cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Firidun bəy Köçərli adına Respublika Uşaq Kitabxanası
Tarixi
Firidun bəy Köçərli adına Respublika Uşaq Kitabxanasının təsis etdiyi "Göyqurşağı" uşaq jurnalı məktəblilərin dünyagörüşünün inkişafında, onlarda vətənpərvərlik hisslərinin daha da güclənməsində, təhsilə marağın artmasında böyük rol oynamaqla daim diqqət mərkəzində olmuşdur.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin imzaladığı 2008-ci il 6 oktyabr tarixli "Azərbaycan Respublikasında kitabxana-informasiya sahəsinin 2008–2013-cü illərdə inkışafı üzrə Dövlət Proqramı " nın təsdiq edilməsi barədə Sərəncamı kitabxana işinin inkişafında yeni bir mərhələ oldu. Oxucuların informasiya tələbatının ödənilməsi ilə bağlı Firidun bəy Köçərli adına Respublika Uşaq Kitabxanası artıq neçə illərdir ki, uşaq və yeniyetmələr üçün səyyar kitab sərgisini ─ "Uşaq kitab karvanı" layihəsini uğurla həyata keçirir. 4 il ərzində (2011–2014) keçirilən layihə ilə 16 rayona kitab karvanı yola düşmüş, regionlarda fəaliyyət göstərən kitabxanalara 14 min 270 nüsxə uşaq kitabları hədiyyə edilmişdir.
F. Köçərli adına Respublika Uşaq kitabxanası 2012-ci ildən mötəbər təşkilatın ─ Beynəlxalq Uşaq Kitabı Şurasının (İBBY) üzvüdür, həmin təşkilatla sıx əlaqə saxlayır. Təşkilata üzv olmaqda əsas məqsəd Azərbaycanda uşaq yazıçıları, rəssam və tərcüməçilərini müasir uşaq ədəbiyyatımızdakı problemlərə yönəltmək, Beynəlxalq Uşaq Ədəbiyyatı Şurası vasitəsilə ölkəmizi tanıtmaq və uşaq ədəbiyyatı sahəsində olan yenilikləri tətbiq etməklə uşaqların mütaliəyə olan həvəslərini artırmaq, onları dünya uşaq ədəbiyyatı nümunələri ilə tanış etməkdir.
F. Köçərli adına Respublika Uşaq Kitabxanası informasiya təminatı istiqamətində fəaliyyətinin səmərəsinin artırılması, inkişafı və təkmilləşdirilməsi məqsədilə günün tələbləri səviyyəsində mütərəqqi iş üsullarından istifadə edir. Milli dəyərlərimizin qorunması və təbliği işində kitabxana bir sıra tədbirlər həyata keçirir. Hər bazar günü kitabxanada keçirilən Nağıl və Psixologiya Saatı kitabxanaya oxucuların cəlb olunması işində mühüm rol oynayır. "Milli mənəvi dəyərlərimizi qoruyaq ─ Nağıllarımızı yaşadaq" aksiyası çərçivəsində keçirilmiş Azərbaycan nağıllarının aplikasiya şəklində təqdimatı müsabiqəsində ən yaxşı aplikasiyalar Nağıl otağının divarlarında öz əksini tapmaqla kitabxanaya gələn hər bir oxucuda maraq doğurur.
2014-cü ildə kitabxanada keçirilən "Dünyanın mədəniyyət rəngləri" adlı tədbirdə uşaqlar 12 dövlətin təbii materiallarla hazırladıqları kuklalar da Nağıl otağını bəzəyir. Bura gələn hər bir oxucu özünü nağıllar aləmində hiss edir.
Kitabxananın mütəxəssisləri Elektron kataloqun formalaşmasında dünya kitabxanalarının təcrübəsini öyrənir və sənədlərin Elektron kataloqa daxil edilməsi qaydalarını müəyyən edərək ümumi metodikasını işləyib hazırlayırlar. Respublika Uşaq Kitabxanası məktəbdənkənar tərbiyə müəssisəsi kimi uşaqlara, yeniyetmələrə (məktəbəqədər və I–XI sinif şagirdləri) və uşaq mütaliəsinə rəhbərlik edənlərə kitabxana xidməti göstərir.
Kitabxana uşaqların tərbiyəsi və yeni təhsil sisteminə uyğun şəkildə ədəbiyyatın kompleks təbliğini həyata keçirir, uşaq və yeniyetmələrin vətənpərvərlik, əmək, mənəvi, estetik tərbiyəsi məqsədilə respublika kitabxanalarının fondundan maksimum dərəcədə istifadəni təşkil edir. Kitabxana məktəblərdə peşəyönümlü təhsil və tərbiyənin həyata keçirilməsinə, uşaqlarda yaradıcı fəallığın, əmək vərdişlərinin, dərketmə qabiliyyətinin, təhsilə və ictimai vəzifələrə sayıq münasibətin inkişafına kömək edir. Kitabxana Abonement, Oxu zalı, digər struktur yarımbölmələri, habelə Kitabxanalararası Abonement yolu ilə uşaq və yeniyetmələrdə oxu mədəniyyətini həyata keçirir.
Kitabxananın binası
Kitabxana 1 yanvar 1965-ci ildə Bakı şəhəri, S. Vurğun küç., 104 ünvanda beşmərtəbəli binanın 1-ci mərtəbəsində yerləşmişdir. Şəhərin yenidən qurulması, yeni tikililərin istifadəyə verilməsi nəticəsində əhaliyə kitabxana xidməti işində də yeni imkanlar açılmış, 21oktyabr 2010-cu ildə F. Köçərli adına Respublika Uşaq Kitabxanası Bakı şəhəri, S. Vurğun küç., 88 ünvanda yeni tikilinin – 16 mərtəbəli binanın ikinci mərtəbəsində yerləşərək daha rahat və geniş şəraitdə, müasir avadanlıqlarla təchiz olunaraq öz qapılarını uşaqların üzünə açmışdır. Kitabxanada müxtəlif yaş qrupları üzrə Abonement, iki oxu zalı və Nağıl otağı oxucuların istifadəsindədir.
Kitabxananın strukturu
Kitabxanada 9 şöbə və 5 bölmə fəaliyyət göstərir.
Berane
Berane - Monteneqroda şəhər. Monteneqroda şəhər. Eyniadlı bələdiyyənin mərkəzidir. Əhalisi 11.776 nəfərdir.
Senecio cumingii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Avşar xalçaları
Avşar xalçaları əsasən Urmiya ətrafında toxunur. Avşarların iqtisadi yaşamında qoyunçuluq təsərrüfatı ilə bağlı olan toxuculuq sahəsi də önəmli yеr tuturdu. Onların toxuculuq məhsullarından kilim, cеcim, кеçə, çadır, çuval, məfrəş, xurcun, hor, hеybə və sairə еl-еlat arasında yüksək dəyərləndirilirdi. Avşar еlinin bin tutub, buta bağladığı yеrlərdə «Avşar» adlı xalça toxunurdu. Avşar xalçaları bütün Şərq köçərilərinin istеhsal еtdikləri xalçalar arasında ən kеfiyyətlisi və zərifi hеsab olunurdu. Tehranda çıxan «Bərrəsi-yе sənət-е fərş dər Iran» nəşrinin vеrdiyi bilgiyə görə, Urmiyada istеhsal еdilən xalça növləri içərisində «Avşar» və yaxud «Əfşari» adlı xalçalar daha gözəl, daha kеyfiyyətli idi. «Avşar» xalçalarının alıcısı çox olduğundan sonralar bеlə xalıların istеhsalı Azərbaycanda və Iranda yayılmağa başlanmışdı. thumb|right|250px|Avşar xalçasının başqa çeşidi Avşar xalçalarının bir növü də Ağcabədi bölgəsinin Avşar kəndində toxunurdu. Bu növ xalçalar da şan-şöhrət qazanmışdılar. Avşar ulusu həm çöl, həm də еl dönəmində tutarlı mədəniyyət örnəkləri yaratmışdır.
Anthurium navasii
(Anthurium navasii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Navay-E Asatid
Navay-E Asatid — Alireza Eftekhari ilk albomu.
