cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qarayara çöpü
Qarayaranın törədici mikrobu növünə,  ailəsinə aid olub, ucları düzbucaq altında xarakterik kəsilmiş, uzunluğu 3-10 mkm, eni 1-1,5 mkm olan iri hərəkətsiz çöpdür. orqanizmdə inkapsullaşmış tək-tək çöplərə və ümumi kapsul ilə əhatələnmiş 2-3 mikrobdan ibarət zəncirə təsadüf edilir. Basillərin gövdələrinin ucları təmas yerlərində azca qalındır və zəncir bambuk əl ağacını xatırladır. Xarici mühitdə 0,8-1x1,3-1,5 mkm ölçüsündə sporlar əmələ gətirir, qrammüsbətdir, anilin boyalarla yaxşı rənglənir. Romanovski-Kimza üzrə rəngləndikdə kapsullar Sil-Nilsen metodundan istifadə edildikdə sporlar aşkara çıxır. Qarayara basilləri fakultativ aerobdur. Ətli-peponlu aqarın səthində onlar çıxıntılı olan sap kələfindən ibarət "şiryalı", "meduza başı", donuq, tutqun, kələ-kötür kapsulsiz koloniyalar (R-forma), at zərdabında 80 °C temperaturda hamar, selikli, yarımşəffaf bürmələnmiş koloniyalar şəklində (S-forma), ətli-peptonlu bulyonda – sınaq şüşəsinin dibində pambıq topası şəklində inkişaf edir. ölümə səbəb olan toksindən, ödem amilindən və protektiv antigendən ibarət olan, natamam anticisimləri induksiyaedən ekzotoksinin protein kompleksini törədir. törədici mikrobun antifaqositar aktivliyini təmin edən kapsullu protein antigeni və mikrob divarında yerləşən somatik polisaxarid antigeni vardır. Somatik antigen termostabildir heyvan və insan orqanizmində immunoqlobulinlər sintezini induksiya etmir, meyid materialında uzun müddət qalır, Antigenin termostabilxüsusiyyətindən xəstəliyin diaqnozunu qoymaq üçün (Askoli) termopresipitasiya reaksiyasında istifadə edirlər. Kapsulda qlütamin turşusunun polipeptidi protein antigeni tapılmışdır. Qarayara basillərinin mutant formaları məlumdur ki, onlardan immunoprofilaktik vaksinlər hazırlanır. -lər 50 °C-dək qızdırıldıqda 30 dəq. ərzində, 75-80 °C temperaturda – 60 san.-dən sonra, adi konsentrasiyada suleyma, formaldehid, xlorun təsirindən bir neçə dəqiqədən sonra tələf olur. Qarayara basilləri aşağı temperatura son dərəcə davamlıdır. -in qarayara sporları xarici mühitdə yüksək dərəcədə davamlıdır. Yaşama qabiliyyətini suda bir neçə il, torpaqda on illərlə saxlayır; quru isti onları 140 °C-də 3 saat ərzində qırır, qaynatma zamanı 45-60 dəq. sonra tələf olur. Sporlar dezinfeksiyaedicilərə qarşı davamlıdır, heyvanların aşəlanməş dərisində, onlar uyun müddət diri qala bilir. Ətin duzlanması sporları məhv etmir.
Qəzni vilayəti
Qəzni vilayəti — Əfqanıstan İslam Respublikasının 34 vilayətindən biri, inzibati mərkəzi Qəzni şəhəridir.
Səsyamsılayan
Səsyamsılayan cinsi Quşlar (Aves) sinfinin Mələrcüllütlər (Scolopacidae) fəsiləsinə, Cüllütkimilər (Charadriiformes) dəstəsinə aiddir.
Təsnifatı
Azərbaycanda Səsyamsılayan cinsinə 1 növ daxildir:
Xalq istedadları (film, 1967)
Məzmun
Film Azərbaycanın bədii özfəaliyyət kollektivlərindən, onların ifaçılıq məharətindən danışır.
1587
Hadisələr
•Şah 1 ci Abbas hakimiyyətə gəlmişdir
Ana Doqiç
Ana Doqiç (d. 10 fevral 1979) — Monteneqronu təmsil edən həndbolçu.
Karyerası
Ana Doqiç Monteneqro yığmasının heyətində 2012-ci ildə London şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Final oyununda Norveç yığmasına 26:24 hesabı ilə məğlub olan Monteneqro yığması, London Olimpiadasını 2-ci yerdə başa vurdu və gümüş medal qazandı.
Proprioseiopsis missouriensis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Qrand Ter
Qrand Ter — Yeni Kaledoniyanın ən iri və əsas adası.
Adanı 1774-cü ildə britaniyalı səyyah Ceyms Kuk kəşf etmiş və Yeni Kaledoniya olaraq adlandırmışdır. Bu termin nəyinki bu adaya həmcinin onun ətrafındakı adalara da şamil olunur. Yerliklər isə adanı "Le Kayya" olaraq adlandırırdılar.
Ada Sakit okeanın tropik qurşağında yerləşir. Şimal-qərbdən cənub-şərqə doğru uzanır. Mərkəzi silsilə tropik meşələrlə örtülüdür. Adanın ən hündür nöqtəsi Pane dağıdır (1628 m).
Bidens ocellatus
Bidens ocellatus Bidens ocellatus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Ayu adası
Ayu adası — İndoneziya ərazisinə daxil olan kiçik ada. Raja Ampat adalarına daxil olan ada, Vayqeodan şimalda yerləşir.
İnzibati baxımından İndoneziyanın Qərbi Papua vilayətinin Raja Ampat adaları dairəsinə daxildir.
Ada iki böyük riflə əhatə olunmuşdur.
Ayu adasından şimalda kiçik, yaşayışı olmayan Reni və Kanobe adaları yerləşir.
İkinci Dünya müharibəsi
Ayu adası yaponiya imperiyası tərəfindən 1942-ci ildə işğal edilmişdir.
Mənbə
Pulau Ayu Information
Bellsund
Tarixi
1614-cü ildə holladlar Bellsundu İngiltərəyə 1 mövümlük güzəşrtə gedirlər. 1615-ci ildə hollandiyalılar Bellsundun cənubunda, Reşerşfiordda, Qərbi Şpitsbergendə ilk yarı qalıcı balina ovu stansiyasını qururlar. 1626-cı ildə bu stansiya York və Hulldan olan balina ovçuları tərəfindən zərər görmüşdür.
Mattias Yakob Şleyden
Mattias Yakob Şleyden (5 aprel 1804, Hamburq — 23 iyun 1881, Frankfurt-Mayn) — alman bioloqu və ictimai xadimi.
Aşağı Layısqı
Aşağı Layısqı — Azərbaycan Respublikasının Şəki rayonunun Aşağı Göynük kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Tarixi
Aşağı Layısqı Şəki rayonunun Aşağı Göynük inzibati ərazi vahidində kənd.Şin çayının sahilində, Alazan-Həftəran vadisindədir. Oykonim ərazidəki Layskiqaya dağının adını daşıyır və "Aşağıda yerləşən Layısqı kəndi" deməkdir.Qarşılığı Baş Layısqı oykonimidir.
Coğrafiyası və iqlimi
Rayon mərkəzindən 18 km şimal-qərbdə, Şəki—Zaqatala şose yolundan 2 km aralı, Şin çayının sahilində, Alazan-Həftəran vadisindədir.
Əhalisi
Kəndin əhalisi 1265 nəfər təşkil edir ki, onun da 656 nəfəri kişi, 609 nəfəri isə qadındır.
DSL
DSL — rəqəmsal abunəçi xidməti deməkdir. Bu xidmət adi telefon xəttləri üzərindən istifadəçilərə saniyədə 25 meqabitə qədər endirmə sürəti verir.
