cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pantera (musiqi qrupu)
Yaranması və erkən glam illər (1981 - 1987)
1984-cü ildə, Pantera "Projects in the Jungle" adlı ikinci studiya albomunu yayımladı. Həmçinin "All Over Tonight" mahnısına qrupun birinci videoklipi çəkildi. "Projects in the Jungle" albomu da birinci albom kimi Jerry Abbott'un "Metal Magic Records" şirkəti ilə yayımlandı.
1985-ci ildə, Pantera Metal Magic Records-dan "I Am the Night" adlı yeni albomunu yayımladı. "Projects in the Jungle" ilə müqayisədə bu albom daha ağır idi, ancaq qrupun stili hələ də glam-metal olaraq qalırdı. Beləliklə mətbuat qrupa daha çox diqqət ayırmağa başladı. Bəzi tənqidçilərə görə "I Am the Night" qrupun bir çox fanatları tərəfindən çətinliklə qəbul olunan bir albom oldu. Amma buna baxmayaraq, "I Am the Night" albomu təxminən 25,000'lik satış rəqəmi əldə etdi. Qrupun ikinci videoklipi "Hot and Heavy" mahnısına çəkilmişdi.
Yeni vokalist (1987 - 1989)
Qrup bir neçə müvəqqəti vokalist dəyişdi. Matt L'amour və David Peacock kimi müvəqqəti vokalistlərdən sonra nəhayət 1987-ci ildə Nyu-Orleandan olan musiqiçi Phil Anselmo vokalist kimi qrupa daxil oldu. Anselmo əvvəl Samhain və Razorwhite qruplarının vokalisti idi.
Pantera 1988-ci ildə Phil Anselmo ilə Power Metal adlı ilk albomunu çıxartdı. Albom o zamanlar ağır hard rok və treş metalın qarışığı idi. Bu albom da əvvəlki albomlar kimi Metal Magic Records'dan yayımlandı. Bu albom Pantera'nın 90'cı illərdəki qlam metal musiqisini əhatə edirdi. Qrup üzvləri, "Power Metal" da daxil olmaqla hazırladığı əvvəlki 4 albomdan uzaqlaşaraq öz yeni musiqi janrını yaratdı və qruv metala doğru imic dəyişdirdi. Qrupun əvvəlki 4 albomu, artıq qrup dinləyiciləri üçün bir kolleksiya oldu.
Cowboys from Hell (1989 - 1991)
Power Metal albomu yayımlandıqdan bir müddət sonra o zamanki tanınan adı ilə "Diamond Darrell", Megadeth'in boşalan gitarist yeri üçün qrupa dəvət edildi. Darrell bu təklifi rədd etdi və Megadeth'in solisti Dave Mustaine onun yerinə Marty Friedman'ı qrupa daxil etdi. Abbott qardaşları qrup üzərində fikirlərini cəmlədirlər və Pantera 1989-cu ildə öz ticari uğurunu əldə etdi.
Qrup iki thrash metal qrupu olan Exodus və Suicidal Tendencies ilə Cowboys from Hell turuna başladı. 1991-ci ildə Robert Xelford Pantera'nın Judas Priest konsertini açanda musiqiçilərlə birgə çıxış etdi. Qrup Moskvada Tuşinskiy aerodromunda keçirilən «Monsters in Moscow» konsertində AC/DC və Metallica ilə birgə çıxış etməklə Sovet Birliyinin 1991-ci il dağılma dönəmində qərb musiqisini təmsil edərək yarım milyondan çox insan izdihamı qarşısında ifa etdi.
Vulgar Display of Power və Far Beyond Driven (1992–1994)
Pantera'nın bənzərsiz "groove" stili, 1992-ci il 25 fevral tarixli "Vulgar Display of Power" albomunda öz meyvələrini verdi. Bu albomda qrup, power metal stilini ağır hard rok ilə əvəz etmiş və ağır gitara rifflərinə daha çox üstünlük vermişdir. Albomdan iki single Panteran'ın ən önəmli iki balladı oldu. "This Love" şiddət mövzusunda unudulmaz bir mahnı oldu. "Hollow" isə daha çox Cowboys-dan olan "Cemetery Gates" mahnısını xatırladırdı. Qrup Cowboys'dan olan "Domination" adlı mahnını "Hollow" mahnısının sonuna qoşaraq "Dom/Hollow" adlı bir qarışıq yaratdı və bu qarışıq qrupun 1997-ci ildə çıxardığı konsert albomunda yer aldı. Albom Amerika musiqi siyahılarında 44-cü sıraya qədər yüksəldi. Pantera 1992-ci ilin iyul ayında ilk dəfə Yaponiyaya səfər etdi və ardından Iron Maiden və Black Sabbath ilə eyni səhnəni paylaşacağı "Monsters of Rock" festivalı üçün İtaliyaya yola düşdü. Həmin il Darrell Abbott öz təxəllüsü «Diamond Darrell»-i «Dimebag Darrell» olaraq dəyişdirdi.
Qrupun 1994-cü il 22 mart tarixli debüt albomu olan "Far Beyond Driven" ABŞ və Avstraliyanın albom siyahılarında 1-ci sıraya yerləşdi. Albomun ilk sinqlı olan "I'm Broken" 1995-ci ildə ilk dəfə "Ən yaxşı Metal Performansı" ilə Qremmi mükafatına namizəd göstərildi.
Pantera yenidən yola düşdü və "Monsters of Rock" festivalı çərçivəsində Cənubi Amerikanı gəzdi. 1994-cü il 4 iyun festival zamanı Abbott qardaşları, Vinnie Paulun Kerrang! musiqi jurnalında yayımlanan karikaturalarına görə jurnalistlərlə mübahisə etdi. Həmin ilin iyun ayında Anselmo səhnədə təhlükəsizlik əməkdaşını döyməsi ilə günahlandırıldı və növbəti gün 5000 dollar təzminat qarşılığında sərbəst buraxıldı. Məhkəmə üç dəfə təxirə salındı. 1995-ci lin may ayında o məhkəmədə haqqındakı iddialara görə üzr istədi və məhkəmə qərarı ilə 100 saatlıq həbs cəzasına məhkum edildi. Pantera 1994-cü ildə İngiltərə turuna davam etdi və ABŞ-də turnesini bitirdi.
Qrupdakı mübahisələr və The Great Southern Trendkill (1994–1996)
Anselmo bu müddət ərzində səhnədəki çıxışları ilə pis tanınmağa başladı. Monrealdakı bi konsertdə "hip hop ağdərili insanların öldürülməsini müdafiə edir" ifadəsindən sonra Anselmo, irqçilik ittihamlarını rədd etdi və şərxoş olduğu üçün belə bir səhv etdiyini deyərək üzr istədi.
Pantera'nın "The Great Southern Trendkill" adlı növbəti albomu 1996-cı il 22 may tarixində yayımlandı. Anselmo albom səsyazmasını Nine Inch Nails qrupunun solisti Trent Reznor'un Nyu-Orleandakı studiyasında qeydə aldı. Qrupun digər üzvləri isə albom hazırlıqlarına Dallasda davam edirdi. Anselmo ilə qrupun digər üzvləri arasındakı bu uzaqlaşma albomdakı vokallarda da hiss olunurdu. Qrupun əvvəlki albomları ilə müqayisədə bu albomda vokalların ağırlığı nəzərə çarpırdı. Albomdan olan "Floods" sinqılı Darrellin kompleks gitara solosu ilə bəyənildi və mahnı "Guitar World" dərgisinin hazırladığı "Bütün dövrlərin 100 ən yaxşı gitara solosu" sıralamasında 15-ci yeri tutdu.
Yüksək doza, Official Live: 101 Proof, və əlavə proyektlər (1996–2000)
1996-cı il 13 iyul tarixində Anselmo Texasda ev konsertindən bir saat sonra yüksək doza heroin qəbul etdi. Təxminən beş dəqiqə ürəyi dayanan Anselmo'ya tibb işçiləri adrenalin verdi və onu xəstəxanaya göndərdilər. Xəstəxanada oyananda ona "həyata xoş gəldiniz, siz yüksək doza heroin qəbul etmisiniz" dedilər. Növbəti gün o üzr istədi və dərman qəbul edərək bu xəstəliyə qalib gələcəyini dedi. Gitaristin sevgilisi Rita Haney'nin sözlərinə görə heroindən istifadə xəbəri Anselmo'nun hərəkətlərindən utanan Vinni ve Darrell üçün şok effekti yaratmışdı. Anselmo deyirdi ki, o 2 dəfə yüksək dozalı heroin qəbul etmişdi və bu onu zəiflətmişdi.
