cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Messier cisimləri
Messier cisimləri — Çarlz Messierin orjinalı 1771-ci ildə yayımlanan, Dumanlıq və ulduz qrupları (Catalogue des Nébuleuses et des Amas d'Étoiles") kataloqundakı səma cisimləridir. Bu kataloqun hazırlanma məqsədi, özü kimi kometa həvəskarlarına və digər astronavtlara, dəyişməyən göy cisimləri ilə hərəkətli göy cisimlərinin ayırd edilə bilməsinə kömək etməkdir. Bu katoloq, M1 olaraq adlandırılmış Xərçəng dumanlığından, Andromedanın yanındakı kiçik eliptik bir qalaktika olan M110-a qədər astronomik olaraq ən önəmli göy cismlərini ehtiva etməkdədir.
Kataloq
{{legend|#eeeeff|Açıq ulduz topaları}} {{legend|#ffe4b5|Kürəvi ulduz topaları}} {{legend|#ffcccc|Diffuz dumanlıqlar}} {{legend|#ccffee|Planetar dumanlıq}} {{legend|#ffccee|İfratnəhəng qalığı}} {{legend|#ffffcc|Qalaktika}} {{legend|#ffffff|digər}}
Rövşən Nicat
Həyatı
Rövşən Nicat 1968-ci ildə İmişli rayonunun Xoşçobanlı kəndində anadan olub. 1975-1985-ci illərdə rayonun 34 saylı orta məktəbində oxuyub. 1985-ci ildə Bakı Mədəni Maarif Məktəbinə qəbul olub (1986-1988-ci illərdə sovet ordusu sıralarında xidmət edib), 1990-cı ildə məktəbin Ədəbi-dram fakültəsini rejissor ixtisası üzrə bitirib. 1990-1992-ci illər təyinatla Baki Sovet Ticarəti Texnikumunda dram dərnəyinin rəhbəri kimi fəaliyyət göstərib.
1992-ci ildə Azərbaycan Dövlət Televiziyasınin "Səhər" kanalına rejissor assistenti, 1993-cü ildən isə televiziyanın "Hərbi proqramlar" redaksiyasına rejissor təyin olunub. Qarabağ döyüşlərində reportyor kimi fəaliyyət göstərib. 2000-ci ildən televiziyanın "Maarifçilik" redaksiyasına rejissor təyin olunub. Onlarla televiziya verişinin ideya müəllifi və rejissoru olub.
2009-ci ildən dahi rus kino rejissoru Aleksandr Mittanın kino məktəbinin kursantıdır. Mütəmadi olaraq Aleksandr Mitta, Mark Trevis, Nikita Mixalkov, Aleksandr Qordon, Vitali Manskiy, Aleksandr Kuznetsov, Nil Landau, Aleksandr Kaurıx, Piter Vebber, Dmitri Astraxan kimi dünya şöhrətli rejissorlardan ustad dərsləri alıb. 2014-cü ildə Moskva şəhərində məktəbin dəvətilə gəlmiş amerikalı rejissor-ssenarist professor Riçard Krevolinin "İdeyadan ssenariyə 5 addım" tədris metodikası üzrə təhsil alıb və beynəlxalq seftifikata layiq görülüb.
"Azərbaycantelefilm" yaradıcılıq birliyinin sifafişilə bir necə bədii-sənədli filmlərin quruluşçu rejissoru olub. Onlarla kliplərin, sosial və reklam çarxlarının müəllifidir.
2008-2010-ci illər ərzində "MOZALAN" kinojurnalında dörd qısametrajlı filmə quruluş verib.
2011-ci ildə Azərbaycan Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin sifarişilə cəkdiyi "Sarı gəlin" tarixi-sənədli filminə görə Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti Təşkilatı "TÜRKSOY"un mükafatı və təşəkkür diplomu ilə təltif olunub.
Bəstəkar kimi vətənpərvərlik mövzusunda bəstələdiyi " Mərdlərimiz amanatı a dağlar", "Vətən", " Mərd əsgərlərik ,, kimi bir çox mahnılar müharbə dövründə dillər əzbəri olub. Sonralar digər mövzulara da müraciət edib. 2009-cu ildə "Bakı gecələri" festivalında ,,Səni gözləyirəm" mahnısına görə iki nominasiyada  (ən yaxşı ifa və ən yaxşı şair ) diplomlara layiq görülüb.
2015-ci ildən Bakı şəhərində ARAN FİLM Productiona rəhbərlik edir.
2016-cı ildə "MOTİV FİLM" məktəbini təsis edib. Pedaqoq kimi onıarla tələbələrə kinomatoqrafiyanın sirrlərini oyrədir.
2019-cu ildən Azərbaycantelefilm yaradıcılıq birliyində rejissor vəzifəsində çalışır.
Azərbaycan Peşəkar Kinorejissorlar Gildiyasının, Azərbaycan Fotoqraflar Birliyinin və Azərbaycan Jurnalist Müharibə Veteranları Assosiasiyasının idarə heyətinin uzvüdür.
Evlidir. 2 oğlu var.
CNN Türk
CNN Türk — ABŞ-nin "CNN" şirkəti və Türkiyənin "Doğan" şirkəti ortaqlığı ilə 11 oktyabr 1999-cu ildə İstanbulda fəaliyyətə başlamış xəbər telekanalıdır. Telekanalın tanınmış simaları Əhməd Xaqan, Handə Fərat, Cüneyt Özdəmir, məşhur verilişləri isə "5N1K", "Bitərəf bölgə" və "Tamaşaçı qalmayın" layihələridir.
Tarixçə
Türkiyənin ilk iqtisadiyyat xəbər kanalı "Eko TV"nin analoq yayımdakı tezliyində yayıma başlayan kanalda əvvəllər CNN-in ingilis dilindən tərcümə edilmiş verilişləri yayımlanırdı. 2005-2008-ci illərdə Formula 1 yarışları canlı yayımlanıb. 28 yanvar 2008-ci il tarixində analoq-rəqəmsal yayımdakı tezliyi "TNT" kanalına verilib. Daha sonra isə "TV5" kanalının tezliyində yayımlanmağa başlayıb. Kanalı kabel antenlər vasitəsilə izləmək yenidən mümkün olub. 2010-cu ildə digər "CNN" kanallarında olduğu kimi loqosu yenidən ekranın sağ alt küncünə yerləşdirilib. 28 mart 2013-cü il tarixində HD, 17 sentyabr 2012-ci il tarixində isə 16:9 təsvir formatlı yayıma keçmişdir. 5 iyun 2015-ci il tarixində isə Azərbaycanda yayımı qadağan olunsa da, 2018-ci ilin sentyabr ayında bu qadağa götürülüb.
2020-ci ilin fevral ayının 6-da Türkiyənin əsas müxalifəti hesab edilən Respublika Xalq Partiyası telekanalı boykot etdiyini açıqlayıb. Boykota səbəb kimi telekanalın hakim Ədalət və İnkişaf Partiyasına yaxın şəxslərə daha çox efir vaxtı ayırması və telekanalın jurnalistlərinin müxalifət əleyhinə olan ifadələri göstərilib. Bundan sonra İstanbul Böyük Şəhər Bələdiyyəsinin sədri Əkrəm İmamoğlu fevralın 12-nə dəvət olunduğu "Bitərəf bölgə" verilişinə getməkdən imtina edib.
Dəmənhur
Dəmənhur — Misirin Buheyra vilayətinin mərkəzidir.
Əhalisi
Əhalisi 247 000 nəfərdir.
Lachemilla sprucei
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mukalla
Mukalla - Yəmən Xalq Demokratik Respublikasında şəhər. Hadramaut mühafəzəsinin inzibati mərkəzi.
Cahan Ağamirov
Ağamirov Cahan Mirbaba oğlu (19 aprel 1945, Təbriz) — Azərbaycanlı nizamişünas, şərqşünas, fars dili mütəxəssisi və filologiya üzrə fəlsəfə doktoru. Gəncə Dövlət Universitetinin Praktik xarici dillər kafedrasının baş müəllimi. Cahan Ağamirov, "İran ədəbiyyatşunaslıqında Nizami irsinin öyrənməsi və tədqiqi" mövzüsünda dissertasiya işinin müəllifidir. Alim, XII əsrdə yaşamış Azərbaycan şairi və mütəfəkkiri Nizami Gəncəvinin mədəni irsinin öyərnilməsi sahəsindəki fəaliyyətlərinə görə tanınmışdır.
