cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Azərbaycan bayrağı
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin bayrağı
Bu bayraq Osmanlı imperatorluğunun XVIII əsrin sonundan XIX əsrin 50-ci illərinədək mövcud olmuş üzərində ağ rəngli aypara və səkkizguşəli ulduz təsviri olan qırmızı rəngli dövlət bayrağı idi.
Makedoniya Müasir İncəsənət Muzeyi
Daimi eksponatlar
Hazırda muzeyin daimi eksponatları yunan və xarici rəssamların 2800 əsərindən ibarətdir. Daimi eksponatlardan başqa, Makedoniya Müasir İncəsənət Muzeyi Yunanıstanda ilk dəfə olaraq rəssamlar Saruxisin, Yannisin, Soklisin, Kondoğlunun, Fotisin, Xadzikiryakos-Qikasın, Nikosun, Kokkinidisin, Fassianosun, Alekosun, Stiropulosun, Psixopaidisin, Pavlosun, Kessanlisin, Akritakisin, Uorxolun, Endinin, Katzurakisin, Perdikarisin və 100-dən artıq yunan və xarici rəssamların əsərlərindən ibarət sərgilər təşkil etmişdir. Fluksusun, Delonenin, Roberin, Mattanın, Roberto Sebastyanın, Viallatın, Boysun, Yosefin, Devidin, Maksın, Bekmanın, Zervosun, Vlassis Kaniarisin, Varotsosun, Takisin,Molfessisin, lazongasın, Mutarasın. Zongolopoulosun və bir başqa rəssamların əsərlərindən ibarət sərgilər də muzeyin fəaliyyətində mühüm yer tutmuşdur. Makedoniya Müasir İncəsənət Muzeyi tərəfindən fərdi və qrup şəklində təşkil olunmuş ekspozisiyaların 50-dən artıq kataloqunu nəşr olunmuşdur
Azərbaycan bayrağı
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin bayrağı
thumb|[[Azərbaycan Demokratik Respublikası|ADR hökumətinin 9 noyabr 1918-ci il iclasındakı protokoldan bayraq haqqında sənəd]]
Daha sonra Azərbaycan bayrağının dəyişməsi sualı qaldırıldı. Yeni layihə üç ideyanı əks etdirməli idi: Türkçülük, İslamçılıq və Müasirlik. Qeyd olunmalıdır ki, ideyaların formalaşmasında filosof Cəmaləddin Əfqaninin təsiri olmuşdu. Əfqani "Milli birlik fəlsəfəsi və din əsl mahiyyəti" və "İslam birliyi" kitablarında, müsəlman xalqlarının tərəqqisi dini konsolidasiya şəraitində, milli birlik və Avropa hökumətçiliyinin mütərəqqi ənənələrini tədqiq etməsi nəticəsində mümkündür. 1914-cü ildə, Cəmaləddin Əfqani kimi Məhəmməd Əmin Rəsulzadə də islamiyyətin və müsəlmanlığın milliyyət deyil, "ümmətçilik" ifadə etdiyini, milliyyətin isə din üzərində deyil, dil və mədəniyyət birliyi üzərində qurulduğunu və bu milli diriliyin təməlini təşkil edən milli mədəniyyətin ünsürlərini izah edərək milli hərəkatın ictimai fəlsəfəsini qeyd etmişdi.
1918-ci ilin noyabrın 9-da Fətəli xan Xoyskinin hesabatı əsasında Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin haqqında bayrağı qərar qəbul edildi: ''Milli bayraq haqqında Azərbaycan hökuməti qərarları dəftərindən 9 noyabr 1918-ci il tarixli çıxarışı: Eşidildi: Nazirlər Şurası sədrinin Milli bayraq haqqında məruzəsi. Qərara alındı: Yaşıl, qırmızı və mavi rənglərdən, ağ aypara və səkkizbucaq ulduzdan ibarət olan bayraq Milli bayraq hesab edilsin. '' ABŞ veksilloloqu Vitni Smitə görə bayrağın müəllifi Əli bəy Hüseynzadə idi. 1907-ci ildə iyul ayının 10-da Bakıda Hüseynzadənin nəşr etdiyi "Füyuzat" (bolluq, bərəkət mənasındadır) jurnalındakı bir məqaləsində "Türk hissiyyatlı, islam etiqadlı, firəng qafalı" kimi ilk dəfə təqdim etdiyi bu fikri sonradan mütəfəkkir Ziya Göyalp belə ifadə etmişdi: "Türk qanlı, islam imanlı, avropa mədəniyyətli".
7 dekabr 1918-ci ildə Şərqdə və Türk-İslam dünyasında ilk demokratik, dünyəvi dövlət olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin açılışı zamanı olmuş, Azərbaycan bayrağı Parlament binası üzərində qaldırılmışdır. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ilk Parlamentini açan Məhəmməd Əmin Rəsulzadə müstəqil Azərbaycanı təmsil edən milli bayrağımızdakı üç rəngi "türk hürriyyəti, islam mədəniyyəti və müasir Avropa iqtidari-əhraranəsini" (demokratiyasını) ifadə etdiyini xüsusi olaraq qeyd edirdi. O, başqa bir çıxışında isə deyirdi ki, Azərbaycanın Dövlət bayrağındakı bu üç rəng "Türk milli mədəniyyətinin, müasir Avropa demokratiyasının və islam sivilizasiyasının simvoludur".
Üzeyir Hacıbəyov milli bayrağın rənglərin ifadə etdiyi məna və funksiyadan danışaraq yazırdı:
Azərbaycan Respublikası o zaman bütün Şərqdə (və Avropada) ən demokratik parlament modelinə malik idi və sağlam bir milliyyət fikri və türklük şüuru üzərində qurulmuşdu...Eyni zamanda, Azərbaycan çağdaş bir cəmiyyət qurmağa, Avropa zehniyyəti ilə çalışmağa əzm etmişdir. Bayrağımızın üç rəngi bu ümdənin timsalıdır.
Üzeyir Hacıbəyov Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin bir illiyinə həsr olunmuş "Bir yaş" adlı məqaləsində milli bayraqdakı rənglərin mənasına toxunaraq deyirdi:
Mavi rəngi türklüyə, yaşıl rəngi islamlığa və al rəngi mədəniyyətə işarə olan bayrağımızın mənayi-mənəviyyəsi də budur.
Azərbaycan SSR-in bayrağı
1920-ci il aprelin 28-də Bakıda Sovet hakimiyyəti quruldu və Azərbaycan SSR elan olundu. Sovet bayraqşünaslarının fikrincə, ilk dövrlərdə inqilabi al bayraqlarla yanaşı, bayrağın sapına yönəlmiş yuxarı sol küncündə ağ beşguşəli ulduz və ağ aypara təsvirli al bayraqlardan da istifadə olunurdu. Məsələn, 1921-ci ildə Bakıda buraxılmış plakatda belə bayraq təsvir olunmuşdu. Lakin Sovet hakimiyyətinin ilk illərində Azərbaycan özünün dövlət atributlarını Sovet Rusiyasının atributlarına uyğunlaşdırmaq məcburiyyətində qalmışdı.
1921-ci ilin may ayında RSFSR-in Konstitusiyasına uyğunlaşdırılmış şəkildə Sovet Azərbaycanının ilk Konstitusiyası (Əsas Qanun) qəbul edilmişdi. 104-cü maddədə dövlət bayrağının təsviri verilirdi:
Azərbaycan İctimai Şuralar Cümhuriyyətinin ticarət, dəniz və hərbi bayrağı al qumaş parçadan ibarətdir, onun sol küncündə, bayraq sapı tərəfdə yaşıl fon üzərində qızılı "AİŞC" və ya "Azərbaycan İctimai Şuralar Cümhuriyyəti" yazısı yerləşdirilmişdir.
