cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aydın Dadaşov
Fəaliyyəti
Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin "Kino və televiziya" fakültəsinin "Kinoşünaslıq" kafedrasının rəhbər olmuşdur. Burada o, "Ekran dramaturgiyası", "Ssenari yaradıcılığı", "Televiziya tənqidi" və "KİV-də reklam və marketinq problemləri" fənnlərini tədris etmişdir.
Kinoda 30-a yaxın filmin rejissoru, 50-ə yaxın filmin ssenari müəllifi olmuşdur. Eyni zamanda bir neçə filmdə film direktoru və redaktor kimi çalışmışdır.
Filmoqrafiya
Ssenari müəllifi kimi
Redaktor kimi
Faxonia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Növləri
Faxonia pusilla Brandegee
IELTS
IELTS (abbr. International English Language Testing System; ) - ana dili İngilis dili olmayanlar üçün İngilis dilinin beynəlxalq standartlaşdırma testi.
Əhəmiyyəti
Dəyərləndirmə
IELTS imtahan qiyməti 1-9 arası müəyyən olunur.
Davud Ağamirzadə
Ağamirzadə Davud Əsgər oğlu (? – ?) - Azərbaycan şairi. 1918-20- illər milli istiqlal poeziyasının nümayəndələrindən biri.
Həyatı
Bu dövrdə "Azərbaycan" qəzeti öz ətrafında Cümhuriyyəti ruh yüksəkliyi, sevinclə qarşılayan görkəmli sənətkarlarla yanaşı, gənc ədəbi qüvvələri də birləşdirirdi. Davud da Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövrü ədəbi mühitində seçilən şairlərdən idi. Yaradıcılığında əsgər şeirləri, azad vətəni, milli bayrağı tərənnüm, xalqı birliyə çağırış ruhlu şeirlər mühüm yer rutur. Şair Azərbaycan bayrağını, onun üzərində parlayan ay-ulduzu belə vəsf edirdi: Üzərində göründükcə ulduzun Şeir söylər sənə nazlı tiirk qızı Sən çırpındın, sən yüksəldin, göründün Və tanıtdın millətlərə sən bizi Davudun əsgər şeirlərində ("Əsgər şərqisi", "Məqsədimiz", "Bir əsgərin dilindən", "Azərbaycan ordusuna", "Əsgər") vətənə sonsuz sevgi, torpağımızın hər qarışı uğrunda canını qurban verən Azərbaycan əsgərinin şücaəti, milli istiqlalımızın qorunması tərənnüm edilir. Davud müstəqillik rəmzi kimi tərənnüm etdiyi üçrəngli milli bayrağı xalqın əsarət və köləliyinə qoyulan nöqtə kimi mənalandırır.
Əbülhəsən Anaplı
Əbülhəsən Anaplı — Azərbaycan teatrının ən görkəmli komiklərindən biri, aktyor.
Həyatı
1894-cü ildə Quba da doğulub. Uşaqlığı Bakıda keçən Əbülhəsən səhnəyə ilk dəfə 1911-ci ildə çıxıb. "Nicat", "Səfa" mədəni-maarif cəmiyyətlərinin teatr truppalarında, Hüseynqulu Sarabskinin "Müsəlman opera artistləri", "Zülfüqar bəy və Üzeyir bəy Hacıbəyov qardaşlarının "Hacıbəyli qardaşlarının opera-operetta artistləri dəstəsi"ndə faciə, dram, əsasən komediya tamaşalarında cazibəli səhnə surətləri yaradıb. Soyadı bəzi afişa və proqramlarda "Anaplinski" kimi də göstərilib.
Yaradıcılığı
Əbülhəsən Anaplı Azərbaycanın ilk parodiya aktyorlarından biridir. O, sənət dostu Rza Darablı ilə birgə böyük maraqla qarşılanan konsertlər vermiş, burada faciə aktyorlarından Hüseyn Ərəblinski nin, Abbas Mirzə Şərifzadə nin, komiklərdən Mirzağa Əliyevin, Hacıağa Abbasovun, opera ustası Hüseynqulu Sarabski nin, qadın rollarının mahir ifaçısı Əhməd Ağdamski nin və başqalarının oyun tərzlərinə maraqlı parodiyalar etmişdir. Yaradıcılığı qaravəlli oyun prinsipləri, çevik improvizə bacarığı ilə seçilib. Gözəl və məlahətli səsi, zərif plastikası aktyorluq imkanlarına genişlik verib.
Çıxış etdiyi tamaşalar və oynadığı rollar
Qafqazın, İranın bir çox şəhərində qastrol səfərlərində olmuşdur. Komik aktyor olan Anaplı Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə (1918-1920) Azərbaycan dramaturgiyasının ən yaxşı nümunələrində - Mirzə Fətəli Axundzadə nin "Hacı Qara" tamaşasında Kərəməli, Z.Hacıbəylinin "Evliykən subay" tamaşasında Qaraçı, Üzeyir Hacıbəyli nin "Arşın mal alan" və "Məşədi İbad" tamaşalarında Vəli, Hambal, Nəcəf bəy Vəzirov un "Keçmişdə qaçaqlar" tamaşasında Pirverdi, Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev in "Pəri cadu" tamaşasında Niyaz və Əmrah, "Dağılan tifaq" tamaşasında Gənc, Əbdül, İmamverdi, "Ac həriflər" tamaşasında Həsən, Nəriman Nərimanovun "Nadir şah" tamaşasında Cavad, Cəfər Cabbarlı nın "Ədirnə fəthi" tamaşasında Molla Hacı, Rza Zakinin "Sultan Əbdülhəmidin xəli" tamaşasında Abdulla bəy, Mirzəbala Məmmədzadə nin "Bakı uğrunda müharibə" və ya "Nuru paşanın igidliyi" tamaşasında Samson, İsa bəy Aşurbəyli nin "Azərbay və Can" tamaşasında İvan, Fridrix Şiller in "Qaçaqlar" tamaşasında Papas, Vilyam Şekspir in "Kral Lir" tamaşasında Təlxək, İvan Turgenev in "Pulsuzluq" tamaşasında Kərbəlayı Vəli, İsmayıl Rüstəmbəyovun "Dövləti-bisəmər" tamaşasında isə Abdulla rollarını ifa etmişdir.
Ölümü
1921-ci ilin fevralında Əbülhəsən Anaplı sənət dostu Mir Paşa Sadıqovla kiçik təbliğat dəstəsi ilə Qarabağın Keşiş kəndində çıxış edəndən sonra gecə erməni daşnakları tərəfindən qətlə yetiriliblər.
Ayrılıq (film, 1995)
Ayrılıq qısametrajlı bədii filmi rejissor Elçin Cahangirli tərəfindən 1995-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Azərbaycan televiziyası nda istehsal edilmişdir. Film Əlfi Qasımovun "Qağayı fəryadı" povestinin motivləri əsasında çəkilib. Film vaxtilə bir-birini sevən iki gəncin taleyindən bəhs edir. Əsas rolları Nailə Əliyeva və Elçin Cahangirli ifa edirlər.
Məzmun
Onlar illər sonra bir toy mərasimində qarşılaşırlar. Vaxtilə bir-birilərini sevən bu gənclər baş verən bəzi hadisələr səbəbindən ayrılırlar. İllər sonra bu təsadüfi görüş hər ikisinin sevgi xatirələrini canlandırır. Ancaq necə deyərlər: Ötən günə gün çatmaz, calasan da günü günə...
Film haqqında
Film Əlfi Qasımovun "Qağayı fəryadı" povestinin motivləri əsasında çəkilib.
Filmin üzərində işləyənlər
Əsər müəllifi: Əlfi Qasımov Rejissor: Elçin Cahangirli Operator: Cabbar Kamaloğlu
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1995-ci ilin Azərbaycan filmləri 1990-cı illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Feddea
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Növləri
Feddea cubensis Urb.
Murtuza Axundzadə
Murtuza Axundzadə (1877-1920) — Azərbaycan milli azadlıq hərəkatının fəal iştirakçılarından biri. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin üzvü.
