cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Şərif Şərifov (güləşçi)
2014-cü il: Uğursuz mövsüm
Rəqabətdə Xetaq Qazyumova məğlub olan Şərif Şərifov sentyabrda baş tutan Dünya Çempionatında da mübarizə apara bilmədi. Sərbəst güləş üzrə Azərbaycan yığmasının baş məşqçisi Saypulla Absaidov isə noyabrda müsahibəsində Şərif Şərifovun məşqlərinə ciddi yanaşdığını və yığmanın lideri olmağa çalışdığını bildirdi.
2015-ci il: İdman formasını bərpa eləməsi
Şərif Şərifovun 2015-ci ildə birinci turniri 31 yanvar-1 fevralda Fransanın Paris şəhərində baş tutan Paris Qran-Prisi oldu. Finala gedən yolda bütün rəqiblərinə qalib gələn Şərif Şərifov, həlledici görüşdə İran nümayəndəsi Məhəmmədhüseyn Məhəmmədiyan üzərində qələbə qazandı və turnirin qalibi oldu.
Şərif Şərifovun növbəti turniri 6-8 martda Belarusda baş tutan Alexander Medvedin xatirəsinə həsr olunan beynəlxalq turnir oldu. Finala gedən yolda bütün rəqiblərinə qalib gələn Şərif Şərifov, həlledici görüşdə Azərbaycan nümayəndəsi Xetaq Qazyumova məğlub oldu və turniri gümüş medalla başa vurdu.
Aprel ayında isə Şərif Şərifov Birləşmiş Ştatların Los-Anceles şəhərinin ev sahibliyində baş tutan sərbəst güləş üzrə Dünya Kubounda mübarizə aparacaq Azərbaycan yığmasının heyətində yer aldı. Saypulla Absaidovun rəhbərliyi altında Azərbaycan yığması "A" qrupunda Belarus, İran və Türkiyə yığmaları ilə mübarizə apardı. Azərbaycan yığması birinci görüşdə Türkiyə güləşçiləri ilə üz-üzə gəldi və 7:1 hesabı ilə inamlı qələbə qazandı. Komandanın heyətində Şərif Şərifov İbrahim Bölübaşını 2:0 hesabı ilə məğlub elədi və qələbədə pay sahibi oldu. Növbəti görüşdə Azərbaycan güləşçiləri Belarus yığması ilə qarşılaşdı. Bu görüşdə də Azərbaycan yığması rəqibi üzərində 6:2 hesabı ilə inamlı qələbə qazandı. Komandanın heyətində Şərif Şərifov İvan Yanusini 11:1 hesabı ilə məğlub elədi və qələbədə pay sahibi oldu. Qrup mərhələsinin sonuncu görüşündə Azərbaycan güləşçiləri İran yığması ilə üz-üzə gəldi. Bu görüşdə İran yığması tam üstün nəticə göstərdi və Azərbaycan güləşçiləri üzərində 7:1 hesabı ilə inamlı qələbə qazandı. Komandanın heyətində Şərif Şərifov Reza Yazdaniya 10:1 hesabı ilə qalib gəlsə də, ümumi nəticədə Azərbaycan yığması məğlub oldu. Qrup mərhələsinin nəticələrinə əsasən İran yığması final görüşünə, Azərbaycan yığması üçün bürünc medal uğrunda görüşə vəsiqə qazandı. Bürünc medal uğrunda görüşdə Azərbaycan yığması Rusiya güləşçiləri ilə üz-üzə gəldi. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüş 4:4 hesabı ilə başa çatsa da, görüşlərdə toplanan hesablara əsasən Azərbaycan güləşçiləri qalib gəldi. Komandanın heyətində Şərif Şərifov Yuni Belonosiya qalib gəldi və bürünc medalda pay sahibi oldu. Bununla da Azərbaycan yığması sərbəst güləş üzrə Dünya Kubounun bürünc medalına sahib oldu. Ümumi olaraq isə turnir ərzində Azərbaycan yığmasının heyətində fərqlənin güləşçilər, mübarizə apardığı bütün görüşlərdə qalib gələn Şərif Şərifov oldu.
Şərif Şərifov 26-30 noyabrda baş tutan Heydər Əliyevin xatirəsinə həsr olunan Qızıl Qran-Pri beynəlxalq turnirində mübarizə apardı. Finala gedən yolda Ukrayna nümayəndəsi Vladimir Andreytseva 8:2, Azərbaycan nümayəndəsi Aslanbəy Alborova 4:2 və ABŞ nümayəndəsi Co Berqmana 2:2 hesabı ilə qalib gələn Şərif Şərifov, həlledici görüşdə Gürcüstan nümayəndəsi Elizbar Odixadzeya 2:4 hesabı ilə məğlub oldu və Qızıl Qran-Pri beynəlxalq turnirini gümüş medalla başa vurdu.
2015-ci ilin sonlarında Şərif Şərifov Azərbaycan Çempionatında mübarizə apardı. Turnirin final görüşündə Nurməhəmməd Hacıyev üzərində qələbə qazanan Şərif Şərifov, Azərbaycan Çempionatının qalibi oldu.
2016-cı il: Rio-de-Janeyro Olimpiadasında bürünc
Şərif Şərifovun 2016-cı ildə birinci turniri 5-8 fevralda İstanbul şəhərində baş tutan Yaşar Doğunun xatirəsinə həsr olunan beynəlxalq turnir oldu. Həmin turnirdə Şərif Şərifov uğursuz mübarizə apardı və nəticədə turniri 20-ci pillədə başa vurdu.
Daha sonra Şərif Şərifov 8-14 martda Latviyanın Riqa şəhərində baş tutan Avropa Çempionatında mübarizə apardı. Amma turnirin məşqində zədə alan Şərif Şərifov, çempionatda mübarizə apara bilmədi.
Şərif Şərifov 2012-ci il London Olimpiadasında qələbədən sonra heç bir nüfuzlu beynəlxalq turnirdə uğur qazana bilməsə də, avqustda Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutacaq XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə aparmağa iddialı idi.
XXXI Yay Olimpiya Oyunları thumb|400x400px|alt=|[[2016 Yay Olimpiya Oyunları|XXXI Yay Olimpiya Oyunları zamanı Şərif Şərifov (göy geyimdə) Çin nümayəndəsi Bi Şenqfenqa qalib gələn zaman (20 avqust 2016-cı il)]]
2016-cı ilin əsas turniri 5-22 avqustda Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunları idi. Sərbəst güləş üzrə Azərbaycan yığmasının məşqçiləri tərəfindən oon dörd il ərzində heç bir ciddi uğura imza atmayan London Olimpiadasının qalibi Şərif Şərifovun təcrübəsi nəzərə alındı və onun da Azərbaycan Milli Olimpiya Komandasının heyətində Rio-de-Janeyro Olimpiadasında mübarizə aparmasına qərar verildi.
Avqustun 20-də mübarizə aparan Şərif Şərifovun 1/8 final mərhələsində rəqibi Çin nümayəndəsi Bi Şenqfenq oldu. Həmin görüşdə Şərif Şərifov rəqibi üzərində 10:0 hesabı ilə inamlı qələbə qazandı və olimpiadanın 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Polşa nümayəndəsi Zbiqniev Baranovsxi oldu. Bu görüşdə də Şərif Şərifov rəqibi üzərində inamlı qələbə qazandı (8:0) və olimpiadanın yarım-final mərhələsinə adladı. Finala gedən yolda isə onun rəqibi Rusiya nümayəndəsi Abdulrəşid Sadulayev oldu. Karyerası ərzində cəmi bir dəfə məğlub olan Abdulrəşid Sadulayev Avropa və Dünya Çempinonatlarının qalibi idi. Həmin görüşdə Şərif Şərifov rəqibinə 1:8 hesabı ilə məğlub oldu və mübarizəni bürünc medal uğrunda görüşdə davam elədi. Bu görüşdə onun rəqibi Venesuela nümayəndəsi Pedro Keballos oldu. Həmin görüşdə Şərif Şərifov rəqibi üzərində 5:1 hesabı ilə qələbə qazandı və XXXI Yay Olimpiya Oyunlarının bürünc medalına sahib oldu. Şərif Şərifov turnirdən sonra müsahibəsində bunları bildirdi: "Rio-de-Janeyroya qızıl medal üçün gəlmişdim. Növbəti dəfə olimpiadanın qalibi olmaq istəyirdim. Amma alınmadı. Bürünc medalla razıyam".
