cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gəncə Dövlət Tarix-Mədəniyyət Qoruğu
Haqqında
Qoruğun nəzdində arxeoloji qazıntılar və kəşfiyyat xarakterli axtarışlar zamanı qoruq ərazisindən aşkar edilmiş, eyni zamanda əhalidən əvəzsiz olaraq toplanmış Gəncə sənətkarlarının hazırladığı özünəməxsus naxışları, yazıları və ustaların möhürləri olan saxsı, küp, ayrı-ayrı qab nümunələri və fayans qab nümunələrindən, mis pullardan, mis və saxsı məişət əşyaları, tirmə parça və s. məişət əşyalarından ibarət fond muzeyi təşkil olunmuşdur. Bu muzeydə Gəncənin orta əsr sənətkarlığını əks etdirən 300-dən çox eksponat toplanmışdır. Bu eksponatların hamısı invertar nömrəsi ilə qəbul kitabına daxil edilmişdir. Qoruq işçiləri vaxtaşırı məktəblərdə təşkil edilən tədbirlərdə muzeyimizdə yerləşən eksponatların sərgisini keçirir. Muzey eksponatlarının qəbulu, qorunması yerləşdirilməsi işi ciddi rejim əsasında qurulmuşdur.
Premçand
Premçand — hind yazıçısı, publisist. Urdu və hind dillərində yazmışdır. Premçand urdu və hind ədəbiyyatında tənqidi realizmin banisidir. İlk hekayələr kitabı ("Vətən məhəbbəti", 1909-cu il) Böyük Britaniya müstəmləkə orqanları tərəfindən yandırılmışdı. Müstəmləkəçiliyin, orta əsr geriliyinin, dini fanatizmin ifşası və mübarizəsi yaradıcılığının əsas mövzularıdır. "Məhəbbət xanəgahı" (1922-ci il), "Meydan" (1925-ci il), "Döyüş meydanı" (1932-c il), "Qurbanlıq inək" (1936-cı il) romanlarının, "Yeddi şanagüllə" (1917-ci il), "Döyüş yolu" (1932-ci il) hekayə toplularının və s. müəllifidir.
Lactarius deliciosus
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid göbələk növü. IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Nəsli kəsilməyə həssas olanlar" kateqoriyasına aiddir – VU D2. Nadir növdür.
Qısa morfoloji təsviri
Meyvə cismi torpaqda inkişaf edir. Papaqcıq 3-10sm cavan dövründə qabarıq, sonradan səthi qıfvari çökmüş, narıncı, sarı-narıncı, hamar, zəif selikli, konsentrik zonalıdır. Lövhələr sarımtıl-narıncı, sıx, qovuşan və ya ayaqcığa doğru bir qədər sürüşəndir. Lövhəciyə toxunduqda çıxan süd şirəsi şirintəhərdir, rəngi narıncı, havanın təsirindən yaşıllaşandır. Ayaqcıq 2-8 x 2-2,5 sm silindrik, içiboş, papaqcıq ilə həmrəngdir. Yüksək keyfiyyətli yeməli göbələkdir.
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
İynəyarpaqlı ağacların simbiotrofudur. Meyvə cismi avqust-sentyabr aylarında inkişaf edir.
Yayılması
Göygöl Dövlət qoruğunun iynəyarpaqlı meşələrində rast gəlinir.
Sayı və tendensiyası
Populyasiyasıyanın sayı azdır.
Mühafizə tədbirləri
Yeməli göbələk olduğu üçün kütləvi toplanmasına məhdudiyyət qoyulması məqsədəuyğundur.
Erigeron hultenii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Casey Kasem
Kemal Amin "Casey" Kasem — amerikalı aktyor və aparıcı.
Həyatı
27 aprel 1932-ci ildə doğulmuşdur.
15 iyun 2014-cü ildə vəfat etmişdir.
Simlyansk su anbarı
Simlyansk su anbarı — Don çayı üzərində yerləşən su anbarı. İnzibati cəhətdən Volqoqrad və Rostov vilayətləri ərazisində yerləşir. Tikinti işləri 1948-ci ildə başlanmışdır. Tiktinti işləri 1952-ci il Simlyansk şəhəri yaxınlığında çayın qarşısına atılan bənd sayəsində yaradılmışdır. Su anbarının tam su ilə doldurulması 1953-ci ilə təsadüf edir. Su anbarının illik su axını 29–18 m³ təşkil edir.
Su anbarının ümumi su tutumu 23,85 km³ təşkil edir. Bunun isə 11,5 km³ faydalı su ehtiyatıdır. Su anbarının səthinin sahəsi 2 700 km²-dir. Anbarın ən enli hissəsi 38 km, maksimal dərinliyi isə 30 metrdir
Su anbarının 67% Volqoqrad, 33 % isə Rostov vilayəti ərazisində yerləşir. Su anbarına 10 çay tökülür. Orta çoxillik du sərfiyyatı 650 m³/s təşkiledir. Aşağı Fon çsyına buraxılış 400 – 450 m³/s-dir.
Su basma ərazisi
Su anbarının tikintisi ilə əlaqədar 263,6 min. ha-dlr. Bu sahənin 9,6 min hektarı bağça və bostan, 0,7 min hektar bağ və üzümlük, 30,1 min hektar ərazi isə meşə və kolluqlardan ibarətdir. Su anbarı tikintisi zamanı 164 kənd və Kalaç-na-Donu şəhərinin bir hissəsi suyun altında qalmışdır. Ümumilikdə 13 716 nəfər köçürülməli olmuşdur. Ümumilikdə 1 644 tikili su altınfa qalmışdır. Anbarın su ilə doldurulması zamanı Xəzərlərə məxsus olan qala-şəhər (Sarkel) suyun altında qalmışdır.
İstifadəsi
Su anbarı irriqasiyada mühüm rol oynanır. Anbardan Volqoqrad istiqamətində Don magistral su kanalı çəkilmişdir. Su kanalı öz növbəsində 2 km³ su ötürmə qabiliyyətinə malikdir. Mühüm limanları: Volqodonsk, Kalaç-na-Donu. Su anbarının yaxınlığında Rostov AES yerləşir.
Allüvial düzənlik
Allüvial düzənlik ― çay dərələrində, onların mənsəb hissələrində və ya yer səthinin çökək sahələrində çay çöküntülərindən əmələ gəlmiş düzənlik. Allüvial düzənliklərə misal olaraq Volqa, Dnepr çaylarının geniş allüvial terraslarını: dərə düzənliklərini, Xuanxe, Nil, Volqa, Hind və s. çayların mənsəb hissələrindəki delta düzənliklərini, Lombardiya, Mesopatamiya, Böyük Çin, Kür- Araz və başqa ovalıqları göstərmək olar.
Seminariya
Seminariya — Orta səviyyəli təhsil ocağı.
fransız sözü olub təlim-tərbiyə müəssisəsi deməkdir. İlk dəfə 1684-cü ildə Fransanın Reyms, daha sonra 1695-ci ildə Almaniyanın Halle şəhərində yaradılmışdır. Tarixə nəzər salsaq, seminariya Qərbi Avropada və Rusiyada xüsusi orta ixtisas məktəblərindən biri olub və əsasən dini təhsil verib. Sonralar ibtidai sinif müəllimi hazırlamaq üçün seminariyalar yaradılıb. Rusiyada ilk müəllimlər seminariyası XVIII əsrin axırlarında – 1779-cu ildə Moskvada açılmışdır. 1876-cı ildə yaradılmış Qori Seminariyası Zaqafqaziyada, o cümlədən Azərbaycanda təhsilin, elm və mədəniyyətin inkişafına güclü təsir göstərmişdir.
Həyat (qəzet)
"Həyat" qəzeti — Azərbaycan mətbuat tarixində mühüm rolu olmuş gündəlik ictimai-siyasi, iqtisadi və ədəbi qəzet.
Tarixi
1905-ci il yanvarın 9-da Peterburqda çara ərizə ilə müraciət etməyə toplaşmış dinc nümayişçilərin gülləbaran edilməsi ilə başlayan və bütün Rusiya ərazilərinə yayılan inqilab iri sənaye mərkəzlərindən olan Bakıda da ciddi etirazlarlaç siyasi gərginliklərlə müşayiət olunurdu. Şəhərdə tətil və nümayişlər başladı.
