cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xəzər çömçəxulu
Morfoloji əlamətləri
D III-IV,I 7-8 (9) ,A I (6) 7-8-dir.Bel sırasında 23-25 ziyil olur. Uzunluğu 116 mm-ə qədər olur.Bədəni gödəlmiş, güclü şəkildə enlənmişdir. Başı və bədənin ön hissəsi basıqdır. Gözlərin arasında novşəkilli çökək yoxdur. Bel çıxıntıları sırası başın üst hissəsinə qədər uzanır. Bədənində iri xallar yoxdur. Qarın tərəfi çılpaqdır.
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Xəzərin endemik balıqlarındandır. Xəzər dənizində çömçə xulların 18 növü qeydə alınmışdır. Dənizin hər yerində yayılmışlar. Xərçənglərin və suitilərin qidasını təşkil edirlər.
Çoxalması
Bir yaşında cinsi yetişkənliyə çatır.Kürüsünü hissə ilə tökür. May-iyun aylarında Orta və Cənubi Xəzərin qərb sahillərində kürü tökür. Dişi çömçəxulun verdiyi kürünün miqdarı 794 - 3536 ədəd olur. Sürfələr dibdə böyüyür.
Təsərrüfat əhəmiyyəti
Vətəgə əhəmiyyəti yoxdur.
Mustafayev
Mustafayev – Azərbaycanda istifadə olunan soyad.
II Bəşir Şihab
Bəşir əs-Sani əş-Şihabi — 1788–1840-cı illərdə Cəbəli-Lübnan əmiri.
Andon
Andon —  Provans-Alp-Kot-d'Azür regionunun, Fransanın cənub-şərqində yerləşən kommun, Dənizkənarı Alplar departamenti, Qrass dairəsi, Qrass-1 kantonu. Mart 2015-ci ilə qədər kommun inzibati olaraq ləğv edilmiş Sent-Oban kantonunun (Qrass dairəsi) bir hissəsi idi.
Kommunanın sahəsi 54,3 km², əhalisi 504 nəfərdir (2006) artım tendensiyası ilə: 568 nəfər (2012), əhalinin sıxlığı 10,4604051565378 nəfər / km²-dir.
Əhalisi
2011-ci ildə əhalinin sayı — 575 nəfər təşkil edirdi, 2012-ci ildə isə — 568 nəfər.
Əhali sayının dinamikası :
NGC 4588
NGC 4588, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Fağırxədəriyan (Sərdəşt)
Fağırxədəriyan - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 42 nəfər yaşayır (9 ailə).
Quççio Quççi
Guccio Gucci (ital. Guccio Gucci, 26 mart 1881, Florensiya, İtaliya Krallığı — 2 yanvar 1953, Milan, İtaliya) — İtaliya moda dizayneri və sahibkarı, "Gucci"nin yaradıcısı.
Bioqrafiya
Florensiyada, bir sənətkarın ailəsində anadan olmuşdur. 23 yaşındaykən, dəri kəmərinin istehsalı üçün bir atelye açdı, ancaq müəssisə müvəffəqiyyətsiz oldu. .
1953-cü ildə Milanda vəfat edib.
Həmçinin bax
Gucci
Qasım Qasımzadə (şair)
Qasım Xansuvar oğlu Qasımzadə — şair, tənqidçi, ədəbiyyatşünas, tərcüməçi, 1950-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının üzvü, Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı laureatı (1984), filologiya elmləri doktoru (1985), Azərbaycan Milli Yaradıcılıq Akademiyasının müxbir üzvü (1991).
Həyatı
Qasım Qasımzadə 1923-cü il iyunun 23-də Qubadlı rayonunun Xocamusaxlı kəndində anadan olmuşdur.
Şəki Pedaqoji Texnikumunu bitirdikdən sonra Kəlbəcərdə orta məktəb müəllimi, Yevlax rayon xalq maarifi şöbəsində metodist işləmişdir.
Azərbaycan Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsində təhsilini davam etdirmişdir (1945–1950).
Eyni zamanda "Azərbaycan gəncləri" qəzeti redaksiyasında ədəbiyyat və incəsənət şöbəsinin müdiri (1947–1949) olmuşdur. "Ədəbiyyat və İncəsənət" qəzeti redaksiyasında tənqid şöbəsinin müdiri, Azərbaycan EA Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun aspirantı (1950–1953), baş elmi işçi əvəzi (1953–1954), baş elmi işçi (1954–1959), "Ədəbiyyat və incəsənət" qəzetinin baş redaktoru (1957–1963) çalışmışdır. Yenidən Azərbaycan EA Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutuna qayıtmış, ömrünün sonunadək burada baş elmi işçi (1963–1973) və sovet ədəbiyyatı şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışmışdır (1973-cü ildən).
Ədəbi fəaliyyətə 20-ci əsrin 40-cı illərindən başlamışdır. Bu yaxınlarda şairin arxivindən tapılmış və sağlığında çap edilməmiş "İstiqbala səyahət", yaxud "Yerin övladı" (1946) başlıqlı poeması göstərir ki, Qasım Qasımzadə dünya elmi bədiiyyat poeziyasında ilkə imzasını atmış Azərbaycan şairidir.
İlk mətbu şeiri 1944-cü ildə "Kommunist" qəzetində çap etdirdiyi "Vəfasız olmaz" adlı poetik nümunədir. Dövri mətbuatda şeirləri, ədəbi-tənqidi və publisist məqalələri ilə ardıcıl çıxış etmişdir. Şeirləri bir sıra xarici dillərə tərcümə edilmişdir.
Qədir Rüstəmovun ifasında məşhur olan "Olmaz-olmaz, olmaz-olmaz deyirsən" mahnısının sözlərinin müəllifidir.
1993-cü il iyulun 28-də vəfat etmişdir.
Mükafatları
Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fəxri Fərmanına (1982), Azərbaycan SSR Dövlət Mükafatına layiq görülmüşdür.
Müqəddəs Aleksandr Nevski kilsəsi (Novoçerkassk)
Müqəddəs Aleksandr Nevski kilsəsi — Rusiya, Rostov vilayətinin Novoçerkassk şəhərində pravoslav kilsəsi.
Aleksander Nevski kilsəsi neo-Bizans üslubunda inşa edilmişdir. Kilsə 1500 nəfəri yerləşdirə bilər.
Tarix
1805-ci ildə Novoçerkassk kafedralı qurulandan sonra, Voronej və Çerkasi Yepiskopu tərəfindən yeni bir Alexander Nevski Kilsəsinin inşası üçün şəhərdə bir yer müqəddəs edildi. Zamanla, məbədin inşası üçün yer dəyişdirildi və yenidən keşiş Vasili Rubaşkin tərəfindən təqdis edildi. Əvvəlcə kilsə memar Lavopier layihəsi əsasında ağacdan inşa edilmişdir. 29 iyun 1810-cu ildə memar Aleksey Oridovski taxta kilsəni Müqəddəs Aleksandr Nevskinin adına müqəddəs etdi.
1889-cu ildə kilsənin yeni layihəsi hazırlandı. Bu layihə kazak ataman knyaz Nikolay Svyatopolk-Mirski tərəfindən təsdiqləndi. Layihə həmçinin arxiyepiskop Makariosun xeyir-duasını aldı.
Yeni kilsənin inşası işləri 1891-ci ildən bəri aparılırdı. 1893-cü ildə kilsə kobud şəkildə tikildi. 1894-cü ilin yayında əsas günbəzə xaç quraşdırıldı.
1896-cı ilin yayında kilsəyə yeni ikonostaz quraşdırıldı. Kilsənin sağ sırası arxiyepiskop Asanasiusun xeyir-duası ilə Müqəddəs Böyük Şəhid Paraskevanın şərəfinə təqdis edildi. 1899-cu ildə kilsə boyanmış və divar rəsmləri ilə örtülmüşdür.
Vətəndaş müharibəsindən sonra Aleksander Nevski kilsəsi bağlandı. İkinic Dünya Müharibəsində Almaniyanın işğalı zamanı məbəd açıldı, lakin sonra 1960-cı ildə yenidən bağlandı.
