cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nəhavənd döyüşü
Tarixi
Abdullah ibn Budeyl İsfəhanı aldıqdan sonra Yəzdəgirdi təqib etsədə ələ keçirə bilmədi. İsfəhandan Kirmana, oradan da Xorasana gələn Yəzdəgird Mərvdə öldürüldü. Qısa müddət sonra fəth edilmiş Həmədan şəhərinin əhalisi Kaka ibn Əmr ilə bağladıqları əhdi pozaraq üsyan etdilər. Bunu öyrənən xəlifə Ömər Nuaym ibn Müqərrinə Həmədana getməyi əmr etdi. Nuaym qardaşı Suveyd ibn Müqərrinlə birlikdə 12 min nəfərlik ordu ilə Həmədana yürüş etdi. Şəhər əhalisi yenidən sülh bağlamaq istədiklərini bildirdilər. Onların istəyini yerinə yetirən Nuaym sülhü təzələyərək şəhərə daxil oldu. Bu hadisələr baş verərkən Deyləm, Rey və Azərbaycan əhalisi müsəlmanlarla vuruşmaq üçün öz qüvvələrini birləşdirmiş və müharibəyə hazırlaşmışdılar. Azərbaycanlı əsgərlərə Qadisiyyədə öldürülən Rüstəmin qardaşı İsfəndiyar ibn Fərruxzad komandanlıq edirdi. 643-cü ildə Vaci-Ruz adlı məntəqədə baş verən döyüşdə İslam ordusu qalib gəldi. İsfəndiyardan sonra qardaşı Bəhram mübarizəni davam etdirsə də o da məğlub olmuşdur. Sonda İsfəndiyar 644-cü ildə müqavilə bağlamağa razı olmuşdur. Müqaviləyə görə azərbaycanlılar müsəlmanlara tabe olmalı, vergi verməli, müsəlman əsgərlərini bir gecə gündüz evində saxlamalı idilər. Vaci-Ruz döyüşündən sonra xəlifə Ömərin əmri ilə Nuaym ibn Müqərrin Rey şəhərini mühasirəyə alaraq fəth etmişdi.
NGC 4295
NGC 4295, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Məhəmməd Rəşid Riza
Məhəmməd Rəşid Riza (d. 23 sentyabr 1865 - ö.22 avqust 1935) — misirli dini və ictimai xadim.
Həyatı
1340/1922-ci ildə Riza “Xilafət və ya böyük imamət” yazınını yayımlamışdır. Orada o, Xilafətin prinsiplərini açıqlamış, xəlifənin seçilməsi ideyasını irəli sürmüşdür. Rizaya görə xəlifə ölkəsini qorumalı, ölkədə şəriət qanunlarının işləməsini təmin etməlidir. Xilafətin krallığa çevrilməməsi üçün xəlifə özəl bir qurum qarşısında sorumlu olmalıdır. Ölkə başçısı şəriət qanunlarını pozarsa, bu qurum onu vəzifəsindən çıxara bilər. 1342/1924-cü ildə Türkiyədə respublikaçılar Osmanlı xilafətinə son qoyduqdan sonra M.R. Riza Xilafətin dirçəldilməsi istəklərinin reallaşmayacağını anlamışdır. Buna görə o, öz fikirlərinə dəyişikliklər etməli oldu. Xilafətin alternativi kimi “İslam ölkəsi” ideyasını səsləndirdi. Bu ideya müasir zamanımızda həyata keçmişdir. Pakistan, İran kimi ölkələrdə İslam dövlətləri yaranmışdır. Bundan başqa bu ideyalar müxtəlif müsəlman icmaları tərəfindən çox bəyənilmişdir. M.R. Riza bir çox kitabların müəllifi olmuşdur. O, təfsirə aid bir kitab yazmışdır. Onun əsərlərinin çoxu məqalələr kimi “Əl-Mənar” jurnalında çap olunmuşdur.
Bavariya-Landsxut hersoqluğu
Bavariya-Landsxut hersoqluğu (Teilherzogtum Bayern-Landshut) — 1353–1503-cü illərdə Müqəddəs Roma İmperiyasında mövcud olmuş dövlət.
Tarixi
Hersoqluq bavariyalı Müqəddəs Roma imperatoru IV Lüdviqin ölümündən sonra yaradılmışdı. Lüdviqin imperiyasını parçalayan 1349-cu ildə imzalanmış Landsberq müqaviləsinə görə oğulları Stefan, Vilhelm və Albert Aşağı Bavariya və Niderlandı birgə idarə etməli idilər. Dörd il sonra 1353-cü il Regensburq müqaviləsi ilə miras yenidən bölündü; Stefan Bavariya-Landsxutun yeni hersoqu edildi. 1363-cü ildə Stefan eyni zamanda Yuxarı Bavariya hersoqu oldu və onu yenidən Bavariya-Landsxut ilə birləşdirdi. Stefanın ölümündən sonra onun üç oğlu hersoqluğu birgə idarə edirdi. Lakin 1392-ci ildə Bavariya-Landsxut yenidən üç hersoq üçün bölündü və beləliklə, Bavariya-Münhen və Bavariya-İnqolştadt yaradıldı.
1429-cu ildə Bavariya-Ştraubinqin bəzi hissələri, o cümlədən 1447-ci ildə bütün Bavariya-İnqolştadt hersoqluğu Bavariya-Landsxut ilə birləşdirildi. Bavariya-Landsxut o zamanlar Rattenberq və Kitzbüeldəki mədənlərinə görə Bavariyanın ən varlı hissəsi idi və ən müasir idarəetmə üsuluna sahib idi. Hersoqların paytaxtı Landsxutdakı Trausnitz qalası idi. 1475-ci ildə isə Burqhauzen qəsrindəki ikinci iqamətgahlarına köçdülər.
Vsevolod İqnatovski
Vsevolod Makaroviç İqnatovski (Усевалад Макаравіч Ігнатоўскі;) — Belarus və Sovet ictimai və siyasi xadimi, alim, tarixçi. Belarus milli hərəkatının siması. BSSR Elmlər Akademiyasının (1928) və ÜmumUkrayna Elmlər Akademiyasının (1929) akademiki.
İlk illəri
Vsevolod İqnatovski 19 aprel 1881-ci ildə Qrodno quberniyasının Brest qəzasının Tokari kəndində (indiki Belarusun Brest vilayəti, Kamenetski rayonu) anadan olub. Atası əvvəllər kənd müəllimi olsa da, sonralar keşiş kimi fəaliyyət göstərib. Vilen ilahiyyat məktəbində, Mogilyov seminariyasında (1902-ci ilə qədər) təhsil almışdır. Sankt-Peterburq Dövlət Universitetinin tarix-filologiya fakültəsində təhsil alarkən Eserlərin Partiyasına daxil olmuş, inqilabi çıxışlarda iştirak etmişdi. Buna görə universitetdən qovulub vətəninə sürgün edilib. Bir qədər sonra geri dönsə də, lakin 1907-ci ildə Arxangelsk quberniyasına məcburi yaşamağa göndərilib.
1911-ci ildə Yuryev (Tartu) Universitetini bitirib. 1914–1921-ci illərdə Minsk Pedaqoji İnstitutunun müəllimi, pedaqoji şurasının rəhbəri işləyib. Birinci Dünya müharibəsi illərində o, görünür, hökumətə sadiq idi, çünki hətta 1915-ci ildə üçüncü dərəcəli Müqəddəs Stanislav ordeni ilə təltif edilib.
Siyasi fəaliyyəti
1915-ci ildə Yaroslavlda o, 1917-ci ilin mayında Belarus sosialist icmasında (BSİ) fəallıq göstərərək "Gənc Belarusiya" təşkilatına çevrilən "Bizim Torpaq" Sosialist İnqilabi istiqamətinin mədəni-maarif təşkilatını yaratdı.
