cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Heydər Əliyev adına Müasir Təhsil Kompleksi
15 may 2018-ci ildə Heydər Əliyev adına Müasir Təhsil Kompleksinin yeni binasının açılışı olub. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva açılış mərasimində iştirak ediblər.
Əbdüləziz əl-Öməri
Əbdüləziz əl-Öməri — Səudiyyə hava limanının təhlükəsizlik işçisi və 11 sentyabr terror aktları çərçivəsində Amerika Hava Yolları reys 11 təyyarəsini qaçıran beş nəfərdən biri olan imam.
əl-Öməri ABŞ-yə 2001-ci ilin iyun ayında Visa Express proqramı ilə alınan turizm vizası ilə gəldi. 11 sentyabr 2001-ci ildə Öməri Amerika Hava Yolları reys 11-ə mindi və koordinasiyalı hücumlar çərçivəsində Dünya Ticarət Mərkəzinin Şimal Qülləsinə çırpılan təyyarənin qaçırılmasına kömək etdi.
Öncəki həyatı və təhsili
Əl-Ömərinin həyatı haqqında az şey bilinir və bəzi məlumatların Öməri ya da bu adla başqa bir şəxsə aid olub olmadığı aydın deyil. O, 28 May 1979-cu il təvəllüd tarixindən istifadə edirdi.
Qeyd olunur ki, orta məktəbi fərqlənmə diplomu ilə bitirmiş, İmam Məhəmməd ibn Səud İslam Universitetindən dərəcə almış, evli olmuş və hücumlardan qısa müddət əvvəl qızı doğulmuşdur.
Nonet (musiqi)
Nonet (, mənası – doqquzuncu) — əsasən insturmentalistlərdən təşkil olunan doqquz ifaçı üçün nəzərdə tutulmuş musiqi əsəri. Adətən silsilə sonata formasında olur.
Qəlat (Piranşəhr)
Qəlat - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Piranşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 341 nəfər yaşayır (48 ailə).
Ağqabaq-i Vusta (Pərsabad)
Ağqabaq-i Vusta və ya Orta Ağqabaq — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 123 nəfər yaşayır (26 ailə).
Məzidə Qadınəfəndi
Məzidə Qadınəfəndi (d. 3 mart 1869 — ö. 21 yanvar 1909) — 34. Osmanlı sultanı II Əbdülhəmidin altıncı xanımı.
Həyatı
Məzidə xanım 1869-cu ildə əslən abxaz olan Kaymat bəy Mikanba və Fəryal Marşanın qızı olaraq dünyaya gəlmişdir. Əminə Nazikəda xanımın anası Fatma Aredbanın qohumu idi. Çox kiçik yaşlarında Ulduz sarayına xidmət etməsi üçün saraya təslim edildi. Bu illərdə Sultan Əbdülhəmidin nəzərini cəlb etmiş, 2 fevral 1885-ci ildə Ulduz sarayında evlənmişdi.
Otaq (film, 2019)
Məzmunu
Gənc cütlük olan Met və Keyt ucqar bir yerlə ev alırlar. Met evin təmiri əsnasında boş bir otağa açılan gizli dəmir qapı tapır. Tez-tez elektrik kəsintisi yaşayan cütlük elektrik ustası çağırmaq məcburiyyətində qalır. Gedən zaman elektrik ustası Metə deyir ki, bu evə köçməklərinə təəccüblənib. Çünki bu evdə illər əvvəl dəhşətli qətl baş vermişdi və o zamandan bəri evdə yaşayış olmamışdır. Bu dialoq qəribə hadisələrin başlanğıcı olur.
O axşam Met cinayəti internetdə axtararkən içməyə başlayır və yata bilmir. Met öyrənir ki, qatil Con Doodur və o hadisədən bəri psixoloji xəstəxanada yatır. Sarsıntı keçirən Met gizli otağa gedir və orada içməyə başlayır. İçki bitəndən sonra isə içkidən bir dənə də istədiyini deyir. Elə bu andaca qabağında içki peyda olur. Səhəri gün Keyt Meti başqa otağı çox məşhur tablolar ilə bəzədiyini görür (Met rəssam idi). Met Keyti gizli otaqda məcbur edir ki, nəsə bir əşya istədiyini desin. Keyt milyon dollar istəyəndə bu arzu də reallaşır. Növbəti bir neçə gündə cütlük işlərindən imtina etdilər və otaqda şənlik təşkil edərək arzularını reallaşdırdılar.
Keyt dilədiklərinin heç birinin həqiqi dəyərinin olmadığını anlayanda depressiyaya girməyə başlayır. Met onun kefini düzəltmək məqsədilə yenidən uşaq sahibi olmaq üçün səy göstərməyi təklif edir. Ancaq Keyt bundan əvvəl 2 uşağını doğulmadan itirdiyini xatırlayaraq əsəbləşir. Bu ağrını bir daha yaşamayacağını qışqıraraq otaqdan çıxır. Bir müddətdən sonra Met Keytin yadına gedəndə görür ki, Keyt oğul sahibi olmaq üçün otaqdan istifadə edib. Həyəcan içində Keytə etdiyinin səhv olduğunu və bunu geri qaytarmalı olduğunu deyir. Ancaq Keyt bunu edə bilmir. Çarəsiz qalan Met Con Doonu axtarmaq üçün evdən çıxır.
Xəstaxanada Met Con ilə danışır, amma çox şey öyrənə bilmir. Con Metə tezliklə onun və arvadının evi tərk etmələri üçün xəbərdarlıq edir. Evə geri qayıdan Met aldığı benzinin pulunu otaqdan götürdüyü pul ilə ödəmək istəyir, amma pul külə dönmüşdü. Evə çatanda isə bir sınaq həyata keçirir. Van Qoqun əsərinin yarsını evdən içərdə, yarsını isə evdən bayırda qoyur. Zənn elədiyi kimi otağın yaratdığı hər şey evdən kənarda çürüyür. Elə bu anda Keyt təmiz hava almaq üçün uşağı həyətə çıxartmaq istədiyini deyir. Met bunu eləməməsi üçün Keytə xəbərdarlıq edir, amma Keyt ona qulaq asmır. Körpə yaşlanmağa başlayanda Keyt panikaya düşür.
Keyt uşağa analıq etməyə çalışanda cütlüyün evliliyi pisləşir. Uşaq (Şeyn) isə özünü elə aparır ki, guya Meti heç görmür. Keyt təcrübəsiz olduğu və uşağı düzgün şəkildə tərbiyələndirə bilmədiyi üçün məyus olur. Şeyn tez-tez mikrobları səbəb göstərərək onu həyətə çıxmağa qoymadan Keytə tez-tez qarşı çıxır. Günlər sonra Met Şaynın otağın gücünü kəşf etdiyini öyrənir və bu, cütlük arasında sərt davaya səbəb olur. Dava Con Doodan gələn zəng ilə kəsilir. Con başa düşür ki, telefonu götürən uşaq otağın cütlüyə hədiyyəsidir. Con Metə deyir ki, uşaq evdən kənarda öləcək. Onun evdən kənarda yaşamasının tək yolu dilək diləyənin — Keytin ölməsidir. Keyt bütün bunları o biri otaqdakı telefondan eşidir və ağlayaraq maşınını götürüb evdən uzaqlaşır. Evə qayıdan Keyt Met ilə cinsi əlaqədə olur və bilməsələr də, onlar Şeyn tərəfindən izlənir.
