cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Güllər və quşlar (İrəvani)
Təsviri
Bu rəsm-trafaret uzunsov kağız üzərində çəkilmişdir.. Yarpaqlar və çiçəkli budaqların sallandığı vaza kənarlarını xatırladan kompozisiya vertikal şəkildə təşkil edilmişdir (fuksiya, lalə və itburnu çiçəklərindən). Qızılğül tumurcuqları kompozisiyaya tamlıq bəxş edir. Kompozisiyanın mərkəzində itburnu və süsən çiçəkləri arasında iki erkək qırqovul yerləşdirilib. İki erkək fazan isə qızılgüllərdən yuxarıda təsvir edilib. Quşların hərəkət və cins elementləri, süsənin rəng çaları, çəhrayı tumurcuqlar və onlara uyğun budaqların rəngləri düzgün verilib.
Birlik Stadionu (Edmonton)
Birlik Stadionu — Kanadanın Alberta əyalətində yeləşən çox məqsədli bir stadion. Kanadanın ən böyük açıq hava stadionu halına gələn 56.302 oturacaq tutumuna malikdir. Əsasən Kanada futbolu üçün istifadə olunur, lakin həm atletika həm də reqbi birliyi, eləcə də konsertlər üçün istifadə edilə bilər.
Tikinti 1975-ci ildə başlayıb və 1978-ci ildə Birlik oyunları ərəfəsində açılıb. Bu səbəbdən arenaya Birlik Oyunları adı verilmişdir. 1983 Yay Universiadası ərəfəsində onun tutumu 60 081 nəfərə çatanda əhəmiyyətli dərəcədə genişlənmişdir.
Futbol turnirlərinə Kanada Milli Futbol Komandası ilə 9-cu FİFA Dünya Kuboku seçmə mərhələsi, Kanada Kubokunun iki versiyası, 1996 CONCACAF Kişilər Olimpiya Oyunları öncəsi turniri, 2002 FİFA U-19 Qadınlararası Dünya Çempionatı, 2007 FİFA U-20 Dünya Kuboku, 2014 FİFA U-20 Qadınlararası Dünya Kuboku və 2015 FİFA Qadınlararası Dünya Kuboku daxildir. Edmonton FK, 2011-2013-cü illərdə Kanada Çempionatları matçlarını Birlik Stadionunda keçirildi. Stadion, eyni zamanda, Kanadanın Meksika və Amerika Birləşmiş Ştatları ilə birlikdə ev sahibliyi edəcəyi 2026 FİFA Dünya Kuboku üçün potensial sahə olaraq siyahıya alındı.
Tarixi
Birlik Stadionundan əvvəl Edmontondakı əsas stadion 1939-cu ildə açılmış və 15 hektar torpaq sahəsində tikilmiş Clarke Stadionu idi. 1978-ci ildə Birlik Oyunlarına ev sahibliyi etmək üçün rəsmi sənəd işləri 1970-ci illərin əvvəllərində başlanmışdır. Təklifi dəstəkləyən federal, əyalət və şəhər maliyyələşdirilməsi, şəhərin müxtəlif idman obyektlərinin böyük miqyaslı yenidən qurulmasını nəzərdə tuturdu. İlkin planlar Yüngül Atletika üzrə Yarışların keçirilməsi üçün Clarke stadionunun yenidən qurulması və genişləndirilməsini tələb edirdi. 1974-cü ilə qədər Clarke Stadionunun kifayət etməyəcəyi və tamamilə yeni bir stadionun tikilməsi barədə fikir birliyi irəli sürüldü. Bir neçə yer və ölçü müzakirə edildikdən sonra, 1975-ci ilin yanvar ayında Edmonton Şəhər Şurası Clark stadionunun yaxınlığında 40 000 yerlik stadionun tikintisi barədə qərar qəbul etdi. Məkan Ragan, Bell, McManus məsləhətçiləri tərəfindən layihələndirilib.
Stadionun ictimai dəstəyinin bir hissəsi, Eskimosların istifadəsini dəstəkləmək üçün inşa edildiyi üçün təmin edilmişdir. Planlar yerli sakinlərin etirazı ilə qarşılandı. Həmçinin 50 000 dollar dəyərində olan qocalar üçün kral otağının zəruriliyi, tədris və ofis otaqlarının eskimoslara ayrılması məsələləri də müzakirə olunub. Ən böyük müzakirə stadionun dam və ya günbəzə ehtiyacı olması ilə bağlı idi. Dam 18,2 milyon dollara başa gəldiyindən, ictimai dəstək məhdud səbəbindən stadion dam və günbəzsiz tikilmişdir.
Fua (rayon)
Fua  — Fransanın Cənub-Pireney regionun rayonlarından biri. Departamenti — Aryej. Suprefektura — Fua (şəhər). Rayon əhalisi 2006-cı ildə 51 817 nəfər təşkil edirdi. Əhalinin sıxlığı — 25 nəf / km². Rayon sahəsi — 2078 km².
Baktria-Margiyana Arxeoloji Kompleksi
Baktriya-Margiyana Arxeoloji Kompleksi (və ya BMAC, həmçinin Oksus sivilizasiyası kimi də tanınır) indiki Türkmənistan, Əfqanıstanın şimalı, Özbəkistanın cənubu, qərbi Tacikistan Seyhun (Oksus) çayının yuxarı axarlarını əhatə edən, eramızdan əvvəl 2200-1700-cü illər arasında mövcud olmuş Mərkəzi Asiyanın Tunc dövrü mədəniyyəti üçün müəyyənləşdirilmiş müasir arxeoloji təyinatdır. Yaşayış məntəqələrinin kəşfi və adlandırılması sovet arxeoloqu Viktor Sarianidi (1976) tərəfindən həyata keçirilmişdir. Baktriya indiki Əfqanıstan ərazisindəki Baktra adlanan regionun yunanca, Margiyana isə bu gün Türkmənistanın Mərv şəhərinin paytaxtı olduğu Fars satraplığı Marqunun yunanca adı idi.
Dan (kral)
Dan və ya Halfdan — danlar və Danimarka nın birinci əfsanəvi kralı. Onun adı orta əsrlər də yazılmış Skandinaviya ədəbiyyat nümunələrində verilir.
Şura kəndi (Sulduz)
Şura kəndi - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sulduz şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Dan (kral)
Adı
Dan adının mənası naməlum olsa da, Halfdan adının mənası Azərbaycan dili ndə "yarı dan" deməkdir və qədim skandinav dili ndən törəyib. Buna baxmayaraq, filoloqlar Dan adının Danimarka nın coğrafi adından daha qədim olduğunu düşünürlər. Kral Danın adı barədə VI əsrdə məşhurlaşmış bir xalq mahnısı mövcuddur. VII əsrdə Danimarka əhalisinə danlar olaraq müraciət edilməyə başlanmışdır.
Şura kəndi (Sulduz)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 173 nəfər yaşayır (33 ailə).
Karluş Belu
Erkən həyatı və din
Dominqos Vaz Filipe və Ermelinda Baptista Filipenin beşinci övladı Karluş Filipe Ximenes Belo, Portuqaliya Timorunun şimal sahilindəki Vemasse yaxınlığındakı Vaylakama kəndində anadan olmuşdur. Məktəb müəllimi olan atası Belu doğulandan iki il sonra vəfat edir. Uşaqlıq illəri,, 1968-ci ildə məzun olduğu Dilinin kənarındakı Dare kiçik seminariyasına getməzdən əvvəl, Baukau və Ossudakı katolik məktəblərində keçdi. 1969-cu ildən 1981-ci ilə qədər, Şərqi Timor və Makaoda praktiki təhsil müddətləri (1974–1976) xaricində, Belu Portuqaliya və Romada idi və 1980-ci ildə Salesian Cəmiyyətinin üzvü olaraq fəlsəfə və ilahiyyat təhsili aldı. 1981-ci ildə Şərqi Timora qayıdan Belu, Fatumakadakı Satış Kollecində 20 ay müəllim, daha sonra iki ay direktor oldu.
