cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Azərbaycan cinayət hüququ
Hüquqi dövlətin formalaşmasında ən vacib islahatlardan biri “Əməliyyat-axtarış fəaliyyəti haqqında” 28 oktyabr 1999-cu il Qanununun qəbul edilməsi idi. Bununla da, əvvəllər hüquq-mühafizə orqanlarının daxili aktları ilə tənzimlənən əməliyyat-axtarış tədbirlərinin (telefonlara qulaq asma, güdmə, götürmə, baxış və s.) keçirilməsi qanunvericilik səviyyəsində müəyyən olundu.
2012-ci ilin əvvəlində “Həbs yerlərində saxlanılan şəxslərin hüquq və azadlıqlarının təmin edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu qəbul olunmuşdur. Bu qanun təqsirsizlik prezumpsiyasını, saxlanılan və həbsdə olan şəxslərin zəif vəziyyətini nəzərə alaraq təqsirləndirilən və ya şübhəli şəxsin məhkəmə araşdırmasına qədər saxlanılmasının şərtləri və qaydasını müəyyən edir.
Sözsüz, Azərbaycan CPM-i şübhəli və təqsirləndirilən şəxslərin hüquqi vəziyyətinin əsaslarını müəyyən edir. Məcəllədə hüquq və vəzifələr, saxlamanın və həbsin qaydası, şübhəli və təqsirləndirilən şəxsin saxlama müddətləri və s. müəyyən olunmuşdur. Lakin göstərilən Qanunun məqsədi məhkəmə araşdırmasına qədər həbsdə saxlanılan şəxslər üçün daha əlverişli şəraitin yaradılması, müdafiə və tibbi təminatın təmin edilməsidir.
Galium andrewsii
(Galium andrewsii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Nemertinlər
Nemertinlər — əsasən dənizlərdə yaşayır, nadir hallarda parazitlik edir. Bədəni qurdşəkilli olub, kirpikli epiteli ilə örtülüdür. 250 cins və 1000-ə yaxın növü təsnif olunub.
Xarici quruluşu
Bədəni uzununa dartılıb, yığılıb-açılma qabiliyyətinə malikdir. Çox vaxt silindrikdir. Ölçüləri 1-2 sm-dən 2 m-ə qədər dəyişir. Nemertinlər əsasən tünd rəngdə olur, bəzən yaşıl, qırmızı, çəhrayı və alabəzək rənglərdə olur. Bədənin ön hissəsinin qarın tərəfində uzununa yarıq şəklində ağız yerləşir, ondan qabaqda heyvanın lap ön qütbündə xüsusi dəlik vardır ki, buradan vaxtaşırı xaricə uzun xortum atılır. Nemertinlərin dəri epitelisi kirpikciklidir. Burada çoxlu selik vəzili hüceyrələr olur. Daxili orqanların arası dəri-əzələ kisəsindən daxilə, birləşdirici toxuma-parenxima ilə doludur.
Daxili quruluşu
Həzm sistemi - bağırsaq ağızdan anal dəliyinə qədər uzanan düz boru şəklindədir. Ağızdan sonra ektodermal mənşəli qısa ön bağırsaq, yaxud qida borusu yerləşir. O uzun entodermal orta bağırsağa keçir. Qidanın həzmi həm bağırsaq boşluğunda, həm də hüceyrə daxilində baş verir. Nemertinlər xırda heyvanlarla qidalanan yırtıcılardır. Xortum müdafiəyə və şikara hücum etmək üçün xidmət edir.
Qan-damar sistemi - üç əsas uzununa damara malikdir. Biri bel, ikisi yan damarlardır. Bel qan damarı bağırsağın üstündə, onunla xortumun yatağı arasında yerləşir. Damarların üçü də bədənin ön hissəsində birləşir və bədən boyu eninə atmalarla birləşir. Qanda ona qırmızımtıl, sarı və yaxud yaşıl rəng verən müxtəlif tənəffüs piqmentləri, eyni zamanda hemoqlobin vardır.
Tənəffüs sistemi - ixtisaslaşmış tənəffüs orqanları yoxdur.
İfrazat sistemi - protonefridial tipdədir. Bu bir cüt boru olub bədənin yan tərəfində yerləşir. Onlar dəliklə xaricə açılır. Kanalcıqlar öz qurtaracaqları ilə yan qan damarlarının divarlarına daxil olur və maddələr mübadiləsinin son məhsullarının xaric olmasını asanlaşdırır.
Sinir sistemi - yaxşı inkişaf etmişdir. Onun mərkəzi hissəsi iki cüt beyin yaxud serebral düyünlərindən ibarətdir. Sinir düyünləri xortumun altında və üstündə sinir liflərindən ibarət komissuralarla birləşmişdir. Baş beyindən arxaya bir cüt iri, yan sinir sütunları gedir. Onlar ya dəri-əzələ kisəsi qatlarının arasında, o cümlədən dəri epitelisində, ya da parenximada yerləşir.
Hiss orqanları - yan yarıqlar və serebral orqanlar olduqca adidir. Birincilər titrək kirpikli epiteli ilə örtülmüş və başın yanlarında yerləşən yarıqvari çöküklərdən ibarətdir. İkincilər-dərin çöküklərdir. Onlar beyin sinir düyününə sıx birləşir və onun içərisinə daxil olur.
Cinsi sitem - ayrıcinslidir.Bağırsağın yan cibcikləri arasında çoxlu cüt yumurtalıqlar və ya toxumluqlar yerləşir. Cinsi hüceyrələrin xaricə çıxmasına qısa axarlar xidmət edir.
İnkişafı
Mayalanma xaricidir. Mayalanmış yumurta tam bölünür. Bölünmə nəticəsində blastula, daha sonra qastrula yaranır. Nemertinlər üçün xarakterik sürfə pillidi adlanır. Formalaşmış qurd pillidinin divarını deşir və xaricə çxır. Daha sonra suyun dibinə enir və sürünmə həyat tərzinə keçir.
Ekologiyası və yayılması
Nemertinlər mülayim qurşaqda və arktika sularında yaşayırlar. Az miqdarda tropikada təsadüf olunur. Nemertinlər əsasən dibdə yaşayan heyvanlardır. Nisbətən az növləri suda üzür. Su qatında yaşayan nemertinlərin arasında böyük dərinlikdə yaşayan növlərə də rast gəlinir. Onlar 1800-dən yuxarı dərinlikdə yaşayır. Xəzər dənizində 1 növü (Prostoma clepsinoides) məlumdur.
Mərkəzi Park (Bakı)
Mərkəzi Park — Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində park. Köhnə Sovetski məhəlləsində, Abdulla Şaiq, Nəriman Nərimanov və Mirzə Ağa Əliyev küçələrində yerləşən bu parkın birinci hissəsinin açılışı 22 may 2019-cu il tarixində gerçəkləşmişdir. Park Avstriya memarı Yans Hoffman tərəfindən layihələndirilmişdir.
Tarixi
Bakı şəhərinin Baş Planına uyğun olaraq 2014-cü ildən dövlət əhəmiyyətli yolların və digər kommunikasiya xəttlərinin çəkilməsi ilə əlaqədar Sovetski məhəlləsində yaşayan əhalinin köçürülməsinə və köhnə evlərin sökülməsinə başlanılmışdı. Həmin il Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti tərəfindən təqdim olunan plana görə, "Sovetski" məhəlləsində söküləcək evlərin Bəşir Səfəroğlu, Çingiz Mustafayev, Vidadi, Mirzə Ağa Əliyev (qalan evlər), Murtuza Muxtarov, Abdulla Şaiq, Zərgərpalan küçələrində yerləşdiyi və sökülən evlərin yerində hansısa bir yaşayış binası və ya obyekt tikilməyəcəyi, evlərin ərazidə salınacaq parka görə söküləcəyi açıqlanmışdır. Bəyanata görə, çəkiləcək yeni yollar Qış Bulvarının davamı olaraq Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrından Nəriman Nərimanov prospektinədək, Nizami metrostansiyasının yaxınlığından Balababa Məcidov, Abdulla Şaiq və Süleyman Rəhimov küçələrinin əhatə etdiyi boşalmış ərazilərdə salınacaq.
