cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Katın qırğını
Rəsmi təhqiqatlar
22 mart 2005-ci il tarixində Polşa Seymi səs birliyi ilə Rusiya arxivlərinin gizliliyinin ləğv edilməsi haqqında qanun qəbul etdi. Seym, eyni zamanda, Rusiya tərəfinin qırğını soyqırım olaraq qəbul etməsini istədi. Qəbul olunan qərarda "Rusiya tərəfinin qırğını soyqırım olaraq qəbul etməyərək cinayətin yükünü azaltmağa çalışdığı və sənədlərə çıxışı məhdudlaşdıraraq hadisənin aşkara çıxmasını çətinləşdirdiyi" vurğulandı.
2007-ci ilin sonu, 2008-ci ilin əvvəllərində Rossiyskaya qazeta, Komsomolskaya pravda, Nezavisimaya qazeta kimi bir sıra Rusiya qəzetində Kremlin gizli razılığı ilə qırğının nasistlər tərəfindən törədilməsi ilə bağlı hekayələr dərc olundu. Bu hadisənin nəticəsində Polşa Milli Xatirə İnstitutu öz istintaqını başlatmağa qərar verdi.
Daha sonrakı məhkəmə iclasları
2008-ci ildə Rusiya məhkəməsi Katın haqqındakı sənədlərin gizliliyinin ləğv edilməsi və zərər çəkənlərin məhkəmə reablitasiyası haqqında işə yenidən baxmağa qərar verdilər. Polşa qəzetinə verdiyi müsahibəsində Vladimir Putin Katın qırğınını siyasi cinayət olaraq adlandırmışdır.
21 aprel 2010-cu ildə Rusiya Ali Məhkəməsi Moskva Şəhər Məhkəməsinə davam edən Katın məhkəmə işində apelyasiya şikayətinə baxılmasına qərar verdi. "Memorial" adlı vətəndaş hüquqları qrupu bu qərarın minlərlə Polşa zabitinin öldürülməsi haqqında verilən qərarlarla bağlı gizli sənədlərin açılması haqqında məhkəmənin qərarına səbəb ola biləcəyini bildirdi. 8 may 2010-cu ildə Rusiya Sovet dövründə Polşa zabitlərinin kütləvi qətllərinin araşdırılması üçün 1990-cı ildə başlanmış "159 saylı cinayət işi"nin 67 cildini Polşaya təhvil verdilər. Bu cildlərin hər biri təqribən 250 səhifədən ibarət idi və 6 qutuda toplanmışdır. Hər bir qutunun təqribi ağırlığı 12 kq idi və bütün sənədlərin cəmi ağırlığı 70 kq-a çatırdı. Rusiya prezidenti Dmitri Medvedev cildlərdən birini Polşa prezidenti Bronislav Komorovskiyə təqdim etmişdir. Prezidentlər hər iki dövlətin də faciə haqqındakı həqiqətləri ortaya çıxarmaq məsələsində razılığa gəlmələri məsələsində ortaq düşüncəyə gəldilər. Edilənlərin Polşa və Rusiya arasındakı ikili münasibətləri yaxşılaşdırmaq baxımından əhəmiyyətli olduğu qeyd olundu.
Rusiya-Polşa münasibətlərinə təsiri
Rusiya və Polşa hələ də Katın qırğınının necə təsnif olunması haqqında fikir ayrılığındadır. Polyaklar bunu soyqırım hadisəsi olaraq görməkdədir. Eyni zamanda, Sovet arxivlərinin bütövlüklə açılması və istintaqın davam etdirilməsini tələb edirlər.
1998-ci ilin avqust ayında Boris Yeltsin və Aleksandr Kvasnevski Rusiyada yerləşən Katın və Mednoye ərazilərində qırğının qurbanlarının xatirəsini anmaq üçün iki abidə qoymaq haqqında birgə qərar qəbul etdi. Həmin ilin sentyabr ayında ruslar Sovet əsirləri və məcburi köçkünlərin 1919–1924-cü illərdə Polşa əsir düşərgələrində ölməsi ilə bağlı məsələ qaldırdılar. Bu düşərgələrdə təxminən 16000–20000 arası hərbi əsir yoluxucu xəstəliklər səbəbindən ölmüşdür. Bəzi Rusiya rəsmiləri bunun "Katınla müqayisə edilə biləcək bir soyqırım" olduğunu bildirirlər. Oxşar cəhdlər 1994-cü ildə də edildi. Bəziləri bu cəhdləri Rusiyanın "anti-Katın" və "tarix bərabərliyi" yaratmaq cəhdləri olaraq görürlər. SSRİ-dəki polyak məhbusların və mühacirlərin taleyi isə zəif araşdırılmışdır.
4 fevral 2010-cu ildə Rusiyanın Baş naziri Vladimir Putin polyak həmkarı Donald Tuskı aprel ayında keçiriləcək Katın qurbanlarının xatirə mərasiminə dəvət etdi. Səfər 7 aprel 2010-cu ildə Tusk və Putinin qırğın qurbanlarının 70-ci ildönümü mərasimlərinin qeyd edilməsi zamanı baş tutdu. Səfərdən əvvəl 2007-ci ildə Katın filmi ilk dəfə Rusiya dövlət televiziyasında nümayiş etdilirdi. "The Moscow Times" qəzeti filmin Rusiyada yayınlanmasının göstərişinin Vladimir Putinin müdaxiləsi ilə baş tutduğu ilə bağlı şərh verdi.
10 aprel 2010-cu ildə Polşa Prezidenti Lex Kaçinski, həyat yoldaşı, 87 yüksək rütbəli hərbçi və dövlət xadiminin olduğu təyyarə Smolensk yaxınlığında qəzaya uğradı. Qəza nəticəsində ekipaj üzvləri də daxil olmaqla ümumilikdə 96 nəfər həyatını itirdi. Təyyarədəkilər Katın qırğınının 70-ci ildönümünə həsr olunmuş tədbirdə iştirak etmək üçün səfər edirdi. Baş verən qəza Polşa ictimaiyyətini sarsıtdı. Qəza vaxtı təyyarədə olmayan Polşa Baş naziri Donald Tusk qəzanı "müharibədən sonra Polşa üçün baş vermiş ən ağır hadisə" olaraq dəyərləndirdi. Qəzadan sonra bir sıra söz-söhbətlər yarandı. Baş vermiş fəlakətli qəza beynəlxalq ictimaiyyət, həmçinin Rusiya mətbuatında geniş şəkildə öz əksini tapdı və Rusiya televiziyasında Katın filminin yenidən yayınlanmasına səbəb oldu. Polşa Prezidenti xatirə tədbirində çıxış edəcəkdi. Çıxış qırğının qurbanlarının xatirəsini yad etmək, qırğınların kommunizmin müharibədən sonrakı siyasi tarix zəminində əhəmiyyətini vurğulamaq və Polşa-Rusiya münasibətlərində uzlaşmanın əldə olunması üçün ediləcəkdir. Çıxışın heç vaxt edilməməsinə baxmayaraq, orijinal dildə polyakca səsləndirmə ilə daha sonra yayılmış və ingiliscə olaraq tərcüməsi edilmişdir.
2010-cu ilin noyabr ayında Rusiya Federasiyası Dövlət Duması "Katın cinayətinin Stalin və digər Sovet məmurlarının birbaşa əmri ilə həyata keçirilməsini" özündə əks etdirən qərar qəbul etdi. Bəyannamədə qurbanların siyahısını təsdiqləmək üçün qətliamın daha da araşdırılmalı olmasına çağırış da edilmişdir. Dumanın Kommunist partiyasından olan deputatları cinayətin SSRİ tərəfindən törədilməsini rədd etdi və qərarın əleyhinə səs verdilər. 6 dekabr 2010-cu ildə Rusiya Prezidenti Dmitri Medvedev "Rusiya yaxın zamanlarda keçmişin mirasını təmizləmək üçün əhəmiyyətli addımlar atdı və yenə də bu yöndə işlər görməyə davam edəcəyik" deyərək qırğınla bağlı bütün həqiqətləri açmaqla bağlı mövqeyə sadiq olduğunu bildirmişdir.