Həyatı və ailəsi
Murtuza Axundzadə 1877-ci ildə Quba qəzasında tacir ailəsində anadan olub. O, Qubada seçilən, fəallığı ilə diqqətçəkən ziyalılardan idi. Buna görə, 1918-ci ildə Azərbaycan Cümhuriyyəti qurulanda, Quba sakinləri onu parlament üzvlüyünə layiq bilmişdilər. Murtuza bəy «Müsavat» fraksiyasına daxil olmuş və parlamentin 96 üzvündən birinə çevrilmişdi. Bu zaman onun 41 yaşı vardı. Murtuza Axundzadə və xanımı Nəcimə Axundzadənin 9 övladı olub: Məmmədağa, Ələkbər, Xanım, Mina, Ağaəli, Yusif, Dürsədəf (ikisi körpə ikən vəfat etmişdi).
Parlamentdəki çxışları
Quba məsələsi ilə bağlı parlamentdə 1919-cu il fevralın 5-dəki çıxışında bildirirdi:
Sonrakı çıxışlarının birində isə qeyd edir ki:
Ailə üzvlərinin xatirələri
Oğlu Yusifin xatirələri:
1918-ci ilin iyunun 15-də Murtuza bəy həbs olunur həmin günlə bağlı qızı Minanın xatirəsi:
Ölümü
1920-ci ilin aprelin 28-də Cümhuriyyət Parlamenti müəyyən şərtlərlə hökuməti bolşeviklərə verdi. Ancaq az sonra məlum oldu ki, onlar heç bir şərtə əməl etməyəcəklər. Artıq hakimiyyət tamam bolşeviklərin əlində idi. Belə olunca, yeni hakimiyyət əvvəlki iqtidarın izlərini silməyə başlayır. Cümhuriyyətlə bağlı hər kəs ya yenidən qayıdıb nəyisə dəyişə bilmək üçün gizli yolla Türkiyəyə keçir, ya da Nargin adasında «xalq düşməni» damğası ilə güllələnərək Xəzər sularına qərq olurdu. 1920-ci ildə Murtuza Axundov «xalq düşməni» kimi güllələnmiş və yalnız 72 il sonra bəraət almışdı.
Feldstonia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Euonymus dichotomus
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Feldstonia
Növləri
Feldstonia nitens P.S.Short
Euonymus dichotomus
Areal
Hindistanın şimal-qərbində və Şri-Lankada bitir.
NGC 5005
NGC 5005, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Tazılar bürcü istiqamətində yerləşir. SBbc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Algimantas Masyulis
Algimantas Masyulis — (Algimantas Masiulis; ) — sovet və Litva tetr və kino aktyoru, Litva SSR-nin Xalq artisti (1981), Böyük Knyaz Gedimanas Ordeni komandoru.
Həyatı
Algimantas Masyulis 10 iyul 1931-ci ildə anadan olub. Panevejissk Dram Teatrı nəzdindəki studiyada təhsil alıb (1948). Panevejissk Dram Teatrında (1948-1976), Kaunas Akademik Dram Teatrında (1978) çalışıb. Litva xalq artistidir (1981). 19 avqust, 2008-ci ildə vəfat etmişdir.
Konstantin Sençixin
Gənclik, Xətai və 20 yanvar metrostansiyaları nın memarıdır.
Həyatı və fəaliyyəti
Sençixin Konstantin İvanoviç 1905-ci ildə Bakı şəhərində dünyaya gəlib. Azərbaycan Politexnik İnstitutunda təhsil alıb. Mikayıl Hüseynov və Sadıq Dadaşovla eyni qrupda təhsil alıb.
Sençixinin ilk işi Sabunçu da tikilmiş fabrika mətbəxdir. Bu həm də onun diplom işi idi. Daha sonra onun layihəsi ilə Suraxanı da da fabrika-mətbəx tikilir. Tikilmiş fabrika-mətbəxin şəkilləri 1934-cü ildə "Arxitektura SSSR" jurnalının 6-cı sayında yayımlanır.
Fəaliyyət göstərdiyi illər ərzində Bakı şəhərində onun layihələri əsasında Azərbaycan Tibb İnstitutunun binası, "Dinamo" İdman Kompleksi, Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin binası, Səməd Vurğun və Bakıxanov küçələrinin kəsişməsindəki yaşayış və inzibati binalar kompleksi, Lökbatan Mədəniyyət Sarayı, Monolit və Artistlər Evi tikilib.
"Yalançı Bakı" layihəsi
İkinci Dünya Müharibəsinin ilk günlərindən Bakını və buradakı çoxsaylı sənaye obyektlərini hava hücumlarından qorumaq üçün bütünlüklə paytaxtın maskalanması ideyası aktuallaşır. SSRİ Dövlət Müdafiə Komitəsinin Baş Qərargahı bununla bağlı qərar qəbul edərək Konstantin Sençixini Bakı şəhərinin maskalanması xidmətinə rəis təyin edir. Şəhəri maskalamaq üçün və şəhərdəki binaları havadan müşahidə etmək üçün onun ixtiyarına bir təyyarə də ayırırlar.
Bakı metrosu
thumb|Azərbaycan poçt markası Konstantin Sençixin uzun illər "Bakımetrolayihə"-yə rəhbərlik edib. Birinci xəttin texniki layihəsi hazır olduqdan sonra Sençixin Moskvaya SSRİ Nəqliyyat Nazirliyinə layihəni təqdim etmək üçün gedib. Lakin iclasda nazir təklif edib ki, metroya ayrılan xərclər platformaların uzunluğunu və vaqonların sayının azaltmaqla azaldılsın. Lakin Sençixin bununla razılaşmır o qeyd edir ki, Bakı sənaye şəhəridir və əhalisi sürətlə artır indi pula müəyyən qədər qənaət etmək sonradan xərclərin daha da artmasına səbəb olacaq. Əhali artdıqca platformaları və stansiyaları da böyütməyə, vaqonları artırmağa ehtiyac yaranacaq. Mövcud stansiyanın böyüdülməsi isə daha çox xərc aparır nəinki yeni stansiyanın tikilməsi. Bununla da o naziri razı sala bilir və istədiyi məbləği alır.
Birinci xəttin inşası bitdikdən sonra Sençixin Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni ilə təltif olunub. Gənclik, Depo, Xətai və 20 yanvar metrostansiyaları Sençixinin layihələri əsasında tikilib. Onun son işi 20 yanvar metrostansiyası olub. Bu stansiyanın layihəsini o Tokay Məmmədovla birgə hazırlayıb. Xəstə olduğu üçüb stansiyanın layihəsini də xəstəxana da işləyib.
1985-ci ildə Bakıda dünyasını dəyişib.
Azər Zeynalov (müğənni)
Azər Zeynalabdin oğlu Zeynalov — Azərbaycan və Dağıstan Respublikalarının Xalq artisti, professor.
Həyatı
2001-2003-cü illərdə, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013-cü il, 30 aprel 2014-cü ildə, 6 may 2015-ci ildə, 6 may 2016-cı ildə , 1 may 2017-ci ildə , 9 may 2018-ci ildə , 10 may 2019-cu ildə , 7 may 2020-ci ildə , 7 may 2021-ci ildə , 10 may 2022-ci ildə və 6 may 2023-cü ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.
NGC 2086
NGC 2086, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktik dumanllıqdır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. EN tipli. tərəfindən ildə 22.86 sm (9 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Fikrət Məmmədov (dövlət xadimi)
Fikrət Fərrux oğlu Məmmədov — Azərbaycan hüquqşünası və dövlət xadimi, Azərbaycan Respublikasının ədliyyə naziri (2000-ci ildən), I dərəcəli dövlət ədliyyə müşaviri.