Bakının "Sovetski" məhəlləsində söküntü işləri başa çatdıqdan sonra 2016-cı ilin avqustundan yeni yolların çəkilməsi, yaşıllaşdırma və abadlıq işlərinin aparılması layihəsi çərçivəsində bir çox işlər görülmüşdür. Həmin layihələrdən ən əsası "Sovetski"nin yerində salınan böyük parklardan biridir.
Parkın birinci hissəsi 22 may 2019-cu il tarixində ictimaiyyətin istifadəsinə verilmişdir.
Quruluşu
Parkın birinci hissəsi yerüstü piyada keçidləri və zolaqların birləşdirdiyi altı hissədən ibarətdir. Bu keçidlər əsasən avtomobillərin intensiv hərəkət etdiyi Nəriman Nərimanov, Mirzə Ağa Əliyev və Abdulla Şaiq küçələrinin kəsişmələrində inşa edilmişdir. Ümumilikdə, park 20 hektar əraziyə malikdir ki, bunun 14 hektarında yaşıllıq salınmışdır. Mərkəzi Parkda bütün yaş qruplarından olan insanlar üçün 7 istirahət və oyun meydançası, şahmat, nərd və idman qurğuları, balacalar üçün yelləncəklər, futbol meydançası var.
Parkın ərazisində ümumilikdə 9 fəvvarə var. İstirahət parkında müasir işıqlandırma sistemi və infrastrukturun bir mərkəzdən idarə olunması üçün təhlükəsizlik kameraları quraşdırılmışdır. Burada 2.100-dən çox 19 növ ağac və 137.000-dən artıq gül və kol bitkiləri əkilmişdir. Parkda yaşıllıqları suvarmaq üçün 6.5 kilometrdən çox sahədə damcılama üsulu tətbiq edilmişdir. Bundan başqa, Mərkəzi Parkın ərazisində drenaj xəttlər də çəkilmişdir.
Gələcəkdə Mərkəzi Parkın ərazisində 2 kafe də fəaliyyət göstərəcək. Əlavə olaraq, Təzəpir məscidinin qarşısındakı bağdan məscidə əlavə giriş imkanı da olacaq.
Azərbaycan Birinci Divizionu 2003/2004
Qeydlər
məğlubiyyət verilib.
Mənbə
PFL.az (arxiv)
Samurçay
Samurçay — Azərbaycanın şimal-şərqində ən iri çaydır. Samur Azərbaycanda beşinci böyük çaydır. Sutoplayıcısı əsasən Dağıstanda yerləşsə də, Samurçay aşağı axınında Azərbaycanla Dağıstan sərhədi boyu axaraq, hər iki respublikaya aid edilən çaydır. Samurçayın uzunluğu 216 km, sutoplayıcı hövzəsinin sahəsi 4430 km2-dir. Samurçay Baş Qafqaz silsiləsi ilə şimalda ona paralel uzanan Samur silsiləsi suayırıcısı arasında yerləşən yüksəkdağlıq zonanın qar, buzlaq, yeraltı və yağış sularından qidalanır. Çayın mənbəyi 3699 m yüksəklikdə yerləşir. Dağlardan külli miqdar qırıntı məhsullar gətirən Samur, Xəzər sahilində meşələrlə örtülü böyük delta əmələ gətirir.
Samurçayın qidalanmasında əsas yeri qar suları və yeraltı sular tutur. Çayın hövzəsində qarlı-buzlu zirvələrin çoxluğu (ümumi sahəsi kiçik olsa da) çayda gursulu dövrün uzanmasına səbəb olur. Bu dövr yazda başlamaqla, yayı da əhatə edir. Samurçayın illik su sərfinin 20% yazda, 49% yayda, 20% payızda və 10% qış aylarında keçir. Çayın illik su sərfi həcmi 2.36 km3-dən az artıqdır. Axtı məntəqəsində Samurun illik sülb axımının həcmi 5256.5 min m³-ə çatır.
Azərbaycanın təsərrüfatı üçün Samurçayın olduqca böyük əhəmiyyəti var. Samurçaydan hələ 1940-cı ildə Samur-Dəvəçi kanalı çəkilmiş, 50-ci illərin axırında isə bu kanal Ceyranbatan çökəkliyinə çatdırılmış və Abşeronda birinci böyük şirinsulu su anbarı yaradılmışdır. Bu kanal Samur-Dəvəçi ovalığında, Boğaz düzənliyində və Abşeron yarımadasında 100 min hektardan artıq torpağın suvarılması üçün əsas su mənbəyidir. Sumqayıt və Bakı şəhərlərinin su təchizatında da Ceyranbatan su anbarında durulan Samur sularından geniş istifadə olunur. Bununla yanaşı, bu sulardan Abşeronda yaşıllaşdırma işlərində də geniş istifadə olunur.
Alban çayı
Alban çayı Qafqaz Albaniyasında çay olmuşdur. Antik mənbələrdə Xəzər dənizinə töküldüyü göstərilir. Yunan coğrafiyaşünası Ptolemeyin məlumatına görə, Albaniya ərazisindən axıb Kürə tökülürmüş. Bəzi müəlliflər onu Kürün qollarından biri hesab edir. Abbasqulu ağa Bakıxanov və başqaları Alban çayını Samurçay ilə eyniləşdirirlər.
Emilia schmitzii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Euro Xəbər (qəzet)
"Euro Xəbər" (qəzet) — 22 iyul 2004-cü ildə nəşr olunmuş qəzet.
Qəzetin nəşri
“Euro Xəbər” qəzeti “Belçika-Azərbaycan Evi” diaspor təşkilatının bilavasitə rəhbərliyi və təşkilatın sədri Bülənt Gurcamın iştirakı ilə “AzAvroBel” LTD firması tərəfindən təsis olunub. Qəzet fəaliyyətinə 2004-cü ildə başlayıb və ilk nömrəsi Milli mətbuatımızın ildönümü günü-22 iyulda işıq üzü görüb. Qəzetin ilk adı “Euxəbər” olub, sonradan “Euro Xəbər” adı ilə əvəz edilib. “Euro Xəbər”in kommersiya direktoru Məsum Ağayev, baş redaktoru isə Bülənt Gürcamdır. Qəzetin Bakı bölməsinə ayrı-ayrı vaxtlarda təcrübəli jurnalistlər - Nəsib İsmayılov, Cəlal Tağıyev və Novruz Novruzov redaktorluq etmişlər.
Fəaliyyəti
“Avropaya addım-addım” devizi ilə nəşrə başlayan “Euro Xəbər” qəzeti Azərbaycan diasporunun yaranması və inkişafında böyük həcmdə səmərəli işlər görüb. Baş redaktor Bülənt Gürcam daim diaspor dəyərlərinin yüksək tutulması uğrunda yazılar çap etdirmişdir. Müstəqil Azərbaycanın Avrointeqrasiya yolunda irəlilədiyi bir vaxtda yaranan “Euro Xəbər” bu istiqamətdə də əməli fəaliyyət göstərmiş, “Belçika-Azərbaycan Evi” ilə birlikdə azərbaycanlıların müxtəlif xalqlarla qaynayıb-qarışması, digər dövlətlərdə yaşayan vətəndaşlarımızın həmin ölkələrin cəmiyyət həyatına alışmaları və ictimai-siyasi və humanitar sahədə fəaliyyətləri üçün təbliğat aparmışdır.
Xüsusilə, Qədim Türk sivilizasiyasının tarixindən, ayrı-ayrı görkəmli türk dövlət xadimlərinin və sərkərdələrinin həyatından tarixi faktlar dərc edilmişdir. Azərbaycan folklorunun, milli geyimlərinin, musiqi və rəqslərinin Avropada tanıdılması və yayılması, eyni zamanda avropalıların adət-ənənəsinin ölkəmizdə tanıdılması sahəsində görülən işlər müxtəlif xalqların dünyagörüşlərinin ümumi cəhətlərinin üzə çıxarılmasında fəallıq etmişdir. Alim Zaur Əliyev, diaspor fəallarından Elnur Eltürk, Avropadan İlhan Aşqin və b.qəzetlə yaxından əməkdaşlıq etmiş, problemli mövzularda məqalələr dərc etdirmişlər. Azərbaycan həqiqətlərini və respublikada yeni həyat quruculuğuna öz səhifələrində geniş yer ayıran qəzet “Belçika-Azərbaycan Evi” ilə birlikdə ümummilli lider Heydər Əliyevin 85 illik yubileyi münasibətilə Brüsseldə poçt markaları çap etdirmişdir.
