cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qvineya
Əhalisi
Qvineya Respublikasında əhalinin sayı 10,6 mln. nəfərdir (2014). Əhalinin illik artımı 2,6 %-dir. Orta ömür müddəti kişilər arasında 56 il, qadınlar arasında 59 ildir. Əhalinin etnik tərkibi: fulbelər-40 %, mandinkalar-30 %, susular-20 %, digərləri-19 %-dir. Əhalinin 85 %-i islam dininin sünni məzhəbinə, 8 %-ə yaxını xristian (Onların əksəriyyəti katolikdir) dininə, 7 %-ə yaxını aborigen ayinlərinə etiqad edir. Əhali arasında yevangelistlər, plimut qardaşları ayinlərinə etiqad edənlər də vardır. Əhalinin savadlılığı kişilər arasında 42 %, qadınlar arasında 18 %-dir (2003). Şəhər əhalisi -34%-dir.(2008).
Qan Turalı
Qan Turalı (Tural Oqtay oğlu Cəfərov; ) — Azərbaycan yazıçısı, jurnalist.
Həyatı
1984-cü ildə Azərbaycan SSR-nin Əli Bayramlı şəhərində anadan olub. 2001-ci ildə Bakı Özəl İqtisadiyyat litseyini bitirib. 2005-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin "Sosial elmlər və psixologiya" fakültəsinin fəlsəfə ixtisasının bakalavriatını, 2007-ci ildə BDU-nun sosial fəlsəfə üzrə magistraturasını bitirib.
2005-ci ildən bədii yaradıcılıqla məşğul olur. "Elektronik sevdalar" adlı şeir kitabı 2006-cı ildə çap edilib. İlk irihəcmli nəsr əsəri "Çiyələkli gecənin pornoqrafiyası" adlı uzun hekayəsi "Alatoran" jurnalının 13-cü nömrəsində çap edilib. 2011-ci ildə "Mustafa" romanı, 2012-ci ildə "Polis qorxusuyla öpüşmək" adlı esselər toplusu çap edilib. 2014-cü ilin may ayında hekayələri "Doqquz hekayə" adı ilə çap olunub.
"Mustafa" romanı 2011-ci ildə "Əli və Nino" kitab mağazalarında ayın ən çox satılan kitabı seçilib.
"Ədalət", "525-ci qəzet", "Reytinq" qəzetlərində çalışıb. Abzas.net adlı internet jurnalının qurucusu və redaktoru olub. "Azadlıq" qəzetinin köşə yazarı (2006-2011) kimi çalışıb.
2011-ci ildən Kulis.Az internet jurnalının baş redaktoru olub.
Azərbaycan Dillər Universitetinin Fəlsəfə və ictimai elmlər kafedrasının müəllimidir.
NGC 1084
NGC 1084, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Juniperus lutchuensis
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Oksana Kurt
Oksana Kurt (qızlıq soyadı: Parxomeko; ) — Azərbaycanı təmsil edən voleybolçu. Oksana Kurt, Azərbaycan yığmasının heyətində 2006-cı ildə baş tutan Dünya Çempionatında 13-cü yeri, 2014-cü ildə baş tutan Dünya Çempionatına isə 15-ci yeri tutub.
Həyatı
Oksana Kurt 28 iyun 1985-ci ildə Azərbaycanın Bakı şəhərində anadan olub. Oksana Kurtun bacısı, Yelena Parxomenko da voleybolçudur və Azərbaycan yığmasında çıxış edib.
Oksana Kurt ailəlidir. O, 4 iyun 2011-ci ildə Türkiyə vətəndaşı Onar Kurt ilə ailə həyatı qurdu.
Karyerası
Oksana Kurt, 2005-ci ildə Azərbaycan yığması ilə birgə Xorvatiyada baş tutan Avropa Çempionatına qatıldı. Yarışların bürünc medal uğrunda görüşündə Azərbaycan yığması, Rusiya yığmasına 0:3 hesabı ilə məğlub oldu və Avropa Çempionatını 4-cü yerdə başa vurdu.
Oksana Kurt daha sonra, 2006-cı ildə Yaponiyada baş tutan Dünya Çempionatına qatıldı. Yarışlarda, 4 dəfə qalib gələn, 5 dəfə isə məğlub olan Azərbaycan yığması, Dünya Çempionatını 24 yığma sırasında 13-cü yerdə başa vurdu.
Oksana Kurt bir ildən sonra, 2007-ci ildə Belçika və Lüksemburqda baş tutan Avropa Çempionatına qatıldı. Yarışlarda, 1 dəfə qalib gələn, 7 dəfə isə məğlub olan Azərbaycan yığması, Avropa Çempionatını 16 yığma sırasında 12-ci yerdə başa vurdu.
Oksana Kurt üçüncü dəfə Avropa Çempionatına, 2009-cu ildə Polşada baş tutan yarışda qatıldı. Yarışlarda, 1 dəfə qalib gələn, 7 dəfə isə məğlub olan Azərbaycan yığması, Avropa Çempionatını 16 yığma sırasında 12-ci yerdə başa vurdu.
Oksana Kurt dördüncü dəfə Avropa Çempionatına, 2011-ci ildə İtaliya və Serbiyada baş tutan yarışda qatıldı. Yarışların pley-off mərhələsində Azərbaycan yığması, Niderland yığmasına 1:3 hesabı ilə məğlub oldu və Avropa Çempionatını 16 yığma sırasında 9-cu yerdə başa vurdu.
Oksana Kurt beşinci dəfə Avropa Çempionatına, 2013-cü ildə Almaniya və İsveçrədə baş tutan yarışda qatıldı. Yarışlarda, bütün 3 oyunda məğlub olan Azərbaycan yığması, Avropa Çempionatını 16 yığma sırasında 15-ci yerdə başa vurdu.
Oksana Kurt sonuncu, altıncı dəfə Avropa Çempionatına, 2015-ci ildə Belçika və Niderlanddə baş tutan yarışda qatıldı. Yarışlarda, bütün 3 oyunda məğlub olan Azərbaycan yığması, Avropa Çempionatını 16 yığma sırasında 14-cü yerdə başa vurdu.
Türkiyə Kosmos Agentliyi
Türkiyə Kosmos Agentliyi (Türkiye Uzay Ajansı) — Türkiyə Respublikasının milli kosmos agentliyi. Türkiyənin kosmos elmləri proqramı ilə ümumi aviasiya və kosmos araşdırmalarından məsul dövlət təşkilatıdır.
Prezident tərəfindən müəyyən edilmiş idarəetmə sisteminə uyğun olaraq, hüquqi şəxs, inzibati, maliyyə muxtariyyəti və Türkiyə Respublikası Prezidentinin Fərmanına əsasən müəyyən edilmiş vəzifə və səlahiyyətləri yerinə yetirmək üçün xüsusi büdcə ilə "Milli Kosmik Proqramı"nın hazırlanması və həyata keçirilməsi istiqamətində fəaliyyətlərin həyata keçirilməsi məqsədi ilə 13 dekabr 2018-ci ildə yaradılıb.
Agentlik ilk iclasını 2019-cu ilin sentyabr ayında keçirmişdir.
Koimbra Universiteti
Koimbra Universiteti — Portuqaliya Respublikasının Koimbra şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.
Tarixi
Universitetin əsası 1290-cı ildə qoyulmuşdur.
Xarici əlaqələri
Koimbra qrupunun və Utrext Şəbəkəsinin üzvüdür.
Mavritaniya
thumb|right|200px|Mavritaniyalı qız
Mavritaniya (ərəb. موریتانیا; fr. Mauritanie) və ya rəsmi adı ilə Mavritaniya İslam Respublikası (ərəb. الجمهوریة الإسلامیة الموریتانیة; fr. République Islamique de Mauritanie) — Şimali Afrikada dövlət. Mavritaniya Afrikanın şimal-qərbində yerləşir. Şimalda və şimal-qərbdə Qərbi Sahara (qismən tanınan), şimal-şərqdə Əlcəzair, şərqdə və cənub-şərqdə Mali, cənub-qərbdə Seneqalla həmsərhəddir. Qərbdə isə Atlantik okeanına çıxışı vardır. Paytaxtı və ən böyük şəhəri Naukşot, ümumi sahəsi 1,030,000 kvadrat kilometr, əhalisinin sayı 4 milyon nəfərdən çoxdur.
