cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
BMT Təhlükəsizlik Şurasının 884 saylı qətnaməsi
Əhəmiyyəti
Sənəddə Zəngilan rayonunun, Horadiz şəhərinin və Azərbaycanın cənub sərhədinin əhalisi də daxil olmaqla zərər çəkmiş əhaliyə təcili humanitar yardım göstərilməsi və qaçqın və məcburi köçkünlərə təhlükəsiz və ləyaqətlə öz evlərinə qayıtmaqda köməklik edilməsi kimi məsələlər qeyd olunub.
Supermen
Supermen uydurma ABŞ şəhəri olan Metropolda yaşayır və fəaliyyət göstərir. Klark Kent olaraq o, Metropolun yerli qəzeti olan “Daily Planet”də müxbir kimi fəaliyyət göstərir. Supermenin sevgilisi Luis Leyn, əsas düşməni isə Leks Lüterdir. O, Betmen və Ecazkar qadınla birlikdə fəaliyyət göstərir və Ədalət Liqasının üzvü kimi təqdim edilir. DC Kainatına aid olan digər personajlar kimi, Supermen də illər ərzində formalaşmış bir neçə alternativ versiyaya malikdir.
BMT Təhlükəsizlik Şurasının 884 saylı qətnaməsi
Tənqidi yanaşmalar
884 saylı qətnamənin də digər əlaqəli qətnamələr kimi zəif cəhətləri qismində bu sənədin çağırış xarakterli olması, mövcud vəziyyəti pisləməklə kifayətlənməsi göstərilir.
Supermen
Supermen onu digər insanlardan fərqləndirən xüsusi ikonik kostyuma malikdir; o adətən sinəsində sarı qırmızı emblemi olan mavi kostyum geyinir və qırmızı örtük taxır. Onun sinəsindəki loqo sarı qalxan üzərində yerləşdirilmiş S hərfindən ibarətdir. Bu qalxan simvolu digər mediada personajın simvolu kimi istifadə edilir. Supermen Amerikan mədəniyyətinin əsas simvollarından biridir. Personajın ABŞ və dünya mədəniyyətinə təsiri alimlər, mədəniyyət nəzəriyyəçiləri və tənqidçilər tərəfindən geniş tədqiq edilmişdir. Personajın müəllif hüquqları tez-tez mübahisə mövzusu olmuş, Siql və Şuster isə müəllif hüquqlarının qaytarılması üçün iki dəfə məhkəməyə müraciət etmişdilər. Personaj, filmlər, teleserialar və videooyunlar da daxil olmaqla bir çox media adaptasiyalarında canlandırılmışdır. Kirk Alin, Corc Rivs, Kristofer Riv, Din Keyn, Tom Uellinq, Brendon Rut, Henri Kavill və Tayler Heklin tərəfindən müxtəlif bədii film və teleseriallarda canlandırılmışdır.
BMT Təhlükəsizlik Şurasının 884 saylı qətnaməsi
Tənqidi yanaşmalar
Abxaziya ilə əlaqədar BMT səviyyəsində qəbul edilmiş qətnamələrdə Abxaziyanın demoqrafik tərkibini dəyişdirmək cəhdləri, o cümlədən ərazini əvvəllər burada yaşamayan insanlarla məskunlaşdırmaq cəhdləri də pislənsə də, oxşar mövqe Dağlıq Qarabağla bağlı qəbul edilmiş qətnamələrdə qeyd olunmamış, sadəcə məcburi köçkün faktı təsdiq edilmişdi.
Qətnamədə Azərbaycanın ərazilərinin işğal edilməsi qeyd edilsə də və işğalçı qüvvələrin bu ərazilərdən çıxarılması açıq-aşkar tələb olunsa da, yalnız erməni tərəfinin hərəkətlərinin pislənməsi ilə bağlı müddəaya rast gəlinmir: Təhlükəsizlik Şurası bu hissədə "atəşkəsin pozulması", "hərbi əməliyyatların başlanması", "maraqlı tərəflər" kimi məchul növdə ifadələrdən istifadə etməklə vəziyyətdən narahat olduğunu çatdırır. Bu da çox güman ki, Təhlükəsizlik Şurasında siyasi konsensusun olmamasından irəli gəlir. Halbuki, Abxaziya məsələsində eyni şura yalnız abxaz tərəfini hərəkətlərinə görə aşkar surətdə tənqid edir. Buna görədir ki, 884 saylı qətnamədə yenə məchul növdə ifadə edilmiş "işğalçı qüvvələrin çıxarılması" qeydində məhz hansı işğalçı qüvvələrin kim tərəfindən çıxarılmalı olduğu aydın əks olunmur. Hətta bununla bağlı aşkar surətdə məhz Ermənistan dövlətinin üzərinə adi bir tələb belə qoyulmur. Bütün bunlar yalnız qətnamənin məntiqli təhlili nəticəsində fərz oluna bilər. Bunun əksinə olaraq, xorvatlarla boşnaklar arasında baş vermiş silahlı münaqişə ilə əlaqədar sözügedən qətnamədən bir il əvvəl — 1992-ci ildə qəbul edilmiş BMT Təhlükəsizlik Şurasının 752 saylı qətnaməsində münaqişədə işğalçı qüvvələri dəstəkləyən və bu mənada Ermənistanı xatırladan Xorvatiyanın üzərinə belə tələblər qoyulmuşdur.
250px|thumb|right|[[İkinci Qarabağ müharibəsi nəticəsində işğaldan azad edilən Zəngilanda 1993-cü ildən qalma xarabalıq]] Qətnamədə Azərbaycanın daha əvvəl işğal edilmiş ərazilərinin adları çəkilmir, əvəzində "yaxın zamanlarda işğal edilmiş başqa rayonlar" ifadəsindən istifadə olunur. Bəzi müəlliflərə görə, işğal olunmuş ərazilərdən hərbi qüvvələrinin çıxarılmasının dəqiq tarixinin qeyd olunmaması sənədin digər zəif cəhəti hesab edilir. Həmçinin işğal edilmiş ərazilərdən işğalçı qüvvələr çıxarılmadığı təqdirdə onların hansı cəza tədbirlərinə və ya sanksiyalara məruz qalacağı göstərilmir. Eləcə də, sənədin məzmunundan tam olaraq aydın deyil ki, Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvləri ermənilərin işğal etdikləri Azərbaycan ərazilərini dərhal tərk etmələrinin, yoxsa münaqişənin atəşkəs və danışıqlar yolu ilə həllinin daha çox tərəfdarıdırlar.
Supermen
Yaradılması və konsepsiya
Siql öz ideyasını Şusterlə bölüşür və onlar personaj əsasında komiks hazırlamaq qərarına gəlirlər. “Detektiv Den” komiks kitabını oxuduqdan sonra, onların ilk müraciət etdikləri nəşriyyat, Çikaqoda yerləşən “Humor Publishing” olur. “Humor Publishing” təmsilçisinin Klivlendə iş səfəri nəzərə tutulduğundan, onlar təcili olaraq “Supermen” adlı komiks yaradıb təmsilçiyə təqdim edirlər. Nəşriyyat maraq göstərsə də, onlarla bir müqavilə bağlamamış komiks biznesindən uzaqlaşır.
BMT Təhlükəsizlik Şurasının 884 saylı qətnaməsi
Tənqidi yanaşmalar
Təhlükəsizlik Şurasının silahlanmaya ümumi qadağa və ya embarqo qoyulması ilə bağlı mövqeyi də birmənalı deyil. "Hərbi kampaniyanı genişləndirmək üçün lazımi vasitələrin münaqişəyə cəlb olunan qüvvələrə verilməməsi" Ermənistana tələb kimi deyil, çağırış kimi ifadə olunur.
