cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Şardone
Şardone orta yetişən tipik şərab sortudur. Krasnodar diyarının Qara dəniz sahillərində basdırılmayan şəraitdə sentyabrın əvvəllərində yetişir. Məhzuldarlığı yüksəkdir, ancaq sabit deyil. Gilələri noxudlarunağa meyllidir. Az təsərrüfat əhəmiyyəti olan klonlar əmələ gəlmişdir. Əsas sort bu klonlardan təmizlərunəlidir.
Sortun turşuluğu sabit qalmaqla yüksək şəkər toplama enerjisi vardır. Yüksək keyfiyyətli şampan şərabları alınır.
USMLE
USMLE (The United States Medical Licensing Examination)
USMLE həkimlərin bilikləri, anlayışları və prinsipləri xəstələrin müalicəsində etibarlı və effektiv bir şəkildə tətbiq etmə qabiliyyətini qiymətləndirək məqsədi ilə hazırlanmış bir imtahandır. İmtahanın üç mərhələsi də bir-birini tamamlayan tərkibdədir. Heç bir mərhələ ayrılıqda tibb lisensiyasını almaq üçün hazırlığı qiymətləndirə bilməz.
İmtahanın mərhələləri
USMLE imtahanı 3 mərhələdən ibarətdir. .
Step 1
Step 1’in məqsədi sağlamlıq, xəstəlik və müalicə mexanizmləri ilə əlaqəli əsas bio-tibbi anlayışları qavrama və tətbiq etmə qəbiliyyətini qiymətləndirməkdir. Step 1, anatomiya, davranış elmi, biokimya, mikrobiologiya, patologiya, farmakologiya və psixologiya fənnləri ilə qidalanma, genetika və s. mövzularda suallardan ibarətdir. Test sualları əsasən qrafik və cədvəlləri şərh etmə, patoloji və normal nümunələri ayırd etmə və təməl klinik tibbi biliklərin tətbiqi mövzusundadır.
Step 1 testləri iki istiqamətdə təsnif edir: sistem və proses:
Proseslər
Hər biri 50 sualdan ibarət 7 ayrı sual blokundan, ümumilikdə 350 sualdan ibarət bu imtahan üçün ayrılan vaxt 8 saatdır. Səkkiz saatlıq vaxta bütövlükdə 1 saatlıq faslilələr daxildir. Hər 50 sualdan ibarət blok üçün 1 saat vaxt verilir. Cavabları təkrar yoxlamaq üçün geri dönmək imkanınız yalnız cavablamaqda olduğunuz sual bloku üçün var. Suallar qrup şəklində, müəyyən müvzulardan ardıcıllıqla deyil, müxtəlif mövzularda qarışıq şəkildədir. Fasilələri yalnız bloklar arasında ala bilərsiniz. Bilik əsasən birbaşa, lakin klinika ilə əlaqəli yoxlanılır.
ABŞ’dakı tibb tələbələrinin əksəriyyəti imtahanın bu mərhələsinə tibb təhsillərinin ikinci ilində girirlər. Step 1 birinci dəfədən keçmə ehtimalı: ABŞ tibb məktəbləri məzunları-94%, xarici tibb məktəbləri məzunları-73%. .
Step 2
Step 2, xəstələrin müalicəsi üçün vacib olan profilaktik və preventiv təbabət ilə klinik təbabət biliklərini başa düşmə və tətbiq etmə səviyyəsini qiymətləndirməyi nəzərdə tutur. Step 2 sualları, daxili xəstəliklər, mama - ginekologiya, uşaq xəstəlikləri, prevetiv təbabət, psixiatriya, cərrahiyyə və digər stasionar müalicə üsulları haqqındadır. Test sualları əsasən klinik nümunələrdən ibarətdir. Verilən nümunələrdə müayinə, xəstəlik mexanizminin müəyyən olunması, müalicə ilə əlaqəli bilikləri yoxlama məqsədli suallar soruşulmaqdadır.
Hər biri 46 sualdan ibarət 8 ayrı sual blokundan, ümumilikdə 370 sualdan ibarət olan bu imtahan üçün ayrılan vaxt, bütövlükdə 1 saatlıq fasilə haqqınız daxil olmaqla 9 saatdır.
İmtahan ancaq ABŞ-nin aşağıdakı beş şəhərdə keçirilir: İmtahan qaydaları Step 1 ilə eynidir. Bu mərhələdə, sualların əvvəlindəki izahların diqqətlə oxunması çox vacibdir, çünki suallarda 3 müxtəlif çoxdan seçməli format istifadə olunur. Klassik 5 variantlı test suallarından başqa, 26 varianta qədər soruşula bilən müqayisə sualları da mövcuddur. Digər bir sual növü isə; birdən şox variantın doğru olduğu və bunların qeyd olunması tələb olunan "pick N" formatıdır. Step 2CK birinci dəfədən keçmə ehtimalı: ABŞ tibb məktəbləri məzunları-96%, xarici tibb məktəbləri məzunları-81%. . Bundan başqa, 2004-cü ildən etibarən Step 2’də istifadə olunmağa başlayan CS (Clinical Skill) imtahanı da, Step 3 CS formatında olan, 10-12 nümunədən ibarət, kompüter dəstəkli xəstəlik simulyasiyasına oxşardır və bu imtahan da, Step 3 kimi, yalnız ABŞ’dakı test mərkəzlərində keçirilir.
Step 3
Təqribən 500 çoxdan seçməli sualın olduğu kompüter dəstəkli imtahan 2 günlük bir imtahandır. İlk 1.5 gün ərzində test sualları cavablandırılır, sonra isə 9 ədəd, kompüter dəstəkli xəstəlik simulyasiyalarından ibarət imtahan keiçirilir. İmtahanın test suallarından ibarət ilk hissəsində, 30-60 dəqiqə ərzində cavablandırılmalı olan 25-50 sualdan ibarət bloklar var. Suallarda göstərilən klinik vəziyyət ətraflı olaraq şəkil, sxem və laborator məlumatlarla da təsvir olunur. Hər sual blokunda soruşulanlar öz aralarında bir-biri ilə əlqəlidir, yəni eyni xəstəlikdən bir çox fərqli sual soruşulur. Bu cəhətdən də Step 1 və 2-ə görə fərqlidir.
Kompüter dəstəkli xəstəlik simulyasiyası şəklindəki suallar Step 3-də yenitətbiq olunmağa başlamışdır və imtahanın son 3 saat 45 dəqiqəlik hissəsini əhatə edir. CCS (Computer-based Case Simulations) formatı adlandırılan bu hissədə namizədin xəstə haqqındakı klinik qərar və hərəkətləri, test formatına nisbətən daha təbiidir.
Step 1 və 2-ə nisbətən digər bir fərq də, Step 3-də soruşulan 4-5 variantlı çoxdan seçməli suallarda yanıldıcı və neqativ ifadələrin də istifadə olunmasıdır. "Ən az hansı deyil? Bunlardan əlavə, istisna" kimi söz və ifadələr işlədilə bilər, lakin vurğulanması və diqqət çəkməsi üçün böyükl hərflərlə yazılır.
Namizədlər imtahanlara istədikləri qədər müraciət edib itirak edə bilsələr də, Step 1, 2 və 3 imtahanlarının hamısının 7 illik müddət ərzində verilməsi tələb olunur. Kəçilə bilməyən mərhələlərə təkrar müraciət üçün, aradan ən azı 60 günlük bir müddət keçməsi məcburiyyəti və 1 illik periodda eyni mərhələ üçün 3 dəfədən çox müraciət edilməməsi də müraciət və iştiraka qoyulan digər məhdudiyyətlərdir.
Minimal keçid balları
Step 1: 192
Step 2 CK: 203
Step 3: 190.
Matching 2014 Nəticələri
Tibb mütəxəssislərinin çoxu USMLE imtahanlarını ABŞda rezidenturaya daxil olmaq üçün keçir. Match 2014 nəticələrini aşağdakı grafiktə göstərilir.
4500px|frameless|none
Typhlodromus sapiens
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Inula conyzae
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Allahaısmarladık
Sezen Aksu'88 — Sezən Aksunun 1977-ci ildə çıxardığı ilk studiya albomudur.