"Həyat" qəzeti nəşrə 1905-ci il iyunun 7-də başladı. “Həyat”ın fəaliyyətə başladığı ilk iki  ayda - iyun  və iyul  aylarında Bakıdakı  sənaye müəssisələrinin dörddəüç hissəsini tətil bürüdü. Çar quruluşu idarəsinin zəifləməsindən istifadə edən Tiflis və Bakıda özlərinin  siyasi mərkəzlərini yaratmış Daşnaksütun Partiyasının üzvləri və Erməni Milli Şurasının nümayəndələri açıq-aşkar yerli  müsəlman əhalisinə, Azərbaycan xalqına qarşı terror və təxribat törədirdilər. Ermənilərin Bakıda, Naxçıvanda, Qarabağda və Zaqafqaziyanın azərbaycanlılar yaşayan hissəsində törətdikləri qətliamlar sistemli şəkil almışdı.
1905-ci ilin fevral ayının ilk ongünlüyündə Bakıda qırğınlar törədildi, dinc əhali dəhşətli günlər yaşadı. Beləbir ağır şəraitdən çıxmaq üçün informasiya və təbliğat vasitəsinə ciddi ehtiyac var idi. Zamanın tələblərinə uyğun olaraq, gündəlik qəzet nəşr etmək məsələsi Azərbaycan ziyalılarını düşündürürdü. 1905-ci ilin martın 15-də Azərbaycan xalqının həyatında geniş fəaliyyət sferası ilə dərin iz buraxmış, mesenant Hacı Zeynalabdin Tağıyevin mənzilində toplaşmış ziyalılar  bir  çox önəmli  məsələlər kimi gündəlik qəzet nəşr etməyi də müzakirə etdilər.
İlk nömrəsi
1905-ci il aprelin  16-da  dövrün  görkəmli  ziyalıları  Əli bəy Hüseynzadə və Əhməd bəy Ağaoğlu Peterburq baş Mətbuat İdarəsinə "Həyat" adlı qəzet nəşr etmək istəyini ərizə ilə bildirdilər. H.Z.Tağıyevin böyük nüfuzu və işəqarışması ilə 1905-ci il aprelin  22-də Qafqaz Canişini Vorontsov Daşkov "Həyat"ın nəşrinə icazəverdi. Lakin "Həyat"ın ideya-siyasi məzmunu ikiqat senzuraya məruz qaldı. Beləki, qəzetin dərc etdiyi  mühüm əhəmiyyətli  yazılar rus dilinə tərcümə edilib. Tiflis Senzura Komitəsinə göndərildi. Qəzetin  məzmunu, ideya  istiqamətləri milli mövqedədayanan Əlimərdan bəy Topçubaşov (naşir), Əli bəy Hüseynzadə (baş redaktor) və Əhməd bəy Ağaoğlu (1905-ci ilin axırlarınadək baş redaktor) tərəfindən həyata keçirilirdi.
Nəşrinə qarşı təzyiqlər
"Həyat"a qarşı təzyiq və təhdidlər, senzorun ağır şərtləri qəzetin nəşrinin ilk aylarında özünü açıq büruzə verirdi. İlk sayının çıxmasından ay yarım sonra erməni senzorların təhriki ilə Senzura Komitəsinin sədri Qallel "Həyat"ın çapının dayandırılması üçün Qafqaz canişinliyinə müraciət etdi. Senzura Komitəsi qəzeti və onun redaktoru Əhməd bəy Ağaoğlunu "panislamist ideyaların alovlu pərəstişkarı", "bütün müsəlmanların xəlifəsi sayılan türk sultanının nüfuz və qüdrətinin artması tərəfdarı" kimi qələmə verdilər. Digər tərəfdən "Həyat"ın yaradıcı heyəti "qatı islam tərəfdarları" kimi günahlandırılır və anti-erməni təbliğatı nəticəsində Qafqazda müsəlman fanatizminin alovlanacağı iddia edilirdi.
Senzura Komitəsinin Qafqaz Canişinliyinə müraciətində Əli bəy Hüseynzadənin və Əhməd bəy Ağaoğlunun "islamın təmizliyi və ilkinliyini qorumaq üçün" çarizmə və ruslara qarşı barışmaz mövqedə dayanması da qeyd olunurdu. Ermənilər Əli bəy Hüseynzadənin və Əhməd bəy Ağaoğlunun real bir qüvvə kimi formalaşmasından qorxurdular.
İlk sayı və yayılması
"Həyat"ın ilk sayında dərc olunan "Qəzetimizin məsləki" sərlövhəli məqalədə mətbuatın xalqın həyatında, cəmiyyətin inkişafında önəmi qeyd olunurdu: "Baş məqalədə göstərilirdi ki, Qərb ölkələrində, hətta əhalisi 4-5 milyon nəfər olan ölkələrdə 300-400 qəzet buraxılır. Mədəni millətlər qəzeti "bəşəri ehtiyacların ən zərurilərindən" sayırlar. Həmin ölkələrdə insanlar qəzet oxumağı öyrəniblər, çaysız-çörəksiz dolana bilmədikləri kimi, qəzetsiz də keçinə bilmirlər. Mətbuatın cəmiyyətin inkişafında, xalqın maariflənməsi və tərəqqisindəki rolu barədə belə qiymətləndirilirdi: "İnsan üçün munis bir yoldaş, xeyirxah bir müəllim, nafiz bir məktəbdir, həm də zillətdə qalanlara doğru yolu, hidayət yolunu göstərir".
"Həyat" qəzeti təkcə Qafqazda deyil, eləcə də, Volqaboyunda, İranda və Türkiyədə də yayılırdı. Əli bəy Hüseynzadə "Həyat" qəzeti və "Fyuzat" dərgisi ilə Azərbaycanda milli məfkurənin, türkçülük hərəkatının genişlənməsində böyük rol oynamışdır. "Həyat" qəzetinin əsas məqsədi Azərbaycana, Azərbaycan xalqına və türkçülüyə xidmət etmək idi.
Əli bəy Hüseynzadənin ümumtürk ədəbi dili konsepsiyası
thumb|262x262px|Əli bəy Hüseynzadə Nəşrinin ilk sayından sonra "Həyat" dili müzakirə obyektinə çevrildi. Qəzetində dil məsələlərində Əli bəy Hüseynzadənin seçimi fərqli idi və bu yanaşma sistemi ümumtürk ədəbi dil konsepsiyasına əsaslanırdı. Azərbaycanda ümumtürk ədəbi dil konsepsiyasını ortaya qoyan, bu ideyanı praktiki baxımdan öz əsərlərində işlədən və müdafiə edən Əli bəy Hüseynzadə idi. Türk xalqlarının milli-mənəvi birliyinə nail olmaq üçün Əli bəy Hüseynzadə ümumtürk ədəbi dilinin qaydalarının işlənib hazırlanması və orta məktəblərdə, mətbuatda işlənməsini vacib hesab edirdi. Ortaq türk dili ideyası ilə bağlı polemika XX əsrin əvvəllərində daha da güclənmişdi. Əli bəy Hüseynzadəyə görə, ədəbi dil millətin mövcud olması və yaşaması üçün vacib şərtlərdən biri idi. O, fikrini əsaslandıraraq yazırdı:
"Həyat"ın yaradıcı heyəti
"Həyat" nəşr olunduğu qısa müddətdə Azərbaycan ziyalılarını və ədəbi-ictimai və siyasi fikir tarixində özünəməxsus yer tutan şəxsiyyətlərini öz ətrafında topladı. Qəzetin 36 nəfər daimi yazar-müəllifi var idi. Əli bəy Hüseynzadə, Əhməd bəy Ağaoğlu, Həsən bəy Zərdabi, Abbas Səhhət, Məhəmməd Hadi, H.S.Ayazov, Üzeyir Hacıbəyov, Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev, Mirzə Ələkbər Sabir, Nəriman Nərimanov, M.Hacınski, M.Ə.Şeyxzadə, Sultan Məcid Qənizadə, Axund Əbuturaboğlu qəzetim daimi yazarlarından idi.
