABC News tərəfindən eyni adda birinin Laklend Hava Qüvvələri bazasındakı Xarici Dillər Hərbi İnstitutuna gəlib-getdiyini bildirildi. Bu iddianın Bənihəmmədin istifadə etdiyi saxta ünvandan peydə olduğu ehtimal olunur.
Zağlıca (Ucan-i Şərqi dehistanı)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 689 nəfər yaşayır (131 ailə).
Erməni xaçı
Erməni xaçı (, [haykakan xaç]) — cücərmiş budaqları, genişləndirilmiş ucları və lent çərçivəsi ilə fərqləndirilən özünəməxsus xaç növü. Buradakı ornament, erməni xristianlığına görə, xaçın həyatverici gücünü və cəza aləti kimi xaçdan fərqini simvollaşdırır. Erməni xaçı xaçkarlarda öz əksini tapmışdır.
Hamada Hikozo
, eləcə də, digər adları ilə Cozef Heko və ya Amerika Hikozo – ABŞ vətəndaşlığı almış ilk yapon. Xristianlığı qəbul etmiş, Yaponiyada ilk müasir qəzeti nəşr etdirmişdir.
ABŞ səfəri
Hamada 1837-ci ildə Harima əyalətində bir gəmi kapitanının oğlu kimi doğulmuşdur. 1850-ci ildə Edo şəhərinə qayıdarkən gəmisi qəzaya uğramış və 52 gün boyunca açıq dənizdə üzdükdən sonra o və 16 dənizçi ABŞ-yə məxsus "Oakland" gəmisi tərəfindən xilas edilmişdir. Gəmi 1851-ci ilin fevralında San-Fransiskoya çatmışdır. Həmin dövrdə ABŞ hökuməti Metyü Perrinin başçılığı altında Yaponiyaya ekspedisiya göndərməyi planlaşdırdığı üçün bu 17 yaponu ekspedisiya zamanı Yaponiyaya qaytarmaq qərarı verilmişdi.
Ekspedisiya 1852-ci ildə Yaponiyaya yola düşmüşdür. Honkonqa çatanda amerikalılar Hamadaya ABŞ-yə qayıtmağı təklif etmişdirlər. Hamada təklifi qəbul etmiş və yoldaşlarından ayrılaraq San-Fransiskoya qayıtmışdır. Burada gömrük məmuru B. Sanderslə tanış olmuş və onun köməyi ilə 1852-ci ilin avqustunda Baltimora gəlmişdir. Səyahət zamanı ilk dəfə qatara minmiş və teleqrafla tanış olmuşdur. 1854-cü ilin oktyabrında katolikliyi qəbul etmiş və bundan sonra Cozef Heko kimi tanınmağa başlamışdır. 1858-ci ilin iyununda ABŞ vətəndaşlığına qəbul edilmişdir.
Yaponiyaya qayıdışı
Hamada Yaponiya üçün darıxmış və bir neçə cəhddən sonra 1858-ci ilin sentyabrında dostu Con Merser Brukdan icazə alaraq onun Yaponiya yaxınlığından keçəcək tədqiqat gəmisinə minmişdir. Şanxayda olanda ABŞ-nin Yaponiyadakı ilk səfiri Taunsend Harrislə tanış olmuş və onun təklifi ilə ABŞ-nin Kanaqavadakı konsulluğunda tərcüməçi olmuşdur. Hamada 1859-cu ilin iyununda Yokohamaya çatmışdır. 1860-cı ildə "Kanrin Maru" gəmisi ABŞ-yə yola düşəndə Hamadanın təklifi ilə Bruk gəminin texniki məsləhətçisi seçilmişdir. Hamada 1860-cı ildə konsulluğu tərk edərək Yokohamada öz ticarət şirkətini açmışdır.
Hamada 1861-ci ildə yenidən ABŞ-ni ziyarət etmiş və 1862-ci ilin martında Abraham Linkolnla görüşmüşdür. Yaponiyaya qayıdandan sonra 1864-cü ilin iyununda Kişida Qinko və digər şəxslərlə birlikdə Yaponiyanın ilk müasir qəzeti olan "Kaigai Shinbun" qəzetini nəşr etdirmişdir. Qəzet dünyada baş verən hadisələr haqqında xəbərlər paylaşsa da, 18-ci buraxılışından etibarən ABŞ tarixi haqqında yazılara və Yaradılış kitabının tərcüməsinə yer ayırmağa başlamışdır. Hamada öz bacarıqlarını biznes sahəsinə həsr etmək istədiyi üçün qəzet 26-cı buraxılışından sonra fəaliyyətini dayandırmışdır. Meyci dövrünün ilk illərində Maliyyə nazirliyində işləmişdir.
Hamada iki avtobioqrafiyanın müəllifi olmuşdur. "Qəzaya uğrayanın qeydləri" 1863-cü ildə yapon dilində, "Bir yaponun hekayəsi" isə 1895-ci ildə ingilis dilində nəşr olunmuşdur.
Məkkənin fəthi
Məkkənin fəthi (ərəbcə: فتح مكة‎) — 11 yanvar 630-cu ildə müsəlmanların, Qüreyşlilərin əlindən Məkkəni ələ keçirməsi hadisəsidir.
Fəthdən əvvəl
Bir müddət əvvəl müsəlmanlar və Məkkə paqanları ("müşriklər") arasında Hudeybiye Anlaşması imzalanmışdı. Məkkə Qureyşin müttəfiqi olan Bani Bəkir qəbiləsi, bu müqavilənin əksinə olaraq, müsəlmanların himayəsində olan Bani Huzaa qəbiləsinə hücum etdi. Məhəmməd, Məkkəyə öldürülənlərin qan qiymətinin ödənilməsi və ya Bəni Bəkir qəbiləsi ilə ittifaqa son qoyulması lazım olduğunu, əks təqdirdə Hudeybiya müqaviləsinin pozulduğunu və döyüşməyə məcbur olacağını xəbər verdi. Məkkə əhalisi təklifləri rədd edərək müharibəyə hazırlaşacaqlarını elan etdilər.Məkkə müşrikləri sonradan fikirlərini dəyişdirərək Əbu Süfyanı müsəlmanları bir barışığa inandırmaq üçün Mədinəyə göndərdilər. Ancaq danışıqlardan heç bir nəticə alınmadı.
Sonrası
Fəthdən dərhal sonra Məhəmməd Kəbədəki ilk xütbəsini verdi. Məkkə əhlinin şübhələrini aradan qaldırmaq üçün xütbəsinə bu sözləri də əlavə etdi: "Mənim halım sizin halınız,Yusifin qardaşlarına dediyi kimi olacaq. Yusif qardaşlarına dediyi kimi mən də deyirəm: 'Bu gün sizə heçbir qınaq və ayıblama yoxdur. Allah hamınızı bağışlasın, Allah mərhəmət göstərənlərin ən mərhəmətlisidir, siz indi azadsınız. (Yusuf surəsi, 92-ci ayə)
İstinadlar
MEKKE - Nebi Bozkurt - Mustafa Sabri Küçükaşcı Muhammad: Islam’s First Great General, by Richard A. Gabriel, p176. İbn-i, Hişam (1971). es-Siretun Nebeviyye (Sîre). Beyrut. c. 4 s.32. SURUÇ, Salih (2005). Peygamberimizin Hayatı. İstanbul: Nesil Yayınları. ISBN 975-408-019-4 c. 2 s.470. SURUÇ, Salih. a.g.e. c. 2 s.469,470,471. 1 OCAK 630 MEKKE'NİN FETHİ Sahih-i Buhari, Mekke'nin Fethi Gazası URL erişim tarihi:04 Ağustos 2008 Hamidullah, Muhammad. a.g.e. Yenişafak. s. 88.
