cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dili
Dili Díli — Şərqi Timorun paytaxtı və ən iri şəhəri. Kiçik Zond adalarının ən şərqində yerləşən Timor adasının şimali hissəsində yerləşir. Dili Şərqi Timorun iri portu və kommersiya mərkəzidir. Əhalisi 150 min nəfərdir. Burada milli qəhrəman Nikolau Lobatu adını daşıyan Komor aeroportu yerləşir.
Abxaziya himni
Abxaziya himni və ya Aiaaira — Abxaziyanın rəsmi himni. Sözləri, Abxaziya 1992-ci ildə müstəqilliyini elan etdikdən sonra yazılıb.
Kamleş Mehta
Kamleş Mehta (1 may 1960) — Hindistanı təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Kamleş Mehta Hindistanı 1988-ci ildə Seul şəhərində baş tutan XXIV Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 25-ci, cüt turnirdə isə 21-ci pillənin sahibi olub.
Kelli Heuçan
Kelli Heuçan (d. 30 yanvar 1980) — Avstraliyanı təmsil edən su poloçusu. Kelli Heuçan, Avstraliya yığmasının heyətində 2004-cü ildə baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarına qatılıb.
Karyerası
Kelli Heuçan, 2004-cü ildə Avstraliya yığması ilə birgə XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Yarışların bürünc medal uğrunda görüşündə Birləşmiş Ştatlar yığmasına 5:6 hesabı ilə məğlub edən Avstraliya yığması, XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarını 4-cü yerdə başa vurdu.
Şayiq
Şayiq — İranın Ərdəbil ostanının Səreyn şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Nazir Allahverdiyev
Nazir Xasay oğlu Allahverdiyev — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Nazir Allahverdiyev 2001-ci il aprelin 20-də Ağdam rayonunun Çullu kəndində anadan olub. Onun qardaşı — Tacir Allahverdiyev də Vətən müharibəsində şəhid olub. Subay idi.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Nazir Allahverdiyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Nazir Allahverdiyev oktyabrın 24-da Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. Ağdam rayonunda dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nazir Allahverdiyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nazir Allahverdiyev ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək igidlik və mərdlik göstərmiş, hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirərək şəhid olmuş Nazir Allahverdiyev Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2022-ci il tarixli Sərəncamına əsasən ölümündən sonra 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Protaktinium
Protaktinium (Pa) – D.İ. Mendeleyevin elementlərin dövri sistemində 91-ci element.
Fərcad Saif
Fərcad Saif (24 iyul 1966) — Pakistanı təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Fərcad Saif Pakistanı 1988-ci ildə Seul şəhərində baş tutan XXIV Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 25-ci pillənin sahibi olub.
Tsvana dili
300px|thumbnail|right|dilin danışıldığı yerlər
Zeynəl Karcıoğlu
Zeynel A. Karcıoğlu — tibbi və cərrahi praktikant, tədqiqatçı və tibb maarifçisidir. Xüsusilə retinoblastoma, xarici göz şişləri və birincil və metastatik orbital neoplazmalar sahələrində Oftalmoloji Onkologiya və Patoloji sahəsində ixtisaslaşmış Amerika Oftalmologiya Şurasının diplomatıdır. Karcıoğlu ayrıca Anatomik Patologiya və Nevropatologiya üzrə təhsil alan və Amerika Patologiya Şurası tərəfindən təsdiqlənmiş təqaüdçüdür.
Erkən həyatı və təhsili
Karcıoğlu, 12 iyun 1946-cı ildə Türkiyənin İstanbul şəhərində anadan olan bir Türk Amerikalıdır. 1969-cu ildə Ankaradakı Hacettepe Universiteti Tibb Fakültəsində Tulane Universiteti və Emory Universiteti Tibb Fakültəsi, Oftalmologiya və Patoloji üzrə rezidentura təlimlərindən sonra tibb dərəcəsini aldı. Oftalmologiya və Patoloji üzrə sertifikatlaşdırılmış Amerika lövhəsidir.
Şəxsi həyatı
Kərcioğlu, 45 ildən çoxdur ki, həm də həkim olan Gülər L. Kərcioğlu ilə evlidir. Bir oğlu və iki nəvəsi var.
Karyerası
Kərcioğlu, Atlanta'daki Emory Universitetində cərrahi patoloq olaraq peşəsinə başladı və daha sonra oftalmologiyaya karyera yolu ataraq Louisiana'nın Nyu-Orlean şəhərindəki Tulane Universiteti Tibb Fakültəsində rezidenturasını tamamladı. Rezidenturadan sonra Tulane fakültəsi sıralarına qatıldı və 2005-ci ildə Katrina qasırğası Yeni Orleanı vurana qədər təxminən 25 il klinisyen və pedaqoq kimi fərqləndi; Hal-hazırda Karcıoğlu Tulane Universitetində professor Emeritus dərəcəsinə sahibdir.
Emory, Tulane, Tenessi Universiteti və Virciniya Universiteti (UVA) daxil olmaqla ABŞ-nin cənubundakı məktəblərdə çalışmışdır.
1995-ci ildə Karcıoğlu George Haik Sr./St. Giles Vəqfi Tulanedəki Okulyar Onkologiya professoru və 2005-ci ildə Tulane'yi bir Emeritus Professoru olaraq ayrılana qədər bu vəzifəni tutdu.
Klinik oftalmologiya və oftalmik patologiyada məhsuldar bir elmi yazıçı kimi tanınır. Kərcioğlu çoxsaylı elmi məqalələr, kitab fəsilləri və kitablar hazırlamış və regional, milli və beynəlxalq tibb iclaslarında təcrübə sahələrində bir çox təqdimat və mühazirə oxumuşdur. Amerika Gözlər Onkoloqları və Patologları Assosiasiyasının (AAOOP) prezidentinin ofisi də daxil olmaqla öz sahəsində çoxsaylı rəhbərlik ofisləri işləmiş və bir neçə dəfə şagirdlərinə, sakinlərinə və yoldaşlarına görkəmli bir tibbi müəllim kimi qəbul edilmişdir. Karcıoğlu, Tulane Universitetində on ildən çox oftalmoloji rezidentura proqramının direktoru vəzifəsində çalışıb. Bu vəzifədə çalışdığı müddətdə sakinləri tərəfindən bir çox dəfə ən yaxşı müəllim / oftalmoloq mükafatları ilə tanınmışdır. 1998-ci ildə Luisiana Ali Təhsilinə İstisna və Tərifli Töhfələr üçün Dövlət Mükafatını aldı. 2016-cı ildə ASOOP-un Zimmerman medalını aldı və Chicago, IL-də Amerika Oftalmologiya Akademiyasında fəxri Zimmerman Mühazirəsini oxudu.
Tətil məzuniyyəti zamanı Karcıoğlu Səudiyyə Ərəbistanının Ər-Riyad şəhərindəki Kral Xalid Göz Mütəxəssisi Xəstəxanasında Tədqiqat direktoru və Oftalmoloji Onkologiya şöbəsinin müdiri vəzifələrində çalışıb. Regional tədqiqatları və klinik işlərindən əlavə, Riyadda işlədiyi müddətdə Avropa və Orta və Uzaq Şərqdəki digər tibb müəssisələri ilə birgə araşdırma layihələrində iştirak etmişdir.