Həyatı
Cahan Ağamirov 1945-ci ilin 29 aprel tarixində İranın Təbriz şəhərində anadan olmuşdur. Həmin dövrdə ölkə Pəhləvilər sülaləsi tərəfindən idarə edilməkdə idi. Babası Hacı Seyyid Ağabala ağa Gəncədə dövrün tanınmış din xadimi olmuşdur. Atası Mirbaba Ağamirov, XX əsrin əvvəllərindən etibarən tez-tez İrana səfərlər etmiş və Təbriz şəhərində ticarət əlaqələri yaratmışdır. Atasının Təbriz-Gəncə arasında ticarətlə məşğul olduğu və əsasən müxtəlif ədviyyat məhsullarını İrandan gətirərək, Gəncə bazarlarında satdığı məlumdur. Tez-tez İrana səfərlər etməsi və İrana məxsus passporta sahib olması səbəbindən 1937-ci ildə atası Mirbaba Ağamirov İrana sürgün edilmişdir.
Sürgün zamanı bir necə dəfə Azərbaycana geri qayıtmağa cəhd göstərsə də, İran-SSRİ arasındakı sərhəddin ciddi qorunması və mümkün təhlükələr səbəbindən bu cəhdlər uğursuz alınmışdır. Cahan Ağamirov, atasının 14 illik sürgün həyatında olduğu zaman 1945-ci ilin 12 may tarixində, İranın Təbriz şəhərində anadan olmuşdur. 1954-cü ildə İosif Stalinin ölümündən sonra, İranda yaşayan bir qrup gəncəli şəxs Azərbaycana geri qayıtmağa qərar verir. Geri qayıdan şəxslər arasında, alimin atası Mirbaba Ağamirov da olmuşdur. 1954-cü ildə Cahan Ağamirovun 9 yaşı olarkən ailə Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının İranla sərhədlərini mühafizə edən sovet sərhədçilərinə təslim olmuş və ölkəyə giriş üçün icazə istəmişdilər.
Dönəmin xüsusi xidmət orqanları tərəfindən aparılmış uzun araşdırmalardan sonra ailənin Gəncə şəhərində yaşamasına icazə verilmişdir. Cahan Ağamirov 1965-ci ildə Gəncə şəhərində yerləşən Mirzə Ələkbər Sabir adına 5 saylı orta məktəbi bitirərək, 1966-cı ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin şərqşünaslıq fakultəsinə daxil olmuş, 1971-ci ildə həmin universiteti müvəffəqiyyətlə bitirmişdir. 1971-1972-ci illərdə SSRİ ordusunun sıralarında xidmət edərək, hərbi tərcüməçi vəzifəsini icra etmişdir. Fars dilini bilməsi səbəbindən, orduda fars dili üzrə tərcüməçi vəzifəsində çalışmışdır. 1973-cü ildə alim Gəncə şəhər 4 saylı orta məktəbində hərbi dərsi demişdir. 1975-ci ildə Bakı şəhəri 5 saylı Texniki-Peşə məktəbində tərbiyəçi-müəllim vəzifəsində işləyib.
Cahan Ağamirov 1979-cu ildən 1989-cu ilə qədər Leninqrad şəhəri Şərqşünaslıq İnstitutunda tərcüməçi, inturistə tərcüməçi-bələdçi, Jdanov adına Leninqrad Dövlət Gimnaziyasında türk və fars dili müəllimi vəzifələrində çalışmışdır. 1989-cu ildə alim öz ölkəsinə dönərək, Gəncə şəhərində 24 saylı orta məktəbdə fars dili müəllimi kimi fəaliyyətini davam etdirmişdir.
2002-ci ildən bu günə qədər isə Gəncə Dövlət Universitetində fars dili müəllimi vəzifəsində fəaliyyət göstərir. 2007-ci ildən 2011-ci ilə kimi Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Gəncə Bölməsinin Nizamişünaslıq şöbəsində böyük elmi işçi vəzifəsində çalışmışdır. Gəncə şəhərində fəaliyyət göstərən "Difai", "Gəncənin səsi", "Gəncəbasar", "Yüksəliş" kimi qəzet və jurnallarda bir çox sayda məqalələri dərc olunub. Evlidir, bir oğlu var.
Elmi məqalələri və kitabları
Cahan Mirbaba oğlu Ağamirovun elmi mövzu və məqalələrinin siyahısı:
Cahan Ağamirov ali məktəblərin filologiya fakültələrinin tələbələri üçün hazırlanmış, Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi tərəfindən təsdiq edilmiş "Eski Azərbaycan yazısı" dərs vəsaitinin müəllifidir. Kitab, Gəncə Dövlət Universitetinin Praktik Xarici Dillər Kafedrasında 2016-cı ilin 1 iyul tarixində 16 saylı protokoluna əsasən müzakirə edilərək, bəyənilmişdir.
Qoça
Məzmun və tətbiq
Kodu və Kosa adındakı şənlik öndərinin və ya korkuluk şəklindəki simvolun başına buynuzlu (Günəşə işarədir) bir başlıq keçirilir. Günəş çağırışımı və buynuzlar Novruzun yenidən dirilmə faktıyla yaxından əlaqədardır. Oyuna qatılanlar qurd, tülkü, çaqqal qılıqlarına girərlər. Kosabaşı üzərinə götürdüyü kürkü tərs geyər. Belinə və boynuna zınqırov asar. Kosa kimin evinə girsə o evə bərəkət girər və il boyunca əskik olmaz. Bəzi bölgələrdə uşaqlar bəzilərində isə qadınlar tərəfindən oynanır. Qoça xan ilə əlaqəli olması olabiləcəkdir. Qoçaqan adıyla xatırlanan mərasim bahardakı gündönümünde, Paktıgan adıyla edilən mərasim isə Güz gündönümünde edilir. Kosa eyni zamanda əkin biçmeyi yarayan alət olan Tırpan ilə eşanlamlıdır. Kosanın son günündə səməni (Sem / Som) adı verilən bir mərasim keçirilir. Som eyni zamanda Yula deyilən ruhun qoruyucusudur. Səməni bir növ halva olub, bişirildikten sonra Novruz gecəsi bir qismi suya buraxılır. Kosa mərasimlərinin bir hissəsində örtülü cinsi çağrışımlar tapılar, məsələn qadının oğulduruğunu (dölyatağını) işarələyən bir sümük bunun ən bariz göstəricisidir. Bəzən qadınlar kişi qılığına girərlər.
Qoça, Saya, Payna, Paqta dördlü bir mərasim silsiləsi meydana gətirərlər. Bundan başqa Şumer ənənəsindən yaxın şərq və orta Asiyaya yayılan və bu sıralamaya uyğun düşən Narduqan bayramı tapılar.
Türk mədəniyyətində qoç
Qoç, türklərdə və monqollarada müqəddəs heyvandır. Müxtəlif türk dillərində Goç/Koç və ya Qoçqar (Koçkar, Goçkor, Koçkor, Koskar) ya da Qoçaq (Koçak, Kuçaq, Kosak) olaraq da deyilər. Monqollar isə Xuç və ya Xuça (Husa, Quca, Guca) deyərlər. Türklərdə gücün simvoludur. Ağ Qoyun və Qara Qoyun olmaq üzrə iki zıtlığı təmsil edir. Ağqoyunlu dövləti, Qaraqoyunlu dövləti kimi dövlət adları bir xanədan adı olmaqdan çox bu anlayışın nəticəsidir. Qoç (Qoçun) və Qoy (Qoyun) olaraq kişi və dişi şəkildə xatırlanar. Söz ayrıca döyüşçülük və güc kimi mənalar ehtiva edər. Eyni şəkildə Qoyun da zənginliyi işarələr. Əslində sakit və itaətli bir heyvan olan qoyunun bu şəkildə qəbul edilməsi bir neçə səbəbə söykənən ola bilər. Əvvəlcə kişisinin (qoçun) buynuzları olması. Çünki buynuz güc simvoludur. İkinci olaraq nə qədər çox qoyuna sahib olunsa o qədər zəngin olunduğunun, başqa sözlə o qədər çox nüfuzlu olunduğunun başa düşülməsi. Bir başqa görüşə görə də qoyunun rənginin əksəriyyətlə ağ olub (nadir olaraq da qara), bu səbəblə bu rənglərin iqtidar və nüfuzu vurğulaması.