1922-ci ilin dekabrın 30-da SSRİ-ni tərkibinə daxil olduqdan sonra öz müstəqilliyini de fakto itirən Azərbaycan SSR MİK (Mərkəzi İcraiyyə Komitəsi) yeni latın qrafikalı əlifbanın (yeni əlifba adlanan) ərəb əlifbası əsasında olan köhnə əlifbası ilə eyni hüquqa malik olması barədə dekret qəbul etdi. Bu amil bayrağın təsvirinə də öz təsirini göstərmiş oldu, yəni "A.S.S.R" abreviaturası həm latın, həm ərəb əlifbası ilə verildi.
1924-cü il dekabrın 8-də Azərbaycan SSR MİK-in dördüncü çağırış üçüncü sessiyası Azərbaycan SSR Konstitusiyasının (Əsas Qanun) yeni redaksiyasını qəbul etdi. Azərbaycan SSR Sovetlər Qurultayı 1925-ci il martın 14-də onu təsdiq etdi. Konstitusiyanın (Əsas Qanun) yeni redaksiyasının 104-cü maddəsində dövlət bayrağı aşağıdakı qaydada təsvir edilirdi:
AİŞC-nin dövlət bayrağı 2:1 nisbətdə olan al (qırmızı) qumaşdan ibarətdir. Yuxarı sol küncündə, bayraq sapı tərəfdə radiusu bayraq eninin 1/6-nə bərabər olan ölçüdə qızılı oraq və çəkic yerləşdirilib; onun üzərində şiş ucları sağ tərəfə yönəlmiş qızıl aypara və qızılı xətlə haşiyələnmiş qırmızı beşguşəli ulduz yerləşdirilib; ayparanın diametri bayraq eninin 1/10-nə bərabərdir, oraq və çəkicdən sağda yeni və əski türk əlifbası ilə "A.İ.Ş.C" yazısı verilib.
1930-cu ildən başlayaraq Azərbaycan SSR-in bayrağı üzərində "ASSR" abreviaturası yalnız latın əlifbası ilə verilməyə başladı. Bu qayda VII Ümumazərbaycan Sovetlər Qurultayının 1931-ci il fevralın 14-də qəbul etdiyi Azərbaycan SSR-in Konstitusiyasının (Əsas Qanun) yeni redaksiyasında təsbit edildi.
1937-ci il Konstitusiyasının 152-ci maddəsində isə dövlət bayrağının təsviri belə ifadə edilmişdi: Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının dövlət bayrağı, sol bucağında, bayraq ağacı yanında yuxarıda Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İşlər İdarəsinin qızılla oraq və çəkic çəkilmiş və üstündə Azərbaycan dilində "Az SSR" sözləri yazılmış qırmızı qumaşdan ibarətdir. 200px|thumb|right|[[Azərbaycan SSR-nin 1952–1991-ci illərdəki bayrağı]] 1939-cu il 11 iyul tarixdə qəbul edilmiş "Azərbaycan əlifbasının latın əlifbasından rus əlifbasına keçməsi" haqqında Azərbaycan SSR-in Qanununa uyğun olaraq 1940-cı il yanvarın 1-dən Azərbaycan əlifbası latın əlifbasından rus əlifbasına keçirildi. Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 1940-cı il 20 mart tarixli fərmanı ilə Azərbaycan SSR Dövlət bayrağı üzərində "Az. SSR" abreviaturası yeni əlifba ilə təsvir edildi.
Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 1952-ci il 7 oktyabr tarixli Fərmanı ilə Azərbaycan SSR xalq rəssamı və Azərbaycan Dövlət İncəsənət Muzeyinin direktoru Kazım Kazımzadəin layihəsi əsasında Azərbaycan SSR-in yeni Dövlət bayrağı təsdiq olundu və onun təsviri Azərbaycan SSR-in 1953-cü il 18 avqust tarixli Qanunu ilə Azərbaycan SSR Konstitusiyasının (Əsas Qanun) 152-ci maddəsinə daxil edildi: Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının Dövlət bayrağı iki üfüqi yerləşən rəngli zolaqlardan ibarətdir: qırmızı rəngli üst zolaq bayrağın eninin ¾-nə bərabər ölçüdədir, göy rəngli alt zolaq bayrağın eninin ¼-nə bərabər ölçüdədir, qırmızı zolağın yuxarı sol küncündə bayraq sapı tərəfdə qızılı oraq və çəkic, onlardan yuxarıda qızılı xətlə haşiyələnmiş qırmızı beşguşəli ulduz yerləşdirilib. Eninin uzununa nisbəti 1:2-dir.
1956-cı il may ayının 5-də Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fərmanı ilə "Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının Dövlət bayrağı haqqında Əsasnamə" təsdiq edildi. Burada bayraq üzərində oraq, çəkic və ulduzun mövqelərini təkrarlayan və onların dəqiqləşdirilmiş təsvirləri aşağıdakı kimi verilirdi:
...Oraq və çəkic tərəfi bayraq eninin ¼-nə bərabər olan kvadratın içərisinə yerləşdirilir. Orağın şiş ucluğu kvadratın üst tərəfinin ortasına düşür, orağın və çəkicin dəstəkləri kvadratın alt künclərinə dirənir. Çəkicin dəstəyi ilə bir yerdə uzunluğu kvadratın diaqonalının uzunluğunun ¾-ni təşkil edir. Beşguşəli ulduz kvadratın yuxarı tərəfinə bitişik diametri bayraq eninin 1/8-nə bərabər olan çevrəyə yerləşdirilir. Ulduzu, orağı və çəkici ortadan bölən şaquli ox bayraq sapından bayraq eninin 1/3-i qədər məsafədə yerləşir. Bayrağın yuxarı kənarından ulduzun mərkəzinə qədər məsafə bayraq eninin 1/8-i qədərdir.
Bu dəyişikliklərin nəticəsində oraq və çəkic təsvirlərinin ölçüsü SSRİ Dövlət bayrağı üzərindəki təsvirlərlə uyğunlaşdırılmış, yəni kiçildilmişdir, 1952–1956-cı illərdəkinə nisbətən bayrağın sapından bir az uzaqlaşdırıldı. Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 1981-ci il 16 mart tarixli fərmanı ilə təsdiq olunmuş "Azərbaycan SSR Dövlət bayrağı haqqında Əsasnamə"nin yeni redaksiyasında Azərbaycan SSR Dövlət bayrağının təsviri 1956-cı ildəki təsviri ilə müqayisədə dəyişilməz qalmış, lakin bayraq haqqında Əsasnaməyə əlavədə Azərbaycan SSR Dövlət bayrağının əks tərəfinin rəsmi təsdiq olunmuşdu, buradan oraq, çəkic və ulduz təsvirləri çıxarılmışdı.
5 fevral 1991-ci il tarixli Azərbaycan Respublikasının Dövlət bayrağı haqqında Qanunu ilə Azərbaycan Respublikasının Dövlət bayrağının yeni təsviri təsdiq edilmişdir.
1920-ci ildən sonra Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin bayrağının istifadəsi
thumb|150px|Mühacirət dövründə [[Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin hazırladığı Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin bayrağı.]] 1920-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süqutundan sonra Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin bayrağı xaricdə immiqrant təşkilatlar tərəfindən istifadə olunurdu.
Böyük Vətən müharibəsi zamanı Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin bayrağı Üçüncü Reyx tərəfdə döyüşən Azərbaycan legionu tərəfindən istifadə olunurdu. Azərbaycan legionunun işarəsi olaraq, bayraq döyüşçülərin qol embleminin üzərində əks olunmuşdu.
6 noyabr 1943-cü ildə Berlində Milli Azərbaycan Qurultayını Əbdürrəhman bəy Fətəlibəyli başçılıq edirdi. Qurultayda Azərbaycanın bayrağı qaldırılmış və alınan qərarlardan biri Azərbaycanın müstəqilliyinin bərpa edilməsi idi.