Supermen
Yaradılması və konsepsiya
Siql düşünür ki, nəşriyyatların onların işinə maraq göstərməmələrinin səbəbi Şusterin gənc və təcrübəsiz olmasıdır, buna görə də onu başqa bir rəssamla əvəz etmək qərarına gəlir. Siqlın planından xəbər tutan Şuster yaratdqları komiksi yandıraraq yalnız üz qabığını saxlayır. 320px|thumb|right| Siqlın "Science Fiction #3"-də nəşr etdiyi "[[Supermenin hakimiyyəti" ]] Siql iş birliyi üçün müxtəlif rəssamlara müraciət etsə də, 1934-cü ildə Bak Rocers komiks stripi üzərində çalışan Rassel Kiton onun müraciətinə cavab verir. Kiton tərəfindən Siqlın hekayəsi əsasında çəkilmiş doqquz xəttli komiksdə hadisələr uzaq gələcəkdə baş verir: “böyük kataklizmlər” nəticəsində Supermenin dünyası dağılmaq üzərədir və sonuncu sağ qalmışş insan öz övladını başqa bir dünyaya göndərir ki, bu dünyada da 1935-ci ildə onu Sem və Molli Kent taparaq övladlığa götürür. Uşaq superinsan qabiliyyətləri nümayiş etdirir, gülləkeçirməz dəriyə malikdir. Klark adlandırdıqları uşağı Kent cütlüyü bacarıqlarını xeyir üçün istifadə etməyə öyrədirlər. Lakin, qəzet sindikatları onların işindən imtina etdiyinə görə Kiton layihəni tərk edir.
BMT Təhlükəsizlik Şurasının 884 saylı qətnaməsi
Tənqidi yanaşmalar
Sənəddə əks olunmuş "ATƏM-in Minsk qrupuna kömək məqsədilə Rusiya Federasiyası hökumətinin yardımı ilə həyata keçirilən birbaşa əlaqələr nəticəsində əldə edilən atəşkəsin təcili bərpa edilməsi" ilə bağlı qeyd sanki BMT-nin münaqişənin həllini Rusiyanın öhdəsinə qoyması kimi başa düşülür.
Supermen
Yaradılması və konsepsiya
Bundan sonra barışan Siql və Şuster Supermen layihəsini inkişaf etdirməyə davam edir. Personaj Kripton adlı planetdən göndərilmiş yad planetliyə çevrilir və bizə məlum olan kostyumda təsvir edilir: kip oturan rezin kostyum, qırmızı plaş və sinəsinsə “S” simvolu. Onlar Klark Kenti jurnalist edib iş yoldaşı Luis Leynlə romantik münasibətini formalaşdırırlar. Luis Supermenin də diqqətini çəksə də, Klark Kent və Supermenin eyni adam olmasını bilmir.
1935-ci ildə peşəkar komiks bazarına girən Siql və Şuster Nyu-York şəhərindən olan “National Allied Publications” nəşriyyatı üçün detektiv və macəra hekayələri yazırdılar. “National Allied Publications” nəşriyyatı Supermenlə maraqlansa da, Siql və Şuster personajı sindikatlaşdırılmış komiks stripinə satmaq istəyirdilər, lakin bütün qəzet sindikatları onların təklifini rədd edir. O zaman “McClure Newspaper Syndicate”da yaşayan Maks Geyns onlara işlərini “Detective Comics” şirkətinə (şirkət qısa müddət əvvəl “National Allied” tərəfindən alınmışdı) göstərməyi məsləhət görür.
BMT Təhlükəsizlik Şurasının 884 saylı qətnaməsi
Tənqidi yanaşmalar
Qətnamə Azərbaycan ərazilərinin işğalını təsdiq etsə də, münaqişənin Azərbaycanın lehinə həll edilməsi istiqamətində BMT tərəfindən əməli addımlar atılmamışdır. Nəticədə, tərəflər arasında İkinci Qarabağ müharibəsinin baş verməsi qaçınılmaz olmuş və bunun ardınca 2020-ci il noyabrın 10-da Azərbaycan, Rusiya prezidentlərinin və Ermənistan baş nazirinin imzaladıqları üçtərəfli bəyanatla 30 ildən artıq davam edən Ermənistan–Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinə, Azərbaycan torpaqlarının işğalına son qoyulmuş, sülh sazişinin imzalanması ilə bağlı tərəflər arasında görüşlər keçirilmişdir. Bununla da üçtərəfli bəyanat BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1993-cü ildə qəbul etdiyi qətnamələrin icrasını təmin etmişdir.
Supermen
Yaradılması və konsepsiya
Siql xatırlayır ki, o zaman personajın bütün müəllif hüquqlarını $130 qiymətə “Detective Comics, Inc.” şirkətinə satmışdılar (hər səhifəyə görə on dollar, inflyasiya nəzərə alınmaqla bu günkü qiymətlə $2,200). Şirkətin siyasəti nəşr etdikləri personaja aid bütün müəllif hüquqlarının alınması idi. Müəlliflər isə, o zaman artıq əmin idilər ki, Supermen heç vaxt uğur qazanmayacaq, bu razılaşma ilə isə, onların personajı he olmasa işıq üzü görmək şansı qazanırdı.
Təsirlər
Siql və Şuster çoxlu elmi-fantastika və macəra jurnalları oxuyur, telepatiya, uzaqgörənlik və qeyri-insani güclərə malik personajlarla maraqlanırdılar. Onlara Edqar Rays Berrouzun “Marslı Con Karter” romanı təsir etmişdi. Bu əsərdə Marsa yerləşdirilən insan aşağı qravitasiyanın təsiri ilə yerlilərdən fərqlənən fiziki xüsusiyyət qazanaraq uzaq məsafəyə tullana bilir. Erkən komikslərdə Supermen də oxşar gücə malik idi. Filip Uaylinin 1930-cu ildə çıxarılmış “Qladiator” adlı romanının protaqonisti olan Hüqo Dannerin oxşar güclərlə təsvir edilmiş Supermen personajının yaradılmasında təsir etməsi iddia edilsə də, Siql bu iddianı rədd etmişdir.
BMT Təhlükəsizlik Şurasının 884 saylı qətnaməsi
Qətnaməyə zidd davranışlar
14 fevral 1994-cü ildə Azərbaycanın BMT yanındakı daimi missiyası həmin ilin yanvarında əldə etdiyi, Ermənistan Respublikası silahlı qüvvələrinin nizami hissələrinin Azərbaycan ərazisində hərbi əməliyyatlarda iştirakını təsdiq edən təkzibedilməz sübutları BMT-nin Baş katibinə təqdim edib. 884 saylı qətnamədə Ermənistana hərbi kampaniyanı genişləndirməməsi ilə bağlı çağırış edilsə də, təqdim edilən sübutlarda Ermənistan Respublikası silahlı qüvvələrinin 555-ci motoatıcı alayının 1994-cü il yanvarın 21-dən 22-nə keçən gecə Ermənistanın Vardenis rayonundan irəliləyərək Azərbaycanın Kəlbəcər rayonuna daxil olması əks olunub. Bununla bağlı Azərbaycan tərəfi Ermənistan Respublikası silahlı qüvvələrinə məxsus əməliyyat xəritələrini, əsir götürülən şəxsi heyətin imzalı ifadələrini, o cümlədən erməni hərbçilərinin hərbi biletini katibliyə göndərməklə Ermənistanın Azərbaycana birbaşa təcavüz etdiyini katibliyin diqqətinə çatdırıb.
Supermen
Təsirlər
Siql və Şuster həm də kino həvəskarı idilər. Şuster Supermenin ikonik duruşunu təsvir edərkən, “Zorro nişanı” və “Robi Hud” kimi filmlərdə rol almış Duqlas Ferbenksin xarici görünüşünə əsaslanmışdır. Supermenin doğma şəhərinin adı 1927-ci ildə çıxarılmış eyni adlı Almaniya filmindən götürülmüşdür. Komikslərin yaradılmasına Dənizçi Popaya karikaturaları da təsir etmişdir.
BMT Təhlükəsizlik Şurasının 884 saylı qətnaməsi
Qətnaməyə zidd davranışlar
884 saylı qətnamədə Azərbaycanın ərazi bütövlüyü, sərhədlərinin toxunulmazlığı qeyd edilsə də, müxtəlif illərdə müxtəlif dövlətlər tərəfindən buna zidd addımlar atılmışdır.
