cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ülvi Mirzoyev
Həyatı
Mirzoyev Ülvi Əhəd oğlu 11 avqust 1976-cı ildə Bakıda anadan olmuşdur. 1993-cü ildə Azərbaycan Tibb Universitetinin müalicə işi fakültəsinə daxil olmuş və 1999-cu ildə məzun olmuşdur. 1999–2000-ci illərdə Elmi Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunda internatura keçmişdir. 2000–2004-cü ildə Türkiyənin Ankara Universitetinin tibb fakültəsində təhsil almış və uzmanlıq dərəcəsi almışdır. 2009-cu ildə ABŞ-nin Ohayo ştatında yerləşən Klivlend klinikasında koronar müdaxilələrin İVUS ilə optimizasiyası, transkateter aortal qapaq implantasiyası üzrə ixtisaslaşmışdır. 2011-ci ildə Almaniyada Heydelberq Universitetində transkateter renal denervasiya üzrə ixtisaslaşma keçmişdir. 2015–2017-ci illərdə Türkiyənin Hacettepe Universitetində səhiyyənin təşkili və idarəçiliyi üzrə təhsil almışdır. 2018-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidenti Yanında Ali Attestasiya Komissiyasının qərarı ilə tibb elmləri üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsini almışdır. 2018–2021-ci illərdə London İqtisadiyyat və Siyasi Elmlər Məktəbində səhiyyə idarəçiliyi, 2019–2021-ci illərdə Oksford Universiteti təşkilati rəhbərlik diplomu proqramı üzrə təhsil almışdır. 2019-cu ildən Elmi Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunda doktorantdır. 2020-ci ildə Harvard Universiteti tibb fakültəsi, səhiyyədə keyfiyyət, təhlükəsizlik, informatika və liderlik proqramını bitirmişdir. 2021-ci ildə Frankfurt Maliyyə və İdarəetmə Məktəbində beynəlxalq səhiyyə idarəetməsi üzrə biznesin təşkili üzrə magistr proqramı üzrə təhsil almış, Londonda ürək çatışmazlığı üzrə aspirantura kursu keçmişdir.
Azərbaycan alimi, dermatoloq Leyla Mirzoyeva ilə evlidir. 2 övladı var.
Əmək fəaliyyəti
Ülvi Mirzoyev 2004–2007-ci illərdə İstanbul Medikal Park Hospitalda kardioloq kimi fəaliyyət göstərmiş, daha sonra fəaliyyətinə 2008-ci ilə kimi İstanbul Alman xəstəxanasında davam etmişdir. Ardınca 2008-ci ildən 2013-cü ilə kimi Mərkəzi Gömrük Hospitalında şöbə rəisi vəzifəsini tutmuşdur. 2014-cü ildə Medeks Hospitalda, 2015–2016 illərdə isə Grand Hospitalda çalışmışdır. Hazırda 2017-ci ildən Mərkəzi Gömrük Hospitalında kardiologiya şöbəsinin rəisidir. 2018-ci ildə Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının baş direktoru olmuş, 2019-cu ildən isə Ege Hospitalının kardiologiya şöbəsinin müdiridir.
Elmi fəaliyyəti
Ülvi Mirzoyev elmi fəaliyyətlərinin nəticələri ilə bağlı bir çox beynəlxalq konfranslarda məruzəçi kimi çıxış etmişdir.
Onun fəaliyyəti nəticəsində Azərbaycanda ilk dəfə olaraq bilək nahiyyəsindən koronar angioqrafiya (angio) icra edilmişdir. Eləcə də renal denervasiya əməliyyatı, kardiomiopatiya xəstələrində alkoqol septal ablasiya əməliyyatı da Azərbaycanda ilk olaraq Ülvi Mirzoyev tərəfindən aparılmışdır.
Azərbaycan Kardiologiya Cəmiyyətinin idarə heyətinin üzvü və İnvaziv Çalışma qrupunun rəhbəridir. Avropa Kardiologiya Cəmiyyətinin üzvüdür.
Birinci Dünya müharibəsi
thumb|right|400px|Birinci dünya müharibəsinə qoşulan ölkələr. Antanta ölkələri yaşıl rəngdə, [[Almaniya və onun müttəfiqləri narıncı rəngdə göstərilib]] Birinci Dünya müharibəsi (28 iyun 1914–11 noyabr 1918) — bəşəriyyət tarixində İkinci dünya müharibəsinə qədərki ən böyük müharibə. Bu adlandırma İkinci Dünya müharibəsinin başlanmasından sonra istifadə edilməyə başlanmış, iki dünya müharibəsi arasındakı dövrdə isə Qərbdə "Böyük müharibə" və ya "Dünya müharibəsi" adlandırılmışdır.
Helmut Karl Bernhard fon Moltke
Helmut Karl Bernhard fon Moltke (Helmuth Karl Bernhard Graf von Moltke; ) — Almaniya sərkərdəsi və hərbi nəzəriyyəçi, qraf (1870), Prussiya baş qərargah rəisi, general-feldmarşal (1871). Bismark və Roon ilə birlikdə Alman imperiyasının qurucularından biri hesab olunur. Alman Baş Qərargah rəisi general-polkovnik Helmut fon Moltkenin (Kiçik Moltke) əmisi.
Birinci Dünya müharibəsi
Bu müharibəyə iki alyansda birləşən, dünyanın ən böyük güc mərkəzləri qoşulmuşdu: Böyük Britaniya, Fransa və Rusiya, yəni "Antanta", "Üçlər ittifaqı"-da isə Almaniya, Avstriya-Macarıstan və İtaliya var idi. Sonralar 1914-cü ildə Yaponiya Antantaya, 1915-ci ildə isə İtaliya "Üçlər ittifaqı"-dan Antantanın tərəfinə keçdi. Lakin Avstriya-Macarıstan saziş əleyhinə yolverilməz hərəkətlər etdi, İtaliya da müharibə başlananda Almaniya İmperiyası və Avstriya-Macarıstana qoşulmaqdan imtina etdi. Nəticədə 70 milyondan artıq hərbçi (onların 60 milyonu avropalı idi) dünyanın ən böyük müharibələrindən birinə səfərbər edildi. 10 milyona yaxın əsgər öldü, əsasən silahlardakı texniki tərəqqinin olması, onların mobilliyi ölümlərin sayını daha da artırırdı.
Avstriya-Macarıstan taxt-tacının vəliəhdi hersoq Frans Ferdinandın 28 iyun 1914-cü ildə serb terrorçusu Qavrilo Prinsip tərəfindən Sarayevoda qətlə yetirilməsi dünya müharibəsinə çevrilən müharibənin başlanması üçün bəhanə oldu.
Müharibənin əsas səbəbləri
Müstəmləkəçi ölkələrin inkişafı, Almanların güclənməsi,və müstəmləkə uğrunda apardıği amansız müharibələr ilk növbədə almanlar və Antanta arasındakı ziddiyətlərin kəskinləşməsi, dünyanın yenidən bölüşdürülməsi uğrunda Avropa dövlətlərinin iki hərbi-siyasi bloku arasında mübarizə Birinci dünya müharibəsinə gətirib çıxardı. Bu ziddiyətlərin başlıcası Almaniya ilə Böyük Britaniya arasında idi.
Böyük Britaniya hökuməti müharibə yolu ilə Almaniyanı zəiflətmək, onun müstəmləkələrinin bir hissəsini ələ keçirmək, Osmanlı İmperiyasını bölüşdürmək ümidində idilər. Fransız hökuməti də buna nail olmaq istəyirdilər. Bundan başqa onlar, 1870–1871-ci illərdə Almaniya ilə olan müharibədə itirilmiş Elzas-Lotaringiya vilayətlərini geri almaq, Almaniyanın Reyn vilayətinin bir hissəsini ələ keçirmək istəyirdi. Rus çarizmi isə Balkanda, Bosfor və Dardanel boğazlarında öz hökmranlığını yaratmağa, həm də Almaniyanı iqtisadi cəhətdən zəiflətməyə çalışırdı.
