cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Papa İoanna
Qərar
Vatikanda baş verən məhz bu Yohan hadisəsindən sonra 1200 ildir ki, papa seçimlərində cinsiyyət nəzarətinin aparıldığı rəvayət edilir. Eyni səhvi bir daha görməmək üçün yeni papanın cinsiyyəti mövzusunda işlərini ehtiyata almaq istəyən kardinallar "süddən ağzı yanan qatığıı üfləyərək yeyər" misalı əsasında "testis" müayinəsi adətini gətirmişlər. Papalıq seçki sonrasında papa namizədi bol tökməli rəsmi paltarının altına bir şey geyinmədən "sedia stercoraria" deyə bilinən ortası deşik olan bir kresloya oturar və kardinallar tərəfindən qoltuğun altındakı oyuqdan papa namizədinin cinsi bölgəsi tək-tək əllə yoxlanaraq yeni papanın qadın deyil, kişi olduğundan beləliklə əmin olarlar.
Qalib Nurizadə
Qalib Habil oğlu Nurizadə (10 iyun 1996, Gəgiran, Lənkəran, Azərbaycan — 4 noyabr 2020; Şuşa, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələri'nin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Qalib Nuruzadə 10 iyun 1996-cu ildə Lənkəran rayonu Gərgiran kəndində dünyaya gəlib. Lənkəran şəhər, Gəgiran kənd orta məktəbində təhsil almışdır. 2014-2015-ci illərdə hərbi xidmətdə olmuşdur.
Hərbi xidmətləri
2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Qalib Nurizadə, Füzuli, Şuşa döyüşlərində savaşıb. 5 noyabr 2020-ci ildə Şuşa şəhəri istiqamətində gedən döyüşlərdə düşmən tərəfindən atılan artilleriya atəşi nəticəsində şəhid olmuşdur. Qalib Nurizadə Lənkəranda torpağa tapşırılmışdır.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı verilmiş tapşırıqları şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Qalib Nurizadə ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Qalib Nurizadə ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Dik Treysi (film, 1990)
Dik Treysi – 1990-cı ildə Komediya janrında çəkilən filmdir. Film "Dik Treysi" komiksi əsasında yaradılmışdır.
Məzmun
Filmdə baş verən hadisələr Çiqaqoda 1930-cu illəri əhatə edir. Şəhəri bütünlüklə qanqster banda başçısı Alfons Nazlı "Böyük Oğlan" idarə edir. Lakin onlarla cəsur detektiv Dik Treysi mübarizə aparır. Onun Tess Trüxard adlı həyat yoldaşı vardır. Buna baxmayaraq Dik Treysi barda mahnı oxuyan Britlez Mahoniyə aşiq olur...
Mükafatlar
Dik Treysi filmi 3 Oskar mükafatına layiq görülmüşdü:
Elvin Dadaşov
Elvin İmanqulu oğlu Dadaşov (14 avqust 1993; Neftçala, Azərbaycan — 6 noyabr 2020; Şuşa rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Elvin Dadaşov 1993-cü il avqustun 14-də Neftçala şəhərində anadan olub. Türkan xanımla ailəli idi, bir oğlu var.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun giziri olan Elvin Dadaşov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayılın, Füzulinin, Qubadlının, Xocavəndin və Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Elvin Dadaşov noyabrın 6-da Şuşa döyüşləri zamanı şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elvin Dadaşov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elvin Dadaşov ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Tüklü böyürtkən
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Avopada, Orta Balkan yarımadasında, Kiçik Asiyada və İranda geniş yayılmışdır.
Botaniki təsviri
Birillik, budaqları qövsvarı əyilmiş, tilli, üzəri yatıq keçətüklü, az halda tüksüz, müxtəlif formalı tikanlı koldur. Çiçək oxu düz yönəlmiş, çökək, az tikanlıdır. Çiçək qrupu sıx, uzunsov, çoxçiçəkli salxımdır. Kasayarpağı kül rəngli boz keçətüklü, aşağıya yönəlmişdir. Meyvəsi uzunsov şar formalı, bir qədər qurudur. İyun-avqust aylarında çiçəkləyir və meyvə verir.
Ekologiyası
Çay kənarlarında rütubətli yerlərdə bitir. İstiyə, soyuğa davamlıdır.
Azərbaycanda yayılması
Talış bölgəsində təbii halda rast gəlinir.
İstifadəsi
Dərman bitkisidir. Yeyintidə istifadə edilir.
Yüksək alman dili
Yüksək alman dili —İsveçrə alman dilinin yazı dili, alman dilinin bir hissəsi hesab olunur. Aşağı Saksoniya yüksək alman dilinin danışıldığı regionlardan biridir. İsveçrədə danışılan alman dialekti qrupuna ümumiyyətlə İsveçrə alman dili deyilir. Bununla belə, yazılı ünsiyyətdə və televiziya və radio verilişlərində standart yüksək alman dilindən istifadə olunur.
Xurşid Mirzahidov
Xurşid Mirsabiroviç Mirzahidov ( 1971-ci il, Daşkənd ) - Özbəkistanın Qırğızıstandakı səfiri (2020 -ci ildən), Özbəkistan Milli Teleradio Şirkətinin sədri (2017) Özbəkistanın İnformasiya Texnologiyaları və Rabitəsinin İnkişaf Naziri (2015–2017).
Həyatı
Xurşid Mirzahidov 1971-ci ildə Daşkənd şəhərində anadan olub. 1995-ci ildə Daşkənd Elektrotexniki Rabitə İnstitutunu radio rabitəsi, radio yayımı və televiziya ixtisası üzrə, 2004 -cü ildə isə Özbəkistan Respublikası Prezidenti yanında İctimai və Dövlət İnşaat Akademiyasında Ali İş Məktəbini bitirib. Xurşid Mirzahidov Biznes İdarəçiliyi üzrə magistr dərəcəsinə malikdir. Prezidentin 11 fevral 2015-ci il tarixli sərəncamı ilə Xurşid Mirzahidov Özbəkistanın yeni yaradılan İnformasiya Texnologiyaları və Rabitəsinin İnkişaf Nazirliyinə rəhbər təyin edildi və Milli Teleradio Şirkətinə keçənə qədər bu vəzifədə qaldı.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Lev Tolstoy Ədəbiyyat və Etnoqrafiya Muzeyi
Lev Tolstoy Ədəbi-Etnoqrafiya Muzeyi — dahi rus yazıçısı Lev Tolstoyun Çeçenistanda qalmasına həsr olunub. 1980-ci ildə Çeçenistan Milli Muzeyinin filialı kimi yaradılmışdır.
Təsviri
Muzey 1851-1853-cü illərdə Lev Tolstoyun qaldığı Staroqladovskaya kəndində yerləşir. Burada iki dostunun köməyi ilə tərcümə ilə Çeçen folklorunun nümunələrini toplamışdır. Bu onun çeçen folkloru toplamaqda ilk təcrübəsi olmuşdur. Burada o, ilk əsərini – "Uşaqlıq" hekayəsini də bitirmışdir.
Muzey 1980-ci ildə Çeçen-İnquş Diyarşünaslıq Muzeyinin filialı kimi yaradılmış və 1913-cü ildə tikilmiş keçmiş məktəb binasında açılmışdır. 1914-cü ildə bu məktəb Rusiyada Lev Tolstoyun adını daşıyan ilk məktəb olub. Yarandığı gündən muzeyi keçmiş SSRİ-nin hər yerindən minlərlə insan ziyarət etmişdir.
Birinci zalda təqdim olunan ekspozisiya onun yaradıcılıq fəaliyyətinin başlanğıcından, Tolstoyun yerli çeçenlərlə dostluğundan bəhs edir.
