cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
11.22.63 (teleserial, 2016)
11.22.63 — Stiven Kinqin 2011-ci il tarixli 11/22/63 romanı əsasında çəkilmiş səkkiz epizoddan ibarət Amerikan elmi fantastika, triller miniserialı. Serialda zaman səyyahı Con F. Kennedinin sui-qəsdini dayandırmağa çalışır, şounun icraçı prodüserləri Cey Cey Abrams, King, Bricet Karpenter, Brayan Börk və baş rolu canlandıran Ceyms Frankodur. Serialın premyerası 15 fevral 2016-cı ildə Hulu-da baş tutdu və tənqidçilər tərəfindən müsbət qarşılandı.
Vegetativ sinir sistemi
Canlı orqanizm daim onu əhatə edən mühitdən qıcıqları qəbul edərək, onlara qarşı müvafiq cavab verir. Bu proses sinir sistemi vasitəsilə həyata keçir. Sinir sistemi sinir toxumasından təşkil olunmuşdur. Bu toxuma oyanma və oyanmanı nəqletmə qabiliyyətinə malikdir. Oyanmanın sinir sistemində yayılmasına impuls deyilir. Sinir toxuması neyrondan (sinir hüceyrəsi) və neyroqliyadan təşkil olunmuşdur. Neyronlar arasında anatomik rabitə olmadığından, oyanma bir neyrondan digərinə mediator adlanan xüsusi kimyəvi maddələrin ifraz olunduğu sinapslar vasitəsilə ötürülür. Sinir hüceyrələrinin uzun çıxıntıları olan aksonları sinir liflərini əmələ gətirir. Sinir lifləri toplaşaraq sinir dəstələrini, kiçik sinir dəstələri isə böyük sinir dəstələrini, nəhayət bunlar da siniri təşkil edir. thumb
İnsanın vahid sinir sistemi şərti olaraq iki hissəyə bölünür: 1) somatik sinir sistemi, 2) vegetativ sinir sistemi.
Somatik sinir sistemi hərəkət aparatını, daxili orqanlarda olan eninəzolaqlı əzələləri, dərini, ağız və burun boşluğunun selikli qişasını və duyğu orqanlarını innervasiya edir. Vegetativ sinir sistemi isə bütün daxili orqanları (həzm, tənəffüs, sidik-cinsiyyət orqanlarını), vəziləri, dərinin saya əzələlərini, ürəyi və damarları innervasiya edir. Bundan başqa, vegetativ sinir sistemi eninəzolaqlı əzələlərə də liflər verərək onların tonusunu tənzim edir. Vegetativ sinir sistemi öz növbəsində simpatik və parasimpatik sinir sisteminə bölünür. Vegetativ sinir sisteminin sinirləri qarışıq sinirlər olub, eyni sinirin tərkibində həm simpatik, həm də parasimpatik liflər vardır.
Somatik sinir sistemi mərkəzi və periferik (ucqar) sinir sisteminə bölünür. Mərkəzi sinir sisteminə beyin (baş beyni) və onurğa beyni, periferik sinir sisteminə isə 12 cüt kəllə və 31 cüt onurğa beyni sinirləri aiddir.
thumb|265x265px Mərkəzi sinir sistemi. Baş beyin. Baş beyin kəllə boşluğunda yerləşərək, çəkisi orta hesabla 1360 qram olur.
Bakı Neft Sənayeçiləri Qurultayı Şurası
Bakı Neft Sənayeçiləri Qurultayı Şurası və ya qısaca BNQŞ — neft sənayeçiləri qurultayının daimi rəhbər orqanı, Rusiya burjuaziyasının ilk sahibkar təşkilatlarından biri.
Vegetativ sinir sistemi
Qeyd etmək lazımdır ki, zehni inkişaf dərəcəsi ilə beynin çəkisi arasında bilavasitə əlaqə yoxdur.
Bakı Neft Sənayeçiləri Qurultayı Şurası
Tarixi
1884-cü ildə Bakı neft sənayeçilərinin 1-ci qurultayında seçilmişdi. Şuraya ən iri neft şirkətlərinin nümayəndələri seçilirdilər. Şura qurultayların qərarlarını həyata keçirir, növbəti qurultayın proqramını tərtib edir və onu hökumət orqanlarının təsdiqinə verirdi. Şura, fəaliyyəti haqqında qurultaylara hesabat verir, neft sənayeçilərinin mənafeyini hökumət qarşısında müdafiə edir və neft maqnatlarının yüksək gəlirlərinin təmin olunmasına çalışırdı. 1890-cı ilin sonlarından şuranın Peterburqda daimi nümayəndəsi vardı.1899-cu ildən Şuranın orqanı "Neftyanoye delo" jurnalı nəşrə başladı. Şuranın statistika bürosu hər il "Obzorı Bakinskoy neftyanoy promışlennosti" ("Bakı neft sənayesinin icmalı") və s. çap edirdi. Şura fəhlə hərəkatına qarşı mübarizənin təşkili ilə də məşğul olurdu. 1918-ci ildə Bakı Xalq Komissarları Soveti (BXKS) Şuranın fəaliyyətinə nəzarəti ələ aldı. BXKS-nin neft müəssisələrinin və Xəzər Ticarət Donanmasının milliləşdirilməsi haqqında dekretlərindən sonra BNSQŞ-nın Sovet hakimiyyətinə qarşı münasibəti kəskinləşdi və o, iqtisadi sahədə yeridilən siyasətə açıq etiraz etməyə başladı. "Sentrokaspi diktaturası" hakimiyyətini dəstəkləyən BNSQŞ xüsusi mülkiyyətin saxlanmasını, mənfəətinin artırılmasını milli və dövlətçilik dəyərlərindən üstün tutmuşdur. BNSQŞ-nın Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Hökuməti ilə münasibətləri sonadək gərgin səciyyə daşımışdır. Azərbaycan Parlamentində Şuranın nümayəndəsi var idi. Sovet Rusiyasına neft məhsullarının göndərilməsinə qadağa qoyulması ilə Rusiya bazarından məhrum olan Bakı neft sənayesi böhran vəziyyətinə çatmışdı. BNSQŞ vəziyyətdən çıxmaq məqsədilə Cümhuriyyəti hakimiyyətinə tam etimadsızlıq göstərərək, ingilislərə mü- raciət etmiş, keçmiş Rusiya dövlətçiliyini bərpa etmək tərəfdarları ilə həmrəy olmuşdur. 1919 ilin payızında neft sənayesində böhran son həddə çatdıqda, BNSQŞ, demək olar ki, Hökumətə müxalif bir quruma çevrilmişdi. Bu zaman neft sənayeçilərinin XXXVII qurultayı (1919-cu il, 30 sentyabr - 9 oktyabr ) keçirilmiş və M.Əsədullayev (sədr), L.Manço, D.Landau, Y.Umansev, M.Səlimov, N.Vanebu, Q.Pokrovski, Q.Qurqenidze, A.Tağıyev, S.Ter Krikoryandan ibarət tərkibdə Şura seçilmişdi. Artıq 1920 ilin yazı üçün BNSQŞ-in Hökumətdən təkidlə tələb etdiyi Həştərxan yolu açılsada, Şuranın fəaliyyəti də sona çatdı. Belə ki, Aprel işğalından (1920) az sonra Azərbaycan Müvəqqəti İnqilab Komitəsinin neft sənayesini milliləşdirmək haqqındakı 1920-ci il 27 may tarixli dekreti ilə Şura ləğv olundu.
