cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hovard Zinn
Vətəndaş Hüquqları Hərəkatı
1956-cı ildən 1963-cü ilə kimi Zinn Spelman Kollecində Tarix və Sosial Elmlər Departamentinin sədri vəzifəsini icra etmiş və bu dövrdə o, tarixçi Avqust Meyer’ in lobbiçilik etdiyi Vətəndaş Hüquqları Hərəkatında da iştirak etmişdir. Spelman Kollecində işlədiyi müddətdə Zinn “Zorakılığa Qarşı Tələbə Əlaqələndirmə Komitəsi”ndə (Student Nonviolent Coordinating Committee – SNCC) məsləhətçi vəzifəsini icra etdi və SNCC’nın oturma aksiyaları və digər tədbirləri barədə The Nation və Harper’s jurnallarına məqalələr yazdı. 1964-cü ildə Beacon Press onun yeni kitabı olan “SNCC: The New Abolitionists”i (ZQTƏK: Yeni Abolisionist) nəşr etdirdi. Baxmayaraq ki, Zinn nüfuzlu professor idi, 1963-cü ildə tələbələri ilə ayrıseçkiliyə qarşı mübarizədə tərəfdaşlıq etdiyi üçün işdən çıxarıldı. Corciya ştatında yaşadığı müddətdə Zinn yazırdı ki, o ifadə azadlığı, sərbəst toplaşma azadlığı və qanun qarşısında bərabər müdafiə hüququnun da daxil olduğu Amerika Birləşmiş Ştatları Konstitusiyasına edilən Birinci və On Dördüncü düzəlişin pozulmasına dair Corciyanın Albany şəhərində 30 fakt aşkarlayıb. Albanydəki vətəndaş hüquqları hərəkatı barəsində yazdığı məqaləsində Zinn ayrıseçkiliyə son qoymaq üçün mübarizə aparan Azadlıq Yolçularını və prezident Con Kennedinin qanunların icrasındakı istəksizliyini təsvir edirdi. Həmçinin Zinn Con Kennedi rəhbərliyi altındakı Ədalət Departamentinin və J. Edgard Hooverin başçılıq etdiyi Federal Təhqiqatlar Bürosunun vətəndaş hüquqları fəallarına qarşı edilən zorakılıq aktları barəsində demək olar ki, heç bir şey etmədiklərini də vurğulayırdı. Zinn vətəndaş hüquqları hərəkatındakı qarşıdurmalar barəsində həm iştirakçı, həm də tarixçi olaraq yazırdı. 1964-cü ildə onun ikinci kitabı olan “The Southern Mystique” nəşr olundu. Spelman Kollecindən qovulduqdan qırx bir il sonra, 2005-ci ildə Zinn Spelman’a “Humane Letters” fəxri doktorluğu verilməsi üçün dəvət edildi və oradakı “Məyusluğa Qarşı” başlığı altındakı nitqində Zinn dedi:
'“Tarix dərsi sənə öyrədir ki, sən ümidsizliyə düşməməlisən, əgər sən haqlısansa və inadla öz yolunda davam edirsənsə dəyişikliyə nail olacaqsan. Hökumət xalqı aldatmağa cəhd edə bilər, qəzetlər və televiziya kanalları da eyni şeyi təkrarlaya bilər, amma həqiqət mütləq aşkara çıxacaqdır. Bir həqiqət yüz yalandan daha çox güclüdür”.
Siyasi ideologiyası
Zinn özünü “bir az anarxist, bir az da sosialist, bəlkə də demokratik sosialist” kimi xarakterizə edir. O sosializmə onun məşhur və müsbət bir ideya kimi bütün tarixi boyu baxmağı təklif edir. Çünki sosializmin Sovet kommunizmi ilə bağlı pis bir əlaqəsi var. 2009-cu ildə Madison, Viskonsində Zinn dedi:
''“Gəlin sosializmdən danışaq. Məncə keçən əsrdə Sovet İttifaqının sosializmə pis ad verməsindən sonra müasir dövrdə sosializmi yenidən milli müzakirə mövzusuna çevirmək çox əhəmiyyətlidir. Sosializmin bu ölkədə yaxşı adı olub. Sosializmin Eugene Debsi olub. Onun Clarence Darrowu olub. Onun Mother Jonesi olub. Onun ölkə miqyasında milyonlarla sosialist qəzet oxuyan xalqı olub. Sosializm təməl prinsip olaraq deyir ki, hey, gəlin kübar, alicənab cəmiyyət quraq. Gəlin əşyalarımızı paylaşaq. Gəlin elə iqtisadi sistem quraq ki, o əmtəəni hansısa korporasiyanın qazanc əldə etməsi üçün yox, insanların həqiqətən ehtiyacı olduğu üçün istehsal etsin. İnsanlar sosializm sözündən əl çəkməməlidir, çünki siz kapitalizm hüdudlarından kənara doğru getməlisiniz”''
İnformasiya Azadlığı Qanununun (Freedom of Information Act) xahişi ilə 30 iyul, 2010-cu ildə Federal Təhqiqatlar Bürosu Hovard Zinnin həyat və fəaliyyəti barədə 423 səhifəlik məlumatı ictimaiyyətə açdı. 1949-cu ildə, Makkartizmin tüğyan etdiyi dövrdə ilk dəfə Zinnin haqqında FTBdə daxili təhlükəsizlik araşdırması başlanmışdır. Çünki FTB Zinnin Kommunist Partiyasının fəal üzvü olması və kommunistlərə müxbirlik etməsindən şübhələnirdi. Zinn Kommunist Partiyasına üzv olması barədə iddiaları rədd edirdi və qeyd edirdi ki, o müxtəlif təşkilatların aksiyalarında iştirak edib və bu təşkilatlar Kommunist Cəbhəsi hesab edilə bilər, amma onun iştirakı öz inancından qaynaqlanır, çünki o inanır ki, bu ölkədə hər bir kəsin öz idealarına müvafiq olaraq inanmağa, düşünməyə və hərəkət etməyə haqqı var.
1960-cı illərin sonunda Zinnin Vyetnam müharibəsi əleyhdarlığı və onun Martin Lüter Kinq üzərindəki təsirinin nəticəsi olaraq FTB Zinni ölkə üçün yüksək təhlükəli şəxslər siyahısına daxil etdi və bu kateqoriyaya görə əgər ölkədə fövqəladə vəziyyət elan edilsə, bu FTB-yə Zinni həbs etmək üçün səlahiyyət verirdi. FTB sənədləri göstərir ki, onlar Zinnin hər dəfə təkrarən FTB-ni ağ mafiya qruplarının hücumlarından qaraları müdafiə etməməkdə tənqid etməsindən çox narahat idilər. Zinnin qızı deyir ki, o gizli sənədləri gösrəndə təəccüblənmədi və atası haqqında dedi ki, “O, həmişə FTB-nin onun haqda gizli sənədlərinin olduğunu bilirdi”.
"Hərəkət Edən Qatarda Neytral Ola Bilmərsən" - "You Can't be Neutral on a Moving Train"
İkinci dünya müharibəsində bir topçu kimi gördüklərini və ölən minlərlə insandan bəhs etmək üçün… bir neçə insanın əlində hədsiz dərəcədə böyük sərvət olduğu halda dünyada milyardlarla insanın ac, xəstə, evsiz olduğu reallığını aşkara çıxararaq sinfi şüuru yaratmaq üçün… bərabər ədalət uydurmasının maskasını aşağı salmaq və terrora qarşı müharibə adı altında yaradılan isteriyaya qarşı çıxmaq üçün… yazdı. Gördükləri onu ümidsizliyə düçar edə bilərdi, lakin Zinn ona bütün bunların qarşısında tab gətirəcək gücü verən vicdanı və ümidi ilə yazdı. “Ümidsiz olmağa haqqım yoxdur. Ümiddə inadkaram. Bəli, bu bir hissdir. Amma məntiqsiz deyil, insanlar hisslərə hörmət edər, lakin mütləq səbəblər istəyərlər. Davam etmək üçün səbəblər, təslim olmamaq üçün, rahatlığa və ya ümidsizliyə öyrəşməmək üçün sübut istəyərlər. Səbəblərin olduğunu dedim. Sübutların olduğuna inanıram. Amma bunlar o gecə Kalamazoo’da mənə sual verən adama göstərə bilməyəcəyim qədər çoxdur. Bir kitabı dolduracaq qədər çoxdur”.