1922-ci ildə Məhəmməd Əmin Rəsulzadə Müsavat Partiyasının tapşırığı ilə Leninqrada gedərək, oradan Finlandiya, daha sonra Türkiyə ərazisinə keçmişdi. O, orda Gülməmməd Bağırovla AXC-nin bayrağını hazırlamışdı. Hal-hazırda bayraq Azərbaycan Tarix Muzeyində yerləşir.
Ağ rəngli aypara və səkkizgüşəli ulduz Münhendə Əbdürrəhman bəy Fətəlibəylinin və Parisdə Topçubaşovlarun ailə məzarının üstündə yerləşir.
1956-cı ilin mayın 28-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətin yaranışını məxsusi qeyd edən Cahid Hilaloğlu, Bakıda Qız Qalasının başına Cümhuriyyət bayrağını sancmışdı. Bir neçə aydan sonra Cahid Hilaloğlunu palto oğurluğunda suçlayıb tutub, daha sonra onu Azərbaycan SSR CM 21–63 maddəsi ilə və Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 4 iyun 1947-ci il fərmanıyla antisovet təbliğat və təşviqatda suçlaymışdı. İşə baxan Azərbaycan SSR Ali Məhkəməsi Hilaloğlunu 1956-cı ildə 10 il azadlıqdan, 3 il siyasi fəaliyyətdən və vətəndaşlıqdan məhrumetmə ilə cəzalandırılmışdı.
Azərbaycan Respublikasının bayrağı
1980-ci illərin sonlarında AXC bayrağı milli hərəkatın kütləvi tədbirlərində istifadə olunurdu. Bayraq 1990-cı il noyabrın 17-də Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin sədri, Heydər Əliyevin təşəbbüsü və rəhbərliyi ilə keçirilən sessiyada Naxçıvan Muxtar Respublikasının dövlət bayrağı olaraq təsdiq edilmişdir. 1991-ci il fevralın 5-də Azərbaycan Respublikasının Ali Soveti "Azərbaycan Respublikasının Dövlət bayrağı haqqında" Qanun qəbul edərək onu Dövlət bayrağı elan etmişdir.
1991-ci il oktyabrın 18-də "Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyi haqqında" Konstitusiya Aktı ilə Azərbaycan Respublikası Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin varisi kimi onun dövlət rəmzlərini, o cümlədən Dövlət bayrağını bərpa etmişdir. 2004-cü il iyunun 8-də "Azərbaycan Respublikası Dövlət bayrağının istifadəsi qaydaları haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə bu sahədə qanunvericilik bazası təkmilləşdirilmişdir.
Dövlət bayrağının istifadəsi
230px|thumb|[[Paris şəhərində Azərbaycanın Fransa səfirliyi]]
Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları, habelə Azərbaycan Respublikasının ərazisində olan əcnəbilər və vətəndaşlığı olmayan şəxslər Azərbaycan Respublikasının Dövlət bayrağına hörmətlə yanaşmalıdırlar.
Azərbaycan Respublikasının 683-cü qanunun 2-ci maddəsinə görə Dövlət bayrağının qaldırılmalı olduğu yerlər:
Dövlət bayrağının şaquli vəziyyətdə asılma qaydası
Azərbaycan Respublikasının Dövlət bayrağı binanın divarına dirəksiz şaquli çəkildikdə və ya şaquli vəziyyətdə xüsusi tutqaclara bərkidildikdə, Dövlət bayrağının yaşıl zolağı qarşıdan baxılarkən sol tərəfə yerləşməlidir.
Bakıda
thumbnail|Bakıda yerləşən [[Dövlət Bayrağı Meydanı. Meydanda ucaldılmış dayağın hündürlüyü — 162m.]]
Bakıda Dövlət Bayrağı Meydanının yaradılması barədə sərəncam prezident İlham Əliyev tərəfindən 2007-ci il noyabrın 17-də imzalanıb.
Dövlət Bayrağı Meydanının təməli 2007-ci il dekabrın 30-da Bakının Bayıl qəsəbəsində — Hərbi Dəniz Qüvvələrinin bazası yaxınlığında prezident İlham Əliyevin iştirakı ilə qoyulub. Bakı şəhərində yerləşən Dövlət Bayrağı meydanında tikinti-quraşdırma və abadlaşdırma işlərinin sürətləndirilməsi üçün Azərbaycan Respublikasının 2009-cu il üçün dövlət büdcəsində nəzərdə tutulmuş Prezidentin Ehtiyat Fondundan Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinə 10 mln. manat vəsait ayrılmışdı.
Amerika Birləşmiş Ştatlarının "Trident Support" şirkəti tərəfindən hazırlanmış layihənin icrasını Azərbaycanın "Azenko" şirkəti yerinə yetirib. Ümumi ərazisi 60 hektar, yuxarı hissəsinin sahəsi 31 min kvadratmetr olan meydanda bütün infrastruktur yaradılıb. Xüsusi layihə əsasında reallaşdırılan tikinti işlərini xarici və yerli mütəxəssislər həyata keçiriblər.
20000 m² ərazisi olan meydanda ucaldılmış dayağın hündürlüyü 162 metr, bünövrəsinin diametri 3,2, bünövrənin üst hissəsinin diametri 1,09 metrdir. Qurğunun ümumi kütləsi 220 tondur. Bayrağın eni 35 metr, uzunluğu 70 metr, ümumi sahəsi 2450 kvadratmetr, kütləsi isə təqribən 350 kiloqramdır. Ginnesin Rekordlar təşkilatı 2010-cu il mayın 29-da Azərbaycan dövlət bayrağı dirəyinin dünyada ən hündür bayraq dirəyi olduğunu təsdiq edib. Meydanda qurulmuş Azərbaycan Respublikasının gerbi, dövlət himninin mətni və Azərbaycanın xəritəsi qızıl suyuna salınmış bürüncdən hazırlanıb. Meydanda Dövlət Bayrağı Muzeyi də yaradılıb.
Digər Azərbaycan şəhərlərində
Dövlət bayraq meydanları Azərbaycanın digər şəhərlərində də mövcuddur. 2016-cı ildə Beyləqanda və Ağdam rayonunun Quzanlı qəsəbəsində Bayraq Muzeyinin açılışı olub.
Təsiri
Azərbaycan himnində bayraq iki dəfə qeyd olunur — 5-ci və 15-ci misralarda. 1919-cu ildə şair Əhməd Cavad "Azərbaycan bayrağına" şeirini parlamentin üzərində dalğalanan Dövlət bayrağına həsr etmişdir. Şair Cəfər Cabbarlı da Azərbaycan bayrağına sevgisini ifadə etməkdən kənarda qalmır. 1919-cu ilin 25 avqustunda "Azərbaycan" qəzetində onun bayrağımıza həsr etdiyi "Sevdiyim", cəmi dörd gün sonra isə elə həmin qəzetdə "Azərbaycan bayrağına" şeirləri çap olunur:
1922-ci ildə İstanbulda çap olunmuş Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin "Azərbaycan respublikası" kitabında, onun məşhur "Bir kərə yüksələn bayraq, bir daha enməz!" ifadəsi ilk dəfə istifadə olunmuşdur. 1995-ci ildən Güney Azərbaycan Milli Oyanış Hərəkatı tərəfindən istifadə etdiyi Cənubi Azərbaycan bayrağı, Azərbaycan bayrağı əsasında yaradılıb. Bu bayraq altında İran azərbaycanlılarının hüquqlarının qorunmasına aid, o cümlədən mədəni və dil şəxsiyyətinin tanınması, kütləvi tədbirlər keçirilir.
Poçt markası üzərində
right|thumb|175px|2011-ci ildə buraxılmış poçt markası
2011-ci ilin oktyabr ayının 11-də Bakı şəhərində Azərbaycan Respublikası Rabitə və İnformasiya Texnologiyaları Nazirliyinin "Azərmarka" şirkəti tərəfindən Azərbaycan Respublikasının Dövlət Müstəqilliyinin bərpasının 20-ci ildönümünə həsr olunmuş yeni poçt markaları təqdim edilmişdir. Qiyməti 1 manat, tirajı isə 5000 ədəd olan həmin markalardan biri Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağına həsr olunmuşdur.