Müharibənin başlanması
Avstriya-Macarıstan ilə Serbiya arasındakı münaqişə müharibənin başlanması üçün bəhanə oldu. Avstriya-Macarıstan ordusunun baş komandanı, ershersoq Frans-Ferdinand Bosniyadakı manevrlərdə iştirak edirdi.Əslində Frans- Ferdinand taxt-taca yiyilənməyəcəkdi çünki o bir qız uğrunda taxt iddialarinda vaz keçmişdi.Yəni onun öldürülməsi müharibəni başlamaq üçün bir bəhanə olmuşdur. İyunun 28-də Serbiyadan gəlmiş terrorçu qrupun üzvü olan Qavrilo Prinsip Avstriya-Macarıstan taxt-tacının vəliəhdini Sarayevoda öldürdü. Bunun qarşılığında Avstriya-Macarıstan Serbiyaya ultimatum göndərdi və ona qarşı müharibə elan etdi.
1914-cü ilin iyulun axırında Avstriya-Macarıstan ordusu Serbiya ərazisinə daxil oldu. Belqrad şəhəri bombardman edildi. Rus İmperiyası Serbiyanı müdafiə etmək üçün səfərbərliyə başladığı müddətdə avqustun 1-də Alman İmperiyası Rusiyaya, avqustun 3-də isə Almaniya Fransaya müharibə elan etdi. Almaniya Prussiya tərəfindən imzalanmış Belçikanın bitərəfliyi haqqında müqaviləni "ağ kağız" adlandırdı və avqustun 4-də Belçikaya hücum etdi.
Belçikanı müdafiə etmək bəhanəsi ilə Böyük Britaniya Almaniyaya müharibə elan etdi. Getdikcə yeni-yeni ölkələr müharibəyə qoşuldular. 1914-cü il avqustun 23-də Yaponiya Almaniyaya qarşı müharibə elan etdi. Lakin, o Avropaya qoşun göndərmədi, Yaponiya Almaniyanın Uzaq Şərqdəki torpaqlarını tutmağa və Çini itaət altına almağa çalışırdı.
1914-cü ildə Osmanlı dövləti "Üçlər ittifaqı" tərəfindən müharibəyə qoşuldu. Buna cavab olaraq oktyabrın 2-də Rusiya, 5-də Böyük Britaniya, 6-da isə Fransa Osmanlıya qarşı müharibə elan etdi. Suriya, Fələstin və Qafqazda yeni cəbhələr açıldı.
1914–1917-ci İllərdə hərbi əməliyyatlar
thumb|right|300px|Alman piyada qoşunları hücuma keçir. 7 avqust 1914-cü il Müharibəyə girən dövlətlərin hər birinin hərbi əməliyyat üçün qabaqcadan hazırlanmış planı var idi. Almaniya uzun müddət alman baş qərargahına rəhbərlik etmiş və müharibədən az öncə vəfat edən rəhbərinin adı ilə adlandırılmış Şliffen planına əməl edirdi. Almaniyanın planı zəif müdafiə olunan Lüksemburq və Belçika ərazisindən Fransaya keçərək fransız qoşunlarını əzmək, həm də onu Rusiya zərbə vurmaq üçün öz qoşunlarını bir yerə toplayanadək təslim olmağa məcbur etmək idi. Bundan sonra qısa müddətdə Rusiyanı da darmadağın etmək nəzərdə tutulurdu. thumb|right|300px|İngilis piyada əsgərləri Alman qoşunlarının güclü qruplaşması Belçika ordusunu geri oturtdu və Fransaya daxil oldu. Fransızlar və Fransanın şimal sahilinə çıxarılmış ingilis korpusu daha üstün olan alman qüvvələrinin təzyiqi altında geri çəkilməyə məcbur oldular. Alman ordusu Paris üzərinə yeridi. Almaniya imperatoru II Vilhelm payızda Fransanın təslim olacağını vəd edirdi. Fransanın başı üstünü ölüm təhlükəsi almışdı. Fransa hökuməti müvəqqəti olaraq paytaxtı tərk etdi. Rusiyada isə səfərbərlik ləng gedirdi. Fransa hökuməti təcili kömək üçün Rusiyaya müraciət etdiyi zaman rus qoşunlarının cəbhə boyu düzülməsi, döyüş sursatı ilə təchiz olunması və cəmləşdirilməsi hələ başa çatdırılmamışdı. Buna baxmayaraq ruslar tələm-tələsik öz ordusunu hücuma göndərdi. Rusiyanın iki ordusu Şərqi Prussiya ərazisinə girdi, onun xeyli hissəsini tutdu və bu, Almaniyanın ordu komandanlığında narahatlığa səbəb oldu. Alman komandanlığı iki piyada korpusunu və süvari diviziyasını tələsik Fransadan çıxararaq şərq cəbhəsinə yolladı. Beləliklə, Fransaya hücum üçün nəzərdə tutulan ehtiyat qoşunların bir hissəsi Şərqi Prussiyaya göndərildi. Tannenberq döyüşü adlanan döyüşlərdə Rusiya ordusu üç dəfə çox say üstünlüyünə malik olsa da, ağır məğlubiyyətə uğradıldı. Alman ordusunun itkiləri 12.000 nəfər, Rusiya ordusunun itkiləri isə 170.000 nəfər idi. Daha sonrakı döyüşlərdə alman ordusu rusları Mazur gölü yaxınlığındakı döyüşlərdə bir daha ağır məğlubiyyətə uğradaraq onları tamamilə Almaniya ərazisindən kənarlaşdırdı. Lakin Rusiyanın bir neçə ordusu cənubda hücumlarını davam etdirirdi. Rusiya qoşunları Avstriya-Macarıstan qoşunlarının müdafiə xəttini yararaq, onları geri oturtdu və Polşanın Avstriyaya aid olan hissəsini və Qaliçiyanı (Qərbi Ukrayna) tutdu. Lakin alman ordusu köməyə gələrək rus ordusunu burada da bir neçə ağır məğlubiyyətə uğradaraq onları geri oturtdu. Rus ordusu böyük itkilər verdi, lakin Fransanı xilas etdi.
Fransadan qoşunların bir hissəsinin çıxarılıb Şərq cəbhəsinə göndərilməsi nəticəsində almanların Parisə getmək üçün qüvvələri çatışmadı. Onlar hücum xəttini qısaltmağa məcbur oldular və Parisin şimal-şərqində Marna çayına çatdılar. Burada onlar ingilis və fransızların böyük qüvvələri ilə üz-üzə gəldilər. 1914-cü ilin sentyabrında baş vermiş Marna sahilindəki vuruşmada hər iki tərəfdən 2,5 milyon nəfərdən çox adam iştirak edirdi. Fransız və ingilis qoşunları hücuma keçdilər. Sentyabrın 9-da almanlar cəbhə boyu geri çəkilməyə başladılar. Onlar hücum edən düşməni yalnız Ena çayı sahilində dayandıra bildilər.