Kərcioğlu, Amerika Birləşmiş Xərçəng Komissiyasının himayəsi altında oftalmik şişlərin təsnifatı və quruluş işində də fəal iştirak etmiş və Beynəlxalq Göz Onkoloji və Patoloji Cəmiyyətinin funksiyalarının fəal iştirakçısı olmuşdur. Hal-hazırda Virciniya Universitetində (UVA) Oftalmologiya və Patoloji professoru vəzifəsində çalışır. Kərcioğlu eyni qurumdakı Emily Couric Xərçəng Mərkəzinin üzvüdür.
Karçioğlunun maddi maraqları sənətçilərin göz xəstəlikləri və bu problemlərin işlərinə təsiri olmuşdur. Bu məqsədlə sənətkarların xəstəlikləri ilə bağlı bəzi hallarda araşdırdı və müxtəlif nəşrlər və təqdimatlar hazırladı.
İohann Aventin
İohann Aventin (Ioannes Aventinus; əsl adı İohann Georq Turmayr, Johann Georg Turmair, ) — Almaniya humanisti, salnaməçisi, tarixçisi, filoloqu, musiqi nəzəriyyəçisi.
Həyatı
İohann Georq Turmayr öz ləqəbini doğulduğu yerin, Bavariyanın Abensberq şəhərinin adının latınlaşmış formasından götürmüşdür. 1495-ci ildən İnqolştadt, Vyana, Krakov və Paris universitetlərində təhsil almış, əsasən humanitar elmlər üzrə ixtisaslaşmışdır. 1509-cu ildən Bavariya hersoqu IV Vilhelmin oğullarına dərs demişdir. 1512-ci ildə dövrünün alimləri və müəllimləri arasında məşhurlaşan latın qrammatikasını nəşr etdirmişdir. 1516-cı ildə tarixdə ilk çap ensiklopediyasını yazmış və sonra nəşr etmişdir. 1517-ci ilin fevralında Bavariyanın rəsmi tarixşünası təyin edilmişdir. O, Martin Lüter və Filipp Melanxton ilə aktiv məktublaşırdı.
Jemma Brovnlov
Jemma Brovnlov (d. 14 noyabr 1979) — Avstraliyanı təmsil edən su poloçusu. Jemma Brovnlov, Avstraliya yığmasının heyətində 2004-cü ildə baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarına qatılıb.
Karyerası
Jemma Brovnlov, 2004-cü ildə Avstraliya yığması ilə birgə XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Yarışların bürünc medal uğrunda görüşündə Birləşmiş Ştatlar yığmasına 5:6 hesabı ilə məğlub edən Avstraliya yığması, XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarını 4-cü yerdə başa vurdu.
Yasif Nəsirli
Nəsirli Yasif Mirzə oğlu — nasir, tənqidçi, publisist, tərcüməçi, 1980-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Juralistlər Birliyinin üzvü (1964), fılologiya elmləri doktoru (1991), Azəbaycan Milli Yaradıcılıq Akademiyasının akademiki (1996), Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin deputatı (1990), Beynəlxalq mükafat lureatı (1994), "Qızıl qələm" mükafatı laureatı (1999).
Həyatı
Yasif Nəsirli 1938-ci il dekabrın 23-də Azərbaycanda Cəbrayıl rayonunun Kavdar kəndində anadan olmuşdur. Həmin rayonun Soltanlı kənd orta məktəbini bitirdikdən sonra Bakı Mədəni-Maarif texnikumunu (1958) və Azərbaycan Dövlət Universitetini (1963) fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. Moskvada M.Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutunda, Ali Ədəbiyyat kurslarında (1968), ÜİLKGİ MK-nin Ali komsomol məktəbində (1964), SSRİ DTK-nin F.Dzerjinski adına Ali məktəbində (1973-1975) təhsilini artırmışdır.
Əmək fəaliyyətinə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Elmi Cəmiyyətinin sədri və universitet qəzetinin baş redaktorunun müavini, Azərbaycan LKGİ Mərkəzi Komitəsində təlimatçı kimi başlamış, sonra burada şöbə müdiri vəzifələrində (1962-1969) işləmişdir. "Ulduz" ədəbi-bədii və ictimai-siyasi jurnalının məsul katibi və ilk baş redaktoru (1967-1968) olmuşdur. Azərbaycan KP Mərkəzi Komitəsində təlimatçı (1969-1973), Azərbaycan Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsində şöbə müdiri, İdarə rəisi və orada Kollegiya üzvü (1975-1987) olmuşdur. Azərbaycan KP MK-da İnzibati orqanlar şöbəsinin müdiri (1987-1991) vəzifəsində çalışmışdır. Azərbaycan KP MK-ya üzv seçilmişdir. Zaqafqaziya Hərbi dairəsi Hərbi Şurasının üzvü (1989-1991) olmuşdur. Burada general-mayor rütbəsinə layiq (1990) görülmüşdür. Azərbaycan Prezidenti yanında Ali Nəzarət İnspeksiyasında İnzibati orqanlar şöbəsinin müdiri, sədr müavini (1991-1992) işləmişdir.
Yasif Nəsirli bir müddət Azərbaycan Demokratik Sahibkarlar Partiyasının üzvü olmuşdur.
Qarabağ Təşkilat Komitəsinin birinci müavini olmuşdur. Qarabağ müharibə veteranıdır. Respublika "Veteran" Xeyriyyə fondunun prezidenti, Dünya azərbaycan­lılarının Mədəniyyət Mərkəzinin vitse-prezidentidir. Bir çox xarici ölkə universitetlərinin fəxri doktorudur. Azərbaycan yazıçılarının hərbi vətənpərvərlik komissiyası sədrinin müavinidir.
2007-ci ildən Azərbaycan Dünyası Beynəlxalq Əlaqələr Mərkəzinin (Xarici Ölkələrlə Dostluq və Mədəni Əlaqə Cəmiyyəti) prezidentidir.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 2008-ci il 19 dekabr tarixli sərəncamı ilə "Əməkdar İncəsənət xadimi" Fəxri adına layiq görülmüşdür.
SSRİ-nin Fəxri çekistidir. Ritsumeikan Universitetinin fəxri doktoru (Yaponiya, 2008) seçilmişdir. Ədəbi yaradıcılığa tələbəlik illərində başlamışdır. Dövri mətbuatda vaxtaşırı çıxış edir. Azərbaycan nümayəndə heyətinin başçısı kimi İngiltərə (1970), Belçika (1976), İtaliya (1978), Malta (1978), Türkiyə (1980), Fransa (1983), İraq (1993), Kuba Respublikası (2003),  Yaponiya (2008), Çin Xalq Respublikası (2010) və b. ölkələrdə rəsmi səfərdə olmuşdur. Xidmətlərinə görə medallar və Azərbaycan Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fəxri fərmanlari ilə təltif edilmişdir.
Yazıçının "Liftdə hadisə", "Təyyarə geri dönür", "Qan qardaşları" və başqa pyeslərinin tamaşaları dəfələrlə Azərbaycan Dövlət televiziyası ilə nümayiş etdirilib.
Monrevel-an-Bres
Monrevel-an-Bres  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Şampan-an-Valrome kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Belle.
Yevgeni Onegin
Yevgeni Onegin — 1823–1830-cu illərdə rus şairi Aleksandr Puşkin tərəfindən yazılmış mənzum roman. Əsəri ilk dəfə azərbaycan dilinə Səməd Vurğun tərcümə etmişdir (1936).