Albom haqqında
Bu albomun eyni il içərisində həm 33'lüğü, həm də 45liyi çıxmışdır. 1977-ci ildə Allahaısmarladık albomunun həm LP, həm də MCsini musiqi bazarına təqdim edən Sezen Aksunun LP 33'lük albomunda yalnız "Kaç Yıl Keçdi Aradan" ilə "Allahaısmarladık" adlı parçaları var.
X-Men vs. Street Fighter
— "Capcom" tərəfindən hazırlanan və nəşr olunan krossover faytinq videooyunu. Bu, "Capcom" şirkətinin içərisində "Marvel" personajları olan üçüncü faytinq oyunudur və "Marvel vs. Capcom" videooyun seriyasındakı 1-ci əsas epizoddur. Videooyunda "Marvel" nəşriyyatının İks-adamlar və "Capcom" şirkətinin "Street Fighter" seriyasının personajları var. Videooyun ilk dəfə 1996-cı ildə arkada oyunu kimi buraxılmışdır. Videooyun daha sonra 1997-ci ildə Sega Saturn, 1998-ci ildə isə PlayStation üçün satışa çıxarılmışdır.
"X-Men vs. Street Fighter" videooyununun geympleyi "Street Fighter" videooyun seriyasına çox oxşayır, ancaq cüt personaj seçimi və teq-tim əsaslı döyüş mexanikasına sahibdir. Hər bir oyunçu iki personaj seçir ki, təkbətək teq-tim komanda döyüşündə iştirak etsinlər və rəqib komandanı məğlub etsinlər. Oyunçulara matç zamanı seçdiyi personajları bir-birlərini əvəz etmək imkanı verilir. Videooyun həmçinin, "X-Men: Children of the Atom" və "Marvel Super Heroes" videooyunlarından müxtəlif elementləri özündə daşıyır.
Geympley
thumb|left|[[Maqneto (komiks)|Maqneto M. Baysona hücum edir, onların komanda yoldaşları, müvafiq olaraq, Caqqernaut və Çun Li isə ekrandan kənarda gözləyir.]]
"Capcom" şirkətinin müxtəlif "Street Fighter" buraxılışlarında olduğu kimi "X-Men vs. Street Fighter" də ikiölçülü faytinq oyunudur. Bu, "Marvel vs. Capcom" seriyasındakı birinci formal buraxılışdır. Videooyun cüt personaj seçimi və teq-tim əsaslı döyüş mexanikasına sahibdir. Matçlar tipik üç arasında ən yaxşısı raund formatı yerinə, bir raunddan təşkil olunurlar. Burada oyunçular iki döyüşçüdən ibarət komanda seçirlər. Döyüşçülərin hər birinin özlərinə xas sağlamlıq sayğacı var. Matçın başlanğıcında birinci seçilən personaj oyunçu tərəfindən idarə edilir, ikinci seçilən personaj isə ekrandan kənarda, köməkçi personaj rolunu canlandırır. Oyunçu coystik hərəkətlərindən və düymə sıxmaqdan ibarət kombinasiyalardan istifadə edərək müxtəlif döyüş fəndlərini icra etməlidir ki, rəqib komandanın sağlamlıq sayğaclarını tükətsin. Ekrandan kənarda olan personaj yavaşca sağlamlıq sayğacının bir qismini doldurur. Döyüşən personajın sağlamlıq sayğacı tükənirsə, bu zaman ekrandan kənardakı personaj avtomatik olaraq döyüşə daxil olur. Rəqib komandanın hər bir personajının sağlamlıq sayğacını tükədən birinci oyunçu matçın qalibi olur. Əgər vaxtölçən sıfıra çatırsa, bu zaman sağlamlıq sayğacı ən yüksək olan oyunçu matçın qalibi olur.
Videooyun "Super tullanma" və "Hava gurultusu" "Capcom" şirkətinin əvvəlki "Marvel" lisenziyalı buraxılışları olan "X-Men: Children of the Atom" və "Marvel Super Heroes" videooyunlarından müxtəlif geympley mexanikalarını götürür. Həmçinin, "X-Men vs. Street Fighter" videooyununda qeyd edilən buraxılışlarda da olan "Hiper kombinasiya kalibri" adlı bir sayğac sistemi var. Hiper kombinasiya kalibri oyunçu personaj fəndlər həyata keçirərkən və zərər alarkən, tədricən dolur. Oyunçular sayğaclarını doldurduqdan sonra "Hiper kombinasiya", "Dəyişkən kombinasiya" və "Dəyişkən əks-cavab" kimi fərqli-fərqli xüsusi fəndlər həyata keçirə bilərlər.
Rejimlər
"X-Men vs. Street Fighter" videooyununun arkada, Sega Saturn və PlayStation versiyalarında həm arkada, həm də ki qarşı-qarşıya rejimi var. Arkada rejimində oyunçular süni intellekt tərəfindən idarə edilən rəqib komandalar dalğası, bir müddət irəlilədikdən sonra isə "X-Men vs. Street Fighter" videooyununda da görünən boss personaj, İks-adamlar seriyasının antaqonisti Apokalipsisə qarşı döyüşürlər. Oyunun PlayStation versiyasında iki eksklüziv oyun rejimi var. Onlar: Məşq və Sağ qalma rejimidir. Məşq rejimində oyunçular passiv kompüter rəqiblərinə qarşı fəndləri və kombinasiyaları məşq edir. Sağ qalma rejimində oyunçular sonsuz komanda dağlasına qarşı döyüşürlər.
Oyunçu personajlar
"X-Men vs. Street Fighter" videooyununda 17 personajdan ibarət döyüşçü reyestri var. İks-adamlar personajlarını üçün nəzərdə tutulmuş animasiyalar "X-Men: Children of the Atom" videooyunundan götürülmüşdür. Əvvəl heç bir "Capcom" buraxılışda görünməmiş Roq, Qambit və Qılıncdiş buna istisnadır. Personajların hərəkət animasiyaları 1990-cı illərin İks-adamlar teleserialına əsaslanır. Hətta onların orijinal səs aktyorları belə videooyunun istehsalında iştirak etmişdir. "Street Fighter" personajlarının hərəkət animasiyaları "Street Fighter Alpha 2" videooyunundan götürülmüşdür. "Children of the Atom" videooyunundakı gizli qonaq rolu kimi, Akuma "X-Men vs. Street Fighter" videooyununda da gizli personajdır. "Street Fighter" personajlarının xüsusi hərəkətləri "Street Fighter" və İks-adamlar seriyalarının superqəhrəman və supercinayətkarlar heyətləri arasında bərabər səviyyəli bir döyüş şəraiti yaratmaq üçün bir qədər şişirdilmişdir. Məsəlüçün, Ryu personajının "super Haduken" fəndi var ki, bu da bütün ekranı doldurur.
İstehsal və buraxılış
"X-Men vs. Street Fighter" videooyunu ilkin olaraq, "CP System II" arkada sistem lövhəsi üçün istehsal edilmişdir. Videooyun 1996-cı ilin sentyabr ayında Yaponiya arkadalarında debüt etmiş, 1996-cı ilin axırlarında isə qlobal bazarda buraxılmışdır. Bundan bir müddət sonra sonra, 27 noyabr oktyabr 1997-ci il tarixində videooyunun Sega Saturn portu Yaponiyada satışa çıxarılmışdır. Bu port Sega Saturn konsolunu 4MB RAM genişləndirmə periferiyasını dəstəkləyən ilk videooyun olmuşdur. Port videooyun ilə birlikdə paketləşdirilmiş kartric periferiyasından istifadə edirdi, hansı ki, arkada ilə birə-bir konversiya yaratmaq imkanı vermişdir. Videooyunun bu portu rəsmi olaraq, Şimali Amerikada satışa çıxarılmamışdır. Buna səbəb konsolun Şimali Amerika bazarındakı aşağı satış dərəcəsi olmuşdur. Portun import edilmiş versiyası müəyyən "Electronics Boutique" məntəqələrində satışa çıxarılmışdır. "Sega" videooyunu genişləndirmə kartrici ilə birlikdə Avropada satışa çıxarmağı planlaşdırıldı, ancaq axırda bu planlar ləğv edilmişdir.
