cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Həbsxanadan qaçış
alt=|thumb|299x299px|Prison Break loqosu "Həbsxanadan Qaçış" (Prison Break) Amerika dram serialı. Pol Şyorinq tərəfindən hazırlanıb. Premyerası 2005-ci ilin avqustun 29-da Foks Broadkastinq Kompanidə olub.
Serialın baş rollarında Wentworth Miller, Dominic Purcell, Sarah Wayne Callies, Amaury Nolasco yer alır. Təxminən 42 ölkədə nəşr olunan 22 bölümlük ilk mövsüm, ABŞ-də 29 Avqust 2005 tarixində FOX kanalında göstərilməyə başlanmışdır. Eyni mövsüm, 15 may 2006 tarixində sona çatmışdır. 2. mövsüm 21 avqust 2006-cı ildə başlanmışdır. 2 Aprel 2007 tarixində sona çatmışdır. 3. mövsüm 17 sentyabr 2007-ci ildə başlamış və 22 bölüm çəkiləcəyi planlaşdırılmasına baxmayaraq Amerika Ssenari Yazarları Birliyinin aksiyasına görə yalnız 13 bölüm çəkilmişdir. 3 mövsüm ərzində cəmi 57 bölüm nəşr olunmuşdur. 4. mövsüm isə Amerikada 1 sentyabr 2008-ci ildə başlamış və 1 dekabr etibarilə 12. bölümü nəşr olunmuşdur. 4. mövsümün finalı eyni zamanda serialın finalı olacağı açıqlanmışdır. 15 May 2009 etibarilə dizi final bölümü ilə ekranlara vida etmiştir. 4.Sezon Final bölümündəki çaşdırıcı sonu açıqlamaq üçün prodüserlər tərəfindən 2 xüsusi hissəlik DVD çıxarılmış, Böyük Qaçış: Son Qaçış adıyla satışa təqdim edilmişdir.
6 avqust 2015 tarixində prodüser quruluş tərəfindən 5.sezonun çıxacağı təsdiq edilmişdir. Yeni mövsüm 10 bölüm olacağı açıqlanmışdır. Yaponlar Amerikanın Foks şirkəti ilə razılaşma əldə ediblər ki, "Həbsxanadan qaçış" serialındakı qatı cinayətkarlardan birinin bədənində Toyota Yaris-in tatuajı və şirkətin loqotipi olacaq.
1. mövsüm
Bu mövsüm günahsız yerə edama məhkum edilən Lincoln Burrows'un, qardaşı Michael Scofield tərəfindən həbsxanadan qaçırılması ilə qurtarır. Michael böyük qardaşını həbsdən qurtarmaq üçün saxta bir cinayət işləyib özünü böyük qardaşıyla eyni həbsxanaya girir. Həbsxana Chicago, IL də olan Fox River əyalət həbsxanasıdır. Michael eyni zamanda tikinti mühəndisidir. Kinoda zəkasıyla diqqət çəkən Michael həbsxananın planını kürəyinə və qollarına gizli bir şifrə ilə dövmə edir. Və bu dövmələr sayəsində bəzən problemlər yaşasa da planlarını reallaşdırıb böyük qardaşı və 6 başqa məhbus ilə həbsxanadan qaçır.
2. mövsüm
Bu mövsüm qaçışdan 8 saat sonrasıyla başlayır. Brad Bellic adlı gözətçi onları tutmaq və mükafatı almaq üçün məhkumların arxasına düşür. Federal Agent Alex Mahone da qaçaqların arxasındadır; ancaq The Company (Şirkət) üçün çalışmaqda olub öldürmək istəyir. Qaçaqlar həbsxanada DB Cooper tərəfindən yerini öyrəndikləri 5 milyon dolları tapmaq üçün sanki yarışırlar. Pul tapılar və T-Bag tərəfindən qaçırılır. Ancaq, T-Bag pulu çox qoruya bilməz və yenə əlindən qaçırar və qaçaqaç bu şəkildə davam edir. Mahkumlar eyni zamanda qaçmaqla da məşğul olduqlarından Panama ya qaçırlar və orada tutulub Sona Həbsxanası'na düşürlər.
3. mövsüm
Bu mövsüm Micheal və T-Bag, qaçdıqları Panama'da Sona Həbsxanası'nda başlayır. Bu həbsxanada qaydalar çox fərqlidir. Bu həbsxanada gözətçi yoxdur; əsgərlər əhatələnmişdir. Məhkumlar gözətçiləri girov olaraq aldıqları üçün əsgərlər həbsxananın ətrafında məftillər çəkiblər. Aralarında mübahisə olan varsa duelə çıxıb biri ölənə qədər döyüşər. Micheal Scofield qaçma planları edərkən əsgərlərin köhnə bir həbsxana olan Sona'dan çölə çıxmağa deyil tellərin içindəki bir siçanı belə anında fərq edib vurduğunu görür. Scofield'ın bir vəzifəsi vardır, böyük qardaşının oğlu Şirkət'in əlindədir və ondan Sona'dan birini qaçırmasını istəyərlər. Sona'dan qaçarlar və sonrasında 4. mövsüm başlayır.
4. mövsüm
Michael'ın, Sara'nın ölmədiyini öyrənməsiylə başlayır və 22 bölüm davam edir. Bu mövsümdə Agent Don Self'in meydana gətirdiyi qrup təşkilat'ın qara kitabı olaraq bilinən Scylla adlı diski ələ keçirməyə çalışacaqlar. Bu diskdə çox önəmli məlumatlar var. Əgər məhkumlar bu vəzifəni qəbul etməsələr Fox River'a geri dönəcəklər. Ona görə vəzifəni qəbul edib Michael'ın liderliyi altında Scylla'yı ələ keçirməyə işə başlayırlar. Təbii ki, Şirkət isə bu diski qorumaya başlayacaq. Xüsusilə bu işə James Whistler'ı öldürməklə başlayırlar. Buna görə bir çox adam öləcək xüsusilə də məhkumların tanıdıqları. Bu uğurda bir çox adamın yolu kəsişəcəkdir. Scofield'ın anası əslində ölməyib və 4. mövsümdə rol alır. Böyük Qaçış: Son Qaçış filmiylə bitir.
Tayvan 2018 Qış Olimpiya Oyunlarında
Tayvan 2018 Qış Olimpiya Oyunlarında 2 idman növü üzrə 4 idmançı ilə təmsil olunacaqdır.
30px Kanki ilə qaçış
Kecən dəfəki olimpiya yarışmaları ilə müayisədə bu idman yarışlarında dəyişikliklər baş vermişdir. Bura mass-start əlavə edilmişdir ki, burada idmançılar 16 dövrə vururlar. Həmcinin 1994-cü ildən bəri ilk dəfə olaraq kanki srənlər 500 m məsafəni 1 dəfə qət edəcəklər. Kvotalar 2017/2018 illər dünya kubokuna əsasən müəyyən edilir. Bu yarışma əsasında siyahı tərtib edilmişdir. Bu siyahıya əsasən Tayvan 4 nominasiya üzrə təmsil olunmaq hüququ əldə etmişdir. Tayvan bu Qış Olimpiya oyunlarında bu sahə üzrə debütantlardan olmuşdur.
2021 Frankofoniya Oyunları
2021 Frankofoniya Oyunları — 2021-ci ildə Konqo Demokratik Respublikasının Kinşasa əyalətində keçiriləcək doqquzuncu Frankofoniya Oyunları.
Kiçik kurqan
Kiçik kurqan — coğrafi adı Ağcabədi rayonunda, Kamiltəpə yaşayış yerində qeydə alınıb.
Tarixi
XX əsrin 50-cı illərinin sonunda aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı Kamiltəpənin yaxınlığında e.ə. VII əsrin II yarısına aid olan Kiçik kurqan yaşayış yeri müyyən olundu. Bu ərazidəki açılan qəbirlərdən insan skeleti, at kəlləsi, tunc yüyən, zınqırov, boz və qara rəngli şirələnmiş qab-qacaq, əqiq, ox ucu, sümük və müxtəlif bəzək əşyaları tapılıb. Kurqanın ərazisi kiçik olduğu üçün bu coğrafi ad Kiçik kurqan adlanmışdır.