Xəyalə Abdulla
Xəyalə Mardan qızı Abdulla — azərbaycanlı şahmatçı, qadınlar arasında beynəlxalq qrosmeyster (2015).
Şahmat karyerası
2010-cu ildə Gürcüstanın Batumi şəhərində keçirilmiş 18 yaşa qədər qızlar arasında Avropa çempionatında bürünc medal qazanıb.
2011-ci ildə 18 yaşa qədər qızlar arasında Azərbaycan çempionatında qızıl, 20 yaşa qədər qızlar arasında isə gümüş medala sahib çıxıb.
2012-ci ildə 20 yaşa qədər qızlar arasında Azərbaycan çempionatında ikinci dəfə gümüş medala sahib çıxıb.
2013 və 2014-cü illərdə qadınlar arasında şahmat üzrə Azərbaycan çempionu olub.
Azərbaycanın qadınlardan ibarət milli komandasının tərkibində 2014-cü ildə Norveçin Tromse şəhərində keçirilmiş Ümumdünya Şahmat Olimpiadasında və 2013-cü ildə Polşanın Varşava, 2015-ci ildə isə İslandiyanın Reykyavik şəhərlərində keçirilmiş komandalar arasında Avropa çempionatlarında çıxış etmişdir. 2016-cı ildə Bakı şəhərində keçirilmiş 42-ci Ümumdünya Şahmat Olimpiadasında Azərbaycanın ikinci komandasının heyətində mübarizə aparmışdır.
Xəyalə Abdulla 2010-cu ildə qadınlar arasında beynəlxalq usta adına, 2015-ci ildə isə qadınlar arasında beynəlxalq qrosmeyster adına layiq görülüb.
Reytinqi
FİDE-nin rəsmi saytında dərc olunmuş 2017-ci ilin mart ayına olan məlumata görə Xəyalə Abdulla 2241 xalla Azərbaycan qadın şahmatçıları arasında 9-cu, "Top 100 Women February 2017" reytinq cədvəlində isə 320-ci yerdə qərarlaşıb.
Şəxsi həyatı
Xəyalə Abdulla azərbaycanlı qrosmeyster Nicat Abasov ilə ailə həyatı qurub.
Amerika Sosiologiya Assosiasiyası
Amerika Sosiologiya Assosiasiyası – 1905-ci ildə amerikan sosioloqlarının cəmiyyəti kimi yaradılmışdır. 12 mindən artıq üzvü olan Amerika Sosiologiya Assosiasiyası indiki adını 1959-cu ildə almışdır. Amerika Sosiologiya Assosiasiyasında üç üzvlük kateqoriyası var: daimi üzvlər, müxbir üzvlər, tələbələr. Amerika Sosiologiya Assosiasiyasının məqsədi sosioloji tədqiqatların keyfiyyətinin yüksəldilməsi, sosioloji təhsilin inkişafına yardım və elmi-sosioloji problemlərin öyrənilməsi ilə məşğul olan alimlərin görüşlərini təşkil etməkdir. Assosiasiya öz üzvləri arasından işçi orqan – Şura təsis edir və o, cəmiyyətin cari işlərini planlaşdırır və icrasını həyata keçirir. Amerika Sosiologiya Assosiasiyasının icraçı orqanı icraçı katibdən və 14 köməkçisi olan 5 üzvdən ibarətdir. İcraçı orqan sosiologiyanın təliminə aid materialların toplamaq və yaymaq, milli azlıqlardan olan tələbələrə kömək göstərmək, dövlət və özəl təhsil sektorlarında sosiologiyanın və sosioloqların rolunu və nüfuzunu yüksəltmək, sosioloqları daimi işlə təmin etmək üçün inzibati rəhbərliyi həyata keçirir. Amerika Sosiologiya Assosiasiyasının tərkibində sosioloji biliklərin ayrı-ayrı sahələri üzrə 45 tədqiqatçıdan  ibarət  komitə fəaliyyət göstərir. Assosiasiya hər il Amerika Birləşmiş Ştatlarının ayrı- ayrı şəhərlərində milli elmi konfranslar keçirir.
Kanada Xristian Əmək Assosiasiyası
Kanada Xristian Əmək Assosiasiyası — Kanadanın ən irimiqyaslı və aparıcı həmkarlar ittifaqı təşkilatlarından biri. Assosiasiyanın baş qərargahı Ontario əyalətinin Mississauqa şəhərində yerləşir.
Tarixi
İkinci dünya müharibəsindən sonra Kanadaya üz tutan alman miqrantlar kommunizm və sosializm prinsiplərindən uzaq olan ədalətli siyasət yürüdən vahid bir təşkilata ehtiyac duyurlar. Ona görə də müəyyən qrup işçilər birləşərək xırda təşkilatlar yaradırlar. 20 fevral 1952-ci ildə isə həmin birliklər birləşərək Kanada Xristian Əmək Assosiasiyasını təsis edirlər.
Fəaliyyəti
Assosiasiya bu günə kimi fəaliyyətini davam etdirir və əmək münasibətlərinin düzgün tənzimlənməsində böyük rol oynayır. Yarandığı ilk gündən assosiasiya Avropa həmkarlar ittifaqlarının təcrübəsindən istifadə edib. Bu isə təşkilatın ədalətli prinsiplər üzərində formalaşmasına böyük köməklik göstərib.
Pensiya əmanəti proqramı
Assosiasiya 1974-cü ildən başlayaraq iki pensiya əmanəti proqramına başçılıq edir. Bu proqrama əsasən, hər ay işçilərin əməkhaqqından müəyyən faiz həcmində məbləğ fonda köçürülür. Təqaüdə çıxdıqda isə işçilər bu vəsaiti aybaay alırlar. Sahibkarların fondla heç bir əlaqəsi yoxdur. Bütün bu prosedura nəzarət etmək üçün isə xüsusi Müşahidə Şurası yaradılıb.
Tərkibi
Assosiasiyanın 51,238 üzvü var. Assosiasiya özündə tikinti, səhiyyə və qida məhsullarının istehsalı sahəsində işləyən işçiləri cəmləşdirir.
Rəhbəri
Qurumun prezidenti Dik Haynendir.
Xarici əlaqələri
Təşkilat 1,3 milyondan çox işçinin maraqlarını qoruyan Ümumdünya Əməkçilər Birliyinin üzvüdür.
Timo Stavitski
Timo Stavitski — Liqa 1 təmsilçilərindən olan Stad Malerbe Kann klubunda hücumçu kimi çıxış edən peşəkar Finlandiyalı futbolçudur.
