cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Şüeyb
Əraf surəsində
"Əraf" surəsində belə nəql olunur: "Biz qardaşları Şüeybi (ə) Mədyən xalqına tərəf göndərdik." O, onlara dedi: -"Ey camaatım! Allaha ibadət edin. Sizin Ondan başqa heç bir tanrınız yoxdur. Artıq sizə Rəbbinizdən aşkar bir dəlil (möcüzə) gəldi. Ölçüdə və tərəzidə düz olun. Adamların mallarının dəyərini (və ya onların haqqını) azaltmayın. Yer üzü (peyğəmbərlərin şəriətləri sayəsində) düzələndən sonra orada fitnə-fəsad törətməyin. Əgər siz mö’minsinizsə, bu (dediklərim) sizin üçün xeyirlidir! Hər yolun başında əyləşib Allaha iman gətirənləri qorxudaraq Onun yolundan döndərməyin, onu (Allah yolunu) əymək istəməyin. (Ey Mədyən tayfası!) Xatırlayın ki, bir zaman siz çox az idiniz, amma (Allah) sizi çoxaltdı. Bir görün fitnə-fəsad törədənlərin axırı necə oldu!..." Bəzi təfsirçilər bu ayələrdən istifadə edərək Şüeybin (ə) qövmünün tərəzidə az verməsindən (əskik satmasından) əlavə başqa böyük bir günah etmələrini də qeyd etmişlər. Onlar yollarda pusqu quraraq yol kəsirdilər. Əlbəttə qeyd etmək lazımdır ki, onların yol kəsmələri, dininin qarşısında maneəçilik törətmələri.
1. Qiymətli gövhər olan imanın qabağını alması uzaq ehtimal deyildir. Elə buna görə də sözünün davamında buyurulur: -"Allaha iman gətirəni yolundan saxlayır və azdırırsınız...." Bəzi təfsirçilərin qeyd etdiyi kimi onlar Şüeybə(ə) iman gətirənlərin yolu üstündə durur, onları hədələyərək bu işdən əl çəkmələrini tələb edirdilər. Hər halda, yuxarıda qeyd olunan ayələrin ardınca mütəal Allah Şüeybin (ə) qövmünün o həzrətə verdikləri cavabı belə xatırladır: -"Onun qövmünün başçıları və inadkarlar təkəbbürlük edərək dedilər: -"Ey Şüeyb(ə)! Biz ya səni və sənə iman gətirənləri öz kəndimizdən qovacağıq, ya da bizim dinimizə qayıdacaqsınız".
Şüeybə (ə) iman gətirənlər o nadan camaatın qarşısında dedilər: -"Allah bizi sizin dininizdən azad edəndən sonra yenidən ona qayıdaraq Allaha iftira bağlayaq. Biz ona qayıtmayacağ. Məgər ki, Allah istəyə. Bizim pərvərdigarımızın elmi hər bir şeyi əhatə edibdir. Biz Allaha təvəkkül edirik. Pərvərdigara bizimlə qovmumuzun arasında hakimlik et. Sən ən yaxşı hakimsən".
Ancaq Şüeybin (ə) cahil və məğrur qövmü özlərinin yanlış fikirlərinə israr edərək dedilər: -"Əgər Şüeybə (ə) itaət etsəniz ziyana uğrayacaqsınız". Pərvərdigar bu təkəbbürlüyün nəticəsini belə buyurur: -"Onlara zəlzələ gəldi və evlərində cansız oldular. Şüeybi (ə) yalançı adlandıranlar sanki heç vaxt o evlərdə olmamışdılar. Şüeybi yalançı adlandıranlar özləri ziyankar oldular".
Hud surəsində
Xoşbəxtlikdən uzaq olan o xalq onun caabında dedilər: -"Sənin namaz və dinin əmr edirmi ki, biz ata-babalarımızın ibadət etdiklərindən əl çəkək və öz mal-dövlətlətimizdə istədiyimiz kimi istifadə etməyək, doğrudan da sən səbirli və başa düşənsən..." Şüeyb onlara buyurdu: -"Ey camaat! Sizin fikrinizcə əgər mənim pərvərdigarımdan dəlilim olsa və mənə ruzi əta etmiş olsa (Onun itaətindən necə çıxa bilərəm)?!. Mən istəmirəm ki, sizə qadağan etdiyim şeydə (əməl etməklə) sizinlə müxalifətçilik edəm. Mənim hədəfim bacardığım qədər islah etməkdir. (Mənim öz dəvətimdə) Tovfiq təkcə Allahın iradəsi ilədir. Yalnız Ona təvəkkül edir və yalnız onun dərgahına üz tuturam. Ey camaat! Mənimlə müxalifət və düşmənçilik etmək Nuhun, Hudun, Salehin və Lutun qövmünə gələn bəlanın sizə gəlməsinə səbəb olmasın! Öz Pərvərdigarınızdan bağışlanmaq istəyib onun dərgahına üz tutun və tövbə edin! Həqiqətdə mənim Pərvərdigarım rəhimli və mehribandır. "
Amma onlar bu böyük Peybəmbərin cavabında boş sözlərindən əl çəkməyərək, dedilər:
– Ey Şüeyb! Dediklərinin çoxunu başa düşmür və səni aramızda zəif (gücsüz) görürük. Əgər əşirətin (dinimizə tapınan qəbilən) olmasaydı, səni daşqalaq edərdik. Yoxsa sən bizim üçün əziz (hörmətli) bir adam deyilsən!
Şüeyb (ə) güclü məntiqlə və möhkəm dəlillə onlara cavab verərək buyurdu:
– Ey qövmüm! Məgər mənim əşirətim sizə Allahdan da əzizdir ki, Onu unudub saymırsınız? Həqiqətən, Rəbbim (elmi ilə) nə etdiklərinizi biləndir! 93 Ey qövmüm! Əlinizdən gələni edin. Mən də etdiyimi edəcəyəm. Rüsvayedici əzabın kimə gələcəyini və kimin yalançı olduğunu biləcəksiniz. (Əzabı) gözləyin. Doğrusu, mən də sizinlə birlikdə gözləyirəm! Yəni siz Allahın vədə verdiyi əzabı gözləyin, mən də o əzabın sizə gələcəyini gözləyirəm.
İbn Abbas demişdir: -"Yəni, siz əzabı gözləyin, mən də haqqın rəhmət və köməyini gözləyirəm. Hər halda, Allahın göndərdiyi peyğəmbər yalançı adlandırmağın nəticəsi Pərvərdigarın buyurduğudur: -"Bizim əmrimiz gəldiyi zaman Şüeyb və ona iman gətirənlərə öz rəhmətimizlə nicat verdik. Zülm edənləri isə asimani bəla əhatə etdi. Onlar öz evlərində cansız olaraq qaldılar. Sanki heç zaman orada olmamışlar. Hudun qövmü məhv olduğu kimi, Mədyən camaatı da tələf oldular" . Bunun ardınca əksər peyğəmbərlərin öz ümmətlərinə dedikləri sözü qövmünə xatırladaraq buyurdu: -"Mən öz peyğəmbərliyimə görə sizdən heç bir muzd istəmirəm. Mənim mudzüm təkcə aləmlərin Pərvərdigarının öhdəsinədir". Daha sonra öz vəzifəsini onlara agah edib buyurdu: -"Ey camaat! Çəkidə düz verin və azaltmayın. Tərəzidə düz çəkin. Xalqın aldığını azaltmayın. Yer üzündə fəsad törətməyə çalışmayın. Sizi və sizdən qabaqkı insanları yaradan Allahdan qorxun!".
O, camaat həyasızcasına Şüeybə belə cavab verdilər: -"Doğrudan da sənə cadu ediblər, sən də bizim kimi (adi) bir insansan, biz sənin yalançı olmağını düşünürük."
Sonra öz həyasızlıqlarında daha da ifrata varıb dedilər: -"Əgər düz deyirsənsə, asimanın bir hissəsini bizim üstümüzə at!"
Şüeyb (ə) onların cavabında buyurdu: -"Mənim Pərvərdigarım sizin etdiklərinizə daha alimdir". Allah taala onların sonunu belə nəql edir: -"Onlar Şüeybi təkzib edib yalançı adlandırdılar və günün əzabına (atəş saçan kölgə əzabına) düçar oldular. Həqiqətən də (bu gün) böyük əzab günü idi. Bu hadisədə ibrət vardır. Onların çoxusu mömin deyildilər."
