cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fleş Oxa qarşı
Məzmunu
Honq-Konqda baş verən fleşbek hadisələrində isə Oliver şübhəlidən məlumat alınmasını öyrənir. Müasir dövrdə Oliver və Roy Harper insanları dəmir bumeranqla öldürən Digger Harknessin yerini müəyyənləşdirirlər, lakin ortaya çıxır ki, A.R.G.U.S. da onu axtarırmış. Starlinq-sitiyə gələn Keytlin Snou və Sisko Roman Sara Lensin qətlinin araşdırılmasında Felisiti Smoka kömək edirlər. Digger Layla Maykls, Roy və Oliveri öldürməyə çalışsa da, Barri özünü vaxtında çatdırır və onları xilas edir. Sonradan Layla bildirir ki, Digger əvvəl İntiharçılar dəstəsinin üzvü olmuşdu. Qaçmış Diggerin yerini müəyyənləşdirmək istəyən Oliver Rus mafiyasının üzvünə əziyyət verərkən Barri Oliverin keçmiş əziyyətlərinin onu necə dəyişdiyini görür. Digger Oliverin gizli yerini müəyyənləşdirir, gizlicə oraya daxil olaraq Laylanı yaralayır və qaçır. Şəhəri tərk etməzdən əvvəl Digger şəhərin beş müxtəlif yerində bomba quraşdırır. Oliver Diggeri tutmağa çalışdığı vaxtda Barri həm özünün, həm də Oxun komandasını istifadə edərək bombaları zərərsizləşdirir. Digger Lian Yu adasında Sleyd Uilsonla bir yerdə həbsə salınır. Barri komandası ilə birlikdə Starlinq-sitini tərk etməzdən əvvəl Keytlin və Sisko Oliverin geyimi və silahlarını təkmilləşdirirlər.
İnkişaf
The CW telekanalının Ox Kainatında potensial krossover hadisəsi haqqında ilk məlumat, “Fleş” teleserialının çıxarılmasından əvvəl Barri Allenin “Ox” teleserialının ikinci mövsümünün səkkizinci seriyasında təqdim edilməsindən sonra verilmişdir. 2014-cü ilin iyulunda “Ox” teleserialının üçüncü mövsümü və “Fleş” teleserialının birinci mövsümünün səkkizinci seriyalarının iki saatlıq krossover hadisəsi olacağı elan edilir. Krossover əvvəlcə hər iki serialın yeddinci seriyası üçün nəzərdə tutulsa da, sonradan görüləcək işlərin çox olması nəzərə alınaraq digər seriyaya keçirilmişdir. Xüsusən yayım qrafikinin uyğunlaşdırılması və bir-birinə daha uyğun olan seriyanın seçilməsi lazım idi. “Ox” teleserialının yaradıcısı və icraçı prodüsseri olan Mark Quqqenheym izah edir ki, hər iki serialın aktyorlarının iki saat davam edəcək və hər iki serial üçün eyni gündə yayımlanacaq krossoverə cəlb edilməsi üçün maddi imkanlar o qədər də geniş deyildi.
Hər iki teleserialın yaradıcısı və icraçı prodüsseri olan Endryu Kreysberq isə deyir ki, ''“Bu həqiqətən də hər iki seriyada Ox və Fleşin birgə macərası olacaq. Hər iki komandanın bir araya gələrək birlikdə mübarizə aparması çox maraqlı və şən olacaq...biz gözləməyə səbir tapa bilmirik. Biz həqiqətən də sürətli nəqlə inanırıq.” Kreysberq deyir ki, yaradıcılar özləri də komiks fanatı olduqlarına görə, hansı superqəhrəmanın qlib gələcəyi onları da çox maraqlandırır; “İki qəhrəmanın bu krossoverdə qarşı-qarşıya gəlməsi bizim ən erkən ideyalarımızdan biri idi.” Hər iki teleserialın yaradıcısı və icraçı prodüsseri olan Qreq Berlanti “krossover personajların təməlində duran xüsusiyyətlərdən biridir...əgər biz uzun müddət gözləsəydik...auditoriyanı hamımızın görmək istədiyi bir şeydən məhrum edə bilərdik.”''
2014-cü ilin oktyabrında Kreysberq deyir ki, seriyalar həm Barri həm də Oliver üçün mühüm əhəmiyyət daşıyacaq, “onların birlikdə fəaliyyəti isə həm “Ox”, həm də “Fleş” üçün mühüm serpriz olacaq.” Quqqenheym əlavə edir ki, "bu, stol altında gizlədilmiş bombaya oxşayır, Fleşin ictimayət tərəfindən tanınmasının Oliver tərəfindən öyrənilməsini izləmək isə əyləncəli olacaq.” Sonradan məlum olur ki, Fleş seriyasının sonunda açılan başqa bir sirr isə serialın növbəti seriyasına giriş xarakteri daşıyacaq. Seriyada Oliver, sonuncu dəfə hamiləlik vaxtı “Ox” serialının ikinci seriyasında gördüyü və Moyra tərəfindən gizlicə şəhərdən göndərilmiş keçmiş sevgilisi ilə qarşılaşır. Həmin qızın yanında uşaq görünür. Seriyanın yayımlanmasından sonra Quqqenheym qızın yanındakı uşağın atasının Oliver olduğunu təsdiqləyir. Seriyanın sonunda ölüdüyü düşünülən Keytlinin keçmiş nişanlısı Ronni Reymond Alov fırtınasına çevrilmiş halda (Robbi Amell tərəfindən canlandırılır) geri qayıdır.
Yazılması
“Fleş Oxa qarşı” krossover hadisəsinin ssenarisi Berlanti və Kreysberq tərəfindəən yaradılmış hekayə əsasında 2014-cü il sentyabrın ortalarında yazılmışdır. Krossover hekayəsinin yazılması zamanı Berlanti “Altı milyon dollarlıq adam” və “Bionik qadın” teleseriallarından, Kreysberq isə “Doktor Kim” teleserialının dördüncü mövsümünün “Səyahətin sonu” adlı sonuncu seriyasından (bu seriyada serialın spin-offları olan “Torçvud” və “Sara Ceynin macəraları” teleseriallarının personajları da iştirak etmişlər) ilhamlanmışdır. “Fleş” seriyyasının ssenarisi Ben Sokolovski və Bruki Eykmeyer, “Ox” seriyasının ssenarisi isə Mark Quqqenheym və Qreynni Qadfri tərəfindən yazılmışdır.
2014-cü iin sentyabrında Quqqenheym bildirir ki, “Ox” seriyası “Məğrur və kobud” adlandırılacaq və bu ad DC Comics tərəfindən nəşr edilən ən uzunn müddətli başlıqlardan birinə işarədir. Quqqenheym deyir:
Mən heç vaxt ssenari yazan zaman bu qədər əylənməmişdim...Mən sanki partlayış üzərində işləyirdim...Mən onlara deyirdim kim, biz Qisasçılar stilini istifadə etməliyik. Onlar böyük istehsalat əhəmiyyəti olan iki qəhrəmandır...Bütün qəhrəmanları bir yerdə görmək və daxili zarafatlar üçün imkan var. Sisko Teyaya baxarsa nə baş verər? Elə məqamlar var ki, adi seriyada bunu çəkmək mümkün olmazdı...Bu sadəcə çox əyləncəlidir.
2014-cü ilin oktyabrında “Fleş” seriyasının “Fleş Oxa qarşı” adlandırılacağı məlum olmuşdur. Kreysberq bildirmişdi ki, seriyaların ssenarisi üzərində işlənməsi zamanı hər iki serialın ssenaristlərinin iş otaqları birləşdirilmişdi.
