cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zəroş Həmzəyeva
İfa etdiyi rollar
Xarakterik rollar oynamaqda Zəroş Həmzəyeva geniş yaradıcılıq imkanlarına malik idi. Aktrisa əlvan ifadə vasitələri ilə Aqafiya ("Evlənmə", Nikolay Qoqol), Göyərçin ("Ədalət", Bəxtiyar Vahabzadə), Fəxrəndə ("Bayramın birinci günü", Nazim Hikmət), Xuraman ("Vaqif", Səməd Vurğun), Südabə ("Günəş doğur", Əbülfəz Abbasquliyev), Ana ("Ana ürəyi", Islam Səfərli), Həyat ("Həyat", Mirzə İbrahimov), Nazlı ("Nişanlı qız", Sabit Rəhman), Diləfruz ("Odlu diyar", Hüseyn Razi), Reyhan ("Atayevlər ailəsi", İlyas Əfəndiyev), Yeganə ("Ibrahim", Cabbar Məcnunbəyov), Pəri ("Pəri cadu", Əbdurrəhim bəy Haqverdiyev), Mehriban ("Vicdan əzabı" Əlyar Yusifli), Şölə xanım ("Lənkəran xanının vəziri", Mirzə Fətəli Axundzadə), Fəxrəndə ("Bayramın birinci günü", Nazim Hikmət), Münəvvər ("Toros canavari", Əziz Nesin), Mirondalina ("Mehmanxana sahibəsi", Karlo Haldoni), At Balaxanım ("Adamın adamı", Anar), Mələk xanım ("İtirilmiş sağlıq", Hüseyn İbrahimov), Zöhrə ("Eşq və intiqam", Süleyman Sani Axundov) rollarını oynayıb. Zəroş xanımın kiçik, lakin ürəyəyatımlı və şirin səsi olub. Buna görə də Üzeyir bəy Hacıbəyovun "Leyli və Məcnun" (Leyli və Leylinin anası), "Əsli və Kərəm" (Əsli) operalarında, "Arşın mal alan" (Gülçöhrə, Telli və Asya), "Məşədi İbad" (Gülnaz), Zülfüqar bəy Hacıbəyovun "Evliykən subay" (Pərizad), Süleyman Rüstəm və Səid Rüstəmovun "Durna" (Durna və Lalə), Məcid Şamxalovla Zakir Bağırovun "Qaynana" (Afət) operettalarında əsas partiyaları ifa edib. Onun yüksək səhnə mədəniyyəti və ifadə zənginliyi oynadığı musiqili tamaşa obrazlarına dinamik ritm və emosional təravət verib.
Zəroş Həmzəyeva daxilən ehtiraslı və çılğın aktrisa idi. Bu keyfiyyətləri son dərəcə həssas meyarlarla oynadığı obrazların xarakterlərinə uyğun şəkildə, fərqli ştrixlərlə canlandırırdı. Ona görə də bu ehtiras və bu çılğınlıq bir-birindən fərqlənirdi.
Aktrisa faciə obrazlarında qatı boyalarla, dramatik personajların ifasında tipik ştrixlərlə, lirik rollarda zərif psixologizmlə təcəssüm tapırdı.
Aktrisanın musiqili səsi vardı, səhnə danışığı aydın, səlis, ifadəli və cazibəli idi. Zəroş xanım hər rolun məzmun tutumuna, ictimai-psixoloji ruhuna, daxili dramatizmınin gərginliyinə uyğun olaraq səsinin variasiyalarından məharətlə istifadə edirdi. Səhnədə həssas və diqqətcil yöndaş olması ilə seçilib. Mürəkkəb kompozisiyalı, kəskin dramatizmli tamaşaların çətin psixoloji məqamlarda da səhnə diqqətini saxlaya bilirdi. Zəroş Həmzəyeva vəziyyətin mahiyyətini dəqiq qiymətləndirirdi. Bununla da epizodda iştirak edən aktyor və ya aktrisanın psixoloji hadisəni sərbəst oynamalarına, onun fəlsəfi mahiyyətini tamaşaçılara dürüst çatdırmalarına, əsas vurğunu rejissorun ali məqsədinə yönəltmələrinə zəmin yaradırdı.
Təltif və mükafatları
Zəroş Həmzəyeva 14 oktyabr 1964-cü ildə "Azərbaycan SSR əməkdar artisti", 21 oktyabr 1967-ci ildə isə "xalq artisti" fəxri adlarına layiq görülüb. O, 1995-ci ildə fəxri təqaüdə çıxıb. 27 mart 2000-ci ildə "Şöhrət" ordeni təltif edilib.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (film, 2001)
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti qısametrajlı sənədli televiziya filmi rejissor Rövşən İsax tərəfindən 2001-ci ildə çəkilmişdir. "STV Xəzər"in istehsalıdır. Film Azərbaycan xalqının Çar Rusiyasına qarşı milli azadlıq mübarizəsi nəticəsində, Birinci Dünya müharibəsi dövründə Şimali Azərbaycanda yaranmış müstəqil dövlət və Müsəlman Şərqində ilk parlament respublikası olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin tarixindən bəhs edir.
Məzmun
Film Azərbaycan xalqının Çar Rusiyasına qarşı milli azadlıq mübarizəsi nəticəsində, Birinci Dünya müharibəsi dövründə Şimali Azərbaycanda yaranmış müstəqil dövlət və Müsəlman Şərqində ilk parlament respublikası olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin tarixindən bəhs edir.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Billurə Aslanqızı, İlqar İbrahimli Rejissor: Rövşən İsax Operator: Namiq Həsənov
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2001-ci ilin Azərbaycan filmləri 2000-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Nuh bəy Sofiyev
Həyatı
Nuh bəy Sofiyev 1884-cü ildə Borçalı-Qarayazı bölgəsində, məşhur ağa nəsli olan Sofiyevlər (Sofular) ailəsində anadan olmuşdur. Qardaşı Boris bəy Sofiyev Müqəddəs Georgi ordeni kavaleri, Rus-yapon və Birinci Dünya müharibələrinin, daha sonra isə Ağqvardiyaçı hərəkatının iştirakçısı idi. Qohumu Pərixanım Sofiyeva Gürcüstan Demokratik Respublikası Parlamentində müstəqil, sonra GSDFP (gürcü menşevikləri) partiyasının təmsilçisi idi.
Nuh bəy Birinci Dünya müharibəsində iştirak etmiş, Tatar süvari alayında vuruşmuşdur (1915-ci ildə ştabs-kapitan rütbəsini daşıyırdı).
1918-ci ildə podpolkovnik (qayməqam/qaimməqam) Nuh bəy Qafqaz İslam Ordusunun Qarayazı süvari alayının komadiri olaraq, Bakı kampaniyasında iştirak etmişdi, Osmanlı dövlətinin 5-ci qılınclı Məcidiyyə ordeni və Hərb medalına layiq görülmüşdür.
AXC Hərbi nazirliyinin 18 dekabr 1918-ci il tarixli qərarı ilə 1-ci Tatar süvari alayının podpolkovnik Sofiyev 2-ci Qarabağ süvari alayı komadanının müvəqqəti müavini təyin olunmuşdu, daha sonra 19 fevral 1919-cu il tarixli qərarı ilə 1-ci Tatar süvari alayının siyahısında qalmaq şərtilə 1-ci Cavanşir piyada alayının komadanı vəzifəsini icra etməyə başlamışdı. 28 fevral 1919-cu il tarixində Nuh bəy Sofiyev polkovnik rütbəsinə layiq görülmüşdü.
3 avqust 1919-cu il tarixində Nuh bəy Sofiyev 1-ci Tatar süvari alayının komadanı təyin olunmuşdu.
