cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tuvalu 2016 Yay Olimpiya Oyunlarında
30x30px Yüngül atletika
Avqustun 13-də Etimoni Timuani, Rio-de-Janeyro Olimpiadasında mübarizəyə qoşuldu. 100 metr məsafəyə qaçış yarışlarının təsnifat mərhələsinin III qrupunda o, 11.81 saniyə nəticə göstərdi və 7 idmançı sırasında sonuncu, 7-ci pilləni tutaraq XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizəni dayandırdı.
Zaur Şəfiyev
Zaur Şəfiyev — aktyor, rejissor asistenti, prodüser, səs aktyoru, mətn oxuyan.
Həyatı
Zaur Şəfiyev bir sıra seriallarda, filmlərdə və qısametrajlı filmlərdə   çəkilmışdir. Qısametrajlı filmlərindən biri ilə Kann kinofestivalında iştirak etmişdir.
Aktyor 2012-2013-cü illərdə Azərbaycan və Gürcüstan kinematoqraflarının birgə istehsalı olan serialda çəkilmiş, serial əvvəlcə Fuad və Nene olaraq adlandırılmış, daha sonra isə Əli və Teo olaraq dəyişdirilmişdir. Serial 2014-cü ilin sonlarında Lider TV-də yayınlanmışdır. 16 bölümdən ibarət olan serial 2016-cı ildə YouTube kanalında rus dili versiyasında paylaşılmışdır.
2013-ci ildə Almaniya, Ukrayna, Gürcüstan, Bolqarıstan istehsalı olan Ursus filmində Tələt rolunda çəkilmişdir. Filmin dünya üzrə premyerası 2019-cu ile planlaşdırılır.
2017-ci ildə Reproduktiv Sağlamlıq çərçivəsində Yarı yolda qoyma reklamında oynayan aktyor, hal – hazırda ARB kanalında yayımlanan Sarı gəlin adlı serialda Oğuz rolunda çəkilir.
Son oynadığı qısametrajlı film Не кино'nun təqdimatı 3 iyul 2018-ci ildə Yarat mərkəzində keçirilmişdir.
Həbibə Qasımova
Həbibə Süleyman qızı Qasımova (d. 24 avqust 1922, Bakı, Azərbaycan SSR - ö. 19 noyabr 2014,Bakı, Azərbaycan) — biologiya elmləri doktoru (1963), professor (1965), Azərbaycan SSR-nin Əməkdar elm xadimi (1980), Torpaq mikrobiologiyası sahəsində ilk azərbaycanlı qadın alim
Həyatı
1945-1948-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin aspiranturasında təhsil almış, 1949-cu ildə "Azərbaycanın penisillin əmələgətirən göbələkləri" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmiş, biologiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır.
Həbibə Qasımova 1963-cü ildə "Qazıntı üzvi maddələrin torpağın mikroflorasına təsiri" mövzusunda dissertasiya müdafiə edib biologiya elmləri doktoru alimlik dərəcəsi almışdır.
1965-ci ildə professor elmi dərəcəsi almış, 1980-ci ildə Azərbaycan SSR Əməkdar elm xadimi adına layiq görülmüşdür.
1965-ci ildən 1967-ci ilə qədər Azərbaycan Dövlət Universitetinin biologiya fakültəsinin dekanı olmuşdur.
150-dən artıq elmi əsərin, 5 tədris kitabının, 2 ixtiranın müəllifidir. İllinoys ştatı (ABŞ) Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü idi.
Həbibə Qasımova 18 noyabr 2014-cü ildə Bakı şəhərində vəfat edib.
Şardone ipəyi
Tarixi
İpəyəbənzər süni parçanın əldə edilməsi mümkünlüyü entomoloq Reomür tərəfindən hələ 1734-cü ildə qeyd edilsə də, ilk belə parça ancaq XIX əsrin sonlarında əldə edilmişdi.
XIX əsrin 70-ci illərində qraf de Şardone fotoqrafiya ilə məşğul olarkən gördü ki, kollodi (fotoqrafiya lövhələrinin üstünü örtmək üçün istifadə olunan nitrosellüloz material) məhlulu tökülərkən yapışqan maddə alınır və onu kiçik dəliklərdən buraxanda ipək saplarına oxşar uzun saplar almaq mümkündür.
Şardone üçün ipəkçilik yad mövzu deyildi. Bir dəfə o ipəkqurdlarının xəstəliyini tədqiq etmək üçün öz müəllimi professor Lui Pasterlə birlikdə Liona getmişdi. Bu xəstəlik ölkənin bütün ipək industriyası üçün təhlükə idi. Xəstəliyin səbəblərini dərhal aşkar etmək mümkün olmadığından o burada qalaraq ipəkqurdlarını və onların verdiyi sapı tədqiq etmişdi.
Tarixə Şardone ipəyi və ya reyon (yəni "bərq vuran", Şardone özü materialı belə adlandırırdı) kimi daxil olmuş süni material bütün deyil, bəzi göstəricilərinə görə ipəyə bənzəyirdi: o yumşaq və parlaq idi, ancaq təəssüf ki, çox asan alovlanırdı.
Şardone öz ixtirasını 1885-ci (başqa məlumata görə, 1884-cü ildə ) ildə patentləşdirdi, 1891-ci ildə isə süni ipək istehsalına başladı.
Şardone əvvəlcə spirt və efirlə qarışdırılmış nitratlı məhlula (sellüloza dinitratı) azca dəmir, xrom, marqans və ya qalayın xlorlu duzlarını və hərhansı üzvi qələvini əlavə edirdi. Hazırlanmış isti məhlul təzyiq altında nazik kapillyar çubuqlar sırasından keçirdi, Bu çubuqların hər biri soyuq su ilə doldurulmuş metal qablarla əhatə edilmişdi. Çubuqlardan axan qatı maye suya dəyən kimi bərkiyir və sap kimi çubuğa dolanırdı.
Lakin tezliklə materialın əsas çatışmazlığı: asan alovlanması üzə çıxdı. Baş verən bədbəxt hadisələr istehsalatı dayandırdı. Ancaq Şardone geri çəkilmədi. 1895-ci ildə o başqa proses işləyib hazırladı və bu kimyəvi reaksiya nitratsızlaşdırma mərhələsini də nəzərdə tutduğu üçün o daha təhlükəsiz süni ipək əldə edə bildi.
Maqnus Karlsen
Maqnus Karlsen — Norveç şahmatçısı.
Həyatı
2008-ci ildə Veyk-an Zee və Linares turnirlərində ikinci yeri tutmaqla öz potensialını bir daha sübuta yetirib. Dünya reytinqində durmadan irəliləyir, hazırda “onluğun” 1-ci pilləsindədir.
13 yaşından qrosmeysterdir ki, bu cəhətdən dünyada 3-cü yeri tutur. Karlsenin növbəti illərdə dünya elitasının liderlərindən biridir.
Baş Göynük
Baş Göynük — Azərbaycan Respublikasının Şəki rayonunun eyniadlı inzibati ərazi dairəsində kənd. Şəki rayonunun ən böyük yaşayış məntəqəsidir.
Tarixi
Şin çayının (Əyri-çayın qolu) sol sahilində, Qoçumırıq silsiləsinin Şimal qərb ətəyindədir. Toponim cox vaxt Köynük variantında da işlənir. XIX əsrin əvvəllərində Göynük adlı kənddən bir qrup ailə ayrılaraq 10 km. Aşağıda düzənlik sahədə yeni məntəqə (Aşağı Göynük) yaratdıqdan sonra toponimin əvvəlinə baş sözü əlavə edilmişdır. Ehtimal edilir ki, Göynük yaşayış məntəqəsini orta əsrlərdə Kiçik Asiyada adı çəkilən Göynük mahalından və ya eyniadlı qaladan gəlmiş ailələr salmışlar. Oykonim "yuxarıda yerləşən Göynük kəndi" deməkdir. Göynük/göyrük Azərbaycan toponimiyasında "yaşıl sahə, otlu sahə" mənasını ifadə edir. Köynük variantı isə "kənd, el, məskun yer" mənasını bildirir.