Coğrafiyası
Mavritaniya 4 ölkə ilə həmsərhəddir: Qərbi Saxara, Seneqal, Əlcəzair və Mali.
Tarixi
Ölkənin adı olan  mūrītāniyya  Bərbəri köklərə sahib olan keçmiş zamanlarda Bərbəri krallıq olan  Mauretania ' ya da adını verən morolardan gəlir. Maure  adının Fenikece bir söz olan  mahurim  (Azərbaycan dilində: qərbin adamı) Sözündən gəldiyi təxmin edilir. 1904-cü ildə Mavritaniyanın bir hissəsi, 1946-cı ildə isə bütünlüklə Fransanın idarəsinə keçmiş, 1958-ci ildə isə Fransa cəmiyyətinin avtonom respublikası statusu almışdır. 1960-cı il, 28 noyabr tarixində ölkə Fransanın əsarətindən qurtularaq müstəqillik əldə edib.
Əhalisi
4.5 milyon nəfərdir. Köləliyin ən gec ləğv olunduğu ölkə Mavritaniya İslam Respublikasıdır. Köləlik 1981-ci ildə ləğv olunub, kölə sahibi olmağa görə cəza nəzərdə tutan qanun 2007-ci ildə qəbul edilib. Rəsmən ləğv olunsa da praktikada köləlik davam edir, ölkə əhalisinin 10 ilə 20%-nin kölə olduğu düşünülür. Əsas kölə sahibləri ölkənin elit təbəqəsini təşkil edən ərəblərdir, kölə hədiyyə etmək böyük hörmət jesti sayılır.
İqtisadiyyatı
Mavritaniyanın pul vahidi uqiyadır. Hazırda Mavritaniya iqtisadi cəhətdən zəif inkişaf etmiş ölkələr sırasına daxildir. İxracatda əsas yeri balıq və balıq məhsulları, qızıl, dəmir filizi, mis konsentratı tutur. Çin, Fransa, İspaniya, İtaliya, Niderland, Türkiyə və Belçika kimi ölkələrlə ticarət əlaqələri var.
Qırmızımeyvəli ardıc
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qafqaz, Krım, İran, Türkiyə, Balkan yarımadasında, Aralıq dənizi boyunca Madeyra adaları na qədər olan geniş ərazidə yayılmışdır. Hündürlüyü 6 m-ə çatan alçaqboylu, düzgövdəli ağac və ya koldur. Zoğları qısa, yaşıl və ya sarımtıl-qonur rəngdədir. Köhnə budaqları və gövdəsinin qabığı açıq-boz, cavan zoğları sarımtıl-qonur rənglidir. Yarpaqları üfüqi vəziyyətdə, xətvarı-iynəşəkillidir, uzun tikanı sivridir, üst tərəfində yaşıl rəngli orta damarı boyunca uzanmış iki ağ zolağı, alt tərəfində sivri və ensiz tili vardır, vəziləri yoxdur, uzunluğu 11–20 mm və eni 2 mm-ə qədərdir. Erkək qozalar xırda və kürəşəkilli olub, çox qısa ayaqcıqlar üzərindədir, pulcuqları dəyirmidir, yanlarında dişləri vardır. Meyvələri yarpaqdan qısa, saplaqsız, kürə formalə olub, diametri 9–11 mm, pas rəngli və ya qonuraçalan-qırmızıdır. Yetişmiş meyvələri üzərində 3-6 pulcuğu vardır, onların ucu sivri və ya düzdür, təpələrində aydın görünən çapıqlarla bir-birindən aralanmışdır. Meyvələri payızda yetişir qışa qədər tədricən tökülür. Oduncağı qırmızımtıl-ağdır, möhkəmdir və spesifik xoş qoxuya malikdir. Toxumları 2-3, bəzən 1-4 ədəd olub, dəyirmi və ya kürəşəkilli-yumurtavarıdır, aydın görünməyən üçüzlüdür, üst tərəfi içəriyə doğru basıqdır, 5–7 mm uzunluqdadır.
İşıqsevən, quraqlığa, küləyədavamlı, torpağa az tələbkar, kök sistemi yaxşı yayılmış dekorativ bitkidir. Külək vasitəsilə tozlanır. Toxumla çıxaldılır. Azərbaycanda, Böyük və Kiçik Qafqazda, Naxçıvan MR-da, Qubada kolluqlarda, qayalarda, quru və çınqıllı-daşlı yamaclarda yayılmışdır.
Yaşıllaşdırmada küçə və parklarda qrupla, tək-tək əkmək üçün istifadə etmək olar. Qırmızı ardıcın dik dayanan, qollu-budaqlı, yerə sərilən və s. müxtəlif formalarına rast gəlinir. Toxumlarında və iynəyarpaqlarında efir yağı vardır. Dəri və bronxit xəstəliklərində antiseptik dərman kimi işlədilir.
Məhəmməd Mehdiyev
Mehdiyev Məhəmməd Fərman oğlu — fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü.
Həyatı
Məhəmməd Mehdiyev 2 oktyabr 1941-ci ildə Laçın rayonunun Təzəkənd kəndində anadan olmuşdur.
1951-ci ildə Laçın rayonunun Ərdəşəvi kənd orta məktəbinin birinci sinfinə daxil olmuşdur.1961-ci ildə orta məktəbi bitirmişdir.
1966-cı ildə S. M. Kirov adına Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki Bakı Dövlət Universiteti) mexanika-riyaziyyat fakültəsini bitirmiş və Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun aspiranturasına göndərilmişdir.
Batı xan
Batı xan (1205-1255,Monqolca: Бат Хаан və Şah Batı, Rusca: Баты́й, Farsca: باتو Bātū, Çincə: 拔都, Monqolca (ənənəvi):ᠪᠲ ᠬᠠᠭᠠᠨ; ) — Cuçi xanın böyük oğlu, Çingiz xanın nəvəsidir. Batu" və ya "Bat" monqol dilində "möhkəm" deməkdir. Batı xan monqol hökmdarı və Monqol İmperiyasının bölünməsi nəticəsində yaranmış olan Qızıl Orda dövlətinin qurucusu idi.Polşa və Macarıstan ordularını məğlub etdikdən sonra qurduğu dövlət Rus torpaqları və Qafqazda 250 il hegemon olmuşdur. Çingiz xanın oğullarının ölümündən sonra Monqol İmperiyasında ağa (böyük qardaş) adlı ən hörmətli şahzadə olmuşdu.
Məhəmməd Mehdiyev
Həyatı
1975-ci ildə Rostov Dövlət Universitetinin elmi şurasında namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir.
1989-cu ildə Leninqrad Dövlət Universitetində doktorluq dissertasiyasını müdafiə edib və fizika-riyaziyyat elmləri doktoru elmi dərəcəsini almışdır.
Batı xan
Gəncliyi
Çingiz xan tərəfindən 20 yaşında Cuçi ulusunun başçısı elan olunmuşdu. Tac mərasimində Çingiz xanın ən kiçik qardaşı Temüge Çingizin rəsmi nümayəndəsi olaraq iştirak etmişdi. Tacqoyma mərasimində Çingiz xanı, qardaşı Temüge təmsil edirdi. Çingiz xan 1227-ci ildə vəfat etdikdə 4000 monqol adamını Joçi'nin ailəsinə buraxdı. Jochi'nin torpaqları Batı ilə böyük qardaşı Orda arasında Ağ Orda və Qızıl Orda olmaqla iki yerə bölündü. Orda xan Ağ Ordanın xanı oldu. Ordanın Ağ Ordası Volqa çayı ilə Balxaş gölü arasındakı əraziləri, Batu Ordası isə Volqanın qərbindəki torpaqları idarə etdi. Batı 1211-1234-cü illərdə Ögedey xanın Çin yürüşlərində iştirak etmişdi.
Məhəmməd Mehdiyev
Həyatı
1994-cü ildə professor elmi adını almışdır.
