cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Antiqua və Barbuda
Təbiət
Antiqua təpəli mərcan adasıdır. Səthi cənub-qərbdə vulkan mənşəli yüksəkliklərdir (hünd. 402 m-ədək – Boqgi dağı ölkənin ən yüksək nöqtəsi). Sahil xətti çox girintili-çıxıntılıdır. Təbii liman və körfəzləri (Sent-Cons, Parem, İnqliş-Harbor və s.) var. Barbuda adası mərcan mənşəlidir. Yastı səthi, qumlu çimərlikləri var. Redonda adası qayalıqdır. Antiqua və Barbudanın iqlimi tropik passatdır. Havanın ortaillik temperaturu 27oC-dir (iyulda 30oC-yə çatır). Ortaillik yağıntı 1150 mm-dir. Sentyabr–noyabr ayları yağışlı, fevral–aprel ayları quraqlıq olur. İyul–oktyabr ayları üçün qasırğalar səciyyəvidir. Çay şəbəkəsinin olmaması şirin su problemi yaradır. Fauna və flora daha çox Barbuda adasında qalmışdır: tropik meşələrdə maral, qaban, laqunda su quşları. Ərazisində Nelsons-Dokyard Milli Parkı və Dayamond-Rif Dəniz Parkı var.
Tarixi məlumat
1493-cü ildə X.Kolumbun ikinci ekspedisiyası zamanı Antiqua və Barbuda adaları kəşf edilmişdir. Bu adalar müxtəlif dövrlərdə İspaniya, İngiltərə və Fransanın işğalı altında olmuş, 1667-ci ildən İngiltərənin müstəmləkəsinə çevrilmişdir. 17-ci əsrin sonlarında adalarda plantasiya təsərrüfatı yaradan ingilislər bura Afrikadan zənci-qullar gətirməyə başladılar. 1940-cı ildə İngiltərənin ABŞ ilə razılaşmasına əsasən ABŞ-nin Antiqua və Barbudada hərbi bazaları yaradıldı. 1967-ci ilin fevralın da Antiqua və Barbuda "Böyük Britaniya ilə assosiativ dövlət" statusu aldı. 1981-ci il noyabrın 1-dən Antiqua və Barbuda müstəqil dövlət olmuşdur.
İqtisadi oçerk
ÜDM 750 mln. ABŞ dolları təşkil edir (2002, əhalinin hər bir nəfərinə 11 min doll.). ÜDM-in 77%-i xidmət sferasında, 19%-i sənayedə, 4%-i kənd təsərrüfatında yaradılır. İqtisadiyyatda məşğul olan 30 min nəfərə yaxın adamın 80%-dən çoxu xidmət sferasında, 11%-i kənd təsərrüfatında, 7%-i sənayedə çalışır. İşsizlik səviyyəsi 2001-ci ildə 11% olmuşdur. İqtisadiyyatın əsasını xarici turizm (ÜDM-in 40%-dən çoxunu verir) və ofşor maliyyə xidmətləri təşkil edir. 2000-ci ildə Antiqua və Barbudaya 237 min xarici turist səfər etmiş, bundan 290 mln. dollar gəlir əldə olunmuşdur. Əsas turizm növləri çimərlik istirahəti, dayvinq (Keyds rifində, o cümlədən batmış gəmilərin seyri), vindsyorfinqdir (Antiqua adasının qərb sahilində). Xarici gəmilərin qeydiyyatında vergi güzəştləri və peşəkar xidmət olduğuna görə subasımı 1 min tondan artıq olan 816 xarici gəmi Antiqua və Barbudanın ticarət donanmasında qeydə alınmışdır. Sənayesində başlıca yeri yeyinti sahəsi tutur (rom, çaxır, şəkər, kokos və pambıq yağı istehsalı). Məişət elektrotexnikası və elektronikası yığma üzrə, optik linza, sement istehsalı, mebel, trikotaj məmulatı buraxan kiçik müəssisələr fəaliyyət göstərir. Dulusçuluq məmulatları, parça, paltar və s.-nin kustar istehsalı vardır. Kiçik elektrik stansiyaları mazutla işləyir (ildə 105,3 mln. kVt·saatdan çox elektrik enerjisi istehsal olunur; 2001). Ölkə ərazisinin 18%-i becərilir, 9%-i otlaq, 11%-i meşəlikdir. Şəkər qamışı, pambıq, tropik meyvələr (o cümlədən manqo, banan), tərəvəz yetişdirilir. Suvarma suyu çatışmadığına görə məhsuldarlıq yüksək deyil. Ölkədə şirin su dəniz suyunu distillə etməklə əldə edilir. İri buynuzlu mal-qara saxlanılır. Balıq və omar ovlanır. Avtomobil yollarının uzunluğu 250 km-dir. Əsas dəniz limanı və beynəlxalq aeroportu Sent-Consdadır (Antiqua a.). Paltar, elektron komponentlər ixrac olunur; ərzaq, maşın və avadanlıq, kimyəvi maddələr və s. idxal olunur. Əsas ticarət tərəfdaşları Fransa, Almaniya, ABŞ-dır.
Səhiyyə
Tibbi xidmət tibb büdcəsi və məcburi tibbi sığorta əsasında həyata keçirilir. Ölümün əsas səbəbləri: ürək-damar xəstəlikləri, yaman şiş, infeksion xəstəliklər. Səhiyyəyə qoyulan xərc 2001-ci ildə ÜDM-in 5,8%-ini təşkil etmişdir.
Təhsil
Antiqua (1982), Vest-Hind (1949) universitetləri var.
Mədəniyyət
İngilis müdafiə və hərbi tikililərindən Berkli (1740), Ceyms və Qout-Xill qalaları, Arsenal binası (1743), Sent-Cons kilsəsi (1681) müstəmləkəçilik dövr abidələrindəndir. Kitabxanalar Assosiasiyası (1983), Antiqua və Barbuda muzeyi (1985) var.
Din
Əhalinin 3/4-ü protestant xristianlarıdır. Bunların da 1/3-ü Anklikandır. Adada həmçinin Katolik, Metodist və Moravyalı kilsəsi mənsubları da var.
Antiqualılar
Antiqualılar – Antiqua və Barbudanın əsas əhalisi, xalq. Sayları təqribən 60 min nəfərdir (2004). Antiquanın kreol dilində (ingilis dili əsasında) danışırlar. Dindarları xristiandır. Antiqualıların əksəriyyəti 17-ci əsrin 2-ci yarısı – 19-cu əsrin əvvəlində Afrikadan gətirilmiş qulların nəsilləridir (kreollar). Mulatların sayı azdır, ağlar (əsasən, ingilis mənşəlilər) isə 3% təşkil edirlər. Antiqua və Barbuda müstəqil olduqdan sonra (1981) etnik birliyin təşəkkülü sürətlənmişdir. Əkinçilik (şəkər qamışı, pambıq, tərəvəz, sitrus meyvələri) məşğul olurlar. Millət kimi formalaşırlar.
Pasarqad
Pasarqad - II Kirin dövründə Əhəmənilərin paytaxtı, daha çox II Kirin Persiadakı istirahət məkanı kimi tanınan şəhər. Müasir dövrdə arxeoloji abidə olan şəhər, İrandakı UNESCO Dünya Mədəni İrsi abidələrindən biridir.
Cyperus fuscus
(Cyperus fuscus) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Brayan Şmidt
Həyat yolu
24 Fevral 1967-ci ildə balıqçılıqla məşğul olan bir ailənin yeganə uşağı olaraq dünyaya gəldi. 13 yaşındaykən ailəsi Alyaskaya köçdü. Beş yaşından bəri meteoroloq olmağı dilə gətirmiş, 1993-cü ildə doktorluq dissertasiyasını bitirmiş, sonra isə Robert Kirşnerin Harvard Universitetində idarə etdiyi və II. Tip Supernova'dan 1992-ci ildə istifadə etmişdir.
Töhvələri
Şmidt 1995-ci ildə Stromlo rəsədxanasını keçmədən öncə Astrofizika Harvard Smitsonian mərkəzində 1993-1994-cü illərdə təhsil almağa davam etdi. Kainatın genişlənmə sürəti artıq I.Tip Supernova izləmə yolu ilə elmi araşdırmalar ortaya atdı. 1998-ci ildə Adam Riess ilə işləməyə başladı. Onlar birlikdə kainatın genişlənmə sürətinin getdikcə artdığını kəşf etdilər.