"Gənclər üçün Amerika Birləşmiş Ştatları Xalqlar Tarixi" - "A Young People's History of the United States"
"İllər boyu həmişə bu sualla qarşılaşdım: “Amerika Birləşmiş Ştatlarının vərdiş edilmiş tarixindən olduqca fərqli olan bu kitabınızın gənclərə uyğun olduğunu düşünürsünüzmü? Bu hal ölkəmizlə bağlı məyusluq yaratmazmı? Hökumətin siyasətini bu şəkildə tənqid etmək doğrudurmu? Xristofor Kolumb, Endrü Cekson və Teodor Ruzvelt kimi xalqın ənənəvi qəhrəmanlarını bu cür alçaltmaq doğrudurmu? Köləlik və irqçiliyə, Hindu qətliamına, işçi sinfinin istismarına və ABŞ-nin Amerikanın aborigenlərini məhv edərək genişlənməsinə diqqət çəkmək vətən xainliyi deyilmi?
Bəzi insanların belə radikal və tənqidi fikirləri nəyə görə gənclərə uyğun görmədikləri məni çox maraqlandırır. Görəsən bu insanlar gənclərin bu mövzuları dərk edə bilməyəcəklərini düşünürlər? Mənə görə gənc oxucuların öz ölkələrinin siyasətinə vicdanlı yanaşacaq yetkinlikdə olmadıqlarını düşünmək yanlışdır. Bəli, bu bir vicdan məsələsidir. Necə ki, fərdlər olaraq öz xətalarımızı düzəltmək üçün vicdanlı olmağımız lazımdır. Milli siyasətimizi qiymətləndirərkən də vicdanlı olmaq labüddür. Mənə görə vətənpərvərlik hökumətin hər etdiyini sorğulamadan qəbul etmək deyil. Hökumətimizin hər etdiyini sorğulamadan qəbul etmək demokratiyaya aid bir xüsusiyyət də deyil. Tələbəliyimin ilk illərində hökumətlərin etdiklərini sorğulamayan bir xalqın diktator və totalitar rejimlərin bir işarəsi olduğu öyrədildi. Əgər demokratik ölkədə yaşayırsınızsa, deməli hökumətin siyasətini tənqid etmək haqqınız vardır.
Demokratiyanın fundamental prinsipləri kaloniyaların bundan etibarən ingilis idarəçiliyini qəbul etməyəcəyini açıqlayan 1776 tarixli İstiqlaliyyət Bəyənnaməsində qeyd olunub. Bəyənnamə dövlətlərin müqəddəs olmadığını, tənqid edilə biləcəyini, çünki “həyat, azadlıq və xoşbəxtliyin davamı” üçün hər bir fərdin bərabər hüquqlarını qorumaq məqsədilə insanlar tərəfindən yaradılmış süni bir sistem olduğunu açıq bir şəkildə sərgiləyir. Bəyənnaməyə görə əgər hökumətlər öhdəliklərini yerinə yetirməsələr “xalq hökuməti dəyişdirmə, ya da ləğv etmə haqqına sahibdir”.
Əgər hökuməti “dəyişdirmək və ya ləğv etmək” xalqın əlindədirsə, hökuməti tənqid etmək də əlbəttə onların haqqıdır. Həmçinin tarixi qəhrəmanların xətalarını göstərərək gəncləri məyus etmə məsələsində narahat deyiləm. Qəhrəman olaraq bizə öyrədilən və bu gözlə gördüyümüz insanların əslində bu heyranlığa layiq olmadıqlarını sərbəstcə deyə bilmək haqqımızdır. Kolumbun bu qitəyə qızıl axtarmaq üçün gəlməsi və ətrafı yandırıb dağıtması nəyə görə qəhrəmanlıq olsun? Qitə aborigenlərini öz torpaqlarından qovdu deyə niyə Andrew Jackson’ı qəhrəman etməliyik? Teodor Ruzvelt İspaniya-Amerika müharibəsinə daxil olduğu, ispanları Kubadan qovduğu və bu arada ABŞ-nin gələcəkdə Kubanın idarəsini ələ keçirməsini asanlaşdırdığı üçün onu nəyə görə qəhrəman etməliyik?
Bəli, hər birimizin qəhrəmanlara, heyran qalacağımız adamlara və insanlara necə yaşamalı olduqlarını göstərən nümunəvi şəxslərə ehtiyacımız var. Lakin mən Kolumbun Baham adalarındakı aborigenlərə qarşı vəhşicə hərəkətlərini gün işığına çıxardan Bartolome de Las Kasası qəhrəman olaraq görməyə üstünlük verirəm. Ana yurdlarından qovulmaqlarına müqavimət göstərən Çeroki hindularını qəhrəman olaraq görməyi üstün tuturam. Mənə görə Filippin adalarında yüzlərlə insan qətl edən Teodor Ruzvelti qınayan Mark Tven də qəhrəmandır. Prezident Vudro Vilsonun amerikalı gəncləri Birinci dünya müharibəsinə göndərməsini protest edən Helen Keller də mənə görə qəhrəmandır. Müharibəyə, irqçiliyə və iqtisadi ədalətsizliyə qarşı olan bir insan kimi bugün ABŞ-də qarşılaşdığımız vəziyyət keçmişdəkindən heç də fərqli deyil".
"Amerika Birləşmiş Ştatları Xalqlar Tarixi" – "A People’s History of the United States"
ABŞ-ni necə tanıyırsız? Əlbəttə ki, İkinci dünya müharibəsindən və xüsusilə də Sovet İttifaqının süqutundan sonra dünyaya hökm edən, öz qanunlarını bütün millətlərə mərhəmətsizcəsinə dirəməyə çalışan, kapitalizmin və texnologiyanın ən yüksək səviyyəsinə çatmış, imperialist ölkə olaraq. Amma bir də digər Amerika var. Bu kitabda Howard Zinn məhz bu “digər” Amerikadan bəhs edir. Columbus’un bu böyük qitəni “kəşf etməsi”ndən sonra, bakir torpaqlara köçən xalqların, qırılan və qovulan hinduların, çox böyük sürətlə inkişaf edən kapitalizmin əzib istismar etdiyi işçilərin, torpaqları əllərindən alınan əkinçilərin, irqi-ayrıseçkiliyə məruz qalan qaraların, etiraz musiqisinin və ədəbiyyatın, müharibələrin əleyhinə mübarizə aparan kütlələrin, liberterianların, sosialistlərin və feministlərin apardığı mübarizələr “digər” Amerikanın tarixini, “Amerikan Xalqlarının Tarixi”ni təşkil edir. Howard Zinn bu epik kitabda Amerikanın qəddar mənfəət mübarizəsi içində, sinfi və irqi müharibələrdən keçərək, dövrlərə bölərək necə ABŞ-yə çevrildiyini göstərir; “digər” Amerikanın dərin humanist formatı, fəlsəfəsi, şiddətli ağrılarını bəzən bir tarixçinin detallarda göstərdiyi diqqətlə, bəzən sosioloqun təhlil metodları ilə, amma həmişə sənətkar həssaslığı və səlis dillə sərgiləyir. Howard Zinn hadisələrin gedişatını müasir dövrə qədər gətirir və ənənəvi tarixçilərin, diplomatların, dövlət xadimlərinin, TV seriallarının, Holloywood filmlərinin göstərdiyindən çox fərqli Amerikanı zahirə çıxardır. Amerikan domokratiyasının, iki partiyalı sistemin, Ağ Ev fırıldaqlarının daxili mahiyyətini aşkara çıxardaraq bugünki işsizlərin, evsizlərin, hər il sosial hüquqları daha da ixtisar olunan fəhlələrin, təqaüdçülərin, qadınların Amerikasından bəhs edir.