1970-ci illərin ortalarında kilsə binasında bərpa işləri başladı. 1990-cı illərdə kilsə yenidən açıldı. 12 mart 1995-ci ildə kilsədə yeni bir zəng çalındı.
Çoxsəviyyəli marketinq
Şəbəkə marketinqi (və ya çoxsəviyyəli marketinq; ) — müstəqil distribyutorlar (satış agentləri) şəbəkəsinin yaradılmasına əsaslanan mal və xidmətlərin satışı konsepsiyası, hər biri məhsul satmaqla yanaşı, eyni hüquqlara malik tərəfdaşları da cəlb etmək hüququna malikdir. Bu zaman şəbəkənin hər bir üzvünün gəliri məhsulların satışına görə komisyon haqlarından və onların cəlb etdiyi satış agentləri tərəfindən həyata keçirilən satışın həcmindən asılı olaraq əlavə mükafatlardan (bonuslardan) ibarətdir.
Şəbəkə şirkətləri satış agentlərinə mükafat ödəmək üçün bir qədər fərqli sxemlərdən də istifadə edə bilərlər. Belə ki, Böyük Britaniyada Amway şirkətin məhsulları üçün alınan pərakəndə sifarişlərin həcmindən asılı olaraq mükafat ödəyir. ABŞ-də Amway Global aylıq məhsuldarlığa əsasən bonuslar ödəyir.
Şəbəkə marketinqi mağazadankənar pərakəndə ticarətin bir forması, birbaşa (şəxsi) satışın xüsusi bir növü hesab edilə bilər ki, burada bir istehsal şirkətinin satış agentləri (distribyutorları) ilk növbədə şəxsi münasibətlər əsasında müstəqil şəkildə təsis edirlər. əlaqələr, potensial alıcılarla birbaşa əlaqə. Satış adətən alıcının evində aparılır. Müəyyən bir məhsulu alıcıya satdıqdan sonra distribyutor onu satış həcminin müəyyən faizi üçün yeni alıcılar tapmağa dəvət edir; onlara da öz növbəsində eyni şərtlərlə yeni alıcılar tapmaq təklif olunur və s. Beləliklə, alıcı-satıcıların çoxsəviyyəli şəbəkəsi yaradılır (müxtəlif şəbəkə şirkətlərində onları fərqli adlandırırlar – partnyorlar, müstəqil biznes sahibləri, dilerlər, məsləhətçilər, satış üzrə məsləhətçilər, müstəqil agentlər və s.).
Tarixi
Şəbəkə marketinqinin tarixi 1945-ci ildə Amerika sahibkarları Li S. Mytinger və William S. Casselberry-nin şəbəkə marketinqi prinsipləri əsasında Nutrilite Məhsullarının milli distribyutorlarına çevrildiyi və sonralar geniş yayılmış  ilə başlayır.
1950-ci illərin sonlarında ABŞ-də iqtisadiyyatın bu sektorunun ən güclü nümayəndələrinə çevrilmiş iki şirkət - Shaklee və Amway (ikincisi 1959-cu ildə Rich DeVos və Jay Van Endel tərəfindən yaradılmışdır. American Way Corporation ").
ABŞ-də şəbəkə marketinqi
2000-ci illərin əvvəllərində ABŞ-nin altı ştatında (Gürcüstan, Merilend, Nyu-York, Nyu-Meksiko, Vayominq və Luiziana) və Puerto Rikoda MLM şirkətlərinin rəsmi tənzimlənməsi tətbiq olundu. MLM şirkətlərinin fəaliyyətini tənzimləyən qanunvericilik adətən aşağıdakı tələbləri nəzərdə tutur:
Eyni zamanda, MLM şirkətlərinin fəaliyyətinin qanunvericiliklə tənzimlənməsi olmayan bir çox ABŞ ştatlarında piramida sxemlərinin yaradılmasını və istifadəsini qadağan edən qanunlar mövcuddur. Bu qanunlar əsasında MLM şirkətlərinin fəaliyyətində mümkün pozuntulara nəzarət həyata keçirilir.
Kafirin qızı (roman)
Kafirin qızı - Orxan Kamalın yazdığı və 1959-cu ildə nəşr olunan roman. Müəllif romanı elə həmin ildə yazıb.
Məzmun
Ədəbiyyatımızda sosialist realist görüşünün ən mühüm nümayəndələrindən biri olan Orxan Kamal həmişə əməyin yanında olan qələmindən qadın dünyasını məharətlə ifadə etmək üçün daim istifadə etmişdir. Orxan Kamal qadının da fəhlə olduğu romanlarında çarxın əyri dişliləri arasındakı mübarizəni təsvir etməyə davam edir. Həmişə qoruduğu insanpərvər və parlaq görünüşü ilə...
Mrk 809
Mrk 809 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Çoban bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Fağırsüleyman (Sərdəşt)
Fağırsüleyman - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 31 nəfər yaşayır (10 ailə).
LGBT cəmiyyəti
thumb|Manhattan'ın [[Gey kəndi|gey bir məhəlləsi olan Greenwich Village, göy qurşağı qürur bayraqları ilə bəzədilmiş Stonewall Inn-in evidir.  ]] LGBT cəmiyyəti (LGBTQ+ cəmiyyəti, GLBT cəmiyyəti və ya gey cəmiyyəti olaraq da bilinir) ortaq bir mədəniyyət və ictimai hərəkatlarla birləşdirilmiş, lezbiyan, gey, biseksual, transseksual, LGBT təşkilatları və subkulturalardan ibarət müəyyən bir qrupdur. Bu icmalar ümumiyyətlə praydı, müxtəlifliyi, fərdi və seksuallığı qeyd edirlər. LGBT fəalları və sosioloqları, LGBT icma quruluşunu daha böyük cəmiyyətdə mövcud olan heteroseksizm, homofobiya, bifobiya, transfobiya, cinsiyyətçilik və konformist təzyiqlərə qarşı bir çəki olaraq görürlər. Prayd və ya bəzən gey prayd termini LGBT cəmiyyətinin kimliyini və kollektiv gücünü ifadə edir; prayd yürüşləri həm istifadənin əsas nümunəsini, həm də terminin ümumi mənasını nümayiş etdirir. LGBT cəmiyyəti siyasi mənsubiyyət baxımından müxtəlifdir. Lezbiyan, gey, biseksual və ya trans olan bütün insanlar özlərini LGBT cəmiyyətinin bir hissəsi hesab etmirlər.
LGBT cəmiyyətinin bir hissəsi hesab edilə bilən qruplara gey kəndləri, LGBT hüquqları təşkilatları, şirkətlərdəki LGBT işçi qrupları, məktəblərdə və universitetlərdə LGBT tələbə qrupları və LGBT-ni təsdiq edən dini qruplar daxildir.
LGBT cəmiyyətləri, dünyanın müxtəlif yerlərində LGBT hüquqlarını təbliğ edən vətəndaş hüquqları hərəkatları təşkil etmiş və ya dəstəkləmiş ola bilərlər.
Terminologiya
LGBT və ya GLBT, lezbiyan, gey, biseksual və transseksual-a aid olan bir inisializmdir. 1990-cı illərdən bəri istifadə olunan bu termin, 1980-ci illərin ortalarından sonuna qədər - bütövlükdə cəmiyyətə aid olan - gey terminini əvəz etmək üçün istifadə olunan LGB inisializminin uyğunlaşdırılmasıdır. Hərəkət hər zaman bütün LGBT insanlarını əhatə etsə də, 1950-ci illərdən 1980-ci illərin əvvəllərinə qədər bir sözlü birləşdirici termin homoseksual idi (bax Gey azadlığı). Daha sonra bu, bir çox qrup tərəfindən daha çox təmsil olunmaq üçün lezbiyan, gey, biseksual, transseksual olaraq genişləndirildi. 80-ci illərin sonu və 90-cı illərin əvvəllərində, xüsusilə də radikal siyasi qruplar tərəfindən istifadə edildikdə, hər zaman uzanan baş hərflərin əvəzinə bir sözlü alternativ olaraq "queer" sözü istifadə olunmaya başladı.