Qrupun bəzi canlı performanslarının yer aldığı "Official Live: 101 Proof" adlı albomu 1997-ci il 29 iyul tarixində yayımlandı. Albomda 14 konsert mahnısı və studiya işi yer aldı: "Where You Come From" və "I Can't Hide". Konsert albomu yayımlanmadan iki həftə əvvəl Pantera, Cowboys from Hell albomuna görə ilk "platinum album" mükafatını aldı. Və 4 ay sonra Vulgar Display of Power və Far Beyond Driven albomları da "platinum album" mükafatını aldı.
Qrup 1997-ci ildə Ozzfest turnesində Ozzi Ozborn, Black Sabbath, Marilyn Manson, Type O Negative, Fear Factory, Machine Head, və Powerman 5000 ilə eyni səhnəni paylaşdı.
Reinventing the Steel və son (2000–2003)
200px|thumb|right|Dimebag Darrell Pantera 1999-cu ildə Anselmo ilə studiyaya daxil oldu və "Reinventing the Steel" adlı son albomun hazırlıqlarına başladı. Albom 2000-ci ilin 21 mart tarixində yayımlandı. Albom Billboard 200 siyahısında 4-cü sıraya yüksəldi. Albomda "Revolution Is My Name" və solosu Slayer'in gitaristi Kerry King tərəfindən Dallasda Ozzfest turnesi zamanı səhnə arxasında yazılan "Goddamn Electric" mahnısı da yer alırdı. Albomdan olan "Revolution Is My Name" mahnısı 2001-ci ildə "Ən yaxşı Metal performansı" kimi Qremmi Mükafatına namizəd göstərildi. Bu, qrupun Qremmi Mükafatına namizəd göstərilən sayca 4-cü mahnısı oldu.
2000-ci ildə Pantera, Ozzfest turnesi çərçivəsində Ozzi Ozborn, Godsmack, Static-X, Methods of Mayhem, Incubus, P.O.D., Black Label Society, Queens of the Stone Age və Apartment 26 ilə eyni səhnəni paylaşdı. Həmin ilin noyabrında Anselmo, House of Shock tədbirinin 8-ci ildönümündə yıxılaraq qabırğalarını qırdı və qrupun planlaşdırdığı turne təxirə salındı.
Qrup yenidən turnelərə çıxdı və ABŞ'da, Kanadada, Cənubi Koreyada, Avstraliya və Avropada konsert verdi. Qrupun Avropadakı turu çox qısa çəkdi. Belə ki, 2001-ci il 11 sentyabr hadisələrindən sonra uçuşların təxirə salınması səbəbilə qrup 6 gün İrlandiyada, Dublində qalmalı oldu. Pantera 2001-ci il 28 avqustda Beast Feast festivalı çərçivəsində Yaponiyada son konsertini verdi. Bu, qrupun üzvləri ilə birlikdə verdiyi son konserti oldu. Qrup bütün turlarını bitirdikdən sonra 2002-ci ilin yayında 4-cü video klipi hazırlamağı planlaşdırdı. Və sonra həmin il başqa bir studiya albomu hazırlamağı planlaşdırdı.
2004-cü ilin iyulunda "Vulgar Display of Power" iki "platin albom" mükafatı aldı, növbəti ay isə "The Great Southern Trendkill" qrupa bir "platin albom" qazandırdı.
Damageplan və Dimebag Darrell cinayəti
Cinayət 2004-cü il 8 dekabr tarixində baş verdi. Damageplan, Ohayonun Kolumbus şəhərində səhnə aldığı zalda, daha ilk mahnıya başlamazdan bir neçə dəqiqə əvvəl şizofren bir Pantera fanatı olan Nathan Gale Daymbeqin başına 3 dəfə atəş etdi. Üçüncü güllədən sonra Daymbeq yerindəcə dünyasını dəyişdi. Gale, Daymbeqdən əlavə 3 nəfəri də elə səhnədəcə öldürdü və 7 nəfəri yaraladı.
Türkiyə aviasiyası
thumb|Türkiyənin ilk qadın pilotu olan [[Səbihə Göyçən.]] Türkiyə aviasiya mərkəzi — Avropa ilə Yaxın Şərq, Qafqazda və Şimali Afrikanın inkişaf etməkdə olan bazarlarla kəsişməsində yaranan bir aviasiya mərkəzi. Türkiyədə ilk aviasiya işləri 1912-ci ildə, Atatürk Beynəlxalq Hava limanı yaxınlığındakı Səfaköydə, iki anqarda və kiçik bir meydanda başladı. Türkiyə Mülki Aviasiyasının təşkilati təməlləri, Atatürkün ölkənin gələcəyini istiqamətləndirən "İstiqbal Göylərdədir" ifadəsinə uyğun olaraq 1925-ci ildə qurulan Türk Təyyarə Birliyi ilə qurulmuşdur.
İlk Mülki Hava Nəqliyyatı 1933-cü ildə "Türk Hava poçtu" adı altında 5 təyyarədən ibarət kiçik bir donanma ilə başladı. Respublikanın 10-cu ilində, Türkiyə Respublikası Milli Müdafiə Nazirliyinə bağlı olaraq qurulan "Hava Yolları Dövlət Əməliyyat İdarəsi" Türkiyədə sərnişin hava yolları qurmaq üçün vəzifələndirilmişdir. Dünya Mülki Aviasiyasının sürətli inkişafı fonunda, texnologiyada böyük irəliləyiş, 1954-cü ildə Türkiyə Respublikası Nəqliyyat Nazirliyində beynəlxalq münasibətlərin nizamlı icrası və nəzarəti üçün Mülki Aviasiya Baş İdarəsi qurulmuşdur. 18 noyabr 2005-ci ilədək Nəqliyyat Nazirliyinin əsas xidmət vahidi olan Mülki Aviasiya Baş İdarəsi, Mülki Aviasiya Baş Direktorluğunun təşkili və vəzifələri haqqında 5431 saylı Qanuna əsasən maliyyə cəhətdən muxtar olmuş və mövcud idarəetmə quruluşuna çatmışdır.
Bu gün ölkədə aviasiya fəaliyyəti Türkiyənin 2920 saylı Mülki Aviasiya Qanunu və bu çərçivədə dərc edilmiş İnzibati-Texniki Tənzimləmə və Aviasiya Təlimatları çərçivəsində həyata keçirilir.
Hava yolları
thumb|199x199px|[[Türk Hava Yolları|Türk Hava Yollarına məxsus Boeing 787-9 adlı sərnişin təyyarəsi.]] 1983-cü ildə Türkiyə hava yolları bazarı liberallaşdırılmışdır. Əvvəllər yalnız dövlətə məxsus hava yolları şirkətlərinin daxil ola bildiyi ölkənin hava limanları, 1983-cü ildə Mülki Aviasiya Qanununun qəbulu ilə özəl şirkətlərin də ölkə hava limanlarından istifadəsinə icazə verildi. Rəqabət mühitinin qurulması zamanı tənzimləmə uğursuz olduğundan, Türkiyənin milli bayraq daşıyıcısı olan Türk Hava yollarının kvaz inhisarı daha da gücləndirildi. Yalnız 2003-cü ildə, Türk Hava Yolları dövlət dəstəyindən faydalanmaqda xidmətinə davam etsə də, daha çox rəqabətə səbəb olan bazara çıxmaq üçün əsas maneələr dəf edildi.
2015-ci ildə 61,8 milyon sərnişini olan Türk Hava Yolları bu gün, xüsusən də beynəlxalq sərnişin sayına görə dünyanın ən böyük hava yollarından biridir.
Avropa, Asiya, Afrika və Amerika ölkələrində 2015-ci ilin fevral ayına qədər 280 istiqamətdə planlı xidmət göstərən Türk Hava Yolları, istiqamətlərə görə dünyada dördüncü ən çox ölkəyə xidmət verən hava yolu şirkəti olmuşdur.