Eston Sovet Ensiklopediyası
Eston Sovet Ensiklopediyası (Eesti nõukogude entsüklopeedia) — Sovet dövründə Estoniyada eston dilində nəşr olunmuş 8 cilddən ibarət universal ensiklopediya. 1968-1976-ci illərdə nəşr edilmişdir.
Unudulmaq hüququ
Unudulmaq hüququ — Avropa İttifaqında və 2006-cı ildən Argentinada tətbiq edilən konsepsiya. Müvafiq məsələnin gündəmə gəlməsi insanların "keçmişdə etdikləri hər hansı xüsusi hərəkətə və ya fəaliyyətə görə bütün ömrü boyu və ya zaman-zaman damğalanmadan, qınaq obyektinə çevrilmədən müstəqil şəkildə özünü inkişaf etdirmək və həyatına davam etmək" istəklərindən irəli gəlirdi.
Unudulmaq hüququna beynəlxalq insan hüquqları statusu verilməsinin praktikliyi ilə bağlı çoxsaylı mübahisələr mövcuddur: bu, bir tərəfdən informasiyaya çatımlılıq ilə bağlıdırsa, qismən də belə bir hüququn tətbiq edilməsi ilə əlaqədar hazırkı tənzimləmənin qeyri-müəyyənliyi ilə izah edilir. Bundan əlavə, qeyd edilən hüququn ifadə azadlığına təsiri, şəxsi həyata hörmət hüququ ilə əlaqəsi, eləcə də unudulmaq hüququnun yaradılmasının senzura və neqasionizm vasitəsilə internetin keyfiyyətini azaldıb-azaltmayacağı ilə bağlı narahatlıq yaradan suallar mövcuddur. Unudulmaq hüququnun tərəfdarları onun əhəmiyyətini bir sıra məsələlərlə əsaslandırırlar: məsələn, axtarış sistemində şəxsin adı üzrə axtarış edərkən pornoqisas saytlarının aşkarlanması; eləcə də şəxsin keçmişdə törətdiyi böyük ictimai təhlükə törətməyən cinayətlərlə bağlı məlumatların üzə çıxması və s. Əsas narahatlıq yaradan məsələ, silinmədiyi təqdirdə həmin məlumatların şəxsin onlayn nüfuzuna qeyri-müəyyən müddətə potensial olaraq təsir etmək ehtimalının olmasıdır.
Konsepsiya
Avropada məlumatların mühafizəsi üzrə qanunvericilik fərdlər barədə şəxsi məlumatların potensial zərərdən müdafiəsi məqsədi daşıyır. "Unudulmaq hüququ" anlayışı Avropada daha əvvəl mövcud olan çoxsaylı fikirlərdən qaynaqlanır. Birləşmiş Krallıqda uzun müddət, xüsusilə də Cinayətkarların Reabilitasiyası haqqında qanunvericilikdə belə bir müddəa mövcud olmuşdur ki, müəyyən vaxtdan sonra cinayətə görə ittihamlar "ödənilmiş" olur; bu da o deməkdir ki, ittiham edilənlər haqqında məlumatlar onlar sığorta olunarkən və ya iş axtararkən nəzərə alınmamalıdır. Eynilə Fransada bu hüquqa ( — unudulmaq hüququ) diqqət yetirilir və 2010-cu ildə Fransa qanunvericiliyində təsbit edilmişdir. ABŞ-da və Avropa ölkələrində unudulmaq hüququna yanaşma tamamilə fərqlidir. ABŞ-da şəffaflıq, Birinci Düzəlişə əsasən söz azadlığı və məlumat əldə etmək hüququ adətən şəxslər və korporasiyalarla bağlı həqiqətə uyğun şəkildə yayımlanan məlumatların yox edilməsindən üstün tutulmuşdur. Termin olaraq "unudulmaq hüququ" demək olar ki, tamamilə yeni ideyadır. Avropa Ədalət Məhkəməsi, Costeha işində Google-a qarşı qərar çıxararkən "unudulmaq hüququ"nun insan hüquqlarından biri olduğunu qanuni olaraq təsdiqləmişdir.
1995-ci ildə fərdi məlumatların tənzimlənməsi sahəsində Avropa İttifaqı tərəfindən Məlumatların Mühafizəsinə dair Direktiv (Direktiv 95/46/EC) qəbul edilmişdir. Direktiv hazırda beynəlxalq insan hüquqları hüququnun tərkib hissəsi hesab edilir. Son zamanlarda Avropa miqyasında irəli sürülmüş Məlumatların Ümumi Mühafizəsinə dair Nizamnamə mühafizəni təmin edir və qəzetlər və digər jurnalistika fəaliyyətləri kimi "media" şirkəti siyahısına daxil edilə bilən şirkətlər üçün istisnalar müəyyən edir. Lakin Google məqsədyönlü şəkildə "media" şirkəti kimi təsnif edilməkdən imtina etmişdi, buna görə də şirkət qorunma ilə təmin edilmir. Avropa İttifaqındakı hakimlər müəyyən etmişdilər ki, beynəlxalq korporasiya olan Google məlumat toplayıcısı və emalçısı olduğundan, Aİ məlumatların mühafizəsi direktivində qeyd edilən mənada "məlumat nəzarətçisi" kimi təsnif edilməlidir. Bu "məlumat nəzarətçiləri"ndən Aİ qanunvericiliyinə əsasən, "qeyri-adekvat, əlaqəsiz və ya artıq əlaqəli olmayan" məlumatları silmək tələb olunur: bu da direktivin qlobal əhəmiyyətə malik olduğunu göstərir.
Cari hüquqda yeri
Unudulmaq hüququ "fərdin müəyyən məlumatların silinməsi iddiasını əks etdirir ki, bunun nəticəsində üçüncü şəxslər artıq onları izləyə bilməzlər". Bu, "həyatda artıq baş verməyən keçmişdə qalmış hadisələr barədə susmaq hüququ" kimi müəyyən edilir. Unudulmaq hüququ, fərdlərin axtarış sistemləri tərəfindən tapılmamaları üçün müəyyən məlumatların, video və ya fotoşəkillərin internet qeydlərindən silinməsinə imkan yaradır. 2011-ci ildən etibarən pornoqisas paylaşımı kimi hadisələrin və ya düzgün verilməyən qərarlar səbəbiylə yüklənən şəkillərin verə biləcəyi zərərdən az da olsa, qorunma mövcuddur.
Unudulmaq hüququ şəxsi həyatın toxunulmazlığı hüququndan fərqlənir: məxfilik hüququ və ya şəxsi həyatın toxunulmazlığı hüququ ümumi məlum olmayan məlumatları ehtiva edir, unudulmaq hüququna isə müəyyən vaxtda məlum olan məlumatların silinməsi və üçüncü şəxslərin həmin məlumatı əldə etməsinə icazə verilməməsi daxildir.
Hər hansı bir yurisdiksiyada bu hüququn tətbiq olunmasına qoyulan məhdudiyyətlər, həmin yurisdiksiyadan kənar şirkətlər tərəfindən tutulan məlumatların aradan qaldırılmasının tələb edilə bilməməsində özünü göstərir. İnsanların onlayn imicinə nəzarət etməyə imkan verən qlobal bir çərçivə yoxdur. Bununla belə, Oksford İnternet İnstitutunun eksperti, professor Viktor Mayer-Şönberger Google-ın unudulmaq hüququ ilə əlaqədar Avropa Ədalət Məhkəməsinin 2014-cü ildəki qərarının icrasını nəzərdə tutan Fransa qanunlarına riayət etməkdən boyun qaçıra bilməyəcəyini söyləmişdir. Mayer-Şönberger ABŞ da daxil olmaqla, bir çox dövlətlərin uzun illərdir öz milli qanunvericiliklərinin "ekstraterritorial təsirlər"inin olduğunu iddia etdiklərini də əlavə etmişdir.