İnisializm, eləcə də LGBTQ kimi ümumi variantlar, 1990-cı illərdə cinsəllik və cinsiyyət kimliyi ilə bağlı mövzuları etiketləyərkən istifadə üçün bir çətir termini olaraq əsas cərəyana çevrildi. Məsələn, LGBT Hərəkatının İnkişaf Etdirilməsi Layihəsi, Amerika Birləşmiş Ştatları ətrafında bu cür mərkəzlərin əhatəli araşdırmalarında, LGBT icmasının bu üzvlərinə xas olan xidmətlərə malik olan icma mərkəzlərini "LGBT icma mərkəzləri" adlandırdı.
Yaralı Sultan ocağı
thumb
Yaralı Sultan ocağı — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Kəngərli rayonunun Xıncab kəndində ziyarətgah. Bina dördkünc formalı kərpic tikintidən ibarətdir. Girişi cənub tərəfdəndir. Damı günbəzşəkilli örtüklə tamamlanmışdır. İçəri üzündə künclər bir-biri ilə tağbəndlərlə birləşdirilərək günbəzə keçid yaradılmışdır. Bu memarlıq üslubu orta əsr Azərbaycan arxitekturası üçün xarakterikdir. Pirin binası şərq divarda və günbəzdə olan pəncərələr vasitəsilə işıqlandırılmışdır. Vaxtilə pirin kitabəsi olmuş, lakin indiyədək saxlanmamışdır. Pirlə bağlı xalq arasında müxtəlif rəvayətlər vardır. Onun ətrafından Orta əsrlərə aid şirli və şirsiz saxsı qabların parçaları tapılmışdır. Arxeoloji materialların araşdırılmasına və tikintinin memarlıq üslubuna əsaslanaraq onu XIV–XV əsrlərə aid etmək olar.
Ələkbər Hüseynov (şəhid)
Ələkbər Hüseynov - 20 yanvar şəhidi.Ələkbər Hüseynov 3 fevral 1956-ci ildə Todan kəndində anadan olub. Xanlar adına kolxozda sürücü işləyib. İki qız övladı var. Yanvarın 16-da erməni ekstremistləri kəndi tutmaq üçün növbəti cəhd etmiş, bu torpağın cəsarətli oğulları tərəfindən dəf olunub. Ələkbər Hüseynov bu atışmada həlak olub.Gəncə şəhərindəki Şəhidlər Xiyabaninda dəfn edilib
Ağabəy Əsgərov
Ağabəy Əsgərov — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin I və II çağırış deputatı, "Azərbaycan" nəşriyyatının baş direktoru (2005–2021), Yeni Azərbaycan Partiyasının qurucu heyəti olan "91-lər"dən biri.
Həyatı
Ağabəy Məmməd oğlu Əsgərov 1956-cı il yanvarın 18-də Bakı şəhərində anadan olub.Bakı şəhəri 6 nömrəli məktəbdə təhsil alıb. Azərbaycan Dövlət Universitetinin şərqşünaslıq fakültəsini bitirib. Filologiya elmləri namizədidir.
Siyasi-ictimai fəaliyyəti
Ağabəy Əsgərov "Səs" qəzetinin ilk baş redaktoru olub. O, həmin vəzifədə 1991-ci il yanvarın 11-dən 2005-ci ilin aprelinə kimi çalışıb.
1992-ci il iyul-noyabr ayları arasında Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılmasına təşəbbüs göstərmiş, "91-lər" hərəkatının fəal iştirakçısı olmuşdur. Partiyanın 5 mart 2021-ci il tarixli VII qurultayınadək Yeni Azərbaycan Partiyası Siyasi Şurasının üzvü olub.
1995-ci il noyabrın 12-də Yeni Azərbaycan Partiyasının siyahısı üzrə Birinci çağırış Milli Məclisə deputat seçilib. 2000-ci il noyabrın 5-də Yeni Azərbaycan Partiyasının siyahısı üzrə İkinci çağırış Milli Məclisə deputat seçilib.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 19 aprel 2005-ci il tarixli sərəncamı ilə "Azərbaycan" nəşriyyatının baş direktoru vəzifəsinə təyin edilib. Prezident İlham Əliyevin 2021-ci ildə imzaladığı sərəncamla Ağabəy Əsgərov "Azərbaycan" nəşriyyatının baş direktoru vəzifəsindən azad edilib.
Oqtay Eloğlu
"Oqtay Eloğlu" pyesi - Cəfər Cabbarlının 1922-ci ildə qələmə aldığı pyes. Əsərdə ədib cəhalət içində boğulan, pulun, səltənətin hakim olduğu cəmiyyətdə vətəndaş - ziyalı təəssübkeşliyini ön plana çəkmişdir. Əsərin əsas qəhrəmanı xalqını, Vətənini bütün varlığı ilə sevən bir gəncdir. O özünü el oğlu, böyük bir vahidin kiçik parçası sayır. Millətinin cəhalət içində yaşaması Oqtayı ağrıdır. 0, rahatlıq tapa bilmir, həyatını, xalqını gerilikdən qurtarmaq, inkişafa qoşmaq uğrunda mübarizəyə həsr edir. Oqtay xalqına xidmət yolunda milli teatr yaratmağı ən yaxşı vasitə sanır və bunu qarşısına məqsəd qoyur. O, dostu Səməd bəyə qətiyyətlə bildirir: «Səhnəmiz yox. Fəqət olmalıdır. Onu da mən yaradacağam».
Futbol üzrə AFR çempionatı 1964/1965
Almaniya Bundesliqası 1964/1965 mövsümü və ya qeyri-rəsmi adı ilə Almaniya Bundesliqasının 2-ci mövsümü — 1964-cü il avqustun 22-dən 1965-ci il mayın 15-nə qədər baş tutdu. Nəticədə “Verder” Bremen 41 xalla birinci dəfə Bundesliqasının qalibi oldu. “1860 Münhen”in futbolçusu Rudolf Brunnenmayer isə 24 qolla Bundesliqanın bombardiri oldu.
Babaoğlu
Babaoğlu — təxəllüs.
NGC 7512
NGC 7512, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Peqas bürcü istiqamətində yerləşir. E3 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Gəlinə-i Büzürg (Sərdəşt)
Gəlinə-i Büzürg - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 68 nəfər yaşayır (14 ailə).
Şirman xulu
Şirman xulu —  fəsiləsinin  cinsinə aid balıq növü.
Yayılması
Mərmərə, Qara, Azov və Xəzər dənizi hövzələrində, limanlarda, bəzi çayların aşağı axarlarında, seyrək hallarda su anbarlarında yayılmışdır.Dənizdə yalnız tapılmışdır, lakin bəzi ərazilərdə haşiyələr daxildir. Abşeronun cənub hissəsində və Küryanı rayonda çoxsaylı, Samurdan Siyəzənə və Şıx sahəsindən Kürün Züd-ost qoltuğuna qədər azsaylıdır.
Morfoloji əlamətləri
Bədəni axımlı, başı uzunsov, lövhəvarıdır. Üstdən yüngülcə basıqdır, ağzı iridir. Yaşlı fərdlərdə qarın sormacında yaxa pərləri kütdür. İkinci bel üzgəcinin hündürlüyü arxa uca doğru artır. Bədənin böyürlərində adətən, şahmat şəklində düzülmüş, iri bozumtul qonur xallar olur. Uzunluğu 20 sm-dən artıq deyil. Başı və üzgəcləri qara zolaqlarla örtülüdür. Dodaqları ətlidir, alt dodaq üst dodaqdan uzundur.