Beləliklə, Almaniyanın ildırımsürətli müharibə planı boşa çıxdı. Almaniya iki cəbhədə uzun sürən ağır müharibə aparmalı oldu. 1914-cü ilin axırına yaxın Qərb cəbhəsi Şimal dənizindən İsveçrə sərhədinədək sabitləşdi. Əsgərlər səngərlərə çəkildilər. Manevr müharibəsi mövqe müharibəsinə çevrildi. Quruda müharibənin faktiki olaraq dalana düşməsi ilə əlaqədar olaraq hər iki tərəf yeni müttəfiqlər axtarırdı ki, yeni cəbhələr açsın və ya hətta qüvvənin kiçik ittihamının əlavə olunması tarazlığı dəyişdirməli idi. Almaniyaya və Avstriya-Macarıstana tezliklə Osmanlı İmperiyası qoşuldu. Axırıncının düşməni Rusiya imperiyası və həmçinin 1913-cü il Balkan müharibəsində özünü Serbiya tərəfindən incidilmiş sayan Bolqarıstan idi. Daha mühüm perspektivə malik olan İtaliya idi. Lakin İtaliya İttifaq dövlətlərinə rəsmi olaraq üzv olmasına baxmayaraq, xeyli əvvəl bu ittifaqdan uzaqlaşmışdı və 1914-cü il böhranında iştirak etməmişdi. Hər iki tərəf İtaliya hökumətindən xahiş edirdi, onun özü də hər iki tərəflə sakitcə sövdələşməyə hazır idi. İtalyan ictimaiyyəti parçalanmışdı, ehtimal ki, xalqın əksəriyyəti sülhün saxlanmasını istəyirdi, bunu həm katolik, həm də sosialist rəhbərlər məsləhət görürdülər. Qatı millətçilər öz irredentalarını, italyanlar yaşayan, lakin İtaliyaya tabe olmayan sərhəd regionları ələ keçirmək şansını görürdülər. İtalyan hökuməti Avstriya-Macarıstanla danışıqlara başladı, əgər Trentino və Cənubi Tirol təslim edilərsə hücum edən Avstriyanın onlardan əl çəkməsini təklif etdilər. Avstriya ilə danışıqlar həmçinin Antantanı qorxutmaq üçün istifadə edildi, axırda İtaliya özünə çox sərfəli şərtlər əsasında müharibəyə qoşuldu. 1915-ci il London məxfi müqaviləsi ilə Britaniya, Fransa, Rusiya və İtaliya razılığa gəldilər ki, əgər Antanta müharibədə qalib gəlsə İtaliya Trentinonu, Cənubi Tirolu, İstriyanı, Triyest şəhərini və Dalmasiya adalarının bəzilərini alacaqdı. Əgər Türkiyə parçalansa, İtaliya Kiçik Asiyada Adaliyanı alacaqdı və əgər İngiltərə və Fransa Almaniyanın Afrikadakı müstəmləkələrini tutsa, İtaliya Liviya və Somalidə ərazi artımı əldə edəcəkdi. Qısaca, London müqaviləsi ərazi ekspansiyasının müharibədən əvvəlki praktikasını davam etdirirdi.
Hər bir tərəf digərinin torpağında yaşayan milli azlıqları və narazı qrupları satın alırdı. Almanlar Rusiyanı sıxışdırmaq üçün Polşaya müstəqillik vəd etdi. Onlar Ukraynadakı yerli millətçiliyi hərəkətə gətirdilər. Belçikada isə almanpərəst flamand xalqının qiyamını qaldırdılar. Onlar Osmanlı sultanını xəlifə kimi inandırdılar ki, o, Şimali Afrikada müqəddəs müharibə elan etsin, ümid edirdilər ki, bu yolla hiddətləndirilən müsəlmanlar ingilisləri Misirdən, fransızları isə Əlcəzairdən qovacaqlar. Bu təşəbbüs uğursuz oldu. Alman agentləri İrlandiyada iş aparırdılar və bir irland millətçisi Rocer Keysment alman sualtı qayığında İrlandiyaya gəlib 1916-cı il Pasxa qiyamına hazırlıq gördü və başlanan qiyam Britaniya tərəfindən yatırıldı.
1915-ci ildə Almaniya və onun müttəfiqləri əsas zərbəni Rusiyaya qarşı yönəldərək onu tam məğlubiyyətə uğratmaq və müharibədən çıxarmaq planını hazırladılar. Fevral-mart aylarında alman qoşunları hücuma keçdilər. May ayında qüvvə cəhətdən üstün olan Almaniya və Avstriya-Macarıstan qoşunları Qorlitsa ərazisində cəbhəni yardılar. Almanlar Varşavadan şimalda da hücuma başladılar və avqust ayında şəhəri tutdular. Onlar silah və sursat cəhətdən çox pis təchiz olunmuş rus qoşunlarını bir sıra ağır məğlubiyyətlərə uğratdılar. 1915-ci ilin payızında almanlar bütün Polşanı və Baltikanın bir hissəsini tutdular. Almanların bu hücumu ruslar üçün fəlakətlə nəticələndi. Almaniya və onun müttəfiqləri cüzi itkilər verməklə böyük əraziləri tutdular. Rusiya isə təkbaşına qalaraq bu döyüşlərdə 11 milyon əsgər itki (onların 3 milyonu döyüşlərdə öldürülmüş, qalanları isə yaralanmış və ya əsir düşmüşdülər) verdi. Çarizm Rusiya ordusunun təchizatının çox pis olduğunu yəqin edərək demək olar ki, bütün ölkənin iqtisadiyyatını hərbi sənaye üçün işləməyə məcbur etdi. Bunun nəticəsində ordunun təchizatı nisbətən yaxşılaşdı, lakin imperiyanın iqtisadiyyatı tənəzzülə uğradı, ölkədə qida və geyim qıtlığı yarandı ki, bu da nəticədə 1917-ci ildə Oktyabr inqilabına və vətəndaş müharibəsinə səbəb oldu.
1915-ci ildə Almaniya İngiltərəyə sarsıdıcı zərbə vurmağa cəhd göstərdi. Almaniya İngiltərəyə lazımi xammal və ərzaq gətirilməsinin qarşısını almaq üçün ilk dəfə olaraq daha yeni silahdan, sualtı qayıqlardan istifadə etdi. Yüzlərlə gəmi məhv edildi, onların heyətləri və sərnişinləri həlak oldu. İngiltərə isə gəmiqayırmanı artırmaq və sürətləndirmək yolu ilə, habelə sualtı qayıqlara qarşı səmərəli müdafiə tədbirləri hazırlamaqla başı üzərini almış təhlükəni aradan qaldırdı. Həmin ilin yazında Almaniya müharibələr tarixində ən yeni silah olan zəhərləyici maddələrdən istifadə etdi. Lakin bu silah yalnız taktiki müvəffəqiyyəti təmin etdi.
Almaniya Rusiyanı tamamilə gücdən saldıqdan sonra bütün diqqətini Fransaya qarşı yönəltdi. 1916-cı il fevralın 21-də alman qoşunları Verden yaxınlığında cəbhənin bir hissəsində hücuma keçdilər. Alman komandanlığı burada çox böyük qüvvə toplamışdı. Hücum çox güclü artilleriya bombardmanı ilə başladı. Lakin alman piyadası hücuma keçdikdə gözlənilmədən fransızların qızğın atəşinə rast gəldi. Burada yarım il davam edən döyüşlərdən sonra almanlar yalnız cüzi irəliləyiş əldə edə bildilər. Həmin ilin iyul ayında Almaniyanın qüvvələrinin zəifləməsindən istifadə edən ingilis və fransız qoşunları Somma çayı sahilində hücuma keçdilər. Burada qanlı vuruşmalar payızın axırına kimi davam etdi. Burada ingilislər və fransızlar tarixdə ilk dəfə olaraq tanklardan istifadə etdilər. Onların texnikası indi almanların texnikasından daha üstün idi. Onlar burada ciddi müvəffəqiyyət əldə edə bilmədilər, lakin almanların Verden üzərinə təzyiqi zəiflədi və dekabrda alman qoşunları orada müdafiəyə keçməli oldu. "Verden qəssabxanası"nda bir milyona yaxın alman və fransız əsgəri və zabiti qırıldı.
1917-ci ilin aprelində ABŞ Almaniyaya qarşı müharibə elan etdi. Lakin Almaniya artıq gücdən düşmüşdü və ingilis və fransızların birgə qüvvələrinə qarşı müqavimət göstərə bilmirdi. Yaxınlaşmaqda olan qələbənin bəhrələrini ABŞ ilə bölüşdürmək istəməyən Fransa və İngiltərənin hakim dairələri cəhd edirdilər ki, ABŞ diviziyaları Avropaya gələnə qədər Almaniyanı məğlubiyyətə uğratsınlar. Lakin Almaniya və Avstriya-Macarıstan qoşunları 1917-ci ilin oktyabrında Kaporetto yaxınlığında italyanların cəbhə xəttini yardılar, İtaliya ordusunun xeyli hissəsini darmadağın edib İtalyanın ən mühüm mərkəzlərinə yaxınlaşdılar. Onların hücumu təcili olaraq avtomaşınlarla buraya gətirilmiş ingilis və fransız qoşunları tərəfindən dayandırıldı.
