cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mayor
Mayor (maior — baş) — baş zabit heyətinin birinci hərbi rütbəsi. Bəzi ölkələrdə "komandante" (ispandilli ölkələrdə), "kommandant" (Fransa, İrlandiya) və s. adlandırılır. Səslənmə baxımından eyni olan və zabitliyə qədər ən ali dərəcə sayılan fransız rütbəsi ilə səhv salınmamalıdır (məsələn; fransız polisinin briqadir-mayoru).
TR-85
Bunlar;
Mayor
<gallery widths="90px" heights="250px" Fayl:13.AzLF-MAJ.png|thumb|Mayor poqonu (Azərbaycan Quru Qoşunları) (2000–) Fayl:Azerbaijan Army OF-3 (1991-1999).gif|thumb|Mayor poqonu (Azərbaycan Quru Qoşunları) (1991–1999) Fayl:Azerbaijan Air force OF-4 (1991-1999).gif|thumb|Mayor poqonu (Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələri) (1991–1999)
Rütbə XVII əsrdə polk serjant-mayoru — polk komandirinin köməkçisi rütbəsindən yaranmışdır. Mayor qarovula və polkun qidalanmasına görə məsuliyyət daşıyırdı. Polklar batalyonlara bölünəndə bir qayda olaraq batalyon komandiri mayor olurdu.
TR-85
Burulma çubuğuna əsaslanan dayandırılma sisteminə malikdir. Maksimum sürəti saatda 60 km olan bu tankların hərəkət məsafəsi (yeriş ehtiyatı) 400 km təşkil edir.
Motoru
Motoru Almaniya istehsalı olan Leopard 1 tanklarının motoruna oxşar şəkildə dizayn edilmiş olan T tipli dizel bir motor blokudur, 800 at gücünə malikdir.
İstifadə edildiyi müharibələr
thumb|left|1989-cu ildə baş vermiş olan Rumıniya inqilabı zamanı [[Buxarestdə olan TR-85 tankı.]]
Mixaylovka (Əbyəlil)
Mixaylovka kəndi - Rusiyanın Başqırdıstan Respublikası Əbyəlil rayonu Taştimer kənd sovetliyinə daxil olan kənd. Kənd yaxınlığından Monak çayı axır. Üzərində eyni adlı şəlalə vardır.
Əhali
2002-ci il ümumrusiya siyahıya alınmasına görə Başqırdıstan Respublikası Mixaylovka kəndinin milli tərkibi: ruslar (26 %), başqırdlar (70 %).
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Aleksandr Saçivko
Aleksandr Saçivko - Belarus futbolçu.
Yarımmüdafiəçidir. Hal-hazırda Dinamo Minsk klubunda çıxış edir. 21 yaşadək futbolçulardan ibarət Belarus milli komandasının formasını geyinir.
Şıxbəy
Şıxbəy — Azərbaycan Respublikasının Göyçay rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
Göyçay rayonunun Məlikkənd inzibati ərazi vahidində kənd. Şirvan düzündədir. Əsli Şıxbəydir. Şıxbəy kəndin əsasını qoymuş ailələrin başçısının adı olmuşdur.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 518 nəfər əhali yaşayır.
Vilyam Bil Şenkli
Həyatı
U. Şenkli 1913-cü il sentyabrın 2-də Böyük Britaniyanın Şotlandiya əyalətinin Şərqi Eyeşir qraflığında kiçik Qlenbak qəsəbəsində anadan olub. O ailədəki 10 uşaqdan biri idi. Çox keçmədən o peşəkar futbolla məşğul olan 5 qardaşdan biri oldu. Onun qardaşı Bob tezliklə peşəkar məşqçi kimi tanındı və 1962-ci ildə "Dandi" klubuna ölkə çempionluğunu qazandırdı.
Futbolçu fəaliyyəti dövründə U. Şenkli bir çox klubların şərəfini qoruyub. 1938-ci ilin aprel ayında o İngiltərə ilə oyunda Şotlandiya yığmasının heyətində debüt etdi. Bundan sonra U. Şenkli yığmada cəmi dörd rəsmi oyuna çıxdı.
1939-cu ildə II Dünya Müharibəsinin başlaması onun yığmadakı karyerasına son qoydu. Lakin o hələ bir müddət müxtəlif klublarda oynamaqda davam etdi və 1949-cu ilin mart ayında futbolçu karyerasına son qoyaraq məşqçiliyə başladı. Ən böyük uğurlara isə 1959-cu ildən çalışdırmağa başladığı "Liverpul"da nail oldu.
"Enfild" stadionunun darvazalarından biri U. Şenklinin adını daşıyır. Bundan başqa "Liverpul"un azarkeşləri ona həsr edilən çoxlu mahnılar bəstələyiblər.
Kapitan (hərbi rütbə)
Kapitan (capitaneus, caput — başçı) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrində zabit rütbəsi. Azərbaycan Hərbi Dəniz Qüvvələrindəki ekvivalent rütbə kapitan-leytenant rütbəsidir.
<gallery widths="90px" heights="250px" Fayl:12.AzLF-CPT.png|thumb|Kapitan poqonu (Azərbaycan Quru Qoşunları) (2000–) Fayl:Azerbaijan Army OF-2 (1991-1999).gif|thumb|Kapitan poqonu (Azərbaycan Quru Qoşunları) (1991–1999) Fayl:Azerbaijan Air force OF-2 (1991-1999).gif|thumb|Kapitan poqonu (Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələri) (1991–1999)
Haffman kodlaşdırması
Haffman kodlaşdırması – verilənlər yıgınının  ayrı-ayrı elementlərinin nisbi aşkarlanma tezliyinə əsaslanan sıxlaşdırılması üsulu: verilmiş element nə qədər tez-tez rast gəlinərsə, ona uyğun olan kod da bir o qədər qısa (bitlə) olacaq. Adətən, bu üsul mətnlərə tətbiq olunur və kodlaşdırma hərflərin işlənmə tezliyinə əsaslanır. Haffman kodlaşdırması verilənlərin sıxlaşdırılmasının ilk alqoritmlərindən biridir, o indi də bəzi dəyişikliklərə uğrayaraq ən geniş yayılmış kodlaşdırmalar sırasındadır. Haffman kodlaşdırmasının tətbiqi nəticəsində təmin edilən qənaət (verilənlər bitlərinin sayının azaldılması) bir çox hallarda (məsələn, modemin köməyilə telefon xətti ilə faylın ötürülməsində) çox əhəmiyyətli ola bilər.
Kestutis Kudzmanas
Kestutis Kudzmanas (Kęstutis Kudzmanas; d. 21 sentyabr 1964, Vilnüs) — Litvanın Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri (2012-ci ilə qədər )
Təltifləri
2012-ci ildə "Qızıl çinar" beynəlxalq mükafatı ilə təltif edilmişdir.
Hollerit tabulyatoru
Hollerit tabulyatoru XIX yüzilin sonunda amerikalı Herman Hollerit (Herman Hollerith) tərəfindən ABŞ-də 1890-ci ildə əhalinin syahıyaalınmasının statistik verilənlərinin qeydiyyatı və emalı üçün ixtira olunmuş elektromexaniki maşın. Bu maşın perfokartlardakı verilənləri emal edən ilk qurğu idi; o, pefokartlarda olan dəliklərdən elektrik dövrəsini qapamaqla statistikanı hesablayırdı. Bəzi qiymətləndirmələrə görə bu maşının sayəsində siyahıyaılmanın aparılması müddətini üçdə iki dəfə qısaltmaq mümkün olub. 1900-cü illərin başlanğıcında Holleritin qurduğu Tabulating Machine Company şirkəti bu ixtiranın kütləvi buraxılışına başladı; bir sıra birləşmələrdən sonra bu şirkət International Business Machines Corporation (IBM) firmasına çevrildi.
thumb|Hollerit 1890 tabulyatoru
right|thumb|Hollerith punched card
Şıxəmir
Şıxəmir — Azərbaycan Respublikasının Göyçay rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
Göyçay rayonunun Məlikkənd inzibati ərazi vahidində kənd. Şirvan düzündədir. Yaşayış məntəqəsi öz adını ərazisindəki Şıx Əmir (Şeyx Əmir) pirinin adından almışdır. Əvvəllər eyniadlı qışlaq olmuş, sonralar kəndə çevrilmişdir.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 252 nəfər əhali yaşayır.
