cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alipay
Tarixi
2017-ci ildə, Çinli "Alibaba qrupun" online və mobil ödəniş sistemi Alipay, 450 milyon istifadəçiyə çataraq, dünyanın ən böyük online və mobil ödəniş sistemlərindən birinə çevrilir.
2017-ci ildə Avropada "BNP Paribas", "Barclays", "UniCredit" və "SIX Payment Services" ilə razılaşmalar vasitəsilə, 930 min ticari qurum Alibaba-nın mobil və onlayn ödəniş sisteminin Avropa şəbəkəsinə qatılmış olur. Ödəniş sisteminin istifadəçiləri Avropadakı satış nöqtələrində, telefonlarına gələn QR kodları skan etdirərək, satış əməliyyatını tamamlaya bilirlər.
Tərəfdaşları
Alipay "Visa" və "MasterCard" ödəmə sistemləri, "China Post" poçt xidməti, "China Unicom" mobil operatoru, eləcə də böyük dünya və regional banklar da daxil olmaqla 65 maliyyə qurumu ilə əməkdaşlıq edir.
Həmçinin "Alipay"ın "Discovery" xüsusiyyəti vasitəsilə, Çin xaricinə səyahət edən Çin vətəndaşlarının alışveriş edə biləcəkləri yeri daha asan kəşf etməklərinə də şərait yaradılıb.
Uzaq Şərq beynəlxalq hərbi tribunalı
thumb|250px|Məhkəmənin keçirildiyi keçmiş hərbi məktəbin binası (İçiqaya, Tokio) thumb|250px|Məhkəmə prosesindən görüntü. thumb|right|250px|Uzaq Şərq beynəlxalq hərbi tribunalının hakim kollektivi. Uzaq Şərq beynəlxalq hərbi tribunalı - İkinci dünya müharibəsindən sonra baş tutmuş hərbi tribunal. Tribunalda Yaponiya imperatoru Hirohito və şahzadə Asakadan başqa müharibədə iştirak etmiş bütün yüksək rütbəli yaponlar mühakimə edilmişdir. 1946-cı il 3 may tarixində başlayan tribunal 1948-ci il 12 noyabr tarixinə qədər davam etmiş və çıxarılan qərarlar nəticəsində baş nazir Hideki Toco və bir çox yüksək rütbəli hərbçi edam edilmişdir.
Məhkəmə heyəti
Məhkəmədə, İkinci dünya müharibəsində qalib gələn tərəf olan Antihitler koalisiyası tərəfindən müəyyənləşdirilmiş 11 hakim və 12 dövlət ittihamçısı yer almışdır.
Tayrell Malasiya
Tayrell Malasiya – İngiltərə Premyer Liqasında çıxış edən Mançester Yunaytedin futbolçusu.
Feyenoord
Feyenoordda ilk matçına 6 dekabr 2017-ci ildə keçirilən Feyenoord-Napoli matçında çıxıb.Matç Feyenoordun 2-1 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb. Feyenoordda ilk qolunu isə 26 avqust 2018-ci ildə keçirilən Heerenveen-Feyenoord matçının 47-ci dəqiqəsində vurub. Matç Feyenoordun 3-5 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb. 5 iyul 2022-ci ildə Feyenoorddan ayrıldı.
Mançester Yunayted
5 iyul 2022-ci ildə Mançester Yunaytedlə müqavilə imzaladı.Mançester Yunayteddə ilk matçına 12 iyul 2022-ci ildə keçirilən Mançester Yunayted-Liverpul matçının 46-cı dəqiqəsində çıxıb. Matç Yunaytedin 4-0 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb.
Klub
Feyenoord
Basaral
Basaral — Balxaş gölünün cənub-qərbində yerləşən ada. Mınaral kəndindən 2,5 km aralıda qərarlaşır. İnzibati cəhətdən Jambıl vilayəti Moyumqum rayonu ərazisinə daxildir. Adanın uzunluğu 12 km, eni 8 km təşkil edir. Maksimal hünfürlüyü 393 metrdir. Sahilləri daşlı, sıldırımlıdır. Şimalı olduqca parçalıdır. Daş kömür dönəmində formalaşmışdır. Ərazisində bitən əsas bitkilər: Anabasis salsa, Xostək və s.
Kokaral adası
thumb|Keçmiş Kokaral adası.
Kokaral və ya Kuqaral (Yaşıl ada) — Qazaxıstanın Qızılorda vilayəti Aralsk rayonu ərazisində yerləşən keçmiş ada.
1973-ci ilə qədər Aral dənizinin şimalında mövcud olan ada. Ada 273 km² (1960) sahəyə malik olmuşdur. Hündürlüyü 163 metrdir (Daut dağı). Gilli-qumlu suxurlardan təşkil olunmuşdur. Üzəri yarımsəhra bitkiləri ilə örtülmüşdür. Şimaldan Şevçenko körfəzi, qərbdən Auzı-Kokaral boğazı, şərqdən Berqa boğazı ilə yuyulur. Şimal sahillərində Kokaral, Avan və Akbastı kəndləri vardır.
1973-1987-ci illər ərzində yarımadada olmuşdur. 1987-ci ildən Kiçik Aral ilə Böyük Aral arasında bərzəxə çevrilmişdir.
2005-ci ildə Berqa boğazı üzərində Kokaral bəndi inşa edilmişdir. Bununla da, Böyük Arala axan suyun qarşısı alınmışdır.
Ümumdünya Öpüş Günü
thumb|250px|[[Alfred Eyzenştadtın öpüş fotosu (1945)]] Ümumdünya Öpüş Günü ( və ya ) — hər il 6 iyulda dünyanın 60-dan çox ölkəsində həvəskarlar tərəfindən keçirilən qeyri-rəsmi beynəlxalq bayram.
Tarixi
Ümumdünya Öpüş Gününün vətəni Böyük Britaniya hesab olunur. Bu XIX əsr in sonlarında Albionun dumanlı sahillərində sevgililərin bir-biri ilə öpüşərək öz məhəbbətlərini bildirməsi bayramıdır. Праздники — Праздники и события — Магазин подарков — Магазин подарков Party-Shop.ru
Tovuzçay
Tovuzçay — Axıncaçayın sol qolu.
Haqqında
Axıncaçayın sol qolu olan Tovuzçay tranzit çayıdır. Bəzən bu çayın mənsəbini Kür çayı hesab edirlər. Uzunluğu 42 km, hövzəsinin sahəsi 278 km²-dir. Yuxarı axarı Ermənistan ərazisindən, aşağı axarı isə Azərbaycan Respublikasının Tovuz rayonu ərazisindən axır. Mənbəyini Murğuzdağın şimal-şərq yamacından (1973 metr yüksəklikdən) alır. Çayda dağıdıcı sel hadisələri baş verir. Mühüm qolları Navur və Noraşen çaylarıdır. Hidronim "səsli-küylü" "dağ çayı" kimi izah edilir.
Amrat mədəniyyəti
Amrat mədəniyyəti və ya I Naqada mədəniyyəti - Qədim Misirdə sülalədən öncəsi dövrə aid olan arxeoloji mədəniyyət. Təxminən eramızdan əvvəl 4000 və 3500 il əvvəl mövcud olmuş və enolit mərhələsinə aid edilir.
Ümumi məlumat
Bu mədəniyyət adını ilk aşkar olunduğu yerdən, yəni tarixi Yuxarı Misir ərazisində yerləşən əl-Amradan götürmüşdür.
Naqada (Nakada) arxeoloji qazıntı arealında həm Amrat, həm də ondan sonrakı dövrdə mövcud olan Qerzey mədəniyyətinə aid olan artefaktlar tapılmışdır. Buna görə onlar həmçinin I Naqada və II Naqada adlandırılırlar. Amrat insanları əkinçilik, maldarlıq və ovçuluqla məşğul olmuş, qonşularla ticarət aparmışlar.
Amratlılar qədim misirlilərin əcdadları hesab olunurlar. .
Arxeoloji abidələr
Aparılan tədqiqatlar nəticəsində amrat kəndlərinidə gildən ev qalıqları tapılmışdır. Qerzek mədəniyyətində bu cür tikinti qaydası daha da inkişaf edəcəkdi.
Qazıntılar zamanı tapılan amuletlər əhalinin dini inanclarından xəbər verir.
