cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Agent Herrit: Bloq müharibəsi (film, 2010)
Agent Herrit: Bloq müharibəsi — 2010-cü ildə çəkilən orijinal Disney Channel filmidir.
İshaq ibn Rahaveyh
Əbu Yaqub İshaq ibn İbrahim bin Mahləd ət-Təmimi əl-Hanzali əl-Mərvəzi — Hədis, fiqh və təfsir alimi.
II Mixail
II Mixail — Çar, 1270-ci ildə doğulmuş, 1272-ci ildə şərik hökmdar elan edilmişdir. Anasının kölgəsində yaşamış, Bizansa sürgün olunduğundan sonra 1302-ci ildə taxta gətirilmək istəsədə qətiyyətsiz davranmışdır. Ölüm tarixi bəlli deyil.
İshaq ibn Rahaveyh
Həyatı
778-ci ildə Mərvdə dünyaya gəlmişdi. 780-ci və 783-cü  illərdə də doğulduğu  söylənir. Təmim qəbiləsinin Hənzələ qoluna mənsub olan atası Məkkə yolunda doğulduğu üçün Rahaveyh = yolda tapılan) ləqəbi ilə anılmışdır. İlk təhsilini Mərvdə alan İbn Rahaveyh iyirmi üç yaşında ikən təhsil amacıyla səyahətə çıxdı. İraq, Suriya, Hicaz, Yəmən kimi elm mərkəzlərində Abdullah ibn Mübarək, Vəki ibn Cərrah, Əbdürrəhman ibn Mehdi, Süfyan ibn Uyeynə, Şafei, İbn Uleyyə, Gundər, Yəzid ibn Harun kimi alimlərdən hədis rəvayət etdi. Odan da başda müdərrisləri Yəhya b. Said əl-Kattan, Bakıyyə b. Vəlid, Yahya b. Adəm, Abdürrəzzak b. Həmmam olmak üzərə Yahya b. Main, Ahməd b. Hanbəl, Buhari, Müslim, Əbu Davud, Tirmizi, Nəsai, Hasan b. Süfyan və Osman b. Said əd-Darimi rəvayətdə bulundular. Davud əz-Zahiri və İbn Kutəybə də ondan dərs almışlardır. İbn Rahaveyh təhsilini tamamladıktan sonra Nişabura yərləşti və ömrünün sonuna kadar öğrətimlə məşgul oldu. Buxari və Müslim əl-Camiuś-śaĥiĥlərində, Əbu Davud, ət-Tirmizi və Nəsai əs-Sünənlərində ondan hadis rivayət əttilər. Güçlü bir hafızaya sahip olan İbn Rahaveyhinin güvənilirliği hususunda hadis münəkkitləri ittifak ətmiş olup ölümündən bəş ay öncə hafıza kaybına uğradığına dair rivayət zayıf kabul ədilmiştir (Zəhəbi, Alamün-nübəla, XI, 377-378). Onun 100.000 hadis bildiği və 70.000 hadisi taləbələrinə əzbərə yazdırdığı rivayət ədilməktədir.
İbn Rahaveyh 14 Şaban 238-ci ildə (29 yanvar 853) vəfat etdi; 243 (857-ci) ildə öldüyünə dair rəvayət sağlam deyildir.
Hafız, əmirül-müminin fil-hadis, Xorasanın fakih və muhaddisi gibi unvanlarla anılan İbn Rahaveyh təfsir və akaid ilimlərində də söz sahibi olmakla birliktə onun ilmi şahsiyətində hadis və fiqh ön plandadır. III. (IX.) yüzyıla kadar məydana gətirilən hadis külliyatı sahih hadislərin yanı sıra hasən və zayıf hadisləri də ihtiva əttiğindən Buhari onun təşvikiylə əl-Camiuś-śaĥiĥinə sadəcə sahih hadisləri almıştır. Rivayət əttiği hadisləri Müsnəd adlı əsərində toplayan İbn Rahuyə cərh və tadil ilə iləlül-hadis konularında otoritə kabul ədilmiş, başlangıçta əhl-i rəydən ikən İmam Şafei ilə elmi dartışmalarda bulunduktan sonra onun usulünü bənimsəmiştir. Bəzi ictihadları Hanəfi məzhəbinə uygun düştüğü için Hənəfi, İmam Şafiinin usulünü bənimsədiği için Şafii, Əhməd ibn Hənbəl ilə olan yakınlığı səbəbiylə Hanbəli sayılmışsa da hərhangi bir məzhəbə bağlı bulunmayan mutlak müctəhid olduğu anlaşılmaktadır. İbn Rahuyənin bazı fıkhi görüşlərini taləbələrindən İshak b. Mansur əl-Kəvsəc Kitabül-Məsaildə (bk. bibl.), əvlənmə və boşanmayla ilgili görüşlərini Susan A. Spəctorsky Chaptərs on Marriagə and Divorcə Rəsponsəs of Ibn Ĥanbəl and Ibn Rāhwayh adlı çalışmasında (Austin 1993) bir araya gətirmiştir. İbn Rahuyə Allahın sıfatları, rüyətullah, kadər, halkul-Kuran gibi kəlami məsələlərdə Mötəzilə başta olmak üzərə Cəhmiyyə, Muattıla, Mürciə gibi fırkalarla tartışmış və Xorasan bölgəsində Əhl-i sünnətin təmsilcisi olmuştur.
Əsərləri
İbn Rahuyənin kaynaklarda ayrıca ət-Təfsir, əs-Sünən, əl-Camiul-kəbir, əl-Camiuś-śaġīr, əl-Muśannəf, Kitabül-İlm adlı əsərləri zikrədilməktədir. Abdülgafur Abdülhak Hüsəyin əl-Bəluşi əl-İmam İsĥaķ b. Rahəvəyh və Kitabühül-Müsnəd ismiylə bir araştırma yapmış (Mədinə 1411/1990), Tallal Mahmud Sultan Fıkhu İshaķ b. Rahuyə adlı bir doktora təzi hazırlamış (1405, Camiatü Ümmil-kura [Məkkə]), Özdəmir Yücəl də İshak b. Rahuyə Hayatı və Şahsiyəti adıyla bir yüksək lisans çalışması yapmıştır (1982, MÜ Sosyal Bilimlər Ənstitüsü).
Əbdürrəhman Tağıyev
Tağıyev Əbdürrəhman İsmayıl oğlu (1899, Bakı-1995, Türkiyə) — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin xüsusi qərarına əsasən dövlət hesabına ali təhsil almaq üçün xaricə göndərilmiş tələbələrdən biri.
Həyatı
Əbdürrəhman Tağıyev 1899-cu ildə Bakı şəhərində doğulmuşdu. Bakı gimnaziyasını bitirmişdi. 1920-1925-ci illərdə İstanbul Dəmiryol İnstitunun inşaat fakültəsində oxumudu. Hacı Zeynalabdin Tağıyevin nəvəsidir.
Manuhanqi
thumb|200px|left|Atollun kosmosdan təsviri. Manuhanqi — Tuamotu arxipelaqına daxil olan kiçik atoll (Fransa Polineziyası). Taiti atolundan 900 km cənub-şərqdə yerləşir.
İnzibati bölgüsü
İnzibati baxımından Hao kommunasına daxildir.
Tarixi
Ada 1767-ci ildə ingilis Samuel Vallis tərəfindən kəşf edilir. Əvvəllər Kamberlend adı ilə tanınırdı.
Əhali
2007-ci il məlumatına görə adada yaşayış yoxdur.
Marsela Temer
Marsela Temer (Marcela Tedeschi Araújo Temer; d. 16 may 1983, Pauliniya, San-Paulu, Braziliya) — Braziliyanın vitse-prezidenti Mişel Temerin həyat yoldaşı. 12 may 2016-cı ildə Braziliya Senatının prezident Dilma Rousseffin vəzifəsindən 180 gün müddətinə uzaqlaşdırılmasından sonra onun əri Mişel Temer prezident səlahiyyətlərini icra etməyə başlamışdır ki, bundan sonra Marsela Temer də ölkənin birinci xanımı olmuşdur.
Həyatı
16 may 1983-cü ildə San-Paulu ştatının Pauliniya şəhərində anadan olmuşdur.
