cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Şandun sualı
Arxa plan
Çinin şimal-şərqində yerləşən Şandun yarımadası XIX əsrdə xarici güclərin diqqətini cəlb etmişdir. Xüsusilə, Almaniya Asiyada möhkəmlənmək üçün bu yarımadadakı Sindao limanına nəzarət etmək istəyirdi. 1896-cı ildə ərazidə yaşayn iki alman missionerin öldürülməsindən istifadə edən Almaniya donanması bölgəyə nəzarəti ələ keçirmiş və limanı tutmuşdur. Növbəti il burada 400 kilometr uzunluğunda dəmiryolu inşa etdirmək icazəsi almış, yarımadanı öz mülkünə çevirmişdir.
Şandun yarımadasında maraqları olan digər ölkə Yaponiya idi. 1911-ci ildə Çində baş vermiş inqilabdan sonra Yaponiya ordusunun və Yaponiya Xarici İşlər Nazirliyinin bir neçə üzvü Yaponiyanın təsir sahəsini Şandun yarımadasına qədər genişləndirmək istəyirdilər. 1914-cü ildə başlayan Birinci dünya müharibəsində Yaponiya Britaniya ilə müttəfiq olmuş və Almaniyaya müharibə elan etmişdir. Britaniyanın tövsiyəsinə baxmayaraq, Yaponiya 1914-cü ilin sentyabrında Sindaonu işğal etmiş və Tsinan–Sindao dəmiryolunu ələ keçirmişdir.
Yaponiya almanların Şandun yarımadasındakı bütün imtiyazlarının onlara transfer edilməsi üçün Çinə tələb yollamışdır. Bu, Çinə göndərilmiş İyirmi bir tələbdən biri olmuşdur. Çin Şandun yarımadasının Yaponiyaya verilməsindən imtina etmiş, yarımada Yaponiya imperializminə qarşı milli müqavimət simvoluna çevrilmişdir. Nəticədə, Şandun sualı yaranmışdır.
Münaqişə
Şandun problemi sadəcə Çinlə Yaponiyanı deyil, başqa ölkələri də maraqlandırmışdır. Xüsusilə, ABŞ Şandun yarımadasının Çinə məxsus olmasını dəstəkləyirdi. Buna səbəb ABŞ biznesmenlərinin Yaponiya hakimiyyəti altında bərabər imtiyazlar qazana bilməmələri idi. Digər səbəb Çinin ərazi bütovlüyünün ən böyük dəstəkçisinin ABŞ olması idi. Çin müdaxilə etməsi üçün ABŞ-yə müraciət etsə də, ABŞ sadəcə Çinin ərazi bütovlüyünü pozacaq istənilən razılaşmanı tanımayacağını bildirən bəyannamə yaymaqla kifayətlənmişdir. Yaponiya isə Britaniya, Fransa və Rusiya ilə gizli razılaşmalar əldə edərək yarımadadakı hakimiyyətini möhkəmləndirmişdir.
1919-cu ildə baş tutan Paris Sülh Konfransında Şandun problemi əsas çətinliklərdən biri olmuşdur. Yaponiyanın yarımadadan əl çəkəcəyi və Çinlə sülhə razı olacağı ümid edilsə də, yaponların mövqeyi qəti idi. Hara Takaşi hökuməti yarımadanı buraxmaq və ölkə daxilində müxalifətə səbəb olmaq istəmirdi. Bundan qəzəblənən Çin nümayəndələri sülh müqaviləsi imzalamaqdan imtina etmişdirlər. Çində universitet tələbələri, biznesmenlər və ziyalılar Yaponiya məhsullarını boykot etməyə başlamış, 1919-cu ildə 4 May hərəkatının başlatmışdırlar.
Həlli
Hara, həmkarları və hərb naziri Tanaka Qiiçi tezliklə ABŞ-yə qarşı gəlməyin və Çinlə münaqişə yaşamağın sərfəli olmadığı qənaətinə gəlmişdirlər. ABŞ-nin kapital və texnologiyası, Çinin bazarı Yaponiya üçün daha əhəmiyyətli idi. 1921–1922-ci illərdə baş tutan Vaşinqton konfransı zamanı Yaponiya nümayəndləri çinlilərlə görüşmüş və Yaponiya ordusunun yarımadadan çıxarılması barədə razılığa gəlmişdirlər. Bunun əvəzində Çin dəmiryolu üçün Yaponiyaya təzminat ödəməli idi.
Şandun problemi Çinin xeyrinə həll edilsə də, Yaponiya ərazidəki təsirini qoruya bilmiş, hətta Şimal ekspedisiyası zamanı yarımadaya hərbi müdaxilə etmişdir.
Siciliya əməliyyatı
Siciliya əməliyyatı və ya "Haski" əməliyyatı — İkinci Dünya müharibəsi zamanı, 1943-cü ildə müttəfiq qüvvələrinin Siciliyada yerləşən məhvər qoşunlarına qarşı əməliyyatı. Müttəfiqlər italyan və alman qoşunlarını məğlub edərək adanı ələ keçirmişdilər.
Genişmiqyaslı desant əməliyyatlarından sonra quruda altı həftəlik döyüşlər aparılmışdır. Siciliya əməliyyatı müttəfiqlərin İtaliyaya qarşı kampaniyasının başlanğıcı idi. Əməliyyat iyulun 9-dan 10-na keçən gecə başlamış, 17 avqustda başa çatmışdır. Əməliyyat öz məqsədlərinə çatmışdı: Ox dövlətlərinin quru, hava və dəniz qüvvələri adadan çıxarılmış, Aralıq dənizi yolları açılmış, İtaliya diktatoru Benito Mussolini hakimiyyətdən uzaqlaşdırılmışdı.
Siciliya əməliyyatı o zaman ən böyük dəniz desant əməliyyatı idi. Müttəfiq komandanlıq Normandiya əməliyyatı üçün Siciliyadakı desant əməliyyatı təcrübəsindən istifadə etmişdir və bu, hələ də ən böyük desant əməliyyatı olaraq qalır.
Bəzi hərbi ekspertlərin fikirlərinə görə, müttəfiqlərin Siciliyada desant əməliyyatı keçirməsi almanların 5 iyul 1943-cü ildə başlayan Kursk əməliyyatının ləğv edilməsinə səbəb olan amillərdən biri idi. Adolf Hitler bu strateji istiqaməti gücləndirmək üçün qoşunlarının bir hissəsini İtaliyaya köçürməyə məcbur qalmışdı.
Xəfiyyə (film, 2017)
Xəfiyyə (Rom: Thupparivaalan) — Mysskin tərəfindən ssenarisi yazılmış və eyni zamanda da rejissorluğu edilmiş 2017-ci ildə Tamil dilində çəkilmiş hind döyüş trilleri filmidir. Filmin prodüseri Vişaldır, o həmçinin Simranla baş rolda oynayır. Filmdə həmçinin Prasanna, Vinay, Anu Emmanuel, Andrea Jeremiah və K. Bhagyaraj da yer almışdır. Film və onun baş qəhrəmanı ingilis yazıçısı Artur Konan Doylun detektiv personajı Şerlok Holmsdan ilhamlanmışdır; filmin açılışında onun haqqında bəhs edilmişdir. Filmin hekayəsi bir uşağın ev itinin qətlini təhqiq etməyə başlayan və tezliklə özünü daha böyük bir sui-qəsdin arxasındakı cinayətkar tərəfindən təhdid altında görən detektiv Kaniyan Pongundrandan bəhs edir.
Film 2016-cı ilin martında nümayiş etdirilmiş və 14 sentyabr 2017-ci ildə təqdim edilmişdir. Rejissor Vişal, Thupparivaalan 2 adlı davam filmini 2020-ci ildə buraxmış və bu filmdə də Vishal və Prasanna rollarını təkrarlamışdırlar.
Misrata
Misurat (مصراته) — Liviyada şəhər. Enyi adlı vilayətin paytaxtıdır. Tripoli və Benqazi sonra Liviyanın üçüncü böyük şəhərdir.