Lev Tolstoyun kənddəki həyat təəssüratları “Kazaklar” əsərinin əsasını təşkil etmişdir. Kənd həyatı hekayədə bəzi dəyişikliklərlə təsvir olunur. İkinci zalda "Kazaklar" hekayəsinə və o dövrün Staroqladovskaya kəndinə həsr olunmuş eksponatlar var.
Üçüncü otaq Tolstoyun hərbi xidmətindən bəhs edir. Dördüncü salon yazıçının həyatının son günlərindən və Qafqaza həsr etdiyi son əsərindən – "Hacı Murad" hekayəsindən bəhs edir. Dəhlizdə “L.N.Tolstoy və Çeçen-İnquşetiya", “XIX əsrin ortalarında kazak və dağlının həyəti” tipoloji guşəsində Lev Tolstoy dövrünə aid stilizə edilmiş tikililər, o dövrün məişət əşyaları və alətləri təqdim olunur.
Muzeyin ərazisində Tolstoyun abidəsi var. 1976-cı ildə SSRİ-də abidənin təsviri olan bədii işarəli zərf buraxılmışdır.
Birinci Çeçenistan müharibəsi zamanı respublikanın bir çox muzeylərində olduğu kimi, bu muzeydə də bir çox qiymətli eksponatlar vəhşicəsinə oğurlanmış və ya itmişdir. 2009-cu ildə muzeyi yenidən quruldu. Muzeyin ekspozisiyası XIX əsrin kiçik bir malikanə üslubunda köhnə məktəb binasının yerində sütunlarla tikilmiş yeni bir binada yerləşdirildi.
2021-ci ilin may ayında Rusiya Federasiyasının Mədəniyyət Naziri Olqa Lyubimova muzeydə təntənəli şəkildə yeni daimi sərgisini açdı. “L. N.Tolstoy – yazıçı”, fotoşəkilləri, yazıçının əlyazmalarının surətlərini, sənədlərini, Sado qılıncları və digər əşyaları təqdim edir. Hazırda muzeydə ümumilikdə 1872 əşya var.
İsveçrə alman dili
İsveçrə alman dili İsveçrənin alman kantonlarında və Lixtenşteyndə danışılan alman dilinin dialektinin adıdır. Yazı dili yüksək alman dilidir
İsveçrə alman dili və Standart İsveçrə Alman dili bir-biri ilə qarışdırılmamalıdır. İsveçrə alman dilində hər dialektin özünəməxsus sözləri mövcuddur.
Almanların bu dili başa düşməsi adətən çətin olur. Bunun səbəbi sözlərin əksəriyyətinin Fransız və italyan dillərinin qarışığı olmasıdır. Məsələn, isveçrəlilər “təşəkkür edirəm” sözünü “merci vielmal” kimi, yəni yarı fransızca yarı almanca deyirlər.
Digər tərəfdən, son illərdə yazılı İsveçrə alman dilini yaratmaq cəhdlərinin artdığı müşahidə edilmişdir.
Çavuş Mehmed Paşa
Çavuş Mehmed Paşa (ö. 1650) — Sultan İbrahim və IV Mehmed səltənətlərində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi, Misir bəylərbəyi.
Həyatı
Doğum tarixi haqqında məlumat yoxdur. Əndərun da təlim-tərbiyə edildikdən sonra yüksələrək saray çavuşu, 1647-ci ildə yeniçəri ağası oldu. 1648-ci ilin yanvarında Misir bəylərbəyi təyin edildi və 5 fevral 1649-cu ildə vəzifədən alınaraq paytaxta çağırıldı. Bir müddət həbs tutulduqdan sonra bağışlandı. Çox keçmədən 1650-ci ildə vəfat etdi və Əyyubsultan məzarlığında dəfn olundu.
Elməddin Talıbov
Elməddin Talıbov (tam adı: Elməddin Məmməd oğlu Talıbov; ) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Elməddin Talıbov 1998-ci il sentyabrın 26-da Yardımlı rayonunun Şıxlar kəndində anadan olub. Subay idi.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Elməddin Talıbov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Elməddin Talıbov noyabrın 5-də Şuşa döyüşləri zamanı şəhid olub. Yardımlı rayonunda dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elməddin Talıbov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elməddin Talıbov ​ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Hüquq müdafiəçiləri
1998-ci ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatı insan hüquqları müdafiəçilərinin işini qanuniləşdirmək və insan hüquqları fəaliyyətinin müdafiəsini genişləndirmək üçün İnsan Hüquqları Müdafiəçiləri haqqında Bəyannaməni qəbul edir.
Tərif
İnsan hüquqları müdafiəçisi termini BMT Baş Assambleyası tərəfindən hamılıqla tanınmış insan hüquqlarının və əsas azadlıqların təşviqi və müdafiəsi üçün fərdlərin, qrupların və cəmiyyət orqanlarının hüquqları və məsuliyyəti haqqında Bəyannaməni qəbul etdikdən sonra beynəlxalq insan hüquqları ictimaiyyətində geniş istifadə olunmağa başlanır. Bu Bəyannamədən əvvəl “fəal”, “işçi” və ya “müşahidəçi” insan hüquqlarını müdafiə etmək üçün çalışan insanlara qoyulmuş terminlər idi. İnsan Hüquqları Müdafiəçiləri haqqında Bəyannamə insan hüquqlarını təşviq edən və ya müdafiə edən hər kəsi əhatə etmək üçün insan hüquqları müdafiəçilərinin çox geniş tərifini təsbit etmişdir. Bu geniş tərif hüquq müdafiəçilərinin mühafizəsi proqramlarını dəstəkləmək istəyən maraqlı tərəflər və donorlar üçün həm çətinliklər, həm də faydalar təqdim edir, çünki daha dəqiq təriflər hüquq müdafiəçilərinin bəzi kateqoriyalarını istisna edir, lakin belə geniş tərif həm də şərh üçün çox yer buraxır və bəziləri üçün hüquq müdafiəçiləri statusunun müəyyən edilməsini çətinləşdirə bilər.
2004-cü ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissarlığının İdarəsi insan hüquqları müdafiəçilərini daha da müəyyən etmək və dəstəkləmək üçün 29 saylı fakt vərəqini nəşr etdirir. Bu sənəddə deyilir ki, “insan hüquqları müdafiəçisi olmaq üçün heç bir “ixtisas” tələb olunmur”, lakin hüquq müdafiəçiləri üçün minimum standartlar insan hüquqlarının universallığının və qeyri-zorakı hərəkətlərin qəbul edilməsidir.
Bəzi tədqiqatçılar hüquq müdafiəçiləri risklərinin nümunələrini daha yaxşı başa düşmək məqsədilə insan hüquqları müdafiəçilərinin kateqoriyalarını ayırmağa cəhd ediblər. Bu cür təsnifat peşəkar və qeyri-peşəkar fəaliyyəti ayırd edə, qadınların hüquqları və ya yerli torpaq hüquqları kimi müdafiə olunan xüsusi hüquqlara əsaslanaraq fərqləndirə bilər.
Özünü identifikasiya
Özünü insan hüquqları müdafiəçisi kimi tanımaq, qurulmuş qurumlar, hökumətlər və ya QHT-lərdə çalışan peşəkar insan hüquqları müdafiəçiləri arasında daha çox rast gəlinir. Bu sistemlərdən kənarda işləyən fərdlər, hətta onların fəaliyyəti BMT-nin İnsan Haqqında Bəyannaməsində açıq-aydın müəyyən edilmiş əhatə dairəsinə daxil olduqda belə, adətən, insan haqları müdafiəçiləri əvəzinə özlərini “fəallar”, “liderlər” və ya geniş çeşidli digər terminlərlə tanıyırlar. Hüquq müdafiəçiləri kimliyindən istifadə insan hüquqları müdafiəçilərinin işini qanuniləşdirmək və müdafiə tədbirlərinə çıxışı asanlaşdırmaqla onlara fayda verə bilər. Hüquq müdafiəçiləri kimliyindən istifadə diqqəti onların işinin kollektiv xarakterinə yönəltməkdənsə, xüsusi fərdlərə yönəltməklə də əks-məhsuldar ola bilər ki, bu da həmin şəxsləri daha da təhlükə altına sala bilər.
