cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Donuz qripi
Əlamətləri
Xəstəliyin ilkin əlamətləri müşahidə edildikdə təcili evə həkim çağırmaq, çoxlu miqdarda maye qəbul etmək, maska və ya pambıq tənzifli maska taxmaq, əlləri tez-tez sabunla yumaq lazımdır. Ailədə xəstə şəxslə təmas zamanı gigiyena qaydalarına əməl edilməlidir. Profilaktiki tədbirlər kimi kəskin respirator xəstəlikləri (hərarət, öskürək, zökəm) və qripin digər əlamətləri olan şəxslərlə yaxın əlaqədən mütləq qorunmaq lazımdır. Mütləq evdə qalmaq, işə və ya təhsil müəssisəsinə getməkdən, kütlə ilə təmasdan çəkinmək, insanlarla təmasa girməmək üçün ailə üzvlərinə və yaxınlara xəstəliklə bağlı məlumat vermək lazımdır.
A/H1N1 virus undan necə qorunmaq lazımdır?
- Yüksək hərarəti, öskürəyi, hərarəti olan şəxslərlə təmasdan çəkinmək.
- Əlləri tez-tez sabunla yumaq.
- Sabun və su olmadıqda əlləri spirtli tampunla silmək.
- Asqırdıqda və ya öskürdükdə ağızı salfet və ya dəsmalla örtmək.
- Gözlərə, buruna, ağıza toxunmamağa çalışmaq.
- Sağlam həyat tərzi keçirmək, o cümlədən normal yuxuya riayət etmək.
- Vitaminlərlə zəngin qida qəbul etmək, fiziki aktivliyi artırmaq.
- Xəstələnərkən evdə qalmaq və tibbi xidmətə müraciət etmək.
Ev şəraitində xəstəyə qulluq qaydaları:
- Xəstəni ayrıca otaqda izolə etmək.
- Xəstəyə qulluq zamanı birdəfəlik maska və ya respiratordan istifadə etmək, dörd saatdan bir onları dəyişmək.
- Xəstə ilə hər kontaktdan sonra əlləri sabunla yumaq.
- Otağı təmiz saxlamaq və ətrafı nəm üsulla yığışdırmaq.
"Donuz qripi"nin gizli "dost"u
ABŞ Xəstəliyə Nəzarət və Mübarizə Mərkəzi bu vaxta qədər AH1N1 virusundan ("Donuz qripi") ölənlər üzərində aparılan araşdırma sensasion bir gerçəkliyi ortaya qoyub.
Araşdırma zamanı məlum olub ki, 77 nəfərdən 29-un ölümünə tək AH1N1 virusu deyil, digər bir virus da səbəb olub. Bu, "Streptococcus pneumoniae" virusudur. "Streptococcus pneumoniae" virusu "Donuz qripi"nə insanı öldürməkdə bir növ yardımçı olur.
Oktyabrın on illiyi (film, 1927)
Məzmun
Tarixi-sənədli film Oktyabr inqilabının qələbəsindən sonra Azərbaycanın keçdiyi yolu işıqlandırır. Filmin əvvəlində sahibsiz qalmış neft mədənləri, fəhlə-neftçilərin ağır yaşayış şəraiti, sökülüb dağıdılmış parovozlar, yoxsul bazarlar və aclıq çəkən xalqın ağır güzəranı göstərilir. Sonra ekranda XI Qırmızı Ordunun təntənəli paradı əks olunur.
Film haqqında
Kinolentdə arxiv materiallarından geniş istifadə edilmişdir.
Şükrü Saracoğlu
Mehmet Şükrü Saracoğlu — Türk siyasətçi və dövlət xadimi, Türkiyənin 5-ci Baş Naziri, 1942–1946-cı illər ərzində Türkiyənin Baş naziri, 1938–1942-ci illər ərzində xarici işlər naziri, 1948–1950-ci illərdə isə TBMM-in sədri vəzifələrini icra etmişdir. Bundan başqa müxtəlif hökumətlərin tərkibində Təhsil, maliyyə və ədalət naziri vəzifələrini yerinə yetirmişdir. İsmət İnönü ilə birgə II Dünya müharibəsi illərində Türkiyənin tərəfsiz qalma siyasətinə yön verən şəxslərdən biridir.
Təhsili və əmək fəaliyyəti
Orta məktəbi Ödəmişdə bitirdikdən sonra İzmir Atatürk liseyinə daxil olmuşdur. Buranı birinciliklə bitirərək təhsilini Məktəb-i Mülkiyyədə davam etdirmişdir. 1909-cu ildə təhsili başa çatdıraraq İzmir valiliyində məmur olaraq çalışmağa başlayır. İzmir Sultanisində də bir müddət riyaziyyat müəlimi kimi işlədikdən sonra, 1911-ci ildə İttihad və Tərəqqi məktəbində direktor olur. 1914-cü ilin yanvar ayında dövlət təqaüdü alaraq təhsilini Belçikada davam etdirsə də, I Dünya müharibəsi başladıqdan sonra İzmirə qayıtmaq məcburiyyətində qalmışdır. 1915-ci ilin mayında Cenevrə Siyasi elmlər akademiyasına daxil olaraq İsveçrəyə köçmüş və burada 4 il yaşamışdır. Mudros müqaviləsi imzalandıqdan sonra yaxın dostu Mahmud Əsad ilə birgə Cenevrədəki Türk yurdu dərnəyinə üzv olurlar. Saracoğlu bu cəmiyyətin jurnalının fransızca nəşrinə başlayır və jurnalda Mudros sazişinin şərtlərinə öz etirazını bildirərək, insanları Osmanlı dövlətinin haqlarının müdafiəsinə çağırmışdır. 15 may 1919-cu ildə İzmirin işğalı xəbərini eşidib Mahmud Əsadla birlikdə İtaliyan gəmisinə minərək ölkəyə geri qayıdır. Anadoluya çatdıqda, Dəmirçi Mehmet Efə adlanan bir şəxs onların ittihadçı olduğunda şüphələnmiş və həbs etmişdir. Saracoğlunu düşdüyü bu vəziyyətdən hələ İttihad və Tərəqqi məktəbində işlədiyi illərdə tanış olduğu Cəlal Bayar xilas edir. 1920-ci ilin yanvar ayında axrıncı Məclis-i Məbusanda İzmirin millət vəkili seçilsə də, İstanbulun işğalı xəbərini eşidərək Quşadasına geri qayıtmalı olmuşdur.