Senecio chrysanthemum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Baş leytenant
Baş leytenant ( — müavin, lieu — yer və tenant — mövqe tutan) — Bir çox dövlətlərin silahlı qüvvələrinin kiçik zabit heyətində hərbi rütbə.
<gallery widths="90px" heights="250px" Fayl:11.AzAF-SLT.png|thumb|Baş leytenant poqonu (Azərbaycan Quru Qoşunları) (2000–) Fayl:Azerbaijan Army OF-1c (1991-1999).gif|thumb|Baş leytenant poqonu (Azərbaycan Quru Qoşunları) (1991–1999) Fayl:Azerbaijan Air force OF-1c (1991-1999).gif|thumb|Baş leytenant poqonu (Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələri) (1991–1999)
Yemişanlı (Qəbələ)
Yemişanlı — Azərbaycan Respublikasının Qəbələ rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 1 sentyabr 2004-cü il tarixli, 727-IIQ saylı Qərarı ilə Qəbələ rayonunun Yemişanlı kəndi Tikanlı kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, Uludaş kəndi mərkəz olmaqla, Uludaş kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmışdır.
Toponimikası
Yaşayış məntəqəsini sovet hakimiyyəti illərində Tikanlı kəndindən çıxmış ailələr böyük bir yemişan ağacının yanında saldığına görə belə adlanmışdır.
Coğrafiyası
Kənd meşəlik ərazidə yerləşir.
İqtisadiyyatı
Kənddə 240 təsərrüfat mövcuddur. Kənd əhalisi əsasən meyvəçili, əkinçilik, tərəvəzçiliklə, eləcə də xırda buynuzlu heyvandarlıqla məşğul olur. Kəndə fasiləsiz enerji verilir. Ərazidə içməli suyu bir artezian quyusu təmin edir. Kəndə 100 nömrəlik telefon xətti çəkilir.
Təhsil
Kənddə 440 şagirdlik yeni ümumtəhsil məktəbi 2008-ci ilin sonunda istifadəyə verilib.
Menaxem Begin
Meçislav Volfoviç „Menaxem“ Begin — tanınmış siyasi xadim, İsrailin 7-ci baş naziri (1977-1983).
Həyatı
M.Begin 1913-cü il avqustun 16-da Brest-Litovskda anadan olub.
1943-cü ildə M.Begin “İrqun” təşkilatının rəhbəri seçilir. Həmin gündən başlayaraq o ingilis mandatlığına qarşı açıq mübarizəyə başlayır. İngilis əsgərlərinə hücumlar və terror aktları təşkil edir. Qüdsdəki ingilislərin mənzil-qərargahının partladılmasından sonra ingilislər onun başına 30 min dollar pul mükafatı qoyurlar.
M.Begin İsrailin azadlığı uğrunda müharibənin fəal iştirakçılarından biri olub.
1948-ci ildə İsrail dövləti yaranandan sonra M.Begin “İrqun”un əsasında “Xerut” (“Azadlıq”) partiyasını yaradır və onun rəhbəri kimi Knessetdə ilk müxalifət lideri olur.
1949-cu il yanvarın 25-də Knessetə seçkilərdə onun partiyası 11,5 faiz səs qazanır.
1967-ci ildə İsraillə ərəb ölkələri arasında baş verən altıgünlük müharibə ərəfəsində M.Begin ilk dəfə olaraq portfelsiz nazir kimi hökumətin tərkibinə daxil oldu və 1970-ci ilə qədər bu postda qaldı.
1973-cü ildə “Likud” blokunun yaranmasından sonra bu bloka rəhbərlik etməyə başladı. Nəticədə 1977-ci il seçkilərində qalib gələrək baş nazir seçildi və İsrailin tarixində ilk dəfə olaraq sağçı hökumət qurdu.
Baş nazir kimi hakimiyyətdə olduğu dövrdə bir sıra iqtisadi və sosial islahatlar həyata keçirib.
Livana hücumun uğursuzluğu və həyat yoldaşının ölümündən böyük sarsıntı keçirən M.Begin 1983-cü il sentyabrın 15-də vəzifəsindən istefa verib.
1992-ci il martın 9-da İsrailin paytaxtı Tel-Əvivdə dünyasını dəyişib.
Dendrobium bigibbum
–   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Özbəklər
Özbəklər – Türk xalqlarından biri. Özbəklər Özbəkistanda əhalinin 80%-dən çoxunu təşkil edir , həmçinin kompakt halda Əfqanıstanda , Tacikistanda , Qazaxıstanda , Qırğızıstanda , Türkmənistanda və Pakistanın Kəraçi şəhərində , dağınıq halda isə dünyanın bir çox ölkəsində yaşayırlar. Özbəklər türk xalqlarının uyğur qrupuna aiddir.
Adın mənşəyi
Men Oʻzbekman oʻzimga bekman – mən Özbəyəm özümə bəyəm. Yəni, mən müstəqiləm deməkdir.
Əfqanıstan
Özbəklər Əfaqanıstanda Puştunlardan, Taciklərdən və Həzaralardan sonra ölkə əhalisinin 4-cü ən böyük etnik qrupudurlar. Əksər təxminlərə əsasən onlar ölkə əhalisinin 9%-ini təşkil edirlər.
Özbəklərin Əfqanıstanda məskunlaşdıqları vilayətlər : 550 px
Tacikistan
2000-ci ildə Tacikistanda aparılmış rəsmi siyahıya almaya əsasən özbəklər ölkə əhalisinin 15.3%-ni təşkil edirlər. Özbəklər Soğd vilayətinin əhalisinin 19.1%-ni, Xatlon vilayətinin əhalisinin 15.6%-ni təşkil edirlər.
Cryptocarya obovata
(Cryptocarya obovata) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Netcad
Netcad ümumi məqsədli bir CAD (Kompüter Dəstəkli Dizayn) ve GIS (Coğrafi İnformasiya Sistemləri) proqramıdır. Güclü, sınanmış və beynəlxalq standartlarda tək milli CAD və GIS proqramdır. Netcad üzərində 30 a yaxın təməl tətbiq inkişaf etdirilmişdir. 2007 ili etibarı ilə təxminən 5000 İstifadəçi və 15000 Netcad lisansı və çalışmaqdadır. Məhsulu inkişaf etdirən ULUSAL firmasının 125 adamın üzərində çalışanı olub firmanın Ankara və İstanbulda ofisləri mövcuddur.
saytlarından firma və xidmətləri haqqında daha geniş məlumat alına bilər.
Xüsusi sektorun böyük əksəriyyəti, cəmiyyət təşkilat və quruluşlarının əlaqədar vahidlərinin böyük əksəriyyəti netcad istifadə etməkdədir. Netcad; Universitetlərimizin Xəritə, İnşaat, Planlama, Geologiya mühəndisliyi hissələrində dərs olaraq oxudulmaqdadır.
Məhsullar
NETCAD geniş yelpikdə peşəkar mühəndislik həlləri təqdim edən milli qaynaqlarla çıxarılmış bir CAD və GIS proqramıdır. Netcad 5.0 GIS; bütün Netcad modullarının üzərində işlə/çalışdığı təməl və ortaq funksiyalarının iştirak etdiyi, güclü sınanmış, beynəlxalq standartlarda tək CAD (Kompüter Dəstəkli Dizayn) və GIS (Coğrafi İnformasiya Sistemləri) proqramıdır.