İlanvari qırxbuğum
—  cinsinə aid bitki növü.
Senecio sarcoides
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Budva
Budva - Monteneqroda şəhər. Eyniadlı bələdiyyənin mərkəzidir. Əhalisi 10.918 nəfərdir. Adriatik dənizinin sahilində yerləşir.
15 may
1901–cari
thumb|[[Las-Veqas şəhəri]]
1601–1900
thumb|[[Mixail Bulqakov]]
Kemali Bülbül
Kemali Bülbül (d. 1928 – ö. 23 sentyabr 2012) — Müasir türk aşıq şeirinin təmsilçilərindən biri.
Videolent
150px|thumb Videolent — polistirol korpusda yerləşdirilmiş maqnit lentdən təşkil edilmiş məlumat daşıyıcısı. Videokamera ilə videolentə yazılan məlumat, videomaqnitafona görüntü və səsli şəkildə ötürülür.
1980–1990-cı illərdə videolentlərə geniş tələbat var idi. 2000-ci ildən isə DVD-diskləri yaranması ilə videolentlərə tələbat azaldı.
Kemali Bülbül
Həyatı
"Konya Aşıqlar Günü" və Türkiyənin müxtəlif bölgələrində təşkil edilən şənliklərə qatılmış və birincilik də daxil olmaqla müxtəlif mükafatlar almışdır.
Bir çox radio və televiziya proqramında iştirak etmişdir. Onun şeirləri müxtəlif jurnallarda və qəzetlərdə dərc olunmuşdur.
1975-ci ildə, Xalq Ozanlarını Tanıtma və Əsərlərini Yaşatma Dərnəyinin təsisçilərindən biri olmuş və həmin dərnəyin ilk rəhbəri seçilmişdir. Dərnəyin nəşrləri arasında müxtəlif aşıqlara həsr olunmuş kitabların yayımlanmasına nail oldu.
Müxtəlif zamanlarda bir sıra aşıqlarla tanış olmaq imkanı əldə edən Aşıq Kemalinin səkkiz kitabı nəşr olunmuşdur.
Uzun sürən xəstəlikdən sonra 23 sentyabr 2012-ci ildə 84 yaşında ikən vəfat etmiş və Samsunun Kıranköy məzarlığındakı ailə qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.
Mucuq
Mucuq — Azərbaycan Respublikasının Qusar rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Kemali Bülbül
Yaradıcılığı
Hələ kiçik yaşlarından şeirlərlə maraqlanmağa başlamışdır. Kəndlərinə gələn aşıqları dinləmiş və bu sənəti öyrənmişdir. Nəticədə kiçik yaşlarından şeir yazmağa başlamış; ilk kitab 18 yaşında ikən çap olunmuşdur.
Mucuq
Toponimikası
Mucuq Oykonim “soyuq (Mur) ve yer (cuq) ” mənasındadır.
Kemali Bülbül
Yaradıcılığı
Şeirində insan sevgisindən dinə qədər müxtəlif mövzulara müraciət etmişdir.
Turançılıq
Aşıq Kemali Bülbül şeirlərində Türkiyə sevdası ilə bərabər, bütün türk dünyasına olan sevgisini dilə gətirmişdir.
O, şeirlərində Azərbaycan, qırğız, boşnak, türkmən, kərkük, Kipr, tatar kimi türk soylarına olan böyük sevgisini göstərmişdir. Ziya Gökalpın düşüncələrinə hörmətlə yanaşan Kemali Bülbül yaradıcılığında türkçülük-turançılıq idealını açıqca ifadə etmişdir. Onun "Türküstan", "Ayaqlar Kıbrısda, gözlər Bosnada", "Kərküknamə", "Serblərə məktub", "Salam yolladıq", "Qara sevdam Azərbaycan" şeirləri bunlardan bir neçəsidir. İnanmışdır ki, adı türk olan bir millətin azəri, tatar, türkmən, kərkük və s. adlara parçalanmışdır. Şair turançı bir düşüncə ilə belə deyir:
Kemali Bülbül Azərbaycan və onun qədim diyarı, ayrılmaz bir parçası olan Qarabağla bağlı şeirlərində sovet dönəmi illərindəki Azərbaycanın dərdləri, Azərbaycana qarşı olan haqsızlıqlar ürək ağrısı ilə dilə gətirmişdir :
1990-cı illərdə yazdığı və Qarabağ mövzusuna həsr etdiyi "Erməni zülmü" adlı şeirində döşünə düşmən silahı dayanmış Qarabağın fəryad, imdad səsinin eşidilmədiyinə üzüldüyünü dilə gətirmiş; dost görünən Avropanın erməni hiyləsinə, erməni zülmünə seyrci qalmasına, bu xainlik və qəddarlığa səssizliyinə heyrət etdiyini bildirmişdir. "Qarabağ qan ağlayır əllərim yanda", "Qarabağ ortada bəklər müdaxil" misralarında Qarabağın erməni terrorçuları tərəfindən işğalına dünyanın səssiz qalmasına etirazını ifadə etmişdir.
1992-ci ildə yazdığı "Serblərə məktub" şeirində serb və xorvatların müsəlman boşnakları qətl etməsini serblərin ən böyük cinayəti hesab etmiş, onların fironluğunu pisləmişdir.
Aşıq Kemali Bülbülə görə "Türküstan" anlayışı uca bir anlayışdır. O, Türküstan bölgəsinin keçmiş SSRİ və Çin əsarəti altında olmasını "Türküstan" adlı şeirində böyük üzüntü ilə ifadə etmişdir.
"Kıbrıs şehidləri", "Kıbrıs dastanları", "Ya taksim, ya ölüm", "Kıbrıs zəfəri" adlı şeirlərini türkün zəfər tarixinə həsr etmiş, vətən yolunda ölən şəhidlər anmışdır.
Kərkük türklərinə qarşı olan haqsızlıqları isə, "Kərküknamə" adı verdiyi silsilə şeirlərində dilə gətirmişdir.
Tədqiqi
Şairin barəsində yazanlar belə deyiblər :
"...gözəlləmələrində vətənin gözəlliklərini tərənnüm etmiş, bacarıqlı siyasətçilər və idarəediciləri öyməkdən zövq alıb, yanlış addım atanları isə həcvlərində yerdən-yerə vurmaqdan çəkinməyib, doğruları söyləməkdən qorxmayıb..."
Anthurium nemorale
(Anthurium nemorale) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Skonto stadionu
Skonto stadionu (Skonto stadions) — Latviyanın paytaxtı Riqa şəhərində yerləşən futbol stadionu. Ölkədəki ən böyük futbol stadionudur. Tamaşaçı tutumu 9500 nəfərdir. Açılışı 28 iyun 2000-ci ildə olmuşdur. Latviya milli futbol komandası və "Riqa" futbol klubu ev oyunlarını bu stadionda keçirir.
Stadionda idman yarışlarından başqa, müxtəlif mədəni tədbirlər də keçirilir. Buna misal olaraq, Co Koker, Depeche Mode, Massive Attack, Metallica, Aerosmith və Elton Con kimi dünya ulduzlarının konsertlərini göstərmək olar.
Herseq Novi
Herseq Novi - Monteneqroda şəhər. Eyniadlı bələdiyyənin mərkəzidir. Əhalisi 12.739 nəfərdir. Adriatik dənizinin sahilində yerləşir.
Fəllucə
Fəllucə  — İraqın Anbar mühafəzasında yerləşən şəhər. Paytaxt Bağdaddan təqribən 57 km qərbdə Fərat çayı üzərində yerləşir. Tez-tez məscidlər şəhəri kimi xatırlanır, belə ki, şəhərin özü və ətraf kəndlərdə 200-ə yaxın məscid tikilib.
1947-ci ildə kiçik şəhər olmasına baxmayaraq, 2011-ci il hesablamalarına görə, əhalisinin sayı 275,128 nəfər olmuşdur.