Həyatı və fəaliyyəti
Fikrət Məmmədov 1977-ci ildə M. V. Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsini, 1988-ci ildə Bakı APM-nı (Dövlət İdarəçilik Akademiyası) bitirmişdir. Əmək fəaliyyətinə 1977-ci ildə rayon prokurorunun köməkçisi kimi başlamış, Bakı şəhər prokurorluğunda istintaq şöbəsinin prokuroru, respublika prokurorluğunda Təşkilat-nəzarət şöbəsinin böyük prokuroru və rəisi vəzifələrində işləmiş, həmin vəzifədən Azərbaycan KP MK İnzibati orqanlar şöbəsində hüquq mühafizə orqanları ilə iş üzrə təlimatçı vəzifəsinə keçirilmişdir.
Sonralar respublika Baş Prokurorluğu Hüquqi təminat idarəsinin rəisi, Sumqayıt şəhər prokuroru, 1994–2000-ci illərdə Baş prokurorun müavini olmuş, 2000-ci ilin aprel ayında Azərbaycan Respublikasının ədliyyə naziri təyin edilmişdir. Daha sonra formalaşmış hökümətlərdə F. Məmmədov 4 dəfə bu vəzifəyə yenidən təyin olunmuşdur. 2005-ci ildən Məhkəmə-Hüquq Şurasının sədridir, və bu vəzifəyə dəfələrlə yenidən seçilmişdir. I dərəcəli dövlət ədliyyə müşaviri ali xüsusi rütbəsindədir. Qeyd olunur ki, F. Məmmədov ölkəsinin məhkəmə sisteminin təkmilləşdirilməsinə və beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırlımasına töhfələr vermişdir.
Beynəlxalq Prokurorlar Assosiasiyasının senatoru və fəxri üzvü, Beynəlxalq Antikorrupsiya Orqanları Assosiasiyasının və BMT-nin Cinayətkarlığın qarşısının alınması və cinayət ədliyyəsi üzrə Konqresinin vitse-prezidentidir.
Evlidir, 4 övladı var.
Təltifləri
Fikrət Məmmədov, həmçinin beynəlxalq təşkilatların və xarici dövlətlərin medallarına və digər mükafatlarına layiq görülmüşdür.
Zemfira Sahilova
Zemfira Avramovna Sahilova (oset. Цъæхилты Аврамы чызг Земфирæ; d. 24 aprel 1943, Alagir, Şimali Osetiya MSSR, RSFSR, SSRİ) — Sovet və Rusiya teatr və kino aktrisası, pedaqoq, Petrovsk Elm və İncəsənət Akademiyasının həqiqi üzvü, "Katyuşa" Estetika və Gözəllik İnkişaf Mərkəzinin təsisçisi və rəhbəri, Moskva Mərkəzi İncəsənət İşçiləri Evinin idarə heyətinin üzvü, Rusiya Dizaynerlər İttifaqının üzvü, Rusiyanın əməkdar incəsənət xadimi, Alaniya Şimali Osetiya Respublikasının əməkdar incəsənət xadimi.
Həyatı
24 aprel 1943-cü ildə Şimali Osetiyanın Alagir şəhərində anadan olmuşdur.
1966-cı ildə Boris Şşukin adına Teatr Məktəbində B. Y. Zaxava və A. İ. Borisovun kursunu bitirmişdir. Təhsil aldığı illərdə Vaxtanqov teatrında çıxış etmişdir. Daha sonra Mossovet adına teatrda fəaliyyət göstərmişdir. 1960-cı illərin sonunda teatrın əsas heyətinin tərkibində Vadim Beroyev və Tatyana Bestayeva ilə yanaşı, səhnəyə "Osetin qışlağı" adlı gənclərdən ibarət qrup da çıxırdı. Gənc olmalarına baxmayaraq, həmin dövrdə xeyli məşhurluq əldə etmişdilər.
Zemfira Sahilova 1970-ci illərdə teatrı tərk etmiş və gələcək fəaliyyətini kinematoqrafla bağlamışdır.
Tanınmış Azərbaycan kinorejissoru Həsən Seyidbəylinin "Sən niyə susursan?" kinofilmində çəkilən Zemfira Sahilovanın, bu filmin köməyi ilə kino aktrisası kimi ampluası müəyyən edildi. Bundan sonra onu tez-tez gözəl qadınların, daha çox SSRİ-nin cənub və şərq xalqlarının nümayəndələrinin rolunu ifa etmək üçün kinoya dəvət edirdilər.
Moskva Mərkəzi İncəsənət İşçiləri Evinin idarə heyətinin və Rusiya Dizaynerlər İttifaqının üzvüdür. Rusiyanın əməkdar incəsənət xadimi fəxri adına layiq görülmüşdür.
O, istedadlı, ehtiraslı, heyranedici dərəcədə gözəldir.
Euonymus verrucosoides
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Euonymus walkeri
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
TOEFL
TOEFL (ingilis dilində Test of English as a Foreign Language – Xarici Dil Qismində İngilis dili Testi deməkdir) imtahan verən şəxsin ingilis dilini akademik səviyyədə necə qavraya bildiyini dəyərləndirən imtahandır. ABŞ və digər ingilis dilli ölkələrdəki universitetlərdə təhsil almaq üçün əvvəlcə TOEFL imtahanlarından keçmək tələb olunur. Bununla bərabər həmçinin dövlət qurumları, biznes və ya təqaüd proqramları da bu imtahanı tələb edə bilər.
TOEFL və IELTS
TOEFL-a bənzər IELTS imtahanı da var. Bir çox Amerika kollec və universitetləri iki testdən birini və ya hər ikisinin nəticələrini qəbul edir. TOEFL imtahanının nəticələri 2 il müddətində keçərlidir və bu müddət bitdikdən sonra imtahanın nəticələri rəsmi olaraq etibarsız sayılırlar, belə ki bu müddət ərzində imtahan verən şəxsin dil biliyi əhəmiyyətli dərəcədə zəifləyə bilər. Bir çox kollec və universitetlər adətən yaxın zamanlarda nəticəsi elan olunmuş TOEFL qiymətlərini tərcih edirlər. TOEFL ABŞ Təhsil İmtahan Xidməti (ETS) tərəfindən idarə olunur və ona məxsus ticarət markasıdır. TOEFL imtahanları dünyanın 80 ölkəsində keçirilir. TOEFL idarə heyəti 16 nəfərdən ibarət komitədən ibarətdir. ABŞ Təhsil İmtahan Xidmətinin sözçüsü Tom Evinq deyir ki, hər il təxminən bir milyon insan TOEFL imtahanı verir. TOEFL yalnız kompüter əsaslı imtahana şərait olmadığı təqdirdə yazılı əsaslarla təşkil edilir. ABŞ-də TOEFL testinin qiyməti 150 dollardır. Bu imtahanda ingilis dilində oxu, qulaq asma, danışıq və yazı qabiliyyəti yoxlanılır. İmtahanın internet versiyası TOEFL IBT yəni İnternet əsaslı test adlanır. İmtahan qiymətləri müxtəlif ölkələrdə fərqlənsə də, ümumilikdə qiymətlər 150-200 ABŞ dolları arasında olur. Digəri isə "Beynəlxalq İngilis dili İmtahanı sistemi" anlamına gələn IELTS-dir.
Tarixi
1962-ci ildə ABŞ-də ingilis dilli ölkələrdən olmayan tələbələrin burada təhsil almağına dair problemləri həll etmək məqsədilə dövlət və özəl təşkilatların nümayəndələrindən ibarət olan 30 nəfərlik komitə yaradıldı. 1963-1964-cü illər dövründə komitə TOEFL imtahanının təşkil və idarə olunmasına dair təklif irəli sürdü. TOEFL-in məzmunu başlanğıc səviyyədə Stenford Universitetinin dilşünas professoru Çarlz Ferqyuson tərəfindən hazırlandı. 1965-ci ildə ETS və Kollec Şurası TOEFL imtahanın keçirilməsi məsuliyyətini öz üzərinə götürdü. Hesablamalara görə, indiyə kimi dünyada 20 milyon insan TOEFL imtahanını vermişdir.
