cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kap yarımadası
Kap yarımadası - Afrika qitəsinin cənub-qərbində Atlantik okeanında Cənubi Afrika Respublikası ərazisində yerləşən coğrafi məntəqə. Cənub qutaracağında Ümid və Keyp-Poynt burnu yerləşir. Şimalında isə Keyptaun şəhəri və onun yaxınlığında ucalan Masa dağı (Table Mountain) yerləşir. Dağlıq və düzənlik ərazilərdən ibarət olması bölgədə üzümçülüyün inkişafına imkan verir. Dünyada özünün üzümdən hazırlanan içkiləri ilə seçilir.
Elmira Rəhimova (professor)
Elmira Rəhimova — Professor, ədəbiyyatşünas
Həyatı
Elmira Abdulla qızı Rəhimova Azərbaycan Respublikasının Ağdaş şəhərində anadan olub. 1962-ci ildə Ağdaş şəhər orta məktəbini bitirib. 1962-ci ildə Pedaqoji Dillər İnstitutuna daxil olub və həmin institutu 1967-ci ildə fərqlənmə diplomu ilə bitirib. 1971-1974-cü illərdə aspiranturada təhsil alıb.
Elmi fəaliyyəti və yaradıcılığı
Aspiranturanı bitirdikdən sonra, 1976-cı ildə "Azərbaycanda yaşayan rus yazıçılarının 20-30 -cu illərdə ədəbi fəaliyyəti" mövzusunda namizədlik, 1995-ci ildə isə " Azərbaycan xalq qəhrəmanlıq dastanlarının rus dilinə tərcümələrinin tarixi və təcrübəsi( "Kitabi-Dədə Qorqud" və "Koroğlu" dastanlarının materialları əsasında) " doktorluq dissertasiyasını müdafiə edib. 1980-1982-ci illərdə yüksək ixtisaslı mütəxəssis kimi Kuba Respublikasının Havana Universitetində çalışıb, orada rus dili və ədəbiyyatını tədris edib. Bakı Slavyan Universitetinin Ədəbiyyat nəzəriyyəsi və dünya ədəbiyyatı kafedrasında professor vəzifəsində çalışıb. Nasir olaraq hekayələri, povestləri esseləri müntəzəm olaraq mötəbər ədəbi jurnallarda dərc olunub.
NGC 4301
NGC 4301, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə 182.88 sm (72 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Antipasto
Antipasto — isti və ya soyuq yeyilən İtaliya mətbəxinin ənənəvi ət və tərəvəz qəlyanaltısıdır.
Qaraquş (dırnaq mayası)
thumb|300x300px|Çeçələ barmaqda qaraquş Qaraquş - dırnaq büküşünün dərisinin cırılması. Adətən yan (lateral) büküşdə görünür, çünki bu yerdə dəri tez-tez mexaniki təsirə məruz qalır, lakin, arxa büküşdə də baş verə bilər.
Səbəblər
Əllərinizin dərisi nə qədər qurudursa, qaraquşun əmələ gəlmə ehtimalı da o qədər yüksəkdir. Quruluq səbəbdən çox incə dırnaq büküşü elastikliyi itirir və mexaniki təsir zamanı asanlıqla yırtılır. Əlbəttə, barmaqlara intensiv təsir həmçinin qaraquşun yaranmasının riskini artırır.
Qaraquş altına infeksiya düşə bilər, hansı kı dırnaq büküşünün irinli iltihabına gətirib çıxara bilər.
Müalicə
Qaraquşlar manikürlü qayçı və ya dırnaqtutan ilə diqqətlə kəsilməlidir, sonra zədələnmiş dırnaq büküşünü dezinfeksiya maddələri ilə təmizlənməlidir. Qaraquşu qopartmaq lazım deyil, çünki tez-tez o zamanda dərinin böyük bir hissəsi ayrılır və yaranın yoluxma riskini artırır.
Vitali Pronin
Vitali Aleksandroviç Pronin — Azərbaycan münzəvisi, Kürdili adasının son sakini. O, yerli mediada "Neftçalanın Robinzon Kruzosu" ləqəbi almışdır.
Həyatı
1952-ci ilin 1 yanvar tarixində Neftçala rayonunda anadan olmuşdur. Atası Vladimir fəhlə, anası Antonina klub müdiri olub. Orta məktəbi də Kürdili kəndində bitirib, əsgərliyə gedib, qayıdıb traktorçu işləməyə başlayıb. İki qardaşı, iki bacısı var idi. Qardaşları Valentin və İvan Moskvada, bacıları Nadejda və Qalina isə Rusiyanın Tolyatti şəhərində yaşayırlar. Xəzər dənizində suyun səviyyəsi yüksəlib kəndin rayon ilə əlaqəsi kəsilməyə başlayanda ailələr kənddən köçüb, lakin Vitalinin ailəsi və daha bir neçə ailə kənddə qalıb. Daha sonra adanın yeganə sakininə çevrilib. 7 yanvar 2020-ci il tarixində axşam saatlarında özü haqqında çəkilişlərdən bir qədər sonra evində vəfat edib.
İrsi
Haqqında "Adam" və "Sonuncu" filmləri çəkilmişdir.
Auqusto Pinoçet
Auqusto Hose Ramon Pinoçet Uqarte (isp. Augusto José Ramón Pinochet Ugarte; ) — Çili dövlət və hərbi xadimi, general-kapitan (ordu generalı). 1973-cü il sentyabrın 11-də dövlət çevrilişi yolu ilə prezident Salvador Alyendeni hakimiyyətdən salan hərbi xuntaya rəhbərlik etmiş, 27 iyun-17 dekabr 1974-cü il tarixlərində Çili Millətinin Ali Rəhbəri, 17 dekabr 1974–11 mart 1990-cı il tarixlərində Çilinin prezidenti, 11 sentyabr 1973–11 mart 1998-ci il tarixlərində isə Çili Ordusunun Ali Baş Komandanı olmuşdur.
Erkən həyatı və mənşəyi
Auqusto Pinoçet 25 noyabr 1915-ci ildə Çilinin ikinci böyük şəhəri Valparaisoda dünyaya gəlmişdir. Onun atası Auqusto Pinoçet Vera liman gömrüyündə məmur, anası Avelina Uqarte Martines ev xanımı idi. Gələcək dövlət başçısı 6 uşaqdan ən böyüyü idi. Pinoçet əcdadı mənşəcə breton olmuş, Latın Amerikasına Fransadan köçmüşdü.
1973-cü il çevrilişi və Prezidentik dövrü
1973-cü ilin avqust ayında, çevrilişdən 18 gün əvvəl nazir olan general Karlos Pratsın yerinə Salvador Alyende tərəfidən Çili silahlı qüvvələrinin brəhbərliyinə gətirildi. Bundan sonra 11 sentyabr 1973-cü idə Prezident Alyendeni hakimiyyətdən saldı. Alyende çevriliş vəfat etdi. Onun ölüm səbəbi isə dəqiq müəyyənləşdirilməmişdir.
Hakimiyyəti ələ keçirən Pinoçetin rəhbərlik etdiyi dörd nəfərlik inqilabi qrup siyasi partiyaların fəaliyyətini dayandırdı. Sosialist müxalifətə qarşı qəddar və qanlı bir hücum başladı. Çevrilişin ilk üç günü içində təxminən 130 min insan həbs edildi. Pinoçetin iqtidarda qaldığı 17 il müddətində isə təxminən 2279 nəfər siyasi səbəblərdən öldürüldü, 1000-dən çox insan itkin düşdü, 30 000 nəfərə qədər insana işgəncə verildi və bir neçə min insan sürgün edildi.
