cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gürcüstan Texniki Universiteti
Yaranma Tarixi
1922-ci ildə Tbilisi Dövlət Universitetinin nəzdnində politexnik fakültəsi kimi yaradılıb.
1928-ci ildə Tbilisi Dövlət Universitetin'dən ayrılaraq Vladimir İliç Lenin adına Gürcüstan Dövlət Politexnik İnstitutu kimi yaradıldı.
1930 və 1932-ci illərdə universitetə daha çox fakültələr əlavə edilərək birazda genişləndirildi.
1972-ci ildə 50 illik yubileyində SSSR'in ən yüksək mükafatı Lenin ordeni ilə mükafatlandırıldı.
1991-ci ildə Gürcüstan müstəqilliyini əldə etdikdən sonra birazda böyüyərək önəmli yerini tutdu və hal hazırda həmin adı daşıyır.
Struktura
Universitet əsasən təhsil və elmi fəaliyyətə yardım edən əsas struktur bölmələrindən ibarətdir: fakültələr, kitabxanalar və köməkçi struktur bölmələri. Universitetin əsas təhsil və elmi idarəsi fakültələrdir. Fakültə akademik, tədqiqat və köməkçi struktur bölmələrindən ibarətdir.
Fakültələr
İnşaat Fakültəsi
Enerji və Telekommunikasiya Fakültəsi
Mədən və Geologiya fakültəsi
Kimya Texnologiyaları və Metalurji Fakültəsi
İnformatika və Sistem İdarəetmə Fakültəsi
Nəqliyyat və Maşınqayırma Fakültəsi
Humanitar və Sosial Elmlər Fakültəsi
Təhsil və Elm
Gürcüstan Texniki Universitetinin ölkə içində 13 filial şöbəsi və tabeliyində olan qurumlar var. Hal-hazırda Universitetdə 8 fakültə və 28 kafedra, 12 min tələbə, 1500 professor və işçi heyəti vardır. Təhsil ingilis,rus və gürcü dillərində verilir.
Mənbə
https://www.masterstudies.ru/%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%8B/Gruzija/Georgian-Technical-University/
Əhməd şah Qacar
Sultan Əhməd şah — Qacarlar nəslindən olan sonuncu İran şahı (1909–1925).
Həyatı
Sultan Əhməd Mirzə Məhəmməd Əli şah oğlu 1897-ci ildə Təbriz şəhərində doğulmuşdu. Mükəmməl saray təhsili almışdı. Sultan Əhməd mirzə 1909-cu ildə atasının könüllü surətdə şahlıqdan əl çəkəndən sonra taxta əyləşdi. thumbnail|Əhməd şah Qacar [[Bakıda, 1919-cu il|left]] Əhməd şah 1925-ci ildə şahlıqdan devrilib, 1930-cu ildə vəfat edib.
Övladları
Oğlu
Bethesda Game Studios
Bethesda Game Studios — Kompüter oyunlarının inkişafında ixtisaslaşan, 2001-ci ildə yaradılan və valideyn şirkəti Bethesda Softworks olan ABŞ xüsusi şirkəti. Şirkətin loqosu və adı 2002-ci ildə, "The Elder Scrolls III: Morrowind" satışa çıxarılan zaman qurulmuşdur. Şirkətin rəhbəri icraçı prodüser Todd Hovarddır. Kanadanın Kvebek əlayətində yerləşən Monreal şəhərində ikinci bir studiya açılmışdır.
Tarix
"Bethesda Game Studios" 2001-ci ildə qurulmuşdur. 2002-ci ildə, "Bethesda Softworks" və "Bethesda Game Studios" nəşr edən və hazırlayan olaraq iki ayrı şirkət olanda "Bethesda Softworks"dakı bütün inkişafçılar "Bethesda Game Studios"a köçmüşdür. Keçmişdə bütün oyunlar "Softworks" diviziyası tərəfindən nəşr edilmişdir. "The Elder Scrolls IV: Oblivion" PlayStation 3 üçün satışa çıxarılandan sonra "Bethesda Softworks", "Bethesda Game Studios"un bütün oyunlarını nəşr etməyə başlamışdır.
2000-ci illərin ortalarında "Bethesda Game Studios"un iki komandası var idi — rol videooyunları hazırlayan və "International Hot Rod Association" üçün dreq-reysinq oyunları hazırlayan.
9 dekabr 2015 tarixində Monreal şəhərində "Bethesda" tərəfindən yeni bir studiya yaradılmışdır. Studiya "Behaviour Interactive"in keçmiş rəhbəri İv Laşans tərəfindən idarə olunur.
Videooyunlar
"Bethesda Game Studios" yaradıldığı tarixdən bəri əsasən "Fallout" və "The Elder Scrolls" kimi rol videooyunları üzrə işləmişdir.
2016-cı ildə Todd Hovard "The Elder Scrolls 6" və daha iki yeni layihə üzərində işlədiklərini açıqlamışdır. Bu layihələr böyük ehtimalla yeni "Elder Scrolls" oyunundan əvvəl satışa çıxarılacaq. 30 may 2018-ci il tarixində "Fallout 76"-nın elan treyleri buraxılmışdır.
Senecio hualtaranensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Lavintəpə
Lavintəpə — İranın Qərbi Azərbaycan ostanında, Zab hövzəsinin şimalında, Urmiya gölünün cənubunda yerləşir. Bu təpə təxminən 1.5 hektarlıq bir əraziyə və 15 m yüksəkliyə malikdir. Piranşəhrin 4 km şərqində yerləşir. Keçmişdə, təpə daha böyük idi, ancaq şimaldakı təpə kənd təsərrüfatı-mədəni fəaliyətlər səbəbi ilə dağıdılmışdır. Bir ön araşdırmanın səthi tapıntıları, Lavintəpənin neolit, eneolit və dəmir dövründə məskunlaşıldığını göstərir. Əlavə olaraq səthi araşdırmalara görə, Lavintəpə İranın şimal-qərbindəki tarix öncəsi dövrlərini və bundan əlavə Dalma mədəniyyətinin memarlıq üslubunu və keramikasını incələmək üçün uyğun bir yerdir.
Nurbanu Sultan
Afifə Nurbanu Sultan — 11. Osmanlı sultanı II Səlimin xanımı və III Muradın anası, Validə sultan.
Həyatı
Əsl adının Cecilia olduğu, 1525-ci ildə Paros adasında dünyaya gəldiyi, adanın Venesiyalı idarəçisi Nicolo Venierlə Baffo ailəsindən Violantenin qızı olub, 1537-ci ildə Barbaros Xeyrəddin Paşanın adaya hücumu əsnasında əsir alındığı və kölə olaraq saraya hədiyyə edildiyi bilinir. Bu məlumatlar çox vaxt onun gəlini və III Muradın xanımı olan Safiyə Sultana aid edilsə də, bütün bu məlumatlar 1559-cu ilin oktyabrında Şahzadə Səlimin Venesiyaya gizlicə göndərdiyi Həsən çavuşun oradakı senata təqdim etdiyi sənədə əsaslanır. Gözəlliyi və bacarığı ilə sarayda ön plana çıxan Nurbanu, ehtimal olunur ki, 1543-cü ildə Şahzadə Səlimin İstanbuldan Konyaya sancaqbəyi olaraq gedişində artıq hərəmində idi və bir müddət sonra burada şahzadənin ilk övladı olan qızını dünyaya gətirmişdi. 1546-cı ildə Şahzadə Səlimin Manisa sancaqbəyliyi əsnasında Şah, Gövhərxan və Əsməhan adında qızları, daha sonra isə Şahzadə Murad və Fatma Sultanı dünyaya gətirdi. Şahzadə Səlimin qardaşı Bəyazidlə başladığı taxt mübarizəsində Venesiyalı olmasından istifadə edərək Şahzadə Səlimin dəstəklənməsi üçün Venesiya ilə əlaqələr qurdu. 1566-cı ildə II Səlimin taxta çıxmasıyla taxt varisi olan oğlu Şahzadə Muradla birlikdə Manisa sarayına getdi. Oğlunun 1574-cü ildə taxta çıxmasıyla saraydakı nüfuzu daha da artan Nurbanu Sultan artıq validə sultan olmuşdu.