Marsela Temer əvvəllər fotomodel işləyib. O, ərindən 42 yaş balacadır.
Marsela ölkədə daim qalmaqallarla gündəmə gəlir. Onun çılpaq bacısını və şəxsi məqsədləri üçün şəkillərini çəkən minlərlə insan tənqidi dərəcədə bəyənildi. . Əri Mişel Temer dövlət büdcəsindən milyonlar xərcləyərək xanımına eksklüziv geyimlər, aksessuarlar, ev və avtomobillər alıb.
Sergey Senyuşkin
Sergey Aleksandroviç Senyuşkin — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı, Xocalı soyqırımı şəhidi.
Həyatı
15 sentyabr 1957-ci il Rusiyanın Samara vilayətinin Sızran şəhərində anadan olmuşdur. 1974-cü il Sızran şəhər orta məktəbini bitirmişdir.
Sergey burada Politexnik İnsitutuna daxil olur, 1975-ci ildən təhsilini Ali Hərbi Təyyarəçilər Məktəbində davam etdirir. 1979-cu ildə bu məktəbi müvəffəqiyyətlə bitirir. Sergey Mİ-8 və Mİ-24 vertolyotlarının uçuş proqramını peşəkar səviyyədə öyrənmişdi.
Kameron Boys
Kameron Boys — ABŞ aktyoru və rəqqasıydı.
Həyatı
Kameron Boys 28 may 1999-cu ildə ABŞ-nin Kaliforniya ştatının Los-Anceles şəhərində dünyaya gəlmişdi. Breyk-dans rəqsi onun hobbisinə çevrilmiş və dörd dostu ilə birlikdə "X-MOB" adlı qrup yaratmışlar. Kameron Boysun ən yaxşı tanınan rolu "Dısney Channel" kanalındakı Cessi teleserialında Lyuk Ross roludur. Kameron Göstər özünü serialında qonaq oyunçu olaraq rəqs etmişdir. Ayrıca 2008-ci ildə çəkilən Güzgülər adlı qorxulu filmdə "Maykl Karson" personajını canlandırmışdı. Uğurlar, Çarli! adlı televiziya seralında "Dankan" personajını canlandıraraq poplulyarlıq əldə etmişdir.
Sergey Senyuşkin
Döyüşlərdə iştirakı
1 fevral 1992-ci ildən həyatını Azərbaycanla bağlayan Sergey hərbi hissə komandiri təyin edilmişdi. Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələrinin yaradıcılarından hesab olunan Sergey, mülki təyyarəçilərə hərbçi təlimini keçməklə yanaşı, Qarabağda gedən hərbi əməliyyatlarda iştirak edərək çox sayda erməni döyüşçüsünü məhv etmişdi. Xocalı soyqırımı zamanı xeyli dinc sakini xilas edə bilsə də, Xocalıda ağır yaralanmış və 29 fevral 1992-ci ildə həlak olmuşdur.
Ailəsi
Ailəli idi, iki övladı yadigar qalıb.
Milli Qəhrəman
Samara vilayətinin Sızran şəhərində dəfn edilib.
Bakının Xətai rayonunda adına küçə var.
Qandal
thumbnail|Qandal Qandal — bir adamın biləklərini bir-birinə yaxın tutmaq və hərəkət qabiliyyətini maneə törətmək məqsədiylə hazırlanmış alətlərdir. Ümumiyyətlə bir zəncir ya da bar ilə bir-birinə tutdurulmuş iki oval parçadan meydana gələr. Metal xəlitəli ola biləcəyi kimi praktik plastik qandalların da istifadəsi yayılmışdır. Metal qandallar ümumiyyətlə bir açarla aça bilən kilid mexanizminə malikdir. Bəzi modellərdə dönən bir vint köməyi ilə qandal bağlanıla bilər və açıla bilər. Qandallar ümumiyyətlə polis və digər təhlükəsizlik işçilərin tərəfindən şübhəlilərin qaçmasını önləmək məqsədiylə istifadə edilər.
Bulbophyllum retusiusculum
(Bulbophyllum retusiusculum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Olqa Vaşçuk
Olqa Vaşçuk (d. 13 avqust 1987) — Ukrayna əsilli Türkiyəni təmsil edən həndbolçu. Olqa Vaşçuk, Türkiyə yığmasının heyətində 2017-ci ildə baş tutan IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarında gümüş medal qazanıb.
Karyerası
Olqa Vaşçuk, 2017-ci ildə Türkiyə yığması ilə birgə IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarına qatıldı. Yarışların həlledici, final görüşündə Türkiyə yığması, gərgin oyunun sonunda Azərbaycan yığmasına 26:28 hesabı ilə məğlub oldu və IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarının gümüş medalına sahib oldu.
Qarabağ vulkanik yaylası fiziki-coğrafi rayonu
Rayon ərazisi Həkəri, Tərtər çay larının yuxarı axınlarında və suayrıcılarında yerləşib, mütləq yüksəkliyi 1700-1800 m- lə 3600 m arasında dəyişir. Şimalda Murovdağ, şərqdə Qarabağ silsiləsi və qərbdə Ermənistan ərazisi ilə sərhədlənir. Ərazisi əsasən Poliosen - Dördüncü dövrün vulkan püskürmə materiallarından (lava)  təşkil olunmuşdur. Bu süxurlarda qar və yağış suları intensiv olaraq daxili qatlara süzüldüyündən səth axımı nisbətən zəifdir və ərazidə su qıtlığı yaradır. Səth axımına yalnız çay dərələrində çaylar, bulaqlar şəklində təsadüf olunur. Vulkanik yaylada 20-yə yaxın vulkan və buzlaq mənşəli kiçik yüksək dağ gölləri vardır. Vulkan lavalarının fiziki - mexaniki parçalanması sayəsində çınqıllıqlar və daşlıqlar burada geniş sahə (100 km2) tutur və dağ çəmənliklərinin məhsuldarlığına əsaslı təsir göstərir.
Ərazi alp, subalp və subnival – qayalıq landşaft komplekslərindən təşkil olunub, yay otlaqları kimi geniş istifadə olunur. Rayon ərazisində yerləşən Kəlbəcər İstisu yunun böyük müalicə və dağ - iqlim kurort əhəmiyyəti vardır. Lakin mühüm müalicə əhəmiyyətinə malik olan bu sudan onun imkanına nisbətən çox az istifadə olunur.
2012 İspaniya Superkuboku
2012 İspaniya Super Kuboku 23 və 29 avqust tarixlərində oynalınan 2 oyunla keçirildi. Turnirin finalında La Liqa 2011-12 çempionu Real Madrid ilə İspaniya Kral Kuboku 2011-12 qalibi Barselona qarşılaşdı. 2 oyundan sonra nəticə 4-4 olmasına baxmayaraq, qalib səfərdə vurduğu qol sayına görə Real Madrid oldu. Beləliklə Real Madrid 9-cu dəfə Super Kubokun sahibi oldu.
Sports.ru
Sports.ru — Rusiya idman internet portalı. 1 dekabr 1998-ci ildən mövcuddur. Portalın baş redaktoru Yuri Dud, baş direktoru isə Dmitri Navoşadır.
2012 İspaniya Superkuboku
Həmçinin bax
El Klassiko
Sikstin kapellasının tavanı
Sikstin kapellasının tavanı 1508-1512-ci illərdə Mikelancelo tərəfindən yaradılmış sənət əsəri olmaqla Yüksək İntibah incəsənətinin şah əsərlərindən biri hesab edilir.
Sports.ru
Mükafatları
Sports.ru aşağıdakı internet-mükafatların sahibidir:
Sikstin kapellasının tavanı
1477-1480-ci illərdə Roma papası IV Sikstin sifarişi ilə inşa edilmiş papa kapellasının interyeri Roma papası II Yulinin sifarişi ilə dövrün müxtəlif məşhur rəssamları tərəfindən bəzədilmişdir. Sikstin kapellası əsrlər boyu papa seçimləri və bir çox başqa məşhur mərasimlərin keçirilmə məkanı olmuşdur.
