cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
E vitamini
Fiziki və kimyəvi xassələri
E vitamini yağda həll olunan vitaminlərdən biridir. Buna görə də hüceyrə membranında çox olur. E vitamininin təsirini göstərən 8 tokoferol və tokotrienol var. α-tokoferol digər tokoferollardan ən təsirlisidir. α-tokoferol və daha çox α-tokoferil asetat; Onlar bir az sarı, qoxusuz, yağlı şəffaf və çox yapışqan maddələrdir. Təbiətdə tapılan dekstro forması fizioloji cəhətdən ən təsirli izomerdir. Süni rasemik α-tokoferol (DL-α-tokoferol) və onun efiri müvafiq dekstro izomerinin 70-75% potensialına malikdir. β və γ tokoferollar α izomerindən yarısı qədər effektivdir və δ izomerinin yalnız 1%-i. Tokoferollar kristal şəklində əldə edilə bilməz. Oksigensiz mühitdə 200 °C-ə qədər davam edir. 100 °C-ə qədər üzvi turşulardan təsirlənmir. Qələvilər edir. Oksidləşmə ilə bioloji təsirini sürətlə itirir. Yağda E vitamini yoxdur. İşığa və xüsusilə ultrabənövşəyi şüalara davamlıdır. Ona görə də tərkibində E vitamini olan qidalar günəşə məruz qalmamalıdır. E vitamininin bəzi oksidləşmə məhsulları K vitamininin təsirini göstərir. Qızartma zamanı E vitamininin 50-90%-i itirilir. Süni şəkildə ağardılmış unlarda E vitamininin bir hissəsi məhv olur. E vitamini antioksidant olduğu üçün yağın davamlılığını artırmaq üçün yağlara əlavə edilir.
Bioloji təsirlər
α-Tokoferol, siqnal ötürülməsində mühüm izoenzim olan Protein Kinase C-ni (PKC) inhibə etməkdə β, γ və δ-tokoferolları olan α-tokotrienoldan daha güclüdür. Trombositlərin yapışması. Bu, həll olunan fibrinogenin həll olunmayan fibrinə çevrildiyi və qanın laxtalandığı axındakı ilk hadisədir. Trombositlərin yapışması və aqreqasiyası qanaxmadan ölümün qarşısını almaq üçün tamamilə vacibdir. 3-hidroksi-3-metilqlutaril-koenzim A (HMG-CoA) reduktazasının transkripsiyadan sonrakı bastırılması. Bu ferment xolesterol sintezi üçün vacibdir. Hüceyrədənkənar mayelərə nəzarət.
Vitamin E və insan sağlamlığı
Vitamin E qəbulu üçün ənənəvi tövsiyələr vitaminin bədən funksiyalarına verdiyi töhfə və xroniki xəstəliklərin qarşısının alınmasında mümkün rolları nəzərə alınmadan müəyyən edilmişdir. Klinik və biokimyəvi məlumatlar normal insanlarda E vitamini çatışmazlığının sübutunu göstərmir və çatışmazlıq yalnız uzun müddətli yağ qəbul etməyən xəstələrdə müşahidə edilə bilər. E vitamini fəaliyyətinin normal qidalanmada kifayət olduğu düşünülür. Müavinətlər ABŞ-nin ənənəvi yeməklərinə əsaslanır. Yetkin kişilər üçün 10 mq α-tokoferola, yetkin qadınlar üçün isə 8 mq-a bərabərdir. Araşdırmalara görə, bu gün insanlar bu tövsiyə olunan miqdardan çox qəbul edirlər ki, bu da insan sağlamlığına bir çox cəhətdən müsbət təsir göstərir. E vitamininin sağlamlıq faydaları:
Avitaminoz
Qidanın tərkibində zəruri vitaminlərdən bir neçəsinin və hətta birinin çatışmazlığı avitaminoz adlanan xəstəliyə səbəb olur. Vitaminlərin çoxluğu da insan orqanizmində müəyyən funksiyaların dəyişilməsinə səbəb olur.
Afaq Hüseynova
Afaq Böyük-Ağa qızı Hüseynova — Azərbaycan rəssamı, xoreoqraf, Sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru, Yaradıcı Qadınlar Assosiasiyasının rəhbəri Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvü (1988).
Kadomatsu
thumb|right|Şinto məbədində kadomatsu. – Yaponiyada yeni il ərəfəsində darvazaya qoyulan ənənəvi dekorasiya. Məqsəd ulu ruhları və ya bərəkət kamilərini qarşılamaqdır. Kadomatsu Milad bayramından 5 yanvara qədər (Edo dövründə 7 yanvara) yerləşdirilir və kamilər üçün müvəqqəti ev hesab olunur. Kadomatsunun dizaynı regionlara görə dəyişir, lakin adətən şam, bambuk və ya umedən hazırlanır. Bu bitkilər, uyğun olaraq, uzunömürlülüyü, çiçəklənməni və mətanəti simvolizə edirlər. Yeni il mərasimlərinin fundamental funksiyası bərəkət gətirən və hər kəsə əcdadların hifzini bəxş edən toşiqamini şərəfləndirmək və qarşılamaqdır. 15 yanvardan sonra (və ya 19 yanvardan) kadomatsu yandırılır və kamilərin getməsinə şərait yaradılır. Kadomatsunun Unicode sistemində simvolu da var.
Afaq Hüseynova
Həyatı
1955-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1973-cü ildə Bakı Xoreoqrafiya Məktəbini, 1980-ci ildə M.A.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun dekorativ-təbiqi sənət fakültəsini bitirib.
1980–85-ci illərdə Azərbaycan Bədii Fondunun rəssamı, 1985–91-ci illər Azkonsertin solisti işləyib. 1991–2003-cü illərdə Azərbaycan muzey sərvətlərinin və əşyalarının bərpası mərkəzinin elmi işçisi olub. 2003-cü ildən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Memarlıq və İncəsənət İnstitutunun elmi işçisidir.
Kadomatsu
İstifadəsi
Kadomatsunun mərkəzi hissəsi üç böyük bambuk çubuğundan ibarətdir. Lakin plastik kadomatsular da satılır. İkebanın oxşar ənənələrinə uyğun olaraq bambuklar müxtəlif hündürlüklərdə yerləşdirilirlər və cənnət, bəşəriyyət və yeri simvolizə edirlər. Cənnəti simvolizə edən ən yüksəkdə, yeri simvolizə edən ən aşağıda olur. Bəzi kadomatsularda yer ilə bəşəriyyəti simvolizə edən çubuqlar eyni hündürlükdə olur. Kadomatsunun əsas elementləri bir araya gətirildikdən sonra həsirlə və yenicə toxunmuş kəndirlə bağlanır. Kadomatsu darvazanın hər iki tərəfinə qoyulur: biri kişini, biri qadını simvolizə edir.
Afaq Hüseynova
Həyatı
1999-cu ildən "Yaradıcı Qadınlar Assosiasiyası"nın prezidentidir.
1976-cı ildən — Azərbaycan və beynəlxalq sərgilərdə iştirak edib, əsərləri Almaniya, Portuqaliya, Monqoliya, Amerika, Turkiyə, Fransa, Danimarka nümayiş etdirilib. 1998–99-cu illər — Sabirabad rayonu çadır şəhərçiyində qaçqın uşaqların folklor seksiyasının bədii rəhbəri olub (Norvergin Refuqee Council).
2013-cü ildən- Sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru
NGC 7518
NGC 7518, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balıqlar bürcü istiqamətində yerləşir. Sa tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Hava keçirməyən dəbilqə
280px|thumb|right|Sovet hermetik dəbilqə QŞ-6 Hermetik dəbilqə (qısa «hermetik dəbilqə») — pilot və ya astronavtin yüksək hündürlük avadanlıqlarının bir hissəsi, yüksək hündürlüyü kompensasiya edən kostyum və yüksək hündürlük skafandrın tərkibinə daxil olur. Təyyarəçiyə (kosmonavta) uçan aparatın kabinəsinin hermetizasiya zamanı yüksək hündürlüklərdə uçuşu həyata keçirmək imkanı verən və bu şəraitdə və katapultasiya zamanı onun sağ qalmasını təmin edən xüsusi konstruksiyalı hava keçirməyən dəbilqə.