Klaus Mann
Klaus Henrix Tomas Mann — alman yazıçısı.
Həyatı və işi
Münhendə anadan olan Klaus Mann, Alman yazıçısı Tomas Mann və həyat yoldaşı Katiya Pringsheim Mannın oğlu idi. Atası lüteran kimi vəftiz edildi, anası isə dünyəvi yəhudilərdən idi. 1924-cü ildə qısa hekayələr yazmağa başladı və növbəti il Berlin qəzetinin dram tənqidçisi oldu. İlk ədəbi əsərləri 1925-ci ildə nəşr edilmişdir.
Mannın erkən həyatı cox problemli keçib. Homoseksuallığı onu tez-tez xəyanətin hədəfinə çevirirdi və atası ilə münasibətləri çətinləşdirirdi. Müxtəlif məktəblərdə qısa bir müddətdən sonra o, özündən bir yaş böyük olan bacısı Erika Mann ilə birlikdə 1927-ci ildə ABŞ-yə səfər edərək, 1929-cu ildə ortaq bir səyahət kitabı olaraq nəşr olunan esselərdə bu barədə məlumat verdi.
1924-cü ildə o, bacısı Erikanın yaxın dostu olan dramaturq Frank Vedekindin böyük qızı Pamela Vedekindlə nişanlanmışdı. Nişan 1928-ci ilin yanvarında pozuldu.
1929-cu ildə Erika ilə Şimali Afrikaya səyahət etdi. Bu zaman dilimində, İsveçrə yazıçısı və fotoqrafı, sonrakı bir neçə il ərzində onlara yaxın olan Annemarie Şvarzenbax ilə tanışlıq etdilər. Klaus Annemarie ilə birlikdə xaricə bir neçə dəfə səyahət etdilər, sonuncu səyahət Sovet yazıçılarının 1934-cü ildə Moskvada keçirilən qurultayına oldu.
Kiçik yetkinlik yaşlarından bəri Klaus sonradan onu daha çox asılılıq halına gətirən narkotiklərdən, əsasən tiryəkdən istifadə edirdi.1933-cü ildə Hitler hakimiyyəti ələ aldığı ildəki gündəliklərində cəhd edilən morfin inyeksiyası öz əksini tapır. Əvvəlcə, çalışan yazıçı, yaradıcılıq enerjisini artırmaq üçün tiryək, Eukodal və daha sonra heroin istifadə etdi, çünki o dövrdə ədəbi dairələrdə sənətkarlar və ziyalılar üçün çox vaxt belə olurdu. Cəlbedici səyahətləri zamanı və Budapeştdə və İsveçrədəki Kılıçberh Sanatoriumunda narkotik detoksifikasiyasından keçdi. 1936-cı ildən sonra onun narkotik istifadəsi və cinsi qaçışları Nyu Yorkda olduğu müddətdə həddindən artıq oldu.
1932-ci ildə Klaus Hitler hakimiyyətə gələnə qədər yaxşı qəbul edilən avtobioqrafiyasının ilk hissəsini yazdı.
1933-cü ildə Klaus Erika ilə birlikdə Nasist rejiminin diqqətini çəkən Biber-Mill adlı bir siyasi kabaretdə iştirak etdi. Təqiblərdən qaçmaq üçün 1933-cü ilin martında Almaniyanı tərk edərək, Parisə keçdi, daha sonra ailəsinində evi olduğu Amsterdam və İsveçrənidə ziyarət etdi. Həm də 1933-cü ildə Klaus Mann və Annemarie Şvarzenbax, Fritz Landşof və Hollandiya naşiri Emanuel Querido ilə birlikdə ilk dəfə 1933-cü ilin sentyabrında Amsterdamda nəşr olunan Day Sammlunq adlı ədəbi jurnal təsis etdilər. Bu, ilk növbədə nasist hakimiyyətinin qurulması və möhkəmləndirilməsinin ilk illərində Hitler rejimindən qaçan bir sıra nüfuzlu Alman yazıçıları ilə əlaqəli idi. Jurnalı varlı Annemarie Şvarzenbax maliyyələşdirdi və Klaus Mann 1933-cü ildən 1935-ci ilə qədər onun baş redaktoru olaraq çalışdı. Klaus Mann yalnız Alman Exilliteraturunun birləşdirilməsində mühüm rol oynamadı, eyni zamanda 1933-cü ildən sonra Almaniyada qalan müəlliflərlə ünsiyyət qurdu. Nasist hakimiyyətinə qarşı ambisiyası yaxşı bilinən Qottfried Benn ilə bir məktub mübadiləsində Klaus, Almaniyanın milli yazıçı akademiyasına davam etməsindən narahatlığını ifadə etdi, yaratdığı mənəvi dilemmaya işarə edərək, onun ölkədən getməsini, sürgündə olan Alman ziyalılarına qoşulmasını istədi.
1934-cü ilin noyabrında Klaus Nasist rejimi tərəfindən Alman vətəndaşlığından məhrum edildi. O, Çexoslovakiya vətəndaşı oldu. 1936-cı ildə ABŞ-yə köçdü, Prinseton, Nyu-Cersi və Nyu Yorkda yaşadı. 1937-ci ilin yazında o, qalan bir il üçün sonradan Varieti və International Herald Tribune üçün uzun müddət bir film və teatr rəyçisi olmuş partnyoru Tomas Kvuinn Kartiss ilə görüşdü. 1940-cı ildə Klaus Mann ABŞ-də mühacirətdə yaşayan alman yazıçıları üçün başqa bir ədəbi jurnal təsis etdi. Jurnal cəmi bir il davam etdi. Bu müddət ərzində maddi ççətinlikləri olduğu üçün atasının Sakit Palisadadakı evində də yaşayırdı.
Mann 1943-cü ildə ABŞ vətəndaşı oldu. FBI Klaus Mannın siyasi və cinsi fəaliyyəti ilə əlaqədar apardığı araşdırma səbəbindən naturalizasiya prosesi təxirə salınıb; açıq gey idi, lakin marksist ideologiyaların tərəfdarı deyildi. ABŞ-dəki həyatı boyu özünü liberal antifaşist və kosmopolit kimi tanıtdı. II Dünya Müharibəsində İtaliyada 5-ci ABŞ Ordusunun qərargah serjantı olaraq xidmət etdi. 1945-ci ilin yayında Müharibədən sonrakı Almaniyadan reportaj üçün Ulduzlar və Zolaqlar qəzeti tərəfindən göndərildi.
Mannın ən məşhur romanı Mefisto 1936-cı ildə yazılmış və ilk dəfə Amsterdamda nəşr edilmişdir. Roman keçmiş qaynı aktyor Qustaf Qründqensin incə maskalanmış portredidir. Ətrafındakı ədəbi qalmaqal, Mannın ölümündən sonra Qərbi Almaniyada məşhurlaşdı, belə ki, Qründqensin övladlığa götürdüyü oğlu, romanın 1960-cı illərin əvvəllərində Qərbi Almaniyada ilk nəşrindən sonra qadağan edilməsinə dair məhkəmə iddiası qaldırdı. Yeddi illik məhkəmə dinləmələrindən sonra Şərqi Almaniyada və xaricdə olmasına baxmayaraq, Qərbi Almaniya Ali Məhkəməsi bunu üçdən üç səslə qadağan etdi. Qadağa qaldırıldı və roman 1981-ci ildə Qərbi Almaniyada nəşr olundu.
Mannın Vulkan romanı, İkinci Dünya Müharibəsi illərində Alman sürgünləri ilə əlaqəli XX əsrin ən məşhur romanlarından biridir.