Kapellanın altar divarında Mikelancelo tərəfindən işlənmiş nəhəng “Böyük məhkəmə” freskosu, XV əsrin Sandro Botiçelli, Domeniko Girlandayo və Pyetro Perucinyo kimi məşhur rəssamlarının kapella divarlarını bəzəyən əsərləri, Katolik kilsəsinin əsas doktrinalarını ifadə edən Rafaelin müəllifi olduğu xalçalar və kapellanın tavanında Mikelancelo tərəfindən işlənmiş əsərlər bir vəhdət təşkil etməklə, vahid dekorasiya sxeminə malikdir.
Tavan dekorasiyasının mərkəzi hissəsini Yaradılış kitabı əsasında çəkilmiş doqquz səhnə təşkil edir ki, bunlardan da ən məşhuru Leonardo da Vinçinin “Mona Liza” əsərindən sonra Yüksək intibah incəsənətinin ən məşhur nümunəsi hesab edilən “Adəmin yaradılışı” təsviridir. Həmin əsərdən Adəm və Tanrının əllərinin toxunuşu səhnəsinin müxtəlif rəssamlar tərəfindən işlənmiş çoxsaylı imitasiyaları vardır.
Tavanın kompleks dizaynının tərkib hissələri olan çoxsaylı çılpaq və geyimli insan fiqurları Mikelanceloya insan pozalarının təsvirində ustadlığını göstərməyə imkan yaratmış və bu təsvirlər bu günə kimi bir çox rəssamlar üçün ilham mənbəyi və tədqiqat obyekti olmuşdur.
Tarix
200px|thumbnail|left|Roma papası II Yulinin [[Rafael tərəfindən işlənmiş portreti.]] Roma papası II Yuli “döyüşçü papa” idi, onun hakimiyyəti dövrü geniş siyasi fəaliyyətin aparılması, İtaliya ərazisinin kilsənin rəhbərliyi ilə vahid hakimiyyət altında birləşdirilməsi ilə yadda qalmışdır. Papa simvolikaya böyük önəm verərək, hakimiyyətini əks etdirən binaların tikilməsi, qələbələrini əks etditən abidələrin ucaldılmasına dəstək verirdi. Məhz II Yulinin hakimiyyəti dövründə, 1506-cı ildə, papa hakimiyyətinin və gücünün ən mühüm simvolu olan Müqəddəs Pyotr bazilikasının yenidən inşa edilməsinə başlanmışdır.
Həmin il, yəni 1506-cı ildə II Yuli Sikstin kapellasının tavanının bəzədilməsi layihəsini düşündü. Kapellanın divarları on iki il əvvəl bəzədilmişdi. Üç hissəyə bölünmüş divarların ən aşağı hissəsi qapalı pərdələri xatırladır və Rafael tərəfindən dizayn edilmiş çoxsaylı qobelenlərlə örtülmüşdür. Divarların orta hissəsi sağ tərəfdə İsanın, sol tərəfdə isə Musanın həyatından müxtəlif səhnələrin təsvir edildiyi kopleks rəsmlərlə örtülmüşdür. Həmin rəsmlər Sandro Botiçelli, Domeniko Girlandayo, Pyetro Perucino, Luka Sinyorelli, Pinturikkyo və Kozimo Rosselli kimi ən məşhur intibah rəssamları tərəfindən işlənmişdir. Divarların ən yuxarı hissəsində pəncərələr vardır, onların arasında kı imitasiya nişlərdə isə ilk otuz iki roma papasının təsvirləri vardır. Matteo d'Amelia iddia edir ki, kapellanın tavanı mavi rəngə boyanmış, mavi tavanda isə ehtimal ki, zodiacal düzülüşlə qızılı ulduzlar yerləşdirilmişdir. Bu versiya ona görə inandırıcı qəbul edilir ki, kilsənin ən yuxarı təmsilçilərinin tez-tez görüşdüyü və mərasimlər keçirdiyi yer olan, Papa kilsəsi kimi tanınan kapellanın tavanının zodiakal ulduzlarla bəzədilməsi onların dini və zaman əhəmiyyətinin müşayət edilməsinə imkan verə bilərdi, lakin, Papa Yuli bu tavanın daha böyük dini əhəmiyyət daşımasını istəyirdi.
Daha çox heykəltaraş kimi tanınan Mikelancelo işi öz öhdəsinə götürmək istəmirdi. Bundan əlavə, o, papanın öz məzarı üçün böyük bir heykəl kompozisiyasını hazırlamağı öhdəsinə götürmüşdü. Lakin, papa məsələyə çox sərt yanaşaraq geri çəkilmədi və Mikelancelo işi qəbul etməli oldu. Lakin fransızlarla müharibə papanın diqqətini yayındırdı və Mikelancelo heykəltaraşlığa davam edə bilmək üçün Romadan qaçdı. Lakin Mikelancelo papanın məzarı üçün hazırladığı heykəlləri tamamlaya bilmədi, çünki, 1508-ci ildə qələbə ilə Romaya qayıdan Roma papası II Yuli Mikelancelodan tavan üzərində işə başlamağı tələb etdi. İş haqqında müqavilə 10 may 1508-ci ildə imzalandı.
Metod
thumb|left|Bu [[lunetdə eşafoltun qurulduğu hissəni görmək mümkündür.]] Kapellanın tavanına çata bilmək üçün Mikelancelo özü eşafolt qurmuşdur, həmin nazik taxta platformalar yerdən yüksəlməyərək, pəncərələrin üstündəki deşiklərə bərkidilmişdi. Mançinelli qeyd edir ki, Mikelancelo bunu ağaca sərf olunacaq xərci azaltmaq üçün etmişdi. Mikelancelonun tələbəsi və bioqrafı Askanio Kondiviyə görə, pilləkənlər və döşəmə tərəfindən dəstəklənən kronşteynlər və çərçivələr döşəmə və divara gips, həmçinin boya sıçramasının qarşısını almaq məqsədi ilə parça ilə örtülmüşdü. İşlərin getdiyi vaxt binanın yalnız yarısına eşafolt qurulmuş, iş irəlilədikcə eşafolt da hərəkət etdirilmişdir. Lunetlərin aşağısına kimi bütün divarlar həmçinin eşafoltla örtülmüşdü. Sikstin kapellasının freskalarının sonuncu restavrasiyası zamanı divarlardakı deşiklər yenidən istifadə olunmuşdur.
Məşhur inama görə, Mikelancelo arxası üstə uzanaraq yox, ayaq üstə duraraq işləmişdir. Vazari qeyd edir ki, “Başını arxaya əyərək işləmək məcburiyyəti yarandığından, Mikelancelo işi çox mürəkkəb şərtlər altında tamamlamağa məcbur olmuşdur.” Mikelancelo öz fiziki diskomfortunu kiçik eskizin yanında yazdığı yumoristik sonetdə ifadə etmişdi. thumb|220px|upright|Bu iqnudi obrazının baş və çiyin ətrafında bir gündə cilalanmış gips detalını görmək mümkündür. Tavanda əsərlər freska texnikası ilə çəkilmişdir, çünki, boya nəm gips üzərinə vurulmuşdur. Mikelancelo Florensiyanın ən nüfuzlu fresko rəssamlarından biri olan Domeniko Girlandayonun emalatxansında çalışmış, Girlandayonun işləri Santa Mariya Novella kilsəsini və Sikstin kapellasının divarını bəzəmişdir. Başlanğıcda gipsin üzərinə vurulan boyalar qabıq qoyaraq qopurdu, çünki işlər başladığında gips yaş idi. Buna görə də, Mikelancelo çəkdiklərini silməyə və yenidən işə başlamağa məcbur olmuşdu. Bundan sonra o, tələbələrindən biri olan Yakopo Torni tərəfinfən hazırlanmış və kiflənməyə qarşı tərkibə malik olan xüsusi formuladan istifadə etdi ki, bu formula da qısa zamanda italyan memarlıq ənənəsində özünə yer elədi.
Tavandakı təsvirlər fresko janrında işləndiyindən, bir gün əvvəl boya ilə işlənilməli hissəyə gips vurulurdu ki, bu da giornata texnikası adlanır. Hər dəfə yeni hissənin işlənməsindən əvvəl başqa bir hissənin kənarları qaşınır və yeni iş sahəsi təmizlənirdi. Giornatenin kənar hissələrini diqqətlə baxdıqda seçmək mümkündür və bu da işin necə irəliləməsini izləməyə imkan verir. Bu fresko rəssamları üçün adi haldır, belə ki, bütün rəssamlar bütöv fresko cədvəlini kiçik eskizlərə bölərək işləyirlər, hətta, bir çox freskalarda fiqurların sıralanması üçün stiletto ilə açılmış kiçik deşikləri də görmək mümkündür.
