cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bərdax
Həyatı
İlk şeirini 13 yaşında qələmə alan Berdimurad Kaqabaylı Bərdax təxəllüsü ilə illər sonra Qaraqalpaq ədəbiyyatında möhürünü vuran şairə çevriləcəkdi. Mübaliğəsiz demək olar ki, həm poeziyadan, həm də etnoqrafiyadan uğurla bəhərlənən Bərdax, yaradıcılığı ilə Qaraqalpaq ədəbiyyatında zirvəyə çevrilməyə nail oldu. Yaradıcılığa erkən başlasa da, Qaraqalpaq xalqı onu qəbul etmiş və o, bu xalqın ədəbiyyatının fəxrinə çevrilmişdi. O, dövrünün görkəmli şəxsiyyətlərindən idi.
Yaradıcılığı XX əsr ədəbiyyatının formalaşmasında xüsusi rola malikdi. Bərdax zamanının bilikli insanlarından idi. Onun əsərlərinin ruhu oxucuda xüsusi bir iz buraxmağa qadirdir. Bərdax yaradıcılığının qüdrətini nəzərə alaraq onu Nəvai, Füzuli ilə müqayisə etsək heç də yanılmarıq.
Bərdax əsl xalqın şairi idi. Bu fikrin doğruluğunu onun yaradıcılığına nəzər saldıqda görmək mümkündür. Şair xalqın taleyindən daim narahat idi. Onun mənsub olduğu Qaraqalpaqlar tarix boyu əziyyətlər çəkmiş köçəri həyat sürmüş və öz həyatlarını qazanmağa çalışmışdılar. Köçəri həyat sürmələri və vahid dövlət yarada bilməmələri onların düşmənlərə qarşı birgə mübarizə aparmağına mane olurdu. Qaraqalpaqlar da bəzi türk dövlətləri kimi uzun zaman qəbilə formasında yaşamışlar. Bu da onların vahid dövlət halında birləşməsinə mane olurdu. Xalqın bu halına acıyan şair, “Düşünmə”, “Xalq üçün”, “Nadan olma”, Keçdi dünyadan”, “Zamanda” şeirlərində onları birləşməyə, vahid güc halında mübarizə aparmağa səsləyirdi.
İldən ilə pisləşdi, ağır zamanlar gəldi Heç bir kasıb qalmadı, vergi on qata qalxdı.
Qaraqalpaqların nəsillərinə nəzər saldıqda ötən dövrlərin onlar üçün necə çətin keçdiyinin şahidi oluruq. ərəblərin hökmranlıq etdiyi dövrlərdə ərəblər qəbilələr şəklində yaşayan türk ellərinə “Peyğəmbərin səhabələri” simasında iki şəxs göndərirlər. Qazaxlara Enes Qaraqalpaqlara isə Məlik adlı şəxs rəhbərlik edir. Bu tarixi məlumatı Bərdaxın “Şəcərə” ( “Şəjirə”) şeirində də əldə edirik:
Enes Melik iki kişi Peyğəmbərin səhabəsi
Bərdax yaradıcılığına ümumi nəzər saldıqda onun yalnız bir istiqamətli deyil, çoxşaxəli inkişaf etdiyinin şahidi oluruq. Bərdaxa yalnız şair deyə xitab etmək yanlış olardı. O, sözün əsl mənasında, dövrünün mütəfəkkiri idi. Etnoqrafiya ilə dərindən maraqlanan Bərdax, sosial-ictimai mövzulu şeirlər yazmaqla yanaşı dastanlardan da bəhrələnərək əsərlər yaratmışdı. “40 qız dastanı” əsasında yazdığı “Axmaq Paşa”, “Aydos Bıy”, “Aman gəldi” tarixi motivli yüksək bədii dəyərə malik əsərlərdi.
Konstansa (Antioxiya knyaginası)
Konstansa  — 3-cü Antioxiya knyaginası.
Atası Antioxiya knyazı II Bohemond, anası isə Qüds kralı II Baldvin in qızı Alisa idi. Hələ 2 yaşında ikən atası döyüşdə həlak oldu və onun yeganə övladı olaraq Konstansa knyagina elan edildi. İlk öncə anası Alisa onun naibəsi təyin edilsə də, daha sonra yerli əsilzadələr buna qarşı çıxdılar. Onların istəyi ilə balaca knyaginaya ana-babası olan Qüds kralı II Baldvin naiblik etdi. Ancaq cəmi 1 il sonra kral vəfat etdi və naiblik vəzifəsi 1131-ci ildə onun xələfi və balaca qızcığazın dayısı Fulk a həvalə edildi.
Yaranan siyasi çəkişmələri önləmək məqsədilə, Konstansa 1136-cı ildə hələ 8 yaşında ikən özündən 23 yaş böyük Puatyeli Raymond la evləndirildi. Cütlük knyazlığı birlikdə idarə etdilər. Gələcəkdə bu nigahdan 4 övladı dünyaya gələn Konstansa, ərinin 1149-cu ildə döyüş meydanında həlak olmasının ardından dul qaldı. 1153-cü ildə əslən fransız olan cəngavər Şatilyonlu Reynald la evləndi və bu evlilikdən gələcəkdə Macarıstan kraliçası olacaq olan bir qız dünyaya gətirdi.
Ərinin 1160-cı ildə əsir düşməsinin ardından Konstansa hakimiyyəti təkbaşına əldə etməyə çalışdı. Ancaq Qüds kralı III Baldvin buna qarşı çıxdı və knyaginanın böyük oğlu Bohemond u taxtın rəsmi varisi elan etdi. Buna baxmayaraq Konstansa kürəkəni olan Bizans imperatoru I Manuelin də dəstəyini alaraq Antioxiya da hakimiyyəti təkbaşına ələ aldı. Buna baxmayaraq cəmi 3 il sonra - 1163-cü ildə ağır xəstələndi və ölümündən bir neçə gün öncə böyük oğlu Bohemond un lehinə taxtdan çəkildi.
Remodernizm
Remodernizm — modernizmin aspektlərini, xüsusən ilkin formada canlandırır və ziddiyyət təşkil etdiyi postmodernizmi izləyir. Remodernizm tərəfdarları bunu mürtəce deyil, irəliyə doğru və radikal bir təkan kimi müdafiə edirlər.
Çarlz Tomson və Billy Childish, stakizm sənət hərəkatının qurucuları remodernizm dövrünün açılışını etdilər. Onun müddəaları ondan ibarətdir ki, modernist baxışın potensialı yerinə yetirilməmişdir, onun inkişafı yanlış istiqamətdə olmuşdur və bu baxışın geri qaytarılması, yenidən müəyyən edilməsi və yenidən işlənib hazırlanması lazımdır. O, həqiqət, bilik və məna axtarışını müdafiə edir və formalizmə meydan oxuyur.
Səngər (Abaran)
Səngər - İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indiki Alagöz (Araqadz) rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 3 km məsafədə yerləşir. 1972-ci ilə kimi Abaran rayonunun tabeliyində olmuşdur. 15 mart 1972-ci ildə Alagöz (Araqadz) rayonu yaradıldıqdan sonra Abaran rayonunun tabeliyindən Alagöz (Araqadz) rayonunun tabeliyinə keçirilmişdir.
Orotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.
Kento Masuda
Kento Masuda ( (Katori İyun 29, 1973 doğulan, Chiba, Yaponiya) — nyu eyc və caz üslublarında ifaçılıq edən yapon pianoçu və bəstəkar. St. Sylvester ordeni Knights olan "Maestro". Masuda də Qeydiyyatın Arts & Milli Elmlər Akademiyasının (Recording Academy) üzvüdür və Kawai beynəlxalq bir aparıcı pianist.