M.Ə.Sabirin məşhur "Müsəlman və erməni vətəndaşlarımıza" şeiri və "Bir məclisdə on iki kişinin söhbəti" satirası və başqa əsərləri "Həyat" qəzetində çap olunmuşdur. Sabirin redaksiyaya gönədərdiyi məktubunda deyilirdi ki, şair bu şeiri Məhəmməd Həsən Tahirovun qəzetdə çıxan məqaləsindəki "Hər birimiz bu qəzetəni oxuyub, istiqbalımız üçün iş görməliyik" şüarından ruhlanaraq yazmışdır. Azərbaycan romantik ədəbiyyatının banilərindən olan Məhəmməd Hadi ilk mətbu əsərlərini “Həyat”da dərc etdirmişdi. Şairin "Bəyani-həqiqət" adlı məqaləsi qəzetin 1905-ci il 24 iyul tarixli sayında çap olunmuşdu. 1906-cı ildə Kürdəmirdə və sonra Həştərxanda ikən Hadi bir-birinin ardınca “Həyat”a məqalə və şeirlər göndərmişdi. Bu yazılarında şair maarif və mədəniyyəti təbliğ edir, "elmi-əbda"nın inkişafından danışır, Azərbaycan mahallarının, əhalinin mədəniiqtisadi vəziyyətini təsvir etməyə çalışırdı. “Həyat”da çap olunmuş "Tələbəlik xatiratımdan" (1906-cı il aprel) şairin tərcümeyi-halını, xüsusilə uşaqlıq və gənclik illərini öyrənmək mümkündür. 1906- cı ildən etibarən isə Hadi "Fyuzat" dərgisində çalışmağa başlamışdı. Azərbaycan xalqının görkəmli ədibi Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev hekayələrini “Həyat”da dərc etdirmişdi. "Ayın şahidliyi", "Ata və oğul" hekayələri müxtəlif vaxtlarda bu qəzetin səhifələrində oxuculara ərməğan edilmişdi.
XX əsrin əvvəllərində Azərbaycanın mədəni həyatında, ictimai-siyasi, bədii-estetik fikrin inkişafında şərəfli yer tutmuş Üzeyir Hacıbəyli də öz publisistik yazıları ilə “Həyat”da oxucularla təmas qurub. 1905-ci ildə Bakıya köçən Üzeyir bəy Hacıbəyli "Həyat"ın 17 sentyabr 1905-ci il tarixli sayında "Bir xanım əfəndinin bizlərə hüsni-təvəccahi" başlıqlı məqaləsi nəşr olunmuşdur. Bu məqalə əvvəl Peterburqda çıxan "Novoya vremya", sonra isə Bakıdakı rusca nəşr olunan "Baku" qəzetində Maqda Neyman adlı jurnalistin erməni-müsəlman davasına həsr etdiyi yazıya cavab idi. M.Neyman yazısında azərbaycanlılar barəsində böhtan yazmışdı. Məsələn, o göstərmişdi ki, ''Teymurləng ordusu nəslini (yəni azərbaycanlıları) Şimali Amerikanın "qırmızı dəri" vəhşilərini mədəniləşdirmək namümkündür... Bu yırtıcıların təbiəti-cinsiyyətinə mədəniyyətin bir təsiri olarmı?''" Heyranedici cəhət budur ki, Üzeyir bəy hələ 20 yaşı tamam olmamış M.Neyman kimi "jurnalistlərə" kəskin və tutarlı cavab vermiş, Azərbaycan türklərinə atılan bu böhtanı bəzi millətlərin "türk-islam" birliyindən qorxaraq ortaya atdıqlarını yazmışdı.
Qeyd edək ki, Ü.Hacıbəyli "Həyat" qəzetində 3 ay tərcüməçi kimi işləmiş, sonra fəaliyyətini "İrşad" qəzetində davam etdirmişdi. Ədəbiyyat tarixinin tədqiqatçıları tərəfindən "Azərbaycana ən çox xidmət edən pedoqoq" kimi xatırlanan Sultan Məcid Qənizadə də vaxtaşırı publisist yazıları ilə "Həyat"da çıxış edirdi. "Lüğəti-rusi türki", "Rus dilinin dilmancı", "Rus dilinin müəllimi", "Əlifbayi-mütəhərriki", "Kilidi-ədəbiyyat", "Lüğəti-türki və rusi" kitablarının müəllifi olan Qənizadə ölkənin maarifçi zümrəsinin tanınmış siması idi. XX əsrin əvvəllərində S.M.Qənizadənin dərslik və lüğətinə tələbat o qədər qüvvətləndi ki, gənc dilşünas alim bu kitabları təkmilləşdirib, yenidən çap etdirdi. "Həyat" qəzetində dil mübahisələrinə qatılan S.M.Qənizadə bu mövzuda bir neçə məqalə yazmışdı.
"Həyat"ın 10 noyabr 1905-ci il tarixli sayında "Hansı dil ilə yazmalı" məqaləsində Ə.Hüseynzadənin ümumtürk dil konsepsiyasına qarşı çıxır, fikirlərini çox incə şəkildə əsaslandırırdı və Şirvanda "Həyat"ı oxuyub başa düşməyən şikayətçinin dili ilə yazırdı: A kişi, elə dil ilə yazırlar ki, oxuyanda adamın dişləri tökülür. Axı mühərrirlər qanmalıdır ki, bunu öz dilimizlə yazsınlar ki, xalq oxuyub anlasın.
S.M.Qənizadə oxucunun rəyi ilə söhbətə müdaxilə edərək məqaləni öz düşüncələri əsasında tamamlayır: ''Axır özünüz insaf və mürvət ediniz: kasıbın birisi həzar zəhmət ilə para qazanıb özünün və ailəsinin boğazından ildə 6 rubl kəsir ki, qəzetə oxuyub dünya hadisatından məlumat cəm etsin. Dörd səhifəlik süfrəni açıb qabağına qoyur. Yemək çox, lakin heç birini həzm edə bilmir.'' “Həyat”ın əsas yaradıcı simalarından biri də böyük mütəfəkkir, milli teatr və mətbuatımızın yaradıcısı Həsən bəy Zərdabi idi. Onun bu qəzetdə çoxsaylı yazıları dərc olunmuşdu. Mədəniyyətə, maarifə, cəmiyyətin müxtəlif sahələrinə, təbiətə, tibbə və heyvanlar aləmi barəsində Zərdabi xeyli sayda publisistik məqalə nəşr etdirmişdi.
Vətən insanın evidir. Necə ki, evində hər bir şeyə ixtiyarın var, necə ki, evin bədbəxtliyi səni qəm dünyasına mübtəla edir, xoşbəxtliyi şad edir, elə də özün üçün Vətən bildiyin məmləkətdə ixtiyarın gərəkdir ola, onun bədbəxtliyi gərək ürəyini dağlaya, xoşbəxtliyi səni şad-xürrəm edə. N.Nərimanovla yanaşı, “Həyat”da "Dərviş" imzası ilə felyetonlar çap etdirən Nəcəf bəy Vəzirov da çalışırdı. O, qəzetdə "Balaca mütəfərriqə" başlığı altında "Dərviş" imzası ilə 50-dən çox felyeton çap etdirmişdi. N.Vəzirov çap etdirdiyi ədəbi-bədii əsərlərdə cəhalətin və islam fanatizminin, mövhumatm törətdiyi nəticələri tənqid edirdi. "Həyat"ın 21 iyun 1905-ci il tarixli sayında dərc etdirdiyi felyetonda müəllif yazırdı: Ömrümdə hər nə şikayətim varsa, hamısı o məni təngənəfəs edən cəhalətdir. Xudaya, nə vaxt o zülmətdən xilas olacağıq?
Yoba
Yoba (Yaponca mənası: "ikiqat diş") — əyri dişlər
Yaponiyada qadın gözəlliyinin atributu hesab olunan əyri dişlər "yoba" adlanır və qızlara xüsusi gözəllik verən məqam hesab edilir.
Yapon kişiləri hesab edirlər ki, yoba xanımları pişiklərə bənzədir.
Smilyan
Smilyan — Xorvatiyanın Lika dağlıq regionunda yerləşən kənd. Kənd Qospiç qəsəbəsinin 6 km şimal-şərqində və Zaqreb-Split şossesindən 15 kilometr uzaqlıqda yerləşir. Əhalisi 418 nəfərdir. Smilyan kəndi Nikola Teslanın anadan olduğu yer kimi çox məşhurdur.
Tesla
Tesla 10 iyul 1856-cı ildə Smilyan kəndində anadan olub.
