cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Göyrə oğlu Qara
Həyatı
Göyrə oğlu Qara 1918-ci ildə Borçalıda erməni-daşnak quldur dəstələrinə qarşı mübarizə aparmışdır. Göyrə oğlu Qara 1918-ci ildə Borçalıya soxulan Andronikin daşnak quldur dəstələrini geri oturtmuşdu. Ermənilər Dürnik kəndi tərəfdən Qızılhacılıya hücum edərkən, Göyrə oğlu Qara onların qabağını saxlamış, düşmən itki verərək, qaçmağa məcbur olmuşdu. Qanlı döyüşlərdən biri tarixə "Bolus döyüşü" adı ilə daxil olan və indiki Bolnisi uğrunda gedən döyüş idi. Qaniçən Andronikin 800 nəfərlik quldur dəstəsi Bolnisiyə hücum etdikdə, Xaçınlı kəndinin erməniləri də onlara qoşulmuşdu. Göyrə oğlu Qara Qızılhacılıdan İsrafil ağanın köməyinə gəlmişdi. Ağ çərkəzi paltarda, ağ atın belində olan Göyrə oğlu Qaranı görəndə, ermənilərin bir hissəsi silahlarını ataraq qaçmışdı. Yel dağı yaxınlığındakı vuruşmada Göyrə oğlu Qaranın dəstəsi Axalkələkdə, Sağamoyda, Boqdanovkada azğınlıq edən erməni dəstəsini darmadağın etmişdi. Lakin bu yerlərdə Sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra, 1928-ci ildə Göyrə oğlu Qara Şulaveri rayon partiya komitəsində məsul vəzifələr tutan ermənilərin əli ilə həbs olunaraq 1929-cu ildə qətlə yetirildi. Göyrə oğlu Qara xalqın yaddaşında Borçalı mahalının Qaçaq Nəbisi kimi qalmış, onun haqqında rəvayətlər, mahnılar qo-şulmuşdu. Mahalın igidləri çətinə düşəndə deyərdilər: Hardan alaq Cöyrə oğlu Qaranı, Çəkə xəncərini, kəsə aranı.
Sonralar erməni qisasçılığı öz mənfur işini davam etdirmiş, 1933-cü ildə Cöyrə oğlu Qaranın ailəsi həbs edilib Şimali Qazaxıstanın Akmolinsk vilayətinə sürgün olunmuşdu.
Euseius haramotoi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Azərbaycan Respublikasının əməkdar kənd təsərrüfatı işçilərinin siyahısı
thumb|right|250px|“Əməkdar kənd təsərrüfatı işçisi” fəxri adının döş nişanı
Pitt boğazı
Pitt boğazı Boğaz 25 km enə malikdir. Catem adasını Pitt adasından ayırır. Boğazı ilk dəfə avropalılar 1791-ci ildə üzüb keçmişlər. Bundan 1000 il əvvəl isə Maorilər bura məskun olmuşlar. Boğazın sahilində Catem adasında 600 nəfərin yaşadığı kiçik yaşayış məntəqəsi vardır.
Tanacetum tomentosum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Azərbaycan Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsində
Azərbaycan Uşaq Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində — Azərbaycan bu müsabiqədə ilk dəfə 2012-ci ildə iştirak etmişdir.
Azərbaycanın ilk Uşaq Avroviziyasındakı ilk təmsilçiləri İctimai Televiziya tərəfindən seçilən Ömər Sultanov və Suada Ələkbərova olmuşdur. Niderlandın paytaxtı Amsterdamda keçirilən 2012 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsinin yeganə dueti, Azərbaycan təmsilçiləri Ömər və Suada HMH arenasında 3-cü səhnə almışdır. "Girls and Boys (Dünya Sənindir)" adlı mahnı ilə çıxış edən duet nəticədə 49 xalla 11-ci yerdə qərarlaşmışdır. thumb|250x250px|[[2013 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsi|2013 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsində Rüstəm Kərimov]] Kiyevdə keçirilən 2013 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsində Azərbaycan Rüstəm Kərimovun ifa etdiyi "Me and My Guitar" mahnısı ilə təmsil olunmuşdur. İştirak edən 12 ölkə arasında Azərbaycan 66 xalla 7-ci yeri tutmuşdur. Bu ölkənin indiyədək müsabiqədəki ən yüksək nəticəsi olmuşdur. Növbəti illərdə müsabiqədə iştirak etməyən Azərbaycan 2018-ci ildə Uşaq Avroviziyasına geri dönmüşdür. Minskdə keçirilən müsabiqədə ölkəni "I Wanna Be Like You" mahnısı ilə Fidan Hüseynova təmsil etmişdir. 20 ölkənin iştirakı ilə keçirilən yarışmada Azərbaycan təmsilçisi 47 xalla 16-cı yerdə qərarlaşmışdır.
Yunis Rzayev
Yunis Qəhrəman oğlu Rzayev — Azərbaycan sovet ictimai və dövlət xadimi.
Həyatı
Yunis Rzayev 2 may 1924-cü ildə Göyçə mahalının Basarkeçər rayonunun Şişqaya kəndində anadan olub. 1943–1946-cı illərdə ordu sıralarında xidmət etmiş, Zaqafqaziya Hərbi Dairəsi nəzdində siyasi məktəbdə oxumuşdur.
1950–1953-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin tarix fakültəsində təhsil almış, həmçinin Azərbaycan KP MK nəzdində Ali Partiya məktəbini bitirmişdir. O, sonralar, 1960–1962-ci illərdə Moskva şəhərində keçmiş Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi yanında Ali Partiya məktəbində təhsilini davam etdirmişdir.
Ermənistan KP Basarkeçər rayon komitəsində təlimatçı kimi işə qəbul edilmiş, 1950-ci ildə Basarkeçər Rayon Partiya Komitəsində şöbə müdiri vəzifəsinə irəli çəkilmiş, 1953-cü ildən İcraiyyə Komitəsinin sədri olmuş, 1957-ci ildə Krasnoselo Rayon Partiya Komitəsinin birinci katibi seçilmişdir.
Yunis Rzayev 1954–1959-cu illərdə Ermənistan KP MK üzvlüyünə namizəd, 1959-cu ildən isə üzvü olmuş, Sov.İKP XXIII–XXIV qurultaylarının nümayəndəsi, VII çağırış SSRİ Ali Sovetinin, IV, V, VI çağırış Ermənistan SSR Ali Sovetinin deputatı və respublika Ali Soveti Rəyasət Heyəti sədrinin müavini seçilmişdir.
thumb|left|300px|[[Heydər Əliyev və Yunis Rzayev şərab zavodunda müşavirədə]]
1970–1973-cü illərdə Şamaxı Rayon Partiya Komitəsinin birinci katibi, 1985-ci ilin 24 yanvarınadək Dövlət Üzümçülük və Şərabçılıq Komitəsinin sədri vəzifəsində işləmişdir.
Böyük ictimai xadim Yunis Rzayev VIII, IX və X çağırış Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı olmuş, əməyi dövlət tərəfindən "Lenin", "Oktyabr İnqilabı", üç "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordenləri, 9 medal və fəxri fərmanlarla qiymətləndirilmişdir.
Yunis Rzayev 1985-ci il yanvarın 24-də Bakı şəhərində vəfat edib. II Fəxri Xiyabanda dəfn olunub.
Bayılma
Bayılma, özündən getmə, ürəkgetmə — beyində qısamüddətli qanazlığı nəticəsində birdən-birə halsızlaşma, başgicəllənməsi, gözün qaralması və nəhayət huşun itməsi.
Bayılma zamanı xəstə huşunu tamamilə itirməyə də bilər.