Batı xan
Gəncliyi
1229-cu ildə Ögedeyi, aşağı Ural çayı üzərindəki qəbilələri fəth etmək üçün Kuxdei və Sundei'nin altından üç tumarı göndərmişdi. Abulqazinin dediyinə görə, Batı, kiçik qardaşı başqırdlar, cumanlar, bulqarlar və qərbdəki Alanlarla mübarizə apararkən Ödegeyinin Şimali Çindəki Jin sülaləsinə qarşı apardığı hərbi səfərinə qatıldı. Düşmənlərinin ağır müqavimətinə baxmayaraq monqollar Yurchenlərin böyük şəhərlərini fəth etdilər və Başqırdları müttəfiq etdilər. 1230-cu illərdə Ögedey, Çinin Shanxi bölgəsindəki torpaqları Batı və Jochi ailəsinə payladı, lakin eyni zamanda İran, Xorasanda da imperator qubernatorunun nəzarəti altında vəzifəli şəxsləri təyin etdilər.
Məhəmməd Mehdiyev
Həyatı
Bakı Dövlət Universitetinin "Təbiqi analizin riyazi üsulları" kafedrasının müdiri, "Tətbiqi riyaziyyat və kibernetika" fakültəsinin dekanıdır.
Fəaliyyəti
1970-ci ilin yanvarında təyinatla Riyaziyyat və Mexanika institutunda kiçik elmi işçi vəzifəsinə təyin edilmişdir. 1976-cə ildə baş elmi işçi vəzifəsinə seçilmişdir. 1978-ci ilin sentyabrında "Nazik divarlı konstruksiyalar" şöbəsinə rəhbər təyin edilmişdir. 1985–1991-ci illərdə Riyaziyyat və Mexanika institutunnun XKB direktorunun elmi işlər üzrə müavini işləmişdir. 1991–2002-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin "Tətbiqi riyaziyyat" kafedrasinda professor vəzifəsində işləmişdir. 1981–1985-ci illərdə "Örtük və lövhələrin statistikası, rəqsi, dayanıqlığı" ümumittifaq elmi-tədqiqat proqramının rəhbərlərindən biri olmuşdur. 13 elmlər namizədi, 1 elmlər doktoru onun rəhbərliyi altında hazırlanmışdır. Hazırda 6 aspirant və dissertanta rəhbərlik edir və iki tələbəsi doktorluq dissertasiyasını tamamlamaq üzrədir. Xaricdə və respublikada 80 əsərin, eyni zamanda, keçmiş Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqının qapalı mətbuatında çap olunmuş bir çox əsərlərin müəllifidir. Bakı Dövlət Universitetinin Böyuk Elmi Şurasının üzvüdür. Bakı Dövlət Universiteti nəzdində fəaliyyət göstərən № 02.016 dissertasiya şurasının sədridir. 2001-ci ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasına mexanika ixtisası üzrə müxbir üzv seçilmişdir. 2002-ci ildə "Təbiqi analizin riyazi üsulları" kafedrasının müdiri vəzifəsinə seçilmişdir. 2008-ci ildə "Tətbiqi riyaziyyat və kibernetika" fakültəsinin dekanı seçilmişdir. 30 oktyabr 2009-cu ildə Azərbaycan Prezidentinin sərancamı ilə Əməktar Elm Xadimi adı verilib.
Batı xan
Rusların üzərinə yürüş
200px|thumb|left|Böyük Vladimir Knyazlığı paytaxtının monqol qoşunları tərəfindən dağıdılması. Orta əsr Rus salnamələrindən Batı xan Ögedey xanın əmri ilə qərbə doğru hücum başlatdı. 1235-ci ildə Batı xan Güyük xan, Büri, Möngke xan, Kadan, Baydar, Sabutay bahadur, Borolday bahadur, Menggüser bahadur ilə birlikdə 130000 əsgərdən ibarət nəhəng bir ordu ilə yürüşə başladı. 1 il ərzində Qıpçaqlar, Alanlar və İdil bulqarları ilə mübarizə aparandan sonra II Yuriyə tabe olmaq üçün məktub göndərdi. Knyaz təklifi qəbul etmədi və Batı xanın ordusu Ryazan, Kolomna, Moskva və Vladimir şəhərlərini, knyazın bütün ailəsini diri-diri yandırdı. Sit çayı döyüşündə məğlub olan II Yurinin başı bədənindən ayrılaraq edam olundu. Bundan sonra Batı xan Rostov, Uqliç, Yaroslavl, Kostroma, Kaşin, Ksnyatin, Qorodets, Qaliç, Pereslavl-Zalevsskiy, Yuryev-Polski, Dmitrov, Volokolamsk, Tver və Torjok şəhərlərini ələ keçirdi. Kozelsk şəhərini çətinliklə ələ keçirdi, şəhəri 7 yaşlı Vasili adlı knyaz idarə edirdi. Batı xan ona tabe olan Smolensk və çox uzaq olan Pskov və Novqoroddan başqa bütün rus şəhərlərini ələ keçirdi və yandırdı. Çadırda olan vaxt Büri xan və Güyük xan onu təhqir etdiyi üçün onları Ögedey xana şikayət etdi və xan onları cəzalandırdı.
Göyük ilə mübarizə
Batı xan, yeni sultanın seçilməsi üçün Töregene xatun tərəfindən Qaraqoruma dəvət olunsa da, Macarıstan ərazilərindən Volqa sahillərinə çəkildi. Uzun müddət qeyri-müəyyənlikdən sonra, 1246-cı ildə taxt Göyükdən keçdi.
Avropaya yürüş
Kumanların Macarıstana köçməsini bəhanə edən xan kral IV Belaya 4 elçi göndərdi. Xan sonuncu dəfə onu təhdid etmişdi: "Kumanların bizdən qaçması daha asandır, nəinki qalalar və evlərdə yaşayan sizin." Batı xan birinci Avstriyaya qədər casuslar göndərdi və zəifliklərini öyrəndi. Batı xan ordusunu 3 hissəyə böldü. Birinci hissənin başçılığı Kadan və Baydarda idi. Onlar II Henrix Pyastla və Tevton ordeninin birləşmiş ordusunu ağır məğlubiyyətə uğratdılar. Güyük xanın ordusu Transilvaniyada zəfər çaldı. Sabutay bahadur isə Macarlar, Xorvatlar və Tampliyerləri məğlubiyyətə uğratdı. Batı xan IV Bela, Müqəddəs Roma imperiyası, Tevton ordeni və Tampliyerlərin birləşmiş ordusunu 11 aprel 1241-ci ildə Mohi döyüşündə darmadağın etdi. Kadan, Baydar və Orda xan isə öz növbələrində Moraviyanı ələ keçirdilər. Batı xan II Frederikdən taxtdan əl çəkməsini tələb etdi və özünün imperator olacağını dedi. 1241-ci ilin sonlarında Avstriya, Almaniya və İtaliyanın işğalı ancaq Ögedey xanın ölümü nəticəsində təxirə salındı. Batı geri dönmək istəməsə də məcbur oldu.
I Qurultaydan sonra
1246-cı ildə Güyük xanın xaqan seçilməsindən sonra Batı xan bütün qərbin hökmdarı oldu. Fars körfəzindən Ural dağlarınacan böyük bir coğrafiyanı idarə edirdi. Batı II Yaroslavı digər kiçik rus knyazlarının başçısı təyin etdi. Bütün rus knyazlarının yanına monqol əyanları təyin edən Batı beləliklə onları idarə edirdi. Monqol əyanlarından birini öldürən Mixail Olqoviç Çingiz xanın şərəfinə iki alov arasında keçməyə məcbur edildi. Mixail insanın şəkillərinə ibadət etməyin günah olduğunu dediyinə görə onu edam etdirdi. Baycu Səlcuqları məğlub etdikdən sonra VII Davidi Batının yanına göndərmişdi. Batı isə VI Davidi Gürcüstan kralı olaraq tanıdı. Güyük isə VII Davidi VI Daviddən daha üstün vəzifəli olaraq qəbul etdi. Güyük Batının işlərinə qarışırdı. İranın idarəsini Elçigideyə tapşıran Güyük, Aleksandr Nevskiyə şimali Rusiyanı, II Andreyə isə Vladimir-Suzdal knyazlığını verdi. Güyük qərbə hərəkət edərkən Batını öz yanına çağırdı, Batı ora çatmamışdan öncə Güyük vəfat etdi.
