cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rəşad Aslanov
Fəaliyyəti
Daha sonra Rəşad Aslanov Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 27 oktyabr 2016-cı il tarixli sərəncamı ilə Azərbaycanın Boliviyada olan fövqəladə və səlahiyyətli səfiri vəzifəsinə təyin edilib.
Bir müddət sonra isə Rəşad Aslanov Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 6 dekabr 2016-cı il tarixli sərəncamı ilə Azərbaycanın Uruqvayda olan fövqəladə və səlahiyyətli səfiri vəzifəsinə təyin edilib.
Rəşad Aslanov Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 21 fevral 2017-ci il tarixli sərəncamı ilə Azərbaycanın Paraqvayda olan fövqəladə və səlahiyyətli səfiri vəzifəsinə təyin edilib.
Daha sonra Rəşad Aslanov Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25 may 2017-ci il tarixli sərəncamı ilə Azərbaycanın Çilidə olan fövqəladə və səlahiyyətli səfiri vəzifəsinə təyin edilib.
Antreq-sür-Trüyer
Antreq-sür-Trüyer  — Fransada kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Antreq-sür-Trüyer kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Rodez.
INSEE kodu — 12094.
Kommuna təxminən Parisdən 470 km cənubda, Tuluza şəhərindən 150 km şimal-şərqdə, Rodezdən isə 33 km şimalda yerləşir.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 1171 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyat
2007-ci ildə 644 nəfər əmək qabiliyyətli insan (15-64 yaş) arasında 448 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 196 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət nisbəti 69.6%, 1999-cu ildə 67.5%). Fəal 448 nəfərdən 413 nəfər (226 kişi və 187 qadın), 35 nəfər işsiz (12 kişi və 23 qadın) idi. 196 hərəkətsiz olan 27 nəfər arasında tələbə və ya tələbə, 101 nəfər təqaüdə çıxdı, 68 digər səbəblərə görə hərəkətsiz qaldı.
Sun Microsystems
Sun Microsystems - 24 fevral 1982-ci ildə Kaliforniyanın Santa Clara şəhərindəki mərkəzi Silikon Vadisində təsis edilmişdir. Kompüter və kompüter hissələri, proqram təminatı və informasiya texnologiyaları daxil olmaqla bir çox daxili sahələrdə istehsal edən və satan bir şirkətdir.
Sun 20 aprel 2009-cu ildə imzalanmış bir razılaşmaya əsasən 27 yanvar 2010-cu ildə Oracle tərəfindən 7,4 milyard $-a alınmışdır. Izlənən şirkətlər Sun Microsystems; Oracle, USA Inc ilə birləşdi və adı dəyişərək Oracle America Inc oldu.
Şirkətin istehsal obyektləri Şotlandiya, Hillsboro, Oregon və Linlithgow şəhərlərində yerləşir. Sun məhsulları kompüter serverləri və iş stansiyaları daxildir. Məhsullar Sun-un öz işləyicisi SPARK və AMD-nin işləyicisi Opteron və Solaris əməliyyat sistemləri və Java platformasına uyğun qorulmuş, təməlləri bu sistem və kodlara dayanmaqdadır.
Sun şirkətinin mərkəzi olan Santa Clara, Kaliforniya, 1888 və 1972-ci illər arasında Agnews İnkişaf Mərkəzinin, zehni və nevroloji xəstəliklər mərkəzinin qərb qəsəbəsidir.
Nəzrin Əfəndiyeva
Nəzrin Mir-Həmzə qızı Əfəndiyeva — Azərbaycan pianoçusu, bəstəkar.
Həyatı
Nəzrin Mir-Həmzə qızı Əfəndiyeva 1979-cu ilin 1 yanvar tarixində Bakı şəhərində anadan olub. Əslən Qazax rayonunun Birinci Şıxlı kəndinin Əfəndiyevlər soyundandır. Atası Mir-Həmzə Əfəndiyev, Azərbaycan Respublikasının fövqəladə və səlahiyyətli səfiri, anası - Sevil Əmirova, ictimai xadim və musiqiçidir. Uşaq yaşlarından musiqiyə olan həvəsini babası, bəstəkar Fikrət Əmirovla əlaqələndirilir. Musiqi təhsilini Bülbül adına orta ixtisas musiqi məktəbində  piano üzrə mütəxəssis  Aliyə Əliyevanın sinfində alıb. 15 yaşında Bakı səhərində kecirilən gənc pianocuların 1-ci Festivalının fəxri diplomuna layiq görülüb. 1995-ci ildə Brüssel Kral Konservatoriyasına qəbul olaraq professor Evqeni Mogilevskinin sinfində təhsil alıb. 2001-ci ildə Konservatoriyanı ilk Azərbaycanlı tələbə olaraq piano ixtisası üzrə fərqlənmə diplomu ilə bitirib. Təhsil aldığı illərdə Azərbaycan bəstəkarlarının əsərlərini coxsaylı tədbirlərdə öz ifası ılə yanaşı Brüssel Kral Konservatoriyasının simfonik orkestrinin ifasında da səsləndirilməsinə nail olub. 2002-ci ildə Türkiyədə İzmir Simfonik orkestrinin müşaiyətilə Fikrət Əmirovun "Fortepiano və kaman ücün ikili Konsert"ini 54 illik fasilədən sonra ifa edib (əsər bəstəkar tərəfindən 26 yaşında olarkən yazılıb və 1948-ci ildə ilk və son dəfə səsləndirilib). 2003-cü ildə İspaniyanın Ueska Beynəlxalq Piano müsabiqəsində 3-cü yerə layiq görülərək müsabiqənin laureatı adını qazanıb. Gənc yaşlarından Barok musiqi janrına xüsusi rəğbət bəslədiyi səbəbindən 2004-cü ildə Brüssel Konservatoriyasında, Barok janrının görkəmli simalarından biri, Frederik Haasın sinfində təhsilini davam etdirdikdən sonra bir qrup musiqici ilə "l’estro Barocco" ansamblını yaradaraq klavesində ifa etməklə Vivaldiyə həsr olunmuş konsert proqramları ilə çıxış edib.
Yaradıcılığı
Yaradıcılığında müxtəlif musiqi janrında 20-dən cox mahnı, bir cox kompozisiya və  aranjmanın, həm müəllifi, həm də ifaçısı kimi iştirak edib. O, vokal ifacılıq sənətini Amerikalı metso-soprano Gayle Gow ilə əməkdaşlıq edərək təkmilləşdirib. 19 iyul 2011-ci ildə Bakı Caz Mərkəzində konserti keçirilmişdir. Konsertdə  müəllifi olduğu mahnı və kompozisiyaları belçikalı musiqicilərdən ibarət cazz qrupunun müşayiəti ilə, bir sıra musiqi nömrələrini isə consertə qatılan dayısı cazmen bəstəkar Cəmil Əmirov ilə birlikdə  ifa edib. 2012-ci ilin iyul-noyabr aylarında  Qəbələ Musiqi Festivalıda, Heydər Əliyev Sarayında  və Azərbaycan Dövlət Akademik Filarmoniyasında "Ü.Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Simfonik Orkestri"nin müşaiyəti ilə konsert proqramları ilə cıxış edib. 17 dekabr 2013-cü ildə Benelüx Azərbaycan  Kongresi tərəfindən Avropada Azərbaycan musiqisinin təbliğinə yönəlmiş fəaliyyətinə görə "Crystal Note Award" mükafatına layiq görülüb. 2013-cü ildə Belçikanın Mons Kral Konservatoriyasının kino musiqisi bəstəkarlığı fakultəsinə daxil olub. 2017-ci ildə təhsilini kino musiqi bəstəkarlığı  ixtisası üzrə fərqlənmə diplomu ilə bitirərək master dərəcəsi alıb. Kino musiqisi janrında onun ilk addımları uğurlu olub. Rejissor Mariya İbrahimovanın, musiqisi Nezrin Əfəndiyevanın Tanrıya məktub "Letter to God" qısametrajlı filmi  "Waşinqton D.C.  Short Film Festival"ında iki mükafata "Audience Winner Award" və "Best of the festival showcase" mükafatlarına layiq görülüb. CNN, Euronews televiziya kanallarında Bakı 2015 1-ci Avropa Oyunlarına həsr olunmuş "Make history with us" və 8 parcadan ibarət "On the Road to Baku" sənədli-reklam video carxlarının musiqi tərtibatının müəllifidir. Eyni zamanda klassik musiqi ifacılıqında da  işini davam etdirməkdədir. 2017-ci ildə  Mariya Carmen Suarez (kaman), Nezrin Əfəndiyeva (fortepiano) və Astrid Galles (fleyta) tərəfindən yaradılmış  "Manestri"adlı trionun 2018-ci ilin may ayında "Esprit nomades" adlı kompakt-diski buraxılıb.
