cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yuna Kim
2007–2008-ci illər mövsümü: 2-ci dəfə Qran-Pri Finalının çempionluğu
Daha sonra Yuna Kim 22-25 noyabrda Rusiyanın ev sahibliyində baş tutan ISU Qran-Pri yarışının Rusiya mərhələsində mübarizə apardı. O, qısa proqramda 64.50 balla, sərbəst proqramda isə 133.70 balla birinci pillənin sahibi oldu. Ümumi nəticədə isə Yuna Kim 198.20 balla birinci yeri tutdu və ISU Qran-Pri yarışının Rusiya mərhələsinin qalibi oldu. Noyabr ayı ərzində həm Çində, həm də Rusiyada Qran-Prinin qalibi olan Yuna Kim Qran-Pri Finalında mübarizə aparmağa haqq qazandı.
ISU Qran-Pri Finalı isə İtaliyanın Turin şəhərində baş tutdu. Altı idmançının – Cənubi Koreya nümayəndəsi Yuna Kim Yaponiya nümayəndələri Mao Asada və Yuhari Nahano, Birləşmiş Ştatlar nümayəndələri Kimmi Missner və Karolina Janq və İtaliya nümayəndəsi Karolina Kostnerin mübarizə apardığı ISU Qran-Pri Finalının əsas favoritləri Yuna Kim və Mao Asada idi. Amma qısa proqramda Yaponiyalı Mao Asadanın 60.04 balla altıncı pillənin sahibi olması, onun qalibiyyət üçün olan şanslarını aşağı saldı. Yuna Kim isə qısa proqramda 64.62 balla birinci pillənin sahibi oldu. Sərbəst proqram isə gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu. Yaponiyalı Mao Asadanın 132.55 balla birinci pillədə qərarlaşdığı sərbəst proqramda, Yuna Kim 132.22 balla 2-ci pillədə qərarlaşdı. Ümumi nəticədə isə Yuna Kim 196.84 balla növbəti dəfə ISU Qran-Pri Finalının qızıl medalını qazandı. Gümüş medala Yaponiyalı Mao Asada, bürünc medala isə İtaliyalı Karolina Kostner sahib oldu.
2007-2008-ci illər mövsümünün sonuncu və əsas yarışı – 16-24 martda İsveçin Göteborq şəhərinin ev sahibliyində baş tutan Dünya Çempionatı idi. Ötən il baş tutan Dünya Çempionatının bürünc medalına sahib olan Yuna Kim bu səfər Dünya Çempionatının qalibi olmağı hədəfləyirdi. Amma Yuna Kimin qısa proqramda 60.86 balla beşinci pillədə qərarlaşması, onun Dünya çempionu olmaq şanslarını aşağı saldı. Onun, sərbəst proqramda 124.38 bala birinci pillənin sahibi olması, ümumi nəticədə Dünya Çempionatının bürünc medalını qazanması ilə nəticələndi sadəcə. Qızıl medalı Yaponiyalı Mao Asada, gümüş medalı isə İtaliyalı Karolina Kostner qazandı.
Yuna Kim 2007-2008-ci illər mövsümü ərzində qatıldığı dörd yarışın üçündə qızıl medala, birində isə bürünc medala sahib oldu.
2008–2009-cu illər mövsümü: Dünya çempionluğu
thumb|244x244px|alt=|Yuna Kim 2008-2009-cu illər ISU Qran-Pri Finalında|left Yuna Kim 2008-2009-cu illər mövsümündə birinci yarışına Birləşmiş Ştatların Everet şəhərində baş tutan ISU Qran-Pri yarışı çərçivəsində qatıldı. Yuna Kim qısa proqramda 70.50 balla, sərbəst proqramda isə 124.95 balla birinci pillənin sahibi oldu. Bu minvallada o, ümumi nəticədə 195.45 balla 12 idmançı sırasında birinci yeri tutdu və ISU Qran-Pri yarışının ABŞ mərhələsinin qızıl medalına sahib oldu.
Daha sonra o, 5-10 noyabrda isə Çinin ev sahibliyində baş tutan ISU Qran-Pri yarışında mübarizə apardı. Çin Qran-Prisində qalibiyyətə əsas favorit hesab olunan Yuna Kim qısa proqramda 64.64 bal topladı və birinci yeri tutdu. Sərbəst proqramda da o, uğurla çıxış etdi və 128.11 balla birinci pillənin sahibi oldu. Bununla da Yuna Kim ümumi nəticədə 192.75 balla 12 idmançı sırasında birinci pillənin sahibi oldu və ISU Qran-Pri yarışının Çin mərhələsinin qalibi oldu. Bir ay ərzində həm ABŞ Qran-Prisində, həm də Çin Qran-Prisində qalib gələn Yuna Kim Cənubi Koreyanın Koyan şəhərində baş tutan ISU Qran-Pri Finalında mübarizə aparmağa haqq qazandı.
thumb|240x240px|alt=|Yuna Kim 2009-cu ilin Dünya Çempionatında 2008-2009-cu illər mövsümünün Qran-Pri Final Cənubi Koreyanın Koyan şəhərində baş tutdu. Altı idmançının – Cənubi Koreya nümayəndəsi Yuna Kim Kanada nümayəndəsi Coanni Roçet, Yaponiya nümayəndələri Mao Asada, Yuhari Nahano, Mihi Ando və İtaliya nümayəndəsi Karolina Kostnerin mübarizə apardığı Qran-Pri Finalının əsas favoritləri Yuna Kim və Mao Asada hesab olunurdu. Yuna Kim qısa proqramda 65.94 balla birinci pillənin sahibi oldu. Mao Asada isə Yuna Kimdən 1.56 bal az topladı və 64.38 balla 2-ci yeri tutdu. Sərbəst proqram isə daha gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu. Bu səfər Yuna Kim 120.42 balla 2-ci pillənin sahibi oldu, Mao Asada isə 124.18 balla birinci yeri tutdu. Ümumi nəticədə qalib gələn 188.56 balla Yaponiya nümayəndəsi Mao Asada oldu. 2007 və 2008-ci illərdə Qran-Pri Finalının qalibi olan Yuna Kim isə 186.35 balla ISU Qran-Pri Finalının gümüş medalına sahib oldu.
2009-cu ilin 2-8 fevralında Kanadanın ev sahibliyində Dörd Qitənin Çempionatı baş tutdu. 36 idmançının mübarizə apardığı Çempionatının əsas favoritləri – Yuna Kim və Yaponiya nümayəndəsi Mao Asada idi. Yuna Kim qısa proqramda 72.24 balla birinci pillənin, sərbəst proqramda isə 117.84 balla üçüncü pillənin sahibi oldu. Bununla da o, ümumi nəticədə 190.08 balla Dörd Qitə Çempionatının qızıl medalına sahib oldu.
Dedza dairəsi
Dedza — Malavinin 28 dairəsindən biri. Mərkəz regionuna aiddir.
Yuna Kim
2008–2009-cu illər mövsümü: Dünya çempionluğu
2008-2009-cu illər mövsümünün əsas yarışı – 22-30 martda Birləşmiş Ştatların Kaliforniya ştatının Los-Anceles şəhərində baş tutan Dünya Çempionatı idi. 2007 və 2008-ci illərdə baş tutan Dünya Çempionatlarında bürünc medala sahib olan Yuna Kim bu səfər Dünya Çempionatının qalibi olmağı hədəfləyirdi. Martın 27-də baş tutan qısa proqramda o, 76.12 balla birinci pillənin sahibi oldu. Onun, bu nəticəsi Dünya rekordu hesab olundu. Bir gün sonra baş tutan sərbəst proqramda da Yuna Kim inamla mübarizə apardı və 132.60 balla birinci yeri tutdu. Ümumi nəticədə isə 208.72 balla birinci pillənin sahibi olan Yuna Kim 2009-cu il Dünya Çempionatının qızıl medalını qazandı. Gümüş medalı ondan, 10.42 bal az toplayan Kanada nümayəndəsi Coanni Roçet, bürünc medalı isə Yaponiya nümayəndəsi Mao Asada qazandı.
2008-2009-cu illər mövsümü ərzində qatıldığı beş yarışın dördündə qızıl medala, birində isə gümüş medala sahib olan Yuna Kim 2010-cu ildə Kanadada baş tutacaq XXI Qış Olimpiya Oyunlarının əsas favoritlərindən biri hesab olundu.
