cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Soltan Mehdiyev
Elmi fəaliyyəti
S.C.Mehdiyevin əməkdaşları ilə birlikdə alkan və tsiklan karbohidrogenlərinin pirolizi sahəsində apardığı tədqiqatlar da təqdirəlayiqdir. Alınan nəticələr ayrı-ayrı nəzəri məsələlərin həlli ilə yanaşı, tsikloparafin karbohidrogenlərinin pirolizi prosesində C2-C4 doymamış karbohidrogenlərin maksimal alınma şəraitini müəyyənləşdirməyə imkan yaratmışdır.
'''VII. Alitsiklik karbohidrogenlərin tsikloolefinlərə oksidləşdirici dehidrogenləşmə reaksiyaları'''
80-ci illərdə S.C.Mehdiyevin elmi fəaliyyətinin mühüm istiqamətlərindən birini beş- və altı üzvlü alitsiklik karbohidrogenlərin oksidləşdirici dehidrogenləşmə reaksiyaları vasitəsilə müvafiq tsikloolefinlərə çevrilməsi təşkil edir. İlk dəfə olaraq, S.C.Mehdiyev əməkdaşları ilə birlikdə alitsiklik karbohidrogenlərin qismən oksidləşdirici dehidrogenləşməsinin fiziki-kimyəvi və termodinamiki əsaslarını və katalizatorun hazırlanmasının əsas prinsiplərini müəyyən etmişdir. Tsiklopentan, tsikloheksan və onun törəmələri əsasında aparılan işlər tsikloolefinlərin alınmasının orijinal üsullarını işləyib hazırlamağa imkan vermişdir. Metilsiklopentan və metilsikloheksan əsasında aparılan oksidləşdirici dehidrogenləşmə reaksiyasının əsas qanunauyğunluqları və reaksiyanın getmə mexanizmi müəyyən olunmuşdur.
Görkəmli alimin monoqrafiyaları arasında neft-kimya sintezinin ən perspektiv sahələrindən biri olan karbohidro-genlərin oksidləşdirici ammonoliz proseslərinə həsr olunmuş və dünya miqyasında bu istiqamətində birinci sanballı əsər sayılan “Nitrillər” kitabını xüsusilə qeyd etmək lazımdır. Bu monoqrafiya qısa bir zaman ərzində kimya sənayesi inkişaf etmiş ölkələrdə geniş yayılmış və dövrünün bir çox mütəxəssislərinin diqqətini özünə cəlb etmişdir. Çexoslovakiya Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü, görkəmli kimyaçı alim S.Landa “Nitrillər” barəsində belə yazmışdır: “Kitab ciddi və əyanidir. Zənn edirəm ki, çoxlarına stolüstü kitab kimi xidmət edəcəkdir”.
S.C.Mehdiyev 1942-1945-ci illərdə Bakı neftləri əsasında bəzi silah-sürsatı növlərinin işlənməsində fəaliyyətinə və hərbi ləvazimat istehsalını təşkil etdiyinə görə SSRİ-nin Neft Sənayesi Xalq Komissarlığı tərəfindən dəfələrlə təltif edilib və mükafatlandırılıb. O SSRİ-nin Ali Sovet Rəyasət Heyətinin Fərmanı ilə “Qafqazın müdafiəsinə görə” və “1941-1945-ci illərdə Böyük Vətən müharibəsində fədakar əməyinə görə” medallarla təltif edilmişdir.
S.C.Mehdiyev AEA Neft İnstitutunun direktoru (1956-1958), AEA Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun Monomerlər kimyası laborotoriyasının rəhbəri (1959-1985), həmin institutun elmi işlər üzrə direktor müavini (1962-1965), AEA Kimya Elmləri bölməsinin fkademik-katibi (1967-1973) vəzifələrini icra etmişdir. Müxtəlif illərdə o əvəzçiliklə əvvəlAzərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun Neft kimyası və texnologiyası kafedrasının dosenti (1954-1955), sonra isə Azərbaycan Dövlət Universitetinin neft kimyası kafedrasının dosenti, professoru (1956-1960), Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun əsas üzvi və neft-kimya sintezi kafedrasının ilk müdiri (1960-1967) və  içtimai əsaslarla respublikamızın sənaye müəssisələrini və texniki kadrlarını elm ocaqları ilə əlaqələndirən problem laborotoriyasının (“Monomerlər və polimerlər kimyası və texnologiyası”) ilk təşkilatçısı və rəhbəri olmuşdur. Burada eyni zamanda Azərbaycanın müxtəlif kimya və neft- kimya sənaye müəssisələri  üçün çoxlu yüksək ixtisaslı elmi-texniki kadrların  hazırlanması aparılırdı.
S.C. Mehdiyev sənaye miqyasında istehsal olunan bir sıra qiymətli məhsulların:  muharibə illərində – partlayıcı və yanğınsöndürən maddələrin, sonrakı illərdə isə müxtəlif  yanacaq komponentlərinin,  polimer maddələrin istehsalında istifadə edilən monomerlərin və onlara müxtəlif  təyinatlı əlavələrin, boyaq və ətirli maddələrin alınmasında  istifadə edilən birləşmələrin alınma proseslərini işləyib hazırlamış və göstərilən maddələrin  tətbiqi sahəsində mühüm işlər görmüşdür.
S.C.Mehdiyev elmi işlərlə əlaqədar olaraq 1947-ci ildə Almaniyanın Sovet zonasına, 1959-cu ildə isə Macarıstan Xalq Respublikasına ezam olunmuşdur.
S.C.Mehdiyev 1966-cı ildə Neft-Kimya sahəsində elmi işlərdə və sənayedə nailiyyətlər ilə tanış olmaq məqsədilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiyada uzunmüddətli ezamiyyətdə olmuşdur, çoxsaylı Universitet, Elmi institut və sənaye müəsisələrdə aparılan işlərlə tanış olmuşdur. Bunu əsasında əhatəli hesab tərtib edilmişdir. O, London Universitetinin Kral Kollecində, Belfast şəhərinin Kral Universitetində “Ksilol və dimetilsikloheksan izomerlərinin oksidləşdirici ammonolizi”, “Tsikloheksan karbohidrogenlərinin xlorlaşdırma reaksiyasında hidrogen atomlarının xlorla əvəz olma qanuniyyətləri” və “Doymamış aldehidlərin buxar fazasında selektiv reduksiyası” mövzularında elmi məruzələrlə çıxış etmişdir.
1970-ci ildə S.C.Mehdiyev Neft-Kimya sintezi sahəsində AFR-ın elmi və sənaye nailiyyətləri ilə tanış olmaq üçün Köln şəhərində yerləşən “Köln Kalk” şirkətinə ezam olunmuşdur və “Tsikloheksan karbohidrogenlərinin xlorlaşdırma reaksiyasında hidrogen atomlarının xlorla əvəz olma qanuniyyətləri və monoxlortsikloheksanların bəzi çevrilmələri” mövzusunda məruzə etmişdir.
Akademik S.C.Mehdiyev neft üzrə SSRİ Milli Komitəsinin Kimya bölməsinin üzvü qismində 1971-ci ildə Moskva şəhərində keçirilən VIII Ümumdünya Neft Konqresinin iştrakçısı və məruzəçisi olmuşdur.
Akademik S.C.Mehdiyev 1973-1974-cü illərdə İraqın Neft tədqiqatları institutunda neft-kimya sahəsində elmi işlərin təşkili və qardaş xalqa elmi metodiki yardımın göstərilməsi üçün respublikamızdan ezam edilən nümayəndə heyətinin rəhbəri olmuşdur. 1974-cü ildə ezamiyyət zamanı Bağdadda keçirilən Neft sənayesində tədqiqatlara həsr olunmuş Beynəlxalq Konfransda “Sovet Azərbaycanında kimya elmi və sənayesinin 50 ildə inkişafı” mövzusunda məruzə ilə çıxış etmişdir.