"Soyuq Müharibə və Universitet" – "The Cold War and the University"
Immanuel Wallerstein/ Noam Chomsky/ Howard Zinn/ Ira Katznelson/ R. C. Lewontion/ David Montgomery/ Laura Nader/ Richard Ohmann/ Ray Siever “Soyuq Müharibə” universitetlərin strukturunu və akademik fənlərin məzmununu təkrarən formalaşdırdı. Siyasi və intellektual həyatın bütün toxumalarına nüfuz etdiyi kimi. Bu kitabdakı məqalələr bir-birindən fərqli mövzuları nəzərdən keçirir: texniki və humanitar elmlərdəki tədqiqatların transformasiya edilməsi, siyasi nəzəriyyəçilər tərəfindən liberal demokratiyanın yenidən müəyyənləşdirilməsi, Güc-qüvvənin bütün dünyada istifadə edilməsindən qaynaqlanan təkəbbür və ölkənin həyatında akademik müxaliflərin yolu...
"Marks Soho’da – Marx in Soho"
Tamaşa
Hadisə Marksizmin öldüyünün elan edilməsindən sonra Karl Marksın London, Soya’ya bir saatlıq müddətə enmək üçün yuxarıdakıları razı salması, amma bürokratik bir səhv ucbatından New York şəhərindəki Soho’ya enməsi ilə başlayar. Marks bu dünyaya qayıtdığı müddətdə arayışlar verərək özünü və yazdıqlarını müdafiə edər, eyni zamanda həm şəxsi həyatından bölmələr təqdim edər, həm də özünə tənqidi yanaşar. Böhranla sarsıntılar keçirdən kapitalist sistemi Karl Marksın nöqteyi-nəzəri ilə teatr səhnəsində nəzərdən keçirilir. Bu kitab və Zinn’lə bağlı Elizabeth Martinez belə deyir: “Howard Zinn demək olar ki, tək-tənha Amerika Birləşmiş Ştatları tarixini xalqın nəzərindən tədqiq edərək populyar hala saldı. O, bizi maarifləndirmək üçün daima yeni üsullar tapır. İndi də qarşımıza “Marks Soho’da” ilə çıxır. Bu oyunda yumorla qarışıq əsaslı məlumatlar, iti siyasət və böyük bir zövq var. Düzü, Zinn başdan-başa milli xəzinədir!”
"Amerikan Müxalifləri" – "American Dissidents"
Noam Chomsky/ Micheal Albert/ Howard Zinn/ Barbara Ehrenreich/ Bell Hooks/ Manning Marable
Bugün “inqilab” sözü bir çox insanda gülüşə səbəb olur. Bəzən rişxəndli, bəzənsə kədərli təbəssümlər artıq çox uzaqlarda qalmış xəyalı ya da qarabasmanı xatırladır. Halbuki çox yox, hələ 25-30 il əvvəl dünyada milyonlarla insan “inqilab”ın çox yaxında olacağına inanırdı və bunun naminə qətiyyətli şəkildə döyüşürdü. İnsan həyatı üçün 25-30 il əlbəttə ki, uzun bir dövrdür, amma insanlıq üçün çox qısa müddətdir. 1960-cı illərin sonlarında meydana gələn inqilabı hərəkatların demək olar ki, hamısı birbaşa dövlət terroru və ya hökumət tərəfindən dəstəklənən terror qruplaşmaları tərəfindən əzildi, lakin yenə də insanın azadlıq, ədalət və bərabərlik ehtirası məhv edilə bilmədi...
Artemisia kemrudica
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Türkiyə kərtənkələsi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Kərtənkələnin orta uzunluğu 55 mm, quyruğu isə iki dəfə böyükdür. Orta hesabla boğaz nahiyəsində 21-25 pulcuq vardır. Bədən nahiyəsində isə 47-56 pulcuq olur. Yuxarı hissəsi erkəklərdə zeytunu-yaşıl, dişilərdə isə qəhvəyi rəngdə olur. Bədənində isə xırfa ləkələr vardır.
Yeni Culfa
Yeni Culfa - - İranın İsfahan şəhərində ermənilərin kompakt yaşadığı məhəllə. XVII əsrə aid Vank kafedralı Yeni Culfada yerləşir.
Tarixi
1606-cı ildə Səfəvi şahı I Şah Abbas İsfahan yaxınlığında Yeni Culfa adlı yaşayış yeri saldıraraq Culfadan köçürdüyü 150 mindən artıq ermənini burada məskunlaşdırmışdı.
Şəbiyan
Şəbiyan — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Əhalisi 224 nəfərdir ki onunda 111 nəfəri kişi, 113 nəfəri qadındır.
Eylat
Eylat  — İsrailin ucqar cənub hissəsində yerləşən şəhər. Aqaba körfəzinin və Qırmızı dənizin şimal sahillərində yerləşən məşhur liman və turizm şəhəridir. Eylat şəhərinin çimərlikləri, mərcan rifləri və səhra landşaftı onu yerli və beynəlxalq turizm üçün daha da cəlbedici hala gətirir.
Eylat şəhərində quru səhra və zəif rütubətli iqlim şəraiti hökm sürür. Temperatur yayda tez-tez 40 °C-ni keçsə də, qışda təqribən 21 °C olur. Su temperaturu isə 20–26 °C arasında dəyişir. Ortalama olaraq ilin 360 günü günəşli hava olur.
Coğrafiya
Ərazi geoloji və landşaft baxımdan müxtəlifdir. Maqmatik və metamorfik süxurlar, qumdaşı, əhəngdaşı kimi təbii ehtiyatlara sahibdir. Dağlar dəniz səviyyəsindən 892 metr yüksəklikdə yerləşir. Şəhər ərazisində Arava kimi geniş vadilər də vardır. Yayda temperatur 40 °C-dən çox olduğu üçün və orta illik yağıntı miqdarı təqribən 28 mm olduğu üçün su ehtiyatları məhduddur. Bölgənin tarix boyu əsas elementləri mis ehtiyatları və digər faydalı qazıntılar, həmçinin ərazidən keçən qədim beynəlxalq yollar, şəhərin geosiyasi və strateji mövqeyidir.
Demoqrafiya
Eylatın əhalisinin bir hissəsini xarici işçilər təşkil edir. Onlar əsasən burada yerləşən hotellərdə işləyir və ya ticarətlə məşğul olurlar. Şəhərin ərəb əhalisinin sayı da ildən ilə artmaqdadır. Yay aylarında bura gələn ərəblərin əksər hissəsini İordaniyalı və Misirli turistlər təşkil edir.
2007-ci ildə Sudandan Misirə gəlmiş 200 nəfərdən çox məcburi köçkün işləmək məqsədilə qeyri-qanuni olaraq İsrailə keçmiş və Eylat şəhərində məskunlaşmışdır.
Təhsil
Eylat şəhərində 67 uşaq bağçası, 10 ibtidai məktəb və 4 orta və ali məktəb yerləşir. Ben-Qurion Universitetinin kampusu bu şəhərdədir. 2010-cu ildə Toronto Yəhudi Federasiyası (Raşi Federasiyası) tərəfindən şəhər ərazisində yeni tələbə yataqxanası inşa olunmuşdur. İsrailin ətraf mühiti qoruma sosial təşkilatı Eylat şəhərində səhra ekologiyası, Qırmızı dəniz və başqa məsələlərlə əlaqədar olaraq xüsusi səyahətlər təşkil edir.
La-Ser
La-Ser  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Sen-Sernen-syur-Rans kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Miyo.
INSEE kodu — 12269.