Rusiya Federasiyası Kommunist Partiyası və bir sıra digər Sovet tərəfdarı olan rus siyasətçi və şərhçilər qırğının Sovetlər tərəfindən törədilməsinin bildirilməsinin qəsd olduğunu və 1990-cı ildə yayınlanan sənədlərin saxta olduğunu dilə gətirdilər. Onlar hadisələrin nasistlər tərəfindən törədilməsi versiyasının həqiqət olduğunu və 2004-cü ildə Rusiya tərəfindən aparılan təhqiqatların yenidən həyata keçirilməsinə çağırış etdilər. "Memorial" kimi bir sıra təşkilat və rus tarixçiləri nasistlər tərəfindən qırğının törədilməsi versiyasındakı əsassızlıqları göstərərək Sovetlərin məsuliyyətini açıq-aşkar qəbul etdilər. Birincisi, Mednoye kimi qırğının törədildiyi digər yerlər heç vaxt almanların nəzarətinə keçməyib. Eyni zamanda, onlar cəsədlərin müayinə olunması zamanı onların yaxşı qaldığı, geyim, üzərlərindən çıxan əşyaların isə 1940-cı ilə aid olmasını əsas olaraq göstərdilər.
Abidələr
İngiltərədə Katın qırğınına həsr olunmuş bir neçə abidə vardır. Bunlardan ən görkəmlisi 18 sentyabr 1976-cı ildə Qannersburi məzarlığına qoyulmuş olan abidədir. Soyuq müharibə illərində bir-birini əvəz edən İngiltərə hökumətləri Polşa icmasının qırğını anmaq üçün böyük abidə qoymalarına etiraz etdi. Sovet İttifaqı Katın hadisəsinin xatırlanmasını istəmədi və təşəbbüskarlara təzyiq göstərilməsini tələb edirdi. Nəticədə abidənin inşası illərlə təxirə salındı. Yerli icma nəhayət abidəni inşa etmək hüququnu əldə etdikdən sonra, heç bir rəsmi dövlət nümayəndəsi iştirak etmədi. Buna baxmayaraq qeyri-rəsmi şəkildə bəzi siyasətçilər tədbirə qoşulmuşdur. 170px|thumb|right|Qardikirçedə qoyulmuş xatirə abidəsi. İngiltərədə üç il sonra, 1979-cu ildə başqa bir abidə də Staffordşayrın Kennok Çizdə bölgəsində qoyuldu. Nottingemşirdəki Sautvel Minsterin daxilində Hərbçilərin Kapellasında Ronald Sims tərəfindən xatirə lövhəsi qoyulmuşdur. Burada əhəmiyyətli saytda polyak cəmiyyəti vardır və hər il qırğının ildönümündə hadisələrin xatirəsi anılır. Mançestrin Cənub məzarlığında 1990-cı ildə açılmış Katın abidəsi vardır. Bu dövrdə İngiltərə hökuməti nasistlərlə yanaşı, Sovetlərin də müharibə cinayəti işlədiyini qəbul etmişdir.
Ukraynanın Xarkov şəhərindən 14 kilometr şimalda yerləşən Pyatixatkidə öldürülən 4300 nəfərin xatirəsini anmaq üçün abidə kompleksi inşa edilmişdir. Kompleks SSRİ Xalq Daxili İşlər Komissarlığına məxsus keçmiş istirahət binasının ərazisində ucaldılmışdır. Bu ərazidə uşaqlar oynayarkən polyak zabitlərə məxsus yüzlərlə düymə kəşf etmişdir. Karnoutsos, Carmela. "Exchange Place. Paulus Hook". Jersey City. Past and Present. New Jersey City University. Archived from the original on 14 August 2004. Retrieved 4 July 2011. Kanadanın Toronto şəhərində polyakların Roncesvalles icması tərəfindən hadisələri anmaq üçün böyük metal heykəl inşa edilmişdir. 170px|thumb|left|[[Polşanın Zakopane şəhərində yerləşən abidə.]] Avstriyanın Vyana şəhərində Qardikirçe yaxınlığında həm Katın, həm də Smolenskdə qətlə yetirilmiş polyak zabitlərin xatirəsinə abidə qoyulmuşdur.
ABŞ-də Katın qırğınının xatirəsini anmaq üçün bir sıra abidələr qoyulmuşdur. Merilend ştatının Baltimor şəhərində Milli Katın Qırğını Abidəsi qoyulmuşdur. Detroyt şəhərində yaşayan polyak icmasi tərəfindən Müqəddəs Albert Roma Katolik kilsəsində üzərində xatirə lövhəsi olan xaç və kiçik ağ abidə daşı qoyulmuşdur. Qırğının xatirəsinə olan daha bir abidə də Nyu-Cersi Hudzon çayı üzərindəki Eksçeync Palasda qoyulmuşdur. Eyni zamanda, Pensilvaniya və İllinoys ştatlarında da qırğının qurbanlarına abidə qoyulmuşdur.
Polşanın bir çox şəhərlərində yerləşən ictimai məkanlarda, məzarlıq və kilsələrdə qırğının xatirəsinə abidələr qoyulmuşdur. Buna örnək olaraq Vrotslav şəhərində qırğının qurbanlarının xatirəsini anmaq üçün polyak heykəltaraş Tadeuş Thurzevski tərəfindən abidə kompozisiyası inşa olunmuşdur. Daha bir abidə 2000-ci ildə açılışı keçirilən Raçlavskaya Panorama binasının yaxınlığında yerləşən parkdadır. Abidədə "Ana Vətəni" göstərən ölü əsgərin üzərində ona doğru qılıncını uzatmış ölüm mələyi təsvir olunmuşdur.
Mədəniyyət və mətbuata təsiri
Katın qırğını bir çox film, təsviri sənəd, ədəbiyyat və musiqi əsərlərinə mövzu olmuşdur.
Muğan xalçaları
Ümumi məlumat
Bu xalçaların adı Azərbaycanın cənub–şərqində, Kür ilə Araz çayları arasında yerləşən böyük ərazinin adı ilə əlaqədardır. X əsrdə yazılmış "Hüdud–əl Əlyamin" əsərində qeyd edilirdi ki, Muğanda çoxlu sayda çuval və palazlar toxunur. Yaşlı xalçaçıların hekayələrindən belə anlaşılır ki, Muğan xalçaları Şirvan xalçalarına nisbətən daha yüksək keyfiyyətli hesab edilirdi. Yumşaqlıq, zəriflik, hamarlıq və rənglərin ahəngdarlığı Muğan xalçaları üçün səciyyəvi hesab edilirdi.
Bədii analiz
Müxtəlif üsullarda toxunulan "Muğan xalçaları" əsasən iki üsulla toxunmuşdur:
Azərbaycanın şərqində "Qarmaqlı xalçalar", qərbində isə "Quyrumlu xalçalar" adını almış xalçaların əsas bəzəyi xalçaçılar arasında "kehna–naxış" adını almış qarmaqvari elementlərdən ibarətdir. Azərbaycan xalçaçılıq sənətində geniş yayılmış və tarixi qədimlərə gedib çıxan bu elementlərə Orta Asiyada və Əfqanıstanda toxunmuş xalçalarda da rast gəlmək mümkündür. Maraqlıdır ki, XIII – XIV əsrlərdə toxunmuş, bədii quruluşu yalnız bu elementlərdən ibarət olan xalçalarla XX əsrin əvvəllərində toxunmuş xalçalar arasında böyük bir fərq yoxdur. Burada söhbət elementin daxili bəzədilməsindən deyil, onu xaricdən təşkil edən və bəzəyən dişciklər və qarmaqlardan gedir. Tədqiqatlar göstərir ki, həm orta əsrlərdə, həm də indi toxunan xalçalarda bu elementin ətrafında 12 qarmaq, ona diaqonal olaraq isə 3 qarmaq yerləşdirilir. Niderland rəssamı Hans Memlinq (1438 – 1494) özünün "Madonna körpəsiylə" əsərində bu xalçadan dekor vasitəsi kimi istifadə etmişdir. Lakin, görünür, o, bu elementin mənasını bilmirmiş, buna görə də 12 əvəzinə 8 qarmaq rəsmi çəkmişdi. Fərz etmək olar ki, Hans Memlinqin əsərindəki qarmaqların sayı elementin mərkəzində yerləşən səkkizguşəli ulduzun sərhədlərinə müvafiqdir. Türkmənistanın xalçaçıları həmin elementi "Qırx qoçaq" ("Qırx buynuz") adlandırırlar. Lakin Gəncənin və Qarabağın xalçaçıları qeyd edirlər ki, bu element "damğa"dır, onun ətrafında yerləşən 12 qarmaq isə 12 il mənasını verir. Məlumdur ki, qədim türklərin, o cümlədən, azərilərin təqvimlərində il hesablanması yalnız günlər və aylar üzrə deyil, həm də 12 il üzrə aparılırdı. Hər bir il hər – hansı bir heyvanın ( bürcün) adı ilə bağlı olurdu. Haqqında danışılan elementin mərkəzində səkkizguşəli ulduz və ya xalçaçıların dörd buynuz adlandırdıqları təsvir qoyulur. Bu, həyat mənbəyi olan dörd ünsürə işarədir. Sankt–Peterburqda "Ermitaj" muzeyində qorunan "Muğan xalçası"nın orta sahəsində qellər arasında buludu ifadə edən ziqzaqvari element vardır.XIX əsrdən başlayaraq, budaqlardan təşkil edilmiş haşiyəli "Muğan xalçaları"na rast gəlinir.