Dedza dairəsi
Coğrafiya
Dedza ölkənin üç regionundan biri olan Mərkəz regionuna aiddir. Dairənin mərkəz şəhəri dairə ilə eyni adı daşıyan Dedza şəhəridir. Dairə şərqdə Malavi gölü və Manqoçi dairəsi, cənubda Ntçeu dairəsi və Mozambik, şimalda Salima, qərbdə Lilonqve dairələri ilə qonşudur.
Yuna Kim
2009–2010-cu illər mövsümü: Olimpiya çempionluğu
Yuna Kim üçün əsas mövsümlərdən biri – 2009-2010-cu illər mövsümü idi. Olimpiya Oyunlarının baş tutduğu mövsümdə Yuna Kim birinci yarışına Fransanın Paris şəhərində baş tutan ISU Qran-Pri yarışı çərçivəsində qatıldı. Qısa proqramda 76.08 balla birinci pillənin sahibi olan Yuna Kim sərbəst proqramda 133.96 bal topladı və onun, bu göstərici Dünya rekordu hesab olundu. Ümumi nəticədə Yuna Kim 210.04 balla 10 idmançı sırasında birinci pillənin sahibi oldu və ISU Qran-Pri yarışının Fransa mərhələsinin qalibi oldu.
12-15 noyabrda isə Birləşmiş Ştatların L. Plesid şəhərində ISU Qran-Pri yarışının ABŞ mərhələsinə baş tutdu. Yuna Kim qısa proqramda 76.28 balla, sərbəst proqramda isə 112.70 balla birinci pillənin sahibi oldu. Onun, qısa proqramda imza atdığı nəticə, növbəti dəfə Dünya rekordu hesab olundu. Bu minvallada Yuna Kim ümumi nəticədə 188.98 balla birinci pillənin sahibi oldu və ISU Qran-Pri yarışının ABŞ mərhələsinin qızıl medalına sahib oldu.
Dedza dairəsi
Əhali
Dedza dairəsində 623,789 nəfər yaşayır.
Yuna Kim
2009–2010-cu illər mövsümü: Olimpiya çempionluğu
2009-2010-cu illər mövsümünün ISU Qran-Pri Finalı Yaponiyada baş tutdu. Altı idmançının – Cənubi Koreya nümayəndəsi Yuna Kim Yaponiya nümayəndələri Mihi Ando və Ahiho Suzuhi, Kanada nümayəndəsi Coanni Roçet, Rusiya nümayəndəsi Alyona Leonova və Birləşmiş Ştatlar nümayəndəsi Aşle Vaqnerin mübarizə apardığı Qran-Pri Finalının əsas favoriti Yuna Kim idi. Ötən illərdə baş tutan Qran-Pri Finallarında əsas mübarizə Yuna Kim və Mao Asada arasında idi, amma Mao Asadanın bu səfər gözlənilmədən Qran-Pri Finalına vəsiqə qazanana bilməməsi, Yuna Kimin asan qalibiyyəti üçün əsas yaratdı. Qısa proqramda 66.64 bal, sərbəst proqramda isə 124.22 bal toplayan Yuna Kim ümumi nəticədə 190.86 balla üçüncü dəfə ISU Qran-Pri Finalının qızıl medalına sahib oldu.
2010-cu il Olimpiadası
thumb|260x260px|alt=|Yuna Kim [[2010 Qış Olimpiya Oyunları|2010-cu il Olimpiadasında]] 2010-cu ilin 12-28 fevralında Kanadanın Britaniya Kolumbiyası ştatının Vankuver şəhərinin ev sahibliyində XXI Qış Olimpiya Oyunları baş tutdu. 30 idmançının mübarizə apardığı yarışın qısa proqramı fevralın 24-də, sərbəst proqramı isə fevralın 25-də baş tutdu. “Pacific Coliseum” Arenasında baş tutan qısa proqramda Yuna Kim buzüstünə 24-cü sırada çıxdı. Ondan əvvəl mübarizə aparan Yaponiya nümayəndəsi Mao Asada, 74.78 balla birinci pillədə qərarlaşmışdı. Kompozisiyasını uğurla təqdim edən Yuna Kim 78.50 balla Mao Asadanı ötdü. Onun, qısa proqramda imza atdığı nəticə, növbəti dəfə Dünya rekordu hesab olundu. Yuna Kimdən sonra mübarizə aparan altı idmançıda onu ötə bilmədi və o, qısa proqramı birinci pillədə başa vurdu.
Bir gün sonra baş tutan sərbəst proqramda isə 24 idmançı mübarizə apardı. Yuna Kim buzüstünə 22-ci sırada çıxdı. Onun çıxışına qədər birinci pillədə Finlandiya nümayəndəsi Laura Lepistö qərarlaşmışdı. Kompozisiyasını növbəti dəfə uğurla təqdim edən Yuna Kim 150.06 balla birinci pillədə qərarlaşdı. Onun, sərbəst proqramda imza atdığı nəticə də, Dünya rekordu hesab olundu. Yuna Kimdən sonra buzüstünə Yaponiya nümayəndəsi Mao Asada çıxdı. O, 131.72 bal topladı və Yuna Kimi ötə bilmədi. Daha sonra buzüstünə çıxan Kanada nümayəndəsi Coanni Roçet və Birləşmiş Ştatlar nümayəndəsi Mirai Nagasuyada, Yuna Kimi ötə bilmədi və bununla da ümumi nəticədə Yuna Kim 228.56 balla birinci pillənin sahibi oldu. Bu minvallada Yuna Kim XXI Qış Olimpiya Oyunlarının qızıl medalına sahib oldu. Gümüş medalı Yaponiya nümayəndəsi Mao Asada, bürünc medalı isə Kanada nümayəndəsi Coanni Roçet qazandı. Yuna Kim bu idman növü üzrə Olimpiya Oyunlarında medala sahib olan birinci idmançı oldu.
2009-2010-cu illər mövsümünün sonuncu əsas yarışı – 22-28 martda İtaliyanın Turin şəhərində baş tutan Dünya Çempionatı idi. Son Olimpiya Oyunlarının qalibi olan Yuna Kim qısa proqramda uğursuz çıxış etdi və 60.30 balla yeddinci pillənin sahibi oldu. Sərbəst proqramda isə o, toparlanmağı bacardı və 130.50 balla birinci pillənin sahibi oldu. Bu isə ümumi nəticədə Yuna Kimin, Dünya Çempionatını 190.80 balla 55 idmançı sırasında 2-ci pillədə başa vurması ilə nəticələndi. Qızıl medalı Yaponiya nümayəndəsi Mao Asada, bürünc medalı isə Finlandiya nümayəndəsi Laura Lepistö qazandı.
2009-2010-cu illər mövsümü ərzində beş yarışda mübarizə aparan Yuna Kim həmin yarışların dördündə qızıl medala, birində isə gümüş medala sahib oldu.
Purpur üskükotu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yuna Kim
2010–2011-ci illər mövsümü: İctimai fəaliyyəti, Orsendən gedişi və idmana fasilə verməsi
2011-ci il Dünya Çempionatına daha ciddi hazırlaşmaq üçün Çin və Rusiyada baş tutan Qran-Prilərdə mübarizə aparmaqdan imtina etdi.
2011-ci ilin 25 aprel-1 mayında isə Rusiyanın ev sahibliyində Dünya Çempionatı baş tutdu. 2010-2011-ci illər mövsümü ərzində beynəlxalq səviyyədə baş tutan yarışlarda mübarizə aparmayan Yuna Kimin, Dünya Çempionatında necə çıxış edəcəyi marağla gözlənilirdi. Dünya Çempionatının əsas favoritləri Yuna Kim və Yaponiya nümayəndəsi Mao Asada hesab olunurdu. Yuna Kim qısa proqramda 65.92 balla birinci pillənin sahibi oldu. Ondan 0.34 bal az toplayan Mao Asada isə 2-ci pillənin sahibi oldu. Sərbəst proqramda gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu. Yuna Kimin 128.60 balla 2-ci pillənin sahibi olduğu sərbəst proqramda, Mao Asada 130.22 balla birinci yeri tutdu. Ümumi nəticədə isə Yuna Kim 194.56 balla Dünya Çempionatının gümüş medalına sahib oldu. Qızıl medalı Mao Asada, bürünc medalı isə İtaliya nümayəndəsi Karolina Kostner qazandı.
