cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Shojo Beat
Xüsusiyyətləri
Bir manqa antologiyası kimi, Shojo Beat-in əsas məzmunu manqa fəsillərindən ibarət idi. Əlavə özəlliklərə redaktordan məktub, manqaya aid xəbərlər, digər Viz Medianın manqasının prevyusu, Yaponiya mədəniyyəti, Yaponiyada hazırkı meyllər, dəb və gözəllik haqqında məqalələr daxil idi. Jurnalın arxa səhifəsindəki bölmələrə oxuculara aid material, o cümlədən fan art, oxucu məktubları, manqa çəkmə dərsləri və kospley olayları daxil idi. Jurnalının rəsmi saytına əlavə məqalələr, jurnalın panda talismanı "Moko"-nu geyindirmək üçün şablon yükləmələr və "Shojo Beat" etiketi altında nəşr olunan manqa seriyaların onlayn prevyuları daxil idi.
Seriyaları
Shojo Beat Viz Media tərəfindən lisenziyalı və ingilis dilinə tərcümə olunan altı Yaponiya manqa fəsilindən ibarət idi. Jurnalın tarixi boyu on dörd seriya təqdim olunmuşdu, onlardan yeddisi başa çatmış və digər seriyalar ilə əvəz edilmişdir. Jurnalda bütün nəşr olunana qədər yalnız dörd dəyişdirilən seriya qalmışdır. Hər bir başlıq jurnalda seriyalanıb, Viz Medianın tankobon Shojo Beat etiketi altında cildlə nəşr olunurdu. Viz Media qeyd edirdi ki, "jurnalı təzə saxlamaq" və fərdi nəşrlərin həcmini sürətləndirmək üçün vaxtaşırı natamam seriyaları dövrdən çıxarırdı.
Bu Shojo Beat-də seriallaşan bütün başlıqların tam siyahısıdır. Siyahıya prevyü fəsilləri daxil olunmayıb. Jurnalın dayandırılmış zamanı nəşr olunaran başlıq adları vurğulanıb.
İmprintləri
Shojo Beat jurnalının başlanması ilə, Viz Media öz manqa və bədii xətləri üçün yeni imprintlər yaratmışdı. Shojo Beat imprintlərinə jurnalda nümayiş edilən seriyalar, eləcə də jurnalının konsepsiyasından sonra Viz Media tərəfindən lisenziyalaşdırılan digər şoco manqa başlıqları daxil idi. Viz Media bəzi layt-novelləri "Shojo Beat Fiction" imprinti altında nəşr edirdi. 2006-cı ilin fevral ayında, Viz Media "Shojo Beat Home Video" xəttini, əsas qadın tamaşaçıları üçün istehsal olan anime başlıqların buraxılışına başlamışdı. Yeni imprint altında ilk başlıq — Viz Medianın nəşr etdiyi manqanın anime adaptasiyası Full Moon o Sagashite idi. Yeni anime xəttinin təşviqi üçün, Viz Media Shojo Beat-in 2006-ci il iyun sayında Full Moon ilk cildinin prevyu diski daxil idi. Jurnal ləğv olduğuna baxmayaraq, 2009-ci ilin May ayında Viz Media qeyd etdi ki, "Shojo Beat" manqa və anime imprintləri altında həm mövcud və həm yeni seriyaların istehsalına davam edəcək.
Qəbulu
2008-ci ildə Shojo Beat Anime Expo-da "Ən Yaxşı Nəşr" kateqoriyasında namizəd olsa da, Yaponiyanın Newtype jurnalına uduzdu.
IGN-in yazarı olan Cessika Çobot Shojo Beat-in ilk dərcini kəskin tənqid etmişdi. Onun fikrincə, jurnal "yeniyetmə-fason jurnal" kimi oxunub-görünürdü və jurnalın ön səhifəsini "parlaq, isti çəhrayı, miqren-yaradan, qovuq-hərifli tamaşa" adlandırmışdı. Çobota görə, jurnalın məzmunun darıxdırıcı və Viz Medianın seriya seçimi ilə razılaşmayıb, "elə bil Viz onların rədd etdiyi qalaqlardan hər şeyi qəbul edib və bunu qadın əhalisinin üzərinə çəkməyə çalışdığını" qeyd etmişdi." Bununla Comic World News-un Devid Uelş razılaşmayıb, jurnalın bir neçə yaxşı seriyasını qeyd etmişdi və ilkin dərcin ən yaxşı üç seriyası olan Nana, Absolute Boyfriend və Crimson Hero-nu yüksək qiymətləndirmişdi. Wizard-ın yaradıcılarından biri olan və iComics.com-un keçmiş rəyçisi Qreq Makelhatton, jurnalın əsas görünüşü tərifləyib, yeniyetmə qızları hədəf auditoriyasına cəlb edən və bunu onlara göstərən "ağıllı" qərar adlandırmışdı. O, jurnalın iki manqa premyerasının zəif açılışını və jurnalın "əla olmasa da, yaxşı startını" qeyd etmişdi.
Jurnalın ləğvindən sonra, Publishers Weekly-dən Heydi Makdonald qeyd etmişdi ki, pərəstişkarlardan ümumi cavab — "hər kəs sevsə də, heç kim jurnala görə pul ödəmirdi". Onun sözlərinə görə, bir çox oxucular jurnalın ləğvinə kədərlənsə də, jurnala abunə deyildilər. PopCultureShock-un keçmiş baş manqa redaktoru Katrin Deysi qeyd edirdi ki, jurnal "yeni hekayələrin, davamlı seriyaların, və məqalələrin düz qarışığı" idi və jurnalı "fanki, DIY atmosferası"-na görə tərifləmişdi. School Library Journal-ın heyəti jurnalı "növünün yeganə" və jurnalın ləğvini qadın pərəstişkarları, ümumən də komik və manqa oxucuları üçün boşluq yaratmasını qeyd etmişdi. Heyətin üzvü Bricid Alverson Shojo Beat-i, digər "beyinsiz məşhurların hekayələri ilə və ya xidmət məqalələrin kommersiya məhsulları ilə bağlı dolu" qız jurnallarından fərqli olaraq, jurnalın "oxucuya kompüter qurdu olmadan Yaponiya mədəniyyəti haqqında məqalələri həvəsli olmaq üçün imkan verdiyini" qeyd edirdi. Digər iştirakçılar "jurnalının dəb məqalələrin Yaponiya mədəniyyəti haqqında maarifləndirməsinə və bir sıra əlverişli dəbli qızlara görə" tərifləmişdi. Heyətin iki üzvü, Viz Medianın jurnalın ləğv qərarını və jurnaldan Shonen Jump kimi ağlasığmaz tiraj gözlədiyini suala tutmuşdu.
Nail Mərdanov
Mərdanov Nail Teyyub oğlu — texnika elmləri namizədi, "Rabitə ustası"
Həyatı
Nail Mərdanov 8 iyul 1971-ci ildə anadan olmuşdur. O, 1993-cü ildə Azərbaycan Texniki Universitetini bitirib.
1993-2003-cü illərdə həmin universitetdə elmi-pedaqoji fəaliyyətdə olub, texnika elmləri namizədidir.
1997-ci ildən 2000-ci ilədək Bakı Telefon Rabitəsi İstehsalat Birliyinin Nizami avtomatik telefon stansiyasının mühəndis-proqramçı, avtomatik nəzarət sistemi şöbəsinin müdiri vəzifələrində işləmişdir.
O, 2001-ci 25 iyuldan Avtomatik Hesablama Mərkəzində, 7 aprel 2004-ci ildən Rabitə və İnformasiya Texnologiyaları Nazirliyinin Məlumat Hesablama Mərkəzinin direktoru işləmişdir.
2007-ci ildə "Rabitə ustası" fəxri adı ilə təltif olunmuşdur.
Beyzavi
"Təfsiri-Beyzavi" əsərinin müəllifidir. Fiqh və şəriət məsələlərinə aid çoxlu şərhləri vardır.
Bəndər Kung
Bəndər Kung — İranın Hörmüzgan ostanının şəhərlərindən biri, Minab şəhristanının mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 14 881 nəfər və 2 908 ailədən ibarət olmuşdur.