Növləri
DSL xidmətinin 2 tipi vardır: Assimmetrik DSL (ADSL) və Simmetrik DSL (SDSL). ADSL xidmətində istifadəçilərə təqdim edilən endirmə sürəti yükləmə sürətindən daha yüksək olur. Adi istifadəçilər daha çox ADSL xidmətinə üstünlük verirlər, çünki SDSL ilə müqayisədə bu xidmət daha ucuzdur. SDSL xidmətində isə endirmə sürəti ilə yükləmə sürəti eyni olur. VPN istifadəçiləri və ya öz datalarını bulud yaddaşlarda saxlamaq istəyənlər də SDSL xidmətinə üstünlük verirlər.
xDSL – DSL rəqəmli abunəçi xəttinin yeni texnologiyalar qrupunun toplu adı. İki böyük qrupa bölünür: assimetrik (ADSL, ADSL Lite, RADSL, VDSL) və simmetrik (HDSL, HDSL2, IDSL, MSDSL, SDSL, wDSL). Qəbuletməni 32 Mbit/san, verilişi isə 1 Mbit/san ilə yerinə yetirməyə imkan verir.
Veb-ünvanı: http://www.xdsl.com.
Arsia dağı
Arsia dağı — Marsda vulkan. Planetin ekvatora yaxınlığında Tharsis çöküntüsündə üç vulkan Tharsis cənubunda yerləşir. Şimalına Pavonis dağı, şimaldan isə Askraus dağı yerləşir. Günəş sistemindəki ən yüksək vulkan, Olmpus Dağı, şimal-qərbindədir. Onun adı Giyovanni Siparelli tərəfindən ardıcıl Roman Arsiya Silvanın meşəsindən sonra adını verdiyi bir xəritədə müvafiq albedo xüsusiyyətindən gəlir.
Quruluş
Arsia Dağı zirvəsində nisbətən aşağı yamacda və kütləvi olan bir qalxan vulkandır. Üç Tarsis dağı vulkanının cənub hissəsi ekvatorun cənubundakı yeganə böyük Tarsis vulkanıdır. Vulkan 435 kilometr (270 mil) diametri, təxminən 20 km (12 mil) yüksək (ətrafdakı ovalardan 9 kilometr (5,6 mil) yuxarıda) ) və zirvə 110 km (72 mil) geniş. Zirvədə 107 Paskaldan aşağı  atmosfer təzyiqi aşağı olur. Olmpus dağı istisna olmaqla, həcm baxımından ən böyük bilinən volkan. Arsia dağı, Havayadakı Mauna Loa həcminin 30 dəfədir, Yerdəki ən böyük vulkan.
Arsia dağının kalderası, magmanın magistral suyunun tükənməsindən sonra dağın özünə çökdüyü zaman meydana gəldi. Dağı flansında bir çox digər geoloji çökmə xüsusiyyətləri var. Kaldera döşəməsi təxminən 150 milyon il əvvəl meydana gəldi. Qalxan təxminən şimal-şərqdən,cənub-qərbə bir çox çökmə xüsusiyyətləri ilə köçürülür. Qalandakı çökmə xüsusiyyətləri, kalderanın döşəməsində kiçik bir qalxan vulkanların bir xətti ilə bağlıdır. Bu xəttin Tarsis çöküntüsündə tapılan başqalarına bənzər bir əhəmiyyətli səhv olduğunu ehtimal etmək mümkündür. Bu günah Arsi lavlarının mənbəyini təmsil edə bilər. Cənub-şərq sahilindəki yarık sahəsi Avropa Ekspert Agentliyi Mars Exspress tərəfindən əhəmiyyətli bir şəkildə görüntülendi. 2004-cü ildə bu bölgənin 3D xəritəsi yüksək qətnamədə yaradılmışdır. Bu ətraflı təsvirdə Klifs, heyelan və çox sayda çökmə xüsusiyyətləri görülə bilər. Çınqılmanın dayandırılmasında geniş lava axınları ilə birləşərək, bu, kaldera lavlarının boşaldılması və dağılmasına səbəb olan sahələri aşkar edə bildi.
Mümkün plitə tektonikası
Üç Tarsis Dağı, şimalda bəzi kiçik vulkanlarla birlikdə, düz bir xətt təşkil edir. Yerin zirvələri "isti spot" vulkanları meydana gətirən plitə tektonikasının nəticəsidir.
Tarixi
Marsdakı ən gənclər arasında Arsia Dağı tarixində ən son eritemli epizod, kalderanın içərisində ən azı 29 ventilyasiya və vulkanın şimal-cənub oxları boyunca yanan önlüklərdə də püskürmələri əhatə etmişdir. Bu fəaliyyət 200-300 Madan 10-90 Ma qədər uzadılıb, Mada 1-8 km3-də kalderada püskürmə dərəcələri ilə 150 Maya çatdırılmışdır. Bu aşağı son dərəcə, vulkanın təxminən 3400 Ma tarixində təxminən 270 km3 Ma dərəcəsi ilə ziddiyyət təşkil edir.
Hava
Təkrarlanan hava şəraiti Arsia dağı üzərində baş verir hər il. Cənub qışının başlamazdan əvvəl, günəş işığı hava vulkanının yamaclarında havanı qızışdırır. Yamacın üzərindəki buz suları, 1000 km-dən çox qərbə doğru uzanan bir bulud meydana gətirir. 2018-ci ilin payızında bu orografik buludun xüsusilə açıq bir versiyası görüldü, çünki planetin geniş toz fırtınası nəhayət subsided. Bəzi tozların varlığı, şübhəsiz ki, bu fenomeni vurğuladı. Qlobal bir iqlim modeli istifadə edən bir araşdırma, formasiyasının vulkanlar Apollinaris Mons, Arsia Dağı və ehtimal ki, Pavonis Dağı vulkanlarından meydana gəldiyini sübut etdi.
Buzlaqlar
Son iş, həm Arsia Dağında, həm də yüksək yüksəkliklərdə buzlaqların dəlillərini təmin edir. Bir sıra paralel buzlaqların düşdüyü morenlərə bənzəyir. Başqa bir hissə yerin altında əriyib buzla boğuldu və sanki ərazi kimi görünürdü. Bu loblu xüsusiyyət hələ də buzlanmanın buzunu önləmiş nazik təbəqə örtülmüş bir buz nüvəsini ehtiva edə bilər.
Mağara girişləri
2007-ci ildən etibarən Arsia Dağı flanksının peyk görüntülərindəki yeddi girov mağara girişləri təsbit edilmişdir. Onlar Dena, Vendi, Anni, Abey, Niki və Jenni qeyri-rəsmi olaraq adlandırdılar və lava tüp tavanlarının dağılmasından yaranan çıraqlara bənzəyirlər. Gündüzdən gecəyə, dairəvi xüsusiyyətlərin temperaturu yalnız ətrafındakı temperaturun dəyişməsi kimi təxminən üçdə birini dəyişir. Bu, yer üzündə böyük mağaralara nisbətən daha çox dəyişkən olsa da, dərin çuxur olanları ilə uyğun gəlir. Lakin, həddindən artıq hündürlükdən ötəri onlar Mars formasının hər hansı formasını yerləşdirə biləcəklər.
Xüsusiyyətlərdən birinin daha yeni bir fotoşəkili yan divarın işıqlandıran günəş işığını göstərir və bu, sadəcə daha böyük bir yeraltı məkanın girişindən daha çox şaquli çuxur ola biləcəyini göstərir. Buna baxmayaraq, bu xüsusiyyətin qaranlığı ən azı 178 metr dərinlik olmalıdır.
Məkkədə kran aşması
Məkkədə kran aşması — Səudiyyə Ərəbstanının Məkkə şəhərində Kəbə yaxınlığında tikinti işlərinin getdiyi Matəf adlı sahədə qaldırıcı kranın aşması hadisəsi.
Qeyd olunur ki, kran Bin-Ladenin ailəsinin şirkətinə mənsub olub.
Dünyanın reaksiyası
🇮🇷-İran İslam Respublikasının prezidenti Həsən Ruhani "Məkkədə kran aşması" hadisəsində şəhid olanların ailələrinə baş sağlığı yolladı.Ruhaninin baş sağlığında deyilir: "Qəzada dünyasını dəyişənlərə Allahdan rəhmət,yaxınlarına baş sağlığı,yaralananlara şəfa diləyirəm".Bundan başqa İran İslam Respublikası hər bir yardımı etməyə hazırdı dedi.