NETCAD, NetEnerji, Planet, NetSurf, Vectory, Net3D, NetTop, NetFly, NetCad.RS, NetWater, TESKAD, Pocket_NETCAD, NETCAD/GE
NETCAD, WEBGIS, NETCAD/Kiosk, MEBIS, Pocket_NETCAD
Vehicle Tracking System – VTS, Mobile Personnel Tracking System, Online Map, Pocket_NETCAD
Digər Xidmətlər
NETCAD zəngin mühəndislik və məlumat çıxarma həllərinin yanında, bu məlumatları analiz etmək, sorğulamaq, təsnif etmək və yeni məlumat növləri və xəritələr meydana gətirməyə istiqamətli inteqrə Coğrafi İnformasiya Sistemi həllərini də saxlamaqdadır. Coğrafi İnformasiya Sistemlərinin daha xüsusiləşmiş vəziyyətləri olaraq aşağıdakı kateqoriyalarda həllər mövcuddur:
NetcadKampus
Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetində NetcadKampus yeni tədris mərkəzinin açılışı olub. Mərkəz Memarlıq və İnşaat Universiteti, həmçinin Türkiyənin NETCAD şirkəti tərəfindən açılıb. NetcadKampus tədris mərkəzində bütün texniki avadanlıq, o cümlədən memarlıq və inşaatda istifadə edilən xüsusi proqramlar qurulan kompüterlər yerləşdirilib. Məqsəd Memarlıq və İnşaat Universitetinin müəllim-tələbə heyətinə bu sahə üzrə kompüter proqramlarının istifadəsi üzrə biliklərin effektiv yiyələnməsini təmin etməkdir. Mərkəzdə Türkiyənin aparıcı mütəxəssisləri mütəmadi xüsusi treninqlər keçəcək. Tədris mərkəzi nəzəri tədrislə yanaşı, NETCAD məhsulları ilə praktik tədris də verəcək. Burada təhsilini başa vuranlara sertifikat veriləcək. Netcadkampus tədris mərkəzinin açılışında universitetin rektoru Gülçöhrə Məmmədova bildirib ki, geodeziya fakültəsində yaradılan bu mərkəz tədrisin keyfiyyətinə də kömək edəcək. Şirkətin prezidenti Sərdar Ak da vurğulayıb ki, bu mərkəz gələcəkdə yüksək səviyyəli mütəxəssislərin bazasına çevriləcək. Belə ki, Türkiyənin ən önəmli informasiya texnologiyaları tədrisi mərkəzi olan Netcadkampus Azərbaycanda da yüksək səviyyəli mütəxəssislər yetişdirməyi planlaşdırır.
Türkmən (Göyçay)
Türkmən — Azərbaycan Respublikasının Göyçay rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
Türkmən Göyçay r-nunun Qızılağac inzibati ərazi vahidində kənd. Şirvan düzündədir. Yaşayış məntəqələri öz adında ağqoyunlu tayfa ittifaqının asas qollanndan biri olan tiirkman tayfasının adını əks etdirir. XV əsrin sonu XVI əsrin əvvəllərində isə qızılbaş tayfa ittifaqına daxil olan türkmənlər Səfəvi dövlətinin siyasi həyatında mühüm rol oynamışlar.
İrmaq iyəsi
İrmaq iyəsi - irmağın qoruyucu ruhu. Çay iyəsi (Türkcə: Irmak İyesi). Bəzi Türk dillərində Yılga iyəsi və ya Örüs iyəsi də deyilir. Moğollar Müren Ezen və ya Mür Ezen deyərlər.
Xüsusiyyətləri
Hər çay üçün fərqli bir iye vardır. Türklərdə bəzi çaylara xüsusi əhəmiyyət verilir və hörmət edilir. Xüsusilə Ötüken bölgəsindəki çaylar On Irmak, Otuz Irmak kimi təbirlərlə təsnif edilir. Müqəddəs çaylar qaynaqlarını ümumiyyətlə Uçmağ'dan (Cənnətdən) və ya Həyat Ağacı'nın kökündən alarlar. Türklərdə iki çayın kəsişdiyi yerlər xüsusi əhəmiyyətə malikdir. Buralarda olan adalar isə müqəddəs sayılar. Bu birləşmə soyun iki qolunu Ana və atanı təmsil edir. Məsələn Kıtan'ların ağ ata minmiş ataları ilə boz öküze minmiş anaları iki çayı izləyərək belə bir yerdə rastlaşmış və evlenmişlerdir. Onlardan da səkkiz boy törəmişdir. Bu səbəblə Bahar və Güz mövsümlərində ağ bir aygırla boz bir inək qurban edərlərmiş. O biri dünyada "Doymadım (Toybadım) çayı" adı verilən bir akarsu vardır. Ölümü və o biri dünyanın nemətlərinin davamlılığını işarələr. Çaylara fərqli məna Türk mədəniyyətinin imtina xüsusiyyətlərindən biridir. Məsələn Nəcib Fazil Kısakürek'in Sakarya Türküsü adlı şeirində, siyasi məzmun də daxil olmaq üzrə bir çox məna yüklər və Sakarya çayına bir insan kimi xitab edərək, belə deyə səslənər.
Öğüz iyəsi
Öğüz iyəsi - türk və mərkəzi Asiya xalq inancında axar su ruhudur. Su iyəsi ilə bənzər xüsusiyyətlər daşıyan və ona çox yaxın olan bir varlıqdır. Hətta kimi görüşlərə görə eyni canlıdır. Öz iyəsi olaraq da bilinər. Axar (Akar) iyəsi və ya Axarsu iyəsi təbiri də istifadə edilər. Çay iyəsi və Dərə iyəsi də bənzər bir məna ehtiva edər. Hər axar su üçün fərqli bir iye vardır. Yaşlı qadın qılığındadır. Çaylarda, dərələrdə yaşayır. Körpüdən keçərkən suya nazirlərə hirslənər və başını çevirər. O adam da suya düşər və bəzən boğulur. Suların çirklədilməsi onu çox üzər. Suya çirkli şeylər tökənlərin başına bəlalar gətirir. Su kənarlarında yaşayır. Bəzən quraqlıq və xəstəlik gətirər. İlk dəfə su doldurmağa gedən bir gəlin özünə saçı verir. Dəmir pul atıla bilər. Və ya sudakı canlıları bəsləməsi üçün pendir, çökelek, çörək tökülə bilər. İnsanları ayaqlarından tutub suya çəkər. Bəzən əslində çox dayaz olan bir yerdə insanlar onlarla qulac dərinliyə batarlar. Dağınıq saçları vardır. Öğuz sözü, axar su deməkdir. Öz olaraq da istifadə edilər. Öz sözü eyni zamanda bir varlığın əsas ünsürü deməkdir ki, su bütün canlıların təməl ünsürlərdən bəlkə də ən əhəmiyyətlisidir.
Etimologiya
(Ir / Yır) kökündən törəmişdir. Çay deməkdir. Şırıldamak, çağıldamak, ezgi, mahnı oxumaq mənalarını daşıyır.
Ayı Ata
Ayı Ata - türk mifologiyasında ayı tanrı. Fərqli türk dillərində Azı (Adı, Azığ, Adığ) Ata olaraq da adlandırılır. Monqollar Bavgay Ecege deyərlər. Bəzi türk tayfaları ayıdan törəndiklerinə inanarlar. "Aba Tos" adlı onqon da ayını vəsf edər. Aba (Ebe, Ebüge) bəzi boylarda ayı mənasını verməkdədir. Ayının adının açıqca deyilməməsi lazım olduğu inancı xüsusilə Altayda, yakut və dolqanlarda də vardır. Onun üçün Abay və ya Dayı deyilir. İnanca görə ayı adının deyildiyini torpaqdan eşidir. Çünki "Ər Kulaktu" / "Cir Kulaktı" (Yer Qulağı) onu eşidir. Anadoluda yerin qulağı var deyimi də bunu ifadə edir. Ayının yaşadığı yer də torpaq və yeraltıdır. Yer yalnız ayı ilə deyil, qurd, ilan və bənzəri tabu yaratmış canlılar hətta insan ilə də ünsiyyət qura bilər. Bu inanc ilan, qurd və bənzərləri üçün də etibarlıdır. Ayı adının "dayı" ilə ekvivalent tutulması "Köprüyü geçene qədər ayıya dayı demək" sınakası (atalar sözü) ilə də əlaqəlidir. Monqollardakı Abgalday (Avgalday) isə Ayı Ata mənasını verər və şamanın geydiyi ayı formalı mis bir maskadır. Ayı yer üzündəki bir çox mədəniyyətdə qorxulan bir heyvan olaraq iştirak etmişdir. Çöllərdə, meşədə, qütblərdə belə var olan növləri onu gücün və vəhşi həyatın simvollarından biri halına gətirmişdir.
Etimologiya
(Az/Ad/Az) kökündən törəmişdir. Əgər söz olaraq güc mənasını saxlayar.
Qalayçılar
Qalayçılar — Azərbaycan Respublikasının Ağdam rayonunun Əlimədətli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Tarixi
1930-cu ilə qədər Qalayçılar kəndi Yelizavetpol quberniyasının Cavanşir qəzasının tərkibində olub.