Ələddin Xəlilov
Ələddin Əlizaman oğlu Xəlilov (29 iyun 2001; Qobustan, Qaradağ rayonu, Azərbaycan — 1 oktyabr 2020; Tapqaraqoyunlu, Goranboy, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Hərbi xidmətləri
2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Ələddin Xəlilov Goranboy rayonu istiqamətində gedən döyüşlərdə savaşıb. O, 2020-ci il oktyabrın 1-də Goranboy rayonu Tapqaraqoyunlu kəndi istiqamətində düşmən tərəfindən odlu silahla və diğər silah növlərindən atılan mərminin partlayışı nəticəsində şəhidlik zirvəsinə ucalıb. Qaradağ Şəhidlər Xiyabanı'nda dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı verilmiş tapşırıqları şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əli Vəliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ələddin Xəlilov ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ələddin Xəlilov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Sayrışan işıqlar
Sayrışan İşıqlar — tibbi məzmunlu Azərbaycan televiziya serialı.
Ssenari müəllifi və rejissoru Zaur Tahirsoy dur. Azərbaycan Film Akademiyası istehsalı olan serial 2020-ci ildə Xəzər TV də yayımlanıb.
Məzmunu
Azərbaycan həkimləri haqqında serial 32 seriyadan ibarətdir. Hadisələr Bakı şəhərində cərəyan edir. Yasəman doktor universitetdən sevgili olub amma ailə qura bilmədiyi Yaşar doktorla eyni klinikada işləyir. Yaşar doktor da evlənib, amma səhvi ucbatından həyat yoldaşı iflic olub. Yaşar doktor bunu özünə bağışlaya bilmir. Yasəmən doktor Fikrət doktordan uzun illərdir ki, ayrılıb. Ayrılıq zamanı Yasəmən avtoqəzaya uğrayıb və övladını itirib. Bunu Fikrətə bağışlamır. İllər sonra Fikrət doktor gəlir və qızlarının sağ olduğu məlum olur.
Balanophoraceae
—  aləminin  dəstəsinə aid bitki fəsiləsi.
Kamizano
Camisano — İtaliyanın Lombardiya bölgəsində, Kremona əyalətində yerləşən Kommuna.
Əhalisi 1223 nəfərdir (2008), əhalinin sıxlığı 122 nəfər / km²-dir.
Ərazisi 10 km² ərazini əhatə edir.
Poçt kodu — 26010. Telefon kodu — 0373.
Kommunanın himayədarı, Vəftizçi Yəhyadır. Kommuna bayramı sentyabrın ilk bazar günü qeyd olunur.
NGC 5215A
NGC 5215A, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Sentavr bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Kosebu körfəzi
thumb Kosebu körfəzi — Çukot dənizində, Alyaskanın qərb sahillərində yerləşən körfəz. Uzunluğu 160 km, eni 54 km təşkil edir. Dərinliyi 13—25 metrdir. İlin böyük qismi buzla örtülü olur. Qabarma elədə böyük olmur (0,5 m). 1816-cı ildə rus ekspedisiyasının rəhbəri Otto Kosebu tərəfindən kəşf edilmişdir və onun adına adlabdırılmışdır.
Han Tarixi Kitabı
Han Tarixi Kitabı və ya Öncəki Han Tarixi Kitabı 100 cilddən ibarət Han sülaləsinin tarixindən bəhs edən kitabdır. 111-ci ildə bitib və e.ə. 206-cı ildən eramızın 23-cü ilinədək olan tarixi əks etdirir. Kitabın əsas müəllifi Ban Biao olmuş, uşaqları Ban Qu və Ban Çao tərəfindən davam etdirilmişdir.
Co Freyzer
Co Freyzer - 70-ci illərin tanınmış boksçusu. Məhəmməd Əli ilə aralarında olan rəqabət dünya boks tarixinin ən güclü çəkişməsi hesab olunur.Freyzerlə Əlinin arasında baş tutan Filippinin paytaxtı Manilada keçirilən 3-cü döyüş isə illər keçməsinə baxmayaraq hələdə bütün dünyada hər kəs tərəfindən ən böyük boks qarşılaşması olaraq qəbul edilməktədir,qarşılaşma "Manilada Triller" adı ilə boks tarixinin qızıl səhifəsinə çevrildi. Məhəmməd Əli ilə 1971-ci ildə baş tutan görüşdə ilk matçı qazanmış və həmin məğlubiyyət Məhəmməd Əlinin peşəkar karyerasındakı ilk məğlubiyyəti olmuşdur. Peşəkar boks karyerası 1965-1976-cı illər aralığında baş tutmuş Freyzer 1981-ci ildə bir döyüş üçün yenidən rinqlərə qayıtmışdır.
Smokin Co ləqəbi ilə tanınan Freyzer 1964-cü ildə Tokioda keçirilən Olimpiya Oyunları zamanı çıxış etdiyi ağır çəkidə bütün rəqiblərini məğlub edərək qızıl medala sahib olmuşdur. 1971-ci ilin 8 martında Manhettendə Məhəmməd Əli ilə baş tutan görüş Əsrin döyüşü adını almış və dünya tarixində ən çox izləyici marağına səbəb olmuş boks qarşılaşması olmuşdur. Freyzerin karyerası ərzində keçirdiyi 37 görüşün 32 görüşü qələbə ilə 4 görüş isə məğlubiyyətlə başa çatmışdır. Əldə edilən qələbələrin 27 si nokautla nəticələnmişdir. Co Freyzer 2011-ci ilin 7 noyabr tarixində yaşadığı Pensilvaniya ştatının Filadelfiya şəhərində vəfat edib.
La-Bati-Divizen
La-Bati-Divizen  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Şartryoz-Qye kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — La-Tur-dyu-Pen.
INSEE kodu — 38028. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi 892 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 360 ilə 615 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 450 km cənub-şərqdə, Lion dan 65 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 38 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Azərbaycan futbol klublarının siyahısı
Bu siyahı Azərbaycanda yaradılmış, fəaliyyət göstərən və fəaliyyətini dayandırmış futbol klublarını ehtiva edir.
Sucinko (Mortal Kombat)
Sucinko  – "Mortal Kombat" oyun seriyasının personajlarından biridir. Bo Rai Çonun keçmiş tələbələrindən biridir.
Azərbaycan futbol klublarının siyahısı
C
== Azərbaycan Premyer Liqası ==
Azərbaycan İkinci Liqası
== Azərbaycan Region Liqası ==
Həvəskar
== AFFA Gənclər Liqası ==
AFFA U liqalarında yer alan klublar
== AFFA Coca - Cola Liqası ==
Kovo
Kovo ( — Berqamo) İtaliyanın Lombardiya bölgəsində, Berqamonun inzibati mərkəzinə tabe olan kommuna.
Əhalisi 3157 sakin, əhali sıxlığı 263 p./km².
Sahəsi 12 km² ərazini əhatə edir.
Poçt kodu - 24050. Telefon kodu - 0363.
Kering
Kering — (Əvvəlki adların adları Pinault və Pinault-Printemps-Redemps-Redoute (PPR) Fransız lüks qrupu, o cümlədən Gucci, Yves Saint Laurent, Bottega, Balenconta və Alexander McQueen də daxil olmaqla bir neçə marka sahibi var. Kering gözlükləri (30) var. Richemont əmlakının% -i) qrup və digər şirkətlərə aid markalar üçün eynək istehsal edir.