Port Morsbi
Port Morsbi (, tok-pisin Pot Mosbi) — Papua-Yeni Qvineyanın paytaxtı.
Coğrafiyası
Port Morsbi Yeni Qvineya adasının cənub-şərq sahilində yerləşir. İqlimi subekvatorialdır. Yanvar-fevral aylarında isti hava olur. May-sentyabr aylarında soyuq hava şəraiti olur.
Əhalisi, dil və din
Port Mirsbi şəhərinin 200 min nəfər əhalisi vardır. Şəhərdə 7000 dil və dialektdə danışan papuas və melaneziyalılar yaşayır.
Muğan (kənd, Biləsuvar)
Muğan — Azərbaycan Respublikasının Biləsuvar rayonunun Aşağı Cürəli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 6 may 1997-ci il tarixli, 293-IQ saylı Qərarı ilə Biləsuvar rayonunun faktiki mövcud olan Muğan kəndi dəqiqləşdirmə qaydasında Aşağı Cürəli kənd inzibati-ərazi vahidinin tərkibində rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatına daxil edilmişdir.
Toponimikası
Yaşayış məntəqəsi Cənubi Azərbaycanın Muğanlı kəndindən köçüb gəlmiş mollahəsənli, mehdili və cabbarlı nəsillərinə mənsub ailələr tərəfindən salınmışdır. Oykonim türkdilli Azərbaycan tayfası olan muğanlıların adı ilə bağlıdır. Muğanlı tayfa adı XVI əsrin əvvəllərindən məlumdur. Sonralar mənbələrdə şahsevənlərin tərkibində müstəqil tayfa kimi qeydə alınmış muğanlılar XIX əsrin əvvələrində 8 tirədən ibarət olmuşlar. Tayfa vaxtilə Muğan düzündə yaşadığına görə həmin düzün adı ilə tanınmışdır.
Tarixi abidələri
Kənddə daşınmaz tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınmamışdır.
Coğrafiyası və iqlimi
31 may 2023-cü ildə Bolqarçayda olacaq sel təhlükəsindən vətəndaşların qorunması məqsədilə Biləsuvar rayonunun Yuxarı Ağalı, Amankənd və Muğan kəndlərinin sakinləri təxliyə edilmişdir.
İqtisadiyyatı
7 sentyabr 2013-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin Sərəncamı ilə Əsgərabad-Muğan avtomobil yolunun tikintisi məqsədilə Azərbaycan Respublikasının 2013-cü il dövlət büdcəsində nəzərdə tutulmuş Azərbaycan Respublikası Prezidentinin ehtiyat fondundan Biləsuvar Rayon İcra Hakimiyyətinə 2 milyon manat ayrılmışdır.
Mədəniyyəti
Kənddə Muğan kənd kitabxana filialı və Muğan mini EATS fəaliyyət göstərir.
Təhsil
Kənddə Muğan kənd ümumi orta məktəbi fəaliyyət göstərir.
Brickellia paucidentata
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü. Boliviyanın şərqindəki Santa Cruz vətənidir.
Çimediyn Sayxanbileq
Çimediyn Sayxanbileg (Чимэдийн Сайханбилэг; d.17 fevral 1969) - Monqolustan baş naziri.
Həyatı
Çimediyn Şayxanbileq, 17 fevral 1969-cu ildə Monqolustanın Dornod əyalətində anadan olub. O Monqolustanın Monqolustan Xalq Universitetini, Rusiya Federasiyasının Moskva Dövlət Universitetini və ABŞ-nın Corc Vaşinqton Universitetini bitirib. O, siyasi proseslərdə iştirak etməkdən əvvəl hüquq firmasında işləyib.
Şayxanbileq, Monqolustan Demokratik Partiyasına qoşulub, 1997-2002-ci illərdə Monqolustan Gənclər Federasiyasının prezidenti olub. 2008-2012-ci illərdə Monqolustan Parlamentində Demoktarik Fraksiyasının lideri olub. Monqolustan Baş naziri təyin olunmaqdan əvvəl, Monqolustanın təhsil naziri idi. O, 5 noyabr 2014-cü ildə etimadsızlıq səbəbi ilə vəzifəsindən azad edilən baş nazir Norovyn Altanxuyaqın əvəzinə 21 noyabr tarixində baş nazir təyin edilib. Onun baş nazir təyin edilməsinə Monqolustan Xalq Partiyası qarşı çıxır. Səbəb kimi, Nazirlər Kabinetinin tərkibini göstərirlər. Monqolustan Xalq Partiyası səsvermədən imtina edib və nəticədə Sayxanbileq 42% səslə səsvermədən qalib ayrılıb.
Baş nazir kimi onun əsas vəzifəsi Monqolustanda xarici investisiyaların artırılması idi. 2013-cü ildə Ömnöqov vilayətindəki Tolqo mis şaxtasının dayandırılması qərarını verdi. 2012-ci ildən 2015-ci ilə qədər xarici investisiya təxminən 4 milyard ABŞ dolları həcmində aşağı düşüb. 2015-ci ildə Sayxanbileq iri hasilat layihələri üçün xalqı referenduma dəvət edib.
DMG Media
DMG Media – Böyük Britaniyada qəzet qrupu. Lord Rotermirin 1922-ci ildə yaratdığı "Deyli meyl ənd ceneral trast" nəşriyyat korporasiyasına daxildir. İdarəsi Londondadır. "Associated Newspapers Ltd" 3 qəzet nəşr edir (2004). Gündəlik "Deyli meyl" ("Daily Mail") qəzetinin əsası 1896-cı ildə qoyulmuşdur, tirajı 2,3 mln. nüsxədir. "Meyl on sandi" ("Mail on Sunday") bazar günü nəşri 1982 ildə yaradılmış, tirajı 2,2 mln. nüsxədir. "İvninq standard" ("Evening Standard") London axşam qəzeti 1827-ci ildən nəşr olunur, tirajı 440 min nüsxədir. Nəşrlərin üçü də Böyük Britaniyanın mərkəzi qəzetləri içərisində oxucu dairəsinin ("orta sinfin" konservativ, yaxud mərkəzçi düşüncəli hissəsi) stabilliyi ilə seçilir.
Bulbophyllum leptoleucum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ya Qarabağ, ya ölüm (film, 2013)
Ya Qarabağ, Ya Ölüm — 2013-cü ildə çəkilən Azərbaycan sənədli filmi.
Məzmun
Filmdə yaradıcı heyət Azərbaycanın ayrılmaz tərkib hissəsi olan Qarabağın bu gün düşmən tapdağında olduğunu hər kadrda donə-donə xatırlamağa, unutmamağa səsləyir.
Haqqında
Çəkilişlər Xocavənd rayonunun Nərgiztəpə ərazisində, Bakı, Şamaxı və İsmayıllı rayonlarında aparılıb.
Film Xocavənd Rayon İcra Hakimiyyətinin sifarişi və təşəbbüsü ilə çəkilib.