Pastoral liderlik
1983-cü ildə Martinho da Kosta Lopesin istefası ilə Karluş Filipe Ximenes Belu, Dili yeparxiyasının Apostol Administratoru təyin edildi və Şərqi Timor kilsəsinin rəhbəri oldu və birbaşa Papaya cavabdeh oldu. 6 fevral 1989-cu ildə titullu Lorium yepiskopu təyin edildi. Belu, Vatikanın Cakartadakı Pro Nunsio və İndoneziya liderlərinin ehtimal etdiyi itaətkarlıq səbəbiylə seçimi idi, ancaq inauqurasiyasında iştirak etməyən Timorlu kahinlərin seçimi deyildi. Vəzifəyə başlayandan cəmi beş ay sonra, Kraras qırğınının vəhşiliklərinə (1983) qarşı, kafedraldəki xütbəsində kəskin şəkildə etirazını bildirdi.
1989-cu ilin fevral ayında Portuqaliya prezidentinə, Papaya və BMT baş katibinə məktub göndərərək, Şərqi Timorun gələcəyi ilə bağlı BMT-də referendum keçirilməsini və "xalq olaraq ölən" Şərqi Timorlulara beynəlxalq yardım göstərilməsini istədi, lakin BMT-nin məktubu aprel ayında ictimaiyyətə açıqlananda o, daha da indoneziyalıların hədəfinə çevrildi. Belu, Santa Kruz qətliamından (1991) qaçan gənclərə, müxtəlif vaxtlarda olduğu kimi, öz evində sığınacaq verdikdə və öldürülən qurbanların sayını ifşa etməyə çalışanda bu təhlükəli vəziyyət daha da artdı.
1996-cı ilin dekabrında Joze Ramuş-Orta ilə birlikdə Nobel sülh mükafatına layiq görüldüyü zaman Belunun Şərqi Timor adından "Sülh və Barışıq" uğrunda gördüyü işlər beynəlxalq səviyyədə tanındı. Belu, Amerika Birləşmiş Ştatlarından Bill Klinton və Cənubi Afrikadan Nelson Mandela ilə görüşmək şərəfinə nail oldu. 1995-ci ildə Kanadanın Hüquqlar və Demokratiya qrupundan Con Hamfri Azadlıq mükafatını da aldı.
Apostol Administratoru olaraq istefası və yeni pastoral fəaliyyəti
20 may 2002-ci ildə Şərqi Timorun müstəqilliyinin ardından, hadisələrin təzyiqi və davam etdiyi stres Belo'nun sağlamlığına təsirini göstərməyə başladı. Papa II İohann Pavel 26 noyabr 2002-ci ildə Dilinin Apostol Administratoru vəzifəsindən istefasını qəbul etdi.
İstefasından sonra Belu müalicə üçün Portuqaliyaya getdi. 2004-cü ilin əvvəlində, Şərqi Timora qayıtması və prezident vəzifəsinə namizəd olması üçün dəfələrlə çağırışlar edildi. Ancaq 2004-cü ilin may ayında Portuqaliyanın dövlət televiziyası olan RTP-dəki çıxışında, adının namizəd olaraq verilməsinə icazə verməyəcəyini söylədi. "Siyasəti siyasətçilərə buraxmaq qərarına gəldim" dedi. Bir ay sonra, 7 iyun 2004-cü ildə, Salesian Cəmiyyətinin rektoru, Paskual Kavez, Romadan Belunun sağlamlığına döndüyünü və yeni vəzifə alacağını bildirdi. Müqəddəs taxt ilə razılaşaraq, missioner olaraq Mozambikə gedərək, həmin ölkədə Satış Cəmiyyətinin üzvü olaraq yaşayacaqdır.
İyunun 8-də yayımlanan açıqlamasında Belu, 2003-cü ildə və 2004-cü ildə Xalqların Müjdəsi Cəmiyyəti prefektoru ilə iki görüşün ardından Mozambikin paytaxtı Maputo yeparxiyasına gənck yaşlarından istədiyi kimi səfərə gedəcəyini söylədi. Fəaliyyətinə 2004-cü ilin iyulunda başladı; həmin il CEU Kardinal Herrera Universitetinin fəxri doktoru diplomuna layiq görülmüşdür.
2011-ci ilin fevral ayında Belu, Lissabon Elmlər Akademiyasında MIL: Movimento Internacional Lusófono tərəfindən verilən ilin Lusofonik Şəxsiyyəti mükafatını aldı.
NGC 6316
NGC 6316, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış kürəşəkilli ulduz topasıdir. Göy üzündə İlandaşıyan bürcü istiqamətində yerləşir. III tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Cərəyan mənbəyi
Cərəyan mənbəyi, üzərindəki gərginlikdən asılı olmayan bir elektrik cərəyanı verən və ya udan bir elektron dövrədir.
Cərəyan mənbəyi adından da məlum olduğu kimi dövrəni cərəyanla enerji ilə təmin edir. Cərəyan özü naqildə elektronların nizamlı hərəkət etməsidir. Cərəyan mənbəyinin funksiyası isə naqildəki elektronları hərəkətə gətirməkdir. qısası dövrədə cərəyanı yaradan elektrik mənbəyidir.Cərəyan mənbəyinin iki növü var: Sabit cərəyan mənbəyinin iki qütbü olur. müsbət (+) və mənfi (-). Bu mənbədə elektronlar mənfi qütbdən çıxıb müsbət qütbə doğru gedirlər və ancaq bir istiqametdə sabit sürətlə gedirlər. Ona görə də belə mənbələr sabit cərəyan mənbələri adlanır. (məsələn: batareyalar, akumulyatorlar və s)
Dəyişən cərəyan mənbələrində isə elektronlar gah bir qütbdən digərinə, gah da əksinə qayıdırlar. Elektronlar bir istiqamətdə və sabit sürətlə getmədiyindən belə cərəyan dəyişən cərəyan adlanır
Limfoma
Limfoma — xərçəng xəstəliyi.
Mariya Tereza Rafaella
Mariya Tereza Rafaella (María Teresa Antonia Rafaela de Borbón y Farnesio) – İspaniya kralı V Filipp in qızı. 1744-cü ildə Fransa kralı XV Lüdovik in oğlu və Fransa dofeni Lüdovik lə evləndi. Ancaq 2 il sonra doğum əsnasında vəfat etdi. Dünyaya gələn qız uşağı isə 2 yaşında vəfat etdi.
Faradey qəfəsi
thumb|Parisdəki [[Palais de la Découverte də könüllülər üzərində Faraday qəfəsinin nümayişi]]
Qışlaq-i Həzrətquluqulam (Biləsuvar)
Qışlaq-i Həzrətquluqulam — İranın Ərdəbil ostanının Biləsuvar şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Faradey qəfəsi
Faraday qəfəsi və ya Faraday qalxanı, elektromaqnit sahələrini bloklamaq üçün istifadə olunan bir korpusdur.
Qışlaq-i Həzrətquluqulam (Biləsuvar)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 75 nəfər yaşayır (17 ailə).
Proto-German dili
Proto-German dili və ya proto-germanca Hind-Avropa dillərindən olan proto-dildir. ISO 639-2 kodudur. Alman dilləri bu əsas dildən inkişaf etmişdir. Protogerman dilini ana dili kimi danışan insanlara protogerman xalqı deyilir.
Motorsport
Motorsport; mühərrikdən istifadə edilərək həyata keçirilən idman növlərinin ümumi adıdır. Qrup şəklində və ya fərdi olaraq həyata keçirilə bilər. WRC, MotoGP, Formula 1, Formula 2, Formula 3, Nascar, Off-road, dırmaşma yarışı, enduro və yük maşını yarışları kimi bir çox növləri mövcuddur.