Bayılma beyinə gələn qanın qəflətən azalması nəticəsində huşun qısamüddətli itməsidir. Bu, adətən ayaqüstü və ya oturaq vəziyyətlərdə baş verir. Bayılma bayılmaönü vəziyyətlə müşayiət olunur. Belə ki, bayılmadan öncə xəstə özünü pis hiss edir, ayaqları sanki ağırlaşır, göz önündə qaralma və işartılar, qulaqlarda cingilti ola bilər, bəzən ürəkbulanma və qusma da olur. Xəstənin rəngi avazıyır, dərisi soyuyur, soyuq tər basır. Bütün bu əlamətlər çox zaman xəstəyə imkan verir ki, yıxılmamaq üçün tədbirlər görsün. Lakin bayılma qəfləti də ola bilər. Ürəkgetmənin müddəti 10-30 saniyə, nadir hallarda daha çox çəkir. Huş tamamilə itə bilər, və ya cüzi qıcıqlara cavab reaksiyası qalar. Arterial təzyiq sıfıra qədər enir, nəbz zəif və ya hiss olunmur, tənəffüs zəif səthi olur, bəzən hiss olunmur. Bayılmanı epileptik tutmadan fərqləndirmək lazımdır. Epileptik tutmadan sonra xəstədə başağrıları, yuxululuq olur, epileptik tutma çox zaman qıcolmalarla müşayiət olunur, bayılma zamanı isə qıcolma nadir hallarda olur. Huşunu itirmənin səbəblərinə daxildir : -əsasən qadınlarda stress -yorğunluq -uzun müddət ayaqda qalmaq -ani həyəcanlar -təzyiq yüksəkliyi -hamiləlik -qansızlıq -damar sərtliyi -ürək xəstəlikləri -hava çatışmazlığı -qorxu xroniki aclıq
Səbəbləri
Ortostatik bayılma- Bu cür bayılmanın əsasında damarsıxıcı reflekslərin çatışmazlığı və ya labilliyi durur. Bayılma uzanmış və ya oturmuş vəziyyətdən qəflətən ayaqüstü vəziyyətə keçdikdə və ya uzun müddət ayaq üstə qaldıqda baş verir.
Kardiogen bayılma-Müxtəlif ürək xəstəliklərində, ən çox aritmiyalar zamanı baş verir. Bundan başqa bayılmalar qanitirmə, dil-udlaq sinirinin nevralgiyası qanazlığı beyin-qan dövranı pozğunluğu sinokarotid refleks öskürək və s. nəticəsində əmələ gəlir. Bayılma zamanı xəstə dərhal uzadılmalı ayaqları qaldırılmalıdır. Xəstənin burnuna kəskin iyli bir şey (naşatır spirti, ətir və s.) yaxınlaşdırıb iylədilir. Xəstə ayıldıqdan sonra tünd çay qəhvə və ya şokolad verilir. Bəzən bayılma hansısa xəstəliyin simptomu məsələn daxili qanaxmanın susuzlamağın ürək ritminin infarkt miokard kimi xəstəliklərdən yaranır. Əgər bayılma zamanı əlinizdə naşatır spirti yoxsa ağrı nöqtələrini məsələn dodağın yuxarı hissəsi ilə burun pərdəsi arasında məsafəni bərk sıxmaq lazımdır. Bayılma ciddi xəstəliyin əlaməti ola bilər. Ona görə də bayılmadan sonra başqa şikayətlər olduqda mütləq həkimə müraciət etmək lazımdır.
İlkin yardım
Bayılma bir neçə saniyədən və ya dəqiqədən sonra adətən, öz-özünə keçib gedir. Uzun müddət davam etdikdə xəstəni başı bir qədər aşağı vəziyyətdə uzandırmaq, yaxasını açmaq, üzünə soyuq su çiləmək, otağın havasını dəyişmək, isti, tünd şirin çay verməklazımdır.
Euseius hibisci
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Zombi-kompüter
thumb|Spam dövrəsi. (1) Spamerin veb-saytı (2) Spamer  (3) Spam proqramı  (4) Yoluxmuş kompüterlər  (5) Virus, yaxud Troyalı  (6) Poçt serverləri  (7) İstifadəçilər  (8) Veb-trafik
Zombi-kompüter - (ingilis dilində: zombie computer, rus dilində: компьютер-зомби) -u daşəbəkədə olan və sahibinin xəbəri olmadan üçüncü şəxslərin istifadə etdiyi, məsələn, qapalı və ya kommersiya şəbəkəsinə, məsələn, internetə çıxdığı, spam göndərdiyi kompüter. Dünyada spam trafikinin 50-80%-i zombi-kompüterlərin payına düşür. Adətən, “zombiləşdirmə” üçün "Troya" proqramından istifadə olunur.
Durnalar qayıtdı (film, 2003)
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Xarici keçid
Filmi izlə
Elvin Krenzlayn
Elvin Kristian Krenzlayn — "müasir maneələri dəf etməklə qaçış yarışlarının atası sayılan" ABŞ-lı yüngül atletika idmançısı. O, 1900 Yay Olimpiya Oyunlarında iştirak etməklə Olimpiya Oyunları tarixində ayrı-ayrı növlər üzrə dörd qızıl medal qazanmış ikinci idmançıdır. Beləki, 1896 Yay Olimpiya Oyunlarında almaniyalı idmançı Karl Şuman gimnastika və güləş üzrə dörd Olimpiya qızılı qazanmışdır. 2012-ci ilə kimi Elvin Krenzlayn bir Olimpiya Oyunlarında ayrı-ayrı növlər üzrə dörd qızıl medal qazanmış yeganə yüngül atletika idmançısı idi  (Cessi Ouens 1936 Yay Olimpiya Oyunlarında ayrı-ayrı növlər üzrə üç Olimpiya qızılına və komanda estafet yarışlarından isə bir Olimpiya qızlına sahib olmuşdur). Krenzlayn həmçinin açıq ayaqla maneələri dəf etmənin ilk təşəbbüsçüsü kimi də tanınır.
Həyatı və karyerası
Kreznlayn ABŞ-nin Minnesota ştatının Minneapolis şəhərində anadan olub. O, milliyətcə alman olan pivəçi İohann Georq Kreznlayn və Mariya Avqusta Şmidtin oğludur. Onun ailəsi sonralar ABŞ-nin Viskonsin ştatının Miluoki şəhərinə köçdü və Kreznlayn burda orta məktəbə gedib. Bu orta məktəbdə o, idmana cəlb olunub. 1895-ci ildə Vinkonsin Məktəblərarası Çempionat zamanı bir neçə növ üzrə - 100 yard məsafəyə qısa qaçış, 120 yard hündür maneələri dəf etməklə qaçış, 220 yard aşağı maneələri dəf etməklə qaçış, hündürlüyə tullanma və mərmi atma yarışlarında birinci yerin sahibi olub.
O, Vinkonsin Universitetində mühəndislik üzrə təhsil alıb. 1896-cı ildə o, 220 yard aşağı maneələri dəf etməklə qaçış və hündürlüyə tullanmada birinci yeri, birinci və ikinci kursda isə yüngül atletika yarışlarında 100 yard məsafəyə qaçış və mərmi atma yarışlarında ikinci yeri tutub. 1897-ci ildə Universitetlərarası Atletika Çempionatında Kreznlayn 220 yard aşağı maneələrlə qaçış və hündürlüyə tullanma yarışlarında qalib gəlib. O, həmçinin 1897-ci ildə Həvəskar İdman İttifaqı təşkil etdiyi yarışda 220 yard aşağı maneələri dəf etməklə qaçış yarışlarının qalibi olub. 1897-ci ildə Elvin Kreznlayn 300 yard aşağı maneələri dəf etməklə yarışda 36.6 saniyə göstərici ilə dünya rekordu müəyyənləşdirib.
1898-ci ildə Pensilvaniya Universitetinin yüngül atletika məşqçisi Mayk Mörfi tərəfindən yeni üzv kimi çağırıldıqdan sonra, o Filadelfiyaya köçdü və elə orada da Stomatoloji Məktəbdə təhsil alaraq, 1900-cü ildə oranı bitirdi.