Səhəri gün cütlük ön qapının çırpılma səsinə oyanırlar və Şeynin bayıra çıxdığını və yetkin oğlan olduğunu görürlər. Ancaq hələ də bir uşağın zehninə sahibdir. Şeyn Keytin üstünə yalan dediyi üçün qışqırır və cütlüyü Metin silahı ilə qorxudur. Şeynin üstünə cuman Met ilə Şeyn əlbəyaxa olurlar. Onları ayırmaq istəyən Keyt isə pianoya dəyərək huşunu itirir. Keyt oyandığında Meti qabağında görür. Met deyir ki, davada Şeyn ölüb. Xəbərdən sarsılan Keyt çətin də olsa, bunu qəbullanır. Daha sonra Keyt qarşısındakı adamın Met cildindki Şeyn olduğunu anlayır. Onu uzaqlaşdırmaq istəsə də, Şeyn ona təcavüz edir.
Sonda əsil Met gəlir və Keyt ilə birlikdə Şeyni aldadıb evdən çıxarırlar. İkisi də Şeynin sürətlə yaşlanıb sonda da külə dönməsini izləyirlər. Bundan sonra cütlük evi tərk edir. 1 aydan sonra hamiləlik testi edən Keyt hamilə olduğunu və uşağın Keytdən olduğunu anlayır.
Esperanto
Esperanto ( – ümid etmək) — 1887-ci ildə polşalı oftalmoloq və linqvist Lüdviq Lazar Zamenhof tərəfindən yaradılmış beynəlxalq süni dildir. Onun 1905-ci ildə çap etdirdiyi "Fundamento de Esperanto" adlanan kitabında sözügedən dilin qrammatikası və əsas müddəalarına yer verilmişdir. Özünü Dr.Esperanto deyə qələmə verən Zamenhof müxtəlif xalqlar arasındakı ünsiyyət problemini həll etməyi qarşıya məqsəd qoyaraq bu dili yaratmışdır.Günümüzdə ən populyar süni dil olmasına rəğmən qarşıya qoyulmuş hədəfə, yəni beynəlxalq ünsiyyət vasitəsi olma planlarına çata bilməmişdir.
Etimologiya
"Esperanto" sözü fransız dilində "ümid etmək" mənasını verən "esperer" sözündən götürülmüşdür.Kök və şəkilçiyə ayrılması "esper+ant+o" şəklindədir.Ümid edən insan mənasını ifadə edir. Əsl adı Linqvo İnternaçia olan bu dil, Zamenhofun 1887-ci ildə çap etdirdiyi "Unua Libro" kitabında özünü "Doktoro Esperanto" adlandırması ilə birlikdə dil də bu adla anılmağa başlandı.
Tarix
Əslən Polşadan olan Zamenhofun yaşadığı mühitdə daha çox polyakca, rusca və yiddiş dilindən istifadə olunurdu.O, bu insanların bir-biriləri ilə gündəlik ünsiyyətini asanlaşdırmaq üçün dəyişilməz 16 əsas qanuna istinad edən, istisnasız və əksər sözlərini Avropa dillərindən alan bir dil ixtira etməyi hədəflədi.
Zamenhof kiçik yaşlarından bu planını həyata keçirmək barəsində düşünürdü.İlk vaxtlar, o, latın dili və ya yunan dilindən birini sadələşdirmək fikrində olmuşdu.Lakin, sonradan latın dilini öyrənərkən bu dilin çox qarışıq qrammatikası olduğu qənaətinə gəlmiş və tamamilə yeni bir dil yaratmağın daha məqsədəuyğun olduğunu fikirləşmişdir. İngilis dilini öyrəndiyi vaxtlar o, feilin şəxslərə görə uzlaşmasını mənasız hesab etmiş və bunlarsız qrammatikanın daha asan ola biləcəyini düşünmüşdü.Ancaq yenə də söz əzbərləməkdə bir sıra çətinliklər çəkməyə davam edirdi.Rus dili öyrənməyə başlayarkən isə bu məsələni suffiks şəkilçiləri vasitəsi ilə yeni düzəltmə söz yaradaraq minimuma endirə biləcəyini dərk etmişdi.Beləcə öz dilinin leksionunu danışanlarının sayına görə digər dil qruplarından öndə gedən Roman dilləri və German dilləri qruplarından təşkil etməyə başladı.
1881-ci ildə dildə baş verən ən böyük yeniliklərə "w" hərfinin "v" hərfi ilə əvəz olunması,cəm şəkilçisinin -es yerinə -oj olaraq dəyişdirilməsi,sözlərə təsirlik hal şəkilçisinin (l') artırılmağa başlanması,feillərdə hecanın istisna olaraq son hecaya düşməsi qaydasını dəyişdirərək sözdə bütün sözlərin bir qayda olaraq axırdan 2-ci hecaya düşməsi qaydasının təsdiq edilməsi,á, ć, é, ħ, -ó, ś, ź kimi hərflərin əlifbadan çıxarılması və feil sonluqlarının dəyişdirilməsini misal göstərmək olar.
Əlifba
Yazıda latın qrafikasından istifadə olunur və 28 hərfdən ibarətdir.
Müasir Esperanto dilində "Ĥ" hərfi çox az hallarda işlənir.Bir sıra avropa dilləri ləhçəsində tələffüz oluna bilməməsi sonradan bu hərfin "k" və ya "h" hərfləri ilə dəyişdirilməsi ilə nəticələndi."Ŭ" hərfi əsasən samitdən öncə işlənir və sözün əvvəilndə işlənmir.Hərfin öz adı olan ŭo və təəccüb nidası kimi işlənən ŭa sözləri nitq istisnalarıdır.
Əlifbada Q,X,W və Y kimi standard latın hərfləri yoxdur.
ĉ, ĝ, ĥ, ĵ, ŝ və ŭ kimi hərflər bəzi klaviyaturalarda olmadığından, bu cür hallarda yazışmalarda həmin hərflərin yerinə müvafiq olaraq "ch","gh"."hh","jh","sh" və sadəcə "u" hərf birləşmələrini yazmaq qəbul olunmuşdur.Ümumilikdə bu sistem "H yazı sistemi" adlanır.Bundan əlavə günümüzdə böyük sıxlıqla istifadə olunan "X yazı sistemi" də mövcuddur ki, bu da həmin hərflərin sonuna "X" hərfinin yazılması ilə bağlıdır.
Bu dildə olan bütün sözlərdə, istisnasız olaraq, vurğu sondan ikinci heca üzərinə düşür.Bəzi şeir və mahnılarda nitqi ifadəli etmək üçün "O" isim düzəldən suffiksi atıla bilər.Yazıda aydın ifadə olunsun deyə həmin hərf yerinə apostrof işarəsi qoyulur.
Qrammatika
Bəzi istisnalar nəzərə alınmasa, dildəki bütün sözlərin hansı nitq hissəsinə mənsub olmasını son hərfə baxaraq müəyyən etmək olur.
Esperanto digər dillər ilə müqayisədə daha az söz leksionuna sahibdir.Lakin dildə olan kök sözlərdən yeni mənalə söz düzəltmək mümkündür.Terminlər ilə birlikdə Esperanto dilində təxminən 15 min söz olduğu güman edilir.
Esperanto dilinin əsasları bunlardır.
Artikl
Bu dildə la müəyyən artikl kimi işlənir.Bu sözün dilimizdə tam qarşılığı yoxdur.Əvvəlcədən bəhsi keçilən və ya dinləyiciyə məlum olan obyekti təyin etmək funksiyası daşıyır.İngilis dilində istifadə olunan the artiklı ilə eyni vəzifəni icra edir.Həm cəm, həm də tək isimlərlə işlənmə xüsusiyyətinə malikdir.
İnfano kuras en ĝardeno. (Bir uşaq hər hansı bir bağçada qaçır.) Uşağın kim olduğu və hansı bağçada qaçdığı məlum deyil La infano kuras en ĝardeno (Uşaq hər hansı bir bağçada qaçır) Uşağın kim olduğu məlumdur,amma onun hansı bağçada qaçdığı məlum deyil La infano kuras en la ĝardeno (Uşaq həmin bağçada qaçır) Uşağın kimliyi və bağça məlumdur
Cümlə üzvləri
Bu dildə söz sıralaması qaydası, əsasən, "Mübtəda => Xəbər =>" Tamalıq şəklindədir.Bununla belə, söz sırasının pozulması hallarında tez-tez rast gəlinir.Bu halda mənada kəskin bir fərq yaranmır.