Şüeybin kor olması
Bəzi təfsirçilər "Hüd" surəsinin 92-ci ayəsinin -"Biz səni öz aramızda zəif görürük" təfsirində belə deyirlər: -"Onların bu sözünün səbəbi Şüeybin kor olması idi. Onların "zəif və gücsüzdür" -dedikdə məqsədləri onun görmə qabiliyyətini əldən verməsi idi. Təbəri bu sözü öz kitabında Səid ibn Cübeyr və başqalarından nəql etmişdir.
"Kamülut-təvarix"in müəllifi də bu sözü qeyd etmişdir.
Lakin bunların qarşısında başqa təfsirçilər Şüeybin (ə) kor olmasını inkar etmiş, peyğəmbərlərinin xalq arasında nifrət yaradan xəstəliklərdən uzaq olmalarını sübut gətirmişlər. Onlar kor olmağı xalq arasında nifrət yaradan xəstəliklərdən sayaraq, o həzrətin kor olmasını inkar etmişlər.
Bu kimi təfsirçilərin qarşısında başqa bir qrup da birinci dəstənin tərəfdarlığına qalxmış, korluğun xalq arasında nifrət yaradan xəstəliklərdən olmamasını deyərək, bütün peyğəmbərlərin (ə) ona düçar ola bilməsi ehtimalını irəli sürmüşlər və demişlər ki, bu xəstəlik onların ilahi vəzifələrini yerinə yetirməsinə mane olmamışdır.
Şeyx Səduq "İləluş-şəraye" kitabında Rəsuli Əkrəmdən (ə) bir hədis nəql etmişdir ki, onun düz olduğu təqdirdə hər iki dəstənin nəzəriyyəsini düzgün hesab edə bilərik, beləliklə də qarşıya çıxan müşkül bir qədər həll olmuş olar. O, öz sənədi ilə Ənəsdən, o da Allahın Rəsulundan (s) belə rəvayət edir: -"Şüeyb Allaha olan eşqinə görə o qədər ağladı ki, axırda gözləri tutuldu. Allah onun görmə qabiliyyətini yenidən ona qaytardı. Ancaq Şüeyb yeidən o qədər ağladı ki, gözləri (ikinci dəfə) kor oldu. Allah təzədən körmə qabiliyyətini ona qaytardı. Şüeyb yenə də ağlayaraq kor oldu. Üçüncü dəfə də pərvərdigar onun gözlərini ona qaytardı. Bu iş dördüncü dəfə təkrar olunduqda Allah ona belə vəhy etdi: -"Ey Şüeyb! Həmişə belə ağlamaq istəyirsən?! Əgər sənin qorxun cəhənnəm odundadırsa Mən sənə pənah verərəm, yox əgər behişt eşqindəndirsə onu sənin üçün mübah edirəm!"
Şüeyb cavabında dedi: -"Ey mənim məbudum! Ey mənim ağam! Sən Özün bilirsən ki, mən cəhənnəm qorxusu və behişt arzusundan ağlamıram! Mən Sənin aşiqin olmuşam, özümü saxlaya bilmirəm. Fəqət Sənə çatmaq istəyirəm!" Pərvərdigar da ona belə vəhy etdi: -"Əgər belədirsə Mən öz kəlimim Musanı sənə xidmətçi göndərirəm.
Şüeybin qövmüna əzabin nazil olma səbəbi
Ravəndi (r.ə) imam Səcaddan (ə) nəql edir ki, o Həzrət belə buyurmuşdur: -"İlk dəfə tərəzi və peymanəni öz qövmü üçün düzəldən həzrət Şüeyb (ə) olmuşdur ki, bundan sonra onlar peymanə və tərəzi ilə işləməyə başladılar. Bir müddət keçdikdən sonra (tərəzidə) az verməyə başladılar. Bu da ilahi əzaba səbəb oldu."
Ravəndinin Vəhb ibn Münəbbih və başqalarından nəql etdiyi rəvayətdə qeyd edilir ki, Şüeyb, Əyyub və Bələm ibn Baura ki, İbrahimin Nəmrudun odundan nicat tapdığı gün ona iman gətirən və onunla birlikdə Şama hicrət edənlərin övladı idilər.
İbrahim Lutun qızlarını onlara zövcə qərar vermişdi. Onun dediyinə görə İbrahimdən sonra və bəni İsraildən qabaq məbus olmuş peyğəmbərlərin hamısı onların nəslindən olmuşdur. Mütaal Allah Şüeybi Mədyənə göndərdi. Mədyən əhalisi onun qohum və qəbiləsindən deyildilər. Bu zaman onlara zəmanəsində bir kəsin qarşılaşa bilməyəcəyi zalım bir padşah hökumət edirdi.
Yuxarıda adı çəkilən camaat çəkidə az verir, xalqın aldıqlarını azaldırdılar, bunlardan əlavə dünyanı yaradan Allaha kafir olur və İlahi Peyğəmbərləri yalançı adlandırır, haqq qarşısında təkəbbürlük edirdilər. Özləri üçün çəkdikləri zaman peymanə və tərəzini düzəldirdilər.
Onlar adi həyat sürürdülər. Padşahları onlara yemək məhsullarını yığıb saxlamaqla və az çəkməyi tapşırdı. Şüeyb onlara öyüd-nəsihət etməyə başladı. (Az verməkdən çəkindirdi). Padşah Şüeybi çağırıb dedi: -"Mənim əmrimi qarşısında nə fikirdəsən? Ondan razısan, ya yox? Şüeyb dedi: -"Mütaal Allah mənə vəhy etmişdir ki, hər zaman bir padşah sənin kimi rəftar etsə, onu "facir padşah" çağırırlar." Padşah onu yalançı adlandırıb qohum-əqrəbası və tayfası ilə birlikdə şəhərdən çıxartdırdı. Məhz bu zaman ilahi əzab nazil oldu.
Şüeybin qövmünün cəzası
Qurani-Kərimin ayələrin də deyildiyi kimi (Əraf surəsi) Şüeybin qovmunun əzabı "Rəcfə" -yəni zəlzələ olmuşdur. "Hud" surəsində qeyd olunur: -"O zülm edənləri isə, dəhşətli bir səs bürüdü və onlar öz evlərində diz üstə çöküb qaldılar (bir göz qırpımında məhv oldular). Sanki onlar heç yaşamamışdılar.." Şüəra surəsində əzab "Yəvmuz-zullə", yəni yandırıcı kölgə adlandırılmışdır.
Əvvəldə qeyd etdiyimiz kimi, bəzi təfsir və tarix alimləri demişlər: -"Şüeyb iki dəfə xalqa yol göstərib təbliğ etməyə məmur olmuşdu. Birinci dəfə Mədyən camaatı, digəri isə Əshabi Əykə üçün." Bunlar deyirlər: -"Mədyən camaatı "Rəcfə" və zəlzələyə, Əshabi Əykə isə "Yəvmuz zullə" əzabına duçar olmuşdular. Lakin başqaları belə deyirlər ki, Mədyən və Əshabi Əykə camaatı eyni bir xalq idilər. "Zəlzələ" və "Yamuzzullə" əzablarının hər ikisi də həmin xalqa nazil olmuşdur. Belə ki, əvvəldə zəlzələ baş vermiş,onun ardınca isə yandırıcı bulud onlara kölgə salaraq hamısını həlak etmişdi.
İbn Abbas və başqaları deyirlər: -"Şüeybin qovmu şiddətli və yandırıcı istiyə düçar olmuşlar. Evlərinin daşları və sular da onları o əzabdan xilas edə bilmədi. Onlar da qızışmışdı. Bu vaxt Allah sərin külək əsdirən bir bulud göndərdi. Camaat o buludun altına yığılıb xilas olmaq istədilər. Başqalarını da öz yanlarına çağırdılar. Hamısı bir yerə yığıldıqdan sonra buluddan atəş yağmağa başladı, torpaq ayaqlarının altında lərzəyə gəldi. Başlarına göydən atəş yağmağa, ayaqlarının altından isə torpaq titrəməyə başladı, hamısı yanıb külə çevrildi. Beləliklə dünya həyatları sona çatdı.