1974-cü iin mart ayında konstitusiyanı ləğv edən inqilabi qrup qeyri-müəyyən bir müddət hakimiyyətdə qalacağını açıqladı. Daha sonra Pinoçet inqilabi qrupun digər üzvlərini müşavir vəzifəsinə endirərək iqtidari öz əlinə aldı. Dekabr ayında prezident vəzifəsinə gəldi. Bir keçid müddətindən sonra vəziyyətin düzələcəyinə ümid edən liberalların ümidi boşa çıxdı. Bu arada müxalifətə göstərdiyi təzyiq beynəlxalq ictimaiyyətdə böyük tənqidə səbəb oldu. Alyende hakimiyyətinin son müdafiə naziri Orlanda Letelier isə böyük ehtimalla onun əmriylə 1976-cı ildə Vaşinqtonda qətlə yetirildi.
Pinoçet Alyende hökumətinin iqtisadi siyasətini ləğv edərək iqtisadi sahədə liberal bir xətt izləməyə başladı. 1975-ci ilin ortalarından etibarən Pinoçet bəzən "neo-liberal", bəzən "sərbəst bazar" olaraq adlandırılan iqtisadi islahatlar həyata keçirməyə başladı. Bu məqsədlə, "Çikaqo uşaqları" kimi tanınan və Çikaqo Universitetində Milton Fridmanın fikirlərinin təsiri altında təhsil almış iqtisadçılarla məsləhətləşdi.
Herbert Xamison
Herbert Xamison (d. 17 sentyabr 1875; Peoriya, Birləşmiş Ştatlar - ö. 22 iyun 1938; Peoriya, Birləşmiş Ştatlar) — Birləşmiş Ştatları təmsil edən yüngül atlet. 1896 Afina Olimpiadasında gümüş medal qazanıb.
Həyatı
Herbert Xamison 1875-ci ilin 17 sentyabr günündə Birləşmiş Ştatların İllinoys ştatının Peoriya şəhərində anadan olub. 1938-ci ilin 22 iyun tarixində isə elə həmin şəhərdə ömrünün 62-ci yaşında vəfat edib.
Afina Olimpiadası
Herbert Xamison 1896-cı ildə Yunanıstanın Afina şəhərində I Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. 400 metr məsafəyə qaçış yarışlarında mübarizə aparan Xamison təsnifat mərhələsində 56.8 saniyə nəticə ilə 1-ci yeri tutdu və finala vəsiqə qazandı. Finalda isə 55.2 saniyə nəticəyə imza atan Herbert Xamison I Yay Olimpiya Oyunlarının gümüş medalını qazandı.
Xadimli (Nir)
Xadimli — İranın Ərdəbil ostanının Nir şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 143 nəfər yaşayır (22 ailə).
Rasional seçim nəzəriyyəsi
Rasional seçim nəzəriyyəsi — insanın iqtisadi, sosial, siyasi həyatında seçimlərini rasional bir varlıq kimi etməsinə əsaslanan nəzəriyyə. Bu nəzəriyyəyə görə insan bir rasional varlıq kimi fəaliyyətində və seçimində maksimum mənfəət əldə etməyə istiqamətlənmişdir.
RSM nəzəriyyəsinin əsasında sosial mübadilə və rasional seçim haqqında iqtisadi nəzəriyyələr durur. RSM inkişaf edərək insanın fəaliyyət göstərdiyi bütün sahələrdə onun davranışını analiz etmək və proqnozlaşdırmaq üçün universal bir paradiqmaya çevrilmişdir.
Nəzəriyyənin kökü XVIII əsrin ortaları-XIX əsrin əvvəllərinə, Şotlandiya əxlaq məktəbinin təlimlərinə söykənir. İlk dəfə olaraq onlar insanın individual rasional davranışı konsepsiyasını təklif etmiş, onunla ictimai hadisələrin izah edilməsinin məhsuldarlığına diqqəti çəkmişlər. Nəzəriyyənin başqa bir kökü kimi utilitarizm məktəbini götürmək olar. Bu məktəbin banisi C.Bentam onun əsas prinsiplərini irəli sürmüşdür. Utilitaristlər insan davranışına müəyyən növ aprior ideyalar və streotiplər əsasında baxmaqdan imtina edərək, insanın fəaliyyətinin nəticəsinə çox böyük diqqət yetirməyə başladılar.
Elməddin Namazov
Elməddin Nəsib oğlu Namazov — Vətən müharibəsinin şəhidi.
Həyatı
Elməddin Namazov 7 may 1996-cı ildə Samux rayonunun Qovlarsarı kəndində anadan olmuşdur. Əslən Göyçə mahalının Pəmbək kəndindəndir. 2001-ci ildə Gəncə şəhər 4 saylı tam orta məktəbə getmiş, 2012-ci ildə həmin məktəbi bitirmişdir.
Ailədə iki bacı, bir qardaş olublar.
Hərbi xidməti
2014-2016-cı illərdə Naxçıvan Muxtar Respublikasında "N" saylı hərbi hissədə kəşfiyyat taborunda atıcı kimi xidmət keçib.
2020-ci il sentyabrın 20-də ordu sıralarına təkrar təlimlərə cəlb olunub. Torpaqlarımızın işğaldan azad olması uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak etmişdir. O, iki dəfə yaralanmasına baxmayaraq döyüşə davam etmiş və Füzuli-Qubadlı istiqamətində gedən döyüşlərdə iştirak etmişdir. 26 oktyabr 2020-ci ildə Qubadlı uğrunda gedən döyüşlərdə qəhrəmancasına həlak olmuşdur. 27 oktyabrda Gəncə Şəhidlər Xiyabanında dəfn edilmişdir.
Daquq
Daquq — İraqın Kərkük mühafazasıdə şəhər.
Kərkükün cənubunda və Bağdad şossesi üzərində yerləşən Daquq şəhərinin əhalisi təxminən 50.000 nəfərdir. Mərkəzini əsasən türkmanlar təşkil edir və azlıq olaraq ərəblər də vardır.Daquqdakı türkmanlar şiə və azlığda olan ərəblər sünni məzhəbinə inanırlar.
Daquq şəhərindən Qaradağdan gələn Daquq çayı keçir və Zab çayının bir qolu da keçir və bütün ərazilərin sulanmasını sağlar. İdari olaraq Daquqa 4 nahiyə bağlıdır (Tazexurmatu, Leylan, Rəşat və Geda). Daquqda çox sayda tarixi əsərlər vardır, bunların ən önəmlisi Daquq Ulu Minaresi (1600 üncü illərdə bir Osmanlı sultanı tərəfindən tikilmiş və eynisi Ərbil şəhərində inşa edilmişdir.
Nəfəslik
thumb| Nəfəslikli pəncərə Nəfəslik — kiçik bir ventilyasiya pəncərəsidir. Adətən bir pəncərə şüşəsinin çərçivəsini əhatə edir və bütün pəncərədən asılı olmayaraq həncamalarda açılır. Nəfəsliklər Rusiyada və digər postsovet ölkələrində geniş istifadə olunur.
Nəfəslik soyuq iqlimə malik ölkələr üçün səciyyəvidir, harada həddən artıq sərinləşdirmədən otağı havalandırmağa ehtiyac var.
Qaz halında olan zərrəciklərin kütlələri yüngül olduğu üçün evin tavanına doğru hərəkət etməsini nəzərə alaraq, nəfəslik pəncərənin üst hissəsinə yerləşdirilmişdir.
Kilidlə təyin edilə bilər.
Ernst Herzfeld
Ernst Emil Herzfeld — alman arxeoloq, memar və sənət tarixçisi. İslam mədəniyyəti, xüsusən İran sənəti ilə bağlı tədqiqatları ilə tanınmışdır.
Herzfeld ayrıca Silifke yaxınlığındakı Aya Tekla xristian həcc mərkəzindəki tədqiqatlarda iştirak etmiş və rəsmlərini Samuel Guyerin şərhləri ilə birlikdə nəşr etdirmişdir.