Hapıtlı (İsmayıllı)
Hapıtlı — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 11 iyun 2002-ci il tarixli, 341-IIQ saylı Qərarı ilə İsmayıllı rayonunun Hapıtlı kəndi Kürdmaşı kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, Aşıqbayramlı kəndi mərkəz olmaqla, Aşıqbayramlı kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmışdır.
Əhalisi
Əhalisi əsasən haputlulardan ibarətdir. Əhalisi 190 nəfərdir ki onunda 91 nəfəri kişi, 99 nəfəri qadındır.
Planetologiya
Planetologiya — planetləri və onların peyklərini, həmçinin Günəş sistemini və kainatın digər planetlərini öyrənən elmlər kompleksi. Elm mikrometorlardan nəhəng qaz məkanına qədər böyük bir sahəni öyrənir. Planetologiya planet və onların peyklərin fiziki xüsusiyyətlərini, kimyəvi tərkibini, üst quruluşunu və onların formalaşmasını və inkişafını da öyrənir.
Neoseiulus erugatus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Kassiterit
Kassiterit və ya qalay 4-oksid (SnO2) — dördvalentli qalayın oksigenli birləşməsi.Qalay 4-oksid suda həll olmur, təbiətdə kassiterit mineralı şəklində tapılır, turşu və qələvi məhlullarının təsirinə qarşı müstəsna dərəcədə davamlıdır, karbon, hidroken və s. ilə asan reduksiya olunur. Sənayedə qalayı oksigendə yandırmaqla alınır. İstiyədavamlı minalar və qurğuşun-qalay şirləri hazırlanmasında işlədilir.
Planetologiya
thumb|350px|right|[[Ayın Aristrax kraterinin ABŞ-nin Apollon-15 orbital stansiyasından fotoşəkli.]]
Ümumi məlumat
Planetologiya fundamental elmlər arası elm olaraq Yer haqqında elmlərdən və astronomiyadan başlanğıc götürür. Bu gün artıq onun özünün sahə elməri vardır. Ora planet geologiyası, fiziki coğrafiya, atmosfer elmləri, nəzəri planetologiya və ekzoplanetlərin tədqiqi daxildir. Eyni zamanda onunla yaxın sahələrdə çalışan kosmos fizikası, astrobiologiua və Günəşin digər planetlərə təsirini öyrənən elmlər də vardır.
Planetologiyanın nəzəri və praktiki sahələri vardır. Yerüstü müşahidələri sonradan kosmik gəmilərin ölçüşu zamanı yoxlana bilir. Həmçinin meteor hissələrini laboratoriyalarda analiz etməklə də nəzəri bilikləri yoxlamaq olur. Ancaq bununla belə planetologiyada kompüter və riyazi modelləşdirilməsi vasitələri böyük rol oynayır.
Planetologiya sahəsinin alimləri astronomiya, fizika və geologiya sahələrini də yaxşı bilməlidirlər. Bu gün dünyanın bir çox universitetlərində planetologiya sahəsində mütəxəssislər hazırlayırlar. Hər il dünyada bu sahəyə dair çoxsaylı elmi konfranslar keçirilir, mövzuya dair jurnallar buraxılır.
Azərbaycan aşıqları (film, 1938)
Azərbaycan aşıqları filmi rejissor Niyazi Bədəlov tərəfindən 1938-ci ildə çəkilmişdir. Azərfilm də istehsal edilmişdir. Film Azərbaycan aşıqlarının I qurultayına həsr olunmuşdur.
Acianthera strupifolia
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Azərbaycan aşıqları (film, 1938)
Məzmun
Film Azərbaycan aşıqlarının I qurultayına həsr olunmuşdur. Burada qurulayın açılışı və işi öz əksini tapmışdır. Tanınmış aşıqlardan aşıq Mirzə, aşıq İbrahim, aşıq Əli və Gəncə aşıqlar xorunun çıxışları, bəstəkar Üzeyir Hacıbəyov və müğənni Bülbülün aşıq yaradıcılığı ilə əlaqədar maraqlı söhbətləri lentə alınmışdır.
Filmin üzərində işləyənlər
Rejissor: Niyazi Bədəlov Operator: Seyfulla Bədəlov
Mənbə
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 55.
Əbu Zeyd Bəlxi
Əbu Zeyd əl-Bəlxi (850–934), İranlı müsəlman coğrafiyaçı, riyaziyyatçı, həkim və psixoloqdur. Bundan başqa, o, ilahiyyat ilə də məşğul olmuş, ilahiyyatın kəlam və fiqh kimi qolları ilə maraqlanmışdır. Əfqanıstanın Bəlx şəhərində doğulmuş, Əl-Kindinin şağirdlərindən biri olmuşdur.
Maraqlandığı bir çox elmlərdə önəmli əsərlər yazsa da, günümüzə qədər gəlib çatan yeganə əsəri "Məsalihül-Əbdan vəl-Ənfüs" adlı kitabıdır.
Əsərləri
Günümüzə qədər gəlib çatan əsərin iki nüsxəsi İstanbulda Süleymaniyyə Kitabxanasında saxlanılır. Bir çox baxımdan tibb tarixi üçün əhəmiyyətli olan əsərdə mövzu olaraq ortaya qoyulan ağıl sağlamlığı və ağıl xəstəliyi kimi anlayışlar İslam psixologiyası və sinir elmi tarixində ilk dəfə Bəlxi tərəfindən ortaya atılmışdı. Bundan başqa, əsərdə medikal psixologiya, idraki psixologiya və müalicə mövzusuna da toxunulmuş, psixofizioloji və psixosomatik tibbə də yer ayrılmışdır. "Məsalihül Əbdan vəl-Ənfüs" adlı kitabı "Bədən və Ruh Sağlamlığı" adı altında türk dilinə tərcümə olunmuşdur.
Əbu Zeyd əl-Bəlxi, ağıl sağlamlığını və ağıl xəstəliyini "ruhani səhiyyə" ilə əlaqələndirmiş və ilk dəfə bu əsərində ehtiyac bədənə gərəkli "ruh" xəstəliklərini mövzu olaraq qeyd etmişdir. Ruhani və psixoloji sağlamlığı təsvir etmək üçün "əl-Tibb əl-Ruhani" (yəni "Ruhani Tibb") terminindən, tibbin ağıl sağlamlığı ilə maraqlanan qolu üçün isə "Tibb əl-Qəlb" terminindən istifadə etmişdir. Həmçinin, əsərində dövrünün həkimlərinin fiziki xəstəliklərə və sağlamlığa əhəmiyyət verməməsini, psixoloji və ya ağıl xəstəliklərini göz ardı etdiklərini qeyd edərək, tənqid etmişdir. Əbu Zeyd əl-Bəlxi bilinən ilk idraki psixoloq və medikal psixoloq, nevroz ilə psixozu aydınlaşdıran ilk adamdır. Bundan başqa, nevrotik xəstəliklərin təsnifatını verən və bu xəstəliklərin hər birinin müalicəsi üçün fərqli müalicələr təklif edən ilk həkimdir.