Beləliklə, deyə bilərik ki, zəlzələ və yandırıcı buludun əzabına düçar olanlar Mədyən ya Əshabi Əykə olmuş, hər iki əzab onlara göndərilmişdir. "Hud" surəsində olan "Seyhə"dən məqsədin də göyün guruldaması, yaxud Cəbrayılın (ə) seyhəsi çəkməsi mümkündür. Bu Seyhə, əzab onlara nazil olmamışdan, yaxud məhv olmamışdan qabaq onlara yetişmişdi. Bəzi təfsirçilərin dediyi kimi "Seyhə"dən məqsəd onların həlak və məhv olmasıdır. Belə ki, ərəblər məhv olmuş qövmün haqqında "Sahəz zəmanu bihim", yəni "O qövüm məhv oldu"- :deyirlər.
Hz. Şüeybin ömrü
Bəzi rəvayətlərdə deyilir ki, qövmü nabud olduqdan sonra Şüeyb (ə) ona iman gətirənlərlə birlikdə Məkkəyə gələrək ömürlərinin axırına qədər orada qaldılar.
Başqa bir rəvayətdə isə belə deyir: -"Şüeyb camaat məhv olduqdan sonra Mədyənə gəldi. Mədyəndə olduğu zaman Musa o şəhərə gələrək onunla görüşdü və qızları ilə evlənmək məsələsi qarşıya gəldi."
Musanın Mədyənə gəldiyi zaman görüşdüyü və qızı ilə evlənmə barəsində müzakirə etdiyi adamın Şüeyb (ə), yaxud başqa bir adamın olması barədə ixtilaf vardır. (O başqa adam həzrətin qohumlarından, yaxud ona iman gətirənlərdən idi). İnşaallah, bu barədə daha ətraflı bəhs edəcəyik.
Şüeybin ömrü haqqında da ixtilaf vardır. İbn Abbasdan nəql olunur ki, Şüeyb 242 il ömür sürmüşdür. Bəzi rəvayətlərdə o həzrətin daha çox ömür sürdüyü deyilmişdir.
Şüeybin (ə) dəfn olunduğu yer
Tarix və rəvayətlərdə Şüeybin (ə) dəfn olunduğu yer barsində bir şey qeyd olunmamışdır. Bircə bunu qeyd etmək olar ki, Əbdul Vəhhab Nəccar özünün "Qisəsül-Ənbiya" kitabında yazır: -"Həzrəmutda bir qəbir vardır ki, oranın əhalisi o qəbrin Şüeybin (ə) olmasına inanırlar. Bu qəbir Şəbamın şimalında yerləşir və oradan Şəbama qədər iki saatlıq yol vardır . O qəbri ziyarət etmək üçün "İbn Əli" vadisindən keçmək lazımdır. O qəbrin ətrafında heç bir abadlıq yoxdur. Heç kəs o qəbrin ziyarətiən getmir. Axırda əlavə edib deyir: -"Mən bu qəbrin Şüeybin (ə) olması barədə şübhə edirəm.
Mənbə
Seyyid Kamal. Peyğəmbərlərin həyatı. — Bakı, 2004. S.107-110.
Aleksey Çernyayevski
Həyatı
Aleksey Çernyayevski 1840-cı ildə Şamaxı yaxınlığında anadan olmuşdur. İlk təhsilini Şamaxı qəza məktəbində almışdır, daha sonra dörd il Şamaxı şəhər məktəbində oxumuşdur. Maddi sıxıntı ilə bağlı məktəbi tərk edib işə düzəlmək məcburiyyətində qalır. Məktəbi bitirmədən Aleksey Çernyayevski 16 yaşında poçta işə düzəlir və poçtalyon, 1864-cü ildən isə nəzarətçi işləyir.
Pedoqoji fəaliyyəti
Mərəzə poçt stansiyasında işlədiyi zaman bir dəstə kənd uşağını başına yığıb onlara rus dilini öyrətmişdir. Həvəskar müəllimin könüllü təşkil etdiyi iş gözdən qaçırılmır və 1867-ci ildə o, Şamaxı qəza məktəbinin müəllimi vəzifəsinə keçirilir. 1869-cu ildə Aleksey Çernyayevskini Duşeti-Tianeti ikisinifli qapalı pansiona müdir təyin edirlər. 1870-ci ildə o, Tiflisdəki Nikolayev ibtidai məktəbinə müdir keçirilir. 1871-ci ildə Bakı xalq məktəbləri idarəsinə müdir müavini təyin olunur, lakin bu vəzifədə yalnız dörd ay çalışa bilir, onu Kuban vilayət xalq məktəbləri idarəsinə yenə də müdir müavini (1876-cı ildən müdir) vəzifəsinə təyin edirlər. Burada o səkkiz il çalışır. 1879-cu ildə Qori şəhərində Zaqafqaziya müəllimlər seminariyasının Azərbaycan şöbəsi yaradıldığı zaman həmin şöbənin müfəttişi vəzifəsinə dəvət alır. Demək olar ki, ömrünün ən yetkin çağını, on dörd il (1879–1893) həmin vəzifədə çalışır. 1893-cü ildə Azərbaycan şöbəsinin ikinci sinif şagirdi Səfərəli bəy Vəlibəyovun bacısı oğlu Süleyman Axundov tapança ilə özünü öldürmək istəmiş, lakin sağ qalmışdı. Bu qalmaqalla bağlı Çernyayevskini çox əziyyətə salır, təqsirli onu görürdülər.
Müxtəlif polis idarələrinə izahat və arayışlar yazmalı olan Çernyayevski yaxşı başa düşürdi ki, əsas məsələ seminariya direktorunun onun vəzifəsindən getməsi arzusudur. Beləliklə, 1893-cü ildə yorğunluğunu səbəb gətirərək o istefa ərizəsi yazır və Tiflisə köçür. Bir ildən sonra isə, 1894-cü ilin dekabrın 14-də əlli beş yaşında vəfat edir.
"Vətən dili"nin işıq üzü görməsi, Firidun bəy Köçərli (1863–1920), Rəşid bəy Əfəndiyev (1863–1942), Səfərəli bəy Vəlibəyov (1861–1902), Mahmud bəy Mahmudbəyov (1859–1923), Teymur bəy Bayraməlibəyov (1862–1937), Süleyman Sani Axundov (1875–1939), Cəlil Məmmədquluzadə (1866–1932), Nəriman Nərimanov (1870–1925) kimi ziyalı kadrların hazırlanması A.O.Çernyayevskinin adı ilə bağlıdır.
A.O.Çernyayevski "Vətən dili"nin I hissəsinin müəllifi, II hissəsinin isə Səfərəli bəy Vəlibəyov ilə birlikdə həmmüəllifidir.
Alçaq sabal palması
Təbii yayılması
Təbii şəraitdə Kuba, Meksika və Venesuela da bitir.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 60- 80 sm-ə çatır.Alçaq sabal gövdəsiz olub, torpaq qatının üst hissəsində yerləşir.Yarpaqları çətirşəkilli, uzun, əyri saplaqlarda  ( 70 sm-ə qədər) yerləşir.Yarpaq ayasının uzunluğu 30- 60 sm olub, göyümtül – yaşıl, yumru, hissələrə bölünmüşdür, orta hissəsində uzunluğu 90 sm-ə çatır.Çiçək qrupları (1-3) mürəkkəb- süpürgəvaridir, yuxarı hissəsində açılmışdır, uzunluğu 1m-ə qədərdir.Çiçəkləri ikicinsli, xırda, ağımtıl və yaşılımtıldir.Çiçəkyanlığı 6 ləçəkli, erkəkçikləri 6 ədəd, yumurtalığı 3 yuvalı, sütuncuğu üçkünc olub, başcığı dişicik ağızlıdır. İyulun axırı – avqustun əvvəlində çiçəkləyir.Meyvəsi şarşəkilli, qara, diametri 1 sm-ə qədərdir, noyabrda yetişir. Toxumu şarşəkilli, qonur rəngli, az hamardır, diametri 0,8 sm-dir.Toxumla çoxalır.
Ekologiyası
Qumlu və əhəngli torpaqlarda bitir, nəmişliyə çox tələbkardır. -10-11 C dərəcə şaxtalara dözür.Bu palmanı külək və qar çox zədələyir, yarpaqlarını qırır.Yay aylarında sabal palmasını bol suvarmaq lazımdır.Zəif böyüyür, vegetasiya dövründə 3-5 yarpaq əmələ gətirir.
