cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Frederik Brüs Tomas
Həyatı
Frederikin gözü daha da yüksəklərdəydi. Şəhər mərkəzindəki bir bağçalı teatr olan "Şantikleer" iflas etmişdir. O, "Şantikleer"in adını Parisdəki məşhur "Maksim's" restoranından ilhamlanaraq "Maksim"ə dəyişdirməyə qərar verir. Beləliklə o, Moskvada varlıların sevimli məkanı olan "Maksim" gecə klubunu yaradır.
Lakin 1917-ci ildəki Oktyabr inqilabından sonra ölkədə sovet hakimiyyətinin qurulması onun xeyrinə olmur. Bir sıra çətinliklərə məruz qalan Tomas ABŞ səfirliyinə müraciət edir. Ancaq səfirlikdən ona bildirirlər ki, həm Rusiya vətəndaşı, həm də zənci olduğuna görə ona kömək edə bilməyəcəklər.
ABŞ-dən əli üzülən Tomas, daha sonra ailəsi ilə bərabər uzun sürən çətinliklərdən sonra Türkiyəyə gedir. Türkiyədə 9 il yaşayır. Amma Tomasın bütün var-dövləti Rusiyada qalmışdı. Buna görə də Türkiyədəki fəaliyyətinə hamballıq etməklə başlayır. Yenə də ofisiantda bəxtini sınayır və cəmi 1 il ərzində itirdiklərini yenidən qazana bilir.
1920-ci ildə macərəpərəst zənci Tomas İstanbulda indiki Taksim meydanında "Stella" adlı caz və gecə kluba açmağa qərar verir. O, dünyada məşhur olan caz musiqisini Türkiyəyə gətirir. Ardınca burada da "Maksim" klubunu açır və Avropadan rəqqasələr gətirir. "Maksim" qısa müddət ərzində İstanbulun ən məşhur gecə klubuna çevrilir. Müştəriləri sırasında tanınmış adamlarla yanaşı, hətta diplomatlar da vardı. ABŞ səfiri Admiral Bristol bütün dəvətlərini məhz bu klubda verirdi.
Həbs olunması
thumbnail|right|250px|[[Yıldız Sarayı]] Tomas daha sonra Türkiyə tarixinin ən utancverici qumarxanası olan "Yıldız Sarayı"nda açılan oyun salonuna şərik olur. Amma hər şey bir gecədə yerlə-yeksan edilir. Qumarda bütün sərvətini itirən bir türk "Yıldız Sarayı"nın qapısı önündə intihar edir. Bunun ardınca 1927-ci ilin sentyabrında bu qumarxana bağlanır. Bu, Tomasın sonu demək idi. Nəticədə o, müflis olur. Çünki "Stella" və "Maksim" gecə klublarından əldə edilən gəlir borclarının ödənilməsinə kifayət etmirdi. Həbs olunacağını bildiyi üçün o, ABŞ və Rusiya səfirliklərinə müraciət edir. Ancaq bütün qapılar üzünə bağlandı və 1927-ci ildə Tomas borc üzündən həbs olunur. Borclu olduğu şəxslər gecə klublarını borca qarşılıq aldılar.
Vəfatı
Tomasın həyatı 1928-ci ildə Türkiyədə faciəli şəkildə başa çatmışdır. 1928-ci ilin mayında Tomas ağır xəstələnir və həbsxanadan Taksimdəki Pastor xəstəxanasına köçürülür. 55 yaşında ikən 12 iyun 1928-ci il tarixində həmin xəstəxanada ölür. Öldüyü xəstəxana onun Türkiyədə qurucusu olduğu ilk gecə klubunun bir neçə metrliyində yerləşirdi.
Məzarı
Dostları Toması İstanbuldakı Feriköy Latın məzarlığında dəfn edirlər. Amma məzara baş daşı qoymaq üçün tələb olunan pulu heç kəs vermir və nəticədə Tomasın məzarı itir.
Erigeron eruptens
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Andalien
Río Andalién - Çili çay.
Abdulla Əmir Haşımi
Abdulla Əmir Haşimi (Cavanşir) Əmirbahadır oğlu (1950) – publisist, tərcüməçi, jurnalist
Həyatı
1950-ci ildə Güney Azərbaycanda, Təbrizin ətrafında yerləşən Həştəri mahalında zəhmətkeş ailədə dünyaya göz açıbdır. Bir yaşında Təbrizə köçən A. Əmir Haşimi, ibtidai məktəb təhsili ilə həmzaman hələ uşaqlıq illərindən ailəsinin iqtisadi vəziyyətindən asılı olaraq işləməyə başlayıb. İbtidai məktəb dövründən oxumağa marağı olan A. Əmir Haşimi, cəmiyyətin ona yaratdığı dar şəraitdən irəli gələn minlərcə sualın cavablarını oxuduğu kitablarda axtarırdı. Orta təhsilini riyaziyyat ixtisasında Təbrizin məşhur Firdovsi gimnaziyasında alıb. Təbriz Universitetinin fizika fakültəsində oxuyarkən, həmzaman axşamlar oxuduğu texniki institutu bitiribdir. Təbriz Universitetində təhsilini davam edərkən, Təbrizin gimnaziyalarında fizika elmini tədris edib. 1974-cü ildə atası vəfat etdikdən sonra, ailəsinin məişətini idarə etmək üçün, günortadan sonra Sofiyanın sement zavodunda teknisyən kimi işə başlayıb.
1973-cü ildən dostları ilə milli və siyasi qrupları təşkil etdiklərinə və Şah rejiminin əleyhinə apardıqları fəaliyyətə görə 1976-cı ildə bir neçə dostu həbsə alınır və A. Əmir Haşimi gizli yaşamağa və yeraltı fəaliyyətə məcbur olur. Ancaq bir il sonra o da həbs olunur. Lakin inqilab başlamışdı və Azərbaycan xalqı meydana gəlmişdi. İlk fürsətdə dostları ilə birgə Təbriz və Azərbaycanın digər şəhərlərində Azərbaycan Demokrat Firqəsinin ofislərini açır. İnqilabdan sonra dörd ilə yaxın yarım-ələni siyasi fəaliyyətdə Firqənin Mərkəzi Komitəsinin İcraiyyə Heyətinin üzvü kimi Firqənin işçi-fəhlələr məsulu, Azərbaycanın vilayət məsulu və Firqənin kəndlilər üzrə məsuliyyətini daşıyır. Bu dövrdə Azərbaycanda fəhlə sendikaları, kənd şuraları, Azərbaycan yazıçı və şairlər cəmiyyətinin təsis və fəaliyyətində birbaşa çalışır. 1980-ci ildə "Xəlq Müsəlman" hadisələrində A. Əmir Haşimi, firqəçi yoldaşlarının biri ilə həbsə alınır və edamilər sırasına salınır. Qırmızı Xaç, vəkil və dostlarının fəaliyyəti əsasında ölümdən xilas edilir. 1981-ci ildə rəsmi olaraq Firqə qeyri-qanuni elan edilir və Firqənin sədr müavini həbs olunur. Firqənin bir sıra məsulları mühacirətə gedirlər, A. Əmir Haşimi isə yenidən yeraltı fəaliyyətə üz tutmağa məcbur olur. Bu ağır dövr tam 10 il davam edir. 10 il ki, birbaşa ağır təşkilati məsuliyyətlər daşıyır. Doyüş və daldalanma ilə dolu olan 10 il. Həmin dövr, gizli fəaliyyət ilə ələni fəaliyyətin birləşdirməsi dövrü idi. Türkcə kitabların çapı, Azərbaycan filmlərinin çoxaldılıb yayılması, beynəlxalq insan haqqları orqanlarına imza toplama, şəhidlərin anma mərasimlərinin təşkil edilməsi, şair və yazıçıların yubileylərinin keçirilməsi, şeir gecələrinin təşkili, Azərbaycan icmalarının yaradılması, dağçılıq və bu kimi ələni toplumların yaradılması A. Əmir Haşiminin ələni işlərindən idi. Eyni zamanda Tehran, Qəzvin, Zəncan, Ənzəli və Təbrizin zavodlarında mühəndis vəzifəsində müvəqqəti və qeyri-rəsmi işləyirdi. Zavodlarda işlədiyi zaman, Azərbaycan iqtisadiyyatı üzrə, həmçinin cəmiyyətin elm, maarif, iqtisadiyyat sahəsində geri qalması səbəblərini arayıb, araşdırırdı.