Formatı
2005-ci ildə tətbiq olunmağa başlayan İnternet Əsaslı Test (İBT – İnternet Based Test) imtahanı çox tezliklə Kağız Əsaslı Test (PBT – Paper Based Test) və Kompüter Əsaslı Testi (CBT – Computer Based Test) sıxışdırmışdır. İBT ilk öncə bir neçə ölkədə, ABŞ, Kanada, Almaniya, İtaliya və Fransada 2005-ci ildə tətbiq olunmuş, digər ölkələrdə isə 2006-cı ildən etibarən tətbiq olunmağa başlanmışdır. CBT keçirilməsi 2006-cı ilin sentyabr ayında dayandırılmışdır. İlk dövrlərdə TOEFL imtahanı üçün yerlər məhdud idi, imtahan vermək istəyən şəxslər imtahanda iştirak yeri almaq üçün aylarla gözləməli olurdular. Lakin zamanla dünyanın bir çox nöqtələrində imtahan keçirmək üçün yerlərin sayı artırılmışdır, hal-hazırda imtahan vermək istəyənlər imtahanda yer almaq üçün 1-4 həftə arası gözləyirlər.
Bölmələri
Dörd saat davam edən test 4 hissədən ibarətdir. İBT testi zamanı qeydlər götürməyə icazə verilir.
Oxuma (Reading)
İmtahanın ilk hissəsi olan "Oxuma" hissəsində tələbəyə oxumaq üçün 3-5 ədəd məqalə və onlara aid suallar verilir. Hər bir məqalə təxminən 700 sözdən ibarətdir və hər-hansı akademik mövzuya aid olur. Bu məqalələrin bir çoxuna ali məktəb kitablarında rast gəlmək olar. Tələbə məqalələrdə verilmiş tərkibin ritorik funksiyasını başa düşməli, mövzunun əsas ideyası, lüğət tərkibi, cümlə əlavə olunması və ümumi ideyalara dair suallara cavab verməlidir. Tələbədən mövzu haqqında məqalədən kənar hər hansı suallara cavab vermək tələb olunmur.
Dinləmə (Listening)
Jabrail Farzaliyev, Khazar university, The world political process and International relations, TOEFL SCORE 97
Fədaiyan-i İslam
Fadā'iyān-e İslam (fars: فدائیان اسلام, həmçinin Azərbaycan dilində "Islam fədailər" yazıldığına), bir xarizmatik 21 yaşlı İlahiyyat tələbə Nəvvab Səfəvi adına tərəfindən 1946-ci ildə İslam fundamentalist gizli cəmiyyət olarak, İranda təsis edilib.
NGC 1127
NGC 1127, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qoç bürcü istiqamətində yerləşir. SBab tipli. tərəfindən ildə 121.92 sm (48 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Fakolit
thumb|Fakolit intruzivi Fakolit — linzavari, kökü olmayan və çox vaxt antiklinal, nadir hallarda sinklinal strukturaların şarnir hissəsində yerləşən kiçik intruziv  massiv. Az həcmli maqmanın yuxarı qalxaraq qırışıqlıq prosesində iştiraki nəticəsində yaranır. Əsasən ultraəsasi (alp tipli) ofiolit intruzivlərinə xasdır.
Vakuol
thumb|300px|Eukariot hüceyrə quruluşu. Vakuol 10 ədədi ilə nömrələnib
Vakuol ( – boş) — əsasən bitki hüceyrələri üçün xarakterikdir. Onlar iri və kiçik ölçülü olur. Mərkəzi vakuol sitoplazmadan tək membranla – tonoplastla ayrılır.
İri mərkəzi vakuol endoplazmatik şəbəkədən ayrılan kiçik qovuqcuqlardan əmələ gəlir. Vakuolun boşluğu suda həll olan qeyri-üzvi maddələr, üzvi turşular və digər maddələrlə dolur.
Mərkəzi vakuol hüceyrədə turqor təzyiqini tənzimləmək funksiyasını yerinə yetirir. Vakuolda fotosintez üçün lazım olan su və maddələr mübadiləsi nəticəsində əmələ gələn çöküntü maddələri toplanır. Lakin çöküntü maddələri hüceyrədən xaric olunur. Vakuollarda həmçinin, rəngləyici maddələr olan antosianlar da toplanır. Bəzi vakuollar isə lizosomları xatırladır.
İsmayıl Axundov (epidemioloq)
Həyatı
İsmayıl Axundov 1897-ci il dekabrın 8-də Şamaxı şəhərində anadan olmuşdur. Kiçik yaşlarından valideynlərini itirən İsmayıl bir müddət dayısının, sonra isə qardaşının himayəsində yaşamışdır. O 1908-ci ildə Bakıda 2-ci kişi gimnaziyasına daxil olmuş və 1918-ci ildə həmin məktəbi bitirmişdir. 1919-cu ildə Bakı Dövlət Universitetinin tibb fakultəsinə daxil olan İsmayıl Axundovun istedadını nəzərə alan Azərbaycan Demokratik Respublikası 1920-ci ilin əvvəlində onu dövlət hesabına Almaniyaya – Lüdviq Maksimilyan adına Münhen Universitetinin tibb fakultəsində təhsilini davam etdirməyə göndərmişdir.
Aprel işğalından sonra fəaliyyəti
Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra xaricdə dövlət hesabına təhsil alan azərbaycanlı tələbələrin vəziyyətini öyrənən Azərbaycanlı Tələbələr İttifaqının 1923–1925 illər üçün məlumatında Axundovun təhsilinin bitməsinə 2 il qaldığı göstərilirdi. Görkəmli həkim-cərrah Mustafa Topçubaşov Almaniyada olarkən İsmayıl Axundovdan cərrahlıq ixtisasından epidemioloq ixtisasına keçməsini xahiş etmişdi. Bunun səbəbi Azərbaycan əhalisini əldən salan malyariya xəstəliyinə qarşı mübarizədə ixtisaslı həkim kadrlarının çatışmaması idi. 1926-cı ildə Münhen Universitetini əla qiymətlərlə bitirən İsmayıl assistent kimi həmin universitetdə saxlanılmışdır. 1927-ci ildə Hamburq şəhərində tropik xəstəliklər üzrə mütəxəssis kimi ixtisaslaşan İ.Axundovun istedadı Hamburq Tropik Xəstəliklər İnstitutunun məşhur epidemioloq alimi, professor Erik Martininin nəzərindən yayınmamış və o, İsmayıla öz yanında işləməyi təklif etmişdir. İ.Axundov bu təklifi qəbul etmişdir. Almaniyada olduğu müddətdə o, malyariyanın epidemiologiyasına, kimyəvi profilaktikasına və keçiricilərinə aid bir sıra maraqlı tədqiqat işləri aparmış, elmi məqalələr dərc etdirmişdir. Bunun nəticəsi olaraq 1928- ci ildə Almaniyada böyük uğurla doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir. Onun Almaniyada çap etdirdiyi əsərlərdən, elmi işlərdən Yaponiya, Hollandiya, bir sıra Amerika və Afrika ölkələri alimləri də xəbərdar idi və bu işlərin surətinin göndərilməsi barədə ona müraciət etmişdilər. Həmin illərdə onu yoluxucu xəstəliklərin tüğyan etdiyi Konqo, Əlcəzair, Tunis, Nigeriya kimi Afrika ölkələrində epidemiyaya qarşı mübarizə aparmağa göndərirlər. 1927-ci ildə Bernard Nohth adına Hamburq Tropik Xəstəliklər İnstitutunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edən İsmayıl Axundov ilk azərbaycanlı epidemioloq olur. Onun Afrikada əldə etdiyi uğurlu nəticələri və ümumən parazitologiya sahəsindəki böyük potensialını görən Yaponiya və İtaliya universitetlərində işləmək üçün İsmayıl Axundova dəvətlər gəlir.