Aprel işğalından sonra Qarabağ üsyanının təşkilatçılarından və iştirakçılarından biri idi. Üsyanın yatırılmasından sonra mühacirətə gedib.
Stuxnet
StuxNet  zərərli kompüter soxulcanıdır. İlk dəfə 2010-cu ildə Kaspersky Lab tərəfindən aşkar edilmişdir. 2005-ci ildən təkmilləşdirilən bu proqram təminatı, SCADA sistemlərini hədəfləyir və əsas məqsədi İran Nüvə Proqramına böyük zərər vermək idi. Heç bir dövlət bu kibersilahla bağlı məsuliyyəti öz üzərinə götürməsə də, bu kibersilahın yaradılması Amerika və İsrael dövlətləri ilə əlaqələndirilir. StuxNetin xüsusi hədəfi PLC(proqramlaşdırılan məntiq nəzarətçiləri) idi, hansı ki, zavodun montaj xətlərinin və nüvə materiallarının ayrılması üçün sentrifuqaların idarəedilməsi kimi elektromexaniki proseslərinin avtomatlaşdırılmasına imkan yaradır. 4 "sıfır gün hücumu"nu özündə birləşdirən StuxNet əvvəlcə Windows Əməliyyat Sistemi və şəbəkədən daha sonra isə Siemens Step7 yazılımından istifadə edirdi. StuxNetin İran PLC-lərini təhlükəyə atdığı bildirildi. Sənaye informasiyalarının oğurlanması və sentrifuqaların həddən artıq sürətlə fırlanıb özlərini parçalamaları da bura daxildir. StuxNetin xüsusi bir dizaynı və arxitekturası yoxdur, o özünü işləyəcəyi platformalara uyğunlaşdıra bilir. Bu sistemlərə əsasən böyük çoxluğu Yaponiya, ABŞ və Avropada yerləşən SCADA(Mərkəzi Nəzarət və Məlumat Toplama) və PLC sistemləri daxildir. StuxNetin Iranın nüvə sentrifuqalarının beşdə birini zədələdiyi bildirildi. Bu bilgisayar soxulcanı hədəflənən sənaye nəzarət sistemlərinə, 200000-dən artıq bilgisayara və 1000-dən artıq maşına böyük fiziki zərər vurmuşdur. StuxNetin üç modulu var: soxulcan - hücumun əsas yükü ilə əlaqədar bütün fəaliyyəti həyata keçirir, keçid faylı - soxulcanın avtomatik yayılan surətini idarə edir, kök girişi - bütün zərərli faylları və prosesləri gizlətmək, həmçinin StuxNetin aşkarlanmasının qarşısını almaq üçün istifadə edilir. Adətən sistemlərə USB sürücülər vasitəsilə daxil edilir. StuxNet şəbəkə üzərindən yayılır və bir PLC-ni idarə edən bilgisayarda Siemens Step7 yazılımını axtarır. Hər iki meyarın mövcud olmadığı halda StuxNet bilgisayarın içində yuxu moduna keçir. Hər iki şərt yerinə gətirilsə, StuxNet PLC və Step7 yazılımlarını kök girişi ilə yoluxdurur və bundan sonra kodları dəyişdirərək PLC-lərə gözlənilməyən əmrlər verdiyi halda sistemə nəzarət edən bilgisayarlara hər şeyin normal olduğu barədə informasiya göndərir. 2015-ci ildə Kaspersky Lab StuxNetdə istifadə edilməzdən öncə Equation Groupun eyni "sıfır gün hücumu"nun ikisini istifadə edtdiyini bildirdi və əlavə etdi: "Hər iki bilgisayar soxulcanlarında eyni sistem istifadə edilib, bu hər iki sistemin yaradıcılarının ya eyni, ya da çox yaxın olduqlarını bildirir."
Kəşf
StuxNet Sergey Ulasen tərəfindən kəşf edilmişdir, başlanğıcda Microsoft Windows sistemi üzərindən yayılır və Siemens sənaye nəzarət sistemlərini hədəfləyirdi. Bu, xakerlərin sənaye nəzarət sistemlərini hədəflədikləri birinci hücum deyildi, nə də ictimaiyyət tərəfindən bilinən ilk kibermüharibə zəminli hücumdur, bu sənaye sistemləri üzərində casusluq edən və onları məhv edən və PLC-lər üçün kök girişi istifadə edən ilk proqram təminatıdır.
Komputer soxulcanı əvvəlcə sistemlər arası fərq qoymadan yayılır, ancaq xüsusi sənaye proseslərinə nəzarət etmək və onları izləmək üçün proqramlaşdırılan Siemens SCADA sistemlərinə zərər vurmaq üçün yaradılmış və son dərəcə təkmilləşdirilmiş bir zərərli proqram təminatıdır.
Stuxnet bu cihazları yenidən proqramlamaq üçün istifadə olunan Step7 proqram təminatını dağıdaraq PLC-lərə zərər verir. StuxNetin müxtəlif versiyaları beş İran şirkətini hədəfləmişdi, hədəfin İranın uran zənginləşdirmə infrastrukturu olacağı təxmin edilirdi. Symantec 2010-cu ilin avqustunda bildirdiki, dünya üzərində bu virusa yoluxan bilgisayarların 60%-i İranda yerləşir. Siemens StuxNetin müştərilərinə heç bir zərər vurmadığını bildirdi, ancaq embarqo qoyulan Siemens cihazlarını gizli işlədən İran nüvə sənayesinə StuxNet tərəfindən böyük ziyan vuruldu. Kaspersky Lab belə bir inkişaf etmiş hücumun yalnız "dövlət dəstəyi" ilə yaradıla biləcəyini bildirdi. Bu fikir F-Secure şirkətinin baş tədqiqatçısı Mikko Hyppönen tərəfindən dəstəkləndi və o, StuxNet haqqında olan çıxışların birində "Bəli, bu belə görünür" deyə bildirdi. 2011-ci il may ayında Ağ Evin Silah Nəzarəti və Kütləvi Qırğın Silahları üzrə koordinatoru olan Gary Samore bildirirdiki: "Biz onların[iranlıların] sentrifuqa maşınlarında problemləri olduğu üçün çox şadıq - ABŞ və onun müttəfiqləri - onlar üçün məsələni çətinləşdirdiyimizdən əmin olmaq üçün əlimizdən gələn hər şeyi edəcəyik". The Daily Telegrapha görə İsrail Müdafiə Qüvvələri rəhbəri Gabi Aşkenazi çıxışlarının birində StuxNetin onun rəhbərlik etdi İsrail Müdafiə Qüvvələrinin ən böyük uğurlarından biri olduğunu bildirib. 2012-ci il iyun ayının 1-də New York Times qəzetində dərc edilən bir yazıda StuxNetin ABŞ və İsrailin kəşfiyyat əməliyyatı olan "Olimpiya Oyunları"nın bir parçası olduğu, Corc Buş tərəfindən başladıldığı və Barak Obama tərəfindən genişləndirildiyi bildirilirdi. 2012-ci il dekabrın 25-də İranın yarı-rəsmi xəbər agentliyi StuxNet tərəfindən ölkənin cənub bölgəsindəki sənaye sahələrinə bir kiberhücum olduğunu bildirdi, virus Hörmüzgan ostanında bir stansiyanı və digər bir neçə sənaye sahələrini hədəf almışdı. Ekspert Yevgeni Kasperskiyə görə soxulcan Rusiyada da bir nüvə stansiyasına bulaşmışdı. Kasperski bildirirdiki, stansiya ictimai internetə qoşulmadıqda daha təhlükəsiz qala bilir.