Supermen
Təsirlər
Klark Kentin şəxsiyyəti komediant Harold Lloydun şəxsiyyətindən ilhamlanaraq yaradılmışdır. Lloyd eynək geyinən, avaralar tərəfindən istismar edilən, lakin bundan qəzəblənərək onlara qarşı mübarizə aparan mədəni oğlan personajını canlandırırdı. Özü də eynəkdən istifadə edən və özünü “yumşaq xasiyyətli” kimi təsvir edən Şuster, Lloydun personajını münasib hesab edirdi. Siql özü məktəbi bitirdikdən sonra müxbir olmağı arzuladığı üçün, Kenti jurnalist kimi təsvir etmişdir. Luis Leynlə romantik münasibətlər Siqlın qızlarla olan şəxsi təcrübələri əsasında əlavə edilmişdir.
Cütlük gənclik illərindən komiks stripsləri kolleksiya edir, xüsusilə Uinsor MakKeyin fantastik “Balaca Nemo” seriyasını sevirdi. Şuster, onun yaradıcılıq stilinin formalaşmasına təsir etmiş rəssamlardan bəhs edərkən qeyd edir: “Aleks Reymond, Bern Hoqart, Milton Kaniff, Hal Foster və Roy Kreyn mənim ideallarım idilər.” Şuster, topladıqları jurnallardakı karikaturalar və rəsmləri izləyərək çəkməyi öyrənmişdi.
BMT Təhlükəsizlik Şurasının 884 saylı qətnaməsi
Qətnaməyə zidd davranışlar
İkinci Qarabağ müharibəsinin başa çatmasından qısa müddət sonra 2020-ci il noyabrın 25-də Fransa Senatında qondarma "Dağlıq Qarabağ Respublikasının tanınmasının zəruriliyinə dair" 145 nömrəli qətnamə layihəsi müzakirə edilərək qəbul edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin köməkçisi Hikmət Hacıyev bu hadisəni "BMT Təhlükəsizlik Şurasının müvafiq qətnamələrinin kobud pozuntusu" adlandıraraq "Fransanın istər Minsk qrupunun həmsədr ölkəsi, istərsə də BMT Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvü kimi məramı və obyektiv fəaliyyəti ilə bağlı ciddi suallar doğurduğunu" qeyd etmişdir. Fransa Senatının bu addımını tənqid edən Türkiyənin Ədalət və İnkişaf Partiyası, CHP, MHP və İYİ Partiyasının qəbul etdiyi ortaq bəyanatda BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrində Dağlıq Qarabağın Azərbaycan ərazisi kimi tanındığı xatırlanmış və Senatın qəbul etdiyi qərarın beynəlxalq hüquq baxımından heç bir hüquqi qüvvəsinin olmadığı diqqətə çatdırılmışdır.
Supermen
Təsirlər
Gənclik illərində Şuster fitness mədəniyyəti ilə maraqlanmış, Ziqmund Braytbart və Cozef Qrinşteyn kimi atletlərin fanatı olmuşdur. O, fitness jurnallarını kolleksiya etmiş və ordakı təsvirləri öz rəsmləri üçün istifadə etmişdir.
Supermenin vizual dizaynı bir neçə təsir nəticəsində formalaşmışdır. Bədənə kip yapışan kostyum və onun üzərindən geyinilən tuman güləşçilər, boksçuların və atletlərin geyimləri əsasında dizayn edilmişdir. Supermenin kəndirli sandalları atletlər və klassik qəhrəmanların ayaq geyimləri əsasında hazırlanmışdı. Sinəsindəki emblem isə idman komandalarının emblemi əsasında dizayn edilmişdir. Əksər populyar qəhrəmanlar plaş və ya arxalıq daşıyırdılar. Supermenin üzü isə Conni Vaysmüllerin simasından götürülmüşdür.
“Supermen” ifadəsi 1920-1930-cu illərdə güclü insanları, atlet və siyasətçiləri ifadə etmək üçün istifadə edilirdi. Bu ifadə bəzən “Doktor Cukun Supermeni” və “Həkim Seveyc”  kimi komikslərdə də istifadə edilirdi. Fridrix Nitsşenin “Fövqəlinsan”anlayışının Siql və Şusterə təsir etməsi haqqında heç bir məlumat yoxdur və müəlliflər heç vaxt bu haqqda fikir bildirməmişlər.
Komiks kitabları və komiks stripləri
Supermen, Action Comics #1 (üz qabığı tarixi iyun 1938, nəşr edilib 18 aprel 1938) antologiyasının üz qabığında debüt etmişdir. Seriya böyük uğur qazanmış və oxucuların rəyləri göstərmişdir ki, bu uğurun səbəbi Supermendir. 1939-cu ilin iyununda “Detective Comics” eksklüziv olaraq personaja həsr edilmiş “Supermen” seriyasına başlayır. Nəticədə “Action Comics”də Supermenə həsr edildi və “Supermen” seriyası ilə paralel olaraq 1938-ci ildən etibarən nəşr edilməyə başlandı (ad və nömrə dəyişikliklərinə baxmayaraq). Bunlardan əlavə çoxlu sayda digər seriya və miniseriyalar da nəşr edilmişdir. Supermen həm də müntəzəm və yarı-müntəzəm personaj kimi “Amerikanın Ədalət Liqası” və “Dünyanın ən yaxşı komiksləri” kimi superqəhrəman seriyalarında və “Supergörl” kimi spin-off seriyalarında tez-tez görünür. 1950-ci illərdə “Action Comics” və “Supermen” seriyalarının satışı kəskin azalsa da, 1987-ci ildən etibarən yenidən artmağa başlamışdır. Medianın personajın ölümü ətrafında qaldırdığı müzakirələrə görə, Supermen #75 (noyabr 1992) 6 milyon nüsxə ilə satılaraq bütün zamanların ən çox satılmış komiks jurnalı olmuşdur. Bundan sonra satışlar yenidən aşağı enmişdir. 2016-cı ilin fevralında Action Comics 31.000-dən bir qədər çox jurnal sata bilmişdi. Azsaylı oxuyucu auditoriyasına görə, komiks jurnal və kitabları Supermen franşizasının niş qolu hesab edilir.
1939-cu ilin yanvarından etibarən Supermen gündəlik komiks stripləri “McClure Sindikatı”na aid qəzetlərdə nəşr olunmaqdadır. Noyabrdan isə rəngli bazar günü versiyası əlavə edilmişdir. Bazar günü stripləri həftəiçi striplərindən fərqli nəqli ardıcıllığa malik idilər ki, bu da Siqlın bazar striplərini ruh yazıçılara həvalə etməsi ilə əlaqələndirilir. 1941-ci ildə komiks stripləri təxminən 20 milyon oxuyucuya malik idi. İlk stripləri Şuster özü çəkirdi, sonradan bu iş Ueyn Borinqə həvalə edilmişdir. 1949-1956-cı illərdə striplər Uin Mortimer tərəfindən çəkilmişdir. Striplərin nəşri 1966-cı ilin mayında dayandırılmış, 1977-1983-cü illərdə yenidən bərpa edilmişdir.
Şusterin nəşriyyatı tərk etməsindən sonra, Supermen komiks kitablarının əsas rəssamı kimi onu Borinq əvəz etmişdir. O, Supermen hekayələri üçün daha detallı yeni illüstrasiyalar çəkmişdir. 1955-ci ildə Kurt Svon Borinqi əvəz etmişdir.
Yaradıcılıq idarəetməsi
Başlanğıcda Siqla lazım bildiyi kimi yazmağa icazə və yaradıcılıq azadlığı verilmişdi, çünki, heç kim Supermenin uğur qazanacağına və tezliklə böyük franşizaya çevriləcəyinə inanmırdı. Lakin, tezliklə, senzuraçılarla problemin yaranmasının qarşısını almaq üçün Siql və Şusterin yaradıcılığına ciddi nəzarətçilər təyin edildi. Siql, yaradıcılığının erkən dövrü üçün xarakterik olan şiddət və sosial xaç yürüşçülüyünü zəiflətməli olur. 1940-cı ildən Supermen nəşrlərinin redaktoru olan Vitni Ellsvort Supermenin öldürməməsinə qərar vermişdi. Seksuallıq qadağan edilmiş, Ultra-humanit və Toymen kimi rəngarəng düşmənlərin isə gənc oxuyucular üçün qorxunc olmamasına qərar verilmişdir.