Purpur üskükotu
Botaniki xarakteristikası
İkiillik ot bitkisidir. Yaşayışının birinci ili kökətrafı yarpaqlar, ikinci il isə hündürlüyü 1 m-ə qədər olan yarpaqlı gövdəsi və zirvədə iri çiçək salxımı daşıyan budaqcıqlar əmələ gəlir. Çətir yarpaqları uzunsov-yumurtaşəkilli və ya oval, uzun qanadabənzər saplaqdan ibarətdir. Yarpaqlarının uzunluğu 30 sm, eni isə 15 sm-ə bərabərdir. Gövdənin aşağı yarpaqlarının uzunluğu 12-20 sm yumurtaşəkilli, qanadabənzər saplaqdan ibarətdir. Orta yarpaqları qısa saplaqlı, yuxarı yarpaqları oturaq, yumurtaşəkilli və yumurtaşəkilli-neştərvaridir. Kənar yarpaqları bərabər olmayan çəpərlidir. Yuxarı yarpaqları qırışıq, tünd-yaşıl, aşağı yarpaqlarında isə damarlanma, çoxkünclü tor və üzərində çoxlu tükcükləri olan sarımtıl çiçəklərdən ibarətdir. Çiçəkləri birtərəfli fırçalıdır. Çiçək tacının uzunluğu 3-4 sm, xarici tərəfi purpur, daxili tərəfi isə purpurşəkilli ağ ləkəlidir.
Yuna Kim
2010–2011-ci illər mövsümü: İctimai fəaliyyəti, Orsendən gedişi və idmana fasilə verməsi
2010-2011-ci illər mövsümü ərzində sadəcə Dünya Çempionatında mübarizə aparan və gümüş medalın sahibi olan Yuna Kim 2011-2012-ci illər mövsümündə beynəlxalq səviyyədə baş tutan yarışlarda mübarizə aparmağdan imtina etdi. Buna səbəb isə onun, 2018-ci il XXIII Qış Olimpiya Oyunlarının ev sahibliyinə iddiaçı şəhərlərdən biri olan Pxençxan şəhərinin təbliğatı ilə bağlı gördüyü işlərin çoxluğu idi.
2011-ci il iyulun 6-da CAR-ın Durban şəhərində baş tutan Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinin (BOK) 122-ci Sessiyasında səsvermə yolu ilə 2018-ci il Qış Olimpiya Oyunlarına ev sahibliyi edən şəhər seçildi. Yuna Kimində təbliğatını fəal apardığı Pxençxan şəhəri, 2018-ci il Qış Olimpiya Oyunlarının ev sahibi şəhəri elan edildi.
Purpur üskükotu
Botaniki xarakteristikası
Yarpaqları uzunsov-yumurtaşəkilli və ya yumurtaşəkilli formaya malik olub, kənarları bərabər olmayan çəpərlidir. Kökətrafı yarpaqları sərbəst saplaqdan, gövdəsində isə qısa saplaqlı yarpaqlardan tutmuş, oturaq yarpaqlara qədər mövcuddur. Yarpaqları kövrək, davamsız, tezsınan, yuxarı tərəfi tünd-yaşıl, aşağı tərəfi isə sarımtıl olub, sıx tükcüklərlə örtülmüş və yarpaq üzərində inkişaf etmiş xırda damarlar görünür. Uzunluğu 10-30 sm, eni isə 11sm-ə bərabərdir. Quru yarpaqları zəif iylidir.
Yuna Kim
2012–2013-cü illər mövsümü: İdmana qayıdışı
2012-ci il iyulun 2-də Yuna Kim 2012-2013-cü illər mövsümündə beynəlxalq səviyyədə baş tutan yarışlarda mübarizə aparacağını və 2014-cü il Soçi Olimpiadasının qalibi olmağı hədəflədiyini bildirdi.
O, 2012-ci ildə Almaniyanın Dortmund şəhərinin ev sahibliyində baş tutan “NRW Trophy” yarışında mübarizə apardı. Yuna Kim 36 idmançının mübarizə apardığı “NRW Trophy” yarışının qısa proqramında 72.28 balla, sərbəst proqramda isə 130.34 balla birinci pillənin sahibi oldu. Ümumi nəticədə isə o, 202.62 balla “NRW Trophy” yarışının qızıl medalına sahib oldu.
Purpur üskükotu
Botaniki xarakteristikası
Əsasən enliyarpaqlı və qarışıq meşılərin açıq sahələrində, kolluqlarda və yol kənarlarında yaşayır. Təbii ehtiyatı azdır, ona görə də yabanı növlər toplanılmır. Birinci il çox inkişaf etmiş çətiri, saplaqsız yarpaqları 2-3 dəfə toplanılır. Ikinci il çiçəkləmə dövründə yarpaqları yığılır. Xammal yalnız quru havada, günün ikinci yarısında günəşli gündə toplanılaraq, 50-60оС temperaturda quruducu şkafda qurudulmalıdır.
Bütün xammal yaxşı qablaşdırılmalıdır. Kip qablaşdırılma zamanı tərkibindəki bioloji aktiv maddələr uzun müddət saxlanılır. Bütün xammal quru yerə saxlanılmaqla, işıqdan qorunmalıdır. Tozları ampul və ya flakonlarda kip bağlanmış şəraitində saxlanılmalıdır. Təmiz qlükozid A, preparat və xammalı isə B siyahısında saxlanılır. Bioloji aktiv xammalı hər il kontrol edilməlidir.
Yuna Kim
2012–2013-cü illər mövsümü: İdmana qayıdışı
2013-cü il Dünya Çempionatında mübarizə aparmağa haqq qazanmaq üçün Yuna Kim 4-6 yanvarda Seul şəhərində baş tutan Cənubi Koreya Çempionatında mübarizə apardı. O, qısa proqramda 64.98 balla, sərbəst proqramda isə 145.80 balla birinci pillənin sahibi oldu. Ümumi nəticədə isə Yuna Kim 210.78 balla beşinci dəfə Cənubi Koreya Çempionatının qalibi oldu. Bununla da o, 2013-cü il Dünya Çempionatında mübarizə aparmağa haqq qazandı.
2012-2013-cü illər mövsümünün əsas yarışı – 10-18 martda Kanadanın Ontario əyalətinin London şəhərinin ev sahibliyində baş tutan Dünya Çempionatı idi. Qısa proqramda «üçlü luts - tulup», üçlü salto tullanışları edən Yuna Kim 72.98 balla birinci pillənin sahibi oldu. Martın 16-da baş tutan sərbəst proqramda isə o, 151.34 balla birinci pillənin sahibi oldu və ümumi nəticədə 224.32 balla Dünya Çempionatının qızıl medalını qazandı. Gümüş medala İtaliya nümayəndəsi Karolina Kostner, bürünc medala isə Yaponiya nümayəndəsi Mao Asada sahib oldu. Dörd il sonra növbəti dəfə Dünya Çempionatının qalibi olan Yuna Kim 2014-cü il Soçi Olimpiadasında mübarizə aparmağa haqq qazandı.
Purpur üskükotu
Tərkibi və təsiri
Zəhərlidir Yarpaqlarının tərkibində əsas təbii qlükozidlər: purpureya qlükozid A, purpureya qlükozid B, qlükogitaloksin vardır. Fermentativ proseslərin getməsi üçün qlükozadan molekulun qopması zamanı ikinci qlükozidlər: digitoksin, gitoksin və gitaloksin yaranır. Digitanol qlükozid, flavonlar diuretik xassəlidir. Toxumlarında steroid saponinlər, digitonin və gitonin tapılmışdır. Bütün orqanlarında ürək qlükozidləri vardır. Yarpaqlarında purpurea A qlükozidi, digilanid A,  digilanid B, a və b asetildigitoksin, digitoksin, lantozid, gitozid, gitorin, qlükoza, aqlikon, yarpaq və toxumlarında steroid saroninlər (digitonin, tigonin), flavonoidlər (lyuteolin və onun qlükozidi), kofein, xolin maddələri tapılmışdır.
Yuna Kim
2012–2013-cü illər mövsümü: İdmana qayıdışı
Yuna Kim 2012-2013-cü illər mövsümü ərzində qatıldığı üç yarışın hamısında qızıl medala sahib oldu.