Elektrik mühəndisi və ixtiraçı Teslanın anadan olmasının 150-ci il dönümünə görə Xorvatiyada Tesla xatirə kompleksinin rəsmi açılşı olub. Bu kompleksin tərkibinə onun bərpa edilmiş uşaqlıq otağı da daxildir. İndiki dövrdə Serb ortodoks kilsəsi ilə birlikdə Teslanın anadan olduğu ev və onun ətrafındakı ərazi  ixtiraçının həyatının ətraflı nümayiş olunduğu muzey və Teslanın ixtiralarının müxtəlif eksponantları ilə xatirə kompleksini təmsil edir. Yaxınlıqdakı binada qurultay salonu da var. İlk dəfə xatirə kompleksi 1956-cı ildə tikilib. Xorvatiya müharibəsi zamanı hələ də müəyyən olunmayan cinayətkarların açdığı atəş ilə baş verən yanğın nəticəsində binaların bir neçəsinə ziyan dəyib. Xorvatiya hakimiyyəti kompleksi yenidən bərpa etdirdi və 2006-cı ildə Xorvatiya, eləcə də Serbiyanın ən yüksək vəzifəli şəxslərinin iştirakı ilə xatirə kompleksinin açılışı oldu.
Covanni Benedetto Platti
Covanni Benedetto Platti — italyan bəstəkar və qaboyçu.
Səadət Cəmiyyəti
Bakı müsəlman Ruhani Cəmiyyəti "Səadət" — 1907-ci ildən Bakıda fəaliyyət göstərən və xalqın maariflənməsində, milli oyanışında mühüm rolu olmuş müsəlman xeyriyyə cəmiyyəti.
Tarixi və fəaliyyəti
"Səadət" cəmiyyəti 7 iyun 1907-ci ildə yaradılmışdır. Cəmiyyətin yaranması və fəaliyyətində görkəmli xeyriyyəçi, maarifpərvər Hacı Zeynalabdin Tağıyevin böyük rolu olmuşdur. "Səadət"in əsas məqsədi xalqı maarifləndirmək, onun mədəni inkişafında özünəməxsusluğunu qorumaq olmuşdur. Cəmiyyət köhnə üsullu məktəb və mədrəsələrin yenidən qurulmasına, təkmilləşdirilməsinə, onların yayılmasına, kitabxanalar, qiraətxanalar açılmasına çalışırdı.
Səadət məktəbi
1908-ci ildə cəmiyyət tərəfindən Bakıda açılmış "Səadət" məktəbində Fərhad Ağazadə, Üzeyir və Ceyhun Hacıbəyli qardaşları, Axund Molla Ağa Əlizadə, Molla Qədir İsmayılzadə, Məmməd Hənəfı Terequlov, Əli Hüseynov, Kərim bəy Məlikov və b. müəllimlik edirdilər. Məktəbin müdiri Əli bəy Hüseynzadə idi. Cəmiyyətin bütün məktəb proqramlarına Qori seminariyasının məzunu Fərhad Ağazadə rəhbərlik edirdi.
Cəmiyyətin fəaliyyətində mütərəqqi din xadimləri yaxından iştirak edirdilər. "Səadət" məktəbində dünyəvi fənlərlə (Azərbaycan, rus, fars, ərəb, alman və fransız dilləri, hesab, coğrafiya, rəsm, tarix, təbiətşünaslıq) yanaşı, ilahiyyat da tədris olunur, türkçülük və islamçılıq təbliğ edilirdi. "Səadət" cəmiyyəti Azərbaycanın bir sıra Ģəhərində məktəb və mədrəsələr açmış, Cənubi Azərbaycandan gəlmiş fəhlələrin uşaqları üçün Bakıda "İttihad", Tiflisdə isə "İttifaq" məktəbi təşkil etmişdi.
"Səadət" müsəlman ruhani cəmiyyəti idarə heyətinin sədri Axund Molla Ağa Əlizadənin Azərbaycan qəzetlərində dərc olunmuş müraciətində Bakıda fəaliyyət göstərən 400 şagirdi olan məktəbə yardım edilməsi xahiş olunurdu: "Biz, müsəlmanlar geridə qalmış xalqıq, bizə, ilk növbədə, maariflənmək lazımdır. Biz müsəlmanları yalnız məktəb xilas edə bilər. Bizə işıq saçan idarəyə hərtərəfli yardım göstərmək lazımdır. Gedin və mövcud olan məktəblərə dəstək verin. Gələcək nəslinizin sözün əsl mənasında ayılmasını istəyirsinizsə, məktəblərə yardım əlinizi uzadın" ("Kaspi" qəzeti, 1914, 31 yanvar). Cəmiyyət Azərbaycanda elmin və maarifin yayılmasında, azərbaycanlıların təhsil alması və savadlandırılmasında böyük rol oynamışdır. "Səadət" məktəbində təhsil almış bəzi azərbaycanlı mütəxəssislər sonralar ictimai-siyasi fəaliyyət göstərmiş, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti yarandıqdan sonra hökumətin tərkibinə daxil olmuşdular.
Akan–Maşu Milli Parkı
— Yaponiyanın Hokkaydo adasında yerləşən milli park. Akan–Maşu Milli parkı Daysetsudzan Milli Parkı ilə birlikdə Hokkaydo adasının ən qədim iki milli parkından biridir. Milli park 4 dekabr 1934-cü ildə qurulmuşdur.
Erigeron humilis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Akan–Maşu Milli Parkı
Akan xeyli sayda meşələrin və vulkanik kraterlərin yerləşdiyi ərazidir. Milli parkın sahəsi 904,81 km2 təşkil edir. Milli park kristal təmizliyinə malik göllərinə, isti bulaqlarına və böyük marimolarına görə tanınır. Bura Yaponiyada marimoların ölçüsünə görə diqqət çəkən yeganə yerdir.
Yerlər
Milli park iki hissədən ibarətdir: Kavayu və Akan.
Kavayu
Buradakı İo dağında və Kavayu onsenində təbii isti bulaqlar və kükürd fumarolaları vardır. Kaldera gölü olan Kussaro gölünün ətrafında Bihoro keçidi, Mokoto dağı və Nisibetsu dağı yerləşir. Gölün sahilində yerləşən Vakoto yarımadasında temperatur daha yüksəkdir və yarımada unikal flora və faunaya sahibdir. Milli parkdakı Masyu gölü kaldera göldür. Masyu gölü dünyada ən saf sulu göllərdən biridir, səthindən onun 40 metr dərinliyinə qədər baxmaq mümkündür.
Akan
Akan kalderası 20 km enindən olan böyük kalderadır. Kaldera Akan vulkanik kompleksinin bir hissəsidir. Akan vulkanik kompleksində milli parkın ən hündür nöqtəsi olan Meaken dağı (1.499 metr) yerləşir. Akan gölündə bokke adlandırılan qaynar palçıq da görmək olar. Çuruy adası göldə yerləşən 4 kiçik adadan biridir və adada Marimo Sərgi və Müşahidə Mərkəzi yerləşir. Meaken dağının ətəyində isə Onneto gölü yerləşir. Yaxınlığından Onneto Yunotaki adlı isti sulu şəlalə tökülür. Sokodaydan Penketo gölünü və Panketo gölünü müşahidə etmək olar. Hakuto dağı müşahidə məntəqəsi, Kikin dağı, Tsurumi keçidi və Akan gölyanı müşahidə məntəqəsindən gözəl mənzərələrə tamaşa etmək mümkündür. Akan çayı üzərində insanlar Akan gölündən Takimi Bricə axan Takiquti çayının mənsəbinə baxırlar. Milli parkda bundan başqa Dziro və Taro adlı göllər də vardır.
Melicytus flexuosus
(Melicytus flexuosus) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qorbuta
thumb|Azərbaycanın Milli yaylı-simli musiqi aləti Qorbuta — Azərbaycanın yeni ixtira olunmuş simli-mizrablı milli musiqi aləti. Alət 2015-ci ildə ixtiraçı-alim Qorxmaz Əlilicanzadə tərəfindən ixtira edilib.
Söz açımı
Qorbuta Azərbaycan mənşəli sözüdür. İxtiraçı Qorxmaz Əlilicanzadə aləti adının "Qor" ilk üç hərfi və Azərbaycanın milli atributu olan "buta" sözünün birləşməsi ilə adlandırıb.