Ədəbiyyat
·Hermetik dəbilqə/ / Hərbi terminlər lüğəti / Sost. A. M. Plexov, red. S. G. Şapkin. — M.: Voyenizdat, 1989. - P.68. — 335 P. - 65 000 ekz. — ISBN 5-203-00175-8.
Əl-Cübeyl
Əl-Cübeyl — Səudiyyə Ərəbistanının Şərq vilayətində şəhər.
Li Feliks
Lee Felix (doğum adı:Lee Yongbok;),  ) və ya bilinən səhnə adı ilə Felix — Cənubi Koreyalı oğlan qrupu Stray Kids-in üzvüdür. Koreya Musiqi Müəllif Hüquqları Assosiasiyasının (KOMCA) məlumatına görə, o 17 mahnının müəllifidir.
İlk İllər
Felix (펠릭스) −15 sentyabr 2000-ci ildə Sidney, Avstraliya-da anadan olub. Qrupun rəqqası, vokalı, repçisidir. 2016 -cı ildə Feliks Avstraliyada dostları ilə alış -veriş edərkən, JYP Entertainment -in dinləmələrinə qatılmağa dəvət edildi. Stray Kids -in gələcək üzvü Hwang Hyunjin ilə eyni vaxtda JYP Entertainment-ə girməli idi, lakin təhsilini bitirmək və məzun olmaq üçün Avstraliyadan ayrılmasını təxirə saldı.
2017 -ci ilin fevral ayında Feliks JYP Entertainment -də stajçı oldu və Koreya dilini öyrənməyə başladı. İl ərzində, Mnet reallıq televiziya şousu Stray Kids-in çəkilişində iştirak etdi, burada yeni bir oğlan qrupu qurulacaqdı. Səkkizinci bölümdə Feliks səhnədəki zəif performansı və Koreya dilini bilməməsi səbəbiylə yarışmadan ayrıldı. Bununla birlikdə, prodüser Park Jin-yonnun seçimi sayəsində o və digər seçilmiş iştirakçı, Stray Kids-in digər üzvü Lee Know serialın son bölümündə yenidən rol almaq imkanı əldə etdi. Dördüncü missiyada ona ikinci şans verildi ki, bu da doqquz nəfərlik qrup olan Stray Kids-də debüt etməsinə imkan verdi.
Debüt
Martın 25-də Feliks “Stray Kids” qrupunda “Unveil: Op. 01: I Am Not” adlı konserti ilə rəsmi olaraq debüt etdi və ertəsi gün ilk genişləndirilmiş “I Am Not” mahnısı ilə çıxış etdi. 2018 -ci ildə debüt etdikdən sonra bir neçə Stray Kids mahnılarının yazılmasına töhfə verib.
23-24 iyun tarixlərində Feliks və Stray Kids qrupunun solisti və lidero Ban Çan Kcon 2018 NY-də aparıcı kimi çıxış etdi.
26 Avqustda Feliks Stray Kids üzvləri Li Minho və Hyoncin ilə birlikdə Dance Racha rəqs alt qrupunda debüt etdi.
2019 -cu ilin iyul ayından etibarən Arirang TV -də Seulda Pops -un aparıcısı idi, lakin 2020 -ci ilin yanvar ayında planlaşdırma ziddiyyətləri səbəbindən şoudan ayrıldı. Bu şouda o, məşhur pop xoreoqrafiyasına əsaslanan rəqs hərəkətlərini öyrətdiyi Feliksin Dance How To! adlı bölməsini idarə etdirdi.
UEFA Avro 1988 (seçmə mərhələsi, 6-cı qrup)
UEFA Avro 1988-in seçmə mərhələsinin 6-cı qrupunda Danimarka, Çexoslovakiya, Uels və Finlandiya milli futbol komandaları mübarizə aparmışlar. Turnirin final mərhələsinə vəsiqəni 1-ci yeri tutan Danimarka millisi qazanmışdır.
Kuhkənar (Meşkinşəhr)
Kuhkənar — İranın Ərdəbil ostanının Meşkinşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 169 nəfər yaşayır (38 ailə).
Belarus 2015 Avropa Oyunlarında
Belarus — 12 iyun-28 iyun tarixləri arasında Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində keçirilən 2015 Avropa Oyunlarındaki iştirakı. Belarus 2015 Avropa Oyunlarında 8 idmançı ilə 1 idman növündə təmsil olundu. Belarus 2015 Avropa Oyunlarında 10 qızıl, 11 gümüş və 22 bürünc medal qazanaraq ümumilikdə 43 medal ilə medal sıralamasında 7-ci yeri tutdu.
30x30pxBədii Gimnastika
Qadınlar
Xanxana (Sulduz)
Xanxana - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sulduz şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 399 nəfər yaşayır (82 ailə).
Hvan Hyon-cin
Hwang Hyunjin və ya səhnə adı ilə Hyunjin  — Cənubi Koreyalı oğlan qrupu Stray Kids-in üzvüdür. Koreya Musiqi Müəllif Hüquqları Assosiasiyasına (KOMCA) görə, onun adına 17 mahnı var.
Debütdən öncə
Stajçı olaraq Hyoncin Stray Kids realiti şousunda Stray Kids üzvləri və İtzy üzvləri ilə birlikdə iştirak etdi.Hyoncin-in dediyinə görə, JYP Entertainment-ə qoşulduqda heç bir şeydə lazımi bacarıqları yox idi, ona görə də hər şeyi sıfırdan öyrənməli idi. Hyoncin debütünü görünüşünə görə deyil, bacarığına görə etmək istəyirdi. Təcrübə illəri asan keçmədi, ilk vaxtlar rəqsdə o qədər də yaxşı deyildi və ona nifrət edirdi. Ancaq sonralar bu fikri dəyişdi, birlikdə məşq etdiyi təcrübəçilər sayəsində rəqsdən necə həzz alacağını öyrəndi. Ona bir çox insan narahat olmamalı olduğunu görünüşünə görə ,çox səy göstərmədən debüt edəyini dedi, lakin Hyoncin bu cür şərhləri bəyənmədi, buna görə də o, bacarıqları sayəsində qrupun bir hissəsi olmaq üçün rəqs, rep və vokal üzərində səylə çalışdı.
Debüt və sonrakı fəaliyyətlər
Stray Kids debüt vitrininin açılışı: Op. 01: I Am Not 25 mart 2018-ci ildə Seuldakı Jang Chung Arenada baş tutdu.
26 avqust 2018-ci ildə üç Stray Kids iştirakçısının xoreoqrafiyası ilə video yayımlandı: Minho, Hyoncin və Feliks. Orada iştirakçıların hər biri öz rəqs tərzini nümayiş etdirib. Video SKZ-PLAYER layihəsi çərçivəsində yayımlanıb.
2019-cu ilin fevralında məlum oldu ki, ilk dəfə Hyoncin və Çani (SF9) 16 fevralda yayımlanan Show! Music Core-da aparıcı olaraq Minaya (Gugudan) qoşulacaqlar. Əlavə olaraq Hyoncin, V-live-da canlı yayımlar apardı: HYUNJIN's counseling center və Hyunjin's Practice Room ."HYUNJIN's counseling center"-də o, pərəstişkarları ilə müxtəlif həyat vəziyyətləri və problemlər haqqında danışdı."Hyunjin's Practice Room" isə o, müxtəlif sənətçilərin musiqi xoreoqrafiyasını edirdi.
2019-cu ildə Hyoncin və I.N. ilə A-Teen 2-nin 16 epizodunda kamoe rolu oynadılar, bu epizod iyun ayında yayımlandı.
10 may 2020-ci il tarixində, SKZ-PLAYER-in bir hissəsi olaraq, Billi Ayliş-in "when's end" mahnısı üçün Hyoncin yeni xoreoqrafiyası ilə video yayımlandı.
20 dekabr 2020-ci il tarixində SKZ-PLAYER-in bir hissəsi olaraq Stray Kids-in youTube kanalında "꼬마별" mahnısı üçün video yayımlandı.
