cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Entoni Eşli-Kuper (I Şeftsberi qrafı)
Həyatı
Klarendonun devrilməsindən sonra ser Entoni 1672-ci ildə lord-kansler təyin edilir. Qısa müddət sonra kral ona Şeftsberi qrafı ünvanını verir.
Çıxarılma böhranı dövründə İngiltərə parlamentdə "Çıxarılma haqqında qanun"un tərəfdarları və müxalifləri arasında bölünməsinə şahid olur. Bu, II Yakovun qardaşı və II Karlın varisini taxt-tac varisliyindən xaric edən bir qanun idi. Şeftsberi qanunun əsas tərəfkeşlərindən biri idi. Bu onun sürətli şəkildə nüfuzunu itirməsinə səbəb olur və o, Hollandiyaya qaçmalı olur. Entoni Eşli-Kuper 1683-cü ildə Hollandiyada vəfat edir.
Ömrün səhifələri (film, 1974)
Məzmun
Ömrün səhifələri
İntermediyada novelladan novellaya keçid edilir. Hadisələr bir restoranda oğlundan telefon zəngi gözləyən bir adamın (Şəmsi Bədəlbəyli) ətrafında baş verir. Və bu restoranda Fazil (Fazil Salayev), Eldəniz (Eldəniz Zeynalov), Baladadaş (Şamil Süleymanov), Fəxrəddin (Fəxri Həsənov) və s. obrazlar da vardır. Birinci novellanı telefon gözləyən kişiyə Fazilin özü danışır. İkinci novella Baladadaşın özünün yadına düşür. Üçüncünü isə Fəxrəddin danışır.
Novellada küçəyə qoyulmuş iki pivə köşkünün satıcıları arasındakı çəkişmələrdən və rəqiblər arasında bu çəkişmələrin xeyirxah hisslər doğurmasından danışılır.
Baladadaşın ilk məhəbbəti
Burada ilk məhəbbətin təmiz və ülviliyindən söhbət açılır. Lakin, təəssüf ki, bu məhəbbət təktərəfli olur və Baladadaş (Şamil Süleymanov) filmdəki mahnının sözlərindəki kimi hərəkət edir: "Sənə olan eşqimi sənə də alçaltmaram".
Nəğmə dərsi
Burada şəxsi həyatı müvəffəqiyyətsizliyə uğrayan gənc fəhlə oğlanın (Əliabbas Qədirov) I sinifdə oxuyan oğlu-Fəxrəddin (Fəxri Həsənov) ilə gizli görüşlərindən danışılır. Gənc ata oğlunu sevir, uşağın gələcək taleyi onu narahat edir. Bu qısa görüş zamanı o özünü oğluna istədir və uşağın da qəlbində ataya qarşı məhəbbət hissini oyatmağa çalışır.
Film valideynlərin öz uşaqları üçün məsuliyyət daşımaları haqqında həzin hekayətdir.
Film haqqında
Kinoalmanax
Kinoalmanax 3 novelladan ibarətdir : "Rəqiblər", "Baladadaşın ilk məhəbbəti" və "Nəğmə dərsi"
Baladadaşın ilk məhəbbəti
Film rejissor Fikrət Əliyevin rejissor kimi kinoda ilk işidir.
Film Elçinin eyniadlı hekayəsi əsasında yaradılmışdır.
Baladadaş rolu üçün sınaq çəkilişlərinə dəvət alanlardan biri də aktyor Telman Adıgözəlov olub.
Nəğmə dərsi
Film rejissor Gülbəniz Əzimzadənin diplom işidir.
Film quruluşçu operator Valeri Kərimovun kinoda ilk işidir.
Film yazıçı Rüstəm İbrahimbəyovun eyniadlı novellası əsasında çəkilmişdir.
Film üzərində işləyənlər
Baladadaşın ilk məhəbbəti
Nəğmə dərsi
Rollarda
Ömrün səhifələri
Rəqiblər
Baladadaşın ilk məhəbbəti
Nəğmə dərsi
Filmi səsləndirənlər
Ömrün səhifələri
Rəqiblər
Azərbaycan Gimnastika Federasiyası
Azərbaycan Gimnastika Federasiyası — Azərbaycanda idman gimnastikanin idarəetmə orqani.
Haqqında
2002-ci ildə Azərbaycan Gimnastika Federasiyasının prezidenti Mehriban Əliyeva seçilib. Mehriban xanımın beynəlxalq aləmdə artmaqda olan nüfuzu Beynəlxalq Gimnastika Federasiyasının bədii gimnastika üzrə dünya kubokunun "A" kateqoriyalı mərhələsinin (2003), Dünya kubokunun (2004), 27-ci Dünya çempionatının (2005), 23-cü (2007), 25-ci (2009) və 30-cu (2014) Avropa çempionatlarının Azərbaycanda keçirilməsinə dair qərarın qəbul olunmasında həlledici rol oynayıb.
Azər Şükürov
Azər Cahid oğlu Şükürov (11 fevral 1994; Birinci Şahsevən, Beyləqan rayonu, Azərbaycan — 22 oktyabr 2020; Qubadlı rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Azər Şükürov 11 fevral 1994-cu ildə Beyləqan rayonunun Birinci Şahsevən kəndində anadan olmuşdur. 2002-ci ildə Əli Rüstəmov adına Birinci Şahsevən kənd 1 nömrəli tam orta məktəbin 1-ci sinfinə daxil olmuşdur. 2013-cü ildə həmin məktəbdən məzun olmuşdur. Hərbi xidməti başa vurduqdan sonra mülki fəaliyyət göstərmiş, Beyləqanda yerləşən “CTS AQRO” MMC pambıq istehsalı və emalı zavodunda traktorçu kimi çalışmışdır. Ailəlidi 2 oğlu var.
Hərbi xidməti
2020-ci ilin 14 iyul tarixində Tovuz döyüşləri zamanı general-mayor Polad Həşimovun şəhid olmasından sonra səfərbərlik başlamış, Azər Şükürov səfərbər olunmuşdur. 21 sentyabr 2020-ci ildə Ağcabədi rayonunda yerləşən "N" saylı hərbi hissəyə çağırılmışdır.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Azər Şükürov 2020-ci il sentyabrın 27-dən Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində könüllü olaraq iştirak etmişdir. Cəbrayılın və Qubadlının azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Azər Şükürov 22 oktyabr 2020-ci ildə Qubadlı rayonu istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur. Bir müddət axtarılan nəşi həmin ilin 3 noyabr tarixində tapılmış və ertəsi gün doğulduğu Beyləqan rayonunun Birinci Şahsevən kəndində dəfn olunmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Azər Şükürov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Azər Şükürov ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Qubadlı rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Azər Şükürov ​ölümündən sonra "Qubadlının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Azər Şükürov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
UEFA Avro 1984 (seçmə mərhələsi, 4-cü qrup)
UEFA Avro 1984-ün seçmə mərhələsinin 4-cü qrupunda Bolqarıstan, Norveç, Uels və Yuqoslaviya milli futbol komandaları mübarizə aparmışlar. Turnirin final mərhələsinə vəsiqəni 1-ci yeri tutan Yuqoslaviya millisi qazanmışdır.