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Həmin dənizdə, həm də çay və göllərdə yaşayır.Dəniz bitkilərinin, daşların və yosunların arasında gizlənir. Tək yaşamır. 50 fərddən ibarət toplu şəklində yığışırlar. Dəniz sularında 10 m-dən dərinə üzmürlər. Qış aylarında dərinliyə üzürlər. Fırtınada sağ qalmaq üçün Şirman xulunun qarnında sormac var. O, bu sormac vasitəsilə daşlara yapışaraq qala bilir. Əsasən kiçik balıqlarla, dəniz qurdları ilə, molyuskalarla qidalanır.
Çoxalması
Cinsi yetkinliyə 1-2 yaşında çatır. Kürüləmə erkən yazda olur. Kurülər selik vasitəsilə daşların altına yapışır. Erkəklər nəsil qayğısına qalırlar. Bir müddətdən sonra kürülər yumurta sarısı hesabına qidalanırlar. Sürfə halına gəldikdən sonra isə dənizin dibinə keçərək plankton, kiçik xərçəngkimilər və digər xırda canlılarla qidalanmağa başlayırlar.
Təsərrüfat əhəmiyyəti
Vətəgə əhəmiyyəti yoxdur. Həvəsgar balıqçılar tərəfindən ovlanır.
İbrahim Cəfərov (əsgər)
İbrahim Şamil oğlu Cəfərov (13 yanvar 1998; Yenigün, Ağstafa rayonu — 7 noyabr 2020; Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Alan Mur (müharibə artisti)
Alan Mur — Avstraliya müharibə artisti. O, əsasən İkinci Dünya müharibəsi illərində gördüyü işlərlə tanınır. Onun ən tanınmış işi Bergen-Belzen həbs düşərgəsinin təsvirləridir. Onun bir çox əsəri Avstraliya Müharibə Memorialı müzeyində saxlanılır.
İbrahim Cəfərov (əsgər)
Həyatı
İbrahim Cəfərov 1998-ci il yanvarın 13-də Ağstafa rayonunun Yenigün kəndində anadan olub. 2004–2015-ci illərdə İ. Həsənov adına Qaçaq Kərəm kənd tam orta məktəbində, 2015–2019-cu illərdə Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetinin Energetika fakültəsində təhsil alıb. Subay idi.
Alan Mur (müharibə artisti)
Erkən həyatı
Alan Mur 1914-cü ildə Avstraliyanın Melburn şəhərində anadan olmuşdur. O, 16 yaşında rəsm çəkməyə başlamış, lakin nü mövzularına toxunduğuna görə atası onun bu fəaliyyətini davam etdirməsini qadağan etmişdir. Mur 18 yaşı tamam olanda Viktoriya Milli İncəsənət Məktəbi Qalereyasında yenidən rəssamlıqla məşğul olmağa başlamış, ali təhsilini dərəcə ilə başa vurmuşdur. O, həmçinin Sidneydə C.S. Vatkinsin rəhbərliyi altında təhsil almışdır. Mur nü janrında çəkdiyi rəsm əsərlərinə görə 1942-ci ildə Qreys Col adına təqaüd mükafatı da daxil olmaqla, Melburnda bir neçə sənət və rəsm mükafatı qazanmışdır. O, 14 iyul 1939-cu ildə birinci arvadı Mariya ilə evlənmişdir.
İbrahim Cəfərov (əsgər)
Hərbi xidməti
İbrahim Cəfərov 2019–2020-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olub.
Alan Mur (müharibə artisti)
İkinci Dünya müharibəsi
thumb|[[Bergen-Belzen|Bergen-Belzen həbs düşərgəsinin azad edilməsindən sonra orada başı sarğı ilə gəzən kor adamı təsvir edən rəsm əsəri. Müəllif: Alan Mur.]]
İbrahim Cəfərov (əsgər)
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri olan İbrahim Cəfərov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayıl, Füzuli və Qubadlının azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. İbrahim Cəfərov oktyabrın 20-də Qubadlı döyüşləri zamanı ağır yaralanıb. 18 gün koma vəziyyətində qalıb. İbrahim Cəfərov noyabrın 7-də şəhid olub. Ağstafa rayonunun Yenigün kəndində dəfn olunub.
Alan Mur (müharibə artisti)
İkinci Dünya müharibəsi
Alan Mur 1942-ci ildə Avstraliya Kral Hərbi Hava Qüvvələrinə (AKHHQ) könüllü olaraq qoşulmuşdur. Burada ona təyyarə diaqramlarını çəkmək tapşırılmışdır. Bir ayağında yaşadığı problemə görə onun uçuş heyətinin tərkibində olmasına icazə verilməmişdir. O, 1943-cü ilin sonlarında rəssamlar Vilyam Darci və Harold Herbertin tövsiyəsi ilə orduya bağlı rəsmi müharibə artisti təyin edilmiş, leytenant rütbəsinə yüksəlmişdir.
İbrahim Cəfərov (əsgər)
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İbrahim Cəfərov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Alan Mur (müharibə artisti)
İkinci Dünya müharibəsi
Murun rəssam kimi ilk tapşırığı AKHHQ tərkibində, 1944-cü ilin əvvəlində Papua-Yeni Qvineyada olmuşdur. Onun ilkin mərhələdə Miln körfəzi və Qudenaf adasında çəkdiyi akvarel rəsmləri rütubətli hava şəraitində məhv olmuşdur. Mur sonradan tropik mühitə daha uyğun olduqlarından rəsm əsərlərində yağlı boyadan istifadə etməyə başlamışdır. O, Papua-Yeni Qvineyada olduğu müddətdə havadan eskizlər çəkmək üçün bir neçə dəfə reydlərdə iştirak etmişdir. Mur İkinci Dünya müharibəsinin sonuna yaxın Papua-Yeni Qvineya, Yaxın Şərq, İtaliya, İngiltərə və Almaniyada müharibə səhnələrini çəkmişdir.
Mur 1945-ci ildə Birləşmiş Krallıq Silahlı Qüvvələrinə bağlı 11-ci zirehli diviziya Almaniyada yerləşən Bergen-Belzen həbs düşərgəsini azad edəndə onlarla birlikdə olmuşdur. O, üç gün ərzində düşərgənin vəziyyətini, məhbusları və onları əsir götürənləri, o cümlədən Frits Klaynın eskiz və rəsmlərini çəkmişdir. Bu zaman əsgərlərdən biri Mura heç kimin bu təsvirlərə inanmayacağını demişdi və buna görə də o, sübut kimi düşərgənin fotoşəkillərini də çəkmişdir.
left|thumb|178x178px|Alan Mur keçmiş həbs düşərgəsinin keçmiş [[Mühafizə dəstəsi|SS mühafizəçilərinin rəsmini çəkir. 10 aprel 1945-ci il.]]
Müharibədən sonra
Alan Mur müharibədən sonra bir neçə il Avropada qalmış, sonradan Melburna qayıtmışdır. O, burada təxminən 1963-cü ildən etibarən Svinbern Texniki Kollecində rəssamlıq üzrə dərs demişdir. Mur həmçinin, Bergen-Belzen həbs düşərgəsində çəkdiyi eskizləri və fotoşəkilləri əsasında şəkillər çəkmişdir. Onlar kommersiya məqsədi ilə nümayiş etdirilmiş, lakin satışlarda uğurlu olmamışdır. Avstraliya Müharibə Memorialı muzeyi əvvəlcə bu əsərləri Avstraliya əsgərlərini təsvir etmədiyi üçün rədd etmişdir. Mur 1969-cu ildə onları muzeyə hədiyyə etmişdir və muzey bunu qəbul etmişdir. Bergen-Belzenin təsvirləri 2013–2014-cü illərdə Avstraliya Müharibə Memorialı muzeyinin Kanberra şəhərində keçirdiyi sərginin əsasını təşkil etmişdir. Mur özü də muzeyin dəvəti ilə sərgini ziyarət etmişdir. Bundan başqa, Avstraliya Müharibə Memorialı muzeyi Muru generallar Duqlas Makartur və Artur Semuel Allen də daxil olmaqla bir neçə şəxsin böyükhəcmli portretini çəksin deyə işə götürmüşdür. 2015-ci ildə olan məlumata görə, muzeydə Murun 200-dən çox əsəri saxlanılır.