Texnoloji ixtisasa yiyələnməsinə baxmayaraq, A. Əmir Haşimi, mədəni-maarif sahəsində də öz bilik və bacarığını sınayırdı. Azərbaycan-türkcəsinə dair lüğətləri fars və ingilis dillərinə (30 min sözdən ibarət) çevirib, tərtib edibdir. O, həmin sözlərin dəqiq mənasını öyrənmək və yeri-yerində işlətmək üçün Güney Azərbaycanın xeyli kəndlərinə dəfələrlə səfər edib, bununla yanaşı, əhalinin mədəniyyəti, yaşayış tərzi və bir çox başqa milli həyatı ilə yaxından tanış olubdur. Bu araşdırmalar, onun yazdığı xeyli məqalələrində öz əksini tapır.
Nəhayət 1992-ci ildə İranı gizli yolla tərk etməyə məcbur olur. O vaxt, Azərbaycan Respublikası yeni istiqlal əldə etmişdi, xarici təcavüzə və iqtisadi və siyasi böhranlarla qarşı-qarşıya idi. Bunlara baxmayaraq Azərbaycan Dövlət TeleRadio Verilişləri Şirkətində jurnalist kimi işə alınır və 6 il, 1998-dək, Xarici Verilişlərin Şərq (türk, fars və ərəb) redaksiyasının baş-redaktor müavini vəzifəsində işləyir. Həmin dövrdə elmi və texniki savadını təkmilləşdirmək üçün Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasında elektrik-mühəndisliyi üzrə magistratura dərəcəsini alır və Bakı Dövlət Universitetinin tarix fakultetində isə dissertant kimi araşdırmağa başlayaraq, üç ildən sonra "İran İslam Respublikası ilə Azərbaycan Respublikası arasında iqtisadi-siyasi münasibətlər, 1991-1997" adlı dissertasiya işini tamamlayıb çap etdirir.
Say sistemləri
Mövqeli say sistemi – bu sistemi bizim eradan əvvəl təxminən 40 əsr əvvəl qədim Babilistanda mövqeyə görə nömrələmə əsasında yaranmışdır. Yəni eyni bir rəqəmin tutduğu yerdən asılı olaraq həmin rəqəm müxtəlif ədədləri ifadə edir. Bizim onluq say sistemində nömrələmədə mövqeyə görə nömrələməlidir. Məsələn, 32 ədədində 3 rəqəmi otuzu, yəni 3x10-u ifadə etdiyi halda, 325 ədədində həmin rəqəm 3 yüzü, yəni 3x10x10-u ifadə edir. Onluq say sistemində 10 ədədinin oynadığı rolu Babilistanda mövqeyə görə nömrələmədə 60 ədədi oynayırdı; ona görə də bu nömrələməni 60-lıq nömrələmə adlandırırdılar. Altmışlıq nömrələmədən müasir dövrdə vaxt hesablamalarında istifadə olunur. Məsələn, 60 saat, 60 dəqiqə və s.
Abdulla Əmir Haşımi
Həyatı
Tanınmış Azərbaycan şairi Söhrab Tahirin "İnqilab Qartalı" romanını, "Heydər Əliyevin siyasi portreti" adlı kitabı və Əbülfəz Bərəkətin "Çörək" əsərini Azərbaycan-türkcəsindən farscaya, Əhməd Kəsrəvi Təbrizinin "İranın Məşrutə hərəkatının tarixi" kitabını (1046 səhifədən ibarət) farscadan Azərbaycan-türkcəsinə tərcümə edib, "Fiyuzat" jurnalını eləcə də Səbri Eyvazovun "Nədən bu hala qaldıq?" əsərini dilimizin latin və kiril qrafikalarına köçürüb, çap etdiribdir. A.Əmir Haşimi, Güney Azərbaycanın milli qurtuluş yolunda olan problemləri və onların həlli yollarını əks etdirən bir çox elmi məqalələrin müəllifidir. Yazılarının bir sırası, "Məqalələr toplusu" və "Bir neçə söz..." adlı müəllif-kitablarında nəşr edilibdir.
Say sistemləri
Mövqeyə görə say sisteminin təkmilləşdirilmiş sonrakı inkişafı hindlilərə məxsusdur. Bu sistem onlarda təxminən 150 il əvvəl meydana gəlmişdir. Buradan birinci dəfə ərəblər istifadə etmiş və onlardan da Avropaya keçmişdir. Avropada böyük tarixi səhvə yol verilmiş və hindlilərin mövqeli say sistemində işlətdiyi rəqəmlər "ərəb rəqəmləri" adı altında işlədilmişdir. Əslində isə "Hind rəqəmləri" olmalıdır. Mövqeli say sistemi bizim ölkədə XVII əsrdən işlənməyə başlamışdır. Ona kimi ən çox Roma rəqəmlərindən istifadə olunmuşdur. Hind pozision sistemində (latınca positio – mövqe, yer, vəziyyət deməkdir) hər bir natural ədəd on rəqəmin (0,1,2,3,4,5,6,7,8,9) vasitəsi ilə ifadə edildiyi halda, Babilistan sistemində 60 rəqəmin vasitəsilə edilir. Bu cəhətdən də onluq say sistemi ondan üstün hesab edilir. Con Vallis (1616–1703) "Universal arfimetika" kitabında birinci dəfə müxtəlif əsaslı say sistemlərini araşdırmış və ədədlərin üçlük, dördlük və s. mövqeli sistemlərdə göstərilməsinə baxmışdır. O da bu prosesdə onluq mövqeli say sisteminin üstünlüyünü əsaslandırmışdır. Bunun kimi ikilik say sistemi də maraqlı idi. Onun əlamətləri və yazılı göstərilməsi ilə bir çox riyaziyyatçılar, o cümlədən fransız alimi B. Paskal (1623–1662), alman riyaziyyatçısı Q. F. Leybnits və İsveçrə riyaziyyatçısı İohan Bernulli (1667–1748) məşğul olmuşlar.
Abdulla Əmir Haşımi
Həyatı
2001-ci ildən 2006-cı ilədək Dünya Azərbaycanlıları Konqresinin İdarə Heyətinin üzvü, 2006-cı ildən isə Güney Azərbaycan Konqresinin birinci məsulu vəzifəsindədir.
Say sistemləri
Mövqesiz say sistemi – Bütün say sistemləri mövqeli və mövqesiz olmaqla iki yerə ayrılır. Hər hansı sistemdə rəqəmlərin yazıldığı işarənin qiyməti onun mövqeyindən, yəni durduğu yerdən asılı olaraq dəyişməzsə, onda həmin sistem mövqesiz say sistemi adlanır. Məsələn, Roma say sistemi mövqesiz say sistemidir. Burada hər bir rəqəm, yazılışda durduğu yerdən asılı olmayaraq eyni bir ədədi ifadə edir. Belə ki, III ədədində 1 rəqəmi birinci yerdə bir ədədini göstərdiyi kimi, ikinci və üçüncü yerlərdə də bir ədədini göstərir, lakin onluq say sistemində biri təkliyi, digəri onluğu, üçüncüsü isə yüzlüyü göstərir.
Abdulla Əmir Haşımi
Həyatı
1998-ci ildə BMT vasitəçiliyi ilə İsveçə mühacirət edən, A. Əmir Haşimi, hal-hazırda yaşadığı Stokholm şəhərində ibtidai-məktəb müəllimi işləyir. Evlidir, üç övladı (Aydın, Babək və Ayda), iki nəvəsi (Batuxan və Damla) var.
Say sistemləri
Mövqeli say sisteminə misal olaraq ikilik, səkkizlik, onluq, onaltılıq say sistemləri göstərilə bilər. Onluq say sistemi bizim gündəlik işlətdiyimiz say sisteminə deyilir.
Tanrı öldü
150px|thumbnail|right|Fridrix Nitsşe
" Tanrı öldü " ( Almanca :  ) Fridrix Nitsşe, Tanrı öldü! ifadəsini ilk dəfə "Şən Elm" əsərində istifadə etmişdir. Nitsşe Şən Elm kitabında bunları demişdir: "Tanrı öldü.Tanrıdan geriyə yalnız bir ölü qalıb.Və biz onu biz öldürdük.Özümüzü necə təsəlli edək, biz qatillərin, qatilləri?Dünyanın indiyədək sahib olduğu şeylərdən ən müqəddəs və ən qüdrətli nə idi ki, bıçaqlarımız altında qanımız axdı: bu qanı bizdən kim siləcək?Özümüzü təmizləyə biləcək hansı su var?Hansı kəffarə bayramlarını, hansı müqəddəs oyunları icad etməli olacağıq?Bizim üçün çox böyük deyilmi, bu əməlin izzəti?Ona layiq olmaq üçün biz də tanrı olmamalıyıqmı?"
