cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cəngəmiran
Qarabağ şəhidləri
7. Rəhimov Qorxmaz Gülhəsən oğlu
İqlimi
İqlimi- mülayim-soyuq quru. Buranın yayı quru, nisbətən sərin olub, qışı mülayim-soyuq, payızı və yazı yağmurludur. Yağmurun müəyyən miqdarı payızın ortalarında və qışda qar şəklində düşür. Qar örtüyünün qalınlığı 70-80 santimetrə çatır. Payızda burada küləklər tez-tez əsir. Bu küləklər bəzən ziyansız ötüşmür. Yanvarda orta aylıq temperatur 0 dərəcədən aşağı, iyulda isə təqribən 25 dərəcədən yuxarı qalxmır. Burada iqlimin quru olmasının əsas səbəbi ərazinin dağlarla əhatə olunması və cənub-qərbdən isti havanın axıb gəlməsidir. Gerontoloq alimlərin fikrincə, Lerikdə insanların uzun ömür sürməsinin əsas səbəbi ecazkar təbiəti ilə bağlıdır.
Nyut Skamender
Nyuton (Nyut) Artemi Fido Skamender (, doğum tarixi: 1897) — Coan Roulinq tərəfindən yazılmış Harri Potter romanlar seriyası, Fantastik varlıqlar və onların məskəni kitabı və film trilogiyasının qəhrəmanıdır.
Uydurma bioqrafiyasına görə Nyut Skamender məşhur magizooloq, "Fantastik varlıqlar və onların yaşadığı yerlər" kiabının müəllifidir. İkinci dərəcəli Merlin Ordeninə layiq görülmüş sehrbazdır. Anasının hippoqriflərlə olan işindən ilhamlanan Nyut, kiçik yaşlarından fantastik varlıqlarla maraqlanmağa başlayır. Hoqvartsda təhsilini tamamladıqdan sonra Nyut Sehr Nazirliyində işə düzəlir. İki il nazirliyin Ev elflərinin işə düzəldilməsi bölməsində çalışdıqdan sonra, Salamander Varlıqlar bölməsinə keçirilir. 1918-ci ildə "Obscurus Books" nəşriyyatından Avqust Vorm Nyutun "Fantastik varlıqlar və onların yaşadığı yerlər" kitabını yazmasını maliyyələşdirir. Skamender, Porpentina Qoldşteyn adlı xanımla evlidir və cütlüyün övladlığa götürülmüş bir uşağı var. 1990-cı illərdən təqaüdə çıxmış Skamender Dorsetdə yaşayır.
Adının etimologiyası
Nyut Skamenderin tam adı Nyuton böyük ehtimal ki, məşhur ingilis riyaziyyatçısı İsaak Nyutonun soy adından götürülmüşdür; Artemida Yunan mifologiyasında ovçuluq ilahəsinin adıdır; Fido ümumi it adı olub latın dilindən tərcümədə inamlı anlamını verir; Skamender sözü isə "Scamander" kimi yazılır. Onun ləqəbi Nyut kiçik, parlaq rəngli salamander anlamını verir.
Erkən həyatı və təhsili
Nyuton Skamender 1897-ci ildə doğulub. Anasının hippoqriflərlə olan işindən ilhamlanan Nyut, kiçik yaşlarından fantastik varlıqlarla maraqlanmağa başlayır. Yeddi yaşı olanda Nyut tez-tez otağında ətli çəhrayı göbələyə oxşayan fantastik varlıq Horklampları hissələrə ayırır. 1908-ci ilin əvvəlində Nyut Hoqvarts Sehrbazlıq və Cadugərlik Məktəbinə qəbul edilir və Haflpaff evinə təyin edilir. Nyutun transfiqurasiya müəllimi Albus Dambldorun qəti qarşı çıxmasına baxmayaraq, o, fantastik heyvanlarla insan həyatı üçün təhlükə yaratdığına görə Hoqvartsdan kənarlaşdırılır.
İş həyatı
Hoqvartsdan kənarlaşdırıldıqdan sonra, Skamender Sehr Nazirliyində işə düzəlir və "Fantastik varlıqların tənzimlənməsi və nəzarəti Departamenti"ndə çalışmağa başlayır. Fantastik varlıqlar departamentinə keçirilməzdən əvvəl iki il "Ev elflərinin işə düzəldilməsi bölməsi"ndə çalışır.
1918-ci ildə "Obscurus Books" nəşriyyatından Avqust Vorm Skamenderə "Fantastik varlıqlar və onların yaşadığı yerlər" kitabını yazmağı sifariş edir. Nazirlik işçisi olaraq həftədə cəmi iki sikel pul qazanan Skamender bu sifariş sayəsində gəlirini artırmaq və səyahət etmək imkanı qazanır.
Beş qitədə yüz ölkəyə səfər edən Skamender kitabı üçün material toplayaraq çoxlu fantastik varlıqları tədqiq edir. O, varlıqları tədqiq edir, onlarla ünsiyyət qurmağa və etibarlarını qazanmağa çalışır.
Fantastik varlıqlar və onların yaşadığı yerləri tədqiq etmək üçün çıxdığı səfərin sonunda, 1926-cı ildə qısa dayanacaq kimi Skamender Nyu-Yorka gəlir. Lakin, Ceykob Kovalski adlı maqlın təsadüfən, içində fantastik varlıqlar saxlanan sehrli çantanı açmasından sonra baş verən insident böyüyərək Amerika Birləşmiş Ştatları Magiya Konqresinin müdaxiləsini tələb edən böyük (həmin dövrdə maqlların fanatik ekstremist qrupu Yeni Salem Filantropik Cəmiyyətinin fəaliyyətinə görə maqlar və maqllar arasında münasibət çox kövrək idi) hadisəyə çevrilir. Nyu-Yorkda olarkən Salamander gələcək həyat yoldaşı Porpentina Qoldşteyn və onun bacısı Kuini ilə tanış olur.
İlk dəfə 1927-ci ildə nəşr edilən "Fantastik varlıqlar və onların yaşadığı yerlər" kitabı bestsellerə çevrilir. Kitab Hoqvartsın təsdiq edilmiş dərsliyinə çevrilir və 1990-cı illərin ortalarına kimi 52 dəfə təkrar nəşr olunur. Salamander həm də "Uşaqlar üçün bədheybətlər antologiyası" adlı kitabın müəllifidir.
Nazirlikdəki fəaliyyəti
1947-ci ildə Salamanderə Canavar adamların registrinin hazırlanması tapşırılır, 1965-ci ildə isə o, "Eksperimental seleksiyanın qadağan edilməsi" layihəsində iştirak edir. Salamander həm də "Əjdahaların Tədqiq və Etidalı Bürosu" ilə əməkdaşlıq edir ki, bu büro da "Fantastik varlıqlar və onların yaşadığı yerlər" kitabının sonrakı nəşrləri üçün yeni materialların toplanması məqsədi ilə səfərlərin həyata keçirilməsinə kömək edir.
Mükafat və fəxri adlar
1979-cu ildə magizoologiya sahəsində fəaliyyətinə görə Skamender ikinci dərəcəli Merlin Ordeni ilə təltif edilmişdir. Həmçinin Nyut Salamanderə Şokolad Qurbağa Kartı həsr edilmişdir.
Şəxsi həyatı
Skamender Porpentina Qoldşteyn ilə evlənmiş və onların bir övladı və sonradan Rolf adlı bir nəvələri olmuşdur. 1990-cı illərin əvvəllərində Skamender həyat yoldaşı və üç knizel ev heyvanı Hoppi, Milli və Mauler ilə birlikdə Dorsetdə yaşayırdı. Həmin dövrdə o, Braziliya yağış meşələrində alov slaqlarını tədqiq etmişdir. 1993–1994-cü illərdə Hoqvartsda olmuş Skamender ehtimal ki, "Fantastik varlıqlar və onların yaşadığı yerlər" kitabının maqllar üçün versiyasını nəşr etməyi müzakirə etmişdir. Nəvəsinin Luna Lavqud ilə evlənməsindən sonra Skamender Lorkan və Lisander Skamenderlərin ulu babası olmuşdur.
