cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dizmar mahalı
Tarixi
Araz üstü Duzaldı, Üstümü quduz aldı. Şil şatır olmaq üçün, Yeddi evdən duz aldı.
Düşübdü gün Duzala, Vaxt keçə, gün düzələ. Gecə gördüyüm yuxu, Keçəydi gündüz ələ.
Şahmərdan Cəfərov
Sui-qəsd və ölüm
İyunun 26-da olduğu xəstəxanadan çıxarılaraq Bakıya — Şüvəlandakı istintaq təcridxanasına köçürülmüşdür. Qardaşı Hüseynqulu Cəfərovun oradakı dustaqlara əsaslanaraq Şahmərdana iyunun 26-dan 29-na qədər işgəncələr verildiyini, iyunun 29-u yük maşınında xəstəxanaya aparmaq adı ilə şəhərdə gəzdirildiyini iddia etmişdir. İyunun 29-da axşam (Amnesty International-a əsasən iyunun 29-dan 30-na keçən gecə) dustaqlar üçün nəzərdə tutulan hospitalda aldığı xəsarətlərdən vəfat etmişdir.
Dizmar mahalı
Dizmar sancağı
Dizmar mahalı 1534-cü ildə bir müddət osmanlıların əlinə düşdü. Mahal Dizmar sancağı adlandı. Dizmar sancağı Mərdannaqim, Sindiyan, Üzümdil, Gərgər və Zunuz nahiyələrinə bölünürdü.
Şərqi Dizmar mahalı
Dizmar mahalı xanlıq dönəmində iki yerə bölündü. Birinci Şərqi Dizmar, ikinci Qərbi Dizmar mahalı adlandı.
Qərbi Dizmar mahalı
Dizmar mahalı xanlıq dönəmində iki yerə bölündü. Birinci Şərqi Dizmar, ikinci Qərbi Dizmar mahalı adlandı.
Əllamə Hilli
Əllamə Hilli (tam adı: Cəmaləddin Həsən bin Yusif bin Əli bin Mütəhhər Hilli; ) — ilahiyyatçı alim və filosof, Nəsirəddin Tusi məktəbinin məşhur nümayəndələrindən biridir.
Həyatı
Əllamə Hilli Bağdad yaxınlığında yerləşən Hillə şəhərindəndir. Müasir dövrdə Hillə İraqda mühüm yerlərdən biri sayılır.
"Cəmaləddin" ("Dinin gözəlliyi") ləqəbi ilə tanınan filosofun adı bəzi mənbələrdə Hüseyn göstərilsə də, əksəriyyətində Həsən kimi təqdim olunmuşdur. Onun atasının adı Yusif, babasının adı Əlidir. Hillə şəhərindən olduğu üçün Hilli nisbəsini daşımışdır. Mənbələrdə o, "ən böyük alim" ("əllamə") adı ilə yad edilmişdir. Mütəfəkkir "Ayətullah" titulunu daşımışdır.
Cəmaləddin Həsən Hilli 17 dekabr 1250-ci ildə doğulub və 19 dekabr 1325-ci ildə vəfat etmişdir.
Təhsili
İlk təhsilini və ərəb ədəbiyyatını atasından tədris almışdır. Həmin vaxtlarda Əllamə Hilli ümumi dərslərini həm atasından, həm də digər qohumlarından, o cümlədən, dayısı Mühəqqiq Hillidən, anasının əmisi oğlu Şeyx Nəcibuddin Yəhya bin Səiddən və Seyyid Əhməd bin Tavus, Rizauddin Əli bin Tavus və Həkim bin Məysəm Bəhranidən ("Nəchül-Bəlağənin şərhi"nin müəllifi) tədris almışdır. Həddi-buluğ yaşına (14 yaş) çatmamışdan müctəhidlik zirvəsinə yetişmişdi.
200px|thumbnail|left|Səbinə Nemətzadə. Əllamə Hilli və onun "İrşadül-əzhan ila əhkamil-iman". Bakı,2004 Cəmaləddin Hilli zəngin yardıcılıq yolu keçmiş, fəlsəfəyə və kəlama dair qiymətli əsərlər yazmışdır. Onun irsindən həm müasirləri, həm də xələfləri təsirlənmiş və bəhrələnmişlər. Cəmaləddin Hillinin əsərləri bütün dövrlərdə alimlərin diqqət mərkəzində olmuş, həmin əsərlərə dəyərli şərhlər və haşiyələr yazılmışdır. Bir faktı da bildirmək lazımdır ki, mütəfəkkirin əsərləri, onların əsasında qələmə alınmış şərhlər və haşiyələrin əlyazma nüsxələri dünyanın müxtəlif şəhərlərinin kitabxanalarının nadir incilərindəndir.
Şeyxülislam Allahşükür Paşazadə "Qafqazda islam" əsərində Cəmaləddin Hillinin Nəsirəddin Tusi ilə birgə şiə ilahiyyat təliminin hazırlanmasında iştirak etdiyini yazmışdır: "Nəsirəddin ət-Tusi və onun şagirdi Əllamə əl-Hillinin – Allah onların hər ikisindən razı olsun! – səyləri sayəsində islamın beş əsas müddəasına və eləcə də on iki imam əqidəsinə əsaslanan şiə ilahiyyat elmi qəti bərqərar oldu".
Mütəfəkkirin yaradıcılığında dinə aid əsərlər say etibarı ilə çox olsa da, fəlsəfə ilə bağlı əsərlər də mühüm yer tutur. Cəmaləddin Hilli sələflərinin ideyalarından geniş şəkildə bəhrələnmişdir. Nəsirəddin Tusinin irsi Cəmaləddin Hilli üçün örnək olmuş və o, tarixdə öz müəlliminin fikirlərinin fəal təbliğatçılarından biri kimi tanınmışdır. Buna onun Nəsirəddin Tusinin "Kəlamın təcridi" ("Təcrid əl-kəlam"), "Məntiqin təcridi" ("Təcrid əl-məntiq"), "Əqidələrin əsasları" ("Qəvaid əl-əqaid") əsərlərinə həsr etdiyi şərhlər parlaq misallardır.
Cəmaləddin Hilli Nəsirəddin Tusinin "Kəlamın təcridi" əsərinə çox dəyərli şərh yazmışdır. Həmin kitab "Əqidələrin təcridi" ("Təcrid əl-əqaid") və "Etiqadın təcridi" ("Təcrid əl-etiqad") adları ilə məşhurdur. Nəsirəddin Tusi əsərin adı haqqında belə yazır: "Onu "Əqidələrin təcridi" adlandırdım".
Mütəfəkkir sələflərindən biri olan Nəcməddin Qəzvininin də yaradıcılığı ilə maraqlanmış və onun irsi ilə yaxından tanış olmuşdur. Cəmaləddin Hilli Nəcməddin Qəzvininin "Məntiqin qaydalarına dair Şəmsəddin traktatı" ("ər-Risalə əş-Şəmsiyyə fi-l-qəvaid əl-məntiqiyyə") əsərinə və "Mahiyyət hikməti" ("Hikmət əl-ayn") kitabına şərhlər yazmışdır. Mənbələrdə onun "Mahiyyət hikməti" kitabı əsasında qələmə aldığı şərh "Əsasların Mahiyyətinin hikmətindən məqsədlərin izahı" ("İzah əl-məqasid min Hikmət əl-ayn qəvaid") adlandırılmışdır. Mütəfəkkirin bu şərhi dəyərli bir əsər kimi məşhur olmuş, alimlərin diqqətini cəlb etmişdir.
Cəmaləddin Hillinin "Dinin ehkamına dair elm öyrənənlərin mübahisəsi" kitabına Şeyx Əhməd ibn Zeynəddin Əhsai Bəhreyni (1753–1827) şərh qələmə almışdır. AMEA-nın müxbir üzvü Zakir Məmmədov Şeyx Əhməd Əhsainin əsasını qoyduğu şeyxilik cərəyanı haqqında yazmışdır ki, şeyxilik cərəyanı müsəlman Şərqi ölkələrində, o cümlədən Azərbaycanda yayılmışdır. Bu dini-fəlsəfi təlim Sədrəddin Şirazinin (…-1640) işraqilik fəlsəfəsinin ifrat şiəliyə məxsus doktrinalarla qatışığından vücuda gəlmişdir.