1941-1970-ci illərdə Supermen komikslərinin redaktoru Mort Veysinger olmuş, yalnız hərbi qulluq müddətində işinə fasilə vermişdir. Siql və onun həmkarı olan yazıçılar personajı mifologiyaya əsaslanan sadə prinsiplər əsasında yaratsalar da, Supermenin titulları və məşhurluğunun artmasından sonra Veysinger daha intizamlı bir yanaşma tələb etmişdir. Veysinger süjet ideyalarını təyin etmiş, Supermenin gücü, mənşəyi, yerlər, əlaqələri və hekayələrdə iştirak edən personajların məntiqi formalaşdırılması isə diqqətlə planlaşdırılmışdır. Hekayələrə Bizarro, Supergörl, Pantom Zon, Kriptonit, Supermen robotları və Kripto kimi elementlər əlavə edilmişdir. Veysingerin rəhbərliyi altında qurulmuş mürəkkəb kainat davamlı oxucuları sevindirsə də, təsadüfi oxucuları uzaqlaşdırmışdır. Veysinger ciddi dramlara yox, şən əhvalatlara üstünlük verir, Vyetnam müharibəsi və vətəndaş hüquqları uğrunda mübarizə kimi həssas mövzulardan qaçırdı, çünki, özünün sağçı baxışlarının işçiləri və oxucularının baxışları ilə üst-üstə düşməyəcəyindən qorxurdu. Oxucularla yaxınlığı təmin etmək və hekayələrin detallarını işıqlandırmaq üçün, 1958-ci ildə Veysinger məktub kolonkası da aparmışdır. Supermen 1960-cı illərin ən çox satılan komiks personajı olmuşdur.
1970-ci ildə Veysinger təqaüdə çıxmış və onu Culius Şvarts əvəz etmişdir. Özünün dediyinə görə, Veysinger yeni oxucularla ünsiyyət üçün layihədən uzaqlaşmışdır.. Supermen obrazını yeniləyən Şvarts kriptonit və Supermen robotları kimi əlavə süjet elementlərindən imtina edərək, Klark Kenti televiziya işçisinə çevirmişdir. Şvarts həm də Supermenin gücünü genişləndirərək Siqlın orijinal personajının gücünə çatdırmışdır. Lakin, bu dəyişikliklər sonrakı redaktorlar tərəfindən ləğv edilmişdir. Şvarts, Monqul adlı qəddarın Supermeni, canlı Kriptonda xoşbəxt ailə ilüziyaları ilə incitdiyi “Hər şeyi olan adam” komiksi kimi ciddi drama malik hekayələrə üstünlük verirdi.
1986-cı ildə Şvartsın DC Comicsdən getməsində sonra, onu Mayk Karlin əvəz etmişdir. Şvartsın təqaüdə çıxmasından sonra DC Comics, DC Kainatının davamlığını təmin edəcək kəsişən xəttli “Sonsuz yerlərdə krizis” seriyasının yaradılmasına qərar vermişdir. Yazıçı Con Brin Supermen mifologiyasını yenidən yazmış, Supermenin əvvəlki yazıçılar tərəfindən tədricən artırılmış gücünü yenidən azaltmış və bəzi personajlara yeni yanaşma təqdim etmişdir: belə ki, Leks Lutor dəlisov alim yox, milyarder industrialist, Supergörl isə süni qarışıq formalı orqanizm kimi təqdim edilmişdi, çünki, DC Supermenin sağ qalmış yeganə kriptonlu olmasını istəyirdi.
1996-2002-ci illərdə DC Kainatı kitablarının baş redaktoru Mayk Karlin olmuşdur. Daha sonra Supermen komikslərinin redaktoru vəzifəsini K.C.Karlson yerinə yetirməyə başlamışdır.
1940-cı illərdə “Superman Inc.” və “Detective Comics”in əməkdaşı olan Allen Dukovni və Robert Maksvell tərəfindən radio seriyası yayıma buraxılmışdır. Sonradan Robert Maksvell Corc Rivsin rol aldığı teleşounun prodüsseri olmuşdur. DC Comics (o zaman National Comics Publications kimi tanınırdı) uşaqlar üçün nəzərdə tutulmuş teleşounun birinci mövsümünü həddən artıq qəddar hesab etdiyindən Robert Maksvelli vəzifəsindən azad edərək onun yerinə National Comicsin veteran yazarı Vitni Ellsuortu təyin etmişdir. DC Comics ssenaridən aktyor heyətinə kimi, Superboy teleserialının (1988-1992) bütün müəllif hüquqlarını özündə saxlamışdır.
Kristofer Rivin baş rol oynadığı ilk üç Supermen filminin prodüsseri Aleksandr və İlya Salkindlər olmuşlar. 1974-cü ildə Warner Bros. Supermenin ekranlaşdırılması hüququnu Salkindlərə satarkən büdcə və aktyor heyəti üzərində nəzarəti öz əlində saxlasa da, digər bütün hüquqları istehsalçı şirkətə vermişdir. Köhnə fanatların diqqətini cəlb etmək üçün Salkindlər Klark Kentin qəzet müxbiri kimi təsvir edilməsinə israr etmişlər və onların filmləri gələcək Supermen filmlərinə də təsir etmişdir. Kent, televiziya işini buraxaraq “Daily Planet”ə geri dönür. Con Barrinin Kripton üçün kristal dizaynı, Tənhalıq qəsri, Supermen ailəsinin simvolu olan və Supermenin sinəsində əks olunmuş loqo və ssenari müəllifi Mario Püzonun messianik mövzuları da sonradan komiks yazarları tərəfindən qəbul edilmişdir.
Estetik stil
Supermen komikslərinin erkən onilliklərində rəssamlar müvafiq “ev stili”nə əməl etməli idilər. 1940-cı illərdə Co Şuster, Supermenin estetik stilini yalnız komikslərdə deyil, həm də “Fleischer” və “Famous” studiyaları tərəfindən istehsal edilən animasiya seriallarında təyin edirdi. Şusterin nəşriyyatı tərk etməsindən sonra, rəssam kürsüsündə onu Ueyn Borinq əvəz etmişdir. O, Supermen hekayələri üçün daha çox detallı olan yeni illüstrasiyalar çəkmişdir. 1955-ci ildə Borinqi Kurt Svon əvəz etmişdir. 1980-ci illərdə komiks kitabları müxtəlif stillilik bumu yaşamış və artıq Supermen kitabları vahid “ev stili”ni itirmişdir.
Müəlliflik iddiası məhkəmələri
1943-cü ildə hərbi xidmətə çağırılana kimi əksər komiks kitabları və gündəlik qəzet hekayələrinin müəllifi Siql özü olmuşdur. Onun Havayda hərbi qulluqda olduğu müddətdə “Detective Comics” Siqlın bir neçə il əvvəl təqdim etdiyi konsepsiya əsasında Supermenin uşaq versiyası olan “Superboy”u təqdim etmişdir. “DC”-nin personajı almadan belə bir addım atması Siqlı hiddətləndirmişdi. 1947-ci ildə Siqlın hərbi xidmətdən azad edilməsindən sonra, o və Şuster, Supermen və Superboyun müəllif hüquqlarının əldə edilməsi üçün “Detective Comics”i məhkəməyə verirlər. Hakimin qərarına əsasən 1938-ci ildə Supermenin satılması ilə məsələ həll edilsə də, Superboy müəllif hüquqları Siqla aid olan ayrıca bir personaj kimi qəbul edilmişdir. Siql və Şuster iddia nəticəsində “Detective Comics”dən $94,000 (infilyasiya nəzərə alınmaqla $940,000) alaraq Supermen və Superboyun bütün hüquqlarını nəşriyyata satır. Məhkəmədən sonra nəşriyyat onları işdən qovur.
1969-cu ildə Siql və Şuster “1909 Müəllif hüquqları Aktı”nda müəllif hüquqları müddətinin uzadılmasına istinadən Supermenin müəllif hüquqlarının qaytarılmasına çalışsalar da, məhkəmə bütün hüquqların 1938-ci ildə “Detective Comics”ə satılmasını əsas gətirərək onların iddiasını təmin etməmişdir. Siql və Şuster appelyasiya şikayəti versələr də, məhkəmənin qərarı qüvvədə saxlanmışdır. 1957-ci ildə “DC” Siqlı yenidən yazıçı kimi işə götürsə də, ikinci məhkəmə iddiasından sonra o, yenidən işdən qovulmuşdur.