Filmin ideya müəllifi yaşadığı həyatda Qarabağ faciəsinin acısını təmamilə dadmış, vətən uçün qardaşları ilə birgə vuruşmuş Xocavənd RİH-nin başçısı Eyvaz Huseynovdur. Filmin iştirakçıları da bu gün türk dunyasının qəbul etdiyi, tanıdığı insanlardır: yazıçı-publisist, sənətçi Ahmet Şafak, xalq artisti Mənsum İbrahimov, Milli Konservatoriyanın rektoru Səyavuş Kərimi, vətənpərvərlik mahnılarının gözəl ifaçısı Şəmistan Əlizamanlı, Muğam Müsabiqəsinin iştirakçısı Səadət Cavadova. Çağdaş ədəbiyyatımızda öz imzası və istedadı ilə seçilən, Vətən, Yurd, Qarabağ mövzusunda əsərlərin müəllifi Sona Vəliyevanın filmdə səslənən şeirləri bizi düşmən tapdağında qalan torpaqlarımıza səsləyir…
Tüklü yasəmən
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Çində Pekinin yaxınlığında, Xubey və Şensi əyalətlərində yayılmışdır.
Botaniki təsviri:
Hündürlüyü 4 m-dək olan, sıx yarpaqlı koldur. Cavan budaqları sarı-boz rəngli tükcüklərlə örtülmüşdür. İki illik bitkilərin budaqları boz-qonur-sarı rəngli, çılpaqdır. Saplağın uzunluğu 1-1,5 sm-dir. Yarpaq ayası uzunsov formalı, aşağı və ya yuxarıya daralmış, uzunluğu 4-16 sm və eni 3,5-6 sm, üstü hamar, yaşıl, alt tərəfi yayılmış, yapışıq, əsasən damarcıqların ətrafında yerləşmiş, ağ tükcüklü və ya çılpaq, açıq yaşıl rənglidir. Çiçək qrupunun uzunluğu 15-30 sm, düz dayanan, süpürgəvari, ensiz-piramidal və ya silindrik formalı, keçən ilki zoğların uclarında yerləşmiş, alt tərəfində iki cüt yarpaqlıdır. Çiçək qrupunun oxu çılpaq və ya məxməri tükcüklü, budaqları məxməri və uzun tükcüklərlə seyrək örtülmüşdür. Çiçəkləri çəhrayı-bənövşəyi, ətirlidir. Çiçək tacının hissələri ucunda qaşıqvaridir. Qutucuğu küttəhər və ya yuxarı hissədə bir az biz, uzunluğu 1,7 sm-dir. İyun-iyulda çiçəkləyir. İyulun ikinci yarısında və ya avqustda meyvəsi yetişir.
Ekologiyası
Soyuğa, quraqlığa davamlı bitkidir. Rütübətli, gilli torpaqlarda yaxşi bitir.
Azərbaycanda yayılması:
Azərbaycanın bir çox rayonlarında mədəni şəraitdə becərilir.
Abbasov
Abbasov — Azərbaycanda çox yayılmış soyadlardan biri.
Bu soyadı olan tanınmış insanlar
Ya Qarabağ, ya ölüm (film, 2013)
Filmin heyəti
filmin çəkilişinə rəhbərlik edən Bəxtiyar Qaraca
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Xarici keçid
Filmi izlə
İldırım Cabbarov
Cabbarov İldırım Bəhram oğlu — Azərbaycan teatr rejissoru, Mingəçevir Dövlət Dram Teatrının Baş rejissoru (1968–1980).
Həyatı
İldırım Cabbarov 10 oktyabr 1935-ci ildə Füzuli rayonunun Əbdürrəhmanlı kəndində anadan olmuşdur.
1968-ci ildən 1980-ci ilə qədər M. Davudova adına Mingəçevir Dövlət Dram Teatrında baş rejissor, sonra isə rejissor və aktyor kimi işləmiş, onun tamaşaya hazırladığı əsərlər tamaşaçılar tərəfindən rəğbətlə qarşılanmışdır. C. Cabbarlı "Almaz", Fiqereydo "Ezop", S. Vurğun "Fərhad və Şirin", M. Şamxalov "Qaynana", S. Rüstəm "Durna", K. Qaldoni "İki ağanın bir nökəri" və s. əsərlər onun quruluşunda səhnələşdirilib.
1980-ci ildən 1990-cı ilə qədər teatr səhnəsindən ayrılıb. 1990-cı ildən yenidən həmin teatrda rejissor və aktyor işləyib.
Lətif Hüseynzadə
Hüseynzadə Lətif Talıb oğlu — ədəbiyyatşünas, maarif xadimi, "İstiqlal" ordenli, Azərbaycanın əməkdar müəllimi, dr.dosent.
İldırım Cabbarov
Həyatı
(İ. Əfəndiyev "Tənha iydı ağacı") – Kərim bəy, (İ. Əfəndiyev "Sevgililərin cəhənnəmdə vüsalı") – Avşar Hüseyn, (C. Cabbarlı "Almaz") – Hacı Əhməd, (C. Cabbarlı "Solğun çiçəklər" – Bəhram, (C. Məmmədquluzadə "Danabaş kəndinin məktəbi") – Naçalnik, (S. Vurğun "Vaqif") – İbrahim xan obrazları onun yaratdığı nümunələrdir.
Naxçıvan Muxtar Respublikası Mədəniyyət Nazirinin, Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin fəxri fərmanları ilə təltif olunmuşdur.
Lətif Hüseynzadə
Həyatı
Lətif Hüseynzadə 1903-cü il aprelin 24-də Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur. Burada "Xeyriyyə" və "Rüşdiyyə" adlanan dini mədrəsələri bitirdikdən sonra Naxçıvan Müəllimlər Seminariyasında təhsil almışdır (1922-1925). Bakı Dövlət Universitetinin şərqşünaslıq fakültəsində təhsilini davam etdirmişdir (1925-1930). Əmək fəaliyyətinə İrəvan Türk Müəllimlər Seminariyasında Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimi kimi başlamışdır (1930-1936). Naxçıvan Pedaqoji Texnikumunda müəllim, dərs hissə müdiri (1936-1940), C.Məmmədquluzadə adına Naxçıvan Müəllimlər İnstitutunda müəllim, dosent, kafedra müdiri, direktor (1940-1954), Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Naxçıvan filialında elmi işçi, daha sonra direktor (1950-1951), Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Pedaqogika İnstitutunda dil-ədəbiyyat metodikası şöbəsinin müdiri (1954-1957), İrəvan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun Azərbaycan şöbəsində dosent (1957-1968), Azərbaycan Pedaqoji Xarici Dillər İnstitutunda dosent (1968-1976) vəzifələrində çalışmışdır. Pedaqoji fəaliyyətə başladığı XX əsrin 30-cu illərindən elmi-tədqiqatla ardıcıl məşğul olmuş, dövri mətbuatda məqalələr dərc etdirmişdir. "Əliqulu Qəmküsarın həyatı və yaradıcılığı" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmiş, fılologiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır (1950). XV əsr Qaraqoyunlu hökmdarı Cahanşahın "Həqiqi" təxəllüsü ilə Azərbaycan və fars dillərində yazdığı divanı aşkara çıxarıb tədqiq və tərtib edib çapa vermişdir. Qazi Bürhanəddin, Nəimi, İmadəddin Nəsimi, Heyran xanım, Qönçəbəyim kimi sənətkarların poetik irsinin ilk tədqiqatçılarından biridir. Külli miqdarda elmi məqaləsi və 10 elmi-kütləvi monoqrafik əsəri dərc olunmuşdur. Türkiyə, İran və Ermənistanda keçirilən konfrans və simpoziumlarda məruzələrlə çıxış etmişdir.
İldırım Cabbarov
Həyatı
2005-ci ildə anadan olmasının 70, səhnə fəaliyyətinin 50 illiyi münasibətilə Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən Fəxri Fərmana və pul mükafatına layiq görülmüşdür.
23 yanvar 2014-cü ildə Mingəçevir şəhərində dünyasını dəyişib.
Oqtay Murtuzayev
Oqtay Murtuzayev (Oqtay Şirağa oğlu Murtuzayev; ) — Rəssam.
Həyatı
Oqtay Murtuzayev 1952-ci ildə Bakı şəhəri Balaxanı qəsəbəsində anadan olub.Bakı şəhəri 69 mömrəli məkrəbi bitirib. 1968-ci ildə Əzim Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyası daxil olub. 1972-ci ildə məktəbi müvəffəqiyyətlə bitirir, yaradıcılıqla məşğul olur. 1985-ci ilə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinə (keçmiş M.Ə.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutuna) daxil olur.SSRİ xalq rəssamı, Dövlət Mükafatı Laureatı, sənətşünaslıq elmləri doktoru, professor Lətif Kərimovun tələbəsi olmuşdur.