Oyunların nəticələri
Oyunların başlama vaxtı - yerli vaxtdır
Bombardir
Safet Suşiç — 3 top
Zəngilan rayonunun abidələri
Zəngilan rayonunun abidələri — XIV əsrdə yaşamış məşhur coğrafiyaşünas və tarixçi Həmdullah Qəzvininin yazdığına görə, Zəngilanın əsası hicri tarixinin 15-ci ilində, yəni 636-cı (637) ildə qoyulub. Zəngilan rayonunun abidələri
HESA Shahed 136
HESA Şahid-136 (Farsca: شاهد ۱۳۶; “şahid”) HESA tərəfindən yaradılmış İran istehsalı olan dron hücumları üçün nəzərdə tutulmuş pilotsuz hava döyüş texnikası və mobil sursatdır. Nisbətən ucuz texnika olub, buraxılış qurğularından təbəqələr formasında buraxılır və yer hədəflərinə uzaqdan hücum etmək və hücum zamanı hava hücumundan müdafiə resurslarını tükəndirməklə hava hücumundan müdafiə sistemlərindən yayınmaq və yer hədəflərini darmadağın etmək üçün nəzərdə tutulmuşdur. İlk dəfə 2021-ci ilin dekabrında yayımlanan şəkillərlə ortaya çıxmışdır.
Əməliyyat tarixi
Şahid-136 ilk dəfə husilər tərəfindən 2020-ci ildə Yəmən vətəndaş müharibəsi zamanı Abkaik-Hüreys hücumunda istifadə edilmişdir. 2022-ci ildəki Rusiyanın Ukraynaya hücumu zamanı o, Rusiya Hərbi Hava Qüvvələri tərəfindən Geran-2 (Герань-2) adı ilə Ukraynaya qarşı istifadə olunur.
Texniki xüsusiyyətləri
Mənbə:
Mərəngalı-i Büzürg (Urmiya)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 478 nəfər yaşayır (139 ailə).
İyirmi üçüncü sülalə (Misir)
XXIII sülalə - Qədim Misirdə hakimiyyətdə olmuş və üçüncü aralıq dövrə aid edilən sülalə. Liviyadan gəlmiş meşveş bərbərlərinin nəslindən idilər.
Ümumi məlumat
Məlumdur ki, XXIII sülalə Aşağı Misirdəki Tanis şəhərindən olublar. Ancaq bu şəhər XXII sülalənin hakimiyyəti altında idi. Buna görə yeni xanədanlıq doğma şəhərlərini tərk edərək Leontopolisə gəlmişlər. Pianxinin stelasında firon II İtupun Leontopolisi paytaxt kimi istifadə etdiyi qeyd edilir.
Bu dövrdə Tebes kahinləri Yuxurı Misirdə təsirlərini saxlayırdılar. Kahinlər firon sülalələri ilə qohumluq əlaqələrinə malik idilər. Məsələn, firon II Takelot və baş kahin Nimlot ögey-qardaş idilər. Hətta Takelot Nimlotun qızı ilə evlənərək bu əlaqəni daha da gücləndirmişdi. Ancaq Nimlotun ölümündən sonra Tebeslə sülalə arasındakı münasibət pozuldu. Səbəb vəliəhdin kim olacağı ilə bağlı idi. Kahinlər sələfin II Takelotun Nimlotun qızından olan oğlu olmasını istəyirdilər. Takelot isə fərqli seçim edərək, digər oğlu Osorkonu vəliəhd seçmişdi. Tebeslilərin ilk üsyanı yatırılsa da münaqişə bununla bitmədi. 4 il sonra yenidən üsyan qalxdı və bu dəfə müharibə on il davam etdi. On ildən sonra bağlanan sülh də uzun ömürlü olmadı. Cəmi 2 il sonra münaqişə yenə alovlandı. Bu vaxt II Takelot artıq ölmüşdü. Osorkon bu vaxt paytaxtdan uzaq olduğuna görə taxt-tacı Takelotun əmisi oğlu III Şoşenk ələ keçirdi. Tebes kahinləri Şoşenki yeni firon kimi qəbul etdilər. Ancaq bu dəfə sülalə daxilində mübarizə qızışdı. Pedubastis adlı şahzadə Leontopolisi əla keçirdi və özünü hökmdar elan etdi. Beləliklə ikihakimiyyətlik yarandı.
Alimlər arasında XXIII sülalənin hansı firondan başladığı barədə mübahisələr gedir. Bir qisim tədqiqatçı bu sülalənin II Takelotdan başladığını bildirirlər. Başqa bir qisim isə Leotopolisdə hakimiyyətə gələn I Pedubastisin bu xanədanlığın banisi olduğunu qeyd edirlər. Tanisdə fironluq edən III Şeşonk və onun nəsli XXII sülaləni davam etdirir.
III Şoşenk Osorkonu Baş kahin təyin edərək sülalədəki narazılığı bir qədər azaltdı. Osorkon Yuxarı Misirdə nüfuzunu qoruyub saxladı. Leontopolisi isə Pedubastisin ölümündən sonra oğlu IV Şoşenk idarə edirdi. Ancaq daha sonra Osorkon Leontopolisi ələ keçirərək, özünü firon elan etdi. Şoşenkin ölümündən sonra Osorkon oğlu Takelotu baş kahin elan etdi. Osorkonun ölümündən sonra Takelot firon taxtına oturdu. III Takelot Bacısı II Şepenvepeti baş kahin təyin etdi. III Takelotdan sonra taxta qardaşı Rudamon çıxdı. Rudamonu isə İni əvəz etdi. XXIII sülalənin hakimiyyətinin son illərində Yuxarı Misirdə bölünmə gücləndi, ayrı-ayrı şəhərlərin hakimləri müstəqil siyasət yürüdürdülər.
Meskin (Urmiya)
Meskin — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 296 nəfər yaşayır (38 ailə).
Kairuku grebneffi
Kairuku grebneffi — Pinqvinlər fəsiləsinə (Sphenisciformes) daxil olan, nəsli kəsilmiş növ. Növün qalıqları Yeni Zelandiyada aşkarlanmışdır. Növə aid ən iri qalığın uzunluğu 1,3 mer, çəkisi 60 kq təşkil edirdi. Qalıqların yaşı 27 mln il olaraq qiymətləndirilir. Bu növə aid bütöv qalıq 1977-ci ildə aşkarlanmışdır.
Təsviri
Kairuku grebneffi hazırda yaşıyan pinqvinlər arasında ən uzun qanada malik idilər.
Növün araşdırılmasında amerikalı paleontoloq Deniel Ksepka (Daniel T. Ksepka, Şimali Karolina Ştat Universiteti və Şimali Karolina Təbiət Elmləri Muzeyi, ABŞ), yeni zelandiyalı paleontoloq Evan Fordays (Dr. Ewan Fordyce; Otaqo Universiteti, Danidin, Yeni Zelandiya), Tasuro Ando (Dr. Tatsuro Ando; Ashoro Museum of Paleontology) və Kreyq Cons (Dr. Craig Jones; Institute of Geological and Nuclear Sciences) iştirak etmişdir.