Azərbaycandakı fəaliyyəti
İsmayıl yalnız Azərbaycandan gələn dəvəti qəbul edir. O, 1928-ci ildə Hamburq İnstitutundakı işini, oradakı mənzilini qoyub Mustafa Topçubaşovun dəvəti ilə Bakıya qayıdaraq Epidemiologiya və Mikrobiologiya İnstitutunda entomoloji şöbəyə rəhbərlik edib. 20-30-cu illərdə Azərbaycanda epidemiologiya sahəsində vəziyyət əsrin əvvəllərindəki ağır durumdan heç nə ilə fərqlənmirdi. Bölgələrdə, ucqarlarda öldürücü klimatik şərait hökm sürürdü, malyariya "1 nömrəli qatil" adlandırılmışdı, həkim kadrlar yox idi ölkənin tropikoloq mütəxəssislərə böyük ehtiyacı var idi. Təcrübəli həkim alim kimi vətənə dönən İsmayıl Axundov Azərbaycanda tropikologiya sahəsində ilk professor olmuşdur. Malyariya bütün ölkəni bürümüşdü. Suvarma arxları, gölməçələrdə məskən salan ağcaqanadların yaydığı malyariya çox geniş yayılmışdı. Hətta kiçik təyyarələrlə aparılan infeksiya ocaqlarının dərmanlama tədbirləri də fayda vermirdi. Həmin illərdə o, tələbələri ilə birlikdə infeksiya mənbələri ilə mübarizəyə başladı. Qısa müddət ərzində o, bölgələrdə olan bacarıqlı gənc tibb işçilərini seçib respublikada ilk epidemioloq-parazitoloqlar yetişdirməklə məşğul oldu. İsmayıl Axundovun malyariyaya qarşı apardığı mübarizədə əsas yol xəstəliyin mənbəyini məhv etmək, ağcaqanadların süfrə qoyduğu arx, axmazlar və gölməçələri qurutmaqdan və gigiyena maarifləndirilməsi yolu ilə xəstələrin sayını minimum endirmək idi. Onun təklif etdiyi üsullardan biri ölkəmizin çay və göllərində geniş yayılmış diridoğan qambuziya balığından istifadə edilməsi idi. Həmin balıq ağcaqanad süfrələri ilə qidalandığından malyariya mənbələrini məhv etmək, necə deyərlər, elə beşikdəcə boğmaq mümkün idi.
Tələbəsinin fəaliyyətini uzaq Almaniyadan izləyən prof. Martini Axundovun malyariya ilə mübarizədəki uğurlarına sevinmiş, məktublarının birində hər iki alimin birgə əməyini yüksək dəyərləndirmişdir. Azərbaycan Tropik Xəstəliklər İnstitutunda entomoloji şöbənin müdiri (1929-46), eyni zamanda Azərbaycan Tibb İnstitutunda ölkə patologiyası kafedrasının dosenti (1931-42), Bakı Tropik Stansiyasının direktoru (1934-39), Azərbaycan Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunda tropik xəstəliklər kafedrasının müdiri (1939-40), səhiyyə nazirliyinin malyariya ilə mübarizə şöbəsinin rəisi (1943-52) vəzifələrində çalışmışdır. 1941-43 illərdə Zaqafqaziya hərbi dairəsinin baş epidemioloqu olmuşdur. 1943 ildə Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunda epidemiologiya kafedrasını yaratmış və ömrünün sonuna kimi onun müdiri işləmişdir. Tədqiqatları malyariyanın və tropik xəstəliklərin epidemiologiyası və profilaktikası problemlərinə həsr edilmişdir. 40-dan çox elmi əsərin müəllifidir.
Repressiya illərində
30-cu illərdə mütərəqqi Azərbaycan ziyalılarına qarşı repressiyalar başlandığı dövrdə, İsmayıl Axundovun Belçikada təhsil almış böyük qardaşı professor Ağa Axundov həbs edilərək Krasnoyarska sürgün olunmuşdur. O,qardaşının həbs olunduğu gün, özünün də repressiyaya məruz qalacağından ehtiyat edərək, Almaniya ilə bağlı sənədlərinin çox hissəsini yandırmışdır.
Ölümü
1952-ci ildə Moskvada olarkən mehmanxanada baş verən yanğın onun həyatına son qoymuşdur. Vaxtsız ölüm professor İsmayıl Axundovun yüksək ideallar uğrunda apardığı işləri də yarımçıq qoymuşdur.
Ailəsi
Atası Məşədi Abdulla oğlu Əbdülxalıq Şamaxının məşhur təbiblərindən idi. Onun şəxsi əczaxanası olmuşdur. Əbdülxaliq bəy orada xəstələri qəbul və müalicə etmiş və habelə onlara özünün hazırladığı dərmanları təmənnasız vermişdir. Anası Sitarə xanım 1902–ci ilin zəlzələsində məsciddə namaz qılarkən həlak olmuşdur.
Mükafatları
Onun böyük elmi-pedoqoji və təşkilatçı fəaliyyəti dövlət tərəfindən də müxtəlif illərdə dəyərləndirilmişdir. Beləki o "Şərəf nişanı" ordeni, "Qafqazın müdafiəsinə görə" medalı, "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində Almaniya üzərində qələbəyə görə", "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində rəşadətli əməyə görə" medalları ilə və digər mükafatlarla təltif olunmuşdur.
NGC 4024
NGC 4024, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qarğa bürcü istiqamətində yerləşir. E/SB0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
İsmayıl Axundov (epidemioloq)
Ədəbiyyat
Дулаева З., Страницы истории национальной интеллигенции, "Azərbaycan Tarixi Muzeyi - 2003", B., 2003
Felicia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Növ və yarımnövləri
[[SS 3 (*
Samir Əsədli
Samir Şakir oğlu Əsədli — azərbaycanlı siyasətçi, Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyası sədrinin müavini, Mərkəzi İcra Aparatının rəhbəri.
Həyatı
Samir Şakir oğlu Əsədli 1 iyun 1983-cü ildə Yardımlı rayonunun Bilnə kəndində anadan olub. 2000-ci ildə Bakı şəhəri, 180 saylı orta məktəbi, 2004-cü ildə isə Bakı Dövlət Universitetinin Coğrafiya fakültəsinin bitirib. 2004–2005-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri (Daxili Qoşunlar) sıralarında həqiqi hərbi xidmətdə olub.
Evlidir. 3 oğlu, 1 qızı var.
Siyasi fəaliyyəti
2011-ci ildən NİDA Vətəndaş Hərəkatının üzvüdür. 2012-ci ildən İctimai Palatanın və 2013-cü ildən isə Demokratik Qüvvələrin Milli Şurasının üzvü olub.
2010–2015-ci illərdə Dünya Azərbaycanlıları Konqresinin (DAK) Mərkəzi Nəzarət Təfriş Komitəsinin sədri olub.
Ariadna Şengelaya
Ariadna Vsevolodovna Şengeleya — sovet və rus aktrisası, Gürcüstan SSR və Rusiyanın xalq artisti.
Samir Əsədli
Partiya fəaliyyəti
2001-ci ilin iyun ayının 1-dən Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyasının (VHP) üzvü olub. 2001-ci ildən VHP Ali Məclisinin, 2003-cü ildən isə Siyasi Şuranın üzvdür.
Ariadna Şengelaya
Həyatı
Ariadna Şengelaya (Ariadna Şprink) 13 yanvar 1937-ci ildə Daşkənddə anadan olub. ÜDKİ-də təhsil alıb (1960). "Yevgeni Onegin" filmində canlandırdığı Tatyana Larina obrazına görə II Ümumittifaq Kinofestivalının "Aktyorlar üçün mükafat" nominasiyasının laureatı olub. Tbilisidə Rus Dram Teatrında, Gürcüstanfilmdə (1960-1980), M.Qorki adına kinostudiyada (1980) çalışıb. Eləcə də C. Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyasının istehsal etdiyi bir neçə filmdə çəkilmişdir. Gürcüstan SSR-in (1979) və Rusiyanın (2002) xalq artistidir.
Samir Əsədli
Partiya fəaliyyəti
2002–2004-cü illərdə VHP Gənclər Təşkilatının sədri, 2005–2007-ci illərdə isə partiya sədrinin gənclərlə iş üzrə müşaviri olub. 2007–2013-cü illərdə VHP Təşkilat Şöbəsinin müdiri olub. 2013-cü ildə Mərkəzi İcra Aparatının rəhbəri təyin olub. Hazırda VHP sədrinin müavini və Mərkəzi İcra Aparatının rəhbəridir.