Nurbanu Sultanın validə sultanlıq dövründə hərəmin bu qədər güc qazanmasında, əlbəttə ki, Sultan Muradın anasına olan hörməti əsas rol oynayırdı. Buna ən gözəl nümunə isə həm ailə üzvləri arasında, həm də saraydakı şəxslər arasında ən yüksək – günlük 2 min axca maaşın validə sultana verilməsidir. Nurbanu Sultanın Venesiyalılarla qurduğu siyasi-diplomatik əlaqələr barədə lazımi qədər sənəd günümüzə qədər gəlib çatmışdır. 1583-cü ildə Venesiya senatı üstün xidmətləri səbəbilə ona 2 min Venesiya qızılı dəyərində hədiyyə yollamışdı. Digər bir sənədə görə isə, Krit adasının Osmanlı hücumundan qorunması və Venesiyaya müharibə elan edilməməsi barədə dövrün kaptan-ı dəryası Qılınc Əli Paşanı tənbeh etmişdir. Bundan başqa Fransa kralının anası Yekaterina Mediçi ilə yazışdığı da bilinir. Bu yazışmalarda Fransa və Osmanlı sarayı arasındakı münasibətlərin yaxşılaşması və ticarət müqavilələrinin yenilənməsi məsələləri müzakirə edilmişdir. Nurbanu Sultanın şəxsi işləri üçün yəhudi əsilli Ester Handalini xidmətə aldığı, məşhur tacir Jozef Nassi ilə də iqtisadi əlaqələr qurduğu bilinir. Məhz bu əlaqələri səbəbilə o dövrdə yəhudi olması haqqında şayələr yayılmışdır. Yaxın adamları arasında Darüssəadə ağası Qəzənfər ağa, padşah müsahibi Şəmsi Paşa, Manisa sarayından bəri hərəmxananın güclü şəxslərindən olan Canfəda və Raziyə Xatun var idi.
Nurbanu Sultan Yeniqapı səmtindəki sarayında 7 dekabr 1583 tarixində vəfat etdi. Cənazə mərasimində oğlu Sultan Murad şəxsən iştirak etmiş, ənənələrə zidd olaraq cənazəsini matəm libasında Fateh məscidinə qədər apararaq, burada cənazə namazını qılmışdır. Cənazəsi Aya Sofyadakı Sultan Səlim türbəsinə dəfn edilən Nurbanu Sultan İstanbulun müxtəlif yerlərində inşa etdirdiyi məscid, imarət və hamamla yanaşı, Üsküdarda inşa etdirdiyi Atik Validə Sultan külliyəsi ilə tanınır. Onun bu külliyə daxilində qurduğu kitabxana isə Osmanlı tarixində bir qadın tərəfindən yaradılan ilk kitabxanadır. Külliyəyə gəlir gətirməsi üçün Sivasın cənubunda yerləşən kəndlərin vergi gəlirləri vəqf edilmişdir.
Monitor (jurnal)
Monitor — Həftəlik ictimai-siyasi jurnal (rus dilində). 2000-ci ildə yaradılıb. (2005-ci ildə çapını dayandırıb). Baş redaktoru Elmar Hüseynov idi.
Tarixi
“Monitor” jurnalı Rus dilində həftəlik ictimai-siyasi jurnal olub, 2000-ci ildə yaradılıb. Jurnal ayrı-ayrı məmurlar barədə kəskin yazıları ilə fərqlənirdi. 2005-ci ildə “Monitor” çapını dayandırıb. Buna səbəb baş redaktor Elmar Hüseynovun həmin ilin martında öz evinin qarşısında güllələnərək qətlə yetirilməsi oldu.
Fikus (dekorativ bitki)
thumb Fikus — otaq şəraitində becərilən ağac. Abşeronda geniş yayılmış əncir ağacı fikusun xarici gorünüşündə böyük fərq olsa da, onların əcdadı birdir. Hindistan cəngəlliklərində bitən tropik bitki sonralar Asiya, Avrasiya və Qərbi Afrikada da yayılmışdır. Otaq bitkisi kimi tanıdığımız fikus öz vətənində çox nəhəng bitkidir.
Saxlama qaydası
250px|thumbnail|left|Fikus Fikus dəyişikliyi, çox yerdəyişməsini sevən bitki deyil, ona görə də evə gətirməzdən əvvəl onun daimi yeri barədə fikirləşmək lazımdır. Fikusun əkildikdən sonra yeri dəyişdirilməməlidir. Yay fəslində onu eyvana və ya təmiz hava olan yerə keçirmək olar. Fikus oktyabr və fevral aylarında sakitlik dövrü keçirir. Fikusun yeri işıqlı, lakin gün işığından kölgəli  olmalıdır. Ətrafda tempraturun 18ºC-dən aşağı olmamasına nəzarət edilməli, mütəmadi yeri dəyişdirilməlidir. Yaşılyarpaqlı növlərini bir qədər günəş altına qoymaq olar. Yay fəslinda fikus üçün optimal temperatur 25-30ºC, qışda isə 16-20ºC-dir.Bitkinin yaxşı qışlaması üçün isti və yaxşı işıqlandırılmış otaqda saxlanmalı, yelçəkəndə yerləşdirilməməlidir. Fikus yetərincə işıq almadıqda yarpaqlararası məsafələri böyümür, zəif boy atır və yarpaqları tez tökülməyə başlayır. Çünki bitki kəskin hava dəyişilmələrinə qarşı çox həssasdır. Satış məqsədilə fikusları əvvəlcə işıqda yetişdirir və satışa bir neçə ay qalmış onu kölgəli yerə keçirirlər. Fikus olan otağa lüminessent civə və ya natrium lampaları taxmaq lazımdır.
İstənilən növ fikusun suya olan təlabatı onun yaşından, vəziyyətindən və inkişaf fazasından, ilin fəslindən, bitdiyi torpağın xüsusiyətlərindən və s. asılıdır. Bitkini yenidən sulamaq lazım olub-olmadığıını bilmək üçün barmaq 2-3 sm bitkinin bitdiyi torpağa batırılır, əgər palçığa batarsa, onu sulamaq lazım deyil, əgər qurudursa, sulanmalıdır. Fikusu suladıqdan 30 dəqiqə sonra altına qoyulmuş qabı götürmək lazımdır. Otaqda fikusu parıldatmaq üçün onun yarpaqları pivə və su qarışığı süngərlə silinir. Yaxşı olar ki, yay fəslində yarpaqlarına su püskürdəsiniz. Bunun üçün ilıq su seçmək kifayətdir. Fikusun yarpaqları üzərində toz qatı heç də yaxşı görünmür, bunun üçün bitki hamam otağına aparılır və dibçəyin səthi sellofanla örtülür ki, su tokülməsin. Bundan sonra yarpaqlar bir- bir təmiz su ilə yuyulur.Orta ölçülü fikuslar üçün plastik və keramik dibçəklər daha yaxşıdır. Fikusun yerləşdiyi dibçək hər il dəyişdirilib diametri əvvəklindən 2-3 sm böyük olanla əvəz edilir. Boyük ölçülü fikusu isə  2-3 ildən bir diametri əvvəlkindən 3-4 sm boyük olan dibçəyə yerləşdirilir. Bitkinin qabını dəyişmək çətinlik törədirsə, torpağının üst qatı ildə və ya iki ildə bir dəfə dəyişdirilir. Fikusun gübrələnməsi yaz və ya yay aylarında həyata keçirilir. Gübrələmə 10-14 gün davam edir
A-ba-ba-qa-la-ma-qa
A-ba-ba-qa-la-ma-qa (uk. А-ба-ба-га-ла-ма-га) nəşriyyat evi İvan Malkoviç tərəfindən 1992-ci ildə yaradılmışdır. Ukraynada uşaqlar üçün kitab nəşr edən ilk müstəqil nəşriyyat evi olmuşdur. 2008-ci ildə daha geniş oxucu kütləsi üçün kitab dərc etdirməyə başlamışdır. Ivan Malkoviç nəşriyyat evinin direktoru olub, təsisçi, əsas redaktor, hər bir kitabın əl yazmasının son çap prosesinə çıxarılmasına özü nəzarət edir. Nəşriyyat evinin adı İvan Frankonun "Gritseva məktəb təhsili" (uk.Грицева шкільна наука) hekayəsinə əsaslanır.
