cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qazturbin mühərriki
İşləmə prinsipi
Müasir qazturbinlərinin f.i.ə. 0,88-0,92 arasında yerləşir. İstifadə olunan qazın temperaturu daşınan və stasionar olan turbinlərdə 1100-1200 K, aviasiyada isə 1600 K təşkil edir. Belə yükəsk temperaturların əldə olunması qazturbin mühərriklərinin hissələrinin hazırlanmasında istiliyə davamlı materialların tətbiqi ilə mümkün olub. Mühərrikin f.i.ə.-nı artırmaq üçün turbindən çıxan isti qazdan işçi tsikl daxilində yanacaq kamerasına verilən sıxılmış qazın isidilməsində istifadə edilir. Çıxan qazla yanma kamerasına daxil olan qaz arasında istilik mübadiləsi regenrativ istilik qurğularında baş verir. Qazturbin mühərriklərində yanacaq kimi qaz (təbii qaz, yanacaq qazlar, qazqneratorları qazı, domna sobaları üçün qazlar), maye yanacaqlar (kerosin, disel yanacağı, mazut) və bərk yanacaqlar (daş kömür, torf) istifadə oluna bilir. Maye və bərk maddələr yarımqapalı turbinlərdə tətbiq tapır. Qapalı tsikllə işləyən qazturbin mühərriklərində işçi cism turbində iş başa çatdıqdan sonra tullanmayıb, növbəti tsikldə istifadə olunur. Belə mühərriklər gücü artırmağa şərait yaradır və onlarda nüvə yanacaqlarından istifadə olunmasına şərait yaradır. Bunlar aviasiyada geniş istifadə olunurlar. Qazturbin mühərrikləri istilik elektrik stansiyalarında elektrik enerjisini əldə etmək, kompressorların işlədilməsi, avtobus, yük və minik avtomobillərində, traktor, tank, gəmi, sualtı qayıq və s. maşınlarda dartıcı mühərrik kimi geniş istifadə olunur.
Atəşkəs dövlətləri
Atəşkəs dövlətləri (الإمارات المتصالحة), həmçinin Atəşkəs sahili (الساحل المتصالح), Atəşkəs şeyxlikləri (المشيخة المتصالحة), Atəşkəs Ərəbistanı və ya Atəşkəs Omanı — XIX–XX əsrlərdə müasir Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin ərazisində mövcud olmuş, Birləşmiş Krallığı protektoratı çərçivəsində İran körfəzinin cənub sahillərində şeyxliklər birliyi.
İran körfəzi uğrunda mübarizə
Hindistanda Britaniya müstəmləkə mövqeyi gücləndikcə, ingilislərin Hindistandan Avropaya, xüsusən də İran körfəzindən keçən ən qısa su yolları üzərində hökmranlığını təsdiqləmək marağı artmışdır. Napoleonun Misirə ekspedisiyası Britaniya Ost-Hind şirkətinin Ərəbistan regionundakı səylərini gücləndirmiş və Britaniya ilə Maskat sultanı arasında müqavilələrin imzalanmasına gətirib çıxarmışdır.
Ost-Hind şirkətinin donanması və Maskat donanması 1804–1819-cu illərdə Quldur sahilinin şeyxləri ilə müvəqqəti müqavilələr bağlayaraq dəniz quldurlarına qarşı mübarizə bəhanəsi ilə Dəriyyə əmirliyinə qarşı dəniz müharibəsi aparmışdır. Buna baxmayaraq, vəhabi Dəriyyə əmirliyi quruda dominant qüvvə olaraq qalmışdır. 1811–1818-ci illərdə vəhhabi dövləti misirlilər tərəfindən darmadağın edilmişdi. Odur ki, bu, ingilisləri qane etməmişdi, çünki Misir qoşunlarına komandanlıq edən İbrahim paşa onlarla müqavilələr imzalamaq istəmirdi.
Norveç 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində
Norveç 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi ilə bağlı seçimə start verib. NRK tərəfindən Melodi Grand Prix üçün mahnı qəbulu açıq elan olunub. Bu müsabiqənin qalibi gələn il Avroviziyada bu ölkəni təmsil edəcək. 16 yaşına çatan hər kəs yarışmada iştirak edə bilər. Mahnı qəbulu sentyabrın 2-nə kimi davam edəcək. Xarici bəstəkarlar və müğənnilər də bu seçim turunda iştirak edə bilərlər.
Patris Lumumba
Patris Emeri Lumumba (doğum adı Élias Okit'Asombo  ; ) — Konqol siyasətçisi. Lumumba 1960-cı ildə Afrika Konqo Demokratik Respublikasının ilk baş naziri olmuşdur.
Erkən həyat və karyera
Belçika Konqosunun Kasavi bölgəsində Élias Okit'Asombo adı altında anadan olub. Bir missioner məktəbində oxumuş və Leopoldville (Kinşasa) və Stanleyville (Kisanqani) bölgələrində keşiş və jurnalist olaraq çalışmışdı. 1955-ci ildə Lumumba həmkarlar ittifaqının prezidenti seçildi və Belçika Liberal Partiyasına qoşuldu. 1957-ci ildə mənimsəmə ittihamına görə həbs olundu və bir il həbsdə qaldı. Sərbəst buraxıldıqdan sonra 1958-ci ildə Konqo milli hərəkatını qurdu. 1959-cu ildə Belçika Konqo milli hərəkatında Lumumbanın tutulmasına baxmayaraq beş ildə Konqonun müstəqilliyini təmin etmək planını elan etdi və dekabr ayında yerli seçkilər böyük səs çoxluğunu qazandı. 1960-cı ildə Belçikada keçirilən konfrans, May ayında planlaşdırılan seçkilərdən əvvəl 1960-cı ilin iyununda Konqoya müstəqillik verməyə qərar verdi. Lumumba və Konqo milli hərəkatı 23 iyun 1960-cı ildə ilk hökuməti təşkil etdi. Lumumba baş nazir, Yozef Kasavubu isə prezident oldu.
Lumumbanın hökumət dövrü 1960-cı ilin iyununda Belçikanın dəstəyini alan Moise Tşombenin rəhbərliyi altında Katanqa bölgəsinin müstəqillik elan edilməsindən qaynaqlanan siyasi qarşıdurmalarla təyin olundu. Birləşmiş Millətlər qoşunlarının gəlməsinə baxmayaraq qarışıqlıq davam etdi və Lumumba Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqından dəstək istədi. Sentyabr ayında Lumumba qanuni şübhəli bilinən prezident Kasavubu tərəfindən vəzifəsindən uzaqlaşdırıldı. 14 sentyabrda polkovnik Jozef Mobutunun (daha sonra Mobutu Sese Seko adlandı) başçılıq etdiyi və Kasavubu tərəfindən dəstəklənən bir hərbi xunta ələ keçirildi. Lumumba 1 dekabr 1960-cı ildə Mobutu qoşunları tərəfindən həbs edildi. Tutulduğu Port-Fransqidən Leopoldvill şəhərinə qədər əli qandallı aparıldı. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının baş katibi General Dag Hammarskjold Kasavubu'nun Lumumba'yı qanunla davranmağa dəvət etdi. Patris Lumumba xunta tərəfindən tutuldu, lakin BMT tərəfindən mühafizə altına alındı. Lakin Lumumba evdən gizlin çıxdı, Stana çatmaq və inqilabi hərəkatı yenidən alovlandırmaq istədi. Stana çatmaqda son addım olan buxar mühərrikli bərəyə minərkən Mobutunun əsgərləri tərəfindən ələ keçirildi. Saxlanılan lakin tutulmayan Lumumba hərbi maşınlarla paytaxtı gəzərkən yol kənarındakı BMT agentliyinə sığındı, ancaq BMT yalnız evinin sərhədində olanda onu qorumaq üçün məsuliyyət daşıdığını bildirdi. BMT sığınacaqdan imtina etdikdən sonra, vəzifəsindən kənarlaşdırılan baş nazir Patris Lumumba əsgərlər tərəfindən tutuldu və işgəncələr altında paytaxta gətirildi. Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqı Hammarskjoldu və qərb hökumətlərini Lumumbanın tutulmasına görə məsuliyyət daşıyanlar olaraq qınadı və dərhal azad edilməsini istədi.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Təhlükəsizlik Şurası Lumumbanın dərhal azad edilməsini və Konqo hökumətinin başçısı vəzifəsinə dərhal bərpa edilməsini, Mobutu qüvvələrinin tərksilah edilməsini və Belçikanın zaman itirmədən Konqonu tərk etməsini tələb edərək, dekabrın 7-də Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqının tələblərini müzakirə etmək üçün bir yığıncaq çağırdı. Sovet nümayəndəsi Valerian Zorin Amerika Birləşmiş Ştatlarının tələblərini rədd etdi və danışıqları tərk edərək təhlükəsizlik şurasının sədri vəzifəsindən getdi.