Seçkilərdə
2003-cü ildə Azərbaycan Respublikasinda keçirilən Prezident seçkilərində, prezidentliyə namizəd Sabir Rüstəmxanlının, 2013-cü ildə Azərbaycan Respublikasinda keçirilən Prezident seçkilərində, prezidentliyə Demokratik Qüvvələrin Milli Şurasının namizədi Cəmil Həsənlinin ictimai vəkili olub.
2009–2014-cü ildə Bakı şəhəri Qızıldaş bələdiyyəsinin üzvü, bələdiyyənin sosial məsələlər və ekologiya komissiyasının sədri olub.
Milli Məclisə seçkilərdə 2015-ci ildə 11 saylı Qaradağ seçki dairəsindən və 2020-ci ildə isə 34 saylı Xətai ikinci seçki dairəsindən deputatlığa namizəd olub.
Femeniasia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Aşıq Vüqar Mahmudoğlu
Aşıq Vüqar Mahmudoğlu (1970–2018) — Azərbaycan aşığı.
Həyatı
Vüqar Mahmudoğlu (Niftəliyev) 1970-ci il noyabrın 3-də Şamaxının Şıxzərli kəndində doğulub. Şirvan aşıq sənətinin məşhur ustadlarından olan Aşıq Mahmud Ələsgəroğlunun ilk övladıdır.
Şamaxı şəhər musiqi məktəbini (qarmon sinfini) və Azərbaycan Dövlət İncənət Universitetini bitirib. Yeniyetməliyindən qarmon ifaçısı kimi tanınıb. Atasının vəfatından sonra (2002-ci il) Aşıq Mahmudun sazını yaşadıb.
Şirvan aşıq mühitinin tanınmış simalarından Açıq Vüqar Mahmudoğlu Fransa, Rusiya, Türkiyə, İsveçrə, Xorvatiya, İran və s. ölkələrdə konsertlər verib.
Onu təkcə Azərbaycanda deyil, İranda, Türkiyədə, Gürcüstanda və Orta Asiya respublikalarında da bir sənətkar kimi yüksək dəyərləndiriblər. Bir sıra Avropa ölkələrində Azərbaycan mədəniyyətini ləyaqətlə təmsil edib, sazımızın şöhrətini daha da ucaldıb.
Vüqar Mahmud oğlu Niftəliyev 2018-ci il yanvarın 10-da dünyasını dəyişib.
Ailəsi
İki övladı var.
Zakir Namazov (şəhid)
Zakir Atakişi oğlu Namazov 1958-ci il 2 fevral da Şəmkir rayonunun Könüllü kəndində anadan olan Zakir, peşəkar hərbçi idi.Sovet ordusu sıralarında Desant qüvvələrdə xidmət etdiyindən, hərbi texnika barədə kifayət qədər təsəvvürü var idi.Əfqanıstan müharibəsi (1979-1989) iştirakçısı olub.Sovet hökuməti dağıldıqdan sonra Gəncə şəhərindəki "N" saylı hərbi hissədə xidmətini davam etdirib.1991-ci ildə Ağdərə bölgəsində döyüşən Zakir Namazova tezliklə bölmə komandiri vəzifəsi etibar edilir və o, hər bir döyüşdə şücaəti ilə hamıya nümunə göstərir. 1993-cü il dekabrın 24-də Çıldıran yüksəkliyində gedən qanlı döyüşdə qahrəmanlıqla şəhid olur.Xidmət etdiyi hərbi hissənin ilk şəhididir. Könüllü kəndində dəfn olunub.Kəndin 2 saylı tam orta məktəbi və küçələrindən biri Zakir Namazovun adını daşıyır. Ailəli idi, oğlu və qızı var.
Qayğusuz Abdal
Qaygusuz Abdal ( 1341- 1444) əsl adı Əlaəddin Qeybi olan Ələvi və Bəktaşi xalq ozanı.
Həyatı
Babası Əlaəddin bin Yusif, atası isə Alaiyə bəyi Hüsaməddin Mahmud olduğu söylənilir. Bəktaşi böyüyü Abdal Musaya bağlanaraq təsəvvüf yoluna girdi. Misirə gedərək Bəktaşiliyi yaymaya çalışdı və orada vəfat etdi.
Didaktik janrdakı əsərlərində açıq və aydın bir dil işlətdi. İncə və iynəli bir üslubu vardı. Ələvi və Bəktaşi şeir ənənələrini yaşatdı. Bəzi şeirlərində Yunus Əmrənin təsiri görünür.
Fenixia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Növləri
Fenixia pauciflora Merr.
UEFA Avro 1964 (seçmə mərhələsi)
Futbol üzrə 2-ci Avropa çempionatının seçmə mərhələsinin oyunları.
Kamal Xudaverdiyev
Kamal Ağahüseyn oğlu Xudaverdiyev (3 may 1938 – 23 aprel 2008) — Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (1991). Akademik Milli Dram Teatrının aparıcı aktyorlarından biri.
Kamal Xudaverdiyev aktyor kimi geniş mənada lirik psixoloji üslublu məktəbin nümayəndəsi idi. Aktyor ən parlaq rollarını məhz həmin janrlı əsərlərin tamaşalarında qazanıb.
Həyatı
Xudaverdiyev Kamal Ağahüseyn oğlu 3 may 1938-ci ildə Bakıda doğulub.
1965-ci ildə ali təhsilini başa vuran Kamal Xudaverdiyev Akademik Milli Dram Teatrının baş rejissoru Tofiq Kazımovun təklifi ilə oktyabr ayının 1-də truppaya ştata götürülüb. Arada qısa fasiləni çıxmaqla yalnız Akademik teatrda işləyib. Bu illər ərzində aşağıdakı rolları oynayıb:
Aktyor teatrdan əlavə Azərbaycan Dövlət Televiziyasında da hazırlanan tamaşalarda çoxlu obrazlar ifa etmişdir:
Müxtəlif illərdə «Azərbaycanfilm» kinostudiyasında «İstintaq davam edir» (Çingizov), «Ən vacib müsahibə» (Həsənov), «Dağlarda döyüş» (Rüstəmov), «Nəsimi» (Yusif), «Abşeron» (Əli), «Üzü küləyə» (kombinat müdiri), «Adanı özünlə apara bilməzsən» (ata), «Otel otağı» (alim), «Dədə Qorqud» (ata) filmlərində xaraktercə fərqli obrazlara çəkilib. Kamal Ağahüseyn oğlu Xudaverdiyev teatr və kino yaradıcılığındakı səmərəli fəaliyyətinə görə 1 dekabr 1982-ci ildə Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti, 22 may 1991-ci ildə xalq artisti fəxri adları ilə təltif olunub.
23 aprel 2008-ci ildə ürək çatımazlığından həyata gözlərini yumdu. Prezident təqaüdçüsü idi.
Ferreyranthus
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
NGC 5006
NGC 5006, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qızbürcü istiqamətində yerləşir. SB0 tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Məxməri gərməşov
Qısa morfoloji təsviri
1,5-4 m hündürlüyündə koldur. Tumurcuqları yumurtavari, 3-5 mm uzunluğundadır. Yarpaqları uzunsov-ellipsvari və ya tərs–yumurtavari, 2-8 mm uzunluğunda və 1-3,5 sm enindədir; küt və ya itiucludur, kənarlarından xırdadişlidir, damarlar boyu xırda tükcüklüdür; saplağı qısa (1-6 mm) və tükcüklüdür. Çiçək qrupu bəsit və ya çətirvari, qısa qoltuq çiçək oxunda yerləşir. Çiçəkləri dördüzvlü, yaşılımtıl, xırdadır; ləçəkləri 4, uzunsovdur, uc tərəfdən dəyirmi, uzunluğu 3 mm-ə yaxındır; yumurtalığı konusvari, tükcüklüdür. Qozası dərin, 4 dilimli, uc tərəfdən çökəkdir, qanadsızdır, dilimləri dəyirmidir. Toxumu yumurtavari, qonur tamamilə örtüklə əhatə olunmuşdur.