O, Belarus Xalq Respublikası Radasının liderlərinin almanpərəst siyasətindən narazı olduğu üçün onu dəstəkləmirdi. İqnatovski nə Qərbin köməyinə, nə də eserlərin eyni vaxtda həm polyaklar, həm də kommunistlərlə döyüşmək taktikasına inanmırdı. 1919-cu ilin yanvarında İqnatovskinin təşəbbüsü ilə "Gənc Belarus" təşkilatı Belarus Sosialist İnqilabi partiyası ilə əlaqələri kəsdi. 1920-ci ilin yanvarında Sovet-Polşa müharibəsi zamanı "Gənc Belarus" əsasında o, Belarus Kommunist Təşkilatını (BKT) yaratdı. Onun rəhbəri kimi 31 iyul 1920-ci ildə "Belarus Sovet Sosialist Respublikasının elan edilməsi haqqında Bəyannamə"nin imzalanmasında iştirak etdi.
İqnatovski 1920-ci il iyulun 16-dan SSRB Hərbi İnqilab Komitəsinin üzvü olub. İyul-avqust aylarında BKO RKP(b)-nin tərkibinə daxil oldu. 1920-ci ilin dekabrından BSSR Xalq Maarif Komissarı vəzifəsində çalışıb.
İqnatovskinin 1921-ci ilin yazında Saratov quberniyasında olarkən Antonovun üsyançıları tərəfindən əsir götürüldüyü barədə təsdiqlənməmiş məlumatlar var.
Riqa sülh müqaviləsi imzalanarkən Sovet nümayəndə heyətinin tərkibində iştirakdan imtina etdi. O, belaruslaşdırma siyasətində mühüm rol oynaylb. BSSR ərazisinin genişləndirilməsinin fəal tərəfdarı olub bəzi belarus mühacirlərinin öz vətənlərinə qayıtmalarına töhfə verib.
1926-cı ildən Belarus Mədəniyyəti İnstitutunun rəhbəri, 1927-ci ildən Belarus Mədəniyyəti İnstitutunun ilk prezidenti, 1928-ci ilin dekabrından BSSR Elmlər Akademiyasının prezidenti, BSSR EA Tarix İnstitutunun direktoru olub.
1930-cu ildə qondarma milli demokratiyaya qarşı aparılan kampaniya zamanı o, BSSR Elmlər Akademiyasının prezidenti vəzifəsindən azad edildi. "Qolçomaq agenti" kimi Siyasi İdarə tərəfindən dindirilməyə çağırılmış, partiyadan xaric edilmişdir (1931-ci ilin yanvarı ).
"Belarusun Azadlığı Uğrunda Birlik" işi çərçivəsində istintaq dindirmələri zamanı 1931-ci il fevralın 4-də özünü güllələdi. ).
Minskdəki hərbi qəbiristanlıqda dəfn edilib.
V. M. İqnatovskinin adı Minskin küçələrindən birinə verilib.
Elmi baxışları və maraqları
Vsevolod İqnatovski Belarus tarixinin tədqiqi ilə məşğul olub. İqnatovskinin elmi əsərləri marksist-leninist metodologiyanı nəzərə alaraq belarus xalqının tarixinin milli konsepsiyasının formalaşması üçün əsas olub. Bu konsepsiya uzun müddət Belarus tarixinə dair dərsliyə çevrilən "Belarus tarixinin qısa təsviri" (1919) kitabında tam şəkildə açıqlanır. O, həmçinin Oktyabr inqilabının tarixini və Belarusda Sovet hakimiyyətinin ilk illərini tədqiq edib.
Belarus tarixini 5 dövrə bölmək ideyasını irəli sürən İqnatovski olub:
Ümumilikdə İqnatovski 40-dan çox elmi və elmi-publisistik əsər, o cümlədən 8 monoqrafiya yazıb. Sui qəsdin ertəsi günü Siyasi İdarənin əməkdaşları akademikin evinə gələrək onun arxivini müsadirə ediblər. Arxiv hələ də tapılmayıb. Ehtimal ki, Minskin almanlar tərəfindən işğalı zamanı arxiv itib. İqnatovskinin bəzi sənədləri (96 səhifəlik 5 əlyazma və 17 şəhadətnamə, 9–11 fevral 1931-ci ildə Moskvadan götürülüb) naməlum şəxs tərəfindən məsləkdaşı A. Staşevskinin (BSSR Daxili İşlər və Ədliyyə Xalq Komissarı) qızına verilmişdi. 2012-ci ildə Staşevskinin qızı tərəfindən həmin sənədlər Milli Tarix Muzeyinə təhvil verilib.
İoann Paleoloq (despot)
İoann Paleoloq (, Ioánnis Doúkas Palaiológos; ) — Nikeya və Bizans sərkərdəsi, sevastokratı və despotu.
Cəvahirləl Nehru
Cəvahirləl Nehru (hindicə: जवाहरलाल नेहरू, ) — görkəmli hind siyasi xadimi, Hindistanın müstəqilliyi uğrunda hərəkatın və Hindistan Milli Konqresinin rəhbərlərindən biri, Hindistan Respublikasının ilk baş naziri (1947–1964). Nehru həm də Tərəfsizlər hərəkatının liderlərindən olmuşdur. O, Hindistanın sonrakı baş nazirlərindən İndira Qandinin atası və Raciv Qandinin babası idi.
Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin Roma Əsasnaməsi
thumb|250px|BCM-nin iştirakçısı olan dövlətlər (təsdiqlənmiş – yaşıl, imzalayan, lakin təsdiqlənməmiş – sarı) 2012-ci ilin fevral ayından etibarən Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin Roma Əsasnaməsi — 15 iyun 1998–17 iyul 1998 tarixləri arasında Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Konfransının, İtaliyanın paytaxtı Romada qəbul etdiyi Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin Qurulması haqqında statusdur. Beynəlxalq müqavilələrə tez-tez status deyilir və bu sənəd gündəlik istifadədə Roma Əsasnaməsi adlanır. Sazişin qəbuluna 160 səs verilmişdi; 120 lehinə, 21 bitərəf, 7 əleyhinə olmaqla səs çoxluğu ilə qəbul edilmişdir.
Rusiya əsasnaməni 13 sentyabr 2000-ci ildə imzalamışdı, lakin 2016-cı ilə qədər təsdiqləməmişdir. 16 noyabr 2016-cı ildə prezident Vladimir Putin, Rusiyanın Roma Statutunda iştirakdan imtina edən sərəncam imzaladı. Dmitri Peskov, BCM-nin yurisdiksiyasından çıxmağın "dəqiq milli maraqlar" tərəfindən əmr olunduğunu və "Krımın işğalı" barədə məhkəmə prokurorluğunun bir gün əvvəl yayımladığı hesabatla "heç bir şəkildə əlaqəli olmadığını" söylədi.
Arev (qəzet)
Arev — Misirdə erməni dilində 1915-ci ildən nəşr olunan qəzet.
Dudəçay
Dudəçay və ya Didəçay — İranın Qəzvin ostanının eyniadlı şəhristanının Kuhin bəxşinin ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı ildə əldə edilən məlumatına görə, kənddə 506 nəfər yaşayır (119 ailə).
Pekin teleqülləsi
Tarix
Qüllənin ən yuxarı hissəsinə 1484 addım məsafə var ki,hər il bu məsafəyə yarış keçirilir.
Mərtəbələr
İctimaiyyətə açıq olan 4 mərtəbəsi var.
Layoş Kaşşak
Layoş Kaşşak (21 mart 1887, Erşekuyvar — 22 iyul 1967, Budapeşt) — macar şair, siyasətçi, rəssam, avanqardın nəzəri mütəxəssisi, tərcüməçi, jurnalist, memar və yazıçı. O, macar ədəbiyyatında işçi sinfinə mənsub olan ilk yazıçılardan biridir. Öz üzərində işləməklə sosialist hərəkatı çərçivəsində yazıçı olan Kaşşak 1900-cü illərin əvvəllərində Budapeştin radikal intellektual mədəniyyəti üçün əhəmiyyət kəsb edən jurnallar dərc etdirmişdir.
Tam olaraq tək başına hər hansı avanqard cərəyanının nümayəndəsi kimi bilinməsə də, ekspressionizm, futurizm və dadaizmin elementlərini qəbul edirdi.