Digər əsərləri:
Acianthera teres
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Cırlaşma
Cırlaşma – кvant mexanikasında verilmiş sistemi (atom, molekul və s.) xarakterizə edən hər hansı fiziki kəmiyyət L sistemin mцxtəlif halları цчцn eyni qiymətə malikdir. L-in eyni qiymətinə cavab verən belə mцxtəlif halların sayı verilmiş kəmiyyətin cırlaşma tərtibi  adlanır. Kvant mexanikasında sistemin enerji səviyyələrinin cırlaşması əsas rol oynayır. Belə ki, sistem müəyyən enerjiyə malik olub, müxtəlif hallarda ola bilər. Məsələn: Sərbəst zərrrəcik üçün enerjinin sonsuz cırlaşması mövcuddur. Zərrəciyin enerjisi ancaq impulsun ədədi qiyməti ilə müəyyən edilir, impulsun istiqamяti isə istənilən ola bilər(yəni, sonsuz sayda üsullarla seçilə bilər). Bu misalda əyani surətdə cırlaşma ilə sistemin fiziki simmetriyası arasında əlaqə aşkar olur; bu simmetriya fəzada bütün istiqamяtlərin bərabər hüquqluluğu deməkdir. Xarici sahədə zərrəciyin hərəkəti zamanı cırlaşma bu sahənin quruluşu – onun hansı simmetriyaya malik olması ilə əhəmiyyətli surətdə əlaqədardır. Əgər sahə sferik simmetriyaya malikdirsə, yəni onda istiqamətlərin eyni hцquqluluğu saxlanılırsa, onda zərrəciyin (məs: atomda elektronun) hərəkət miqdarının orbital momentinin, maqnit momentinin və spinin istiqaməti onun (atomun) enerjisinin qiymətinə təsir edə bilməz. Deməli, burada da enerji səviyyələrinin cırlaşması mövcuddur. Lakin əgər belə sistemi H maqnit sahəsində yerləşdirsək, onda,  maqnit momentinin istiqaməti onun enerjisinə təsir etməyə başlayır; müxtəlif halların əvvəllr üst-üstə düşən (müxtəlif istiqamətlilər) enerji qiymətləri artıq müxtəlif olur: zərrəciyin maqnit momentinin maqnit sahəsi ilə qarşılıqlı təsiri nəticəsində zərrəcik əlavə  enerjisini alır ki, bunun da qiyməti maqnit momenti ilə sahənin qarşılıqlı orientasiyasından asılıdır ( H sahə istiqamətinə proeksiyası olub, kvant mexanikasında ancaq diskret qiymətlər alır). Enerji səviyyələrinin “parçalanması”, yəni konkret şəraitdən asılı olaraq cırlaşma tam və ya hissə-hissə aradan çıxır. Maqnit sahəsində enerji səviyyələrinin (atomun, molekulun, kristalların) belə parçalanması zaman effekti adlanır. Səviyyələrin parçalanması xarici elektrik sahəsində də mümkündür (Ştarkeffekti). Beləliklə, cırlaşmanın aradan qaldırılmasına uyğun qarşılıqlı təsirlərin “daxil edilməsi” səbəb olur. Cırlaşmanın mövcudluğu sistemdə bəzi simmetriyaların varlığını göstərir, cırlaşmanın aradan qaldırılması isə sistemdəki simmetriyanın tərtibi fiziki şəraitin dəyişməsi zamanı azalanda baş verir. Yuxarıda göstərdiyimiz misalda sistem başlanğıcda sferik simmetriyaya malik idi (onda seçilmiş istiqamətlər yox idi); xarici maqnit sahəsinin qoşulması istiqaməti seçdi – sahənin istiqamətini, sistemin simmetriyası aşağə düşdü vя sistem aksial, yəni sahə boyunca yönəlmiş oxa nəzərən simmetriyalı oldu. Qarşılıqlı təsirin “xaric edilməsi”, əksinə, sistemin simmetriyasını artırır və cırlaşma meydana çıxır. Bu elementar zərrəciklərin təsnifatı üçün çox vacibdir. Məsələn: elektromaqnit və zəif qarşılıqlı təsirlərə məhəl qoyulmasa (onları“qapasaq”), onda neytronun və protonun xassələri eyni olacaq və onlara bir zərrəciyin – nuklonun iki müxtəlif halı (yalnыz elektrik yükü ilə fərqlənən) kimi baxmaq olar. Onda nuklonun halı ikiqat cırlaşmış olur.
Cırlaşmış Yarımkeçirici – мütəhərrik yükdaşıyıcıların (keçirici elektronlar və deşiklərin) böyük konsentrasiyasına malik yarımkeçiricidir. Cırlaşmış yarımkeçiricidə yükdaşıyıcılar Fermi-Dirak statistikasına tabedirlər, Fermi səviyyəsi keçiricilik və ya valent zonasında yerləşir. Yükdaşıyıcılarının konsentrasiyası böyük olmayan və Bolsman statistikasına tabe olan adi (cırlaşmamış) yarımkeçiricilərdə Fermi səviyyəsi qadağan olunmuş zonada yerləşir. Daşıyıcıların güclü inyeksiyası şəraitində elektronların və deşiklərin eyni vaxtda cırlaşması mümkündür. Bu zaman Fermi səviyyəsi iki kvazisəviyyəyə parçalanır; onlardan biri keçiricilik zonasında, ikincisi isə valent zonasında yerləşir. Yükdaşıyıcılarının enerjiyə görə paylanmasının istilik səpələnməsinə səbəb olan kinetik effektlərdə onların cırlaşması xüsusilə ciddi aşkara çıxır. Belə effektlərə: izotrop energetik spektrli yarımkeçiricilərdə maqnitorezistiv effekti, elektron istilikkeçirmə, Peltye effekti, Nernst effekti, Ettinqs- hayzen effekti və s. aiddir. Tamamilə cırlaşmış yarımkeçiricidə (T=0 K-də) bu effektlər olmur, belə ki, bu yarımkeчiricilərdə Pauli prinsipinə görə köçürmə hadisələrində yalnız Fermi səviyyəsində yerləşən və eyni enerjiyə malik olan yükdaşıyıcılar iştirak edirlər. T=0 K temperaturunda bu effektlər var, lakin olduqca kiçikdirlər – onların qiyməti cırlaşmamış yarımkeçiricidəkindən təxminən  və ya  2 dəfə azdır. Cırlaşmış yarımkeçiricinin mühüm xüsusiyyətləri kvantlaşan maqnit sahəsində meydana çıxır. Cırlaşmış yarımkeçiricilərindən tunel diodlarinda və inyeksiya lazerlərində istifadə olunur.
Rövşən Hümbətəliyev
Rövşən Hümbətəliyev (tam adı:Rövşən Zülfüqar oğlu Hümbətəliyev; ) — azərbaycanlı alim.
Həyatı
Orta təhsilinə doğma kəndində başlayan Rövşən 1978-ci ildə ailə vəziyyəti ilə əlaqədar olaraq təhsilini Sumqayıt şəhərində davam etdirmiş və 1987-ci ildə Sumqayıt şəhər 12 saylı məktəbi fərqlənmə atestatı ilə bitirmişdir.
Böyük arzular sorağı ilə böyüyən gənc ali təhsil almaq üçün Sankt-Peterburq (Leninqrad) şəhərini seçir. 1987–1990-cı illərdə V. İ. Ulyanov (Lenin) adına Leninqrad Elektrotexnika İnstitutunun elektrofizika fakültəsində təhsil alır.
1990-cı ildən Bakı Dövlət Universitetinin mexanika-riyaziyyat fakültəsində ali təhsilini davam etdirir, 1996-cı ildə oranı "riyaziyyatçı, riyaziyyat müəllimi" ixtisası üzrə fərqlənmə diplomu ilə bitirir. Elə həmin il AMEA-nın Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun Riyazi analiz ixtisası üzrə əyani aspiranturasına qəbul olmuş, görkəmli riyaziyyatçı alim, elmdə özünün xüsusi dəst xətti olan, professor, respublikanını əməkdar müəllimi, Ukrayna Milli Elimlər Akademiyasının təsis etdiyi Boqolyubov gümüş medalçısı S. S. Mirzəyevin rəhbərliyi altında 2000-ci ildə "Bir sinif operator-diferensial tənliklər üçün sərhəd məsələlərinin həlli haqqında" mövzusunda namizədlik disser-tasiyası işini müdafiə edərək fizika-riyaziyyat elimləri namizədi alimlik dərəcəsini almışdır.
2000–2002-ci illərdə AMEA-nın Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun "Funksional analiz" şöbəsində elmi işçi, 2002–2004-cü illərdə böyük elmi işçi, 2004–2012-ci illərdə isə həmin şöbədə aparıcı elmi işçi vəzifəsində işləmişdir. 2004-cü ildə Riyazi analiz ixtisası üzrə dosent elmi adına layiq görülmüşdür. Gənc alim öz elmi axtarışlarına ara vermədən 2013-cü ildə professor S. S. Mirzəyevin elmi məsləhətçisi olduğu, AMEA-nın akademiki Y. Ə. Məmmədovun və Rusiya Elimlər Akademiyasının müxbir-üzvü A. V. İliyinin openenti olduğu Diferensial tənliklər ixtisası üzrə "Yüksəktərtibli operator-diferen-sial tənliklər və bəzi spektral məsələlər" adlı doktorluq dissertasiyasiya işini müvəffə-qiyyətlə müdafiə edərək riyaziyyat üzrə elimlər doktoru adına layiq görülmüşdür.