Kommuna təxminən Paris dən 560  km cənubda, Tuluza şəhərindən 105  km şərqdə, Rodez dən isə 55  km cənubda yerləşir.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 132 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 88 yaşda (15-64 yaş arasında) 62 nəfər iqtisadi fəal, 26 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 70.5%, 1999-cu ildə 65.8%). Fəal olan 62 nəfərdən 58 nəfər (29 kişi və 29 qadın), 4 nəfər işsiz (3 kişi və 1 qadın) idi. 26 hərəkətsiz 12 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 9 nəfər təqaüdçü, 5 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Volvo
Volvo dünyanın qabaqcıl TİR, avtobus, avtomobil, iş maşını, dəniz mühərriki və sənaye mühərriklər istehsalı edən firmasıdır. Bunun xaricində Volvo Group olaraq təyyarə sənayesindən maliyyə sektoruna qədər geniş sahədə fəaliyyət göstərən holdinqdir. 1927-ci ildə Yaponiya Göteborgda SKF markasının istehsalçı olaraq quruldu. Volvo Groupa bağlı minik avtomobil istehsalçısı Volvo Cars şirkəti, 1999-dan bəri Ford Motor Company-yə bağlı olaraq fəaliyyət göstərir. Dəniz mühərrikləri istehsal edən hissə isə Volvo Penta olaraq adlandırılmaqdadır. Bunun xaricində Mack tırları da Volvo Groupa bağlıdır. Volvo bir isveç markasıdır. Almanların Audisi, Mercedesi, BMWsi qədər güclü bir markadır. Dünyada təhlükəsizlik baxımından ən qiymətli avtomobillərin arasındadır.
Matar
Matar — Anju adaları qrupuna daxil olan elə də böyük olmayan ada. Ada Çukot dənizi ilə Şərqi Sibir dənizi araspnda yerləşir. İnzinati cəhətdən Yakutiya ərazisinə daxildir. Ərazi Ust Lena qoruğuna daxildir.
Ecazkar qadın (film, 2017)
"Ecazkar qadın" — "DC Comics" nəşriyyatının eyniadlı personajı əsasında çəkilmiş superqəhrəman filmi. Warner Bros. tərəfindən distribyutorluq edilən film DC Genişləndirilmiş Kainatının dördüncü filmidir. Film, Allan Heynberin ssenarisi əsasında Petti Cenkinsin rejissorluğu ilə çəkilmişdir; ssenari əsasında durmuş hekayə Heynberq, Zak Snayder və Ceyson Fuşs tərəfindən yazılmışdır. Əsas personaj Qal Qadot, digər personajlar isə Kris Payn, Robin Rayt, Denni Hyuston, Devid Tyulis, Konni Nilsen və Yelena Anaya tərəfindən canlandırılmışlar. Betmen Supermenə qarşı filmində Ecazkar qadının ilk dəfə layv-ekşn filmində görünməsindən sonra, bu film personaja həsr olunmuş ilk individual layv-ekşn filmidir. Filmdə, Femiskira adasında qəzaya düşmüş ABŞ pilotu Stiv Trevor Dayanaya Birinci Dünya Müharibəsi haqqında məlumat verir və müharibəni dayandırmaq üçün doğma evini tərk edən Şahzadə Dayana Ecazkar qadına çevrilir.
Personaj haqqında individual film çəkilməsi ideyası 1996-cı ildən inkişşaf etdirilməyə başlanılmış, 2015-ci ildə Petti Cenkins rejissorluğu öz üzərinə götürməklə bağlı müqavilə imzalamışdır. 21 noyabr 2015-ci ildə əsas çəkilişlərə start verilmiş, çəkilişlər Böyük Britaniya, Fransa və İtaliyada həyata keçirilmiş və 19 may 2016-cı ildə tamamlanmışdır. 2016-cı ilin noyabrında əlavə çəkilişlər keçirilmişdir. Ecazkar qadın qadın rejissor tərəfindən çəkilmiş ilk yay superqəhrəman filmi, Petti Cenkins isə, qadın protaqonist haqqında superqəhrəman filmi çəkmiş ilk qadın rejissor olmuşdur.
Ecazkar qadın filminin premyerası 15 may 2017-ci ildə Şanxayda keçirilmiş, ABŞ-də 2 iyun, Azərbaycanda 1 iyun 2017-ci ildə 2D, 3D və IMAX 3D formatlarında çıxarılmışdır. Film tənqidçilər tərəfindən müsbət qarşılanmış və əsasən Qadotun ifası yüksək qiymətləndirilmişdir.
"Ecazkar qadın", bir neçə kassa rekordu qırmağa nail olmuş, qadın rejissor tərəfindən çəkilmiş ən çox gəlirli film, qadın rejissor tərəfindən çəkilmiş film üçün ən böyük istehsalçı ölkə açılış günü gəliri, istehsalçı ölkədə ən böyük gəlir gətirmiş super qəhrəman mənşə filmi və qadın baş rol ifaçısının çəkildiyi komiks filmi üçün ən böyük açılış günü nəticəsi olaraq qeyd edilmişdir. "Ecazkar qadın" filmi həm də istehsalçı ölkədə ən çox gəlir gətirmiş beşinci, ABŞ-də ən çox gəlir gətirmiş iyirminci film olmuşdur. Ümumilikdə $819 milyon gəlirlə "Ecazkar qadın" 2017-ci ilin ən çox gəlir gətirmiş yeddinci filmi olmuşdur. Film, "DC Genişləndirilmiş Kainatı"nın gəlirlərinin 3 milyard dolları keçməsinə səbəb olaraq, onu bütün zamanların ən çox gəlir gətirmiş film franşizaları arasında on yeddinci yerə yüksəltmişdir. Filmin sikveli olan "Ecazkar qadın 2" filminin 13 dekabr 2019-cu ildə çıxarılacağı elan edilmişdir.
Məzmunu
Amazonların vətəni olan Temiskira adasında doğulmuş və yaşayan Diana, amazon döyüşçüsü olmağı arzulasa da, onun anası Kraliça Hippolita, qızına döyüş sənəti ilə məşğul olmağı qadaqan edərək, insanların qədim dövrdə amazonları əsir etmələri, müharibə tanrısı Aresin insan xislətini pozması, Diananın atası Zevs də daxil olmaqla bütün tanrıları öldürməsi haqqında hekayələr danışır. Zevz ölməmişdən əvvəl, geri qayıdacağı tədirdə oğlu Aresi öldürməyə qadir silah bağışlayır. Anasının sözlərinə görə Diana gildən hazırlanmış və Zevs ona can vermişdir. Lakin, anasının qadağalarına fikir verməyən Dayana xalası Antioppa ilə birlikdə gizlincə məşq edir. Hippolita bundan xəbər tutur və Diananınn tanrı gücünə malik olmasını öyrənməsinə kimi məşqlərə icazə verir.
Dayana gənc qız yaşına çatdıqda ABŞ təyyarəçisi Stiv Trevor alman hərbiçilərindən qaçarkən qəzaya uğrayır və Femiskira adası yaxınlığında suya düşür. Dayana Trevoru xilas edir, lakin, hərbiçini izləyən Almaniya əsgərlərinin də Femiskiranı tapmasına səbəb olur. Bu zaman amazonlar və alman hərbiçiləri arasında döyüş baş verir. Döyüşdə amazonların komandanı və kraliçanın bacısı Antioppa öldürülür.
Həqiqət qamçısının təsiri ilə Stiv Trevor amazonlara bildiyi məlumatları danışaraq insanlar dünyasında Birinci Dünya Müharibəsinin baş verməsi, özünün gizli casus olması, Osmanlı imperiyası ərazisində Almaniya üçün Həkim Zəhər tərəfindən kimyəvi silahın hazırlanmasını bildirir. Bütün bunlarda Aresi günahlandıran Dayana müharibəni dayandırmaq üçün insanların dünyasına gəlmək qərarını verir. O, anasının qadağalarına qarşı çıxaraq özü ilə qılınc, qalxan, həqiqət qamçısı və onu Ecazkar qadına çevirən kostyumu götürür. Beləliklə, Dayana Aresi taparaq məhv etmək üçün Stivlə birlikdə Femiskiranı tərk edir.