Fəaliyyəti
thumb|right|MA jurnalının Vyanadakı əməkdaşları: Bortnyik Şandor, Uitz Bela, Uyvari Erji, Simon Andor, Kaşşak Layoş, Simon Yolan, Barta Şandor (1922). thumb|right|Rəssam Nemeş-Lampert Yojefin "Layoş Kaşşakın portreti" adlı əsəri (1917). 1904-cü ildə Kaşşak Budapeştə köçmüş və şəhər kənarında fabriklərin birində işləməyə başlamışdır. Həmkarlar ittifaqı hərəkatına qatılmış və bir neçə tətil təşkil etmişdir. 1905-ci ildə tətillər təşkil etdiyinə görə bir neçə dəfə işdən qovulmuşdu.
1907-ci ildə piyada və pulsuz Parisə yola düşüb; həmin dövrdə şəhər Şərqi Avropadan gələn rəssamları və ziyalıları cəlb edirdi. 1910-cu ildə isə ölkədən çıxarılaraq Macarıstana gətirildi. Bu səfərdən olan xatirələrini daha sonra 1927–1935-ci illərdə dövri olaraq, 1937-ci ildə isə bir kitab kimi dərc olunmuş "Bir insanın həyatı" adlı tərcümeyi-halında qələmə almışdır.
Rəsmi təhsili və yetərli yazı bacarığı olmasa da, Kaşşak böyük həvəslə əsərlərini dərc etməyə başladı. Onun ilk şeiri 1908-ci ildə nəşr olunmuşdur və 1912-ci ildə "Életsiratás" adlı ilk qısa hekayələr toplusu dərc edilmişdir. 1915-ci ildə "Vaqner maskasında epos" adlı ilk şeirlər kolleksiyası nəşr etdirmişdir. Həmin il, Fəaliyyət adlı ilk jurnalının dərcinə başlamış, lakin tezliklə jurnala senzura qoyulmuş və "pasifist" olduğuna görə qadağan edilmişdi. O, öz jurnallarında fəaliyyətini dəstəklədiyi Səkkiz adı ilə tanınan bir qrup rəssamın da daxil olduğu intellektual hərəkatın üzvü idi. Kaşşak Budapeştdə ikən MA jurnalına başlamış, daha sonra jurnal Vyanada dərc olunmuşdur.
1919-cu ildə Macarıstan Sovet Respublikasının dövründə xüsusi Yazıçılar Direktoratına üzv oldu. Respublika lideri Bela Kun ilə kəskin mübahisədən sonra bolşevizmdən uzaqlaşdı və həmişə solçu qaldı. O, heç vaxt sosial məsuliyyətli bir şəxs və bir sənətçi arasında fərq qoymurdu; onun sənəti "sosialist adam" ifadəsinin bir hissəsi idi. Macarıstan Sovet Respublikası dağıldıqdan sonra Vyanaya köçüb. Burada o, ikinci jurnalı olan MA-nın ("Bu gün" və ya "Macar Aktivizmi" ) nəşrini davam etdirib. O, həmçinin, Laslo Moxoy-Nacın Berlindən onun üçün material toplayaraq ona kömək edəcəyi bir layihə olan Buch neuer Künstler adlı bir antologiya dərc etdirmişdi.
Bununla belə, 1922-ci ilin mayında Bela Uitz ve Aladar Komyat, Kaşşakı tənqid edən rəqib jurnal Egységin ilk nömrəsini yayımladı.
1926-cı ildə Kaşşak Macarıstana qayıtdı. O, burada da fəaliyyətini davam etdirir və Munka (İş) (1927–1938) və Dokumentum (Sənəd) (1927) kimi jurnalların dərci və redaktəsi ilə məşğul olur; hər iki jurnal müstəqil solçu avanqard jurnal idi. Onun tərcümeyi-halı — Egy ember élete (Bir insanın həyatı) 1923-cü və 1937-ci illər arasında Macarıstan ədəbi jurnalında — Nyuqatda dövri olaraq bölmələrlə nəşr olunmuşdur. Kitab kimi nəşr olunduqdan sonra, Macarıstan Sovet Respublikası ilə bağlı fəsillərindən ötəri Kaşşak cinayət təqibinə məruz qalmışdı.
O, əsərlərini müntəzəm olaraq solçu qəzetlərdə nəşr etdirirdi. 1945-ci ildən 1947-ci ilədək o, sonralar qadağan olunduqda bağlanmış Kortárs (Müasir) jurnalını redaktə edib. 1947-ci ildə kommunistlər Macarıstan hökumətini ələ keçirdikdən sonra Layoş siyasi vəzifələrə geri döndü. O, Sosial Demokrat Partiyasının İncəsənət Komissiyasının rəhbəri təyin edildi. 1948-ci ildə millət vəkili oldu. Bir il sonra o, Parlamentdə yerini dəyişdirmək məcburiyyətində qalmışdı, sonra isə istefa vermişdi və nəhayət siyasi mühitin dəyişməsilə təqaüdə çıxmışdı.
1953-cü ildə Kaşşak Partiyanın mədəni siyasətini tənqid etdi və partiyadan qovuldu. Buna görə də illərlə ona jurnal dərc etməyə icazə verilmədi. Bu vəziyyət 1956-cı ilədək — dövrün nüfuzlu təşkilatı olan Yazıçılar Birliyində sədr seçilənə qədər davam etdi. 1957-ci ildən Partiyanın mədəni senzurası ilə praktiki olaraq da susdurulan Kaşşaka ölümünə qədər səyahət etmək, sərgi nümayiş etdirmək və dərc etməyə icazə verilmədi. Ancaq hətta susqunluğu ilə o, Macarıstanda və beynəlxalq səviyyədə çox sayda sənətkara təsir edə bilmişdi.
Əsərləri
Kaşşak ədəbi Macar avanqardının əsas siması və işçi sinfindən ilk şair/yazıçı/rəssamlardan biri hesab olunur. Tarixi avanqard hərəkatları ilə bağlı fikirləri bölgənin qavrayışına və bədii istehsalına təsir etmişdi. Onun MA ("Bu gün") və Tett ("Sənəd") jurnallarının geniş izləyici kütləsi vardı. O, beynəlxalq konstruktiv hərəkatın təsirinə məruz qalmış və bir neçə manifest vermişdir: Képarchitektúra ("Rəsm arxitekturası", 1922), Vissza a kaptafához ("Təməllərə dönüş", 1923), and A konstruktivizmusról ("Konstruktivizm haqqında", 1922).
Bir çox üslub və ya hərəkatla əlaqədə olduğu üçün, sənət tarixçilərinin əksəriyyəti onu "aktivist" adlandırır, bu ifadə bədii istehsalın sosial cəhətdən məşğul olduğu üslubu əks etdirir. Sosial bərabərlik dünyasını yaratmaq üçün müasir quruluş tərəfindən həyata keçirilməli olan funksionallıq və sosial effektivlik onun əsərlərinin əsas xüsusiyyətləridir.
Onun əsərlərinə fiqurlu şeirlər, bilbordlar, dizayn, romanlar və rəsm əsərləri daxildir və ekspressionizm, dadaizm, futurizm, sürrealizm və konstruktivist tendensiyaların təsirini özündə əks etdirir.
Képarchitektúra
Képarchitektúra və ya Rəsm Arxitekturası ilk dəfə 1921-ci ilin sonlarında Kaşşak tərəfindən pamfletdə əks edilmişdir. Manifest MA 7-nin 4-cü nömrəsində ((mart 1922), s. 52–54) təkrar çap edilmişdir.
Qaçaq Gülsüm
Qaçaq Gülsüm — Qaçaq Süleyman adı ilə 200-dən çox qaçağa rəhbərlik edən Gülsüm 1861-ci ildə Şəmkir rayonunun Sarxan kəndində anadan olub. O, təkcə çar məmurlarına, bəylərə, pristavlara qarşı deyil, eyni zamanda, yerlərdə əhalini çapıb-talayan yerli məmurlara, həmçinin azğın quldur dəstələrinə qarşı da amansız mübarizə aparırdı. Süleymanın bu mübarizəsi artıq Qafqaz canişinliyində böyük marağa səbəb olmuşdur.