Qəbirlərdə tapılan heyvan sümükləri, yemək, silah, bəzək əşyaları, heykəlciklər insanların dəfn mədəniyyəti və axirət barədə görüşləri haqqında fikir bildirməyə imkan verir.
Kitabxanaşünaslıq və informasiya elmləri
Ktabxanaşünaslıq və informasiya elmləri () ― kitabxanaşünaslıq elmi ilə informasiya elminin vəhdətindən irəli gələn bir istilahdır.
Ümumi məlumat
Kitabxanaşünaslıq — cəmiyyətdə kitabxanaçılıq prosesinin inkişaf qanunauyğunluqlarını, xassələrini, xarakterini, strukturunu və çap əsərlərindən ictimai istifadənin təşkili problemlərini tədqiq edib öyrənən humanitar elmdir.
Kitabxanaşünaslığa nisbətən informasiya elmi gənc elm sahəsidir. İstilahın "kitabxanaşünaslıq və informasiya elmləri" adlandırılması XX əsrin ortalarından sonra Avropada, o cümlədən Amerika Birləşmiş Ştatlarında ali kitabxanaçılıq məktəblərinin yeni ad altında formalaşdırılması ilə əlaqələndirilir. Belə ki, XX əsri 60-cı illərindən başlayaraq ali təhsilli kitabxanaçı kadrlar yetişdirən universitet fakültələri, kolleclər, kitabxanaçılıq məktəbləri "İnformasiya elmi" (ing. Information Science) və yaxud "Kitabxanaşünaslıq və informasiya elmləri" (ing. Library and İnformation Scences) kimi yeni adlar altında fəaliyyətə başladılar. Buna səbəb gənc elm sahəsi kimi formalaşmaqda olan "İnformasiya elmi"nə günü-gündən artan maraq, bəslənən rəğbət və sürətli inkişafına göstərilən ictimai diqqət idi.
"İnformasiya elmi" termininin formalaşması 1955-ci ilə təsadüf edir. Bu terminin fomalaşmasına təkan verən əsas səbəb isə amerikalı riyaziyyatçı alim Klod Elvud Şennon (ing. Claude Elwood Shannon, 1916–2001) tərəfindən "informasiya nəzəriyyəsi"nin (1948) yaradılması göstərilir.
Beləliklə, 1955-ci ildə Polşa əsilli İngilis kitabxanaçısı Ceyson Farradeyn (1906–1989) özünün "İnformasiya mütəxəssisinin peşəkar təhsili" haqqında elmi məqaləsində "informasiya elmi" terminini istifadə etmiş, həmçinin bu məqalədə o, "sənədşünas" (ing. Documentalist) istilahının sinonimi kimi "informasiya mütəxəssisi" (ing. Information Scientist) terminini istifadə etmişdir.
İohann Altuzi
İohann Altuzi (Johannes Althusius) (1557–1638) Alman filosofu, ilahiyyatçısı.
Fəlsəfəsi
İohann Altuzi elə bir müqavilə nəzəriyyəsini təklif etdi ki, o, dinə deyil, müxtəlif ictimai birliklərin mövcudluğuna əsaslanmış olsun.Bu nəzəriyyədə müqavilə anlayışı həm müxtəlif sosial qruplar arasındakı, həm də, hökmdarlar və təbəələr arasındakı qarşılıqlı əlaqələrin izahı üçün tətbiq edilir. Müxtəlif birliklər - ailə, gildiya, yerli icma, əyalət, millət – müxtəlif vəzifələrə malikdirlər və müxtəlif razılaşmalara uyğun olaraq qurulurlar. Ali hakimiyyət həmişə xalqa yəni, fərdlərə deyil, iyerarxik olaraq qaydaya salınmış ictimai üzvi birliklərə - ailədən dövlətə kimi - məxsusdur.
Kral və dövlət xidmətçiləri xalqdan hakimiyyəti o şərtlə alırlar ki, onlar müqavilənin özlərinə aid hissələrini yerinə yetirirlər. Bu Altuziyə izah etməyə imkan verir ki, ali hakimiyyətin həmişə xalqa məxsus olmasına baxmayaraq, kral və bürokratiya inzibati hakimiyyətə əslində hansı yolla malik olurlar. Hər bir şey spesifik dini anlayışlarla deyil, sosial qruplar arasında olan razılaşma, müqavilə ilə izah edilir.
Müstəqil milli dövlətlərin yaranmasından sonra, onların qarşılıqlı münasibətləri barədə məsələ meydana çıxdı. Bu qarşılıqlı münasibətləri nizama sala bilən hər hansı bir təsisat yox idi. Bundan da daha çox deyilsə, milli dövlətlərdə mövcud olan hüquqi təlimlər belə bir fikrə əsaslanırdı ki, qanunlar milli kral tərəfindən yaradılır və onlar deməli ki, yalnız onun dövlətinə tətbiq oluna bilər.
Mustafa
Mustafa — Azərbaycanda daha çox işlədilən kişi adı.
Digər
III Duka İoann Vatas
III Duka İoann Vatas (, Iōannēs III Doukas Vatatzēs; ) — Nikeya imperatoru ( 1221–1254).
III İoann müvəffəqiyyətli bir hökmdar idi. O, ordunu gücləndirmiş, səlibçiləri bir neçə dəfə məğlub etmiş, Avropada vuruşmuşdur. Bolqarlarla barışıq quran III İoann ölkənin daxili işlərinə böyük diqqət yetirmişdir. Hökmdarlığı dövründə Nikeya imperiyasının iqtisadiyyatı inkişaf etmiş, ölkədəki rifah artmışdır. Yerli sənayeyə böyük diqqət yetirən III İoann xarici məhsulların idxalına qadağa qoymuşdur. O, epilepsiyadan əziyyət çəkirdi, ölümündən əvvəl danışma qabiliyyətini itirmişdir. O, ölümündən əlli il sonra Vəftizçi İoann adı ilə kanonizasiya edilmişdir. Anım günü pravoslav təqvimində 4 noyabrdır.
Əlibala Məhərrəmzadə
Əlibala Məhərrəmzadə (tam adı: Əlibala Səttar oğlu Məhərrəmzadə; d. 9 avqust 1976, Quba, Azərbaycan SSR, SSRİ) — iqtisad elmləri doktoru, professor, auditor, motivasiya spikeri və yazıçı.
Həyatı
Əlibala Səttar oğlu Məhərrəmzadə 9 avqust 1976-cı ildə Quba şəhərində anadan olmuşdur.
1997-ci ildə Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İdarəçiliyi İnstitutunu bitirmişdir.
1999-cu ildə İstanbul Universitetinin İqtisadiyyat şöbəsini bitirərək, iqtisadi elmlər namizədi elmi dərəcəsini almışdır. İqtisad elmləri namizədi, professordur.
2010-cu ildə keçirilmiş Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə seçkilərdə 20 saylı Nərimanov ikinci seçki dairəsindən deputatlığa namizəd olmuşdur.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür. Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının və Ukrayna Yazıçılar Birliyinin fəxri üzvüdür.
Sərbəst auditor olan Əlibala Məhərrəmzadə "Kaspian Audit Kompani" MMC-nin direktorudur.
Ailəsi
Ailəlidir, dörd övladı var.
Suluca (Heris)
Suluca - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Heris şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 76 nəfər yaşayır (23 ailə).
Sarıqışlaq (Pərsabad)
Sarıqışlaq — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 189 nəfər yaşayır (33 ailə).
Təzəkənd-i Nəhənd (Heris)
Təzəkənd-i Nəhənd - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Heris şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 278 nəfər yaşayır (74 ailə).