Siyasi Kariyerası
Saracoğlu qısa bir müddət Ödəmiş şəhərinin bələdiyyə baçşısı olaraq xidmət göstərmiş, 1923-cü ildə isə TBMM-in 2-ci çağırışında məclisə daxil olmuşdur. Fəthi Okyar ilə hökumətində də Marrif vəkili vəzifəsində işlədikdən sonra 1926-cı ildə Yunan-Türk mübadilə komissiyasının türk heyətinə rəhbərlik etmişdir. Bundan başqa 1927-ci ildən 1930-cu ilə qədər İsmət İnönü hökumətlərinin Maliyyə vəkilliyi vəzifəsini yerinə yetirmişdir. Bu illər ərzində Türkiyə Mərkəzi Bankı yaradıldı. Lozanna müqaviləsində nəzərdə tutulan məhdudiyyətlərə aradan qalxdıqdan sonra yeni gömrük təriflərinin tətbiqinə başladı. Xarici dövlətlərə aparılan ticarət əlaqələrində isə "limit sistemi"ni gətirdi. Həmin illərdə bütün dünya dövlətləri Böyük Böhranın təsirlərini azda olsa aradan qaldırmağa çalışırdı. Bu məqsədlə bir sıra milliləşdirmələrin həyata keçirilməsində Saracoğlunun böyük rolu olmuşdur. Vəkillikdən ayrılıb, Türkiyə hökuməti tərəfindən iqtisadi məsələlərə dair görüşlər həyata keçirmək məqsədi ilə Amerikaya göndərilmişdir. Buradan qayıtdıqdan sonra hazırladığı hesabat Türkiyənin pambıq sənayesinin yenidən təşkili üçün zəmin rolunu oynadı. 1932-ci ildə Parisdə Osmanlı borclarının ödənilməsi şərtlərinin müəyyən edilməsi üçün aparılan danışıqlarda Türkiyə adından iştirak etmişdir. 1933-cü ildə müqavilə imzalayaraq Türkiyəyə qayıdır. Bu müqavilə qısa müddətli də olsa Türkiyənin iqtisadi vəziyyətini yüngülləşdirə bilmişdir. 1933-cü ildən 1938-ci ilə qədər həm İsmət İnönü, həm də Cəlal Bayarın hökumətlərində ədalət vəkili vəzifəsində çalışmışdır. Bu müddət ərzində vəkillik, hakimlik, icra iflas qanunlarını hazırlamışdır. Bu qanunlar əsasında həbsxanalar, ilk nümunə olaraq İmralı həbsxanası yaradılmışdır. left|thumb|Şükrü Saracoğlu Time jurnalının üz qabığında
Xarici işlər naziri olduğu illər
İsmət İnönünün Baş Nazir olduğu illər Şükrü Saracoğlunun siyasi karyerasının kuliminasiya illəridir. İlk əvvəl 1938–1942-ci illər arasında Cəlal Bayar və Rəfiq Saydam hökumətlərində xarici işlər naziri vəzifəsində çalışmışdır. Bu illərdə eləcə də Baş Nazir olduğu müddət ərzində Türkiyənin II Dünya müharibəsində tərəfsiz qalma siyasətində böyük rol oynamışdır. Hələ müharibədən əvvəl Türkiyə Britaniya və Fransa ilə əməkdaşlıq əlaqələri qurmağa çalışır və düşünürdü ki, SSRİ-də bu müharibədə qərb dövlətləri ilə birgə hərəkət edəcək. Lakin SSRİ Almaniya ilə danışıqlara getmiş və 1939-cu il avqustun 23-də Almaniya ilə SSRİ arasında on il müddətinə bir-birinə hücum etməmək barədə Molotov-Ribbentrop paktı bağlanmışdır. Belə bir vəziyyətdə Türkiyə SSRİ ilə Qərb dövlətləri arasında seçim etmək məcburiyyətində qalmışdır. Türkiyə SSRİ ilə münasibətləri korlamadan Britaniya-Fransa-Türkiyə ittifaqı yaratmaq istəyirdi. 1939-cu il sentyabrın 15-cə Saracoğlu SSRİ-yə dəvət olunur. Lakin Rusiyanın istəkləri səbəbilə keçirilən danışıqlar müvəffəqiyyətsizliklə nəticələnir. 25 sentyabr Stalin və Molotovun da iştirak etdiyi ilk görüşü Saracoğlu "boğuşma" adlandırmışdır. Sovet ittifaqının tələbləri ağır olduğu üçün Türkiyə tərəfindən rədd edilmişdir. Danışıqlardan heç bir nəticə əldə edilmədikdə Saracoğlu 20 oktyabr 1939-cu ildlə Türkiyəyə qayıdır. Məhz bu səfər zamanı yediyi yeməkdən xəstələnən Saracoğlu beyin iltihabına tutulmuş və vəfat etmişdir.
Ölümü
Həyatının son illərində Parkinson xəstəliyindən əziyyət çəkmişdir. Fransada bir müddət müalicə aldıqdan sonra İstanbula qayıtmış və həyat yoldaşı Səadət xanım ilə burada yaşamağa başlamışdır. 1953-cü ilin dekabr ayının 27-də İstanbuldakı evində vəfat etmişdir. Məzarı Zəncirliquyu qəbiristanlığında yerləşir. thumb|219x219px|Fənərbaxça Şükrü Saracoğlu stadiyonu
Fənərbaxça prezidentliyi dövrü
1934–1950-ci illər ərzində Fənərbaxça klubunun prezidenti olmuşdur. O vaxtlar İttihadspora məxsus olan Quşdili çəmənliyi adlanan ərazini Fənəbaxça klubunun mülkiyyətinə keçirmişdir. Həm bu səbədən, həm də 1934-cü ilin 23 fevralında keçirilən Fənərbaxça-Qalatasaray oyununda baş verən hadisələr səbəbilə klubun bağlanılması təhlükəsini aradan qaldırdığına görə, 22 iyul 1998-ci ildə inşa edilən Fənərbaxça klubunun stadionunun adı Fənərbaxça Şükrü Saracoğlu stadionu olaraq dəyişdirilmişdir.
Haqqında yazılmış əsərlər
2006-cı ildə Gürkan Hacır tərəfindən Şükrü Saracoğlunun həyatına həsr olunmuş Efə başvəkil: Şükrü Saracoğlunun romanı adlı əsər nəşr olunur. 2007-ci ildə də bu əsər əsasında Fənərbaxça klubunun 100 illik yubileyi münasibətilə sənədli film çəkilmişdir. Bundan başqa oğlu Yılmaz Saracoğlu tərəfindən atasının müxtəlif qəzetlərdəki müsahibələrini toplayaraq nəşr etdirdiyi Şükrü Saracoğlu və dönəmi adlı əsər mövcuddur.
Odzisi (Xaşuri)
Odzisi (Xaşuri) — Gürcüstanın Xaşuri bələdiyyəsinin inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhali
2002 siyahıyaalmaya görə kəndin əhalisi 56 nəfər idi. 2014-cü ildə 50 nəfər yaşayırdı.
Dedli (Xudafərin)
Dedli - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Xudafərin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 70 nəfər yaşayır (18 ailə).
Slavoy Jijek
Slavoy Jijek (Slavoj Žižek; ) — Sloveniya filosofu, marksisti, mədəniyyət tənqidçisi. İlk dəfə bir ictimai nəzəriyyəçi kimi 1989-cu ildə, ilk ingiliscə kitabı olan "İdeologiyanın əzəmətli obyekti" kitabı sayəsində məşhur olmuşdur. O, bu kitabında ideologiyanın marksizm tərəfindən verilən izahını saxta şüur olduğunu irəli sürmüş və ideologiyanı reallığı formalaşdıran şüursuz fantaziya kimi təqdim etmişdir. Jijek özünü neoliberalizm tənqidçisi hesab edir.
Qeyri-ənənəvi tərzi sayəsində məşhur olmuş, bəzən də "Fəlsəfənin Elvisi" adlandırılmışdır.
İlk illəri
1949-cu ildə Lyublyanada iqtisadçı ailəsində anadan olmuşdur. Valideynlərinin hər ikisi ateist idi. 1967-ci ildə Lyublyana Universitetinə daxil olmuş, fəlsəfə və sosiologiya oxumuş, Paris 8 Universitetində psixoanalitika təhsili almışdır.
Üç dəfə evlənmiş, ilk dəfə başqa bir sloven filosof olan Renata Salekl ilə, ikinci dəfə model olan Analia Huni , 2013-cü ildə isə Yela Kreçiç ilə evlənmişdir. Slovencə, ingiliscə, serbcə, xorvatca, fransız və almanca səlis danışır.
Siyasi fəaliyyəti
1980-ci illərdə Mladina qəzetində yazmağa başlamış, İosip Broz Tito rejimini tənqid etmişdi. 1988-ci ilin oktyabrında 32 sloven intellektualla birlikdə Lyublyana prosesi vaxtı etiraz olaraq Sloveniya Kommunist Partiyası sıralarını tərk etmiş, 1990-cı ildə Sloveniya prezidentliyinə keçirilən seçkilərdə namizədliyini verərək 5-ci yerdə qərar tutmuşdur. Sağçı və millətçi yazarların tənqidçisi olmuş, bir dəfə onların yığışdığı bir məclisə bomba atılıb partladılmasını ironiyayla təklif etmişdi. 2008-ci ildə jurnalist Emi Qudmanla müsahibəsində özünü "ixtisaslı kommunist" kimi gördüyünü demiş, 2009-cu ildə isə özünü "radikal solçu" kimi qələmə vermişdir. 2013-cü ildə həbsdə olan Nadejda Tolokonnikova ilə məktublaşmaları kitab halında çap olunmuşdur.