CXOU J061705.3+222127
CXOU J061705.3+222127 — Nəhəng neytron ulduz. Güman olunur ki, ulduz ifrat yeni ulduzda yerləşən supernova qalığı olan Meduza Nebula olaraq da bilinən IC 443-dən meydana gəlmişdir. Ulduz sahədə təxminən 800000 km/saat sürətlə hərəkət edir.
Cyperus giganteus
(Cyperus giganteus) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bidens zavattarii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Yuvarlanan hörümçək
Yuvarlanan hörümçək (Carparachne aureoflava) — Cənubi Afrikada yerləşən Namib səhrasında yaşayan hörümçək. Əsas düşməni öz neştəri ilə onu iflic edən, daha sonra bədəninə sürfəsini yerləşdirən yol arısıdır. Hörümçəklər özlərini müdafiə etmək üçün torpaqda dərin yuva qazırlar, əgər həşərat onun yerini aşkar edirsə, hörümçək dərhal böyrü üstə duraraq üzüaşağı, qum təpələri boyunca, sanki, təkər kimi yuvarlanmağa başlayır. Sürətini 1 m/s qədər gücləndirərək, saniyədə 44 dövriyyə vurur.
Maryan Şved
Maryan Vasilyoviç Şved — İspaniya təmsilçilərindən olan Sevilya Atletiko klubunda yarımmüdafiənin sol cinahında çıxış edən peşəkar Ukrayna futbolçusudur.
Dastin Hoffman
Dastin Hoffman (8 avqust 1937)—ABŞ aktyoru.
Maryan Şved
Karpati Lvov
Şved Lvov Oblastın Mikolaiv şəhərində anadan olmuşdur. Şved Karpati Lvov gənclər akademiyasının yetirməsidir. O, yeddi yaşında olarkən bu akademiyaya qəbul edilmişdir. Onun ilk məşqçisi Vasil Leskiv olmuşdur.
Dastin Hoffman
Həyatı
Dastin Hoffman 8 avqust 1937-c ildə Amerikanın Los-Anceles şəhərində anadan olub. Anası Lilian Qold əslən Rumıniya yəhudilərindən idi. Ata Harri Hoffman isə Ukraynanın Kiyev şəhərində anadan olmuşdur. 20-ci illərdə Amerikaya köçərək ticarətlə məşğul olmuşdular. 1967-ci ilədək 30 yaşlı Dastin Hoffman musiqi və teatr sənətində özünü sınamışdı .1967-ci il onun taleyində həlledici olur. Belə ki, təsadüf nəticəsində onun kimi Rusiya yəhudisi Maykl Nikolsla (əsl soyadı Paşkovski) tanış olur. Onun "Məzun" filmində baş rol alır. Dövrünün dindar Amerikasında böyük qalmaqal yaradan film gənc tələbə oğlanla sevdiyi qız və onun anası arasındakı sevgi üçbucağından bəhs edir. Tanındıqdan sonra ona müxtəlif filmlərdə çəkilmək təklifləri gəlir. 1979-cu ildə məişət dramı sayılan və cəmiyyətdəki dəyişiklikləri əks etdirən "Kramer Kramerə qarşı" filmi ilə nüfuzunu möhkəmləndirir. Baş rol ifasına görə ilk "Oskar" mükafatını da bu rola görə əldə edir. 1981-ci ildə "Tutsi" filminə çəkilərək özünü yeni komedik ampulada sınayır. 1988-ci ildə "Yağış adamı" filmindəki autist xəstə roluna görə ikinci dəfə "Oskar" mükafatı əldə edir. Sonrakı illərdə özünü kiriminal, dram, triller və komediya kimi müxtəlif janrlarda sınayan aktyor hələ də kinolara çəkilməkdə davam edir. Əfsanəvi aktyor 2012-ci ildə "Kvartet" filmini çəkməklə rejissorluq debütu etmişdir.
Maryan Şved
Karpati Lvov
Şved Karpati klubu ilə debütünü 1 mart 2015-ci ildə Ukrayna Premyer Liqasında Metallurq Donetsk klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 90 dəqiqə meydanda mübarizə aparmışdır. Kiyevin Obolon Arenada keçirilən görüşdə Karpati rəqibi ilə 1-1 hesabı ilə bərabərə qalmışdır. O, ilk qollarını 26 aprel 2015-ci ildə Olimpik Donetsk klubuna qarşı oyunda vurmuş və komandası rəqibinə 4-1 hesabı ilə qalib gəlmişdir.
Sevilya
5 avqust 2015-ci ildə 18 yaşı olarkən Şved İspaniya təmsilçisi olan Sevilya klubu ilə beş illik müqavilə imzalamışdır. Amma Şved klubun reserv komandası olan Sevilya Atletiko klubuna göndərilmişdir. Şved həmyerlisi Yevgen Konoplyanka kluba gəldikdən sonra Əndəlus təmsilçisi olan Valensiya klubu ilə müqavilə imzalamaqdan imtina etmişdir.
Şved gənclər yığması ilə UEFA Gənclər Liqasında altı oyuna çıxmışdır. 30 sentyabr 2015-ci ildə Şved qrup mərhələsində Yuventus klubuna qarşı oyunda bir qolla yadda qalmışdır.
Şved Sevilya Atletiko klubu ilə debütünü 4 oktyabr 2015-ci ildə Marbella klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, sona on bir dəqiqə qalmış Xose Amonu əvəz etmiş və komandası rəqib ilə 1-1 hesabı ilə bərabərə qalmışdır.
Milli karyerası
Şved Ukraynanın U-16 və U-19 millilərində çıxış etmişdir.
Şəxsi həyatı
Şved Vasil Şvedin böyük oğludur. Vasil Şved bir müddət Karpati klubunda hücumçu kimi çıxış etmişdir.
Pasargad döyüşü
Pasargad Döyüşü - Farslar və madaylar arasında baş vermiş döyüş.
Cyperus scariosus
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Andrus (vulkan)
Andrus — Antarktidanın Meri Berd Torpağı rayonunda yerləşən vulkan.
İntibah (film, 1972)
Məzmun
Film-konsert tamaşaçıları ölkədə populyar olan Azərbaycan Televiziyası və Radiosunun Kamera Orkestrinin, onun bədii rəhbəri və dirijoru Nazim Rzayev və Azərbaycanın xalq artisti Müslüm Maqomayevin ifasında İntibah (XV-XVII əsrlər) dövrünün musiqi mədəniyyətinin inkişafı ilə tanış edir. Kamera orkestrinin repertuarında həmin epoxanın orkestr-kamera musiqisinin ən yaxşı nümunələri əsas yer tutur. Kamera orkestrini müğənni Müslüm Maqomayevlə yaradıcılıq əməkdaşlığı birləşdirir. Və onlar İntibah epoxası bəstəkarlarının bir çox kamera-vokal əsərlərinin ən yaxşı ifaçılarındandır.
Andrus (vulkan)
Andrus vulkanının hündürlüyü 2978 metr təşkil edir. Üç kraterdən ibarətdir. Ümumi sahəsi 252 km² təşkil edir. Traxitdən təşkil olunmuşdur. 4,5 kilometrlik kaldera əmələ gətirmişdir. Zəif fəaliyyət 1977-ci ildə Kauffman dağında müşahidə edilmişdir.
Vulkan amerikan eksoedisiyasının leytenantı, Berd qütb stansiyasının həkimi və rəyisi Karl Andrusun şərəfinə adlandırılmışdır.
Transliterasiya
thumb|150px|right|Müxtəlif əlifbalarla transliterasiya Transliterasiya — bir yazı sistemindəki hərflərin başqa yazı sisteminin hərfləri ilə verilməsidir. Sözün və ya cümlənin bir əlifba qrafiki ilə yazılışının digər əlifba qrafiki ilə yazılması. Bu zaman hər bir hərf digər əlifbanın hərfi ilə deyildiyi kimi yazılır.