Nitsşe bu kəlamdan "Zərdüşt belə deyirdi" əsərində də istifadə etmişdir. Nitsşe, bunu nihilizm əsrinə giriş olaraq göstərmiş və Tanrını öldürənin məhz biz olduğumuzu demişdir.
"İndi hara gedirik? Bütün günəşlərdən uzağamı? Dayanmadan yıxılmırıqmı? Önə, arxaya, sağa, sola, hər yerə yıxılmırıqmı? Hələ də yüksəklik və alçaqlıq qavramları mövcuddurmu? Sonsuz heçlikdə boş-boş gəzmirikmi? Sifətimizdə boşluğun nəfəsini hiss etmirikmi? Hava indi həmişəkindən daha da soyuq deyilmi? Gecələr getdikcə daha çox qaranlıqlaşmırmı? Tanrı öldü! Tanrı öldü! Onu öldürən bizik!"
Nitsşe, Tanrının insan tərəfindən uydurulan bir ulu varlıq olduğunu, bu qavramın təmsil etdiyi həyat fəlsəfəsinin isə başdan-başa səhv və mövcud oluşa qarşı olduğunu və Tanrının öldürülməsi ilə yaşamın dirilə biləcəyini düşünürdü. İnsanlar bu ölümü öz üzərlərində yeni qələbə kimi dəyərləndirməlidir. Əks təqdirdə mənasızlığın və yoxluğun içində yaşamaqla bunun cəzasını çəkəcəklər. Nitsşe, Tanrının ölməsi ilə fövqəl insana gedən yolun açıldığını və bu fürsətdən istifadə etməyin zəruri olduğunu düşünürdü.
İstinadlar
Friedrich Wilhelm Nietzsche
Kefli (Göyçə)
Tarixi
Rayon mərkəzindən 8 km cənub-qərbdə, Qoşabulaq kəndinin yaxınlığında yerləşmişdir. Erməni mənbələrində kəndin adının Qırxbulaq, Kefli olduğu da göstərilir.
Toponim Azərbaycan dilində «cüt» mənasında işlənən qoşa sözü ilə bulaq hidronimi əsasında əmələ gəlmişdir. «İkinci» fərqləndirici əlamət bildirir. Hidrotoponimdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir.
Əhalisi
1918-1919 - cu illərdə kəndin əhalisi ermənilər tərəfindən qırğınlarla qovulmuşdur. 1922-ci ildə burada 59 nəfər əhali qeydə alınmışdır.
Keflidə 1919-cu ildə Andronikin quldur dəstəsi əhalını qılıncdan keçirmiş, var-dövlətini talamışlar, Kənd xarabalıga çevrilmişdir.
1923 - cü ildən sonra kənd xarabalığa çevrilmiş, Kəndin əhalisi Qoşabulaq kəndinə köçmüşdür. İndi ölü kənddir.
Kuray
Kuray (başq. ҡурай,, ) - iki-yeddi barmaqyeri olan uzun bir açıq büllur flüt və başqırdlarının milli alətidir.
Ən çox yayılmış kuray tipi, ürəklərdepistil və ya Kamçatka pleurospermum (Pleurospermum uralense) adlanan çırpınan bitkinin kökündən hazırlanmış bir qurudur. Bir qurayenin kökləri 2-3 metr uzunluğundadır. İyul ayında çiçəklər, sonra isə avqust-sentyabr aylarında qurur. Sentyabr ayında kəsilir və quru və qaranlıq yerdə saxlanılır. Uzunluğu bir bitkinin kökünü əhatə edən bir palmanın eni 8-10 dəfə ölçülür. İlk çuxur bitki üstündən dörd barmaqlıq məsafədə, bir-birindən iki barmaq məsafədə növbəti üç dəlik, dördüncü dəlikdən üç barmaqlıq aralıqda beşinci aralıkda aparılmalıdır.
Bir quray uzunluğu təxminən 510-810 millimetrdir. Qurayanın diapazonu üç oktavadan ibarətdir. Quray solo və ansamblı aləti kimi istifadə olunur. İndi bir quray qoplama ilə edilə bilər. Daha sabitdir və onun səsləri təbii qurayanın səsini eşidir.
Beynəlxalq Musiqi Xalk Festivalı, Beynəlxalq Tələbə və Gənclik Festivalı və nadir musiqi alətləri ifaçılarının ümumrespublika müsabiqələri laureatları və diplomu qazanan bir çox quray ifaçı var.
Dövlət bayrağı və Başqortostan dövlət emblemi üzərində quray çiçəklərinin bir şəkil var.
Məşhur quray ifaçılarına isə Baik-Sasan,İ.Murzakev,G.Arginbayev,Y.İcyanbaev,İ.Dilmuxaxmetov,G.Suleymanov,K.Diyarov və s. aiddir.
Quba məscidi
Quba məscidi - Səudiyyə Ərəbistanında məscid. Müsəlmanların tikdiyi birinci məsciddir.
Monodelphis scalops
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Bratislava
Bratislava (slov. Bratislava (1919-cu ilədək — Prešporok, Prešporek (Preşporok və ya Préşporek)), alm. Pressburg, mac. Pozsony (Pojon)) — Mərkəzi Avropada şəhər, Slovakiyanın paytaxtı. 1536-1784-cü illərdə Macarıstanın paytaxtı olmuşdur. Əhalisi təxminən 827 000 nəfərdir.Şəhər çox sayda festival və ticari sərgiyə ev sahibliyi etməkdədir.
Panorama
900px|Bratislav hradından şəhərə mənzərə 900px|Bratislavaya Tyršovho sahil küçəsindən mənzərə
Nizamlama alqoritmi
İnformatikaa nizamlama alqoritmi siyahıdakı elementləri müəyyən bir nizamla (sıra ilə) düzmək üçün istifadə olunan alqoritmdir.
Erigeron evermannii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İclal Aydın
İclal Aydın — Türkiyə teatr və kinoaktrisası.
Həyatı
14 sentyabr 1971-ci ildə Nevşəhərdə anadan olmuşdur. Kürd kökənli ata ilə çərkəz kökənli ananın övladıdır. Ankara Universiteti Dil və Tarix-Coğrafiya Fakültəsi Teatr aktyorluğu ixtisasına qəbul oldu. 1990 ilində Berlinə köçdü ve 6 il ərzində müxtəlif rollarda, dramaturg olaraq işlədi.
Monodelphis sorex
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Babadağ (şəhər)
Babadağ — müasir Rumıniyada şəhər
Qədim Osmanlı şəhərlərindən olmuşdur. Baba Dağ Osmanlıların güclü və əmin qalalarından idi. Sultan IV Murad bu torpaqların mühafizəsini gücləndirmək məqsədilə Qoca Kənan paşaya (Sultan Əhmədin damadı, onun qızı Atikə sultanın əri) əmr verir: "başın sənə gərəkdirsə, Baba Dağ qalasını möhkəm bir qalaya çevir". 1. Baba Dağ və ətrafı Çələbi Sultan Mehmetin hünəri və qeyrəti sayəsində Osmanlı hakimiyyətinə daxil olmuşdusa da (1416) bu yerlərin çox-çox əvvəldən türkmən yurdu olduğu məlumdur.
Turla çayı boyunca (müasir Dnestr çayı ətrafı) torpaqlardan keçən Övliya Çələbi şəhərin adıyla bağlı göstərirdi ki, burada Sarı Saltık Sultan (o "piri- Türküstan" kimi tanınan Xoca Əhməd Yasəvinin tələbəsi olmuşdur) dəfn olunduğu üçün bu yer Baba Dağ adlanmışdı. Eyni zamanda onunla yanaşı burada digər çoxlu pirani qəbirlər vardır. Səyyah həm də şəhərdə Sarı Saltık Sultanın təkkəsi və ona bitişik olan gözəl Ulu Cameni ziyarət etdiyini söyləmişdi. Şəhərin görməli-gəzməli yerləri olan Dədə Saltık Sultan meşə qoruğu, Yar Bağları, Böyük meşəlik, Lalə bağçalarını...səyyah aludəliklə təsvir etmişdir.