Akademik S.C.Mehdiyev naften karbohidrogenlərin kimyası və incə üzvi sintez istiqamətlərdə  aparılan fundamental elmi işlərin  Azərbaycanda banisidir. S.C.Mehdiyevin Azərbaycanın dünyada tanınmış neft kimyaçılarından biri olmasına görə onun 100-illiyi (02 dekabr 2014)  ilə əlaqədar  respublikamızın elmi içtimaiyyətinin müraciəti və tövsiyəsi əsasında   10/10 saylı 09.04.2014 tarixli AMEA-nın Rəyasət Heyəti tərəfindən qəbul edilmiş Qərarda onun adını İsmayıllı rayonunun bir məktəbinə verilməsi ilə əbədiləşdirilməsi məsələsi müvafiq qurum qarşısında qaldırılması nəzərdə tutulmuşdur.
Elmi tədqiqatları
S.C.Mehdiyevin apardığı elmi tədqiqatların nəticələri 580-dən çox elmi əsərdə 85 (açıq) müəlliflik şəhadətnaməsində, o cümlədən, 9 monoqrafiyada, o cümlədən  nitrillər  sahəsində  dünyada ilk monoqrafiya “Нитрилы», naftenlər sahəsində “ Пяти и шестичленные алициклические углеводороды» və s.  kitablarda  və 80-dən artıq ixtirada öz əksini tapmışdır. Onun elmi rəhbərliyi altında 9 elmlər doktoru və 80-dən çox elmlər namizədi yetişmişdir.
Riçardson söyüdü
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qəhrəmanmaraş ili
Qəhrəmanmaraş — Türkiyədə il.
Riçardson söyüdü
Yayılması
Su tutarlarının yaxınlığında geniş yayılırlar.
Botanik xüsusiyyətləri
Bitki 1–2,5 metr hündürlüyə malikdir. Yarpaqları 2,5–3 sm uzunluğa, 0,7 sm enə malikdir.
Leyla Şəripova
Leyla Şəripova — müğənni, bəstəkar, nəğməkar şair, Tacikistan və Azərbaycan SSR-nin xalq artisti.
Həyatı
1931 il iyunun 22-də Bakıda anadan olub. Atası İzmir türkü, anası Azərbaycan türküdür.
Bir neçə vaxt Sədrəddin Əyni adına Tacikistan Opera və Balet Teatrında solist kimi fəaliyyət göstərib. 1978 ildə Bakı köçür, 1980 ildən Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsinin aparıcı solisti işləyib. Leyla Şəripova Yevgeni Jıvayevin rəhbərliyi ilə Özbəkistan Televiziya və Radio xalq çalqı alətləri ansamblının, Adil Bağırovun rəhbərliyi ilə "Xatirə" xalq çalqı alətləri ansamblının və Gülarə Əliyevanın rəhbərliyi ilə "Dan ulduzu" instrumental ansamblının müşayiəti ilə çıxı. edib. 1988 ildən Almaniyanın Düsseldorf şəhərində yaşamışdır.
Fransa dilləri
Fransa bir çox dildən istifadə edir. Eyni zamanda, fransız dili ən çox yayılmış və yeganə rəsmi dildir. Fransanın digər dilləri regional dillərə və mühacirlərin dillərinə bölünür.
Status
Fransa Respublikasının rəsmi dili fransız dilidir (Fransa konstitusiyasının 2-ci maddəsinə əsasən) və hökumət qanunla ilk növbədə fransız dilindən istifadə etməyə borcludur. Bundan əlavə, hökumət kommersiya elanları və reklamlarının fransız dilində olmasını tələb edir (baxmayaraq ki, bununla yanaşı digər dillərin istifadəsini qadağan etmir), lakin fransız dilinin qeyri-kommersiya nəşrlərində istifadəsini tələb etmir.
1999-cu ildə Bernard Çerkvilini tərəfindən hökumət üçün yazılmış bir hesabatda regional və ya azlıq dilləri üçün Avropa Xartiyası təsdiqlənərsə rəsmi tanınmasına güvənə bilən 75 dil qeyd edilmişdir. Bunlardan 24-ü Fransanın Avropa hissəsinin yerli əhalisinin dilləri, qalanları isə mühacirlərin dilləridir.
Təsdiq Fransız Konstitusiya Məhkəməsi tərəfindən fransız dilinin konstitusiya ilə müəyyən edilmiş statusunun əksinə olaraq bloklandığına baxmayaraq, hökumət regional və azlıqların dillərini məhdud dərəcədə (onlara rəsmi status verilmədən) tanıyır. Bundan əlavə, Fransız Dili Baş Direktorluğu (Délégation générale à la langue française) Fransız Dili və Fransız Dilləri Baş Direktorluğu olaraq dəyişdirildi (Délégation générale à la langue française et aux langues de France) və onun funksiyaları da vəziyyət və monitorinqi əhatə etmişdir Fransa dillərini öyrənmək. Beləliklə, "Fransa dilləri" anlayışı (langues de France) tanınmağa başladı və administrasiyada istifadə olunmağa başlandı, lakin onlardan heç biri hələ rəsmi status almadı.
Bəzi bölgə dillərinə "patois" deyilir (Fransızca patois təxminən "dialekt, jargon" deməkdir), lakin bu ad alçaq hesab olunur. Patois ümumiyyətlə demək olar ki, heç bir yazılı ənənə olmayan, sintaktik cəhətdən inkişaf etməmiş və ya sosial "aşağı siniflər" tərəfindən istifadə olunan deyimlərə deyilir. Məsələn, Francocentric qavrayış, oksitan dilində yazının fransız dilindən daha əvvəl meydana gəldiyini və ədəbiyyatın bir minilliklər boyu mövcud olduğunu və bir çox şeylər arasında Nobel mükafatçısı tərəfindən təqdim olunduğunu nəzərə almır (Frederik Mistral, 1904).
Təhsil
2001-ci ilin aprel ayında Fransanın Təhsil Naziri Jak Lang, Fransadakı regional dillərin iki əsrdən çox müddətə depresiyaya uğradığını rəsmi olaraq tanıdı və Fransız məktəblərində ikitərəfli təhsilin icazə verildiyini bildirdi. Ancaq bu tədbir həm tərəfdarları, həm də müxalifləri qarşıladı.
Klaudio Lotito
Klaudio Lotito — İtaliyalı iş adamı və Latsio FK-nın sahibi.
2004-cü ildə Latsio FK-nın səhmlərinin əksəriyyətini əldə etdikdən sonra klubun sahibinə və prezidentinə çevrilmişdir.
İtaliya futbol skandalındakı iştirakına görə Lotito 2006-cı ildə 2 il yarım müddətinə futboldan uzaqlaşdırılmışdır. Bir müddət sonra iş adamı Mauro Sarate və Rikardo Kruzun üçüncü tərəf sahibliyinə görə yenidən futbol qadağası ilə üzləşmişdir. Onun 10 aylıq cəzası isə apelyasiyadan sonra iki aya qədər azaldılmışdır.
Stilbit
Stilbit — monoklinik sinqoniya. Rast gəlmə tezliyi şkalası: çox da tez-tez rast gəlməyən.