Etimologiya
(Kos/Qoç) kökü. Heybətlilik, qoç katımı, qoç, dəryaz kimi mənaları vardır. Fars Kosa ilə bağlantılandırılması səhvdir. Kösemen qoç mənasını verər. Tunquscadaki Koso / Kosa sözcüyü xalqa, zəncir deməkdir və bu məzmunda dövrü, davamlılığı ifadə edər.
Finlandiya krallığı
Finlandiya krallığı — 1918-1919-cu illər arasında mövcud olmuş, müvəqqəti monarxiya. Formal olaraq 9 oktyabr 1918-ci ildən 17 İyul 1919-cu ilə qədər olan dövrdə Finlandiya Respublikasında yaranmış dövlət idarəçiliyi forması mövcud olmuşdur. Lakin kral heç vaxt ölkəyə gəlməmişdi və heç bir dövlət sənədini imzalamadı. Dövlət başçısının rolunu reqent icra edirdi.
Tarixçə
1918-ci ildə Finlandiyada baş vermiş vətəndaş müharibəsi və Finlandiyanın qələbə qazanmış "ağ" siyasi repressiyalar nəticəsində Finlandiya parlamentində sol fraksiyaların iştirakını istisna edən hakim çoxluq formalaşdırılıb. 1918-ci ilin mayında çağırılan parlamentdə 92 deputat-sosial-demokratdan 40-sı Rusiyada gizlənmişdi, 50-yə yaxın isə həbs edilmişdi. İlk iclasına 97 sağçı deputat və bir sosial demokrat Matti Paasivuori gəlmişdi. Deputatlar arasında monarxiya ideyaları xüsusilə məşhur idi. Parlament "parlament-kult" (Fin) ləqəbini alıb. Tynkäeduskunta). Maksimum deputatların sayı 111-ə qoyulduqda 200 idi. Nümayəndəliyin natamam olması səbəbindən parlamentin qərarları xüsusilə mübahisəli olub.
Xronologiya
31 dekabr 1917-ci il tarixində Petroqradda RSFSR sədri V. İ.Lenin Peru Svinvuda Finlandiyanın müstəqilliyini tanıyan akt təqdim etdi. Mayın sonunda 1918 Finlandiya Senatında ən çox monarxistlər var idi. 18 avqust 1918-ci ildə Finlandiya parlamenti Senatdan (44 səs 58) Finlandiya Krallığına keçidin həyata keçirilməsi üçün lazımi tədbirlər görülməsini xahiş etmişdir. Monarxiyanın tərəfdarları bəstəkar Jan Sibelius, Rəssam Gallen-Kallela və memar Eliel Saarinen kimi bir çox siyasət və mədəniyyətin görkəmli nümayəndələri idi.
9 oktyabr 1918, 41 64 səsiylə parlament, İsveçin 1772-ci il qayda forması haqqında Qanunun 38-ci maddəsinə əsasən padşah seçmək qərarına gəldi. Məqalədə deyilirdi ki, əgər hakim övlad kəsilibsə, yeni kralı seçmək olar. Rusiya imperatoru II Nikolay imtina etdiyindən (Finlandiyanın Böyük knyazlığının taxtından da daxil olmaqla) və heç kim fin taxtına qanunla iddia etmədiyindən, bu, mövcud qanundan istifadə etməyə imkan verdi. Qanunvericiliyin bu müddəası bir il əvvəl Eduskuntaya ölkənin müstəqilliyini elan etməyə imkan verdi. Respublikaçılar və sosial demokratlar deputatların təxminən üçdə birinin iştirak etdiyi səsverməni boykot ediblər (64 200 nəfərdən ibarət). Taxtın ən məşhur namizədləri alman imperatoru Oskarın oğlu (rədd edildi), Adolf Hersoqu Fridrix Meklenburq-Şverinski, İsveç kralı Qustav V Vilhelm oğlu Vilhelm, məktəb yaşı olan Vilhelm — Lennart idi. thumb|left|Finlandiya kralının tacı|147x147px 9 oktyabr 1918-ci ildə Parlamentdə Finlandiya kralı II şahzadə Hessen Fridrix Karl (Fredrik Kaarle fin transkripsiyasında) alman imperatoru Vilhelmın kürəkəni seçilib. Ədəbiyyatda qeyd edilən Kral adı "Vayne I" (fin. Vainö I), Olli təxəllüsü altında yazan fin satirik Vyayne Nuortev tərəfindən icad edilmişdir.
Yeni hökumətin əsas məqsədi qalan Qərb dövlətlərindən müstəqilliyin tanınması idi. Fransanın tanınması yanvar ayında 1918-da qəbul edildi, lakin kral seçkilərindən sonra diplomatik əlaqələr kəsildi.
12 dekabr 1918-ci ildə Svinqvud xarici siyasi vəziyyətin dəyişməsini əsas tutaraq, parlamentə Finlandiya reqenti vəzifəsindən istefa verdiyini elan edib. Həmin gün parlament istefa ərizəsini təsdiqlədi və General Mannerheim ' in yeni bir reqenti seçdi. 17 İyul 1919-cu ildə parlamentin yeni tərkibinin 1919-cu ilin mart ayında keçirilmiş seçkisindən sonra İdarə Heyətinin formasının qanunvericilik yolu ilə dəyişməsi baş verib. Bir il yarım davam edən qeyri-müəyyənlik sona çatıb. Bu müddət ərzində hökumət parlamentə respublikaya iki dəyişiklik layihəsi və monarxiyaya görə iki layihə təqdim etdi. Bu dəyişiklik qanunvericilikdə 1920-ci ilə qədər, idarə heyətinin forması parlament respublikası olduğu zaman həyata keçirilib.
Münir Özqul
Münir Özqul (15 avqust 1925, İstanbul, Türkiyə — 5 yanvar 2018, İstanbul, Türkiyə)—Türk aktyoru.
Həyatı
Münir Özqul 15 avqust 1925-ci ildə İstanbulun Bakırköy adlanan ərazisində anadan olub. Münir lap kiçik yaşlarından tanınır, sevilirdi. Necə də olmasa paşa nəvəsi idi və bu sevgi heç də paşa qorxusundan deyil, əksinə paşa olmasına rəğmən heç vaxt özünü sıravi insanlardan ayırmayan birinə bəslənən sevgidən qaynaqlanırdı. Münirdə aktyorluq istedadı çox erkən yaşlarında hiss olunmağa başlamışdı. Ətrafındakı insanları asanlıqla güldürməyi, yamsılamağı bacaran bu gənc çox keçmədən elə Bakırköydəki "Halkevi" adlanan aktyorluq dərnəyinə yazılır. Bununla paralel olaraq "İstanbul Erkek Lisesi" məzunu olur. "Halkevi"ndəki çıxışları onu Ankara və İstanbul dövlət teatrlarına daşıyır. Teatrda növbəti dayanacağı İstanbul şəhər teatrı olur. O, burada peşəkar aktyor kimi yetişir. Böyük təcrübə toplayan aktyor "Səs teatrına, daha sonra isə "Kiçik səhnə teatrına keçir. Burda isə o, ilk ən önəmli rolunu alır. "Siçanlar və insanlar" tamaşası ilə ciddi bir aktyor imtahanından uğurla keçən aktyor, tamaşa rəhbəri Muhsin Ərtuğrulun etimadını qazanır. Həmin tamaşada Münir Türk teatrının ən usta sənətkarları ilə bir səhnəni bölüşən ən gənc aktyor idi. Filmə gəlməsi isə "Yeşilçam"da rejissor asistenti olan dostunun təklifi ilə olub.
Bulbophyllum microglossum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Münir Özqul
Həyatı
1950-ci ildən başlayaraq daimi olaraq filmlərdə rol almağa başladı. Ssenarisi Nazim Hikmət və İhsan Kozaya aid "Üçüncü Səlim" filmindəki rol ilə böyük kinoya qədəm qoydu. 1951-ci ildə Mühsin Ərtoğrulun "Xeyrəddin Barbarossa" filmində ilk dəfə baş rolda göründü. 1957-ci ildə kino ilə paralel çalışdığı dövlət teatrında rəhbər vəzifəsinə gətirildi. Əsil şöhrəti isə ona "Arzu Film Yapımları" şirkətində istehsal olunan filmlər gətirdi.