Afrikanın kolonial bölünməsi
thumb|345px|Afrika 1912-ci ildə:, , , , , ', ' mülkləri Afrikanın bölünməsi və ya Afrika uğrunda mübarizə, Afrika çarpışması  — Birinci Dünya Müharibəsindən əvvəlki dövrdə Avropanın bir sıra imperialist dövlətlərinin tədqiqi və hərbi əməliyyatlar aparmaq üçün son dərəcə Afrikada yeni ərazilərin ələ keçirilməsinə yönəlmiş güclü rəqabət dövrü. Avropalı müstəmləkəçilərin bir çox məqsədləri var idi: qitənin hər yerində mövcud olan dəyərli mənbələrə sahib olmaq istəyi, milli nüfuz istəyi, Avropa gücləri arasındakı gərginlik, dini missioner canfəşanlığı və Afrika ölkələrinin daxili siyasəti. XIX əsrin son rübündə Avropa imperiyaları arasındakı siyasi və iqtisadi rəqabət səbəbindən Afrikanın bölünməsinin köməyi ilə avropalılar öz aralarında müharibənin qarşısını aldılar. XIX əsrin sonrakı illərdə hərbi təsir və iqtisadi hökmranlığın köməyi ilə "qeyri-rəsmi imperializm" dən müstəmləkə imperializminə səbəb olan birbaşa idarəçiliyə keçid baş verdi.
Belçika
Azad Konqo dövləti
Fransa
Əlcəzair
Mərakeş
Fransız Qərbi Afrikası
Mavritaniya, Seneqal, Fransa Sudanı, Qvineya, Kot-d'İvuar, Niger, Dahomeya
Fransız Ekvatorial Afrikası
Qabon, Orta Konqo, Ubanqi-Şari, Çad
Almaniya Şərqi Afrikası
Tanqanika, Almaniya Kamerunu, Toqolend
İtaliya Şimali Afrikası
Tripolitaniya, Kirenaika, Fəzzan, Eritreya, İtaliya Somalisi
Portuqaliya
Anqola
Kabinda
Portuqaliya Şərqi Afrikası
Kabo-Verde
San-Tome və Prinsipi
İspaniya
İspaniya Saxarası (indiki Qərbi Saxara)
Ekvatorial Qvineya
Böyük Britaniya
Misir
Britaniya Şərqi Afrikası
Keniya
Uqanda
Zənzibar
Britaniya Somalisi
Cənubi Rodeziya
Şimali Rodeziya
Britaniya Cənubi Afrikası
Keyp koloniyası
Natal koloniyası
Azad Oranj Dövləti
Basutolend
Svazilend
Qambiya
Seyşel adaları
Syerra-Leone
Mavriki
Qızıl sahil
Müstəqil dövlətlər
Liberiya
Efiopiya imperiyası
Özbəkistan 2018 Qış Olimpiya Oyunlarında
Özbəkistan 2018 Qış Olimpiya Oyunlarında dağ xizəyi və fiqurlu kankisürmə idman növlərində 2 idmançı ilə təmsil olunacaqdır.
30px Dağ xizəyi idmanı
Təsnifat mərhələsində idmançı Beynəlxalq Xizək İdmanı Federasiyasının 21 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən yarışmada iştirak edirlər. Bu yarışmada top-500 daxil olan və təsnifat xalını toplaya bilən idmançılar iştirak edə bilirlər. Top-500 daxil olmayan ölkələrin idmançıları «B» kateqoriyasında iştirak edirlər. Nəticələrə əsasən Özbəkistan «B» kateqoriyası üzrə təmsil olunacaqdır. Ölkəsini təmsil etmək hüququ Komiljon Tuxtayevə məxsusdur.
30px Fiqurlu konkisürmə
Bu yarışma üzrə lisenziyalar 2017-ci dünya çempionatına əsasən müəyyən edilir. Bunun nəticəsi olaraq Özbəkistan bir lisenziya əldə edə bilmişdir. Bu lisenziyanı isə Mişa Qe əldə etmişdir.
NGC 4344
NGC 4344, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. SB0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Naxçıvantəpə (Urmiya)
Naxçıvantəpə — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 105 nəfər yaşayır (28 ailə).
Luvr Piramidası
Luvr Piramidası – Napoleonun həyətində yerləşən şüşədən piramida, Luvr üçün əsas giriş kimi xidmət edir və Parisin simvollarından biridir. 1985-ci ildən 1989-cu ilə qədər inşa edilən layihə, məşhur çinli Bey Yuymin memarı tərəfindən yaradılmışdır.
Tarixi
Fransa İnqilabından 200 il sonra, prezident Fransua Mitteran «Böyük Luvr» layihəsini təklif etdi. Mitteran kral sarayını dünyanın ən böyük muzeyinə çevirmək istədi. Yelisey bağı boyunca keçən doqquz kilometrlik perspektiv - onun fikirin də Parisin tarixi oxunu uzadılması idi.
250px|thumb|right Tamamlandıqdan sonra, piramida Luvrın əsas girişinə çevrildi. Böyük piramidanın ətrafında üç kiçik piramida yerləşir, onlar yalnız illüminator kimi xidmət göstərir.
Şərəf medalı (ABŞ)
Şərəf medalı  — ABŞ-nin ən ali hərbi mükafatı.
Medalın təltifedilmə səbəbi kimi "Birləşmiş Ştatların düşmənlərinə qarşı döyüşlərdə iştirak edərkən həyati təhlükə altında olan və vəzifə borcunu aşaraq görkəmli cəsarət və şücaətə görə; müxalif xarici qüvvələrlə qarşıdurma ilə bağlı hərbi əməliyyatlarda; və ya ABŞ-nin döyüşən tərəf olmadığı müxalif hərbi qüvvələrlə hərbi münaqişədə iştirak edən dost xarici qüvvələrlə xidmət" göstərilir.
ABŞ ordusunun hər bir qoşun növü üçün fərqli medal dizaynı mövcuddur, lakin praktikada Dəniz piyadaları və Sahil mühafizəsi Hərbi Dəniz Qüvvələrinin dizaynından istifadə edir.
Şrek 2 (animasiya, 2004)
Şrek 2 — 2004-cü ildə 3D formatında çəkilmiş, Oskar mükafatı nominasiyasına layiq görülmüş qısametrajlı ABŞ animasiyasıdır. Filmin rejissoru Yeni Zelandiya rejissoru Endryu Adamsdır. Animasiya "Ən yaxşı qısametrajlı animasiya Oskar mükafatı"na layiq görülmüşdür.
Məzmun
Çox xoşbəxt cütlük olan Şrek və Fiona bal ayındadırlar. Fionanın valideynləri onların hər ikisini şam yeməyinə dəvət alırlar. Xoşbəxt cütlük eşşəklə birlikdə səyahətə yollanırlar, lakin valideynləri yeni sürpriz gözləyir. Onların övladı Fiona div halına dönmüşdü. Bu səbəbdən qəhrəmanları yeni dostlar və qeyri-adi macəralar gözləyir…
Oxçular (Urmiya)
Oxçular — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 23 nəfər yaşayır (6 ailə).
Stiven Siqal
Stiven Siqal (,, 10 aprel 1952) – ABŞ aktyoru, rejissoru, prodüseri, bəstəkarı, şerifi, ssenaristi və döyüş ustasıdır.
