cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arqişti Kərəmyan
Həyatı
2015-ci ildə Ermənistan Respublikasının Hüquq akademiyasında prokurorluq kurslarında iştirak etmiş, 2016-cı ildə İrəvan Dövlət Universitetində hüquq üzrə magistratura təhsilini tamamlamışdır.
2016-cı ildən 2018-ci ilə qədər Şirak rayonunda, daha sonra isə İrəvan şəhərində prokuror kimi fəaliyyət göstərmişdir.
2018-ci ilin iyun ayından etibarən müxtəlif dövlət qurumlarında rəhbər vəzifələrdə çalışmış, 2020-ci ilin may ayında MTX-nın rəhbərliyinə gətirilmiş və 2020-ci ilin iyun ayında isə MTX-nin direktoru kimi təsdiqlənmişdir. A.Kərəmyan Ermənistanla Azərbaycan arasında yaşanan II Qarabağ Müharibəsinin gedişində (8 oktyabr 2020) MTX direktoru vəzifəsindən azad edilmişdir. O, 24 dekabr 2020-ci il tarixində Ermənistan İstintaq Komitəsinin sədr müavini təyin olunmuşdur.
Evlidir, 2 övladı var.
Eugenia jutiapensis
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ərtoğrul Qazi türbəsi
Tarixi
XIII əsrin sonlarında inşa edilən türbənin tikinti tarixi dəqiq olaraq bilinmir. İlk olaraq Osman Qazi tərəfindən açıq qəbir kimi tikdirilmiş, daha sonra I Mehmed tərəfindən türbə halına gətirilmişdir. Sultan III Mustafa vaxtında 1757-ci ildə yenidən bərpa olunmuş və ilkin tikiliş halı dəyişmişdir. 1886-cı ildə II Əbdülhəmid tərəfindən yenidən təmir edilmiş və yanına bulaq əlavə edilmişdir. Ərtoğrul Qazi türbəsi altıbucaqlı planlı, üstü günbəz örtüklü olub, düzbucaqlı bir girişdən sonra içəriyə girilir. Bu girişin yan tərəflərində bir cüt pəncərə var. Türbənin divarları bir sıra daş və iki sıra kərpicdən hörülmüşdür. Sanduqə olduğu türbənin içindəki qərb və cənub-şərq divarlarına dördkünc pəncərələr açılıb.
Təmirlər zamanı türbənin giriş qapısı yanına bir kitaba əlavə edilmişdir:
Menba-i cuy-i inayet şah-ı ali siretin
Mevce-i derya kadar ömrün Huda kılsın mezid
Kıldı ol şahinseh-i devran cedd-i emcedin
Gazi Ertuğrul Cenabın kabrini zira cedid
Baabı yanında dahi bu çeşmeyi inşa ile
Eyledi ruh-ı revanın şad o Hakan-ı reşid
Pukyonq Milli Universiteti
Pukyonq Milli Universiteti — Cənubi Koreyanın Busan şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.
Ərtoğrul Qazi türbəsi
Tarixi
Su verir buldukçe mecray-ı kalem feyz-i bedid
Pukyonq Milli Universiteti
Xarici əlaqələri
Liman Şəhərlərinin Universitet Liqasının üzvüdür.
Ərtoğrul Qazi türbəsi
Tarixi
Ruh-ı Ertuğrul içün bu çeşmeyi kıldı iyan
Ayn-ı Lütf-ı saltanat Şah-ı zaman Abdül Mecid 1304
Galium hypotrichium
(Galium hypotrichium) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qalça əzələsi
daxili qrup çanaq əzələlərindən olub, qalça çuxurundan başlanğıc götürüb, bud sümüyünün kiçik troxanter çıxıntısına bağlanır.
Ligularia abakanica
Ligularia abakanica Ligularia abakanica
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Qoşqar Sarıyev
Qoşqar Sarıyev (tam adı: Sarıyev Qoşqar Nadim oğlu; d. 1980 – ö. 30 may 2017, Qazax, Azərbaycan) — Azərbaycanlı futbolçu, karyerası boyu yalnız "Göyəzən"də çıxış etmiş, bu komandanın kapitanı olmuşdur.
Karyerası
Qoşqar Sarıyev uzun illər "Göyəzən" futbol klubunda çıxış etmiş və komandanın kapitanı olmuşdur. Uzun illər bu komandanın heyətində I divizionla yanaşı, Premyer Liqa yarışlarında da oynamışdır. Hətta bir dəfə "Qəbələ"yə baxışa çağırmış; amma getməmiş, komandasına sadiq qalmışdır.
Səhhəti ilə əlaqədar futbolu tərk etmişdir.
Həyatının son illəri
Futbolu tərk edəndən sonra yaşadığı Qazax rayonunun Xanlıqlar kəndində mağazada satıcılıq etmiş; doğma kəndində qablaşdırılan bulaq sularının satışı ilə məşğul olan mağazada işləmişdir.
Ailəsi
Ailəli olub, 2 övladı var. Onun həyat yoldaşı tibb bacısı işləyir.
Feyruz Mustafayev
Feyruz Mustafayev — Azərbaycan Respublikasının Baş nazirinin səlahiyyətlərini icra edən (4 aprel, 1992 — 16 may, 1992 ); Azərbaycan Baş nazirinin birinci müavini (22 may 1991 —18 may 1992 ); A. R. "Azərquşsənaye" Dövlət Şirkətinin prezidenti (8 fevral 1993 ); A. R. Taxıl Məhsulları Dövlət Şirkətinin prezidenti (25 noyabr 1993 — 16 oktyabr 1994 ); Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü (2 oktyabr 2002 )
Həyatı
1950-ci illərdə Xanlar (indiki Göygöl) rayonunun Samux kəndinə köçüblər. 1955-ci ildə hərbi xidməti başa vurandan sonra Samux kolxozunda sıravi işçi kimi əmək fəaliyyətinə başlayır. Sonra mühasib, kolxoz həmkarlar təşkilatının sədri və kolxoz sədri seçilir. Bu müddətdə Moskva İqtisadiyyat insti-tunda qiyabi təhsil alır.
Kolxozda yüksək nailiyyətlər əldə edən sədr Xanlar rayonuna Rayon İcraiyyə komitəsinə sədr təyin edilir. 1 il sonra Xanlar RPK- nin birinci katibi seçilir. Feyruz Mustafayev daha sonra Şamaxı rayonuna təyinat alır.
Şamaxı rayonunda apardığı quruculuq işləri, dəmyə sahələrə çəkdirdiyi 600 km su xətti və bütün oxşar quruculuq işləri və apardığı islahatlara görə 1981-ci ildə Azərbaycan KP MK-nin birinci katibi H. Əliyev və Sovet İttifaqı KP MK-nin birinci katibi L. İ. Brejnev tərəfindən Lenin ordeninə və Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adına layiq görülür.
1975-ci ildə Azərbaycan KP Xanlar RK-nın birinci katibi olan vaxt 343 nömrəli Qızılca seçki dairəsindən Azərbaycan SSR Ali Sovetinin IX çağırış deputatı seçilib. Mədəniyyət komissiyasınınü üzvü olub.
1987-ci ildə Aqrar Sənaye komitəsində sədr müavini. Sonra Qaçqınlar komitəsinin sədri, Taxıl Məhsulları Dövlət Şirkətinin prezidenti, Baş Nazirin müavini işləyəndən sonra da Baş Naziri əvəz edib.
31 iyul 1992-ci il tarixində keçirilən Azərbaycan Kəndli Partiyasının təsis qurultayında partiyanın sədri seçilmişdir.
4 övladı, 8 nəvəsi olub.
7 iyul 2018-ci ildə vəfat edib.