Səbinə Nemətzadə "Əllamə Hilli və onun "İrşadül-əzhan ila əhkamil-iman" (Bakı,2004) kitabında mütəfəkkirin irsini hərtərəfli araşdırmışdır. "Zehnlərin iman ehkamına yol göstərməsi" kitabının səkkiz əlyazma nüsxəsi AMEA-nın Əlyazmalar İntitutunda vardır. Dinə, şəriət məsələlərinə həsr edilmiş əsərin quruluşu mürəkkəb formadadır, bir çox başlıqlara və yarımbaşlıqlara bölünmüş, ən böyük başlıqlar "kitab" adlandırılmış, 20 kitabdan ibarətdir.
Cəmaləddin Hilli öz sələflərinin, xüsusilə İbn Sinanın və Nəsirəddin Tusinin yaradıcılıq yollarını diqqətlə izləmiş, onların irsindən geniş şəkildə bəhrələnmişdir. Filosof əsərlərində sələflərinin fikirlərini elmi mövqedən qiymətləndirmiş və araşdırmışdır.
Cəmaləddin Hilli Nəsirəddin Tusinin fəlsəfi məktəbinin nümayəndəsi kimi mənbələrdə yad edilmiş, tarixdə filosof və ilahiyyatçı kimi şərəfli yer tutmuşdur.
Müəllimləri
Əllamə Hilli fiqhdə dayısı Mühəqqiq Hillinin, məntiq və fəlsəfədə Xacə Nəsrəddin Tusinin tələbəsi idi. Əhli-sünnə fiqhini ayrıca olaraq əhli-sünnə alimlərinin yanında öyrənmişdi.
Əsərləri
Fiqh, üsuli-fiqh, kəlam, məntiq, fəlsəfə, rical və daha bir çox digər sahələrə aid olan müxtəlif kitablar yazmışdır. Yüzə qədər əsərləri müasir dövrümüzədək gəlib çatmışdır:
Azərbaycanda yerli əhəmiyyətli dekorativ-tətbiqi sənət nümunələrinin siyahısı
Azərbaycanda yerli əhəmiyyətli dekorativ-tətbiqi sənət nümunələrinin siyahısı — Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci il tarixli, 132 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş və Azərbaycanda qeydiyyata alınması göstərilmiş yerli əhəmiyyətli dekorativ-tətbiqi sənət nümunələrinin siyahısı. Siyahıda ən qədim abidələr Xaçmaz və Şamaxıdakı XIV əsrə aid ərəb sənduqələridir.
Artemisia balchanorum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İstinadlar
Artemisia balchanorum Artemisia balchanorum Artemisia balchanorum
I Şəmsəddin xəlifə
I Şəmsəddin xəlifə (?-1603) — Toxmaqlı oymağının məşhur simalarından biri. Dizmar mahalının hakimi və xəlifəsi. I İlyas xəlifənin oğlu. Dizmar mahalının Duzal kəndində doğulub. Mədrəsə təhsili alıb. II İlyas xəlifə və Əhməd xəlifənin atasıdır.
Calyptranthes johnstonii
(Calyptranthes johnstonii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ağır şkaf (film, 1971)
Ağır şkaf qısametrajlı bədii filmi rejissor Cəmil Fərəcov tərəfindən 1971-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Film "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Filmdə əsas rolu Elçin Məmmədov ifa edir. Film yükvuran fəhlələrin həyatından bəhs edən lirik səhnədir. Film rejissor Cəmil Fərəcovun və operator Azər Salayevin kurs işidir.
Məzmun
Film yükvuran fəhlələrin həyatından bəhs edən lirik səhnədir.
Film haqqında
Film rejissor Cəmil Fərəcovun və operator Azər Salayevin kurs işidir.
Rolda
Elçin Məmmədov
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1971-ci ilin Azərbaycan filmləri 1970-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Mehdi Mehdizadə küçəsi (Bakı)
Adlandırılması
Əvvəllər Əsədulla Axundov adını daşıyan küçə sonradan tanınmış akademik, Azərbaycan SSR-nin Maarif Naziri Mehdi Mehdizadənin adını daşımaqdadır.
Çaykənd (Daşkəsən)
Çaykənd (əvvəlki adı: Kətişen) — Azərbaycan Respublikasının Daşkəsən rayonunun Çovdar kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 29 dekabr 1992-ci il tarixli, 428 saylı Qərarı ilə Daşkəsən rayonunun Kətişen kəndi Çaykənd kəndi adlandırılmışdır.
Toponimikası
Yerli əhalinin məlumatına görə, yaşayış məntəqəsini vaxtilə Qarabağdan və Gürcüstandan köçmə erməni ailələri salmışlar. Oykonim qet (erm. çay) və şen (erm. kənd) sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlib, "çay sahilindəki kənd" mənasındadır. 1992-ci ildən kəndin adı Çaykənd kimi rəsmiləşdirilmişdir.
Tarixi abidələri
Kənddə daşınmaz tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınmamışdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd dağətəyi ərazidə yerləşir.
İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyətini əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq təşkil edir.
Mədəniyyəti
Kənddə mədəniyyət müəssisəsi mövcud deyil.
Təhsil
Kənddə təhsil müəssisəsi mövcud deyil.
Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.
Tailand mətbəxi
thumbnail|Tay salatı Tailand mətbəxi və ya Tay mətbəxi — Tailand Krallığının mətbəxi.
Tailand mətbəxi özünün qeyri-adiliyi ilə digərlərindən fərqlənir. Onun qonşu Çin mətbəxindən əsas fərqi ondan ibarətdir ki, Tailand mətbəxində inqredientlərin seçimində müəyyən sərbəstliyə yol verir. Beləliklə də o daha fərdi və orijinal olur. Lakin, Tay mətbəxində dünyanın başqa mətbəxlərinin güclü təsiri hiss olunsa da, o, həmçinin öz xüsusi yeməkləri ilə fərqlənir. Bu da onun orijinallığının sirri hesab oluna bilər.
Tailand mətbəxində xörəklərin bişirmə vaxtı və ədviyyatların və ətirli otların seçimi aşbazın arzu və fantaziyasından asılıdır. Gözəl dadından başqa, xörəyin həmçinin gözəl görünüşü də olmalıdır. Çünki tailandlılar xörəyin estetik görünüşünə çox böyük əhəmiyyət verirlər.
Tərəvəzlərin və meyvələrin üzərində naxışın açılması demək olar ki, incəsənətə çevrilib. Xörəklər çox vaxtı soğan, pomidor və ya xiyar dilimləri ilə bəzədilir.
Dadları
Tay mətbəxi dörd əsas dadlardan ibarətdir :
Yandırıcı acı dad bütün dadlardan üstündür. Nəfis xörəyin hazırlama sirri bütün dadların məharətli və ahənqdar birləşdirilməsindən ibarətdir.
Beynəlxalq səviyyədə tanınması
Tailand mətbəxinin beynəlxalq səviyyədə tanınması XX əsrin ikinci yarısına təsadüf edir. Belə ki, 1960-cı illərdən sonra bir turistik cazibə mərkəzi olması səbəbindən və Vyetnam müharibəsi dövründə Amerika əsgərlərinin bölgəyə gəlməsi nəticəsində beynəlxalq səviyyədə tanınmağa başlamışdır. Bundan əvvəl isə qərblilər tərəfindən bu mətbəxə maraq göstərilməmişdir.
Tay xörəklərini yemək üçün bıçağların istifadəsi tələb olunmur, çünki bütün inqrediyentlər xörək hazırlanarkan balaca tikələrə doğranılır. Xörəklər qaşığın üzərinə tikələrin çəngəl ilə qoyulması vasitəsilə yeyilir. Amma Qərb mədəniyyəti meydana gələndən sonra, xörəklərin əl ilə yeyilməsi və ya birbaşa kasalardan içilməsi çəngəl və qaşıqların istifadə olunması ilə əvəz olundu.