Sonrakı illəri
Alan Mur 95 yaşına qədər Avstraliyada, Viktoriya ştatının Avoka qəsəbəsində yerləşən studiyasında rəsm çəkməyə davam etmişdir. O, 2009-cu ildə artrit və görmə qabiliyyəti itirməsi səbəbindən fəaliyyətini dayandırmışdır. Mur təxminən eyni vaxtda Avokada qocalar evinə köçürülmüşdür. O, 24 sentyabr 2015-ci ildə vəfat etmişdir. Murun üçüncü həyat yoldaşı Alison onun vəfat etdiyi vaxt sağ idi.
Staroçerkasskaya monastırı
Staroçerkasskaya monastırı — Rusiya, Rostov vilayətinin Aksay rayonunda Staroçerkasskaya kəndində pravoslav monastırı. Sovet rejimi tərəfindən darmadağın edildiyi 1837-1927-ci illərdə fəaliyyət göstərən keçmiş Efremov konvensiyasının ərazisində, 1994-cü ildə qurulmuşdur.
Tarixi
Monastır ev kilsəsi olaraq xidmət etmək üçün ataman Stepan Efremov tərəfindən 1756 -1761 illərində qurulmuşdur. Kilsənin şərqində Efremovlar ailəsinin məzarları var.
Monastır, 12 sentyabr 1837-ci ildə açıldı. Monastırın inşası üçün vəsait polkovnik Daniil Efremovun dul həyat yoldaşı tərəfindən verilmişdir.
20-ci əsrin əvvəllərində monastırda 16 maaşlı rahibə var idi.
Vətəndaş müharibəsi illərində monastırın, habelə kilsənin qalıqları xaricə aparıldı. Yenidən qurulmasından əvvəl monastır Staroçerkassk Tarixi və Memarlıq Muzey-Qoruğu tərəfindən idarə edilirdi.
Monastır 5 oktyabr 1994-cü ildə yenidən quruldu. Rahiblər Staroçerkasskda icarəyə götürülmüş fərdi evdə yerləşdilər və kilsənin bərpa işlərini apardılar. Məbədin ətrafındakı torpaqları gübrələdilər, qəbirləri qaydasına saldılar və kilsəyə zəng əlavə etdilər.
1995-ci ildə Qnilovskaya kəndindən olan kazaklar monastıra Don xanımının böyükölçülü ikonasını verdi. Monastır bərpa olunana qədər bi həfiyyə bir müddət Diriliş kafedralındə yerləşdirildi. Sonradan, ikona təntənəli şəkildə Don Xanımımız kilsəsinə verildi. İndi o, məbədin anteşamperində saxlanılır.
Monastır kilsəsindəki xorun solunda, Donun hamisi Müqəddəs Dimitrinin nişanı var.
Anatoli Aleksandrov (bəstəkar)
Boris Aleksandroviç Aleksandrov  — SSRİ və Rusiya bəstəkarı, xor dirijoru, xormeysteri, müəllimi. Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1975), SSRİ Xalq artisti (1958), "Lenin" mükafatı (1978) və 1-ci dərəcəli "Stalin" mükafatı laureatı (1950). Üç "Lenin" ordeni kavaleri (1949, 1967, 1975). General-mayor (1972).
Həyatı
1943-cü ildən Sov. İKP üzvü. Bəstəkar Aleksandr Aleksandrovun oğludur. 1929-cu ildə Moskva Konservatoriyasını (R. M. Qlierin kompozisiya sinfi üzrə) bitirmişdir. Sovet Ordusu Mərkəzi Teatrında dirijor və musiqi hissəsinin müdiri işləmişdir. 1937-ci ildən Aleksandrovun fəaliyyəti Sovet Ordusu Qırmızıbayraqlı Mahnı və Rəqs Ansamblı ilə bağlıdır. Əvvəllər dirijor, 1946-cı ildən isə (atasının ölümündən sonra) ansamblın bədii rəhbəridir. "Barselonalı qız" (1942) operettasının, "Levpa" (1955) baletinin, bir çox mahnının (o cümlədən "Qələbə nəğməsi", "Yaşasın bizim hakimiyyət") və s. əsərlərin müəllifidir. Xalq mahnılarından, əsasən, Ukrayna xalq mahnı intonasiyalarından istifadə edərək yazdığı "Malinovkada toy" operettası (1937, 1968-ci ildə ekranlaşdırılmışdır) məşhurdur.
Şeyx Bəhaəddin (memar)
Şeyx Bəhaəddin — XVI əsrin ikinci yarısı — XVII əsrin əvvəllərində yaşamış Azərbaycan memarı.
Gəncənin XVII əsrin əvvəllərində tikilmiş mərkəzi ansamblının müəllifidir. Bu ansambla daxil olan Cümə məscidinin üzərindəki kitabə abidənin 1606-cı ildə (hicri 1015) tikildiyi göstərilmişdir). Şeyx Bəhaəddin həm də alim olmuşdur. Onun dini-tərbiyəvi əhəmiyyətli əsərinin bir hissəsi dövrümüzədək qalmışdır.
Belçika Pro Liqası
Belçika Pro Liqası — Belçikanın futbol klubları üçün yüksək liqa yarışması. 2020–21 mövsümündən liqada 18 klub yarışır və 2023–24 mövsümündən etibarən 16 komandaya endirilməsi nəzərdə tutulur. Çempionatın sponsoru olan və InBev pivə şirkəti tərəfindən istehsal olunan "Jupiler" pivəsi brendinə görə rəsmi olaraq Jupiler Pro League adlanır.
İsveç–Polşa müharibəsi (1600–1611)
1600–1611-ci illər İsveç–Polşa müharibəsi — Livoniya üzərində nəzarət uğrunda bir sıra Polşa–İsveç müharibələrində Reç Pospolita və İsveç imperiyası arasında ilk müharibə. Müharibənin başqa bir səbəbi İsveçin regenti və faktiki hökmdarı, hersoq Södermanlandlı Karl (1604-cü ildən İsveç kralı IX Karl olmuşdur) və Reç Pospolita kralı, 1592–1599-cu illərdə İsveç kralı olmuş III Sigizmund arasında İsveç taxt-tacı uğrunda mübarizə idi.
Belçika Pro Liqası
Mövsümlər avqustun əvvəlindən aprelin sonuna qədər davam edir, komandalar pley-offlara daxil olmamışdan əvvəl adi mövsümdə hər biri 34 oyun keçirirlər. Sonra çempionluq, avrokuboklara vəsiqə və liqada qalmaq uğrunda play off oyunları keçirilir.
İsveç–Polşa müharibəsi (1600–1611)
Səbəblər
Birinci müharibənin mənşəyi İsveçdəki qısamüddətli vətəndaş müharibəsinə gedib çıxır və bu müharibə zamanı III Sigizmund İsveç taxtını itirir. Bu münaqişədə yalnız məhdud sayda Polşa qoşunları iştirak edirdi və müharibənin özü Polşa–İsveç müharibələrinin bir hissəsi kimi deyil, bütövlükdə İsveçdaxili münaqişə kimi görünürdü. Əvvəlcə döyüşən tərəflər arasında çıxılmaz vəziyyət yaranmış, sonra 25 sentyabr 1598-ci ildə Stongebru döyüşündə Sigizmund məğlub edilmiş və 30 oktyabrda Qdanska qayıtmışdır. O, buna baxmayaraq, "İsveç, Qotlar və Vendlər kralı" titulundan imtina etməmişdir.
Belçika Pro Liqası
Tarixi
Çempionat 1895-ci ildən Belçika Kral Futbol Assosiasiyası tərəfindən keçirilir, ilk çempion "FC Liege" klubu olub. 1974-cü ildə peşəkar klublar assosiasiyası yaradıldı, 2008-ci ildə "Pro Liqa" adını və çempionatı təşkil etmək hüququ qazandı.