Purpur üskükotu
Tərkibi və təsiri
İkiillik bitkinin tam inkişaf etmiş gövdə yarpaqları və çətiri xammal kimi keyfiyyətli dərman bitkisidir. Ürək xəstəliklərində təyin edilir. II və III dərəcəli qan dövranı pozğünluqlarında və hipertoniya xəstəliyində işlədilir. Ödemlərdə diurezi artırır, ürək əzələsini möhkəmləndirir. Artıq qəbul etdikdə qusma, ürəkdöyünmə (aritmiya) və kumlyasiya törədir. Hətta ürək dayanmasına və ölümə səbəb ola bilər. Yarpaqları keyfiyyətli ürək (kardiotonik) dərmanlarıdır. Toz və sulu məhlul şəklində digitoksin, gitoksin və kordigit dərman maddələridir. Bu dərmanlarla xroniki ürək-damar çatmamazlığında (dekompensasiya), mitral qüsurlarda, karonaroskelerozda, hipertoniya xəstəliyində, miokardın distrofiyasında, səyiridici aritmiyada, paroksizmal taxikardiyada və ürək ritminin digər pozğunluqlarında müvəffəqiyyətlə işlədilir. Bu bitkinin kumulyativ təsiri olduğundan müalicə ixtisaslı həkim nəzarəti altinda aparılmalıdır.
Yuna Kim
2013–2014-cü illər mövsümü: Soçi Olimpiadası
Yuna Kim 2013-2014-cü illər mövsümündə Kanada və Fransa Qran Prilərində mübarizə aparmalı idi. Amma, sentyabrın 26-da o, sağ ayağının metatarsal sümüyündə olan zədə səbəbi ilə Kanada və Fransa Qran-Prilərində mübarizə aparmağdan imtina etdi. Yuna Kimin zədədən sonra bərpası altı həftə davam etdi.
Yuna Kim zədədən sonra birinci yarışına Xorvatiyanın Zaqreb şəhərində baş tutan “Golden Spin of Zagreb” yarışı çərçivəsində qatıldı. O, qısa proqramda 74.38 balla, sərbəst proqramda isə 131.12 balla birinci pillənin sahibi oldu. Bununla da Yuna Kim üumi nəticədə 205.50 balla “Golden Spin of Zagreb” yarışınını qızıl medalına sahib oldu.
Gürcü ağcaqayını
Ümumi yayılması
Rusiya (Dağıstan) və İranda (Elbrus dağı) təbii halda yayıldığı qeyd edilir.
Bulbophyllum stenophyton
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Gürcü ağcaqayını
Statusu
Azərbaycanın nadir bitkisidir. DD.
Yuna Kim
2014-cü il Olimpiadası
Fevralın 18-də Soçi şəhərinin “Aysberq” Buz İdman Sarayında Soçi Olimpiadasının qısa proqramı baş tutdu. 20 yığmanın 30 idmançısının mübarizə apardığı qısa proqramda Yuna Kim buzüstünə 17-ci sırada çıxdı. Karyerası ərzində sonuncu dəfə qısa proqramda buzüstünə çıxan Yuna Kim çıxışını səhvsiz təqdim etdi və 74.92 balla birinci pillənin sahibi oldu. 2-ci pillənin sahibi, 74.64 balla Rusiya nümayəndəsi Adelina Sotnikova oldu.
Gürcü ağcaqayını
Bitdiyi yer
Aşağı dağ qurşağından yuxarı dağ qurşağına qədər daşlı quru yamaclarda, qayalıq yerlərdə seyrək meşəliklərdə dağınıq və ya qrup halında bitir.
Yuna Kim
2014-cü il Olimpiadası
2 gün sonra baş tutan sərbəst proqram isə gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu. Sərbəst proqramda 24 idmançı mübarizə apardı və Yuna Kim buzüstünə 24-cü sırada çıxdı. Rusiya nümayəndəsi Adelina Sotnikova sərbəst proqramda 150.96 balla pillədə qərarlaşmışdı. Karyerası ərzində sonuncu dəfə buzüstünə çıxan Yuna Kim Soçi şəhərinin “Aysberq” Buz İdman Sarayında alqışlarla qarşılandı. Kompozisiyasını ideal təqdim edəndən sonra Yuna Kimin, Soçi Olimpiadasının qalibi olacağı təxmin edilirdi. Amma Yuna Kimin çıxışı, 145.20 balla qiymətləndirildi. Ümumi nəticədə isə Yuna Kim 220.12 balla 2014-cü il XXII Qış Olimpiya Oyunlarının gümüş medalına sahib oldu. Qızıl medala isə 225.60 balla Rusiya nümayəndəsi Adelina Sotnikova sahib oldu. İdman mütəxəssislərinin rəyinə əsasən isə Soçi Olimpiadasının qalibi Yuna Kim olmalı idi.
2014-cü il Soçi Olimpiadasından sonra 23 yaşlı Yuna Kim idmanla vidalaşdığını bildirdi.
Gürcü ağcaqayını
Təbii ehtiyatı
Təbiətdə arealı geniş deyildir.
Yuna Kim
Kompozisiyaları
thumb|240x240px|alt=|Yuna Kim 2009-cu il ISU Qran-Pri Finalında
Uğurları
thumb|200x200px|alt=|Yuna Kim 2010-cu ildə “Time 100” mərasimində Karyerası ərzində 12 mövsümdə mübarizə aparan Yuna Kim, 26 qızıl, 7 gümüş və 3 bürünc medala sahib olub.
Gürcü ağcaqayını
Bioloji xüsusiyyətləri
Hündürlüyü 7 m-ə qədər olan ağac və ya koldur. Cavan budaqları açıqqəhvəyi rəngdə olub, çoxlu miqdarda ağımtıl mərcilərlə örtülmüşdür. Yarpaqları 3 dilimli olub, 7 sm uzunluqda və 9 sm enindədir, qaidəsi dairəvi və ya ürəkvarı, tamkənarlı və ya dərin kəsilmiş dişlidir. Üstdən açıqyaşıl rəngli, cavan vaxtı sıx tükcüklərlə örtülü olur, sonradan isə tükcüklər yarpağın damarları üstündə tək-tək qalır. Dilimləri eyni uzunluqda yumurtavari və ya üçbucaq şəklində olub, ucları iti və ya kütdür. Saplağı çılpaq və yarpaqdan bir qədər uzundur. Çiçəkləri sarımtıl rənglidir. Çiçək qrupu nisbətən azçiçəkli olub, oturaqdır. Sallaq sadə və ya mürəkkəb başlıqlarda toplanmışdır. Kasa yarpaqları və ləçəkləri 4-dür. Erkəkcikləri 8-dir. Meyvəsi ikiqanadlı olub, 3,5–4 sm uzunluqdadır. Qanadların şaquli və ya iri budaq altında yerləşmişdir. Fındıqcıqlar odunlaşmış, çılpaq, ortadan tükcüklərlə örtülüdür. Aprel-may aylarında yarpaqlanması ilə eyni bir vaxtda çiçəkləyir; iyul-avqust aylarında meyvəsi yetişir. Ağcaqayının bu növü son 50 ildə öz təbii arealını çox daraltmışdır.
Yuna Kim
Nəticələri
thumb|270x270px|alt=|Yuna Kim [[2010 Qış Olimpiya Oyunları|2010 Olimpiadasında]] thumb|320x320px|alt=|Yuna Kim [[2014 Qış Olimpiya Oyunları|2014 Olimpiadasında]] thumb|272x272px|alt=|Yuna Kim 2008-ci il Dünya Çempionatında thumb|272x272px|alt=|Yuna Kim 2009-cu il Dünya Çempionatında thumb|272x272px|alt=|Yuna Kim 2010-cu il Dünya Çempionatında thumb|272x272px|alt=|Yuna Kim 2011-ci il Dünya Çempionatında Karyerası ərzində 36 yarışda mübarizə aparan Yuna Kim, onların 26-da qızıl, 7-də gümüş, 3-də isə bürünc medala sahib olub.
Keçidlər
• 1
Gürcü ağcaqayını
Çoxalması
Təbiətdə toxumları ilə çoxalır.
Təbii ehtiyatının dəyişilməsi səbəbləri
Başlıca olaraq insan fəaliyyətidir.