Vegetativ sinir sistemi
Baş beyni xaricdən üç qişa — sərt, hörümçək torunabənzər və yumşaq qişa ilə örtülmüşdür. Sərt qişa ikitəbəqəli olub, biri kəllə boşluğunu daxildən örtür, digəri baş beyninin xarici qişasını təşkil edir. Hörümçək torunabənzər qişa nisbətən nazik, şəffaf, qan damarları və sinirlərlə zəif təchiz olunmuşdur. Yumşaq qişa damar və sinir lifləri ilə zəngin olub, baş beyninin qidalanmasında bilavasitə iştirak edir. Baş beyin ağ və boz maddədən təşkil olunmuşdur. Ağ maddə aparıcı yollar əmələ gətirərək, baş beynini onurğa beyni və onun hissələrini bir-biri ilə birləşdirir. Boz maddə onurğa beyninin, uzunsov beyinin və Varolio körpüsünün dərinliyində ayrı-ayrı yığınlar — nüvələr şəklində ağ maddənin içərisində yerləşir, beyincik və böyük beyin yarımkürələrində isə ağ maddənin üzərini örtür.
İnsanın baş beyni üç əsas hissədən — beyin kötüyündən, beyincikdən və beyin yarımkürələrindən təşkil olunmuşdur. Beyin kötüyünə uzunsov beyin, Varolio körpüsü, rombabənzər boğaz, beyin ayaqcıqları, orta və ara beyin daxildir.
Baş beyində 12 cüt kəllə sinirinin, o cümlədən, qoxu, görmə, üçlü eşitmə-müvazinət, üz, azan, dilaltı, dil-udlaq və s. sinirlərin mərkəzləri yerləşir.
onurğa beyni
Onurğa beyni. Onurğa beyni 41-45 sm uzunluğunda olub, öndən arxaya doğru yastılaşmış silindr şəklindədir. O, onurğa kanalında yerləşmişdir. Yuxarı ucu birinci boyun fəqərəsinin yuxarı kənarı bərabərində uzunsov beyinə keçir. Aşağı ucu isə ikinci büzdüm fəqərəsinə qədər enir. Onurğa beyni quruluşca ağ və boz maddədən ibarətdir. Ağ maddə xaricdə, boz maddə isə daxildə yerləşir. En kəsiyində boz maddə qanadları açılmış kəpənək formasında görünür. Onun ön hissəsi ön buynuzları, arxa hissəsi isə arxa buynuzları əmələ gətirir. Döş və bel hissəsində yan buynuzlar da vardır. Ön buynuzlarda hərəki neyronların cismi, arxa buynuzlarda ara neyronlar və yan buynuzlarda simpatik mərkəzlər yerləşir. Onurğa beynindən çıxan və ona daxil olan sinir lifləri ön və arxa kökləri təşkil edir. Fəqərəarası dəlikdə ön və arxa köklər bir-biri ilə birləşərək, 31 cüt qarışıq onurğa beyni sinirlərini əmələ gətirir. Bunlardan 8 cütü boyun, 12 cütü döş, 5 cütü bel, 5 cütü oma və bir cütü büzdüm sinirləridir. Onurğa beynindən ətraflara gedən sinirlər çıxdıqları yerlərdə iki qalınlaşma: boyun qalınlaşması və bel qalınlaşması yaradır. Boyun qalınlaşması nahiyəsində yuxarı ətraflara, bel qalınlaşması nahiyəsində isə aşağı ətraflara gedən sinirlər çıxır. Onurğa beyninin hər bir cüt sinirə müvafiq hissəsi onurğa beyni seqmenti adlanır. Deməli, onurğa beyni 31 seqmentdən ibarətdir.
Onurğa beyni üç qişa ilə örtülmüşdür: sərt, hörümçək torunabənzər və yumşaq qişa. Sərt qişa onu xaricdən örtərək lifli birləşdirici toxumadan əmələ gəlmişdir. Hörümçək torunabənzər qişa damarsız olub, sərt qişanın altında yerləşir. Yumşaq qişa daxildə olub, onurğa beynini xaricdən əhatə edir. Bu qişa qan damarları ilə zəngin olub, onurğa beyninə bitişmişdir.
Onurğa beynindən çıxan 31 cüt sinirin arxa kökləri hissi neyronların aksonlarıdır. Bu neyronların cisimlərinin yığını onurğa beyni düyünlərini əmələ gətirir. Ön köklər hərəki neyronların aksonlarıdır.
Onurğa beyninin iki əsas funksiyası vardır: reflektor və nəqledici funksiya. Reflektor funksiyası hərəkəti təmin edir. Onurğa beyni baş beyni ilə birlikdə daxili orqanların: ürəyin, mədənin, sidik kisəsinin, cinsiyyət orqanlarının işini tənzim edir.
Onurğa beyninin ağ maddəsi nəqledici funksiyanı yerinə yetirməklə mərkəzi sinir sisteminin bütün şöbələri arasında əlaqə yaradır və bunların bir-biri ilə əlaqəli şəkildə işləməsini təmin edir.
Beyin kötüyü. Uzunsov beyin. Onurğa beyni birinci boyun fəqərəsi sərhədində uzunsov beyinə və Varolio körpüsünə keçir. Ağ maddənin müxtəlif sahələrində boz maddə topluları körpüdə V-VIII, uzunsov beyində IX-XII cüt kəllə sinirlərinin nüvələrini əmələ gətirir. Ağ maddə isə uzunsov beynin aparıcı yollarını təşkil edir.
Uzunsov beynin əsas fizioloji əhəmiyyəti reflektor funksiyaların icrasından, onurğa beynindən gələn impuls­ların baş beyninin digər şöbələrinə və əksinə nəql edilməsindən ibarətdir. Onun reflektor fəaliyyəti böyük əhəmiyyət kəsb edir. Belə ki, onun normal fəaliyyəti hesabına orqanizmdə mühüm funksiyaların, o cümlədən, ürək-damar, tənəffüs və həzm orqanlarının işinin nizamlanması, skelet əzələləri tonusunun saxlanılması təmin olunur.
insan beyni və onun hissələriUzunsov beyində və Varolio körpüsündə bir sıra mühüm mərkəzlər yerləşmişdir. Burada tənəffüs mərkəzi yerləşir ki, karbon qazının qanda artması onun oyanmasına səbəb olur. Burada yerləşən azan sinirin nüvəsi parasimpatik sinirin mərkəzi daim oyanmış halda olur və ürək fəaliyyətinə ləngidici təsir göstərir. Əmmə, çeynəmə, udma, qusma mərkəzləri də burada yerləşir. Qusma mərkəzi reflektor və neyro-humoral yolla oyanır. Qusma aktı nəfəs verdikdə baş verir, bir neçə dəfə dərindən nəfəs aldıqda tormozlanır. Tər, gözyaşı ifrazı, asqırma, öskürmə mərkəzləri də buradadır.
Babək Cəfərov
Babək Məxsus oğlu Cəfərov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Vegetativ sinir sistemi
Orta beyin. Orta beyinə böyük beyin ayaqcıqları və orta beyin qapağı aiddir. Boşluğunu isə beynin su kəməri təşkil edir. Orta beyində skelet əzələlərinə daim sinir impulsları göndərən nüvələr yerləşir, sinir impulsları həmin əzələlərin tonusunu (gərginliyini) təmin edir. Görmə və eşitmə, səs qıcıqlarına qarşı əmələ gələn oriyentasiya (səmtləşmə) reflekslərinin qövsləri də orta beyindən keçir. Bu reflekslər sayəsində biz başımızı və bədənimizi qıcığa tərəf çeviririk. Fəal qamətin saxlanılması reflekslərinin əmələ gəlməsində də orta beyinin böyük əhəmiyyəti vardır.