Klub karyerası
Stavitski 2017-ci ilin əvvəlində Veikkausliqa klublarından olan RoPS klubuna transfer olmuşdur. O, peşəkar karyerasında ilk qolunu İnter Turku klubuna qarşı oyunda vurmuş və komandası 2–6 hesabı ilə məğlub olmuşdur.
2017-ci ilin dekabr ayında Barselona klubunda baxışdan keçdikdən sonra Stavitski Liqa 1 təmsilçilərindən olan Kann klubuna transfer olmuşdur.
Karyera statistikası
1 Finlandiya və Fransa Kuboku görüşləri daxildir. 2 Finlandiya və Fransa Liqa Kuboku görüşləri daxildir.
NGC 2415
NGC 2415, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Vaşaq bürcü istiqamətində yerləşir. Im tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Sinuziya
Sinuziya ( — birlikdə mövcudluq, cəmiyyət) — eyni bir ekobiomorfa aid olan növlərin biosenozda olan populyasiyaların məcmusu. Sinuziya məkanca və ekoloji cəhətdən fitosenozun ayrılmış (xüsusi) bir hissəsidir. Yalnız bir populyasiyadan və ya bir neçə populyasiyadan (məs. efemerlərin sinuziyası) ibarət ola bilər. Başqa cür sinuziyalar da ayırırlar: epifit şibyələrin sinuziyası, soprofit bitkilərin sinuziyası, cücülərin və başqa heyvanların sinuziyası.
Terminin tarixi
İlk dəfə sinuziya termininə 1917-ci ildə isveçrəli geobotanik E.Rubelyanın mühazirələrində, çap şəklində isə 1918-ci ildə avstriyalı geobotanik Heelmuta Qamsanın kitablarında rast gəlinir. Sonralar isə bu termin XX əsrdə eston geobotanik Teador Limpapanın əsərlərində tez-tez işlədilir.
Sinuziyalıq
Biosenoza daxil olan ayrı-ayrı növ populyasiyalarının sahədə "ləkə" halında və ya qırıq-qırıq (kəsikkəsik) yayılması.
Dəlikdaş (Çaldıran)
Dəlikdaş - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 223 nəfər yaşayır (50 ailə).
Avstriyalı Anna (hersoqina)
Avstriyalı Anna (d. 7 iyul 1528 - ö. 16 oktyabr 1590) — Bavariya hersoqinası. Müqəddəs Roma imperatoru I Ferdinandın və xanımı Bohemiyalı Annanın ikinci qızıdır. 1546-cı ildə Bavariya hersoqu V Albertlə evləndirildi.
Sklerofitlər
Sklerofitlər ( – quru, bərk) — güclü inkişaf etmiş mexaniki toxumaları (sklerenxim, libriform) olan skleromorf bitkilər. Sklerofitlər sərtyarpaqlara, bəzən yüksək xüsusi çəkili oduncağa malik olur. Bura aiddir: sklerohiqrofitlər (məs. probka (mantar) palıdı, daş palıd), bir çox sklerokserofitlər (məs. saqqızağacı), xüsusilə yarımkollar (boyalıcı ebelek).
Kvazidövlət
thumb|right|250px|21 may 2015-ci ildə tez-tez protodövlət kimi təsvir edilən [[İraq Şam İslam Dövləti|İslam Dövlətinin İraq və Suriyadakı ərazisinin maksimal səviyyəsi. ]]
İctimai maliyyə
İctimai (mərkəzləşdirilmiş) və ya Dövlət maliyyəsi — dövlət və bələdiyyə orqanlarının fəaliyyətini təmin etmək üçün nəzərdə tutulmuş vəsaitlərinin formalaşdırılması və istifadəsi sistemi. Dövlət maliyyəsinə dövlət maliyyəsi və bələdiyyə maliyyəsi daxildir.
Kvazidövlət
Kvazidövlət (, "sanki" + "dövlət"; hərfi mənada – sanki dövlət), həmçinin protodövlət — tam institusional və ya muxtar suveren dövlət olmayan siyasi qurum. Bu, hüquqi və siyasi anlayış, bəzən bütün deyil, çoxlu dövlətçilik meyarlarına malik siyasi qurumu təsvir etmək üçün istifadə olunan termindir.
İctimai maliyyə
Mərkəzləşdirilmiş maliyyə büdcə sistemi, eləcə də dövlət və bələdiyyə krediti ilə təmsil olunur.
Kvazidövlət
İndiki dövrdə kvazidövlət termini daha çox müəyyən bir regiona iddialı olan və bu ərazi üzərində müəyyən formada nəzarəti əlinə almış, lakin dövlətçilik üçün bəzi meyarlara malik olmayan silahlı separatçı qruplara münasibətdə istifadə olunur.
İctimai maliyyə
Dövlət maliyyəsi sahəsi hökumətin aşağıdakılara təsirindən ibarət üçtərəfli hesab olunur:
İqtisadçı Conatan Qruber dövlət maliyyəsinin geniş sahəsini qiymətləndirmək üçün çərçivə təklif etmişdir. Qruber dövlət maliyyəsini dörd əsas sual baxımından nəzərdən keçirməyi təklif edir:
Dövlət Maliyyə menecmenti
Aşağıdakı bölmələr dövlət maliyyəsinin subyektini təşkil edir.
Hökumət xərcləri
İqtisadçılar dövlət xərclərini üç əsas növə bölürlər. Cari istifadə üçün mal və xidmətlərin dövlət tərəfindən satın alınması dövlət istehlakı kimi təsnif edilir. İnfrastruktura investisiya və ya tədqiqata xərcləmə kimi gələcək fayda əldə etmək üçün nəzərdə tutulan mal və xidmətlərin dövlət satınalmaları dövlət investisiyası kimi təsnif edilir. Mal və xidmətlərin alınması deyil, sadəcə olaraq pul köçürmələri olan dövlət xərcləri, məsələn, sosial sığorta ödənişləri transfer ödənişləri adlanır.
Gəlir bölgüsü
Gəlirlərin bölüşdürülməsi. Dövlət xərclərinin bəzi formaları gəlirləri bir qrupdan digərinə köçürmək üçün xüsusi hazırlanmışdır. Məsələn, hökumətlər bəzən gəlirləri təbii fəlakətlər nəticəsində zərər çəkən insanlara köçürür. Eynilə, dövlət pensiya proqramları sərvəti gənclərdən qocalara köçürür. Əmtəə və xidmətlərin alınması ilə bağlı dövlət xərclərinin digər formaları da gəlir bölgüsünün dəyişməsinə təsir göstərir. Məsələn, müharibədə iştirak cəmiyyətin müəyyən təbəqələrinə sərvət ötürə bilər. Xalq təhsili bu məktəblərdə uşaqları olan ailələrə sərvət ötürür. Ümumi yolların tikintisi sərvəti yollardan istifadə etməyən insanlardan istifadə edənlərə (və yol çəkənlərə) ötürür.
Rafiq Subaye
Rafiq Subaye (رفيق السبيعي‎; 9 Fevral 1930 – 5 Yanvar 2017) — Suriyalı film aktyoru, yazıçı və direktor.