1975-ci ildə Siql, bir neçə komiks yazarı və rəssamı ilə birlikdə komiks müəlliflərinə dahay yaxşı şərait yaradılması üçün ictimai kompaniyaya start verir. “Warner Bros.” Siql və Şusterə illik stipendiya ödənilməsi, bütün sağlamlıq xərclərinin qarşılanması və bundan sonra istehsal ediləcək bütün Supermen məhsullarında onların adlarının qeyd edilməsini təklif etdi. Əvəzində isə onların bir daha Supermenin müəlliflik hüquqları uğrunda məhkəməyə müraciət etməyəcəyi ilə bağlı razılaşma tələb edilirdi. Siql və Şuster bu təkliflə razılaşırlar.
Paraskevi Qiriazi
Paraskevi Qiriazi (Parashqevi Qiriazi; ) — Alban qadın təhsilinin qabaqcılı, özünü təhsilə adamış şəxs və pedaqoq.
Supermen
Müəlliflik iddiası məhkəmələri
1992-ci ildə Şuster vəfat edir. DC Comics Şusterin varislərinə illik stipendiya qarşılığında Supermenin müəlliflik hüquqları uğrunda mübarizə aparılmamasını təklif etdi.
Paraskevi Qiriazi
Bioqrafiya
1880-ci ildə Osmanlı imperatorluğunun Manastır şəhərində, indi Makedoniyanın Bitola şəhərində iki qardaş və iki bacı olan Kiriazi ailəsində anadan olub.
Supermen
Müəlliflik iddiası məhkəmələri
1996-cı ildə Siql vəfat edir. Onun varisləri “1976 Müəllif hüquqları Aktı”na istinadən Supermenin müəllif hüquqlarını qaytarmağa çalışırlar. DC Comics Siql ailəsinə bir neçə milyon birdəfəlik və $500,000 illik ödəniş təklif edərək qarşılığında Supermenin müəllif hüquqlarından imtina edilməsini təklif etdi. DC Comics həm də bütün Supermen məhsullarının Siql ailəsi ilə razılaşdırılması şərtini təklif edir. 2001-ci ilin oktyabrında göndərilmiş məktubda Siql ailəsi DC-nin təkliflərini qəbul etdiyini bildirir.
İqor Ametov
Ametov İqor Mamedoviç — texnika elmləri doktoru, professor.
Paraskevi Qiriazi
Bioqrafiya
On bir yaşında ikən qardaşı Gerasimə və bacısı Sevastiyə 1891-ci il oktyabrın 15-də Korca şəhərində açılan Albaniyada ilk qızlar məktəbində qızlara dərs deməyə köməklik edir. Daha sonra İstanbuldakı Robert kollecində oxuyur, sonra Korcaya qayıdır. Burada 1887-ci ildə açılmış ilk alban ibtidai məktəbində müəllim işləmişdir.
Supermen
Müəlliflik iddiası məhkəmələri
Müəllif hüquqları hüquqşünası və film prodüsseri Mark Toberoff o zaman Siql və Şusterin varisləri ilə müqavilə bağlayaraq, gələcəkdə personajın ekranlaşdırılması hüquqlarının onun sahibi olduğu “Pacific Pictures” şirkətinə verilməsi qarşılığında ailələrə Supermenin müəllif hüquqlarının qaytarılmasına kömək etməyi təkif edir və hər iki ailə bu təkliflə razılaşır. Siqlın varisləri DC Comicslə razılaşmanı ləğv edərək 2004-cü ildə Supermen və Superboyun hüquqlarının qaytarılması üçün məhkəməyə müraciət edir. 2008-ci ildə məhkəmə Siqlların xeyrinə qərar çıxarır. DC Comics appelyasiya şikayəti verir və 2001-ci ilin oktyabrında göndərilmiş məktubu əsas alan məhkəmə DC-nin xeyrinə qərar çıxarır. 2003-cü ildə Şusterin varisləri Supermenin müəllif hüquqları uğrunda mübarizə üçün aldıqları ödənişdən imtina etdiyini bildirir. DC Comics məhkəməyə müraciət edir və 2010-cu ildə 1992-ci il razılaşmasının Şuster ailəsinə razılaşmadan imtina etməyi qadağan etməsini əsas gətirərək DC-nin xeyrinə qərar çıxarır.
İqor Ametov
Həyatı
Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1970-ci ildə "Neft və qaz yataqlarının işlənilməsinin texnologiyası və kompleks mexanikləşdirilməsi" ixtisası üzrə AzNKİ-nin neft-mədən fakültəsini bitirdikdən sonra bu institutun aspiranturasına qəbul olunub və Azərbaycan EA DNQYPİ-da işləməyə başlamışdır. 1972-ci ildən Uxta Sənaye institutunun "Neft və qaz yataqlarının işlənilməsi və istismarı" kafedrasında assistent, baş müəllim, hidravlik kafedrasının müdiri işləmişdir. 1973-cü ildə "Neft-mədən mexanikasının bəzi məsələlərində ikifazalı sistemlərin hərəkətinə ağırlıq qüvvəsinin təsirinin tədqiqi" mövzusunda namizədlik, 1979-cu ildə isə "Neft və qazın hasilatı zamanı müvazinətsizliyin xüsusiyyətlərinin nəzərə alınması əsasında əsas texnoloji proseslərin, bu proseslərin hesabat üsullarının və keyfiyyətinin artırılması yollarının işlənilməsi məqsədi ilə təhlili" mövzusunda doktorluq dissertasiyaları müdafiə etmişdir. 1984-cü ildən ÜETNSİ (Moskva ş.) laboratoriya müdiri, baş direktorun elmi işlər üzrə müavini kimi vəzifələrdə işləmişdir. Ametov İ.M. Uxta Dövlət texniki universitetinin neft və qaz yataqlarının işlənilməsi və istismarı və yeraltı hidromexanika kafedrasının professoru olmuşdur. Ametov İ.M. Beynəlxalq Şərqi Neft akademiyasının, Rusiya Federasiyası Dağ elmləri Akademiyasının həqiqi üzvü olmuşdur.
Supermen
Müəlliflik iddiası məhkəmələri
ABŞ Müəllif Hüquqları Qanununa əsasən Supermen 2033-cü ildə ictimai mülkiyyətə keçəcək. Lakin bu, yalnız “Action Comics #1”-də təsvir edilmiş personaja aiddir. Lakin, onun gücü, xüsusi görmə qabiliyyəti (1949-cu ildə təqdim edilib) kimi xüsusiyyətləri həmin xüsusiyyətlərin ilk dəfə əks olunduğu nəşrin ictimai mülkiyyətə keçməsi tarixinə kimi müəllif hüquqları ilə qorunur.
Paraskevi Qiriazi
Bioqrafiya
1908-ci ildə o, yeni alban əlifbası haqqında qərar qəbul edən Manastır konqresində iştirak edən yeganə qadın idi. O, həmçinin Albaniyanın digər kəndlərində uşaq təhsili və axşam məktəblərinin təşkilatçısı kimi tanınırdı, burada yerli kitabxanaların yaradılmasına kömək edirdi. O, 1909-cu ildə Yll' i Mëngjesit assosiasiyasını qurmağa kömək edir. 1917-ci ildə bacısı və əri ilə birlikdə ABŞ-a mühacirət edəndə orada eyni adlı dövri nəşri (1920-ci ilə qədər) çap etməyə davam edir. Jurnal iki həftədən bir nəşr olunurdu və burada Albaniya siyasəti, cəmiyyəti, tarixi, filologiyası, ədəbiyyatı və folkloruna dair materiallar yer alırdı.
Supermen
Müəllif hüquqlarının pozulması
Supermenin böyük uğur qazanması digər müəllifləri də ilhamlandırdı və Detective Comics aktiv şəkildə öz hüquqlarını müdafiə etməyə başladı. 1939-cu ildə Uil Aysner “Ecazkar kişi” adlı personaj yaratdı, lakin, bir nəşrdən sonra Detective Comicsin məhkəmə iddiasına görə nəşr dayandırılmışdır. 1940-cı ildə “Fawcett Comics” Kapitan Marvel adlı personajını təqdim edir və bir neçə il ərzində bu personaj Supermeni geridə qoyur. Uzun sürən məhkəmə çəkişmələrindən sonra 1953-cü ildə “Fawcett Comics” personajın nəşrini dayandırmağa məcbur olur.