Coğrafiyası və iqlimi
Baş Göynük kəndi Şəki rayonunun şimal-qərb hissəsində yerləşir. Kənd Böyük Qafqaz dağlarının ətəyində yerləşdiyi üçün sərt qışı və mülayim isti yayı ilə fərqlənir. Azərbaycanın ən çox selli çaylarından biri olan Şin çayı da bu kəndin ərazisindən keçir. Bu çayın uzunluğu 36 km-dir.
Əhalisi
2009-cu il siyahıya alınmasında əhalinin sayı 13260 nəfər təşkil edib.
İqtisadiyyatı
Kənd əhalisinin böyük əksəriyyəti kənd təsərrüfatı ilə məşğul olur. Maldarlıq və əkinçiliyin yaxşı inkişaf etməsinə baxmayaraq yararlı torpaq sahələrinin kənddən uzaqda olması (10–15 km) maddi və vaxt itkisinə yol açır. Sovet İttifaqı dövründə Baş Göynük əsasən tütünçülük və baramaçılıq üzrə ixtisaslaşmış təsərrüfata malik idi və Şəki rayonunda bu sahələr üzrə əsas yeri tuturdu.
Meyvəçilik təsərrüfatda kiçik paya malik olsa da, qoz və fındıq bağları əhəmiyyətli dərəcədə inkişaf etmişdir. Kəndin meşələri cır meyvə ağacları ilə zəngindir.
Kəndin böyük turizm potensialı vardır. Yaşıl meşələr, uca dağlar, çaylar, bulaqlar, mülayim iqlim və s. turizm üçün böyük imkanlar açır.
Din
Kənddə Baş Göynük kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Şəhidləri
Birinci Qarabağ müharibəsində həlak olanlar
Panetius
Panetius (yun. Παναίτιος, m. ö. 180 – 110) — ellinizm dövrünün filosofu, stoa məktəbinin ardıcılı.
Həyatı və əsərləri
Soyca Rodos adasından idi. Sonra Afinaya köçmüş, orada stoaçılar məktəbinin ardıcıllarından biri olmuş, sonralar isə ona başçılıq etmişdir.
Daha sonra Panetius Romaya köçmüş, orada fəaliyyətini davam etdirmiş, həmçinin tanınmış Roma dövlət xadimi və filosofu Siseronun müəllimi olmuşdur.
Fəlsəfəsi
Panetius orta dövrün stoaçısı olaraq, klassik stoa təliminə peripatetik və platonik məktəblərinin elementlərini də qatmışdır. Ona görə də onun təlimi qədim stoaçılardan fərqlənirdi.
Panetius fəlsəfəsini romalıların dünyagörüşünə uyğunlaşdırmışdır. O hesab edirdi ki, platonizmin, peripatetizmin və stoaçılığın mənşəyi eynidir, onlar Sokratdan başlayır. Buna görə də o, stoaçılığa yeni fikirlər gətirmişdir. Belə ki, Panetius başqa stoaçıların kosmosun zaman-zaman odda yanıb məhv olması və onun yenidən yaranması fikrini qəbul etməmişdir. O, Aristotelin dünyanın əbədi olması fikrinə üstünlük verirdi. Həm də Platondan fərqli olaraq o, Panetius ruhun ölməzliyini inkar edirdi.
Panetiusun fikrincə hər bir insanda 4 əsas yönəlmə vardır: müdrikliyə, müstəqilliyə, kamilliyə və özünü qorumağa. Başqa stoaçılarda olduğu kimi o, həyatın son məqsədini “təbiətə uyğun yaşamaqda” görürdü. Bunu da dünyanı dərk etmək, başqa insanlarla ünsiyyət qurmaq, mənəviyyatı yüksəltmək, həyatı düzənləməklə əldə etmək olur.
Qədim stoaçıların etik təlimlərində xeyrə doğru yönəlmək xoşbəxtliyə aparan yoldur. Bunu da onlar bir mənəvi hal kimi görürdülər. Ancaq Panetius, romalıların dünyagörüşünə uyğunlaşaraq xoşbəxtliyə aparan yol kimi həm də bədənin sağlamlığı və rifahın artması kimi maddi durumları da əlavə etmişdir. Falçılıq və öncədəngörənlik onun tərəfindən rədd edilirdi.
Qədim stoaçılar hesab edirdilər ki, müdrik insanın sözündən və davranışlarından hər kəs örnək almalıdır. Panetius isə bunu vətəndaşın dövlət qarşısında sorumluluğu ilə əvəz etmişdir.
Dönüş (film, 2006)
Dönüş (Volver) — rejissor Pedro Almodovarın filmi. 2006-cı ildə ekranizasiya olmuşdur. Rejissorun sözlərinə görə bu filmdə "nənə, ana, qızı, kabuslar və tanqo" iştirak edir. Filmin relizi 2006-cı il Kann festivalında təqdim olunmuşdu. Pedro Almadovar ən yaxşı ssenariyə görə hədiyyə qazanmışdı.
Məzmun
Pedro Almadovar özünün ən sevdiyi mövzusunu — qadınlar haqqda mövzunu davam etdirir. Bu 3 qadın nəsli haqqında hekayədir (nənə, ana və qızı), və bu nəsil ailə, dostluq, sevgi qonşu prizma nöqteyi-nəzərindən danışılır.
Ölümündən sonra İrene kabus şəklində öz doğma şəhərinə qayıdır və sağlığında eləmədiyi işi görməyə — bağışlamaq diləyi ilə. Onun gizli sirri var.
O, onun gənc qızı və nəvəsinin qarşısında göstərilir. Normal həyat sürməyə başlayır: saç düzümünü dəyişir, yemək bişirir və hətta işə də gəbul olur (parikmaxer qızına kömək edir). Kabus üçün İrene özünü çox sərbəst və rahat aparır...
Kabus-ananın yeganə qorxduğu adam — onun böyük qızı — iradi Raymunda'dır. Raymundanın da öz növbəsində sirri var — süjetin gedişində isə artıq biri də yaranır. Qəhrəmanlar bütün bu problemlərini həll edə biləcəklərmi? Və xoşbəxt sona gətirib çıxara biləcəkmi?
Rollarda
}}
Bulbophyllum lophoton
(Bulbophyllum lophoton) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Krijеvtsi
Krijеvtsi — Mərkəzi Xorvatiyada bir şəhər. Kоprivniçkо-Krijеvаçkаya bölgəsində ikinci ən böyük şəhərdir. 2011-ci il siyahıyaalmasına görə əhalisi 21,122 nəfərdir.
Demoqrafiyası
2011-ci il siyahıyaalınmasına görə xorvatlar mütləq əksəriyyəti 96,6% təşkil edir, əhalinin 2,1%-ni serblər təşkil edir.
Krijеvtsi inzibati ərazisindəki yaşayış məntəqələrinin siyahısı:
Qazi Universiteti
Qazi Universiteti — Türkiyənin Ankara şəhərində fəaliyyət göstərən ali təhsil müəssisəsi. Əsası 1926-cı ildə qoyulmuşdur.
Misir inqilabı (2011)
Fövqəladə vəziyyət
1981-ci ilin 6 oktyabrında prezident Ənvər Sadatın islamçı Xalid əl-İslambuli və tərəfdaşları tərəfindən qətlə yetirilməsindən sonra Misirdə fövqəladə vəziyyət elan olundu. Sui-qəsddə iştirak edən altı nəfərə ölüm hökmü verildi.
Ənvər Sadat qətlə yetirilərkən onun yanında olan Hüsnü Mübarək əlindən yaralandı.
Hüsnü Mübarək 14 oktyabr 1981-ci ildə Misir prezidenti seçildi. Prezident seçiləndən sonra o üç mindən çox islamçını həbsxanadan azad etsə də, bir neçə islam partiyasının fəaliyyətinə qadağa qoydu. Hüsnü Mübarək 1984-cü ildə SSRİ ilə Misir arasındakı münasibətlərin normallaşmasına nail ola bildi. . O həmçinin 1985-ci il yanvarın 2-də Ənvər Sadat tərəfindən sürgün edilmiş Pravoslav Kilsəsinin patriarxı II Senofiosu geri qaytardı.