Sofistika
Sofistika (qədim yunan dilindən – hikmət):
İkinci sofistika
İkinci sofistika və ya yeni sofistika — sofistika dövrlərindən biri. Əsas nümayəndələri Samosatalı Lukian və Flavi Filostrat olmuşdur. II əsrin əvvəlindən, yəni Antoninlərin "qızıl dövrü"ndən IV əsrin sonuna qədərki dövrü əhatə edir. İkinci sofistikanın nümayəndələri adətən Filostratın "Sofistlərin bioqrafiyası" kitabında bəhs etdiyi filosoflar hesab olunurlar. Bəzi tədqiqatçılar hesab edirlər ki, ikinci sofistika b.e. I əsrinin əvvəllərinə gedib çıxır. Yeni sofistika dövrünü V əsrdən başlayaraq üçüncü sofistika dövrü, digər adı ilə Bizans ritorikası izləmişdir.
İkinci sofistikanın nümayəndələri xüsusi boşluqları ilə seçilirdilər, çünki onların dövründə fəlsəfə çox yüksək ehtiramla qarşılanırdı, Roma hökmdarları sofistləri hər formada təşviq etməyə çalışırdı. Məsələn, Eli Aristid yuxuda ona tanrının göründüyünü və ona dahi olaraq Platon və Demosfenə bərabər olduğunu elan etdiyini söyləmişdir. Odur ki, ikinci sofistika ümumiyyətlə Demosfen və Platonun tərənnümü ilə xarakterizə olunur. Apuley özünün çoxtərəfli olması ilə öyünürdü.
Nazim Zahirov
Nazim Həmzə oğlu Zahirov (25 iyun 2001; Bakıxanov, Sabunçu rayonu, Bakı, Azərbaycan — 1 oktyabr 2020; Suqovuşan, Tərtər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı və hərbi xidməti
Nazim Zahirov 25 iyun 2001-ci ildə Bakının Sabunçu rayonunun Bakıxanov qəsəbəsində anadan olmuşdur. Orta təhsilini 2007-2018-ci illərdə 310 saylı orta məktəbdə almışdır. 2018-ci ildə Azərbaycan Dövlət Dəmir Yolu Liseyinə daxil olmuşdur. 2019-cu ildə həmin liseyi bitirmiş, həmin ilin 2 iyulunda hərbi xidmətə yollanmışdır. Goranboyda xidmət etmişdir.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Nazim Zahirov 2020-ci il sentyabrın 27-dən Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. 1 oktyabr 2020-ci ildə Talış-Suqovuşan istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nazim Zahirov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nazim Zahirov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nazim Zahirov ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Möcüzələr dükanı (roman)
Möcüzələr dükanı — (Tenda dos Milagres) 1960-cı illərin ortalarında Jorje Amadu tərəfindən yazılmış sehrli realizm romanıdır. Romanın əsas mövzusu Braziliyada mədəniyyətlərin qarışması və irqçiliyin araşdırılmasıdır. 1977-ci ildə roman Nelson Pereira dos Santos tərəfindən Amadunun özünün ssenarisi əsasında lentə alınıb. 1985-ci ildə roman əsasında kiçik serial (30 seriya) səhnələşdirilib.
Məzmun
Baş qəhrəman eyni zamanda candomblé keşişi, kapoeyra ustası, orijinal sosial mütəfəkkir və şair, fransız, ispan və ingilis dillərini mükəmməl bilən, simvolik "bütün insanların atası" olan melez dilənçi Pedro Arçenjodur. Romanın hərəkəti 1968-ci ildə amerikalı antropoloq, Nobel mükafatı laureatı Levensonun Bahiaya gəlişi ilə başlayır, təhsilli braziliyalılar Arçenxonun varlığını ilk dəfə ondan öyrənirlər. Levenson braziliyalının 100 illik yubileyini qeyd etmək istəyir və yerli şair Fausto Penaya onun tərcümeyi-halı üçün materiallar hazırlamağı əmr edir. Bu, çox sayda personaj və vəziyyətin olduğu romanın əsas süjet quruluşudur. Levenson Amerikada Arçenjodur onunla heç bir əlaqəsi olmayan tərcümeyi-halını nəşr etdirdi: o, Fausto Penanın əlyazmasına belə baxmadı. Başlıqda göstərilən "Möcüzələr Dükanı" Archangeonun xaç atası Lidio Korroya məxsus sənət emalatxanasıdır. İnsanlar dua sayəsində sağaldılarsa, dükandan onların sağalmasını əks etdirən bir şəkil sifariş edib məbədə bağışlayırdılar. Yerli xalq ziyalıları, sənət adamları həmin mağazaya toplaşırdılar. Lidio və Pedro həm də siyasi fəal idilər: 20-ci əsrin əvvəllərində Bahian hakimiyyəti bütpərəstlik karnavalını qadağan edəndə, onu keçirməyə müvəffəq oldular və insanlar kütləni dağıdan hər şeyə qüdrətli polis rəisinin xəstəliyini əsl möcüzə adlandırdılar. İrqçilik romanda əsas mövzudur. Pedro Archanco-nun xaç oğlu və tələbəsi Tadeu, mühəndislik dərəcəsi alan ilk mulat oldu. Ağdərili sevgilisinin — Lounun valideynlərinin istəyinə qarşı o, onunla evlənir. Archenjonun pozğunluğu və övladlığa götürdüyü çoxlu sayda uşaq — yalnız oğullar doğuldu — irqləri qarışdırmaq bütün ortaya çıxan problemlərin ən yaxşı həlli olduğunu göstərir. Kitab mərhum Pedronun şərəfinə möhtəşəm mistik karnavalla başa çatır ki, bu da onun mübarizəsinin uğura gətirib çıxardığını göstərməlidir: 19-cu əsrdə və Arçenxonun ölümündən sonra yaşamış romanın bütün qəhrəmanları, o cümlədən onun karnavalında iştirak edirlər.
Nəşri
Dövrümüzün ən böyük yazıçılarından biri, Ümumdünya Sülh Şurasının üzvü, "Xalqlar arasında sülhün möhkəmləndirilməsinə görə" beynəlxalq "Lenin" mükafatı laureati Jorje Amadu (1912-ci il təvəllüdlü) sovet oxucusu geniş şəkildə tanıyır. Braziliyalı kəndlilərin həyatına və onların mülkədarlarla mübarizəsinə həsr olunmuş romanlarından — adi braziliyalıların həyat və adət-ənənələrinin parlaq mənzərəsini canlandıran "Kakao", "Jubiaba", "Tər" romanlarından başlayaraq Amadu sevimli əsərinə sadiq qaldı bütün karyerası boyunca. Sonrakı romanların — "Qabriela", "Qoca dənizçilər", "Dona Flor və onun iki əri", "Gecənin çobanları", "Müharibədən yorulmuş Tereza Batista" romanlarının hərəkəti artıq şəhərə köçürülsə də, qəhrəmanlar burjua mühitinə, burjua dünyagörüşünə qarşı çıxan, zəngin mənəvi dünyası, azad, maneəsiz fantaziyası ilə hələ də adi insanlardır. Möcüzə dükanı (1969) romanını da bu romanlar qrupuna aid etmək olar. Bu kitabda Pedro Arçenyonun rəhbərlik etdiyi mübahisəyə bir neçə onilliklər ərzində Braziliya ziyalılarının mütərəqqi və mürtəce dairələri arasında zəncilər məsələsində, onların inkişafa təsiri ilə bağlı mübahisələrdə barışmaz mövqe tutaraq Amadonun özü rəhbərlik etmişdir. Yazıçı, sanki, qəhrəmanına mübahisə etmək üçün etibar edir, ona arqumentlər — ideoloji, tarixi, folklor təqdim edir. Və təsadüfi deyil ki, romanda Braziliyaya Afrikadan gələn adət-ənənələrin, ritualların və dini mərasimlərin təsvirinə bu qədər yer verilir. Amadu və Pedro Arçenxo qəti şəkildə əmindirlər ki, Braziliya xalqı orijinal mədəniyyət yaradıb və yaratmaqda davam edir və heç bir halda "ağların sivilizasiyası"nın az-çox uğurlu təqlididir.