21 may 1949-cu ildə, başqa bir dərman müalicəsindən sonra Kannda yuxu dərmanını həddindən artıq dozada qəbul edərək ölür. Prolif yazıçı ehtimal ki, maddi problemlər və sosial təcrid səbəbindən intihar edib. Orada Cimetière du Grand Jasda dəfn edilib.
Seçilmiş əsərləri
thumb|right|Klaus Mannın [[məzarı]]
Eldar Şamı Dövlət Təbiət Qoruğu
Eldar Şamı Dövlət Təbiət Qoruğu — Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2004-cü il 16 dekabr tarixli 550 nömrəli Sərəncamı ilə Samux rayonunun inzibati ərazisində yaradılmış mühafizə və elmi-tədqiqat idarəsi statusuna malik ərazidir. Qoruğun yaradılmasının başlıca məqsədi genetik fondun, bioloji müxtəlifliyin, ekoloji sistemlərin, səciyyəvi və nadir təbiət komplekslərinin və obyektlərinin (ardıc, saqqız ağacı və s.), dünyada 31 vətəni olan Ellər oyuğunda eldar şamı meşəliyinin təbii vəziyyətini qoruyub saxlamaq məqsədilə təbiət ərazilərinin mühafizəsini həyata keçirməkdir. Eldar Şamı Dövlət Təbiət Qoruğunun zəruri infrastrukturu yaradılmışdır.
Hələ 1931-ci ildə 3,1 min hektar sahədə eldar şamı sahəsi botaniki yasaqlıq elan edilmiş və qorunmuşdur. Samux rayonu ərazisində dünyada yeganə təbii Eldar şamı meşəliyinin qorunması məqsədilə Azərbaycan hökumətinin 5 may 1948-ci il tarixli qərarı ilə "Eldar şamı" yasaqlığı yaradıldı. Eldar şamı Azərbaycanın və xarici ölkələrin müxtəlif regionlarının quraq sahələrində əkilməyə başlandı. Quraq, az münbit torpaqlı sahələrin Eldar şamı vasitəsilə yaşıllaşdırılması şöhrəti hər tərəfə yayıldı. Həmin yasaqlıq sonradan qoruq elan edildi. 1961-ci ildə 300 ha sahə Türyançay qoruğunun, 1967-ci ildə Göygöl qoruğunun filialına çevrildi və dövlət meşə torpaqları hesabına 1978-ci ildə 92 ha artırıldı. Hal-hazırda Eldar şamı qoruğunun sahəsi 1686 hektardır.
Ərazisi
Eldar şamı qoruğunun yerləşdiyi ərazi mütləq örtüyü 600 m-ə çatan və şimal-qərbdən cənub-şərqə uzanan alçaq dağlıq sahədir. Qoruğun ərazisinin əsas hissəsini meşə sahəsi, qalan hissəsini isə yarğanlar və sıldırım yamaclar təşkil edir.
Torpaq örtüyü
Torpaq örtüyü şiddətli eroziyaya uğramış, çox yerdə torpaq əmələ gətirən suxurlardan az fərqlənən qəhvəyi arid meşə torpaqlarıdır. Burada yarımsəhra və quru bozqırların yayı quraq keçən mülayim-isti iqlim tipi hakimdir. Meşələr üçün qeyri-adi hesab edilən şəraitdə bitib inkişaf edən Eldar şamı quraq və az münbit torpaqlı ərazilərin yaşıllaşdırılması üçün misilsiz əvəzsiz ağac növüdür. Quraq ərazilərdə meşə massivlərinin, tarlaqoruyucu meşə zolaqlarının salınması, dərə və yarğanların eroziyasının qarşısının alınması, qumluqların bərkidilməsi, dekorativ yaşıllaşdırma tədbirləri üçün Eldar şamının çox geniş ərazilərdə əkilməsi perspektivi vardır.
Təbiəti
Eldar şamı Ellər oyuğunda özünəməxsus arid meşə landşaftı yaratmışdır. Burada meşələr əsasən eldar şamı, ardıc, saqqız agacı, murdarça, doqquzdon, nar, efedra, zirinc, şorangə, dovşanalması, qaratikan kimi ağac və kollardan ibarətdir. Eldar şamı ağaclarının yaşı 100–120 il, hündürlüyü 2–6 m, diametri 10–28 sm, boniteti V, sıxlığı 0,32-dir. Onun adı Azərbaycan Respublikasının "Qırmızı kitab"ına daxil edilmişdir.
Heyvanlar aləmi
Burada heyvanlar aləmi zəngin deyil. Üstünlük təşkil edən heyvanlardan yalnız dovşan, quşlardan isə kəklik diqqəti cəlb edir.
Qırğız Sovet Ensiklopediyası
Qırğız Sovet Ensiklopediyası (Кыргыз Совет Энциклопедиясы) — Sovet dövründə Qırğızıstanda qırğız dilində nəşr olunmuş 6 cilddən ibarət universal ensiklopediya. 1976-1980-ci illərdə nəşr edilmişdir.
Arslan (Avurğazı)
Arslan — Başqırdıstan Respublikası nın Avurğazı rayonu nda yerləşən kənd. Kənd İşle kənd şurası nın tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kəndidə tatarlar (87%) üstünlük təşkil edir.
Artemisia rosthornii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Loricariidae
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Qostanay
Qostanay (qaz. Қостанай); 1878 ildən  1905 ilə qədər Nikolayevsk,  17 iyun 1997 ilə qədər Qostanay — Qazaxıstanda şəhər, Qostanay vilayətinin inzibati mərkəzi.
Coğrafiyası
Şəhər çöl zonasında Torğay platosunun şimalında Tobol çayı üzərində, Nur-Sultandan 571 km şimal-qərbə (770 nömrəli trasda) yerləşir. Ən yaxın böyük şəhər, Qostanaydan 260 km (yolla 300 km) şimal-qərbdə yerləşən Çelyabinskdir.
İqlim
Quru isti yayı və söyuq az qarlı qışı ilə sərt kontinentaldır. İyulun orta temperaturu: +20,9 °C (Maksimal +42,5 С), yanvarda: −14,5 °C (Minimal −49,7 С); gün ərzində kəskin temperatur tərəddüdləri səciyəvidir; küləyin orta sürəti — 3,2 m/s, qışda əsasən cənub istiqamətli, və yayda şimala. Orta illik yağıntı: 300–350 mm, yağıntıların maksimumu yay vaxtına düşür. Havanın orta illik rutubətliyi — 71 %. Vegetasiya mərhələsi - 170 sutka.
Azərelektromaş (film, 1992)
Azərelektromaş — qısametrajlı sənədli filmi rejissor Cahangir Zeynallı tərəfindən 1992-ci ildə çəkilmişdir. "Zeyncfilm" studiyasında istehsal edilmişdir.
Məzmun
Kinolent "Azərelektromaş" Birliyinin kollektivinin əmək fəaliyyətindən bəhs edir.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Cahangir Zeynallı Rejissor: Cahangir Zeynallı Operator: Tofiq Sultanov
Mürasson
Mürasson  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Belmon-sür-Rans kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Miyo.
INSEE kodu — 12163.
Kommuna təxminən Paris dən 570  km cənubda, Tuluza şəhərindən 110  km şərqdə, Rodez dən isə 70  km cənubda yerləşir.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 202 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 116 yaşında (15-64 yaş arasında) 84 nəfər iqtisadi fəal, 32 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 72.4%, 1999-cu ildə 70.0%). Fəal olan 84 nəfərdən 82 nəfəri (49 kişi və 33 qadın), 2 nəfəri işsiz (1 kişi və 1 qadın) idi. 32 hərəkətsiz 8 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 17 nəfər - təqaüdçü, 7 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Sabir Buqrin
Sabir Buqrin — Azərbaycan Premyer Liqasında çıxış edən Neftçi klubunun belçika doğumlu mərakeşli yarımmüdafiəçisi.