Qafqaz cəbhəsi
1914-cü il oktyabrın 20-də Rusiya Osmanlıya müharibə elan etdi. Bununla da Qafqazda hərbi əməliyyatlar başladı. Türk qoşunları Ənvər Paşanın komandanlığı altında Qars-Batum istiqamətində Cənubi Qafqaza hücüm etdi. Cənubi Qafqaza hücum etməklə yanaşı Cənubi Azərbaycan ərazisinə də girdilər. Ənvər Paşa və qərargahının hazırladığı hərbi plana əsasən Qafqazda rus qoşunlarına əsas zərbə Sarıqamış döyüşündə endirilməli idi. Əməliyyata Ənvər Paşa özü rəhbərlik edirdi. Sarıqamış əməliyyatı 4 dekabr 1914-cü ildə başladı və 18 yanvar 1915-ci ilədək davam etdi. Çətin döyüşlərdə ağır itki verən türk qoşunu məğlub oldu. Canlı qüvvə və texnikasının çoxluğu rus ordusuna qələbə qazandırdı. Bu döyüşdən sonra Təbrizi tutan rus qoşunu türk ordusunu Cənubi Azərbaycandan çıxartdı. Rusiyada yaşayan müsəlman türkləri orduya çağırmırdılar. Bundan başqa çar hökuməti Azərbaycan türklərinin cəbhələrdə Osmanlı ordusuna qarşı vuruşmayacağından ehtiyat edərək orduya çağırmırdı. 1916-cı ilin fevralında ruslar Ərzurumu, yazında isə Trabzonu işğal etdi.
Diplomatik mübarizə
1915-ci ilin aprelində Londonda Antanta dövlətləri İngiltərə, Fransa və Rusiya gizli razılaşma ilə İtaliyaya bir sıra ərazilər vəd edərək onu öz tərəflərinə çəkdilər. Antanta İtalyanın hakim dairələrinə Almaniyanın və Balkanlarda İtaliya ilə maraqları toqquşan Avstriya-Macarıstanın vəd edə biləcəyindən daha çox şey vəd etdi. İtaliya "Antanta"ya qoşuldu. 1915-ci ilin sentyabrında Bolqarıstan Avstriya, Almaniya və Osmanlı dövlətləri ilə ittifaqa girdi. 1916-cı ilin avqustunda Rumıniya "Antanta" tərəfdən müharibəyə qoşuldu. 1917-ci ilin aprelində ABŞ Almaniyaya müharibə elan etdi. ABŞ Rusiyanın məğlub olaraq müharibədən çəkilməsindən sonra onun müttəfiqləri olan Antantanın məğlub olacağından ehtiyat edirdi. Belə ki, ABŞ hökuməti və bankları Antanta dövlətlərinə çox böyük miqdarda kredit vermişdi. Əgər Antanta məğlub olsaydı onlar öz borclarını ödəyə bilməyəcəkdi və buna uyğun olaraq da ABŞ iqtisadiyyatı da tənəzzülə uğrayacaqdı. ABŞ ordusunun müharibəyə qoşulması Antanta qoşunlarında çox böyük ruh yüksəkliyi yaratdı. Ümumiyyətlə 38 dövlətin qoşulduğu dünya müharibəsi hər iki tərəfdən ədalətsiz, işğalçılıq müharibəsi idi.
Müharibənin sonu
Birinci dünya müharibəsi 1918-ci ildə 11 noyabr Almaniyanın təslim olması ilə sona çatdı. Rusiyada 1917-ci ilin fevral ayında baş vermiş burjua-demokratik inqilabı nəticəsində monarxiya devrildi. Oktyabrda isə bolşeviklər dövlət çevrilişi edərək hakimiyyəti ələ aldılar. 3 mart 1918-ci ildə Brest-Litovskda Almaniya və İttifaq Dövlətləri ilə sülh bağladılar. 1918-ci ilin mayında Rumıniya "İttifaq dövlətləri"lə sülh bağladı. 1918-ci il oktyabrın 30-da Osmanlı, noyabrın 3-də Avstriya-Macarıstan, noyabrın 11-də isə Almaniya təslim oldu. Beləliklə, müharibə İttifaq dövlətlərinin məğlubiyyəti ilə başa çatdı.
Nəticə
== Birinci Dünya müharibəsində yeni silah texnologiyaları İlk dəfə 1915-ci il hərbi əməliyyatlarda Almaniya tərəfindən: 1.İngiltərəyə qarşı sualtı qayıqlardan 2.Belçika ərazisində zəhərli xlor qazından istifadə edilmişdir. 1916-cı ildə baş vermiş Somma döyüşündə ingilislər və fransızlar dünya tarixində ilk dəfə olaraq,tanklardan istifadə etmişdilər.
Azərbaycan Birinci dünya müharibəsində
thumb|left|250px|İlk azərbaycanlı təyyarə pilotu [[Fərrux ağa Qayıbov|Fərrux Qayıbov]] Özündən asılı olmayaraq Azərbaycan da Birinci dünya müharibəsinə cəlb olunmuşdu. Bu Şimali Azərbaycanın müharibə edən Rusiya imperiyasının tərkibində olması və müharibə edən dövlətlərin ona dair planları ilə əlaqədar idi. Belə ki, çox əlverişli coğrafi mövqedə yerləşən və öz yeraltı, yerüstü sərvətləri ilə seçilən Azərbaycan iri dövlətlərin maraq dairəsində idi. Burada alman, rus, ingilis rəqabəti daha qabarıq özünü göstərirdi. Almaniya tərəfindən müharibədə iştirak edən Türkiyənin də müsəlman Qafqazına, xüsusən Azərbaycana böyük marağı var idi.
Etibarsızlıq üzündən çarizm Rusiyada yaşayan müsəlmanlardan, o cümlədən azərbaycanlılardan orduya rəsmən adam çağırmırdı. Lakin onların ali silkindən könüllü olaraq çar ordusu sıralarına gedənlər də var idi. Bunlardan 200 nəfər azərbaycanlı zabiti Birinci dünya müharibəsi cəbhələrində vuruşan rus ordusunda xidmət etmişdi. Artilleriya generalları Səməd bəy Mehmandarov, Əliağa Şıxlinski, general Hüseyn xan Naxçıvanski, general İbrahim ağa Vəkilov, onun oğlu polkovnik Qalib Vəkilov, ilk azərbaycanlı təyyarəçi Fərrux ağa Qayıbov və başqaları bu qəbildən idilər. General leytenant rütbəsinə qədər yüksəlmiş Əliağa Şıxlinski müharibə illərində bir sıra məsul ali komandanlıq vəzifələrini yerinə yetirmiş, Qərb cəbhəsi artilleriya qoşunlarının rəisi, sonra isə onuncu ordunun komandanı olmuşdu. General-leytenant Səməd bəy Mehmandarov Birinci dünya müharibəsi dövründə 21-ci diviziyaya komandanlıq etmişdi. O, Lodz (Polşa) əməliyyatı zamanı göstərdiyi sərkərdəlik məharəti və şəxsi igidliyinə görə artilleriya generalı rütbəsinə layiq görülmüşdü. 1915-ci ildə o, 2-ci Qafqaz ordu korpusunun komandanı təyin edilmişdi. General-leytenant Hüseynxan Naxçıvanski Qərb cəbhəsində süvari diviziyaya komandanlıq etmişdi. General İbrahim ağa Vəkilov ordu qərargahında qulluq etmişdi. Onun oğlu polkovnik Qalib Vəkilov Qərb cəbhəsində mühəndis polkunda göstərdiyi igidliyə görə Müqəddəs Georgi ordeni ilə təltif olunmuşdu. Nijeqorod alayında rotmistr olan Teymur Novruzov qeyri-adi igidliyinə görə Müqəddəs Georgi ordeninin dörd dərəcəsi ilə təltif edilmişdi. Kapitan Tərlan Əliyarbəyov da döyüşlərdə göstərdiyi rəşadətə görə, o zaman çox adama nəsib olmayan Müqəddəs Georgi ordeninin dörd dərəcəsinə layiq görülmüşdü. İlk azərbaycanlı hərbi təyyarəçi Fərrux ağa Qaibov müharibə dövründə "İlya Muromets −16" təyyarəsi ilə dəfələrlə döyüşlərdə iştirak etmişdi. O, Neman çayı üzərindəki körpünü dağıtmaqda böyük şücaət göstərmişdi. F.A.Qaibov 1916-cı ilin sentyabrında Vilnüs səmasında qarşılaşdığı dörd düşmən təyyarəsindən üçünü məhv etmiş və özü də qəhrəmancasına həlak olmuşdu. O da ölümündən sonra Müqəddəs Georgi ordeni ilə təltif olunmuşdu.