O, dəfələrlə xaricdə (Rusiyada, Türkiyədə, Ukraynada və Polşada) və respublikada keçirilən Beynəlxalq konfrans və simpoziumlarda elmi məruzələrlə çıxış etmiş, 96 məqalənin (o cümlədən 36-sı xaricdə nüfuzlu jurnallarda), iki monoqraf-iyanın (o cümlədən biri Rusiya Elimlər Akademiyasının "Nauka" nəşriy-yatında), universitetlər üçün 24 dərslik və yeddi dərs proqramının müəllifidir. Bir çox beynəlxalq nüfuzlu jurnallarda çap edilən məqalələrdə alimin aldığı elmi nəticələrə istinadlar var. 2012-ci ilin mart ayından gənc alim elmi axtarışları ilə yanaşı pedaqoji fəaliyyətə başlayır. O ilk olaraq Azərbaycan Kooperasiya Universitetinin "Tətbiqi riyaziyyat" kafedrasında dosent, 2014-cü ilin noyabr ayından isə professor vəzifəsində işləmişdir. 2016-cı ilin oktyabr ayından Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin rektoru professoru Cəfər Cəfərovun dəvəti ilə "Hesablama riyaziyyatı və informatika" kafedrasında dosent vəzifəsində işləməyə başlayır. O, 2017-ci ilin mayın 31-də həmin kafedraya müdir və eyni zamanda FD 02.601 müdafiə şurasının elmi katibi vəzifəsinə təyin edilmişdir. Gənc alim öz elmi biliklərini gənc nəslə öyrədir və magistirlərə müvəffəqiyyətlə rəhbərlik edir.
Qeyd edək ki, Rövşən müəllimin elmi tədqiqatları nəinki respublikamızda, eyni zamanda xaricdə yüksək qiymətləndirilir. Qısa müddətdə pedaqoji fəaliyyət göstərməsinə baxmayaraq, artıq o xaricdə fəaliyyət göstərən elmi və pedaqoji akademiyaların diqqətini özünə cəlb etmişdir. Belə ki, onu 2015-ci ilin may ayında mərkəzi Moskvada yerləşən Beynəlxalq Pedaqoji Elimlər Akademiyasının müxbir-üzvi, noyabr ayından Nyu York Elimlər Akademiyasının həqiqi üzvü, 2016-cı ilin iyul ayından Rusiya Təbiətşünaslıq Akademiyasının müxbir-üzvi seçiblər.
Rövşən müəllimin aldığı nəticələr Avropa Elminin İnkişaf Mərkəzinin də diqqətini cəlb etmişdir.
2016-cı ilin sentyabr ayında Rusiya Federasiyasının Soçi şəhərində keçirilən beynəlxalq konfransda Avropa Elmin İnkişaf Mərkəzinin riyaziyyat sahəsində aldığı elmi nəticələrə görə təsis etdiyi "M. V. Lomonosov" adına, pedaqoji sahədə "K. Uşinski" qızıl medallarına layiq görmüşdür.
Həmin konfransda Rusiya Təbiətşünaslıq Akademiyası tərəfindən elm və maariflənməyə xidmətə görə "Yekaterina Velikaya" ordeninə və Rusiyanın "Əməkdar elm və texnika xadimi" adına layiq görülmüşdür. Həmin ilin noyabr ayında Rövşən müəllimin həm İKT sahəsində, həm də riyaziyyatın tətbiqləri dair aldığı nəticələrə görə Avropa Elmin İnkişaf Mərkəzinin təsis etdiyi "Avropada keyfiyyət", "İsaak Nyuton" və "Vilhelim Leybnis" qızıl medallarına, Rusiya Təbiətşünaslıq Akademiyasının elmi qələbə və nailiyyətlərə görə "Aleksandr Velikiy" ordeninə və "Təhsildə novatorluq" qızıl medalına layiq görülmüşdür.
2017-ci ildə aparılan elmi arşdırmalarının tətbiq xarakterini nəzərə alaraq Avropa Elm Mərkəzi R. Z. Hümbətəliyevi "Alfred Nobel" qızıl medalına layiq görmüşdür. thumb. Elə həmin il gənc istedad Böyük Britaniya, Şotlandiya və Beynəlxalq Təbiətşünaslıq Akademiya-larının və Rusiya İnformatika Tədrisi Akademiyasının həqiqi üzvü seçilmişdir. 2017-ci ildə əldə etdiyi nailiyyətlərə görə Azərbaycan Kütləvi İnfotrmasiya vasitələrinin həmkarlar komitəsi tərəfindən təsis edilmiş "İlin alimi" adına layiq görülmüş və qızıl medal ilə təltif olunmuşdur. Əldə etdiyi müvəffəqiyyətlərə baxmayaraq, gənc istedad öz elmi və pedaqoji fəaliyyətini davam etdirir, aldığı elmi nəticələri respublikadan kənarda nüfuzlu jurnal-larda çap etdirir, beynəlxalq konfrans və simpoziumlarda respublikamızı müvəffə-qiyyətlə təmsil edir.
ADPU-nun həyatındakı, elm sahəsindəki səmərəli fəaliyyətinə görə "SADİQ HEYDƏRÇİ" mükafatına layiq görülmüşdür.
R. Z. Hümbətəliyev 2003-cü ildən Yeni Azərbaycan Parti-yasının üzvüdür.
2013-cü ildən Beynəlxalq "Caspian Journal of Aplied Mathematics, Economics and Ecology", 2017-ci ildən "Təh-sildə İKT", 2018-ci ildən Azərbaycan Təhsil İnstitutunun "Elmi Əsərləri" jurnallarının redaksiya heyətinin üzvüdir.
Ailəlidir. Üç övladı var.
Təhsili, elmi dərəcəsi və elmi adı
1996-cı ildə BDU – nun Mexanika – Riyaziyyat fakültəsini bitirib. 2000-ci ildə namizədlik dissertasiyası müdafiə edərək (01.01.01 – Riyazi analiz ixtisası üzrə) fizika-riyaziyyat elmləri namizədi adını alıb. 2004-cü ildən dosentdir. 2013-cü ildə doktorluq dissertasiyasını müdafiə edərək (1211.02 – Diferensial tənliklər ixtisası üzrə) riyaziyyat üzrə elmlər doktoru adını alıb.
Əmək fəaliyyəti
1990 – 1991-ci illərdə Abşeron RRQ-də elektromexanik Electricians 1991 – 1992-ci illərdə Xızı RRQ-də mühəndis 1992 – 1995-ci illərdə AzTU – nun Fizika kafedrasında laborant 1995 – 1996-cı illərdə AMEA RMİ-nin Funksional analiz şöbəsində böyük laborant 1997 – 2000-ci illərdə AMEA RMİ-nin əyani aspirantı 2000 – 2004-cü illərdə AMEA RMİ-nin Funksional analiz şöbəsində böyük elmi işçisi 2004 – 2012-ci illərdə AMEA RMİ-nin Funksional analiz şöbəsində aparıcı elmi işçisi 2012 – 2016-cı illərdə AKU – nun Tətbiqi riyaziyyat kafedrasında dosent, sonra professor 2016 – 2017-ci illərdə ADPU – nun Hesablama riyaziyyatı və informatika kafedrasında dosent 2017-ci ildən ADPU – nun Hesablama riyaziyyatı və informatika kafedrasının müdiri
Tədqiqat sahəsi
Operator-diferensial tənliklər və onlar üçün qoyulmuş sərhəd məsələlərinin çəkili və çəkisiz fəzalarda həlli
Jurnalların redaksiya heyətinə üzvlük
2014-cü ildən "Caspian Journal Applied Mathematics, Economy and Ecoloqy" 2017-ci ildən "Təhsildə İKT" 2018-ci ildə Təhsil İnstitutunun "Elmi Əsərləri"
Beynəlxalq təşkilatlara üzvlük
2015-ci ildə Beynəlxalq Elmi Pedaqoji Təhsil Akademiyasına müxbir üzv seçilib 2015-ci ildə Nyu York Elimlər Akademiyasına həqiqi üzv seçilib 2016-cı ildə Rusiya Təbiətşünaslıq Akademiyasına müxbir-üzv seçilib 2016-cı ildə Beynəlxalq Təbiətşünaslıq Akademiyasına həqiqi üzv seçilib 2016-cı ildə Avropa Təbiətşünaslıq Akademiyasının Şotlandiya bölməsinin həqiqi üzvü seçilib 2016-cı ildə Avropa Təbiətşünaslıq Akademiyasının Böyük Britaniya bölməsinin həqiqi üzvü seçilib 2017-ci ildə Rusiya İnformatika Təhsili Akademiyasının həqiqi üzvü seçilib
Kitabları
Dərslik və dərs vəsaitləri
Qaraciyər
Qaraciyər (yun. hepar, ) — insanda uzunsov dördbucaq şəklində, yastı və tutqun qırmızı rəngdə və 1500 qram ağırlığında olan vacib orqan. Qaraciyər asan kəsilir və didilir; ona görə çox vaxt yüngül bir təzyiqdən və ya zədədən tez parçalanır. Bədəndən çıxarılmış qaraciyər yumuşaq olduğu üçün öz şəklini itirir.