Laniakea
thumb|Laniakea (sarı rənglə göstərilib) ilə digər superklasterlərin xəritəsi. Laniakea və ya Laniakeya — Süd Yolu da daxil olmaqla təxminən 100.000 qalaktikanın yerləşdiyi super qalaktika klasteri. İlk dəfə 2014-cü ilin sentyabr ayında Havayi Universitetindən Brent Talli və Lion Universitetindən Helen Kourtis daxil olmaqla bir qrup astronom qalaktikaların radikal sürətlərinə əsaslanan superklasterləri adlandırmağın yeni üsulunu olaraq təsvir etdi.
Təzəkənd (Sayınqala)
Təzəkənd - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sayınqala şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Laniakea
Lanikea sözü havay dilində "açıq səma" və ya "böyük cənnət" mənasını verir.
Təzəkənd (Sayınqala)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 25 nəfər yaşayır (5 ailə).
İnkişaf iqtisadiyyatı
İnkişaf iqtisadiyyatı aşağı gəlirli ölkələrdə inkişaf prosesinin iqtisadi aspektlərini öyrənən iqtisadiyyatın alt sahəsidir. Bu sahə təkcə iqtisadi inkişaf, iqtisadi artım və struktur dəyişikliyinin metodları ilə maraqlanmır, həmçinin əhali artım potensialının inkişaf etdirilməsi üçün səhiyyə, təhsil və iş yeri şəraitinin özəl və ya dövlət kanalından istifadəni də araşdırır.
İnkişaf iqtisadiyyatı özündə siyasət və praktikaların təyinində və onların həm ölkənin daxili, həm də beynəlxalq səviyyədə tətbiq edilməsinə kömək edən nəzəriyyələrin və metodların yaradılmasını birləşdirir. Bu bazar təşviqlərinin yenidən qurulması və ya layihə təhlilləri üçün aralıq optimizasiyası kimi riyazi üsulların istifadəsini də əhatə edə bilir. İnkişaf iqtisadiyyatında keyfiyyət və kəmiyyət üsulları birlikdə istifadə oluna bilər.
Qotuo dili
Qotuo dili və ya qotuoca (həmçinin otuo dili də deyilir) — Nigeriyanın Edo ştatında, əsasən, Akoko-Edoda danışılan bir edoid dili.
Bollivudlu gəlinim (film, 2006)
Bollivudlu gəlinim 2006-cı ildə ingilis və hind dillərində çəkilmiş, 2007-ci ildə kinoteatrlarda nümayiş etdirilmiş və 2008-ci ildə Showtime və Starzda premyerası olmuş, həmçinin 2008-ci ilin avqustunda “Mənim Uzaq Gəlinim” adı ilə DVD (Vivendi/Universal) formatında nümayiş etdirilmiş, süjet xətti Riçard Martini və Kaşmera Şah tərəfindən yazılmış, prodüseri Bred Listerman və rejissoru isə Rajeev Virani olan, baş rollarında Ceyson Lyuis və Kaşmera Şah oynamış filmdir. Filmdəki süjet xəttinin böyük hissəsinin Hindistanda baş verməsinə və filmin Hindistanın əsas kino sənayelərindən biri olan Bollivudun ulduzunun hekayəsindən danışmasına baxmayaraq, film Hind kinolarında məşhur olan kifayət qədər yer verilən ifa və rəqs nömrələri ilə zəngin deyildir. Eyni zamanda da, filmin əsas dili hind dili ilə birlikdə ingilis dilidir.
Süjet
Venice Beachdə yaşayan Aleks (Jason Lewis) həyatda mübarizə aparmağı sevən bir yazıçıdır. Bir gün o, sahildə Reena (Kaşmera Şah) ilə qarşılaşır. Birlikdə vaxt keçirirlər və Aleks ona aşiq olmağa başlayır. Lakin bir neçə gündən sonra Reena LAX-da yoxa çıxır. Aleksin onun haqqında bildiyi yeganə şey Hindistanın Mumbay əyalətinin Thakur kəndindən olmasıdır - ona görə də onu orada axtarmağa başlayır. Hindistanda o, yeni sürücüsü Priyadın (Ash Chandler) köməyi ilə Reenanın Bollivudun ən böyük kino ulduzlarından biri olduğunu və Bollivudun nüfuzlu kino prodüseri olan Şekarla nişanlı olduğunu öyrənir. Aleks Reenanın dostu və özü də böyük Bollivud aktyoru olan Bobbi K. (Sanjay Suri) ilə birlikdə qalır - Aleks öz romantikası ilə mübarizə apararkən, Bobbi də xoreoqrafı və eyni zamanda da köhnə dostu olan Alişaya (Neha Dubey) aşiq olmağa başlayır. Keçmişdə onlar sevgili olmuş, Bobbi K. məşhur olduqdan sonra isə onu unutduğu üçün qız çox məyus olmuşdur. Valideynləri tərəfindən təşkil edilmiş nişanı pozmaqda tərəddüd edən Reena, bütün karyerasını Şekhara borclu olduğunu hiss edir, Aleks isə Reenanın anası və Şekharın özü ilə mübarizə aparır, hər ikisi Reena və Aleksin bir-birləri ilə daha çox maraqlana biləcəyini düşünürlər. Bu arada Bobby K. ilə Alişa yolla gedərkən maşın xarab olduqdan sonra çimərlikdə tərk edilmiş bir daxmada qalırlar onlar burada danışmaq və barışmaq fürsəti əldə edirlər, lakin qısa müddət sonra onların arasında yenidən anlaşılmazlıq yaranır və Alişa yenidən özünü xəyanətə məruz qalmış hiss edir. Bu vaxt Reena ailəsinin istəklərini qəbul edəcəyini və evlilik ənənəsini mühafizə etmək üçün Şekharla evlənəcəyi üçün Aleksdən getməsini xahiş edir. Aleks Hindistanı tərk etməyə hazırdır və Bobbi Şekharın bir iş yoldaşı ilə intim münasibətlərinin olduğunu öyrənir (Bütün münasibətlər CD-də saxlanılmışdır). Reenanın valideynləri ona xoşbəxtliyindən əl çəkməməyini və Aleksin arxasınca getməyini söyləyirlər, Bobby onunla Alişa arasındakı anlaşılmazlığa aydınlıq gətirir və onu xəyallarının arxasınca getməyə vadar edir və Reena rikşa qaçdı-qovdusundan sonra Aleksin ölkəni tərk etməsinin qarşısını kəsə bilir. Hər şey xoşbəxt sonluqla başa çatır və Reena və Aleks bir-birlərinə sevgilərini elan etdikdən sonra evlənirlər.
Amangeldi Jumabayev
Amangeldi Jumabayev — Qazaxıstanın Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri (2013 -2015 ).
NGC 2439
NGC 2439, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Göyərtə bürcü istiqamətində yerləşir. II3m tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Canpoladzadə Mustafa Paşa
Canpoladzadə Mustafa Paşa (ö. iyun 1636) — Osmanlı sultanı IV Murad dönəmində kaptan-ı dərya olan dövlət xadimi.
Əli Paşanın oğlu olub, Əndərun da yetişmiş, 1629-сu ildə baş miraxur təyin edilmişdir. 1630-cu ildə vəzir rütbəsiylə kaptan-ı dərya təyin edilmişdir. 1633-cü ildə vəzifədən alınaraq Anadolu ya sürgün edildi. Burada artan zülmü və özbaşınalığı səbəbilə 1636-cı ilin iyununda edam edilmişdir. Oğlu Hüseyn Paşa dır.
Mariya İzabella (İki Siciliya kraliçası)
Mariya İzabella  — İki Siciliya kralı I Fransiskin xanımı, İspaniya infantası. Atası İspaniya kralı IV Karl, anası isə onun xanımı Parmalı Mariya Luizadır. Hələ 13 yaşında ikən əmisi oğlu olan İki Siciliya kralı Fransisklə evləndi və Siciliya kraliçası oldu.
Qaz nəhəngi
Qaz nəhəngi əsas olaraq hidrogen və heliumdan ibarət olan nəhəng planetdir. Qaz nəhəngləri bəzən sönmüş ulduz olaraq da bilinirlər, çünki bu nəhənglər ulduz kimi eyni təməl elementlərdən təşkil olunurlar. Yupiter və Saturn Günəş sisteminin qaz nəhəngləridir. Qaz nəhəngi termini, əslində, "nəhəng planet"-lə sinonim idi, ancaq 1990-cı illərdə daha ağır maddələrdən təşkil olunan Uran və Neptunun nəhəng planet sinfindən olduqca ayrı olduğu bilindi. Bu səbəbdən, Uran və Neptun indi buz nəhəngləri kimi ayrı bir kateqoriyada sinifləşdirilirlər. Yupiter və Saturn, əsasən, hidrogen və helyum kimi yüngül qazlardan ibarətdir, nisbətən ağır elementlər onların ümumi kütləsinin 3-13%-ə qədərini təşkil edir.