Tatarıstan Respublikası Yazıçılar Birliyi
Tatarıstan Respublikası Yazıçılar Birliyi — Tatarıstan Respublikasının ərazisində yaşayan və ədəbi yaradıcılıq sahələrindən birində fəal şəkildə çalışan, Tatar dilində və ya başqa bir dildə yazan vətəndaşları birləşdirən bir ictimai təşkilat (yaradıcılıq birliyi), habelə respublikadan kənarda yaşayan insanlar tatar ədəbiyyatına əhəmiyyətli töhfə.
Birliyin əsas məqsədləri bunlardır:
Tarixi
Böyük Vətən müharibəsində Tatarıstanın 104 yazıçısı iştirak etdi, bunlardan 31 nəfər öldü, bunlardan: Musa Cəlil, Abdullah Əliş, Fatih Kərim, Adel Kutui, Nur Bayan, Xayretdin Müzai, Rəhman İlyas, Məhəmməd Abliyev, M. Vadut, Aitzyak Aitov, Xabra Rəhman, Kaşfi Basırov, Masqut Mustafin, Şamil Gərəy, Demyan Fatxi, Mansur Gayaz, Agzam Kamal, İsmail Şəfiyev, Hamit Mavit, Maksammetha Gərəy, Muhhammat Axaliyev, Axtyam Aminov, Süleyman Mulyukov, L. Vali, Rəhim Səttar. Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Musa Cəlilin və düşmənə qarşı vuruşan yazıçılar məşhurdur.
1945–1950-ci illərdə Birliyə Əhməd Yerikay, 1950–1953-cü illərdə Qarif Qubay, 1953–1958-ci illərdə Qoumer Bəşirov, 1958–1961-ci illərdə Əfzal Şamov, 1961–1968-ci illərdə Mirsay Amir, 1968–1971-ci illərdə rəhbərlik edirdi. İbrahim Qazi, 1971–1974 — Zəki Nuri, 1974–1984 — Qarif Axunov, 1984–1989 — Tufan Minnullin, 1989 — Rinat Muhhamadiyev. Birliyə Foat Galimullin, İlfak İbrahimov da rəhbərlik edirdi. 2012-ci ildən ittifaqa Rafis Kurbanov rəhbərlik edir.
1934–2004-cü illərdə Tatarıstan yazıçılarının 14 qurultayı keçirildi. Bu illər ərzində 700-ə yaxın yazıçı Tatarıstan Yazıçılar Birliyinin üzvü idi
Pərvin Məmmədov (əsgər)
Pərvin Natiq oğlu Məmmədov (20 iyun 1998; Zəyəm, Şəmkir rayonu, Azərbaycan — 3 noyabr 2020; Xocavənd rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Pərvin Məmmədov 20 iyun 1998-ci ildə Şəmkir rayonunun Zəyəm qəsəbəsində anadan olmuşdur. 2005-2016-cı illərdə Əhməd Cəmil adına Şəmkir rayon Zəyəm qəsəbə 1 saylı tam orta məktəbdə orta təhsil almışdır.
Hərbi xidməti
Pərvin Məmmədov 2016-cı ildə Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Şəmkir rayon bölməsi tərəfindən hərbi xidmətə çağırılmışdır. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında, "N" saylı hərbi hissələrin birində müddətli həqiqi hərbi xidmət etmişdir. 2018-ci ildə hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra mülki fəaliyyətinə geri dönmüşdür.
2020-ci ilin 14 iyul tarixində Tovuz döyüşləri zamanı general-mayor Polad Həşimovun şəhid olmasından sonra səfərbərlik başlamış, Pərvin Məmmədov səfərbər olunmuş və hərbi təlim toplantılarına çağırılmışdır.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Pərvin Məmmədov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Xocavəndin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Pərvin Məmmədov 3 noyabr 2020-ci ildə Xocavənd rayonu istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Pərvin Məmmədov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını və xidməti vəzifələrini yerinə yetirən zaman fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 30.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Pərvin Məmmədov ölümündən sonra "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Elmi inqilab
Elmi inqilab müasir elmin əsasını qoymuş, elm tarixinin erkən dövründən davam edən riyaziyyat, fizika, kosmologiya, biologiya, tibb və kimya sahələrində yaşanan düşüncə və doktrin inqilablarıdır. İntibah dövrü Avropada çiçəklənən dəyişmə bu gün də davam etməkdədir. Nikolay Kopernikin 1543-cü ildə yayımlanan göy kürələrinin hərəkətləri üzərinə adlı əsəri ilə Andreas Vezali tərəfindən yazılan De humani corporis fabrica elmi inqilabın başlanğıc nöqtəsi olaraq qəbul edilməkdədir.
Ansibl
thumb|[[Ursula Kröber Le Quin|Ursula Le Quin.]] Ansibl – anlıq və ya işıqdan sürətli kommunikasiya üçün istifadə olunan uydurma texnologiya. Elmi fantastika ədəbiyyatının mövzularından biridir.
Tarixi
"Ansibl" sözü və cihazı ilk dəfə Ursula Le Quin tərəfindən "Rokannonun dünyası" (1966) əsərində işlədilmişdir. Buna baxmayaraq, ulduzlararası sürətli kommunikasiya texnologiyası ideyası Ayzek Azimovun "Fond" seriyasında da öz əksini tapmışdır. Cihaz Ursula Le Quinin "Hayn dairəsi" romanlarında tez-tez istifadə olunmuş, işıqdan sürətli səyahət texnologiyasına malik olmayan ulduzlararası federasiyasının administrasiyasına kömək etmişdir. Yazıçının "Mülksüzlər" (1974) əsərində ansibl cihazının ixtirasına gətirib çıxaran nəzəri işlərin müəllifi olan bir alimin hekayəsi nəql olunur.
Digər yazıçılar
Ansibl bir çox hekayənin mümkünlüyünə səbəb ola bildiyi üçün Orson Skott Kard, Den Simmons və Vernor Vinc kimi bir çox elmi fantastika yazıçısı tərəfindən istifadə olunmuşdur. Bəzi yazıçılar bənzər kommunikasiya cihazlarını fərqli adlarla təqdim edərək əsərlərində istifadə etmişdirlər.
Dan (antik şəhər)
Dan — İbranicə İncildə adı çəkilən, İsrail Krallığının ən şimal şəhəri kimi təsvir edilən və Dan qəbiləsinə mənsub qədim şəhər.
Xotan dövləti
Xotan dövləti - müasir Sintzyan-Uyğur Muxtar Rayonu ərazisində, Xotan şəhəri ətrafında 56-1006cı illər arasında mövcud olmuş qədim monarxiya.
Dan (antik şəhər)
İdentifikasiya və adları
İbranicə İncildə qeyd edilir ki, Dan qəbiləsi tərəfindən fəth edilməzdən əvvəl bu yer Yeşua, Hakimlər və Yeşaya kitablarında fərqli yazılarla Laiş kimi tanınırdı. Yeşua 19:47-də bura Leşem adlanır, bu da "cəvahirat" deməkdir. Yeşaya 10:30-da bir sıra tərcümələrdə Laişa alternativ adı da var.
Ravvin əsərləri və Filostorgiy, Feodorit, tudelalı Binyamin və Samuel bin Samson kimi yazıçıların hamısı Dan və ya Laişi yanlış olaraq Paneada ilə eyniləşdirdi. Qeysəriyyəli Yevsevi Dan/Laişi daha dəqiq şəkildə Paneada yaxınlığında, Sura gedən yolun dördüncü milində yerləşdirir.