Həyatı
Münhen və Berlin universitetlərində memarlıq təhsili almış, ilk dəfə 1903-cü ildə Orta Şərqə getmiş, Mesopotamiyadakı Assuriya şəhərlərindən birində aparılan qazıntılarda memar kimi işləmiş, İraqdakı qədim Samarra şəhərini gördükdən sonra İslam mədəniyyəti ilə maraqlanmağa başlamışdır. Burada həyata keçirmiş olduğu ilk işlərini daha sonra 1907-ci ildə Samarra, Aufnahmen und Untersuchungenzur islamichen Archeologie (Səmarra, İslam Arxeologiya üzrə Ölçülər və Tədqiqatlar) adı altında çap etmişdir. Assuriya qazıntılarından ölkəsinə 1906-cı ildə qayıdarkən, İran yolundan istifadə etmiş və burada Pasarqad və Persepolisə səyahət etmişdir. Növbəti il bu iki şəhər əsasında hazırladığı tədqiqat işi ilə Berlin Universitetində doktorluq adı almışdır. 1908-ci ildə İstanbul və Suriyadan keçməklə Hindistana səyahət etmişdir. Sənət tarixçisi Friedrich Sarre ilə birlikdə Mesopotamiyada Fərat və Dəclə çayları vadilərində gəzərək bir çox arxeoloji sahəni müəyyən etdilər. Bu tədqiqatlarının nəticələrini 1911-1920 arasında Archeologische Reise im Euphrat ung Tignis Gebiet (Fərat və Dəclə Regionunda Arxeoloji Səyahət) adlı dörd cildlik əsərlərində yaydılar.
Herzfeld 1917-ci ilə qədər İranda və Şərqi Anadoluda tədqiqatlar aparmışdır. 1920-ci ildə Berlin Universitetində Şərq arxeologiyası professoru olmuş, 1928-ci ildə Persepolis yaxınlığındakı Pasargadda qazıntı aparmış və 1933-cü ilə qədər Persepolisdə qazıntılarına davam etmişdir. 1935-ci ildə Almaniyanı və Berlin Universitetini tərk edərək ABŞ-yə getmiş və New York əyalətindəki Princeton Universitetinə daxil olmuşdur; Daha sonra tədqiqatlarını bu ölkədə davam etdirdi.
1947-ci ildə tədqiqat aparmaq üçün Qahirəyə getdi; orada xəstələndi və müalicə üçün aparıldığı İsveçrədə öldü.
Konstantin Lordkipanidze
Konstantin Lordkipanidze — gürcü tərcüməçisi, yazıçısı və ssenaristi.
Erkən illər
Konstantin Lordkipanidze 7 yanvar 1905-ci ildə Gürcüstanın Samtredia yaxınlığındakı Didi Cixaişi kəndində anadan olub. O, Kutaisi Humanitar Texnikumunda təhsil alıb və 1924-cü ildə oranı bitirib. Həmin il o, ilk şeirini, 1926-cı ildə isə ilk şeirlər toplusunu nəşr etdirdi. Əvvəlcə gürcü simvolistlərindən güclü təsirləndi, lakin tezliklə onlardan ayrılaraq özünü proletar şair elan etdi. O, inqilabi mübarizə haqqında çoxlu təmtəraqlı şeirlər yazıb.
1930-cu illərin əvvəllərindən yalnız nəsrlə yazmağa başladı. Onun nəsr əsərlərində mövzular köhnə ideyalardan qoparaq yeni ictimai münasibətlər, sovet xalqının qəhrəmanlığı və fəal humanizm idi. Onun "Kolxidanın şəfəqi" (1931, 1952-ci ildə təkrar nəşr) romanı gürcü kəndinin həyatındakı böyük dəyişiklikləri təsvir edir. "Ölümsüzlük" (1938) hekayələr toplusu 1918–1920-ci illər vətəndaş müharibəsi zamanı belarusların mübarizələrindən bəhs edir.
İkinci dünya müharibəsi
İkinci Dünya Müharibəsi (1939–1945) illərində 1942-ci ildə Gürcüstan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi Qırmızı Ordunun Gürcüstan 414-cü atıcı diviziyasını gücləndirmək üçün Lortkipanidzeni və digər fəalları göndərdi. O, 1943-cü ilin sentyabrında fəal ordu sıralarına qoşulmuş, əvvəlcə rabitə müəssisəsində telefon operatoru, sonra 1944-cü ildən gürcü dilində çıxan "Vətən yolunda irəli" divizion qəzetinin müxbiri və təşkilatçısı kimi fəaliyyət göstərmişdir. Şimali Qafqaz Cəbhəsində və ayrıca Primorsk ordusunda döyüşmüş, Novorossiysk-Taman və Krım hücum əməliyyatlarında iştirak etmişdir. Döyüşdə nümunəvi fəaliyyətinə görə iki hərbi ordenlə təltif edilib. 1945-ci ildə ordudan tərxis olunub.
Müharibədən sonrakı dövr
Müharibə illərində xalqın qəhrəmanlığı Lortkipanidzenin sonrakı əsərlərinin bir neçəsinin mühüm mövzusunu təşkil edirdi: "Passız bıçaq" (1949), "Ölüm gözləyəcək" (1968, hekayələr), "Qoca balıqçılar necə öldü" və s. Onun mükafata layiq görülmüş "Ölüm gözləyəcək" (1968) real hekayələr toplusu İkinci Dünya Müharibəsi illərində sovet xalqının qəhrəmanlığına həsr olunub. "Sehrli daş" romanı (1955-ci il 1-ci hissə, 1965-ci il 2-ci hissə) Sovet Gürcüstanı haqqında geniş bir əsərdir. "Ortaçala balıqçılar" (1969), "Yaşasın Don Kixot" (1970) və başqa povestlərin mərkəzində müasir etik problemlər dayanır.
Əsərləri fransız, alman, türk, ukrayna və erməni dillərinə tərcümə olunub. Öz əsərlərini rus dilinə tərcümə edib. Taras Şevçenko və Vladimir Mayakovskinin əsərlərini gürcü dilinə tərcümə edib. O, həmçinin A. Mitskeviçin, P. Eluarisin, İ. Frankonun, X. Aboviani, A. İsaakyan, Takubokunun bəzi poetik əsərlərini və Sasunlu David erməni dastanının bir neçə fəslini tərcümə etmişdir. Lordkipanidze "Dostluq" (1941), "Yolda kölgə" (1957), "Yarımçıq mahnı" (1960) filmləri üçün ssenarilər yazıb.
Lordkipanidze "Literaturnaya qruziya" jurnalının (1956–1962) və "Tsikari" jurnalının (1962–1966) baş redaktoru olub. 1966–1973-cü illərdə Nakaduli nəşriyyatının direktoru olub. 1973–1986-cı illərdə "Zarya" almanaxının redaktoru olub. 1977-ci ildə isə "Qantiadi" almanaxının baş redaktoru təyin edilib. Gürcüstan SSR Ali Sovetinin səkkizinci çağırışının deputatı olub. Lordkipanidze 30 iyul 1986-cı ildə vəfat etdi və Tbilisidəki Didube Panteonunda dəfn edildi.
İlkin Ağakişiyev
İlkin Elxan oğlu Ağakişiyev (17 sentyabr 1995; Mingəçevir, Azərbaycan — 8 oktyabr 2020; Ağdərə, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
İlkin Ağakişiyev 1995-ci il sentyabrın 17-də Mingəçevir şəhərində anadan olub. İlkin Mingəçevir şəhəri Ü.Hacıbəyli adına 11 illik musiqi məktəbində musiqi təhsili alıb.Evin tək və yeganə oğlu olan İlkin 2013-cü ildə Mingəçevir şəhər 10 Nömrəli orta məktəbi bitirib.Elə həmin ili 2013-2017-ci illərdə Azərbaycan Əmək və Sosial Münasibətlər Akademiyasında ali təhsil alıb. Subay idi.