TC Candler-ə görə Hyoncin, 36-cı yeri tutaraq "2020-ci ilin ən yaraşıqlı 100 siması"na daxil oldu.
O, Minho və Sunmin ilə birlikdə Day6-dan Young K-nın aparıcılığı ilə "Day6 Kiss The Radio (DeKiRa)" verilişində qonaq olub.
Fevralın 22-də anonim bir şəxs Hyoncini orta məktəbdə ona sataşmaqda ittiham etdi. 27 Fevral 2021-ci ildə Hyoncin ona qarşı olan ittihamlar səbəbiylə rəsmi bir fasilə verdi. O, həmçinin əlyazma üzrxahlığını da paylaşdı. Həmin vaxt Stray Kids "Kingdom: Legendary War"-da (}iştirak edirdi və Hyoncin yalnız şounun ilk epizodunda göründü. 23 avqust 2021-ci ildə Hyoncin və Stray Kids-in tam heyəti ikinci tammetrajlı albomu 'NOEASY'-ni buraxdılar. 26 iyun 2021-ci ildə Stray Kids üçüncü rəqəmsal sinqlı olan "Mixtape: Oh (애)" adlı mahnı yayımlandı.Bu musiqi videosunda iştirak etməsi ilə şirkət iyulda Hyoncinin aktiv fəaliyyətə qayıdacağı açıqladı.
10 iyul 2021-ci ildə Stray Kids youtube kanalında Sam Tinnesz və Yacht Money tərəfindən ifa olunan "Play With Fire" mahnısında Hyoncin tərəfindən səhnələşdirilən xoreoqrafiyanın videosu yayımlandı. 16 sentyabr 2021-ci ildə İtalyan brendi ETRO, Minho, Hyoncin və Feliks ilə birlikdə Etro Earthbeat kampaniyasını reklam edən xoreoqrafiyalı video yayımladı. Həmçinin, Minho, Hyoncin və Feliks ETRO ilə əməkdaşlıq edən ilk K-pop idollarıdır. 19 oktyabr 2021-ci ildə çəkilişin pərdəarxası görüntüləri Stray Kids YouTube hesabında yerləşdirildi. 2021-ci ilin oktyabrında Hyoncin "Mnet Studio Choom Artist" tərəfində ayın sənətkarı seçildi. Oktyabrın 11-də onların YouTube kanalında xoreoqrafiyanın hissələri və keçmişi ilə bağlı xatirələrini bölüşdüyü müsahibəsindən fraqmentlər olan tizer yerləşdirilib. Bu tizer həmçinin Hyoncinin JYP Entertainmentdə xoreoqrafiyaya hazırlaşdığı anları da göstərdi. Tam video oktyabrın 17-də, gecə yarısı (Koreya vaxtı ilə) yayımlandı.Xoreoqrafiya Post Malone-un "Motley Crew" mahnısı üçün MOTF (Beom Kim & Haeri Park) tərəfindən hazırlanmışdır. 2021-ci ilə TC Candler-ə görə Hyoncin, "2021-ci ilin ən yaraşıqlı 100 siması"-nda 14-cü yeri tutdu.
Rila Fukuşima
– Yaponiya fotomodeli və aktrisası. Model kimi müxtəlif brendlər üçün çalışmışdır. Aktrisa kimi isə "Şimal porsuğu: Ölməzlik" filmindəki (2013) Yukio, "Zirehdəki xəyalət" (2017) filmindəki Qırmızı libaslı geyşa və "Ox" teleserialındakı Tatsu Yamaşiro rollarına görə tanınır.
Həyat və karyerası
Rila Fukuşima 9 yanvar 1980-ci ildə Yaponiyanın Tokio şəhərində doğulmuşdur və orada böyümüşdür.
Əvvəlcə Tokiodakı bir agentlikdə fotomodel agenti kimi işləmək istəmişdir, lakin əvəzində fotomodel olmağa qərar vermişdir. Fotomodel karyerası ərzində bir çox leyblı və brendlə işləyərək şoularda və kampaniyalarda iştirak etmişdir. 2013-cü ildə "Vogue Japan" jurnalı tərəfindən ilin qadınlarından biri seçilmişdir.
"Ox" teleserialının üçüncü mövsümündə Devon Aokini əvəz edərək Tatasu Yamaşiro rolunu canlandırmışdır. 2015-ci ildə HBO kanalının "Taxt-tac oyunları" serialınının bir mövsümünün 5-ci seriyasındakı bir qırmızı rahibə kimi görünmüşdür. Netflix tərəfindən çəkilən "Milyon yenlik qadınlar" serialında Minami Şirakava rolunu canlandırmışdır.
Əsgər Cəlilov
Əsgər Xəlil oğlu Cəlilov — Azərbaycanlı şəhid.
Həyatı
Cəlilov Əsgər Xəlil oğlu 1936-cı ildə Gədəbəy rayonunun Mutudərə kəndində kolxozçu ailəsində anadan olmuşdur. Uşaqlıq illərini yoxsulluq içərisində keçirmişdir. Yaşının yetkinlik çağlarında kolxozda fəhləlik etmişdir. 1981-ci ildən Gədəbəy rayon rabitə qovşağının İsalı poçt şöbəsində poçtalyon işləmişdir. İşlədiyi müddətdə əhalinin dərin hörmətini qazanmışdır.
Hərbi xidməti
1990-cı il 20 yanvar hadisələrindən on gün sonra xidməti vəzifəsini yerinə yetirərkən erməni quldurları tərəfindən faciəli surətdə 5 nəfər rabitə işçisi ilə birlikdə qətlə yetirilmişdir.
İrsi
Gədəbəy rayon qəbiristanlığında dəfn olunub.
Kepler qanunları
thumb|right|300px|Keplerin I qanunu thumb|right|300px|Keplerin II qanunu thumb|right|300px|Keplerin III qanunu Kepler qanunları (Planetlərin hərəkət qanunları) — planetlərin hərkətlərinə dair İohan Kepler tərəfindən tapılmış üç qanun.
Kepler Brahenin 1580–1600-cü illərdə apardığı 20 illik planet müşahidələrinin və Mars üzərində şəxsən özünün apardığı müşahidələrin təhlilindən qərara gəldi ki, Mars üçün dairəvi orbit seçmək mümkün deyil. O, qəti qərara gəldi ki, planetlərin orbitləri dairədən fərqlidir. Uzun illərin müşahidələri əsasında o, planetlərin 3 emprik hərəkət qanunıarını verdi.
Qanunlar
-burada T1 və T2-iki planetin siderik periodları, m1 və m2-onların kütlələri, m0-mərkəzi nöqtənin kütləsi, a1 və a2 orbitlərin böyük yarımoxlarıdır.
III qanun elliptik orbitlər üçündür. I və II qanunlar 1609-cu ildə, III qanun isə 1619-cu ildə kəşf edilmişdir. Kepler qanunlarının doğruluğun şübhə Keplerin özündə də vardı. Lakin sonralar onun qanunlarını təkmilləşdirən Ptolomey və Brahe həmçinin Nyutonun cazibə qanunun köməyi ilə qanunlardakı çatışmazlıqları aradan götürdülər.
Kepler planetlərin hərəkət qanunlarını uzun illərin müşahidələrinin təhlili əsasında vermişdir. Bu qanunlar bütün göy cisimlərinə şamil oluna bilmir. Məsələn, Keplerin I qanunu yalnız Günəş ətrafında qapalı orbitə malik olan göy cisimləri üçün doğrudur. Belə göy cisimləri Günəş sisteminin böyük planetləri, bəzi kometlər və kiçik planetlər-asteroidlərdir. Kepler qanunları Nyuton tərəfindən ümumiləşdirilmiş və dəqiqləşdirilmişdir.
Mizan (Meşkinşəhr)
Mizan — İranın Ərdəbil ostanının Meşkinşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 632 nəfər yaşayır (143 ailə).
Nduka Usim
Nduka Çarlz Usim (23 mart 1985) təqaüdə çıxmış Nigeriya əsilli azərbaycanlı futbolçudur, AZAL-da müdafiəçi kimi çıxış edib, xüsusən də Azərbaycan Premyer Liqasında.