Xassələri
Rəng – rəngsiz, ağ, boz, sarımtıl, açıq-qəhvəyi, narıncı-qırmızı, qırmızı; Mineralın cizgisinin rəngi – ağ; Parıltı – güclü; şüşə, sədəf, ipəyi; Şəffaflıq – şəffafdan yarımşəffafadək; Sıxlıq – 2,1-2,2; Sərtlik – 3,5-4,0; Kövrəkdir, Ayrılma – {010} üzrə mükəmməl, {100} üzrə aydın; Sınıqlar – şüalı, lövhəyəbənzər, tikanlı; Başqa xassələr – molekulyar ələk xassəli; Morfologiya – kristallar: lövhə formalı, sütunvari, «burulmuş» yonqar şəklində; İkiləşmə: {001} üzrə xaçvari qarşılıqlı nüfuzetmə ikiləşmələrinə tez-tez rast gəlinir; Mineral aqreqatları: dərz şəkilli, paralel-çubuq- və – lövhəvari, şüalı əmələgəlmələr, sferolitlər, sekresiyalar, druzalar.
Lütfəli bəy Behbudov
Behbudov Lütfəli bəy Rəhim bəy oğlu — mühəndis, Zaqafqaziya Seyminin Müsəlman Fraksiyasının üzvü.
Həyatı
Lütfəli bəy Behbudov 1877-ci ildə Şuşa qəzasının Bayat kəndində anadan olmuşdu. Bəzi mənbələrdə onun adı Niftalı bəy kimi də qeyd edilir. Sankt-Peterburq şəhərində Dağ-Mədən Akademiyasını bitirmişdi. 1903-cü ildən Hacı Zeynalabdin Tağıyevin şirkətində mühəndis, sonra müdir işləmişdi. 1911-ci ildə Hacıyla arası dəymiş, məhkəməyə müraciət etmişdi. Hacı Zeynalabdin onun acığına bütün qarabağlıları işdən çıxarmışdı.
Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev tərcüməyi-halında yazır: 1911-ci sənədə "Tağıyev-Behbudov" keyfiyyətindən dolayı qulluqdan olan qarabağlıları və o cümlədən məni paraxodstvadan xaric etdilər (Bu xüsusda əlimdə indi də sənəd var).
Lütfəli bəy 1911-ci ildə "Kürətan" adlı aksioner cəmiyyət yaradıb ona başçılıq etmişdi. Zaqafqaziya Seymində poçt-teleqraf naziri işləmişdi. 1918-ci ildə ermənilər tərəfindən öldürülmüşdü.
Patti Smit
Patti Smith - (30 dekabr 1946, Çikaqo, İllinoys) ABŞ-lı musiqiçi və şair. 1975-ci ildə çıxardığı ilk albomu "Horses" ilə punk rokun yaranmasında ən təsirli adlardan biri oldu. Smith Punkun vəftiz anası olaraq çağırıldı. Beat şeiri performans tərzini garage rok ilə birləşdirdi. Qadınsayağı uzaq diliylə disko dövrünə meydan oxuyarkən, Amerika gənclərini XIX əsr Fransız şeiri ilə də tanış etdi. Smith çox geniş kütlələr tərəfindən Bruce Springsteen ilə birlikdə yazdığı və siyahılarda 13 nömrəyə qədər yüksələn "Because the Night" adlı mahnısıyla tanınır. 2005-ci ildə, sənətçiyə, Fransa Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən ədəbiyyata və mədəniyyətə etdiyi töhfələrə görə "Ordre des Arts et des Lettres" ordeni verildi. Bundan başqa 2007-ci ildə "Rock and Roll Hall of Fame" ə qəbul edildi. 17 Noyabr 2010-cu ildə isə xatirələrini yazdığı "Just Kids" (Uşaq Uşaq) adlı kitabıyla National Book Awardın qazandı. 2011-ci Polar Music Prize'ı edən sənətçilərdən biri oldu.
Mil-Beyləqan FK
Mil-Beyləqan FK — Beyləqan şəhərini təmsil edən futbol klubu.
Tarixi
Klub 2006–2007-ci illərdə Həvəskarlar liqası Respublika çempionatında çempion olmuş 2009–2010-cu illərdə liqada üçüncü yerdə, 2010–2011-ci illərdə isə altıncı yerdə qərarlaşmışdır.
Region Liqası 2019–20 Sezonu Covid-19 Pandemiyası səbəbindən təxirə salınmışdır.
"Mil" Derbisi
Mil düzünün iki klubu Mil-Beyləqan FK ve Mil-Muğan FK arasında olan əzəli rəqabətdir. Bu rəqabətdə Mil Beyləqan klubunun qalibiyyət üstünlüyü vardır. Hər iki Klub hal hazirda Region liqasında mübarizə aparır.
Klubun heyəti (2019–2020)
(Kapitan)
1992-ci il sezonu
Müstəqillik illərində Mil Beyləqan Çempionata I diviziyondan başladı.İlk sezonda Mil Beyleqan 18 oyunda 17 xal toplayaraq 5-ci sırada qərarlaşdı
1993-cü il sezonu
Klub bu sezonda I diviziyon B qrupunda 16 oyunda 10 xal toplayaraq 8-ci sırada qərarlaşdı
1993–1994-cü il sezonu
Bu mövsümdə klub I Diviziyon C qrupunda mübarizə aparırdı.Beyləqan təmsilcisi 18 oyuna 3 xal toplayaraq 10-cu sırada qərarlaşdı.
Stadion
Beyləqan Olimpiya İdman Kompleksi yerləşən stadion Mil Futbol Klubunun Ev Oyunlarını keçirdiyi məkandır.Beyləqan Şəhər Stadionu SSSR dönəmində istifadəyə verilmişdir.2014-cü ildə əsaslı təmir edilib.2019-cu ildə stadionun ərazisində Olimpiya İdman Kompleksi tikilmiş və stadion yenilənmişdir.Stadion 2500 oturacaqlıdır.Ot örtüyü sünidir.
Azərkeşlər
"Mil" Azerbaycanda və Qafqazda Böyük Azərkeş kütlələrindən birinə sahibdir.Beleki "Mil"in hər oyununda stadion tam olaraq dolur.Klubun "Beyniqan Tayfa" adlı fan klubu fəaliyyət göstərir.Tayfa 2019-ci ildə fəaliyyətə başlayıb.
Bilal Dadaşov
Bilal Ataş oğlu Dadaşov — azərbaycanlı alim, Azərbaycan SSR EA‐nın müxbir üzvü, kimya üzrə elmlər doktoru, professor.
Həyatı
Dadaşov Bilal Ataş oğlu 1915‐ci il dekabrın 30‐da Şamaxı qəzasında (indiki Hacıqabul rayonu) Rəncbər kəndində anadan olmuşdur.
1931-ci il — Rəncbər kəndində məktəbi bitirmişdir.
1934–1939-cu illər — Azərbaycan Dövlət Universitetinin Kimya fakültəsinin tələbəsi,eyni zamanda üzvi kimya kafedrasının laborantı işləmişdir.Dövlət imtahan komissiyasının qərarı ilə fakültəni əla qiymətlərlə bitirdikdən sonra fiziki kimya kafedrasında assistent kimi saxlanılmışdır.
1939-cu ildə BDU-nun fiziki-kimya kafedrasının aspirantı olmuşdur.
1940–1945-ci illər BDU-nun kimya fakültəsində Y.H.Məmmədəliyev ilə birgə işləmişdir.
1944-cü il — Kimya elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almaq üçün  Azərbaycanın vulkanik küllərinin təsirindən piroqazın propilen fraksiyasının katalitik oksidləşməsi  mövzusunda dissertasiya müdafiə etmişdir. Onun elmi rəhbəri D.İ.Mendeleyevin tələbəsi V.İ.Tixomirov olmuşdur.