Çəkilişlər
Hər iki seriyanın çəkilişlərinə 24 sentyabr 2014-cü ildə başlanmış və 8 oktyabr 2014-cü ildə çəkilişlər tamamlanmışdır. “Fleş” seriyasının rejissoru Qlen Uinter, “Ox” seriyasının rejissoru isə Cessi Varn olmuşdur. “Fleş” seriyasında Ox və Fleşin söyüş səhnəsi üç gecə ərzində çəkilmişdir. Stiven Amell tərəfindən canlandırılan personaj ilk dəfə supergücə malik biri ilə qarşılaşdığına görə, onun tryukları da dəyişdirilmiş və xüsusi effektlərə uyğunlaşdırılmışdır. Hər iki seriyanın çəkilişlərini müqayisə edən Qrant Qastin “Fleş” seriyasının çəkilişlərini “həqiqətən yorucu” adlandıraraq deyir ki, çoxlu sayda boş çəkilişlər həyata keçirilmiş və sonradan post-prodakşn zamanı onlar montaj edilərək birləşdirilmişdir. “Ox” çəkilişlərində isə əsas çətinlik müvafiq çəkiliş bucağının tapılması olduğunu demişdir. Qastin həm də deyir ki, bəzən çəkiliş meydançalarını dəyişik salırdı, çünki hər iki seriyanın çəkilişləri paralel aparılırdı.
Musiqi
18 dekabr 2014-cü ildə WaterTower Music leybli Fleş/Ox krossover seriyalarında istifadə edilmiş musiqiləri albom şəklində satışa çıxarmışdır. Alboma həm də sezon arası respektivdən iki bonus trek də əlavə edilmişdi. Hər iki serialın musiqi mövzularını biləşdirməli olan bəstəar Bleyk Nili deyir ki, “Əslində bu elə də çətin iş deyildi, mən hər iki serialın musiqisini elə hazırlamışdım ki, onlar oxşar xüsusiyyətlərə malik idilər, lakin hər ikisi bir-birindən fərqli xüsusiyyətlər də daşıyırdı.”
Alboma “xüsusi hadisə fanatları arasında məşhur olan” iki bonus trek də əlavə edilmişdi. Alboma daxil olan bütün musiqilər Blek Nili tərəfindən bəstələnmişdir.
Yayım
22 noyabr 2014-cü ildə Vestvud, Los-Ancelesdəki Krest kinoteatrında fanatlar üçün eksklüziv “Fleş Oxa qarşı” krossover seriyalarının xüsusi baxışı təşkil edilmişdir. Bundan sonra Amell, Qastin, Devid Ramsi, Emili Bett Rikards, Daniella Panabeker və Karlos Valdes icraçı prodüsserlər Berlanti, Kreysberq və Quqqenheymlə birlikdə sual-cavab panelində iştirak etmişlər.
Krossoverin birinci hissəsi olan “Fleş” seriyası 2 dekabr 2014-cü ildə, bunun ardında ikinci hissə olan “Ox” seriyası isə 3 dekabr 2014-cü ildə The CW telekanalında yayımlanmışdır. ABŞ yayımı ilə paralel krossover Kanadanın CTV telekanalında da yayımlanmışdır. Birləşmiş Krallıqda krossover ilk dəfə 18 dekabr 2014-cü ildə Channel 5 tərəfindən yayımlanmışdır. Avstraliyada seriyalar ard-arda 28 yanvar 2015-ci ildə Fox8 telekanalında yayımlanmışdır. Bunun üçün Avstraliyada “Ox” teleserialını yayımlayan Nine Network telekanalı krossoverin tərkib hissəsi olan “Ox” seriyasını yayımlamaq hüququnu Fox8 telekanalına vermişdir.
Ev üçün buraxılış
Krossover seriyaları “Fleş” teleserialının birinci mövsümü və “Ox” teleserialının üçüncü mövsümünə daxil olan bütün seriyalarla birlikdə Blu-ray və DVD formatlarında 22 sentyabr 2015-ci ildə satışa çıxarılmışdır. Həmin dəstlərə kadr arxası səhnələr, audio izahlar və ixtisar edilmiş səhnələr daxil edilmişdir. Seriyalar müvafiq olaraq 6 və 7 oktyabr 2015-ci ildə Netflixdə baxışa çıxarılmışdır.
Reytinqlər
“Fleş” seriyası 7 oktyabr 2014-cü ildə serialın premyerasından sonra ikinci ən çox izləyici sayı və 18-49 yaşlı izləyicilər arasında ikinci ən böyük nəticəni göstərmişdir. Əvvəlki seriya ilə müqayisədə izləyici sayı 22%, 18-49 yaşlılar arasında göstərici isə 14% artmışdır. “Ox” seriyası üçüncü mövsümdə serialın ən çox izlənilən seriyası olmaqla yanaşı, həm də 10 oktyabr 2012-ci ildə serialın debütündən bəri serialın ən geniş izləyici kütləsini təşkil etmişdir. Özündən əvvəlki seriya ilə müqayisədə teleserialın izləyici sayı 46%, 18-49 yaşlılar arasında reytinqi isə 56% artmışdır. Bu, həm də The CW telekanalının iki il ərzində ən çox izlənilən Çərşənbə gününü təşkil etmişdir.
“Fleş”in Kanada yayımı 2.45 milyon nəfər tərəfindən izlənmişdir ki, bu da həftənin ən böyük izləyici göstəricisi olmuşdur. “Ox” seriyası 2.2 milyon nəfər tərəfindən izlənmişdir ki, bu da günün ikinci, həftənin isə dördüncü ən böyük izləyici göstəricisidir. Birləşmiş Krallıqda “Fleş” və “Ox” seriyaları müvafiq olaraq 1.5 milyon və 980.000 nəfər tərəfindən izlənmişdir. Ümumilikdə ölkədə seriyalar müvafiq olaraq 1.63 və 1. 26 milyon nəfər tərəfindən izlənmişdir.
Krossoverin yayımlanmasından sonra hər iki serialın reytinqləri krossoverdən əvvəlki seriyalarla müqayisədə xeyli artmışdır. “Fleş”in göstəriciləri 18-49 yaşlılar arasında 6%, ümumilikdə isə 4% aşağı düşmüşdü. “Ox” serialının növbəti seriyasının göstəriciləri isə 18-49 yaşlılar arasında 29% aşağı düşmüşdü. Buna baxmayaraq həmin göstərici serialın krossoverdən əvvəlki seriyası ilə müqayisədə artmış və mövsüm ərzində ikinci ən yaxşı nəticəsini göstərmişdi.
Tənqidçilərin mövqeyi
Birinci Ox/Fleş krossoverindən sonra “Variety” jurnalından Brayan Louri “Ox” serialının uğurunu “daha işıqlı tonlar” və “Fleş” serialının “maraqlı super güclərini əlavə etməklə” təkrarlamağa müvafiq olduqlarına görə prodüsserləri alqışlamışdır. O, qeyd edir ki, “incə şəkildə hər iki serialı birləşdirən” krossover həm də onların izləyicilərini bir araya gətirməyə müvəffəq olmuşdur. “Birth.Movies.Death”dən Meredit Borders krossover seriyalarını “əyləncəli” adlandıraraq, deyir ki, ''“yeni gələnlər təqdim edilmədən çoxlu süjet xəttləri təqdim olunur. Yeni izləyicilər nə baş verdiyini anlamaq üçün vaxt sərf etməli olsalar da, hər iki serialı izləyən veteran izləyicilər böyük həzz alacaqlar.” ''
Fleş
“IGN”-dən Cessi Şedin “Fleş” seriyasına 7.8/10 bal vermişdir. O, deyir ki, “personajlar və onların köməkçilərinin yollarının kəsişməsi baxımından” “Fleş Oxa qarşı” seriyası “şən” idi...izləyicilər “Barri və Ollinin münasibətlərinin inkişaf etməsinin şahidi olurlar.” “Muxtar bir seriya kimi imkanlarının məhdud olması isə, seriyada daha bir yaxşı inkişaf etdirilməmiş caninin təqdim edilməsinə səbəb olmuşdur.” “The A.V. Club”dan Skott Von Doviak seriyanı “A-“ dərəcəsi ilə qiymətləndirir və “Fleş”in bir saatlıq muxtar seriyası kimi “əlamətdar açılış” adlandırır. Yazarlar Qreq Berlanti və Endryu Kreysberqin işini tərifləyən Von Doviak, həm də “iki serialın tonunu birləşdirməyə müvəffəq olan” rejissor Qlen Uinterin işini bəyəndiyini bildirir. Fleş və Oxun döyüş səhnəsini xüsusi qeyd edən Von Doviak bildirir ki, “Bu, yaxşı planlaşdırılmış döyüşdür, müxtəlif məqamlarda personajların hər birinin üstün cəhətləri yaxşı göstərilir.”