Yaradıcılığı
1990-cı ildə Dekorativ tətbiqi sənədlər üzrə rassamlıq fakültəsini bitirmişdir. Türkiyədə 1990-cı ildə fəırdi sərgisi olub. Əsərlər dünyanın bir çox ölkələrində şəxsi kolleksiyalarında nümayiş etdirilir. 1997-ci ildən Rəssamlar İttifaqının üzvüdir. Birinci Ümumittifaq Festifalı laureatı adı verilmişdir.
Samurlu
Samurlu — İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında, indiki Qızılqoç (Qukasyan) rayonunda kənd.
Tarixi
1937-ci ilə kimi Ağbaba rayonunun tabeliyində olmuşdur. Rayon mərkəzindən 35 km məsafədə yerləşir.
Toponim
Toponim qədim türk mənşəli samur etnoniminə mənsubluq bildirən -lu şəkilçisinin artırılması ilə düzəlib, "samur tayfasına mənsub yer" deməkdir. Qədim türkmənşəli Samur tayfasının adını əks etdirir. Etnotoponimdir. Quruluşca düzəltmə toponimdir. Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 12. XI.1946-cı il fərmanı ilə adı dəyişdirilib Sarapat qoyulmuşdur. Azərbaycan-Dağıstan sərhəddində Samur çayının (İlk dəfə çayın adı 1386-cı ildən mə’lumdur) adı ilə mənşəcə eynidir.
Əhalisi
1890-cı ildə kəndin əhalisi qovulmuş və ermənilər yerləşdirilmişdir.
Lev Əsgərov
Əsgərov Lev Mabudoviç — nasir, publisist, 2000-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.
Həyatı
Lev Əsgərov 1942-ci il oktyabrın 1-də Bakı yaxınlığındakı Artyom qəsəbəsində anadan olmuşdur. Burada orta məktəbi bitirdikdən sonra neft sənayesində fəhləlik etmişdir. Ordu sıralarında hərbi xidmətdə olmuşdur (1959–1962). İlk yazıları "Sovetskiy voin" jurnalında və "Za rodinu" qəzetində çıxmışdır. Ordudan tərxis edilib Kazan Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsində təhsil almışdır (1962–1967). "Bakinskiy raboçiy", "Trud" qəzetlərinin xüsusi müxbiri (1967–1973), Krasnovodski vilayət partiya komitəsinin birinci katibinin köməkçisi (1973–1975), Bakı Radio zavodunun "İmpuls" qəzetinin redaktoru, Ümumittifaq müəllifləri hüquq cəmiyyətinin respublika şöbəsinin rəis müavini (1976–1982), Azərbaycan Respublikası kitabsevərlər cəmiyyətinin məsul katibi (1982–1985), Dostluq Cəmiyyətində "Sovet Azərbaycanı" jurnalının baş redaktoru (1987-ci ildən) olmuşdur. Rus dilində yazıb-yaradır, hekayə, povest və məqalələri dövri mətbuatda dərc olunmuşdur. "Mavi dirəklər" (1973), "Zapiski" (1981), "Xüsusi əlaməti yoxdur" (1986) kitablarında oçerk, hekayə və povestləri toplanmışdır.
Lev Əsgərov	30 aprel 2023-cü ildə dünyasını dəyişmişdir.
Mariya Yaremçuk
Mariya Yaremçuk (Марія Яремчук) — 2 mart 1993-cü ildə anadan olan Ukraynalı müğənni. Mariya Ukraynanın Çernovtsı şəhərində anadan olub və Ukraynanın Xalq Artisti olan Nazar Yaremçukun qızıdır.
Mariya Yaremçuk Tick-Tock mahnısı ilə 2014-cü ildə Ukraynanın Avroviziya üçün keçirdiyi Milli Finalda qalib gələrək, Ukraynanı 2014 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmək haqqını qazanıb. Bundan əvvəl Mariya Ukraynanın Avroviziya 2013 üçün keçirdiyi Milli Finalda da iştirak edərək, 5-ci yeri qazandığı halda Gravity mahnısı ilə Zlata Oqneviç yarışmada qalib gəlmişdi.
Kəlbəli xan Müsahib-Gəncəvi
Həyatı
Kəlbəli xan Uğurlu xan oğlu Gəncə şəhərində anadan olmuşdu. Mükəmməl saray təhsili almışdı. II Şah Abbas Səfəvinin (1642-1666) yaxınları cərgəsində idi. Onun göndərişi ilə İstanbula, Osmanlı sarayına elçi getmişdi.
Şah Sultan Hüseyn Səfəvinin hakimiyyətinin ilk illərində Qarabağın bəylərbəyi, 1694-cü ildən 1702-ci ilədək Kaxetiyanın hakimi olmuşdu.
Kəlbəli xan şair idi. Müsahıb təxəllüsü ilə şeir yazırdı.
Yaradıcılığı
Müsahib, eçq yolunda o könül yıxan, Sevgini öyrənməlisən sən uşaqdan. Ana hirslənsə brlə öz uşağına, Uşaq qaçar yenə ana qucağına. (Sətri tərcümə)
Innuendo
Innuendo — Queenin 1991-ci ildə satışa çıxan albomu. David Richards & Queen tərəfindən hazırlanmışdır. Bu albomda 7 single var. Onlar "Innuendo", "I'm Going Slightly Mad", "Headlong","These Are the Days of Our Lives","The Show Must Go On","Delilah","Ride the Wild Wind" -dir.
Federiko Fellini
Federiko Fellini — görkəmli italyan kinorejissoru, 5 Oskar mükafatı, Kann kinofestivalı "Qızıl palma budağı" ( və ya qısaca ) laureatı. Rimini şəhərinin hava limanı onun adını daşıyır.
Həyatı
Federiko Fellini 1920-ci il yanvarın 20-də İtaliyanın Adriatik dənizi sahilində yerləşən Rimini şəhərində dünyaya gəlib. Onun uşaqlığına bu şəhərin xüsusi təsiri olub. Şəhərdə sirk sənətçiləri tez-tez tamaşalar göstərər, vodevil göstəriləri keçirilərmiş. Federiko da onları heyranlıqla seyr edərək, xalq oyunlarından təsirlənərək böyüyüb. Sonralar rejissor uşaqlıqda gördüklərinin hamısını çəkdiyi filmlərdə əks etdirib. Onun 1973-cü ildə çəkdiyi "Amarkord" filmini isə kino tənqidçiləri avtobioqrafik film sayırlar.
İlk təhsilini katolik məktəbində alıb. Burada yaşadıqları da sonralar filmlərində əks olunub. Gənclik illəri faşizm dövrünə düşüb. Bir xeyli sənət dəyişdirib. Karikatura ilə məşğul olmağa başlayıb, müxbirlik edib, sığorta agenti olub və s. İtaliya faşistlərdən təmizlənəndən sonra — 23 yaşında kinoya baş vurub, həyatının qadını ilə rastlaşıb və buradan 50 il sonra dünya kinosunun tapındığı bir şəxsiyyət olaraq əbədiyyətə qovuşub.
Fellini — "Yeni dalğa"nın ən böyük təmsilçisi
Keçən əsrin 40–50-ci illəri kino tarixində "Yeni dalğa"nın yarandığı illər idi. Artıq köhnə kino — bütün dünya kinoteatrlarında göstərilən filmlər, kinoya yeni gələnləri bezdirirdi. Onlar bu filmləri "Sinema dü Papa" — atamın kinoları adlandırırdılar. Deyirdilər ki, bu filmlərdə yaradıcı enerji yoxdur, təxəyyüldə kasadlıq var. Kino adamı təkcə əyləndirməməlidir, həm də bir işə, hərəkətə ruhlandırmalıdır. Və özləri də arzuladıqları filmləri çəkirdilər.
İtaliyada da bu cərəyan var idi. Həm də italyanlar öz "Yeni dalğa"larını yaratdılar. Buna tənqidçilər ikinci kinorenessans deyirlər. Həmin kino dalğanın ən böyük fiqurlarından biri isə Federiko Fellini oldu.