2023-cü ildə Azərbaycan
2023 — Azərbaycanda "Heydər Əliyev ili"
Yanvar
thumb|[[STEAM İnnovasiya Mərkəzi]] thumb|[[Bakı KOB evi]] thumb|[[İlham Əliyev və BƏƏ Prezidenti Məhəmməd bin Zayed Al Nəhyan]] thumb|[[İlham Əliyev və Litva Prezidenti Gitanas Nauseda]] thumb|[[İlham Əliyev və Misir Prezidenti Əbdül-Fəttah əs-Sisi]] thumb|[[İlham Əliyev və Macarıstan Prezidenti Katalin Novak]]
Fevral
thumb|[[İlham Əliyev və Rumıniya Prezidenti Klaus Yohannis]] thumb|[[Bakı İdman Sarayında dağıdıcı zəlzələlərdən sonra Türkiyəyə göndəriləcək Azərbaycan vətəndaşlarının topladığı yardımlar]] thumb|[[Tofiq Quliyevin heykəli (Bakı)|Tofiq Quliyev heykəli]]
Mart
thumb|140x140px|[[Oqtay Əliyev (rejissor)|Oqtay Əliyev]]
СOVID-19 pandemiyası
thumb|[[Azərbaycanda COVID-19 pandemiyası]] thumb|COVID-19 simptomları {| class="wikitable"
Cambattist Viko
Cambattist Viko — İtalyan filosofu.
Fəlsəfəsi
Onun Millətlərin ümumi təbiəti barədə yeni elmin əsasları (Principi di scienza nuova, 1725) adlanan başlıca əsəri anlaşılmaq üçün çətindir və onun sağlığında az məşhur idi. Lakin bu əsərin əsas ideyası sadədir. Vikoya görə, biz yalnız özümüzün yaratdıqları barədə aydın və etibarlı biliyə malik ola bilərik. Viko hər şeydən öncə cəmiyyəti və tarixi və həmçinin də cəmiyyəti konstruksiya edən bütün institutları və qanunları (ordinances) nəzərdə tutmuşdur. İnsan tərəfindən yaradılan Tanrı tərəfindən yaradılandan, yəni təbiətdən kəskin surətdə fərqlənir. Belə ki, təbiət insanlar tərəfindən deyil, Tanrı tərəfindən yaradılmışdır, onda onu yalnız Tanrı tamamilə və sona qədər anlamaq iqtidarındadır. Biz təbii prosesləri təsvir edə və aydınlaşdıra bilərik ki, fiziki hadisələr eksperimental situasiyalarda özlərini necə aparırlar, amma heç bir zaman o barədə bilik ala bilmərik ki, təbiət özünü başqa cür deyil, nə üçün məhz belə aparır. İnsanlar təbiəti yalnız "kənardan", "müşahidəçi mövqeyindən" dərk edə bilərlər. Biz heç bir zaman Tanrının edə bildiyi kimi edə bilmərik, təbiəti "içəridən" tuta bilmərik. Bizim üçün tamamilə anlaşıqlı və intelligibel olan yalnız o şeylərdir ki, onları biz "içəridən" başa düşürük, o şərtlə ki, onların yaradıcısı insandır. Beləliklə, nəyin insan tərəfindən yaradılması, nəyin isə təbiət tərəfindən verilməsi arasındakı fərq Viko üçün mühüm epistemoloji nəticəyə malikdir.
Vikonun əsas ideyası bir necə nəticəyə malikdir. Əvvəla, Yeni elmin əsasları kartezianlığa korrektivlər gətirir. Dekart təsdiq edirdi ki, humanitar tədqiqatlar bizə etibarlı bilik verə bilmir. Romanın ictimai həyatının tədqiqini nəzərdə tutaraq, Dekart kinayə ilə soruşurdu ki, biz Siseronun xidmətçisinə məlum olandan daha çox şey bilə bilərikmi? Viko, göründüyü kimi, əks nöqteyi-nəzəri dəstəkləyir. Biz etibarlı biliyə yalnız o elmlərdə malik ola bilərik ki, onların tədqiqat obyektləri müəyyən mənada insan tərəfindən yaradılmışdır. Bu, hesaba, həndəsəyə (onlarda biz tərifləri, aksiomları və nəticə çıxarma qaydalarını "yaradırıq") və tarixə aiddir. Təbiətşünaslıqda biz heç bir zaman oxşar etibarlılıq dərəcəsinə nail ola bilmərik.
İkincisi, Viko elmin fəlsəfəsində humanitar və təbii elmlərin qarşılıqlı əlaqəsi ilə bağlı müasir mübahisələri qabaqcadan sezmişdi. Onlar arasındakı fərq, Viko deyir ki, yalnız onların metodları ilə deyil, həm də idrakın subyekti ilə idrakın obyekti arasında onlara xas olan münasibət tipləri ilə bağlıdır. Viko üçün, cəmiyyət, mədəniyyət və tarix insani ruhun məhsullarıdır. Beləliklə, "yeni elmdə" tədqiqatçı cəmiyyəti və mədəniyyəti insani niyyətlərin, arzuların və motivlərin ifadəsi kimi anlamağa səy edir. Humanitar elmlərdə biz subyektin və obyektin kartezian fərqləndirilməsi ilə rastlaşmırıq. İdrakın obyektinin özü onlarda subyektdir (insanlar və onlar tərəfindən yaradılan cəmiyyət). Humanitar elmlərdə tədqiqatçı başqa insanların həyatında və fəaliyyətində müəyyən mənada şəxsən "iştirak edir". Əksinə, təbiətə münasibətdə o, həmişə "müşahidəçi" mövqeyindədir. Bu hal humanitar və təbii elmlərin metodları arasındakı fərqi şərtləndirir.
İoann Kantakuzin (pinkern)
İoann Kantakuzin (, Ioánnis Kantakouzinós; ) — Frakesiya femasının qubernatoru ( 1244–1249), duka və pinkern. O, 1249-cu ildə Nikeya imperatoru III Duka İoann Vatas tərəfindən Rodos hakimi İoann Qavalasın orada olmadığı dövrdə adanı işğal edən və nəzarəti ələ keçirən genuyalılara qarşı göndərilən yürüşə rəhbərlik etmişdir.
İoann Kantakuzin ömrünün son illərində İoanniki adını özünə götürərək rahib olmuş, 1257-ci ildən bir müddət əvvəl vəfat etmişdir.
Özünüqəbuletmə
Özünüqəbuletmə, özünü qəbul etməkdir.
Tərif
Özünüqəbuletmə aşağıdakı kimi tərif edilə bilər:
Shepard-a (1979) görə, özünü qəbul etmək bir insanın özündən razı qalması və ya xoşbəxt olmasıdır və yaxşı ruhi sağlamlıq üçün vacib olduğu kimi başa düşülür. Özünüqəbul özünü dərk etməyi, subyektiv də olsa real, güclü və zəif tərəflərini bilməyi əhatə edir. Bir fərdin özü haqqında "bənzərsiz dəyərlərə" malik olması hissi ilə nəticələnir.
Klinik psixologiya və pozitiv psixologiyada, özünü qəbul etmə dəyişikliklərin baş verməsi üçün əsas şərtdir. İnsanın qüsurlarını tənqid etməyi və həll etməyi dayandıraraq, sonra öz daxilində onların mövcud olduğunu qəbul etməklə əldə edilə bilər. Bu özünün bəzi cəhətlərdə qüsurlu olmasına dözümlü yanaşmaqdır.
Çini
thumb| [[Kunstkamera|Kunstkamera'dakı ( Sankt-Peterburq ) Tzin sülaləsinin Çin keramikası kolleksiyasından (XVII — XIX əsrlər ) çini vaza. ]] Çini və ya Fağfur (türk. farfur, fağfur, fars. fağfur, rus. farfor) — su və qaz keçirməyən keramika növu. İlk dəfə Çində yarandığı üçun ölkəmizdə "Çini" adıyla məşhudur. Taxta çubuqla yüngülcə vurulduqda, özunə xarakterik yüksək tonlu aydın bir səs çıxarır. Məhsulun forma və qalınlığından asılı olaraq ton fərqli ola bilər.
Özünüqəbuletmə
Tərif
Özünüqəbuletmə, Carol D. Ryff-in eudaimonik rifah üçün strukturundakı altı amildən biridir.
Çini
İngilis dilli ədəbiyyatdakı "çini" terminini ifadə etmək üçun istifadə edilən "porcelain" ( / ˈp ɔ ː r s ə l ɪ n /) termini, tez-tez tibbi və texniki keramika üçün istifadə olunur.