Müharibə illərində Azərbaycanlı gənclərdən "Tatar süvari alayı" təşkil edilmişdi. Qorxmaz döyüşçülərdən ibarət olan bu alayı ruslar həqarətlə "vəhşi diviziya" adlandırırdılar.
Müharibə dövründə Azərbaycanın da iqtisadiyyatı imperiyanın müharibə siyasəti tələblərinə uyğunlaşdırılmışdı. İqtisadiyyat tənəzzül etmişdi. Rusiyanın əsas duru yanacaq bazası olan Bakıda neft istehsalı geriləmişdi. Neft hasilatı 1914-cü ildəki 431,7 min puddan 1917-ci ildə 402 min puda enmişdi, 1916-cı ildə Bakıdakı 15 neft-yağ zavodundan 2-si işləyirdi. 1917-ci ildə cəbhə üçün 50 min pud partlayıcı toluol və 90 min pud benzin istehsal olunmuşdu. Neft sənayesində işçi qüvvəsi azalmışdı. 13 min işçi cəbhəyə göndərilmişdi. Gədəbəydəki mis zavodu, mahlıc istehsalı, ipək və tütün emalı müharibə tələblərini ödəmək üçün işləməyə başlamışdılar. 1915-ci ildə H.Z.Tağıyevin toxuculuq fabriki cəbhəyə 4 milyon arşın bez və 300 min arşın parusin göndərmişdi.
Sosial vəziyyət də pisləşmişdi. Ərzaq qıtlığı, bahalıq baş vermişdi. Müharibə dövrü ərzağın qiyməti 300–500 faiz yüksəlmişdi. Bakıya taxıl və digər məhsulların gətirilməsi yarıbayarı azalmışdı. Əhalinin vəziyyəti olmazın dərəcədə pisləşmişdi. Bütün bunlar əhali arasında sosial gərginliyi artırmışdı. Bakıda, Şəkidə, Tovuzda fəhlə tətilləri başlamışdı. 1916-cı ildə 80-dan çox tətil olmuşdu. 1915–1916-cı illərdə Lənkəran, Ərəş, Quba qəzalarında kəndli həyəcanları da baş vermişdi.
Çexiya–Türkiyə münasibətləri
Çexiya–Türkiyə münasibətləri — Çexiya ilə Türkiyə arasındakı xarici əlaqələr.
1993-cü ildə Türkiyə həm Slovakiyanı, həm də Çexiyanı ayrı, suveren dövlətlər olaraq rəsmi olaraq tanıdı. Diplomatik əlaqələr və Türkiyənin Praqadakı səfirliyi 4 yanvar 1993-cü ildə qurulmuşdur.
Diplomatik münasibətlər
Çexoslovakiya ilə Türkiyə arasındakı münasibətlər, 1948-ci ilə qədər yaxşı idi lakin münasibətlər kəskin şəkildə pisləşdi, türk müəssisələrinə məxsus mülklərin milliləşdirilməsi üçün kompensasiya ilə əlaqədar fikir ayrılıqları səbəbindən.
Ticarət
Ticarət əlaqələri, milliləşdirilmiş müəssisələrin iddiaları həll olunana qədər Türkiyənin ticarət müqaviləsinə qatılmaması səbəbindən təvazökar, lakin məhdud idi.
Türkiyənin bölgədəki ən yaxın müttəfiqi olan Çexoslovakiyanın Yaxın Şərqdəki İsrail əleyhinə səbəbiylə əlaqələri də gərgin idi.
1993-cü ildə Türkiyə rəsmi olaraq Slovakiya Respublikası və Çexiyanı ayrı suveren dövlətlər olaraq tanıdı. Diplomatik əlaqələr və Türkiyənin Bratislavadakı səfirliyi 4 yanvar 1993-cü ildə qurulmuşdur.
Çexiya və Türkiyə NATO İttifaqına daxil olduqdan sonra Çexiya ilə Türkiyə arasında güclü diplomatik əlaqələr, hərbi və hüquq-mühafizə əməkdaşlığı davam edir.
Ədəbiyyat
"Changes in the Party Statutes to Bolster the Party's Mobilizing Role," Situation Report: Czechoslovakia, 6 (Radio Free Europe Research.) Washington, April 16, 1986, pp. 29–32.
"Die Entwicklung in der Tschechoslowakei seit 1945," Staatsbürgerliche Informationen, Bonn, 89, September–October, 1960, pp. 10–11.
Dizac Əzim (Sərab)
Dizac Əzim - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Sərab şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Defektologiya
Defektologiya ( — qüsur və  — tədris, elm) — əqli və (və ya) fiziki qüsurlu uşaqların inkişafının psixofiziki xüsusiyyətlərinin, onların təhsil və tərbiyə qanunlarının öyrənilməsi ilə məşğul olan elmi intizam.
Dizac Əzim (Sərab)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 36 nəfər yaşayır (10 ailə).
Defektologiya
Tədris olunan əsas bölmələr, metodlar və problemlər
Defektologiya bir sıra xüsusi pedaqogika (kar-pedaqogika, tiflopedaqogiya, oliqofrenopedaqogika və nitq terapiyası) və xüsusi psixologiya (kar-psixologiya, tiflopsixologiya, oliqofrenopsixologiya və logopsixologiya) bölmələrini əhatə edir.
Lohid adası
Lohid adası — Kanada Arktik arxipelaqının Kraliça Yelezaveta adalarına daxildir. Adada hazırda yaşayış yoxdur (2012).
Defektologiya
Tədris olunan əsas bölmələr, metodlar və problemlər
Defektoloq - defektologiya sahəsində mütəxəssis:
Lohid adası
Coğrafiyası
Ada Kraliça Yelezaveta adalarının cənub-qərb hissəsində, Ellef-Rinqnes, Baterst, Melvil, Makkenzi-Kral böyük adaları arasında yerləşən Şahzadə Qustav Adolf dənizinin mərkəzində yerləşir. Ellef-Rinqnes adası Lohid adasından 68 km şimal-şərqdə (Makleyn boğazı vasitəsilə), Baterst adasının sahil qrupuna daxil olan Kameron adası 51 km cənubda (Desbarat boğazı vasitəsilə), Melvil adası 94 km məsafədə yerləşir. Makkenzi-Kral 95 km şimal-şərqdə (Hazen boğazı vasitəsilə) və Kral-Kristian adası 67 km şimal-şərqdə yerləşir.
Adanın sahəsi 1308 km²-dir. Sahil xəttinin uzunluğu 246 km-dir. Adanın uzanmış forması var, uzunluğu 82 km, maksimum eni 28 km-dir (cənub hissəsində). Adanın relyefi əsasən alçaqdır və alçaq sahil zolağından adanın daxili hissəsində hündürlüyü 60-110 metr olan yuvarlanan düzənliyə qədər yüksəlir.
Tarixi
Adalar qrupunun adını 1853-cü ildə Corc Henri Riçards ingilis kartoqrafı D. Findleyin şərəfinə verib. Adanın özü 1913-1916-cı illərdə Kanada Arktika Ekspedisiyası zamanı 1916-cı ildə Viljalmour Stefanson tərəfindən adlandırılmışdır. Stefanson bir neçə ay adada qalır və hətta orada səthə çıxan bir kömür yatağı kəşf edir.