Hüsnü Mübarək daxili siyasətdə sələflərindən fərqli tək bir addım atdı: dövlətin aparıcı vəzifələrinə, xüsusilə hərbi struktura Amerikada təhsil görmüş şəxsləri təyin etdi. Misir ordusu Rusiyanın hərbi təsir dairəsindən çıxıb "amerikalaşdı". .
İqtisadi vəziyyət
Misir həm XX əsrdə, həm də XXI əsrin əvvəllərində regionda mühüm rol oynayıb. Geostrateji mövqeyinə, iqtisadi potensialı görə bu ölkə daim xarici ölkələrin marağını özünə cəlb edib. İkinci dünya müharibəsindən sonra Misirdə baş verən hadisələr zamanı hakimiyyətə gələn Camal Əbdül Nasir ərəb millətçiliyi ideologiyasının tərəfdarı olub. Onun ölümündən sonra hakimiyyətə gələn Ənvər Sadat İsraillə sülh müqaviləsi bağladı. Amma digər ərəb dövlətləri bu razılaşmanı qəbul etmədilər. Nəticədə həmin dövrdən etibarən Misirin ərəb dövlətləri arasında münasibət gərginləşmişdi. Daxildə də qəbul olunan qərarlara ciddi etirazlar var idi. Xüsusilə də daxildəki Müsəlman qardaşlar qruplaşması İsraillə imzalanan razılaşmadan ciddi şəkildə narazı idi. Çoxları Misirin həmin vaxtlardakı siyasətinin təslimçi siyasət kimi qiymətləndirirdilər. 1981-ci ildə hakimiyyətə gələn Hüsnü Mübarək də bu siyasəti davam etdirdi. Onun hakimiyyəti illərində ABŞ-nin Misirə təsir imkanları xeyli artdı. 1980-ci ildən bu günə kimi ABŞ hər il Hüsnü Mübarək hökumətinə 1,3 milyard dollar təmənnasız hərbi yardım edir. Bu illər ərzində Misirlə ABŞ arasında çox isti münasibətlər formalaşmışdı. Bu illər ərzində ABŞ və Misir arasında müttəfiqlik prosesi getdi. Ölkə böyük iqtisadi potensiala malik olsa da, Hüsnü Mübarəkin hakimiyyəti illərində bu problemlər həllini tapmadı. Ölkədəki işsizliyin səviyyəsi də getdikcə artırdı. Hökumət isə büdcəni doldurmaq üçün vergiləri artırırdı. Əhalinin aztəminatlı təbəqələrinin həyat səviyyəsi isə getdikcə pisləşirdi. Əhalinin təbəqələşməsi də sürətlə gedirdi.
İnsan hüquqları
Siyasi hüquqlar da xeyli məhdudlaşdırılmışdı. Yadfikirlilik qəbul olunmurdu. Hüsnü Mübarəkə qarşı çıxanlar təqib olunurdular. Bütün bunlar əhalinin hakim rejimə qarşı nifrətini artırırdı. .
Bir sıra mütəxəssislərin rəyinə əsasən Misirdə başlamış iğtişaşaların əsas səbəbi Mübarəkin 30 illik aramsız hakimiyyətə malik olması, işsizlik, əhalinin sosial haqqlarının qorunmamamsı olmuşdur.
Misirdə baş vermiş hadisələr bir sıra adlar qoyulmuşdur. Məsələn Tvitter inqilabı, Gənclər inqilabı , Xardal inqilabı , Kurort inqilabı və Xurma inqilabı.
WikiLeaks saytının hələ dekabrda açıqladığı diplomatik məktublarda yazılmışdı ki, Misirdə nəinki müxalifətə söz deməyə imkan verilmir, hətta hakim partiyadan olanlar da 30 ildir ki, boş qalan vitse-prezident vəzifəsinə yaxın buraxılmırlar. "Hüsni Mübarək özünə vitse-prezident götürmür. Buna imkan verməyən şəxs - onun xanımı Suzan Mübarəkdir. Suzan Mübarək oğlu Camala alternativ ola biləcək adamların hamısının qabağını alır. Qamalı prezidentliyə aparan başlıca qüvvə onun anası Suzan Mübarəkdir. Suzan Mübarəkin hakimiyyəti və nüfuzu Qamal üçün həlledici rol oynayır".
WikiLeaks-in açıqladığı ABŞ teleqramlarına görə, "ordunun orta və aşağı rütbəli zabitləri müdafiə nazirindən kəskin narazıdırlar. Zabitlər 30 il əvvəlki kimi elita hesab olunmurlar. Misirin müdafiə naziri o biri nazirlər kimi şəxsi sadiqliyi bilik və bacarıqdan yuxarı qoyulur".
Misir, Ərəb Dövlətləri içərisində ən güclü orduya sahib olan ölkə olaraq tanınsa da, bu ordu siyasətlə birgə yaşamağa alışdığı üçün Ərəb-İsrail müharibələri ndə təsirsiz qalmış və Fələstin Probleminin ərəblərin lehinə həll edərək Ərəb dövlətlərinin bayraqdarlığınıı etməyə çalışan Misir Siyasətinə kifayət qədər dəstək verə bilməmişdir.
Misir, İsraillə müharibədən məğlub ayrılandan sonra özünü qorumaq və Sinay yarımadasının şərqindən Süveyş Kanalına yönələn İsrail təhdidini ləğv edə bilmək məqsədilə bu ölkə ilə sülh bağladı. Ənvər Sadatın bu addımı Ərəblər arasında böyük bir etirazla qarşılansa da, İsrail və Qərb Dünyasından dəstək görmüş və xüsusilə də ABŞ Misirə böyük maliyyə və hərbi yardım edərək ölkənin Ərəblər arasındakı nüfuzunu yenidən qazanmasına kömək olmağa çalışmışdır. ABŞ Misir-İordaniya-Səudiyyə Ərəbistanı üçbucağına çox böyük əhəmiyyət vermişdi.
Misir, Osmanlı dövründən bəri Ərəb Siyasi Düşüncəsi yetişdirdiyi, çox sayda etnik, dini qrupun bir arada yaşadığı bir ölkədir. Ərəb, İslam, Helenistik mədəniyyəti, Xristianlıq və Mistisizmi bir arada yaşadığı Qahirə və İsgəndəriyyə kimi şəhərlər çoxlu sayda müxalif fikirli insanlara və sənətçilərə də ev sahibliyi etməkdədir.
Ölkə içərisində fəaliyyəti getdikcə artan təşkilatlardan olan Müsəlman qardaşlar və ona bağlı olaraq hərəkət edən qruplar, Hüsnü Mübarək və rəhbərliyinə qarşı duyduqları qəzəbi xristianlara qarşı yönəldirlər. Çünki Müsəlman Qardaşlar Təşkilatı, Hüsnü Mübarəyin Xristian Qərbin Misirdəki nümayəndəsi olaraq görürlər.
2006-cı ildə baş tutmuş parlament seçkisinin nəticəsində Müsəlman qardaşlar Təşkilatı Misir Məclisiə girmədi, liberal Vəfd Partiyası ancaq 6 deputat mandatı qazandı.
250px|thumb|Nümayişçilər tərəfindən üzəri yazılmış bronetranspartyor 1 yanvar 2011-ci ildə İsgəndəriyyədə kilsəyə təşkil edilən bombalı hücum və ardından Qahirə küçələrində baş verən Xristian-Müsəlman qarşıdurması Misirdə çox böyük narahatlıq törətmişdi. .
Hərəkatın aprıcı qüvvələri
thumb|right|250px|[[Əl-Cəzirə telekanalının Misir qiyamları haqqında xəbər proqramı (ingiliscə)]] Əl-Ğad Partiyası 2004-cü ildə Misir rəhbərliyi tərəfindən rəsmi qeydiyyata alınsa da, təşkilatın lideri Əymən Nur 2005-ci ilin yanvarında həbs olunub və bir qədər sonra ABŞ hökumətinin Qahirəyə təzyiqlərindən sonra azadlığa buraxılıb. Partiya ölkədə konstitusiya dəyişikliyi tələbini irəli sürür. 2005-ci ildəki parlament seçkilərində partiya rəsmi rəqəmlərə görə, 7 faiz səs qazanıb. Ancaq bir qədər sonra partiyadan bir qrup ayrılaraq "Sabah" adlı yeni partiya yaradıb. "Sabah"ın hökumətin partiyası olduğu iddia edilir. Kifayə hərəkatı Misirin xristian qibti tayfalarının nümayəndəsi Corc İshaq tərəfindən yaradılıb. Kifayə əsas hədəfinin Mübarəkin istefaya göndərilməsi və hakimiyyətin atadan oğula keçməsinin qarşısını almaq olduğunu elan edib.