🇹🇷-Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan, Səudiyyə kralı Salman bin Əbdüləzizə bir-başa telefonla zəng edərək hadisəyə üzüldüyünü şəhidlərə Allahdan rəhmət və yaralanlara şəfa diləyirəm.
Piyə Piruzə piri
Ağasən ocağı və ya Piyə Piruzə piri — Yardımlı rayonunun Anzov kəndində pir. Anzov kəndinin mərkəzi hissəsində yerləşir. Bu ocaq əvvəllər Pirə Piruzə, sonralar isə Ağasən ocağı adlanıb. Adı Pirə kimi götürdükdə Piruzə piri alınır. Bundan başqa dialektdə "Piyə" sözü də işlənir ki, bu da təndir qoyarkən yumrulanan gilə deyilir. Yenə də Piruzə piyəsi alınır. Hər iki halda ocağın qadına məxsus olduğu anlaşılır. Ağasən ocağı adlanması isə onun Ağasənin evinin yanında yerləşməsindən və həmin ocağın Ağasən tərəfindən mühafizə edilməsindən asılıdır.
Pir haqqında kitablarda
Sabir Rüstəmxanlı "Ömür kitabı"nda yazır: "Qonşu kəndin (oxu Anzov) ortasında taxtadan tikilmiş bir pir var. Bura uşaqlıqdan bizi çəkirdi. Ən sehrlisi də buydu ki, tikilinin içindəki çardağın altında qalaq-qalaq kitablar yığılmışdı. Heç kim toxunmazdı. Amma heç kim də öyrənmirdi ki, bunlar nə kitablardır. İndi daha çoxu torpağa qarışıb, o kitabların yazısı oxunmaz olub. Otuzuncu illərdə ərəb qrafikası, yəni bizim əski dörd yüz illik əlifbamız təqib ediləndə, din bəhanəsiylə xalqın qədim mədəniyyəti inkar ediləndə camaat canının qorxusundan evində nə vardısa bütün dünyəvi kitabları, klassiklərimizin irsini də torpağa basdırır, ya da belə ocaqlara tərk edib gedirdilər..."
Pir haqqında söyləmələr
"Dədəmin dediyinə görə Mir Fərzəlinin böyük nənəsi burada basdırılıb. Ocağın yanında İrzaxangilin böyük bir nil ağacı var idi. Yaşlı adamlar deyirdi ki, nil ağacının dibində gecələr işıq yanardı". Cankişi Əhədov "Ocağ əvvəllər açıq qəbir olub. Sonralar Qocaxan onun ətrafını döymə çəpər elədi. Üstünü dəmirlə örtdü. Sonralar ocağın üstünü Gülüş Xudakərim oğlu təmir etdirdi. Suri nənə "Peyğəmbər vaxtında kim harada vəfat edərdisə orada da dəfn olunardı. Kəndin mərkəzində tək məzarın olması da buna misal ola bilər. Amma dədə-babamız bu ocağa Pirə Piruzə piri deyib. Bu da qoca qadın piri deməkdir. Bir də deyirlər ki, Mir Fərzəlinin Cicəsi burada basdırılıb. Çox kəramətli ocaqdır. Elə bir məqam yoxdur ki, onu çağırasan və naümid qalasan. Həmişə dada çatır. Ümid yeri, güman yerimizdir". Məşədi Molla Əsgər "İndi el arasında  "Ağasən ocağı" deyilən abidənin adı keçmişdə «Piyə Piruzə» adlanırdı. Yaşlıların dediyinə görə Ağasən bu ocağın mücövürü olmuşdur. Zaman keçdikcə köhnə ad unudulmuş və Ağasən adı yayılmışdır. «Piyə» qızardılmış gilə deyilir. Piruzə isə şəxs adıdır. Ola bilsin ki, bu abidə əvvəllər mövcud olmuş və həmin şəxs yanmış gil kərpiclə onu bərpa etmişdir. Qəbrin sahibinin kimliyi qeyri-müəyyəndir. Amma çox kəramətli pirlərdən biridir, Adının ocaq olması onu cübut edir ki, bura qəbir sahibinin (pirin) təşkil etdiyi dini mərkəz olmuşdur. İndiki Anzov xalqının babalarının Yəməndən gəlmə olduqlarını nəzərə alsaq, bu tarix VIII–IX əsrlərdən o yana getmir. Çünki, ərəbləşdirmə siyasəti İslam Fütuhatından sonra aparıldı. Amma bu gəlmə ərəblər boş əraziyə yox, insan məskənlərinə köçürülürdü. Odur ki, deyə bilərik ki, kənddə həyat daha qədimdən mövcud olmuşdur. Çox güman ki, «Ağasən ocağı» elə həmin vaxtların yadigarıdır. Anzov və ətraf kəndlərdə bu ocağa inam böyükdür. Müşkülü olanlar, nəziri olanlar, qəriblikdən gələnlər və s. ocağı sıx-sıx ziyarət edirlər". İbişov Həbib Həbib oğlu
Proprioseiopsis mumaellus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Pane dağı
Pane dağı — Qrand Ter adasının ən hündür zirvəsi. Zirvə həmcinin Yeni Kaledoniyanın ən hündür dağıdır. Zirvənin hündürlüyü 1628 metr təşkil edir.
Alley-op
right|thumb|350x350px|[[Detroyt Pistons oyunçuları alley-op icra edərkən]] Alley-op (,  — asma, paraşüt) — basketbolun hücüm elementlərindən biri. Alley-op zamanı hücumçulardan biri topu asma olaraq səbətə doğru atır, digər oyunçu isə tullanaraq topu göydə tutur və yerə enmədən səbətə salır. Bu həm də yuxarıdan atış hesab olunur (slem-dank).
Alley-op basketbolda ən yüksək növ elemetlərdən biri hesab olunur və təkcə oyun zamanı tətbiq olunmur. Alley-opdan müxtəlif müsabiqələrdə yuxarıdan atış növü kimi istifadə edirlər. Məsələn, NBA-nın Bütün Ulduzları müsabiqəsinin ən sevimli etaplarından bir Alley-opdur.
40-cı qapı (film, 2009)
40-cı qapı — filmi rejissor Elçin Musaoğlu tərəfindən 2008-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Film Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin dəstəyi ilə "Ritm Production"da istehsal edilmişdir. Film 14 yaşlı oğlanın (Həsən Səfərov) taleyindən bəhs edir. Filmdə əsas rolları Həsən Səfərov, Rövşən Ağayev, Gülər Nəbiyeva, Elmira Şabanova və Rafiq Əzimov ifa edirlər.
Məzmun
Film Azərbaycan xalqı üçün ağır olan bir vaxtda – 90-cı illərin əvvəlində bütün çətinliklərdən keçmiş 14 yaşlı oğlanın (Həsən Səfərov) taleyindən bəhs edir. Bakının 40 kilometrliyində yaşayan uşaq anasının himayəsində böyüyür. Rusiyaya qazanc dalınca gedən atası rəhmətə getmiş oğlan təhsilini atıb anasına (Gülər Nəbiyeva) maddi dəstək vermək məqsədilə işləmək qərarına gəlir. Bakıətrafı qəsəbədə yaşayan oğlan özünü və anasını dolandırmaq barədə düşünmək məcburiyyətindədir.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Elçin Musaoğlu Rejissor: Elçin Musaoğlu Operator: Abdulrəhim Beşarat Prodüser: Xaqani Savalan, Elçin Musaoğlu Rəssam: Elxan Nəbiyev Bəstəkar: N. Faiq
Rollarda
Həsən Səfərov — Rüstəm Rövşən Ağayev — Edik Gülər Nəbiyeva — Leyla Elmira Şabanova — Fatma xala Rafiq Əzimov — Sabir dayı Adil Zeynalov — Surxay Özal Muradov — Elşən Kənan Fərəcullayev — İlqar Fərid Tahirov — Əhməd Tural Məmmədov — Ramiz
Ümumi psixologiya
Ümumi psixologiya — psixologiya elminin əsas problemlərini nəzəri və eksperimental istiqamətdə işləyir. Psixologiyanın metodoloji, nəzəri-tarixi məsələlərinin, məsələn, psixi proseslərin əmələ gəlməsi, psixoloji qanunlarının müəyyən edilməsi, tədqiqat metodlarının nəzəri-praktik məsələlərinin öyrənilməsi onun başlıca vəzifəsidir.