Londonda Stiv Doktor Marunun qeydləri olan kitabçanı İmperiya Müharibə Kabinetinə təhvil verir. Kabinetin üzvü olan Ser Patrik Morqan Almaniya ilə sülh danışıqlarına başlanılmasına çalışır. Stiv bildirir ki, Ludendorff sülh dövründə kimyəvi silah üzərində işləri tamamlayaraq onu insanlığa qarşı tətbiq edəcək, Dayana isə Ludendorfun Ares olmasını ehtimal edərək onun məhv edilməli olduğunu, bundan sonra müharibələri başa çatacağını bildirir. Lakin, kabinet üzvləri onların fikirlərini ciddi qəbul etməyərək, məsələyə müdaxilə etmələrini qadağan edirlər. Bundan sonra cütlük gizli silahın hazırlandığı Belçika ərazisinə getməyə qərar verir. Ser Patrik onlarla gizlincə görüşərək dəstəyini ifadə edir. Stiv tanışlarından ibarət kiçik dəstək komandası yığır. Bu komandaya casus Samir, mahir atıcı Çarli və qaçaq Çif daxil olur. Qərb cəbhəsinin Belçika ərazisindən keçən hissəsinə çatan dəstə Dayananın başçılığı ilə alman müdafiə xəttini yararaq, almanların nəzarətində olan kəndi azad edir. Dayana və Stiv azadlığı yerli kəndlilərlə bir yerdə qeyd edirlər və bu zaman cütlük arasında yaxınlaşma baş verir.
Ludendorffun yaxınlıqda keçiriləcək balda iştirak edəcəyini öyrənən Stiv də hiylə ilə bala qatılır, Ludendorffu öldürməyi qarşısına məqsəd qoymuş Dayana isə onu izləyir. Stiv Dayananı dayandıraraq qətl törətməsinin qarşısını alır, az sonra Ludendorff kimyəvi silahı yaxınlıqdakı kənddə tətbiq edir. Londona hüçum üçün qaz bombalarının hazırlandığı meydanda Dayana Ludendorfu məğlub edərək öldürür. Lakin, sonradan gözlənilməz halda həmin yerdə Ser Patrik peyda olur və Dayana Aresin əslində Ser Patrik olmasını anlayır. O, Dayanaya insanlığın pozulmuş olmasını, özünüməhvə məhkum olduğunu, xilasa və ikinci şansa layiq olmadığını deyir.
Dayana bunun əksini bildirərək sevgi və mərhəmətin insanlığı xilas edəcəyini vurğulayır. Ares və Diana arasında baş verən döyüşdə, anasının onun mənşəyi haqqında yalan dediyini və əslində Zevsin amazonlara bağışladığı tanrıları öldürməyə qadir silahın özü olmasını öyrənir. Bombalarla dolu təyyarəni təhlükəsiz əraziyə aparmağa çalışan Stiv Diana ilə sağollaşarkən onu sevdiyini bildirir. Aresi məğlub edən Dayana həyatını insanlığın müdafiəsinə həsr etmək qərarı verir. Dəstə Londonda müharibənin başa çatmasını qeyd edən bayrama qatılır.
Bizim günlərdə Dayana Brüs Ueynə e-mail yazaraq fotoya görə təşəkkür edir və həyatın xilası missiyasını davam etdirəcəyini vurğulayır.
Fon
Ecazkar qadın mövzusunda müstəqil filmin çəkilməsi üçün işlərə 1996-cı ildə start verilmiş, Ayvan Reytmenin prodüsser və rejissor kimi çıxış edəcəyi güman edilmişdir. Üç il sonra layihə Con Kohenə təklif edilmiş, o isə Ecazkar qadını prodüsser Coel Silverə təklif edərək, Sandra Ballokun baş rolu canlandıracağına güman etmişdir. Silver iki il sonra ssenarinin hazırlanması üçün Todd Alkotta müraciət etmiş, "Silver Pictures" isə layihəni dəstəkləmişdir. 2001-ci ilin mayında Leonard Qoldberq verdiyi müsahibədə Sandra Balloku güclü namizəd adlandırmışdır. Ballok bildirir ki, rolun ona təklif edilməsi zamanı, güləşçi Çayna da rolla maraqlanmışdır. Əvvəl bu roldan imtina etmiş "Zena"nın Lüsi Loulessi qeyd edir ki, Ecazkar qadın "səhvli qəhrəman" kimi təsvir edilsəydi daha yaxşı olardı. O zaman, ssenarinin Alkott, Kohen, Beki Conston və Filip Levens tərəfindən işlənmiş müxtəlif qaralama variantları mövcud idi, 2003-cü ilin avqustunda isə Levens ssenarist Laeta Kaloqridislə əvəzlənmişdir.
2005-ci ilin martında Warner Bros. və Silvester Pictures, Coss Uidonun (Vampir qatili Baffi) film üçün ssenari yazacağını və rejissorluq edəcəyini elan etdi, ödəniş məbləği kimi isə $2- $3 milyon göstərildi. Həmin zaman Uidon "Sereniti" filmi ilə məşğul olduğuna görə "Ecazkar qadın"ın keçmişini öyrənmək üçün vaxt tələb edir və 2005-ci ilə kimi ssenari ilə məşğul olmur. 2005-ci ilin mayında Uidon bildirir ki, ssenarini tamamilə bitirməmiş aktyor seçiminə başlanmayacaq. Lakin, sonrakı iki ildə də Uidon ssenarini tamamlaya bilmir və layihəni tərk edir.
Uidonun layihəni tərk etməsindən bir gün əvvəl Warner Bros. və Silvester Pictures "Ecazkar qadın" filmi üçün Metyu Cennison və Brent Striklend tərəfindən yazılmış xüsusi ssenari alır. Hadisələrin İkinci Dünya Müharibəsi dövründə cərəyan etdiyi ssenari Silver Pictures rəhbərlərini heyran edir. Lakin, Silver elan edir ki, onların ssenarini almaqda əsas məqsədi hüquqların başqa ələ keçməməsidir; ssenaridə yaxşı ideyalar olsa da, Silver "Ecazkar qadın"ın tarixi dövr filmi olmasını istəmirdi. 2008-ci ilin aprelində Silver, Cennison və Striklendi işə cəlb edərək, Ecazkar qadının yaranmasını yox, Cənnət adasının tarixini təsvir edən və müasir dövrlə əlaqəli ssenari yazılmasını həvalə edir.
2010-cu ildə Warner Bros. Ecazkar qadın, Fleş və Akvamen personajları əsasında solo filmlər üzərində iş getdiyini elan edir. 2013-cü ildə həm Akvamen, həm də Ecazkar qadın personajları üçün solo filmlərin çəkilməsi gündəmdə idi. DC rəisi Diana Nelson qeyd edir ki, "mən fəaliyyətə başladığım gündən Ecazkar Qadın, DC və Warner Bros. Üçün, üç əsas prioritet personajdan biri olmuşdur. Biz hələ də çalışırıq, lakin layihə çox mürəkkəbdir." 5 oktyabr 2013-cü ildə WB sədri Kevin Tsudzihara qeyd edir ki, Ecazkar qadın personajının ya televiziyada ya da kinoda təqdim edilməsini istəyir. Bundan bir qədər sonra Pol Feyq studiyaya Ecazkar qadın haqqında döyüş filmi üçün ideyalar verdiyini deyir. Bundan sonra studiya filmi ekranlaşdırmaq üçün qadın rejissor axtarışına başlayır. Baxmayaraq ki, Mişel MakLaren studiyanın ilk seçimi və layihə ilə maraqlanan ilk qadın rejissor olur, sonradan yaradıcılıq fərqlərinə görə layihəni tərk edir.
İnkişaf
2015-ci ildə Allan Heynberq, Zak Snayder, Ceff Cons və Seyson Fuşun hekayəsi əsasında Allan Heynberq tərəfindən yazılmış ssenarinin ekranlaşdırılması işini rejissor Petti Cenkins öhdəsinə götürmüşdür. Gal Qadot qeyd edir ki, "uzun müddət ərzində insanlar bu hekayəyə necə yanaşmağı bilmirdilər. Biz Cenkinslə personajı müzakirə etdikdə belə qərara gəldik ki, Dayananı hələ ki, normal insan kimi təqdim etmək olar, çox qiymətli və bacarıqlı, lakin qadın kimi. O, hissiyyatlı ola bilər. O, ağılllı, müstəəqil və hissiyyatlıdır. O, insan ürəyinə malikdir." Cenkins studiya superqəhrəman filmini çəkmiş ilk qadın rejissor olmuşdur.