Tipləri
Qrafik transliterasiyanın konversiyanın 4 tipi vardır:
İstifadəsi
Transliterasiyadan milli dildən başlıq və ya bir hissə materialı digər dildə verərkən istifadə edilir. Həmçinin mobil telefonlar vasitəsi ilə SMS göndərərkən də istifadə edilir.
Timor dənizi
Timor dənizi (Laut Timor,Mar Timor  — narıncı dəniz)   — Hind okeanında dənizdir. Avstraliya və Timor adası arasında yerləşir. Dənizin sahəsi — 432 min km²-dir. Ən dayaz yeri 200 metrdən az, ən dərin yeri — 3310 metrdir. Dənizin ən böyük körfəzi — Cozef-Bonopart körfəzidir.
Coreopsis insularis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Bupleurum angulosum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Amsterdam Universiteti
Amsterdam Universiteti — Niderland Krallığında, Amsterdam şəhərinin mərkəzində yerləşən ali təhsil müəssisəsi, Avropanın ən böyük universitetlərindən və Niderlandın dörd klassik ali təhsil ocaqlarından biri.
Beynəlmiləlləşmiş ali məktəb olan Amsterdam Universitetində dərslər ingilis və holland dillərində keçilir. Hərdən Amsterdam Universitetini (AvU) Amsterdamda yerləşən digər universitetlərlə (xüsusi ilə VU — Azad Universitet səhv salırlar.
Tarixi
Amsterdam Universitetinin sələfi XIV əsrdən fəaliyyət göstərən Athenaeum Illustre (latın dilindən tərcümədə "şöhrətləndirilmiş", "ali Ateney") məktəbi olmuşdur.
1632-ci ildən Amsterdam şəhərində həmin məktəbdə tarix və fəlsəfə, sonradan isə hüquq, ilahiyyat və təbabət elmləri öyrədilir. Kaspar Barlaeus və Cerard Vossius kimi dahi alimlər ilk mühazirələrini bu təhsil ocağında oxuyublar. Həmin dövrün ən məşhur məzunlarından hollandiyalı ilahiyyatçı və alim Kornelis Petrus Tieli qeyd etmək olar.
XIX əsrə qədər Ateney çox da böyük olmayan bir təhsil müəssisəsi kimi fəaliyyət göstərir. 1915-ci ildə rəsmi olaraq bu müəssisəyə ali məktəb statusu verilir, 1877-ci ildən başlayaraq isə Amsterdam Bələdiyyə Universitetinə çevrilir və elmi dərəcə vermək hüququ qazanır. Universitet həmin dövrdə siyasi cəhətdən proqressiv siyasi orqan olan Amsterdam şəhər şurasına tabe idi. 1961-ci ildən universitet dövlət himayəsinə keçir (Universiteit van Amsterdam). 1960–1970-ci illərdə universitetdə muxtariyyət almaq üçün tələbə nümayişləri keçirilib.
Binaları
Universitetin binaları qədim və müasir tikililərdən ibarətdir. Amsterdam Universiteti dünyanın bir çox ali məktəbləri ilə əməkdaşlıq edir və tələbə mübadiləsi aparır. Avropanın 200-ə qədər təhsil müəssisəsi ilə Socrates/Erasmus mübadilə sazişləri həyata keçirir. Beynəlxalq proqramların əksəriyyəti magistratura səviyyəsində təşkil olunub. Ümumilikdə universitet 7 fakültə çərçivəsində 59 bakalavr, 133 magistr, 10 doktorluq proqramı təklif edir.
Fakültələri
Amsterdam Universitetində dekanlar tərəfindən idarə olunan yeddi fakültə fəaliyyət göstərir. Tədris və tədqiqatlar fakültənin müxtəlif müəssisə və institutlarında aparılır. Hər fakültənin operativ idarə olunması üçün mərkəzi xidmətlər şöbəsi mövcuddur.
İqtisadiyyat və biznes fakültəsi (FEB) 1922-ci ildə yaradılıb. Fakültə Amsterdam İqtisadiyyat və Amsterdam Biznes məktəblərindən, Biznes tədqiqatları, İqtisadiyyat və maliyyə, Kəmiyyət iqtisadiyyatı departamentlərindən, Amsterdam Biznes, İqtisadiyyat və Ekonometrika, Beynəlxalq İnkişaf, Tinbergen institutlarından ibarətdir.
Stomatologiya fakültəsi (ACTA) 1984-cü ildə Amsterdam Universiteti və Vrije Universitetinin stomatologiya fakültələrinin birləşdirilməsi nəticəsində yaradılıb. Bu məktəb stomatologiya sahəsi üzrə yüksək səviyyəli təhsil və tədris proqramlarına görə dünyada ön sıralardadır. thumbnail|[[Akademik Tibb Mərkəzi]] Tibb fakültəsində (FdG) tələbələr 6 il təhsil alırlar: 4 il tematik, 2 il isə universitetdə və kənarda təcrübə dövrü. Fakültədə 50-yə yaxın departament (kardiologiya, ginekologiya, ortopediya, pediatriya, psixiatriya, plastik cərrahiyyə, radiologiya, şüa terapiyası, əczaçılıq və s.) fəaliyyət göstərir.
Dəqiq elmlər fakültəsi (FNWI) süni intellekt, astronomiya, biologiya, tibbi-biologiya, psixobiologiya, kimya, informasiya tədqiqatları, kompüter, yer, həyat elmləri, riyaziyyat, fizika sahələri üzrə bakalavr və magistr proqramları təklif edir. Fakültə Amsterdam Peşə, Elm, İnformatika, Həyat və Yer Elmləri, Magistratura Elmləri məktəblərindən, "Anton Pannekuk" Astronomiya, İnformatika, Biomüxtəliflik və Ekosistem Dinamikası, Yüksək Enerjilər Fizikası, Amsterdam Nəzəriyyə Fizikası, Korteveq-de Vries Riyaziyyat, Svammerdam Həyat Elmləri, Van der Vaals-Zeeman Eksperimental Fizika, Vant Hoff Molekulyar Elmlər institutlarından və Amsterdam Zoologiya Muzeyindən ibarətdir.
Selkup dili
Selkup dili (köhnə adı ostyak-samoyed dili) — selkupların dili, samodi dillərinə aiddir. Danışanların sayı 1023 nəfərdir (2010). Qərbi Sibirin şimal-şəqrində və şərqində yayılıb.
Amsterdam Universiteti
Fakültələri
Humanitar elmlər fakültəsi (FGw) 1997-ci ildə dil və mədəniyyət, ilahiyyat, fəlsəfə fakültələrinin birləşdirilməsi nəticəsində yaradılıb. Fakültə Holland Tədqiqatları, Tarix, Arxeologiya və regional tədqiqatlar, Dil və ədəbiyyat, KİV, Fəlsəfə və incəsənət, İlahiyyat və mədəniyyət tədqiqatları departamentlərindən, Humanitar Ali Məktəbindən, Amsterdam Mədəni Analiz məktəbindən, Dil və Kommunikasiya Mərkəzindən, Tarix və Mədəniyyət, Məntiq, Dil və Hesablama institutlarından ibarətdir. Humanitar elmlər fakültəsi hazırda kino və televiziya, mədəni analiz, Avropa kinosu, Kütləvi informasiya vasitələri, Avropa mədəniyyəti tədqiqatları üzrə Niderlandda ən aparıcı fakültədir.
Selkup dili
Tarixi
XIX əsrədək selkup dili Ob və Yenisey çayları arasında yaşayan evenklər, xantılar və ketlər arasında lingua franca rolunu oynayırdı.
Küveytin işğalı
Küveytin işğalı 2 avqust 1990-cı il tarixində İraq tərəfindən qonşu dövlət olan Küveyt in ərazisini işğal etmək məqsədilə həyata keçirilmiş iki günlük əməliyyata verilən addır. İraq tərəfindən həyata keçirilmiş bu əməliyyat nəticəsində Küveyt ərazisi yeddi ay boyunca işğal altında qalmışdır. İraqın öz işğalçı qoşunlarını BMT tərəfindən müəyyənləşdirilmiş vaxt ərzində Küveytdən geri çəkməkdən imtina etməsi ABŞ-nin rəhbərliyi altında təşkil olunmuş koalisiya qüvvələrinin işğal olunmuş əraziyə hərbi müdaxiləsi ilə nəticələnmişdir. Bu hadisələr tarixə birinci Körfəz müharibəsi adı ilə daxil olmuş və koalisiya qüvvələrinin hücumu nəticəsində işğalçı İraq qoşunları Küveyt ərazisini tərk etmiş, həmçinin geri çəkilərkən Küveytə məxsus 600-ə yaxın neft buruğunu yandırmışdır.