Nizami (simfoniya)
Nizami simfoniyası — azərbaycanlı bəstəkar Fikrət Əmirovun 1947-ci ildə Nizami Gəncəviyə həsr etdiyi simli orkestr üçün simfoniya. Dahi şair Nizami Gəncəvinin xatirəsinə həsr edilmiş simfoniya şairin anadan olmasının 800 illiyi münasibətlə yazılmışdır.
Bəstəkar simfoniya üzərində dəfələrlə işləmiş, onun ikinci və üçüncü redaksiyalarını yaratmışdır. Simfoniyada Nizaminin ümumiləşmiş obrazı yaradılmışdır. Bəstəkar şairin obrazına ehtiramla yanaşır və ona xüsusi münasibət bəsləyir ki, bu da əsərə səmimilik, incəlik, gənclik təravəti, lirik hərarət və romantik ruh verir. Eyni zamanda simfoniya özunün fəlsəfi mənası və lakonik ifadə tərzi ilə diqqəti cəlb edir. Bu cəhət son illərdə yazılmış bir çox əsərlərin musiqisinə xas kameralıq tendensiyasını qabaqlamışdır. Buna görə də musiqidə ifadə olunan gizli hisslər, düşüncələr, əhvalatlar da təbii qavranılır.
Simfoniya dörd hissədən ibarətdir. Ayrı-ayrı hissələrin formaları, bir çox inkişaf üsulları, şübhəsiz, klassik simfoniya ilə əlaqənin olduğunu göstərir. Simfoniyanın hissələrindən qabaq dinləyicini istiqamətləndirmək məqsədilə Nizaminin əsərlərindən götürülmüş poetik epiqraflar verilmişdir.
Mənbə və mövzular
left|200px|thumb| Fikrət Əmirovun "Nizami" simfoniyasını yazarkən əsərlərindən istifadə etdiyi [[Azərbaycan şairi Nizami Gəncəvinin rəssam Qəzənfər Xalıqov tərəfindən 1940-cı ildə çəkilmiş bədii təsvir portreti, Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyi. ]]
Nizami yaradıcılığını tanınmış filosof, ədəbiyyatşünas və sənətşünaslar, elm və dövlət xadimləri yüksək qiymətləndirmiş, onun həyatı və əsərləri əsasında müxtəlif mövzularda romanlar, pyeslər yazılmış, şəxsiyyətinə həsr edilmiş poema və şeirlər qoşulmuşdur.
Nizami irsi uzun zamanlar ərzində dünya elmi-ədəbi fikrinin diqqət mərkəzində olmuşdu. Azərbaycanda şairin əsərləri dəfələrlə nəşr olunmuş, ədəbi irsinin öyrənilməsi və tanıdılması sahəsində müxtəlif işlər həyata keçirilmiş, çoxlu sayda tədqiqatlar meydana gətirilmiş, eləcə də dünya nizamişünaslığında ilk dəfə olaraq əsərlərinin elmi-tənqidi mətni hazırlanmışdır. Bu proseslərin intensiv şəkil almağa başlaması əsasən Nizami Gəncəvinin anadan olmasının 800 illik yubileyi ərəfəsinə təsadüf etmişdir. Şairin yubileyinin dövlət səviyyəsində qeyd olunması ilə bağlı ilk qərar 1939-cu ilin iyul ayının 25-də qəbul edilmiş, lakin İkinci Dünya Müharibəsi səbəbindən yubileyin yalnız 1947-ci ildə qeyd olunması mümkün olmuşdur. İkinci Dünya Müharibəsinin başlanması səbəbi ilə yubiley günü blokada şəraitində olan Leninqradda - Dövlət Ermitajında qeyd edilmişdi. Şairin yubileyi təntənəli surətdə keçirilməsi yalnız 1947-ci ildə Bakıda mümkün olmuşdur. Sözügedən illərdən etibarən Nizaminin dövrü, həyatı və yaradıcılığı bağlı yeni-yeni araşdırmalar aparılmışdır. Gəncədə dəfn olunduğu yerdə Nizami Gəncəvinin məqbərəsi ucaldılmış, xatirəsinin əbədiləşdirilməsi istiqamətində silsilə xarakterli tədbirlər həyata keçirilmişdir.
Nizami Gəncəvi həyatı və yaradıcılığının əsas tədqiqatçılarından biri olan Səadət Abdullayeva qeyd edir ki, "Nizaminin yüksək ideyalı əsərlərinə, əlbəttə, bəstəkarlar biganə ola bilməzdilər. Bunu şairin poemaları əsasında klassik musiqinin demək olar ki, bütün janrları üzrə yazılan əsərlər operalar, baletlər, simfoniyalar, simfonik poemalar, simfonik və xoreoqrafik süitalar göstərir."
Nizaminin sözlərinə xor-poemalar, qarışıq xor ilə fortepiano üçün əsərlər, solist, xor və simfonik orkestr üçün poemalar, səs və kamera orkestri üçün lirik mahnılar yazılmışdır. Onlarla yanaşı, Nizami qəzəllərinə çoxlu sayda mahnı və romanslar da bəstələnmişdir. Səadət Abdullayeva yazır ki, "Üzeyir Hacıbəyovun "Sənsiz" və "Sevgili canan" əsərləri ilə Azərbaycan milli musiqisində yeni "musiqili qəzəl" və ya "qəzəl-romans" janrının əsası qoyulmuşdur. Maraqlıdır ki, şairin qəzəlləri onlara musiqi qoşulandan sonra daha çox populyar olmuşdur."
Nizami obrazı onun adı ilə adlanan opera və baletdə canlandırılmışdır. Nizami Gəncəvinin xatirəsinə simli simfoniya, vokal-simfonik poema, kantata, vokal-oratoriya, simli kvintet, elegiya, muğam etüdləri, xor əsərləri, poema ithaf olunmuşdur. Nizaminin əsərləri əsasında səhnələşdirilən dram əsərlərini və çəkilən filmləri də musiqi müşayiət edir. Bütün bu əsərlər Azərbaycan musiqi mədəniyyətinin zənginləşməsində və bəstəkarların yaradıcılıq fəaliyyətinin zənginləşməsində rol oynamışdır.
Avqust Vilhelm Şleqel
Avqust Vilhelm Şleqel — alman əsilli ədəbiyyat tarixçisi, tərcüməçi, yazıçı və filosof idi. O qardaşı Fridrih Şleqel ilə birlikdə alman romantizminin yaradıcılarından sayılır.
Corc Arnott Arnott
Corc Arnott Arnott, və ya Uoker Arnott (, 1799—1868) — Şotlandiya botaniki.
Avqust Vilhelm Şleqel
Həyatı
thumb|Avqust Vilhelm Şlegel Hələ uşaq illərindən o dillərin mənimsənilməsinə, ədəbiyyata, xüsusilə də poeziyaya olan qabiliyyətini nümayiş etdirir. Kiçik yaşlarından şeir yazmağa başlayır. 1786-cı ildə GöttingenUniversitetinə daxil olaraq fəlsəfə və filologiyaüzrə təhsil almağa başlayır. Orada o Avqust Bürqer il tanış olur. O Avqust Şleqelə tərcüməçilik üzrə klassik və yeni dilçiliyin incəliklərini öyrədir. Amsterdamda ev müəllimi işlədiyi illərdə o tənqidçi və rəyçi kimi də çalışırdı. Yenaya köçdükdən sonra (1795–1801) o həyat yoldaşı Karoline Şleqel, öz qardaşı Fridrih Şleqel və onun həyat yoldaşı Doroteya Şleqel, Yolhann Qottlieb və sonralar onlara qoşulmuş Ludviq Trek və Novalislə birlikdə "yeni romatizm" məkətbini formalaşdımışdır. Bu yeni tənqidi-poezoloji istiqamətdə o qardaşı fridrih Şleqel ilə birlikdə 1798-1800-cü illərdə "Atenaeum" jurnalının çapını təşkil edir. 1796-cı ildə Şleqel Şekspirin dramlarının tərcüməsini başa çatdırır və 1797-1810-cu illərdə onu çap etdirir. Sonralar Doroteya Tik və Volf Qraf fon Baudissin tərəfindən tamamlanmış bu tərcümələr bu günə kimi alman dilində istifadə olunan əsas tərcümələr sayılırlar.