Ailəsi
Batı xanın Borakçin xatundan azı 4 övladı oldu. Bunlardan Sartak atası öləndən sonra 1255-56-cı illəri arasında Qızıl Orda taxtına çıxacaq, ancaq Möngkeyi Monqolustanda səfərindən az sonra öləcək. Ondan sonra taxta əmisi Bərkə keçəcəkdi. Müsəlmanlığı seçən Bərkə, Monqolustan İmperiyasına şeklen bağlı qalsa da Abbasi qalib gələrək qohumu Hülakü Xan ilə döyüşəcəkdi. Bu dövrdə artıq Monqol imperatorluğunun çatlaq yaxşıca artmış olacaq və Qızıl Orda müstəqil bir dövlət mövqeyinə gələcəkdir. Bərkə, Şərqi Avropaya qarşı böyük yürüşlərə girişməyəcək və hakimiyyəti dövründə bəzi qarət yürüşləri baş verməsinə baxmayaraq, qardaşı Batı dövrünə görə Avropada Monqol istilası baş verməyəcəkdir. Qızıl Orda digər Monqol dövlətlərinə nisbətən ən uzun müddət ayaqda qalan dövlət olacaqdı. Batı xanın Borakçin xatundan olan 4 övladı bunlardır:
Mirzə Əsədulla xan Qalib
Mirzə Əsədulla xan Qalib — Azərbaycanlı şair, Böyük Moğollar imperiyasının saray şairi, tarixçi, vəzir, sərkərdə
Həyatı
Mirzə Əsədulla xan Abdullabəy xan oğlu 27 dekabR 1797-ci ildə Hindistanın Əkbərabad (Aqra) şəhərinin Qalamahal adlı məhəlləsində anadan olub. Əslən Azərbaycanlıdır. XVIII yüzilin ikinci yarısında, Aləm şahın (1759–1806) hakimiyyəti dövründə atası və əmisi Nəsrullabəy xan Təbriz şəhərindən Hindistana gəlmişlər və Böyük Moğollar imperiyasında hərbi xidmətə daxil olmuşdular. O, hərbi əyan silkinə mənsub idi. Atası 1806-cı ildə döyüşdə öldürüldüyündən əmisi tərəfindən tərbiyə edildi. Bacısı Çiçək (Çoti) bəyim Yusifi xanədanının nəvvablarından olan İlahibəxş xana verildi.
Mirzə Əsədulla xan Qalib mükəmməl mədrəsə təhsili almışdı. Şeir yazmağa tələbəlik illərindən başlamışdı. İlk təxəllüsü Əsəd idi. Sonra Qalib təxəllüsünü seçdi. Maraqlıdır ki, bu Azərbaycan şairi xalqımıza demək olar ki, tanış deyil. Onun adına yalnız bir-iki təzkirədə rast gəlmək mümkündür. Mirzə Məhəmmədəli Tərbiyət onun haqqında yazır: "Qalib Əsədulla xan—Azərbaycan şairlərindən və "Məcməül-füsəha" əsəri müəllifinin müasiridir. Şeirdə gözəl təbli və şirin ləhcəli olmuş, Mövləvi şivəsində qəzəl deməyə çalışmışdır və bir çox şeirlərində ona iqtibas etmişdir. Onun məsnəvisi vardır. Aşağıdakı şeir ondandır:
Bax bu sözümə zahid, gəl sən də xərəbata,
Danlaqda, məzəmmətdə namərdlə mərd seçilər,
Hər ağlı olan kimsə düzgün yolu o izlər.
Əvvəlcə sən et tövbə nəfsinə itaətdən,
Olmaz səməri yoxsa heç zaman nədamətdən.
("Riyazül-arifin") Eləcə bu sətirlər. Nə qədər kitabxanalara, internetə baş vurduqsa, Azərbaycan dilində bu şairə aid məlumata ürcah olmadıq.
Qalib 1847-ci ildə həbs edildi. Onu qumar oynamaqda ittiham edirdilər. Bir neçə ayını zindanda keçirdi. Mirzə Əsədulla xan Qalib 1850-ci ildə Böyük Moğollar imperiyasının sonuncu hökmdarı II Bahadur şahın (1775–1862) sarayına tarixçi kimi dəvət edildi. 1854-cü ildə vəzir vəzifəsinə yüksəldi. Tarixçi olarkən Dəbirülmülk (Mülkün yazarı), vəzirkən Nəcməddövlə (Dövlətin ulduzu), sərkərdə ikən isə Nizamcəng (Döyüşün nizamı) ləqəblərini daşıyırdı.
1857-ci ildə Dehlidə ingilislərə qarşı sipahi qiyamı baş verdi. İngilislər qiyamı yatırandan sonra şəhərin müsəlman elitasına divan tutdular. Mirzə Əsədulla xan Qalib də digər saray adamları kimi soyuldu. Evi, mülkü, torpağı əlindən çıxdı. Qiyamdan sonra heç kimə aman verilmədi. Əyanları, əsgərləri qırıb çatandan sonra şəhərin memarlığına, müqəddəs ziyarətgahlara növbə çatdı. Məscidlər dağıdıldı. Gözəl binalar yerlə yeksan edildi. Sevgili Dehlisinin tam təhqirini görmək yaşantısı Qalibin taleyi idi. Qalib məktublarında talan-taracı təsvir edir: ''Mən Dehlinin bir-birinin ardınca dağıdılan binalarını gördüm. Ən məşhur bazarlar gözümün önündə məhv edildi. Xas Bazar, Xürrəm Bazarı yoxa çıxdı. Dostların tozunu özündə saxlayan məhəllə və küçələr yox oldu". 1859-cu ildə yazılan məktubunda qeyd edir ki, ''Dehli qalası dağıdıldı, Cümə məscidi, Çandri Çovk məscidi uçuruldu, hanı bizim gördüyümüz Dehli?" Onun şagirdi şair Tuftaya yazdığı məktublar Hindistan tarixi üçün qiymətli sənədlərdir.
Dehlinin qiyamdan sonrakı həyatı Qalibin məktublarında əks olunur. 1859-cu ildə yazılan məktubundan sətirlər: "Hakim Əhsənullah xan deyir ki, Bahadur şahın nazirlərindən biri öz uca imarətində yaşayır. Başqa əyan-əşrəflər isə ayaqyalın, başıaçıq küçə-küçə dilənirlər. Keçmişi yada salanda ağlayıram. Gör başımıza nələr gəldi?" Onun bir çox poetik məktublarından duyulur ki, ingilislər Dehlini səhraya çevirib, hərbi düşərgə yaradıblar. 1863-cü ildə yazılan məktubunda haray var: "O gələn Mir Mehdidir, Yusuf mirzədir, Mirandır və Yusufəli xandır. Allah, Allah, mən minlərləyə göz yaşı axıdıram. Mən öləndə, kim ki, mənə göz yaşı axıdacaq, onlar məhv olub gedirlər".
Ən yaxşı xüsusi effektlərə görə Saturn mükafatı
Qaliblər və nominasiyalar
"†" - həmçinin Ən yaxşı filmə görə "Oskar" mükafatı qazanmışdı.
Mirzə Əsədulla xan Qalib
Həyatı
Qalibin tənqidi əsərləri də var. 1859-cu ildə "Şərhi-Qate" adlı bir əsər yazıb. Bu tənqidi qeydlər onun həmyerlisi Mövlanə Məhəmmədhüseyn Təbrizinin yazdığı "Bürhani-qate" əsəri haqqındadır. O, standart lüğət kimi qiymətləndirilən "Bürhane-Qata-e"dəki səhvləri göstərdi. Şərq aləmində tənqid təhqirlə eynidir. Qalib bu əsərlə özünü cəncələ saldı. Hindistan, Orta Asiya və İranda Məhəmmədhüseyn Təbrizinin ardıcılları, sevənləri çox idi. Onlar Qalib haqqında elə şeylər yazdılar ki, qələmə almaq mümkün deyildir. Hətta onu din düşməni elan etdilər. Qalibin şagirdi Hali sonralar qeyd edirdi ki, ustadı bu yazıdan çox əziyyət çəkmişdi. O hər gördüyünə danışırdı ki, mən Allahın təkliyinə inanıram. Dilindən "Lailahiilləllah" kəliməsi əskik olmurdu…
Ən yaxşı xüsusi effektlərə görə Saturn mükafatı
Qaliblər və nominasiyalar
"‡" - həmçinin Ən yaxşı filmə görə "Oskar" mükafatına nominasiya göstərilmişdi.
Mirzə Əsədulla xan Qalib
Həyatı
Nə vaxt ki, heç nə var deyildi, Tanrı var idi, Əgər heç nə olmasa da, Tanrı olacaq.