İsveç–Polşa müharibəsi (1600–1611)
Səbəblər
1599-cu ilin iyulunda riksdaq Sigizmund Vazanı rəsmi olaraq vəzifəsindən uzaqlaşdırmış, 4 yaşlı şahzadənin altı ay ərzində İsveçə gəlməsi və lüteran inancını qəbul etməsi şərti ilə oğlu Vladislavın varislik namizədliyini qəbul etmişdir. Fanatik katolik olan Sigizmund üçün belə şərtlər qəbuledilməz olmuşdur. Beləliklə, Reç Pospolita və İsveç arasında qısamüddətli şəxsi uniya başa çatmışdı.
Belçika Pro Liqası
Tarixi
Çempionatın bütün tarixində yüksək divizionda 74 klub çıxış edib, onlardan 15-i çempion olub. Ən uğurlu klub isə 34 dəfə çempion olmuş Brüsselin "Anderlext"idir.
İsveç–Polşa müharibəsi (1600–1611)
Səbəblər
Bununla belə, Sigizmund həyatının sonuna qədər İsveç taxt-tacını geri qaytarmaq ümidini itirməmişdir. O andan etibarən Sigizmundun siyasəti əsasən İsveçi fəth etmək cəhdləri ətrafında qurulmuşdur, baxmayaraq ki, Reç Pospolita zadəganları belə uzun müddət davam edən və qanlı qarşıdurmada iştirak etməkdə çox maraq göstərməmişdilər. Sigizmund 1599-cu ildə planını həyata keçirməyə başlamış, "pacta conventa" şərtlərini – Reç Pospolita kralı seçilərkən üzərinə götürdüyü öhdəlikləri təsdiqləmişdir. O, bu sənəddə İsveçə tabe Estlandiya hersoqluğunu Reç Pospolitaya birləşdirəcəyini vəd etmiş və 12 mart 1600-cü ildə seymdə birbaşa qoşulmanı elan etmişdir.
Belçika Pro Liqası
Belçika klubları avrokuboklarda
Çempionlar Kuboku / Çempionlar Liqası:
Kuboklar Kuboku:
UEFA Kuboku / Avropa Liqası
Super Kubok:
Asif Əsədullayev
Asif Əsədullayev - 20 yanvar şəhidi. 1954-ci il 2 yanvar tarixində Lənkəranın Şaqlaser kəndində anadan olub. 1971-ci ildə Bakıdakı 84 nömrəli texniki-peşə məktəbini, 1983-cü ildə Azərbaycan Sənaye Universitetini [axşam şöbəsi] bitirib. 1971-ci ildən 1990-cı il yanvarın 19-dək "Bakı fəhləsi" adına maşınqayırma zavodunda tornaçı işləyib. 1976-cı ildən Sov. İKP üzvü idi. Yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə Əmirhacıyan qəsəbəsindəki qohumlarının evindən [Rəfail Əliyevin 12- 36 nömrəli "Jiquli" markalı maşını ilə] Sabunçu qəsəbəsinə qayıdarkən Ramana kəndi yaxınlığında üç avtobus əsgərlə rastlaşmışdır. Əsgərlər xəbərdarlıq etmədən maşını atəşə tutmuş, maşındakıların hər ikisi ağır yaralanmış, Asif yerindəcə ölmüş, Rəfail xəstəxanaya aparılmışdır. İki övlad qoyub gedib. Şölənin 7, Vasifin 5 yaşı var. Diaqnoz: Boyun, döş, qarın boşluğunu keçib daxili üzvləri yaralayan güllə yarası, nəticədə kəskin qanitirmə. Mərhum yanvarın 20-də Lənkəran rayonunun Şaqlaser kənd qəbiristanlığında dəfn edilib. Bu ünvanda yaşamışdır: Bakı şəhəri, Sabunçu qəsəbəsi, Dzerjinski küçəsi, mənzil 25
Haşım Tərlan
Həyatı
Tərlanın ailəsi Cənubı Azərbaycanda olduğu üçün, 1938-ci ildə onlar İrana köçüb, Sərab şəhərinin yaxınlığında, ata-baba yurdları olan Zangilabad kəndində məskən salırlar. İkinci dünya müharibəsi dövründə Tərlan kəndi tərk edərək Tehrana köçür, orda bir müddət nəqar işləyir, sonra tikiş fabrikində işə düzəlir.
1946-ci ilin dekabrında Cənubi Azərbaycanda milli hərəkat boğulduğdan sonra Tərlan bir müddət həbsə alınır və sürgün olunur. Azad olandan sonra o, yaradıcılığını gah gizli, gah açıq şəkildə davam etdirir.
H. Tərlan 1964-cü ildən etibarən Səlamullah Cavidin Tehranda təşkil etdigi "Dostlar görüşü" ədəbi məclisinə cəlb olunur, məclisin iclaslarinda fəal iştirak edir.
Tərlanin ilk yaradıcılıq dövrünü əhatə edən "Alovlu şeirlər" adlı kitabı oxucuların böyük rəğbətini qazanmışdır.
Yaradıcılığı
Mənimdir
Əziz Vətən, sənin doğma elində Bitən lalə, açan güllər mənimdir. Bu şövkətli, əzəmətli torpağın Qoynundakı igid ellər mənimdir.
Aslan kimi xalqımdakı çox hünər, Tarix bilir vüqarlıdır dağ qədər. Bülbül kimi nəğmə deyən hər səhər, Sazındakı səslı tellər mənimdır.
Melteyqit
Melteyqit — urtit-iyolit seriyasına mənsub olan, çöl şpatısız qələvi melanokrat maqmatik süxur. Tərkibi: titanlı avgit və egirin-avgit (70%-dək), nefelin və onun dəyişilmə məhsulları və b.
Haşım Tərlan
Yaradıcılığı
İndi doğma diyar qeyinir əlvan, Vətən göylərindən çəkilir duman, Fəxridir könlümə bu nur hər zaman, Azərbaycan adli ellər mənimdir.
Çox da öz elimdə, vətənimdəyəm. Yadlar əlində əzilən mənəm. Öz doğma dilimdə danişsam da mən, Dili xəncər ilə kəsilən mənəm.
Suleyman Rüstəmə dərd olub vətən, Göz yaşı ələnib şerlərindən. Rüstəm olmasaydı deyərdim ki, mən, Əli hər tərəfdən üzülən mənəm.
Bilirəm, bilirsən nədir kədərim, Qaranlıq gecədir aydın səhərim. Çap üzü görməyən söz incilərim, Taxçada yan-yana düzülən mənəm.
Qan qardaşım deyir keçdin varından Ah çəkdi baxdıqca öz diyarından. Zəmanın eybəcər barmaqlarından Babəkin al qanı süzülən mənəm.
Böyük Rəsədxanalar proqramı
Böyük Rəsədxanalar - NASA-nın dörd kosmik teleskopun buraxılması proqramı, eləcə də onların ümumi adıdır. Böyük rəsədxanalar proqramın əvvəlində ölçü və qiymət baxımından təxminən eyni idi və hamısı astronomiyaya mühüm töhfələr verib. Rəsədxanaların hər biri elektromaqnit spektrinin özünə aid bölgəsini tədqiq etmişdir (və ya tədqiq edir). Hal-hazırda Spitzer öz işini tamamladıqdan sonra dörd teleskopdan ikisi işləyir.
Habbl
Habbl görünən diapazonda və spektrin yaxın ultrabənövşəyi bölgəsində müşahidələr üçün kosmik teleskopdur. 1990-cı ildə istifadəyə verilib. 1997-ci ildə teleskop təkmilləşdirildi və infraqırmızı diapazonun yaxın sahəsinə həssaslıq qazandı. Əvvəlcə teleskopu orbitdən çıxararaq Yerə qayıtmaq planlaşdırılırdı, lakin bunu etməməyə qərar verilir. Teleskopun texniki xidməti 2009-cu ilə qədər davam etdi. O vaxta qədər STS-125 missiyası çərçivəsində teleskopda müəyyən təmir işləri aparılmış, avadanlıqlar dəyişdirilmiş, Geniş Sahə Kamerası 3 quraşdırılmışdır.