Klub
Nduka Nigeriyada gənclər komandaları üçün futbol oynamağa başlayıb. 2004-cü ildə AZAL PFK-da sınaqlara çıxıb və bir illik müqavilə imzalayıb. Növbəti mövsüm üçün o, müqaviləsini yeniləyib və Azərbaycan Premyer Liqasında debüt edib. O vaxtdan bəri Nduka AZAL PFK-da çıxış edir və 200-dən çox oyun keçirən oyunçuya çevrilir.
2013-cü ilin iyulunda AZAL-da keçirdiyi 208 oyundan sonra Usim bir illik müqavilə ilə TFF Birinci Liqa təmsilçisi "Tavşanlı Linyitspor"a keçdi. Türkiyədə cəmi 6 ay qaldıqdan sonra Usim 25 yanvar 2014-cü ildə Simurqla 6 aylıq müqavilə imzaladı.
Beynəlxalq
2007-ci ilin əvvəlində Usim 21 yaşadək futbolçulardan ibarət Azərbaycan yığmasına çağırılıb. Usim UEFA Avro 2008-in seçmə mərhələsinin A qrupunda Finlandiya və Belçikaya qarşı keçiriləcək oyunlar üçün Azərbaycan milli komandasına çağırılıb. O, 2010-cu il Dünya Çempionatının seçmə oyunlarında da çıxış edib.
Futboldan sonra
Futboldan ayrıldıqdan sonra Usim Nigeriyada tikinti biznesi ilə məşğul olub.
O, həmçinin Nigeriya Futbol Federasiyasının Qeydiyyatlı Vasitəçisidir.
Kult
Kult — adətən xarizmatik olan və öz-özünü təyin etmiş, deviant sayılan, cəmiyyət normalarından kənarda bir sıra hərəkətlərə və təcrübələrə sarsılmaz sədaqət tələb edərək üzvlərinə hədsiz dərəcədə nəzarət edən rəhbəri olan nisbətən kiçik qrup üçün nəzərdə tutulmuş, bəziləri tərəfindən alçaldıcı hesab edilən termin. Bu termin həmçinin, onun qeyri-adi dini, mənəvi və ya fəlsəfi inancları və ritualları, yaxud konkret şəxsiyyət, obyekt və ya məqsədə ümumi marağı ilə müəyyən edilən yeni dini hərəkat və ya digər sosial qruplar üçün istifadə olunur. Termin bu mənası zəif müəyyən edilmişdir, həm populyar mədəniyyətdə, həm də akademiyada fərqli təriflərə malikdir və eyni zamanda bir neçə tədqiqat sahəsində alimlər arasında davamlı mübahisə mənbəyi olmuşdur.
Ağır pulemyot
thumb|300px|M2 Browning ağır pulemyotu
Ağır pulemyot və ya iriçaplı pulemyot – orta böyüklükdə olan pulemyotlardan bu pulemyotlar bir çox xüsusiyyətlərinə görə fərqlənirlər. Ağır pulemyotları iki əsas sinifə bölmək mümkündür: Birincisi, Birinci dünya müharibəsi zamanı istifadə edilmiş və çəkiləri olduqca çox olduğu üçün ağır pulemyotlar olaraq adlandırılmış silahlardır. İkincisi isə, standartlardan kənar olan texnikalara, binalara, təyyarələrə və yüngül zirehli avtomobillərə quraşdırılan, uzun mənzilli və çox böyük dağıdıcı gücə sahib olan şəkildə konstruksiya edilən iriçaplı pulemyotlardır.
Belçika 2015 Avropa Oyunlarında
Belçika — iyun ayının 12-dən 28-nə kimi Azərbaycanda keçirilən 2015 Avropa Oyunlarında iştirak edən ölkələrdən biridir.
Belçika ümumilikdə 117 idmançı ilə təmsil olunur.
Əbədi Məşəl abidəsi
Əbədi Məşəl abidəsi — Azərbaycana qarşı edilmiş hərbi təcavüz nəticəsində baş vermiş Qanlı yanvar faciəsində və Azərbaycan Respublikasının suverenliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda gedən döyüşlərdə qəhrəmanlıqla həlak olmuş vətəndaşların xatirəsini əbədiləşdirmək məqsədi ilə Bakı şəhərindəki Şəhidlər Xiyabanında ucaldılmış abidə kompleksi.
Abidənin yaradılması
Əbədi Məşəl abidə kompleksinin yaradılması fikri ilk dəfə 1994-cü ildə irəli sürülüb. Milli Məclisdə bu faciəyə qiymət verilərkən prezident Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə şəhidlərin xatirəsini əbədiləşdirmək üçün abidə yaradılması qərarı da qəbul olunur. O bu məsələni şəxsi diqqətində saxlayır, yaradılmış komissiyaya tapşırıq və tövsiyələrini verir: memar və heykəltəraşlara öz təsirliliyinə, məzmununa, səviyyəsinə görə böyük həcmli əsərdən də çox qiymətli olacaq bir abidə yaratmağı tapşırır. Bir il sonra, faciənin beşinci ildönümündə keçirilmiş sərgidə ona iki layihə təqdim olunur.
Hazırlanmış layihələr yalnız faciəni əks etdirdiyi üçün prezident Heydər Əliyevi qane etmir, o daha bir neçə layihənin hazırlanmasını tapşırır. Tapşırıq ondan ibarət olur ki, yaradılacaq abidə faciəni də, xalqın qəhrəmanlığını da, təcavüzü də əks etdirməlidir.
Abidənin açılışı
Kompleksin açılışı 9 oktyabr 1998-ci il tarixində olmuşdur. Abidə səkkizguşəli ulduz üzərində dayanan qızılı rəngdə şüşə günbəzdən, tac qoyulmuş sərdabədən (türbədən) ibarətdir.
Sərdabənin divarlarını zərif şəbəkə bəzəyir. Gecə səmasında parlayan qızılı rəngli günbəz Azərbaycanın müstəqilliyi uğrunda canını fəda etmiş şəhidlərin ruhunu təcəssüm etdirir.
KPV
300px|thumb|ZPU-4
Əbədi Məşəl abidəsi
Abidənin açılışı
2007-ci ildə prezident İlham Əliyevin sərəncamı ilə Şəhidlər Xiyabanı rekonstruksiya olunarkən Əbədi Məşəl abidəsinin sütunları hündürləşdirilmiş, abidədəki səkkizguşəli ulduz və məsamələri qızılla işlənmişdir.
KPV
14.5 mm-lik KPVT iriçaplı tank pulemyotu zirehli nəqliyyat vasitələrinə, döyüş katerlərinə, səyyar və stosionar qurğulara quraşdırılır. 2000 metr məsafədə yüngül zireli hədəfləri, atəş gücü ilə düşmənin canlı qüvvəsini, 1500 metr yüksəklikdə isə hava hədəflərini məhv etmək üçün təyin edilib.
Hava və yerüstü hədəflərə yandırıcı zirehdələn B32 patronlarla və zirehdələn izburaxan VZT (B3T) patronları ilə atəş açır.
BRDM-2, BTR (BTR-60PB, BTR-70, BTR-80) kimi texnikaların əsas silahıdır.
İstehsal tarixi
Konstruktor: Semyon Vladimirov
Konstruksiya tarixi: 1944
İstehsalçı: Degtyarev Zavodu
İstehsal tarixi: 1949 — hal-hazırkı dövr
Növləri: KPVT (Rusca: КПВТ) (Vladimirov iriçaplı tank pulemyotu)
Texniki göstəriciləri
Çap: 14,5 mm
Çəki: 52,2 kq
Atəş tempi: 550–600 atəş/dəqiqədə
Döyüş zamanı atəş tempi: 70..80 atəş/dəqiqədə
Yerüstü hədəfləri nişanalma məsafəsi: 2000 metr
Hava hədəflərini nişanalma məsafəsi: 1500 metr
Güllənin maksimum uçus məsafəsi: 9000 metr
Uzunluq: 1,980 mm
Lülə uzunluğu: 1,346 mm
Eni: 162 mm
Hündürlük: 225 mm
Konstantin və Doruntina
Konstantin və Doruntina (albanca: Kostandini dhe Doruntina) və ya Konstantinin Besası (albanca: Besa e Kostandinit) — alban ballada və əfsanəsi. Əsərin bayağı versiyası da mövcuddur. Əfsanə həmçinin aşağdaki variantlardaki kimi də nəql edilir:
Vinsent Bueno
Vinsent Bueno (Vincent Bueno; ) — Avstriyada anadan olmuş Filippin əsilli Avstriya müğənnisidir.