2017-ci il: İslam Həmrəyliyi Oyunlarında bürünc
XXXI Yay Olimpiya Oyunlarından sonra Şərif Şərifovun birinci beynəlxalq turniri 2017-ci ilin fevralında oldu. O, sərbəst güləş üzrə Azərbaycan yığmasının heyətində İranın Kirmanşah şəhərinin ev sahibliyində baş tutan sərbəst güləş üzrə Dünya Kubounda çıxış elədi. Azərbaycan yığması "A" qrupunda ABŞ, Gürcüstan və Rusiya yığmaları ilə mübarizə apardı. Azərbaycan yığması birinci görüşdə Rusiya güləşçiləri ilə üz-üzə gəldi. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüş 4:4 hesabı ilə başa çatsa da, görüşlərdə toplanan hesablara əsasən Azərbaycan güləşçiləri qalib gəldi. Komandanın heyətində Şərif Şərifov Vladislav Vəliyevə 1:2 hesabı ilə məğlub oldu. Növbəti görüşdə Azərbaycan güləşçiləri Gürcüstan yığması ilə qarşılaşdı. Bu görüşdə də Azərbaycan yığması rəqibi üzərində qələbə qazandı — 5:3. Komandanın heyətində Şərif Şərifov David Xuçişviliyə 2:2 hesabı ilə məğlub oldu. Qrup mərhələsinin sonuncu görüşündə Azərbaycan güləşçiləri ABŞ yığması ilə üz-üzə gəldi. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüş 4:4 hesabı ilə başa çatsa da, görüşlərdə toplanan hesablara əsasən ABŞ təmsilçiləri qalib gəldi. Qrup mərhələsinin nəticələrinə əsasən ABŞ yığması final görüşünə, Azərbaycan yığması üçün bürünc medal uğrunda görüşə vəsiqə qazandı. Bürünc medal uğrunda görüşdə Azərbaycan yığması Türkiyə güləşçiləri ilə üz-üzə gəldi və 7:1 hesabı ilə inamlı qələbə qazandı. Qələbədə pay sahibi olanlardan biri də Səlim Yaşara üzərində 2:1 hesabı ilə qələbə qazanan Şərif Şərifov oldu. Bununla da Azərbaycan yığması sərbəst güləş üzrə Dünya Kubounun bürünc medalına sahib oldu. Turnir ərzində Şərif Şərifov dörd görüşün cəmi birində qalib gələ bildi.
2-5 mayda Serbiyada baş tutan Avropa Çempionatında mübarizə aparmayan Şərif Şərifov, 12-22 mayda Azərbaycanda baş tutan IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarında mübarizə apardı. 1/8 final mərhələsində İraq nümayəndəsi Nəzər Al Muşattata 10:1, 1/4 final mərhələsində isə Pakistan nümayəndəs Məhəmməd İnama 11:1 hesabı ilə qalib gələn Şərif Şərifov, yarım-final mərhələsində İran nümayəndəsi Həsən Yazdaniyə 0:11 hesabı ilə məğlub oldu və mübarizəni bürünc medal uğrunda görüşdə davam elədi. Bu görüşdə isə Şərif Şərifov Tacikistan nümayəndəsi Bahadur Kodirov üzərində vaxtından əvvəl 11:0 hesabı ilə qələbə qazandı və IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarının bürünc medalına sahib oldu.
Sentyabrda Fransada baş tutan Dünya Çempionatında da mübarizə aparmayan Şərif Şərifovun növbəti turniri 11-12 noyabrda Rusiyada baş tutan Komandalararası Alroca Sup beynəlxalq turniri oldu. Turnirin final görüşündə Rusiya güləşçilərinə məğlub olan Azərbaycan yığması, turniri gümüş medalla başa vurdu.
Daha sonra Şərif Şərifov 18-20 noyabrda Cənubi Osetiyanın Vladiqafqaz şəhərində baş tutan beynəlxalq turnirdə mübarizə apardı. Turnirin final görüşündə məğlub olan Şərif Şərifov, gümüş medalın sahibi oldu.
Şərif Şərifov 2017-ci ilin sonlarında Azərbaycan Çempionatında mübarizə apardı. Turnirin final görüşündə Məhəmmədhacı Xatiyev üzərində qələbə qazanan Şərif Şərifov, Azərbaycan Çempionatının qalibi oldu.
2018-ci il: Avropa Çempionatında gümüş
Şərif Şərifovun 2018-ci ildə birinci turniri 22-25 fevralda Kiyev şəhərində baş tutan beynəlxalq turnir oldu. Turnirdə bütün rəqiblərinə qalib gələn Şərif Şərifov, qızıl medalın sahibi oldu.
Bu turnirdən sonra Şərif Şərifov zədələndi və aprelə qədər beynəlxalq turnirlərdə mübarizə apara bilmədi. Şərif Şərifov 30 aprel-6 mayda Rusiyanın Xəzərli şəhərində baş tutan Avropa Çeçmpionatında mübarizə apardı. Yeddi ildən sonra Avropa Çempionatlarında çıxış edən Şərif Şərifov, mayın 5-də mübarizə apardı. Təsnifat mərhələsindən azad olan Şərif Şərifov 1/4 final mərhələsində Moldova nümayəndəsi Nicolae Çeban ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Şərif Şərifov rəqibi üzərində 10:0 hesabı ilə inamlı qələbə qazandı və turnirin yarım-final mərhələsinə adladı. Finala gedən yolda isə onun rəqibi Türkiyə nümayəndəsi Sərdar Böge oldu. Bu görüşdə də Şərif Şərifov rəqibi üzərində inamlı qələbə qazandı (10:0) və 8 ildən sonra Avropa Çempionatının final görüşünə vəsiqə qazandı. Mayın 6-da həlledici görüşdə onun rəqibi Rusiya nümayəndəsi Abdulrəşid Sadulayev oldu. Abdulrəşid Sadulayev 2016-cı il Rio-de-Janeyro Olimpiadasının, Dünya və Avropa Çempionatlarının qalibi olan titullu güləşçi idi. Həmin görüşdə Şərif Şərifov rəqibinə 1:2 hesabı ilə məğlub oldu və Avropa Çempionatını gümüş medalla başa vurdu. Şərif Şərifov müsahibəsində bunları bildirdi: "Abdulrəşid Sadulayev lider güləşçidir. Onun üzərində qələbə qazanmaq üçün ideal forman və əzmin olmalıdır. Mən qələbə əzmi var idi. Qələbəyə hazır idim. Amma alınmadı".
Avropa Çempionatından sona Şərif Şərifov 14-16 sentyabrda Belarusda baş tutan Alexander Medvedin xatirəsinə həsr olunan beynəlxalq turnirdə mübarizə apardı. Turnirin final görüşündə Rusiya nümayəndəsi Əlixan Cəbrayılova qalib gələn Şərif Şərifov, qızıl medalın sahibi oldu.
2018-ci ilin əsas turniri Macarıstanın Budapeşt şəhərində baş tutan Dünya Çempionatı oldu. Mayda Avropa Çempionatının gümüş medalına sahib olan Şərif Şərifov yeddi ildən sonra birinci dəfə Dünya Çempionatında mübarizə aparırdı. Təsnifat mərhələsindən azad olan Şərif Şərifovun birinci rəqibi 1/8 final mərhələsində İran nümayəndəsi Əlireza Kərimi oldu. Həmin görüşdə Şərif Şərifov rəqibinə 0:8 hesabı ilə məğlub oldu və Dünya Çempionatında mübarizəsini dayandırdı.