Müxtəlif hissələrdə nəm gips üzərində boyaların rəngarəngliyini təmin edə bilmək üçün yuma texnikasından istifadə edən Mikelancelo, qurumadan sonra əmələ gəlmiş bozluqları kölgələr verməklə və müxtəlif fırçalarla detallar əlavə etməklə doldurmuşdur. Saç telləri və taxıl kimi incə detalların işlənməsi üçün Mikelancelo səyrək tüklü fırçadan istifadə etmişdir. O, rəssamların istifadə etdikləri ən yaxşı metodlardan və o zaman əlçatan olan ən yeni texnologiyalardan istifadə edərək, onları müxtəlif rəssamlıq maneraları bilə kombinə etmiş və Girlandayonun emalatxanasında öyrəndiyi məlumatlarla zənginləşdirmişdir.
İşlər altarın qarşı tərəfindən başlamış və inkişaf etdirilərək Yaradılış səhnəsi ilə altara tərəf davam etdirilmişdir. Digər panellərlə müqayisədə, Nuhun hekayəsinin təsvir olunduğu ilk üç panel xırda fiqurların çox olması ilə seçilir. Bu həmin hissədə peyğəmbər və iqnudi fiqurlarının tavanın mərkəzi hissəsinə nisbətdə daha kiçik ölçüdə çəkilməsi ilə yox, bu hissədəki təsvirlərin insan taleyi və ümumilikdə insanlıq ilə bağlı olması ilə əlaqədardır. Ölçülərin böyüməsi ilə Mikelancelonun özünəməxsus stili daha aydın görünməyə başlamışdır və Yaradılış səhnəsindəki Tanrı obrazını rəssam cəmi bir gündə işləmişdir.
Parlaq rənglər və bir-birindən kəskin fərqlənən xəttlər bütün fiqurların yerdən aydın görünməsini təmin edir. Adəmin yaradılması təsvirində ölçüləri elə götürülmüşdür ki, tavanın hündürlüyünə baxmayaraq, təsvirin altında dayanan adama elə gəlir ki, əlini yuxarı qaldırsa Adəm və Tanrıya toxuna bilər. Vazari qeyd edir ki, açılışın baş tutduğu vaxt tavan tamamlanmamışdı, çünki qızılı rənglər və mavi lapis lazuli detallar hələ işlənməmişdi və bu qızılı rəngə üstünlük verilmiş divar təsvirləri ilə uyğunlaşmanı təmin edən detalların əskikliyi demək idi. Lakin bu rənglərin freskalara əlavə edilməsi sonra da baş tutmamışdı, bunun da səbəbi həm Mikelancelonun yenidən eşafolt qurmaq istəməməsi, həmçinin qızılı və mavi lapis rənglərin ümumi freskalar fonunda əhəmiyyətini itirməsi idi.
Məzmun
400px|thumbnail|right|Adəm və Həvvanın günah işləyərək Ədən bağından qovulması Tavanın açıq məzmunu Tanrının İsa vasitəsiylə bildirdiyi kimi insanlığın ehtiyacı olan Xilasdır. Bu insanlığın Tanrı ilə andlaşmaya ehtiyacı olması haqqında vizual metaforadır. Əhdi-Ətiqdən Musanın İsrailoğullarını Misirdən çıxarması və Əhdi-Cədiddən İsanın hekayəsi kapellanın sağ və sol divarlarında təsvir olunub. Tavan dizaynının əsasını Yaradılış kitabı əsasında işlənmiş doqquz səhnə təşkil edir ki, onlardan da beşi bir qədər kiçik ölçüyə malikdir və hər bir dörd ədəd İqnudi adlandırılan çılpaq oğlan fiqurları tərəfindən dəstəklənir və ya saxlanılır. Tavanın hər iki tərəfində İsanın doğulması haqqında xəbər vermiş on iki qadın və kişinin fiquru var. Pəncərələrin üstündə yerləşən və lunetlər adlandırılan aypara formalı hissələrdə İsanın əcdadlarının təsvirləri verilib. Onlardan yuxarıda üçbucaqlı spandrellərdə müxtəlif fiurlar təsvir edilsə də, həmin fiqurları hansısa Bibliya obrazları ilə identifikasiya etmək mümkün olmamışdır. Bu tavan cədvəli hər dörd küncdən hər birində dramatik Bibliya hekayələrinin təsvir edildiyi böyük pendentivlərlə tamamlanır.
Orta əsrlərdən müasir dövrə kimi tavanın ikonoqrafiyasının müxtəlif interpretasiyaları olmuş, bəzi detallar hələ də müasir elmdə mübahisə mövzusu olaraq qalmaqdadır, həmçinin lunetlərdəki və spandrellərdəki fiqurların identifikasiyası məsələsinə də fərqli yanaşmalar vardır. Hələ ki, heç bir nəticə əldə olunmamasına baxmayaraq, müasir tədqiqatçılar da tavanın teoloji proqramının yazılı mənbəsini axtarmağa davam edirlər və bir çox tədqiqatçılar bildirirlər ki, bu proqram Bibliyanı yaxşı bilən Mikelancelonun özü tərəfindən hazırlanmışdır. Müasir tədqiqatçıları maraqlandıran başqa bir məsələ isə, Mikelancelonin şəxsi dini və dünya görüşünün tavanın ikonoqrafik proqramının hazırlanmasına necə təsir etməsidir. Bu cür spekulyasiyalardan ən əsası Mikelancelonu daima narahat edən homoseksual istəkləri və xristian dini görüşünün zidd mövqedə dayanmasıdır.
Real
Kapellanın divarları hər tərəfdən üç yarusa bölünür və altı pəncərəyə malikdir. Həmçinin binanın iki qurtaracağında da pəncərələr olmuş, lakin, Mikelancelonun altarda “Böyük məhkəmə” freskasını işlədiyi vaxt həmin pəncərələr qapadılmışdı. Pəncərələr arasında tağlar tərəfindən dəstəklənən pendentivlər vardır. Pendentivlər arasında spandrellər adlandırılan aypara formalı kəsimlər vardır ki, bunlar da tağlar vasitəsiylə bir-biri ilə əlaqələndirilir. Pendentivlərdən yuxarıda tavan cüzi əyilmə effekti ilə sərbəst hissəyə keçir. Bu tavanın real memarlığıdır. Lakin, Mikelancelo bu mürəkkəb memarlığı imitasiya və ya yamsılama (illüzion) memarlıq adlandırılan təsviri memarlıq elementləri ilə daha da mürəkkəbləşdirmişdir.
İmitasiya
thumb|upright=1.25|Tanrının quru və suyu ayırması, imitasiya memarlıq, iqnudilər və qalxanların yerləşməsi. Təsviri memarlıq cədvəlinin ilk elementi real memarlıq elementlərinin vurğulanması, xüsusi xəttlər vasitəsiylə ayrılması, spandrellər və pendentivlərin (parusların) tağ kəsiklərinin qabardılması olmuşdur. Mikelancelo onları daş memarlıq oblomları kimi görünən dekorativ əlavələr kimi işləmişdir. Onlar iki təkrarlanan motivə malikdir ki, həmin motivlər də Klassik memarlığın ümumi formulasından götürülmüşdür. Motivlərdən biri meşə palamududur ki, bu motiv kapellanı inşa etdirmiş papa IV Sikstin və Mikelancelonun işini sifariş etmiş papa II Yulinin ailələrinin simvoludur. Digər motiv isə daraq qabığıdır ki, bu da 1483-cü ildə kapellanın həsr edildiyi Madonnanın simvollarından biridir. Divar tacı spandrellərin üstü ilə yüksəlib, tavanın mərkəzi hissəsi boyunca keçərək təsvirlər hissəsini, həm məzmun həm də dizayn baxımından həmin təsvirləri dəstəkləyən peyğəmbərlər, sibillər və İsanın sələflərinin rəsmlərindən ayıran, güclü naxış sisteminə malik karnizin yanlarından keçir. On qalın travertin tavanın ortasındakı sahəni səhnələrin çəkilməsi üçün hissələrə bölür.