Tale Fellinini italyan neorealizminin öncülü — Roberto Rosselini ilə qarşılaşdırdı. Rosselini 1945-ci ildə çəkdiyi "Roma – açıq şəhər" filmininin ssenarisini yazmağı Federikoya təklif etdi. Film həmin il Kann festivalının baş mükafatını qazandı. Bundan ruhlanan ikili 3 il sonra Federikonun ssenarisi ilə daha bir film – "Eşq" filmini çəkir. Ən maraqlısı isə bu filmdə tanınmış italyan aktrisası Anna Manyani ilə Federikonun bir yerdə oynamasıdır.
İki il sonra Fellini ilk rejissor işi – "Varyete işıqları"nı çəkir. Ancaq ilk dünya şöhrətini 4 il sonra — 1954-cü ildə çəkdiyi "Yol" — "Bitməyən küçələr" filmi ilə qazanır. Filmdə qadın obrazını Culyetta Mazina – Fellininin ömür dostu canlandırır. Sonra "Kabiriyanın gecələri", "Şirin həyat" (bu filmdən sonra hökumətin yasağı ilə qarşılaşmışdı), "Səkkiz yarım", "Culyetta və ruhlar", "Klounlar" və s. — ümumilikdə 24 film. 1990-cı ildə Fellini son filmini çəkir – "Ayın səsi"… Fellini artıq 5 Oskarlı rejissor idi. Saysız film festivallarının laureatıydı. Dünyasını dəyişən il — 1993-cü ildə İtaliya Kino Akademiyası onu bütün filmlərinə görə Ləyaqət Oskarı ilə mükafatlandıranda, Fellini zarafatla söyləmişdi: "İnanıram ki, bu son, bağlanış mükafatı deyil…".
Nino, Marçello, bir də Culyetta
Fellini haqqında yazanlar onun əksər filmlərinin bəstəkarı Nino Rotadan, filmlərinin əvəzsiz ulduzu aktyor Marçello Mastroyannidən bəhs etmədən sözlərini bitirmirlər. Nino Rota ilə Fellinini dünya kino tarixinin ən ünlü rejissor — musiqiçi ikililərindən biri adlandırırlar (Nino Rota həm də "Xaç atası" filminə musiqi yazmışdır). Qaldı Marçelloya, Federiko deyərmiş: "Bəzən aramızdakı anlaşma o qədər mükəmməl olur ki, sözləri düşüncələrdən ayıra bilmirəm. Biz danışmadan da bir-birimizi anlayırıq".
Culyetta Roma Universitetində Marçello ilə bir yerdə oxumuşdu. Tələbə teatrlarında oynamışdılar. Fellini Culyettanı kinoya baş vurduğu il — 1943-cü ildən tanıyır. Elə həmin ildə də evlənirlər. Culyetta Mazina onun həm həyatının, həm filmlərinin qəhrəmanına çevrilir. 50 il bir yerdə yaşayırlar. Fellini deyərmiş: "Bir adam biri ilə həyatının 50 ilini keçirirsə, o zaman bütün xatirələr — ortaq xatirələrlə dolu bank hesabı kimi o birinə də keçir. Biz hər ikimiz yaşayan qeyd dəftəriyik".
Onlar 49 il, 11 ay, 29 gün birlikdə yaşadılar. 1993-cü il oktyabrın 31-də böyük rejissorun ürəyi dayandı. Sabahı — noyabrın 1-i onların qızıl toyu olmalı idi.
Onu anadan olduğu Rimini şəhərində doğmalarının yanında dəfn etdilər. Romadan Riminiyə qədər matəm kortejinin keçdiyi yol boyu böyük izdiham seli onu son mənzilə uğurlayırdı. Dünya kinosunun tanınmış isimləri onun haqqında deyirdilər: "Ölümü kinonun bu yüzildəki ən böyük itkisidir" (Vudi Allen). "Kino tarixi "Fellini öncəsi" və "Fellini sonrası" deyilən iki dönəmə ayrılıb" (Yves Boisset).
Federikodan sonra onsuz da xəstə olan Culyetta cəmi 5-cə ay yaşadı.
Brickellia pavonii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Arvyö (Averon)
Arvyö  — Fransada kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Kassan-Beqones kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Rodez.
INSEE kodu — 12011.
Kommuna təxminən Parisdən 520 km cənubda, Tuluza şəhərindən 120 km şimal-şərqdə, Rodezdən isə 19 km cənubda yerləşir.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 861 nəfər təşkil edirdi.
Bulbophyllum leptophyllum
(Bulbophyllum leptophyllum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Rosa dumalis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Skandinaviya, Avropada yayılmışdır.
Ekologiyası
Torpağa tələbkar deyildir. Daşlı çınqıllı yamaclarda bitir. Quraqlığa, işığa, günəşə davamlıdır.
Azərbaycanda yayılması
Naxçıvan MR-da təbii halda rast gəlinir.
İstifadəsi
Qrup əkinlərində istifadəsi məqsədyönlüdür. Vitaminli bitki kimi təsərrüfatda istifadə edilir.
Park Bulvar
Park Bulvar — Bakı bulvarında yerləşən çoxmərtəbəli ticarət və istirahət mərkəzi. Mərkəz Baku Plaza Ltd tərəfindən 41.5 milyon dollara 7.500 kvadrat metrlik ərazidə tikilib. Park Bulvar Bakı metropoliteninin sahil stansiyasının yaxınlığında, Hökumət Evi ilə üzbəüz yerləşir. Ümumi ərazisi 17.000 kvadrat metr təşkil edir. 550 yerlik dayanacaq yeri var. Mərkəzdə 99 mağaza fəaliyyət göstərir. Hər birinin ərazisi 50 kvadrat metrdən 370 kvadrat metrə qədər dəyişir. Burada eləcə də 1207 kvadrat metr ərazisi olan supermarket, 6 kinoteatr, planetarium, 3D kinotetr, Happy Land uşaq meydançası, foto studiya, Bakı körfəzinə baxan restoranlar, boulinq və digər obyektlər yerləşir. 3-cü və 4-cü mərtəbələrdə Türk, Rus, İtalyan, Çin, Meksika və Azərbaycan mətbəxindən olan təamları təklif edən restoranlar yerləşir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev ticarət mərkəzinin açılışında iştirak etmişdir. Park Bulvar 700 nəfəri işlə təmin edir
Haynz Fişer
Haynz Fişer — Avstriya Respublikasının prezidenti. Vyana Universitetində hüquq təhsili alıb. Avstriya Sosial Demokrat Partiyasına qatılıb. 1993-cü ildə Innsbruckta hüquq professoru, 2004-cü ildə prezident olub.
Rosa filipes
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kabab
thumb|right|200px|Qabırğa, tikə, lülə kababları thumb|right|200px|Toyuq, ciyər, pomidor, kartof kababları Kabab — əsasən şişə çəkilərək manqalda bişirilən ət yeməyi.
Bununla belə tərəvəzlərdən, xüsusilə də pomidor, badımcan, bibər və kartofdan da kabab hazırlanır. Digər tərəfdən kabab tavada da bişirilir. Buna "tava-kababı" deyilir. Kababı hazırlayan aşpaz adətən kababçı adlandırılır.
Tarixi
Kabab rusca "şaşlık" adlanır. "Şaşlık" sözünün kökü "şişlik" türk sözündən götürülüb və "şiş üstündə" deməkdir. Hələ "Kitabi Dədə Qorqud"da "şişlik" sözünə dəfələrlə rast gəlinir. Əsrlər boyu kabab qafqazlıların ən sevimli yeməyi olmuşdur.
Nəsimi (Biləsuvar)
Nəsimi (əvvəlki adı: Novotroitskoye) — Azərbaycan Respublikasının Biləsuvar rayonunun Nəsimi kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 7 fevral 1991-ci il tarixli, 54-XII saylı Qərarı ilə Biləsuvar rayonunun Novotroitskoye kəndi Nəsimi kəndi və müvafiq olaraq Novotroitskoye kənd Soveti Nəsimi kənd Soveti adlandırılmışdır.