Dünya Çempionatından sonra Şərif Şərifov Çeçenistanın Qroznı şəhərində baş tutan Əhməd Kadırovun xatirəsinə həsr olunan beynəlxalq turnirdə mübarizə apardı. Komandalararası beynəlxalq turnirin nəticələrinə əsasən Azərbaycan yığması bürünc medalın sahibi oldu.
2018-ci ilin sonlarında isə Şərif Şərifov Cənubi Osetiyanın Vladiqafqaz şəhərində baş tutan Alany Open beynəlxalq turnirində mübarizə apardı. Turnirin yarım-final mərhələsində məğlub olan Şərif Şərifov, bürünc medal uğrunda görüşdə Rusiya nümayəndəsi Əhməd Batayeva qalib gəldi və turnirin bürünc medalına sahib oldu.
2019-cu il: Buxarestdə Avropa çempionluğu
Şərif Şərifovun 2019-cu ildə birinci turniri 6-8 fevralda İranın Tehran şəhərində baş tutan Taxti Cup beynəlxalq turniri oldu. Nəticədə Şərif Şərifov turnirin bürünc medalına sahib oldu.
2019-cu ilin birinci nüfuzlu turniri 8-14 apreldə Rumıniyanın Buxarest şəhərində baş tutan Avropa Çempionatı oldu. Təsnifat mərhələsindən azad olan Şərif Şərifovun birinci rəqibi 1/4 final mərhələsində Rusiya nümayəndəsi Məhəmməd Qurbanov oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Şərif Şərifov rəqibinə 6:2 hesabı ilə qalib gəldi və turnirin yarım-final mərhələsinə adladı. Finala gedən yolda onun rəqibi Gürcüstan nüayəndəsi İraxli Mtsituri oldu. Bu görüşdə gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu və nəticədə Şərif Şərifov rəqibinə 8:2 hesabı ilə qalib gəldi və növbəti dəfə Avropa Çempionatının final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi Polşa nümayəndəsi Zbiqniev Baranovsxi oldu. Bu görüşdə Şərif Şərifov rəqibi üzərində 10:1 hesabı ilə inamlı qələbə qazandı və Avropa Çempionatının qalibi oldu. Bununla da Şərif Şərifov üç nüfuzlu turnirin — Olimpiya Oyunlarının, Dünya və Avropa Çempionatlarının qalibi olmağı bacaran birinci azərbaycanlı güləşçi, ümumi olaraq isə üçüncü azərbaycanlı idmançı oldu. Şərif Şərifov Avropa Çempionatından sonra müsahibəsində bunları bildirdi: "mən Avropa Çempionatlarında 2010-cu ildə debüt eləmişdim. Dördüncü cəhddən sonra nəhayət çempion ola bildim. Uzun fasilədən sonrai deal formamı bərpa edə bildim. Buna görə bütün məşqçilərimə minnətdaram."
Avropa Çempionatından sonra Şərif Şərifov 1-4 mayda Dağıstanda baş tutan Əli Əliyevin xatirəsinə həsr olunan beynəlxalq turnirdə mübarizə apardı. Turnirin final görüşündə Şərif Şərifov qalib gəldi və qızıl medalın sahibi oldu.
2019-cu ilin əsas turniri 14-22 sentyabrda Qazaxıstanın Nur-Sultan şəhərində baş tutan Dünya Çempionatı oldu. Bu turnir 2020-ci ildə Yaponiyada baş tutacaq XXXII Yay Olimpiya Oyunlarına lisenziya verirdi. Şərif Şərifovun təsnifat mərhələsində rəqibi Cənubi Koreya nümayəndəsi Son Min-Von oldu. Həmin görüşdə Şərif Şərifov rəqibinə 11:4 hesabı ilə qalib gəldi və 1/8 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Ukrayna nümayəndəsi Valeri Andreytsev oldu. Bu görüşdə də Şərif Şərifov rəqibinə qalib gəldi (4:0) və 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Gürcüstan nümayəndəsi Elizbar Odixadze oldu. Bu görüşdə Şərif Şərifov rəqibi üzərində 6:0 hesabı ilə inamlı qələbə qazandı və turnirin yarım-final mərhələsinə adladı. Finala gedən yolda isə onun rəqibi ABŞ nümayəndəsi Keli Sneyder oldu. 2015 və 2017-ci illərdə Dünya Çempionatlarının qalibi olan Keli Sneyer, 2016-cı il Rio-de-Janeyro Olimpiadasının da qalibi idi. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Şərif Şərifov rəqibinə 5:2 hesabı ilə qalib gəldi və Dünya Çempionatının final görüşünə vəsiqə qazandı. Bu qələdə güləş aləmində sensassiya olaraq qəbul edildi. Həmin görüşdə sonra Şərif Şərifov müsahibəsində "Onun görüşlərini təhlil eləmişdim. Strategiyam onun hücumlarından müdafiə olunmaq idi." bildirdi. Sentyabrın 22-də baş tutan final görüşündə isə Şərif Şərifovun rəqibi Rusiya nümayəndəsi Abdulrəşid Sadulayev oldu. Bundan əvvəl 2016 və 2018-ci illərdə Abdulrəşid Sadulayeva məğlub olan Şərif Şərifov, bu səfər də rəqibinə məğlub oldu (0:4) və Dünya Çempionatını gümüş medalla başa vurdu. Şərif Şərifov final görüşündə sonra müsahibəsində "Əla formada idim. Abdulrəşid Sadulayevə qalib gələ bilərdim. Buna inanırdım. Amma alınmadı." bildirdi.
Dünya Çempionatından sonra Şərif Şərifov 28-30 noyabrda Rusiyada baş tutan Alrosa Cup beynəlxalq turnirində mübarizə apardı. Finala gedən yolda bütün rəqiblərinə qalib gələn Şərif Şərifov, həlledici görüşdə Rusiya nümayəndəsi Əlixan Cəbrayılova məğlub oldu (2:5) və turniri gümüş medalla başa vurdu.
2020-ci il: COVID-19 pandemiyası səbəbilə fasilə
2020-ci ilin əsas turniri avqustda Yaponiyada baş tutacaq XXXII Yay Olimpiya Oyunları idi. Şərif Şərifov olimpiadaya hazırlıq prosesi fevralda Rusiyada başladı.
2020-ci ilin əvvəlindən etibarən bütün dünyanı cənginə alan COVID-19 pandemiyası ilə bağlı bir sıra turnirlər təxirə salındı. Əvvəlcə mart ayında baş tutmalı olan Avropa Olimpiya Təsnifat Turniri, sonra isə may ayında baş tutmalı olan Dünya Olimpiya Təsnifat Turniri Ümumdünya Güləş Birliyinin (UWW) qərarına əsasən təxirə salındı. Nəhayət 2020-ci il martın 24-də Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi (BOK) tərəfindən 2020-ci ilin iyul-avqust aylarında baş tutması nəzərdə tutulan XXXII Yay Olimpiya Oyunlarının 2021-ci ilə təxirə salınması barədə qərar qəbul edildi.
2021-ci il: Olimpiadada uğursuzluq və idmanla vidalaşması
Şərif Şərifovun 2021-ci ildə birinci turniri 14-18 yanvarda Fransanın Nitsa şəhərində baş tutan Fransa Qran-Prisi oldu. Şərif Şərifov qrup mərhələsinin birinci görüşündə Gürcüstan nümayəndəsi Qiti Matsaraşviliyə 4:8 hesabı ilə məğlub olsa da, növbəti görüşdə Rumıniya nümayəndəsi Mixael Manyaya 11:0 hesabı ilə qalib gəldi və turnirin yarım-final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi ABŞ nümayəndəsi Keli Sneyder oldu. Amma Şərif Şərifov zədə səbəbindən nə yarım-final mərhələsində, nə də bürünc medal uğrunda görüşdə mübarizə apara bilmədi və turniri dördüncü pillədə başa vurdu.