1897-ci ildə 220 yard məsafəyə maneələri dəf etməklə qaçış yarışlarında ilk qələbəsindən sonra, Kreznlayn hündürlüyə tullanma və maneələri dəf etməklə olan yarışların hər ikisində Həvəskar İdman İttifaqının beş və Amerika Həvəskar İdmançıların Universitetlərarası Assosiasiyasının qısa qaçış, maneələri dəf etmə və uzunluğa tullanma yarışları üzrə səkkiz  titulunu qazanaraq daha da məşhurlaşıb. Filadelfiya Univeristetinin tələbəsi olan zaman Kreznlayn 120 metr hündür maneələri dəf etməklə və 220 metr aşağı maneələri dəf etməklə yarışda dünya rekordu müəyyənləşdirib. Kreznlayn həmçinin 1899-cu ildə uzunluğa tullanma yarışlarında da dünya rekordunu yaradıb. O, dörd ardıcıl Amerika Həvəskar İdmançıların Universitetlərarası Assosiasiyasının titulunu qazanaraq, Pensilvaniyanın yüngül atletika komandasının liderinə çevrilib.
Kreznlayn xüsusilə, maneələri dəf etmə texnikası üçün xidmətləri olmuşdur. Belə ki, o açıq ayaqla tullanmanın müasir üsulunu (açıq və torpaqla paralel qalaraq birinci ayaq maneənin üzərindən keçir) ilə məşğul olan ilk idmançılardan idi. Bu sürəti azaltmadan maneəni dəf etmədə idmançılar üçün əhəmiyyətli inkişaf idi.
Dünyanın diqqət mərkəzində
1900-cü ildə Kreznlayn Yay Olimpiya Oyunlarına İngiltərədə hazırlaşıb. O, 1900 Yay Olimpiya Oyunları başlamazdan əvvəl, Londonda Britaniyanın Həvəskar İdman Assosiasiyasının Çempionatında 120 yard maneələri dəf etmə və uzunluğa tullanma yarışlarında qələbə qazanıb. Kreznlayn ot trekində 120 yard maneələri dəf etmə yarışlarında dünya rekordunu müəyyənləşdirib.
Elvin Kreznlayn 1900 Yay Olimpiya Oyunlarının ən uğurlu idmançısı olub. Yarışlarda üç gün ərzində o, hər dəfə dünya rekordunu müəyyənləşdirərək, dörd qızıl medal qazanıb.
Baş məşqçilik
1900 Yay Olimpiya Oyunlarından sonra, Kreznlayn yüngül atletika yarışlarında iştirak etmədi. O, iştirak etdiyi yarışlarda altı dünya və dörd Olimpiya rekordunu müəyyənləşdirmişdi. O, Miluokiyə geri qayıtdı və stomatoloji praktika başladı. Kreznlayn həmçinin Miluoki Atletika Assosiasiyanın rəhbəri oldu. O, 1902-ci ildə Filadelfiyaya geri qayıtdı və tələbəlik vaxtlarından tanıdığı Klaudine Gilman ilə ailə həyatı qurdu. Kreznlayn Mercersburq Akademiyasında yüngül atletika üzrə məşqçisi olana kimi, yəni 1906-cı ilə qədər Filadelfiyada stomotologiya ilə məşğul olub. Onun tələbələrindən olan Ralf Kreyq 1912 Yay Olimpiya Oyunlarında 100 və 200 metr qaçış yarışlarının hər ikisində çempion olub.
1910-1913-cü illlərdə o, Miçiqan Universitetində yüngül atletika və futbol (1910-1911-ci illərdə) üzrə baş məşqçi olub.
1913-cü ildə Kreznlayn 50,000 dollar müqabilində 1916-cı ildə Almaniya keçirilməli olan Yay Olimpiya Oyunlarına görə Alman Atletika komandasını hazırlamaq üçün beş illik müqavilə imzalayıb (bu birinci dünya müharibəsinin başlanması səbəbindən ləğv edilib). Müharibə qurtardıqdan sonra, o Pensilvaniya Universitetinin yüngül atletika komandasının köməkçi məşqçisi olub. O həmçinin qışda Kubada Tennis və Qolf klublarında və yay düşərgələrində məşqçilik edib.
1927-ci ilin sonunda o, plevrit xəstəliyinə yoluxdu. Elvin Kreznlayn 1928-ci ilin əvvəllərində endokarditdən Uilks-Barredə vəfat edib.
Ömər Sultanov
Ömər Sultanov — 2012-ci ildə Azərbaycanı Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsində təmsil edən iştirakçı.
Həyatı
Ömər Sultanov 2001ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. O, 2007-2018 illəri ərzində Tahir Həsənov adına 23 saylı tam orta məktəbdə orta təhsilini almış və həmin məktəbin məzunu olmuşdur. 2012-ci ildə Suada Ələkbərova ilə Hollandiyada keçirilmiş Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsində iştirak etmişdir. Onlar "Girls and Boys" adlı mahnını duet şəklində ifa ediblər. Bütün bunlara baxmayaraq Ömər Sultanov öz musiqi fəaliyyətini davam etməmişdir və hal hazırda ali təhsilini əcnəbi ölkədə davam etdirmiştir.
Karabid
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Tanacetum transiliense
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Potaşevka (Avurğazı)
Potaşevka — Başqırdıstan Respublikasının Avurğazı rayonunda yerləşən kənd. Kənd Bişqayın kənd şurasının tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə Çuvaşlar (85%) üstünlük təşkil edir.
Euseius hima
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Euseius ho
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Ayrılığın altı dərəcəsi
thumb|Ayrılığın altı dərəcəsi
Ayrılığın altı dərəcəsi — təsadüfi seçilən iki şəxs arasında maksimum altı nəfərlik ayrılığın olması fikri bu teoremin əsasını təşkil edir. Bu teorem ilk dəfə 1929-cu ildə Fridyeş Karinti tərəfindən müəyyən edilib və 1990-cı ildə Con Qeyr tərəfindən yazılmış tamaşa ilə məşhurluq tapmışdı.
Tədqiqat
2007-ci ildə 200 milyon Microsoft Messenger istifadəçisi arasında aparılan araşdırma nəticəsində bu teoremin həqiqətə xeyli yaxın olduğu sübut olunmuşdur.
Qaraçay olistrostromu
Qaraçay olistrostromu Rük kəndindən 2 km şimalda, çay dərəsinin hər iki sahili və yamaçlarında üzə çıxır və Cənubi-Şərqi Qafqazın şimal döşünün alt təbaşir “vəhşi” flişinin avtoxton argillitlərində stratifikasiya olunmuşdur. Olistostrom Siyəzən yarığı zonasında tektonik aktivliyin paroksizm anında Şahdağ-Beşbarmaq sədd rifinin ön hissəsinin uçma məhsuludur və özlüyündə Ağçay-Nəzirçay çayarasında 11–12 km uzanan sərt yatımlı (80o-yə qədər) monogen əhəngdaşı konqlomerat-brekçiyasından ibarət qalın (60–70 m) laya cavab verir.
Mənbə
"Azərbaycan Respublikasının Geoloji İrsi" // Bakı, "Nafta-Press" nəşriyyatı, 2013
Tanacetum tricholobum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Caba İoseliani
Caba İoseliani — XX əsrin Gürcü siyasətçisi, qanuni oğru və Gürcüstan hərbi şurasının keçmiş üzvü.
Həyatı
Caba İoseliani Gürcüstanın Xaşuri şəhərində anadan olmuşdur. Təhsilinə Leninqrad universitetinin şərqşünaslıq fakültəsində dəvam etdirdi, ancaq bitirmədi. 1948-ci ildə Leninqrad bank soyğunçuluğunda iştirak etdiyinə görə 17 il həbs cəzası aldı. Nəhayət, Gürcüstana qayıtdı və teatr-incəsənət universitetinə daxil oldu. Universiteti bitirdikdən sonra həmin universitetin kafedrasında işə başlamışdır. O, teatr tamaşaları üçün ssenarilər yazmışdır.