İsimlərin sonuna "-J" suffiksini artırmaqla cəm şəkli formalaşdırılır.Bu zaman həmin ismi təyin edən sifət də cəmlənir.İsmə aid olan sifətin yeri sərbəstdir.Yəni, təyin etdiyi obyektdən öncə və ya sonra gəlməsi cümlədə məna fərqi yaratmaz.
alta virino — uzun qadın altaj virinoj — uzun qadınlar
Bundan əlavə, Esperanto dilində əksər dillərə yad olan təsirlik hal da mövcuddur.Bunun üçün ismə və ona aid olan sifətə (və ya saya) "-n" suffiksini artırmaq kifayətdir.Cəm halında təsirli isimlər əvvəl cəm,sonra isə təsirlik hal suffiksini götürür.
Mi farbis la ruĝan pordon. (Mən qırmızı qapını rənglədim) Mi farbis la ruĝajn pordojn. (Mən qırmızı qapıları rənglədim) Min farbis la ruĝa pordo. (Qırmızı qapı məni rənglədi) və yaxud (Mən qırmızı qapı tərəfindən rəngləndim) La ruĝan pordon farbis mi. (Qırmızı qapı mənim tərəfimdən rəngləndi)
Əvəzliklər
{| class="wikitable" ! Mənası !! Əvəzliklər
II Təhmasibin yürüşü (1731)
II Təhmasibin yürüşü (1731) — Səfəvi hökmdarının Qafqazı öz əlində saxlayan Osmanlı imperiyasına qarşı həyata keçirdiyi yürüş nəzərdə tutulur. Yürüş nəticəsində Səfəvi ordusu məğlub edilmiş, bundan əvvəlki yürüş nəticəsində Nadirin əldə etdiyi üstünlüklər və torpaqlar itirilmişdir. Yürüşün nəticəsi Nadirin şərqdən qərbə gəlməsi ilə Səfəvilər in xeyrinə dəyişdirildi, lakin II Təhmasibin öz nüfuzunu bərpa etmək üçün həyata keçirdiyi, lakin uğursuzluqla nəticələnən 1731-ci il hərbi əməliyyatları ən əsas sülalənin özü üçün fəlakətlə sonlandı.
Arxa plan
Nadir xan 1730-cu ildə Osmanlı imperiyasına qarşı müharibəyə başladı. O zaman Osmanlılarla düşmən münasibətdə olan Rusiya bu müharibədə Səfəvilərin qalib gəlməsində maraqlı idi. Belə bir əlverişli şəraitdə II Təhmasib Osmanlılardan işğal edilmiş Səfəvi torpaqlarının geri qaytarılmasını tələb etdi. Lakin Osmanlıların rədd cavabı bu iki dövlət arasında müharibəyə səbəb oldu. Azərbaycan ərazisi yenidən müharibə meydanına çevrildi. Nadir xan Osmanlı qoşunu üzərində ilk böyük qələbəsini Marağada qazandı. 1730-cu ilin sentyabrında Ərdəbili, daha sonra Təbrizi Osmanlılardan azad etdi. Nadir üsyan qaldırmış və Xorasanı ələ keçirmiş abdali əfqanlarına görə Qafqazı ələ keçirmiş Osmanlıya qarşı planladığı yürüşü ertələməli oldu. Bu zaman əfqanlar Xorasanın paytaxtı hesab edilən Məşhədi mühasirəyə almışdılar. 1731-ci ilin qışında yeni döyüşçülər topladıqdan və onlara təlim keçdikdən sonra Nadir imperiyanın şərq cinahını qorumaq üçün hərəkətə keçdi. Nadir sayəsində 1729-cu ildə əsl Səfəvi taxtına oturan II Təhmasibə saray əyanları tərəfindən şəxsən nüfuzunu yüksəltmək üçün meydanlara çıxması təlqin edildi. Maykl Eksvorti və bir çox digər tarixçilərin bildirdiyinə görə bu yürüşə başlamaqda əsas səbəb II Təhmasibin özünün ali baş komandanını qısqanması və öz nüfuzunu yüksəltmək istəməsi mühüm rol oynamışdır, lakin ortada bu istəyin meydana çıxmasında ona saraydakı şəxslərin təzyiq etmələri barədə işarələr mövcuddur.
İrəvanın mühasirəsi
Yürüş ərəfəsində İstanbul da Patrona Xəlilin başçılığı altında üsyan qalxmış və nəticədə I Mahmud sultan elan edilmişdi. I Mahmud şərqorduları komandanlığına yarı venesiyalı dövlət xadimi olan və II Təhmasibin məhvinə səbəb olacaq dövlət xadimini təyin edir. II Təhmasib atalarının etdiyi kimi Qafqaz və ətraf əraziləri Osmanlıdan geri almaq istəməkdə idi. Onun komandanlığı altında hərəkət edən 18 minlik Səfəvi ordusu Qərbi Azərbaycan ərazisinə daxil olaraq İrəvan yaxınlığında Osmanlı ordusu üzərində qələbə qazandı. Bundan əvvəl Təhmasibin yürüşə başlamasına cavab olaraq Osmanlı dövləti iki istiqamətdən Səfəvi ərazisinə hücuma keçməyi qərara almışdı. Bağdad sərəskəri Əyyubizadə Əhməd Paşaya İsfahan üzərinə, Diyarbəkir valisi Həkimoğlu Əli paşaya da sərdar ünvanı ilə İrəvana yardım etmək əmr edilir. Həkimoğlu Əli Paşa Səfəvilərlə ilk toqquşmada məğlub edildikdən sonra İrəvan qalasına geri çəkilir. Həkimoğlu Əli Paşa dərhal reaksiya göstərərək, İrəvanın mühasirəsini qırmağa çalışdı. Həkimoğlu II Təhmasibin maddi-texniki təminat yollarını qoruması üçün cənuba doğru ehtiyat birləşmələr yerləşdirməməsindən xəbərdar olduqdan sonra Səfəvi ordusuna lazimi şeyləri daşıyan və Təbrizdən gələn yolu kəsdi. Onun məqsədi II Təhmasib i sonda İrəvan mühasirəsini tərk etməyə məcbur etmək idi.
İrəvan qalasından məktublar göndərən Həkimoğlu Səfəvi ordusu nun seçmə döyüşçülərinə komandanlıq edən Məhəmməd xanı Osmanlı ilə əlaqəsi varmış kimi göstərdi və ordu daxilində parçalanma yaradılmasına nail oldu. Daha sonra qaladan ani bir hücumla Səfəvi ordusuna zərbə endirildi. Nəticədə 18 günlük mühasirə dayandırıldı və ordu geri çəkildi.
Osmanlının əks hücumu
Əhməd Paşanın əlavə qüvvə ilə imperiyanın qərb torpaqlarına daxil olduğu və Kirmanşah la Həmədan ı ələ keçirmək istədiyi barədə məlumat alan II Təhmasibin vəziyyəti gərginləşdi. İki ordu bir-birinə yaxınlaşdıqca məktub mübadilələri də çoxalırdı. II Təhmasibin ordusu təcrübəli döyüşçülər Nadirlə şərqdəki yürüşdə iştirak etdiyinə görə, əsasən orduya yeni qəbul edilmiş və təcrübəsiz döyüşçülərdən təşkil edilmişdi. Bundan başqa, Səfəvi ordusu ənənəvi olaraq 3 tümən şəklində - mərkəz, sağ və sol cinahlar - düzülüşdə idi.