Mövlanə Məhəmmədhüseyn Təbrizi Bürhan Hindistanda yaşayarkən azərbaycanlılardan ibarət bir diaspora yaratmışdı. Onun xətri bu adamların və törəmələrinin yanında əziz idi. Təzkirəçi Mirzə Tahir Nəsrabadi yazır ki, Benqalda olarkən Məsihi "Bürhane qate" lüğətinin müəllifi, Azərbaycan alimi Məhəmmədhüseyn ibn Xələf Bürhan Təbrizi ilə görüşmüşdü. Ondan yaxşılıqlar görmüşdü. 1632-ci ildə Məsihi Hindistanda 20 il yaşayandan sonra vətənə qayıdır. Onun qayıtması münasibətilə şair Övci Nətənzi təxminən bu məzmunda bir şeir də yazmışdı: "Allaha min şükürlər olsun ki, mənə həkim Rüknünü görmək qismət oldu. Onun həkimliyindən təptəzə qalmış çoxillik şərab kimi həkimlər can alır. Allah o adamın camını doldursun ki, mənim əllərimi bu qədəhə yetirdi." Onun həyatı yolu hamar deyildi, ancaq o hər yerdə yaxşı əhval-ruhiyyəsini və zəkasını saxlamağı bacardı. Səbr onu salamat saxladı. Mirzə Əsədulla xan Qalib 15 fevral 1869-cu ildə Dehli şəhərində vəfat edib.
Ailəsi
Mirzə Əsədulla xan Qalib 1810-cu ildə Lohar zadəganlarından (Əslən Buxaralı idilər), Yusifi sülaləsindən Mirzə Arifcan bəyin oğlu, Nəvvab Mirzə Əhmədbəxş xanın (1803 – 1822) kiçik qardaşı Nəvvab İlahibəxş xan Məərufun qızı ilə ailə qurmuşdu. Bacısı ona günülərindən birinin qızını almışdı. Yeddi övladı olsa da, hamısı uşaqkən tələf oldu. Bütün bu əskiklər onun poeziyasına təsir etmişdi.
Yaradıcılığı
Mirzə Əsədulla xan Qalib urdu dilində gözəl şeir nümunələri yaratmışdı. Qeyd etdiyimiz kimi o, türk əsilli olsa da, farsca yazırdı. Onun dövründə Moğollar imperiyası hakimiyyətdə idi. Onlar fars dilində danışırdılar. Bu dil dövlətin rəsmi dili idi. Bütün zadəganlar bu dildə ünsiyyət saxlayırdılar. Urdu dili isə Hindistan poeziyası üçün yenicə pasport almışdı. Urdu dili fars dilinə nisbətən gənc dil idi, şairlər müəyyən poetik konsepsiyaları ifadə etmək üçün dürlü gedişlər etdilər və müxtəlif linqvistik elementləri sintezləşdirməli oldular. Qalib xalq şairi idi. Çox istəyirdi ki, xalq onu anlasın, oxusun. Dehlidə geniş xalq kütləsi urdu dilində danışdığından o da bu dildə yazmağa üstünlük verdi. Ondan əvvəlki və müasirlərinin əksəriyyəti həm də urdu dilində yazmışdılar. Vəli Dekkani (1668–1744), Hətəm (1669–1734), Mir Darəd (1788–1843), Məzhər (1700–1781), Sauda (1730–1780), Mir (1722–1810) və başqaları urdu dilində şeir söyləyirdilər. 1850-ci ildən sonra fars dili demək olar ki, Hindistanda unuduldu. Fətullah bəy öz əsərində yazır: "Qalibin müasirləri Zauq, Ələvi, Azurda, Nəyyar, Aiş, Mömün, Şəfta, Cövhər, Səhbai, Nazir Əkbərabadi və Tufla kimi ədəbi simalar urdu dilini seçmişdilər. Onların əksəriyyəti Qalibin şagirdləri idilər. Hətta Moğol imperatoru Zəfər təxəllüslü Bahadur şah da hərdən urdu dilində yazırdı. Onun bu hərəkəti urdu dilinin çiçklənməsinə yol açdı. Qalib urdu dilinin üzə çıxmasına təkan verdi".
Qalibin Urdu dilində divanı 1841-ci ildə, Fars dilində isə divanı 1845-ci ildə daşbasma üsulu ilə nəşr edilib.
Mirzə Əsədulla xan Qalib sufitəbiət şair idi. Meyxananı minbərdən üstün tuturdu. Zövq əhli idi. O faktiki olaraq, öz reputasiyası ilə fəxr edirdi. O qumar oynamaq üstündə həbs edilmişdi və sonralar bu hadisəni qürur hissi ilə xatırlayırdı. Bir dəfə, kimsə onun iştirakı ilə keçirilən məclisdə dindar Şeyx Sahbainin poeziyasını tərifləyəndə, o, dərhal etiraz edir ki, "Sahbai necə şair ola bilər ki, şərabı heç vaxt dadmayıb, heç vaxt qumar oynamayıb, heç vaxt sevgililər tərəfindən ev başmaqları ilə döyülməyib, heç vədə həbsxananın daxili tərəfini görməyib".
Mirzə Əsədulla xan Qalib şair Zauq ilə zarafatlaşırdı. Ona bəzəmələr qoşur, zərif nöqtələrlə qıcıqlandırırdı, amma bu zarafatlar zəriflik həddini keçməmişdi. Aralarında qarşılıqlı hörmət vardı. Şairin dostları arasında Mir Mehdi Məcruh və Mömün daha çox ilqarlı idilər. Onların dostluğu baqidən borca enmədi… Mirzə Əsədulla xan Qalibin poeziyası bu gündə populyardır. Bir çox dillərə tərcümə edilib.
Tikanlı ardıc
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Aralıq dənizindən Qafqaza və Şimali İrana qədər olan sahillərdə və dağlarda yayılmışdır. Hündürlüyü 10 m-ə qədər olan boz-qonur qabıqlı kol və ya ağacdır. Yarpaqları iynəli, ucu biz, tikanlı, üstü hamar, qırışlıdır, yarpaqlarında 2 ağ xətti var, kənar və mərkəzi damarcıqları aydın görübür. Çiçəkləri ikievlidir. Qozaları tək, oturaqdır, qırmızı-qonur, parlaqdır, yumru-yumurtavarı formalı olub, 3-6 qabıqlı, əsasən 3 toxumludur. İkinci il yetişir. Toxumla çoxaldılır.
İstisevəndir, quraqlığadavamlıdır. Verilmiş formanı uzun müddət saxlayır. Dekorativ bitki kimi J.oxycedrus var. Rufescens. hündür şaxələnmiş koldur. Budaqları enli, coddur. İynələri möhkəm, çox vaxt əyilmiş, bir-birindən aralı, uzunluğu 16 mm və eni 1–2 mm-dir, ucu biz, tikanlıdır. Meyvələrin qalınlığı 6–8 mm, rəngi parlaq, qırmızıdır.
Respublikamızda Naxçıvan MR-in Ordubad rayonunda dağlarda təbii halda bitir.
Yelmar Şərifov
Yelmar Şərifov — meşə torpaqşünaslığı üzrə Azərbaycanın tanınmış alimi, kənd təsərrüfatı elmləri namizədi.
Həyatı
Yelmar Fərhad bəy oğlu Şərifov 22 dekabr 1908-ci ildə Şuşa qəzasının Seyidli (indiki Ağdamın Seyidli kəndi) kəndində anadan olmuşdur. Onun atası Fərhad bəy Xurşud bəy oğlu, anası Ildız xanım Qasım bəy qızı soy-kök etibarilə Seyidli oymağının Şərifli soyundandırlar. Yelmar Şərifovun Qarabağın sayılıb-seçilən nüfuzlu bəylərindən olan dayıları İldırım xan və Çərkəz bəy qardaşları öz silahdaşları ilə Şuşada vəhşiliklər törətmiş ermənilərə qarşı uzun illər silahlı mübarizə aparmışlar. Neçə-neçə tarixi şəxsiyyətlər məhz bu iki qardaşın igidliyi sayəsində sağ qala bilmişlər. Fərhad bəy də əmisi oğlanları İldırım xan və Çərkəz bəy qardaşlarının silahdaşı kimi ermənilərə qarşı döyüşlərdə iştirak etmişdir. Fərhad bəy Şərifli nəslinin oxumuş, qoçaq insanlarından sayılırdı. 1931-ci ildə Seyidlidə vəfat etmişdir.