1994-cü ildə Kanada Kəşfiyyat İdarəsinin əməkdaşı Larri Nyuitt və Avstraliya Geoloji Xidmətindən Çarlz Burton Yerin maqnit sahəsində qısamüddətli dalğalanmaları izləmək üçün adada Şimal maqnit qütbünün proqnozlaşdırılan mövqeyinə yaxın müvəqqəti maqnit rəsədxanası qururlar.
San Xose mədənində qəza
380px|thumb|right|Mədən, qəza və xilasetmə əməliyyatının sxemi (dərinlik dəniz səviyyəsinə nisbətən göstərilir) San Xose mədənində qəza 5 avqust 2010-cu ildə Çilinin Kopiapo şəhəri yaxınlığındakı San-Xose mədənində qaya çökməsi baş verdi. Qəza nəticəsində 33 şaxtaçı təxminən 700 m dərinlikdə və şaxtanın girişindən təxminən 5 km məsafədə qayaların arasında bağlı qalmışdılar. İnsanlar 69 gün yerin altında qalmalı oldular.
Qəza
Empresa Minera San Esteban şirkətinin mədən sahibinin verdiyi məlumata görə, çökmə 2010-cu il avqustun 5-də yerli vaxtla saat 14:00-da baş vermişdir. Avqustun 6-da Çilinin Əmək və Sosial Müdafiə naziri Lourens Qolbornun, Çili Mədən Departamentinin və SERNAGEOMIN Direktorluğunun (geologiya və mədənçilik üzrə milli xidmət) rəhbərliyi altında xilasetmə işləri başlayır.
İlkin olaraq xilasedicilər havalandırma şaxtalarından içəri daxil olmağa çalışsalar da, şaxtalarda uçqun altında qalmışdı. Dağıntıları ağır texnika ilə təmizləmək cəhdləri daha çox çökmələrə səbəb olduğundan, sağ qalanları tapmaq ümidi ilə taktikanı dəyişməli və şaquli quyular qazmalı oldular. Axtarışlar uğurla nəticələnir — avqustun 22-də xilasedicilər mədənçilərin məktubunu qaldırırlar. Onu Çili prezidenti Sebastyan Pinyera şəxsən oxuyub. Kağızdakı mətn belə idi:
Özümüzü yaxşı hiss edirik və sığınacaqdayıq, 33 nəfərik.
Xilasedicilər çətin problemi həll etməli idilər, çünki indiyədək belə böyük dərinlikdən xilas etmə əməliyyatları keçirməmişdilər. Vəziyyəti daha da çətinləşdirən bir səbəb də, mədənçilərin uzunmüddət təcrid edilməklə (məsələn, kosmonavtların keçdiyi) xüsusi təlimi keçməmələri idi.
Mədənçilərin yeraltı həbsxanada qalması, xilasetmə işlərinin gedişi mətbuatda geniş işıqlandırılırdı.
Xilasetmə işləri
Xilasetmə əməliyyatı 12 oktyabr 2010-cu ildə yerli vaxtla saat 19:00-da başlayır. Onları xilas etmək üçün 6 xilasedici dərinliyə enir. 33 mədənçinin hamısı bir gündən az müddətdə qaldırılır. Mədənçiləri qohumları, həmçinin Çili prezidenti Sebastyan Pinyera və özü keçmiş mədənçi olmuş Boliviya prezidenti Evo Morales qarşılayır. Mədənçilərin xilas edilməsi Çiliyə 22 milyon dollara başa gəlir.
Mədənçilərin sonrakı taleyi
Xilasetmədən sonra mədənçilər Çili hökumətinin komandası ilə futbol oynasalar da, 9–2 hesabı ilə məğlub olublar. 2011-ci ilin fevralında mədənçilər İsrailə həcc ziyarətinə getdilər. Xilasetmədən bir il sonra 33 mədənçidən 15-i işsiz qalır. Onların bir çoxu pnevmokoniozdan, şəkərli diabetdən əziyyət çəkir və 69 gün yeraltı həbsdə qaldıqları üçün keçirdikləri psixoloji travmadan hələ də sağalmayıblar.
Mədəniyyətdə
2015-ci ilin avqustunda baş rolda Antonio Banderasın iştirak etdiyi "33" ("The 33") filmi nümayiş olundu. Filmin büdcəsi 26.000.000 dollardır.
Ruslan Poladov
Ruslan Poladov — Azərbaycan Premyer Liqası təmsilçilərindən olan Zirə klubunda müdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Azərbaycanlı futbolçudur.
Klub
2014-cü ilin may ayında Poladov Sumqayıt klubu ilə bir illik müqavilə imzalamışdır. Poladovun müqavilə müddəti başa çatdıqdan sonra 23 mayda Zirə klubu Ruslanı transfer etmişdir.
Milli komanda
Poladov Azərbaycan milli futbol komandası ilə debütünü 12 oktyabr 2005-ci ildə 2006 FİFA Dünya Kubokunun təsnifat mərhələsi görüşündə Uels millisinə qarşı oyunda etmişdir. O, 88-ci dəqiqədə Emin İmaməliyevi əvəz etmiş və komandası 2-0 hesabı ilə məğlub olmuşdur.
Svastika
180px|right|thumb|Sağa baxan standart bir svastika
Svastika (Sanskritcə: स्वस्तिक) ya da qammalı xaç — tarix əvvəli dövrlərdən qalma simvol.
Etimologiya
Qammalı xaç adı yunanca qamma (Γ) hərfinə və xaç şəklinə (+) əsaslanaraq verilmişdir. Svastika kəlməsi sanskritçədəki su (yaxşı) və asti (olmaq) kəlimələrinin birləşməsindən meydana gəlmişdir. "Yaxşı olmaq, xoşbəxt və sağlam olmaq" mənalarına gəlir.
Svastika mistik simvollardan biri olmuş və mistik məna daşımışdır. Bəzi mütəxəssislər bu simvolu 4 əsas ünsürün göstəricisi kimi izah etməyə çalışmışlar. Yəni – hava, su, od, torpaq. Amerika və İngiltərə mütəxəssisləri isə bu qərara gəlmişlər ki, svastika simvolunun abbreviaturası latın əlifbasının "L" hərfi ilə başlayan 4 sözün birləşməsi kimi başa düşülməlidir. Yəni – "light" – işıq, günəş, "love" – sevgi, məhəbbət, "life" – həyat, "luck" – tale, uğur, xoşbəxtlik.
Tarixi
Svastika — ən qədim, ən çox yayılmış qrafik simvollardan biridir. Svastika simvoluna arxeoloji qazıntılar zamanı tapılmış qədim əşyaların üzərində, qədim xalçaların üzərində də müşahidə olunur. II Dünya Müharibəsinə qədər svastika simvolundan dünyanın bir sıra ölkələrində istifadə olunurdu. Sonuncu rus imperatoru II Nikolayın avtomobilinin və 1917-ci ildə Rusiyada "Müvəqqəti hökumət"in rəhbəri Kerenskinin hakimiyyəti dövründə dövriyyəyə buraxılan 250 manatlıq pul əskinaslarının üzərində də svastika simvolu həkk olunmuşdur.
1945-ci ildən faşist Almaniyasının məğlubiyyətindən sonra bir çox ölkələrdə svastikadan bir simvol kimi istifadə qadağan olunmuşdur. SSRİ tarixçiləri svastika ilə bağlı iddia edirdilər ki, guya bu simvol kiril əlifbasının 4 "Г" hərfindən təşkil olunub 4 nəfər qəddar faşizm ideoloqunun soyadlarının baş hərfləridir. Yəni – Hitler(Гитлер), Hebbels (Геббельс), Himmler (Гиммлер), Herinq (Геринг).
Svastika qədim simvol olmaqla bərabər, sirri açılmamış bir simvoldur. Yəni- bu simvolun nə demək olduğu, nəyə işarə olduğu hələ də dəqiqliyi ilə açıqlanmamışdır. Bu simvolun hansı məna daşıması haqqında isə mütəxəssislər müxtəlif mülahizələr irəli sürürlər.