Konstantin və Doruntina
Məzmun və mənası
Doruntina özü də daxil olmaqla 13 uşaqlı ailənin yeganə qızıdı. Doruntinaya xarici şahzadə ilə nikah bağlamaq təklifi gələndə, ailədə heç kəs onun belə uzağa gedməsinə razılıq vermir. Təkçə on iki qardaşın ən kiçiyi Konstantin onu xoşbəxt etmək istəyir və söyləyir ki, anası qızını istənilən vaxt görmək arzulayarsa, onu həmən yanına gətirəcək. Axırda anası Konstantinin vədinə inanıb, nikaha razılıq verir.
Vinsent Bueno
Bueno 12 yanvar 2008-ci ildə Avstriyanın ORF telekanalının ''Musical! Die Show'' musiqi yarışmasının qalibi olmuşdur.
Konstantin və Doruntina
Məzmun və mənası
O zaman on iki qardaşın hamısı evlənmə ilə razılaşır, amma tezliklə onların hamısı Konstantinlə birgə müharibədə ölürlər. Ana bütün övladlarının itkisinə dözmür, hətta qoca yaşında onun qızı yanında olmaması onu sarsıdır, bu dərdi çəkmək anaya ağır gəlir. Onun monoloqu pafos və qəzəblə doludur. O, əsəbindən vədini yerinə yetirməyən ölü oğlu Konstantini lənətləyir. Lənət oxulduqdan sonra Konstantin dirilir və Doruntinanı qaytarır, çünki ana lənəti hətta öldükdən sonra dözülməzdi. O, Doruntinanı Pasxa bayramı zamanı rəqs eliyərkən tapır. Doruntinanın 12 qardaşının ölümü barədə tamamilə xəbərsizdi. Konstantin dərhal onunla gəlməsini tələb edir və gecə at belində Doruntinanı qaytarır. onun nəzərinə çarpır ki, qardaşı yorğun görünür və toz içindədi, amma Konstantin cavab verir ki, bu uzun yol qət etdiyinə görədi. O, bilə bilməz ki, qardaşı artıq ölüdü. Evə qayıtdıqdan sonra Konstantin bacısını qapıya qədər gətirir, sonra isə kilsəyə getməli olduğunu söyləyir, əvəzində isə geri öz məzarına qayıdır.
Vinsent Bueno
Filippinli müğənni Sara Ceronimonun Vyanadakı konsertində dəstək vokalçı rolunu oynamışdır. 18 yanvar 2008-ci ildə Bueno Filippin mediasına verdiyi müsahibədə Filippində debüt etmək planları barədə məlumat vermişdir. Daha sonra Filippin televiziyasında ilk çıxışını 29 avqust 2010-cu ildə ASAP XV-də etdi. O Filippində musiqi karyerasını davam etdirmək üçün ABS-CBN Əyləncə Qrupu Şirkəti olan Star Records albom şirkəti ilə müqavilə imzaladı.
Konstantin və Doruntina
Məzmun və mənası
Anası Doruntinaya məlumat verməyənə qədər, o anlamır ki, atla qayıtdığı vaxt qardaşı artıq ölmüşdür,
Vinsent Bueno
Vinsent Bueno Niderlandın Rotterdam şəhərində keçirilən 2020 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Avstriyanı "Alive" mahnısı ilə təmsil edəcək.
Konstantin və Doruntina
Məzmun və mənası
Əfsanənin mənası ondadı ki, albanlar vədlərini (Besa) yerinə yetirmək üçün məzardan belə qalxalar, Buna görə də əfsanə tez-tez Konstantinin Besası kimi də adlanır.
Ekoloji risk
500px|thumb|right 300px|thumb|right Ekoloji risk — ətraf mühitdəki mənfi dəyişikliklərin ehtimalı və ya bu dəyişikliklərin ətraf mühitə mənfi təsirindən yaranan uzaq mənfi nəticələr.
Vinsent Bueno
Musiqi karyerasının başlanğıcı
Avstriyanın ORF telekanalının ''Musical! Die Show'' musiqili yarışmasına qatılan Vinsent nəticədə 10 iştirakçı arasında Eva Klikoviç və Qudrun İhninqeri məğlub edərək, 50.000 avro və eyni zamanda Bir Ömür Şansı mükafatını qazanmışdır. Vinsent Avstriyada və yaxın ölkələrdə xalq səsverməsinin 67%-ni əldə etmişdir. İkinci yerin sahibi avstriyalı Eva Klikoviç xalq səsverməsinin 37%-ni qazana bilmişdir. Televiziya şousu iştirakçıların teatr və rəqs bacarıqlarını və ya qabiliyyətlərini nəzərə alaraq reallığa əsaslanan istedad yarışmasıdır. ''Musical! Die Show məharət yarışması Starmania və ya American Idol'' kimi adi bir musiqi yarışması deyildi. Yarışma iştirakçıların musiqi və aktyorluq qabiliyyətlərini əhatə edirdi.
Konstantin və Doruntina
Beynəlxalq Teatr Versiyaları
2009-cu ildə dram Cakumis Yorqosun tərcüməsi ilə Balkanlarda bir çox teatrlarda uğurla nümayiş olunmuşdu. Bir neçə illik fasilədən sonra Albaniya Milli Teatrın ən təcrübəli və sevilən aktrisalarından biri, Albaniya Xalq artisti Marqarita Хепа sadəcə bu rolu ifa etmək üçün səhnəyə qayıtdı.
Vinsent Bueno
Filippinə yol
Vinsentin Filippin televiziyasının ASAP XV-də ilk çıxışı 29 avqust 2010-cu ildə baş tutmuşdur. Televiziya şousunda Bueno ilk dəfə "Pinoy Champ Avstriya müğənnisi" kimi tanıdılmışdır. Bunun ardınca ifaçı Star Records albom şirkəti ilə müqavilə imzalamışdır. Yarım qalan işlərini tamamlamaq üçün Avstriyaya geri dönən Vinsent musiqi karyerasını davam etdirmək üçün 2011-ci ilin yanvar ayında Filippinə qayıtmışdır.
Ekoloji risk
Ekoloji risk təbii, antropogen və texnogen fövqəladə hallara səbəb ola bilər.
Vinsent Bueno
Filippinə yol
28 oktyabr 2011-ci ildə Vinsent San Xuanda yerləşən Teatrino məkanında "Vincent Bueno ilə Cümə günü" adlı ilk mini-konsertini həyata keçirmişdir.
Ekoloji risk
Ekoloji risk haqqında anlayış və onun xarakteriskası
Elmi ədəbiyyatda ekoloji risk haqqında dedikdə hər hansı bir obyektə neqativ ziyan vuran obyektlər nəzərdə tutulur. Neqativ ziyan anlayışına, bir qayda olaraq, obyektin normal işinin pozulması, hətta həmin obyektin dağılması,məhv olması və müxtəlif itki ilə nəticələnən bir hadisə kimi baxmaq lazımdır. Əlavə edək ki,ekoloji riski xarakterizə edən əsas amillər içərisində qorxulu halların yaranmasının aniliyini,qeyri-müəyyənliyini və qəflətən təhlükəli vəziyyətin meydana gəlməsini də nəzərdən qaçırmaq olmaz. Qeyd etmək lazımdır ki,insanlar hər gün düşünülmüş və ya düşünülməmiş formada kiçik və böyük həcmli risklərlə üzləşirlər. Həyatda insan üçün risk ibtidai icma qEkoloji ruruluşunda olan fəaliyyətindən(ovçuluq riski,dənizdə üzmək riski və s.)indiki zamana qədər (iqtisadi risk,istehsal riski,ekoloji risk və s.) praktiki olaraq obyektiv şəkildə onunla çiyin- çiyinə addımlamışdır.