Monrevel-an-Bres
INSEE kodu — 01097.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 199 nəfər təşkil edirdi.
İqritisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 131 nəfər (15-64 yaş arasında) 93 nəfər iqtisadi cəhətdən, 38 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 71.0%, 1999-cu ildə 68.8%). Fəaliyyət göstərən 93 sakindən 90 nəfəri (40 kişi və 50 qadın), 3 nəfər işsiz (3 kişi və 0 qadın) idi. 38 hərəkətsiz 11 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 19 nəfər təqaüdçü, 8 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Laknau gözəli (film, 2006)
Laknau gözəli və ya Lakxnau gözəli (urduca امراؤ جان‎, hindcə: उमराव जान, ingiliscə Umrao Jaan) 2006-cı ildə orijinalı urdu və hind dillərində çəkilmiş Hindistan bədii filmidir. Filmin premyerası 2 noyabr 2006-cı ildə baş tutmuşdur. Filmin süjet xətti XIX əsrin məşhur hind şairəsi və rəqqasəsi Umrao-Can-Adanın həyatından bəhs edən və real hadisələrə əsaslanaraq yazılmış Mirzə Məhəmməd Hadi Rusvanın “Rəqqasə” romanının ekranlaşdırılmış versiyasıdır.
Vərgəsəran
Vərgəsəran — İranın Ərdəbil ostanının Səreyn şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 618 nəfər yaşayır (140 ailə).
Amerisium
Amerisium (Am) – D.İ. Mendeleyevin elementlərin dövri sistemində 95-ci element.
Vərniyab
Vərniyab — İranın Ərdəbil ostanının Səreyn şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 215 nəfər yaşayır (47 ailə).
Azərbaycanda arıçılıq
thumbnail|[[Quba rayonunun Cek kəndində arı yeşikləri]] Azərbaycanda arıçılıq — Azərbaycan Respublikasında bal arılarının (Apis mellifera L.) yetişdirilməsini, çoxaldılmasını, saxlanmasını, onlardan entomofil kənd təsərrüfatı bitkilərinin tozlandırılmasında istifadə edilməsini, arıçılıq məhsullarının istehsalını və emalını əhatə edən kənd təsərrüfatı sahəsi.
Azərbaycan iqtisadiyyatında arıçılıq mühüm bir yer tutur. Bu sahə ölkədə ilbəil inkişaf edir. 2016-cı il məlumatına görə ölkədə 238 min arı ailəsi olmuşdur. 2020-ci ildə Respublika üzrə arı ailələrinin sayının 310 minə çatdırılması proqnozlaşdırılır. Ölkədə hər il Arıçılıq Yarmarkaları keçirilir. 2016-cı ilin noyabr ayında Bakı şəhərində keçirilmiş yarmarkada 453 nəfər arıçı iştirak etmiş və 200 tona qədər arıçılıq məhsulları satılmışdır.
Tarixi
thumbnail|Arıçılıq məhsullarının Sərgi-Satış Yarmarkası, [[Bakı, 2013.]] Azərbaycanda arıçılıq qədim tarixə malikdir. Hələ eramızdan əvvəl IX-VIII əsrlərdə Zaqafqaziyada arıçılıqla məşğul olmuşlar. X-XII əsrlərdə Azərbaycanda arıçılıq daha da inkişaf etmişdir. Hətta, Azərbaycandan xarici ölkələrə də arıçılıq məhsulları (bal, mum) satılmışdır. Dahi şair və mütəfəkkirlərimiz Nizami və Xaqani Azərbaycan balını ilhamla tərənnüm etmişlər.
Azərbaycanda arıçılığın qədimliyi bir də onunla izah olunur ki, çoxlu yaşayış məntəqələrimiz və yerlər arı və onun məhsullarının adı ilə adlanır. Belə yerlərdən Şahdağ zirvəsindən axıb gələn Arısu çayını, Zaqatala rayonundakı Arısu, Arıqıran kəndlərini, Ağdərə rayonundakı Ballıqayanı, Arıqayasını və s. misal göstərmək olar.
Qədim zamanlarda respublikamızda arılar ağac oyuqlarında, kötük tənəklərdə, səbətlərdə və godda saxlanılırdı. Belə bir vəziyyətdə arılara qulluq etmək və artırmaq böyük çətinlik törədirdi.
Arıçılığın inkişafı
Azərbaycanda arıçılıq, xüsusilə Sovet hakimiyyəti dövründə inkişaf etməyə başlamışdır. Əvvəlcə mövcud olan xırda dağınıq arıçılıq təsərrüfatları kolxoz və sovxozlarda, sonralar isə ixtisaslaşdırılmış iri arçılıq təsərrüfatlarına çevrilmişdir. Hazırda təsərrüfatlarda arı ailələri müasir çoxgövdəli və yatıq pətəklərdə saxlanılır.
Azərbaycanın Astara, Şamaxı, Quba, Qusar, Qarabağ, Şəki, Zaqatala, Daşkəsən, Lerik, Lənkəran, Masallı, Kəlbəcər, Laçın və s. rayonlarında arıçılıq yaxşı inkişaf etmişdir.
Daşkəsən rayonunu Qabaqtəpə kəndinin ərazisində yetişdirilən arı növü (populiyasiyası) ölkədən kənarda da tanınır.
Akademik F. Məlikov adına Azərbaycan Elmi Tədqiqat Heyvandarlıq inistutunda arıların çoxalması və saxlanılması, Gəncə Dövlət Universitetinin botanika kafedrasında arıçılığın yem bazası öyrənilmişdir.
"Şərəf nişanı" ordenli Azərbaycan Elmi Tədqiqat Baytarlıq İnistutunun arı xəstəliklərini öyrənən laboratoriyasının əməkdaşları arıxanaların bir çox xəstəliklərə görə sağlamlaşdırılması sahəsində xeyli iş görmüşlər.
Qanunvericilik bazası
2 fevral 2009-cu il tarixində "Arıçılıq haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanunu qəbul edilmişdir.
Neymət Həsənov
Neymət Emin oğlu Həsənov (11 noyabr 1992; Qaralar, İmişli rayonu, Azərbaycan — 2 noyabr 2020; Zəngilan rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Neymət Həsənov 11 noyabr 1992-ci ildə İmişli rayonunun Qaralar kəndində Emin Həsənovun ailəsində anadan olmuşdur. 1998-2009-cu illərdə İmişli rayon Qaralar kənd tam orta məktəbdə təhsil almışdır. Subay idi.
Hərbi xidməti
Neymət Həsənov Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin İmişli rayonu üzrə Hərbi Komissarlığı tərəfindən hərbi xidmətə çağırılmış, bir müddət Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmət etmişdir. Hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra mülki fəaliyyət göstərmişdir.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Neymət Həsənov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində könüllü atıcı olaraq iştirak etmişdir. Xocavəndin və Zəngilanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Kəşfiyyatçı kimi qarşı tərəfdən mühüm və döyüşün gedişatında rolu olan məxfi məlumatların öyrənilməsində fərqlənmişdir. Neymət Həsənov 2 noyabr 2020-ci ildə Zəngilan rayonu istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur. İmişli rayonunda dəfn olunmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Neymət Həsənov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Neymət Həsənov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Neymət Həsənov ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Filipp Melanxton
Filipp Melanxton (Philipp Melanchthon; ) — Almaniya humanisti, ilahiyyatçı və pedaqoqu, yevangelist reformator, lüteran teologiyasının sistemləşdiricisi, Lüterin əməkdaşı.