Uğursuzluqlar və polemikalardan bezmiş Şleqel 1801-ci ildə Berlinə köçür. 1801-1804cü illərdə Avqust Şleqel Berlində "Gözəl ədəbiyyat və incəsnət" haqqında mühazirələr oxuyur. Bu mühazirələrdə o, qerman və ibtidai orta əsrin, həmçinin qədim Romanın klassik qədim ədəbiyyatını tərənnüm edirdi. Şleqel 1803-cü ildə Karoline ilə nigahı pozulandan sonra o uzun müddət (1817-ci ilə qədər) madam de Stelin yaxın dostu kimi onu bir çox səyahətlərdə, o cümlədən İtaliya, Almaniya, Avstriya və Russiya, Danimarka və İsveç ölkələrinə müşayiət edir. Bu illərin onun ən parlaq işləri darmatik incəsənət və ədəbiyyat haqqında etdiyi məruzlərdən ibarət idi. Sonrakı illərdə, əsasən də o 1818-ci iləd Bonn universitetində professor kimi çalışdığı müddətdə Şleqel yendiən filologiyaya üz tutur, əsasən də hindistan filologiyasına (1829-46 Rəməyana-tərcümə). O Humboldt və Frans Bopp kimi müasir müqayisəvi lingvistikanın yaradıcılarından sayılır. Amma onu sırf filologiya maraqlandırmırdı. O yaırdı ki, müqayisəvi dilçiliklə o insanların təbii tarixi haqqında nəticəyə gəlməyə çalışır. O qeyd edirdi ki, məsələn, dilərin müqayisəsi "Ali qan" qrupuna daxil olanlar haqqında daha dəqiq məlumat verə bilər, nəinki, cismani müqayisə. Onun irqlər nəzəriyyəsi hələ də dərin araşdırılmayıb.
Corc Arnott Arnott
Elmi fəaliyyəti
Corc Arnott Arnott toxumlu bitkilər, qıjıkimilər, mikologiya və yosunlar üzrə ixtisaslaşmışdır.
Avqust Vilhelm Şleqel
Həyatı
Yaşı artdıqca Şleqelin öz xarici görkəminə daha çox fikir verməsi onun çox vaxt gülünc obyektinə çevrilməsinə səbəb olurdu. 1827-ci ildə onun təsviri sənətin nəzəriyyəsi və tarixi haqqında etdiyi mühazirələr uğursuzluğa düçar olur.
Avqust Şleqel 12 may 1845-ci ildə Bon şəhərində vəfat edir və qədim qəbirstanlıqda dəfn olunur.
Berlin dövlət kitabxanası
Berlin dövlət kitabxanası (, tam adı — Berlin dövlət kitabxanası — Prussiya mədəni irsi, əvvəllər Prussiya dövlət kitabxanası — ) — alman dilində ən böyük elmi universal kitabxana, Prussiya Mədəni İrs Fondunun təşkilatlarından biridir. Kitabxana kolleksiyasında bütün tarixi dövrləri, bütün ölkələri və bütün dilləri əhatə edən elmi tədqiqatçıların ən mürəkkəb istəklərini təmin etmək üçün hazırlanan elmi ədəbiyyat mövcuddur.
Tarixi
Kitabxana 1661-ci ildə Brandenburqun seçicisi Fridrix Vilhelm tərəfindən təsis edilmişdir. 1701-ci ildə I Frederik Berlindəki Kral Kitabxanası adını verdi. Birinci Dünya Müharibəsinin sonunda Almaniyada monarxiya devrildikdən sonra kitabxana Prussiya Dövlət Kitabxanası olaraq tanındı.
İkinci Dünya Müharibəsi dövründə o dövrdə üç milyona yaxın həcmli və təsirli xüsusi fondları özündə cəmləşdirən kitabxana fondları demək olar ki, tamamilə götürüldü və mina, monastır və qalalarda gizlədildi. 1945-ci ildə Almaniyanın bölünməsindən sonra Prussiya Dövlət Kitabxanasından iki qurum meydana gəldi: Şərqi Berlindəki Alman Dövlət Kitabxanası və Qərbi Berlindəki Prussiya Mədəni İrs Dövlət Kitabxanası. Almaniyanın birləşdirilməsindən sonra 1 yanvar 1992-ci ildə iki binada yerləşən kitabxana fondları "Berlin Dövlət Kitabxanası - Prussiya Mədəni İrsi" adı altında Prussiya Mədəni İrs Fonduna həvalə edildi.
Opera Meydanında "Kamod" (1780—1913)
thumb|Opera Meydanında "Kamod" 1780-ci ilə qədər kitabxana Berlin Şəhər Sarayının aptek tərəfində yerləşirdi. O dövrdə 150 ​​min cildlik bir kolleksiya olan kitabxana, Bebelplatsın qərb hissəsində, əvvəllər Unter-den-Lindendə yerləşən Opera Meydanında (Opernplatz) öz binasını almışdır. İki yüzdən çox Berlinlilər əyri formalarına görə Köhnə Kitabxananın binasını "Kamod" adlandırdılar. Binanın memarı Qeorq Xristian Unqer, yaradıcılığını Avstriyanın memarı Yozef Emanuel Fişer fon Erlaxın layihəsinə əsaslanaraq, Vyananın Hofburq üslubu ilə oxşarlığını izah edir.
İndi "Kamod" də Humboldt Universitetinin Hüquq fakültəsi yerləşir. 1913-1914-cü illərdə Kral Kitabxanası, indi Berlin Dövlət Kitabxanasının iki əsas binasından biri olan 8 Unter-den-Lindendə yeni bir binaya köçdü.
Li Tsinhuy
Li Tsinhuy (Tam adı: ; ) — Çin bəstəkarı və söz yazarı. "Çin pop musiqisinin atası" kimi tanınır. Tzin sülaləsinin süqutundan sonra ənənəvi musiqi janrlarından uzaqlaşaraq yeni şidayqu janrının əsasını qoymuşdur. Linin bəstələri həddən artıq məşhur olsa da, Milliyətçi Çin Partiyası onun musiqilərinə qadağa qoyur. Tənqidçilər mahnılarının cinsi məzmununa görə onun tərzini pornoqrafiyanın bir forması, "Sarı musiqi"; özünü isə ictimai əxlaqın "korrupsioneri" adlandırırdılar. 1949-cu ildə hakimiyyətin kommunistlərin əlinə keçməsindən sonra Çində bu cür pop musiqi qadağan edildi və Li 1967-ci ildə Mədəni İnqilabın yüksəlişi dövründə siyasi təqiblərin qurbanı olaraq ölümə tuş gəldi.
Həyatı
250px|thumb|right| Li qardaşları. Sağdan sola (böyükdən kiçiyə doğru): Tsinksi, Tsinhuy, Tsinyao, Tsinşu, Tsincon, Tsinmin, Tsinqan, Tsinyanq. Pekin, 1930-cu il. Xunan əyalətinin Syantan şəhərində ziyalı ailəsində anadan olmuş Li Tsinhuy tanınmış Li qardaşlarından (səkkiz qardaş) ikincisidir. Böyük qardaşı Li Cinksi Mao Tszedunun yaxın dostu və müəllimi, görkəmli dilçi idi. Kiçik qardaşı Çin Yanq Li sonralar ABŞ-da əsərləri ən çox satılan müəlliflərdən birinə çevrilir.
Li, Konfutsi klassikasını oxuyaraq və Şaoşan və Syantan kimi mütərəqqi məktəblərə qatılaraq böyümüşdü.
Yeniyetməlik illərində Çin xalq musiqisinə heyran olan Li, sonralar bu janrdan özünün inqilabi, yeni musiqi tərzində istifadə etmişdir. Çanqşa Ali Normal Məktəbində tələbə olarkən onun musiqi istedadı üzə çıxır: gənc Li 1911-ci ildə məzun olmamışdan qabaq musiqiçi, xor rəhbəri və musiqi müəllimi kimi (yarımştat) çalışmışdır.