Məlik Rəhim bəy Məlik Fətəli oğlu (Zərdablı)
Məlik Rəhim bəy Fətəli bəy oğlu (Zərdablı) (XVIII əsr — XIX əsr) — Şirvan əyalətinin Qarasubasar mahalının naibi, eyni zamanda Zərdab kəndinin sahibi, Həsən bəy Zərdabinin babası.
Atası
Fətəli bəy Şamaxı xanlığında Məlik Fətəli kimi tanınıb. Fətəli bəy 18–19-cu əsrlərdə indiki Zərdab ərazisində yaşayıb. O dövrdə "Məlik" müəyyən bir yaşayış məntəqəsinin, inzibati ərazinin sahibinə, naibinə verilən titul olmuşdur. Fətəli bəyin indiki Zərdab ərazisində mövcud olan inzibati ərazilərin birinin naibi olmasını və bu səbəbdən ona "Məlik" titulunun verilməsini ehtimal etmək olar. Fətəli bəyin ailəsinin, nəslinin nümayəndələri Əlvənd və Zərdab kəndlərində yaşayıblar. Sənədlərə əsasən XVIII əsrin sonlarında Əlvəndin naibi Məlik Məhəmməd bəy olub. Böyük ehtimalla, Fətəli bəy Zərdab kəndinin sahibi, naibi idi. Sənədlərdə bu barədə məlumat olmasa da, Fətəli bəyin Qarasubasar mahalının naibi olmasını da güman etmək olar.
Həm Şamaxı xanı Ağası xan, həm də övladlarının Əlvənd (müasir Zərdab rayonunun kəndidir) bəyləri ilə qohumluq əlaqələri olmuşdur. Əlvənd bəylərinin inzibati ərazilərə naib təyin edilmələri dövrün siyasi mənzərəsinə daha çox uyğun gəlirdi. Fətəli bəyin Qarasubasar mahalının naibi olması barədə rəsmən məlumat olmasa da, sənədlərdə oğlu Rəhim bəyin Qarasubasar mahalının naibi olması barədə məlumatlar verilir. Odur ki, Fətəli bəyin əslən Əlvənd kəndindən olmasını və ya ən azından Əlvənd bəyləri ilə yaxın qohumluq əlaqələrinin olmasını da təxmin etmək olar. Fətəli bəyin Əlvənd icmasında da kifayət qədər yaxın qohumları yaşayıb. Zərdab kəndinin bu ailəyə mülk kimi verildiyini də ehtimal etmək olar.
Haqqında
Rəhim bəy 18-ci əsrdə anadan olub, Qarasubasar mahalının naibi və eyni zamanda Zərdab kəndinin sahibi idi. Yaşadığı dövrdə Məlik Rəhim bəy, Rəhim bəy Məlik Fətəli oğlu və Rəhim bəy Zərdablı kimi tanınıb. Daşıdığı "Məlik" tituluna görə Rəhim bəyin soyundan gələnlər Məlikov soyadını daşıyıblar.
1816-cı il dekabrın 4-də Qafqazdakı rus qoşunlarının baş komandanı general Yermolov Şamaxı xanı Mustafa xanla Zərdab kəndində görüşüblər. Məhz bu görüşdən sonra Mustafa xan bir daha əmin olur ki, xanlığın müstəqilliyi uzun sürməyəcək. Çox güman ki, bu görüşdə Qarasubasar mahalının, eyni zamanda Zərdabın naibi Rəhim bəy də iştirak edib və o, ruslarla savaşın sonunun yurdu üçün, mahalın, kəndin sakinləri üçün faciəli nəticələnəcəyini anlayıb. Bu səbəbdən Zərdab naibi Rəhim bəy və Əlvənd naibi Novruzəli bəy ruslar ilə məcburi ittifaq bağlayıblar.
İran-Rus müharibəsi zamanı Zərdab naibi Rəhim bəyin və Əlvənd naibi Novruzəli bəyin atlı dəstələri Kür sahilində mövqe tutaraq, kəndlərini İran sərbazlarından və gürcü çarlarının dəstələrindən müdafiə etmişdilər. Onların kəndlərini müdafiə etməsi rus qoşunlarının da işinə yaramışdır.
Monsters (Saara Aalto mahnısı)
Monsters — Finlandiyanın 2018 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.
Məlik Rəhim bəy Məlik Fətəli oğlu (Zərdablı)
Haqqında
Rəhim bəyin naibliyi dövründə Zərdab kəndi inkişaf edərək, bölgənin iri yaşayış məntəqələrindən birinə çevrilmişdir. Bölgənin yeganə mağazası da Zərdabda yerləşirdi. Zərdabda ipəkçilik də sürətlə inkişaf edirdi. Zərdabda bitən tut ağacının yarpağı baramaqurdunu yetişdirmək üçün ən keyfiyyətli yarpaq hesab olunurdu. Əsasən heyvandarlıqla məşğul olan sakinlər, getdikcə taxılçılığa da üstünlük veriblər.
Monsters (Saara Aalto mahnısı)
Saara Aalto "Monsters" mahnısı ilə Finlandiyanın Portuqaliyanın paytaxtı Lissabonda keçirilən Avroviziya 2018-də təmsil etmək hüququ əldə etmişdir. Pop üslubunda olan mahnı ifaçı Saara Aalto, daha öncə İsveçin 2013 və 2015 Avroviziya mahnılarını bəstələyən isveçli bəstəkarlar Coy və Linnea Deb və eyni zamanda ingilis bəstəkar Ki Fitzjeraldın əməkdaşlığı nəticəsində ərsəyə gəlmişdir.
Məlik Rəhim bəy Məlik Fətəli oğlu (Zərdablı)
Haqqında
Rəhim bəy məclislər qurmağı xoşlayırdı. Bu məclislərdə tanınmış aşıqlar, müğənnilər, şairlər iştirak edərdi. Təhsilə də önəm verərmiş. Övladları üçün xüsusi müəllimlər tutmuş, onlara yüksək təhsil və tərbiyə vermişdir. Verilən təhsilin və tərbiyənin nəticəsi olaraq, Rəhim bəyin soyundan gələn onlarla şəxs həm ölkəmizdə, həm də xaricdə tanınmış, nüfuz qazanmışdır.
Oğulları
1. Mirzalı bəy Rəhim bəy oğlu
2. Məhərrəm bəy Rəhim bəy oğlu
3. Səlim bəy Rəhim bəy oğlu
4. Qasım bəy Rəhim bəy oğlu
5. Əhməd bəy Rəhim bəy oğlu
Məhərrəm bəyin Kür sahilinin müdafiəsi zamanı öldürülməsi haqqında məlumat var.
İstinadlar
Həsən bəy Zardabinin yaxın ətrafı haqqında bir neçə fakt, https://zardob.blogspot.com/2020/05/hasan-bay-zardabi-ailasi.html#ixzz6Yo8MYjWH
Vilyam Gibson
Vilyam Ford Gibson — 1967-ci ildən Kanadada yaşayan və ikili vətəndaşlığı olan ABŞ-Kanadalı fantast yazıçı. 1980-ci illər ədəbiyyatının janr simasını müəyyənləşdirən kiberpank üslubunun banisi hesab olunur. Onun "Kiberməkan" ("Neyromant",, ) trilogiyası milyonlarla oxucunu cəlb etmişdir. Gibsonun bəzi əsərləri Bryus Sterlinq ilə birlikdə işlənib hazırlanmışdır. Müasir Amerika ədəbiyyatının ən yaxşı stilistlərindən biridir. "Hüqo" və "Nebula" mükafatların laureatı, Filip Kindred Dik Mükafatçısı (1985).