Bidens cosmoides
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Xalq istedadları (film, 1974)
Məzmun
Xalq yaradıcılığı... Onun kökləri əsrlərin dərinliyinə gedib çıxır. Şəki Xan Sarayının binası. Azərbaycanın şəhər və kəndləri — Gəncə, Qazax, Şəki, Lahıc mis və gümüş üzərində döymə sənəti ilə çoxdan məşhurdur. Gümüş bəzək məmulatları. "Güləbatın", "Təkəlduz" tikmələri.
Film Azərbaycan xalq yaradıcılığı haqqında danışır.
Rüfət İsmayılov
Həyatı
Rüfət İsmayılov 16 iyun 1996-ci ildə anadan olmuşdur. Cüdo idman növünə uşaqlıqdan maraq göstərmişdir. 7 yaşında cüdo idman növü üzrə məşqlərə başlamış, bir çox cüdo üzrə yarışlarda diplom və medallarla təltif olunmuşdur. 2014-cü ildə Yunanıstanda Avropa çempionatında gümüş medal qazanmışdır. 2015-ci ildə İtaliyada bürünc medal qazanmışdır. 2016-cı ildə 2 qızıl (Yunanıstan və Praque), 1 bürünc (Daşkənd) medal qazanmışdır.
Karyerası
81 kq çəki dərəcəsində mübarizə aparan gənc cüdoçu bildirib ki, qızıl medal qazanması özü üçün gözlənilməz olub. O, qarşıdakı yarışlara daha ciddi hazırlaşacağını söyləyib:
“Ən çətini 3-cü görüşüm oldu, bolqar cüdoçuya qarşı oyunu qeyd edərdim. Təbii ki, finaldakı rəqibim də çox güclü idi. Böyüklər arasında keçirilən yarışlarda yeniyəm. Ona görə də çempionluq gözləmirdim. Bundan sonra da var gücümüzlə məşq edəcəyik. Bundan sonra da ölkəmizi layiqincə təmsil etməyə çalışacağam. Finaldakı rəqibim İran azərbaycanlısı idi, dilimizi bilirdi. Görüşdən sonra iki qardaş kimi söhbət etdik”.
Ardıcıllıqla Sünnatulla Əzimov (Özbəkistan), Dorin Qotonoaqa (Moldova), İvaylo İvanov (Bolqarıstan) və Kenya Koharaya (Yaponiya) qalib gələrək, finala vəsiqə qazanan Rüfət İsmayılov, həlledici görüşdə İran idmançısı Səid Mollayini məğlub edib.
Enliyarpaq cökə
Təbii yayılması
Ukraynanın qərb hissəsinin meşələrində, Moldovada, Qafqazda, Qərbi, Mərkəzi, Cənubi Avropada, İtaliyada, Yuqosloviyada, Bolqariyada, Yunanistanda, Rumıniyada bitir.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 40 m-dək, sıx, enli piramidal çətirli, qırmızımtıl qonur tükücüklü, bəzən çılpaq ağacdır. Yarpaqları 14 sm-dək uzunluqda, yumurtavari, üstü tünd yaşıl, alt tərəfi açıq, çılpaq, damarcıqların künclərində açıq tükcüklüdür, 2-6 sm uzunluğu olan saplaqlarda yerləşir. Xırdayarpaq cökəyə nisbətən yarpaqları iki həftə gec açılır Tumurcuqları qırmızımtıl-qonur, çılpaqdır. Çiçəkləri 2-5 ədəd sarımtıl çiçək qrupunda toplanır və iyun ayının əvvəlində çiçəkləyir. Meyvəsi təxminən şarşəkilli, 5 çıxıntılı, qalın qabıqlı, keçəli tükcüklü qozadır.
Azərbaycanda yayılması
Böyük və Kiçik Qafqazda, Talışda təbii halda rast gəlinir.
İstifadəsi
Landşaft memarlığında və yaşıllaşdırmada geniş istifadə olunur. Balverən bitkidir.
Proprioseiopsis nemotoi
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
I Vilyam (Siciliya kralı)
I Vilyam — Siciliyanın 2-ci kralıdır. Əslində kral olmağa hazır olmayan Vilyam özündən böyük bütün qardaşlarının ölümündən sonra məcbur taxta çıxmışdı.
Hakimiyyəti
1155-ci ildə Bizans ordusunun Bari, Taranto, Ciovinazzonu ələ keçirməsi və Brindizini mühasirəyə alması xəbərləri gələrkən Vilyam tələsik donanma ilə Brindiziyə gələrək Bizans ordusunu məğlub etdi və Barini geri aldı. 1157-ci ilin yayında cavab vermək üçün 154 gəmidən ibarət nəhəng donanmanı Evbeya və Almira adalarını qarət etməyə göndərdi. Afrikadakı torpaqlarını isə çoxdan itirmişdi. Vilyamın siyasətindən xoşlanmayan əyanlar onu taxtan qovmaq barədə fikirləşməyə başladılar.
Üsyan
Əyanlar kralı devirmək üçün üsyana başladılar və onlara ilk kömək Taranto knyazı Simon Hoytvill (II) və Tankred (Siciliya kralı) Tankreddən gəldi. Kral həbs edildi və oğlu IV Rocer kral elan edildi, lakin hələ tac qoymağa imkan tapmamış Vilyam qaçdı və xalqın köməyi ilə üsyançıları məğlub etdi. Oğlu Roceri isə edam etdirdi.
Ölümü
Vilyam 7.5.1166də vəfat etdi və Palermo kafedralında dəfn edildi.
Ailəsi
Mariya Jimenez ilə evlənmişdi. Övladları:
Debridement
Debridement ya sanasiya, yara tualeti — tibbi prosedur olub, yara nahiyəsindəki sağalma, regenerasiya prossesinə mane olan ölmüş, çürümüş və qeyri sağlam toxumaların kəsilib kənarlaşdırılması ilə müşahidə olunan yaranın cərrahi işlənilməsi.
Los-Anceles (Çili)
Los-Anceles — Çili şəhəri. Ərazisi 1,748 km². Əhalisi 166.556 nəfərdir (2002).
Platoberqet
thumb|280px|Platoberqet Platoberqet — Hotellneset yarımadası ərazisində yerləşən plato. Plato yaxınlığında Şpitsbergenin ən böyük yaşayış məntəqəsi olan Lonqyirbyuen yerləşir. Platodan qərbdə Blomsterdalen vadisi, qərbdə isə Ayı vadisi vardır. Bitki örtüyü mamır və şibyə istisna demək olar ki yoxdur.
1999-cu ildən burada peyk stansiyası var. Peyk stansiyası televiziya və internet əlaqələrini təşkil edir. Rikintiyə qədər vdüşünülürdü ki, Platoberqet Şpitsbergenin mədəni irsinə aid qalıqlarla zəngindir. Lakin bu isbat olunmamışdır. 2008-ci ildə platoda qiyamət anbarı inşa edilmişdir. Anbarda dünyadakı bütün bitkilərin toxumlarından vardır. Platoya qışda qarda yeriyən maşınlar, yayda isə piyada belə getmək olur.
Bidens crocea
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
For-de-Frans
For-de-Frans — Fransanın Karib hövzəsində Martinika idarəsinin paytaxtıdır. O, həmçinin Karib hövzəsindəki əsas şəhərlərindən biridir. İxracatına şəkər, rom, konservləşdirilmiş meyvə və kakao daxildir.
Coğrafiya
Fransada Fort kimi tanınan For-de-Frans, Madame çayının aşağı axarında, böyük For-de-Frans körfəzinin şimal girişində, Martinikanın qərb sahilində yerləşir. Şəhər dağlar və dəniz arasında dar, düzünə ərazidə yerləşir və adanın bütün yerlərindən yol əlçatan edir.