Toponimikası
Kəndin keçmiş adı Günəş olmuşdur. Çar hökumətinin köçürmə siyasəti nəticəsində 1847-ci ildə Orenburq quberniyasının Troitskoye kəndindən gəlmələrin məskunlaşması nəticəsində yaranmış və Novotroitskoye adı ilə rəsmiləşdirilmişdi. Kənd 1992-ci ildə Azərbaycan şairi Nəsiminin (1369-1417) şərəfinə belə adlandırılmışdır. Memorial toponimdir.
Tarixi abidələri
Kənddə daşınmaz tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınmamışdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Muğan düzündə yerləşir. Nərimankənd, Çaylı, Günəşli, Ağayrı kəndləri ilə sərhəddir.
İqtisadiyyatı
Kənddə 900 təsərrüfat var.
Mədəniyyəti
Kənddə Nəsimi kənd kitabxana filialı, Nəsimi kənd Mədəniyyət Evi, Nəsimi Poçt Şöbəsi (AZ1320) və Nəsimi EATS fəaliyyət göstərir.
Təhsil
Kənddə Nəsimi kənd tam orta məktəbi fəaliyyət göstərir.
Din
Kənddə 19 aprel 2010-cu ildə qeydiyyatdan keçən, şəhadətnamə nömrəsi 100110 A2-299 olan Nəsimi kəndi "İmam Hüseyn" məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Səhiyyə
Kənddə Nəsimi kənd həkim məntəqəsi yerləşir.
Kənddə 1 baytarlıq məntəqəsi fəaliyyət göstərir.
İqor Starıqin
İqor Starıqin - aktyor, Sovet kinosunun əfsanəsi, Rusiyanın əməkdar artisti
Həyat fəaliyyəti
İqor Starıqin 1946-cı il iyunun 13-də anadan olub. Onun iştirakı ilə ilk film ekranlara 1967-ci ildə çıxıb. Aktyor "Dartanyan və üç muşketyor", "Muşketyorlar 20 il sonra", "Kraliça Annanın sirri və ya muşketyorlar 30 il sonra" və "Muşketyorların qayıtması"ndan əlavə "Bazar ertəsinə kimi yaşamalı", "Əlahəzrətin adyutantı", "Ağ və qara", "Dövlət sərhəddi", "İlanovlayan", "Vicdan kodeksi" və s. filmlərdə oynayıb.
Uğurlu xan Ziyadi-Gəncəvi
Uğurlu xan Ziyadi-Gəncəvi — şair, Qacar elinin Ziyadoğlu oymağının başçısı, Qarabağ bəylərbəyi, Cavad xanın ulu babası.
İqor Starıqin
Həyat fəaliyyəti
Aktyor 2009-cu il sentyabr ayının ortalarında insult keçirib. O, ağır vəziyyətdə neyroreanimasiya şöbəsinə yerləşdirilib və uzun müddət komada olub. Rusiyanın əməkdar artisti İqor Starıqin noyabrın 8-də 64 yaşında vəfat edib.
Uğurlu xan Ziyadi-Gəncəvi
Həyatı
Kəlbəli xan Uğurlu xan oğlu Gəncə şəhərində anadan olmuşdu. Mükəmməl saray təhsili almışdı. Bir müddət müqəddəs Qum şəhərində darğa vəzifəsini aparmışdı. Orda Əbdürrəzzaq Fəyyaz-Lahicidən ali elmləri əxz etmişdi. Uğurlu xan Ziyadoğlu-Qacar 1664-cü ildə qardaşı Murtuzaqulu xanın vəfatından sonra Qarabağa bəylərbəyi təyin edildi. Uğurlu xan 1666-cı ildə vəfat edib.
Uğurlu xan şair idi. Ziyadi təxəllüsü ilə şeir yazırdı. O, şairləri himayə edir, onların dolanışığını təmin edirdi. Ədəbiyyatşünas Firudin bəy Köçərli yazır: "Divanında yazılmış bir tərcibənddən belə məlum olur ki, Qövsi Uğurlu xan Ziyad oğlunun əsrində onun təhti-himayəsində mürəffəhhal güzəran edirmiş. Bununla belə vətəni-məlufunu unutmayıb, hər dəm onu yad edərmiş. Uğurlu xan isə Gəncə xanlarından Şahverdi xanın qardaşı və məşhur Cavad xanın əmisi olduğu rəvayət olunur ki, hicrətin 1180-1190-cı illərində xanlıq edərmiş".
Ziyadi Gəncəvi Qövsi Təbrizi ilə dost idi. Qövsi ona həsr etdiyi tərcibəndində yazırdı:
Uğurlu xan Ziyad oğlu Müsahib ruzigarında ki, biz onun qulu, ol bəndeyi-Süleymandır.
Abşeron arxipelaqı
right|thumb|300px|2013-cü ildə buraxılmış filateliya məhsulu
Abşeron Arxipelaqı   — Xəzər dənizinin Abşeron körfəzinin eyniadlı arxipelaqına daxil olan adalara Böyük Tava, Kiçik Tava, Çilov, Pirallahı, Qu adası, Tavaaltı adası, Koltiş, Qarabattaq, Dardanel və Yal adası aiddirlər. Arxipelaqın tərkibinə Buzovna Vulkan sayı, Rif sayı, Abşeron sayı, Daşlı sayı, Şimali Qu sayı, Karaçyov sayı, Darvin sayı, Kesson sayı, Orasnaya bankası, və Yuznaya bankası kimi dayazlıqlar və adacıqlar daxildir.
Tarixi
Çilov adası səsləşməsinə görə "Jiloy" adlandırılıb. Adanın qədim adı Çilov – Şahilandır, daha əvvəl isə o, Ronis (fars adıdır) adlandırılmışdı. Versiyalardan birinə görə, Duvannı adasının adı orta əsr mənbələrində xatırlanan türkdilli duvan qəbiləsindən götürülüb.başqa bir versiyaya görə, "duvan" sözündən götürülüb. Kazaklar qənimət bölgüsünü bu cür adlandırırdılar. XVII əsrdə Stepan Razinin kazakları Abşerona hücumlar edirdilər. Bakının ətrafında əldə olunan qənimət bu adada bölüşdürülürdü, adanın adı da buradan götürülüb.
Svinnoy adının isə donuza heç bir dəxli yoxdur. Qədim zamanlarda Səngi-Muğan günahkarların və canilərin sürgün yeri idi. Buna görə də "ostrov s vinoy" ("günahkar ada") adını almışdı. Sonradan ad təhrif olunaraq "Svinnoy" formasına düşdü. Səngi-Muğan toponiminin əsasını səng – farsca daş və Muğan (yer adı) təşkil edir. Bəzi mənbələrlə ada Səngi-Müzəffər adlanır.
Pirallahının adı rusca tərcümə olunaraq ("bojya svyatınya"), "Svyatoy" formasını alıb. 1936-cı ildə ada inqilabçı F.A.Sergeyevin gizli partiya ləqəbinin şərəfinə Artyom adlandırılmışdır.
Xarici keçidlər
Abşeron arxipelaqı
Elegeş abidələri
Elegeş abidələri və ya Elegeş abidəsi – 650-ci illərdə yaradılmış və Elegeşt çayı vadisində yerləşən Göytürk abidəsidir. Orxon abidələrindən təxminən 100-150 il əvvəl yazılmışdırlar.
Abidə
İlk yayımlarda "Elegeş abidəsi " olaraq anılan bu abidə 1888-ci ildə Elegeşt çayı vadisində, çayın sol sahilində tapılmışdır. Abidə 1891-ci ildə Klements tərəfindən incələnmiş və kopyalanmışdır. 1892-ci ildə də Oşurkov abidənin eştampajını çıxarıb Vasili Radlova vermişdir. Elegeşt abidəsi 1915-ci ildə Adriyanov tərəfindən Minusinsk muzeyinə gətirilmiş və 19 nömrə ilə qeydiyyata alınmışdır.