Şəxsiyyəti və bacarıqları
Yorulmaz və sadiq insan olan Nyut yorulmadan çalışaraq "Fantastik varlıqlar və onların yaşağıdı yerlər" kitabı üçün material toplamış, hətta istefada olduğu dövrdə belə fəaliyyətini dayandırmamışdır. Magizoologiya sahəsində avtoritet tədqiqatçı hesab edilən Nyutun əsərləri maq cəmiyyətində geniş yayılmışdır. Eksentrik şəxs kimi təsvir edilən Nyut özünü insanların yox, fantastik varlıqların əhatəsində daha yaxşı hiss etmişdir.
Erigeron nivalis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Aleksandar Nikolov
Aleksandar Nikolov — Bolqarıstanlı üzgüçü. Aleksandar Nikolov Bolqarıstanı 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etmişdir.
Karyerası
Aleksandar Nikolov birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Rio-de-Janeyroda baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər 100 m sərbəst stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 50.08 saniyəlik nəticəsi ilə 41-ci yeri tutdu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.
Büzeyir
Büzeyir — Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
Əhalisi 442 nəfərdir.
Toponimiyası
Bizeyir kəndi dağətəyi ərazidə yerləşir. Toponim talış dilindəki biz (keçi) və zeyid (saxlamaq) sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlib, "keçi saxlanılan yer" mənasında izah olunur. Əslində biz (dağ) və yer komponentlərindən ibarət toponim "dağətəyi sahə" mənasını da bildirir.
Triptix
thumb|upright=2|[[Con Donun Hans Memlinqinlə birgə işlədiyi triptix, London, Milli qalereya.]] Triptix (dan — üçqat qatlanmış) — üç rəsmdən, barelyefdən ibarət olan bir rəsm əsəri. Üç əsər bir görüntünün sərbəst şəkildə ifadə edir və birgə asılır. Triptix bir çox əsərdən ibarət olan poliptixin bir növüdür.
Yunus Əmrə Çeşməsi
thumb|right|200px|Vyana Yunus Əmrə Çeşməsi — Bulaq kompleksi Yunus Əmrə şərəfinə inşa edilib. Vyananın Türkenschanzpark parkında yerləşir. 1991-ci ildə Türkiyə Cümhuriyyətinin Avstriyaya hədiyyəsidir.
S.T.A.L.K.E.R.: Shadow of Chernobyl
S.T.A.L.K.E.R.: Shadow of Chernobyl - Ukrayna istehsalçısının, GSC Game World kampaniyasının videooyunu, birinci üzdən şuter.
Təsvir
Oyunun hərəkəti Çernobıl zonasında olur. Oyunda müxtəlif qruplaşmalar, bədheybətlər və anomaliyalar var. Həmçinin oyunda artefaktları yığmaq, ticarət etmək, və müxtəlif stalkerlərlə ünsiyyət saxlamaq imkanı nəzərdə tutulmuşdur.
Minimal tələblər
- Windows® XP SP2 / Windows® 2000 SP4
- Intel Pentium 4 2.0 Ghz / AMD XP 2200+
- 512 MB RAM
- 10 GB sərt diskdə
- 128 MB DirectX® 8.0 uyğun videokart
- DirectX® 9.0 uyğun səs kartı
- LAN/Internet/Cable/DSL Internet üzrə oynamaq üçün
- Klaviatura, maus
Məsləhət görülən tələblər
- Windows® XP SP2 / Windows® 2000 SP4
- Intel Core 2 Duo E6400 / AMD 64 X2 4200+
- 10 GB sərt diskdə
- 256 MB DirectX® 9.0c uyğun videokart
nVIDIA® GeForce™ 7900 / ATI Radeon® X1950
- DirectX® 9.0 uyğun səs kartı
- LAN/Internet/Cable/DSL Internet üzrə oynamaq üçün
- Klaviatura, maus
Plantago ovata
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Braziliya içkilərinin siyahısı
Braziliya içkiləri
thumb|160px|[[Kaypirinya]]
Plantago subnuda
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Şaranton-le-Pon
Şaranton-le-Pon  — Fransa da şəhər və kommuna.
Coğrafiyasi
Şaranton-le-Pon şəhəri Fransanın mərkəzində, Seba çayının üzərində Parisdən cənubda yerləşir. İl-de-Frans regionun Val-de-Marn departament inin tərkibinə daxildir.
İrəc Mirzə
Həyatı
İrəc Mirzə şair Qulam Hüseyn Mirzənin oğlu olub və Qacar şahlarının nəslindən idi. O, təhsilini ev şəraitində almış və 15 yaşında ikən fars dilində sərbəst danışırdı. Sonralar fransız və rus dilləri ilə də maraqlanmağa başlayır. 1893-cü ildə atasının və həyat yoldaşının vəfatından sonra "şairlər sədri" adına layiq görülür. XX əsrin əvvəllərindən İran konstitusiya islahatında iştirak edir. Sonralar nazirlik və digər hökumət idarələrində çalışmışdır.
Şaranton-le-Pon
Tarixi
9 oktyabr 1329-cu ildə Şaranton qəsrində şato Koflan (Fr. Château de Conflans), qismən bu günə qədər qorunub saxlanılır, Navarre Kraliçası II Janna və Philip Evrenin burada toyunu qeyd etdi. Eyni sarayda Kraliça Janna 28 yanvar 1312-ci ildə anadan olmuş və 6 oktyabr 1349-cu ildə vəfat etmişdir.
10 may 1645-ci ildə Şarantonda mərhəmətli qardaşların monastır əmri, ilk növbədə ruhi xəstələr üçün yoxsullar üçün bir xəstəxana açdı. 1537-ci ildə, ilk belə sifarişin İspaniyada qurulduğu vaxtdan başlayaraq, müxtəlif Avropa ölkələrində qardaşlar tərəfindən yaradılan əqli xəstələr üçün bir sıra oxşar xəstəxanalardan biri idi.
İrəc Mirzə
Həyatı
İrəc Mirzənin poeziyası həm romantik eşq, həm də satirik mövzuları əhatə edir. Klassik fars ədəbi üslublarına sadiq qalsa da, İrac Mirzə yaradıcılığında bir sıra yeniliklərə də imza atmışdır. Bu yeniliklər əsasən şairin siyasi və mədəni islahatlarda iştirak etməsinin səbəbi idi. Onun ən məşhur şerlərindən bir neçəsi bunlardır: "İblis", "Ana", "Arifnamə", "Qadın təsviri".
Qafqaz quru qurbağası
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü. Krasnodar diyarının qırmızı kitabına daxildir.
Xüsusiyyətləri
Rusiyanın ən böyük suda-quruda yaşayanıdlr. Uzunluğu 170 mm-dir. Rəngi boz və ya parlaq-qəhvəyidir. Çömçəquyruqlar qara rəngdə olur. Yetkin olmayan qurbağalar narıncıdır. Azərbaycanın ən iri qurbağasıdır. Dərisi hamar qabarlıdır, üstdən boz və ya qəhvəyi rəngdədir (açıqdan tünd rəngə qədər müxtəlif çalarda), tünd xallıdır. Başda, həmçinin bədənin yanlarında və ya alt tərəfində tikancıqlar olur. Arxa ətrafların barmaqlarını birləşdirən qabarlar ikiqatdır. Parotidlərin üzərində tünd zolaq və ya tünd xallar olur, ya da olmur. Qarın tərəfi sarımtıl, zəif xallıdır. Erkəklərin rezonatorları yoxdur. Onlar dişilərdən xırda olub, bədənin uzunluğu 120 mm-ə qədər olur.
Arealı
Qərbi Qafqazın endemik növüdür. Arealı əsasən ön dağlıq və dağlıq əraziləri əhatə edir. Arealı cənubdan meşə zonası ilə əhatələnmişdir. Qafqaz quru qurbağası Rusiya, Gürcüstan, Azərbaycan, İran və Türkiyədə yayılmışdır. İlk əvvəllər yarımnöv olaraq hesab edilirdi. Göl ətrafları, çay kənarları, gölməçələr və su tutarlarının kənarlarında müşahidə etmək olur. Gündüzləri nəmli yerlərdə, daş altlarında və oyuqlarda gizlənirlər. Gecə saatları isə ov edirlər. Bəzən onları mağaralarda belə görmək olar. Qidalanmasında əsasən onurğasızlar üstünlük təşkil edir.