Xotan dövləti
Tarixi
Xotan əsasən ticarət dövləti olub tarixi boyu Xunnu, Han sülaləsi, Tan sülaləsi, Göytürklər, Tibet imperiyası asılılığında mövcud olmuşdur. 792-ci ildə Tibet tərəfindən işğal olunsa da 851-ci ildə müstəqilliyini geri qazanmışdı. 10-cu əsrdə Uyğurların və Qaraxanilər in hakimiyyəti altına düşməyən yeganə Mərkəzi Asiya dövləti olaraq mövcud idi. Xotan hətta 970-ci ildə Kaşqar ı Qaraxanilərin əlindən almış, Çinə hədiyyə olaraq bir fil göndərmişdi. Lakin 1006-cı ildə Yusif Qadir xan tərəfindən Xotan ələ keçirilərək Qaraxanilər dövlətinə birləşdirildi. Bu işğal Mahmud Kaşqari tərəfindən xatırlanmışdır:
Dan (antik şəhər)
İdentifikasiya və adları
19-cu əsrdə yaşamış isveçrəli səyyah İohan Lüdviq Burkxardt 1822-ci ildə ölümündən sonra nəşr olunmuş səyahətnaməsində İordan çayının mənbəyini "Dan" adlandırdı. Amerikalı dəniz zabiti Uilyam F. Linç Təll Əl-Qadinin 1849-cu ildə qədim Dan şəhərinin yeri olduğunu ilk dəfə müəyyənləşdirdi. Üç il sonra Edvard Robinson eyni eyniləşdirməni etdi və bu eyniləşdirmə indi etibarlı şəkildə qəbul edilir.
Xotan dövləti
Hökmdarları
Yu Lin (俞林) 23 Cun De (君得) 57 Hsiu Moba (休莫霸) 60 Quanq De (廣德) 60 Fanq Kyan (放前) 110 Cian (建) 132 An Quo (安國) 152 Kyu Ren (秋仁) 446 Poluo Erşi (婆羅二世) 471 Sanmo Rama Sanşi (散瞿羅摩三世) 477 Shi Duluo (舍都羅) 500 Visa (尉遲) 530 Bey Şilian (卑示練) 590 Visa Vumi (尉遲屋密) 620 Fudu Hsin (伏闍信) 642 Fudu Hsionq (伏闍雄) 665 Visa Cinq (尉遲璥) 691 Visa Tiao (尉遲眺) 724 Fu Şiçan (伏師戰) 725  Fudu Da (伏闍達) 736Visa Quy (尉遲珪) 740 Visa Şenq (尉遲勝) 745 Visa Vaham (尉遲曜) 764 Visa Cie (尉遲詰) 791 Visa Çiye (尉遲遲耶) 829 Visa Nanta (尉遲南塔) 844 Visa Vana (尉遲佤那) 859 Visa Pikiluomo (尉遲毗訖羅摩) 888 Visa Sambhava (尉遲僧烏波) 912-966 Visa Sura (尉遲蘇拉) 967 Visa Darma (尉達磨) 978 Visa Sanarama (尉遲僧伽羅摩) 986 Visa Saqemayi (尉遲薩格瑪依) 999
Dan (antik şəhər)
İdentifikasiya və adları
Tel Dan orijinal Bibliya adına əsaslanan yerin müasir İsrail adıdır.
Coğrafiyası
Dan Yuxarı Qalileyanın bir hissəsi olan və Qalileya tavası kimi tanınan ərazidə yerləşir. Qərbdə Livan dağının cənub hissəsi; şərqdə və şimalda Hermon dağları ilə əhatə olunub. Hermon dağlarından əriyən qar İordan çayının suyunun böyük hissəsini təmin edir və Dandan keçərək yaxın ərazini yüksək məhsuldar edir. Nəticələri olan sulu bitki örtüyü Dan ətrafındakı ərazini onun ətrafındakı quraq bölgədə vahə halına gətirir. Britaniya Fələstin mandatı dövründə ərazinin şimalında Suriya və Livanla sərhədə yaxın yerləşdiyinə görə, ərazi uzun və tez-tez baş verən acı müharibələrə şahid olmuşdur, ən son 1967-ci il Altı Günlük Müharibə zamanı bu yaşanmışdır.
Laiş
Hakimlər Kitabına görə, Dan qəbiləsinin ölkədə məskunlaşmasından öncə şəhər Layşa (Hakimlər 18:7 və Yeşaya 10:30) və ya Laiş (Yeşua 19:47, Hakimlər 18) kimi tanınırdı, şairlərin şirə müraciət etdiyi hissələrə də bunlar görünür (Əyyub 4:11, Süleymanın məsəlləri 30:30 və Yeşaya 30:5).
Laiş saydalılarla müttəfiq idi. Bu, onların finikiyalılar olduğunu göstərə bilər (saydalılar Sayda şəhərindən olan finikiyalılar idi), lakin bu onların Kənandan olub olmadığına aid bir əsas vermir. Laişin Saydadan uzaq olması və Livan dağlarının arasına yerləşməsi səbəbindən ittifaq az fayda verdi. Şəhər, həmçinin Hermon dağları ilə assuriyalılardan və Aramdan təcrid olunmuşdu; Septuagintada qeyd edilir ki, şəhər arameylilərlə ittifaq qura bilmirdi. Masoretik Mətndə arameylərdən bəhs edilmir, əksinə şəhərin heç bir insanla əlaqəsi olmadığı bildirilir, mətnşünaslar bunun yazı səhvi olduğuna inanırlar, çünki adhəm (insan) Aram ilə uyğun gəlmir.
İsrailin Dan şəhəri
thumb|Danda [[İsrail övladları|İsrail dövrünə aid kultik ərazi aşkar edilib.]] Hakimlər Kitabının Mikanın bütü ilə bağlı dediklərinə görə, o zaman Dan qəbiləsinin öz ərazisi yox idi (Hakimlər 18:1) və buna görə də, torpağı kəşf etdikdən sonra, nəhayət, Laişə hücum etmək qərarına gəldi. Müqəddəs Kitabda Dan qəbiləsinin 600 nəfərin Laiş xalqını vəhşicəsinə məğlub edərək şəhəri yandırması və sonra da eyni yerdə öz şəhərini tikməsi təsvir edilir. Rəvayətdə deyilir ki, Laiş sonradan qəbilənin adı olan ilə Dan adı ilə tanınıb. Sonra onlar Mikeyadan oğurlanmış və Musanın nəvəsi olan kahinin xidmət etdiyi bütün yerləşdiyi ziyarətgah tikdilər. Müqəddəs yer daha sonra Yarovamın iki qızıl buzovundan birinə sahib çıxdı və "torpağın əsir düşdüyü vaxta" və "Allahın evinin" Silomdan köçürülməsinə qədər məskunlaşıldı. Alimlər hesab edirlər ki, birincisi eramızdan əvvəl 733/732-ci ildə III Tiqlatpalasar tərəfindən assurların İsrail Krallığını fəth etməsinə, ikincisi isə Xizqiyanın dini islahat dövrünə aiddir; bununla belə, alimlərin azlığının dəstəklədiyi alternativ ehtimal ondan ibarətdir ki, "torpağın əsirliyi vaxtı" yazı səhvidir və Ebenezer döyüşünə istinad edərək "gəminin əsirliyi vaxtı" oxunmalıdır, filiştlilərin sandığı ələ keçirməsi və Silomdan "Allah evinin" götürülməsi də buna işarə edir.