Babək Cəfərov
Həyatı
Babək Cəfərov 15 avqust 1991-ci ildə Samux rayonunun Qarayeri qəsəbəsində anadan olub. Ailəli idi, 2 övladı yadigar qaldı.
Vegetativ sinir sistemi
Beyincik. Uzunsov beyinin və Varolio körpüsünün üzərində yerləşir. Beyincik xaricdən boz maddədən əmələ gəlmiş qabıqla örtülmüşdür. Ağ maddə beyincik kütləsinin çox hissəsini təşkil edib, burada yerləşən afferent və efferent yolların hesabına baş beyninin digər şöbələri, dəri və əzələlərlə anatomik rabitə yaradır. Beyinciklə yarımkürələr arasında möhkəm ikitərəfli rabitə vardır. Bu rabitə hesabına beyincik iradi və qeyri-iradi hərəkət aktlarının koordinasiyasını (dəqiqliyini) tənzim edir. Bununla da skelet əzələlərinin tonusu, insanın bədən kütləsinin fəzada normal müvazinəti nizamlanır. Beyincik eyni zamanda orqanizmdə vegetativ funksiyaların nizamlanmasında bilavasitə iştirak edir.
Ara beyin. Görmə qabarlarından, qabarüstü, qabararxası və qabaraltı nahiyələrdən ibarətdir. Görmə qabarının alt hissəsində beyin ayaqcıqları arasında qabaraltı sahə — hipotalamus yerləşmişdir. Hipotalamusun aşağı sahəsinə xüsusi borucuq vasitəsilə daxili sekresiya vəzisi olan hipofiz birləşmişdir. Nüvələrdə əmələ gələn neyrosekretlər (vazopressin və oksitosin hormonları, mediatorlar) borucuq vasitəsilə hipofizə çatdırılır və onun fəaliyyətinə tənzimedici təsir göstərir. Bundan başqa, həmin yolla hipofizə baş beynindən sinir impulsları keçir. Beləliklə, baş beyni ilə daxili sekresiya vəziləri arasında qarşılıqlı anatomik və funksional əlaqələr yaradılır. Bütün duyğu orqanlarının reseptorlarından çıxan impulslar ara beyindən keçib yarımkürələr qabığına gəlir. Mürəkkəb hərəkət reflekslərinin çox hissəsi ara beyinlə əlaqədardır. Ara beyin maddələr mübadiləsinin, insanın qida və su qəbulunun, bədən temperaturunun daim bir qaydada olmasını tənzim edir.
Babək Cəfərov
Hərbi xidməti
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını və xidməti vəzifələrini yerinə yetirən zaman fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 30.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Babək Cəfərov "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif edildi.
Vegetativ sinir sistemi
Böyük yarımkürələrin xarici təbəqəsini — beyin qabığını boz maddə təşkil edir. Burada baş beyinin ali mərkəzləri yerləşir. Bunlar qabığın hərəki, görmə, eşitmə, qoxu, dad və s. nahiyələrini əmələ gətirir.
Babək Cəfərov
Hərbi xidməti
Babək Cəfərov 2021-ci il martın 8-də müalicə aldığı tibb müəssisəsində şəhid olub. Samux rayonunun Qarayeri qəsəbəsində dəfn olunub.
Vegetativ sinir sistemi
Yetkin insanın beyin qabığının ümumi sahəsi orta hesabla 0,14-0,22 kv. metrə bərabərdir. Burada cəmi 14-18 milyard neyron vardır. Yarımkürələrin üzəri qırışıqdır. Hər yarımkürə şırımlarla alın, təpə, gicgah, ənsə paylarına bölünür Burada hissi və hərəki nahiyələr vardır. Duyğu orqanlarından, dəri, daxili orqanlar, əzələ və vətərlərdən gələn impulslar hissi nahiyəyə daxil olur. Bu nahiyələrin neyronları oyandıqda, müvafiq hissiyyat əmələ gəlir. Görmə nahiyəsi ənsə payında, arxada dəri-əzələ hissiyyatı nahiyəsi, təpə payında dad və qoxu nahiyəsi, mərkəzi şırımdan arxada hissi, öndə hərəki nahiyə yerləşmişdir.
Babək Cəfərov
Hərbi xidməti
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Babək Cəfərov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Vegetativ sinir sistemi
Vegetativ sinir sistemi. Vegetativ sinir sisteminin fəaliyyəti vegetativ və trofik refleksləri əhatə edir. Vegetativ reflekslər vasitəsilə daxili orqanların fəaliyyəti müəyyən istiqamətdə dəyişilir. Trofik reflekslərin təsiri nəticəsində daxili orqanlarda və müəyyən qədər mərkəzi sinir sistemində maddələr mübadiləsi nizamlanır.
vegetativ sinir sistemi
Babək Cəfərov
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Babək Cəfərov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Vegetativ sinir sistemi
Sinir sisteminin fəaliyyəti. Orqanizm xarici mühitlə daim təmasda olub, onunla vəhdət təşkil edir. Xarici mühitin fasiləsiz təsirini duyğu orqanları qəbul edir və onlara qarşı orqanizmdə daim uyğunlaşma reaksiyaları yaranır. Hər hansı canlı strukturun (toxumanın, hüceyrənin və s.) qıcığa qarşı cavab vermək qabiliyyətinə qıcıqlanma qabiliyyəti, verdiyi cavaba bioloji reaksiya deyilir. Canlı toxumaya təsir edib, cavab reaksiyası törədə bilən amillər qıcıqlandırıcı və ya qıcıq, qıcığın toxumaya təsir göstərməsi prosesi isə qıcıqlanma adlanır. Qıcıqlar fiziki, kimyəvi və ya fiziki-kimyəvi ola bilər.
Sinir, əzələ və vəzi toxumaları qıcığa qarşı spesifik cavab vermək qabiliyyətinə malikdir. Qıcığın təsirindən sinir toxumasında elektrik impulsu əmələ gəlib, sinir boyunca nəql olunur, əzələ təqəllüs edir (yığılır), vəzi isə sekret hasil edir. Bunlara oyanıcı toxumalar deyilir. Oyanıcı toxumaların qıcığa qarşı verdiyi spesifik cavaba oyanma, belə cavab vermək qabiliyyətinə isə oyanma qabiliyyəti və ya oyanıcılıq deyilir.
Reseptora təbii şəraitdə təsir göstərən, yəni onun üçün spesifik olan qıcıqlara adekvat, toxunmanı qəbul etmək üçün uyğunlaşmadığı qeyri-spesifik qıcıqlara isə qeyri-adekvat qıcıqlar deyilir. Məsələn, gözün tor qişasının çöpcük və kolbacıqları üçün günəş spektrinin görünən hissəsinin şüaları adekvat qıcıqlardır. Hüceyrələr öz adekvat qıcıqlarına qarşı daha həssasdır.
NGC 5212
NGC 5212, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. S tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Vegetativ sinir sistemi
Sinir sisteminin əsas anatomik vahidini təşkil edən neyronun (sinir hüceyrəsinin) fəaliyyətində reseptor funksiya, yəni xarici mühitdən qıcığı qəbul etmək qabiliyyəti, inteqrativ funksiya, yəni xarici mühitdən alınan informasiyanı təhlil etmək qabiliyyəti və effektor funksiya, yəni sinir impulslarını işçi orqanlara çatdırmaq qabiliyyəti ayırd edilir.
Bütün bu funksiyalar reflekslər şəklində icra olunur.
Xarici və daxili mühit amillərinə qarşı mərkəzi sinir sisteminin iştirakı ilə orqanizmin verdiyi cavab reaksiyaları refleks adını daşıyır. Refleks qövsü aşağıdakı 5 hissədən ibarət olur:
1. Qıcığı qəbul edən reseptor.
2. Oyanmanı mərkəzi sinir sisteminə nəql edən hissi sınır.
3. Mərkəzi sinir sistemində oyanmanı təhlil edən sinir mərkəzi (neyron toplusu).
4. Sinir impulsunu işçi orqana çatdıran hərəki sinir.
5. İşçi orqan.