Sen-Marten-le-Şatel
INSEE kodu — 01097.
Üqbə ibn Nafe
Üqbə ibn Nafe — I Müaviyə və I Yezid dövründə ərəb sərkərdəsi.
Sen-Marten-le-Şatel
Cöğrafiyası
thumb|200px|left|Kommunanın xəritəsi Kommuna Paris şəhərinin 420 km cənub-şərqində, Lion şəhərindən 70 km şərqdə yerləşir və Burk-an-Bres şəhərindən 55 km cənub-şərqdə yerləşir.
Üqbə ibn Nafe
Şimali Afrikaya vali təyin edilən Üqbə ibn Nafe bəzi yerləri ələ keçirməklə yanaşı bərbəriləri də İslama gətirməyə çalışmış və ordugah şəhəri olan Qeyrəvanı inşa  etdirmişdir. Üqbə valiliyi zamanında özünə mərkəz olaraq Bərqəni seçmişdir. Bundan əvvəl Abdullah ibn Səd Bizansın Şimali Afrika valisini məğlub edərək Tərabülüs əl-Qərb ələ keçirmişdir. Sudan üzərinə göndərdiyi ordu isə heç bir nəticə əldə etmədən geri qayıtmışdır.
Üqbə ibn Nafenin Şimali Afrikada qazandığı uğurları görən Müaviyə 675-ci ildə (hicri 55) onu Şama geri çağırıb Əbülmühaciri bu bölgəyə vali təyin etmişdir. Üqbə ibn Nafe Şama gəldikdə Müaviyə söz verdi ki, yenidən onu Şimali Afrikaya vali təyin edəcək. Lakin o, Müaviyənin ölümünə qədər Şamda qalmışdır. Yezid ibn Müaviyənin dövründə Üqbə ibn Nafe yenidən Şimali Afrikaya vali təyin edilmişdir. Üqbə ibn Nafe və Əbülmühacir Biskrə döyüşündə həlak olmuşdur. Onların ölümündən sonra Züheyr ibn Qeys bərbərilərin qarşısında dayana bilməyib Qeyrəvanı tərk edərək Bərqəyə gəlmişdir.
Sen-Marten-le-Şatel
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 199 nəfər təşkil edirdi.
İqritisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 131 nəfər (15-64 yaş arasında) 93 nəfər iqtisadi cəhətdən, 38 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 71.0%, 1999-cu ildə 68.8%). Fəaliyyət göstərən 93 sakindən 90 nəfəri (40 kişi və 50 qadın), 3 nəfər işsiz (3 kişi və 0 qadın) idi. 38 hərəkətsiz 11 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 19 nəfər təqaüdçü, 8 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Qlendeyl (Kaliforniya)
Qlendeyl  — ABŞ-nin Kaliforniya ştatında yerləşən və Los-Anceles dairəsində şəhər. Aparıcı sənaye sahəsinin aviasiya olduğu bu şəhərdə etnik olarak daha çox Amerika erməniləri yaşayır.
Əhali
2010-cu il üçün statistik hesabata görə, şəhərin əhalisi 191 719 nəfərdir. Beləliklə, əhalinin sıxlığı hər km²-a 2421 nəfər təşkil edirdi. Şəhər əhalisinin irqi tərkibi belədir: 71,1% ağ, 16,4% asiyalılar, 1,3% afroamerikalılar, 0,3% hindilər, 0,1% Sakit okean adalarının yerli əhalisinin nümayəndələri, 6,3% — başqa irqlərin nümayəndələri. Əhalinin 34,1%-i öz mənşəyini erməni, 17,4%-i Latın Amerikanı kimi müəyyənləşdirib.
İqtisadiyyatı
1964-cü ildən bəri Beynəlxalq Karate Assosiasiyasının qərargahı Qlendeyldə yerləşir.
2003-cü ildən etibarən Qlendeyldə "Xoştbəxliyə Yol" Fondunun beynəlxalq qərargahı yerləşir.
Qlendeyl həmçinin 1945-ci ildə dünyanın ilk Baskin Robbins dondurma kafelərinin ortaya çıxdığı bir şəhər kimi tanınır.
Qlendeyldə Disney Televiziya Animasiyaları şirkətinin baş mənzil-qərargahı yerləşir.
Yahoo! News
thumb|"On the Move" verilişi '''Yahoo! News''' — Yahoo! tərəfindən dəstəklənən xəbər saytıdır. İnternetdə xəbər saytı kimi fəaliyyət göstərir. Yahoo! avqust 1996-cı ildə Bred Klosi adlı proqram mühəndisi tərəfindən yaradılmışdır. Məqalələr əvvəlcə Associated Press, Reuters, Fox News, Al Jazeera, ABC News, USA Today, CNN və BBC News kimi xəbər xidmətlərindən əldə edilmişdir.
2011-ci ilə qədər Yahoo böyük media quruluşu olma planlarının bir hissəsi olaraq orijinal məzmunu daxil etmək üçün fokusunu genişləndirdi. Təcrübəli jurnalistlər işə götürüldü (Volter Şapiro və Virciniya Heffernan da daxil olmaqla) və 2012-ci ilin fevralında saytda ilk dəfə Ağ Evin mətbuat müxbiri kimi fəaliyyət göstərdi. Amazon-a məxsus marketinq məlumatları toplama şirkəti (Alexa) Yahoo! News hazırda dünyanın ən yaxşı xəbər saytlarından biridir. Twitter kanalı əlavə etmək planlaşdırılırdı. Noyabr ayının 2013-cü ildə Yahoo keçmiş Today Show və CBS Evening News aparıcısını Keti Kurik Yahoo!-ya qlobal aparıcı kimi işə götürüldü.
Mikroskop media
Mikroskop Media 6 fevral 2018-ci il tarixində jurnalist Cavid Abdullayev və Fatimə Kərimova tərəfindən yaradılıb. Əsasən izahedici materiallar, fakt yoxlama və müstəlif video formatlarda materiallar dərc olunan media orqanı həm də mütəmadi olaraq müxtəlif mövzularda infoqrafikalar dərc edir.
NGC 5344
NGC 5344, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Kiçik Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. S tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Mikroskop media
Baş ofisi Latviyanın Riqa şəhərindədir.
Əsasən video və infoqrafika, eləcə də yazı formatında materiallar dərc olunur.
Azərbaycanda ilk dəfə Mikroskop Media informasiya agentlikləri və xəbər saytlarında dərc olunan kriminal xəbərlər əsasında 2019-cu il ərzində ölkədə ailə üzvləri tərəfindən döyülən və öldürülən qadınların sayı barədə statistika dərc edib.
Sayt Azərbaycan və ingilis dillərində fəaliyyət göstərir.
Karesi vilayəti
Karesi vilayəti — Osmanlı İmperiyası tərkibində, 1881–1888–ci illərdə mövcud olmuş I dərəcəli inzibati–ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Karesi idi.
Əlipaşa Səbur Hüseynzadə
Əlipaşa Səbur və ya Əli Səbur (tam adı: Hüseynzadə Əlipaşa Fərəculla oğlu; ) — Azərbaycan şairi. "Yeni füyuzat" jurnalının naşiri və məsul redaktoru.
Həyatı
İki hadisə — 1911-ci ildə çar jandarmları tərəfindən yazılarının müsadirəsi, 1918-ci ilin mart hadisəsi ilə əlaqədər olaraq İrana getməsi Ə.Səburun şeirlərinin xeyli hissəsinin itib-batmasına səbəb olmuşdur.
Torun
Torun (Thorn, Toruń, Thorunium) — Vistula çayı üzərində, Şimali Polşada qədimi şəhərdir.Əhalisi 2009-cu ilin iyun ayında 205,934 nəfər idi.
Qardaş şəhərlər
Toruninin qardaş şəhərləri:
Şahqulu Sultan Əfşar
Şahqulu Sultan Əfşar və ya Şahqulu bəy Yüzbaşı Əfşar — Səfəvi imperiyasında xidmət etmiş siyasi və hərbi xadim. I Təhmasibin dövründə fəaliyyət göstərmiş, Kirmanın hakimi olmuşdur.