Yəhudi icmasının tarixi
Yəhudi icmasının tarixi
Dağ yəhudiləri, əşkinazi və gürcü yəhudiləri : Azərbaycan ərazisində tarixi boyunca, yəhudilər müxtəlif etno -linqvistik qruplara mənsub yaşadı.Yəhudilərin ən erkən qeyd P. Geyushova rəhbərliyi altında 1990-cı arxeoloqlar Bakı şəhərində qazıntılar zamanı aşkar edilmişdir. Qazıntılar zamanı yəhudi Quarter qalıqları və VII əsrdə qalma Şabran sinaqoq tapıldı. 1810 -ci ildən Ashkenazim Bakıda məskunlaşmağa başlayırlar. 1835 -ci ildə rəsmi rəqəmlərə görə, 2.718 yəhudilər Kuba yaşamış və ilçe - 2,774 (ibadət 6 evlər). Bakıda 1897-ci ildə siyahıya görə, 2.341 yəhudilər və 154 Yəhudilər ilçe var idi. 1918-1920 -ci ildə Azərbaycan Demokratik Respublikasının altında. Hökumət Səhiyyə ADRs naziri olaraq vəzifə yerinə yetirən bir yəhudi Gindes Essey ibarətdir. dağ yəhudiləri Yəhudi əhalinin əhəmiyyətli zərər Şərqi Qafqazda hərbi kampaniya Nadir Şah yaşadı. 1731 Kusary kənd almasına, o, İslam bütün qalan yəhudilər çəkdi. Zamanı Nadir şahın işğal dağ yəhudilərinin bir neçə kəndində zədələnmiş və ya məhv edilmişdir. Məhv xilas, onlar Kuba Hüseyn Ali Khan Khan himayəsi altında , Kuba məskunlaşmışdır.
Ümumdünya Kosmos Həftəsi
Dünyanın əksər ölkələrində hər il 4–10 Oktyabr Ümümdünya Kosmos Həftəsi kimi qeyd olunur. Ümumdünya Kosmos Həftəsinin məqsədi kosmik elmlərin və texnologiyanın müasir cəmiyyətin inkişafındakı rolunu işıqlandırmaqdır.
Tarix
Beynəlxalq Millətlər Təşkilatının Kosmos üzrə III Konfransında Mərakeş nümayəndə heyəti 20 iyul — ABŞ kosmonavtlarının Aya endiyi günü kosmos günü kimi qeyd etməyi təklif etdi. Əksər ölkələr kosmos günü ideyasını dəstəkləsə də, tarix olaraq 20 iyul seçilməsi məsələsi mübahisəyə səbəb oldu. Rusiya nümayəndə heyəti kosmos günü ideyasını dəstəkləsə də, 20 iyul tarixi ilə razılaşmadı. Çünki kosmos erası 1957-ci il 4 oktyabrda SSSR tərəfindən Yerin ilk süni peykinin göndərilməsi ilə başlayır. Bu səbəbdən Rusiya 4 oktyabr tarixini təklif etdi. Lakin alternativ olaraq 10 oktyabr Kosmos Haqqında müqavilənin imzalandığı gün təklif olundu. İran nümayəndəsi isə kosmos günü deyil Kosmos həftəsi keçirməyi təklif etdi və bu təklif əksər ölkələrin nümayəndələri tərəfindən dəstəkləndi. Nəticədə 1999-cu il dekabrın 6-da Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyası 4–10 oktyabr tarixinin hər il Ümumdünya Kosmos Həftəsi kimi qeyd olunacağını elan etdi: 1957-ci il 4 oktyabr Yerin ilk süni peyki buraxıldığı və 1967-ci il 10 oktyabr Kosmos haqqında Müqavilə imzalandığı gün.
İllik mövzular
Ümumdünya Kosmos Həftəsi kosmik fəzanın araşdırılmasına həsr olunan kosmos sahəsində beynəlxalq səviyyəli tədbirlərdən biridir. Hər il 90-dan çox ölkədə Ümumdünya Kosmos Həftəsi layihəsi daxilində müxtəlif tədbirlər keçirilir. Beynəlxalq Kosmos Həftəsi Assosiasiyasının İdarə Heyəti tərəfindən hər il üçün mövzu seçilir.
İlk Ümumdünya Kosmos Həftəsi 2000-ci ildə keçirilmişdir. Mövzu isə "Kosmik minilliyin Başlanğıcı " seçilmişdir.
2017-ci ildə dünyanın 80 ölkəsində Ümumdünya Kosmos həftəsi çərçivəsində 3700-dən çox tədbir keçirilmişdir. Həmin il üçün "Kosmosda yeni aləmlərin araşdırılması " mövzusu seçilmişdir. Əsas istiqamət olaraq kosmosun tədqiqi və yaxınlıqdakı Günəş tipli planet sistemlərində Yerə bənzər planetlərin kəşfi seçilmişdir. 2018-ci il üçün isə "Kosmos Dünyanı Birləşdirir" mövsusu seçilmişdir. Bu mövzu bu il Vyanada baş tutacaq UNISPACE+50 toplantısı ilə bağlıdır.thumb|Space Station 2010 Calendar Celebrates a Decade of Research
Fəaliyyətlər ve tədbirlər
Ümumdünya Kosmos Həftəsi Assosiasiyası 50-dən çox ölkənin milli koordinatorları tərəfindən dəstəklənən qeyri-hökumət, qeyri-kommersiya təşkilatıdır. Assosiasiyanı Bazz Oldrin, Bill Nay, Tom Henks, İlon Mask, Dorin-Dmitri Prunari, Maks Grimard, Liza LaBonte — dən ibarət İdarə Heyəti idarə edirlər. Həmçinin dünyanın bütün ölkələrindən kosmos sahəsində liderlər könüllü olaraq idarə edirlər. Assosiasiyanın məqsədi insanları kosmosun tədqiqindən gələn faydalar haqqında məlumatlandırmaq, iqtisadiyyatın inkişafını stimullaşdırmaq üçün kosmosun istifadəsini təbliğ etmək, elm və təhsilə maraq yaradılması, həmçinin kosmosun təbliği vasitəsilə millətlərin birgə əməkdaşlığı üçün zəmin yaratmaqdır. Birləşmiş Millətlər təşkilatı hər il Ümumdünya Kosmos Həftəsini qeyd edən ölkələrin tədbirlərinin təqvimini hazırlayır. Təqvimlə linkdən tanış ola bilərsiniz. .
Eugenia kameruniana
(Eugenia kameruniana) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kitakyuşu
Kitakyuşu — Yaponiyanın Kyuşu regionunda yerləşən, Fukuoka prefekturasında şəhər.
== Qardaş şəhərlər ==
Norveç Krallığının hüquq sistemi
Norveç Krallığının hüquq sistemi
Norveçin hüquq sistemi müstəqil Skandinaviya hüquq sisteminə daxil olmaqla, alman-roman və həm də ingilis-amerikan sistemləri ilə ahənglik təşkil edir.
Norveç adət hüquqlarının ilk yazıları XII əsrə aiddir. Bu dövrdə ölkənin bütün ərazisi vahid krallıq hesab edilsə də, dörd tinqə ayrı-ayrı klan nümayəndələrinin yığıncaqları ilə birləşmiş və dayanıqlı hüquqi adətləri və ənənələri olan klanlara bölünmüşdü. Bu iki birliyin-"Qulatinq qanunları" və "Frostatinq qanunları" hüquqi adətlərinin məcmuələri bizim günlərə qədər demək olar ki, tam məzmunda saxlanılmışdır və orta əsrlərin hüquq tarixi üzrə qiymətli sənədlərdir. 140px|thumb|right|Norveç bayrağı
Bu məcmuələr əsasında "qanunların yaxşılaşdırıcısı" adını almış kral Maqnusun hakimiyyəti dövründə ilk ümumilli "Torpaq qanunu" külliyyatı nəşr olunmuşdur ki, onun da əsasında kilsələrin hüquqi vəziyyətinə aid olan məsələlər tənzimlənir, cinayət, torpaq və ticarət hüququ normaları şərh olunurdu. Qanun külliyyatının təsiri o vaxtlar Norveçə məxsus olan ərazilərə — Qrenlandiya, Farer, Orkneysk və Şetland adalarına şamil edilirdi. "Torpaq qanunu" külliyyatına əlavə olaraq, "Şəhərlər qanunu" (1276-cı il) nəşr edildi ki, bu da yerli şəhər adətləri məcmuələrini ümumilli ticarət və dənizçilik qaydaları ilə əvəz etdi. Sistemləşdirilmiş qanun külliyyatlarının ayrı-ayrı müddəaları yeni qanunlarla əvəz edilsə də, bir neçə yüzilliklər ərzində öz qüvvəsini saxladı.