Tarix
StuxNet ilk olaraq 2010-cu il iyun ayının ortalarında kiber təhlükəsizlik şirkəti olan VirusBlokAda tərəfindən müəyyən edildi. Jurnalist Brian Krebsin 2010-cu il 15 iyulda paylaştığı blog yazısı bu bilgisayar soxulcanı haqqında ictimaiyyətə təqdim edilən ilk geniş yazı idi. VirusBlokAda tərəfindən soxulcanın ilk adlandırılması "Rootkit.Tmphider", Symantec tərəfindən əvvəlcə "W32 Temphid", sonradan isə "W32 StuxNet" adlandırılmışdır. . Mövcud adı yazılımdakı bəzi açar sözlərin birləşməsindən əldə edilmişdir(".stub" və "mrxnet.sys"). Virusun kəşf edilə bilməsinin əsas səbəbi yanlışlıqla Natanz stansiyasından kənara çıxması olmuşdur.
Kaspersky Lab mütəxəssisləri əvvəlcə Stuxnet-in təxminən 2010-cu ilin mart və ya aprelində yayılmağa başladığını təxmin etdilər, lakin Stuxnetin ilk variantı 2009-cu ilin iyununda ortaya çıxdı. 15 iyul 2010-cu ildə, Stuxnetin varlığının geniş şəkildə məlum olduğu gün, yayılmış bir sənaye sistemlərinin təhlükəsizliyi üzrə iki aparıcı poçt siyahısı üçün serverlərə xidmətdən imtina hücumu edildi. Naməlum mənbədən olan, lakin çox güman ki, Stuxnet ilə əlaqəli olan bu hücum siyahılardan birini ləğv etdi və bununla da elektrik stansiyaları və fabriklər üçün vacib məlumat mənbəyini kəsdi. Digər tərəfdən, Symantec-də tədqiqatçılar 2007-ci ilin noyabrında İranın nüvə proqramına hücum etmək üçün istifadə edilən Stuxnet kompüter virusunun versiyasını üzə çıxardılar.
2015-ci ildə Kaspersky Laboratoriyası qeyd etdi ki, Equation Group eyni sıfır günlük hücumlardan ikisini Stuxnet-də istifadə etməmişdən əvvəl  adlı başqa bir zərərli proqramda istifadə edib və şərh etdi ki, "hər iki istismarın müxtəlif kompüter qurdlarında təxminən eyni vaxtda eyni istifadə növü Equation Group və Stuxnet tərtibatçılarının ya eyni olduğunu, ya da birlikdə sıx işlədiyini göstərir".
Təsirə məruz qalan ölkələr
Symantec tərəfindən StuxNetin yayılması ilə bağlı aparılan bir araşdırmaya əsasən bu virusdan təsirlənən başlıca ölkələrin Hindistan, İran və İndoneziya olduğu bildirilmişdir. İranın StuxNet hücumundan sonra kibermüharibə sahəsini gücləndirdiyi və ABŞ banklarına qarşı cavab zərbələrini endirdiyindən şübhələnildi.
Əməliyyat
Müxtəlif zərərli yazılımlardan fərqli olaraq StuxNet xüsusi konfiqurasiya tələblərinə və şəbəkə sisteminə malik olmayan bilgisayarlara daha az zərər verir. Əgər yoluxduğu bilgisayarın Siemens sistemləri ilə əlaqəsi yoxdursa, heç bir fəaliyyət göstərməz, sadəcə daha çox yayılıb aşkar olunmasın deyə daha çox yayılmasının qarşısını alaraq təhlükəsizliyini təmin edər. Soxulcan üç fərqli sistemə qarşı mərhələli hücumdan ibarətdir:
Windows yoluxması
StuxNet ilk dəfə 4 "sıfır gün hücumu" vasitəsilə Windows əməliyyat sisteminə hücum edib. Başlanğıcda usb sürücülər vasitəsilə yayılır Soxulcan sonra internetə birbaşa çıxışı olmayan bilgisayarları yoluxdurmaq üçün, RPC(uzaqdan əməliyyat çağırışı) kimi üsullardan istifadə edir. StuxNet digər zərərli yazılımlardan fərqli olaraq yarım meqabayt böyüklüyündədir və bir neçə proqramlaşdırma dilləri(C və C++) istifadə edilərək yazılmışdır. Zərərli yazılım Windows əməliyyat sistemi daxilində istifadəçi modu və özək modunda kök girişinə sahibdir və cihaz sürücüləri tanınmış şirkətlərdən oğurlanmış iki sertifikatın xüsusi açarları vasitəsilə rəqəmsal olaraq imzalanmışdır.
Step7 yazılım yoluxması
thumb|right|Step 7 və Siemens PLC sistemləri arasında normal əlaqəyə ümumi baxış thumb|right|StuxNet hücumu ilə Step 7 və Siemens PLC sistemləri arasında əlaqənin pozulmasına ümumi baxış Araşdırmaçı Ralph Langner bildirirki, StuxNet bir Windows əməliyyat sisteminə düşdükdən sonra Siemensin WinCC / PCS 7 SCADA nəzarət proqramına aid layihə fayllarını pozur və WinCC-nin   adlı əsas kitabxanasını çağırır. Beləliklə Windows əməliyyat sistemi altında işləyən WinCC yazılımları arasında olan əlaqə kəsilir və məlumat kabeli ilə bağlandığı zaman konfiqurasiya edilə biləcək və proqramlaşdırıla biləcək Siemens PLC cihazlarını hədəf halına gəlir.Zərərli yazılım həm də WinCC və SCADA verilənlər bazası yazılımı ilə sabit kodlu bir verilənlər bazası şifrəsi şəklində "sıfır gün hücumu" istifadə edir.
PLC yoluxması
thumb|left|Siemens Simatic S7-300 PLC CPU StuxNet kodu hələki tamamı ilə açılmayıb. Sadəcə SCADA sistemlərini hədəflədiyi bilinir. StuxNet hədəflənən S7-300 sistemlərinə və əlaqədar modullara qoşula bilmək üçün xüsusi kök dəyişən frekanslı sürücüləri (tezlik konvertoru sürücüləri) tələb edir. Monitorlar işləyən motorları izləyir. Motorlar isə 807 Hz - 1210 Hz arasında sürətlə hərəkət edir. StuxNet bu sürəti əvvəl 1410 Hz və 2 MHz-ə qədər qaldırır, bundan sonra isə 1064 Hz-ə endirir. Lakin motorları izləyən monitorlarda heç bir dəyişiklik müşahidə olunmur. Bu proses isə sentrifuqaların sıradan çıxmasına səbəb olur.
Hədəf və Mənşə
Ekspertlər StuxNetin zərərli yazılım tarixində ən bahalı və ən böyük inkişaf səylərinə ehtiyyac duyduğu mövzusunda həmfikirdirlər. Onu bu qədər inkişf etdirmək üçün olduqca bacarıqlı proqramçılardan ibarət bir komandaya ehtiyac var idi, hansıki bu komanda dərin sənaye prosesləri və sənaye infrastrukturlarına hücum biliklərinə malik olmalı idi. Siemens sistemlərinin problemlərinin aradan qaldırılması ilə bağlı illərlə təcrübəsi olan Eric Byres deyirdiki: "Belə bir proqramı yazmaq üçün illər olmasa da, bir neçə ay vaxt lazım olacaqdır". Symantec StuxNeti yarada biləcək komandanın 5-30 nəfərdən ibarət olduğunu və hazırlamaları üçün 6 aylıq bir müddətə ehtiyacları olduğunu bildirirdi. The Guardian, BBC və The New York Times StuxNeti araşdıran insanların kodun qarışıqlığına əsasən bunun yalnız bir dövlət tərəfindən yaradıla biləcəyinə inandıqlarını yazırdılar.