Həyatı
Stiven Frederik Siqal 10 aprel 1952-ci ildə Miçiqan ştatının Lensinq şəhərində əslən yəhudi olan riyaziyyat müəllimi Semuel Stiven Siqal (1928–1991) və əslən irland olan xəstəxana işçisi Patrisiya Siqalın (1930–2003) ailəsində doğulmuşdur. Siqalın atasının yəhudi və anasının irland əsilli olması ziddiyətlidir. Siqalın sözlərinə görə, uşaqlıq illərində ona babasının monqol olması haqda deyirdilər. Babası (Nathan Siegelman, 1892–1973) və nənəsi (Dora Goldstein, 1894–1989) Amerikaya Sankt-Peterburqdan köçmüş yəhudilərdən idi və onların soyadları "Siegelman" ifadəsindən "Seagal" ifadəsinə kimi dəyişilmişdir. Ailədə Siqal 4 uşaqdan ikincisi idi. Onun yaşca böyük bacısı və ondan yaşca kiçik olan iki bacısı vardır. 1957-ci ildə ailəsi Kaliforniya ştatının Los-Anceles şəhərinə yaxın "Orinc ətrafı" ərazisinə daxil olan Fullerton şəhərinə köçmüşdür. Siqal 7 yaşından başlayaraq karate, 15 yaşından isə aykido ilə məşğul olmağa başlayır. Siqalın ilk müəllimi "Orinc ətrafı" ərazisində aykido məktəbi açan və "Şixan" vəzifəsində müəllimlik edən Kösi İsisakinin rəhbərliyi altında aykidonu öyrənməyə başlayır. Həmin müddətdə isə aykido sənəti ABŞ-də az tanınan döyüş sənətlərindən biri olur. 1971-ci ildə Siqal Fullerton kollecini bitirdikən sonra bu döyüş sənətinin sirlərinə yiyələnmək üçün Yaponiyaya köçür və Koiçi Toxeyanın rəhbərliyi altında məşğul olmağa başlayır. 1974-cü ilin yay ayında Koiçidən aykido üzrə 1-ci dan dərəcəli qara kəmərə layiq görülür və "Şodan" vəzifəsinə sahib olur. Stiven Siqal 1975-ci ildə Yaponiyanın Cüso rayonunda yerləşən Osaka şəhərində "Tenşin" adlı aykido məktəbi açır. Bununla Siqal Yaponiyada şəxsi aykido məktəbinə rəhbərlik edən ilk ABŞ-lı olur. Məktəbinin və ya dodzesinin adı olan "Tenşin Buqey Qakuen" ifadəsi yaponcadan "Milli döyüş sənətlərinin məktəbi "Səmavi ruh"" mənasını verir. Ardınca Siqal aykido üzrə bir çox müəllimlərin rəhbərliyi altında məşq etmişdir. Onun müəllimlərindən biri aykido döyüş növünün əsasını yaradan Morihey Ueşibanın tələbələrindən biri olan və 10-dan dərəcəli qara kəmərə sahib olan Seyseki Abe olmuşdu. Siqal ilk məktəbinin açılışdan bir müddət sonra 1983-cü ildə məktəbini Los-Ancelesə köçürür və burada müəllimlik etməyə başlayır. 1988-ci ildən başlayaraq filmlərə çəkilməyə başlayır və ilk filmdən məşhurlaşır. Siqal ardınca 5-ci dan, 6-cı dan dərəcələrinə layiq görülür və nəhayət, 7-ci dan dərəcəni qazandıqdan sonra məktəbində "Şixan" vəzifəsində müəllimlik edir.
Filmoqrafiya
thumb|right|Stiven Siqal
Nailə Əsgərzadə
Nailə Əsgərzadə (tam adı: Nailə Vaqif qızı Əsgərzadə; 13 dekabr 1987, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Azərbaycan əsilli Rusiya jurnalisti və televiziya aparıcısı.
Həyatı
1987-ci dekabrın 13-də ildə Bakıda alim və həkim ailəsində doğulub.
2019-cu il dekabrın 2-də Rusiya siyasətçisi Aleksey Navalnının Korrupsiya ilə Mübarizə Fondu (KMF) iddia edib ki, Nailə Əsgərzadə Bombardier Global 6000 biznes təyyarəsindən və 62 metrlik SEA&US yaxtasından istifadə edir. KMF habelə Nailə Əsgərzadəyə aid olan daşınmaz əmlakı araşdırıb. Daşınmaz əmlakın vahid dövlət reyestrindən iki çıxarışdan məlum olur ki, 2015-ci ildən Nailə Əsgərzadə Moskva ətrafındakı "Jukovka-3" kotec qəsəbəsində 53 sot torpaq sahəsinə və sahəsi 923 kvadratmetr olan evə sahibdir. Fond bildirir ki, 2019-cu ilin aprelində Rusiyada mediaya nəzarət edən Roskomnadzor internet resurslarda Rusiyanın VTB dövlət bankı və onun rəhbəri Andrey Kostin, habelə Nailə Əsgərzadə barədə minədək materiala çıxışı bloklayıb. Aprelin 4-də baza nəşri bildirirdi ki, "Yandeks. Dzen" axtarış mühərriki əvvəlcə VTB-yə, sonra isə Nailə Əsgərzadəyə məxsus olan yüz milyonlarla dollarlıq mənzil barədə araşdırmanı internetdən silib.
Xoşxəbər (İğdır)
Xoşxəbər — Türkiyənin İğdır ilinin İğdır ilçəsinə daxil olan bir bəldə.
Əhalisi
1886-cı il məlumatına görə kənddə 617 erməni yaşayırdı.
Elgün Mövlanov
Həyatı
Elgün Tahir oğlu Mövlanov 2002-ci il aprelin 5-də Lerik şəhərində anadan olub. Qardaşı Altay Mövlanov da Vətən müharibəsində şəhid olub.
Hərbi xidməti
Elgün 08 may 2020-ci ildə həqiqi hərbi xidmətə başlayıb.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Elgün Mövlanov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsində savaşıb. Elgün 29 sentyabrda Talış kəndi ndə şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elgün Mövlanov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Xatirəsi
2021-ci il 5 avqustda Lerik şəhərində şəhid Elgün və Altay Mövlanov qardaşlarının xatirəsinə inşa edilmiş bulaq kompleksinin açılışı oldu. Açılış mərasimində Lerik Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının səlahiyyətlərini icra edən Cəlil Baxşıyev, rayonun hüquq mühafizə orqanlarının, idarə müəssisə və təşkilatların rəhbərləri, şəhid ailələrinin üzvləri və şəhər ictimaiyyətinin nümayəndələri iştirak etdilər.
Desmond Doss
Desmond Doss — İkinci Dünya Müharibəsi veteranı, ABŞ-nin ən yüksək hərbi mükafatı - Şərəf medalı ilə təltif edilən üç vicdanlı hərbi xidmətdən imtina edən şəxsdən birincisi. Təltif edildiyi qəhrəmanlıq hərəkətləri zamanı o, ABŞ ordusunda 77-ci piyada diviziyasının 307-ci alayının tibb hissəsinə təyin edilmiş kapral olmuşdur.
Həyatı
Desmond Doss 7 fevral 1919-cu ildə Linçburqda dülgər Uilyam Tomas Dossun və adi ayaqqabı fabrikində işləyən Berta Edvard Oliver Dossun ailəsində anadan olub. O, Yeddinci günün adventistlərinin prinsiplərinə uyğun olaraq böyümüş və 21 yaşında artıq kilsədə diakon və həmçinin vegetarian idi. Hərbi xidmətə götürülməzdən əvvəl o, Newport News Shipbuilding-də işləyib.
İmanın təsiri ilə o, vicdanlı şəkildə hərbi xidmətdən imtina etdi - özünə silah gəzdirməyi və üstəlik, insanlara münasibətdə ondan istifadə etməyi özünə qadağan etdi. Ondan hərbi xidməti təxirə salmağı xahiş etdilər, lakin o, rədd etdi, çünki o, müharibə və qətllərin əleyhinə olsa da, inancının icazə verdiyi qədər vətənə xidmət etmək istəyirdi. Nəhayət, hərbi rəhbərliyin xahişindən sonra o, 77-ci Piyada diviziyasının 307-ci Piyada alayına komandir təyin edildi.