Azərbaycanda hüquq müdafiəçiləri
Azərbaycanda hüquq müdafiəçiləri arasında Oqtay Güləliyev ən çox tanınanlardan biridir. O, 2010-cu ildə Sabirabad rayonunda böyük daşqından əziyyət çəkmiş sakinlərin hüquq-müdafiə işi ilə məşğul olan "Kür" vətəndaş cəmiyyəti qərargahına rəhbərlik edib. 2012-ci ildə Güləliyev bir qrup hüquq müdafiəçisi və keçmiş siyasi məhbusla birlikdə hüquq müdafiə təşkilatını — “Siyasi Məhbuslarsız Azərbaycan” İctimai Alyansını (SMAİA) yaradıb. . Oktay Güləliyev Azərbaycanda bir çox məsələlərin ictimailəşməsi və o hadislərdə hökumət strukturları tərəfindən hüquqları pozulan şəxslərin hüquqlarının müdafiəsini təşkil etmişdir.
Musée des Blindés
Musée des Blindés ("Zirehli Nəqliyyat vasitələri Muzeyi") və ya Musée Général Estienne Fransanın Loire Vadisində, Saumur şəhərində yerləşən bir tank muzeyidir. Bu gün dünyanın ən böyük tank muzeylərindən biridir. 1977-ci ildə həm Fransız hərbi iyerarxiyasını, həm də yerli siyasi məmurları inandıran polkovnik Mişel Aubrinin rəhbərliyi ilə quruldu. 35 il əvvəl yalnız bir neçə yüz tırtıllı nəqliyyat vasitəsi ilə başlayan bu muzey, dünya səviyyəli kolleksiyası ilə tank inkişafı tarixi ilə maraqlanan insanları və peşəkar zirehli maşınlar üzrə mütəxəssisləri cəlb edən bir məkana çevrilmişdir. Əvvəldən polkovnik Aubry, tarixi və ya texniki baxımdan vacib olan maşınları saz vəziyyətə gətirməyi muzeyin əsas siyasəti etmişdir.
Muzey dünyada ən böyük zirehli döyüş maşınlarının kolleksiyasına malikdir və 880-dən çox nəqliyyat vasitəsindən ibarətdir və yalnız dünyada daha çox tanka malik olan İngiltərədəki Tank Muzeyindən geri qalır. 1993-cü ildə daha böyük bir binaya köçürülsə də, yer olmadığı üçün muzeydəki nəqliyyat vasitələrinin yalnız dörddə bir hissəsi nümayiş etdirilə bilir. Muzeydə 200-dən çox vasitə tam işlək vəziyyətdədir, o cümlədən dünyada yeganə olaraq hələ də işləyə bilən Üçüncü Reyx istehsalı olan Tiger II tankı da bura daxildir. Tiger II, ümumiyyətlə hər il yayda baş verən Carrousel adlı zirehli avtomobil şousunda iştirak edir. Saumur bir əsrdən çoxdur ki, süvarilər üçün ənənəvi bir təlim mərkəzidir; hal-hazırda tamamilə zirehli maşın mütəxəssisləri hazırlığına yönləndirilmiş Zirehli Süvari Təlim Məktəbi də burada yerləşir. Tank muzeyinin mənşəyi əsərlər toplusuna əsaslanırdı. Hələ də Fransa Ordusu tərəfindən maliyyələşdirilən bir hökumət agentliyidir, ancaq illik jurnal nəşr edən və ictimai üzvlüyü təbliğ edən Assosiasiya des Amis du Museé des Blindés tərəfindən idarə olunur. Saumur şəhərində ayrıca ənənəvi atlı süvarilər muzeyi də vardır.
thumb|Muzeydə nümayiş etdirilən ERC 90 Sagaie (Panhard ERC-90) zirehli döyüş maşını
Nümayiş etdirilən maşınlar
sağ|thumb| Dünyanın ən köhnə işləyən tankı olan Schneider CA1 (1916), illik Saumurdakı Carouseldə iştirak edir. sağ|thumb|Renault FT. sağ|thumb|[[Tiger (tank)|Panzerkampfwagen VI Tiger]] Zirehli maşınlar 11 müxtəlif ada malik otaqda nümayiş etdirilir. İnkişaf etdirilməsindən imtina edilərək tərk edilmiş bütün eksperimental fransız hərbi maşınları burada saxlanılır. Böyük saxlama yerləri yalnız özəl qonaqlar üçün əlçatandır. Fransız zirehli maşın tarixinin qeydlərini arxivləşdirən bir kitabxanası vardır. Muzey adını Fransız tank qüvvələrini yaradan şəxs olan General Jean Baptiste Eugène Estiennedən alır.
İslam Əsədov
Həyatı
İslam Nadir oğlu Əsədov - 1978-ci ildə İsmayıllı rayonunda anadan olub. 1995-ci ildə Mirzəağa Əzimov adına orta məktəbi bitirib. 1996- 1999-cu illərdə həqiqi hərbi xidmət keçib. 2002- ci ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət universitetinə daxil olub. 2006-cı ildə universitetin sənətşünaslıq fakültəsinin kinoşünas ixtisasını bitirib. Bir çox beynəlxalq konfransların, film festivallarının iştirakçısı olub. 2003-cü ildə Azərbaycan Kinematoqrafçılar tərəfindən "Kino fəalı" seçilərək ittifaqa üzv qəbul olunub. 2002-2012-ci illərdə Azad Azərbaycan Müstəqil Teleradio və Yayım Şirkətində rejissor, STS rejissoru, efir rejissoru, efir direktoru vəzifələrində çalışıb. Rejissor işlədiyi müddət ərzində onlarla verilişlərə, sənədli filmlərə quruluş verib. 2012-2015-ci illərdə "RN Production"-da direktor vəzifəsində çalışıb. Onun rəhbərliyi və bilavasitə iştirakı ilə prodakşnda bir çox layihələr-verilişlər, sənədli filmlər, reklam çarxları,  seriallar hazırlanıb, yerli filmlər səsləndirilib, əcnəbi filmlər dublyaj olunaraq müqavilə əsasında telekanallara təqdim olunub. 2016-2017-ci illərdə  ARB 24 televiziyasında baş direktorun müşaviri vəzifəsində çalışıb. 2017-ci ildən "N Media Group" və "İN DİZAYN Group" un direktorudur. Ailəlidir, bir oğlu var.
Fəaliyyət illəri
2003-2012-ci illərdə Azad Azərbaycan Tele- Radio Yayım Şirkətində rejissor, STS rejissoru, efir rejissoru, efir direktoru vəzifələrində çalışıb. 2012-2016-cı illərdə "RN Production" MMC-də direktor vəzifəsində çalışıb. 2016-2017-ci illərdə "ARB 24" TV-də Baş direktorun müşaviri vəzifəsində çalışıb.