Tarixi
Qorxmaz Əlilicanzadə 2015-ci ildə alətin ixtirası üzərində işlərə başlayıb. Bir neçə variant üzərində təcrübələr apardıqdan sonra 2016-cı ildə alət ərsəyə gəlib. Alətin ilk ustası Ağamir Məzahir oğlu Həsənovdur. Alət üzərində 2 il axtarış işləri aparılıb. Alət 2017-ci ilin dekabr ayında Xəzər Tv-nin "Xəzər Xəbər" səhər proqramında təqdim olunub. Buna baxmayaraq, ixtiraçı Qorxmaz Əlilicanzadə alətin üzərində təkmilləşdirmə işlərini davam etdirib. 2018-ci ildə isə alətin son variantı ərsəyə gəlib. Alətin sonuncu ustası Vaqif Özbək oğlu Orucovdur.
2019-cu ilin mart ayında Qorxmaz Əlilicanzadə tərəfindən ixtira olunmuş milli musiqi alətlərindən ibarət "Nur" instrumental ansamblı yaradılıb. "Qorbuta" simli-mizrablı musiqi aləti də bu ansamblın tərkibinə daxil edilib. Alətin ilk ifaçıları ustad ifaçı, Azərbaycanda kamança ifaçılığında ilk dəfə xalq çalğı alətləri üzrə Beynəlxalq müsabiqənin laureatı olmuş Ağagül Əmirulla oğlu Dadaşov və Səid Fuad oğlu Cabbarlı olub. 2019-cu ilin iyun ayında ARB Tv-nin "Səhər-səhər" proqramında "Nur" milli musiqi alətləri ansamblının təqdimatı olub. Ansamblın konsertmeysteri Mirmöhsün Mirhafiz oğlu Mirmöhsünzadədir. Ansamblın ilk solisti Əli İlham oğlu Səlimovdur.
2017-ci ilin mart ayının 24-də "Azərbaycanın Milli Musiqi Alətləri: keçmişimiz — bu günümüz" adlı elmi-praktiki konferans keçirilib. Milli Konservatoriyanın elmi nəşrində Humay Fərəcovanın eyni adlı məqaləsində Qorxmaz Əlilicanzadənin ixtiraları haqqında məlumat verilib. Həmin konferansın materialları elmi jurnal şəklində çap olunub. Bu jurnalda Qorxmaz Əlilicanzadənin ixtira etdiyi alətlər haqqında məqaləsi də dərc olunub. Bir sıra yerli media orqanlarında ixtiraçının alətləri barədə xəbər mətnləri, məqalələr və köşə yazıları yayımlanıb.
Quruluş və forması
"Qorbuta" Azərbaycan milli müsiqi alətlərinə, xüsusən də yaylı simli müsiqi alətlərinə aiddir.
İxtiranın məsələsi alətin səs akustikasının mükəmmələşdirilməsi, kökdən düşmə ehtimalının minimuma endirilməsi, ifa imkanlarının genişləndirilməsidir. Qarşıya qoyulan məsələ onunla həll olunur ki, onun üzərinə çəkilmiş, rezonator rolunu oynayan, nazik taxta üzlüklü materialdan olan membrandan çəkilmiş çanaqlı gövdədən, ona birləşmiş və müəyyən düzülüşlü simlər üçün pərdəsiz qoldan, qolun yuxarı hissəsinə birləşmiş, üzərində aşıxlar yerləşdirilmiş kəllədən, qol üzərində kiçik xərək və gövdənin membranı üzərində yerləşən böyük xərəkdən, gövdəyə bərkidilmiş, simləri kökləmək üçün tənzimləyicisi olan simsaxlayandan, dizdə və yerdə quraşdırma imkanı ilə yerinə yetirilmiş şişli dayaqdan ibarət olan, yaylı simli Azərbaycan musiqi alətində, ixtiraya əsasən, çanaqlı gövdə və qolun kəlləsi buta milli ornamenti şəklində, böyük xərək qövsvari şəkildə yerinə yetirilib, belə ki, qol ön tərəfdən yarım qövsvari, arxa tərəfdən dəyirmi şəkildə olub, çanaqla birləşən aşağı hissəsinin eni 50 mm, kəllə ilə birləşən yuxarı hissəsinin eni 40 mm, çanağın gövdəsinin uzunluğu 270 mm, eni 150 mm, olmaqla yerinə yetirilib, simsaxlayan isə simlərin sayına uyğun olan beş dəliyə malikdir.
"Qorbuta" yaylı simli musiqi alətində, aşıxlar metaldan, rezonator rolunu oynayan nazik taxta üzlüklü materialdan olan membrandan, çanaqlı gövdə qoz taxta materialdan yerinə yetirilib. "Qorbuta" yaylı simli musiqi alətinin çanaqı Azərbaycanın ənənəvi milli atributu olan buta şəklində hazırlanması alətin yalnız Azərbaycana məxsus olduğunu və milliyini qorunması məqsədini daşımaqla, həmçinin, buta formalı çanaq alətin səs akustikasının xeyli mükəmməlləşməsinə səbəb olmuşdur. Çanağdan çıxan səs təbii əks-səda, exo ilə ətrafa yayılır.
Buta şəklində hazırlanmış kəllədə yerləşdirilən aşıxların metaldan (dəmirdən) hazırlanması sayəsində simli alət rahat və tez köklənir, həm də simlərin taxilib-dəyişdirilməsində xeyli rahatlıq yaradır, bundan əlavə simli alət not-köklərini sabit saxlayır, kökdən düşmə ehtimalı minimuma endirilir.
Böyük xərəyin qövsvari, şəkildə yerinə yetirilməsi ilə beş simin simmetrik, dəqiq ölçülmüş, düzülüşü sayəsində ifaçı hər hansı bir simdə musiqi ifa edərkən digər simlər mane olmur.
Alətdə simlərin sayına uyğun olan beş dəlikli simsaxlayandan istifadə olunması alətin səsinin daha şəffaf və ifa imkanlarının genişlənməsinə səbəb olmuşdur.
"Qorbuta" yaylı simli alətində simlərin düzülüşündə yeniliklər edilib. Bu alətdə, "Kamança"dan fərqli olaraq, "zil", "orta" və "bəm" səslər əldə olunub. Sanki "Qorbuta"da beş alətin "çağanə", "kamança", "skripka", "alt" və "violençel"in səsləri bir alətdə birləşmişdir.
"Qorbuta" yaylı simli aləti "Do", "sol", "re", "lya", "mi" kvarta sistemində köklənir. Bu cür səs düzümü zamanı, alətdə, muğam, təsnif və xalq mahnıları ilə yanaşı Avropa və Azərbaycan bəstəkarlarının əsərlərini ifa etmək imkanına malik oluruq. Belə not sistemində köklənməsi digər müasir milli musiqi altlərləri ilə (əlbuta, canqor, canbuta mizrablı-simli musiqi alətləri) eyni sistemlə köklənir və ansaml tərkibində bir-birlərini tamamlayır.
"Qorbuta" yaylı simli alətində birinci — beşinci simlər, müvafiq olaraq, birinci oktavanın "do", kiçik oktavanın "sol", kiçik oktavanın "re", böyük oktavanın "lya", böyük oktavanın "mi" kökünə malikdir. Beləliklə, alətin diopazonu böyük oktavanın "mi" tonallığından üçüncü oktavanın "do" tonallığına qədər səslənmə imkanına malik olur.
Alət dünyada qəbul olunmuş klassik tonallığa köklənilir. Bu alətdə həm Avropa klassik musiqlərini, həm də Şərq musiqilərini, muğam, xalq mahmıları, təsnif, dəstgah, rəng, diringi və rəqslər ifa etmək olur.
İstinadlar
1. https://www.youtube.com/watch?v=7XeRsLOB-uo
2. https://www.youtube.com/watch?v=IcQtU8NkFpg
3. https://www.youtube.com/watch?v=Jl-ur5DzLyg
4. http://konservatoriya.az/lib/Konservatoriya%202017-1.pdf
5. https://sputnik.az/culture/20190706/421023526/qorxmaz-elilinin-ixtira-etdiyi-musiqi-aletleri.html
Ağ jasmin
(Jasminum officinale) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Annapolis QÇES
Annapolis QÇES — 1985 ci ildə Kanadanın, Yeni Şotlandiya əyalətində, Fandi körfəzində bənd üsulu ilə tikilmiş, 20 MVt-lıq qabarma-çəkilmə elektrik stansiya. Qabarma və çəkilmə hündürlüyü 18 metrdir. İllik İstehsalı 50 000 KVt/s.