1944–1945-ci illər — SSRİ XKŞ yanında AAK -ın qərarı ilə kimya elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır və eyni zamanda Fiziki kimya ixtisası üzrə baş elmi işçi və BDU-nun fiziki kimya kafedrasının dosenti elmi adları təsdiq olunmuşdur.
Eucalyptus salmonophloia
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bilal Dadaşov
Həyatı
1945–1950-ci illər — N.Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetinin assistenti və dosenti (eyni zamanda başqa yerda işləməklə)olmuşdur.
Azərbaycan EA-nın Kimya İnstitiutunun "Kataliz"laboratoriyasının müdiri olmuşdur.
1950–1957-ci illər — SSRİ EA-ın A.B.Topçıyev adına Neft-Kimya Sintezi İnstitiutuna təcrübə keçməyə və doktoranturaya göndərilmişdir (Moskva şəhəri).
1951-ci ildən 1957-ci ilə qədər o S.P.Korolyev ilə raket texnikası üçün xüsusi yanacaqların alınması ilə məşğul olmuşdur.
Kimya elmləri doktoru alimlik adı almaq üçün "Ağ neftin tərkibinin və karbohidrogenlərin quruluşunun maye yanacaqları raket mühərrikinin yanma kamerasında davamlılığına təsirinin tədqiqi" mövzusunda dissertasiya müdafiə etmişdir (Moskva şəhəri)
1957–1963-cü illər — Azərbaycan EA Qeyri-üzvi və Fiziki Kimya İnstitutunda  Xüsusi yanacaq və yanma  laboratoriyasının ,sonra isə Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunda(NKPİ)laboratoriya rəhbəri.
BDU-nun fiziki kimya kafedrasının dosenti olmuşdur.
SSRİ Ali Təhsil Nazirliyi nəzdində AAK-ın qərarı ilə kimya elmləri doktoru,alimlik dərərcəsi verilmiş və eyni zamanda Azərbaycan Politexnik İnstitutunun Kimya kafedrasının professoru elmi adı ilə təsdiq olunmuşdur.
Bakı şəhəri Xətai rayonunun Xalq Universitetinin rektoru olmuşdur.
1979-cu il Əməkdar elm xadimi fəxri adı verilmişdir.
1980-ci il — Azərbaycan EA-nın müxbir üzvi seçilmişdir.
1987–1995-ci illər — Azərbaycan EA NKPİ-nin laboratoriya və hidrogen kataliz şöbəsinin müdiri olmuşdur.
1996-cı ilə kimi Azərbaycan NKPİ-nin müdiriyyəti yanında məsləhətçi olmuşdur.
2007-ci il 13 fevral — Bilal Ataş oğlu Dadaşov vəfat etmişdir.
Əsas elmi Nailiyyətləri
Bilal Dadaşovun bütün elmi fəaliyyəti əsasən iki qlobal problem üzərində mərkəzləşdirilmişdir xüsüsi təyinatlı yanacaq və heterogen kataliz.
Müharibə illərində Bilal Dadaşov BDU-nın kimya  laboratoriyasında Yusif Məmmədəliyev ilə birgə işləyir,eyni zamanda öz rəhbəri V. İ.Tixomirovun    rəhbərliyi ilə yüksək məhsuldarlıqlı katalizatorların seçimi və hərbi müdafiə əhəmiyyətli işlərin tədqiqatı ilə məşğul olurdu.
1950-ci ildə ekoloji cəhətcə təhlükəsiz raket yanacağının alınması mühüm problemlərdən biri idi.
Dahi konstruktor S.P.Korolyov və digər konstruktorlar bilirdilər ki,toksiki yanacaqla təmin olunan raketin qəzası nəticəsində yer üzərində,geniş bir ərazidə bütün canlılar məhv ola bilər.
1951-1952 ci ildə Amerika və Sovet alimləri ayrılıqda məxfi olaraq yanmaya davamlı yanacağın öyrənilməsi prosesi üçün tədqiqatlar aparırdılar.İşlərin məxfi aparılmasına baxmayaraq amerika konstruktoru Berner fon Braun N.D.Zelinski,S.P.Korolyov,İ.H.Məmmədəliyev,B.A.Kazanski,S.A.Lavrov tərəfindən raket yanacağı üçün tərtib olunan tədqiqatları izləyirdi.Əsas problem ekoloji təhlükəsiz raket yanacağını  əldə etmək idi.Hansı dövlətin nümayəndəsi bu məsələni həll etsəydi o kosmosu fəth etmiş olardı.
1956-cı ilin sonlarında B.A.Dadaşovun rəhbərliyi və onun bilavasitə iştirakı ilə  dünya tarixində ilk dəfə olaraq raket texnikası uçun yeni növ xüsusi Naftil-1-B və Desil yanacaqları alındı.
B. A.Dadaşov tərəfindən alınmış xüsusi yanacaqlar termiki stabilliyə, soyuduculuq qabiliyyətinə görə istənilən saxlama müddətində yüksək davamlılığa malik olan unikal xassələri özündə daşıyırdı.Bu yanacaqlar vacib tələblərə cavab verən mürəkkəb kompleksə uyğun gələcək raketlərin eksplatasiyası üçün təqdim olundu.
Nobel mükafatı laureatı N.N.Semyonov B.Dadaşovun (Naftil-1-B və Desil) yanacaqlarını aldığına görə elmə misilsiz töhfələr verməsini söyləyirdi.İ.B.Stalinin S.P.Korolyova verdiyi tapşırıq yerinə yetirildi.
B.A. Dadaşov tərəfindən kəşv edilmiş yanacaq 1957-ci ilin avqust ayında qitələrarası ballastik raket  R-7 uğurlu şəkildə sınaqdan keçdi.1957-ci ilin sentyabr ayında R-7 raketində yenidən sınaqdan keçirilir və müvəffəqiyyət qazanır.Xatırladaq ki,1957 ildə amerikanların <dropşotnüvə skval> planına görə SSP-nın 100 şəhərinə 300 atom bombasının atılması nəzərdə tutulurdu.
Akademik V.P.Mişin qeyd edirdi:Üçüncü dünya müharibəsinin başlanması  çox da uzaqda deyil idi, qitələrarası ballastik R-7 raketinin yaradılması amerikanları təəcüb etdi.
Çünki o dövrdə heç bir raket R-7 raketinin tələbatına cavab vermirdi.R-7 raketinin sayəsində biz nüvə bombasını təşkil edə bilərdik.
Bu raket ilə nəinki düşməni məhv etmək eyni zamanda onu orbitə də göndərmək olardı.
Sovet İttifaqının Kosmik proqramının uğurları nəticəsində 1957 il oktyabr ayında Yerin ilk sünii peykinin buraxılması kosmik eranın başlanğıcı oldu.
B.A.Dadasovun kəşf etdiyi yanacaqla təmin olunmuş R-7 raketi ilə 12 Aprel 1961-ci ildə ilk insanın kosmosa uçusu baş verdi.
Məhz,B.A.Dadaşov tərəfindən yanma prosesinin davamlılığını 100% təmin edən ekoloji təhlükəsiz raket yanacağının alınması ilk dəfə olaraq insanın  kosmosa ucuşunu təmin edərək qitələrarası ballastik raketlərinin sınaqdan muvəffəqiyyətlə keçməsinə nail oldu .ABŞ və SSRİ-nin arasında yaranmaqda olan nüvə müharibəsinin qarşısı alındı.