Rejissorlar Müniri daha çox ailə başçısı rollarında görürdü. Onun arvadı kimi isə vaxtsız ölümü ilə türk dünyasını yasa boğan, gülüş kraliçası Adilə Naşit rol alırdı. Bu iki böyük sənətkar birlikdə mükəmməl ikili adı almışdılar.
Xüsusən "Nəşəli günlər", "Mavi Muncuq "Arım, balım, pətəyim", "Bizim ailə" kimi filmlərdəki rolları ilə yadda qalsa da, "Hababam sinfi trilogiyasındakı "Kəl Mahmud" obrazı ilə milyonların qəlbində taxt qurmağı bacardı. Bu onun aktyorluq zirvəsi idi.
1980-ci illərdə Türkiyədə "video film" sindromu var idi. Rejissorlar pul xatirinə filmlər çəkib, məşhur aktyorları da bu filmlərdə oynadırdılar. Münir də həmin aktyorlardan biri idi. Ürəyitəmiz, gülərüz bir insan olduğundan düşünə bilmirdi ki, rejissorlar onun istedadından sui istifadə edirlər. Olduqca sadə görkəmli aktyor heç vaxt ona təklif olunan rollardan imtina etməzdi. Ümumiyyətlə çalışırdı heç kimin xətrinə dəyməsin. Təsadüfi deyil ki, "Hababam sinfi"-nə baxan onu tanıyanlar "Bu elə Münirin özüdü, Mahmud deyil" demişdilər. Ona xas olan özəlliklərdən biri də ssenariyə tez adaptasiya olması idi. Bircə dəfə oxuyub, nə cür bir obraz yaradacağını bilirdi.
Ona görə rejissorlar bu aktyorla iş birliyini sevirdilər. Hər nə qədər zəngin və gözəl kino karyerası olsa da Münirin həyatı bir o qədər gözəl keçməyib. Aktyor alkoqolizmlə uzun illər mübarizə aparıb və 90-cı ilin ortalarında asılılıqdan yaxa qurtara bilib. Bu asılılıq ona 3 ailəsi bahasına başa gəlib. Aktyor düz 4 dəfə evli olub və 3 uşaq atasıdı. Sonuncu evliliyi 27 il əvvəl Ümman xanımla baş tutub. Türkiyədə tanınmış aktrisa və prodüsser Günər Özqul onun qızıdır.
Hazırda Demans xəstəliyi ilə (məntiqin itməsi) yaşayır və 2003-cü ildən bu günə kimi evindən bayıra çıxmır. Yataq rejimində və zəif immunitetə sahib olduğundan aktyor hər an ciddi nəzarətdə saxlanılır. Öz ailəsindən, həkimlərdən başqa yanına heç kim buraxılmır.
Aktyor xəstəliyi ilə əlaqədar hələ də Kamal Sunalın, Adilə Naşitin və bir çox dünyasını dəyişmiş sənət yoldaşlarının sağ olduğunu zənn edir və gerçəklə yalanı qarışdırır. 2004 və 2011-ci illərdə aktyorun ölüm xəbəri yayılsa da aktyor hələ də həyatla mübarizə aparır. Türkiyənin xalq sənətçisi, "Qızıl portağal" və onlarla fəxri ad və mükafatlara sahibidir.
5 yanvar 2018-ci ildə uzun sürən müalicədən sonra 92 yaşında vəfat etdi.
Qorçulu (Dərəçiçək)
Qorçulu - İrəvan əyaləti, Dərəçiçək nahiyəsi, İrəvan xanlığı, Dərəçiçək mahalı, İrəvan quberniyasının Yeni Bəyazid qəzasında, indi Axta (Razdan) rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 16 km şimal-şərqdə, Misxana (Mərmərik) çayının sağ axarında, Zəngi çayının bir qolu olan Böyükçayın sağ və sol sahilində yerləşir.
Toponim Səfəvilər dövründə yaranan şah qvardiyasını bildirən qorçu sözünə mənsubluq bildirən –lu şəkilçisinin birləşməsindən əmələ gəlmişdir. «Qorçulara mənsub, qorçuların yaşadığı kənd» mənasını ifadə edir.
Qorçulu sonradan nəsil mənasını kəsb etmişdir. Patronim toponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.
Əhalisi
1918-ci ildə azərbaycanlılar böyük qırğınlarla ermənilər tərəfindən qovulmuşlar. İndiki Ermənistanda Sovet hakimiyyəti qurulandan sonra azərbaycanlılar öz doğma torpaqlarına dönə bilmişlər. 1918-20-cı illərdə kəndə ermənilər yerləşdirilmişdir. 1922-ci ildə kənddə 142 nəfər, 1926-cı ildə 148 nəfər, 1931-ci ildə 195 nəfər, 1987-ci ildə 250 nəfərə yaxın azərbaycanlı yaşamışdır.
1988-ci ildə azərbaycanlılar Ermənistan dövləti tərəfindən tarixi-etnik torpaqlarından deportasiya olunmuşdur. İndi burada ermənilər yaşayır.
Sierra MakKormik
Sierra Makkormik Amerikan aktrisasıdır. Onun ən məşhur rolu Disney Channel serialı olan Bacarıq Fermasındakı Oliv Doyl roludur.
Mir Seyid Əli
Londonda Britaniya muzeyində Nizami "Xəmsə"sinin unikal bir əlyazması saxlanılır. Həmin əlyazma 1539-1543-cü illərdə şah Təhmasibin sarayı nəzdində fəaliyyət göstərmiş kitabxanada işlənmişdir. Mütəxəssislər həmin nüsxəni bütün dövrlərin və xalqların ən kamil bədii əlyazması, Şərqin kitab incəsənətinin ən qiymətli incisi hesab edirlər. Əlyazmanın titul səhifələri incə naxışlarla zəngindir, səhifələri kənarlarında qızıl suyu ilə işlənmiş siluet təsvirləri çəkilmişdir.
Əlyazmaya daxil edilmiş iri formatlı on dörd miniatür XVI əsrin ən görkəmli rəssamları tərəfindən işlənmişdir. Həmin rəssamlar Sultan Məhəmməd, Ağa Mirək Mirzə Qiyas, Mir Müsəvvir, Mirzə-Əli, Mir Seyid Əli və Müzəffər Əlidirlər. Əlyazmanın səhifələrindən birində əsərin üzünü köçürən rəssam Şah Mahmud Nişapurinin belə bir qeydi indiyə qədər heç kəsdə şübhə doğurmur: "Ruzigarın gözü belə şey görməmişdir". Əlyazma nüsxəsindəki ən gözəl miniatürlərdən biri, "Məcnun Leylinin çadırı yanında" əsəri Sultan Məhəmməd məktəbinin layiqli davamçısı Mir Seyid Əlinin fırçasından çıxmışdır. Bu böyük rəssamın dünyanın digər muzeylərində saxlanan "Leylinin elçiliyi", "Musiqi məclisi", "Bəhram Gur və çoban" miniatürləri də yüksək ustalıqla işlənilmişdir.
Həyat və yaradıcılığı
Mir Seyid Əli XVI əsrin əvvəllərində məşhur miniatürçü rəssam Mir Müsəvvirin ailəsində anadan olub. O yaxşı təhsil görmüşdü və Cüdai təxəllüsü ilə müasirləri arasında böyük rəğbətlə qarşılanan lirik şerlər yazmışdı. İlkin təsviri sənət təhsilini atasından alan rəssam sonradan şah kitabxanasında öz ustalığını artırmışdı. Həmin dövrdə orada Behzad, Sultan Məhəmməd, Ağa Mirək Mirzə Qiyas kimi sənətkarlar çalışırdı. Mir Seyid də bu zaman sənətkarların yanında gözəl bir məktəb keçir. Artıq otuzuncu illərdə o, müstəqil işləməyə başlayır. Haqqında danışdığımız əlyazma üçün miniatür çəkməyin ona həvalə olunması isə artıq bir sənətkar kimi yetişdiyindən xəbər verirdi.
Tanınmış Azərbaycan rəssamı, sənətşünas, şair və təzkirəçi Sadiq bəy Əfşar rəssam haqqında yazırdı: "Mir Seyid Əli öz işinin ustası sayılan və mərhum şah Təhmasibin kitabxanasında çalışan rəssamlardan Mir Müsəvvirin oğlu idi. Mir Seyidin özü incə nəqqaş və gözəl müsəvvir (rəngkar) idi. Xırda bir mübahisə ucundan o, Azərbaycanı tərk edərək, Hindistana getmiş və Cəlaləddin Əkbərin vaxtında böyük şərəfə və şöhrətə layiq görülmüşdü."