Becərilməsi
Azərbaycanda yaşıllaşdırma işlərində və meşə zolaqlarının salınmasında istifadə olunur.
Qəbul edilmiş qoruma tədbirləri
Qəbul edilmiş qoruma tədbiri yoxdur.
Zəruri qoruma tədbirləri
Azərbaycanın "Qırmızı kitabı"na salınmalıdır.
Afaq Sultanova
Afaq Vaqif qızı Sultanova (20 fevral 1987; Bakı, Azərbaycan) – Azərbaycanı təmsil edən cüdoçu. 2012-ci ildə XIV Yay Paralimpiya Oyunlarının qalibi olub.
Həyatı
Afaq Sultanova 1987-ci il fevralın 20-də Bakı şəhərinin Əmircan qəsəbəsində anadan olub. Şəxsi məşqçisi Ağanağı Cəfərovdur.
Karyerası
Afaq Sultanova 2010-cu ildə Antalya şəhərində (Türkiyə) baş tutan Dünya Çempionatının qızıl medalına sahib oldu.
Afaq Sultanova 2012-ci ildə London şəhərində (Birləşmiş Krallıq) baş tutan XIV Yay Paralimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Turnirin 1/4 final mərhələsində Fransa nümayəndəsi Marion Koaduya ipponla qalib gələn Afaq Sultanova, 1/2 final mərhələsində Türkiyə nümayəndəsi Duyğu Çeteni gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə məğlub elədi və Paralimpiadanın final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi Braziliya nümayəndəsi Lusia da Silva Teixeira oldu. Həmin görüşdə rəqibinə ipponla qalib gələn Afaq Sultanova, XIV Yay Paralimpiya Oyunlarının qalibi oldu.
London Paralimpiadasından sonra Afaq Sultanova 2015-ci ildə Odivelaş şəhərində (Portuqaliya) baş tutan Avropa Çempionatında mübarizə apardı və turniri bürünc medalla başa vurdu.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 2 fevral 2016-cı il tarixli Sərəncamına əsasən Azərbaycanın Milli Paralimpiya Komitəsinin yaradılmasının 20 illiyi münasibətilə Afaq Vaqif qızı Sultanova Azərbaycan Prezidentinin fəxri diplom ilə təltif edildi.
Afaq Sultanova 2017-ci ilin mayında baş tutan IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarının qalibi oldu.
Solaxay oronimi
Solaxay — Qobustan rayonu ərazisindəki palçıq vulkanıdır. Magistral yoldan solda yer­ləşir. Ehtimal etmək olar ki, adlandırmada vulkanın coğrafi mövqeyi əks olunmuşdur. Oronim Saxalay variantında da qeydə alın­mışdır.
Xudu Borçalı
Xudu Borçalı və ya Xudu bəy Borçalinski— XVIII əsrdə Borçalı mahalında yaşamış xalq qəhrəmanı. Gürcülər ona Xudu Borçalinski, azərbaycanlılar Xudu Xuduoğlu, çar II İrakli isə Xudiya deyirdi. O, II çar İrakli tərəfindən general rütbəsi almış, gürcü ordusunda süvari dviziyaya rəhbərlik etmişdir.
Əbdus Salam
Məhəmməd Əbdus Salam (Pəncab, Urdu: محمد عبد السلام; oxunuşu [əbd̪ʊs səlɑm]; d. 29 Yanvar 1926 - ö. 21 Noyabr 1996 ), Elektrozəif qüvvət ilə əlaqədar işlərə verdikləri töhfələrinə görə 1979-cu ildə fizika üzrə Nobel Mükafatını alan nəzəri fizikdir. Özü Nobel mükafatı qazanan ilk Pakistanlı və Misirli Ənvər Sədatdan sonra Nobel mükafatı qazanan ilk müsəlman olmaqla birlikdə bu fənn sahəsində bu mükafatı qazanan ilk müsəlman olmuşdur.
Salam 1960-cı ildən 1974-cü ilə qədər Pakistan hökumətində elm məsləhətçisi kimi fəaliyyət göstərmişdir və bu əhəmiyyətli rol Pakistanın infrastrukturuna böyük töhfələr vermişdir. Salam nəzəri və parçacıq fizikasında əhəmiyyətli inkişaflarından və verdikləri töhfələrinə məsul olmanın yanında ölkəsindəki elmi araşdırmaları ən yüksək səviyyəyə çıxarmaqla da öhdəçilikli olmuşdur. Salam SUPARCOnun yaradıcı müdiri idi və Pakistan Atom Enerji Komissiyasında (PAEC) Nəzəri Fizika Qrupunun rəhbərliyində çalışmışdır. Elm məsləhətçisi olaraq Salam nüvə enerjisinin sülh üçün istifadə edilməsində və 1972-ci ildə Pakistanın atom bombasını inkişaf etdirməsində tamamlayıcı bir rol oynamışdır və onun nəzarətində çalışan elm adamları tərəfindən bu proqramın "elmi atası" olaraq göstərilmişdir. 1974-cü ildə Pakistan Parlamenti Əhmədiyyə Müsəlman Birliyinin kafir olduğunu bəyan edən sənədi nəşr etdikdən sonra Salam ölkəsindən etirazlarla ayrıldı. Ölümündən sonra belə ölkəsinin ən nüfuzlu elm adamlarından sayıldı. 1998-ci ildə Pakistanın nüvə testlərindən sonra Pakistan hökuməti Salamın xidmətlərini şərəfləndirmək üçün onun xatirəsinə bir xatirə pulu basdırmışdır.
Salamın ən böyük və diqqətə layiq fəaliyyətləri arasına Pati-Salam modeli, maqnetik foton, vektor Meson, Böyük Birləşmə qaydası, super simmetrik işləri və ən əhəmiyyətlisi Elektrozəif qüvvət nəzəriyyəsi də daxildir ki, bu fizika sahəsindəki ən prestijli mükafatı - Fizika üzrə Nobel Mükafatı nı qazanmasına səbəb olmuşdur. Salam kvant sahəsi teoreminə və London Imperial Kollecində riyaziyyatın inkişafına böyük töhfələr vermişdir. Şagirdi Riazuddin ilə Salam müasir neytron nəzəriyyəsinə, neytron ulduzları və quru dəliklərə, həmçinin kvant mexanikasını modernləşdirməyə və kvant sahəsi teoriminə böyük töhfələr vermişdir. Bir müəllim və elm dəstəkçisi olaraq Salam Pakistanda riyazi və nəzəri fizikanın qurucusu və atası, öz dövründə də baş nazirin elm məsləhətçisi olaraq tanınır. Pakistanlı fizikaçıları Fizika Birliyinə toplayaraq dünyaya çox böyük töhfələr vermişdir. Öldüyü ana qədər bezmədən, usanmadan fizikaya töhfələrini və Üçüncü Dünya ölkələrində elmin irəliləməsinə olan dəstəyini geri çəkməmişdir.
Gəncliyi və təhsili
Əbdus Salam Çaudhri Məhəmməd Hüseyn və Hacira Hüseynin oğlu olaraq bir Əhmədi Pəncabi Rajput ailədə dünyaya gəlmişdir. Ailəsi islama 12. əsrdə keçmişdir və köklü dini ənənələrə və öyrənmə eşqinə sahib idilər. (Babası Gül Məhəmməd, dindar bir alim olmaqla yanaşı bir fizik idi.) Salamın atası Pəncab Steytin Təhsil bölməsində dolanışıqlarını əkinçiliklə təmin edən kasıb bir məhəllədə təhsil məmuru kimi fəaliyyət göstərmişdir.