2014-cü ildə şəhər İŞİD terror qruplaşması tərəfindən işğal olunmuş və əhalinin böyük bir hissəsi şəhəri tərk etmişdir. 23 may 2016-cı ildə İraq hökumət qoşunları şəhəri işğaldan azad etmək üçün əməliyyata başladıqlarını açıqlamış və 26 iyun 2016-cı ildə İraq ordusu şəhəri tam şəkildə işğaldan azad etdiyini açıqlamışdır.
Fəllucə qədim tarixə malik olmasına baxmayaraq, beynəlxalq müstəvidə 1991-ci ildə "Səhrada tufan" döyüş əməliyyatları zamanı, ələlxüsus da 2003–2004-cü illərdə İraq müharibəsi zamanı daha çox tanındı.
Orta əsrlər
Fəllucə bölgəsi qədim Sasanilər dövlətinin Asoristan əyalətinin Anbar şəhərinin yaxınlığında yerləşir. Şəhər Sasanilər dövründə Firuz Şapur və ya Perisapora adı ilə tanınırdı. Anbar şəhərindən 2 km cənubda yerləşən Fəllucə şəhəri orta əsr yəhudi mənbələrində "Nehardea" adlanırdı. Orta əsr yəhudi səyyahı Benyamin Tudela 1164-cü ildə 3000 nəfər yəhudinin yaşadığı "Nehardea" şəhərinə səyahət etmişdir.
Müasir dövr
1920-ci ilin payızında Osmanlı dövlətinin süqutundan sonra İraq ərazisi ingilislərin işğalı altına düşdü.
1941-ci ildə İngilis-İraq müharibəsi zamanı ingilis ordusu İraq ordusunu Fəllucə yaxınlığında baş verən döyüşdə məğlubiyyətə uğratmışdır. 1947-ci ildə şəhər əhalisinin sayı təqribən 10 min nəfər idi. İraq müstəqillik əldə etdikdən sonra, neft gəlirləri sayəsində zəngin olan ölkənin əsas şəhərlərindən biri olaraq Fəllucə şəhərinin də əhalisi sürətlə artmağa başladı. Bağdad şəhərindən kənarda yerləşən əsas yolların bir çoxu Fəllucədən keçirdi.
Səddam Hüseynin dövründə rejimin əsas təchizat ərazilərindən biri hesab olunurdu. Şəhər əhalisinin əksər hissəsi işçilərdən və Səddam hökuməti tərəfdarlarından ibarət idi. Şəhərdə yaşayan hökumət işçilərinin əksər hissəsi BƏƏS partiyasının üzvlərindən ibarət olmuşdur. Fəllucə şəhəri Səddam Hüseyn dövründə ağır sənaye mərkəzlərindən birinə çevrilmiş, bir neçə fabrik tikilmiş, onlardan bəziləri isə 1990-cı illərdə BMT Xüsusi Komissiyasının qərarı ilə kimyəvi silah istehsal etdiyi bəhanəsi ilə bağlanmışdır.
Körfəz müharibəsi, 1991
Müharibə ərzində Fəllucə şəhəri mülki insan ölümlərinin ən çox baş verdiyi şəhərlərdən birinə çevrilmişdir. Fərat çayının yaxınlığında yerləşən körpünün bombardman olunması zamanı əksər hissəsi mülki vətəndaşlar olmaqla 200 nəfər həlak olmuşdur. Körfəz müharibəsinin əvvəllərində ilk bombardmanlardan biri də bu şəhərdə baş vermişdir. Britaniya HHQ tərəfindən şəhərin əsas bazarlarından birinə baş tutan hücum zamanı 50–150 arası mülki sakin həyatını itirmiş, daha çox şəxs yaralanmışdır. İkinci hücum zamanı Koalisiya qoşunlarına məxsus təyyarələr lazer başlıqlı bombalardan istifadə edərək şəhərə dörd ədəd aviabomba atmışdır. Onlardan birinin "lazer sistemində baş verən nasazlıq səbəbilə" bomba mülki insanların olduğu bazara düşmüşdür.
İraq müharibəsi thumb|right|250px|Fəllucə şəhəri. Aprel, 2004-cü il.
2003-cü ildə ABŞ-nin başçılığı altında koalisiya qüvvələrinin İraqa müdaxilə etməsindən sonra ən az zərər çəkən şəhərlərdən biri Fəllucə şəhəri olmuşdur. Belə ki, koalisiya qüvvələri şəhərə daxil olmazdan bir müddət əvvəl burada müdafiə mövqeyində olan İraq ordusuna məxsus birliklər bütün silah-sursatlarını buraxaraq ərazini tərk etmişdilər. Fəllucə şəhəri, həmçinin BƏƏS partiyası üzvlərinin əsas kurort ərazilərindən biri hesab olunurdu. "Dreamland" adlanan kurort zonası şəhər mərkəzindən cəmi bir neçə km məsafədə yerləşir.
Müharibə zamanı şəhərə dəyən əsas zərər onun işğal olunması zamanı baş vermişdir. Şəhər mərkəzində yerləşən Səddam hökumətinə məxsus binalara, "Dreamland" kurort zonasına və şəhərin yaxınlığında yerləşən hərbi bazalara endirilən zərbələr nəticəsində şəhərdə dağıntılar baş vermişdir. Səddam Hüseynin son qərarlarından biri də şəhərin yaxınlığında yerləşən "Əbu Qərib" həbsxanasındakı məhbusların azadlığa buraxılması olmuşdur.
Yerli qəbilə başçıları tərəfindən şəhərin yeni meri təyin olunan Taha Bidayvi Hamed amerikan meyilli olması ilə fərqlənirdi. 2003-cü ilin aprelində şəhərə daxil olan ABŞ qoşunları burada yerləşən BƏƏS partiyasının baş qərargahını özləri üçün müdafiə mövqeyi müəyyən etmişdilər.
28 aprel 2003-cü ildə işğaldan sonra ABŞ qoşunlarının baş qərargahı kimi istifadə olunan məktəbin yenidən açılmasını tələb edən 200 nəfər mülki şəxs həmin məktəb binasının qarşısında etiraz aksiyası keçirmişdir. Bu zaman ərazidə dislokasiya olunmuş ABŞ ordusunun 82-ci paraşüt diviziyasının bölmələri tərəfindən izdihama doğru atəş açılmış, nəticədə 17 mülki şəxs həlak olmuş, 70 nəfər yaralanmışdır. Amerikan birlikləri izdiham arasından onların yerləşdiyi istiqamətdə atəş açıldığını bildirsə də, yerli iraqlılar bu versiyanı qəbul etmir. Lakin, insan hüquqları izləmə təşkilatı olan "Human Rights Watch"ın bildirdiyinə görə, ABŞ qoşunları silahsız mülki şəxslərə atəş açmışdır. Bu hadisədən iki gün sonra eyni ərazidə ABŞ qoşunları daha 2 nəfər mülki şəxsi öldürmüşdür.
2004-cü ildə ABŞ rəsmilərinin verdiyi məlumata görə, Fəllucədə olan 39 min evin yarısı zədələnmiş, 10 min ev isə tamamilə dağılmışdır. "NBC" telekanalının məlumatına görə, 14 aprel 2005-ci il tarixinə qədər 32,000 dağılmış binadan yalnız 2,500 bina kompensasiya olunmuşdur.
İngiltərənin "Guardian" jurnalının verdiyi məlumata görə, Fəllucədə olan 50 min evdən 36 mini dağılmış, 60 məktəb binası və 65 məscid isə yararsız hala salınmışdır. 2006-cı ilə olan məlumata əsasən, şəhər əhalisinin 2/3 hissəsi öz evlərinə geri qayıtmışdır.
İŞİD tərəfindən işğal olunması və yenidən azad edilməsi
2014-cü ilin yanvarında şəhər İŞİD terror qruplaşması (bəzi mənbələrə görə, Əl-Qaidə) tərəfindən işğal olunmuşdur. Milli İctimai Radionun "Hər şey nəzərə alındı" verilişində çıxış edən Yaxın Şərq regionu üzrə analitik Kirk Souellin açıqlamasına əsasən, şəhərin bir hissəsi terrorçular tərəfindən işğal olunsa da, digər hissəsi müxalif qüvvələrin nəzarəti altında idi. 4 yanvar tarixində İraq ordusu tərəfindən şəhərə hücum təşkil olunmuş, nəticədə yerli rəsmilərin və qəbilə başçılarının məlumatına görə, ən azı səkkiz nəfər həlak olmuşdur. Fəllucədə yerləşən səhiyyə mərkəzinin məlumatına görə isə, elə həmin gün baş verən döyüşlərdə 30 nəfər yaralanmışdır. Bu hücum cəhdinə baxmayaraq, şəhərin böyük bir hissəsi hələ də terrorçuların nəzarəti altında qalmaqda davam edirdi.