Bioqrafiyası
17 mart 1948-ci ildə Konuey şəhərində (Cənubi Karolina) anadan olub. 13 yaşında, anasından gizli olaraq, bit cərəyanı yazarların — Cek Keruak, Vilyam Berrouz və başqalarının bir sıra kitablarını satın almış, bu da onun ədəbiyyat və həyat haqqında fikirlərinə əhəmiyyətli dərəcədə təsir etmişdir. Bütün vaxtını otağında oxumasına sərf etsə də, basketbol təmayüllü məktəbdə təhsil alırdı. Utancaq, yöndəmsiz gənc idi. 15 yaşında Arizonadakı özəl məktəbə oxumağa yönləndi.
Anasının ölümündən sonra, 18 yaşında olanda Gibson məktəbdən çıxdı və Kaliforniya və Avropaya səyahətlərə yola düşdü. 1967-ci ildə Kanadanın Toronto şəhərinə köçdü — onun sözlərinə görə, Vyetnam müharibəsinə çağırılmamaq üçün ABŞ-ni tərk etdi. 1972-ci ildə Vankuverdə (Kanadanın Sakit Okean sahili) yerləşdi və burada fantastika yazmağa başladı. İşləməkdən daha çox təqaüdə inanmağın daha asan olduğunu başa düşərək, Britaniya Kolumbiyası Universitetinə daxil olur və 1977-ci ildə ingilis ədəbiyyatı üzrə bakalavr dərəcəsini alır.
Yaradıcılığı
Gibsonun erkən əsərləri, əsasən, kibernetikanın insanların həyatına nüfuz etməsindən və kiber sahənin (kompüter tərəfindən yaradılan reallıq) bəşəriyyətə təsirindən bəhs edən futuristik hekayələrdir. Gibson ədəbiyyatda ilk dəfə virtual reallığı təsvir edən "kiberməkan" anlayışının müəllifidir. Ancaq əsərləri kiberpank olaraq adlandırıldığı zaman xoşuna gəlmir.
Kəskin bir süjet ilə, bir çox cihazın təsviri ilə işi tamamlayır, ancaq xarici xüsusiyyətlərin əsas şey olmadığına inanırdı. Aldığı ədəbi təhsilin "nəzəriyyənin yalnız bir kabus yükü" olduğuna inanırdı. Qloballaşmanın hərəkətverici qüvvəsi transmilli meqorporasiyaların, zayibatsuların fəaliyyətini gördü. Üstəlik Gibsonun təsvirindəki gələcəyin dünyası çox xoş bir yer deyil. Onundakı cəmiyyətin həyatı rəqib korporasiyaların maraqlarına tamamilə tabedir.
Gibson özü fantastika janrını yalnız ədəbiyyatda yeni bir şey edə biləcəyi bir vasitə hesab edir. Və asma etiketlərin janr üçün ölüm gətirəcəyinə inandığı üçün "kiberpunk hərəkatının ixtiraçısı" etiketini rədd edir. "Düşünürəm ki, etiket bunu etməyə çalışan daha az tanınan müəllifləri çaşdıracaq. Qırğın olan çox sayda döyüşçü olacaq. Kompüterdə oturan Iroquois ilə olan uşaqlar haqqında çox sənətkarlıq olacaq. Kiberpank hədəfə çatdı "deyə 1986-cı ildə verdiyi müsahibədə söylədi. "Hekayə (" Qırmızı Ulduz, qışın orbitində ") dərc olunanda belə terminləri düşünməmişdik" deyən Gibson eyni müsahibədə "kiberpank" termini haqqında ("biz" dedikdə onun dostu və həmmüəllifi Sterlinq deməkdir) deyir.
Vyetnam Xalq Ordusu
Vyetnam Xalq Ordusu (VXO;, , QĐNDVN) — Vyetnam Sosialist Respublikasının silahlı qüvvələrinin rəsmi adı.
Tarixi
22 dekabr 1944-cü il Vyetnam Xalq Ordusunun (VXO) yaranma tarixi hesab olunur. Bu gün nizami qüvvələrin ilk dəstəsi yaradılmış və Vo Nquyen Zyap tərəfindən idarə edilmişdir. Bu zaman dəstə 1 yüngül pulemyot, 17 tüfəng, 2 tapança və 14 çaxmaqlı tüfənglə silahlanmış 34 döyüşçüdən ibarət idi. 1944-cü il dekabrın 24 və 25-də dəstə ilk döyüş əməliyyatlarını həyata keçirmişdir. Burada Fransa müstəmləkə qoşunlarının iki postu hücuma məruz qalmış və ələ keçirilmişdir.
Daha sonra Vo Nquyen Zyap VXO-nun ilk Baş Komandanı olmuşdur.
1945-ci ilin aprelində Vyetnamın Fransa və Yaponiyadan müstəqilliyi uğrunda mübarizə aparmaq üçün Ho Şi Min tərəfindən yaradılmış hərbi-siyasi təşkilat olan Vyetmin dəstələrində vuruşan döyüşçülərin sayı minə çatmışdır. O zaman əsas hərbi komandanlıq yaradılmış və ilk komandir heyətinin hazırlanması üçün məktəblər açılmışdır.
15 may 1945-ci ildə "Vətəni xilas edən" və azadlıq dəstələrinin birləşməsi nəticəsində "Vyetnam Azadlıq Ordusu" yaradılmışdır.
İlahə Qədimova
İlahə Akif qızı Qədimova (doğ. 5 noyabr 1975, Gəncə, Azərbaycan SSR, SSRİ) — azərbaycanlı şahmatçı, qadınlar arasında qrosmeyster (1994), FİDE hakimi (2016). SSRİ çempionu (1991) və 18 yaşa qədər qızlar arasında ikiqat dünya çempionu (1992, 1993). Azərbaycanın qadınlardan ibarət yığma komandasının heyətində milli komandalar arası Avropa çempionatının bürünc mükafatçısı (1992). 2008-ci ildən sonra aktiv şahmat fəaliyyətindən uzaqlaşıb.
Asyento
thumb|282px|Ən gəlirli gəlir maddəsi müstəmləkə iqtisadiyyatının əsasını təşkil edən kölələr üçün [[üçbucaqlı ticarət yolları boyunca koloniyalara kölələrin idxalı hesab olunurdu.]] Asyento (  «kral razılığı») — İspan monarxiyası tərəfindən 1543-1834-cü illərdə Afrika kölələrinin İspan koloniyalarına idxalına dair inhisar şəxslərə və şirkətlərə verilmişdir.
İlahə Qədimova
Şahmat karyerası
1992-ci ildə 18 yaşa qədər qızlar arasında şahmat üzrə dünya çempionatında qalib olub, 1993-cü ildə 18 yaşlı qızlar kateqoriyasında ikinci dəfə dünya çempionu olub.
Asyento
XVII—XVIII əsrlərdə asyento xüsusi şəxslərin sürətli zənginləşməsinin qarantı rolunu oynayırdı. Portuqaliyalılar və hollandiyalılar daha sonra fransız və ingilislərin də qatıldığı Asyento üçün mübarizə apardılar.
XVIII əsrin əvvəllərində İspan monarxlarının XIV Lüdoviklə qohumluğu fransızların asyento hesabına zənginləşməsinə gətirib çıxardı; Jan-Batist Dükass və Antuan Kroza əsas faydalananlar idi.
İlahə Qədimova
Şahmat karyerası
1994-cü ildə İlahəyə qadınlar arasında beynəlxalq qrosmeyster adı verilib
Asyento
İspaniya mirası uğrunda müharibəsi nəticəsində Utrext sülhü (1713) 30 il müddətinə Böyük Britaniyaya asyento hüququnu verdi. Birinci nazir Robert Harli, İspaniya müstəmləkələri ilə ticarət inhisarını müharibə illərində həddən artıq böyüyən dövlət borcunu öz üzərinə götürən Cənub dənizlər şirkətinə təhvil verdi.
İlahə Qədimova
Şahmat karyerası
1995-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti tərəfindən Azərbaycan Respublikasında bədən tərbiyəsi və idmanın inkişafındakı xidmətlərinə görə "Tərəqqi medalı" ilə təltif olunub.
Asyento
Bu ziddiyyət dolaşması, 1739-cu ildə İngilis ədəbiyyatında "Jenkins Qulağı uğrunda müharibə" olaraq adlandırılan Asyento üçün İngilis-İspan müharibəsində nəticələndi.