3D Realms
3D Realms (rəsmi adı Apogee Software) — amerikalı naşir və kompüter oyunları hazırlayan şirkətdir. 1987-ci ildə təsis edilmişdir və ABŞ-nin Texas ştatının Qarland şəhərində yerləşir. Şirkət ən çox Druk Nukem seriya oyunlarının hazırlanması, eləcə də Commander Keen oyunlar seriyasının və id Software tərəfindən hazırlanan Wolfenstein 3D oyunlarının nəşri və proqram təminatının sərti pulsuz yayılma modelinin populyarlaşdırılması ilə məşhurdur.
Həci Hüseynov
Həyatı
Həci Hüseynov 13 iyun 1996-cı ildə Sumqayıt şəhərində anadan olub..
Hərbi xidmətləri
2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Həci Hüseynov Füzuli döyüşlərində savaşıb. Oktyabrın 23-dən 24-nə keçən gecə maşınında əsgərləri apararkən düşmən öndəki maşının qabağına minamyot atıb qəhrəmanımız maşının istiqamətini dəyişmək istəyəndə maşın dərədən aşıb və elə oradaca Şəhidlik zirvəsinə ucalıb. Həci Hüseynov Xocasən kənd qəbiristanlığında torpağa tapşırılmışdır.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı verilmiş tapşırıqları şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Həci Hüseynov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Həci Hüseynov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Həci Hüseynov "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Həci Hüseynov ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Nurməhəmmədkəndi-i Süfla (Pərsabad)
Nurməhəmmədkəndi-i Süfla və ya Aşağı Nurməhəmmədkəndi — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 487 nəfər yaşayır (74 ailə).
Nümayişi seçki
Nümayişi seçki əldəqayırma seçki və ya rezin möhür seçki kimi də tanınan, hər hansı əhəmiyyətli siyasi məqsədi olmayan seçkidirlər ki, sırf nümayiş üçün keçirilir. Nümayişi seçkilər diktator rejimlərədə yayılmış bir hadisədir ki ictimai qanuniliklərin təbliğ edirlər.
Ali Məclis (Tacikistan)
Tacikistanın Ali Məclisi «Məclisi Ali» (Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон) — Tacikistan Respublikasının ən yüksək qanunverici və təmsil edən dövlət hakimiyyətinin orqanı olan parlament.
Tərkibi
Tacikistan parlamenti iki palatadan ibarətdir :
Tacikistan Respublikasının Konstitusiyasına görə Məclisi, ümumi, bərabər və birbaşa seçki hüququ əsasında gizli səsvermə yolu ilə seçilən 63 millət vəkilindən ibarətdir. 22 nümayəndə proporsional əsaslarla, 41 nəfər isə birmandatlı dairələrdə seçilir. Məclis Məclisi daimi və peşəkar əsasda fəaliyyət göstərir. Ən azı 25 yaşı olan bir vətəndaş Tacikistan Respublikasının Məclisi Namoandagon Məclisi Oli -nə deputat seçilə bilər.
Tacikistan Respublikasının Milli Məclisi 33 üzvdən ibarətdir, onlardan 25-i Dağlıq Bədəxşan Muxtar Vilayəti, şəhər və rayonları, Düşənbə şəhəri və rayonları, şəhər və rayonlarından olan deputatların birgə iclaslarında gizli səsvermə yolu ilə seçilir. respublika tabeliyində. 8 üzv Tacikistan Respublikasının Prezidenti tərəfindən təyin edilir. Milli Məclisdə respublikanın bütün inzibati ərazi vahidləri bərabər sayda təmsilçiyə malikdir. 35 yaşına çatmış və ali təhsili olan bir vətəndaş Tacikistan Respublikası Məclisi Milli Məclisinin üzvü seçilə bilər. Tacikistan Respublikasının hər bir keçmiş prezidenti, bu hüquqdan könüllü imtina etmədiyi təqdirdə, ömür boyu Milli Məclisin üzvüdür.
Ali Məclisin səlahiyyət müddəti 5 ildir. Bu müddətdən sonra yeni seçkilər keçirilir. Ali Məclisin yeni çağırışının fəaliyyətə başladığı gün, Məclis və Milli Məclisin səlahiyyətlərinə xitam verilir.
Hakimlər, hökumət üzvləri, hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşları, hərbi qulluqçular və konstitusiya qanunu ilə nəzərdə tutulmuş digər şəxslər Milli Məclisin üzvü ola bilməzlər. Vətəndaş eyni vaxtda Məclis Məclisi və Milli Məclisin üzvü ola bilməz. Milli Məclisin deputatı elmi və yaradıcılıq istisna olmaqla, başqa heç bir nümayəndə orqanının deputatı ola bilməz, başqa vəzifə tuta bilməz, sahibkarlıq və digər fəaliyyətlə məşğul ola bilməz. Milli Məclisin üzvü ikidən artıq nümayəndəlik orqanının deputatı ola bilməz.
Strukturu
Ali Məclisin fəaliyyəti iclaslar şəklində həyata keçirilir. Seçkilərdən bir ay sonra Tacikistan Respublikasının Prezidenti tərəfindən Məclisi Oli Məclisinin ilk iclası çağırılır. Məclisi Namoyandagon və Məclisi Milli birinci iclası ən yaşlı deputat tərəfindən açılır və bu otaqların sədrləri seçilənə qədər rəhbərlik edir. Milli Məclisin sədri seçildikdən sonra növbəti iclaslar ildə ən azı iki dəfə sədr tərəfindən çağırılır. Milli Məclisin iclasları oktyabrın ilk iş günündən iyunun son iş gününə qədər ildə bir dəfə keçirilir. Tacikistan Respublikasının Prezidenti, xüsusi ehtiyac yaranarsa, növbədənkənar iclaslar çağırmaq hüququna malikdir və bu iclaslarda bu sessiyaların çağırılması üçün əsas olan məsələlər nəzərə alınır. Məclisi Namonyadagon və Məclisi Milli palata sədrlərini və müavinlərini müavinləri və üzvləri arasından seçirlər.
Palata sədrlərinin və müavinlərinin seçilməsi qaydası
Məclisi Namoyandaqon və Məclisi Milli sədrləri gizli səsvermə yolu ilə müavinləri və üzvlərinin ümumi sayının çoxluğu ilə seçilir. Məclis və Milli Məclisin sədrləri və müavinləri görüşlər keçirir və digər müvafiq məsələləri həll edirlər. Palatalar müstəqil olaraq komitələr və komissiyalar yaradır, öz koordinasiya və işçi orqanlarını yaradır, palataların yurisdiksiyasında parlament dinləmələri keçirir və öz prosedur qaydalarını qəbul edir.
Tək çağırış (1995-2000)
right|300px|Birinci və son çağırış Tacikistan Respublikasının Bir Palatalı Məclisi Oli (Ali Məclisi) (1995-2000)
Qatır körpüsü (Yuxarı Əskipara)
250px|right Qatır körpüsü - XII-XIII əsrlər — Bu körpü Əskipara çayının üzərindən atılaraq Yuxarı Əskipara kəndi yaxınlığında tikilmişdir. Körpünün uzunluğu 7,3 metr, mərkəzi hissəsinin eni 2,7 metr ümumu hündürlüyü isə tağ yerindən su səthinə qədər 5,8 metr təşkil edir. Körpü bir tağlı olaraq qaya daşlarından inşa olunmuşdur. Aşırımın ümumi görkəmi yarımçevrə şəkillidir. Onun keçid hissəsinin üst örtüyü torpaqdandır.