6 noyabr 1996-cı il tarixində keçirilmiş bir mətbuat konfransında "Capcom" şirkəti "X-Men vs. Street Fighter" videooyununun konsol versiyasının Sega Saturn platforması üçün eksklüziv olacağı anons etmişdir. Onsuz da "Street Fighter Alpha 2" videooyununun Sega Saturn portunun PlayStation portundan daha yaxşı hazırlanmış olması iddiası və "Night Warriors: Darkstalkers' Revenge" videooyununun Sega Saturn platforması üçün eksklüziv olmasına görə "Sega" şirkətinə qarşı dostpərəstlik ilə ittiham olunmuş "Capcom" daha sonra bu anonsu ləğv etmiş, "X-Men vs. Street Fighter" videooyunun PlayStation və Sega Saturn versiyalarının eyni zamanda satışa çıxarılacaqlarını, eləcə də onların arkada ilə birə-bir olacaqları elan edilmişdir. Buna baxmayaraq, videooyunun PlayStation versiyası Yaponiyada 26 fevral 1998-ci il tarixinə qədər satışa çıxarılmamışdır. Videooyununun bu buraxılışı "X-Men vs. Street Fighter: EX Edition" adlandırılmışdır. Videooyunun PlayStation portu Şimali Amerikada 11 iyun 1998-ci il tarixində, Avropada isə 1998-ci ilin noyabr ayında satışa çıxarılmışdır.
Inula hissarica
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
X-Men vs. Street Fighter
İstehsal və buraxılış
Bundan əlavə, PlayStation konsolunun yaddaş məhdudiyyətlərinə görə videooyunun portunun həm qrafikası, həm də ki geympleyi dəyişdirilmişdir. Personajların hərəkət animasiyalarının bir neçə kadrları RAM-dan istifadəni azaltmaq üçün silinmişdir. Videooyunun geympleyinin ən mühüm hissəsi olan teq-tim formatı ləğv edilmişdir. Arzulanan zaman personajları dəyişdirmək əvəzinə, personaj Dəyişkən kombinasiyalar və Dəyişkən əks-cavablar kimi müəyyən hücumlardan sonra döyüşə daxil ola bilir. Əlavə olaraq, videooyunun arkada və Sega Saturn versiyalarında olan tək-raundlu döyüşlər üç arasından iki raund formatı ilə əvəz edilmişdir. Videooyunun PlayStation versiyasında oyunçulara "psevdo-teq-tim matçları"nda iştirak etmək imkanı verən kodlar mövcuddur. Bu zaman hər bir oyunçu rəqibinin startdakı personajını partnyoru kimi istifadə edə bilər. Məsəlüçün, əgər birinci oyunçu Ryunu, ikinci oyunçu isə Şimal porsuğunu idarə edirsə, bu zaman birinci oyunçunun partnyoru Şimal porsuğu, ikinci oyunçunun partnyoru isə Ryu olur.
Tənqidçilərin mövqeyi
"Next Generation" portalının bir resenziya müəllifi "X-Men vs. Street Fighter" videooyununun arkada versiyasını 5 baldan 3 xal ilə qiymətləndirmişdir. O, oyunun teq-tim mexanikasını tərifləmiş və videooyunun partlayıcı qalıqlar, eləcə də "Capcom" şirkətinin əvvəlki ikiölçülü faytinq buraxılışlarında da olan uzun kombinasiyalar ilə doldurulduğunu qeyd etmişdir. Buna baxmayaraq o, bu tip videooyunların həddindən artıq dərəcədə çox yaradıldığından şikayət etmişdir. Onun fikrinə görə, "X-Men Vs. Street Fighter əyləncəli bir oyundur, fəqət bu, bizim həddindən çox oynadığımız bir oyun tipinin artıq dozasıdır".
"X-Men vs. Street Fighter" videooyunu ilk dəfə Şimali Amerika arkada sistemləri üçün buraxılanda azca populyarlıq əldə etmiş, ancaq bir neçə ay sonra hitə çevrilmişdir.
Videooyun rəy toplayıcısı "GameRankings" portalına görə, "X-Men vs. Street Fighter" videooyununun Sega Saturn versiyası tənqidçilərdən "yaxşı" rəylər almışdır. Resenziya müəllifləri videooyunun sürətli geympleyi, animasiya və səs keyfiyyəti, eləcə də orijinal arkada versiyası ilə müqayisədə texniki performasına görə tərifləmişdir. "GameSpot" mütəxəssisi Ceff Gerstmann personajların hərəkət animasiyalarını və səhnə dekorasiyalarını müsbət qiymətləndirmişdir. Onun iddiasına görə, "hər hansısa bir konsol sistemində bundan daha yaxşı görünən bir ikiölçülü faytinq oyunu yoxdur". Gerstmannın oyunun portunu sürətli yüklənmə müddətini və az ləngimə yaşamasına görə tərifləməsinə baxmayaraq, o, oyunun müdafiəyəmeylli geympleyini və orijinal olmayan saundtrekini tənqid etmişdir. "Game Informer" portalı portu oyunun arkada versiyası ilə eyni işləməsi və eyni görünməsinə görə alqışlamış, onun "bu günə kimi tarixdə görünmüş ən yaxşı arkada konversiyalarından biri" olduğunu qeyd etmişdir.
Digər tərəfdən, videooyun rəy toplayıcısı "GameRankings" portalına görə, "X-Men vs. Street Fighter" videooyununun PlayStation versiyası tənqidçilərdən "qarışıq" rəylər almışdır. Resenziya müəlliflərinin çoxunun tənqidçiləri PlayStation konsolunun texniki məhdudiyyətlərinə görə porta edilmiş müxtəlif dəyişikliklər üzərində mərkəzləşmişdir. Həm "GameSpot", həm də ki "Game Revolution" videooyunun bu portunu teq-tim döyüşlərini və müxtəlif ləngimə hadisələrinin sayını azaltdığına görə pisləmişdir. Bu iki portal portun aşağı kadr tezliyi və animasiya keyfiyyətində diqqətəlayiq dərəcədə azalmasını tənqid etmişdir. "Game Informer" və "IGN" portallarının da bu cür tənqidlər yayımlamalarına baxmayaraq, onlar videooyuna daha müsbət tərəfdən baxıblar. Onların hər ikisi də PlayStation portunun Sega Saturn versiyası ilə müqayisədə "tutqun" göründüyünü qəbul etsələr də, bunun yenə də əsaslı bir faytinq oyunu olduğunu vurğulamışdılar. "AllGame" portalı videooyunun arkada versiyasına beş baldan dörd bal vermişdir.
"Next Generation" portalı videooyunun Sega Saturn versiyasına beş ulduzdan dörd ulduz verərək qiymətləndirmiş və port haqqında "Hər halda, X-Men vs. Street Fighter 'daha çox, daha yaxşıdır' köhnə atalar sözünü düz çıxardır" yazmışdır.
"Next Generation" portalı videooyunun PlayStation versiyasına beş ulduzdan bir ulduz verərək qiymətləndirmiş və port haqqında "Əgər siz heç vaxt bir Capcom faytinq oyunu görməmisənizsə, bu, bir neçə dəqiqə əyləncəli ola bilər, ancaq Capcom şirkətinin bu oyunu PlayStation platformasına çatdırmaq üçün girdiyi kompromislər barədə deyiləcək bir dənə olsun müsbət bir şey yoxdur. Uf!" yazmışdır.
Sikvel
"X-Men vs. Street Fighter" videooyununun sikveli "Marvel Super Heroes vs. Street Fighter" 1997-ci ildə Avropa, Yaponiya və Şimali Amerika arkada sistemləri üçün buraxılmışdır. "Marvel Super Heroes vs. Street Fighter" videooyunu geympley və estetika cəhətdən özündən əvvəlki buraxılışa oxşar olsa da, İks-adamlar heyətinin çoxusu Kapitan Amerika və Hörümçək-adam kimi digər "Marvel Comics" mülklərindən olan personajlarla əvəz edir. Videooyun "Marvel vs. Capcom" videooyun seriyasına "Dəyişkən yardım" funksiyasını gətirməsinə ilə diqqətəlayiqdir. Bu funksiya oyunçuları ekrandan kənardakı personajın döyüşə müdaxilə edərək rəqibə zərər yetirmək imkanı ilə təmin edir. "X-Men vs. Street Fighter" kimi bu videooyun da 1998-ci ildə Sega Saturn, 1999-cu ildə isə PlayStation üçün portlaşdırılmışdır.