İqor Ametov
Elmi fəaliyyəti
Ametov İ.M. - neft yataqlarının işlənilməsi və layların neftveriminin artırılması sahəsində tanınmış alimdir.
Supermen
Uydurma personaj bioqrafiyası
200px|thumb|right| Con Birn personajın hekayələrini yenidən yazaraq müəyyən dəyişikliklər etmiş, onun güc və bacarıqlarını məhdudlaşdırmışdır. “Action Comics #1”-də (aprel 1938) Supermen yad planetdə, insan texnologiyalarını geridə qoyan texnologiyalara malik bir cəmiyyətdə doğulur. Onların dünyası dağılma fəlakəti ilə üzləşdikdə körpənin atası onu kosmik gəmiyə qoyaraq Yerə göndərir. Erkən qəzet striplərində planetin adı “Kripton”, körpənin adı “Kal-L”, bioloji valideynlərinin adı isə “Jor-L” və “Lora” kimi qeyd edilir. 1942-ci ildə Corc Louter tərəfindən yazılmış spinoff romanında Supermenin valideynlərinin adı “Jor-el” və “Lara” kimi qeyd edilir. Körpəni gətirən gəmi ABŞ-də kənd yerində eniş edir. Burada onu Kent ailəsi övladlığa götürür. Onlar körpəni Klark adlandırır və fermer mühitində böyüdürlər. Orijinal hekayədə Kentlər uşağı körpələr evindən övladlığa götürürlər. 1947-ci ildə efirə verilmişş radio verilişində onların Ayova ştatında adsız yerdə yaşamaları göstərilir. “Superboy #2”-də (iyun 1949) həmin yerin adı Smolvil kimi qeyd edilir. “New Adventures of Superboy #22”-də (oktyabr 1981) həmin yerin Merilenddə olması göstərilir. 1978-ci ildə çıxarılmış Supermen filmində və sonrakı hekayələrdə həmin yerin Kanzasda olması göstərilir.
Paraskevi Qiriazi
Bioqrafiya
1914-cü ildə qohumları ilə Rumıniyaya, oradan isə Amerikaya mühacirət edir. 1919-cu ildə Paris Sülh Konfransında iştirak edərək, albanların hüquqlarını müdafiə etdiyi Alban-Amerika icmasının üzvü olur. 1921-ci ildə Albaniyaya qayıdır və burada ictimai-siyasi həyatda iştirakını davam etdirir. O, Tiranada "Kyrias" adlı Qadınlar İnstitutunun həmtəsisçisi (bacısı ilə) və daha sonra direktoru olub. 1928-ci ilin oktyabrında o, Tiranada Kraliça Ana və Kral Zoqunun bacısı şahzadə Kseniyanın himayəsi altında mövcud olan və ölkə daxilində filialları olan Qruaja Şqiptare (Alban Qadını) təşkilatını qurur. Təşkilatın məqsədi təhsil, gigiyena və xeyriyyəçilik fəaliyyətinin inkişafına, qadınların Alban cəmiyyətində rolunun artırılmasına yönəlib. Savadlı bir insan olan Paraskevi orada rəhbər vəzifə alır. 1929–1931-ci illərdə bu təşkilat Paraskevi və onun bacısı Sevastinin fəal işlədiyi "Şqiptarja" mətbəsini nəşr etdirir.
Supermen
Uydurma personaj bioqrafiyası
Kentlər Klarka yad planetdən olmasını gizlətməyi, gücünü isə məqsədə çatmaq üçün istifadə etməyi öyrədirlər. Şəxsi həyatını və yaxınlarını təhlükədən qorumaq üçün Klark kostyumlu şəxsiyyət olan Supermeni yaradır. Klark Kent olaraq o, şəxsiyyətini gizlətmək üçün eynəkdən istifadə edir, adi paltarın altından isə kostyumunu geyinir ki, istədiyi vaxt dəyişə bilsin. Kim olduğunu büruzə verməmək üçün Klark adi həyatda ləng biri kimi görünür, təhlükə yarandıqda isə superqəhrəmana çevrilərək problem həll edir.
İqor Ametov
Elmi fəaliyyəti
Elmi-tədqiqatların sahəsi: neft yataqlarının işlənilməsi, layların neftveriminin artırılması; neft və qaz hasilatının texnika və texnologiyası; neft layının fizikası.
Supermen
Uydurma personaj bioqrafiyası
Yazıçılar Supermenin gücünü tədricən inkişaf etdirmişlər. Bşlanğıcdan o superinsan gücünə və məğlubedilməz bədənə malik idi. Erkən komikslərdə Supermen qaçaraq və tullanaraq səfər edir. 1940-cı ildən efirə verilən radio serialında Supermen uçmağı da bacarır. “Fleischer Studios” tərəfindən həmin onillikdə istehsal olunmuş cizgi serialında da Supermen uçmağı bacarır, çünki, bunun üçün daha az animasiya kadrı tələb edilirdi və istənilən halda tullanan Supermen animasiyada gülünc görünə bilərdi. Rentgen baxışı “Action Comics #11”-də (aprel 1939), istilik görməsi isə “Superman #59”-da (avqust 1949) əlavə edilmişdir. Erkən komikslərdə Supermenin gücü bütün kriptonlulara şamil edilsə də, sonrakı komikslərdə həmin gücün Yer Günəşinin sarı işığının təsiri ilə aktivləşdiyi, Kripton Günəşinin qırmızı işığının təsiri ilə isə zəiflədiyi göstərilmişdir.
Paraskevi Qiriazi
Bioqrafiya
1939-cu ildə İtaliyanın Albaniyaya hücumu ilə başlayan zaman Qiriazi II Dünya Müharibəsi boyu antifaşist mövqelərdə olub. Fikirlərinə görə o, bacısı ilə birlikdə əsir götürülərək Belqrad yaxınlığındakı Banica konsentrasiya düşərgəsinə yerləşdirilir. Müharibədən sonra sərbəst buraxılaraq Tiranaya qayıdırlar. Kral Zoqu ilə əlaqəyə görə bacıların bütün ailəsi repressiyaya məruz qalır. Alban alimi və antifaşist Skander Luarasinin səyləri, həmçinin siyasətçi Vito Kaponun müdaxiləsi ilə bacılar qismən reabilitasiya olunublar.
Supermen
Uydurma personaj bioqrafiyası
Siql başa düşürdü ki, Supermenin məğlubedilməz təsvir edilməsi, onun iştirak etdiyi qarşıdurmaları maraqsız edir, buna görə də o, yeni hekayə yazaraq, Supermenin gücünü zəiflədən “K-metal”ı əlavə edir. Lakin, bu hekayə nəşr olunmur, çünki, Supermen kim olmasını Luisə açıqlayır, lakin, Siqlın bu hekayəsindən ilhamlanan radio serial yaradıcıları 1943-cü ildə yaşıl kristal olan “kriptonit”i təqdim edirlər. O, komiksdə ilk dəfə "Superman Returns To Krypton!" adlı hekayədə yazıçı Bill Finqer tərəfindən “Superman #61”-də (dekabr 1949) təqdim edilir.
İqor Ametov
Elmi fəaliyyəti
O 150-dən artıq elmi məqalənin və bir sıra monoqrafiyanın müəllifidir. 10 elmlər doktoru və elmlər namizədi hazırlayıb. Ametov İ.M. "SSRİ fəxri neftçisi" adına layiq görülmüşdür.
Paraskevi Qiriazi
Xatirə
Qiriazi bacıları "Alban təhsilinin anaları" hesab olunurlar. Alban yaşayış məntəqələrindəki bir çox təhsil müəssisələri onların adını daşıyır.