Hava limanlar
2000-ci illərdən bəri ölkədə mülki aviasiyada dünya orta səviyyəsindən on qat daha sürətli böyümə müşahidə edilmişdir. Türkiyənin hava limanları 2003-cü ildə 34 milyon sərnişini idarə edirdisə, 2010-cu ildə bu rəqəm 105 milyona yüksəlmiş, bunların 52 faizi beynəlxalq reyslərdə olmuşdur. 2012-ci ildə Türkiyə hava limanları 130 milyon sərnişinə xidmət göstərərək Avropanın altıncı ən böyük aviasiya bazarına çevrildi.
2015-ci ildə İstanbul Atatürk Beynəlxalq Hava limanı 61,8 milyon sərnişini ilə dünyanın ən yaxşı 11-ci hava limanına çevrilmişdir. Köhnəlmiş hava limanı, 2019-cu ildə açılmış İstanbul Hava Limanı ilə əvəz edilmişdir. Əvvəlcə 90 milyon sərnişinə xidmət göstərən dünyanın ən böyük aeroportu terminalı ilə yeni hava limanı sərnişin tutumunu kütləvi şəkildə genişləndirilərək və daha iki terminal artırılaraq 150 milyon sərnişinə çatdırılması planlaşdırılır. 2035-ci ilə qədər yeni hava limanının ildə 260 milyon sərnişinə xidmət edən dünyanın ən böyük hava limanı olacağı proqnozlaşdırılır.
Eyni dövrdə Tokat, Kahramanmaraş, Sivas, Qaziantep və Çanaqqala, Balıkəsir və Qars hava limanları da daxil olmaqla bir çox digər hava limanları 2006 və 2007-ci illərdə yenidən istifadəyə açılmışdır. Balıkəsir Qoca Seyid Hava Limanı və Kastamonu Hava Limanında əsaslı irəliləyişlər, müvafiq olaraq 2010 və 2013-cü illərdə tamamlandı.
Tamara Yandiyeva
Tamara Yandiyeva (tam adı: Tamara Xavajovna Yandiyeva, ; ) — SSRİ və Rusiya aktrisası, İnquşetiyanın xalq artisti (2002).
Həyatı
Tamara Yandiyeva 1955-ci ildə Qazaxıstanın Karaqanda vilayətində dünyaya gəlib. Sovet və Rusiya aktrisası, estrada mahnıları ifaçısı olan T.Yandiyeva Çeçen-İnquş Respublikasının, Abxaziya, Şimali Osetiya və Rusiya Federasiyasının əməkdar, İnquşetiyanın xalq artistidir. Vokalçı kimi ilk dəfə o vaxt “Loam” qrupunun üzvü olan Ruslan Naurbiyevlə ifa etdiyi "Xyu sayran xita eça" ("Sən çeşmə başına gələndə") mahnısı ilə bütün Qafqazda tanınan T.Yandiyevanın yaradıcılığının 30 illiyi 2010-cu ilin dekabrında Moskvada qeyd edilib. Bu vaxta qədər "Saxyat" ("Saat"), "Malxa İlli" ("Günəşə həsr olunmuş nəğmələr"), "Pir doaqa malx" ("Parlayan günəş") adlı üç albom buraxdıran T.Yandiyeva bu gün də ifaçılıq fəaliyyətini davam etdirir. T.Yandiyeva çəkildiyi 18 filmin 16-da baş rolları canlandırıb: "Odlu yollar", "Dağ novellası", "Babək", "Gözlə məni", "Əjdaha ili", "Müqəddəs dəmirçixananın zəngi", "Əgər sevirsənsə", "Məhəbbətin qəribəlikləri haqqında", "Şəhrizadın daha bir gecəsi", "Dağlarda uzun əks-səda", "Salam, Gülnarə Rəhimovna!", "Şəhrizadın yeni nağılları", "Şəhrizadın son gecəsi", "Xoca Nəsrəddinin qayıtması", "Adjubanın qara şahzadəsi", "Valtasar ziyarəti və ya Stalinlə bir gecə".
Keniya
thumb|250px|Keniyanın xəritəsi
thumb|Kenya
thumb|350px
Keniya (suah. Kenya; ing. Kenya) və ya rəsmi adı ilə Keniya Respublikası  — Şərqi Afrikada dövlət. Keniya şərqdən Somali, şimaldan Efiopiya, şimal-qərbdən Cənubi Sudan, qərbdən Uqanda, cənubdan Tanzaniya ilə həmsərhəddir. Cənub-şərqdən isə Hind okeanı ilə əhatə olunmuşdur. Paytaxtı və ən böyük şəhəri Nayrobi, ümumi sahəsi 580,367 kvadrat kilometr, əhalisinin sayı 47 milyon nəfərdən çoxdur. Keniya 12 dekabr 1963-cü ildə Birləşmiş Krallıqdan müstəqillik əldə etmişdir.
Dünyanın ən korrupsiyalaşmış ölkələrinin “Transparency İnternational” tərəfindən hazırlanan cədvəlində Keniya 154-cü yeri tutur.
Qoruqlar
Samburu Milli Təbiət Qoruğu
Tarixi
Bir çox alimlərin mülahizələrinə görə Keniya ərazisi ilk insan məskənlərindən biridir. Ölkənin şərqində yerləşən Rudolf gölü sahillərində 3 milyon il bundan əvvəl yaşamış qədim insanın qalıqları və əmək alətləri aşkar edilmişdir.
Sonralar Keniya ərazisində indiki efiopiya irqinin əlamətlərinə yaxın olan insanlar məskunlaşmışlar. Burada, həmçinin koysan (indiki Cənubi Afrika) irq tipinə aid edilən tayfalar da yaşamışlar. Sonralar bu əraziyə qərbdən indiki pokomo, micikenda və syaxililərin əcdadları olan bantu dilli zənci mənşəli tayfalar gəlmişlər.
VII-VIII əsrlərdə suaxililər Keniya sahillərində bir çox ticarət mərkəzlərinin (Lamu, Manda, Pate, Malindi, Mombasa və s.) əsasını qoydular. Tədricən bu şəhərlər Afrikanın daxili rayonları ilə Hindistan və Ərəbistan arasında vasitəçilik edən liman şəhərlərinə şevrildilər. Bu limanlar vasitəsilə Afrikadan dəmir, qızıl, fil sümüyü, gərgədan buynuzu, qullar daşınır, Afrikaya digər ərazilərdən metal silahlar, sənətkarlıq məhsulları və parça gətirirdilər. 1498-ci ildə Vasko da Qamanın başçılığı ilə Hindistana dəniz yolu axtaran Portuqaliya ekspedisiyası Keniya sahillərinə gəldi. XVI əsrin əvvəllərində portuqaliyalılar Hindistana dəniz səfərləri zamanı aralıq məntəqə kimi istifadə etmək üçün Keniyanın dəniz sahillərində yerləşən bir çox liman şəhərlərini ələ keçirdilər.
Lakin XVII əsrin ortalarında Oman sultanlığının hökmdarları portuqaliyalıları Keniyadan qovmağa başladılar. 1699-cu ildə Oman imamı Sultan ibn Seyf Mombasonu tutaraq portuqaliyalıları Keniyanın bütün sahil ərazilərindən qovdular. Oman hakimləri ərəb mənşəli olduqlarını iddia edən yerli sakinlərdən Keniyanı idarə etmək üçün öz canişinlərini təyin etdi. XIX əsrin əvvəllərində qul ticarəti Keniya iqtisadiyyarının əsasını təşkil edirdi. Ərəbistanın qul tacirlərinin Afrikada yerləşən Vanqa dövlətinə gedən əsas ticarət yollarından biri də Mombasa limanından keçirdi.
Elə həmin dövrdə Mombasada suaxili mənşəli Mazrui sülaləsi Zanzibar sultanlığından ayrılaraq Şərqi Afrikanın bütün sahillərində öz hakimiyyətini bərqərar etməyə çalışırdı.