BMT-nin Lumumbanın tutulduğu şəxslər tərəfindən işgəncə verildiyi barədə bir hesabatından sonra (9 dekabr) bəzi tərəfdarları Lumumbanın 48 saat ərzində sərbəst buraxılmayacağı təqdirdə ölkədəki bütün Belçikalıları həbs edəcək və "bəzilərinin başlarını kəsməyə başlayacaqlar" təhdidini etdilər.
BMT əleyhinə səslər Yuqoslaviya, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Şri-Lanka, İndoneziya, Mərakeş və Qvineya Konqo BMT missiyasından qoşunları çıxaracaqlarını elan edərək daha da gücləndirildi.
Buna baxmayaraq, Sovet İttifaqı Lumumbanın 14 dekabr tarixli qətnaməsi 8-ə qarşı 2 səslə rədd edildi. Elə həmin gün Sovet İttifaqı Konqo məsələsinin öhdəsindən gəlmək üçün daha çox hərbi güc verən General Hammarskjoldun qərarını veto etdi.
Patris Lumumba həbs olunduğu həbsxanadan alınaraq müstəqilliyini elan edən və Lumumbanın siyasi düşməni Tşombenin tabeliyində olan Katanqa ərazisinə dostları Mauris Mpolo ve Jozef Okito ilə birlikdə köçürüldü. Bura köçürülən Lumumba və dostları eyni gündə güllələndi.
Tələsik edam hökmü ictimaiyyətə elan olunmadı və şərtlərin yerinə yetiriləcəyi gözlənildi. Lumumba və onun dostlarının edamı iki ay sonra ictimaiyyətə elan edildi. İki BMT qarşısında nümayiş edən Lumumbanın həyat yoldaşı Paulin Opanqo daim BMT rəsmiləri tərəfindən rədd edilirdi.
2002-ci ilin iyul ayında ABŞ hökuməti, Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin Lumumbanın əleyhdarlarına pul və siyasi dəstək vermək və Mobutuya silah və hərbi təlim verməklə Lumumbanın öldürülməsində iştirak etdiyini açıqlayan sənədlər yaydı.
Kempinski Hotel-Badamdar
Bakı "Kempinski Hotel-Badamdar" kompleksi - Bakı şəhərində yerləşən otel, mənzillər və ofis binaları, alış-veriş və əyləncə mərkəzi.
Ümumi məlumat
Ekoloji cəhətdən təmiz təbiəti olan 2,5 hektar ərazidə inşa edilmiş otel kompleksinin ümumi sahəsi 84 min kvadratmetrdir. "Gilan-İnşaat" MMC tərəfindən aparılmış tikinti işləri 2008-ci ilin sentyabrında başlanmış, 2011-ci ilin mayında sona çatdırılmışdır.
Kompleksə otel, mənzillər və ofis binaları, alış-veriş və əyləncə mərkəzi daxildir. Həmin binalarda istirahət otaqları, mənzillər, konfrans zalı, toplantı otaqları, yerli və xarici mətbəx nümunələri təqdim edən üç restoran, şadlıq mərasimlərinin keçirilməsi üçün 750 nəfərlik ziyafət zalı, SPA mərkəzi, tennis kortu, basketbol, buz-sürüşmə meydançaları, boulinq zalı, açıq və qapalı üzgüçülük hovuzları, örtülü avtomobil dayanacağı, mağazalar, amfiteatr və aquapark yerləşir.
Otel
Otelin Azərbaycanda bənzəri olmayan 3,5 min kvadratmetr sahəni əhatə edən SPA mərkəzi, 24 masaj otağı, üzgüçülük hovuzu, gözəllik salonları, sauna, hamam və s. müştərilərin sağlamlığının və rahatlığının yüksək səviyyədə təşkilinə imkan yaradır.
Mənzil,ofis və alış-veriş mərkəzi
"Kempinski Hotel-Badamdar" kompleksinin alış-veriş və əyləncə mərkəzinin üçmərtəbəli mağazalar sahəsi ən yüksək tələblərə cavab verir.
NGC 7150
NGC 7150, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Ququşu bürcü istiqamətində yerləşir. *Grp tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Qdansk estuarisi
{{Körfəz |Adı                     = Qdansk estuarisi |Yerli adı               = {{dil-ru|Гыданская губа} |Şəkil                   = Kara seaKHB.PNG |Şəklin izahı            = |lat_dir = N|lat_deg =71.2833|lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg =76.5 |lon_min = |lon_sec = |CoordScale             = |Tip                     = Estuari |Akvatoriya              = Kara dənizi |Sahəsi                  = |Həcmi                   = |Dərin yeri              = 8 |Orta dərinliyi          = 6.5 |Duzluluğu               = |Şəffaflığı              = |Su tutumu               = |Tökülən çay             = |Ölkə                    = Rusiya |Ölkə 1                  = |Ölkə 2                  = |Yer xəritəsi            = |Yer xəritəsi 1          = |Yer xəritəsi qeydləri   ={{Yer xəritəsiR |Rusiya Yamalo-Nenets Muxtar Dairəsi |caption  = |label    =''Qdansk estuarisi'' |position =bottom |lat_deg  =71.2833 |lon_deg  =76.5 |width    =300 |float    = |rama     =1 |ramacolor =#0000FF |ramawidth =20 |ramaheight = 20 |rotate   = |radius   =5 }} |Vikianbar                = }}Qdansk estuarisi — Kara dənizində, Qdansk yarımadasının şimal sahillərində yerləşir. Yavay yarımadası və Mamont yarımadası arasında yerləşir. Körfəzin uzunluğu 200 km, dərinliyi 5–8 m təşkil edir. İlin böyük qismi buzla örtülüdür. Qabarmanın hündürlüyü 1 metrə çatır. Estuariyə Yuribey çayı tökülür.
Körfəz XVIII əsrin ortalarında onun cənub hissəsindən ora tökülən Qıda çayına görə bu adı verilmişdir.
Şəhla Nağıyeva
Şəhla Bədir qızı Nağıyeva — Azərbaycan Dillər Universietinin Xarici Ölkələr Ədəbiyyatı kafedrasının professoru.
Həyatı
Şəhla Nağıyeva 1960-cı ildə Şəmkir rayonunun Şiştəpə kəndində anadan olmuşdur. 1978-1982-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Pedoqoji İnstitunda təhsul almış və tələbəlik illərində poeziya və tərcümə ilə yaxından maraqlanmışdır. 1997-ci ildə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunda namizədlik dissertsiyasını müdafiə etmişdir. 2006-2011-ci illərdə Azərbaycan Dillər Universitetinin Xarici Ölkələr Ədəbiyyatı kafedrasının dosenti olmuşdur. 2011-ci ildən ADU-nun Xarici Ölkələr Ədəbiyyatı kafedrasının professorudur. ABŞ Dövlət Departamentinin ali məktəb müəllimləri üçün təşkil etdiyi Fulbrayt proqramının qalibi kimi 2003-2004-cü tədris ilində Şimali Karolina ştatındakı Şərqi Karolina Universitetində 6 ay və 2010-2011-ci tədris ilində Vircinya ştatındakı Corc Meyson Universitetində 4 ay bədii tərcümə problemləri üzrə tədqiqat aparmışdır.