Fəaliyyəti
1911-1914-cü illərdə Pekində yeni Milli Məclisin katibliyində qısa müddət çalışdıqdan sonra doğma Xunana qayıdan Li tələbə xorlarına rəhbərlik edir. Linin irəliləyən karyerası dramatik bir vəziyyət almağa başlayır. Çansa qəzeti üçün bir sıra satirik siyasi mahnılar yazır. Lakin belə mahnılarından biri yerli komandirlərdən birini elə qəzəbləndirir ki, Li həmin mahnıya görə döyülür.
1916-cı ildə Li Pekinə qayıtmaq qərarına gəlir. Burada Pekin Universitetində mərkəzləşmiş Yeni Mədəni Hərəkata qoşulur. 1919-cu ildə 4 may Hərəkatında iştirak edir. Pekində ikən Li həm də iki arzusunu ömür boyu gerçəkləşdirə bilmək imkanını əldə edir: dilin və folklor musiqisinin pedaqogikası. Çin dili və musiqi müəllimi olan Li vaxtını, effektiv təlim metodları haqqında dərsliklər yazmaqla və bir çox musiqi janrlarını araşdırmaqla keçirirdi. O, Xunan əyalətində məşhur olan, teatr səhnəsində monoloq vasitəsilə ifa edilən Huaqaksi operasından təsirlənir. Buna görə də Çin pop musiqisinin ilk dəfə təsirinə məruz qaldığı janrların məhz qeyd edilən nümunələr olduğunu demək mümkündür.
Pekin Universitetinin Musiqinin Təbliği və Tətbiqi bölməsinin rəhbəri kimi Li, bütün diqqətini Xunan musiqisinə vermiş və Çinin sadə sakinlərinə çatdırmaq məqsədilə milli Çin xalq musiqilərini aranjiman etməyə, yazıya almağa və ifa etməyə başlamışdı. Bununla belə Linin cəhdləri həmkarları tərəfindən maraqla qarşılanmadı; çünki Li o zamanlar populyar olan Avropa romantik musiqisinə və ya kunçyu operası kimi ənənəvi musiqi janrlarına diqqət ayırmamışdı. Əksinə, Li "vulqar" və adi hesab edilən folklor musiqilərinə fokuslanmışdı.
1920-ci ildə Li Parlaq Ay mahnı və rəqs qrupunu yaradır. Qrupun adını Li Yeni Mədəni Hərəkatın ritorikasından götürmüşdü; Li özünün musiqi üçün göstərdiyi səylərin məqsədini belə ifadə edirdi: "göydəki parlaq ay kimi hər kəsin əylənməsini təmin etmək məqsədilə bütün ölkədə parlayan, sadə vətəndaşlar üçün musiqi bayrağı qaldırırıq". Elə həmin il Sadə Xalqın həftəlik jurnalında redaktor olan Li, növbəti il Çin Kitab Bürosunda redaktorluğa başlayır. Sonrakı il isə Şanxayda Milli Dil İnstitutunun rəhbəri vəzifəsinədək yüksəlir.
250px|thumb|right| Parlaq Ay mahnı və rəqs qrupu Van Jenmey (ön tərəfdə) ilə birlikdə Həmçinin 1922-ci ildə Li "Kiçik Dost" uşaq jurnalının redaktoru kimi fəaliyyət göstərməyə başlayır. Tezliklə jurnal rüb ərzində ölkədə ən çox satılan jurnala çevrilir. "Kiçik Dost"da Li anti-feodal baxışları, Çin dilinin ölkədə istifadəsini, ailə dəyərlərini, paylaşmaq, təbiət ilə harmoniyada olmaq kimi hisləri, eləcə də uşaq ədəbiyyatı və operaları vasitəsilə əsl vətəndaşlığı təbliğ edirdi. Musiqilər sadələşdirilmiş notlarda yazılmış və gitara, skripka və pianino ilə müşayiət olunmuşdu.
Linin ilkin olaraq fəaliyyəti tamamilə məsum və tərbiyəvi məzmunda olsa da, qazandığı məşhurluğa baxmayaraq hələ də bəzi tənqidçilərin güclü tənqidinə məruz qalırdı. Bu müqavimət bəlkə də bu mahnıların ifa edilmə tərzi ilə əlaqədar idi. Belə ki, 1923-cü ilin əvvəllərində Li özünün "Sərçə və Uşaq və Kiçik Rəssam" da daxil olmaqla digər musiqi məktəblərində ifa və rəqs etməsi üçün gənc qızları işə götürməklə qadınların səhnəyə çıxmasına icazə verməyən qadağanı çeynəmişdi. Daha mübahisəlisi isə öz qızı Li Minqhuyun səhnədə çıxış etməsinə icazə verməsi idi. Minqhuy son dərəcə populyar bir müğənni, aktrisa və uşaq filmi ulduzuna çevrildi, lakin eyni zamanda da özünün ictimai çıxışlarına görə, həmin çıxışların "bayağı və utancverici" olduğunu düşünən sənətçilərin inamsızlığı səbəbiylə, amansızcasına tənqid edildi. 1927-ci ildə Li "Çin Rəqs Məktəbi", daha sonra da "Çin Mahnı və Rəqs Qrupu"nu yaratmışdı.
Ixora johnsonii
(Ixora johnsonii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Li Tsinhuy
Fəaliyyəti
250px|thumb|left| Li Minqhuy Lyanqyunun üz qabığında Homindanın təzyiqi və maliyyə çətinlikləri səbəbiylə Parlaq Ay qrupunu bağlamaq məcburiyyətində qalsa da, 1928-ci ildə Qızlar üçün Gözəllik Məktəbini yaradır və beləcə öz tələbələrinin bir qrupu ilə işləməyə davam edə biləcəkdi. Maliyyələşdirilməməsi nəticəsində qızları ilə tur təşkil edə bilməyən Li Ailə Sevgi Mahnıları adlı olduqca məşhur albom çıxardır, sonrasında 1932-ci ildə Vətənpərvər Mahnılar albomunu buraxır. İlk albomunun uğurundan sonra Li 1929-cu ildə Parlaq Ay mahnı və rəqs qrupunu bərpa edir və bütün ölkədə tura çıxır. Tur Şimal Ekspedisiyası dövründə Milli İnqilabi Orduya görə əsasən siyasi sıxışdırılma kimi başladı. Sinqapurda yaşadığı dövrlər "zəmanə mahnıları"nı bəstələməyə başladığı illər idi. Bu zaman onun bəstələrində Qərbin təsiri hiss olunurdu: artıq Çin musiqisi yeni istiqamətə doğru hərəkət edirdi. Qeyd edilən illərin məhsulu olan mahnılar sonralar şidayqu adlandırıldı.
Ölkədə radio geniş yayıldıqca, Linin cazı da o sürətlə yayılmağa başladı. Caz janrına müraciət etdiyinə görə kobud tərzdə tənqid edilir və onun tərzi "Sarı musiqi" və ya "porno musiqi" adlandırılırdı. 1934-cü ildə onun haqqında "o qədər vulqar və əxlaqsızdır ki, qurtulmasına ümid yoxdur... lakin həmişəki kimi məşhurdur" ifadəsi səsləndirilmişdir. Onun ən böyük caz təsir mənbəyi Li ilə iki il işləyən amerikalı Bak Kleyton idi. Li tərəfindən yazılmış musiqilərin formalaşmasında Kleyton böyük rol oynamışdı. Linin inqilabi caz musiqisi gecə həyatı səhnələrinin əsas musiqisinə çevrilir və cənub-şərqi Asiyada kabare, kafe və gecə klublarında səsləndirilir. Li özü, Şanxayın ən yüksək səviyyəli gecə klubunda çalan ilk Çin caz qrupuna rəhbərlik edirdi. Linin mahnıları tez-tez əksəriyyəti əvvəllər Linin qruplarında çıxış etmiş qadın müğənni və kişi musiqiçilərdən ibarət müxtəlif mahnı və rəqs qrupları tərəfindən ifa edilirdi. Linin dəstəyi ilə məşhurlaşan ulduzlar arasında Van Jenmey, Ne Er və Çjou Syuan vardı. Çjou Syuan sonralar Çin Respublikasının Yeddi Ulduz Müğənnisindən biri olmuşdu.