Karyerası
Subaye qədim Dəməşqin ən qədim rayonlarından birində anadan olmuşdur. O, Suriyada dram filmlərində aktyor kimi fəaliyyət göstərmişdir. Subaye həmçinin Əbu Səyyah adı ilə tanınır. Bu ləqəb ona pyeslərdə və televiziya seriallarında oynadığı surətlərin xarakterlərinə görə verilmişdir.
Əli bəy Hüseynzadə
Əli bəy Hüseynzadə (Əli Hüseyn Turan) — Azərbaycan mütəfəkkir yazıçısı, publisist və ədəbiyyat tənqidçisi, XX əsr Azərbaycan-türk ictimai fikrinin ən görkəmli nümayəndələrindən biri. Uzun müddət alim, həkim, rəssam, şair, tənqidçi, tərcüməçi, müəllim, jurnalist kimi fəaliyyət göstərmiş, bu sahələrin hər birində özünəməxsus iz qoymuşdur. XX əsr Azərbaycan mətbuatı və publisistikası sahəsində müstəsna xidmətləri vardır.
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 7 may 2019-cu il tarixli, 211 nömrəli Qərarı ilə Əli bəy Hüseynzadə Azərbaycan Respublikasında əsərləri dövlət varidatı elan edilən müəlliflərin siyahısına daxil edilmişdir.
Həyatı
Əli bəy Hüseynzadə 1864-cü il 24 fevralda Salyanda dindar bir ailədə anadan olub. Əslən Sabirabad rayonunun Quruzma kəndindəndir. Atası Molla Hüseyn Qafqaz müsəlman ruhani məclisinin Tiflisdəki altısinifli məktəbinə müəllim təyin olunduğundan Əli bəy də bu şəhərdə yaşamış və ilk təhsilini də bu məktəbdə almışdı. Lakin atasının çox erkən ölümündən sonra o, ana babası Qafqaz şeyxülislamı Axund Əhməd Salyaninin himayəsində böyümüşdür. Tiflis gimnaziyasını bitirmiş (1875–1885), uşaqlıq və tələbəlik illərində türk, fars, ərəb, alman və rus dillərini öyrənmişdi.
Əli bəy Hüseynzadə babası Şeyx Əhməd ilə onun dostu Azərbaycan dramaturgiyasının banisi, ictimai xadim Mirzə Fətəli Axundzadənin (1812–1878) söhbətlərindən faydalanmış və onların tərbiyəsi altında zamanının ədəbi çevrəsini tanımışdı. Gimnaziyada təhsil aldığı dövrdən etibarən türkcəyə, türkçülüyə və Türkiyəyə dayanmaq gərəkdiyi fikrinin yaranmasında Şeyx Səlyaninin və Mirzə Fətəli Axundzadənin böyük təsiri olmuşdu.
Görkəmli ictimai xadim Ziya Gökalp (1876–1924) Əli bəy Hüseynzadədən bəhs edərkən onun Rusiyadakı millətçilik cərəyanlarının təsiri ilə türkçü olduğunu, kollecdə ikən gürcü gənclərindən son dərəcə millət sevər olan bir yoldaşının ona millət sevgisini aşıladığını yazmışdır.
Ziya Gökalp Rusiyadan İstanbula gələn Əli bəy Hüseynzadənin Tibbiyyədə Türkçülüyün əsaslarını izah etdiyini, "Turan" adlı şeirinin Turançılıq (Pan–Turanizm) ideologiyasının ilk görünümü kimi dəyərləndirmişdir.
Əli bəy Hüseynzadənin [[Qaracaəhməd qəbiristanlığı|Qaracaəhməd məzarlığındakı qəbri|thumb|200px]] 1885-ci ildə Sankt-Peterburq Universitetinin riyaziyyat fakültəsinə daxil olmuş, həm də şərq fakültəsində görkəmli professorların mühazirələrini dinləmişdi. Burada dövrün məşhur elm xadimləri – Dmitri Mendeleyev, Yeqor Vaqner, Nikolay Menşutkin, Nikolay Beketov, Valentin Jukovski və başqalarından dərs alan Ə.Hüseynzadə imperiyanın paytaxtında gedən ictimai-siyasi proseslərlə də yaxından tanış olur, "xalqçılar" hərəkatına rəğbət bəsləyir. Bir sıra inqilabçı tələbələr kimi, o da Sankt-Peterburqdan uzaqlaşmaq məcburiyyətində qalır.
Rusiya imperiyasının paytaxtındakı ictimai-siyasi təlatümlərlə əlaqədar olaraq Ə.Hüseynzadə Türkiyəyə, İstanbula gəlir və burada darülfünunda əsgəri-tibbiyyə fakültəsində tədris almaqla dermatoveneroloq ixtisası və yüzbaşı hərbi rütbəsi qazanır. 1897-ci ildə o, Qırmızı Aypara Cəmiyyəti heyətinin tərkibində İtaliyaya gedir. Üç ildən sonra geri qayıdaraq müsabiqə yolu ilə İstanbul Darülfünunda əsgəri-tibb fakültəsində professor köməkçisi vəzifəsinə təyin edilir. O burada da inqilabçı gənc türklər hərəkatına qoşulduğundan və "İttihad və tərəqqi" partiyasının ilk özəyini yaradanlardan biri olduğundan təqib olunur.
Əli bəy Hüseynzadə 1940-cı ildə İstanbulda vəfat edib.
Ailəsi
thumb|200px|left|[[Şeyxülislamın portreti, Hüseynzadənin çəkdiyi portret]] Nəslin ilk bilinən nümayəndəsi şeyxülislam Axund Əhməd Salyanidən qabaq 39 il Qafqaz şeyxülislamı olmuş Axund Məhəmmədəli Salyanidir (1791–1852). Məhəmmədəlinin qardaşı Əlidən Axund Əhməd Salyani (1812–1884) dünyaya gəlib.
Əli bəyin nənəsi Hüsniyyə şeyxülislam Axund Məhəmmədəlinin iki qızından biridir. Digər qızı isə Nisə xanımdır və Əli bəyin çəkdiyi "Azərbaycanlı ailəsi" tablosunda təsvir olunan yaşlı qadın məhz Nisə xanımdır. Şeyxülislam Axund Əhməd isə Hüsniyyənin həyat yoldaşıdır. Axund Əhmədlə Hüsniyyənin iki qızı vardı: Xədicə və Fatma. Xədicə xanım Qruzma bəylərindən Kazım bəy Hüseynzadənin dörd oğlundan ən kiçiyi olan Molla Hüseyn Hüseynzadə ilə ailə qurmuşdu. Kazım Hüseynzadənin Axund Əhmədlə ya qardaş, yaxud da əmioğlu olduqları ehtimal edilir.
Əli bəy Hüseynzadə özünün yazdığına görə "24 fevral 1864-cü ildə Qafqaz Azərbaycanında Kür nəhri sahilində" yerləşən Salyan şəhərində anadan olub. Atası "Tiflis Müsəlman Məktəbinin müəllimlərindən Molla Hüseyn Hüseynzadə" anası "Xədicə Qafqaz şeyxülislamı Axund Əhməd Hüseynzadənin qızıdır".