Həyatı
Gəncliyində artıq humanist olmuşdur. Melanxton, Lüterin təsiri altında, Reformasiyada əhəmiyyətli rol oynayan bir sıra siyasi və teoloji traktatların müəllifi kimi çıxış etmişdir. Melanxton bir sıra məktəb dərsliklərinin (yunan və latın qrammatikası, məntiq, ritorika, ilahiyyat, etika və s. üzrə) tərtibçisi, həmçinin Lüterin Müqəddəs kitabın alman dilinə tərcüməsinin iştirakçısı kimi tanınır. Melanxton yazılarında – "filisterist və cansız kabinet alimi"nin prototipi – Kopernik təlimlərinin qatı əleyhdarı kimi çıxış etmiş və dünyanın heliosentrik sistemini "şər və tanrısız bir fikir" hesab etmişdir. O, "bidətçilərin", qabaqcıl alimlərin təqib edilməsini qətiyyətlə bəyənirdi. Melanxton xüsusilə də həkim Servetin Kalvin tərəfindən yandırılmasını alqışlamış və bu hərəkətini "mömin və yaddaqalan bir nümunə" adlandırmışdır. Lüter kimi Melanxton da üsyankar kəndlilərə qarşı kəskin çıxış etmişdir. 1524-cü ildə inqilabçı kəndlilərin lideri Müntser Melanxtona məktubla müraciət etmişdir. Burada o, Melanxton və Lüteri kəndli hərəkatını boğmağa çalışmaqda ittiham etmişdir. 1525-ci ildə Pfals kürfürstünün təklifi ilə Melanxton alman kəndlilərinin "On iki tezis"ində irəli sürülən tələbləri tənqid etmişdir.
Melanxton XVI əsr Almaniyasında orta məktbələrin yaradılmasında böyük rol oynamışdır. Onun 1528-ci ildəki "Normal Sakson məktəbi planı"na əsasən, yeni yaradılmış latındilli "öyrənmə məktəbləri" öyrənmə peşələri adlanan peşələrə (kahinlər, hüquqşünaslar, müəllimlər və s.) hazırlamaq üçün fəaliyyət göstərirdi. Melanxton Vittenberqdə 40 illik professorluq fəaliyyəti dövründə minlərlə müəllim hazırlamışdır. Melanxtonun iştirakı ilə bir sıra Almaniya universitetləri transformasiya edilmiş və yenidən yaradılmışdır. Melanxtonun bu enerjili fəaliyyətinin əks tərəfi onun mütərəqqi məzmununun humanizmdən çıxarılması, yunan-latın təhsilinin "tamamilə tənəzzülə uğramış teologiyanı bərpa etmək üçün" uyğunlaşdırılması idi. Melanxton planına əsasən yaradılan məktəblərdə latın qrammatik formalarının öyrənilməsi hər şeyə üstünlük verirdi. Humanizm tənəzzülə uğrayaraq "siseronçuluğa" – qədim yazıçıların üslubunun köləyəbənzər təqlidinə çevrilmişdir.
Yunanıstan azərbaycanlıları
Yunanıstan azərbaycanlıları — tarixi Azərbaycandan kənarda yaşayan etnik azərbaycanlıların təşkil etdiyi Azərbaycan diasporunun Yunanıstanda yaşayan hissəsinin adı.
Say
DAK-ın 2006-cı ildə yaımladığı məlumata əsasən Yunanıstandakı Azərbaycan diasporunun sayı 13 min nəfərdir. 10–24 may 2011-ci il siyahıyaalınmasına əsasən bu ölkədə rəsmən qeydiyyatda olan (de-yuri) Azərbaycan vətəndaşlarının sayı 126 nəfərdir.
Cengiz Biçər
Cengiz Biçər — türk əsilli Lixtenşteyn qapıçısıdır.
Klub komandası karyerası
Ailəsi immiqrant olan Cengiz Biçər, futbola İsveçrə liqalarında mübarizə aparan Lixtenşteyn komandası USV Eşen / Mauren-də başladı. 2007-2008 mövsümündə bu komanda ilə peşəkar bir müqavilə imzaladı. Mövsümün ikinci yarısında zaman-zaman oynamaq şansı qazandı. Mövsüm ərzində Alman komandası Sankt-Pauli FK tərəfindən sınansa da, yaxşı alınmadı.
2008-09 mövsümündən əvvəl. Samsunspor ilə üç illik müqavilə imzalandı. İlk mövsümdə zaman-zaman ilk 18-ə girsə də, Həsən Sönməzdən geri qaldı. Növbəti mövsümdə ilk dəfə 23 avqust 2009-cu ildə Kardemir Karabükspor ilə oynanılan matçda iştirak etdi. Ancaq qalasında 3 qol gördü və qarşılaşma 3-3 ilə bitdi. Mövsüm ərzində başqa bir matçda oynamaq şansı yox idi və mövsümün sonunda müqaviləsinə xitam verildi.
2010-cu ildə Mersin İdman Yurduna transfer edildi. Mövsümün ilk yarısında Mersin İdman Yurdu A2 komandası ilə 5 matç keçirdi. A komandasının oynamaq şansı olmurdu. Liqa çempionu olaraq Super Liqaya yüksəldi. Cengiz Biçer, 2011-12 Super Liqa mövsümünün son iki həftəsində Mersin İdman Yurdu formasında 2 matç oynadı. Növbəti mövsüm yenidən liqanın son həftəsində oynadı. Liqada sonuncunu bitirən Mersin İdman Yurdu, liqaya düşdü. Gələn mövsüm üçüncü qapıçı olduğu düşünülən Biçerin müqaviləsi oktyabr ayında ləğv edildi.
2014-15 mövsümündə 2-ci Liqa komandası olan Göztepe'ye transfer olan Biçer, kubok matçı xaricində Egemen Gençalp'ın zədələnməsi nəticəsində mövsümün son həftəsində oynamaq şansı qazandı. Komanda liqada çempion olaraq 1-ci oldu. Liqaya yüksəldi. Növbəti mövsümü oynamaq şansı yox idi və iki il sonra Göztəpədə olduqdan sonra 2016-17 mövsümündə Yomraspor-a transfer oldu, ancaq çox qısa müddətdən sonra komandadan ayrıldı. Kastamonusporun heyətinə düşdü, ancaq burada da oynamaq şansı tapa bilmədi.
Milli komanda karyerası
2007-ci ildə Lixtenşteynin 21 yaşadək milli komandasında oynamağa başladı. 8 Avqust 2007-ci il tarixində Avropa çempionatının seçmə oyununda "Türkiyə U-21" futbol komandasına qarşı qolunu qorudu, lakin komanda 90-cı dəqiqədə Ergin Keleşin vurduğu qolla matçı 3-2 məğlubiyyətlə bitirdi. 3-0 məğlub olduqları cavab görüşündə də qolu qorudular.
İlk dəfə 2009-cu ildə Lixtenşteyn milli futbol komandasına daxil olan futbolçu 11 avqust 2010-cu ildə debüt etdi. İslandiya ilə oynanan yoldaşlıq görüşündə 90 dəqiqə oynadı və 1-1 bitdi. Bu tarixdən sonra həmişə Lixtenşteyn A komandasında olan Cengiz Biçər, ümumilikdə 11 dəfə milli komandanın qapısını qorudu və rəsmi seçmə matçlarda oynamaq şansı qazandı.