Həyatı
Gülsüm kəndin ağsaqqallarından sayılan Əmirqulu kişinin böyük qızıydı. Əmirqulu kişinin ondan başqa 6 oğlu, 1 qızı da vardı. Ailə kasıb olduğu üçün Gülsüm imkanlı adamların evində xidmətçi kimi çalışırdı. 18 yaşlı qızı qardaşları işləməyə qoymasalar da, o, ailəsinə dəstək olmaq üçün çalışmağa üstünlük verirdi. Qapıya bir neçə dəfə elçi gəlsə də, cehiz toplamaq imkanları olmadığı üçün imtina etmişdi. Bu həyat belə davam edəcəkdi. Lakin Gülsümün həyatını dəyişən o müdhüş gün olmasaydı. İki ildən çox vergi vermədiklərinə görə pristavın və kəndxudanın onun evinə gələrək ailəsinin qarşısında atasını təhqir etməsi bir yana, qaynar samovarı Əmirqulu kişinin kürəyinə sarıyıb zülm etmələrinə dözə bilməyən Gülsüm evin içində pəncərədən güllə ilə pristavı vurur. Həmçinin bunu görüb qaçmaq istəyən kəndxudanı da güllələyir. Hər ikisi ölür, bu hadisə onun həyatını dəyişir. Səhəri gün hökumət adamları kəndi mühasirəyə alıb qatili tələb edirlər, qardaşlarının qabağa düşüb asılmasına razı olmayan Gülsüm onlardan birinin paltarını geyinib evdən qaçır və meşədə gizlənir. Xəbər göndərir ki, pristiav və kəndxudanı o vurub, heç kimdə günah axtarmasınlar.
Qaçaqlıq həyatı
O zamanlar qaçaqlıq edən Kərbəlayı Əsgər, Məşədi Yolçu və Bayramqulu bu hadisəni eşidib qızın ardınca meşəyə gəlirlər. Meşədə kişi paltarında birini görüb adını soruşurlar. "Adım Süleymandı" deyib onları inandıran Gülsüm yalandan and içir ki, onların axtardığı Gülsüm onun bacısıdır.
Sonra Gülsüm Şəmkir ərazisində başçısı Çaqqal Səlim olan dəstəyə qoşulur. Lakin Səlimin fikri çoxlu var-dövlət toplayıb İrana qaçmaq idi. Buna görə kasıbların da qarşısını kəsir, əllərində olan-qalanı alırdı. Bu isə Gülsümün xoşuna gəlmirdi. Çaqqal Səlimin öz dostunu öldürüb qızıl-gümüşünü ələ keçirməsi və bir çobanın sürüsünü aparıb Göyçədə satmasını görən Gülsüm daha buna dözmür, Çaqqal Səlimin yeməyinə bihuşdarı qatır və sonra da başını kəsir. Daha sonra Kərəmin dəstəsinə qoşulur. Kərəm onu dostu Ağ Seyidə tapşırır. Qorxulu bir döyüşdə Süleyman igid şahin kimi böyük hünər göstərib dostlarını qara-qorxudan çıxarır.
Qaçaq Süleyman, Muxtar bəy kimi ad-san qazanan Gülsümün qəhrəmanlıqlarını görən qaçaqlar onu özlərinə başçı seçirlər. Süleyman artıq hökumətin gözündə təhlükəli qaçaq idi. Dəfələrlə jandarm və kazaklarla döyüşdə qələbə qazanan Gülsüm qiyabi ona dəstək olan Qaçaq Kərəmlə görüşmək üçün gecəliklə Araz çayını keçib Cənubi Azərbaycana gedir. Lakin yemək yedikləri yerdə çoxsaylı qarasoran (İranda asayiş qüvvələri –red.) gəldiyini görüb, atışmaya başlayırlar. Bu zaman o, əsir düşür. Onu zindana salırlar. Həmin vaxt Qaçaq Kərəm də İranda yaşayırdı. Məsələni ona danışırlar. Kərəm onun yanına gedir və onunla tanış olur. Bu çətin vəziyyətdən onu qurtarır. Hətta Kərəm də onun qadın olduğunu bilmir, bir azərbaycanlı, həmyerlisi kimi ona kömək edir. Kərəm Süleymanı azadlığa çıxartdıqdan sonra bütün dəstəni öz evinə dəvət edir. Burda Gülsüm qaçaq Süleyman adından istifadə edən qadın olduğunu Kərəmə etiraf edir. 1890-cı ilə qədər Qaçaq Süleyman Təbrizdə yaşayır. 1890-cı ildə Kərəm onu İrandan öz yerinə göndərir. Süleyman Kərəm adından bir çox işlər görür.
Stalinin xilas edilməsi
Stalinin həqiqi adı İosif Vissarionoviç Cuqaşvili, qısaldılmış formada isə Sosodur. Onun ilk siyasi həbsi 1902-ci ildə Batumidə kütləvi iğtişaşlar zamanı baş verir. 5 aprel 1902-ci ildə onu həbsxanaya salırlar. Burda da onun dinc durmadığını görən rəsmilər onun başqa həbsxanaya köçürülməsinə qərar verilər. Soso Cuqaşvili Gəncəyə "yatab" gedəcəyini bilirdi. O, sevdiyi parolla, "Pəncərədən daş gəlir" mahnısını ifa edərək daş bükülmüş kağız vasitəsilə dustaqlara ötürüb, bu barədə yerli qaçaqlara məlumat verilməsini istəyir. Qeyd edim ki, mahnını eşidincə daşa bükülü məktubun gələcəyini bilirdilər. Həm də bu, daşın çıxardığı səsin qarşısını alırdı.
Bu məktub qaçaqlara və onlar içində daha nüfuzlu və güclü olan Qaçaq Kərəmə çatır. Kərəm Tiflisdən Gəncəyə bir vaqon dustaq, bir vaqon da pul göndərildiyi haqda Qaçaq Süleymana məlumat göndərir. Qaçaq Süleyman bu məlumatı alan kimi Gürcüstanla əlaqəyə girir. Ona məlumat verirlər ki, "yatab" gətirən qatarda külli miqdarda pul və siyasi baxışlarına görə həbs edilən dustaqlar var. Qatar Gəncə yolunda olanda Qaçaq Süleyman Kərəmin ona başa saldığı plan üzrə hərəkətə keçir. İlk olaraq qatara öz adamlarını yerləşdirə bilən qaçaqlar boş ərazidə maşinisti öldürüb, qatarı dayandırırlar. Əməliyyat uğurla başa çatır. Dustaqlar azad edilir, pullar götürülür. Soso Cuqaşvili də biləndə ki, qaçaqlar kəndlilərin haqqı uğrunda mübarizə aparır, o da Süleymanın dəstəsinə qoşulur. 7 ay bu dəstədə olub Soso. Bir xeyli əməliyyatlarda da iştirak edib. Qaçaq Kərəmlə Soso arasında dostluq yaranır. Onun qorxmaz igid olduğunu eşidən Kərəm ona xəncər və tapança hədiyyə göndərir. Soso yerli qaçaqların məşhur Metex qalasından qaçması üçün özünün istifadə etdiyi metodları tətbiq edir. Qaçaq Kərəmin neçə dostunu bu yolla qaçırır. Onun planına görə, qaladan qaçmaq üçün uzun kəndirlə aşağı enməli və sıldırım qayaya ayağını zərblə vurub Kür çayına tullanmalısan. Bu tryuku düzgün yerinə yetirə bilməyən çox dustaqlar qayaya dəyərək parçalanıb ölüblər. Lakin Sosonun köməyi ilə qaçaqların çoxu sağ-salamat qaça bilir.