Mahaçqala şəhərində təlim-məşq toplanışlarına davam edən Şərif Şərifov, 8-14 iyunda Polşanın Varşava şəhərində baş tutan Poland Open beynəlxalq turnirində mübarizə apardı. Şərif Şərifov təsnifat mərhələsindəcə İtaliya nümayəndəsi Abraham de Xesus Ruanoya məğlub oldu (2:0) və turnirdə mübarizəsinə dayandırdı.
Şərif Şərifovun olimpiadadan əvvəl sonuncu turniri iyunda İstanbul şəhərində baş tutan Yaşar Doğunun xatirəsinə həsr olunan beynəlxalq turnir oldu. Turnirin 1/4 final mərhələsində Tunis nümayəndəsi Məhəməd Sadauya 12:0 hesabı ilə qalib gələn Şərif Şərifov, yarım-final mərhələsində Gürcüstan nümayəndəsi Qivi Matçaraşvilidən üstün oldu (4:0) və turnirin final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə isə Şərif Şərifov Türkiyə nümayəndəsi Mustafa Səssiz üzərində qələbə qazandı (4:0) və Yaşar Doğunun xatirəsinə həsr olunan beynəlxalq turnirin qalibi oldu. Bundan sonra bütün diqqətlər iyulda Yaponiyada baş tutacaq olimpiada da oldu.
2021-ci ilin əsas turniri 22 iyul-8 avqustunda Yaponiyada baş tutan XXXII Yay Olimpiya Oyunları idi. Şərif Şərifov olimpiadada avqustun 6-da mübarizə apardı. Onun 1/8 final mərhələsində rəqibi turnirin "bir nömrəli" favoriti olan Rusiya Olimpiya Komitəsinin nümayəndəsi Abdulrəşid Sadulayev idi. Həmin görüşdə Şərif Şərifov rəqibinə 0:5 hesabı ilə məğlub oldu. Abdulrəşid Sadulayev final görüşünə vəsiqə qazandığına görə Şərif Şərifov təsəlliverici qrupda mübarizə apardı. Avqustun 7-də isə Şərif Şərifov təsəlliverici qrupun birinci görüşündə Gürcüstan nümayəndəsi Elizbar Odixadze ilə üz-üzə gəldi. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində Şərif Şərifov rəqibinə 8:5 hesabı ilə qalib gəldi və bürünc medal uğrunda görüşə vəsiqə qazandı. Bu görüşdə isə onun rəqibi Kuba nümayəndəsi Reyneris Salas oldu. Bu görüşdə gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu. Nəticədə isə görüş 3:3 hesabı ilə başa çatdı və son balı Kuba nümayəndəsi Reyneris Salas qazandığına görə görüşün qalibi oldu. Şərif Şərifov isə XXXII Yay Olimpiya Oyunlarını beşinci pillədə başa vurdu.
Olimpiya Oyunlarından sonra 32 yaşlı Şərif Şərifov idmanla vidalaşdı.
Dövlət təltifləri
thumb|316x316px|alt=|[[Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Şərif Şərifova "Tərəqqi" medalını təqdim edən zaman (02.09.2020)]]
İctimai mövqeyi
Şərif Şərifov 2020-ci ilin sentyabr-noyabr aylarında Dağlıq Qarabağ və ətraf rayonlarda aparılan hərbi əməliyyatlar zamanı Ermənistan tərəfinin işğalçılıq siyasəti apardığını bildirdi.
Turşu qovurma
thumb|250px|Turşu qovurma
Hazırlanması
Əti yuyub bişirin. Şabalıdı çərtib 5 dəqş qaynar suda bişirin. Sudan çıxarıb, qabığını soyun. Albuxarana 3-4 dəq. suda saxlayıb suyu boşaldın. Baş soğanı həlqəli doğrayıb yağda "ölənədək" (şəffaf olanadək) qızardın. Əti əlavə edib qızardın. Soğan qızılı olmalıdır, ət də qızarılmalıdır. Ayrı bir tavaya bir az yağ və ətin bulyonunu (bişirilmiş ətdən qalmış) töküb balaca odda şabalıdları qızardın. Eyni üsulla albuxaranı da qovurun. Bunları ətlə soğanın üstünə töküb astaca qarışdırın.
Fincana 0,5 ç.q. limon turşusu, bir az duz və 0,5 ç.q. sarıkök töküb 0,5 stəkan qaynar su əlavə edib qarışdırın. Əriyəndən sonra ətin üstünə töküb qarışdırın. 0,5-1 saat ərzində balaca odda xörək bişməlidir. Yaddan çıxmasın vaxtaşırı astaca qarışdırın.
Tamania
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Növləri
Tamania chardonii (A.C.Sm.) Cuatrec.
Albert Sent-Dördi
Albert Sent-Cörci September 16, 1893 – October 22, 1986) Amerikalı macar fizioloq, 1937-ci ildə tibb üzrə Nobel mükafatı olub, C vitamininin kəşfinə görə tanınır.
Dəjəl
Dəjəl — Azərbaycan Respublikasının Cəbrayıl rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
Dəcəl oyk, sadə. Cəbrayıl r-nunun Şükürbəyli i.ə.v.-də kənd. Düzənlikdədir. Yerli əhalinin verdiyi məlumata görə, kəndi şıxalıağanın qardaşı Əhmədxan salmışdır. Kəndin adı 1917-ci ildə Dejaq variantında qeydə alınmışdır. Dəjək sözü dialektlərimizdə "nişangah" mənasında işlənir.
Soqdianalılar
Soqdianalılar və ya soqdlular — Soqdiana əhalisi, Zərəfşan vadisində yaşayırdılar. Müasir Buxaradan Xocəndə qədər yayılmışdılar.
Tarixi
Miladdan öncə ikinci əsrdən Çində Tanq sülaləsinin sona çatdığı miladdan sonra X əsrə qədər İpək yolu ticarəti böyük faizlə Soğdluların əlindəydi.
Bu çox geniş və vəhşi coğrafiyadakı yolçuluqların başarılmasında karvansara sisteminin çox önəmli bir rolu vardı. İpək yolu, miladın ilk minilliyində uyqarlıqların bir-biriylə tanışmasında və bir-birini zənginləşdirmədə oynadığı rolu və işləvi, ikinci minillikdə itirmişdir. VIII əsrin əvvələrində İrandan daha şərqə irəliləyən Ərəb-İslam ordularının Soqdiananı ələ keçirməsinin ardından miladdan sonra 1000-ci illərdə Təkləməkan çölünün qərbindəki şəhərlər İslam dinini qəbul etmişdi. Əski Çin qaynaqlarına görə İpək yolunun rotası öncə ikiyə, ardından Sui və Tanq sülalələri dönəmində şimal, orta və cənub olmaq üzrə üçə çıxmışdı.
Soğdluların İpək yolu güzərgahındakı yüksəlişləri, miladdan sonra IV əsrdən etibarən Soqdianadan şərqə, öncə Çaç (bugünkü Daşkənd) və Səmireçeyə (bugünkü Şərqi Özbəkistan) və daha sonra Çinə doğru yayılmaları ilə başlamış, Avrasyanın önəmli bir yer alan vahələrdəki yerləşim mərkəzlərinə karvanlarla ticari mallarI daşıyan sarvanlar fenotip, dil və mədəniyyat baxımından şübhəsiz bir-birlərindən olduqca fərqliydilər.