Hərbi xidməti
İlkin Ağakişiyev 2017-2018-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olub.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan İlkin Ağakişiyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. İlkin Ağakişiyev oktyabrın 8-də Ağdərə istiqamətində şəhid olub. Uzun müddət nəşi tapıla bilməyib. Noyabrın 27-də Mingəçevir şəhərinin Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İlkin Ağakişiyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İlkin Ağakişiyev ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Bosniya və Herseqovinada turizm
thumb|right|220px|[[Neum şəhəri — Bosniya və Herseqovinanın Adriatik dənizi sahilləri]] Bosniya və Herseqovinada turizm iqtisadiyyatın ən tez inkişaf edən sahələrindən biri. Bosniya müharibəsindən sonra ölkədə turistik infrastruktur sürətli şəkildə inkişaf edir. 1995—2000-ci illər ərzində ölkəyə gələn turistləri sayında illik ortalama 24 % artım müşahidə edilmişdir. 2013-cü ildə Ümumdünya İqtisadi forumunda Travel and Tourism Competitiveness Report tərəfindən Bosniya və Herseqovina turistlərə ən xoş münasibət bəsləyən ilk səkkizliyə daxil edilmişdir.
2012-ci ildə Bosniya və Herseqovinada 747 827 turist qeydə alınmışdır. Üstəlik bu turistlərin 58,6 % xarici ölkələrdən gələnlər olmuşdur. 2012-ci ildə ölkəni ziyarət edən turistlərin ölkələr üzrə göstəriciləri: Xorvatiya (16,2 %), Serbiya (13,1 %), Polşa (8,1 %), Sloveniya (7,4 %), İtaliya (6,5 %) və Türkiyə (6 %). 2017-ci ildə Bosniya-Herseqovinada 1,307,319 nəfər turist qeydə alınmışdır. Bu isə keçən ilki ilə müqayisədə 13,7% artım deməkdir. Turistlərin 71,5% -i xarici ölkələrdən gələnlər təşkil etmişdir.
Dünya Turizm Təşkilatının qiymətləndirilməsinə görə 1995-2020 illəri arasında Bosniya və Herseqovina turizm böyüməsi baxımından dünyanın ən böyük üçüncü ölkəsi olacaqdır. Lonely Planet kitabçasında dünyanın ən yaxşı şəhərlərinin reytinqində Sarayevo şəhəri 43-cü sıradadır. 2009-cu ilin dekabrında Sarayevo 2010-cu ildə ilk ən çox ziyarət olunacaq on şəhərlərdən biri seçilib. Lonely Planet kitabçasında Dubrovnik (59-cü yer), Lyublyana (84-cü yer), Bled (90-cı yer), Zaqreb (125-ci yer) və Belqrad (143-cü yer) kimi şəhərlər yer alsada onlar reytiq baxımından Sarayevoya uduzmuşlar. Balkanlarda bircə Afina Sarayevonu üstələyə bilmişdir.
Sarayevoda çoxlu sayda tarixi, dini və mədəni abidələr vardır. Sarayevonun turistik mərkəz rolu oynamasında 1984 Qış Olimpiya Oyunları böyük rol oynamışdır.
Hazırda Bosniya və Herseqovinanın xizək kurortları əvvəlki nüfuzuna qovuşur. Ən böyük xizək mərkəzləri Belaşnisa, İqman və Yaxorina ərazilərində yerləşir.
Neum Bosniya və Herseqovinanın yeganə sahil şəhəridir. Bura 24.5 km (15 ml) sahil xəttinə sahibdir. Ölkənin yalnız Adriatik dənizinə çıxışı vardır. Neum dik təpələri, qumlu çimərlikləri ilə turistləri özünə cəlb edir. Şəhər bir neçə böyük turist otelinə sahibdir. Otellərdə qiymətlər qonşu Xorvatiyaya nisbətdə daha aşağıdır. Turizm və onun gətirdiyi ticarət, bölgən iqtisadiyyatına müsbət təsir göstərir.
Manşuk Mametova
Manşuk Mametova —İkinci Dünya Müharibəsi illərində Kalinin Cəbhəsində 3-cü Zərbə Ordusunun 21-ci Mühafizə Atıcı Diviziyasında 100-cü Tüfəng Briqadasının pulemyotçusu idi. 1 mart 1944-cü ildə Ali Sovet tərəfindən ölümündən sonra Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülən ilk qazax qadın oldu.
Həyatı
İndiki Qazaxıstanın Ural bölgəsində ayaqqabı istehsalçısı ailəsində anadan olmuş Mametova uşaqlığını Almatı şəhərində, xalası Əminə Mametovanın himayəsində keçirdi. Valideynləri onu övladı olmayan xalası və əmisinə vermişdilər. Böyük Vətən müharibəsi zamanı onun ögey əmisi həbs olundu. Həbs olunmadan əvvəl o, Mametovanı tibb işinə həvəsləndirmişdi. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Qazax SSR Xalq Komissarları Sovetində sədr müavininin katibi olaraq işləyərkən Mametova tibb bacısı təhsili almışdır. Daha sonra Almatı tibb instituna əlavə təhsil almaq üçün daxil oldu. Almanların Sovet İttifaqına hücumundan sonra Qırmızı Orduya qoşulmağa çalışdı və rədd edildikdən sonra tibbi təhsili davam etdirdi və həmçinin silahdan necə istifadə etməyi öyrəndi.
Xorayım (Nir)
Xorayım — İranın Ərdəbil ostanının Nir şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 60 nəfər yaşayır (15 ailə).
Tayib Xoyi
Xudaverdi Tayib Xoyi — Azərbaycan şairlərindəndir ki, Çors kəndində dünyaya gəlmişdir.O, Mirzə Həsən Riyazinin yoldaşlarından idi və Azərbaycan və Fars dillərində şeirlər yazıb.Şair Əmir Əhməd xan hükuməti dövründə yaşayırdı və Çors kəndindədə vəfat edib.
Qərb əl-Əndəlüs
Qərb əl-Əndəlus (, gharb al-ʼandalus; "Əndəlüsün qərbi") və ya sadəcə əl-Qərb — Piriney yarımdasında yaşayan müsəlmanlar tərəfindən 711-ci ildən 1249-cu ilə qədər ərazidə hakimiyyətdə olduqları dövrdə indiki Portuqaliyanın cənubundakı vilayətə və indiki İspaniyanın mərkəzi-qərbi hissəsinə verilən ad. Bu dövr Tariq ibn Ziyadın Piriney yarımadasına hücumundan və burada Əməvilərin nəzarəti bərqərar olmasından sonra Vestqot krallığının süqutu ilə başlamışdır. İndiki Alqarve öz adını bu ərəb adından götürür. Bölgənin 500 minə yaxın əhalisi var idi.
Assam dili
Assam dili (অসমিয়া [asamiya]) — Hind-Avropa dillərinin hind-ari qrupuna daxil olan dil. Əsasən Hindistanın şimal-şərqi ştatı olan Assamda və ona qonşu ştatlarda yaşayan təxminən 15 milyon insanın ana dili. Assam dilində danışan azlıqlar eləcə də Banqladeşdə və Butanda yaşayırlar.
Kitabxanadakı cəsəd (roman)
Kitabxanadakı cəsəd — Aqata Kristinin detektiv fantastika əsəri. İlk dəfə 1942-ci ilin fevralında Dodd, Mead və Company tərəfindən ABŞ-də və Böyük Britaniyada Collins Crime Club tərəfindən həmin ilin mayında nəşr edilmişdir.
Svetlana Həkimova
Svetlana Həkimova — teatr və kino aktrisası, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti.
Həyatı
S.Həkimova 1940-cı ildə Sumqayıt şəhərində anadan olmuşdur. 1968-ci ildən Sumqayıt Dövlət Musiqili Dram Teatrında çalışır. S.Həkimova 1959-cu ildən Sumqayıt şəhər C.Cabbarlı adına Mədəniyyət Evinin nəzdində yaradılmış xalq teatrında müxtəlif səpgili rollarda çıxış etmişdir. Onun S.Vurğunun "Fərhad və Şirin" əsərindəki Şirin obrazı Ümumittifaq festivalında "Qızıl medal"a layiq görülmüşdür. Sumqayıt Dövlət Teatrında işlədiyi on il ərzində S.Həkimova xarakterik obrazları ilə tamaşaçıların sevimlisinə çevrilmişdir.