2015-ci ilin iyul ayında Anbar bölgəsi uğrunda gedən döyüşlərdən sonra, 2016-cı ilin fevralında İraq ordusu və müttəfiqləri Fəllucə şəhərini mühasirəyə almağa başlamış və 22 may 2016-cı il tarixində şəhərin azad edilməsi əməliyyatına başlamışdır.
İraq ordusu 22 may günü və növbəti günlərdə şəhərətrafı kəndləri azad etmişdir. 1 may tarixinə olan məlumata əsasən, şəhər uğrunda baş tutan döyüşlər zamanı 270 nəfər terrorçu, 35 nəfər İraq ordusu hərbçisi, 40 nəfər mülki vətəndaş həlak olmuşdur.
30 may 2016-cı ildə ordu qüvvələri şəhər mərkəzinə daxil ola bilmiş, lakin şəhərdə hələ də on minlərlə mülki şəxsin qaldığına görə, hücum əməliyyatları müəyyən müddətə dayandırılmışdır. 3 iyun tarixində yenidən başlayan döyüşlər 26 iyunda şəhərin tam şəkildə azad edilməsi ilə başa çatmışdır.
Çey müqaviləsi
Çey müqaviləsi .İngilislərlə ABŞ arasında 1794-ci ilin 19 noyabrında London şəhərində dosluq,ticarət və dənizçilik haqqında müqavilə imzalanmışdır. ABŞ-ni Con Çey, Böyük Britaniyanı işə xariçi işlər naziri lord Qrenvil təmsil edirdi. Xüsusi nümayəndə isə Hamilton idi.
Müqavilədən əvvəlki vəziyyət
Böyük Britaniya Fransa ilə müharibə ərəfəsində bütun neytral gəmilər saxlanılaraq yoxlanılır və ya yükləri boşaldılırdı. Bu Amerika gəmilərinə də şamil idi. Buna cavab olaraq konqres britaniyalılarla bütün ticari əlaqələri kəsməyi qərara alır. Hətta Britaniya ilə müharibə də aktuallaşır. Ancaq Corc Vaşinqton məsələni sülh yolu ilə həll etmək niyyətində idi. Bu anlaşmada Paris sülh müqaviləsində nəzərdə tutan bütün müddəaların öz təsdiqini tapması da nəzərdə tutulurdu.
Müqavilənin şərtləri
Bu müqaviləni hec də bərabər hüquqlu hesab etmək olmaz. Belə ki amerikalılar Britaniyaya məxsus çaylarda və Hudzon körfəzində üzmək qadağan edilirdi. Britaniyalılar isə həm dəniz, həm də çay limanlarında sərbəst ticarət hüqüqu əldə edirdi. ABŞ-yə Vest Hindlə ticarətə icazə verilir. Ancaq ticarət 70 tonluq tutumda böyük gəmilərlə aparıla biləz, üstəlik ticarət predmeti yalnız pambıq və şəkər ola bilərdi.Missisipi çayı hər iki ölkənin ticarət gəmiləri üçün azad ticarət zonası idi. Şübhəli gəmilərin yoxlanması konsullara həvalə edilirdi. 1783-cü il müqaviləsinin şərtlərinə əməl edilərək ABŞ-nin şimalındakı limanlar 1 iyun 1786-ci ilə qədər ingilislər tərəfindən boşaldılmalı idi. ABŞ-yə Britaniya nəzarətindəki koloniyalarla ticarət hüququ verilirdi.Kanada ABŞ sərhədinin müəyyənləşməsi bu müqavilədə nəzərdə tutulmasa da, onun həlli üçün ümumi komissiya yaradılır. Hər iki tərəf müharibələrin gedişində bir-birinə vurduğu zərəri ödəməyi öhdəsinə götürür. Hətta Britaniya bu məqsədlə 1802-ci ilin yanvarın 8-də ABŞ-yə 600 min funt-sterling ödəyir. Ost-Hind şirkəti ilə yanız müəyyən çərçivələr qaxilində ticarət etmək hüququ verilir. Müqavilə müəyyən təpgilərə tuş gəlir. Ancaq Corc Vaşinqton və Hamiltonun təziqi 24 iyun 1795-ci ildə konqresdə ratifikasiya edilir. ABŞ Vest-Hindlə bağlı məsələdə istədiyinə nail olur. Kanada ilə sərhədin tam dəqiqləşdirilməsi prezident Ceksonun dönəmində 1830-cu ildə Vebster-Aşberton müqaviləsinə əsasən tam çözülür.
Güneyqışlaq
Güneyqışlaq — Azərbaycan Respublikasının Xızı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 25 may 1991-ci il tarixli, 123-XII saylı Qərarı ilə Xızı rayonunun faktiki mövcud olan Güneyqışlaq kəndi dəqiqləşdirmə qaydasında rayonun yaşayış məntəqələri siyahısına daxil edilmiş və Baxışlı kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir.
Senecio leuceria
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Aydın Cabbarlı
Aydın Cəfər oğlu Cabbarlı — tibb elmləri namizədi. Cəfər Cabbarlının oğlu.
Həyatı
1924-cü ildə doğulmuşdur. Atası Cəfər Cabbarlı ona bir pyesinin adı olan Aydın adını vermişdir. 1 yaşında Bismillah bədii filmində çəkilmişdir. 10 yaşında atası Cəfər Cabbarlını itirmişdir. 1960-cı ildə Azərnəşrdə Sirab suyu və onun müalicə əhəmiyyəti adlı kitabı çap edilmişdir. Cəfər Cabbarlının “Ey dan ulduzu” kitabını tərtib etmişdir. 1999-cu ildə atasının 100 illiyində vəfat etmişdir.
Ailəsi
Qafar Cabbarlının nəvəsidir. Şahbikə Cabbarlının nəvəsidir. Cəfər Cabbarlının oğludur. Sona Cabbarlının oğludur. Gülarə Cabbarlının qardaşıdır. Fərda Cabbarlının atasıdır.
Kitabları
1.Sirab suyunun müalicə əhəmiyyəti.Bakı,Azərnəşr,1960. 2.Ey dan ulduzu.Bakı,Yazıçı,1979
Ekvador qadın milli voleybol komandası
Ekvador qadın milli voleybol komandası — Ekvadorun ən güclü qadın voleybolçularının toplaşdığı komanda. Cənubi Amerikanın bu ölkəsində voleybola marağın az olması və milli komandalarının zəif çıxışı düz mütənasibdir. Belə ki, milli komanda seçmə mərhələsi belə olmayan Cənubi Amerika Çempionatına yalnız bir dəfə qatılmışdır. 1977-ci ildə tarixindəki ilk və son ən böyük turnirinə qatılan Ekvador millisinin Peruda keçirilən turnirdə nəticəsi də ürəkaçan olmamışdır. Onlar səkkiz komanadanın içində səkkizinci yəni, sonuncu yeri tutmuşlar.
Ölkə milli komandasına özlərinin Federación Ecuatoriana de Voleibol adlandırdığı federasiya yəni, Ekvador Voleybol Federasiyası nəzarət edir. Hər halda federasiya gələcəkdə milli komandanın ən azından beynəlxalq turnirlərdə iştirakı üçün plan üzrə işləməlidir.
Statistika Dispersiya
Dispersiya
Variantların orta kəmiyyətlərdən uzaqlaşmalarının kvadratları cəmindən hesablanmış orta kəmiyyət dispersiya ( \sigma^2 ) adlanır.
Variantlar çəki ilə verilmədikdə bu \sigma^2= düsturla, variantlar çəki ilə verildikdə isə bu \sigma^2= düsturla hesablanır.