Salyandan Tiflisə köçüb buradakı ruhani məktəbində riyaziyyat müəllimi işləyən Molla Hüseyn və Xədicə xanım vəfat edəndə övladlarının — Əli bəyin 6, İsmayılın isə 2 yaşı vardı.
1911-ci ildə İstanbulda əslən çərkəz olan süvari zabiti Şəmsəddin bəyin qızı Əthiyə xanımla evlənən Əli bəyin üç övladı var: 1914-cü il aprelin 6-da, bazar ertəsi, axşam saat səkkizdə Saida bəyim, 1915-ci il iyun ayının 9-da, çərşənbə günü saat 11-də Səlim Turan, 1920-ci ilin 31 dekabrında Feyzavər dünyaya gəlib. Səlim Turan Şahiqə xanımla, Feyzavər uzun illər vali işləmiş Əli Alpsarla, Saida atom fizikası üzrə professor, İngiltərə Akademiyasının həqiqi üzvü olmuş Mustafa Santurla ailə qurub. Rəssam Səlim Turan Parisdə yaşayırdı. Abstaksionizmin dünyada tanınan təmsilçilərindən biriydi. 1995-ci ildə dünyasını dəyişdi. "Feyzavər Üsküdardakı Qız İnstitutunu bitirdikdən sonra Gözəl Sənətlər Akademisinə davama başladı" (Ə.Hüseynzadə). İstanbulda məşhur olan Feyza Sənət Qalereyasını açdı. Fransada ali təhsil almış Saida riyaziyyat müəllimi idi. "Qızım Saida Liondan qayıtdığı doqquz ay qədər olar. İndiki halda "Kabataş qız lisesində matematik müəllimidir" (Ə.Hüseynzadə). Əli bəyin hər üç övladının nəsil davamı yoxdur. Onların övladları olmayıb. Beləliklə, Hüseyzadə Əli bəyin nəsli bu üç övladla tamamlanmış olur. Qızı Feyzavər Alpsar 2020-ci ildə 101 yaşında İstanbulda dünyasını dəyişib.
Qardaşı İsmayıl Hüseynzadə 1868-ci il martın 17-də Salyanda anadan olub və 1941-ci ildə sürgün edildiyi Qazaxıstanda 1943-cü ilin qışında dünyasını dəyişib. İsmayıl bəy də Əli bəy kimi əvvəlcə ruhani idarəsinin yanındakı məktəbdə, sonra Tiflis Gimnaziyasında təhsil almışdı. Tiflis 1 saylı Gimnaziyasının direktoru Markovanın imzaladığı 2 yanvar 1889-cu il tarixli arayışda bildirilir ki, İsmayıl Hüseynzadə gimnaziyaya 1878-ci ildə daxil olub və 1889-cu ildə nənəsinin xahişinə əsasən təhsilini yarımçıq qoyaraq gimnaziyadan azad edilsə də, ona məktəbi bitirən digər gimnazistlərin malik olduğu səlahiyyətləri veriblər. İsmayıl Hüseynzadə 1925-ci ilə kimi Salyan 1 saylı ikinci dərəcəli Müttəhid Zəhmət Məktəbində dərs demişdi və məktəb pedaqoji şurasının katibi olmuşdu. İsmayıl Hüseynzadə xalası Fatmanın qızı Mina xanımla ailə qurmuşdu. Bu evlilikdən Sultan Hüseynzadə, Azərbaycan Cümhuriyyəti dövründə ali təhsil almaq üçün xaricə göndərilmiş 100 tələbədən biri Bəhram Hüseynzadə, Moskvada Timiryazev adına Kənd Təsərrüfatı Akademiyasında təhsil almış Firidun Hüseynzadə və Bakı Sənaye İnstitutunu bitirmiş Şəmsəddin Hüseynzadə dünyaya gəlmişdi.
Yaradıcılığı
Ə.Hüseynzadə bütün şüurlu ömrü boyu öz məhsuldar qələmi ilə ümumtürk mənəvi dəyərlərini tədqiq və təbliğ etmiş, türkün tərəqqisi naminə öz parlaq istedadının bütün gücü ilə çarpışmışdır.
Türkiyədəki təqiblərdən sonra Azərbaycana qayıdan Ə.Hüseynzadə "Kaspi" qəzeti ilə əməkdaşlığa başlayır, publisistik yazılarını dərc etdirir və "Gənc türkçülük nədir?" adlı məqaləsi ilə türk tənzimat hərəkatının mahiyyətini açıqlayır. Ə.Hüseynzadə bu zaman islahatçı-reformist ideya adamı kimi tanınır. Az sonra o, dövrünün məşhur teoloq alimi, ictimai xadim və publisisti Əhməd bəy Ağaoğlu ilə birlikdə milyonçu Hacı Zeynalabdin Tağıyevin maliyyəsi ilə "Həyat" qəzetinin nəşrinə başlayır. Bu qəzet Ə.Hüseynzadəni Azərbaycana "ağır başlı" filosof, "sədrə şəfa verən" sözlər (ağla qida verən sözlər) söyləyən mütəfəkkir kimi tanıdır. Onun səhifələrində əsərlərini dərc etdirməklə ictimai-mədəni mühitə yeni ab-hava gətirir, ümumxalq dünyagörüşünün məntiqi əsaslarını yeni prinsiplərlə zənginləşdirməyə çalışır.
Ə.Hüseynzadənin fəlsəfi mühakimələri bu mənada maraqlıdır. Məsələn, o deyirdi: thumb|200px|left|"Bibi-Heybət məscidi", Hüseynzadənin çəkdiyi tablo XX əsrin əvvəllərində ictimai-siyasi fikrin təşkili və tənzimlənməsində, informasiya mühitinin formalaşmasında milli mətbuat nümunələri əhəmiyyətli rol oynayıb. Jurnalistikanın ictimai fikir tribunasına çevrilməsi də həmin tarixi mərhələnin məhsuludur. "Füyuzat" jurnalı və onun redaksiya heyətinin xidmətləri bu mənada diqqətəlayiqdir. Çünki onlar yalnız bir jurnal nümunəsi nəşr etməklə məhdudlaşmadılar, füyuzatçılıq xətti-hərəkatını, "Füyuzat" jurnalistikası məktəbini yaratmaqla tarix səhifələrinə öz imzalarını həkk etdilər.
"Füyuzat"da Əli bəy Hüseynzadə məqalələrinin birində yazırdı: "Bizə fədai lazımdır! Türk hissiyyatlı, islam etiqadlı, Avropa (müasir) qiyafəli fədai!" Bu fikir füyuzatçı mətbuat orqanları tərəfindən təkmilləşdirildi və "Tazə həyat", "İrşad", "Yeni füyuzat", "Həqiqət", "Tərəqqi", "İqbal", "Sədayi-həqq", "Şəlalə", "Açıq söz", "Bəsirət", "Qurtuluş", "Dirilik", "Azərbaycan", "Övraqi-nəfisə" mətbuat orqanları tərəfindən "Türkləşmək, islamlaşmaq, müasirləşmək" – azərbaycançılıq şəklində formulə edilərək təbliğ olundu.