Qızıl dana ibadəti
2 Padşahlar 10:29 və 2 Salnamələr 13:8 ayələrinə əsasən, Yarovam Betel və Danda iki qızıl buzov ucaltdı. Mətnşünaslar hesab edirlər ki, Harunun qızıl buzovunun elohist hekayəsi əslində İsrail cəmiyyətinin bəzi təbəqələrinin, o cümlədən elohistlərin Yarovama bütpərəstliyə qarşı çıxması səbəbindən yaranır. Bununla belə, bəzi Bibliya alimləri Yarovamın Yerusəlimdəki Əhd sandığının üstündəki kiçik məkanı deyil, bütün İsrail səltənətini əhatə edən Allah üçün məskən yaratmaqla əslində Yerusəlimdəki (Süleymanın məbədi) ziyarətgahından üstün olanını yaratmağa çalışdığına inanırlar; Yerusəlim məbədində Allah üçün məskən hər iki tərəfdə dayanmış keruvla təmsil olunurdu və buna görə də Yarovam danalardan Allah üçün kürsünün tərəflərini təmsil etmək üçün istifadə edə bilərdi, bu, onun bütün səltənətinin müqəddəslik baxımından sandıq ilə bərabər olduğunu nəzərdə tuturdu.
Arxeologiyası
Ərazidə aparılan arxeoloji qazıntılara görə, şəhər ilkin olaraq son neolit ​​dövründə (e.ə. 4500) məskunlaşılıb və eramızdan əvvəl dördüncü minillikdə təxminən 1000 il ərzində tərk edilib.
Bürünc dövrü
Tel Dandakı tədqiqatçılar eramızdan əvvəl 1750-ci ildə orta tunc dövründə tikildiyi təxmin edilən meqalit bazalt bloklarının və ya ortostatların üstündə çiy kərpicdən tikilmiş şəhər darvazasını tapdılar. Onun məşhur adı İbrahimin darvazasıdır, İbrahimin qardaşı oğlu Lutu xilas etmək üçün Dana getdiyi Bibliya hekayəsinə görə belə adlandırılıb (Yaradılış 14:14).
Darvaza 2000-ci illərin sonlarında bərpa edildi və məşhur turistik məkana çevrildi.
Dəmir dövrü
left|thumb|İsrailin xarici darvazası. thumb|"Tel Dan" stelası. İbranicə "BYTDWD", yəni "Davidin Evi" hərfləri vurğulanır.
İsrail dövründə Dan böyük bir şəhər idi.
İsraillilərin şəhər divarı və darvazası
İsrail darvazası Kənan darvazası ilə müqayisədə fərqli yerdə tikilmişdi.
thumb|Tel Dan 1969-cu ildə.
Kral və ya hakim kürsüsü
İsrail darvazasında iki pilləli qalxan dördbucaqlı platforma var. Künclərdəki bəzədilmiş daş yuvalar kanop dirəklərini tutmaq üçün hazırlanmış ola bilər. Ola bilsin ki, bu, padşahın mühakimə üçün oturacağı yerinin əsası idi.
"Tel Dan" stelası
Şəhər divarının qalıqları içərisində, xarici darvazanın girişinə yaxın "Tel Dan" stelasının hissələri tapıldı. Bazalt daşının üzərində Dəməşq padşahlarından birinə aid arameycə yazı var; ərazinin tədqiqatçıları onun istinad etdiyi padşahın Azail (e.ə. 840) olduğuna inanırlar, baxmayaraq ki, azlıq bunun əvəzinə I Bin Hadada (e.ə. 802) istinad etdiyini iddia edir. Bəzi arxeoloqların razılaşdıqları "ביתדוד" (BYTDWD) hərflərini ehtiva edən mətnlə yazının kiçik bir hissəsini əhatə edir, bu da birbaşa yuxarıdakı sətirdəki mətn olan MLK YSR'L-i yəni "İsrail Kralı" kimi yazıldığını iddia edir. O dövrə aid ibrani yazısı saitsizdir və bu, Davud adının eramızdan əvvəl 500-cü ildən əvvələ aid arxeoloji ərazidə tapılmasına dair yazının ilki olması deməkdir.
Assuriya İmperiyası cənuba doğru genişləndikdə, İsrail Krallığı əvvəlcə vassal dövlətə çevrildi, lakin üsyandan sonra assuriyalılar tərəfindən işğal edildi və şəhər eramızdan əvvəl 733/732-ci ildə III Tiqlatpalasarın hakimiyyətinə keçdi.
Kultik ərazi və qurbangahı
Bir müddət qızıl buzova sitayişi ilə bağlı olan kultik ərazi yüksəkdə yerləşən qurbangahın mərkəzində idi.
Tel Dan Təbiət Qoruğu
Tel Dan Təbiət Qoruğu 1974-cü ildə dağın ətrafındakı 39 hektar ərazidə qurulmuşdur. 1989-cu ildə qoruğa 9 hektar ərazi əlavə edilmişdir. Dan çayı Hula vadisinin şimal hissəsində birləşən İordan çayının üç su mənbəyindən biridir. Görməli yerlərə Cənnət Bulaqları, İbrahim və ya Kənan Darvazası və İsrail Darvazası daxildir.
Kürdlər (Urmiya)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 900 nəfər yaşayır (269 ailə).
Meqazəlzələ
Meqazəlzələ — yer qabığının plitələri arasında, zonanın bir tektonik plitəsinin digəri ilə toqquşması zamanı çökmüş plitə sərhədlərində (konvergent sərhədlərində) subduksiya zonalarında baş verən zəlzələdir. Bu tip zəlzələ Yer planetində baş verən ən güclü zəlzələdir, maqnitudası 9,0-dan yuxarıdır. Heç bir başqa məlum aktiv fəaliyyət növü bu miqyasda təsvir edilmir.
Terminologiya
Yer qabığın qırılmalarında plitənin bir hissəsi digərinə nisbətən yuxarıya doğru hərəkət edir və təkan kimi adlanan hərəkət növüdür. "Meqatəkan" termininin ümumi qəbul edilmiş mənası yoxdur, lakin plitələrin bir-birinə qarşı son dərəcə nəhəng üstəgəlməsini təsvir etmək üçün istifadə olunur.
Ərazi
Ən böyük subduksiya zonası Sakit və Hind okeanlarına aiddir və Sakit Okean Qurşağının vulkanik fəaliyyəti ilə bağlıdır. Bu zonada baş verən zəlzələlər okean dibini deformasiyaya uğratdığı üçün əksər hallarda sunami ilə nəticələnir. Onların bir neçə dəqiqəyə qədər müəyyən müddət ərzində güclü titrəyişlərlə müşayiət olunduğu məlumdur.
Qarif Axunov
Qarif Axunov  — dövlət və ictimai xadim, RSFSR-nin əməkdar incəsənət xadimi, Tatarıstanın xalq yazıçısı, Qabdulla Tukay Respublika Mükafatı laureatı (1973).
Həyatı
18 sentyabr 1925-ci ildə Arsk rayonunun Keçkene Uçili kəndində çörəyini erkən itirən böyük bir kəndli ailəsində anadan olub: Keçkene Uçili kəndində təşkil olunan kolxozun ilk sədri kommunist Axunzyan (Qərifin atası) öldürüldü tərəfindən kulaks.
Kazanbaş kəndindəki yeddi illik məktəbdə savadlılığın əsaslarını öyrənmiş, daha sonra 1947-ci ildə bitirdiyi Arsk Pedaqoji Məktəbində təhsil almışdır.
1947-ci ildə Kazan Dövlət Universitetinin Tarix və Filologiya fakültəsinin tələbəsi oldu və 1952-ci ildə onu müvəffəqiyyətlə bitirdi.