Jurnalist Müsəllim Həsənov la evlidir, 3 övladı var.
İctimai-Elmi Fəaliyyəti
2004-cü ildən etibarən Şəhla Nağıyeva "Sönməz Məşəl" Mədəni Əlaqələr İctimai Birliyinin sədridir. www. sonmazmashal.org və www.translit.az virtual layihələrin təşəbbüskarı və rəhbəridir.
Gerçəkləşdirdiyi layihələrdən bəziləri.
1. 2004-cü ilin iyul-oktyabr aylarında Azərbaycan Beynəlxalq Əməliyyat Şirkətinin Səngəçal Terminalı Genişləndirmə Proqramının (ACG Project STEP) maliyyə dəstəyi ilə Qaradağ rayonunda yerləşən məktəblərdə «Ədəbiyyat proqrammı» layihəsini həyata keçirmişdir
3. 2007-ci ilin dekabrından 2008-ci il martın 31-nə qədər  YUNESKO-nun maliyyə dəstəyi ilə «Azərbaycan dilinin xəzinəsi: Azərbaycan dilinin inkişafı və kodlaşdırılması məqsədilə məlumat bazasının yaradılması» layihəsini həyata keçirmişdir.
4. Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurasının maliyyə dəstəyi ilə 2009-cu il mayın 1-dən 2009-cu il avqustun 31-dək “Azərbaycan dilinin inkişafı və kodlaşdırılması məqsədilə məlumat bazasının genişləndirilməsi” layihəsini həyata keçirmişdir.
5. Açıq Cəmiyyət İnstitutu – Yardım Fondunun maliyyə dəstəyi ilə 2010-cu il aprelin 1-dən 2010-cu il oktyabrın 31-dək “Qadınlar, Ədəbiyyat və Cəmiyyət” layihəsini həyata keçirmişdir.
Əsərləri və Məqalələri
Nağıyeva Şəhla. Müasir Azərbaycan poeziyasının ingilis dilinə tərcüməsində milli koloritin saxlanması. Filologiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almaq üçün təqdim olunan dissertasiya. Bakı, 1997.
Nağıyeva Ş. Azərbaycan poeziyasının ingilis dilinə tərcüməsində realiyaların saxlanması / Ş. Nağıyeva // “Xarici Dil Tədrisinin Nəzəri və Praktik Məsələləri” Konfransı, Bakı, 20 may, 1995. - Bakı: Elm, 1995. - s. 96
Nağıyeva Ş. «Hamletin monoloqu» Azərbaycan tərcümələrində. Müasir dilsiliyin problemləri (dil əlaqələri). II Beynəlxalq elmi konfrans (22-23 noyabr 2007-ci il. Bakı, Azərbaycan). Bakı, «Kitab aləmi», 2007, s. 136-140
Nağıyeva Ş. Qəzəl janrının ingilis dilinə tərcüməsi barədə bir neçə söz “Filologiya məsələləri” toplusu,  AMEA-nın  Əlyazmalar İnstitutu, 2007-1
Nağıyeva Ş. Şeir tərcüməsində məzmun formaya, yoxsa forma məzmuna xidmət etməlidir? “Tədqiqlər” toplusu,  AMEA-nın Dilçilik İnstitutu, 2008-1
Nağıyeva Ş. Tərcüməçi məsuliyyəti və tərcümə seçimi. Elmi Xəbərlər, ADU. yanvar, 2008.
Nağıyeva Ş. Azərbycan və ingilis poeziyalarının qarşılıqlı tərcüməsində vəzn problemi. “Filologiya məsələləri” toplusu,  AMEA-nın  Əlyazmalar İnstitutu, 2007- №2
Nağıyeva Ş. Poeziya tərcüməsi: kəsişən nöqtələr, ayrılan fikirlər. Dilçiliyin və dillərin tədrisinin aktual problemləri. Beynəlxalq elmi konfransın maierialları (9-10 noyabr 2007). Bakı, «ADU nəşriyyatı» MMC, 2007, s. 303-305.
Nağıyeva Şəhla. Xüsusi adlar milli koloritin daşıyıcısı kimi («Kitabi-Dədə Qorqud» dastanının ingilis dilinə tərcümə variantları əsasında). Bakı, «Çinar-Çap», 2003, 77 s.
North American P-51 Mustang
North American P-51 Mustang (Masteng), Böyük Britaniya-ABŞ ortaqlığı əsasında yaradılmış olan İkinci dünya müharibəsi qırıcı təyyarə modelidir.
Yüksək hündürlükdə uçan ağır bombardmançıları müşayiət etmək üçün hazırlanmışdır. İkinci dünya müharibəsinin ən uğurlu təyyarələrindən biridir.
Qısa məlumatlar
1) Kral Hərbi Hava Qüvvələri
2) Çin Respublikası Hərbi Hava Qüvvələri
2) Piper PA-48 Enforcer
3) Rolls-Royce Mustang Mk.X
1) North American A-36 Apache
Kali Uçis
Kali Uçis — amerikalı müğənni. 2012-ci ildə Drunken Babble adlı debüt miksteypini, ardınca 2015-ci ildə debüt mini-albomu Por Vida-nı yayımladı. Uçis 2018-ci ildə özünün debüt studiya albomu Isolation ilə geniş rəğbət qazandı. Onun ikinci studiya albomu və ilk ispan dili layihəsi Sin Miedo (del Amor y Otros Demonios) 2020-ci ildə işıq üzü gördü. Albomdakı "Telepatía" sinqlı ABŞ-da Billboard Hot 100-də yer alan onun ilk mahnısı oldu. O, Kaytranadanın "10%" sinqlındakı ifasına görə Ən yaxşı rəqs səsyazması üzrə Qremmi mükafatına layiq görüldü.
North American P-51 Mustang
Qısa məlumatlar
2) Rolls-Royce Mustang Mk.X
Kali Uçis
Həyatı
Orta məktəbdə Loaiza piano və saksafon çalmağı öyrəndi. O, TC Vilyams Liseyini (adı Aleksandria Şəhər Liseyi adlandırıldı) bitirməzdən əvvəl caz qrupunda iştirak etmişdir. Foto laboratoriyada vaxt keçirmək, eksperimental qısametrajlı filmlər çəkmək üçün tez-tez dərsləri buraxırdı. Fotoqrafiyaya olan marağı onun miksteyp örtük şəklini yaratmasına səbəb oldu. Dərsdən yayınmaq və valideynləri tərəfindən qoyulmuş komendant saatını pozmaq onun evindən qovulmasına səbəb oldu. Bu müddət ərzində o, avtomobilində yaşayırdı və klaviaturasında mahnılar yazırdı, sonralar onun Drunken Babble adlı lou-fay miksteypi gələcəkdi. Həm şeir, həm mahnı həm də musiqi yazırdı, lakin əvvəlcə oxumaq niyyətində deyildi, diqqət mərkəzində olmaqdan daha çox film rejissorluğu ilə maraqlanırdı. Ona "Kali Uçis" ləqəbini atası verib.