İran hədəf kimi
thumb|350px|İranın əsas nüvə bazalarının yerləşdiyi yerlər. Symantec virusa yoluxmuş əsas sistemlərin İranda(30000 ilə 45000 arası bilgisayarda) olduğunu bildirdi. İran rəsmiləri hansısa xarici bir dövlətin onlara qarşı kiberhücum planı qurduğunu bildirdilər. Analitik Bruce Scheiner bu hücumun Buşəhrdəki nüvə stansiyasını hədəf aldığını düşünmədiyini bildirdi. İran rəsmiləri stansiyada işləyən işçilərinin bilgisayarlarının zədələndiyini və beləliklə də, stansiyanın zədələndiyini bildirdi. 2010-cu il oktyabrın əvvəllərində Le Figaro qəzetində İsrail ordusunun kəşfiyyat xidməti Amanın 8200 nömrəli bölməsi haqqında olan yazıda qeyd edilirdi: "İran bilgisayar sistemlərinə yoluxdurulmuş StuxNet alqoritmlərinin daxilindəki şifrələr Bibliyadakı Esteri xatırladır. Bu kiberhücum və İsrail dövlətinin arasında olan əlaqələr heç vaxt təsdiq edilməyəcəkdir." Symantec və Langner Communications tədqiqatçıları soxulcanın Buşəhr nüvə stansiyasında istifadə olunanlar kimi əsasən turbin nəzarət sistemləri və sentrifuqa açar elementlərini hədəflədiyini bildirdilər. Beləki virus stansiya operatorlarının xəbərləri olmadan sistemi dəyişməli, sentrifuqaların sürətini artırmalı və beləliklə onları sıradan çıxartmalı və partlatmalı idi. Symantec tədqiqatçıları StuxNetin daxilində öncədən bir "özünüməhv" tarixinin yerləşdirildiyini bildirdilər. Bu tarix 24 İyun 2012-ci il idi. Rusiya bu soxulcanın yaradılmasında ABŞ və İsrail əməkdaşlığını pislədi və bu layihənin gerçəkləşməsinin Çernobıl faciəsindən daha böyük fəlakətə yol açacağını bildirdi.Rusiya NATO-dan bu məsələnin araşdırılmasını istədi.The New York Times tərəfindən aparılan araşdırmaya əsasən bu virusun yaradılmasında ABŞ və İsrail əlaqələri təsdiq olundu.
Şimali Koreya hədəf kimi
Reutersin xəbərinə görə NSA StuxNetin bir versiyasını istifadə edərək, Şimali Koreyanın nüvə proqramına da zərər vurmağa çalışıb. Əməliyyatın 2009 - 2010-cu illərdə İranı hədəf alan hücum ilə birgə başladıldığı bildirilir. Şimali Koreyanın nüvə proqramı ilə İranın nüvə proqramı arasında bir çox oxşarlıqlar var idi, beləki hər iki nüvə proqramının yaradılmasında pakistanlı nüvə alimi Əbdül Qədir Xanın böyük rolu olmuşdur. Lakin Şimali Koreyanın nüvə proqramının son dərəcə gizli və təcrid edilmiş olması StuxNetin Şimali Koreya nüvə proqramına zərər vurmasının qarşısını almışdır.
"Stuxnet's Secret Twin"
"Foreign Policy" jurnalında 2013-cü ilin noyabrında dərc edilmiş məqalədə Natanzdakı sentrifuqa kompleksinə daha əvvəllər, daha mürəkkəb hücumun mövcudluğu iddia edilir və bu, uran heksaflorid qazının həddindən artıq təzyiqi insidentlərini gizli şəkildə induksiya etməklə uzun müddət ərzində sentrifuqanın nasazlıq dərəcəsini artırmağa yönəlmişdir.
Duqu
1 sentyabr 2011-ci ildə Stuxnet ilə əlaqəli olduğu güman edilən yeni bir qurd tapıldı. Budapeşt Texnologiya və İqtisadiyyat Universitetinin Kriptoqrafiya və Sistem Təhlükəsizliyi Laboratoriyası (CrySyS) zərərli proqramı təhlil edərək təhlükəni Duqu adlandırıb. Symantec, bu hesabata əsaslanaraq, təhlükənin təhlilini davam etdirərək, onu "Stuxnet ilə demək olar ki, eyni, lakin tamamilə fərqli məqsədlə" adlandırdı və ətraflı texniki sənəd nəşr etdi. Duqu-da istifadə olunan əsas komponent məlumatı tutmaq üçün nəzərdə tutulmuşdur düymə vuruşları və sistem məlumatları kimi. Sökülən məlumatlar gələcək Stuxnet-ə bənzər hücumu təmin etmək üçün istifadə edilə bilər. 28 dekabr 2011-ci ildə Kaspersky Lab-ın qlobal tədqiqat və təhlil direktoru Reuters-ə Stuxnet və Duqu platformasının hər ikisinin 2007-ci ildə yarandığını və faylın əvvəlindəki  işarəsinə görə Tilded kimi istinad edildiyini göstərən son tədqiqat nəticələri haqqında danışdı. Bu araşdırmada Tilded platformasına əsaslanan daha üç variantın mümkünlüyü də aşkar edilmişdir.
Flame
2012-ci ilin may ayında Stuxnet ilə əlaqəli olduğu güman edilən yeni zərərli proqram "Flame" tapıldı. Tədqiqatçılar proqramı modullarından birinin adına görə "Flame" adlandırdılar. Flame kodunu təhlil etdikdən sonra Kaspersky Lab bildirdi ki, Flame və Stuxnet arasında güclü əlaqə var. Stuxnet-in ilkin versiyasında eyni zəiflikdən istifadə edən Flame modulu ilə demək olar ki, eyni olan USB disklər vasitəsilə infeksiyaların yayılması üçün kod var idi.
Mediada
2010-cu ildən etibarən Stuxnet və onun nəticələri ilə bağlı beynəlxalq mediada geniş işıqlandırılır. The Economist ilk şərhində Stuxnet-in "yeni bir kiberhücum növü" olduğuna diqqət çəkdi. 8 iyul 2011-ci ildə Wired daha sonra şəbəkə təhlükəsizliyi mütəxəssislərinin Stuxnet-in mənşəyini necə deşifrə edə bildiklərini izah edən məqalə dərc etdi. Həmin məqalədə Kim Zetter Stuxnet-in "xərc-fayda nisbətinin hələ də sual altında olduğunu" iddia etdi. Sonrakı şərhçilər Stuxnet-in kiber silah kimi strateji əhəmiyyətinə diqqət yetirməyə meyl etdilər. “Wired” əsərinin ardınca Holger Stark Stuxnet-i “geosiyasi əhəmiyyətə malik ilk rəqəmsal silah” adlandırdı, o, müharibələrin aparılması üsulunu dəyişə bilər. Bu arada, Eddie Walsh Stuxnet-i "dünyanın ən yeni yüksək səviyyəli asimmetrik təhlükəsi" adlandırdı. Nəhayət, bəziləri iddia edirlər ki, "Stuxnet-ə verilən geniş media işıqlandırması yalnız müxtəlif kibercinayətkar qruplar tərəfindən istifadə edilən zəifliklərin reklamı rolunu oynayıb". Belə ola bilsə də, medianın işıqlandırılması kibertəhlükəsizlik təhdidləri haqqında məlumatlılığı da artırmışdır.
Heliocauta
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Salvia curticalyx
(Salvia curticalyx) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Salvia cyanocephala
(Salvia cyanocephala) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
NGC 5012A
NGC 5012A, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. P tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Heliomeris
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Salvia cyanotropha
(Salvia cyanotropha) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Helminthotheca
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Mehdi bəy Sultanov
Sultanov Mehdi bəy (1880-1937) — Azərbaycanın Xalq Cümhuriyyəti ordusunun zabiti, polkovnik.