Bu xalçalar xalçaçılar və sənətşünaslar arasında "Çiçəkli Muğan" adını almışdır. Onun orta sahəsi hər biri özünəməxsus mənaya malik olmaqla müxtəlif formalı elementlərdən ibarətdir. Bir–birindən böyük məsafədə yerləşən qellər, onların arasındakı aralıqları dolduran, xalçaçıların "qadın zinəti" adlandırdıqları elementlər, həmçinin gül dəstələri və digər elementlər bu üsulla toxunan xalçanın səciyyəvi xüsusiyyətləridir.
Texniki xüsusiyyətləri
"Muğan xalçaları" müxtəlif format və müxtəlif proporsiyalara malikdir.
Abdul Qadir Keyta
{{Futbolçu |klublar = {{futbol karyerası |milli yığma = {{futbol karyerası|2000—2012|{{bayraq|Kot-d'İvuar}} Kot-d'İvuar|72 (11)}} |medallar                     =
|klub haqqında məlumatların yenilənməsi = 30 may 2013 |yığma haqqında məlumatların yenilənməsi = 30 may 2013 }}
Abdul Qadir Keyta — cinah hücumçusu mövqeyində çıxış etmiş Kot-d'İvuar futbolçusu. 2000-ci ildən 2012-ci ilə qədər Kot-d'İvuar millisində çıxış edirdi.
Klub karyerası
"Popito" ləqəbli Keyta karyerasına yerli "Afrika Sport" klubunda başladı, daha sonra "Etual dü Sahel" klubuna keçdi. BƏƏ-nin "Əl-Əyn" və Qətərin "Əl-Sədd" klublarında çıxış etdikdən sonra 2005-ci ildə Fransanın Liqa 1 çempionatında çıxış edən "Lill" klubu ilə müqavilə imzaladı.
"Leon"
31 may 2007-ci ildə "Olimpik Lion"un sədri Jan Mişel Ola klubun həm Keyta, həm də onun komanda yoldaşı Matyo Bodmer üçün təklif göndərdiyini açıqladı.
"Qalatasaray"
2 iyul 2009-cu ildə "Qalatasaray" Keytanın türk klubuna qatıldığını və 8,5 milyon avroluq üç illik müqavilə imzaladığını rəsmən elan etdi. O, "Qalatasaray" forması ilə ilk qolunu Avropa Liqasının təsnifat mərhələsində "Makkabi Netaniya" klubuna qarşı oyunda (5-ci dəqiqədə) vurdu. 12 dekabrda "Antalyaspor" ilə 3–2 qələbə hesablı oyunda qol müəllifi oldu.
18 fevral 2010-cu ildə Keyta Avropa Liqasınin 1/16 final mərhələsində "Atletiko Madrid" klubuna qarşı oyunda son dəqiqələrdə hesabı bərabərləşdirərək, "Qalatasaray"ı səfərdə məğlubiyyətdən qurtardı. Cavab qarşılaşmada da hesabı tarazlaşdırsa da, klub növbəti mərhələyə vəsiqə qazana bilmədi.
"Əl-Sədd"
2010-cu ilin iyul ayında Keyta keçmiş klubu "Əl-Sədd"ə geri döndü.
19 oktyabr 2011-ci ildə Asiya Çempionlar Liqasının yarımfinalının "Suvon Samsunq Blyuinqz" qarşı keçirilən ilk oyununda əlbəyaxa insisdentin iştirakçısı oldu. "Suvon" oyunçusu Çoy Son Hvan "Əl-Sədd"in müdafiəçisi tərəfindən qeyri-ixtiyari başından zərbə aldı, Çoy Son Hvan baş zədəsi səbəbindən "Əl-Sədd"in cərimə meydançasında yıxılandan sonra Yom Ki-hun topu boş buraxdı. Çoy həkimlərin nəzarətində olarkən Keyta cərimə zərbəsini tez yerinə yetirərək, onu komanda yoldaşı Mamadu Nyanqa ötürdü, "Suvon" müdafiəçiləri isə bu anda baş verənlərdən bixəbər idilər, çünki onlar düşünürdülər ki, top FİFA-nın "ədalətli oyun" qaydalarına uyğun olaraq onlara geri qaytarılacaqdır. Nyanq mərkəzdən sprint edərək qapıçını keçdi və "Əl-Sədd"in ikinci qolunu vurdu. Qarma – qarışıqlıq "Suvon" azarkeşinin meydana daxil olmasından sonra daha da artdı və nəticədə iki komanda arasında dava baş tutdu. Daha sonra Keyta azarkeş tərəfə qaçıb başının arxasına vurduğu və onun boğazından tutduğu üçün qırmızı vərəqə aldı. Komanda yoldaşı Li Çjon Su mətbuata verdiyi açıqlamada Keytanın Nianqa assist etdiyi üçün üzr istədiyini və hərəkətin səhv olduğunu etiraf etdiyini bildirdi.
Milli komanda karyerası
Keyta Kot-d'İvuar millisində 72 oyunda meydana çıxaraq uğurlu karyeraya sahib olmuşdur və komanda ilə 2006 və 2010 FİFA Dünya Kubokunda və 2002, 2008, 2010 və 2012-ci illərdə Afrika Millətlər Kubokunda iştirak etdi, sonuncuda komanda ilə finala qədər irəlliyə bilmişdir.
2010 FİFA Dünya Kubokunda insident
Cənubi Afrikada keçirilən 2010 FİFA Dünya Kuboku zamanı Keyta Braziliyaya qarşı qrup oyunu zamanı Kaka ilə insident yaşadı. Keyta Kaka ilə toqquşaraq yerə yıxıldı və sanki çox ağrıyırmış kimi üzünü tutdu. Kaka ikinci sarı kartını alaraq oyundan kənarlaşdırıldı. ABC hadisəni şərh edərək yazırdı ki, "Abdul Qadir Keytanın brazilyalı pleymeykerdən qarnına aldığı zərbəyə reaksiyası həm gülməli idi, həm də rüsvayçı idi. Açıq-aşkardır ki, ilk sarı kartdan sonra Kakanı daha da pis vəziyyətə salmaq ümidi ilə Keyta yerə yıxıldı və üzünü tutdu, sanki ona yaxından zərbə endirilmişdir. Aydındır ki, o, bunu qəsdən etdi ki, Kaka meydandan qovulsun".
Hadisə, çoxsaylı jurnalistlər tərəfindən Dünya Kubokunda ən biyabırçı hadisələrdən biri kimi qələmə verildi və idman diktoru tərəfindən "rüsvayçı" adlandırıldı və Keytanın bu hərəkəti Dünya Çempionatının 10 ən pis anı siyahısına əlavə olundu. Keyta 2010 Dünya Kubokunda "Bədnam 11" adlandırılaraq turnirin ən pis idmançılarından biri kmi tarixə düşdü.