Azərbaycanda yayılması
Alçaq sabal 1963- cü ildən Mərdəkan dendrarisinə introduksiya olunmuşdur. Bakı, Gəncə , Qəbələ , Lənkəran , Zaqatala və digər şəhərlərdə park və bağlarda becərilir.
Litsea leefeana
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Senecio junceus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Maşın tərəfindən oxunabilən
Maşın tərəfindən oxunabilir (ing.machine readable, ru. машиночитаемый)- kompüterə, onun giriş verilənləri (məsələn, ştrix-kodlar) kimi interpretasiya və istifadə edə bildiyi formada daxil edilən informasıya. İkilik formada kodlaşdırılmış və münasib daşıyıcıda, məsələn, maqnit lentində saxlanılan informasiyanı təsvir etmək üçün də bu termindən istifadə olunur. Getdikcə, verilənlərin təqdimolunma formatlarının daha geniş diapazonu maşın tərəfindən oxunabilir. Məsələn, əvvəllər kompüterlər ancaq bir standart şrifti oxuya bilirdi, indi isə skaner və simvolların optik tanınması proqram təminatı ilə təchiz olunmuş kompüter istənilən çap mətnini tanımağı öyrənə bilər (əlbəttə, yanlışlıqlar da ola bilər).
Qışqır, Blakula, qışqır (film, 1973)
Qışqır, Blakula, qışqır — 1973-cü ildə istehsal olunmuş ABŞ filmidir.
Operario FK
Operario FK — 1 may 1949-cu ildə təsis edilən və Matu-Qrosu ştatının Varzea-Qrandi şəhərini təmsil edən Braziliya futbol klubudur.
Tarixi
Klub 1 may 1949-cu ildə təsis edilmişdir. Operario 14 dəfə (1964, 1967, 1968, 1972, 1973, 1974, 1983, 1985, 1986, 1987, 1994, 1995, 1997, 2002 və 2006) Matu-Qrossense Liqasının qalibi olmuşdur.
Stadion
Operario öz ev oyunlarını Verdao Stadionunda keçirir. Stadionun maksimum tamaşaçı tutumu 40000 nəfərə bərabərdir.
Log idarəetməsi
Loq idarəetməsi — böyük həcmli kompüter loqlarını idarə etmək üçündür. Həmçinin başqa adla audit izlənilməsi, hadisə loqları və s kimi tanınır. Loq idarə edilməsi aşağıdakı konsepsiyaları əhatə edir:
Böyük həcmli loqları analiz edərkən aşağıdakı çətinlikərlə üzləşmək mümkündür: Çox böyük həcmli loqlar (böyük şirkətlər üçün gün ərzində 100 GB-a qədər); Loq formatındakı müxtəlifliklər; Sənədləşdirilməmiş şəxsi loqlar (bu analiz prosesini əngəlləyir); Müxtəlif loqlarda yanlışlıqların olması (icazəsiz zorla daxil olma);
Loq idarəetməsinin userləri özlərinin şəxsi loq-idarə etmə alətlərini yarada bilərlər. Loq idarə etməsi qarışıq bir proses olub müəssisələrin hər zaman səhlənkar yanaşdıqları bir sahədir. Loqa tərif verərkən bir sıra təkliflər irəli sürülüb. Loq saytların və ya hər hansı tətbiqi proqramların informasiya mübadiləsini və userlərin daxil olmasını göstərən bir prosesdir. Audit prosesində isə toplanmış məlumatlar saxlanılır, icazə sxemləri tərəfindən qorunur və həmişə istifadəçiyə funksional tələblə bağlıdır. Loq prosesi proqramların və saytların daha yaxşı fəaliyyət göstərməsi üçün texniki informasiyaları özündə cəmləyir. Rapor edilmiş buqların həqiqətənmi buq olduğunun yoxlanılmasında Analiz etmək və buqları aradan qaldırmaq üçün Proqramın hazırlanmasında yeni funksionallıqların test edilməsi hazır vəziyyətə gətirmənin prosesləri
Həyat dövrünün istifadəsi
Hər hansi bir idarə Loq idarə edilməsi alətini hazırlayərkən aşağıdakı səviyyələrdən istifadə edə bilər
Cozef Morqan
Cozef Morqan (, doğum adı: Cozef Martin) — İngiltərəli aktyor və rejissor. The CW kanalında yayımlanmış Vampirin Gündəlikləri və onun spin-off versiyası olan İlk Doğulmuşlar seriallarında oynadığı Klaus Mayklson rolu ilə tanınır.
Həyatı
Cozef London şəhərində doğulub, lakin 11 il Uelsin Suonsi şəhərində yaşayıb. O ailənin böyük uşağıdır. Cosef əvvəlcə Morriston Comprehensive School məktəbində təhsil aldı. Daha sonra isə incəsənət üzrə Gorseinon Kollecində (hazırda Gower College Swansea adlanır) təhsilini davam etdirdi. Yeniyetməlik vaxtlarında isə Londona qayıdaraq burada Central School of Speech and Drama universitetinə daxil oldu.
Kariyerası
Cozef karyerasına Sky One kanalının serialı olan Cadu serialında Troy rolu ilə başladı. Daha sonra Aleksander, Usta və Komandir: Dünyanın Uzaq Tərəfi kimi filmlərdə eləcədə BBC Two kanalında Gözəllik Xətti serialında rol aldı. O həmçinin Dok Martin və Bədbəxt Hadisə serialında eləcədə Billi Piper ilə birgə Mansfild Parkı filmində çəkilib.
Cozef Vampirin Gündəlikləri serialında Klaus Mayklson rolunu, və Henri Kavill ilə birgə 2011-ci il filmi olan Ölümsüzlər filmində Lisander roluni ifa edib. BuddyTV onu "2011-ci ilin ən seksual kişisi" kateqoriyasında 84-cü yerə layiq görüb. 2013-cü ilin yanvar ayında Vampirin Gündəlikləri-nin spin-off versiyası olan İlk Doğulmuşlar serialının yayımlanacağı və Klaus rolunun Cozef tərəfindən oynanılacağı xəbəri verildi.
Filmoqrofiyası
thumb|250px|right|Cozef 2011-ci ildə San Dieqoda Comic Con-da
Red Hat Linux
RHEL-screenshot|thumb Red Hat Linux – Linux əməliyyat sisteminin Red Hat şirkətinə məxsus distributivi. İlk versiyası 1995-ci, son versiyası isə 2003-cü ildə buraxılıb. Red Hat Linux əsasında bir sıra başqa distrubutivlər, o cümlədən,Mandriva və ASPLinux yaradılıb.
Enq Li
Enq Li (, Çin dilində 李安 (Lǐ Ān); ) — Tayvanlı rejissor və prodüser.
Mükafatları
Əng Li Berlin Film Festivalında iki dəfə (1993, 1996) "Qızıl Ayı" laureatı, iki dəfə "Qızıl Aslan" Venesiya Film Festivalı (2005, 2007) qalibi olmuşdur. İki dəfə "Qızıl Qlobus" (2001, 2006) qalibi və xarici dildə ən yaxşı film nominasiyası üzrə "Oskar" (2000, 2006, 2013) (Crouching Tiger, Hidden Dragon) və Ən yaxşı rejissor (Qozbel dağ və Pinin həyatı) mükafatına layiq görülmüşdür.
Muğancıq
rayonu]]nda kənd.
Səttar Bəhlulzadə
Səttar Bəhlul oğlu Bəhlulzadə — Azərbaycan rəssamlıq məktəbinin ən görkəmli nümayəndələrindən biri, Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1960), Azərbaycan SSR xalq rəssamı (1963), Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı laureatı (1972).
Həyatı
Səttar Bəhlulzadə iki Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni və medallarla təltif olunmuşdur.
Əsərləri R. Mustafayev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət Muzeyində və Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyasında, eləcə də Moskva və s. şəhərlərin muzeylərində saxlanılır.