1989-cu ildə İoseliani qeyri-rəsmi silahlı qrup qurmuşdur. "Mxedrioni" adlanan qrupun əsas məqsədi Abxaziya və Samaçablo regionlarında seperatçı əməllərin qarşısının alınması idi. 1991-ci ildə Mxedrioni Zviad Qamsaxurdiya tərəfindən qeyri qanuni elan edildi. İoseliani də qrupun üzvləri ilə bərabər həbs olundu.
1991-ci ilin dekabrında İoseliani həbsdən qaçdı. Hərbi çevriliş etmək üçün Gürcüstan Milli Qvardiyasının bəzi üzvlərinə qoşuldu. 1992-ci ilin yanvar ayında İoseliani və tərəfdarları çevrilişə nail oldular. 1992-ci ilin yanvar-mart aylarında İoseliani Gürcüstanı idarə edən hərbi şuranın rəhbərlərindən biri olmuşdur. Daha sonra prezident Eduard Şevardnadzenin zamanında, hüquq mühafizə orqanlarının zəifliyi səbəbindən "Mxedrioni" silahlı qüvvələrinin rəhbəri kimi nüfuzlu şəxsə çevrilmişdir.
Suada Ələkbərova
Həyatı
Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrının Yaradıcılıq studiyasının yetirməsidir. Bir neçə ildir ki, Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrının Yaradıcılıq studiyasında müəllim Nigar Axundova-Kərimovanın rəhbərliyi ilə vokal-oxuma məşğələlərində iştirak edir. Studiyanın direktoru Əminə Musayeva bildirib ki, studiya üzvlərinin bu uğuru təsadüfi deyil: "Çünki onlar bu yarışmaya çox ciddi hazırlaşmışdılar. Mən sevinirəm ki, son mərhələyə vəsiqə qazanan 5 uşaqdan 3-ü bizim studiyanın yetirməsi oldu. Suada isə finalçı kimi Amsterdamda keçiriləcək yarışmada ölkəmizi təmsil etmək hüququ qazandı".
Vəzirəli xan
Vəzirəli xan ibn Mirzə Yəhyaəli xan Baranlı — Aud nəvvabı.
Həyatı
Vəzirəli xan 19 aprel, 1780-ci ildə Lakhnau şəhərində anadan olmuşdu.
Mirzə Vəli xəlifə Şamlı
Mirzə Vəli xəlifə Şamlı (?-1581) — qızılbaş sərkərdəsi, Məşhədin hakimi.
Həyatı
Mirzə Vəli xəlifə Şamlı elinin Bəydili oymağından çıxıb. Tanınmış Qızılbaş sərkərdəsi, Məşhədin hakimi olub. I Şah Təhmasibə və Şah Sultan Xudabəndəyə xidmət edib. I Şah Təhmasib Səfəvinin möhrdarı olmuşdu. Ovçu kimi də tanınırdı.
Tatarların Şirvan vilayətinə hücumu zamanı sərkərə idi.
Qızılbaş əmirləri şübhə edirdilər ki, tatarlar cənubdan gələcəyə təqdirdə, onlar bir neçə cəbhədə vuruşmaqla döyüşü uda biləcəklər. Araz xan Rumlunun faciəli taleyi də buna şəhadət verirdi. Buna görə də əmirlər yeganə düzgün qərar qəbul etdilər. Şamaxı yaxınlığında Vəli xəlifə Şamlının başçılığı altında 3 min nəfərlik dəstə qoyaraq Mirzə Salman qorçibaşı Qulu bəy Avşar, Şahrux xan möhrdar, Məhəmməd xan Türkman, Pirə Məhəmməd xan Ustaclı, Sultan Hüseyn xan, Müseyib xan Şərəfəddin oğlu Təkəli, İmamqulu xan Qacar, Əmir Həmzə xan və digər "adlı-sanlı" əmirlərlə cənuba, tatarlara qarşı yeridi.
Uzun illər Vəli xəlifə Şamlıya xidmət etmiş, əmir dərəcəsi almış və buna görə də mərhuma çox minnətdar olan Qorxmaz xan Şamlını da bu yolla ələ aldılar. Ona Hüseynqlu sultanın tutmuş olduğu eşikağasıbaşı vəzifəsini vəd etdilər və rəqibini aradan götürməyi tapşırdılar. İsmayılqulu xan qardaşlarının Mahmud xan Sufioğlu Ustaclının qardaşını öldürməsi ilə, keçmişdə həmişə müttəfiq olmuş şamlı və ustaclı tayfaları arasında "ədavət və nifaq" qapıları açıldı.
Əmir xan Türkman və onun güruhunun məkrli fitnələri nəticəsində Hüseynqulu sultan vəzir, Hüseyn bəy, habelə Hüseyn xan Şamlı (Əliqulu xanın atası və öldürülmüş Xanixan xanımın əri) öldürüldülər. Beləliklə, saraydakı şamlı əyanlarına divan tutuldu.
Prometey (təşkilat)
Prometey — Avropada 1926-cı ildən 1939-cu ilə qədər fəaliyyət göstərən siyasi təşkilat.
Mirzə Vəli xəlifə Şamlı
Ailəsi
Mirzə Vəli xəlifə Şamlının İsmayılqulu bəy, Şahverdi bəy adlı oğlanları vardı.
Prometey (təşkilat)
Tarixi
Parisdə 1920-ci illərdə mühacirlərlə əlaqəli ciddi işlər aparılırdı. Mühacirlərə dəstək planının genişlənməsi üçün 1926-cı ildə keçmiş Çar Rusiyası xalqlarının liderləri beynəlxalq təşkilat kimi fəaliyyət göstərən "Prometey" klubunu yaratdılar. Bu hərəkatın genişlənməsi üçün 1926-cı ildə fransız dilində "Prometey" jurnalı nəşr edilməyə başladı. Jurnalın redaksiya heyəti və daimi müəllifləri tərkibinə Qafqazın, Türküstanın və Ukraynanın aşağıdakı görkəmli xadimləri daxil oldular: Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Noy Jordaniya, Aleksandr Şulqin, Ayaz İshaqi, Mustafa Çokayoğlu, Mir Yaqub Mehdiyev və digərləri.
Parisdə çap edilən "Prometey" jurnalında isə Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin aşağıdakı maraqlı məqalələri çap edilmişdi: 1) “Azərbaycan Respublikası”, 1926, N1, səh. 25-31; 2) “Bolşeviklərin Şərq siyasəti”, 1928, N20, səh. 10-14; N21, səh. 6-11; 3) “Qafqaz Birliyi”, 1929, N36, səh. 5-7; 4) “Milli Azərbaycan hərəkatının xarakteri”, 1930, N42, səh. 11-13; 5) “Siyasətçi tarixçiyə qarşı”, 1931, N51, səh. 6-8.
Ətyeyən böcəklər
Xarici quruluşu
Arxa ayaqların çanaqları dala yönəlib qarıncığın birinci sternitindən geriyə çıxaraq yalnız onun yan kənarlarını sərbəst buraxır. Bütün ayaqların pəncələri əksərən 5 buğumludur. Maksillərin xarici pərləri ayrılmışdır və üçüncü, əlavə qısqac cütü kimi görünür.
Edmon Rostan
Edmon Rostan — Fransa şairi və dramaturqu. Daha çox teatr tamaşaları üçün yazdığı əsərləri ilə tanınmışdır. Neo-romantizm cərəyanına bağlı olmuşdur. Ən tanınmış pyesi "Sirano de Berjerak"dır. Rostanın XIX əsrdəki romantizm teatr baxışı naturalist teatrdan xeyli fərqlənirdi.