Ümumi yayılması
İran və Оrta Asiyada təbii yayılma sahəsi vardır. Azərbaycanda yayılması: İsmayıllı-Zaqatala, Lənkəran-Astara, Gədəbəy bölgələrində yayılmışdır.
Azərbaycanda yayılması
Kür-Araz ovalığı, Kiçik Qafqazın mərkəzi və cənub hissəsi (Xocavənd), Böyük Qafqazın qərb (Zaqatala Dövlət Təbiət Qoruğu) və şərq hissəsi (İsmayıllı rayonu — Talıstan kəndi), Lənkəran Muğanı, Lənkəranın dağlıq hissəsi (Lənkəran rayonu – Bürcəli və Rvo kəndləri ətrafı; Lerik rayonu — Hamarat kəndi ətrafı).
Bitdiyi yer
Meşə kənarlarında, dağ yamaclarında işıq düşən yerlərdə rast gəlinir. Dəniz səviyyəsindən 1500–1800 m arasında  hündürlüklərədək bitə bilir.
Sayı və tendensiyası
Antropogen amillər populyasiyanın azalmasını sürətləndirir.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Yanğınlar və ağacların qırılması nəticəsində bitmə şəraitinin pozulması, təbii bərpanın zəifliyidir.
Mühafizə tədbirləri
Hirkan Milli Parkında və Zaqatala Dövlət Təbiət Qoruğunda mühafizə olu
Nəqliyyat Nazirliyi (Azərbaycan)
Azərbaycan Respublikası Nəqliyyat Nazirliyi — dəmir yolu, su, avtomobil, mülki hava nəqliyyatı və avtomobil yolları sahələrində vahid dövlət siyasətini formalaşdıran və həyata keçirən, sahələrarası münasibətləri tənzimləyən mərkəzi icra hakimiyyəti orqanıdır.
Tarixi
Nazirlik Azərbaycan Respublikası Azərbaycan Respublikası Prezidentiinin 1998-ci il 5 avqust tarixli 743 saylı fərmanı ilə yaradılmışdır. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2003-cü il 10 iyun tarixli 880 saylı fərmanı ilə Azərbaycan Respublikasının Nəqliyyat Nazirliyi haqqında Əsasnamə təsdiq edilib və nazirlik fəaliyyətə başlayıb.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 13 fevral 2017-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Azərbaycan Respublikasının Nəqliyyat Nazirliyi Azərbaycan Respublikasının Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi ilə birləşdirilərək, onların əsasında Azərbaycan Respublikası Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi yaradılmışdır.
NGC 2087
NGC 2087, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Rəssam bürcü istiqamətində yerləşir. SBa tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Ferreyrella
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Oskar mükafatı (2009)
<div style="float: right; font-size: smaller; background-color:#FAEB86; padding: 15px; margin-left: 5em; margin-bottom: 2em; width: 258px" align="center"> << 80-ci Təqdimetmə 82-ci >>
Amerika Kino Sənəti Akademiyasının "Oskar" mükafatlarının 81-ci təqdimat mərasimi keçirilib. "Xarabalıqdan olan milyonçu" filmi 2009-cu ilin ən yaxşı filmi seçilib. Bu film 8 "Oskar" qazanıb və "İlin ən yaxşı rejissoru" (Denni Boyl) nominasiyasında da qalib olub.
Qazandığı mükafatların sayına görə ikinci yeri "Bencamin Battonun müəmmalı hekayəsi" filmi tutub. Bu film 3 "Oskar" alıb. Üçüncü yerdə hərəsi 2 heykəlcik alan "Betmen: Qara çəngavər" və "Harvi Milk" filmləridir.
"Ən yaxşı kişi rolu" nominasiyasında "Harvi Milk" filmində canlandırdığı obraza görə aktyor Şon Penn qalib seçilib. "Ən yaxşı qadın roluna görə" qızıl heykəlciyi "Oxucu" filmində oynadığı rola görə aktrisa Keyt Uinslet qazanıb.
"Ən yaxşı qısametrajlı film" nominasiyasında "Pinkinin gülüşü" filmi "Oskar" alıb. "Ən yaxşı tammetrajlı sənədli film" "Cihaz üstündə insan" filmi seçilib. "Ən yaxşı viziual effektlər" nominasiyasında "Oskar"a "Bencamin Battonun müəmmalı hekayəsi" layiq görülüb. "Ən yaxşı səs montajı"na görə "Betmen: Qara cəngavər" qalib seçilib. "Ən yaxşı səsləndirmə" nominasiyasında "Xarabalıqdan olan milyonçu" filmi birinci olub. "Ən yaxşı orijinal musiqi"yə görə bu film yenə də rəqiblərini qabaqlayıb. "Xarici dildə ən yaxşı film" nominasiyasında Yaponiyada istehsal olunan "Yola düşmək" kino-lenti "Oskar" alıb.
Seks sənayesi
thumb|right|200px|alt=woman with long, blond hair in a red, one-piece lingerie lounging on a small bed in a small room| Almaniyada fahişənin portreti; Bir çox mədəniyyətlərdə qırmızı rəng ehtirası, sevgini və seksuallığı güclü ifadə etdiyi üçün, bu rəng sənayenin üstünlük verdiyi rəngdir. Seks sənayesi (həmçinin seks ticarəti kimidə adlanır) — yetgin insanlar üçün seksual xarakterli xidmətlərin verildiyi biznes sahəsi. Sənayeyə fahişəlik, striptiz klubları, pornoqrafiya eləcədə seksual filmlər kimi kateqoriyalar daxildir. Televiziyada ödənişli olan seks kanallarıda həmçinin bu biznesin bir hissəsidir.
Aviasiya Təhlükəsizlik İdarəsi
Aviasiya Təhlükəsizlik Baş İdarəsi (ATBİ) 1996-cı ildə Bakı, Naxçıvan, Gəncə, Yevlax və Zabrat aeroportlarının Aviasiya Təhlükəsizlik Xidmətlərinin bazasında yaradılmışdır.
Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportunun Aviasiya Təhlükəsizlik Xidməti tərəfindən 1997-ci ilin dekabr ayından etibarən xüsusi texnikadan istifadə etməklə pasport-viza nəzarəti, həmçinin Avropa və MDB ölkələrinə uçan sərnişinlərlə sorğu həyata keçirilir.
Bu müddət ərzində saxta sənədlərlə getməyə cəhd edən və mümkün cinayətləri törətməkdə müəyyən şübhə yaradan xeyli şəxslər reyslərdən çıxarılmışdır.
Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportunda mövcud olan videomüşahidə sistemi aviasiya təhlükəsizliyinin təmin edilməsi səviyyəsini əhəmiyyətli dərəcədə yüksəltməyə imkan yaratmışdır.
Aeroportun terminallarında, perronda və aerovağzal kompleksinin (AVK) qarşısında quraşdırılmış kameralar mümkün hüquq pozuntuları haqqında vaxtında məlumat almağa, həmçinin AVK binasına girişdəki ilkin yoxlama mərhələsindən hava gəmisinə minənədək sərnişinlərin hərəkətinə nəzarət etməyə imkan yaradır.
Bütün məlumatlar müşahidə kameralarından ATİ-nin monitorla və rəqəmli yazı qeydiyyatı aparan müasir sistemlə təchiz olunmuş videodispetçer məntəqəsinə daxil olur.
Aviasiya Təhlükəsizlik İdarəsində müasir texniki vasitələr mövcuddur.
Aviasiya Təhlükəsizlik İdarəsinin sertifikatlı mütəxəssisləri texniki vasitə və sistemlərin təmiri və profilaktikası üzrə işləri peşəkarlıqla yerinə yetirirlər.