Yaradıcılığı
"Mən ilham və natura ardınca Qogen kimi baş götürüb Taiti adasına getmirəm və bunu başqalarına da məsləhət görməzdim. Çünki doğma xalqın həyatı, Vətən torpağı əsl ilham mənbəyidir". Bu Səttar Bəhlulzadənin yaradıcılığını səciyyələndirən və doğma Azərbaycan torpağına sevgisini əks etdirən öz sözləridir. Bəhlulzadənin gərgin yaradıcılıq axtarışlarının məhsulu olan "Xəzər üzərində axşam", "Xəzər gözəli", "Əbədi məşəllər", "Kəpəzin göz yaşları", "Vətənimin baharı", "Azərbaycan nağılı", "Suraxanı atəşgahı", "Əfsanəvi torpaq", "Şahnabat", "Naxçıvan", "Axşamçağı Ordubad bağlarında", "Vətənimin baharı", "Bakıda atəşfəşanlıq", "Qudyalçay vadisi", "Qızılbənövşəyə gedən yol", "Suraxanı atəşgahı","Əmircan", "Neft daşları", "Şamaxı üzümlükləri" və s. əsərləri əsas yer tutur.
Onun mənzərə-peyzajlarında, intim-lirik natürmortlarında, incə xalça ornamentlərinin düzülüşünü əks etdirən ənənəvi xalq yaradıcılığı motivləri hiss edilir. Bəhlulzadənin fərdi sərgiləri Əlcəzair, Misir, Livan, Suriya Tunis, Norveç, ADR, Çexoslovakiya, Bolqarıstan, İraq, Kuba, Kanada, Belçika, Fransa, Yaponiya və dünyanın bir sıra başqa ölkələrində nümayiş etdirilmişdir. Dünyanın onlarla muzeylərində Səttar Bəhlulzadənin əsərləri daimi eksponatlar sırasındadır.
Demyanka çayı
thumb|left| irtışın hövzəsi Demyanka — Qərbi Sibir ərazisindən axan və İrtışın sağ qolunu təşkil edən çay.
Coğrafiyası
Çay başlanğıcını Vasyuqan bataqlığıdan Omsk vilayətinin şimal-şərqindən götürür. Sonra Tümen vilayətinin Uvatski rayonu ərazisinə keçir. Ən iri qolları: Keum, Tyamka (sağ), Tequs, Urna, İmqıt, Böyük Kunyak (sol).
Hidrologiyası
Çayın yatağı yuxarı və orta axarlarda trapez formasına malikdir. Sahilliləri hündür, bəzi yerlərdə isə sıldırımlıdır. Demək olar ki, axdığı ərazilərin böyük hissəsi düzənlikdir. Çay əsasən yağış suları ilə qidalanır. Qar suları qidalanmada müəyyən rol oynasada qrunt suları demək olar ki bu məsələdə iştirak etmir. Səbəb isə hövzənin yerləşdiyi ərazinin çox illik qrunt buzları zonasında yerləşməsidir. Dibi qilli və qumludur. Yaz daşqınları zamanı gəmiçilik üçün yararlı olur. İlin qalan vaxtları bu baxımından yararsızdır.
Demyanka çayının hövzəsi 50% bataqlaşmış ərazilərdən ibarətdir. 45% isə keçilməz meşə zolağıdır. Daxili bataqlaşmış göllərlə örtülüdür.
Əhalisinə görə meqapolislərin siyahısı
alt=|thumb|[[Əhali sıxlığına görə ölkələrin siyahısı|Əhalinin ölkələr üzrə sıxlığı]]
Siyahıda dünyanın müxtəlif ölkələrindən olan meqapolislərin əhalisi ardıcıllıqla düzülmüşdür. Meqapolis və ya iri şəhərlər deyildikdə, əmək bazarının böyük iş yerlərinin sıx olduğu bölgələr və bu zonalara birbaşa bağlı olan ətraf ərazilər nəzərdə tutulur. Hal-hazırda meqapolis anlayışının dünyada dəqiq tərifi yoxdur. Bu səbəbdən də, şəhərlər arasında müqayisə çətinləşir. Əhalisinə görə meqapolislərin siyahısında bütün iri şəhər və metropolislərdəki əhalinin sayı hökumətlərin müəyyən illərdə keçirilmiş siyahıyaalmalarına əsaslanır.
Siyahıda 39 ölkədən 100 metropolitan şəhər yer almışdır.
== Siyahı ==
Anax iyəsi
Anax iyəsi və ya Toplax iyəsi - tatar və bəzi başqa türkdilli xalqlarda məscidlərin qoruyucu ruhu. İslam inancı ilə birlikdə yaranmışdır. Daha sonra İslama zidd olduğu düşüncəsiylə hər məscidin bir mələyi olduğu deyilib, iye anlayışı yerinə mələk seçilmişdir. Dövrümüzdə az da olsa bəzi bölgələrdə onun haqqında əfsanələr hələ də yaşamaqdadır. Bu varlıq daha çox zarafatcıl biri olaraq xatırlanar, məscid qapılarını açıb-bağlayar, ibadət edənlərin ayaqqabıları gizlədər, namaz qılan kimsənin səccadəsinin ucundan çəkər, lakin insanlara zərər verməz. Əksinə məscidi pis ruhlardan qoruyur. Onun yaxında olduğunun fərqinə varın tərəfindən, yalnız bildiyin duaları oxumaq lazımdır. Bəzi insanlar bu mifoloji varlığı, əlinə dəyənək, başında əmmaməsi olan ağ geyimli bir qoca olaraq "gördüklərini" söyləyərlər. Ərəbcə toplanmaq kökündən gələn məscid sözü qarşılığında toplam sözü istifadə edilmişdir.
Etimologiya
Toplax, toplanmaq felindən törəmişdir. Toplanılan yer deməkdir.
Litsea leiantha
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kürənsaçlılar festivalı
thumbnail|[[2005]] thumbnail|[[2007]] Kürənsaçlılar festivalı — Hər il sentyabrın ilk həftəsonunda minlərlə kürənsaçlı insan Hollandiyanın Breda şəhərində toplaşması
Tarixi
Festival 2005-ci ildən etibarən keçirilir. Həmin vaxt hollandiyalı rəssam Bart Rouvenhorst 15 kürənsaçlının şəklini çəkmək istəyib. Bunun üçün o, kürənsaçlı model axtarışına çıxıb. Onun müraciətinə 150 nəfər müsbət cavab verib. Tədricən bu ənənə festival halını alaraq, 5 minədək kürən insanı bir araya gətirib.
Festivala qoşulan kürənlər buraya daha çox Böyük Britaniya, ABŞ, Avstraliya və Almaniyadan gəlirlər.
Festivalda musiqi, piknik, dəb nümayişi keçirilir.
İraq əhalisi
350px|thumb|right|Osmanlı İraqı, 1900-cü il İşğal edilmiş üç Osmanlı vilayəti (Mosul, Bağdad və Bəsrə) əsasında 10 avqust 1920-ci ildə Britaniya mandatı altında İraq Krallığı təşkil edildi. Rəsmən 1958-ci ilədək krallıq,1958-ci ildən bəri isə respublika olan İraqda 1919, 1927, 1934, 1947, 1957, 1965, 1977 və 1987-ci illərdə ölkənin bütün ərazilərini əhatə edən, 1997-ci ildə isə Kürdüstan Regional Hökumətinin nəzarətində olan üç mühafaza çıxılmaqla digər 15 mühafazanı əhatə edən siyahıyaalınmalar aparılmışdır.
Provans-Alp-Kot-d'Azür
Provans-Alp-Kot-d'Azür (, IPA: ​[pʁɔ.vɑ̃s alp kot da.zyʁ]) — Fransa regionlarından biri.
İraq əhalisi
Etnik tərkibi
350px|thumb|right|[[Britannika Ensiklopediyasına görə 2000-ci ildə İraqda etnik qrupların ümumi əhali içində nisbəti]] İraqda 10-dan çox xalqın nümayəndəsi yaşayır. Bunlar ərəblər, kürdlər, türkmanlər, farslar, lurlar, ermənilər, asurlar, xaldeylər, çərkəzlər, qaraçılar (əsasən qürbətilər) və sairələrdir.
1932-ci il
1932-ci ilə aid rəsmi məlumata əsasən İraqda danışılan dillər:
Qeyri-rəsmi təxminlər
450px|thumb|right|İraqın etnik xəritəsi
Etnik qruplar
1997-ci il istisna olmaqla 1957, 1965, 1977 və 1987-ci illərdə həyat keçirilmiş əhali sayımlarında sorğu anketlərində şəxsin etnik mənsubiyyəti haqqında sual olmamış, ona yalnız ana dili haqqında sual verilmişdir.