Belçikada dövriyyəyə buraxılmış markaların birinin üzərində Azərbaycanın Dövlət bayrağının fonunda Heydər Əliyevin şəkli verilmiş, "1923-2008" və "85 Year" (85 il) sözləri, digərinin üzərində isə ulu öndərin və onun siyasi xəttinin layiqli davamçısı Prezident İlham Əliyevin şəkilləri və "85 Year" sözləri çap olunmuşdur. Qəzetin iştirakı ilə müxtəlif vaxtlarda Xocalı soyqırımı ilə əlaqədar Brüsselin mərkəzində çadır qurulub və faciəyə həsr edilmiş sənədli film, foto-sərgi nümayiş etdirilib, ziyarətçilərə kitablar paylanılıb. Həmin çadırlar əsasən Brüsselin “Place de Schuman” meydanında (Avropa Birliyinin mərkəzi binalarının olduğu meydan) təşkil olunub.
Qəzetin fəaliyyətinin dayandırılması
Yarandığı gündən 8 il ərzində diaspor quruculuğu sahəsində ciddi təbliğat işi aparan “EuroXəbər” qəzeti maliyyə çatışmazlığı ucbatından 2012-ci ildə fəaliyyətini dayandırmışdır.
Eugenia virotii
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Galium arenarium
(Galium arenarium) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Əlavə qapayıcı sinir
Əlavə qapayıcı sinir (Nervus obturatorius accessorius) bel kələfiniə aid III və IV bel sinirlərinin (L3 və L4) liflərindən təşkil olunmuşdur.
.рф
.рф (punycode: ; (Российская Федерация) — yuxarı səviyyəli Rusiya milli domeni. İnternetdə ilk kiril əlifbasında yazılmış domen. Daha əvvəl daxil edilmiş ".ru" domenindən fərqi odur ki, domendə ". рф" xüsusi istisnalıqla kiril əlifbasında yazılır.
Domen 12 may 2010-cu ildə daxil edilmişdir.
Eugenia quadrata
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mirella Freni
Mirella Freni (, Əsl soyadı Fregni; )  — İtaliya opera müğənnisi.
Həyatı
Mirella Freni 27 fevral 1935-ci ildə İtaliyanın Modena şəhərində anadan olmuşdu. Milanda "La Skala", Nyu-Yorkda "Mertopoliten-Opera", Moskvada "Böyük Teatr" və başqa möhtəşəm səhnələrdə oxuyan opera müğənnisinin ilk çıxışı 1955-ci ildə "Karmen" operasında olub.
Uşaqlıqda Luçano Pavarotti ilə tanışlığı, Mirellanın gələcəkdəki opera karyerasında mühüm yer tutub. 10 yaşından böyük səhnələrdə çıxış edən müğənni, 1974-cü ildə Moskvada qastrol səfərində olub və geniş konsert proqramı ilə ifasını nümayiş etdirib.
Mirella Freni Piza Universitetinin Fəxri doktoru olub.
Mirella Freni 9 fevral 2020-ci ildə vəfat edib.
Piter Paul Rubens
thumb|Peter Paul Rubens
Piter Paul Rubens — öz əsərlərində Avropada barokko dövrünün canlılığını və həssaslığını əks etdirmiş flamand rəssamı. Rubensin yaradıcılığı Breygel realizmi ilə Venesiya məktəbinin qarışığından ibarətdir. Mifologiya və din mövzusundakı böyük əsərləri ilə yanaşı, həm də portret və peyzaj ustası kimi də tanınır.
Həyatı və yaradıcılığı
1577-ci ildə Zigendə (Vestfaliya, indiki Almaniya ərazisi) anadan olmuşdur. O, hüquqşunas Yan Rubensin yeddinci övladı idi. Rubenslər ailəsi uzun müddət Antverpendə yaşamış 1568-ci ildə Köln şəhərinə köçmüşdür. Bu müddət ərzində Yan protestantlığa meyl etməyə başlamışdı ki, bu da katolik cəmiyyətinin xoşuna gəlmirdi. Odur ki, Yan Rubens ailəsi ilə İspaniyaya köçdü. Yanın vəfatından sonra həyat yoldaşı Mariya uşaqları ilə birlikdə Antverpenə qayıtır, lakin həmin vaxt Mariyanın cəmi üç uşağı — on üç yaşlı Filip və doqquz yaşlı Piter Paul və onların böyük bacıları Blandina qalmışdı, digərləri hələ uşaq ikən ölmüşdülər.
Belə görünür ki, Filip və Piter öz savadlı atalarından latın dilini ibtidai səviyyədə öyrənmişdilər. Antverpendə onlar latın və yunan dilləri tədris olunan məktəbdə təhsil almışdılar. Qardaşlar maddi vəziyyətin ağırlığı ilə əlaqədar olaraq təhsillərini dayandırdılar və analarına kömək etməyə başladılar. Ailənin maddi vəziyyətinə təsir edən amillərdən biri atalarının olmaması və bacıları Blandinanın ərə getməsi ilə əlaqədar ona qalan vəsaitə cehiz alınması olmuşdu.
1591-ci ildən başlayaraq Rubens rəssamlıq sənətini öyrənməyə başladı. Bir müddət o Tobias Verxaxtın yanında; on dörd yaşında Adama Van Norta və eləcə də digər rəssamların yanında işləmişdir. 1598-ci ildə Piter Müqəddəs Luki rəssamlar Qildiyasına qoşuldu. Piterin ən sevimli müəllimi Van Ven olmuşdur. Van Ven öz savadı və geniş dünyagörüşü ilə digər rəssam dostlarından fərqlənirdi. Van Ven bir müddət İtaliyada yaşamışdır. Şübhəsiz ki, müəlliminin italyan təsviri incəsənəti, antik incəsənət barədə söhbətləri gənc rəssamı bütün bunları öz gözləri ilə görməyə həvəsləndirirdi.
1600-cü il may ayında Piter Paul rəssamlar ölkəsi olan İtaliyaya yollandı. Piter onun gələcəyinə böyük təsi göstərən 7 il ərzində İtaliyada yaşadı. İtaliyada olduğu müddətdə Rubens italyan mədəniyyətini, incəsənətini dərindən mənimsədi. Şimali Avropada Rubens kimi İtalyan incəsənətini dərindən bilən ikinci bir rəssam çətin tapılar. Gənc rəssam bir müddət sonra antik incəsənət sahəsində ən güclü mütəxəssisə çevrildi.
İtaliyada Rubens Mantui hersoqu Vinçenzo Qonzaqonun dəvəti ilə xidmətə cəb olundu. Hersoq özünün bəzi şəxsi portretləri istisna olmaqla heç bir orijinal əsər sifariş etmədi. Hersoq öz şəxsi kolleksiyasını tamamlamaq üçün Rubensdən bəzi rəssamların məşhur əsərlərini çəkməyi sifariş edirdi. Hersoq Rubensə Florensiyada, Venesiyada işləmək imkanı yaratdı.
1603-cü ildə Vinçenzo Rubensi ispan kralı III Filipə hədiyyələr göndərən missiyanı tərkibinə daxil etdi. Ruben bunun vasitəsilə öz əsərlərini krala göndərirdi. 1601–1602 və 1605–1608-ci illər Rubens yaradıcılığı üçün çox əhəmiyyətli illər oldu. 1608-ci il oktyabrda Rubens anasının ağır xəstə olması barədə öyrənir və tələsik Antverpenə qayıdır, lakin Rubens Antverpenə qayıtdıqda anası artıq ölmüşdü. Rəssam öz sevimli ölkəsi olan İtaliyaya qayıda bilmədi. Antverpendə Rubensin rəssamlıq istedadına insanlar bələd idi. Tədricən o, Antverpendə ən məşhur rəssama çevrildi.