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Meşə sahəsinin sakinləridir. Həm düzənliklərdə, həm də dağlarda (1900 m-dək yüksəklikdə) rast gəlinir. Enliyarpaq, qarışıq və iynəyarpaqlı meşələrdə, kolluqlarda bağlarda, çəmənlərdə və bostanlarda, çox vaxt yaşayış məntəqələrinin yaxınlığında rast gəlinir. Adətən bir dəfə seçdiyi yerə bağlıdır. Toranlıq və gecə həyat tərzi keçirir. Ən çox axşam və səhər fəaldır. Gündüz daşların altındakı boşluqlarda, qırılmış ağac budaqlarının və çürümüş kötüklərin altında, quru ot tayalarında gizlənir. Sıx otluqlarda və tutqun havada gündüz də rast gəlinir. Çoxalmaq üçün martın sonunda və daha gec (dağlarda) durğun və ya zəif axarlı su hövzələrinə gedirlər. Erkəklər dişiləri həm quruda, həm də suda seçirlər. Cütləşmə düzənliklərdə adətən 10 gün, dağlarda isə avqusta qədər davam edir. 3 – 15 m uzunluğunda kürü qaytanları gecə suda olan daşlar, bitkilər üzərinə və s. qoyulur. Embrional inkişafı bir həftəyə qədər çəkir. Metamorfoz 50 günə qədər uzanır. Qabıqdəyişmə, ehtimal ki, ildə bir dəfə avqustun əvvəlində baş verir. Köhnə qabıq özü tərəfindən yeyilir. Əsasən quruda yaşayan cücülərlə (qarışqa, haf, taxıl biti, tırtıllar, ikiqanadlılar və s.), hörümçəklərlə, ilbiz, soxulcan və başqa onurğasızlarla qidalanırlar. Düşmənləri çox azdır. Yırtıcı məməlilər və quşlar bir qayda olaraq onları ovlamaqdan çəkinirlər. Təbiətdə ömrünün uzunluğu orta hesabla 10 ilə qədərdir. Cinsi yetkinliyə erkəklər 2-3, dişilər isə 3 yaşda çatırlar.
Sayları
Müxtəlif ərazilərdə 1000 metr maşrutda 20 başdan 1—5 arasına qədər ola bilir. 1980-х illərə qədər saylarında stabillik olmuşdur. Hazırda isə saylarında azalma vardır. Azalmanın səbəbləri: meşələrin qırılması, su tutarlarının kirlənməsi, gölməçələrin qurudulması, torpaqların intensiz olaraq əkin sahələrinə çevrilməsi və müəyyən dövrlərdə müşahidə edilən quraqlıqlar.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Su mənbələrinin qurudulması və çirklənməsi, avtomobil yollarında ölüm və meşələrin qırılması.
Qorunması üçün qəbul edilmiş tədbirlər
İUCN siyahısına NT kateqoriyası ilə daxil edilib. Zaqatala Dövlət Təbiət Qoruğunda mühafizə olunur.
İnternet-banner
İnternet-banner yaxud Banner reklamı — veb-səhifədə pulsuz xidmətlər, yaxud əvəz-əvəz ödəniş (PAYMENT IN RETURN) təmin edən üçüncü tərəfin yerləşdirdiyi reklam. Daha çox istifadə olunan veb-saytlar (məsələn, www.weather.com kimi) banner reklamları vasitəsilə dəstəklənir. “Banner” veb-səhifədə məhz belə reklamlar üçün ayrılmış sahədir.
Qafqaz quru qurbağası
Qorunması üçün məsləhət görülmüş tədbirlər
Nadir və xeyirli növ olduğundan kənd və meşə təsərrüfatlarında qorunmasını təbliğ etmək vacibdir.
İnternet-banner
1994-cü ilin oktyabr ayının 27-də dünyanın ilk onlayn kommersiya jurnalı Hotwired öz səhifələrində ilk banner yerləşdirib. Bu gündən 15 il sonra tək ABŞ-da internet-reklamın həcmi 20 milyard dollar dəyərləndirilmişdir.
İlk banner deyəndə "AT&T" telekommunikasiya şirkətinin "Did you ever clicked your mouse right here? You will!" çağırışlı banneri nəzərdə tutulur. Onun təsvir ölçüləri 468 x 60 piksel olub.
Maraqlıdır ki, Şəbəkədə ilk reklam Mosaic Netscape 0.9 – ilk rəsmi brauzerin təqdim olunmasından 12 gün sonra yerləşdirilib. Artıq bu sürəti internet-reklam sahəsinin uğurunun başlanğıcı adlandırmaq olar. Bir vaxtlar internet-reklam sahəsinə yeni bir məkan kimi ilk addımlarını edən şirkətlər onun forması barədə geniş müzakirələr aparıb.
Bəziləri hesab ediblər ki, internet-reklam qrafik formada olmalıdır. Digərləri isə onun mətnli olmasını məqbul sayıblar. Maraqlıdır ki, bir neçə il mətnli reklam bütün sahə üçün ikinci nəfəs olub.
2009-cu ilin birinci yarısında əsasən mətnli elanlardan ibarət axtarış reklamı adlandırılan bu sahədə 5,1 milyard dollar dövr edib. Bannerlərin də daxil olduğu displey reklamının həcmi isə 3,8 milyard dollara bərabərdir. Ancaq tədricən bannerlər "səhnəni tərk edir".
"Barclays Capital"ın təqdim etdiyi məlumatlara əsasən, 2013-cü ilə kimi displey reklamına 9 milyard dollar xərclənəcək. Həmin vaxta qədər axtarış reklamının həcmi 17 milyard dollara çatacaq. Hazırda ən geniş yayılmış banner növü fleş banner(flash banner) sayılır. Flash və ya statik bannerlər hazırlamaq üçün reklam verən şirkətlər adətən vaxt və maliyyə qənaəti üçün bu sahədə ixtisaslaşmış agentliklərə müraciət edirlər
Azərbaycan Şahmat Çempionatı
Azərbaycan Şahmat Çempionatı — şahmat üzrə üzrə kişilərdən və qadınlardan ibarət Azərbaycan çempionunu müəyyənləşdirmək üçün oynanılır. Çempionat Azərbaycan Şahmat Federasiyası tərəfindən həyata keçirilir. Çempionat, bəzi istisnalar xaricində, hər il Bakıda təşkil olunur. İlk çempionat, Azərbaycan Zaqafqaziya Sovet Federativ Sosialist Respublikasının bir hissəsi ikən, 1934-cü ildə keçirildi. Çempiyonanatlar Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikası dövründə 1945-ci ilə qədər nizamsız olaraq keçirildi. O ildən etibarən hər il təşkil edilməyə başlandı və 1991-ci ildə Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra bu günə qədər keçirilir.
Cənnət bağı (Praqa)
Cənnət bağı (Rajská zahrada) — Hartiqov və Na Valex bağları ilə birlikdə Praqa qəsrinin cənub bağ kompleksinə məxsusdur. Bağdakı platformalardan Praqa şəhərinə gözəl mənzərə açılır.
Tarix
thumb|left|220px|Sivri şpili olan mənzərə pavilyonu XVI əsrin ortalarında Praqa qəsrinin qarşısında ilk bağ salınmışdı. Bura Çexiya tacına məxsus torpaqlarının valisi - ershersoq Ferdinand Tirolskinin şəxsi bağı idi. Onun əmri ilə buraya bir neçə min fur torpaq gətirilmişdi. B.Volmut tərəfindən yaradılmış bağ terraslardan ibarət idi və qala divarların pilləkənləri ilə ayrılır. Botanika üzrə Tirolskinin şəxsi həkim və məsləhətçisi, eləcə də alim və tanınmış geniş əhatəli Herbari müəllifi Mattiolli idi; o ershersoqun şəxsi bağı ilə məşğul olmuşdur.