Bu versiya, Ecazkar qadının DC genişləndirilmiş kainatı çərçivəsində ilk layv-ekşn filmində göründüyü "Betmen Supermenə qarşı" üçün prikvel kimi hazırlanmışdır. Burada Ecazkar qadının Birinci Dünya Müharibəsinə müdaxilə etməsindən (bu onun mənşəyini İkinci Dünya Müharibəsi ilə əlaqələndirən komikslərdən fərqlənir) bəhs edilir. Hekayənin inkişafına təsir edən amillər kimi Cenkins, personajın yaradıcısı Uilyam Multon Marstonun 1940-cı illərdə nəşr etdirdiyi hekayələr və Corc Peresin 1980-ci illərdə yayımladığı modernləşdirilmiş obrazı göstərmişdir. Filmin ssenarisində DC komikslərinin Yeni 52 layihəsi çərçivəsində rebutu iyun zamanı yol verilmiş dəyişikliklər də izlənmiş və Dayan Zevsin qızı kimi təqdim edilmişdir.
Aktyor seçimi
"Betmen Supermenə qarşı" filminin aktyor seçimi zamanı, Qal Qadot, Elodi Yanq və Olqa Kurilenkonu geridə qoyaraq Ecazkar qadın rolu üçün təsdiqlənmişdir. Bəzi fanatlar ilkin olaraq bu seçimə etiraz edərək, Qadotun xarici görkəmini tənqid etmişlər. Sonradan seçimini izah edən Snayder bildirir ki, "O, güclü gözəl və mehriban insandır. Ən əsası isə Qadot eyi zamanda sərtlik və rəhm nümayiş etdirə bilir ki, bizə də lazım olan bu idi." Qadot canlandırdığı Dayana obrazını təsvir edərkən deyir ki, ''"O, ürəkli insandır, ona görə də hissiyyatlı ola bilər, o, qayğıkeşdir və insanları sevir. Həmçinin o, ilahi gücə malikdir. O, yalnız yaxşılıq tərəfdarıdır və həmişə xeyir üçün döyüşür." Qadot xüsusi olaraq vurğulayır ki, "Dayana çoxlu güc və bacarıqlara malik olsa da, yekun nəticədə hisslərlə yaşayan qadındır." Dayananın xarakterinin onun "Betmen Supermenə qarşı" filmində təqdim edilən xarici görünüşündən necə fərqlənməsi haqqında isə Qadot deyir ki, "Biz, onun daha sadəlövh olduğu yüz il əvvəlki dövrə qayıdırıq" və izah edir ki, "gənc idealist olan Dayana sizə filmdə təqdim edilmiş yetkin, təcrübəli və bacarıqlı qadından fərqlənir."'' Qadot rol üçün hazırlaşarkən dietadan istifadə etmiş və müxtəlif döyüş idman növləri ilə məşğul olmuşdur. Əvvəl Qal Qadota "Polad adam" filmində rol təklif edilsə də, həmin dövrdə hamilə olduğuna görə o, roldan imtina etmişdir; bu imtina sonradan ona Ecazkar qadın rolu üçün sınaqdan keçirilmə şansı yaratmışdır. Nəticədə Qadotla üç film haqqında müqavilə imzalanmış və o, "Betmen Supermenə qarşı" filmində debüt etmişdir.
Kris Payn, "dələdüz, müasir sivilizasiyanın qorxunc kobud xarakterini görmüş sinik realist" kimi təsvir etdiyi və əlavə olaraq,"sülhsevər və cazibədar oğlandır" olaraq vurğuladığı Stiv Trevor rolunu canlandırır. Yelena Anayanın Həkim Zəhər rolu personajın kinoda debütüdür. Şon Bin və Yeva Qrin isə müvafiq olaraq Ares və Sirseya rolları üçün nəzərdən keçirilmişdir. 2015-ci ilin noyabrında Səid Taqmaui elan edilməmiş rol üçün seçilmişdir. Nikol Kidmanla Ecazkar qadının anası Hipolita rolunu canlandırmaq haqqında danışıqlar aparılsa da, o, Böyük, kiçik yalanlar serialında çəkildiyinə görə, layihədən imtina etmişdir.
Çəkilişlər
270px|thumb|left|Rejissor Petti Cenkins, aktyorlar Qal Qadot, Kris Payn və Konni Nilsen 2016 [[San-Diyeqo Beynəlxalq Komik-Kon festivalında.]] İstehsala 21 noyabr 2015-ci ildə "Bülbül" iş adı altında start verilmişdir. Filmin çəkilişləri İngiltərənin Kent qraflığı ərazisindəki Aşağı Halstou kəndində, Londondakı Avstraliya Evi , Kinqs-Kross stansiyası və Trafalqar meydanı, Parisdə Luvr muzeyi, Cənubi İtaliyada Sassi di Matera şəhəri, Kastel-del-Monte qəsri , Palinuro şəhəri, Kamerota kommunası ərazilərində aparılmışdır. Metyu Censen quruluşçu operator olmuş, bütün çəkilişlər Böyük Britaniya, Fransa və İtaliya ərazisində aparılmışdır. London çəkilişləri 13 mart 2016-cı ildə tamamlanmışdır. 20 mart 2016-cı ilə kimi İtaliyada çəkilişlər aparılmışdır. Aprelin sonlarında çəkilişlər Luvr muzeyində aparılmış, burada "Wayne Enterprises" şirkətinə məxsus avtomobil Qadotla bir yerdə görünmüşdür. Çəkilişlər 9 may 2016-cı ildə tamamlanmışdır. Patti Cenkins və Mett Censen, çəkilişlər zamanı ABŞ rəssamı Con Songer Sargentin əsərlərindən ilhamlandıqlarını bildirmişlər. Əlavə çəkilişlər 2016-cı ilin noyabrında aparılmış və bu zaman Qadot beş aylıq hamilə olmuşdur. Bu zaman aktrisanın qarın hissəsinə xroma-key geyim bərkidilmiş və post-prodakşn zamanı lazımlı detallarla əvəz edilmişdir.
Post-prodakşn
Bill Vestenhofer filmdə vizual effektlər üzrə supervayzer, Martin Uelş isə montajçı kimi çıxış etmişdir.
Film musiqisi
3 noyabr 2016-cı ildə Böyük Britaniyalı film bəstəkarı Rupert Qreqson-Vilyams film musiqisinin yazılması üçün layihəyə cəlb edilmişdir. Sonradan ona Tom Hou, Pol Munsi və Endryu Kaçinski də qoşulmuşdur. Musiqi albomu filmlə eyni gündə CD, Dijital və vinil formatlarında çıxarılmışdır.
Çıxarılması
"Ecazkar qadın" filminin premyerası 15 may 2017-ci ildə Şanxayda keçirilmişdir. Filmin 31 may 2017-ci ildə Londonun Odeon Leyçester Meydanı kinoteatrında keçirilməsi nəzərdə tutulan premyerası Mançester Arenada baş vermiş terror hadisəsindən sonra təxirə salınmışdır. Filmin ABŞ premyerası 25 mayda Los-Ancelesdə, Latın Amerikası premyerası isə 27 mayda Mexikoda keçirilmişdir. İlkin olaraq 23 iyunda çıxrılması planlaşdırılan film, bütün dünyada əsasən 2 iyun 2017-ci ildə çıxarılmışdır. Film həm də IMAX versiyada təqdim edilmişdir. Belçika, Sinqapur və Cənubi Koreyada film daha tez, 31 may 2017-ci ildə təqdim edilmişdir. 17 aprel 2017-ci ildə Ecazkar qadın filminin Çində 2 iyunda yayıma girəcəyi elan edilmişdir.
Marketinq
"Ecazkar qadın" filminin televiziya reklamına çəkilən xərc "İntiharçılar dəstəsi" filmi ilə müqayisədə daha çox olmuşdu. "Warner Bros." "İntiharçılar dəstəsi"nin reklamına $2.6 milyon, "Ecazkar qadın" filminin reklamına isə $3 milyon xərcləmişdi.