Əli bəy Hüseynzadənin İslam–Türk millətlərin qalxması və müasirləşməsində üç düstura görə hərəkət edilməsinin zəruriliyini iddia etdiyini bildirən Hilmi Ziya Ülkən bu düsturun Türkləşmək, İslamlaşmaq və Avropalaşmaq olduğunu yazmışdır: Bu üçlü görüş daha öncə bir az qeyri–müəyyən, sistemsiz bir şəkildə Əli Suavi tərəfindən irəli sürülmüş və müdafiə edilmişdir. Fəqət Əli Suavi, hələ Türkçülüyün oyanmadığı və Namiq Kamalın Osmanlı–İslam görüşünün hakim olduğu bir dövrdə yaşadığı üçün fikirləri unudulmuşdu. Əli bəy Hüseynzadənin təklifi tam zamanındaydı.
Əli bəy Hüseynzadənin Türkçülüyə dair baxışlarının Ziya Gökalpa təsiri ilə əlaqədar məsələlər Hilmi Ziya Ülkənin yaradıcılığında parlaq şəkildə öz əksini tapmışdır: 1905-ci ildə Tiflisdə Əli bəy Hüseynzadə tərəfindən irəli sürülən Türkləşmək, İslamlaşmaq və Avropalaşmaq fikri, 1911-ci ildə hərarətli tərəfdarlar tapdı. Ziya Gökalp "Türkləşmək, İslamlaşmaq, Müasirləşmək" adlı məqalələrini və 1918-ci ildə bu məqalələrdən ibarət kitabını çıxardı. Fəqət Əli bəy Hüseynzadənin məqaləsində Əli Suavinin, bu son əsərdə də Hüseynzadənin adları çəkilmir. Bununla birlikdə, Gökalp, Əli bəy Hüseynzadənin dəyərini anlamışdı və onu "Yalavaç" adlandırmışdır. "Yalavaç" sözü isə peyğəmbər, gələcəyi xəbər verən, müjdəçi və s. kimi mənaları daşıyır.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə dövlət bayrağında üç rənglə (mavi, qırmızı, yaşıl) simvollaşan Azərbaycan vətəndaşının ideya-mənəvi dəyərləri Əli bəy Hüseynzadənin həmin tezisi və füyuzatçıların tarixi xidmətləri ilə bağlıdır.
Hilmi Ziya Ülkən Əli bəy Hüseynzadəni gənclərin qayğısına qalan, onlara yol göstərən bir insan kimi xarakterizə etmişdir. Mütəfəkkir siyasi həyata dalmış olan Ziya Gökalpa yaxınlaşmanın çətin olduğunu bildirərək göstərmişdir: Məhz bu sırada Hüseynzadə, türkçülərin rəhbərlərindən və bizi dinləyən, yol göstərən biricik insan oldu.
Ə.Hüseynzadə həmçinin Sankt-Peterburq İmperator Rəssamlıq Akademiyasında təhsil almışdır və bir sıra portret və mənzərələrin müəllifidir. Onun rəsmləri Bakı muzeylərində, İstanbul və Parisdə şəxsi kolleksiyalarda saxlanılır.
Ümumtürk ədəbi dili konsepsiyası
Nəşrinin ilk sayından sonra "Həyat"ın dili müzakirə obyektinə çevrildi və bu açıq-aşkar polemikalara gətirib çıxardı. Dil məsələlərində Əli bəy Hüseynzadənin özünün baxışları vardır ki, bu yanaşma sistemi ümumtürk ədəbi dil konsepsiyasına əsaslanırdı. Azərbaycanda ümumtürk ədəbi dil konsepsiyasını ortaya qoyan, bu ideyanı praktiki baxımdan öz əsərlərində işlədən və müdafiə edən Əli bəy Hüseynzadə idi. Təsadüfi deyildi ki, ümumtürk dil birliyinin ideoloqu olan "Tərcüman"ın baş redaktoru İsmayıl bəy Qaspıralı "Həyat" qəzetini "Tərcüman"ın varisi hesab edirdi. İsmayıl bəy Qaspıralı kimi Əli bəy Hüseynzadə də hesab edirdi ki, bütün türklər vahid millətdir və buna görə də vahid dilə, yazı mədəniyyətinə malik olmalıdırlar. Başqa sözlə, türk xalqlarının milli-mənəvi birliyinə nail olmaq üçün Əli bəy Hüseynzadə ümumtürk ədəbi dilin qaydalarının işlənib hazırlanması və orta məktəblərdə, mətbuatda işlənməsini vacib hesab edirdi. Ortaq türk dili ideyası ilə bağlı polemika XX əsrin əvvəllərində daha da güclənmişdi. Əli bəy Hüseynzadəyə görə, ədəbi dil millətin mövcud olması və yaşaması üçün vacib şərtlərdən biri idi. O, fikrini əsaslandıraraq yazırdı: Ədəbi dilə malik olmayan qövm müstəqil qövm surətində çox yazmaz. Ədəbi dili olmayan qövm yaşamaq və dünya məişətini keçirmək üçün özündən mədəniyyətli, ədəbi dili olan bir qövmün dilini itxaz etməyə məcburdur.
Əli bəy Hüseynzadə də İsmayıl bəy Qaspıralı kimi dünyada yaşayan türklərin ortaq dilini, imperiyaa dili məqamına yüksəliş Osmanlı türkcəsi olmasını qəbul edirdi. Məhəmməd Hadi 1906-cı ilin 20 yanvar sayında dərc etdirdiyi məqaləsində bu mövqeyi açıq şəkildə müdafiə etmişdi: Başqalarını bilmirəm, zənnimə qalırsa, özgə işvə arayanlar yorulub peşman olacaqlar. Mübahisəsiz, münaqişəsiz Osmanlı dilini qəbul edəlim, çayi-tərəddüd deyil bu yer. Qeyd edək ki, "Həyat"ın səhifələrində İsmayıl bəyin dil məsələsində tutduğu mövqeyi müdafiə edənlərin sırasında Krım türklərinin nümayəndələri də var idi. H.S.Ayvazovun, S.İbrahimovun, Bəkir Əməkdarın məqalələrini xatırlamaq kifayətdir ki, bu müəlliflər də Əli bəy Hüseynzadənin ortaq türk dili ideyasını qəbul edirdilər. Ümumiyyətlə, türk dilinin yaradılması ideyası "İttihadi-Tərəqqi" Cəmiyyətinin qarşısında dayanan vacib məsələlərdən biri idi. Bu cəmiyyətin qurucularından biri kimi təbii ki, Əli bəy Hüseynzadə də bu ideyanın nəinki tərəfdarı, bu işi həyata keçirənlərdən hesab edilirdi. XX əsrin əvvəllərində İstanbuldan "İttihadiTərəqqi" Cəmiyyətinin Qafqaz bürosuna göndərilən məktubda deyilirdi: Qafqazda hüquqi-islamiyyənin müdafiəsi yolunda Osmanlı türkcəsinin nəşriyyatlarda və məktəblərdə qəbul olunmasını hamılıqla alqışladıq. Təbii ki, ümumtürk ədəbi dil konsepsiyasını qəbul etməyən cinahda da dövrün tanınmış maarifçi-ziyalıları, ədibləri dayanırdılar. Firudin bəy Köçərli Əli bəy Hüseynzadənin "Həyat" qəzetinə gətirdiyi ümumtürk dili ideyasını qəbul etmir, buna ciddi etiraz edirdi. Hətta Firudin Köçərli məqalələrinin birində yazmışdı: Kaş o alicənab İstanbulda oturub bizim bu şümbəxt Qafqaza gəlməyəydi. F.Köçərli ilə yanaşı, bu ədəbi dil konsepsiyasına Ö.F.Nemanzadə, M.Mahmudbəyov, Q.Rəşad da tərəfdar deyildilər. "Həyat"ın səhifələrində Ə.Kəngərlinin "Dil müşkülatı", S.M.Qənizadənin "Hansı dil ilə yazalım" məqalələrində toxunulan problemə Ə.Hüseynzadə "Yenə dil müşkülatı" adlı məqaləsində cavab vermiş, ədəbi dilin ədəbiyyat nümayəndələri, yazıçılar, şairlər tərəfindən formalaşdırıldığını və xalqın ədəbi dili öyrənməsi zərurətini irəli sürmüşdü. Bir sözlə, Ə.Hüseynzadə hamının anladığı sadə bir dillə deyil, formalaşmış, qəbul olunmuş ədəbi dildə yazmağı qarşıya məqsəd qoymuşdu və "Həyat" qəzeti də bu dildə nəşr olunurdu.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti haqqında
Azərbaycan Cümhuriyyətinin ideoloji banisi Əli bəy Hüseynzadənin 1918-ci ilin may ayının 28-də öz təsdiqini tapan və arzuladığı dövlətin təşəkkülündə iştirakı barəsində xeyli faktiki materiallar mövcuddur. Siyasi türkçülüyü sistem halına salan, Türkləşmək, islamlaşmaq, avropalaşmaq düsturunun müəllifi Əli bəy Hüseynzadə yeni dünya düzənində tək Azərbaycan deyil, Rusiya əsarətində olan türklərin dövlət qurmaq imkanlarının nəzəriyyəsinin də müəllifidir.