“Collider”dən Deyv Trambor “Fleş” seriyasına “A-" bal verərək deyir ki, personajları bir yerdə görmək “əyləncəli” idi. O, qeyd edir ki, “bu seriyada cinayətkarlığa qarşı mübarizə aparan gənc Barri Allen bir çox problemlərlə qarşılaşır. Barri anlayır ki, Ox ona, vergisinin gözəl bir hədiyyə olduğunu, lakin, onun özünü təkmilləşdirməli və mükəmməlləşdirməli olduğunu izah etməyə çalışır.” Trambor həm də, “Oxun məşqlər sayəsində özünü təkmilləşdirmə və detallara diqqət üslubunun, Fleşin vecsiz və canilərin döyülməsinə çatanda təbəl davranışı ilə qarşılaşması”nı izləməyi bəyəndiyini bildirir. Aqardın seriyadan gözləntiləri məyusluqla tamamlanmamışdı. O, hiss edir ki, “həm epik döyüş səhnəsinin də daxil olduğu ekşn səhnələri, həm də personajların xarakterinin açıldığı səhnələr yaxşı işlənmişdir. İzləyici komandaların qarşılaşmasından həzz aldığı müddətdə bütün baş verənlər Fleşin hekayəsini bir mərhələ də irəli aparır.”
“Paste” jurnalından Erik Uolters “Fleş” seriyasını 9/10 balla qiymətləndirərək deyir ki, “Fleş Oxa qarşı seriyasında fanatların krossoverdən gözləyə biləcəyi hər şey var.” “Den of Geek”dən Kerolayn Prisi də seriyanı qiymətləndirərək deyir ki, “bu demək olar ki, lazım olan hər şey və daha artığıdır.” Onun fikrincə bu seriya “ehtiyat, səliqə və sevgi ilə yanaşılacağı halda komiks ideyalarının kiçik ekrana necə uğurla uyğunlaşdırılmasına gözəl nümunədir.”
Ox
“Ox” seriyasına 9.2/10 bal verən Şedin qeyd edir ki, “bunu izləmək partlayış idi” və seriyanın krossoverin birinci hissəsindən “daha qənaətbəxş” olduğunu vurğulayır. Krossoverin iki muxtar hissəyə bölünməsi ilə potensialın bir saatınnı boşuna sərf etdiyini göstərən Şedin “Ox” hissəsinin əyləncə və döyüş səhnələrinin bölünməsi baxımından daha ardıcıl olduğunu deyir. Tənqidçi üçüncü mövsümün ən unudulmaz canisi olacağına ümid etdiyi Kapitan Bumeranqı izləməkdən həzz almışdı. O, həm də Barri və Ollinin komandalarının qarşılaşması, seriyada işıq və qaranlığın balansının gözlənilməsini müsbəət hal kimi qeyd edir. “The A.V. Club”dan Alasdeyr Uilkins seriyaya “A-“ balı verərək deyir ki, seriya ''“bir saatlıq yüngül əyləncədir və Barri, yeganə personajdır ki, Oliverin standart hərəkətlərini onun üzünə vurur.” “Fleş cəsurluğu ilə ilhamlandırsa da, onun sadələşdirilmiş düzgün və səhv anlayışı gördükləri işin qaranlıq tərəfinə fikir verməməyə sövq edir. Oliver isə, ədalətə nail olmaq üçün hər şeyi etməyə hazır olab cəsurdur.”''
“Ox” seriyasının krossoveri effektiv bağladığını hiss edən Trambor seriyanı “A” balla qiymətləndirir. O, qeyd edir ki, “hər iki qəhrəman şəhərlərində öz xarakterlərinə uyğun fəaliyyət göstərirlər.” Barri Allenin cinayətkarlıqla mübarizəsi “vezsiz” və “Sentral-sitinin yüksək texnologiyaları” əsasında həyata keçirilir. “Kuinin Starlinq-sitisi” isə amansız yeraltı dünyası ilə “ən çox maskalanmış cinayətkarın şəxsiyyətini xatırladır.” Lakin, Aqard qeyd edir ki, “Ox seriyası kifayət qədər yaxşı olsa da, birinci hissəyə çata bilmir.” “Məğrur və kobudun krossoverin hissəsi olması hiss olunur və o, Oliverin personaj kimi inkişafına xidmət etmir.” Aqard deyir edir ki, “Siskonun hər yerdə bəxti gətirir”, “Kapitan Bumeranq isə ən güclü və inandırıcı rəqibdir”, “çünki, strategiya istifadə edir və bir neçə addımını əvvəlcədən planlaşdırır.”
“Paste” jurnalından Mark Rozeman “Ox” seriyasına 9.3/10 bal verir və deyir ki, o, “nəinki krossoverin digər seriyası ilə eyni səviyyədədir, hətta bəzi məqamlarda ondan üstündür.” Onun sözlərinə görə “Fleş Oxa qarşı seriyası Fleşin özünü müdafiə etməyə qadir olduğunu göstərirsə, Məğrur və kobud seriyası Oxun hələdə alova malik olduğunu nümayiş etdirir.” “Den of Geek”dən Mayk Çeççini deyir ki, “seriya kifayət qədər bitkin macəradır.” O, qeyd edir ki, “hər iki həm ayrılıqda həm də birlikdə yaxşı işləyir, “Fleş Oxa qarşı” seriyasında Fleş çox aydın vurğulanır, “Məğrur və kobud” seriyası isə heç şübhəsiz ki, Oxun seriyasıdır.”
Mükafatlar
“TVLine” “Fleş Oxa qarşı” krossoverini 2014-cü ilin doqquzuncu ən böyük televiziya anı adlandıraraq deyir ki, ''“Krossoverlər də çoxdu, superqəhrəman teleserialları da. Lakin yaxın dövrün televiziya tarixində iki kostyumlu superqəhrəmanın qarşılaşması (yüngülləşdirilmiş şəraitdə olsa da) baş verməmişdi. Fleşin yüngül və yumşaq hərəkətlərinin Oxun güclü və zəhmli hərəkətlərinə qarşı qoyulması yüngül tanqo effekti yaradaraq, krossover hadisəsi ətrafındakı səs-küyə cavab verir.” “IGN”'' Fleş və Ox arasındakı döyüş səhnəsini 2014-cü ilin ən yaxşı döyüş səhnələrindən biri adlandırmışdır. “ScreenRant” krossoverə daxil olan hər iki seriyanı 2014-cü ilin ən yaxşı teleserial seriyaları sırasına daxil etmişdir. “Blastr” və “Zap2it” saytları da “Fleş Oxa qarşı” seriyasını 2014-cü ilin ən yaxşı televiziya seriyalarından biri adlandırır.
Digər krossoverlər
2015-ci ilin yanvarında “The CW” telekanalının prezidenti Mark Pedovitz bildirir ki, kanal hər il Ox Kainatının krossover hadisəsini hazırlamağı planlaşdırır. 2015-2016-cı televiziya mövsümündə təqdim edilmiş iki hissəli krossover hadisəsi “Qəhrəmanlar güclərini birləşdirir” adlandırılmış, və krossover “Fleş” və “Ox” seriallarının VIII seriyaları arasında baş tutmuş, burada “Sabahın əfsanələri” komandasının yaranması göstərilmişdi. 2016-2017-ci televiziya mövsümündə “Fleş”, “Ox” və “Sabahın əfsanələri” serialları arasında baş tutan "İşğal!" krossover hadisəsində “CBS” telekanalının “Supergörl” telekanalının baş qəhrəmanı da təqdim edilmiş, ikinci mövsümdən isə serial “The CW” telekanalına keçirilmişdir.