Sənətkarın atası Mir Müsəvvirin yaradıcılığı barədə olduqca az şey məlumdur. Çağdaş elmə onun cəmisi bir miniatürü məlumdur. Həmin əsərdə saray masasının müdiri Sirxan bəy Süfrəçi təsvir olunub. Mənbələrdən məlum olur ki, Mir Müsəvvir xəttatlıq və təsviri sənətlə maraqlanan şah Təhmasibin müəllimlərindən olub.
Böyük Moqollar sülaləsindən olan hind imperatoru Humayun vətənindən qovulduğu müddətdə Təbrizdə I Şah Təhmasibin sarayında yaşayırdı. Buradakı saray kitabxanasının və bədii emalatxanaların işi ilə tanış olduqdan sonra Humayun Hindistana qayıdanda belə bir şeyi öz sarayında da düzəltmək qərarına gəlir. Onun diqqəti daha çox Mir Seyid Əlinin üzərində cəmləşir və hələ Təbrizdə ikən imperator rəssama Əmir Həmzə dastanına miniatürlər çəkməsini tapşırır.
Taxtını geri qaytarandan sonra Humayun Mir Seyid Əli və bir sıra başqa rəssamları öz yanına çağırır. Hindistana getdikdən sonra Mir Seyid Əlinin təbrizli rəssam Səməd Şirazi ilə birlikdə yaratdığı əsərlərdən biri "Teymurun evi" adlı pannodur ki, burada da Teymurilər sülaləsinin nümayəndələri təsvir olunmuşdur. Həmin əsərə görə Humayun ona "Nadir ül mülk Humayun şahi" ləqəbini vermiş və Əmir həmzə dastanının 16 cilddə nəzərdə tutulan və 2400 illüstrasiya ilə bəzədilməli olan unikal əlyazmasının işlənməsinə ümumi rəhbər təyin edir. Həmin kitabın köçürüldüyü vərəqlərin ölçüsü az qala bir metrə çatırdı. Kitabın hər cildi xüsusi olaraq hazırlanmış sandıqda saxlanırdı. Bu əlyazmanın üzərində Mir Seyid Əlinin rəhbərliyi ilə 30-dan artıq rəssam işləmişdi. Buna baxmayaraq, şahidlərin söylədiklərinə görə, hələ 1570-ci ildə Mir Seyid Əli Məkkəyə ziyarətə gedərkən kitabın yalnız 4 cildi hazır idi.
Makaroa
Makaroa adası (Makaroa) — Qambe arxipelaqına daxil olan kiçik ada (Fransa Polineziyası).
Coğrafiya
Adanın sahəsi 0,2 km²-dir. Maksimal hündürlüyü 137 metrdir.
Əhali
2002-ci il məlumatımna əsasən adada yaşayış yoxdur.
Bulbophyllum microcala
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qotard baza tuneli
thumb|200px thumb|200px|Tunelin tikintisi (çoxfunksiyalı Feydo stansiyası).
Qotard baza tuneli — İsveçrədə yerləşən bu tunelin ideyası 30 il əvvəl verilib. 57 kilometrlik bu tunelin açılışı 2018-ci ilə planlaşdırılıb. Bu tuneldə qatarlar 250 km saat sürətlə hərəkət edə biləcək. Mütəxəssislər işlərin vaxtında başa çatacağına inanmırlar.
Küman
Küman — Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
Əhalisi 190 nəfərdir.
Seykan tuneli
thumb|240px|Seykan tunelinin xəritədə yeri Seykan tuneli — Yaponiyanın Honşu və Hokkaydo adalarını birləşdirən dünyanın ən uzun dəmir yolu tuneli. Uzunluğu 53,85 km olan tunelin 23,3 kilometrlik hissəsi dənizin altından keçir.
Tunel ən dərin yerində dəniz səviyyəsindən 240 metr aşağıda, dəniz yatağından isə 100 metr dərinlikdə yerləşir.
Hazırda dünyanın ən böyük və ən dərin dəmir yol keçidi olan Seykan liderliyi İsveçrənin Qotard baza tunelinin 2016-2017-ci illərə nəzərdə tutulan açılışına qədər qoruya biləcək. thumb|240px|Tunelin dənizin altından keçən hissəsinin diaqramı Tunelin tikintisinə 1955-ci ildə 5 sərnişin bərəsinin tufanlı havada batması və 1430 sərnişinin həlak olmasından sonra qərar verilib. 9 il davam edən layihələndirmə işlərindən sonra, tunelin tikintisi 1964-cü ildə başlayaraq 1988-ci ildə başa çatmış və o dövrün qiymətləri ilə 538,4 milyard yenə (3,6 milyard ABŞ dolları) başa gəlmişdir. Tunelin açılışı 13 mart 1988-ci ildə baş tutmuş və həmin il tunel 3,1 milyon sərnişinə xidmət etsə də, 1999-cu ildə sərnişinlərin sayı 1,7 milyon olmuşdur.
Hirbə döyüşü
Hirbə Döyüşü – madaylar və farslar arasında baş vermiş döyüş. Bu döyüş həm də Fars qiyamından sonra iki tərəf arasında baş verən ilk döyüşdür. Döyüş II Kirin yürüşü ilə başlamış və fars ordusunun şərqə doğru irəliləməsi ilə davam etmişdir. Döyüşdə qazanılan qələbə ilk fars dövləti olan Əhəmənilər imperiyasının yaradılmasının təməlini qoydu və qarşıdakı on ildə II Kirin bütün məlum dünyanı fəth etməsi üçün imkan yaratdı. Döyüş haqqında ən çox və ətraflı məlumat verən tarixçi Dəməşqli Nikolay olsa da, digər tarixçilər, Herodot, Ktesi və Strabon da bu döyüşdən bəhs etmişlər.
Döyüş madaylara o qədər pis təsir edir ki, Astiaq şəxsən orduya rəhbərlik etməyə başlayır. Tələsik edilmiş yürüş Astiaqın məğlubiyyəti ilə nəticələndi. Dönüşdə maday ordusu yenidən farslara qarşı həmlə etməyə çalışdısa da bu cəhdin də qarşısı II Kir tərəfindən alındı. Bu hadisədən sonra qürurlu madaylar farslara məğlub olmaları ilə barışmaları oldular, iki xalq arasında yaradılan qohumluq əlaqələri də bunda öz təsirini göstərdi. Tezliklə Madanın möhtəşəm paytaxt şəhəri olan Ekbatan farsların əlinə keçdi və yaradılmış fars imperiyasının çoxsaylı mərkəzlərindən birinə çevrildi.
Ərəfə
Döyüş e.ə. 553-cü ilin yayında başlamış Fars qiyamından sonra olmuşdur. Mənbələrin yetərsizliyi səbəbiylə döyüşün dəqiq baş vermə tarixi dəqiqləşdirilməsə də onun Fars qiyamının başlamasından yarım il sonra, təxminən e.ə. 552-ci ilin qışında baş verməsi güman edilir. Madayların sonuncu hökmdarı və eyni zamanda II Kirin babası olan Astiaq, nəvəsinin müxtəlif zamanlarda ona hakimiyyətdən əl çəkmək və yalnız vətənini idarə etmək haqqında olan təklifi (Kiçik Midiya adlandırılan həmin ərazi sonrakı mənbələrdə Atropatena adıyla xatırlanır) rədd etmişdi. Lakin sonradan bu təklif öz əhəmiyyətini itirmişdi. II Kir böyük səhvə yol vermişdi. Fars qiyamının başlamasından sonra II Kirin bu qiyamda oynadığı rol haqqında həqiqəti söyləməsiylə Astiaq onu həbs etmiş, lakin fars xidmətçisi Oebaresin xahişindən sonra onu azad edərək Persiaya getməsinə icazə vermişdir. Herodot isə qeyd edir ki, Kir yenicə tanınmağa başladığı vaxtlarda valideynlərinin yanına getdiyi vaxt, Midiya sərkərdəsi Harpaq hökmdar Astiaqa xəbər verir ki, Kir gizlincə qiyam hazırlığı görür və atası da bu işdə ona kömək edir. Dəməşqli Nikolay isə bu haqqda qeyd edir ki, I Kambiz xeyli qoşun toplamışdı və Kirin qoşunları ilə birləşən bu qoşun çox asanlıqla maday ordusunu məğlub etmişdir. Bu məlumatı həmçinin o da təsdiq edir ki, döyüş Fars qiyamının başlamasından bir neçə gün deyil, bir neçə ayın keçməsindən sonra baş vermişdi. Astiaq isə Kirə valideynlərinin yanına dönməyə icazə verərkən belə güman edirdi ki, Persianı yenidən qədim dünyanın ən güclü dövlətlərindən birinin vilayətinə çevirməklə tarixdə iz qoyacaq.