Yaradıcılığı
1.            "Taksi Parkı" komediya serialı (Layihə rəhbəri, quruluşçu rejissor, baş prodüser)- Lider TV 2.            "Avtoekspress" (Layihə rəhbəri, qrafist)- İdman Azerbaycan kanalı 3.            "Xəbərlər informasiya proqramı" (ATV efir rejissoru) 4.            "Həftə sonu" analitik informasiya proqramı (ATV efir rejissoru) 5.            Xarici filmlərin dublyajı (tərcüməsi və sinxron səsləndirilməsi- layihə rəhbəri) 6.            "Bir nəslin tarixçəsi"  sənədli film (rejissor, montajçı, qrafist, musiqi tərtiatçısı) 7.            "Səadət günəşi" sənədli film (montaj rejissoru, qrafist) 8.            Fərid və Mehriban slide show 9.            Bilbordlar, lafletlər, bukletlər, vizitkalr və çap məhsullarının hazırlanması, dizaynı 10.          Lyambixel dərman reklamı 11.          Titan Group (privyu, tanıtım) reklam 12.          Embawood film reklam 13.          Azərbaycan - Almaniya maçı reklam 14.          Medeks (Mediland)hospital reklam 15.          Medeks (Mediland)hospital privyu) reklam 16.          Medeks (Mediland)hospital) reklam 17.          Suraxanı tıbbi bərpa mərkəzi reklam 18.          Lor hospital (cochlear implants) reklam 19.          Lor hospital (screening) reklam 20.          Baku City Villas imic reklam 21.          AZTV "Bir yay günü" film konsert rejissor və montajçı 22.          Adanalı Hasan Kolcuoğlu (Türk restoranı reklamı) 23.          Atlantis (restoran reklamı) 24.          Teleqüllə (restoran reklamı) 25.          Ay işığı (restoran reklamı) 26.          Diva (restoran reklamı) 27.          Ağ çiçəyim (restoran reklamı) 28.          Cadillac (avtomobil) reklamı 29.          Citroen (avtomobil) reklamı 30.          Neorexan (dərman) reklamı 31.          Şane otel-restoran reklamı 32.          "Consilium" tibbi akademik proqramı - Lider TV 33. "Quba yəhudiləri"  tolerant sənədli film (montaj rejissoru, "NMEDİA GROUP" -un direktoru) 34.          "Ləziz saat" mətbəx proqramı (rejissor) 35.          "Best model of Azerbaijan" gözəllik, dəb proqramı (rejissor) 36.          "Qəfəs" realiti şou yarışma proqramı (STS rejissori) 37.          "Çıraq"- uşaq yarışma proqramı (rejissor) 38.          "Vur Çatlasın" şou program (rejissor) 39.          "Yağ kimi" yarışma proqramı (efir rejissoru) 40.          "Tam sərbəst" komedi şou (rejissor) 41.          "Sözüm var" söz yarışması proqramı (rejissor) 42.          "Çəkirəm haaa" əyləncəli tv proqramı (rejissor) 43.          "Bizim səhər" səhər proqramı (efir rejissoru) 44.          "Açıqlama" ailə və problemlər haqqında proqram (efir rejissoru) 45.          "Sirli Avrasiya" musiqi - əyləncə proqramı (efir rejissoru) 46.          "Nömrə bir" musiqi - əyləncə yarışma proqramı (rejissor) 47.          "Şeyker" musiqi- əyləncə proqramı (efir rejissoru) 48.          "Ruskiye zvezdı" rus ulduzları musiqi - əyləncə proqramı (efir rejissoru) 49.          "Ziq-zaq" tok -şou (rejissor) 50.          "Bizdən sizə" musiqi- əyləncə proqramı (efir rejissoru) 51.          "Onun yarısı" evlənmə proqramı (efir rejissoru)
NGC 2342
NGC 2342, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əkizlər bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 121.92 sm (48 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Doom:VS
Doom:VS — İsveçdən olan doom metal musiqi qrupu. Tək kişilik musiqi proyekti.
Haqqında
Draconian qrupunun üzvü olan Johan Ericson tərəfindən 2004-cü ildə yaradılmışdır. Bundan əlavə Johan bir neçə metal musiqi qruplarının üzvü. Qrupunun ilk relizi 2004-cü ildə Empire of the Fallen demo albomu olmuşdur. Bu albomda Johan-a vokalda Draconian qrupunun digər üzvü vokalist Anders Jacobssonda köməklik etmişdir. Bu demo-dan sonra Finlandiyanın Firedoom Music səsyazma və albom şirkəti ilə müqailə imzalandı. Daha sonra Johan yeni albom üzərində çalışmağa başlayır və 2006-cı ildə Aeternum Vale adlı ilk debüt albomunu nəşr edir. Bu albom ilə qrup doom metal dinləyiciləri geniş maraq göstərilir. Bu albomdan sonra 2008-ci ildə "Dead Words Speak" adlı ikinci albomu buraxır.
Bu albomdan sonra qrup məşhur Rusiyalı doom metal albom şirkəti ilə Solitude Productions birgə 2014-cü ildə sayca özünün 3-cü Earthless adlı studio albomunu buraxır.
Yasir Ərəfat
Ərəfat 1960-cı illərin sonu 1970-ci illərin əvvəllərində FƏTH təşkilatı daxili mübarizə içərisində İordaniya ilə açıq şəkildə qarşı-qarşıya qaldıqda olduğu kimi tez-tez anlaşılmazlıqların ortasında qalmışdır. Çox çətinliklə İordaniyadan çıxarılan və Livana yerləşən Ərəfat və FƏTH təşkilatı ölkənin işğala məruz qaldığı 1978 və 1982-ci illər aralığında İsrailin hədəfi oldu. Siyasi baxışlarından asılı olmayaraq, fələstinlilərin çoxu Ərəfatı azadlıq döyüşçüsü kimi tanıyırdı. Bunun tam əksi olaraq, israillilərin əksər hissəsi isə təşkilatın mülki insanlara qarşı həyata keçirdiyi bir çox hərəkətinə görə onu terrorçu olaraq görməkdədir.
Həyatının son dövrlərində FAT və İsrail arasında onilliklər boyunca davam edən anlaşılmazlığı sona çatdırmaq üçün İsrail hökuməti ilə bir sıra müzakirələr apardı. Bu cür danışıqlara 1991-ci ildə Madrid konfransı, 1993-cü ildə Oslo anlaşması və 2000-ci ildə təşkil olunan Kemp-Devid sammitini aid etmək olar. Danışıqlar zamanı islamçılar və FAT-ın bəzi solçu üzvləri onu İsrail hökumətinə qarşı çox kompromisə getdiyinə görə qınamışdır. O, 1994-cü ildə Osloda həyata keçirilən danışıqlara görə İshaq Rabin və Şimon Peres lə birlikdə Nobel Sülh mükafatı  na layiq görülmüşdür. Bu əsnada Həmas və digər hərbi-siyasi təşkilatlar gücü ələ keçirərək FƏTH və Ərəfatın nüfuzunu sarsıtmışdır.
2004-cü ilin sonlarında iki ildən çox müddət ərzində İsrail Ordusu tərəfindən Ramallah da yerləşən binalarda məcburi şəkildə saxlanılan Ərəfat komaya girmiş və vəfat etmişdir. Həqiqi ölüm səbəbi tam olaraq bilinməsə də, rus və fransız istintaq qrupları onun ölümündə heç bir qeyri-qanuni əməl aşkar etməmişdir.
Həyatı
Məhəmməd Əbdürəhman Əbdürauf Ərəfat əl-Qüdvə əl-Hüseyni rəsmi sənədlərə əsasən, 1929-cu ilin Avqust ayının 29-da Qahirədə anadan olmuşdur. Əldə olan digər sənədlərə görə isə, Ərəfat 1919-cu ilin Avqust ayının 4-də Beytül Müqəddəsdə (Yerusəlimdə) anadan olub. Bəzi iddialara görə Ərəfatın doğum yerini Yerusəlim göstərməsi özünü Fələstin dövlətinin paytaxtı elan etdiyi bu şəhərlə əlaqələndirmək istəyindən irəli gəlirdi. Bəziləri isə elə hesab edir ki, Yasir Ərəfat həqiqətən də Yerusəlimdə anadan olub, amma valideynləri onun gələcəkdə Misir vətəndaşı hüququ ala bilməsi üçün, doğum şəhərini Qahirə olaraq qeydə aldırıblar.