Ağ jasmin
Təbii yayılması
Asiya, Aralıq dənizi ölkələri, Çinin şimalı, Zaqafqaziyada geniş yayılmışdır. Pakistanın milli çiçəyidir.
Botaniki təsviri
Ağ jasminin hündürlüyü təxminən 3 m-ə çatır. Uzun gövdələri 5-9 xırda, mürəkkəb yarpaqlardan ibarətdir. Çiçəkləri zoğların uclarında çiçək qruplarına yığılmışdır. Bu növ martdan maya qədər, diametri 5 sm olan gözəl, ağ və ətirli çiçəklərlə örtülü olur. Onun çiçək qruplarının uzunluğu 5-8 sm-dir. Giləmeyvələri qaradır.
Azərbaycanda yayılması
Dendroloji parkda introduksiya edilmişdir, bir çox rayonda mədəni şəraitdə becərilir. Yabani vəziyyətdə isə Lənkəran dağlarında rast gəlinir.
İstifadəsi
Tərkibində efir yağı vardır, aromaterapiyada, dermotologiyada, antiseptik xüsusiyyətlərinə görə soyuqdəymədə istifadə olunur.
Qətl! (film, 1930)
"Qətl!" — rejissor Alfred Hiçkokun filmi.
Məzmun
Dram teatrının aktrisası Ednanın vəhşicəsinə qətlində onun rəfiqəsi aktrisa Diana Barinq şübhəli bilinir. Bütün dəlillər onun əleyhinədir. Qurbanın meyiti Diananın oturduğu otaqdadır, onun yanında qətl aləti atəşkeş olub, Diananın paltarı qana bulaşıb, stolun üstündə isə tamamilə boş brendi butulkası var. Ev sahibəsinin sözlərinə görə cinayət baş verən yerdən yüksək qadın səslərindən başqa heç nə eşidilmirdi. Şübhəli şəxs isə istintaqa dönə-dönə təkrar edir ki, əslində Ednanın yanına söhbət üçün gəlmişdi, lakin etdikləri söhbətin böyük hissəsini xatırlaya bilmir. İstintaq güman edir ki, Diana bu qətli brendinin təsiri altında, şəxsi ədavət və ondan daha uğurlu çıxış edən aktrisaya yersiz paxıllıq şəraitində törədib. Vəkillərin müşavirəsində cəmi üç səs onun günahsız olduğunu göstərdi. Onun günahsız olduğunu düşünənlər arasında tanınmış aktyor Con Menyer də var idi, lakin müzakirənin ümumi əhval-ruhiyyəsi ona təsir edir. O da ittihamedici qərar verir. Diananı dar ağacı gözləyir, lakin Conun şübhələri onu, cinayətin mühüm səbəblərinin axtarışına çıxmağa məcbur edir. Bu işdə onun köməyinə böyük Şekspir və teatr gəlir.
Dövlət dini
thumb|400 px|Dövlətlərin rəsmi dinləri {{legend|#EBCF16|[[Buddizm}} {{legend|#158706|İslam}} {{legend|#2FEB16|Şiəlik}} {{legend|#0F5D05|Sünnilik}} {{legend|#0774F1|Pravoslavlıq}} {{legend|#062A87|Protestantlıq və Anqlikanlıq}} {{legend|#04E3F1|Katoliklik}}]]
Dövlət dini (sinonim rəsmi din) — rəsmi statusu müvafiq dövlət tərəfindən təsdiq edilmiş din. Dövlət dini olmayan dövlətləri dünyəvi və ya sekulyar dövlətlər adlandırırlar.
Müasir dövrdə vəziyyət
Harvard Universitetinin 2000-ci ilə olan məlumatlarına görə 188 dövlətdən 75-i bu və ya digər dini özlərinin rəsmi dini elan etmiş, 113 ölkənin isə rəsmi dini olmamışdır.
Pravoslavlıq
Şərqi Avropanın bir çox ölkəsində pravoslav kilsəsinin xüsusi statusu qanunverici sənədlərlə təsbit edilmişdir, bununla belə bu dövlətlərdə "dövlət dini" söz birləşməsi işlənmir. Harvard Universitetinin tədqiqatlarında belə dövlətlər dövlət dini olan dövlətlər siyahısına aid edilir:
Paketdə sistem
Paketdə sistem (SiP) tək bir çip daşıyıcısı paketinə daxil edilmiş bir sıra inteqral sxemlərdir. SiP elektron sistemin bütün funksiyalarını və ya çoxunu yerinə yetirir və adətən mobil telefonu, rəqəmsal musiqi player və s. istifadə olunur. İnteqrasiya edilmiş sxemlər olan dies (İnteqral sxem)  bir yarımkeçirici plastiklər üzərində şaquli şəkildə yapışdırıla bilər. Daxildən bir birinə incə tellərlə bağlanırlar. Paketdə sistem systems-on-chip (SoC) sistemlərinə bənzəyir, lakin daha az möhkəm birləşdirilir və tək yarımkeçirici die olmur. SiP die, daha az sıx multi çip modullardan fərqli olaraq şaquli və ya üfüqi bir şəkildə yapışdırıla bilər. Çox sayda standart çip die yığcam bir yerə yığılması üçün bir çox fərqli 3 ölçülü qablaşdırma texnikası hazırlanmışdır. SiP, bir neçə çip ola bilər - məsələn, ixtisaslaşdırılmış prosessor, DRAM, flash yaddaş - passiv komponentlərlə birləşdirilmiş rezistorlar və kondansatorlar - hamısı eyni yarımkeçirici plastiklərdə quraşdırılmışdır. Bu o deməkdir ki, tam funksional bölmə çox çip paketdə inşa edilə bilər ki, işləməsi üçün bir neçə xarici komponent əlavə olunsun. Bu MP3 pleyerlər və mobil telefonlar kimi məkan məhdud mühitlərdə xüsusilə qiymətlidir, çünki çap edilmiş elektron lövhənin və ümumi dizaynın mürəkkəbliyini azaldır. Faydalarına baxmayaraq, bu üsul məhsuldarlığı azaldır, çünki paketdəki hər hansı bir qüsurlu çip, eyni paketdəki digər modulların hamısı işlək olsa da, işləməyən qablaşdırılmış birləşmiş dövrə ilə nəticələnəcəkdir.
Solvanq (Kaliforniya)
Solvanq ( - günəşli sahələr) — Amerika Birləşmiş Ştatlarında şəhər. Kaliforniya ştatında yerləşir. Əhali sayı 5 000-dən çoxdur.
Yaxın yaşayış məntəqələri
Aşağıdakı diaqram Solvanqa yaxın şəhərləri göstərir.
400px|left|Distàncies i posició relativa d'algunes poblacions
Qalereya
thumb|center|800px| Solvanqda küçəyə bir mənzərə
Erigeron hungaricus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Mişel Uelbek
Mişel Uelbek – Fransa yazıçısı və şairi. Dünyada ən çox oxunan fransız yazıçılarından biridir.
Həyatı
Uelbek 1958-ci ildə Fransanın Reyunyon adasında anadan olmuşdur. 1976-cı ildə o Parisə köçür və burda Milli Aqronomluq İnstitutuna daxil olur. İnstitutda o "Karamazov" ədəbi jurnalının nəşrinə başlayır. Parisdə o həmçinin Lümyer adına Milli Kinematoqrafiya İnstitutunda təhsil alır. İlk romanı ("Mübarizə sahəsinin genişlənməsi") 1994-cü ildə nəşr olunur. 1998-ci ildə çıxan ikinci romanı ("Elementar hissəciklər") Fransada böyük qalmaqal yaradır. Bu roman Fransanın tanınmış Prix Novembre mükafatına layiq görülür.
Bob Dilan
Robert Allen Zimmermann ya da səhnə adıyla Bob Dilan — ABŞ müğənnisi. 2016-cı il Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatının sahibi.
Melicytus ramiflorus
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Cavanşir körpüsü
Cavanşir körpüsü (əvvəlki adı:Qaqarin körpüsü ) — Afiyəddin Cəlilov küçəsi ilə Üzeyir Hacıbəyov küçəsini birləşdirən körpü.