II Rudolfun hakimiyyəti dövründə cənnət bağında volyer, hovuz və Trubaç qülləsi tikilmişdi. Lakin imperator Mattiasın əmri ilə Trubaç qülləsi sökülür və onun yerində Pavilyon inşa edilir. Yeni tikili təəccüblü şəkildə ətraf mühitə uyğunlaşmışdı. Onun yerinə 1617-ci ildə "Mattiyaş köşkü" adı ilə tanınan sivri və uzunsov şpili olan dəyirmi pavilyon inşa edilmişdi. Bu tikili günümüzə kimi qorunub saxlanılmışdı. Pavilyonun intibah dövrünə aid taxta tavanını, Habsburq imperiyasının tabeliyində olan torpaqların gerbləri bəzəyir. Daxili divarları rəsm tərtibatı rəssam Yozef Navratil tərəfindən həyata keçirilmişdi. XIX əsrin əvvəllərində Cənnət bağı genişləndirilmiş və ingilis üslubunda yenidən planlaşdırılmışdı.
Parkın müasir görünüşü Sloveniyadan Praqa şəhərinə təşrif buyurmuş landşaft ustası Yoje (Yozef) Pleçnik tərəfindən 1920-24-ci ildə yaradılmışdır. Onun tərtib etdiyi layihəyə uyğun olaraq, bağ yolları ətraf ərazinin relyefinə inteqrasiya olunmuşdur. Pleçnikin konsepsiyası qazon və çəmənliklərin həndəsi ciddi planlaşdırmasını, ağacların azad yerləşdirilməsini və kiçik memarlıq formaların fəal istifadəsini nəzərdə tuturdu.
Bağ günümüzdə
Qəsrin üçüncü həyətində yerləşən mis dam ilə eyvan yolu qət etdikdən sonra Cənnət bağına daxil olan ziyarətçilər parkın geniş bir ərazisini tutan kaskad pilləkənlərə düşürlər. Yuxarı platformanın aşağısında Pleçnik tərəfindən hazırlanmış qranit dekorativ piyalə quraşdırılıb. 50 ton ağırlığında olan piyalə monolit və tək bir daş parçasından hazırlanıb. Monumental pillələrin sağ tərəfində Praqa qəsrinin ən qədim bitkisi olan 400 yaşlı nəhəng Qaraçöhrə ağacı bitir.
İntibah üslublu pavilyonun yanında izləmə meydançası yaradılıb. Buradan Praqa şəhərinə çox gözəl mənzərə açılır. Terrasda "Yaxşı çobanın" bürünc heykəli yerləşir (heykəlin müəllifi Yozef Kolvodadır). Kaskadlı pilləkənin altında sərgi salonuna keçmək üçün dar keçid yaradılıb. Həmçinin orada şərab zirzəmilərinə aparan giriş yerləşir.
Bugün Cənnət bağına giriş pulsuzdur. Park yay mövsümündə həftənin bütün yeddi günü ziyarətçilər üçün açıq olur.
Russelia equisetiformis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Saam dili
Saam dili — Skandinaviya yarımadasının şimal hissəsində, Finlandiyada və Rusiyanın Kola yarımadasında qohum dillər qrupunda danışan saamlar (köhnə adı — loparilər)
Byörn Hornikel
Byörn Hornikel — Almaniyalı üzgüçü. Byörn Hornikel Almaniyanı 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Byörn Hornikel birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Rio-de-Janeyroda baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər 100 m sərbəst stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 49.62 saniyəlik nəticəsi ilə 39-cu yeri tutdu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.
Kanaqa adası
Kanaqa adası (, Канага ) — Aleut adaları qrupuna, Andreyanov adalarına daxil olan ada. İnzibati baxımından Alyaska ştatı, Qərbi Aleut adaları rayonuna daxildir. Adada daimi yaşayış yoxdur.
Coğrafiya
50 km uzunluğa, 6,5 – 13 km arası enə malikdir. Sahəsi 369 km² təşkil edir. Sahəsinə görə ABŞ-nin 42-ci ən böyük adasıdır. Vulkanın son püskürməsi 1995-ci ilə təsadüf edir.
Əfqanıstan şəhərləri
thumb|250px|right|[[Kabil-Əfqanıstanın ən böyük 1-ci şəhəri ]] thumb|250px|right|[[Qəndəhar-Əfqanıstanın 2-ci böyük şəhəri]] thumb|250px|right|[[Hərat-Əfqanıstanın 3-cü böyük şəhəri]] thumb|250px|right|[[Məzari-Şərif-Əfqanıstanın 4-cü böyük şəhəri]] thumb|250px|right|[[Cəlalabad-Əfqanıstanın 5-ci böyük şəhəri]]
Bredli Vinsent
Bredli Vinsent — Mavritaniyalı üzgüçü. Bredli Vinsent Mavritaniyanı 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Bredli Vinsent birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Rio-de-Janeyroda baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər 100 m sərbəst stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 50.89 saniyəlik nəticəsi ilə 49-cu yeri tutdu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.
Dəcəl öpüş (teleserial, 2010)
Dəcəl öpüş — 2010-cu ilin Cənubi Koreya romantik-komediya teleserialıdır, baş rollarda JUNG SO MİN və KİM HYUN JOONG -dur. Bu serial MBC-də 2010-cu il sentyabrın 1-dən oktyabrın 21-ə qədər çərşənbə və cümə axşamı günləri saat 21:55-də yayımlanıb.
Sujeti
Serialın mövzusu orta məktəb illərində Baek Seung Jo'ya aşiq olan Oh Ha Ni'nin heç imtina etmədən Baek Seung Jo'yu əldə etməsidir. Təbii ki, olaylar yazıldığı qədər asan keçmir. Ha Ni necə Baek Seung Jo'ya aşiqdirsə, Boong Joon Go ( LEE TAE SUNG)-da Ha Ni-yə o cür aşiqdir.Ha Ni üçün așçı belə olmuştur. Amma Ha Ni onu 4 il sonra rəddetmişdir. Serial Ha Ni'nin atası ilə yaşadığı evin 2.2 bal gücü zəlzələ nəticəsində dağılması ilə başlamışdır .Atasının çox yaxın keçmiş dostu onları xəbərlərdə görəndə öz evlərinə dəvət edir. Ha Ni və atası yaxşı vəziyyətdə olmadıqları üçün bu təklifi qəbul edirlər .Ha Ni çamadanını alıb arxasını dönəndə Baek Seung Jo'nu qarşısında görür və çaşbaş qalır. Məgər Baek Seung Jo atasının dostunun oğlu imiş. Ilk bölüm bu cür sonlanır. Bir neçə ay o evdə yaşayırlar. Baek Seung Jo'nun anası Ha Ni'ni çox sevir və tez-tez Baek Seung Jo'yla evlənməsini dilə gətirir. Amma Baek Seung Jo heç bir zaman Ha Ni'ni sevmir, ən azından sevmir kimi davranır. Və o bu cür etdikcə Ha Ni'yə çox kobud davranır və onu çox incidir. Ha Ni tez-tez Baek Seung Jo'dan imtina etməyi sınayır amma o kobud davranışlar belə Ha Ni'ni sevgisindən arındırmır.Təbii ki, serial hər serialda olduğu kimi xoşbəxt sonla bitir. Ha Ni ile Baek Seung Jo evlənir. Boong Joon Go isə sevgisindən imtina etmiş, başqa birinə aşiq olmağı sınamış və bunu bacarmışdır.
Vaqif Musa
Musayev Vaqif Məmmədyusif oğlu – nasir, 1967-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Jurnalistlər Birliyinin üzvü (1964)
Həyatı
1936-cı ilin yanvarın 15-də Quba rayonunun Rustov kəndində anadan olub. Bakıdakı 2 saylı tibb texnikumunda (1954-1956), sonra ADU-nun filologiya fakültəsində təhsil almışdır (1960-1965). İlk hekayəsi –“Kişi, qadın və qız” 1965-ci ildə “Azərbaycan” jurnalında çap olunub. Əmək fəaliyyətinə “Azərbaycan” jurnalının nəsr şöbəsində ədəbi işçi kimi başlamışdır (1965-1976).