NPO-nun”Elektromaş”-ın rəhbəri akademik B.İ.Ratorgin söyləyirdiki,mayeli ekoloji təhlükəsiz(kerosin-oksigen)təmin olunmuş raketlərə  böyük tələbat var və gələcəkdə də təlabat olacaq çünki,heç bir texnikanın gücü kosmik gəmiləri Yer üzərindən qaldıraraq,Yer kürəsinin ətrafında olan orbitlərdə uçuşlar üçün hərəkətə gətirə bilməz.
1957-ci ildə S.P.Korolyov və N.D.Kuznetsov  tərəfindən  B.A.Dadaşova Moskva şəhərində işlərini davam etdirmək və yaşamaq üçün evlə  təmin olunması da təklif olunur,digər tərəfdən Y.H.Məmmədəliyev (AMEA-nın prezidenti 1958-1961-ci il) B.A.Dadaşova “Yanma və yanacaq” adlı elmi tətqiqat institutunu tikdirmək və onu bu instituta rəhbər təyin etməyi söz vermişdi.Bu  yeni tikilən instituta hətta məkan da seçilmişdi.B.A.Dadaşov vətənə qayıdıb orada işlərini davam etdirməyi seçdi.Lakin əfsuslar olsun Y.Məmmədəliyev 15 dekabr 1961-ci ildə vəfat etdi.
B. A. Dadaşovun elmi fəaliyyətinin digər mühüm sferası karbohidrogenlərin katalitik çevrilməsinin öyrənilməsi və işlənib hazırlanmasıdır.
B. A. Dadaşovun çoxillik məqsədyönlü işləri nəticəsində oksid katalizatorları üzərində parafin karbohidrogenlərinin dehidrogenləşmə prosesinin elmi əsasları yaradılmışdır. Mühüm xalq təsərrüfatı əhəmiyyətli katalitik dehidrogenləşmə metodu ilə SK monomerlərinin istehsalı proseslərini intensifikasiyası kimi sənayedə böyük elmi problemin həllində uğurla tətbiq olunan nəzəri və eksperimental tədqiqatlar aparmış və praktiki tövsiyələr verilmişdir.
Öz əsas göstəricilərinin məcmusuna görə patent analoqlardan üstün olan izobutanın və izopentanın dehidrogenləşməsi üçün yeni yüksək effektli alümoxrom katalizatorları işlənib hazırlanmışdır. Onların əsas fərqləndirici xüsusiyyətlərindən biri məqsədli məhsullar üzrə  olefin karbohidrogenlərinə uyğun, yüksək məhsuldarlıqdır.
Alümoxrom katalizatorlarının ailəsi “6A-24” şərti adı altında Sterlitamak və Sumqayıt şəhərlərində (SK zavodu) sənaye təcrübə sınağından müvəffəqiyyətlə keçmişdir. Onların fiziki və kimyəvi xassələri, kinetika mexanizmi dəqiq öyrənilmişdir.
B. A. Dadaşov tərəfindən Sterlitamak SK zavodunun əməkdaşları ilə birlikdə 6A-24 katalizatoru üzərində parafin karbohidrogenlərinin dehidrogenləşmə prosesinin intensivləşməsini imkan verən orijinal üsul işlənib hazırlanmışdır. Bu üsulun mahiyyəti ondan ibarətdir ki, dehidrogenləşmədə iki katalizator qarışığından istifadə olunur: aktiv (6A-24) və az aktiv (İM-2201 sənaye alümoxrom katalizatoru). Bu isə işlədilən katalizator qarışığının qiymətinin ucuz olması hesabına məqsədli məhsulun maya dəyərinin aşağı salınmasına imkan verir.
Müxtəlif neft-kimya istehsalından əldə edilən işlənmiş γ-alüminium oksidindən istifadə üçün B.A.Dadaşov tərəfindən çox maraqlı təklif verilmişdir. Belə ki, onun apardığı tədqiqatlar əsasında məlum olmuşdur ki, istehsalatda istifadə olunan təmiz γ-alüminium-oksidin alümoxrom kontaktının katalitik xassələrinin pisləşməsi şərti ilə işlənmiş γ-alüminium-oksidlə əvəz etmək olar. Bu isə eyni zamanda iki problemi, əsası γ-AL203 -dən ibarət olan daşıyıcıya defisiti aradan qaldırmağa və həm də işlənmiş oksid katalizatorunun tullantılarından istifadə etmək problemini həll etmiş olur. Bu isə γ- AL2O3 sənaye tullantılarından istifadə etmək kimi mühüm iqtisadi problemləri həll etməyə imkan verir.
Təkcə Azərbaycan Respublikasında Sumqayıt sənaye kompleksinin kimya müəssisələrində bu günə qədər 100000 tona qədər işlənmiş γ-AL2O3 yığılmışdır. Bundan parafin karbohidrogeninin aromatikləşməsi prosesi üçün alümoxrom kontaktlarının hazırlanması üçün istifadə olunması 6A-24 katalizatorunun maya dəyərini aşağı salmaqla bərabər, regionda ekoloji vəziyyəti sağlamlaşdıracaq.
Məlum olduğu kimi, kimya sənayesində istifadə olunan aromatik karbohidrogenlər əsasən hidrokrekinq məhsulunun və neft fraksiyasının katalitik riforminq (katalitik aromatikləşmə) prosesi vasitəsilə alınır. Yüksək effektli katalitik sistemlərin yeni nəslin katalizatorlarının və müxtəlif sinif karbohidrogenlərinin yeni aromatikləşmə proseslərinin yaradılması müasir neft-kimyasının mühüm məsələlərindəndir. Neft ehtiyatının kəskin sürətlə azalması ilə əlaqədar olaraq, əvvəllər bu məqsəd üçün istifadə olunmayan aromatik karbohidrogenlərin alınmasının yeni alternativ mənbələrinin axtarılıb tapılmasının hazırda böyük əhəmiyyəti vardır. Bunun üçün karbohidrogen xammalı kimi indiyə qədər ixtisaslı tətbiq sahəsi tapmamış kiçik oktanlı benzinlərdən, metandan, eləcə də onun homoloqlarından və təbii qazdan, aramatikləşmə üçün kifayət qədər aktiv və selektiv katalizatorların iştirakı şərti ilə istifadə etmək məqsədəuyğundur.
B.A.Dadaşovun parafin karbohidrogenlərinin klassik aromatikləşməsi və kiçik oktanlı benzin fraksiyalarının tsikloforminqi kimi yeni texnoloji proses üçün 6A-24 katalizatoru əsasında yeni yüksək effektli katalitik sistemlər təklif etmişdir. Sonuncu halda və həm də karbohidrogenlərin dehidrogenləşməsi prosesi üçün yüksək effektli 6A-24 alümuxrom katalizatorunun sənaye seolit tərkibli katalizatorla qarışdırlıması çox effekli olmuşdur. Daşındığı kimi, eləcədə işlənmiş γ-aluminium oksidindən istifadə etmək mümkündür. 6A-24(III) katalizatorunun kiçik oktanlı benzinlərin tsikloforminqində işlədilməsi onun qrup tərkibli və motor xüsusiyyətlərindən əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırılır.
B.A.Dadaşov öz əməkdaşları ilə birlikdə ilk dəfə olaraq metan-oksigen qarışığı ilə, təmiz metanla və təbii qazla kontakt nəticəsində metanın benzolla bir mərhələli çevrilməsi prosesinin (metanın dehidrotsikloheksamerizasiyası prosesi) mono- və bimetalalumooksid katalizatorlarının işləyib hazırlamışdır. Bu prosesin əsas qanuna uyğunluqları öyrənilmiş və yüksək çıxımla seçiciliklə məqsədli məhsulları almağa imkan verən şərait tapılmışdır. Metanın dehidrotsikloheksamerizasiyasını və karbohidrogenlərin izomerləşməsini aktivləşdirən, mərkəzlərin məqsədyönlü modelləşməsi üçün əsas olan yeni elmi istiqamət işlənib hazırlanmışdır.