Universiteti bitirdikdən sonra "Edabiyata Şurası" ("Sovet Ədəbiyyatı") jurnalının redaksiyasında çalışdı.
1956–1968-ci illərdə Almetyevskdə yaşadı, Tatar ASSR Yazıçılar Birliyi şöbəsinin məsul katibi oldu. Bu dövrdə Axunov əsas əsərlərini yazdı.
1957-ci ildə SSRİ Yazıçılar Birliyinin üzvü oldu.
1968-ci ildə Axunov 1971–1974-cü illərdə Kazana qayıtdı. "Kazan utları" jurnalının baş redaktoru işləmişdir.
Qarif Axunov ictimai həyatda çox fəaldır. 1969-cu ildən bəri Sov. İKP üzvüdür. XXV və XXVI partiya qurultaylarına, RSFSR Yazıçılarının II, III, IV qurultaylarına, SSRİ Yazıçılarının V, VI və VII qurultaylarına nümayəndə olmuşdu. Tatar SSR-dən 9–10 çağırış SSRİ Ali Sovetinin Millətlər Sovetinin deputatı (1974–1984). 645 saylı Çistopol seçki dairəsindən 9-cu çağırış Ali Sovetinə seçildi; Millətlər Şurasının Xarici İşlər Komissiyasının üzvü.
1973-cü ildə "Xəzinə" romanı və "Bir qozun kernel" hekayəsinə görə Gabdulla Tukai Respublika Mükafatı laureatı adına layiq görülmüşdür.
1974–1984-cü illərdə Axunov — TASSR Yazıçılar Birliyinin sədri, 1987–1991-ci illərdə. Tatarıstan Mədəniyyət Fondunun sədri.
1993-cü ildə Axunov Tatarıstanın Xalq Yazıçısı adına layiq görülmüşdür.
4 iyun 2000-ci ildə vəfat etmişdir, Arskda dəfn edildi.
Elməddin Əhmədli
Həyatı
Vətən müharibəsində qəhrəmanlıq dastanı yazan oğullarımızdan biri də Elməddin Əhmədlidir. Elməddin Əhmədli 1996-cı il yanvarın 28-də Biləsuvar rayonunun Təzəkənd kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun çavuşu olan Elməddin Əhmədli 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Xocavənd döyüşləri Xocavəndin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Elməddin Əhmədli noyabrın 3-də Xocavənd döyüşləri zamanı şəhid olub. Biləsuvar rayonunun Təzəkənd kəndində 2020-ci il noyabrın 19-da dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elməddin Əhmədli ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elməddin Əhmədli ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Kuma çayı
Etimologiyası
Çayın adı əsasən türkcə "kum" sözündən("qum") əmələ gəlmişdir. Kuma çayı şağı axarlarında, həqiqətən də qumların arasından axır. XI–XIII əsrlərdə Kumanların ərazisi boyunca axırdı, buna görə də bəziləri çayın adını Kumanların öz adı ilə-"Kumanlar" ilə eyniləşdirirlər.
Xarakteristikası
Çay əsasən atmosfer yağıntıları ilə qidalanır. Suvorovskaya kəndi yaxınlığında çayın orta illik su sərfi 10–12 m³/s-dir. Kuma çayının suyu hədsiz çox bulanıqdır. Çayın suyundan Terek-Kum və Kum-Manıç kanalları vasitəsilə suvarmada çox geniş istifadə olunur. Orta və aşağı axınlardakı axın Otkaznenskoye su anbarı (Otkaznoe kəndi yaxınlığında) tərəfindən tənzimlənir. Çayın suyu yay aylarında azalır.
Çayın suyu noyabrın sonu — dekabrın əvvəlində donur, martın əvvəlinə qədər davam edir. Keçmişdə yüksək bahar daşqınları Kuma çayı üçün xarakterik idi. Nəticədə ətraf ərazilərə ciddi ziyan dəyirdi.
Ətrafındakı qəsəbələri
Qeyd olunan yaşayış məntəqələri: Suvorovskaya kəndi, Mineralnıye Vodı şəhəri, Aleksandriyskaya kəndi, Krasnokumskoye kəndi, Soldato-Aleksandrovskoye kəndi, Zelenokumsk şəhəri, kənd, Arxanqelskoye, Praskoveya kəndi, Budyonnovsk şəhəri, Levokumskoye kəndi, Neftekumsk şəhəri 10 mindən çox əhalisi olan Kumada yerləşir. Burada 350 mindən çox əhalisi olan bir neçə onlarla kiçik yaşayış məntəqəsi də vardır. Bu yaşayış məntəqələrini üzərindən ümumilikdə 50-yə yaxın körpü salınmışdır.
İordaniya–İsrail münasibətləri
İsrail–İordaniya münasibətləri — İsrail və İordaniya arasında mövcud ikitərəfli münasibətlər. İki ölkə arasında diplomatik münasibətlər 1994-cü ildə ortaq sülh müqaviləsi imzalandıqdan sonra quruldu. Ölkələr arasındakı dövlət sərhədinin uzunluğu 307 km-dir.
Tarixi
14 may 1948-ci ildə Britaniyanın Fələstinə verdiyi mandatın bitməsindən bir gün əvvəl David Ben-Qurion Fələstində müstəqil yəhudi dövlətinin yaradıldığını elan etdi və bu ölkənin ilk baş naziri oldu. Ertəsi gün Ərəb Dövlətləri Liqası İsrailə müharibə elan etdi və dərhal beş ərəb dövləti (Suriya, Misir, Livan, İraq və Transiordaniya) yeni ölkəyə hücum etdi və bununla da Birinci Ərəb-İsrail müharibəsi başladı. Əməliyyatlar başa çatdıqda, Transiordaniya Qərb Sahil və Şərqi Qüdsü nəzarət altına aldı. Transiordaniya Kralı Abdullah ibn Hüseyn ölkənin adını İordaniya olaraq dəyişdirdi və 1950-ci ildə İordan çayının qərb sahilinin ölkəsinin bir hissəsi olduğunu elan etdi. 1967-ci ilin iyununda İordaniya İsrail ilə Altı günlük müharibədə sarsıdıcı bir məğlubiyyətə uğradı: Qərb sahili və Şərqi Qüds İordaniya ərazisi olmaqdan çıxdı. İordaniya İordan çayının qərb sahilinin itkisini qəbul etmədi. 1973-cü ildə İordaniya İsrailə qarşı Yom Kippur müharibəsində digər ərəb ölkələrini dəstəklədi. Ancaq siyasi bəyanatlar və Suriyaya ekspedisiya qüvvələrinin göndərilməsi ilə məhdudlaşdı. 1980-ci illərdə İordaniya kralı Hüseyn ibn Talal Fələstin Azadlıq Təşkilatının qüvvələri ilə əməkdaşlıq siyasəti aparırdı. İordaniya Qərb Sahili ilə ənənəvi əlaqələrini qorumaq üçün tədbirlər gördü: bank sahəsində əməkdaşlıq, bölgədəki fələstinli məmurlara maaş vermək, Fələstin firmalarına subsidiyalar ayırmaq, Qərb Sahili iqtisadiyyatındakı İordaniya investorlarına hökumət zəmanətləri vermək. 1977-ci ildə Misir Prezidenti Ənvər Sadat İsrail ilə danışıqlara başlamış, 1979-cu ildə Misir-İsrail sülh müqaviləsinin bağlanmasına səbəb olmuşdu. Hüseyn ibn Talal qalan ərəb dünyasının əvvəlcədən razılığı olmadan Ənvər Sadatın nümunəsini izləmək istəmədi. İordaniya kralı ərəb dünyasından böyük dəstək olmadığı təqdirdə, onun İsrail ilə siyasi danışıqlarının ölkə üçün gözlənilməz nəticələrə səbəb ola biləcəyinə düşünürdü. 1984-cü ilin sentyabrında İsrailin Baş naziri Şimon Peres İordaniya Kralını FAO-nun iştirakı olmadan birbaşa danışıqlar aparmağa dəvət etdi. Hüseyn ibn Talal birbaşa danışıqlardan imtina etdi, lakin 1985-ci ilin oktyabrında BMT-də keçirilən beynəlxalq sülh konfransında İsrail tərəfi ilə əlaqə yaratmağa hazır olduğunu bildirdi.