Döyüş
Fars qiyamı başlayarkən II Kir Ekbatanda idi. Dəməşqli Nikolay qeyd edir ki, Kirə getməyə cazə verildikdə, o Astiaqdan qaçmağa başlayır, çünki, o bilirdi ki, Oebares onun azadlığa çıxması üçün çox çalışıb və əgər Astiaq həqiqəti öyrənərək Kirin qiyamın yaranmasında mühüm rol oynadığını və atasına dəstək verdiyini bilsə, babsı Astiaqın qəzəbindən qurtula bilməyəcək. Həmçinin Kir öyrənmişdi ki, hələ yeni doğulduğu vaxt Astiaq onun öldürülməsini tələb etmiş, buna lakin nail ola bilməmişdi. Zaman keçdikcə Kirin bir çox xasiyyətinin ona bənzədiyini görən Astiaqın nəvəsinə hörməti də çoxalmışdı. Bu arada Astiaq Kirə vətəninə – Persiaya dönməyə icazə verməyin onunçün təhlükəsiz olmasına da əmin deyildi. Lakin o bu qərarı verə bilir və verilən bu qərar nəhəng bir dövlətin varlığının sona yetməsinə səbəb oldu. Astiaq Harpaq tərəfindən Kirin tamamilə təhlükəsiz olması barəsində əmin edilmişdi. Lakin Fars qiyamınin başlaması haqqında saraya xəbər çatdıqda və təhlükənin ilk işartıları göründükdə Kir artıq Ekbatandan çox uzaqlarda idi və Astiaqı aldatmağın çox asan başa gəldiyini düşünürdü. Bu isə ona öz müstəqil dövlətini qurmaq imkanı verirdi.
''" Kir Astiaqın yanında olanda Oebares ona yaxşı məsləhətlər verirdi. Kir onun Persiaya yollanmaq haqqında olan məsləhətinə də qulaq asır. Hazırlıq işləri başlanır və hər şey hazır olduqda Oebares sadiq xidmətçi kimi Astiaqa müraciət edərək Kirin təhlükəsiz olduğunu söyləyir və Persiaya getməsi üçün icazə istəyir. Lakin Astiaq icazə vermir. Kir özünün ən təsirli vasitəsinə əl ataraq gözləmə mövqeyi tutur və müfafiq vaxt gəldikdə Persiaya səfər üçün icazə alınır. Bir gün hökmdarın ən yaxşı təlxəklərlə bir yerdə əyləndiyi və şərabın təsirindən meyxoş olduğu vaxt Kir icazə kağızını imzalamaq üçün ona təqdim edir. Kağızda deyilirdi: "Burda çalışıb, hökmdara xidmət etmək çox məmnunedici olsa da, Kir xəstə atasına baş çəkmək üçün icazə istəyir və maaşlı icazə müddəti verilməsini xahiş edir." Hökmdar Kiri yanına çağırır, onun üzünə baxaraq gülümsəyir və icazə kağızını imzalayaraq, beş-altı ay dincəldikdən sonra geri dönməsini söyləyir. Kir minnətdarlığını bildirir və hökmdar Kirin olmadığı dövrdə onun vəzifəsinə Tiridatı təyin edir və Kir Persiaya yola düşür"''
Daha sonra Astiaq madayların ən yaxşı müğənnisini dəvət edir. Son mahnıda müğənnini maqlardan olan Anqar müşayət edir və ifa edilən mahnı Astiaqda dərin narahaqlıq hissi oyadır. Vəhşi, yırtıcı canavar,
İstənilən qabandan daha yırtıcıdır,
İcazə verdin getdi,
Bir ovuc adam ilə
Böyük ordudan qorumalısan.
"O, bunu, bir dəfə Astiaqın yanına gedərək ona, Kirin əvvəllər yuxularında gördüyü arzusunun gerçəkləşdirilməsinə hazırlıqların necə getməsini öyrənmək üçün Persiaya yola düşdüyünü söyləmiş öz əri ilə əlaqələndirirdi. Hökmdar isə bu arada dərin narahatlıq içində idi və babillilər ona məsləhət gördülər ki, kir dönən kimi, onu həbs etdirib öldürtsün."
Astiaq hər vəchlə Kiri geri gətirməyə çalışırdı, lakin buna nail ola bilmir.
''"Astiaq bu mahnıda deyilən sözlərin ona və Kirə  aid olduğunu qət etdi və o, 300 atlını Kirin ardınca göndərdi; əgər təslim olmasa, onlara Kirin başını gətirməyi tapşırdı.  Atlılar Kirin yanına çatdıqda Kir Astiaqın sərkərdəsinə "Əgər hökmdarım məni tələb edirsə niyə də onun yanına getməməliyəm? Bu gün burda ziyafətdi, sabah isə biz yola düşməyə hazırlaşarıq. " – deyə cavab verdi. Farsların bu manerasından sonra Kir çoxlu oküz və digər heyvanlar kəsdirərək ziyafət düzəltdirdi və Astiaqın ordusu bu ziyafətdə sərxoş oldu. Eyni zamanda Kir atasına məktub yazaraq madayların yolu üstündə yerləşən Hirbə şəhərinə guya hökmdarın əmri imiş kimi 1000 süvari və 5000 piyada göndərməyi, digər farsları da mümkün qədər tez silahlandıraraq həmin istiqamətə yollamağı söylədi. Beləcə o, əsl məqsədini gizlədə bilər və maday ordusunu hazırlıqsız yaxalayardı. Gecə Kir və Oebares atlarını götürərək Hirbə şəhərinə çapdılar və tezklilə yerli əhalini də silahlandırdılar. Səhər Astiaqın döyüşçüləri yuxudan oyandıqda gördülər ki, Kir onları izləyərək Hirbəyə gəlib və özü ilə döyüşə hazır böyük bir ordu da gətirib. Kir burda maday atlılarının 250 – ni qətlə yetirdi. Qalan 50 atlıya isə baş verənləri Astiaqa çatdırmağı tapşırdı."''
Kambiz oğlu ilə görüşənə kimi 350.000 döyüşçü toplaya bilmişdi. Astiaq isə nəhəng Maday dövlətinin hər tərəfində döyüşə bilən bütün əjalini silahlandıraraq 1.205.000 döyüşçü toplamışdı. Bəzi tarixçilər bu rəqəmi fantastik saysalar da, əksəri bunun həqiqət ola biləcəyini düşünür. Lakin qarşı tərəfin də döyüşçüləri nəzərə alındıqda Hirbə şəhəri yaxınlığında bu qədər insanı tutacaq yerin olmadığı aydınlaşır. Astiaq başa düşür ki, Kiri lazımınca qiymətləndirməyib və sadəcə qiyamı yatırmaqla məsələ yekunlaşmayacaq, ona görə də böyük bir yürüşə ehtyac var və Astiaqın Persiaya olan yürüşü başladı.
Tarixi dəyərləndirmə
Hirbə döyüşü uzun zamandır bir çox döyüşlər keçirmiş madayların məğlub olduğu ilk döyüş idi. Kirin rəhbərliyi ilə farsların ilk dəfə qazandıqları bu qələbə Maday hökmdarı Astiaq üçün çox pis nəticələr doğurmuşdu. Fars əhalinin üstünlük təşkil etdiyi şimal satraplarının əksəriyyəti qiyam qaldıraraq Persiaya birləşir. XIX əsrin əvvəllərində bu döyüş tamamilə unudulmaq üzrə idi. Döyüş haqqında mənbələrdə az məlumatın qorunması, buna səbəb olmuşdur. Müasir tarixşünaslıqda isə döyüşə kifayət qədər diqqət ayırılmış və qədim dünyanın taleyini dəyişən bu döyüş ətraflı təhlil və tədqiq edilmişdir.