Salam 14 yaşında Pəncab Universitetinin ixtisas imtahanında o günə qədərki ən yüksək qiyməti almışdır. Lahorda, Pəncab Steytdəki Government College Universitetindən tam təqaüd qazanaraq Urdu və İngilis ədəbiyyatı sahəsinə keçmişdir, lakin çox keçmədən istədiyi sahə olaraq riyaziyyatı seçmişdir. Salamın müəllimləri Salamın ingilis dili müəllimi olmasını istəyirdi, amma Salam riyaziyyat sahəsində qərar etdi. Dördüncü sinif şagirdi olaraq tezisini riyaziyyatdan Srinivasa Ramanujanın problemi üzərində nəşr etdirmiş və ilk dərəcəsini 1944-cü ildə Riyaziyyat sahəsində almışdır. Atası onun Hind Vətəndaş Xidmətinə qatılmasını istəyirdi. O günlərdə Hind Vətəndaş Xidməti yeni məzunların və vətəndaş cəmiyyətində əhəmiyyətli yerə sahib olan ictimai vətəndaşların ən çox istədikləri yer idi. Atasının istəyinə hörmət edərək Salam şansını Hind Dəmiryollarından yana çəkdi, lakin kiçik yaşlarından bəri göz qüsuru olduğundan və eynək istifadə etdiyindən bu vəzifə üçün uyğun deyildi. Vəzifəyə alınmamasında yalnız bu da deyil, dəmiryol mühəndislərinin girdiyi mexaniki testini keçməməsinin və çox gənc olmasının da təsiri olmuşdur. Bu səbəblə iş müraciətini geri götürmüşdür. Lahorada ikən Government College Universitetindən məzun olmaq üçün təhsilini davam etdirmişdir. Riyaziyyatdakı dərəcəsini 1946-cı ildə Government College Universitetindən aldı. Eyni il Kembricdə Aziz John Kollecindən təqaüd qazandı. 1949-cu ildə B.A dərəcəsini riyaziyyat və fizika sahəsində Double First-Class Honours ilə tamamlamışdır. 1950-ci ildə ən çox bəyənilən doktorluq dissertasiyasından əvvəl fizikaya töhfələrindən ötəri Kembric Universiteti tərəfindən Smit Mükafatına layiq görüldü. Lisenziyaları tamamladıqdan sonra Fred Hoyl Salamı təcrübi fizika sahəsində iş etmək üçün Kavendiş Labarotoriyasına dəvət etmişdir, lakin Salamın uzun müddət təcrübə nəticəsində gözləyərək uzun təcrübələr icra etməsinə səbri yox idi. Salam Canqa, Pəncaba geri döndü və təqaüd qazanmasının ardından Birləşmiş Krallığa doktorluq dissertasiyasını etmək üçün getmişdir.
PhD dərəcəsini nəzəri fizika sahəsində Kembric Kavendiş Laboratoriyasında götürdü. Doktorluq dissertasiyası kvant elektrodinamikası ilə əlaqədar əhatəli və təməl işlər ehtiva edirdi. Onun 1951-ci ildə nəşr etdiyi bu tezisi dünya çapında olduqca diqqət çəkmişdi və bunun nəticəsində Adams Mükafatını qazanmışdı. Aspirantura işləri əsnasında müəllimləri Dirak və Riçard Feynman kimi alimlərin həll edə bilmədiyi çətin bir problemi bir il içərisində həll etməsi üçün ona şöhrət qazandırdı. Salam altı ay içində Meyson qaydası ilə problemə bir həll tapdı. Kavendiş laboratoriyasında gətirdiyi bu həll ilə Bes, Oppenheymer və Dirakın diqqətlərini çəkməyi bacardı.
Akademik karyerası
1951-ci ildə aspiranturadan sonra Salam eyni dövr ərzində 1954-cü ilə qədər Riyaziyyat professoru olaraq Hökumət Kolleci Universitetində qaldı, sonra Pəncab Universiteti Riyaziyyat Bölməsi Başçısı və professoru da oldu. Salam lisenziya dərsinin bir hissəsi olaraq kvant mexanikasında dərsvermə və universitet tədrisini yeniləmək üçün çalışdı. Bu vəziyyət rektor müavini tərəfindən bəyənildi və Salam bir axşam nizamlı tədris planı xaricində Kvant mexanikası dərsini öyrətmək üçün qərarlaşdırıldı. Salam universitetdə qarışıq populyarlıq vəziyyətiylə qarşı-qarşıya olarkən, bu vəziyyət xüsusilə özü tərəfindən təsirlənmiş və şagirdlərinin təhsilinə nəzarət etməyə başlamışdı. Nəticə olaraq, Riazuddin Kembric Universitetində yalnız Lahore altında lisenziya və magistr səviyyəsində Salam iş imtiyazına sahib olmuş, şagird və aspiranturadan sonra səviyyədə qalmışdır. 1953-cü ildə Salamın həmkarları güclü müxalifətlə qarşı-qarşıya gəldi, Salam Lahorda bir araşdırma institutu qura bilmədi. 1954-cü ildə Salam təqaüdünü aldı və Pakistan Elmlər Akademiyasına köhnə yoldaşlarından biri üzv oldu. 1953-cü ildə Lahor qiyamları nəticəsində Salam Kembricə geri döndü və Əziz Conun Kollecinə qatıldı və 1957-ci ildə riyaziyyat professoru olaraq vəzifə aldı, o Londonda Imperial Collegeə dəvət edildi və Paul Matteus Imperial Collegedə Nəzəri Fizika sahəsini qurmaq üçün getdi. Zaman keçdikcə bu sahə Steven Weinberg, Tom Kibble, Gerald Guralnik, CR Hagen, Riazuddin və Con Ward kimi tanınmış fiziklərin daxil olduğu nüfuzlu araşdırma hissələrindən biri oldu. 1957-ci ildə Pəncab Universiteti Zərrəcik fizikasına verdikləri töhfələrinə görə Fəxri həkim və Salam ilə görüşdü. Müəllimi köməyiylə eyni il Salam Pakistan tələbələri üçün təqaüd proqramı hazırladı. Salam Pakistan ilə güclü bağlarını mühafizə etdi və zaman-zaman ölkəsini ziyarət etdi. Kembric və Imperial Collegedə nəzəri fiziklər ilə bir qrup qurdu, əksəriyyətini Pakistanlı tələbələr meydana gətirdiyi müşahidə edildi.
1959-cu ildə gənc J.Robert Oppenheymer ilə bir araya gəldi, Prinston Universitetində bir təqaüd aldı və 33 yaşında Royal Society Fellow adını aldı və Salam neytrinlərin üzərində etdiyi araşdırma işlərini təqdim etdi. Oppenheymer və Salam elektrodinamika haqqındakı problemləri və bunların həll təməli üçün görüşdülər. Onun xüsusi və fərdi assistenti Jean Bouckley oldu. 1980-ci ildə Salam Banqladeş Elmlər Akademiyası üzvü oldu.
Şəxsi həyatı
Salam yaşadığı müddət içərisində ictimai və xüsusi həyatı ayrı tutulan olduqca xüsusi bir fərd oldu. Salam iki dəfə evləndi; ilk yoldaşından üç qızı və bir oğlu, ikinci yoldaşından da bir oğlu və bir qızı dünyaya gəldi. İkinci yoldaşı Conson ilə Londonda 1968-ci ildə evləndi. Professor Dame Lui Conson, Oxford Universiteti Molekulyar Biofizikanın köhnə professoru idi.
İnancı
Salam "dindar bir Müsəlman olaraq bilinirdi" və elmi işlərinin əsas hissəsi olaraq dinini göstərmişdi, eyni zamanda Əhmədiyyə Müsəlman Cəmiyyətinin də bir üzvü idi. O zamanlar:
"Bizim nəsil Tanrının dizaynının bir hissəsi, bir lütf və təvazökar bir ürək ilə şükür edib mənə verilən bu lütfü imtiyazlı qılıram, ancaq Qurani Kərim Allahın yaratdığı qanunların növlərini əks etdirmək üçün bizə əmr edir." demişdir.
Fizika üzrə Nobel Mükafatı üçün etdiyi qəbul çıxışında Salam Quranda aşağıdakı ayələrdən götürmə edərək: Mərhəmətli yaradannın yaradılmışlarında hər hansı bir qüsur görə bilməzsən. Baxışlarını bir çevir, hər hansı bir qüsur gördün mü? Sonra gözlərini dikərək müəyyən bir nöqtədən ayırmayaraq təkrar-təkrar bax. Baxışların ovsunlayıcı və gözlərini qamaşdırıcı yorğun bir parıltı halında sənə geri dönərlər.
Ardından belə demişdir:
1974-cü ildə Şura Məclisi (Pakistan), Müsəlmanlar olaraq konstitusiya dəyişikliyini elan etdi. Etiraz olaraq Salam Pakistanı tərk etdi. Hətta ayrılmasından sonra Salam tamamilə Pakistanla etdiyi əlaqəni bitirmək üçün Nəzəri Fizika Qrupu ilə yaxın əlaqəsinin yanında Pakistan Atom Enerjisi Komissiyası (P== akademik elm adamlarının yanında yer aldı və son dərəcə yaxın əlaqələri inkişaf etdirdi. Pakistanlı alimlər üçün post-tədqiqat proqramlarının ilkini başlatdı . 1983-cü ildə Riazuddin və Aşhar Qadir Salama qoşuldu və 1990-ci ilə qədər onunla qaldı.