Respublika stadionu (film, 1951)
Məzmun
Film respublika stadionunun təntənəli açılışına həsr olunmuşdur.
38 (ədəd)
Otuz səkkiz — say sistemində ədədlərdən biridir. Otuz yeddidən sonra, otuz doqquzdan əvvəl gəlir.
Korçay Dövlət Təbiət Yasaqlığı
Korçay Dövlət Təbiət Yasaqlığı - 1961-ci ilin noyabrında Xanlar və Goranboy rayonlarının ərazisində yaradılmışdır. Yaradılmasının əsas məqsədi ərazidəki ov əhəmiyyətli heyvan və quşları qorumaqdır. Yasaqlığın ümumi sahəsi 15.000 hektardır. Bitkti örtüyü yovşanlı-şoranlı, şoranlı-yovşanlı bitki qruplarından, çay yataqlarının bitki kompleksindən ibarətdir. Ərazidə efemerlər də yaxşı inkişaf edir.
Burada məməlilərdən ceyran, dovşan, tülkü, çaqqal, canavar; quşlardan kəklik, turac və s. vardır.
Dalbergia pseudobaronii
(Dalbergia pseudobaronii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Typhlodromus serratosus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
39 (ədəd)
Otuz doqquz — say sistemində ədədlərdən biridir. Otuz səkkizdən sonra, qırxdan əvvəl gəlir.
Hestiya
Hestiya — Yunan mifologiyasında ilahə. Zevsin bacısıdır. Mifologiyada haqqında ən az məlumat olan ilahədir.
Inula crithmifolia
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
27 noyabr
1901–cari
thumb|[[Brüs Li]]
1601–1900
thumb|[[Mirzə Kazım bəy]]
Avroviziya Rəqs Müsabiqəsi
Avroviziya Rəqs Müsabiqəsi — Avroviziya müsabiqələrindən biri.
2007, 2008-ci illərdə Böyük Britaniyada keçirilən rəqs müsabiqəsi. Müsabiqədə telesəslərlə yanaşı münsif səsləri də hesablanır. Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindən fərqli olaraq bu müsabiqədə qalib ölkənin növbəti il müsabiqəyə ev sahibliyi etməsi məcburi deyil.
Mehman Cavadoğlu
Mehman Cavadoğlu — yazıçı
Həyatı
Mehman Cavadoğlu 1955-ci il dekabrın 11-də İsmayıllı rayonunun İsmayıllı kəndində anadan olub. 1977-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsini bitirib. 1978–1988-ci illərdə "Sovet kəndi" qəzetinin müxbiri və şöbə müdiri vəzifələrində çalışıb. 1988-ci ildən Azərbaycan Xalq Hərəkatına qoşulub. 1989-cu ildən — Azərbaycan Xalq Cəbhəsi yaranan vaxtdan onun üzvü olub. Həmin il AXC-nin xüsusi bülletenlərinin, 1990-cı il 20 yanvar hadisələrindən sonra qeyri-leqal şəkildə nəşr olunan "FV-ÇP" qəzetinin nəşr olunmasında iştirak edib. 1991–1992-ci illərdə "Müxalifət" qəzetinin redaktoru olub. 1991-ci ildə AXC Ali Məclisinin üzvü seçilib. 1992-ci ildə Ali Sovetin orqanı olan "Həyat" qəzetinin baş redaktoru təyin edilib. Həmin ilin sentyabrında "Həyat" qəzetinin bazasında 1918–1920-ci illərdə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin orqanı olan "Azərbaycan" qəzetinin bərpa prosesinə rəhbərlik edib və 1993-cü ilin iyun ayına kimi həmin qəzetin baş redaktoru olub. 1993-cü ilin avqust ayından Müsavat Partiyasının üzvüdür. Həmin ilin sentyabr ayında partiyanın Divan üzvü və Mətbuat və İnformasiya məsələləri üzrə katibi seçilib. 1996–1998-ci illərdə müstəqil "Rezonans" qəzetinin baş redaktoru olub. 2001-ci ildə Müsavat Partiyasının 6-cı qurultayında partiya idarəçiliyində həyata keçirilən struktur dəyişikliyindən sonra Müsavat başqanının müavini təyin olunub. 2004-cü ildə təsis olunmuş Demokratik İslahatlar Mərkəzinin sədridir. Jurnalist fəaliyyətinə görə "Qızıl qələm" və "Müstəqillik dövrünün jurnalisti" mükafatlarını alıb, rəhbərlik etdiyi "Rezonans" qəzeti və Müsavat Partiyasının mətbuat xidməti isə Yeni Nəsil Jurnalistlər Birliyinin "Media açarı" mükafatına layiq görülüb.
Ovdan (Balaxanı)
Haqqında
Balaxanı qəsəbəsində yerləşən ovdan şirvanşah əmiri Xacə Zeynəddinin göstərişi ilə XIV əsrdə inşa olunub. Pilləkənlərin quruluşu Şirvanşahlar sarayı nda olduğu kimi, bir qədər hündürdür. Ehtimal olunur ki, Qum hamamı inşa edildikdən sonra ilk dövrlər Ovdandan götürülən su ilə təchiz olunub. Ovdan mənbəyindən su götürmək üçün 40 pilləkəni üzü aşağı düşmək lazımdır. Pilləkənlər lay daşlardan yonulub, düz su mənbəyinə qədər enir. Ovdanın çox az bir hissəsi torpağı üzərində, əsas hissəsi torpağın altındadır. Ovdanın girişindən su mənbəyinə qədər üzü aşağıya 15 metr məsafə var. Tikilinin yerin altındakı hissəsinin tağvari dəhliz şəklində olması üzərindəki torpaq qatı ağırlığının təzyiqi nəticəsində çökməsi ehtimalını heçə endirir. Keçmişdə ovdan vasitəsilə Balaxanı nın içməli suya olan təlabatı ödənilib.
Ovdan 1920-ci il aprel işğalına qədər əhali tərəfindən istifadə edilib. Sonrakı dövrlərdə isə baxımsız qalıb. 2019-cu ildə isə abidəni restavrasiya etməyə başlayıblar.
Vladimir Komarov
Vladimir Leontyeviç Komarov — Rusiya botaniki və coğrafiyaşünası.
Həyatı
Akademik Vladimir Leontyeviç Koma­rov 13 oktyabr 1869-cu ildə Peterburqda (in­diki Sankt-Peterburq) hərbçi ailəsində anadan olmuşdur. Peterburq Universite­tinin Fizika-riyaziyyat fakültəsinin Təbiət tarixi bölməsini bitirmişdir (1894).
V.L.Komarov botanika ixtisası üzrə ma­gistr (1902), elmlər doktorluğu elmi də­rə­­cəsini (1911) almış, Peterburq Universiteti və başqa ali məktəblərdə tədris işi aparmışdır (1903-1906). Rusiya Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü (1914), həqi­qi üzvü (1920), vitse-prezidenti (1930-1936), SSRİ Elmlər Akademiyasının prezi­denti (1936-1945) seçilmişdir.
V.L.Komarov botanika elminin sistematika, floristika, filogeniya, bit­ki coğra­fiyası və s. sahələrində bir çox elmi yeniliklər etmişdir. Asiya qitə­sinin bütün­lüklə Rusiya hissəsi, Monqolustan və Çinin bitkiliyini, sistematik tərkibini ətraflı öyrənmişdir. Uzaq Şərqin bir çox vilayətlərindən başqa, Sayana və Baykalətrafını, daha sonra bütün Sibiri və Yakutiyanın geniş ərazilərini xarakterizə etmişdir. Ümu­mən Uzaq Şərqə aid 222 növ onun tərəfindən təsvir edilmiş, bioloji xüsu­siyyətləri göstərilmişdir. V.L.Komarov bitkilər aləminin təkamülünə, coğrafi yayıl­masına, filogenetik sisteminin qurulmasına aid nəzəri fikirlər irəli sürmüş, flora və bitki örtüyünün meri­dio­nal zonallığı, filogenetik sıralar haqqında yeni nəzəriyyələr yaratmışdır.