Yelmar Şərifovun anası Ildız xanım qardaşları İldırım xan və Çərkəz bəy kimi Qarabağda qeyrətli, qoçaq, cəsarətli, savadlı şəxs kimi tanınmış, Seyidli oymağının ictimai həyatında da yaxından iştirak etmişdir. Ildız xanım qardaşlarına kömək edərək bir neçə tarixi şəxsiyyətin həyatının xilasında əhəmiyyətli rol oynamışdır. Ildız xanım 1945-ci ildə faciəli şəkildə həlak olmuşdur.
Yelmar Şərifov Ağdam şəhər məktəbində təhsil almış, 1931-ci ilə kimi Ağdamda pedaqoji fəaliyyət göstərmişdir. O, 1931–1935-ci illərdə Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunda təhsil aldıqdan sonra Elmi-Tədqiqat Kimya İnstitutunun Aqrokimya və torpaqşünaslıq şöbəsində kiçik elmi işçi işləmişdir. SSRİ Elmlər Akademiyasının Azərbaycan Filialının Torpaqşünaslıq bölməsində kiçik elmi işçi vəzifəsinə işə düzəlmiş Yelmar Şərifov 1936–1940 illərdə həmin bölmənin torpaqşünaslıq ixtisası üzrə aspirantı olmuşdur. O, 1940–1942-ci illərdə Azərbaycan Xalq Torpaq Komissarlığında çalışmışdır.
Yelmar Şərifov 1942 ilin yanvar ayından avqust ayına kimi Bakı Piyada Hərbi Məktəbində oxumuşdur. İkinci dünya müharibəsi illərində o, 1942-ci ilin avqust ayından 1943-cü ilin sonuna kimi 271 və ikinci qvardiya diviziyasının heyətində xidmət etmişdir. Yelmar Şərifov 1943-cü ilin sentyabr ayından 1944 ilin avqust ayına kimi Xarkov Hərbi Kimyəvi Məktəbinin zabit-kursantı idi. O, 1944–1945-ci illərdə 33-cü atıcı diviziyasının heyətində zabit kimi Almaniya və Polşa cəbhəsində vuruşmuşdur.
Yelmar Şərifov İkinci dünya müharibəsi illərində göstərdiyi igidliyiyə görə SSRİ hökuməti tərəfindən müxtəlif illərdə 6 medalla (Döyüş xidmətinə görə medal, Qafqazın müdafiəsinə görə medal, Böyük Vətən Müharibəsində Almaniya üzərində qələbəyə görə medalı, SSRİ Silahlı Qüvvələrinin qələbəsinin 50 illiyinə görə medalı, Böyük Vətən Müharibəsinin qələbəsinin 30 illiyinə görə medalı, Böyük Vətən Müharibəsinin qələbəsinin 25 illiyinə görə	döş nişanı) mükafatlandırılmışdır.
Müharibədən vətəninə qələbə ilə qayıdan Yelmar Şərifov uzun illər müxtəlif vəzifələrdə Azərbaycan Elmlər Akademiyasında (indiki Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası) çalışmışdır.
Elmi fəaliyyəti
Yelmar Şərifov 1946–1952 illərdə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Aqrokimya və Torpaqşünaslıq İnstitutunda baş elmi işçi işləmişdir. 1952-ci ildən 1959-cu ilə kimi Meşə Təsərrüfatı İnstitutunun Meşə torpaqşünaslıq şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışmışdır. O, 1959-cu ildə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Torpaqşünaslıq və Aqrokimya İnstitutunun Meşə torpaqşünaslığı laboratoriyasında baş elmi işçi olmuşdur. 1968-ci ildə Meşə torpaqşünaslığı laboratoriyası şöbə şəklində Coğrafiya İnstitutunun tərkibinə keçdikdən sonra həyatının sonuna kimi həmin şöbənin baş elmi işçisi vəzifəsində çalışmışdır.
Yelmar Şərifov 5 monoqrafiyanın, 50-yə yaxın elmi məqalənin müəllifi idi. O, 1952–1959 illərdə Respublikanın dağ və dağətəyi meşə altı torpaqlarda tədqiqat işləri aparmış bunun nəticəsi olaraq "Azərbaycan meşə torpaqlarının bəzi genetik xüsusiyyətləri" adlı monoqrafiyasını yazmışdır. Bu əsər 1964-cü ildə Bakıda rus dilində nəşr edilmişdir.
Nani Breqvadze
Nani Georgiyevna Breqvadze (21 iyul 1936, Tbilisi, Gürcüstan SSR, SSRİ) — sovet və gürcü müğənnisi, pianoçu, pedaqoq. SSRİ xalq artisti (1983).
Həyatı
Nani Breqvadze 21 iyul 1936-cı ildə (digər mənbəyə əsasən, 1938-ci ildə ) Tbilisidə anadan olmuşdur.
Musiqiçi ailəsində böyüyüb. Hələ altı yaşı olarkən, qədim rus mahnı və romanslarını ifa edirdi.
Juniperus procera
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Nani Breqvadze
Həyatı
Əvvəlcə musiqi məktəbini, sonra isə musiqi texnikumunu bitirib. 1956-cı ildən Gürcüstan Politexnik İnstitutunun özfəaliyyət estrada orkestrində iştirak edib. 1957-ci ildə Moskvada "Mən şamı söndürdüm" 6-cı Ümumdünya gənclər və tələbələr festivalının laureatı olub.
1963-cü ildə V. Saracişvili adına Tbilisi dövlət konservatoriyasında professor Qayane Maçutadzanin fortepiano sinfini bitirib. Xüsusi vokal təhsili almayıb. 1959–1964-cü illərdə K. Pevznerin rəhbərliyi altında Gürcüstan dövlət filarmoniyasının "Rero" Tbilisi dövlət estrada orkestrində oxumağa başlayıb.
1966-cı ildə ansambla təşrif gətirən Vaxtanq Kikabidze (zərb alətləri, vokal) ilə müğənninin sıx dostluq əlaqələri yaranır.
1980-ci ildə solo karyerasına başlamışdır.
Nani Breqvadze 1960-cı illərdə İzabella Yuryeva, Tamara Sereteli, Keto Caparidzenin ənənələrini dirçəldərək tamaşaçılara rus və qaraçı romanslarını yenidən qaytaran müğənnilərdən biridir.
1990-cı illərin sonunda "Romansiada" gənc ifaçıların Moskva beynəlxalq müsabiqəsinin münsiflər heyətinin tərkibinə daxil edilmişdir.
1997-ci ildə öz rəhbərliyi altında "Nani" şirkətini yaratmışdır. Şirkətin məqsədi Gürcüstanın sənətə yeni başlamış müğənnilərinə dəstək olmaq, həmçinin ölkədə xarici müğənnilərin çıxışlarını təşkil etməkdir.
"Qadınlar sülh tərəfdarıdır" assosiasiyasının və "Metexi" qadınlar klubunun üzvüdür. "Sovet qadını" cəmiyyətinin üzvü olmuşdur.
2000-ci ildə Gürcüstanda Nani Breqvadzenin xatirə ulduzu qoyulmuşdur.
2008-ci ildə baş vermiş Rusiya-Gürcüstan müharibəsi zamanı Rusiyada nəzərədə tutulmuş yubiley konsertini ləğv etmişdir.
28 mart 2015-ci ildə Россия К telekanalının "Романтика романса" verilişi müğənniyə həsr edilmişdir. 3 iyun 2015-ci ildə ORT kanalında Yuliya Menşovanın "Наедине со всеми" proqramının qonağı olmuşdur. 21 noyabr 2016-cı ildə isə "Pozner" müəllif proqramı üçün Vladimir Poznerə müsahibə vermişdir.
Ailəsi
thumb|Eka Mamaladze və Nani Breqvadze "Layma. Randevu. Yurmala 2017" festivalının məşqində
İfa etdiyi mahnılar
• 2
Nurəddin Yolçuyev
Nurəddin Novruz oğlu Yolçuyev — Azərbaycan şəhidi.
Həyatı
Nurəddin Yolçuyev 1963-cü il iyulun 29-da Ağdam rayonunun Quzanlı kəndində anadan olub.