Qaraciyərin iki səthi: yuxarı çıxıq diafraqma səthi – və aşağı basıq visseral səthi –. Yuxarı səthi peritondan əmələ gəlmiş vasitəsilə iki paya bölünür: sağ pay –  və sol pay – ; sağ pay sol paydan böyük və qalındır. Diafraqma səthində yuxarı hissə –, ön hissə – , sağ hissə – və dal hissə –  ayırd edilir. Aşağı səthi bir az arxaya çevrilmişdir və üzərində üç şırım vardı: biri kındələn – qaraciyər qapısı – və ikisi boylamadır (sağ və sol).Bu şırımlar hamısı bir yerdə "H" hərfinə bənzəyir. Sağ boylama şırımın ön hissəsində ödlük və arxa hissəsində aşağı boş vena yerləşmişdir, ona görə ın hissəyə ödlük çuxuru –, arxa hissəyə – deyilir.
Daxili quruluşu
Qaraciyər mürəkkəb borulu vəzilərdən olub, bir çox paycıqlardan – ibarətdir. Baycıqları təşkil edən atmalar qaraciyər epitel hüceyrələrindən əmələ gəlmişdir. Qaraciyər paycıqları şəkilcə çoxbucaqlı olub, bir-biri ilə birləşdirici toxuma vasitəsilə birləşmişdir. Pazcıqların daxilində retikulyar liflərdən təşkil olunmuş tor vardır; bu liflər, ehtimal ki, qaraciyər kapillyarları endotelinin törəmələridir. Həmin endotel faqositoz vəzifəsinə malik ulduzabənzər (Kupfer adlanan) hüceyrələrdən ibarətdir.
Qaraciyər kifayət qədər həcmli orqan olub əsas hissəsi sağ tərəfdə olmaqla qarının yuxarı mərtəbəsində yerləşir. Qaraciyər bədəndə olan zərərli maddələrin parçalanması və xaric edilməsi, glycogen adlanan maddənin toplanması və lazim gəldikdə onu glükozaya parçalayaraq bədənin energetik ehtiyaclarının ödənilməsi, qida vasitəsilə daxil olmuş yağ və zülalların həzm edilməsi, qanın laxtalanması üçün vacib olan zülalların sintezi, dərman maddələrinin paçalanması, bağırsaqlarda yağların paçalanması üçün vacib olan ödün yaradılaraq 12 barmaq bağırsağa ötürülməsi kimi vacib funksiyaları həyata keçirir.
Seqmentar quruluşu
Son zamanlar qaraciyərdə paylardan başqa seqment adlanan daha kiçicik hissələr ayırd edilir. Seqment (embrioloji yox) həndəsi bir anlayış olub qaraciyərin qapı venasının böyük bir şaxəsinə və bunu muşayiət edən qaraciyər arteriyası şaxələrinə və öd axacaqlarına müvafiq bir hissəsinə deyilir. Qaraciyər seqmentlərinin miqdarı çox müxtəlif olur, odur ki, başqa-başqa müəlliflər müxtəlif rəqəmlər göstərir. Əgər müəlliflər qaraciyərdə dörd – ön, dal, içəri və bayır seqment – qeyd edirlər. Ön seqment qaraciyərin sağ payının diafraqma səthinin ön və yuxarı hissələrini, dal seqment – həmin səthin dal hissəsini və sağ payın visseral səthini, içəri seqment – kvadrat və quyruqlu payları və bayır seqment- bütün sol payı tutur.
Qaraciyərin damar və sinirləri
Qaraciyərə qan iki damar ilə gəlir: qaraciyərin xüsusi arteriyası – və qapı venası –  qaraciyərin ümumi arteriyasından başlayaraq iki şaxəyə bölünür:. Sağ şaxədən ödlüyə məxsus gedir. Qaraciyərin xüsusi arteriyasının sağ və sol şaxələri sağ və sol paylara daxil olaraq, orada bir çox şaxələrə – bölünür; bu şaxələr qaraciyər parenximasını, birləşdirici toxumanı və seroz qişanı qidalandırır.
Seroz qişası və fiksasiya aparatı
Qaraciyərin xarici, arxa kənarından və üzərində olan şırımlardan başqa seroz qişa – ilə örtülüdür. Bu qişa adlanan sərt birləşdirici toxuma qatı vasitəsilə qaraciyərə bitişmişdir. Seroz qişa olmayan nahiyyələrdə lifli qişa çox qalındır. və qaraciyər qapısından qapı venasının şaxələri ilə bərabər qaraciyərə daxil olub onları müşayiət edir. Qaraciyərin seroz qişası diafraqmaya və qonşu üzvlərə keçdikdə bir neçə bağ əmələ gətirir:
Bunlardan üç əvvəlinciləri qaraciyəri diafraqmaya və yerdə qalanı mədəyə, onikibarmaq bağırsağa, sağ böyrəyə, çənbərbağırsağa təsbit edir. Tac bağlar ilə qaraciyər-böyrək bağı bir qatdan, başqaları isə iki qatdanəmələ gəlmişdir.
Qaraciyərin fiksasiya olunması: arxa kənarını diafraqmanın aşağı səthinə bitişdirən birləşdirici toxumadan, sıx surətdə öz şaxələri ilə qaraciyərin parenximasına birləşmiş aşağı boş venadan, qaraciyərin tac bağından, qarın basması təzyiqindən asılıdır.
Topoqrafiyası
Qaraciyər qarın boşluğunda yerləşmişdir. Sağ payı sağ qabırğaaltı nahiyəsini və qarınüstü nahiyəsini  və sol payı sol qabırğaaltı nahiyəsini  tutur. Qaraciyərin yuxarı hüdudu sağ tərəfdə – üzərində – V qabırğa qığırdağının bərabərində, orta xətdə –  əsasında və sol tərəfdə –  üzərində – VI qabırğa qığırdağı bərabərində olur. Beləliklə, qaraciyərin paylarının vəziyyəti diafraqma künbəzlərinə uyğundur və sağ pay sol paydan yuxarıdadır. Qaraciyərin yuxarı hüdudu arxada IX döş fəqərəsi bərabərinə, üzərində – IX qabırğaarası sahəyə və  üzərində – VII qabırğaarası sahəyə uyğundur. Aşağı hüdudu arxada XI döş fəqərəsi bərabərindən başlayaraq, qabırğa qövsünün aşağı kənarı ilə VIII vä VII qabırğa qığırdaqları bir-biri ilə birləşən yerədək gedir; buradan yuxarı və sola qalxaraq, sol tərəfdə VIII vä VII qabırğa qığırdaqları bir-biri ilə birləşdiyi yerdə yuxarı hüduda keçir. Qadınlarda qaraciyər, ümumiyyətlə, bir az aşağı olur; qocalarda da bir qabırğa aşağı enir. tənəffüs və orqanizmin vəziyyəti qaraciyərin topoqrafiyasını dəyişdirir. Nəfəs alıb-verən zaman qaraciyər diafraqmanın hərəkətini təqib edir, belə ki, nəfəs aldıqda 2–3 sm aşağı enir və nəfəs verdikdə bir o qədər yuxarı qalxır. İnsan ayaq üstə durduğu və oturduğu zaman qaraciyər aşağı enir; uzandığı vəziyyətdə isə öz yerini tutur.