Burada : n - variantların sayı
\bar{x} - hesabi orta
f - çəki (tezlik)
\sigma^2==
Alternativ əlamətin dispersiyası
Alternativ əlamətin dispersiyası əlamətə malik olanlarla əlamətə malik olmayanların hissələrinin hasilinə bərabərdir. Alternativ əlamətin
dispersiyasının maksimum qiyməti 0.25 - ə bərabərdir.
Statistika məcmu vahidləri N -lə, məcmu vahidlərində əlamə malik olan vahidləri M - lə işarə etsək, o zaman əlamətə malik olan vahidlərin hissəsi təşkil
edər:. Onda əlamətə malik olmayanların hissəsi aşağıdakı kimi müəyyən edilər:
Deməli, əlamətə malik olanlar və əlamətə malik olmayanların hissələrinin cəmi vahidə bərabər olar : p + q = 1, buradan
Alternativ əlamətlər haqqında məlumat verilmədikdə alternativ əlamətin dispersiyasının maksimum qiymətini götürmək olar.
Misal: İqtisad Universitetinin qiyabi şöbəsində oxuyan 2000 tələbədən 1200 nəfəri ixtisasa uyğun işlədikləri halda, 800 nəfəri isə işləməyənlərdir.
Buradan : ,
İstinadlar
S.M.Hacıyev. Statistikanın ümumi nəzəriyyəsi. Dərslik. Bakı. 2005
https://www.facebook.com/variasiya/
Həmçinin bax
Nisbi kəmiyyətlər
Mütləq kəmiyyətlər
Statistika
Uşaq qalası
Uşaq qalası — Laçın rayonu Quşçu kəndi ərazisində yerləşən orta əsrlər (XV əsr) qalası. Uşaq qalası Laçın rayonunun Quşçu kəndinin "Qalacıq" adlanan ərazisində inşa edilib. Qala çox-çox əvvəllər uçub dağılmış, 4-5 daş hündürlüyündə özülü qalmış qalanın heç bir təsviri günümüzə qədər gəlib çıxmamışdır.
Musa sultan Mosullu-Türkman
Musa sultan Mosullu-Türkman —Mosullu türk tayfasından olan qızılbaş əmiri. O, I Təhmasib in dövründə Təbriz və ya Azərbaycan bəylərbəyi liyinin bəylərbəyi olmuşdur.
Həyatı
Musa Soltanın aid olduğu Mosullu tayfası Ağqoyunlu dövləti nin əsas tayfalarından biri olmuşdur. Musa Soltanın babası Bəkr bəy Mosullu (ö. 1491) Ağqoyunlu hökmdarı Sultan Yaqub un dövründə Astarabad hakimi və hökmdarın sadiq sərkərdələrindən biri olmuşdur. Musanın atasının adı İsa bəy idi. Bəzi mənbələrin bildirdiyinə görə, I Təhmasibin arvadı Sultanım Bəyim Musa Sultanın qızı olmuşdur. Bu məlumatlara görə, Musa Səfəvi şahları II İsmayıl ilə Məhəmməd Xudabəndə nin babasıdır. Hər bir halda, Kəyumərs Ğerağluya görə, o, Sultanım Bəyimin atası yox, qardaşı idi. O, qızılbaş əmirlərindən biri olan Üləma Soltan Təkəli nin Osmanlı imperiyası na sığınmasından sonra I Təhmasib tərəfindən Azərbaycan bəylərbəyi təyin edilmişdir. O, burada 3 illik bəylərbiylik etdikdən sonra Sultan Süleyman ın yürüşünə görə Təbriz i tərk etmiş və geri çəkilmişdir. Hazırlıqsız yaxalanan Musal Sultanın geri çəkilmə səbəblərindən biri də ordusunda vəba xəstəliyinin yayılması idi. O, dövrün qaynaqlarında "şənlik, oyun, söhbət və şərab" ilə maraqlanan məmur kimi təsvir edilirdi.
10000 yenlik əsginas
10000 yenlik əskinaz — Yaponiyada işlədilən əskinazlardan biri. Ön tərəfində Meyci dövrü filosofu və Keyo Universitetinin qurucusu Yukiçi Fukuzavanın portreti əks olunmuşdur. Əskinazın arxa tərəfində isə Byodo-ində yerləşən Feniks zalındakı Hoo (, Çin feniksi) rəsmi var.
Xəmit (Əbyəlil)
Xəmit kəndi (Хәмит) - Rusiyanın Başqırdıstan Respublikası Əbyəlil rayonu Xəmit kənd sovetliyinə daxil olan kənd.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
IEEE 488
thumb|right|IEEE 488 stacking connectors IEEE 488– IEEE İnstitutu tərəfindən çoxamaclı interfeys şini (GENERAL-PURPOSE INTERFACE BUS, GPIB) üçün hazırlanmış standart. IEEE 488 standartı ötürülən verilənlərin və şinin idarəolunması kanallarının, eləcə də onda istifadə olunan gərginliyin və cərayanın səviyyəsinin xarakteristikasını müəyyən edir.
çoxamaclı interfeys şini - (ingiliscə general-purpose interface bus (GPIB), rusca универсальная интерфейсная шина – kompüterlər və avtomatlaşdırılmış sənaye avadanlıqları arasında informasiya mübadiləsi üçün Hewlett-Packard şirkətinin işləyib hazırladığı şin konstruksiyası. Bu şinin texniki təsviri IEEE standartına daxil edilib.
Fındığan
Fındığan – Azərbaycan Respublikasının Xızı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 25 may 1991-ci il tarixli, 123-XII saylı Qərarı ilə Xızı rayonunun Fındığan kəndi Xızı kənd Sovetindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla Fındığan kənd Soveti yaradılmışdır.
Toponimikası
Oykonim fındıq (meyvə ağacı) və -an (cəmlik, çoxluq bildirən şəkilçi) komponentlərindən düzəlib, "fındıq ağacları cox olan yer, fındıqlıq" deməkdir.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Ataçayın sahilində, dağətəyi ərazidə yerləşir.