Həyatı
Şahqulu Sultan Əfşar tayfasından və Xəlil xanın oğlu idi. 1528-ci ildə o, I Təhmasib tərəfindən Kirmanın hakimi təyin edildi. Bundan sonra Şahqulu Sultan Əfşar I Təhmasibə sona qədər sadiq şəkildə xidmət etdi. Bu müddət ərzində o, ən güclü vilayət hakimlərindən biri olmaqla birlikdə, hərbi qüvvələri ilə I Təhmasibi onun hakimiyyəti dövründə baş vermiş bütün hərbi əməliyyatlarda dəstəklədi. 1544-cü ildə Şah Təhmasib Şahqulu Sultana Böyük Moğol imperatorunu geri dönüş yolunda müşayət etməsini əmr edir. Hümayun üsyan nəticəsində taxtından məhrum qalmış, I Təhmasibə sığınmış və ondan hakimiyyətini geri qaytarmaq üçün yardım etməsini istəmişdir. Ona yardım üçün verilən orduya komandanlıq edənlərdən biri də Şahqulu Sultan olmuşdur. Bu yürüş nəticəsində Hümayun yenidən taxtına çıxmış, Qəndəhar, Qəznə və Kabil geri qaytarılmışdır. 1546-cı ildə Şahqulu Sultan Əlqas Mirzə üsyan qaldırdığında Şah Təhmasibin yanında Təbrizdə idi. O, şəhərdə Əfşar və Zülqədər tayfaları arasında baş vermiş toqquşmaya qarışmışdı və bu toqquşma imperiya üçün təhlükəli vəziyyət ala bilərdi. Şah Təhmasib buna şəxsən müdaxilə edir və qarşıdurmaya son qoyur. Tayfaların liderləri, Şahqulu Sultan da daxil olmaqla Şahın sarayına - dövlətxanaya gedirlər. Onlar şahın qarşısında bir-biriləri ilə birdə dava etməyəcəklərinə and içirlər və şah xəzinəsinə ümumilikdə və ya tək-tək olaraq min tümən hədiyyə verməyi öhdələrinə götürürlər. Buna bənzər tayfalararası toqquşa hadisəsi Təhmasibin gəncliyi zamanı - 1524-1525-ci illərdə Ustaclı və Rumlu tayfaları arasında da olmuşdu. Lakin 1546-cı ildə Şah Təhmasib belə toqquşmaları dayandıra biləcək qədər güclü idi.
Şah Təhmasibin ordusu tayfalardan toplanan ordu idi. Adi hallarda bu ordunu təşkil edən qüvvələr əyalətlərdə qalırdılar və bu tayfadan olan şəxs də həmin əyalətin hakimi hesab edilirdi. Müharibə başladıqda isə bu ordular şahın əsas qüvvələri ilə birləşmək üçün çağırılırdı. Təkcə şahın hərbi yürüşlərdəki uğuru deyil, həmçinin tayfa liderlərinin nüfuzu onun hərbi yürüşlərə gətirdiyi döyüşçülərin sayındanasılı idi. Osmanlı imperiyası ilə olan müharibə zamanı - 1548-ci ildə Şahqulu Sultan Şah Təhmasibin əsas ordusuna Qaracadağda qatıldığı zaman min nəfərlik dəstəyə malik idi, Şiraz hakimi İbrahim xan Zülqədər isə 2500 döyüşçüyə, bir çox kiçik bölgə hakimləri isə 300-500 döyüşçüyə malik idi. Rütbəsi İbrahim xandan aşağı olan Şahqulu Sultan buna baxmayaraq əhəmiyyətli bir dəstəyə komandanlıq edirdi və bu, onun bu dövrün bütün əsas hərbi yürüşlərində iştirakını izah edir. Bu müharibədə Şahqulu Sultanın Gürcüstanla (Gürcüstan) sərhədində yerləşən Qars qalasının ətrafına hücum edərək talan etdiyi bildirilir. Şahqulu daşıya biləcəyi bütün mal-qaranı: 5000 at, 100000 qoyun və 50000 inəyi özü ilə gətirərək qayıtdı.
Arqinus adaları
Arqinus adaları — arxipelaq antik Aiolis vilayətinin sahillərində, Lesbos adasının cənub-şərq qutaracağından bir qədər aralıda yerləşir. sahillərini Egey dənizinin suları yuyur. Arxipelaqa 3 kiçik ada daxildir. Onların birlikdə sahəsi 1 km²-dir. Arxipelaqın ən böyük torpaq parçası Qarip adasıdır. Onun sahəsi 0,35 km²-dir. Peloponnes müharibəsi zamanı, b.e.ə 406-cı ilin sentyabrında Adina və Sparta arasında böyük dəniz döyüşü baş vermişdir. Döyüş tarixə Arqinus döyüşü adı ilə düşmüşdür. Afinalılar döyüşü qalib gəlsələrdə müharidədə son uğurları olur. XIII əsrin sonlarında ada faktiki osmanlı donanmasının nəzarətinə keçmişdir. 1923-cü ildən etibarən isə Türkiyə torpaqlarına daxildir.
Armeriya
Armeria - cinsin adı qədim fransız sözündən götürülmüş, mənası saqqallı qərənfil deməkdir. Armeriya xarici görünüşcə qərənfilə çox oxşardır. Bu çoxillik ot bitkisi Avropa, Şimali Afrika və Qərbi Asiyanın dağlıq və sahilyanı vilayətlərində bitir, təxminən 50-yə yaxın növü vardır. Gülçülükdə 10 növündən geniş istifadə olunur. Onlardan Dənizyanı armeriya (A. maritima) - sıx rozetlər əmələ gətirən, tünd-yaşıl, yastı yarpaqları olan çoxillik bitkidir. Yaşıllaşdırmada, parkların, bağların, ofis interyerlərinin bəzədilməsində və eyni zamanda otaq bitkisi kimi də geniş istifadə olunur. Yarpaqları çılpaq və ya azca tüklü olur. Çəhrayı, bənövşəyi və ya al-qırmızı çiçəkləri qısa, sallaq saplaqlarda yerləşir. Dənizyanı armeriya 1627-ci ildən Rusiyada geniş yayılmışdır. Armeriyanı toxumlarla çoxaltmaq olar. Bu bitkinin normal həyat tərzi keçirməsi üçün yüngül, nəmli, qumluca torpaq və günəşli yer lazımdır. Vegetativ çoxaltma üçün xırda, kökətrafı rozetlərdən istifadə etmək mümkündür.
Növləri
[[SS 2 (*
Qışlaq-i Çataməqulam (Biləsuvar)
Qışlaq-i Çataməqulam — İranın Ərdəbil ostanının Biləsuvar şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 19 nəfər yaşayır (4 ailə).
Xudavəndigar vilayəti
Xudavəndigar vilayəti — Osmanlı İmperiyası tərkibində, 1864–1922–ci illərdə mövcud olmuş I dərəcəli inzibati–ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Bursa idi.
Mikki van de Veen
Miki van de Ven (19 aprel 2001-ci ildə anadan olub) — Bundesliqa klubu VfL Volfsburqda müdafiəçi kimi çıxış edən hollandiyalı peşəkar futbolçudur.
Burbonlu Lüdovik
Burbonlu Lüdovik (Luis de Borbón; Louis de Bourbon) – Fransa kralı XIV Lüdovikin ilk oğlu və ölümünədək Fransa taxt-tacının varisi, Fransa dofeni. Anası Mariya Tereza isə İspaniya kralı IV Filippin qızı idi. Adaşı olan oğlunun doğumundan sonra Böyük dofen (Grand Dauphin) olaraq anılmağa başlandı. Ancaq atasından öncə vəfat etdiyi üçün kral ola bilmədi. Atasının uzun sürən səltənətinin ardından öz nəvəsi XV Lüdovik taxta çıxdı.
Ağamusa Axundov
Axundov Ağamusa Ağası oğlu — Azərbaycanın ədəbiyyatşünası, dilçi və türkoloq alimi, 1981-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, filologiya elmləri doktoru (1964), professor (1967), Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü (2007), Azərbaycan Respublikası Dövlət Mükafatı laureatı (1986), Azərbaycan Respublikası Əməkdar Elm Xadimi (1990).