Əsalim mahalı
Əsalim mahalı — Talış xanlığının mahallarından biri.
Mahal cənubdan Gilan xanlığı, şərqdən Xəzər dənizi, qərbdən isə Xalxal xanlığı ilə həmsərhəd idi. Şimaldan Qorqanrud mahalı ilə əhatələnmişdi. Burada yaşayan talışların bir qismi şiə, bir qismi isə sünni idi. Mirzə Əhməd Mirzə Xudaverdi oğluna görə Əsalim Türkmənçay sülhündən sonra İrana verilmişdir. Rus tarixçiləri isə bu ərazinin Gülüstan sülhündən sonra İranda qaldığını qeyd edir. Hazırda da bu ərazi eyni adla Gilan ostanının tərkibindədir.
Salmanabad (Çaldıran)
Salmanabad - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 24 nəfər yaşayır (7 ailə).
Urmiya Universiteti
Urmiya Universiteti — İran İslam Respublikasının Qərbi Azərbaycan ostanının mərkəzi olan Urmiya şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi. Universitetin rektoru Rəhim Hubnəqidir.
Tarixi
Urmiya Universiteti 1965-ci ildən fəaliyyət göstərir.
Tədris
Bu universitetdə müxtəlif sahələr üzrə 87 fənn üzrə dərslər keçirilir.
Kontingent
Urmiya Universitetində 16 min 826 tələbə təhsil alır.
Universitetin 487-dən çox müəllim-professor heyəti var.
Azərbaycan dilinin tədrisi
Müvafiq icazənin alınmasından sonra 2017-ci ildən universitetdə bakalavr pilləsi üzrə Azərbaycan dili və ədəbiyyatı fənni üzrə 2 dərs tədris olunacaq. Azərbaycan dili dərsində iştirak könüllü olacaq.
Anat yençi çuvaşlar
Anat yençi çuvaşlar — çuvaş subetnosu. Əsas məskunlaşma sahəsi Çuvaşıstanın şimal-şərqidir. Miqrasiya nəticəsində anat yençi çuvaşların nümayəndələri də Volqaboyu və Uralın bir çox bölgələrində məskunlaşıblar.
Urmiya Universiteti
"Yol" jurnalı
Universitetin tələbələri Azərbaycan və fars dillərində "Yol" ictimai-mədəni jurnalını buraxırlar. Jurnalın baş redaktoru Zəkəriya Səfaidir. Jurnalda əsasən Azərbaycanın ictimai və mədəni məsələləri ilə əlaqədar yazılar dərc edilir.
Anat yençi çuvaşlar
Anat yençi çuvaşlar 3 alt qrupa malikdirlər: Anat-Sivilskaya, Nijnetsivilskaya və Kozlovskaya.
Mənşəyi və yayılma arealı
250px|thumb|right|Anat yençi çuvaşlar 250px|thumb|right|Anat yençi çuvaşların bayram mərasimi Anat yençi çuvaşlar Çuvaşiyanın şimalında və şimal-şərqində məskunlaşıb. Onlara Başqırdıstan Respublikasında və Tatarıstan Respublikasında, Ulyanovsk, Orenburq vilayətlərində rast gəlinir. Lakin anat yençi çuvaşlar ən çox Penza, Samara və Saratov vilayətlərində yaşayır. Çuvaşların (anat yençi) əcdadları VII-VIII əsrlərdə Şimali Qafqaz və Azov çöllərindən gəlmiş bulqar tayfalarıdır.
Dialekt
Anat yençi çuvaşların dialektlərinin tədqiqi problemli olaraq qalır. Bəziləri anat yençi çuvaşların dialektlərinin müstəqil bir dil təşkil etdiyin hesab edir. Digər tədqiqatçılara görə isə onlar viryal (yuxarı, "ətraf") və anatri dialektləri (aşağı ton, "səsli" boğazlar) arasında keçid dialekt qrupudur. Anat yençi ləhcəsinin "ölməsi" prosesi çuvaş ləhcəsindən qat-qat sürətlidir.
Vasyuqan bataqlığı
Vasyuqan bataqlığı — Dünyanın ən böyük bataqlıqlarından biri. Qərbi Sibirdə, Ob və İrtış çayları arasında, əsasən Tomsk vilayətinin daxilində yerləşən Vasyugan düzənliyinin ərazisində yerləşir. Ərazisinin bir hissəsi Novosibirsk və Omsk, Tümen vilayətləri və Xantı-Mansi muxtar dairəsində yerləşir
2007-ci ildən bəri Vasyuqan bataqlıqları UNESCO-nun Ümumdünya irsi siyahısına daxil olmaq üçün namizəd olmuşdur.
Anat yençi çuvaşlar
Mədəniyyət
Arxeoloji və tarixi abidələr (qəbir daşları, zərgərlik məmulatları, üzüklər) təsdiq edir ki, hətta XVII-XVIII əsrlərdə də anat yençilər runik yazıdan istifadə ediblər və əlvan metal üzərində zərgərlik təqibi kimi nadir sənət növü onlar arasında yüksək səviyyədə olmuşdur. Xalq yaradıcılığı, musiqi yaradıcılığı, folklor, xoreoqrafiya xalqın qədim irsi olmaqla müasir mədəniyyətin inkişafı üçün zəngin arsenal rolunu oynayır.
Vasyuqan bataqlığı
Təsviri
Bataqlığın sahəsi 53 min km² (müqayisə üçün: İsveçrənin sahəsi 41 min km²), qərbdən şərqə qədər uzunluğu 573 km, şimaldan cənuba isə 320 km-dir. Vasyuqan bataqlığı təxminən 10 min il əvvəl yaranmış və bu gündə belə davamlı olaraq artmaqdadır. Son 500 il ərzində müasir ərazilərinin 75% formalaşmışdır. Bataqlıqlar bölgədəki təmiz su mənbəyidir (su ehtiyatı 400 km³). Burada 800 minə yaxın kiçik göl var. Bir çox çaylar bataqlıqlardan qaynaqlanır, xüsusən: Ava, Bakçar, Bolşoy Yuqan, Vasyuqan, Demyanka, İksa, Karqat, Kyunqa, Nyurolka, Kiçik Tartaş, Tartaş, Kiçik Yuqan, Om, Parabel, Parbiq, Tara, Tui, Uy, Çay, Çertal, Çizhapka, Çuzyk, Çulym, Şeqarka, Şiş. Bataqlıqda torfun böyük ehtiyatları var. Tədqiq olunan torf ehtiyatı 1 milyard tondan çoxdur, ortalama meydana gəlmə dərinliyi 2,4 m, ən yüksəyi isə 10 m-dir.
Anat yençi çuvaşlar
Din
Anat yençi çuvaşlar əsasən pravoslavdırlar.
Vasyuqan bataqlığı
Təsviri
İndi bataqlıq neft və qaz yataqlarının kəşfiyyatı və istismarı ilə əlaqədar olaraq fauna və florası təhlükə altındadır. Bundan əlavə Baykonur kosmodromundan buraxılan vasitələrdən düşən yanmamış heptil qalıqları ərazini çirkləndirir.