Türkiyə və Azərbaycan arasında Batumda 1918-ci ilin iyunun 4-də imzalanan Dostluq və əməkdaşlıq müqaviləsinin hazırlanmasında, danışıqların aparılmasında Əli bəy Hüseynzadə iştirak etdi. Samət Ağaoğlunun Babamın xatirələri memuarında Əhməd bəy Ağaoğlu ilə birgə Əli bəy Hüseynzadənin də 1918-ci ilin iyul ayında Batum və Gəncəyə getdiyi qeyd olunur. Ə. Hüseynzadənin özü də bəzi xatirələrində Türkiyənin xarici işlər naziri Xəlil bəyin Batumun olduğu vaxt Ə. Ağaoğlu ilə birgə Batuma getdiyi və sonra isə Azərbaycan Cümhuriyyətinin müvəqqəti paytaxtı Gəncədə olduğunu yazır. Gəncə səfərində Qafqaz İslam Ordusu komandanı Nuru Paşa ilə görüşür, Azərbaycan ziyalıları ilə birlikdə Cümhuriyyətin quruluşu ilə bağlı müzakirələr aparır. Xatırladaq ki, həmin vaxt Ə. Ağaoğlu Qafqaz İslam Ordusu komandanı Nuru Paşanın siyasi müşaviri kimi çalışırdı. 1918-ci il iyunun 24-dək Gəncədə olan Ə. Hüseynzadə Azərbaycan nümayəndə heyəti ilə birgə İstanbulda açılacaq Məvareyi-Qafqaz konfransında iştirak etmək üçün Gülnihal gəmisi ilə İstanbula yollanır. Azərbaycan Cümhuriyyətinin Gürcüstandakı səfiri Məmməd Yusif Cəfərov Ə. Hüseynzadəyə 13 iyul 1918-ci ildə İstanbula dönüşü üçün belə bir vəsiqə verir: Bu vəsiqə İstanbul tibb fakültəsinin müəllimlərindən doktor Hüseynzadə Əli bəyə aid olduğunu təşviq edirəm.
Ə. Hüseynzadə Gəncədə olduğu müddətdə Azərbaycanın istiqlalı uğrunda Azərbaycan və türk əsgərləri eyni səngərdə çiyin-çiyinə düşmənə qarşı birgə mübarizə aparırdı. Bu azadlıq savaşını qələmə alan Ə. Hüseynzadə Azərbaycanda düşündüklərim məqaləsini Türkiyənin Hilali-Əhmər qəzetinin 24 iyul 1918-ci il sayında çap edib. Məqalənin girişində, redaksiya qeydində doktor Ə. Hüseynzadənin bir müddət öncə Azərbaycanda olması vurğulanır və Hilali-Əhmər üçün məqalə hazırladığı göstərilir. Azərbaycan bayrağının təsviri ilə məqaləyə giriş verən Ə. Hüseynzadə yazır: ''Milli bayrağında aypara qarşısında beş şüalı yerinə səkkiz şüalı bir ulduz bulunan bir məmləkətdən, Qafqaz Azərbaycanından, Azərbaycan Cümhuriyyətindən, daha doğrusu, Qafqaz Türk dövlətindən bir neçə kəlmə bəhs etmək istərdim. Daha iki həftə olmadı ki, bu gənc dövlətin müvəqqəti paytaxtı olan Gəncəni tərk etdim. Müvəqqəti paytaxt deyirəm, çünki Azərbaycanın paytaxtı o deyil. Bakını Azərbaycana çox görmək istəyən kim olursa-olsun, Azərbaycan xalqının ən mənfur düşmənidir! Gəncəyə gəlincə, bu şəhər ancaq mərkəzi bir mövqedə olub. İrəlidə Azərbaycanın maarif mərkəzi ola bilə ". Ə. Hüseynzadə bu məqalədə Bakını Azərbaycandan ayırıb, başsız bədənə çevirmək'' istəyən Almaniya, Sovet Rusiyası və Böyük Britaniya siyasətinə qarşı çıxırdı. Birinci Dünya Savaşında Türkiyənin müttəfiqi olan Almaniya, bu müttəfiqliyin əleyhinə olaraq Sovet Rusiyası ilə anlaşma imzaladı, Brest-Litovski sazişinə əlavələr edərək Bakını Sovet Rusiyasının ixtiyarına buraxaraq neftin dörddə birini əldə etmək istəyirdi. İstanbulda olan M.Ə. Rəsulzadə də bu sazişin əleyhinə Türkiyə mətbuatında nota verdi. Bakını "müttəfiqlərin neytral bir bölgəsi" kimi Azərbaycandan ayırmaq istəyənlər Azərbaycanın istiqlal savaşına öz qardaş köməyini göstərən Türkiyəyə qarşı diplomatik təzyiqlər həyata keçirirdilər. Ə. Hüseynzadə də məqalələrində məhz bu mövqeyə qarşı çıxırdı.
Xatirəsi
2014-cü il yanvarın 21-də Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev Əli bəy Hüseynzadənin 150 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında sərəncam imzalayıb.