Supermen
Uydurma personaj bioqrafiyası
Klark Kent qəzet müxbiri olaraq fəaliyyət göstərir. Erkən hekayələrdə o, “The Daily Star” qəzetindən Corc Teylor tərəfindən işə götürülmüşdü, lakin, radio serialın ikinci epizodunda onun Perri Vayt tərəfindən “The Daily Planet” qəzetinə işə götürülməsi qeyd edilir. “Action Comics #1”-də Klarkın həmkarı Luis Leyn təqdim edilir. Klarkın ona romantik hissləri olsa da, qız onu yox güclü və sərt Supermeni üstün tutur. 1934-cü ildə təqdim edilmiş bu sevgi üçbucağı, Supermen hekayələrinin bir çoxunda yer almışdır. Cerri Siql Luisin Supermenin kimliyini öyrənməsinə qəti qarşı idi, çünki bu sevgi üçbucağı kitablar üçün vacib idi. On illər ərzində nəşr edilmiş komikslərdə Luis Klarkın Supermen olmasından şübhələnsə də, o, qızı səhv düşündüyünə əmin edir; ilk belə hekayə “Superman #17”- də (1942) nəşr olunmuşdu.
Supermenin öldüyü ilk komiks “Supermen #188” (aprel 1966) olmuş, Kriptonitin təsiri ilə ölən Supermen, elə həmin komiksdə də öz robotlarından biri tərəfindən dirildilmişdir. 1990-cı illərdə “Supermenin ölümü və dirilməsi” hekayəsində Dumsdeylə ölümcül döyüşdən sonra, “Supermen #75”-də (yanvar 1993) Supermen ölmüşdür. Sonradan o, Məhvedici tərəfindən dirildilir. “Superman#52”-də (may 2016) kriptonit zəhəri ilə öldürülən Supermen dirilmir və paralel reallıqdan olan Supermenlə əvəzlənir.
2011-ci ildə “DC Comics” bütün komiks kitablarını paralel reallıqdan olan rebut versiyası ilə yenidən buraxmağa başlayır və bu zaman, ənənəvi komiks kitablarında yer alan Supermenin protaqonisti olan yeni Supermen təqdim edilir. Yeni versiyada Supermenin valideynləri o, azyaşlı olarkən sərxoş sürücünün törətdiyi avtomobil qəzasında vəat edirlər və o, Luislə evlənmir. Öz reallığında o, superqəhrəmanlığının ilk dövründə Leks Lüterlə qarşılaşır. Hökümətə çalışan Lüter, onu gücünün limitini müəyyənləşdirməyə həvəsləndirir. Supermen əvvəlcə bundan qaçmağa çalışsa da, “Superman vol. 2, #43”-də (oktyabr 2015) onun kimliyi dünyaya bəlli olur. Supermenin “New 52” versiyası ənənəvi komiks kitablarında “Superman: Lois and Clark” seriyasında təqdim edilir və bu zaman Yerin eyni adlı iki superqəhrəmanı olur. Gənc Supermenin “Superman vol. 3, #52”-də (25 may 2016) ölməsindən sonra, yaşlı Supermen Yerdə qalır.
2016-cı ilin iyununda “DC Comics” növbəti dəfə komiks kitablarını yeni reallığa uyğun olaraq “DC Rebirth” adı ilə satışa çıxardı. Bu dəfə naşirlər “New 52” Supermenini protaqonist kimi təqdim etsələr də Luis Leyni onun həyat yoldaşı kimi göstərirlər. Onlar, Conatan Samuel Kent adlı övlada malikdirlər və gələcəkdə bu uşaq Superboy olacaq.
“Superman Reborn” hekayə qpvsü personajın iki versiyası arasında anlaşmazlıq yaradır. “Mister Mxyzptlk” deyir ki, “New 52” versiyasının yaradılması personajın iki şəxsə bölünməsinə səbəb olmuşdu: Supermen kitablarının protaqinisti olan personaj və “Convergence” hadisəsində iştirak edən və Conun atası olan personaj. Yeni Superboy olan Conun sayəsində personajın hər iki versiyası vahid bir şəxsdə birləşərək DC Kainatında öz yerini tutur. Bu, bütöv Supermen, özündə hər iki Supermenin kostyum elementlərini birləşdirən yeni kostyuma malikdir.
Şəxsiyyəti
Siql və Şuster tərəfindən yazılmış orijinal hekayələrdə Supermen, kobud və aqressivdir. Personaj tez-tez həyat yoldaşını döyənlərə, spekulyantlara, qatillər və qanqsterlərə bu günkü izləyicilərin gördüklərindən daha az mənəvi dəyərlərə cavab verən üsullarla hücum edir və onları istədiyi kimi cəzalandırır. 1930-cu illərin Supermeni, gücünün ətrafdakılara yetirə biləcəyi zərərə fikir vermir. O, qəddar personajlara ölümcül zərbələr endirsə də, ölüm səhnələri komikslərdə nadir hallarda göstərilir. 1940-cı ilin əvvəllərində bu ənənəyə son qoyulur, yeni redaktor Vitni Ellsuort personajların hərəkətlərinə nəzarət edən kodeks hazırlayır və bu kodeksə əsasən Supermenin bir daha öldürməyəcəyinə qərar verilir. Personaj yumşaldılır və ona humanizm hissi verilir. Lakin, Ellsuort kodeksini, 1954-cü ildə Komiks Kodeks Hakimiyyəti tərəfindən qəbul edilmiş və XXI əsrin əvvəllərindən bütün böyük komiks nəşriyyatlarının əməl etdiyi Komiks Kodeksi ilə qarışdırmaq olmaz.
İlk görünüşlərində, kasıblar üçün daha yaxşı şərait yaradılması üçün onların yaşadıqları gecəqonduları dağıtdığı zaman, Supermen, dövlət qurumları tərəfindən düşmən kimi qəbul edilmiş və Milli Qvardiya əsgərləri tərəfindən atəşə tutulmuşdur. Lakin, 1942-ci ildən etibarən Supermen polislə əlbir çalışmağa başlamışdır. Bu gün Supermen, güclü ədlət, əxlaq və düzgünlük hisslərinə malik cəsur və mehriban qəhrəman kimi qəbul edilir. O, ögey valideynləri tərəfindən ona öyrədilmiş əxlaqi dəyərlərə sadiqlik nümayiş etdirir. Onun hər zaman qanun çərçivəsində hərəkət etməyə çalışması vətəndaşlar və komiks personajları üçün nümunə olsa da, Supermeni “böyük mavi boyskaut” adlandıran tənqidçilərin narazılığına səbəb olmuşdur. Bu mövzuda kifayət qədər sərt olan Supermen, superqəhrəmanlar cəmiyyətində də gərginlik yaradır. Bu, Supermenin tərəfdaşlarından biri olan Ecazkar qadının Maksvell Lordu öldürməsindən sonra da çox hiss olunmuşdur. Bustor Qold əvvəl Supermenə soyuq münasinət göstərsə də, bu xüsusyyətinə görə onunla yaxınlaşmışdır.
Doğma planeti Kriptonu itirmiş Supermen, Yeri, xüsusilə Klark Kentin ailəsi və dostlarını hər vəchlə müdafiə edir. Məhz bu təzyiq, ətrafında çoxlu dostları və valideynləri olmasına baxmayaraq, Supermenin özünü Yerdə tənha hiss etməsinə səbəb olur. Onun kriptonlu olduqlarını düşündüyü Pouer Görl (“Earth-Two” Kainatında onun Kriptondan olması təsvir edilir)və Mon-Ellə görüşü isə xəyal qırıqlığı yaranmasına səbəb olur. Yalnız kriptonlu deyil, həm də dayısı qızı olan Supergörlün Yerə çatması Supermenin yalnızlıq hissini bir qədər sakitləşdirir. Tənha və kədərli vaxtlarında Supermen Tənhalıq qəsrinə sığınır.
Yaşı və doğum tarixi
Supermenin yaşı komiks kitablarında müxtəlif rəqəmlərlə göstərilsə də, adətən 30 yaş ətraflarında qeyd edilir. Əvvəlcə onun yaşı dəqiq göstərilmirdi, indi isə bəzən komikslərin qızıl, bəzən isə gümüş dövrünə istinad edilir. 1970-ci illərdən əvvəl və erkən 1990-cı illərin əvvəllərində nəşr edilmiş komikslərdə Supermenin 29 yaşı olması göstərilir. Lakin, “Supermenin ölümü” hekayə xəttində onun 34 yaşlı (uydurma təbliğat qəzetində qeyd edilir), 1994-cü illərdə nəşr edilmiş “Sıfır saatı” vaxtında isə 35 yaşlı olması qeyd edilmişdir.