Tarixi
A-ba-ba-qa-la-ma-qa nəşriyyat evi, 1992-ci ilin iyulunda, ilk dəfə "Ukrayna əlifbası" nı təqdim etdi. İvan Malkoviçin dediyi kimi: "Əvvəldən nəşriyyat evi düşünmürdüm, ancaq hər zaman fikrimdə "Aнгел" (Mələk)  sözü ilə başlayan bir əlifba kitabı dərc etmək var idi. Mən bu kitabın Avtobus və ya Akula ilə deyil məhz Aнгел sözü ilə başlayaraq əlifbanın ilk hərfi A hərfini təsvir etmək istəmişəm.  Belə ki, bu Sovet dövründə qeyri mümkün idi."
A New York nəşriyyat evi, Alfred A. Knopf, 1995-ci ildə, A-ba-ba-qa-la-ma-qa'nın "The Kitten and the Rooster"(Pişik və Xoruz) uşaq kitabının  nəşr haqqlarını satın aldı. İlk dəfə olaraq görkəmli bir Qərb naşiri Ukraynanın bir nəşriyyat kitabına maraq göstərirdi. 1992-2005-ci ildə Əlifba ilə başlayan 100-ə yaxın kitab dərc etdi.
15 il müddətində "A-ba-ba-qa-la-ma-qa" adlı çap edilmiş materialların ümumi dövriyyəsi 3 milyon nüsxəyə çatdı.
2001-ci ildə Moskva Beynəlxalq Kitab Sərgisində müvəffəqiyyətdən sonra, Malkoviç 2004-cü ildə Rusiyanın Moskva şəhərində filial açmağı qərara aldı. Nəşriyyat evi, rus dilində kitablar dərc etməyə başladı ki, bu da Ukraynada yayılmamalı idi.
Senecio bulleyanus
İstinadlar
Senecio bulleyanus Senecio bulleyanus
Maksimilian Şell
Maksimilian Şell — Oskar mükafatına layiq görülən avstriyalı aktyor
Həyatı
Maksimilian Şell 8 dekabr 1930-cu ildə Vyanada anadan olub.
"Oskar" mükafatına layiq görülən sənətçi aktyorluqla yanaşı, rejissorluq və ssenaristlik də edirdi. İsveçrəli yazıçı Herman Ferdinand Şellə avstriyalı sənətçi Noe fon Nordberqin övladı olan Maksimilian Şell, İkinci Dünya müharibəsindən sonra alman dilində olan bir filmdəki roluna görə "Oskar" mükafatı alan ilk aktyor oldu.
2002-ci ildə 17 illik həyat yoldaşı, rus sənətçisi Natalya Andreyçenkodan boşanan Şell, daha sonra alman opera ifaçısı İva Mixanoviçlə ailə həyatı qurmuşdu.
1958-ci ildə Şell Hollivuda gedir və ABŞ-nin məşhur sənətçilərindən olan Marlon Brando ilə ekran qarşısına çıxır.
Şell "The Young Lions", "Judgment at Nuremberg", "Topkapi", "Julia", "The Castle", "Erste Liebe" kimi bir çox filmlərdə öz aktyorluq məharətini sərgiləmişdi.
Avstriya, Almaniya və Hollivudda bir çox filmlərdə oynayan məşhur aktyor, eyni zamanda, teatr sənətçisi olaraq da tamaşaçılarının qəlbinə yol tapmağı bacarmışdı.
Maksimilian Şell 1 fevral 2014-cü ildə sətəlcəm xəstəliyi diaqnozu ilə müalicə aldığı xəstəxanada 84 yaşında vəfat etmişdir.
Xulian Palasios
Xulian Palasios Qutyerres (Julián Palacios Gutiérrez; 23 avqust 1880, Madrid — 1947, Madrid) "Yeni Futbol Cəmiyyəti"nin (1901-ci ildən etibarən "Madrid Futbol Klubu" adlanır) yaradıcılarından biri və ilk prezidenti. Xulian Palasios tarixə "Real Madrid"i quran şəxslərdən biri kimi düşüb. O, klubun rəsmi qeydiyyata alınana qədər (1900-cü ildən 6 mart 1902-ci ilə qədər) ilk rəsmi prezidenti hesab olunur. İspaniyada yerləşən "Ödənişsiz Təhsil Müəssisəsinin" (Institución Libre de Enseñanza .isp) müəllim və tələbə heyəti 1897-ci ildə "Skay Futbol" (Sky Football .ing) Cəmiyyətini (Sociedad .isp) yaratdılar. Bu klub "Cəmiyyət" (Sociedad .isp) adı ilə tanınmağa başlandı. Həmin dövrdə "Cəmiyyət" Madrid şəhərində yerləşən və oyunlarını Moncloa bölgəsində keçirən yeganə klub idi. 1900-cu ildə "Cəmiyyət"in üzvləri arasında fikir ayrılığı yarandı. Bir qrup şəxs klubu tərk edərək "Skay Futbol"dan fərqlənmək üçün "Yeni Futbol Cəmiyyəti" (Nueva Sociedad de Football .isp) adlanan klub yaratdılar. Bu şəxslərin arasında Xulian Palasios da var idi. O, 6 mart 1902-ci ilə kimi klubun preizdenti vəzifəsində çalışdı. 6 mart 1902-ci ildə yeni İdarə Heyəti seçildi. Xulian Palasios öz davamçısı kimi Xuan Padrosun namizədliyini irəli sürdü. Xuan Padros "Madrid Futbol Klubu"nun ikinci preizdenti seçildi və klub yeni adla rəsmi qeydiyyatdan keçərək fəaliyyətə başladı. "Madrid Futbol Klubu" 1900-ci ildə təsis edilməsinə baxmayaraq rəsmi qeydiyyatdan 1902-ci ildə keçib. Belə ki, klubu yaradanlar ilk vaxtlar buna ehtiyac olmadığını düşünürdülər ona görə də klubun adını reyestrə salmağa tələsmirdilər. Amma İspaniyada futbolun sürətlə inkişaf etməsi və ilk ölkə miqyaslı turnirlərin təşkil edilməsi nəticəsində klubun rəsmi qeydiyyata alınması zərurəti yarandı. Ona görə də klub 6 mart 1902-ci ildə rəsmi qeydiyyatdan keçdi halbuki artıq 2 il idi ki (1900-cü ildən bəri) fəaliyyət göstərirdi.
Seks tərbiyəsi (teleserial, 2019)
Seks tərbiyəsi – Con Cenninqsin prodüserliyi ilə istehsal olunmuş Böyük Britaniya komediya-dram teleserialı. Lauri Nann tərəfindən yaradılmışdır. Serial 11 yanvar 2019-cu ildə Netflix vasitəsilə buraxılmış və 8 seriya davam etmişdir. 2019-cu ilin fevralında ikinci mövsümü anons edilmişdir. Hekayə valideynləri seks terapistləri olan Otis Milberndən adlı yeniyetmə gəncdən bəhs edir. Cinsi problemi olan bir zorakı oğlana kömək etdikdən sonra özünə inanan, amma qırılqan sinif yoldaşı Meyv Uayli ona bu bacarıqları ilə pul qazanmağı təklif edir. Cütlük məktəbdə cinsi problemləri olan şəxsləri tapıb onlarla məşğul olmağa başlayır.