Səid ibn Əmr əl-Həraşinin Xorasan valiliyinə təyin edilməsi, öncəki vali zamanında cizyə və xərac vergilərini ödəməyən və valiyə qarşı türklərlə iş birliyi quran Soğdluları əndişəyə saldı. Soğdlular, məlikləri Gurəkin qəbul etməməsinə rəğmən yurrlarını tərk edərək Fərqanə hökmdarından sığınma istəyində oldular. Ancaq Həraşi, hələ Fərqanə məlikinin himayəsi altına girmədən Xocənd yolunda onları yaxalayıb bir çoxunu qılıncdan keçirdi; bir qismini də əsir alaraq mallarını müsadirə etdi. Bu arada Xocənd güzərgahında olan Uşruşananı ələ keçirib əhalisi ilə bir anlaşma bağladı.
Tofiq Heydərov (direktor)
Heydərov Tofiq Ələddin oğlu
Həyatı
Tofiq Ələddin oğlu Heydərov 14 yanvar 1957-ci ildə Lənkəran rayonunda anadan olmuşdur. 1974-cu ildə Lənkəran rayonun Hirkan qəsəbə orta məktəbinin bitirmiş, 1974-cu ildə N.K.Krupskaya adına Bakı Kitabxanaçılıq Texnikumunun mədəni-maarif fakultəsinə daxil olaraq 1977-ci ildə özfaliyyət dram kollektivi rəhbəri ixtisasına yiyələnmişdir. 23 yanvar 1978-ci ildən H.Ərəblinski adına Lənkəran rayon Mədəniyyət Evində metodist, 21 iyul 1979-cu ildən 1 yanvar 1983-cü il tarixə kimi H.Ərəblinski adına Lənkəran rayon Mədəniyyət Evinin direktoru vəzifəsində çalışmışdır.
1979-cu ildə M.A.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutuna daxil olmuş və mədəni-maarif işçisi, özfəaliyyət teatr rəhbəri ixtisası üzrə tam kursu başa çatdırmış, 2 noyabr 1984-cü ildən 30 aprel 1987-ci ilə kimi N.B.Vəzirov adına Lənkəran Dövlət Dram Teatrında aktyor vəzifəsində çalışmış, müxtəlif tamaşalarda iştirak etmişdir.
14 may 1987-ci ildən 18 sentyabr 1989-cu il tarixinədək Lənkəran Ekskursiya və Səyahətlər Bürosunda metodist vəzifəsində işləmişdir.
20 sentyabr 1989-cu ildən sahibkarlıq fəaliyyətinə bşlamış, “Turist” Kooperativini təsis etmiş və 10 iyun 1990-cı ilədək bu özəl müəssisəyə rəhbərlik etmişdir.
T.Heydərov 1996-ci ildən 2013-cü ilə kimi “Xanbulan Turizm İstirahət Mərkəzi” MMC-nə rəhbərlik etdiyi müddətdə respublika turizm sərgilərində, ölkədə turizm potensialının inkişafı ilə bağlı keçirilən tədbirlərdə fəal iştirak etmiş, vətəndaşlara keyfiyyətli mehmanxana və turizm xidməti göstərmək üçün Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi, Turizm şirkətləri, Lənkəran Turizm informasiya Mərkəzi və Lənkəran Dövlət Dram Teatrı ilə geniş əməkdaşlıq etmişdir.
Akemi Noda
Akemi Noda — keçmiş Yaponiya qadın futbolçusu və məşqçisi. Yaponiyanın milli futbol komandası‎nın üzvü olmuşdur.
Oyunçu karyerası
Noda 13 oktyabr 1969-cu ildə Komae şəhərində anadan olmuşdurş 1982-ci ildə o, Yomiuri Beleza klubuna qoşuldu. Klub ardıcıl 4 il (1990-1993) L.Liqanın qalibi oldu. 1990 mövsümündə 16 qolla ən yaxşı bombardir oldu və Ən dəyərli oyunçu mükafatlarına layiq görüldü. O, həmçinin 5 dəfə (1989, 1990, 1991, 1993 və 1994) Ən yaxşı onbirlik heyətinə salınmışdır. 1995-ci ildə "Takarazuka Bunnis" klubuna keçdi. 1996-cı ildə təqaüdə çıxdı.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 76 oyun keçirib, 24 qol vurub.
Xudu İbrahimoğlu
Xudu İbrahimoğlu (tam adı: Xudu İbrahim oğlu Mustafayev; ) — filoloq, maarif xadimi, müəllim, publisist, şair.
Həyatı
Xudu İbrahimoğlu 1 yanvar 1939-cu ildə Ağdam rayonunun Gülablı kəndində anadan olmuşdur. O, 1949-cu ildə Ağdam şəhər yeddiilik məktəbin I sinfinə daxil olmuş, 1959-cu ildə 2 nömrəli beynəlmiləl orta məktəbi Qızıl medalla bitirmişdir. 1959–1964 illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki Bakı Dövlət Universiteti) Filologiya fakültəsinin dil-ədəbiyyat şöbəsində ali təhsil almış, fərqlənmə diploma ilə başa vurmuşdur.
Xudu İbrahimoğlu Ağdamda müəllim (1964–66), "Lenin yolu" (indiki "Ağdam" qəzeti) qəzetində ədəbi işçi (1966–69), Respublika Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi nəşriyyat şöbəsində redaktor (1969–73), Az. KPMK "Təşviqatçı" jurnalında baş ədəbi işçi (1971–79), Abşeron RPK-də şöbə müdiri (1979–84), həmin rayonun Xırdalan qəsəbə 3 saylı tam orta məktəbin direktoru (1984–87), "Abşeron" qəzetində redaktor müavini (1987–89), 1989-cu ildən Abşeron RPK-də partiya komitəsinin sədri vəzifəsində işləmiş, 1990-cı ilin 20 Yanvar hadisələrində sovet ordusunun vəhşi və qaniçən hərəkətlərinə etiraz olaraq vəzifəsindən və partiya biletindən imtina etmişdir. Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətində tərcümə bölməsinin müdiri vəzifələrində işləmişdir.
Xudu İbrahimoğlu 30 oktyabr 2006-cı ildə Bakıda vəfat etmişdir.
Yaradıcılığı
Xudu İbrahimoğlu istedadlı şair kimi tanınmış, orta məktəb illərində rayon qəzetində, sonralar respublikanın müxtəlif mətbuat orqanlarında "Xudu Mustafayev", "Xudu Sadiq", "Xudu İbrahimoğlu" imzaları ilə şeirlər dərc etdirmişdir. Orta məktəbdə təhsil aldığı illərdə "Bizim yaxşı nənəmiz" adlı birpərdəli pyesi məktəb dramsevərləri tərəfindən tamaşaya qoyulmuşdur.
Xudu İbrahimoğlunun 2000-ci ildə "Gülə bilmirəm, ölə bilmirəm" şeirlər və poemalar kitabı çapdan çıxmışdır. Çap edilməmiş "Güldürmə məni", "Yaralı düşüncələr", "Arzumuzun məbədi", "Rüşvət virusu", "Kişi sözü", "Ömürdən qalan anlar", "Köhnə havalar təzə ifada", "Aşıqsayağı" adlı şeir topluları, "Balabacı firması", "Kim yatmış, kim oyaq", "Kişi adamlar", "Ailə əhvalatı", "Yeniyetmələr" və b. pyesləri vardır.
Həmçinin bax
Ağdam rayonunun Gülablı kəndi
Keyfiyyət tədqiqatı metodları
Sosial və davranış elmlərində keyfiyyət tədqiqatı ədədi informasiyaya əsaslanmayan tədqiqat üsuludur. Bu tədqiqatda müxtəlif sənədlərin, söhbətlərin, intervyuların məzmunu, baş vermiş hadisələr ətraflı araşdırılır.
Müxtəlif mənbələrdə sosial və davranış elmlərinə aid tədqiqat metodlarının fərqli təsnifatına rast gəlmək olar.