Özünüqəbuletmə
Keyfiyyətlər
Özünüqəbuletmədə yüksək nəticə əldə edən şəxs:
Çini
Tərkibi və növləri
Çini kaolin (Al 2 O 3 * 2SiO 2 * 2H 2 O), kvars (SiO 2), feldispat (seriya K [Alsi 3 O 8] — Na [Alsi 3 O 8] — Ca [Al 2 Si 2 O 8 ]) və plastik gil (əsasən kaolin, ionların daxilolmaları ilə — xromoforlar ) qarışdırılaraq bişirilmə yolu ilə əldə edilir.Çini kütləsinin tərkibinə görə yumşaq və sərt olmaqla iki qrupa bölünür. Yumşaq çini sərt çini ilə təkcə kimyəvi tərkibində deyil, həm də daha aşağı atəş temperaturu ilə, həm də artan kövrəklik və temperatur dalğalanmalarına qarşı həssaslıqla fərqlənir.
Özünüqəbuletmə
Psixologiyada keçmiş və hazırkı baxışlar
Buna əlavə olaraq, Erikson və Neugarten'in ömür boyu nəzəriyyələrində keçmiş həyatı da daxil olmaqla özünüqəbuletmənin vacibliyi qeyd edilir və Carl Jung'un fərdləşmə prosesi, həmçinin insanın özünün qaranlıq tərəfləri(ya da " kölgəsi ") ilə barışmağı vurğulayır.
Çini
Sərt çini
Ən sərt çini növu, sümük çini sayılır. Onun tərkibinə 50% sümük kül, eləcə də kaolin, kvars, və s. Var, və s. daxildir. Sərt çini ümumiyyətlə texnologiyada (elektrik izolyatorları) və gündəlik həyatda (qablarda) istifadə olunur.
Özünüqəbuletmə
Müsbət psixologiyaya münasibət
Müsbət psixologiyaya gəldikdə, özünüqəbuletmə eudaimonik rifahın (eudaimonic well-being — EWB) bir hissəsi kimi psixoloji rifahın göstəricisi və ölçüsüdür. Məsələn, fərdi psixologiyanın qurucusu Alfred Adler, özünü keyfiyyətsiz hesab edən insanların başqalarını da dəyərdən saldığını müşahidə etdiyini söylədi.
Çini
Yumşaq çini
thumb|Dekorativ çini. Özbək çay dəsti thumb| Çində hazırlanmış çini kolba 1736–1796 Yumşaq çini kimyəvi tərkibi baxımından daha müxtəlifdir və 25–40% kaolin, 45% kvars və 30% feldispatdan ibarətdir. Bişmə temperaturu 1300–1350 °C-dən çox deyil. Yumşaq çini əsasən sənət məhsullarının istehsalı üçün istifadə olunur. Sevr çini manufakturasında 18-ci əsrdə, onlar yumşaq və ya Frit çini (kaolin olmadan) istifadə edirdilər. Onun tərkibi isə kvars qumu, selitra, süfrə duzu, soda, şap və gipsdən ibarət olurdu. Belə bir kütlə pat tandr ( — yumşaq kütlə) adlanırdı və aşağı ərimə temperaturuna malik olurdu. Onun tərkibi şüşəyə yaxındır. 3:1 nisbətində suvaq və ya təbaşir əlavə edilməsi ona həqiqi çini xatırladan ağ rəng verir.
Özünüqəbuletmə
Psixoloji faydalar
Özünü qəbul etmənin bəzi psixoloji üstünlükləri arasında əhvali-ruhiyyə tənzimlənmələri də daxil olmaqla, depressiv simptomların azalması və müsbət duyğuların artması yer alır. Buna bir nümunə olaraq 2014-cü ildə duyğusal profilləri araşdıran bir araşdırmanı göstərmək olar. Alınan nəticələr onu göstərir ki özünü təsdiq etmiş (digər profillərlə müqayisədə) kateqoriyasına daxil olan şəxslərin Ryff'un evdimonik rifah ölçülərinin bütün parametrlərinə görə daha yüksək bal toplamağa meyllidir (özünü qəbul etmə də daxil olmaqla). Bununla yanaşı, özünü qəbul etmək (və ətraf mühitə yiyələnmək) bütün duyğusal profillərdə həyatda xüsusi və əhəmiyyətli dərəcədə harmoniyadan xəbər verirdi.
Digər psixoloji üstünlüklərə aşağıdakılar daxildir:
Çini
Tarix
Çini ilk dəfə Çində, miladın VII əsrində baş verib. Çini qabların ixtirası dulusçuluqda mühüm addım idi. Lakin çinlilər bir çox ixtira və kəşfləri kimi, çininin də hazırlanması texnologiyasını gizli saxlayırdılar. Bunun nəticəsi idi ki, çini qablar ilk zamanlarda çox da geniş yayılmamışdı. Farforun Çində ixtira olunması təsadüfi deyildir. Burada gil materialının ən yaxşı növünü almaq üçün zəngin təbii ehtiyatlar var idi. Farslar Çin imperatorunu "Faqfur" adlandırırdılar ki, bu da "allahın oğlu" mənasını verir. Buradan da həmin söz Şərq və Qərb ölkələrində yayılmışdı. Bir çox ölkələrdə, o cümlədən Azərbaycanda farfor qablara sonradan çini qablar (yəni çin qabları) adı verilmişdir.
Özünüqəbuletmə
Psixoloji faydalar
Özünüqəbuletmə yaxşı ruhi sağlamlıq üçün vacib olduğu düşünülür.
Çini
Tarix
Yuan sülaləsi dövründə və keramika məhsulunun uzun müddət inkişaf etməsi və təkmilləşdirilməsinin nəticəsində çini qablar bütun dünyada məşhurlaşır. Artıq o dövrdə Jingdezhen şəhəri Çində, çini istehsalı üçün aparıcı mərkəzə çevrilməyə başlayır. Bir neçə əsrdir (Avropada çini istehsalının ixtirasından əvvəl) Çin, çini istehsalında əsas inhisarçı idi və bunları Avropa, Cənub-Şərqi Asiya, İran və Orta Şərqə ixrac edirdi. Ming sülaləsindən kobalt boya ilə rənglənmiş çini, Avropa hökmdarları və zadəganlarının heyran qaldığı və tez-tez kolleksiyalarını bəzəyən bir məhsula çevrilir.
Özünüqəbuletmə
Fiziki faydalar
Psixoloji faydalara əlavə olaraq, özünüzü qəbul etməyin fiziki faydaları da ola bilər. Məsələn, 2008-ci ildə aparılmış bir araşdırmanın nəticələri, ətraf mühitin mənimsənilməsi, ətrafdakılarla müsbət münasibətləri və özünüqəbuletməsi daha yüksək səviyyədə olan yaşlı qadınların qlükoza səviyyələri / insulin dirənci göstəricisi olan qlikosilatlı hemoglobin səviyyəsinin aşağı olduğunu göstərdi.
Çini
Tarix
9–12-ci əsrlərdə Çinə qonşu olan Monqolustan, Vyetnam və Koreyada insanlar çini qablar ilə tanış olmağa başlayır. XVI əsrdən bəri Çinli sənətkarlar həddindən artıq sırlı emaye boyası ilə çini bəzəməyə başladılar. Çində çini istehsalı, Tzin sülaləsinin ilk imperatorları dövründə öz məşhurluğunun zirvəsinə çatır, lakin 18-ci əsrin sonunda Çində çini sənəti zəifləməyə başlayır və 19-cu əsrdə praktik olaraq əhəmiyyətini itirir.
Avropa və Dünyada Çini istehsalı
Çinilərin istehsal sirrini tapmaq cəhdləri təxminən iki əsr boyunca İtaliya, Fransa və İngiltərədə edilmişdir. Lakin nəticə, qeyri-müəyyən şəkildə çiniyə bənzəyən və şüşəyə daha yaxın olan materiallar olurdu. Yalnız 1708-ci ildə Sakson təcrübəçiləri Kirnaus və Boettger çoxsaylı və bir neçə uğursuz cəhdlərdən sonra, Avropada ilk çini (Meissen ) məhsulunu əldə etməyi bacardılar.
1707-ci il dekabr ayının sonunda, ağ çini ilə bir sınaq bişirlməsi edilir. İstifadə edilə bilən çini qarışıqlarına dair ilk laboratoriya qeydləri 15 yanvar 1708-ci ilə aiddir. 24 aprel 1708-ci ildə Drezdendə Avropada ilk çini fabrikinin yaradılmasına qərar verilir və 1710-cu ildə fabrik yaradılır. 1708-ci ilin iyul ayında atılan ilk çini nümunələri şirəsiz olur. 1709-cu ilin martına qədər Böttger problemi həll edir və 1710-cu ilə qədər şirəli çini nümunələrini krala təqdim edilir.