Hal-hazırda abidə ermənilərin işğal etdikləri ərazidə yerləşir.
Adi süzər
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Azərbaycan faunasına iki yarımnövü daxil olur. Lənkəran təbii vilayətində yaşayan İran və qalan meşələrdə məskunlaşmış Qafqaz yarımnöləri. Bədəninin üst tərəfi qonurumtul-qəhvəyi, uzununa ağımtıl çilli, altı ağdır. Qanadları və quyruğu köndələn açıq zolaqlıdır. Tək-tək cə ya cütlərlə gəzir. Səsi sakit nəğməsi cingiltili cəh-cəh şəklindədir. Arealı Avropa, Asiya, Şimali Amerikadır. Meşələrdə, parklarda və köhnə ağacları olan bağlarda məskunlaşır. Oturaq həyat tərzi keçirir. Yuvasını koğuşda və ya ona bənzər örtülü yerdə qurur. Apreldə və iyunda 7 ağ, qırmızı-qəhvəyi xalları olan yumurta qoyur. Mövsüm ərzində iki dəfə çoxalır. Qışda ovalıqlara enir. Cücülər və onların sürfələri ilə qidalanır.
Azğan (Əhər)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,132 nəfər yaşayır (290 ailə).
David Mandiç
David Mandiç (d. 14 sentyabr 1997-ci il, Lyubuşki) - Xorvat milli həndbolçu.
Haqqında
"RK Prvo plinarsko društvo Zagreb" komandasının oyunçusudur. Xorvatiyanın həndbol milli komandasının məşqçisi Lino Çervar 2017-ci ilin aprrelində onu da 2017-ci ilin may ayında əldə olunan razılaşma əsasında yığmanın heyətinə dəvət etdi. Xorvatiya milli həndbol komanasının heyətində böyüklər arasında o 2018-ci ildə Tarraqonedə Aralıq dənizi oyunlarında qızıl medal qazanmışdır.
Yuxarı Sarıcalı
Yuxarı Sarıcalı, Sarıcalı (?-2015) — Azərbaycan Respublikasının Tərtər rayonunun Düyərli kənd inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
29 may 2015-ci ildə Düyərli kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Sarıcalı kəndi Yuxarı Sarıcalı kəndi adlandırılmışdır.
Qanlı kilsə
Qanlı Kilsə və ya Müqəddəs Məryəm Kilsəsi — İstanbulda yerləşən pravoslav kilsəsidir. İstanbulda Osmanlı dövründə məscidə çevrilməyən və yunanların ibadətinə buraxılan Bizans dövründən qalmış yeganə kilsədir. Fatih səmtində hündür divarlar arxasında olan kilsə ümumiyyətlə ictimaiyyətə açıq deyil.
Tarixi
7-ci əsrin əvvəllərində İstanbulun beşinci təpəsində Bizans imperatoru Maurikiosun qızı şahzadə Sopatra və onun dostu Eustolia tərəfindən monastır tikilmişdir, lakin monastır Dördüncü Səlib yürüşündən sonra qurulan Latın İmperiyası dövründə dağıdılıb.
1281-ci ildə İmperator VIII Mixayılın qeyri-qanuni qızı və Monqol Elxanlı hökmdarı Abaka Xanın həyat yoldaşı Maria Despina Palaiologina ərinin ölümündən sonra İstanbula qayıdıb. Maria Despina monastır və kilsəni günümüzə gəlib çatan formada tikdirdi və Ktētorissa (qurucu) titulunu aldı. Bu tarixdən etibarən monastır və kilsəyə Mouchliōtissa (yunanca "monqolların") ləqəbi verildi.
1453-cü ildə İstanbulun fəthindən sonra kilsə Sultan II Mehmet tərəfindən Fatih məscidinin memarı Christodoulos'un anasına bağışlanmışdı.
Yeddibürclü qala
İstehkam dağın sıldırım hissəsinə söykənərək yerli daşdan hörülmüş enli divarlara malikdir. Qala divarında yeddi bürc vardır, ona görə də ona yeddibürclü qala da deyirlər. Divarları və bəzi bürcləri yaxşı qalmışdır. Giriş hissəsi iki bürcün arasında cənub hissədə yerləşmişdir. Qalanın içində müxtəlif təyinatlı tikili qalıqları və su toplamaq üçün qurğular mövcuddur. Qalanın VIII əsrin ortalarında ərəblər, XIII əsrdə isə monqollar tərəfindən tar-mar edildiyi söylənir. Ətrafda qazıntı işləri aparılmışdır.
Ariete
İstehsalçı ölkə: İtaliya
Tip: Əsas döyüş tankı
İstehsalçı firma: İveco və Oto Melara
İstehsal tarixi: 1995 – 2002
Xidmətə giriş ili: 1995 – günümüzə
Ekipaj: 4 nəfər
İstehsal sayı: 200 ədəd
Ölçülər
Ağırlığı: 54 ton
Uzunluğu: 7.59 m
Lülə daxil olmaqla: 9.67 m
Lülənin üzünlüğü: 5.28 m
Eni: 3.6 m
Hündürlüyü: 2.5 m
Klirens: 0.44 m
Müdafiə
Zireh qalınlığı: 700 mm kompozit polad
Qısabarmaq süzər
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Ariete
Müdafiə
80 mm-lik Sis bombaları
Qısabarmaq süzər
Azərbaycan hüdudlarında, Astara rayonunda Kiçikasiya yarımnövü aşkar edilmışdir. Adi süzərə çox oxşayır, ancaq qaşları və bədəninin altı ağ, qarnında və böyürlərində qara-qonur çalar vardır. Arxa barmağının caynağı 7,5 mm-dən uzun deyildir. Ağac gövdələrində tək-tək və ya cütlərlə olur. Növün arealı Avropa, Şimal-Qərbi Afrika, Türkiyə, güman ki, İranın şimal-qərbidir. Oturaq yaşayır, ancaq qışda köçmələr edir. Azərbaycanda statusunun müəyyənləşməsi üçün əlavə materiallara ehtiyac duyulur.
Ariete
Müdafiə
Yeni modular zireh 2005-ci ildən NBC qorunma
NGC 2309
NGC 2309, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Təkbuynuz bürcü istiqamətində yerləşir. II2m tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Ariete
Performans
Zəminə təzyiq: 0,9 kq/sm ²
Dalış dərinliyi: 1,2 m (şnorkelsiz), 4 m (şnorkellə)
Xəndək keçmə: 3 m
Qalxma dərəcəsi: 30º
Motor: Continental V-12 Fiat MTSA dizel
At gücü: 1300
Maksimal sürət: 65 km/saat
Mənzili: 550 km
Dayandırılması: burulma bar
Nyunorsk
Nyunorsk və ya Ninorsk ya Yeni Norveç dili German dillərinə aid olan dil və Norveç dilinin iki rəsmi yazılı standartlarından biridir, o birisi Bukmoldır.