1978-1990-cı illədə S.Həkimova Ağdam Dövlət Dram Teatrında, 1990-1992-ci illərdə isə Füzuli Dövlət Dram Teatrında işləmişdir. 1992-ci ildən bu günə kimi aktrisa H.Ərəblinski adına Sumqayıt Dövlət Musiqili Dram Teatrında çalışır.
Onun Esmiralda ("Bəli dünya dəyişib") rolu ilə qədəm basan S.Həkimova Sumqayıt teatrının səhnəsində onlarla yadda qalan obrazlar yaratmışdır. Ondardan Gülüş ("Sevil", C.Cabbarlı), Gülcahan ("Kəndimizin javanları", Ə.İlham), Fez ("Qəribə missis Səvic", Con Patrik), Gülcamal ("Müsibəti Fəxrəddin", N.B.Vəzirov), Naza ("Duel", M.Bayciyev), Hakimin qızı ("Demoklisin qılıncı", N.Hikmət), Nami ("Qəribə marka", Holfred), Şıltaq qız ("Paralelin nəbzi", R.Heydər), Tahir ("İnam", F.Məmmədov) və s. göstərmək olar.
C.Cabbarlının "Solğun çiçəklər" əsərindəki Sara rolunu Svetlana xanım böyük bir səmimiyyətlə, ehtiras və həyacanla yaradıb.
1992-ci ildən Sumqayıt teatrında çalışan S.Həkimova A.Həsənoğlunun "Yanmış evin nağılı" faciəsində nənə, F.Məmmədovun "Anasının gül balası" əsərində Gülbala, Ə.M.Lələdağın "Qorxaq" pyesində Qaçqın nənə, O.Kolçinskayanın "Tramvayı kim oğurlayıb" pyesində Köstəbək, F.Məhərrəmovun "Cinbalalar" əsərində Gülcahan nənə, Y.Həşimovun "Həkimlər nobata gedir" komediyasında Səkinə xala, T.Vəliyevanın "Mənim ağ göyərçinim" pyesində Münəvvər, G.Xuqayevin "Bir köpək vardı", "Ailə" ibrətamiz pyeslərində Dovşan və Tamara, A.Şaiqin "Qaraca qız" əsərində Yusifin anası və bir çox uzunömürlü obrazlar yaratmışdır.
S.Həkimova 2000-ci ildə Respublikanın Əməkdar Artisti fəxri adına layiq görülmüşdür.
2006-cı ildə S.Həkimova Respublika Prezidentinin mükafatına layiq görülmüşdür.
NGC 1415
NGC 1415, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. S0-a tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Dabançəkən
thumb| Ayaqqabı dabançəkəni Dabançəkən, dabangeydirən - qapalı ayaqqabıların, xüsusən də tuflilərin, botinkalarin və çəkmələrin geyinilməsini asanlaşdıran bir cihaz. 4-5 sm enində və müxtəlif uzunluqlarda novşəkilli əyilmiş bir cihazdır. Polad, düralümin, sellüloid, buynuz və plastmas dan hazırlanır. Düz dabançəkən ayaqqabı çəkməyi asanlaşdırır, ayaqqabının dabanını deformasiyadan qoruyur və bununla həm ayaqqabını, həm də corab əşyalarını xilas edir.
Parçin (Nir)
Parçin — İranın Ərdəbil ostanının Nir şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Piləsəran (Nir)
Piləsəran — İranın Ərdəbil ostanının Nir şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 46 nəfər yaşayır (5 ailə).
Litva tatarları
thumb| Litva Tatarları, ən qədim milli azlıqlardan biri hesab edilən Litva Respublikasında və Litvanın tarixi torpaqlarında yaşayan bir etnik qrupdur.
Mənşəyi
Litva tatarları türk və monqol tayfalarının nəslindəndir. Onların əcdadları Qızıl və Böyük Orda (Volqaboyu), Krım xanlığından çıxmadırlar. Litva tatarları müxtəlif qruplara aid idilər və qıpçaq dialektlərində danışırdılar. Litva tatarları digər xalqların və dinlərin əhatə yaşadıqlarına görə 16-cı əsrdə öz ana dillərini itirməli olsalar da, onlar öz etnik mədəniyyətlərini, milli və dini mənsubiyyətlərini qoruyub saxlayıblar.
Litva tatarlarının əksəriyyəti sünni müsəlmanlardır. 1998-ci ildə Litva müsəlmanlarının mənəvi mərkəzi – müftiyət bərpa olunmuşdur. Litva tatarlarının məscidləri Nemejisdə və Qırx Tatar kəndində, Rayjyay və Kaunasda fəaliyyət göstərir1. Müharibədən əvvəl Litvada mövcud olmuş altı məsciddən ikisi dağıdılıb: Vilkavişk rayonunun Vinkşnupyay kəndində – İkinci Dünya müharibəsi zamanı və Vilnüsdə (Lukişkes) — Sovet dövründə. Müxtəlif dövrlərdə Böyük Litva Knyazlığında 60-a yaxın məscidin və ya Litva tatarlarının ibadət evlərinin mövcud olduğu təxmin edilir.
Litva ərazisində məskunlaşma
XIV əsrdə Böyük Litva Knyazlığı böyük bir ərazini tuturdu, buna görə də onun şərqdəki torpaqları tatar torpaqları ilə həmsərhəd idi və bu iki xalq arasında əlaqələrin inkişafına töhfə verirdi. Tatar xanlarının elçiləri o vaxtkı paytaxt Trakaya səyahət edirdilər. İlk tatarlar Böyük Litva Knyazlığına 1319–1320-ci illərdə əhl-səliblərlə döyüşlərdə müttəfiq qismində gələnlərdir.
Böyük Litva Knyazlığında tatarların ilk məskənlərinin əsasını Qızıl Ordadakı hökmranlığını bərpa etmək istəyən Toxtamış xanla birlikdə 1397–1398-ci illərdə Dnepr və Don çayları arasındakı çöllərə yürüş etdikdən sonra Böyük Vitautas qoymuşdur. Tatarlar daha sonra Trakay və ətraf ərazilərdə məskunlaşmışlar. Ən qədim qəsəbələr Voke çayı sahilində meydana gəlmişdir.
Tatarlar 15 iyul 1410-cu ildəki məşhur Gryunvald döyüşündə Litva knyazı Böyük Vitautasla birlikdə iştirak ediblər.
Krım xanlığı tatarlarının 1506-cı ildə orduya məğlub olduqları Kletsk döyüşündən sonra əsirlər şəhərlərdə, kəndlərdə və Ostrojski, Radvilov və digər zadəganların mülklərində yerləşdirilmişdi. XVII əsrdə tatar yaşayış məntəqələri Birjay knyazlığında yerləşirdi. Böyük (Volqaboyu) Ordanın sonuncu xanı Şeyx-Əhməd çoxsaylı məiyyəti ilə birlikdə Böyük Litva Knyazlığında 20 il diplomatik girov kimi yaşamışdır. O, 1527-ci ildə azad edilsə də, burada onun bəzi ailə üzvləri qalmaqda davam ediblər və bir neçə tatar knyaz nəslinin başlanğıcını qoyublar. XVI əsrin ortalarından gec olmayaraq, tatarlar Vilnüs ətrafındakı Lukişkes şəhərinə yerləşiblər.
Litvada tanınmış tatarlar əsasən zadəgan kəndlərində və xutorlarda yaşamışlar. Böyük Litva Knyazına məxsus tatarlar ondan vərəsəlik hüququ ilə torpaq alırdılar.
Tatarlar hərbi mükəlləfiyyətlərini, eləcə də əlavə vəzifələri (poçt daşımaq, yollar salmaq, qarovul çəkmək) yerinə yetirməli idilər. Tatarlar, belə məlum olduğu kimi, torpağa sahib olmaq hüququna malik idilər, lakin siyasi hüquqları yox idi.