Ancaq hələdə Avropada əsl çini hələ də kəşf edilməmiş idi. Müasir anlayışında bir elm kimi kimya hələ mövcud deyildi. Nə Çində, nə Yaponiyada, nə də Avropada keramika istehsalı üçün xammal hələ kimyəvi tərkibi baxımından müəyyən edilə bilmirdi.
Çini qablar Azərbaycanda
Azərbaycanın ikinci böyük şəhəri olan Gəncə əsrlər boyu saxsı qablar istehsalının əsas mərkəzlərindən olmuşdur. Bu sənət hazırda da qalmaqdadır. Ətraf ərazilərdən əldə edilən əla növ gil şəhərdə fəaliyyət göstərən iki böyük dulusçuluq emalatxanasında emal edilərək yüksək keyfıyyəti olan saxsı və farfor məhsullarına çevrilirdi.
Ötən əsrin ortalarından başlayaraq farfor istehsalı geniş vüsət alıb. 1970-ci illərdə Gəncə Çini Qablar Zavodu fəaliyyətə başlayıb və burada çini-keramika məhsulları, əsasən qablar istehsal edilib.
Azərbaycanda Çini Keramika sənəti
Milli keramika sənətindən söz açanda onun təşəkkülündə xidməti olanların sırasında Sadıq Sadıqovun da adı hörmətlə çəkilir. Keramikaçı-rəssamın milli bədii keramika ənənələri ilə tanınmasını, onu yaradıcı şəkildə inkişaf etdirməsini rəssamın hazırladığı çini vazalarda görmək mümkündür. Onun dahi Nizamiyə və "Xəmsə"nin qəhrəmanlarına həsr etdiyi vazalar həm orijinal formasına, həm də səthi bəzəyən təsvirlərin şux rənglərinə görə diqqət çəkir.
Keramikaçı rəssam Zahid Hüseynovun da əsərləri keçmiş SSRİ-nin bir sıra respublikalarında və beynəlxalq sərgilərdə, eyni zamanda Rumıniya, Çexoslovakiya, Macarıstan, Almaniya, İtaliya, Türkiyə, Latviya, Gürcüstan, Litva və s. ölkələrdə nümayiş etdirilmiş, sənətkarın özü isə bir sıra beynəlxalq simpoziumların iştirakçısı olmuşdur.
Tağıkəndi (Pərsabad)
Tağıkəndi — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 73 nəfər yaşayır (12 ailə).
Kariatid
thumb
Kariatid - memarlıq qurğularında dayaq-dirək funksiyasını daşıyan, yaxud bu funksiyanı obrazlı şəkildə ifadə edən ayaq üstə durmuş qadın heykəli.
İmir Məmmədli
İmir Məmməd oğlu Məmmədli — şair, nasir, tərcüməçi, dramaturq, ictimai xadim, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Maçabeli mükafatı laureatı (1997).
Həyatı
İmir Məmmədli 1957-ci il 17 avqustda Gürcüstanın Kaspi rayonunun Paşiyan kəndində anadan olmuşdur. Qonşuluqda olan Yuxarı Xəndək kənd orta məktəbini bitirdikdən sonra Tbilisi Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsində təhsilini davam etdirmişdir (1975-1980). İmir Məmmədli 1980-ci illərdə Tbilisiyə köçmüş və 1985-ci ildə Gürcüstan Dövlət Radio və Televiziya Şirkətində, Gürcüstan Yazıçılar İttifaqında, "Sovet Gürcüstanı" qəzeti redaksiyasında çalışmışdır.
1990-cı illərin axırlarında Gürcüstan dövlət başçısı aparatında məsləhətçi, müşavir (1992-1996), Gürcüstan Dövlət Dəftərxanasında millətlərarası münasibətlər üzrə referent (1996-2000) olmuş, Gürcüstan Prezidenti Regional Siyasət və İdarəetmə Xidmətinin rəis müavini vəzifəsinə qədər yüksəlmişdir.
Hazırda Azərbaycanda İctimai Televiziya|İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkətində radionun "Ədəbiyyat və İncəsənət" departamentinin direktorudur. Gürcüstan Yazıçılar İttifaqı nəzdində Azərbaycan Yazıçılar Bölməsinin sədridir.
Ədəbi fəaliyyətə orta məktəb illərindən başlamışdır. Azərbaycan və gürcü dillərində yazıb yaradır. Əsərləri dövri mətbuatda dərc olunur. Onun elmi-publisistik yaradıcılığı və tərcümə fəaliyyəti 20-dən çox kitabda, 100-ə qədər publisistik məqalələrdə öz əksini tapmışdır. Şota Rustavelinin "Pələng dərisi geyinmiş cəngavər" poemasını ilk dəfə orijinaldan Azərbaycan dilinə poetik tərcümə etmişdir. Məhəmməd peyğəmbərin kəlamlarını, Yunus İmrənin şeirlər toplusunu, Aşıq Ələsgərin əsərlərini və müasir Azərbaycan poeziyasından nümunələri gürcü dilinə çevirmişdir.
Azərbaycan Ziyalılar Cəmiyyətinin Fəxri üzvü (1997), Dünya Azərbaycanlılarının Mədəniyyət Mərkəzinin üzvü (1998), Dünya Azərbaycanlılarının I qurultayında Dünya Azərbaycanlılarının Əlaqələndirmə Şurasının üzvü (2001) seçilmişdir. Xidmətlərinə görə Gürcüstan dövlət mükafatları - Ləyaqət ordeni (1998) və Tbilisi Sədaqət medalı (1999) ilə təltif edilmişdir.
Lamiyə Səlimova
Həyatı
Lamiyə Oleq qızı Səlimova (Lamiyə Ərən) 19 yanvar 1985-ci il tarixində Qax şəhərində anadan olub. 1991-ci ildə Siyəzən şəhərində Şirin İsmayılov adına 3 saylı orta məktəbin birinci sinfinə gedib. 2002-2006-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin aktyorluq fakültəsində estrada aktyorluğu ixtisası üzrə təhsil alıb. 2008-2009-cu illərdə dünya şöhrətli kinossenarist Rüstəm İbrahimbəyovun Beynəlxalq Kino Akademiyasında oxuyub. 2011-ci ildə Azərbaycan Dövlət Gənclər və İdman Nazirliyinin dəstəyi, millət vəkili Jalə Əliyevanın layihəsi ilə həyata keçirilən Milli Qəhrəman Mübariz İbrahimov adına I Ümumrespublika Teatr Festivalının "Ən yaxşı aktrisa" nominasiyasının qalibi olub. 2013-cü ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin "Teatr sənəti" fakültəsinin "Aktyor ifaçılığının tarixi və nəzəriyyəsi" ixtisası üzrə magistraturaya qəbul olub. 2005-ci ildən İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkətində çalışır. Hazırda İTV-nin Müəlliflər və Redaktorlar Departamentində böyük redaktordur.
Fərhad Haşımov
Haşımov Fərhad Ağasalah oğlu — Birinci Qarabağ müharibəsi iştirakçısı, şəhid.
Həyatı
Fərhad Haşımov 25 yanvar 1959-cu ildə Abşeron rayonunun Digah qəsəbəsində anadan olub. 1966–1976-cı illərdə Digah qəsəbə tam orta məktəbində oxuyub. O, qarmon sinfi üzrə də 5 illik musiqi təhsili alıb.
Hərbi xidməti
thumb|Haşımov Fərhad Ağasalah oğlu 1978–1980-ci illərdə Ukrayna SSR-in Kiyev şəhərində hərbi xidmətdə olub. 1992-ci ilin may ayının əvvələrində könüllü olaraq Azərbaycan Ordusu sıralarına yazılıb. Milli Qəhrəman Koroğlu Rəhimovun komandirlik etdiyi dəstədə olmuş, Başkənd, Madagiz, Gülüstan, Buzluq, Çartaz, Erkeç, Mənəşli kəndlərini düşmən işğalından azad edib. 1992-ci il iyul ayının 3-də Ağdərə uğrunda gedən döyüşlərdə itkin düşüb.