1931-ci ildə Linin qrupu Lyanhua Kino Şirkəti ilə birləşdi. Li kinofilmlər üçün musiqilər yazmağa başladı. Bunlardan biri Çinin ilk musiqili kinolarından biri olan Denshollda romantika idi. Linin yaradıcılığı qadın obrazının kütləvi marketinqi, həmçinin ulduz olmaq və ticari mənfəət əldə etmək ilə əlaqələndirilir. 1934-cü ilədək onun başlatdığı musiqi və ulduz hərəkatı onsuz inkişaf etdi. 1949-cu ildə Şanxay Animasiya Film Studiyasının bəstəkarı kimi çalışırdı. Li ömrünün sonunadək mahnı bəstələməyə davam etdi, halbuki təkcə məşhur olduğuna görə ona daha çox pul ödənilə bilərdi. Çin Kommunist Partiyası tərəfindən sarı musiqinin yaradıcısı kimi adlandırılan Li Mədəni İnqilab dövründə siyasi təqiblərin qurbanına çevrildi.
Şəxsi həyatı
250px|thumb|right| Linin həyat yoldaşı Şyu Lay 1930-cu ildə Parlaq Ay qrupunun üzvü Şyu Lay ilə ailə həyatı qurmuşdur. Syaofen adlı qızları doğulmuşdur. 1933-cü ildə Şyu Lay Minsin Kino Şirkətinin film ulduzuna çevrilir. 1935-ci ildə Syaofenin qəfil ölümündən sonra nikahları sarsılır və cütlük həmin ilin noyabrında boşanır. Qızını və həyat yoldaşını itirən Li özünə gələ bilmir. Boşanma amansız olmuşdu: Li, Şyu Laydan ona təlim vermək üçün qoyduğu sərmayəyə görə təzminat istəmişdi. Şyu sonralar Homindan generalı Tanq Şenqminq ilə evlənir və Çin-yapon müharibəsi zamanı Cantonq gizli agenti kimi fəaliyyət göstərir.
Li Tsinhuyun öncəki evliliyindən Li Minqhuy (1909-2003) adlı bir qızı vardı. O, Çinin ilk pop müğənnisi hesab olunur. Li Minqhuy atasının yazdığı mahnıları ifa edirdi.
Li həm də əfsanəvi kommunist gizli agenti Çyen Çjuanfeyin qızı Çyen Çjençjeni övladlığa götürmüşdü. Çyen öz adını Li Lili olaraq dəyişdirmişdi. Li Lili 1930-cu illərdə Çinin ən məşhur aktrisalarından biri idi.
Xatirəsi
Öz dövrünün mübahisəli fiquru olmasına baxmayaraq, Li Tsinhuy musiqi icmasına yüzlərlə musiqi bəxş etmişdir. Bu mahnılar Böyük Çin, Pathe-EMİ və RCA-Victor kimi məşhur səsyazma şirkətləri tərəfindən buraxılmışdır. O, həmçinin 1920-ci illərin sonu — 1940-cı illərdə Şanxayın ən məşhur səsyazma sənətçiləri və aktrisalarını kəşf etmiş və ulduz olmalarına səbəb olmuşdu. Ömrü boyu tənqidçilər onun işlərini "Sarı musiqi" adı ilə cinsi məzmunlu adı altında aşağılamışdılar. Onun yaradıcılığına pornoqrafiya damğası vuruldu. Linin bəstələri yalnız bir qrup insanlar tərəfindən qəbul edilirdi. Onun musiqi hərəkatı daha sonra kantopop və mandopop fenomenlərinədək yüksələcəkdi, hansı ki bunlar XX əsrdə müvafiq olaraq Honkonqda və Tayvanda əsas musiqi janrına çevrildi.
Calyptranthes elegans
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bazar-Cümə
Bazar-Cümə — İranın Gilan ostanında yerləşən şəhər. Bazar-Cümə əhalisinin əksəriyyətini giləklər təşkil edir.
Artemisia baldshuanica
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İstinadlar
Artemisia baldshuanica Artemisia baldshuanica
Nəşət Ərtaş
Nəşət Ərtaş — Türk ozan. Abdal musiqiçi olaraq da tərif edilir. Bozkırın Tezenesi olaraq da bilinir. Kırşehir Abdallarındandır.
Həyatı
25 sentyabr 2012-ci ildə İzmirdə vəfat edib.
VisiCalc
400px|thumb|Apple II üzərində VisiCalc cədvəli nümunəsi
VisiCalc – fərdi kompüterlər üçün ilk elektron cədvəl. 1979-cu ildə Den Briklin (Dan Bricklin) və Bob Frenkston (Bob Frankston) tərəfindən Apple II fərdi kompüterləri üçün işlənib hazırlanıb. Tez-tez deyirlər ki, məhz Visicalc mikrokompüterləri əyləncə və hobbi alətindən işgüzar sənəd dövriyyəsi aparmaq üçün ciddi alətə çevirdi. Cəmi 6 il ərzində proqramın 700 000-dən çox nüsxəsi satılmışdı.
Xarici keçidlər
VisiCalc
Ixora jucunda
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kuşkul (Askın)
Kuşkul — Başqırdıstan Respublikasının Askın rayonunda yerləşən kənd. Kənd Yaybulək kənd şurasının tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kəndidə başqırdlar (90%) üstünlük təşkil edir.
Artemisia banihalensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Calyptranthes luquillensis
(Calyptranthes luquillensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Enozis
thumb|300px|1930-cu illərdə [[Kipr Respublikasında yunanlar tərəfindən təşkil edilmiş mitinqdə qaldırımış enozis pankartı.]]
Enozis ( — ) — Yunanların yaşadıqları ərazilərin Yunanıstanla birləşdirilməsi uğrunda millətçi hərəkatı.
Enozis termini ilk dəfə 1830 ildə, müstəqil yunan dövləti yaradıldıqdan sonra meydana gəlmişdi. Hərəkata pravoslav kilsəsi başçılıq edirdi. Kiprin Türkiyə və İngiltərəyə tabe olduğu dövrlərdə Kiprdə də yayılmışdı. 1960 ildə Kipr respublika elan olunduqdan sonra enozis şüarı Yunanıstanın və Kiprin mürtəce qüvvələri tərəfindən adanın dövlət müstəqilliyinin ləğv olunması məqsədilə istifadə edilmişdir. 1974 ildə Yunanıstan xuntasının və Kiprin yunan icmasının enozisi hərbi yolla həyata keçirməyi nəzərdə tutan uğursuz cəhdi Türkiyənin məhdud qüvvələrinin adanın şimalına çıxarılması və türk icması tərəfindən Şimali Kipr Türk Respublikasının yaradılması ilə nəticələnmişdir. Türkiyə ilə müharibə təhlükəsi Yunanıstanda xalqı ayağa qaldırmış və hakimiyyətdə olan "qara polkovniklər"in hərbi-faşist diktaturası süquta uğramışdır.
Kombre (Averon)
INSEE kodu — 12069.
Kommuna təxminən Paris dən 560 km cənubda, Tuluza şəhərindən  105 km şimal-şərqdə, Rodez dən isə 60 km cənubda yerləşir.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 297 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 163 nəfər arasında (15-64 yaş arasında) 117 nəfər iqtisadi fəal, 46 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 71,8%, 1999-cu ildə 67,6%). Fəal olan 117 nəfərdən 111 nəfəri (63 kişi və 48 qadın), 6 nəfəri işsizdir (2 kişi və 4 qadın). 46 hərəkətsiz 19 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 20 nəfər - təqaüdçü, 7 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Alara qalası
İpək yolu üzərində inşa edilən qalanın funksiyası, Alara çayı kənarındakı Alarahanda fasilə verən karvanların təhlükəsizliyini təmin etmək olubdur. Qala 200 metrdən 500 metrə qədər çıxan sıldırım bir təpə üzərində qurulmuşdur. Görkəmli bir görünüşü vardır. Xarici və daxili qala kimi iki hissədən ibarərətdir. 120 pilləli qaranlıq bir koridordan qalanın içinə gedilir. Ziyarətə açılmadığı üçün yabanı otların və xarabalıqların əhatəsində baxımsız vəziyyətdədir. Həmçinin tunelin ortasına doğru dərin bir çuxur var. Bunun ucu su almaq üçün keçdikləri mağaradır. Qalanın içində qayalar yonularaq tunellər tikilib.