Uzun müddət klub komandalarında oynamamasına baxmayaraq milli komandaya çağrılmağa davam edən Biçer, bu yaxınlarda 2018 Dünya Kuboku seçmə mərhələsi heyətində yer aldı.
Baltadimdik
thumb|Erkək fərd Baltadimdik — Sərçəkimilər dəstəsinə aid quş növüdür. Uzunluğu 16.5-18 sm olan bu quşun ayırdedici xüsusiyyəti başına nisbətdə olduqca iri olan dimdiyidir. Müxtəlif bitkilərin toxumlarını (xüsusən gilas, ərik və yemişan) qırmaqda istifadə etdiyi bu dimdiyi ilə 50 kq-lıq güc tətbiq edə bilir. Arada böcəklərlə də qidalanır. Daha çox meşəlik və ya sıx ağaclar olan ərazilərdə rast gəlinir. Olduqca aqressiv olurlar, xüsusən də çoxalma və balalama dövründə. Yuvasını əsasən ağac oyuqlarında qurur və 4-5 ədəd yumurta qoyur. Balalrın qayğısına daha çox dişi quş qalsa da yuva yerinin seçilməsi və konstruksiyası işini erkək fərd edir.
Qərmətilərin İraqa yürüşü
Qərmətilərin İraqa yürüşü — Bəhreyn qərmətilərinin Abbasilər xilafətinin paytaxt bölgəsi İraqa 927-ci ilin payızında başlayan və 928-ci ilin yayına qədər davam edən genişmiqyaslı basqını.
Bu yürüş əvvəlki illərdə həcc karvanlarına edilən bir sıra dağıdıcı basqınlar, eləcə də Bəsrə və Kufənin yağmalanmasından sonra yaranan gərginliyin kulminasiya nöqtəsi idi. Bu basqınlar qərmətilərə müqavimət göstərməkdə aciz qalan Abbasi hökumətindəki ümumi siyasi nasazlıq fonunda baş vermiş, Bağdadda siyasi gərginliyi artırmış və vəzir ibn Fəratın edamına səbəb olmuşdur.
927-ci ilin oktyabr və ya noyabr ayında qərmətilərin rəhbəri Əbu Tahir Cənnəbi İraqa yürüş etmək üçün tərkibi 2,300 nəfərdən çox olmayan bir qüvvəyə rəhbərlik etmişdir. Qərmətilər dekabrda Kufəni tutmuş və Azərbaycanın əsir götürülən yarımmuxtar əmiri Yusif ibn Əbu Sac xeyli böyük ordusunu məğlub etmişdilər. Qərmətilər daha sonra şimaldan Fərat çayı boyunca Bağdada doğru hərəkət etməyə başlamış, nəticədə paytaxtda burada geniş çaxnaşma baş tutmuşdur. Təhlükəyə qarşı çıxmaq üçün 40 mindən çox qoşun toplanmış, lakin Abbasi sərkərdələri Munis Müzəffər və Əbülheycə Həmdani döyüşdən yayınmış, əvəzində Bağdad yaxınlığındakı körpüləri və kanalları dağıdaraq qərmatilərin irəliləməsinə mane olmuşdular. Baş verən daşqın nəticəsində qərmatilər 7 yanvar 928-ci il tarixində Bağdad yaxınlıqlarında irəliləməyə son qoymuş, daha sonra Fəratın digər tayına çəkilərək Şimali Mesopotamiyaya doğru hərəkət etmiş, burada bölgəni yağmalamış və sakinləri əsir götürmüşdülər. Müqavimətlə qarşılaşmayan qərmətilər 928-ci ilin yayında Bəhreynə qayıtmışlar. Yürüş Kufədə qərməti simpatizanları olan Bəqliyyə üsyanına səbəb olmuşdur, lakin bu üsyan Abbasi qüvvələri tərəfindən yatırılmışdır. Sağ qalan üsyançılar qərmətilərə qoşulmaq üçün Bəhreynə çəkilmişdir.
Qərmətilərin mənşəyi
880-ci və 890-cı illərdə ismaili missioneri Əbu Səid Cənnəbi Bəhreynin bədəvi qəbilələri arasında güclü nüfuz qazanmışdı. İsmaili hərəkatı 899-cu ildə gələcək Fatimilər xəlifəsi Übeydullah Mehdinin rəhbərliyini izləyənlər və onun imamət iddiasını rədd edən "qərmətilər" olaraq iki qola ayrılmışdır. Əbu Səid ya əqidəsinə ləyaqəti, ya da siyasi məqsədəuyğunluq səbəbilə sonuncunun tərəfini tutmuşdur. Yerli bədəvi tayfaları Bəni Kilab və Bəni Ukeyl, eləcə də İran körfəzindən olan tacirlərlə ittifaq quran Əbu Səid regionun paytaxtını ələ keçirmişdir. O, 900-cü ildə Bəhreynə nəzarəti bərpa etmək üçün göndərilən Abbasi ordusunu məğlub edərək qərmətilərin müstəqilliyini təmin etmişdir.
Əbu Səidin hakimiyyəti dövründə Bəhreyn qərmətiləri 900-cü illərdə Suriya və İraqda Abbasilər xilafətinə qarşı qərmətilərin qaldıqları üsyanlarda, eləcə də İfriqiyədə Fatimi xilafətinin qurulmasında iştirak etməmişdilər. Onlar 912-ci ildə Bəsrə şəhərinə etdikləri basqın istisna olmaqla, Abbasilərlə sülhü qorumuş və Abbasi vəziri Əli ibn İsa ibn Cərrahdan pul və silah ianələri almışlar. Əbu Səid 913-cü və ya 914-cü ildə öldürülmüşdür və onun yerinə bütün oğulları birlikdə nominal olaraq keçmişdir. Onların ən böyüyü Əbülqasım Səid Cənnəbi ilk vaxtlar aralarından ən nüfuzlusu olsa da, onun hakimiyyəti qısamüddətli olmuşdur. 923-cü ildə onun yerinə Əbu Səidin daha iddialı və döyüşkən kiçik oğlu Əbu Tahir Cənnəbi keçmişdir.
Elçin Əliyev (əsgər, 1997)
Elçin Ələkbər oğlu Əliyev — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Karl Prin
Karl Prin (20 avqust 1967) — Birləşmiş Krallıqı təmsil edən stolüstü tennisçi.
Qərmətilərin İraqa yürüşü
Bəsrənin yağmanlaması
16 yaşına təzəlikcə çatmış Əbu Tahirin rəhbərliyi altında qərmətilər Abbasilər xilafətinə qarşı basqınlara başlamışlar. Bunlardan birincisi 923-cü ildə, avqustun 11-nə keçən gecə Bəsrə şəhərinə qəfil hücum olmuşdur. Növbəti 17 gün ərzində şəhər tamamilə talan edilmiş, ardınca qərmətilər müqavimət görmədən əllərində böyük qənimət və qul karvanı ilə geri çəkilmişdir. Müasir tarixçilərə görə, münaqişənin başlanması, çox güman ki, Əli ibn İsanın vəzir vəzifəsindən uzaqlaşdırılması və onun yerinə hərbi əməliyyatlara üstünlük verən daha döyüşkən rəqibi ibn Fəratın təyin edilməsi ilə bağlı idi. Hücumdan xəbər tutan ibn Fərat Bəsrə şəhərinə qoşun göndərmiş, lakin onlar şəhərə çatdıqda qərmətilər şəhəri tərk etmişdi. Bu, Abbasilərin qərməti basqınlarına hərbi müdaxilələrinə xas bir şeyə çevrilmişdi. Qərmətilərin basqınçı qüvvələri sayca az olsa da, çox mobil idi və bu, Abbasilərin istənilən hərbi müdaxiləsinin gecikməsini təmin edirdi. Eyni zamanda, qərmətilərin Bəhreyndəki bazası Abbasilərin hücumundan amanda idi.