Qalayçılar kəndi Qarabağ müharibəsi zamanı — 1993-cü il, iyunun 16-da Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal olunmuşdur. 20 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzarətindədir.
Mədəniyyəti
Kənddə 2 mağaza, orta və ibtidai məktəb, tibb məntəqəsi, 1 kitabxana, 1 klub və 1 uşaq bağçası fəaliyyət göstərib.
Coğrafiyası və iqlimi
Rayon mərkəzindən 26 km şimal qərbdə, Ağdam-Ağdərə şose yolundan 4 km aralı, Qabartı çayının sağ və sol sahilində, Qarabağ silisiləsinin ətəyindədir.
Əhalisi
İşğala qədərki dövrün son (16 iyun 1993-cü il) məlumatına əsasən, Qalayçılar kəndində yaşayan əhalinin sayı 1476 nəfər olub. Əhalinin əsas məşquliyyəti heyvandarlıq və taxılçılıq idi. XIX əsrdə ermənilərin kütləvi şəkildə Şimali Azərbaycana, o cümlədən Qarabağa köçürülməsi Qalayçılar camaatının da normal həyat ritmini pozdu, lakin bu qoçaq camaat rus imperiyasına güvənən erməni gədələrinə cavab verməyi bacarırdı. XX əsrin sonlarında erməni terroru yenidən tüğyan edəndə Qalayçıların igid oğulları özünümüdafiə rotası yaradıb erməni daşnaklarıyla mübarizəyə başladılar. 1993-cü ilin iyun ayında çox böyük qüvvəylə hücuma keçən ermənilər bölgədəki bütün kəndləri, eləcə də Qalayçılar kəndini işğal etdilər. Dinc əhali təxliyə olunurdu. Qalayçıların qocaman sakini – səksən yaşlı Məhəmməd kişi kənddən çıxmadı. Ov tüfəngini götürüb öz evinin ikinci mərtəbəsinə qalxdı. Kəndi ələ keçirmiş erməni quldurları od vurub bütün evləri yandıraraq Məhəmməd kişinin evinə yaxınlaşırdılar. Kənd artıq cəhənnəmə çevrilmişdi, hər tərəfi qalın tüstü basmışdı, itlər ulaşırdı. Bir-iki dəqiqədən sonra o biri evlər kimi, el ağsaqqalının da min bir əziyyətlə tikdiyi ev ərşə yüksələn alovlar bürünərək yanıb kül olacaqdı. Qəflətən atəş açıldı. Məhəmməd kişi qoca olsa da, yaxşı ovçuydu və bu dəfə də sərrast nişan alıb gülləni erməninin düz ürəyinə çaxdı. Qəfil güllədən ölümcül yaralanmış erməni daşnağı donuz çoşqası kimi, tükürpədici səslə qışqırıb yerə sərildli. Əvvəlcədən mövqe tutub yerini bərkitmiş silahlı dəstəyə rast gəldiklərini, tələyə düşdüklərini güman edən ermənilər dərhal pərən-pərən olub geri çəkildilər… Məhəmməd kişi son gülləsi qalanacan ermənilərlə vuruşdu. Son anda Qarabağ müharibəsi veteranı Sahib Əhmədov gizli yolla gəlib bu igid qocanı aradan çıxartdı, ermənilərin əlinə keçməsinə imkan vermədi.
Azərbaycan xalqının tarixində belə hadisələr çox olub. M. S. Ordubadi özünün "Qanlı illər" kitabında yazır ki, 1905-ci ildə İrəvan qəzasının kəndləri erməni terroruna məruz qalanda bölgədəki kəndlərdən birinin ağsaqqalı – Novruz kişi hündür bir yerə çıxıb qışqırdı: "Camaat, hara qaçırsınız? Mən təkbaşına bu erməni alaylarının qarşısında müdafiə mövqeyində durub can verəcəm. Müsəlmanlar! Hər millətə gərəkdir öz şəninə və heysiyyatına layiq bir tərzdə dünyadan getsin…"
Xəzər Lənkəran Futbol Klubunun futbolçularının siyahısı
Xəzər Lənkəran Futbol Klubu mövcud olduğu dövrdə onun heyətində 209 nəfər futbolçunun adı müxtəlif rəsmi turnirlərin iştirak ərizəsində yer alıb.
Ceytun mədəniyyəti
Ceytun — Aşqabaddan (Türkmənistan) 25 km. şimal-qərbdə Neolit dövrünə aid məskən (e.ə. VI minilliyin əvvəlləri) və onun materialları əsasında Cənubi Türkmənistan və şimal-şərqi İranda müəyyənləşdirilmiş erkən əkinçilik mədəniyyəti (e.ə. VI minillik). Ceytun yaşayış məskəni 1940-cı illərdə A.A.Maruşşenko tərəfindən aşkar edilmiş, qazıntılar V.A.Kuftin (1952), V.M.Masson (1955–1959), (1962–1963), sovet-ingilis arxeoloji ekspedisiyası (V.M.Masson, D.Harris; 1989–1992) tərəfindən aparılmışdır. Ərazidə 150–200 nəfərin yaşaya biləcəyi 30 ev yeri aşkar edilmişdi.
Xəzər Lənkəran Futbol Klubunun futbolçularının siyahısı
Futbolçuların statistikası
Qeyd:
Ceytun mədəniyyəti
Səciyyəvi xüsusiyyətləri və əsas mərhələləri
Ceytun arxeoloji abidəsi təqribən 1 hektar ərazini əhatə edir və 5 inşaat təbəqəsindən (3,5 metr) ibarətdir. Samanlı kərpicdən tikilmiş birotaqlı evlər səciyyəvidir; evlərin interyeri standartdır: təsərrüfat bölməsi evə girişin sağ tərəfində, böyük "buxarı" sağ divarın ortasında, çıxıntılı taxça isə qarşı tərəfdə yerləşir, döşəmə ağ gəclə suvanır və çox vaxt qırmızı boya ilə rənglənir, yaxud həsirlə örtülürdü. Evlərin ətrafında yardımçı binalar və bir neçə paralel divardan ibarət tikililərin (ehtimal ki, taxıl anbarları) olduğu həyətlər yerləşirdi. Pessecik-Təpədə (Ceytun mədəniyyətinin orta mərhələsi) daxili sütunları və pilyastrları olan məbəd tədqiq edilmişdir; ocağın qarşısındakı suvanmış ağ divar qara və qırmızı boya ilə naxışlanmışdır (həndəsi ornamentlər, heyvan təsvirləri). Məskənlərin təbəqəsində fərdi dəfn yerləri var.
Xəzər Lənkəran Futbol Klubunun futbolçularının siyahısı
Futbolçuların statistikası
thumb|200px|[[Rahid Əmirquliyev. "Xəzər Lənkəran"ın heyətində ən çox oyun keçirmiş futbolçu]] thumb|200px|[[Zaur Ramazanov. "Xəzər Lənkəran"ın heyətində ən çox qol vurmuş futbolçu.]]
Ölkə statistikası
"Xəzər Lənkəran"da müxtəlif vaxtlarda 36 ölkəni təmsil edən 209 futbolçu çıxış edib.
Ceytun mədəniyyəti
Təsərrüfatı
Təsərrüfatın əsasını əkinçilik (buğda, arpa), davar (son mərhələdə qaramal) yetişdirilməsi, həmçinin ceyran, az miqdarda dağkeçisi və qoyun, tülkü, dovşan, və s. ovu təşkil edirdi, it əhliləşdirilmişdi.
Digər mədəniyyətlərlə qarşılıqlı əlaqəsi
Ceytun mədəniyyətinin mənşəyi VII minilliyin II yarısında erkən əkinçi tayfaların Zaqrosdan hərəkəti ilə bağlıdır. Mikrolit industriyasında mezolit dövründə Cənubi Xəzəryanı ərazilərdə məskunlaşmış ovçuların ənənələri izlənilir. Eramızdan əvvəl VI minilliyin sonu — V minilliyin əvvəllərində Ceytun və I A Anau mədəniyyəti tiplərinin qarşılıqlı təsiri nəticəsində I Namazqa tipli mədəniyyət təşəkkül tapmışdı.