Tarix
Pierre Belain d'Esnambuc qardaşı oğlu Jak Dyel du Parket (1606–1658) 1638-ci ildə Martinikanın ilk qubernatoru olmuşdur. Fort Saint Luis düşmən hücumlarına qarşı şəhəri qorumaq üçün qala inşa etmək qərarına gəlmişdir. XIV qubernator Luis general Baas və Marquis təyin edərək qalanı 1669-cu ildə məhv edərək və yenidən tikmişdir. Onun əmrilə varisləri, Blenac xüsusən də Kount qalanı Vauban dizayn ilə inşa etmişlər. "Karib Paris" kimi öz kommersiya və mədəni canlılığı görə məşhur olan ada ən qədim şəhəri Martinik inzibati paytaxt adına layiq görülmüşdür. Fort-Kral adı Fransa inqilabı zamanı qısa ömürlü "Fort-La-République" adı dəyişilərək 19-cu əsrdə For-de-Frans kimi qəbul edilmişdir. Fort-Kral köhnə adı hələ də şəhərli "Foyalais" olan sakinləri familiarly "Foyal" öz Kreolu dil formasında bu gün istifadə olunur. Şəhərdə 1839-cu il yanğını və 1890-cı ildə zəlzələ fəlakətləri böyük zərər vurmuşdur. Mont Pelée vulkan püskürməsi 1902-ci ildə Saint-Pierre şəhərini məhv etmiş, sonra XX əsrin dönüşündə Fort-de-Frans iqtisadi baxımdan əhəmiyyət qazanmışdır. Onun kommersiya artımı başladığı zamandan 1918-ci ilədək, Fort-de-Fransın qeyri-adekvat su təchizatı qismən bataqlıqlar əmələ gəlmiş və sarı qızdırma xəstəliyi yayılmışdır. sonradan bataqlıqlar drenaj olunaraq qurudulmuşdur.
Dəniz bazası
For-de-Frans, Fort Saint Luis Degrad des kannes (Fransız Qvianası) kimi, bir Fransız hərbi-dəniz bazasıdır.
Görməli yerləri
Maraq doğuran digər sahələr aşağıdakılardır:
Xalq istehlakı mallarının buraxılışının öyrənilməsinin təşkili (film, 1989)
Məzmun
Filmdə Azərbaycanın texniki peşə məktəbləri şagirdlərinin hazırladıqları ən müxtəlif xalq istehlakı malları barədə söhbət açılır.
For-de-Frans
Görməli yerləri
Martinik-doğulan Empress Josephine, Napoleonun həyat yoldaşı, La Savane bağları vardır. Bu ehtimalla adada köləlik yenidən qurulmasını dəstəklədiyi üçün onu ittiham edən şəxslər tərəfindən 1990-cı illərdə zərər vurulub.
Xalq istehlakı mallarının buraxılışının öyrənilməsinin təşkili (film, 1989)
Film haqqında
Film SSRİ Dövlət Xalq Təhsili Komitəsinin sifarişi ilə çəkilmişdir.
For-de-Frans
Nəqliyyat
Martinika Aime Sezer Beynəlxalq Hava Limanı, Fort-de-France ətrafında yerləşir və A1 Autorout yaxıığındadır.
Mustafa ağa Arif
Mustafa ağa Arif (1774-1845) — şair, Azərbaycan mühacirət ədəbiyyatının ilk nümayəndələrindən biri. Qazax sultanlığının son sultanı.
Həyatı
Mustafa ağa Şıxı ağa oğlu 1774-cü ildə Qazax mahalının Şıxlı kəndində anadan olmuşdu. İbtidai təhsilini molla yanında almışdı. Sonra mədrəsədə şərq dillərini, ilahiyyatı, fəlsəfəni öyrənmişdi.
Mustafa ağa şair idi. Arif təxəllüsü ilə xoştəb şeirlər yazırdı.Onun haqqında Firudin bəy Köçərli yazır: "Mərhum Mustafa ağa fars, türk və hətta rus lisanlarını yaxşı bilirmiş, özü də ziyadə dindar, qeyrətkeş və həqiqətdə arif və dana bir şəxs imiş. Vəli bu biçarə dəxi öz qeyrət və millətpərəstliyi ucundan çox bəlalar və müsibətlərə düçar olubdur. Belə ki, mərhum Mustafa ağa Şəmsəddinli Nəsib Sultan ilə dövlət nəzərində müttəhəm olub, zəval təriqi ilə Rusiyaya göndərilir və orada Kazan və bir rəvayətə görə, Xarkov şəhərində sakin olurmuş. Binəva Arif Rusiyada çox üsrət və zillət çəkir və axırda vətəni-məlufunun fəraqına, dost və əqrəbanın hicranına və düşmənlərin tən və şəmatətinə tab gətirə bilməyib, orada vəfat edir".
Mustafa ağa Nəsib sultan Şəmsəddinli ilə bərabər tutulub Xarkova sürgün edilmişdi. 1845-ci ildə orada vəfat edib.
Ailəsi
Mustafa ağanın Abdulla ağa adlı oğlu vardı.
Emrah Çinik
Emrah Çinik, (Avqust 30, 1977; Bursa, Türkiyə) Türk saç əkimi cərrahıdır.
Həyatı və karyerası
1977-ci ildə Bursada atası Mehmet, anası Samie, derzi valideynlərin övladı olaraq dünyaya gəlmişdir. 1996-cı ildə Uludağ Universitetinin tibb fakutesini qazanmış ve 2002 – ci ildə məzun olmuşdur. Bursadakı ali təhsilini tamamladıqdan sonra 2 illik məcburi xidmət üçün Kırıkkaleyə getmişdir. Məcburi xidməti başa vurduqdan sonra o Medikal Estetik həkimi kimi fəaliyyətə başlamışdır.
2007–ci ildə o İstanbula gəlmiş və Cosmedica Saç Əkimi və Plastik Cərrahiyə Mərkəzini açmışdır. 2008–ci ildə Medikal Park Xəstəxanalr qrupunun Sultanqazi şöbəsində Medikal Estetika və Saç əkimi şöbəsinin direktoru kimi işləməyə başlamışdır. Cosmedica klinika həmin xəstəxanın saç əkimi departmanı olaraq fəaliyyət göstərirdi. 2010-cu ildə o Medicana Beynəlxalq Xəstəxanasında Sultanqazidə olduğu kimi Medikal Estetik həkimi və Saç əkimi cərrahı kimi fəaliyyətə başlamışdır. 2011-ci ildə o Medikal Park Xəstəxanalar qrupunun Bahçelievlər şöbəsində öncəki təcrübələrində olduğu kimi eyni sahə - saç əkimi - üzrə işləməyə başlamışdır.
O hal hazırda öz şəxsi klinikası Cosmedica.da saç əkimi sahəsi üzrə fəaliyyətini davam etdirir.
Saç əkimi faəliyyəti
O ilk illərdə saç əkiminə FUE metodu ilə başlamışdır. 2010–cu ildə DHI (Direct Hair Implantation) metodunu sınamış və çox uğur əldə etmişdir. O həmin illərdə Türkiyədə bu metoddan istidafə edən ilk həkimlərdən biri olmuşdur.
DHI Metodu nədir?
thumb|DHİ Əkim qələmi ilə əkim prosesi DHI metodu saç əkimində ən yeni metoddur. Saç köklərinin alınması prosesi FUE metodunda olduğu kimidir. Sadəcə əkim prosesi fərqlidir. Həkimlər əkim prosesində əkim qələmindən (çoi) istifadə edirlər. Həmçinin bu metodda həkimlər əkim sahəsində daha çox sıxlıq əldə edirlər.
Gorilla Glass
Gorilla Glass hal-hazırda bir çox mobil qurğular, və eləcə də notbuk və televizorların displeylərində istifadə edilən çox möhkəm şüşədir. Son illərdə geniş tətbiq sahəsi tapan bu texnoloji məhsulun tarixi 1962-ci ildən başlayır.
Tarixi
1962-ci ildə Chemcor adlı material ixtira olunur, lakin tətbiq sahəsi tapmır. Üzərindən illər keçdikdən sonra isə bu texnoloji məhsul haqqında xatırlamağa başlayırlar. İlk Gorilla Glass displeyli telefon 2008-ci ildə Nokia N8 oldu. Hazırda isə dünya üzrə istehsal olunan mobil qurğular, və eləcə də notbuk və televizorların 20%-ində bu şüşədən istifadə olunur.