Kiçik fiqurların böük bir hissəsi memarlıq elementləri ilə inteqrasiya edilib ki, burada qarşıya qoyulan məqsəd dekorativ tamlığın əldə olunması idi. Bu fiqurlara karnizin altında yerləşən və hər birinin üzərində iki çılpaq qadın və yaq kişi fiqurunun dayandığı süni mərmər görünüşlü dayaqlar da daxildir; hər bir spandrelin üstündə daş qoyun başları yerləşdirilib; animasiyalaşdırılmış kitab saxlayanlar kimi, bürünc rəngli və müxtəlif pozalı çılpaq kişi və qadın fiqurları spandrellalar və reberlər arasında yerləşdirilib; geyimli və çılpaq çoxlu putti fiqurları isə peyğəmbərlər və sibillərin təsvirləri altındakı lövhələri saxlayırlar. Karnizin digər tərəfində, kiçik təsvirlərin hər iki tərəfində medalyonlar və qalxanlar vardır. Süni karnizin üstündə, memarlıq dizaynının tərkib hissəsi olmayan, lakin ayırıcı xarakter daşıyan, İqnudilər adlı iyirmi müxtəlif pozalı çılpaq kişi təsviri vardır. Qrafik olaraq, iqnudilər Bibliya səhnələri arasındakı boş əraziləri və ümumilikdə kapella tavanının boş səthini doldururlar. (aşağı bax)
Yaradılış kitabından doqquz səhnə
550px|thumbnail|right| Tavan elementlərinin illüstrativ planı üç mövzunu bir-birindən ayrı şəkildə sahələr üzrə göstərir. Tavanın mərkəzi hissəsində Mikelancelo, Bibliyanın birinci kitabı olan Yaradılış kitabından doqquz səhnə işləmişdir. Böyük və kiçik ölçülü panellərdə əks edilmiş səhnələri mövzularına görə iki qrupa bölmək mümkündür.
Birinci qrupda Tanrının Yeri və Cənnəti yaratması təsvir olunur. İkinci qrupda Tanrının ilk insanlar olan Adəm və Həvvanı yaratması, onların Ədən bağında yaşamaları və ordan qovulmaları əks olunub. Üçüncü qrupda insanlığın və qismən Nuhun ailəsinin çətin vəziyyəti təsvir olunur.
Təsvirlər ciddi xronoloji ardıcıllıq olmadan işlənmişdir. Əgər bu təsvirlər üç qrup şəklində qəbul edilərsə, orta əsr rəsm əsərləri və vitrajlarında olduğu kimi həmin qruplara daxil olan əsərlər öz aralarında əlaqəlidirlər. Təsvirlər kapellanın girişindən izlənməyə başlandıqda “Yaradılış”, “Qovulma” və “İnsanlığın taleyi” təsvirləri əks tərəfdə, altarın qarşısında yerləşmişdir. Bununla belə, hər bir təsvir elə yerləşdirilmişdir ki, altara doğru irəlilədikcə onların hər biri individual olaraq insanın diqqətini cəlb edir. İlk baxışda bunu anlamaq çətin olsa da, izləyicinin divar tacını görməsindən sonra hər şey aydın olur. Paoletti və Radke ehtimal edirlər ki, bu sıralama insanlığın tanrının mərhəmətinə doğru irəliləməsini simvolizə edir. Bununla belə, üç bölmə Bibliya xronologiyasına uyğun olaraq yerləşdirilmişdir.
Yaradılış
300px|thumbnail|right|Günəş, ay və bitkilərin yaradılması Üç yaradılış səhnəsində Bibliyanın birinci kitabından Tanrının Yeri və orda olanları altı gündə yaratması, yeddinci gün isə dincəlməsi təsvir olunub. Birinci səhnədə, birinci gündə Tanrının işığı yaratması və qaranlıqdan ayırması təsvir olunub.. Xronoloji olaraq, ikinci paneldə ikinci gün – Tanrının su və torpağı ayırması təsvir olunmalı idi. Lakin, ilk üç paneldən ən böyüyü olan orta səhnədə üçüncü və dördüncü günlər – Tanrının yeri yaratması və onu yaşıl otlar və canlılarla zənginləşdirməsi, dördüncü gündə isə günəş və ayı yaratması, gündüz və gecənin, aylar və fəsillərin formalaşması təsvir olunub. Yaradılış kitabına görə beşinci gündə Tanrı səmada yaşayan quşları və suda yaşayan balıqları, həmçinin yerin dərinliyində yaşayan varlıqları yaradıb. Lakin biz bu təsviri tavanda görmürük. Həmçinin altıncı gündə Tanrının yerdəki digər canlıları yaratması da təsvir edilməyib.
Bu üç təsvir digər iki qrupa daxil olan təsvirlərlə müqayisədə daha dinamik, daha dərin mənalı və daha zəngin işlənmişdir. Birinci təsvir haqqında Vazari deyir: “...Mikelancelo Tanrının işıq və qaranlığı ayırmasını təsvir edərkən, onu bütün əzəməti ilə təqdim edir, əllərini açaraq sevgi dolu ilhamını və yaradıcı gücünü göstərir.”
Adəm və Həvva
300px|thumbnail|right|Adəmin yaradılması
Tavanın mərkəzi hissəsi üçün Mikelancelo Yaradılış kitabının birinci, ikinci və üçüncü fəsillərində təsvir olunan Adəm və Həvvanın hekayəsindən dörd səhnəni seçib. Butəsvirlərin əks olunduğu panellərdən ikisi böyük, biri isə kiçikdir.
Bu mövzuda olan üç təsvirdən birincisi olan rəssamlıq tarixinin ən məşhur əsərlərindən biri - “Adəmin yaradılışı”nda Mikelancelo Tanrının Adəmi yaratması, barmağını uzadaraq onun barmağına toxunmasını təsvir edib. Vazari həmin təsvirdəki Adəm obrazını təsvir edərkən deyir ki, “onun bədəninin gözəlliyi, duruşu və konturları o qədər gözəl işlənilib ki, həmin obrazın təsvir olunduğu zaman ilahi yaradanən özü tərəfindən yaradıldığına inanırsan, onun ölümlü bir rəssamın fırçası ilə çəkildiyinə inanmaq mümkün deyil.” Tanrının açılmış qolu arxasından Həvva hürkmüş şəkildə boylanır.
İkinci təsvirdə Tanrının yatmış Adəmin yanından Həvvanı yaratması göstərilib ki, bu təsvir də ənənəvi Bibliya təsvirləri ilə oxşarlıq təşkil edir, xüsusilə Mikelancelonun gəncliyində yaradıcılığını tədqiq etdiyi Yakopo della Kverçanın Bolonyadakı San Petronio bazilikasının giriş qapısının ətrafında işlədiyi Yaradılış freskası ilə çoxlu bənzər məqamlar var.
Bu mövzudan olan sonuncu paneldə Mikelancelo bir-birinə əks olan iki səhnəni birləşdirərək, bir tərəfdə o, Adəm və Həvvanın qadağan olunmuş meyvəni – Həvva həmin meyvəni ilanıdan götürərək Adəmə təklif edir - götürməsini, digər tərəfdə isə Adəm və Həvvanın Ədən bağından qovulmasını və insanlığın ölümlə cəzalandırılmasını təsvir edir.
Nuhun hekayəsi
İlk iki mövzudan fərqli olaraq tavanın üçüncü və sonuncu mövzusu seçilərkən xronoloji arıdıcıllıqdan daha çox tematik vacibliyə əhəmiyyət verilib, Yaradılış kitabının VI-IX fəsillərindən Nuhun hekayəsinin bəzi səhnələri işlənilib. Birinci səhnədə qoyunun qurban verilməsi təsvir edilib. Vazari bu səhnə haqqında yazarkən, səhvən, Nuhun qurbanını, Habil və Qabilin qurbanı ilə qarışdırır, Tanrı Habilin qurbanını qəbul edir, Qabilin qurbanını isə qəbul etmir. Bu qurban da Nuh ailəsinin insanlığın qalan hissəsinin məhv olduğu Böyük Tufandan sağ çıxmasından sonra verdiyi qurbanla oxşarlıq təşkil edir.