Tiqranakert
Tiqranakert (Yunanca. Τιγρανόκερτα, Ro. Tigranόkerta; ermənicə. Տիգրանակերտ, ro. Tiqranakert) — Diyarbəkirin Silvan mahalının şərqindəki ən qədim tarixi erməni paytaxtlarından biridir. E.ə. I əsrdə erməni kralı Tiqran tərəfindən genişlənən imperiyanın hüdudlarında daha mərkəz yerdə yerləşdiyinə görə Ermənistan imperiyasının yeni paytaxtı olaraq təsis edilmişdir. Şəhər əhalisini artırmaq üçün Tiqran çox sayda insanı Tiqranakertə köç etdirmişdir. Bütün qədim dünyada ticarət edən tacirlər sayəsində Tiqranakert zaman keçdikcə həm ticarət şəhəri, həm də mədəniyyət mərkəzi halına gəldi.
Artaxiad sülaləsi dövründə şəhər ellinist mədəniyyətin təsiri altında idi. Bu dövrdə qədim yunan dili rəsmi dil oldu
Niklot
Niklot — Obodritlərin tayfa başçısı. Meklenburq sülaləsinin banisi.
Massagetlər
thumb|right|400px|E.ə. 323-cü ildə massagetlərin [[Mərkəzi Asiyada yaşadığı ərazi.]]
"Jurnalistlərin dostu" mükafatı
"Jurnalistlərin dostu" mükafatı — "RUH" Azərbaycan Jurnalistləri Müdafiə Komitəsi tərəfindən dövlət məmurlarına, ictimai-siyasi təşkilatların tanınmış nümayəndələrinə verilən mükafat.
Massagetlər
Massagetlər (, Massagetae) — Mərkəzi Asiya çöllərində məskunlaşmış və daha geniş skif mədəniyyətlərinin bir hissəsi olmuş qədim köçəri xalq.
"Jurnalistlərin dostu" mükafatı
Tarixi
"Jurnalistlərin dostu" mükafatını "RUH" Azərbaycan Jurnalistləri Müdafiə Komitəsi tərəfindən 1997-ci ildə təsis edilmişdir.
Massagetlər
Mənşə
Massagetlərin mənşəyini qəti şəkildə ortaya qoyan tapıntılar olmasa da, iki mühüm yanaşma var.
"Jurnalistlərin dostu" mükafatı
Məqsədi
Mükafatın verilməsində məqsəd cəmiyyətdə söz və mətbuat azadlığı prinsiplərini təbliğ və inkişaf etdirmək, bu məqsədlə dövlət məmurlarımızın, ictimai-siyasi təşkilatların tanınmış nümayəndələrinin kütləvi informasiya vasitələri ilə əlaqələrinin möhkəmlənməsinə nail olmaq, bununla da mediaya qayğı ənənələrini stimullaşdırmaqdır.
Massagetlər
Mənşə
Massagetlərin İrandilli xalqlardan olması haqqında bir çox fərziyyələr də vardır. Digər tərəfdən, onların qədim türklərdən ibarət və qədim türklə rilə əlaqəli olduqlarına dair fikirlər və iddialar var. Bundan başqa, İrandilli icmaların üstünlük təşkil etdiyi konfederasiya olması haqqında iddialar da var. Əldə edilən mənbələrlə turanlı elementləri də eyniləşdirilir.
"Jurnalistlərin dostu" mükafatı
Laureatları
thumb|[[İlham Əliyevə "Jurnalistlərin dostu" mükafatının təqdim edilməsi (2010)]] thumb|[[İlham Əliyevə "Jurnalistlərin dostu" mükafatının təqdim edilməsi (2013)]] thumb|[[İlham Əliyevə "Jurnalistlərin dostu" mükafatının təqdim edilməsi (2017)]]
Massagetlər
Herodotun əlyazmaları
Yunan tarixçisi Herodotun "Tarix" əsərindəki məlumatına görə "bu xalq çoxsaylı və cəsur idi". Massagetlər köçəri həyat tərzi keçirmişlər.
Mədəniyyət
E.ə. V əsrdə yaşamış qədim yunan tarixçisi Herodotun (b.e.ə. 484–425) doqquz hissədən ibarət "Tarix" əsəri yunan-fars müharibələrinə və bu müharibələrin ətrafında baş verən hadisələrə həsr olunmuşdur. Herodot "Tarix" əsərində massagetlərin təsvirinə böyük yer ayırmışdır. Massagetlər köçəri həyat tərzi sürür, əsasən maldarlıqla məşğul idilər. Mal-qara, süd, ət, yun, dəri məhsulları istehsal edən massagetlər qonşu xalqlarla ticarət əlaqələri qurur, məhsullarını onlara satır, özlərində olmayan məhsulları isə onlardan alırdılar. Köçəri həyat tərzi sürmələrinə baxmayaraq sənətkarlıq yüksək inkişaf səviyyəsinə çatmışdı. Massagetlər ölülərini torpaq qəbirlərdə dəfn edir, axirət dünyasına, ölümdən sonrakı həyata inandıqlarına görə mərhumun yanına qab-qacaq, silah, bəzək əşyaları qoyurdular. Ən hörmətli şəxslərin qəbirləri üzərində kurqan ucaldılırdı. Belə kurqan qəbirlərə yüzlərcə müxtəlif bahalı əşyalar — qızıl və gümüş qab-qacaq, daş-qaşlarla bəzədilmiş bilərziklər, boyunbağılar, üzüklər, silahlar qoyulurdu. Massagetlərdə hər bir həddi-büluğa çatmış kişi döyüşçü hesab olunurdu. Həmçinin, qadınlar və yeniyetmələr də silah işlətməyi bacarırdılar. Massagetlərin ordusu təkcə süvarilərdən ibarət idi.
Əhəməni dövləti ilə münasibətlər
E.ə. VI əsrin 40-cı illərində massagetlərin tayfa başçısı vəfat etmiş, onun oğlu kiçik olduğundan, müvəqqəti olaraq tayfa başçısı vəzifəsinə onun dul qadını Tomris (b.e.ə. 570–520) seçilmişdir. Massagetlərdə qadınların hüquqları kişilərin hüquqları ilə eyni olmuşdur. İran Əhəməni dövlətinin banisi II Kir (b.e.ə. 559–530) işğalçı siyasət yürüdərək qısa müddət ərzində Aralıq dənizindən başlamış Xəzər dənizinədək əraziləri zəbt etmişdir. Yüz minlərlə döyüşçüsü olan Əhəməni ordusunda süvarilər, piyadalar, dəvə süvari dəstələri, daşatan qurğular da var idi. Midiya, Lidiya, Babil kimi dövrün möhtəşəm dövlətlərinin mövcudluğuna son qoyan II Kir dünyanın hakimi olmaq fikrinə düşmüşdü. Qərbdəki olan rəqiblərini məğlub etdikdən sonra o, şimala — Araz çayına doğru üz tutur. Onun fikri burada yaşayan massagetləri məğlubiyyətə uğradıb Şimali Azərbaycanı zəbt etmək idi.
Əhəməni hökmdarı II Kir öz elçilərini göndərərək, Tomrislə evlənmək istədiyini bildirir. Ancaq Tomris anlayır ki, Kir onunla evlənmək yox, bu yolla Massaget çarlığını ələ keçirmək istəyir. Elə buna görə də Tomris Xatın həmin təklifi rədd edir. Belə olduqda II Kir hiyləsinin baş tutmadığını görüb, massagetlər üzərinə açıq hücuma keçməyi lazım bilir.