Övliya Çələbini heyran qoyan gözəlliklərdən indi bir əsər qalıbmı?! Tarixçi Hammer də yeddi müxtəlif yerdə məzarı olan Sarı Saltık babanın əsas qəbrinin burada olduğunu göstərərək yazırdı: Övliya Saltıq baba XII əsrin 60-cı illərində yüz min Səlcuq türkü ilə bura gəlmiş, o vaxtdan bu yerlərə Dobruca Tatarıstanı deyilmişdi. Öləndə müridlərinə vəsiyyət etmişdi ki, onun nəşini yeddi yerə bölüb ayrı-ayrı yerlərdə dəfn etsinlər. bununla ziyarətgah halına gələn bu torpaqların İslam imperiyası torpaqlarına çevrilməsinə çalışmışdı.
Luan Namta Muzeyi
Luan Namta Muzeyi — Louan Namta Əyaləti Muzeyi kimi də tanınan, Laosun Luan Namta şəhərində yerləşən muzeydir. Daha çox antropoloji muzey kimi tanınan muzeydə yerli əhali ilə bağlı və etnik geyimlə bağlı çoxlu əşya toplanmışdır. Xamu bürünc təbillər, toxuculuq, keramika, əmək alətləri, məişət əşyaları, əl silahları və Buddizm ilə əlaqəli əşyalar muzeydə sərgilənir.
Tomaş Masarik
Tomaş Masarik (, 7 mart, 1850-14 sentyabr, 1937) — çex filosofu, tarixçi, siyasətçi, Çexoslovakiyanın ilk prezidenti (1918-1935).
Həyatı
Tomaş Masarik 7 mart 1850-ci ildə doğulmuşdu. Atası Yozef Masarik (1823—1907) Slovak əsilli Avstriya-Macarıstanın macar tərəfindən bir şəxs idi. Anası Tereza Masarikova (qızlıq soyadı — Kropaçkova) (1813—1887) — Moraviyalı alman idi.
Tomaş Masarik müəllim məktəbini bitirdisə də, çilingər yanında şagird işləməyə başladı.
Tomaş Masarik 14 sentyabr 1937-ci ildə vəfat edib.
Çəng
Çəng – simli musiqi aləti. Çağdaş arfanın sələfidir. Arfanın ən qədim növüdür. Bir sıra Şərq xalqlarının çəngi olsa da, Azərbaycanda olan alət onlardan ən böyük diapozonlusu olub. Azərbaycan cənginin 31-32 simi olub. Qərb alimləri bu aləti böyüdüb, təkmiləşdirilib arfa formasına salıblar. Amma İranda yenə də bu alətə çəng deyirlər.
Söz açımı
Çəng sözünün "tutmaq", "yapışmaq" mənasını verdiyini güman etmək olar. Çində, İranda belə alətlərə "çəng" deyilib, uyğurlar onu "kunkau", ərəblər isə "cunk" adlandırıblar.
Tarixçə
Çağdaş arfa musiqi alətinin ibtidaisi sayılan çəngin yaranma tarixi çox qədimlərə gedib çıxır. Əsasən, saray məclislərində istifadə olunan zərif və incə səsli çəngin ən erkən növləri İkiçayarası və Misir sivilizasiyalarına aid edilir. Misirlilərə bu alət Şumerdən gəlib. Qədim şumerlilər inandıqları bütlərə uyğun olaraq müxtəlif biçimli çənglərdən istifadə etmişlər: qövsvari, bucaqvari və ya üfüqi uzunsov çanglər. Eramızdan çox-çox əvvəllərə aid edilən çəng musiqi aləti XVI əsrin II yarısına kimi Azərbaycanda istifadə edilmişdir. Şərq əfsanələrində bu alətin ilahi qüvvə tərəfindən yaradıldığı deyilir. Hətta onu "Müqəddəs mələk" də adlandırırdılar. İlk cəngin 6-9 simli olduğu məlumdur. Mülahizələrə görə, çəng ox və yay ovçuluq silahının törəməsidir. Cəngin üzünə dəri çəkilir və ona sim əvəzinə sap bağlanılır ki, onlara pərdələr deyilir. Cəngdən Azərbaycanda XVI əsrin II yarısına kimi istifadə olunmuşdur. Onun üzünə ceyran və ya balıq dərisi çəkilir, simləri ipək və ya bağırsaqdan hazırlanırmış. Orta əsrlərdə Azərbaycanda çox geniş yayılmış qədim musiqi alətlərindən biridir. Yazılı mənbələrdə və miniatür sənət əsərlərində çəng haqqında məlumat olduqca çoxdur. Dahi Azərbaycan şairi Nizami Gəncəvi özünün "Yeddi gözəl" poemasında çəngi belə təsvir edir: Sazın ipək telli xoş avaz almış, Çəngin qulağına halqalar salmış Zil pərdədən qalxan nəğmələr gözəl Çəngin ətəyində nazlanır qəzəl...
Çəng alıb əlinə o dilbər pəri, Söylədi çəkdiyi əziyyətləri. Yayıldı çəng səsi, düşdü hər yanə, Nalə aşiqləri etdi divanə.
Arxeoloqlarının araşdırmalarından belə məlum olur ki, çəngin Azərbaycanda ilk tapıntıları eramızdan əvvəllərə aid edilir. Azərbaycanın qədim mədəniyyət mərkəzi olmuş Bərdə şəhəri yaxınlığında Şatırlı kəndi ətrafında aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı eramızdan əvvəl IV-III əsrlərə aid üzərində çəng çalan qadın fiquru təsvir edilmiş saxsı qablar tapılmışdır. Qablar həmin dövrə aid yerli istehsalın məhsuludur. Tarixi mənbələrdən belə məlum olur ki, orta əsrlərdə Azərbaycanda istifadə olunmuş çəngin, təxminən, 18-24 simi olmuşdur.
XIV əsr görkəmli Azərbaycan musiqişünası Əbdülqadir Marağai "Məqasid-əl-əlhan" əsərində çəng haqqında yazır:
Əvvəl 6-9 simli çəng, daha sonra isə 24-28 simli xromatik arfalar meydana gəlir.
XIX əsrin əvvəllərində fransız Sebastyan Erar alət üzərində bir sıra uğurlu islahatlar apararaq mükəmməl çağdaş arfanı yaratmışdır.
Çəngin milli musiqidə bərpası
XIX əsrdə çəng istifadədən çıxır və unudulur. Ona ikinci həyatı 1975-ci ildən milli çalğı alətlərin bərpasıyla məşğul olan musiqi məktəbinin tar üzrə müəllimi Məcnun Kərimov verdi. 1978-ci ildə ilk bərpa olunmuş alət çəng olur. Məcnun Kərimovun ardınca 1995-ci ildə Türkiyə musiqiçiləri Feridun Özgören və Fikret Karakaya çəngi bərpa edirlər, daha sonra isə Mehmet Söylemez Türkiyənin aparıcı arfaçısı Şirin Pançaroğlu üçün arfa hazırlayır. 2012-ci ildə Bakı musiqi akademiyasının çalışan mühəndis Məmmədəli Məmmədov təkmilləşdirilmiş 44 simli və asan köklənən çəng hazırlayır.
Quruluşu
Çəngin uzunsov və qövsşəkilli hissəsi çanağı təşkil edir. Çanağın açıq üzünə balıq dərisi çəkilir, aşağı tərəfinə bərkidilmiş uzunsov hissə isə qol rolunu oynayır. Bu hissədə aşıqlar yerləşdirilir. Simlərin bir ucu çanaq hissədə dəri üzərinə yerləşdirilmiş metal ilgəklərə, o biri isə taxta aşıqlara bağlanılır. Bərpa olunmuş çəngin bağırsaqdan və ipək sapdan hazırlanmış 30 simi vardır.
Bu alətin müxtəlif növləri olmuşdur. Alətin ümumi hündürlüyü 930 mm, çanağının hündürlüyü 850 mm, qolunun uzunluğu 665 mm-dir. Xromatik sırası 24 səsdən (bəzən 30) ibarətdir. İfa tərzi arfada olduğu kimi sağ və sol əllərin barmaqları ilə çalınır. Çəngdə bir oktava daxilində bütün xromatik qamma səslərinin əldə edilməsinin mümkündür. Diapazonu kiçik oktavanın "sol" səsindən 2-ci oktavanın "fa #" (və ya "si" )səsinə kimidir.
Özbək çənginə Azərbaycanda "səntur" deyilir.