Ariete
Silahlanma
Əsas silahı: 120 mm "L44" yivsiz topu Kalibr: 120 mm
Üfüqi tuşlama bucağı: 360º
Atış tezliyi: 6 atış/dəqiqədə
Atəş məsafəsi: 3 km
Maksimal atəş məsafəsi: 8 km
Köməkçi silahları: 2 ədəd 7.62 mm "MG 3" pulemyotu
Kalibr: 7.62 mm
Mərmi: 7,62×51 mm
Atış tezliyi: 1200 atış/dəqiqədə
Güllənin başlanğıc sürəti: 820 metr/saniyə
Maksimal atəş məsafəsi: 4 km
İstifadə edən ölkələr
İtaliya
Ağboğaz bülbül
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
ABŞ-də QİÇS
thumb|300px|Yoluxma hallarının ştatlar üzrə göstərilməsi. ([[2006)
320 milyondan çox əhalinin yaşadığı ölkədə 1.2 milyon HİV müsbət şəxsin yaşadığı təxmin edilir. Bu şəxslərdən təqribən 1/8 hissəsi virus daşıyıcısı olmasından xəbərsizdir. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının HİV/QİÇS üzrə proqramının 2009-cu ilə aid məlumatına görə ABŞ-də yaşayan 1.2 milyon HİV müsbət şəxsdən 310 mini qadınlardır.
Kaliforniya ştatında uşaqlarda daxil olmaqla HİV müsbət vətəndaşların sayı 184 mindən çoxdur. 85.958 nəfər bu günə qədər virusun səbəb olduğu xəstəliklərdən dünyasını dəyişib. Los-Anceles dairəsində 31.076 nəfər, San-Fransiskoda isə 18.838 nəfər HİV müsbət şəxsin yaşadığı məlumdur. 2007-ci ilin məlumatına əsasən Nyu-York ştatında 119.929 nəfər HİV müsbət şəxs yaşayır ki, bunlardan 92.669 nəfəri Nyu-York şəhərinin payına düşür. Paytaxt Vaşinqton şəhərində də HİV müsbət şəxslərin sayı digər ərazilərə nisbət çoxluq təşkil edir. Belə ki, hər 100 min nəfərdən 177 nəfərində HİV virusunun olduğu təxmin edilir. Bu göstərici digər ştatlara nisbətən doqquz dəfə çoxdur.
İvan Kvesiç
İvan Kvesiç - (xorv. Ivan Kvesić, d. 13 oktyabr, 1996-cı il) – Xorvat karateçi.
Haqqında
2018-ci ildə İspaniyanın paytaxtı Madriddə keçirilən Dünya Karate Çempionatında qızıl medal qazanmışdır.
Barmas (Əhər)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 215 nəfər yaşayır (49 ailə).
Aşenete
Haqqında
Aşenete dağ zirvəsi Çeçenistan Respublikasının Nojay-Yurtov rayonunda yerləşən dağ zirvəsidir. Bu zirvə Benoy yassi və Aksay çayları arasında yerləşir. Çeçen dilində terrasa doğru mənasını verir. Dəniz səviyyəsindən hündürlüyü 1257 metrdir.
Bu zirvəyə ən yaxın yaşayış məntəqələri Lem-Korts, Benoy-Vedeno və Darqodur.
Bu zirvədən qonşu dağlara möhtəşəm mənzərə açılır. Bu səbəbdən də Çeçenistan təbiətindən zövq almaq üçün həmin ərazini çoxlu turistlər ziyarət edir. Aşenete dağında birvaxtlar dağ xristianları - lam-krsitalar yaşamışdır.
İsrayıl Əfəndiyev
Əfəndiyev İsrayıl Rüstəm oğlu - SSRİ Dövlət mükafatı Laureatı, ADNA-nın elmi hissə üzrə prorektoru (1993-1997), ADNA-nın “İstehsal proseslərinin avtomatlaşdırılması” kafedrasının müdiri, İdarəetmə Proseslərinin Avtomatlaşdırılması elmi-tədqiqat institutunun direktoru, professor,
Həyatı
Professor Əfəndiyev İ.R. 1945-ci il mart ayının 29- da Qazax rayonunun Sadıxlı kəndində kolxozçu ailəsində anadan olmuşdur. O, 1969- cu ildə Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasını “Texnoloji proseslərin və istehsalatların avtomatlaşdırılması” ixtisası üzrə bitirmiş və həmin ildə “İstehsal proseslərinin avtomatlaşdırılması” kafedrasında gənc mütəxəssis kimi baş laborant vəzifəsinə işə qəbul edilmişdir. 1975- ci ildə namizədlik və 1986- cı ildə isə Moskvada D.İ.Mendeleyev adına “Kimya-Texnologiya” universitetində “Texnoloji proseslərin və istehsalatlarının avtomatlaşdırılması” ixtisası üzrə “Mürəkkəb strukturalı neft emalı texnoloji proseslərinin optimal idarəetmə alqoritmlərinin işlənilməsi” mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir. O, 1988- ci ildən professordur və ADNA-nın “İstehsal proseslərinin avtomatlaşdırılması” kafedrasının müdiridir.
Professor Əfəndiyev İ.R. 1993- 1997- ci illərdə ADNA- nın elmi hissə üzrə prorektoru vəzifəsində işləmiş və 1995- ci ildən Akademiya nəzdində Respublika Nazirlər Kabinetinin qərarı ilə yaradılmış “İdarəetmə Proseslərinin Avtomatlaşdırılması” elmi tədqiqat institutunun direktorudur. Professor Əfəndiyev İ.R. elmi fəaliyyəti dövründə müasir böyüktonnajlı neftkimya, neftayırma və kimya sənayesi texnoloji proseslərinin modelləşdirilməsi, optimal idarəedilməsi, avtomatlaşdırılması kimi vacib bir elmi istiqamətin nəzəri və tətbiqi əsaslarını işləmişdir. Professor İ.R.Əfəndiyevin informatika və texnoloji proseslərinin optimal idarəedilməsi sahəsində almış olduğu fundamental elmi nəticələr hələ 1982- ci ildə SSRİ EA-sı prezidiyumunun qərarı ilə “Texniki kibernetika” sahəsində 60- ildə ittifaqda alınmış böyük elmi nailiyyətlər siyahısına daxil edilmişdir (Bax: Изв. АН СССР «Техническая кибернетика», 1982, №5).
Professor Əfəndiyev İ.R. 1975-1986- cı illərdə apardığı elmi araşdırmalarda keçmiş ittifaqda ilk dəfə determinə olunmuş və stoxastik modellərlə yazıla bilən birmərhələli, çoxmərhələli tipik katalitik texnoloji proseslərin optimal idarə edilməsinin elmi əsaslarını işləmiş, mürəkkəb strukturaya malik texnoloji sistemlərin optimallaşdırılması məsələlərinin həll edilməsi üçün orijinal alqoritmlər təklif etmişdir (Bax: АН СССР Автоматика и телемеханика, №2, 1975; АН СССР Автоматика и телемеханика, №6, 1978; АН СССР Теоретические основы химической технологии, №2, 1978; АН СССР ТОХТ, №5, 1980; АН СССР ТОХТ, №1, 1983; АН СССР ТОХТ, №5, 1984; АН СССР ТОХТ, №1, 1986).
Professor Əfəndiyev İ.R. 1983 –cü ildə “Azərbaycan Respublikasının Neftayırma sənayesinin səmərəliliyinin artırılması üçün informasiya və idarəetmə sistemlərinin yaradılması və tətbiqi” işinə görə elm sahəsində SSRİ Dövlət mükafatına layiq görülmüşdür. 1986-2012- ci illərdə professor Əfəndiyev İ.R. öz elmi axtarışlarında texnoloji proseslərdə qeyri-səlis informasiyanın alınması, qiymətləndirilməsi, emalı sahəsində yeni elmi istiqamətin əsasını qoymaqla, qeyri-səlis informasiya şəraitində işləyən texnoloji proseslərin optimal idarə edilməsi sahəsində anoloqu olmayan elmi nəticələr almışdır (Bax: Доклады АН СССР, 1990, №1; том 315; Доклады АН СССР,1991, №3, том 317; Доклады АН СССР, 1991, №3, том 318; Доклады АН СССР, 1991, №6, том 320; Изв. Российская АН ТОХТ, №5, 1995; Изв. Российская АН, Теория и системы управления, №1, 2012, Journal of Computer and Systems Sciences International, 2012,  Vol.51, No.1).