Mükafatları
"Afrika Sports"
"Əl-Sədd"
"Lion"
Ageratina saxorum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Nuru Bayramov
Nuru Yusif oğlu Bayramov — Azərbaycan alimi; cərrah, transplantoloq, hepatoloq; tibb elmləri doktoru (1999), professor (2004), AMEA-nın müxbir üzvi (2014).
Həyatı
Nuru Bayramov 17 sentyabr 1963-cü ildə Göyçə mahalının Basarkeçər rayonunun Nərimanlı kəndində anadan olmuşdur. 1970-ci ildə Nərimanlı kənd orta məktəbinə getmiş, 1980-ci ildə orta məktəbi əla qiymətlərlə bitirdikdən sonra elə həmin ildə də Nəriman Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun 1-ci müalicə-profilaktika fakültəsinə daxil olmuş, 1986-cı ildə bu fakültəni "Lenin adına təqaüdçü" və cərrahiyyə ixtisası üzrə fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.
1986–1988-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun 1-ci Cərrahi Xəstəliklər kafedrasında klinik ordinatura keçmiş, 1988-ci ildə İ.M.Seçenov adına Birinci Moskva Dövlət Tibb İnstitutunda "Cərrahiyə" ixtisası üzrə aspiranturaya daxil olmuş, 1991-ci ildə İ.M.Seçenov adına Birinci Moskva Tibb Akademiyasının aspiranturasını vaxtından əvvəl bitirərək "Tədqiqatçı həkim" ixtisası almışdır.
1991-ci ildə İ.M.Seçenov adına Birinci Moskva Tibb Akademiyasında "Xroniki osteomielitlərin kompleks müalicəsində kombinəolunmuş lazerlərin tədbiqi" adlı dissertasiya mövzusunu müdafiə edərək "tibb elmləri namizədi" (PhD) elmi dərəcəsini almışdır.
1991–1994-cü illərdə Azərbaycan Tibb Universitetinin 1-ci Cərrahi Xəstəliklər kafedrasında assistent vəzifəsində işləmişdir. Qarabağ müharibəsi dövründə yaralılara Tərtər hərbi hospitalında və arxa cəbhədə cərrahi xitmətin göstərilməsində aktiv iştirak etmiş, Xocalı soyqırımı zamanı donmuş insanların müalicəsində yenilikçi fəaliyyət göstərmişdir.
1994-cü ildə "Qaraciyər cərrahiyyəsi və transplantasiyası" mövzuları üzrə elmi tədqiqat işləri aparmaq, "Laparoskopik, qastroentoroloji və onkoloji cərrahiyə" üzrə praktik təcrübə keçmək üçün Türkiyə Respublikasına ezam edilmişdir. 2000-ci ilə qədər Yüksək İxtisas Xəstaxanasında, Başkənd Universiteti Orqan Nəqli Klinikasında və Ankara Universiteti Cərrahi Onkologiya Bölümündə elmi-tədqiqat işləri aparmış və praktik təcrübə keçmişdir.
1999-cu ildə "Qaraciyər rezeksiyalarından sonrakı ağırlaşmaların proqnozlaşdırılması və profilaktikası" mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək "Tibb elmləri doktoru" elmi dərəcəsi almışdır.
2000-ci ildə Türkiyədə ixtisaslaşma keçmək üçün göndərilən Mərkəzi Klinik Xəstəxananın həkim və tibb bacılarına rəhbərlik etmişdir. 2001-ci ildən Azərbaycana qayıdaraq Mərkəzi Klinik Xəstəxananın və Mərkəzi Gömrük Hospitalının təşkilində, kadr hazırlığında, ümumi laparoskopik və transplantasyon cərrahiyyənin yaradılmasında aktiv iştirak etmişdir.
2001-ci ildə Azərbaycan Tibb Universitetinin 1-ci Cərrahi Xəstəliklər kafedrasında dossent, 2004-cü ildə professor, 2012-ci ildən isə kafedra müdiri vəzifəsinə seçilmişdir. 2015–2016-cı illərdə ATU Cərrahi Klinikasının direktor əvəzi vəzifəsində işləmişdir.
2014-cü ildə Tibb elmləri ixtisası üzrə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü seçilmişdir.
2018–2020-ci illərdə Milli Məclisin Səhiyyə Komitəsində işçi qrupun üzvü kimi İnsan orqan və toxumalarının donorluğu və transplantasiyası qanununun hazırlanmasında faəl iştirak etmişdir.
Elmi fəaliyyəti
Nuru Bayramov elmi fəaliyyətinə tələbəlik illərindən başlamışdır. Universitetin 3-cü kursundan başlayaraq tələbə elmi cəmiyyətinin üzvü, 1984–1986-cı illərdə müalicə-profilaktika fakültəsinin Tələbə Elmi Cəmiyyətinin sədri olmuş, dəfələrlə Azərbaycanda və SSRİ-nin müxtəlif ölkələrində keçirilən Tələbə Elmi Cəmiyyətlərinin konfranslarında çıxış etmişdir. Hələ tələbəlik dövründə onun 11 elmi işi çap olunmuşdur. Əlaçı tələbə olduğu və elmi işlərdə aktiv fəaliyyətini nəzərə alaraq ona 1985-ci ildə İnstitiun ən yüksək təqüdü olan "Lenin təqaüdü" verilmiş və klinik ordinaturaya qəbul edilmişdir. O elmi fəaliyyətini klinik ordinatura dövründə də davam etdirmiş, pilonidal sinusun müalicəsinə aid səmərəli təklif və ixtira şəhadətnamələri almışdır.
Onun sonrakı elmi fəaliyyəti 1988–1991-ci illərdə İ.M.Seçenov adına Birinci Moskva Dövlət Tibb İnstitutunun Ümumi cərrahiyyə kafedrasında aspiranturada davam etmişdir. Burada professorlar V. İ. Qostişevin və V. A. Vertyanovun rəhbərliyi altında lazerlərin cərrahiyyədə tətbiqi üzrə elmi işlər aparmış, 1991-ci ildə aspiranturanı vaxtından əvvəl bitirmiş və "Xroniki osteomielitlərin kompleks müalicəsində kombinəolunmuş lazerlərin tədbiqi" adlı dissertasiya mövzusunu müdafiə edərək "tibb elmləri namizədi" (tibb üzrə fəlsəfə doktoru) elmi dərəcəsini almışdır.
1991-ci ildə Azərbaycana qayıdaraq Azərbaycan Tibb Universitetinin I cərrahi xəstəliklər kafedrasında assistent kimi fəaliyyətə başlamışdır. Burada lazerlərin cərrahiyyədə tətbiqi mövzusunda tədqiqatlarını davam etdirməklə yanaşı, odlu silah yaralanmalarının müalicəsinə aid tədqiqatlar aparmış, bir neçə məqalə və konfranslarda çıxışlar etmişdir. 1992-ci ildə Xocalı soyqırımı vaxtı əl və ayaqları donmalarla məruz qalan Azərbaycan vətandaşlarının müalicəsində ilk dəfə olaraq suda həll olan məlhəmlər və lazer şüaları təbiq etmişdir. Bu yeni müalicənin nəticəsində nekrozun həcmi azalmış, hüdudlanma və müalicə müddəti xeyli qısalmışdır. Onun bu sahədə apardığı tədqiqatların nəticəsində bir neçə məqalə, bir fəlsəfə doktorluğu dissertasiyası və ixtira ortaya çıxmışdır.