Ərəfatın atası Əbdürrauf Qəzzədə iri torpaq sahibi olmuşdur. Anası Zəhvə əbu Saur isə soykökü Məhəmməd Peyğəmbərə gedib çıxan məşhur Saud ailəsindəndir. Yasir Ərəfat ailənin 6-cı övladıdır.
Yasir Ərəfatın əsl adından istifadə etməməsinə səbəb onun gəncliyində Fələstin silahlı qüvvələrinə rəhbərlik edən Abdul Qadir əl Hüseyn olmuşdur. Fələstin silahlı qüvvələrinin tez-tez məğlubiyyətə uğramasından Abdul Qadir əl Huseyni müqəssir bilən Ərəfat, onun soyadını xatırladan soyadından imtina edərək Ərəfat soyadını qəbul edir. Bəzi mənbələrdə isə onun soyadını dəyişməsi Ərəfat dağının adı ilə əlaqəlidir.
Yasir Ərəfatın şəxsi həyatı ilə bağlı da ziddiyyətli məlumatlar vardır. O 1992-ci ildə özünün iqtisadi məsələlər üzrə müşaviri 28 yaşlı pravoslav qadın Suha Tavillə evlənmişdir. Suha Tavil İslam dinini qəbul etmişdir. Onların arasinda 35 yaş fərq olmuşdur. Bəzi məlumatlara görə, Tavillə Ərəfat hələ 1989-cu ildə gizli şəkildə evlənibmiş. Lakin Suha, Ərəfatın həyatında yeganə qadın olmayıb.
Yasir Ərəfatın ilk, lakin nikahdan kənar həyat yoldaşının Nacla Yasin olduğu haqqında əsaslı məlumatlar var. “Umm-Nasr” ləqəbli Nacla 1972-1985-ci illərdə Ərəfatın şəxsi katibəsi olmuşdur.
Övladları
Yasir Ərəfatın Suha Tavildən bir qızı dünyaya gəlmişdir. Lakin o hələ evlənməzdən əvvəl uşaq evindən 12 uşaq övladlığa götürmüşdür.
Fəaliyyəti
1967-ci ildə ərəb dövlətləri ilə İsrail arasında baş verən Altı günlük müharibədə İsrail Silahlı Qüvvələrinin gözlənilməz əks-hücum taktikası ilə ərəb dövlətini məğlubiyyətə uğratdı. Bu məğlubiyyətdən sonra Ərəfat öz silahdaşları ilə işğal olunmuş ərazilərdə partizan fəaliyyətini genişləndirdi. Bundan sonra Ərəfatçıların fəaliyyəti şöhrət qazandı. Yasir Ərəfata böyük şöhrət gətirən döyüş isə 1968-ci il Earame döyüşü oldu. Kiçik qruplarla hərəkət edən Ərafatçılar 10 minlik İsrail ordusuna güclü müqavimət göstərir. Bu döyüşdə İsrail ordusunun 4 tankı, 4 zirehli transportyorunu və 29 əsgəri məhv edildi. Karame ətrafındakı döyüş isə Yasir Ərəfat adının dünya mətbuatından bir müddət düşməməsinə səbəb oldu.
Karame döyüşündən sonra Fələstin Silahlı Qüvvələrinə 15 min nəfər daxil olmuşdur. Döyüşdən sonra Fələstin dövlətçiliyinin bərpası istiqamətində xüsusi addımlar atılır. 1973-cü ildə ərəb dövlətlərinin İsraillə döyüşdə məğlubiyyətindən sonra Ərəfatın: “İsraillə yanaşı Fələstin dövlətinin qurulması Şərqdə sülhün bərpası üçün yeganə çıxış yoludur” – deməsi dünya mətbuatında geniş əks-səda tapdı.
1982-ci ildə dalbadal edilən hücumlara məruz qalan İsrail Şaronun başçılıq etdiyi hərbi hissələri Livana yeritdi və O dövrdə Livana himayədarlıq edən və ərazidə 30 minlik qoşun saxlayan Suriya qoşunlarına ağır zərbələr endirərək Beyrutu mühasirəyə aldı. Bu zaman Fələstin Azadlıq Təşkilatının mərkəzi Beyrutda yerləşirdi. İsrail hərbi hissələri Ərəfatın yerləşdiyi qərargahı tam mühasirəyə aldılar. Bütün beynəlxalq aləm Yasir Ərəfatın öldürüldüyü barədə xəbərin qısa bir müddətdə yayılacağını gözləyərkən gözlənilmədən Ərəfat və onun tərəfdarlarının sərbəst şəkildə Beyrutu tərk etmələrinə icazə verildi. Bu əmr Şarona İsrail rəhbərliyindən gələn zənglə verilmişdi. Səbəb isə müəmmalıdır. Böyük ehtimalla, İsrail rəhbərliyi Ərəfata açıq şəkildə terrorçuları dəstəkləyən və İsrailin varlığını qəbul etməyən şəxsin varis olacağından çəkinmişdilər. Ancaq bu məsələyə fərqli yanaşmalar çoxdur. Öldürülməsi barədə İsrail hökumətinin göstərişindən xəbərsiz olan Ərəfat isə Beyrutu qalib kimi tərk edib Tunisə yollandı. O, burada da İsrailə qarşı partizan müharibələrinə davam etdirdi.
1985-ci ildə İsrail aviasiyası Tunisdə Ərəfatın iqamətgahına bomba zərbələri endirdi. Bombardman zamanı 73 nəfər həlak oldu. Daim yer dəyişdirən Ərəfat isə o zaman orada deyildi.
Yasir Ərəfat 1987-ci ildə FAT İcraiyyə Komitəsinin sədri seçildi. 1999-cu ildə isə, o, Fələstin dövlətinin prezidenti seçildi. O, 1993-cü ildə Vaşinqtonda, Ağ Evdə İsraillə sülh sazişi imzaladı. Sonra isə Fələstin-İsrail münasibətləri tarixində ilk dəfə Ağ Evin qarşısındakı çəməndə Ərəfat və İsrail baş naziri İsxak Rabin əl-ələ verərək görüşdülər. Bir il sonra - 1994-cü il mayın 4-də Ərəfat Qahirədə İsraillə işğal edilmiş ərazilərə - Qəzzə və Ərihaya muxtariyyət verilməsi barədə anlaşma imzaladı. 1994-cü ildə isə İsraillə sülh sazişi imzaladığı üçün Ərəfata Nobel Sülh mükafatı verildi.
Ölümü
2005-ci il Oktyabr ayının 24-də Yasir Ərəfatın mətbuat katibi onun soyuqladığını bildirdi. Növbəti günlərdə isə onun vəziyyəti ağırlaşdı. Tunis, İordaniya və Misirdən olan həkimlərin Ərəfatı müayinə etməsindən sonra onun müalicə üçün Fransaya yollanmasına qərar verildi. Noyabr ayının 3-də Yasir Ərəfatın ağır koma vəziyyətində olduğu açıqlandı. Həmin il noyabr ayının 11-də isə ölüm xəbəri dünya mətbuatında yayıldı. Onun qəfl ürək çatışmazlığından vəfat etdiyi bildirildi. Digər iddialara əsasən, Yasir Ərəfat MOSSAD tərəfindən ələ alınan həkim tərəfindən zəhərlənib öldürülmüşdür.
Tlatolelko müqaviləsi
Tlatolelko müqviləsi—Müqavilə 1984-cu ildə Argentina ,Braziliya və Çili 1995-ci ildə Kubanın qoşulması ilə (2002-ci ildə ratifikasiya edilib) bütünlüklə region tam nüvəsiz zonaya çevrilirdi. Latın Amerikası və Karib Hövzəsində Nüvə Silahlarının qadağan olunması Agentliyi (OPANAL) fəaliyyət göstərir. Tlatolelko müqaviləsinin birinci protokolu regionda ərazisi olan dövlətlərin ( ABŞ, Niderland, Böyük Britaniya ,Fransa) müqaviləyə hörmətlə yanaşmasını, ikinci protokol isə 5 nüvə dövlətinin müqavilə iştirakçılarına qarşı nüvə silahını tətbiq etməməsi və qorxutmamasını nəzərdə tutur.