İndiyə kimi professor İ.R.Əfəndiyevin almış olduğu elmi nəticələri əsasında Respublikanın neftçıxarma, neftemalı və neftkimya sənaye sahələrində onlarla orijinal idarəetmə sistemləri və unikal avtomatlaşdırma vasitələri yaradılmış və tətbiq edilmişdir. O, ABŞ- da, Fransada, Moskvada, Almaniyada, İranda informatika, optimal idarəetmə və kompüter texnologiyası problemlərinə həsr edilmiş ümumdünya konqreslərində proqram komitələrinə üzv seçilmiş və bu elmi forumlarda elmi ictimaiyətimizi layiqincə təmsil etmişdir. Professor İ.R.Əfəndiyevin elmi-pedaqoji fəaliyyəti onun yazmış olduğu 3 monoqrafiya, 10 dərs vəsaiti, 3 ixtira və 120 elmi məqalədə öz əksini tapmışdır. Onun elmi əsərlərinə yaxın və uzaq xarici ölkələrin tədqiqatçılarının elmi araşdırmalarında və dissertasiya işlərində istinadlar var.
Professor İ.R.Əfəndiyevin rəhbərliyi altında 14 nəfər elmlər namizədi hazırlanmış, o, 1993- cü ildən Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin “Avtomatika və robototexnika” elmi- metodik şurasının sədri, 2003-2009- cu illərdə Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında AAK-ın “İnformatika və Energetika” elm sahələri üzrə ekspert şurasının üzvü və sədri olmuş, doktorluq dissertasiyalarının müdafiəsi üzrə ixtisaslaşdırılmış Şuranın üzvüdür.
Professor İ.R.Əfəndiyev həmçinin Azərbaycan Milli Ensiklopediyasının məsləhətçisidir.
Mükafatları
Professor İ.R.Əfəndiyev 2010- cu ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin fərmanı ilə “Tərəqqi ” medalı ilə təltif olunmuşdur.
Laura Stefanak
Laura Stefanak (xorv. Laura Štefanac; d. 1998, Zaqreb, Xorvatiya) – Xorvat Paralimpiya üzrə atlet.
Haqqında
O, 2017-ci ildə Samsunda karlar arasında nizə atmaq üzrə qızıl medal qazanmışdır. 2014-cü ildə Trabzonda və 2016-cı ildə Karlsruedə keçirilən yeniyetmələrarası Avropa çempionatında 3 qızıl və 3 gümüş medal qazanmışdır.
O Zaqrebdə Aqram atlet klubunun üzvüdür.
Tacikistan Respublikası Ali Məclisinin Milli Şurası
Məclisi milli Məclisi Ali və ya Tacikistan Respublikası Ali Məclisinin Milli Şurası (Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон) — Tacikistan Respublikası Məclisi Ali Məclisinin (Ali Məclisinin) yuxarı palatası. Palatanın səlahiyyət müddəti 5 ildir.
Yerlərin tərkibi və paylanması
Tacikistan Respublikası Ali Məclisi Milli Şurası 33 üzvdən ibarətdir, onlardan 25-i Dağlıq Bədəxşan Muxtar Vilayəti, onun şəhər və rayonları, Suğd və Xatlon bölgələri və onların şəhərlərindən olan deputatların birgə iclaslarında gizli səsvermə yolu ilə seçilir. və rayonlar, Düşənbə şəhəri və onun rayonları, respublika tabeliyindəki şəhər və rayonlar. Ştatın bütün inzibati-ərazi vahidlərinin bərabər sayda nümayəndələri var. Qalan 8 üzv birbaşa Tacikistan Respublikasının Prezidenti - dövlət başçısı, Konstitusiyanın qarantı və ölkənin Silahlı Qüvvələrinin Ali Baş Komandanı tərəfindən təyin edilir. Milli Şura (Məclisi Milli) üzvlərinin, həmçinin Nümayəndələr Palatasının (Məclisi Namoyandagon) üzvlərinin səlahiyyət müddəti 5 ildir. Bu müddətdən sonra yeni seçkilər keçirilir. Milli Şuranın səlahiyyətlərinə və Nümayəndələr Palatasının səlahiyyətlərinə yeni Ali Məclisin (Məclisi Oli) işə başladığı gün xitam verilir.
Vladimir Adjamov
Vladimir Kasumoviç Adjamov ( 24 aprel 1955, Tbilisi, GSSR) — rus balet artisti və rejissoru. Rusiyanın əməkdar artisti (1995) klassik rəqqas.
Tacikistan Respublikası Ali Məclisinin Milli Şurası
Üzvlük tələbləri
Seçkilər zamanı 35 yaşına çatmış və ən azı bir ali təhsili olan Tacikistan Respublikası vətəndaşı Tacikistan Respublikası Ali Məclisi Milli Şurasının üzvü seçilə bilər. Tacikistan Respublikasının keçmiş prezidenti statusuna malik olan bir şəxsin (səlahiyyət müddəti bitdikdə, seçkilərdə məğlub olduğu və ya prezidentin könüllü istefa etdiyi halda, könüllü olaraq bu hüquqdan imtina etmədiyi təqdirdə) Milli Şuranın ömürlük üzvü olmaq hüququ vardır.
Vladimir Adjamov
Həyatı
24 aprel 1955-ci ildə Tbilisidə yezidi ailəsində anadan olub, orada müəllimləri D. Metreveli və S. Vekua ilə balet təhsilinə başlayıb. , Sonra Leninqrad Xoreoqrafiya məktəbində təhsilini davam etdirdi. Kolleci bitirdikdən sonra Adjamov Oleq Vinoqradovun dəvəti ilə Malı Teatrını seçdi. Vladimir Adjamov 19 yaşında dünya səviyyəsində tanınıb və artıq 30 ildir məşhur rəqqasdır. Rəqqasın repertuarında həm klassik, həm də müasir tamaşalarda 40-dan çox baş rol var. Partilərin ilk ifaçısı: Romeo; Şahzadə ("Zoluşka"), Florindo ("İki Ağanın qulluqçusu"), Orfey ("Orfey və Evridis", Karl ("Oğurlar"), Mankurt ("Dönenbay quşu haqqında əfsanə"), Qu ("Çirkin ördək balası") və s.
Tacikistan Respublikası Ali Məclisinin Milli Şurası
Üzvlük tələbləri
Milli Şura üzvləri hökumət və nazirlər kabinetinin üzvləri, hakimlər, hüquq-mühafizə orqanları (Daxili İşlər Nazirliyi, Baş Prokurorluq və başqaları), hərbi qulluqçular və konstitusiya qanunlarında nəzərdə tutulmuş digər şəxslər seçilə bilməzlər. Bundan əlavə, eyni şəxs eyni vaxtda həm Milli Şuranın, həm də Nümayəndələr Palatasının deputatı ola bilməz. Həmçinin Milli Şuranın üzvü ikidən çox nümayəndə orqanının deputatı ola bilməz.