Proteya
thumb|Protea madiensis
—  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Pentacalia pomacochana
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Bibqətəl piri
Bibqətəl piri — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ordubad rayonunun Gəmiqaya ərazisində yerləşən ziyarətgah. Ziyarətgah Gəmiqayanın cənub-şərqində Nazağa adlanan yerin cənub tərəfindədir.
Yerli əhali arasında Bibiqətəl, Bibiqətl – "Bibinin qətlə yetirildiyi yer" kimi də adlandırılır. Buraya ilin yay fəslində – iyul ayında gələr, gecəni orada qalar, sübh çağı otların üzərinə düşən səhər şehindən üzlərinə sürtər və ətrafa su səpərlər. Ona görə də buraya ziyarətə gəlinən günə və həyata keçirilən mərasimə "susəpən" deyirlər. Bundan sonra ziyarətgaha gələnlər musiqi sədaları altında Gəmiqayaya doğru hərəkət edər və hamı bir yerə cəmləşər. Orada xüsusi bayram yeməkləri hazırlanar, şənlik başlanardı. Aşıq məclisi təşkil olunar, yallı oynanılar, at yarışı keçirilərdi. Burada küsülülər barışdırılar, oğlanlar gül-çiçək verməklə istədikləri qızlara könüllərini açardılar. Zaman keçdikcə ziyarətgah insanların yaylağa köçməsilə bağlı olmuş, yurdlara gələnlər ilk öncə bu piri ziyarət etmişlər. Xalq arasında olan rəvayətlərə görə "Susəpən" bayramı, Bibqətəlin ziyarət edilməsi Nuh peyğəmbər, dünya tufanı ilə bağlıdır. Nuh peyğəmbərin quruya çıxarkən ilk qurbanı burada kəsməsi haqqında fikirlər vardır.
Bəhruz Kəngərli muzeyi
Bəhruz Kəngərli muzeyi — Azərbaycan rəssamı, boyakar və qrafik Bəhruz Kəngərlinin xatirəsinə yaradılmış muzey. Naxçıvan Muxtar Respublikasının Naxçıvan şəhərində, Atatürk və İstiqlal küçələrinin kəsişməsində yerləşir.
Tarixi
left|200px|thumb|Azərbaycan poçt markası (2012) Bəhruz Kəngərli Muzeyi Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin 2001-ci il 22 may tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan rəssamlıq sənətinin görkəmli nümayəndəsi Bəhruz Kəngərlinin xatirəsini əbədiləşdirmək məqsədilə yaradılmışdır.
Azərbaycan Respublikasının prezidenti Heydər Əliyev 2002-ci il 18 iyun tarixində bu muzeyin açılışında iştirak etmiş və nitq söyləmişdir.
2013-cü il iyunun 24-də Bəhruz Kəngərli muzeyinin binasının əsaslı yenidənqurmadan sonra açılışı olmuşdur.
Binası
Binası tarixi-memarlıq abidəsidir. 1897-ci ildə Naxçıvan qızlar məktəbi üçün tikilmişdir.
Ümumi sahəsi 560 m²-dir. Şərq və qərb memarlıq elementlərinin sintezindən tikilmiş ikimərtəbəli binanın birinci mərtəbəsində 7, ikinci mərtəbəsində isə 5 otaq yerləşir. Hər iki mərtəbədəki otaqlara giriş dəhlizlərdəndir. İkinci mərtəbədə qərb tərəfə baxan 1 ədəd balkon var. Bina iqlim şərtlərinə uyğun olaraq çiy kərpicdən tikilmiş və fasadı bişmiş kərpiclə üzlənmişdir. Divarların qalınlığı 90 sm-dir. Binaya giriş şimaldandır. XX əsrdə binadan tədris müəssisəsi kimi istifadə olunmuşdur. Əvvəlcə pedaqoji texnikum, sonra isə Heyran xanım adına tibb texnikumu yerləşmişdir.
Burada 350-yə yaxın maddi-mədəniyyət nümunəsi qorunub saxlanılır və nümayiş etdirilir ki, bunların da 56-sı rəssamın əsərlərinin orijinalı, 300-ü isə foto surətlərindən, habelə ailəsi, həyat və fəaliyyəti ilə bağlı sənədlərdən, məişət əşyalarından və digər materiallardan ibarətdir.
2012-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Bəhruz Kəngərlinin 120 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında sərəncam imzalamışdır. Bu sərəncama əsasən, Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisində Tədbirlər Planı hazırlanaraq həyata keçirilmişdir. Tədbirlər Planına əsasən, Bəhruz Kəngərlinin Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin fondunda saxlanan 191 əsərinin surəti çıxarılaraq Bəhruz Kəngərli Muzeyinə verilmişdir. Həmin vaxtdan muzeydə Bəhruz Kəngərli irsinə aid 900-dən çox eksponat mühafizə olunur. Muzeydə rəssamın 341 rəsm əsəri vardır. Bu rəsm əsərlərindən 58-i orijinaldır.
Seyid Qasım Təbrizi
Seyid Qasım Təbrizi-(?-1433), təriqət şeyxi, övliya
Həyatı
Övliyanın məşhurlarından. Öncə Şeyx Sədrəddin Ərdəbilinin sonra da Şeyx Sədrəddin Əli Yumninin sohbətlərində iştirak etmişdi. Bu şəxslərdən feyz aldı.
Mövlanə Əbdürrəhman Cami onun haqqında demişdir: "Seyyid Qasım Təbrizinin tələbələrindən birini görmüşdüm. Könlü aydınlıq, qəlbi nurlu və davamlı ibadət və taət ilə məşgul idi.Allahu- təalanı davamlı zikr edən bir kimsə idi. Ondan mürşüdünün halını soruşdum. "Mən iki dəfə sohbətində oldum. Bir kərə Heratda və bir kərə də Bəlxdə. Hər iki dəfəsində də bir neçə gün xidmətində və sohbətində iştirak etdim. Mənə məmləkətimə dönməmi və zərəri toxunacaq kimsələrdən ayrılmamı əmr etdi" dedi.
Səvənlərindən bir şəxs belə demişdir: "Seyyid Qasım Təbrizi Səmərqənddə olduğu sıralarda sohbətinə getmişdim. Mərifətlər dolu sohbətlərində həzrət-i Əbu Bəkirdən çox söhbətlər açar, ondan bəhs edərdi. Hər nə zaman ondan bəhs etsə, gözlərindən qiymətli inci  dənələri kimi yaşlar tökülürdü.
Türbəsini ziyarət edən bəzi əməli saleh kimsələr, qəbri üzərinə nur yağdığını görmüşdülər. 1433–cü ildə (h. 837) vəfat etdi. Qəbri Harcədcam şəhərindədir.
Azərbaycan mətbəxi: Dadsonrası dad (film, 2015)
Azərbaycan mətbəxi: Dadsonrası dad filmi rejissor Şamil Nəcəfzadə tərəfindən 2015-ci ildə çəkilmişdir. "Yaddaş" Sənədli Filmlər Studiyası nda istehsal edilmişdir. Filmdə qədim mədəniyyətə mailik bir ölkə kimi Azərbaycan mətbəxinin tarixi, çeşidliliyi və zənginliyindən bəhs olunur.
Məzmun
Filmdə qədim mədəniyyətə mailik bir ölkə kimi Azərbaycan mətbəxinin tarixi, çeşidliliyi və zənginliyindən bəhs olunur. Eyni zamanda Azərbaycanın oturuşmuş kulinariya ənənələrinin ilkin yaranma və formalaşma ehtimallarına aydınlıq gətirilir.
Orta əsrlər Şərq rəssamlarının miniatürləri, Avropa rəssamlarının qravüraları, tarixçi və səyahətçilərin Azərbaycan haqqında tarixi faktları, vətənimizin flora və faunasının təsviri filmdə estetik və vizual həmahənglik yaradır. Bütün bunlar isə təsdiq edir ki, Azərbaycan mətbəxi dünyada ən zəngin mətbəxlərdən biridir.