Yeni Vəfd Partiyası. Misirin əsas siyasi təşkilatlarından biridir, 1919-cu ildə yaradılıb. Partiya 1953-cü ildə o zamankı dövlət başçısı Camal Əbdülnasir tərəfindən bağlansa da, 1983-cü ildə yenidən bərpa olunub. hazırda Vəfdin Misir parlamentində 6 deputatı var. Sağçı partiya hesab olunan Vəfdin liderlərindən olan Numan Goma Misirdə fövqəladə vəziyyətin ləğv olunması, siyasi məhbusların azadlığa buraxılmasını tələb edir. Eyni zamanda ingilislərə qarşı sərt münasibəti və İranla dostluq (1981-ci ildən sonra İranla Misir arasında münasibətlər düşmənçilik səviyyəsindədir) əlaqələrinin qurulmasının tərəfdarıdır.
Müsəlman qardaşlar. Misirin ən böyük və güclü müxalif islamçı hərəkatıdır, XX əsrin əvvəllərində müsəlman dünyasında başlayan müstəmləkə əleyhinə islamçı müqavimət hərəkatı dalğasında yaranıb. Qısa zamanda böyük sayda tərəfdarlar toplayan və demək olar ki, dünyanın bütün ölkələrinə yayılan, xüsusən də ərəb ölkələrində təşkilatlanan "qardaşlar" Misirdə hər zaman ağır basqılarla üzləşib, hərəkatın liderləri, xüsusən də Camal Əbdül Nasir və Ənvər Sadat zamanında həbsxanalara salınıb, bir çoxları öldürülüb. Bundan sonra təşkilat daxilində parçalanma yaranıb, hərəkat radikallar və nisbətən mötədil xəttə bölünüblər. Təşkilatın fəaliyyəti rəsmən qadağan olunsa da, üzvləri müstəqil olaraq Misir parlamentində təmsil olunublar. 2005-ci il seçkilərində Misir parlamentinə 80-ə yaxın "ixvançı" deputat düşmüşdü. Milli Dəyişiklik Cəmiyyəti Misir müxalifətinin hazırkı lideri, Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin sabiq direktoru Məhəmməd Əl-Baradei tərəfindən yaradılıb. 2009-cu ildə BAEA direktoru vəzifəsindən gedən əl-Baradei Misirdə siyasi fəaliyyətə başlayacağını bəyan etdi. Az bir vaxtda Misirin tanınmış jurnalistləri, yazıçılar, siyasətçilər, sənətçilər və başqa tanınmış şəxslər əl-Baradeinin yaratdığı hərəkata qoşuldular. Qeyd edək ki, hələ iki il əvvəl əl-Baradey Misirdə həm parlament (2010-cu ildə keçirildi), həm də prezident (bu il keçirilməsi planlaşdırılır) seçkilərində iştirak edəcəyini bəyan etdi. Ancaq əsas şərt kimi, ölkənin seçki qanunvericiliyinin dəyişməsini tələb edirdi.
Liberal Partiyası Misirin əsas dünyəvi siyasi partiyalarındandır. Daha əvvəl sağ yönümlü olsa da, Liberal Partiya indi daha çox mərkəzçi xətti müdafiə edir. "6 aprel" Hərəkatı 2008-ci il aprelin 6-da misirli gənc fəallar tərəfindən yaradılıb. Hərəkat bütün siyasi qüvvələrlə yaxın münasibət saxlayır. Eyni zamanda hərəkatda müxtəlif siyasi baxışların daşıyıcıları, eləcə də neytral gənclər var.
Başlanması
Yanvarın 17-də Qahirə şəhərində Parlament binası qarşısında bir vətəndaş özünü yandırmağa cəhd göstərmişdir. Ağır yaralanan vətəndaşın həyatı xilas olunmuşdur. . Sonrakı gün bir nəfər Qahirədə hökumət binası qarşısında, 25 yaşlı işsiz bir nəfər isə İsgəndəriyyədə özünü yandırmağa cəhd etmişdir. Hər iki şəxs xəstəxanaya çatdırılmışlar və həyatları xilas olunmuşdur.
25 yanvar - Qəzəb günü
thumb|200px|Qahirənin İmbaba rayonunda nümayişin dağıdılması thumb|200px Yanvarın 25-də Misirin paytaxtı Qahirədə və digər şəhərlərdə ilk nümayişlər baş verdi. Aksiya iştirakçıları ölkədə iqtisadi və siyasi islahatlar tələb edirdilər. Qahirədə nümayişə çıxanlar Təhrir Meydanına, Ali Məhkəmənin qarşısına toplaşıb, "Əsas çıxış yolu Tunisin yoludur!" yazılan şüarlar tutmuşdular. Onların bir qismi Daxili İşlər Nazirliyinin binası qarşısında da toplaşmağa cəhd etsələr də, polis bu istiqamətdə yolları bağlamışdı. Polis aksiya iştirakçılarını dağıtmaq üçün gözyaşardan qazdan və su şırnaqlarından istifadə etsə də, məqsədlərinə nail ola bilmədi. . Həmin gün aksiyalarda bir polis əməkdaşı da həlak oldu. .
26 yanvar
Hakimiyyət orqanları kütləvi aksiyaların keçirilməsinə qadağa qoysa da, nümayişlər Qahirə, İsgəndəriyyə və Süveyş şəhərlərində davam etdi. Müxtəlif məlumatlara görə, nümayişlərdə on minlərlə insan iştirak etdi. Etirazçılar Facebook və Tvitterdən koordinasiya mərkəzi kimi istifadə etdiklərindən, hakimiyyət orqanları Tvitteri, az sonra isə Facebooku bağldı. . Aksiyalar zamanı 70 nəfər xəsarət almışdır. Misir prezidentinin oğlu Camal Mübarəkin Londona qaçması barəsində xəbər yayılsa da,, Misirdəki ABŞ səfirliyi məlumatı təkzib etdi. .
27 yanvar
Misir fond birjası yaranmış gərgin vəziyyətlə əlaqədar işini dayandırdı. Aksiyalarda həbs olunanların ümumi sayının min nəfərdən artıq olması barəsində məlumat yayıldı.
28 yanvar - Qəzəb cüməsi
Yanvarın 28-də Misir prezidenti Hüsnü Mübarək televiziya ilə xalqa müraciət etdi. O həmişə ölkə əhalisinin əsas təbəqəsinin - yoxsul insanların tərəfində olduğunu bəyan etdi: "Biz işsizilklə mübarizəni davam etdirəcəyik. Biz hazırkı vəziyyətin - talançılıq və yanğın törədilməsinin öhdəsindən gələcəyik. Mən misirliləri ölkənin ümumi maraqlarına xidmət etməyə, hökumət binalarını yandırmamağa çağırıram".
Misir prezidenti həmvətənlərini əmin edib ki, iqtisadi və siyasi islahatları davam etdirəcək. "Bu Misirə qarşı sövdələşmədir", - deyən Hüsnü Mübarək insan tələfatına kədərləndiyini bildirdi. Hüsnü Mübarək hökuməti istefaya göndərdiyini elan etdi. . Keçmiş mülki aviasiya naziri Əhməd Şəfəqi ölkənin baş naziri təyin edilib. Bütün bunlara baxmayaraq, aksiyalar bir sıra şəhərlərdə davam etdirildi. Nümayişlər zamanı xəsarət alanların sayının 870 nəfərə çatdı.