Ölkənin Danimarka tərəfindən istila edilməsindən sonra (1380-ci il), Norveç hüququnun inkişafı Danimarka hüquq adətlərinin güclü təsiri altına düşdü. Əsas hakim vəzifələrini danimarkalılar tutur, yerli məhkəmələr tərəfindən çıxarılan qərarlardan şikayətlər Danimarka Ali Məhkəməsinə verilirdi. XVI əsrin əvvəllərində Norveç Danimarkanın adicə bir əyalətinə çevrilsə də, onun hüquq sistemi həmişə kifayət qədər müstəqil olaraq qalırdı və Danimarka kralları, eyni vaxtda Norveç kralları hesab edilsələr belə, Norveç üçün ayrıca qanunlar verirdilər ki, bəzən, onlar Danimarka da nəşr olunan qanunlarla üst-üstə düşürdü. 1602–1604-cü illərdə Norveç üçün "Kral IV Kristianın qanunlar Külliyyatı" hazırlanaraq nəşr olundu. Bu, mahiyyətcə, "qanunların yaxşılaşdırıcısı" adını almış kral Maqnusun qədim Norveç dilindən tərcüməsi və bütün qanunverici aktların daxil edilməsi ilə qanun məcmuələrinin yeni redaksiyası idi.
Bütün qanunvericiliyin həqiqi radikal islahatları 1687-ci ildə altı cilddə "Kral V Kristianın Norveç qanunlar külliyyatı" nəşr edildikdən sonra həyata keçirildi. O, hüququn bütün sahələrini əhatə edirdi və ölkənin müasir hüquq sisteminin əsası hesab edilirdi. Bu külliyyatın hazırlanmasında o vaxtki Danimarka qanunvericiliyindən geniş istifadə edildi, lakin, Roma hüququnun konsepsiyaları, həmçinin, Norveç hüququnun bəzi ənənələri ona məlum təsirini göstərdi.
Norveçin Danimarka hökmranlığından azad olduqdan sonra, zor gücünə İsveçə birləşdiyi dövrdə qanunvericiliyinin inkişafı bütünlükdə kodifikasiya deyil, ayrı-ayrı qanunların nəşr edilməsi yolu ilə davam etdi (hər iki ildən bir, Osloda, 1682-ci ildən fəaliyyətdə olan Norveç qanunlarının xronoloji ardıcıllıqla toplanması və nəşri üniversitetin hüquq fakültəsi tərəfindən həyata keçirilir). Norveç hüququnun mühüm mənbəyi qismində çox zaman əsas rolun məxsus olduğu ticarət sahəsindəki adətlər çıxış edir. Çox zaman adətlər fəaliyyətdə olan qanunlar, o cümlədən konstitusiya hüququ sahəsində əhəmiyyətli əlavələr rolunu oynayır, müvafiq qanunların olmaması zamanı isə, hüquq münasibətlərini müstəqil olaraq tənzimləyirlər.
Norveç hüququnun mühüm mənbələrindən biri kimi məhkəmə presedentləri də çıxış edir. Ali məhkəmənin, bəzən digər məhkəmə instansiyalarının konkret işlər üzrə qərarları mahiyyətcə, "inandırıcı presedent" qüvvəsinə malik olur və analoji məzmunlu hüquqi məsələlərin meydana çıxdığı işlər üzrə qərarlar qəbul edən məhkəmələr tərəfindən ciddi olaraq öyrənilir. Bu zaman Norveç Ali Məhkəməsinin öz qərarlarında ümumiləşdirilimiş hüquq normaları deyil, baxılan işlərin konkret vəziyyətinə aid olan müddəaları ifadə etməyə səy göstərdiyi qeyd olunmalıdır. XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq, Norveç hüququnun mənbələri içərisində əvvəllər ancaq adətlər və ya məhkəmə presedentləri tərəfindən tənzimlənən məsələlər üzrə nəşr olunan qanunverici aktların rolu artır.
Çirkab (film, 2013)
Məzmunu
Bryus Robertson (Ceyms MakEvoy) Edinburqda polis serjantıdır; intriqant, manipulyativ, insanlara dəyər verməyən bir insandır, vaxtını narkotik alkoqol və bəzən də cinsi təcavüzlə keçirir, şəxsi evfemizmindən doğan çirkli oyunlarına ətrafındakı bir çox insanları cəlb edir. Robertson əxlaqlı və yaxşı tərbiyə görmüş dostu Klifford Bleysdi (Eddi Marsan) tez-tez qorxutmaqdan zövq alır, o, tez-tez masson lojasının üzvü olan bu dostunun arvadına zənglər edərək, oyunlarından biri kimi, onu qorxudur.
Robertsonun həyatda əsas məqsədi detetktiv inspektor vəzifəsinə yüksəlməkdir və yapon tələbəbib öldürülməsi ilə bağlı araşdırmanı aparmağa başladıqda bu arzusuna gedən yolun açıldığını düşünür. Yavaş-yavaş o reallığa nəzarətini itirir, bununla belə oyunlarını davam etdirir, ağır hallüsinasiyalardan əziyyət çəkir. Filmin sonuna yaxınlaşdıqca onunhallüsinasiyaları daha da ağırlaşır və Bryus havalanır. Yuxu şəklində görünən və ona ağır psixotrapik dərmanlar verən həkimi vasitəsiylə məlum olur ki, Bryus körpəliyinin hansısa dövründə kiçik qardaşının ölümünə səbəb olmuş qəzanın baş verməsində özünü günahlandırır. Məlum olur ki, onun arvadı başqa kişiyə görə Bryusu tərk edib və qızı ilə görüşməsinə də imkan vermir, Bryus isə ağır psixoloji durumda, arvadını öz yanında hiss eləmək üçün onun paltarlarını geyinərək özünü qadın kimi aparır.
Qadın paltarında küçədə gəzərkən o, cinayətkar dəstə (filmin əvvəlində tədqiqatına başlanan cinayət işini törədən dəstə) tərəfindən ələ keçirilir və döyülür. Lakin, o, dəstənin rəhbərini pəncərədən ataraq öldürür və ağır vəziyyətdə iş yoldaşları tərəfindən tapılır. Baş verən hadisələrin nəticəsi olaraq Robertson nəinki vəzifədə qaldırılmır, əksinə vəzifəsi aşağı salınır, yeni işçi Rey Lennoks (Ceymi Bell) isə inspektor vəzifəsinə yüksəlir. Daha sonra Bryus video çəkərək etdiklərinə görə üzr istəyir. Bryus filmin sonunda özünü asaraq öldürməyə cəhd edir, lakin qapını döyən qadın və oğlu (filmin əvvəlində onalr bir neçə dəfə Bryusla qarşılaşır və ona müsbət təsir göstərirlər) ona mane olur.
Gəlirləri
Şotlandiyada açılış həftəsində £250,000 gəlir əldə edən film hit paradlarda birinci yerə yüksəlmişdir. Növbəti həftədə Britaniyada vizyona girən film ilk həftəsonunda £842,167 ($1.4 milyon) gəlir əldə etmişdir.
Tənqidçilərin mövqeyi
Rotten Tomatoes filmi 10 ballıq sistemlə 6.3 balla dəyərləndirən 76 tənqidçinin fikrinə əsasən, 63% müsbət reytinqlə qiymətləndirir. Orta rəydə bildirilir ki, “əyri, çirkli, xoşagəlməz entusiazmlı Çirkab filmi öz adını çox yaxşı doğruldur.”
Hans Herman Behr
Hans Herman Behr (Hans Hermann Behr; ) — Almaniya botaniki, entomoloqu, antropoloqu və həkimi.
Elmi fəaliyyəti
Hans Herman Behr bir çox bitki və həşərat növü təsnif etmişdir. .
Ligularia achyrotricha
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Azusena Diaz
Azusena Diaz (19 dekabr 1982) — İspaniyalı marafonçu. Azusena Diaz İspaniyanı 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Azusena Diaz birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında marafon yarışlarında qüvvəsini sınadı və məsafəni 2 saat 35 dəqiqə 2 saniyəyə qət edərək 157 marafonçu sırasında 34-cü yeri tutdu.