Onun növbəti elmi fəaliyyəti 1994–2000-ci illərdə Türkiyənin Yüksek İhtisas Hastanesi, Başkent Universitesi, Ankara Universitesi və Yüzüncü Yıl Universitesində davam etmişdir. O bu elmi-tədris ocaqlarında uzmanlıq və yan ixtisaslaşma keçməklə yanaşı transplantasiya, qaraciyər rezeksiyaları və laparoskopik cərrahiyyə üzrə klinik və eksperimental tədqiqatlar aparmışdır. Canlı donorlarda qaraciyər rezeksiyaları, qaraciyər rezeksiyasında su şırnağı, sirrotik qaraciyər rezeksiyalarında ultrasəs bışağı (CUSA) və arqon koaqulyatoru, lazerin və dalarginin qaraciyər regenerasiyasına təsiri, rezeksiyalardan sonra qaraciyərin morfo-funksional regenerasiyası, ağırlaşmaların profilaktikası, laparoskopik cərrahiyyədə ağırlaşmalar, qaraciyər yaralanmalarının təsnifatı və s. onun bu dövrdəki əsas tədqiqat mövzuları olmuşdur. O, 1997-ci ildə Van şəhərində Yüzüncü Yıl Universitetində su şırnağının qaraciyər rezeksiyasında tətbiqi üzrə eksperimental tədqiqatlar aprmış və su şırnağının bəzi parametrlərini dəqiqləşdirə bilmişdir (diametri və təzyiqi). Bu mövzu üzrə bir neçə məqalə və bir fəlsəfə doktorluğu dissertsiyası müdafiə edilmişdir.
O qaraciyər rezeksiyası və transplantasiyası üzrə apardığı klinik və eksperimental tədqiatların nəticəsində 2 monoqrafiya, 31 məqalə nəşr etdirmiş, 1999-cu ildə "Qaraciyər rezeksiyalarından sonrakı ağırlaşmaların proqnozlaşdırılması və profilaktikası" mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək "tibb elmləri doktoru" elmi dərəcəsi almışdır.
Nuru Bayramov 2000-ci ildə Azərbaycana qayıdaraq Azərbaycan Tibb Universitetində əvvəl dossent, professor, hazırda isə I cərrahi xəstəliklər kafedrasının müdiri kimi fəaliyyətini davam etdirir. Bu dövrdə onun elmi fəaliyyətinin əsas istiqamətlərini qaraciyər rezeksiyaları, qaraciyər və böyrək trasnplantasiyası, laparoskopik və metabolik cərrahiyyə, kök hüceyrələr və gentik tədqiqatlar təşkil etməkdədir. Onun rəhbərliyi ilə laparokopik appendektomiya, laparoskopik fundoplikasiya, laproskopik öd yolları müayinələri, laparokopik xoledox əməliyyatları, laparoskopik yırtıq təmiri, laproskopik simultan əməliyyatlar, mövzularında fəlsəfə doktorluğu dissertasiyaları müdafiə edilmiş, qaraciyər transplantasiyasında biliar ağırlaşmalar, mikro-RNT-lər, qaraciyər disfunksiyası və histonlar, kolorektal poliplərdə kök hüceyrələr, tiroid patologiyalarında yod polimerləri, qaraciyər patologiyalarında elsatoqrafiya, aşırı piylənmədə bariatrik əməliyyatlar mövzularında doktorluq dissertsiya işləri davam etdirilir. Oun elastoqrafiya və yağlı qaraciyərlərə bağlı sirrozlarda gen polimorfizmi üzrə qrant layihələri qəbul edilmişdir. Azərbaycanda ilk dəfə olaraq kök hüceyrlərinin qaraciyər xəstəliyində tətbiqi onun tərəfindən həyata keçirilmişdir. O dünyada ilk dəfə olaraq kolorektal polplərdə kök hüceyrələr üzrə tədqiqatlarda mühüm nəticələr əldə etmişdir. Ölkəmizdə kök hüceyrlər barədə ilk elmi tədqiqat işləri, qaraciyər xəstəliklərində və Koron xəstəliyində kök hüceyrələrinin tətbiqi onun tərəfindən aparılmışdır.
O Azərbaycanda və dünyada elmi-təşkilatı işlərdə aktiv fəaliyyət göstərir. Azərbaycanda tibb elminin piroritet istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsində və təbliğində (kök hüceyrələr və regenerator tibb, genomika, molekulyar biologiya, yüksək texnologiyalar və tibb, sübutlu təbabət, translyasyon tibb və s.) aktiv iştirak edir. Onun təşkilatçılığı ilə 2014-cü ildən başlayaraq ilə hər il 5–6 beynəlxalq konfranslar keçirilir ki, bunlara Bakı-Malatya Transplatasiya günləri, Türkiyə-Azərbaycan Hepatoloji Kursu, Beynəlxalq Bariatrik-Metabolik Cərrahiyyə, Endokrin Cərrahiyyə, Kolorektal Cərrahiyyə üzrə requlyar keçirilən konfransları aid etmək olar.
2022-ci ilin yanvarına qədər 205 konqresdə iştirak etmişdir. 31 kitab, 10 metodik tövsiyə, 163 məqalə, 201 tezis, 10 ixtira və səmərələşdirici təklifin müəllifidir.
Rəhbərliyi altında 7 dissertasiya işi müdafiə olunmuşdur. İki qrant layihəsinin iştirakçısıdır.
Praktik fəaliyyəti
Nuru Bayramov Azərbaycanda klinik, elmi təbabətin və tibb təhsilinin müasirləşməsi və inkişafı prosesində aktiv iştirak edir. 1990-cı illərdə Bakıda və cəbhə xəttindəki hərbi hospitallarda Qarabağ müharibəsində yaralanalara ixtisaslaşmış cərrahi xidmət göstərmişdir. 1992-ci ildə Xocalı soyqırımında evlərini tərk etməyə məcbur olub bir neçə gün soyuqda qaldıqdan sonra əl və ayaqlarında donmalar baş verən mülki əhalinin müalicəsində aktiv iştirak etmiş və yeni müalicə üsulunu tətbiq edərək uğurlu nəticə əldə etmişdir. Bundan başqa 1994-cü ilin yanvar ayında Tərtər rayonunda 2 saylı Hərbi Səhra Hospitalında çalışmış, çoxsaylı yaralı əsgərlərə ixisaslaşmış cərrahi xidmət göstərmişdir.
O həmçinin 2020-ci ildə ATU Cərrahiyyə Klinikasında, Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin Mərkəzi Hospitalında və Mərkəzi Gömrük Hospitalında II Qarabağ müharibəsi yaralılarına cərrahi xidmətin tədrisində, təşkilində və hayata keçirilməsində fəal iştirak etmişdir.
O Türkiyədə Yüzüncü Yıl Universiteti və Kırıkkale Universiteti Tibb Fakültələrində ümumi, laparoskopik və qaraciyər cərrahiyyəsinin təşkilində fəal iştirak etmişdir.
Azərbaycanda laparoskopik, transplantasyon, qaraciyər və bariatrik-metabolik cərrahiyənin elmi-praktik əsasını qoyan, beynəlxalq klinik protokolları təşkil və tətbiq edən öncüllərdəndir.
Ölkəmizdə ilk müasir klinkalardan olan Mərkəzi Klinik Xəstəxanada, Mərkəzi Gömrük Hospitalında və Tədris Cərrahiyyə Klinikasında cərrahi xidmətin təşkilində, o cümlədən 1999-cu ildə M. Nağıyev adına xəstəxanada, 2001-ci ildə Mərkəzi Klinikada və 2009-cu ildə Mərkəzi Gömrük hospitalında laparoskopik mərkəzlərin yaradılmasında aktiv iştirak etmiş, 2010-cu ildə Gömrük Hospitalında və 2014-cü ildə Tədris Cərrahiyyə Klinikasında transplantasiya bölümlərinin təşkilinə, qaraciyər və böyrək köçürülməsi əməliyyatlarının həyata keçirilməsinə rəhbərlik etmişdir.
Azərbaycanda ilk kök hüceyrə köçürülməsi, bariatrik əməliyyatlar, böyük qaraciyər rezeskiyaları o cümlədən ALPPS əməliyyatları, zədələnməyə nəzarət cərrahiyyəsi, sintetik yamaqla proqramlaşdırılmış laparostomiya, bir çox irəli səvviyyə laparoskopik əməliyyatlar (xoledox eksploarasiyası və rezeksiyası, xoledoxo-duodenoanastomoz, xoledoxo-yeyunoanastomoz, fundoplikasiya, qaraciyər, pankreas, mədə, nazik və yoğun bağırsaq rezeksiyaları, portal vena liqasiyası, qastro-yeyunostomiya, splenektomiya, histerektomiya, kist və yırtıq əməliyyatları, renal kistektomiya, simpatektomiya və s.), dünyada ilk torakoskopik frenik nervektomiya, ölkəmizdə ilk kök hüceyrə köçürülməsi və Azərbaycan Tibb Unversitetində ilk orqan transplantasiyası (2015) onun başçılığı ilə həyata keçirilmişdir.