1824-cü ildə Mazrui sülaləsi Mombasa üzərində Böyük Britaniyanın protektoratlığını qəbul etdi. Lakin bu onlara kömək etmədi. 1828-ci ildə Zanzibar sultanı Mombasaya hərbi donanma göndərdi və Mazruilərin qoşunlarını məğlub etdi. Müharibə 1837-ci ilədək davam etdi və Zanzibar sultanının qələbəsi ilə nəticələndi. Mazrui ailəsinin bütün üzvləri qul kimi Omana göndərildi.
1846-cı ildən başlayaraq əvvəlcə Keniyanın dənizkənarı ərazilərində, sonralar isə ölkələrin daxili rayonlarında da xristian missionerlər görünməyə başladı. 1870-ci ildən başlayaraq Şərqi Afrika Avropa dövlətləri, xüsusilə Böyük Britaniya və Almaniya arasında mübarizə meydanına çevrildi. 1886-cı ildə Şərqi Afrikanın bölüşdürülməsinə dair tərəflər arasında bağlanmış razılaşmaya əsasən indiki Keniya ərazisi Böyük Britaniyanın təsiri altına düşdü. 1890-cı ildə Böyük Britaniya ilə Almaniya bağlanmış Helqoland müqaviləsinə əsasən ingilislər Helqoland adasının şimal hissəsini Almaniyaya verdilər, həmçinin Almaniyanın Tanqanika (müasir Tanqanikanın materik hissəsi) üzərində hüququnu tanıdı, əvəzində isə Keniya və Tanzaniya üzərində öz hüququnu təsbit etdi. 1890-cı ildə ingilislər Keniyanın daxili məhsuldar torpaqlarını mənimsəyərək, bu ərazilərdə köçürülən əhalidən - "ağlardan" ibarət koloniyaların əsasını qoydular. Artıq 1897-1901-ci illərdə Mombasadan Viktoriya gölünə qədər dəmiryol və rabitə xəttləri çəkildi. XX əsrin əvvəllərində Keniyanın sahil ərazilərində islam dini yayılmağa başladı. Birinci dünya müharibəsi illərində Britaniyanın hakimiyyət orqanları 200 min keniyalını orduya səfərbər etdilər, ənlardan əsasən hərbi yüklərin daşınması üçün istifadə edirdilər, bununla yanaşı bir neçə min keniyalı Afrika atıcılarının Kral korpusunun tərkibində döyüşçü kimi alman qoşunlarının Şərqi Afrikadakı hərbi əməliyyatlarında iştirak etmişdir. Böyük Britaniyanın müstəmləkəsi olub, 12 dekabr 1963-ci ildə müstəqillik qazanıb. Şərqi Afrikanın dinamik inkişaf edən ölkələrindən biridir.
Əhalisi
Keniyanın ən böyük etnik qrupu Kikuyular əhalinin 25%-ni təşkil edir, paytaxt Nayrobi ətrafında yaşayırlar və ənənəvi olaraq iqtidarı əlində saxlayan qrupdur.
Luhyalar ölkənin 2-ci böyük etnik qrupudur. Qərbi Keniyada Uqanda sərhədləri ətrafında yaşayırlar.
Luolar Ukereve gölü (Viktoriya gölü) ətrafında yaşayırlar və 3-cü böyük etnik qrupu təşkil edir. Uqanda və Tanzaniyada yaşayan xalqlarla qohumdurlar. Son vaxtlar bölgədə baş verən müharibələr Luoların Kikuyu iqtidarı ilə tarixi hesablaşmasından ibarətdir.
Keniyanın 4-cü böyük etnik qrupu Kalenjinlər beşinci isə Kambalardır. Kambalar ənənəvi olaraq hərbidə söz sahibi roldadır. 6-cı ən böyük etnik qrup olan Kisiilər əhalinin 6%-ni təşkil edir və siyasi olaraq Luolar kimi Kikuyu iqtidarına qarşı bir siyasət sərgiləyirlər.
Təhsil
Nayrobidəki (Keniya) Kiyanda kolleci. 1961-ci ildə fəaliyyətə başlayanda, kollec, ümumiyyətlə, bölgədə müxtəlif irqdən olan qadınların birgə təhsil aldığı yeganə mərkəz idi. Kollecin kənd təsərrüfatı ixtisası üzrə verdiyi təhsil qadınlar üçün çox əhəmiyyətlidir. Burada təhsil alanların əksəriyyəti kəndli təbəqəsinə mənsubdur.
Blennospora
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Makarov adası
Makarov adası — Nordenşeld arxipelaqına daxil olan ada. İnzibati cəhətdən Rusiyanın Krasnoyarsk diyarı Taymır Dolqan-Nenes rayonu ərazisinə daxildir. Şimal Buzlu okeanın Kara dənizi suları ilə əhatələnmişdir.
Ümumi xüsusiyyətləri
Makarov adası sabit formaya malik deyildir. Sahillərində çoxlu sayda buxtalar və burunlar vardır. Ümumilikdə isə ada şərqdən qərbə 13 km məsafədə uzanır. Adanın maksimal eni 3,5 kilometrdir. Ada mərkəzi hissədə genişlənir. Cənubunda iki elə də böyük olmayan buxtaya sahibdir. Buxtaların dərinliyi 20 metrdir. Buxtaları: Myaçnaya buxtası və Oktrıtaya buxtası.
Praktiki olaraq buzdan tamam azad olur. Ərazisində bitki örtüyünə rast gəlinir. Mamır və şibyələrə rast gəlinir. Hətta sərt otkar belə bitir. İqlimi tundra tipina aiddir. Şərq hündürlüyündə geodeziya məntəqəsi yerləşir. Qərbində isə Astronomik məntəqə vardır. 1993-cü ildə Arktika qurşağının qorunması məqsədi ilə burada qoruq yaradılmışdır. Ada da həmçinin Böyük Arktik qoruğunun ərazisinə daxildir
Tarixi
Nordenşeld arxipelaqına daxil olan bir çox adalar kimi Makarov adası 1901-ci ildə arktika araşdırmaçısı Edvard Vasileviç Toll tərəfindən kəşf edilmiş və adlandırılmışdır. Zarya gəmisi ilə hərəkət edərkən adanı kəşf edən Toll onu rus dəniz qüvvələrinin vite-admiralı Stepan Osipoviç Nakarovun şərəfinə adlandırılmışdır. O ilk dəfə qəmiqayırma sahəsindı böyük təcrübəyə sahib olmuşdur. O, həmdə arktika üçün yararlı olan dünyada ilk buzqıran olan Ermakın tikintisində rəhbər olmuşdur.
Blepharipappus
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
NGC 2037
NGC 2037, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. OCL tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Habil Əliyev (əsgər, 1971)
Habil Misir oğlu Əliyev — Qarabağ müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Habil Əliyev 1971-ci il noyabrın 28-də Ağdamın Quzanlı kəndində anadan olub. 1988-ci ildə orta məktəbi bitirəndən sonra bir müddət kolxozda çalışıb.
İşlədiyi müddətdə keçirdiyi ağır xəstəlik Habili Bakı xəstəxanalarından birinə gətirib çıxartdı. Bir neçə aylıq müalicədən sonra o, yenidən kəndə qayıtdı və artıq əsgərlik yaşının çatmasına baxmayaraq, həkimlərin qərarıyla xidmətdən möhlət hüququ aldı. Bu möhlət müddəti hər dəfə uzadıldığından güman olunurduki, həkimlər Habili hərbi xidmətdən birdəfəlik azad edəcəklər. Ancaq bu, qətiyyən onun ürəyindən deyildi. Xocalı faciəsindən, Şuşa və Laçının işğalından sonra daha onun qarşısını heç nəylə almaq mümkün deyildi. Tibbi komissiyadan keçmədiyinə görə dəfələrlə hərbi komissarlıqdan geri qaytarılan Habil, nəhayət, təkidi və inadkarlığı hesabına 1992-ci ilin 10 iyununda milli ordu sıralarına qoşuldu.