Galium matthewsii
(Galium matthewsii) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Luqov kərtənkələsi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Təsviri
Elədə böyük olmayan, 5 — 10 sm uzunluğa malik olan (bədəni 6 — 7 sm, quyruğu 3 sm) kərtənkələ. Tünd-yaşıl rəngə malikdir. Başı yuxarıdan bütünlüklə tünd qəhvəyidir.
Arealı
Növ əsasən Şimali Qafqaz və Cənubi Qafqaz ərazilərdə rast gəlinir. Azərbaycan, Gürcüstan, Ermənistan, Türkiyə və Bolqarıstan ərazilərində yayılmışdır.
Həyat tərzi
Günlük aktiv canlıdır. Əsasən açıq çəmənliklərə daha çox əhəmiyyət verir.
Aleksandrit
Tarixi
Aleksandriti ilk dəfə Sankt-Peterburq Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü Niels Nordenskjold kəşf etmişdir. O 17 aprel 1834-cü ildə yaşıl rəngli qəribə bir daş tapdı. Onu başqa minerallarla qarışığı olan zümrüd zənn etdi. Lakin onun sərtliyini ölçərkən sərtliyinin 7.5 yerinə 8.5 olduğunu gördü. Daşı araşdırmaq üçün onu cibinə qoydu. Axşam daşı cibindən çıxardarkən cibindəki daşın bənövşəyi olduğunu gördü. Daha sonralar bunun yeni mineral növü olduğu ortaya çıxdı və ona II Aleksandrın şərəfinə Aleksandrit adı qoyuldu. Beləliklə qiymətli daşlar arasına daha bir mineral da qatıldı. Yaşıl və qırmızı rəng krallıq, şan-şöhrət rəngi olduğundan ondan zadəganların mücəffərlərində istifadə edilirdi. Aleksandrit çox nadir və az miqdarda tapılan mineraldır. Bu günə qədər tapılan ən böyük aleksandrit daşı 30 karat olmuşdur.
XX əsrdə aleksandrit daşını süni əldə etmək mümkün olmuşdur. Bunun üçün yüksək temperatur, uyğun şərait lazımdır. Buna baxmayaraq aleksandrit daşı çox az tapılır və olduqca bahalıdır. Müasir dövrdə satışda rəng dəyişdirən daşlara rast gəlinsə də onların aleksandrit ilə əlaqəsi yoxdur. Bu daşlar süni boyalarla boyanmışdır və yanlız xarici rəng dəyişdirmə xassəsinə malikdir.
Hicran Bağırova
Hicran Firudin qızı Bağırova — Azərbaycan Tibb Universitetinin II mamalıq-ginekologiya kafedrasının müdiri, Azərbaycanın Əməkdar həkimi (2008), Azərbaycanın elm xadimi(2021), tibb elmləri doktoru (2000), professor.
Həyatı
Bağırova Hicran 1951-ci ildə anadan olub. 1967-ci ildə N. Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun müalicə-profilaktika fakültəsinə daxil olmuş və 1973-cü ildə institutu bitirmişdir. 1975–1977-ci illərdə Moskva şəhərində Ümumittifaq Onkologiya Elmi Mərkəzində kliniki ordinatura keçmiş və 1977-ci ildən 1993-cü ilə qədər həmin Elmi mərkəzin ginekologiya şöbəsində baş laborant, həkim, kiçik elmi işçi vəzifəsində çalışmışdır. 1984-cü ildə namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir. 1991-ci ildə SSRİ Elmlər Akademiyası tərəfindən "ali dərəcəli həkim" adı verilmişdir. 1993-cü ildə Azərbaycan Tibb Universitetinin II mamalıq-ginekologiya kafedrasında assistent, 1998-ci ildə dosent vəzifəsinə seçilmiş, 2003-cü ildən hal-hazıra qədər kafedra müdiri vəzifəsinə təyin edilmişdir.
2000-ci ildə doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı ilə 2008-ci ildə "Azərbaycan Respublikasının əməkdar həkimi" fəxri adına layiq görülmüşdür.
Dərəşam nahiyəsi
Tarixi
Dərəşam Culfa rayonu ərazisində, Araz çayının sol sahilində qədim yurd yeri, vaxtilə Naxçıvan sancağının inzibati ərazi bölgüsünə daxil olan nahiyə adıdır. Dərəşam nahiyəsi XVI əsrdə təşkil olunmuş, Nehrəm kəndindən Araz çayı boyunca indiki Gülüstan kəndi də (Culfa rayonu) daxil olmaqla böyük bir ərazini əhatə etmiş və nahiyənin mərkəzi Başkənd olmuşdur. Həmin dövrdə Dərəşam nahiyəsi “Dibkənd”, “Başkənd” və “Ortakənd” adlı yaşayış məntəqələrini, XVIII əsrdə isə Culqa kəndi də (Culfanın əvvəlki adı) daxil olmaqla, 4 kəndi (Başkənd, Dibkənd, Ortakənd və Culqa) əhatə etmişdir. 1840-cı ildə Dərəşam nahiyəsi ləğv edilmiş, nahiyəyə daxil olan Dibkənd, Başkənd və Ortakənd yaşayış məntəqələri dağılmış, tarixin dolaylarında itib-batmışdır.
Hazırda Şahbuz şəhəri ərazisində qədim Şamlar yaşayış yeri, Şamlar massivi, Şamlar arxı, Şamlar nekropoluu, Culfa rayonu ərazisində Şamlu dərəsi, Ordubad, Zəngilan, Saatlı, Sabir­abad, Laçın rayonlarında, Zəngəzurda “şam” komponentli onomastik vahidlər mövcuddur.
Etimologiyası
Dərəşam toponimi “dərə” və “şam” tərkib hissələrindən ibarətdir. Burada “dərə” sözü “yaşayış məntəqələrinin olduğu vadi”, “çay yatağı”, “mahal”, “şam” sözü isə birləşmənin ikinci tərəfi olub, mənşəyinin açıqlanmasında polemika yaradan komponentdir. “Şam” sözü ərəb dilində “qamışlıq” mənasında işlənir, Azərbaycan dilində isə toponimin mənşəyi müxtəlif mənalarda açıqlanır:
1. Tədqiqatçılar bu adı Şam şəhərindən (Suriya) köçüb gələn “Şamlı” tayfa adı ilə əlaqələndirirlər. Məsələn, bəzi elmi mənbələrdə Şamlı tayfası qızılbaşlara məxsus 7 tayfadan biri hesab edilir və Azərbaycanda abdullu və bəydili tirələrinə ayrıldığı yazılır. Digər mənbədə isə Şamlı tayfası səlcuqların bir qolu kimi təqdim olunur və Əmir Teymur tərəfindən Suriyadan köçürülərək İranda və Azərbaycanda məskunlaşmaları haqda məlumat verilir. Mənbələrdə Laçın rayonundakı Şamkənd, Zəngilan rayonundakı Şamlı, Azərbaycanın qədim ərazisi olan Zəngəzurdakı Şam, Gorus rayonundakı Şamsız kəndlərinin də bu tayfaya məxsus ailələr tərəfindən salındığı yazılır.
2. “Dərəşam” toponimi ərazinin bitki örtüyü, qamışlıq, sucuq yer, əsasən də şam ağacının adı ilə əlaqələndirilir. “Dərəşam suyu... əslində, şamlığı yaradan, şamlığa axan su” deməkdir. Bu söz Tatarıstan hidronimləri sırasında “Qaraşam suyu” adı ilə çəkilir və yaşıllıq, çəmənlik mənasında izah olunur. Hazırda Batabat meşəsinin ərazisində yerləşən və şam ağaclarından ibarət olan yer “Şam talası” adlanır. Bu coğrafi obyekt adı ərazinin bitki örtüyü əsasında yaranmışdır.
3. Dilimizdə “şam” sözünün məna açımının “siraq//şiraq//sir qəbilə birləşməsinin adı ilə bağlı olduğu və bir sıra türk dillərində şama şiraq (sıraq) deyildiyi” də vurğulanır.
Tanınmış dilçi alim, mərhum A.Həsənov “Dərəşam” sözünün məna açımına ayrıca məqalə həsr edərək belə qənaətə gəlir ki, Dərəşam “dərə” və qədim “şam” sözlərindən düzəlmişdir. Mənası “dərədəki şam”, “dərənin yanındakı şam” deməkdir. Müəllif “şam” sözünü açıqlamaq məqsədilə yazır ki, “şam” çay kənarında, adətən, iki çayın qovuşacağında qamış, yulğun, cəyən, biyan və sair göyərdiyi, həmçinin çöl heyvanlarının və quşların yurd, yuva saldığı yerlərə deyilir.