Mobil telefonların əvvəl-əvvəl cızılma ilə bağlı problemləri yox idi, çünki onların displeyləri üçün möhkəm və bahalı sapfir şüşədən istifadə olunurdu. Daha sonralar cızılma ilə bağlı problemlər meydana gəldi. Mobil telefon istehsalçıları həll yolunu Gorilla Glass-da gördülər. Həm möhkəm, həm də yüngül olması bu yeni şüşələri əlverişli etmişdi. Bundan başqa bu cür şüşələrlə təchiz olunmuş sensorlu mobil cihazların sensor matrisi daha həssas olmuş və optik xüsusiyyətlər yüksəlmişdi.
Gorilla Glass aluminosilikatdan hazırlanmış cızıq və zərbələrə davamlı çox etibarlı bir şüşədir. Bu şüşənin hazırlanması zamanı kimyəvi emal aparılır və natrium ionları kalium ionları ilə əvəz edilir. Əldə olunan nəticə isə gözqamaşdırıcı olur, yüngül və möhkəm şüşə. Lakin Gorilla Glass-ın istehsalçısı olan Corning şirkəti bununla kifayətlənməyərək 4 il sonra 2012-ci ildə Gorilla Glass 2 versiyasını təqdim etdilər. Yenilənmiş şüşə əvvəlki xüsusiyyətlərini saxlamaqla 20% daha nazik oldu.
Gorilla Glass 3 öz sələfindən cızılmalara qarşı 40% daha etibarlı, zərbələrə qarşı isə 50% daha dayanıqlı olacaq.
Radmila Milyaniç
Radmila Milyaniç (d. 20 aprel 1988) — Monteneqronu təmsil edən həndbolçu.
Karyerası
Radmila Milyaniç Monteneqro yığmasının heyətində 2012-ci ildə London şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Final oyununda Norveç yığmasına 26:24 hesabı ilə məğlub olan Monteneqro yığması, London Olimpiadasını 2-ci yerdə başa vurdu və gümüş medal qazandı.
Daha sonra Radmila Milyaniç Monteneqro yığmasının heyətində 2016-cı ildə Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Qrup mərhələsində baş tutan beş oyunun hamısında məğlub olan Monteneqro yığması, Rio-de-Janeyro Olimpiadasını 11-ci yerdə başa vurdu.
Tordilium
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Yaqub paşa Rumi
Yaqub paşa Rumi — Osmanlı alimi, qazi.
Həyatı
Yaqub paşa bin Xızır bəy ibn Ömər Cəlal ər-Rumi əl-Hənəfi (v.t.891/1480), İstanbulun ilk qazisi olan türk alimi və şairi Xızır bəyin 810-863/1407-1459) oğludur. Yaqub paşa Xızır bəy Osmanlı alimlərindən olub, Bursada qazilik etmişdir. Sonralar isə Bursa Sultaniyyə məscidində müdərrislik edib h.891/1480-cı ildə orada da vəfat etmişdir.
Köhnə Kral sarayı (Praqa qəsri)
Başlanğıcda roman üslubunda inşa olunmuş Köhnə Kral sarayı Praqa qəsrinin mərkəzi hissəsində (üçüncü həyətin ərazisi) yerləşir. Saray kompleksinin ərazisinə Bütün Müqəddəslər kilsəsi, Vladislav zalı, Köhnə palatalar, Zemstvo lövhələri və Lüdvikov qanadı daxildir. Sarayda Çexiya knyazları və kralları X əsrdən - XVI əsrə kimi yaşamışdılar.
Sarayın yaranması
Saray binası I Sobeslavın və II Vladislavın hakimiyyəti dövründə, yəni 1135—85-ci illər arasında inşa olunmuşdu. O dövrdən hazırkı zamana qədər həmin saraydan yalnız zirzəmi qatının günbəzi, cənub tərəfindən xarici divaların bir hissəsi və onu bəzəyən daşlı qüllələr qorunub saxlanılmışdı. O dövrdə bu divarlar qəsr istehkamının bir hissəsi idi. Binaların qərb xətti daxilində və cənub girişi boyunca roman üslublu qüllələrin qalıqları mühafizə edilmişdi.
Sarayın birinci mərtəbəsində bir zamanlar böyük taxt otağı və knyaz zalı mövcud idi, taxt otağındakı 5 dənə üçlü pəncərələr cənuba baxırdı. Şərqdən saray binasına apsidalı kapella birləşirdi. Öz tikiliş üslubuna görə, saray Ştaufen (və ya Hohenştaufen) sülaləsindən olan pfalslıların qoyduqları meyarlara tam uyğun gəlirdi.
Prjemıslav II Ottakarın hakimiyyəti dövründə (1252-ci ildən sonra), saray genişləndirilərək qotik üslubda yenidən qurulmuşdu. Lakin 1303-cü ildə baş vermiş güclü yanğın hadisəsi nəticəsində saray dağılmışdı.
IV Karlın dövründə sarayın bərpası
1333-cü ildə saray artıq imperator IV Karl tərəfindən yenidən inşa etdirilmişdi. O dövrə aid edilən daş hörgünün qalıqlarını aşağı mərtəbələrdə tapmaq mümkündür, ondan başqa sarayda mühafizə olunan bir sıra portallar, pəncərə hissələri, üçüncü mərtəbədə yerləşən kiçik kapellanın tağı və sarayı şimal tərəfdən genişləndirən böyük arkada həmin inşaat dövrünə aid edilir.
Başlanğıcda sarayın tavanı yastı idi. 1383-cü ildə IV Vatslavın saray sexində çalışan ustalar birinci mərtəbədə qotik üslublu qübbə, qərb qanadında isə ikinefli sütunlu zalı yaratmışdılar.
Lüksemburq sülaləsindən olan hər iki hökmdarımn hakimiyyəti dövründə (yəni 1370—87-ci illərdə), köhnə knyaz kapellasının yerində Peter Parler tərəfindən daha yenisi inşa edilmiş və bütün müqəddəslərin şərəfinə adlandırılmışdı. 1541-ci ildə Praqa qəsrində baş vermiş yanğın hadisəsindən və 1580-ci ildə aparılan bərpa və yenidənqurma işlərindən sonra, kilsədən yalnız xarici divarların qalıqları salamat qalmışdı və o özünün göz oxşayan nəfis və zəngin ornamentlərindən, ajur pəncərə dayaqlarından və qotik tağlarından məhrum olmuşdu.
Vladislav Yagellonskinin dövründəki dəyişikliklər
Ən geniş yenidənqurma işlərindən biri, Vladislav Yagellonski tərəfindən aparılan yenidənqurma işləri idi. Həmin bu dəyişikliklərlə saray özünün hazırkı görünüşünü qazanmışdı. Yenidənqurma işləri Frankfurt şəhərindən olan memar və usta Hans Şpissin rəhbərliyi altında 1483-cü ildə başlanılmışdı. O qərb qanadını kralın şəxsi otaqları ilə genişləndirir, kərpic arkada ilə Müqəddəs Vit kafedralının yeni oratorisi ilə birləşdirir və Vladislav yatağı kimi tanınan otağı dekorativ ulduzlarla bəzədilmiş hündür günbəzlə örtür. 80-ci illərin ortalarından sarayda memar vəzifəsini mərhum qotika üslubunun ən görkəmli və əhəmiyyətli şəxslərindən biri sayılan Benedikt Rid öz üzərinə götürmüşdü.
Benedikt Rid birinci mərtəbənin bütün arakəsmələrini sökür və beləliklə sarayda yeni geniş bir taxt zalı formalaşır (1502-ci ildə zalın adı dəyişdirilərək "Vladislav" qoyulur). Vladislav zalı Köhnə Kral sarayının ən üst qatında yerləşir. Onun təməlində hələ roman dövründən qorunub saxlanılmış binanın qalıqları yerləşir. Bu qədim hörgünün qalıqları zalın qərb və cənub fasadlarında yerləşir. Möhkəmliyin artırılması üçün memar Reyd zalın cənub hissəsində yerləşən tağlarda dayaq sütunlarından istifadə etmişdi. Zalın içərisində heç bir sütun yoxdur, tağların ağırlığı divarlar boyunca gedən pilyastrların üzərinə düşür, tağların kənarları isə bir-biri ilə kəsişərək gül şəklində çox gözəl naxış yaradır. Portallar ilə birlikdə, Vladislav korpusu Çexiya ərazisində intibah üslubunda inşa edilmiş ilk tikili hesab olunur.