O, ölkəmizdə koranovirus xəstələrində cərrahi, transplantasyon və hepatoloji problemlərin həllində konsultativ kömək göstərmiş, elmi-praktik ilərin təşkilində iştirak etmişdir.
O, olkəmizdə beynəlxalq konsilumları təşkil və davam etdirən ilk həkimlərimizdəndir.
Onun yetişdirdiyi cərrahlar Azərbaycanda və dünyada laparoskopik cərrahiyyənin inkişafında və geniş tətbiqində mühüm rol oynayırlar.
Nuru Bayramov 2019-cu ildə Malatya şəhərində İnönü Universiteti Karaciger Nakli Enstitütüsündə həyata keçirilən və Ginnesin Rekordlarına namizəd olan "Eyni anda 5 xəstəyə canlıdan qaraciyər köçürülməsi əməliyyatları"nın iştirakçışı və beynəlxalq eksperti olmuşdur.
Pedaqoji fəaliyyəti
Nuru Bayramov pedaqoji fəaliyyətinə İ.M.Seçenov adına Birinci Moskva Dövlət Tibb Universitetinin ümumi cərrahiyyə kafedrasında aspirantura dövründən başlamış, Yüzüncü Yıl Universitesinde (1996–1997) və Kırıkkale Univesitesində (1998) Dosent doktor, Azərbaycan Tibb Universitetində isə asistent (1991–1994), dossent (1999–2004), professor (2004–2012) və kafedra müdiri (2012-dən) vəzifələrində davam etmişdir.
Azərbaycanda tələbələrin və rezisdentlərin cərrahiyyə üzrə təhsilinin müasirləşdirlməsində də fəal iştirak etməkdədir. Onun rəhbərliyi ilə ölkəmizdə ilk dəfə olaraq tələbələr və rezidentlər üçün müasir səriştəyönlü təhsil proqramı Cərrahi xəstəliklər və hərbi səhra cərrahiyyəsi fənni üzrə tədris proqramı, online Cərrahiyyə dərsliyi, Cərrahi xəstəliklər və bck.az adlı portal hazırlanmış, bütün dərs materiallarının, o cümlədən mühazirələrin, praktiki dərs mövzularının, əməliyyat texnikalarının, test suallarının elektron variantları tərtib etmiş, dəsrlərin multimediya vasitələri ilə aparılmasına başlamış, interaktiv səhər dərsləri və konseylər təşkil etmiş, cərrahi xəstələrin müayinə və müalicə protokolları hazırlanmış, tələbələr və rezidentlər üçün açıq və laparoskopik cərrahi təlim kursları, xaricdə və online kurslar təşkil edilmişdir.
Üzvülükləri
2006-cı ildən I müalicə-profilaktika fakültəsi Elmi Şurasının, 2006–2014-cü illərdə D.03.011 Dissertasiya Şurasının üzvü, 2015-ci ildən Ali Attestasiya Komossiyasının Rəyasət Heyətinin üzvü, 2014-cü ildən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Tibb üzrə Əlaqələndirmə Şurasının sədri, 2016-cı ildən Biologiya və Tibb Bölümünün Akademik katibinin müavini və Büronun üzvüdür.
2013-cü ildən ATU-nun "Cərrahiyyə" üzrə Problem Komissiyasının sədridir.
Beynəlxalq cəmiyyətlərdə
Avropa Hepatoloqlar Cəmiyyəti (EASL), Avropa Endoskopik Cərrahiyyə Cəmiyyəti (EAES), Avropa Transplantasiya Cəmiyyəti (ESOT), Avropa Kolorektal Cərrahiyyə Cəmiyyəti (ESCS), Beynəlxalq Qaraciyər Transplantasiyası Cəmiyyəti (ILTS), Beynəlxalq Transplantasiya Cəmiyyəti (TTS), Beynəlxalq Qastroenteroloqlar və Onkoloji Cərrahlar cəmiyyəti (IASGO), Beynəlxalq Piylənmə Cərrahiyyəsi Federasiyası (IFSO), Avropa Transluminal Cərrahiyyə Cəmiyyəti (EATS), Asya və Passifik Qaraciyər Araşdırma Cəmiyyətinin üzvü (APASL), Yaxın Şərq Transplantasiya Cəmiyyətinin üzvü (MESOT), Klinik Robotik Cərrahlar Cəmiyyəti (CRSA) və Türkiyə Qastroenteroloqlar Cəmiyyətinin üzvüdür.
Ailəsi
Ailəlidir, 3 övladı var. Atası Yusif Bayramov müəllim, el ağsaqqalı və şair olmuşdur.
Kazuma Vatanabe
(d. 10 avqust 1986) — Yaponiya futbolçusu.
Başqırdıstan–Tatarıstan münasibətləri
Başqırdıstan–Tatarıstan münasibətləri — Rusiya Federasiyasının Başqırdıstan Respublikası ilə Tatarıstan Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.
Tarixi
Etnik quruluş etibarilə başqırdlar tatarlara yaxındırlar.
Tarixi mənbələrə görə, başqırd-tatar əlaqələri hələ təxminən on min il əvvəl başlamışdır.
1552-ci ildə Kazan xanlığının süqutundan sonra hər iki türk boyu – tatar və başqırdlar ruslara qarşı birlikdə qiyam qaldırmış, lakin XVIII əsrin sonlarında rus hakimiyyətinə daxil olmaq məcburiyyətində qalmışlar. Bundan sonra hər iki respublikanın ərazisi Rusiya imperiyasının tərkibində olmuşdur.
Dörd əsrlik bir dövrdə bir yerdə yaşayan başqırdlar və tatarlar bir-biriləriylə tamamilə qaynaşmışlar. Kazan şəhərindəki mədrəsələrlə Başqırdıstan şəhərləri olan Ufa, Orenburq, Kargah, Troyskiy, İsterlibaş və digər şəhər və qəsəbələrdəki mədrəsələr arasında təhsil və tədris üsulları baxımından demək olar ki, heç bir fərq yox idi. Təhsil işçiləri arasında tatarlar olduğu kimi, çoxlu başqırdlar da var idi. Onlar heç bir zaman ayrılıq və həsrət yaşamamışlar.
Son dövrlərin tanınmış yazıçı, tarixçi və şairlərindən Həbibünnəccar, Zəki Vəlidi Toğan, Şeyxadə Babiç və digərləri əsərlərini başqırd dilində deyil, məhz tatar dilində qələmə almışlar. Ancaq bu əsərlər bolşevik çevrilişindən sonra süni olaraq cənub-qərbi başqırd ləhcəsinə köçürülmüş və qiyamdan 9 il sonra, 1926-cı ildə başqırd dilində ilk kitab yayımlanmışdır.
Ole Römer
Ole Römer (Ole Christensen Rømer; 25 sentyabr 1644 – 19 sentyabr 1710) — 1676-cı ildə ilk dəfə işıq sürəti üçün uğurlu təxminlər etmiş danimarkalı astronom. Elmi ədəbiyyatda adı "Roemer", "Römer" və ya "Romer" olaraq da yazılır.
Başqırdıstan–Tatarıstan münasibətləri
Tarixi
Tatar kommunisti Sultan Qaleyev bütün "inqilabçı müsəlmanlar" üçün Tatar-Başqırd Respublikası və müsəlman Qızıl Ordusu təşkil etmək ideyasını irəli sürmüş, lakin bu ideya qəbul olunmamışdır. Tatar-Başqırd Sovet Respublikasını qurmaq layihəsi baş tutmadıqda, 20 mart 1919-cu ildə RSFSR daxilində Başqırd Muxtar Sovet Sosialist Respublikası quruldu. 1920-ci il mayın 27-də isə Tatarıstan Muxtar Sovet Sosialist Respublikası yaradıldı. Daha sonra isə hər iki dövlət RSFSR-in subyekti kimi SSRİ-nin tərkibində olmuşlar. SSRİ dağıldıqdan sonra isə hər ikisi Respublika statusu alsa da Rusiya Federasiyasının tərkibindəki subyektlərdəndirlər.