Görünüşə görə, ordular üz-üzə gəldiyi zaman Səfəvi ordusunun təcrübəsiz tüfəngçilərindən biri istəmədən atəş açmış və bu atışma meydan toqquşmasına səbəb olmuşdur. Meydan döyüşü baş verdikdən sonra Səfəvi süvariləri Osmanlı süvarilərini darmadağın edərək qovmağa başladı. Lakin meydana daxil olan yeniçərilər öz süvarilərini qorumaq üçün əks hücuma keçdilər və nəticədə Osmanlı piyadaları Səfəvi süvarilərini məğlub etməyi bacardılar. Həmçinin bu ərəfələrdə İrəvandakı Osmanlı komandanı Həkimoğlu Əli Paşa hücuma keçərək Təbrizi ələ keçirdi. Buna paralel olaraq, Əhməd Paşa öz yürüşünü uğurla tamalayaraq Həmədanı ələ keçirdi.
Nəticə
Nadir xan tərəfindən geri alınan torpaqların da itirilməsindən qorxuya düşən II Təhmasib Osmanlılara sülh təklif etdi və Osmanlı komandanlığının düşərgəsinə nümayəndə göndərdi. Sülh müqaviləsininin imzalanmasında Osmanlı dövləti də maraqlı idi. İsfahandan xeyli uzaqda olan Nadir xan buna etiraz etsə də, 1732-ci il 16 yanvarda Kirmanşahda Səfəvilərlə Osmanlılar arasında sülh müqaviləsi imzalandı. İmzalayanlar Osmanlı tərəfdən Əhməd Paşa və Səfəvi tərəfindən Məhəmməd Rzaqulu bəy idi. Sülhə görə Təbriz, Həmədan və Kirmanşah II Təhmasibə geri verildi.
Yürüşün nəticələrindən fəlakətli xüsusiyyəti əsasən Səfəvi sülaləsi üçün oldu. Bu məğlubiyyətdən istifadə edən Nadir xan II Təhmasib i 1732-ci ildə taxtdan saldı və onun yerinə Təhmasibin azyaşlı oğlu Abbas Mirzəni III Abbas adı ilə taxta çıxardı.
Elen Donnelli (aktrisa)
Elen Donnelli — Böyük Britaniya aktrisası. Müxtəlif seriallarda iştirak etmişdir.
İnquşetiya Milli Kitabxanası
İnquşetiya Milli Kitabxanası – 1993-cü ildə yaradılmış, Nazran şəhərində yerləşən, respublikanın aparıcı kitabxanası.
Haqqında
C.X.Yandiyeva adına İnquşetiya Respublikasının Milli Kitabxanası 1993-cü ildə yaradılmışdır. İnquşetiyanın Nazran şəhərində yerləşən respublikanın bu aparıcı kitabxanası, universal kitabsaxlayıcısı, mədəniyyət, təhsil və informasiya mərkəzi, həmin ərazinin kitabxanalarının elmi-metodik işinin və diyarşünaslıq fəaliyyətinin mərkəzidir.
2003-cü ildə fondu 88 min nüsxə olmuşdur. İnquş Respublikası ərazisində çap olunan bütün məhsullar vasitəsilə fondunu zənginləşdirir.
Kitabxananın baş direktoru Qazdiyeva Tsaeş Abdullayevnadır. Baş direktorun elmi işlər üzrə müavini Pliyeva Maret Moçkiyevnadır.
Газдиева Цаэш Абдуллаевна
Kazi Nəzrul İslam
Kazi Nəzrul İslam (, (24 May 1899 -29 Avqust 1976) Benqal şairi, yazıçısı,və musiqiçisidir.O, Banqladeşin milli şairidir.
NGC 6166A
NGC 6166A, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Herkules bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Mustafa Kama
Mustafa Kama (28 yanvar 1992) — Seneqallı taekvondoçu. Mustafa Kama Seneqalı 2017-ci ildə XXIII Taekvondo üzrə Dünya Çempionatında təmsil etdi.
Karyerası
Mustafa Kama birinci dəfə Dünya Çempionatına 2017-ci ildə qatıldı. O, Cənubi Koreyada baş tutan XXIII Taekvondo üzrə Dünya Çempionatında kişilər 54 kq çəkidə, 1/32 final mərhələsində Malinin nümayəndəsi Adama Ballo üzərində 13:10 hesabı ilə qalib gəlsə də, növbəti mərhələdə Albaniyanın nümayəndəsi Elord Qyana ilə üz-üzə gəldi və rəqibinə 8:11 hesabı ilə uduzdu.
Qubadbəyi (Piranşəhr)
Qubadbəyi - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Piranşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 226 nəfər yaşayır (36 ailə).
Tarki-Tau
Tarki-Tau — Dağıstan Respublikasında dağ. Dağ öz adını Dağıstanın ən qədim kəndlərindən biri olan Tarki aulundan götürüb. Tariki-Tau oronimi yaylaya və bütün dağ silsiləsinə aid edilsə də, dağın zirvəsinə başqa ad verilib — Sarıyar burnu. Sarıyar dağın şiş ucudur. Sarıyar qumuq dilində «sarı» və «yar» (yarğan) deməkdir.
Xarakteriskası
Tarki-Tau görünüşcə nəhəng masaya bənzər yüksəkliyi xatırladır. Tark-Tau dağının ətəyində Dağıstanın paytaxtı Mahaçqala şəhəri yerləşir. Dağı Xəzər dənizindən 3 km-lik məsafə ayırır. Dağın mütləq hündürlüyü 720 metr, Xəzərə görə nisbi hündürlüyü isə — 745 metrdir ( 1998-ci ilin məlumatı).
Tarki-Tau aydın görsənən yayla formalı relyefə malikdir. Yayla dağın ətəyindən təxminən 350-400 metr yüksəklikdən kəskin formada yuxarıya qalxır. Zirvə ilə ətək arasında olan ümumu 11 km-lik yolun 6,5 km hissəi yayladan keçir. Yaylanın şimal-şərq yamacında, qayalı çıxıntılı ətəkdə Kyaxulay aulu yerləşir. Tarki-Tau yaylasının ümumi sahəsi 22 km²-dir.
Dağ ətəyində Kyaxulay aulundan başqa iki qumuq kəndi yerləşir — Tarki, Alburikent. Tarki-Tau dağı ətəyində yerləşən müsəlman qəbristanlığında Rəsul Həmzətov dəfn edilib. Tarki-Tau bir çox tarixi hadisələrə şahid olub. VII-VIII əsrlərdə bu ərazilərdə xəzərlər yaşamışdılar və Səməndər şəhərini inşa etmişdilər. XII əsrdə dağ ətəklərindən monqol orduları, XIV əsrdə isə Teymurun ordusu keçmişdir. 1822-ci ildə general Aleksey Yermolov dağ yaxınlığında Burnaya qalasını inşa etdirmişdir. Qalanın qalıqlarını indi də görmək mümkündür.
Fauna və florası
Dağın bir hissəsi palıd və vələs ağaclarından ibarət meşə ilə örtülüdür. Ərazidə qafqaz armuduna, alça, zoğal, itburnu, əzgil və s. bitkilərə rast gəlinir. Vaşaq, meşə pişiyi, tülkü və dovşan ərazinin əsas heyvanat aləmidir.
Salus (Piranşəhr)
Salus - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Piranşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 42 nəfər yaşayır (5 ailə).
Patancali
Patancali — hind filosofu, dilçi və yazıçısı, sanskritcə bir sıra dini və fəlsəfi traktatların müəllifi hesab olunur, ən məşhuru hind fəlsəfi məktəbinin əsas mətni olan Yoqa Sutradır. Patancalinin şəxsiyyəti və ona aid əsərlərin müəllifliyi məsələsi hindoloqlar arasında mübahisəli olaraq qalır. Şivaizmin Tamil qolu ənənəsində 18 Siddharadan biridir.