Salinyi-sür-Rudon
Salinyi-sür-Rudon  — Fransa da kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Dompyer-syur-Bebr kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Mulen.
INSEE kodu — 03265.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 813 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
thumb|200px|left|Şato-de-Salinyi 2007-ci ildə 490 nəfər əmək qabiliyyətli insan (15-64 yaş) arasında 353 nəfər iqtisadi fəal, 137 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 72.0%, 1999-cu ildə 69.3%). Fəal 353 nəfərdən 324 nəfər (200 kişi və 124 qadın), 29 nəfəri işsiz (13 kişi və 16 qadın) idi. 137 hərəkətsiz 42 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 41 nəfər təqaüdçü, 54 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Elitizm
Elitizm — elitanı yaradan şəxslərin - daxili keyfiyyət, yüksək intellekt, sərvət, xüsusi bacarıq və ya təcrübəyə malik insanların seçilmiş bir qrupun bütövlükdə cəmiyyət üçün daha konstruktiv olma ehtimalı və buna görə təsir göstərməyə ya da başqalarından daha böyük bir səlahiyyətə layiq olduğu inam və münasibətdir. Elitizm termini, məhdud sayda insanın əlində cəmləşdiyi bir vəziyyəti təsvir etmək üçün istifadə edilə bilər. Elitizm əleyhdarları anti-elitizm, eqitalitarizm, populizm və plüralizmin siyasi nəzəriyyəsini əhatə edir.
Elit nəzəriyyə cəmiyyətdə elit təsirin sosioloji və ya siyasi elm təhlilidir: elit nəzəriyyəçilər plüralizmi utopik bir ideal hesab edirlər.
Elitizm sosial təbəqə və sosioloqların sosial təbəqələşmə adlandırdıqları şeylərlə sıx bağlıdır, Anqlo Sakson ənənəsində uzun müddət irsi zadəganlığın "mavi qan" iddialarına ilişib qalmışdır. Yuxarı siniflərin üzvləri bəzən sosial elita kimi tanınırlar.
Elitizm termini bəzən yüksək qabiliyyətlərə sahib olduqlarını iddia edən bir qrup insanların və ya sadəcə bir qrup və ya kadrların başqalarının hesabına özlərinə əlavə imtiyazlar verdikləri vəziyyətləri ifadə etmək üçün də istifadə olunur. Elitizmin bu forması ayrı-seçkilik kimi təsvir edilə bilər.
"Elit" üçün bəzi sinonimlər "yuxarı sinif" və ya "aristokrat" ola bilər ki, bu da sözügedən şəxsin cəmiyyətin istehsal vasitələrinə nisbətən böyük dərəcədə nəzarət etdiyini göstərir.Buraya şəxsi nailiyyəti deyil, sosial-iqtisadi vasitə ilə bu vəzifəni qazananlar daxildir. Lakin, elitizmi bir siyasi nəzəriyyə kimi müzakirə edərkən bu terminlər yanlışdır, çünki onlar tez-tez mənfi "sinif" birləşmələri ilə əlaqələndirilir və fəlsəfənin daha qərəzsiz bir araşdırmasını təqdir edə bilmirlər.
Xüsusiyyətləri
Bir elitanı təyin edən xüsusiyyətlər dəyişir; şəxsi nailiyyət vacib ola bilməz.Elit status, yüksək səviyyəli universitetlərin dərəcələri və ya təsirli təcrübə və iş təklifləri, habelə valideynlər və ya nənələr və babalar tərəfindən nəsil və ya keçmiş şöhrətə əsaslanaraq şəxsi nailiyyətlərə əsaslana bilər.
Elitistlər meritokratiya, texnokratiya və plutokratiya kimi sosial sistemlərə siyasi eqalitarizm və populizmdən fərqli olaraq daha çox üstünlük verirlər.Elitistlər yalnız səs verən və elitaları hakimiyyətə seçən insanların əksəriyyətindən çox, cəmi bir neçə "hərəkət edən və dəyişdirən" cəmiyyətin həqiqətən dəyişdiyini düşünürlər.
Con le Karre
Con le Karre (Əsl adı: David John Moore Cornwell; ) — İngiltərə xəfiyyə romanları yazarı.
Həyatı
Cohn le Karre Bern və Oksford Universitetlərində təhsilini başa vurduqdan sonra Britaniyanın Xarici Xidmət şöbəsində 5 il işləmişdir. Bu müddət ərzində o, 3 roman yazmışdır. Bu romanlar onu XX əsrin böyük və çoxsatan yazıçısı kimi məşhurlaşdırmışdır.
Sosial konflikt nəzəriyyəsi
Sosial münaqişə nəzəriyyəsi cəmiyyətdəki fərdlərin və qrupların (sosial siniflərin) konsensus (razılaşma) əsasında deyil, ziddiyyət əsasında qarşılıqlı əlaqədə olduqlarını iddia edən bir marksist əsaslı bir sosial nəzəriyyədir. Mübahisələrin müxtəlif formaları sayəsində qruplar müxtəlif miqdarda maddi və qeyri-maddi mənbələrə (məsələn, varlılar və yoxsullar qarşı-qarşıya) nail olurlar. Daha güclü qruplar güclərini saxlamaq və daha az gücə sahib qrupları istismar etmək üçün güclərindən istifadə etməyə meyllidirlər.
Konflikt nəzəriyyəçiləri münaqişəyə dəyişiklik mühərriki kimi baxırlar, çünki münaqişə bəzən həll olunan ziddiyyətlər yaradır, davam edən dialektdə yeni qarşıdurmalar və təzadlar yaradır.Tarixi materializmin klassik nümunəsində Karl Marks və Fridrix Engels bütün insanlıq tarixinin cəmiyyətin maddi ehtiyaclarını ödəmək vasitəsindəki dəyişikliklərə, yəni cəmiyyətin istehsal rejimindəki dəyişikliklərə uyğun olaraq zamanla meydana gələn siniflər arasındakı qarşıdurmanın nəticəsi olduğunu iddia etdilər.
Nümunə
Bir mənzil kompleksinin sahibi ilə eyni yaşayış kompleksindəki kirənişin arasındakı əlaqəni nəzərdən keçirin. Konsensus nəzəriyyəçisi sahibi ilə kirənişin arasındakı əlaqənin qarşılıqlı mənfəət üzərində qurulduğunu təklif edə bilər.Bundan fərqli olaraq, bir konflikt nəzəriyyəçisi münasibətlərin sahibi və kirəşinin bir-birinə qarşı mübarizə apardıqları bir münaqişəyə əsaslandığını iddia edə bilər.Onların əlaqələri, bir-birlərindən fayda çıxarmaq qabiliyyətlərindəki tarazlıq ilə müəyyən edilir, məs. kirayə haqqı və ya yaşamaq üçün bir yer. Münasibətlərin hüdudları, hər bir şəxsin mümkün olan ən çox faydanı digərindən əldə etdiyi yerdə qoyulur.
Münaqişə(konflikt) bir çox forma ala bilər və status da daxil olmaqla bir çox müxtəlif növ qaynaqlar üzərində mübarizəni əhatə edə bilər.Bununla birlikdə, formal konflikt nəzəriyyəsi sinif konfliktinin təhlilində öz əsaslarına malik idi və sahib və kirənişin nümunəsini sinif münaqişəsi baxımından başa düşmək olar.Sinif konfliktində sahiblərin qeyri-sahiblərə nisbətən üstünlükləri olur.Məsələn, sahibi ilə kirənişin arasındakı münasibətləri əsas götürən hüquq sistemi ev sahibinin lehinə qərəzli ola bilər. Tutaq ki, sahibi kirənişinin yaşayış yerindən köçdükdən sonra kirayəçinin təhlükəsizlik əmanətini saxlamaq istəyir.İngilis ümumi qanununa əsaslanan hüquq sistemlərində sahibdən yalnız təhlükəsizlik əmanətinin tutulduğunu icarəçiyə bildirməsi tələb olunur.Təhlükəsizlik əmanətini qaytarmaq üçün kirənişin məhkəməyə müraciət etməlidir.Kirənişin sübut yükünü daşıyır və buna görə yaşayış yerinin köçmədən əvvəl lazımi səviyyədə təmizləndiyini sübut etmək tələb olunur.Bu çox çətin və ya hətta mümkün olmayan bir iş ola bilər.