Yeni məscid (İstanbul)
Yeni Məscid və ya Validə Sultan Məscidi — İstanbulda 1597-ci ildə Sultan III Muradın həyat yoldaşı Safiyə Sultanın əmri ilə əsası qoyulan və 1663-cü ildə dövrün padşahı IV Mehmedin anası Turhan Xədicə Sultanın böyük səyləri və ianələri ilə başa çatdırılıb ibadətə açılan məsciddir.
Memar Davud Ağa tərəfindən inşasına başlanmış, Memar Dalğıc Əhməd Ağa davam etdirmiş, ancaq inşaatın başlanğıcından 66 il sonra dövrün memarbaşı Mustafa Ağa tərəfindən IV Mehmed dövründə bitirilmişdir. Memar Sinanın Şahzadə Məscidində və Sedefkar Memar Mehmed Ağanın Sultanəhməd Məscidində etdiyi qübbə planını təkrar edir. Ancaq qübbənin piramidası xatırladır şəkildə yüksəlməsi özünə xas bir xüsusiyyətdir. Yeni Məscid ətrafında Validə Sultan Türbəsi, Səbil, Misir Bazarı arastası var. Məscidin memarlıq üslubu, günbəzdəki yüksəklik vurğusu və yan cəbhə aşırımıdır. Vəqflər Baş İdarəsi tərəfindən məscid və əlavələrində hazırda bərpa işləri aparılır.
Kakao tozu
thumb|upright
Kakao – toxumundan şokolad yağı alınan tropik ağacın yerdə qalan jmıxının üyüdülməsindən alınan tozşəkilli un.
Kakao içkisini kakao tozundan hazırlayırlar. Kakao paxlasından yağ aldıqdan sonra (bu yağ şokolad və şokolad məmulatı istehsalında istifadə olunur) yerdə qalan jmıx üyüdülür və kakao tozu əldə edilir.
Çay və qəhvəni tərkibində alkoloid kofein vardır. Kakaoda isə teobromin maddəsi vardır ki, bu da ürək – damar və əsəb sisteminə oynadıcı təsir göstərir. Süd, qaymaq və başqa xammalların qatılması içkinin qidalılıq dəyərini artırır.
Dnestryanı rublu
Dnestryanı rublu — Dnestryanıda etibarlı olan və 100 kopek formasında olan rubldur. Dnestryanı tanınmayan və ya qismən tanınan dövlətlərdən olduğundan pulun ISO 4217 kodu yoxdur. Ancaq Aqroprombank və Qazprombank kimi bəzi rəsmi olmayan Dnestryanı təşkilatları PRB kodunu istifadə edir. Dnestryanı Respublika Bankı bəzən RUP kodundan da istifadə edir.
Birinci emissiya (1994)
Sovet pulları 1990-cı ildə Dnestryanı Moldova Respublikası qurulduqdan sonra istifadə edilməyə başlandı. Köhnə Sovet respublikaları öz pul vahidlərini istifadə etməyə başlamışkən, Dnestryanı hələ də Sovet rublundan istifadə etməyə davam edirdi. Maliyyə sistemini qorumaq üçün bir cəhd kimi 1993-cü ilin iyul ayında hökumət 1961-1992-ci il tarixli Qoznak təzyiqli Aleksandr Vasilyeviç Suvorov damğası daşıyan və o damğa qaldırıldığı Sovet və Rus rubllarını satıldı. Sovet və Rus pulları yerinə möhürlənmiş pullar istifadə edilməyə başlandı. Etiketləri daşıdığı düşünülən, tədavülə çıxmamış pullar 1994-cü ildən sonra, xüsusilə, kollektorlar üçün yaradılmışdır.
İkinci emissiya (1994-2000)
İlk müvəqqəti pullar 1994-cü ilin avqust ayında dəyişdirildi və 3 sıfır atıldı. (1 yeni rubl = 1000 köhnə rubl) Bu pul yalnız kağız pullardan ibarət idi, metal pullar isə yox idi və yüksək inflyasiya reallaşdı, yeni pulların hazırlanması lazım gəldi. 1994-cü ildə nümayiş olunmasına baxmayaraq, bəzi kağız pullar (50 rubldan 5000 rubla) 1993-cü ildə nümayiş olundu.
Üçüncü emissiya (2000- hal-hazıra qədər)
2000-ci ildə yeni rubldan 6 sıfır atıldı. (1 yeni rubl = 1 000 000 köhnə rubl) Bu yeni emissiyanın həm metal, həm də kağız pulları mövcuddur.
Metal pullar
1 kopekdən 50 kopekə qədər olan sikkələr Sovet dövründən qalma pullar kimi alüminium, ya da mis-sinkdən hazırlanırdı. 1 kopek 2009-cu ilin yanvar ayından tədavüldən çıxarılmışdır.
Nadir metal pullar
2000-ci ildən bəri Dnestryanı Respublika Bankı gümüş və qızıldan hazırlanmış nadir sikkələri tədavülə buraxdı. Onların sayı çox aşağı, dəyəri 500 və 5,000 arasında idi. Başlıqları "Dnestr çayındakı antik qalalar", "Dnestryanının seçmə insanları" və "Qırmızı kitab Dnestryanı" daxildir. Dnestryanı Respublika Bankının internet saytında tam bir siyahı vardır.
Kağız pullar
Dnestryanı Respublika Bankı (Приднестровский Республиканский Банк) tərəfindən tədavülə gətirilmiş 1 rubl köhnə pulla 500 rubla bərabər idi.
2007-ci il seriyası
2007-ci ildə 1 rubldan 100 rubla qədər yeni, müasir pullar çıxarıldı. Yeni kağız pulların təması eyni, amma dizaynı fərqli idi.
=== Valyuta məzənnəsi ===
Dnestr xaricində qəbul edilməsi
Dnestryanı rublu ümumiyyətlə Dnestryanı xaricində pul olaraq qəbul edilməmişdir. Yenə də bəzi Tiraspol ilə əlaqəli avtobus firmaları Kişinyov avtobus stansiyasında Dnestryanı rublundan istifadə edirlər.
Dursun Əhmədov
Dursun Əhməd oğlu Əhmədov — Sovet İttifaqı Sosialist Əməyi Qəhrəmanı, 1950-1952-ci illərəd Belorusiya SSR Volkovısk Şəhər Xald Deputatları Sovetinin deputatı.
Həyatı
Dursun Əhməd oğlu Əhmədov Gürcüstan SSR Borçalı qəzasının Qaçağan kəndi dünyaya gəlmiş, uşaqlığı və ilk gənclik illərini Borçlıda yaşamaışdır. 1950-ci ildə Sovet İttifaqı Silahli Qüvvələrində həqiqi hərbi xidmətə çağrılmış və həyatının 3 ili Belorusiya SSR-in Volkovısk şəhərində keçmişdir. 1953-ci ildən sonra Borçalıya. Qaçağan kəndi dönmüş və ömrünün sonuna qədər Qaçağan kəndində yaşamışdır.
Fəaliyyəti
1941-ci ildə Qaçağan kənd orta məktəbini bitirən yeniyetmə Dursun Əhmədov Qaçağan "Kommunizm" Kolxozunda əmık fəaliyyətinə başlamışdır. O, zəmətsevər və təşşəbüskar olduğunu üçün 1944-cü ildə manqa başçısı təyin edilir.
1949-1952-ci illərədə Belorusiya SSR Qrodnı vilayəti Volıkovısk rayonunda dislokasiya olunan SSRİ Silahlı Qüvvələri Quru Qoşunları 28-ci Ümumqoşun Ordusu 6-cı Qvardıya tank Diziyasında həqiqi hərbi xidmət keçmişdir. 1949-cu ildə D.Əhmədovun başçılıq etdiyi manqa "Trabzon" tütünü becərərk, yüksək məshuldarlıq əldə edir. Bu məsuldarlıq göztəricisi bütün Sovet İttifaqı üzrə birinci yerdə idi. Bu əmək fəaliyyətinə görə SSRİ dövlət rəhbərliyi D.Əhmədova Sosialist Əməyi Qəhrəmanı fəxri adı verdi.
8 iyul 1950-ci ildə Dursun Əhmədov hərbi xidmətdə olduğu zaman, hərbi keçid zamanı 6-cı Qvardiya tank Divizyasının komandanı onu hərbi sıra pönünə dəvət edərək, rəsmi şəkildə bildirmişdir ki, SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 3 mart 1949-cu il tarixli fərmanı ilə, ona Sosialist Əməyi Qəhrəmanı fəxri adı verlmiş və o, "Oraq və Çəkic" medalı ilə təltif edilmişdir. Dursun Əhmədov Sovet İttifaqı Sosialist Əməyi Qəhrəmanı fəxri adı alanda cəmi 19 yaşında idi.