“Action Comics #149”-da (oktyabr 1950) Supermen oktyabrda doğulması qeyd edilir. 1960-1980-ci illərin komikslərində Supermenin 29 fevralda doğulması qeyd edilir. Klark Kent isə doğum gününü Kentlərin onu tapdığı tarix olan 18 iyunda qeyd edir. Bu tarix həm də Supermen personajını səsləndirmiş Vad Kollyerin doğum tarixidir. 1980-ci illərdə DC-nin “Sonsuz dünyalarda münaqişə” hekayə xəttini yayımlamasından sonra Kentin doğum tarixi 29 fevral kimi qeyd edilir. “Superman: Secret Origin #1”-də (noyabr 2009) Kentin doğum gününü 1 dekabrda qeyd etməsi göstərilir.
Digər versiyaları
Supermenin hekayəsinin detalları, 1938-ci ildən nəşr edilməyə başlanılmış çoxsaylı kitab və jurnallarda əks etdirilmişdir. Supermenin televiziya və filmlərdə təsvir edilən versiyaları, əksər hallarda komiks kitablarında təsvir edilən versiyalardan fərqlənir, bir çox hallarda koiks kitablarında əks etdirilən versiyalar da bir-birindən kəskin surətdə fərqlənir (bunun parlaq nümunələrindən biri “Supermen: Qırmızı oğul” qrafik romanıdır. Bu əsərdə kommunist Supermenin SSRİ-də yaşaması göstərilir). DC-nin nəşr etdiyi krossover seriyalarında Supermenin müxtəlif seriyalarda nəşr edilmiş fərqli təsvirləri bir-biri ilə qarşılıqlı ünsiyyətə keçərək bir kainatda yaşadıqlarını göstərirlər. Məsələn, 1960-cı illərdə nəşr edilmiş "Earth-One" seriyasının Supermeni, bəzən "Earth-Two" Supermeni ilə birlikdə göstərilir və onun təsviri zamanı 1940-cı illərin komikslərində verilmiş təsvirlərə sadiqlik nümayiş etdirilir. DC Comics personajın bütün versiyalarının klassifikasiyası üçün universal sistem yaratmamışdır.
Güc və bacarıqları
200px|thumb|right|Supermenin Luis Leynin qollarında ölümü, "Superman vol. 2, #75" (yanvar, 1993). Rəssam: Den Curgens və Brett Bridinq. Superqəhrəman janrının nüfuzlu arxetipi olan Supermen bir çox qeyri adi xüsusiyyətlərə malikdir və o, ənənəvi olaraq “güllədən sürətli, lokomativdən güclü, bir sıçrayışla hündür binadan tullanmağa qadir” insan kimi təqdim edilir. Cey Morton tərəfindən yaradılmış bu təsvir ifadələri ilk dəfə Supermen radio serialında və Maks Fleşerin 1940-cı illərdə yayımladığı qısa animasiya filmlərində, daha sonra isə 1950-ci illərin teleseriallarında istifadə edilmişdir. Mövcud olduğu dövrlər ərzində Supermenin məşhur güc arsenalına uçma, super güc, qeyri magiya hücumlarına qarşı məğlubedilməzlik, super sürət, görmə bacarığı (rentgen, istilikgörmə, teleskopik, infra qırmızı və mikroskopik görmə), super eşitmə, super intellekt və yüksək sürətli küləklərlə müqayisə edilən dondurucu soyuqluğa malik super nəfəs daxil edilmişdir.
Erkən hekayələrdə Supermenin bacarıqları məhdud idi: o, maşını başının üstünə qaldıracaq qədər böyük gücə, super qaçış sürətinə və artilleriya silahının belə zədələyə bilmədiyi sərt dəriyə malikdir. Güclü elektrik dalğaları ilə onu ölümcül vəiyyətə qədər zəiflətmək, bomba partlayışı ilə isə öldürmək mümkün idi. Siql və Şuster onun gücü və tullanma qabiliyyətini qarışqa və çəyirtkə ilə müqayisə edirdilər. 1940-cı illərdə Supermen cizgi filmləri üzərində işləyən Fleşer qardaşları tullanma hərəkətinin animasiya təsvirinin çətin olmasını əsas gətirərək DC-yə tullanmanı uçma ilə əvəzləməyi təklif edirlər; bu, xüsusilə qısametrajlı filmlər üçün əlverişli idi və onsuz da az olan xronometraja qənaət etməyə imkan yaradırdı. Gümüş dövrü boyunca yazıçlar bu bacarığı tədricən inkişaf etdirərək elə bir səviyyəyə çatdırdılar ki, Supermen rahatlıqla başqa dünyalar və qalaktikalara uça bilir. Supermen, tez-tez yad cismlərin Yerə düşməsinin qarşısını almaq üçün, hərdən isə sadəcə başını sakitləşdirmək məqsədi ilə günəş sisteminə uçur. Yazıçılar üçün Supermeni real çətinliyə salacaq problemlərin yaradılması çətin olduğuna görə, DC personaj üçün xüsusi şəraitlər formalaşdırmağa çalışmışdır. 1986-cı ildə Con Birn tərəfindən həyata keçirilmiş əsaslı yenidənyazma nəticəsində personajın bacarıqlarına bəzi məhdudiyyətlər qoyulmuşdur: o, nüvə silahına çətinliklə dözürdü, kosmosa uçuşları isə nəfəsini nə qədər saxlaya bilməsindən asılı idi. Lakin həmin yenidənyazmadan keçən dövr ərzində personajın gücü yenidən inkişaf etdirilmişdir ki, bunun da nəticəsində Supermen artıq dağı asanlıqla tərpədəcək, nüvə silahı ilə mübarizə aparacaq, heç bir zədə almadan günəşə uçacaq və oksigensiz vakkum şəraitində istədiyi qədər yaşayacaq gücə malikdir.
Supermenin gücünün mənşəyi də uzun müddət ərzində dəfələrlə dəyişdirilmişdir. Əvvəlcə qeyd edilirdi ki, Supermenin bacarıqlarının mənşəyi onun kriptonlu olması ilə əlaqədardır. Lakin, tezliklə bu yanaşma dəyişdirilərək göstərilmişdir ki, Supermenin gücünün mənşəyi Kriptonun qravitasiyasının Yerin qravitasiyasından daha güclü olması ilə əlaqədardır. Bu, Edqar Rays Berrouzun yaratdığı “Con Karter” adlı personajın bacarıqlarına bənzərdir. Kriptonluların hamısının Supermen kimi bacarıqlara malik olması, onların planet partlaması nəticəsində məhv olmalarının yazıçılar tərəfindən izah edilməsində çətinlik yaratmışdır. Bu problemin aradan qaldırılması üçün qeyd edilmişdir ki, doğma planeti Rao adlı ulduz olan Kriptonlular yalnız sarı Günəşin şülarının təsiri ilə super gücə malik olurlar.
Supermenin gücünün zəifləməsinə Kripton mənşəli, yaşıl kristal olan kriptonit təsir edir. Planetin parçalanması zamanı onun bəzi hissələri kosmik tullantı kimi Yerə də çatmışdır. Kriptonit Supermeni hərəkətsiz hala kimi zəiflədərək dözülməz ağrı və ürəkbulanması hiss etməsinə səbəb olur; uzunmüddətli təsir isə ölməsinə səbəb olur. Onu kriptonitdən xilad edəcək yeganə vasitə isə şüalanmanın qarşısını alan qurğuşundur. Qurğuşun həm də onun digər tərəfini görə bilmədiyi yeganı elementdir. Kriptonit ilk dəfə 1943-cü ildə süjet elementi kimi, radio aktyoru Bad Kollayerin bir qədər dincəlməsinə imkan yaratmaq üçün əlavə edilmişdir. Yaşıl kriptonit ən məşhur təsvir olsa da, illər ərzində yazıçılar onun hər biri özünəməxsus xüsusiyyətlərə malik qırmızı, qızılı, mavi, ağ və qara növlərini də hekayələrə əlavə etmişlər.