Teleserialın baş rol ifaçısı Eysa Batterfilddir. Bundan əlavə, onun sinif yoldaşı, aşiq olduğu qız Meyvi Emma Maki, Otisin anası və seks terapisti Cini Cillian Anderson, Otisin ən yaxın dostu Erik Efonqu Şuti Qatva, Erikə bullinq edən müdirin oğlu Adam Qroffu Konnor Suindels, məktəbin populyar tələbəsi Cekson Marçettini Kedar Vilyams-Stirlinq canlandırır.
Məzmun
Otis Milbernin valideynləri seks terapistləridir və bu mövzuda xeyli məlumata sahibdir. Lakin oxuduğu məktəbdə elə də populyar deyil. Bir gün cinsi problemi olan bir zorakı oğlana kömək etdikdən sonra özünəinamlı, amma qırılqan sinif yoldaşı Meyv Uayli ona bu bacarıqları ilə pul qazanmağı təklif edir. Cütlük məktəbdə cinsi problemləri olan şəxsləri tapıb onlarla məşğul olmağa başlayır.
İstehsal
Netflix 28 noyabr 2017-ci ildə serialı sifariş etmişdir. Serial Lori Nann tərəfindən yaradılmışdır. İcraçı prodüserləri Ceymi Kampbell və Coel Uilsondur. 4 dekabr 2018-ci ildə serialın 11 yanvar 2019-cu ildə yayımlanacağı bildirilmişdir. 1 fevral 2019-cu ildə ikinci mövsümü anons edilmişdir.
Əsas rollar 17 may 2018-ci ildə açıqlanmışdır.
Çəkilişlər İngiltərədəki Vay dərəsində, eləcə də, Uelsin Lyandoqo, Tintern və Penart kimi yerlərində baş tutmuşdur. Murdeyl məktəbi üçün Cənubi Uels Universitetinin keçmiş korpusundan istifadə olunmuşdur.
Buraxılış
İlk rəsmi treyler 2 yanvar 2019-cu ildə, serialın özü isə 11 yanvar 2019-cu ildə buraxılmışdır.
Quarani dili
Quarani dili, Ava dili (avañe'ẽ), və ya Paraqvay Quarani dili- Cənubi Amerikanın yerli dillərindən ki Tupian dillərinin Tupi-Quarani yarımqrupuna məxsusdur.Paraqvayın rəsmi dillərindən biridir (İspan dili ilə birlikdə) və əhalinin çoxluğunun danışdığı dildir və kənd əhalisinin yarısı tək dillidir. Bu dil qonşu ölkələrdə o cümlədən Argentinanın şimal-şərq hissələrində, cənub-şərq Boliviyada və cənub-qərb Braziliyada quarani icmaları tərəfindəndə danışılır və 2004-cü ildən Argentinanın Korrientes vilayətində ikinci rəsmi dildir, həmçinin Merkosurun rəsmi dilidir.
Dunqan dili
Dunqan dili (öz adları Xueyzü üyyan, jin-yan xua)— çin dilində danışan Çin müsəlmanları dunqanların dili. 1862–1877-ci illərdə Çinin şimal-qərbində yaşayan çinli müsəlmanların qiyamının yatırılmasından sonra müsair Qırğızıstan, Qazaxıstan və Özbəkistan ərazisinə köşmüş əhalidir. Çin-Tibet dilləri ailəsinə aiddir. SSRİ-də 1924-cü ildə Orta Asiyada milli-ərazi bölünməsi zamanı köçkün müsəlman çinlilərə rus dilində dunqan etnonimi adı verilmişdir. Çində bu ad məlum deyildir. Bir versiyaya görə sözün türk mənşəyi vardır.
Yaşadıqları ərazi və sayları
Əsasən Qırğızıstanda, Qazaxıstanda və Özbəkistanda yaşayırlar. Sayları təxminən 100 min nəfərdirlər (2000-ci illərin ortalarına olan qiymətləndirmə), o cümlədən
Əli Cəfəroğlu
Əliyev Əli Cəfər oğlu (Əli Cəfəroğlu; ) – Azərbaycan yazıçısı, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (2006), Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü (2014), İraq Türkmən Ədəbiyyatçı və Yazarlar Birliyinin üzvü (2018), Şimali Amerika Yazıçılar Birliyinin üzvü (2021), Prezident təqaüdçüsü (2014), Beynəlxalq Ədəbiyyat, İncəsənət, Kommunikasiya Akademiyasının (Almaniya) akademiki (2022)
Həyatı
Əli Cəfəroğlu Əliyev 4 iyul 1968-ci ildə Ağstafa şəhərində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. 1992-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin tarix fakultəsini bitirmişdir.
1992-1993-cü illərdə Ağstafa rayonunun Həsənsu kənd orta məktəbində müəllim, 1993-cü ildə Ağstafa Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının köməkçisi, 1993-1995-ci illərdə Gəncə Dövlət Pedaqoji İnstitutunun Qazax filialında müəllim, 1995-1999-cu illərdə Rayon Gənclər və İdman İdarəsində baş inspektor, 1999-2011-ci illərdə Ağstafa Rayon İcra Hakimiyyətinin təhsil, səhiyyə və mədəniyyət şöbəsində baş məsləhətçi vəzifələrində işləmişdir. 2011-ci ildən Ağstafa rayon təhsil şöbəsində aparıcı məsləhətçi vəzifəsində çalışır və 2-ci dərəcəli dövlət qulluqçusudur.
Yaradıcılığı
İlk bədii yazısı olan "Atam mənim xoşbəxtliyim" şeiri 1989-cu ildə "Azərbaycan gəncləri" qəzetində dərc olunmuşdur. İlk hekayəsi "Savalan" qəzetində, ilk nağılı "Göyərçin" jurnalında, aforizmləri isə "Həqiqət" qəzetində çap olunmuşdur. 7 jurnal və 30-dan çox qəzetdə bədii-publisistik yazıları, Kultaz.com saytında hekayələri, Bebe.az, Körpəm.net intellektual uşaq portallarında nağılları dərc olunmuşdur.
2002-ci ildə "Atam mənim xoşbəxtliyim" adlı ilk bədii kitabı "Şirvannəşr"də nəşr olunmuşdur. Kitabda yazıçının povestləri, hekayələri, nağılları, aforizmləri, mənsur şeirləri toplanmışdır. "Sahibsiz" povestində yetimlik həyatının açılarını dadmış gənclik çətin və şərəfli mübarizə yolunu qələmə almış, "Gül və qız" adlı nağıl povestində eşq və məhəbbətin gücünü göstərmiş, hekayə və nağıllarında cansız əşyaları danışdırmaqla uşaqlarda tərbiyəvi fikirlər aşılamağa çalışmışdır.
2003-cü ildə "Zirvəyə doğru" adlı ikinci kitabı "Şirvannəşr"də çapdan çıxmışdır. Kitabda povestlər, hekayələr, nağıllar, mənsur şeirlər və aforizmlər toplanmışdır. "Assuriyalılar" povestində assurların başına gətirilən bəlalardan, onların qaçqınlıq və didərginlik taleyindən bəhs olunur. "Zirvəyə doğru" povestində isə erməni əsirliyində işgəncələrə məruz qalmış azərbaycanlı zabitin fədakarlığı əks olunmuşdur.
2006-cı ildə "Həkimin arzuları" adlı bədii kitabı nəşr olunmuşdur. Kitabın əsas qayəsini vətənpərvərlik, ana yurda məhəbbət, mənəvi saflıq təşkil edir. Yeni nəslin tərbiyəsi mövzusu yazıçının yaradıcılığından ana xətt kimi keçir.
2013-cü ildə "Dənizçinin səyahəti" adlı kitabı nəşr olunmuşdur. Eyni adlı povestdə Avropa və Asiyanın müxtəlif ölkələri haqqında maraqlı məlumatlar verilmiş, hekayələrdə isə vətən eşqi vətənpərvərlik, milli-mənəvi dəyərlərimizə sevgi hissləri öz əksini tapmışdır.
2014-cü ildə "Aforizm çələngi"adlı kitabı nəşr olunmuşdur. Bu kitabda yazıçının müxtəlif illərdə qələmə aldığı aforizmləri toplanmışdır.