Adı
İngilis hindoloq və sanskritoloq M. Monye-Uilyamsın fikrincə, "Patancali" adı mürəkkəb sözdür və "patta" ( — «uçan») və (अञ्ज् — «şərəf, gözəl») və ya «añjali» (अञ्जलि — «xeyir, ovuca birləşən») komponentlərindən ibarətdir.
Patancalinin şəxsiyyəti ilə bağlı diskussiyalar
Həqiqi bir tarixi xarakterdən danışarkən, hindoloqlar Patancalinin dörd elm adını fərqləndirirlər : Patancali — ehtimal ki, eramızın 8-ci əsrində yaşamış və Ayurvedanın klassik risalələrindən olan Çaraka Samhitaya şərh yazan alim; bu mətnə Karakvartik deyilir. Bəzi hind alimləri, xüsusən də P.V.Şarma, Patancali adı ilə bu iki tibb elm adamının Mahabhaşyanın müəllifi olan eyni Patancali olmadığını hesab edirlər.
Vandeya
Vandeya  — Fransanın qərbində yerləşən, Pei-de-la-Luar regionun departamentlərindən biri. Sıra nömrəsi — 85. İnzibati mərkəzi — La-Roş-sür-Yon. Əhalisi — 654 096 nəfər (departamentlər arasında 37-ci yer, 2010-cu ilin məlumatları).
Sərtiz (Piranşəhr)
Sərtiz - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Piranşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 39 nəfər yaşayır (5 ailə).
Əsədqışlağışümarə-i Se (Pərsabad)
Əsədqışlağışümarə-i Se və ya 3-cü Əsədqışlağışümarə — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Vandeya
Coğrafiyası
Ərazi 6,720 km² əhatə edir. Departamentin ərazisində Sevr-Nantez, Sevr-Nyortez, Les və Vandeya çayları axır. Departamentə Nuarmutye və Ye adaları daxildir.
Departamentə 3 rayon, 31 kanton və 282 kommun daxildir.
Tarixi
Vandeya, 1790-cı ilin mart ayında Böyük Fransa İnqilabı dövründə yaradılan ilk 83 departamentdən biridir. Keçmiş Puatu əyalətinin ərazisində yerləşir. Adı Vandeya çayından gəlir. 1793-cü ildə buradakı Jak Katelino rəhbərliyi altında güclü bir əks-inqilab mərkəzi qurulub. Həmin vaxtın hadisələrində Vandeya üsyanı kimi tanınır.
İvan Erdeli
İvan Georgiyeviç Erdeli — rus hərb xadimi, süvari qoşunları (kavaleriya) generalı (1917). Birinci dünya müharibəsi və Rusiya vətəndaş müharibəsi iştirakçısı. Könüllü ordunun əsasını qoyanlardan biri. Denikin qoşunlarının baş komandanı.
Ailəsi
İvan Erdeli 1870-ci ildə Rusiya İmperiyasının Xerson quberniyasında (indiki Ukrayna) anadan olmuşdur. Onun ata-babaları XVIII əsrdə Rusiyada pravoslavlığı qəbul edən və Rusiyaya köçən macar zadəganları olmuşdur. Babası Pyotr Rumyantsev və Aleksandr Suvorovun qoşunlarında xidmət etmişdir.
Atası — Yeqor (Georgi) Yakovleviç, 1871–1876-cı illərdə Xerson quberniyasının zadəgan lideri olmuşdur.
Qardaşı — Yeqor Yeqoroviç, Minsk qubernatoru və Rusiya imperiyası dövlət şurasının üzvü olmuşdur.
General İvan Erdeli Aleksandr Kuzmunskinin qızı, Lev Tolstoyun qardaşı qızı Mariya Aleksandrovna Kuzmunski (1869–1923) ilə evləndirmişdir.
Təhsili
İvan Erdeli 1890-cı ildə Nikolayevski kavaleriya məktəbini, 1897-ci ildə Nikolayevski Baş Qərargah Akademiyasını bitirmişdir.
Hərbi rütbələri
Erdeli 1890-cı ildə Zat-Aliləri polkunun Qusar leyb-qvardiyası məktəbini bitirmişdir. 1899-cu ilin noyabrından Qafqaz hərbi dairəsi qərargahında qərargah zabiti, 12 sentyabr 1900-cü ildən böyük knyaz Nikolay Nikolayeviçin kavaleriyasında general-inspektor qərargahının baş adyutantı olmuşdur. 22 iyun 1905-ci ildən Dövlət müdafiə şurasının dəftərxanasında baş kargüzar olmuşdur. 9 iyun 1907-ci ildən 8-ci Həştərxan draqun alayının komandiri, 15 may 1910-cu ildən Draqun polkunun leyb-qvardiyasının komandiri və general-mayor olmuşdur. 6noyabr 1912-ci ildən isə, general-kvartirmeyster olmuşdur.
Birinci dünya müharibəsində iştirakı
1917-ci ilin noyabrında Könüllü ordunun formalaşmasında ilk günlərdən iştirak edən digər generallarla birlikdə Dona getmiş, 1918-ci ilin yanvar-mart aylarında Kuban regional hökumətində Könüllü ordunun nümayəndə sədri olmuşdur. 1918-ci ilin mart-aprel aylarında Yekaterinodar yaxınlığında döyüşlərdə uğurla fəaliyyət göstərən Könüllü ordusunun əlahiddə süvari briqadasına komandanlıq etmişdir. 1918-ci ilin mayından avqustun sonuna qədər 1-ci süvari diviziyasına komandanlıq etmiş, 1-ci və 2-ci Kuban yürüşlərində iştirak etmişdir.
1918-ci ilin oktyabrında silah tədarükü və bolşeviklərə qarşı mübarizədə ingilis və fransız birlikləri ilə danışıqlar aparmaq üçün Salonikiyə göndərilmişdir.
Denikin ordusunda süvari diviziyaya komandanlıq etmişdir. 1919-cu ildə Şimali Qafqaz və Çərkəz-Dağıstan diyarında hərbi əməliyyat aparan Denikin qoşunlarının baş komandanı olmuşdur. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Hökuməti dağlıların azadlıq mübarizəsinə yardımlarını davam etdirdiyi üçün Erdeli Cümhuriyyətin diplomatik nümayəndəsi Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevdən Dağıstandan çıxmasını tələb etmişdi.
Əsədkəndi (Pərsabad)
Əsədkəndi — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
İvan Erdeli
Birinci dünya müharibəsində iştirakı
1919-cu ilin yanvarında ingilis komandanlığının nümayəndələri ilə əlaqə yaratmaq üçün Zaqafqaziyaya göndərilmişdir. 1919-cu ilin aprel ayından etibarən general Vladimir Lyaxovun yerinə Terek-Dağıstanın qoşunları baş komanandanı vəzifəsinə təyin edilmişdir. 1919-cu ilin iyulundan — Şimali Qafqaz qoşunlarının baş komandanı və ordu komandiri, 25 aprel 1920-ci ildə Rusiya Cənub Silahlı Qüvvələrinin (VSYUR) ehtiyat sırasına köçürülmüşdür. 24 avqust 1920-ci ildə "Rus" gəmisində Krıma qayıtmışdır.
Əsədkəndi (Pərsabad)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 308 nəfər yaşayır (64 ailə).
Sevgi Soysal
Sevgi Soysal — Türk yazıçısı. 1970-ci illər siyasi məzmunlu Türkiyə ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi. Sevgi Soysal şərti olaraq bu dövrlər Türkiyədə "12 Mart romanı" adlanan üslubda əsərlər müəllifidir. Həmçinin 1970 -ci illərin ən görkəmli üç qadın yazıçısından biri olaraq Sevgi Soysal Füruzan və Ədalət Ağaoğlu ilə adı birlikdə çəkilir.