Vinsent Bueno
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
12 dekabr 2019-cu il tarixində Avstriyanın ORF telekanalı Vinsent Buenonun "Alive" mahnısı ilə AvstriyanıNiderlandın Rotterdam şəhərində keçirilən 2020 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil edəcəyini açıqlamışdır.
Şəxsi həyatı
Vinsent alman dili ilə yanaşı ingilis və taqaloq dillərində də sərbəst danışa bilir.
Ekoloji risk
Ekoloji riskin göstəriciləri
Ekoloji riskə aşağıda göstərilən kəmiyyət göstəriciləri daxildir:
Ekoloji risklər və onlardan müdafiənin əsas istiqamətləri
Adətən, təhlükəsizlik məfhumu dedikdə müəyyən şəraitdə ətraf mühitdə yarana bilən halların, arzu olunmayan şəraitin, proseslərin və s. nəticəsində insana və ətraf mühitə göstərdiyi təsirdən ayrıca və bütövlükdə aşağıdakı vəziyyətin meydana gəlməsi səbəbləri başa düşülür:
Ekoloji təhlükəli obyekt
Xalq təsərrüfatı,müdafiə və ya hər hansı bir təbii obyektdir ki,onların fəaliyyət göstərməsi insanlara, kənd təsərrüfatı heyvanlarına, bitkilərə,ətraf mühitə və ya onun ayrı-ayrı komponetlərinə neqativ təsir göstərsin. Əlavə edək ki,qeyd olunan amillərin bölünməsi şərti xarakter daşıyır, ona görə ki, insanın, cəmiyyətin və ətraf mühitin təhlükəsizliyi problemini öyrənən zaman bu amillərin təsirini ümümi halda ayırmaq olmaz.Bu amillər və onların təsirinə kompleks şəkildə baxmaq lazımdır. Planetimizin hər bir ölkəsində insanların, ümumilikdə ətraf mühitin və bəşəriyyətin təhlükəsizliyini təmin edilməsi ekoloji problemlər içərisində ən vacib problem olaraq qalmaqdadır.
Təhlükəsizlik şkalası
Adətən, ekoloji təhlükəsizlik ayrı-ayrı şəxslərin,cəmiyyətin və ətraf mühitin son dərəcə təhlükəli vəziyyətdən qorunmasıdır.Təhlükəsizliyin ölçü vahidi kimi insanın və ətraf mühitin vəziyyətini (keyfiyyətcə) xarakterizə edən göstəricilərdən istifadə etməyi məsləhət görürlər. Bu göstərici isə insanın sağlamlın və ətraf mühitin qorunmasını maksimum təmin edən şəratin yaradılması deməkdir. İnsan sağlamlığı dedikdə isə, onun ömrünün uzadılmasını, fiziki və zehni iş qabiliyyətini,insan orqanizminin hərtərəfli fəaliyyətini təmin edən şəraitin yaradılması kimi başa düşülməlidir. İnsan sağlamlığının əsas göstəricilərindən biri onun orta yaş həddidir. Bir çox alimlər hesab edirlər ki, insanın bioloji vəziyyəti orta hesabla 89+5 il yaşamasına imkan verir, lakin bir çox obyektiv səbəblərdən qeyd olunan yaş həddi kəskin surətdə tərəddüd edir.
Ətraf mühitin vəziyyətinin təsnifatı
Ekosistemin dayanıqlığını nisbətən düzgün qiymətləndirmək üçün təbii-ekoloji təsnifatdan istifadə edilir.
Təbii hal(vəziyyət)- Ancaq antropogen təsirin şəraiti (fonu) müşsahidə olunur, bioloji kütlə maksimum, bioloji məhsuldarlıq minimumdur.
Müvazinət vəziyyəti- Bərpaolunma prossinin sürəti yuxarıdır və ya pozulma tempinə bərabərdir. Bioloji məhsuldarlıq təbii məhsuldarlıqdam çoxdur, biokütlə azalmağa başlayır.
Böhran vəziyyəti-Antropogen pozuntular sürərə görə təbii bərpaolunma prosesini qabaqlayır, lakin ekosistemin təbii xarakteri saxlanılır:biokütlə azalır, bioloji məhsuldarlıq kəskin artır.
Fəlakətli (katastrof) vəziyyət -Az məhsuldarlıq ekosistemin möhkəmləndirilməsinin öz əvvəlki vəziyyətinə çətin qayıtma prosesi: biokütlə və biloji məhsuldarlıq minimumdur.
Cekob Moreno
Həyatı
O, Buxarestdə anadan olmuş, beş yaşı olanda ailəsi ilə Vyanaya köçmüş və burada oxumağa başlamış , orta təhsilini isə Almaniyada bitirmişdir. Ali təhsilini Vyana universitetində almış, əvvəlcə fəlsəfəni, sonra isə tibbi öyrənmişdir.1915-ci-ildən 1917-ci-ilə qədər o, Mittendorfda (Avstriya) qaçqınlar düşərgəsinin həkimi və komendantı olmuşdur. Məhz burada o, sağlam cəmiyyətdə şəxsiyyətlərarası münasibətlərin əhəmiyyətli olması barədə özünün ilkin müşahidələrini aparmışdır.1918-ci ildən 1925-ci ilədək Moreno psixiatriya təcrübəsi ilə məşğul olmuşdur. Bu müddətdə onun ilk elmi işləri alman dilində yazılmış və dərc edilmişdir. Elə bu dövrdə o, gənc müəlliflərin, xüsusilə Martin Buberin çap olunduğu "Daymon" jurnalını nəşr etdirir.
1925-ci ildə Moreno Nyu York şəhərinə köçdü. Burada psixiatr kimi işləyirdi və psixodramatika ilə davam etdirdi. O, Sİng Sing kimi məktəblərdə ə cəzaçəkmə müəssələrində qrup terapiyası təqdim etdi və onun tədqiqatlarının nəticələrini 1934-cü ildə nəşr olunan "Who Shall Survive?: Foundations of Sociometry, Group Psychotherapy, and Sociodrama" adlı kitabını tərtib etdi. 1936–1968-ci illər arasında tam vəzifəli həkim olaraq işlədi.
Ailə həyatı
1926-cı ildə Bitrik Bicerlə evlənən Morinonun 1938-ci ildə onundan boşandı. 1939-cu ildə əvvəllərində bitmiş evlilikdən Reqiya adlı bir uşağ dünyaya gəlmişdir. 1949-cu ildə Zerka Teomanla ailə quran Morenonun 1952-ci ildə oğlu Conatan Moreno doğulmuşdur.
Pedoqoji fəaliyyəti
O, pedaqoji fəaliyyətnə Kolumbiya universitetində başlamış, 1937-ci ildən etibarən yeni sosial tədqiqatlar məktəbində, daha sonra isə Müəllim kollecində davam etmişdir. O, 1951-ci ilədən 1966-cı ilə qədər Nyu-York universitetinin humanitar və təbiət elmlər üzrə aspirantlar məktəbinin sosiologiya departamentinin adyukt-professoru olmuşdur.