Amerika psixoloqu D. Martin psixoloji keyfiyyət tədqiqatları kimi əsas üç metodu göstərir: Başqa mənbələrdən bu siyahıya aşağıdakıları əlavə etmək olar:
Metodların qısa təsviri
Təbii şəraitdə müşahidə aparılması əslində heyvanların davranışının öyrənilməsi üsulu kimi yaranıb. Sosial psixoloqlar kəmiyyət tədqiqatlarından uzaqlaşmağa başladıqda bu metod insanlara da tətbiq edilməyə başladı. Bu üsulun başqa adı çöl tədqiqatıdır (field study). Adından da göründüyü kimi bu üsul, obyektin ona aid olan sahədə fəaliyyəti zamanı müşahidə edilməsidir.
Etnoqrafik tədqiqat (ethnography) cəmiyyətdə gedən ayrıca bir prosesin bir qrupun misalında öyrənilməsindən, bundan başqa müəyyən qrupa aid mədəniyyətin, orada gedən proseslərin müşahidə yolu ilə öyrənilməsindən ibarət ola bilər. Bu üsuldan təbii şəraitdə və laboratoriya şəraitində istifadə etmək mümkündür. Adətən bu metoda qeyri struktur intervyu da əlavə olunur.
İştirakçı kimi müşahidə aparılması (participant observation). Bu metod tədqiqatçının, müşahidə obyekti olan qrupa üzv kimi daxil olaraq həmin qrupun mədəniyyətini, oraya aid olan insanların davranış mexanizmlərini öyrənməsindən ibarətdir. Misal olaraq Polşa tədqiqatçısı M. Kaminskinin 1985-ci ildə Polşada siyasi dustaq kimi həbsxanada müşahidələr aparmasını göstərmək olar.
Məzmun analizi (content analysis) müxtəlif sənədlərin, olmuş hadisələri təsvir edən kitabların, lent yazılarının, qəzet və jurnalların, internet saytlarının, qanunların və başqa sənədli çap məhsullarının öyrənilməsindən ibarətdir. Bu metoddan müxtəlif sosial elm sahələrində istifadə olunur. Məs., Britaniya tədqiqatçısı D. Robertson 1970-ci illərdə bu üsulla Britaniyada və Amerikada aparılan partiyalar arası yarışmaları öyrənmişdir. Məzmun analizi son illərdə ictimai münasibətlərdə, xüsusilə media münasibətlərində müvəffəqiyyətin ölçülməsi üçün mühüm vasitələrdən birinə çevrilmişdir.
Fokus qrupu (focus group) metodu bir qrup şəxsin müəyyən məhsula, hadisəyə, ideyaya münasibətinin müəyyənləşdirilməsindən ibarətdir. Bu münasibəti aydınlaşdırmaq üçün bir yerə cəmlənmiş qrupa obyekt haqqında suallar verilir. Bu zaman qrup üzvləri müzakirə edilən obyekt barədə sərbəst danışa bilərlər. Bu üsul müxtəlif mədəniyyətə malik qrupların fikirlərini öyrənməyə, müzakirə zamanı gözlənilmədən ortaya çıxan məsələlərin tədqiqinə imkan verir. Bu metod asanlıqla başa düşüldüyü və inandırıcı olduğu üçün yüksək validliyə malik hesab olunur.
Qeyri struktur intervyu (unstructured interview) metodu adından göründüyü kimi iştirakçılarla tək tək söhbət aparılması və alınmış cavabların analiz edilməsindən ibarətdir. Kəmiyyət tədqiqatı metodlarına daxil olan struktur intervyulardan fərqli olaraq bu intervyu söhbət xarakteri daşıyır. Suallara əvvəlcədən qəbul edilmiş şkala üzrə cavab verilmir. Sualların sayı, onların məzmunu, cavabların ölçüsü iştirakçıya görə dəyişə bilər. Belə intevyu neçə nəfərin bir istiqamətdə düşündüyünü yox, bir nəfərin niyə "məhz belə" düşündüyünü aydınlaşdırmağa çalışır. Bu üsul adətən başqa metodların tərkib hissəsi olur. Bu metoda Amerika tədqiqatçısı S. Milqramın "Avtoritetə tabe olma" təcrübəsindən sonra eksperiment iştirakçıları ilə söhbətlərini misal gətirmək olar. Qeyd etmək lazımdır ki bu üsul lonqityudal ola bilər. Bir neçə müddətdən sonra iştirakçının müəyyən məsələyə aid fikirlərində nə dəyişiklik olduğunu öyrənmək məqsədilə yenidən aparıla bilər.
Hadisənin öyrənilməsi (case study) hadisəni yaradan səbəblərin, onun hərəkət verici amillərinin aşkara cıxarılması məqsədilə bu hadisənin bütün dərinliyi ilə tədqiq edilməsindən ibarətdir.Bu üsuldan təhsil, sosial psixologiya, siyasət, iqtisadiyyat kimi sahələrdə istifadə etmək olar. Ümumiyyətlə, məqsədi sosial və davranış elmi tədqiqat metodlarını sinifləşdirmək və ayrı ayrı təsvir etmək olmayan ədəbiyyatlarda case study, field work, qualitative research ifadələri eyni mənalı anlayışlar kimi işlənir. Məsələn, etnoqrafik vəziyyəti öyrənmək üçün əyalətlərə gedərək yerli əhali ilə sərbəst söhbət aparan sosial tədqiqatçının işi bu ifadələrdən hər üçü ilə işarə oluna bilər.
Lənkəran Əliyev
Əliyev Lənkəran Əbülfət oğlu — Azərbaycanlı general-mayor; Qarabağ müharibəsi iştirakçısı, Müdafiə Nazirliyi Hərbi təhsil idarəsinin bölmə rəisi, Təlim Tədris Mərkəzinin rəisi (?–2009); Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin Hərbi Akademiyasının qərargah xidməti kafedrasının rəisi (2009–?).
Həyatı
Lənkəran Əliyev 2009-cu ilə kimi Təlim Tədris Mərkəzinin rəisi olmuşdur. 2009-cu ilin noyabrında Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin Hərbi Akademiyasının qərargah xidməti kafedrasının rəisi təyin olunmuşdur.
Qarabağ müharibəsində iştirakı
Lənkəran Əliyev 1990-cı illərdə demək olar ki, ordunu çiyinlərində quran, ən şərəfli döyüş yolu keçmiş və konkret olaraq ordu quruculuğu sahəsində mübaliğəsiz olaraq tayı-bərabəri olmayan əsil Azərbaycan zabiti olmuşdur.
O, Gəncəbasar-Qarabağda Azərbaycanın Mustafa Kamal Paşası kimi tanınır. Lənkəran Əliyev briqada yaradıb qurduğu hərbi-hissə heyəti ilə əvvəldən sona qədər ön cəbhədə, döyüş xətdində dayanan yeganə döyüş komandirlərindəndir.
Ailəsi
Lənkəran Əliyevin qardaşı oğlu Emin Əliyev 2011-ci ildə cəbhə xəttində şəhid olmuşdur.
Fransua Buşe
Fransua Buşe — fransız rəssam, qravürçü, dekorator. Rokoko dövrünün parlaq nümayəndələrindən biri olmuşdur.
Yaradıcılığı
Rəssamın istedadı və təxəyyülünün güclü olması mifoloji süjetli əsərlərdə də özünü büruzə verir. Mifoloji təsvirlərin fonunda antik tikililər göstərilirdi. Bu rəsmlər parlaq rəng qamması, kompozisiyadaki səhnələrə verilən effeklər, sərbəst rəssam manerası ilə seçilirdi. Yaxmaların işlənməsindəki dinamika Buşe yaradıcılığını səciyyələndirən cəhətlərdən biridir. Buşe teatr tamaşaları və operalar üçün dekorasiyalar hazırlayırdı. Həmçinin, qobelenlərin düzəldildiyi Bove manufakturası üçün təsvirlər çəkirdi. Bu təsvirlər iki ayrı-ayrı hissə təşkil edirdi: "İtalyan kənd bayramları" (1736), "Nəcib çoban" (1755). Bu gün Kaliforniyanın San-Marino ştatında kolleksiyalarda saxlanmaqdadır. Buşenin Molyer və digər məşhur yazıçıların əsərlərinə çəkdiyi illütrasiyalar da diqqətəlayiqdir. "Paris qışqırıqları" adlı illüstrasiya silsiləsi də maraqlı işlərdən biridir.