Böyük, mərkəzi paneldə Ümumdünya tufanı təsvir olunub. Arxada Nuha ailəsinin sığındığı gəmi, öndə isə fəlakətdən qurtulmağa çalışan insanlıq göstərilib. Tavandakı bütün digər təsvirlərlə müqayisədə, çoxsaylı fiqurlardan ibarət olan Tufan səhnəsi, kapellanın divarlarında digər rəssamlar tərəfindən işlənmiş səhnələrlə daha çox uyğunluq təşkil edir.
Bu mövzudan olan son səhnədə Nuhun sərxoşluğu təsvir olunub. Tufandan sonra Nuh torpağa toxum atır və üzüm yetişir. Bu təsvirin arxa fonunda məhz bu hadisə göstərilib. Nuh sərxoş olur və özünü biyabır edir. Nuhun gənc oğlu Ham digər qardaşları Sam və Yafəti çağırır, lakin onlar atalarının üstünü örtürlər. Ham daha sonra Nuh tərəfindən lənətlənir və bildirilir ki, Hamın nəslindən törəyən Kənanilər Sam və Yafətin nəslindən törəyənlərə xidmət edəcək. Bu üç təsvirin işlənməsi ilə rəssam insanlığın Tanrının mükəmməl yaradılışından sonra xeyli yol keçmiş olmasını göstərməyə çalışmışdır. Lakin, Sam və onun nəslindən gələn israiloğulları dünyaya Xilas gətirmişdi.
Baxmayaraq ki, Mikelancelo hadisələri xronoloji ardıcıllıqla İnsanın yaradılmasından Nuhun əhvalatına doğru inkişaf etdirir, tədqiqatçılar araşdırmaya daha çox Nuhun sərxoşluğu təsvirindən başlayırlar. Tolnayın neoplatonik yanaşmasında Nuhun hekayəsi Tanrının insanı yaratmasının əsası kimi qəbul edilir.
Qalxanlar
180px|thumbnail|left|"[[Baal heykəli" qalxanından olan bu detalda qara rəng və qızılın tətbiqini izləmək mümkündür. ]] Kiçik Bibliya səhnələrinin iki tərəfində həm təsvirləri, həm də İqnudi fiqurlarını dəstəkləyən on medalyon vardır ki, bunları da medalyon və ya qalxan paradı, bürünc medalyonlar adlandırır, onları tavanın mərkəzi hissəsinin dekoru kimi qəbul edirlər. Bu cür dekorların bütün məşhur nümunələri həqiqətən də laklanmış və qızıl suyuna çəkilmiş taxtadan işlənirdi. Qalxanların hər biri Əhdi-Ətiqdən və ya Apokriflərdən Makkaveylər kitabından olan səhnələrlə bəzədilmişdir.
Tavandakı rəsmlərdən fərqli olaraq qalxanlarda qızılı rəngdən istifadə olunması tavan dekorasiyasının kapellanın divar dekorasiyası ilə əlaqələndirilməsi məqsədi güdmüşdür. Divar freskolarının bir hissəsində, xüsusilə Perucinyo tərəfindən işlənmiş təsvirlərdə döyülmüş qızıldan çox istifadə olunmuş, əsərlərdə obrazların paltarları, ayırıcı xəttlər və sair detallar qızılla iişlənmişdir. Məhz bu metoddan Mikelancelo medalyonları işləyərkən istifadə etmiş, Roma triumfal arkalarının təsvir olunduğu medalyonlarda isə ehtimal ki, Sandro Botiçellinin Musanın həyatı seriyasından olan "Günahkarların cəzalandırılması" freskasından ilhamlanmışdır.
On iki peyğəmbər fiquru
Hər iki divardakı pendentivlərdə, həmçinin, kapellanın baş divarındakı iki pendentivdə Mikelancelo on iki nəhəng firuq işləmişdi: Məsihin gəlişi haqqında xəbər vermiş on iki peyğəmbər fiquru. Həmin fiqurlardan yeddisi kişi fiquru olmaqla yəhudi peyğəmbərləri, qalan beş fiqur isə qadın fiqurları olmaqla Klassik dünyanın peyğəmbərləridir və Sibillər adlandırılır. Peyğəmbər İonanın fiquru altarın üstündə, Zəkəriyyənin fiquru isə qarşı divardadır. Digər kişi və qadın fiqurları isə bir-birinin qarşısında olmaqla divarlarda yerləşdirilib, fiqurların altında isə mərmərə bənzər lövhələrdə fiqurların adı saxlanılıb. Mərmər lövhələrin hər biri iki putto obrazı tərəfindən saxlanılır. 250px|thumbnail|right|Libiya sibili
Peyğəmbərlər
200px|thumbnail|left|Peyğəmbər İoel Spandrellərin bəzədilməsi üçün yeddi İsrail peyğəmbəri seçilmişdir ki, bunlardan da dördü əsas peyğəmbərlərdir: Yesaya, İyeremiya, Ezekiel və Daniel. On iki kiçik peyğəmbərdən isə üçü təsvir edilmişdir: İoel, Zəkəriyyə və İona. Baxmayaraq ki, peyğəmbərlikləri Bibliyada çox az əks olunduğundan İoel və Zəkəriyyə də kiçik peyğəmbərlər hesab edilirlər, onların peyğəmbərlik məlumatları mühüm əhəmiyyətli hesab edilir. 200px|thumbnail|right|Peyğəmbər Ezekiel İoelin “Sizin oğlanlarınız və qızlarınız peyğəmbərlik edəcək, yaşlılarınız yuxu, gəncləriniz isə görüntü görəcək" sözləri Mikelancelonun təsvir cədvəlinin əsasını təşkil edib, bu cədvəldə qadınlar (sibillər) kişilərlə (peyğəmbərlər) bir cərgədə yer tutur, gənc Daniel isə ağ saqqallı İyeremiyanın qarşısında yerləşir.
Zəkəriyyə peyğəmbərlik edərək deyir: ''“Baxın! Sizin rəbbiniz sizə doğru gəlir, ciddi və eşşək belində oturaraq!”'' Onun fiquru kapellanın əsas qapısının üstündə yerləşir. İsanın Yerusəlimə daxil olması günü qeyd edilərkən, papa məhz bu qapıdan kapellaya daxil olur.
İonanın peyğəmbərliyi Nineva şəhərinin dağılması ilə əlaqədardır. Lakin, bu İona obrazının altarın üstündə yerləşdirilməsi üçün əsas ola bilməzdi. Bu obraz daha çox, peyğəmbər simvolu kimi qəbul edildiyindən bir çox sənət əsərlərində, həmçinin kilsə pəncərələrində təsvir olunmuşdur. Tanrıya tabe olmaq istəmədiyinə görə cəza olaraq İonanı böyük bir balıq udmuşdu. O, balığın qarnında üç gün vaxt keçirmiş, daha sonra sağ-salamat yenidən yaşadığı şəhərə qayıdaraq Tanrının təbliği ilə məşğul olmuşdur. Buna görə də, İona, çarmıxa çəkilərək öldürülən, üç gün məzarda keçirilən və daha sonra yenidən dirilən İsanın sələfi hesab edilir. Kapellanın altarının üstündə əlində “böyük balıq” təsviri ilə göstərilən İonanın gözləri Yaradan Tanrıya istiqamətlənib və bu İsanın çarmıxa çəkilməsinin simvolu kimi qəbul edilir.
Vazari peyğəmbərlər və sibilləri təsvir edərkən Yesaya obrazına daha çox diqqət yetirərək yazır: “Bu obrazı tədqiq edən istənilən adam deyə bilər ki, onun cizgiləri təbiətdən kopyalanıb, incəsənətin həqiqi anası, əsl rəssamın əli ilə əsl sənətin sirrlərini göstərib.”
Sibillər
250px|thumbnail|right|Delfiya sibili Sibillər Klassik dünyada peyğəmbər xüsusiyyəti daşımış, ziyarətgahı və ya məbədi olmuş qadın obrazlarıdır. Kapellanın tavanında təsvir edilmiş beş sibil obrazının hər birinin Məsihin doğulması haqqında xəbər verdiyi qeyd edilir. Məsələn, Vergili “Dördüncü Ekloq”unda Kum sibilindən “Cənnətdən gələcək yeni hamiləliyin” “Qızıl əsr”i qaytaracağı haqqında sitat gətirir. Bu sitatın İsaya aid olduğu iddia edilir.