Həyatı
Ağamusa Axundov 1932-ci il fevralın 2-də Kürdəmir şəhərində anadan olmuşdur. Orta məktəbi medalla bitirdikdən sonra ADU-nun filologiya fakültəsində (1950–1955) və Azərbaycan Pedaqoji Dillər İnstitutunun Qərbi Avropa dilləri fakültəsində təhsil almışdır (1959–1965). Eyni zamanda ADU-nun aspirantı, müəllimi (1958–1959), baş müəllimi (1959–1961), dosenti (1961–1967), sonra universitetin ümumi dilçilik kafedrasının professoru, fılologiya fakültəsinin dekanı (1967–1974 və 1980–1990) olmuşdur. Ümumi dilçilik kafedrasının müdiri vəzifəsində işləmişdir (1981–1999). AMEA-nin Dilcilik institunun direkroru (1990–2011), AMEA-nın Rəyasət Heyətinin müşaviri vəzifəsində çalışıb.
Ədəbi fəaliyyəti
Ədəbi fəaliyyətə "İnqilab və mədəniyyət" jurnalında (1951, N 12) çap olunmuş "İkinci görüş" adlı ilk hekayəsi ilə başlamışdır. Bundan sonra bədii yaradıcılıqla, xüsusən poeziyanın sənətkarlıq problemlərinin tədqiqi ilə ciddi məşğul olmuşdur.
Misir Ərəb Respublikasının Qahirə şəhərində, Eyn-Şəms Universitetində Azərbaycan dili və ədəbiyyatından dərs demiş (1965–1966), Praqa (1967), Ankara (1972), Belqrad (1984) və Budapeşt (1986), Kayseri (Türkiyə, 1990), İstanbul (1992) şəhərlərində beynəlxalq elmi konfranslarda iştirak etmiş, Dostluq evinin və Sovet Amerika Əlaqələri İnstitutunun xüsusi heyətində ABŞ-də olmuş, Nyu-Yorkda II Dünya müharibəsinin qurtarmasının 30 illiyinə həsr olunmuş iclasda iştirak etmişdir (1975).
5 sentyabr 2015-ci ildə vəfat etmişdir, Bakıda, II Fəxri Xiyabanda dəfn edilmişdir.
Rauf Avşarov
Rauf Muxtar oğlu Avşarov (Avşar) — "Rauf Avşar" Kukla Teatrının rəhbəri, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Artisti (2006)
Həyatı
Rauf Avşarov 17 aprel 1952-ci ildə Gəncə şəhərində Azərbaycanın xalq artisti, teatr və kino aktyoru Muxtar Avşarovun ailəsində dünyaya gəlib. Orta təhsilini öncə Gəncə şəhərində, sonra isə Bakı şəhərində alıb. 1978-ci ildə Azərbaycan Pedaqoji İnstitunu müəllim ixtisası üzrə bitirib. Bir müddət Sumqayıt şəhərindəki orta məktəblərin birində rəsmxət müəllimi kimi fəaliyyət göstərib. 1981-ci ildə Estoniyaya köçərək orada öz müəllimlik fəaliyyətini davam etdirib. 1992-ci ildə Estoniyanın Tallinn şəhərində kukla teatrı rejissorluğu üzrə kursu bitirib. 1996-cı ildə "Rauf Avşar" Kukla Teatrını yaradıb.
Rəhbəri olduğu teatr Estoniyada hər il təşkil edilən kukla teatrları festivalında da davamlı olaraq iştirak edir.
Ailəlidir.
Seksual fetişizm
Seksual fetişizm və ya erotik fetişizm cansız bir obyektə və ya qeyri-genital bədən hissəsinə cinsi saplantıdır. Maraq obyekti fetiş adlanır; o obyekt üçün fetiş olan şəxs fetişistdir. Seksual fetiş cinsi həyəcana qeyri-patoloji yardım kimi və ya insan üçün əhəmiyyətli psixososial narahatlıq yaradırsa və ya həyatının mühüm sahələrinə zərərli təsir göstərirsə, psixi pozğunluq kimi qəbul edilə bilər. Bədənin müəyyən bir hissəsinə olan istək daha çox partializm kimi təsnif edilə bilər.
Hiss (müğənni)
Hiss (Röya Məmmədova; ) — azərbaycanlı müğənni.
Həyatı və fəaliyyəti
Röya Məmmədova 1995-ci il 11 avqust tarixində Bakı şəhərində anadan olub. Üç yaşından etibarən qardaş-bacısı ilə uşaq evində (SOS Uşaq Kəndi ) böyüyüb. 2013–2017-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasıda neft-qaz mühəndisliyi ixtisası üzrə təhsil alıb.
Hiss musiqiyə 14 yaşında başlayıb. O, 15 yaşında "Sən bir nəğməsən" adlı musiqi yarışmasında iştirak edib. Professional sənətdə ilk mahnısı 2018-ci ildə ifa etdiyi "Mirvarilər" olub.
Onun sayca beşinci treki olan "İstəmirəm" aylar ərzində Shazam Türkiyə çartında top 50-də yer alıb. Mahnıya çəkilmiş klip YouTube-da 20 milyondan çox izlənilib. Hiss 2021-ci ilin sentyabrında Show TV-də yayımlanan "Bir Başka Güzel" proqramında xüsusi dəvətlə çıxış edib.
Hissin 2021-ci ildə ifa etdiyi "Karma" treki uzun müddət Azərbaycan üzrə YouTube və Apple Music trendlərində birinci yerdə qərarlaşıb.
O, ABŞ-nin ən böyük musiqi şirkəti olan Warner Music Group ilə İsfar Sarabskidən sonra müqavilə imzalayan 2-ci azərbaycanlı müğənni olub.
28 aprel 2023-cü ildə "Formula 1 Azərbaycan Qran Prisi 2023" açılış mərasimində çıxış edib.
17 may 2023-cü ildə Milli Gimnastika Arenasında keçirilən Bədii gimnastika üzrə 39-cu Avropa çempionatında açılış mərasimində səhnəyə çıxmışdır.
3 iyun 2023-cü ildə Bakcell Arenada keçirilən Azərbaycan Kubokunun finalında bağlanış mərasimində səhnəyə çıxmışdır.
Ambroise-Pare xəstəxanası
Ambroise-Paré — Boulogne-Billancourt-də yerləşən qədim fransız xəstəxanası; hal-hazırda universitet-xəstəxana kompleksidir.
1923-cu ildə yaradılmışdır.
Atababa Hicri
Atababa Hicri — azərbaycanlı şair.
Həyatı
Meyxana yaradıcılığının inkişafında özünəməxsus yeri olan şairlərdən biri də 1863-cü ildə Bakının Maştağa kəndində anadan olmuş Atababa Hicridir. Onun şeirlərində Azərbaycan xalqının mənəvi dünyası, xarakterindəki mərdanəlik, nəcib keyfiyyətlər ifadə olunub. O, Azərbaycan ədəbi dilinin zənginləşməsinə, fars və ərəb tərkiblərindən təmizlənib cilalanmasına xüsusi diqqət yetirib. A.Hicri xalq ruhunda sadə, təbii və mənalı şeirlər, meyxanalar yaratmağa çalışmış, həyatı gerçəkliklərə fəal vətəndaşlıq mövqeyindən münasibət bildirib. O, gözəlliyi yüksək şövqlə vəsf etdiyi kimi, cəmiyyətdə baş verən nöqsanları da cəsarətlə tənqid edib: Harda görsən əli təsbehli, çiyni əbalı, Qaçmasan ondan əgər boynuva şeytan babalı. Bunların xeyri topuqdan olur, boydan zərəri, Baxma məsciddə vurub qoltuğuna Quranı. ...Şəhərdən un gətirib əllaf ona arpa qatır, Əti on səkkizə gizlin uçuş arvadna satır. Bəzzaz ölçəndə çiti o qədər dartır, uzadır, Kisə beş puddur əgər, bəs hanı bir batmanı?
Skopye Beynəlxalq Hava Limanı
Skopye Hava Limanı (Аеродром Скопје ) yaxud da Petrovec Hava Limanı (Аеродром Петровец) kimi tanınan Skopye Beynəlxalq Hava Limanı  (Меѓународен аеродром Скопје) — Şimali Makedoniyadakı iki beynəlxalq hava limanından biri.