Sevinc Əliyeva (tarixçi)
Sevinc İsrafil qızı Əliyeva — Rusiya və Azərbaycan tarixçisi, Tarix üzrə elmlər doktoru, AMEA Tarix İnstitutunda Azərbaycan və Şimali Qafqaz xalqların əlaqələri və Türk xalqları üzrə mütəxəssis, "Azərbaycan-Rusiya əlaqələri tarixi" şöbəsinin müdiri.
Həyatı
Sevinc Əliyeva Rusiya Federasiyasının Krasnodar vilayətinin Armavir şəhərində anadan olub. S.İ.Əliyeva 1998-ci ildə Rusiya Federasiyasının Armavir Dövlət Pedaqoji İnstitutunun tarix və dünya mədəniyyət fərqlənmə diplomu ilə bitirdikdən sonra həmin institutun "Regionşünaslıq" kafedrasında müəllim vəzifəsində işləmiş və eyni zamanda əyani aspiranturada oxuyub. 8 dekabr 2000-ci ildə RF-nin Krasnodar şəhərində Kuban Dövlət Universitetində "Şimal-Qərbi Qafqazın noqayları XVIII–XX əsrin əvvələrində tarixi proseslərdə" adlı namizədlik dissertasiyanı uğurla müdafiə etmiş və tarix üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsini almışdır. Hazırda "Azərbaycan-Rusiya əlaqələri tarixi" şöbəsinin müdiridir ..
S.Əliyeva 2004-cü il 1 mart tarixində AMEA A.A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutuna elmi işçisi vəzifəsinə işə qəbul olunmuş, "Qafqaz tarixi" şöbəsinin aparıcı elmi işçisi vəzifəsində çalışıb. 25 iyun 2014-cü ildə "Azərbaycan və Şimali Qafqaz xalqlarının qarşılıqlı əlaqələri (XIX–XX əsrin əvvəlləri)" mövzusu üzrə doktorluq dissertasiyasını uğurla müdafiə etmiş və tarix üzrə elmlər doktoru elmi dərəcəsini almışdır.
169 elmi publikasiyanın, 4 monoqrafiyanın, 4 kollektiv monoqrafiyanın və 2 braşuranın müəllifidir. Zaman zaman yerli və xarici mətbuatda müxtəlif tarixi, etnoqrafik yazıları, müsahibələri, araşadırmaları çap olunmuşdur. Ailəlidir, 2 övladı var.
Pedoqoji fəaliyyəti
Armavir şəhər 4 saylı məktəbində, Armavir Linqvistik universitetndə, sonralar Bakıda Slavyan universitetinin liseyində, RF-in Armavir Dövlət Pedaqoji Universitetində "Regionşunaslıq", eləcədə Bakı Dövlət Universitetində "Qafqaz xalqları" kafedrasında pedoqoji fəaliyyət göstərmişdir.
Elmi fəaliyyəti
Şimali Qafqazın türk xalqlarını, Azərbaycan və Şimali Qafqaz xalqlarının qarşılıqlı əlaqələri (XIX–XX əsrin əvvəlləri) tarixini , Azərbaycan-Rusiya əlaqələrinin tarixi əsaslı şəkildə tədqiq etmiş, gədim türk xalqı olan noqayların barəsində fundamental araşdırma aparmışdır.
Əsas elmi əsərlərinin adları
thumb|right|"Qafqaz — Bizim evimiz" kitabının üz qabığı. 2011 thumb|left|"Noqay türkləri" kitabının üz qabığı. 2010 thumb|right|"Azərbaycan və Şimali Qafqaz xalqları" kitabının üz qabığı. Гайдар Баммат в азербайджано-северокавказско-турецких связях. Гайдар Баммат – известный и неизвестный. Сборник документов и материалов. Баку, 2015, с. 164–178.
Ekoloji terminlər
Ekoloji mədəniyyət
Ümumdünya mədəniyyətinin inkişaf mərhələsi və tərkib hissəsi: həyatda və bəşəriyyətin gələcək inkişafında ekoloji problemlərin mühüm vacibliyini dərin və ümumilikdə dərk etməklə xarakterizə olunur.
Sevinc Əliyeva (tarixçi)
Kollektiv monoqrafiyaları
1. "Azərbaycan – Gürcüstan münasibətləri tarixi" (XVIII – XXI əsrin əvvəlləri). Bakı. "Şərq-Qərb" Nəşriyyat Evi, 2013, 392 s.ISBN 978-9952-34-985-6.
Ekoloji terminlər
Ekoloji məruzqalma
Canlı orqanizmlərin (insandan başqa) stressə məruz qalması.
Sevinc Əliyeva (tarixçi)
Kollektiv monoqrafiyaları
2. "Şimali-Qərb Аzərbaycan tarixi". Bakı: Şərq-Qərb, 2011, 424 с.
Ekoloji terminlər
Ekoloji minimum
Müəyyən ekoloji faktorlara görə orqanizmin tolerantlığının aşağı həddi.
Ekoloji modelləşdirmə
Kompyuter metodlarının köməyilə sosiekosistemin dinamikasının müxtəlif səviyyədə (lokaldan qlobala kimi) öyrənilməsi.
Sevinc Əliyeva (tarixçi)
Kollektiv monoqrafiyaları
3. "Этнокультурные ландшафты на постсоветском пространстве: проблемы и особенности формирования дагестанского компонента" (к 90-летию ДНЦ РАН). Коллективная монография. Махачкала: ИИАЭ ДНЦ РАН, 2014, 236. ISBN 978-5444-70-007-5.
Ekoloji terminlər
Ekoloji monitorinq
Ekosistem, populyasiya və orqanizmlərdə (insan da daxil olmaqla) olduğu mühitin dəyişilməsi ilə əlaqədar gedən prosesləri izləmək sistemi. Hazırkı dövrdə E.m.-in əsas obyektləri atmosfer, su, torpaq, bitki və heyvan populyasiyalarının vəziyyəti, insanın sağlamlığı hesab olunur.
Sevinc Əliyeva (tarixçi)
Respublika, beynəlxalq və xarici ölkələrin elmi qurumlarında üzvlüyü
1) AMEA-nın A.A.Bakıxanov adına Tarix İnstitunun Gənc Alimlər Şurasının sədr müavini
Ekoloji terminlər
Ekoloji mozaika
Müxtəlif landşaftların uyğunlaşması (birləşməsi) və biri-birini əvəz etməsi: meşə və bozqırlar, meşə və çəmən, su və quru və s., bunların arasında keçid zonaları-ekotonlar mövcuddur.
Sevinc Əliyeva (tarixçi)
Respublika, beynəlxalq və xarici ölkələrin elmi qurumlarında üzvlüyü
2) AMEA-nın Tarix İnstitutunda tarix ixtisası üzrə Dissertasiya Şurasının üzvü
Ekoloji terminlər
Ekoloji mövqe
Orqanizmin yaşama yerindəki ixtisası, onun fəaliyyəti, yəni ətraf mühitlə qarşılıqlı əlaqəsi.
Sevinc Əliyeva (tarixçi)
Respublika, beynəlxalq və xarici ölkələrin elmi qurumlarında üzvlüyü
3) AMEA-nın Tarix İnstitutunun "Elmi əsərləri" jurnalında Elmi Redaksiya Şurasının üzvü.
Ekoloji terminlər
Ekoloji müharibə
Təbii mühitin (ekoloji tarazlığın) pozulması istiqamətində aparılan hərbi hərəkət üsulu. İlk dəfə bu istiqamətdə irimiqyaslı hərbi əməliyatları amerikalılar Vyetnamda, Kampuçidə və Laosda apararaq, müxtəlif defoliantlar, buldozerlər, tankların köməyilə geniş ərazilərdə bakirə meşələr, yüksək məhsuldar manqr cəngəlikləri (meşələri) və s. məhv edilmişdir. 1974-cü ildə BMT-nin Baş Məclisi hərbi məqsədlə təbii mühitin pozulmasının qadağan edilməsi haqda Beynəlxalq Konvensiya qəbul etmişdir.