Vladimir Adjamov
Həyatı
1974-cü ildən mütəmadi olaraq dünya turnelərinə çıxıb, müxtəlif festivallarda həm ifaçı, həm də münsiflər heyətinin üzvü kimi iştirak edib. Yaradıcılıq həyatı boyu Vladimir Adjamov O.Vinoqradov, N.Boyarçikov, N.Dolquşin, B.Eifman, Q.Aleksidze, L.Lebedev, V.Karelin, Q.Kovtun, E.Smirnov və bir çox məşhur xoreoqraflarla işləmişdir. Onun demək olar ki, hər bir əsəri həm tamaşaçıların, həm də balet tənqidinin marağına səbəb olub. Rəqqasın iştirakı ilə bir çox tamaşalar ilin ən yaxşı əsərləri adlandırıldı: "Mankurt", "Soyğunçular", "Makbet", "Ustad və Marqarita", "Çirkin ördək balası", "Səyahətçi", "Sakit Don", "Rus faununun faciəsi". 1993-1994-cü illərdə V.Əcəmov ilin ən yaxşı rəqqası kimi tanınıb. 1996 -cı ildə ən yaxşı kişi balet partiyasına görə "Qızıl Soffit" Mükafatının qalibi seçilib. 2000-ci ildən V.Əcəmov “Zamanla uçmaq” yaradıcılıq birliyinin prezidenti və bədii rəhbəridir.
Zərəngiz Tağızadə
Zərəngiz Əliqulu qızı Tağızadə — Azərbaycanın Əməkdar həkimi, tibb elmləri doktoru, professor.
Həyatı
Zərəngiz Tağızadə 1927-ci ilin mart ayının 16-da Bakı şəhərində ziyalı ailəsində anadan olmuş, 1933-cü ildə Bakı şəhərinə yüksək təlimi ilə seçilən 156 saylı orta məktəbə daxil olaraq 1943-cü ildə oranı fərqlənmə attestatı ilə bitirmişdir. Qəlbində həkim olmaq istəyi Zərəngiz xanımı tibb instituna gətirmiş və qəbul imtahanlarını müvəfəqiyyətlə verərək N. Nərimanov adına Azərbayjan Dövlət Tibb İnstitutunun Müalicə-profilaktika fakültəsinə daxil olmuşdur. Çalışqanlığı və ciddiliyi ilə digər tələbələrdən seçilən Zərəngiz xanım təhsil aldığı illəridə böyük uğurlar qazanmışdır. Bütün imtahanlardan yanlız əla qiymətlər alan Zərəngiz xanım dövrünün ən yüksək təqaüdü olan və çox az miqdar tələbəyə nəsib olan Stalin təqaüdünə laiq görülmüşdür. Ciddi olmaqla yanaşı təşkilatçılıq qabiliyyətini nəzərə alaraq fakültə Komsomol Komitəsinin katibi seçilmişlər. Hələ tələbə ikən elmi işlərə böyük maraq göstərən və tələbə elmi cəmiyyətinin fəal üzvü olan Zərəngiz xanım professor M. Mirqasımovun rəhbərliyi altında "Serroz iltihabın" araşdırmasına dair eksperimentlər aparmış və almış olduğu nəticələr haqqında elmi konfranslarda maraqlı məruzələr etmişdir.
1948-ci ildə institutu fərqlənmə diplomu ilə bitirdikdən sonra onu Tibb İnstitutunda professor Emin Əfəndiyevin rəhbərlik etdiyi "Daxili Xəstəliklərin Propedevtikası" kafedrasında ordinatoraya qəbul etmişlər. 1952–55-ci illərdə həmin kafedrada baş laborant vəzifəsində işləmiş, 1955-ci ildə isə elmi işlərini davam etdirmək məqsədilə aspiranturaya daxil olmuş və görkəmli kardioloq, akademik Cahangir Abdullayevin rəhbərliyi altında elmi tədqiqat işlərinə başlamışdır. 4 il müddətində gərgin əməyi öz bəhrəsini vermişdir. Zərəngiz xanım apardığı elmi axtarışlarını yekunlaşdıraraq 1959-cu ildə "Müxtəlif müalicə üsullarından asılı olaraq tireotoksikozlu xəstələrdə hemodikamikanın dəyişməsi" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müvəffəqiyyətlə müdafiə etmişdir.
Gənc alim 1961–1967-ci illərdə Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının "Eksperimental və Kliniki Təbabət" İnstitutunda "Kardiologiya" şöbəsində baş elmi işçi, 1967–1969-cu illərdə isə orada "Koronar xəstəliklər" laboratoriyasının müdiri vəzifəsində işləmişdir.
Xüsusi istedada malik olan gənc alimin elmi axtarışlar diapazonu daha da genişlənmişdir. Kardioloq kimi yetkinləşən gənc alim hesab edirdi ki, ürək xəstəliklərinin kökündə dayanan əsas amil endokrin sistemində baş vermiş dəyişiklik durur. Bu istiqamətdə sistematik axtarış aparan Zərəngiz xanım elmi işlərini yekunlaşdıraraq 1967-ci ilin mayında "Qalxanvari vəzin müxtəlif funksional vəziyyətlərində ateroskleroz və qanın laxtalanması" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir.
Həyatını tibb elminin inkişafına həsr etmiş, minlərlə xəstələrə şəfa verən, ailələrə sevinc bəxş edən Zərəngiz xanım təhsil aldığı və ömrünün sonuna qədər çalışdığı Azərbaycan Tibb Universitetinin tarixində də özünə məxsus yer tutmuşdur. Zərəngiz xanım kardiologiya üzrə tibb elmləri doktoru və professoru kimi yüksək elmi ad və dərəcə almış ilk azərbaycanlı qadındır.
Zərəngiz xanım Tağızadə 1969-cu ilin oktyabrından ömrünün sonunadək Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetinin "Daxili Xəstəliklər" kafedrasının professoru vəzifəsində çalışmışdır. O, IV-V-VI kurs tələbələrinə və intern-həkimlərə azərbaycan və rus dillərinlə daxili xəstəliklərin müxtəlif şöbələrindən (ürək-damar, ağ ciyər, həzm sistemi, qan xəstəlikləri, professional xəstəliklər və s.) mühazirə oxumaqla yanaşı praktik məşğələlər də aparmışdır.
İşlədiyi illərdə 150-yədək çap olunmuş elmi işlərin, o cümlədən 2 dərs vəsaiti və 6 metodiki tövsiyənin müəllifi olmuşdur. Onun elmi işləri əsasən ürək-damar xəstəliklərinə (ürəyin işemik xəstəliyinə, miokard infaktına, respublikada ürək-damar xəstəliklərinin yayılmasına), şəkərli diabetin, qalxanvari vəzin ürəyə, qanın laxtalanmasına təsirinə, herontoloci məsələlərin (ürəyə süni ritm aparatının tətbiqi, antioksidantların, antianginal və reoloci preparatların aterosklerozun gedişinə təsirinin) öyrənilməsinə həsr olunmuşdur.
Zərəngiz xanım uzun illər Azərbaycan Tibb Universitetinin müdafiə şurasının üzvü olaraq 20-dan çox doktorluq və namizədlik dissertasiyalarına opponentlik etmişdir. Həmçinin Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyası tərəfindən müdafiə olunmuş namizədlik və doktorluq dissertasiyalarına rəy vermişdir. Azərbaycan Respublikası Kardioloqlar Cəmiyyətinin Rəyasət heyətinin üzvü, Səhiyyə Nazirliyinin 4-cü Baş İdarəsinin məsləhətçisi olmuşdur.
Kardiologiya üzrə miokard infarktının fəsadlarının proqnozlaşdırılması, tireotoksikozlu xəstələrdə aterosklerozun əmələ gəlməsi məsələləri ilə məşğul olan tibb elmləri doktoru, professor Zərəngiz Tağızadə fəaliyyəti dövründə 5 monoqrafiya, 70-dən artıq elmi məqalənin müəllifi olmuşdur.
Zərəngiz xanım elmi-praktiki fəaliyyətinə görə "Səhiyyə əlaçısı" nişanına, "Əmək veteranı" və Azərbaycan Respublikasının "Əməkdar həkim"i adına layiq görülmüşdür.