JPMorgan Chase qülləsi
JPMorgan Chase Tower — Hyustonda yerləşən 305 m hündürlüyü olan 75 mərtəbəli binadır. Qüllə Hyuston şəhərinin mərkəzində 1981-ci ildə tikilmişdir. Hündürlüyünə görə dünyada 48-ci yeri tutur.
Son söz (albom)
Son söz – Azərbaycan müğənnisi Aygün Kazımovanın studiya albomu. Alboma 12 mahnı daxildir.
Hazırlanması
Aygün Kazımovanın 2004-cü ildə "Melodiya Azərbaycan" şirkətinin logosu ilə satışa çıxardığı audio-kaset və CD formatındakı albomudur. Albomdakı "Son söz" və "Ayağıma dəyən daşlar" mahnılarına gürcüstanlı rejissor Basa Potskhishvili Gürcüstanda lentə almışdır. Aygün Kazımova albomdakı Bir söz yetər mahnısına çəkilən klipin rejissorluğunu özü etmişdir. Albomdakı Siqara mahnısına rejissor Nailə Əkbərova Türkiyədə klip çəkmişdir. Albomdakı Sevgilim, Süz mahnısına Aqil M. Quliyev klip çəkmişdir. Albomdakı Mən Aygünəm mahnısına Fuad Əlişov klip çəkmişdir. Aygün Kazımovanın albomdakı yeganə dueti olan Sevdi Ürək mahnısını meyxanaçı-müğənni Namiq Qaraçuxurlu ilə duet şəklində ifa etmişdir. Aygün Kazımovanın albomundakı ən son ifası Uçacaksın mahnısıdır. Mahnının söz və musiqisi türkiyəli musiqiçi Şehrazata aiddir.
Aleks Oksleyd-Çemberlen
Aleks Oksleyd-Çemberlen — İngiltərə Premyer Liqasında çıxış edən Liverpulun futbolçusu.
Türk xalqları
alt=|thumb|300x300px|XXI əsrin əvvəllərində türk xalqlarının yaşadıqları ərazilər alt=|thumb|[[Qazaxlar]] alt=|thumb|[[Saxalar|Yakutlar]] right|thumb|[[Türkmənlər]] Türk xalqları və ya türkdilli xalqlar — Avrasiya ərazisində yaşayan etnolinqvistik qrup. Dünyada türk xalqlarının sayı 150 milyondan çoxdur. "Türk" sözünə ilk dəfə VII əsrin "Orxon-Yenisey" abidələrində rast gəlinir.
Türk xalqlarının dinləri fərqlidir. Böyük bir hissə İslam dininə etiqad edərkən, çuvaşlar və qaqauzlar — Xristian, yakutlar, dolqanlar və xakaslar — Şamanizm, karaimlər və qrımçaklar — İudaizm dininə inanır. Türk xalqlarının hazırda 6 müstəqil dövləti vardır. (Azərbaycan, Türkiyə, Özbəkistan, Qazaxıstan, Türkmənistan, Qırğızıstan). Türk dünyası ölkələrinin hamısı, demək olar ki, çoxmillətlidir. Türklər Asiya qitəsində Əfqanıstanda (əfşarlar, qızılbaşlar və s.), İraqda (türkmənlər), Suriyada (əsasən Türkiyə ilə sərhəddə), Gürcüstan və İranda (Azərbaycan türkləri) yaşayırlar. Avropa qitəsində isə türklər Bolqarıstanda (bolqar türkləri), Ruminiyada (qaqauz-qıpçaq), Yunanıstanda, Ukraynada (Krım tatarları), Litvada (kəraimlər) və Rusiyada yaşayırlar.
Müstəqil türk dövlətlərindən başqa, Rusiya Federasiyasının tərkibində Tatarıstan, Başqırdıstan, Çuvaşıstan, Saxa (Yakutiya), Tıva, Xakasiya, Altay Respublikaları və Taymır (Dolqan-Nen) milli mahalı, Çin Xalq Respublikasının tərkibində Sintzyan-Uyğur Muxtar Rayonu, Moldovanın tərkibində Qaqauziya Muxtar Respublikası vardır.
Etimologiyası
Türk sözünün etimologiyası fərqli dönəmlərdə fərqli alimlər tərəfindən maraq mövzusu olmuşdur. Bəzi əfsanəyə əsasən Türk və Monqol adlı iki qardaşın nəslindən gəlir Türklər. Qədim şərq mənbələrinə əsasən isə, Nuhun oğlunun adı Yafəs, Yafəsin oğlunun adı isə Türk idi.
"Sui-Şu" adlı bir Çin tarix əsəri bu mövzuda belə deyir: Tu-kiuelər (yəni Türklər) ətəyində qərargahları olan bir dağın ismi ilə adlandırılmışlardır. Bu dağ dəbilqə formasında olduğu üçün, öz dillərdə Tu-kiue sözünün dəbilqə mənasını verdiyi üçün, özlərini belə adlandırmışlardır. Bu məlumat üzərinə araşdırma aparan J. Klaprot Journal Asiatique adlı məqaləsində azərbaycanca "başlıq" anlamına gələn "takye" sözünün "Tu-kiue" sözünə yaxın olduğunu bildirərək, bu sözün Türk dilindən Ərəb dilinə keçmə ehtimalı olduğunu bildirmişdir. Çox keçmədən J.J.Hess Der İslam adlı əsərində bu mövzuya toxunaraq, Əcəm dilində "dəbilqə" anlamına gələn "Terk" sözünün "Türk" olma ehtimalından bəhs etdi. Onun açıqlamasına əsasən, Qaraqalpaqların da, adı, silah emal edən deməkdir. 1849-cu ildə V.Şutt Əcəm dilindəki "Terg" sözünün "dəbilqə" anlamına gəldiyini demişdir.
Macar alimi Bemat Munkascinin düşüncəsinə görə, Türk sözünün ilkin forması Çin dilindədir. Onun dediyinə əsasən, Çinlilər öz dillərinə keçən sözləri tam istədikləri kimi tələffüz edə bilmirdilər. [r] səsinin yerinə [l] səsini tələffüz edirdilər. Yəni onların [Tuluke] deyə tələffüz etdiyi söz, əslində Türkləri işarət etməkdədir.
Vambery Armin'in açıqlamasına əsasən isə, Türk sözünün əslində mənası "adam" deməkdir. Bir çox xalqın adının mənası "adam" deməkdir. Məsələn: Çermis, Zürüyən, Lap, Tunquz və s. xalqların adının anlamı "insan, adam" deməkdir.
Franz V.Erdmannın açıqlamasına görə isə, "Türk" adı fərqli dövrlərdə fərqli cür səslənib. Türlər, Taurier, Tyriten, Toreten və s. bunlara misal ola bilər. Ona görə Türk sözünün "Thark" sözündən gəlməkdə idi.
S.W.Kuelle'nin açıqlamasına görə, Tatar sözünün ilkin forması "Tartar"dır. Mənası bir şeyi ölçmək, tartmaqdır. Türk sözünün kökünün isə "törəmək" sözündən gəldiyini və "çoxalmaq, yayılmaq" anlamında olduğunu söylədi.
Macarıstanlı alim Fiok Karoliyə görə isə, "Türk" adının ilkin forması "Turku"dur. Mənası, İskit dilində "Xəzər Dənizinin sahilində oturan adam"dır.