Xristianlıq nəzəriyyəsinə görə İsa yalnız yəhudilər üçün deyil, eyni zamanda həm də Centillər üçün göndərilmişdi. Bu məqsədlə də Tanrı yəhudiləri və centilləri eyni şəkildə istifad edir. Paqan imperator Avqust yenidən siyahıyaalma lazım olduğunu əmr etməsəydi, İsa Betleyemdə (onun burada doğulacağı xəbər verilmişdi) doğulmaya bilərdi. Eyni şəkildə, İsanın doğulması zamanı, bu hadisə varlılar və kasıblar, güclülər və zəiflər, yəhudilər və centillər arasında elan edilir. Bahalı hədiyyələrlə yeni doğulmuş İsanı axtaran üç zəngin kişi (maqlar) da paqan dinlərə inananlar idilər.
Roma kilsəsi, paqan keçmişinə böyük maraq göstərilən bir şəhərdə yerləşirdi, alimlər latın dilində yazılmış kilsə əsərləri ilə yanaşı digər əsərləri də tədqiq edirdilər, Müqəddəs Avqustinin əsərləri ilə yanaşı, Klassik dünyanın filosoflarının da əsərləri diqqət mərkəzində idi və belə bir mühitdə inşa edilmiş Sikstin kapellasında beş paqan peyğəmbərinin təsvirinin yer alması heç də təəccüblü deyildir.
Kiçik peyğəmbərlər də nəzərə alındıqda on – on iki obraz seçimi olduğu halda, Mikelancelonun nəyə görə hazırda kapellanı bəzəyən beş sibil obrazını seçməsi məlum deyil. Con O'Mali ehtimal edir ki, Mikelancelonun seçimi coğrafi əhatə ilə bağlıdır və Sibillər Asiya, Afrika, Yunanıstan və İoniyanı təmsil edirlər.
Türkmənistan tarixi
Türkmənistan tarixi — Türkmənistanın keçmişinin məcmusu.
Sikstin kapellasının tavanı
Sibillər
Vazari Eritreya sibili haqqında yazır: “Bu obraz bir neçə cəhətdən müstəsna gözəlliyə malikdir: üzündəki ifadə, başının duruşu, ətrafları: sərbəst şəkildə buraxılmış qolları.”
Pendentivlər
Kapellanın dörd küncündə divar və tağlar arasında ərazini dolduran və pəncərələrin yaxınlığında spandrellərə keçən üçbucaqlı formaya malik pendentivlər vardır. Bu dörd hissədə Mikelancelo yəhudilərin, kişi və qadın olan dörd yəhudi qəhrəmanı – Musa, Ester, Davud və Yudif - tərəfindən xilas edilməsini təsvir edən səhnələr verilib.
İlk iki hekayə orta əsrlər və intibah teologiyasında İsanın çarmıxa çəkilməsinin preobrazı kimi qəbul edilir. Mis ilan hekayəsində İsrailoğulları Tanrının əməllərindən narazı olurlar və şikayət edirlər. Cəza olaraq onlara zəhərli bir ilan vasitəsiylə vəba göndərilir. Tanrı insanlara şəfa təklif edir, bunun üçün Musaya Mis ilan düzəltməyi buyurur, daha sonra isə insanları sağaldır. Bu dramatik səhnədə Mikelancelo, bir tərəfdə əziyyət çəkən kişilər və qadınları, digər tərəfdə isə Epifaniya işığı qabağı Mis ilanın qarşısında ibadət edən insanları göstərib.
Türkmənistan tarixi
Türkmənistan VI əsrdə
Türkmənlər, altıncı əsrdən etibarən Göytürklərin idarəsində idi.
Sikstin kapellasının tavanı
Pendentivlər
Esterin kitabında dövlət xidmətçisi olan Hamanın yəhudiləri öldürmək üçün Esterin ərini ələ keçirməyə çalışan Pers kralına kömək etməsindən bəhs edilir. Yuxusuz bir gecə vaxtı kitab oxuyan kral nəyinsə düz edilmədiyini anlayır. Hamanın xəyanətini üzə çıxaran Ester onu təhlükəsizləşdirir, Esterin əri isə Hamanın edam edilməsinə nail olur. Kralın xidmətləri isə bu edamı həyata keçirir. Mikelancelonun təsvir etdiyi bu hadisədə Ester qapının arxasından Hamanın edam edilməsinə baxır, kral isə edam əmrini verir. 350px|thumbnail|left|Mikelancelonun "Mis ilan" səhnəsində qurduğu kompozisiya sonradan dəfələrlə müxtəlif [[Manyerizm|manyerist rəssamlar tərəfindən imitasiya edilmişdir.]] Davud və Yudif haqqında olan digər iki hekayə İntibah incəsənətinin məşhur mövzularından biridir, xüsusilə, Florensiya rəssamları, respublikada çox aktiv müzakirə olunan tiranın devrilməsi məsələsini əks etdirən bu mövzulara tez-tez müraciət edirdilər. David təsvirində gənc çoban David Qoliafı yerə yıxaraq cəzalandırır, lakin, nəhəng Qoliaf hələ sağdır və müqavimət göstərməyə çalışır.
Türkmənistan tarixi
Türkmənistan VI əsrdə
Türkmənlərin mərkəzi Ötügen və ətrafını ələ keçirdi. Bu məğlubiyyət qarşısında İlteriş xaqanın hakimiyyətini qəbul etmək məcburiyyətində qalan Türkmənlər, Göytürklərin Qırğız səfərinə qatıldılar. Uyğurların yıxılmasından sonra qərbə köç edərək Sir Derya (Seyhun) sahillərinə və onun şimalındakı bozkırlara yerləşdilər.
Sikstin kapellasının tavanı
Pendentivlər
Yudif və Holofernes təsvirində də eyni dərəcədə dəhşətli detallar əks olunub. Bu təsvirdə Yudif düşmənin kəsilmiş başını qulluqçunun əlindəki səbətə qoyur, quluqqçu isə dəhşətli gözlərlə başsız cəsədə baxır.
Türkmənistan tarixi
Türkmənistan VII əsrdə
VII əsrdə Türkmənistanın yerləşdiyi region ərəblər tərəfindən istila olundu və ərəblər Mərkəzi Asiyaya özləri ilə İslam dini ilə yanaşı İslam mədəniyyəti də gətirdi. Xəlifə Əl-Məmunun dövründə regionun mərkəzi Mərvə köçürüldü. Bu da ərazinin inkişafına geniş imkanlar açdı.
Sikstin kapellasının tavanı
Pendentivlər
Kapellanın bir-birinə əks olan tərəflərində yerləşən Holofernesin öldürülməsi və Hamanın edam edilməsi səhnələrinin qurulmasında aydın sezilən konstruktiv oxşarlıq var. Lakin, Holofernes fiquru daha kiçik ölçüyə malikdir, bu təsvirdə sahə daha az doldurulub, vertikal olaraq iki hissəyə bölünmüş sahə fiqurların yerdən daha aydın görünməsinə şərait yaradır. Hamanın təsvirində faktiki olaraq üç səhnə var, Hamanın cəzalandırılması, bir masa arxasında oturmuş Haman, kral və Ester və Kralın yatağından boylanması. Pilləkəndə outran Mardoxey səhnələr arasında əlaqə yaradır.
David və Qoliaf təsviri quruluş baxımından sadə olub, mərkəzi hissədə iki əsas fiqura diqqət çəkilsə də, onun qarşısında, kapellanın digər küncündə yerləşən Mis ilan fiquru bir o qədər mürəkkəb olub, zəhərli ilanın yaydığı xəstəlikdən əziyyət çəkən və xilas üçün ikona kimi qəbul edilən ilana yalvaran çoxlu kiçik insan fiqurları ilə zəngindir. Bu səhnə Mikelancelonun Sikstin kapellasındakı freskaları  arasında Manyerist rəssamlığa ən çox yaxın olanıdır. Həmçinin Böyük tufan səhnəsini və sonradan Mikelancelonun kapellanın altarında işlədiyi “Böyük məhkəmə” təsvirinin də qismən, bu xüsusiyyəti daşıdığını qeyd etmək olar.