Göründüyü kimi, dilimizdə Dərəşam və tərkibində “şam” sözü olan digər onomastik vahidlərin mənşəyi müxtəlif şəkillərdə mənalandırılır. Ancaq fikrimizcə, “şam” komponentli onomastik vahidləri “işıqlı dərə” mənasında açıqlamaq inandırıcı görünmür, yəni “şam” sözü burada “yanar şam – Günəş” anlamı yaratmır. Eləcə də “şam” sözünü şam ağacı, yaxud “çay kənarında olan qamışlıq, sulu, sucaq yer” mənasında açıqlamaq da toponimin məna yozumuna kömək etmir. Çünki Naxçıvan ərazisində şam ağacı çox az yayılıb, digər tərəfdən, ərazinin sucaq və qamışlıq olmayan yerlərində də “şam” komponentli onomastik vahidlər mövcuddur.
İsa bəy Aşurbəyov
Həyatı
İsa bəy Aşurbəyov 1878-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. O, 1878-ci ildə Bakının Sabunçu kəndində uzun illər övladsızlıqdan əziyyət çəkən, Azərbaycanın tanınmış milyonçusu Hacı Mehdiqulu bəy Aşurbəyovun ailəsində doğulmuşdu. İlk təhsilə Bakıda mollaxanada başlayan İsa bəy altı sinifli şəhər məktəbini bitirmişdir. Atası bircə oğlunu gözündən kənar buraxmaq istəmədiyindən onun ali təhsil alması üçün tanınmış din və elm xadimlərini evinə dəvət edirdi. Repressiyadan yaxa qurtara bilməyən İsa bəy "xarici ölkələrlə casusluq əlaqələrinə və millətçi hərəkatda iştirakına görə" 1937-ci il dekabrın 31-də həbs edilir və 1938-ci ilin oktyabrında millətçi kimi güllələnmişdir.
Ailəsi
1902-ci ildə İ.Aşurbəyli əmisi Rzaqulu bəy Aşurbəyovun qızı Balacaxanımla ailə qurur. Onların iki oğlu dünyaya gəlir.
Fəaliyyəti
Aşurbəyov gənclik illərində sosial-demokrat ideyalarına meyl etmişdir. 1905-ci il hadisələrindən sonra bir sıra ziyalılar kimi İsa bəy də çarizmin müstəmləkə zülmünə qarşı mübarizə aparan sosialistlərə yaxınlaşaraq sosial demokrat "Difai", "İttihad" və "Hümmət" partiyalarına üzv olmuşdur. İ.Aşurbəyli 1905-ci ildə nəşr edilən Ə.Ağaoğlunun "İrşad"ında naşirlik fəaliyyətinə başlayır və qəzeti maliyyələşdirir, həmçinin 1906-cı ildə sosial-demokrat qəzeti "Dəvət"in redaktor naşiri olur. O 1910-cu ildə dörd il müddətinə Bakı şəhər dumasının üzvü seçilən İsa bəy müsəlmanların "Nicat" maarif təşkilatının, Bakı quberniyası əhalisinin savadsızlığının ləğvi üçün yaradılmış H.Z.Tağıyevin başçılıq etdiyi "Nəşrimaarif"in, "Səadət" ruhani və uşaqları aclıqdan və ölümdən xilas edən "Bir damla süd" cəmiyyətlərinin işində fəal iştirak edir. Birinci dünya müharibəsi illərində (1914–18) isə İ.Aşurbəyli türk əsirlərinə kömək məqsədilə yaradılmış, qeyri-qanuni fəaliyyət göstərən "Qırmızı xaç" cəmiyyətinin işinə də yaxından köməklik edirdi.
Aşurbəyov tanınmış xeyriyyəçi idi. Üzeyir Hacıbəylinin "Leyli və Məcnun" operasının ilk tamaşalarından biri Aşurbəyovun Persidski (indiki Murtuza Muxtarov) küçəsindəki evində olmuşdur. 1912-ci ildə Aşurbəyov Hacı Zeynalabdin Tağıyevin "Kaspi" qəzetinin mətbəəsində fəaliyyət göstərmiş, sonradan həmin mətbəəni icarəyə götürərək şəxsi mülkünün zirzəmisində yerləşdirmiş, Mirzə Ələkbər Sabirin satirik şeirlərini, müəllimlər üçün həftəlik "Şəlalə" və "Vodopad", şagirdlər üçün isə "Məktəb" jurnallarını Azərbaycan və rus dillərində nəşr etdirmişdir.
thumb|130px|İsa bəy Aşurbəyov
1918-ci ildə mart soyqırımı zamanı Aşurbəyov şəxsi əlaqələrindən istifadə edərək türk qoşunlarının Bakıya daxil olmasına fəal kömək göstərmişdi. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə Xalq Maarifi Nazirliyinin nəzdindəki nəşriyyata rəhbərlik etmişdir. Sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra yenidən nəşriyyata rəhbərlik etməyə dəvət olunmuş, lakin keçmiş fəaliyyətinə görə 1925-ci ildə N.Nərimanovun ölümündən sonra tutduğu vəzifədən uzaqlaşdırılan İ.Aşurbəyov dostlarının köməyilə Səhiyyə Nazirliyinin dərman bitkiləri şöbəsinə işə düzəlir və uzun müddət Naxçıvanda ezamiyyətdə olur. Daha sonralar Ərəb və fars dillərini mükəmməl bildiyinə görə, SSRİ EA Azərbaycan Filialına işə dəvət edilmiş və 1937-ci il dekabnn 31-dək (türk qoşunlarının Bakıya dəvət olunmasında iştirakına görə həbs olunanadək) tərcüməçi kimi fəaliyyət göstərmişdir.
Qalça-bel əzələsi
daxili qrup çanaq əzələlərindən olub, böyük bel əzələsi və qalça əzələsinə aid əzələ liflərinin birləşməsindən təşkil olunmuşdur.
Kəşkül
Kəşkül, süd, döyülmüş badam, şəkər, düyü unu və kartof unu ilə bişirilir.Bişirmə texnikası Muhallebi kimidir. Qaynama sona çatarkən südün içinə hindistan qozu tozu tökülür. Kasalar vasitəsilə çəkilmiş badam, şamfıstığı və fıstıq ilə bəzənər.
Corc meydanı
right|thumb|300px Corc meydanı — Qlazqonun mərkəzində yerləşən meydan.
FİFA Dünya Kubokundakı rekordlar
Bu siyahıda FİFA Dünya Kubokunun və seçmə mərhələnin rekordları təqdim olunur.
Eugenia kellyana
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Sfinks (yunan)
Sfinks ( "canalan, canboğan") yunan mifologiyasında Tifondan törənmiş qadın başlı, quş qanadlı, bəbir ya şir bədənli əcaib bir heyvan, Ximeranın bacısı.
Galium migrans
(Galium migrans) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ligularia afghanica
Ligularia afghanica Ligularia afghanica Ligularia afghanica
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Rəzi
Rəzi — İranın Ərdəbil ostanının Rəzi şəhristanının mərkəzi.
Şəhərin əhalisi Azərbaycan türklərindən ibarətdirlər və Azərbaycan türkcəsinə danışırlar.
Aerika imperiyası
Aerika İmperiyası və ya Aerika — 1987-ci ilin mayında əsası qoyulmuş mikrodövlət. Özünün suveren ərazisi mövcud deyil və suveren dövlətlər tərəfindən heç zaman tanınmamışdır. Ölkənin adı "Amerika İmperiyası"ndan götürülüb. 2000-ci ildə The New York Times qəzeti ölkənin veb-səhifəsini "ən yaradıcı mikrodövlət saytlarından biri" kimi təqdim etmişdir.
İmperiyanın "üzvləri" ölkənin ərazisinə ucsuz-bucaqsız və bir-birindən uzaq yerləşən sahələri daxil edirlər; buraya Avstraliyada bir kvadrat kilometr torpaq sahəsi, Monrealda bir ev böyüklüyündə ərazi, Kanada ("Hər bir şeyin səfirliyi" hesab edilir), Yerin bir qisim digər əraziləri, Marsda bir koloniya, Plutonun şimal yarımkürəsi və xəyali planet aid edilir.