1980-ci ildə orta məktəbi bitirib, bir il kolxozda çalışıb.
Nurəddin iki illik hərbi xidmətini Almaniyada başa vurub. Əsgərlikdə olduğu müddətdətdə vaxtaşırı Əfqanıstana da ezam edilirdi.
Əsgərlik müddəti sona çatdığı zaman hissənin komandanlığı ona hərbi məktəbə getməyi təklif edir, ancaq ailəsi razı olmadığina görə Nurəddin doğulduğu kəndə qayıdaraq kolxozda işini davam etdirir. 1985-ci ildə həm işləmək, həmdə təhsil almaq üçün komsomol putyovkası ilə Rusiyanın Arxangelski vilayətinə gedir. Orada zavodda işə düzəlir, bir neçə ildən sonra, yəni 1990-ci ildə instituta (qiyabi) daxil olur.
Xocalı hadisəsindən bir neçə gün sonra, yəni 1992-ci ilin mart ayında Nurəddininin də iştirakı və təşəbbüsü ilə Arxangelskidə yaşayan bir qrup azərbaycanlı və çeçen işləri, təhsillərini atıb Azərbaycana, birbaşa Ağdama hərbi komissarlığına gəlib milli orduya götürülməyi tələb edirlər. Ancaq o zaman hərbi komisarlıqda könüllülər qəbul edilmədiyinə görə onlar Milli Qəhrəman Fred Asifin başçılıq etdiyi dəstəyə qoşulurlar. Mayın 1-nə qədər bu dəstədə döyüşdükdən sonra Milli Qəhrəman Şirin Mirzəyevin rəhbərlik etdiyi bataliyona qoşulurlar. Bundan sonra Nurəddinin fəaliyyəti dahada güclənir, onun öz bacarığından ıstifadə etmək imkanları daha da genişlənir. Naxçıvanik, Aranzəmin, Ağbulaq kəndlərinin ermənilərdən təmizlənməsində fəal iştirak edir, igidliyinə görə dəfələrlə mükafatlandırılıb, bölük komandirinin müavini vəzifəsinə təyin olunur. Nurəddin 50-dən çox erməni quldurunu və düşmənin bir neçə zirehli texnikasını məhv edərək,xeyli silah-sursat ələ keçirib.
1992-ci ilin yayında keçirilən Sırxavənd-Kiçan əməliyyatı zamanı Nurəddinin xidmət etdiyi alay böyük hünər göstərir. Nurəddin Ağdərə bölgəsinin bütün qaynar nöqtələrində döyüşüb, ordunun bölmələrini ağır vəziyyətdən dəfələrlə qurtarıb. 1992-ci il iyunun 22-də Qazançı uğrunda gedən döyüşdə o, yenə də ön cərgələrdə olub, bir neçə əsgərimizi düşmənin əsirliyindən xilas edib. Elə həmin il oktyabrın 20-də Ağdamın Əliağalı kəndi istiqamətində postdan növbəti dəfə kəşfiyyata gedən 29 yaşlı Nurəddin minaya düşərək həlak oldu. Quzanlı qəbirstanlığında dəfn olunub.
Yaşıl Elm
Elektron qəzet
Portalın elektron qəzeti hər kəsə açıq elmi-kütləvi qəzetdir. Burada hər kəs məqalə yaza bilər, məqalələr redaktorlar tərəfindən redaktə edilərək yayımlanır. Hazırlanan elmi materiallar dünyanın böyük universitetlərində tədris edilən kitablara istinad edilərək hazırlanır. Heç bir şəxsi, siyasi görüş, inanc və inancsızlığı dəstəklənməsinı, reklamına və propoqandasına icazə verilmir.
Kitablar
Portal Azərbaycanda ilk dəfə olaraq təkamül nəzəriyyəsinə aid "Təkamülə Giriş" adlı kitab çıxarmışdır. Bununla yanaşı Nil Deqrass Tayson un "Tələsən insanlar üçün astrofizika", Ali Demirsoyun "Məktəblilər üçün təkamül" kitabları tərcümə ediləərk çap edilmiş, plaforma üzvləri tərəfindən uşaqlar üçün "Kosmos" kitabı yazılmışdır.
Tədbirlər
Portalın üzvləri və Azərbaycanlı alimlər tərəfindən tez-tez elmi-kütləvi mövzuda görüşlər keçirilir. Görüşlərin əsas məqsədi oxuyucuların suallarını cavablandırmaqdır. Bununla yanaşı elmi seminarlar və elm adamlarının insanlarla görüşünü təşkil edir.
Digər Fəaliyyətlər
Portalın elmi seminarlar üçün fəaliyyət göstərən speaker.az saytı fəaliyyətə başlayıb. İstifadəçilərin öz suallarına cavab tapa biləcəyi Yaşıl Forum və Elmi başlıqları bir elektron ensiklopediya halında toplayan Yaşıl Viki layihələri mövcuddur.
Məqsəd
Yaşıl Elmin əsas məqsədi elmi xalqa çatdırmaq və maariflənmədə rol oynamaq, elmi həqiqətlərlə bağlı məlumatları yayımlamaq, elmi aydınlanmaya qatqı təmin etməkdir. Xüsusilə də son dövrlərdə elmi nəzəriyyələri heç bir əsas olmadan, saxta fosillərdən istifadə edərək saxtalaşdıran, elmi həqiqətləri fərqli formada insanlara çatdıran portallara qarşı mübarizə aparmaqdır.
Çempionlar Liqası (dəqiqləşdirmə)
Futbol
Rahib Azəri
Rahib Azəri — İçərişəhər Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu İdarəsinin mətbuat katibi. Televiziya və radio verilişlərinin aparıcısı. Müxtəlif televiziya və radio verilişlərinin müəllif və tərtibçisi. Əməkdar mədəniyyət işçisi (2016).
Bioqrafiyası
Rahib Azəri 1962-ci ildə Bakı şəhərində ziyalı bir ailədə dünyaya gəlib. Atası mühəndis, anası isə uşaq həkimi işləyib. 1969-cu ildə Bakı şəhəri 132 nömrəli orta məktəbə daxil olub. 1979-cu ildə orta məktəbi bitirib. Özü jurnalist olmaq istəsə də həmin il atasının istəyi ilə M. Əzizbəyov adına Neft Kimya İnsitutunun, energetika fakultəsinə daxil olub. 1984-cü ildə institutu bitirb və 10 il ixtisası üzrə energetik kimi çalışıb. Çalışdığı müddətdə mühəndis vəzifəsindən rəis müavini vəzifəsinə qədər yüksəlib. Daha sonra öz istəyi ilə jurnalist fəaliyyətinə başlayıb və Azərbaycanın bir çox televiziya və radio kanallarında çalışıb. Hal-hazırda İctimai TV-də çalışır.
Ata tərəfdən Azərbaycanın ilk neft mühəndisi və Müsavat partiyasının Bakı şəhər komitəsinin katibi olan Yusif bəy İbrahimlinin,, ana tərəfdən Mirzə Əbu Turab Axundzadənin kötücəsidir.
Televiziya
2009-cu ildə Azad Azərbaycan TV-də yayımlanan və Azercell-in sponsorluğu ilə həyata keçirilən "Yurdumun dəyərləri" verilişinin aparıcısı olub. Bu veriliş Azərbaycanın bölgə və rayonlarında aparılan çəkilişlərdən ibarət olub.
2012-ci ildə Xəzər TV-nin proqram departamenti tərəfindən Rahib Azəriyə yeni layihə təklif olunub və Rahib Azəri bu layihəni xüsusi olaraq təkmilləşdirib və öz dəstixəttinə uyğun bir tərzə salaraq "Sirrdaş" adlandırıb və elə özü də həmin verilişin 2012-ci ildən 2020-ci ilin yanvar ayına qədər aparıcısı olub. Rahib Azəri bu telelayihənin aparıcısı olmaqla yanaşı həm də layihənin bədii rəhbəridir. 2014-cü ildə layihə Bakılı Beynəlxalq Cəmiyyətinin təsis etdiyi Humay mükafatına layiq görülüb və Rahib Azəri layihə rəhbəri kimi bu mükafatın laureatıdır.
2020-ci ilin fevral ayından Rahib Azəri İctimai TV-də çalışır. Bədii rəhbəri olduğu "Sirrdaş" telelayihəsinin adını İctimai TV-yə gəldikdən sonra adını dəyişib və hal-hazırda bu layihə İctimai TV-də "Yaddaş" adı ilə efirə gedir.