1950-ci ildə xidmətlərinə görə SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin fərmanı ilə, Sovet İttifaqının ən yüksək mükafatlarından biri olan "Lenin ordeni" ilə təltif edilmişdir.
1950-ci il Sovet İttifaqnda yerli Sovetlərə keçirilən seçkilərdə Dursun Əhmədov Volkovısk Şəhər Xalq Deputatları Soveetinin deputatlığına namizəd irəli sürülmüş və o Beloruisiya SSR Volkovısk Şəhər Xalq Deputatları Sovetinin deputatı seçilmişdir.
D.Əhmədov 1950-1952-ci illərdə xalq deputatı kimi dəfələrlə Belorusiya KP Mərkəzi Komitəsinin və digər ümumrespublika tədbirlərində dəflərlə iştirak etmişdir.
Sosialist Əməyi Qəhrəmanı kimi D.Əhmədov daima Gürcüstan KP MK-nın, Gürcüstan KP Marneuli Rayon Komitəsinin tədbirlərində yerli əhaliyi təmsil etmişdir.
Monodelphis theresa
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Erigeron exilis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Ssenari müəllifi
Ssenari müəllifi və ya ssenarist — hər uzunluqda, izlənilə bilən film üçün, özünün meydana gətirdiyi, ya da var olan qaynaqları vizual dilə çevirərək, müəyyən bir sistem içində vizual izahat meydana gətirərək mətnlər (ssenari) yazan şəxsə deyilir.
Təngərüdçay
"Təng" - talış dilində "dar", "ensiz", "ru, rud" isə "çay deməkdir. Ensiz çay dərəsinə malik olduğu üçün yerli əhali tərəfindən çaya bu ad verilmişdir.
Monodelphis umbristriata
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Ulduz sarayı
Ulduz sarayı — İstanbul da XIX əsr in sonlarında tamamlanan saray kompleksi.
Ulduz yüksəkliyində yerləşən köşk və qəsr lərdən ibarət saray kompleksinin ilk binası III Səlim tərəfindən anası Mihrişah Sultan a inşa edilən qəsr və atası Sultan III Mustafa nın adına inşa etdirdiyi rokoko üslubundakı çeşmədir. Daha sonra Sultan II Mahmud 1834-1835-ci illərdə burada bir köşk inşa etdirmiş, ancaq bu bina günümüzə qədər gəlib çatmamışdır. Sultan Əbdülməcid isə burada mövcud olan bütün binaları dağıdaraq 1842-ci ildə anası Bəzmialəm Sultan üçün Dilquşə qəsri adlı yeni bir qəsr inşa etdirmişdir. Hal-hazırda bu qəsr Validə sultan köşkü olaraq tanınır. Sultan Əbdüləziz zamanında da Böyük Mabeyn köşkü, Çit qəsri, Malta köşkü və Çadır köşkü inşa edilmişdir. Sultan II Əbdülhəmid isə taxta çıxdıqdan sonra bir müddət Dolmabağça sarayı nda yaşamış, daha sonra isə Ulduz sarayına köçmüş və səltənətinin sonuna qədər burada yaşamışdır. Onun səltənətində bölgədə Kiçik Mabeyn köşkü, hərəm binaları, Kənizlər dairəsi, Qızlarağası dairəsi, Şalə köşkü, Ulduz məscidi, teatr binası, dülgər binası, çini emalatxanası, kitabxana binası, şahzadə köşkləri inşa edilmiş və günümüzdəki saray kompleksi meydana gəlmişdir.
Təxminən 4 metr yüksəklikdəki divarlarla əhatə olunan böyük ərazidə yerləşən köşk və qəsr lərdən ibarət bu saray kompleksi, əsas saray bölümü ilə Ulduz parkı adlanan hissədən ibarətdir. Sarayın 4 əsas giriş qapısı var: Qoltuq qapısı, Validə sultan qapısı, Səltənət qapısı və Məcidiyyə qapısı. Şalə köşkü inşa edildikdən sonra burada açılan növbəti qapı da saraya girişi təmin etdi. Səltənət qapısından girdikdə sol tərəfdə Sultan Əbdüləziz in istirahət köşkü olaraq inşa etdirdiyi, inşası Balyan ailəsi tərəfindən həyata keçirilən Böyük Mabeyn köşkü yerləşir. 1866-cı ildə inşa olunan 2 mərtəbəli bu köşk II Əbdülhəmid in bəzi rəsmi iclaslarını apardığı və rəsmi otağının yerləşdiyi binadır. Üst mərtəbəsində Mabeyn müşiri Qazi Osman Paşa nın şəxsi otağı vardı. Köşkün aşağı mərtəbəsindəki otaqlar isə mabeynçilər tərəfindən istifadə edilirdi. Osmanlı dövlətində önəmli yeri olan cümə salamlığı nı izləmək üçün gələn əcnəbi elçilərin və səyyahların məskunlaşması üçün II Əbdülhəmid tərəfindən inşa etdirilən birmərtəbəli seyr köşkü də Böyük Mabeyn köşkünün yanında yerləşir. Yenə Böyük Mabeyn köşkünün yanında yerləşən və iç-içə otaqlardan ibarət olan Çit qəsri Sultan Əbdüləziz dönəmində inşa edilmiş birmərtəbəli bir binadır. 1877-1878 Osmanlı-Rusiya müharibəsi və 1897 Osmanlı-Yunan müharibəsi Çit qəsrində yaradılan qərargahdan idarə edilmişdir.
= Mənbə =
Sergey Gerasimov adına Ümum-Rusiya Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutu
Sergey Gerasimov adına Ümumrusiya Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutu — SSRİ-də yeganə kinometaqrafiya təhsili verən ali məktəb,  dünyada bu sahə üzrə ən köhnə universitetdir. 1919-cu ildə Vladimir Qardin tərəfindən qurulub, Moskva şəhərində yerləşir. İnstitutda dərs demiş seçmə insanlar arasında Sergey Eyzenşteyn, Vsevolod Pudovkin və Aleksey Batalov olmuşdur. 1986-cı ildə rus kino rejissoru və aktyor Sergey Gerasimovun adı verildi. 35 mm film istehsalı metodları təhsilinə fokuslanan az sayda film məktəbindən biridir.
Əlaqədar şəxslər
ÜDKİ SRİ-nin qabaqcıl film məktəbiydi. İndiki vaxtda da dünyanın ən çox hörmət görən film universitetlərindən biridir. Məzunları arasında çoxu rus olmayan bir çox qabaqcıl rejissorlar vardır. Məktəb XX əsrin ortalarından xarici tələbə qəbul etməyə başladı.
Fakültə emalatxanaları
İllər boyunca bir çox qabaqcıl film adamları ÜDKİ üzvü olaraq dərs deyirdilər.
Özgə Borak
Özgə Borak — Türkiyə teatr və kino aktrisası. 14 fevral, 1982-ci ildə İstanbulda anadan olmuşdur. İstanbul Dövlət Konservatoriyasının Teatr bölümünü bitirmişdir. 22 aprel 2012-ci ildə aktyor Ata Dəmirərlə ail qursa da 12 noyabr 2014-cü ildə boşanmışdırlar.
Racendra Prasad
Racendra Prasad — Hindistan siyasi və dövlət xadimi. Hindistanın I prezidenti.
Həyatı
Kəlkətə Universitetində təhsil almışdır. 1911-1920-ci illərdə vəkil işləmişdir. 1911-ci ildə Hindistan Milli Konqresinə (HMK) daxil olmuş, milli azadlıq hərəkatında fəal iştirak etmişdir. 1934, 1939 və 1947-48-ci illərdə HMK-nin sədri idi. Dəfələrlə həbs cəzasına məhkum edilmişdir. 1946-1948-ci illərdə Hindistan müvəqqəti hökumətinin ərzaq və kənd təsərrüfatı naziri, 1946-1950-ci illərdə Hindistan Müəssislər Məclisinin sədri olmuşdur. 1952-1962-ci illərdə Hindistan respublikasının prezidenti idi.
Südlü kakao
thumb|right|Südlü kakao
Tupinambarana
Tupinambarana — Braziliyada Amazon çayı hövzəsində Amazonas ştatı ərazisində yerləşir.