Kran (qurğu)
Adi halda kranlar gəmilərin, qatarların, yük avtomobillərinin doldurulması və boşaldılması, istehsal müəssisələrində yüklərin nəql edilməsi üçün tətbiq edilir.
Kranların iş tsikli aşağıdakı mərhələlərdən ibarətdir:
Konstruksiyaları
Yük kranlarının kostruksiyaları aşağıdakı hissələrdən ibarətdir:
Bunlardan əlavə kran yük arabalarının hərəkətini, kran başlığının dönməsi və s. kimi hissələrin hərəkətinə imkan verən mexanizmlə təmin olunur. Hərkətli kranlar özləri bir yerdən başqasına gedə bilirlər.
Təsnifatı
Hərəkətinə görə:
Ötürmə üsuluna görə:
Tarixi
thumb|Roma kranıPolyspastos rekonstruksiyası, [[Bonn]] Kranların geniş tətbiqi haqqında hələ qədim Roma imperiyası dövründə yaşamış Vitruvinin işlərində xəbər verilir. Onlar ağacdan düzəldilmiş kranların konstruksiyalarını yunanlardan götürərək təkmilləşdirimişlər. Vitruvi öz kitabında bir neçə belə konstruksiyanın təsvirini vermişdir. O yazır: "Qaldırılan yükə uyğun olaraq yuxarıya iki ağac tir qaldırılır, bunların yuxarı ucları bir-biri ilə birləşdirilir. Tirlərin aşağı ucları bir-birindən müəyyən qədər aralanaraq, ayaq üstə qoyulur və kəndirlərin köməyi ilə yuxarı ucundan bağlanaraq dörd istiqamətdə yerlə bərkidilir. Yuxarıdan dördkünc çərçivənin içərisində oxda hərəkətli yerləşən diyircəklər (polipast) asılır. Kəndir ortadakı diyircəyə dolanaraq aşağıdakı diyircəyə keçirilir. Sonra kəndir yuxarıdakı diyircəyə dolanaraq sərbəst ucu tirlər arasından aşağıya dartılır. O biri ucu isə yükü bərkitmək üçün nəzərdə tutulan üzüyə bağlanır. Dördkünclü tirlərin arxa tərəfində ayaqların bir-birindən çox aralı olan yerində sağanaq bərkidilir və bu sağanaqda val oturdulur. Valın üzərində iri diametrli baraban oturdulur və yüklə bağlanmış kəndirlə əlaqələndirilir. Barabanın içərisindəki adam irəliyə hərəkət etdikdə, onun ağırlığının təsirindən baraban fırlanmağa başlayır və nəticədə kəndir vala dolanaraq diyircəklərin köməyi ilə ağır yükü asanlıqla qaldırmağa imkan verir".
XIX əsrdə artıq metal hissələrin geniş yayılması ilə kranların da yeyilən hissələri (ox, val, tutqaclar) metaldan düzəldilməyə başlayır. XIX əsrin 20-ci illərində tam metaldan hazırlanmış kranlar hazırlanıb tətbiq olunur. Kranlar əvvəlcə əl ilə hərəkət etdirilir, sonralar isə getdikcə mexaniki ötümə və elektrik mühərriklərinin tətbiqi ilə mexanikləşdirilirlər.
İkinci ingilis-holland müharibəsi
İkinci ingilis - holland müharibəsi (1665-67)- İngiltərə və Hollandiya arasında baş verən ikinci müharibə.
Döyüşlər
İngiltərənin Şimali Amerikada holland müstəmləkəsi olan Yeni Amsterdamı zəbt etməsindən sonra başlandı. 24 yanvar 1665-ci ildə Hollandiya İngiltərəyə müharibə elan etdi. Fransa və(1666-cı ilin fevralından) Danimarka Hollandiyanın müttəfiqləri idi. 11 -14 iyun 1666-ci ildə Dünkerk yaxınlığında admiral Röyterin komandanlığı altında holland donanması ingilisləri darmadağın etdi. Lakin uğur möhkəmləndirilmədi. 4 -5 avqust 1666-ci ildə Nort -Forlend burnu yanında hollandlar məğlub oldular. 1667-ci ilin iyununda holland donanması Temzanın mənsəbini blokadaya aldı və ingilis gəmilərinin bir hissəsini məhv etdi. Birbaşa London üzərindəki təhlükə altında İngiltərə sülh sazişi bağlamağa məcbur oldu. 31 iyul 1667-ci il Bredsk sülhünə görə Yeni Amsterdam İngiltərəyə keçdi, Hollandiya isə müharibə vaxtı ingilislər tərəfindən alınan Cənubi Amerikadakı Surinamı aldı.
Mənbə
Советская военная энциклопедия. Военное издательство Министерства обороны СССР. Москва-1976 год. Т.1
Samuil (Bolqarıstan çarı)
Samuil — Kometopuli sülaləsindən ilk bolqar imperatoru. 977-997ci illər arasında Çar Romanın sərkərdəsi və sağ qolu olmuşdur.Bolqarıstanın müstəqilliyini Bizansa qarşı qorumağa çalışmışdır.
Hakimiyyətdən öncə
Samuil qraf Komita Nikola nın 4 oğlundan ən kiçiyi olaraq dünyaya gəlmişdi. II Boris in Bizans tərəfindən əsir alındığı dövrdə Kometopuli qardaşları dövləti onun adı ilə idarə edirdilər. 970-ci ildə atalarının ölümündən sonra üsyan edən qardaşlar 1 il sonra artıq əsl hakimiyyətə sahib idilər. Samuelin payına isə ölkənin şimal-qərbi olan Vidin bölgəsi düşmüşdü. O ölkənin qədim paytaxtı Preslavı da azad edə bilmişdi.
Bizansla müharibə
976-cı ildə Bizansla müharibəyə başlayan qardaşlar torpaqların bir çox hissəsini azad etməyi bacardılar. Bizans sərkərdəsi Krıma çəkilməyə məcbur oldu. Eyni zamanda şimala hücum edən qardaşlar Bizans hakimiyyətinə tabe olan və müstəqillik əleyhdarı bütün feodalları edam etdilər, Dunayın şimalına doğru dayanmadar irəlilədilər. Bu vaxtı artıq Samuilin iki böyük qardaşı David Kometopuli və Moisey Kometopuli ölmüşdü. Ən böyük qardaş Aaron Kometopuli isə Bizansla danışıqlara gedib hökmdar kimi tanınmaq istəyirdi. Bu planı öyrənən Samuil Aaronun bütün ailəsini edam etdirdi. Edamdan qurtulan tək şəxs İvan Vladislav oldu, bu da Qavril Radomir in sayəsində idi.
Hakimiyyətin bərpası
977-ci ildə istəyinə çatan Samuil Romanı Vidinə gətirdi və orada hakimiyyətini elan etdi. Romanın hakimiyyəti boyu onun sağ qolu olaraq fəaliyyət göstərdi. Həmin il Samuil böyük işğala başladı, Frakiya, Pelopennes və Yunanıstanın digər bölgələri tamamilə onun hakimiyyətinə altına keçdi. 17 avqust 986-cı ildə II Basil in orduları ağır məğlubiyyətə uğradıldı. Trayan qapıları keçidi döyüşü II Basil üçün faciəvi idi, çox kiçik bir dəstə ilə Konstantinopola qayıtmış, şəxsi xəzinəsi Bulqarların əlinə keçmişdi. 996-cı ildə ağır məğlubiyyətə uğrayan bolqarlar Çar Romanın həbsinə mane ola bilmədi. Romanın sonrakı il ölümü Samulin taxta çıxmasına səbəb verdi.