Zahir Mehdiyev
Zahir Zakir oğlu Mehdiyev (27 aprel 1984; Kürdəmir rayonu, Azərbaycan SSR — 3 noyabr 2020; Xocavənd rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Zahir Mehdiyev 1984-cü il aprelin 27-də Kürdəmir rayonunun Qarabucaq qəsəbəsində anadan olub. 1990-2001-ci illərdə Kürdəmir rayon Qarabucaq kənd tam orta məktəbində təhsil alıb.
Səfəvi–Dəkkən münasibətləri
Tarixi
Peyğəmbərə və onun canişini Əliyə də and içdim ki, əgər nə vaxtsa istiqlaliyyət əldə edə bilsəm, “möminlərin bayraqlarının indiyədək dalğalanmadığı” yerlərdə on iki imamın ardıcıllarının imanının yayılmasına kömək edəcəyəm; amma sən elə bilmə ki, mən bu fikri Şah İsmayıldan götürmüşəm; bilsinlər ki, mən ondan əvvəl, Sultan Yaqubun dövründən, ata-babalarımın imanı olduğu kimi, on ikinin (Allahın onlara salamı olsun) dininə etiqad etmişəm. İndi mənim yüz yaşım var, onun çoxunu həqiqi dinin qanunlarını təbliğ etməyə həsr etmişəm; indi isə xarici aləmdən uzaqlaşıb qalan günlərimi dua ilə keçirmək istəyirəm”.
Zahir Mehdiyev
Hərbi xidməti
Zakir Mehdiyev 2002-2004-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olub. Goranboy rayonunun Goran qəsəbəsində yerləşən "N" saylı hərbi hissədə xidmət edib.
Səfəvi–Dəkkən münasibətləri
Tarixi
İsmayılın keçmiş tərəfdarı, Hindistanda yaşayan Şah Tahir Hüseyni bu torpaqlarda şiəliyin güclənməsinə kömək etdi. Başqa bir sultanlığın hökmdarları, Bicapur sultanlığının Adili şahları növbə ilə özlərini ya sünni, ya da şiə elan etsələr də, tez-tez xütbələri Moğal imperatorlarının deyil, Səfəvi şahlarının adlarına oxumağı əmr etdilər. Heydərabad kimi mərkəzlərin güclü şiə meyilliklərinə nəticəsində bu bölgədəki kitabxanalarda Səfəvi materiallarının maraqlı kolleksiyalarının toplanmasına səbəb olmuşdu.
Zahir Mehdiyev
Hərbi xidməti
Zakir Mehdiyev 2010-cu ildən eyni hərbi birləşmədə "gizir" rütbəsində xidmət edirdi. Qazax rayonunda yerləşən "N" saylı hərbi hissədə xidmətini davam etdirmişdir. 2016-cı ilin aprelin 2-dən 5-nə qədər davam edən Aprel döyüşlərində yaxından vuruşmuş, fərqlənmişdir.
Səfəvi–Dəkkən münasibətləri
Tarixi
1509-1512-ci illərdə dünyanın müxtəlif yerlərinə elçiliklər göndərən Səfəvi imperiyası Dəkkən sultanlıqlarına da elçilər göndərdilər. 1510-cu ilin oktyabrında Səfəvi elçiliyi Qoa şəhərinə çatdılar və buranın hökmdarı Yusif Adilşaha, yəni Bicapur hökmdarı ilə görüşdülər. Bu diplomatik missiya bir neçə il əvvəl Səfəvi imperiyasına göndərilmiş Bicapur elçiliyinə cavab mahiyyəti daşımaqda idi. Bu Bicapur elçiliyinə Seyid Əhməd Haravi rəhbərlik etmiş və Şah İsmayılın sarayına bir neçə il əvvəl gəlmişdi. Lakin Qucaratın vəziyyəti qısa zamanda dəyşdi və Səfəvi elçisi indi xristian portuqaliyalıların Qoada hakimiyyətdə olduğunu gördülər. Onlar isə burada şiə hakim sülalə ilə qarşılaşacaqlarını gözləyirdilər. Bir neçə ay davam edən danışıqlardan sonra səfir Mir Əbu İshaq portuqaliyalıların məktubu ilə Şah İsmayılın sarayına geri döndü. 1511-ci ilin noyabrında bir digər elçilik hazırlandı və göndərildi. Səfəvi elçisi Yadigar bəy Qızılbaş əslində Bicapur sarayına getmək fikrində idi, lakin yolda olarkən fikirini dəyişdirərək Qucaratın digər hökmdarı Müzəffər Şahın yanına getmək qərarına gəldi. Yadigar bəy hindli hökmdara qiymətli hədiyyələr verdikdən sonra ona da mərasim geyimi və qalması üçün saray verildi. Buradan ayrıldıqdan sonra o, gəlişinin əsas məqsədi olan Bicapur sultanlığına getdi. Onun əsas məqsədi Hindistanın şiə dövləti ilə Səfəvi imperiyası arasında qardaşlıq əlaqələrinin möhkəmləndirilməsi idi. Şah İsmayılın məktubunda İsmayıl Adilşah böyük islam hökmdarı kimi övülürdü. Bu onun suverenliyinin Hindistandan kənarda yerləşən şiə dövləti tərəfindən tanınması demək idi və bu İsmayıl Adilşahın böyük sevincinə səbəb olmuşdu. Buna görə də, Səfəvi elçiliyinin rəhbəri İbrahim bəy Türkman onun paytaxtına çatan kimi böyük şənliklər keçirildi və o, öz şiə döyüşçülərinə qızılbaş tacları (papaqları) taxmağı əmr etdi. thumb|upright|[[I İsmayıl|I Şah İsmayılın legitimliyin simvolik açarını Bicapur Sultanlığının hökmdarı Yusif Adil Şaha göndərməsinin təsviri. 1680-ci illərə aid miniatür.]] Özüdə Azərbaycan türklərindən və Qaraqoyunlu nəslindən olan İbrahimqulu Qütbşahın Qolkondadan Səfəvi şahı I Təhmasibə göndərdiyi məktubda deyilir:
Zahir Mehdiyev
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun giziri olan Zahir Mehdiyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzuli və Xocavənd istiqamətində gedən döyüşlərdə savaşıb. Zahir Mehdiyev noyabrın 3-də Xocavənd döyüşləri zamanı şəhid olub. Dekabrın 4-də nəşi Kürdəmir Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunub.
Səfəvi–Dəkkən münasibətləri
Tarixi
İbrahimqulu Qütbşah] ilahi kömək və şah lütfü ilə qələbə bayrağını qaldırdı. O, Pleiades düyününə yığılmış düşmən sıralarının Ursanın quyruğu kimi səpələnməsinə səbəb oldu. İndi o, rəhbərliyin öhdəliklərini yerinə yetirə və köhnə əlaqələri yeniləyə bilir. Açığı, bizdən əvvəl heç kim bu torpaqlarda İmami əqidəsinin təbliğat bayrağını qaldırmayıb! Bizdən əvvəl heç kim əzəmətli On iki xütbəni yaymayıb! Bu böyük əqidənin əsaslarını və bu ali şəriət hökmlərini möhkəmləndirmək üçün gündən-günə böyük səylər göstəririk.