Sintopiyası
Qaraciyər bir çox qonşu üzvlərlə rabitədədir. Onun konsinstensiyası yumuşaq olduğu üçün hansı üzvə söykənirsə, o üzvün izi onun üzərində qalır və nəticədə aşağıdakı basıqlar əmələ gəlir:
İstinadlar
nkpi.az 2019-09-16 Saglamolun.Az Sağlam qida 05.01.2021
Qaraciyərin və ödlüyün inkişafı və variantları
Qaraciyər onikibarmaq bağırsağın ön divarından. entodermal epiteldən inkişaf edir. Onun mayası onikibarmaq bağırsağın ventral çözünün (müsariqəsinin) səfhələri arasına daxil olur. Qaraciyər inkişaf etdikcə onikibarmaq bağırsaqdan uzaqlaşır və onunla yalnız ümumi öd axacağı vasitəsilə rabitədə qalır. İlk dəfə qaraciyərin mayası onikibarmaq bağırsaq ilə qarnın ön divarı arasında intraperitoneal – periton daxili vəziyyətdə yerləşir. Sonradan mədənin hərlənməsilə əlaqədar olaraq qaraciyər sağa və yuxarıya doğru yerini dəyişir. Arxa kənarında olan seroz qişasını itirərək mezoperitoneal vəziyyət alır. Öd kisəsi və onun axacağı ümumi öd axacağı divarından inkişaf edir.
Yaş xüsusiyyətləri
Yenidoğulmuşlarda qaraciyər yetişmiş şəxslərə nisbətən çox böyük, nisbi çəkisi isə 3–4 dəfə artıq olur. Yetişmiş şəxslərdə bədən çəkisinin 1/50-ə bərabər olduğu halda yenidoğulmuşda bu nisbət 1/20 olur. Yeni doğulmuşun qaraciyərinin çəkisi 150 q-dır. Xüsusən sol pay artıq inkişaf etmiş olur. Rüçeym həyatının iki aylığında hər iki pay bərabər olur. Topoqrafik cəhətcə ön kənarı – sağ məmə xətti üzərində qabırğa qövsündən 2.6–3,8 sm aşağı çıxır, deləki qarın boşluğunun çox hissəsini tutmuş olur. Yenidoğuluşda qaraciyər xeyli mütəhərrik olur; kütləsi yumuşaq və damarlarla zəngindir, quruluşunun paylı olması bir o qədər də nəzərə çarpmır.
Qocalarda qaraciyərin kütləsi sərtləşir, çəkisi azalır və topoqrafik cəhətcə bir qabırğa aşağı enir. Yeni doğulmuşda öd kisəsi iyə bənzəyir, sanki uzununa dartılmış olur; sonralar armud şəklini alır. 80% hallarda dibi qaraciyərinön kənarından xaricə çıxır.
Fərdi xüsusiyyətləri
Qaraciyər paylarının ölçülərinin bir-birinə olan nisbətinə görə iki növə bölünür:
Qaraciyərin peritondan azad olan arxa kənarı ya çox enli, bağlar qısa, qaraciyər qarın boşluğunun arxa divarına möhkəm bitişmiş ya da əksinə ensiz zolaq şəkində, bağlaq uzun və nəticədə qaraciyər zəif fiksasiya olunmuş olur. Melinikova görə qaraciyər iki cür yüksək və alşaq vəziyyətdə olur. Döş qəfəsinin aşağı dəliyi geniş və çanağı dar olan şəxslərdə qaraciyər yüksək vəziyyətdə, əksinə döş qəfəsi dəliyi dar və çanağı geniş olan şəxslərdə isə alçaq vəziyyətdə yerləşir. qaraciyər önə olan mailliyi dərəcəsinə görə iki: dorzopetal və ventropetal vəziyyətdə olur. Dorzopetal vəziyyətdə qaraciyərin aşağı kənarı qabırğa gövsündən yuxarı yerləşir və üzv dala çəkilmiş kimi görsənir. Ventropetal vəziyyətdə qaraciyərin aşağı kənarı aşağı sallanaraq qabırğa qövsündən xaricə çıxır və üzv önə çox mailli olur. Öd kisəsinin fprması Oqnevə görə silindrəbənzər, konusabənzər və ovalabənzər olur.
Reader's Digest
thumbnail Reader's Digest (Riderz Daycest;Oxucu seçimi, oxucu xülasəsi) Amerika da ümumi maraq kəsb edən ailə jurnalıdır ki, aybaay nəşr olunur.
Lerx yovşanı
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Afrikada, Asiyada təbii yayılmışdır.
Botaniki təsviri
Səbəti 2-3 mm uzunluğunda, yumurtaşəkillidir. Aşağı yarpaqları 2-4 sm olub, düz, uc paycıqları dar, xətvari, 2 mm uzunluğundadır. Gövdənin orta yarpaqları yayın ikinci yarısında büzüşərək tökülür. Çiçəkləri al-qırmızı rəngdə olub,avqustda çiçəkləyir, noyabr-dekabr aylarında toxum verir.
Ekologiyası
Gilli və şorakətli torpaqlarda bitir.
Azərbaycanda yayılması
Böyük və Kiçik Qafqazda, Kür-Araz ovalığında yayılmışdır.
İstifadəsi
Zehni fəaliyyəti artırır; sətəlcəm, xroniki bronxit, ağ ciyər vərəmi, astma, qrip, allergiya, faringit, ürək xəstəliyi, əsəb xəstəliyi, ikinci immun çatışmazlığı, dəridə ziyilləri, irinli səpkiləri müalicə edir, yağlı dəri üçün istifadə edilir. Yorğunluğu, depressiyanı aradan qaldırır.
Aşıq Əsəd
thumbnail|[[SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Sədri Mixail Kalinin Aşıq Əsədi "Şərəf nişanı" ordeni ilə təltif edir]] Aşıq Əsəd (Rzayev Əsəd Əhməd oğlu; ) — ustad aşıq, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.
Həyatı
Aşıq Əsəd 1874-cü ildə Göyçə mahalının Qaraqoyunlu kəndində anadan olub. Atası Koxa Əhməd Rza oğlu (?-1886) Tovuzun Bozalqanlı kəndindən olub. 12 yaşı olarkən atası dunyadan köçur və o bir neçə il muzdurluq edir. Sonra Aşıq Ələsgərə 4-il şəyird olur. Aşıq Ələsgərdən mukəmməl dərs aldıqdan sonra özu şəyird göturub məclislər keçirir. Əsəd 1918-ci ildə daşnaq ordusunun zabiti Selikovun öldurulməsində gunahkar bilinib, qardaşı Məhəmmədlə birgə həbsə alınır. Göyçədə Musavat özəyinin köməyi ilə həbsdən qaçırılır. 1921-ci ildə Qızıl Ordu sıralarında banditizmə qarşı mübarizədə iştirak edir. O, uzun muddət Tovuz, Qazax qəzalarında yaşadıqdan sonra 1932-ci ildən Tovuz mahalının Bozalqanlı kəndində məskunlaşır. Aşıq Əsəd 1928-ci ildə aşıqların I qurultayında yuksək ifaçılığa görə birinci mukafata layiq görulub. O, 1930-1940-cı illərdə Azərbaycan SSR-də kecrilən incəsənət tədbirlərində iştirak edən ən fəal aşıqlardan biri olub və mukafatlar alıb. Folklorçu H.Əlizadə "Koroğlu" dastanının bir necə qolunu, xalq dastanlarından bir coxunu Aşıq Əsədin dilindən yazıya alıb. Aşıq Əsəd aşıq havalarının istifadə olunan butun numunələrindən istifadə edir, hətta unudulanları bərpa edir. Məhz onun bu zəngin biliyinə görə Göyçənin, Tovuzun, Qazağın, Şəmkirin bir çox aşıqlarının yetişməsində Aşıq Əsədin böyuk rolu olmuşdur.
Aşıq Əsəd yaradıcı aşıq idi. Onun zil səsi, fasiləsiz zəngulələri, Koroğlusayağı nərəsi 30-luq lampanı söndürürdü. Bir neçə gün dalbadal səs tonu dəyişmədən oxuyurdu. Aşıq Əsəd həm də şair-aşıq idi. Onun yüzlərlə qoşma və gəraylıları aşıqların dilindən düşməmişdir. Aşığın 1939 və 1974-cu illərdə "Şeirlər" kitabı çap olunmuşdur. Bu şeirlər onun ədəbi irsinin bir qismidir. Çox fəal sənətkar olan Əsəd, hətta gördüyü, mütəəssir olduğu hadisəyə oradaca telli sazın avazı ilə söz qoşub oxuyardı. Aşiqanə lirik şeirləri ilə yanaşı, xalqın həyatını tərənnüm edən bir sıra şeirlər də yazmışdır. 1895-ci ildən müstəqil aşıqlıq etmiş, el arasında ustad sənətkar kimi tanınmışdır.