North American P-51 Mustang
Qısa məlumatlar
3) Cavalier Mustang
Dizayn xüsusiyyətləri
thumb|sol|200px|Langley Hərbi Hava Qüvvələri bazasında keçirilən uçuş şousunda ([[Virciniya, ABŞ, 21 may 2004)]]
İkinci dünya müharibəsindən əvvəl və müharibənin əvvəlində bombardmançı fəlsəfəsi yalnız sürü halında və sıx nizam vəziyyətində bombardmançı basqının təsirli olacağını proqnozlaşdırmışdı. Bu təyyarələrin müdafiə silahları daha sonra inkişaf etdirilsə də, atəş gücünün bu qədər artırılması belə bir müddət sonra kifayət etməyəcəkdir. P-51 bu vəziyyətə bir həll yolu məqsədilə hazırlanmışdır. Yüksək hündürlükdə uçan uzun məsafəli Amerikan bombardmançılarını qorumaq P-51-lərin əsas vəzifəsi olmuşdur. Bu hədəf əsnasında yüksək hündürlükdə uçmaq üçün hazırlanmışdırlar. Güclü bir mühərriyə, möhkəm zireh qorumasına və 12.7 mm-lik (50 kalibrlik) 6 pulemyota sahib idilər.
İncil
İncil ( Evanqelion – "xoş xəbər") — Müasir əsasən xristiyanların Müqəddəs Kitablarının bir hissəsi. Hal-hazırda İncil dedikdə, adətən Əhdi-Cədid nəzərdə tutulur. Əhdi-Cədidin ilk dörd kitabı olan və İsa Məsihin doğulmasından, həyatından, möcüzələrindən, ölümündən, dirilməsindən və göyə qalxmasından bəhs edən yazılara da ayrı-ayrılıqda “Evanqelion” deyilir, lakin Müqəddəs Kitabın Azərbaycan dilinə tərcüməsində bu dörd kitab “İncil” deyil, “Müjdə” olaraq tərcümə olunmuşdur.
İncil kanonu
İncil kanonu dedikdə, Kilsə tərəfindən Allahdan ilham almış yazı, Allahın Kəlamı olaraq qəbul edilən yazıların toplusu nəzərdə tutulur. İsa Məsih kitab yazmayıb və yazdırmayıb. Onun İncili və ya Müjdəsi yazıya alınmazdan əvvəl şifahi formada mövcud idi. Həvari Paul eramızın I əsrində bu şifahi Müjdəni (yunan dilində εὐαγγέλιον Evanqelion) İsa Məsihin Özündən aldığını yazırdı. Bu şifahi “İncil” həm İsa Məsihin Müjdəsi, həm də sonra Onun Kilsəsi, yaxud İmanlılar Cəmiyyətinin Müjdəsi olub. thumb|right|200px|İncilin qədim fraqmenti İsa Məsihdən sonrakı ilk iki yüzillikdə erkən xristianların Müqəddəs Kitabı, əsasən, Tövrat da daxil edilməklə bütün yəhudi Müqəddəs Yazıları olub. Xristianların çoxu Müqəddəs Kitabın yunan dilinə məşhur tərcüməsi Septuagintadan istifadə edirdilər. İsa Məsihin həyatı və təlimi haqqında müxtəlif İncil kitabları ortaya çıxmağa başladı. Kilsə bunların dördünün dəqiq olduğunu, qalanlarının isə həqiqətə uyğun gəlmədiyini qərarlaşdırıb. Lakin kanon prosesi başa çatmazdan çox-çox əvvəl məşhur xristian müəllimləri tərəfindən yazılmış əsərlərdə kanonik İncillərdən bir çox sitatlara rast gəlinir. I əsrin axırlarında yaşayan Romalı Kliment Korinflilərə 1-ci məktubunda kanonik İncillərdən sitat gətirir. II əsrin əvvəllərində Antakyalı İqnatiy Mattanın yazdığı Müjdədən sitat gətirir və Müjdələrlə tanış olduğunu bildirir. II əsrin xristian ədəbiyyatında Papiy, Didaxe, Markiona qarşı proloq, Lionlu İrineyin yazılarında və b. əsərlərdə də kanonik İncillərin müəllifləri barədə məlumatlar verilir və onlardan sitatlar gətirilir. Lionlu İriney “Bidətlərə qarşı” əsərində yer üzünün dörd yanı olduğu kimi, İncilin də məhz dörd Müjdələrdən ibarət olduğunu qeyd edirdi. II əsrin sonlarında – III əsrin əvvələrində yaşamış İsgəndəriyyəli Kliment öz əsərlərində kanonik İncillərin ayələrindən geniş istifadə edir və Müjdələrin yazılmasının tarixçəsini yazır: “İlk əvvəl nəsil şəcərəsi olan Müjdələr yazılmışdı. Markın Müjdəsi belə meydana gəldi: Peter Romada ikən Məsihin təlimini vəz etdiyi zaman, Müqəddəs Ruhla dolub, İncildə olanı nəql edirdi. Ona qulaq asan (bunlar çox idilər) Markı inandırdılar ki, o, çoxdan Peterlə birlikdə səyahət edən bir adam kimi onun dediklərini yazsın. Mark məhz belə etdi və bu İncil kitabını ondan xahiş edənlərə təqdim etdi. Peter bunu öyrəndikdə, nəinki Marka qadağan etmədi, daha da onu ruhlandırdı. Nəhayət Yəhya o İncil kitablarının Məsihin dünyadakı əməllərindən bəhs etdiyini gördü və şagirdlərin təşviqi ilə, Ruhdan ilham alaraq ruhani bir İncil kitabını yazdı”. IV əsrdə kanonun formalaşması başa çatıb.
İncilin qədim əlyazmaları
İncilin bir çox qədim əlyazmaları tapılır və müxtəlif muzey və kitabxanalarda saxlanır. İncilin ilk əlyazmaları, çox güman, o dövrdə geniş şəkildə istifadə edilən, amma davamlı olmayan papirusların üzərində yazılmışdır.
İngiltərənin Mançester şəhərində yerləşən Con Raylands Kitabxanasında, İncilin bilinən ən qədim nüsxəsinin bir parçası saxlanılır. Eramızın 130-140-cı illərinə aid olan və Con Raylands Papirusu kimi bilinən bu parçanın üstündə, Yəhyanın Müjdəsinin kiçik bir hissəsi yazılmışdır. Bu papirus kiçik olmaqla bərabər, Yəhyanın Müjdəsinin yazılma tarixindən sadəcə olaraq 40-50 il sonrasına aid olması baxımından xüsusi əhəmiyyətə malikdir.
İsveçrənin Cenevrə şəhərinin yaxınlığında yerləşən Bodmer Kitabxanasında da mühüm papiruslar saxlanmaqdadır. Onlardan biri, eramızın 200-cü ilinə aid olan Yəhyanın Müjdəsidir. Yenə də eyni illərə aid, İncilin Matta, Mark, Luka və Yəhyadan ibarət olan bir nüsxə, çürümə səbəbilə hal-hazırda Lukanın son yarısı ilə Yəhyanın ilk yarısını əhatə edir.
Metilmetakrilat
Metilmetakrilat -Brutto formulu C5H8O2 kimyəvi formulu: CH2=C(CH3)-COOCH3.
İncil
İncilin qədim əlyazmaları
İrlandiyanın paytaxtı Dublində yerləşən Çester Bitti Kitabxanasında bəzi mühüm əlyazmalar saxlanılır. 200-250-ci illərə aid olan Çester Bitti Kodeksi Matta, Mark, Luka və Yəhya İncillərinin və Həvarilərin İşlərinin hissələrini ehtiva edir.
Misirdə yerləşən Oksirinxus Papirusları (eramızın 200-300-cü illəri), Matta, Mark və Yəhya Müjdələrinin ayrı-ayrı hissələrindən ibarətdir.
İncilin qədim əlyazmalarının sayı başqa qədim əsərlərin əlyazmalarından sayca çoxdur. Homerin əsərlərinin 110, Vergili və Sofoklun əsərlərinin təqribən 100, Esxilin 50, Platonun 11 əlyazması qaldığı halda, İncilin tamamı və hissələrinin əlyazmaları 5 300-dən artıqdır.
Apokrifik İncillər
Apokrif kəlməsi “gizli”, “üstü örtülü” mənasına gəlir. Apokrifik yazı dedikdə, Kilsə tərəfindən qəbul edilməyən erkən xristian yazıları nəzərdə tutulur.