Bu iki dövlət arasında olan bu cür yazışamalar göstərir ki, dövlətlər arasındakı münasibətlər sırf şiəlik üzərindən olmuşdur. Oxşar tendensiyalar qonşu Əhmədnaqar sultanlığında da müşahidə edilirdi. 1544-cü ildə Burhan Nizam şah Hürşah ibn Qubad əl-Hüseynini Səfəvi sarayına səfir göndərdi. Hindistandan hədiyyələr gətirən Hürşah şahın yanında şah digərlərini də qəbul etdi. Səfir öz məruzəsində qeyd edir ki, şah “Hindistanda baş verən hadisələr və onun hökmdarlarının mövqeyi haqqında məlumat istədi. O, Əlahəzrət (Şah Təhmasib) öz adına adına istinad edərək, Sülh Pənahını (Burhan Nizam şah) alqışladı. Şah Nizami şahın ardınca gedən şiələrin səbəbkarı və iki tərəf arasında dostluq və barışıq yaradan Şah Tahirə qarşı sonsuz mehribanlıq göstərdi". olkonda olduğu kimi, Əhmədnaqarda da Səfəvilərlə əlaqə açıq şəkildə ümumi əqidəyə arxalanmaq kimi ifadə edilirdi. Bürhan Nizam Şaha qarşı müraciət qaydalarına xüsusi diqqət yetirilmişdi. Salnaməçi Məhəmməd Qasım Astrabadinin qeydinə görə, sultan sonradan şiəliyə keçmişdi. Onu şiəliyə keçirən isə Şah Tahir Hüseyni olmuşdu. Beləki o, sultanın digərləri bacarmadığı halda sultanın oğlunu - Şahzadə Əbdülqadiri xəstəlikdən sağaltmış və ondan şiəliyə keçməsini istəmişdi. Bununla da birlikdə, sultanın ən yaxın adamı və inandığı şəxsə çevrilmişdi. Şah Tahir gümanki İsmaili təriqətinə mənsub idi. Lakin sultan On İki İmam .iəliyinə keçmişdi və bu seçimin edilməsində çox gümanki Səfəvi imperiyası ilə əlaqələrin qurulması mühüm əhəmiyyət daşımışdır. Beləliklə, həm Səfəvi qaynaqları, həm də Dəkkan qaynaqları bildirir ki, Dəkkən sultanlıqları rəsmi din olaraq On İki İmam şiəliyini qəbul etmişdilər. Həmçinin, bu sultanlıqlar ənənəvi Səfəvi təsir sferasından da uzaqda yerləşən bölgələr idi.
Tarixçi Harun Xan Şirvani iddia edir ki, Qolkonda sultanları ilə Səfəvilər arasında münasibətlər şiəliyin sonuncudakı hökmranlığı ilə güclənmişdir. O, Səfəvilərin sultanlıqdakı əhəmiyyətini yalnız dini məsələlərlə əlaqələndirir. Bicapurdan bəhs edərkən Məhəmməd Əbdül Nayim hər iki sultanlıqda şiəliyin yüksəlməsinin təxminən eyni vaxtda baş verdiyini bildirir. O, daha sonra təklif edir ki, Səfəvilərlə Bicapur arasında siyasi və dini məsələlərdə əlaqələr təkcə Adil şah sultanlarının mədəni və intellektual fəaliyyətinə təsir göstərmir, həm də onun təsiri Bicəpur həyatının və cəmiyyətin müxtəlif sahələrinə dərindən nüfuz etmişdir. Castin Cons Hindistanda Şiə İslamı ilə bağlı araşdırmasında Dekanın cənubunda şiəliyi quran şiə sülalələri haqqında yazmışdır. Rəsmi salnamələrdə Dəkkən sultanlıqları təkcə şiə dövlətləri deyil, həm də Səfəvi formasında başa düşülürdü.
Bicapur sultanı İsmayıl Adil Şah şiə olduğu üçün bütün ordusuna Səfəvi üslubunda qızılbaş tacı geyinməyi əmr etmişdi. Ondan sonra hakimiyyətlə gələn oğlu - I İbrahim onun əksinə sünni olduğu üçün yerli dili daha üstün tutaraq Səfəvilərin qızılbaş baş geyimini qadağan etdi. Bundan əlavə, o, vergi bəyannamələrinin və məhkəmə sənədlərinin dilini fars dilindən yerli dillərə, Marathi və Kannada dillərinə dəyişdi. Həmçinin inzibati sistemdə brahmanları təyin etdi. İbrahim Adil Şahın oğlu Əli Adil Şah 1558-ci ildə atasının yerinə taxt açıxdı. Lakin bundan əvvəl atası onun şiə olmasına görə taxta çıxmasını istəmirdi. Onun  dövründə dövlətin hakimiyyəti altında olan torpaqlar, xüsusilə cənub qonşusu Vicayanaqaranın 1565-ci ildə məğlub edilməsindən sonra xeyli genişləndi. Əlinin tikdirdiyi Bicapur şəhər divarındakı yazı şiə təfsiri ilə başlayır:
Övladı olmayan Əlinin yerinə 1580-ci ildə qardaşı oğlu II İbrahim keçdi və o, tezliklə Sultanlığın rəsmi inancını sünniliyə dəyişdi. Mənbələr İbrahimi şiə əqidəsi ilə daha birbaşa əlaqələndirirlər. Zohuri “Golzar-e İbrahim” əsərində “sultanın xoşbəxtliyi Mustafanın (Məhəmmədin) şəriətinə itaət etmək və Mürtəza (Əli) üçün dostluq bayrağını ucaltmaq xoşbəxtliyidir” deyə yazır və əlavə edir ki, “Onun pak fitrətinin dəlili onun pak imama məhəbbətidir”. Əlinin padşahlıq etdiyi dövrə aid mis sikkələrdə də oxşar qeydi var. Daha birbaşa qeyd Feriştənin əsərindədir. Salnaməçi 1595-ci ilin sentyabrında Sultanın şiələrin yas mərasimlərini yerinə yetirmək üçün düşərgə saldığını bildirir. Növbəti il ​​şiə alimi Mir Məhəmməd Saleh Həmədani Hindistana gəldi. İbrahim onun üçün kral ziyafəti təşkil etdi. Sultan Məhərrəm ayının onuncu günü keçmiş illərin adətinə uyğun olaraq yas mərasimlərini icra edirdi. Sonra Mir Məhəmmədi Bicapur qalasında yanına dəvət etdi. Karvan yaxınlaşanda sultan şiə aliminə xüsusi ehtiramını göstərərək “onu qarşılamaq üçün uzun müddət piyada yol gəldi, şükür səcdəsi etdi. thumb|upright|[[Bicapur şəhərinin şəhər divarlarının təsviri. Yakov Baltazar Piters tərəfindən 1690-cı illərdə çəkilmişdir.]] I Əli və II İbrahim bir-birindən çox da fərqlənmirdilər. Hər ikisi şiəliklə bağlı idi və sufi övliyaları ilə əlaqə saxlayaraq Səfəvilərlə mehriban münasibətdə idilər. Sultanların Səfəvilərə münasibətdə rəsmi çıxışı təkcə siyasi deyil, həm də ideoloji cəhətdən imperiya ilə ittifaqın birbaşa ifadəsidir. II İbrahimin 1623-cü ilin əvvəlində I Şah Abbasa göndərdiyi məktubunda yazılır:
Dəkkan torpaqları İraq, Fars, Xorasan və Azərbaycan əyalətləri qədər Səfəvi imperiyasının bir hissəsidir. Buna uyğun olaraq xütbədə Səfəvi hökmdarlarının adları oxunmuş və gələcəkdə də oxunacaqdır. Bizim əcdadlarımız bu əraziləri idarə etmək və onları qorumaq üçün Əlahəzrətin əcdadları tərəfindən təyin edilib. Deməli, bizim vəzifəmiz Əlahəzrətin adı ilə ölkələri idarə etmək və onları xarici təcavüzdən qorumaqdır.
Məktubdan başa düşülür ki, Bicapur əslində sünni olan hökmdarı yalnız Bicapur hökmdarları olan Adil Şahilərin hakimiyyətə gəlməsindəki rolunu qəbul etməklə qalmır, həm də xütbələrdə bunu ifadə etməklə suverenliyin  Səfəvi imperiyasına keçməsindən məmnun qaldğını bildirir. Sünni hökmdarının şiə xütbəsini qəbul etməsi bəzilərinin narazılığına səbəb olub. Bu - yəni, xütbələrə yanaşmada onun xüsusi əhəmiyyətinin vurğulanması bəziləri tərəfindən xüsusilə Dəkkanın bütün simvolları ilə birlikdə Səfəvi imperiyasının asılılığında olması kimi yozulmuşdur. 1631-ci ildə Moğol İmperatoru Şah Cahanın bölgəyə qarşı böyük bir kampaniyaya başladığı zamanda Cənubi Hindistandakı Dəkkən yaylasında siyasi nizam əhəmiyyətli dəyişikliklər ərəfəsində idi. Vəziyyətin ciddiliyini dərk edən Qolkonda sultanı Abdulla Qütbşah Heydərabaddakı sarayında aşağıdakı çıxışı etdi. Onun saray tarixçisi Nizaməddin Əhməd Şirazi ondan sitat gətirir:
Bizim şanlı əcdadımız - Hindistan hökmdarlıqlarının fatehi və hakimi (sahib-i keran) - peyğəmbərin, möminlərin rəhbəri Əlinin (Heydərin) pak ruhunun və On iki imamın müqəddəs ruhlarının köməyi ilə rəzil kafirlərin və alçaq hinduların başçılarının baş və boyunlarını öz gücü və şücaəti, Zülfiqar kimi qılıncı ilə vurdu...[Beləliklə] öz səltənətini fəth etdi. Məhəmməd qövmünün adət-ənənələrini və Əlinin imanını yaydı.