Cənubdan memar spiralvari pilləkən, şimaldan isə atlılar üçün nəzərdə tutulmuş, kəsişən qabırğalı və qotik üslublu günbəzlə örtülmüş geniş pilləkən inşa etmişdi. Erkən renessans üslubu həmçinin Lüdvikov fligelində də nəzərə çarpır; fligel saraydan zahaba (yəni saray divarlarının qəsr divarları ilə birləşdiyi yerə) qədər uzanır və onun da inşası memar Ridin rəhbərliyi altında həyata keçirilmişdi.
Azərbaycan Dövlət Qarabağ Tarixi Muzeyi
Azərbaycan Dövlət Qarabağ Tarixi Muzeyi — 1991-ci ildə Şuşa da yaradılmış 1992-ci ildə isə Şuşa işğal olunduğuna görə fəaliyyətini dayandıran muzey. İşğaldan sonra muzeyin 1000-ə qədər eksponatı erməni işğalçıları tərəfindən qarət olunub.
Tarixi
Azərbaycan Dövlət Qarabağ Tarixi Muzeyi 1991-ci ilin fevral ayında Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət Nazirliyi nin əmri ilə Şuşada yaradılmışdır. Muzeyin yaradılma mərhələsində 550-dək eksponat fondu formalaşdırılmış, ştat cədvəli təsdiq edilmişdir. İlkin olaraq muzey üçün Firudin bəy Köçərlinin evi ayrılmış, lakin sonralar muzey Kurort Sanatoriya Birliyinə daxil edilmiş binaların birində müvəqqəti fəaliyyət göstərmişdir. Muzeyinin ilk direktoru Emin Ağayev olub. 8 may 1992-ci ildə Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Şuşa şəhərinin işğal edilməsi nəticəsində muzeyin minə yaxın eksponatı məhv edilmiş və aparılması mümkün olanları isə daşınmışdır. İşğaldan sonra ermənilər talan etdikləri muzey əşyalarını dünya ictimaiyyətinə erməni maddi mədəniyyət nümunələrı kimi təqdim edərək bır sıra ölkələrdə nümayiş etdirirlər.
Cənub nalburunu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Statusu
3 (1994 - 2000-ci illərdə BTMİ-nın Qırmızı Siyahısındə «həssas» - VU A2c növ kimi qiymətləndirilmişdir). Nadir, azsaylı, periferik növ olmaqla məhdud ərazilərdə yayılmışdır. Qafqazda ekspert dəyərləndirmələrinə görə «nəsli kəsilmək təhlükəsi» (EN) statusuna malikdir.
Yayılması
Areal R. euryale Şimal-şərqi Afrika, Cənubi Avropa, Qafqaz, Kiçik, Ön və Orta Asiyanın d.s-dən 1500 m qədər aşağı meşəlik ərazilərini əhatə edir. Qafqazda qeyri bərabər yayılmaqla d.s-dən 1250 m aşağı qeydə alınmışdır. Azərbaycanda təsadüfi fərdlər 4 məntəqədə, Kiçik Qafqazda, daha dəqiq Ordubad Milli Parkında və Dağlıq Qarabağda tapılmışdır.
Alman (Sərdəşt)
Alman - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Cənub nalburunu
Məskunlaşdığı yerlər və həyat tərzi
Azərbaycanda arid landşafta malik ərazilərdə məskunlaşmışdır. Areal daxilində cənub nalburunu oturaq növdür. Mağaralar, süni yeraltı sığınacaqlar və çardaqlar əsas sığınacaq yerləridir. Çox vaxt digər nalburunlar, adi uzun qanadla (Miniopterus schreibersii) itiqulaq gecə şəbpərəsi (Myotis blythii) və üçrəng gecə şəbpərəsi (M.emarginatus) ilə birgə yaşayırlar. Biologiyası az öyrlənilmişdir. İyul ayının əvvəlində balalaması məlumdur. Onlarla və yüzlərlə fərddən ibarət dəstələrə rast gəlinir. Əsasən isti sığınacaqlarda (yeraltı sığınacaqlar, mağaraların isti guşələri, çardaqlar) məskunlaşırlar. Dişi fərdrər açıq asılı vəziyyətdə olur. 2-dən 70-ə qədər fərddən ibarət kiçik qruplarla qışlayır. Bütün bunlar onların vəhşi heyvanlar və təsadüfi müsafirlər tərəfindən məhv olunması ehtimalını yüksəldir.
Sayı
Azərbaycanda Kiçik Qafqazın 4 məntəqəsində tək-tək növləri tapılmışdır.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Arealın məhdudlaşmasına, digər ölkələrdə olduğu kimi antropogen təsir nəticəsində məskunlaşdığı ərazilərin keyfiyyətinin itirilməsi, sığınacaqların ətrafında, uçuş yollarında və qidalanma yerlərində mühitin korlanması, kənd və meşə təsərrüfatlarında zəhərli kimyəvi maddələrdən istifadə olunması nəticəsində əsas yem bazası olan həşəratların məhvi öz təsirini göstərir.
Mühafizə tədbirləri
Azərbaycanda «Nadir, azsaylı, periferik və məhdud yayılma ərazisinə malik» növ kimi Qırmızı Kitaba daxil edilmişdir. Məskunlaşdığı ərazilər Bern Konvensiyasına (Əlavə II) uyğun olaraq mühafizə olunur. Bəzi məskunlaşma əraziləri XMOTƏ-ndə (Ordubad MP, Şahbuz və Daşaltı DTQ)
Firuz Kazımzadə
Firuz Kazımzadə (27 oktyabr, 1924, Moskva - 17 may, 2017, ABŞ ) — Amerika tarixçisi, Yel Universitetinin tarix üzrə əməkdar professoru, əslən azərbaycanlıdır.
Həyatı və təhsili
Firuz Kazımzadə 1924-cü il oktyabrın 27-də Moskvada anadan olub. Atası İran səfirliyinin əməkdaşı olub. İlk təhsilini Moskvada alan Firuz Kazımzadə sonradan ABŞ-yə gedərək 1944-cü ildə Stenford Universitetinə daxil olub. 1946-cı ildə universiteti fərqlənmə ilə bitirib. Bir il sonra elə həmin universitetdə magistraturanı bitirib. 1950-ci ildə Harvard Universitetində Rusiya tarixi dair doktorluq dissertasiyasını müdafiə edib.
Fəaliyyəti
1954-1956-cı illərdə Harvard Universitetində işləyən Firuz Kazımzadə sonradan Yel Universitetində fəaliyyətini davam etdirib O, "Zaqafqaziya uğrunda mübarizə (1917-1921)" adlı kitabını qısa müddətdə tamamlamışdır. 1951-ci ildə həmin kitab "Fəlsəfi kitabxana" nəşriyyat şirkəti tərəfindən nəşr olunmuşdur. Kitaba Harvard Universitetinin əməkdar professoru Maykl Karpoviç ön söz yazmışdır. Həmin dövrdə Kazımzadənin 27 yaşı var idi. Bu onun ilk kitabı idi. 1968-ci ildə Yell Universitetinin nəşriyyatında "Rusiya və İngiltərə İranda (1864-1914). İmperializmin tədqiqi" monoqrafiyası işıq üzü görmüşdür. Bu kitab 2004-cü ildə Moskvada rus dilində "İranda nüfuz uğrunda mübarizə. Rusiya və İngiltərə diplomatik qarşıdurma" başlığı ilə nəşr olunmuşdur. Kazımzadənin 3-cü əsəri "Böyük İvandan inqilabadək rus imperializmi" əsəri 1974-cü ildə çapdan çıxmışdır.15 may 1998-ci ildən 23 may 2003-cü ilə qədər ABŞ-də beynəlxalq dini azadlıq komisiyasının üzvü olmuşdur. Bəhai dinini qəbul etmişdir. Professor Kazımzadə Rusiya və İran tarixinə dair bir sıra kitabların, habelə nüfuzlu elmi jurnallar üçün çoxsaylı məqalə və rəylərin müəllifidir.