Ekran əsəri Azərbaycanın mədəni irsinin, mətbəx mədəniyyətinin, iqtisadi və mədəni potensialının dünyada təbliği və xarici turistlər üçün Azərbaycanın cəlbediciliyini göstərmək baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenarist: Şamil Nəcəfzadə Rejissor: Şamil Nəcəfzadə Operator: Nizami Abbas Prodüser: Cavid İmamverdiyev Bəstəkar: Cahangir Zülfüqarov
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2015-ci ilin Azərbaycan filmləri 2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Arktik və Antarktik landşaftın torpaqları
Arktik və Antarktik landşaftın torpaqları - Avrasiya materikində Şpitsbergen, Frans-İosif Torpağı, Yeni Torpaq, Novosibirsk adalarında, Taymır yarımadasında, Şimali Amerikada Qrenlandiyanın şimal sahillərində, Şimali Amerikanın şimal arxipelaq adalarında, Antarktida materikinin vahələrində rast gəlinən torpaq tipi.
İqlimi
İqlim şəraiti çox soyuq olub, orta illik temperatur -10°C-dən -14°C-i arasında dəyişir. Yayda orta sutkalıq temperatur +5°C-ni aşmır. Şaxtasız günlər 12-14 gündən çox davam etmir. Arktik zonanın qərb hissəsinin şərqinə nisbətən qışı yumşaqdır. Yağıntıların illik miqdarı Arktikada 130-200 mm arası dəyişir. Antraktidanın vahələrində də az yağıntı düşür. Məsələn, Benqerada ildə 62 mm qar şəklində yağıntı yayda düşür. Antraktida sahil hissələrindəki vahələrində yağıntının miqdarı 300 mm-ə qədər artır. Nisbi rütubətliyin yüksək olması xarakterikdir (90%). Torpaq-qrunt ilin çox vaxtı donmuş vəziyyətdə olur, yalnız 2-2,5 ay ərzində (Arktikada) 30-80 sm hissə donuşluqdan azad olur.
Morfoloji tərkibi
Torpaq profilinin qalınlığı orta hesabla 40 sm təşkil edir. Bu torpaqlarda profil boyu differensasiya zəif gedir. Arktika səhra torpaqlarının profilində A0 qatı formalaşmır. Aca-Bca-C genetik qatlarə seçilir. Aca-karbonatlı humus qatı olub, qalınlığı 12-15 sm təşkil edir. Bozumtul-qəhvəyi rəngə çalır və yüngül mexaniki tərkibə malikdir. Bca-illüvial-karbonatlı qatdır. Açıq qəhvəyi rəngdədir. Qum, çınqıl və daşlar profil boyu çoxalır və bunlar karbonatlıdırlar. Arktik səhra torpaqlarında lil fraksiyası 6%-dən çox deyildir. Toz fraksiyası isə 10% təşkil edir. Bu torpaqlarda humusun miqdarı 3-5%-dən çox deyildir. Nəmlik az olduğuna görə qleyləşmə getməmişdir. Profildə asn həll duzlardan sulfatlar, natrium xlorid üstünlüyə malikdi r. Torpaqda duzların miqdarı 1%-dir. Üzvi madələrin tərkibi fulvoturşaların üstünlüyü ilə seçilir. Bu nisbət Ch:Cf=0,4-0,5. torpağın uducu kompleksi əsaslarla doymuşdur.
Hacı Səfərəli bəy Səfərbəyov
Həyatı
Hacı Səfərəli  bəy  Allahverdi  оğlu 1822-ci  ildə  Cavanşir-Dizaq mahalının  Zərgər  оbasında  dоğulmuşdu.
Ibtidai təhsilini  mоlla  yanında  almışdı. Sоnra atlı  alaya  yazılmış,  оrduda  xidmət  еtmişdi. Bir müddət çarın xüsusi qvardiyasında olmuşdu.
1843-cü ildə  kоrnеt,  1854-cü  ildə  pоdpоruçik,  1867-ci ildə  pоruçik,  1880-ci  ildə  ştabs-rоtmistr  rütbələrini  almışdı.
Hacı Səfərəli  bəy  1891-ci ildə  vəfat  еdib.
Hacı Səfərəli  bəyin  Abbas  bəy,  Sülеyman  bəy,  Qəhrəman  bəy,  Ağalar  bəy  adlı  оğulları  vardı.
Məaflar
Tarixşünaslıqda məaflar haqqında fərqli mülahizələr
Bir çox tədqiqatçılar maafları feodal sinfinə aid edirdilər. Məsələn, Azərbaycan kəndinin istər çar Rusiyası işğalından əvvəlki, istərsə də sonrakı dövrünün tarixini tədqiq edən Ə.Ubaydulin maafları feodal sinfinə aid edərək yazırdı: «Feodal pilləsinin ən aşağı mərhələsində maaflar dayanırdılar. Onları Azərbaycanın bəzi yerlərində tərxan da adlandırırlar». İ.P.Petruşevski isə maafları kəndlilər sinfinə daxil edir: «XVIII əsr Azərbaycan kəndliləri içərisində eyni cür hüququ olmayan bir neçə qrup var idi. Onlardan, ilk növbədə, maafları qeyd etməliyik». Digər bir əsərində isə İ.P.Petruşevski maafları feodal sinfinə aid edir: «Öz ictimai vəziyyətlərinə görə bəylərdən və bəzi köçərilərdən aşağıda duran, öz vilayətlərində hərbi qulluqda və feodal dəstələrində (çərik) olmaqdan başqa torpaq sahiblərinə heç bir vergi verməyən və mükəlləfiyyət daşımayan kiçik torpaq sahibləri maaflar adlanırdılar».
Ümumiyyətlə, qafqazşünasların əsərlərində, mənbələrdə, bu məsələyə baxışda fərqli fikirlər mövcuddur. Mənbələrin və qafqazşünasların əsərlərinin çoxunda, həmçinin, müasir alimlərin əsərlərində məaflar feodal sinfinə aid edilirlər, feodal pilləsini təsvir edərkən onları sonuncu pillədə saxlayırdılar.
Məafların sosial zümrə kimi formalaşması haqqında
Məaflar və ya ərəbcə muaflar vergi və mükəlləfiyyətlərdən azad edilənlər deməkdir. İ.P.Petruşevski qeyd edirdi ki, maaflar müsəlman dünyasında XI əsrdən məlumdur. «Bu termin geniş mənada divana, öz sahibkarlarına, kollektivinmi, fərqi yoxdur, kimin xeyrinə olursa-olsun, vergi verməkdən azad olunmuş hər bir şəxsə, yaxud hər bir kollektivə (kənd icması) deyilirdi». Buradan aydın olur ki, vergi və mükəlləfiyyətdən azad olmuş kəndlilər maaflar adlanırdılar, həm də təkcə kəndlilər deyil, vergidən azad olunmuş kənd icması da maaf adlanırdı.
Məsələn, Quba xanı özünün xüsusi fərmanı ilə Xudat kənd cəmiyyətini sədaqətli xidmət müqabilində vergidən azad etmişdi. Quba xanlığının Rusiya tərəfindən işğalı ərəfəsində verilmiş bu fərmanda deyilirdi: «Nəcabətli keşikçiləri (yaxud icması) olan Xudat cəmiyyəti maaf elan olunur və vergi verənlər siyahısından çıxarılırlar. Onlara toxunanlar (alçaldanlar) allahın qəzəbinə və peyğəmbərin nifrətinə (qarğışına) düçar olacaqlar. Bu cəmiyyətdən heç bir vergi və mükəlləfiyyət icrası tələb olunmasın».
Mahal İsmayıloğlu
Həyatı
Mahal İsmayıloğlu 1957-ci ilin yanvar ayının 22-də Ermənistanın Kalinino rayonunun Evli kəndində anadan olub. Evli kəndində kənd səkkizillik məktəbini və 1974-cü ildə Gürcüstanın Dmanisi rayonundakı Muğanlı kənd orta məktəbini bitirmişdir. 1975–1977-ci illərdə hərbi Sovet Ordusu sıralarında hərbi xidmətdə olub. Orduda xidmət edəndə Sakit Okean donanmasının "Boyevaya vaxta" qəzetində işə dəvət olunub. 1977–1982-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsində təhsil almışdır.