Soso üçün qaçaqçılıq hərəkatı darlıq edirdi. O, Qaçaq Kərəmə yazıb getmək istədiyini bildirir. Kərəm ona gürcü dilində məktub yazaraq, işlərində uğur arzu edir. Qaçaq Süleymana isə onun getməsi üçün hazırlıq görməsini tapşırır. Lakin Soso yenə yolda həbs edilir və İrkutska aparılır. 1903-cü ildə Rusiya sosial-demokratları fikir ayrılığına görə bolşeviklərə və menşeviklərə bölünəndən sonra həbsdən çıxan Cuqaşvili bolşeviklərə qoşulur…
Sonrakı həyatı
Bundan sonra Qaçaq Kərəm Gülsümün Türkiyəyə getməsini tapşırır. Bir müddət Bitlisdə yaşadıqdan sonra eşidirlər ki, Rusiyada çevriliş olub, Azərbaycanda da dəyişiklik var, evlərinə qayıdırlar. Qaçaq dostları ancaq bundan sonra Süleymanın Gülsüm olduğunu bilir, onun cəsarətinə, mərdliyinə heyran olurlar. 1901-ci ildə Kərəm Gülsümə qaçaqlıq etməyi qadağan edir. Ailə-uşaq sahibi olmasını istəyir. Öz kəndinə qayıdan Gülsüm burada İsmayıl adlı bir kişiyə ərə gedir. Hansı ki, İsmayıl dul idi və dörd uşağı vardı. Bundan sonra da onların altı oğlu, iki qızları olur.
Ermənilərlə mübarizəsi
Bolşeviklər ilk zamanlar Gülsümə toxunmurlar. Lakin ermənilər Gülsümə göz verib işıq verimilər. Nəhayət, 4 erməni milisi gəlib onun hamilə gəlinini zorla işə aparmaq istəyəndə, əlinə silah alan Gülsüm milislərin dördünü də yerindəcə güllələyir. Onu həbs edirlər. O, məhkəmə zamanı Stalinə xəbər göndərilməsini tələb edir. Bu xəbər Bağırova çatanda Stalinə məlumat göndərir ki, bir qadın qətl törədib, lakin mütləq rəhbərə xəbər göndərir ki, onu şəxsən tanıyır. Bunu eşidən Stalin dərhal Bağırova zəng vurur və əmr edir ki, Gülsümü azad etsinlər. Oğlunu da kolxoz sədri qoysunlar. Çünki o qadın onun ən yaxın dostudur. Bu zaman Mikoyan Stalinə deyir ki, axı qadın qatildir, 300-dən çox erməni öldürüb. Stalin bunu eşidib hirslə deyir ki, çətin günlərdə 7 ay bu qadının çörəyini yeyib, himayəsində olub. Belə dost bütün hər şeydən dəyərlidir.
Vəfatı
Deyilənə görə, Gülsüm 101 il ömür sürüb, 1962-ci ildə dünyasını dəyişib. Onun qəbri Şəmkirin Sarxan kənd qəbiristanlığındadır.
Bədii ədəbiyyatda
Azərbaycan Dillər Universiteti (ADU) kitabxanasının əməkdaşı, tanınmış yazar Güllüzar Əfəndiqızının (Məmmədova) "Qəhrəman türk qızı" əsəri çap olunub. Əsərdə qələmə alınan hadisələr qəhrəman azərbaycanlı qızı olan "Süleyman" ləqəbli Qaçaq Gülüsümün (1863 – 17 sentyabr 1961) həyatından bəhs edir. Müəllif əsərində Gülüsümün — bu igid türk qızının qaçaqlığa başlamasını, qaçaqlara başçı təyin olunmasını, Qaçaq Kərəm və Stalin (Koba) ilə görüşünü, çar Rusiyası zamanı və sovet dönəminin ilk illərində Gəncəbasar mahalında göstərdiyi qəhrəmanlıqları, dövrün tarixi mənzərəsini, xalqın başına gətirilən faciələrini canlı, gözəl ştrixlərlə, maraqlı forma və epizodlarla, oxunaqlı dillə verə bilib.
NGC 1409
NGC 1409, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Buğa bürcü istiqamətində yerləşir. SB0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
III İvan
III İvan Vasilyeviç və ya Böyük İvan  — Böyük Moskva knyazlığının böyük knyazı, bütün Rus dövlətinin hökmdarı.
Xarici siyasəti
III İvanın hökmranlığından bəri Böyük Litva knyazlığı ilə əlaqələr xüsusilə kəskin olmuşdur. Moskvanın Rus torpaqlarını birləşdirməyə inteqrasiyası Litvanın mənafeyinə zidd idi və sərhədlərarası münaqişələr və sərhəd şahzadələri və boyarların dövlətlər arasında keçid müttəfiqlərinə kömək etməmişdi.
Müstəqil Rus dövlətinin formalaşmasının başa çatması III İvanın dövründə baş verir. Əvvəllər Qızıl Orda üzərində kifayət qədər nominal asılılıq var idi. III İvan hökuməti tatarlar arasında Ordunun opponentlərini qətiyyətlə dəstəkləyir; xüsusilə Krım xanlığı ilə ittifaq quruldu. Xarici siyasətin şərq istiqaməti də müvəffəqiyyətli oldu: diplomatiya və hərbi qüvvəni birləşdirən III İvan, Kazan xanlığına təsir göstərməyə çalışır.
III İvanın dövründə beynəlxalq münasibətlər digər dövlətlərlə, ilk növbədə Müqəddəs Roma imperiyası, Danimarka və Venesiya ilə genişlənmişdir; Osmanlı İmperiyası ilə əlaqələr quruldu.
Rus dövlətinin birləşdirilməsi
III İvan Rus dövlətinin birləşdirilməsinə əvvəlcə Novqoroddan başladı.
1471-ci il Şelon döyüşündə Novqorod ordusu tamamilə məğlub edildi. Novqorodun zərərləri 12 min nəfər təşkil edirdi, təxminən 2 min adam tutuldu; Dmitri Boretski və üç digər boyar edam edildi. Şəhər mühasirəyə alındıqda, Novqorod vilayətləri arasında III İvan ilə danışıqlara başlayan promoskva partiyası üst tərəfə keçdi. 11.8.1471 tarixində sülh müqaviləsi bağlandı - Korostin sülhü: Novqorod 16 min rubl xərac verməli idi.
1476-cı ildə Moskva knyazlığı III İvanın başçılığı ilə Qızıl Ordaya vergi ödəməkdən imtina etdi, 1480-ci ildə asılıqdan çıxdığını rəsmən bəyan etdi. Qeyd etmək lazımdır ki, rus dövlətçiliyinin həlledici məqamlarından sayılan bu dövrdə artıq ağıllı manevrlər edilirdi. İki cəbhədə sıxışacağını görən rus knyazlıqları Litvaya qarşı Krım xanlığı ilə ittifaqa girərək hücumların birindən yayına bildi. Knyaz III İvan isə Əhməd xana qarşı döyüşə hazırlaşdı.
Qızıl Ordanın qüvvəsi qələbəyə iddialı sayılsa da, əlverişsiz hava şəraiti və rus artilleriyasının davamlı atəşi onları geri oturtmuş, hər iki tərəf mövqe savaşına başlamışdı. Bununla da, "Uqra qarşıdurması i" başlamışdı. Heç bir tərəf hücuma atılmadı, nəticədə hücum edən Qızıl Orda tərəfi məğlub vəziyyətə düşürdü. 11 noyabrda Əhməd xan qoşunlarını geri qaytardı və qarşıdurma sona çatdı.
Moskva knyazlığının bu münaqişədən uğurla çıxmasında 3 əsas strateji-taktiki planın həyata keçirilməsi mühüm rol oynadı:
Görüşün Rusiya tarixində böyük önəmi var. Uqra görüşü nəticəsində rusların monqol-tatarlardan asılılığına son qoyuldu, vergilərin ödənməsi dayandırıldı. Moskva knyazlığı nəinki faktiki, həm də formal qaydada suveren dövlət oldu.
1497-ci ildə Qanunnamə qəbul edən III İvan tezliklə 1482-1483-cü illərdə Klin və Yeletsk knyazlıqlarını, 1485-ci ildə Tver knyazlığını, 1500-1503-cü illərdə Rus-Litva müharibəsindən sonra Bryan və Çerniqov knyazlıqlarını da birləşdirdi. III İvanın birləşdirmə siyasəti sonralar III Vasili, IV İvan Qroznı, I Fyodr tərəfindən davam etdirilmişdir.
Anar Nəzirov
Anar Ramiz oğlu Nəzirov — Azərbaycan Premyer Liqası təmsilçilərindən olan Zirə FK klubunda qapıçı kimi çıxış edən peşəkar Azərbaycanlı futbolçudur.