Həyatı
30 sentyabr 1936-cı ildə İstanbulda, türk Mithat Cenen və milliyətcə alman həyat yoldaşı Anneliza Ruppun ailəsində anadan olmuşdur. Anası türk adı Aliyəni özünə ad kimi götürmüşdür. Sevgi bu ailədə altı uşaqdan üçüncüsü idi. O, əvvəlcə Ankarada litseyi bitirmiş, sonra isə Ankara Universitetinə daxil olmuşdur. Lakin müəyyən səbəblərdən ordan məzum olmamışdır. Sevgi Solyu universitet diplomunu yalnız 1960-cı illərin sonunda ala bildi.
1956-cı ildə Sevgi Soylu şair və tərcüməçi Özdemir Nutku ilə ailə qurdu. Evləndikdən sonra cütlük Almaniyaya köçdü. Almaniyada Sevgi bir il boyunca Göttingen Universitetində arxeologiya və teatr sənəti mövzusunda mühazirələrdə iştirak etdi. Almaniyada Sevgi hamilə qaldı və Türkiyəyə döndü. 1958-ci ildə onun oğlu dünyaya gəldi. Oğlanın adını Korkut qoydular.
1960-61-ci illərdə Sevgi Türkitədəki Almaniya səfirliyində mədəniyyət mərkəzində və Ankara Radio radiostansiyasında işləyir. Bu illərdə o, aktrisalıq ilə də məşğul olur. Belə ki, Soysal Haldun Dormenin müəllifi olduğu "Zafer Madalyası" teatr əsərində də rol alır. 1965-ci ildə Sevgi teatrda tanış olduğu rejissor Bəşər Sabunja ilə evlənir.
Yaradıcılığı
1962-ci ildə Sevgi "Tutkulu Perçem" hekayələr toplusunu nəşr etdirdi. Elə həmin il Türkiyə Radio və Televiziya Vəqfi ilə əməkdaşlığa başladı. 1970-ci ildə Sevginin əsərlərindən biri olan "Yürümek" TRT mükafatını aldı, ancaq "ədəbsizliyə görə" qadağan edildi. Sevgi evli olduqda, sırasıyla ərlərinin soyadlarından istifadə edirdi. Bu səbəbdən əsərlərinə Sevgi Nutku, Sevgi Sabunja və Sevgi Soysal kimi imza atmışdır.
Bəzi əsərləri
Sevgi Soysalın ən diqqət çəkən əsərləri aşağıdakılardır:
Con Brauninq
1879-cu ildə Browning ilk tək atışlı tüfənginin patentini aldı. Daha sonra bazarda Winchester üçün tüfəng və ov tüfəngləri icad etdi. 1888-ci ildə daha çox ovçuları maraqlandıran bir ov tüfəngi hazırladı. Daha sonra Browning, diqqətini pulemyotlara yönləndirdi. Browning, 1915-ci ildə ətrafında Amerika ordusu üçün Browning pulemyotu hazırladı. Bu pulemyot I və İkinci Dünya müharibəsi dövründə istifadə edilmişdir. Browning öz pulemyotunun müxtəlif versiyalarını hazırladı, bunlardan bəziləri təyyarələrdə və gəmilərdə istifadə olundu.
128-dən çox silah hazırladı. O, tapança, tüfəng, nasoslu silah və pulemyot hazırlamışdır.
Colt üçün çoxlu silah hazırlayıb.
Əsədqışlağı-i Do (Pərsabad)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 78 nəfər yaşayır (11 ailə).
Rudi Völler
Rudolf 'Rudi' Völler — almaniyalı keçmiş futbolçu, menecerdir. O, 80-ci illərin və 90-cı illərin birinci yarısının dünya və Avropa futbolunun bombardirlərindən biri olub.
Ceyms Markus
Ceyms Markus — Böyük Britaniya aktyorudur. Müxtəlif filmlərdə və seriallarda iştirak etmişdir. Ceyms Markus rejissor Stenli Kubrikin 1971-ci ildə çəkdiyi "Qurulan portağal" filmində Corci rolunu canlandırmış və böyük müvəffəqiyyət əldə etmişdir.
Aleksa Çanq
Aleksa Çanq  ingilis qadın aparıcı və modeldir.
BBC kanalında musiqi qrupları ilə danışıqlar aparmışdır.
Şəhristan (Piranşəhr)
Şəhristan - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Piranşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 501 nəfər yaşayır (57 ailə).
Nurlan Qasımov (əsgər, 1998)
Nurlan Vadər oğlu Qasımov (25 iyun 1998; Marışlı, Salyan rayonu, Azərbaycan — 12 oktyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Nurlan Qasımov 1998-ci il iyunun 25-də Salyan rayonunun Marışlı kəndində anadan olub. 2014–2015-ci illərdə R. Qasımov adına Marışlı kənd tam orta məktəbində təhsil alıb. 2015–2016-cı illərdə isə 2 saylı Peşə Liseyində təhsil alıb. Subay idi.
Hərbi xidməti
Nurlan Qasımov 2018–2020-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olub.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Nurlan Qasımov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayılın və Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Nurlan Qasımov oktyabrın 12-də Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. Salyan rayonunun Marışlı kəndində dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nurlan Qasımov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nurlan Qasımov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nurlan Qasımov ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Əsədqışlağı-i Yek (Pərsabad)
Əsədqışlağı-i Yek və ya Birinci Əsədqışlağı — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Yaxt-klub (Taqanroq)
Yaxt-klub — Taqanroq şəhərində, Taqanroq körfəzi sahilimdə inşa edilmiş tikili.
Tarix
Taqanroq yaxt-klub 1908-ci ildə Kommersiya klubunda təşkil edilmişdir. Elə onun ilk idarəçiliyidə buradan həyata keçirilmişdir. Yaxt-klub üçün ilk bina XIX əsrin üçüncü yarısında taxtadan inşa edilmişdi. Bina «Rus gəmiçilik və ticarət cəmiyyətinin» imkanları daxilində inşa edilmişdur. Yaxt-klubun yaxınlığında cəmiyyətin agentliyi yerləşirdi.
Taxta tikili özünəməxsus görünüşə malik olaraq qüllə və eyvanlara sahib idi. Eyvanlara pilləkənlərlə qalxmaq mümkün idi. Binada restoran və bilyard zalı mövcud idi. Yaxt-klubda yerləşən restoran suyun üzərində yerləşirdi. Yaxt-kluba daxil olmaq yalnız klub üzvlərinin rəyi əsasında buraxılır. Bura giriş iyirmi beş qəpikdir. 1910-cu ildə restoranı Т. Novomlinski idarə edirdi. Burada daim orkest müsiqi səsləndirirdi.
Yaxt-klubda 25 şlyup vardı. Onları icarəyə götürmək mümkün idi. Burada həmdə şəxsi yaxtalar və katerlər belə vardı. Şlyuplar Kuljinski villasından şəhər bağına qədər üzürdülər.
240 px|thumb|Яхт-клуб, 1936 г.
1930—1950-ci illərdə yaxt-klubda yelkənli qayıqidmanı üzrə məşgul olan idmaçıların təlimi məqsədi ilə istifadə edilirdi. 1950-ci ilin yanvarında Respublikanın Bədəntərbiyəsi və İdman komitəsi yeni yaxt-klubun yaradılması haqqında qərar qəbul edir. 1952-ci ildə yeni yaxt-klub yaradılır.
Yeni binada konfrans zalı, tədris sinifləri və yeməkxana mövcud idi. Burada həmdı müşahidə meydançası və güllə var.
Hazırda yaxt-klub respublika idman təşkilatının balansındadır.
Dağlıq Qarabağdakı məscidlərin siyahısı
Bu məscidlərin hər biri tarixi abidələr olmaqla birlikdə, 1992-ci ildən başlayan erməni işğalı nəticəsində dağıntılara və vandalizasiyaya məruz qalmışdır.