Akademik fəaliyyəti
Akademik həyatına Tito dövründə başlamış olan Jijek, fransız filosoflarını oxumağa başlamış, 1967-ci ilk dəfə Jak Derridanın bir məqaləsini sloven dilinə tərcümə etmişdir. Lyublyanada Bojidar Debenyakdan dərs almış, "Praksis", "Tribuna" və "Problemi" kimi jurnallarda yazmışdır. 1971-ci ildə magistr işi "marksist olmadığı üçün" qəbul olunmamış, ondan sonra Karlovatsda hərbi xidməti yerinə yetirmişdir. 1980-ci illərdə Jak Lakan, Freyd və Altusserdən tərcümələrlə məşğul olmuşdur. 1988-ci ildə kino nəzəriyyəsi haqqında ilk kitabını yayımlamışdır. Əsasən "Lacanian Ink", "In These Times", "New Left Review", "London Review of Books", "Mladina" jurnallarında yazır, "Dnevnik" və "Delo" qəzetlərində çıxış edir.
Düşüncəsi
Jijekə görə, filosof nəzəriyyə yaradaraq suallara cavab verən şəxsdir.
Ontologiya və ideologiya
Karl Marksın Alman ideologiyası əsərini tənqid edərək, insanların saxta şüura sahib olmadığını deyir. Jijekin fikrincə, insanların ən dərin motivləri şüursuzdur və ideologiya mövcud olan ictimai qayda-qanunlar üçün bəraət kimi bir funksiya daşıyır. Reallıq isə simvolik real (təkcə metaforalarla anlaşılan reallıq), xəyali real (qorxulu gerçəklik) və real real (subliminal həqiqət) anlayışı olmaqla üç yerə bölünür.
Jijek şüurun qeyri-şəffaf olduğunu düşünür, onun fikrincə, bir insanın şüurunun mövcud olub-olmadığını yaxud onun bir mim olub-olmadığını heç vaxt bilə bilmərik və bu şübhənin özü şüurun mövcudluğunun göstəricisidir.
Dövlətçilik
Jijekin fikrincə, dövlət insanların davranışını tənzimləyən qurumlar sistemidir. Onun kollektiv davranış xaricində gücü yoxdur və əsasən simvolikdir. Yəni qanun əslində cəmiyyətin öz arasındakı təyin etdiyi yazılmamış qanunlardır. Buna görə də siyasi qərarlar əslində təbii nəticələrdir. Məsələn, əgər dövlət məişət xərclərində azaltma haqda qanun qəbul edir və bunu obyektiv səbəblərdən etdiyini iddia edirsə, demokratiyadan və vətəndaş fəaliyyətindən bəhs edirsə, əslində burada yenə də əsas subyekt sərmayədir. Jijekin fikrincə, ən adi sosial problemləri belə böyütmək labüddür. Jijekə görə, siyasət cəmiyyət strukturunda rolu olanlar və olmayanlar arasında bir mübarizədən ibarətdir.
Post-modernizm
Jijek postmodern subyektin rəsmi qurumlara sinik baxdığını, həmçinin konspirologiyaya da inandığını deyir. Jijekin fikrincə, insanlar əsl azadlığı daddıqdan sonra azad olmaqdan qorxduğu üçün "Digər" adlı anlayışla onları hələ də başqalarının idarə etdiyinə inandırmağa çalışır. Onun fikrincə, insan xüsusən kapitalist rejimdə yaşayırsa və ona yalan danışıldığını bilirsə, bu bəs etmir. Bir insan nə etdiyini bilsə belə, bu o demək deyil ki, o doğru olanı edir.
Din
Jijek dinin düşmən olduğunu düşünmür, lakin onun fikrincə, din də bir mübarizə meydanıdır. Onun fikrincə, dindarlar, heç də "allahsız stalinist kommunistlər"dən fərqlənmir, hər ikisi əxlaqi və etik hərəkətlərdənsə, ilahi düşüncəyə daha çox önəm verirlər.
Xarici keçidlər
İngiliscə
Düz ağəsmə
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yevqraf Meçnikov
Yevqraf İliç Meçnikov(, 1770-1836)— Rusiyalı dağ mühəndisi, dövlət xadimi, senator.
Həyatı
Yevqraf İliç Meçnikov 21 may, 1770-ci ildə Rusiyada anadan olmuşdu.
1829-cu ildə Cənubi Qafqazı təftiş etmək üçün göndərilən senator Meçnikov və Kutaysov yoxlamanın nəticəsini raportlarında belə bildirirdilər: “Yüz minlərlə xalqın hüququ, namusu və mülkü komendantların kefinə tabedir. Xanlar dövründə əsasən, vergi toplananda və ya başqa mükəlləfiyyətlər istəniləndə mahaldakı adət və ənənə, ictimai vəziyyət və mülahizələrə əməl olunduğu halda, komendantlar bu məsələlərdə kar və kordurlar”.
XIX əsrin əvvəllərində Azərbaycanın Rusiya tərəfındən işğalından ən çox əziyyət çəkən, sözsüz ki, ölkə əhalisinin böyük əksəriyyətini təşkil edən kəndlilər idi. Xanlıqlar dövründən qalma ənənəvi feodal istismarına müstəmləkə zülmünün əlavə edilməsi, yeni-yeni vergilər və mükəlləfıyyətlər qoyulması, vergilərin bölüşdürülməsi və yığılmasında hər cür qanunsuzluq, yerli hakimiyyət orqanlarının özbaşınalığı Azərbaycan kəndində sosial ziddiyyətləri daha da kəskinləşdirmişdi. Təsadüfı deyil ki, 1829-1830-cu illərdə Zaqafqaziyada yoxlama aparan senatorlar qraf Kutaysov və Yevqraf Meçnikov müsəlman əyalətlərində maliyyə-vergi sistemində çoxlu qanunsuzluq və özbaşınalıqların mövcudluğunu xüsusi ilə qeyd etmişlər. Senatorlar komendant idarə sistemini kəskin tənqid etmişdilər. Yerli idarədə himayə, məhkəmədə müdafıə olunmayan, hər şeyi itirmiş xalqın hökumətə inamı itmişdi. Senatorlar Cənubi Qafqazda yeni idarəçilik sisteminə keçilməsini hökumətə məsləhət bilmişdilər.
Yevqraf Meçnikov 22 sentyabr, 1836-cı ildə vəfat edib.
Ulduz Kəşfiyyat İdarəsi
Ulduz Kəşfiyyat İdarəsi - Osmanlı sultanı II Əbdülhəmid tərəfindən 1880-ci ildə yaradılmış türk tarixinin ilk mütəşəkkil kəşfiyyat idarəsi.
Tarixi
left|thumb XIX əsrin sonlarında Osmanlı imperiyasının daxilində və imperiya xaricində baş verən hadisələr II Əbdülhəmidi birbaşa özünə tabe olan kəşfiyyat idarəsi yaratmağa sövq etdi. Bu cür hadisələrə öz vəziri də daxil olmaqla bir çoxlarının başqa dövlətlərin adından öz dövlətinə qarşı fəaliyyət göstərmələrini misal göstərmək olar. Bunun nəticəsində "Ulduz" Kəşfiyyat İdarəsi yaradıldı. "Ulduz" Kəşfiyyat İdarəsi digər idarələrdən fərqli olaraq, dövlətə yox, tək bir nəfərə bağlı şəkildə xidmət göstərirdi. İdarə bir müddət sonra Sultan II Əbdülhəmidin lehinə və əleyhinə fəaliyyət göstərənlər olmaqla iki yerə ayrıldı. İdarə ölkə daxilində, xüsusilə də erməni komitəçilərə qarşı kəşfiyyat fəaliyyətləri aparmaqla məşğul olurdu. Bununla yanaşı ölkə xaricində də yaxşı təşkilatlanmışdırlar. İdarə mənsubları Paris, Roma, London kimi müxtəlif mərkəzlərdəki şəxsləri və qurumları yaxından izləyirdilər. Çox qısa müddət ərzində geniş əraziyə yayılan xəfiyyələri sayəsində saraya hər ay 3000-dən çox jurnal gəlirdi. İdarənin fəaliyyəti 1908-ci ildə Sultan II Əbdülhəmidin taxtdan endirilməsinə qədər fəaliyyətini davam etdirdi. Osmanlı sultanının yaratdığı idarəsinin öz dövründə kəşfiyyat məlumatları əldə etmə və casusluq etməsindən ona qarşı istifadə edənlərə öz xatirələrində bu idarənin yaradılma məqsədləri haqqında belə demişdir:
"Ulduz" Kəşfiyyat İdarəsində Sultan II. Əbdülhəmidin şəxsən etibarını qazanmış olan şəxslər vəzifəyə təyin edilmişdi. Kəşfiyyatçılar içərisində hər rütbədən və hər səviyyədən ad çıxarmış və ya o qədər nüfuzu olmayan şəxslər də vardı. Təşkilatda generallar, admirallar, valilər, hakimlər, professorlar, həkimlər, müəllimlər, jurnalistlər və başqa peşə sahibləri olmaqla 990 cəsus və 23 cəsus mərkəzi fəaliyyət göstərirdi. Rəsmi kəşfiyyatçıların diqqətini daha çox cəlb edən şəxslər sədr-əzəmlər idi. Sultan II Əbdulhəmidin səltənətinin ikinci yarısında cəsus qorxusundan, insanların üçüncü bir şəxs olan yerlərdə söhbət etməsi mümkünsüz bir hal almışdı və Avropaya qaçanların sayı artmışdı. Sultan II Əbdulhəmid, Kəşfiyyat İdarəsini ümumi və hərbi kəşfiyyatın əleyhinə daha da təkmilləşdirmişdi.