Sinderella (opera)
thumb|250px|Sinderellaya çəkilmiş illustrasiya Sinderella ya xeyirhaqlığın təntənəsi — Coakkino Rossininin 2 pərdəli eyniadlı nağıl əsasında Yakopo Ferettinin librettosunda opera. Şən dram janrda olan bu operanın ilk premyerası 25 yanvar, 1817 ci ildə Romada Valle teatrında oynanılmışdır. Rossini “Sinderella” operasını bəstələdiyi zaman 25 yaşında olmuşdur. Bir il öncə 1816 cı ildə bəslədiyi Sevilya bərbərindən sonra tanınmağa başlayan Rossini “Sinderella” operasını 3 həftə ərzində tamamlamış olur.
I səhnə (Don Maqnifikonun evi)
Don Maqnifikonun böyük qızı Klorinda və kiçik qızı Tisba bəzək və zinyət əşyalarını yerbə-yar edərək bir-biri ilə söhbət edirlər. Bu an Don Maqnifikonun ögəy qızı Ancelina - Sinderella qulluqçu qiyafətində yıryığış etmək üçün otağa daxil olur. Ancelina kəndli qızına evlənən kral haqqında ballada oxuyur. bacılar ona istehza ilə gülürlər. Bu zaman evə gələn dilənçi sədəqə istəyir. Bacılar onu qovmaq istədikdə Ancelina ona yer göstərib, qarşısına çörək və qəhvə qoyur. Xorun ifasında xəbər yayılır ki şahzadə Ramiro evlənmək üçün özünə nişanlı axtarır və tezliklə bu məqsədlə o, Don Maqnifikonun evini də ziyarət edəcəkdir. Bunu eşitcək bacılar ataları Don Maqnifikonu agah edirlər və şahzadənin qəbulu üçün hazırlığa başlayırlar. Ancelinanı isə mətbəxə yollayırlar. Şahzadə onun qulluqçusu Dandininin qiyafətində özünü təqdim edir. Öncədən yola salmış olduğu köməkçisi Alidoro isə dilənçi paltarında şəhəri dolaşaraq vəziyyəti öyrənmiş olur. Ancelino ilə rastlaşan Ramiro özünü şahzadənin qulluqçusu Dandini kimi təqdim edir. Ancelino ona özü haqqında: yetim olduğunu və atalığının evində yaşadığını və həm də evin qulluqçusu olduğunu danışır. Ramiro Ancelinaya vurulur. Sinderellaya da gənc çox xoş gəlir. Şahzadə qiyafətində gələn Dandini ev sahibi Don Maqnifikonu salamlayır. Ata və qızları şahzadənin şəninə təriflər deyərək onun könlünü almağa çalışırlar. Şahzadə onları sarayına ball mərasiminə dəvət edir. Bacılar məmnundurlar. Sinderella atalığından onu da ora götürməsini rica etsə də rədd cavabı alır. Bu zaman yoxsul paltarında deyil, saray əyanı qiyafətində peyda olan Alidora səbəbini soruşanda məlum olur ki, Ancelino Don Maqnifikonun ikinci arvadının birinci nigahdan olan ögəy qızı olduğunu öyrənir. Şahzadə geyimində Dandini öz açıq-saçıq zarafatları ilə bacıların xasiyyətləri ilə tanış olmağa başlayır.
II səhnə (Ramironun sarayı)
Sarayda həddindən çox içib sərxoş olan Don Maqnifiko tərbiyəsizlik edərək bütün ədəb-ərkan qaydalarını pozur. Bacıların açıq-saçıqlığına mat qalan Ramiro onları bir daha sınamaq üçün şahzadə qiyafətli Dandinidən onu bir süvari kimi bacılara təqdim etməsini tapşırır. Bacılar ona ikrah hissi ilə baxaraq təqdimatdan imtina edirlər. Bu dəm Alidoranın müşayəti ilə saraya möhtəşəm qiyafətli gözəl Sinderella daxil olur. Baron və bacılar onun Ancelina olduğunu şübhə etsələr də sonradan ögəy bacının bu qiyafətdə gəlməsinin mümkünsüzlüyünü düşünüb təsəlli tapırlar.
I səhnə (Ramironun sarayı)
Bacılar atalarına şahzadənin onlara heç diqqət yetirmədiyini şikayət etsələr də Don Maqnifiko buna heç əhəmiyyət verməyib şərab zirzəmisindəki yeni şərabla maraqlanır. Ramiro Ancelinonu dərhal tanıyaraq “yalançı şahzadə” Dandininyə ona evlənmək təklifini etməsini tapşırır. Ancelina ona imtina edərək “yalançı qulluqçu” Ramironu sevdiyini deyir. Ramiro Ancelinonun sədaqətinə valeh olur və ona eşq elan edir. Sinderella iki eyni qolbağından birini Ramiroya uzadaraq deyir ki, o zaman razı olar ki, əgər o, Ancelinanın kimliyini öyrənmiş olarsa. Sinderella dərhal sarayı tərk edir. Şahzadə onun kimliyini öyrənəcəyinə söz verir. Dandini etiraf edəndə ki, o şahzadə deyil onun qulluqçusudur, Don Maqnifiko və qızları bundan pərt olub, dəhşət içində mərasimi tərk edirlər.
II səhnə Don Maqnifikonun evi
Ancelina yenə köhnə qulluqçu paltarında evi yığışdırır. Don Maqnifikon və qızları acıqlı halda evə dönürlər. İldırım çaxır. Dandini peyda olaraq xəbər verir ki, şahzadə hava ilə əlaqədar baronun evinə pənah gətirəcəkdir. Ramiro əlində qolbaq içəri daxil olur. Bacılar Ancelinonu qovmaq istəyərkən şahzadə buna mane olur. O, sözünün üstündə duraraq Sinderellanın kimliyini öyrəndiyi üçün Ancelina ona ərə getməyə razıliq verir. Ürəyi təmiz Ancelino şahzadədən atalığını və bacıları əhv etməyi rica edir. Şahzadə səxavətlə buna razı olur. Hamı sevinc içində şənlənir.
Ariadna
thumb|[[Sebastyano Riççi, Dionis Ariadnanı tapır]] thumb|left|Dionis və Ariadna Ariadna — Qədim Yunan mifologiyasında Krit hökmdarı Minosun qızı, Fedranın bacısı.
Əfsanəvi qəhrəman Tesey Minotavrı öldürərkən Ariadnanın köməyindən istifadə etmişdir.Minotavr yolu tapa bilməsin deyə kral mahir usta Dedala labirint düzəltməyi əmr etmişdi və Minotavrı bu labirintə həbs etmişdi.Tesey isə xalqı bu qorxulu varlıqdan xilas etmək üçün labirintə girdiyi zaman Ariadna ona ip verir.Beləliklə,Tesey labirintə girir və nəhəng Minotavrı öldürür və Ariadnanın ipi vasitəsilə ordan xilas olmağı bacarır.Ariadna Minotavrı öldürməsi üçün Teseyə kömək etdikdən sonra onlar Kriti birlikdə tərk edirlər. Sonra Tesey məlum olmayan səbəblərə görə Ariadnanı Dia adasında qoyub gedir. Bundan sonra Ariadna şərab və ehtiras allahı Dionisə ərə gedir.
Ageratina schaffneri
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Bulbophyllum volkensii
(Bulbophyllum volkensii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ramal Hüseynov
Ramal Hüseynov (16 dekabr 1984, Hayrabolu, Türkiyə) — Azərbaycan futbolçusu.
16 dekabr 1984-cü ildə doğulan Ramal Hüseynov Qarabağ, Neftçi və Bakı klublarının formasını geyinib. Ramal 2008/2009 mövsümünün ikinci yarısında "Bakı"dan "Kocaelispor"a icarəyə verilmişdi. Türkiyənin Kocaelispor komandasının heyətində 2008/2009 mövsümündə Türkiyə Super Liqasının sonuncu – 34-cü turunda 81 dəqiqə oynamış və 1 qol vurmuşdur.