23 sentyabr 1609-cu ildə Rubens, Flandriya hersoqu Albertin sarayinda işləmək təklifi alır. 10 il sonra Rubens 17 yaşlı İzabella Brantla ailə həyatı qurur və Antverpendə böyük ev alıb Flandriyada məskunlaşır.
Rubens Flandriyaya ele vaxtda gəlmişdi ki, həmin dövrdə siyasətdə baş verən fasilələr milli incəsənətin inkisafina müsbət təsir göstərdi. 1609-cu ilə kimi və Cənubi Niderland (Hollandiya) və ispanların hakimiyyətindən azad olmuş Şimali Niderland arasında baş verən müharibələr 1609-cu ildə tərəflərin barışıq imzalaması ilə nəticələndi. Bundan sonra müharibə vaxtında zərər çəkmiş sahələrin bərpasına başlanılıdı. Başlıca olaraq kilsələrin bərpasına geniş yer ayrılmışdı.
Rubensin tələbələrinin sırasında tanınmış Van Deyk, Kvellinus, Sxup, Van-Huk, Dipevbek Vouters, Deqmont, Herard, Duffe, Frankoys, Van-Mol və digər tanınmış rəssamlar vardır. Rusiyada yerləşən məşhur Ermitaj muzeyi Rubensin rəsmləri ilə zəngindir. Bu muzeydə Aqrinin qovulması (1625-ci il); Çarmıxa çəkilmiş İsa (1613–1614-cü il); Venera və Adonis (1615-ci il); Romalı cəngavərin ovdan qayıdışı; İzabella Brant; Suzanna Fourman və qızlarının portretləri və digər bir birindən maraqlı əsərləri vardır.
İncəsənət tarixində Rubens təkcə flamand rəssamlıq məktəbininin görkəmli nümayəndəsi deyil həmçinin XVII əsr avropa rəssamlıq məktəbinin çox görkəmli nümayəndəsi hesab olunur.
Yaradıcılığının ilkin illərində Rubens müxtəlif italyan rəssamlarından öyrəndiklərini ümumiləşdirərək öz yaradıcılığının sonrakı illərində həmin üsul və keyfiyyətlərdən istifadə etmişdir.
Rubensin həyatında, onun yaradıcılığında mühüm təcrübə əldə etməsində, həmçinin (Salamon de Bross tərəfindən inşa olunmuş) Lüksenburq sarayında Fransa kraliçası Mariya Mediçinin təşəbbüsü ilə işlədiyi illərdir. Mediçi Rubensə təkilif edir ki, sarayı kraliçanın həyat tərzini əks etdirən, onun keçmişini özündə birləşdirən rəsm və müxtəlif epizdolarla bəzəsin. Rubensin işi bu baxımdan çox çətin idi. Belə ki, Mariya Mediçi çox gözəl qadın idi və onun həyatı çox parlaq və yadda qalan hadisələrlə dolu idi. Rubens bu işin öhdəsindən məharətlə gəlib Lüksenburq sarayını fransız təbii sənət məktəbinin ənənələrini unutmamaq şərti ilə bəzəyir.
1623-cü ildə Piter Paul Rubensin yeganə qızı olan on iki yaşlı Klara Serena ölür. 1626-cı ilin yayında isə 17 illik xoşbəxt ailə həyatından sonra Rubensin həyat yoldaşı İzabella Rubens ölür. Onun ölümünün səbəbi məlum deyildi, lakin güman edilir ki, İzabella həmin dövrdə Antverperndə vüsət almış vəba xəstəliyindən dünyasını dəyişmişdir.
Növbəti onillik ərzində Rubens, bərpa işlərində aktiv iştrak edir, kilsə rəsmləri çəkirdi. Rubens bir çox yerlərdən müxtəlif təkliflər alırdı. Beləliklə 1622–1625-ci illərdə o, Mariya Madeçinin (fransız kralı XIII Lyudovikin anası) bütün həyatını əks etdirən və Parisdəki sarayını bəzəyən əsərlər yaradır. Bu işlə əlaqədar Rubens üç dəfə Fransaya səfər edir
Bütün bu ürəksarsıdıcı hadisələrdən sonra Rubens diplomatik fəaliyyətə başlayır. 1621-ci ildə əri öldükdən sonra hersoqinya İzabel Fladriyanı təkbaşına idarə edirdi. Rubens İzabelin təklifi ilə Flandriyanın konsulu vəzifəsini icra edir. İşi ilə əlaqədar olaraq Rubens bir sıra ölkələrə səfər edirdi. O, 1629–30-cu illərdə Londona səfər edərkən İngiltərə ilə İspaniya arasında münassibətlərin bərpası istiqamətində çox mühüm işlər görür. İncəsənətə böyük məhəbbəti olan İgiltərə kralı I Karl ilə ümumi dil tapmaq Rubens üçün asan olur. 1630-cu ildə I Karl Rubensə "Cəngavər" titulu verir. Həmin il Rubensə Kembric universitetinin diplomu verilir.
Rubens yazır: "Mən əsil Labirintin içinə düşmüşəm, bütün günüm səhər və axşam dövlətin qayğıları ilə əhatə olunub". Karl ilə gizli danışıqlar aparır eyni zamanda onun portretini çəkir. IV Filip Rubensi gizli məsləhətçisi elan edir.
Rubens Flamand təsviri sənətinə yeni janr ov səhnələrinini gətirdi. Bu səhnələrə "Pələng ovu", "Timsah ovu" və sair əsərlər daxildir. Rəssamın yaradıcılığında mühüm yeri onun portretləri tutur. Onun ikinci həyat yoldaşı Elena Fourmenin, 1618-ci ildə çəkdiyi "Karlın qızı" əsərləri də bu siyahıya daxildir.
Rubensin daha bir məşhur əsəri həyat yoldaşı İzabelin portreti olmuşdur.
27 may 1640-cı ildə Rubens öz vəsiyyətnaməsini yazır. 28 – 29 may günləri Rubensiv ağrıları daha da şiddətlənir. Hamilə olan həyat yoldaşı onun bu vəziyyətində heç bir kömək göstərə bilmir. 30 may 1640-cı ildə səhər saatlarında dahi rəssam dünyasını dəyişir. Mənbələrdə qeyd olunurki, rəssam 2 iyun 1640-cı ildə böyük təntənə ilə basdırılır.
Dahi rəssam öz əsərlərində insanı sanki rənglər dünyasına aparır. O, əsərlərində insan həyatının gözəlliklərini dəqiqlik və ustalıqla əks etdirir. Biz onun əsərlərinin qəhrəmanlarında gözəllik, həyatsevərlik hissivi dərk edirik. Bütün bunlar rəssamın həyat tərzi, xarakteri və yüksək professionallığı ilə əlaqədardır. Rubensin əsərlərində olan bir neçə rəng elə ifadə olunur ki, sanki qarşımızda olan tablo bir neçə rəngdən ibarət olan əsər deyil, bütöv rənglərin simfoniyasından ibarət canlı bir səhnədir.
Baloğlan Əşrəfov
Baloğlan Xanoğlan oğlu Əşrəfov — Azərbaycanlı müğənni Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti (2007).
Həyatı
Baloğlan Əşrəfov 1951-ci il oktyabrın 8-də Masallı rayonunun Bədəlan kəndində anadan olmuşdur. 1968-ci ildə həmin kənddə orta məktəbi bitirməklə yanaşı, rayonun 7 illik musiqi məktəbinin nəzdində fəaliyyət göstərən 5 illik tar kursunu bitirmişdir.
1971-ci ildə Azərbaycan radiosunun keçirdiyi "Turac təranələri" radio olimpiadasının qalibi olub. 1974-cü ildə keçirilən "Zəhmətkeşlərin və gənclərin ümumittifaq festivalı"nda qalib olaraq diplomu ona şəxsən Şövkət Ələkbərova təqdim edib. 1978-ci ildə ADU-nun filologiya fakültəsini qurtarıb, 5 il Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllim işləmişdir.