Alaçöhrələr
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Dimdik dibində qıllar olmasıyla digər quşlardan ayrılırlar. Yırtıcı şəkildə yaşayan quşlardır. Dimdikləri aşağıya doğru əyri, üst dimdiklərinin kənarlarında keratin "diş" vardır.
Növləri
Azərbaycanda 5 növü yaşayır: Boz alaçöhrə (Lanius excubitor), Qara alın alaçöhrə (Lanius minor ), Adi alaçöhrə (Lanius collurio), Qırmızıbaş alaçöhrə (Lanius senator), Maskalı alaçöhrə (Lanius nubicus).
Yenikənd (Oğuz)
Yenikənd — Azərbaycan Respublikasının Oğuz rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Yaqublu inzibati ərazi dairəsinə daxildir. Qanıx-Əyriçay çökəkliyi ndə, rayon mərkəzi olan Oğuz şəhəri ndən 21 km cənubda, Yaqublu kəndi nin şərqində, Oğuz-Xaldan şose yolunun solunda yerləşir.
Vilyoy çayı
Vilyoy çayı — çay Saxa və Krasnoyarsk diyarı ərarazilərindən axır və Lena çayının ən uzun qolunu təşkil edir.
Yenikənd (Oğuz)
Tarixi
20-ci əsr in ortalarında buraya gələrək məskunlaşmış və kəndi yaratmış yerli əhali yaşayış məntəqəsini belə adlandırmışlar. Yenikənd “yeni, təzə salınmış kənd, oba, yer” mənasındadır.
Kənd əhalisi heyvandarlıq və taxılçılıq la məşğul olur. Kənddə uşaq bağçası, klub, tibb məntəqəsi, 40 telefon butkası var.
Vilyoy çayı
Çoğrafiyası
thumb|left|Çayın hövzəsi Çayın başlanğıc qolları Orta Sibir öndağılığı, Vilyoy plasonundan götürür. Aşağı Tunqus çayının gözəsi ilə sərhəd təşkil edir. Şimal axarda çay şimandan cənuba, Çoka çayı toküldüyü yerdən isə birfən istiqaməti şərqə yönəlir. Mənsəbdə isə cənuba istiqamətlənir. Yuxarı axarlarda çay bataqlıqlaşmış gölməçələrin axır. Aşağı istiqaməkləndikdən sonra dərinli müəyyən yerlərdə artır və kanyonlar əmələ gətirir. Hətta bəzi ərazilərdə kanyonların hündürlüyü 150 m təşkil edir. Enişıəri sıldırımlıdır. Çernışevski yaşayış məntəqəsindən Çirkuo çayının məndəbinə qədər Vilyoy SES sahəsinə daxildir (1967 il). SES-larının tikintisi burada yeləşən Uluxan Xan qayalıqları mühüm rol oynamışdır. SES uzunuluğu 400 km axar boyunca uzanır. Anbarın yuxarı hissəsində Çernışev qəsəbəsi salınmışdır. 140 km aşağıda isə Svetlıy SES vardı.
Mərkəziyakutiya çökəkliyi ərazisində Suntar qəsəbəsinin aşağı hissəsində çayın yatağı genişlənir. Vilyoy şəhərindən mənsəbə qədər enli yataqla hərəkət edir. Yatağında astana və adalar vardır. Adalar arasında ən irisi Xoçentaxdır ki, oda mənbədən 15 km yuxarıda yerləşir.
Təbiəti
Hövzəsində 67 266 göl vardır. Ən iriləri Nidjili (119 km²), Baratalax, Mastax, Syoqcer (80 km²), Boquda (22 km²) və Mosan (dərinliyi — 110 m).
Çay və ətrafında yerləşən göllərdə Nərə, Adi Taymen, Lenok, Nelma, Çir, Siqi və s balıqlara rast gəlmək olar.
Əhəmiyyəti
thumb|left Çay üzərində Vilyoy SES, Vilyoy III SES və Svetlıy SES vardır. Sahilində Lensk, Mirnıy, Ayxal, Udaçnıy, Almaznıy, Çermışevski və Svetlıy qəsəbələri vardır.
Hövzəsindən almaz, qonur kömür, kömür, təbii qaz və fosfor çıxxarılır.
Qolları
Əsas qolları: sağdan — Ulaxan-Vava, Çirkuo, Çona, Çıbıda, Ulaxan-Botuobuya, Oççuquy-Botuobuya, Bappaqay; soldan — Axtaranda, Iqıatta, Marxa, Tyokyan və Tyonq. Əsas qolu Marxa çayıdır.
Ekoloji vəziyyəti
Vilyoy çayının insanlar üçün istər qida istərsə içməli su kimi əhəmiyyəti böyük olmuşdur. XX əsrdə çay və ətraf ərazilərin məmimsənilməsi ekoloji vəziyyəti gərginləşdirirdi. Bu vəziyyat Yakutiya ictimayyətini narahat edirdi. Artıq xoşa gəlməz əlamətlər ortaya çıxmışdı:
Binə (Xocavənd)
Binə (əvvəlki adı: Domı) — Azərbaycan Respublikasının Xocavənd rayonunun Binə kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 29 dekabr 1992-ci il tarixli, 428 saylı Qərarı ilə Xocavənd rayonunun Domı kəndi Binə kəndi adlandırılmışdır. 2 oktyabr 1992-ci ildən 9 noyabr 2020-ci ilə kimi Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin işğalı altında olmuşdur. Binə kəndi 9 noyabr 2020-ci il tarixində Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.
Toponimikası
Kənd 1992-ci ilədək Domı adlandırılmışdır. Domı sözü də binə sözünə yaxın "oturmaq, ayağını qatlayıb aşağı çökmək" mənaları ilə bağlıdır. Ərazisindən axdığı eyniadlı çayın əyildiyi, burulduğu yerdə yerləşdiyi üçün yaşayış məntəqəsi bu adı almışdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd dağ ətəyində yerləşir.
Mədəniyyəti
Kənddə mədəniyyət müəssisəsi mövcud deyil.
Təhsil
Kənddə təhsil müəssisəsi mövcud deyil.
Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.
Senecio kayomborum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Malıbəyli kənd teatrı
Malıbəyli kənd teatrının ilk tamaşası Sultan Məcid Qənizadənin "Axşam səbri xeyir olar" vodevili olmuşdur. Bu tamaşa 1909-cu il noyabrın 7-də səhnəyə qoyulmuşdur.
O vaxtlar Malıbəylidə müəllimlik edən Məmməd Qarayevin rəhbərliyi ilə kənd ziyalıları müxtəlif mədəni-kütləvi tədbirlər həyata keçirirdilər. Məktəbdə təşkil olunmuş ilk teatr tamaşası da onun təşəbbüsü və təşkilatçılığı ilə baş tutub. İlk teatr tamaşası o vaxt Novo-Çerkassk Politexnik İnstitutunda təhsil alan, maddi cəhətdən çox kasıb olan və məktəbdən qovulmaq təhlükəsi ilə üzləşən Mirhəsən Vəzirovun xeyrinə təşkil olunub. Məktəb binasının böyük zalında göstərilən tamaşada Məmməd Qarayev baş rolda, müəllimlərdən Mirmehdi Ağamirzadə, Bəylər İbrahimbəyov, Mirzə Hüseyn Varşabov və başqaları müxtəlif rollarda çıxış ediblər. Tamaşa uğurlu keçib və o vaxtın pulu ilə toplanan 50 manat Mirhəsən Vəzirova göndərilib. Sonralar Mirhəsən Vəzirov qəzet vasitəsilə malıbəylilərə minnətdarlığını bildirmişdi.
Repertuarı
Malıbəyli kənd teatrının Repertuarına əsasən ailə və məişət məsələlərindən bəhs edən, əxlaqi və tərbiyəvi əhəmiyyətli, asan başa düşülən kiçik formalı və məzmunlu əsərlər, satirik xarakter daşıyan səhnəciklər daxil edilirdi. "Evlənmək su içmək deyil", "Dursunəli və Ballıbadı", "Qırt-qırt", "Daşım-daşım", "Molla Cəbi", "Xor-xor", "Ev tərbiyəsinin bir şəkli", "Yağışdan çıxdıq yağmura düşdük" kimi əsərlər Malıbəyli teatrının repertuarında yer alıb. Əldə olunan gəlir isə maarif işlərinə, yoxsul şagirdlərə, Qori Müəllimlər Seminariyasında təhsil alan azərbaycanlı tələbələrə sərf olunurdu.