İlahə Qədimova
Şahmat karyerası
Azərbaycanın qadınlardan ibarət yığma komandasının heyətində iki Şahmat Olimpiadasının (1992, 1994) və üç milli komandalar arası Avropa çempionatının (1992, 1997, 2007) iştirakçısı olub.
Jolt Çutora
Jolt Çutora — Macarıstanın Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri (2010 -2015 )
İlahə Qədimova
Şahmat karyerası
2006-cı ildə Belçikanın Eypen şəhərində dairəvi sistemlə keçirilmiş beynəlxalq turnirin bürünc mükafatını qazanıb. Eyni ildə Türkiyənin Quşadası şəhərində keçirilmiş şahmat üzrə VII şəxsi Avropa çempionatında iştirak edib.
2008-ci ildə Rusiyanın Nalçik şəhərində olimpiya sistemi ilə keçirilmiş şahmat üzrə qadınlararası dünya çempionatında iştirak edib. Çempionatın ilk turunda almaniyalı şahmatçı Elizabet Petçlə qarşılaşan Qədimova, iki görüşün nəticəsinə görə rəqibi ilə heç-heçə edib. Belə vəziyyətdə qalibi müəyyənləşdirmək üçün blits-oyunun keçirilməsinə ehtiyac yaranıb. Həlledici görüşdə rəqibinə məğlub olan İlahə çempionatda iştirakını dayandırıb.
2016-cı ilin sentyabrında Bakıda keçirilmiş FİDE-nin 87-ci konqresi zamanı İlahə Qədimovaya FİDE hakimi titulu verilib.
Şəxsi həyatı
Qədimova Bakıdakı Xarici Dillər İnstitutunu (hazırkı Azərbaycan Dillər Universiteti) bitirib. Daha sonra Maltada — Diplomatik Kollecdə təhsil alıb.
1990-cı illərin ortalarında Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi sisteminə işə qəbul olunaraq diplomatik fəaliyyətlə məşğul olub. Azərbaycanın Avropa ölkələrindəki səfirliklərində, o cümlədən Maltadakı diplomatik korpusda çalışıb.
Mətbuata verdiyi müsahibələrindən birində Qədimova diplomatiya işinə Azərbaycanın keçmiş xarici işlər naziri Həsən Həsənov tərəfindən dəvət olunduğunu deyib.
İlahə xarici vətəndaşla ailə qurub, onun Avropada yaşadığı bildirilir.
Qlobal maliyyə sistemi
thumb|upright=1.7|Son iki minillikdə dünyanın [[Ümumi Daxili Məhsul|ümumi daxili məhsulunun qrafiki]] Qlobal maliyyə sistemi — investisiya və ticarətin maliyyələşdirilməsi məqsədləri üçün maliyyə kapitalının beynəlxalq axınlarını birlikdə asanlaşdıran hüquqi müqavilələrin, institutların və həm rəsmi, həm də qeyri-rəsmi iqtisadi aktorların qlobal çərçivəsidir. 19-cu əsrin sonlarında iqtisadi qloballaşmanın ilk müasir dalğası zamanı yarandığı üçün onun təkamülü beynəlxalq bazarların şəffaflığının, tənzimlənməsinin və effektivliyinin artırılmasına yönəlmiş mərkəzi bankların, multilateralizm müqavilələrinin və hökumətlərarası təşkilatların yaradılması ilə əlamətdar olmuşdur. 1800-cü illərin sonlarında dünya miqrasiya və kommunikasiya texnologiyaları beynəlxalq ticarət və investisiyalarda görünməmiş artıma şərait yaratdı. Birinci Dünya Müharibəsinin başlanğıcında valyuta bazarları pul bazarının qeyri-likvidliyi səbəbindən iflic vəziyyətinə düşdüyündən ticarət daraldı. Ölkələr proteksionist siyasətləri ilə xarici şoklardan qorunmağa çalışdılar və 1933-cü ilə qədər ticarət demək olar ki, dayanmış, bir sıra ikitərəfli ticarət sazişləri bütün dünyada tarifləri tədricən azaldana qədər qlobal Böyük Böhranın təsirləri daha da pisləşdi. İkinci Dünya Müharibəsindən sonra beynəlxalq pul sisteminin yenilənməsi səyləri məzənnə sabitliyini yaxşılaşdırdı və nəticədə qlobal maliyyədə rekord artım oldu.
1970-ci illərdə baş verən bir sıra valyuta devalvasiyaları və neft böhranları əksər ölkələri valyutalarını dəyişməyə vadar etdi. Dünya iqtisadiyyatı 1980–1990-cı illərdə kapital hesablarının liberallaşdırılması və maliyyə deregulyasiyası səbəbindən getdikcə daha çox maliyyə inteqrasiyasına çevrildi. Avropa, Asiya və Latın Amerikasında bir sıra maliyyə böhranları qeyri-sabit kapital axınına daha çox məruz qalması səbəbindən yoluxucu təsirlərlə müşayiət olundu. 2007-ci ildə ABŞ-də yaranan qlobal maliyyə böhranı tez bir zamanda digər ölkələr arasında yayıldı və dünya miqyasında Böyük Resessiyanın katalizatoru kimi tanındı. Yunanıstanın 2009-cu ildə pul birliyinə əməl etməməsinə yönəlik Avropa ölkələri arasında bazar tənzimlənməsi Avrozona böhranı kimi tanınan suveren borc böhranını alovlandırdı. Beynəlxalq maliyyə tarixi beynəlxalq kapital axınında U şəklində bir model göstərməkdədir: 1914-dən öncə yüksək, 1989-dan sonra aşağı. Kapital axınındakı dalğalanma 1970-ci illərdən bu yana öncəki dövrlərə nisbətən daha çox olmuşdur.
Bir ölkənin açıq iqtisadiyyatı idarə etmək və maliyyə kapitalını qloballaşdırmaq qərarı tədiyə balansı tərəfindən tutulan maddi nəticələr doğurur. Eyni zamanda beynəlxalq maliyyə sahəsində siyasi pozulma, qanunvericilik dəyişiklikləri, mülkiyyət hüquqları və investisiyalar üçün valyuta nəzarəti və hüquqi qeyri-müəyyənliklər kimi risklərə məruz qalmalara səbəb olur. Qlobal maliyyə sistemində həm fərdlər, həm də qruplar iştirak edə bilər. İstehlakçılar və beynəlxalq müəssisələr istehlak edir, istehsal edir və investisiya qoyur. Hökumətlər və hökumətlərarası qurumlar beynəlxalq ticarətin, iqtisadi inkişafın və böhranların idarə edilməsinin təminatçısı kimi çıxış edirlər. Tənzimləyici orqanlar maliyyə tənzimləmələri və hüquqi prosedurlar müəyyən edir, müstəqil qurumlar isə sənayeyə nəzarəti asanlaşdırır. Tədqiqat institutları və digər birliklər məlumatları təhlil edir, hesabatlar və siyasət briflər dərc edir və qlobal maliyyə problemləri ilə bağlı ictimai müzakirələrə ev sahibliyi edir.
Qlobal maliyyə sistemi daha böyük sabitliyə doğru irəlilədikcə, hökumətlər müxtəlif regional və ya milli ehtiyacların öhdəsindən gəlməlidir. Bəzi ölkələr bərpanı dəstəkləmək üçün həyata keçirilən qeyri-ənənəvi pul siyasətini sistematik şəkildə dayandırmağa çalışsa da, digərləri öz əhatə dairəsini və miqyasını genişləndirir. İnkişaf etməkdə olan bazar siyasətini tərtib edənlər fövqəladə bazar həssaslığı zamanı investorların öz kapitallarını daha güclü bazarlara cəlb etməsinə səbəb olmadan dayanıqlı makroiqtisadi siyasətləri diqqətli bir şəkildə hazırlaması lazım olduğu üçün həssas bir çətinliklə üz-üzədir. Ölkələrin bank tənzimləmələri kimi məsələlərdə öz maraqlarını uyğunlaşdıra bilməməsi və beynəlxalq konsensusa nail ola bilməməsi gələcək qlobal maliyyə fəlakəti riskini davam etdirir. Buna görə də, qlobal maliyyə sistemlərinin tənzimlənməsi və monitorinqini təkmilləşdirmək məqsədi daşıyan Birləşmiş Millətlər Təşkilatının 10-cu dayanıqlı inkişaf məqsədi kimi təşəbbüslərə ehtiyac var.