Tarixi
“Cavanşir” körpüsü 1962-ci ildə inşa olunub. 12 aşırımlı bu körpünün ümumi uzunluğu 203 metr, eni isə 17 metrdir. Yaxın vaxtlara qədər körpünün altından qatarlar, üstündən isə avtomobillər hərəkət edib. Hazırda isə ərazidən keçən dəmir yolu xətləri sökülüb. 2019-cu ildə Cavanşir körpüsünün yaxın vaxtlarda söküləcəyi, körpünün yerində yeni yolun salınması nəzərdə tutulduğu barədə xəbər verilib.
Kalaxari
Kalaxari — Cənubi Afrikada Botsvana, CAR və Namibiya dövlətlərinin daxilində yerləşən səhra.
Son zamanlar, səhralaşma prosesi nəticəsində ərazisi, Anqola, Zimbabve və Zambiya dövlətlərinə qədər genişlənib. Kalaxarinin sahəsi təxminən 600 min km² təşkil edir. Yağıntılar yay aylarında maksimum həddə çatır. Kalaxarinin iqlimi arid iqlimdir, bu iqlim cənub-şərqə tərəf daha da kəskinləşir. Yağıntılar (150-500 millimetrə qədər) yay aylarında (noyabr — aprel) müşahidə olunur. Lakin yağıntılar həm ərazi həm də yağıntının düşmə vaxtı baxımından qeyri-bərabər paylanıb.
Kalaxari — Cənubi Afrikanın ən isti rayonlarından biridir. Maksimal orta temperatur — 29 °C, minimal orta temperatur  — 12 °C, buxarlanma qabiliyyəti  — 3000 mm/il. təşkil edir.
Kalaxari ərazisində dünyada ən böyük daxili çay deltası olan Okavanqo çayının deltası yerləşir. Kalaxarinin paytaxtı Botsvananın qərbində yerləşən — Qanzi şəhəridir.
Alp və subalp çəmənliyi
300px|thumb|right Alp va subalp çəmənliyi (kelt. alp - yüksak dağ) —yay otlağı və biçənək kimi istifadə edildiyindən qeyri-müntəzəm təsərrüfat təsirlərinə məruz qalır.Bu landşaft vahidləri yay aylarında maksimum antropogen yükləməyə məruz qaldığı halda, qış  aylarında ekstremal iqlim şəraiti ilə əlaqədar olaraq antropogen təsirlərdən tam azad olur sanki,  təbii landşaftlar “istirahət” edir.Subalp çəmənliklərinin əksəriyyəti həm biçənək,  həm də otlaq kimi, alp çəmənləri isə yalnız otlaq kimi istifadə edilir.Kiçik Qafqazın hamar yüksək dağlıq ərazilərinin subalp və alp çəmənləri daha yüksək otlaq-biçənək funksiyasına malikdir.Böyük Qafqazın və Naxçıvanın yüksək dağlıq əraziləri daha dik və sıldırımlı olduğu üçün bu ərazilərdə otlaq və biçənəklər eroziyaya çox məruz qalır, torpaqlar yuyulur, səthi kəskin parçalanır.
Subalp və alp çəmən landşaftları antropogen təsirlərlə dəyişilmə dərəcəsinə görə 3 qrupa ayrılır : zəif pozulmuş, orta dərəcədə pozulmuş, kəskin pozulmuş landşaftlar. Kəskin pozulmuş otlaqların əksəriyyəri nisbətən dik yamaclı dağ massivlərində yayılır.Məsələn, Gədəbəy rayonunda (70 min ha –dan çox), Göygöl rayonunda (70 min ha-a qədər), Goranboy rayonunda (55 min ha ), Şəmkir rayonunda (60 min ha ) və s. rayonlarda yay otlaqlarının əksəriyyəti yüksək dağlıq qurşaqda cəmləşmişdir.Məlum olduğu kimi respublikamızın əsas yay otlaqlarından biri olan Qarabağ vulkanık yaylasının subalp və alp çəmənlikləri işğal altında idi.Çox güman ki ,bu ərazilərdə otlaqlara anrtopogen yüklər nisbətən azalmış və landşaftlarda təbii tarazlığın bərpa prosesi sürətlənmişdir. Bu cığırların bitki örtüyünün bərpa olmasına, kiçik yarğanlarda eroziya prosesinin zəifləməsinə, bioloji məhsuldarlığın artmasına səbəb olur.
Alp çəmənlikləri - yüksək dağlıq ərazilərin dağ çəmənliyi qurşağıdır.Alp çəmənliklərinin yuxarı sərhəddi daimi qarlara və buzlaqlara çatır.Ondan aşağıda isə subalp çəmənliyi qurşağı yerləşir.Alp çəmənlikləri qurşağının hündürlüyü dağların yerləşdiyi ərazinin coğrafi enliyindən, iqlimindən və yamacların istiqamətlənməsindən asılıdır.Məsələn, Keniya dağ massivində alp çəmənlikləri 400–4800 m, Qərbi Qafqazda 2200–3000 m hündürlükdə yerləşir.Alp çəmənliklərinin fitosenozu növ etibarı ilə zəngin olub, çoxillik ot bitkilərindən ibarətdir. Alp çəmənlikləri əksər hallarda yay otlaqları kimi istifadə edilir.
Fransız kateter şkalası
Fransız şkalası, Fransız ölçü şkalası qısa olaraq Fr ya F silindrik tibbi alətlərin, xüsusilə də kateterlərin xarici diametrini təyin etmək üçün farnsız şkalası. Fransız şkalasına görə ölçü, diametr mm-lə ölçülməklə və 3 ədədinə bölünməklə əldə edilir. thumb|right|350px|Kateter diametrlərinin fransız şkalası Fransız ölçü şkalasını "diametrin 3 missli" XIX əsrdə parisli tibbi alətlər istehsalçısı Jozef-Frederik-Benua Şarryer təklif etmişdir. Bəzən Fransız şkalası vahidi Jozef-Frederik-Benua Şarryerin şərəfinə Ch kimi də qeyd edilir.
Şaxtyor Qarağandı FK
Şaxtyor Qarağandı – Qazaxıstanın futbol klubu.
Fritaun
Fritaun — Syerra-Leonenin paytaxtı və ən böyük şəhəri. Dəniz səviyyəsindən hündürlüyü 26 metrdir. Şəhərin əsası leytenant Con Klarkson və azad edilmiş amerikalı qullar tərəfindən 11 mart 1792-ci ildə qoyulmuşdur.
Fritaun Atlantik okeanı sahilində yerləşən ən əhəmiyyətli liman şəhərlərindən biridir və tonnajından asılı olmayaraq eyni anda 240 gəmini qəbul edə bilər.
Əhalisi
Əhalisi 862 419 nəfərdir. Şəhərin şərq hissəsində yerləşən nizamsız salınmış yaşayış məntəqələri ilə birlikdə əhalisi milyon yarıma çatır.
Məhəmmədtağı Qaraqoyunlu
Məhəmmədtağı Qaraqoyunlu — XVII-XVIII əsrlərdə yaşamış azərbaycanlı alim.
XVII əsrin ikinci yarısında İraqda doğulmuş və uşaqlıq illərini də burada keçirmiş istedadlı Azərbaycan alimi XVIII əsrin əvvəllərində Hindistana köçmüş və özünün "Fərhəngi-türki" lüğətini burada yazmışdır. Alim lüğətin tərtibini hicri 1140-cı ildə (1727-ci il) Hindistanın Əhmədnegər şəhərində tamamladığını qeyd edir.
Məhəmmədtağı Qaraqoyunlu dövrünün ən istedadlı poliqlotu olmuş və türk dilləri ilə yanaşı fars, ərəb, hind dillərini də yaxşı bilmişdir.
Sürix
thumbnail Sürix (Zürich) — İsveçrənin şimal-şərqində, Sürix gölünün sahilində yerləşən şəhər. İsveçrənin eyniadlı alman kantonunun paytaxtı. Ölkənin ən böyük şəhəri olan Sürixin 1,09 milyon əhalisi vardır. Şəhər ətrafında Kloten beynəlxalq aeroportu yerləşir. Rəsmi dili almancadır. İsveçrənin ən böyük bankları məhz bu şəhərdə yerləşir.Dünyanın ən bahalı şəhərlərindən biridir.