Malıbəyli kənd teatrının yaranmasının 100 illiyi münasibətlə 2009-cu il dekabrın 15-də Sabunçu rayonu, Ramana-450 qəsəbəsi Malıbəyli kənd 1 saylı orta məktəbində yubiley mərasimi keçirilmişdir.
Şəkilçi
Şəkilçi — lüğəvi mənası olmayan, sözün ayrılıqda işlənə bilməyən və kökə qoşulduqdan sonra leksik və ya qrammatik məna yaradan hissəsidir. Azərbaycan dilində, bir qayda olaraq, əvvəl kök, sonra isə şəkilçi gəlir, lakin bəzi şəkilçilər sözün kökündən əvvələ də qoşula bilir.
Məsələn: comərd, nakişi.
Şəkilçilər 2 cür olur: leksik şəkilçilər və qrammatik şəkilçilər.
Leksik şəkilçilər
İkinci adı sözdüzəldici şəkilçilərdir. Azərbaycan dili qrammatikasında leksik şəkilçilər ∧ işarəsi ilə göstərilir.
Bu şəkilçilər sözlərin kökünə yaxud başlanğıc formasına qoşularaq yeni mənalı söz yaradır. Yeni yaranan sözlə kök arasında məna yaxınlığı olur.
Leksik şəkilçilər həm milli, həm də alınma ola bilər. Alınma leksik şəkilçilər, əsasən, isim, sifət və zərflərin yaranmasında istifadə olunur.
Azərbaycan dilində leksik şəkilçilər əsasən sözün sonuna artırılır. Sözlərin önünə artırılan şəkilçilər alınma şəkilçilərdir. Məsələn, na- (nakişi), la- (laməkan), ba- (baməzə), bi- (binamus) və s. Söz önünə artırılan şəkilçilər əsasən inkarlıq, əks məna yaratmaq üçün istifadə olunur və əksər hallarda -sız mili şəkilçisi ilə əvəzlənə bilir.
Leksik şəkilçilər qrammatik şəkilçilərdən əvvəl işlənir. Ancaq bəzi leksik şəkilçilər var ki, qrammatik şəkilçidən sonra işlənə bilir: -kı, -sız, -gil, -dakı. Bu hal Azərbaycan dilinin iltisaqiliyini pozur. Həmçinin, leksik şəkilçilər ahəng qanununa uyğun olaraq, əsasən, iki və dörd cür yazılır, lakin belə şəkilçilər sırasında bir cür yazılanları da var.
• -daş, -kar, -keş, -dar
Qrammatik
İkinci adı sözdəyişdirici şəkilçilərdir. Qrammatik şəkilçilər Azərbaycan dili qrammatikasında ∩ işarəsi ilə göstərilir. Ahəng qanununa uyğun olaraq həmişə iki və dörd cür yazılır.
Bu şəkilçilər sözün kökünə qoşularaq yalnız sözün formasını dəyişir, heç bir məna fərqliliyi yaratmır (yeni söz yaratmır). Qrammatik şəkilçilər söz birləşmələri və cümlələrdə sözlər arasında qrammatik əlaqə yaradır. Onlar əsasən lar lər şəkilçiləri ilə bilinir Qramatik şəkilçilər sözün leksik mənasını dəyişmir, Sözlər arasında əlaqə yaratmağa xidmət edir məsələn :Bakının küçələri
Mahmud Abbasov
Mahmud Abbasov — Qarabağ müharibəsi iştirakçısı, şəhid.
Həyatı
Mahmud Aslan oğlu Abbasov 31 mart 1969-cu ildə Laçın şəhərində azərbaycanın şərəfli bir ömür sürmüş ailəsində doğulub.
Mahmud Qarabağda savaş başlayanda ilk könüllü özünü müdafiə batalyonunda döyüşən əsgərlərimizdən biri olub. Onun döyüş yolu 1991-ci ilin noyabr ayından 1992-ci ilin dekabrına qədər davam edib. İlk dəfə olaraq 21 yaşında əlinə silah alaraq Laçında erməni ilə döyüşə atılıb. Dəfələrlə ağır döyüşlərdə iştirak edib və bir neçə dəfə yaralanıb. Amma erməniyə olan nifrəti onu döyüşdən-döyüşə şücaətləndirib.
Mahmud o zaman XTPD-də Qarabağın ən qaynar nöqtələrində Kərcihan, Daşaltı, Nəbilər, Xocalı, Ağdərə, Horadiz, Füzuli, Ağdam, Zəngilan, Şuşa kimi çətin döyüş yolu keçib. O, həmişə öndə olardı və döyüşçülər deyəndə ki, biz torpaq uğrunda ölməyə gedirik, deyərdi "yox, biz ölməyə deyil, öldürməyə gedirik". Əsl qəhrəman idi, ancaq heç vaxt dildə vətəni, xalqı sevməsindən, onlar üçün hər şeyə hazır olmasından danışmazdı, hər şeyi əməliylə göstərərdi.
1992-ci ilin aprel ayında Şuşadan-Laçına uçan helikopterlə hökumət nümayəndələrinin mühafizəsini təşkil edərkən erməni tərəfdən atılan raket atəşinə tuş gəlsə də, öz cəsarəti və həmin helikopterin pilotunun peşəkarlığı ilə birgə sərnişinləri mənzil başına – Turşsu kəndində olan qaz qurğularının yerləşdiyi meydançaya sağ-salamat çatdırib.
Mahmud döyüşdə bir necə dəfə (ayağından, qolundan və başından) yaralansa da, Allah onu qorumuşdu. Amma 1992-ci ildə Zəngilanda gedən ağır döyüş onun son döyüşü oldu. Onunla xidmət edən əsgərlər danışır ki, ayağından yaralı olsa da o, hamıdan birinci döyüşə atılmışdı.
Mahmudun canından çox sevdiyi vətənə olan sevgisi onun döyüşdən kənarda qalmasına imkan verməmişdi.
Graham Fuller
Graham Fuller — ABŞ siyasətçisi.
Dendrobium capra
–   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Graham Fuller
Amerikanın RAND analitik qrupunun siyasi məsləhətçisidir.
20 illik xarici işlər vəzifəsinin 17 ilini Almaniya, Türkiyə, Livan, Səudiyyə Ərəbistanı, Şimali Yəmən, Əfqanıstan, Hong Kong kimi ölkələrdə xidmət edərək keçirib. 1982-ci ildə Yaxın Şərq və Cənubi Asiyadan məsul MKİ-nin milli xəfiyyəsi vəzifəsinə təyin edilib. 1986-cı ildə milli səviyyədə strateji proqnozlar məsulu olaraq MKİ Milli Kəşfiyyat Şurası başçısının köməkçisi vəzifəsinə gətirilib.
1988-ci ildə dövlətlə işlərini tamamlayan Fuller, RAND şirkətinə əsasən Orta Şərq, Orta Asiya, Cənub və Cənub-Şərqi Asiya və Sovetlər Birliyi etnik problemləri ilə əlaqədar işlər görmək vəzifəsiylə qatılıb.
Onu analitiklər bir növ ABŞ-nin "dərin adamı" olaraq xarakterizə edirlər. İsraillə çox möhkəm və birbaşa əlaqələri var.
Graham Fullerin Qurdlar Vadisi: Pusqu serialında adı çəkilən Aron Feller olduğu iddia edilir.
Cryptocarya rigida
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Dracula: Resurrection
Dracula: Resurrection - "Canal+" oyun şirkəti tərəfindən 1999-cu ildə yaradılan, macəra oyunudur.
Gözəl reyhan
(Ocimum gratissimum) — cinsinə aid bitki növü.
Cənnətabad
Cənnətabad — İğdır ilinin Qaraqoyunlu ilçəsində keçmişdə kənd, 2007-ci ildən etibarən Daşburun beldesinin məhəlləsi.
Milli tərkibi
1886-cı ilə olan məlumata əsasən Rusiya İmperiyasının Qars vilayətinin Daşburun şöbəsinin Daşburun kənd cəmiyyətinin Cənnətabad kəndində 656 nəfər əhali yaşayırdı, onların hamısını etnik tatarlar (azərbaycanlılar) təşkil edirdi.