Eramızın ilk əsrlərində Kilsə İsa Məsih haqqında yazılan müxtəlif kitabların arasından dörd Müjdəni seçib əsl İncil olduğunu, qalanlarını isə həqiqətə uyğun gəlmədiyini qərarlaşdırıb. Bu seçim sadəcə bir coğrafi bölgə ilə məhdud deyil idi, Qüds, Antakya, İsgəndəriyyə, Roma və b. yerlərdə mövcud olan xristianlar tərəfindən qəbul olunub. Kilsə apokriflərə qarşı mübarizə apardığı halda, onlar qorunub-saxlanmış və bir çox qədim dillərə tərcümə olunmuşdur.
Dörd kanonik Müjdələr ilə apokriflərin arasında ciddi fərqlər vardır.
I-II yüzilliyə aid olan "Barnabas İncili".
II əsrə aid olan “Yaqub İncili” Həzrəti Məryəmin uşaqlığı, valideynləri haqqında mözücələrlə dolu rəvayətlərdən ibarətdir.
Metilmetakrilat
Tədbiqi
İstehsal olunan metilmetakrilatın 50%-dən çoxu akril polimerlərin istehsalı üçün istifadə olunur. Polimetilmetakrilat və digər qətranlar şəklində, əsasən plastik təbəqələr, tökmə və qəlibləmə tozları, səth örtükləri, emulsiya polimerləri, liflər, mürəkkəblər və plyonkalar şəklində istifadə olunur. Metil metakrilat pleksiglas və ya lusit kimi tanınan materialların istehsalında da istifadə olunur. Onlar protezlərdə, sərt kontakt linzalarda və yapışdırıcılarda istifadə olunur. N-butil metakrilat qatranlar, həlledici örtüklər, yapışdırıcılar və yağ əlavələri üçün monomer kimi, həmçinin parçalar, dəri və kağız ölçüləri üçün emulsiyalarda istifadə olunur və kontakt linzaların istehsalında işlədilir.
Təhlükəsizlik
Metilmetakrilat mərkəzi sinir sisteminə, qaraciyərə, böyrəklərə depressiv təsir göstərə bilər; gözlərin, dərinin, burunun, boğazın allergik reaksiyalarına səbəb olur; bu monomerə məruz qalan işçilərdə şiddətli baş ağrısı, ürəkbulanma, dermatit yaradır. O, havanı çirkləndirərək, plastik kanistrlərin və qabların divarlarından çox asanlıqla yayılır. Polimetil metakrilat və ya üzvi şüşə metil metakrilat polimerləşmə reaksiyası nəticəsində əmələ gəlir.
Mənbə
5 июня 2021 года.
İncil
Apokrifik İncillər
Peter İncili, Məryəm İncili, Yəhyanın apokrifi, Matta, Yəhuda, Barnaba və b. apokrifik İncillərin ayrı-ayrı hissələri qorunub-saxlanıb.
İncilin təhrif nəzəriyyəsi
Məlum olduğu kimi, müsəlmanların əksəriyyəti İncilin əslinin itirildiyini və hal-hazırda əlimizdə olan İncilin təhrif edildiyini düşünürlər. Bu mövzu xristianlarla müsəlmanların arasında mübahisələrə səbəb olur.
İncilin təhrif edildiyi fikri Qurani Kərimin aşağıdakı ayələrinə əsaslanır:
"(Ey müsəlmanlar!) Onlardan (kitab əhlindən) bir zümrə də vardır ki, siz onların oxuduqlarını (Tövratdan) hesab edəsiniz deyə, kitab oxuyan zaman dillərini (qəsdən) o tərəf-bu tərəfə əyirlər (bükürlər). Halbuki onların bu oxuduqları kitabdan (Tövratdan) deyildir..."
"Yəhudilərin bir qismi (Tövratdakı) sözlərin yerini dəyişib təhrif edir və dillərini əyərək dinə (islama) tənə vurmaq məqsədilə (sənə qarşı): “Eşitdik və qəbul etmədik; eşit, eşitməz olasan (kar olasan) və raina”, – deyirlər..."
Xristianlar Allahın İncili təhrifdən qorumağa qadir olduğuna və qoruduğuna inanırlar. Xristian alimləri İncil də daxil edilməklə Müqəddəs Yazıların məzmunu təhrif edilmədən, mətninin qorunub-saxlandığına inanırlar. Xristianlıqda vəhy məfhumu ilahi ilə bəşəri amillərin birləşməsini nəzərdə tutur. Buna görə də, xristianlar İncil əlyazmalarında bir sıra cüzi fərqlərin mövcud olmasını təhrif kimi qəbul etmirlər. Mətn tənqidi adında xüsusi bir elmi fənn qədim əlyazmaları tədqiq edərək kiçik xətaları, buraxılan kəlmələri, səhv oxunmaları və s. aşkar edir. Lakin eramızın II əsrindən bəri Kilsə atalarının çox saylı əsərlərinin tədqiqi göstərir ki, mətndə bəşəri amili kimi rast gəlinən cüzi fərqlər və xətalar Bibliyanın vahid əsas ideyalarına, mahiyyətinə xələl verməz. Bu amillər İncilin məzmununu dəyişdirməz. Dörd Müjdə və ya İncil İsa Məsihin doğulması, həyatı, möcüzələri, ölümü, dirilməsi və göyə qalxması haqqında ən qədim və etibarlı mənbə sayılır.
Coğrafiya (Ptolemey)
page=9|thumb|Ptolemeyin coğrafiyası Claus Swart tərəfindən 27 xəritə ilə (Jacobus Angelus tərəfindən Latın tərcüməsi) Coğrafiya (Γεωγραφικὴ Ὑφήγησις : <span title="Ancient Greek (to 1453)-language text"> Γεωγραφικὴ Ὑφήγησις, Geōgraphikḕ Hyphḗgēsis, lit. ("Coğrafi Rəhbərlik"), Latın adları ilə də  kimi tanınır və  Klaudi Ptolemey tərəfindən təxminən eramızın 150-ci ilində İsgəndəriyyədə yunan dilində yazılmışdır. Onun 9-cu əsrdə ərəb və 1406-cı ildə latın dilinə tərcüməsi orta əsr xilafəti və İntibah Avropasının coğrafi biliklərinə və kartoqrafik ənənələrinə böyük təsir göstərmişdir.
Roi (mahnı)
Roi — Fransanın 2019 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.
Bilal Həsəni "Roi" mahnısı ilə Fransanı İsrailin Tel-Əviv şəhərində keçirilən Avroviziya 2019-da təmsil etmək hüququ əldə etmişdir. Mahnı 2018 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Fransanı təmsil edən Madame Monsieur dueti və Bilalın əməkdaşlığı nəticəsində ərsəyə gəlmişdir. Mahnının əsas mövzusu özünü olduğu kimi qəbul etmək və stereotiplərə qarşı mübarizə aparmaqdır. Mahnıya çəkilmiş olan klip dörd gün ərzində 1 milyondan artıq izləyici kütləsi qazanmışdır. İki həftə ərzində rəqəm 6 milyonu keçmişdir.
İsveçrə 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində
İsveçrə 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində iştirak edəcək.
Sahil Məmmədov (əsgər)
Sahil Sabir oğlu Məmmədov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri. 2016-cı ildə Azərbaycan-Ermənistan təmas xəttində ermənilərin atəşkəs rejimini pozması nəticəsində şəhid olub, ölümündən sonra "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" III dərəcəli medalı ilə təltif edilib.
Hərbi xidməti
Əsgər Sahil Məmmədov 2016-cı ilin, oktyabrın 5-də axşam saatlarında Azərbaycan-Ermənistan təmas xəttində ermənilərin atəşkəs rejimini pozması nəticəsində şəhid oldu. Oktyabrın 7-si isə Sahil Məmmədov doğulduğu Bərdə rayonunun Soğanverdilər kəndində son mənzilə yola salındı. Dəfn mərasiminə minlərlə rayon sakini ilə yanaşı, şəhidin qulluq etdiyi hərbi hissənin əsgərləri və zabitləri də qatıldı. Dəfn mərasiminin sonunda yaylım atəşi açıldı və əsgər Məmmədov uğrunda şəhid olduğu torpağa tapşırıldı.