Yaz aylarında bataqlıqlar, hətta ixtisaslaşmış avadanlıq üçün demək olar ki, keçilməzdir. Neft sahələrinə və kəşfiyyat sahələrinə yük daşınması qışda həyata keçirilir.
Vasyuqan qoruğu
2006-cı ildə Vasyugan yasaqlığı tşkil olunur.
2017-ci ilin sentyabr ayında Tomsk vilayətinin Bakçarski rayonunda, Novosibirsk vilayətinin Ubinski və Şimal bölgələrində yerləşən Novosibirsk vilayətinin ehtiyat və bitişik bataqlıqları əsasında Vasyugan qoruğu formalaşdırılır.
2018-ci ilin iyun ayında o vaxt Kuznetsk Alatau Təbiət Qoruğunun direktoru olmuş Aleksey Vasilçenko Vasyugan qoruğunun rəhbəri təyin edildi və bu andan etibarən hər iki ehtiyatı idarə etmək üçün yeni yaradılan Kuznetsk Alatau və Vasyugan qoruğu Federal Dövlət Büdcə Qurumunun rəhbəri oldu. Vasyugan qoruğunu idarə edən bu idarəetmə qurumunun filialı Tomskda yerləşməsi planlaşdırılır.
Vasyuqan qoruğunun sahəsi 614,8 min hektardır.
18 dövlət müfəttişinin heyəti ştatına sahibdir - 9 nəfər Novosibirskdən və 9 nəfəri Kemerovo vilayətindən seçilir.
Tyga
Michael Ray Nguyen Stevenson, (d. 19 noyabr 1989, Qardina, Kaliforniya), daha çox səhnə adı Tyga (Thank you God always, mənası – Hər zaman təşəkkür edirəm sənə, Tanrı) olaraq tanınmış amerikalı reper ilk dəfə Travis Mccoy ilə əməkdaşlığın məhsulu olan “Coconut Juice” adlı sinqlı ilə tanındı.
Həyat və Yaradıcılığı
Tyga, 2008-ci ildə “No Introduction” adlı ilk albomunu yayımladı və bu albomda olan sinqllardan biri, “The Diamond Life” məşhur “Need for Speed: Undercover” video oyununda əsas fon musiqisi olaraq yer aldı. Eyni zamanda bu sinqldan (“The Diamond Life”) “Fight Without Rules” bədii filmində də saundtrek olaraq istifadə edilmişdir.
Amerikalı reper sinqllarla bərabər Kris Braun, Lil Wayne, Kevin McCall, Bow Wow kimi digər məşhur hip-hop artistlərinin qonaq sənətçi olduqları miksteyplər də yayınlayıb. Adı çəkilmiş sənətçilərlə əməkdaşlığın nəticəsi olan “G-Shit”, “Holla At Me”, “No Bullshit”, və “Deuces” miksteyplərinin hər birinə klip çəkildi. Hətta, “Deuces” 53-cü Grammy mükafatlandırma mərasimində hip-hop janrının ən yaxşı rep sinql namizədləri arasında olmuşdur.
9 oktyabr 2012-ci ildə baş tutmuş American Music mükafatlandırma mərasimində Tyga, rəqibləri Drake və Nicki Minaj ilə birlikdə ən yaxshi hip-hop sənətçisi namizədləri arasında olub.
Amerikalı reper konsertlərindən birində “Careless World: Rise of The Last King” adlı 2ci studiya albomundan sonra “Hotel California” adlı 3-cü albom üzərində işlədiyini bildirib. Sözügedən növbəti albom 9 aprel 2013-cü ildə yayımlandı və bundan düz bir il sonra 24 iyun 2015-ci ildə 4-cü “The Gold Album” albomunu ərsəyə gətirdi.
Hip-hop sənətçisi olmaqla bərabər, eyni zamanda, “Rack City” adlı pornoqrafik filmin prodüseri olan sənətçinin 2018-ci ildə yayımladığı sinqllarından biri olan “Taste” “Youtube” platformasında 460 milyondan çox baxış sayı əldə etmişdir.
Par (Urmiya)
Par — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 630 nəfər yaşayır (156 ailə).
I Georq (Böyük Britaniya kralı)
I Georq (Georg Ludwig von Hannover, ; ) — alman mənşəli Hannoverlər sülaləsindən olan ilk Böyük Britaniya kralı (1714-1727).
NGC 2418
NGC 2418, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əkizlər bürcü istiqamətində yerləşir. E0 tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Şumaqin adaları
Şumaqin adaları  (, Kagigun) — ABŞ-nin Alyaska ştatının Aleut silsiləsinin şərq hissəsində bir qrup ada.
Şumaqin adalarına: Unqa, Naqay, Popov, Korovin, Böyük Konyuji, Kiçik Konyuji, Semyonov və 14 kiçik adacıq daxildir. Ümumi sahəsi 1192.369 km²-dir.
Birinci Kamçatka Ekspedisiyası (1728) zamanı Vitus Berinq tərəfindən aşkar edilmiş və 29 avqust 1741-ci ildə İkinci Kamçatka Ekspedisiyası tərəfindən tədqiq edilmişdir. İsqa xəstəliyindən ölən və orada dəfn edilən Vitus Berinqin komandasından olan dənizçi Nikita Şumaqinin şərəfinə adlandırılmışdır.
Rusiya imzalanan Alyaskanın satışı haqqında müqaviləyə (1867) əsasən ABŞ-yə verilir.
Fəxrəddin Yaqubov
Həyatı
Fəxrəddin Yaqubov 1962-ci il iyulun 9-da Qubadlı rayonunun Yusifbəyli kəndində anadan olub. Ailəli idi, bir oğlu bir qızı yadigar qaldı.
Təhsili
1969–1979-cu illərdə Qubadlı rayon Çay Tumas kənd tam orta məktəbində təhsil alıb. 1979–1980-ci illərdə Bakıda 12 saylı Peşə məktəbində "soyuducu təmirçisi" ixtisası üzrə təhsilini davam etdirmişdir.
Fəaliyyəti və ölümü
Bir müddət Bakı şəhərində sərnişin daşıma nəqliyyatında işləyən Yaqubov 15 ildən artıq Xətai rayonunda 7 nömrəli Təcili Tibbi Yardım Stansiyasında çalışırdı. 2020-ci ilin fevralından Azərbaycanda da aşkar olunmağa başlayan Koronavirus pandemiyası zamanı Yaqubov Təcili Tibbi Yardım (TTY) Stansiyasının sürücüsü kimi koronavirus xəstələrini xəstəxanaya çatdırmışdır.
Fəxrəddin Yaqubov 2020-ci il sentyabrın 28-dən Vətən müharibəsində könüllü olaraq çalışmağa başlamışdır.
Fəxrəddin Yaqubov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayıl, Füzuli, Qubadlı və Laçın istiqamətlərində gedən döyüşlər zamanı ölən və yaralanan Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin hərbi qulluqçularını döyüş meydanından çıxran Təcili Tibbi Yardım (TTY) avtomobilinin sürücüsü olub. Fəxrəddin Yaqubov noyabrın 22-də Laçın rayonu ərazisində azaraq Ermənistan Ordusunun olduğu əraziyə daxil olub. Nəticədə Fəxrəddin Yaqubov ermənilər tərəfindən əsir götürülüb və öldürülüb. Meyidi noyabrın 30-da Azərbaycan tərəfinə təhvil verilib. Xətai rayonunda dəfn edilmişdir.
