cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dublin Universitet Kolleci
Tarixi
XIX əsrdə İrlandiyada konfessional (dini) təhsil məsələsi mübahisəli idi. Katolik məktəblər iyerarxiyası Qoluey, Belfast, Kork şəhərlərində yerləşən "Allahsız kolleclər"ə təsir göstərmək, Dublin Triniti Kollecini katolik alternativi ilə təmin etmək niyyətində idilər. Dublin Triniti Kolleci anqlikan (İngiltərədə protestant dininin bir qolu) yönümlü ali məktəb olsa da, 1780-ci ildən burada katoliklər də təhsil almağa başlayır, lakin universitetin dini sənədində katoliklərin kollecin rəhbər orqanlarında vəzifə tutmasının istisnası haqqında göstəriş öz əksini tapır. 1850-ci ildə İrlandiyanın Törls şəhərində Katolik Universitet yaratmaq haqqında qərar qəbul olunur. Nəticədə, 1854-cü ildə İrlandiyada yeni Katolik Universiteti yaradılır və müqəddəs Con Henri Nyumen universitetin birinci rektoru təyin olunur. Daha sonra universitetin 3 binası fəaliyyətə başlayır: Maykl Flannerinin nəzarəti altında Sent-Patrik və ya Universitet binası, Ceyms Kuinnin rəhbərliyi altında Sent-Lourens və Nyumenin şəxsi nəzarəti altında Sent-Meri binaları.
Nyumenin rəhbərlik etdiyi Sent-Meri binasında ilk 8 tələbədən 2-si irland, 2-si İngilis, 2-si şotland və digər 2-si isə fransız olub. Bu tələbələr baron, qraf və lord övladları idi, sonradan onların arasına 2 belçikalı şahzadə də əlavə olunur. Nyumenin malik olduğu nüfuz universitetə tələbələrin axınına səbəb olur. Universitetin ilk tələbələri arasında İrlandiyanın siyasi lideri Daniil OTKonnelin nəvəsi də təhsil alıb.
Katolik Universiteti özəl ali məktəb olduğu üçün Kral xartiyası almır və bu səbəbdən maliyyə çətinliyi çəkir. 1857-ci ildə Nyumen universiteti tərk etdikdən sonra burada ciddi böhran yaşanır. Universitetə yeni rəhbər Varfolomey Vudlok təyin olunur və o, 1879-cu ilədək bu ali məktəbə başçılıq edir. V.Vudlok universitetin ərazisinin genişlənməsi üzrə işlər aparır. 1880-ci ildə İrlandiya Kral Universiteti yaradıldıqdan sonra bu tendensiya dəyişir. Katolik Universitetinin Sesiliya küçəsindəki Tibb Məktəbi, əsrarəngiz memarlıq abidələri hesab edilən 2 binası - Nyumen Haus və Sent-Stefan, eləcə də universitet kilsəsi universitetdən qalan ən gözəl nümunələrdir. Kollecin bir çox işçi və tələbələri sonradan İrlandiya dövlətinin inkişafında mühüm rol oynayır. Onlardan Patrik Pirs, Hyu Kennedi, Eoin Makneyll, Ceyms Rayan, Duqlas Hayd, Con Kostello və digərlərini qeyd etmək olar.
1908-ci ildə "İrlandiya universitetləri haqqında" qanun qəbul edilir, həmin sənədə əsasən Kral Universiteti ləğv edilir və İrlandiya Milli Universiteti ilə əvəz olunur. İrlandiya Milli Universiteti Dublin, Qoluey və Kork kolleclərinin birləşməsi nəticəsində yaranır.
Birinci Dünya müharibəsi dövründə İrlandiya könüllülərinin əksəriyyəti, eləcə də Dublin Universitet Kollecinin tələbə və müəllimləri britaniyalıları dəstəkləyir. 1940-cı illərin əvvəllərində Dublin Universitet Kolleci ölkədə üçüncü ən böyük dövlət ali məktəbinə çevrilir. Dublin şəhərinin mərkəzində kollecin kampusunun genişləndirilməsi üzrə bir neçə dəfə uğursuz cəhdlərdən sonra şəhərin kənarında ali məktəbin müasir kampusunun tikintisinə başlamaq qərarı qəbul olunur. Bu qərarın icrasına 1960-cı illərdə Dəqiq elmlər fakültəsinin Dublin şəhərinin kənarında 1,4 km² (350 akr) Belfild ərazisinə köçürülməsindən sonra başlanılır. Bir müddətdən sonra Belfild müasir binalardan, kollec, yataqxana, istirahət mərkəzlərindən ibarət əzəmətli kampusa çevrilir.