İdarə ləğv edildikdən sonra yüz minlərlə kəşfiyyat məlumatı saraydan alınaraq yandırıldı.
Qoyas
Qoyas (Goiás) — Ştat Braziliyanın Mərkəz-qərb regionuna daxildir. Ştat Tokantins, Matu-Qrosu, Matu-Qrosu-du-Sul, Baiya və Minas-Jerays ilə sərhədə malikdir. 2010-cu il məlumatına görə Qoyas ərazisində 6 003 788 nəfər yaşayır. Ərazisi 340 103 km² təşkil edir.
Ştatın inzibati mərkəzi Qoyaniya şəhəridirQoyaniya aqlomerasiyasında ümumilikdə 2 mln insan yaşayır
Coğrafiya
Ərazisi savannadır. Şimal-şərqində Şapada-dus-Veadeyrus Milli Parkı yerləşir. Ərazisindən Tokantins, Paranaiba çayı və Parana çayı axır.
Apanpolis şəhərində Braziliya HHQ aid baza yerləşir.
Tarixi
1727-ci ildə Bartolomeu Bueno da Silvera bölgədə qızıl aşkarlaylr. Sonradan yerli əhalinin əsas məşğuliyyəti kənd təsərrüfatı olmuşdur. . Ştatın paetaxtı 1935-ci ildə salınmışdır. 1956-cı ildən ştatın qərbində Brazilia şəhərinin tikintisinə başlanmışdır. Sonradan şəhər paytaxt statusu alaraq Federal dairəyə çevrilir. 5 oktyabr 1988 ildə ştatın şimalında Tokantins ştatı yaradılmışdır.
İnzibati bölgü
Ştat 5 mezoregion (Mərkəzi Qoyas, Şərqi Qoyas, Şimal-şərqi Qoyas, Şimali Qoyas, Cənubi Qoyas), 18 mikroregiona bölünür.
İqtisadiyyat
Ştat iqtisadiyyatının əsasını kənd təsərrüfatı təşkil edir. Heyvandarlığın həcminə görə Braziliyada ikincidir.
Sind tarixi
Sind və Nadir şah
Hindistanda 57 gün qaldıqdan sonra 1 ramazan 1152 (2 dekabr 1739)-ci ildə bərabərində yüklü miqdarda sərvətlə Dehlidən ayrılan Nadir Avşar, Kabilə çatmıştı. Ancaq o, birdənbirə geri dönərək Sind hakimi Xudayar xan Abbasiyə qarşı hərəkətə keçmişdi.
Nadir 6 gün Kabildə qaldıqdan sonra o tərəfin hakimiyyətini Nasir xana tapşırdı və göstəriş verdi ki, Hindistandan gətirilən xəzinəni Herata aparsınlar. Bir qədər qabaq Nadir Sind və Zəmindar hakimi Miyan Nurməhəmməd Xudayar xan Abbasiyə əmr göndərmişdiki, Kabilə gəlib onunla görüşsün. Öz qüdrətinə arxayın olan Xudayar xan fikirləşmişdi ki, Nadir uzun səfər yorğunluğu nəticəsində onu təqib edə bilməyəcək, odur ki, əmrə qulaq asmayıb Kabilə gəlmədi.
Nadir şah özü isə Kabuldan Sind vilayətinə yollandı ki, bu vilayəti də itaət altına gətirsin. “Aləm Ara-ye Naderi”də bildirilir ki, Nadir şah hələ Hindistanda olarkən Məhəmməd şah, Sind hakimlərinin üzüdönüklüyü haqqında ona məlumat vermiş və onların yola gətirilməsini xahiş etmişdi. Mənbədə o da bildirilir ki, Nadir şah Hindistandan qoşunları ilə birbaşa Sində yollandı.
Nadir şah Sində doğru iki istiqamətdən hücuma başladı. Bir tərəfdən Fars bəylərbəyi Məhəmməd Tağı xana göstəriş verdi ki, tabeliyində olan Fars, Kerman və ətraf məntəqələrin qoşunları ilə Sind çayının mənsəbindən yuxarıya doğru hərəkətə başlasın. Piyada qüvvələri və artilleriya quru yolu ilə Sində doğru irəliləməli idi. Nadir şah özü isə dekabr ayının 8-də artilleriyası və bir neçə alayı ilə Bənkeş və Direcat yolu ilə Sində doğru irəlilədi. Bəzi tədqiqatçılar Sində doğru hərəkət edən Nadir şah qoşunlarının 50 min nəfər olduğunu göstərirlər.
Onların ifadəsindən sonra aydın oldu ki, Nadir şah qoşunlarının hərəkətindən xəbər tutan kimi Sind hakimi Xudayar xan da ( “Aləm Ara-ye Naderi”də Kiya Nasir adlanır) vilayət paytaxtı olan Xudaabadı tərk edib dağlara üz tutdu. Ailəsini və yaxınlarını özü ilə aparan Xudayar xan Nadir şahın qəzəbinə tuş gəlməyəcəyinə əmin olmaq üçün Ömərkut qalasına sığınmağı qərara aldı.Bu qala Sinddən 40 mənzillik bir məsafədə yerləşirdi. Ora aparan yol üzərində su və ərzaq mənbələri, hətta yaşayış məntəqələri belə yox idi. Xudayar xanın əyanları və yaxınları da bu uzaq səfərə çıxmağın son dərəcə təhlükəli olduğunu bildirirdilər. Lakin Nadir şahın qəzəbi və qorxusu Xudayar xanı məcbur etdi ki, Sinddən qaçıb Ömərkut qalasına sığınsın. Xudayar xan ona əmin idi ki, özü çətin yolun ağırlığına dözsə də, Nadir şah qoşunu ilə belə bir marşrutla irəliləməyə cəsarət etməz.
Nadir şah bu xəbəri eşidən kimi qarşıdakı yolun bütün çətinliyinə baxmayaraq hərəkət etməyi qərara aldı. Yolun çətinliyi üzündən o, bütün qoşunu özü ilə aparmağa ehtiyac görmədi. Qoşunun bir hissəsini, o cümlədən bütün yükləri oğlu Nəsrulla mirzəni nəzarəti altında Larkan adlanan məntəqədə saxladı və bir neçə alayla özü Xudayar xanın təqibinə başladı.Sind çayının və eləcə də qalın meşələrin keçilməsi üçün Nadir şah 7 gün vaxt itirməli oldu və yeddi günün tamamında Şəhdadpur adlanan məntəqəyə yetişdi. Burada qısa müddətli istirahətdən sonra Ömərkuta doğru hərəkət davam etdirildi. Nadir şaha məlum idi ki, Ömərkut yolu boyu yalnız hər 4-5 mənzildən sonra bir su quyusuna rast gəlmək olar ki, həmin quyunun suyu da Nadir şah qoşunlarının ehtiyacını ödəyə bilməz. Ona görə Nadir şah əmr etdi ki, hər bir döyüşçü özü ilə əlavə bir at götürsün və həmin atlara 3-4 tuluq su yüklənsin. Eyni zamanda Nadir şah qarşıdakı yolun sürətlə qət edilməsi üçün lazımi göstərişləri verdi. “Aləm Ara-ye Naderi”yə görə, son dayanacaqdan hərəkət edən Nadir yalnız 9 gündən sonra Ömərkt qalasına çata bildi.
Zərənc
Zərənc— Əfqanıstan İslam Respublikasının Nimruz vilayətinin mərkəzi, qədim şəhər.