Maliyyə qloballaşmasının yaranması: 1870–1914
thumb|300px|Şimali Amerika və Avropanı birləşdirən ilk [[Transatlantik teleqraf kabeli|transatlantik kabelin marşrutunu göstərən xəritə.]] 19-cu əsrin sonlarında dünyada əsaslı dəyişikliklər baş verdi ki, bu da beynəlxalq maliyyə mərkəzlərinin artması və inkişafı üçün əlverişli şərait yaratdı. Bu dəyişikliklərin başında kapital axınlarındakı bənzəri görünməmiş böyümə və bunun nəticəsində ortaya çıxan sürətli maliyyə mərkəzi inteqrasiyası və daha sürətli kommunikasiya gəlirdi. 1870-ci ilə qədər London və Paris dünyanın öndəgələn tək maliyyə mərkəzləri idi. Tezliklə Berlin və Nyu-York öz milli iqtisadiyyatları üçün maliyyə xidmətləri göstərən önəmli mərkəzlərə çevrildilər. Amsterdam, Brüssel, Sürix və Cenevrə kimi bir sıra kiçik beynəlxalq maliyyə mərkəzləri niş bazara yol tapdıqca əhəmiyyət qazandılar. London Birinci Dünya Müharibəsinə qədər olan qırx il ərzində aparıcı beynəlxalq maliyyə mərkəzi olaraq qaldı. Müasir iqtisadi qloballaşmanın birinci dalğası 1870–1914-cü illərdə nəqliyyatın genişlənməsi, rekord immiqrasiya, təkmilləşdirilmiş kommunikasiyalar, ticarətin genişlənməsi və kapital köçürmələrinin artımı ilə yadda qaldı. On doqquzuncu əsrin ortalarında dəmir yolu nəqliyyatı sürətlə genişləndikcə Avropada pasport sistemi ləğv edildi. Pasport verən ölkələrin əksəriyyəti pasportun daşınmasını tələb etmirdi, buna görə də insanlar pasportsuz sərbəst səyahət edə bilirdilər. Beynəlxalq pasportların standartlaşdırılması Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Beynəlxalq Mülki Aviasiya Təşkilatının rəhbərliyi altında 1980-ci ilə qədər baş tutmayacaqdı. 1870–1915-ci illərdə 36 milyon avropalı Avropadan köç etdi. Bu səyahətçilərin təxminən 25 milyonu (və ya 70%-i) ABŞ-yə mühacirət edib, qalanların çoxu Kanada, Avstraliya və Braziliyaya gəlib. Bütövlükdə Avropa əhalisinin 1860-cı ildə xarici immiqrantlar 0,7%-ni təşkil edirdisə, miqrasiyanın artması səbəbindən 1910-cu ildə 1,8%-ni təşkil edirdi. Mənalı pasport tələblərinin olmaması pulsuz səyahətə icazə versə də, nəqliyyatda texnoloji irəliləyişlər, xüsusən də dəmir yolu səyahətinin genişlənməsi və buxarla işləyən qayıqların ənənəvi yelkənli gəmilərə üstünlük verməsi olmasaydı, belə böyük miqyasda miqrasiya olduqca çətin olardı. Dünya dəmir yolu yürüşü 1870-ci ildəki 205.000 kilometrdən 1906-cı ildə 925.000 kilometrə yüksəldi, 1890-cı illərdə buxar gəmilərinin yük tonajı yelkənli qayıqları üstələdi. Telefon və simsiz teleqraf (radionun sələfi) kimi irəliləyişlər ani rabitə təmin edərək telekommunikasiyada inqilab etdi. 1866-cı ildə London və Nyu Yorku birləşdirən ilk transatlantik kabel okeanın altından çəkildi, Avropa və Asiya isə yeni sabit xətlər vasitəsilə birləşdirildi.
1880-ci illərdən 1900-cü illərə qədər xarici investisiyaların misli görünməmiş artımı maliyyə qloballaşmasının əsas hərəkətverici qüvvəsi rolunu oynadı. Xaricə qoyulan ümumi dünya kapitalı 1913-cü ildə 44 milyard ABŞ dolları (2012-ci ildə 1,02 trilyon ABŞ dolları ) təşkil etmişdir, xarici aktivlərin ən böyük payı Böyük Britaniyada (42%), Fransada (20%), Almaniyada (13%) və ABŞ (8%) olmaqla sıralanmışdı. Niderland, Belçika və İsveçrə birlikdə təxmini 12% ilə Almaniya ilə eyni həcmdə xarici sərmayəyə malik idi.
1907-ci il panikası
1907-ci ilin oktyabrında Birləşmiş Ştatlar Knickerbocker Trust Company-də bank panikası yaşadı. ABŞ-nin Maliyyə Naziri Cortelyou və Con Pirpont Morqan geri çəkilmələrin tam ödənilməsini təmin etmək məqsədilə Nyu-Yorkdakı ehtiyat banklara müvafiq olaraq 25 milyon və 35 milyon dollar depozit qoyduqdan sonra panika qismən yüngülləşdi. Nyu-Yorkdakı bankların müflisləşməsi, taxıl və dənli bitkilər ixracatçılarının kredit tələblərinin artmasıyla pul bazarında böhrana yol açdı. Bu tələblər yalnız Londonda əhəmiyyətli miqdarda qızıl almaqla təmin oluna bildiyi üçün beynəlxalq bazarlar böhrana qarşı həssas oldu. Bank of England 1908-ci ilə qədər süni yüksək güzəştli kredit dərəcəsini saxlamalı oldu. Qızılın ABŞ-yə axınını təmin etmək üçün Bank of England 24 ölkədən ibarət bir hovuz yaratdı və bunun üçün Fransa Mərkəzi Bankı müvəqqəti olaraq 3 milyon funt sterlinq (2012-ci ildə 305,6 milyon funt sterlinq ) qızıl borc verdi.
ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin yaranması: 1913
ABŞ Konqresi 1913-cü ildə Federal Ehtiyat Aktını qəbul edərək Federal Ehtiyat Sisteminin yaranmasına səbəb oldu. Onun başlanğıcı 1907-ci il Panikasından təsirləndi və qanunvericilərin Con Pirpont Morqan kimi fərdi investorlara yenidən son instansiya kreditoru kimi xidmət etmək üçün etibar etməkdə tərəddüdlərinin əsasını qoydu. Sistemin tərtibi həmçinin Pujo Komitəsinin pul e'tibarının mümkünlüyünün araşdırılmasının nəticələrini nəzərə alırdı. Bu araşdırmada Uoll-Stritin milli maliyyə məsələləri üzərində nüfuzunun konsentrasiyası şübhə altına alınmış və bu sahədə investisiya bankirləri istehsal korporasiyalarının direktorluqlarında qeyri-adi dərəcədə dərin iştirakda şübhələnirdilər. Komitənin bu nəticələri qeyri-qənaətbəxş olsa da, bu imkan mərkəzi bankın yaradılması haqqında uzun müddət müqavimət göstərilən fikirə dəstək vermək üçün kifayət idi. Federal Ehtiyat Sisteminin əsas məqsədi son kurortun yeganə kreditoru olmaq və pul tələbində əhəmiyyətli dəyişikliklər zamanı Birləşmiş Ştatların pul ehtiyatlarının inelastikliyini həll etmək idi. Nyu-York bankları 1907-ci il pul bazarı böhranının beynəlxalq nəticələrini tətikləyən fundamental məsələləri həll etməklə yanaşı, öz ehtiyatlarını qorumaq zərurətindən xilas oldular və daha böyük risklər götürməyə başladılar. Yenidən diskont imkanlarına yeni giriş onlara xarici filiallar açmağa imkan verdi və Nyu-Yorkun Londonun rəqabətli pul bazarı ilə rəqabətini gücləndirdi.
Qeydlər
<references group="lower-alpha" responsive="1">
İmmiqrasiya hüququ
İmmiqrasiya hüququ — bir insanın hərəkətini və yaşayış yerini və ya yaşayış yerini dəyişdirməsini tənzimləyən bir qanun qolu
Xarici vətəndaşlarla əlaqəli miqrasiya hüququ ümumiyyətlə yaşadıqları dövlətin milli qanunları ilə müəyyən edilir və siyasi rejimdən və sosial-iqtisadi imkanlardan və yeni mühacirləri qəbul etmək üçün dövlətin və cəmiyyətin ehtiyaclarından asılı olaraq müxtəlif ölkələrdə və fərqli vaxtlarda çox fərqli ola bilər.