Məaflar
Məafların sosial zümrə kimi formalaşması haqqında
Fərmanın mətnində maaf termini işlədilir. Belə güman etmək olmaz ki, Xudat kəndi vergidən azad edilsə də, onun camaatının hamısı maaf idi. Ə.Ubaydulin maafları Qərbi Avropa cəngavərləri ilə eyniləşdirirdi. Lakin sənədlərdən görünür ki, maaflar feodal, yaxud torpaq sahibkarları sırasına daxil edilmirdi. Kənddə yaşayan həmkəndlilərindən fərqli olaraq hərbi mükəlləfiyyət daşıyan və heç bir vergi verməyənlər maaflar hesab edilir.
Mahal İsmayıloğlu
Həyatı
Safura xanım ilə evlənmişdir. Aysel, Ayan adlı iki qızı və Tural adlı bir oğlu var.
Xəstəliyi ilə bağlı uzunmüddətli müalicələr almışdır. O, ən son 2014-cü ilin aprel ayında Türkiyənin Qaziantep Universiteti Tibb fakültəsində müalicə almışdır. 2015-ci ilin avqust ayının 28-də müalicə aldığı xəstəxanada böyrəkləri funksiyasını itirib və saat 13:20-də vəfat etmişdir. Ramana qəbristanlığında dəfn edilib.
Məaflar
Məafların sosial zümrə kimi formalaşması haqqında
Qarabağ xanlığında maaf adı daha çox işlək idi. Hərbi qulluqda və ya mülkü xidmətdə göstərdikləri  müəyyən səylərə  görə adi şəxslər  xanlardan  tarxanlıq  torpaq,  mülk,  soyurqal alırdılar. Onlar xan fərmanı, təliqəsi ilə  hər  cür  mükəlləfiyyətlərdən  azad  olunurdular. Vergidən azad  şəxslərə  maaflar  deyirdilər.
Mahal İsmayıloğlu
Fəalliyəti
Mahal İsmayıloğlu 1982–1984-cü illərdə İrəvanda nəşr olunan "Sovet Ermənistanı" qəzetində, baş müxbir vəzifəsində çalışıb. 1984–1987-ci illərdə C. Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında redaktor işləyib. 1987–1990-cı illərdə Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun çoxtirajlı qəzetinin redaktoru olub. 1990-cı ilin avqustundan "Aydınlıq" qəzetində çalışıb. Bu qəzetin yaradıcılarından biri olub. 1995-ci ilin oktyabrından 2002-ci ilin aprel ayınadək "Xalq qəzeti"nin baş redaktoru işləyib.
Məaflar
Məafların sosial zümrə kimi formalaşması haqqında
Bir arxiv sənədində deyilir: "maaflar vəzifəsi ondan ibarətdir ki, xanların hökmü ilə düşmənə qarşı hücuma göndərilir, yerli rəislərin göstərişlərini yerinə yetirir, gözətçilərə başçılıq edir, ancaq xəzinəyə vergi vermirdilər".
Mahal İsmayıloğlu
Fəalliyəti
"Yeni Musavat" qəzetinin köşə yazarı olub. Ara-sıra "Azadlıq" qəzetində də məqalələri dərc olunub.
Məaflar
Məafların sosial zümrə kimi formalaşması haqqında
Maaflıq həm bir şəxsə, həm də bütövlükdə  bir  obaya, hətta  elə də aid  edilirdi. Xanlıq dönəmində Cavanşir,  Otuziki  və  başqa  ellərin  sıravi  eldaşları  da  maaf  sayılırdılar. Ona görə ki, onlar  savaş  zamanı  canları, qanları  ilə  borclarını ödəyirdilər. Bu barədə Qarabağın iki xanın  vəziri, görkəmli  hüquqçu  olmuş Mirzə Camal Cavanşir Qarabaği yazır: "Qarabağın  bütün  elləri  adları  dəftər  və  siyahıda yazılmış atlı qoşundan  ibarət  idi… Qarabağ  ellərindən  tövcü  pulu və məhsuldan malcəhət alınmazdı.
Mahal İsmayıloğlu
Mükafatları
Mahal İsmayıloğlu Həsən bəy Zərdabi mükafatı və "Qızıl qələm" mükafatı ilə təltif olunmuşdur.
Məaflar
Məafların sosial zümrə kimi formalaşması haqqında
Ruslar Qarabağda möhkəmləndən sonra xanlığın qayda-qanunlarını ləğv edib, öz qanunlarını  qoydular. Qarabağ elləri  maaflıqdan  salındı. Onlar da  başqaları kimi vergi  ödəməyə  başladılar. Lakin ayrı-ayrı adamların maaflıq  hüququ  saxlandı. Onlar xan  tərəfindən  verilmiş  maaflıq  təliqələrini qazı tərəfindən təsdiq etdirib vergi  idarələrinə təqdim etdilər.
Mehdiqulu xan Cavanşirin hakimiyyəti dönəmində Şuşa şəhərində yaşayan maaflar: Rüstəm Fətəli oğlu (1791-1852), Babakişi Həzrətqulu oğlu (1792-?), Məşədi Ağa Məmmədqulu Səfi oğlu (1792-?), Kərbəlayı Yusif Kərbəlayı Paşa oğlu (1792-?), Ağakişi ağa Atakişi ağa oğlu Keştazlı (1793-?), Iskəndər Iskəndər oğlu (1794-?), Məmmədqasım Hüseyn oğlu (1799-1858) və başqaları.
Hacı Məhəmmədhüseyn xan İsfahani
Hacı Məhəmmədhüseyn xan İsfahani (?-?)—Mirzə Məhəmmədşəfi Mazandaranindən sonra Qacarlar dövlətinin baş naziri, Sədri.
Həyatı
Hacı Məhəmmədhüseyn xan İsfahan şəhərində anadan olmuşdu. Mükəmməl mədrəsə təhsili almışdı. Sədr-əzəm Mirzə Məhəmmədşəfi Mazandaranindən sonra, 1819-cu ildə Qacarlar dövlətinin vəziri-əzəmi təyin olunmuşdu.Əminüddövlə ləqəbini daşıyırdı.
1816-cı ildə Qacarlar sarayına səfarətdə iştirak etmiş Pyotr Berje "A. P. Yermolovun İrana səfirliyi" adlı kitabında yazır: "Yermolovun gəlişi zaman Mirzə Şəfinin 80 yaşı vardı. O, 19 ramazan 1234 (1818 – 1819) ildə Qəzvin şəhərində Sultaniyədən qayıdarkən vəfat etmişdi və Kərbəlada dəfn olunmuşdu. Onun davamçısı, birinci nazir vəzifəsilə, daxili işlər nazirini Nizamüddövlə Məhəmmədhüseyn xan oldu. O, Ağaməhəmməd xanın yanında xidmətə başlamışdı və bəzi vaxtlarda Kaşanın, Qum və İsfahanın hakimi idi, orada isə onun haqqında çox xoş xatirələr qalmışdır. Bütün cismanı ilə torpağa bağlı idi və çox zaman özünün şəxsi hərəkəti ilə kəndlinin əməyini qiymətləndirməsi ona çoxlu pul qazandırmışdı, onları da bütünlüklə kasıblara və xeyriyyəçilik işlərinə sərf etmişdi".
Hacı Məhəmmədhüseyn xan İsfahani Hacı Mirzə İbrahim Kələntərin yeznəsi, Mirzə Əbülhəsən xan Şirazinin bacanağı idi.
Hacı Məhəmmədhüseyn xan İsfahani oğlu Abdulla xan Əminüddövlə iki dəfə Qacarlar dövlətinin vəziri-əzəmi olmuşdu.
Carex sheldonii
(Carex sheldonii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Maren Mersenn
Maren Mersenn — fransız alimi, rahibi; Paris akademiyası adlandırdığı Paris elmi dərnəyini təşkil etmişdir. Özünün geniş yazışmaları və səyahətləri sayəsində bütün dünya alimlərinin məlumat mübadiləsinin tam şəbəkəsini yaratmışdır.
Fəriman şəhristanı
Fəriman şəhristanı— İranın Rəzəvi Xorasan ostanının şəhristanlarından biridir. Şəhristanın inzibati mərkəzi Fəriman şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 86,428 nəfər və 20,925 ailədən ibarət idi.