Peşəkar karyerası
Sabir futbolçu karyerasına 2009-cu ildə Belçikanın Antverpen əyalətinin Lyir şəhərində fransalı keçmiş futbolçu Jan-Mark Qilyo tərəfindən açılmış akademiyada başlamış, karyerasına daha sonra şəhərin eyni adlı təmsilçisi Lyir klubunda davam etmişdir. Onun Belçika çempionatındakı ilk peşəkar oyunu 25 may 2015-ci ildə Lommel klubuna 1–3 hesabı ilə məğlub olduqları qarşılaşma oldu. Ən yaxşı oyunçulardan biri olduğu Lyirdə üç uğurlu mövsüm keçirdikdən sonra Buqrin klubun maliyyə çətinliyi səbəbindən klubu tərk etdi.
30 yanvar 2018-ci ildə Buqrin Fransanın 2-ci liqa təmsilçisi Paris futbol klubu ilə müqavilə imzaladı. 1 il klubun əsas və köməkçi komandalarında çıxış etdikdən sonra 2019-cu ildə Lüksemburqun Düdelanj klubuna transfer oldu.
Kim Hyun-Mi
Kim Hyun-Mi (d. 20 sentyabr 1967) — Cənubi Koreyanı təmsil edən həndbolçu.
Sabir Buqrin
Peşəkar karyerası
18 iyul 2020-ci ildə Azərbaycan Premyer Liqasında çıxış edən Bakının Neftçi klubu ilə 2 illik müqavilə imzalamışdır.
Kim Hyun-Mi
Karyerası
Kim Hyun-Mi Cənubi Koreya yığmasının heyətində 1988-ci ildə Cənubi Koreyanın Seul şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXIV Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Qrup mərhələsində baş tutan üç oyunun birində məğlub olan Cənubi Koreya yığması, Seul Olimpiadasını 1-ci yerdə başa vurdu və qızıl medal qazandı.
Sabir Buqrin
Klub
Neftçi Esperanke Tunis
Unudulmuş ordu (serial, 2020)
"Unudulmuş ordu" — 24 yanvar 2020-ci ildə Amazon Prime Video internet kanalında başlayan tarixi serialdır.Serial Kabir Xan Films şirkətinin istehsalıdır.Serialın Rejissor u Kəbir Xan,Ssenari müəllifi isə dünyaca məşhur Aktyor Şahrux Xandır.Kəbir Xan bu mövzu barədə 1999-cu ildən düşünürdü.Həmin il eyniadlı sənədli film də çəkmişdi.21 il sonra bu mövzu barədə serial çəkildi.Serial Myanmada,Sinqapurda və Hindistanda çəkilib.Serialın Ssenari müəllifi nin Şahrux Xan olmasına görə serial çox tanınır və baxılır.Şahrux Xan 1991-ci ildən bəri heç vaxt serialda çəkilməmiş və ya serial üzərində işləməmişdi.Bu,29 il sonra ilkdir.Serial hələ də davam edir.Müddəti 30-45 dəqiqədir.
Məzmun
Unudulmuş ordu serialı ölkələrini İngiltərə hakimiyyətindən xilas etmək üçün Çalo Dilli müharibəsində döyüşən paytaxta çatan hind əsgərləri barədədir.İkinci Dünya müharibəsində İngiltərə Sinqapurda məğlub oldu.Hindistan Milli Ordusu o zamanlar yaranmışdı və rəhbər Çandra Bose idi.1917-1918-ci illərdə Rusiyada yaranmış ilk qadın piyadə alayı var idi.Bu əsgərlər Hindistanın azad olması üçün bütün çətinliklərə dözdülər.İngilislərlə mübarizə aparan tək mülki əhali idilər,lakin,yaddan çıxdılar.Necə deyərlər,"UNUDULMUŞ ORDU" oldular.Bu serial həm də,iki əsgər-Sodhi və Maya arasında baş verən sevgi hekayəsindən danışır.Burada suallar doğur:Vətən,yoxsa,sevdiyin insan,ailə?Təbii ki,Vətən!Azadlığı yaşatmaq üçün mübarizə,azadlıq əldə etmək üçün mübarizədən daha çətindir.
Film haqqında
Rejissor Kəbir Xan 1999-cu ildə eyniadlı sənədli film çəkib.21 il sonra belə bir serial çəkmək qərarına gəlib.Şahrux Xan 1991-ci ildən bəri heç vaxt serialda çəkilməmiş və ya serial üzərində işləməmişdi.Qeyd edək ki,Şahrux Xan bu serialın ssenari müəllifidir.
Film heyəti
Rejissor:Kəbir Xan
Bəstəkar:Pritam
Ölkə:Hindistan
Rollarda:
Koşal-Gənc əsgər Sodhi
MK Reyna-Qoca əsgər Sodhi
Şarvari Vaq-Maya
Rohit Çadhurari-Ərşad
TJ Banu-Rəsəmmə
Karanvir Malhotra-Amar
R Badan-Racan
Paloma Monappa-Roma
Şruti Set-Lakşmi
Axil İyer-Şridhar
Amala Akineni-Mayanın anası
Nizhalgal Ravi-Mayanın atası
Racvir Çuan-Əsgər
Artemisia roxburghiana
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Asif Hacıyev
Hacıyev Asif Ələddin oğlu — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin, Qarabağ müharibəsi şəhidi.
thumb|300px|[[Həsənriz (Aterk) uğrunda 40 Şəhid. (Abidə 5 sentyabr 1992 qoyulmuşdur.) Haqverdi Verdiyev ,Yusif Qasımov (baş leytenant), Çərkəz Həsənov, Dəyanət Məmmədov,Vüqar Hüseynov, Rasim Abbasov, İmaməddin Əliyev, Simran Rzayev,Şahin Abbasov, Müşfiq Paşayev,Elman Əsgərov, Ədalət Vahabov,Rəşid Məmmədov (əsgər, 1973),Şahlar Ağayev, Sərvan Ağayev, Qarabala Mayılov,Yaşar Əsgərov, Azər Əsgərov, Vüqar İbadov (əsgər), Heydər Kərimov, Asif Hadıyev, Elman Cavadov, Yasin Əbdürəhmanov, Bəxtiyar Cəfərov (əsgər, 1973), Əlibaba İbrahimov, Fuad Həsənov, Cümşüd Əsgərov, Ucar Zeynalov,Əsgər Əsgərov, Sadiq Muradov, Vasif Əlibəyov, Rəsul Süleymanov (əsgər, 1973), İlham Hüseynov (əsgər, 1973), Münasib Mehdiyev]]
Həyatı
1973-cü ildə Şəmkir rayonu Çaparlı kəndində anadan olub.
Təltifləri
Sıravi Asif Hacıyev 19 noyabr 1992-ci il tarixdə respublikamızın suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün qorunmasında, dinc əhalinin təhlükəsizliyinin təmin edilməsində göstərdiyi şəxsi igidlik və şücaətə görə “Azərbaycan Respublikasının Fəxri fərmanı” ilə (ölümündən sonra) təltif edilmişdir. İgid döyüşçünün məzarı Bakı şəhərindədir.
Donuzlar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
8 növü var. Donuzkimillər orta böyüklükdə, çevik bir bədən quruluşuna sahib məməlilərdir. Bədənləri çox səyrək, fırça kimi sərt və qısa olan tüklərlə örtülüdür. Rəngləri qırmızımsı qəhvəyi ilə boz və ya qara olaraq dəyişir. Uzunluqları 50–190 sm (3–45 sm quyruq) və ağırlıqları 6–350 kq arası dəyişir.
Donuzlar hər ayaqlarından daimi 4 barmaqları vardır. 2-ci və 3-cü barmaqlar digərlərindən daha böyük olur və bütün ağırlığı daşıyırlar. Daha kiçik olan 1-ci və 4-cü barmaqlar yerə toxunmur.