Həyatı
1880-ci ildə Gəncədə anadan olub. Cümhuriyyət ordusunun sıralarında 1918-ci ildən xidmət edirdi. 1919-cu il yanvarın 4-də hərbi nazirin əmri ilə podpolkovnik Sultanov Ləki topçu anbarının rəisi təyin edildi. Azərbaycan Hökumətinin 1919-cu il 24 noyabr tarixli qərarı ilə ona polkovnik rütbəsi verilmişdi. Hərbi nazirin 1920-ci il 9 yanvar tarixli əmri ilə o, 6-cı Göyçay piyada alayının komandiri təyin edilmişdi. Altıncı Göyçay piyada polkunun (Bayılda yerləşirdi – Ş.N.) komandiri. 1920-ci ildə bolşevik istilasından sonra Azərbaycan diviziyasında üçüncü alayın komandiri olmuşdur. 1926-cı ildə Gəncədə gizli fəaliyyət göstərən müsavat hərbi təşkilatının üzvü olduğuna görə on il müddətinə Solovetsk həbs düşərgəsinə sürgün edilmişdir. 1937-ci il iyulun 26-da Azərbaycan Xalq Daxili İşlər Komissarlığı xüsusi üçlüyünün qərarı ilə güllələnmişdir.
NGC 1138
NGC 1138, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Persey bürcü istiqamətində yerləşir. SB0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Salvia cyclostegia
(Salvia cyclostegia) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Helogyne
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Salvia cynica
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Hemizonia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Villar-Notr-Dam
Villar-Notr-Dam  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Le-Bur-d'Uazan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl.
INSEE kodu — 38549. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 41 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 720 ilə 3 023 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 510 km cənub-şərqdə, Lion dan 125 km cənubda, Qrenobldan 32 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Villar-Reymon
Villar-Reymon  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Le-Bur-d'Uazan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl.
INSEE kodu — 38551. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 31 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 840 ilə 2 732 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 510 km cənub-şərqdə, Lion dan 125 km cənubda, Qrenobldan 29 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
NGC 6002
NGC 6002, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Şimal Tacı bürcü istiqamətində yerləşir. * tipli. tərəfindən ildə 182.88 sm (72 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Salvia darcyi
(Salvia darcyi) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Herderia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Baba Məmmədov
Məmmədov Baba Məhəmməd oğlu — Zəngəzur qəzasının yüzbaşısı.
Villar-Reküla
Villar-Rekyula  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Le-Bur-d'Uazan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl.
INSEE kodu — 38550. Kommunanın 1999-cı il üçün əhalisi 57 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 826 ilə 2058 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 510 km cənub-şərqdə, Lion dan 120 km cənubda, Qrenobldan 27 km şimal-qərbdə yerləşir.
Salvia dentata
(Salvia dentata) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Villar-Reküla
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
NGC 2099
NGC 2099, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Arabaçı bürcü istiqamətində yerləşir. II1r tipli. tərəfindən ildə naməlum ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Baba Məmmədov
Həyatı
Baba Məmmədov 1887-ci ildə Qubadlı rayonunun Fərcan kəndində dünyaya gəlmişdir. O, Zəngəzur qəzasının yüzbaşısı, 1918-1920-ci illərdə isə Azərbaycan Demokratik Respublikasının parlamentində deputat olmuşdur. O dövrlərdə həm Bakıda, həm də rayonlarda erməni daşnakları ilə mübarizədə fəal iştirak etmiş, Gəncədə Nuru Paşa ilə tanış olaraq onun köməkliyilə Zəngəzurun müdafiəsi üçün xeyli silah yardımı almışdır. Parlamentdə olarkən H.Z.Tağıyevlə də çox yaxın münasibətdə olmuşdur.
1920-1924-cü illərdə Qubadlı bölgəsində milis işləmiş, Əliyanlı kəndindən olan qaçaqlara qarşı hər hansısa əməliyyatın aparılmasına imkan verməmişdir.
1929-cu ildə Baba həbs edilərək Şuşa turməsinə salınmış, lakin tezliklə Hüsü Hacıyevin köməkliyilə azad edilmiş və Arazın o biri tayına keçmişdir. Orada da uzun müddət qalmayaraq, Türkiyəyə getmişdir. Burada o Xosrov bəy Sultanov və Nuru Paşa ilə yenidən görüşmüşdür.
Baba Məmmədov uzun müddət vətən həsrəti ilə İstanbulda yaşamış və 1974-cü ildə orada vəfat etmişdir.
Rəşad Sadıqov
Rəşad Sadıqov — azərbaycanlı keçmiş futbolçu, məşqçi. "Zirə" klubunun baş məşqçisidir. 2000–2001-ci illərdə Azərbaycanın "Turan Tovuz", 2001–2002, 2003–2005, 2006–2008-ci illərdə "Neftçi Bakı", 2009–2010-cu illərdə "Qarabağ", 2002–2003-cü illərdə İranın "Fulad Xuzistan" və 2005–2006-cı illərdə Türkiyənin "Kayserispor", 2008–2009-cu illərdə "Kocaelispor", 2010–2011-ci illərdə Əskişəhərspor, 2011–2020-ci illərdə Qarabağ klublarının heyətində çıxış edib.
Rəşad Sadıqov dörd dəfə Azərbaycanda ilin futbolçusu seçilib. Beş dəfə Azərbaycan Premyer Liqasının, üç dəfə isə Azərbaycan Kubokunun qalibi olub. Sadıqov 2001–2017-ci illərdə Azərbaycan milli futbol komandasında çıxış edib. Milli komandada 111 oyun keçirib və 5 qol vurub. Azərbaycan milli komandasının heyətində ən çox oyun keçirən oyunçudur.
Bir müddət basketbolla məşğul olub.
Həyatı
Rəşad Sadıqov 16 iyun 1982-ci ildə Bakıda anadan olub. Əslən Kəlbəcər rayonundandır. Təhsilinə 1989-cu ildə Bakı şəhəri Suraxanı rayonu 226 saylı tam orta məktəbdə başlayıb. 1 il sonra 34 nömrəli məktəbə keçib, qalan 10 ili orada oxuyub. Rəşad Sadıqov futbola 1992-ci ildə 10 yaşında məktəb illərində Tofiq Bəhramov adına futbol məktəbinə məşqlərə gedib. Müəllimi Vaqif Paşayev olub. O, həmçinin Bakıda "Şərur", "Hava qüvvələri" komandası, "Real Bakı" komandalarında futbol oynayıb.
2000–2009
2003-cü ildə yenidən "Neftçi"nin heyətinə qayıdıb. 2003–2004-cü illər mövsümündə Neftçinin heyətində 10 oyun keçirib, qol vurmayıb. 2004–2005 mövsümündə 21 oyunda meydana çıxıb və 1 dəfə fərqlənib. Sadıqov 2005-ci ilin avqustunda "Neftçi"nin UEFA Çempionlar Liqasında mübarizəni dayandırdıqdan, Belçikanın "Anderlext" klubuna Bakıda 1:0 hesabı ilə qalib gəldiyi cavab görüşündən sonra klubdan ayrılıb. Sadıqov 2005–2006 mövsümündə 13 oyun keçirib və qol vurmayıb. Rəşad 2003–2005-ci illərdə "Neftçi"nin heyətində ümumilikdə 44 oyun keçirib və cəmi 1 dəfə fərqlənib.