2019-cu ildə İran İslam Respublikasının Zəncan şəhərində "Dənizçinin səyahəti" adlı kitabı fars dilində nəşr edilmişdir.
2011-ci ildə nəşr olunmuş "Azərbaycan yazıçıları XX-XXI yüzillikdə" ensiklopediyasında ( Bakı, 2011), "Yurdumuz".adlı ensiklopediyada (Bakı.,2010), həmçinin "Savalan" və "Ağstafa" qəzetlərində Əli Cəfəroğlu haqqında məlumatlar öz əksini tapmışdır.
Azərbaycan mətbuatında bədii-publisistik yazılarla çıxış etmişdir.
20-dən çox əsəri Azərbaycan radiosunda səsləndirilmişdir. 1992-ci ildə Ağstafa rayonu haqqında çəkilmiş televiziya filminin ssenari müəllifi olmuşdur.
2015-ci ildə "Çinar və taxta parçası" adlı hekayəsi Azərbaycan Respublikasının ümumtəhsil məktəblərinin rus bölmələrinin VIII sinifləri üçün dərc olunmuş "Azərbaycan dili" dərsliyinə salınmışdır.
"Qızıl qələm" media mükafatı laureatıdır (2014-cü il).
Təhsil sahəsində fəaliyyətində fərqləndiyinə görə Ağstafa rayon İcra hakimiyyəti başçısının 05.09.2016-cı il tarixli 167 nömrəli sərəncamı ilə rayon İcra hakimiyyətinin Fəxri Fərmanı ilə təltif edilmişdir.
2014-cü ildə o, “Qızıl qələm” media mükafatına layiq görülmüş, həmin il dekabr ayının 10-da Azərbaycan Respublikasının İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkilinin (Ombudsman) ənənəvi olaraq keçirdiyi “Hüquqlar hamı üçün!” mövzusunda jurnalist yazıları müsabiqəsində II mükafatı, 2017-ci ildə I mükafatı qazanmışdır. 2015-ci ildə Dövlət Sərhəd Xidmətinin vətənpərvərlik mövzusunda keçirdiyi müsabiqədə hekayə nominasiyası üzrə III yeri, 2019-cu ildə I yeri, 2016-cı ildə Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin “Kiçikyaşlı uşaqlar üçün nəzm, nəsr və dram əsərləri müsabiqəsi”ndə nəsr nominasiyası üzrə IV yeri, 2018-ci ildə Özbəkistan Respublikasında Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyinə həsr edilmiş esse müsabiqəsində I yeri tutmuşdur. 2021-ci ildə Kanadada keçirilmiş Anna Snitkina Dostoyevskaya adına beynəlxalq müsabiqədə nəsr nominasiyası üzrə qaliblərdən olmuş, Almaniyada keçirilmiş Dyuk de Rişelye adına beynəlxalq müsabiqədə nəsr nominasiyası üzrə hekayəsi dünya mədəniyyətinə töhfə verdiyi üçün qaliblərdən olmuş, Kanadada keçirilmiş Mark Tven adına beynəlxalq müsabiqədə nəsr nominasiyası üzrə 3-cü yeri tutmuş, İngiltərədə keçirilmiş X Open Eurasia-2021 beynəlxalq müsabiqəsində publisistika nominasiyası üzrə final mərhələsinə çıxmış, 2022-ci ildə Almaniyada keçirilmiş Ernest Heminquey adına beynəlxalq ədəbi müsabiqədə nəsr nominasiyası üzrə laureat olmuş, ədəbi fəaliyyətinə görə Amerika Birləşmiş Ştatları, Almaniya, İngiltərə, Argentina, Belarus və Qazaxıstanda diplomla təltif olunmuşdur.
2018-ci ildə mənsur şeirləri Türkiyədə nəşr olunmuş “Karabağdan Kerkükden Çanakkaleye” adlı şeir antologiyasında, “Azərbaycan qadınları repressiya illərində” adlı məqaləsi “Cümhuriyyətə işıq saçan qadınlar” adlı araşdırma yazılar toplusunda nəşr edilmişdir.
2015-ci ildə “Çinar və taxta parçası” adlı hekayəsi “Azərbaycan dili” dərsliyinə (rus bölmələrinin VIII sinifləri üçün) salınmış, 2017-ci ildə Türkiyə Respublikasının Adana şəhərində  “Adana haber postası” qəzetində “Beş kuruş” adlı hekayəsi türk dilində, Özbəkistan Respublikasının Daşkənd şəhərində “Kitob dunyosi” qəzetində “Beş tiyin” adlı hekayəsi özbək dilində, 2018-ci ildə Gürcüstan Respublikasının Tbilisi şəhərində “Müasir uşaq ədəbiyyatı” adlı jurnalda “Çinar və taxta parçası” adlı hekayəsi gürcü dilində, Qazaxıstan Respublikasının vatanpress.com saytında “Beş tiyin” adlı hekayəsi türk dilində,  "Доброта Вальтера" ("Valterin yaxşılığı") adlı hekayəsi rus dilində, Belarus Respublikasının Qomel şəhərində "Metamorfozı” jurnalında "Pyat kopeek" adlı hekayəsi rus dilində, 2019-cu ildə Belorusda "Metamorfozı" jurnalında "Доброта Вальтера" ("Valterin yaxşılığı") adlı hekayəsi və Belorusda “Ekoloq i ya” jurnalında iki hekayəsi rus dillərində, Özbəkistanın Termez şəhərində “Termez Universiteti” qəzetində bir hekayəsi özbək dilində, Tacikisan Respublikasının Düşənbə şəhərində “Adabie va comea” qəzetində iki hekayəsi tacik dilində, 2021-ci ildə Belarusda "Metamorfozı" jurnlında bir hekayəsi belarus dilində, Ukraynanın Kiyev şəhərində “Sun Sity” adlı beynəlxalq jurnalda “Çinar və taxta parçası” adlı hekayəsi ingilis və Ukrayna dillərində, iki hekayəsi Kanadada “Tvorçeskiy zal” adlı internet jurnalda rus dilində, dörd hekayəsi Donetsk şəhərində “Avanqard” jurnalında  rus dilində, Albaniyada “Atunis” jurnalında “Həyat ağacı” adlı hekayəsi alban dilində,  Hindistanda “ Bharat Vision” jurnalında bir hekayəsi ingilis dilində, “Əsir baxışlar” adlı hekayəsi Rumıniyada “Taifas” jurnalında ingilis dilində, 1 hekayəsi Polşada jurnalında polyak dilində, 1 hekayəsi Argentinada “Espiritu Creador” jurnalında ispan dilində, 2 hekayəsi İngiltərədə “East West” jurnalında ingilis dilində, 1 hekayəsi Omanda qəzetdə ərəb dilində, 1 hekayəsi Yunanıstanda “9 Muz” jurnalında rus dilində, 2022-ci ildə Qazaxıstanda ədəbi internet saytında qazax dilində 1 hekayəsi, Kosovonun “Ciceroni” qəzetində alban dilində 1 hekayəsi, Bolqarıstan, Rusiya və Serbiyada nəşr olunan “Vdoxnovenie” jurnalında rus dilində 1 hekayəsi, Kanadada “Humanity” jurnalında rus dilində 2 hekayəsi, Qırğızıstanda ədəbi saytda 2 hekayəsi qırğız dilində, Hindistanda “Litterateur rw” jurnalında 1 hekayəsi ingilis dilində, Almaniyanın “Word Creativity Forum” jurnalında 1 hekayəsi  alman dilində, Amerika Birləşmiş Ştatlarının Florida ştatında “The Creatives Magazine” jurnalında ingilis dilində, Serbiyada 1 hekayəsi serb və ingilis dillərində, Yunanıstanda 1 hekayəsi yunan dilində, Livanda jurnalda 1 hekayəsi ərəb dilində, Vyetnamın Hanoy şəhərində ədəbi qəzetdə 1 hekayəsi Vyetnam dilində dərc olunmuşdur.