Kompton
Kompton — qamma-şüaları rəsədxanadır (Compton Gamma Ray Observatory). 1991-ci ildə Atlantis gəmisinin göyərtəsində buraxılıb (missiya STS-37). Rəsədxana 2000-ci il iyunun 4-də orbitdən çıxarılıb: bundan əvvəl, 1999-cu ilin dekabrında onun giroskoplarından biri sıradan çıxmışdı. Teleskopun hələ də işləməsinə baxmayaraq, NASA qərara gəlir ki, başqa bir giroskop sıradan çıxarsa, teleskopu təhlükəsiz şəkildə Yerə qaytarmaq mümkün olmayacaq. Buna görə də teleskop orbitdən çıxarılaraq Sakit okeanda batırılır.
Çandra
Çandra — rentgen rəsədxanasıdır. 1999-cu ildə Kolumbiya kosmik gəmisinin göyərtəsində buraxılıb.
Gəlinə-i Kiçik (Sərdəşt)
Gəlinə-i Kiçik - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Böyük Rəsədxanalar proqramı
Spitzer
Spitzer infraqırmızı teleskopdur. 2003-cü il avqustun 25-də orbitə buraxılıb və buraxılış zamanı dünyanın ən böyük infraqırmızı teleskopu idi. 2009-cu ildə onun soyuducu maddə ehtiyatı bitir, lakin teleskop qismən işlək vəziyyətdə qalır. 30 yanvar 2020-ci ildə missiya başa çatır, elmi avadanlıq qışlama rejiminə keçir. Bu, dörd Böyük Rəsədxanadan yeganə biridir ki, kosmik gəmilərdən birində orbitə buraxılmayıb
Gəlinə-i Kiçik (Sərdəşt)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 33 nəfər yaşayır (6 ailə).
Böyük Rəsədxanalar proqramı
Birgə fəaliyyətləri
Əməkdaşlığa bir nümunə rentgen və qamma-şüa mənbələrinin müşahidəsidir. "Kompton" və "Çandra" çox yüksək açısal qətnaməyə malik deyil və mənbənin dəqiq koordinatlarını təyin etmək üçün "Habbl" istifadə olunur.
Bundan əlavə, məlum olan ən uzaq qalaktika — GN-z11,"Habbl" və "Spitzer"in birgə işi nəticəsində kəşf edilib.
Kazım Əzimov
Kazım Əzimov (tam adı: Kazım Ağamirzə oğlu Əzimov; ) – Filosof, sosioloq, şərqşünas, qədim və orta əsr Yaxın Şərq və Azərbaycan fəlsəfəsi, mədəniyyəti sahəsində mütəxəssis; Fəlsəfə elmləri doktoru (1989), professor (1991).
Həyatı
Kazım Əzimov 1951-ci il fevralın 10-da Azərbaycan Respublikasının Astara şəhərində müəllim ailəsində anadan olmuşdur. Atası Ağamirzə Əzimov Azərbaycan SSR-nin ictimai xadimi və Əməkdar Müəllimi idi. Onun ana tərəfdən babası xeyriyyəçilik fəaliyyəti ilə məşğul olurdu, ata tərəfdən babası dövrünün təhsilli ziyalısı kimi Quranın və İslam elmlərinin bilicisi olmuşdur. K. Əzimov 1968-ci ildə orta məktəbi bitirdikdən sonra Xarici dillər İnstitutunda (indiki Azərbaycan Dillər Universiteti – ADU) İngilis və Azərbaycan dilləri üzrə təhsil almışdır. 1973-cü ildə Xarici Dillər İnstitutunu (XDİ) fərqlənmə diplomu – Lenin təqaüdü ilə bitirmişdir. Həmin il Təhsil Nazirliyinin sərəncamı ilə Xarici Dillər İnstitutuna İngilis dili müəllimi təyin edilmişdir. 1974-cü ildə Sovet ordusunda xidmət etmişdir.
Elmi-pedaqoji fəaliyyəti
1979-cu ildən başlayaraq elmi-tədqiqat fəaliyyətini pedaqoji fəaliyyəti ilə birləşdirir. 1975–1978-ci illərdə M. V. Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin (MDU) fəlsəfə fakültəsinin əyani aspiranturasında təhsilini davam etdirmişdir. 1979-cu ildə MDU-nun fəlsəfə fakültəsində "Orta əsr Azərbaycanın etik-fəlsəfi fikri və müasir Qərb konsepsiyalarının tənqidi" adlı namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir. 1980–1982-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indi Bakı Dövlət Universiteti) Şərqşünaslıq fakültəsində ərəb və fars dillərini öyrənir. 1983–1986-cı illərdə MDU-nun fəlsəfə fakültəsinin əyani doktoranturasında təhsilini davam etdirmişdir.
1989-cu ildə Moskva Dövlət Universitetində "Qədim və Orta əsr Azərbaycan fəlsəfəsində insan problemi" doktorluq dissertasiyasını müvəffəqiyyətlə müdafiə etmişdir. 1990-cı ildə Sosial Elmlər professoru elmi adını qazanmışdır.
1980–1998-ci illərdə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunda müəllim vəzifəsində çalışmışdır: fəlsəfə və sosial elmlər kafedrasının müəllimi, dosent, professor, fəlsəfə kafedrasının müdiri, Bakıda Xəzər Universitetinin fəlsəfə və sosiologiya kafedrasının müdiri, sosial elmlər və hüquq fakültəsinin dekanı vəzifəsində çalışmışdır.
1998-ci ildən indiyədək Bakı Dövlət Universitetində sosiologiya, sosiologiya tarixi və metodologiyası fənlərini ingilis bölməsində tədris edir.
Əsas ideyası və konsepsiyası
K. Əzimov islam Şərq fəlsəfəsi və etikası ilə bağlı müasir Qərb konsepsiyalarını "müstəmləkə" dövrü və "müstələkədən sonra" Qərb Oriyentalizminin inkişaf kontekstində ilk dəfə təhlildən keçirmişdir. "Qədim və Orta əsrlər Azərbaycan fəlsəfəsində insan problemi" doktorluq dissertasiyasında (1989), həmçinin "Zərdüşt və İslam dini-fəlsəfəsində insan problemi" adlı monoqrafiyasında (Bakı 2009) K. Əzimovun elmi yeniliyi Zərdüştilik və İslam dini-fəlsəfəsində insan problemini (bütövlükdə bu regionda fəlsəfi antropologiyanı rekonstruksiya etməklə) ilk dəfə obyektiv elmi əsaslarla və sistemli surətdə araşdırmaqdan ibarətdir. Bütövlükdə, Mərkəzi Avroasiya yaxud Aralıq dənizi hövzə ölkələrinin mədəniyyəti kontekstində fəlsəfənin fasiləsizliyi və davamlılığı ideyasını əsaslandırıb. Aralıq dənizi hövzəsi ölkələri üçün "ümumi qeo-mədəni məkan və zaman" konseptini ilk dəfə elmi ədəbiyyata daxil edərək, bunu geo-siyasi məkan və zaman anlayışları ilə sıx əlaqədə tədqiq edib. Zərdüşt və İslam fəlsəfəsi bu mədəni regionun tərkib hissəsidir. Orijinal tezislərindən biri təsdiq edir ki, bölgədə mədəni və fəlsəfi fikrin "tarixi oxu" (termin Karl Yaspersindir) əsrlərlə bir istiqamətdə inkişaf etmişdir, lakin Xristianlıq və İslamın meydana gəlməsindən sonra inkişafın istiqaməti (vektoru) dəyişir. Yaxın Şərq ölkələrində, o cümlədən Azərbaycanda bu tarixi dəyişıklıklərin özəllıkləri, Zərdüştilik və İslam fikrində dini-fəlsəfi antropologiyanın təbiəti, antik və intibah dövrünün fəlsəfi antropologiyası və dinləri ilə müqayisədə fərqli və spesifik cəhətləri göstərilir. Onun Avroasiya regionunda fəlsəfənin fasiləli//fasiləsiz, lakin davamlı inkişafı ideyası mədəniyyət-sivilizasiya əksliyi konsepsiyasından qaynaqlanır. Digər orijinal tezisi – zərdüştilikdə və onun dini-metafizik ənənələrində dualizm və monoteizm probleminə yeni metodoloji prinsiplər əsasında yanaşmağından ibarətdir. Elmi ədəbiyyatda Zərdüşt dini-fəlsəfi ənənələri bütövlükdə dualizm kimi müəyyənləşdirilirdi. Prof. Əzimov Zərdüştliyin teologiyasını monoteist, etik fəlsəfəsini isə dualizm kimi izah etmişdir. Onun fikrincə, monoteist dinlər, o cümlədən İslam, Aralıq dənizi hövzə mədəniyyətinin "tarixi Ox"-unda dönüş nöqtəsi olsa da, sami monoteist dinləri (həyudilik, xristianlıq) zərdüştiliyin monoteist ideyasından təsirlənmişdir. İslam öz konseptlərini inkişaf etdirməklə yanaşı "yabançı" ideyalarını və konsepsiyalarını da məharətlə sintez edə bilirdi. Onun fərziyyəsinə görə Xİ əsrdən başlayaraq orta əsr islam, o cümlədən Azərbaycan fəlsəfəsində nəzəri sufizmin metafizik teosofiyası (xüsusən Eynəlqüzat Miyanəci, ibn Ərabi, Şihabəddin Yəhya Sührəvərdi işraqi və Molla Sədrə metafizikası nəzərdə tutulur) islam peripatetizminin, zərdüşt və neoplatonlaşdırılmış aristotelizm ideyalarının sintezinə köklənmişdir. Bu fərziyyəni Zərdüşt və İslam dini-fəlsəfi antropologiyası timsalında təhlil etməklə daha da konkretləşdirir. O, həmin dini-mistik və rasional fəlsəfi antropologiyaları ontoloji, epistemoloji, etik-estetik və irrasional idrak prinsiplərinin vəhdətində və kəsişdiyi interdisiplinar metodoloji müstəvidə şərh edir.