İslam Rzayevin ansamblında çalışarkən bütün Azərbaycanın rayon və kəndlərini qarış-qarış gəzib əməkçilər qarşısında çıxışlar etmişdir.
1989-cu ildə yaratdığı "Şəhriyar" (AzKonsertin nəzdində) ansamblı ilə Bakının bütün böyük konsert salonlarında dəfələrlə solo konsertlər vermişdi.
Baloğlan Əşrəfov oxuduğu mahnılarının musiqilərinin çoxunu demək olar ki özü bəstələyib. Dünyanın bir sıra ölkələrində — Türkiyə, İraq, İran, Almaniya və MDB-nin bütün böyük şəhərlərində solo konsert proqramları ilə çıxış edib. İraqda Babilistan festivalında Azərbaycanı tərənnüm edib.
"Səsi quran sədasıdır" kitabında bütün böyük sənətkarlar ona öz müsbət rəylərini vermişlər. "Yuxuma gəl", "Anam mənim", "Günayım", "Nədəndir" "Tanrıdan diləyim ol" və s. kompakt audio, video diskləri musiqisevərlərin ixtiyarına verilib. Fəaliyyəti dövründə mahnıları ilə 50 il xalq tərəfindən sevilərək gündəmdə qalmağı bacardı.
Görkəmli sənətkar 26 aprel 2021-ci ildə 69 yaşında Covid-19 xəstəliyindən vəfat etmişdir. Sənətkar doğulduğu Masallı rayonunun Bədəlan kəndində doğmalarının məzarı yanında torpağa tapşırılıb.
Galium azuayicum
(Galium azuayicum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Emilia serpentinus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Musiqidə eskresionizm
Musiqidə ekspresionizm
Ekspressionizm fransız sözü olan “expressionnisme”dən götürülmüş, tərcümədə “ifadə” mənasını verir. XX əsrin əvvəllərində Avropa ədəbiyyatı və incəsənətində bədii cərəyandır. Xırda burjua təbəqələrinin insan həyatını və onun mənəvi aləmini eybəcərləşdirən ictimai ədalətsizliyə, müharibəyə qarşı anarxist-fərdiyyətçi etirazının ifadəsi kimi meydana gəlmiş, Birinci Dünya müharibəsindən sonra Almaniya və Avstriyada xüsusilə geniş yayılmışdı. Subyektiv idealizmə əsaslanan ekspressionizm nümayəndələri sənətkarın fərdi aləminin ifadəsini obyektiv varlığın real təsvirinə qarşı qoyurdular. Bu isə xarici aləmin, obrazların təhrif olunmasına, bədii forma eybəcərliyinə gətirib çıxarırdı. Poeziyada ekspressionizm (İ. Bexer, F. Varfel) mücərrəd obrazlar, sözlərin bəzən mənaca mahiyyətini itirməsi, dilin ifadəliliyinə həddindən artıq aludəçiliklə xarakterizə olunur. Nəsrdə (məs. Frans Kafkanın roman və hekayələri) əsasən ağlasığmaz təsvirlər, məntiqi əlaqəsi olmayan, yuxunu xatırladan hadisələrin təsviri əsas yer tutur. Cərəyan məşhur dramaturqlar V. Hazenklever, G. Kayzer, K. Şternheym, E. Toller və b.-nın yaradıcılığına böyük təsir göstərmişdir. Müxtəlif musiqişunaslar ekspressionizmi son dövr Maler simfoniyası, erkən dövr Bartekin yaradıcılığı, Ştrausun bəzi işlərini ekspressionizm kimi təsvir etmişdilər. Hər şeydən əvvəl bu termin Arnold Şönberqin başçılıq etdiyi Yeni Vyana Məktəbinin bəstəkarlarına aid edilir. Maraqlıdır ki, 1911-ci ildən A.Şönberq ekspressionist “Siniy Vsodnik” qrupunun ideoloqu V. Kondinski ilə yazışırdı. Onlar yalnız məktublaşmırdılar həm də müxtəlif şəkil və məqalələrlə bölüşürdülər. Hər iki ustadı mədəniyyətin sözlərlə ifadə edilə bilinməyəcək obyektiv zərurətdən gəlməsi anlamı birləşdirir. Ekspressionizm musiqidə dünya müharibəsi reallıqları ilə yüksək mənəvi istəklərin toqquşmasının nəticəsində yaranan dünyaya faciəvi baxışı təcəssüm etdirirdi. Onun təsiri zəmanənin böyük bəstəkarı olan K. Penderenskinin yaradıcılığında hiss olunur.
.срб
.срб — Yuxarı səviyyəli kiril əlifbasında olan Serbiyanın milli domeni. İnternetdə kiril əlifbasında yazılmış ikinci domen. (birinci .рф) . Domen 3 may 2011-ci ildə işə salınmışdı . Domen adlarının qeydiyyat prosesi 27 yanvar 2012-ci ildə başladı. . Bu zonada birinci qeyd edilmiş domen "рнидс.срб" oldu — (Serb milli domen registratoru).
Əli Zülalov
Əli Əbdül oğlu Zülalov — Azərbaycanın opera müğənnisi, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1940).
Həyatı
Əli Zülalov 1893-cü il sentyabrın 13-də Şuşa şəhərində anadan olmuşdur. Atası Əbdül Zülalov 1898-ci ildə vəfat etdikdən sonra onu və qardaşı olan Qəmbər Zülalovu əmisi Əbdülbağı Zülalov (Bülbülcan) himayəsinə götürmüşdür. Şuşa şəhər real məktəbini bitirmişdir. 1917-ci ildə həvəsi onu teatra gətirmişdir. Bülbülcanla dostluq edən Üzeyir Hacıbəyov Əli Zülalovun incəsənətə olan marağını duymuşdu. Onunla söhbət zamanı gəncin gur, xarakterik səsi bəstəkarın diqqətini çəkib. Elə bu səbəbdən də onu birillik sınaq müddətində özünün rəhbərlik etdiyi opera və operetta truppasının xoruna işə götürüb. Beləliklə, Əli Zülalov səhnədə ilk addımlarını Üzeyir və Zülfüqar Hacıbəyov qardaşlarının truppasında atdı. Əhməd Ağdamskidən sonra qadın rollarının ilk ifaçılarından biri də Əli Zülalov olub. Sonralar təhsilini davam etdirən Əli Zülalov Bakı Musiqi Texnikumunu və Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasını bitirdi. O, həyatda da, sənətdə də Üzeyir Hacıbəylidən dərs aldı. 1952-ci ildə Mirzə Fətəli Axundov adına Opera və Balet Teatrında çalışmağa başlamışdır. İstedadlı aktyorun opera səhnəsində yaratdığı rollar: Ehsan paşa və Fətəli xan ("Koroğlu"), Leylinin atası və Zeyd ("Leyli və Məcnun"), Keşiş ("Əsli və Kərəm"), Şahvələd ("Aşıq Qərib"), Molla Mütəllim ("Nərgiz"), Süleyman ("Arşın mal alan"), Ərəbzəngi ("Şah İsmayıl") və onlarla digər obrazları maraqla izlənib. Əməkdar artist fəxri adına layiq görülən Əli Zülalov opera səhnəmizin inkişafında xidməti olan mədəniyyət xadimlərindən biri idi. 1938-ci ildə Moskvada keçirilən Azərbaycan incəsənəti on günlüyü çərçivəsində Müslüm Maqomayevin "Nərgiz" operasındakı Molla Mütəllim roluna görə "Şöhrət nişanı" ordeni ilə təltif edilmişdir. İslam dininin adət-ənənələrini yaxşı bilən Ə. Zülalov bu obrazı xüsusi bir məharətlə yaratmışdır. Bu da Stalinin diqqətindən yayınmamışdır. Görkəmli bəstəkar Fikrət Əmirov Ə. Zülalov haqqında xatirələrində belə yazıb: "…Azərbaycan Dövlət Opera və Balet Teatrının aparıcı aktyoru, solist Əli Zülalov gözəl səsi, səhnə mədəniyyəti və davranışı ilə hər zaman gənclərə nümunə olmuşdur".
O, 1963-cü ilin fevralın 18-də Bakıda vəfat edib.