V.L.Komarov elmin, xüsusilə botanika elminin görkəmli tarixçisi idi. O, bitki sistematikasının əsasını qoymuş K.Linney, I.-B.Lamark, bitki fiziologiyası sahəsində görkəmli alim K.A.Timiryazev və başqalarının bitki sistematikası, filogeniyası, fizio­logiyası haqqında elmi işlərini analitik təhlil etmiş, fikirlərinə münasibət bildirmiş, üstünlüklərini göstərmiş və bu sahə­lərdə aparılacaq tədqiqatların istiqamətlərini vermişdir. O, floranın tarixini bərpa etməklə, müxtəlif floristik komplekslərin mövcud olduqları şərait, iqlim, materik və dənizlərin konfiqurasiyalarının təsiri altında dəyişən miqrasiyası nöqteyi-nəzərindən dərk edilməsinin mümkün oldu­ğunu iddia edirdi.
V.L.Komarov 400-dən çox elmi əsərin, o cümlədən Çin, Monqolus­tan, Mancu­riya, Kamçatka, Sibir və digər floraların tədqiqinə həsr olunmuş 10 cildlik “Seçilmiş əsərlər”in müəllifidir. Çoxsaylı floristik işlərində V.L.Ko­marov təyin etdiyi yeni növlərin təsvirini vermişdir. 2 cildlik “Опре­де­литель растений Дальневосточ­ного края” (həmmüəlliflə) əsərində (1931; 1932) 1966 növ bitkinin təsviri verilmişdir. Bunlardan 146-sı V.L.Ko­marov tərə­findən kəşf edilmişdir. 1934-cü ildə onun nəzəri ideyaları və səyi nəticəsində baş redaktoru olduğu 20 cildlik «Флора СССР» əsərinin nəşri təşkil edilmiş və 13 cildi alimin sağlığında dərc olunmuşdur.
V.L.Komarov 1943-cü ildə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adına layiq görülmüş, 3 Lenin ordeni və müxtəlif medallarla təltif edilmiş, 1-ci dərəcəli Stalin mükafat­ları (1931, 1932) laureatı olmuşdur. Onun təşəbbüsü ilə 1932-ci ildə təşkil olu­nan SSRİ EA Uzaq Şərq filialı və Botanika İnstitutu hazırda alimin adını daşıyır. Şərqi Asiyanın öyrənilməsində ölçüyəgəlməz xidmətinə görə Rusiya Coğrafiya Cəmiyyəti tərəfindən N.M.Prjevalski adına mükafata layiq görül­müşdür. “Флора Маньчжурии” (3 cild) əsərinə görə o, Rusiya EA tərəfin­dən akademik Ber mükafatına, Botaniki coğrafiya Beynəlxalq Akademi­yasının (Fransa) meda­lına layiq görülmüşdür.
V.L.Komarov 1945-ci ildə Azərbaycan EA-nın fəxri (xarici) üzvü seçilmişdir.
V.L.Komarov 5 dekabr 1945-ci ildə vəfat etmişdir.
Bəndovan Dövlət Təbiət Yasaqlığı
Bəndovan Dövlət Təbiət Yasaqlığı – 1961-ci ilin noyabrında Salyan və Qaradağ rayonlarının ərazisində yaradılmışdır. Yasaqlığın yaradılmasında əsas məqsəd bu ərazidəki ceyranları və digər məməli heyvanları, köçəri və oturaq su və quru quşlarını qoruyub artırmaqdır. Hal-hazırda ərazisi 4930 hektardır.
Yasaqlığın ərazisi heyvanlar aləminə görə xeyli zəngindir. Burada məməlilərdən ceyran, dovşan, tülkü, çaqqal, canavar, porsuq yaşayır. Xəzər dənizinin sahil sularında suiti, çoxlu müxtəlif balıqlar yaşayır. Ərazidə quşlardan qu quşu, çay ördəyi, dalğıc ördəyi, vağ, qarabattaq, qaşqaldaq, bəzgək, turac, bildirçin və s. yayılmışdır.
Çeberloyev rayonu
Çeberloyev rayonu (ЧӀебарлойн кӀошт ) —  Rusiya Federasiyası, Çeçenistan Respublikasının ərazi vahidi olaraq 2012-ci ildə Çeçenistan Respublikasının Konstitusiyasına uyğun olaraq bərpa edildi. Hüquqi bərpa respublikanın inzibati-ərazi tərkibində faktiki dəyişikliyə səbəb olmadı
1925—1944
8 mart 1926-cı ildə RSFSR Ümumrusiya Mərkəzi İcraiyyə Komitəsi Rəyasət Heyətinin qərarı ilə Çeçen Muxtar Vilayəti 14 rayondan ibarət olaraq təsdiq edildi. Bu rayonlar sırasına mərkəzi Makajoy olan Çeberloyev rayonu da daxil idi.
1926-cı il siyahıyaalmasına görə rayonda 13,053 nəfər yaşayırdı. Rayon ümumilikdə 11 kənd sovetindən ibarət idi. 1929-cu ilin fevralında inzibati bölgələrin genişləndirilməsi ilə Çeberloev rayonu ləğv edildi, əraziləri aşağıdakı rayonlara birləşdirildi:
Şatoy rayonu - Dayski, Şaro-Argunski, Nijeloevski, Çubax-Keneroyevski, Naxçu-Keloyevski, Salbiroyevski kəndləri.
Vedeno rayonu - Makajoevski, Sadoyevski, Xind—Bosxoyevski, Riqaxoyevski, İxoroyevski kəndləri.
Ümumrusiya Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin 10 yanvar 1932-ci il tarixli qərarı ilə "Şaro-Çeberloevski rayonu" Vedeno və Şatoevski rayonlarından ayrılan torpaqlar hesabına mərkəzi Day kəndi olmaqla təşkil edilir. 1935-ci ildə Çeberloyev rayonu yenidən təşkil edilir və mərkəzi Şaro-Arqun kəndi olur. Rayona ümumilikdə 11 kənd sovetliyi daxil idi. 1940-cı ilin sonlarına görə rayonda cəmi əhalisi 17 min nəfər yaşayırdı.
1944-cü il məlumatına görə rayon 52,5 min ha əraziyə sahib idi. Rayonda ümumi olaraq 16 982 nəfər yaşayırdı.
1944-cü ildə Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının ləğvi və sakinlərinin qovulması ilə rayon ərazisi Dağıstan Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Botlıx rayonuna birləşdirilir.
1956-cı ilin dekabrında Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Bərpası üzrə Dövlət Komissiyasının iclasında Çeberloevski rayonunun ərazisinin Dağıstan Muxtar Sovet Sosialist Respublikasın tərkibində qalması təklif edildi. Bu təklifə Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikası Təşkilat Komitəsinin sədri M. Qairbekov və onun müavini D. Malsaqov da daxil olmaqla çeçen və inquş nümayəndələri tərəfindən kəskin etiraz edildi. 9 yanvar 1957-ci ildə RSFSR Ali Şurası Rəyasət Heyətinin fərmanı ilə Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikası bərpa edildi. Çeberloev rayonunun ərazisi respublikaya qaytarıldı. Lakin qonşu rayonların sovxozları və kolxozları üçün alp otlaqları ayrıldığından bölgə yaşayış üçün bağlanıldı. Keçmiş rayon sakinləri, atalarının torpağına qayıda bilməyərək, respublikanın əsasən düzən ərazilərinə o cümlədən Şali və Urus-Martan kəndlərinə köçürüldü.
Əhali
1939-cu il məlumatına görə rayon ərazisində 16 962 nəfər əhali yaşayırdı. Milli tərkib: çeçenlər 97,5 %, ruslar 1,6 %, ukraynalılar 0,3 %, inquşlar 0,2 %.
Dua
Dua - çağırış, dindarın ALLAHA müaraciəti.
İslam dinində dua
left|200px|thumb
Ərəb dilindən tərcümədən, çağırmaq və səsləmək mənalarını ifadə edir.
Dini termində isə dua, müxtəlif hacətlərin həyata keçməsi üçün, Allah-taala ilə danışıb, Ondan kömək diləmək mənasını daşıyır.