Tatarlar vergilərdən azad edilmişdilər, çünki onlata verilmiş torpağa görə hərbi mükəlləfiyyət çəkirdilər. Hərbi xidmətə getməyənlər can vergisi və dövlət üçün lazım olan vaxtda digər vergiləri ödəyirdilər. Yaxşı xidmətlərinə görə onları torpaq və malikanə ilə təltif edirdilər.
Tatarların əsas fəaliyyət növləri müharibə və diplomatik xidmət idi. Tatar icmasının ərazi inzibati-vergi vahidi horuqv idi, ona ulan (knyaz) rəhbərlik edirdi. Sonradan tatarların Böyük Litva Knyazlığının cəbhə qvardiyasının tərkibinə daxil olan (tatar alaylarını formalaşdıran) hərbi hissələr də ilk başda horuqv adlanırdılar.
Şəhərlərdə sıravi tatarlar bağçılıq, dəri emalı, atçılıq və arabaçılıqla məşğul idilər.
Tatarlar, Litva 1795-ci ildə Rusiya imperiyasının tərkibinə birləşdirildikdən sonra da öz hüquqlarını qoruyub saxlamışdılar. Zadəganlığını sübuta yetirən tatarlar hərbi və inzibati xidmətə gedirdilər, sübuta yetirməyənlər isə xutorlarda məskunlaşırdılar və can vergisi ödəyirdilər.
GDL tatarlarının əsas fəaliyyəti müharibə və diplomatik xidmət idi. Tərtər camaatının ərazi inzibati və vergi vahidi Ulonun (Dük) başçılıq etdiyi bir bayraq idi. Başlanğıcda, Tərtərlərin hərbi hissələrinə bayraqlar da deyildi və sonradan Litva Böyük Hersoqluğunun (qurulan Tərtər alayları) ön qvardiyasına qoşuldu. Şəhərlərdə nəcib tatarlar bağçılıq, dəricilik, atçılıq və nəqliyyatla məşğul olurdular.
Tatarlar, 1803-cü ilədək litvalıların və tatarların əlahiddə alayının mövcud olduğu Rusiya imperiyası ordusunda xidmət etmişlər. Tatarların bir qismi 1812-ci ildə Litvadakı Napoleon kampaniyasında, 1831 və 1863-cü il üsyanlarında iştirak etmiş, Litva milli azadlıq hərəkatını dəstəkləmişlər. XVII əsrin sonlarından XX əsrin ortalarına qədər 50 general – Litva tatarları müxtəlif ordularda — Böyük Litva Knyazlığı, Polşa Krallığı və Rusiya imperiyasının ordularında xidmət etmişlər.
İkinci vətənlərinə çevrilmiş ölkəyə sədaqətlərini nümayiş etdirərək, Litva tatarları istisnasız olaraq 1794, 1831 və 1864-cü il müharibələrində və üsyanlarında, həmçinin 1918–1920-ci illərdə Litvanın müstəqilliyi uğrunda mübarizədə iştirak etmişlər. Yüksək rütbəli Litva-Tatar zabiti polkovnik Aleksandr (Süleyman) Xaletskis dirçəlmiş Litva ordusunun banilərindən biri olmuşdur.
XX əsr
Vaxt keçdikcə Litva tatarlarının peşələri dəyişib. XIX əsrin sonu — XX əsrin əvvəllərində tatarlar arasında həkimlər, alimlər, rəssamlar və sərbəst peşələrin nümayəndələri meydana gəlib. Onlardan bəziləri dünyada geniş şöhrət qazanmağa müvəffəq olublar.
XX əsrin əvvəllərində tatar milli təşkilatları formalaşmağa başlamışdır. 1909-cu ildə Vilnüsdə Litva müsəlman icması yaradılmış, 1917–1923-cü illərdə isə (əvvəlcə Petroqradda, 1921-ci ildən isə Vilnüsdə) Polşa, Litva, Belarus və Ukrayna tatarlarının ittifaqı fəaliyyət göstərmişdir. 1923–1936-cı illərdə Litva Respublikasında Kaunas Tatar cəmiyyəti fəaliyyət göstərmişdir. 1925–1940-cı illərdə Polşanın işğal olunmuş Şərqi Litvada fəaliyyət göstərən Polşa-Tatar Mədəni Maarif İttifaqının filialı elmi, bədii və dini ədəbiyyat nəşr etdirmiş, 1934–1939-cu illərdə Vilnüsdə "Jiçe tatarske" qəzeti buraxmışdır, 1929–1940-cı illərdə Vilnüsdə Tatar Milli Muzeyi, 1931-ci ildən Arxiv, 1934-cü ildən isə Gənclər Dərnəyi fəaliyyət göstərmişdir.
28 dekabr 1925-ci ildə Vilnüsdə müsəlman dini mərkəzinin — müftiyətin (müfti Y. Şinkyaviçyus), əsası qoyulmuşdur, 1936-cı ildə isə müsəlman dini etiqadının avtokefaliyası qanuniləşdirilmişdir. Tatarların əlahiddə hərbi hissəsi — Tatar eskadrilyası var idi (Vilnüsün 13-cü Ulan Polkuna daxil idi).
Litvada onların mərkəzləri Kaunas və Rayjayda yerləşən iki prixodu var idi. 1930-cu ildə Litvanın müvəqqəti paytaxtı olan Kaunas şəhərində Gryunvald döyüşünün 520 illiyi münasibətilə yeni kərpicdən tikilmiş məscid istifadəyə verilmişdir, onun tikintisinə Litvanın o vaxtkı hökuməti tərəfindən əhəmiyyətli dəstək göstərilmişdir.
1939-cu ilin sonunda Litvada Kaunas, Rayjay (Alitus rayonu), Vinkşnupyay (Vilkavişk rayonu), Qırx Tatar və Nemejhis kəndində (hər ikisi Vilnüs rayonunda) müsəlman prixodları fəaliyyət göstərirdi Litva SSRİ 15 iyun 1940-cı ildə işğal olunandan sonra Tatar təşkilatları bağlanmışdır.
Bugünkü Litva
thumb| Oyma Məscidi. Alytus rayonu 1988-ci ildə Litva Tatarlarının Mədəniyyətinin Təşəkkülü Cəmiyyəti yaradılmışdır. Onun məqsədi Litva tatarlarının ictimai həyatının əlaqələndirilməsi, ibadət evlərinin bərpası və mədəniyyətin inkişafına qayğı göstərilməsindən ibarət idi. Hal-hazırda Litvada Litva tatarlarının 20-ə yaxın ictimai təşkilatı (birliyi) fəaliyyət göstərir.
1995-ci ildən Litva, rus və polyak dillərində "Litva tatarları" qəzeti nəşr olunur.1996-cı ildə Litva Tatar Icmaları İttifaqı yaradılmışdır Onun fəaliyyətinə Litva tatarlarının mədəniyyətinin inkişafı, qavranılması və yayılması daxildir. İttifaq tədbirlər təşkil edir, Polşa və Belarusda Litva tatarlarının dövlət qurumları, özünüidarəetmə orqanları və qonşu təşkilatlarla, eləcə də Krım-Tatar Xalqı Məclisi (Milli Parlament) ilə əlaqələrini dəstəkləyir.
2009-cu ildə tarixi yaddaşın əbədiləşdirilməsi və irsin qorunması ilə məşğul olan Böyük Vitautasın Abidəsinin İnşası Fondu yaradılmışdır. Litvada Litva tatarları üçün bir neçə bazar günü məktəbləri açılmışdır.
2009 Tarixi yaddaşın anılması və irsin qorunması ilə məşğul olan Vytautas Böyük Anıt Tikinti Vəqfi 2006-cı ildə yaradılmışdır. Litvada bir neçə Litva Tatar Bazar günü məktəbi var.