Məscidlərin siyahısı
thumb|250px|right|[[Azərbaycan|Azərbaycan Respublikasının poçt markasının üzərində Gövhər Ağa Məscidinin şəkli. ]]
İosif Noneşvili
İosif Eliozoviç Noneşvili — Gürcüstan-sovet şairi.
Həyatı
İosif Eliozoviç Noneşvili 6 aprel 1918-ci il tarixində o vaxtlar Zaqafqaziya DFR-nın bir hissəsi olan Gürcüstanın Kardanaxi kəndində anadan olmuşdur. O, 1945-ci ildən Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının üzvüdür. Noneşvili 1968-ci ildən Gürcüstan Yazıçılar İttifaqı İdarə heyətinin katibi, 1973-cü ildən isə Gürcüstan SSR Sülhü Müdafiə Komitəsinin sədri olmuşdur. O, 18 oktyabr 1980-ci il tarixində, 62 yaşında SSRİ respublikalarından olan Gürcüstan SSR-nin paytaxtı Tbilisi şəhərində vəfat etmişdir.
Yaradıcılığı
Sovet vətəndaşlarının döyüş və əmək rəşadətinin, duyğularının, sülh uğrunda mübarizəsinin tərənnümü Noneşvilinin yaradıcılığının başlıca mövzularındandır. Bunlara "Qonaq gəlin Gürcüstana", "Sülh uğrunda", "Puşkinin heykəli yanında", "Sayat Novanın xatirəsinə", "İki Zoya" və s. şeirləri, "Bir qız haqqında povest" poeması və s. aiddir. Onun Azərbaycana həsr olunmuş şeirləri, Azərbaycan poeziyasından tərcümələri var.
Təltif və mükafatları
2 orden və medallarla təltif edilmişdir.
Jak Hudek
Jak Hudek (d. 14 aprel 1981, Velika Qoritsa, Yuqoslaviya Sosialist Federativ Respublikası (indiki Xorvatiya)) — Xorvatiyalı müğənni və bəstəkar. O Xorvatiyanı 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdir. Jak öz peşəkar musiqi karyerasına 2000-ci ildə başlamışdır və həmin zamandan ifaçı bir çox mahnılar və albomlar təqdim etmişdir. O Xorvatiyanın The Voice səs yarışmasında münsif olaraq faəliyyət göstərir və 2015-ci ildə onun komandasında yer alan Nina Kralyiç yarışmanın qalibi seçilmişdir. Jak Xorvat dili ilə yanaşı İngilis, İtalyan, Alman, İspan, Fransız və Makedon dillərində də mahnılar ifa etmişdir.
Həyatı
Jak 2006-cı ildə Briqita Krkaç ilə ailə həyatı qurmuşdur. Onlar Sofiya və David adlı iki övladı var.
Musiqi karyerası
Jak Hudekin ilk solo konserti 2000-ci ilin fevral ayında Xorvatiyanın paytaxtı Zaqreb şəhərində keçirilmişdir. İfaçının ilk sinqlı "Čarolija" 2002-ci ildə buraxılmışdır. Həmin mahnı ilə Jak Xorvatiyanın Dora pop festivalında çıxış etmişdir. Daha sonra müğənni Croatia Records albom şirkəti ilə anlaşma imzalamışdır. Həmin anlaşma sayəsində ifaçının indiyədək 13 albomu işıq üzü görmüşdür.
2007-ci ildə ölkədə keçirilən parlament seçkisi kampaniyasında Jak Xorvatiya Demokratiya İttifaqı siyasi partiyasının himnini ifa etmişdir. Daha sonra isə müğənni verdiyi müsahibədə siyasətlə maraqlanmadığını və kampaniyadakı çıxışını sadəcə musiqiçi olaraq bir öhdəlik adlandırmışdır.
2011-ci ilin yanvar ayında Jak Britaniyanın Open Mic UK musiqi yarışmasında iştirak etmiş və nəticədə dördüncü yerə layiq görülmüşdür. Eyni zamanda ifaçı Britaniyanın The X Factor yarışmasına qatılsa da, daha sonra Jakın ölkəni tərk etməli olması səbəbindən o yarışmada iştirakını davam etdirə bilməmişdir.
2017-ci ilin fevral ayında Xorvatiyanın HRT telekanalı Jak Hudekin ölkəni Ukraynanın paytaxtı Kiyevdə keçirilən Avroviziya 2017-də təmsil edəcəyini elan etmişdir. . 2017-ci ilin mart ayında müğənninin Avroviziya səhnəsində ifa edəcəyi "My Friend" mahnısı dinləyicilərə təqdim edilmişdir. Uzun məşqlərdən sonra Jak 11 may tarixində baş tutan müsabiqənin ikinci yarımfinal mərhələsində 11-ci nömrə altında səhnə almışdır. Nəticədə Jak 141 xalla 8-ci yeri tutaraq, Avroviziya 2017-nin finalına yüksəlməyə nail olmuşdur. Finalda mahnısını bir daha ifa edən müğənni ümumi nəticədə 26 ölkə təmsilçisi arasında 128 xalla 13-cü yerdə qərarlaşmışdır.
Şaxtan (Piranşəhr)
Şaxtan - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Piranşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 259 nəfər yaşayır (35 ailə).
Musa Qəribli
Musa Nasil oğlu Qəribli — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Aprel döyüşləri şəhidi.
Hərbi xidməti
Əsgər Maxe Musa Qəribli 2016-cı ilin aprel ayında Azərbaycan-Ermənistan təmas xəttində baş verən atışma zamanı başından yaralanır. Bakı şəhərində yerləşən Silahlı Qüvvələrin Baş Klinik Hospitalında müalicəsi davam edib. Uzun müddət müalicədən sonra 30 oktyabr 2016-cı ildə şəhid olur.
Oktyabrın 31-i isə Musa Qəribli doğulduğu Ağdaş rayonunun Ərəbocağı kəndində son mənzilə yola salındı. Dəfn mərasiminə minlərlə rayon sakini ilə yanaşı, şəhidin qulluq etdiyi hərbi hissənin əsgərləri və zabitləri də qatıldı. Dəfn mərasiminin sonunda yaylım atəşi açıldı və əsgər maxe Qəribli uğrunda şəhid olduğu torpağa tapşırıldı.
Luis Hayn
Luis Hayn — Amerikalı fotoqraf və sosioloq.
Həyatı
Luis Hayn 26 sentyabr 1874-cü ildə anadan olmuşdur. XX əsrin əvvəllərində o, Nyu-Yorkda Avropa – Slavyan gettosunda botanika müəllimi işləmişdir. 1905-ci ildən ABŞ-dakı mühacirlərin həyatını əks etdirən şəkillər çəkməyə başlamışdır. O, bu şəkillərdə mühacirlərin yoxsulluğunu, təşvişlərini, mümkün olmayan ümidlərini göstərib. Luis Haynın şəkilləri qeyri – adi dərəcədə populyarlaşıb. Onlardan mühazirələr üçün slayd, plakatlar hazırlanaraq jurnallarda, kitablarda çap olunub.
Luis Hayn 3 noyabr 1940 Nyu-Yorkda vəfat edib.
Vail əl-Şəhri
Vail Mohammed əl-Şəhri — 11 sentyabr terror aktları çərçivəsində Dünya Ticarət Mərkəzinin Şimal Qülləsinə dəyərək qəzaya uğrayan Amerika Hava Yolları reys 11 ilə uçan təyyarəni qaçıran beş nəfərdən biri.
Şəhri Səudiyyə Ərəbistanının Əsir bölgəsindəki Xamis Muşait şəhərindən olan ibtidai məktəb müəllimi idi. 2000-ci ilin əvvəllərində zehni problemləri müalicə etmək üçün Mədinəyə yollanmışdır. O, kiçik qardaşı Valid ilə 2000-ci ilin mart ayında Əfqanıstana səfər etmiş və Əl-Qaidə təlim düşərgəsinə qatılmışdır. Qardaşlar, 11 sentyabr hücumlarında iştirak etmək üçün Səudiyyə Ərəbistanının eyni bölgəsindən olan digər şəxslər ilə birlikdə seçildilər. Seçildikdən sonra Şəhri təmiz pasport almaq üçün 2000-ci ilin oktyabrında Səudiyyə Ərəbistanına döndü, sonra təzədən Əfqanıstana qayıtdı. 2001-ci ilin martında son vəsiyyətini videoya yazdı.