Ərəblər
ABŞ MKİ-nin nəşr etdirdiyi "Dünya faktlar kitabı"nda, külliyatın 1974-cü ildən 1983-cü ilədək olan nəşrlərində verilən məlumatlara əsasən İraq əhalisinin 70.90%-ini etnik ərəblər təşkil edirdi.
İraqda ən böyük etnik qrup ərəblərdir. Onlar İraq əhalisinin 65% – 73%-ni təşkil edirlər.
Kürdlər
Kürdlər İraq əhalisinin 1947-ci siyahıyaalınmasına əsasən 18.40%-ini, 1957-ci siyahıyaalınmasına əsasən 16.45%-ini, 1965-ci siyahıyaalınmasına əsasən 15.25%-ini, 1977-ci siyahıyaalınmasına əsasən 13.95% -ini, 1987-ci il siyahıyaalınmasına əsasən isə 18.93% -ini təşkil etmişdir.
1947-ci il siyahıyaalınmasının oturaq əhalinin sayına dair rəsmi yekunlarına əsasən kürdlər ölkə əhalisinin (təxm. 4.564 milyon nəfər) təxminən 18.40%-ni (təxm. 900.000 nəfər) təşkil etmişdir. 1947-ci il sayımı İraqdakı köçəri əhalinin sayını dəqiq müəyyən edə bilməmiş və onlar haqqında təfsilatlı məlumatlar verə bilməyərək onları ümumi şəkildə yuvarlaq sayla toplam 250 min nəfər, bütün İraq əhalisi isə 4.816.185 nəfər qəbul edilmişdir.
1957-ci il siyahıyaalınmasının 1957-ci ildə yayınlanmış ilkin yekunlarına əsasən ölkə əhalisinin (6.339.960 nəfər) 16.45%-nin (1.042.774 nəfər) ana dilinin kürd dili olduğu elan edilmişdi. Bu ilkin nəticələrə əsasən kürdlər Süleymaniyə livasında əhalinin 98.40%-ini, Ərbil livasında 89.00%-ini, Kərkük livasında 48.20%-ini, Mosul livasında 26.10%-ini, Diyalə livasında 18.20%-ini təşkil edirdilər.
ABŞ MKİ-nin nəşr etdirdiyi "Dünya faktlar kitabı"nda, külliyatın 1974-cü ildən 1983-cü ilədək olan nəşrlərində verilən məlumatlara əsasən İraq əhalisinin 18.30%-ini etnik kürdlər təşkil edirdi.
Bütün siyahıyaalınmaların yekun nəticələri və türkmanların sayımlarda sayları təhrif edilməklə xeyli ölçüdə kürd olaraq göstərilmələri nəzərə alınarsa real olaraq İraq əhalsinin təxminən 13% – 17% -nin kürdlərdən ibarət olduğu düşünülə bilər.
Türkmanlar
1927-ci ildə gerçəkləşdirilmiş siyahıyaalınmanın etnik və ya linqvistik tərkibinə dair məlumatları yayımlanmamışdır.
1932-ci ilə aid rəsmi məlumata əsasən İraq əhalisinin 75.685 nəfərinin ana dili türk dili idi. Bu zaman ölkə əhalisi 2.857.077 nəfər idi.
1957-ci il siyahıyaalınmasının 1957-ci ildə yayınlanmış ilkin yekunlarına əsasən ölkə əhalisinin (6.339.960 nəfər) 2.16%-nin (136.806 nəfər) ana dilinin türk dili olduğu elan edilmişdi. Bu ilkin nəticələrə əsasən türkmanların ümumi sayının 61.30%-i Kərkük livasında, 26.50%-i Mosul livasında, 5.00%-i Ərbil livasında, 7.20%-i isə digər livalarda yaşayırdı. Ancaq 14 iyul 1958-ci il inqilabından sonra 1959-cu ildə açıqlanmış yekun nəticələrə əsasən isə İraqın 6.34 milyon nəfər əhalisinin 567 min nəfərinin (ölkə əhalisinin 9%-i) ana dilinin türk dili olduğu açıqlanmışdı. Vaşinqton Yaxın Şərq Araşdırmaları İnstitutunda Türkiyə Araşdırmaları Proqramının direktoru, Corctaun Universitetinin Xarici Siyasət Məktəbinin professoru, tarixçi Dr. Soner Çağaptay ın verdiyi məlumata əsasən İraqda həyata keçirilmiş 1957-ci il əhali siyahıyaalınmasının yekun nəticələrinə əsasən ölkə əhalisnin 819 min nəfərini kürdlər, 567 min nəfərini isə türklər təşkil edirdi. İstinad olaraq bax: Part Six: Post-Saddam Economics and Politics. — 54. Turkmens, the Soft Underbelly of the War in Northern Iraq (Originally published as PolicyWatch no. 735, March 27, 2003 . Soner Cagaptay is coordinator of The Washington Institute's Turkish Research Program.), page 262 // The Washington Institute for Near East Policy: Operation Iraqi Freedom and the new Iraq : insights and forecasts edited by Michael Knights. Published in 2004 in the United States of America by The Washington Institute for Near East Policy, 1828 L Street NW, Suite 1050, Washington, DC 20036. ...No reliable contemporary data are available on the size of the Turkmen population. The 1957 Iraqi census—the last in which the Turkmens were permitted to register—counted 567,000 Turkmens (9 percent of the population) among Iraq's population of 6,300,000. The census also counted 819,000 Kurds (13 percent of the population)... 8 fevral 1963-cü il dövlət çevrilişi ilə hakimiyyəti qəsb etmiş Baas partiyasının hakimiyyətə gəlişi ilə 1959-cu ildə elan olunmuş yekun nəticələr təqzib edilmiş və 1957-ci ildə elan olunmuş ilkin nəticələr qəbul edilmişdir.
1977-ci il siyahıyaalınmasının rəsmi yekunlarına əsasən İraq əhalisinin 1.15%-i türkmanlardan ibarət idi. Ancaq 1957-ci ilin sonradan rəsmən qəbul edilmiş nəticələrini əsas olaraq götürən R.İ.Lawless hesab edir ki, təbii artım nəzərə alınmaqla 17 oktyabr, 1977-ci il sayımı zamanı (ana dili əsasında) etnik türkmənlərin sayı 243.422 nəfər olmalı idi ki, bu da İraqın ümumi əhalisinin (12.000.497 nəfər) 2.03%-inə bərabər olacaqdı.
ABŞ MKİ-nin nəşr etdirdiyi "Dünya faktlar kitabı"nda, külliyatın 1974-cü ildən 1983-cü ilədək olan nəşrlərində verilən məlumatlara əsasən İraq əhalisinin 2.40%   -ini etnik türkmanlar təşkil edirdi.
Stiven Pələtiə hesab edir ki, türkmanlar İraq əhalisinin 2%–dən azını təşkil etməklə 1986–cı ildə təqribən 222 min nəfər idilər.
İraq Türkmən Cəbhəsi nin və ümumən İraqlı türkman liderlərinin iddialarına əsasən Türkmanlar ümumi İraq əhalisinin 13%-ni təşkil etməkdədir.
Yeni Aramilər
ABŞ MKİ-nin nəşr etdirdiyi "Dünya faktlar kitabı"nda, külliyatın 1974-cü ildən 1983-cü ilədək olan nəşrlərində verilən məlumatlara əsasən İraq əhalisinin 0.70%-ini etnik aramilər təşkil edirdi.
Assuriyalılar — İraq əhalisinin təxminən 3%-ini assuriyalılar (həmçinin onların etnik yarım qrupunu təşkil edən xaldeylər) təşkil edir.
Farslar (Əcəmlər)
1947-ci il siyahıyaalınmasının oturaq əhalinin sayına dair rəsmi yekunlarına əsasən Farslar ölkə əhalisinin təxminən 1.2% -ni (təxm. 52 min nəfər) təşkil etmişdir. Yay Dilçilik İnstitutunun yayımladığı "Etnoloq sorğu kitabçası"nın 1996-cı ildə və 2000-ci ildə nəşr edilmiş və müəllifləri Cozef Evans Qrayms və Barbara F. Qrayms olan 13-cü və 14-cü nəşrlərində verilən məlumata əsasən İraqda fars dilli əhalinin sayı 1989-cu il üçün ümumi əhalinin 1.2%-i nisbətində, 1993-cü il üçün isə 227 min nəfər olaraq təxmin edilmişdir.