Onlayn bilet satışı xidməti göstərən "Fandango"nun verdiyi məlumata görə, kompaniya tarixində keçirilmiş 10.000 adamı əhatə edən ən böyük sorğunun nəticələrinə əsasən, "Ecazkar qadın" marketinq kampaniyasının həlledici mərhələsini 2017-ci ilin ən çox gözlənilən blokbasteri kimi yekunlaşdırmışdır. Bundan əlavə, sorğuda iştirak edənlərin 92%-nin müstəqil superqəhrəman qadın personajı əzasında çəkilmiş filmi səbirsizliklə gözlədiklərini, 87%-i isə Hollivudda bu cür filmlərin az çəkilməsinə görə təəssüfləndiklərini bildirmişlər.
2017-ci ilin mayında NASCAR sürücüsü Danika Patrik, 10 No. avtomobilini, Kanzasda keçirilən "Go Bowling 400" və Şarlottda keçirilən "Monster Energy Open" yarışlarında "Ecazkar qadın" mövzulu printlərlə bəzəmişdir.
Qadağan edilməsi
31 may 2017-ci ildə, İqtisadiyyat və Ticarət Nazirliyinin tələb ilə "İsrail dəstəkçilərinin boykot edilməsi" kampaniyası çərçivəsində "Ecazkar qadın" filmi Livanda qadağan edilmişdir. Buna səbəb kimi isə, filmdə Ecazkar qadın rolunu canlandırmış Qal Qadotun keçmişdə İsrail ordusunda qulluq etməsi göstərilmişdir. 7 iyunda Variety jurnalının verdiyi məlumata görə, "Al-Chaab" partiyasının etirazı və "Tunis Gənc Hüquqşünaslar Assosasiyası"nın müraciətindən sonra, Tunis məhkəməsi də Qadotun İsrail vətəndaşlığına malik olması, hərbi qulluq keçməsi və 2014-cü il Qəza müharibəsi zamanı İsraili dəstəkləməsinə görə "Ecazkar qadın" filminin kinoteatr yayımın ölkədə qadağan etmişdir. İordaniyada da filmin qadağan ediləcəyi haqqında məlumat yayılsa da, 11 iyunda "Al Bawaba" xəbər portalı bunun üçün hüquqi əsas olmadığını bildirmişdir.
Yalnız qadınlar üçün seanslar
Bəzi kişi tamaşaçılar, Ostindəki "Alamo Drafthouse Cinema" kinoteatrının yalnız qadınlar üçün seanslar təşkil etməsini kişilərə qarşı seksizm kimi qiymətləndirmişdir.
Alabani Hüquq Məktəbinin professoru Ostin Bərabər Məşğulluq və Ədalətli Mənzil İdarəsinə müraciət edərək kinoteatrın potensial kişi müştərilərinin hüquqlarını pozmasını bildirmişdir.
Tənqidçilərin mövqeyi
"Ecazkar qadın" filmi əsasən tənqidçilər tərəfindən müsbət qarşılanmış, bir çox tənqidçilər onu DC Genişləndirilmiş Kainatına daxil olan ən yaxşı film adlandırmış, Cenkinsin rejissorluğu, Qadot və Paynın aktyor işi və aralarındakı qarşılıqlı münasibəti yüksək qiymətləndirmişlər. Rəy aqqreqatoru "Rotten Tomatoes"da film, 300 rəy əsasında 92% müsbət dərəcə və 7.5/10 balla qiymətləndirilmişdir. Saytın ortaq qərarında deyilir ki, "Həyəcanlandırıcı, ciddi və Qal Qadotun xarizmatik oyunu ilə ilhamlandırılmış Ecazkar qadın müasir görünüşü ilə uğurludur." "Metacritic"də 50 tənqidçinin rəyinə əsasən filmə 76/100 bal verilmiş və "əsasən müsbət rəylər" səsləndirilmişdir. "CinemaScore" tərəfindən keçirilmiş səsvermədə, izləyicilər A+ -dan F-ə kimi olan şkalada filmi A ilə qiymətləndirmişlər.
Aktyor işi
Tənqidçilər əsasən Kris Payn tərəfindən Stiv Trevor və Qal Qadot tərəfindən Ecazkar qadın personajlarının canlandırılmasını yüksək qiymətləndirmişlər. "Variety" jurnalından Endryu Barker, filmin DC tərəfindən daha əvvəl təqdim edilmiş filmlərlə müqayisədə daha rahat qəbul edilən hesab edir və yazır: "Heç vaxt birtərəfli yanaşma tərəfdarı olmamış və daha çox Kristofer Nolandan yox, Riçard Donnerdən nümunə götürməyə çalışmış olsam da, Petti Cenkinsin "Ecazkar qadın"ı nəhayət ki, DC-nin ənənəvi qaranlıq stilindən kənara çıxmaqla – səs-küylü, ciddi, bəzən çirkli, lakin, yenə də ilhamlandırıcı – ilhamlandırıcı seçim olan ulduz Qal Qadotun simasında həqiqət, ədalət və Amazon yolunu göstərir". "Vox.com"-da qeyd edilir ki, "Trevor komiks filmlərinin ehtiyyacı olan qız dostuna malikdir". "San Francisco Chronicle"dan Mik LaSalli, Qadot, Payn və Tyulisin ifasını tərifləyərək qeyd edir ki, film "fərqli prespektivi" ilə yanaşı, yumor baxımından da yaxşıdır.
Rejissor işi
"The New York Times"dan A. O. Skott yazır ki, film, "blokbaster brendinqi tələbləri qarşısında sıçrayış edərək, özünü, superqəhrəmanlar kosmosunda nadir nümunə kimi təqdim edə bilir. O, özünü, sonsuz apokaliptik merçendayzinq sıralamasında növbəti mərhələ kimi göstərmir…məni bu dünyada axtardığım nədir? Film. Yaxşı bir film." "Chicago Tribune"dan Maykl Filips "Ecazkar qadın"ı "Kapitan Amerika: İlk qisasçı" filmi ilə müqayisə edərək bildirir ki, "Marvelin ilk Kapitan Amerika filmi kimi, DC-nin Ecazkar qadını da, populyar auditoriya üçün filmlər istehsalı mövsümünün başlanğıcını xəbər verir. Cenkins və onun yaradıcı heyəti 1918-ci il Londonunu canlandırır; müharibənin dağıtdığı Belçika; Osmanlı imperiyası; və digər məkanlar yanaşma baxımından təravətli görünür. Burada hərbi qaçqınların ümidsizliyi, Dayananın bu vəziyyətlərin şahidi olması vardır ki, komiks uyğunlaşdırmasında bu, xüsusi ağırlığa malikdir." "IndieWire"dən Keti Erbland filmin mövzu dərinliyini yüksək qiymətləndirərək qeyd edir ki, ''"Ecazkar qadın müharibə filmidir. Petti Cenkinsin DC Genişləndirilmiş Kainatında ilk – və ümidvarıq ki, son olmayan – işində hadisələr Birinci Dünya Müharibəsi zamanı baş versə də, burada əsas məsələ qəhrəmanın daxili mübarizəsidir." "TheWrap"dan Alonso Duralde də qeyd edir ki, "Dayananın fəaliyyət səhnələri ona görə xoşagələndir ki, onlar müharibənin qızışdırılmasına yox, sakitləşdirilməsinə hesablanıb, müharibəyə qarşı sevgidən istifadə edən yarım-tanrı ideyası abstrakt formalı axmaqlıq kimi səslənsə də, Cenkins bu ideyadan konsepsiya meydana gətirə bilib." "The Washington Post"'' dan Enn Horndey Qadot və Paynın ifasını tərifləməklə yanaşı, filmin detallı süjeti və nəql xüsusiyyətləri ilə də diqqət çəkdiyini bildirir.