Amsterdam Universiteti
Fakültələri
Hüquq fakültəsi (FdR) Niderlandda bu sahə üzrə ən qədim və böyük fakültələrdən biridir. Fakültə 1602-ci ildə tikilmiş qədim binada yerləşir və beynəlxalq, özəl, ekologiya, əmək və informasiya hüququ sahələri üzrə ixtisaslaşıb. Fakültə nəzdində Hüquqşünaslıq, Özəl hüquq B, Özəl hüquq, Beynəlxalq kütləvi hüquq və Avropa hüququ, Dövlət hüququ departamentləri, Amsterdam Ali Hüquq Məktəbi, Əmək Tədqiqatları, Diplomdansonrakı Təhsil, Beynəlxalq Hüquq, Avropa Hüququ və İdarəetmə, Ətraf Mühit Hüququ, Kriminologiya, İnformasiya Hüququ, Huqo Sinzheimer institutları, Leybniz Hüquq Mərkəzi, Hüquq kitabxanası fəaliyyət göstərir.
Küveytin işğalı
1990-cı ilin əvvəllərində İraq hökuməti Küveyti neft oğurlamaqda ittiham etdi. Digər tərəfdən, bəzi İraq mənbələrinin verdiyi məlumata görə İraq prezidenti Səddam Hüseyn in Küveytə hücum etmək barədə planı hələ aylar əvvəldən qərara alınmışdı. Bəziləri isə İraqın İran-İraq müharibəsi ərzində xaricdən aldığı 14 milyard ABŞ dollarından çox məbləğdə olan borcunu ödəyə bilmədiyi və Küveytin tədarük etdiyi neftin çox olmasının İraq neftinin dəyərini düşürməsi kimi səbəblərin hücumu tətiklədiyini bildirmişdir. 2 avqust 1990-cı ildə başlayan hücum nəticəsində iki gün ərzində Küveyt Silahlı Qüvvələrinin şəxsi heyətinin çox hissəsi ya iraqlılarla döyüşdə dağıdıldı, ya da qonşu Səudiyyə Ərəbistanı və Bəhreyn kimi ölkələrə çəkildi. İşğaldan sonra İraq tərəfindən burada "kukla dövlət" yaradıldı və bir neçə gündən sonra Səddam Hüseyn Küveyti İraqın 19-cu vilayəti olaraq adlandırdı.
Amsterdam Universiteti
Kitabxanası
Universitetin kitabxanası əsas və əlavə 70 köməkçi kitabxanadan ibarətdir. Hər fakültənin özünəməxsus kitabxanası fəaliyyət göstərir. Əsas kitabxana Amsterdam şəhərinin mərkəzində yerləşir və burada 4 milyon cild kitab, 70000 əlyazma, 500000 sənəd, 125000 xəritə və s., eləcə də tələbələrin sakit şəraitdə oxumaları üçün 3 oxu zalı var. Rosenthaliana kitabxanasında yəhudi mədəniyyəti və tarixinə aid kolleksiyalar, ivrit dilində yazılar toplanıb. Xüsusi kolleksiyalar kitabxanasında ən qədim nəşrlər, əlyazma, xəritə, atlas, qravür, şəkillər və s., Artis kitabxanasında zoologiya sahəsinə aid materiallar saxlanılır. Xüsusi kolleksiyalar kitabxanasının De la Fonten Vervey oxu zalında rahatlıqla kitabxananın materiallarını oxumaq olar. Bu kitabxanalardakı materialları İnternet şəbəkəsi vasitəsi ilə kitabxananın saytına daxil olaraq da əldə etmək mümkündür, kitabların çoxu holland dilindədir.
Küveytin işğalı
Maliyyə borcu üzərində münaqişə
İran-İraq müharibəsi başladıqda Küveyt müharibənin əvvəllərində neytral mövqe nümayiş etdirmiş, hətta İran və İraq arasındakı danışıqlarda vasitəçi olmağa cəhd göstərmişdir. 1982-ci ildə Fars körfəzinin ərəb ölkələri ilə birlikdə Küveyt də İran inqilabı hökumətini cilovlamaq məqsədilə İraqa dəstək nümayiş etdirməyə başlamışdır. Küveyt müharibənin davam etdiyi 1982-1983-cü illərdə İraqa böyük miqdarda maliyyə yardımı etmişdir. Küveytin İraqa göstərdiyi genişmiqyaslı yardım İranı Küveyt əleyhinə fəaliyyətə təhrik edirdi. İran 1984-cü ildə Küveytə məxsus neft tankerlərini dəfələrlə hədəf almış və 1988-ci ildə Bubiyan adası nda dislokasiya olunan Küveyt təhlükəsizlik qüvvələrinin əməkdaşlarına atəş açmışdır. Küveytin müharibə ərzində İraqa böyük dəstək nümayiş etdirməsinə baxmayaraq, müharibə başa çatdıqdan sonra iki qonşu ərəb ölkəsi arasındakı münasibətlər bir çox iqtisadi və diplomatik səbəblərə görə getdikcə pisləşmiş və İraqın Küveyti işğal etməsi ilə özünün kulminasiya nöqtəsinə çatmışdır.
Amsterdam Universiteti
Muzeyi
Muzeyində universitetin yarandığı andan bu günədək universitetə aid olan bütün əşyalar (professorların materialları, universitet binalarının şəkilləri, plakatlar, medalyonlar, avadanlıqlar, yazılar və s.) saxlanılır. Muzeyin kolleksiyası 50000 əşya, 25000 şəkildən ibarətdir.
Küveytin işğalı
Maliyyə borcu üzərində münaqişə
İran-İraq müharibəsi başa çatdıqdan sonra İraq müharibə ərzində Küveytdən aldığı 14 milyard dollar dəyərindəki maliyyə borcunu geri qaytarmaq gücündə deyildi və buna görə də Küveytə bu borcu bağlaması ilə əlaqədar təklif verdi. İraq hökuməti qeyd edirdi ki, müharibə Küveytdə İran hegemoniyasının yüksəlməsinə imkan vermədi. Lakin, Küveytin borcu geri istəməsi ilə iki ölkə arasındakı münasibətlər pisləşdi. 1989-cu ilin sonlarında Küveyt və İraq dövlətlərinin liderləri arasında bir neçə dəfə danışıqlar baş tutsa da, bu danışıqlardan heç bir nəticə əldə olunmadı.
Amsterdam Universiteti
Muzeyi
Həmçinin universitetdə müxtəlif incəsənət əsərləri saxlanılan İncəsənət, Qədim Misir, Yaxın Şərq, Kipr, yunan, Etrus və Roma imperiyası mədəniyyətlərinə aid artefaktların qorunduğu Allard Pirson, XIX əsrdə yaradılmış və anadangəlmə inkişaf qüsurları nümunələri olan sümüklər, embrionlar saxlanılan Vrolik, eramızdan 3000 əvvələ aid yazı formaları, Misir və Mesopotamiya ieroqlifləri, papirus yazıları, mixi xətli mətnlər, daş lövhələr, yunan, latın mətnləri, runa yazıları, orta əsrlərə və humanizm dövrünə aid əlyazmalar, Efiopiya, Suriya, ərəb, fars, hind, Çin kalliqrafiya nümunələri və s. saxlanılan JA Dortmund, müxtəlif dövrlərdə hazırlanmış elektron hesablama maşınlarının nümayiş olunduğu Kompüter, təkhüceyrəli orqanizmlərdən başlayaraq həşərat, quş, balıq, heyvan və digər canlıların, təkamül nəticəsində növdəyişmə nümunələri və s. qorunduğu zoologiya muzeyləri vardır.