1986-cı və 1987-ci ildə İsrail və İordaniya hökumətləri arasında gizli danışıqlar aparıldı. Ölkələr arasında dinc fələstinli qüvvələrin sülh prosesində iştirakı, Qahirə-Amman İordaniya Bankının Qərb sahilində filiallarının açılması, İordaniyanın bu ərazinin maliyyə, kənd təsərrüfatı, təhsil və tibb işlərində iştirakı kimi mövzularda əməkdaşlıq mövzusunda razılaşmalar əldə edildi. 1987-ci ilin noyabrında İsrailin Xarici İşlər Naziri Şimon Peres və İordaniya Kralı Hüseyin Londonda sülh anlaşma memorandumu imzaladılar. Lakin Şimon Peres İsrailə qayıtdıqdan sonra İsrail hökumətində bu memorandumun müddəalarının icrası üçün dəstək ala bilmədi. 1991-ci ildə Madrid Konfransında ikitərəfli danışıqlar, 1994-cü ildə imzalanan İsrail-İordaniya Sülh Müqaviləsi sona çatdı. İki ölkə arasında sülh müqaviləsinin ratifikasi ilə tam diplomatik münasibətlər quruldu. 2000-ci ilin aprelində İordaniya Kralı II Abdullah İsrailə rəsmi səfər edən ilk İordaniya dövlət başçısı oldu. 8 oktyabr 2018-ci ildə İordaniya kralı II Abdullah İsrail müxalifətinin lideri Avoda partiyasının sədri Avi Qabai ilə görüşdü. Dinc Fələstin-İsrail nizamlanması yolları və regional məsələlər müzakirə edildi.
Həmin ayda II Abdullahın 1994-cü ildə İsrail-İordaniya sülh müqaviləsini qismən ləğv etmək və Naharaim bölgəsindəki "sülh adası" adlanan ərazini, habelə Arava səhrasındakı Mouvlaat a-Şofarı klrallığın istifadəsinə qaytarmaq qərarı verdi. Razılaşmaya görə, İsrail bu iki adanı İordaniyadan 25 il müddətinə icarəyə götürdü və sonra icarəni uzada da bilər.
Ticarət
1996-cı ilin iyul ayında İsrail və İordaniya arasında ilk ticarət əməliyyatları baş verir. 1996-cı ildə İsrail İordaniyaya 9 milyon dollar dəyərində, İordaniya isə İsrailə 5 milyon dollar dəyərində ixracat təşkil etdir. 1996-cı ildə İsrail İordaniyaya təxminən 20 milyon dollar, İordaniya isə İsrailə 12.5 milyon dollar mal satır. 1998-ci ilin birinci yarısında ölkələr arasında ticarət dövriyyəsi 20 milyon dollardan çox olmuşdur. Bu da əvvəlki illə müqayisədə 60 % artım deməkdir.
Taşizm
Taşizm — rəsmdə qeyri-qanuni formalı rəngli ləkələrin və damcıların istifadəsinə əsaslanan sənət növüdür.Termin, fransızca "tache" (ləkə) sözündən götürülmüşdür. Bu anlayış əvvəlcədən rəsm hərəkətini inkar edir və bədii yaradıcılıqda təsadüfiliyin ön plana çıxarılmasını nəzərdə tutur.Avropa incəsənətində Amerikada yaranmış abstrakt ekspressionizm cərəyanının ekvivalenti hesab oluna bilər. Bu hərəkata verilən digər adlar l'art informel (Amerika incəsənətindəki hərəkətli rəsmə bənzər) və abstraksiya lirikasıdır (Amerika incəsənətindəki Lirik abstraksiyaya bənzər).
Bu hərəkata verilən digər adlar l'art informel (Amerika incəsənətindəki hərəkətli rəsmə bənzər) və abstraksiya lirikasıdır (Amerika incəsənətindəki Lirik abstraksiyaya bənzər). Paris Məktəbi termini II Dünya müharibəsindən sonra taşizm əvəzinə istifadə edilməyə başladı.Bu hərəkatın əhəmiyyətli dəstəkçiləri arasında Jean Dubuffet, Pierre Soulages, Nicholas de Stael, Hans Hartung, Serge Poliakoff və Georges Mathieu kimi sənətçilər var.
Kubizmə reaksiya olaraq doğan taşizm; qəfil fırça vuruşları, damlalar və ləkələrlə eyniləşdirilir və bəzən xəttatlıq sənətini təqlid edir. Taşizm həm də sənət tənqidinin ön planda olduğu 1950-ci illərdə Fransada liderlik edən Art Informel hərəkatı ilə sıx bağlıdır. Lakin bu tendensiyanın qəbulu ənənəvi anlayışla tam üst-üstə düşmür.
Çirmən döyüşü
Çirmən döyüşü — 26 sentyabr 1371-ci ildə başçılıq etdiyi Osmanlı qüvvələri ilə Vukaşin və Uqleşa (Despot Seres) Mrnyavçeviç qardaşlarının koalisiya ordusu arasında Çirmən (indiki Qərbi Trakyadakı Ormenio) kəndi yaxınlığında Maritsa çayı sahilində baş vermiş döyüş. Filippopolisin Osmanlıların əlinə keçməsindən sonra döyüş qaçılmaz olur.
Nəticə
Serb salnamələrindən biri olan “Rahib Yeşayanın qeydi” serblərlə türklər arasında qarşıdurmanı başlatmaq üçün bəhanə olaraq kral Uqleşanın qardaşı Vukaşinlə birlikdə türkləri Makedoniya və Trakyadan qovmaq niyyətindən bəhs edir.
Sürpriz gecə hücumu sayəsində Osmanlılar böyük bir qələbə qazanırlar. Bunun əsas səbəbi birləşmiş xristian ordusunda düzgün nizam-intizamın və hərbi mühafizəçinin olmaması idi. Buna görə də türklər düşərgəni faktiki olaraq darmadağın edirlər. Serblərin qeyri-mütəşəkkil müqaviməti yatırılır. Mrniavçeviçi qardaşları əsgərləri həlledici mübarizəyə sövq etmək cəhdlərinə baxmayaraq, gecə döyüşündə həlak olurlar. Döyüşdən sonra Makedoniyanın Osmanlı fəthi başlayır və bir çox yerli bolqar, serb və yunan hökmdarları Sultanın vassalı olurlar.
Elman Babayev (əsgər)
Elman Telman oğlu Babayev — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Hərbi xidməti
Elman Babayev 2013-2014-cü illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrində müddətli həqiqi hərbi xidmət keçmişdir.
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin müddətli həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusu olan Elman Babayev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan və Ermənistan arasında başlanan Vətən müharibəsi zamanı Murovdağ döyüşlərində savaşıb. Elman Babayev sentyabrın 29-da Murovdağ döyüşlərində qəhrəmancasına vuruşaraq şəhid olmuşdur. Elman Babayev oktyabrın 4-də Oğuz Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elman Babayev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Kəlbəcər rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elman Babayev ölümündən sonra "Kəlbəcərin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Darrius (Mortal Kombat)
Darrius  – "Mortal Kombat" oyun seriyasının personajlarından biridir.