Xalq Bank (Azərbaycan)
Tarixçə
thumb|left| ASC “Xalq” Bankı Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankının lisenziyası əsasında 27 dekabr 2004-cü il tarixdən fəaliyyətə başlamışdır. Hazırda Xalq Bank 9-u paytaxtda, 21-i ölkəmizin bölgələrində olmaqla, ümumilikdə 30 filialı özündə mövcuddur. Xalq Bank Azərbaycanda fəaliyyət göstərən kommersiya bankları arasında əsas maliyyə göstəriciləri üzrə sabit artım nümayiş etdirir.
Aerika imperiyası
Bayraqları Kanada bayrağına bənzəyir: ağ kvadratın üzərində qırmızı ağcaqayın yarpağı əvəzinə böyük sarı smaylik əks olunub. Həmçinin kənarlardakı iki qırmızı düzbucaqlının eni ilə uzunluğunun nisbəti Kanada bayrağında olduğundan fərqlidir.
Xalq Bank (Azərbaycan)
Fəaliyyət
Xalq Bank fərdi və korporativ müştərilərə vahid platforma çərçivəsində xidmət göstərən internet və mobil bank sistemi XalqOnline bankçılıq sistemini istifadəyə verib. Bu mobil tətbiq vasitəsilə müştərilərimiz hesaba onlayn nəzarət, həmçinin müxtəlif bank əməliyyatlarını məsafədən icra edə bilirlər.
Aerika imperiyası
Tarixi
Aerika İmperiyasının əsası 8 may 1987-ci ildə Kanadalı Erik Liz və bir qrup dostları tərəfindən qoyulmuşdur. İlk on ili ərzində imperiya tamamilə fiksiya idi: planetlərin qalaktikası üzərində suverenlik iddiasına düşməklə digər mikrodövlətlərə qarşı müharibələrdə iştirak edirdi. İnternetin ortaya çıxması ilə təsisçilər özlərinə bənzər digər mikrodövlətlərin olduğunu kəşf etdilər və İmperiya yavaş-yavaş əksər fantastik elementləri tərk edərək hobbi kimi fəaliyyət göstərməyə deyil, siyasi bir qurum olmağa çalışırdı. 1997-ci ildə imperiya özünün veb-səhifəsini qurdu.
Xalq Bank (Azərbaycan)
Fəaliyyət
Bundan əlavə, ASC “Xalq” Bankı müxtəlif Korporativ Sosial Məsuliyyət layihələrində də iştirak edir. Onlardan biri 2010-cu ildən “Xalq Əmanəti” layihəsidir. Layihənin əsas məqsədi Azərbaycan xalqının milli-mədəni irsinin qorunub gələcək nəsillərə ötürülməsindən və dünyaya tanıdılmasından ibarətdir.
Aerika imperiyası
Tarixi
2007-ci ildə "yeni pasportlar" buraxıldı. İlk pasport 2007-ci ildə Tokio Sarayında Mikrodövlət incəsənət sərgisində nümayiş olunub.
Xalq Bank (Azərbaycan)
Fəaliyyət
Bu illər ərzində “Xalq Əmanəti” layihəsi çərçivəsində Azərbaycanın şairlərinin seçilmiş əsərləri, rəssamların həyat və yaradıcılığından bəhs edən bədii albomları, eləcə də xalq yaradıcılığına, folklora aid nümunələri nəşr olunaraq sənətsevərlərin ixtiyarına verilib.
Aerika imperiyası
Tarixi
Aerika İmperiyası ilk dəfə 2009-cu ilin noyabrında pul sikkəsi buraxıb. 2012-ci ildə buraxılmış ikinci sikkə Aerikanın 25 illiyinə həsr edilmişdi. Kağız pullar ilk dəfə 2017-ci ildə, ştamplar isə 2015-ci ildə tərtib edilmişdir.
Xalq Bank (Azərbaycan)
Fəaliyyət
Hazırda layihəyə aid fərqli dillərdə 22 kitab nəşr olunmuşdur.
Aerika imperiyası
Statusu
Aerika öz missiyasını belə ifadə edir: "İmperiya o cəmiyyətlərin təkamülünü asanlaşdırmaq üçün mövcuddur ki, həmin cəmiyyətlərdə artıq İmperiyaya ehtiyac yoxdur". Dövlət özünün İmperatorun (hazırda təsisçi olan Erik Lizin) nəzarəti altında, seçkili orqanlardan ibarət parlamentli demokratiya kimi təşkil olunduğunu iddia edir. Hələ uşaq ikən İmperiyanın əsasını qoyan Liz MakGill Universitetində təhsilini başa vurub tibb üzrə doktor dərəcəsinə yiyələnmişdir. Onun haqqında məlumatlar Psixiatriya və Nevrologiya Jurnalı və Weird Tales jurnalında dərc olunub.
Xalq Bank (Azərbaycan)
Xidmət şəbəkəsi
Xalq Bank 9-u paytaxtda, 21-i bölgələrdə olmaqla ümumilikdə 30 filiala malikdir.
Aerika imperiyası
Statusu
Qrupun fəaliyyəti Ulduz müharibələri, Qalaktika üzrə avtostopla və buna bənzər əsərlərə təkrarən edilən istinadlarla, eləcə də bol yumor, elmi fantastika və fantaziya sevgisi ilə yadda qalır. İmperiya hər il hekayə yazı müsabiqələri, döyüş oyunları günləri və İt-Biskvit Təqdir Günü kimi tədbirlər keçirir. Burada həmçinin İmperiya pinqvinlərinə ibadət etməyi nəzərdə tutan Silinizm "din"ini də inkişaf etdirmişdilər; ilk əvvəllər zarafat niyyəti ilə edilsə də, qrup üzvlərinin iddialarına görə dünyada bu "din"ə itaət edən otuz nəfər var. İmperiyada bayramlar və "qəşəng günlər" mövcuddur. 2 yanvar Prokrastinator günü, 27 fevral "Oyy" günü, 19 mart "Lənət olası gün", 26 oktyabr Topin Veqlqammon, yəni İlin ən qəşəng günü kimi qeyd edilir.
Xalq Bank (Azərbaycan)
Mükafatlar
Xalq Bankın beynəlxalq mükafatlara layiq görülmüşdür. Həmçinin, qeyd etmək lazımdır ki, Xalq Bank MasterCard və Visa Beynəlxalq ödəniş sistemlərinin prinsipial üzvüdür.
Reytinq
Moody`s Investors Service beynəlxalq reytinq agentliyi 2022-ci ilin avqust ayında Xalq Bankın yerli və xarici valyutada uzunmüddətli öhdəliklər üzrə reytinqini B2 səviyyəsindən B1 səviyyəsinə artırıb və həmin reytinq üzrə proqnozu “Stabil” olaraq qiymətləndirib. Eyni zamanda, Bankın kredit ödəmə qabiliyyətinin baza səviyyəsini (Baseline Credit Assessments) B3-dən yüksəldərək B2 səviyyəsinə qaldırıb (B1, Not Prime, stabil, B2 (cr)/Not Prime (cr).
Aerika imperiyası
Fəaliyyəti
Aerika İmperiyasının nümayəndə heyəti 2012-ci ildə Londonda akademik konfransda və 2017-ci ildə Atlantada MikroKon Mikrodövlətlər Konvensiyasının qəbulu prosesində iştirak etmişlər.
Rüfət Quliyev (futbolçu)
Rüfət Quliyev — yarımmüdafiəçi futbolçu.
Daniel Ernst Betçe
Daniel Ernst Betçe — Alman əsilli Avstraliya botaniki.
Estela Navaskues
Estela Navaskues (3 fevral 1981) — İspaniyalı marafonçu. Estela Navaskues İspaniyanı 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Klerodendrum
(Clerodendrum) — fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Estela Navaskues
Karyerası
Estela Navaskues birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında marafon yarışlarında qüvvəsini sınasada, məsafəni sona gədər qət edə bilmədi.