Türkmənistan tarixi
Türkmənistan Səlcuqluların tərkibində
XI-XII əsrlərin ayrı-ayrı dövrlərində Türkmənistan Böyük Səlcuq imperiyası tərəfindən idarə olunurdu. Onuncu əsrin sonlarında İslam dinini qəbul edərək yaxşıca güclənən Türkmənlər, qonşuları Peçeneqlər və Hazarlarla döyüşərək onları məğlub etdilər. İslam dinini qəbul edən və Səlcuqlu hakimiyyətinə girən Türkmənlər, Oğuz Yabgu Dövləti hökmdarının özlərinə pislik edəcəyindən çəkinərək, İslam diyarı olan Xorasana köç etdilər.
Türkmənistan Orta əsrdə
Türkmənlər onuncu əsrdən etibarən köçəri həyatı yanında məskun bir həyat sürməyə də başladılar. Bu əsrin əvvəllərində Oğuzlar, Mavəraünnəhr ətrafına yerləşib Yabqu hökmdarın idarə etdiyi bir dövlət qurdular. Türkmənlərin bu sırada başşehir Sir Derya sahilindəki Yeni Şəhər idi. Yabgu Dövləti zamanında Türkmənlər Üçok və Bozok deyə ikiyə ayrıldılar. Manqışlaq və Sir Derya Çayı sahillərində qalan Türkmənlər o havalıda hərbi zəbt yolları üzərində olmamasından, on yeddinci əsrin ortalarına qədər daha rahat və müstəqil bir həyat yaşadılar.
Sikstin kapellasının tavanı
Mövzu
Pəncərələrin hər birinin üstündə tağlı hissələr formalaşdırılıb ki, bu hissələr də lunetlər adlandırılır. Kapellanın hər divarında dörd ədəd olmaqla ümumilikdə səkkiz lunet vardır.
Türkmənistan tarixi
Türkmənistan Orta əsrdə
1639 və 1700-ci illərdə, xüsusilə Qazaxlara endirdikləri zərbəylə Orta Asiyanın Rus işğalına açılmasına səbəb olan Monqol əsilli Kalmıkların hücumlarına uğradılar. Mankqşlaq bölgəsində yaşayan o dövr Türkmən boylarının ən böyüyü və qüvvətlisi olan Teke Türkmənləri Kopet Dağı bölgəsinə çəkildilər. Artıq digər Türkmən boylarıyla birləşərək gücləndilər. Bu Türkmən boyları Türkmən-Özbək əməkdaşlığın ayaqda tutduğu Xivə xanlığına vergiyle bağlandılar.
Sikstin kapellasının tavanı
Mövzu
Mikelancelo lunet təsvirlərini tavan təsvirləri sifarişinin tərkibi kimi işləmişdir. Lunetlər tavan və divarlar arasında vizual körpü rolunu oynayır, onların içi isə orta ölçülü (təxminən 2 metrə qədər) fiqurlarla doldurulmuşdur, həmin fiqurlar qrafik olaraq çox böyük ölçülü peyğəmbər fiqurları və daha kiçik ölçülü papa fiqurlarının arasında yerləşir. Mikelancelo lunetlərin dekorasiyası üçün İsanın sələfləri mövzusunu seçmiş və beləcə İsanın fiziki nəsil xətti üzrə sələflərini, kilsə doktrinasına əsasən İsanın ruhi xələfləri hesab edilən papaların təsvirlərinin arasında yerləşdirmişdir. 350px|thumbnail|left|Yakov və İsanın dünyəvi atası Müqəddəs İosif luneti. Şübhəli görünüşlü kişi fiqurunun İosifi təmsil etdiyi ehtimal olunur. Pəncərələrin hər birinin üstündə süni mərmər kimi görünən lövhə dekorasiyaları vardır. Lövhəciklərin üstündə Matfeyin İncilinə əsasən İbrahimdən İosifə kimi isanın ata xətti ilə sələflərinin adları yazılmışdır. Lakin hazırda İsanın kapellada əks edilmiş genealogiyası natamamdır, çünki, 1537-ci ildə Mikelancelo “Böyük məhkəmə” freskosunu işləmək üçün Sikstin kapellasına qayıtdıqda kapellanın iki baş divarındakı pəncərələri bağlamış, bu zaman iki lunet də məhv edilmişdi. İtirilmiş iki lunetin yalnız qravür nüsxələri dövrümüzə çatmışdır. Lövhələrdəki adların sıralamasında da ardıcıllıq yoxdur, onlardan birində dörd, digərlərində iki və ya üç, yalnız ikisində isə bir ad var. Bundan başqa, proqress divarın bir tərəfindən digər tərəfinə inkişaf edir, lakin lunetlərin altlarındakı adlar heç də təsvirlərlə üst-üstə düşmür. Bu fiqurlar qarışıq şəkildə müxtəlif ailə münasibətləqini təmsil edir; lunetlərin əksərində bir kişi və ya qadın, onların yanında isə bir və ya bir neçə uşaq təsvir olunub. O'Malli həmin fiqurları təsvir edərkən qeyd edir ki “onlar sadəcə təmsili fiqurlardılar”.
Türkmənistan tarixi
Türkmənistan Orta əsrdə
İranda hakimiyyəti əlinə keçirən Afşar Türkmen bəylərindən Nadir şahın Orta Asiya hanlıklarını işğal etdiyi dövrələrdə də onun hakimiyyətini qəbul etdilər.
Sikstin kapellasının tavanı
Mövzu
Həmçinin lunetlərdəki və onların üstündəki spandrellərdəki fiqurlar arasındakı əlaqənin aydınlaşdırılması da mümkün deyil. Üçbucaqlı formanın sahəni məhdudlaşdırmasına görə, lunetlərdəki bütün fiqurlar yerdə oturdulmuşdur. Səkkiz lunetdən altısında ümumi rəsm kompozisiyası ənənəvi Misirə köç təsvirlərinin kompozisiyasını xatırladır. Digər iki təsvirdən birində qayçı ilə parça kəsən qadın təsvir olunub, bu zaman uşaq da ona baxır. Uşağı üçün yeni paltar tikməyə çalışan, körpəsi məbəddə yaşamağa getmiş, Bibliya qadını, Samuelin anası Annadır, arxa fondakı kişi isə spesifik papaq geyinib ki, bu da onun rahib ola biləcəyi ehtimalını artırır. Digər təsvirlərdən fərqlənən ikinci təsvirdə oturmuş qadın peyğəmbəranə bir güclə şəkil saxlayır. Onun açıq gösləri restavrasiyadan sonra yumulmuşdur.
Türkmənistan tarixi
Türkmənistan XIX əsrdə
1849-cü ildə Türkmənistan Rusiya imperiyası tərəfindən işğalı edildi.
Sikstin kapellasının tavanı
Yanaşma
180px|thumbnail|left|"İesse, David, Solomon" lunetindən detal. Mikelancelonun işlədiyi İsanın geneologiyası təsviri, orta əsrlərdə bu mövzu üzrə işlənmiş bütün digər əsərlərdən, xüsusilə geneologiya təsviri ilə bəzədilmiş vitrajlardan çox fərqlənir. Bu İesseevo ağacında İessevo uzanmış təsvir edilir, ağac onun yanından çıxaraq budaqlanır və budaqlarda Bibliya ənənəsi üzrə İsanın sələflərinin təsvirləri yerləşdirilir.
Türkmənistan tarixi
Türkmənistan XX əsrdə
1917-ci il "Rus İnqilabı" adı alan, əslində isə dövlət çevrilişindən sonra Rusiyada baş verən vətəndaş müharibəsində qalib gələn bolşeviklər, türkdilli xalqların yaşadığı bütün bölgələrdə qurtuluş hərəkətlərini yatırıldıqdan sonra Türkmenistandaki milli qiyamı da yatırtdılar. Bolşeviklər Aşqabadı 1919-cu ilin iyulunda, Krosnovodsku isə 1920-ci ilin fevralında hakimiyyəti ələ keçirdi.