Daxili qalaya kvadrat planlı bir giriş qülləsindən keçilir. Baş girişin xarici səthində və yuxarısında fresk üsulu ilə bəzi gerblər işlənmişdir. Qalıqlar içində Səlcuqlular tərəfindən düzəldilmiş kiçik bir saray, qala şəxslərinin otaqları və bir hamam var. Hamam, biri kiçik bir odluğun yanında olan temperatur, digəri iki pəncərəli bir soyuqluq olmaq üçün tağlı iki hissədən meydana gəlmişdir. Soyuqluğun pəncərələrindən biri geridəki gözəl mənzərəli dərəyə baxır. Xarab və təpələri dağıdılmış vəziyyətdə olan tağların içində, Anadolu Türk arxitekturasında yeganə nümunə təşkil edən fresk üslubunda təsviri fiqurlu bəzəmələr var.
İstilik bölümünün odluq pəncərəsi üzərində cəhənnəm əhlindən əfsanəvi bir heyvan fiquru görünür, ayrıca çox pis vəziyyətdə olan bardaş qurub bir insan fiquru da başqa bəzəklərin varlığına işarə edir. Yuxarıdan dənizə doğru Alara çayının xüsusən gün batarkən görünüşü çox gözəldir. Buradan həmçinin Alara çayının 3 km qədər cənub-şərqdə, Qaraburun deyilən çıxıntının ucunda şəhərin limanı görünür. Bizans əyalət donanması, Pamfilyanın şərqindəki kiçik bir liman olan Kibyra Mikraya əlavədən "Kibyralılar donanması" adı ilə adlanırdı. Sahillərin təhlükəsizliyi, ticarət gəmilərinin qorunması, İstanbula imperiya tarifli səfərləri ilə keçirilən daşıma işləri, döyüş gəmilərinin istehsalı və xidməti, casusluq və Ərəb düşmənlərinə qarşı dəniz yürüşləri bu donanmanın vəzifəsi olubdu. Ərəb basqınlarına hər nə qədər mane olmursa da, Kibyra donanması Ərəb hücumlarına qarşı güc amili olaraq yaradılmışdır.
Səkkizinci simfoniya (Motsart)
thumb|Volfqanq Amadey Motsart 1767-ci il Səkkizinci simfoniya — simfoniya Volfqanq Amadey Motsart tərəfindən 1768-ci ildə ailə Vyanadan Zalsburqa qayıtmamışdan bir az əvvəl yazılmışdır. Simfoniyanın əlyazması hazırda Berlində Preusischer Kulturbesitz kitabxanasında saxlanılır.
Quruluşu
Simfoniya 4 hissədən ibarətdir. Simfoniyanın ifa müddəti təxminən 15 dəqiqədir.
Mərcəğəl
Mərcəğəl — İranın Gilan ostanında yerləşən şəhər. Mərcəğəl əhalisinin əksəriyyətini giləklər təşkil edir.
Vulkanik günbəzlər
Haqqında
Vulkanik və ya ekstruziv-eksploziv gümbəzlər müxtəlif ölçülü, hərdən yüzlərlə metr hündürlüyə çatan dəyirmi qübbəvari və sərt yamaclı relyef formaları olaraq, qatı lava kütləsinin vulkan kanalından sıxılıb çıxarılması nəticəsində yaranmışlar. Onlar özlüyündə həm geoloji (tektonik-maqmatik), həm də geomorfoloji obyektlər olub planetin qədim və müasir vulkanik-plutonik qurşaqları üçün səciyyəvidir və adətən heyrətamiz dərəcədə gözəl və cəlbedici görünüşə malikdirlər. Azərbaycan Respublikası hüdudlarında ətraf landşaftda üstünlük təşkil edən bu relyef formaları Kiçik Qafqazın şimal, şimal-şərq yamacları və cənub-şərq batımında, həmçinin Naxçıvan MR ərazisində kifayət qədər geniş inkişaf etmişlər. Bənzərsiz skulpturaya malik olan vulkanik gümbəzlərin bir qismi ölkənin geoloji irsinin siyahısında layiqincə təmsil edilmişdir.
Ağrı (film, 1989)
Məzmun
Film müasir dövrümüzün ən aktual problemlərindən birinə-Xəzərin çirklənməsinin qarşısının alınmasına və onun təcili olaraq təmizlənməsinə həsr edilmişdir.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Sirus Zindadel, Teymur Bəkirzadə Rejissor: Teymur Bəkirzadə Operator: Şərif Şərifov Bəstəkar: Aqşin Əlizadə
Mənbə
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 357.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1989-cu ilin Azərbaycan filmləri 1980-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Artemisia bargusinensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Calyptranthes nodosa
(Calyptranthes nodosa) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kaftarlı
Kaftarlı - İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında. indiki Artik rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 6 km məsafədə yerləşir. 1972-ci ilə kimi Abaran rayonunun tərkibində olmuşdur. «İrəvan əyalətinin icmal dəftəri»ndə, Qafqazın 5 verstlık xəritəsində qeyd edilmişdir.
Toponimi kaftarlı nəsil adı əsasında əmələ gəlmişdir. Patronim toponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.
İndiki Ermənistanın Torpaq Komitəsinin 1924-cü il qərarı ilə kəndin adı dəyişişdirilib Panik qoyulmuşdur.
Əhalisi
XIX əsrin əvvəllərinə kimi burada yalnız azərbaycanlılar yaşamışdır. 1800-1810-cu illərdə azərbaycanlılar kənddən sıxışdırılıb çıxarılmışdır. 1810-cu ildə Türkiyənin Alaşgert bölgəsindən köçürülən ermənilər burada yerləşdirilmişdir.
II İlyas xəlifə
II İlyas xəlifə (?-1611) — Toxmaqlı oymağının məşhur simalarından biri. Dizmar mahalının hakimi və xəlifəsi.
Ixora lawsoni
(Ixora lawsoni) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Vladislav Listyev
Vladislav Nikolayeviç Listyev — Rusiya jurnalisti, televiziya aparıcısı ("Vzqlayd" ("Baxış"), "Pole Çudes" ("Möcüzələr meydanı"), "Tema" ("Mövzu") televiziya proqramlarının aparıcısı), "Pik Saat"("Ças pik") Rusiya İctimai Televiziyasının (ORT) ilk baş direktoru.
Həyatı
1 mart 1995-ci ildə Moskvada, öz evinin qarşısında qətlə yetirilmişdir. Cinayətin icraçıları indiyədək tapılmamışdır.
Əlirızaçay (Əhər)
Əlirıza - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əhər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 269 nəfər yaşayır (41 ailə).
Lokallaşdırma
Lokallaşdırma – proqram məhsulunun, istifadə olunduğu ölkənin və ya coğrafi bölgənin (regionun) milli xüsusiyyətlərinə uyğunlaşdırılması. Məsələn, mətn emalı proqramlarının gəlişdiriciləri siyahıların çeşidlənməsi alqoritmlərini müxtəlif əlifbalar üçün lokallaşdırmalıdır. Lokallaşdırma üçün bəzən ingilis dilində “l10n” qısaltmasından istifadə olunur: burada “l” və “n” hərfləri localization sözünün birinci və sonuncu hərflərini, 10 ədədi isə onlar arasındakı hərflərin sayını göstərir.
Qəzənfər Əliyev (şərqşünas)
Qəzənfər Yusif oğlu Əliyev (1930-1984) — görkəmli Azərbaycan şərqşünası, filologiya elmləri doktoru, professor, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Türkmənistanın Dövlət Mükafatı laureatı.
Həyatı
Qəzənfər Əliyev 1930-cu il may ayının 15-də Gəncə şəhərində doğulmuşdur. Orta təhsilini 5 nömrəli şəhər məktəbində almış (1937-1947), Bakıda ADU-nun (indiki BDU-nun) şərqşünaslıq fakültəsində oxumuş (1948-1953), sonra Moskvada keçmiş SSRİ Elmlər Akademiyası Şərqşünaslıq İnstitutunun aspiranturasına daxil olmuşdur. Orada məşhur şərqşünas alim, SSRİ EA-nın müxbir üzvü Yevgeni Bertelsin rəhbərliyi altında "Nizami Gəncəvinin "Xosrov və Şirin" və Əmir Xosrov Dəhləvinin "Şirin və Xosrov" poemalarının müqayisəli təhlili" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir (28 yanvar, 1958). SSRİ EA Şərqşünaslıq İnstitutunda kiçik elmi işçi (1956-1964), sonra baş elmi işçi olmuşdur. 1974-cü ildə "Farsdilli ədəbiyyatın təşəkkülü problemi" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir.