1991-ci ildən ömrünün sonuna kimi Şərq-Qərb nəşriyyatında nəsr şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışmışdır. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin plenum üzvü olmuşdur (1991). Yeddi kitabın – o cümlədən çox saylı povest və romanların (“Od, yaxud gecə mahnısı”, “Bəyim çayı boyunca”, “Səhər mehi”, və s.) müəllifidir.
Erigeron ochroleucus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Axmaq (film, 1992)
Axmaq — Fyodor Dostoyevskinin "İdiot" romanı əsasında çəkilmiş hind filmi. Rejissoru Mani Kaul olan filmin baş rollarında Şahrux Xan və Ayub Xan-Din yer almışdır. Film 8 oktyabr 1992-ci ildə Nyu-York film festivalında nümayiş etdirilmişdir. Hekayənin bu versiyasında Şahzadə Miskin (Xan-Din) muasir Mumbayda yaşayan, epilepsiya xəstəliyinə tutulmuş şəxs olaraq göstərilir.
Mirzə Cavad xan Sədəddövlə
Mirzə Cavad xan Hacı Mirzə Cəbbar oğlu Sədəddövlə (1856–1930) — Cənubi Azərbaycanın tanınmış şəxslərindən, ictimai-siyasi xadim. 1893-1896-cı illərdə İranın Belçikada səfiri, 1909-cu ildə 2 ay müddətində İranın baş naziri olmuşdur.
Həyatı
Mirzə Cavad xan Hacı Mirzə Cəbbar oğlu Sədəddövlə Xoy şəhərində anadan olmuşdu. Atası təzkirəçi idi. Babası isə Səfərəli Xoyi Cənubi Azərbaycanın tanınmış ziyalılarından idi.
Mirzə Cavad xan Teleqraf idarəsində və qəzet redaksiyasında çalışmışdı. Bir müddət də Təbriz şəhərində "Müzəffəriyyə" mədrəsəsində işləmişdi. Əliqulu xan Müxbirəddövlə Azərbaycana gələndən sonra onun yanına işə düzəlmişdi. Müxbirəddövlə onu teleqrafa rəis təyin etmişdi.
Mirzə Cavad xan sonra Xarici İşlər nazirliyinə daxil olmuşdu. Tehran şəhərində çalışarkən yaxşı əlaqələr qurmuşdu. Müzəffərəddin şah Qacarın hakimiyyətinin ilk illərində səfir göndərilmişdi.
O, Müzəffərəddin şah Qacarı Fransa səfərində müşayiət etmişdi. Əbdülməcid mirzə Eynəddövlənin baş nazirliyi dönəmində Tehrana dönmüş, hökumətdə vəzifə tutmuşdu. Ticarət naziri təyin olunmuşdu.
Mirzə Həsən Əlqədari
Mirzə Həsən əfəndi Əlqədari (tam adı: Mirzə Həsən Hacı Abdulla oğlu Əlqədari; 15 oktyabr 1834, ) — Dağıstan tarixçisi, maarifçi, şair, "Əkinçi" və "Ziya" qəzetlərinin müxbirlərindən biri.
Həyatı
Həsən Əfəndi Əlqədari 1834-cü il oktyabrın 15-də (hicri qəməri təqviminin 1250-ci ilinin cəmadiyülaxir ayının 11-də) Balaxani kəndində anadan olmuş, sonralar ailəsi ilə birlikdə Dağıstanın Əlqədar auluna köçmüşdür. Klassik müsəlman təhsili almış, ərəb, fars və türk dillərini mükəmməl öyrənmişdir. Milliyyətcə ləzgidir. Əsli Kürə mahalının Əlqədar kəndindən olduğu üçün nisbəsi Əlqədaridir. 1910-cu il sentyabrın 12-də Əlqədarda vəfat etmişdir. 2009-cu il sentyabrın 26-da Dağıstanın Süleyman Stalski rayonunun Əlqədar kəndində Mirzə Nəsən Əfəndinin muzeyi açılmışdır.
Ailəsi
Həsənin atası Abdulla Qurbanəli oğlu Dağıstanın məşhur təriqət başçılarından biri olan Məhəmməd əl-Yaraqinin şagirdi və kürəkəni olmuş, ondan bir sıra elmləri mükəmməl öyrənmişdir. Həsən ana dili ilə yanaşı, ərəb dilini də bu dildə şeir yazmaq dərəcəsində mükəmməl öyrənmiş, "Məmnun" təxəllüsü ilə bir divanlıq şeir yazmışdır. Hələ kiçik yaşlarından Azərbaycan və fars dillərininin ədəbi dil qaydalarını bilməsi Həsənin layiqli vətəndaş kimi yetişməsində, həm Rusiyada, həm də türk dünyasında tanınmasında əhəmiyyətli rol oynamışdır.
Fəaliyyəti
Əlqədari "Məmnun" təxəllüsü ilə Azərbaycan və ərəb dillərində şeirlər də yazmış, dövlət idarələrində işləmiş, 12 ildən çox Cənubi Tabasaranın naibi olmuşdur. Həyatının son iyirmi ilini pedaqoji işə həsr etmişdir. 1903-cü ildə Bakıda çap olunan "Asari-Dağıstan" əsəri Əlqədarini tarixçi-alim kimi tanıtmışdır. Dağıstan tarixindən bəhs edən bu əsər A. Bakıxanovun "Gülüstani-İrəm"indən istifadə yolu ilə Azərbaycan dilində yazılmışdır. Firudin bəy Köçərli "Azərbaycan ədəbiyyatı" kitabında Əlqədaridən Azərbaycan şairi kimi bəhs etmişdir. H. Zərdabi kimi digər Azərbaycan ziyalıları ilə dostluq əlaqələri saxlayan Əlqədari "Əkinçi" qəzetində şeir və məqalələr çap etdirmiş, "Molla Nəsrəddin" jurnalının ilk nömrələrini Dağıstana aparıb təbliğ etmişdir. XX əsr Azərbaycan mətbuatının "Şərqi-rus" və "Molla Nəsrəddin" kimi nümunələrində də yazıları çıxırdı.
"Əkinçi" qəzeti
Əlqədarı "Əkinçi"nin ilk şairi olmuşdur: "Əkinçi"də şeirlə çıxış edən ilk müxbir məhz Mirzə Həsən Əfəndi olmuşdur. Qəzetin 5 sentyabr 1875-ci tarixli 4-cü nömrəsində "Əkinçi qəzetinin şükrnaməsi" başlığı altında Tabasarandan göndərdiyi, "Məmnun" təxəllüsi ilə yazdığı 7 beytlik bir qəzəli dərc olunmuşdur. Bu "Əkinçi" qəzetində çap olunan ilk ədəbi nümunə, ilk şeir idi. M.H. Əlqədarinin "Əkinçi"dəki ikinci yazısı qəzetin 4 noyabr 1875-ci il tarixli 8-ci nömrəsində dərc olunmuşdur. Burada üç məsələdən söz açılır, hər mövzu ifadə olunan fikrin nəticəsi kimi şeirlə tamamlanır.
M.H. Əlqədarinin "Əkinçi"dəki üçüncü yazısı "Məmnun Əlqədari" imzası ilə qəzetin 11 iyun 1876-cı ildəki 11-ci nömrəsində dərc olunmuşdur. Yazıda Əhsənül-Qəvaid ilə Şirvan şairlərinin mübahisələrinə münasibət bildirilir. Yazısının sonunda müəllif bu qənaətə gəlirki, dava-dalaş etsəniz, müvəffəqiyyətsizliyə uğrayıb, hörmətsiz olarsınız.