1938-ci ildə Moskvada keçirilən Azərbaycan ədəbiyyatı və incəsənəti ongünlüyünün iştirakçısı olmuş, "Şərəf nişanı" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Aşıq Əsəd 1951-ci il aprelin 27-də vəfat etmişdir.
İlan Ana
İlan Ana - türk və altay mifologiyasında ilan ilahə. Çılan (Zılan, Ilan) Ana də deyilir. İlanların törədiyi əfsanəvi varlıq. Çox vaxt dişi olaraq təyin olunur. İlanlara hökm edər. İlan ordusunun başında bir gün dünyanı zəbt edəcəyindən qorxarlar. Ağ İlan olaraq təsir edilir. Yeraltı güclərini təmsil edir. İlan Ananın qarnının qızılı əli ilə sığallayan birinin hər şeyin sirrinə vaqif olacağına inanılar. Zılan (Zilan adıyla) tatarların və paytaxtları Qazanın simvolu olaraq qəbul edilmişdir.
9 avqust
1601–1900
thumb|[[Hüseyn xan Naxçıvanski]]
Qatırquyruğuyabənzər acılıqotu
(Ephedra equisetina) - cinsinə aid bitki növü.
Acianthera tricarinata
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İlan Ana
Türk mədəniyyətində ilan
İlan şaman davulunda yeraltı dünyası ilə əlaqəni simvollaşdırıb. Altaylara görə, Erlikin bədəni başdan başa ilanlarla sarılıdır və şallaq yerinə əlində ilan saxlayır halda təsvir olunur. Qaranlıq dünyanı, tək buynuzlu ilan şəklində bir heyvan təmsil edir. Azərbaycan xalq inanışlannda Ev iyəsi ümumiyyətlə ilan şəklindədir. Bu səbəblə ilan olan evdə bərəkət olacağına inanılar. Ev iyəsi, insanlann gözünə ilan şəklində göründüyü zaman, ona toxunulmaz. "Ev ilanı" deyilən bu ilana zərər verən olsa o evə fəlakət gəlir, qıtlıq olar və bərəkət gidər.
9 avqust
1901–cari
thumb|[[Dmitri Şostakoviç]]
Qatırquyruğuyabənzər acılıqotu
Azərbaycanda yayılması
Naxçıvan MR-də, Qobustanda, Şamaxıda Sitalçay (Axar-Baxar) boyunca orta dağ qurşağında qayalıq yerlərdə bitir.
İlan Ana
Ərbükə
Ərbükə, türk xalq inancında yarı insan, yarı ilan olan varlıqdır. Ərbökə də deyilir. Bu varlıqların başında İlan Ana və ya İlan Ata tapılar. Dişi olanları üçün "İşbükə" istifadə olunur. Bunlara Maran da deyilər.
Etimologiya
(İl/Il/Yıl/Çıl) kökündən törəmişdir. Türkcə "Yılmaq" felindən gəlir. Yılmaq; qorxmaq, çəkinmək deməkdir. Çincə olduğu deyilər lakin türkcədən çincəyə keçmiş olma ehtimalı olduğu kimi, bənzər sözlərin bir-birinə uyğunlaşdırılmış olması da mümkündür.
Qatırquyruğuyabənzər acılıqotu
Statusu
Azərbaycanın nadir btkilərindəndir. LC.
Bitdiyi yer
Quru daşlı-qayalı yerlərdə rast gəlinir.
Təbii ehtiyatı
Təbii halda Azərbaycanda arealı çox geniş deyildir.
Dil Dil Pakistan
Dil Dil Pakistan — Pakistanın musiqi ansamblı Vital Signs tərəfindən 1987-ci ildə yayımlanmış mahnı. Bu mahnı 1989-cu ildə ansamblın debüt albomu olan Vital Signs 1-ə daxil idi.
Qatırquyruğuyabənzər acılıqotu
Bioloji xüsusiyyətləri
Hündürlüyü 1,5 m-ə çatan, boz gövdəli, yoğun və sıx budaqlı koldur. Şaxələri düz, sallaq, hamar buğumlu və nazik şırımlı olub, diametri 2 mm-ə qədərdir. Düyün aralarının uzunluğu 2-4 sm-dir. Yarpaqları cüt-cüt düzülmüş, pərdəciklidir, aşağıdan üçdə bir hissəsi bitişmişdir, yuxarıdan qısa üçbucaqlıdır.
Dil Dil Pakistan
Musiqi videosu
Mahnının musiqi videosu Pakistanın paytaxtı İslamabadda çəkilib. Mahnının çox səhnələrində ansamblın üzvləri velosiped və ya şəhərin ətrafında cip sürür. Səhnələrin birində qrup kiçik bir təpənin yamacında mahnını oxuyur. Sonda isə qrupun bütün üzvləri sadə bir studiyada mahnını oxuyur və az bir müddətdən sonra video bitir.
Qatırquyruğuyabənzər acılıqotu
Bioloji xüsusiyyətləri
Tozluq sünbülcükləri tək-təkdir və ya 2-3-ü bir yerə toplaşmış, kürə şəklindədir, 2-4 çiçəklidir, 4–5 mm uzunluqdadır, xarici çiçəkaltıqları dəyirmi-ovaldır, aşağı¬dan üçdə bir hissəsi bitişmişdir. Meyvəverən sünbülcükləri 1–2 mm uzunluqda olan ayaqcıqlar üzərindədir, birçiçəklidir və 2-3 cüt çiçəkaltlığı vardır. Daxili çiçəkaltlığının üçdə iki hissəsi düz çıxan və ya azca əyilmiş borucuğa bitişmişdir, bütöv və ya dilimlidir. Meyvələri kürə şəkilli, 6–7 mm uzunluqdadır. Yetişmiş meyvələri qırmızı və ya çəhrayı-qırmızı rəngli, lətlidir. Toxumları dəyirmi və iki cür qabarıqdır, 4–6 mm uzunluqdadır. Aprel-may ayında çiçək açır. Meyvələri avqustda yetişir.
Dil Dil Pakistan
Lirika
Mahnının müəllifinin kimliyi mübahisəlidir. Lakin mahnının ərsəyə gəlməsində əsas rolu Şoaib Mansor oynamışdır. Vital Signsin əsas vokalisti Junaid Camşed qeyd edir ki, qrup və prodüser məhəbbət mahnısı üzərində işləyirdi, ancaq bütün bu səylər uğursuz kimi görünürdü. Nəhayət, Şoaib Mansor məhəbbət mahnısı ideyasından imtina edib və vətənpərvərlik mahnısı üzərində işləməyə qərar verib və nəticədə Dil Dil Pakistan yaranıb.
Qatırquyruğuyabənzər acılıqotu
Çoxalması
Generativ və vegetativ yolla çoxalır. Qafqaz, Orta Asiya (Qazaxıstan), Balkanlar, Mon-qolustan və Çində (Tibet) təbii halda yayılmışdır.
Dil Dil Pakistan
Kütləvi mədəniyyətdə
2003-cü ildə BBC World Service-in məşhur mahnıların beynəlxalq sorğusunun nəticələrinə görə Dil Dil Pakistan üçüncü yerdə qərarlaşıb. 1990-cı ildə yaradılmış "Dil Dil Hindustan" mahnısı Dil Dil Pakistandan ilhamlanaraq, köçürülmüşdür. 1 yanvar 2014-cü ildə mahnının dəyişdirilmiş versiyası Şam İdris tərəfindən hazırlanıb və Karter Zaherin iştirakı ilə yayımlanıb.
Qatırquyruğuyabənzər acılıqotu
Təbii ehtiyatının dəyişilməsi səbəbləri
Başlıca olaraq insan fəaliyyətidir. Qəbul edilmiş qoruma tədbiri yoxdur.
Zəruri qoruma tədbirləri
Azərbaycanın "Qırmızı kitabı"na salınması tövsiyə edilir.