Sahil Məmmədov ölümündən sonra göstərdiyi qəhrəmanlığa görə Azərbaycan Respublikası Müdafiə Naziri general-polkovnik Zakir Həsənovun sərəncamı ilə "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" III dərəcəli medalı ilə təltif edildi.
Atlantic Records
Atlantic Recording Corporation (Atlantic Records kimi bilinir) — 1947-ci ilin oktyabrında Ahmet Ertegün və Herb Abramson tərəfindən təsis edilmiş albom şirkəti. Hazırda Warner Music Group-a məxsusdur.
2004-cü ildə Atlantic və Elektra şirkəti Atlantic Records Group-la birləşdirildi. Atlanticin sədri Kreyq Kallmandır. Ahmet Ertegün 14 dekabr 2006-cı ildə 83 yaşında vəfat edənə qədər qurucu sədri vəzifəsini icra etdi.
Hokusay
Hokusay antologiyalar, erotik kitablar, rəsm albomları, əllə rənglənən kitablar və tarixi romanlar kimi bir çox fərqli növdə iş hazırlamışdır. Əsərlərinin böyük hissəsini 60 yaşından sonra çəkmişdir. O, Asiya tərzi iki ölçülü perspektiv anlayışını buraxıb, Qərb tərzində olan rəsmlərdə gördüyü yeni perspektiv texnikasını mənimsəmiş, rəmslərini bu texnika ilə hazırlamağa başlamışdır. Dünyanın qalan hissəsindən izolyasiya olmuş Yaponiyada ənənəvi rəsm texnikasından çox fərqlənən bu yeni rəsm texnikasını dövrün Yaponiyasında inqilabi dəyişiklik kimi görülmüş, Hokusayın Qərb dünyasında tanınmasında rol oynamışdır.
Hokusayın əsərləri Vinsent Van Qoq kimi bir çox sənətkara ilham mənbəyi olmuş, onun 75 yaşında çəkdiyi 3 cildlik "Fuci dağının 100 görünüşü" kitabı Avropa incəsənətində təsir göstərmişdir. Həyatı boyunca 30 mindən çox əsər işləmişdir.
İlk illəri
Katsuşika Hokusay 1760-cı ildə Edo şəhərində (indiki Tokio) Katsuşika bölgəsində anadan olmuşdur. Doğum adı Tokitarodur. Altı yaşında güzgü istehsalçısı atasının yanında güzgülərinin ətrafını rəngləyərək rəssamlığa başlayır.
Daha sonra kitabxanada katiblik, bir ağac kəsicisinin yanında şagirdlik edir. 18 yaşında ukiyo-e sənətkarı Katsukava Şunşonun studiyasına qəbul edilir və ustası kimi məhkumlar, gündəlik hadisələr və kabuki aktyorları kimi mövzulara yönəlir. İlk ad dəyişikliyini burada edir. Ustası tərəfindən verilən Şunro adı ilə ilk dəfə 1779-cu ildə bir neçə kabuki aktyorunun rəsmini çəkir.
Hokusay karyerasının ilk illərində uşaqlar üçün oyuncaqlar da hazırlamışdır. Diaroma adlandırlan 3 ölçülü mənzərə modelləri və içində kiçik peyzajların olduğu stol oyunları hazırlayır. 1793-cü ildə ustası Şunşonun ölümündən sonra fransız və holland sənətkarların mis qravüralarından gördüyü Avropa üslubllarını və digər incəsənət üslublarını mənimsəyir. Daha sonra ukiyo-enin ənənəvi mövzusu olan aktyorlardan uzaqlaşır. Bunun əvəzində müxtəlif sosial təbəqələrdən olan yapon xalqının gündəlik həyatının mənzərələrinə diqqətini yönəldir. Bu dəyişiklik ukiyo-e və Hokusayın karyerasında əhəmiyyətli bir andır. "Ryoqoku körpüsündə atəşfəşanlıq" adlı əsəri Hokusayın həyatının bu dövrünə aid rəsm əsəridir.
Ustasının ölümündən sonra ilk həyat yoldaşını itirən Hokusay bir oğlu və bir qızı ilə yaşamağa başlayır. 1797-ci ildə yenidən evlənir və həyatının bu dövründə "şimal studiyası" mənasına gələn və ən çox tanındığı adı "Hokusay" adını götürür. Bu ad dəyişikliyi Hokusayın həyatının ən əhəmiyyətli dövrüdür. Hokusay həyatı boyunca bir çox dəfə ev dəyişdirir (təxminən 93 fərqli ev) və bir çox təxəllüs götürür. Birdən çox təxəllüsdən istifadə etmək dövrün Yaponiya sənətkarları üçün ümumi bir cəhət olsa da, onun təxəllüslərinin sayı digərlərinə nəzərən daha çoxdur. Həyatı boyunca 30-dan çox təxəllüsdən istifadə etmişdir. Bu, Hokusayın üslubundakı dəyişikliklərlə əlaqələndirilir.
1800-cü ilə kimi ukiyo-eni portretdən başqa məqsədlər üçün istifadə etməyə başlayır. Həmin il iki mənzərə kolleksiyasını - "Şərq qapısının məşhur mənzərələri" və "Edonun səkkiz mənzərəsi"ni yayımlayır.
1806-1849
1806-1815-ci illərdə Hokusay yomihon və ya oxuma kitabı adlandırılan, illüstrativ kitab janrına yönəlir. Vaxtının böyük hissəsini yomihonlara ayrırır və yaxşı gəlir əldə edir. Bu zaman üslubunda da dəyişikliklər edir. Ənənəvi ukiyo-e dünyasından uzaqlaşaraq daha güclü fiqurlara yönəlir. Samuraylar, döyüşçülər, əfsanələrdəki canlılar əsərlərinin mövzusu olur.
1811-ci ildə 51 yaşında ikən Hokusay adını dəyişdirib Tayto edir və karyerasında "Hokusay Manqa" adlı yeni dövr başlayır. Hokusay realizmə yönəlmiş bu manqa təsvirlərindən minlərcəsini hazırlayır. Əvvəlcə pul qazanmaq və daha çox şagird cəlb etmək üçün hazırladığı bu eskiz seriyası, daha sonra sənətkarın bir çox üslub kəşfi etməsinə səbəbolur.
Hokusay əsərlərinin ictimai yerlərdə sərgilənməsini sevirdi. Festivallarda 200 kv. metrlik kağızlarda çəkdiyi əfsanəvi personajların nəhəng rəsmləri ilə performans göstərir, müsabiqələrdə qatılırdı.
1820-ci ildə özünə Ritsu adını götürür. 1828-ci ildə ikinci həyat yoldaşını itirən Hokusay bir neçə dəfə iflic olur, nəvəsinin borclarına görə maddi çətinliyə düşür. 1830-cu ildə 70 yaşında ikən məşhur "Kanaqavada böyük dalğa" əsərinin də daxil olduğu "Fuci dağının 36 mənzərəsi" adlı rəsm seriyasına başlayır. "Kanaqavada böyük dalğa" əsəri Hokusayın növbəti nəsillərə də ilham mənbəyi olmasına səbəb olur. Bunlarda biri də Vinsent Van Qoqdur. Van Qoq "Ulduzlu gecə" əsərini çəkərkən "Kanaqavada böyük dalğa" əsərindən ilhamlanmışdır.
1839-cu ildə yanğın nəticəsində Hokusayın studiyası və bir çox işi məhv olur. Hokusay 10 may 1849-cu ildə ölmüşdür. Qəbir daşında istifadə etdiyi son təxəllüs Qakyo Rocin Manci yazılmışdır.