Tarixi məxəzlərdə qey edilir ki, Massagetlərin qoşununu yeyib-içdikdən sonra döyüşçüləri yuxu tutur. Onlar yuxuda ikən farsların hücumuna məruz qalırlar. Bir çoxları qətlə yetirilir, bəziləri əsir götürülür. Massagetlərin sərkərdəsi, Tomrisin oğlu Sparqapis də əsirlərin içərisində olur. Qoşununun və oğlunun aqibətindən xəbər tutan Tomris Kirin yanına çapar göndərir. Çapar onun sözlərini II Kirə çatdırır:
Lakin II Kir bu sözlərə əhəmiyyət vermir və ordusunu toplayaraq onların üzərinə hücuma keçir. Şərabın dumanı başından çəkilən Tomrisin oğlu Sparqapis hansı vəziyyətə düşdüyünü anlayır və Kirdən əllərini açdırmasını istəyir. Əlləri açılan şahzadə özünü öldürür. Oğlunun ölüm xəbərini alan Tomris qoşunu yığıb farsların üzərinə hücuma keçir. Bu döyüş Herodota görə, barbarların tayfalarının düşmənə qarşı ən böyük və ən qanlı döyüşü issuelır. Döyüşün gedişini tarixçilər belə təsvir edirlər:
Geriyə qayıtmağa çalışan II Kirin ordusu ilə massagetlərin arasında ağır döyüş baş verir. İşğal məqsədi ilə Azərbaycana gəlmiş Əhəməni döyüşçüləri isə canlarını xilas edib Arazı keçməyə çalışırlar. Əhəməni qoşunları darmadağın edilir və II Kirin 29 illik hakimiyyətinə son qoyularaq öldürülür. Döyüşdən sonra Tomris şərab piyaləsini insan qanı ilə dolduraraq, II Kirin cəsədini tapmağı əmr etdi. II Kirin cəsədini tapdırır və onun boynunu vurdurur. Tomrisin əmri ilə II Kirin kəsilmiş başı qanla dolu piyalənin içinə atılır və bu zaman o, məşhur kəlamını deyir:
Tomris və onun döyüşçüləri böyük qurbanlar hesabına olsa da torpaqlarını düşmən tapdağına vermirlər.
Purnululu Milli Parkı
Purnululu Milli Parkı — Avstraliya İttifaqında yerləşən milli park. Park 2003-cü ildə UNESCO tərəfindən Ümumdünya İrsi siyahısına daxil edilmişdir.
Haqqında
Purnululu Milli Parkı qum daşından ibarət təpəcikləri ilə məşhurdur. Bu təpəciklər ən gözə dəyən xüsusiyyəti içlərindən keçən narıncı və boz rəngli lentlərdir. Bu fərqli rənglərin səbəbi təpəciklərin fərqli gil təbəqələrinin yığılmasıyla meydana gəlməsidir. Narıncı rəngdəki laylar oksidləşmiş dəmirin nəticəsidir, boz laylar isə gildəki nəm nisbətinin artması ilə burada inkişaf edən mavi-yaşıl bakteriyalar olan Kianobakteriyaların gilə qarışmasından meydana gəlmişdir.
Polylepis
—  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Növləri
[[SS 2 (*
Moçan
'Moçan — Novosibirsk vilayətinin cənub-qərbində, Baqan rayonunun mərkəzində yerləşən şoranlıq. Olduqca duzlu qurumuş Moçan gölünün yerində yerləşir. Şoranlığın səthi yaz ayları nəmlənir. Yayda isə tamamən quru bolur.
Bitki örtüyü
Ərazisində əsasən Halofitlərə daxil olan Pəncərkimilər fəsiləsinə aid bitkilər bitir:yarımkollar — Kalidium foliatum, birillik bitkilər — salicornia, suaeda, plumbaqokimilər — dəvəayağı, limonium gmelinii.
Əhəmiyyəti
Bölgədə yetişən bitkilərin böyük əksəriyyəti Novosibirsk vilayəti Qırmızı kitabına daxil edilmişdir. Bu səbəbdən qərazinin qoruq ərazisi elan edilməsinə ehtiyac vardır. Ərazi meşə zonası ilə əhatə olunmasına baxmayaraq yarımsəhra lanşaftına sahibdir. Bölgə otlaq sahəsi kimi istifadə edildiyindən böyük təhlükə qarşısındadır. Ərazisə qutu qəbrlər və kurqanlar aşkar edilmişdir.
Sterlitamak şəhər dairəsi
Sterlitamak şəhər dairəsi (Стәрлетамаҡ ҡалаһы ҡала округы) — Başqırdıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati ərazi vahidlərindən biri. Şəhər dairəsinin inzibati mərkəzi Sterlitamak şəhəridir.
Coğrafiyası
Başqırdıstan Respublikasının mərkəzində yerləşir.
Yaşayış məntəqələri
Şəhər dairəsinin tərkibinə 1 yaşayış məntəqəsi daxildir.
Yerli idarə etmə
Sterlitamak Şəhər Şurasının sədrləri
Sterlitamak şəhər dairəsinin rəhbərləri
Vladimir Voronov
Vladimir Mixayloviç Voronov — sambo və cüdo üzrə beynəlxalq dərəcəli müəllim.
Həyatı
Rusiyalı məşhur MMA döyüşçüləri Yemelyanenko qardaşlarınında üzvü olduğu Qırmızı Şeytan İdman Klubunun peşəkar müəllimlərindən biri.
Qılqılov
Qılqılov — Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Vladimir Voronov
Həyatı
29 avqust 2020-ci ildə Abakanda COVID-dən vəfat etmişdir.
Qılqılov
Toponimiyası
Toponim talış dilindəki qılqıl (qaynayan, pıqqıldayan) və ov (su) sözlərindən ibarət olub, “qaynayan, pıqqıldayan su” mənasını bildirir. Kənd yaxınlığındakı qeyzer tipli Qılqılov adlı bulağa görə belə adlandırılmışdır, yəni hidronimin adı oykonimə köçürülmüşdür. Bu isə toponimyaratma üçün səciyyəvidir.
Kisel
thumb|300px|Kisel
Kisel – şirin, jele kimi desert xörəyi.
Hazırlanma qaydası
Kisel hazırlamaq üçün təzə və qurudulmuş meyvə-giləmeyvə, şirə, şərbət, mürəbbə, cem, povidlo, çörək kvası, süd və başqa xammallardan istifadə edilir. Kisel şəkər əlavə etməklə kartof və ya qarğıdalı nişastasından hazırlanır. Meyvə-giləmeyvə nişastasını hazırlamaq üçün kartof nişastasından hazırlamaq lazımdır, çünki qarğıdalı nişastası ilə bulanıq kisel əldə edilir. Südlü və qozlu kiselləri isə qarğıdalı və buğda nişastası ilə hazırlamaq məsləhət görülür, çünki belə kisel zərif dada malik olur və onların şəffaflığı nəzərə alınmır.
Kisel eynicinsli olmalı, daxilində bərk hissəciklər olmamalı, dadı, rəngi, iyi və xarici görünüşü hazırlandığı xammala uyğun olmalıdır. Bəzən kiselin hər payına 0,2-0,3 q hesabı ilə limon turşusu əlavə edilir.
Kisel qatı, orta qatı və duru konsistensiyalı olur. Qatı kiselin hər payına 12-15 q, orta qatı kiselə 8-10 q, duru kiselə 4-7 q nişasta sərf olunur.
Nişastanı istifadə etməzdən qabaq 4 qat artıq su, şirə və soyuq həlimdə qarışdırıb süzmək lazımdır.
Qatı kisel hazırladıqda qaynayan mayeyə nişasta məhlulu əlavə edilir, 5-6 dəq, qaynadılır və isti-isti kaşı və çini qablara və ya paylıq formalar tökülür, üzərinə toz-şəkər səpilir ki, qurumasın.
Orta qatılıqda kiselə nişasta əlavə etdikdən sonra qaynadılmır, qaynayana kimi qızdırılır, stəkan, vaza və ya kremankalara tökülür, üzərinə toz-şəkər səpilir və soyuğa qoyulur.
İstifadə qaydası
Duru kiselləri sous kimi yarma kotletlərinə, pudinqə, makaron, yarma və kəsmik zapekankalarına tökmək üçün istifadə edirlər.
Dəhəb
Dəhəb (دهب) — Misirin Cənubi Sinay vilayətində şəhərdir.
Manui
Manui adası (Manui) — Qambe arxipelaqına daxil olan kiçik ada (Fransa Polineziyası).
Coğrafiya
Taiti adasından 1650 km şimal-qərbdə yerləşir. Adanın sahəsi 0,1 km²-dir. Maksimal hündürlüyü 54 metrdir. Ərazisinin böyük hissəsi qayalıqlarla örtülüdür.
İnzibati bölgüsü
İnzibati baxımından Qambe kommunasına daxildir.
Əhali
2002-ci il məlumatına əsasən adada daimi yaşayış yoxdur. Bununla belə digər adaların sakinləri bəzən adaya balıq tutmağa gəlirlər.
Qarabatdaqlar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.