Əli Əliyev (tarixçi)
Həyatı
Əliyev Əli İbrahim oğlu ilk təhsilini əvvəlcə Yaycı kəndi "üsuli-cədid" məktəbində almış, sonralar isə Mahmudkənd və Cəlilkənd məktəblərində davam etdirmişdir. 1925-ci ildə Bakıda birillik kursu bitirdikdən sonra Şərur qəzasının Yenicə nahiyə komsomol komitəsinin katibi vəzifəsində çalışıb, 1927-28 ci illərdə ordu sıralarında xidmət edib. 1932-ci ildə Tiflis Zaqafqaziya Kommunist Universitetini bitirdikdən sonra, 1933-cü ildə N.Y.Marr adına Moskva Şərqşünaslıq İnistitutuna daxil olmuşdur. Lakin maddi çətinliklər üzündən təhsilini yarımçıq qoyub Naxçıvana qayıtmış, Naxçıvan Pedaqoji Texnikumunun direktoru vəzifəsində çalışmağa başlamışdır. 1938-41 ci illərdə M.V. Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin aspiranturasında (akad.A. M. Pankratovanın rəhbərliyi ilə) təhsil almış və Azərbaycanda kəndli hərəkatı mövzusunda müdafiə etmişdir. Bu həmdə XX əsrin birinci yarısında Azərbaycandan kənarda müdafiə edilən ilk namizədlik disertasiyalarından biridir. 1941-47 ci illərdə Naxçıvan MSSR Xalq Maarif komissarı,Naxçıvan MSSR Maarif Naziri,1951-67 illərdə Naxçıvan MSSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin katibi vəzifəsində çalışmışdır. Əli Əliyevin səyilə Şərurun Yengicə Sədərək,Qarxun,Comaxdur, Mahmudkənd, İbadulla,Çərçiboğan kənd şagirdlərinə isti nahar verilir. 1944-cü ildə Ermənistandan gəlmiş sahibsiz uşaqlar üçün Baş Noraşendə uşaq evi açılır. 1953-cü ildən, akad.Yusif Məmmədəliyevin Azərbaycan Respublikası üzrə fəxri sədri olduğu "Bilik" Maarifçilik Cəmiyyətinin Naxçıvan vilayəti üzrə fəxri sədri olmuşdur. 1967-70 illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnistitutunda (indiki Naxçıvan Dövlət Universiteti) Naxçıvan filialının təşkilatçısı və ilk direktoru, sonralar 1970-ci ildən 1980-cı ilədək Naxçıvan Pedaqoi İnistitutunun tarix kafedrasının müdiri olmuşdur. 1981-ci ildən Respublika əhəmiyyətli Fərdi təqaüdçü idi. 19-20 əsrlərdə Rus İmperiyası dövründə Azərbaycanda kəndli hərəkatı tarixinin ilk araşdırcısıdr. 1967 ci ildə ilk dəfə olaraq Naxçıvan xanlarının şəcərə cədvəlini tərtib etmişdir və 300 dən artıq elmi məqalə müəllifidir.Əli Əliyev 1966-cı ildə Andronik tərəfindən 1918-ci ildə dinc əhaliyə qarşı törətdiyi cinayətlərlə bağlı Sovet İttifaqı rəhbərliyinə,MK-nin birinci katibi Leonid Brejnevə bir neçə etiraz məktubları göndərmişdir. Əli Əliyev Azərbaycan alimlərindən ilk olaraq Andronikin Ərzurumda, Naxçıvanda, Dərələyəzdə, Zəngəzur və Qarabağdakı qanlı əməllərini ictimaiyyətə çatdırmışdır. Tədqiqarlarında erməni millətçilərinin türk xalqlarına qarşı soyqırım siyasəti, erməni-daşnaq terorrizmi ifşa edilmişdir. Abbasqulu Bəy Şadlınski, Cəmşid Naxçıvanski, Araz-Türk Respublikası haqqında ilk elmi məlumat Əli Əliyevə məxsusdur. 2-7-ci çağırış Naxçıvan MR Ali Sovetinin deputatı olmuşdur.1949-uncu ildə "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni ilə təltif edilmişdir. Naxçıvan Muxtar Respublikasının Dövlət Arxiv İdarəsində Əli Əliyev fondu mövcuddur.
Ailəsi
thumb|Nəsil şəcərəsi Həyat yoldaşı:
Oğlu:
Qızı:
Nəvəsi:
Əfsər Cavanşirov
Əfsər Bayram oğlu Cavanşirov — Azərbaycan bəstəkarı, Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1982).
Həyatı
Əfsər Bayram oğlu 8 noyabr 1930-cu ildə Füzuli rayonunun Horadiz kəndində doğulmuşdur. 1948-ci ildə orta məktəbi və 2 saylı uşaq musiqi məktəbini bitirmişdir. Bakı Musiqi Texnikumuna daxil olmuşdur. 1952-ci ildə texnikumu tamamlamışdır. Elə həmin ildə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının bəstəkarlıq fakültəsinə qəbul olmuşdur. 1958-ci ildə professor Cövdət Hacıyevin sinfini bitirmişdir.
Azərbaycan Respublikası Dövlət Teleradio Verilişləri şirkətinin "Bənövşə" uşaq xorunun və rəqs ansamblının bədii rəhbəri idi. 1982-ci ildə "Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi" fəxri adına layiq görülmüşdür.
Əfsər Cavanşirov 2006-cı il mayın 20-də Bakı şəhərində 75 yaşında vəfat edib.
Senecio cuneatus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Səmti müəyyənetmə
thumb|Beynəlxalq orientirinq bayrağı Səmti müəyyənetmə və ya Orientirinq — xəritə və kompasdan istifadə edərək nabələd ərazidə verilmiş məntəqələri sürətlə tapmaq üçün naviqasiya bacarığı tələb edən idman növüdür. Yarış zamanı iştirakçılara taparaq qeyd olacaqları nəzarət məntəqələrinin göstərildiyi xüsusi topoqrafik xəritə olan idman xəritəsi verilir. Əsası hərbi təlim olan bu idman növünün müxtəlif seksiyaları vardır. Bunlardan ən qədimi və daha çox məşhur olanı qaçış (ayaq) orientirinqidir. Bu səbəbdən səmti müəyyənetmə dedikdə qaçış orientirinqi başa düşülür. Bununla belə, zaman çərçivəsində xəritədən istifadə edərək istiqaməttapma tələb edən idman növləri orientirinq idman növlərinə daxildir.
Orientirinq bir sıra dünya idman proqramlarına, o cümlədən Dünya Oyunları  və Dünya Polis və Yanğın Oyunları sıralarına daxil edilmişdir.
Orienterinq idman növləri
Orientirinq özündə naviqasiya bacarıqları tələb edən bir sıra idman növlərini birləşdirir. Hər birinin özünəməxsus qayda və qanunları olan idmanlarda xüsusi məntiq və trayektoriya seçim bacarığı tələb edilir. Orientirinqin aşağıdakı idman növləri vardır: Macəra qaçış yarışları özündə bir sıra qayda-qanunu birləşdirir və orientirinq bu yarışların bir hissəsi olur.
Beynəlxalq
Beynəlxalq səviyyədə Beynəlxalq Orientirinq Federasiyası (IOF) dörd növün qayda-qanunlarını müəyyən edərək rəhbərlik edir. Bunlara qaçış, xizək, dağ velosiped və cığır növləri daxildir. Əsası Finlandiyada qoyulmuşdur. IOF 1977-ci ildən bəri Beynəlxalq Olimpiya Kommitəsi tərəfindən tanınır.
Milli
Orienterinq Azərbaycanda Səmti Müəyyənetmə adı ilə tanınır. 1960-ci ilərdə öz inkişaf tarixinə başlamışdır. 1963-cü ildə SSRİ-də keçirilən çempionatda atletlərimiz iştirak etmişdir. Müstəqəllik dönəmində ilk ölkə çempionatı 1995-ci ildə keçirimişdir. 2011-ci ildə isə reformasiyadan sonra yenidən Azərbaycan Səmti Müəyyənetmə İdman Federasiyası (SMEF) təsis olunmuşdur.
Terminlər
Orienterinq idmanına məxsus bir sıra terminlər ingilisdilli ölkələrdə fərqlilik təşkil edir. Qeyri-rəsmi olaraq İOF un rəsmi dili inglilis dili sayıla bilər.
Yarışın ilkin qaydaları
left|thumb|Ağ-narıncı prizmalı Nəzarət məntəqəsi Yarış zamanı iştrirakçılar arasında fiziki, məntiqi və psixoloji bacarıqları sınaqdan keçirilir. Belə ki, buarada səmttəyinetmə, diqqətini toparlama və qaçış əsas tələb olunan amilllərdir. Yüksək fiziki sağlamlıq və sürətli qaçış beynəlxalq yarışlarda və elit kateqoyasında tələb olunur. Bunu da qeyd edək ki, fiziki məhdudiyyətli insanlar da bu idman növündə özlərini sınaya bilirlər. Bu səmti müəyyənetmənin cığır növündə həyata keçirilir.
İdmançılar arasında sağlam rəqabətin həyata keçirilməsindən ötrüü yarış ərazisinin xəritəsi start zamanına qədər heç bir iştirakçıya göstərilmir. İştirakçılar bir-birilərinə mane olmasın deyə bir neçə addımlar atılır. Start yarışçılar arasında bir dəqiqə və ya daha çox müəyyən zaman intervalında verilir. Bəzən eyni xəritədə eyni kateqoriya üçün bərabərgüc tələb edən müxtəlif məsafələr tərtib olunur.
Start verilən zamandan etibarən xəritədə göstərilən nəzarət məntəqələrinin həqiq yerini ən tez zamanda verilən ardıcılıqda tapıb qeyd olunaraq finişə yaxınlaşan yarış qalibi hesab olunur. Nəzarət məntəqələri arasında verilən ardıcıllığı pozan, qeyd olunma sistemini itirən və ya əvvəlcədən müəyyən olunmuş nəzarət vaxtını aşan yarışçı qalibiyyətdən məhrum olunmuş olur (diskalifikasiya - dis.).