Donuzlar təbii şəkildə Avrasiyanın cənubunu və bütün Afrikada yaşayırlar. Ən çox növləri Cənub-Şərqi Asiyada, İndoneziya və Filippində görmək olar.
Nəmli meşələri, bataqlıqlarıda yaşamağı üstün tuturlar və çox quru bölgələrə getmirlər.
Çəpdərə (Sultaniyə)
Çəpdərə — İranın Zəncan ostanı Sultaniyə şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 179 nəfər yaşayır (44 ailə).
Coğrafi yerləşməsi
Mərkəzi şəhristanının Ətraf bölgəsinin Sultantəpə kəndistanında, Zəncan şəhərindən 54 km cənub-qərbdədir.
Donuz
Donuz — Sus cinsində olan heyvanlara verilən ümumi addır. Donuzlar həm ət həm ot ilə qidalanırlar. İnsanlar tərəfindən əhlilləşdirilmişdir və ferma heyvanı olaraq istifadə edilməkdədir.
Paxlalı bitkilər
Paxlalı bitkilər (lat. Fabaceae) — qida məhsulluu. Araşdırmalar dünyanın ən faydalı qida məhsullarının qabıqlı meyvələr və paxlalı bitkilər olduğunu müəyyən edir.
Görünüşü
thumb|250px Paxlalı bitkilər bunlardan noxud, lobya, mərci, soya daha çox istehsalat əhəmiyyətlidir. Paxlalı bitki toxumları xaricdən sərt örtüyə malikdirlər. Paxlalı bitkilərdə zülal 30% və daha çox (tərkibinə görə bu zülallar çox qiymətlidirlər. Çünki əvəzedilməz aminturşulara malikdirlər), karbohidratlar 60% qədər, yağlar 2% qədər, (soya dənlərində isə yağ 2%, karbohidratlar 30 %, zülallar 40%) təşkildir.
Paxlalı bitkilər onunla xarakterizə olunur ki, onların toxumları qabıq içərisində olur. İnsanların yeyə bildiyi əsas paxlalılar; alfalfa (qara yonca), noxud, ağ lobya, qırmızı lobya, qara lobya, mərci, lupin, araxis, soya. Dünyada, xüsusən aralıq dənizi bölgəsi mətbəxində paxlalılar həmişə əsas qida olub. Paxlalı bitkiləri bəşəriyyət qədim zamanlardan yetişdirir. Misirlilər daha çox mərciyə üstünlük veriblər. Bununla belə, lobyanı misirlilər də, yunanlar da, romalılar da lazımınca qiymətləndirməyiblər. Qara və qırmızı lobya yalnız Amerika kəşf olunduqdan sonra Avropaya gətirilib. Soya ilk paxlalı bitkidir ki, bizim eradan əvvəl 2852–2737-ci illərdə yaşamış çin imperatoru Şen Nunqun kitablarına düşüb. Onlarda Çinin 5 müqəddəs bitkisinin adı var: düyü, soya, buğda, yulaf, darı.
Əhəmiyyəti və mənfi xüsusiyyəti
Paxlalı bitkilərr həm artıq çəkidən xilas olmaga, həm də xərçəng xəstəliyinə tutulmaq riskinin sıfıra endirilməsinə kömək edir. Paxlalı bitkilər lifli strukturlarına görə, toxluq hissi yaradır və artıq çəkidən xilas olmağa kömək edir.
Paxlalı bitkilərin mənfi xüsusiyyətləri onların gec bişməsidir. (90–120 dəqiqə) bişmə müddətini azltmaq üçün bəzi dənlərin (noxud, mərci) toxum qatı təmizlənir, bu proses bişmə müddətini 2 dəfə azaldır. Buğda ümumi kimyəvi tərkibə və qida dəyəri aşağıdakı cədvəldə öz əksini tapmışdır. Revan
thumb|300px Dünya florasında paxlalı bitkilər — Fabaceae fəsiləsi 600-dən artıq cinsi, 12000-dən artıq növü əhatə edir. Bu növlər əsasən ot, ağac və kollardan ibarət olub, yer kürəsinin hər yerində yayılıb.
Fəsiləyə daxil olan növlərin içərisində qida, dərman əhəmiyyətli, boyaq, aşı, bəzək, nektar təbiətli faydalı bitkilərin geniş spektrinə rast gəlmək olar. Bu faydalı bitkilərdən biri də şirinbiyandır.
Dənli-paxlalı bitkilərin məhsulu zülalla zəngin olduğundan, onlar, ərzaq, yem və texniki məqsədlər üçün becərilir. Soyanın yaşıl kütləsinin bir yem vahidində 217, yem paxlasında 218, lərgədə 201, göy noxudda 175 qr həzm olunan protein olur. Soyanın dənindəki bir yem vahidində 223, lüpində 245, göy noxudda 158, gülüldə 186, lərgədə 210, yem paxlasında 211 qr həzm olunan protein vardır.
Xarici keçidlər
fa:پروانه‌داران
Dustin Clare
Dustin Clare (d. 2 yanvar 1982) — Logie mükafatı qazanan avstraliyalı aktyor.
Həyatı
Dustin Avstraliyada doğuldu və orada böyüdü. Əslən Ballina, Yeni Cənubi Uelslidir.O dramatik sənətlər bölümündən 2004-cü ildə məzun olmuşdur. 2006-2007-ci illərdə McLeod's Daughters serialının 48 bölümündə Riley Ward rolunu canlandırmışdır. Amma Dustini daha çox məşhurlaşdıran Spartacus: Gods of the Arena, Spartacus: Vengeance və Spartacus: War of the Damned seriallarındakı Qannikus rolu olmuşdur.
Çəpər (Zəncan)
Çəpər — İranın Zəncan ostanında kənd. .
Coğrafi yerləşməsi
Mərkəzi şəhristanının Ətraf bölgəsinin Çaypara kəndistanında, Zəncan şəhərindən 30 km şimal-qərbdədir.
Canq Ley
Canq Ley (d. 9 may 1988) — Çini təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Canq Ley, Çin yığmasının heyətində 2012-ci ildə Birləşmiş Krallığın London şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Beşinci pillə uğrunda görüşdə Rusiya yığmasını 16:15 hesabı ilə məğlub edən Çin yığması, London Olimpiadasını beşinci pillədə başa vurdu.
Möhsün Sədr
Möhsün Sədr — İranın baş baziri.
Həyatı
1945-ci ilin iyununda Günеy Azərbaycanda İşlər ciddiləşdi. İranda yеni hökumət böhranı dərinləşməyə başladı. Bir tərəfdən İbrahim Həkimi hökuməti istеfa vеrmişdi, digər tərəfdən yеni təyin еdilmiş Baş kazir, 70 yaşlı Möhsün Sədr (Sədr-ül-Əşrəf) Məclisdən еtimad ala bilməmişdi. Məclisin müxalifət azlığı və Xalq Partiyası Baş Nazir vəzifəsinə Möhsün Sədrin namizədliyini müdafiə еtmirdilər. Onlar Sadri irticaçı şəxslərdən biri hеsab еdirdilər. Sеyid Ziya tərəfdarlarının və Məclisdə müxalifət çoxluqunun ciddi cəhdlərinə baxmayaraq Məclisdən еtimad almaq məsələsi iki aya qədər yubandı. Əşrəf Sədr Rza şah dövründə Ədliyyə naziri işləmişdi. Onun dövründə Mazandaran düzənliyinin Rza şaha vеrilməsi hüquqi cəhətdən əsaslandırılmışdı. O, Məhəmmədəli şah dövründə Qanuni Əsası və dеmokratiya uğrunda mübarizə aparıb Rusiyanın köməkliyi ilə həbs еdilmiş dеmokratların istintaq işini aparmışdı. Məhz Sədrin köməkliyi ilə həbs olunanların çoxu Bahi Şahda (Tеhrandakı şah bağında) güllələnmişdi.