Misirin əsas müxalif fiqurlarından biri Məhəmməd Əl-Baradei nümayişə qoşulmaq üçün Misirə qayıtdı. O, cümə günü kütləvi etirazlarda iştirak etmək və daha yaxşı güzaran üçün xalqın tələblərinə dəstək vermək üçün gəldiyini dedi:
"Mən gəlmişəm ki, onlarla birgə olum. Mən həmişə demişəm ki, məni bu dəyişikliyin simvolu kimi görmək istəsələr, məqbuldur, lakin dəyişiklik onlar bir araya gəlməyincə, baş verməyəcək. Onlar indi bir araya gəliblər və mən də siyasi və mənəvi dəstək vermək üçün onlarla birlikdə olmağa borcluyam. Onların adından danışmağa və onlarla birlikdə olmağa hazıram. Mən bunu elə etmək istəyirəm ki, keçid yumşaq olsun".
Bəzi polislərin nümayişçilərin tərəfinə keçməsi xəbərləri yayıldı. . Qahirə şəhərində ordu birləşmələrinin artırılması haqqında xəbər verildi. . Həmçinin internet tam bağlandı. Ölkə prezidentinin, hökumət qurumlarının saytları da bağlandı. Bundan əvvəl Misirdə Facebook sosial şəbəkəsinin və Tvitter xidmətinin fəaliyyəti də dayanmışdı. .
29 yanvar
Qahirənin (Misir) mərkəzi meydanı sayılan Təhrir meydanında müxalifət tərəfdarlarının etiraz aksiyası davam edirdi. Meydanda azı 50 min nümayişçinin toplaşması barədə məlumat verildi. Hərbçilərlə nümayişçilər arasında hər hansı qarşıdurma baş tutmadı. Misir Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi ABŞ-dən Qahirəyə qayıtdı. Artıq ordunun son hadisələrlə bağlı mövqeyinin aydın olduğu və xalqa qarşı silah işlətməyəcəyi bildirildi. Bu xüsusda hərbi komandanlıq və Prezident Administrasiyası arasında ciddi gərginlik yarandığı məlum oldu. İğtişaşlar nəticəsində ölənlərin sayı 100 nəfərə çatdı. Qahirədə min nəfərə yaxın nümayişçi Hüsnü Mübarək rejiminin simvolu sayılan və xalq tərəfindən "işgəncə evi" adlandırılan Daxili İşlər Nazirliyinin binasına hücum etməyə cəhd etdi. Məhəmməd əl-Baradei də Hüsnü Mübarəki istefa verməyə və hakimiyyətin təhvil verilməsi üzrə planı razılaşdırmağa çağırdı. O, "əl-Cəzirə" telekanalına telefonla müsahibəsində bildirib ki, yalnız prezidentin istefası ölkədəki iğtişaşlara son qoya bilər: "Mübarəkin sistemi Misir xalqının siyasi, iqtisadi və sosial tələblərinə cavab verə bilmədi. Biz azadlıq, demokratiya və sosial ədalətə əsaslanan yeni Misir qurmaq istəyirik".
Qahirədə baş verən iğtişaşlar zamanı Misirin baş arxeoloqu Zahi Xəvasın bildirdiyinə görə qarətçilər Misir Muzeyindəki iki mumiyanı məhv edib. Qarətçilər muzeyin kassasını da soyublar. İğtişaşlarla əlaqədar ordu təhlükəsizlik məqsədilə turistlərin Misir piramidalarına girişinə də qadağa qoydu. .
Səhər saatlarında Misirdə Əl-Cəzirə telekanalının yayımı Misir hökuməti tərəfindən dayandırıldı. Bu haqda Əl-Cəzirə telekanalı məlumat verdi. Telekanalın verdiyi məlumata görə, telekanalının bütün əməkdaşlarının qeydiyyatı ləğv edildi.Misir müxalifət lideri, Məhəmməd Əl-Baradei həbs edilərək ev dustağı edildi. .
Hüsnü Mübarək Misir kəşfiyyatının rəhbəri Ömər Süleymanı ölkənin vitse-prezidenti təyin edib. Misirdə vitse-prezident vəzifəsi 1981-ci ildə Misir prezidenti Ənvər Sadatın öldürülməsindən sonra onun yerinə keçən Hüsnü Mübarək hakimiyyətə gələndən 30 ildir ki, boş qalmışdı.
Beni-Sueyf şəhərində nümayişçilərlə polislər arasındakı toqquşmada on iki nəfər həlak oldu.
30 yanvar
Yanvarın 30-u Misirdə mövcud olan fövqəladə vəziyyət Qahirə, İsgəndəriyyə və Süveyş şəhərlərində uzadıldı. Daha əvvəl yanvarın 28-i və 29-u axşam saat 6 və 4 olan komendant saatının vaxtı 15:00-dak artırıldı. Həmin gün Prezident Mübarək ordu rəhbərliyi ilə görüşlər keçirdi.
31 yanvar
Misir prezidenti Hüsnü Mübarək bazar günü yeni hökumətə ölkədə sakitlik və sabitliyin yaradılması, işsizliklə mübarizə aparılması və yeni iş yerlərinin yaradılması ilə bağlı tapşırıq verib. Bu haqda Misirin milli televiziyası xəbər verib. Misir lideri həmçinin korrupsiya ilə daha fəal mübarizə aparmaq əmri verib.
Keçən həftənin cümə günü Mübarək ardı-arası kəsilməyən xalq narahatçılıqları fonunda hakimiyyəti istefaya gödərib. O, yeni nazirlər kabinetinin yaradılmasını keçmiş mülki aviasiya naziri Əhməd Şafiqə tapşırıb.
Qahirə həbsxanasında baş vermiş iğtişaşlar nəticəsində onlarla insan həlak olub. Minə yaxın məhbus isə qaçmağa müvəffəq olub. . Həmçinin Misirdə əl-Cəzirə kanalının yayımı dayandırılıb.
1 fevral - Miyonların yürüşü
thumb|200px|Qahirənin Təhrir meydanında baş verən 25 yanvar 2011-ci ldən başlanan nümayiş Misir hakimiyyəti bütün sərnişin qatarlarının hərəkətinə müvəqqəti qadağa qoydu. Milli aviasiya xidməti "EgyptAir" isə komendant saatının qüvvədə olduğu müddət üçün bütün daxili və xarici reyslərini təxirə saldı. Saat 15:00-dan 8:00-dək heç bir uçuş olmadı.
Misir ordusu nümayişçilərə qarşı gücdən istifadə etməyəcək. Bu barədə ölkənin güc strukrutlarının rəsmi məlumatında bildirilir. Yayılan bəyanatda "Sülh şəraitində söz azadlığına hamı üçün təminat verilir", deyə qeyd olunub. Qeyd edək ki, əvvəl Misirin Müdafiə Nazirliyinin nümayəndəsi prezident Hüsnü Mübarəkin istefası tələbi ilə çıxış edən nümayişçilərə qarşı gücdən istifadə ediləcəyini bildirmişdi.
Hüsnü Mübarək yeni formalaşdırdığı hökumət üzvlərinə müxalifətlə danışıqlara başlamağı tapşırıb. thumb|200px|Namaz qılan nümayişçilər Misir prezidenti Hüsnü Mübarək öz müavini Ömər Süleymanı müxalifətlə dərhal danışıqlar aparmaq üçün nümayəndə təyin edib. "Prezident mənə bütün probelmlərlə bağlı dialoqun başlanması üçün siyasi qüvvələrlə danışıq aparmağı tapşırıb", deyə vitse-prezident televiziya ilə xalqa müraciət etdi. Danışıqlar müxalifətin məhdud müddət ərzində konstitusion islahatların keçirilməsi ilə bağlı əsas tələblərini əhatə edəcək. Bundan başqa, birinci dərəcəli məsələlər arasında işsizlik, yoxsulluq və korrupsiya ilə mübarizə müzakirə ediləcək. Müxalifətin hakimiyyətlə dialoqa razı olub-olmayacağı isə bəlli deyil. Müxalifət bəyan edib ki, Ömər Süleymanın təkoifinə bu gün aydın cavab veriləcək.