Sultan bu kritik məqamda belə çıxış edərək əslində öz dövlətinin varlığını və mahiyyətini şiəlik prizmasından əsaslandırmağa və qorumağa çalışırdı. Bu ritorika ilə çıxış etmək Dəkkan sarayları üçün qeyri-adi hesab edilməzdi və çox gümanki daxili auditoriya üçün nəzərdə tutulmuşdu. Nəhayət, vəziyyət ağır görünəndə saray üzvləri, xüsusən də sultanlığa heç bir xüsusi bağlılığı olmayan zadəganlar, bəzi saray əyanları kimi, Qaraqoyunlu nəslindən gələn Qütbşahilərin və ya digər adları ilə Adil Şahilərin sarayını tərk edərək Moğollara qoşulmaq imkanı əldə etdilər. Təxminən iyirmi ildən sonra Mir Cümlə kimi tanınan Məhəmməd Səid Şəhrestani bu yolla məşhurlaşdı. Buna görə də Sultanın niyə onların dəstəyinə layiq olduğunu xatırlatmaq lazım idi. Bununla belə, bu deyim yalnız daxili işlərlə məhdudlaşmırdı. Oxşar dil Dəkkən sultanlıqları, eləcə də onlarla Səfəvilər arasında diplomatik yazışmalarda geniş istifadə olunurdu. Vəziyyəti qarışıq edən bir digər məqam isə bu yazışmalarda təkcə şiə üslubunda məktublaşmaların olmaması idi, çünki məktublarda açıq bir dillə Səfəvi üstünlüyünün qəbul edilməsi hiss edilirdi.
Berillium
Berillium (Be) – D.İ.Mendeleyevin elementlərin dövri sistemində 4-cü elementdir. Berillium 1798-ci ildə fransız kimyaçısı L.Voklen tərəfindən qiymətli daş olan berrilldə aşkar etmişdir və adı da burdan götürülmüşdür. Yunan sözü olan “beryllos” berill deməkdir. Yüksək nisbətdə istilik çəkə bilmə xüsusiyyəti səbəbiylə, hava və kosmik cihazlarda, rabitə peyklərində, nüvə stansiyalarında və raket istehsalında istifadə edilir. Bundan əlavə, yüngül metal ərintilərində, X-şüası balonlarının pəncərələrində və saat yaylarının istehsalında da istifadə edilir. Yüksək bir ərimə nöqtəsinə sahib olması, yüngüllüyü və poladdan çox daha elastik bir metal olması səbəbiylə, kompüter hissələri istehsalında, jiroskoplarda və tikinti sektorunda sıx istifadə edilən bir elementdir. Berillium mis qarışığı da, qaynaq istehsalında, elektrik əlaqələrində və elektrodlarda istifadə edilir. Zümrüd və Akuamarin, Berilliumun qiymətli kristal formalarıdır. Berillium və tozları, zəhərli olmalardan dolayı, xüsusilə ağciyər xərçənginə yol aça bilməkdədir.
Canlı orqanizmlərdə
Bitkilərdə berilliumun orta miqdarı quru maddəyə görə 0,010±0,001q/kq olur. Əgər berillium torpaqda həll olmuş formadadırsa bitkilər tərəfindən asan mənimsənilir. Təbii şəraitlərdə bitkilərdə onun miqdarı 0,001-0,4 mq/kq (quru kütlədə) olur.
Bitkilər üçün berillium praktiki olaraq zərərsizdir.
Yaşlı insanın orqanizmində berilliumun miqdarı 0,4-dən 40 mkq-a qədər olur. Berillium ağ ciyərlərdə, limfa qovşaqlarında, qara ciyərdə, ürək əzələsində, sümük toxumasında aşkar edilmişdir.
Berilliumun heyvan və insan orqanizminə daxil olmasının əsas yolu nəfəs vasitəsilədir. Qida və su ilə daxil olan miqdar olduqca azdır. Berilliumun bioloji rolu ondan ibarətdir ki, kalsium, maqnezium və fosfat mübadiləsində (sümük toxumasında) iştirak edir.
Berillium bitkilər üçün zərərsiz olduğu halda heyvanlarda berillium raxiti yaradır. Qidada berillium duzlarının artıq miqdarda olması orqanizmdə həll olan berillium fosfatın əmələ gəlməsinə səbəb olur. Daima fosfatları “oğurlayaraq” berillium sümük toxumasının zəiflənməsinə səbəb olur ki, bu da xəstəliyin səbəbidir.
Berilliumun bir çox birləşmələri zəhərlidir. Onlar dərinin və nəfəs alma orqanlarının iltihabı proseslərinə səbəbi ola bilər: berillioza – spesifik xəstəlik olub berillium və onun birləşmələri düşmüş hava ilə nəfəs aldıqda baş verir.
Berilliumun həll olan birləşmələrinin böyük qatılıqda olduğu hava ilə qısamüddətli nəfəs aldıqda kəskin berillioz yaranır. Bu zaman nəfəs yolları qıcıqlanır, bəzən ağ ciyərlərin ödemi və boğulma müşahidə olunur. Berrilliozun xroniki növü də var. Onun üçün az kəskin simptomlar xarakterikdir, amma bütün orqanizmin daha çox pozulmaları müşahidə olunur. Odur ki, havada berilliumun icazə verilən qatılıq norması olduqca az olub cəmi 0,001 mq/m³ təşkil edir. Berillium orqanizmə əsasən hava və heyvan mənşəli məhsullar olan ət, ağ ciyər, qara ciyər vasitəsi ilə daxil olur.
Berilliumun daha geniş məlum olan və insan tərəfindən geniş istifadə olunan birləşməsi berilldir – Be3Al2(SiO3)6.
Qida məhsulları ilə sutka ərzində orqanizmə 0,01 mq hava ilə 0,000009 mq berillium daxil olur.
Zeyqarnik effekti
Zeyqarnik effekti – insanların yarımçıq və nataman qalmış tapşırıqları tamamlanmış tapşırıqlardan daha yaxşı xatırlaması ilə xarakterizə olunan effekt.
Berillium
Canlı orqanizmlərdə
Tibdə berillium rentgen qurğularında istifadə olunur.
Zeyqarnik effekti
Tarixi
Psixoloq və tədqiqatçılar Kurt Levin ve Bluma Zeyqarnik qəlyanaltı etmək üçün işlədikləri Berlin Universitetinin yaxılığındakı izdihamlı bir kafeyə daxil olurlar. Psixoloqlar verdikləri sifarişə ofisiantın heç bir qeyd aparmadan onlarla sifariş arasında dəqiqliklə yerinə yetirdiyini diqqətlə müşahidə edirlər. Levin və Zeyqarnik ofisiantın hansısa sifarişi unuda biləcəyindən çəkinmədiyi haqda maraqlanırlar, cavabında isə ofisiant heç bir sifarişi səhv salmadığını bildirir. Onlar buna inanmırlar və qonşu stolların nə sifariş etdikləri barədə onu sorğu-sual etməyə başlayırlar. Və bu zaman ofisiant, doğrudan da, hər stolun nə sifariş verdiyi xırdalığına kimi xatırlayırdı, ancaq hesabı ödənməmiş stolların, lakin 1 dəqiqə əvvəl hesabı ödəyərək kafeni tərk edən müştərilərin nə sifariş etdiklərini o xatırlamırdı.