Together (Rayan O'Şounessi mahnısı)
Together — İrlandiyanın 2018 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.
Rayan O'Şounessi "Together" mahnısı ilə İrlandiyanı Portuqaliyanın paytaxtı Lissabonda keçirilən Avroviziya 2018-də təmsil etmək hüququ əldə etmişdir. Mahnı ifaçı Rayan O'Şounessi və eyni zamanda Mark Kaplis və Laura Elizabet Hyucs tərəfindən bəstələnmişdir.
Tariyel İsmayılov
Tariyel Hümbət oğlu İsmayılov — professor, BDU Bərk cisimlər fizikası kafedrasında akademik
Həyatı
16 oktyabr 1949-cu ildə Şəmkir rayonunun Şiştəpə kəndində hərbçi ailəsində anadan olub. 1967-ci ildə Bakı şəhəri 176 sayli orta məktəbi qızıl medalla bitirib. Üç övladı var.
Kimya elmləri doktoru, professor Etibar İsmayılovun qardaşıdır.
Akademik Karyerası
1967–1972 — tələbə, Fizika fakültəsi, Baki Dövlət Universiteti
1981, f.r.-e.n., " bərk məhlullarında işığın udulma və zonalararası kombinasion səpilmə nəzəriyyəsi", AMEA, Fizika İnstitutu
1993 f.r.e.d., " tipli yarımkeçiricilərdə və onların yarımmagnit məhlullarında işığın elektron kombinasion səpilməsi və ikifotonlu udulması", AMEA, Fizika İnstitutu
Peşəkar Karyerası
1975–1976 – SSRİ EA, Radiotexnika və Elektronika İnstitutu (Moskva), tədqiqatçı
1972–1985 — AMEA, Fizika İnstitutu, kicik elmi işçi
1985–1992 – Kosmik Tədqiqatlar Elm İstesalat Birliyi baş elmi işçi, qrup rəhbəri
1992–1999 — AMEA, Fizika İnstitutu, aparıcı elmi işçi
1999–2000 — AMEA, Fizika İnstitutu, laboratoriya müdiri
2000-ci ildən indiyədək Bakı Dövlət Universiteti fizika fakültəsinin "Bərk cisimlər fizikası" kafedrasında işləyir.
Əsərləri
Hasimzade F. M., Ismailov T. G., Mehdiyev B. H., Pavlov S. T.. Interband electron Raman scattering in a quantum wire in a transverse magnetic field. Phys. Rev B 71, p. 165331–1, 165331–8, 2005
Hasimzade F. M., Ismailov T. G., Mehdiyev B. H.. Influence of external transverse electric and magnetic fields on the absorption of a parabolic quantum wire. Physica E 27, 140–150, 2005
Ismailov T. G., Mehdiyev B. H.. Electron Raman Scattering in a cylindrical quantum dot in a magnetic field. Physica E: Low-dimensional Systems and Nanostructures, vol. 31, Issue 1, pp. 72–77, 2006, Amsterdam
"Bərk cisimlərin optik xassələri", Bakı −2006, 52 səh., dərs vəsaiti.
İrəvan tramvayı
İrəvan tramvayı — Ermənistanın paytaxtı İrəvanda fəaliyyət göstərən tramvay sistemi. İrəvanın tramvay sistemi 29 sentyabr 1906-cı ildə iş adamı Mirzoyanın maliyyə dəstəyi ilə at-dəmir yolu şəklində açılır. XX əsrin ikinci yarısında tramvayda 12-yə qədər marşrut mövcud olur. Bunlara 2 tramvay deposu xidmət göstərir.
Tramvay xətti 21 yanvar 2004-cü ildə bağlanılır. İrəvanda tramvay sisteminin bağlanması zamanı bir marşrut fəaliyyət göstərirdi. Ermənistan ərazisində yalnız İrəvan şəhərində tramvay xətti mövcud olmuşdur.
Hərəkət heyəti
İrəvandakı tramvayın bağlanması zamanı hərəkət heyəti Riqa zavodunun (RVZ-6) və Ust-Katavskinin (KTM-5) vaqonlarından ibarət idi.
Anbar
İrəvandakı tramvay xəttinə 2 depo xidmət göstərdi.
1 nömrəli anbar Arşakunyas prospektində yerləşirdi.
2 nömrəli anbar Leninqradyan küçəsində yerləşirdi. 2 nömrəli depo 2004-cü ildə fəaliyyətini dayandırır.
Hüseyn Şeyx əl-İslam
Hüseyn Şeyx əl-İslam — Xarici işlər nazirinin müşaviri (?–2019).
Həyatı
7 dekabr 1952-ci ildə İsfahanda doğulub.
O, 1979-cu ildə Tehranda ABŞ səfirliyinin ələ keçirilməsinin fəal iştirakçılarından biri olmuşdur.
Böyük Çin səddi
Çin Səddi — Bu nəhəng abidənin əsas materialı dağ süxurları və torpaqdır. Ona kərpicdən üzlük çəkilib.
Ümumi məlumat
Bəşər tarixində gələcək nəsillərə insan əli ilə yaradılmış çox heyrətamiz möcüzələr yadigar qalmışdır. Onlardan biri də çinlilərin yaradan əlləri və bitib-tükənməz əməkləri ilə tikilən Böyük Çin səddidir. Çinlilər bu səddə Çan Çançen deyirlər.
Hüseyn Şeyx əl-İslam
Həyatı
İran İslam Respublikasının Xarici işlər naziri Məhəmməd Cavad Zərifin müşaviri olub.
Böyük Çin səddi
Ümumi məlumat
Sarı dənizin Lyodun körfəzinin sahillərindən başlayıb, Çinin şimal sərhədləri boyunca uzanan və Qobi səhralarından keçən səddin ümumi uzunluğu 4250 kilometrdən artıqdır. Böyük Çin səddi ilk dəfə e.ə. 221-ci ildə Çin imperatoru Sin Şixuandi tərəfindən cəmi on ilə tikilmişdir. Sonralar bu müdafiə xəttinin tikintisi yüz illərlə davam etdirilərək, təxminən 17000 km uzadılmışdır.
Çin imperatorluğunun əsasını qoyan və Çini ən güclü dövlət kimi formalaşdıran imperator Sin Şixuandi bu nəhəng divarı öz dövlətini şimalda yaşayan köçəri xalqların (o zaman Çinin şimalında qədim türklər yaşayırdılar) qəfil hücumlarından qorumaq üçün çəkdirmişdi. Həmin səddin bir tarixi əhəmiyyəti də ondan ibarət idi ki, o, dağınıq və tayfa halında yaşayan Çin xalqının milli birliyinin əsasını qoymuşdur və bu dağınıq xalqlar, əl-ələ verərək dünyanın ən uzun və ən nəhəng daş divarını tikmişdilər.
Səddin tikintisi ayrı-ayrı hissələrə bölünmüşdü və hər hissəni vahid plan əsasında bir tayfanın, qəbilənin əhalisi tikirdi. İmperator Çin-Şi-Xuandi tikintiyə ümumi rəhbərliyi qoşun böyüyü Men-Tyana tapşırmışdı. Men-Tyan isə tikintini vaxtında, yəni on il müddətinə tikib başa çatdırmaq üçün 350 min əsgəri və yüz minlərlə mülki adamı işə cəlb etmişdi. Mülki adamların içərisində şəhərli ustalar, əkinçi kəndlilər və on minlərlə həbsxana məhkumları vardı.
İmperator istəyirdi ki, onun tikdirdiyi nəhəng daş divarı heç bir qüvvə yıxa və ondan aşa bilməsin. Səddin birinci hissəsinin uzunluğu 2450 kilometr olmalı idi. Uca dağlardan, dərin dərələrdən, susuz səhralardan keçən bu tikinti çox çətin şəraitdə aparılırdı. Tikintiyə inşaat materialları əllə daşınırdı. Və buna da yüz minlərlə insan əməyi sərf edilirdi.