Habilin döyüş yolu Ağdam və Ağdərə bölgələrindən keçib. 1992-ci iyun yay aylarında qanlı döyüşlərdə o, fəal iştirak edib, Canyataq, Gülyataq, Qazançı, Qalayçılar, Fərrux məntəqələrinin düşməndən azad olunmasında böyük fədakarlıq göstərib. Dəfələrlə təhlükəli vəziyyətə düşsə də, yüksək döyüş qabliyyəti sayəsində özünü, döyüşçü dostlarını və sürücüsü olduğu hərbi texnikanı xilas etməyə müvəffəq olub. İki dəfə yaralanmasına baxmayaraq döyüş bölgəsini tərk etməyib və yaralandığı haqda ailəsinə heç bir xəbər çatdırılmayıb. Döyüşlərdə göstərdiyi igidliyə görə Habil vzvod komandiri vəzifəsinə təyin olunub.
1992-ci il sentiyabrın 25-də Habili son döyüşü oldu. O gün Fərrux dağı uğrunda gedən döyüşdə Habil minaatan qəlpəsindən ağır yaralanır. Çox böyük çətinliklə, maşından — maşına götürülməklə hərbi qospitala çatdırılsa da yolda xeyli qan itirir. Həkimlər onun bədənində cərrahiyə əməliyyatı aparsalarda Habili xilas etmə mümkün olmur. Habil elə qospitalda həlak olur. Habil Əliyev Quzanlı qəbirsanlığında dəfn olunub.
Şərq fəlsəfəsi
Şərq fəlsəfəsi – dünya fəlsəfəsinin qiymətli tarixi səhifəsi, əsas bünövrələrindən biri. Qədim yunan fəlsəfəsi ilə eyni dövrdə yarandığı güman edilir.
Şərq peripatetizmi
Aristotelçilik ideyalarının Şərq dünyasında təməli qoyulduqdan sonra İslam bölgəsi fəlsəfəsi formalaşmağa başladı. Peripatetizimin hərfi mənası "gəzişərək öyrənənlər"dir. Aristotelin məktəbinin yerləşdiyi yerdə çox gözəl bağ vardı və Aristotel bu bağda gəzişərək mühazirələrini deyirdi. Elə buradan da Aristotelin ideya davamçıları gəzişərək öyrənənlər adlandırılmışdır. Bu fəlsəfi ideyalar Şərq dünyasında məşşailik adı ilə tanınırdı. Qədim dövrlərdə Qərb ölkələrinin fəlsəfəsindən fərqli olaraq Şərq fəlsəfəsi öz diqqətini insan probleminə və təbiət elmlərinə yönəltmişdi, həmçinin dinlə qarşılıqlı əlaqədə inkişaf etmişdir.
Şərq fəlsəfəsində ənənəvi- liyə meyl daha güclü idi. Qərbdən fərqli olaraq Şərqdə fəlsəfə, poeziya və musiqi ayrılmaz vəhdət təşkil edir, “səma iradəsi” problemi xüsusi yer tutur, dünyada olan hər şeyin, o cümlədən insanın da “səma iradəsinə tabe olması fikri irəli sürülürdü.
Şərq peripatetik filosofları Antik fəlsəfəsinin təsiri altınqa qalaraq bu fəlsəfi ideyaları İslam dinin ehkamları ilə uzlaşdırmağa çalışırdılar. Bu metodun təməlini qoyanlar və onu davam etdirənlər çox və ya az dərəcədə bu məsələlərlə məşğul olduğundan onlar fərqli cəbhələrə ayrılırdılar.
Şərq peripatetiklərindən Əl-Kindinin, Fərabinin, İbn Sinanın, Bəhmənyarın, İbn Rüşdün və s.-lərinin adlarını çəkmək mümkündür. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, bu dövrün xüsusiyyətinə uyğun olaraq bütün elmlər fəlsəfə ilə iç-içə öyrənildiyindən adlarını çəkdiyimiz filosoflar digər elm sahələrində böyük tədqiqatçı alimlər olmuşlar. Şərq peripatetik irsinin Azərbaycanda da böyük nümayəndələri yetişmişdir. Əbülhəsən Bəhmənyar Mərzban məşhur filosof İbn Sinanın sevimli tələbələrindən olmuş, həm də onun fəlsəfi irsinin bilavasitə davamçısı olmuşdur. Digər Azərbaycan filosofu Nəsrəddin Tusi də bu fəlsəfi məktəbin məşhur simalarındandır.
İşraqilik
Işraqilik fəlsəfi təliminin banisi azərbaycanlı filosof Şihabəddin Sührəvərdi əl-Məqtul hesab edilir (h.599/m.1155 – h.587/m.1191). Əsl adı Əbu-l Fütuh Yəhya b. Həbəş b. Əmirəkdir.
Əsərləri: Mahiyyəti etibarı ilə işraqilik məşşailikdən və yeni əflatunçuluqdan qaynaqlanır. işraqilərə görə həqiqətin bilgisi mənəvi kamillik, qəlbə gələn işraq yolu ilə əldə edilir. Bütün nurlar Nurlar nuru olan Nur əl-Ənvardan süzülür. Bu nur Tanrının özüdür. insan nura sahib ola bilirsə, o var olan hər şeyə və hətta əşyalara da hökm edə, onları dəyişdirə bilər. İnsan kəşf yolu ilə tədricən zülmətdən nura yüksəlir. İşraqilərə görə insanın bədəni maddidir və bütün maddi olanlar zülmətdir. ruh bədəndən fərqli olaraq mücərrəd bir varlıqdır. ruh Sührəvərdiyə görə nurdur. o nurani bir cövhərdir və ölümə məhkum deyil. Nurlar nuru olan Nur əl-Ənvar heç nəyə ehtiyacı olmayan ilkin səbəb, bütün nurların özündən ayrıldığı nur, Vacib olan varlıqdır.
Hegel Şərq təfəkkürünü fəlsəfi fikrin aşağı səviyyəsi hesab edirdi. O göstərirdi ki. Şərq xalqlarının fəlsəfəsi müşahidə mərhələsindədir, ona görə də dünya fəlsəfəsinə layiqli bir şey verə bilməmişdir.
Sufizm
Ərəb dilindən hərfi mənada təsəvvüf sözündən qaynaqlanaraq, "yun paltar geyinmək" deməkdir. İslamiyyətin ilk çağlarında Mədinədə kimsəsiz və toplu halda yaşayan, özünü ancaq dinə və Quran elmlərinə həsr edən və Məhəmməd peyğəmbərin də çox hörmət etdiyi camaata "Suffə əhli" deyilirdi. Təsəvvüfün ümumdünya mistisizmi ilə oxşar əlamətləri olsa da təsəvvüf özünün bütün tərəfləri ilə islamidir. İslamın yayılması ilə Xilafət ölkələrində daha çox mistik təlim kimi özünü büruzə verən sufizm bütün inanan möminləri "mənəvi kamillik" yoluna dəvət edirdi. Təsəvvüfün başlanğıcı şəriət, sonu həqiqətdir. Mənəvi kamillik yoluna qədəm qoyaraq təsəvvüfə baş vuran insan bir çox hal və məqamlardan keçməli, Tanrıya qovuşmaq yolunda ruhunu inkişaf etdirməli, maddi olan bədənini tərbiyə etməli, nəfsini və şəhvət hissini boğmalıdır. Ruhi inkişaf mərtəbəsində yüksələn sufi bütün mənfur xislətlərdən xilas olaraq Tanrı dərgahına ucalmaq kimi şərəfli bir məqama çataraq həqiqətin bilgisinə vaqif olur.
Tanınmış sufilərdən Yunus Əmrə, Rəbiə əl-Ədəviyyə, Mövlana Cəlaləddin Rumi, Cüneyd əl-Bağdadi, Bəyazid Bistami Əbunəcib Sührəvərdi və s. ləri məşhurdur.
Orta əsr Şərq fəlsəfəsi
Şərq fəlsəfəsində geniş şöhrət tapmış mütəfəkkirlərdən Farabini, İbn Sinanı, İbn Rüşdü xüsusilə qeyd etmək olar. Farabini ikinci Aristotel adlandırırdılar. O, idrak nəzəriyyəsi məsələlərindən danışarkən elmi ən böyük idrak vasitəsi adlandırmışdır. Onun fikrincə, elmlər nəzəri (məntiq və təbiət elmləri və metafizika) və əməli (etika və siyasət) elmlərə bölünürlər. O, məntiqi zəkanın əsası kimi qeyd etmişdir. Onun fikrincə, məntiq insan idrakının prinsiplərini izah etdiyi kimi, etika da insanın davranış qaydalarını göstərməlidir. Şərq aləmində Farabinin davamşısı, öz dövrünün ensklopediyası, filosof və həkimlərin "knyaz"ı adlandırılan Buxaralı İbn-Sina olmuşdur. Onun fikrincə, dünya əbədi və məhvedilməzdir, onun heç nədən yaradılması ideyası cəfəngiyyatdan başqa bir şey deyildir. Onun fəlsəfəsinin ən orijinal hissəsi varlıq haqqında təlimdən ibarətdir. İbn Sina iki varlığı nəzərdən keçirir: zəruri varlıq və mümkün varlıq.