Elmi Fəaliyyəti
Sorbonnada Morenonun mühazirələrindən sonra Corc Qurviçin rəhbərliyi altında Sosioloji institut açıldı.1954-cü ildə ABŞ –ın dövlət departamentinin dəvətlə o, Qərbi Almaniya universitetlərinə mühazirə turnesi etdi. Avropanın ali məktəblərinə analoji turnerləri o, YUNESCO-nun xahişilə yerinə yetirdi. Norveç, İsveçrə, Avstriya, İtaliya, İspaniya, Çexoslovakiya, Macarıstan , SSRİ, Yunanıstan , Yuqoslaviya, Türkiyə, İsrail-onun öz mühazirə kurslarını müvəffəqiyyətlə oxuduğu ölkələr sırasındadır. Dünyada öz ideyalarının 1954–1960-cı illərdə daha fəal surətdə geniş yayılmasını Moreno "üçüncü psixiatrik inqilab " adlandırırdı və bunun əsas xüsusiyyəti kimi qrupun eyni zamanda həm həkim, həm də xəstə (pasiyent) olduğunu göstərirdi. 1911-ci ildə hələ ali tibb məktəbinin tələbəsi olarkən və Vyananın uşaq bağçalarında uşaqların oyunlarını müşahidə edərkən o, özünün psixodramatik yanaşmasını formalaşdırmağa başladı. O, tərbiyəçi olub, uşaqlara nağıllar danışırdı. Onun ətrafına toplanmış uşaqlar söylənilən nağılların məzmununa spontan reaksiya verirdilər. Bu cür qarşılıqlı təsirin inkişafı nəticəsində onlarda düşmənçilik hissləri azalır və yaradıcılıq təzahürləri yüksəlirdi. 1921-ci ildə Moreno "Spontanlıq teatrı "nın (Stegreiftheater) əsasını qoydu ki, bu da vyanalıların eksperimental teatra o vaxtki maraqlarını qismən əks etdirirdi. Bu teatrda o, səhnəyə çıxır və auditoriya ilə aktual qazet xəbərlərini müzakirə edərək onu qızışdırırdı. Əvvəlcə aktyorlar, sonra tamaşaçılar bu hadisələri səhnələşdirir, ardınca isə tamaşadan sonrakı diskussiya başlayırdı. O, aşkar etdi ki, adi teatrdan fərqli olaraq onun aktyorları fəaliyyət göstərdikləri zaman da, tamaşanın müzakirəsindən sonra da real həyat şəraitlərindən fəaliyyət göstərərkən yüngülləşmiş, rahatlıq, şəxsi təzyiqlərdən və ağrılardan azadolma hisləri keçirmişlər.
Son iyirmi il ərzində 1953-cü ilə kimi Moreno əsasən sosiometriya ilə psixoloji dramın əsas anlayışları və metodlarının sonradan işlənməsi ilə məşğul olurdu. O, 1936-cı ildə Bikonda, Nyu-Yorkda şəxsi sanatoriyanı yaratmış ,1940-cı ildə isə Psixodramik institutun əsasını qoymuşdur.
Morenonun 300 — dən çox elmi məqaləsi və 10 –a qədər elmi məcmuələri mövcuddur, o cümlədən "Daymon ","İmpromptyu", " Sosioatriya", "Qrupşəkilli psixoterapiya və psixoloji dram". O, 1956-cı ildə "Sosiometriya ilə sosiatriyanın beynəlxalq dərgisi " nin əsasını qoymuşdur.
Kolumbiya məktəbinin görkəmli təşkilatçısı, ona dünya şöhrəti gətirən Paul Lazarsfeld olmuşdur
Psixodrammanın baza elementləri
Qrup psixoterapiyası metodu kimi psixodramın "klassik" formasını yaradarkən Moreno onun beş baza elementini müəyyən etmişdir. Bunlar aşağıdakılardır:
1)protaqonist-səhnədə öz yaşayış şəraitini əks etdirən insandır;
2)direktor- adətən sessiyanı aparan, yaxşı hazırlıq keçmiş psixodramaturqdur;
3)əlavə Mənlər — protaqonist üçün onun bir hissəsi olan digər insanların oynadığı rollar, obyektlər və ya simvollar;
4)auditoriya – ilkin məşğələdə və ya sessiyanın başa çatmasında iştirak edən əlavə iştirakçıların arasında seçilən iştirakçılardır;
5)protaqonistin dünyasını, reallığı və ya fəaliyyət sahəsidir (Moreno 1922-ci ildə bu məqsədlər üçün üçmərtəbəli fırlanan səhnəni kəşf etmişdir)
Psixoloji dramda əsas etibarilə rolların digər rollarda əvəz olunması vasitəsilə çoxlu sayda texniki üsüllardan və prosedurlardan istifadə olunsa da, protaqonist emosional katarsisə, daha sonra katarsis vasitəsiılə inteqrasiyanın yeni üfüqlərinə çatır. Dramın final sahələrində protaqonistə zəruri davranış tərzlərinə yiyələnmə təcrübəsi, rolların öyrənilməsi və ya özünün ideal vəziyyətdə hiss etmək imkanı təqdim olunur. Morenoya görə bu prosedurlar insanlara "real gerçəkliyi" yaratmaq üçün həqiqi reallığın hüdudlarından kənara çıxmağa imkan verir. O, sosioloji dramı qruplararsı qarşılıqlı münasibətlərə və kollektiv idealogiyalara aidiyyəti olan mükəmməl hərəkətlər metodu kimi təyin edirdi. Psixoloji dramda əsas vurğu fərdə qoyulduğu təqdirdə qrup sosioloji dramın həqiqi subyekti kimi çıxış edir. Sosioloji dramın yanaşma üsulunun əsasını insanların rolların icraçıları kimi çıxış etmələri və hər bir mədəniyyətin müəyyən rolların məcmusu ilə xarakteriza olunması təşkil edir. Sosial – dramatik yanaşma üsulu rol münaqişələrindən doğan sosial problemlərlə bağlıdır, sosioloji dramın məqsədini isə sosial katarsisə nail olma müəyyən edir. Sosioloji dram metodlarına və əsas prosedurlarına görə psixoloji drama daha çox oxşardır.
Morenonun kəşfi
1925-ci ildə Moreno kəşf etdiyi elektrik maqnitli səsyazan tətbiqi üçün ABŞ- təşrif buyurur. Bu, efir versiyaları üçün səslərin disklərə yazılması məqsədilə hazırlanan radiofilm idi. O, 1925-ci ildən 1927-ci ilə qədər öz kəşfi üzərində apardığı işi Ohayda davam etdirmiş, psixiatriya təcrübəsinə başlamış və bir sıra müəssələrdə psixoloji dram metodunu tətbiq etmişdir. O, ABŞ-də "öz-özünə yaranan tamaşanın" –"canlı qəzetin" yeni versiyasını yaratmışdır. Tamaşalar 1923–1931-ci illərdə məşhur "Kalneqi-xollda " göstərilirdi. Öz-özünə yaranma və yaradıcılıq haqqında ideyaları onun "Psixoloji dramının" birinci cildində təsvir olunmuşdur (1946–1969). Onun ən ciddi Amerika qazamatı olan Sinq-Sinqdə apardığı sosiometrik ölçülərə dair işlər seriyasının əməli nəticəsi kimi tamamlanmış işlərin təsnifatının qrupşəkilli metoduna dair bir neçə monoqrafiyaları olmuşdur. Bu işləri ilk dəfə olaraq "Qrupşəkilli psixoloji terapiyaya dair ilk kitab"ında dərc olunmuşdur(1932).
Henri Ford
Henri Ford — avtomobil istehsalçısı, "Ford Motor Company" şirkətinin qurucusu.
Həyatı
Henri Ford 30 iyul 1863-cü ildə ABŞ-nin Miçiqan ştatının Vayn-Kantri şəhərinin Sprinqfild qəsəbəsində dünyaya gəlmişdir. O, müvəfəqiyyətli fermer təsərrüfatının sahibkarları olan Uilyam və Mari Fordların altı uşağının böyüyü idi. Henrinin uşaqlığı ailəsinə kömək etdiyi və adi kənd məktəbində təhsil aldığı həmin ailə fermasında keçmişdir.
İvan Urqant
İvan Andreyeviç Urqant ( 16 aprel 1978, Leninqrad, Rusiya SFSR, SSRİ) — Rusiya aktyoru, şoumeni, teleradio aparıcısı, müğənnisi, musiqiçisi və prodüseri. Hazırda "Pervıy Kanal"da yayımlanan "Axşam Urqantı" və "Smak" verilişlərinin aparıcısı, "Projektorperishilton" verilişinin isə aparıcılarından biridir. Əvvəllər "Superradio", "Rus radiosu", "Hit-FM" radiostansiyalarında və "Rossiya" və "MTV" telekanallarında işləyib. Dəfələrlə "TEFİ" mükafatının laureatı olub. 2008-ci və 2011-ci illərdəki sorğuların nəticələrinə görə, Rusiyanın ən populyar televiziya aparıcısı seçilib.