Nümunəni ümumiləşdirmək üçün konflikt nəzəriyyəçiləri sahibi ilə kirənişin arasındakı münasibətləri əsasən harmoniya deyil, münaqişə üzərində qurulmuş sayırlar.Sahib-kirənişin münasibətləri tez-tez ahəngdar görünə bilərsə də, görünən harmoniya yalnız qanunun və əlaqəni məhdudlaşdıran və özlərini daha da dərin bir toqquşmanın, sinfi qarşıdurmanın məhsulu olan üst quruluşun digər bir elementidir. Konflikt nəzəriyyəçi deyəcəkdir ki, konflikt nəzəriyyəsi bu vəziyyətdə konsensus nəzəriyyəsindən daha çox izahat gücünə malikdir, çünki konsensus nəzəriyyəsi sahiblər və kirənişinlər arasındakı davanı, nə də iki arasındakı asimmetrik güc münasibətlərinin hüquqi əsaslarını izah edə bilməz.
Sosial konflikt nəzəriyyələri
Sosial konflikt nəzəriyyəçisi / marksizm baxımından sosial sinif və bərabərsizlik ortaya çıxır, çünki sosial quruluş münaqişə və ziddiyyətlərə əsaslanır.Sosial münaqişə nəzəriyyəsinə görə qruplar arasında maraqlar və qıt mənbələr üzərində ziddiyyət sosial cəmiyyətin əsasını təşkil edir (Engels və Marks, 1848).Yuxarı sinif öz imtiyazlarını, güclərini, statuslarını və sosial mövqelərini qorumağa çalışacaqlar və buna görə siyasət və təhsil və digər qurumlara öz kapital və qaynaq formalarını qorumaq və məhdudlaşdırmaq üçün təsir göstərməyə çalışacaqlar.Halbuki aşağı təbəqə - yuxarı təbəqənin əksinə olaraq çox fərqli maraqlara malikdir.Onların qorunması lazım olan xüsusi kapital formaları yoxdur. Onların maraqlandıqları ən yüksək səviyyədəki resurslara və kapitala giriş əldə etməkdir. Məsələn, təhsil: aşağı sinif, təhsil sisteminin demokratikləşdirilməsi və liberallaşdırılmasına əsaslanan daha yüksək sinif mənbələrinə çıxış əldə etmək üçün hər şeyi edəcək, çünki kapitalın bu formaları gələcək uğur üçün dəyər hesab olunur.Hüquq və siyasi sistem kimi cəmiyyətin müxtəlif təsisatları hakim sinif hökmranlığının alətləridir və onun maraqlarına xidmət edir. Marks hesab edirdi ki, Qərb cəmiyyəti dörd əsas dövrə - ibtidai kommunizm, qədim cəmiyyət, feodal cəmiyyət və kapitalist cəmiyyətinə görə inkişaf etmişdir.İbtidai kommunizm tarixdən əvvəlki cəmiyyətlər tərəfindən təmsil olunur və sinifsiz cəmiyyətin yeganə nümunəsini təqdim edir. Bundan sonra bütün cəmiyyətlər iki böyük sinfə - qədim cəmiyyətdəki usta və qullar, feodal cəmiyyətindəki ağalar və serflər və kapitalist cəmiyyətində kapitalist və muzdlu işçilərə bölündülər.
Veber sinfi iqtisadi cəhətdən görür.İddia edir ki, siniflər fərdlərin iqtisadi qazanc üçün rəqabət etdikləri bazar iqtisadiyyatı şəraitində inkişaf edir.O, bazar iqtisadiyyatında oxşar mövqeyi bölüşən və buna görə oxşar iqtisadi mükafat alan şəxslərin bir qrupu kimi bir sinfi müəyyənləşdirir.Beləliklə, bir insanın sinif vəziyyəti əsasən onun bazar vəziyyətidir.Bənzər bir sinif vəziyyətini bölüşənlər də oxşar həyat şanslarını paylaşırlar.Onların iqtisadi mövqeyi, cəmiyyətlərində arzuolunan olaraq təyin olunan şeyləri əldə etmək şanslarına birbaşa təsir edəcəkdir.
Cryostasis: Sleep of Reason
Cryostasis: Sleep of Reason — "Action Forms" tərəfindən hazırlanan və nəşr olunan "survival horror" janrında videooyun.
Geympley
Oyunun hekayəsi başqa bir personajın yaddaşına nüfuz etmək və bu personajın keçmişdə etdiyi hərəkətləri dəyişdirmək bacarığı olan "Mental Echo" adlı unikal sistemin köməyi ilə cərəyan edir. Bu, insanların xatirələrində bədənlərini ələ keçirərək və tarixin gedişatını dəyişdirərək, insanların həyatını xilas edə bilər.
Arktika şəraitində qurulan oyun sağlamlıq sayğacı kimi bədən istiliyindən istifadə edir. Oyunçu sağlamlığını artırmaq üçün istilik mənbələrindən istifadə etməlidir. Oyun birinci şəxs baxış bucağından oynanılır.
Dizac-i Mirhumay (Sərab)
Dizac-i Mirhumay - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Sərab şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 15 nəfər yaşayır (5 ailə).
Alliterasiya
Alliterasiya — şeirdə eyni samitin təkrarı yolu ilə bədii təsiri gücləndirən ifadə vasitəsidir. Təbiətdəki səslərin və ahəngin təqlidi alliterasiya yaradır. Eyni söz və ifadələrin təkrarı təsvir olunan lövhənin ahənginə xidmət edir.
Qışda dağlar ağ geyinər, yaz qara, Sağ əlinlə ağ kağıza yaz qara. (Aşıq Ələsgər)
Venom (film)
Venom — Marvel Comics tərəfindən nəşr edilmiş Venom komiksinə əsaslanan və 2018-ci ilin oktyabr  ayında çıxarılması gözlənilən ABŞ epik superqəhrəman filmidir. Columbia Picturesin prodüsserliyi ilə çəkilmiş film, Sony Picturesin distribyutorluğu ilə çıxarılacaq. Bu, Marvel Kinematoqrafiya Kainatından fərqlənən Sony Marvel Kainatının ilk filmidir. Skott Rozenberq, Ceff Pinkner və Kelli Marsel tərəfindən yazılmış ssenari əsasında Ruben Fleyşerin rejissorluğu ilə çəkilmiş filmdə əsas rolları Tom Hardi və Mişel Vilyams canlandırmışlar.
Süjet xətti
Eddi Brok – kifayət qədər tanınan araşdırmaçı-jurnalistdir. Daima sensassiyalı layihələrin dalınca düşür, nəticələrdən qorxub-çəkinmədən işini həmişə sona çatdırır. Ancaq alim və biznesmen Karlton Dreydən aldığı son müsahibə onun sevimli işini itirməsi bahasına başa gəlir. Tezliklə o Dreykin həmkarı ilə söhbətləşir. Həmin şəxs ona and-aman edir ki, alim insanlar üzərində misli görülməmiş eksperimentlər keçirir, insanların bədəninə yadplanetli parazitləri yeridir. Xəlvətcə laboratoriyaya daxil olan Brok, eksperiment qurbanını xilas etməyə çalışan zaman təsadüfən özü simbiotla təmasa girir. Həmin andan onun qulağına qəribə səslər gəlir, onun orqanizmində qeyri-adi dəyişikliklər baş verir. Yadplanetli ilə “dil tapan” Brok, bir müddətdən sonra ona nəsib olmuş supergücdən yararlanaraq şəhərdəki kriminal dairələrə, qatillərə, oğrulara, manyaklara, meydan oxuyur.
Namiq Həsənov (futbolçu)
Namiq Həsənov (20 oktyabr 1979-cu ildə Azərbaycanda anadan olub) — Azərbaycan milli futbol komandasında yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Azərbaycanlı futbolçudur.