Fransis Veber
Fransis Veber (fr. Francis Veber) — Fransa kinorejissoru və ssenaristi.
Həyatı
O, bir çox gözəl komediyalar çəkmişdir. "Dublyor" filmində hətta epizodik rolda çəkilmişdir. İlk ekran işlərini Fransada çəkmişdir. XX əsrin 90-cı illərinin ortalarında həmişəlik Amerikada yaşamağa getmişdir.
İmamoğlu
İmamoğlu — Adana ilinin ilçəsi. Şimalında Kozan, cənubunda Yüreğir və Ceyhan, şərqində Ceyhan və Kozan, qərbində isə Ala dağ və Karaisalı ilçələri olan bir düzənlik ilçəsidir. İqtisadi olaraq Kozana bağlıdır.
İqlim
İlçənin iqlimi, tipik Aralıq dənizinin iqliminin xüsusiyyətlərini nümayiş etdirir. Yazı isti və quru, qışı isti və yağışlıdır.
Əhali
2018-ci ilin göstəricilərinə görə ilçədə 28.239 nəfər yaşayır.
Kadriye Nurmambet
Kadriye Nurmambet (Kadriye Nurmambet, Qadriye Nurmambet, ) — Rumıniyada krımtatar əsilli xalq mahnılarının ifaçısı və folklorşunas. Kadriye ölkədə Dobruca bülbülü    adını almışdır.
Bioqrafiyası
Kadriye Nurmambet 21 avqust 1933-cü ildə Rumıniya krallığı, Doburca vilayəti ərazisində (indiki Dobriç, Bolqarıstan) krımtatatr ailəsində anadan olmuşdur. Onun atası artileriya zabiti olmuşdur. Runımiya İkinci Dünya müharibəsinin əvvəllərində Cənubi Doburcanı Bolqarıstana güzəştə gedərkən, atası şimala, Mecidiyəyə köçür. Burada qarnizon komandiri vəzifəsində çalışır.
O, Buxarest Universitetində hüquq fakültəsinə daxil olur. 1957-ci ildə isə universiteti bitirir. O, Rumıniyada krımtatar əsili ilk hüquqşunas qadın olmuşdur. Konstansada hüquq kolegiyasında çalışmışdır.
Nurmambet uşaqlıqdan folklor və xalq musiqisinə maraq göstərirdi. Krım tatarları və Rumın folklor qruplarında erkən yaşlardan çalışırdı. 1950-ci ildən Rumın ateneumunda, ölkənin tanınmış artistləri ilə birlikdıə konsertlərdə iştirkak etmişdir.
1954-cü ildə Buxaresdəki Milli Musiqi Universitetinin professoru Tiberiu Aleksandr onun ifasını yüksək qiymətləndirmiş və onun sayəsində Kadriyenin səsi radioda səslənmişdir. Onun ilk albomu 1960-cı ildə Electrecord etiketinin altında buraxılmışdır. Onun ardından sonra isə 1963, 1974, 1980, 1982 və 1989-cu illərdə də albomlar buraxılır.
Kadriye ilk xalq mahnılarəını anasından eçitmişdir. Daha sonra ənənəvi mahnıları toplamağa böyük maraq göstərmişdir. Dobrudca kəndlərini gəzərək krım tatarlarına, noqay və türklərə məxsus folklaru toplamağa başlamışdır. 1957-ci ildə Bükresdəki Etnoqrafiya və Folklor İnstitutunun Qızıl Fondu üçün 90-a yaxın tatar və türk mahnılarını səsləndirmək üçün dəvət almışdır. Həyatı boyunca türklərin ənənəvi musiqi və Rumıniya tatarları əsərlərini qoruya bilmək üçün böyük işlər görmüşdür.
Onun sonuncu musiqi albomu 2009-cu ildə "Tatar və türk ənənəvi xalq mahnıları" adı altında buraxılır.
Hacı Kərim xan Qovanlı-Qacar
Hacı Kərim xan Məhəmmədibrahim xan oğlu Qovanlı-Qacar (?-1909)—Qacar əyanı, müctəhid, Kərimxani təriqətinin banisi.
Həyatı
Məhəmmədkərim xan Məhəmmədibrahim xan oğlu Kirman şəhərində anadan оlmuşdu. Kərim xan kimi tanınırdı. Mükəmməl mədrəsə təhsili almışdı. Seyid Kazım Rəştinin yanında dini elmlərə yiyələnmişdi. Müqəddəs Məkkəyi-mükərrəmi ziyarət etmişdi. Müctəhid idi.Şeyxiyyə məktəbinə mənsub idi. Sonra Kərimxani təriqətini yaratmışdı. Sağlığında bu təriqət Ağayi adlanırdı. Özünü "Dördüncü sütun" ("Rükni-rabe") adlandıran bu şəxsin əqidəsini M.F.Axundzadə kəskin tənqid etmişdir. Mütəfəkkir bütün bu xurafatın mayasını ən çox elmsizlikdə görürdü.
Nəbi Zərəndi Hacı Kərim xan haqqında yazır: "Hacı Seyyid Cavad Kirman əhalisi arasında öz elmi, bacarığı və ləyaqəti ilə ad çıxarmışdı. O, Həzrət Qüddusu hədsiz məhəbbət və mehribanlıqla qarşıladı, ona hər cür ehtiram göstərdi. Hacı Seyyid Cavadın Həzrət Qüddus ilə rəftarı Hacı Kərim xanın şagirdlərində paxıllıq doğurdu. Onlar Hacı Kərim xanın yanına gedib şikayət etdilər ki, Seyyid Cavad Kərbalayi naməlum bir şəxsi öz evində saxlayır və ona hədsiz ehtiram göstərir. Onlar Hacı Kərim xanı qızışdırıb özündən çıxarmaq üçün dedilər: "Hacı Seyyid Cavadın qonağı Seyyid Babın ən yaxın adamlarından biridir. Seyyid Cavad möhtərəm və tanınmış bir şəxsdir. Qorxuruq ki, qonaq onu yoldan çıxarsın və onun vasitəsilə yeni Əmri buralarda yaysın. Belə olarsa, sizin hörmətiniz azalar və camaatın nəzərləri başqa bir səmtə yönələr."
Hacı Kərim xan bu sözləri eşidən kimi dərhal şəhər hakiminin yanına getdi və dedi: "Hacı Seyyid Cavada çatdırın ki, Həzrət Qüddusla yoldaşlıqdan əl çəksin və xəbərdarlıq edin ki, onun bu cür davranışı qarışıqlıq yaranması ilə nəticələnə bilər." Kirman hakimi Hacı Kərim xanın sözlərini Hacı Seyyid Cavada çatdırdı. Seyyid bu sözləri eşitdikdə əsəbiləşdi və qəzəbli bir ahənglə hakimə dedi: "Sənə necə dəfə məsləhət görmüşəm ki, bu fitnəkar və böhtançının sözlərinə qulaq asma. Mən indiyə qədər onun həyasızlıqları qarşısında susmuşam. O da fürsəti qənimət bilərək həddini aşmağa başlayıb. Onun bu sözləri deməkdə məqsədi nədir? Yoxsa o mənim rütbəmi və məqamımı əlimdən almaq istəyir? Məgər o fitnəkar deyilmi ki, minlərlə alçaq və rəzil insanları başına toplayıb onlara mədhiyyə oxuyur? Məgər o deyilmi ki, bədxah və zalım adamların tərəfini saxlayır, günahsız insanların haqqını tapdalayır və bu yolla öz mənsəbini qoruyub saxlamağa çalışır? Məgər o deyilmi ki, öz alçaq istəklərini həyata keçirmək və çirkin məqsədlərinə nail olmaq üçün əxlaqsız adamlara hörmət bəsləyir, onlarla oturub-durur, pak xislətli insanları isə cürbəcür böhtanlarla ləkələyir?! Onun həyasızlığı o dərəcəyə çatıb ki, özü nə istəyirsə, edir, ən ağır günaha belə batmaqdan çəkinmir və mənim öz evimdə nəcib, pak, xeyirxah və bilikli bir şəxsi qonaq saxlamağıma dözə bilmir. O fitnəkar xana çatdırın: əgər bu sözlərdən əl çəkməsə və tutduğu bu yolu tərk etməsə, mənim bir işarəmlə Kirman şəhərinin avara və lotuları onu Kirmandan qovub çıxaracaqlar".