Abidənin ölçüləri
Abidə qatı boz rəngdə, 320 x 66 x 20 sm ölçüsündə, üst qismi dar, aşağıya doğru genişləyən qum daşından ibarətdir. Daşın üzərində yuxarıdan aşağıya doğru yarıqlar və çatlar vardır. Abidədə uzunlamasına yazılmış 12 sətir vardır. Abidənin alt qismində ilk yayımlarda müəyyən olmayan damğa vardır. Abidənin daşı 10 ayaq (304.8 sm) uzunluğundadır. Nahamar olub, boza çalan əsmər qum daşıdır. Daşın forması yuxarıya doğru darlaşır. Yuxarıdan aşağıya doğru dərin yarıq və çatlar vardır. Daşa öncə bir sıra rəsmlər çəkilmiş, sonra abidə formalaşdırılmışdır.
“Kürt-Körtle” ifadəsi
Abidənin beşinci sətirinin ilk cümləsindəki söz oxuma ixtilaflarına səbəb olmuşdur. Vasili Radlov Kürt al kan ya da Körtal-Chan, Hüseyn Namiq Orkun Kürt el kan, yəni kürt elinin xanı, Malov Kört al kan al urunu şəklində oxumalar etmişdirlər. Abidədəki Kört al kanifadəsini Kürt el kan, yəni Kürd elinin xanı olaraq oxuması bəzi araşdırmaçılar tərəfindən kürdlərin türklüyü nəzəriyyələrinin sübutu olaraq göstərilməşdir. 1995-ci ildə türkoloq Tələt Təkin eyni ifadəni “Körtle kan” olaraq oxumuşdur. Şərhi belədir: “Şəxs adı olması gərəkən və elə də olan ilk sözün son səsi yazımda göstərilməmişdir.”
Buna görə, Hüseyn Namiq Orkun bu söz ifadəsini yanlış olaraq “kürd el kan” oxumuş və yenə yanlış olaraq “kürd elinin xanı” deyə şərh vermişdir. Daha sonra türk tarixi ilə bağlı çalışan bəzi yerli və xarici araşdırmaçılar da bu oxunuş və şəhr qəbul edərək kürdlərin bir türk boyu olduğu nəticəsinə gəlmişdirlər. Bunlara missal olaraq, Rasonyi, Kafesoğlunu göstərmək olar. Orxon əlifbasının yazı vərdişləri və tədbiq etmələri baxımından son səsi yazımda göstərməməsi açıq hesadakı bu səsin olmadığını, yəni bu sözün “kürd” ya da “kört” olduğunu göstərə bilər.
Bulbophyllum leptosepalum
(Bulbophyllum leptosepalum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Səxavət casusu (film, 1993)
Səxavət casusu — 1993-cü ildə döyüş janrında çəkilən filmdir.
Məzmun
Erik Qauss adında mafiya qatillərinin idarəçisi şahidlərdən birinin mafiya başçısı Lui Sarazenə qarşı polislərə məlumat verəndən sonra şahidləri aradan götürməyə başlayır. Onların içində Pol Damon da olur. Pol Damon öldürüldükdən sonra onun qardaşı Conatan Los Anceles şəhərindən qayıdır. Conatan qatillərin əsl ovçusudur...
Mülki-Arslan nahiyəsi
Tarixi
XVI əsrdə Naxçıvan ölkəsinə daxil olan nahiyələrdən biri də Mülki-Arslan nahiyəsi olmuşdur. AMEA-nın müxbir üzvü A.Bağırov un fikrincə bu ad Azərbaycan Atabəylər dövləti nin başçısı Müzəffərəddin Özbəy in (1210-1225) oğlu Qızıl Arslanın adı ilə bağlıdır. Tədqiqatçı qeyd edir ki, atasının ölümündən sonra Naxçıvanın hakimi olmuş Qızıl Arslana (1225-1229) məxsus torpaq sahələri və kəndlər “Mülki-Arslan” adlandırılmışdır. Qeyd edək ki, tədqiqatçı bu fikri ifadə edərkən tarixdə daha çox Xamuş ləqəbi ilə qalmış Qızıl Arslanı nəzərdə tutmuşdur.
Tarix üzrə fəlsəfə doktoru E.Kəlbizadə nn fikrincə də bu ərazinin adının formalaşmasının Atabəylər dövrü ilə bağlı olduğu şəksizdir. Lakin “Mülki-Arslan” sözündəki “Arslan” hissəsinin məhz Qızıl Arslan Xamuşla niyə əlaqələndirilməsi maraq doğurur. Qeyd edək ki, Azərbaycan Atabəylər dövlətinin mövcudluğu illərində Eldənizlər sülaləsində 2 Qızıl Arslan olmuşdur. Bunlardan biri Şəmsəddin Eldəniz in Möminə Xatın dan olan ikinci oğlu Müzəffərəddin Qızıl Arslan (1186-1191), digəri isə Eldənizlərin sonuncu - 5-ci hökmdarı Müzəffərəddin Özbəyin İraq Səlcuq lu Sultanı III Toğrulun qızı Məlikə Xatından olan oğlu Qızıl Arslan Xamuşdur
I Qızıl Arslanın daha böyük ərazilərin hakimi və Atabəylər dövləti nin hökmdarı, II Qızıl Arslanın isə xarəzmşahlar və monqollar dönəmində qısamüddətli Naxçıvanın hakimi olması faktını nəzərə alsaq, bu əsaslandırmanı məntiqi qəbul etmək lazımdır.
Səfəvilər dövrü
Bu nahiyə şimaldan Məvaziyi-Xatın, şərqdən Dərəşahbuz, cənubdan Naxçıvan nahiyələri, qərbdən Qarabağlar sultanlığı ilə həmsərhəd olmuşdur. Nahiyənin ərazisi, təqribən, 320 km2 -dən artıq olmuşdur.
Osmanlıların birinci idarəçiliyi dövrü (1590-1603)
Osmanlıların idarəçiliyi dövründə Mülki-Arslanlı nahiyəsi 5 kənd, 2 məzrəədən ibarət idi. Payız, Gərməçataq, Buzğav, Qaraquş, Lizberd kəndləri, Xızırxana və Kahalar məzrəəsi nahiyənin ərazisində yerləşirdi Bu nahiyə şimaldan Məvaziyi-Xatın, cənubdan Naxçıvan, qərbdən Qarabağ, şərqdən isə Dərəşahbuz nahiyələri ilə sərhədlənmişdir. Ərazisi 244 km2 -ə yaxın olmuşdur.
Emma Marrone
Emma Marrone — İtaliyanın məşhur pop-rok müğənnisi.
Həyatı
25 may 1984-cü ildə İtaliyanın Florensiya şəhərində anadan olub.
Emma 2010-cu ilin mart ayında İtaliyanın böyük talant şoularından olan "Amici di Maria De Filippi"-də qələbə qazanıb. 2012-ci il 18 Fevralda isə o, "Non è l'inferno" mahnısı ilə ənənəvi, məşhur "San Remo Musiqi Festivalı"-nda qalib gəlib.
Emma Marrone La Mia Città mahnısı ilə 2014-cü ildə İtaliyanı 2014 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil edəcək.
Buldır adası
Buldır adası — Aleut adaları qrupuna, Siçovul adalarına daxil olan kiçik ada.
Coğrafiya
left|thumb|Şimal sahili Ada su üstü bir qayalığı təşkil edur. Uzunluğu 7 km, eni 3–4 km təşkil edir. Ərazisi dağlıqdır. Əsasən tundra bitkiləri ilə örtülmüşdür. Adada iki vulkan vardır: Buldır (656 m) və Vostoçnı (580 m).
Soyuq dəniuz iqliminə malikdir. Duman və atmosfer yağıntıları adı haldır.
Tarixi
1760-cı ildə "Müqəddəs Yohann Ustyujski" gəmisində rus sahibkarlar adaya yan alırlar. Ac kütlənin rəhbəri olan Vasili Şoninin rəhbərliyi altında ruslar yerlilərin ikisini öldürərək onların ehtiyatlarını ələ keçirirlər. Bu qətliyamlardan sonra yerli aleutlar ruslardan gizlənərək çılpaq qayalara sığınırlar. Aclıq və susuzluqdan əziyyət çəkən aleutlar ruslardan bağışlanmalarını və əvəzində onlara dəniz samurlarını ovlamaqda yardım edəcəklərini bildirirlər. Ancaq Şonin rus işğalları tarixində ilk dəfə olaraq adada yaşayan bütün aleutları məhv etmək qərarına gəlir.