Elçin Əliyev (əsgər, 1997)
Həyatı
Elçin Əliyev 15 yanvar 1997-ci ildə Neftçala rayonunun Mikayıllı kəndində anadan olmuşdur. Elçin 1 yaş 6 aylıq olarkən anası dünyasını dəyişir. 3 bacının tək qardaşı olan Elçin atası ilə yaşayırdı. 2002-ci ildə Neftçala rayonu Mikayıllı kənd məktəbində 1-ci sinfə daxil olmuş və həmin məktəbin məzunu olmuşdur.
Karl Prin
Karyerası
Karl Prin Birləşmiş Krallıqı 1988-ci ildə Seul şəhərində baş tutan XXIV Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 25-ci, cüt turnirdə isə 13-cü pillənin sahibi olub.
Qərmətilərin İraqa yürüşü
Bəsrənin yağmanlaması
Bəsrə şəhərinin yağmalanmasından yaranan təhlükəsizlik təhdidlərinə baxmayaraq, ibn Fərat hərbi hazırlıq görmək əvəzinə daha çox öz mövqeyini bərkitməklə məşğul idi. Həqiqətən də o, ən güclü rəqibini – Abbasilər ordusunun baş komandanı Munis Müzəffəri Bağdaddan uzaqlaşdırmaq üçün onu ordusu ilə Rəqqə şəhərinə, demək olar sürgünə göndərmişdir. Eyni zamanda, ibn Fəratın oğlu Mühəssin məmurlardan pul qoparmaq üçün onlara qarşı işgəncə kampaniyası başlatmışdır.
Elçin Əliyev (əsgər, 1997)
Hərbi xidməti
Elçin Əliyev 2015-ci il tarixində Neftçala RHK-dan hərbi xidmətə yollanmışdır. Hərbi xidmətini Tərtər rayonunda etmişdir. 2016-ci ildə baş vermiş Aprel döyüşlərində də iştirak etmişdi.
Qərmətilərin İraqa yürüşü
Karvanlara hücum
924-cü ilin martında qərmətilər Məkkədən Bağdada qayıdan həcc karvanına hücum edərək onu məhv etmiş, Abbasilər sarayının bir çox əyanlarını əsir götürmüşdülər. Şiə tərəfdarları Bəhreynə axın etmiş, fraksiyalararası rəqabətdən əziyyət çəkən və maliyyə çatışmazlığı səbəbindən aciz qalan Abbasi hökuməti qərməti təhlükəsinə təsirli cavab verə bilməmişdir. Həcc karvanının məhv edilməsi Abbasi hökumətinin ən əsas vəzifələrindən birini yerinə yetirə bilməməsinin sübutu idi. Bağdad küçələrində indi bütün dəstəyini itirmiş ibn Fərata qarşı iğtişaşlar başlamışdır. Munis iyun ayında Bağdada geri çağırılmış və hərbi rəhbərlər ibn Fəratın vəzifəsindən azad edilməsində israr etmişdir. Vəzir 16 iyulda devrilmiş və oğlu Mühəssinlə birlikdə edam edilmişdir. Bu hadisə ordunun mülki bürokratiya üzərində qazandığı son üstünlük idi.
Karl Prin
Karyerası
Daha sonra Karl Prin Birləşmiş Krallıqı 1992-ci ildə Barselona şəhərində baş tutan XXV Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 9-cu, cüt turnirdə isə 9-cu pillənin sahibi olub.
Elçin Əliyev (əsgər, 1997)
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin müddətli həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusu olan Elçin Əliyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan və Ermənistan arasında başlanan Vətən müharibəsi zamanı döyüşə qatılır. O, Füzuli, Qubadlı və Zəngilanın azad olunması uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak etmişdir. Elçin Əliyev oktyabrın 21-də Qubadlının Sınıq körpü adlı ərazisində gedən döyüşdə qəhrəmancasına həlak olmuşdur. O, oktyabrın 23-də doğulduğu Neftçala rayonunda dəfn olunmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli sərəncamına əsasən Elçin Əliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edilmişdir.
Karl Prin
Karyerası
Karl Prin Birləşmiş Krallıqı 1996-cı ildə Atlanta şəhərində baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 33-cü pillənin sahibi olub.
Elçin Əliyev (əsgər, 1997)
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elçin Əliyev ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Qubadlı rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elçin Əliyevi ​ölümündən sonra "Qubadlının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Laknau gözəli (film, 1981)
Laknau gözəli və ya Sevimli Umrao (urduca: امراؤ جان‎, hindcə: उमराव जान, İngiliscə: Umrao Jaan) — 1981-ci ildə çəkilmiş hind bədii filmidir, filmin orijinalı urdu dilində çəkilmiş, sonradan isə hind dilinə dublyaj olunmuşdur. Filmin süjet xətti XIX əsrin məşhur hind şairəsi və rəqqasəsi Umrao-Can-Adanın həyatından bəhs edən və real hadisələrə əsaslanan və Mirzə Məhəmməd Hadi Rusvanın qələmə aldığı “Rəqqasə” (1899) romanının ekranlaşdırılmış versiyasıdır.
Qərmətilərin İraqa yürüşü
Karvanlara hücum
Gələn il yola çıxan həcc karvanı Məkkəyə gedərkən hücuma məruz qalmış, karvanın 6 min nəfərlik keşikçi qüvvəsi böyük itki verərək Kufə şəhərinə qədər çəkilmişdir. Qərmətilər Bəsrə və Xuzistanın təslim edilməsini tələb etmiş, rədd cavabı aldıqdan sonra isə Kufəyə daxil olaraq bir həftə şəhəri talan etmişdir. Onlar hətta şəhərin dəmir darvazalarını sökərək Bəhreyə aparmışdır. Növbəti həcc mövsümündə, 926-cı ilin yanvarında güclü hərbi müşayiət zəvvarların təhlükəsizliyini təmin etmişdir, lakin buna baxmayaraq, Abbasi hakimiyyəti onların keçidi üçün qərmətilərə külli miqdarda pul da ödəmişdi. Növbəti həcc mövsümündə Abbasi hökumətinin zəvvarlara müşayət etməsi üçün keşikçi qüvvəsi yaratmağa imkanı olmadığından karvan tamamilə geri ləğv edilmişdir. Bundan əlavə, sakinlər potensial qərməti hücumundan qorxduğu üçün Məkkədə çaxnaşma yaranmış, belə bir hücumun baş tutmamasına rəğmən Məkkə əhalisi şəhəri tərk etmişdir.