Həyatı
Edmon Rostan 1868-ci ildə Fransanın Marsel şəhərində provanslı bir ailənin oğlu kimi anadan oldu. Atası həm iqtisadçı, həm də Marsel Fransa İncəsənət Akademiyası və İnstitutunun üzvü olan şair idi. Rostan ədəbiyyatı, tarixi və fəlsəfəni Paris şəhərindəki Paris Stanislas Kollecində öyrəndi.
Karyerası
thumb|Edmon Rostanın 8 yanvar 1898-ci ildə çəkilmiş şəkli|left İlk pyesi olan "Les romanesques" 21 may 1894-cü ildə Fransa teatrında göstərildi. İlk pyeslərindən biri olan "La Princesse Lointaine"də ozan Rudel ilə tripolili bir qadının hekayəsindən bəhs edirdi. Bu pyes isə İntibah teatrında nümayiş olundu. Pyesdə Melissand rolu, sonradan Rostanın samariyalı qadın haqda İncildəki rəvayətə əsaslanan "La Samaritaine" (İntibah teatrı, 14 aprel 1897) pyesində Fotini rolunu da oynayan, Sara Bernar tərəfindən canlandırıldı.
Ən məşhur pyesi "Sirano de Berjerak"ın (28 dekabr 1897, Sent Martin teatrı) nümayişi böyük uğur qazandı. Hüqonun "Hernani" pyesindən bəri heç bir tamaşa belə uğur qazanmamışdı. Pyes tezliklə ingilis, rus, alman və digər Avropa dillərinə tərcümə olundu. Əsərin qəhrəmanı XVII əsr Fransasını əks etdirirdi.
Rostan 1901-ci ildə Fransa Akademiyasına qəbul olunan ən gənc yazıçı oldu. Fevral 1910-cu ildə "Chantecler" pyesi çətinliklə də olsa, nümayiş olundu. Lüsyen Qurti baş rolda oynadı və Madmazel Simoneni canlandırdı. Quşlar və heyvanlar haqqında olan bu pyes kənd həyatından bəhs edirdi.
Şəxsi həyatı
thumb|Rostanın Marseldəki büstü Edmon Rostan "Les Pipeaux" adlı şeirini 1890-cı ildə nəşr etdirən Rozemond Jerar ilə evli idi və onun Jan və Moris adında iki oğlu olmuşdu.
Rostan 1900-cü illərdə plevrit xəstəliyindən müalicə alarkən Fransanın şimalında bask Kambo-le-Bayns bölgəsindəki Arqana villasında yaşadı. Bu ev indi Bask incəsənəti, əl sənətləri muzeyi və Rostan muzeyidir. Rostan 1918-ci ildə ispan qripindən vəfat etdi.
Tanacetum tridactylites
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Ankara Roma hamamı
Ankara Roma hamamı — Türkiyənin Ankara şəhərində yerləşən və dövrümüzə xarabalıqları gəlib çatmış Roma hamamıdır. 1937-1944-cü illərdə arxeoloji qazıntılar zamanı üzə çıxarılmış abidə açıq səma altında muzey kimi fəaliyyət göstərir.
Tarixi
Hamam Ankaranın Ulus rayonunun mərkəzindən 400 m aralıda, Çankırı küçəsindən 2.5 m yüksəklikdə olan Çankırı Kapı yaylasında yerləşir. Tədqiqat ərazisinin üst qatlarından Roma, Bizans və Səlcuqlu dövrlərinə aid materiallar, ən alt təbəqəsindən isə Frigiya dövrünə aid materiallar aşkarlanmışdır.
Qədim Ankira (Ancyra) şəhəri Roma imperiyası dövründə şərqlə qərbin kəsişdiyi ərazidə yerləşirdi və şəhərin strateji mövqeyi onun Qalatiya vilayətinin paytaxtı kimi şöhrət tapmasında rol oynamışdır. Yaylanın şərq tərəfindən keçən yol Avqust məbədinin yerləşdiyi meydana aparırdı. Məbədin qalıqları, boz mərmərdən olan sütunların Korinf kaptelları 1930-cu illərdə Türkiyə Respublikasının yeni paytaxtı Ankara şəhərinin salınması zamanı qazıntı nəticəsində aşkarlanmışdır.
Hamam III əsrdə Roma imperatoru Karakallanın (212-217) sifarişi ilə inşa edilmişdir. Həmin imperatorun sifarişi ilə inşa edilmiş digər bir hamam isə Roma şəhərində yerləşir və Karakalla hamamı adlanır. Tibb tanrısı Asklepinin şərəfinə tikilmiş hamam caldarium (isti hamam), tepidarium (qaynar hamam) və frigidarium (soyuq hamam) otaqlarından ibarət, 80m x 120m ölçülü klassik kompleksdir. Səkkizinci əsrə qədər fəaliyyət göstərmiş hamam, həmin dövrdə baş vermiş yanğın zamanı dağılmış və dövrümüzə yalnız birinci mərtəbənin xarabalıqları çatmışdır.
Ərazidə arxeoloji tədqiqat işlərinə 1937-ci ildə prof. Rəmzi Oğuz Arık tərəfindən Frigiya və Roma dövrünə aid qalıqların aşkarlanmasından sonra başlanmışdır. Türk Tarix Qurumunun maliyyələşdirdiyi qazıntı işlərinə əvvəlcə Hamit Z. Koşay, daha sonra isə Necati Dolunay rəhbərlik etmişdir. 1938-1939-cu illərdə aşkara çıxarılmış hamam qalıqları 1940-1943-cü illərdə çöküntülərdən tamamilə təmizlənmişdir. Bərpa işlərinin başlamasından qazıntı memarı Mahmut Akok hamamın bərpa layihəsini hazırlamışdır.
Prof. Arık qazıntılar zamanı aşkarlanmış sikkələr əsasında hamamın Karakallanın dövründə inşa edildiyini bildirmiş, bu ehtimal daha sonra kitabələr vasitəsiylə təsdiqlənmişdir. Arxeoloji tədqiqatlar zamanı aşkarlanmış digər sikkələr nəticəsində isə prof. Arık hamamın 500 il fəaliyyət göstərdiyini və bir neçə dəfə təmir edildiyini qeyd etmişdir.
Çalbi
Çalbi — gilli şoranlıqlardan ibarət olan səhra. Səhra Keniyanln şimalında, Turkana gölünün şərqində qərarlaşır. Qabbra dilində səhranın mənası «Çılpaq və duzlu» mənasını verir. Bu ərazi Keniyanın ən quru və isti regionudur. Səhra qədim gölün yerində əmələ gəlmişdir. Səhrada insanlar ilğım müşahidə edilir.
Ankara Roma hamamı
Ərazi
Əraziyə Çankırı küçəsində yerləşən ofisdən bilet alaraq daxil olmaq lazımdır. Çankırı küçəsi 128 mərmər sütundan ibarət portiklə əhatə olunmuş palestraya (Qədim Yunanıstan ənənəsində güləş meydanı) açılır. Palestranın ortasında qəbir daşları, altarlar, Roma, Bizans və Ellinizm dövrünə aid kitabələr sərgilənir.
Palestranın arxasında apodeiterium  (geyim otağı) və yanaşı üç hamam otağı yerləşir. Tepidarium və Caldariumun ənənəvi olmayan çox geniş ölçüləri şəhərin soyuq qış günlərində bu ərazinin çox məşhur olmasından xəbər verir. Ən diqqət çəkən qalıqlar döşəməni saxlamış kərpic sütunlardır. Onların arasından keçən isti hava döşəməni isti saxlamağa kömək edirdi. Palestranın şimalında sütunlu yolun qalıqları görünməkdədir.
Dünən, bu gün, sabah (film, 1992)
Məzmunu
Filmdə demokratiya, azadlıq, ziyalı və s. məsələlərdən bəhs edilir.
Film haqqında
"Mozalan" Satirik Kinojurnalı № 162, 2-ci süjet
Coccoidea
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləüstü.