Radio
1994-cü il iyun ayından Cənubi Qafqazda fəaliyyətə başlamış ilk radio kanalı olan ANS ÇM FM radiostansiyasında çalışıb. 1995-ci ilin yanvar ayına qədər həftədə iki dəfə yayımlanan verilişlərin birində aparıcı olub. 1995-ci il yanvarın 9-dan sonra ANS ÇM radiosunun ştat üzrə ikinci aparıcısı olub. 2003-cü ilə qədər ANS ÇM radiosunda çalışıb.
2008-2012-ci illərdə Lider Jazz FM radiostasiyasında çalışıb.
2012-2015-ci illərdə Bürc FM radiostansiyasında çalışıb. Daha sonra bir müddətlik radio fəaliyyətindən uzaqlaşıb.
Fasilədən sonra 2016-cı ildə Xəzər FM radiostansiyasında yenidən radio fəaliyyətinə davam edib. Daha sonra köçürmə yolu ilə yenidən Bürc FM radiostansiyasına qayıdıb və 2020-ci ilin fevral ayına qədər burada radio fəaliyyətini davam etdirib. 2020-ci ilin fevral ayından etibarən İctimai Radioda fəaliyyətini davam etdirir.
İzba
Tarixi
XIII əsrə qədər izba özündə tirdən tikilmiş evləri özündə birləşdirirdi. Bu tirlər torpağın 3-4 metr dərinliyinə qədər basdırılırdı. İlk əvvəl qapılar olmasa da, onu balaca giriş deşiyi əvəz edirdi. Onlar ölçüsü təxminən 0,9-1 metr olan tir cütünün bir- birinə bitişdirilərək və üzərinə pərdə salınan formada idi. İzbanın içərisində daşlardan qurulmuş ocaq olurdu. Tüstünün evdən çıxması üçün deşik yox idi. Bunun belə edilməsinə səbəb ocağa qənaət etmək idi ki, bunun nəticəsində tüstünün istiliyi evdə qalaraq evi isti saxlayırdı. Döşəmə torpaqdan idi və üzərinə su tökülməsi ilə torpaq hamar olur və bərkiyirdi. Ailə başçısı ocağın yanında fəxri yerdə yatırdı, həyat yoldaşı və uşaqları isə girişdən sağ tərəfdə yatırdı. Bilavasitə evin girişində mal-qara olurdu, məsələn donuz öz balaları ilə girişdə olurdu. Əsrlər boyu izba getdikcə təkmilləşdi, evin yan tərəfində tüstünün çıxması üçün deşik (sonradan bunun üçün evin damından deşik qoyuldu), həmçinin soba da qoyulmuşdu.
Bacasız izbalar
Bacasız izbalar – soba borusu olmayan izbalara deyilirdi. Sobalar bacasız olduğundan, bacasız ya da qara soba adlanırdılar. Tüstü bayıra qapıdan çıxırdı, lakin sobanın qızdırılması vaxtı tüstü qalın qatla evin tavanının üstündə olurdu, nəticədə isə tavanı his örtürdü. Hisin döşəməyə və insanlara düşməməsi, hisin yatızdırılması üçün izbanın içərisində divarlarda qurulan rəflər idi. Bacasız izbalar öz çatışmazlıqlarına baxmayaraq, rus kəndlərində XIX əsrə qədər qalmışdır. Bacasız izbaların döşəməsi torpaqdan idi, daha doğrusu torpaq su ilə suvarılaraq hamar və çox bərk olurdu. Döşəmələrin torpaqdan olmasının səbəbi o dövrdə ağac lövhələrin hazırlanmasının çox çətin və bahalı olması idi. Qapılar üçün iki yerə bölünmüş lövhələrdən istifadə olunurdu. Bacasız izbaların qaydaya uyğun olaraq, pəncərəsi yox idi,ancaq evin işıqlandırılması və tüstünün evdən çıxması üçün kiçik pəncərələr var idi. Gecə vaxtı izbalar talaşa ilə işıqlandırılırdı.
Ağ izbalar
XV əsrdən borulu sobalar yayılmağa başlayır. Amma bunlar əsasən, knyazlar, boyarlar, tacirlərin evində belə idi. Qara izbalar isə XIX əsrə qədər qalmışdır. Ancaq XVIII əsrdə I Pyotr Sankt-Peterburqda qara izbaların tikilməsini qadağan etdi. Məhz ağ izba klassik rus izbası hesab olunur. Şimali rus izbasının (Moskvadan şimalda yerləşən ərazilərdə) əsas fərqləndirici xüsusiyyəti kəndlinin bütün təsərrüfatının bir damda cəmləşməsi idi. Dairəvi formada olan rus sobası izbanın 1/3 hissəsini  əhatə eləyirdi. Evin döşəməsinin altında olan yer isə zirzəmi adlanırdı. Zirzəmi bir neçə balaca pəncərədən düşən işıqla işıqlandırılırdı. İzbanın digər yarısı iki mərtəbəyə malik idi. Aşağı mərtəbə torpaq döşəməyə malik idi və mal-qaranın otarılması üçün darvazadan ibarət idi. Aşağı mərtəbənin darvazadan uzaqlıqda təcrid olunmuş balaca pəncərələri olan  otaqdan ibarət idi.(bu otaqlar inək və qoyunlar üçün idi) Yuxarı mərtəbə otaq və samanlıq adlı 2 hissəyə (mal-qara və quşların yerləşməsi üçün) bölünürdü. Burada qış üçün odunların arasına quru otlar yığılırdı. İzbanın bütün otaqlarını yaşayış otaqları ilə eyni səviyyədə olan balaca dəhliz birləşdirirdi.Samanlığa aparan qapı 2 pilləkana ayrılırdı: onlardan biri yuxarıya-samanlığa, digəri isə aşağıya mal-qaraya baxmaq üçün nəzərdə tutulmuşdu.
Ülkər İdman Arena
Ülkər İdman Arena — İstanbulun Ataşəhər ilçəsində Fənərbaxça İK-yə ev sahibliyi edən idman salonu.
Juniperus procumbens
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ülkər İdman Arena
Fənərbaxça İdman Klubunun kişi və qadın basketbol komandalarına ev sahibliyi etdiyi basketbol matçlarında daim istifadə olunur. Ataşəhərdəki bu arenada basketboldan başqa 15.000 nəfərlik konsert zalı da istifadə olunur. İdman tədbirləri ilə yanaşı, burada konsert tədbirləri, səhnə şouları, konfranslar və xüsusi tədbirlər də təşkil olunur.
Salonda oynanan ilk matç 25 yanvar 2012-ci ildə Fənərbaxça Ülkər - EA7 Emporio Armani basketbol qarşılaşması olmuşdur. Salonun sahibi və operatoru Fənərbaxça İdman Klubudur.
Xüsusiyyətləri
Layihəsi Design Development Group tərəfindən hazırlanan Ülkər İdman Arenasının ümumi tikinti sahəsi 67.000 m², əsas salonun hündürlüyü isə 28 metrdir. İkinci mərtəbənin dayaqlarında 360 dərəcə LED ışığı var. Salonda çəkisi 28 ton olan tablo yerləşir. Bu tablo Avropanın ən böyük tablosu sayılır. Arenada 6 soyunma otağı və 5 kiçik soyunma otağı mövcuddur.
Gülhüseyn Kazımov
Gülhüseyn Mərdan oğlu Kazımov — Azərbaycan ictimai xadimi, yazıçısı və şairi, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru.
Həyatı
Gülhüseyn Kazımov 1950-ci ildə Cəbrayıl rayonunun Kavdar kəndində anadan olub. 1966-cı ildə Cəbrayıl qəsəbəsindəki M.Qorki adına orta məktəbi bitirərək 1967-ci ilə kimi rayondakı "1 May" kolxozunda əmək fəaliyyətinə kolxozçu kimi başlayıb.
Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunu, Bakı Ali Partiya Məktəbini, Sov.İKP MK yanında İctimai Elmlər Akademiyasını və Bakı Biznes Universitetini bitirmişdir.
Dövlət qulluğunun baş müşaviridir. Filologiya elmləri üzrə fəlsəfə doktorudur (elmlər namizədi).
Ailəlidir, üç övladı vardır.