Nəzarət məntəqəsi
Nəzarət məntəqələri ənənəvi olaraq ağ-narıncı üçbucaqlı prizma şəklində olur. right|thumb|üçbucaqlı prizma Hər məntəqədə elektron və ya kamposterli qeydolunma sistemi olmaqla, özündə məntəqənin kodunu əks etdirir.
Xəritə
left|thumb|Xəritə nümunəsi Səmti müəyyənetmə yarışları zamanı xüsusi idman xəritələrdən istifdaə olunur. Ümumi olaraq topoqrafik xəritə olan bu idman xəritələri daha da detallı olub, ölçüsü təqribən 1 m-dən böyük, və həta kiçik olan görkəmli bütün obyektləri özündə əks etdirir. Beynəlxalq Səmti Müəyyənetmə Xəritə Spesifikasiyasına (ISOM) görə xəritələrin miqyası 1:15,000 və ya 1:10,000 olmalıdır. Lakin daha böyük miqyaslı xəritələr də yarışlar zamanı istifadə olunur. Xəritə şəbəkəsi şimal maqnit qütbunə əsasən təyin olunur. Xəritələrin şərti işarələri Beynəlxalq Səmti Müəyyənetmə Federasiyası (IOF) tərəfindən yaraılmış standartlara əsasən təsvir olunur. Şərti işarələr səhəvi, nöqtəvi, xətti və xüsusi olmaqla obyektlərin təbii rəngləri ilə məntiqi uyğunluq təşkil edir.
Yarış növləri
left|thumb|Estafet qaçış orienterinqi.Atlet komanda yoldaşının başlaması üçün finiş xəttinə yaxınlaşır.
Ətrəng qırxbuğum
(Polygonum carneum) — cinsinə aid bitki növü.
Botaniki xarakteristikası:
Ətrəng bistorta çoxillik ot bitkisi şişman, dolğun, kökümsov və kökləri çoxsaylı əlavə törəmələrdən ibarət olub, ilanabənzər əyilmələrdən ibarətdir. Adətən bir neçə gövdəsi olur ki, bunlar düz, çılpaq və budaqlanmayan olub, hündürlüyü 30-150 sm-ə bərabərdir. Yarpaqları uzunsov-yumrtavari və ya enli-neştərşəkilli, əsası dairəvi və ya pazşəkilli olmaqla, kənarları tükcüklü, kökümsovu və gövdənin aşağı yarpaqlarının uzunluğu 4-30 sm, eni isə 1-2 sm, saplaqları uzunsov qanadabənzər, gövdənin yuxarı yarpaqları kiçik və ensiz, növbəli, saplaqlı, neştərşəkillidən xətti formaya qədər dəyişir. Qıf kimi ağzı geniş qoltuq tumurcuqları qonur rəngli olub, daxili qarışıqlıdır. Çiçəkləri 3-4 mm, erkəkcikləri 8 olub çəhrayı, çiçək yatağı 5-bölümlüdür. Gövdəsi iri, oval və ya silindrik, sıx, qalın, sünbül çiçək qrupunda toplanmışdır. Meyvəsi 3-tilli, tünd-qonur rəngli olub, fındıqcadır. Mayın sonunda çiçəkləyir, iyul-avqust aylarında isə meyvələri yetişir.
Sututarların sahillərində, orta dərəcəli yayılan kolluqların pöhrəliklərində, bozqır yerlərdə və meşələrdə bitir. Çəmənlik və otlu bataqlıqlarda, kanal, meşə və kolluq yerlərdə yayılmışdır.
Yayda çiçəklədikdən sonra və ya yazda kökümsovunun ətrafı bel və ya külünglə qazılaraq çıxarılmalıdır. Gövdə və nazik kökləri kəsilərək toplanılır. Xammal kimi kökümsovları və nazik kökləri ventiliyasiyalı çardaxlarda və ya 40оС-də quruducu şkafda qurudulmalıdır.
Tərkibi və təsiri:
Kökümsovunun tərkibində 30% aşı maddələri, fenol və onun törəmələri (qall turşusu, 6 qallqlükoza, 3,6 diqall qlükoza), katexinlər (D katexin, epikatexin və katexin) və ellaq turşuları, para-kumarin və digər maddələr vardır. Çiçəkləri tünd, qırmızımtıl-qonur, sınan zamanı çəhrayı və ya bozumtul-çəhrayı olur. İysiz, güclü büzücü dada malikdir.
Büzücü xassəli dərmandır. Büzücü və orqanizm möhkəmləndirici dərmandır. Təsiri zamanı büzücü, iltihabsorucu və qankəsici xassə göstərir.
Kökümsovundan bişirmə şəklində büzücü dərman kimi bağırsağın xroniki xəstəliklərində, ishal və burun-qulaq-boğaz xəstəliklərində keyfiyyətli dərman bitkisidir. Kökümsovu büzücü, iltihabsorucu və qankəsici xassəyə malikdir. Kəskin və xroniki bağırsaq xəstəliklərində, xüsusən ishalda işlədilir. Stomatologiya praktikasında stomatit, gingivit, xroniki tonzillit və digər ağız-boğaz xəstəliklərində təyin edilir.
Nəcəfkənd
Nəcəfkənd — Azərbaycan Respublikasının Qusar rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Krım
Krım, Krım yarımadası və ya Qırım, Qırım yarımadası (,, , Qırım) — Ukraynanın tərkibində yarımada. Yarımadada Krım Respublikası yerləşir. Yarımada Or bərzəxi vasitəsi ilə materikə birləşir. 2014-cü ildən Rusiya Federasiyasının işğalı altındadır.
Tarixi
Tarix boyu Krım müxtəlif xalqlar tərəfindən idarə edilmişdir. Kimmerlər bu yarımadanı e.ə. VII əsrdə məskun etdi, kimmerlərdən sonra skiflər Krımı aldı. Yerli kimmerlər bu səbəbdən dağlara köçürülüb təcridə uğradılar. Qədim yunanlara bu tavr tayfaları adı ilə məlum olublar və yarımada ta XX əsrin əvvələrinəcən həm inzibatlıqda, həm də ədəbiyyatda Tavrika və ya Tavrida kimi də tanınırdı.
E.ə. V əsrdə yunanlar burada ilk koloniyalarını saldılar. Sonralar burada ellini Bosporus dövləti əmələ gəldi. Dövlət Roma imperiyasının tabeliyində idi. Sonralar qotlar, hunlar, bulqarlar, xəzərlər, Kiyev Rusulular, Bizanslılar, qıpçaqlar və monqollar buranı bir-birinin ardınca işğal etmişdilər. Eramızın XIII əsrində Cenovalı və Venesiyalı tacirlər Krımda bir neçə sahilyanı ticarət şəhər və qəsəbələr salmışdılar.
1441-ci ildə Girəy nəslindən Hacı xan Krımda xanlıq qurdu. Lakin 1475-də xan Mengli Girəyin İstanbulda girov saxlanmasından sonra xanlıq Osmanlı imperiyasından asıllığa düşdü. 1783-də Rusiya Krımı istila edir və xanlığın mövcudluğuna son qoyur. Yüz minlərlə Krım tatarı yarımadanı tərk edib Türkiyəyə köçdü. Beləliklə, bu xalq Krımda etnik çoxluqdan etnik azlığa döndü.
İlk Sovet illərində Krım muxtariyyət əldə etdi. 1941-ci ildə Krım faşist hücumuna məruz qaldı və 1944-də işğalçılardan azad edildi. Muxtariyyət statusuna baxmayaraq, 1944-cü ildə yarımadanın demək olar ki, bütün Krım tatarı, həmçinin yunan, bolqar, türk, erməni, italyan, azərbaycanlı, çərkəz əhalisi hakimiyyət tərəfindən Orta Asiyaya sürgün edildi. 1945-də Krımın muxtariyyəti ləğv olundu.
19 fevral, 1954-cü ildə Nikita Xruşşovun təşəbbüsü ilə 27 min kvadrat kilometr ərazisi olan Krım vilayəti Rusiyanın tərkibindən çıxarılaraq Ukraynaya verilir. Xruşşovun Ukraynanın Rusiyaya birləşdirilməsinin (1654) 300 illiyi münasibətilə atdığı bu addım SSRİ-nin dağılmasından sonra Rusiya millətçilərinin kəskin etirazını doğurdu.