Sevinc Əliyeva (tarixçi)
Respublika, beynəlxalq və xarici ölkələrin elmi qurumlarında üzvlüyü
4) RF-nın AAK-da qeydiyatdan keçmiş "Известия Ингушского научно-исследовательского Института гуманитарных наук имени Ч.Э.Ахриева" (RF, Maqas) jurnalında Elmi Redaksiya Şurasının üzvü.
Ekoloji terminlər
Ekoloji müxtəliflik
Fərdlərin sayının növlərin sayına nisbəti.
Sevinc Əliyeva (tarixçi)
Respublika, beynəlxalq və xarici ölkələrin elmi qurumlarında üzvlüyü
5) RF-nın AAK-da qeydiyatdan keçmiş "Вестник Майкопского государственного технологического университета" (RF, Maykop) jurnalında Elmi Redaksiya Şurasının üzvü.
Ekoloji terminlər
Ekoloji optimallaşdırma
Ekoloji komponentləri və ərazisini (ekosistemin) əlverişli uyğun vəziyyətə salmaqla ən rasional ekoloji tarazlığa nail olmaq.
Sevinc Əliyeva (tarixçi)
Respublika, beynəlxalq və xarici ölkələrin elmi qurumlarında üzvlüyü
6) RF-nın AAK-da qeydiyatdan keçmiş "Современная научная мысль: научный журнал НИИ Истории, экономики и права" (RF, Moskva) jurnalında Elmi Redaksiya Şurasının üzvü.
Ekoloji terminlər
Ekoloji optimum
1-növün ən yaxşı həyatilik şəraiti (çoxalma qabiliyyəti,abiotik faktorlara uyğunlaşma); 2) bir qrupun (bitki) digər qrupa nisbətən üstünlük şəraiti.
Sevinc Əliyeva (tarixçi)
Respublika, beynəlxalq və xarici ölkələrin elmi qurumlarında üzvlüyü
7) RF-nın AAK-da qeydiyatdan keçmiş "Вестник науки Адыгейского республиканского института гуманитарных исследований имени Т.М. Керашева)"(RF, Maykop) jurnalında Elmi Redaksiya Şurasının üzvü.
Ekoloji terminlər
Ekoloji ölüm, faktiki ölüm
Məlum mühit şəraitində ölüm (ölüm faizi). E.ö-ün ölçüsü mühit şəraitindən və populyasiyanın vəziyyətindən asılı olaraq dəyişir.
Sevinc Əliyeva (tarixçi)
Respublika, beynəlxalq və xarici ölkələrin elmi qurumlarında üzvlüyü
8) RF-nın AAK-da qeydiyatdan keçmiş "Северо-Кавказский юридический вестник" (RF, Rostov-na-Donu) jurnalında Elmi Redaksiya Şurasının üzvü.
Ekoloji terminlər
Ekoloji paradiqma
Sistem paradiqması-V.D.Feodrovun (1977) ifadəsi olub, ona əsasən müasir ekologiyanın baş obyekti ekosistemdir. Fərdlər, populyasiyalar, hətta qruplaşmalar deyil, məhz ekosistem ekologiyanın spesifik (nadir) obyekti sayılır. Biotop və orada məskunlaşan orqanizmlər funksional vahid birlik yaradır. A.Tensli onu ekosistem, V.N.Sukaçev isə biogeosenoz adlandırmışdır.
Sevinc Əliyeva (tarixçi)
Respublika, beynəlxalq və xarici ölkələrin elmi qurumlarında üzvlüyü
9) Ukraynanın AAK-da qeydiyatdan keçmiş "Virtus: Scientific Journal" jurnalında Elmi Redaksiya Şurasının üzvü.
Ekoloji terminlər
Ekoloji pasport
Kənd təsərrüfatı bitkilərinin hər bir sortu (çeşidi) üçün hərtərəfli xarakteristikası.
Ekoloji proqnoz
Müəyyən uzaq gələcəkdə ətraf mühitin, bu və ya digər ekosistemin dəyişmə mümkünlüyünü, həmçinin kənd-təsərrüfatı, hidrotexniki və sənaye layihələrinin müsbət və mənfi nəticələrini elmə əsaslanaraq qabaqcadan xəbər vermək.
Ekoloji resurslar
Təbiətdə ekoloji tarazlığı təmin edən mühit yaradan komponentlərin məcmusu.
Ekoloji rəqabət
Müəyyən şəraitdə (adətən yaxın ekoloji tələbata malik olan populyasiyaların az seyrək sıxlığı şəraitində) rəqabət olmur və ya o, minimuma enir.
Ekoloji risk zonası
Quru və okean səthində insan fəaliyyətinin təhlükəli ekoloji vəziyyət yarada biləcəyi yer (məs, sualtı neft çıxarılan zona, dənizin tankerlərin keçməsi üçün təhlükəli olan sahəsi və s.).
Ekoloji riskin qiymətləndirilməsi
Təbii resurslara insanın təsirinin bütün komponentlərdə effektinin qiymətləndirilməsi üçün ümumi sistemə tətbiq olunan analitik proses. Belə bir analizə ilkin təhlükənin identifikasiyası, məruzqalmanın cavab dozasının qiymətləndirilməsi və riskin xarakteristikasının müəyyənləşdirilməsi daxildir.
Xarici keçidlər
EKOLOJİ TERMİNLƏR
Həmçinin bax
Ekoloji
Radio Kanada
"Radio Kanada" » (ingilis dilində:Radio Canada International, qısaldılmış şəkildə:RCI) — Kanada Televiziya və Radio Verilişləri Korporasiyasına (Canadian Broadcasting Corporation,qısaldılmış şəkildə: CBC) (məxsus beynəlxalq radio stansiyadır. Xarici ölkələr üçün nəzərdə tutulan verilişlərdə Kanadada baş verən hadisələrə daha çox diqqət yetirilir. Beynəlxalq aləmdə Kanada haqqında çox az bəhs olunduğundan "Radio Kanada" bu boşluğu aradan qaldırmağa çalışır..
Tarixi
"Radio Kanada" 25 fevral 1945-ci ildə fəaliyyətə başlamışdır. 1961-ci ildə Qərbi Avropa ölkələri üçün nəzərdə tutulan italiya, niderland, danimarka, isveç və norveç dillərində verilişlər dayandırıldı (Fin dilində verilişlər hələ 1955-ci ildə dayandırılmışdı). Radiostansiya 1970-ci ilədək "CBC International Service" adı ilə məlum olmuşdur. Daha əvvəllər bu radiostansiya "Kanadanın səsi" ("Voice of Canada") adlandırılmışdır. 1991-ci ildə Şərqi Avropa ölkələrində yayımlanan alman, polyak, çex, slovakiya və macar dillərində verilişlər dayandırıldı.
Jewel (müğənni)
thumb|Dekabr 16, 2000
Radio Kanada
Tarixi
2012-ci ilin iyununda, radiostansiya fəaliyyətə başladıqdan 67 il sonra qısa dalğalı verilişlər dayandırıldı və hazırda 1990-cı ildən 14 dildə fəaliyyət göstərən "Radio Kanada"nın verilişlərinə internetdə 5 dildə qulaq asmaq mümkündür.
Jewel (müğənni)
Jewel — müğənni.
Həyatı
23 may 1974-cü ildə Yuta'da doğulmuşdur və qısa bir zamanda Alyaskaya köçmüşdürlər.
Anası Lenedra J. Carroll İrland əsilli, Atası alman-isveçrə əsillidir.
Kəsmə çörəyi
thumb|250px|Kəsmə çörəyi
Kəsmə çörəyi - Qəzvin bölgəsində daha çox hazırlanan şiriniyyat növü ki quruluşuna görə incə, uzunsov və quru olaraq, üstü isə küncüt ilə bəzədilir.
Etimologiyası
Kəsmə sözü Azərbaycan türkcəsi və başqa türk dillərindəki kəsmək məsdərindən alınıb ki buda bu çörəyin hazırlanması ilə əlaqəlidir.