Euseius inouei
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Amalfi Respublikası
Amalfi Respublikası və ya Amalfi hersoqluğu - İtaliyanın Amalfi şəhərində 958-1037-ci illər ərzində mövcud olmuş şəhər dövləti.
Üzük-qalxanabənzər əzələ
— qırtlağın xarici qrup əzələsi. Bu əzələ üzüyəbənzər qığırdaq qövsünün xarici səthindən başlayaraq lifləri yelpinc kimi yuxarı və arxaya doğru yayılır və qalxanabənzər qığırdağın aşağı kənarına, üzük-qalxanabənzər oynaq kapsuluna və aşağı buynyza bağlanır. Öz liflərinin gedişinə görə iki hissəyə bölünür: düz hissə şaquli istiqamətdə düz yuxarı qalxır və çəp hissə  yan və arxaya doğru gedir. Vəzifəsi qalxanabənzər qığırdağı üzüyəbənzər qığırdağa yaxınlaşdıraraq çalovabənzər qığırdaqların arasındakı məsafəni və qalxanabənzər qığırdaq bucağını böyüdür və səs bağlarını gərginləşdirir.
Puşkin (Avurğazı)
Puşkin — Başqırdıstan Respublikası nın Avurğazı rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Bişqayın kənd şurası nın tərkibindədir.
Euseius insanus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Tanacetum trifoliolatum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Terabitiya körpüsü (film, 2007)
Terabitiya körpüsü — 2007-ci ildə çəkilmiş fantastik dram filmi. Rejissoru Qabor Çupo olan filmin ssenari müəllifləri David L. Paterson və Jeff Stockwell-dir. Film Katerine Patersonun eyni adlı romanı əsasında ABŞda Walt Disney Pictures tərəfindən istehsal olunub. Filmin ulduzları sırasında Josh Hutcherson, AnnaSophia Robb, Robert Patrick, Bailee Madison, Zooey Deschanel yer alıb. Terabitiya körpüsü filmi Terabitiya adlanan fantaziya dünyasını yaradan və tərk edilən ağac evində boş vaxtlarını birlikdə keçirən Cess Aarons və Lezli Burk adlı 10 yaşlı qonşulardan bəhs edir.
Orijinal roman müəllifin oğlunun uşaqlığındakı hadisələrə əsaslanır. Filmin istehsalı 2006-ci ilin fevralında başladı və noyabrında başa çatdı. Əsas çəkiliş Yeni Zelandiyanın Aukland adlı bölgəsində altmış günə baş tutub. Filmin montajına 10 həftə sərf olunmasına baxmayaraq, televiziya proqramının, musiqi və vizual effektlərin quraşdırılması bir neçə ay çəkdi.
Terabitiya körpüsü filminin buraxışılışı kifayət qədər uğurla nəticələndi və tənqidçilər tərəfindən uşaqlar üçün olan romanlara sadiq qalan bir layihə adlandırdı. Film üçün 7 mükafat təyin olundu, Cavan Artist Mükafatı nominasiyasında 5 mükafat qazandı.
Həmçinin bax
ABŞ filmlərinin siyahısı
Xarici keçid
Filmi izlə (azərbaycan dilində)
Ayrım (Loru)
Ayrım — Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Qazax-Şəmsəddin qəzasında, indi Barana (Noemberyan) rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 10 km şimal-qərbdə, Tona (Debet) çayının yanında, İrəvan - Tiflis dəmiryolunun üstündə yerləşir.
Toponim ayrım türk etnonimi əsasında düzəlmişdir. Etnotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.
Əhalisi
Kənddə 1926-cı ildə 46 nəfər, 1939 - cu ildə 100 nəfər, 1959 - cu ildə 282 nəfər, 1979 - cu ildə 2252 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.
Toponimiyası
Ayrım-Noyemberyan rayonunda kənd adı. 1960-cı ildən kəndin adı qeyri-rəsmi dəyişdirilib Ptxavan qoyulmuşdur.Orta əsrlərdə İrəvan əyalətində yaşamış türkmənşəli Ayrım (Ayrum) tayfasının məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Ayrımların mənşəyi haqqında dəqiq tarixi məlumat yoxdur. A.Bakıxanova görə Əmir Teymur 1402-ci ildə Ankara vuruşmasından sonra 50 min türk ailəsini İrəvanda, Qarabağda və Gəncədə yerləşdirmişdir. Ehtimal ki, bu ellər sonra Ayrum(El-Rum adının təhrifi) adlanmışdır. İ.Şopenə görə Türkiyədə İkonum sultanlığı ləğv edildikdən sonra türklərin bir hissəsi Ərməniyəyə keçərək Ayrumlu (631 ailə), Seyid Axsalı(311 ailə), Taşanlı(124 ailə) və Saatlı (160 ailə) adları ilə yaşamışlar(159). Kiçik Qafqazda və Qazax qəzasında səpələnmiş ayrımlar Arsar Ayrum, Quşçu Ayrum, Baqanis Ayrum (türk dillərində bakanes "çayın aşağı axarında quru məcrası" sözündən), Dadanis Ayrum (Dadanis kənd adıdır),Polad Ayrum və başqa qollara bölünmüşdür.
1988-ci ilin noyabr ayında azərbaycanlılar Ermənistan dövləti tərəfindən tarixi-etnik torpaqlarından deportasiya olunmuşdur.
Sərdarabad mahalı
Sərdarabad mahalı — XVIII ortalarında yaradılan İrəvan xanlığının 15 mahalından biri. Qərbi Azərbaycanda (indiki Ermənistanda) yerləşirdi.
İrəvan Rusiya tərəfindən işğal edildikdən sonra 1827-cı ildə xanlıq üsuli-idarəsi ləğv edilmişdir. Bununla bağlı Sərdarabad mahalı ləğv edilmişdir. Sərdarabad mahalına Şəfiabad, Yuxarı Qarxın, Aşağı Qarxın, Türkmənli, Uzunoba, Çubuxçu, İydəli, Canfıda, Quzugüdən, Qurduqulu, Kərim arx, Sərdarabad, Molla Bayazit, Keçili, Evcilər, Xatunarx, Ağcaarx kəndləri daxil idi. «Sərdarabad» adı sonradan - indiki Ermənistan ərzisində sovet hökuməti qurulandan sonra yaradılan Sərdarabad rayon adında öz əksini tapmışdır.
Sərdarabad mahalının ərazisi indiki Oktemberyan rayonunun ərazisini əhatə edirdi.
Tarixi faktlar
1830-cu ildə vilayətin idarəsi erməni D.O.Behbudova (1793-1867) tapşırıldı. 1833-cü ildə iyun ayının 23-də çar hökumətinin qəbul etdiyi əsasnaməyə görə, "Erməni vilayəti" adlandırdıqları İrəvan əraziləri 4 dairəyə bölünür:
1849-cu ilin 9 iyununda İrəvan quberniyası yaradıldı və quberniya 5 qəzaya bölündü: 1) İrəvan qəzası; 2) Aleksandropol qəzası; 3) Yeni Bəyazid qəzası; 4) Naxçıvan qəzası; 5) Ordubad qəzası.
Zəngibasar, Sürməli, Şərur, Sərdarabad mahalları İrəvan quberniyasına, Naxçıvan və Dərələyəz mahalı isə Naxçıvan qəzasına aid hesab edildi.
Venesuela bayramları
Venesuela bayramları:
Ev heyvanları
thumbnail|Bir aylıq dovşan balası thumb|[[Ev pişiyi]] Ev heyvanları — insan tərəfindən əhliləşdirilən və ona evində və ya təsərrüfatında xeyir verən heyvanlar.
Sati ritualı
thumb|Satini təsvir edən XVIII əsrə aid portret Sati ritualı — Sadiqlik rəmzi hesab olunur. İnduizm dəyərlərinə görə qadının ölmüş əri ilə birlikdə yandırılması ritualı.