Şehri, 2001-ci il iyun ayının əvvəllərində ABŞ-yə çatdı və Floridanın cənubunda yerləşən Boynton Biç ərazisindəki ucuz moteldə məskunlaşdı. 5 sentyabr 2001-ci ildə əehri Bostona yollandı və qardaşı ilə bir moteldə qeydiyyata alındı. Altı gün sonra Şəhri səhər tezdən Bostonun Loqan Beynəlxalq Hava Limanına gəldi və Amerika Hava Yolları reys 11 ilə uçan təyyarəyə mindi. Havaya qalxdıqdan on beş dəqiqə sonra Şəhri, qardaşı Valid və üç nəfərlə birlikdə təyyarəni qaçırdı. Onlar səhər saat 8:46-da təyyarəni qəsdən Dünya Ticarət Mərkəzinin Şimal Qülləsinə çırpdılar.
Hücumlardan sonra bəzi xəbərlərdə səhvən Şəhrinin bir Səudiyyə diplomatının oğlu olduğu və hələ də sağ-salamat olduğu bildirilirdi. Xamis Muşaitdəki Şehri ailəsi mediaya açıqlama verərkən, xəbərləri təkzib edərək Şəhri qardaşlarının itkin düşdüyünü və o vaxtdan bəri xəbər almadıqlarını bildirmişdilər.
Eyvazlı (Pərsabad)
Eyvazlı — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 248 nəfər yaşayır (39 ailə).
Siqx dövləti
Siqx dövləti — 1764-сü ildə Cənubi Asiyada Pəncab ərazisində siqxlər tərəfindən təşkil edilmiş və 1799-cu ildə tam formalaşmış dövlət. Amritsar və Lahor kimi mərkəzləri var idi. Dövlət misalilərə bölünürdü, misalilərə misaldarlar rəhbərlik edirdi. Ümumi sayı 12 idi və hər birinin təxminən 70.000 süvarisi var idi.
Tarixi
1764-cü ildə Pəncab ərazisində müstəqil Siqx dövləti təşkil edildi. Bu dövlət, feodal istismarçılarına qarşı xalq kütlələrinin yüz ildən bəri apardığı mübarizənin nəticəsində yaradılmışdı. Bunun nəticəsi olaraq siqx icması (xəlsə) mülki və hərbi işlər sahəsində ali hakimiyyət orqanı elan edildi. Hakimiyyətdən devrilmiş feodal zadəganların torpaqları müsadirə edilib icma mülkiyyəti elan olundu. Kəndlilərin vəziyyəti müvəqqəti olaraq yüngülləşdirildi.
Xarici işğalçılara qarşı müvəffəqiyyətli ümumxalq mübarizəsi kütlələrin vətənpərvərlik şüurunun artmasına kömək etdi. Əfqan ordularının 1764-cü və 1767-ci illərdə Hindistana yenidən soxulmaq cəhdləri Pəncabın xalq kütlələri tərəfindən qəti surətdə dəf edildi.
Bu hadisə Əhməd şahın öz qoşunlarını Hindistandan çıxarmağa məcbur olmasında həlledici rol oynadı. Lakin XVIII əsrin 70-90-cı illərində Britaniya müstəmləkəçilərinə qarşı Hindistanın apardığı şiddətli mübarizədə Pəncab ciddi rol oynaya bilmədi, çünki döyüş meydanı Pəncabdan xeyli uzaqda idi.
XIX əsrin 70-ci illərində Siqx dövlətinin özündə də daxili ictimai-siyasi vəziyyət dəyişmişdi. Siqxlərin hərbi sərkərdələri (sərdarlar) ən yaxşı və çoxlu münbit torpaqlar ələ keçirmişdilər. Onlar Pəncab əhalisinin əksəriyyətini təşkil edən, siqx olmayan kəndliləri istismar etməyə başlamışdılar. Zəif siqx hökuməti cəmi bir neçə il fəaliyyət göstərdi. Nəticədə Pəncab on iki xanədana (misala) parçalandı ki, bunların da hakimləri arasında fasiləsiz mübarizə başlandı. Bu mübarizə XIX əsrin əvvəllərinədək davam etdi.
12 aprel 1801-ci ildə Rancit Sinq Maxaraca kimi taxta çıxmışdı. 1799-cu ildən paytaxt şəhər Qucranvala oldu. 1802-ci ildə isə paytaxt Amritsar və Lahora köçürüldü.
Rancit Siqxin ölümündən sonra 1839-cu ildə sərdarlar arasında münaqişə baş verdi, bu da zamanla həmin sərdarların zamanla iri feodallara çevrilməsi ilə nəticələndi. Bu dövlət 1849-cu ilə qədər mövcud oldu və ikinci ingilis-siqx mühariibəsi nəticəsində Britaniya müstəmləkəsinə çevrildi.
Sonuncu siqx knyazı Dalip Siqx taxtdan salındı və ömrünün sonuna qədər Britaniya hökumətindən təqaüd aldı.
Meri Tamm
Meri Tamm - eston əsilli Böyük Britaniya aktrisasıdır. Meri Tamm xərçəng xəstəliyindən 18 ay mübarizə apardıqdan sonra 26 iyul 2012-ci ildə vəfat etmişdir. Onun dəfnindən sonra həyat yoldaşı Markus Rinqrouz ürək tutmasından vəfat edir.
NGC 4209
NGC 4209, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. * tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Motor yağlarının regenerasiyası
Motor yağlarının regenerasiyası – işlənmiş yağların bərpası deməkdir.
Motor yağları
Motor yağları porşen və rotorlu daxili yanma mühərriklərinin yağlanması üçün istifadə   olunur.Avtomobil parkı artdıqca onlarda istifadə olunan  yağların istehsalı da  artır. Bu məhsul ətraf mühit üçün kifayət qədər zərərli olduğundan, istifadə edildikdən sonra utilizə və ya regenerasiya edilməlidir, yəni yağın ilkin xassələrini mümkün qədər bərpa etmək və  təkrar istifadəyə yönəltmək zəruridir. Problemin aktuallığı həmçinin onunla da bağlıdır ki, mütəxəssislərin proqnozlarına görə, yağların tərkrar istismara yönəldilməsi hər il 5-7% artmaqda davam edəcək. Qeyd etmək lazımdır ki, işlənmiş yağın regenerasiyası asan məsələ deyil. Bu proses yalnız neft emalı zavodlarında aparıla bilər.
İşlənmiş yağların qrupları
Təyinatına görə bütün işlənmiş yağlar şərti olaraq üç qrupa bölünür:
İşlənmiş yağlarının regenerasiya üsulları
Bu usulla işlənmiş yağlar qüvvətli mineral turşular, əsasən, sulfat turşusu vasitəsilə ilə təmizlənir. Sonra gillərlə onların ağardırılması aparılır. Bu üsulun çatışmayan cəhəti - yağın çıxımının az olmasıdır (məhsulun 50%-i turş qudrona çevrilir). Həmçinin işlənmiş gillər və turş şlamın təhlükəsiz utilizə edilməsi ekoloji cəhətdən çətinlik törədir.
Bu üsul mexaniki qarışıqların, suyun və yüngül karbohidrogenlərin çıxarılmasından, və doymuş karbohidrogenli həlledicilərlə işlənməsindən ibarətdir. Bu çətin, çoxmərhələli regenerasiya üsulu vakuumlu distillə və katalitik hidrogenləşmə ilə sona çatır.