Samir Səfərov
Səfərov Samir Eldar oğlu — Azərbaycan hərbçisi, polkovnik-leytenant; Aprel döyüşlərinin və Vətən müharibəsinin iştirakçısı.
Həyatı
1996-cı ildə Bakı Ali Hərbi Dənizçilik Məktəbinə qəbul edilmiş, 24.06.2000-ci ildə həmin məktəbi "sosial siyasi işçi-psixoloq" ixtisası üzrə bitirmişdir. Məktəbi bitirdikdə ona leytenant hərbi rütbəsi verilmişdir.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Müdafiə Nazirinin əmrinə əsasən xidməti davam etdirmək üçün Gədəbəydəki N saylı hərbi hissəyə göndərilmiş, xidməti vəzifəsini icra etməyə başlamışdır. 2001-ci ildə Lənkərandakı N saylı hərbi hissədə motoatıcı taqımın komandiri, 2002-ci ildən 2003-cü ilədək isə N saylı hərbi hissədə xidmət etmişdir.
2003-cü il tarixdən 2006-cı ilədək Füzuli bölgəsində N saylı hərbi hissədə motoatıcı tabor komandirinin müavini olmuşdur.
2006-cı ildən Gəncə şəhərində xidmət etməyə başlamış, 2007-ci ildək N saylı hərbi hissədə motoatıcı tabor komandirinin müavini, 2011-ci ilədək isə şəxsi heyətlə iş üzrə bölmə rəisinin müavini vəzifəsində xidmət etmişdir.
2011-ci ildən Goranboy rayonunda N saylı hərbi hissədə şəxsi heyətlə iş üzrə bölmə rəisinin müavini, 2014-cü ildən isə hərbi hissə komandirinin şəxsi heyət üzrə müavini kimi xidmətinə davam etmişdir.
2015-ci ildən 2017-ci il tarixədək Tərtərdə N saylı hərbi hissə komandirinin şəxsi heyət üzrə müavini, 2017-ci ildən 2018-ci il tarixədək isə Ağcabədidə N saylı hərbi hissə komandirinin şəxsi heyətlə iş üzrə müavini vəzifələrində xidmət etmişdir.
Azərbaycan Respublikası Müdafiə nazirinin 2018-ci il tarixli müvafiq əmri ilə (hərbi geyim forması daşımaq hüququ verilməklə) həqiqi hərbi xidmətdən ehtiyata buraxılmışdır.
Binnenxof
thumb|right|400px|Binnenxofun ümumi görünüşü.
Samir Səfərov
Aprel döyüşlərində iştirakı
2016-cı ilin Aprel döyüşləri zamanı mayor rütbəsində Tərtərdə N saylı hərbi hissə komandirinin şəxsi heyətlə iş üzrə müavini idi. "Ohanyan müdafiə xətti"nin yarılmasında və strateji yüksəkliklərin alınmasında iştirak etmişdir.
Dipterocarpaceae
—  aləminin  dəstəsinə aid bitki fəsiləsi.
Samir Səfərov
Vətən müharibəsində iştirakı
Üst-üstə 22 illik hərbi xidmətinin 11 ilini cəbhə bölgələrində yerləşən hərbi hissələrdə xidmət edən polkovnik-leytenant Samir Səfərov Silahlı Qüvvələrdən 2018-ci ildə tərxis olunmasına baxmayaraq, 27 sentyabr 2020-ci ildə başlayan Azərbaycanın əks-hücum əməliyyatları günü könüllü olaraq hərbi komissarlığa müraciət edərək yenidən xidmətini davam etdirmək istədiyini bildirmişdir.
Binnenxof
Binnenxof - Haaqanın mərkəzində bina kompleksi, hansındakı əsas ştat yerləşir(Niderland parlamenti) və baş nazirin binası yerləşir. Binnenxofla yanaşı bir neçə müxtəli muzeylər və tarixi abidələr vardı ki, bunlardan biri Mauritsx şəkil qalereyasıdır.
Tarixi
Tarixi 1230-cu ilə qədər gedib çıxır. Həmin zaman Hollandiya qrafı IV Floris torpaq sahəsi aldı və bunu nəticəsində Haaqa şəhəri inkişaf etdi. Onun oğlu II Villem 1247-ci ildə ov qalası tikdirdi. Ondan sonra isə nəvəsi V Floris memar Qerarda van Leydenin layihəsi əsasında Ridderzalı tikdirdi (Niderl. Rıtsarskiy zal) Hələ bu zaldan 1815-ci ildə istifadə olunmağa başlandı. 1992-ci ildən aşağı palata binanı müasir binaya köçürdü. Onun qalalarında birini baş nazirin işçi binası kimi istifa edirlər.
Ridderzal
Ridderzal öz binasını üçkünclü fasadla qonaqlıq stilində təqdim edir və yanlarda iki qala vardır. Girişin üstündə böyük dairəvi pəncərə vardır. XVI əsrin sonlarında Morits Oranskiy riderzalı Hollandiya ştathalterinin binası etdi. İndi riderzal ticarət binagüzarlığı kimi istifadə edilir. İki palatalı parlament vaxtında monarxın çıxışlarına hər ikisi bu binada qulaq asırdılar.
Laçınlı (Urmiya)
Laçınlı - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 132 nəfər yaşayır (40 ailə).
Oçkanvəng monastırı
Oçkanvəng monastırı — Xocalı rayonunun Badara kəndi ərazisində yerləşən tarix-memarlıq abidəsi. Oçkanvəngin kitabəsi abidənin ən geci XII-XIII əsrlərdə inşa edildiyini göstərir.
Tarixi
Ərazidə olan xaçdaşlar və kitabələr üzərinəki yazılar zədəli, bəzi yerlərdə isə silinmiş vəziyyətdədir. Lakin, kilsə kitabəsində qeyd edilən adlar Qarabağın digər abidələri və tarixi mənbələrdən də elmə məlumdur. Kitabədə adı qeyd edilən Arzu Xatun III Aterk hakimi Vaxtanq Taqavoraznın həyat yoldaşıdır. Arzu Xatun Xudavəng monastırının başkilsəsinin də sifarişçisi olmuşdur və həmin kilsənin kitabəsində də Arzu Xatunun adı xatırlanır. Kitabədə qeyd edilən digər ad Smbat isə Xaçın knyazı kimi Badara kilsəsindəki xaçdaşlardan birində qeyd edilir. Oçkanvəngin kitabəsi abidənin ən geci XII-XIII əsrlərdə inşa edildiyini göstərir.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Monastır əlçatmaz dağlıq ərazidə yerləşir. Kənd ərazisindəki Badara monastırından Oçkanvəngə kimi yolu olmayan meşəlik ərazi ilə təxminən 7-8 km yol qət edilməlidir. Sıx bitən nadir ağac növləri arasında yerləşən mamırlarla örtülü qayalığın zirvəzində Oçkanvəng monastırı yerləşir.
Monastır kompleksi kilsə binası, bir neçə xaraba vəziyyətdə olan tikili və qədim qəbirsanlıqdan ibarətdir. Tağtavanlı örtüyə malik birnefli bazilika olan kilsə binası yaxşı saxlanmışdır. Kilsənin ibadət zalının şimal tərəfində iki köməkçi otaq yerləşir. Badara kəndinin digər abidələri kimi Oçkanvəngin kilsə binası da yonulmamış kobud daşlardan inşa edilmişdir.