Kilsələr
Sürix şəhəri Qrossmünster, Fraumünster və Müqəddəs Pyotr Kilsəsi ilə seçilir. Protestant-reformasiya kilsəsi olan Qrossmünsterin xarakterik qüllələri Sürixin əsas görməli yerlərindən biridir. Onun tikintisi 1090-cı ildə başlanıb və əsası 853-cü ildə Böyük Karlı n nəvəsi tərəfindən qoyulmuş Fraumünster qadın monastırından fərqli olaraq əvvəlcə kişi monastırı olub. Köhnə şəhərdə Sürixin ən qədim kilsəsi - 1000-ci ilə aid Müqəddəs Pyotr Kilsəsi mühafizə olunub. Onun qüllə saatı Avropanın ən böyük qüllə saatıdır. Saatın siferblatının diametri 8,7 metr, dəqiqəni göstərən əqrəbinin uzunluğu 4 metrdən bir qədər qısadır. Maraqlıdır ki, 1911-ci ilə kimi bu qüllədən yanğın siqnalı kimi istifadə olunub. Qırmızı bayraq qüllənin hansı tərəfində asılırmışsa, yanğınsöndürənlər şəhərin həmin hissəsinə yollanırmışlar
Xarici keçidlər
thumb|Şəhərin ümumi görüntüsü thumb|Sürixin mərkəzi thumb|Sürix çayından şəhərin görüntüsü
Yan Tvardovski
Yan Tvardovski — Özünü "şeir yazan keşiş" adlandıran şair.
Həyatı
Yan Tvardovski 1915-ci ildə Varşavada doğulub. 1935-ci ildə Varşava Universitetinə daxil olan Tvardovski 1939-cu ildə müharibənin başlanması səbəbindən təhsilini dayandırıb. Müharibədən sonra, 1945-ci ildən Varşava İlahiyyat Seminariyasında oxuyub, 1948-ci ildən rahiblik edib. Elə həmin illərdən ədəbi yaradıcılıqla məşğul olub.
Tvardovskinin dini inancı, ilahi təsəvvürləri onun poeziyasına böyük təsir göstərib deyə əsərləri dini ədəbiyyat nümunəsi kimi qəbul edilə bilər.
Güləvər
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Sinonimləri
[[SS 3 (*
Azərbaycanın dərman bitkiləri
[[SS 2 (*
Bütün növləri
[[SS 3 (* Centaurea alba L.
Hibrid və yarımnövlər
[[SS 2 (*Centaurea alba subsp. alba × Centaurea aristata
Avropanın ən yaxşı qapıçısı
Avropanın ən yaxşı qapıçısı mükafatı 1990-cı ildən bəri hər il UEFA dərgisindəki səsvermələrə görə Avropanın ən gözə çarpan qapıçısına verilən mükafatdır. 2009-cu ildə ESM (Avropa İdman Mediası) mükafatın təqdimatçısı oldu.
STS
STS (Şəbəkə televiziya stansiyaları) - rusiya televiziya kanalı.
Mövzu kanal - əyləncə. Efirdə STS sayda filmlərin, teleserialların, cizgi film və tv. Hədəf auditoriya: bütün 10-artıq 45 yaşı var.
21 dekabr, 2009-cu ilin əvvəlindən beynəlxalq yayım version telekanalının — "STS International".
Mobil telefon jammeri
Siqnalın daşınma şəkli ən sıx elektromexaniki dalğa olmaq üzrə səs, işıq (UV-dən IR-yə qədər) də ola bilər. Alıcının həssas olduğu bant aralığında yüksək gücdə siqnalı qəbul edərək alıcının giriş nötəsinin bütün bant üçün təzyiqlənməsini təmin edir və alıcını “karlaşdırar”. Siqnal boğucu, alıcıda seçicilik və həssaslıq xüsusiyyətlərini hədəf alır. Q faktoru yüksək alıcılar bu cür maneə törətmələrə qarşı daha müqavimətlidirlər.
Əsasən aşağıdakı yerlərdə tətbiq olunur:
Aktiv Jammer RF ilə işləyən cihazları uzaqtan siqnal göndərərək təsir edən sistemdir. Başqa sözlə aktiv hala gətirən. Əsasən, maşınların uzaqdan pultla bağlanması anı işə salınar və ötürücüləri pozar. Nəticədə maşının qapısı bağlanmaz. Daha çox oğurluq məqsədilə istifadə olunduğu üçün satışı qadağandır. Qiyməti isə olduqca bahadır. Amma bununla belə artıq bir çox ölkələrdə maşın oğurluqları bu alətlər vasitəsilə həyata keçirilir. Buna görə mütəxəssislər bildirilər ki, maşınlarınızı uzaqdan pultla bağlayarkən qapının bağlandığından əmin olun.
Erigeron hyoseroides
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Handlova
Handlova — Slovakiyada şəhər. Əhalisi 17 min nəfərdir. Şəhər Handlovka çayının sahilində, Vtaçnik və Kremnitske Vrhi dağlarının yamaclarında yerləşir.
Əhali
2001-ci ilə əsasən şəhərin etnik müxtəlifliyi belə idi: Əhalinin öz dini mənsubiyyətliyi belə idi:
Qumluq güləvəri
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Antiklinal
Antiklinal (yun. anti - aks va klino - ayrılıram) — Yer qabığında süxurların qabarıq yatım forması, yəni qıvrımlı strukturların yüksəkdə qalan hissəsi.
Antiklinal adətən təbəqəli çökmə, yaxud effuziv, o cümlədən metamorfikləşmiş süxurların yatım forması, eləcə də ardıcıl təbəqələşən layların qabarıq tərəfi yuxarıya yönəlmiş qırışığıdır. Antiklinal nüvəsində qədim, qanadlarında isə cavan süxurlar yatırlar. Qırışığın büküş yeri kilid adlanır. Antiklinal təşkil edən layların büküş yerini birləşdirən səth ox müstəvisi, yan hissələr isə qanadlar adlanır. Ox müstəvisinin vəziyyətindən asılı olaraq antiklinal düz və ya normal, çəp, aşırılmış, çevrilmiş və i. olur. Sinonim: Antiklinal qırışıq.
Qarabağa gəzinti (film, 2005)
Qarabağa gəzinti ( — Qaseirneba Karabağşi) — gürcü rejissoru Levan Tutberidzenin Gürcüstandakı vətəndaş müharibəsi və Qarabağ müharibəsi haqqında çəkdiyi film.
Məzmun
SSRİ dağılandan sonra Qafqazda vətəndaş və etnik münaqişələr alovlanır. Filmin qəhrəmanları — sıravi tiflisli gənc Qoqliko və Suxumili snayper Spartak — Dağlıq Qarabağa yollanarkən yol yoldaşı olurlar. Biri qumarda uduzduğu pulları geri qaytarmaq, digəri komandirin əmrini yerinə yetirmək istəsə də, onlar birgə hərəkət etməli və bir-birinə dəstək verməli olurlar. Bir-birinə oxşamayan insanların taleyi münaqişə bölgəsində kəsişir.
"Fərhəngi-türki" lüğəti
"Fərhəngi-türki" lüğəti – XVIII əsrə aid kitab
Melicytus
—  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Növləri
[[SS 2 (*
Futbol meydançası
thumb|250px|right|"[[Tofiq Bəhramov" stadionun meydançası]] Futbol meydançası — futbol oynamaq üçün meydança. Oyunlar həm süni, həm də təbii örtükdə oynana bilər. Süni örtük yaşıl rəngdə olmalıdır. Onun ölçüsü futbolda birinci qaydaya görə təyin olunur.
Ölçülər
Meydança düzbucaq formasındadır. Yan xətt mütləq qapı xəttindən daha uzun olmalıdır. 630px|right Meydançanın ölçüləri:
Uzunluğu: minimum 90 m (100 yard), maksimum 120 m (130 yard)
Eni: minumum 45 m (50 yard), maksimum 90 m (100 yard)
Milli komandalar oyunu zamanı meydançanın ölçüləri:
Uzunluğu: minimum 100 m (110 yard), maksimum 110 m (120 yard)
Eni: minimum 64 m (70 yard), maksimum 75 m (80 yard)
Tövsiyə olunan ölçülər :
Uzunluğu — 105 metr
Eni — 68 metr