Abbasilərin hazırlıq tədbirləri
Çarəsizlik içində qalmış vəzir Kəsibi 926-cı ildə Azərbaycan və Ərməniyyənin yarımmuxtar əmiri Yusif ibn Əbu Sacı öz qoşunları ilə qərməti təhlükəsinə qarşı mübarizə aparmağa çağırmışdır. Xəzinə boş olduğuna görə Abbasi xilafətinin nəzarətində olan Cibəl və İranın şimal-qərb ərazilərindən, həmçinin ibn Əbu Sacın öz mülklərindən gələn gəlirlər ordunun xərclərini qarşılamaq üçün istifadə edilmişdir. Müasir tarixçi Hyu Naycel Kennedi bunun "axmaq bir fikir" olduğunu qeyd etmişdi, çünki Əbu Sacın əsasən dağlıq ərazilərdə vuruşan qoşunlardan təşkil olunmuş ordusu İraqın çöllərində vuruşmağa alışmamışdı, Əbu Sacın özünün Bağdada sədaqəti şübhə altında qalmışdı və hərbi qüvvənin mövcudiyyəti vəd edilmiş məbləğin ödənilməsindən asılı idi.
Nəhayət, 927-ci ilin aprelində Əli ibn İsa Munisin israrı ilə böhranı həll etmək üçün bir növ "milli birlik hökuməti"nə başçılıq etsin deyə vəzir vəzifəsinə geri gətirilmişdir. Əli ibn İsa alternativ bir həll yolu taparaq Əsəd və Şeyban bədəvi qəbilələrindən xəzinəyə çox daha az başa gələcək və regionun relyefinə daha uyğun olan qoşunlar yığmağı təklif etmişdir. Eyni zamanda, o, Əbu Sacı öz vilayətinə qayıtmağa razı salmağa çalışmışdır, lakin öz qoşunlarını vəd edilən məbləğ ödənilənə qədər döyüşə aparmaqdan imtina edən Əbu Sac bunu da rədd etmişdir. Bu vaxt saci qoşunları Vasitdə möhkəmlənərək yerli əhaliyə zülm vermişdir.
Kufə döyüşü
Əli ibn İsanın bütün planlarının həyata keçirilməsi vaxt tələb edirdi, lakin bu da tükənmək üzrə idi. 927-ci ilin oktyabr və ya noyabr ayında Əbu Tahirin rəhbərliyi altındakı qərməti qüvvələri İraqa hücuma keçərək Kufəyə doğru irəliləməyə başlamışdılar. Munis Bizans imperiyasına qarşı yürüşdən geri çağırılmışdı, Kufədə böyük silah və təchizat anbarları yaradılmışdı və ibn Əbu Saca şəhərə getməyə əmr edilmişdi. Sürətlə hərəkət edən qərmətilər Kufəyə birinci çataraq sözügedən anbarları ələ keçirmişdilər.
Kufədə Bəqliyyə adı ilə tanınan gizli ismaili tərəfdarları özlərini üzə çıxararaq üsyan qalmışdılar. Üsyançılar Rifayə, Zül və Əbs bədəvi qəbilələrindən təşkil olunmuşdu, aralarında ilk ismaili missioneri Əbu Məhəmməd Əbdanın qardaşı oğlu da var idi. Onlar Kufəni tutmuş və Abbasilər xilafətinin hakimiyyətini sona çatdığını, islam məsihi Mehdinin qayıdışının yaxınlaşdığını elan etmişdilər. Üsyançılar çox keçməmiş Harun ibn Qəribin komandanlığı altında Vəsitdən olan Abbasi qüvvələri tərəfindən darmadağın edilmişdir, lakin onların qalıqları Əbu Tahirin qüvvələrinə qoşulmuşdur.
Bağdada yürüş
Kufədə qələbə çaldıqdan sonra qərmətilər Bağdad şəhərini hədəfə alaraq şimala doğru irəliləməyə başlamışdılar. Qərmətilər irəlilədikcə Bağdadda çaxnaşma baş vermiş, şəhər əhalisinin çoxunda şəhərin alınması və Abbasi xilafətinin süqutu barədə qorxu yaranmışdır. Hətta Əbu Tahirin artıq xəlifənin saraylarını öz tərəfdarları arasında bölüşdürdüyü barədə şayiələr də yayılmışdı. Abbasi hökuməti çarəsizcəsinə paytaxtı nadir hallarda tərk edən saray qoşunlarını təhlükə ilə üz-üzə saxlamaq üçün səfərbər etmişdir. Əli ibn İsa Bağdad qayıqçılarını dövlət xidmətinə cəlb etmək üçün pul yığmaq məqsədilə xəlifənin anası Şəğəbə müraciət etməyə məcbur qalmışdır.
Qərmətilər 14 dekabrda Ənbara çatmışdılar, lakin Fərat çayı üzərindəki körpü dağıdılmışdı. Bəzi əsgərlər qayıqlarla çayı keçərək körpünü təmir etməyə təmir etmişdir, ardınca ordunun qalan hissəsi isə əşyalarını çayın qərb sahilində tərk edərək çayı keçmişdir. Gecə vaxtı Abbasilər körpünü yenidən dağıdaraq qərmətiləri çayın şərqində izolyasiya etmişdilər, lakin qərmətilər buna rəğmən Bağdad şəgirnə doğru irəliləməyə davam etmişdir.
Bir neçə minlik qərməti qüvvəsi Munis və Həmdanilərin başçısı Əbülheycənin komandanlığı altında 40 mindən çox qoşundan ibarət ordu ilə qarşılaşmışdır. Buna baxmayaraq, Abbasi qoşunları keyfiyyətsiz idi və təlim keçmiş hərbi qüvvə yox, təcili kütləvi səfərbərlik nəticəsində orduya çağırılmış qoşunlardan ibarət idi. Müasir tarixçi Hyu Kennedinin fikrincə, o dövrdə Abbasi hökumətinin əlində olan effektiv nizami qoşunların faktiki sayı, yəqin ki, 10 mindən aşağı idi. Buna görə də Munis qərmətilərlə döyüş meydanında üz-üzə gəlmək əvəzinə oların irəliləyişini dayandırmaq üçün kanalları yarmağa, tarlaları daşqına salmağavə Bağdad yolundakı körpüləri dağıtmağa üstünlük vermişdir. 7 yanvar 928-ci ildə Bağdad qüllələrini müşahidə edən qərmətilər Əkərkuf tellində yollarının kəsildiyini gördükdən sonra şəhərə doğru irəliləyişlərinə son qoymuşdur.
Qərməti ordusu hələ Fərat çayının şərqində ikən Abbasilər qərb sahilindəki düşərgələrinə hücum edərək ibn Əbu Sacı əsarətdən azad etməyi planlaşdırdılar. Bu məqsədlə Munis öz hacibi Yəlbəlkin komandanlığına əksəriyyəti saci ordusundan olan 6 min qoşun vermişdir. Əbu Tahir onların məqsədlərindən şübhələnmiş və düşərgəsini xəbərdar etmək, onları müdafiəyə hazırlamaq üçün gecə vaxtı çayı keçmişdir. Abbasilərin ardınca qərməti qüvvələrinə hücum etmiş, lakin onlar dəf edilmişdir və ibn Əbu Sac nəticədə edam olunmuşdur.