Famatinit
Famatinit — mineral, Cu3SbS4
Haqqında
Lüsonit – famatinit fasiləli izomorf sıranın son üzvü. Tetraedr. Nadir kiçik kristallar. İkiləşmə polisintetik. Ayrılma {101} üzrə orta, {100} üzrə nisbətən pis. Aqreqat: dənəvər, böyrəkvari. Rəngi misi-qırmızıdan bənövşəyi-qırmızımtıl-bozadək. Cizgisi qara. Parıltısı metallik. Sərtliyi 3,5–4,5. Xüsusi çəkisi 4,6. Cu və Sb-Hg hidrotermal yataqlarda enargit, bornit, tennantitlə. Bəzi müəlliflər famatiniti enargitit qrupuna aid edirlər. Bu halda o, stibioenargitlə eyni hesab olunur.
Qul Hümmət
Qul Himmət — XVI əsrdə yaşamış ələvi xalq ozanı.
Həyatı
Məzarı, doğulduğu yer olan Tokat ilinə bağlı Almus ilçəsinin Görümlü (Varzıl) kəndindədir. Ələvi-Bəktaşi məzhəbinin Ərdəbil təkkəsinə bağlı Səfəviyyə qolundan olduğu önə sürülür.
Yaşadığı dönəmdə, Pir Sultan Abdal və Şah İsmayıl Xətai ilə adı anılmışdır və Yeddi Ulu Ozandan biridir. İnancından dolayı çiləli bir həyat keçirdiyi, zindanlarda yatdığı söylənilir.
Ölümüylə ilgili vacib bilgilər olmamaqla bərabər, Pir Sultanın 1560-cı ildə asılmasından sonra uzun müddət qaçaq yaşayıb kəndində vəfat etdiyi sanılır. Sevgi, sülh, dostluq təmli nəfəslər söyləmişdir.
Türk Milli Hərəkatı
thumb|[[Mustafa Kamal Atatürk Ankarada türk inqilabçıları ilə (30 oktyabr 1920)]] Türk Milli Hərəkəti — keçmiş Osmanlı İmperiyası və müasir Türkiyədə baş vermiş milli hərəkat. Birinci dünya müharibəsinin pis nəticəsindən sonra Osmanlı İmperiyasının bölünməsi və Türkiyə Cümhruriyyətinin yaradılması dövrünü əhatə edir. Hərəkata Mustafa Kamal Atatürk liderlik etmişdir.
Türk Milli Hərəkatı həm hərbi həm də siyasi hərəkat olaraq türk inqilabçılarını bir məqsəd altında birləşdirməyə nail olmuşdur.
Bu hərəkət, Osmanlı İmperiyasının süqutundan sonra onun Türkiyə Respublikası simasında yenidən yaranmasına imkan vermiş və onu bölünmədən xilas etmişdir. Məhz bu hərəkatın üzvlərinin təşəbbüsü ilə daha sonra Misak-i Milli adı ilə anılan "Əhd-i Milli Bəyannaməsini" hazırlamışdılar. Bəyannamə sonradan Türkiyə İstiqlaliyyət müharibəsinin manifesti olub.
Cabbar Əliyev
Cabbar Əli oğlu Əliyev — aktyor, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1960).
Həyatı
Cabbar Əliyev 15 yanvar 1904-cü ildə Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur. O, 1921–1924-cü illərdə Bakı Pedaqoji Texnikumunda, sonra Mirzə Fətəli Axundzadə adına Bakı Teatr Məktəbində təhsil alıb. Abbasmirzə Şərifzadənin bir müddətlik rəhbərlik etdiyi Mərkəzi fəhlə klubunun dram dərnəyində çalışıb. 1929-cu ildə Akademik Milli Dram Teatrının truppasına aktyor götürülüb. 24 may 1960-cı ildə Azərbaycan SSR əməkdar artisti fəxri adı ilə təltif olunub.
Cabbar Əliyev 30 noyabr 1973-cü ildə vəfat etmişdir.
Filago
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Növləri
[[SS 2 (* Filago abyssinica Sch.Bip. ex A.Rich.
Ayrılıqdan o yana... (film, 2013)
Ayrılıqdan o yana... qısametrajlı sənədli televiziya filmi 2013-cü ildə Azərbaycan televiziyasında istehsal edilmişdir. Film bəstəkar, Azərbaycanın xalq artisti, yaradıcılığında bir-birindən maraqlı, orijinal mahnılarla bərabər romanslar, sonatalar, kvartetlər də bəstələyən görkəmli sənətkar Elza İbrahimovanın həyat və yaradıcılığından bəhs edir.
Məzmun
Film bəstəkar, Azərbaycanın xalq artisti, yaradıcılığında bir-birindən maraqlı, orijinal mahnılarla bərabər romanslar, sonatalar, kvartetlər də bəstələyən görkəmli sənətkar Elza İbrahimovanın həyat və yaradıcılığından bəhs edir.
Türkiyə dilləri
Türkiyədə rəsmi dövlət dili türk dilidir. Danışılan çoxlu sayda dil olmasına baxmayaraq əhalinin 80%-dən çoxu məhz bu dildə danışır, yazır və ünsiyyət qurur. Dil ilə bağlı Türkiyə konstitusiyasının 42-ci maddəsində deyilir:
Türkiyə vətəndaşları üçün istənilən təhsil müəssində türk dilindən əlavə heç bir dil ana dili kimi tədris edilməməlidir. Maarif və təhsil müəssisələrində xarici dilin keçirilməsi qaydaları qanunla tənzimlənir. Beynəlxalq müqavilələrin qüvvəsi saxlanılır.
Fitzwillia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Qaraevli boyu
Qaraevli boyu — Oğuz Xan Dastanına görə Oğuzların 24 boyundan biri və Divanü Lüğat-it-Türkdə iyirmi iki Oğuz boyundan onikincisi; "Qarabölük"lərdir. Bu boyların Boz oxlar qolundan (sağ qolundan) Oğuz Xanın oğlu Gün Xanın soyundan gəldikləri qəbul edilir. "Qarabölük" kəliməsi qara çadırlı mənasında istifadə olunmuşdur.
Filifolium
Növləri
Filifolium sibiricum (L.) Kitam.
Flaveria
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Alkaevli boyu
Alkaevli boyu — Oğuz xaqan dastanına görə 24 Oğuz boyundan biridir. "Alkaevli" kəliməsi ağ çadırlı mənasında İstifadə edilmişdir. XIII əsrdən sonra Anadoluya köç etmişdilər.
Sibir qonur ayısı
Xarici görünüş
Sibir qonur ayıları 2.5 m uzunluğa, ayaqüstə isə 1.5 m hündürlüyə malik olurlar. Ən çəkili heyvanlar 700 kq-dan çox olmuşdur. Adətən erkəklər 400–500 kq, diçilərsə 300 kq çəki verirlər. Sibir qonur ayılrı qonur ayılarının ən iri yarımnövlərindən biri hesab edilir. Bu onların qısa qışa malik ərazilərdə yaşaması ilə əlaqədardır. Bütün qonur ayılara xas bədən quruluğu vardır. Rəngi yünd qəhvəyidir. Barmaqları isə daha tünddür. Dırnaqları qəhvəyidən qara-qəhvəyiyə kimi dəyişir. Uzunluğu 85 mm-dir. Başı iri, bədəni isə cüssəlidir.
Xüsusiiyyətləri
Ümumilikdə göğtürdükdə Qonur ayılara xas vərdişləri vardır. Soyuq qış ayları qış yuxusuna gedirlər. Onlar hər şeylə qidalanırlar. Qıdalarına meyvə, giləmeyvə, ot, ət və hətta leşlər belə daxildir. Payız ayları çaylardan nbalıq ovlayırlar. Balığı tutmaq üçün suya belə ayılırlar. Çoxalma prinsipləri Qonur ayılardakı kimidir. Çütləşmə iyun-iyul aylarına təsadüf edir. Qış yuxusu zamanı, yanvar-fevral ayları balalar döğulur. 1–3 arası bala verirlər. Balalar ananın himaəsində 3 il qalır.