Neftçidən ayrıldıqdan sonra Rəşad karyerasını baş məşqçi Ərtoğrul Sağlamın istəyi ilə Türkiyənin "Kayserispor" klubunda davam etdirdi. 20 avqust 2005-ci ildə "Dənizlispor"la oyunda debüt edib, oyunu əvəzolunmadan keçirib. Transfer olunduğu ilk vaxtlarda Rəşadın işləri yaxşı gedirdi. Ancaq qış fasiləsinə yaxın Rəşad zədələnəndi və heyətdən kənarda qaldı. Zədəsi sağaldıqdan sonra Neftçiyə 6 aylığa icarəyə verildi. "Kayserispor" mövsümü bürünc medalla başa vurdu. Mövsüm bitəndən sonra Rəşad kluba qayıtdı və UEFA İntertoto Kuboku oyunlarında iştirak etdi. Macarıstanın "Sopron" klubu ilə ikinci təsnifat mərhələsinin oyunlarında meydana çıxdı. "Kayserispor" iki oyunun nəticəsinə görə növbəti mərhələyə vəsiqə qazandı. Üçüncü təsnifat mərhələsində Yunanıstanın "Larissa" klubu ilə oyunlarda da Rəşad "Kayserispor"un heyətində meydana çıxıb. "Kayserispor" bu klubu da mübarizədən kənarlaşdıraraq kubokun qaliblərindən biri olub.
Ərtoğrul Sağlamın adət etdiyi mövqedə, müdafiənin mərkəzində yox sağında oynadırdı. Bu, Rəşadı qane etmədiyi üçün klubdan getməyi qərara aldı. Sadıqovun "Kayserispor"da son oyunu 5 avqust 2006-cı ildə "Trabzonspor"a qarşı olub. Son oyununu Rəşad əvəzolunmadan keçirib. Rəşad 2005–2006-cı illərdə bu klubun şərəfini qoruyub. Futbolçu bu komanda ilə UEFA İntertoto Kubokunda da oynayıb. Bu klubda 10 oyun keçirib. Ailə məsələlərinə görə bu klubdan ayrılıb.
"Neftçi"dən qovulduqdan sonra İspaniyanın "Valyadolid" komandasının ikinci heyətində bir müddət məşq edib. Futbolçunun daha sonra "Boluspor"la müqavilə bağlayacağı gözlənilirdi. Bu transfer baş tutmadıqdan sonra Sadıqov "Kocaelispor" klubunun düşərgəsinə yollanıb. Müqavilə ilə "Neftçi"yə məxsus olduğundan Rəşadın "Kocaelispor"la müqavilə imzalamağında problemlər olmuşdu. "Neftçi" klubu transfer haqqı tələb edirdi. Problemlər yoluna qoyulduqdan sonra Rəşad klub ilə 6 aylıq müqavilə bağlayıb. Rəşad bu klubda 1 nömrə altındakı formada çıxış edib. Rəşad Sadıqov 2008–2009-cu illərdə "Kocaelispor"un heyətində olub.
2009–2014
left|thumb|180px|Rəşad Sadıqovun 2013–14 mövsüm Qarabağ forması.
Kocaelispordan ayrıldıqdan sonra Rəşad "Qarabağ" klubunun heyətinə qoşulub. Aftandil Hacıyevin zədəli olmasına görə UEFA Avropa Liqası oyunlarında 2 oyunluq Qarabağa kömək etmək üçün klubla razılığa gəlib. 16 iyul 2009-cu ildə Norveçin VRusenborq" klubu ilə səfər oyununda Qarabağın heyətində debüt edib. Bir müddət sonra 2009-cu ilin yayında Rəşad bu klubla 1 illik müqavilə imzalayıb. "Qarabağ"ın heyətində ilk qolunu UEFA Avropa Liqası 2009/2010 mövsümünün ikinci təsnifat mərhələsinin cavab oyununda Norveçin "Rusenborq" komandasına vurub. Bu qol Qarabağı UEFA Avropa Liqasının ikinci təsnifat mərhələsinə çıxarıb. Avropa Liqasının ikinci təsnifat mərhələsinin cavab oyununda 81-ci dəqiqədə cərimə zərbəsindən Finlandiyanın "Honka" klubunun qapısına qol vuraraq hesabı 2–1 edib və "Qarabağ"a qələbə qazandırıb. "Qarabağ" klubunun heyətində isə Azərbaycan Premyer Liqasında ilk oyununu 23 sentyabr 2009-cu ildə Ağdamda "Qəbələ" ilə II turdan təxirə salınmış oyunda keçirib.
2010-cu ildə "Qarabağ" klubu ilə 1 illik müqavilə imzalayıb. "Qarabağ" rəhbərliyi Rəşada xarici klublardan təklif gələcəyi halda, problem yaratmayacağını bildirib. Rəşada bir neçə klub müqavilə təklif etdi. UEFA Avropa Liqasının 2010/2011 mövsümünün ilk təsnifat mərhələsində Makedoniyanın "Metallurq" Skopye komandası ilə ev oyununda oyunun 26-cı dəqiqəsində 11 metrlik cərimə zərbəsindən hesabı açıb. Oyun 4–1 hesabı ilə başa çatıb. Rusiyanın "Alaniya" klubu Rəşadı öz heyətində görmək istəyirdi. Amma Rəşad Sadıqov Türkiyə variantını üstün tutdu. "Qarabağ"ın heyətində Almaniyanın "Borussiya Dortmund" klubuna 0:1 hesabı ilə uduzduqları cavab oyunundan sonra Rəşad "Əskişəhərspor"un dəvətini qəbul etdi.
Rəşad "Əskişəhərspor"la iki illik müqavilə imzaladı. Ancaq yeni komandasını debütünün reallaşmaq üçün onu transfer edən baş məşqçi Rza Çalımbayın istefasını gözləmək lazım gəldi. Onu bu postda əvəzləyən Bülənt Uyğun Sadıqovun əsas heyətə yolunu açsa da, tezliklə gedişinin də əsas səbəbkarı oldu. Gənc çalışdırıcı qalib heyəti dəyişməməyi üstün tutaraq, millimizin kapitanına zədəsini sağaldan sonra yalnız bir oyunda şans verdi. Bu da daha çox məcburiyyətdən, yəni digər mərkəz müdafiəçisi Nadareviçin cəzalı olması ilə bağlı idi. Rəşad bu klubda 41 nömrəli futbolkada çıxış edib. Rəşad Sadıqov bu klubda ilk oyununu 17 oktyabr 2010-cu ildə "İstanbul Böyükşəhər Bələdiyyəsi" komandasına qarşı keçirib. Bu oyunda Sadıqov 90 dəqiqə meydanda olub. Rəşadın bu klubda karyerası qısa və uğursuz oldu. Əsas heyətdə möhkəmlənə bilmədi. Cəmi 5 oyunda meydana çıxdı. 450 dəqiqə meydanda oldu və 1 sarı vərəqə aldı. Buna görə 2011-ci ilin əvvəlində Rəşad "Əskişəhərspor" klubundan ayrılıb.
2011-ci ilin yanvarında "Qarabağ" klubunun vitse-prezidenti Tahir Gözəl Rəşad Sadıqovun yenidən komandaya gətirilməsini istəyib. Rəşad Sadıqov həmin ilin fevral ayında Əskişəhərspor klubundan ayrılaraq yenidən "Qarabağ"ın heyətinə qoşulub. Fevralın 15-də mətbuat konfransı keçirilib, Rəşad klubla 6 aylıq müqavilə imzalayıb. "Qarabağ" klubunun heyətində ölkə çempionatında ilk qolu 19 avqust 2012-ci ildə "Sumqayıt" klubunun qapısına vurub. Rəşad 2012–2013 mövsümünün sonlarında zədələnərək mövsümü vaxtından tez başa vurub, sonuncu "Simurq" klubu ilə oyuna çıxa bilməyib.
Rəşad Sadıqov 2013–2014 mövsümünün sonunda "Qarabağ" komandası ilə ilk dəfə Azərbaycan çempionut titulunu qazanıb. Bu, Sadıqovun ümumilikdə üçüncü Azərbaycan çempionluğu idi.