"Ziya" qəzeti
"Əkinçi" qəzeti bağlanadan sonra M.H. Əlqədari "Ziya" qəzetində çıxış etmişdir. Onun "Ziya"dakı ilk yazısı qəzetin 29 noyabr 1879-cu il tarixli 46-cı nömrəsində çap olunmuşdur. "Ziya"dakı yazısı redaksiyanın yönəldici və düşündürücü qeydləri ilə başlayır: "Zeyldəki məktubun (aşağıda göstərilən) mütaliəsi mətləbdən xali olmamağa görə bəeynə (eynilə, dəyişilmədən) qəzetəmizdə dərc olunur." Bu yazı Mirzə Həsən Əfəndinin sürgün həyatı ilə ilgilidir. M.N. Əlqədari "Ziya"dakı ilk məktubunda qəzet vasitəsilə xalqın tərəqqisinə, maarif və mədəniyyyətinin yüksəlməsinə çalışan Səid Ünsizadənin fəaliyyətini yüksək qiymətləndirir, dünyəvi elmlərə yiyələnməkdən ötrü xarici dillərin yaxşı öyrənilməsini vacib və ümdə məsələ hesab edirdi.
M.H.Əlqədarinin "Ziya"dakı ikinci məktubu qəzetin 1880-ci ildə çıxan 10, 11 və 13-cü nömrələrində dərc olunmuşdur. Məktubdan məlum olur ki, M.H. Əlqədari Spaskidə ciddi mütaliə edir, yerli xalqın adət və ənənəsinə aid yazacağı məqalə üçün material toplayır, lakin Azərbaycan dilində çıxan qəzetdə əməkdaşlıq xatirinə bu işi bir qədər təxirə salır: "Spasskidə təvəttün edən (yurd salan) rusların zindəganlığını, yəni rəsm (ərəb mənşəli "rəsm" sözünün 10-dan çox mənası var. Bu sözün buradakı mənası "adət" mənasındadır) və adətlərini və ədəbiyyatı maarifdə nə dərəcə qane olmaqlarını və əxlaq və ədəblərini bilməsi lazım gəlir. Əhvalatları hənuz kənara qoyub, indilik xahişim budur ki, bura müsəlmanları (Tambov quberniyası müsəlmanları) haqqında bir neçə kəlmə "Ziya" qazetinə məlumat verim." (Ziya" qəzeti, 7 fevral 1880-ci il, №10).
Lənkəranın işğalı (1813)
Lənkəranın işğalı (, Ştrum Lenkorani) və ya Lənkəran yürüşü (,  Yureş be Lankaran)  — 1 yanvar 1813-cü ildə Rusiya imperiyası əsgərlərinin Talış xanlığı nın paytaxtı Lənkəran şəhərini ələ keçirməsi. Bu hərbi münaqişə qəddarlığına və amansızlığına görə fərqlənir.
Ərazinin top atəşənə tutulduğu beş günlük mühasirədən sonra ruslar Qacar qoşunlarının üstünlüyünə baxmayaraq qalaya hücum etdilər. Sərkərdələrin və əsgərlərin əksəriyyətinin öldürüldüyü mühasirədə ağır itkilərə məruz qalsalar da, ruslar qalanı alaraq Lənkəranı işğal etdilər.
Qala ələ keçirildikdən sonra Qacar ordusunun bütün əsgərləri rus ordusu tərəfindən qətlə yetirildi və ruslar heç kimi əsir götürmədilər. General Kotlyarevski özü mühasirə zamanı ağır yaralandı və bundan sonra döyüşlərdə iştirak edə bilmədi, Qacar canişini Sadiq Xan qalaya hücum zamanı öldürüldü. Mühasirə zamanı Rusiyanın 296 nəfərdən təşkil olunan 17-ci yeger alayından cəmi 74 nəfər sağ qalmışdı.
Lənkəran qalası
1804-cü ildə başlayan Rusiya-İran müharibəsi zamanı ingilislər Lənkəranda güclü bir qala tikdilər.
Qalanın inşasını gözü ilə görən şəxslərin sözlərinə görə “qala yüksək daş divarları və iti müdafiə nöqtələri ilə güclü təəssürat yaradırdı”. Bundan əlavə, qala dərin xəndəklər ilə əhatə olunmuşdu. Lənkəran qalası Xəzər dənizindən bir o qədər də uzaqda yerləşməyən Lənkəran çayının sol sahilində yaxınlığındakı bataqlıqlarda qabarıq dördbucaqlı formasında inşa edilmişdir. Cənub-şərq hissəsinin uzunluğu təxminən 130 metr idi. Şimal-şərq tərəfinin uzunluğu 80 metrədək uzanan çoxbucaqlı şəklində tikilmişdir. Cənub-şərq (çay boyunca və Xəzər dənizinə doğru) və şimal-qərb tərəfi hər biri 100 metr uzunluğundaydı. Bundan başqa, hər bir küncdə bürclər yerləşdirilmişdir. Ən çox qala bürcləri şimal-şərq tərəfdə yerləşirdi. Qalanın qarşısındakı xəndəyin dərinliyi 4 metr, eni isə 10 metr idi.
Arxa plan
Cənubi Qafqazın müxtəlif bölgələrində münaqişə tərəflərinin mühüm strateji əraziyə sahib ola bilmədiyi bir neçə il boyu davam edən döyüşlərdən sonra ruslar üstünlük qazanmış və İranın önəmli bölgələrinə yaxın ərazilərə çatmışdı. 1812-ci ilin 18 dekabrında hərbi dəstənin generalı Kotlyarevski Araz çayını aşdı və duz yataqları və bataqlıqlar vasitəsilə Muğan düzənliyini 80 mil keçdi. Bataqlıqları keçdikdən sonra qoşun dəhşətli qar və çovğunla üz-üzə qaldı. O zaman ordu ərzaq və içməli qıtlığından əziyyət çəkirdi.
thumb|left|Lənkəranın planı və qalasının mühasirəsi
Dekabrın 20-də rus qoşunları tez-tez yer dəyişməyə məcbur olan və bəzi nümayəndələri əsir götürülmüş şahsevənlərlə qarşılaşdılar. Ruslar onların mallarını müsadirə etdilər.
Dekabrın 21-də Kotlyarevskinin dəstəsi Talış xanlığına çatdı. Burada Abusalemanın rəhbərlik etdiyi 500 nəfərlik Qacar süvari qoşunu ilə qarşılaşdılar. Atlılar və Abusalema döyüşdən qaçdı və Ərkivana doğru geri çəkildilər. Sonda Rusiya ordusu süvari qoşununun sərkərdəsi Pirqulu xan və 1000 nəfərdən ibarət olan Qacar süvari alayı ilə qarşılaşdı. Qısa müddətlik atışmadan sonra geri çəkilən Qacarlar kazaklar tərəfindən təqib edildi.
Dekabrın 22-də Kotlyarevski Qarayazıdakı arxa cəbhəyə mayor Dyaçkovanın komandanlığı altında 200 atıcı, 170 kazak, Qarabağdan bir neçə at və silah-sursat qoyaraq oranı tərk edərək Ərkivana doğru irəlilədi. Arxa cəbhədə azad edilmiş Qarabağ ailələri və bir neçə gün öncə əsir götürülən Şahsevən məhbusları da qalmışdı.
Bala xan və Əsgər xanın komandanlığı altında olan Ərkivan qarnizonu (1500 Qacar əsgəri və Qacar ordusuna qoşulan rus ordusunun 400 fərari əsgəri) bütün artilleriya ehtiyat hissələrini və ərzağı qoyaraq qalanı tərk etdi. Kotlyarevski polkovnik-leytenant Uşakovun komandanlığı altında 400 yeger alayı və 300 kazak əsgərindən təşkil olunmuş ordunu Qacar ordusunun arxasınca göndərdi.
Mir Mustafa xan Aslandüz döyüşündə Qacar ordusunun məğlubiyyətindən sonra rus qoşunlarının hərəkət istiqaməti haqqında məlumat əldə edərək tez bir zamanda əvvəlcədən atları və mal-qaraları saxlamaq üçün pəyə və anbar tiktirdiyi və bütün lazımi təchizat hissələrini doldurduğu Qamuşevana getdi.
Talış xanlığının xanı tərəfindən idarə olunan əraziyə girərək Kotlyarevski sakinlərə bildirdi:
Kotlyarevskinin bu bəyanatı Talış xanlığının əhalisinin bir hissəsinə təsir etdi və onlar Qacar ordusunun qaçan əsgərlərinin gizləndiyi meşəni kəsməyə başladılar.