Ayı Ana
Ayı Ana - türk mifologiyasında ayı tanrıça. Fərqli Türk dillərində Azı (Adı, Azığ, Adığ) Ana olaraq da deyilər. Moğollar Bavgay Ece deyərlər. Bəzi türk tayfaları ayıdan türediklerine inanarlar. Finlerde ayı ən müqəddəs heyvan olaraq qəbul edilir. Qəhvəyi ayı bu cəmiyyətdə ayrı bir əhəmiyyətə malikdir. Fin (Suomi) xalqı Ural mənşəli olub Türklərə qonşu bir qövmdür və İskandinavyaya köç edərək orada dövlət qurmuşlar. Ayı gücü, torpağı, Döyüşçülüyün böyüklüyü işarələr. Ayı dırnağının və pəncələrinin koruyuculuğuna inanılar. İnsanoğlunun qorxduğu şeyə hörmət etməsinin və onu yox etməyə çalışmaq yerinə onunla özdeşleşerek onun kimi olmağı amaçlamasının ən gözəl nümunəsi Ayı Ana və Ay Ata anlayışlarıdır.
Etimologiya
(Ay/Az/Ad) kökündən törəmişdir. Əgər söz olaraq güc mənasını saxlayar. Az kökü Azman (Vəhşi Heyvan) sözüylə də yaxından əlaqəlidir. Monqol ayh sözcüyü qorxu deməkdir və əlaqəli olması olabiləcəkdir.
Seyhan
Seyhan — Türkiyənin Adana ilində ilçə.
Ulaşlı Şıxlı
Ulaşlı Şıxlı — Azərbaycan Respublikasının Göyçay rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 1210 nəfər əhali yaşayır.
Hatebreed
Hatebreed — ABŞ hardkor pank musiqi qrupu.
Üngütlü
Üngütlü — Azərbaycan Respublikasının Göyçay rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Kəndin adı 13-cü əsrdə monqol axınları zamanı burada məskunlaşmış onqut tayfası ilə bağlıdır.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 583 nəfər əhali yaşayır.
Xarici keçidlər
Azərbaycan Respublikası Göyçay Rayon İcra Hakimiyyəti
CAD/CAM
CAD (Computer-Aided Design; Avtomatlaşdırılmış layihələndirmə (konstruksiyaetmə) sistemi) və CAM (Computer-Aided Manufacturing; Avtomatlaşdırılmış hazırlama sistemi) sistemlərinin inteqrasiya olunması ilə yaradılmış, CNC dəzgahlar üçün hissənin verilmiş cizgisi və ya 3D modeli əsasında idarə proqramlarının hazırlanmaı üçün proqram paketidir.
CAD və CAM isitemlərinin bir iş yerində birləşməsi həm verilmiş hissənin konstruksiya edilməsini və sonra, həm də onun bazasında emal texnologiyasının ardıcıllığını, alət seçimini və kəsmə parametrlərini təyin etməyə imkan verir. Bu sistemdə işlənmiş texnoloji proses nəticəsində alınan NC proqramlar postprosessorun köməyi ilə dəzgahın CNC sisitemi üçün lazım olan şəkildə verilir. Bunun bazasında verilmiş hissəni dəzgahda emal etmək olur.
CAD/CAM sistemi CAx prosesinin tərkib hissəsi olub müasir maşınqayırmada geniş tətbiq olunur.
Senecio reclinatus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Ağ suzanbağı
- ( lat. Nymphaea alba L.) Suzanbağıkimilər – (Nymphaeaceae Salisb.) fəsiləsinə aid bitki növü.
IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu “Nəsli kəsilməyə həssas olanlar” kateqoriyasına aiddir – VU D2. Azərbaycanda nadir növüdür.
Qısa morfoloji təsviri
Güclü kökə malik olan çoxillik su bitkisidir. Yarpaqları çox iri, tək-tək, uzun, yoğun saplaqlarda; yarpaq ayası ürəkvari-ovalvari, bəzən dairəvi, 10-25 sm enindədir. Kasayarpağı uzunsov və ya oval-uzunsov, uzunluğu 7 sm-ə qədər, itivari və ya kütvari, aşağıdan yaşıl, yuxarıdan yaşılvari-ağdır. Çiçəkləri tək-tək, iri, 10-15 (25) sm diametrindədir; ləçəkləri çoxsaylı, ağ oval-uzunsov. Dişicik ağzının şüaları 8-24 saydadır. Meyvəsi kürəvi, yaşıl rəngdə, çoxyuvalıdır.
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
Çiçəkləmə və meyvə əmələgətirmə dövrü may—avqust—sentyabr aylarına təsadüf edir. Su və rütubəti sevən (hidrofil), işıqsevən bitkidir. Toxumla və vegetativ üsulla çoxalır. Müxtəlif şirin su qruplaşmalarında və yaxud tək bitir, durğun və yavaş axan s sahələrində rast gəlinir. Bəzi su hövzələrində tamamilə yox olub. Qida, dərman və dekorativ bitkidir
Yayılması
Kür-Araz ovalığı (Zərdab rayonu – Qarasuçayın sahəsində), Lənkəran ovalığı (Lənkəran rayonu—Liman qəsəbəsi, Mortso gölü nün şimal hissəsində)
Sayı və tendensiyası
Populyasiyasının təbii bərpası azalır, ətraf mühitin mənfi təsirlərinə həssaslıq müşahidə olunur.
Mühafizə tədbirləri
Qızılağac qoruğunda mühafizə olunur. Bitdiyi yerlərin tam mühafizəsi, Kür sututarlarının şirin su ilə doldurulması məqsədəuyğundur.
Sinonimləri:
Nymphaea minoriflora (Simonk.) Wissjul.
Leytenant
Leytenant — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrində zabit rütbəsi. Azərbaycan Hərbi Dəniz Qüvvələrində də eyni cür adlanır — leytenant.
1909–1911-ci illərdə Rusiya imperiyasında IX sinif hərbi dərəcəsi, 1912-ci ildən — VIII sinif. Yalnız donanmada mövcuddur. Piyada, kapitan, süvarilərdə kapitan, kazak qoşunlarında kapitan və dövlət qulluğunda kollegial qiymətləndirici rütbələrinə uyğundur. Hal hazırda — leytenantdan və aşağı leytenant-komandirdən (Hərbi Dəniz Qüvvələrində) və ya kapitandan (digər hərbi hissələrdə) kiçik bir zabit rütbəsi.
Oktyabr Sosialist İnqilabından sonra ləğv edildi. 1935-ci ilin noyabrında Qırmızı Orduda yenidən meydana gəldi. 1943-cü ilin yanvar ayına qədər, yaxası nişanlarında üç "kub" tərəfindən təyin edildi. 1943-cü ilin yanvarından bu yana üç ulduz bir boşluq ilə üçbucağa düzülmüşdü. Rusiyanın müasir Silahlı Qüvvələrində qorunub saxlanılır. İnqilabdan əvvəl leytenant rütbəsinə uyğundur.
Mühafizəçi hərbi hissədə, bir mühafizəçi gəmisində hərbi xidmət edən bir əsgərin hərbi rütbəsindən əvvəl "gözətçi" sözü əlavə olunur.
Qanuni və ya tibbi profilli hərbi qeyd ixtisasına malik əsgər və ya vətəndaşın hərbi rütbəsinə "ədalət" və ya "tibbi xidmət" sözləri əlavə olunur.
Ehtiyatda olan və ya təqaüddə olan bir vətəndaşın hərbi rütbəsinə müvafiq olaraq "ehtiyat" və ya "təqaüdə çıxmış" sözləri əlavə olunur.
Rusiya Silahlı Qüvvələrinin baş leytenantı üçün ulduzların çiyin qayışlarına yerləşdirilməsi — çiyin qayışlarının uzununa xəttinin hər iki tərəfində iki aşağı ulduz və üçüncü birincisi çiyin qayışlarının uzununa mərkəzi xəttində, ulduzların diametri 14 mm. Ulduzlar ulduzların mərkəzləri arasında 29 mm-dən bir qədər az olan bərabər tərəfli üçbucaq meydana gətirirlər. Çiyin qayışlarının başında bir düymə qoyulur.
Çuvaşlar
Çuvaşlar – türk xalqlarından biri. Çuvaş dilində danışırlar. Öz dillərindəki "чăваш" kəliməsi çuvaş ləhcələrində "çovaş", "çuvaş" və ya "çıvaş" kimi səslənə bilər.