A. Von Li Coq, Vilehm Tomsen Aramağı'nın açıqlamasına əsasən isə, adın mənası "güc, qüvvət, ululuq"dur.
Nemethin yeni açıqlamalasına görə isə, Oğuzların baş qəbiləsinin adı Qayığ'dır. Anlamı isə güclü, qüvvətli deməkdir. Həmçinin Şorların baş qəbiləsinin adı Karan'dır. Anlamı isə yenə güclü, qüvvətli deməkdir. Eyniylə Türk sözünün anlamı da, güclü, qüvvətli deməkdir.
Yeraltı sərvətlər
Geoloji baxımdan türk xalqları Alp qırışıqlığı zonasında (Türkiyə, Azərbaycan, Cənubi Azərbaycan, Türkmənistanın bir hissəsi, Şimali Qafqaz, türk qurumları), Mərkəzi Asiya və Cənubi Sibirin fəal seysmik zonasında (Özbəkistan, Qırğızıstan, Qazaxıstanın bir hissəsi, Xakasiya, Altay, Tıva), Şərqi Asiya mezozoy qırışıqlığı zonasında (Saxa-Yakutiya), Şərqi Avropa (Tatarıstan, Başqırdıstan, Çuvaşıstan), Turan (Özbəkistan, Qazaxıstan, Türkmənistan), Sibir və Çin platformalarında yerləşir.
Neft-qaz yataqlarına görə Azərbaycan, Özbəkistan (Fərqanə-qaz, Qazlı və Mübarəkqaz), Qazaxıstan (Tengiz və Turqay-neft), Türkmənistan, Tatarıstan (Elxon) və Başqırdıstan seçilir. Türk dünyasının əsas daş kömür yataqları Türkiyədə (Zonquldak-Ereğli), Özbəkistanda (boz kömür-Anqren və Sarqun), Qazaxıstanda (Qaraqanda, Ekibastuz), Tıvada (Ulufim), Sincan-Uyğurda (Bay kömür) və Saxadadır (Lena). Dəmir filizi Türkiyədə, Qazaxıstanda (Kustunay), Saxada, Altayda, Azərbaycanda (Daşkəsən) və Xakasiyadadır.
Mis filizi Qazaxıstanda (Balxaş, Cezqazan), sink Qazaxıstan (Ust Kamenqorsk), Özbəkistanda, Azərbaycanda, xrom yataqları isə Türkiyədədir. Polimetal filizləri Qazaxıstanda, Azərbaycanda, Özbəkistanda, Türkiyədə, Altayda, qızıl yataqları Özbəkistanda (Muruntau), Qazaxıstanda, Azərbaycanda, Altayda və Saxadadır. Almaz Saxada çıxarılır.
Türk mədəniyyəti
Dil ümumiliyi, el sənətləri, tarixi–coğrafi məkan, şifahi xalq ədəbiyyatı ("Kitabi Dədə Qorqud", "Koroğlu dastanı", "Alpamış", "Manas"), adət-ənənələr, oxşar toponimlər türk xalqlarını birləşdirən ümumi oxşar xüsusiyyətlərdir. Türklərin ana vətəni Mərkəzi Asiya hesab olunur. Tarixən türklər miqrasiya edən xalqlar olmuşlar. VII əsrdən başlayaraq üç istiqamətdə — Şimali-Şərqi Asiya,Ural dağları və Qərb tərəfə köç etmişlər.
Türk dilləri
Türk xalqları türk dillərində danışırlar. Çağdaş türk dillərinin isveçli türkoloq Lars Johansonun təqdim etdiyi sxemə əsasən təsnifatı:
Assimilyasiya
Tarixin müxtəlif mərhələlərində bəzi türk dövlətləri Avrasiyada geniş ərazilər tutmuş, Afrikanın şimal hissəsini fəth etmişlər. Türk xalqlarının bəziləri müstəqil dövlət qurmuş, bəziləri müəyyən dövlət daxilində muxtar qürumlar yaratmış, bəziləri isə heç bir özünüidarə hüququna malik deyil və müxtəlif dövlətlərin ərazilərində, Asiyada Əfqanıstan, İran, İraq, Suriya, Avropada Bolqarıstan, Rumıniya, Yunanıstan, Ukrayna, Moldova, Gürcüstan, Rusiya və sairə ölkələrdə yaşayırlar. Belə türk xalqlarına qumıqlar, krım tatarları, qaraçaylar, şahsevənlər, türkmənlər, sibir tatarları, bolqar türkləri, əfşarlar və sairə aiddir. Bu xalqların çoxu gəlmə xalqlar içərisində assimilyasiya olunmaqdadırlar. Bunlardan başqa aşağıdakı xalqları da əlavə edərsək vəziyyətin nə cür olduğu açıq şəkildə görünür.
Rusiya Federasiyasında, Sibirdə yaşayan və ruslaşmış türklər:
Rusiyanın Şərqi Avropa düzənliyində ruslaşmış Türk xalqları (sayanlar, çukanlar, kara muşlar, və s.) Başqa ruslaşdırılmış Türk xalqlarının siyahısı. Yonqalar Talaqay Yaqun Mamon Qaqar Puşkar Burlat Samarlar Samaklar Kurak Şuval Kaçkar Kuluqur Kerjaklar Saray Qamay Çukan Tağabit Şakun Kalmak Çaldon Oros Şağar Kamas Kulundin Kanqalas İtiber Temen Yonqa Talaqay Yaqun Qaqar Mamon Puşkar Burlat Samar Kuluqur Samak Kurak Kaçkar Şuval Taldon Temerçin İndigirşik Çukurdak Kerjak Dolğanday Kolımçan Kaçap Tıver Tumak
Və ba
Əhali
Türklərin ümumi sayı müstəqil türk dövlətlərində 170 milyondan çoxdur. 50 milyon nəfərə yaxını isə Rusiya və Çin ərazisində yaşayır.80 milyondan çox türk isə dünyanın müxtəlif ölkələrində məskunlaşmışdır. Türk dünyasında təbii artımın orta göstəricisi 2%-ə yaxındır.
Əhali sıxlığı
Əhalisinin orta sıxlığına görə dövlət və qurumlar bir-birindən fərqlənir.Azərbaycan və Türkiyədə orta sıxlıq hər km2-da 85–105 nəfər, Şimali Kipr və Özbəkistanda 55–60 nəfər, Çuvaş, Kabarda-Balkariya və Tatarıstan respublikalarında 60–70 nəfərdir. Digər dövlət və qurumlarda isə əhalinin sıxlığı hər km2-da 30 nəfərdən azdır.
Urbanizasiya
Türk dövlətləri içində urbanizasiyanın səviyyəsinə görə Türkiyə birincidir.
İqtisadiyyat
Urbanizasiya səviyyəsinə görə Azərbaycan, Qazaxıstan, Türkiyə seçilir. Muxtar qurumlardam isə demək olar ki, hamısında (Altay və Tıva istisna olmaqla) şəhər əhalisi çoxluq təşkil edir. Türkiyə, Azərbaycan, Qazaxıstan, Tatarıstan və Başqırdıstan kimi respublikalarda milli gəlirin yarıdan çoxunu çoxsahəli inkişaf etmiş sənaye verir. Bir çox respublikalarda — Özbəkistan, Türkmənistan, Qırğızıstan, Saxa, Altay kimi respublikalarda sənaye ilə yanaşı, kənd təsərrüfatı da iqtisadiyyatın əsasını təşkil edir. Bütövlükdə türk dünyası ölkələrində sənayenin ən başlıca sahələri olan energetika, maşınqayırma, metallurgiya, kimya sənayesi xeyli inkişaf edib.
Heris (Sərab)
Heris - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Sərab şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,483 nəfər yaşayır (354 ailə).
Wells Fargo Plaza
Wells Fargo Plaza — Hyustonda yerləşən 302,4 m hündürlüyü olan binadır. Qüllə Hyuston şəhərinin mərkəzində 1979-ci ildə tikilmiş, 1983-cü ildə açılışı olmuşdur. Lakin qasırğa nəticəsində binanın bir sıra pəncərələri sınmışdır. Bina öz adını Wells Fargo kampaniyasından götürür.