Coğrafiyası
Adanın sahəsi 11 850 km² təşkil edir. Sahəsinə görə Banabal adasından sonra çayla əhatələnmiş ikinci böyük Çay adasıdır. Amazon çayı, Abakaşıs, Madeyra və Sakunduri çayları adanı dörd adaya bölüb.
Südlü kakao
Südlü kakao — Azərbaycanda qida qəbulundan (əsasən səhər və nahar yeməyindən) sonra, eləcə də soyuq havalarda, müxtəlif məclislərdə, qonaq qəbul edildikdə və başqa şadyanalıqda qəbul edilən içki.
Tərkibi
Bu içkidən 1 litr hazırlamaq üçün aşağıdakı ərzaqlar lazımdır:
Tupinambarana
Coğrafiyası
Ada səhhinin böyük əksəriyyəti tropik meşələrlə örtülüdür. Ada ilə əlaqə hava və su nəqliyyatı vastəsi ilə yaradılır.
Tarix
Avropalılardan önçə avropada yaşayan ilk insanlar bir hindu qəbiləsi olan Parintintim olmuşdur. İlk yaşayış məskəni isə Vila-Nova-da-Rainya olmuşdur. 1880-ci ildə adı Partintins adlanır. Hazırda adanın ən iri şəhəridir. Əhalisi 109 150 nəfər təşkil (2005 год) edir.
Mədəniyyət
thumb|left|250px|Festival. 2003 il Patifinas şəhərində öküzlərin festivalı keçirilir. Üstəlik keçirilən idman festivalı dünyada açıq səma altında olan ən iri festival sayılır.
Böyük Çillə
Müddəti
Böyük Çillə qışın əvvəlindən, dekabrın 22-dən fevralın əvvəlinə qədər olan aydır. 40 gün davam edir.
Təsviri
Böyük Çillənin qarlı-tufanlı, dondurucu, sümük üşüdən günlərinə "qaraqış" deyirlər. Qaraqış dövründə fəsil ağır, üzücü keçir, qarlı külək uğuldayır.
Böyük Çillənin ilk günündə, Çillə gecəsində tonqallar yandırılır, şənliklər və tamaşalar keçirilir. Çillə gecəsi süfrəsinin ən vacib yeməyi yaydan bu gün üçün saxlanılmış Çillə qarpızıdır. Çillə qarpızının qabıqları atılanda niyyət tutulur, tumları isə bərəkətli il olması üçün saxlanılır.
Böyük Çillədə bağları, bostanları, üzümlükləri suvarırlar. Bu suvarma "Çillə suyu" adlanır. Çillə suyu torpağın nəmliyinin qarşısını alır, ziyanvericiləri öldürür, ağacların tez çiçəkləməsinə qoymur. Su gecə donduğu üçün ağaclar qış yuxusundan gec oyanır, bəhrəli olur. Təbiətşünas Həsən bəy Zərdabi bu ayı Kiçik Çillə ilə müqayisə edən bir zərb-məsəli qeyd etmişdir: "Böyük çillədə suvaran çox, kiçik çillədə suvaran isə az məhsul götürər."
Böyük Çillə dövrünə düşən Səməni bayramında cücərdilən səməni insanların taxıl məhsulunun yetişməsi, təbiətin oyanması istəyinin simvoludur. Yəni, məhsul evdə necə cücərdilirsə, sahədə də elə cücərsin. Halva bişirmək üçün səməni əzilir, suyu çıxardılır. Yeddi evdən alınmış buğda unundan bu suda xəmir yoğrulur. Halva pişirilən evdə qızlar, gəlinlər yallı gedir, mahnı oxuyurlar. Halvanın içinə istilik verən ədviyyatlar (qara istiot, darçın, mixək, razyana, quluncan, badyan, qulsakəmər, zəncəfil, hil) vurulur, qoz və ya badam ləpəsi əlavə edilir.
Südlü kakao
Hazırlanma qaydası
Kakao tozu və şəkər qazana tökülüb ciddi qarışdırılır, sonra üzərinə 100-150 ml qaynayan su əlavə edibilib bircininsli kütlə alınana qədər qarışdırılır. Qarışdırmanı dayandırmadan az-az qaynar süd əlavə edilir və qaynayana qədər qızdırlır.
Kakao içkisini fincanlarda və ya altılıqlı stəkanlarda süfrəyə verirlər. Stəkana çalınmış qaymaq və ya yumurta sarısı əlavə etmək olar. Bu məqsədlə bir ədəd pəhriz yumurtasının sarısı 4-5 ç. q. toz-şəkərlə çalınır və hər stəkana 2-3 çay qaşığı yumurta çalıntısı əlavə edilib qarışdırlmadan süfrəyə verilir. Bu içki Varşavasayağı kakao adlanır.
Henrix Kleyst
Henrix Kleyst (1777-18111) — Alman yazıçısı.
Həyatı
Çox ağır bir həyat şəraiti keçirmişdir. Onun atası Prussiya ordusunda mayor olmuşdur. Yazıçı özüdə bu orduda xidmət etmişdir. 1799-cu ildə hərbi qulluğdan istefaya çıxmışdır. O, ölümündən sonra - XIX əsr Alman ədəbiyyatının görkəmli sənətkarı kimi dəyərləndirilmişdir.
Bindheymit
Bindheymit — mineral, Pb1-2Sb2-1 (O,OH,H2O)6-7. Ca, Ag, Bi qatışıqları olur
Haqqında
Bindheymit - kubik. Aqreqat: torpaqvari, kip, böyrəyəbənzər, qabıqcıqlar. Sarı, yaşıl, qəhvəyi. Parıltısı qatranı. Sərtliyi 4-4,5. Xüsusi çəkisi 5,6. Qurğuşun-sürmə filizlərin oksidləşmə zonasında. Növ müxtəlifliyi: koronqvit, Bi- bindheymit.
Zərdüşt
Zərdüşt, Zaratuştra və Zoroastr — Zərdüştilik dininin yaradıcısı,  Azərbaycanın tarixi şəxsiyyətlərindəndir. İndiki İranın şərqində e.ə. VI–V yüzilliklər arasında yaşaması ehtimal edilir. Bəzi mənbələrdə Zərdüştün doğulduğu yer kimi Lənkəran və ya Qafqaz əsrlərdə Arranın, müasir Azərbaycan Respublikasının ərazisində olması böyük ehtimalla qeyd olunur...
İranlılar Zərdüştün İranlı olduğunu iddia etsədə o Lənkəran və ya Qafqazlı yəni Azərbaycanlıdır Orta əsrlərdə ən möhtəşəm tarixi olması barədə məlumat verilir. Avestanın qatlarında verilən moizə-nəğmələrdə Zərdüşt tək Tanrıya sitayiş edən qədim Ariya (Əryan) dinlərinin əsaslarını yenidən qaytarmağa çalışır, qanlı qurbanlara və "xaum" ayininin həyata keçirilməsinə qarşı çıxır. Öz moizələrində Zərdüşt təbiətcə bir-birinə zidd və daima mübarizə aparan iki qüvvə – Xeyir və Şəri Tanrının iki başlanğıc enerjisi kimi qələmə verir. İnsanlara Xeyirə tabe olub (xeyirli işlər görüb) Şərdən qaçmağı təbliğ edirdi. Zərdüşt Peyğəmbər bəşəriyyətin ümumi yaşam konsepsiyasını bircə cümlədə ifadə etmişdir – Doğru Düşüncə, Doğru Söz, Doğru İş! Bütün dinlərin mahiyyəti, insanlığın mənası, Allahı dərk etməyin yolu bu fikirdə ifadə olunub. Dahiyanədir!
Həyatı
Orta əsrlərdə yaranmış "Zərdüştnamə" adlı kitabda deyilir ki, uşaqlıqda Zərdüşt yaşıdlarından heç zaman ağlamaması və daim öz gülüşü ilə evlərini ilahi nura qərq etməsi ilə seçilirmiş. Erkən yaşlarından ruhanilərdən dərs alan Zərdüşt on beş yaşından kamil bir din xadimi kimi həqiqət axtarışı ilə dünyanı dolaşmağa başlayır.