Misfits (teleserial, 2009)
Misfits — komediya-fantastika janrlı Böyük Britaniya serialı. Serialın ilk seriyası 12 noyabr 2009-cu il tarixində E4 telekanalında yayımlanıb. Bu günə qədər serialın 45 dəqiqəlik 21 seriyası çəkilib. 2010-cu ildə serial BAFTA mükafatına layiq görülüb. Hal-hazırda dördüncü mövsümün çəkilişi gedir.
İmmiqrasiya hüququ
Eyni zamanda miqrasiya sahəsində bəzi məsələləri tənzimləyən beynəlxalq hüquq normaları mövcuddur. Beləliklə, 1948-ci ildə BMT Baş Assambleyası tərəfindən qəbul edilmiş Ümumdünya İnsan Hüquqları Bəyannaməsi hər bir vətəndaşın öz ölkəsinə sərbəst qayıtmaq hüququnu təsbit edir.
Misfits (teleserial, 2009)
Süjet
Qanunları pozan 5 gənc barədə ictimai xidmətdə çalışmaq qərarı verilir. İctimai xidmətin ilk günündə 5 gənci ildırım vurur və onların hər biri mistik güc əldə edir. Natan (Robert Şien) - ölümsüzlük, Simon (İvan Reon) - gözə görünməməzlik, Kelli (Loren Soşa) - digərlərinin fikirlərini eşitmək, Kurtis (Natan Styüart-Carret) - zamanı geri qaytarmağı, Alişa (Antonia Tomas) - yerini dəyişməyi öyrənir. Daha sonradan onlar yeni və çətin missiyaları yerinə yetirirlər.
İmmiqrasiya hüququ
Bəzi ölkələrdə həm giriş hüququnu, həm də ölkədə olma müddətini, mühacirlərin cəmiyyətin və dövlətin həyatında iştirak etmək hüquqlarını məhdudlaşdıran kifayət qədər sərt qanunlar mövcud ola bilər. Əksər ölkələrdə immiqrantların bir ölkənin vətəndaşı olması prosesini tənzimləyən qanunlar mövcuddur.
Misfits (teleserial, 2009)
Birinci mövsüm (2009)
Birinci mövsümdə 5 gəncin: Natan, Alişia, Curtis, Simon və Kellinin ictimai xidmətə başlamaları göstərilir. İlk gündə ildırımdan sonra hər bir qəhrəman yeni mistik qüvvə əldə edir. Lakin sonda gənclərin təcrübə işçisi Toni onların üzərinə hücum edir. Kelli Tonini başından vurur və öldürür. Daha sonradan yeni təcrübə işçisi ictimai xidmətə gəlir və Simon onu bilməzdən öldürür. Birinci mövsümün son buraxılışında, bir qrup zombilər misfitlərə hücum edir. Sonda Natanı qara geyimli bir adam xilas edir. Sonda Natan Raçel ilə binanın damında mübarizə aparır. Onların hər ikisi damdan düşür. Lakin Natan Young sonda qəbirdə oyanır və anlayır ki, o ölümsüzdür.
İmmiqrasiya hüququ
Beynəlxalq Miqrasiya Qanunu
Beynəlxalq miqrasiya hüququ özəl beynəlxalq hüququn bir qoludur. Mülki və Siyasi Hüquqlar haqqında Beynəlxalq Pakt müəyyən bir dövlətin ərazisində qanuni şəkildə yerləşən hər kəsin öz ərazisi ilə sərbəst hərəkət etmək hüququna sahib olduğunu müəyyən etdi. Ayrıca, hər kəs öz ölkəsini də daxil olmaqla istənilən ölkəni tərk etmək hüququna malikdir. Bu hüquqların məhdudlaşdırılmasına yalnız "dövlət təhlükəsizliyini, ictimai qaydanı, ictimai sağlamlığı və ya əxlaqı və ya başqalarının hüquq və azadlıqlarını qorumaq üçün zəruri olan qanunla müəyyən edilmiş miqdarda" icazə verilir. Ayrıca, heç kim öz ölkələrinə daxil olmaq hüququndan özbaşına məhrum edilə bilməz.
Misfits (teleserial, 2009)
İkinci mövsüm (2010)
İkinci mövsüm başladıqda misfitlərin ictimai xidmətinin sonuna cəmi 6 həftə qalır. Misfitlər onları xilas etmiş maskalı adamı tapmaq istəyirlər. Sonda Alişia bilərəkdən özünü təhlükəyə salır və maskalı adamı onu xilas etməyə vadar edir. Alişia oyandıqda onu xilas etmiş adamı maskasız görür və anlayır ki maskalı adam Simon. Maskalı adam bildirir ki o, Simonun gələcək görünüşüdür və onun missiyası misfitləri təhlükədən xilas etməkdir. Sonda maskalı adam yenidən Alişianı xilas edir və güllə yarası alaraq vəfat edir. İkinci mövsümün son seriyasında Alişia Simona deyir ki, o gələcəkdə maskalı adam olacaq. İkinci mövsümün sonunda misfitlər ictimai xidmətlərini bitirirlər. İkinci mövsümün sonunda qeyri-adi bir adam misfitlərin bütün güclərini alır və onlara yeni mistik güc verir.
İmmiqrasiya hüququ
İnkişaf tarixi
Uzun tarix boyu Rusiya sakinlərinin miqrasiyası əhəmiyyətsiz idi və miqrasiya qanunu inkişaf etdirilməmiş və həm ölkə daxilində, həm də onun hüdudlarından kənarda hərəkət azadlığını kəskin şəkildə məhdudlaşdırmışdı. Təhkimçilik dövründə kəndlilərin əksəriyyəti ümumiyyətlə hərəkət azadlıqlarından məhrum idilər və azad insanlara bir çox məhdudiyyətlər qoyulurdu. Yalnız ilk gildiyanın tacirlərinə hər yerdə yaşamağa icazə verildi. O dövrdəki miqrasiyaların çoxu sərt yaşayış şəraitindən “qaçış” idi, məcburi və nizamsız idi.
Misfits (teleserial, 2009)
Üçüncü mövsüm (2011)
Üçüncü mövsümün başlanğıcında Natan Las-Veqasa köçür və burada evlənir. Onun yerinə seriala yeni qəhrəman Rudi (Josef Gilgan) gəlir. İlk seriyada Rudi oğurladığı maşına misfitləri mindirir. Polis onları saxlayır və misfitlər yenidən ictimai xidmətə başlayırlar.
Əhmədxan Sultan
Əhmədxan Sultan — Krım tatarı əsilli sovet hərbi pilotu. İkinci dünya müharibəsi zamanı göstərdiyi xidmətlərə görə iki dəfə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı və Stalin mükafatına layiq görülmüşdür. Əhmədxan Sultan müharibə dövründə 150-dən çox hava hücumunda iştirak edərək fərdi şəkildə 30, qrup uçuşlarında isə 19 düşmən təyyarəsini vurmuşdur.
İmmiqrasiya hüququ
ABŞ İmmiqrasiya Qanunu
Amerika Birləşmiş Ştatları immiqrasiya qanunu qeyri-bərabər inkişaf etdi. Müstəmləkə dövründə belə, ayrı-ayrı koloniyalar öz miqrasiya qanunlarını yarada bilirdilər. Əcnəbilərin naturalizasiyasını tənzimləmək üçün ilk cəhd "1790-cı il naturalizasiya qanunu" idi. Ancaq bir neçə il sonra Çindən artan immiqrasiyanı dayandırmaq üçün Çin Çıxış Qanunu qəbul edildi. 1924-cü il İmmiqrasiya Qanunu (Immigration Act of 1924), immiqrantların ayrıca milliyyətinə və mənşə ölkələrinə girməsi üçün kvotalar müəyyən etdi. 1952-ci il İmmiqrasiya və Vətəndaşlıq Qanunu İmmiqrasiya və Təbiiləşdirmə Xidmətinin yaranmasına səbəb oldu.