Ekspertlər tərəfindən qəbul edilməsi və rəylər
Havay Dövlət Universitetində və Harvard Universitetində sosiologiya professoru Maykl Vaynşteyn yazır: London Universitetində klassik yunan fəlsəfəsi və ədəbiyyatı professoru Anne Şempard rəyində deyilir:Miçiqan Universitetində İslam Araşdırmaları İnstitutunun professoru Aleksandr Knış yazır :İslam və Orta Asiya Fəlsəfəsi üzrə mütəxəssis, Havay Dövlət Universitetinin professoru Tamara Albertini yazır:
Elmi maraq sahələri
Alimin elmi maraq sahələri çoxşaxəlidir:
Rahil Ərəbli
Rahil Rafiq oğlu Ərəbli (14 aprel 1996; Şirvan, Azərbaycan – 12 may 2016; Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri. 2016-cı ildə Azərbaycan-Ermənistan təmas xəttində ermənilərin atəşkəs rejimini pozması nəticəsində şəhid olub, ölümündən sonra "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" III dərəcəli medalı ilə təltif edilib.
Həyatı
Rahil Ərəbli 14 aprel 1996-cı ildə Şirvan şəhərinin Hacı Qəhrəmanlı kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Əsgər Rahil Ərəbli 2016-cı ildə, mayın 12-si Azərbaycan-Ermənistan təmas xəttində ermənilərin atəşkəs rejimini pozması nəticəsində şəhid oldu. Mayın 14-ü isə Rahil Ərəbli doğulduğu Şirvan şəhərinin Hacı Qəhrəmanlı kəndində son mənzilə yola salındı. Dəfn mərasiminə minlərlə şəhər sakini ilə yanaşı, şəhidin qulluq etdiyi hərbi hissənin əsgərləri və zabitləri də qatıldı. Dəfn mərasiminin sonunda yaylım atəşi açıldı və əsgər Ərəbli uğrunda şəhid olduğu torpağa tapşırıldı.
Rahil Ərəbli ölümündən sonra göstərdiyi qəhrəmanlığa görə Azərbaycan Respublikası Müdafiə Naziri general-polkovnik Zakir Həsənovun sərəncamı ilə "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" III dərəcəli medalı ilə təltif edildi.
Cəlil türbəsi
Cəlil türbəsi — Abidə XVIII əsrə aid Füzuli rayonunun Qarğabazar kəndində tapılmışdır.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Abidənin bütövlükdə "epoxa" adlı kərpiclə inşa olunmuşdur. Abidənin memarının adı XIX yüzilliyin ortalarında Qarabağda yaşayıb-yaratmış və adı yalnız Cəlil türbəsi üzərində qalmış İbrahim Xəlildir. Cəlil türbəsində də öz dövrünün nüfuzlu şəxslərindən biri dəfn edilmişdir. Türbənin divarlarına düzülmüş kərpic düzümündə və bu düzümlərlə salınmış naxışlarda Sofi Həsən türbəsinə oxşarlıq vardır. Alimlərin mülahizələrinə görə, hər iki abidədə bir memarın dəst-xətti sezilir.
Tahir Məmmədov (rəssam)
Tahir Hidayət oğlu Məmmədov — Azərbaycan rəssamı və fotoqrafı, Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasının dosenti, Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı (2002).
Həyatı
Tahir Məmmədov 1 mart 1946-cı ildə anadan olmuşdur. O, 1967-ci ildə Əzim Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbini, 1976-cı ildə isə Mirzəağa Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunu bitirmişdir. 1979-cu ildən Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvüdür.
Yaradıcılığı
Tahir Məmmədovun ilk fərdi sərgisi 1981-ci ildə Moskva şəhərində "Yunost" jurnalının təşkilatçılığı ilə keçirilib. Onun 1992-ci ildə Parisdə "Cite İnternationale Dez Arts" sərgisində fərdi yaradıcılıq sərgisi açılıb. Bundan əlavə, Tahir Məmmədovun 1991-ci ildə ABŞ-də, 1992, 2003 və 2011-ci ildə Parisdə, 2005-ci ildə Belçikada, 2010, 2012, 2013-cü ildə Moskvada fərdi sərgiləri keçirilmişdir. O, həmçinin, "Ənənəvilik və müasirlik" adlı I və II beynəlxalq foto müsabiqələrində birinci yerə çıxmışdır.
NGC 6608
NGC 6608, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. Scd tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Arno Breker
Arno Breker — alman heykəltaraşı, qrafik və memar. Faşist Almaniyasında ictimai əsərləri ilə tanınan ən yaxşı alman memarı və heykəltaraş idi.
Həyatı
Heykəltəraş olan qardaşı Hansla (1906–93) birlikdə atasından (daşyonan) dərs almış, sonra Düsseldorf Rəssamlıq Akademiyasında (1920–25) oxumuşdur. 1927–33-cü illərdə Parisdə işləmişdir; yaradıcılığına O. Rodenin təsiri olmuş, K. Brınkuşi, E.A. Burdel, A. Mayol, J. Kokto və b. ilə dostluq etmişdir. 1933-cü ildə İtaliyada olmuş, antik heykəltaraşlığı və Mikelancelo yaradıcılığını öyrənmişdir. V.K. Rentgen (Remşaydda, 1930) və H. Heynenin (eskiz 1932, 1982-ci ildə Düsseldorfda qoyulmuşdur) abidələrinin müəllifidir.
Evliliyi və ailəsi
Arno Breker iki dəfə evlənib. Onun ilk həyat yoldaşı Demetra Messala yunanıstanlı model idi. 1956-cı ildə bir avtomobil qəzasında ölmüşdü. 1958-ci ildə Karola Kluq ilə yenidən evləndi. Cerart (1959) və Karola (1962) adlı iki övladı var idi. Breker 1991-ci ildə ölümünə qədər Karola Kluq ilə yaşamışdı.