Hindistanda bu ritual ilə həm hollandlar, həm də ingilislər mübarizə aparıblar.
Cudi Qarlend
Cudi Qarlend — ABŞ aktrisası və müğənnisi.
Həyatı
Onun ən məşhur rolu Dorothy Gale filmində oynadığı roldur. Cudi Oskar mükafatına namizəd göstərilmişdir. Bundan başqa o, karyerası boyu bir çox başqa mükafatlara layiq görülmüşdür. O aktrisa və müğənni Liza Minnellinin anasıdır.
1997-ci ildə Cudi Qarlend ölümündən sonra Grammy Lifetime Achievement mükafatına layiq görülmüşdür. 1999-cu ildə Amerika Film İnstitutunun məlumatına əsasən Cudi Qarlend yüzilliyin ən yaxşı 100 qadın aktirisadan biri seçilmişdir.
Zaunquz Qaraqumu
Zaunquz Qaraqumu (Şimal Qaraqumu; Üňüzaňyrsy Garagum) — Mərkəzi Asiyanın cənubunda, Türkmənistanın şimalında yerləşən qumlu səhra. Qaraqum səhrasının tərkib hissəsini təşkil edir. Sahəsi 102 000 km² təşkil edir.
Səhra bölgənin geoloji baxımdan ən qədim hissəsidir. Meridian istiqamətdə hündürlüyü 80—100 metr olan silsilələr keçir.
Cənub hissədə hündürlüyü 60–160 m olan pilləvari eniş müşahidə edilir. Unquz çökəkliyi ən dayaz nöqtədir. Geniş sahədə takırlara rast gəlinir.
Tanacetum tripinnatifidum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Euseius kalimpongensis
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Eridan (bürc)
Eridan bürcü ( — müasir 88 bürclərdən biridir. Eridan bürcü öz formasına görə qədimdən indiki Nil cayı ilə eyniləşdirilir. Ancaq bir çox alim Eridanın  Şimali İtaliyadakı Po çayının əvvəlki adı olduğunu fərz edillər. Eridan  göy üzündə ən böyük sahəni örtən bürcdür. Göyün Cənub yarımkürəsindədir.
Yarpaqşəkilli böcək
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Balakənd (Loru)
Balakənd, Doveğ — Yelizavetpol (Gəncə) Qazax Şəmşəddin qəzasında, indi Barana (Noemberyan) rayonunda kənd.
Erməni silahlı bölmələri bu kənddə yerləşən mövqelərindən daimi olaraq Qazax rayonunun həmin istiqamətdə yerləşən Azərbaycan mövqelərini atəşə tuturlar.
Euseius kenyae
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Balakənd (Loru)
Tarixi
Rayon mərkəzindən 4 km məsafədə yerləşir.
Toponim «kiçik» mənasında işlənən bala və «yaşayış məntəqəsi» mənasında işlənən kənd sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir.
Qeyrirəsmi olaraq kəndin adı dəyişdirilib Doveğ qoyulmuşdur.
Əhalisi
1930 - cu ilə qədər azərbaycanlılar yaşamışdır. 1930 - cu ildən sonra azərbaycanlılar qovulmuş, kəndə ermənilər yerləşdirilmişdir.
Edinburq adası
Edinburq — Viktoriyadan cənubda, Koroneyşen körfəzində yerləşən kiçik ada. Adanın maksimal hündürlüyü 103 m-dir.
Tarixi
Əvvəllər adada Şimal Xəbərdarlıq sistreminə aid dispeçer stansiyası fəaliyyət göstərirdi.
Çuxur və kəfkir (hekayə)
Çuxur və kəfkir - Edqar Allan Po tərəfindən qorxu janrında yazılmış hekayə. Əsər 1842-ci ildə The Gift: A Christmas and New Year's Present for 1843 nəşriyyatında nəşr edilmişdir.
I Hetum
I Hetum — Konstantin Baberonun oğlu.
Hakimiyyəti
Əslən Qafqaz albanı olan Hetum Kilikiya çarı olmuş, taxta çıxarkən Monqollardan yardım almış, qardaşı Smbatı II Monqol qurultayına göndərmişdi. 1247-ci ildə çar rəsmən Güyük xanın vassalı olmuşdu. 1254-cü ildə çar özü Qaraqoruma səyahət etmiş və Möngke xanla görüşmüşdür.Kirakos Gəncəli onun haqqında "Kiçik Ermənistan çarı Hetumun Monqolustana və geriyə sərgüzəştləri" əsərində məlumat vermişdir. 1259-cu ildə təkidlə VI Bohemundu da Monqol vassalı etmişdi. 1266-cı ildə Məmlüklərin hücumuna uğradı və oğlu Levon əsir düşdü. Buna görə də oğlunun azadlığı qarşısında torpağı verən çar daha sonra hakimiyyəti oğluna verərək rahib həyatı yaşadı.
Kun krateri
Kun krateri — Ayın görünməyən tərəfindəki Cənub qütbü sahəsində yerləşən zərbə krateri. Krater öz adını alman kimya və biokimyaçısı olan Riçard Kunun şərəfinə almışdır və 22 yanvar 2009-cu ildə Beynəlxalq Astronomiya İttifaqı tərəfindən təsdiq edilmişdir.
Kraterin təsviri
Kun kraterinə ən yaxın yerləşən krater Vixert krateridir və ondan qərbdə yerləşir. Laveran krateri bu kraterdən şimal-qərbdə, Koxer krateri şərqdə və Sverdrup krateri isə cənubda yerləşir. Krater mərkəzinin selenoqrafik koordinatları -84.48°N, -152.48°W, dərinliyi 16,6 km, dərinliyi isə 2,7 km-dir.
Kun kraterinin cənub-şərqində kiçik çıxıntı var və krater dairəvi formadadır. Kraterin səthinin şərq hissəsi kəskin və aydın şəkildə seçilən kiçik bir kraterin səthi ilə əhatə olunmuşdur. Ərazinin ətrafındakı şaftın hündürlüyü 730 m-dir. Cənub qütbünə yaxınlığına görə kraterin dib hissəsi praktiki olaraq daima kölgədədir.
C-130 İran təyyarəsinin vurulması (1994)
Qəza
İçərisində İranın Moskvadakı səfirliyinin əməkdaşları və onların ailə üzvləri olan təyyarə Novruz bayramı münasibətilə Tehrana tərəf yönəlmişdi. Ermənistanın Xarici İşlər nazirinin birinci müavini Jirayr Libaridyan mətbuat konfransında bildirdi ki, təyyarə Rusiya, Gürcüstan və Ermənistan vasitəsilə İrana getməli idi. Ancaq o təxminən 100 km  şərqə yönələrək, Gürcüstanın hava sərhədini tərk edib, Azərbaycanın hava sərhədinə aid  olan Dağlıq Qarabağa daxil olmuşdur  və burada da Ermənistan ordusu tərəfindən məhv edilmişdir.
Moskvadakı İran səfirliyindən bildirildi ki, aviaqəza nəticəsində təyyarədə olan bütün şəxslər - daha dəqiq 9-u uşaq daxil olmaqla 19 sərnişin və 13 ekipaj üzvü həlak olmuşdur. Qəza zamanı həlak olmuş iran vətəndaşlarının qalıqlarları Ermənistana gətirilmiş və İrəvanın Zvartnos Beynəlxalq aeroportundan Tehrana göndərilmişdir. Mərasimdə Ermənistanın vitse-prezidenti Qaqik Artünyan və Ermənistanın baş nazirin müavini Viqen Çiteçyan iştirak etmişdir. Faciə şəraitinin müəyyənləşdirilməsi üçün İran HHQ-si xüsusi komissiyasını yaratmışdır. Komissiyasının rəhbəri Abdat Aminian faciə ilə bağlı Ermənistanın vitse-prezidenti Qaqik Artünyanın irəli sürdüyü "təyyarə havada idarəetmənı itirərək yerə çırpılıb" versiyasını rədd etmişdir. İranın Xarici İşlər Nazirliyinin nümayəndəsi bildirdi ki, "təyyarə naməlum səbəblərdən istiqamətini dəyişdikdən sonra havada partladılmışdır". Aminian bildirdi ki, təyyarə erməni silahlı qruplaşmaları tərəfindən buraxılmış iki raketlə məhv edilmişdir və onu da qeyd etdi ki, erməni tərəfi hadisə ilə bağlı məsuliyyəti öz üzərinə götürməmişdir. O, bildirdi ki, onun qoşunları təyyarəni Azərbaycan üçün qəbul etmişdir və hətta onun nasaz ləvazimatının müəyyənləşdirilməsi üçün ekipajla əlaqə qurmağa çalışmırdı. .