Hava limanı əvvəllər Skopye Böyük İskəndər Hava Limanı (Аеродром „Александар Велики“ Скопје) adlanırdı.
Digər böyük hava limanı isə ölkənin paytaxtı Skopyedən 170 km cənub-qərbdə yerləşən Ohriddəki Müqəddəs Pavel Apostol Hava Limanıdır.
Erkən illəri
İkinci Dünya müharibəsindən sonra Aeroput, 1990-cı illərin əvvəllərində Yuqoslaviya parçalanana qədər Skopyeni bir sıra daxili və beynəlxalq istiqamətlərlə birləşdirən JET Yugoslav Airlines şirkəti ilə əvəz olundu.
2000-ci illər
2006-cı ilin dekabrında Makedoniya Respublikası hökuməti hava limanına Makedoniyalı İskəndərin adının verilməsini təklif etdi ki, bu da Yunanıstanla diplomatik mübahisəyə səbəb oldu. 2008-ci ildə Makedoniya Respublikası Hökuməti Türkiyənin Tepe Akfen Ventures (TAV) şirkəti ilə Şimali Makedoniyanın Skopye və Ohrid Hava Limanlarına xidmət göstərmək üçün 20 illik müqavilə imzalayıb. 2011-ci ilin sentyabrında Skopye Hava Limanı yeni terminal, genişləndirilmiş uçuş-enmə zolağı, yeni inzibati bina, yeni anbar və dayanacağa gedən yolu açdı.
Yük daşıma
Sərnişinlərin sayı 1990-cı ildən bəri artıb, həmin il 312.492 sərnişin olub. 2018-ci ildə 2.158.258 sərnişinə qədər artsa da, lakin bu, sabit artım deyildi. 2000-ci ildə hava limanı 1.005.852 sərnişinə xidmət göstərsə də, 2001-ci ildə sərnişinlərin sayı 499.789-a enib. 2014-cü ildə Skopye hava limanı 2000-ci ildən bəri ilk dəfə bir milyonu ötərək 1.208.359 sərnişinə xidmət göstərib.
Yerüstü nəqliyyat
Skopyeyə taksilər işləyir. Hava limanını və şəhəri bir neçə dayanacaqla birləşdirən avtobus xidmətləri də mövcuddur.
Dərsim vilayəti
Dərsim vilayəti — Osmanlı İmperiyası tərkibində, 1879–1886–cı illərdə mövcud olmuş I dərəcəli inzibati–ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Hozat idi.
Çəpərləmə
thumb|Otlaqda çəpərləmə (enclosure) Çəpərləmə  — Avropada kapitalizmin ilkin inkişaf mərhələsində kəndli icmasına daxil olan torpaqların zorla ləğvi.
İngiltərədə
İngiltərədə torpaq sahibləri icmanın istifadə etmədiyi torpaqları qoyun otarmaq üçün çəpərlədilər. Torpaq sahibləri kəndlilər üzərində imtiyazlarından istifadə edirdilər. Kəndlilərin torpaqlarından zorakılıqla qovulması çəpərləmə adlanır. Qovulmuş kəndlilər öz əmlakmı, yəni əmək alətini, evini və torpağını itirirdi. Tomas Morun «Qoyunlar adamları yeyir» ifadəsi bu dövrdə yaranmışdı. XVI əsrdə İngiltərədə çəpərləmə nəticəsində torpağı və əmək aləti olmayan çoxlu azad adamlar meydana çıxdı. Onlar kapitalistlər üçün ucuz işçi qüvvəsi idi.
İngiltərədə zadəganlar iki qrupa bölünürdü. Birinci qrup zadəganlar təsərrüfatlarını köhnə qaydada aparır, kəndlilərdən töycü alır, artıq məhsulu bazarda satırdılar. İkinci qrupa daxil olan yeni zadəganlar təsərrüfatını yeni qaydada quran, muzdlu əməkdən istifadə edən torpaq sahibləri idi. İngiltərədə icarədarlar fermerlər idi. Fermerlər də muzdlu fəhlələrdən istifadə edirdilər.
XVI əsrdə çəpərləmə nəticəsində minlərlə kəndli torpaqdan, əmək alətindən, evindən məhrum oldu və işsiz qaldı. Onlar dilənçi və səfil həyat tərzi keçirməyə başladılar. Londonda yaşayan 200 min adamın 50 mini avara və dilənçi idi. XVI əsr ərzində İngiltərə kralları dəfələrlə çəpərləmələrin dayandırılması, kəndlilərin öz yerinə qaytarılması haqqında qanunlar verdi. Lakin çəpərləmələr davam edirdi. Hökumət avara və dilənçilərə qarşı qanunlar verdi. Bu qanunlar o qədər sərt idi ki, onları «qanlı qanunlar» adlandırırdılar. Avara adam birinci dəfə tutulanda bədənindən qan çıxana qədər döyürdülər. İkinci dəfə tutulanda onu qamçılayır və qulağının bir hissəsini kəsirdilər. Üçüncü dəfə ələ keçən avaranı ölüm cəzası gözləyirdi. Amansız qanlı qanun verməklə hökumət XVI əsrin birinci yarısında İngiltərədə var-yoxdan çıxmış kəndliləri aşağı muzdla işləməyə məcbur edirdilər. Bu dövrdə İngiltərədə səfil və dilənçi həyat tərzi keçirən 70 min adam asmışdılar. Bu yolla hökumət onları zorla muzdlu fəhləyə çevirirdi.
1549-cu ildə çəpərləməyə qarşı İngiltərənin şərqində — Norfolk qraflığında xırda mülkədar Robert Ketin başçılığı ilə kəndli üsyanı başladı. Kəndlilər qraflığın paytaxtı Norviç şəhəri yaxınlığındakı meşədə məskən saldılar. Şəhərlilər də onlara qoşuldular. Üsyançılar Norviç şəhərini ələ keçirdilər. Kəndlilər 29 maddədən ibarət tələb hazırladılar. Onlar çəpərləmələrin dayandırılmasını, iri torpaq sahiblərinin icma örüşlərindən istifadə etmələrinin qadağan olunmasını və s. tələb edirdilər. Lakin kəndlilərin bu tələbi qəbul edilmədi. Üsyan məğlub oldu. Robert Ket edam olundu. Çəpərləmə davam etdi.
Nildə ölüm (film, 2022)
Nildə ölüm () — Aqata Kristinin 1937-ci ildə yazdığı eyniadlı əsərinə əsaslanan ingilis-amerika triller filmi.
İlk baxış
Film COVID-19 pandemiyası səbəbi ilə planlanan tarixdən fərqli vaxtda - 11 fevral 2022-ci ildə yayımlandı.
Remaster
Remaster — Öncədən yaradılmış audiofonik, kinematoqrafik və ya videoqrafik yazıların səsinin və ya görüntüsünün və ya hər ikisinin keyfiyyətinin dəyişdirilməsi.
Həştadsər dağı
Həştadsər dağı — Azərbaycanda tarixi yer. İndiki Cənubi Azərbaycanın Qaradağ mahalında, Ərdəbil şəhərindən şimal-qərbdə yerləşir.
Xürrəmilərin Bəzz qalası Həştadsər dağı yaxınlığında idi. Həştadsər dağında Babək hərəkatı zamanı ərəb qoşunları ilə xürrəmilər arasında bir neçə vuruşma olmuşdur.
Herat müqaviləsi
Herat müqaviləsi — Qaraqoyunlular və Teymurilər arasında bağlanmış sülh müqaviləsi.
Tarixi
Qaraqoyunlu hökmdarı Cahan şah Teymuri Sultan Şahrux un 1447-ci ildə ölümündən sonra Teymuri şahzadələri arasında hakimiyyət uğrunda baş verən mübarizədən istifadə edərək 1450-ci illərdə Əcəm İraqını, bütün Qərbi İranı və Şərqi İranın bir hissəsini ələ keçirdi. Cahanşah 1458-ci ilin iyulunda irəliləyərək Xorasan ı da ələ keçirdi və Teymurilərin paytaxtı Herat a daxil oldu. Lakin burada möhkəmlənə bilmədi.
Teymuri sultanı Əbu Səid lə sülh müqaviləsi bağlayan Cahanşah Xorasanı Teymurilərə güzəştə getdi, digər bölgələr isə Qaraqoyunlu hakimiyyəti altında qaldı.