Xatırladaq ki, Misir müxalifəti əlahini ümumxalq tətilinə və "milyonların etiraz marşı"na çağırdı. Bu müraciət Qahirənin əsgərlər və zirehli texnika ilə əhatə olunan mərkəzi Təhrir meydanında səsləndi. Müxalifət "Ordu, Misir və Mübarək arasında seçim et!" şüarını irəli sürmüşdü. Həmin gün aksiya ilə əlaqədar ölkədə dəmir yolu rabitəsi tam dayandırılmışdı.
TBMM-də çıxış edən Rəcəb Tayyib Ərdoğanın çıxışı Təhrir meydanına yığışan nümayişçilərdə ruh yüksəkliyi yaradıb, Rəcəb Tayyib Ərdoğanın Ədalət və İnkişaf partiyasının qrup yığıncağında Hüsnü Mübarəkə, "Xalqı qane edən addımlar atın", - deməsinə Misir meydanlarından cavab gəldi. Nümayişçilər, "Baş nazir Ərdoğan!", - deyə şüarlar səsləndirərək Türkiyə baş naziri Ərdoğana təşəkkür ediblər.
thumb|200px|Misir müsəlman və xristianlarının birliyini təsvir edən [[Karlos Latuffun rəsmi]] Misir paytaxtı Qahirədə müxtəlif hesablamalara görə bir nüçə yüz mindən 2 milyona qədər adam keçələrə çıxıb prezident Mubarəkin istefasını tələb edir. Təhrir meydanında toplaşan etirazçılar artıq küçələrə də yayılıb. Bu arada Misirin ən yaşlı partiyası, Wafd bəyanat yayıb. Bəyanatda deyilir ki, müxalifət qrupları arasında vəziyyətə nəzarət etmək üçün "xalq cəbhəsi" yaratmaqla bağlı razılıq əldə edilib. Wafd bəyan edir ki, prezident Hüsnü Mübarəkin hakimiyyəti artıq legitimliyini itirib.
Bir qədər əvvəl qadağan edilən "Müsəlman Qardaşlığı" təşkilatı da bəyanat yayaraq bildirib ki, "heç bir halda Mübarək hakimiyyəti ilə danışıqlara getməyəcəklər.
Fevralın 1-də səhər tezdən başlayaraq 10 minlərlə insan Qahirədəki Təhrir meydanına yığışmağa başlayıb. Dünəndən müxalifət Prezident Hüsnü Mübarəkin istefası tələbiylə "milyonların yürüşü"nü keçirəcəyini bildirmişdi. Təhrir meydanının bütün girişləri etirazçıların özləri və ordu tərəfindən qorunur. Etirazçılar özləri meydana silah gətirilməyəcəyinə əmin olmağa çalışır. Meydana gedən yollar müasir amerikan və köhnə sovet tanklarıyla doludur. Qahirə səmalarında hərbi vertolyotlar dövrə vurur.
Ordu dinc əhaliyə atəş açmayacağını bəyan edib. Hərbçilərin sözçüsü İsmail Etman bildirmişdi ki, "Silahlı qüvvələr heç vaxt xalqa qarşı istifadə olunmayub və bundan sonra da olmayacaq. Çünki hər kəsin dinc etiraz hüququ var".
Fevralın 1-də keçirilən milyonluq mitinqdə adamlar daha nizmalıdırlar.Bəzi könüllülər "xalq təhlükəslizyi" yazısı olan geyimlər geyib, onlar deyirlər ki, hökumətin təxribatçılarının aralarına qarışmasının qarşısını almağa çalışacaqlar. Qahirədən başqa İsgəndəriyyə, Süvey., Mansura və Fayum kimi etirazların çox güclü olduğu şəhərələrə gedən yollar da bağlanıb.
Misir prezidenti Hüsnü Mübarək Misir xalqına müraciət edib. Onun sözlərinə görə, Misirdə xalq iğtişaşlarının baş verməsi bəzi qrupların siyasi maraqlarına xidmət edir.
O, baş vermiş hadisələrdən sonra yeni hökumət qurduğunu, bu hökumətin gənclərin tələblərini nəzərə alacağını, bir çox təbəqənin etirazına səbəb olan problemləri həll edəcəyini, xüsusilə demokratiya məsələsinə həssas yanaşılacağını söyləyib. Mübarək Konstitusiya dəyişiklikləri də vəd edib.O, müxalifətə yeni hökumətlə işbirliyi üçün dialoq təklif etdiklərini, lakin bunun müxalifət tərəfindən qəbul olunmadığını bildirib. Mübarək "Mən heç vaxt iqtidar ardınca qaçmadım. Mən həm də ordunun təmsilçisiyəm. Bu gün ilk vəzifəm ölkədə sabitliyi yenidən təmin etməkdir" deyib.Misir prezidenti bütün hallarda qarşıdakı seçkilərdə iştirak etməyəcəyini söyləyib. Amma o, indiki halda vəzifəsindən istefa vermək fikrində olmadığını da, Misiri yeni hökumətə və başçıya sabitlik şəraitində və qanuni yollarla təhvil vermək istədiyini söyləyib: " Bir neçə ay boyunca vəzifəmin başında olacam və bu müddət ərzində sabitliyi qorumağa çalışacam". O, Məclisdən seçim müddətini sürətləndirməyi də xahiş etdiyini söyləyib.
H. Mübarək polisə müraciət edib, vətəndaşları dogru və qanuni qorumalarını istəyib, senzura yetkililərindən isə rüşvətə bulaşanları, həmçinin son hadisələrdə yanğın törədənləri tapıb cəzalandırmağa çağırıb. Hüsnü Mübarək Misir xalqın önündə keçirdiyi xidmətdən qürur duyduğunu bildirib: "Mən burda doğuldum, bu ölkəyə xidmət etdim, burda da öləcəyəm. Buraxın, mənim də, digərlərinin də fəaliyyətinə tarix qiymət versin" deyən Mübarək çıxışını bitirib.
Misir müxalifətinin liderlərindən olan Məhəmməd Əl-Baradei "Əl-Ərəbiyyə" telekanalına müsahibəsində prezident Hüsnü Mübarəkə ultimatum verib: "Mübarək cümə gününə qədər hakimiyyəti tərk etməlidir".
Prezidentin çıxışı bitəndən az sonra - fevralın 2-nə keçən gecə ölkənin ikinci böyük şəhəri olan İsgəndəriyyədə Hüsnü Mübarək əleyhdarları ilə tərəfdarlarının toqquşması olub. Avtomat silahlardan atəş açan ordu birləşmələri insidentin böyüməsinə imkan verməyiblər. Paytaxt Qahirənin Təhrir (Azadlıq) meydanında isə fasiləsiz aksiya davam edir. Nümayişçilər Hüsnü Mübarəkin dərhal istefa verməsini tələb edirlər
Misir prezidenti Hüsnü Mübarəkin televiziya çıxışından sonra İsgəndəriyyə şəhərində prezident tərəfdarları ilə etirazçılar arasında şiddətli toqquşmalar baş verib. Toqquşmalarda onlarla adam iştirak edib və ən azı 12 nəfər xəsarət alıb. Hadisə yerinə hərbi bölmələr və texnikalar göndərilib.