Azərbaycan Birinci Divizionu 2001/2002
Mənbə
PFL.az (arxiv)
Hacı Kərim xan Qovanlı-Qacar
Həyatı
Kirman hakimi bu sözləri dinləyib kəskin hədəni eşitdikdə, dediklərinə görə üzr istədi və Hacı Seyyid Cavada belə söylədi: "Siz arxayın olun, mən özüm Hacı Kərim xanı bu bəd rəftarına görə tənbeh edəcəyəm və onu sizdən üzr istəməyə vadar edəcəyəm".
Hacı Kərim xan Kirman hakimindən Seyyid Cavadın sözlərini eşidəndə, ilan vurmuş adam kimi qıvrıldı və anladı ki, bütün Kirman əhalisinə başçılıq edə bilməyəcək. Buna görə də onun ümidi ümidsizliyə çevrildi.
Həzrət Qüddus Hacı Seyyid Cavadın evində qaldığı müddətdə Kərbəladan çıxdığı gündən Kirmana gəldiyi ana qədər başına gələn bütün əhvalatları ona nəql etdi. O cümlədən, özünün Seyyid Baba iman gətirməsi və Onunla birlikdə Həcc səfərinə yollanması barədə danışdı. Hacı Seyyid Cavadın könlündə yeni Əmrə iman alovu şölələndi, amma imanını gizli saxlamaq qərarına gəldi, fikirləşdi ki, belə olsa, yeni ilahi Əmrə daha yaxşı xidmət göstərə bilər. Həzrət Qüddus da əmin olduğunu bildirdi ki, Tanrı ona Əmrin xidmətində uğur qazandıracaq, düşmənlərinə və əleyhdarlarına üstün gəlməkdə yardımçı olacaq. Mirzə Abdullah Xacənin mənə (müəllifə) danışdığına görə, Hacı Seyyid Cavad ona deyibmiş: "Tanrı doğrudan da mənə yardımçı oldu və güclü iradə bəxş etdi. Bunun sayəsində mən Hacı Kərim xanın şər əməllərinin qarşısını ala bildim. Əgər Tanrının mərhəməti olmasaydı və mən Kərim xanın əleyhinə çıxmasaydım, şübhəsiz, onun tərəfindən Mübarək Əmrə xeyli zərər və ziyan yetişəcəkdi".
Ailəsi
Hacı Kərim xanın Məhəmməd xan adlı оğlu vardı.
Almaz Ələsgərova
Almaz Ələsgərova — Azərbaycan müğənnisi və aktrisası, Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti (2007). Azərbaycan Dövlət Akademik Musiqili Teatrının aktrisası.
Həyatı
Almaz Ələsgərova 1985–1990-cı illərdə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun "Musiqili komediya aktyoru" fakültəsində təhsil almışdır. Sonralar o, R.Behbudov adına Mahnı Teatrında və Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrında çalışmışdır və 2016-cı ildə yenidən Azərbaycan Dövlət Musiqili Teatra qayıdıb. Hal-hazırda müğənnilik fəaliyyəti ilə yanaşı aktrisalığ ilə məşğuldu
2016-cı ildən Azərbaycan Dövlət Musiqili Teatrında çalışır
Teatr səhnəsində ifa etdiyi rollar
Galium bolanderi
(Galium bolanderi) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Əliş Kərəmli
Əliş Kərəmli və ya Şamaxılı Alis (tam adı: Əliş bəy Sübhan oğlu Kərəmli-Şirvani ) — Rus Sovet yazıçısı Sergey Borodinin (1902–1974) "Dmitri Donskoy" tarixi romanında (1941) əsas personajlarından biri; XIV əsrin sonunda Moskva kremlinin ilk daş divarlarının tikilməsinə rəhbərlik edən şamaxılı memar-inşaatçı kimi təsvir edilir, lakin elmi-akademik mənbələr tərəfindən real şəxsiyyət olub-olmaması hələlik təsdiqlənməmişdir. Sergey Borodindən xeyli sonra Şamaxılı Alis obrazı Azərbaycan ədəbiyyatında yenidən işlənmiş və ona "Əliş bəy Sübhan oğlu Kərəmli", yaxud qısaca, "Əliş Kərəmli" adı verilmişdir.
Barəsində
Sergey Borodinin 1941-ci ildə yazdığı "Dmitri Donskoy" tarixi romanında Əliş bəy və onun vətəninə dair qısa məlumatlar yer almışdır.
Əliş Kərəmli mövzusu Azərbaycanda ilk dəfə Oqtay Eldəgəz tərəfindən gündəmə gətirilmişdir.
2012-ci ildə Bakıda "Zərdabi" nəşriyyatında Əli Əhmədoğlunun müəllifi olduğu 168 səhifə həcmində "Kreml memarının mükafatı" adlı kitab nəşr olunmuşdur.
thumbnail|left|Əliş bəy Sübhan oğlu — Kərəmli Tanınmış şair, rəssam Sehran Allahverdi tərəfindən görkəmli memarın portreti yaradılmışdır.
20px|Xəbərdarlıq Xəbərdarlıq: Yazının davamı, Əliş Kərəmli obrazı haqqında ətraflı məlumat ehtiva edir.
Həyatı
Əliş Kərəmli əslən Şamaxıdan olub, XIV əsrdə yaşamışdır. O, 1322-ci ildə elə bu şəhərdə anadan olmuşdur.
Moskvaya getməsi
thumbnail|Dmitri İvanoviç Donskoy Əliş Kərəmli Moskvaya böyük Knyazın dəvəti ilə getmişdir. Belə ki, bu məqsədlə 1366-cı ilin sonlarında Moskvanın böyük Knyazının elçiləri – Rusiya sarayından boyar İ. A. Baratinski və Şirvanşahların Moskva Knyazlığındakı səfiri Qafur bəy, Knyazlığın 10 süvarisi ilə yola çıxmışlar. Onlar uzun yolu qət edərək 1367-ci il yanvarın 5-də – şaxtalı bir qış səhərində Şirvanşahların paytaxtı Şamaxıya çatmışlar. Onlar burada ehtiramla qarşılanaraq, sarayın baş darvazasından həyətə daxil olmuşlar. Yüksək səviyyədə qarşılanma mərasimindən sonra, boyar Baratinski Moskvanın böyük Knyazının məktubunun məzmunu ilə Şirvanşah Şeyx İbrahimi bilgiləndirmiş, təcrüməçilik işini isə şahlığın Moskva Knyazlığındakı səfiri Qafur bəy həyata keçirmişdir. Həmin məktubda dünyaca məşhur olan memar-inşaatçı Əliş Kərəmli Moskvanın böyük Knyazı tərəfindən möhtəşəm tikintinin inşasına dəvət olunur. Bu, Dimitri İvanoviçin Şeyx İbrahimə ilk xahiş məktubu olub. Şeyx əvvəlcə sevimli sənətkarını göndərmək istəməsə də, Əliş bəyin razılıq ovqatını və onun şəxsi təhlükəsizliyinə dair Knyazın zəmanətini nəzərə alaraq, bu işə razılıq verir. Şirvanşahdan səfər xeyir-duasını alan ustad sənətkar yol hazırlığına başlayır və 10 yanvar 1367-ci il tarixində rus elçiləri ilə birlikdə Moskvaya yola düşür.
Moskvada 7 seçmə döyüşçü onun mühafizəsinə verilir. O, isə bunların arasından Yeqor Bulıç adlı cəmi bir əsgəri seçir.
Böyük knyazla müqavilə
14 mart 1367-ci il tarixində Əliş bəylə Moskvanın böyük knyazı Dmitri İvanoviç arasında müqavilə bağlanır. Müqaviləyə əsasən, Əliş bəyə öz işində tam sərbəstlik verilirdi. Heç bir kəs onun işlərinə qarışa və hər hansı formada ona təsir göstərə bilməzdi. Bir kimsə özünü ondan üstün tuta bilməsin deyə Dmitri İvanoviç hətta ona boyar titulu və səlahiyyətini də verir.