NGC 7500
NGC 7500, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Peqas bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Travesti
thumb| [[Hamlet rolunda Sara Bernhardt]] Travesti operada, tamaşada və ya baletdə, ümumiyyətlə səhnədə əks cinsdən olan bir ifaçı tərəfindən personajın təsvirinə istinad edən teatr terminidir.
Sosial səbəblərdən teatrın bir çox erkən formalarında qadın rollarını oğlanlar və ya kişilər ifa edirdilər və aktrisalar səhnələrdə qəbul olunduqdan sonra da travesti rolları bir neçə kontekstdə istifadə olunmağa davam edirdi.
Etimologiya
Bu söz fransızca "maskalanmış" mənasını verir. Mənbələrdən asılı olaraq termin travesty,  travesti,   və ya en travesti kimi verilə bilər. Baxmayaraq ki, 19-cu əsrin ortalarına aid fransız mənbələri bu termindən istifadə etmişlər ingilis dilində olan Oksford Xarici Terminlərin Əsas Lüğəti sonuncu terminin mənşəyini “psevdo- fransız ” kimi izah edir. Məs. Bibliothèque musicale du Théâtre de l'opéra (1876), La revue des deux mondes (1868) və 21-ci əsrə qədər bu təcrübəni davam etdiriblər.
Qadın rollarında kişilər
thumb| Məşhur kastrato Farinelli qadın rollarından birində karikatura çəkib 17-ci əsrin sonlarına qədər İngiltərədə və 18-ci əsrin sonlarına qədər Papa dövlətində - Avropanın başqa yerlərində olmadığı halda - qadınları şərti olaraq kişi aktyorlar (adətən yeniyetmələr) səhnədə  dreq olaraq təsvir edirdilər,lakin bu o zaman əxlaqsız hesab olunurdu.
Teatrda
1660-cı ildə monarxiyanın bərpası ilə qadınlar ingilis səhnəsində görünməyə başladılar amma hələ də bəzi qadın rollarını oğlanlar və gənc kişilər oynamağa davam edirdilər.
Londonun Şekspirin Qlobus teatrı, orijinal Qlobus Teatrının müasir tərkibində qadın rollarında kişilərin seçilməsi təcrübəsi davam edir. Tobi Kokerel teatrın 1997-ci ildə V Henrixin açılış tamaşasında fransalı Ketrin rolunu, Mark Raylans isə 1999-cu ildə Antoni və Kleopatra tamaşasında Kleopatra rolunu oynamışdır.
Kişilərin ifa etdiyi Travesti rollarına hələ də Britaniya pantomimasında rast gəlmək olur, burada ənənəvi olaraq kişi aktyorun pantomima qadın rolunda ən azı bir yumoristik (və adətən daha yaşlı) qadın obrazı var.
Operada
Kastrato - qadın səsi olan yetkin kişilər (adətən yetkinlik yaşına çatmamışdan əvvəl kastrasiya olunmuş-axtalanmış) ilk operalarda – qadın rollarında göründülər. 1607-ci ildə Monteverdinin Orfeo əsərinin ilk tamaşasında Eurydice və Proserpina rollarının hər ikisi kastrato tərəfindən ifa edilmişdir. Bununla belə, 1680-ci ilə qədər kastrato kişi rollarını da ifa edən müğənnilərə çevrildi. Həm kişi, həm də qadın rolları üçün kastratodən istifadə xüsusilə 18-ci əsrin sonuna qədər qadınların ictimai səhnə çıxışları qadağan edildiyi Papa Dövlətində güclü idi.
Kişi rollarında qadınlar
1660-cı ildə II Çarlzın bərpası ilə qadınlar ingilis səhnəsində həm Şekspirin dövründə kişilər və oğlanlar tərəfindən canlandırılan qadın rollarında, həm də kişi rollarında görünməyə başladılar. 1660-1700-cü illər arasında Londonda hazırlanmış 375 tamaşanın təxminən dörddə birində kişi geyimində olan aktrisalar üçün bir və ya bir neçə rol olduğu təxmin edilir.
19-cu əsrdə travesti rollarında iz qoyan aktrisalar arasında Nikolas Niklbinin səhnə tamaşasında Smayk obrazını canlandıran Meri Enn Kili və Bakstounun həyatına əsaslanan tamaşada quldur Cek Şeppard ; Barrinin tamaşasının Amerika premyerasında Piter Pan rolunu oynayan və bu rolu 1500-dən dəfədən çox oynamağa davam edən Maude Adams və Edmond Rostanın "L'Aiglon" filmində Fransa kralı II Napoleon rolunu yaradan və bir vaxtlar Hamlet filmində baş rolu oynayan Sara Bernar ın adlarını qeyd etmək olar.
Donald Farquharson (siyasətçi)
Donald Farquharson — Şahzadə Edvard adasının səkkizinci baş naziri.
Mermeyiddən olan Farquharson müəllim, sonra isə topdansatış və daşınma ilə məşğul olan iş adamı olub. O, 1876-cı ildə Liberal olaraq qanunverici orqana seçildi və gələn il Davies administrasiyası hakimiyyətdən gedənə qədər 1878-ci ildə Louis Henry Davies hökumətinə qoşuldu. Farquharson 1891-ci il seçkilərində Liberallar qalib gələnə qədər müxalifət oldu. O, 1898-ci ilin avqustunda Baş nazir oldu, lakin 1901-ci ildə o, federal İcmalar Palatasına əlavə seçkilərdə iştirak etməyə inandırıldı, çünki PEI Liberalları keçmiş Baş nazir kimi adanın Kanadada təmsil olunmasına zəmanət verən Kanada Nazirlər Kabinetinə yüksəldiləcəyinə ümid edirdi. Farquharson əlavə seçkilərdə qalib gəldi, lakin Ser Wilfrid Laurier 1903-cü ildə ölümünə qədər Farquharsonu arxa kürsülərdə buraxaraq kabinetə bir qərbli təyin etdi.
Peçori
Peçori ― Rusiyanın Pskov vilayətinin Peçorski rayonun inzibati mərkəzi. Şəhərin əhalisi 1989-cu il əhali siyahıya almasında 11 935, 2002-ci il əhali siyahıya almasında 13 056 nəfər olmuş, 2010-cu il əhali siyahıya almasında isə bu rəqəm 11 195 nəfərə düşmüşdür. Peçorinin əhalisinə bir neçə yüz etnik eston daxildir.
Tarix
Peçori şəhəri 16-cı əsrdə, 1473-cü ildə Dorpatdan (indiki Tartu) Pskov respublikasına qaçan pravoslav rahib İona tərəfindən əsası qoyulmuş Pskov monastırı yaxınlığında salınmışdır. Şəhərin adı olan Peçori və ya daha əvvəlki versiyası ilə Peçeri toponimi rus dilində " mağara" mənasını verən "peşeri" (пещеры) sözündən törəmişdir. Ərazi zamanla əhəmiyyətli ticarət məntəqəsi və sərhəd qalası halına gəlmişdir.
Peçori, IV İvan Qroznının hakimiyyəti dövründə aparılan opriçnina siyasəti zamanı zemstvaya tabe olan bələdiyyə torpaqlarına daxil edildi. Ərazi Rusiyanın rəqibləri tərəfindən dəfələrlə mühasirəyə alınmışdır: Transilvaniya knyazı Stefan Batoriy Pskov mühasirəsi zamanı Peçorini ələ keçirmiş, şəhər 1592, 1611, 1615, 1630 və 1655-1657-ci illərdə isveçlər və ya polyakların hücumuna məruz qalmışdır. Peçori 1701 və 1703-cü illərdə Şimal müharibəsi zamanı isveçlər tərəfindən mühasirəyə alınmışdır. Müharibədən sonra Rusiyanın sərhədi qərbə doğru dəyişdirilmiş, buna görə də Peçori hərbi əhəmiyyətini itirmişdir.