Mühasirə
Sadiq xan Lənkəran qalasında 4000 nəfərlik bir ordu ilə qarnizon yaratdı. Qacar şahzadəsi və imperiya ordusunun baş komandiri olan Abbas Mirzə ona mandat göndərdi:
Bu məktub Qacar qarnizonunun tərkibində olan bütün zabitlərə və əsgərlərə oxundu. Qarnizon şahzadənin sözləri ilə razılaşaraq yekdilliklə qışqırdı:
Sadiq xan bütün sakinləri qalanı qorumaq üçün silah almağa və bütün lazımi tədbirləri görməyə çağırdı. Şimal və qərb eskadralar quruldu. Rusların qəfil hücumundan qorxan Sadiq xan gənc zabitlərin və əsgərlərin nəzarətindən əlavə özü də düşmənin hərəkət istiqamətlərini yaxından izləyirdi.
Dekabrın 27-də Kotlyarevski Sadiq xana Lənkəranı təslim etməsi ilə bağlı məktub göndərdi:
Ali komandirin əmri ilə mən Lənkəran bölgəsinin ərazilərini Qacarların əlindən azad etməyə gəlmişəm, buna görə də Lənkəranı bizə verməlisiniz. Cəsarətli və nəzakətli bir lider olduğunuzu bildiyimiz üçün müqavimətinizin mənasız olacağını bildirirəm. Böyük bir hərbi lider olmağınıza baxmayaraq Aslandüzü döyüşündə 10 000 əsgərlə məğlub olan Abbas Mirzədən daha yaxşı sərkərdə deyilsiniz. Bu döyüşdə Abbas Mirzə səlahiyyətində 30000 əsgər olmasına baxmayaraq 20-ci süvari alayı ilə son anda qaçıb canını qurtara bildi, bizim ordumuzda isə cəmi 2000 əsgər vardı. Dünyanın böyük qüdrətli döyüşçüləri olan Rusiya İmperiyasının ordusu Abbas Mirzəni hissələrə parçaladı və indi burada - Talış xanlığında yerləşiblər. Ordusundakı əsgərlərin sayının bizdən 15 dəfə çox olmasına baxmayaraq bizim qalib silahlarımıza məğlub olan Abbas Mirzə kimi siz də bizə qarşı mübarizə apara bilməyəcəksiniz; buna görə də mən təklif edirəm ki, dəhşətli və lüzumsuz qırğının qarşısını almaq üçün qalanı təslim edəsiz, bu yolla həm Abbas Mirzə nin, həm də mənim döyüşçülərimi də qorumuş olacaqsınız. Həyatınızı, ləyaqətini, əmlakınızı, eləcə də bütün tərəflərinizin mülkiyyətini bu münaqişədə qoruyub saxlamaqla nə əldə edəcəyinizi düşünün; əks halda, əgər ümumi qərarımıza məhəl qoymazsanız, hər şeyi itirmiş olacaqsınız. Lakin seçim hüququnun sizdə olduğunu bildirmək mənim vəzifəmdir; mən yalnız Allah və insanlıq qarşısında haqlı olacağam. Mənə bu məktubu sizə verdikdən sonra üç saat ərzində cavab alana qədər qalana bombardman etməmək əmr olunub. Sülh və müsbət cavab almaq diləyi ilə gözləyəcəyəm. —	P. S. Kotlyarevski, 27 dekabr 1812-ci il, Lənkəran
Eyni gündə Sadiq xan cavab verdi: General Kotlyarevski.
Sülh təklifinizi aldıqdan sonra mən sizin təklifinizi rədd edərək mən sizə ən xoşagəlməz təcrübələrin yaranmasına səbəb olacaq bəzi təhlükəli və acı sözləri ifadə etməliyəm. Sizin məktubda qeyd etdiyiniz “ Talış xanlığını Qacarların əlindən qurtarmaq üçün gəlmişəm” cümləniz mənə sizin yalançı sözlərinizə inanmamağa icazə verir və mən səmimiyyətlə və birbaşa olaraq bildirirəm ki, siz bura xalqı əsir götürməyə və torpaqları işğal etməyə gəlmisiniz. Mir Mustafa xan sağ olduğu müddətdə sizin hökumətiniz ona qayğıyla və hörmətlə yanaşaraq xanı və onun hüquqlarını müdafiə etməlidir; lakin o oldükdən sonra varisləri müstəqilliyini və muxtariyyətini itirəcək, dilsiz və bəxtsiz qullara çevriləcəklər, ağılsız və ani verilən qərarların nəticəsi olaraq Mir Mustafa xan öz hakimiyyətini itirəcək, buna səbəb olan insanlar hakimiyyət istəklərini qarşılamaq üçün yalnız öz şəxsi məqsədlərini güdərək qəlbsiz olacaqlar və mənfəətlərini təmin edəcəklər, çünki onlar öz gələcək nəsillərinin kədərli və tərk edilmiş taleləri barəsində düşünmürlər, gələcək nəsillər sonralar bu xəyanət üçün onlara lənət oxuyacaqlar, ona görə ki, onlar sizi buraya dəvət edirlər və öz ana yurdlarının talelərini xəyanətkar yadellilərə - təcavüzkarlara verərək öz xalqını qara camaata çevirirlər. Xudbin Mir Mustafa xanın şəbəkəsinə daxil olan ölü insanların həyəcanı və qışqırığı onu əbədi olaraq lənətləyəcək, Talış dağları öz yerində durduqca xalqın bəxtsiz taleyinin acıları dilə gələcəkdir.
Siz Talış xanlığını “qacarların əllərindən” qurtarmağa gəlməmisiniz, siz başqalarının ərazi bötövlüyü hesabına öz torpaqlarınızı genişləndirməyə gəlmisiniz. Dünyada olan bu böyük dövlətin yaxınlığında qalaraq siz indi yeni torpaq və ərazi axtarırsınız?
Yuxarıdakı məktubu oxuduqdan sonra Kotlyarevski qalanı bombardman etməyi əmr etdi. Daha təsirli bir zərbə üçün yaxınlığdakı hərbi artilleriya gəmisi də sahilə gətirildi. 28 dekabr - 29 dekabr; Rusiya batareyaları davamlı olaraq qalanı bombardman elədi, beləki döyüş texnikalarının kiçik çaplı topları qalanın güclü gilli divarlarını keçə bilmirdi. Havadan atılan toplardan isə qarnizon blindaj və qalanın daxilində qazılmış səngərlərdə müdafiə olunurdular. Kotlyarevski qalaya edilən hücumun uğursuz alındığını görərək xana və qarnizonun rəhbərlərinə özlərini, həyat yoldaşlarını, uşaqlarını və əmlaklarını qorumağa və qan tökmədən qalanı ruslara təslim etməyə təkid edən ikinci məktubu Lənkərana göndərdi. Kotlyarevski həmçinin yazırdı:
Sadiq xan məktuba cavab verməyin lazım olduğunu düşünmədi.
Bu müddət ərzində Rusiya dəstəsinin mövqeyi daha da kritik hala gəldi. Top artilleriyaları boşaldılmışdı və insanlar soyuqdan əziyyət çəkirdilər. Əlavə olaraq, qacar qoşunlarının komandiri Abbas Mirzənin Lənkəranı xilas etmək üçün yola çıxdığını xəbər aldılar. Kotlyarevski heç bir vaxt sərf etmədən qalaya hücum edərək onu işğal etməyi qərara aldı.