Küveytin işğalı
Konfliktin tarixi
18 iyul 1990cı ildə Səddam Hüseyn Küveyti son 10 ildə sərhadyanı ərazidən İraq neftini qeyri-qanuni olaraq hasil etməkdə ittiham etdi. Bunun əvəzində İraq Küveytdən 14 milyard dollarlıq borcu bağışlamağı və üstəlik 2.5 milyard dollar tələb etdi. Küveyt əmiri şeyx Cabir-əl-Əhməd əl Cabir əs-Sabah tələbləri yerinə yetirməkdən imtina etdi. Bir neçə gün sonra İraq ordusu Küveyt sərhədlərinə doğru getsə də Səddam Hüseyn o zaman danışıqlar arasında vasitəçi rolunu oynayan Hüsnü Mübarəkə konflikti sülh yolu ilə həll etməyə razı olduğunu bildirir. 1 avqust 1990cı ildə Küveyt deliqasiyası ilə yenicə başlanan danışıqlar İraq tərəfindən kəsilir. İraq tərəfinin tələbləri Küveytdən qarşılıqsız maddi kömək və ərazi güzəştləri olur. Deyilənlərə görə, həmin gün günortadan sonra Səddam Hüseyn Küveyt əmirinə telefonla zəng vurur: «İşlərin necədir, şeyx Cabir?» «Allaha şükür, özümü yaxşı hiss edirəm, artıq nahar etmişəm»- şeyx cavab verir. «Allaha and olsun ki, sən Küveytdə səhər yeməyini yeməyəcəksən»- Səddam şeyxə cavab verir.
Amsterdam Universiteti
Kontingent
Amsterdam Universitetinin prezidenti 2006-cı ildən başlayaraq qədim dinlər üzrə holland alimi, professor Karel van der Toorn, rektoru isə professor Dimph van der Bumdur. Universitetdə 6126 nəfər işçi çalışır, onların 2796 nəfərini akademik, qalan hissəsini isə inzibati heyət təşkil edir. Akademik heyətin 39%-i qadınlardır. Amsterdam Universitetinin tələbələrinin ümumi sayı 30825 nəfərdir. thumbnail|Universitetin İdman Mərkəzi Amsterdam Universiteti tələbə və müəllimlərə informasiya və mədəniyyət, idman və s. sahələr üzrə geniş imkanlar yaradır. Ali məktəbin ilhamverici beynəlxalq mühiti müəllim və tələbələrə optimal rejimdə öz qabiliyyətlərini inkişaf etdirmələri üçün hərtərəfli şərait yaradır. Yaradıcı və beynəlxalq atmosferə malik universitet şəhər mühiti, sosial aləmlə sıx təmasdadır və şəhərin ayrılmaz bir hissəsidir. Qədim Avropa mədəniyyəti və müasir dünya texnologiyalarını özündə cəmləşdirən Amsterdam Universiteti tələbələrə zəngin təcrübə bəxş etmək, bəşəriyyətə rifah və fayda gətirmək məqsədi ilə səylə çalışır.
Küveytin işğalı
Daxil olma
2 avqust 1990-cı ildə İraq ordusunun 120 min əsgəri və 350 tankı Küveyt ərazisinə daxil oldu. Hücum iki istiqamətdə aparılırdı: Əl-Küveytə gedən əsas şose boyunca və paytaxtı ölkənin cənub hissəsindən ayırmaq məqsədilə Küveyt-Sitydən cənub istiqamətdə. İraq dəniz qüvvələrinin piyadaları isə Əl-Küveytə sahil zonasından hücuma keçdilər. Küveyt ərazisinə ilk olaraq İraqın xüsusi dəstələri daxil oldu. Əsas qüvvələrə gedən yolda iraqlılar ciddi müqavimətə rast gəlmədilər, yalnız ayrı-ayrı hissələr onlara qarşı mübarizə aparırdı. Küveyt ərazisinə daxil olmaqdan yarım saat öncə-01:30da İraq xüsusi dəstələri Küveyt şeyxini ələ keçirmək məqsədilə helikopteri Dasman sarayı üzərində endirmək istəsələr də, M-84 tankları ilə qorunan saray bu hücumun qarşısını alaraq İraq qüvvələrinə ciddi zərbə vurur. Bu Küveyt şeyxinə Səudiyyə Ərəbistanınaa qaçmaq üçün vaxt verir və o, 05:00da helikopterlə qonşu ölkəyə qaçır. Saray uğrunda döyüşlər günün sonuna qədər davam edir. Bu döyüşlərdə əmirin kiçik qardaşı Fəhad əl-Əhməd əl-Cabir dünyasını dəyişir. Damas sarayı uğrunda döyüşlə yanaşı bir neçə irimiqyaslı döyüşlərdə baş verir. Saat 04:30da Küveytin 35-ci tank briqadası İraq ordusunun qarşısını almaq üçün Əl-Cəhrə rayonuna çıxmaq əmrini alsa da, sonradan 35-ci briqada yanacaq çatışmazlığından döyüşü tərk etməli olur. Avqustun 4-ü Küveyt ordusu tamamilə darmadağın edilir, ölkənin ərazisi tamamilə İraq hərbiçilərinin nəzarəti altına keçir.
Amsterdam Universiteti
Xarici əlaqələri
2006-cı ildən Amsterdam Universiteti Avropa Tədqiqat Universitetləri Liqasının üzvüdür. "Universitas 21"-ə daxildir.
Küveytin işğalı
Daxil olma
thumb|sağ|250px|El-Kureyndə görülmüş İraq Silahlı Qüvvələrinə məxsus olan bir Type 69/79 tankı
Amsterdam Universiteti
Təhsil haqqı
Amsterdam Universitetində 2010–2011-ci tədris ilində yerli və Avropa İttifaqına daxil olan ölkələri təmsil edən tələbələrin təhsil haqqı 1672 avro, Avropa İttifaqına daxil olmayan ölkələri təmsil edən tələbələrin təhsil haqqı isə humanitar sahələr üzrə bakalavr pilləsində 9000, magistratura pilləsində isə 10500 avro, sosial elmlər, hüquq, iqtisadiyyat, müəllimlik sahələri üzrə bakalavr pilləsində 9000, magistratura pilləsində isə 12000 avro, tibb sahəsi üzrə bakalavr və magistratura pillələrində 20000 avro, stomatologiya sahəsi üzrə isə bakalavr və magistratura pillələrində 25000 avro təşkil edir.
Təhsil haqqından əlavə tələbə kitab və digər dərs ləvazimatları üçün ildə 200–800 avro xərcləyir. Amsterdamda 1 ay qalmaq isə tələbəyə 850–1300 avroya başa gəlir. Yataqxanaların 1 aylıq qiyməti 375–550 avro təşkil edir. Amsterdam Universitetində yataqxanada yer tapmaq çətin başa gəlir. Adətən yataqxanalarda bir çox nömrələr tələbələrə icarəyə verilir. İctimai nəqliyyat üçün tələbəyə ayda 70–100 avro lazımdır. Amsterdamda ən ucuz və asan hərəkət vasitəsi velosiped hesab olunur və tələbələr bu nəqliyyat növünə daha çox üstünlük verirlər.
Küveytin işğalı
Daxil olma
thumb|250px|sağ|[[Körfəz müharibəsi|Çöl Qalxanı Əməliyyatı əsnasında istifadə edilmiş olan Küveytə məxsus bir M-84 tankı]]
Amsterdam Universiteti
Təhsil haqqı
Amsterdam Universitetində tələbələrə müxtəlif məbləğlərdə bir neçə təqaüd növləri təklif olunur. Bunlar Hollandiya Təhsil, Mədəniyyət və Elm Nazirliyi, Avropa, Milli, eləcə də ölkələr üzrə təklif olunan təqaüdlərdir.
Küveytin işğalı
Küveytin ilhaqı
Küveytə daxil olmanı İraq guya Küveytdə inqilab edən hərbiçilərə kömək məqsədilə qələmə vermiş və marionet Küveyt Respublikasını elan edir. «Küveytin müvəqqəti azad hökuməti» başlarında Alaa Hüseyn Əlinin durduğu 9 Küveyt hərbiçisindən ibarət idi. 8 avqust tarixində İraq hökuməti Küveytlə birləşməni elan etdi. İraq hərbi komandanlığı elan etdi: «Küveytin müvəqqəti azad hökuməti prezident feldmarşal Səddam Hüseyn tərəfindən idarə olunan İraqda yaşayan həmyerlilərindən kömək istəmiş, onları öz oğulları kimi qəbul etməsini və İraq-Küveyt birliyini yaratmağı xahiş etmişlər.» 28 avqust tarixində Küveyt İraqın 19-cu əyaləti elan olunur və oranın qubernatoru Əli Həsən əl-Məcid təyin olunur.