Şəhər 1708-ci ildə Böyük Pyotr tərəfindən həyata keçirilən inzibati islahatlar zamanı ərazi İnqermanland valiliyinə (1710-cu ildən bəri Sankt-Peterburq Qubernatorluğu olaraq tanınır) daxil edildi.). 1776-cı ildə Peçoriyə şəhər statusu verildi və Peçori qəzası quruldu. Lakin 1797-ci ildə qəza ləğv edildi və ərazi Pskov Qubernatorluğunun Pskov qəzasının bir hissəsi oldu. O vaxtdan etibarən Peçori əvvəlki özünüidarə hüquqlarını qoruyub saxlasa da, F rəsmi olaraq Pskovun alt inzibati vahidi olaraq qəbul edilir.
Şəhər 1820-ci ildə əsasən 228 taxta evdə yaşayan 1258 rus və 27 estonlu da daxil olmaqla 1312 nəfər əhaliyə sahib idi. 1914-cü ildə bu rəqəm 2 240 nəfərə qədər artmışdır. Şəhərin küçələri 31 ağ nüft lampası ilə təchiz edilmişdi.
Hiqrofitlər
300 px|thumb|Hiqrofitlərə aid ağ fittoniya Hiqrofitlər ( — rütubətli +  — bitki) — rütubətli yerlərdə bitən bitkilər.
Hiqrofitlərin əsas xüsusiyyətləri onlarda su sərfinin qarşısını alan uyğunlaşmaların olmamasıdır. Hiqrofitlər üçün kutikula buxarlanması xarakterikdir.
Peçori
Tarix
Şəhərdə dəri fabrikləri, poçt və teleqraf stansiyası və monastır tərəfiindən mailiyyələşdirilən dörd məktəb və bir xəstəxana mövcud idi. Peçori şəhər tarixinin sonrakı eston dövründə daha da genişlənmiş kətan ticarəti ilə tanınırdı.
Peçori 1918-ci ilin fevralından dekabrına qədər almanlar tərəfindən işğal edildi. Qəsəbə Rusiya vətəndaş müharibəsi ilə eyni vaxtda baş verən Estoniya istiqlal müharibəsi zamanı, 29 mart 1919-cu ildə Estoniya ordusu tərəfindən işğal edildi. Qubernatorluğun mərkəzi olan Pskov şəhəri bolşevik əleyhinə olan Rusiya Şimal-Qərb Ordusu tərəfindən işğal edilmiş, daha sonra 1919-cu ilin avqustunda Qırmızı Ordu tərəfindən azad edilmişdi. Peçori 1920-ci il Tartu sülh müqaviləsinin şərtlərinə əsasən Estoniyaya verildi.
Dünya müharibələri arasındakı illərdə Petseri adlanan şəhər Estoniya respublikasını təşkil edən on bir rayondan biri olan Petseri rayonunun mərkəzi idi. Estoniyanın hakimiyyəti dövründə şəhərin əhalisi etnik estonların gəlişi səbəbi ilə iki dəfə artdı. Bələdiyyə ibtidai məktəblərində tədris həm rus, həm də eston dilində aparılır, 1934-cü il məktəb islahatından sonra eston dilinə daha çox üstünlük verilirdi. 1925-ci ilin mayında Pskov monastırına məxsus ərazilərin böyük bir hissəsi Estoniya hökuməti tərəfindən ələ keçirildi və yeni məskunlaşanlara verildi. 1926-cı ildə ərazidə Müqəddəs Peter lüteran kilsəsi inşa edilmişdir. 1939-cu ildə qəsəbədə 212 taxta tikiliyə ziyan verən və bir çox sakini öldürən böyük yanğın baş verdi.
1940-cı ildə Estoniyanın Sovet İttifaqı tərəfindən işğalından sonra şəhər əvvəlcə Estoniya Sovet Sosialist Respublikasının tərkibində qaldı. Şəhər II Dünya Müharibəsi zamanı 10 iyul 1941-ci ildən 11 avqust 1944-cü ilə qədər Alman ordusu tərəfindən işğal edildi və Reyxskomissariat Ostlandın bir hissəsi olaraq idarə edildi.
1976-cı ildə şəhərin sərhədləri dəmir yolu stansiyası və hal-hazırda sərhəd keçid məntəqəsinə eh sahibliyi edən Kuniçina-Qora da daxil olmaqla bir neçə bitişik kəndi əhatə etmək üçün daha da genişləndirildi.
1991-ci ildə Estoniya müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra Sovet İttifaqının Estoniya ərazisinə qarşı iddialarından imtina etdiyi Tartu sülh müqaviləsinə əsasən şəhər və ətrafındakı ərazi Estoniya tərəfindən iddia edildi. Estoniyanın bu iddiadan 1995-ci ilin noyabrında imtina etdiyi bildirildi. 18 may 2005-ci ildə Estoniya tərəfindən yeni bir Estoniya-Rusiya sərhəd çüqaviləsi imzalansa da, bu müqavilə 27 iyun 2005-ci ildə Rusiya tərəfindən rədd edildi və ləğv edildi.
Bundan sonrakı on ildə bir sıra hökumətlərarası məsləhətləşmələr baş tutmuş və 18 fevral 2014-cü il tarixində hər iki ölkə tərəfindən sərhəd müqaviləsinin yeni versiyası imzalanmışdır. Sonuncu versiyaya görə sərhəd Peçori şəhərinə təsir etməyən bir neçə kiçik istisna daxil olmaqla toxunulmazdır. Hər iki tərəfin parlamentinin müqaviləni imzalaması gözlənilir.
Din
Peçori Rus Pravoslav Pskov monastırı ilə məşhurdur. Şəhərdə həmçinin Müqəddəs Peter lüteran kilsəsi yerləşir. Kilsə tarixi orqanı ilə məşhurdur.
Mədəniyyət
Peçoridə bir muzey, iki kitabxana, mədəniyyət mərkəzi və uşaqlar üçün incəsənət məktəbi mövcuddur. Şəhərin yaxınlığında Seto əmlak muzeyi yerləşir.
Meşəli qətliamı
MDB qoşunları tərəfindən bir qədər əvvəl silahsızlaşdırılmış kənd sakinləri hücum edən tərəfə qarşı müqavimət göstərməyə çalışmış, lakin bir neçə saat davam edən döyüşlərdən sonra ətrafdakı meşəliyə çəkilmişdi və kənd ermənilərin "Böyük Tiqran" və "Sasunlu David" dəstələrinin nəzarəti altına düşmüşdür. Həmin gün Azərbaycan qüvvələri əks-hücum edərək kəndə nəzarəti bərpa etmişdilər.
Meşəli kəndinə daxil olan azərbaycanlılar evlərin və tövlələrin yandırıldığını, kənddə mülki əhaliyə qarşı qətliam törədildiyinə şahid olmuşdular. Qətliam zamanı 28 nəfər öldürülmüş, 14 nəfər yaralanmışdır. Meşəlinin əhalisindən 358 nəfər məcburi köçkün olmuş, kənd özü məhv edilmişdir. Qətliamda Meşəli kəndində 5,496,900 manat məbləğində maddi ziyan vurulmuşdur. Ermənistan tərəfi Meşəlidə qətliam olduğunu inkar edir.
29 iyul 2023-cü ildə Meşəli qətliamında iştirak etməkdə ittiham olunan, Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsinin vasitəçiliyi ilə hərəkət edən Vaqif Xaçaturyan Laçın sərhəd-keçid məntəqəsində Azərbaycan sərhəd xidmətinin nümayəndələri tərəfindən saxlanılmışdır. O, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 103 (soyqırımı) və 107-ci (əhalini deportasiya etmə və ya məcburi köçürmə) maddələrilə təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb olunması barədə qərar qəbul edilmişdi və beynəlxalq axtarışa verilmişdi. Ermənistan tərəfi bunu "adam oğurluğu" kimi qiymətləndirmişdir.