İşğalı
Lənkəranın ruslar tərəfdən işğalı sübh tezdən saat 5-də başladı. Yuxarıda qeyd olunan kolonlar dərin sükutla qalaya tərəf hərəkət etdilər, ancaq Qacar qarnizonu xəbərdarlıq etdi və ağır silahlardan və tüfənglərdən atəş açdı. Ancaq kolonlar sürətlə xəndəyi keçdilər və əsgərlər nərdivan qoyduqdan sonra divarın üzərindəki açılmış boşluqlardan tutaraq qalaya dırmandılar və əl bombalarını atmağa başladılar. İlk olaraq əsgərlərin əksəriyyəti yaralanmış və öldürülmüşdü. Bir müddət tərəddüd içində olan 1–ci kolonun polkovnik-leytenantı Uşakov öldürüldü. Sonra Kotlyarevskinin ayağı zədələnsə də, Uşakovun bədənin üstündə dayanaraq onu əlini qaldırdı və əmr etdi: “Eşidin məni! – Və özü şəxsən hücuma keçdi, lakin tezliklə başından iki güllə yarası aldı və xəndəyin dibinə yuvarlandı. Komandirsiz qalan rus əsgərləri hələ də hücumu davam etdirdilər. Azərbaycanlı pedaqoq və müəllim Teymur bəy Bayraməlibəyov bu hadisələri aşağıdakı kimi izah edir:
Bu zaman davamlı olaraq divara yeni döyüşçülər qalxdıqca qalaya hücum edən kolonların sayı getdikcə azalırdı. Qrenaderlərin dəstəsi divara dırmaşdı və dərhal silahlarını qalaya tərəf yönəldərək atəş açdılar. Bu digər iki kolonun da işini asanlaşdırdı və onlar da dərhal qalaya dırmaşaraq Qacar ordusuna odlu silahlarından atəş açmağa başladılar. Sonradan xeyli sayda rus əsgəri qalanın içərisinə daxil olmağı bacardı, hücumçular və müdafiəçilər arasında dəhşətli bir döyüş başladı. İran tarixçisi Rövzətül Səfa bu hadisəni belə təsvir edir:
''
Teymur bəy yazırdı:
Qalanın sağ qalan müdafiəçiləri sığınacaq tapmaq üçün çaya doğru qaçdılar, lakin onlar yolun sağ tərəfində iki topla dayanmış 80 rus əsgəri ilə üzləşdilər. Geri qayıdarkən qaçaqçılar onları mühasirəyə alan rus əsgərlərin süngüsü ilə qarşılaşdılar.
Kotlyarevski ölü cəsədlərin altında tapıldı. Sağ gözündən qan axan Kotlyarevskinin çənəsi qırılmışdı və ayağının üstündən güllə yarası almışdı, lakin sağ qala bilmişdi.
Ehsanulla xan Dustdar
Ehsanulla xan Ətaulla xan oğlu Dustdar (1884-1938)—İran inqilabçısı.
Həyatı
Ehsanulla xan Sari şəhərində anadan olmuşdu.
Ehsanulla xan Ətaulla xan oğlu Dustdar 1905–1911-ci   illər  İran inqilabında,  1915–1917-ci  illər   qərb  vilayətlərində  və  Tehranda  mübarizələrdə  yaxından  iştirak  etmişdir. O, 1917-ci  ildən etibarən  Gilan  hərəkatına   qoşularaq,  mübarizənin  rəhbərləri  sırasında   fəaliyyət  göstərmiş,  1920-1921-ci  illərdə İran Kommunist Partiyası ilə  həmkarlıq  etmiş,  Gilan  hərəkatı  yatırıldıqdan  sonra  1921-ci  il  sentyabr  ayında  Sovetlər  ölkəsinə  mühacirət   etmişdir.
Hələ 1915-ci il  sentyabr,  oktyabr  aylarında  məşhur inqilabçı  Ehsanulla xanın    başçılığı   ilə  300  nəfərə  qədər  silahlı  mücahid və  mayor  Məhəmmədtağı xan Püsyanın  rəhbərliyi  ilə  jandarm  hissələri  Həmədanı  Antanta  məmurlarından  və  onların  tərəfdarlarından  təmizləmək   istəyirlər. Kirmanşahdan qovulmuş  ingilis  və  çar  konsulları,  onların   tərəfdarları  Həmədan  valisi  Salar Ləşgərin və  İran kazaklarının  yardımına  arxalanaraq,  mücahidləri və  jandarmları  Həmədandan  qovub  çıxartmağa  çalışırdılar.
Veys Əfəndi
Veys Əfəndi (Təqribi 1865—?) — İlahiyyatçı alim. Azərbaycanın təsəvvüf alimi Hacı Mahmud Əfəndinin böyük oğludur. Veys Əfəndi Qaranilər soyunun Seyidovlar nəslindəndir.
Həyatı
Azəri türk əsilli Veys Əfəndi təqribi 1865-ci ildə Azərbaycanın Qazax rayonunun Aslanbəyli kəndində anadan olmuşdur. Türkiyəyə yüksək İlahiyyat məktəbində təhsil almaq üçün getmişdir. Təhsilini tamamladıqdan sonra Türkiyənin Amasya şəhərində qalmışdır və ilahiyyat elmi ilə məşğul olmuşdur. Amasya şəhərində vəfat etmişdir. Məhəmməd Əfəndinin böyük qardaşıdır.
Ailəsi
Seyidovlar nəslindəndir. Hacı Mahmud Əfəndinin böyük oğludur. Atası Hacı Mahmud Əfəndinin 5 övladı olmuşdur. Veys (Veys Əfəndi), Məhəmməd (Məhəmməd Əfəndi, Əhməd adında 3 oğlu və Ayşə, Səyalı adında 2 qızı var idi.
Veys Əfəndinin 3 oğlu olmuşdur.
Mirkazım Seyidov
Mirkazım Heydər oğlu Seyidov — yazıçı və siyasi xadim, 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni laureatı, Azərbaycan diasporunun nümayəndəsi. Böyük Dayaq Partiyasının sədri
Həyatı
Mirkazım Seyidov 1962-ci il fevralın 16-da Naxcıvanın Şərur rayonunun Sədərək kəndində dunyaya gəlmişdir.1980–1981-ci illərdə Texniki peşə məktəbində təhsil almışdır. ANİEA-nın dissertantıdır. 1983–1989-cu illərdə Düşənbə Tikinti materialları Kombinatında novbətci usta kimi çalışmış, 1990–1992-ci illərdə isə Duşənbə şəhəri "Kooperativ lola"da sədr olmuşdur.1992–1998-ci illərdə Rusiyada Novosibirsk şəhərində "Birlik" açıq səhmdar cəmiyyətinin baş direktoru olmuşdur.1998–2002-ci illərdə Novosibirsk şəhərində "Tikinti-99" açıq səhmdar cəmiyyətinin baş direktor olmuşdur.2002–2004-cü illərdə Novosibirsk şəhərində "Pələng" acıq səhmdar cəmiyyətində baş direktor olmuşdur. 2004–2005-ci illərdə Novosibirsk şəhərində Heydər Əliyev adına Beynəlxalq Xeyriyyə Fondunun prezidenti olmuşdur.2005–2008-ci illərdə Novosibirsk şəhərində Heydər Əliyev adına Beynəlxalq Azərbaycan Forumunun prezidenti olmuşdur. 2000–2007-ci illərdə Novosibirsk şəhər soveti Deputatları Partiyasının deputatı V. A. Qriqoryevin köməkçisi olmuşdur.2007–2009-cu illərdə Novosibirsk şəhər soveti Deputatları Partiyasının deputat koməkcisi olmuşdur.
Müxtəlif illərdə Demokratik Azərbaycan Dünyası Partiyasında fəaliyyət göstərmiş, partiya sədrinin birinci müavini olmuşdur. 2008-ci ilin noyabr ayında partiyadan istefa vermişdir. Daha sonra yenidən partiyaya qayıdan Mirkazım Seyidov 2012-ci ildə partiya sədri Məmməd Əlizadənin istefasından sonra partiya sədrinin səlahiyyətlərini icra etmişdir. Lakin 2012-ci ildə anlaşmazlıqlar səbəbi ilə partiyadan uzaqlaşmış və Böyük Dayaq Partiyasının təsis edilməsi üçün çalışmışdır.
15 avqust 2017-ci ildə Mirkazım Seyidov Azərbaycan Respublikaçılar Partiyasının birinci müavini təyin edilmişdir.
2020–2021-ci illərdə Böyük Dayaq Partiyasını təsis etmişdir.