Geoloji quruluşu
Dağlıq Krım struktur-tektonik cəhətdən cənub hissəsi çökmüş və Qara dənizin suları ilə örtülmüş böyük və mürəkkəb antiklinal qalxmadır. Antiklinorinin nüvə hissəsində tərkibində yuxarı trias və alt yuranın qumlu təbəqələri olan intensiv qırışmış gilli şistlər Tavr lay dəstəsini yaradır. Antiklinorinin şimal qanadında nüvənin qırışıq strukturları üzərində bir-birinə uyğun olmayan yatımlı üst təbaşir, paleogen və neogen çöküntülərindən ibarət Şimali Krım monoklinalı aydın seçilir. Çöllük Krım ərazisinin səthi əsasən neogenin dəniz və dördüncü dövr kontinental çöküntülərindən təşkil olunmuşdur. Krım yarımadasının qərb hissəsində xırda qırışıqlarla mürəkkəbləşmiş tirəvari Tarxanqut qalxanı yerləşir.
Dağlıq Krım
Krım dağları Yayla adlanan əsas silsilədən və ondan şimalda yerləşən, Dağlıq Krımın qərb və orta hissələrində aydın seçilən iki Ön kuest tirədən ibarətdir. Yaylanın ən yüksək zirvəsi Babuqanyaylavari Roman-Koş dağıdır (1545 m). Yaylaya səciyyəvi landşaft xüsusiyyəti verən karst relyef formalarıdır. Yaylada karst tam seçilir və Aralıq dənizi tipinin çılpaq karstları üçün klassik nümunədir. Bir çox yerlərdə əhəngdaşları torpaq örtüyündən tamamilə məhrum olmuş və kar çölü yaratmışdır.
Kerç yarımadası
Yarımadanın relyefi təpəlidir. Yüksək olmayan təpələr və çökəklərlə ayrılan ayrı-ayrı təpələr paleogen və neogen süxurlarından təşkil olunmuşdur. Nüvə hissəsində, yumşaq gillərin braxiantiklinallarından üzə çıxdığı sahələrdə antiklinal çökəklərin əmələ gəlməsi səciyyəvidir. Palçıq vulkanlarına da rast gəlinir.
Çöllük Krım
Bu, hamar, demək olar ki, ideal düzənlikdir. Tarxanqut yarımadasının relyefi bir neçə yastı qalxmaları olan dalğalı sahədir.
Senecio sarracenicus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Krım
Əhalisi
Sovet İttifaqının dağılışından sonra muxtariyyət bərpa olundu; vaxtilə sürgün edilən xalqlara qayıtmağa icazə verildi. Son 200 il ərzindəki kimi, bu günlər ruslar Krımda çoxluq təşkil edir. Qalan xalqlar – ukraynalılar, Krım tatarları, beloruslar, tatarlar, azərbaycanlılar, ermənilər və yəhudilərdir.
Çoxyarpaq qırxbuğum
-  cinsinə aid bitki növü.
Anthurium nicolasianum
(Anthurium nicolasianum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Dracophyllum
(Dracophyllum) — fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Baqasun
Baqasun – Göyçə bölgəsində Qelam dağ silsiləsinin cənub-qərb yamacında zirvə adı. Başqa adı Bağarsuq.
Qızılgül təpələri
Qusar rayonunun Bədirqala kəndindən Şimal-Şərqdə,Qusar-Xudat şose yolunun sağında Erkən Orta əsrlərə aid yaşayış terinin qalıqlarıdır. Hər iki təpənin hündürlüyü 10 metrə qədərdir. Qızılgül təpələrində kəşfiyyat xarakterli qazıntılar zamanı təqribən 2 metrə yaxın qalınlığı olan mədəni təbəqə müəyyənləşdirilib. Arxeoloji materiallar əsasən boz və çəhrayı rəngli gil qablar və çay daşından düzəldilmiş dənəzənlərdən ibarətdir. Gil qablar o dövrdə bu zona üçün xarakterik olan daraqla vurulmuş naxışlarla bəzədilib.
Moisey Qusman
Qusman Moisey Timofeyeviç  - texnika elmləri doktoru, professor
Həyatı
Qusman Moisey Timofeyeviç Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Erkən əmək fəaliyyətinə başlayaraq, 1931-1034-cü illərdə o "AzİNMAŞ"da texnik, mühəndis-konstruktor işləyib. 1934-1942-ci illərdə eksperimental turbin qazıması kontorunda mühəndis, baş mühəndisin müavini işləmişdir. 1937-ci ildə "Neft və qaz quyularının qazılması" ixtisası üzrə AzSİ-nun neft-mədən fakültəsini bitirmişdir. 1942-1948-ci illərdə Narkomneftin turbin qazıması şöbəsinin müdiri təyin edilib. 1949-1953-cü illərdə SSRİ Neft sənayesi nazirliyi XKB-2-də baş konstruktor, rəis müavini işləyib. 1953-1983-cü illərdə Ümumittifaq qazıma texnikası elmi-tədqiqat institutunda "Turbin qazıması" şöbəsinin rəhbəri olub. 1963-cü ildə "Neft və qaz quyularının turbin üsulu ilə qazılması" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edib. 1983-1992-ci illərdə Ümumittifaq qazıma texnikası elmi tədqiqat institutunda böyük elmi işçi işləyib.
Elmi fəaliyyəti
Qusman M.T. tanınmış alim, turbin qazıması sahəsində mütəxəssisdir.
Gəncə Mall
Gəncə Mall — Gəncə şəhərində, Heydər Əliyev prospekti ilə Həsən Əliyev küçəsinin kəsişməsində yerləşən çoxmərtəbəli ticarət və istirahət mərkəzi.
Moisey Qusman
Elmi fəaliyyəti
Elmi tədqiqatların sahəsi: neft və qaz quyularının turbin üsulu ilə qazılması; turboruların layihələndirilməsi və istismarı, vintli mühərriklər.
Gəncə Mall
Haqqında
Heydər Əliyev prospekti ilə Həsən Əliyev küçəsinin kəsişməsində yerləşən "Gəncə Mall"un inşasına 2014-cü ilin avqust ayında başlanılıb və 2017-ci ilin oktyabr ayında tikinti işləri başa çatdırılıb.
Moisey Qusman
Elmi fəaliyyəti
Qusman M.T. 150-dən artıq elmi məqalənin, 12 monoqrafiyanın müəllifidir. İxtiralara görə 200-dən artıq müəlliflik şəhadətnaməsinin və 14 xarici patentin müəllifidir. 8 elmlər namizədi hazırlayıb.
Qusman M.T. SSRİ Dövlət Mükafatı laureatı olmuş, "RSFSR əməkdar elm və texnika xadimi", "SSRİ fəxri neftçisi" adlarına layiq görülmüşdür. O üç dəfə "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni, iki dəfə Şərəf Nişanı və bir çox medallarla təltif olunub.
Gəncə Mall
Haqqında
Bu ticarət kompleksinin ümumi sahəsi 26 min 293 kvadratmetr, ticarət sahəsi isə 11 min kvadratmetrdir.
Səkkiz mərtəbədən ibarət mərkəzin binasının dörd mərtəbəsi zirzəmi səviyyəsindədir. Zirzəmilərin 1-ci, 2-ci və 3-cü mərtəbələrində 411 avtomobil tutumlu yeraltı dayanacaq yaradılıb. Bundan başqa, burada supermarket də fəaliyyət göstərir. Ticarət kompleksində şəhər sakinlərinə və qonaqlara bir çox xidmətlərin göstərilməsi nəzərdə tutulur. Burada elektron məhsulları, məişət avadanlıqları, mebel, parfümeriya və ev aksesuarları mağazaları var. "Gəncə Mall"da, həmçinin ayaqqabı, geyim, uşaq geyimləri, idman malları mağazaları fəaliyyət göstərir və alıcılara dünyanın tanınmış brendlərinin məhsulları təqdim olunur.