İran Xarici İşlər Nazirliyinin hadisə ilə bağlı HHQ-nın xüsusi komissiyasının işinin nəticələri haqqında rəsmi bəyanatında bildirilir ki, təyyarənin vurulmasında erməni tərəfi məsuliyyət daşıyır. Bəyanatda qeyd edilirdi ki, "İranın qəza qurbanları üçün kompensasiya almaq hüququ var və erməni rəhbərliyini təyyarənin məhv edilməsi ilə bağlı günahkarların tapılması və cəzalandırmasına çağırır ".
Mormolyce phyllodes
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
C-130 İran təyyarəsinin vurulması (1994)
Qəza
Azərbaycan Milli Təhlükəsizlik Nazirliyi İran tərəfinə qəza günündə kəşfiyyat dəstələri tərəfindən qeydə alınmış radiodanışıqları təqdim etmişdir. Bu danışıqların birində belə qeyd edilirdi: "Biz indi Azərbaycan hərbi təyyarəsini vurduq ". Azərbaycanın kəşfiyyatı hesab edir ki, təyyarə "Osa" avtomatik tuşlanan raketləri ilə vurulmuşdur. Bəzi Rusiya ekspertləri fərz edir ki, İran təyyarəsi kəşfiyyat missiyası icra edilməsi üçün havaya qalxmışdı, ancaq İranın Xarici İşlər Nazirliyi bu fərziyyələri rədd etmişdir.
Lobkovitz sarayı (Praqa)
Lobkovitz sarayı – Praqanın mühüm tarixi-memarlıq abidələrindən biri sayılır və yerli sakinlər üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. Saray tanınmış Lobkovitz sülaləsinin şəhər iqamətgahı idi, hazırda bu binada Almaniyanın Praqa şəhərindəki səfirliyi yerləşir. Tikilini Lobkovitzlilərə sonralar geri qaytarılmış və Praqa qəsrində yerləşən (Hradçanı rayonunda) sarayla qarışdırılmamalıdır.
Praqadakı bu saray Vyanada yerləşən eyniadlı sarayla birlikdə qədim Lobkovitz zadəgan ailəsinə mənsub idi. Lobkovitz sarayı Praqanın Mala Strana rayonunda və Praqa qəsrindən 200 metr cənubda, Vlaşska küçəsi, ev № 19-da yerləşir. Hazırda bu sarayın sahibi Maksimilianın (10-cu Lobkovitz knyazının) nəvəsi Uilyam Lobkovitzdir.
Tarix
left|thumb|250x250px|Sarayın arxa fasadı Lobkovitz sarayının inşa planları 1541-ci ildə Hradçanıda baş vermiş güclü yanğından sonra yaranmışdı. Sarayın yerləşdiyi hazırkı ərazidə XVI əsrin əvvəllərində Wolf Krajir və Krajku adlı iki böyük qotik üslublu binalar yerləşirdi. Saray inşa olunduqdan sonra o uzun illər Pernşteyn ailəsinə məxsus idi, lakin ailənin dövlətə olan borcları nəticəsində saray onlardan alınır. 1753-cü ildən buraya Lobkovitz sülaləsi köçür. Əslən zəngin memarlıq ornamentləri ilə İntibah dövrünə aid saray, Otuzillik müharibədən sonra erkən Barokko üslubunda təmir edilmişdir. Saray zallarının günbəzləri altında Lüdviq van Bethoven və Karl Mariya fon Veber müxtəlif konsertlər vermişdirlər. Saray bir sıra mühüm boqem ailələrinə mənsub tarixi hadisələrlə üzləşmişdi. 1618-ci ildə Praqada biabırçı "defenestrasiya" hadisəsi baş vermişdi. Protestantlar o zaman Praqa qəsrinin aynalarından Katolik imperiya nazirlərini atmışdırlar. Sonunculardan bəziləri xilas olaraq, bir müddət Lobkovitz sarayında gizlənməyə məcbur oldular.
1927-ci ildə Lobkovitz sarayının binası Çexoslovakiya dövləti tərəfindən alınır və burada Təhsil Nazirliyi təsis edilir. Daha sonralar burada Qədim əşyalar Departamenti, Slavyan Araşdırmalar İnstitutu, Arxeologiya İnstitutu, Masarik İş Akademiyası və bir çox digər təşkilatlar yerləşirdi. 1948-ci ildə kommunist çevrilişindən sonra, burada Çin səfirliyi məskunlaşmışdı.
1974-cü ildən sarayda Qərbi Almaniyanın mədəniyyət mərkəzi yerləşirdi və daha sonralar buraya artıq vahid Almaniyanın səfirliyi köçür. 1989-cu ildə Şərqi Almaniyada yaşayan 10 minlərlə alman vətəndaşı Qərbi Almaniyada sığınacaq almaq məqsədilə Lobkovitz sarayına gələrək, buradakı səfirlikdən icazə almağa çalışırlar. Onlar səfirliyin həyətində qurulmuş çadırlarda yerləşdirilmişdirlər. 30 sentyabr 1989-cu ildə Federal Xarici İşlər Naziri Hans-Ditrix Genşer Lobkovitz Sarayının eyvanından qaçqınlara müraciət edərək, onların Qərbi Almaniyaya pulsuz səyahət və sığınacaq almaq icazəsini rəsmən bildirdi.
Lobkovitz sarayının bağında yerləşən David Çernının "Quo Vadis" (və ya Trabant) adlı heykəli özündə 1989-cu ildə baş vermiş hadisələri mükəmməl şəkildə əks etdirir (bu heykəlin orijinalı Leipsiq Müasir İncəsənət Forumunun kolleksiyasında saxlanılır).
Lobkovitz sarayının muzeyi
Muzey 22 qalereya ilə təchiz olunub və böyük bir sahəni tutur. Ziyarətçilərin Lobkovitz ailəsinə məxsus qlobal əhəmiyyətli bir çox nəfis və gözəl kolleksiyalar vasitəsilə Avropa tarixi haqqında öyrənmək üçün unikal imkanı var. Muzey tərəfindən düzənlənən sərgilərdə Kanaletto və Velaskes kimi böyük ustalarının əsərləri xüsusi bir yer tutur. Bundan əlavə burada ailə və kral portret toplusu, XX əsrin 16-cı illərdə hazırlanmış dekorativ sənət əşyaları və hərbi və idman məqsədli gözəl tüfəng kolleksiyası, həmçinin musiqi alətləri, qeydlər və Motsart ilə Bethovenin əlyazmaları saxlanılır. Lobkovitz sarayının muzeyində keçirilən ekskursiyaları audiogid müşayiət edir; onun köməyi ilə ziyarətçilər Avropa tarixinin mühüm məqamları ilə, habelə altı yüz il ərzində Lobkovitz ailəsinin mülkiyyətində olmuş, itirildikdən sonra və eyni zamanda baş vermiş dramatik hadisələrdən sonra isə onlara qeri qaytarılan saray ilə tanış olurlar.
İsmayıl Ağalarov
İsmayıl Əbdülhüseyn bəy oğlu Ağalarov (1910-1977) — II Dünya Müharibəsi iştirakçısı.