Qətliam
Erməni hərbi birləşmələri 23 dekabr 1991-ci ildə səhər saat 07:00 radələrində Xocalı rayonunun Meşəli kəndinə odlu silah, iki zirehli transportyor, bir piyada döyüş maşını, üç "QAZ-66" və dörd "UAZ" maşının istifadə etməklə hücum etmişdilər. Azərbaycanlı könüllülər kəndi müdafiə etməyə çalışmışdı. Qətliamın şahidi Alış Musa oğlu Alışov kəndə hücumdan əvvəl MDB qoşunlarının kəndə daxil olaraq bütün silahları yığdığını qeyd etmişdir. Yaralılar və azyaşlılar kənd məktəbinin zirzəmisinə, həmçinin bəzi evlərin zirzəmilərinə yığılmışdılar. Bir neçə saat davam edən atışmadan sonra azərbaycanlı qüvvələr meşəyə çəkilmiş və kənd erməni qüvvələrinin nəzarətinə altına düşmüşdür. Əməliyyatda erməni tərəfindən "Böyük Tiqran" və "Sasunlu David" dəstələri iştirak edirdi. Silahlılar hücumda iki zirehli transportyor, bir piyada döyüş maşını, üç “QAZ-66” və dörd “UAZ” maşınından istifadə ediblər. Onlar burada evlərə, içərisində heyvanlar olan tövlələrə, ot tayalarına od vurmuşdu. Hadisələr nəticəsində 28 nəfər öldürülmüşdür, onlardan 8-i qadın, 3-ü isə uşaq idi. Əlavə olaraq, 14 nəfər yaralanmışdır. Novruzovlar ailəsindən bir nəfər uşağın əl-ayağını bağlayaraq yük maşınının arxasına yerləşdirib girov apararkən həmin uşaq özünü maşından atmış, lakin terrorçuların gülləsindən yayına bilməmişdir. Meşəli kənd sakini Kamran Rəcəbov xatırlayır ki, kəndi tərk edərkən oğlu 1 yaş 7 aylıq Mərhəmət Rəcəbov yolda şaxtaya düşərək şəhid olmuşdur. Qətliam zamanı Novruzovlar ailəsindən beş, Quliyevlər ailəsindən dörd nəfər qətlə yetirilmişdi. Alışov meyitlərin tanınmaz hala salındığını qeyd etmişdi. Kəndin əhalisindən 358 nəfər məcburi köçkün olmuşdur. Kənd özü məhv edilmişdir. Meşəlidə dövlətə və kənd sakinlərinə məxsus əmlakların məhv edilməsi və zədələnməsi ilə ümumilikdə 5,496,900 manat məbləğində maddi ziyan vurulmuşdur.
"Memorial" təşkilatı Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı keçmiş Əsgəran rayonundakı kəndlərin, o cümlədən Meşəli kəndinin azərbaycanlı sakinlərinin məcburi olaraq köçürülməsi barədə yazmışdır. Burada xüsusilə Meşəli kəndində mülki azərbaycanlılara qarşı ağır zorakılığın olduğu vurğulanmışdır.
Nəticə
Meşəli kəndinə nəzarət həmin gün Şuşa və Xocalıdan köməyə gələn Azərbaycan qüvvələri tərəfindən bərpa edilmişdir. Buna baxmayaraq, bir ay sonra yenidən erməni hərbi birləşmələri tərəfindən işğal edilmişdir. 2020-ci il Qarabağ atəşkəs bəyannaməsindən sonra Meşəli kəndi Rusiya sülhməramlı qüvvələrinin nəzarəti altındadır. Ermənistan rəsmiləri Meşəlidə qətliam olduğunu inkar edirlər.
Azərbaycan Respublikası Prokurorluğunun apardığı istintaq nəticəsində Meşəli soyqırımı üzrə 9 şəxsin Azərbaycan cinayət məcəlləsinin 103-cü (soyqırımı), 107-ci (deportasiya), 113-cü (işgəncə), 115-ci (müharibə qanunlarını və adətlərini pozma), 116-cı (silahlı münaqişə zamanı beynəlxalq humanitar normaları pozma) maddələrində nəzərdə tutulan cinayətləri səbəbilə onlar barəsində təqsirləndirilən şəxs qismində cinayət məsuliyyətinə cəlb edilmələrinə dair qərarlar qəbul edilmişdir.
Azərbaycan Milli Məclisinin deputatı Azər Badamov digər qətliamların da adını çəkərək Meşəli soyqırımının unudulmadığını qeyd etmişdir. O, əlavə etmişdir ki, "Azərbaycanlıların qanına əli batmış bütün cinayətkarlar həbs olunacaqlar".
Vaqif Xaçaturyanın həbsi
Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının ombudsmanı Geqam Stepanyan 29 iyul 2023-cü ildə verdiyi bəyanatda qeyd etmişdir ki, 68 yaşlı Vaqif Xaçaturyan Azərbaycan sərhəd xidmətinin nümayəndələri tərəfindən oğurlanaraq naməlum istiqamətə aparılmışdır. Bundan bir neçə saat sonra Azərbaycan Baş Prokurorluğu mətbuat xidməti bildirmişdir ki, "Meşəli kəndində azərbaycanlılara qarşı soyqırımı və deportasiyanı təşkil etməkdə" ittiham olunan, 1955-ci ildə Badara kəndində anadan olmuş, Xankəndi şəhər avtomobil nəqliyyat müəssisəsində sürücü işləmiş Vaqif Çerkezoviç Xaçaturyan saxlanılmışdır. Rəsmi məlumata görə, Xaçaturyan 29 iyulda Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsinin (BQXK) vasitəçiliyi ilə müalicə almaq məqsədilə Ermənistana getmək istəyərkən Laçın sərhəd-keçid məntəqəsində saxlanılmışdır. Prokurorluq tərəfindən Xaçaturyanın Bakı şəhərində tibb müəssisəsinə yerləşdirilməsi, zəruri tibbi yardımın göstərilməsi, həmçinin BQXK nümayəndələrinin ona baş çəkməsinə şəraitin yaradılması təmin ediləcəyi qeyd edilmişdir. Həmin gün Azərbaycan mətbuatında Xaçaturyanın tutulması anının görüntüləri dərc edilmişdir.
Vaqif Xaçaturyanın əvvəllər Azərbaycanda Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 103 (soyqırımı) və 107-ci (əhalini deportasiya etmə və ya məcburi köçürmə) maddələrilə təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb olunması barədə qərar qəbul edilmişdi, lakin olduğu yer istintaqa məlum olmadığına görə barəsində 12 noyabr 2013-cü il tarixdə beynəlxalq axtarış elan edilməklə məhkəmənin qərarı ilə həbs qətimkan tədbiri seçilmişdi. Stepanyan Xaçaturyanın beynəlxalq axtarışda olmadığını qeyd etmişdir.
Xaçaturyanın qızı Tsonivar Azərbaycan tərəfinin verdiyi məlumatı inkar etmişdir və qeyd etmişdir: "O, nə komandir, nə də komandir müavini olmuşdu, sürücü idi, sovet dövründə sürücü idi. Sürücü soyqırım edə bilərmi? Başa düşə bilmirəm ki, onlar hansı ittihamları irəli sürürlər". Buna baxmayaraq, Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının prezidentinin müşaviri Artak Beqlaryan bildirmişdir ki, "bütün kişilər kimi o da 1991–1994-cü illər müharibəsində vətəni müdafiə edib". Hər halda, Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyi bu hadisəni "adam oğurluğu" kimi qiymətləndirmişdir. Ermənistan tərəfinin məlumatına görə, sənədlərin yoxlanılması zamanı Azərbaycan sərhədçiləri Xaçaturyanı pasportu qaytarmamışdı. Onun qızı və BQXK nümayəndəsinin səbəblərini soruşduqda Azərbaycan tərəfi 5 dəqiqəyə bunu edəcəklərini bildirmiş, .lakin bunun əvəzində Xaçaturyan ayrıca otağa aparılmış və dindirilmişdir. Daha sonra əlavə sorğu-sualın 15 dəqiqə çəkəcəyi qeyd edilmiş, Xaçaturyan buna etiraz edəndə "güc tətbiq etməklə" hədələnmişdir. Onun qızının onunla getməsinə icazə verilməmiş, BQXK-nın nümayəndəsi Xaçaturyan ilə birlikdə Həkəri körpüsünün aşağı hissəsinə gedən "Niva" markalı avtomobilə mindirilmişdir. 10 dəqiqədən sonra BQXK əməkdaşı geri gətirilmiş və Xaçaturyan haqqında əlavə məlumat əldə edilməmişdir. Ermənistan ombudsmanı Anahit Manasyan hadisəni "beynəlxalq humanitar hüququn kobud şəkildə pozulması" adlandırmışdır.