Lazım olan ərzaqlar
Üzü üçün
Hazırlanma qaydası
Şəkər və suyu odun üstünə qoyub, 1 dəqiqə qaynadandan sonra oddan götürüb və tamamilə soyudun, qatığı soda ilə qarışdırıb və kənara qoyun.Xəmiri 1/4 ilıq su və 1 yemək qaşığı şəkərlə qarışdırıb və işləyənə kimin isti bir yerə qoyub (10 dəqiqə), sonra bir qabda yumurtanı parçalayıb və üzərinə yağ əlavə edin. Üzərinə hil və vanil əlavə edib qarışdırıcı ilə qarışdırın, sonra soyudulmuş qatıq və ərinmiş şəkər əlavə edərək, sonra çörəkçi mayasını əlavə edin.Bütün maddələr qarışdırıldıqdan sonra unu süzüb və az-az üzərinə tökün. Xəmir əllərə yapışmırsa, təxminən 2 ilə 3 saat arasında üstünü örtüb, sonra xırda topları xəmirin içərisindən götürün, vərdənə ilə açıb, üzərinə bir yumurta sürtəndən sonra küncüt səpib və sobanın üst qatına 5 - 10 dəqiqə 170 dərəcə üstünə qoyun.Çörəyin rəngi qonur olandan sonra sobadan götürün.
Baltik-Ladoqa qlinti
thumb|378x378px|Pakri yarımadasındakı baltik qlinti Baltik-Ladoqa qlinti və ya Baltik-Ladoqa uçurumu (Klint — uçurum, sıldırım) — Baltik dənizinin qərbindən, İsveçin Eland adalarından başlayıb, Estoniya, Leninqrad vilayəti və Ladoqa gölünə kimi uzanan qlint və ya uçurum. Qlintin uzunluğu təxminən 1100—1200 km-dir. Baltik-Ladoqa qlinti daha çox estoniyanın İda-Virumaa vilayətində özünü qabarıq göstərir. Bu bölgədə qlintin hündürlüyü 56 metrə çatır. Leninqrad vilayətində isə hündürlük 40-50 metrdən yüksək deyil. Pulkova yüksəkliyi adlanan bu ərazidə Pulkova rəsədxanası yerləşir. Bölgədə yerləşən bir çox tarixi qəsrlər məhs bu uçurumların üzərində inşa edilmişdir.
Qlint kembri və ordovik süxurlarının səthinə çıxma sərhədinə uyğun gəlir. Ordovik süxurlarından ibarət olan yüksəkliyin cənubundakı təpə Ordovik yaylası adlanır (Leninqrad vilayətində - İjor yüksəkliyi).
Baltik-Ladoqa qlintini Narva, Luqa, İzhora, Tosna, Pirita, Yaqala çayları kəsib keçir. Qlinti kəsib keçən çaylar astana və şəlalələr əmələ gətirir. Ən böyüyü - Valaste - 30,5 m hündürlüyə malikdir. Baltik-Ladoqa qlintini kəsib keçən çayların sahillərində əhəng daşıları üstünlük təşkil edir. Bu ərazilərdə çaylar kanyona bənzər dərələr formalaşdırmışdır. Bu daşlardan tarixən tikintidə geniş istifadə olunurdu. Kazan kafedral ı (Sankt-Peterburq) məhs bu əhəng daşlarından inşa edilmişdir.
Meydana gəlməsi
Qlintin meydana gəlməsi haqqında dəqiq fikir mövcud deyil. Ehtimal olun versiyalardan birinə görə qlint 11 min il əvvəl mövcud olmuş qədim dənizin sahilidir. Məhs mövcud buzlaşma epoxasını bitməsindən sonra qlint meydana gəlmişdir. Ancaq ehtimal edilən dənizin olmasını təsdiq edən məlumatlar yoxdur. Göstərilən ərazilərdə dəniz çöküntülərinə rast gəlinmir.
Validə
Validə — Azərbaycanlı qadın adı.
Bosfor
Bosfor ( və ya ) — Qara dəniz və Mərmərə dənizini bir-birləri ilə əlaqələndirən su keçidi. Bosfor boğazı ümumi olaraq şimal-şərq və cənub-qərb istiqamətində uzanır və İstanbul şəhərini Avropa tərəfi və Asiya tərəfi (Anadolu tərəfi) olmaqla iki hissəyə ayırır. Boğazın hər iki tərəfində mövcud olan məskunlaşma ərazisi "Boğaziçi" olaraq adlandırılır. Bosfor boğazı Mərmərə dənizi və Dardanel boğazı ilə birlikdə Türk boğazlarının siyahısına daxil edilmişdir. Boğaz Avropa və Asiya qitələrini bir-birlərindən ayıran təbii sərhədlərdən biri olaraq qəbul edilir. 1 may 1982-ci il tarixində qüvvəyə minən İstanbul Liman Nizamnaməsinin qərarına əsasən Bosfor boğazının şimal sərhədi Anadolu mayakını Rumeli mayakına birləşdirən xətt, cənub sərhədi isə Axırqapı mayakını Kadıköy İnciburnu mayakına birləşdirən xətt olaraq təyin olunmuşdur.
Beynəlxalq dəniz nəqliyyatının həyata keçirilə biləcəyi ən dar keçid xüsusiyyətinə sahib olan Bosfor boğazının üzərində 15 iyul Şəhidlər, Fateh Sultan Mehmet və Yavuz Sultan Səlim adlı asma körpülər mövcuddur. Bu körpülər İstanbulun hər iki tərəfini əlaqələndirir, həmçinin Avropa tərəfi və Asiya tərəfi arasında keçid nöqtəsi yaradır. İstanbul xalq nəqliyyatının əsas nöqtələrindən biri olan Bosfor boğazında qitələrarası nəqliyyat dəniz avtobusları, yük, maşın və sərnişin aparan bərələr, şəhər xətləri dəniz paroxodları və sərnişin motosiklləri ilə əlaqələndirilir.
Bosfor boğazı Qara dəniz sahilində yerləşən Bolqarıstan, Gürcüstan, Rumıniya və Ukrayna üçün Aralıq dənizinə səyahət etmənin yeganə yoludur. Dardanel boğazı və Mərmərə dənizi ilə birlikdə Bosfor boğazının suverenlik haqları 20 iyul 1936-cı il tarixində imzalanan Boğazlar müqaviləsi ilə təyin olunmuş qaydalar əsasında Türkiyəyə aid olmuşdur.
Etimologiya
Boğazın ən qədim sakinlərindən olan bizanslılar buranı Bosporos adlandırırdı. Bu söz inək və ya öküz mənasına verən βοῦς (bous) və yol, keçid mənasını verən πόρος (poros) sözlərinin birləşməsindən yaranmışdır. Öküz və ya inək keçidi mənasını verən Bosfor adının boğaza verilməsi yunan mifologiyasında Zevsin İo adlı bir qıza aşiq olmağı hadisəsinə əsaslanır. Hekayəyə görə İo çaylar tanrısı İnaxın qızı idi. Baş tanrı Zevs bu gözəl qızı görəndə ona aşiq oldu və həyat yoldaşı Heradan gizli olaraq onunla yatmağa başladı. Bir gün həyat yoldaşı Heraya tutulan zaman özünü buluda, İonu isə inəyə çevirir. Aldanmayan Hera inəyi ərindən hədiyyə olaraq istər. Onu Zevsdən uzaqlaşdırmaq üçün Arqos Panoptisin adlı canavarın nəzarətinə təhvil verir. Ancaq Zevs Hermesi göndərib Arqosu öldürtdürür. Bundan sonra Hera inək halına gələn İonu narahat etmək üçün onun üzərinə milçəklər göndərir. İo milçəklərdən yaxa qurtarmaq üçün qaçanda özünü boğazın sularına atır və üzərək bu maneəni keçir. Sahilə çıxdıqda Keroessa adlı bir qız dünyaya gətirir və böyüdükdə dəniz tanrısı Poseydonla evlənir və Bizas adlı bir oğlan dünyaya gətirir. Bu uşaq doğulduğu yerdə öz adını verdiyi Bizantion şəhərini qurur. Bu mifoloji hekayələr həm İstanbul şəhərinə, həm də boğaza adların verilməsində əhəmiyyətlidir.
Tartak (qrup)
"Tartak" (Тартак, ) — hip hop, repkor və alternativ Ukrayna krossover musiqi qrupu. 1996-cı ildə Lutskda təsis edilmişdir. 2019-cu ilin məlumatına görə, qrup 10 albom buraxmışdır. Onlar enerjili bəstələr və mahnı sözləri ərsəyə gətirmək üçün gitara rok, hip hop və rəqs musiqisi üslublarını qarışdırırlar.