Bəxşi Qələndərli
Qələndərli Bəxşi Həsən oğlu (20 iyul 1903 – 14 sentyabr 1985) – teatr rejissoru. Ermənistan SSR (1939) və Azərbaycan SSR (1974) əməkdar incəsənət xadimi.
Həyatı
thumb|Bəxşi Qələndərli (ayaq üstə soldan 2-ci) C.Cabbarlı adına İrəvan Azərbaycan Dövlət Dram Teatrının yaradıcı heyəti ilə, 1937-ci i|leftBaxşı (əsl adı: Baxış) Həsən oğlu Qələndərli 20 iyul 1903-cü ildə Xankəndi şəhərində dünyaya göz açmışdır. İbtidai məktəbi bitirdikdən sonra Bakıya gəlmiş və burada orta təhsilini başa vurmuşdur. Teatra olan həvəsi 1926-cı ildə onu Bakı Teatr Texnikumuna gətirib çıxarmışdı. Təhsilini 1930-cu ildə müvəffəqiyyətlə bitirmişdir. O, sevdiyi sənət sahəsində ali təhsil almaq istəyirdi. Ona görə də Leninqrad (indiki Sankt-Peterburq) Səhnə Sənəti İnstitutunda təhsilini davam etdirir. 1934-cü ildə təhsilini bitirib İrəvan şəhərinə gedir. Cəfər Cabbarlı adına İrəvan Azərbaycan Dram Teatrında baş rejissor işinə götürülür. 1934-1951-ci illər ərzində burada çalışan rejissor 1939-cu ildə Ermənistan SSR əməkdar incəsənət xadimi adına layiq görülmüşdür.
Baxşı Qələndərli 14 sentyabr 1985-ci ildə, 82 yaşında vəfat etmiş və İrəvan şəhərində dəfn olunmuşdur.
Fəaliyyəti
1944-cü ildə İrəvanda Vilyam Şekspir in 380 illiyinə həsr edilən VI Ümumittifaq elmi-tədqiqat konfransı və Şekspir tamaşalarının festivalında onun hazırladığı “Otello” tamaşası birinci yerə layiq görülür. Münsiflər heyətinin üzvü, professor Mixail Morozov pyesin Azərbaycan dilində mətninin üzərində bu sözləri yazıb: “Mən Şekspir festivalında əsl ləzzəti azərbaycanlıların “Otello” tamaşasından aldım”. Naxçıvan teatrının keçmiş aktyoru, Əməkdar artist Yusif Allahverdiyev Baxşı Qələndərlinin bu barədə söhbətini belə xatırlayır:“Baxşı müəllim deyirdi ki, Morozov hamıya bildirmişdi ki, o, Otellonun Dezdemonanı boğması səhnəsinə baxa bilmir. Hətta bunu Şekspir tərəfindən istifadə olunan vəhşilik kimi dəyərləndirirdi. Çünki tamaşaçının gözü qarşısında insanı boğmaq və öldürmək düzgün deyil. Amma Baxşı müəllim çox orijinal bir üsul tapmışdı. O, sonuncu səhnədə, ölüm yerində baş tərəfi taxta ilə qapalı və ayaq hissəsi tamaşaçıya sarı olan bir çarpayı qoymuşdu. Yəni tamaşaçı yatağında uzanan Dezdemonanı görmürdü. Otello onun yatağına yaxınlaşır və Dezdemonanı boğurdu. Otello ayağa qalxandan sonra isə çarpayıdan heysiz bir qadın əli yana düşürdü. Bu mizan ilk dəfə olaraq belə işləndiyi üçün dəhşətli ölüm səhnəsi birbaşa tamaşaçının gözü qarşısında baş vermirdi. Ona görə də bütün münsiflər heyəti tamaşanı ayaq üstə alqışladılar”
1964-1982-ci illərdə fasilələrlə Naxçıvan Dövlət Musiqili Dram Teatrı nın quruluşçu rejissoru, baş rejissoru və baş inzibatçısı vəzifələrində çalışmışdır.
1964-cü ildə Naxçıvan Dövlət Musiqili Dram Teatrı na rejissor dəvət edildikdən sonra qısa müddət ərzində kollektivə uyğunlaşır. O, burada maraqlı tamaşalarla teatrsevərlərin görüşünə gəlmişdir: “Mösyö Jordan və dərviş Məstəli şah” (M.F.Axundzadə), “Od gəlini” (C.Cabbarlı), “Mehmanxana sahibəsi” (K.Qoldoni), “Cehizsiz qız” (A.Ostrovski), “Dördüncü” (K.Simonov), “Səadət nəğməsi” (Ə.Yusifli), “Qəmli günlər” (N.Əliyev) və s. tamaşalar onun yaradıcı təxəyyülünün səhnə məhsuluna çevrilmişdir. Onun şair-dramaturq Kəmalənin “Məhsəti” pyesi əsasında hazırladığı eyniadlı tamaşa Məhsəti Gəncəvi yə həsr edilən ilk səhnə əsəri kimi qiymətləndirilir. Görkəmli teatrşünas Cəfər Cəfərov bu tamaşa haqda mətbuatda dərc etdirdiyi resenziyasında yazır:“Təcrübəli rejissor olan Baxşı Qələndərli tarixi hadisələri təsvir etmək üçün xırda detallardan, bərli-bəzəkli geyimlərdən və parlaq əşyalardan imtina edib. Tamaşa yığcam, cəlbedici rejissor dəst-xəttinin sadəliyi ilə diqqəti çəkir. Burda tərki-dünyalıq və nikbinlik kimi iki dünyagörüşün, fəlsəfi baxışın arasında gedən mübarizə xərabat və məscidlə aydın şəkildə təzahür edir”.
Baxşı Qələndərlinin C.Məmmədquluzadə adına Naxçıvan Dövlət Musiqili Dram Teatrı nda çəkdiyi zəhmət yüksək qiymətləndirilir. 1974-cü ildə ona “Əməkdar incəsənət xadimi” fəxri adı verilir.
Hüseyn ibn Əli
Hüseyn ibn Əli (tam adı: Hüseyn ibn Əli ibn Əbu Talib əl-Haşimi əl-Qureyşi) — Şiələrin 3-cü imamı, xəlifəsi və 5-ci məsumu; Əhli-Beytin nümayəndəsi, səhabə.
İmam Hüseyn adı, Əbu Abdullah künyəsi ilə məşhurdur. Şiələrin üçüncü imamı, Kərbəla şəhidi, Kisa Səhabələrindən, Əli və Fatimənin ikinci oğlu və Məhəmmədin nəvəsidir. Məhəmməd onu və qardaşı Həsən ibn Əlini cənnət gənclərinin ağası olaraq elan etmişdir. Siffeyn, Cəməl və Nəhrəvan döyüşlərində atasının yanında iştirak edərək, döyüşmüşdür. Qardaşı Həsənin imaməti və xilafəti dövründə onun yanında olmuş və Müaviyə həyatda olduğu müddətcə Həsənin sülh müqaviləsinə sadiq qalmışdır.
680-ci ildə Müaviyənin ölümüylə birlikdə Yezidə beyət etməyi qanuni bilməmiş və kufəlilərin dəvəti üzərinə Məkkədən Kufəyə doğru yola çıxmışdır. Kərbəlada kufəlilərin xəyanət və sədaqətsizliklərindən ötəri Aşura günü Əməvi ordusu ilə baş verən döyüşdə, Hüseyn və aralarında qardaşı, oğlanları və qardaşı oğlunun da olduğu təxminən 72 tərəfdarı ilə birlikdə öldürülmüşdür. Sağ qalan yaxınları, ailəsi və tərəfdarları əsir alınaraq Kufə və oradan da Şama göndərilmişdir.
Hüseynin Kərbəladakı şəhidliyi İslam tarixi və şiəlik baxımından xüsusilə İslamın ilk illərində təyinedici bir rol oynamışdır. Hüseynin həyatı və şəhidliyi həssas dövrlərdən və ilk əsrlərin çox gərgin hadisələrindən biri olaraq sayılmaqdadır. Əməvilərə qarşı üsyanı adının müqavimət, mübarizə və şəhidliklə xatırlanmasına səbəb olmuş və digər yandan zəmanə hakimlərinə qarşı genişmiqyaslı qiyamların başlama səbəbi və ilham qaynağı olmuşdur. Aşura hadisəsi şiə cəmiyyətinin fərqli zümrə və təbəqələrindəki müxtəlif ədəbiyyat, yazı, şəkil və kitabələrində əsrlərdir özünü göstərir.