Kubratın böyük oğlu Batbayan xəzərlərin hökmdarlığı altında yaşamağa razı olmuş və xəzərlərə qatılmışlar. Xəzərlərin hakimiyyəti altında yaşamağa razı qalan bulqarlara Qara Bulqarlar deyilir. Xalqın ən əhəmiyyətli hissələrindən bir qismi şimala köç edib İdil Bulqar dövlətini qurdular və və şimala köç edən İdil Bulqarlarına Ağ Bulqarlar da deyilir. Ağ bulqarlar bugünkü çuvaş xalqının əcdadlarından sayılırlar.
Dini mənsubiyyət
Çuvaşların əksəriyyəti xristiandır.
Sayları
2002-ci ildə Rusiya Federasiyasında aparılmış siyahıya almanın yekunlarına əsasən 1.637.094 nəfər çuvaş yaşayır. Onlardan 889.268 nəfəri Rusiyanın Çuvaşiya Respublikasında, 126.532 nəfəri Tatarıstan Respublikasında, 117.317 nəfəri Başqırdıstan Respublikasında yaşamışdır.
Dracula 2: The Last Sanctuary
Dracula 2: The Last Sanctuary - "Wanadoo Edition" və "Canal+ Multimedia" adlı oyun şirkətləri tərəfindən 1999-cu ildə yaradılan, macəra oyunudur.
Nanəyarpaq reyhan
(Ocimum menthafolium) - cinsinə aid bitki növü.
Cryptocarya triplinervis
(Cryptocarya triplinervis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Şirəçi
Şirəçi — İğdır ilinin Qaraqoyunlu ilçəsində kənd.
Milli tərkibi
1886-cı ilə olan məlumata əsasən, Rusiya İmperiyasının Qars vilayətinin Daşburun şöbəsinin Daşburun kənd cəmiyyətinin Şirəçi kəndində 219 nəfər əhali yaşayırdı, onların hamısını etnik tatarlar (azərbaycanlılar) təşkil edirdi.
Əkin iyəsi
Əkin iyəsi — türk və tatar mifologiyasında əkin ruhu. Arış iyəsi də deyilir. Əkinin qoruyucu ruhu. Çovdar iyəsi, Arpa iyəsi, Buğda iyəsi, Yulaf iyəsi, Yonca iyəsi, Ot iyəsi, Çayır iyəsi, Çimen iyəsi kimi növləri vardır. Hətta hasat sonrası biçilmiş ot və əkinlər üçün Kes iyəsi, Saman iyəsi kimi iyeler də mövcuddur. Hətta dirgen, tırmık, yaba, döyən, kosa, oraq, bel, kürək, qazma kimi əkinçilik vasitələrinin hər birinin belə iyeleri olduğu düşünülər. Zəif qalmış əkinlərin olduğu yerlərə Əkin Anasının ayaq izləri deyilir. Əkinler yanğın çıxdığında tərs tərəf üfləyərək söndürür. Əkinlərin içində diyirlənmək sevər. Bir dəstə əkin onun üçün biçilmeden buraxılar və buna Kır Saqqalı deyilir.
Etimologiya
(Eğ/Ək) kökündən törəmişdir. "Əkmək" felindən gəlir. Taxıldan hazırlanan çörək ilə eyni mənşəyə malikdir. Ayrıca mədəniyyət mənasındakı Əkinç / Ekin ilə eyni və bənzər mənalıdır, eyni kökdən gəlirlər. Qədim monqolcada Ekin (hal-hazırda Eh) başlanğıc deməkdir.
Riu-Verde FK
Riu-Verde Futbol Klubu — Riu-Verde kimi də tanınan, 17 dekabr 1991-ci ildə təsis edilən və Masu-Qrosu-du-Sul ştatının Riu-Verde-de-Matu-Qrosu şəhərini təmsil edən Braziliya futbol klubudur.
Tarixi
Klub 17 dekabr 1991-ci ildə təsis edilmişdir. Riu-Verde 2004-cü ildə Sul-Matu-Qrossense Liqasının İkinci Səviyyəsinin qalibi olmuşdur.
Stadion
Riu-Verde Futbol Klubu öz ev oyunlarını Estadio Sezario Balbino de Freytas stadionunda keçirir. Stadionun maksimum tamaşaçı tutumu 3000 nəfərə bərabərdir.
Kiçik leytenant
<gallery widths="90px" heights="250px" Fayl:9.AzLF-JLT.png|thumb|100px|Kiçik leytenant paqonu (Azərbaycan Quru Qoşunları) (2000–) Fayl:Azerbaijan Army OF-1a (1991-1999).gif|thumb|100px|Kiçik leytenant paqonu (Azərbaycan Quru Qoşunları) (1991–1999) Fayl:Azerbaijan Air force OF-1a (1991-1999).gif|thumb|Kiçik leytenant paqonu (Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələri) (1991–1999)
Dendrobium chrysanthum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
CNC
thumb|CNC idarə pultu, [[Simens AG|Simens]] CNC (Computer Numerical Control) kompyüterlə rəqəmli idarəetmə NC (Numerical Control) ilə işləyən dəzgahların idarə sisteminin tərkib hissəsi olan elektronik qurğuları işlətmək üçün tətbiq olunur. CNC sistemlər dəzgahlarda NC proqramlarınını (G-kodlar)onun mexaniki hərəkət edən hissələrinə ötürür və beləliklə, rəqəmli şəkildə verilmiş informasiya uzlaşdırılmış mexaniki hərəkətə çevrilir. Nəticədə alətin istənilən trayektoriya üzrə hərkətini təmin etmək mümkün olur.
Brüster qanunu
thumb Brüster qanunu — dielektrikin (qaytarıcı səthin) n sındırma əmsalı ilə pol yarlaşma bucağı arasındakı əlaqəni gös tərən qanun; bu bucaq altında dielektrikin səthinə düşən polyarlaşmamış (təbii) işıq əks olunduqda (qayıtdıqda) tam polyarlaşır. Bu zaman işıq dalğasının elektrik vektorunun düşmə müstəvisinə perpendikulyar (yəni ayırıcı müstəviyə paralel) olan yalnız Es komponenti əks olunur. Düşmə müstəvisindəki Ep komponenti isə əks olunmur, sınır. Bu, tgφB=n olduqda baş verir.
Şərq xaşxaşı
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Brüster qanunu
φB Brüster bucağı adlanır.
Qanun David Brüster tərəfindən 1815-ci ildə müəyyən edilmişdir. Brüster qanununun fiziki izahı aşağıdakı kimidir.
Düşən dalğanın elektrik sahəsi (Edüş.) dielektrikdə sınan dalğanın elektrik vektorunun (Esın.) istiqaməti ilə üst-üstə düşən istiqamətdə elektronların rəqsini yaradır. Bu rəqslər ayırıcı səthdə əks olunan dalğanı (Eəks ol.) həyəcanlandırır. Xətti rəqs edən elektronlar isə rəqs istiqamətində şüa saçmır. Beləliklə, əks olunan dalğada yalnız düşmə müstəvisinə perpendikulyar olan müstəvidəki elektrik sahəsinin (Eəks ol.) rəqsləri olacaq.
Elmi-Tədqiqat Nəqliyyat və Aviakosmik Problemləri İnstitutu
Haqqında
1993-cu ildə “Azərbaycan Hava Yolları” Dövlət Konserninin (indi “Azərbaycan Hava Yolları” Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti) nəzdində Elmi-Tədqiqat Aviasiya İnstitutu (ETAİ) adı ilə yaradılmış və 2010-cu ilə qədər ETAİ adı ilə fəaliyyət göstərmişdir. ETNAPİ-nin yaradılmasında əsas məqsəd “Azərbaycan Hava Yolları” QSC-nin bütün strukturlarında mülki aviasiyanın aktual elmi-texniki problemlərinin həlli, uçuşların təhlükəsizliyinin təmin edən yeni uçuş və yerüstü vasitələrin yaradılması və tətbiqi, aviamüəssisələrin fəaliyyətini tənzimləyən normativ-texniki sənədlərin işlənməsi olmuşdur.
CNC
Dəzgahların idarə proqramları CAD/CAM sistemlərinin köməyi ilə əldə edilir.