Berillium
Canlı orqanizmlərdə
1964-cü ildə Tacigistan SSR Elmləri Akademiyasının vitse prezidenti, kimya elmləri doktoru K.T. Poroşinin rəhbərliyi altında bir qrup sovet kimyaçıları qədim müalicə vasitəsi olan “mumya”nı kimyəvi analiz etmişlər və müəyyən etmişlər ki, mumyada digər elementlərlə yanaşı berillium da var.
Berillium bəzi mineralların tərkibinə daxil olur və onlardan daha çox rast gələni berilldir Be3Al2(SiO3)6.
Zeyqarnik effekti
Qəbul
Son illərdə bu effektin doğruluğu müzakirə olunur.
Berillium
Canlı orqanizmlərdə
Qeyd edək ki, mumya, “dağ qatranı” Mərkəzi Asiyanın dağ mağaralarından yığılır. O, üzvi və qeyri-üzvi maddələrin suda yaxşı həll olan təbii qarışığıdır. Mumya qayaların çatlarında, boşluqlarda, diblərdə təbəqə, qərtmək, qara çöküntülər, tərkibində qum əlavəsi olan tünd darçın və darçın qatranabənzər kütlədir.
Əlavələrdən təmizlənmiş və ekstraksiya olunmuş mumya tünd darçını rəngli bircinsli, elastik konsistensiyalı, parıltılı səthə malik, özünə məxsus aromatik ətirli və acıtəhər və stimullaşdırıcı təsiri artıq çoxdan Orta Şərqdə və Hindistanda yüksək qiymətləndirilir. Çox qədimdən mumya müxtəlif xəstəliklərin və zədələrin müalicəsi üçün, həmçinin cinsi funksiyanı stimullaşdırmaq – kişi və qadın sonsuzluğunu müalicə etmək, potensiyanı artırmaq üçün geniş istifadə olunur.
Fiziki xassələri
Berillium yüngül metal olub, kompakt şəkildə açıq sarı, toz halında isə tünd boz rəngdədir, adi temperaturda kövrək, nisbətən yüksək temperaturda isə plastikdir.
Berillium üçün zəif istilikkeçiricilik və yüksək istilik tutumu xarakterikdir. onun elektrik keçiriciliyi misdən təxminən 3 dəfə azdır. Berilliumun rentgen şüalarını keçirtmə qabiliyyəti alüminiumdan 16-17 dəfə artıqdır.
Qışlaq-i Hüseynnərimani (Biləsuvar)
Qışlaq-i Hüseynnərimani — İranın Ərdəbil ostanının Biləsuvar şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 42 nəfər yaşayır (9 ailə).
Aleksandr Usik
Aleksandr Aleksandrovich Usik — 1-ci ağır (90,7 kq-a qədər) və ağır (90-dan çox) çəki dərəcələrində çıxış edən məğlubedilməz ukraynalı peşəkar boksçu. Birinci ağır çəkidə mütləq dünya çempionu, dövrümüzün peşəkar boksçuları arasında bütün nüfuzlu versiyalarda çempion kəmərlərinin yeganə sahibi.
World Boxing Super Series 1 turnirin finalında rusiyalı bokusçu Murat Qassiyevi məğlub edərək IBF (2018–2019) və WBA super (2018–2019) versiyaları üzrə mütləq çempion oldu. Bundan əlavə Usik Məhəmməd Əli Kubokunun sahibi olmaqla nüfuzlu The Ring jurnalında dünyanın ən titullu bokusçusu elan edilmişdir.
2012-ci ildə Olimpiya çempionu (91 kq-a qədər), 2011-ci ildə dünya çempionu (91 kq-a qədər), 2008-ci ildə Avropa çempionu (81 kq-a qədər), həvəskarlar arasında dəfələrlə Ukrayna çempionu. Ukraynanın əməkdar idman ustası.
Məşhur idman kanalı ESPN, nüfuzlu idman jurnalları Sports Illustrated və The Ringin , Amerika Jurnalistlər Birliyi (BWAA) , BoxingTalk , Yahoo Sports , WBC-nin versiyalarına görə 2018-ci ilin ən yaxşı peşəkar boksçusu.
Həyatı
Anası — Nadejda Petrovna Çerniqov vilayətindən, atası isə Aleksandr Anatolyeviç Sum vilayətindəndir. Aleksandır Alexandroviç Usik 17 yanvar 1987-ci ildə Simferopolda anadan olmuşdur. 1999-cu ilə qədər anasının vətənində, Çerniqov vilayətinin Ribotin kəndində yaşamışdır.
Simferopoldakı 34 nömrəli məktəbi bitirib, hansı ki, gələcək həyat yoldaşı Ketrin də bu məktəbdə oxumuşdur. Uşaqlıqda cüdo və futbolla məşğul olmuşdur. "Tavria" gənclər komandasında sol yarımmüdafiəçi mövqeyində oynayıb. Usik boks bölməsinə 15 yaşında gəldi. Usık Sergey Lapinin rəhbərliyi altında məşq keçmiş və tezliklə Ukrayna boks çempionu titulunu qazanmışdır. Lvov Dövlət Bədən Tərbiyəsi Universitetini bitirmişdir.
Mariya Antuanetta Ferdinanda
Mariya Antuanetta Ferdinanda (María Antonia Fernanda de Borbón y Farnesio) – İspaniya kralı V Filipp in ən kiçik qızı. 1750-ci ildə Sardiniya kralı III Viktor Amadeus la evləndirildi.
Toppuzabad (Sulduz)
Toppuzabad - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sulduz şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 549 nəfər yaşayır (142 ailə).
Vaqner gürzəsi
Bədənlərinin uzunluqları 70–95 sm arasında dəyişir. Erkəklər boz, dişilər isə nisbətyən qəhvəyi rəngdıə olur. Qarın nahiyəsi parlaq sarı olur. Üstəlik qara nöqtələrə sahib olur.
Bu növ gürzələr Türkiyənin şərqində, Van gölü şimalındakı ərazilərdə, İranın qərbində 1200–2000 hündürlüyü olan ərazilərdə yayılmışdır. Onlar bitki örtüyündən məhrum olan qayalı ərazilərdə, bulaqların yaxınlığında yaşayırlar. Gündüz vaxtı aktiv olur. Aktivlik əsasən günün ikinci yarısına təsadüf edir. Təhlükə anında səs çıxarır. Bir neçə aylığına qış yuxusuna gedir. Kiçik məməlilər, kərtənkələlər və quşlarla qudalanır. Diri bala doğur. Balalar doğularkən 15 sm olur..
Yeniyetmə
= Yeniyetmə psixologiyası =
Yeniyetməlik yaşında "böhran" probleminə dair nəzəriyyələr
Yeniyetməlik dövründə bioloji amilin-cinsi yetişkənliyin üstün rolu haqqında nəzəriyyələrin yaranması XX əsrin 20-ci illərinə təsadüf edir. Biogenetik universalizmin baniləri sayılan amerikan psixoloqu Stenli Xoll və Avstriya pisixiatrı Ziqmund Freydə görə yeniyetməlik yaşı, ilk növbədə, bioloji amillərlə, o cümlədən cinsi yetişkənliklə şərtlənir. Stenli Xoll passiv pedaqogika tərəfdarı idi: o belə hesab edirdi ki, yeniyetmənin şəxsiyyətində mövcud olan nəyisə dəyişmək, yenidən tərbiyə etmək məqsədyönlü deyil, tamamilə faydasızdır. Onun fikrincə, təbiətin verdiyini dəyişmək olmaz. Biogenetik amillərə üstünlük verən, biogenetik nəzəriyyənin təməlini təşkil edən bu nəzəriyyə ilk dəfə A.S.Makarenkonun çətin tərbiyə olunan yeniyetmələr üzərində apardığı tədqiqatlarla təsbit olundu. Biogenetik nəzəriyyəyə ikinci zərbəni amerikan etnoqraflarının apardığı tədqiqatlar vurdu. Amerikan etnoqrafı Marqaret Mid insan şəxsiyyətinin formalaşmasına mühitin və ictimai tarixi şəraitin təsirini müəyyənləşdirmək məqsədilə Saoma adasında yaşayan yeniyetmələr üzərində tədqiqat aparmış və aşkar etmişdir ki, qız və oğlanlarda yeniyetməlik dövrünün böhranı heç də bioloji amillərlə deyil, sosioloji amillərlə şərtlənir. Antropolo Ruf Bendikt uşaqlıqdan yaşlılığa keçidin, daha doğrusu, yeniyetməlik dövrünə keçidin iki tipini göstərir. 1) fasiləsiz keçid 2) uşağın əvvəllər, uşaqlıq dövründə öyrəndikləri ilə böyük rolunu həyata keçirmək üçün lazım olan davranış tərzləri və təsəvvürləri arasında uyğunsuzluğun, uçurum olduğu keçid.