Xətai rayonu, Seyid Əzim Şirvani küçəsində xatirə lövhəsi quraşdırılmışdır.
Məxfi materiallar (teleserial)
Məxfi materiallar – 1993-cü illərdə çəkilən populyar fantastik,dram,elmi-uydurma janrında olan seriallardır.Serialın çəkilməsi 1993-cı ildən başlanmış, 19 may 2017-ci ildə başa çatmışdır. Bu vaxt ərzində 202 seriya çəkilmişdir. Filmin ideyası,prodüserliyi Kris Karter -ə mənsubdur. Məxfi materiallar serialı ilk dəfə ABŞ-nin "Fox" Crime kanalında yayımlanmışdır. Ardınca digər ölkələrin bir çox kanallarında yayımlanmağa başladı.Türkiyede TGRT-den, Azerbaycanda 2001 ci illerde Ans tv de yayınlanmışdı.
Populyarlıq
Məxfi materiallar çox böyük populyarlıq qazanmışdır. Seriala əsas populyarlığını isə baş qəhrəmanları Devid Duxovni və Gilian Anderson gətirmişdir. Bu serial əsasında "Məxfi materiallar: Gələcək üçün mübarizə" (1998) və "Məxfi materiallar: İnanmaq istəyirəm" (2008) filmləri çəkilmişdir.Hetta "Mexfi Materiallar:Heqiqet helede ordadır(2016) 6-davam bölümü de çekilib.1997- ci ilde Simpsonlar -da "The X-Files"bölümü çekilib.Həm də 1998-ci ildə "X-Files Game" oyunu çıxarılmışdır.
Fikrət Əliyev (riyaziyyatçı)
Fikrət Əhmədəli oğlu Əliyev — Fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, Professor, akademik.
Həyatı
Əliyev Fikrət Əhmədəli oğlu 13 avqust 1949-cu ildə Mehri rayonunun Nüvədi kəndində anadan olub.
Sarımsaqlı (Çaldıran)
Sarımsaqlı — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 85 nəfər yaşayır (15 ailə).
Aşıq Alı
Həyatı
Aşıq Alı 1801-ci ildə Göyçə mahalının Qızılvəng kəndində anadan olmuşdur. Bəzi mənbələrdə onun babası Haqverdinin Dərələyəz mahalının Milli dərəsindəki Gilan kəndindən qohum-əqrabası ilə birlikdə Qızılvəng kəndinə köçdüyü bildirilir. Bir neçə mənbədə, o cümlədən Fərman Kərimzadə, Şamil Əsgərov və Əli Əmirovun yazılarında onun kürd olduğu qeyd edilmişdir. Nazir Əhmədliyə görə, Aşıq Alı mənşəcə ya kürd, ya da ayrım olmuşdur. Tədqiqatçı Maşallah Xudubəyli bu fikirləri "təxribat" adlandırmış, Aşıq Alının əslən göyçəli olduğunu əlavə etmişdir.
O, 16–17 yaşlarından aşıqlıq etməyə başlayıb və qısa zaman içində məşhurlaşıb. Çoxlu sayda şagirdi olub. Onlardan ən tanınmışı XIX əsr Azərbaycan aşıq şerinin tanınmış nümayəndələrindən biri Aşıq Ələsgərdir. Rəvayətə görə müəllim-tələbə günlərin bir günü bir məclisdə deyişmişlər və aşıq Alı Ələsgərə məğlub olmuşdur. Bir başqa rəvayətə görə aşıq Alı sazını tələbəsinə hədiyyə etmək üçün qəsdən Ələsgərə yenilmiş, Ələsgər isə sazı götürməyib "Bir şəyird ki ustadına kəm baxar, Onun gözlərinə ağ damar, damar" demişdir. Aşıq Alı Azərbaycan aşıq şeri tarixində Aşıq Ələsgərin ustadı kimi tanınsa da, onun özü də çox azman ruhlu, coşqun təbli sənət fədaisi imiş. Ustadı Aşıq Allahverdi (Ağ Aşıq) də onu bütün şagirdlərindən daha artıq, öz oğlu kimi sevirmiş.
Aşıq Alı Türkiyə (Şərqi Anadolu) səfəri zamanı Yığval (İqbal) və Zəki kimi tanınmış saz-söz sənətkarları ilə deyişərək, onları bağlayıbmış. Qayıdarkən səfər yoldaşı, ustad Aşıq Duraxandan ayrılan Aşıq Alı Qorçu Əsədlə Quldar Baydar adlı kəndə gəlir və orada Əsmər xanımla deyişib, onu da bağlayır. Əsmər xanım Alıya "böyük nəmər" (pul və hədiyyə) verərək onunla evlənməyi təklif edir, lakin Aşıq Alı ilqarından dönmür.
Aşıq Alının Türkiyə səfəri, bu səfər zamanı oradakı aşıqlarla deyişməsi "Aşıq Alının Türkiyə səfəri", Əsmər xanımla münasibətləri isə "Aşıq Alı və Əsmər" adlı xalq hekayələrində öz əksini tapıb.
Aşıq Alının bütün şeirləri külliyyat halında hələ də çap olunmayıb, ancaq ayrı-ayrı şeirləri işıq üzü görüb.
Alı gəraylı, qoşma, təcnis, divani, müxəmməs kimi şeir növlərində şeirlər yazmışdır. O, 1911-ci ildə elə anadan olduğu kənddə dünyasını dəyişmişdir.
Aşıq Alı-210
28 fevral 2011-ci ildə Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin və Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin birgə təşkilatçılığı ilə Heydər Əliyev sarayında Aşıq Alının anadan olmasının 210 illiyinə həsr olunmuş "Mahalım Göyçədir, Əslim Qızılvəng" adlı yubiley konserti keçirilmişdir. thumb|150px|Aşıq Alının 210 illiyi thumb|200px|Aşıq Alının Ağstafa şəhərindəki heykəli
II Henri (Fransa kralı)
II Henri — Fransa kralı. 1547-1559-ci illərdə hakimiyyətdə olmuşdur.
Aleksandr Xalifman
Aleksandr Valeyreviç Xalifman 1966-cı il 18 yanvar doğumlu, rusiyalı qrosmeysterdir. O 1999-cu il FIDE Dünya Şahmat Çempionu adını qazanmışdır.
Erkən həyatı
Xalifman yəhudi əsillidir. O, 6 yaşında ikən atası ona şahmat oynamağı öyrətmişdir.
Turnir karyerası
Xalifman 1982 və 1984-cü ildə SSRİ Yeniyetmələr arası Çempionatın qalibi, 1985-ci ildə Qroningen şəhərində keçirilmiş 20 yaşlılar arası Avropa Çempionatının qalibi, 1985 və 1987-ci illərdə Moskva çempionu, 1990-cı il Qroningen, 1993-cü il Ter Arpel, 1994-cü il Eupen Open turnirinin, 1995-ci ildə Sankt Peterburq Open turnirinin, 1996-cı ildə Rusiya çempionu, 1996 və 1997-ci illərdə Sankt Peterburq Çempionatının qalibi, 1997-ci il Sankt Peterburq Qrossmeyster Turnirinin qalibi, 1997-ci ildə Orhus, 1997 və 1998-ci illərdə Bad Visze, 2000-ci ildə isə Hoqeven turnirini qazanmağa müvəffəq olmuşdur.