SSRİ Nazirlər Soveti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının üzvü olmuşdur.
Xarici ölkələrə — Əfqanıstana (1959-1962), İrana (1963-1965), Almaniyaya (1977, 1979), Çexoslovakiyaya (1980) elmi ezamiyyətlərində Azərbaycan xalqının mədəniyyət və ədəbiyyatına dair məruzələr etmişdir. Onun Şərq xalqları ədəbiyyatına həsr olunmuş müxtəlif mövzulu 160-dan çox elmi məqaləsi Azərbaycanda, eləcə də xaricdə, rus, Azərbaycan, özbək, türkmən, tacik, ingilis, alman, fars, çex və s. dillərdə nəşr olunmuşdur.
1984-cü ilin aprel ayında Bakı şəhərində vəfat etmiş, Gəncədə dəfn olunmuşdur.
Elmi fəaliyyəti
Qəzənfər Əliyevin elmi fəaliyyətinin əsas istiqamətini Nizami Gəncəvi irsinin və onun Şərq ədəbiyyatlarına təsirinin öyrənilməsi təşkil edir. Təsadüfi deyil ki, alimin ilk əsəri də, ölümündən sonra işıq üzü görmüş son araşdırması da bu mövzuya həsr olunmuşdur. Moskvada rus dilində nəşr edilən "Nizaminin mövzu və süjetləri Şərq xalqları ədəbiyyatında" adlı son kitabında XIII-XX əsrlərdə Nizami mövzularında müxtəlif dillərdə yazılmış 600-dən çox əsər və onların müəllifləri barədə məlumatlar toplanmışdır.
Nizami məktəbinin tədqiqi təbii olaraq, alimin diqqətini farsdilli ədəbiyyatda Nizamidən sonra ilk "Xəmsə" yazmış böyük hind şairi Əmir Xosrov Dəhləviyə və bütövlükdə Hindistanın farsdilli ədəbiyatına yönəltmişdir. Bunun nəticəsi kimi onun elmi yaradıcılığında başqa bir istiqaməti müəyyənləşdirən "Hindistanın farsdilli ədəbiyyatı" adlı monoqrafiyası meydana gəlmiş və müəllifinə böyük şöhrət qazandırmışdır. Dünya iranşünaslığı və hindologiyası tarixində ilk təcrübə olan bu kitab farsdilli ədəbiyyatın hind ədəbiyyatları içərisində müstəqil bir qol olduğunu elmi şəkildə sübuta yetirir.
Pürsüfiyan
Pürsüfiyan iranın Qəzvin ostanının Əlburz şəhristanının Mərkəzi bəxşinin ərazisinə daxil olan kənd.
Qəzənfər Əliyev (şərqşünas)
Elmi fəaliyyəti
1972-1979-cu illərdə Moskvada Əmir Xosrov Dəhləvi "Xəmsə"sinə daxil olan poemaların elmi-tənqidi mətnləri Qəzənfər Əliyevin bilavasitə iştirakı və redaktorluğu ilə çap olunmuş və Hindistanın özündə də yüksək qiymət almışdır. Bununla həm də bir mətnşünas olduğunu nümayiş etdirən alim geniş tərcüməçilik fəaliyyəti ilə də məşğul olmuşdur. O, Əmir Xosrov Dəhləvinin "Həşt behişt" poeması və qəzəlləri ilə yanaşı, Baba Tahirin dübeytilərini, Əbülfeyz Feyzinin "Nəl və Dəmən" poemasını, Mirzə Əsədulla xan Qalibin şeirlərini və digər bədii nümunələri rus dilinə çevirmiş, onlara məzmunlu müqəddimələr və dəyərli şərhlər yazmışdır. Bundan əlavə, Azərbaycan atalar sözləri və təsnifləri də onun tərcüməsində rusdilli oxuculara çatdırılmışdır.
Pürsüfiyan
Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 4,071 nəfər yaşayır (1,211 ailə).
Qəzənfər Əliyev (şərqşünas)
Elmi fəaliyyəti
1969-cu ildə Aşqabadda çap olunmuş "Türkmən şairi Bayram xan" adlı kitabı alimin elmi kəşfi sayılır. Moğollar dövrünün görkəmli dövlət xadimi və sərkərdəsi Bayram xan Baharlının bədii irsini üzə çıxarıb tədqiq etməklə, Qəzənfər Əliyev əslində türkmən ədəbiyyatının tarixini azı iki əsr əvvəldən başlamağa imkan yaratmışdır. Elə buna görə də o, çoxcildlik "Türkmən ədəbiyyatı tarixi"nin müəlliflərindən biri olmuş və bütün bu xidmətləri müqabilində 1980-ci ildə Türkmənistanın Dövlət Mükafatına layiq görülmüşdür.
Bundan başqa, Yevgeni Bertelsin beşcildlik "Seçilmiş əsərləri" Qəzənfər Əliyevin yaxından iştirakı ilə işıq üzü görmüşdür. 1981-ci ildə isə məşhur şərqşünas Aqafangel Krımskinin qırx il arxivdə yatıb qalan "Nizami və müasirləri" adlı çox qiymətli monoqrafiyası Q.Əliyevin ön sözü və redaktəsi (akademik Ziya Bünyadovla birlikdə) ilə Bakıda nəşr edilmişdir.
Qəzənfər Əliyev həm də ikicildlik "Rusca-farsca lüğət"in tərtibçilərindən biri olmuşdur.
Alternativ metal
Alternativ metal — XX əsrin 80-cı illərinin əvvəllərində Metal Musiqiyə alternativ kimi yaranan musiqi janrı.
Alternativ metal, 1980-ci illərin əvvəlində Metal Musiqinin alternativi kimi ortaya çıxmıştır. Ən vacibi isə alternativ metal qruplarının ağır musiqi ağır gitar riffləri xarakterizə edilməsidir. [[Faith No More, Three Days Grace, Linkin Park, Deftones, Evansence, Disturbed, Demon Hunter, Anthrax, Black Veil Brides, Breaking Benjamin, Fear Factory  və s. alternativ metalla məşğul olan qruplardır.
Fərid Əlizadə
Fərid Azad oğlu Əlizadə — Beynəlxalq Turan Oyunları Komitəsinin  Prezidenti, Dünya Alpaqut Federasiyasının  İdarə Heyətinin üzvü, Azərbaycan Döyüş Federasiyaları Assosiyasiyasının vitse-prezidenti.
Həyatı
Fərid Əlizadə 18 sentyabr 1985-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur.
Fəaliyyəti
F. Əlizadə sahibkar kimi 1999-cu ildən biznes fəaliyyəti ilə, 2009-cu ildən isə ictimai fəaliyyətlə məşğul olmuşdur.
2012-ci ildən İdman sahəsinə baş vurmuşdur. Türk Döyüş Sənəti Federasiyasında ilk olaraq 2012-ci ildə Maliyyə və İnternet Texnologiyaları üzrə vitse-prezident, 2013-cü ildə isə Beynəlxalq Əlaqələr üzrə vitse-prezident vəzifəsini icra etmişdir.
2014-cü ildə Dünya Alpaqut Federasiyası — Turan Döyüş Sistemlərini Vasif Namazov və Aqil Acalov ilə birgə qeydiyyatdan keçirmiş təsisçi, eyni zamanda idarə heyətinin qərarı ilə bu Federasiyanın Prezidenti olmuşdur. 2015-ci ilin Yanvar ayında istefasını vermiş və mart ayında yeni təyin olunan DAF Prezidenti, Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin Deputatı Nizami Cəfərov tərəfindən Toraman Başad titulu verilərək DAF-ın fəxri prezidenti təyin olunmuşdur.