WhatsApp
WhatsApp — smartfonlar üçün ani mesajlaşma mübadilə sistemi. Mətn mesajlarını, təsvirləri, videonu və audionu göndərməyə imkan verir. Müxtəlif platformalarda Android, BlackBerry OS, BlackBerry 10, iOS, Series 40, Symbian (S60) və Windows Phone. Messenceri yaratmış şirkətin 2009-cu ildə əsası qoyulmuşdur. Şirkətin mərkəzi ofisi Santa-Klara, Kaliforniya ştatında yerləşir.
WhatsApp-ın köməyi ilə hər gün 2 milyard mesaj (2012-ci il aprel ayında) göndərilirib. (cari ilin avqust ayında 10 milyarddan çox olmuşdur. 2015-ci ilin yanvar ayında isə bu rəqəm 30 milyardı ötmüşdü. İstifadəçilərin dəqiq miqdarı açılmır, amma Benedict Evans (Enders Analysis) analitikinin qiymətləndirilmələrinə görə oktyabrda (2012-ci il) 100 milyonu ötürdü. Apple əlavələrinin mağazasında tətbiq 121 ölkədə (Çindən, Cənubi Koreyadan və Yaponiyadan başqa ən böyüklər daxil olmaqla) ən məşhur pullu əlavədir. 2015-ci ilin başlanğıcına Google Play mağazasının məlumatına görə, Android ƏS-iylə işləyən aparatlara 500 milyondan çox yüklənilib.
Nexi Dariyanın qiymətləndirmələrinə görə, şirkətin Ovum analitiki, Whatsapp-ın artan məşhurluğu mobil operatorların təqdim etdiyi SMS mesajlarına marağın azalmasına gətirib çıxaracaq ki, bu da bu sahədən götürülən gəlirə mənfi təsir göstərəcək. İtkilər onlarla milyard dollara çata bilər.
19 fevral 2014-ci il tarixində Facebook tərəfindən 19 milyard dollara satın alınıb.
Texniki xüsusiyyətlər
WhatsApp Extensible Messaging and Presence Protocol-unun (XMPP, daha əvvəl Jabber) kimi tanınan dəyişilmiş protokolundan istifadə edir. Quraşdırma vaxtı s.whatsapp.net serverində hesab yaradılır.
Parolun generasiyasının bu alqoritminə əsaslandığına görə və WhatsApp şifrələnməsinin olmamasına görə dəfələrlə tənqid olunurdu.
2012-ci ilin avqust ayına qədər mesajlar şifrləməsiz yola düşürdü.
Qiyməti
2013-cü ildən Apple şirkəti iPhone telefonları üçün bu proqramı pulsuz təqdim etdi. Daha əvvəlki qiymət - 0,99$ və ya 0.77 azn illik abunə yolu ilə əldə edilir. İstifadəçilər, proqramı aldıqdan sonra müddətsiz abunəni alırlar.
Başqa smartfonların (Android, BlackBerry, Windows Phone, Nokia) istifadəçiləri pulsuz proqramı yükləyə və ondan birinci il ərzində pulsuz istifadə edə bilərlər. Sonrakı istifadə üçün 99 sent illik ödəniş tələb olunur.
2016-cı il yanvar ayından etibarən WhatsApp bütün platformlarda tam pulsuzdur.
Suxoy S-70 Oxotnik
Suxoy S-70 Oxotnik (Rusca: Сухой С-70 “Охотник”, hərfi tərcüməsi “Ovçu”), həmçinin “Oxotnik B” adı ilə də tanınır. Suxoy şirkəti tərəfindən istehsal edilmiş olan Rusiya mənşəli Stels texnologiyası ilə hazırlanmış altıncı nəsil pilotsuz uçuş aparatıdır. . Bu texnika daha əvvəl Mikoyan şirkəti tərəfindən istehsal edilən Mikoyan Skatron pilotsuz uçuş aparatının texnologiyası əsasında hazırlanmış və Beşinci nəsil qırıcı olan Suxoy Su-57 təyyarəsindən bəzi texnologiyaları da, özündə birləşdirmişdir. İlk uçuşunu 3 avqust 2019-cu ildə həyata keçirmişdir. 2020-ci ildən sonra istifadə edilməsi planlaşdırılır. Hal-hazırda 1 ədəd prototip modeli istehsal edilmişdir. Layihə 2017-ci ildən başlamışdır. Layihənin dəyəri 1.6 milyon Rusiya rublu dəyərindədir.
İnkişaf
Oxotnik, Suxoy şirkətinin Rusiya Müdafiə Nazirliyi tərəfindən yeni ağır kəşfiyyat və hücum məqsədi ilə istifadə ediləcək pilotsuz uçuş aparatı layihəsinin icraçısı kimi seçildiyi 2011-ci ildən etibarən inkişaf etdirilir. Yeni PUA əvvəlki Mikoyan Skat PUA proqramının məlumatları əsasında MiG və Suxoy şirkətləri tərəfindən birlikdə hazırlanır. İş Suxoy şirkətinin bir hissəsi olan Novosibirsk Təyyarə İstehsalat Birliyi (NTİB) tərəfindən həyata keçirilir. Sənədlərdə pilotsuz təyyarə “altıncı nəsil pilotsuz uçuş aparatı” kimi xarakterizə olunur..
Yer sınaqları üçün nəzərdə tutulmuş ilk prototip 2014-cü ildə hazırlanmışdır. Aparatın prototipi ilk dəfə 2017-ci ilin iyulunda meydana gəlmiş və təyyarənin uçan qanadının konfiqurasiyasını göstərmişdir.
2018-ci ilin noyabr ayında pilotsuz təyyarə NTİB zavodunun uçuş-enmə zolağında tam muxtar rejimdə yerə yaxın məsafədən uçma, sürətlənmə və dayanma sınaqlarının ilk seriyasını həyata keçirmişdir. Sınaqlar zamanı aparat maksimum 200 km/saat sürətə çatmışdır.
18 yanvar 2019-cu ildə üçüncü uçan Su-57 prototipi (bort № 053), Oxotnikin rəqəmsal silueti üst və alt tərəflərdə yeni bir rəqəmsal kamuflyaj boya sxemi ilə görülmüşdür. 24 yanvar 2019-cu ildə pilotsuz təyyarənin ilk uçan prototipinin görüntüləri NTİB zavodunda çəkilmişdir. Rusiya rəsmilərinə görə Su-57, Oxotnikin təyyarədəki radioelektron sistemlərinin, yəni avioniklərinin sınanması üçün uçan bir laboratoriya olaraq istifadə olunur.
2019-cu il may ayının sonlarında Oxotnik bir sıra uçuş sınaqları keçirdi, bu müddətdə dron NTİB zavodunun uçuş-enmə zolağından bir neçə metr yüksəklikdə uçmuşdur.
3 avqust 2019-cu ildə Oxotnik ilk uçuşunu həyata keçirdi. Dron, Aktubinskdəki Çkalov Dövlət Uçuş Sınaq Mərkəzindən təxminən 600 metr yüksəklikdə təxmini olaraq 20 dəqiqə ərzində uçdu və aerodromun ətrafında bir neçə dairə çızmışdır. Avqustun 7-də Rusiya Müdafiə Nazirliyi ilk uçuşun videosunu yayımladı.
Dizaynı
Oxotnikin dizaynı uçan qanad sxeminə əsaslanır və təyyarənin istehsal edildiyi kompozit materiallar və radar siqnallarını udan örtüklər nəticəsində təyyarənin radarlara tutulması ehtimalı azaldılır, bu da təyyarəyə Stels təyyarə xüsusiyyəti qazandırır. Təxminən 20 ton ağırlığındadır və 65 fut (20 m) uzunluqda qanad örtüyünə malikdir. Pilot təyyarə ya Suxoy Su-27 qırıcı təyyarəsində istifadə edilmiş AL-31F turbofanından və ya Suxoy Su-35S qırıcılarında və Suxoy Su-57 prototiplərində quraşdırılmış AL-31F mühərriklərinin təkmilləşdirilmiş versiyası olan AL-41F mühərriki ilə təchiz edilmişdir. Prototip pilotsuz uçuş aparatının maksimal daxili yük ilə birlikdə sürətinin saatda 1000 km olduğu bildirilir. Ehtimal olunur ki, Oxotnik əsas təyyarə, yəni Su-57 tərəfindən idarə olunan “sadiq qanadçı” (və ya “sadiq cinahçı”) (“loyal wingman”) kimi çıxış etmək üçün hazırlanmışdır.