Şimali Mesopotamiyaya basqın
Qərməti ordusu Fərat çayını keçməyə nail olmuşdur. Onların Bağdada hücumunun qarşısı alınsa da, Əbu Tahir təslim olmamışdı. Onun qoşunları çay boyunca irəliləyərək Şimali Mesopotamiyaya doğru getmiş və yol boyu bölgəni talan etmişdilər. Hit şəhəri onların hücumlarına müqavimət göstərsə də, Salehiyyə və Rəhbəni ələ keçirmiş, Rəqqəyə uğursuzcasına hücum etmişdilər. Daha kiçik qərməti dəstələri Rəsulayn və Sincara qədər irəliləmiş, şəhərlərdə fidyə toplamış və şəhərətrafı əraziləri yağmalamışdılar.
Müasir tarixçi Hyu Kennedi qeyd etmişdir ki, Abbasi hökumətinin qoşunlarını paytaxtda cəmləşdirmək siyasəti xilafətin digər şəhərlərinin müdafiəsiz qalması, oradakı şəhər əhalisinin tələsik müdafiə sistemi qurmağa cəhd göstərməsi və hücumçuları dəf etmək üçün milislər toplamaq məcburiyyətində qalmasına gətirib çıxarmışdır. Nəhayət, 928-ci ilin yayında qərmətilər Bəhreynə geri çəkilmiş, Əbu Tahir isə geridə qayıdacağını vəd etdiyi bir şeir buraxmışdır.
Məkkənin yağmalanması
Əbu Tahir bölgədə təhlükəli bir fiqura çevrilməsindən yaranan fürsətdən istifadə edərək 930-cu ilin yanvarında, həcc mövsümündə Məkkə şəhərinə hücum etmişdir. Qərməti dəstələrinə həccə gedən zəvvarları öldürmüş, cəsədlərini Zəm-zəm bulağına atmış, Kəbəni qarət edərək oradakı reliktləri, o cümlədən qara daşı da özləri ilə paytaxt Əl-Xasaya aparmışdılar. Müasir tarixçilərə görə, bu hadisə qərməti dövlətindəki daxili hadisələrlə əlaqələndirilə bilər. Əbu Tahir İraqdan qayıdarkən özü ilə gətirdiyi əsirlərdən birini, Qəsr ibn Hubeyrədə əsir düşmüş fars gəncini Mehdi kimi tanımışdır. O, 931-ci ildə həmin gənci ictimai formada Mehdi elan etmiş, qərməti rəhbərləri isə bütün səlahiyyətləri onu təhvil vermişdir. Mehdinin Məhəmmədin mövcud dini qanununu ləğv etməsi, yeni və son vəhyi elan etməsi gözlənildiyinə görə Məkkənin misli görünməmiş şəkildə yağmalanması qərmətilər arasında onların yeni məsihi ilə bağlı millennialist gözləntiləri ilə bağlı idi. Yaşayan tanrı kimi sitayiş edilən və bir neçə qabaqcıl qərməti rəhbəri edam etmiş iddia edilən Mehdinin qəribə və avtokratik davranışı müqavimətə səbəb olmuş və o, qısa müddət sonra öldürülmüşdür.
İkinci bahar (teleserial, 2014)
İkinci bahar — Azərbaycanın çoxseriyalı teleserialıdır.
Məzmun
Film yaddaşını itirən Nigar (İlahə Həsənova) və ona sahib çıxan Kənanın (İsmayıl Kərimov) ətrafında cərəyan edir. Yaddaşını itirsədə Nigar hər bir şeyi bir-bir xatırlayır...
Filmin heyəti
Quruluşçu Rejissor: Sain Qəhrəman Ssenari müəllifləri: Nicat Dadaşov, Tural Səlimov
Quruluşçu Operator: Hakim Ağayev
Quruluşçu Rəssam: Xuraman Azəri
Montaj rejissoru: Fərəc Süleymanov
Bəstəkar: Murat Engin
Səs operatoru: Vüsal Həsənov Səs rejissoru: Murat Engin Operator: Orxan Məmmədov Steadicam operatoru: Orxan Məmmədov Prodüser: Kəmalə Rzayeva Geyim üzrə rəssam: Sevinc Yusibova Geyim üzrə rəssam köməkçisi: Fəxriyyə Zeynalova Qrim üzrə rəssam: Vüsalə Mustafayeva İşıq ustası: Rəşad Akifoğlu Texniki direktorun köməkçiləri: Vasif Məmmədli, Elnur Rzazadə Rejissor asistenti: İlkin Şirinov, Elvin Əhmədov Maliyyə meneceri: Aydın Mahmudov Sürücü: Nizami Fərzəliyev Casl direktoru: Çinarə Hüseynova Prodüser köməkçisi: Orman Səfərov Təsərüffat meneceri: Həbib İsmayılov Aşpaz: Höküməxanım Qəhrəmanova Ofis menecer: Səbinə Əhmədova
Rollarda
Rafael Dadaşov-Yaşar Ayşad Məmmədov-İlyas Elxan Quliyev-Əkbər Nahidə Orucova-Sevil Tural Əhməd-Nazim Anar Heybətov-Vasif Əliqulu Səmədov-Süleyman Elvin Əhmədov-Zeynal Pərviz Bağırov-Füzuli Şəfəq Əliyeva-Nəsibə Nəsibə Zeynalova-Firuzə Gülnarə Abdullayeva-Fatimə Təvəkkül Əliyev-Cavanşir Azər Nəsibov-Zaman Erkin Ergin-Vüsal Pərvin Abıyeva-Kəmalə Cəmilə Tağızadə-Könül Fateh Tahir-İsmayıl
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Xarici keçid
Filmi izlə
ISOCARP
International Society of City and Regional Planners (ISOCARP) Beynəlxalq təşkilat] beynəlxalq] [[könüllü birlik] birliyi] [[şəhər planlaşdırma işindədir. 1965-ci ildə yaradılmışdır. İndi 80-dən çox ölkənin üzvləri var. ISOCARP Birləşmiş Millətlər və Avropa Şurası tərəfindən rəsmən tanınır. UNESCO ilə işləyir. Hökumətin nəzarəti altında deyil.
Laknau gözəli (dəqiqləşdirmə)
Laknau gözəli (film, 2006) – 2006-cı ildə orijinalı urdu və hind dillərində çəkilmiş Hindistan bədii filmidir.
Laknau gözəli (film, 1981) – 1981-ci ildə çəkilmiş hind bədii filmidir.
Kim Van
Kim Van (27 mart 1961) — Cənubi Koreyanı təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Kim Van Cənubi Koreyanı 1988-ci ildə Seul şəhərində baş tutan XXIV Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 25-ci, cüt turnirdə isə 4-cü pillənin sahibi olub.
Zorlama
thumb|220px|Lukresiyanın Sekst Tarkvini tərəfindən zorlanması. [[Tisian Veçellio. "Tarkvini və Lukresiya", 1581]] Zorlama — bir və ya bir neçə şəxsin digər şəxslə onun razılığı olmadan cinsi əlaqəyə girməsi. Zorlama cinsi cinayətlərdən biridir, dəqiq tərifi müxtəlif dövlətlərin qanunlarında fərqlidir. Adətən zorlama qurban köməksiz vəziyyətdə (şüursuz, güclü sərxoş, psixi pozğunluq, azyaşlı və s.) olduğu zaman həyata keçirilir. Əksər hallarda təcavüz edən kişi, təcavüz edilən isə qadındır. Ancaq kişinin kişiyə yaxud qadının qadına təcavüzü də müşahidə olunur.