Zakavkazski vestnik (qəzet)
Zakavkazski vestnik — 1838-ci ildə Tiflisdə rus dilində nəşr olunan qəzet. Bu qəzet sonralar gürcü və Azərbaycan dillərində də buraxılmışdır.
Sind tarixi
Sind və Nadir şah
“Tarix-e Cahanqoşa-ye Naderi” və bir sıra tədqiqat əsərləri bildirirlər ki, Nadir şah Şəhdadpurdan 1740-cı il fevralın 26-da hərəkət etdi və bir gün sonra Ömərkut qalasına çatdı. Hər halda o, məlumdur ki, Ömərkuta yetişmək üçün böyük əziyyətlərə qatlaşmalı oldu və Xudayar xan qəfil şəkildə bu qalada yaxalandı. Mövcud olan məlumata görə, Xudayar xan həmişəki adəti üzrə səhər yuxusundan qalxıb qaladan kənara baxanda Nadir şah qoşunlarının mühasirəsində olduğunu gördü.Xudayar xan yenə qaladan qaçmağa cəhd göstərsə də bu ona müyəssər olmadı və qılıncını boynundan asıb təslim olmaq üçün Nadir şahın hüzuruna yollandı. Nadir şah onu da, onun tayfasının əhalisini də bağışladı və Xudayar xanın malik olduğu zəngin xəzinəni ələ keçirdi. Nadir şah onun xanlığına toxunmadı və Xudaabada geri qayıtmağı tapşırdı. Özü isə bir müddətdən sonra Larkana, qoşununun bir hissəsi ilə Nəsrulla Mirzənin dayandığı məntəqəyə döndü. Onun Larkana dönüşü artıq 1740-cı ilin Novruz bayramı günlərinə təsadüf edirdi. Nadir şah qoşunu ilə Novruz bayramını məhz burada qeyd etdi.
Zərənc
Coğrafiyası
İranın şərqində Əfqanıstan sırhəd-sınırını kəsən Hilmənd çayının sağ yaxasında yerləşir.
Bosniya və Herseqovinada nəqliyyat
200px|thumb|Bosniya və Herseqovinada avtomagistrallar Bosniya və Herseqovinada nəqliyyat özündə avtomobil, hava, dəmir yol və çay nəqliyyatını özündə birləşdirir.
Zakavkazski vestnik (qəzet)
Qəzet haqqında məlumat
Həftəlik "Zakavkazski vestnik" qəzetinin ilk nömrəsini redaktor əvəzi kimi "Sovetnik Lyubarski" imzalamışdır. 1841-ci ildən redaktor yerində "İspolnyayuşi doljnosti vitse-qubernatora Vasilkovski" imzası gedir. Sonra isə P.İoseliani redaktor olur. Qəzet ardıcıl olaraq şənbə günləri çıxır, hər il 52 nömrəsi buraxılırdı.
Zərənc
Etimologiyası
Zərənc (Zərəng) adını, Hilmənd çayının Zərəh (Hamun) gölünə töküldüyü geniş sahəyə verilən yunanca Zaranqiana (Zaranqa, Zaranka) və Qədim Fars dilində Dranqiana ismindən almışdır. Kəlimənin kökəni və mənası haqqında fərqli görüş və fərziyyələr olmaqla birlikdə Qədim Farscada “dəniz, böyük göl, böyük çay”, Yeni Farscada “dağın zirvəsi” anlamına gəldiyi qeyd edilir.
Bosniya və Herseqovinada nəqliyyat
Avtomagistrallar
2006-cı il məlumatına görə məlumatlar:
Avtobus faşımaları
Bosniya və Herseqovinada hər şəhərində avtodaşıma və maşrut xətləri vardır. Şəhərlər arasında ən böyük park Sarayevoda yerləşir. Avtoparın hətta veb-sayta sahibdir. Bosniya və Herseqovinada beynəlxalq sərnişin daşımaları Eurolines şirkəti tərəfindən daşınır. Buradan Xorvatiya, Almaniya, Avstriya, Avstriya, Niderland, Monteneqro, Belçika, Danimarka, İsveçrə və Serbiyaya reyslər təşkil edilir. Yolların keyfiyyətsizliyi səbəbindən yola yalnız bir avtobus buraxılır. Təkcə Serbiya səfər 8 saat çəkir.
Dəmir yolları
2006-cı il məlumatına görə ölkədə dəmir yollarının uzunluğu 1032 km təşkil edir. Bunun 792 km elektrikləşfirilmişdir.
Zərənc
Tarixi
Zərənc Sasanilər dövründə Sistan bölgəsinin mərkəziydi və məhəlli hökmdarlar burada əyləşirdi. Zərənc və çəvrəsində Sasani hökmdarlarından II Şapur (309-379) və I Qubad (488-531) dönəmlərinə aid pullar tapılmışdır. V və VI əsrlərdə burada Sasanilərin Bizansa qarşı dəstəklədiyi Nəsturi xristianlarının bir piskoposluq mərkəzinin olduğu qeyd edilir.
Bosniya və Herseqovinada nəqliyyat
Dəmir yolları
Əsas dəmir yolları:
Su nəqliyyatı
Ölkədə naviqasiyaya yararlı yeganə çay Sava çayıdır. O isə ancaq müəyyən sahələrdə gəmiçiliyə yararlıdır. Ölkədə yerləşən ən iri çay limanları:Qradişka, Brod, Şamas, Brçko və Oraşe. Ölkədə Ticarət gəmiləri yoxdur.
Zərənc
Tarixi
Xəlifə Ömər dönəmində Asım ibn Amr və Abdullah ibn Umeyr komandasındakı İslam birlikləri Sistan bölgəsinə yürüdü (644). Burada məğlub etdikləri Sasani birliklərini təqib edərək Zərənci mühasirə edincə şəhər əhalisinin istəyi üzərinə bəlli miqdardakı vergi qarşılığında barış andlaşması bağlandı. Zərənc əhalisinin andlaşmanı pozması üzündən 650-ci ildə Bəsrə valisi Abdullah ibn Amir tərəfindən Sistan fəthləriylə vəzifələndirilən Rəbi ibn Ziyad əl-Harisi Zərənci mühasirə etdi. Şəhərin hakimi Pərviz Rəbi ilə, hər birinin əlində birər qızıl qədəh olan 2000 kölə vermək şərtiylə yeni anlaşma bağladı. Rəbi, Sistan bölgəsi fəthlərini tamamlayınca Zərəncə getdi və burada iki il qaldı. 653-cü ildə Zərənc əhalisi üsyan edib müsəlman valini şəhərdən çıxardı; bunun üzərinə Abdullah ibn Amirin Sistan valiliyinə təyin etdiyi Əbdürrəhman ibn Səmürə 8000 nəfərlik bir ordu ilə Zərənci mühasirə etdi. Çətin durumda qalan şəhər əhalisi 2 milyon dirhəm və 2000 kölə verərək müsəlmanlarla təkrar barış bağladı. Əbdürrəhman bölgədəki digər şəhərləri ələ keçirdikdən sonra Zərəncə yerləşib İslamı yaymağa çalışdı. Ancak Əbdürrəhman xəlifə Osmanın şəhid edilməsi üzərinə Bəsrəyə dönüncə Zərənc əhalisi təkrar üsyan etdi. Həzrət Əli tərəfindən Sistana göndərilən Hasəkə ibn Attab əl-Həbati şəhərin mərzibanı ilə bir anlaşma bağlayaraq hakimiyəti yenidən bərpa etdi.