2 fevral
left|thumb|250px
Bu gün Prezident Hüsnü Mübarəkin minlərlə tərəfdarları Təhrir meydanına hücum təşkil etdilər. Onlar "Yaşasın bizim prezident" şüarları səsləndirirdilər. Digər qrup isə Təhrir meydanına başqa istiqamətdən hücum etmişdi. Ərəb telekanallarının yaydığı xəbərə əsasən, Misirin bir necə şəhərlərində Mübarək hakimiyyətinin tərəfdarları və əleyhdarları arasında toqquşmalar baş vermişdi. . Həmçinin prezident tərəfdarları atlarla və dəvələrlə Təhrir Meydanına soxularaq, nümayişçiləri oradan çıxarmağa cəhd etmişlər. Cəhd uğursuz alınmışdır. Xeyli yaralanan və ölənlər olmuşdur. . Qarşıdurma İsgəndəriyyə şəhərində də baş vermişdir. . Bu gün Misir parlamentinin aşağı və yuxarı palataları – Xalq Yığıncağı və Şura fəaliyyətini dayandırıb. Parlamentin hər iki palatası keçən ilin noyabrında keçirilmiş mübahisəli parlament seçkilərinin nəticələrinə yenidən baxıldıqdan sonra fəaliyyətini bərpa edəcək. Müxalifət parlament seçkilərinin nəticələrinin saxtalaşdırıldığını bəyan edir. Misir Silahlı Qüvvələri xalqa müraciət edib. Müraciətdə aksiya keçirən vətəndaşlardan evlərinə qayıtmaq xahiş olunur.Müraciətdə qeyd edilir ki, vətəndaşlar öz tələblərini ifadə etmək üçün küçələrə çıxıb: "İndi də normal həyatı yalnız siz bərpa edə bilərsiniz. Bu sözü hamı eşitməlidir". Misir Silahlı Qüvvələrinin müraciəti prezident Hüsnü Mübarəkin onun istefasını tələb edən insanlara növbəti seçkilərdə iştirak etməyəcəyi barədə söz verdikdən sonra yayılıb. Ancaq 9 gündür ki, bir çox Misir şəhərlərində küçələrə çıxan insanlar bəyan ediblər ki, Hüsnü Mübarəkə inanmırlar və o, dərhal istefa verməlidir.
Misirdə fəaliyyət göstərən 3 əsas və ənənəvi müxalifət partiyası prezident Hüsnü Mübarəkin təcili dialoqa başlamaqla bağlı çağırışına müsbət cavab vermişdilər. Liberal yönümlü Yeni Vafd Partiyası, millətçi At-Taqamm Partiyası və Nasirçilər Partiyası ölkədə tezliklə islahatların aparılması istiqamətində milli dialoqun başlamasını dəstəkləyib. Müsəlman Qardaşları Hərəkatı və bu Hərəkatla koalisiya yaratdığını elan edən MAQATE-nin keçmiş rəhbəri Məhəmməd əl-Baradei isə hələ də Hüsnü Mübarəkin istefası tələbi ilə kütləvi aksiyaların keçirilməsinə tərəfdardır. Onlar Hüsnü Mübarəkin istefa verməsindən sonra vitse-prezident Omar Süleymanla danışıqlara hazır olduqlarını bəyan ediblər
Məşhur Misir ehramları uzun illərdən sonra ilk dəfə bu gün bağlandı. Misirə giriş məhdudlaşdırıldı. Hakimiyyət ölkənin müxtəlif bölgələrindən paytaxta nəqliyyatın hərəkəti məhdudlaşdırdı.
3 fevral
thumb|200px Qahirəyə yeni hərbi hissələr yeridildi, Təhrir meydanını tanklar mühasirəyə aldı, prezident Hüsnü Mübarəkin əleyhdarları və tərəfdarları arasında qarşıdurma davam etdi. Misir prezidentinin istefasını tələb edən müxaliflər hakimiyyətin çağırışına və komendant saatı tətbiq olunmasına baxmayaraq meydandan çıxmadı. Hüsnü Mübarək tərəfdarları və əleyhdarları arasında baş verən qarşıdurmada ən azı 10 nəfər ölüb, 500 nəfərə yaxın şəxs yaralanıb.
Qahirənin mərkəzindəki "Təhrir" meydanına Hüsnü Mübarəkin minlərlə tərəfdarı çıxdı. Onlar meydana at və dəvələrlə hücum etdi. Hakimiyyət tərəfdarları rejimin əleyhdarlarını daşqalaq ediblər. Hava qaralandan sonra yandırıcı maye ilə dolu butulkalardan istifadə edildi. Butulkalardan birinin "Təhrir" meydanında yerləşən məşhur Qahirə muzeyinə düşməsi barədə məlumatlar var. hakim rejiminin əleyhdarları olan üç nümayişçini güllələyərək öldürüblər, Etiraz aksiyalarının təşkilatçılarından biri Mustafa al-Naqqar bildirib ki, atəş avtomatik silahlardan üç müxtəlif nöqtədən açılıb. Hərbçilər baş verənlərə qarışmayıb. Çərşənbə günü meydanın mərkəzinə prezident Hüsni Mübarəkin tərəfdarları atlarla daxil olublar və müxalifətlə onlar arasında  toqquşma baş verib. Səhiyyə Nazirliyinin məlumatına görə, nəticədə üç nəfər həlak olub, 600 nəfərdən çox insan xəsarət alıb. Reuters xəbər agentliyinin məlumatına əsasən isə, dünənki toqquşmalar nəticəsində 1,5 minə yaxın insan yaralanıb
Müxalifət tərəfdarları isə hakimiyyət tərəfdarlarını tutaraq Sadat metrostansiyasına doldurur Qahirənin Təhrir meydanında prezident Hüsnü Mübarəkin tərəfdarları və əleyhdarları arasında dünəndən başlayan və gecə ərzində davam edən qarşıdurmaya artıq ordu müdaxilə edib. Aksiyaçılar həbs olunurlar. Saxlananların sayı, onların Hüsnü Mübarəkin tərəfdarı, yoxsa əleyhdarları olduğu barədə də məlumat verilmir. Bu arada "Associated Press" agentliyi Hüsnü Mübarək əleyhdarlarının meydanın yaxınlığındakı "Sadat" metrostansiyasına nəzarəti ələ aldıqları və qarşı tərəfdən saxladıqları şəxsləri bu metrostansiyaya doldurduqları barədə məlumat yayıb.
Qeyd edək ki, Təhrir meydanında baş verən qarşıdurmada 8 nəfər ölüb, 800-dən artıq insan yaralanıb.
Bəhram Mirzəyev
Mirzəyev Bəhram Rüstəm bəy oğlu (1891–1974) — professor (1960), pedaqoq, əməkdar elm xadimi.
Misir inqilabı (2011)
3 fevral
Misir prezidenti Hüsnü Mübarəkin silahlı tərəfdarları Qahirənin Təhrir meydanında ordunun yaratdığı sipəri aşıblar. Onlar meydanda Hüsnü Mübarəkin istefasını tələb edən aksiyaçıların üzərinə hücuma keçiblər. Qeyd edək ki, bu gün səhərdən başlayaraq ordu Təhiir meydanında prezidentin tərəfdarları və əleyhdarları arasında növbəti toqquşmalara yol verilməməsi üçün hərəkətə keçib və bufer zona yaradılıb. Hərbçilər Qahirənin bir sıra rayonlarında aksiya iştirakçılarının həbsinə də başlayıblar.
Qahirənin Təhrir meydanında prezident Hüsnü Mübarəkin tərəfdarları və əleyhdarları arasında növbəti qarşıdurma başlayıb. Tərəflər Təhiir meydanı yaxınlığında yerləşən körpü istiqamətində bir-birlərinə daş atırlar. Qeyd edək ki, bu gün səhər saatlarında da tərəflər məhz körpü yaxınlığında qarşılaşmış, ordu müdaxilə edərək tərəfləri ayıran bufer zona yaratmışdı. Orda bu dəqiqələrdə başlayan qarşıdurmaya isə müdaxilə etmir. Hərbçilər müşahidə aparmaqla kifayətlənirlər.
Bəhram Mirzəyev
Həyatı
Rüstəm bəyin dördüncü oğlu Bəhram bəy 16 aprel 1891-ci ildə Şuşa şəhərində dünyanı tanımışdı. Bəhram bəy haqqında tədqiqatçı-jurnalist Vasif Quliyev araşdırma aparıb. Həmin araşdırmanı yazımızda verməyi gərəkli bildik.
Misir inqilabı (2011)
3 fevral
Qətərin "Əl-Cəzirə" telekanalı isə hərbçilərin artıq jurnalistləri meydandan uzaqlaşdırmağa başladığını və bunun aksiyaya müdaxiləyə bir hazırlıq ola biləcəyi barədə xəbər yayıb.