Azərbaycanda fəlsəfi fikrin inkişafı
Azərbaycanda da fəlsəfi fikir şərq ideyasında meydana gəlib inkişaf etmişdir. Fəlsəfənin əsas sahəsi olan idealizm tuturdu. XI-əsrdə Azərbaycanda fəlsəfənin inkişafı Ə.Bəhmənyarın adı ilə bağlıdır. Onun bir sıra qiymətli əsərləri olmuşdur. Bunların içərisində "Təhsil kitabı" mühüm yer tutur. O, varlığı vacib və mümkün olmaqla iki yerə bölünür. O, əqli idrakı şeylərin mahiyyətini aşkara çıxaran ən yüksək idrak növü adlandırılmışdır. O, məntiqi həm elm, həm də idrak sənəti baxımından qiymətləndirmiş və onun vəzifələrinə geniş yer vermişdir. XII əsrdə Azərbaycanda fəlsəfi fikrin nümayəndələrindən biri Nizami Gəncəvi olmuşdur. O, idealist xarakterli olub, varlığın 4 ünsürdən ibarət olduğunu göstərmişdir (torpaq, su, hava, atəş). Onun fikrincə, Allah dünyanı ilahi hökm ilə yaratmışdır. Onun dediyinə görə kainat həm yuxarıdan aşağıya, həm də aşağıdan yuxarıya doğru qurulmuşdur. Birinci hal Allahın yaradıcılıq işi ilə, ikinci hal isə peyğəmbərin meracı ilə əlaqədardır.
XIII əsrdə yaşamış Azərbaycanın ən görkəmli ensiklopedik zəkalı alimi, filosofu Nəsrəddin Tusinin fəlsəfi görüşləri fikir tarixində mühüm yer tutur. Onun 30-dan çox əsəri olmuşdur. "Əxlaqi Nasiri" əsəri xüsusilə mühüm yer tutur. Nəsrəddin Tusi varlığa yüksək qiymət verərək onu zəruri və mümkün varlıq olmaqla iki yerə bölmüşdür. Onun fikrincə, zərurı varlıq Allah, mümkün varlıq isə gerçək aləmdir. O "Əxlaqi Nasiri" əsərində əxlaqın saflaşdırılmasına həsr etmişdir. O, cəmiyyətlə insan və insanla cəmiyyət arasındakı münasibətləri də qeyd etmişdir.
Alovlan, doğma məşəlim (film, 2015)
Alovlan, doğma məşəlim qısametrajlı sənədli televiziya filmi rejissor Nəsimi Əliyev tərəfindən 2015-ci ildə çəkilmişdir. İctimai televiziyada istehsal edilmişdir. Film 2015-ci ildə Bakıda keçirilən Avropa Oyunları idman yarışından bəhs edir.
Məzmun
Film tarixdə ilk dəfə 2015-ci ildə Bakıda keçirilən Avropa Oyunları idman yarışından bəhs edir.
Filmin üzərində işləyənlər
Rejissor: Nəsimi Əliyev Operator: Manaf Quliyev, Emin Rəhimov, Fərmayıl İsmayılov, Şəhiryar Köçərizadə, Sərxan Daşdəmirov Prodüser: Kamil Muradov, Əliağa Əliyev
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2015-ci ilin Azərbaycan filmləri 2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Qalxanabənzər ətraf vəziləri
Qalxanabənzər ətraf vəziləri – glandulae parathyreoideae qalxanabənzər vəzin yan paylarının arxasında yerləşir, çox vaxt iki cüt olur; bir cüt yuxarı qalxanabənzər ətraf vəziləri – glandulae parathyreoideae superiores və bir cüt aşağı qalxanabənzər ətraf vəziləri – glandulae parathyreoideae inferiores; bəzən anomaliya olaraq birədək azalır və ya 8-dək çoxalır; rəngi sarımtıl və kərpici, hər birinin çəkisi 0,05-0,09 q, uzunluğu 4–8 mm, eni 3–4 mm və qalınlığı 2–3 mm, konsinstensiyası qalxanabənzər vəzidən bir az sərt olur. Yuxarı vəzilər qalxanabənzər vəzinin yan paylarının arxa və içəri tərəfində, aşağı vəzilər qalxanabənzər vəzinin yan paylarının aşağı üçdə bir hissəsində yerləşmişdir, beləliklə yuxarı vəzilər aşağı vəzilərdən orta xəttə yaxın olur. Bunlar qalxanabənzər vəzidən yumuşaq toxuma vasitəsilə ayrılmışlar.
Quruluşu
Qalxanabənzər ətraf vəziləri xaricdən birləşdirici toxuma kapsulu ilə örtülüdür. və özüdə xüsusi arakəsmələr vasitəsilə bir çox paycıqlara bölünmüşdür. Bunların parenximi epitel hüceyrələrdən təşkil olunmuş və epitel cisimcikləri adlanan atmalardan ibarətdir.
İnkişafı, anomaliyaları və yaş xüsusiyyətləri
Qalxanabənzər ətraf vəziləri genez cəhətcə bronxiogen vəzilərdən olub 3-cü və 4-cü udlaq ciblərinin epitelindən inkişaf edir. Bunların inkişaf mexanizmi vəzilərin inkişafı kimidir. Qalxanabənzər ətraf vəzilərinin anomaliyalarından miqdarının azalıb və çoxalması təsadüf edilir. Uşaqlarda qalxanabənzər ətraf vəziləri şəffaf və rəngləri çəhrayı olur, yaşa dolduqca onların rəngi tündləşir.
Vaskulyarizasiya və innervasiyası
Qalxanabənzər ətraf vəziləri aşağı və yuxarı qalxanabənzər arteriyalarından çıxan şaxələr (rami parathyreoidei) ilə qidalanır. Venoz qan aşağı və yuxarı qalxanabənzər venalara toplanır. Bu vəzilər qalxanabənzər vəzini innervasiya edən sinirlərlə təchiz olunur.
Vəzifəsi
Bu vəzilərin funksiyası tamamilə müəyyənləşdirilməmişdir, ancaq onun hormonu (parathormon) bədəndə kalsium mübadiləsini tənzim edir. Vəziləri bədəndən çıxardıqda hissi və hərəki sinirlərin həssaslığı olduqca artır. Əvvəlcə əzələ titrəməsi, sonra qıclıq və axırda tetanusa oxşar əlamətlər nəticəsində insan tələf olur. Beləliklə qalxanabənzər ətraf vəziləri kalsium mübadiləsini tənzim edərək onun müəyyən qismini bədəndə saxlayır, ona görə bu vəziləri çıxardıqda bədəndəki kalsiumun miqdarı azalır və nəticədə sinir-əzələ aparatının qıcıqlanma qabiliyyəti artır; çünki kalsium, ümumiyyətlə, sinir sisteminə təsir edərək onun həssaslığını zəiflədir.
Asti əyaləti
Asti əyaləti — İtaliyanın Pyemont regionunda əyalət.
Blepharispermum
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Alov (film, 1979)
Alov tammetrajlı televiziya tamaşası rejissor Lütfi Məmmədbəyli tərəfindən 1979-cu ildə ekranlaşdırılmışdır. Azərbaycan televiziyasında istehsal edilmişdir. Filmdə hadisələr baş vermiş yanğın hadisəsi ətrafında cərəyan edir. Əsas rolları Həsənağa Turabov, Sadıq Hüseynov, Vəfa Fətullayeva, Kamal Xudaverdiyev və Fuad Poladov ifa edirlər.