Litva tatarlarının folklorunun bərpası 1997-ci ildə ilk kollektiv olan "Aliyə"-nin yaradılması ilə təşəkkül tapmışdır. Vilnüsdə 2011-ci ildə Litva tatarlarının "İlsu" (Vətən) folklor ansamblı, 2018-ci ildə isə Litva tatarlarının və digər türk xalqlarının ənənəvi mədəniyyətini inkişaf etdirən və ictimaiyyətə təqdim edən "Əfsanə" folklor ansamblı yaradılmışdır.
Trakay Tarix Muzeyində Litva tatarlarına həsr olunmuş daimi ekspozisiya fəaliyyət göstərir.
Trakai Tarix Muzeyində Litva Tatarlarına həsr olunmuş daimi bir ekspozisiya var.
Kulinariya irsi
Litva tatarları öz kulinariya ənənələrini qoruyub saxlaya biliblər. Litvada və ölkədən kənarda ən məşhur yemək xaşxaş içlikli qat-qat "Şimtalapis" piroqudur. Həmçinin Litva tatarlarının qoyun və mal ətindən hazırlanan pelmenisi, ətli balqabaq piroqu (əvvəllər ənənəvi olaraq qaz ətindən istifadə edilirdi), ritual üçün hazırlanan kökə – cayma, şirin halva çox məşhurdur.
Diva Universal
Diva- (əvvəllər Diva Universal — «Diva Universal») — ilk növbədə qadın auditoriyasına yönəlmiş serialların və verilişlərin yayımında ixtisaslaşan əyləncəli televiziya kanalı. Kanalın sahibi NBCUniversal International Networks – NBC Universal Beynəlxalq Şəbəkələrdir. Daha əvvəl, Diva Universal-ın müxtəlif ölkələrdə yeddi kanalı var idi, daha sonralar bunlardan dördü ( İtaliyada, Rusiyada, Bolqarıstan və Filippində olan kanallar) bağlandı. Şərqi Asiyada (Malayziya, İndoneziya, Tayland, Çin, Şri-Lanka, Filippin, Sinqapur, Pakistan, Vyetnam, Makao, Honq-Konq) Diva Asiya kanalları, Rumıniyada Diva Universal Romania kanalı və Serbiya/Xorvatiya/Sloveniyada Diva Adria kanalı yayımlanır.
Diva Universal (Rusiya)
Diva Universal kanalı Rusiyada yayımına 17 sentyabr, 2010-cu ildə Hallmark Channel kanalının əvəzinə başlamışdır. 25 aprel, 2014-cü ildə kanal yayımını dayandırdı. Onun tezliyində əyləncəli televiziya kanalı olan «E!Entertainment» yayımına başladı.
Alqarve krallığı
Alqarve krallığı (ərəbcə Qərb əl-Əndəlüs, sözündən) — Portuqaliya krallığının tərkibində nominal krallıq. Kontinental Portuqaliyanın ən cənub bölgəsində yerləşirdi, 1910-cu ildə monarxiyanın sonuna qədər mövcud olmuşdur.
Bu, Portuqaliya taxt-tacının dominionu idi və guya Portuqaliyadan ayrı bir krallıq idi. Hər halda, əslində, "Alqarve krallığının" heç bir qurumu, xüsusi imtiyazları və ya muxtariyyəti yox idi. Alqarve siyasi cəhətdən Portuqaliyanın digər vilayətlərinə çox bənzəyirdi və "Alqarve kralı" vilayət Portuqaliyanın Rekonkista zamanı mavrlardan fəth edilən son ərazisi olduğuna görə sadəcə fəxri ad idi.
Elman
Elman — kişi adı.
Digər
Aysu
Aysu — qadın adı.
Tempi Madonna (Rafael)
Tempi Madonna — İntibah dövrü İtaliya rəssamı Rafael Santinin yağlı boya ilə işlədiyi rəsm əsəri. Rafel əsəri 1508 - ci ildə, yaradıcılığının Florensiya dövrünün sonuna yaxın işləmişdir. Tempi ailəsi üçün çəkilmiş əsər 1829-cu ildə Bavariyalı I Lüdviq tərəfindən alınmışdır. Əsər hazırda Münix şəhərindəki Köhnə Pinakotek muzeyində saxlanılır.
Qalacıq (Nir)
Qalacıq — İranın Ərdəbil ostanının Nir şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 241 nəfər yaşayır (48 ailə).
Sultan Bilimxanov stadionu
Sultan Bilimxanov stadionu — Çeçenistan ın Qroznı şəhərini təmsil edən Axmat FK-nın keçmiş stadionu. Stadion 1946-cı ildə inşa edilmişdir. 2004-cü ildə təşkil edilmiş bombalı hücumdan sonra 2007-ci ildə təmir edilmişdir. Stadionun adı 2008-ci ilə qədər Dinamo olmuşdur. Sonradan stadiona 2 yanvar 2006-cı ildə qəzaya düşərək vəfat edən Çeçenistan Respublikası Parlementi nin Xalq Məclisinin sədr müavini Sultan Bilimxanovun adı verilmişdir.
Stadion haqqında
Çeçenistan müharibəsindən sonra stadiondakı ilk futbol matçı 14 mart 2008-ci ildə Axmat FK və Krılya Sovetov FK arasında baş tutmuşdur. Stadion 2011-2012-ci il sezonuna qədər Axmat FK-nın əsas stadionu olmuşdur. Hazırda stadion Axmat FK-nın gənclər komandasının əsas arenasıdır.
2004-cü il hücumu
9 may 2004-cü ildə Çeçenistan Prezidenti Əhməd Kadırov, Çeçenistan Respublikasının bütün yüksək vəzifəli şəxsləri, Şimali Qafqaz ın Terror ilə Mübarizə Hərəkatının Ortaq Qüvvə Qrupu komandanı Valeri Baranov və Rusiya Silahlı Qüvvələri nin digər nümayəndələri 9 May Qələbə Günü münasibəti ilə stadionda təşkil olunan konsertə fəxri qonaq qismində toplaşmışdılar.
Səhər saat 10:35-də stadionun mərkəzi kabinəsində bombalı hücum baş tutdu. V. Baranova görə partlayıcı maddələr stadionun yenidən qurulması dövründə oraya yerləşdirilmişdi. Rəsmi məlumatlara görə hücum zamanı yeddi nəfər həlak oldu, 50-dən çox şəxs yaralandı. Ciddi şəkildə yaralanan Əhməd Kadırov vəfat etdi. Həmçinin Çeçenistan Respublikası Dövlət Şurasının sədri Hüseyn İsayev də hücum zamanı vəfat etdi. 2001-2002-ci illərdə Çeçenistanın Daxili İşlər Naziri olmuş Səid-Səlim Peşhoyevin 2004-cü ildə hadisə barədə Vlast jurnalına verdiyi müsahibə : "Prezident yanındakı şəxslərə qeyd-şərtsiz güvənirdi. FSB zabitlərinin təhlükəsizliyi təmin etməsinə də icazə vermirdi. Ancaq baş verənlərdən də göründüyü kimi prezidentin mühafizəsi yetərli dərəcədə təchiz edilməmişdi. Prezidentin yanında avtomat silahlarla durmaq təhlükəsizliyi təmin etmək üçün kifayət deyildi".
15 iyun 2006-cı ildə "Kavkaz Center" adlı xəbər portalında Şamil Basayev in hücumu üzərinə götürməsi ilə bağlı məlumat yayıldı. Həmin açıqlamaya görə hücumu təşkil edənlərə 50 min dollar məbləğində pul ödənilmişdi.
Kvadrat kilometr
Kvadrat kilometr (qısaca km²) - sahə ölçü vahidi.
NGC 6257
NGC 6257, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Herkules bürcü istiqamətində yerləşir. S tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Mark Sayks
Mark Sayks (1879 — 1919, Paris) — Britaniya diplomatı, hərbçisi və səyyah.
Həyatı
Ser Mark Sayks İngiltərənin Yaxın və orta şərq mütəxəssisi olaraq 1916-cı ildə adına Sayks-Pikot sazişinə verən İngilis Mühafizəkar Partiyanın üzvü idi.