Doğulması
Hüseyn Mədinədə dünyaya gəlmişdir. Dünyaya gəlmə tarixini bəziləri hicri-qəməri 3-cü    , bəziləri isə 4-cü       il olaraq qeyd ediblər. Lakin tarixçi və mühəddislər arasında məşhur olan nəzər Hicrətin 4-cü ilində dünyaya gəldiyi istiqamətindədir. Hansı gün dünyaya gəldiyi mövzusunda müxtəlif iddialar var. Məşhur nəzərə görə, Şaban ayının 3-də dünyaya gəlmişdir.
İbn Sədin yazdığına görə, Abbas ibn Əbdülmüttəlibin həyat yoldaşı Ümmü Fəzil Məhəmmədin əmri ilə Hüseynin dayəliyini etmiş və beləliklə Hüseyn Qusam ibn Abbasın süd qardaşı olmuşdur.
Adının qoyulması
Şiə rəvayətlərinə görə,HZ. Məhəmməd(s.a.v) hələ Hüseyn üçün bir ad təyin olunmadan əvvəl onun üçün Hüseyn adını Allahın əmri ilə ona qoymuşdur. Buna görə HZ. Məhəmməd(s.a.v) hər kəsə elan edərək belə buyurmuşdur: "Mən bu iki övladımın adlarını Həsən və Hüseyn qoymaqla əmr olundum.", "Harun iki oğulunun adını Şubbər və Şubeyr qoydu və mən də bu iki övladımın adlarını Harunun uşaqlarına qoyduğu adların eynisi olan Həsən və Hüseyn olaraq qoyuram."
Bəzi rəvayətlər Həsən və Hüseyn adlarının cənnət adlarından olduğu və İslamdan əvvəl istifadə olunmadığı istiqamətindədir.
Künyələri
Hüseyn dünyaya gəldiyi zaman Məhəmməd tərəfindən künyəsi Əbu Abdullah olaraq qoyulmuşdur. Ancaq Huseybi[12] Hüseynin şiələr yanında künyəsinin Əbu Əli olduğunu iddia etmişdir. Əbuş-Şühəda (şəhidlər atası), Əbul-Əhrar (azadlar atası) və Əbul-Mücahidin (mücahidlərin atası) Hüseynin digər künyələrindəndir.[13]
Da (hərf)
Դ, դ (səslənməsi: da, ) — erməni əlifbasının dördüncü hərfi. Orta əsrlərdə "yerkatagir", "qraçagir", "notrgir", "şxagir" yazı üslublarında istifadə edilmişdir.
Unicode nömrəsi:
İyirmi altıncı simfoniya (Motsart)
Ümumi
Simfoniya aşağıdakı səciyyəvi xüsusiyyətlərə malikdir:
İtalyan bir uvertura üslubundadır, hissələr təkrarlanmır;
Birinci hissə: tərəzinin bir açarından digərinə (məsələn, E düz majordan F minor qədər) kəskin bir ahəngdarlıq, dinamikada kəskin dəyişiklik, melodik bir mövzunun olmaması;
Hissələr arasında güclü ziddiyyətlər: sürətli, mexaniki, enerjili (ilk hissə) - yavaş, kədərli (ikinci hissə) - sürətli, melodik, xoşbəxt (üçüncü hissə);
Quruluşu
Simfoniya 4 hissədən ibarətdir.
Hüseyn ibn Əli
Ləqəbləri
Hüseynə çox sayda ləqəb nisbət verilmişdir. Bu ləqəblərin əksəriyyətində qardaşı Həsənə verilən ləqəblərlə müştərəkdirlər. Hüseynin məxsusi ləqəbləri bunlardan ibarətdir: Zəki, Tayyib, Vafi, Seyid, Mübarək,[14] Nafi, əd-Dəlilu alə zatullah (Allahın varlığına dəlil), [15] Raşid, ət-Tabiu Li-Mərzatillah[16] (Allahın razılığına tabe olan).
HZ. Məhəmməd(s.a.v) yanında
İbn Səd Hüseyni HZ. Məhəmmədin(s.a.v) "vəfat etdiyində uşaq olan və Onun heç bir döyüşlərinə qatılmayan zümrə olan" beşinci təbəqə səhabələrindən saymışdır. Hüseyn təxminən 6 il 8 ay HZ. Məhəmmədin(s.a.v) həyatı dövründə yaşamışdır.
Özü hər vaxt HZ. Məhəmmədin(s.a.v) söhbət və inayətini görmüşdür. HZ.Məhəmməddən(s.a.v) nəql edildiyinə görə o belə buyurmuşdur: Şübhəsiz Həsən və Hüseyn cənnət gənclərinin ağasıdır.
Yəla Əmiri HZ. Məhəmməddən(s.a.v) belə rəvayət etmişdir: ''Hüseyn məndəndir və mən də Hüseyndənəm; Allah(C.C) onu sevəni sevsin. Həsən və Hüseyn peyğəmbər övladlarındandır.''
Salman Farsidən nəql edildiyinə görə HZ. Məhəmməd(s.a.v) Hüseyni dizləri üzərinə oturdar, onu öpər və belə buyurardı: Sən seyid oğlu seyid və seyidlərin atasısan; Sən imam, imam oğlu və imamların atasısan; Sən Allahın(C.C) höccətinin oğlu və sonuncuları qaim olan doqquz höccətin atası olan höccətsən."
Salman Farsinin HZ. Məhəmməddən(s.a.v) nəql etdiyi digər bir rəvayətdə HZ. Məhəmməd(s.a.v) belə buyurmuşdur: "Ey Salman! Hər kim bunları sevsə, məni sevmişdir və hər kim məni sevsə, Allahı(C.C) sevmişdir." Sonra əllərini Hüseynin çiyinləri üzərinə qoyaraq belə dedi: "Bu, imam oğlu imamdır. Onun nəsilindən olan 9 imam, əmin və məsumdurlar. Onlardan doqquzuncusu onların qaim (qiyam edən) olanlarıdır.
Mənbələrə görə HZ. Məhəmmədin(s.a.v) Həsən və Hüseynə olan əlaqəsi o qədər çox olmuşdur ki, onların məscidə gəlişi ilə xütbəsini yarıda kəsər, minbərdən aşağı enər və onlara doğru gedərək onları qucağına götürərmiş. Ənəs ibn Malik belə rəvayət etmişdir: "Allah Rəsuluna (s) Əhli-beytindən ən çox kimi sevirsən?,- deyə soruşduqlarında belə buyurdu: "Həsən və Hüseyni."
Raşidi xəlifələr
Hüseyn ömürünün təxminən 31-32 ilini Raşidi xəlifələr (Əbu Bəkir, Ömər, Osman, Əli və Həsən) dövründə keçirmişdir. Əbu Bəkrin xilafətində 7 yaşında, ikinci xəlifə Ömər ibn Xəttabın xilafətində 9 yaşında, üçüncü xəlifə Osman ibn Əffanın xilafətində 19 yaşında, atası, dördüncü xəlifə Əli ibn Əbu Talibin və qardaşı, beşnci xəlifə Həsən ibn Əlinin xilafəti zamanında isə 31-32 yaşlarında olmuşdur.
Əbu Bəkrin xilafəti
Əbu Bəkrin xilafət günləri Əlinin ailəsi üçün fərqli dövrlərin başlanğıcı hesab olunur. Bu dövrdə Əlinin ailəsi bir tərəfdən Məhəmmədi yeni itirdiyindən kədər içində yaşamaqda, bir yandan da xilafət mövzusunda yaşanan ixtilaflar Əlinin ailəsini narahat etməkdə olmuşdur. Mənbələrə görə, Əbu Bəkrin xilafətinin ilk günlərində Hüseyn böyük qardaşı Həsən və anaları Fatimə ilə birlikdə atası Əlinin onlara görə qasb edilən xilafət haqqını geri almaq üçün cəhd göstərmiş və onlarla birlikdə Bədr döyüşünə qatılanların evlərinə tək-tək gedərək onlardan kömək istəyiblər.