2009/2010 mövsümündə Standard Sumqayıt klubunda çıxış etmişdir.
Lasbela rayonu
Lasbela — Pakistanın Bəlucistan əyalətində şəhər. Şəhərin əsası 30 iyun 1954-cü ildə qoyulub. Əhalisi 250,000 nəfərdir. Ərəbistan dənizi sahilində yerləşir. Ən çox neft ixrac edən şəhərlərdən biridir.
Tiksi buxtası
Tiksi buxtası — Laptevlər dənizinin cənubunda yerləşən buxta. Buxta Lena deltasının cənub-şərqində yerləşir. Buxtanın eni çıxacaqda 17 km, uzunluğu isə 21 km təşkil edir. Oktyabr ayından İyul ayına qədər buzlarla örtülü olur. Qabarmanın hündürlüyü 30 sm-dir. Buxtanın maksimal dərinliyi 11 metrdir. Şimal şərhədləri buzlarla sanki cızılmışdır.
Coğrafiyası
Buxtada Brusnev adası yerləşir. Adada maksimal hündürlük 26 metrdir. Buxta Neelov buxtasından Bıkovski yarımadası ilə ayrılır (Kolıçev bərzəxi). Dənizdən isə Muostas (şimaldan) və Kosistıy (cənubdan) burunları ilə ayrılır. Buxtaya çoxlu sayda kiçik çay tökülür. Onlar arasında ən irisi Soqodur. Buxtanın qərbində, Bulunkan körfəzində Tiksi qəsəbəsi və limanı yerləşir. Buxtanın cənub-şərqində yerləşən, Soqo körfəzinin sahilində şaxtaçıların evlərindən ibarət olan qəsəbənin qalıqları vardır. Bu qəsəbə də eyni adı daşıyırdı. Soqo çayının mənsəbində Tiksi hidrometroloji stansiya yerləşir. Buxtada yerləşən körfəzlər:Bulunkan, Soqo. Buxtada yerləşən burunlar:Razdelnıy, Kosistıy, Antonov, Soqo, Bulunkan. Şərq hissədən bir başa açıq dənizə çıxışı vardır.
Tarix
Buxta ilk dərə rus səyyahı Dmitri Laptev tərəfindən 1739-cu ildə təsvir edilmişdir. O buxtanı Qorelaya buxtası adlandırır. Sonradan onun adı Tiksi olaraq adlandırılır. Buxtanın adının dəyişdirilməsi barədə ticarət limanının keçmiş rəyisi Nikolay Vasileviç Zozulya «Mayak Arktika» qəzetində yazmışdır.
1822-ci ildə rus ekspedisiyasının rəhbəri Pyotr Fyodroviç Yana çayından Olenyok çayına qədər olan Şimal Buzlu okeanı sahillərini xəritəyə salır. Bu zaman buxtanıb təsviri iki şturman köməkçiləri olan İley Berejnı və Pyotr İlin tərəfindən təsvir edilir. Sonuncu buxta haqqında bunj yazırdı:
Buxta Eduart Vasileviç Tollun və Aleksandr Kolçakın 1901—1902-ci illər ərzində təşkil etdikləri ekspedisiyaların əsas məntəqələrindən biri olmuşdur. 1903-cü ildə Fyodr Andreeviç Matisen buxtanın ilk şəkilini çəkmişdir. 1912-ci ildə buxtaya Boris Vilkiskinin təşkil etdiyi ekspedisiyaya aid Taymır və Vayqaç gəmisi daxil olmuşdur. Burada naviqasiya işarəsi və astronomik məntəqə quraşdırılır. 1919—1921-ci ildə birinci Sovet Ust-Lenskaya ekspedisiyası Frodr Matisev və Nikolay İvanoviç Evqenovun başçılığı altında buxtaya daxil olmuşdur. 1920-ci ildə Pavel Konstantinoviç Xmıznikov ilk dəfə Soqo və Bulunkan buxtalarının insturmental şəkillini çəkmişdir.
Dırmıq
thumb|right|Dırmıq
Dırmıq (bəzi hallarda Dımrıq)ləklərdə torpağın hamarlanmasında, bağ-bostanların ot, alaq və kəsəkdən təmizlənməsində, biçilmiş ot və taxılın yığılmasında (dırmıqlanmasında) işlədilir. Dırmıq ağac sapdan, dişağacı və dişlərdən ibarətdir.
Diş taxtasının düz, yaxud oval formasına görə müxtəlif quruluşlu dırmıqlar var. Dırmıq Azərbaycanın bəzi zonalarında çəng, cılğı, dirnəvuc, darinquc, daraq, rəndə və s. adlarla da məlumdur. Naxçıvanda dırmıqdişli mala növüdür. XIX əsrin ikinci yarısından Azərbaycanda dəmir dırmıqdan da istifadə edilir.
Mustafa Sarıgül
Mustafa Sarıgül - Türkiyə biznesmeni və siyasətçisi, İstanbul şəhər Şişli bölgəsinin bələdiyyə başqanı (1999-cu ildən).
Həyatı
15 noyabr 1956-cı ildə doğulub.
Uşaqlıq və gənclik dövrü
Atası Haqqı Sarıgül, anası Ayşə Sarıgüldür. Erzincandan İstanbula köçmüşlər.
Güngören kənd ibtidai məktəbində təhsilə başlamış, İstanbula köçdükdən sonra Liseyi Zincirlikuyu İsov Yapı litseyində oxumuş, Məslək litseyini bitirmişdir. Mərmərə Universitetinin pedaqoji fakültəsini bitirmişdir.
Ailəsi
İlk həyat yoldaşı 1980-ci ildə öldürülən millət vəkili Abdurrahman Köksaloğlunun yeganə qızı idi. Bu evlilikten Abdurrahman Emir adında bir oğlu vardır. Yoldaşı 1985-ci ildə  vəfat etdikdən sonra 8 il sonra 1993-cü ildə Aylin Kotil ilə evləndi. Evləndiklərində Sarıgül 36, Kotil isə 22 yaşında idi. 2008-ci ildə isə boşandılar. Biri Aylin Kotilden olmaqla iki övladı vardır.
Kiyev Rus dövləti
Kiyev Rus dövləti, Kiyev knyazlığı və ya Qədim Rus — Qədim şərqi slavyanların 882-ci ildə knyaz Oleq Veşiy tərəfindən əsası qoyulmuş dövləti.
Yaranması
Şərqi slavyanlar üç qola bölünür: ruslar, beloruslar və ukrainlər. Artıq VI–VIII əsrlərdə Şərq slavyanlarında əmlak bərabərsizliyi yaranda, ilk tayfa ittifaqları meydana çıxdı. Hələ VII əsrdə Dnepr çayı boyunda yaşayan Şərq slavyanları Xəzər xaqanlığından asılı idi və ona xərac ödəyirdi. IX əsrdə Şərq slavyanlarının erkən feodal dövləti olan Kiyev dövləti yarandı. Şərq slavyanlarının erkən feodal dövləti halında birləşməsinə onlarən arasında inkişaf etməkdə olan ticarət əlaqələri də çox kömək edirdi. Məsələn, şərq slavyanlarının torpaqlarını və vilayətlərini öz ətrafında birləşdirən Kiyev dövlətinin nəinki xarici, eləcə də daxili ticarətinin ən mühüm yolu varyaqlardan yunanlara gedən böyük yol idi. Kiyevlə Novqorodun birləşməsi ilə Kiyev dövlətinin yaranması başa çatdı. 862-ci ildə Oleqin başçılıq etdiyi drujinaların Novqoroddan Kiyevə yürüşü nəticəsində varyaqlardan yunanlara gedən yol boyu dövlətin bu iki mühüm mərkəzi birləşdirildi. Kiyev knyazı şərq slavyanlarının torpaqlarında dayaq məntəqələri yaratmağa, onlardan xərac toplamağa və yürüşlərdə onların iştirakını tələb etməyə başladı, lakin şərq slavyanlarının çoxu hələ Kiyevə bağlı deyildi. Kiyev dövləti isə Dneprdən, Lovatidən, Volxovdan keçən böyük su yolu boyunca şimaldan cənuba doğru nisbətən ensiz zolaq kimi uzanıb gedirdi.