Müqavilədə istənilən həcmdə maliyyə təminatına söz verilir, böyük knyaz tərəfindən gizli nəzarətlərə, qəfil təftişlərə, maliyyə hesabatlarına yol verilmir; yalnız özü məqsədəuyğun hesab etdiyi vaxt yazılı hesabat təqdim olunacağı bildirilir. Memarın layihəsinə və iş zamanı bu layihəyə hər hansı əlavə və dəyişiklərə də müdaxilə edilmirdi.
Bu müqaviləyə əsasən, istifadə olunacaq işçilərin sayına da məhdudiyyət qoyulmurdu. İşin həcmi, sürəti və keyfiyyəti üçün lazım gəldikdə Əliş bəy istədiyi qədər fəhlə cəlb edə bilərdi. Müqavilədə knyazın yeganə ciddi tələbi inşaat işlərinin 4 il müddətində tam başa çatdırılması idi. Əliş bəy qarşılığında nəinki buna, həm də qalanın fərqli gözəlliyə və min illərcə Moskvanı qoruyacağına, hamının zövqünü oxşayacağına, şəhərin əsas qürür və gözəllik yerinə çevriləcəyinə öz vicdanı üzərinə söz verir. Buna əmin etmək üçün əlini cibindən çıxartdığı kiçik ölçülü "Quran" kitabının üzərinə qoyaraq and da içir.
Tikinti mərhələsi
thumbnail|Kreml Moskva qalasının tikintisi əsasən Moskva çayı və onun qolu olan Yauza çayının dörd yandan əhatəyə aldığı adada aparılmalı, orada möhkəm qala divarları ilə əhatələnmiş içərişəhər yaradılmalı idi. Bu qala divarlarının müəyyən hərbi və nəzarət əhəmiyyətli hissələrində isə müxtəlif ölçü və quruluşda qüllələr, bürclər ucaldılacaq, darvazalar tikilicəkdi. Əliş bəy hələlik beş qüllənin və keşikçi bürclərinin, qala divarlarının layihəsini çəkib, böyük knyaza təsdiqlədir. Daha sonra kərpic sobalarının tikintisi üçün yer müəyyənləşdirir. Bu iş memarın vəzifəsi olmasa da, Əliş bəy özü kasıblar yaşayan məhəllələri gəzir, sağlam fəhlələr seçir, onların şərtlərini qəbul edir və öz şərtlərini qoyur. Tikintiyə 1500 nəfər işçi cəlb edilir. Əliş bəy yaxşı işləyənlərə tikinti başa çatdıqdan sonra onların yaşadıqları daxmaların, köşklərin içindəki ləvazimatlarla birgə bağışlanacağına söz vermişdi.
Tikinti işlərinə mart ayının 25-də – rusların "Blaqoveşeniye" bayramı günündə başlanılır. Bu bayram Məryəm ananın Müqəddəs Ruhdan nütflənməsi münasibətilə keçirilirdi. Bayram münasibətlə keçirilən təntənədə müsəlman Əliş bəy də kilsəyə gəlir və şam yandırır. Bu vaxta kimi isə, çoxları, hətta yepiskopların da bəziləri müsəlmanların İsa Məsihi peyğəmbər kimi qəbul etdiklərini bilmirdilər. Tikintinin bünövrəsi qazılarkən Əliş bəy cibindəki "Quran"ı çıxarır və bir kənarda duraraq, "Məryəm surəsi"ni avazla oxumağa başlayır. Bir kimsə onun işlərinə qarışa bilməyəcəyi üçün hətta mitropolit Aleksiy də mane olmaq iddiasında olmur. Beləcə, bir tərəfdə yepiskop yoğun səslə İncildən cümlələr, digər bir tərəfdə isə Əliş bəy avazla "Quran" surəsini oxuyur.
Həmin gün qala divarları üçün qazılmış bünövrəyə yonulmuş iri, qara daşlar yığılır. İlk iş günü bu işləri hamılıqla icra edirlər. Hətta böyük knyazın özü də iş görənlərin arasında olur.
Vəfatı
1371-ci il iyun ayının 22-də içkili vaxtı bir kazak ataman xaincəsinə arxadan qılıncla güclü zərbə endirərək, Əliş bəyin başını bədənindən ayırmışdır. Bu hadisə Moskva-Smolensk yolunun 9-cu kilometrliyində, indiki Volokolamsk yolunun başlanğıcında, soldakı meşə talasında böyük sənətkarımızın qayıtma-vida məclisi zamanı baş vermişdir. Belə bir şərəfsiz qətlin icra olunmasında başlıca məqsəd böyük memarın adını yox etmək və Kremli ucaldan sənətkarı tarixdən silmək olmuşdur. Qəddarcasına qətlə yetirilən Əliş bəy Kərəmlini elə oradaca dəfn edirlər.
Bu ağır itkiyə görə ən çox üzülən böyük knyazın bacısı qızı Anna olur. Onun memara məhəbbəti qarşılıqlı olmasa da, bu itkiyə dözməmiş, saçlarını qırxdıraraq Penza rahibəxanasına yollanmış və ömrünün sonunacan memarın məzarına qulluq etmişdir.
Xatirəsi
Gənc musiqçi-rəssam Gülü tərəfəndin çəkilmiş qrafik- portreti.
Anna Doqonadze
Anna Doqonadze və ya tam adı ilə Anna Doqonadze-Lilkendey — Almaniyanı təmsil edən Gürcüstan əsilli batut gimnastı. Anna Doqonadze, 2000, 2004, 2008 və 2012-ci illərdə Almaniyanı Olimpiya Oyunlarında təmsil edib. 2004 Afina Olimpiadasında qızıl medal qazanan Anna Doqonadze, həmdə Dünya Çempionatlarında 3 qızıl, 4 gümüş və 6 bürünc medala sahib olub.
2004 Afina Olimpiadası
Anna Doqonadze növbəti dəfə Olimpiya Oyunlarına, 2004-cü ildə Yunanıstanın Afina şəhərində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında qatıldı. Bu səfər, yarışların finalında Anna Doqonadze, 39.60 xal topladı və 8 idmançı sırasında 1-ci yeri tutaraq Olimpiya çempionu oldu.
Əbukir döyüşü (1799)
330 px|thumb|Döyüşün xəritəsi
Anna Doqonadze
2008 Pekin Olimpiadası
Anna Doqonadze üçüncü dəfə Olimpiya Oyunlarına, 2008-ci ildə Çinin Pekin şəhərində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında qatıldı. Bu səfər, yarışların finalında Anna Doqonadze, 18.90 xal topladı və 8 idmançı sırasında sonuncu, 8-ci yeri tutdu.
Əbukir döyüşü (1799)
Əbukir döyüşü — 25 iyul 1799-cu ildə general Napoleon Bonapartın başçılığı ilə 11 000 nəfərlik fransız qoşunu ilə 18 000 nəfərlik Osmanlı qoşunu arasında Misirin Əbukir burnunda baş verən döyüş. Türk qoşunları Əbukir burnuna fransızların Misirdən çıxarılmasında Osmanlıya dəstək verən Böyük Britaniya donanmasına məxsus gəmilərlə, admiral Sidni Smitin rəhbərliyi altında gətirilmişdilər.
Anna Doqonadze
2012 London Olimpiadası
Anna Doqonadze sonuncu, dördüncü dəfə Olimpiya Oyunlarına, 2012-ci ildə Birləşmiş Krallığın London şəhərində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında qatıldı. Bu səfər, yarışların təsnifat mərhələsində Anna Doqonadze, 100.370 xal topladı və 16 idmançı sırasında 10-cu yeri tutaraq mübarizəni dayandırdı.
Əbukir döyüşü (1799)
Napoleon 10 000 piyada və 1 000 süvari ilə döyüşə girərək Osmanlı qoşunlarını məğlub edir və 2 avqustda Əbukir yenidən fransızların əlinə keçir. Bununla da Napoleon bir il öncə Britaniya donanması tərəfindən məruz qaldığı biabırçı məğlubiyyətin əvəzini çıxmış olur.