Allah-taala Qurani-Kərimdə buyurur: "(Ya Peyğəmbər!) Bəndələrim səndən Mənim barəmdə soruşduqda, (onlara) de ki, Mən (onlara) daha yaxınam, çağıranın duasını Məni çağırarkən icabət edirəm. Onlar hidayət olsunlar deyə, Mənim də`vətimi qəbul edib, Mənə iman gətirsinlər!"
Digər bir ayədə buyurur: "Rəbbiniz dedi: Sizə cavab verim deyə, Məni çağırın!"[3] Bir çox hədislərdə də duanın əhəmiyyətindən söz açılmış və onun üzərində təkid olunmuşdur. Hətta bəzi hədislərdə dua, möminin və Peyğəmbərlərin silahı adlandırılmışdır. Lakin, əsas məsələ insanın dua edərkən kimi çağırması, necə çağırması və nə üçün çağırmasını bilməsi və başa düşməsindən ibarətdir.
DUANIN QAYDASI İslam dinində hər bir əməlin özünəməxsus qayda və şərtləri olduğu kimi, duanın da özünəməxsus olan bir sıra qayda və şərtləri vardır. Onların əsaslarını qeyd edirik:
Dua
thumb|Müsəlman namazı - Rəssam: Yousef Abdinejad Bir in­sa­nın Al­la­ha iman gə­tir­di­yi­ni gös­tə­rən önəm­li əla­mət­lər­dən bi­ri də dua­dır. Dua edən in­san özü­nün aciz və zə­if qul ol­du­ğu­nu, is­tə­dik­lə­ri­ni özü tək ye­ri­nə ye­ti­rə bil­mə­yə­cə­yi­ni və bun­la­rı ona an­caq Al­la­hın ve­rə bi­lə­cə­yi­ni qə­bul et­miş olur. Dua Al­la­ha qul ol­ma­ğın ən saf, ən tə­miz, ən sə­mi­mi ifa­də­lə­rin­dən­dir. Qu­ran­da da mö­min­lə­rin əsas xü­su­siy­yət­lə­rin­dən bi­ri­nin "ge­cə-gün­düz səbir edə­rək Al­la­ha dua et­mək" ol­du­ğu be­lə xə­bər ve­ri­lir:
An­caq dua­nın nə de­mək ol­du­ğu­nu və ne­cə edil­di­yi­ni yax­şı bil­mək la­zım­dır. Çün­ki Qu­ran­dan kə­nar qay­naq­lar­dan (mə­sə­lən, ata-ana­dan, ət­raf­dan, ənə­nə­lər­dən) öy­rə­ni­lən dua an­la­yı­şı adətən Qu­ran­da bil­di­ri­lən hə­qi­qi dua an­la­yı­şı­na uy­ğun gəl­mir. Bu­na gö­rə də Qu­ran­da bu möv­zu­da ve­ri­lən nöq­te­yi-nə­zə­ri və ruhi halı yax­şı dərk et­mək la­zım­dır.
Qu­ran­da dua­nın an­caq tək­ba­şı­na və "için-için" edil­mə­sinin va­cib­li­yi bil­di­ri­lir. Dua­nın hə­qi­qə­tən is­tə­ni­lə­rək, Al­la­h qar­şısında in­sa­nın aciz­li­yi­nin və fə­qir­li­yi­nin qavranılaraq edil­mə­si va­cib­dir. Bu və­ziy­yət­də edi­lə­cək dua Qu­ran­da bil­di­ri­lən "için-için və yal­va­ra-yal­va­ra" ifa­də­si ilə uy­ğun ola­caq­dır:
"Rəb­bi­ni­zə yal­va­ra-yal­va­ra, həm də giz­li­cə dua edin. Şüb­hə­siz ki, O, həd­di aşan­la­rı sev­məz!"
'''Qu­ran­da da mö­min­lə­rin giz­li şə­kil­də və son də­rə­cə sə­mi­mi dua et­dik­lə­ri xə­bər ve­ri­lir. Zə­kə­riy­yə bu mə­sə­lə­də nü­mu­nə gös­tə­ri­lən pey­ğəm­bər­lər­dən bi­ri­dir:'''
"Bu sə­nin Rəb­bi­nin öz qu­lu Zə­kə­riy­ya­ya olan mər­hə­mə­ti­nin xa­tır­lan­ma­sı­dır! Zə­kə­riy­ya Rəb­bi­nə giz­li­cə dua edib yal­var­dı­ğı za­man be­lə de­miş­di: "''Ey Rəb­bim! Ar­tıq sü­mü­yüm sus­tal­mış, ba­şım ağap­paq ağar­mış­dır. Ey Rəb­bim! Sə­nə dua et­mək­lə heç vaxt naü­mid ol­ma­mı­şam. Mən özüm­dən son­ra gə­lən qo­hum-əq­rə­bam­dan qor­xu­ram. Zöv­cəm də ki, qı­sır­dır. Bu­na gö­rə də mə­nə Öz dər­ga­hın­dan bir oğul bəxş et''"
Baş­qa bir ayə­də isə dua­nın "ümid və qor­xu" için­də edil­mə­si­nin va­cib­li­yi xə­bər ve­ri­lir: "On­lar iba­dət üçün ya­taq­la­rın­dan qal­xar, qor­xu və ümid için­də Rəb­bi­nə dua edər­lər". Mö­min da­xi­lində həm Al­la­ha qar­şı eh­ti­ram do­lu bir qor­xu du­ya­caq, həm də onun rəh­mə­ti­nə və ne­mə­ti­nə ümid bəs­lə­yə­cək­dir. ''' Al­lah sə­mi­mi şə­kil­də öz ri­za­sı üçün edi­lən dua­nı qə­bul edə­cək­dir. Qu­ran­da bu möv­zu ilə bağ­lı ve­ri­lən ayə­lər be­lə­dir:'''
"Bən­də­lə­rim Mə­ni sən­dən so­ruş­duq­da söy­lə ki, Mən ya­xı­nam. Dua edib Mə­ni ça­ğı­ra­nın dua­sı­nı qə­bul edə­rəm. Gə­rək on­lar da Mə­nim ça­ğı­rı­şı­mı qə­bul edib Mə­nə iman gə­tir­sin­lər. Bu­nun­la da, ola bil­sin ki, doğ­ru yo­la ye­tiş­sin­lər"
"Rəb­bi­niz bu­yur­du: "Mə­nə dua edin, Mən də si­zin dua­la­rı­nı­zı qə­bul edim! Mə­nə iba­də et­mə­yi tə­kəb­bür­lə­ri­nə sı­ğış­dır­ma­yan­lar cə­hən­nə­mə zə­lil ola­raq gi­rə­cək­lər!"
İn­san dua edər­kən Al­la­hın onu qə­bul edə­cə­yi­nə əmin ol­ma­lı­dır. Al­la­hın hər ye­ri ehtiva etdiyinin fər­qin­də olub bu­na da­xi­lən iman gə­ti­rən bir mö­min Al­la­hın onu hər za­man hər yer­də gö­rüb eşit­di­yi şüu­ru ilə dua edər. Coş­ğu­lu ümid­lə, bir an be­lə ümid­siz­li­yə düş­mə­dən dua­sı­nın qə­bul edil­mə­si­ni göz­lə­yər.
Al­la­hın kö­mə­yin­dən qə­tiy­yən şüb­hə­lən­mə­yə­rək, qə­bul ola­ca­ğı­na qə­tiyyətlə iman gə­ti­rə­rək dua­nı di­lə gə­tir­mək la­zım­dır. Əks bir dav­ra­nış nümayiş etdirən, yə­ni Al­la­hın ica­bə­ti­nə qar­şı şüb­hə ilə ya­na­şan in­sanın etdiyi dua isə Qu­ran mən­ti­qi ilə düz gəlmir. Çün­ki dua­nın özün­də Al­la­ha tam inam var­dır. Sa­le­hin "Şüb­hə­siz, mə­nim Rəb­bim ya­xın və (dua­nı) qə­bul edən­dir" ("Hud" su­rə­si, 61) ifadəsi ilə bil­di­ril­di­yi ki­mi, mö­min Al­la­ha qar­şı tam bir inam için­də ol­ma­lı­dır.