Hakimiyyəti
997-ci ildə imperator elan olunan Samuil Bizans tərəfindən tanınmadı. Çar, əvəzində Papa V Qriqori tərəfindən təsdiq olundu. 998-ci ildə Serbiya nı, Xorvatiya nı ələ keçirdi. Samuilin qızı Teodora Kosara Serbiya knyazı Yovan Vladimir lə evləndirildi. Digər qızı Miroslava isə keçmiş Bizans hakimi Aşotla evləndirildi. Qavril Radomir isə Macar knyazı Geza nın qızı ilə evləndirildi.
Bizansla yeni müharibələr
1001-ci ildə Bizansın yeni işğalı, 1003-cü ildə Macarıstan kralı I Stefanın hücumu Samuili çətin vəziyyətdə qoydu. İki cəbhədə döyüşməli olan Samuil ağır məğlubiyyətlər aldı. 1014-cü ildə II Basili dayandıra bilsə də, həmin ilin yayında ağır məğlubiyyət yaşadı, 14000 əsgər əsir oldu. İmperator əsgərlərin yarısının bir gözünü kor etdi. Bu səhnəni görən çar Samuil ürəktutmasından tezliklə vəfat etdi. Samuilin vəfatı Bolqarıstanın işğalını sürətləndirdi.
Ailəsi
Samuil iki dəfə Kosara və Aqata adlı qadınlarla evlənmişdi. Övladları:
Milan Baroş
Milan Baroş — Çex futbolçu. Türkiyənin Qalatasaray klubunda oynayır. 2000-ci ildə İlin istedad mükafatın İlin Çex Futbolçusu mükafatlarında aldı.
Tamaulipa
Növləri
Tamaulipa azurea (DC.) R.M.King & H.Rob.
Şimali Makedoniya bulqarları
Şimali Makedoniya bulqarları — Kubrat xanın oğlu Kuber xanın başçılığı ilə Şimali Makedoniyaya köçmüş xalq.
Tarixi
680-ci ildə 70.000 nəfərdən ibarət olan ordası ilə hazırkı Şimali Makedoniyaya torpaqlarında yerləşmişdir. Burda öz xanlığını quraraq Balkanlardakı ikinci Bulqar dövlətini quran Kuberin adı 680-ci illərdən sonra çəkilmir. Lakin Tervel xanın yürüşlərində "Makedoniyadakı əmiləri"ndən kömək aldığı məlumdur. 800-cü illərdə bulqarlar artıq yerli slavyan qəbiləsi olan Draqobitlər ilə qaynayıb-qarışmışdı. I Presian dövründə Şimali Makedoniya bulqarları yenidən digər bulqarlar ilə birləşdirilmişdi. thumbnail|right|Şimali Makedoniya Bulqar xanı Mavrosun pulu
Arxeolojik məlumat
Şimali Makedoniyalı arxeoloq İvan Mikulçikin başçılıq etdiyi qazıntılar nəticəsində Şimali Makedoniyada nəinki bulqar izləri, hətta tam geniş arxeoloji mədəniyyəti kəşf edilmişdir. Bu mədəniyyət Şimali Makedoniyadan şərqi Albaniyayacan uzanırdı. Arxeoloji qazıntılar nəticəsində bulqarlara aid qalalar, qəbirlər, metallurgiya nümunələri, saxsı qablar, pul xəzinələri, totemlər tapılmışdır.
Əmirvarlı
Əmirvarlı — Azərbaycan Respublikasının Cəbrayıl rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 7 fevral 1991-ci il tarixli, 54-XII saylı Qərarı ilə Cəbrayıl rayonunun Şükürbəyli kənd Sovetindən Əmirvarlı kəndi Sarıcalı kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir. 1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal olunmuşdur. 19 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.
Toponimikası
Yaşayış məntəqəsinin keçmiş adı Hüseynbəyli olmuşdur. Kənd əmirvarlı nəslinin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır.
İngilis - holland müharibələri
İngiltərənin Hollandiya ilə Avropa, Cənub-Şərqi Asiya, Aamerika və Afrika bazarlarında olan rəqabəti, eləcə də müstəmləkələrdə, xüsusən Hindistanda, ingilis və holland ost-hind şirkətləri arasında gedən müharibə səbəbindən başladı.
İngilis - holland müharibəsi nəticəsində Hollandiya öz ticari və iqtisadi qüdrətini itirdi. Beynəlxalq ticarətdə və müstəmləkələrin işğalında üstünlük - sənaye baxımından daha çox inkişaf etmiş İngiltərəyə keçdi. Dənizdə baş verən ingilis - holland müharibələri hərbi - dəniz texnikasının və sənətinin inkişafına təkan verdi. Onların əsnasında donanmaların, onların tərkibində öz növbəsində diviziyalara bölünən eskadraların təşkili təkmilləşdi; gəmilərin yeni sinifləri xətt gəmiləri, freqatlar müəyyən olundu. Əgər müharibənin əvvəlində döyüş qaydaları demək olar ki yox idi və döyüş mahiyətçə ayrı gəmilərin( top atəşi və abordaj) qarşıdurması kimi gedirdisə, müharibənin son mərhələsində, döyüşün əsas aparılma qaydası kimi kilvater sütunu ilə yürüyən gəmilərin top atəşi geniş tətbiq olunmağa başladı. Bu dəniz texnikasının sonrakı inkişafına və təkmilləşməsinə təkan verdi. -Dənizdə ağalığı qazanmaq ingilis - holland müharibəsi zamanı dəniz döyüşünün əsas strateqiyası oldu.
Taplinia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Şüştər (muğam)
Şüştər – 1) Azərbaycan musiqisində yeddi ladlarından (məqamlarından) biri, 2) əsas Azərbaycan muğam dəstgahlarından biri.
Şifahi ənənəli professional Azərbaycan musiqisində “Şüştər” yeddi əsas muğamdan beşincisi hesab edilir. Azərbaycanın görkəmli bəstəkarı Üzeyir Hacıbəyov “Şüştər”in dinləyicidə kədər-qəm hissləri yaratdığını qeyd edirdi. Təbii ki, bu da xalqın ağır, keşməkeşli bir həyat yolu keçməsi ilə bağlıdır. XIX əsrin sonlarında bu muğam dəstgahı Əmiri, Şüştər, Şüştərək, Şüştər, Sarənc, Məsnəvi, Mənəvi, Əfşarı, Heydəri, Osman-Gərayi, Qara kürd, Mani, Keşişoğlu kimi 13 şöbə və guşəni özündə birləşdirirdi. Hazırda geniş yayılmış və xanəndələrimizin repertuarında özünə layiqli yer tutmuş “Ovşarı”, “Heydəri”, “Mani” kimi vokal-instrumental zərbi muğamlar vaxtilə “Şüştər”in daxilində instrumental zərbi muğam kimi çalınırdı.
Etimologiya
Bütün muğam, şöbə və guşə adlarının yaranma tarixi dörd qismə bölünür: 1. Say adları 2. a) yer, məkan adları; b) xalq, tayfa, qəbilə adları. 3. Tarixi şəxsiyyət və ifaçının adı ilə bağlı muğam və şöbə adları. 4. Müxtəlif adlar.
Şuştər İranın cənubunda, Küveytlə sərhəddə, İran körfəzində yerləşən kiçik bir şəhərdir. Keçmişdə, müxtəlif dövrlərdə, bu şəhərin adı dəfələrlə dəyişdirilmişdir. Belə bir ehtimal var ki, şəhərin adı Şüstər, Şüst, Şeşdər, Şeştər və s. olmuşdur. Bir çox muğamlarda olduğu kimi, bu muğam da eyniadlı şəhərin adı ilə bağlıdır.