Karyerası
Kəpəz
Neftçi
Kəpəzlə olan Müqaviləsinə xitam verdikdən sonra əzəli rəqib Neftçiyə keçir, amma 3 sezon içərisində burada da çox yaxşı performans göstərə bilmədiyi üçün oradan ayrılır.
Sumqayıt futbolçu ilə bir illik müqavilə imzaladı. Anar 1 il oynadıqdan sonra Sumqayıta gələn yeni baş məşqçiilə dava etdiyi üçün klubdan qovulur
Qəbələ
6 iyun 2013-cü ildə Anar Nəzirov Qəbələ FK klubu ilə müqavilə imzalamışdır. Nəzirov daha sonra Azərbaycan Premyer Liqası təmsilçilərindən olan Sumqayıt FK klubu ilə müqavilə imzalamışdır. 13 yanvar 2014-cü ildə Nəzirov Sumqayıt FK klubu ilə altı aylıq müqaviləsi başa çatdıqdan sonra Qəbələ FK klubu ilə müqavilə imzalamışdır. 2015-ci ilin iyul ayında Nəzirov Zirə FK klubu ilə bir illik müqavilə imzalamışdır. Anar Nəzirov indiyə qədər Zirə FK klubunun əsas qapıçısı və kapitanıdır. "Zirə"nin heyətində avrokuboklara vəsiqə qazanan Anar Nəzirov uğurlu çıxışı ilə diqqət çəkib. Azərbaycanın ən güclü qapıçılarından hesab olunan Anar Premyer Liqada 200 oyun həddini aşıb.
Nikomediya
Nikomediya ( Nikomedeia) — Kiçik Asiyada, indiki Türkiyədə qədim yunan şəhəri. İndiki İzmit şəhəridir. Nikomediya 286-cı ildə imperator Diokletianın qərarı Roma imperiyasının ən şərq və ən böyük paytaxtı olmuşdur. Şəhər bu statusu tetrarxiya sistemi dövrünə (293–324) qədər saxlamışdır.
Tetrarxiya sistemi 324-cü ildə Böyük Konstantinin Krisopol döyüşündə Lisinini məğlub edərək yeganə Roma imperatoru olması ilə sona çatmışdır. 330-cu ildə Konstantin özünə yaxın olan Bizantion şəhərini (indiki İstanbul) Roma imperiyasının yeni paytaxtı seçmişdir.
Osmanlı sultanı Orxan qazinin Bizans üzərində qarşı qazandığı qələbə nəticəsində şəhər Osmanlı imperiyasının bir parçası olmuşdur.
Osman Zati Korol
Osman Zati Korol (d. 1880 İzmir, Osmanlı İmperiyası – ö. 21.09.1946, Ankara, Türkiyə) — Türk əsgəri.
Hərbi fəaliyyəti
1897-ci ildə hərbi məktəbə daxil olmuş və 1901-ci ildə oranı bitirmişdir. İtaliya-Osmanlı müharibəsində, Balkan müharibələrində və Birinci Dünya müharibəsində iştirak etmişdir. 27 aprel 1921-ci ildə Anadoluya gələrək Türkiyə İstiqlaliyyət Müharibəsinə qoşuldu. Müharibədən sonra “İstiqlaliyyət medalı” ilə təltif edildi.
29 iyul 1938-ci ildə öz istəyi ilə təqaüdə çıxdı. 21 sentyabr 1946-cı ildə Ankarada vəfat etdi.
Toygün bəy Qacar
Həyatı
1551-ci ildə I Şah Təhmasib Şəkinin müstəqilliyinə son qoymaq qərarına gəldi. Qacar elinin qatıldığı Qızılbaş ordusu Şəkini tutub, Səfəvilər dövlətinə birləşdirdi. Toygün bəy Qacar Şəkinin hakimi təyin edildi.
Toygün bəy Qacar Qızılbaşlar ordusunun sərkərdələrindən biri kimi bəzi yürüşlərdə iştirak etmişdi. 1551-ci ildə I Şah Təhmasibin əmri ilə Qızılbaş ordusu asi gürcülərə qarşı yürüş edir. Qızılbaş ordusunun başçılarından biri Şahverdi sultan Ziyadoğlu-Qacar Qarabağ ordusunun başında mərkəzi hökumətə qarşı çıxmış Gürcüstan valilərini cəzalandırmışdı.
1552-ci ildə Osmanlı ordusu yenidən Qızılbaşlar məmləkətinə soxuldu. I Şah Təhmasib düşmən ordusuna qarşı bir neçə istiqamətdə qoşun tərtib etdi. Dəvil istiqamətində Bayram bəy Qacar, Toygün bəy Qacar, başqa istiqamətində isə Şahverdi sultan öz qoşunları ilə vuruşurdu.
Təranə Quliyeva
Təhsili
Təranə Quliyeva 1984-cü ildə Naxçıvan şəhər 3 nömrəli rus dili təmayüllü orta məktəbi bitirib. O, 1982–1988-ci illərdə Naxçıvan şəhər 1 nömrəli uşaq musiqi məktəbində təhsil alıb.
1989-cu ildə Üzeyir Hacıbəyov adına Naxçıvan Musiqi Texnikumuna (İndiki Musiqi Kolleci) qəbul olunub, 1993-cü ildə həmin texnikumu "Fortepiano" ixtisası üzrə fərqlənmə diplomu ilə bitirib.
1993–1997-ci illərdə Üzeyir Hacıbəyov adına Bakı Musiqi Akademiyasında təhsilini davam etdirib. Həmin akademiyada "Musiqişünaslıq" ixtisası üzrə təhsil alıb.
2006-cı ildə Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının "Dövlət və bələdiyyə idarəetməsi" ixtisasını fərqlənmə diplomu ilə bitirib.
Fəaliyyəti
2000-ci il may ayının 18-də Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Aparatının Humanitar siyasət, sosial-mədəni və ictimai təşkilatlarla iş şöbəsinin məsləhətçisi vəzifəsinə təyin olunub.
Həmin ilin iyul ayının 8-də Naxçıvan Muxtar Respublikası Baş nazirinin müavini vəzifəsinə təyin olunan Təranə Quliyeva 15 il bu vəzifədə çalışıb. 2015-ci il sentyabrın 15-də Baş nazirin müavini vəzifəsi ixtisara düşdüyündən tutduğu vəzifədən azad edilib.
2000–2015-ci illərdə Naxçıvan Muxtar Respublikası Yetkinlik Yaşına Çatmayanların İşləri və Hüquqlarının Müdafiəsi üzrə Komissiyanın sədri olub.
Təranə Quliyeva Baş nazirinin müavini kimi muxtar respublikada 10-dan çox dövlət orqanını kurasiya edib. O, xüsusilə Naxçıvanda təhsilin, səhiyyənin, idmanın, mədəniyyətin, incəsənətin inkişafında mühüm xidmətlər göstərib.
Onun Baş nazirin müavini olduğu dövrdə Naxçıvan Dövlət Flarmoniyasının fəaliyyəti genişləndirilib, muxtar respublikada uşaq filarmoniyası, uşaq teatrı, xalq teatrları, kamera və estrada orkestrləri, xor kapellası, yeni rəqs və muğam qrupları yaradılıb, vokal sənəti inkişaf etdirilib, ilk dəfə qadın vokalçı səhnəyə çıxarılıb. Bundan başqa, "Koroğlu" operası Naxçıvan teatrında ilk dəfə səhnəyə qoyulub, teatrın uzun illərdən sonra qastrol səfərləri bərpa edilib.
Təranə Quliyeva Naxçıvanda qadın və uşaq hüquqlarının müdafiəsi sahələrində vahid dövlət siyasətinin formalaşdırılmasında da iştirak edib, bu sahələrdə muxtar respublikada əhəmiyyətli nailiyyətlərin əldə olunmasında mühüm rol oynayıb.
O, 2005 və 2010-cu illərdə BMT Baş Assambleyasının qadın və uşaq hüquqları ilə bağlı keçirilən sessiyalarında iştirak və çıxış edib.