1867-ci ildə Alyaskanın satın alınması zamanı adalarda ABŞ-yə satılır.
Başqırdıstan bayramları
Başqırdıstan bayramları (Башҡортостан байрамдары) — Başqırdıstanda rəsmi olaraq qeyri-iş günü olan bayramlar, milli bayramlar və yaddaqalan tarixlər vardır. Bütün rəsmi bayramlar Başqırdıstan Respublikasının qanunları ilə müəyyən edilir.
"Başqırdıstan Respublikasında bayramlar, yaddaqalan günlər, peşə bayramları və digər əhəmiyyətli tarixlər haqqında" qanun 27 fevral 1992-ci ildə Respublika Ali Sovetinin qərarı ilə qəbul edilmişdir.
Digər bayramlar
Başqırstanda xalq (milli) bayramı Sabantuy rəsmi statusa malikdir. Bayram respublikanın bütün bələdiyyələrində yazdakı səpin işlərinin sona çatması münasibətilə qeyd olunur. Sabantuyun tarixi Başqırstanın rəhbərinin fərmanı ilə hər il müəyyən edilir.
Hüseyn Cavidin heykəli (Bakı)
Yaradılış tarixi və açılışı
Abidənin yaradılması çox çətin keçdi. Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasında başlayan iş Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqının dağılmasından sonra müstəqil Azərbaycan Respublikasında başa çatmışdır. Tunc heykəlinin yaradılması bahalı bir iş idi. Əvvəlcə vəsaitlərin ayrılması ilə əlaqədar heç bir problem yox idi, lakin SSRİ-nin dağılması ilə əlaqədar abidənin tikintisini maliyyələşdirilməsi dayandırıldı. Yalnız Azərbaycan müstəqillik qazandıqdan sonra, Qarabağ münaqişəsinə baxmayaraq, abidə üzərində iş tamamlanıb.
Başqırdıstan bayramları
Digər bayramlar
Respublika folklor festivalı, Salavat bayramı (Salauat yıyını) Başqırdıstanın müxtəlif şəhər və rayonlarında hər il keçirilir.
Hüseyn Cavidin heykəli (Bakı)
Yaradılış tarixi və açılışı
Ömər Eldarov xatırladıb ki, Hüseyn Cavid abidəsinin yaradılması ideyası Heydər Əliyevə aiddir. Abidənin üzərində, daha sonra isə yüksək rahatlığa malik olan heykəltaraş Hüseyn Cavidin həyatını və işini öyrəndi. Lakin Eldarovun bədii planına əsasən, Hüseyn Cavidin deyil, XX əsrin ilk yarısında siyasi repressiyalar qurbanlarından olan digər azərbaycanlıların xatirəsini əbədiləşdirmək lazım idi.
Başqırdıstan bayramları
Digər bayramlar
Həmçinin Rusiya Federasiyasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş Başqırdıstan Respublikasının digər əhəmiyyətli tarixləri də qeyd olunur.
Hüseyn Cavidin heykəli (Bakı)
Yaradılış tarixi və açılışı
Abidənin açılışına həsr olunmuş mitinq şair Ərtoğrul Cavid Rasizadənin oğlu tərəfindən yazılmış "Patriotlar marşı" nın ilk icrası ilə nəticələndi.
Təsviri
Hüseyn Cavidin böyük bir 5,5 metrlik heykəlində tam böyümə şəklində təsvir edilir. Kompozisiyanın əsası Hüseyn Cavidin "İblis" və "Vətən" əsərləridir. Heykəltaraşlıq və memarlıq ansamblı bürünc abidədən ibarətdir. Abidənin bədii tərkibinin əsas ideyası insan ruhunun yaxşı və pisliyi arasındakı mübarizədir. Kompozisiyanın altındakı İblisin şəxsiyyətli Şər əlində bir qılınc ilə yerə enir. Kompozisiyanın yuxarı hissəsində mehribanlığı təcəssüm etdirən vətənin təsviridir. İblislə Vətən arasında ananın varlığı, İblisdən uzaqlaşmaq və yaxşılıq etmək üçün yuxarıya çırpmaq istəyən bir insanın təsviri var. Abidənin tərkibində Ömər Eldarov, Cavidin güllərə olan sevgisini vurğuladı.
Brickellia peninsularis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Pavlovniya
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Maxim (jurnal)
Maxim — kişilər üçün (erotika elementləri ilə) beynəlxalq jurnal. Jurnal 1995-ci ildə Böyük Britaniyada təsis edilmişdi. Dünyanın 24 ölkəsində buraxılır.
Tanınmışlar
Bir çox aktrisalar, müğənnilər, idmançılar, teleaparıcılar jurnal üçün pozalar vermişdilər, aşağıdakılar bu siyahının bir hissəsidir: Aktrisalar: və başqaları
Müğənnilər və musiqi qrupları:
İdmançılar: və digərləri
Teleaparıcılar:
Maxim Hot 100
2000-ci ildən bu yana Maxim jurnalı hər il Hot 100 adlı xüsusi broşür buraxır. Aşağıda ən seksual tanınmışların adı verilmişdi:
Qrum Leyk
Tarixi
1864-cü ildə Rrum rayonu ərazisində qurğuşun və gümüş yataqları aşkarlanır. 1870-ci illərdə ingilis «Groome Lead Mines Limited» şirkəti hasilatı maliyyələşdirir və üstəlik regiona öz adını verir.
Mavi qonaqotu
(Passiflora caerulea) — qonaqotukimilər fəsiləsinin qonaqotu cinsinə aid bitki növü. Vətəni Cənubi Braziliya və Argentinadır.
Botaniki təsviri:
Həmişəyaşıl liandır. Düzənliklərdə və dağlarda dəniz səviyyəsindən 1200 m-ə qədər hündürlükdə bitir. Bu bitkinin cavan yarpaqları qırmızı, yaşlı yarpaqları isə tünd yaşıl, uzunsov formalı, 5-7 hissəyə dərin bölünmüş, diametri 20 sm-ə qədərdir. Çiçəkləri iri, mavi rəngli, təkdir, diametri 7-9 sm, zərif ətri feyxoanın çiçəklərinin ətrinə bənzəyir. Erkəkcikləri və dişiciyi əhatə edən rəngli saplaqlardan ibarət «tac» bitkiyə əsas dekorativ effekt verir. Əsasən yaz-payız dövründə çicəkləyir. Meyvəsi qışda yetişir. Meyvələri uzunluğu 6 sm-ə qədər olan yumurtaşəkilli giləmeyvədir, yetişdikdə sarımtıl-narıncı rəngli, dadsız, içərisində çoxsaylı toxumları olur.
Ekologiyası:
- 4-6oC - dək soyuqlara dözür. Turşulu, zəif turşulu torpaqlarda əkilməsi məqsədyönlüdür. Havanın temperaturunun kəskin dəyişməsindən yarpaqlarını tökə bilər. Yarpaqların saplaqlarında və yarpaq ayalarının kənarlarında qarışqaları cəlb edən xüsusi nektar vəzicikləri vardır və təbiətdə bitkiləri zərərvericilərdən mühafizə edir. Tor gənəsi ilə tez-tez zədələnə bilər.
Azərbaycanda yayılması:
Abşeronda yaşıllaşdırmada rast gəlinir.
İstifadəsi:
Şaquli yaşıllaşdırmada dekorativ bitki kimi istifadə olunur.
İstinadlar
http://dendrologiya.az/?page_id=3207 Azərbaycan Dendroflorası III cild-Bakı:"Elm",2016,400 səh. T.S.Məmmədov
Aldan ulusu
Aldan ulusu (Алдан улууһа) — Rusiya Federasiyası, Saxa Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon. İnzibati mərkəzi Aldan şəhəridir.
Tarixi
Rayon 5 may 1930-ci ildə qurulmuşdur.