Məzmun
Fabrikdə yanğın baş verir, cinayət isə təmiz və namuslu, yenilikçi mühəndis Cəlal Qaşqayın (Kamal Xudaverdiyev) boynuna atılır. Əsl cani, dövlətin “cibinə girmiş” istehsalat fırıldaqçısı Əmin Bəxtiyarov (Fuad Poladov) isə azadlıqda gəzir. Belə bir şəraitdə müstəntiq Fərhad Kamalovun (Həsənağa Turabov) vəzifəsi müqəssiri aşkarlamaq, haqqı, ədaləti bərpa etməkdir.
NGC 180
NGC 180 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Balıqlar bürcü istiqamətində yerləşir. SBbc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Blepharizonia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Alov (film, 1979)
Rollarda
Həsənağa Turabov — Fərhad Kamalov Sadıq Hüseynov — Kərim Kərimli Vəfa Fətullayeva — Rəfiqə Rəhimli Kamal Xudaverdiyev — Cəlal Qaşqay Rəcibə Heybətova — Əsmər Ziyadqızı Fuad Poladov — Əmin Bəxtiyarov Yaşar Nuri — Bədəl Sadayev Hacı İsmayılov — Fərman Məcnun Hacıbəyov — usta Əliş
Yasəmən Ramazanova- Səriyyə
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1979-cu ilin Azərbaycan filmləri 1970-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Alessandriya əyaləti
Alessandriya əyaləti — İtaliyanın Pyemont regionunda əyalət. left|thumb|Map
Seylor Mun seriyalarının siyahısı (IV mövsüm)
— "Seylor Mun" animesinin Kunihiko İkuharanın rejissorluğu ilə Toei Animation tərəfindən çəkilmiş 4-cü mövsümü (128-166-cı seriyalar). Animenin digər mövsümlərində olduğu kimi bu mövsümdə də yapon qız Usaqi Tsukino və dostlarının başına gələn macəralardan bəhs olunur. Hekayə iki arkdan ibarətdir. Birinci arkda Peqasus Çibiusanın yuxularını daxil olmaqla onu Ölü Aydan qorumağa çalışır, çünki Ölü Ay dünyaya yiyələnmək yolunda onu öldürmək istəyirlər. İkinci arkda isə həmişə uşaq kimi qalmağı arzulayan Amazon Kvartetindən və Ölü Ayın lideri, Yeri işğal etmək niyyətində olan Kraliça Neheleniyadan bəhs olunur.
Mövsüm boyunca 3 parça mahnıdan istifadə edilmişdir: bir açılış mahnısı və iki bağlanış mahnısı. Açılış mahnısı Moon Lips tərəfindən ifa olunan "Moonlight Densetsu" mahnısıdır. Mövsümün 1-13-cü seriyalarında Mivako Fucitani tərəfindən ifa olunan mahnısından, qalan seriyalarında Miyuki Kacitani tərəfindən ifa olunan  mahnısından istifadə olunmuşdur.
Qazanzəmi
Qazanzəmi — Azərbaycan Respublikasının Cəbrayıl rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 7 fevral 1991-ci il tarixli, 54-XII saylı Qərarı ilə Cəbrayıl rayonunun Qazanzəmi kəndi Dağ Tumas kənd Sovetindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla Qazanzəmi kənd Soveti yaradılmışdır. 1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal olunmuşdur. 28 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.
Toponimikası
Kəndin adı Qazan (şəxs adı) və zəmi (əkin yeri) sözlərinden ibarət olub, "Qazanın yeri, əkin sahəsi" mənasındadır.
Byella əyaləti
Byella əyaləti — İtaliyanın Pyemont regionunda əyalət.
Qazanzəmi
Tarixi
Qazanzəmi kəndi Cəbrayıl bölgəsinin inzibati ərazisinə daxildir. Qazanzəmi kəndinin ətraf ərazisi Xocavənd və Qubadlı rayonlarının torpaqları ilə həmsərhəddir. Qazanzəmi kəndi Cəbrayıl bölgəsinin şimal-qərb sərhəddində yerləşən ən ucqar yaşayış məntəqəsi olsa da, çox abad kəndlərindən biri idi. Zəhmətdən, əməksevərlikdən qorxusu olmayan kənd əhalisi halal zəhmətləri hesabına özlərinə gözəgəlimli, abad, çox gözəl şərait, gün-güzəran düzəltmişdilər. Iki mərtəbəli və ya kürsülü, aynabəndli, damı dəmirli daş evlər tikdirmiş, qapılarına yaxın-uzaq məsafələrdəki bulaqlardan su xətləri çəkdirmiş, su kalonkaları, əsasən odunla qızdırılan hamamlar tiktirmişdilər. Evlərində bir çoxları isə istilik sistemləri quraşdıraraq müasir tələblərə və şəraitə uyğun həyat tərzi keçirməkdə qərarlı olmuşdular. Kənddə ümumi istifadədə olan təhsil, səhiyyə, mədəniyyət, ticarət və iaşə müəssisələri də fəaliyyət göstərirdi.
Ancaq sovet hakimiyyəti illərində təsis edilən Dağtumas kənd sovetinın inzibati ərazi vahidində yerləşən yaşayış məntəqələrindən bir kimi adı ayrıca qeydə alınmışdır. Əhalisi başqa kənd icması kimi təsərrüfatbaşına kitablara salınmışdır. Söyüdlü, Xanağabulağı kimi ətrafındakı kiçik yaşayış məntəqələri də onun tərkibində göstərilmişdir. 1933-cü ildə Qazanzəmi, Söyüdlü, Xanağabulağı kəndlərini əhatə edən və mərkəzi malikanəsi Qazanzəmi kəndində yerləşən kolxoz qurulmuş və kolxoza Kalininin adı verilmişdir.
Ilk kolxoz sədri isə 30-cu illərdə "banditlərə" qarşı mübarizə aparmaq üçün təşkil edilən qırmızı partizan dəstələrinə qoşulan Məhəmməd Imiş oğlu seçilmişdi. Lakin üstündən az keçməmiş camaatın təzyiqi ilə onu Mustafa Molla Abasqulu oğlu əvəz etmişdir. Lakin rayon rəhbərliyi yenidən Məhəmməd Imiş oğlunu kolxoz sədri vəzifəsinə qaytarmağa cəhd göstərir. Seçki iclası keçirilərkən rayon nümayəndəsi kolxoz üzvlərinin ciddi müqavimətinə rast gəlir. Bu hadisə 1938-ci ilin qış aylarında baş vermişdir. Sözündən dönməyən rayon nümayəndəsi o zaman belə bir fikir ortaya atır. Kolxoz sədri nə biz deyən, nə də siz deyən şəxs olmayacaq. Özünüzə üçüncü bir şəxsi kolxoz sədri seçməyi məsləhət görürəm. Bu zaman çoxluğun razılığı ilə kəndin ilk komsomolçularından olan və öz diribaşlığı ilə seçilən Ələkbər Məhəmməd oğlu kolxoz sədri seçilir və 4 ilə yaxın daha doğrusu, haqq dünyasına köçənədək bu vəzifədə çalışır. Ələkbər Məhəmməd oğlu haqqında nəql edirlər ki, Böyük Vətən müharibəsi başlayan zaman gənc kolxoz sədri də hərbi səfərbərliyə alınır. Çağırış vərəqəsini alıb evinə gələn Ələkbər Məhəmməd oğlu həmin gün soyunub yatağına girərkən üzünü göylərə tutaraq deyir: "Ya Allahım, əgər mən sabah yola düşəcəyim o uzaq yerlərdə ölüb-qalacağamsa, od-alovun içindən sağ-salamat geri qayıtmayacağamsa elə bu gecə canımı al. Məni o qərib yerlərdə öldürmə". Deyilənə görə həmin gecə sağ-salamat yuxuya gedən Ələkbər Məhəmməd oğlu bir daha yuxusundan ayrılmır, haqq dünyasına köçür. Bir müddət isə həmin vəzifədə yerinə Əmrah Zülfüqar oğlu işləyir. Müharibədən sonrakı illərdə Mustafa Molla Abasqulu oğlu təkrar kolxoz sədri vəzifəsinə seçilir. Lakin bu dəfə onun bəxti gətirmir. Kənddə baş verən oğurluq hadisəsi ilə bağlı gözaltına alınır. Daha doğrusu, "Sovet müəlliminə şər atdığına görə" həbs edilir. 40-cı illərin sonunda Qazanzəmi, Söyüdlü, Xanağabulağı kəndlərini əhatə edən Kalinin adına kolxoz, Çullu kəndində təşkil edilmiş Jdanov adına kolxoz, Dağtumas kəndində fəaliyyət göstərən Vorosilov adına kolxoz, Qarağac, Sofulu, Çələbilər kəndində təşkil olunmuş Qara İlyasov adına kolxoz, Dağmaşanlıda təşkil edilmiş M.C.Bağırov adına kolxoz ləğv edilərək onların bazasında mərkəzi malikanəsi Dağtumas kəndində yerləşən iriləşdirilmiş Cdanov adına kolxoz yaradılır. Cdanov adına kolxozun da ömrü uzun olmur. 1963-cü ildə Cdanov adına kolxoz iki yerə bölünür. Sovet hökumətinin əhli-kef rəhbəri N.S.Xuruşovun iriləşdirilmiş kolxoz demokratiyası da özünü doğrultmur.