Təltifləri
"Dövlət qulluğunda fərqlənməyə görə" medalı (25 iyun 2011-ci il)
Dudəhə
Dudəhə — İranın Qəzvin ostanının eyniadlı şəhristanının Kuhin bəxşinin ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı ildə əldə edilən məlumatına görə, kənddə neçə nəfərin yaşaması naməlumdur. Əhalisi Qəzvin ostanının çoxlu bşaq bölgəri olduğu kimin azərbaycan türklərindən ibarətdir.
Cet Li
Cet Li (, tam adı: Li Lyance (, doğum günü: 26 aprel 1963, Pekin, Çin) — Döyüş sənətləri ustası, aktyor, Uşu çempionu və Beynəlxalq film ulduzudur. Tsui Harkın rəhbərlik etdiyi "Bir dəfə Çində" filmində həqiqi xalq qəhrəmanı və ən böyük Kunq Fu ustası "Vong Fei Hanq"-ın rolunu oynamaqla məşhurlaşdı.
Həyatı
Li Lian-jie Pekində Çin Xalq Respublikasında anadan oldu. Onun bir qardaşı və iki bacısı var idi. Onun iki yaşı olanda atası vəfat etdi və ailəsi buranı tərk etdi. Onun Uşu istedadı 8 yaşında məktəbin yay kursunda idman dərsinin qaçışlarında məlum oldu. Cet Li Pekin Uşu Akademiyasına yazıldı. Ona məşhur uşunu Li Cufen və Vu Bin kömək edirdi. Vu Bin hətta Linin ailəsinə maddi kömək edirdi. Çünki Cet Li uşu çempionatlarında 15 qızıl medal və 1 gümüş medal qazanmışdı, onun müəllimlərindən biri kimi Vu Binin adı hallanırdı. Çempionatlardan sonra o ABŞ-yə, Prezident Riçard Niksonun yanına getdi. Bir dəfə Nikson ona onun cangüdəni olmağı təklif etdi. Li cavab verdi ki, "Mən istənilən adamı qorumaq istəmirəm. Mən böyüyəndə, mənim kimi milyard çinli həmvətənimi qorumaq istəyirəm!". Bu sözlər onu məşhur etdi və ona böyük hörmət qazandırdı. Cet Li, həmçinin, bir neçə uşu stilinin sahibidir. Bunlar "Çanqçuan" (Şimali Uzun Yumruq Stili) və "Fanqziuçuan" (Düşən Yumruq). O, həmçinin, Baquazan (Səkkiz triqram stili), Tayçiçian (Ali son yumruq), Xinqyiquan (Pələng yumruğu), Zuiçuan (Sərxoş kunq-fu stili), Yinqzaoçuan (Qartal cırmağı stili) və Tanqlanqçuan (Dəvədəlləyi stili) daxil olmaqla başqa fəndləri də öyrənmişdir. Həmçinin, uşunun əsas fəndlərindən bəzilərini Sanciequn-u (Üç bölmə fəndi), Silah, Daosizmi, Cianı (Düz qılınc) və s. fəndləri öyrənmişdi.
Film karyerası
Cet linin Uşu ilə qazanılmış şöhrəti onu kinoulduz kimi aktyorluq karyerasına gətirdi. Onun Çində olan şöhrəti Honkonqda yayıldı. 1982-ci ildə Filippində reklam şirkətində öz həqiqi adını onlara başa salmaq Cet Li üçün çətinlik yaradırdı. Filippinlilər onun aktyorluq karyerasında tez yüksəlməyini təyyarənin anoloji olaraq "havaya qalxmasına" oxşatdılar və beləliklə, onun film emblemlərində adı "Cet Li" kimi yazılırdı. Tezliklə, Cet Li "Reaktiv", yəni, "Döyüşkən" mənasını verən adla məşhurlaşdı və hərkəs onu bu adla çağırırdı. Cet Linin ilk film 1982-ci ildə çəkilmiş "Şaolin məbədi" filmidir. Filmə ona Honkonqda böyük uğur gətirir. Onun Hollivudda çəkildiyi ən gəlirli filmi 1998-ci ildə çəkilmiş "Ölümcül silah 4" filmi olur. Həmçinin, Silvestr Stallonenin Cet Li "Qabağıalınmazlar" film seriyalarının hər üç seriyasında çəkilib.
İşıqlı əyləncə (rəsm əsəri)
İşıqlı əyləncə — Salvador Dali tərəfindən 1929-cu ildə neftli fusion və yağlı kollajla 23.8 x 34.7 sm ölçülü panel üzərində çəkilmiş bir rəsm əsəri.
"Müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlığa görə" medalı
"Müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlığa görə" Azərbaycan Respublikasının medalı — Azərbaycan Respublikasının prezidentinin qərarı ilə, Azərbaycan Respublikasının 2021-ci il 14 dekabr tarixli 429-VIQD nömrəli Qanunu ilə təsdiq edilmiş dövlət təltifi.
"Müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlığa görə" Azərbaycan Respublikasının medalı ilə müdafiə sənayesi sahəsində səmərəli əməkdaşlığa, mühüm layihələrin hazırlanmasında və həyata keçirilməsində fəal iştiraka, habelə xüsusi xidmətlərə görə Azərbaycan Respublikasının və xarici ölkələrin dövlət və digər qurumlarının, beynəlxalq təşkilatların nümayəndələri təltif edilirlər.
Təltif edilən şəxslər
"Müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlığa görə" Azərbaycan Respublikasının medalı ilə müdafiə sənayesi sahəsində səmərəli əməkdaşlığa, mühüm layihələrin hazırlanmasında və həyata keçirilməsində fəal iştiraka, habelə xüsusi xidmətlərə görə Azərbaycan Respublikasının və xarici ölkələrin dövlət və digər qurumlarının, beynəlxalq təşkilatların nümayəndələri təltif edilirlər.
Təltif edən orqan
“Müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlığa görə” Azərbaycan Respublikasının medalı ilə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan tərəfindən təltif edilir.
Taxılma qaydası
“Müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlığa görə” Azərbaycan Respublikasının medalı döşün sol tərəfinə, Azərbaycan Respublikasının digər orden və medalları olduqda, onlardan sonra taxılır.
Medalın ümumi təsviri
“Müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlığa görə” Azərbaycan Respublikasının medalı qızılı rəngli, hamar şüalı və səkkizguşəli ulduz formalı, diametri 38 mm olan metal lövhədən ibarətdir.
Cılqaçay
Cılqaçay — Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasında çay adı.
Toponimkası
Cılqaçay- Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasında çay adı.XIII əsrdən məlumdur.Cılğı kimidir.Yerli tələffüz forması Cağala.Şahnəzər kənd yaxınlığında XIII əsr mənbəyində "Battaq" adlanan bataqlıqdan baş götürür.XIII əsr müəllifi Nəsəvi Lori bölgəsində Cılğa çayın yuxarı axınında gölün Battax gölü adlandığını yazmışdır.Gürcücə Meşaveri adlandırılmışdır.Türk dillərində yılğa (qazax və qaraqalpaq dillərində Cılğa) "çayın quru qolu","qobu" sözündəndir.
Həmçinin bax
Tiflis quberniyası
Xarici keçid
kepenekci.
Salo
Sа́lo — Heyvan mənşəli bərk piydir, heyvanların güclü qidalandığı dövrdə onların orqanizmində toplanıb yığılan yağ qatıdır. Salo heyvan orqanizmində yığılan, tərkibində yüksək miqdarda doymuş yağ turşrları olan qida ehtiyatlarıdır, kimyəvi tərkibi əsasən triqliceridlərdən ibarətdir. thumb|220px|Salo - donuz piyi
Etimologiya
Salo praslavyan - qədim slavyan dilində sadlo sözündəndir. Sözün kökü «sad» — elə «садиться» (oturmaq, əyləşmək) sözündəki kimidir.
Tarix
Salo haqqında ədəbiyyatda ilk məlumata VII əsr Xəzər xanının yemək məclisinin təsviri verilən tarixi mənbələrdə rast gəlinir. İngilis tarixi və səyyahı Cayls Fletçer yazırdı ki, 1591-ci ildə Rusiyada, xaricə satmaq üçün, külli miqdarda salo hazırlanırdı. Ən yaxşı salo Smolensk, Yaroslavl, Uqlitck, Novqorod, Tver və Qorodetsk vilayətlərində hazırlanırdı.