Müaviyə dönəmində təkrar Sistan valiliyinə gətirilən Əbdürrəhman b. Səmürə müsəlmanlar arasındakı siyasi mübarizələr üzündən üsyan etmiş olan şəhər əhalisini itaət altına alıb fəthlərini Kabilə qədər çatdırdı və Rəbi ibn Ziyad bölgə valiliyinə gəlincəyə qədər (666) bölgəni Zərənc şəhərindən idarə etdi. Bu arada Həsən Bəsri, Zərəncə gəlib üç il dərs verdi. Əbdürrəhman onun dərs verdiyi yerə şəhərin cümə camisini inşa etdirdi. Fəqət Əbdürrəhman ibn Səmürə kimi güclü bir valinin çıxarılmasının ardından bölgədə üsyanlar və qarışıqlıqlar yenidən başladı (666). Özəlliklə bölgənin fəthində iştirak etmiş olan Bəni Qeys, Bəkir və Təmim qəbilələri arasındaki güc mücadiləsini fürsət bilən Rutbil ünvanlı Kabil şahı üsyan edib Zərənc və çevrəsini ələ keçirdi. Müsəlmanlar bu üsyanı yatırdıysa da aralarındakı mücadilələr üzündən Kabil şahı təkrar qiyam qaldırdı və vergi ödəməyi durdurdu. 670 və ya 671-ci ildə  Rəbi ibn Ziyadın çıxarılmasından sonra vəzifəyə gətirilən vali, Rutbil ilə bir anlaşma bağladı. Ancaq Zərənc şəhəri və Sistan bölgəsindəki qarışıqlıqlar Əbdülməlik ibn Mərvan dönəmindən (685-705) Abbasilərin ilk illərinə qədər davam etdi.
Bosniya və Herseqovinada nəqliyyat
Avia əlaqə
İri hava limanı: Banya-Luka, Mostar, Sarayevo. Üstəlik burada beş helikopter eniş-uçuş meydançası vardır.
Boru nəqliyyatı
1992-ci il məlimatına görə ölkədə qaz xəttinin uzunluğu 90 km, neft kəmərlərinin uzunluğu isə 174 km təşkil edir.
Sind tarixi
Talpurlar sülaləsi
Talpur tayfası —bəlucların böyük qollarından biridir. Bəlucların şəhadətinə görə talpurlar Əmir Həmzənin (ona salamlar olsun) törəmələridir. O qədər məlumdur ki, Hindistan şahı Məhəmməd Əkbərin şahlığı zamanında, təqribən hicri 995 (1587-ci il miladi) -ci ildə ərəblərin ölkəsində yerləşən Hələb şəhərindən köçüb Bəlucistana gəldilər. Buranı özlərinə dolanışıq məskəni seçdilər.
Zakavkazski vestnik (qəzet)
Şöbələri
Redaksiya qeyri-rəsmi şöbənin açılmasının məqsədi barədə yazırdı:
"Zakavkazski vestnik" qəzetinin qeyri-rəsmi şöbəsinin məqsədi oxucuları Zaqafqaziya ölkəsinin keçmiş və müasir məişəti ilə tanış etməkdir. Burada kiçik hekayələr, gürcü, erməni və tatar (Azərbaycan) dillərindən tərcümə edilmiş tarixi məqalələr, arxeoqrafiya, yumor, ölkə üzrə səyahətlər, felyetonlar dərc ediləcəkdir.
Sind tarixi
Böyük Britaniya koloniyası
Böyük Britaniya 1809-cu ildə Sində kəşfiyyatçı dəstə göndərdi. Dəstənin başında Mumbayın vətəndaçlıq məsələri üzrə məmuru N. X. Smit dururdu.
İngiltərə Hindistanda öz ərazilərini genişləndirirdi.1838-1840-cı ildə Əfqanıstana qarşı hərbi əməliyyatlar aparıldı.
Zakavkazski vestnik (qəzet)
Qəzetdə dərc olunan məqalələr
1845-ci ildən "Zakavkazski vestnik"də Bakı həyatına, xüsusilə Bakıda neft emalı məsələlərinə dair ilk publisist materiallar buraxılır. Məqalələrin birində (1845, N 4) Makedoniyalı İsgəndər dövrünün tarixçilərindən qeydlər verilir, Abşeronda yaranan atəşgahlar, hindli atəşpərəstlərin mərasimləri xatırladılır, Maştağa, Buzovna, Mərdəkan, Şüvəlan, Nardaran, Bilgəh kimi yaşayış məntəqələrinin təsviri, xalqın maddi vəziyyəti və məişəti, adət-ənənələri işıqlandırılır.
Qəzet Zaqafqaziyada pambıqçılığın inkişaf perspektivlərinə dair bir neçə publisist məqalə buraxmış, dünyada pambıqçılığın yayılması – ABŞ, Misir və başqa ölkələrdə bu qiymətli bitkinin becərilməsi, növləri, sənaye əhəmiyyəti və s. haqqında məlumat vermişdir (1847, N 19).
"Zakavkazski vestnik" Dərbənd qalasının dəmir qapıları haqqında da məqalə çap etmiş və həmin qapıların bir tayının İmeretiyaya gətirilməsi təfsilatını vermişdir (1845, N 6). Akademik Frenin tədqiqatı əsasında qapı üzərindəki yazılar oxunmuşdur. Yazıda Dərbəndin qədim Bərdə və Alban dövləti ilə əlaqəsi də nəzərə çatdırılır. Qapının digər tayının İstanbula aparılması fərziyyəsi də bu məqalədə irəli sürülür.
A.Bakıxanovun dostu, məşhur şərqşünas İ.Berezin Azərbaycandan getdikdən bir neçə il sonra "Zakavkazski vestnik" qəzetinə "Bakı atəşləri" adlı silsilə məqalələr yazmışdır. Bu publisist-etnoqrafik oçerklərdə Bakı və Abşeronun o zamankı təsviri verilmişdir (1850, N 25-27).
Kazan Universitetinin Şərq dilləri mütəxəssisi İ.Berezin professor Mirzə Kazımbəyin tərtib etdiyi marşrut üzrə 1842-ci ildə Dağıstan və Azərbaycandan keçməklə Şərq ölkələrinə səyahət etmişdi. Qubada olarkən o, A.Bakıxanovla görüşmüş, sonralar çap etdirdiyi "Dağıstan və Zaqafqaziyaya səyahət" əsərində (1849) Azərbaycan aliminin qonaqpərvərliyi, zəngin kitabxanası haqqında danışmışdır. Onun aşıq və xanəndələrimizin ifaçılıq məharəti barədə məqaləsi də maraqlıdır.
"Abşeron yarımadasına səyahət" məqaləsində də maraqlı yerlər vardır. O yazır:
Mən son vaxtlarda Tehran, Qahirə və Konstantinopolda müsəlman artistlərinin çıxışlarını eşitmişəm, amma Abşeron yarımadasında Əlyarbəyin oxumasını daha böyük razılıqla xatırlayıram (1847, N 21).
Mollaoba
Mollaoba — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 19 may 1993-cü il tarixli, 611 saylı Qərarı ilə Masallı rayonunun faktiki mövcud olan Mollaoba kəndi dəqiqləşdirmə qaydasında Boradigah qəsəbə Sovetinin tərkibində rayonun yaşayış məntəqələri siyahısına daxil edilmişdir.
Coğrafiyası və iqlimi
Burada yayı quraq keçən mülayim isti iqlim üstündür. Havası rütubətlidir. Mollaoba iki böyük məhəllədən və kiçik məhəllələrdən (Daşqunlu, Ətcəli) ibarətdir.
Əhalisi
Mollaoba əhalisinin buraya gəlmə əhali olduğu haqqında bir-çox mülahizələr vardır. Bunlardan birinə görə kəndin əhalisi 1556-cı ildə Şamaxı zəlzələsindən sonra buraya köç etmiş bir neçə ailənin nəsil davamçılarıdır.
14 may - 17 dekabr 1886-cı ildə ailələr üzrə aparılmış kameral siyahıyaalmaya əsasən Bakı quberniyası, Lənkəran qəzası, Ərkivan şöbəsi, Boradigah kənd cəmiyyətinə daxil olan Boradigah kəndində, həmçinin bu kənd sakinlərinin yeni saldıqları Qəzvinoba, Şatıroba, Babaser, Mollaoba və Tüklə kəndlərində toplam 291 evdə şiə təriqətli müsəlmanlardan  ibarət 2.628 nəfər (1.508 nəfəri kişilər, 1.120 nəfəri isə qadınlar) əhali yaşayırdı.
2009-ci il siyahıyaalınmasına əsasən, Mollaoba kənd sakinlərinin sayı 3211 nəfərdir.
Zəliyetişdirmə
Sovetlər dönəmində bu kənddə zəliyetişdirmə kombinatı olub.
Hazırda kəndin bəzi sakinləri həyətyanı sahədə zəli yetişdirməklə məşğuldurlar. Burada əsasən yerli qara zəli növü yetişdirir.
Pseudophoxinus turani
(Pseudophoxinus turani) — Çəkilər fəsiləsinin külmə cinsinə aid balıq növü.