Ümumi xüsusiyyətlər
Mənbə: Sputnik, TASS , Ainonline
Silah
2 daxili silah stansiyasında 2000 kq-a qədər idarə olunan və idarə olunmayan döyüş sursatı daşıya bilir.
Hirkan pırkalı
Ümumi yayılması
İranda təbii arealı vardır.
Azərbaycanda yayılması
Lerik, Lənkəran, Masallı ilə Yardımlı arasında olan Viləşçay vadisində, Yuxarı Qarabağda və Daşaltı meşələrində rast gəlinir.
Statusu
Nəsli kəsilmək təhlükəsində olan relikt növdür. CR A1ab; B1bc (iii,iv).
Bitdiyi yer
Enliyarpaqlı meşələrin alt yarusunda daha çox rast gəlinir.
Təbii ehtiyatı
Arealı geniş deyildir.
Bioloji xüsusiyyətləri
Həmişəyaşıl, yarpaqları növbəli düzülüşlü, ağac və ya koldur. İki və ya birevli bitkidir. Budaqlarının qabığı ağımtıl-bozdur, zoğları qonurumtuldur, qısa tüklüdür. Yarpaqları 2-7 sm uzunluqda, 1-3 sm enində olur, həmişəyaşıl, dərivarı, üstdən tünd yaşıl, parlaq, kənarları oyuqdişlidir. Damarların toru yarpağın üst hissəsində aydın nəzərə çarpır, yan damarlar 4-6 cütdür. Yarpaq saplaqları qısa olub, 5–6 mm uzunluqdadır. Çiçəkləri bir və ya ikicinsli, xırda, yaşılımtıl-ağ, 4-5 üzvlüdür. Yumurtalığı üst, 4-5, çox yuvalıdır. Meyvəsi 2-4 (bəzən 9) çəyirdəkli olub, bərk və yağlıdır. Meyvəsi qırmızıdır, 7–9 mm uzunluğunda, 6–7 mm enindədir. Çəyirdəkləri ensiz, güclü görünən qabırğacıqlı və yan tərəfdən tillidir. May ayında çiçəkləyir, sentyabr-oktyabrda meyvəsi yetişir.
Çoxalması
Təbiətdə əsasən vegetativ yolla çoxalır.
Təbii ehtiyatının dəyişilməsi səbəbləri
Başlıca olaraq insan fəaliyyəti və toxum keyfiyyətinin aşağı olmasdır.
Becərilməsi
Mədəni halda becərilir.
Qəbul edilmiş qoruma tədbirləri
Azərbaycanın "Qırmızı kitabı"na daxil edilmiş, milli park və dövlət qoruqlarında qorunur.
Zəruri qoruma tədbirləri:
Yasaqlıqların yaradılması vacibdir.
Məlumat mənbəsi
http://dendrologiya.az/?page_id=112
Beslan Mudranov
Beslan Zaudin oğlu Mudranov (7 iyul 1986, Baksan şəhəri, Kabarda-Balkariya MSSR, RSFSR) — Rusiya lı cüdoçu və samboçu. 2016 Yay Olimpiya Oyunları nın çempionu, Dünya Çempionatlarının mükafatçısı, cüdo üzrə Avropa və Rusiya çempionu. Cüdodakı ən yüngül çəki dərəcəsində çıxış edir (-60 kq.). Sambo üzrə beynəlxalq dərəcəli idman ustası. Cüdo üzrə Rusiya nın 2012-ci il əməkdar idman ustası. 2010 və 2011-ci illərin cüdo üzrə Dünya Çempionatlarının iştirakçısı, 2012-ci ilin cüdo üzrə Avropa çempionu. 2015 Avropa Oyunları nın çempionu. Braziliya nın Rio-de-Janeyro şəhəri ndə keçirilən 2016 Yay Olimpiya Oyunları nın çempionu.
Həyatı
7 iyul 1986-cı ildə Kabarda-Balkariya nın Baksan şəhərində anadan olub. 13 yaşından güləş idman növü ilə məşğul olub, amma sambo haqqında ona kiçik qardaşı məlumat verib. Bir müddət sonra Maykop şəhəri nə köçür və orada Adıgey Dövlət Universitetinin cüdo fakültəsinə daxil olur. 2006-cı ildə Armavir şəhərinə köçür, 2008-ci ildə isə cüdoya keçərək Rusiya Zona Çempionatının və Rusiya Çempionatının qalibi olur.
Ailəsi
Atası Zaudin Şafiq oğlu Mudranov uzaq təyinatlı tır sürücüsü işləyir, anası Asya Həsən qızı Mudranova isə ev xanımıdır. Qardaşı Aslan Mudranov Adıgey Dövlət Universitetinin cüdo fakültəsində təhsil alır, sambo və cüdo ilə məşğul olur. Aslan Mudranov Rusiyanın beynəlxalq dərəcəli idman ustası və sambo üzrə Avropa çempionudur.
Diana adlı xanım ilə ailəlidir. 2 qızı var.
Dulusçuluq
Dulusçuluq istehsalatın üç istiqamətini əhatə edir:
Azərbaycanda dulusçuluğun tarixi
thumb|300 px|Beyləqandan tapılmış saxsı qab. XII – XIII əsr. Dulusçuluq Azərbaycanda sənətkarlıq istehsalının ən qədim sahələrindən olub bu günə qədər öz əhəmiyyətini saxlamışdır. Mütəxəssislər sənətin bu sahəsinin meydana çıxmasını neolit dövrünə aid edirlər. Əvvəlcə, əsasən qadınların məşğul olduğu dulusçuluq eneolit dövründə tətbiq edilən sırf texniki nailiyyətlər nəticəsində müstəqil sənət sahəsinə çevrilmişdi.
İlk orta əsrlərin sonlarından başlayaraq Azərbaycanda dulusçuluq istehsalı daha yüksək səviyyəyə çatmışdı. Monqol işğallarına qədər davam etmiş bu yüksəliş dövründə dulusçuluqda güclü kəmiyyət və keyfiyyət dəyişikliyi baş vermişdi. Ayaqla hərəkətə gətirilən çarxın meydana gəlməsi, müxtəlif dulusçuluq mərkəzlərində şirli qablar istehsalının başlanması, dulus kürələrinin kütləvi şəkildə tətbiq edilməsi yüksək keyfiyyətli saxsı məmulatı istehsalı üçün daha əlverişli şərait yaradırdı.
Bu dövrdə saxsı qabların yayılması arealı Azərbaycanın demək olar ki, bütün şəhər və vilayətlərini əhatə edirdi. Bir çox yaşayış məntəqələrində, o cümlədən Beyləqanda aparılan arxeoloji qazıntılar nəticəsində Azərbaycanda şirsiz və şirli qablar istehsalının yüksək səviyyədə olduğunu sübut edən çoxlul materiallar aşkar edilmişdir.
Məişət keramikası
thumb|300 px|Beyləqandan tapılmış üstü yazılı saxsı qab. XII—XIII əsr.
Müstəqil Azərbaycan xanlıqların mövcud olduqları XVIII əsrin ikinci yarısı – XIX əsrin əvvəlində dulusçuluq istehsahnm aparıcı sahəsi kimi daha çox məişət keramikasından söhbət açmaq olar. Azərbaycanın dulus ustaları məişətin müxtəlif sahələrində işlədilən çoxlu gil məmulatları hazırlayırdılar. Etnoqrafık tədqiqatlar göstərir ki, məişətdə işlədilən dulusçuluq məhsullan öz təyinatlanna görə bir neçə qrupa bölünürdülər. Bunların arasında su qabları, yemək qabları, süd məhsullan üçün qablar, evlərin qızdırılması və işıqlandınlması üçün nəzərdə tutulan qablar əsas yer tuturdular.