Bu anlaşma Sevr sazişinin ön versiyası olaraq qəbul edilməkdədir.Ərəb yarımadasının şimalında və Türkiyənin şərqində gəzərək bölgələrin etnik və dini quruluşunu, coğrafi məlumatlarını öyrənmişdir. Bölgənin öndə gələn mənsublarıyla danışıqlar apararaq bölgə ilə bağlı təəssüratlarını kitablarında əks etdirmişdir. Görüşdüyü şəxslərdən biri də Milli tayfasının o dövrdəki rəisi İbrahim Paşadır.
Birinci Dünya Müharibəsində İngilis hökumətinin orta şərq mövzusunda tövsiyələri olan Bunsen Komitəsinin əsas bir üzvü idi. Bir ara İstanbulda Fəxri Attaşe vəzifəsində çalışmışdı.
Osmanlı dövlətinə qarşı müstəqillik qazanmaq üçün qiyam qaldıran ərəb xalqlarının sərhədləri bu komitə tərəfindən cədvəllə cizilmişdi. Bu ölkələrə qoyulan Fələstin,Suriya,İraq kimi adlar antik yunan və roma qaynaqlarından ilhamlanlaraq çıxarılmışdı.Osmanlıya qarşı müqavimətin simvolu olaraq cədvəllə çəkilən ərəb bayraqlarının hazırlayıcısı yenə Mark Sayks idi.Yeni yaradılan bayraqlar hamısının ortaq yanı uc üfüqi lentdən meydana gəlmələri idi. Üfüqi zolaqlar biri Abbasi xəlifələrini,digəri Əməvi xəlifələrini, üçüncüsü isə Fatimi xəlifələrini təmsil edirdi.Bayrağın ortasında qırmızı üçbucaq isə peyğəmbərin sülaləsi olan Haşimiləri ifadə edirdi ..
Fələstin Qurtuluş Təşkilatı Osmanlıya qarşı müqaviməti ifadə edən o simvolu 1964-ci ildə özünə bayraq olararaq seçdi. 1988-ci ildə da yeni qurulan Fələstin Dövlətinin rəsmi bayrağı olaraq qəbul edildi.
Tordesiyas müqaviləsi
350px|thumb|[[İspaniya və Portuqaliya arasındakı müstəmləkə demarkasiya xətləri]] Tordesiyas müqaviləsi (Tratado de Tordesilhas, Tratado de Tordesillas) —İspaniya və Portuqaliya arasında dünyada nüfuz sahələrinin bölünməsi haqqında saziş. 7 iyun 1494-cü ildə Tordesillas şəhərində (Kastilya) sona çatdı. Katolik padşahları tərəfindən 2 iyul, Portuqaliya — 5 sentyabrda təsdiqləndi. 1506-cı ildə Roma Papası II Yuliy tərəfindən təsdiqləndi.
Müqavilədə bir il əvvəl Papa VI Aleksandr "İnter caetera" nın öküzündə qurulan bölmə xətti göstərilmişdir. Portuqaliya tərəfinin təkidi ilə hər iki qütbdən keçən və Atlantik okeanından keçən demarkasiya xətti, Azor arxipelaqı və Kape Verde arxipelaqının adalarından hər hansı birinin qərbindən 100 liqa, Zelenyi adalarından qərbdə 370 liqaya (1770 km, 1100 mil) çəkilən bir xəttdən köçürüldü. Qapaq müasir koordinatlardadır, bu 49 ° 32'56 "W" və ya "papal meridian" dır. Bu xəttin şərqindəki dənizlər və torpaqlar Portuqaliya krallığına, qərbə — Kastiliya və Araqonun şəxsi birliyinə (əslində bu dəfə İspaniyada birləşdi).
Hadisələrin xronologiyası
1452–1456-cı illərdə Papa V Nicholas və III Kalikstus Portuqaliyaya Kape Bohadordan cənub və şərqdə "hindilərə açıq" torpaqlara sahib olmaq hüququnu verdi. Kastiliya 1479-cu ildə bu hüquqları tanıdı və 1481-ci ildə Papa IV Sixtus, "Aeterni regis" adlı öküzü ilə bir daha Portuqaliyanın Kanar adalarının cənubundakı bütün torpaqları verdi.
Bu vaxt Kolumbun ilk ekspedisiyası geosiyasi konteksti əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdirdi. 15 mart 1493-cü ildə Kolumbun ilk ekspedisiyasından qayıtması, "Qərbi Hindistan" ın guya kəşf edildiyi Portuqaliyanı həyəcanlandırdı — bu kəşf ona daha əvvəl verilmiş ərazi hüquqlarını etibarsız etdi. İndi Kastilya və Araqon ilk kəşf etmək hüquqlarını əsas gətirərək papanın mükafatlarını tanımaqdan imtina etdilər. Münaqişəni yalnız Katolik Kilsəsinin başçısı həll edə bilərdi.
Araqonese Valensiyadan olan Papa VI Aleksander 3 may 1493-cü il tarixində, Kape Verdenin 100-liqlik qərbindən keçən meridianın qərbində kəşf etdiyi və ya açacağı bütün torpaqların ona aid olduğunu elan etdi və bunun şərq bölgələrində kəşf ediləcək yeni torpaqların olduğunu bildirdi, üstəlik, bu qayda artıq xristian ölkələrinin hakimiyyəti altında olan ərazilərə şamil edilmədi. Bu hökm Portuqaliya kralı II Juanı, dərhal Araqon kralı II Ferdinand və həyat yoldaşı, Kastiliya kraliçası I İzabella ilə bu mövzuda bu xətti qərbə köçürmək haqqında danışıqlara girdi.
300px|thumb|left|Tordesiyas müqaviləsinin bağlandığı ev
Nəticələr
250px|thumb|right|[[Cənubi Amerikadakı erkən Tordesiyas xətləri (1495–1545)]] Əvvəllər Kastiliyalılar və Portuqallar tərəfindən qismən müstəmləkə edilmiş Maqreb üçün 1496-cı ildə aşağıdakı şərt qoyuldu: Maqreb bölmə xətti, demək olar ki, yarıya bölünən Peñon de Velez de la Gomera adasından başladı, lakin müqavilədə adanın özü göstərilmədi. Portuqaliya bölmə xəttinin qərbinə, İspaniyanın şərqinə sahibi oldu.
Tordesiyas müqaviləsini bağlayarkən, ümumiyyətlə hər iki tərəf hələ də Atlantikanın həqiqi coğrafiyasını qeyri-müəyyən təsəvvür edirdilər. Beləliklə, 1500-cü ildə Pedro Alvareş Kabrala ekspedisiyasının nəticəsində məlum oldu ki, İspaniya Portuqaliyanı Braziliyaya "hədiyyə" etmişdir.
250px|thumb|right|[[Meridian (coğrafiya)|Meridianı təsvir edən Kantino planisferi, 1502]] Tordesiyas müqaviləsi İspaniya və Portuqaliyanın qeyri-Avropa dünyasında əbədi və inhisarçı hökmranlığını nəzərdə tuturdu. Bu, bu iki ölkənin o dövrdə ən inkişaf etmiş dəniz texnologiyasına və naviqasiya sahəsində biliklərə sahib olduğu böyük coğrafi kəşflərin öncülləri olması sayəsində mümkün olmuşdur.
Bununla birlikdə, digər Avropa gücləri (Fransa, İngiltərə, Hollandiya) bu vəziyyəti tanımaqdan imtina etdi və özləri üçün rəsmi olaraq bağlanmış Dünya Okeanında piratçılıq üçün fəal ovlandılar. Onların iddialarının ideoloji əsaslandırılması coğrafi kəşflər məsələsində Papanın gücünün legitimliyinə meydan oxumaq idi. Fransa kralı I Frensisin bu münasibətlə verdiyi hazırcavab bəyanat məlumdur:
"Adəmin iradəsində belə bir yer yadımda deyil, bu məni Yeni Dünyaya sahib olmaqda bir paydan məhrum edərdi."