Feylilər
Feylilər lurların etnoqrafik qrupularından biridir. 1947-ci il siyahıyaalınmasının oturaq əhalinin sayına dair rəsmi yekunlarına əsasən şiə olan Feylilər ölkə əhalisinin təxminən 0.6% -ni (təxm. 30 min nəfər) təşkil etmişdir. Bu sayıma əsasən Feylilərin 46.67%-i (təxm. 14 min nəfər) şəhərlərdə, 53.33%-i (təxm. 16 min nəfər) isə kəndlərdə yaşamışdır.
Ermənilər
2012-ci ildə Rusiyanın Ria-Novosti İnofrmasiya Agentliyinə istinadən yayılmış məlumatlara əsasən İraqın əs-Somariya telekanalına müsahibə verən İraqdakı Erməni Kilsəsinin başçısı Masis Şahinyan bildirmişdir ki, son bir neçə ildə Erməni Kilsəsi ardıcıllarından təxminən 10 min nəfər İraqı tərk etmişdir. Masis Şahinyanın məlumatlarına əsasən 2003-cü ilədək İraqda ermənilərin sayı 25 mindən çox olsa da hazırda 15-16 min ətrafındadır. Научно-образовательный фонд Республики Армения «Нораванк» : Армянская община Ирака: новые вызовы — Дата публикации: 12.03.2007, — yoxlanılıb: 01.06.2014 2003-cü ildən sonra İraqı tərk edən və Ermənistana pənah gətirmiş ermənilərin sayı 2010-cu ilin fevral ayında artıq toplam 991 nəfər idi. İraqdan olan qaçqınlardan toplam 901 nəfər 2005-2013-cü illərdə siyasi sığınacaq üçün Ermənistan Respublikasına müraciət etmiş, onlardan 869 nəfəri siyasi sığınacaq ala bilmişdir.
Senecio chillanensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Drakula üçün qan (film, 1974)
Drakula üçün qan — 1974-cü ildə istehsal olunmuş filmdir.
İsrail Ori
İsrail Ori — Erməni milli hərəkatının rəhbərlərindən biri.
Litsea leytensis
(Litsea leytensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qazan köşkü
Qazan köşkü — Cəlilabad rayonunun Musalı kəndinin şimal-şərqində Talış dağlarının şimal qurtaracağında yerləşmiş tarixi abidə.
Qazan köşkü abidəsi stəkanvari, qala tipli müşahidə məntəqəsidir. Azərbaycan tarixinin zənginliyi ilə öyünməsinə baxmayaraq burda demək olar ki, dəqiq tarixi araşdırma aparılmamışdır. Bəzi məlumatlara görə və tarixi qaynaqlara gorə qazan köşkünün XIII əsrə, Hülaki hökmdarı Qazan xana (1295-1304) aid olduğunu deməyə əsas verir. Bu qala haqqında məlumata Qazan xanın vəziri olmuş tarixçi, alim Fəzlüllah Rəşidəddinin "Came ət-təvarix" ("Tarixlər toplusu") kitabında rast gəlinir. Qalanın hündür,strateji mövqedə inşa olunması onun müşahidə məntəqəsi kimi istifadə olunmasını sübut edir.
Kaylaş Satyarti
Kaylaş Satyarti (, ; d. 11 yanvar 1954-cü il, Vidişa, Madxya-Pradeş, Hindistan) — uşaq hüquqları uğrunda Hindistan fəalı, Nobel sülh mükafatı laureatı (2014). O, Baçpan Baçao Andolan, Uşaq Əməyinə Qarşı Qlobal Yürüş, Təhsil üçün Qlobal Kampaniya və Kaylaş Satyarti Uşaq Fondu da daxil olmaqla bir çox ictimai fəal təşkilatların təsisçisidir.
Kaylaş və onun Baçpan Baçao Andolandakı komandası Hindistanda 86 mindən çox uşağı uşaq əməyindən, köləlikdən və insan alverindən azad edib. 1998-ci ildə Satyarti uşaq əməyinin ən sərt formalarına qarşı qlobal tələbi irəli sürmək üçün 103 ölkəni əhatə edən 80.000 km (təqribən 49.710 mil) uzunluğundakı Uşaq Əməyinə Qarşı Qlobal Yürüş təşkil etdi və ona rəhbərlik etdi. Bu, istismar edilən uşaqlar adına indiyə qədər ən böyük ictimai hərəkatlardan birinə çevrildi. Uşaqların və gənclərin də daxil olduğu yürüş iştirakçılarının tələbləri (xüsusən də məcburi əmək üçün insan alverindən, istismardan, cinsi zorakılıqdan, qanunsuz orqan transplantasiyasından, silahlı münaqişədən və s. qurbanlar) uşaq əməyinin ən pis formaları haqqında BƏT-in 182 saylı Konvensiyasının layihəsində öz əksini tapmışdır. Növbəti il Konvensiya BƏT-in Cenevrə Konfransında yekdilliklə qəbul edildi.
O, İşgəncə Qurbanları Mərkəzi (ABŞ), Beynəlxalq Əmək Hüquqları Fondu (ABŞ) və Kakao Təşəbbüsü də daxil olmaqla bir sıra beynəlxalq təşkilatların idarə heyətində və komitəsində çalışıb. Satyarti 2015-ci ildə Fortune jurnalının "Dünyanın ən böyük liderləri" arasında idi və 2017 və 2018-ci illərdə LinkedIn-in Güc profilləri siyahısında yer aldı. Satyarti Hindistanda 35 gün ərzində 19.000 km (12.000 mil) məsafəni əhatə edən Bharat Yatra adlı ümummilli yürüşə rəhbərlik edərək, uşaqlara təcavüz, uşaqların cinsi istismarı və insan alverinə qarşı qanun tələbi ilə çıxış etdi.
Erkən həyatı
Satyarti Hindistanın Madxya Pradeş əyalətindəki kiçik Vidişa şəhərində anadan olub. Ailədə dörd qardaş və bir bacı arasında ən kiçiyidir. Atası təqaüddə olan polis rəisi, anası isə təhsilsiz, gözəl əxlaqlı evdar qadın idi. Satyartinin dediyinə görə, anasının bu müstəsna idealist və yardımçı xasiyyəti ona böyük təsir göstərib. O, hindlilərin və müsəlmanların bir yerdə yaşadıqları yerdə (mohalla) böyümüşdü. Dörd yaşlı uşaq ikən qonşu məsciddə Maulvidən urduca oxumağı öyrəndi və öz məktəbində hind və ingilis dillərini öyrəndi.
Satyarti və gəncliyində yoxsulluqla bağlı təcrübələri bütün uşaqlar üçün məktəbə çıxışın olmamasından çox təsirlənmişdi. O, gənc yaşlarında doğulduğu şəraitə görə bu bərabərsizlikləri dəyişdirməyə çalışdı.
Satyarthi təhsilini Vidişada tamamladı. O, Vidişadakı Hökumət Oğlanları Ali orta məktəbində oxuyub və Vidişadakı Samrat Aşok Texnoloji İnstitutunda elektrik mühəndisliyi üzrə bakalavr dərəcəsini bitirib [o zaman Bhopal Universitetinə (indiki Barkatullah Universiteti) bağlı idi) və yüksək gərginlikli mühəndisliyi üzrə fəlsəfə doktorluğu dərəcəsinə yiyələnib. Satyarti öz kollecində bir neçə il müəllim kimi fəaliyyət göstərib.
Fəaliyyəti
thumb|Kaylaş Satyarti 1980-ci ildə Sathyarti elektrik mühəndisi karyerasını dayandırdı və sonra Baçpan Baçao Andolanı (Uşaqları Xilas Hərəkatı) təsis etdi. O, QHT-lərin, müəllimlərin və həmkarlar ittifaqı üzvlərinin dünya miqyasında koalisiyaları olan Uşaq Əməyinə Qarşı Qlobal Yürüş və onun beynəlxalq vəkillik orqanı olan Uşaq Əməyi və Təhsil üzrə Beynəlxalq Mərkəzi (ICCLE) yaratmış və ona rəhbərlik etmişdir. O, 1999-cu ildən 2011-ci ilə qədər Təhsil üzrə Qlobal Kampaniyanın prezidenti vəzifəsində çalışıb. Satyarti ActionAid, Oxfam və Education International ilə birlikdə onun dörd təsisçisindən biridir.