Bəhram Mirzəyev
Həyatı
Vasiq Quliyev yazır: "Bütün ziyalılar kimi rus ordusunun polkovniki Rüstəm bəy Mirzəyev də oğlu Bəhram bəyi orta təhsil almaq üçün Şuşada dövrün ən nüfuzlu təhsil müəssisələrindən sayılan real məktəbə qoymuşdu. O, oğlunu da özü kimi hərbçi görmək istəyirdi. Ona görə də tətillərdə, istirahət günlərində, xüsusi ilə də, yay aylarında Bəhram bəyi özü ilə Xankəndində xidmət etdiyi qərargaha aparır, oğlunu hərbi işə alışdırmağa çalışırdı. Bəhram bəy hələ lap balacaykən artıq at minməyi, silahla davranmağı, güllə atmağı bacarırdı. Lakin sinifdən-sinifə keçdikcə onda dəqiq elmlərə, xüsusən də, fizika və riyaziyyat fənlərinə meyl daha da artırdı. Bu meylin də əsas səbəbi bir tərəfdən müəllimlərinin maraqlı dərs keçməsi, digər tərəfdən də məktəbdə müasir avadanlıqla və cihazlarla təchiz olunmuş fizika və riyaziyyat kabinetləri idi. Bəhram bəy dəqiq elmləri xoşlayan digər siiif yoldaşları ilə dərsdənkənar vaxtlarda bu kabinetlərdə müəllifmlərinin və yuxarı sinif şagirdlərinin birlikdə apardıqları təcrübələri, sınaqları diqqətlə izləyir, onlardan görüb-götürməyə, nəsə öyrənməyə çalışır, evdə fizikaya aid əlavə kitablar da oxuyurdu. Ona gör də o, hələ realnı məktəbin birinci sinifində oxuyarkən gələcəkdə tutacağf yolu müəyyənləşdirmişdi.
Misir inqilabı (2011)
4 fevral - Yolasalma günü
Müsəlman Qardaşları Hərəkatı cümə namazından sonra Prezident Sarayına yürüşün başlaması çağırışı ilə çıxış edib. Gecə ərzində Təhrir meydanında olan aksiyaçılar da Hüsnü Mübarəkin taleyinə qəti aydınlıq gətirəcək bu yürüşə hazırlıq məqsədilə qurduqları çadırları sökməyə başlayıblar. Bu arada ABŞ Senatı Hüsnü Mübarəki hakimiyyəti müvəqqəti bir hökumətə təhvil verməyə çağıran qanun layihəsini qəbul edib. Hüsnü Mübarək də kritik gün öncəsi ABŞ-nin ABC telekanalına müsahibə verib. O deyib ki, əgər istefa verərsə, Misirdə radikal Müsəlman qardaşları Hərəkatının hakimiyyətə gələcəyindən qorxur: "62 ildir ki, xalqa xidmət etməkdən yoruldum. Hakimiyyətdən artıq getmək istəyirəm. Oğlum Camal Mübarəki də xələfim olaraq, hakimiyyətə gətirmək niyyətim yoxdur və o, bu ilin sentyabrında keçiriləcək prezident seçkilərində iştirak etməyəcək. Ancaq indiki məqamda istefa versəm, radikal Müsəlman Qardaşları Hərəkatı hakimiyyətə gələ bilər".
Hüsnü Mübarək Təhrir meydanında baş verən qanlı toqquşmanın onun tərəfdarları tərəfindən törədildiyi barədə ittihamlarla da razılaşmayıb: "Qan tökülməsinin səbəbkarı Müsəlman Qardaşları Hərəkatıdır".
Bəhram Mirzəyev
Həyatı
Lakin 1905–1906-cı illərdə Şuşada baş verən erməni-müsəlman davası realnı məktəbdə oxuyan bütün azərbaycanlı uşaqlar kimi oranı bitirməyə Bəhram bəyə də imkan vermədi. Məktəb şəhərin ermənilər yaşayan hissəsində olduğu üçün azərbaycanlı ailələr öz övladlarını məktəbdən çıxarırdılar, çünki bilirdilər ki, çörəkləri dizləri üstündə olan murdar ermənilər onların uşaqlarına hər cür sədəmə toxuya bilirlər. Bəhram bəy də məktəbi yarımçıq qoydu və təhsilini davam etdirmək üçün bir çox həmyerliləri kimi Bakı Real Məktəbinə dəyişildi.
Misir inqilabı (2011)
4 fevral - Yolasalma günü
Misirin vitse-prezidenti Ömər Süleyman da bu günə qədər dost saydıqları ölkələrdən gələn açıqlamaların qəribə olduğunu söyləyib: "Bizim işlərimizə burunlarını soxurlar. Biz belə müdaxilələrə icazə verməyəcəyik". O, Müsəlman Qardaşları Hərəkatını dialoqa dəvət etdiklərini, ancaq onların buna rədd cavabı verdiyini də vurğulayıb. Bu arada bölgə ölkələrinin, ABŞ başda olmaqla, Qərb dövlətlərinin istefaya çağırdığı Hüsnü Mübarəkə İsraildən sonra ikinci sürpriz dəstək Fələstin Muxtariyyətindən gəlib. Ramallah şəhərində əleyhdarlarının aksiyası dağıdılsa da, onun tərəfdarlarının yürüş keçirməsinə icazə verilib.
Bəhram Mirzəyev
Həyatı
Bəhram bəy Mirzəyev Bakıda da Şuşadakı kimi eyni həvəslə, eyni şövqlə oxudu, fizika fənnindən biliyini daha da zənginləşirdi, ümumiyyətlə, bütün fənlər üzrə uğur qazandı, adı əlaçı şagirdlər siyahısına yazıldı. Nəhayət, 1909-cu ildə o, Bakı Real Məktəbini başa vurub, ali təhsil dalınca getməyə hazırlaşdı.
Misir inqilabı (2011)
4 fevral - Yolasalma günü
Hüsnü Mübarəkə qarşı etirazlarda mühüm rol oynamış Müsəlman qardaşlar təşkilatı Misirdə baş tutacaq prezident seçkilərində iştirak etməkdən imtina etmişlər. Onlar həmçinin hakimiyyətlə danışıqlarda iştirak etməyəcəklərini də bildirmişlər.
Bəhram Mirzəyev
Həyatı
O vaxtlar Rusiyada siyasi çarpaşmalar artıq son həddə çatmışdı. Peterburqa artıq son həddə çatmışdı. Peterburqda aləm bir-birinə qarışmışdı, hərc-mərclik baş alıb-gedirdt. Bu çarpışmalar da oktyabr inqilabı ilə başa çatdı və nəticədə bir çox müəssisilər, o cümlədən də, Fyodoravanın qız gimnaziyası bağlandı. Bəhram bəy Mirzəyev də məktəbdəki fəaliyyətini dayandırdı, 1917-ci ilin oktyabr ayında Donetsk şəhərinə üz tutdu. Ukranyalı həmkarları bu azərbaycanlı mütəxəssisin savadına, bilik və bacarığına bələd olandan sonra onu Donetsk vilayətinin Drujovski şəhərindəki zavodların nəzarətində məktəb kombinatının təşkilatçı-müdir vəzifəsinə layiq bildilər. Bəhram bəy həmkarlarının etimadını doğrultmaq və özünün təşkilatçılıq qabiliyyətini göstərmək üçün necə deyərlər, əl-qolunu çırmalıyıb, işə başladı, tapşırılan vəzifəni qısa müddətdə uğurla yerinə yetirdi. Üç ayın içərisində, 1918-ci ilin yanvarında o, artıq üç məktəb açmağa nail oldu.
Lakin Rusiyada başlanan vətəndaş müharibəsinin qara tüstülü alovu Ukranyanı da bürüdu. Yenə də hərc-mərclik, özbaşınalıq başladı. Bolşeviklər artıq müəllimləri də, mühəndisləri də, həkimləri də, ümumiyyətlə, sənətindənn asılı olmayaraq hamını səfərbərliyi alırdılar. 1919-cu ildə Bəhram bəy Mirzəyev də orduya çağrıldı, XIII Qızıl Ordu hissələri tərkibində xidmətə başladı, əlinə silah alıb, ağqvardiyaçıları qarşı döyüşdü. Və nəhayət, Vətəndaş müharibəsi başa çatandan sonra bu gəng azərbaycanlı müəllim-döyüşçü də ordudan buraxılaraq özünün əvvəl iş yerinə qayıtdı.