2019-cu ildə "Əfqanıstandan sovet qoşunlarının çıxarılmasının 30 illiyi" medalı, 2022-ci ildə Beynəlxalq Ədəbiyyat və İncəsənət Assosiasiyası (Rusiya) tərəfindən “Müəllif xidmətlərinə görə” medalı ilə təltif edilmişdir.
2022-ci ildə isə Beynəlxalq Ədəbiyyat, İncəsənət, Kommunikasiya Akademiyasının (Almaniya) akademiki adını almışdır. 2023-cü ildə Almaniyada Beynəlxalq Əbədiyyat, İncəsənət, Kommunikasiya Akademiyasının təsis etdiyi beynəlxalqü "Frans Kafka" adına beynəlxalq ədəbi mükafata layiq görülmüşdür.
Evlidir, bir oğlu, iki qızı, bir nəvəsi var.
Əsərləri
6. "Aforizm çələngi Zərdabi LTD, 2014, 160 səh.
7. "Dənizçinin səyahəti", İran İslam Respublikası, Zəncan şəhəri, Qələme-mehr nəşriyyatı, 2020ci il, 206 səh.
Şükür Şənol
Əliyev Şükür Məmiş oğlu (Şükür Şənol) — postmodern yazıçı, publisist, Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər birliklərinin üzvü.
Həyatı
Şükür Şənol 11 fevral 1955-ci ildə Yevlax şəhərində anadan olub. Əslən Füzuli rayonunun Böyük Bəhmənli kəndindəndir. Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsini bitirib. "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında, "İşıq" nəşriyyatında, "Kommunist" ("Xalq qəzeti"), "Azernews" qəzetlərində işləyib. Hazırda "Respublika" qəzetinin xüsusi müxbiridir.
Yaradıcılığı
"Ağ qoç, qara qoç" (1988), "Nə, gözəl onu andı, sevdi, düşündü hər türk" (1989), "Son bahar rüzgarları" (1999), "... bu eşqin bır anlamı" (2007), "...aramızdakı bir mələk" (2007), "Yüz ildən bir sətir" (2009) və s. kitabların müəllifidir.
Yazarın "...aramızdakı bir mələk" (2007) kitabına erkən gənclik illərində və XX əsrin 2010-cu ilinə qədər bir dövrdə qələmə aldığı yazılar daxil edilmişdir. Ş.Şənolun "Azərbaycan", "Ulduz" jurnallarında silsilə yazıları dərc olunmuşdur. "Qarabağın Aran ağzı — Arazbar" (1998) kitabını Ənvər Çingizoğlu ilə birlikdə qələmə almışdır.
Öd kisəsinin ləğvi
Öd kisəsinin ləğvi ya Öd kisəsinin kəsilib götürülməsi ( — сhole — öd, cyst — kisə, ectomy — kənarlaşdırmaq) — öd kisəsinin kəsilib götürülməsi ya kənarlaşdırılması məqsədi ilə icra edilən cərrahi əməliyyatın adı. Öd kisəsinin kəsilib götürülməsi əməliyyatı minimal invaziv — laparoskopik ya da açıq üsulla icra olunur. Günümüzdə öd kisəsinin kəsilib götürülməsi əməliyyatlarının 90%-i laparoskopik üsulla yerinə yetirilir.
Göstərişlər
Öd kisəsinin kəsilib götürülməsi əməliyyatına göstərişlər: və zamanı öd yollarının tıxanması nəticəsində meydana çıxan öd durğunluğu xüsusilə yeməkdən sonra sağ qarınüstü yaxud qabırğaaltı nahiyədə davamlı sancılar yaxud koliklərlə özünü büruzə verir.
Tarixi
İlk dəfə laparatomik üsulla öd kisəsinin ləğvi — xolesistektomiya əməliyyatı 1882 ci ildə Berlinin Lazarus xəstəxanasında, laparaskopik üsulla isə 1985 ci ildə cərrah Erix Mühe tərəfindən Böblingen xəstəxanasında icra edilmişdir.
Laparaskopik üsul
thumb|200px|right|Öd kisəsinin ləğvi əməliyyatı zamanı laparoskopik müdaxilə üçün kəsiklər Laparaskopu qarın boşluğuna daxil etmək üçün göbək nahiyyəsindən 2 sm uzunluğunda kəsik aparılır. Əlavə olaraq döş sümüyünün altından bir və sağ qabırğaaltı nahiyədən isə daha bir kəsik aparılaraq müvafiq kəsici və sıxıcı laparaskopik alətlər qarın boşluğuna daxil edilir. Laparaskopik alətlərin köməyi ilə və  mobilizə olunaraq azad preparasiya olunduqdan sonra liqaturaya alınaraq kəsilir. Sonra isə öd kisəsi qaraciyərin eyniadlı yatağından azad preparasiya edilir. Daha sonra yatağın qaynaq üsulu ilə hemostazı aparılır. Preparat müvafiq laparoskopik kəsiyin bir qədər genişləndirilməsindən sonra (öd kisəsi dolu olduqda müvafiq punksion iynə vasitəsilə boşaldıldıqdan sonra xaric edilir) qarın boşluğundan xaric edilir. Kəsik toxumalar qat-qat tikilərək bağlanır. Çox vaxt dəri xüsusi tibbi yapışqan vasitəsilə yapışdırılır.
Baş nazir
Baş nazir — hökumətin başçısı. Bir sıra ölkələrdə bu dövlət postu praym-ministr adlanır. (Fransızca-le premier—birinci) — birinci, baş nazir. Dövlət başçısı postunun hökumət başçısı postundan ayrı olduğu ölkələrdə hökumət başçısı.
Bəzi ölkələrdə baş nazir birbaşa parlament seçkilərində seçilir, bəzilərində dövlət başçısının təqdimatı ilə parlament təsiq edir. Bəzilərində parlamentin təqdimatı ilə dövlət başçısı təsdiq edir.Dualist və parlamentli respublikalarda icra hakimiyyətini Baş nazir həyata keçirir,prezident formal xarakter daşıyır.
Türkiyə, Böyük Britaniya, Fransada Baş nazir, Rusiya Federasiyasında hökumətin sədri; Latviyada — nazirlərin prezidenti; Almaniya və Avstriyada — kansler; Bolqarıstanda — nazir - sədr adlanır.
Tarixi
Baş nazir vəzifəsi ilk dəfə XVI — XVII əsrlərdə Qərbi Avropa ölkələrində təsis edilib. Fransada XVI—XVII əsrlərdə baş dövlət naziri vəzifəsi var idi.
Türk dövlətlərində müvafiq olaraq vəzir və baş vəzir vəzifələri var idi. Bu vəzifələrin yaranma tarixi tam öyrənilməyib.
Azərbaycan Respublikasının Baş naziri
Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 109-cu maddəsinə əsasən
" Azərbaycan Respublikasının Prezidenti: ...4. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin razılığı ilə Azərbaycan Respublikasının Baş nazirini vəzifəyə təyin edir; Azərbaycan Respublikasının Baş nazirini vəzifədən azad edir ";
Konstitusiyanın 115-ci maddəsinə əsasən :
"... Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin tərkibinə Azərbaycan Respublikasının Baş naziri, onun müavinləri, nazirlər və başqa mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarının rəhbərləri daxildirlər".
Azərbaycan Respublikası Baş nazirinin təyin edilməsi qaydası
Konstitusiyanın 118-ci maddəsinə əsasən : " I. Azərbaycan Respublikasının Baş nazirini Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin razılığı ilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti təyin edir. ...III. Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi Azərbaycan Respublikasının Baş naziri vəzifəsinə namizədlik haqqında qərarı həmin namizədliyin təqdim edildiyi gündən bir həftədən gec olmayaraq qəbul edir. Göstərilən qayda pozularsa və ya Azərbaycan Respublikası Prezidentinin təqdim etdiyi namizədlərin Azərbaycan Respublikasının Baş naziri vəzifəsinə təyin olunmasına üç dəfə razılıq verilməzsə, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Azərbaycan Respublikasının Baş nazirini Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin razılığı olmadan təyin edə bilər".