Men-Tyan əvvəlcə səddin hər 100 metrliyində ucaldılan gözətçi qüllələrinin tikintisindən başladı. Bu sayaq qüllələrin sayı isə 25 mindən çox idi. Hər birinin hündürlüyü 12 metrə çatan qüllələr tamamlandıqdan sonra, qüllələrin arasında hündürlüyü 7,5 metrə, bəzi yerlərdə isə 10 metrə çatan və qalınlığı 5,5–6,5 metr olan daş divarlar tikilirdi.
Səddin bayır tərəfi yad torpaqlar adlanırdı. Buna baxmayaraq, ölkənin mühafizəsini yaxşı təşkil etmək naminə həmin yad torpaqlarda da 15 mindən çox gözətçi qüllələri tikilmişdi. Qüllədəki gözətçilər gündüzlər tüstü ilə, gecələr isə tonqal qalamaqla düşmənin gəldiyini xəbər verirdilər.
Deyildiyi kimi, 2450 kilometrlik səddin tikintisi cəmi on ilə — e.ə. 230-cu ildə başa çatdırıldı. Bu şərəfə imperator Çin-Şi-Xuandi Men-Tyanı böyük mükafatlarla təltif elədi. Amma imperator bilmədi ki, bu nəhəng səddi tikib qurtarana qədər qarda, şaxtada, səhralarda aclıqdan, susuzluqdan, soyuqdan və ağır əməkdən ildə 400 mindən çox işçi həlak olmuşdu. Məhz buna görə də həmin dövrdən Çində belə bir xalq misalı yaranıb. "Hər kərpicin sayı qədər insan udan bu divarlar dünyanın ən uzun qəbiristanlığıdır". Bu deyimdə böyük həqiqət vardı. Çünki ölən adamlar Men-Tyanın əmri ilə qala divarlarına hörülürdü.
Sədd tikiləndən sonra onun mühafizəsi çox ciddi qorunurdu. Belə ki, bir neçə qülləni qoruyacaq 145 nəfərlik hərbi qarnizon, həm səddi, həm də səddin iç divarları boyu tikilmiş ambarları mühafizə edirdi. Səddin üstü çox geniş və enli idi. Divarların üstü ilə dörd piyada əsgər və ya üç atlı yan-yana gedə bilirdi. Divarların üstünə qalxmaq üçün iç tərəfdən çoxlu pilləkanlar qurulmuş və yağış-qar suyunu kənara atmaq məqsədilə daş novlar qoyulmuşdu.
Sonrakı bir neçə əsrdə Böyük Çin səddi daha 2000 kilometr uzadılaraq dünyanın ən böyük, ən uzun səddinə çevrilmişdir. Lakin o, yeni eranın VI əsrindən başlayaraq türk imperiyalarının güclü ordularının önünü saxlaya bilmir və öz keçilməz-aşılmaz müdafiə funksiyasını itirir. Orta əsrlər tarixindən məlumdur ki, qədim türk hökmdarları Bilgə Xaqan, Mete, həmçinin Monqol imperatoru Çingiz Xan Böyük Çin səddini aşaraq ölkənin içərilərinə yerimişdilər.
Hazırda bu nadir və qeyri-adi tikinti qədim dünya insanlarının əlilə tikilmiş ən böyük möcüzələrindən biri olmaqla, Şərq aləminin nadir tarixi-memarlıq və maddi-mədəniyyət abidələrinin də ən qiymətli incisi hesab edilir.
Hər il Çinin şərqindən qərbinədək 4450 kilometrlik bir məsafədə uzanan Böyük Çin səddinin tamaşasına dünyanın müxtəlif ölkələrindən milyonlarla turist gəlir. O nazik bir xətt kimi Çin boyu uzandıqca uzanır.
Böyük Çin səddinin davamı
Alimlər Böyük Çin səddinin cənub şərq hissədə, Koreya Xalq Respublikası ilə qonşuluqda olan Qirin vilayətindəki hissəsini aşkar ediblər.
Sonuncu tapılmış hissə divarların özündən 11 km uzaqlıqda yerləşir. Tikintinin Sin (bizim eradan əvvəl 221–206-cı illərdə) və Xan (bizim eradan əvvəl 206-cı il, bizim eranın 220-ci ili) dövrlərində həyata keçirildiyi məlumdur. Lakin Çinin sonuncu imperatoru bu divarlara ehtiyac olmadığını bildirmişdir. Artıq sonrakı dövrdə sədd öz aktuallığını itirdi və Çin səddinin sökülməsinə başlanıldı.
Çin səddinin uzunluğu 8850 km– qəbul edilmişdir. Səddə aid olan şəxsi uzunluq 6260 km olsa da, qırılmış hissələr də vardır ki, 360 km sayılır. Bütün manelərin uzunluğu isə son dövrlərdə 2232,5 km də uzadılmışdır. Həmçinin müxtəlif burunlara və çay qollarına da rast gəlmək mümkündür.
Sonuncu hesablamalara görə Çin səddinin uzunluğunun 21 min 196 kilometr olduğu müəyyənləşmişdir. Ölçməni 2007-ci ildən başlayaraq Mədəni İrs üzrə Dövlət Administrasiyası aparmış və 2012-ci ildə yekunlaşdırmışdır.
1987-ci ildən etibarən sədd YUNESKO tərəfindən mühafizə altındadır.
Alatoran. Saqa: Tutulma (film, 2010)
'''Alatoran. Saqa. Tutulma daha çox “Tutulma”''' kimi tanınan, 2010-cu ildə Stefani Mayerin “Tutulma” romanı əsasında romantik-fentezi janrında çəkilmiş ABŞ filmidir. Alatoran filmlər seriyasından üçüncü film olan “Tutulma” 2008-ci ildə çıxarılmış “Alatoran” və 2009-cu ildə çıxarılmış “Yeni Ay” filmlərinin davamıdır. “Summit Entertainment” filmin çəkiləcəyini 2009-cu ilin fevralında elan etmişdi. Devid Sleydin rejissorluğu ilə çəkilmiş filmdə Kristen Stüart, Robert Pattinson və Teylor Lotner müvafiq olaraq Bella Svon, Edvard Kallen və Ceykob Blek obrazlarını canlandırmışlar. “Alatoran” və “Yeni Ay” filmlərində olduğu kimi “Tutulma” filminin də ssenarisini Melissa Rozenberq yazmışdır. Filmin çəkilişləri 17 avqust 2009-cu ildə “Vancouver Film Studios”da başlamış və oktyabrda tamamlanmışdır, çəkilişdən sonrakı istehsala isə növbəti ay start verilmişdir. Brays Dallas Hovard əvvəlki filmlərdə Viktoriya obrazını canlandırmış Raşel Lefevreni əvəz etmişdir.
30 iyun 2010-cu ildə dünya kinoteatrlarında təqdim edilən “Tutulma”, Alatoran filmlər seriyasından IMAX formatında təqdim edilən ilk filmdir. Film tənqidçilər tərəfindən qarışıq rəylər almışdır. $30 milyon gəlirlə film, ABŞ və Kanadada ən böyük gecə yarısı açılışına səbəb olmuş, sonradan 2011-ci ildə filmin bu rekordu “Harri Potter və Ölüm Hədiyyələri. II hissə” filmi tərəfindən qırılmışdır. “Tutulma” filmi $68,533,840 gəlirlə, $62 milyon gəliri olmuş “Transformerlər; Məğlubların qisası” filmini geridə qoyaraq, ABŞ və Kanada tarixinin ən böyük çərşənbə açılışı olmuşdur. 4,416 kinoteatrda vizyona girən “Tutulma” 2009-cu ilin noyabrında vizyona girmiş “Yeni Ay” filminin nəticələrini geridə qoyaraq ən geniş azad çıxış olmuşdur.