Sərəxs şəhristanı
Sərəxs şəhristanı— İranın Rəzəvi Xorasan ostanının şəhristanlarından biridir. Şəhristanın inzibati mərkəzi Sərəxs şəhəridir.
Əhalisi
2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 85,524 nəfər və 19,485 ailədən ibarət idi.
Milli tərkibi
Sərəxs bölgəsinin milli tərkibi qarışıqdır, belə ki burada Türklər (Azərbaycan kökənlilər, Şahsevənlər və Kəlat bölgəsindən olan Xorasan türkləri), Türkmənlər, Bəluclar, Ərəblər, Farslar və Həzaralar yaşayırlar.
Dini tərkibi
Əhali bütünlükdə müsəlmandır. Bölgə əhalisi şiələr və sünnilər (hənəfilər) dən ibarətdir.
Carex siderosticta
(Carex siderosticta) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Abdulla xan Əminüddövlə
Abdulla xanHacı Məhəmmədhüseyn xan oğlu Əminüddövlə (?-?)—İki dəfə Qacarlar dövlətinin baş naziri olmuş ictimai və dövlət xadimi.
Həyatı
Abdulla xan Hacı Məhəmmədhüseyn xan oğlu İsfahan şəhərində anadan olmuşdu. Mükəmməl mədrəsə təhsili almışdı. Birinci dəfə atası Hacı Məhəmmədhüseyn xan İsfahanindən sonra Qacarlar dövlətinin baş naziri olmuşdu.
Pentacalia popayanensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Misaq Memarzadə
Misaq Memarzadə (9 yanvar 1983) — İran futbolçusu, qapıçı.
La-Sal-lez-Alp
La-Sal-lez-Alp (, La Sala los Aups) — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Alplar. Kommunanın dairəsi — Brianson. Le-Monetye-le-Ben kantonuna daxildir.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 909 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 617 nəfər (15-64 yaş) arasında 485 nəfər iqtisadi fəal, 132 hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 78.6%, 1999-cu ildə 73.7%) olmuşdur. Fəal olan 485 nəfərdən 476 nəfər (243 kişi və 233 qadın), 9 nəfər işsiz (1 kişi və 8 qadın) idi. 132 hərəkətsiz 30 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 68 nəfər təqaüdçü, 34 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Ulduz astronomiyası
Ulduz astronomiyası - astronomiya elmində vacib yerlərdən birini tutur. Bu sahə ulduz sistemlərinin tədqiqi, daxili quruluşlarını, tsiklərini, hərəkətlərini, təkamülünü öyrənir. Əsasən bizim qalaktika tədqiq edilir. Ulduz astronomiyası kainat dumanlıqlarını və uzaq ulduzları öyrənən astrofizikadan fərqlənir. O ümumilikdə kainat obyektləri ilə məşğul olur və özü daha bir neçə istiqamətə bölünür. Ukduz kinematikası, ulduz dinamikası və ulduz statistikası mövcuddur.
Qalaktika dakı ulduzların sayı məsələsində riyazi hesablamalardan istifadə edilir. Bu parametrlərdən asılı olaraq ulduzların qalktikada paylanması prinsipini başa düşməyə kömək edir.
Ulduz astronomiyası öz tədqiqatlarında klassik kinematika və riyazi statistika metodlarından istifadə edir. Bu ulduzların hərəkət qanunauyğunluğunu öyrənməyə kömək edir. Uduzların kinematik ölçülərini və sıxlığını müəyyənləşdirməyə imkan verir.
Ulduz astronomiyasının özü müstəqil elm sahəsi kimi 18-ci əsrdən fəaliyyət göstərir. Onun əsasını ingilis astronomu Gerşel səmanın görünən hissəsində ulduz statistikası ilə qoymuşdur.
Asrtonomlar ulduzun görünən parlaqlığını, spektrini və zamanla səmada mövqeyinin dəyişməsini müşahidə etməklə ukduzların xüsusiyyətlərini, o cümlədən kütlə, yaş, kimyəvi tərkibi, dəyişkənliyi, məsafəsi və kosmosda hərəkətini müəyyən edə bilərlər.
Sarılı Xəştab
Sarılı Xəştab — Azərbaycan Respublikasının Zəngilan rayonunun Yeməzli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Saralixaştab kəndi dağlıq ərazidədir. Kəndin adı 1933-cü ildə Sarallı Xəştab kimi qeydə alınmışdır. Oykonimin birinci komponenti sarallı tayfasının adinı, ikinci komponenti isə bu tayfaya məxsus qışlağın adını əks etdirir. Mənbələrdə bu tayfanın adı sarıalılı kimi qeyd olunmuşdur. Sarıalılı orta əsrlərda Qarabağda və Zəngəzurda yaşamış Azərbaycan ellərindən biridir. XIX əsrin ortalarında Zəngəzur qəzasında yaşayan bu tayfaya məxsus Sarallı kənd icmasina daxil olan Ağqaya, Almalıq, Girmik, Şordərə, Mollalı, Siznaq, Faroe, Xəştab və Xilic adlı qışlaqlar, Zor, Berdaş, Giramsan, Gard, Aqadi (Mehralı), Xoştanak və Bayşam adlı yaşayış məntəqələri olmuşdur.
Firuzə şəhristanı
Firuzə şəhristanı — İranın Rəzəvi Xorasan ostanının şəhristanlarından biridir. Şəhristanın inzibati mərkəzi Firuzə şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 49,823 nəfər və 12,581 ailədən ibarət idi.
Əbdürrəhim bəy Vəzirov
Əbdürrəhim bəy Vəzirov — çar ordusunun mayoru, məmur, zərif.
Həyatı
Əbdürrəhim bəy Zеynalabdin bəy оğlu 1840-cı ildə Şuşa şəhərində anadan оlub. Şuşa şəhər məktəbini bitirəndən sоnra çar оrdusunda xidmətə başlayıb. Оrduda mayоr rütbəsinədək yüksəlib.
Əbdürrəhim bəy 1877–1878-ci illərdə Rus-Оsmanlı savaşında iştirak еtmiş, bir sıra döyüşlərdə sеçildiyinə görə "Vladimir" xaçı almışdı. Оrdudan tərxis оlunandan sоnra aldığı ödülün üstündə vеrilən 10 manatla güzəran kеçirmişdir.
Membran klaviatura
Membran klaviatura — tərpənməz (yaxud, demək olar ki, tərpənməz) kontaktları örtən və üzərinə simvollar vurulmuş bütöv plastik və ya rezin membrandan ibarət olan klaviatura. Normal klaviaturalardan fərqli olaraq, membran klaviaturalarda klavişləri göstərmək üçün təzyiqəhəssas zonalardan istifadə olunur. Bu zonalar, adətən, membranın altında kiçik qabarcıqlar şəklində olur. Belə klaviaturalardan ilk növbədə printerlərdə və ya çirkli atmosferi olan yerdə işləmək üçün nəzərdə tutulmuş qurğularda istifadə edilir. thumb|Membran klaviatura
Qəzənfər Musabəyov
Qəzənfər Mahmud oğlu Musabəyov — SSRİ, ZSFSR və Azərbaycan SSR-də yüksək dövlət vəzifələri tutmuş dövlət xadimi. Repressiya qurbanı.
Həyatı
1911-ci ildə Bakı gimnaziyasını,1919-cu ildə Kiyev Universitetinin tibb fakültəsini bitirib. Qəzənfər Musabəyov dövründə kommunizmin qələbə çalacağına inanan şəxslərdən olubdur.
1929–1931-ci illərdə Azərbaycan SSR MİK RH-nin sədri (indiki parlamentin sədri) vəzifəsində çalışmışdır, lakin bütün ömrünü sovet rejiminin bərqərar olmasına, möhkəmlənməsinə həsr etmiş, bu şəxs məhz həmin rejim tərəfindən xalq düşməni elan edilmişdir.