B.A.Dadaşovun öz əməkdaşları ilə birlikdə yeni yüksək effektli katalizatorların yaradılması, parafin karbohidrogenlərinin izomerləşmə reaksiyasının qanunauyğunluqlarını öyrənilməsi, az tapılan platin asan əldə olunan elementlərlə və sintetik seolit daşıyıcısının yeni mənşəli təbii seolitlərlə əvəz olunmasında böyük əhəmiyyətə malik görülmüşdür. Böyük silsilə tətqiqatlarının aparılması nəticəsində alçaq parafin karbohidrogenlərinin izomerləşməsi, meta-ksilolun paraksilola izomerləməsi üçün yeni bifunksional katalizatorlar işlənib hazırlanmışdır. Bu katalizatorların əsasını yerli mənşəli təbii seolitlər- mordenitlər və klinoptilolitlər təşkil edir.
B.A.Dadaşovun bütün elmi fəaliyyəti, bir alim kimi, onun respublikanın ali təhsil müəssisələrində pedaqoji fəaliyyəti ilə və yüksək ixtisaslı elmi kadrların hazırlanması ilə qırlımaz sürətdə bağlanmışdır. B.A.Dadaşov tələbələrə ilk fiziki-kimya kursundan mühazirə oxuyarkən onlarda bu fənnə maraq oyatmış, onları özünün laboratoriyasında elmi tətqiqatlara cəlb etmişdir. Onlardan çoxu da öz elmi işlərini
B. A. Dadaşovun rəhbərliyi altında davam etdirərək, elmlər namizədi və elmləri doktoru səviyyəsinə yüksəlmişlər. Öz işçiləri ilə birlikdə o, 230-dan çox elmi məqalənin və 19 müəlliflik şəhadətnaməsinin müəllifidir
. B. A. Dadaşov 21 elmlər namizədi və 5 elmlər doktorunun rəhbəridir. O, respublikada Azərbaycan dilində yazılmış fiziki kimya dərsliyinin müəllifidir. Onun bir sıra elmi məqalələri xarici ölkələrdə nəşr olumuşdur. Bir çox ölkələrdə B. A. Dadaşov dəfələrlə elmi məruzələrdə çıxış etmiş, elmi məsləhətlər vermişdir: Almaniya Demokratik Respublikasında (1974-cu il), Ruminya Sosialist Respublikasında (1978-ci il), Bolqarıstan Xalq Respublikasında (1979-cu il) və Çexslovakiya Sosialist Respublikasında (1980-cı il). O, bir çox yığıncaqların, Ümumittifaq və beynəlxalq konfransların təşkilatçısı və iştirakçısı olmuşdur
Təltif və mükafatları
XATİRƏSİ
Alimin xatirəsini əbədiləşdirmək məqsədi ilə Hacıqabul şəhərinin kucələrindən birinə Bilal Dadasovun adı verilmişdir.
Görkəmli alim Bilal Dadaşov adlı kitabı işıq üzü görmuşdur.Kitabın müəllifi Mina Bilal Zeynalovadir.
İSTİNADLAR
1.    Б.А. Дадашев, Библиография, 1997г.
3.        В.А. Задонцев «Две жизни и две ракеты Вернера Фон Брауна», Авиационно-космическая техника и технология,2012,№9 (96). http://rvsn.ruzhany.info/fon_braun.html
4.        Дуэль титанов:Сергей Королев и Вернер фон Браун. https://www.youtube.com/watch?v=AdD6-XoYhls
5.        Королев. Обратный отчет. https://www.youtube.com/watch?v=ma4VLs_gV6I
6.        Королев Сергей Павлович. https://www.youtube.com/watch?v=gZkVzzdWBzw
7.        Ф.Б. Дадашев, « Билал Дадашев- создатель советского ракетного топлива»,
Национальная Академия Авиации, «Sky – Cема», №2, 2019
8.« Верность к делу» , Газета «Бакинский рабочий» 13 сентября 1983 года
9.Y.H.Məmmədəliyev:”Dunyada ancaq yaxşılıq”Xalq qəzeti,1994,25 yanvar
10.Ученый:Талант,трудолюбие,довросовестность.Газета «Элм»,1988,30 января
Pentacalia amplexicaulis
Pentacalia amplexicaulis Pentacalia amplexicaulis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Şivolko adası
Şivolko adası — Yapon dənizində, Böyük Pyotr körfəzində yerləşən ada. Rikord adasından cənub-şərqdə, Jeltuxin adasından şimal-qərbdə yerləşir.
Tarixi
Ada ilk dəfə Vasili babkinin ekspedsisiyası tərəfindən 1862—1863-ci illərdə xəritəyə salınmışdır. Öz adını isə Yeni Torpaq arxipelaqının araşdırılmasında, Pyotr paxtusovun ekspedisiyasında iştirak etmiş gizir Avqust Şivolkonun şərəfinə adlandırılmışdır.
Coğrafiya
Maksimal hündürlüyü 32 metrdir. Adadan 300 metr şimal-şərqdə dərinliyi 0,6 m olan rif vardır. Cənub sahilində isə əsrarəngiz mağara var.
Bala Kolatan
Bala Kolatan — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun Böyük Kolatan kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 8 fevral 2000-ci il tarixli, 809-IQ saylı Qərarı ilə Masallı rayonunun Böyük Kolatan kənd inzibati ərazi vahidi tərkibindəki yaşayış məntəqəsi Bala Kolatan kəndi adlandırılmış və rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatına daxil edilmişdir.
Toponimikası
Oykonim Külotan variantında da qeydə alınmışdır. Əvvəllər bıı ərazidə bir Kolatan kəndi mövcud idi. Sonralar indiki Bala Kolatan yaşayış məntəqəsi yarandıqda keçmiş Kolatan kəndi Böyük Kolatan adlandırılmışdır. Talış dilində "meşədə təmizlənmiş, açılmış sahə" (tala) külət adlanır.
Tarixi
Digər məlumatlara görə Qədə Kuləton talış dilində "Qədə" – kiçik, "Kulət" – meşənin içindəki təbii çəmənlik və ya yaşamaq, əkinçilik və heyvandarlıq məqsədi ilə insanlar tərəfindən ağaclardan təmizlənmiş meşə ərazisi, "on" – cəm şəkilçisi mənasını verir. "Kulət" sözünün "çəmənlik", "Qədə Kuləton" sözünün rus dilindəki analoqu "Маленкие луга" ola bilər. Bala Kolatanın indiki tarixi çoxda qədim deyil və təxminən 250 ildən bir az çoxdur. Bala Kolatanın yuxarı məhəlləsinin ilk sakinləri indiki Lerik rayonunun Mastail kəndindən gəliblər.
1813-cü il Gülüstan müqaviləsinə əsasən Bala Kolatan Rusiya çarının ərazisinə qatılıb və vergini rus çarına ödəyiblər. Böyük Kolatan Talish xanının təəbəliyində qaldığından əhali vergini Talish xanına ödəyib.