Amsterdam Universiteti
Məşhur məzunları
Buranın məzunu olan məşhurlardan misal olaraq aşağıdakıların adlarını çəkmək olar:
Küveytin işğalı
Beynəlxalq reaksiya
2 avqust 1990cı ildə Təhlükəsizlik Şurasının Vaşinqtondakı iclasında ABŞ prezidenti Corc Uoker Buş İran körfəzi sahilinə öz ordusunu göndərmək qərarını verir.
3 avqust tarixində SSRİ də embarqoya qoşulur.
4 avqustda Çin də İraqa silah idxalını dayandırır.
8 avqust 1990-cı ildə Corc Buş Səddam Hüseyndən heç bir danışıqlarsız və şərtsiz Küveyt ərazisini tərk etməyi tələb edir. Amerika qoşunları 8 avqust tarixində Səudiyyə-Ərəbistanına «Səhra qalxanı» əməliyyatı üçün daxil olurlar.
Nəticələri
2002-ci ildə Səddam Hüseyn Küveytdən rəsmi surətdə üzr istəsə də, Küveyt tərəfi onu qəbul etmədi.
thumb|İraq əsgərləri ölkədən geriyə çəkilərkən, 700-dən artıq Küveytə məxsus olan [[Küveytdəki neft quyularının yandırılması|neft quyusunu yandırmışdır]]
Beja
Beja (Beja) — Portuqaliyada şəhər.
Tarixi
Bugün Beja adını daşıyan və Portuqaliyanın aşağı Aləntejo bölgəsində, Lissabonun cənubi-şərqində olan Beja şəhərinin tarixi çox əskilərə getməkdədir. Romalılar dövrindəki adı Pax Juiia olub İslam fəthindən sonra bu ad müsəlmanlar tərəfindən Bacə şəklinə çevrilmişdir.
Bacə fəth edildikdən sonra Əndülüsün əsgəri mərkəzlərindən biri halına gətirildi və Tarik bin Ziyad buraya Misirli əsgərləri yerləşdirdi. Əndülüs Əməvi hökmdarı I Əbdürrəhman zamanında Ala bin Mugis, Abbasi xəlifəsi Mənsurla iş birliyi yaradaraq Bacədə bir üsyan başlatdıysa da, Karmunədə (Carmona) Əbdürrəhmana yenilərək öldürüldü (146/7631 və Bacəyə də Fələstinli əsgərlər yerləşdirildi. Tarixi boyunca bir çox qarışıqlığa səhnə olan Bacə 844-cü ildə dənizdən gələn vikinqlərin hücumuna uğradı. Daha sonra məhəlli liderlər mərkəzi yönətimə qarşı çıxmağa başladılar və bölgənin önəmli ailələrindən Tayfurilər bir müddət burada hökmran oldular. Şəhər 1040-cı ildə İşbiliyədə (Sevilla) hökm sürən Abbadilərin əlinə keçdi. 1161-ci ildə Portuqaliyalılar tərəfindən zəbt edilən Bacəyə ardından Müvahhidlər hakim olduysa da (1171) qısa bir müddət sonra şəhər təkrar və son dəfə Portuqaliyalilərin əlinə keçdi.
Bacədəki tarixi binalar arasında yer alan qalanın sağ tərəfi ilə şimalındakı Porta Maura qapısının və buna bitişik surların Əndülüs dönəmindən kaidığı sanılmaktadır. Şəhər muzeyində də İslami dönəmə aid bəzi əsərlər var. Abbadilərin son hökmdarı Mutəmid b. Abbad burada doğmuş olup Əndülüslü məşhur tarixçi İbn Sahibüssalat (V1/XII. yüzyıl) ilə böyük hədis və fiqh alimi Əbül-Vəlid əl-Baci (ö. 474/1081) Bacə əsillidirlər.
Leyla Əliyeva (cüdoçu)
Leyla Əliyeva (1 sentyabr 1997; Bakı, Azərbaycan) — Azərbaycanı təmsil edən cüdoçu.
Həyatı
Leyla Əliyeva 1997-ci il sentyabrın 1-də Bakı şəhərində anadan olub.
Karyerası
Leyla Əliyeva 2014-cü ildə Nancin şəhərində (Çin) baş tutan Yeniyetmələrin II Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Qızların turnirində mübarizə aparan Leyla Əliyeva turnirin 1/4 final mərhələsində Qazaxıstan nümayəndəsi Adiya Sayin ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Leyla Əliyeva rəqibinə ipponla qalib gəldi və turnirin yarım-final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Rusiya nümayəndəsi Anastasiya Turçeva oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Leyla Əliyeva rəqibinə qalib gəldi və Nancin Olimpiadasının final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi Türkiyə Melisa Çaxmaqlı oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Leyla Əliyeva rəqibinə məğlub oldu. Bununla da Leyla Əliyeva Yeniyetmələrin II Yay Olimpiya Oyunlarının gümüş medalına sahib oldu. Leyla Əliyeva həmdə Azərbaycanın Yeniyetmələrin Olimpiya Oyunları tarixində cüdo idman növü üzrə turnirdə medala sahib olan birinci idmançı oldu.
Dərya Dadvar
Dərya Dadvar — Fransada yaşayan İranlı soprano solisti və bəstəkardır.
Zip-qurğusu
thumb|Zip diski thumb|Xarici ZIP-100 drive thumb|Kompüterin ZİP qurğusu
Zip-qurğusu - (ing.zip drive, ru. zip-дисковод) – verilənləri arxivləşdirmək üçün nəzərdə tutulmuş və tutumu 100 Mbaytdan 250 Mbaytadək olan disklərlə işləyən qurğu. Ötən əsrin sonlarında Iomega şirkəti tərəfindən işlənib hazırlanıb.
Antarktida Elmi Tədqiqatlar Komitəsi
Antarktida Elmi Tədqiqatlar Komitəsi (AETK) — 1958-ci ildə yaradılmışdır və Elm üzrə Beynəlxalq Şuranın (İCSU - İnternational Council for Sciense) bölmələrarası Komitəsidir. Onun funksiyası Antarktidada Yer kürəsi sistemində Antarktidanın rolunu müəyyən etməklə yüksək keyfiyyətli elmi tədqiqatlar barədə təşəbbüs irəli sürmək, inkişafa nail olmaq və bu tədqiqatları əlaqələndirməkdir.
Antarktida Elmi Tədqiqatlar Komitəsinin idarəetmə orqanı iki ildə bir dəfə çağrılan Nümayəndələr Yığıncağıdır. Bu yığıncaqda:
1) Antarktida Elmi Tədqiqatlar Komitəsinin maliyyə məsələsi həll olunur, siyasəti və strategiyası formalaşdırılır. 2) Antarktida Elmi Tədqiqatlar Komitəsinin İcraiyyə Şurası (İŞ) seçilir. 3) Elmi tədqiqatların Proqramı qəbul edilir.
Bu funksiyalardan əlavə Antarktida Elmi Tədqiqatlar Komitəsi Antarktida Sazişin məsləhət Yığıncaqlarında daim iştirak edir və obyektiv elmi tövsiyələr verir.
Antarktida Elmi Tədqiqatlar Komitəsinin İcraiyyə Şurası Skott Qütb Tədqiqatları İnstitutunda (Kembric) yerləşən Katibliyin vasitəsilə gündəlik işlərə rəhbərlik edir. İcraiyyə Şurasının üzvləri Prezident, 4 vitse-prezidenti, İcraçı direktor və keçmiş Prezidentdən ibarət olur. Katiblik İcraçı direktordan, İçraçı mütəxəssisdən və Administrativ köməkçidən ibarətdir.