Q. Musabəyova qarşı irəli sürülən ittihamları boynuna götürməsi üçün məruz qaldığı saysız-hesabsız işgəncələr nəticəsində artıq özünü idarə edə bilmirmiş. Kamerasının qapısının hər dəfə açıldığını görəndə qaçıb çarpayısının altında gizlənirmiş. Qəzənfər Musabəyov barəsində həqiqətlər Azərbaycan Respublikası Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinin arxivindədir. Burada onun üç cilddən ibarət istintaq materialları saxlanılır. Bəzi məqamları aşağıdakı kimidir.
1937-ci il iyul ayının 25-də SSRİ Xalq Daxili İşlər Komissarlığı Musabəyov Moskva şəhərindəki evində (Serfimoviç küçəsi 2, mənzil 74) həbs edilib və evində axtarış aparılıb. Q. Musabəyovun 1931–1936-cı illərdə Zaqafqaziya Sovet Federativ Sosialist Respublikaları Xalq Komissarları Sovetinin sədri vəzifəsində işlədiyi nəzərə alınaraq, o, Tbilisiyə gətirilib. Həmin il avqustun 2-də Gürcüstan SSR Xalq Daxili İşlər Komissarlığı Dövlət Təhlükəsizliyi İdarəsinin 3-cü şöbəsinin rəis müavini Viner tərəfindən arayış tərtib edilib: "1889-cu ildə anadan olmuş, Zaqafqaziya SFSR Xalq Komissarları Sovetinin sabiq sədri Musabəyov Qəzənfər Mahmudoviç əksinqilabçı terrorçu və casusluq təşkilatının rəhbəri kimi ifşa olunub. Arayışa Çiçinadze, Getmanov, Xeçuyan və başqalarının ifadələri əlavə edilib".
1937-ci il noyabrın 6-da Gürcüstan SSR Dövlət Təhlükəsizliyi İdarəsinin 4-cü şöbəsinin 2-ci bölməsinin rəis köməkçisi Krimyan Gürcüstan SSR Cinayət Məcəlləsinin 58–7, 58–11 maddələri ilə müqəssir sayılan məhbusa 58–1 maddəsini də şamil edib.
1937-ci ilin avqustundan oktyabrınadək aparılan dindirilmə zamanı Q. Musabəyov ona qarşı sürülən bütün ittihamları rədd edib, 1937-ci il oktyabrın 28-də isə Gürcüstan SSR Xalq Daxili İşlər komissarı Qoqlidzeyə aşahıdakı məktubu yazıb:
"Neçə aydır ki, istintaqa inadla müqavimət göstərdiyimi etiraf edirəm və bütün günahlarımı növbəti dindirilmədə boynuma alacağam. Müttəhim Q. Musabəyov".
1937-ci il oktyabrın 29-da Q. Musabəyov ilə sorğu-sualı Krimyan aparır. Q. Musabəyov türk əksinqilabi millətçi təşkilata rəhbərlik etdiyini etiraf edir və bu işdə yaxından iştirak edən 24 nəfərin də adını çəkir. Q. Musabəyovun cavablarından aydın olur ki, o, Ümumittifaq əksinqilabi mərkəzlə bilavasitə əlaqə saxlayıb. Krimyanın "kimin vasitəsilə" sualına cavabında o, 1930-cu il avqust ayından 1933-cü il fevralın 6-dək Azərbaycan K/B/P MK katibi işləmiş V. Polonskinin adını çəkir: "Mən hər dəfə Moskvaya səfər edəndə Polonskiyə baş çəkirdim və Stalin yoldaşın ölkəni uçuruma apardığına məni inandırmağa çalışırdı".
1937-ci il noyabr ayının 22-də və 26-da Krimyana verdiyi cavablarda Q. Musabəyov müttəfiq respublikalarda əksinqilabi terrorçu-millətçi mərkəz rəhbərlərinin də adlarını çəkir: Ukraynada – Lyubanin, Özbəkistanda – Feyzulla Xodayev, Türkmənistanda – Gülümbəyov, Tacikistanda – Rəhimbəyov.
1937-ci il dekabrın 28-də verdiyi ifadədə Q. Musabəyov millətçi əksinqilabi-terrorçu təşkilat rəhbərləri sırasına Mirbəşir Qasımovun da adını əlavə edir, bu antisovet mərkəzlərin Almaniya, Yaponiya və İran xəfiyyə orqanları ilə gizli əlaqə saxladığını bildirir.
1937-ci il dekabrın 2-də Q. Musabəyov Tbilisi təcridxanasının 71 N-li kamerasından Gürcüstan SSR Xalq Daxili İşlər Komissarı S. A. Qoqlidze yoldaşa aşağıdakı ərizə ilə müraciət edir: "Sizin nəzərinizə bunları çatdırmağı özümə borc hesab edirəm: Azərbaycan SSR Xalq Komissarları Sovetinin sabiq sədri Dadaş Bünyadzadə Tbilisidə olarkən söhbət əsnasında mənə demişdi ki, Azərbaycanın hökumət başçısı Hüseyn Rəhmanov Azərbaycan millətçi mərkəzin üzvüdür və antisovet təşkilatlarında fəal iştirak edir.
Söhbət zamanı Bünyadzadə həmçinin mənə məlumat verdi ki, Azərbaycan K/B/P MK-nın birinci katibi Mircəfər Bağırov Ruhulla Axundovla sıx dostluq və siyasi əlaqədədir. Mən Bünyadzadədən "nə üçün sən bu fikrə gəlmisən" soruşduqda o, cavabında söylədi ki, Bağırov hətta Ruhulla Axundovu Azərbaycan K/B/P MK-nın ikinci katibi vəzifəsinə irəli çəkmək niyyətindədir və bu barədə Hüseyn Rəhmanov və Sultanməcid Əfəndiyev də xəbərdardırlar. Əfəndiyev ilə görüşəndə o, təsdiq etdi ki, həqiqətən Bağırov Ruhulla Axundovla yaxından əlaqə saxlayır və onun Moskvadan Bakıya qayıtmasına çalışır. Bundan başqa, Bağırov Axundova hörmət əlaməti olaraq, onu Azərbaycan SSR-in 15 illiyi münasibətilə nümayəndə heyətinin tərkibinə daxil edib, Lenin ordeni ilə təltif edilməsinə təqdimat verib və Axundov təltif edilib".
1938-ci il fevralın 8-də Gürcüstan SSR XDİK yanında Xüsusi Üçlüyün qərarı ilə Musabəyov Qəzənfər Mahmudoviç güllələnməyə məhkum edilib.
Azərbaycan Respublikası MTN-nin arxivində saxlanılan qovluqda Qəzənfər Musabəyovun "qardaş" deyə müraciət etdiyi Nikolay Yejova məktubu da vardır. Məktubun M. C. Bağırova aid hissəsin yazılır :
Bəs Yakov "qardaş" nə edib? Müavini Litvinə tapşırıb ki, ərizəni istintaq materiallarına əlavə etsin.
Görəsən, "Bağırov yoldaşa pis münasibət göstərmiş" Q. Musabəyov kimlərə rəğbət bəsləyib? İstintaq qovluğundakı məktubunda oxuyuruq: "1917-ci ildə Kiyev Universitetinin tibb fakültəsini bitirərək Bakıya qayıtdım. Bakı kommunasında Caparidze və Şaumyan yoldaşların rəhbərliyi altında ərzaq cəbhəsində çalışdım. 1918-ci ilin avqustunda Bakı Kommunasının süqutundan sonra Caparidze yoldaşın təklifi ilə mən digər kommunarlarla birlikdə Həştərxana yollandım. Burada iki il Sergey Kirov yoldaşın rəhbərliyi altında partiya işində və 11-ci Orduya xidmət sahəsində fəaliyyət göstərdim.
1920-ci ilin aprelində Orconokidze və Kirovun tapşırığı ilə mən Mikoyan və Yefremovla birlikdə "Beynəlmiləl" zirehlisində, döyüşə-döyüşə Bakını ələ keçirdik".
Çoxqıllı qurdlar
8000-ə yaxın növü var. Ən çox tanınmış nümayəndələri Arenicola marina və neraiddir (Nereis virens).