Digər
"The Federalist" qeyd edir ki, ""Ecazkar qadın" "İsa hekayəsidir". "Film, süni Yunan mifologiyasına bürünmüşdür, düzdür, lakin, şübhəsiz ki, burada Xristologiyanın da izlərini tapmaq olar." "Ola bilsin ki, burada Məsih, cazibədar və gözəl Amazon kimi təqdim edilb, lakin bu müasir cəmiyyətimizin onu qəbul etməsi üçün atılan addımdır" deyə, xristian feminist M. Hadson qeyd edir.
"The Guardian"dan Stiv Rouz filmi, "patriarxata-meylli subversiya" materialının potensialını tədqiq edə bilmədiyinə görə tənqid edir. "Rolling Stone"dan Piter Travers filmi ekspozisiyadan həddən artıq asılı olduğuna görə tənqid edir: "Ecazkar qadın filmi mənşə hekayəsi ətrafında iyrənc şəkildə fırlanır və hadisələr qısa zamanda bu hekayə içində baş verərək qığılcım kimi yoxa çıxır. Ancaq Qadot və rejissor Petti Cenkins istədikdə biz keçmişlə bağlı hekayələri alırıq."
"Popular Mechanics"dən Devid Hemblinq qeyd edir ki, "Qaz müharibəni qazanmaq üçün vasitə kimi göstərilir; hər iki tərəfdən ölənlərin 85 faizi kimyəvi vasitələrlə qətlə yetirilmişdir. Buna görə də Ecazkar qadın tamamilə haqlıdır." "The Verge"dən Reyçel Bekker qeyd edir ki, elmi baxımdan axmaqlıq olan hidrogen əsaslı kimyəvi silahın süjet xətti üçün istifadə edilməsinə baxmayaraq, film, həqiqətə oxar və qorxunc hekayə təqdim edə bilir. "Birincisi, iprid qazı o qədər qorxunc və dəhşətlidir ki, onu ümumiyyətlə istehsal etmək lazım deyil. Lakin, əgər siz, dağıtmağa meylli kimyaçı olsaydınız belə, bunu iprit qazında kükürd atomunu hidrogen atomuna dəyişməklə etməzdiniz. Siz bilərdiniz ki, kükürd saxlayıcı olduğuna görə bu zəhərli molekulanı saxlaya bilərdi."
Gəlirləri
21 sentyabr 2017-ci ildə, $149 milyon istehsalat büdcəsinə malik olan "Ecazkar qadın" filmi, ABŞ və Kanadada $411.7 milyon, digər ərazilərdən isə $407.9 miyonla, ümumilikdə $819.6 milyon gəlir əldə etmişdir. Qiymətləndirmələrə görə, film, istehsal və tantımına xərclənən məbləğin qarşılanması üçün nəzərdə tutulmuş rəqəmdən $300 və ya $460 milyon çox gəlir gətirmişdir.
Şimali Amerika
2017-ci ilin mayında erkən araşdırmaların nəticələri göstərmişdir ki, "Ecazkar qadın" $65–75 milyonla $105 milyon arasında açılış edə bilər. 2 iyun 2017-ci ildə, cümə günü 4.165 kinoteatrda yayıma başlayan film, $3.7 milyon IMAX gəlirir də daxil olmaqla, $38.7 milyon açılış gəliri əldə etmişdir. Ketrin Hardvikin 2008-ci ildə çəkdiyi "Alatoran" filminin $35.9 milyonluq açılış gəliri göstəricisini geridə qoyan "Ecazkar qadın" filminin bu nəticəsi, qadın rejissor tərəfindən çəkilmiş filmin ən böyük günlük gəlir nəticəsi və "Zirehli geyimli ruh" ($7 milyon) filminin nəticəsini geridə qoyaraq, qadın superqəhrəman filmi üçün ən böyük açılış günü olmuşdur. Cümə axşamı göstərişlərindən əldə edilmiş $11 milyonun da daxil olduğu bu nəticə Sem Teylor-Consonun "Bozun əlli çaları" ($8.6 milyon) filminin nəticələrini geridə qoyaraq qadın rejissor tərəfindən çəkilmiş film üçün ən yaxşı, "Gözəl və Bədheybət" və "Qalaktika keşikçiləri 2" filmlərindən sonra ilin üçüncü ən yaxşı başlanğıc nəticəsi olmuşdur. Bu gəlirdən $1.5 milyonu IMAX ekranlardan əldə edilmişdir.
Açılış həftəsonunda $103.3 milyon gəlir əldə edən film, bir neçə rekord qırmışdır: qadın rejissor tərəfindən çəkilmiş filmin bütün zamanlarda ən böyük ev açılışı (Sem Teylor-Consonun "Bozun əlli çaları" filmini geridə qoymuşdur, "Betmen Supermenə qarşı" filmi nəzərə alınmadan DC Comicsin ən böyük çıxışı ("Konstantin" filmini geridə qoymuşdur), bütün zamanların ən böyük altıncı sikvel olmayan komiks superqəhrəman filmi və altıncı ən böyük iyun debütü. Üç günlük açılış nəticələrinə görə "Ecazkar qadın" qadın super qəhrəmanın baş rol oynadığı ən çox gəlirli film ("Zirehli geyimli ruh" filmini geridə qoymuşdur) olmuşdur. Film istehsal edildiyi ölkədə $100 milyondan çox gəlir gətirmiş 16-cı superqəhrəman filmi olmuşdur. Açılış həftəsonu gəlirlərinin təxminən 9%-i ($9 milyon) 343 kinoteatrdakı IMAX ekranlardan əldə edilmişdir. İkinci həftəsonunda $58.5 milyon gəlir əldə edən film ikinci həftədə də birinciliyini saxlamışdır. Bu gəlir, ikinci həftəsonu göstəricisinin 43,3% aşağı düşməsi deməkdir ki, bu da orta statistik superqəhrəman filminin 50–60% kimi qeyd edilən oxşar nəticəsindən, həmçinin, "Betmen Supermenə qarşı" ($51.3 milyon) və "İntiharçılar dəstəsi" ($43.5 milyon) filmlərinin nəticələrindən daha yaxşıdır. Üçüncü həftə sonunda $40.8 milyon gəlir əldə edən film, açılış həftəsini yaşayan "Avtomobillər 3" filmindən geri qalaraq ikinci olmuşdur. Bu, "Warner Bros."-in ikinci ən yaxşı üçüncü həftəsonu olmaqla, "Betmen Supermenə qarşı" ($23.3 milyon), "İntiharçılar dəstəsi" ($20.9 milyon) və "Polad adam" ($20.7 milyon) filmlərinin üçüncü həftəsonu nəticələrindən üç dəfə çox olmuşdur. Açılış həftələrini yaşayan "Transformerlər:Sonuncu cəngavər" və "Yaramaz mən 3" filmləri ilə mübarizə aparmasına baxmayaraq, dördüncü və beşinci həftəsonlarında film müvafiq olaraq $24.9 milyon və $15.7 milyon gəlirlə, 39% və 36% enişə nail olmuşdur. Bundan başqa, Cennifer Yu Nelsonun "Kunq fu Panda 2" və Fillida Lloydun "Mamma Mia" filmlərinin nəticələrini geridə qoyaraq, qadın rejissor tərəfindən çəkilmiş bütün zamanların ən çox gəlir gətirən filmi olmuşdur. 8 avqustda bilet satışlarından gəlirləri $400 milyona çatan film, ən çox gəlir gətirmiş qadınlar haqqında olan ikinci film (Disneyin "Gözəl və Bədheybət" filmindən sonra), "Warner Bros."in isə üçüncü ən böyük filmi (Kristofer Nolanın "Qara cəngavər" və "Qara cəngavər: Əfsanənin dirçəlişi" filmlərindən sonra) olmaqla, ən çox gəlirli superqəhrəman mənşə filmi (2002-ci ildə çıxarılmış "Hörümçək adam" filminin nəticəsini geridə qoyub) kimi qeyd edilmişdir. Həmçinin "Soyuq ürək" filminin nəticəsini geridə qoyan "Ecazkar adın" qadın rejissor tərəfindən çəkilmiş film üçün ən böyük istehsalçı ölkə nəticəsini göstərmişdir.