2016-cı ildə referendumla edilən əlavə və düzəlişlərə əsasən Konstitusiyanın 121-ci maddəsində bunlar nəzərdə tutulub:
"Baş nazir,onun müavinləri,nazir və digər mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarının rəhbərləri mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarına seçimə qoyulan tələblərə uyğun,seçki hüququ olan,ali təhsilli,başqa ölkələr qarşısında öhdəliyi olmayan(buraya,həmçinin ikili vətəndaşlığı olan bipartid və vətəndaşlığı olmayan apartidlər də daxildir.) Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları ola bilər"
Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 123-cü maddəsinə əsasən Baş nazir toxunulmazdır.Bu toxunulmazlıq hətta səlahiyyət müddəti bitsə belə,Baş nazirin müstəsna hüququdur.Baş nazir səlahiyyəti müddətində gömrük məntəqələrində, postlarda müayinə edilmədən keçmək hüquna malikdir. Baş nazirin şəxsiyyəti toxunulmazdır.Səlahiyyəti müddətində cinayət başında yaxalanma halları istisna olmaqla tutula,saxlanıla,şəxsi müayinə edilə,axtarışa məruz qala bilməz,məhkəmə qaydasında inzibati tənbeh tədbirləri tətbiq edilə bilməz.Cinayət başında yaxalanarsa,ilk növbədə onu yaxalayan Baş Prokurora məlumat verməlidir.Yalnız bundan sonra Baş Prokurorun təqdimatı əsasında Azərbaycan Resbuplikası Prezidenti tərəfindən Baş nazirin toxunulmazlığına xitam verilir.
De-yure olaraq Baş nazir ölkədə AR Prezidentindən və vitse-prezidentərindən sonra dövlətin ən səlahiyyətli şəxsidir.Belə ki,prezident öz vəzifəsini icra edə bilmədikdə,fəaliyyət qabiliyyətini itirdikdə ilk olaraq birinci vitse-prezident,o olmadıqda sonrakı vitse-prezidentlər,o da olmadıqda prezident səlahiyyətlərini Baş nazir icra edir.
Azad Şəmsiyev
Azad Şəmsiyev (tam adı: Azad Əhməd oğlu Şəmşiyev; 7 may 1916, Şuşa – 21 oktyabr 1967, Bakı) — Neft və qaz quyuları qazılması sahəsində alim, texnika elmləri doktoru, professor, Böyük Vətən Müharibəsi iştirakçısı (1941–1945), AzETNÇİ, Azərbaycan Elmlər Akademiyasında böyük elmi işçi, Azərbaycan EA DNQYPİ-da "Dağ süxurlarının mexanikası" laboratoriya rəhbəri.
Həyatı
Azad Əhməd oğlu Şəmşiyev 7 may 1916-cı ildə Şuşa şəhərində anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Sənaye İnstitutuna daxil olmuşdur. 1941-ci ildə Neft və qaz quyularının qazılması ixtisası üzrə AzSİ-nun neft-mədən fakültəsini bitirib.
1961–1967-ci illərdə Azərbaycan EA DNQYPİ-da "Dağ süxurlarının mexanikası" laboratoriyasının rəhbəri kimi çalışmışdır.
Azad Şəmsiyev neft ve qaz quyularının qazılması, dağ süxurlarının dağıdılmasının mexanikası sahəsində tanınmış alimdir.
Azad Şəmşiyev 21 oktyabr 1967-ci ildə Bakı şəhərində vəfat edib.
Əmək fəaliyyəti
Azad Şəmsiyev Kirov-da neftə trestində qazıma ustası köməkçisi vəzifəsində əmək fəaliyyətinə başlamışdır.
Böyük Vətən Müharibəsi iştirakçısıdır. 1945–1949-cu illərdə Avstriya -nın Vena şəhərində Sovet neft idarəsində böyük mühəndis, şirkətin direktoru işləmişdir. 1949-cu ildən, Azərbaycan EA Neft institutu -nda fəaliyyətə başlamışdır.
1954-cü ildə Azərbaycan BA Neft ekspedisiyasında aspirant olarkən, "Qazımada uçmaların səbəblərinin təhlili" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. Daha sonra AzETNÇİ da və Azərbaycan EA Azərbaycan neft və qaz yataqlarının işlənilməsi institutunda böyük elmi işçi işləmişdir. 1961–1968-ci illərdə Azərbaycan EA DNQYPİ-da "Dağ süxurlarının mexanikası" laboratoriyasının rəhbəri olmuşdur. 1962-ci ildə "Neft və qaz quyularının qazılması zamanı süxurların uçulması və alət tutucularının təbiətinin tədqiqi" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir.
Elmi tədqiqatları
Elmi tədqiqatların sahəsi: quyularda müxtəlif mürəkkəbləşmələrin yaranması səbəblərinin aşkar edilməsi, quyu İülələrində qum tıxaclarının ləğv edilməsi məsələləri, mürəkkəbləşmiş şəraitlərdə quyuların qazılmasının nəzəriyyə praqtikasının tədqiqi; hidromonitor pərli və saroşkalı baltaların öyrənilməsi; dağ süxurlarının dağıdılması.
30-dan artıq elmi məqalənin və bir monoqrafiyanın müəllifi olub.
Mükafatları
A. Şəmsiyev Qırmızı Ulduz ordeni və medallarla təltif olunmuşdur.
Vüqar Nadirov
Vüqar Nadirov ( 15.6.1987, Ağdam, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Azərbaycan futbolçusu. "Səbail" klubunun və Azərbaycan milli futbol komandasının hücumçusudur.
Həyatı
12 iyun 1987-ci ildə Ağdam rayonunun Seyidli kəndində anadan olmuşdur. Atası Qarabağ müharibəsində şəhid olmuşdur.
Monqolların Fələstinə yürüşü
Monqolların Yaxın Şərq yürüşü (1256-1260) - Hülaku xanın komandanlığı altında, ismailli-nizarilərə, Abbasilər xilafətinə, Şam Əyyubilərinə və Misir məmlüklərinə qarşı yürüş. Yürüşün Yaxın Şərq müsəlmanlarına qarşı olmasında Mərkəzi Asiya nestorian xristianlarının böyük rolu olduğundan bəzən(R.Qrusse, Q.V.Vernadski, L.N.Qumilyov) Sarı səlib yürüşü adlandırılır.
Yürüş hazırlığı
1251-ci ildə Monqol İmperiyasının xaqanı elan edilən Möngkə, Sun İmperiyasına və Yaxın Şərq dövlətlərinə qarşı savaşı davam etdirmək qərarına gəldi. Qəzvin və İranın dağlıq rayonlarının əhalisinin, onlara zərər yetirən ismaillili-nizarilərdən şikayəti bəhanələrdən biri oldu.
Fəzlullah Rəşidəddinə görə, "kafirlərin haqsızlıqlarından ədalət axtaran bir çoxlarının, buğa ilində Mönqkə xaqana şikayətlərinə cavab olaraq, o həmin kafirlərə qarşı öz kiçik qardaşı Hülakunu göndərdi". Azərbaycanda və İranın şimalında yerləşən monqol sərkərdəsi Baycu da ismaillilərdən və Abbasilərdən şikayət edirdi. Mönkge Hülakuya ismaillilərin dağ qəsrlərini dağıtmaq, lor və kürdlərin tabe edilməsini, və tabe olmasa, xəlifənin mülklərini də zəbt etməyi əmr etdi.
Qoşunların sayı
Şəmsəddin Cüveyni və onun ardınca Rəşidəddin xəbər verirlər ki, hər ulus Hülaku ordusuna hər on nəfər döyüşçüdən ikisini verməliydi. Lakin bu ancaq, "çox böyük qoşun" anlamında ifadə forması ola bilər, çünki həmin ifadəyə 1246-cı il üçün Cüveynidə, Güyükun İlcidayı ismaillilərə qarşı göndərməsi ilə bağlı, rast gəlmək olar.