Peyğəmbərliyə yüksəlməsi
Otuz yaşında Tanrıdan bilik alan Zərdüşt artıq yeni dinin yaradıcısı kimi peyğəmbərlik səviyyəsinə yüksəlir. Öz vətənində həmfikirlər tapmayan Zərdüşt yeni təlimini yaymaqdan ötrü şərqə tərəf üz tutur. O səhər müqəddəs çayı keçərkən səmavi ruhlardan Brahman onun qarşısında nazil olur və Zərdüştü Tanrının – Ahura Məzdanın yanına qaldırır. Dərgahda Zərdüşt ilahidən vəhy alır. Buradan cəhənnəmə düşən Zərdüşt onu öz dinindən döndərmək istəyən şər ruhu Anhra Manyu (Əhrimən) ilə görüşür. Əhrimən istəyinə çata bilmir və Zərdüşt göylərdən enərək öz təlimini "Avesta" adlı müqəddəs kitabda ifadə edir. İlhamını göylərdən alan Zərdüşt ağ libasa bürünüb əlinə müqəddəs od və sərv ağacından əsa alaraq şah Viştaspın (bəzi müəlliflərə görə Midiya hökmdarı Astiaqın) sarayına yollanır və onu öz dininə gətirir.
Şər ruhlar onu burada da təqib edirlər, lakin hər dəfə Zərdüşt müqəddəs kitabdan – Avestadan dualar oxumaqla onları qova bilir. Zərdüştün təlimi təkallahlılığı irəli sürür və dünyada iki əbədi başlanğıc – Xeyirlə Şər arasında daimi mübarizənin getdiyini və bunların Uca Tanrının enerjiləri olduğunu təbliğ edirdi. Bu təlimə görə insan ömrünün mənası Əhrimənlə mübarizədə Ahura Məzdaya xidmət etməkdir. Son nəticədə insan şərə qələbə çalmalı və şəri yer üzündən biryolluq silməlidir.
Yaşayış binası (Mirzə Fətəli Axundov küçəsi 45)
Mirzə Fətəli Axundov küçəsi 45 ünvavındakı yaşayış binası — Bakının Yasamal rayonunda tarixi ev. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin tarixi və mədəni abidələr haqqında fərmanına əsasən, yerli əhəmiyyətli tarix və mədəniyyət memarlıq abidəsi olmuşdur.
Tarix
Ev 1909-cu ildə tikilmişdir və 1920-ci ildə Azərbaycan sovetləşdikdən sonra xaricə köçmüş həyat yoldaşı Zamin xanımla Şirin bəyə aiddir. Daha sonra rus ailəsi bu evdə yaşamağa başladı. Daha sonra bu ev 50 ildən çox müddətdə burada yaşayan Faiq Əliyevin olub.
Levan (Kartli)
Levan və ya müsəlman olandan sonrakı adı ilə Şahqulu xan - Kartli qəyyumu.
Zərdüşt
Peyğəmbərliyə yüksəlməsi
Qonşu hakimlər Viştaspın ata-baba dinindən dönməsindən narazı qalaraq, onun üzərinə hücuma keçirlər. Viştasp qələbə çalır və Zərdüştün təlimi onun ölkəsində möhkəmlənir. Viştasp Baktriyada atəşgahlar tikdirir. Öz ömrünün son illərini burada yaşayan Zərdüşt ya şər sehrbazlarının, yaxud da düşmən əskərlərinin əli ilə 77 yaşında öldürülür.
Levan (Kartli)
Həyatı
1653-cü ildə V Vaxtanqın dördüncü övladı olaraq doğulmuşdur. 1675-ci ildə XI Georginin qəyyumu kimi təyin olunmuşdu. 1677-ci ildə müsəlman olaraq Şahqulu adını almış, Kirman naibi adını almışdı. 1698-1701-ci illər arası üsyançı bəluclara qarşı ölkəni qorumuşdu. 1703-cü ildə divanbəyi təyin olunmuşdu. Şair idi.
Zərdüşt
Zərdüşt mənbələrdə
Zərdüşt haqqında ilkin məlumat verən yunan tarixçisi Xsanti (e.ə. 465 – 425) olmuşdur. Kiçik Asiyanın Sard şəhərində yaşayan Xsanti Herodotdan da əvvəl Urmiya gölünə qədər olan əraziyə bələd olmuşdur. İlk əvvəl Herodot, sonralar isə Dəməşqli Nikolay onun yazılarından istifadə edib məzdəizm haqqında məlumat vermişdir.
Yaşayış binası (Mirzə Fətəli Axundov küçəsi 45)
Tarix
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 2 avqust tarixli sərəncamına əsasən, ev yerli əhəmiyyətli tarix və mədəniyyət memarlıq abidəsi elan edilmişdir. 2016-cı ildə Nəriman Nərimanov prospekti (keçmiş Sovetskaya küçəsi) və Beşmərtəbə (Nizami metrostansiyası yaxınlığında məşhur beş mərtəbəli binası) ərazisinin təmizlənməsi Böyük Bakının regional inkişaf planı çərçivəsində başlamışdır.
Levan (Kartli)
Ailəsi
1680-ci ildə Tinatin Avalişvili ilə evlənmişdi: Kənizlərdən olan övladları:
Yaşayış binası (Mirzə Fətəli Axundov küçəsi 45)
Tarix
2016-cı il 23 mayda Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti Azərbaycanın qorunan abidələri haqqında sərəncamına düzəlişlər edib. 10 iyun 2016-cı ildə ev yıxıldı. Yerli sakinlər və ictimaiyyətin bir araya gələrək örtüklərini sökən şəxsin, bədii dəyər parçaları diqqətlə sökülməsi və sonra başqa yerlərdə nümayiş ediləcəyini söylədi.
Zərdüşt
Zərdüşt mənbələrdə
On yeddi il Əhəməni sarayında yaşayıb, əsərini dövlət arxivinin sənədləri əsasında yazan Ktesidən (e.ə. 464–358) istifadə edən Diodor Zərdüştün Bəlx şahı olduğunu bildirmişdir.
Ammian Marsellin yazdığına görə Zərdüştün dövründən etibarən xüsusi ailədən xüsusi ailədən olan maqlar nəsildən – nəsilə din başçılığına təyin edilmişlər. (Ammian Marselli, XXIII, 6) Ona görə ilk əvvəl onların sayı az olsa da sonralar get-gedə artmışlar. Maqlar adət-ənənələrinə görə digər təbəqələrdən fərqlənirdilər. Onlar xüsusi hörmət və nüfuza malik olmuşlar.
Yaşayış binası (Mirzə Fətəli Axundov küçəsi 45)
Arxitektura
Memarlıq tarixçisi Şamil Fətullayevin sözlərinə görə, bu iki mərtəbəli ev Bakının ənənəvi daş arxitekturasının güclü təsiri altında hazırlanmış sifariş sisteminin sərbəst tərzidir. Binanın fasadı klassik formalarla, parlaq təriflərin elementləri ilə yan razrepovki ilə bəzədilib. Bütün bunlar, Fətullayevin fikrincə, binanın mərkəzi fasadına pulsuz baxdı. Bu memarlıq abidəsinin memarlığında Fətullayev, yüksək bacarıqlı daş detalları və "aqlay" kimi daş blokların yüksək keyfiyyətli beton daşları ilə işlənmiş həcmli kütlələrin parlaq bir şəkildə icrasını fərqləndirdi.
Zərdüşt
Zərdüşt mənbələrdə
III Artakserks (Ərdəşir 356–338) Təxti Cəmşid kitabəsində öz əcdadı haqqında yazır: " Böyük şah, şahlar şahı, ölkələr şahı, bu ərazinin şahı. Mən şah I Artakserksin oğluyam. Artakserks Xaşayarşanın, Xaşayarşa Daranın, Dara isə Gəştasibin, Gəştasib isə Arşamın oğludur." Abdulla Fazili qeyd edir ki, şübhəsiz adı bu kitabədə çəkilən Gəştasibi Zərdüştün himayədarı hesab etmək mümkün deyil. Ona görə ki, bütün dövrlərdə Gəştasib adlı şəxslər olmuşdur. Müasir dövrdə Zərdüşt dininə (daha doğrusu atəşpərəstliyə) inananların əqidəsinə görə Zərdüşt e.ə. 660–589-cu illər arasında yaşamışdır. Bu ehtimal həmçinin pəhləvi mənbələrində az fərqlə təsdiq edilir. .
Ardavirafnamənin I fəslində deyilir ki, "…müqəddəs və pak din olan bu dinin banisi Zərdüşt öz ideologiyasını əhali arasında yayıb təbliğ etmişdir. Məzdəizm 300 il müqəddəs və toxunulmaz qala bilmişdir. Nəhayət şər rəmzi olan Əhrimənin köməyi ilə Makedoniyalı İsgəndər Əhəmənilər imperiyasına hücum edib oranı dağıtmışdır."