Doqmit (Fallout)
Doqmit və ya it — postapokaliptik mövzulu rol videooyunlarından ibarət "Fallout" seriyasında it qeyri-oyunçu personaj (NPC). Doqmit ilk dəfə orijinal "Fallout" (1997) videooyununda oyun personaj üçün qeyri-məcburi bir yoldaş kimi təqdim edilmiş, daha sonradan oyunun sikveli olan "Fallout 2" (1998) və başqa videooyunlarda kameo etmişdir. Doqmitin eyni rolu canlandıran başqa versiyaları "Fallout 3" (2008) və "Fallout 4" (2015) videooyunlarından mövcuddur. Personajın bütün inkarnasiyaları müsbət reaksiyaya səbəb olmuş və seriyanın ən yaddan qalan hissələrindən biri olaraq qəbul edilmiş, eləcə də videooyun sahəsindəki ən populyar saydkiklərdən biri hesab edilmişdir.
Tarixi
"Black Isle Studios"un istehsal etdiyi və "Interplay Entertainment" tərəfindən yayımlanan orijinal "Fallout" videooyununda "Sığınacaq sakini" adlanan oyunçu personaj Doqmit ilə ilk dəfə Canktaun adlı bir şəhərdə qarşılaşır. Doqmitin keçmiş sahibi yerli qanqster Gizmo tərəfindən işə alınan cinayətkarlar tərəfindən öldürülən, Maks Rolatanskiyə yaxından bənzəyən adsız bir şəxs idi. Oyunçu personaj Doqmit bəsləyirsə və ya dəri gödəkçə geyinərsə, Doqmit onun dalına düşəcək və yanında döyüşəcək. Seriyanın kanonuna görə, Doqmit 30 dekabr 2161-ci il tarixində sığınacaq sakini tərəfindən öz öhlədiyinə götürülür və 20 aprel 2162-ci il tarixində onun Ustadın hərbi bazasına hücumu zamanı güc bariyeri tərəfindən öldürülür. Personaj "Fallout" üçün hazırlanan bir filmdə görünməli idi, lakin layihə sonradan ləğv edilmişdir.
Doqmit "Fallout 2" videooyununda pasxa yumurtası tipli "Qırılmış xəyalların kafesi" adlı xüsusi rastlaşmada qeyri-kanonik bir kameo edir. "Fallout 2"-nin oyunçu personajı "Seçilmiş olan" rastlaşma zamanı 13 nömrəli sığınacağın kombinezonunu geyərsə, Doqmito sahiblənə bilər. Bunu videooyundakı bir baq səbəbindən Brickiper xalatı ilə də etmək mümkündür. Oyunçu Doqmiti öldürməyi seçərsə, "Dəli Maks" filmində eyniadlı rolu canlandıran Mel Gibsona istinadən Mel adlı bir adam meydana çıxacaq və Doqmitin intiqamını almağa çalışacaq. Personaj "Fallout" kainatının xaricində də kameo etmişdir. Bunlara "Troika Games" tərəfindən 2001-ci ildə hazırlanmış və istehsal prosesində "Fallout" videooyununun dizayneri Tim Keynində iştirak etdiyi "Arcanum: Of Steamworks and Magick Obscura" və 2004-cü ildə "Fallout" videooyununun prodüseri Brayan Farqonun başçılıq etdiyi "inXile Entertainment" tərəfindən hazırlanan "The Bard's Tale" videooyunları aiddir. "Black Isle Studios" şirkətinin "Van Buren" adlı üçüncü bir "Fallout" videooyun layihəsində Doqmiti geri gətirmək planları yox idi. Hər halda, videooyun sonradan ləğv edilmişdir.
Doqmit adlı tamamilə fərqli bir it personaj "Bethesda Softworks" tərəfindən hazırlanmış və yayımlanmış "Fallout 3" videooyununa əlavə edilmişdir. Videooyununun hadisələri 2277-ci ildə cərəyan edir. Doqmitin keçmiş sahibi itin tapıldığı zibilxanada bir qrup reyder tərəfindən öldürülmüşdü. Doqmit "Fallout 3"-ün oyunçu personajı "Yalnız gəzəyən" tərəfindən sahiblənə bilər. İt oyun boyunca dəyərli əşyaları tapıb oyunçuya gətirə bilər. "Fallout 3" videooyununun "Broken Steel" genişləndirmə dəsti oyun zamanı ölən Doqmiti qeyri-məcburi olaraq onun yenisi ilə əvəz edilməsinə imkan verir. Personajın bu versiyasının sağlamlıq sayğacı orijinalından iki dəfə çoxdur, yəni başlama vahidi 500 əvəzinə 1.000 dəyərindədir. Azarkeşlər tərəfindən yaradılmış və Doqmit üçün zireh yaradan mod "Destructoid" saytı tərəfindən "Bethesda" şirkətinin "The Elder Scrolls IV: Oblivion" videooyunundakı məşhur ödənişli "at zirehi" genişləndirmə paketi ilə müqayisə edilmişdir. Əlavə olaraq, saytda onlar arasındakı fərqin Doqmitin zirehinin "ödənişsiz və işlək" olduğu qeyd edilmişdir.
Dizaynı
thumb|left|upright|"[[Fallout 3" videooyununda Doqmitin dizaynı "Dəli Maks 2" filmindəki eyniadlı personajın itinə oxşaması üçün "göy hiler" cinsinə əsaslanmışdır.]]
İmmiqrasiya hüququ
ABŞ İmmiqrasiya Qanunu
Federal hökumətin beş əsas şöbəsi ABŞ immiqrasiya ilə məşğul olur: Daxili Təhlükəsizlik Departamenti, Ədliyyə Nazirliyi, Dövlət Departamenti, Əmək Departamenti və Səhiyyə Departamenti.
Doqmit (Fallout)
Dizaynı
Doqmit 1981-ci ildə çəkilmiş postapokaliptik mövzulu "Dəli Maks 2" filmindəki Maks Rokatanskinin (Dəli Maks) adsız itindən ilham alınaraq yaradılmışdır. Personajın ilk adı "Doqşit" idi və bu, 1975-ci ildə çəkilmiş postapokaliptik "Oğlan və iti" filminin açılış səhnəsindən alınmışdır. Burada baş qəhrəman Vik Blad adlı itini "Doqmit" adlandırır. "Fallout" videooyununun prodüseri, aparıcı proqramçısı və dizayneri Tim Keynə görə, "videooyununun bədii rejissoru Leonard Boyarski ofisində bu filmi davamlı olaraq izləyirdi" və oyuna bir itin əlavə edilməsinin "bomba" olacağını demişdir. Keyn "Fallout" videooyununun proqramçısı və dizayneri Cessi Hayniqi "Doqmitin yaradılmasına görə təşəkkür ediləcək adam" adlandırmışdır. Hayniq özü demişdir ki, öz fikrinə görə, "Fallout" videooyununun dizayneri Skott Binni personajın adının nə olacağına qərar vermiş və onu sözügedən film səhnəsindən almışdır.
"Fallout" videooyununun dizayneri Kris Teylor 2009-cu ildə "Doqmitin bu qədər populyar bir personaj çevriləcəyini heç gözləmədikləri"ni söyləmişdir. O, "oyunçuya qoşulan qeyri-oyunçu personajların həmişə şiddətli bir sona çatacağını düşündüyü"nü, lakin "oyunçuların xüsusilə də hərbi bazadakı güc sahələrindəki cəhənnəmdən keçərək Doqmiti sona qədər yaşatmaq üçün gördüyü bütün işlərdən xəbərdar olduqda şoka düşdü"yünü qeyd etmişdir. "Fallout 2" və "Fallout: New Vegas" videooyunlarının dizayneri Kris Avellona görə, Doqmit müxtəlif səbəblərdən "mübahisəsiz ən uğurlu NPC yoldaşdır". Ona görə, ilk növbədə, personaj danışmadığı üçün "oyunçular ona istədiyi şəxsiyyəti verə bilər". İkincisi, Doqmit "döyüşdə təsirlidir" və nəhayət, personaj "dəridən qabıqdan çıxaraq sona qədər oyunçu personajın yanında qalan bir itdir".
"Fallout 4" videooyununda Doqmitin hərəkətlərini qeyd alan River adlı real bir alman çoban itidir. 27 iyun 2021-ci il tarixində videooyununun baş dizayneri Col Bercess öz rəsmi "Twitter" hesabında Riverın vəfat etdiyini təsdiqləmişdir.