2014-2016
2014-cü ilin iyun ayında Rəşad "Qarabağ" klubu ilə müqaviləsini 3 il — 2017-ci ilədək uzadıb. UEFA Çempionlar Liqasının ilk oyunlarını zədə səbəbindən buraxan Rəşad Sadıqov 30 iyul 2014-cü ildə III təsnifat mərhələsində "Zalsburq" komandası ilə ilk oyunun 57-ci dəqiqəsində komanda yoldaşı Leroy Corcu əvəz edərək "Qarabağ"ın heyətində bu turnirdə debüt edib. Bu oyun onun Avrokuboklarda keçirdiyi 50-ci oyun idi. Bir həftə sonra 6 avqust 2014-cü il tarixində "Zalsburq" komandası ilə cavab qarşılaşmasını Rəşad əvəzolunmadan keçirib, "Qarabağ" bu mərhələdə mübarizəni dayandırıb və UEFA Avropa Liqasının pley-off mərhələsində oynamaq hüququ əldə edib. Rəşad pley-off mərhələsində "Tvente" ilə hər iki oyunda əsas heyətdə meydanda olub. İki oyunun nəticəsinə görə "Qarabağ" tarixində ilk dəfə UEFA Avropa Liqasının qrup mərhələsinə vəsiqə qazanıb. Rəşad "Qarabağ"ın Avroliqanın qrup mərhələsindəki bütün oyunlarında əsas heyətdə meydana çıxıb. "Qarabağ" qrupu üçüncü yerdə başa vuraraq mübarizəni dayandırıb. Rəşadın 19 dekabrda "Xəzər-Lənkəran" komandasına qarşı keçirdiyi oyun onun Azərbaycan çempionatları tarixindəki 250-ci oyunu olub.
Rəşad komanda yoldaşı Qara Qarayevin qalib gəldiyi Futbol+ qəzetinin keçirdiyi ilin futbolçusu səsverməsində 124 səslə üçüncü olub.
Statistika
Mənbələr: Son yeniləmə: 21 dekabr 2015
Milli komanda karyerası
270px|thumbnail|right|Azərbaycan-İtaliya oyunundan qabaq Rəşada millinin heyətində 100-cü oyununa çıxdığı üçün mükafat təqdim olunur. 2001-ci ildən milli komandaya dəvət olunur. İlk oyununu 6 oktyabr 2001-ci ildə FİFA Dünya Kuboku 2002-nin seçmə oyunları çərçivəsində İsveç yığmasına qarşı keçirmişdir. Yığmada ilk qolunu 28 mart 2004-cü ildə yoldaşlıq görüşündə Qazaxıstan milli futbol komandasına vurmuşdur.
4 sentyabr 2004-cü ildə FİFA Dünya Kuboku 2006-nın seçmə mərhələ oyunlarında Uelslə qarşılaşmada 55-ci dəqiqədə cərimə zərbəsindən qol vuraraq hesabı 1–1 edib, komandasını məğlubiyyətdən xilas edib. 9 oktyabr 2004-cü ildə Şimali İrlandiya ilə seçmə mərhələ oyununda millinin heyətində ilk dəfə kapitan kimi meydana çıxıb. Bu seçmə mərhələdə Rəşad 9 oyunda millinin heyətində meydana çıxıb.
15 oktyabr 2008-ci ildə Azərbaycan milli komandasının Bəhreynlə yoldaşlıq qarşılaşması Rəşad Sadıqovun millidə yubiley — 50-ci oyununu olub. 2 iyun 2009-cu ildə Türkiyə ilə yoldaşlıq görüşündə Rəşad 52-ci dəqiqədə birbaşa qırmızı vərəqə ilə cəzalandırılaraq meydançanı tərk edib.
2010-cu il dünya çempionatının seçmə mərhələsində millinin heyətində 6 oyuna çıxıb. 28 mart 2009-cu ildə Lujniki stadionunda Rusiya komandası ilə görüşdə 70.000 tamaşaçı qarşısında oynayıb.
29 may 2010-cu ildə Makedoniya ilə yoldaşlıq görüşündə 66-cı dəqiqədə topu öz komandasının qapısından keçirib. UEFA Avropa Kuboku 2012-nin seçmə mərhələsində Azərbaycan millisinin heyətində oyunlara çıxıb. 7 sentyabr 2010-cu ildə Almaniya ilə səfər oyununda 53-cü dəqiqədə avtoqola imza ataraq hesabı 4–0 edib. Oyun 6–1 hesabı ilə Azərbaycan yığmasının məğlubiyyəti ilə yekunlaşıb. 7 oktyabr 2011-ci ildə Avstriya ilə oyunda 75-ci dəfə meydana çıxmaqla yığmada ən çox oyun keçirən oyunçu statusuna yiyələnib. 12 oktyabr 2012-ci ildə Türkiyə komandası ilə Tofiq Bəhramov adına Respublika Stadionunda keçirilən oyunda 38-ci dəqiqədə hesabı açıb və Azərbaycana qələbə qazandırıb. Avro 2012-nin seçmə mərhələsində 10 oyunda meydana çıxıb.
İndiyə qədər milli komandada 101 oyun keçirib və 4 qol vurub.
Azərbaycan incəsənəti minilliklər boyunca (film, 2014)
Azərbaycan incəsənəti minilliklər boyunca qısametrajlı sənədli televiziya filmi rejissor Elçin Qasımov tərəfindən 2014-cü ildə çəkilmişdir. İctimai televiziyada istehsal edilmişdir. Film kökü minilliklərə gedib çıxan Azərbaycan incəsənəti, mədəniyyəti tarixini vərəqləyir.
Rəşad Sadıqov
Milli komandada oyunlar
Son yeniləmə: 7 sentyabr 2015.
Azərbaycan incəsənəti minilliklər boyunca (film, 2014)
Məzmun
Film kökü minilliklərə gedib çıxan Azərbaycan incəsənəti, mədəniyyəti tarixini vərəqləyir.
Rəşad Sadıqov
Qalmaqallar
27 sentyabr 2015-ci ildə Azərbaycan Premyer Liqasının beşinci turunda "Neftçi" ilə qarşılaşmanın fasiləsində Rəşad Sadıqovla "Qarabağ"ın qapıçısı İbrahim Şehiçin arasında münaqişə yaşandığı iddia olunub.
Azərbaycan incəsənəti minilliklər boyunca (film, 2014)
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Zənurə Ələkbərova Rejissor: Elçin Qasımov Operator: Fərmayıl İsmayılov, Manaf Quliyev Prodüser: Əliağa Əliyev
Rəşad Sadıqov
Digər fəaliyyətləri
2010-cu ildə Rəşad Sadıqovun şəkli Azərbaycan Premyer Liqasının təbliği ilə bağlı Unibankın hazırladığı bilbordlarda əks olunmuşdu. 2013-cü ildə "Məktəbli uşaqlar arasında sağlam həyat tərzi mövzusunda komikslərinə/əyləncəli tədris vasitələrinin nəşri və yayılması" adlanan layihədə çərçivəsində komikslərdədə verilən mesajların daha təsirli olması üçün "Qarabağ"ın kapitanı Rəşad Sadıqovun şəkillərindən istifadə olunub, bu məqsədlə "Qarabağ" ilə saziş imzalanıb.
Azərbaycan incəsənəti minilliklər boyunca (film, 2014)
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2014-cü ilin Azərbaycan filmləri 2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Rəşad Sadıqov
Basketbol
Rəşad 2006-cı ildə Türkiyənin Kayserispor klubundan Bakının "Neftçi" komandasına qayıtmaq istəyirdi. Ancaq yay "transfer pəncərəsi"nin sonunda ona AFFA tərəfindən əngəl yaradıldı. Nəticədə Sadıqov yerli NTD Servis Devon basketbol klubunda müdafiəçi kimi oynamağa başladı. Bu klubda ilk oyununu Xəzər-BDU komandasına qarşı keçirib, bu oyunda komandası 105–53 hesabı ilə qələbə qazanıb. Rəşad bu oyunda 13 xal toplayıb.