An­caq bu ica­bət in­sa­nın is­tə­di­yi hər bir şe­yin müt­ləq hə­ya­ta keç­mə­si an­la­mı­na gəl­məz. Çün­ki bə­zən in­san, hə­qi­qət­də, özü üçün zə­rər­li olan bir şe­yi də Al­lah­dan istəyə bi­lər. Bu və­ziy­yət­də Al­lah ona is­tə­di­yi­ni ver­mək əvə­zi­nə da­ha xe­yir­li və gö­zəl olan bir baş­qa şe­yi ve­rər.
Al­lah hər za­man sə­mi­mi bir dua­nı qə­bul edər. An­caq bu ica­bət hər za­man in­sa­nın tə­lə­bi­nin ey­ni­lə ye­ri­nə ye­ti­ril­mə­si de­mək de­yil­dir (Həm­çi­nin "ica­bət", "ca­vab ver­mək" mə­na­sı­nı da­şı­yır).
Çün­ki in­san "…Olur ki, xo­şu­nu­za gəl­mə­yən bir şey si­zin üçün xe­yir­li­dir və olur ki, sev­di­yi­niz şey də si­zin üçün bir zə­rər­dir. Al­lah bi­lər, am­ma siz bil­məz­si­niz" ("Bə­qə­rə" su­rə­si, 216) hök­mü­nə gö­rə nə­yin yax­şı, nə­yin pis ol­du­ğu­nu hər za­man ayırd edə bil­mir. Bu sə­bəb­dən fər­qi­nə var­ma­dan "İn­san xey­rə dua et­di­yi ki­mi, zə­rə­rə də dua edər. İn­san çox tə­lə­sən­dir" ("İs­ra" su­rə­si, 11) ayə­si­nə gö­rə bəl­kə hə­qi­qə­tən zə­rər­li olan bir şe­yi is­tə­yər.
Bu sə­bəb­dən in­san Al­lah­dan əv­vəl­cə Onun razılığını, Onun rəh­mə­ti­ni istə­mə­li­dir. Al­lah­dan özü­nün tər­bi­yə­lənməsi­ni və ka­mil­ləş­mə­si­ni di­lə­mə­li­dir. Bu­nun ne­cə ola­ca­ğı­nı Al­lah da­ha yax­şı bi­lir. Həm­çi­nin pey­ğəm­bər­lə­rin dua­la­rı da bu şə­kil­də­dir. Sü­ley­ma­nın "Sə­nin ra­zı qa­la­ca­ğı­n yax­şı iş gör­mək üçün il­ham ver" ("Nəml" su­rə­si, 19) şək­lin­də­ki dua­sı bir nü­mu­nə­dir.
Bu­nun­la ya­na­şı, mö­min Al­la­hın Qu­ran­da tə­rif­lə­di­yi və nü­mu­nə ola­raq gös­tər­di­yi hər cür ne­mə­ti Al­lah­dan is­tə­yə bi­lər. Bu barədə et­di­yi dua­sın­da isə son də­rə­cə sə­mi­mi və ürək­dən dav­ran­ma­lı, is­tə­di­yi hər şey üçün Al­la­ha dua et­mək­dən çə­kin­mə­mə­li­dir. Çün­ki in­sa­nın nə is­tə­di­yi­ni bi­lən, ona is­tə­di­yi­ni ve­rən yal­nız Al­lah­dır.
İnsan kapitalı
İnsan kapitalı — insanın cəmiyyətdə özünü tam realizə etmək və cəmiyyətin imkanlarından tam istifadə etmək üçün insanın biliyinin, bacarığının, əlaqələrinin, peşəkarlığının cəmi. Bu intellekt, sağlamlıq, bilik, keyfiyyətli əmək və keyfiyyətli həyat şəraitidir. İlk dəfə termin Teodor Şuls tərəfindən işlədilib, sonradan davamçısı Heri Bekker tərəfindən inkişaf etdirilib. İsbat edilib ki, insan fəaliyyətinə effektli iqtisadi baxış çox vacibdir.
İlk dövrdə insan kapitalı dedikdə, insana sərf edilən investisiya başa düşülürdü. Sonradan anlayış genişləndirildi, bura insanın istehlak xərcləri — ailəsinə çəkilən xərc, təhsil, səhiyyə xərcləri, mədəni tələbləri aid edilməyə başlandı. Bu sahəyə dövlətin də xərcləri aid edilir.
Avtandil Talıbov
Avtandil Hüseynəli oğlu Talıbov — Azərbaycan alimi, AMEA akad. Yusif Məmmədəliyev adına Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun “Korroziya inhibitorları və konservasiya materialları” laboratoriyasının müdiri, kimya üzrə elmlər doktoru, dossent.
Ümumi məlumatlar
Avtandil Hüseynəli oğlu Talıbov 26 dekabr 1946-cı ildə Naxçıvan MR Şərur rayonu Siyagut kəndində qulluqçu ailəsində anadan olmuşdur. Onbirillik təhsilini 1964-cü ildə Şərur rayonu Siyaqut kəndində başa çatdırdıqdan sonra həmin il V.İ.Lenin adına (Hal-hazırda, N.Tusi adına) Azərbaycan Dövlət Pedoqoji İnstitunun kimya-biologiya fakultəsinə daxil olmuş və ali təhsilini 1969-cu ildə bitirərək orta məktəbdə kimya-biologiya müəllimi ixtisasına yiyələnmişdir. О, 1982-ci ildə Azərbaycan Neft və Kimya (İndiki Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyası) insititunda «Оlefinlərin tetraflüorborat nitroniumla nitrolaşması» namizədlik dissertasiyasını müdafiə edərək kimya elmləri namizədi alimlik dərəcəsini almışdır.
A.H.Talıbov 1986-cı ildən АМЕА NKPİ-də işləyir. Elə həmin ildə SSRİ Elmlər Akademiyasının Prezidiumunun qərarı ilə A.H.Talıbova “Üzvi kimya” ixtisası üzrə baş elmi işçi (indiki dosent) və «böyük elmi işçi » elmi rütbəsinə layiq görülmüşdür.
2013-ci ildə Neft-Kimya Prosesləri İnstitunun nəzdindəki Dissertasiya Şurasında “Bəzi nitro-,və amin tərkibli birləşmələrin sintezi və onların istifadə yolları” mövzusunda “Üzvi kimya” və “Neft Kimyası” ixtisası üzrə doktorluq dissertasiyasını müdafiə edərək, kimya elmləri doktoru alimlik dərəcəsini almışdır.
Elmi tədqiqatları
İşlədiyi dövrdə 172-dən çox elmi əsərləri dərc olunmuşdur. Bunlardan 35-i müəlliflik şəhadətnaməsi, 79-u məqalə və 75-i məruzələrin tezisləridir. 60-dan çox məqaləsi Rusiya Federasiyasının və Avropanın nüfuzlu jurnallarında (Tetrahedron Letter, Green chemistry, American Journal of organic chemistry, Acta Cryst, Изв. АН СССР, сер. хим, ЖОрХ, ЖОХ, Коррозия: материалы, защита, Практика противокоррозионной защиты, Журнал орг. химии, Журнал прикл. химии, Журнал общей химии, Нефтехимия) dərc olunmuşdur. Onun rəhbərliyi altında 4 namizədlik dissertasiya işi müdafiə edilmişdir.
Inula hookeri
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Türkologiya
Türkologiya və ya türkşünaslıq — humanitar elmlərin kompleksidir və türklərin tarixini, dillərini, ədəbiyyatını, folklorunu, etnologiyasını müqayisəli şəkildə öyrənır. Bura Şərqi Sibirdə yaşayan Saxalardan tutmuş Balkanlar və Moldovada yaşayan Qaqauzlara qədər bütün türk xalqları daxildir.
Tarixi
Türkologiya Qərbin Şərqi öyrənmə cəhdləri nəticəsində meydana çıxan şərqşünaslıq əsasında bir sistem qazanmışdır. İlk türkologiya inistitutu 1795-ci ildə Parisdə École des Langues Orientales Vivantesdə qurulmuşdur. Bunu şərqşünaslıq və türkologiya ilə bağlı digər inistitutlar izləmişdir. Moskvada (1814), yenə Parisdə (1821) və Londonda (1906) qurulan bu çür inistitutların yayımladığı xeyli sayda elmi əsər, jurnal, məqalə və s. mövcuddur.