Antarktida Elmi Tədqiqatlar Komitəsi eyni zamanda Antarktida məsələlərinə diqqəti cəlb etmək üçün Nümayəndələr Yığıncağı ərəfəsində Açıq Elmi Konfrans da keçirilir. Konfransa hazırlıq Daimi Elmi Qrupların yığıncaqlarında həyata keçirilir. Bu qruplar sonradan nümayəndələr tərəfindən qəbul edilməli olan Elmi Proqramı da hazırlayırlar.
Təşkilatın işi onun internet səhifəsində işıqlandırılır. (http://www.scar.org)/
Kampaniya (İtaliya)
Kampaniya — İtaliya muxtar vilayətlərindən biri. Regiounun əhalisi 5,8 milyon nəfərdir və bu göstəriciyə görə Kampaniya İtaliya regionları arasında ikinci yeri tutur. 13.590 km² ərazisi olan Kampaniya əhalisinin sıxlığına görə ölkədə birinci yerdədir.
Tarixi
Antik dövrdə Kampaniya Böyük Yunanıstanın tərkib hissəsi idi. Pun müharibələri vaxtı ərazi Hannibal tərəfindən tutulmuşdu. Sonra Kampaniya Roma hakimiyyəti altında keçdi. 476-cı ildə Roma imperiyasının düşməsindən sonra ərazi ostqotlar, Bizanslılar və lanqobardların hakimiyyəti altında idi. XI əsrdən etibarən Kampaniyanın ərazisi Siciliya krallığına daxil olurdu. 1282-ci ildə baş vermiş antifransız üsyanından sonra keçmiş Siciliya krallığının materik hissəsi Neopol krallığı adlanmağa başladı. 1816-cı ildə keçmiş Siciliya krallığının hər iki hissəsi İki Siciliya krallığı adı altında yenidən birləşdirilmişdi. 1861-ci ildə krallıq tərkibində Kampaniya birləşmiş İtaliyanın tərkibinə daxil oldu.
Anton Yelçin
Anton Viktoroviç Yelçin (doğ. 11 mart 1989, Leninqrad) — yəhudi əsilli amerika aktyoru.
Həyatı
Yelçin 1989-cu il martın 11-də SSRİ-nin ikinci ən böyük şəhəri olan Leninqrad şəhərində anadan olub. Valideynləri Viktor Yelçin və İrina Korina peşəkar fiqurlu xizəksürən olublar. Uşaq yaşında ikən Anton Yelçin ailəsi ilə Amerikaya köçür. 90-cı illərin sonlarından uşaqlar üçün nəzərdə tutulan teleseriallarda çəkilir. Kino aləminin diqqətini 2006-cı ildə real faktlara əsaslanan "Alfa Doq" kriminal dramı ilə çəkir. 2009-cu ildə "Ulduz Yolu" filmində və həmin il "Terminator 4" filmlərində yer alan Yelçinin mütəxəsislər tərəfindən ən ümidverici gənc aktyorlardan hesab olunurdu. Ancaq, gənc yaşında, 2016-cı il 19 iyunda yol qəzasında dünyasını dəyişmişdir.
Pasargad şəhristanı
Pasargad şəhristanı — İranın Fars ostanının şəhristanlarından biridir. Şəhristanın inzibati mərkəzi Səadətşəhr şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 29,825 nəfər və 7,100 ailədən ibarət idi.
Çosonun silahlısı (teleserial, 2014)
Çosonun silahlısı Lee Joon-gi, Nam Sang-mi, Jeon Hye-bin,Han Joo-wan  və Yu Oh-seongun baş rolda oynadığı 2014-cü il Koreya teleserialıdır. Serialın əsas mövzusu Park Yoon-kang adlı qılınc ustasının əlinə odlu silah alaraq atasını öldürənlərə qarşı mübarizə aparmasıdır.
Bu serialla aktyor Lee Joon-gi və aktrisa Nam Sang-mi İkili həyatdan sonra yenidən bir serialda baş rolları paylaşmaq imkanı əldə etdilər.
Aleksandr Benniqsen
Aleksandr Adamoviç Benniqsen — rus əsilli fransız şərqşünası, sovetoloqu.
Həyatı
Aleksandr Adamoviç Benniqsen 20 mart 1913-cü ildə Sankt Peterburqda (Leninqrad) Baltık əsilli bir Alman ailəsində dünyaya gəlmişdi. Rus çarının atlı mühafiz birliyində polkovnik olan atası, 1917 oktyabr Bolşeviklərin iqtidarı ələ keçirmələriylə baş verən vətəndaş müharibəsinin ikinci ilində arvadı ilə oğlu Alexandrı İstanbula gətirib yerləşdirdi və özü təkrar birliyinə döndü. Ancaq qırmızıların qalibiyəti üzərinə o da İstanbula gəldi. Bir müddət sonra 1922-ci ildə ailə böyüklərinin olduğu, o dönəmdə hələ müstəqil olan Estoniyanın paytaxtı Tallinə köç etdilər və iki il burada qaldıqdan sonra 1924-cü ildə Parisə gedərək oraya yerləşdilər.
Zara (brend)
"Zara" — İspaniyanın geyim və aksesuar markalarından biri. "Zara" brendinin sahibi Amansio Orteqadır.
Mağazaları
Dünya üzrə 88 ölkədə 2000-dən çox "Zara" mağazası vardır. 31 yanvar 2016-cı il tarixinə olan məlumata görə ölkələr üzrə "Zara" mağazalarının sayı aşağıdakı kimidir :
Coreopsis integra
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Çəhrayı qağayı
Çəhrayı qağayılara nadir hallarda rast gəlmək mümkündü, belə ki, onlar sayca azdılar və Arktikanın çətinliklə gedilə bilən yerlərində yaşayırlar. Onlar - böyük olmayan (qarğadan yekə deyillər) quşdurlar. Bu qağayılar son dərəcə gözəldilər: dimdikləri qara, beli və quyruğu göyümtraq, ayaqları qırmızı, boyunlarının ətrafı - qara həmail (yalnız yayda!), başı, sinəsi və qarıncığında lələkləri isə xəfif çəhrayı çalara boyanıb.
Şimal yarımkürəsində olan köçəri quşların heç də hamısı qış aylarında cənuba doğru uçmurlar. Şimal-şərqi Sibir və Qrenlandiyada yaşayan çəhrayı qağayılar şaxta düşən kimi, əksinə, şimala doğru uçurlar. Şimal Buzlu okeanın sahil boyunca çox yerləri var ki, su buzla tam örtülmür və burada çəhrayı qağayılar xərçəng və balıqla qidalanaraq qışlayırlar.
Bupleurum barceloi
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İri Buynuzlu koronavirus
İri Buynuzlu koronavirus (BCV və ya BCoV) — Koronaviruslar ailəsinə məxsus virus. Bükülmüş, qapalı və RNT virusları ilə əhatələnmiş səthi var. İnfeksiya dana enteritinə və buzovlarda enzootik sətəlcəm kompleksinə səbəb olur. Yetkin İri Buynuzlularda qış dizenteriyasına da səbəb olur. Virusun transmissiyası tənəffüs yolları vasitəsilə üfüq edir. Transmissiya üfüqi ötürməylə və ya nəcisli oral yoluna daxil olaraq tənəffüs yollarını yoluxdurur.
Klinik əlamətlər və diaqnoz
İnfeksiya normal olaraq bir həftədən üç aya qədər olan buzovlarda baş verir. Klinik əlamətlərə diareya, susuzluq, depressiya, çəkinin azalması və anoreksiya daxildir. Dana burnunda tənəffüs yoluxucu burun axıntısında seroz çıxara bilər. Klinik əlamətləri orta bakteriya infeksiyası ilə daha da pisləşə bilər.
Yetkinlərdə infeksiya normal subklinik şəraitdə keçir amma qış dizenteriyası istisnadır çünki qış aylarında ev heyvanlarına da təsir edir. Klinik əlamətlərə diareya da daxildir və süd məhsuldarlığının əhəmiyyətli dərəcədə azalması qış dizenteriya xəstəliyində müşahidə olunur.
Əvvəlki klinik əlamətlərə əsaslanaraq ola biləcək bir diaqnoz qoyula bilər. Bir enterik koronavirus infeksiyasının qəti diaqnozu bir nəcis və ya toxuma nümunəsində elektron mikroskopiya və ya bir ELISA apararaq əldə edilir. Tənəffüs xəstəliyində, diaqnoz burun yollarında floresan antikor testi apararaq təsdiqlənir - bu viral antijeni müəyyənləşdirir.