= Yeniyetmənin orqanizmində baş verən anatomik-fizioloji dəyişikliklər = Yeniyetmənin fizioloji inkişaf xüsusiyyətlərini nəzərə almadan onun tərbiyəsini, böyüklərlə qarşılıqlı münasibətlərini tənzim etmək və həyata keçirmək imkan xaricindədir. Yeniyetməlik dövrü boyun sürətlə inkişafı, orqanizmdə gedən maddələr mübadiləsinin yüksəlməsi, daxili sekresiya vəziləri fəaliyyətinin kəskin surətdə güclənməsi və cinsi yetişkənliyin baş verməsi ilə xarakterizə olunur. Uşaq yeniyetməlik dövrünə qədəm qoyduğu andan onun orqanizmində əsaslı dəyişikliklər baş verir: hipofiz və qalxanabənzər vəzilərin fəaliyyəti intensivləşir ki, bunun sayəsində orqanizmdə maddələr mübadiləsi yüksəlir, bədənin aşağı və yuxarı ətrafları uzununa sürətlə inkişaf, oğlanlarda səsdə qalınlaşma, bədəndə tüklənmə, hərəkətləri yöndəmsizlik müşahidə olunur. Yeniyetməlik dövründə nəzərə çarpan ən mühüm cəhətlərdən biri fiziki inkişafla əlaqədar cinsi yetişkənliyin baş verməsidir.
= İstinadlar =
2. Bundesliqa
2. Bundesliqa - - Almaniyanın əhəmiyyətinə görə ikinci futbol liqası. II Bundesliqa olaraq adlandırılan çempionatda ilk iki yeri tutan komandalar Bundesliqaya vəsiqə qazanırlar. Çempionat 1974-cü ildən etibarən keçirlməkdədir və son sezoda 18 klub çıxış edib. 2. Bundesliqanın son çempionu FK İnqolştadt 04 komandası olub.
Kəlniyyət (jurnal)
"Kəlniyyət" jurnalı — 1912–1913-cu illərdə Bakıda həftədə iki dəfə nəşr olunan satirik jurnal.
Haqqında
"Kəlniyyət" jurnalının ilk nömrəsi 1912-ci il may ayının 24-də Bakıda nəşr edilmişdir. Jurnalın müdiri Hacı İbrahim Qasımov, imtiyaz sahibi isə Seyid Hüseyn Sadiq idi. Jurnal Orucov qardaşları mətbəəsi və "Kaspi" tipolitoqrafda çap olunmuşdur. Məzhəkə məcmuəsi idi. 8 səhifəli, şəkilli, satira və karikatura jurnalı olub. "Kəlniyyət" 1912-ci ildə 31 nömrə çıxmış, 1913-cü ilin fevral ayının 10-da isə 6-cı nömrəsindən sonra bağlanmışdır. Cəmi 37 nömrəsi çıxmışdır.
Fəaliyyəti
Jurnalın birinci səhifəsində böyük şriftlərlə "Kəllə" sözə verilmişdir. Bu, baş məqalənin sərlövhəsidir. Jurnalın oxucu ilə ilk söhbəti belə başlayır: Yaxşı oxu, kəllə deyirəm ha! Nə kellədir, nə küllə. Sözüm kəllə üstündədir. Hərçənd müsəlmanlar elmi, maarifi, tərbiyəni ayaqdan başa düşən kimi mən də gərək məqsədimizi ayaqdan başlayaydım. Amma biz yeldöyən şəhərində oluruq və həmişə də yel əsən tərəfə burnumuzu çeviririk. Bu cəhətə bu səfərliyə biz də ayağı buraxıb kəllədən başlamağa məcbur oluruq. Oxucularla ilk söhbətini bu cür maraqlı başlayan jurnal öz səhifələrində dövrün aktual problemlərinə, bir sıra ictimai-siyasi məsələlərə toxunmuşdur. Jurnalın əsas materialları "Felyeton" başlığı altında verilirdi. Bundan başqa, jurnalın daimi "Bakı xəbərləri", "Xüsusi telefonumuz", və "Poçtumuzdan" rubrikaları da var idi. "Nə yaxşıdır?" adlı satirik yazıda sual-cavab yolu ilə bir sıra nöqsanlar tənqid edilir. "Xüsusi telefonumuz" rubrikası altında gedən yazılarda yerli əhvalatlar isə Mollanəsrəddinsayağı qələmə alınırdı.
"Kəlniyyət" öz səhifələrində daim satirik şeirlərə də yer verirdi. Jurnalın mühərrirləri arasında "Mürid", "Yetim cücə", "Dilənçi", "Bibi Raziyə", "Bambılı", "Kefsiz" və s. təxəllüslərə rast gəlinir. Bunlardan bir neçəsinin şəxsiyyəti məlumdur. Mollanəsrədinçilərdən Əli Nəzmi "Kefsiz", Əli Məhzun İrəvani "Yetim cücə" təxəllüsü ilə bu jurnalda da iştirak edirdilər. On üçüncü nömrədə verilən "Gəncədə" adlı satirik şeir, on birinci nömrədə gedən "Ay bacı", üçüncü nömrədəki "Dəng olmuşam", ikinci nömrədəki "Eyibdir" şeirləri o dövrün bir sıra mühüm nöqsanlarını açıb göstərirdi. "Gəncədə" şeirində xalqın qanını soran burjuaziya satira atəşinə tutulmuşdu. "Dəng olmuşam" şeirində də yuxarı təbələrə nifrət hissi vardı.
Jurnalda mövzu müxtəlifliyi, hadisələrə fərqli yanaşmalar onun maraqlılığını artırır, oxucunu özünə cəlb edirdi. Avamlıq, gerilik, milli-müstəmləkə siyasəti, din xadimlərinin riyakarlığı və s. mövzularda onlarca maraqlı yazılar dərc olunmuşdur. Bunlarla yanaşı, "Kəlniyyət" jurnalının da məhdud və ziddiyyətli cəhətləri var idi. Doğrudur, Mollanəsrəddinçi müəlliflər jurnalın məzmununu xeyli yaxşılaşdırmışdılar. Burjua məsləkli yazıçıların məqalələrindəki bəzi fikirlər isə jurnalın əsas ideya-siyasi istiqamətinə uyğun gəlmirdi.
Karikaturaların müəllifi
Jurnalın karikaturalarının çəkilməsində Beno (Benedikt Telinqator), Əzim Əzimzadə və Xəlil bəy Musayev yaxından iştirak etmişdir. Ə. Əzimzadə öz karikaturalarını "Əzim", "Əzimov", "Ə. Ə" imzaları ilə verirdi. "Kəlniyyət"in 7-ci sayında karikaturada mollaların tamahkarlığı və rüşvətxorluğu göstərilir. Müəllif mövzu olaraq xalq arasında işlədilən "Başı mollanın, leşi mollanın, iki qabırğa bir dişi mollanın, qaldı dörd əl-ayağı, onlarla da var işi mollanın" zərb-məsəlindən istifadə etmişdir.