O, 1992, 2000 və 2002-ci illərdə Şahmat Olimpiyadasının qalibi olmuş Rusiya yığmasının üzvü idi. Həmçinin millinin tərkibində 1997-ci ildə komandalararası Dünya Çempionatının qalibi olmuşdur.
O, qrosmeyster titulunu 1990-cı ildə Nyu-Yorkda təşkil olunmuş və bir çox yerli qrosmeysterlərin mübarizə apardığı turnirdə birinci yeri tutmaqla əldə etmişdir. Onun ən yüksək nailiyyəti isə 1999-cu ildə FİDE Dünya Çempionatında qalib olması olmuşdur. O finalda erməni qrosmeyster Vladimir Akopyana 3,5 - 2,5 hesabı ilə qalib gəlmişdir. Növbəti il isə o finala çıxa bilmədi. 2000-ci ildə Xalifman Linayres şahmat turnirində yarışdı və yekunda dördüncü yeri tutdu.
Məşqçi
1998-ci ildə o məşqçisi olmuş Qennadi Nesis ilə birlikdə Sankt-Peterburq şəhərində şahmat akademiyası açdılar. Həmçinin Xalifman 2013-cü ildən Şahmat üzrə Azərbaycan yığmasında məşqçilik etmiş həm də komandanın kapitanı olmuşdur.
Alois Leksa von Erental
Alois Leksa von Erental — Avstriya-Macarıstan siyasi xadimi və diplomatı.
1895–1898-ci illərdə Buxarestdə diplomatik elçi, 1899–1906-cı illərdə Peterburqda səfir, 1906–1912-ci illərdə xarici işlər naziri olmuşdur. Bosniya və Herseqovinanın Avstriya-Macarıstan tərəfindən işğalının hazırlanmasında mühüm rol oynamışdır.
İzmirdə Yunanıstan desantı
İzmirdə Yunanıstan desantı — Yunanıstan qüvvələri tərəfindən 15 may 1919-cu ildə başladılan, İzmir şəhəri və ətraf ərazilərə desant qoşunlarının daxil edildiyi hərbi əməliyyat. Antanta gücləri əməliyyatın planlaşdırılmasına icazə vermiş və ona nəzarət etmişdir. Onlar öz qüvvələrini bəzi əsas yerləri ələ keçirməyə yönəltməklə və döyüş gəmilərini İzmir limanına köçürməklə əməliyyatın gedişatına kömək etmişdir. Eniş zamanı Yunanıstan 1/38 Evzon alayına atəş açılmış, Yunanıstan qoşunları və İzmir yunanlarının iştirakı ilə şəhərdə əhəmiyyətli dərəcədə zorakılıq halları baş tutmuşdur. Bu, İzmirin Yunanıstan tərəfindən işğalına gətirib çıxaran əhəmiyyətli bir hadisə idi. İşğal üç il davam etmişdir və Türkiyə–Yunanıstan müharibəsi (1919–1922) üçün əsas qığılcım olmuşdur.
Zəmin
Birinci Dünya müharibəsinin (1914–1918) sonunda və Birinci Dünya müharibəsində Orta Şərq cəbhəsində döyüşləri sona çatdıran Mudros barışığı ilə Antanta dövlətləri Osmanlı imperiyasının parçalanmasına yönəlmiş bir sıra sülh danışıqlarına başlamışdılar. 1919-cu ildə Paris Sülh Konfransı zamanı İtaliya qoşunları Anadoluya eniş edərək Antalyanı ələ keçirmiş və İzmirə doğru hərəkət etməyə başlamışdılar. İtalyanlar digər məsələlərə etiraz olaraq iclası tərk etmiş, bu zaman Britaniya Baş naziri Devid Lloyd Corc və Yunanıstanın Baş naziri Elefterios Venizelos sülh danışıqlarında xristian əhalinin birbaşa təhlükə altında olduğunu iddia edərək Fransa və ABŞ-ni Yunanıstanın mərkəzi İzmirdə olan Aydın vilayətinin ələ keçirməsini dəstəkləməyə inandırmaq üçün uydurulmuş hesabat irəli sürmüşdülər. İşğal zonasının hüdudları və şərtləri müəyyən ediləmişdi, lakin 1919-cu il may ayının əvvəlində Antanta dövlətləri Yunanıstan qoşunlarının İzmir şəhərinə desant qüvvəsi endirməsinə dəstək vermiş və bir sıra döyüş gəmilərini əraziyə köçürmüşdülər.
Danışıqlar hələ davam etdiyi müddətdə Venizelos Aydın vilayətində vəziyyətin pisləşməsi barədə Klemansoya məlumat vermişdir. Burada yerli vali Nurəddin paşa müsəlman qruplarına yunan əhaliyə qarşı sərt tədbirlər görmək əmri vermişdir. Britaniya kəşfiyyatı da ərazidə asayişin pozulması və bu vəziyyətin yaranmasında İtaliyanın rolu barədə məlumat vermişdir. Mayın əvvəlində Venizelos İtaliya ilə Türkiyə arasında əməkdaşlıq hallarını Antanta Ali Şurasına bildirmiş və Antanta gəmilərinin İzmirə göndərilməsini istəmişdir. Bu tələb şura tərəfindən əvvəlcə qəbul edilsə də, dərhal icra edilməmişdir. Bu kontekstdə Britaniya Baş naziri və Xarici İşlər Nazirliyi "ictimai asayişi bərpa etmək və qırğınların qarşısını almaq" məqsədi ilə Yunanıstanın desant qüvvələrinin əsas dəstəkçiləri olmuşdur.
Türkiyənin reaksiyası
İzmir Osmanlı Hüquqlarını Müdafiə Cəmiyyəti Yunanıstan qoşunlarının gəlişinə hazırlıq məqsədilə təşkil edilmişdi. Nurəddin paşa Aydın vilayəti və Aydın Region Komandanlığına vali təyin edilmiş, İzmir Osmanlı Hüquqlarını Müdafiə Cəmiyyətinin fəaliyyətinə dəstək olmuşdur. Buna baxmayaraq, o Antanta dövlətlərinin təzyiqi ilə istefa vernişdir. 11 mart 1919-cu ildə "Qambur" Kürd Əhməd İzzət Paşa yeni vali, 22 mart 1919-cu ildə isə istefada olan general Əli Nadir Paşa hərbi komandan vəzifəsinə təyin edilmişdir.
Nəticəsi
Yunanıstan ordusu ilk növbədə müvəqqəti işğal üçün deyil, daimi ilhaq üçün gəldiklərini göstərməyə başlamışdı. Onlar Qərbi Anadolunu Yunanıstana birləşdirmək istəyirdilər. Yunanıstanın hansı əraziləri işğal etdiyini gördükdən sonra bəzi türklərə bu niyyət artıq aydın idi. Türkiyənin bu hadisələrə reaksiyasının bir hissəsi olaraq bəzi türk qrupları işğal zonasından kənarda yaşayan mülki yunan icmalarına qarşı sərt tədbirlər görmüşdür. İstanbulda Antanta dövlətlərinn əleyhinə böyük nümayişlər keçirilmiş, 28 mayda Anadoluda türklərlə yunanlar arasında ilk silahlı toqquşma Ödəmişdə baş tutmuşdur. Bu, kiçikmiqyaslı türk silahlı qrupu ilə Yunanıstan qoşunları arasında gerçəkləşmişdir. Bundan sonra Yunanıstanın irəliləmə xətti boyunca türk gerilla müharibəsi alovlanmışdır.