Əhalisi
14 may - 17 dekabr 1886-cı ildə ailələr üzrə aparılmış kameral siyahıyaalmaya əsasən Bakı quberniyası, Lənkəran qəzası, Ərkivan şöbəsi, Bədəlan kənd cəmiyyətinə daxil olan Bədəlan kəndində, həmçinin bu kənd sakinlərinin yeni saldıqları Kolatan və Xanalian kəndlərində toplam 201 evdə şiə təriqətli müsəlman Azərbaycan türklərindən ibarət 1.358 nəfər (966 nəfəri kişilər, 392 nəfəri isə qadınlar) əhali yaşayırdı. Sonuncu siyahıyaalınmaya görə kəndin əhalisi 940 nəfərdir.
İqtisadiyyatı
Bala Kolatan əhalisinin əsas məşğuliyyəti keçən əsrin ortalarına qədər dəmirçilik, at və kəl arabaları, onların hissələri və beşik istehsalı olub.
Ailə hüququ
Ailə hüququ — hüquq elminin bir qolu. Hər bir hüquq sahəsi kimi ailə hüququ özünün predmeti və hüquqi tənzimetmə metodu ilə səciyyələnir. Hüquq elmində hüquqi tənzimetmə dedikdə, hüquq normalarının (yuridik normaların) köməyi ilə dövlətin ictimai münasibətlərə təsiri prosesi başa düşülür. Hüquqi tənzimetmənin predmetini hüquq normalarının müvafiq qrupu ilə təsbit edilən ictimai münasibətlərin müəyyən formasını təşkil edir. Hüquqi tənzimetmə metodu dedikdə, hüquq normalarının ictimai münasibətlərə təsir göstərməsi üsulu nəzərdə tutulur. Hüquqi tənzimetmə metodu imperativ və dispozitiv tənzimetmə metodlarına bölünür. İmperativ metod hüquq normaları ilə tənzim edilən ictimai münasibətlərin iştirakçısına hakimiyyətin təsir üsuludur. Dospozitiv metod isə bərabərhüquqlu tərəflər olan ictimai münasibətlər iştirakçıları arasında münasibətləri tənzimetmə üsuludur.
Hüquq sahəsi olaraq ailə hüquq ictimai münasibətlərin müəyyən növünü – ailə münasibətlərini, yəni nikah faktından meydana gələn və ailəyə mənsub olan münasibətləri tənzim edir. Bununla əlaqədar, ailə hüquqi-tənzimetmə predmeti, birincisi, öz məcmusunda həmin predmeti təşkil edən ictimai münasibətlərin ən mühüm xüsusiyyətləri və mahiyyətini açıqlamalı və ikincisi, göstərilmiş münasibətlərin iştirakçılarının ümumi xarakteristikasını özünə daxil etməlidir.
Ailə hüququnun əsasları
Ailə nikahla və qohumluqla bağlı olan, bir-birilə birlikdə yaşayan şəxslər qrupudur.
Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasında ailə və nikah hüququndan bəhs edilmiş maddələrdə (maddə 34) ailə üzvləri kimi ata, ana, ər-arvad, uşaqlar göstərilmişdir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasında ailə cəmiyyətin özəyi kimi təsbit edilmişdir və dövlətin xüsusi himayəsində olduğu qeyd edilmişdir (maddə 17). Dövlət ailənin müdafiəsinə, onun sosial quruluşunun ictimai özəyi olan təşkilinin və nüfuzunun, xalqın və dövlətin çiçəklənməsinin mənbəyi kimi qorunmasına təminat verir.
Ailə hüququnun predmeti ailənin özü deyil, ailə üzvləri arasında mövcud olan münasibətlərdir (ailə münasibətləri). Ailə münasibətləri çoxsaylı, mürəkkəb oduğundan burada olan əlaqələrin hamısı hüquq normaları ilə əhatə olunmur, hüquq normalarının təsiri halına düşmür.
Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsinin 2-ci maddəsində ailədə hüquqla tənzimlənən münasibətlərin dəqiq dairəsi müəyyən edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin əhatə etdiyi ailəm münasibətlərini şərti olaraq dörd əsas qrupa bölmək olar.
Birinci qrup münasibətlərə nikahın bağlanması və nikaha xitam verilməsi, nikahın etibarsız sayılması aiddir. Bu qrup münasibətlərə nikah münasibətləri deyilir.
İkinci qrupa ər-arvadın əmlakının hüquqi recimi, onların mülkiyyətinin müqavilə recimi, öhdəlikləri üzrə məsuliyyəti;
Üçüncü qrupa valideynlərini və uşaqların hüquq və cəzifələri və ailə üzvlərinin öhdəliklərini;
Dördüncü qrupa valideyn himayəsindən məhrum olan uşaqları övladlığa götürmə, qəyyumluq və himayə, onların digər tərbiyə formalarını daxil etmək olar.
Ailə hüququnun predmetini ailə üzvlərinin münasibətlərinin tənzim olunan tərəfini təşkil edən, əsas mənasını və məzmununu müəyyən edən amil – ailə üzvlərinin qarşılıqlı məhəbbəti, dostluq və hörmət hissləri təşkil edir.
Yuxarıda qeyd edilən məqamlar ailə hüququnun, başqa hüquq sahələrinin (xüsusən mülki hüququn) predmetindən fərqli özünün müstəqil tənzimetmə predmetinin olduğunu təsdiq edir. Alimlərin araşdırma və tədqiqatları ailə qanunvericiliyində tənzimlənən münasibətlərin aşağıdakı spesifik əlamətlərini aşkar etmişdir:
Valideynlərin və uşaqların hüquq və vəzifələri
Uşağın həyata göz açması, uşağın doğulması ona həyat vermiş qadın və kişinin həyatında mühüm hadisədir. Konkret validynlərdən törəmiş uşaqlar valideynlərin nikahda olub-olmamasından asılı olmayaraq onların arasında hüquqi münasibətlərin yaranması üçün əsasdır. Uşaqlarla valideynlərin və ya valideynlərin birgə və ya ayrı yaşamalarından asılı olmayan bu qan qohumluğu “uşaqların mənşəyi” termini ilə əhatə olunur. Lakin valideynlərin və uşaqların hüquq və vəzifələri qanunvericiliklə müəyyən olunmuş qaydada uşağın mənşəyinin təsdiq olunmasına əsaslanır (Ailə Məcəlləsinin 43-cü maddəsi).
Ailə münasibətlərinə dair qanunvericilik və tənzimləmə
Azərbaycan ailə qanunvericiliyinə dair müddəalar və tənzimləmələr əsasən Ailə Məcəlləsində məcəllələşdirilmiş və qeyd olunmuşdur. Nikahın və boşanmanın hüquqi statusu, valideynlik hüquqları və vəzifələri, ər və arvadın birgə əmlakının hüquqi statusu, nikah müqaviləsi, nikaha qədərki əmlak tənzimləməsi, uşaq hüquqları və uşaqların tərbiyəsi, aliment, övladlığa götürmə və əlaqəli ailə münasibətlərinə dair məsələlər qanunvericiliklə tənzimlənmişdir. Bir sıra hallarda əcnəbilər hüquq və vəzifələri, nikah dövründə əldə edilmiş əmlaka tətbiq olunan birgə əmlak statusunu bilmədən Azərbaycan Respublikasında və ya Azərbaycan vətəndaşları ilə nikaha daxil olurlar. Bu səbəbdən nikaha daxil olmamışdan, eləcə də boşanmaya və ya uşağın kimin himayəsində qalması ilə bağlı mübahisələrə səbəb olacaq ailədaxili anlaşılmazlıqların başlamasından əvvəl düzgün hüquqi məsləhətin əldə edilməsi məqsədəmüvafiqdir.
Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsində Azərbaycanda ailənin ümumbəşəri prinsiplər əsasında qurulmasına təminat verilir (Ailə Məcəlləsinin 3.0.1-ci maddəsi). Azərbaycan Respublikasında ailənin dövlət himayəsində olmaqla, analığın, atalığın və uşaqlığın qanunla mühafizə edilməsini təsbit edən norma ailə münasibətlərini məhz uşaqların hüquq və mənafeləri mövqeyindən tənzimlənməsini nəzərdə tutan müddəa kimi başa düşülməlidir. BMT-nin Uşaq hüquqları haqqında Konvensiyasının 1-ci maddəsində uşaq anlayışının tərifi verilmişdir. "Hər bir insan 18 yaşına çatanadək bu Konvensiyanın məqsədləri üçün uşaq sayılır, bir şərtlə ki, uşaq barəsində tətbiq edilə bilən qanuna görə o, yetkinlik yaşına daha əvvəl çatmamış olsun". Buna müvafiq olaraq uşaq anlayışının tərifi Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsinin 49.1-ci maddəsində də verilmişdir. Bu maddəyə görə 18 yaşına (yetkinlik yaşına) çatmayan və tam fəaliyyət qabiliyyəti əldə etməyən şəxslər uşaq hesab olunurlar. Ailə qanunvericiliyinin nəzərdə tutduğu hüquq fəaliyyət qabiliyyəti, yəni şəxsin öz hərəkətləri ilə ailə qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş hüquqlar əldə etmək qabiliyyəti uşağın doğulduğu andan əmələ gəlir. Yetkinlik yaşına çatmayan uşağın nikaha daxil olması (Mülki Məcəllənin 28.6-cı maddəsi) və emansipasiya (Mülki Məcəllənin 28.4-cü maddəsi) nəticəsində tam fəaliyyət qabiliyyətli sayılması onun uşaq hesab edilməsini istisna etmir (əlbəttə qanunun özünün nəzərdə tutulan halları çıxmaq şərti ilə) : məsələn, Ailə Məcəlləsinin 113.2.1-ci maddəsində yetkinlik yaşına çatmamış uşaq tam fəaliyyət qabiliyyəti əldə etdikdə alimentin ödənilməsinə məhkəmə qaydasında xitam verilir.
Azərbaycan Respublikası vətəndaşının Azərbaycan Respublikası ərazisində şəxsiyyətini təsdiq edən sənəd Azərbaycan Respublikası vətəndaşının şəxsiyyət vəsiqəsidir.
Uşağın hüquqları və qanuni mənafeləri pozulduqda, o cümlədən valideynləri (və yaxud onlardan biri) uşağın təhsili, tərbiyəsi üzrə vəzifələrini yerinə yetirmədikdə və ya valideynlik hüquqlarından sui-istifadə etdikdə, uşaq öz hüquqlarını qorumaq üçün müvafiq icra hakimiyyəti orqanına, 14 yaşına çatdıqda isə məhkəməyə müraciət etmək hüququna malikdir. Ailə qanunvericiliyində uşağın öz fikrini bildirmək hüququ onu göstərir ki, qanunverici uşağı şəxsiyyət kimi qəbul edir, onun maraqlarına, qanuni mənafelərinə toxunan məsələlərə dair fikrini bildirmək hüququna hörmətlə yanaşır. Bu hüquqların yerinə yetrilməsi üçün Qanun uşağa təminat verir.
BMT-nin Uşaq hüquqları haqqında Konvensiyasının 8-ci maddəsinə uyğun olaraq hər bir uşaq özünün fərdiliyini qoruyub saxlamaq hüququna malikdir.
Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 17-ci maddəsinin II bəndində göstərilmişdir: “Uşaq qayğısına qalmaq və onları tərbiyə etmək valideynlərin borcudur. Bu borcun yerinə yetirilməsinə dövlət nəzarət edir."
Valideynlərin hüquq və vəzifələrinin bərabərliyi prinsipi onların nikahda olub-olmamasından asılı olmayaraq həyata keçməlidir. Ona görə də valideynlər arasında bu və ya digər məsələnin həllində fikir müxtəlifliyi əmələ gələrsə onlar (onlardan biri) mübahisənin həlli üçün müvafiq icra hakimiyyəti orqanına və ya məhkəməyə müraciət edə bilərlər (Ailə Məcəlləsinin 60.3-cü maddəsi).
Qeyd etmək lazımdır ki, valideynlər öz hüquqlarını qanunla müəyyən olunmuş qaydada və istənilən şəraitdə uşaqlarının mənafelərinə uyğun şəkildə həyata keçirməlidirlər. Validylər özbaşına valideynlik hüquqlarının başqa şəxslərə ötürülməsinə dair qərar qəbul edə bilməzlər. Valideynlik hüququ özgəninkiləşdirilə bilməz. Valideynlərin öz uşaqlarından imtina etməsi, yəni valideynlik hüquqlarından imtina etmələri yalnız müstəsna hallarda və qanunla müəyyən olunmuş qaydada mümkündür (Ailə Məcəlləsinin 122-123-cü maddələri). Valideyn hüquqlarından məhrumetmə və validyenlik hüquqlarının məhdudlaşdırılması da yalnız qanunla müəyyən olunmuş əsaslar üzrə mümkündür (Ailə Məcəlləsinin 64, 68-ci maddələri). Qeyd etmək lazımdır ki, valideynlik hüquqları müddətlidir, yəni müvəqqəti xarakter daşıyır. Bu hüquqlar uşaq doğulan andan yaranır, onların xitam edilməsi – Ailə Məcəlləsinin 56.2-ci maddəsində nəzərəd tutulan halların meydana gəlməsilə bağlıdır.
Treminis
Treminis  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Matezin-Triyev kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl.
INSEE kodu — 38514. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 172 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 405 ilə 700 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 530 km cənub-şərqdə, Lion dan 135 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 50 km cənubda yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Kolton Braun
Kolton Braun (8 oktyabr 1991) — ABŞ-lı cüdoçu. Kolton Braun ABŞ-ni 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Kolton Braun birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Rio-de-Janeyroda baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər 90 kq çəkidə, 1/16 final mərhələsində Sudanın nümayəndəsi İslam Monir Suliman ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Kolton Braun rəqibinə 100:0 hesabı ilə qalib gəldi. Daha sonra Kolton Braun 1/8 final mərhələsində Fransa təmsilçisi Aleksandre İddir ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Kolton Braun rəqibinə 0:10 hesabı ilə uduzdu.
Pentacalia andicola
Pentacalia andicola Pentacalia andicola
Birinci Tiyaqanı
Birinci Tiyaqanı — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun Hişkədərə inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
Əhalisi 332 nəfərdir.
Toponimiyası
Toponimin ikinci komponenti tiyaqanı talış dilində "tikanlı" mənasındadır.
Həmçinin bax
Jindi
Kıncıvo
Xasiyyət Rüstəmova
Xasiyyət Rüstəmova — özbək şairə, tərcüməçi, Özbəkistan Respublikasının "Şöhrət ordeni" laureatı.
Həyatı
Xasiyyət Rüstəmova 1971-ci il mart ayının 19-da Özbəkistanın Namanqan şəhərində anadan olmuşdur. Ali təhsilini Özbəkistan Milli Universietinin jurnalistika fakültəsində, daha sonra isə 2001-2004-cü illərdə Ali Ədəbiyyat Universitetində almışdır. Xasiyyət Rüstəmova 1993-1997-ci illərdə "Dan ulduzu" qəzetində çalışmışdır. 2015-ci ildən "Kitab dünyası" qəzetinin baş redaktoru vəzifəsini icra etməkdədir.