Yenidən kolxoz bölgüsü aparılarkən mərkəzi malikanəsi Çullu kəndində yerləşən və Qazanzəmi, Söyüdlü, Xanağabulağı kəndlərinin də daxil olduğu ikinci bir təsərrüfat – Xanlar adına kolxoz təşkil edilir. 1971-ci ildə Dağtumas kənd sovetinin inzibati ərazisində dövlət təsərrüfatı yaradılır. Jdanov adına Dağtumas üzümçülük savxozu təşkil edilərkən Xanlar adına kolxoz da ləğv edilərək ərazisi həmin sovxozun tərkibinə daxil edilir. 1980-ci illərin sonunda yenidənqurmanın gətirdiyi abı-hava ilə əlaqədar olaraq sovxozların ləğv edilməsi, xırda təsərrüfatlara bölünməsi prosesi başlayır. Jdanov adına üzümçülük sovxozunun da bazasında üç kolxoz yaradılır. Bunlardan biri də böyük Azərbaycan şairi Məmməd Hüseyn Şəhriyarın adını daşıyan kolxoz olur. Belə ki, mərkəzi malikanəsi yeni qəsəbədə bərqərar olan Dağmaşanlı kəndində yerləşən və Qazanzəmi, Söyüdlü, Xanağabulağı kəndlərini birləşdirən Şəhriyar adına kolxoz təsis edilir.
Əhalisi
Əhalisinin sayı 01.01.2008-ci ilin statistik məlumatına görə 462 nəfərdir.
İqtisadiyyatı
Kənd əhalisinin əsas məşğuliyyətini heyvandarlıq, taxılçılıq, bağçılıq, üzümçülük, bostan-tərəvəzçilik və arıçılıq təşkil edib.
Robert Pattinson
Robert Tomas Pattinson — ingilis aktyor, model və musiqiçisidir. Anasının adı "Kleyr", atasının adı isə "Riçard"'dır. "Lizi" və "Viktoriya" adında iki bacısı var. Londondakı Harrodiyan Özəl Məktəbinin məzunudur.
Karyerası
Pettinson aktyorluq karyerasına qısa vaxt əvvəl Ali Edelin rejissorluq etdiyi, Sem Vest və Benno Furmannın baş rolda yer aldığı, bir alman dastanı olan Nibelunq ilə bağlı "Nibelunqların üzüyü" filmi ilə başladı. Riz Uiterspunun "Qürur Dünyası" filminin iki alternativ film qapanışının birində, Uiterspunun oğlu rolunda yer alsa da bu film qapanışı işlədilmədi.
Herri Potter və Atəş Qədəhi filminin oyunçu heyətinə, Üç cadugər turnirində Hoqvartsı təmsil edəcək olan Sedrik Diqqori roluyla qatıldı. Twilight adlı kitabın filmində Edvard Kalleni canlandırdı. 2009-cu ildə nümayişə girən Salvador Dali və Federiko Garsiya Lorka arasında varolduğu düşünülən eşqi izah edən Kiçik Küllər filmində Dalini canlandırdı. Alatoran filmi ilə böyük çıxış edən oyunçunun 2009–2010-cu illəri üçün Məni Xatırla, Azad Məhkumlar və Alatoran Seriyasının 2.filmi olan "Yeni Ay" ilə 3 film proyekti vardır.
Namiq Qaraçuxurlu
Həyatı
Namiq Qaraçuxurlu 8 noyabr 1978-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur.
İlk meyxanasını 1993-cü ildə deyən meyxanaçı sonralar müəyyən səbəblərdən bir neçə il sənətinə fasilə vermişdir.
Uzun müddət Aygün Kazımova ilə duet oxumuşdur.
Sözləri Namiq Qaraçuxurluya aid olan "Yine Tek" mahnısını Türkiyənin məşhur sənətcisi Ajda Pekkan ifa etmişdir.
Şəxsi həyatı
Müğənni evliliyini 12 oktyabr 2015-ci ildə etmiş və bir qız övladı dünyaya gəlmişdir.
Kuneo əyaləti
Kuneo əyaləti — İtaliyanın Pyemont regionunda əyalət.
Kanal
Kanal ( – boru) — Hidrotexnikada suyun basqınsız hərəkəti üçün çəkilən düzgün formalı süni məcra (su yolu), təyinatdan asılı olaraq gəmiçilik kanalı, energetika kanalı, suvarma kanalı və s. növləri var.
Gəmiçilik kanalı dəniz, göl və gəmi üzən çayları birləşdirmək, gəmi hərəkətini asanlaşdırmaq, su yollarını qısaltmaq və s. məqsədlərlə çəkilir.
Energetika (derivasiya) kanalları su elektrik stansiyaları komplekslərinə daxildir.
Suvarma kanalları əkin yerlərinin suvarılması üçündür, məs. Samur-Abşeron kanalı, Yuxarı Qarabağ kanalı, Yuxarı Şirvan kanalı. Kanalların en kəsiyi düzbucaqlı trapesiya, üçbucaqlı, yarımdairə və s. şəklində olur. Axın və dalğa təsirindən kanal dibinin yuyulmasını, suyun torpağa hopmasını azaltmaq (kanalın suburaxma qabiliyyətini çoxaltmaq) üçün müxtəlif üzlük materiallarından (məsələn: beton, dəmir-beton) istifadə olunur.
Karst
Karst (, Yuqoslaviyanın şimal-qərbində yerləşən platonun adından) – suyun süxurları əritməsi, onlarda boşluqların və bunlarla əlaqədar olaraq yer səthində və dərinlikdə özünəməxsus relyef formalarının əmələ gəlməsi hadisəsi.
Karst suda asanlıqla əriyən süxur (əhəngdaşı, dolomit, təbaşir, gips, daşduz) qatlarında geniş inkişaf edir. K. yer səthində qıf, boşqab şəklində mənfi relyef formaları əmələ gətirir. Karst nəticəsində yer səthi altında xeyli dərinlikdə boşluq yaranır ki, buna mağara deyilir.
Azərbaycanda
Azərbaycan Respublikasında təqribən 6 min km² Karst sahəsi var. Bunun 3,7 min km²-i Böyük Qafqazda, 2 min km²-i Kiçik Qafqazda, təqribən 300 km²-i Naxçıvan Muxtar Respublikasındadır. Azərbaycanda ən çox yayılan və ümumi uzunluğu 4 min m-ə çatan təqribən 240 Karst mağarası (ən böyükləri: Azıx, Tağlar, Şuşa, Dağtumas və s.) var.
Qədir Qızılsəs
Qədir Qızılsəs ya da doğum soyadıyla Məmmədov — azərbaycanlı müğənni.
Həyatı
1983-cü ildə ilk Audio Kasseti çıxıb. 2002-ci ildə Azərbaycan Tələbə Gənclər Təşkilatının respublika bütün müğənnilərin ifası üzrə keçirdiyi sorğuda "Qayıt" mahnısı ilə birinci yeri tutub. "Qızıl səs" Mükafatına layiq görülüb.
Prozopaqnoziya
Prozopaqnoziya — insanların üzünü unutmaq xəstəliyi, "Mən səni haradansa tanıyıram, amma yadıma sala bilmirəm" ifadəsinin elmi dildə səslənməsi.