1998-ci ildə Satyarti Uşaq Əməyinin ən pis formaları haqqında Beynəlxalq Qanun tələb etmək üçün 80.000 km məsafəni əhatə edən 103 ölkəni qət edərək Uşaq Əməyinə Qarşı Qlobal Yürüş keçirdi və ona rəhbərlik etdi. Yürüş sonda uşaq əməyinin ən pis formalarına dair BƏT-in 182 saylı Konvensiyasının qəbul edilməsinə səbəb oldu.
Təşkilatlar
thumb|Hindistanın baş naziri [[Narendra Modi Nobel sülh mükafatı laureatı Kaylaş Satyarti ilə görüşündən.]] thumb|ABŞ prezidenti [[Barak Obama Yeni Dehlidə Nobel sülh mükafatı laureatı Kaylaş Satyartinin qonağı olan gənc qızı (Payal Cangid) salamlayıb.]]
Bharat Yatra
Bharat Yatra uşaq alveri və cinsi zorakılıq haqqında məlumatlılığı yaymaq üçün Kaylaş Satyarti Uşaq Fondu tərəfindən yaradılmışdır. Yürüş Kanyakumaridə 11 sentyabr 2017-ci ildə başladı və 22 Hindistan ştatını və Birlik ərazilərini əhatə edən yeddi marşrut və 12.000 km-dən çox məsafəni qət etdi. Yürüş uşaqların cinsi istismarı və uşaq alveri ilə bağlı sosial dialoqa başlamaq, Hindistanda tabu problemlərinə, evlərində, icmalarında və məktəblərdə həssas uşaqları qorumaq məqsədi daşıyırdı. Yürüş 5000 vətəndaş cəmiyyəti təşkilatı, 60 Hindistan dini lideri, 500 Hindistan siyasi lideri, Hindistan hökumətinin 600 yerli, əyalət və milli orqanı, Hindistan məhkəmə sisteminin 300 üzvü və Hindistanda 25.000 təhsil müəssisəsi ilə əməkdaşlıq edib.
Şəxsi həyatı
Satyarti Hindistanın Yeni Dehli şəhərində yaşayır. Ailəsinə həyat yoldaşı, oğlu, gəlini, nəvəsi, qızı və kürəkəni daxildir.
Mükafatları
Satyarti sənədli filmlərin, televiziya seriallarının, tok-şouların, təbliğat və maarifləndirmə filmlərinin mövzusu olmuşdur. 2017-ci ilin sentyabrında India Times, Satyartini həyat missiyası başqalarına ləyaqətli həyat təmin etmək olan 11 İnsan Hüquqları Fəalından biri kimi elan etdi. Satyarti aşağıdakı mükafatlara layiq görülmüşdür:
İnformasiya təhlükəsizliyi və hadisə idarəetməsi
Təhlükəsiz informasiya və sistem idarə edilməsi ilk dəfə 2005 ci ildə Mark Nicolett və Amrit Üilliams tərəfindən işlədilmişdir. Bu proqramın əsasında şəbəkə və təhlükəsizlik cihazlarından informasiyanın toplanılması, analizi:
Əsas xüsusiyyətləri içərisində user və system icazələrini monitorinq etmək, sistemlərdə, fayllarda olan hər cür dəyişikliyi aşkarlamaq, loqların auditini və baxışını aparmaq
Xorvatiya Elm və İncəsənət Akademiyası
Xorvatiya Elm və İncəsənət Akademiyası (Hrvatska akademija znanosti i umjetnosti; HAZU), əvvəllər Yuqoslaviya Elm və İncəsənət Akademiyası (Jugoslavenska akademija znanosti i umjetnosti; JAZU) — Yuqoslaviyanın süqutundan sonra müstəqil Xorvatiyanın ali elmi müəssisəsi. Baş qərargah Zaqreb şəhərində yerləşir. Akademiyanın hazırkı prezidenti — Velimir Neydhardtdır (2019-cu ildən).
Tarixi
left|thumb|Akademiyanın binası 1890-cı illərdə Akademiyanın yaradılması ideyası 1848-ci ildə Yosip Yuray Ştrosmayerin təşəbbüsü ilə irəli sürülmüşdü. 4 mart 1866-cı ildə Zaqrebdə Yuqoslav Akademiyası təsis edilmişdir. 1945-1990-cı illərdə Xorvatiya Akademiyası Yuqoslaviya Elmlər Akademiyasının tərkib hissəsi idi. 1990-cı ildən - Xorvatiya Konstitusiyası ilə təsbit edilmiş müstəqil elmi müəssisədir.
Struktur
Xorvatiya Elm və İncəsənət Akademiyası 9 şöbədən ibarətdir:
Senecio jungei
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Kürd (Göyçay)
Kürd — Azərbaycan Respublikasının Göyçay rayonunun Potu inzibati ərazi vahidində kənd. Göyçay şəhərindən cənub-qərbdə, Ağdaş – Göyçay avtomobil yolu üzərində, Arvan çayı sahilində, düzənlik ərazidə yerləşən kənd.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 542 nəfər əhali yaşayır.
Məşğuliyyəti
Əhalisi əsasən taxılçılıq, pambıqçılıq, heyvandarlıq, meyvəçilik lə məşğul olur.
Qara Sunqur
Qara Sunqur — Azərbaycan atabəyi.
Həyatı
Məsudun Azərbaycan məlikliyi dövründə əvvəlcə qardaşı Mahmud, sonra isə II Toğrul ilə mübarizə aparmaq məcburiyyətində qaldı. 1135-ci ildə isə nəhayət, İraq Səlcuqlu dövləti taxtına oturdu. Sultan Məsud, hakimiyyətə gəldikdən və xəlifə ilə yaşadığı sürüşmədən sonra vəzir Kəmaləddin Məhəmməd əl-Xazininin məsləhəti ilə əmir və atabəylərin səlahiyyətlərini əllərindən almaq üçün hərəkətə keçdi. Bu qərara ilk müxalifət Azərbaycan hakimi Atabəy Qara Sunqurdan gəldi. Qara Sunqurun İraq Səlcuqlu əmirləri arasında böyük ehtiramı var idi. O, aralarında Sultan Məsud da daxil olmaqla bir çox Səlcuqlu şəhzadəsinə atabəylik etmişdir.
1139-cu ilin ilk aylarında 20 minlik orduyla Həmədana doğru irəliləyən Qara Sunqur iyun ayında şəhər divarlarına yaxınlaşdı. O, sultana bir elçi göndərib vəzir əl-Xazininin başını tələb etdi. Qara Sunqura rədd cavabı verəcək nə gücü, nə də cəsarəti olan sultan elçinin tələbini qəbul etdi və atabəyin vəziri İzz əl-mülk Tahiri özünə vəzir təyin etdi. Bunun üzərinə Qara Sunqur sultan əleyhdarı bütün əmirləri Azərbaycana yığıb müstəqil qərarlar almağa başladı. Hətta Atabəy Qara Sunqurun tələbi ilə Məsud, Davudu özünə xələf təyin etdi. Ancaq bir müddətdir ismaililərlə gizli əlaqədə olan Sultan Məsud bir yolunu tapıb onların əliylə Davudu öldürtdü.
Xəbərin ortaya çıxması üzərinə 1139-cu ilin sonlarında Qara Sunqur Fars istiqamətində hərəkətə keçdi. O, buranın idarəsini Səlcuqşaha verdi. Ancaq geri döndükdən sonra Boz Apa onu məğlub edib Səlcuqşahı İsfiddəç qalasına həbs etdi.
553 (08.09.1138–27.08.1139)-cü ildə atabəy Qara Sunqur sultan Məsudun nüfuzunun tamamilə aşağı düşdüyündən istifadə edərək, böyük bir ordu ilə Farsa doğru yürüşə başladı. O, bu əyaləti tutub şahzadə Səlcuq şahın hakimiyyətinə tapşırdı. Buna baxmayaraq, Qara Sunqur Azərbaycana qayıtdıqdan sonra, Farsın keçmiş hakimi Boz Apa öz yerinə döndü, Səlcuq şahın qüvvələrini dağıtdı, özünü əsir alıb İsfid-Dəc qalasına saldı. Sultanlıq taxtı uğrunda çarpışan bu şahzadənin taleyi qaranlıq qaldı. Çox güman ki, o, həmin qalanın məhbəsində öldürülmüşdür.