Freemium
Freemium — istifadəçilərə sadə məhsulun (və ya xidmətin) pulsuz, əlavə dəyərə sahib xüsusiyyətlər, xidmətlər və s.in isə məbləğ əvəzində təklif edildiyi bir qiymət siyasəti. Bu biznes modeli 1980-ci illərin əvvəllərindən bəri proqramlaşdırma sənayesində istifadə edilir. Habelə bu modelin bir alt səviyyəsi kimi video-oyun sənayesində free-to-play adlı bir siyasət də tətbiq olunmaqdadır.
Opal
Opal — mineral, yarı-qiymətli daş.
Kimyəvi xassələri və görünüşü
Kimyəvi formulu SiO2 •nH2O şəklindədir.H2O miqdarı 1–9%, bəzən 34%-dək. Adi qatışıqları: Fe, Al, Mn sulu oksidləri, bəzən MgO, CaO və b. Aqreqatsızma, təbəqəli, məsaməli, torpaqvari, jelvak, plyonka şəklində, radiolariyanın skeletində, diatomeyaların zirehlərində və b. rast gəlinir. Rəngsiz, lakin müxtəlif xromoforlarla boyana bilər.Opal rəng və görünüşünə görə müxtəlif cür adlanır.
Nəcib opal şəffaf olub opalessensiya edir.
Alovu opal sarıdan qəhvəyi-qırmızı, şəffaf və parlaqdır.
Yəşəmi opal — qırmızıdan qəhvəyiyədək.
Viyoy adası
Coğrafiya
200px|thumb|left|Viyoy adasının xəritəsi Farer adalarının ən ucqar şimal nöqtəsidir. Şimal-qərbdən cənub-şərqə doğru uzanır. Əsasən dağlıqdır. Ən hündür hissəsi şimalda yerləşir. Burada bütün arxipelaqın 3-cü ən hündür zirvəsi olan Vidlinqadalsfyadl dağı yerləşir. Adada olan 11 zirvənin hündürlüyü 481 - 841 metr arasında dəyişir.
Opal
Kimyəvi xassələri və görünüşü
Sərtliyi 5–6. Xüsusi çəki 1,9–2,5. Zaman keçdikcə opal susuzlaşır, xalsedona və yaxud kvarsa keçir. Bəzi kimyəvi və biogen mənşəli çökmə süxurların, diatomitlərin, trepellərin, radiolyaritlərin, opokanın və b. əsas komponentidir. Termal və səth sularından çökür (silisiumlu tuf, geyzerit). Vulkanik süxurların boşluqlarını doldurur, filiz damarlarında rast gəlir, forma və quruluşunu saxlamaqla ağac oduncağını əvəz edir. Opal süxurların aşınma prosesində silikatların parçalanması nəticəsində də əmələ gəlir. Süzgəclərin hazırlanmasında, keramikada, metalların pardaxlanmasında, termoizolyator kimi, kimya, yeyinti və neft sənayelərində və b. işlədilir. Natropal, sirkopal, bobkovit, hidrofan, prazopal, kaxolonq, forxerit, fiorit və b.kimi növləri vardır.
Viyoy adası
Əhali
thumb|220px|left Adada iki yaşayış məntəqəsi vardır: Vannsund və Vidareydi. Yaşayış məntəqələri avtomobil yolları ilə birləşdirilmişdir. Adanı Boroy adasına birləşdirən avtomobil yolu ilə Farer adalarının ikinci ən böyük şəhəri olan Klaksvuyokla birləşdirir.
Opal
İxracı
Opal zərgərliklə yanaşı sənayedə də istifadə edilir. Hətta opalın bir növü var ki, ondan dinamit istehsalında istifadə edilir. Bütün qitələrdə tapılsada dünya istehsalının 90%-ni Avstraliya yataqları təşkıi edir. Avstraliyanın Kuber-Pedi yaşayış məntəqəsi "Opal paytaxtı" adlandırılır. Bura dünya istehsalının 30%-ni təşkil edir. Opal yarı qiymətli bir daş olsa da qiymətli növləri də az deyil.Ən böyük opal 1956-cı ildə Kuber-Pedi-də tapılmışdır. Onun qiyməti 2.5 mln. Avstraliya dolları idi.
Mistika
Mistika ( "sirli", — "sirli, müqəddəs ayinləri icra etmə") — insanın guya sirli şəkildə bağlı olduğu və ünsiyyət qura bildiyi fövqəltəbii qüvvələrin mövcudluğuna inam; həmçinin — allahla (yaxud tanrılar, ruhlar, digər qeyri-maddi varlıqlar) ilə birbaşa vəhdəti yaşamağa yönəlmiş müqəddəs dini təcrübə. Bu təcrübənin əsaslandırılmasına və dərk edilməsinə həsr olunmuş teoloji və fəlsəfi təlimlər toplusu mistisizm adlanır.
Williams Tower
Williams Tower - Hyustonda yerləşən 275 m hündürlüyü olan binadır. Qüllə Hyuston şəhərinin mərkəzində 1983-cü ildə tikilmişdir. Dünyada hündürlüyünə görə 107-ci yeri tutur.
Orxan Çələbi
Orxan Çələbi və ya Şahzadə Orxan — bacısı Sultan Fatma xanımla birlikdə Bizans imperiyasına girov olaraq göndərilən beşinci Osmanlı Sultanı I Mehmedin (Çələbi Mehmet) böyük qardaşı və Qasım Çələbinin oğludur. Onun Əli şah, Cihan şah, Vəli Xan və Buğa Xan adlı dörd oğlu var idi. O İstanbulun fəthi zamanı keşiş paltarı geyinərək Konstantinopol şəhərindən qaçmağa çalışarkən Osmanlılar tərəfindən tutularaq edam cəzasına məhkum edilmişdir.
Həyatı
Bizans İmperatorluğu mütəmadi olaraq Orxan Çələbini Anadoluya göndərməklə əhalini Osmanlı imperiyasının əleyhinə üsyana qaldıracağı ilə hədələyir və bunu etməmək müqabilində Osmanlıdan xərac alırdı. Fateh Sultan Məhəmməd hakimiyyət başına gəldikdən sonra bu xəracı verməkdən imtina etmişdir. Orxan Çələbi, İstanbulun II Məhəmməd tərəfindən mühasirəyə alınması zamanı 600 əsgəri ilə şəhərin Osmanlılara qarşı müdafiəsində iştirak etmişdir. O, adamlarını Yeddiqüllənin dənizkənarı divarlarına və Yeniqapıya doğru uzanmış olan qala divarları silsiləsində yerləşdirmişdir.
Ölümü
İstanbulun fəthindən sonra Şahzadə Orhan rahib kimi geyinərək şəhəri tərk etmək istəyərkən Osmanlı əsgərləri tərəfindən tutularaq edam edilmişdir.
Qeyd
Əmir Süleyman Çələbinin oğlu olan və 1420-ci ildə Bursada I Mehmed tərəfindən gözlərinə mil çəkilmiş olan Şahzadə Orxan Çələbi ilə qarışdırılmamalıdır.
İmogen Pots
İmogen Pots ingilis aktrisası və modeldir.
Həyatı
Pots 3 iyun 1989-cu ildə Londonun Hammersmith şəhərində irlandiyalı televiziya prodüseri Trevor Poots və ingilis jurnalist Fiona Qudallın qızı olaraq anadan olub. O, Brook Greendə qızlar üçün Bute House hazırlıq məktəbində, Cənubi Kensinqtonda Queen's Gate məktəbində və Londonun Hammersmith şəhərində Latymer Upper Schoolda oxuyub və burada 3A-ALevel əldə edib. İmogenin model kimi fəaliyyət göstərən Aleks adında böyük qardaşı vardır.