Ölümü
17 may 2017-ci ildə ABŞ-də vəfat edib.
Himouto! Umaru-chan
— Sankaku Head tərəfindən yazılmış manqa seriyası. Əsasında anime və videooyun adaptasiyaları istehsal olunmuşdur
Məzmun
Umaru Doma böyük qardaşı ilə yaşayan şagirddir. Məktəbdə yaxşı görünüşə, yüksək qiymətlərinə və müxtəlif sahələrdəki istedadına görə ideal bir şagird sayılır. Lakin evə dönərkən vaxtını videooyunlara xərcləyən, qardaşından asılı olan tənbələ çevirir.
Manqa
Manqa ilk dəfə Shueisha nəşriyyatının Miracle Jump jurnalında 16 avqust 2012-ci ildə çıxmış, daha sonra 16 oktyabr 2012-ci ildə çıxmış buraxılışında nəşr olunmuşdur 14 mart 2013-cü ildən manqa seriayası Weekly Young Jump jurnalında nəşr olunur.
Anime
Anime adoptasiyasını Doga Kobo studiyası elədi. Aimi Tanaka Umarunu, Kenci Nocima isə Taiheini səsləndirdi. Rejissoru Masahiko Ota, yazarı Takaşi Aoşima, personaj dizayneri Aya Takano, səs rejissoru isə Yasunori Ebinadır. Serial 2015-ci ilin iyulun 9-u və sentyabrın 24-ü arasında Yaponiyada və eyni zamanda Crunchyroll saytında yayımlanırdı. 2017-ci ilin yazında manqanın 10-cu cildi ilə birlikdə OAD seriyası buraxılacağı anons edilmişdir.
Oyun
FuRyu tərəfindən hazırlanmış adlı simulasiya oyunu PlayStation Vita üçün 2015-ci ilin dekabrın 3-də çıxmış.
Lişniy adası
Lişniy adası — Şimal Torpağı arxipelaqı ərazisinə daxildir. İnzibati cəhətdən Krasnoyarsk diyarının Taymır Dolqan-Nenes rayonu ərazisinə yerləşir.
Yerləşməsi
Laptevlər dənizini ərazisində, Şimal Torpağı Arxipelaqının şərq hissəsində, Axmatov körfəzinin şimal-şərqində yerləşir. Bolşevik adasından 2 km aralıda yerləşir. Bolşevik adasından Nenametnıy boğazı ilə ayrılır. Lişniy adasından cənubda Vstreçnıye adaları yerləşir. Lişniy adasının qrupa daxil ən yaxın adası arasında məsafə 400 metrdir. Ada ərazisi kiçik təpəciklərdən ibarətdir.
Təsviri
Cənubdan şimala doğru uzanır. Uzunluğu 6 km, eni 3,5 km təşkil edir. Adadanın şimalı boyunca enziz körfəz uzanır. Adanın qərbində Qlubokoe gölü yerləşir. Göl 700 metr radiusa malikdir. Ada ərazisi kiçik təpəciklərdən ibarətdir. Cənub-qərbində adanın ən hündür nöqtəsi yerləşir. Maksimal hündürlük 27 metrdir. Bu regionda geodeziya məntəqəsi yerləşir. Adanın sahilləri sıldırımlıdır. Adada yerləşən Ostrıy burnundan on metrlərlə aralıda adsız ada yerləşir. Digər adsız ada isə 2,4 km şərqdədir.
Mazut Konstitusiyası
Mazut konstitusiya - Rusiya fəhlə hərəkatı tarixində fəhlələrlə sahibkarlar arasında imzalanmış ilk müştərək müqavilə idi.
Fəhlə hərəkatının güclənməsi
XX əsrin əvvəllərində Rusiyada baş verən ümumi böhranla əlaqədar meydana çıxan ağır iqtisadi vəziyyət, Rusiya-Yaponiya müharibəsində bir-birinin ardınca baş verən ağır məğlubiyyətlər ölkədə, xüsusilə Bakıda bir sıra fəhlə çıxışlarına gətirib çıxardı.
1904-cü il dekabrın 12-də "Balaxanı və Bibiheybət fəhlələrinin təşkilatı" çörəkçilər və şəhərin su təchizatı fəhlələrindən savayı bütün sənaye fəhlələrini ümumi tətilə çağıraraq, qabaqcadan elan etdi ki, tətil ancaq təşkilatın xəbərdarlığından sonra dayandırıla bilər və sahibkarların fəhlələri qorxutmağa yönəlmiş bütün cəhdləri "təşkilatın cavab addımlarını gücləndirəcək və ən qəti tədbirlər görüləcəkdir". Xəzər-Qara dəniz cəmiyyətinin fəhlələri tətilə birinci başladılar. Onların ardınca Nobel, Rotşild, Mantaşev və Mirzoyevin mədənlərinin, günortaya qədər Bibiheybət, habelə Qara və Ağ şəhərlərin fəhlələri işi dayandırdılar. Bu möhtəşəm çıxışın elə birinci günündə 40-a yaxın firmanın fəhlə və qulluqçuları tətilə qoşuldular.
Ertəsi gün tətil genişlənməkdə davam edirdi. Axşama yaxın "Kaspi", "Baku", "Bakinskiye izvestiya" qəzetləri mətbəələrinin fəhlələri işi dayandırdılar. Dekabrın 16-17- də "Şərq cəmiyyəti", "Qafqaz və Merkuri‖nin emalatxanaları, habelə "Nadejda" kompaniyası, tənbəki fabriki və Dadaşovun tərsanəsinin fəhlələri, sonra isə Xəzər ticarət donanmasının dənizçiləri, şəhər konkasının, mağazaların, emalatxanaların işçiləri də tətilə başladılar. Beləliklə, tətil ümumi xarakter alaraq 50 minədək adamı əhatə etdi.
RSDFP Bakı Komitəsi əvvəldən, qış mövsümü olmasını və dənizdə naviqasiyanın dayandırılmasını nəzərə alaraq, bu tətilin əleyhinə çıxmışdı. Lakin hadisələrin geniş miqyas aldığını görüb tətilə qoşuldu və bu barədə buraxdığı vərəqədə elan etdi: "Tətil başlamışdır. Hazırkı məqamda kapitalistlərə müharibə elan edilməsinə bizim münasibətimiz necə olursa olsun, biz bütün qüvvələrimizi sərf etməliyik ki, qələbə bizim, fəhlələrin olsun. Lakin, yoldaşlar, unutmayın ki, nə qədər ki, bizim başlıca düşmənimiz (çar hökuməti), bizim kapitalistlərin dostu devrilməyibdir, kapitalistlər üzərində bizim heç bir qələbəmiz möhkəm olmayacaq".
Tətil komitəsinin yaradılması və başlıca tələblər
Tətilə rəhbərliyi ələ almaq uğrunda iki təşkilat arasında mübarizə başlandı. Bu zaman Bakı Komitəsi şəhər rayonunda, şendrikovçular isə neft mədənləri və neftayırma zavodlarında üstün mövqeyə malik idilər. Bakı Komitəsi tətilə rəhbərlik etmək üçün A.M.Stopani, P.A.Caparidze və İ.Fioletov başda olmaqla, tətil komitəsi təşkil etdi. Şendrikovçular tətil komitəsinə daxil olmaqdan imtina etdilər.
Bu zaman tətil genişlənməkdə davam edirdi. Neft sənayeçiləri danışıqlara getməyə məcbur oldular. İki həftə əvvəl şendrikovçuların hazırladıqları tələblərin bütöv təkrarı olan bir sıra iqtisadi tələblər ətrafında danışıqlara RSDFP(b) Bakı Komitəsinin nəzarəti altında olan Tətil komitəsi fəhlələrin nümayəndəsi kimi rəhbərlik edirdi.