Paprəvənd məscidi
Paprəvənd məscidi — Azərbaycanın Ağdam rayonunun Paprəvənd kəndində yerləşən tarixi-memarlıq abidəsi.
Memarlıq quruluşu
Bütövlükdə yerli əhəng daşı ilə inşa edilmiş məscid üç tağlı eyvandan və bir ibadət zalından ibarətdir. Eyvanın tağları mütənasib qamətli bir cüt daş sütunlara söykənir. Tavanı isə tağbənd şəklində tamamlanır. İbadət zalı kvadrat şəkilli olduğundan tavanı interyer tərəfdən gümbəz şəklində tamamlanmış, bayır tərəfdən isə gümbəz üzərinə yeni örtük materialları əlavə etməklə dam örütüyü iki yamaclı formaya salınmışdır. Bu da təbii suları dərhal yanlara axmasına əlverişli şərait yaratması üçün idi.
Bütün tərəflərdən divar qalınlığı 1,15 metr olan məscidin sütunsuz ibadət zalını oxvari şəkilli möhtəşəm gümbəz tamamlayır. Ümumi ölçüləri 9,2m x 12,54m. Olan Paprəvənd məscidi XVII əsrin yadigarıdır. Təəssüf ki, məscid dövrümüzə qədər yarı uçuq vəziyyətdə gəlib çatmışdır.
Teylor Svift
Teylor Svift — amerikalı müğənni-bəstəkar. Onun diskoqrafiyası bir çox janrları əhatə edir və onun povest mahnı yazıları — çox vaxt şəxsi həyatından ilhamlanır — tənqidi təriflər almışdır. Pensilvaniya ştatının Uest-Redinq şəhərində anadan olan Svift kantri sənətçisi olmaq üçün 14 yaşında Neşvillə köçüb. O, 2004-cü ildə Sony/ATV Music Publishing, 2005-ci ildə isə Big Machine Records ilə səsyazma müqaviləsi imzalayıb. Onun 2006-cı ildə buraxdığı öz adını daşıyan debüt albomundakı hər bir mahnı ABŞ-də platin sertifikatına layiq görülüb və bu onu ilk qadın kantri sənətçisi edib.
Sviftin növbəti albomları, Fearless (2008) və Speak Now (2010) kantri popuna diqqət yetirir. "Love Story" və "You Belong with Me" mahnıları müvafiq olaraq ABŞ pop və bütün janrlı hit paradlarda birinci olan ilk kantri mahnıları idi. O, ABŞ-nin Billboard Hot 100 hit paradlarında ilk bir nömrəli mahnısı olan "We Are Never Ever Getting Re Together" mahnısının yer aldığı Red (2012) albomunda rok və elektron üslubları sınaqdan keçirdi, "Shake It Off", "Blank Space" və "Bad Blood" mahnıları ilə dəstəklədiyi 1989 (2014) albomunda sinti-pop janrına üstünlük verərək kantri imicindən uzaqlaşdı. Şəhər musiqisindən təsirlənərək yazdığı Reputation (2017) albomunda yer alan "Look What You Made Me Do" mahnısı ABŞ-də bir nömrəli sinql olmuşdur.
Big Machine-dən ayrıldıqdan sonra Svift 2018-ci ildə Republic Records ilə müqavilə bağladı və yeddinci studiya albomu olan Lover (2019), ardınca Miss Americana (2020) avtobioqrafik sənədli filmini buraxdı. Hit paradlarda zirvədə olan "Cardigan" və "Willow" sinqllarının yer aldığı 2020-ci il buraxılışları Folklore və Evermore albomlarında indi folk və alternativ rokla məşğul oldu. Svift səsyazma şirkəti ilə aralarında yaranan mübahisədən sonra ilk altı albomunu yenidən yazmağa başladı, ikisini yenidən yayımlandı — 2021-ci ildə Fearless (Taylor's Version) və Red (Taylor's Version). "All Too Well (10 Minute Version)" mahnısı hit paradlarda yer tutan ən uzun trek oldu. Onun onuncu albomu Midnights (2022) və aparıcı sinqlı "Anti-Hero" çoxsaylı yayım rekordları qırdı. Svift All Too Well: The Short Film (2021) kimi musiqi klipləri və filmlər üçün rejissorluq edib və digər filmlərdə də köməkçi rollar oynayıb.
Dünyada 200 milyondan çox albom satan Svift bütün zamanların ən çox satış həyata keçirən musiqiçilərindən biridir. O, ABŞ-də beş albomu bir milyondan çox nüsxə satılan yeganə musiqiçidir. Onun mükafatları arasında 11 "Qremmi" mükafatı, o cümlədən İlin Albomu nominasiyasında üç dəfə qələbə, buna əlavə olaraq; Emmi Mükafatı; 40 Amerika musiqi mükafatı; 29 Billboard Musiqi Mükafatları; və 84 Ginnesin Rekordlar Kitabı daxildir. Svift Rolling Stone jurnalının "Bütün Zamanların 100 Ən Böyük Mahnı Müəllifi", Billboard-un "Bütün Zamanların Ən Böyük Sənətçiləri", eləcə də Time 100 və Forbes Celebrity 100-də yer alıb. "Onilliyin sənətçisi" və "On ilin qadını" kimi titullara layiq görülən Svift, sənətçilərin hüquqlarını və qadınların səlahiyyətlərini müdafiə edir. Onun musiqisi bütün müğənni-bəstəkarlar nəslinə təsir göstərmişdir.
1989–2003: İlk dövrləri və təhsili
Svift doqquz yaşında musiqili teatra maraq göstərdi və Berks Gənclər Teatr Akademiyasının dörd tamaşasında çıxış etdi. O, həmçinin vokal və aktyorluq dərsləri üçün müntəzəm olaraq Nyu-Yorka səyahət edirdi. Svift daha sonra diqqətini Şania Tvenin mahnılarından təsirlənərək kantri musiqisinə yönəltdi, bu da onu "sadəcə blokun ətrafında dörd dəfə qaçmaq və hər şey haqqında xəyal qurmaq istəməsinə" səbəb oldu. O, həftə sonlarını yerli festivallarda və tədbirlərdə çıxış edərək keçirdi. Feyt Hill haqqında sənədli filmə baxdıqdan sonra Svift musiqi karyerasını davam etdirmək üçün Tennessi ştatının Neşvill şəhərinə köçməli oldu. O, on bir yaşında anası ilə birlikdə Neşvill səsyazma şirkətlərinə ziyarət etdi, burada Dolli Parton və The Chicks kimi sənətçilərin karaoke kover ifalarından ibarət demo lentlərini təqdim etdi. Lakin o, rədd edildi, çünki "o şəhərdə hamı mənim etmək istədiyimi etmək istəyirdi. Buna görə də öz-özümə düşünürdüm, fərqli olmaq üçün bir yol tapmalıyam".
Svift təxminən 12 yaşında olanda kompüter təmirçisi və yerli musiqiçi olan Ronnie Cremer ona gitara çalmağı öyrətdi. Bəstəkar kimi ilk səylərində ona kömək etdi və onun "Lucky You" mahnısını yazmasına dəstək oldu. 2003-cü ildə Svift və valideynləri Nyu-York-da fəaliyyət göstərən istedad meneceri Den Dymtrow ilə işləməyə başladı. Onun köməyi ilə Swift "Rising Stars" kampaniyasının bir hissəsi olaraq Abercrombie & Fitch üçün modellik etdi, Maybelline kompilyasiya CD-sinə orijinal mahnı daxil etdi və əsas səsyazma şirkətləri ilə görüşlərdə iştirak etdi. O zaman 13 yaşında olan Svift RCA Records vitrinində orijinal mahnıları ifa etdikdən sonra ona sənətçinin inkişafı ilə bağlı müqavilə verildi və o anası ilə Neşvilə tez-tez səfərlər etməyə başladı. Sviftin kantri musiqi səhnəsinə girməsinə kömək etmək üçün atası o 14 yaşında olanda onunla birlikdə Merrill Lynch-in Neşvill ofisinə köçdü və ailə Tennessi ştatının Hendersonville şəhərinə yerləşdi. Svift əvvəlcə Hendersonville Liseyində oxudu və iki il sonra o, evdə təhsil turu cədvəlinə daha uyğun olan Aaron Akademiyasına keçdi. Oranı bir il tez bitirdi.