Salvia deserta
(Salvia deserta) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Herodotia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Villar-de-Lans
Villar-de-Lans  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Fonten-Verkor kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl.
INSEE kodu — 38548. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi 4051 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 720 ilə 2 286 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 490 km cənub-şərqdə, Lion dan 95 km cənubda, Qrenobldan 19 km şimal-qərbdə yerləşir.
Villar-Sen-Kristof
INSEE kodu — 38552. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 272 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 940 ilə 2 176 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 510 km cənub-şərqdə, Lion dan 115 km cənubda, Qrenobldan 24 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
NGC 3059
NGC 3059, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Kil bürcü istiqamətində yerləşir. SBbc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Salvia desoleana
(Salvia desoleana) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Villar-d'Anton
Villar-d'Anton  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Pon-de-Şeryuy kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vyen.
INSEE kodu — 38557. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 3906 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 179 до 260 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 400 km cənub-şərqdə, Lion dan 22 km cənubda, Qrenobldan 85 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Herrickia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Salvia digitaloides
(Salvia digitaloides) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Özbək gimnaziyası
Özbək gimnaziyası — Qırğızıstanın İsfana şəhəri ndə bir gimnaziya internat məktəbi. Gimnaziyanın rəsmi adı "Osman Matkərimov adına gimnaziya-orta məktəbi"dir. Məktəb İsfana kolxozunun sədri vəzifəsində işləmiş və şəhərin inkişafına böyük töhfə verən Osman Matkərimov adına layiq görülmüşdür. Gimnaziya "4 saylı gimnaziya" da adlanır, çünki Leylək rayonu ndakı 4-cü gimnaziyadır.
Tarix
4 sentyabr 1999-cu il tarixində coğrafiya müəllimi Cuməboy Babayevin təşəbbüsü ilə İsfana orta məktəbi ndə eksperimental Özbəkistan gimnaziya qrupları təşkil edilmişdir. Rus dili müəllimi Məvludə Keldoşeva buranın şöbə müdiri təyin edilmişdi. Bu layihə üçün 67 tələbə seçilmiş və dörd sinif təşkil edilmişdi. Tələbələrə başlanğıcda 12 müəllim dərs verirdi, ancaq illər ərzində siniflərin və müəllimlərin sayı artmışdır.
20 yanvar 2000-ci il tarixində gimnaziya dərsləri İsfana orta məktəbindən müstəqil idman gimnaziyası olaraq ayrılmış və keçmiş Samat kolxoz ofisinə köçmüşdür. Özbək gimnaziyası 1982-ci il də tikilmiş iki mərtəbəli bir binada fəaliyyət göstərir. 2000-ci il də məktəb Samat kolxozunun keçmiş sədri və İsfana iqtisadiyyatının inkişafında böyük rol oynamış olan Osman Matkərimov adına layiq görülmüşdür. 2000-ci il in may ayında gimnaziyada Matkərimovun büstü yaradılmışdır. Həmin il şəhərdə Matkərimov adına layiq görülən başqa bir məktəb, anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün "Əmir Teymur adına orta məktəb" adını almışdır.
2000–2010-cu illərdə Şokiryon Tuyçiyev gimnaziyanın baş müəllimi olmuşdur. 2010-cu il də Həbibulla Səttorov işçi heyətinin rəis müavini vəzifəsinə təyin olunmuş və bu vəzifədə 2014-cü ilədək işləmişdir. 2014-cü il dən bəri Bumayram Hulmatova Özbək gimnaziyasının direktorudur.
Aşağıdakı cədvəl tədris ili üçün tələbə və müəllimlərin sayını göstərir:
thumb|225px|[[Novruz bayramı nda VIII sinif şagirdləri. 2003-cü il də bu tələbələr gimnaziyanın ilk məzunları olublar.]]
Fridrix-Verner fon Şulenburq
Fridrix-Verner fon Şulenburq (Friedrich Werner von Schulenberg; ) – alman diplomatı, müqavimət hərəkatının iştirakçısı, qraf.
Həyatı
Lozanna, Berlin və Münxen universitetlərində təhsil almışdır. 1901-ci ildən xarici işlər nazirliyində çalışmış, 1911-ci ildən Tiflisdə konsul vəzifəsində işləmişdir. 1918-ci ilin mayından Qafqazda alman diplomatik missiyasının tərkibində olmuş, Batum konfransındakı Almaniya nümayəndəliyinin tərkibinə daxil edilmişdi. Şulenburq 1918-ci il avqustun 21-də Almaniyanın Baş qərargahında Qafqazla bağlı iqtisadi və nəqliyyat məsələlərinin müzakirə olunduğu konfransda iştirak etmiş, müşavirənin nəticələrini mövzular üzrə sistemləşdirib, qeydlər aparmışdır. Onun Bakı ilə bağlı qeydləri, əsasən, Bakı neftinin nəqli məsələsinə aiddir. Qeydlərdə deyilir: "… a) Bakı Rusiya ağalığı altında qalmaqdadır; b) Neft gəliri Almaniyanın nəzarətinə keçir; c) Bakıdan gələn dəmir yollan və boru kəmərləri alman nəzarəti altında olmalıdır". Şulenburqun yazdığına görə, Bakının tutulmasından sonra neft sahələrini Nobel firması ilə sıx əməkdaşlıq yolu ilə istismar etmək nəzərdə tutulurdu. Şulenburq 1919-cu ilin iyulundan Berlində xarici işlər nazirliyinin mərkəzi aparatında referent vəzifəsində çalışmışdır. 1923-cü ildən İranda, 1931-ci ildən Rumıniyada, 1934-ci ildən isə SSRİ-də Almaniyanın səfiri olmuşdur. Müharibənin elan olunması haqqında Almaniyanın notasını 1941-ci il iyunun 22-də SSRİ xarici işlər xalq komissarı V.M. Molotova Şulenburq təqdim etmişdir. Almaniyaya qayıtdıqdan sonra istefa vermiş və antihitlerçi müxalifətə qoşulmuşdur. Hitlerə qarşı uğursuz sui-qəsddən (1944) sonra həbs edilərək edam olunmuşdur.
Salvia discolor
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Azərbaycan incəsənəti minillikləri... (film, 2014)
Məzmun
Film tarixi minillikləri əhatə edən qədim Azərbaycan incəsənətindən və onun müxtəlif növlərindən bəhs edir.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Toğrul Əfəndiyev, Xədicə Əsədova Rejissor: Elnurə Kazımova Operator: Adil Abbasov
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2014-cü ilin Azərbaycan filmləri 2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
NGC 242
NGC 242 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topası. Göy üzündə Tukan bürcü istiqamətində yerləşir. OCL tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Xarici keçidlər
NGC 242
Hertia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Hesperevax
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Salvia disermas
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Villet-de-Vyen
INSEE kodu — 38558. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi 1682 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 196 ilə 364 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 420 km cənub-şərqdə, Lion dan 20 km cənubda, Qrenobldan 80 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Vil-suz-Anju
Vil-suz-Anju  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Russilyon kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vyen.
INSEE kodu — 38556. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 1009 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 186 ilə 401 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 440 km cənub-şərqdə, Lion dan 45 km cənubda, Qrenobldan 75 km qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
NGC 4035
NGC 4035, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qarğa bürcü istiqamətində yerləşir. SBbc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Salvia disjuncta
(Salvia disjuncta) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Hesperomannia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Şamo Arif
Şamo Arif (tam adı: Rəhimov Şamo Arif Süleyman oğlu; 9 iyul 1936, Əyin, Qubadlı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Azərbaycan yazıçısı, publisist, geoloq. Yazıçı Süleyman Rəhimovun oğlu.