Hemagglutinasiya inhibe testi koronavirusun süzülməsini təyin etmək üçün istifadə edilə bilər.
Müalicə və nəzarət
Heyvanlara simptomatik müalicə edilir. Xəstəliyi peyvənd (Peyvəndin adı ATCvet kod QI02) aşılamaqla nəzarət etmək olar, çünki bu, kolostrumda virusa qarşı antikor təmin edir. Yenidoğulmuş buzovlarda lazımi dərəcədə ağuz qəbulunu təmin etmək, müvafiq gigiyena metodlarından istifadə və evin havalandırılması kimi əlavə idarəetmə amilləri xəstəlik hallarını azaldır.
Qatilin öpüşü (film, 1955)
Film karyerasını bitirmək üzərində olan 29 yaşlı yarıağır çəkili Nyu-Yorklu boksçu Deyv Qordon və onun qonşusu rəqqasə Qloriya Pris (İren Keyn) və onun qəddar müdiri Vinsent Rapallo (Fren Silvera) ilə münasibətlərindən bəhs edir.
Süjeti
Boksçu Deyvi Qordon rəqqasə Qloriya Pirsə hücum edən onun müdiri və məşuqu Vinsent Rapallonun qarşısını alır. Bu hadisə onları yaxınlaşdırır və onlar bir-birindən ayrılmaz hala gəlirlər, bu da Rapallonun narazılığına səbəb olur. Deyvi öldürmək üçün Rapallo qatillərə əmr verir. Ancaq səhv nəticəsində ölən Deyv yox onun meneceri olur. Rapallonun qisasından yayınmaq üçün Qordon və Qloriya şəhərdən qaçmağa qərar verirlər...
Mükafatları
Qalibiyyət
Adaptasiyalar
1983-cü ildə Metyu Çepmen "Qatilin öpüşü" filminin çəkilişini əks etdirən "Yadların öpüşü" filminə rejissorluq etmişdir.
İntizam (film, 1983)
Məzmunu
Filmdə iş yerlərindəki intizamsızlıq göstərilir.
Banu Amin
thumb|The Tomb of Lady Amin at [[Isfahan ]] Banu Amin, Lady Amin, fars kimi tanınan:( بانو امين) — İranın ən görkəmli qadın fiqhi, teoloq və XX əsrdə bir Lady Mujtahideh böyük müsəlman mistik (Arif) idi.
O, ayətullahlar Məhəmməd Kazım Hüseyni Şirazi (1873-1947) və Ayətullah Abdul Karim haeri Yəzdinin (1859-1937), bu Qum seminariyanı qurucusu Onların arasında ictihad çoxsaylı ijazahs (icazələrin) qəbul
Günyə (bürc)
Günyə — göyün cənub yarımkürəsində bürc.
Phytoseius decoratus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Bupleurum chinense
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Coreopsis atkinsiana
Coreopsis atkinsiana Coreopsis atkinsiana
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Bupleurum dianthifolium
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bupleurum elatum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Boris Şapoşnikov
Boris Mixayloviç Şapoşnikov  — rus və sovet hərb xadimi və nəzəriyyəçisi, Sovet İttifaqı Marşalı (1940), professor (1935).
Həyatı
1882-ci ildə Ufa quberniyasının Zlatoust şəhərində (indiki Çelyabinsk vilayəti), xidmətçi ailəsində içində doğulmuşdur. Atası Mixail Petroviç (1837–1912), Orenburq kazaklarından olmuş, xüsusi naymada xidmət etmişdir. Anası Pelageya Kuzminiçna müəllim işləmişdir. B. M. Şapoşnikov 1899-cu ildə Krasnoufimski Sənaye və Perm Real Məktəbini bitirmişdir.
Hərbi fəaliyyəti
Boris Şapoşnikov Birinci dünya müharibəsində iştirak etmişdir. 1928–1931-ci illərdə Qızıl Ordunun Baş qərargah rəisi olmuşdur. Böyük Vətən müharibəsində Baş qərargah rəisi (1941, iyul—1942, may), xalq müdafiə komissarının müavini (1942, may—1943, iyun), Baş qərargah Hərbi Akademiyasının rəisi (1943–1945) olmuşdur. Sovet qərargah kadrlarının hazırlanmasında xüsusi xidmətləri olmuşdur. Boris Şapoşnikov 26 mart 1945-ci ildə Moskvada vəfat etmiş, Qırmızı meydanda Kreml divarı yaxınlığında dəfn olunmuşdur.
Mükafatları
left|thumb|213x213px|SSRİ poçt markası, 1982-ci il
Phytoseius deleoni
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
CMYK
thumbnail|right|Rəngli çapda adətən dörd rəngdən istifadə olunur: mavi, çəhrayı, sarı və qara. thumbnail|right|Əsas CMY rənglərinin hansısa ikisini qarışdırdıqda "ikinci dərəcəli" qırmızı, yaşıl və göy rəngləri alınır, üçünün də qarışdırılması qara rəng verir. CMYK – poliqrafiyada rəngli çap üçün istifadə olunan subtraktiv rəng modelidir. Çap olunan bütün rəng çalarları dörd əsas rəngin üst-üstə çap olunması nəticəsində alınır. Bu əsas rənglər mavi, çəhrayı, sarı və qaradır. Mətbəə işçiləri bu rənglərə çox vaxt sadəcə göy, qırmızı, sarı və qara deyir.
CMYK abbreviaturasının mənası
CMYK abbreviaturası ingiliscə 3 rəng adının (Cyan, Magenta, Yellow) baş hərflərindən və K (Key color) hərfindən ibarətdir. K hərfinin mənşəyi barəsində bir neçə fikir var. Bir versiyaya görə qaranı (Black) B hərfi ilə ona görə işarələmədilər ki göy rənglə (Blue) səhv düşməsin. Digər versiyaya əsasən, ən sonda çap olunan qara rəng üçün nəzərdə tutulmuş çap forması ingilisdilli ölkələrdə key plate termini ilə adlandırılır. Başqa bir versiya isə K hərfinin almanmənşəli olduğunu bildirir. K – Kontur. Bu versiyanı təsdiq edən odur ki köhnə mətbəəçilər qara rəngin plyonkasını məhz kontur adlandırırlar.
Tələffüz
CMYK abbreviaturasını Azərbaycanda və eləcə də MDB ölkələrinin bir çoxunda adətən "smik", "smayk", "smuk" kimi tələffüz edirlər, odur ki "Si-Em-Uay-Key" kimi tələffüz etmək daha düzgün olardı. Ümilikdə isə bu abreviatura "semaykey" olaraq tələffüz olunur.
Subtraktiv rəng modeli nə deməkdir?
Kağızın və digər çap materiallarının səthi işığı əks edir, şüalandırmır. Buna görə, poliqrafiyada əks olunan işığın miqdarını hesablamaq, udulan işığın miqdarının hesablanması ilə müqaisədə daha rahatdır. Ağ işıqdan ayrı-ayrılıqda qırmızı, yaşıl və ya göy rəngi (RGB) çıxsaq müvafiq olaraq mavi, çəhrayı və sarı rənglərini (CMY) alarıq. Yəni monitorda gördüyümüz ağ rəng üç əsas RGB rənginin cəmidirsə, kağızda ağ rəng – CMY rənglərinin olmamasıdır. Buna görə CMYK modelinə subtraktiv rəng modeli deyirlər, yəni çıxma nəticəsində alınan rəng modeli. İngiliscə "subtract" – cıxma deməkdir.
Dördüncü rəng nə üçün lazımdır?
thumbnail|right|Reallıqda, mətbəədə CMY boyalarının qarışığı qonur rəng verir. left|thumb|400x400px|[[Qobustan rayonu|Qobustanda Qarğabazar qayası.]]
Bəs əlavə qara rəng nə üçün lazımdır? Əsas səbəblər bunlardır:
Kürdüstan TV
Kürdüstan TV — Kürd ərazilərində 1999-cu ildə yayımlanan ilk kürd dilli peyk televiziya stansiyasıdır.