Ağ dəlik
Ağ dəlik —Ümumi nisbilik nəzəriyyəsində ağ dəlik , enerji - maddə, işıq və məlumat ondan qaça bilsə də, xaricdən daxil edilə bilməyən fəza - zaman və təkliyin hipotetik bölgəsidir. Bu mənada o, yalnız xaricdən daxil ola bilən və enerji-materiya, işıq və informasiyanın çıxa bilməyəcəyi qara dəliyin əksidir. Əbədi qara dəliklər nəzəriyyəsində ağ dəliklər meydana çıxır. Gələcəkdə qara dəlik bölgəsinə əlavə olaraq, Eynşteyn sahə tənliklərinin belə bir həlli keçmişində ağ dəlik bölgəsinə malikdir. Bu bölgə cazibə qüvvəsinin çökməsi nəticəsində əmələ gələn qara dəliklər üçün mövcud deyil, ağ dəliyin əmələ gəlməsi üçün müşahidə edilən fiziki proseslər də yoxdur.
Superkütləvi qara dəliklərin (SBH) nəzəri olaraq hər qalaktikanın mərkəzində olacağı proqnozlaşdırılır və ola bilsin ki, qalaktika onlarsız yarana bilməz. Stephen Hawking  və başqaları bu SBH-lərin superkütləvi ağ dəlik/ Biq Partlayış yaratmasını təklif etdilər.
Baxış.
Qara dəliklər kimi ağ dəliklər də kütlə, yük və bucaq momentumu kimi xüsusiyyətlərə malikdir. Onlar hər hansı digər kütlə kimi materiyanı cəlb edirlər, lakin ağ dəliyə doğru düşən cisimlər heç vaxt ağ dəliyin hadisə üfüqünə çata bilməz (baxmayaraq ki, Schwarzschild məhlulu maksimum genişlənmişdir )., aşağıda müzakirə edildiyi kimi, keçmişdə olan ağ dəlik hadisə üfüqü gələcəkdə qara dəlik hadisələri üfüqünə çevrilir, ona görə də ona doğru düşən hər hansı bir obyekt sonda qara dəlik üfüqünə çatacaq). Səthi olmayan bir cazibə sahəsini təsəvvür edin. Cazibə qüvvəsi ilə sürətlənmə hər hansı bir cismin səthində ən böyük sürətdir. Lakin qara dəliklərin səthi olmadığı üçün cazibə qüvvəsi səbəbindən sürətlənmə eksponent olaraq artır, lakin təklikdə nəzərə alınan səth olmadığı üçün heç vaxt son qiymətə çatmır.
Delfi arabaçısı
Delfi arabaçısı (, cilov sahibi) — Qədim Yunanıstandan bu dövrümüzə gəlib çıxmış heykəldir və qədim tunc heykəltəraşlıq nümunəsidir.
Ağ dəlik
Mənşə
Ağ dəliklərin mövcudluğu ehtimalı 1964-cü ildə rus kosmoloqu İqor Novikov tərəfindən irəli sürülüb. Ağ dəliklər Şvartsşild metrikasının maksimal genişləndirilmiş versiyası kimi tanınan Eynşteyn sahə tənliklərinin həllinin bir hissəsi kimi proqnozlaşdırılır [ aydınlaşdırma tələb olunur ] yükü olmayan və fırlanmayan əbədi qara dəliyi təsvir edir. Burada "maksimum uzadılmış " fəza zamanının heç bir "kənarları" olmamalı olduğu fikrinə istinad edir : sərbəst düşən hissəciyin istənilən mümkün trayektoriyası üçün ( geodeziyadan sonra)) kosmosda, trayektoriya qara dəliyin daxili hissəsinin mərkəzində olan kimi cazibə təkliyinə dəyməzsə, bu yolu zərrəciyin gələcəyinə qədər özbaşına davam etdirmək mümkün olmalıdır . Bu tələbi ödəmək üçün məlum olur ki, hissəciklərin xaricdən hadisə üfüqünə düşərkən daxil olduqları qara dəliyin daxili bölgəsinə əlavə olaraq, trayektoriyaları ekstrapolyasiya etməyə imkan verən ayrıca ağ dəliyin daxili bölgəsi olmalıdır. kənar müşahidəçinin hadisə üfüqündən yuxarı qalxdığını gördüyü hissəciklər . Schwarzschild koordinatlarından istifadə edərək kənarda müşahidəçi üçün, düşmüş hissəciklər gələcəkdə sonsuz uzaqlarda qara dəlik üfüqünə çatmaq üçün sonsuz vaxt tələb edir, müşahidəçinin yanından keçən hissəciklər isə ağ dəlik üfüqünü keçmişdə sonsuz uzaqlıqda keçdikdən sonra sonsuz müddət ərzində xaricə doğru səyahət edirlər (lakin, hissəciklər və ya digər cisimlər üfüqdən keçmək və kənar müşahidəçini keçmək arasında yalnız sonlu uyğun vaxt yaşayır). Qara dəlik/ağ dəlik kənar müşahidəçinin nöqteyi-nəzərindən “əbədi” görünür, o mənada ki, ağ dəliyin daxili bölgəsindən xaricə doğru hərəkət edən hissəciklər istənilən vaxt müşahidəçinin yanından keçə bilər və içəriyə doğru hərəkət edən hissəciklər sonda qaraya çatacaq. deşik daxili bölgə də istənilən vaxt müşahidəçini keçə bilər.
Delfi arabaçısı
Haqqında
Heykəltəraşın adı məlum deyil, lakin stilistik səbəblərə görə heykəlin Afinada hazırlandığını iddia edirlər. Onun Afina mənşəli olduğu bilinən Pirey Apollon heykəli ilə müəyyən oxşarlıqları var.
Ağ dəlik
Mənşə
Bu kosmos zamanda elə koordinat sistemləri ortaya çıxarmaq olar ki, əgər siz sabit zamanın hipersəthini seçsəniz (hamısı eyni vaxt koordinatına malik olan nöqtələr toplusu, beləliklə, səthdəki hər bir nöqtə fəzaya bənzər bir ayrılığa malikdir) "kosmosa bənzər səth" adlanan şeyi verərək) və o zaman kosmosun əyriliyini təsvir edən bir "yerləşdirmə diaqramı" çəksəniz, yerləşdirmə diaqramı "Einstein-Rosen körpüsü" kimi tanınan iki xarici bölgəni birləşdirən boru kimi görünəcəkdir. " və ya Schwarzschild qurd dəliyi . Kosmosa bənzər hipersəthin seçildiyi yerdən asılı olaraq, Eynşteyn-Rozen körpüsü ya hər bir kainatda iki qara dəlik hadisəsi üfüqünü birləşdirə bilər (körpünün daxili hissəsindəki nöqtələr kosmos-zamanın qara dəlik bölgəsinin bir hissəsidir) və ya iki hər bir kainatda ağ dəlik hadisəsi üfüqləri (körpünün daxili hissəsindəki nöqtələr ağ dəlik bölgəsinin bir hissəsidir). Bir kainatdan digərinə keçmək üçün körpüdən istifadə etmək qeyri-mümkündür, çünki ağ dəlik hadisə üfüqünə kənardan daxil olmaq mümkün deyil və hər iki kainatdan qara dəlik üfüqünə girən hər kəs qaçılmaz olaraq qara dəliyin təkliyinə dəyəcək. .