15-ci əsr Şəcərət əl-Ətrak (Türklərin şəcərəsi) əsərinin anonim məllifi yazır ki, Mönkge Hülakuya xidmətə yararlı monqolların beşdən birini verdi, və bu 120 min təşkil etdi. Muin əd-Din Nətənzi xəbər verir ki, Hülaku Monqolustandan 70 minlik qoşunla çıxdı.
Müasir tətqiqatçılar, Hülakunun ordusunda olan 15-17 komandirin sayına istinadən onun sayını hesablamağa çalışırlar. Əgər hər komandir tümənbaşıdırsa onda bu 150-170 min etməlidir. Lakin tümən ancaq nəzəri olaraq 10 min adamdan ibarət idi, əslində isə bundan az da ola bilərdi.
Daş, ox atan, od saçan mexanizmlərin işlədilməsi üçün orduya, müxtəlif qaynaqlara görə min nəfərdən, dörd min nəfərə qədər çinli mühəndis təhkim olunmuşdu. Baycunun qoşunlarından başqa Hülakunun komandanlığına Kəşmirdəki Dair Bahadırın qoşunları da keçirdi. Ordunun hərəkət marşrutu üzrə hərtərəfli hazırlıqlar görülmüşdü: çaylar üzərindən körpülər salınmışdı, yollar təmir edilmişdi; ordunun hərəkət edəcəyi ərazidən bütün tayfalar köçürülmüşdü; böyük azuqə və sursat saxlancları hazırlanmışdı.
Yürüşün başlaması
Hulaku Monqolustanı 1253-cü ildə tərk etdi, lakin olduqca ləng hərəkət edirdi. 1254-cü ildə o, Cığatay ulusunun hakimi Erqen xatunun yanında Almalıqda və Ulu İve də idi, 1255-ci ilin sentyabrında isə Səmərqənd yanında onu Maverənəhrin monqol canişini, Mahmud Yalavacın oğlu Məsud bəy qəbul edirdi. Bu ləng yürüş, oranı Cuçilərin təsir dairəsi hesab edərək, Amudəryadan o yana moğol ordusunu buraxmaq istəməyən ulusunun başçısı Cuçinin Batı xana qarşı olması ilə bağlı idi. "Mönkqə xaqanı taxta çıxardıq, o bizə nəylə cavab verir? Onunla mı ki bizim dostlarımıza qarşı pislik edir və... mənim müttəfiqim olan xəlifənin torpaqlarına göz dikir. O yaxşı iş tutmur" deyən Batının qardaşı Berkənin sözləri də az təsir etmədi.
Mönkge Batı ilə aranı vurmaq istəmirdi, buna görə onun ölümünə (1255/1256) qədər qəti hücuma keçmirdi. Buna baxmayaraq, hələ 1252-ci ildə Monqolustandan Kit Buğa noyonun komandası altında, 1253-cü ilin martından, Girdəkuh qalasını mühasirəyə alaraq, Kuhistandakı ismaillilərə qarşı hərəkət edən 12 minlik avanqard çıxış etdi.
Nizarilərin darmadağın edilməsi
thumb|150px| [[Ələmutun mühasirəsi Cüveyninin Tarix-i-cehanquşa əsərindən miniatür. 15-ci əsr əlyazması, Şiraz]] 1256-cı ilin yanvarında Hulaku xan, öz ordusu ilə, Sartaqın verdiyi Cuçi xan dəstələri ilə artıraraq, Amudəryanı keçdi və Kuhistandakı(Alborz) nizari qalalarını mühasirəyə aldı. Ancaq hərbi qüvvəyə arxalanmayaraq, Hülahu, nizarilərin imamı Rükn əd-Din Hürşahdan təslim olmağı tələb edərək, diplomatik hücuma da keçdi. İsmaillilərin arasında, Nəsirəddin Tusinin və, Hülagilərin məşhur naziri Rəşidəddinin nəvəsi həkim Müvəffəq əd-Dövlənin də qoşulduğu monqolpərəst partiya vardı. Bu partiyanın təsiri ilə Hürşah qalaları həyatlarına və mülklərinə zəmanət müqabilində təslim etmək qərarına gəldi. Lakin Hülagu, Hürşahın vaxt udmaq üçün danışıqları uzatdığını duyan kimi, o imamın da olduğu Məymundiz qalasına hücum etdi. Nəticədə Hürşah təslim oldu. Hülagu onu Monqolustana göndərdi. 9 mart 1257-ci ildə Orta Asiyada yolda, ehtimal, Mönkqenin gizli sərəncamı ilə öldürülür. Eyni zamanda Nəsirəddin Tusi Hülagunun müşaviri və şəxsi münəccimi oldu.vKuhistandakı ismailli qalalarının çoxusu, bir ilin ərzində döyüşsüz təslim oldu və dağıdıldı. Ancaq bəziləri, o cümlədən 15 dekabr 1256-ci ildə təslim olan məşhur Ələmut qalası, zəif müqavimət göstərdilər. Monqollar üçün ən böyük çətinliyi Girdəkuh qalası törətdi, onun mühasirəsi illərə uzandı.
Hülaguya xidmət edən tarixçi Cüveyni Ələmutun zəngin kitabxanası ilə tanış oldu. Həsən ibn Sabbaha həsr olunmuş "Sərgüzəşti- Seyyidna" əlyazmasından, Cüveyni öz əsəri üçün yararlandı.
Bağdadın istilası (1258)
thumb|150px|left|Bağdadın yenilməsi, Rəşidəddinin [[Cəmi ət-Təvarix əsərində təsvir.]] Nizarilərin işini bitirib, Hülagu Bağdad xəlifəsi Möstəsimdən boyun əyməyi tələb etdi. Xəlifə, ona qarşı çıxarılası qüvvəsi olmasa da, yekəxanalıqla monqolların ultimatumunu rədd etdi. Xəlifənin əyyanları arasında bu məsələ barədə yekdil fikir yox idi. Bundan başqa əl-Möstəsim muzdlu qoşunun məvacibini verməkdən imtina etdi, buna görə də o buraxılmışdı.
Fəthəddin ibn Kərranın komandanlığı altında Abbasilərin səhra ordusu Dəclənin qırağında Baycu tərəfindən məğlub edildi. 1258-ci ilin əvvəlinə doğru Hülagu, Baycu və Kit Buğa Bağdadın dövrəyə alınmasını bitirdilər. Divardələn və daş atan maşınların işə salınmasından sonra, şəhərə hücum etdilər. Fevralın ortasında Bağdad monqolların əlində idi. Şəhərin döyülməsində, ( Hülagunun böyük arvadı Duqquz –xatunun xahişiylə) xristianlara və yəhudilərə aman edildi, həm də monqollar onlara öz müttəfiqi kimi baxırdı. Təslim olan əl-Möstəsim, Abbasi xəlifələrinin gizli xəzinəsini təhvil verməli oldu, sonra isə, 20 fevralda edam edildi.
Suriya kampaniyası
150px|thumb|Monqollarin Fələstində irəliləməsi(1260) Bağdadın zəbt edilməsindən sonra Hülaku xan dincəlmək üçün Marağada dayanır. 1258-ci ildə o burada, o cümlədən Bədr əd-Din Lulu, Fars atabəyi Sə’əd, Konya sultanlığından olan II İzəddin Key Kavus və IV Rükn əd-Din Qılınc Arslan qardaşları olmaqla, müsəlman hakimlərini qəbul edir. Bədr əd-Din Lulu oğlu Salehi Hülakunun xidmətinə göndərir.
12 sentyabr 1259-cu ildə Hülakunun ordusu qərbə çıxış edir. Öndə Kit Buğanın qüvvələri hərəkət edir, sağ cinahda –Baycu və Şiktur, solda –Suncaq, mərkəzi Hülakunun özü idarə edir. Monqollar Hilatı tutur, ətraf dağlarda kürdləri dağıdırlar. Saleh Amidin (Diyarbəkir) işğalına göndərilir, Hülaku isə Edessanı tutur. Sonra isə Nisibin və Harran işğal edilir.