Henri Ford
Həyatı
Henrinin hələ gənc yaşlarında göstərdiyi texnikaya böyük maraq ona dünyanın ən məşhur sənaye sahibkarlarından biri olmağa imkan vermişdir. Ford, özünün ilk daxili yanma mühərrikini evinin mətbəxində hazırlamışdı. Tezliklə o, həmin mühərriki 4 velosiped təkərli ramaya qoymaq qərarına gəlir. Beləliklə, 1896-cı ildə kvadrodövriyyə ilk Ford avtomobilinə çevrilən nəqliyyat vasitəsi meydana gəlir.
Professor İks
Professor Çarlz Frensis Xavier və ya Professor İks  — Marvel Comics tərəfindən yaradılmış personaj, İks-adamların lideri. Yazıçı Sten Li və rəssam Ceyk Kyörbi tərəfindən yaradılan personaj ilk dəfə 1963-cü ildə nəşr olunmuş "İks-adamlar" komiksinin 1-ci buraxılışında peyda olmuşdur.
İvan Urqant
İvan Urqant 1996-cı ildən günümüzədək müxtəlif filmlərdə aktyor kimi çəkilib. Onun filmoqrafiyasında — "Yolkalar" və "Vısotski. Sağ ol ki, yaşayırsan" kimi filmlər var. Ümumilikdə aktyorun filmoqrafiyasında 25-dən çox film var. Urqant bədii filmlərlə yanaşı, sənədli filmlərdə də çəkilib. O, Vladimir Poznerlə birlikdə müxtəlif ölkələrdən bəhs edən çox seriyalı 7 sənədli filmdə aparıcı kimi çıxış edib. Urqant Alsu ilə birlikdə Moskvada keçirilmiş 2009 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin final mərhələsinin aparıcısı olub.
Henri Ford
Həyatı
Henri "Ford Motor" şirkətini 1903-cü ildə yaradır. Şirkət müəssisənin 25,5% səhmlərinin sahibi və vitse-prezident, eləcə də baş mühəndisi vəzifəsini tutan Henri Ford başda olmaqla, Miçiqan ştatından 12 nəfər biznesmen tərəfindən təsis edilir. Avtomobil zavodu adı altında Detroyt ştatı Mek Avenyuda keçmiş furqon fabriki yenidən təchiz edilir. Fordun birbaşa rəhbərliyi altında iki-üç işçidən ibarət briqadalar digər müəssisələrin sifarişi əsasında hazırlanan ehtiyat hissələrindən avtomobil hazırlayırlar. Şirkətin ilk avtomobili 23 iyul 1903-cü ildə satılır. 1906-cı ildə Henri Ford şirkətin prezidenti olur və əsas sahibkarına çevrilir.
Professor İks
Xavier paraplegik xəstəsidir və əlil arabası ilə hərəkət edir. Dünyanın ən güclü telepatlarından biri olan Xavier eyni zamanda müdrik dahidir. O, mutant genlərinə sahib olan şəxslərin yerlərini təyin etməsi üçün Serebro adlandırdığı texnoloji cihazın yaradıcısıdır.
Henri Ford
Həyatı
1919-cu ildə Henri Ford və onun oğlu Edsel Brayant Ford müəssisənin səhmlərini digər səhmdarlardan 105 568 858 ABŞ dollarına alaraq, şirkətin vahid sahibkarlarına çevrilirlər. Elə həmin il Edsel şirkətin prezidenti postuna varis olur. 1943-cü ildə oğlunun qəfil ölümündən sonra Henri Ford yenidən şirkətin başına keçir.
Professor İks
Xavier keçmiş dostu Maqnetodan fərqli olaraq hər zaman şiddətə qarşı olmuşdur. Əksinə o, mutantların digər insanlarla birlikdə bərabər hüquq çərçivəsində yaşaması üçün pasifist təkliflərini irəli sürmüşdür. Xavierin hədəfləri və siyasi baxışları bir neçə dəfə Martin Lüter Kinq ilə müqayisə olunduğu halda, Maqneto isə döyüşkən mülki hüquq müdafiəçisi Malkolm X ilə müqayisə olunmuşdur. Personajın yaradılışı 60-cı illərdə baş verən mülki hüquq mübarizəsi ilə eyni zamana təsadüf etmişdir. Komiksdə mutantların toplum tərəfindən üzləşdiyi dözümsüzlük, ön mühakimələr bir növ həmin dönəmdə Amerika Birləşmiş Ştatlarında baş verən hadisələri fərqli şəkildə təsvir etmişdir.
Henri Ford
Həyatı
1945-ci ilin sentyabrında Henri Ford səlahiyyətlərini böyük nəvəsi II Henri Forda verir. 1946-cı ilin mayında böyük Henri Ford avtosənayedə göstərdiyi xidmətlərinə görə fəxri mükafata layiq görülür. Həmin ilin sonunda isə Amerika Neft İnstitutu cəmiyyət qarşısındakı xidmətlərinə görə onu qızıl medalla təltif edir.
Professor İks
Professor İks rolunu İks-adamlar, İks-adamlar 2, İks-adamlar: Son müqavimət, İks-adamlar: Başlanğıc. Şimal porsuğu, Şimal porsuğu, İks-adamlar: Gələcəyin keçmiş günləri və Loqan filmlərində aktyor Patrik Stüart, İks-adamlar: Birinci dərəcə, İks-adamlar: Gələcəyin keçmiş günləri, İks-adamlar: Apokalipsis və İks-adamlar: Qara zümrüd quşu filmlərində isə gənc Çarlz Xavieri aktyor Ceyms MakEvoy canlandırmışdır.
Henri Ford
Həyatı
Henri Ford 7 aprel 1947-ci ildə Dibronda öz evində 83 yaşında vəfat etmişdir.
Professor İks
Nəşr tarixi
Yazıçı Sten Li və rəssam Ceyk Kyörbi tərəfindən yaradılan personaj ilk dəfə 1963-cü ildə nəşr olunmuş "İks-adamlar" komiksinin 1-ci buraxılışında peyda olmuşdur. Sten Li Professor Xavierin görünüşünün Akademiya mükafatına layiq görülən aktyor Yul Brinnerdən ilhamlandığını bildirmişdir. Onun xarakterik cəhətləri isə Martin Lüter Kinqdən ilhamlanaraq hazırlanmışdır.
Henri Ford
Təsirlər
Henri Ford Adolf Hitlerin "Mənim mübarizəm" əsərində adı çəkilən yeganə amerikalıdır. Adolf Hitler onun böyük heyranı olduğunu da qeyd etmişdir.
Professor İks
Erkən illəri
Çarlz Frensis Xavier nüfuzlu nüvə mütəxəssisi Dr. Brayan Xavier və Şeron Xavierin övladı kimi Nyu-York şəhərində dünyaya gəlmişdir. Atasının nüvə üzərində uğurlu araşdırmaları nəticəsində Çarlz ailəsi ilə birlikdə Uestçester qraflığında yerləşən böyük bir iqamətgahda yaşayır. O, Oksford Universiteti nə qəbul olunur və Genetika və digər elm sahələri üzrə professorluq qazanır. O, ilk öncə Oksfordda, daha sonra isə bir neçə il Londonda yaşayır. Ailəsinin böyük iqamətgahının Xavierə miras qalmasının ardınca o, ilk İks-adamlar ilə birlikdə həmin iqamətgahı Xavierin İstedadlı Gənclər üçün Məktəbinə çevirir.
İvan Urqant
Erkən illəri və təhsili
thumb|170px|right|Urqantın ali təhsil aldığı [[Rusiya Dövlət Səhnə Sənəti İnstitutu|Sankt-Peterburq Dövlət Teatr Sənəti Akademiyası.]] İvan Urqant 1978-ci il aprelin 16-da Leninqrad şəhərində, aktyorlar Andrey Urqant və Valeriya Kiselyovanın (1951—2015) ailəsində anadan olub. İvan aktyorlar Lev Milinder və Nina Urqantın nəvəsidir. Ulu babası Nikolay Urqant milliyətcə eston olub. Urqantın 1 yaşı təzəcə tamam olarkən atası ilə anası ayrılıblar. Valideynlərinin ayrılmasından sonra o, anası və atalığı — Leninqradlı aktyor Dmitri Ladıginlə yaşayıb.