İstinadlar
http://dendrologiya.az/?page_id=112
İkinci Yeniyol
İkinci Yeniyol — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Dağətəyi ərazidədir. Yaşayış məntəqəsi XX əsrin ortalarında Yeniyol (indiki Birinci Yeniyol) kəndindən çıxmış ailələrin burada məskunlaşması nəticəsində yaranmış və İkinci Yeniyol adlandırılmışdır. Yeniyol komponenti rəmzi olaraq verilmiş adlardandır.
Şahtac Qızılbaş
Şahtac Qızılbaş — Pakistanlı qadın hüquqları müdafiəçisi idi.Şahtac Qızılbaş Qadın Fəaliyyəti Forumunun(Women's Action Forum) təsisçi üzvü idi.Şahtaj Qızılbaş Pakistanın Pəncab əyalətində olan Lahor şəhərinin nəcib Qızılbaş ailəsinə mənsub idi və Müzəffər Əli xan Qızılbaş onun əmisi idi.
Qucaratlılar
Qucaratlılar - Hindistanda yaşayan hind-ari mənşəli xalq.
Etimologiyası
"Qucaratlılar" termini "qucaratta", yəni "qucaratlıların torpağı" anlamındadır.
Yaşadıqları ərazilər
Qucarat ştatının əsas əhali kütləsi olan qucaratlıların (40 milyon nəfər) 6,79 %-i başqa ştatlarda (Qoa, Daman və Diu, Madya Pradeş, Maharaştra, Racəstan, Andhra-Pradeş, Qərbi Benqal, Karnataka, Bihar və s.), eləcə də Pakistanda (1 milyon nəfər) yaşayırlar. Hindistanın ən böyük şəhərlərindən biri olan Bombeydə (Mumbay) əhalinin 20 %-i qucaratlıdır.
Qucaratlıların əcdadları və onlara qohum kastalardan ibarət qucarlar (qucara) Pəncab, Himaçal Pradeş, Racəstan, Haryana, Cammu və Kəşmir və Şərqi Pakistan ərazisində yaşayırlar.
Tarixi
Hind-ari tayfaları olan qucarlar e.ə.I minillikdə Qucarat ərazisinə daxil olaraq, yerli bhil və ariyalıları assimlyasiya etmişlər. Orta əsrlərdə qucarlar etnik baxımdan konsolidasiya olunaraq, Qucaratdeşa ərazilərində (müasir Qucarat və cənubi Racəstan) məskunlaşmışlar. Elə "qucarat" toponimi də Çalukya sülaləsinin (X əsr) dövründən məlumdur. 1406-cı ildə mərkəzi Ahmadabad olan Qucarat sultanlığı yaranmış, bu dövlər XV əsrin sonu-XVI əsrin əvvəllərində güclənmişdir.
Dilləri və dinləri
Antropoloji baxımdan avropoid irqinin hind-aralıq dənizi tipinə aid olan qucaratlıların dili-qucarati hind-ari dillərindən sayılır. Bu dil şimali (Ahmadabad dialekti), qərbi (kathiyavar), cənubi (surat) dialektlərə ayrılır. Bir sıra statistik məlumatlara görə qucaratlıların 20 %-i (bilinqva) qucarati dilindən başqa hindi, marathi, urdu, sindhi dillərini ikinci ana dilləri sayırlar.
Qucaratlıların əksəriyyəti hinduistdir, burada vişnuizm geniş yayılmışdır. Dvarka, Somnath, Patan kimi qadın tanrılara sitayiş edirlər, əsas dini mərkəzləri Girnar məbədidir. Tayfa tanrıları (kuldeo) Pithad, Khodiyar, Barundev, Aşapuradevi, Çamunda və s., kənd icma tanrıları (qandeo) Kşetorpardada, Mata, Bacanqbali və başqalarıdır. Dehlidə yaşayan qucaratlılar arasında Svami Narayana kultu populyardır. Qucaratlılar arasında müsəlman, xristian, cayn olanları da vardır.
Əsas məşğuliyyətləri
Qucaratlıların ənənəvi məşğuliyyəti əkinçilikdir, burada cavar, bacra (darı növü), taxıl, qarğıdalı, fıstıq və s. əkilib becərilir, qoşqu heyvanları, zebu, qoyun, keçi bəslənilir. XIX-XX əsrlərdə burada toxuculuq sənayesi güclü inkişaf etmişdir. İpək ("parça kinqhab", “çundari”, "batik") və pambıq toxuculuğu inkişaf etmiş, "kutç" tikməsi, dulusçuluq, "kativar" boyaqçılığı, daş və ağacişləmə, basmanaxış, zərgər işi geniş yayılmışdır. Dehlidə yaşayan qucaratlılar əksər hallarda sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olurlar. Qucaratlıların şəhər evləri ümumhind tipindən fərqlənmir, ev kərpic və daşdan hörülür, örtülü və daxili həyətdən ibarət olur, qapı, pəncərə ağacişləmələrlə bəzədilir. Ahmadabad, Vadodara şəhərləri arxitektur abidələrl zəngindir.
Etnoqrafik xüsusiyyətləri
Qucaratlıların yeməkləri arasında yaşıl noxud və tərəvəzlə doldurulmuş “çapati”, düyü, balıq, toyuq əti, qoyun əti xüsusi yer tutur. Racəstan kşatriləri və aşağı catilər (kasta) istisna olmaqla, onların əksəriyyəti tam və ya qismən vegeteriandırlar. Racəstan (Caypur, Udaypur, Acmer) kşatriləri arasında qeyri-vegeterian yeməkləri əsasən kişilər evdə olmayanda yeyirlər. Qida rasionunun əsasını taxıl, düyü, bacra və paxlalılar təşkil edir. Aşağı kastalar arasında evdə alkoqol içkilərinin hazırlanması yayılmışdır.
Qucaratlıların ailəsi monoqam, patrilokal, kiçik ailələrdir. Onların arasında endoqam kastaları mövcuddur: Brahmanlar (naqar, anavil, audih, şrimali, modh), kşatrilər, racputlar, baniya, lohana, patel, kaççi kimi yüksək kasta icmaları, carci, kumbhar kimi aşağı kastalar və bir sıra “qeydə alınmış” (keçmiş "toxunulmazlar") icmalar vardır. Yuxarı kastalar (qotra) arasında endoqam və ekzoqam nikahlar yayılmışdır, kross-kuzen nikahlara nadir hallarda rast gəlinir, bu da aşağı kastalarda qeydə alınır. Nikah zamanı bacıların dəyişdirilməsi adəti vardır. Boşanmalara kifayət qədər az rast gəlinir, dul kişinin ikinci dəfə evlənməsinə icazə verilir.
Hamiləlik zamanı qadın bir çox qadağalara, məhdudiyyətlərə əməl edir. Kşatri qucaratlar toy mərasimi zamanı toran, khandu kapera adətlərini yerinə yetirirlər.
Mehdi Məhərrəmov
Mehdi Əmirxan oğlu Məhərrəmov — Qarabağ müharibəsində şəhid olmuş Azərbaycan əsgəri.
Həyatı
Mehdi Məhərrəmov 26 iyun 1973-cü ildə Göyçə mahalının Basarkeçər rayonunun Daşkənd kəndində anadan olmuşdur. 1980-ci ildə Basarkeçər rayonu Daşkənd kənd orta məktəbinin I sinfinə getmişdir.
1988-ci ildə azərbaycanlıların Ermənistandan köçürülməsi zamanı ailəsi ilə birlikdə doğulduğu kənddən məcburən köçməli olmuş, Bərdə rayonunun Yeni Daşkənd kəndində məskunlaşmışdır.
Mehdi Məhərrəmov 1990-cı ildə Yeni Daşkənd kənd orta məktəbini bitirmişdir. Orta məktəbdə oxuduğu illərdə atası Molla Əmirxandan dini təhsil də almışdır.
11 mart 1992-ci ildə Bərdə RHK tərəfindən hərbi xidmətə çağrılmış, Qarabağ uğrunda gedən döyüşlərin iştirakçısı olmuş, Ağdərə rayonunda gedən döyüş əməliyyatlarında N saylı hərbi hissənin bacarıqlı rabitəçisi və atıcısı kimi xidmət göstərmişdir. .
5 fevral 1993-cü ildə Ağdərə rayonunun Çıldıran kəndində gedən döyüşlər zamanı itkin düşmüşdür. Məzarının yeri məlum deyil. Ona Bərdə rayon Xalq Məhkəməsi tərəfindən şəhid adı verilmişdir.