Patara Bekami
Patara Bekami — Gürcüstanın Xaşuri bələdiyyəsinin inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhali
2002 siyahıyaalmaya görə kəndin əhalisi 390 nəfər idi. 2014-cü ildə 327 nəfər yaşayırdı.
Ədəbiyyat
gse: 7 707
Elizabet Şu
Elizabet Şu(doğ. 6 oktyabr 1963, Uilminqton) — ABŞ aktrisası.
Həyatı
Elizabet Şu 6 oktyabr 1963-cü ildə Delaver ştatının Uilminqton şəhərində anadan olub.Harvard Universitetini bitirib. 1982-ci ildən kinoya çəkilməyə başlayıb.
“Las-Veqası tərk edərkən” filmində Elizabet Şu qızıl ürəyə sahib olan fahişə obrazını canlandırıb. Onun filmdəki tərəf müqabili Nikolas Keyc olub. Hər iki aktyor bu filmə görə “Oskar” alıblar.
Nasir əl-Məhəmməd əl-Əhməd əs-Sabah
Nasir əl-Məhəmməd əl-Əhməd əs-Sabah (22 dekabr 1940)—Küveytin baş naziri.
Necefet-pehtet
Necefet-pehtet ( — "Aşağı terebint ağacı", - "Canavar (çaqqal) şəhəri") — Yuxarı Misirin XIV nomu (əyaləti). Nomun mərkəzi Kus şəhəri olmuşdur. Həmin ərazinin totemi inək sayılır. Əsas tanrısı inək buynuzlu (sonradan tac kimi təqdim edilən) gözəl cazibədar qadın obrazında təsvir edilmiş Hathordur. Hathor kultunun mərkəzi Dendera şəhəri olmuşdur və buradan da "Denderanın sahib(əs)i" epiteti yaranmışdır. İlk əvvəl regional əhəmiyyət kəsb etsə də sonradan bu kult bütün Misiri əhatə etmişdir.
Nasir əl-Məhəmməd əl-Əhməd əs-Sabah
Həyatı
Nasir əl-Məhəmməd əl-Əhməd əs-Sabah 22 dekabr 1940-cı il Küveytdə anadan olmuşdur. İbtidai və orta təhsilini Birləşmiş Krallığın Ali Təhsil Sertifikatına malik Küveyt Məktəbində almışdır. 1964 – Cenevrə Universitetində Siyasi və İqtisadi Elmlər üzrə bakalavr dərəcəsi almışdır. Fransız, ingilis və fars dillərində səlis danışır. 1964 – Xarici İşlər Nazirliyinin III katibi olmuşdur. Oktyabr 1964 – Küveytin BMT-dəki (Nyu-York) Daimi Nümayəndəliyinə təyin edilmişdir.
İyun 1965 – Yenidən Xarici İşlər Nazirliyinə təyin edilmişdir. 1965 – Xarici İşlər Nazirliyində Fövqəladə və Səlahiyyətli Nazir təyin edilmişdir. 1966 – BMT-nin Cenevrədəki ofisində Küveyt nümayəndəsi kimi fəaliyyətə başlamış, 1966-cı ildə burada Küveyt Daimi Nümayəndəliyinin ilk inauqurasiyasını etmiş və həmin ildə Küveytin İsveçrə Konfederasiyasındakı ilk Səfiri təyin olunmuşdur. oktyabr 1968 – Küveytin İran İslam Respublikasındakı (non-resident ambassador) Fövqəladə və Səlahiyyətli Səfiri təyin edilmişdir.
1975-197 – İranda Diplomatik Korpusun duayeni olmuşdur. (həmin illər ərzində dünyada ən gənc duayen idi) may 1979 – Xarici İşlər Nazirliyində işləmək üçün geri çağrılmışdır. 1979-1985-ci illər – İnformasiya Nazirliyinin Katibi vəzifəsində çalışmışdı. Nasir əl-Məhəmməd əl-Əhməd əs-Sabah 28 may 2008-ci ildə – Baş Nazir təyin edilmişdir.
Senecio barbatus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Yengicə (Zəngibasar)
Yengicə — İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında, indiki Zəngibasar (Masis) rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 10 km şimalda yerləşir. "İrəvan əyalətinin dəftəri"ndə Yenicə kimi, Qafqazın 5 verstlik xəritəsində Yengicə formasında qeyd edilmişdir. Zəngibasar rayonu təşkil edilənədək Qəmərli (Artaşat) rayonunun tərkibində olmuşdur.
Əhalisi
Kənddə 1897-ci ildə 27 nəfər, 1908-ci ildə 75 nəfər, 1914-cü ildə 90 nəfər, 1916-cı ildə 46 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır .1949-cu ildə əhalisi Azərbaycana köçürülmüş və ermənilər yerləşdirilmişdir. 1991-ci ildə kənd ermənicə Sisavan adlandırılmışdır. 1918-ci ildə azərbaycanlılar erməni soyqırımına məruz qalaraq deportasiya olunmuş və buraya Türkiyədən köçürülən ermənilər yerləşdirilmişdir. Yalnız indiki Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulandan sonra sağ qalan azərbaycanlılar öz yurdlarına dönə bilmişdir. Burada ermənilərlə yanaşı 1922-ci ildə 20 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır ki, onlar da 1924–25-ci illərdə yenidən qovulmuşdur. 1950-ci ildə kəndin əhalisi Azərbaycana köçürülmüş və ermənilər yerləşdirilmişdir. İndi ermənilər yaşayır.
Cukki Hanada
— Yaponiya ssenaristi, ranobe və komiks yazıçısı. Əvvəllər Koyama Takaonun anime ssenarisi evinin üzvü olub.
Məhəmməd Sabah əl-Səlim əs-Sabah
Məhəmməd Sabah əl-Səlim əs-Sabah (10 oktyabr, 1955)—Küveytin xarici işlər naziri.
Həyatı
Məhəmməd Sabah əl-Səlim əs-Sabah 28 may 2008-ci il – Baş Nazirin müavini və Xarici İşlər Naziri vəzifələrinə yenidən təyin edilmişdir. Evlidir, dörd övladı var. Ərəb və ingilis dillərini bilir.
Pseudophoxinus zekayi
— Çəkilər fəsiləsinin külmə cinsinə aid balıq növü.
1 aprel
1901–cari
thumb|[[Apple şirkətinin qərargahı]]
1601–1900
thumb|[[Otto fon Bismark]]
1901–cari
thumb|[[Simo Hayha]]
Mollahəsənli (Masallı)
Mollahəsənli — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ saylı Qərarı ilə Masallı rayonunun Təklə kənd inzibati-ərazi vahidi tərkibindəki yaşayış məntəqəsi Mollahəsənli kəndi adlandırılmış və rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatına daxil edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 mart 2013-cü il tarixli, 590-IVQ saylı Qərarı ilə Masallı rayonunun Təklə kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Masallı qəsəbəsi ləğv edilərək Azərbaycan Respublikasının ərazi vahidlərinin Dövlət reyestrindən çıxarılmış, Masallı qəsəbəsinin dövlət mülkiyyətində olan 58,8 ha təşkil edən ərazisi bütövlükdə Təklə kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Mollahəsənli kəndinin inzibati ərazisinə birləşdirilmişdir.
Toponimiyası
Oykonim Molla Həsən şəxs adından və mənsubluq bildirən -li şəkilçisindən düzəlib. Yerli məlumata görə, yaşayış məntəqəsini vaxtilə Qarabağdan gəlmiş Molla Həsən adlı şəxs saldığına görə onun adı ilə aldandırılmışdır. Antropooykonimdir.
Əhalisi
Əhalisi 852 nəfərdir.
Vudi Qatri
Vudi Qatri (tam adı: Vudro Vilson Vudi Qatri; d. 14 iyul 1912; ABŞ, Oklahoma; ö. 3 oktyabr 1967; ABŞ, Nyu-York) — amerikalı söz yazarı və xalq musiqisi sənətçisi.
Həyatı
Vudi Qatri üç dəfə ailə həyatı qurub və Amerika xalq musiqi sənətçisi Arlo Qatri də daxil olmaqla səkkiz övladı olmuşdur. Bundan başqa, Sarah Li Qatrinin babasıdır. Vudi Qatri 55 yaşında Huntington xəstəliyindən vəfat etmişdir.