Türklər haqqında etnoloji məlumatlar ilk dəfə XI əsrdə türk filoloq Mahmud Qaşğari tərəfindən "Divanü Lüğat-it-Türk" əsərində sistemləşdirilmişdir. Çox dilli lüğətlər isə XIII əsrdən ticarətin daha da genişlənməsinin təsiri altında yaranmağa başladı (Qıpçaq - Fars - Latın - Alman Kodex Kumanikus, Rus - Qıpçaq və s.).
Orta əsrlərin böyük bir hissəsinə aid türkoloji məlumatların böyük əksəriyyətini biz Bizans/Yunan tarixçilərinin, səfirlərinin, coğrafiyaçılarının və səyahətçilərinin əsərləri sayəsində əldə edə bilirik.
1612-ci ildə qrammatika kitabı Jerome Megizer tərəfindən çap edildi. Ondan sonra isə F. Mesginen-Meninski 4 cilddə Thesaurus Linguarum Orientalium əsərini 1680-ci ildə çap etdirdi. Bundan başqa Mesginen-Meninski Türkcə - Latınca lüğət və Türk dilinin qrammatikası əsərlərini də yazmışdır.
P.A.Pallasın dövründə türk dilinin araşdırılması daha da inkişaf etdi. Onun Bütün dillərin müqayisəli lüğəti əsərində türklərin Mişar, Tatar, Noqay, Başqırd və digər türk etnik qruplarının da xüsusiyyətlərini vermişdi. XIX əsrdə türkologiya xeyli irəlilədi, bunda Mirzə Kazım bəyin rolu çox böyük olmuşdur. Onun yazdığı Türk-tatar dilinin qrammatikası (1839) öz dövrünün funtamental əsəri idi. Bundan əlavə O. N. Betlinqs də Yakut dilinin qrammatikası (1851) əsərini yazmışdı.
Dövrün əsas uğuru isə 1895-ci ildə Vilhelm Tomsen və Vasili Radlov tərəfindən Orxon abidələrinin oxunması oldu.
Türkische Bibliothek (1905–1927) əsərinin yazılması Mitteilungen zur Osmanischen Geschichte (1921–1926) əsərinin yazılması ilə davam etdi və yeni bir cərəyan formalaşdırdı.
Müasir dövrümüzdəki elmi inkişaflar türkologiya sahəsindəki tədqiqatlarda kalibrli müəyyənetmə, dendroxronologiya, metallurgiya, kimya, tekstil və digər sahələrdən də kömək üçün istifadə etməyə icazə verir.
Sovet dövründə təqiblər
1944-cü ildə Kommunist partiyası Mərkəz Komitəsi sərəncam verdi. Bu sərəncamda türk tarixinin "qədimləşdirilməsi" cəhdləri qadağan edilirdi. Bu sərəncamə bütün ittifaq ölkələrində sağ qalmış türkoloqların həbsi, güllələnməsi və sürgünü izlədi. Bu dövrə qədər yazılmış bir çox əsərlər qadağan edildi, süni şəkildə yaradılmış "nəhəng sovet alimlərinin" əsərlərindən kənara çxmaq, onların dediklərinin ziddinə nəsə yazmaq qadağan edildi.
Bütün bunlardan əlavə Türk xalqlarının köklü şəkildə deportasiyaları və qırğınlar nəticəsində SSRİ-nin süqutuna doğru Türkologiyanın Rusiyadakı bütün bazaları məhv edilmişdi. SSRİ dağıldıqdan 20 sonraya qədər bir çox keçmiş ittifaq ölkəsi hələ də bu elmi bərpa edə bilmirdi.
Digər yandan bu siyasət türklüyə və türkologiyaya istənmədiyi halda bəzi xeyirlər də gətirdi. Belə ki türk sözünün ləğv edilməsi nəticəsində ayrı-ayrı adlar altında da olsa türk xalqları tarixi araşdırıldı. Bu araşdırmalar məqsədli və qərəzli şəkildə aparılsa da,  bəzi məqamlar da istəmədən də olsa Türkologiyaya bəzi xeyirlər də verdi.
Rəsmi nəşrlər qadağan edilsə də, Sovet hökuməti heç cürə insanların türkologiya sahəsində gizlin araşdırmalar aparmasına mane ola bilmirdi. SSRİ zəiflədiyi zaman və insanlara müəyyən demokratik haqlar verildiyi dövrdə bu keçmişdə yazılmış, lakin həbs qorxusuna görə yayımlanmamış yazılar hamısı nəşr edilməyə başladı. Məlum oldu ki, "qadağalar" dövründə yazılmış əsərlərin sayı təsəvvür olunandan da çoxdur.
SSRİ-nin türkologiyaya istəmədən verdiyi xeyirlərdən biri də bolşevik inqilabının təsiri altında yeni "doğru tarix" yazmaq cəhdləri idi. Bu cəhdlər sayəsində bir çox böyük alım SSRİ-nin müasir elmi tədqiqatdan uzaqda qalmış Mərkəzi Asiya və Sibir kimi regionlarına ezam edildilər. Nəticədə türkoloqların Lev Qumilyovdan və Oljas Süleymanovdan təsirlənən yeni nəsli meydana çıxdı.
Bütün bunlara baxmayarq SSRİ dövründə əvvəllər (Rusiya imperiyası zamanı) yazılmış bütün əsərlər dükanlardan, kitabxanalardan, müəllifin özündən hətta kolleksiyaçılardan belə toplanmışdı. Hətta Böyük təmizləmə zamanı məqsədli şəkildə bu kitabların yandırılması mərasimi təşkil edilirdi.
Nəticədə onlillər boyunca yaradılmış elmi əsərlər, toplanmış maddi sübutlar, xatirələr məhv edilmişdi.
Azərbaycanda türkologiya elmi
Çar Rusiyası dövründən başlayaraq Azərbaycanda türkologiya elmi araşdırlmağa başlanmışdır. Rus şərqşünaslığının banilərindən hesab edilən Mirzə Kazım bəy həmçinin bu elmin də Azərbaycanda əsasın qoymuşdur. Sonrakı dövrlərdə isə Azərbaycanda Əli bəy Hüseynzadə, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Əhməd bəy Ağaoğlu, Bəkir Çobanzadə, Vəli Xuluflu, Əbülfəz Elçibəy, Xəlil Rza Ulutürk, Nailə Vəlixanlı, Ziya Bünyadov kimi görkəmli türkoloqlar yetişmişdir.
Azərbaycanda türkologiya elmi şərqşünaslıq elminin bazasında, demək olar ki eyni vaxtda yaranmışdır. Türkiyədən fərqli olaraq, daha çox türk dili məsələsinə yox, türk tarixinə də özündə yer ayırır.
Azərbaycandakı türkoloqlara qarşı Stalin repressiyaları
SSRİ Elmlər Akademiyasının Azərbaycan filialında və universitetdə repressiyalar 1936-cı ilin dekabırında Ruhulla Axundovun həbsi ilə başladı. Artıq 1937-ci ilin yanvar ayında bir sıra Azərbaycan alimləri: Hənəfi Zeynallı, Vəli Xuluflu və Bəkir Çobanzadə həbs olunmuşdular. Hətta Bəkir Çobanzadəni Kislovodskda bir sanatoriyada həbs edib xüsusi konvoyla Bakıya gətirmişdilər. 18 mart gecə saatlarında tarixçi Qaziz Qubaydullin də həbsə məruz qaldı, həbsindən dərhal sonra Mir Cəfər Bağırov "Bakinski raboçi" və "Kommunist" qəzetlərində ona qarşı məqalə dərc etdirdi. 19-20 mart tarixlərində Azərbaycan SSR Kp MK-nin 6-cı Mart plennumunda çıxış edən Mir Cəfər Bağırov R.Axundovun mədəni cəbhədə rəhbərlik etdiyi millətçi işdən danışarkən bəyan edir ki professorlar Bəkir Çobanzadə və Qaziz Qubaydullin Azərbaycandakı pantürkizmin ən parlaq nümayyəndələridirlər. 4 iyun gecəsi isə Xalid Səid Xocayev həbs olundu.