Qida məhsulu olan salonun müxtəlif variantları
Salo təzə halda, duzlu, hisə verilmiş, qaynanmış, pörtülmüş və qızardılmış halda yeyilir.
Duzlu və ya hisə verilmiş-duzlu donuz salosunu adlandırmaq üçün bəzən alman sözü olan Şpik (Speck) sözündən istifadə edilir. Lakin əhali arasında bu məhsul sadəcə olaraq, düzlu salo və ya hisə verilmiş salo adlandırılır.
Böyük və çoxlu sayda ət layları olan salo «подчеревина», duzlu halda olan salo isə rus sözü olan «грудинка» və ya ingilis sözü olan «bacon» - bekon» adı ilə tanınır. Qızardılmış balaca salo tikələri «шква́рки» - cızdaq adlanır.
Əridilmiş salo «сма́лец» adlanır və kulinariya piyi kimi istifadə olunur, Avropa ölkələrində isə həm də buterbrodun üzərinə yaxılır (çox vaxt soğan, alma, göyərti əlavə edilməklə). Heyvan mənşəli ərinmiş piy həmçinin texniki məqsədlər üçün: sürtkü yağı kimi (məsələn, "смазка ПВК пушечная" ), sabun hazırlamaq üçün istifadə olunur.
Digər heyvanların piyi
thumb|200px|Təmiz donuz piyi «смалец», cızdaqla qarışıq donuz piyi, qaz yağı və ərinmiş kərə yağı
Azərbaycanda, Orta Asiya ölkələrində də kulinariyada heyvan mənçəli piydən, məhz qoyun piyindən - quyruqdan istifadə olunur, bir sıra ənənəvi xörəklər məhz quyruq qatılmaqla bişirilir. Azərbaycan mətbəxinə məxsus piti, badımcan kababı və s. həmin sıradandır. Donuz (salo) və qoyun (quyruq) piyindən fərqli olaraq, mal ətinin piyi və keçi ətinin piyi yemək üçün sərbəst halda istifadə olunmur. ABŞ-da mal ətinin piy tullantıları biodizel- green diesel istehsalında tətbiq olunur. Keçi piyi Azərbaycan xalq təbabətində soyuqdəyməyə qarşı, xəstələrin massaj edilməsi üçün istifadə edilir. Rusiyada ayı piyi və porsuq yağı dərman vasitəsi kimi, su samuru (norka) yağı isə kocmetik vasitələrin hazırlanması üçün istifadə edilir.
Səhhətə təsiri
Salo energetik kalorisi — 720 kKal/100 q, karbohidrogenlər — 0 q.
Əhməd Süleymanov
Həyatı
Yazıçı H.A.Bersanovun dediyinə görə Əhməd Süleymanovun ailəsi Təzbiçi kəndindən gəlmişdi. Burada onun əcdadları vaxtilə ailə qülləsi ucaltmışdılar. Ailə kifayət qədər varlı idi - onun nümayəndələrinin torpaq sahələri, böyük mal-qarası, otlaqları və arıxanaları var idi (12 ailəlik torpaq sahəsi haqqında məlumat var).) Bersanov əlavə olaraq bildirirdi ki, bu torpaqlarda Süleymanovun əcdadları tez-tez şənliklər və yarışlar keçirirdilər, orada bəzən Dağıstan və Gürcüstandan gələn qonaqlar da iştirak edirdilər.
Süleyman Murtazəliyevin ailəsində oğlu Əhməddən (1922-ci il mayın 1-də anadan olub) başqa, oğulları Temirbulat (30-cu illərdə vəfat edib), Mutuş və qızı Koka böyüyüb. Uşaqların müxtəlif maraqları var idi və yaxşı təhsil alırdılar. Böyük oğlu Temirbulat Evdokimov adına Rostov Taxta İnstitutunu bitirib; ikinci oğlu Mutuş 7 yaşından Quran oxumuş, ərəb dilini öyrənmiş, İslamın böyük bilicisi idi.
Orta məktəbi bitirdikdən sonra Əhməd Süleymanov müxtəlif dövlət vəzifələrində çalışmışdır. Bunların arasında Xalq Maarif Komissarlığının təlimatçısı və rayon komsomol komitəsinin katibi vəzifələri də var. Daha sonra, 1944-cü ildə çeçenlər və inquşlar deportasiya edildikdən sonra Qazaxıstanda, Semipalatinsk Dövlət Pedaqoji İnstitutunda təhsil alıb. Təhsil aldığı müddətdə o, Çeçenistan və İnquşetiya toponimiyası ilə maraqlanıb.
Yaradıcılığı
20 ildən artıq bir müddətdə Süleymanov Çeçenistan və İnquşetiyanın toponimikası məsələləri ilə məşğul olmuşdur. Onun əsas fəaliyyəti çöl tədqiqatları idi. O, müstəqil gəzintilər edərək, alim tədqiqatı üçün material toplamış və Vaynaxların torpağının çoxlu toponimik adlarını yazmışdır.
1995-ci ildə "Toponomiya" Çeçen İçkeriya Respublikasının Dövlət Mükafatına layiq görüldü, lakin 1995-ci il nəşri öz oxucularına çata bilmədi - döyüş əməliyyatları nəticəsində tirajı məhv edildi.
Ə.Süleymanov Aleksandr Puşkinin, Mixail Lermontovun, Musa Cəlilin və başqa məşhur şairlərin əsərlərini çeçen dilinə tərcümə etmişdir. Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının xalq yazıçısı Abuzər Aydəmirovun fikrincə: “Bu tərcümələr təkcə Əhmədovun poetik məharətini göstərmirdi, həm də ana dilini mükəmməl bildiyini göstərirdi”.
Ədəbiyyat
Великий ашуг // Судьбы учёных (Сборник документальных очерков) / Сост. и ред. З. Х.-А. Берсанова. — Грозный-Элиста: ЗАОр «НПП «Джангар», 2014. — Т. I. — С. 276—310. — 464 с. — 1000 экз. — ISBN 978-5-94587-569-2. Муса Гешаев. Знаменитые чеченцы. — М.: Мусаиздат, 2006. — Т. 4. — С. 326—357. — 708 с. — 2000 экз.
Fear of the Dark
Fear of the Dark, İngilis heavy metal qrupu Iron Maiden'in doqquzuncu studiya albomudur. 12 May 1992-ci ildə yayımlanmıştır. Bruce Dickinson'ın 1999-cu ildə qrupa qayıtmazdan əvvəl Iron Maiden ilə yazdığı son albomdur. Janick Gers'in musiqi bəstəkarı olaraq rol aldığı ilk albomdur.Bundan əlavə Martin Birch'in prodüseri olduğu son Iron Maiden albomudur.
Velençe gölü
Velençe gölü — Macarıstanda üçüncü ən böyük göl. Macarıstanın ən məşhur turistik məkanlarından biridir. Gölün ümumi sahəsi km²-dir və ərazinin üçdə biri qamışlıqla örtülmüşdür. Günəşli iqliminə görüə Avropanın ən isti göllərindən biridir: yayda onun temperaturu 26-28 °C-ə çatır.
Coğrafiyası
Velençe gölü Feyer əyalətində yerləşir.
NGC 2379
NGC 2379, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əkizlər bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Gəbri
Gəbri — İranın Qəzvin ostanının eyniadlı şəhristanının Kuhin bəxşinin ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı ildə əldə edilən məlumatına görə, kənddə 44 nəfər yaşayır (14 ailə).
Professor Douelin başı
"Professor Douelin başı" — Rus fantast yazıçı Aleksandr Belyayevin olduqca məşhur elmi-fantastik romanlarından biridir. Əsərin ilkin variantı "Fəhlə qəzeti"ndə 1925-ci ildə hekayə formasında dərc edilmişdir. Roman ilk dəfə elə həmin ildə "Vsemirnıy sledopıt" (Az. "Ümumdünya ləpirçisi") jurnalında dərc edilir. Xəstəlik səbəbindən tamamilə hərəkət qabiliyyətini itirmiş Belyayev onu avtobioqrafik hekayə adlandırmış, "bədənsiz başın nə hiss etdiyni" demək istəmişdir.