1997-ci ildə qəbul edilmiş "Universitetlər haqqında" qanundan sonra Dublin Universitet Kolleci İrlandiya Milli Universiteti çərçivəsində yaranan əsas təhsil müəssisəsinə çevrilir. 2004-cü ildə Dublin Universitet Kolleci yaradılmasının 150 illiyini təntənəli olaraq qeyd edir.
2007-ci ildə kollecin sonuncu departamenti Erlfort ərazisindən Belfild kampusuna köçürülür.
Müasir vəziyyəti
Dublin Universitet Kollecinin Belfild kampusu Dublin şəhərindən 4 km cənubda 133 hektar ərazidə yerləşir. Kampus akademik binalar, elmi-tədqiqat institutları, kitabxana, tələbə kəndləri, idman və istirahət kompleksləri, eləcə də digər müəssisələrdən ibarətdir.
Kampus ərazisindəki binalardan Ceyms Coys kitabxanası, Baytarlıq Məktəbinin binası və binanın qarşısındakı böyük "Noah yumurtası", İncəsənət, Biznes məktəbləri, Konvey İnstitutu, NovaUCD tədqiqat mərkəzi, Qlenomena yataqxana kompleksini qeyd etmək olar. Belfild kampusu müxtəlif beynəlxalq elmi və peşəkar konfransların, yay məktəblərinin təşkil olunduğu məkan kimi tanınır.
Dublin Universitet Kolleci məktəblərə bölünmüş 7 kollecdən ibarətdir:
Kənd Təsərrüfatı, Qida Elmləri və Baytarlıq Elmləri Kolleci universitetin ən böyük bölməsdir. Kollecə Kənd Təsərrüfatı, Qida Elmləri, Baytarlıq Elmləri; Biologiya və Ekologiya; Biomolekulyar və Biotibbi Elmlər; Kimya və Kimya Biologiyası; Tibb və Tibb Elmləri; Tibb Bacısı, Mamalıq və Səhiyyə Sistemləri; İctimai Səhiyyə, Fizioterapiya və Əhali Elmləri məktəbləri aiddir.
Arlar (İşembay)
Arlar — Başqırdıstan Respublikası nın İşembay rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Sayran kənd şurası nın tərkibindədir.
Dublin Universitet Kolleci
Müasir vəziyyəti
Biznes və Hüquq Kolleci Biznes, Hüquq məktəblərindən ibarətdir. Beynəlxalq əhəmiyyətli nüfuza malik olan bu məktəblər ölkənin ən tanınmış şəxslərini yetişdirib.
Arlar (İşembay)
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Dublin Universitet Kolleci
Müasir vəziyyəti
Mühəndislik və Memarlıq Kolleci sənaye müəssisələri ilə əməkdaşlıq edərək təhsil və tədqiqat işləri həyata keçirir. Kollecə 6 məktəb (Memarlıq; Biosistem Mühəndisliyi; Vətəndaş, Struktur və Ekologiya Mühəndisliyi; Kimya və Bioproses Mühəndisliyi; Elektrotexnika, Elektronika və Kommunikasiya Mühəndisliyi; Mexanika və Materialşünaslıq) daxildir. Məktəblərdə maşınqayırma, memarlıq, energetika, biotibb, tibbi avadanlıq, nəqliyyat, kommunikasiya, tikinti, emal sənayesi və digər sahələr üzrə innovativ tədqiqatlar aparılır.
Tibb Kollecində tibb, fizioterapiya, ictimai səhiyyə, rentgenoqrafiya və digər sahələr üzrə tədqiqatlar həyata keçirilir. Kollecdə Tibb və Tibb Elmləri; Tibb Bacısı, Mamalıq və Səhiyyə Sistemləri; İctimai Səhiyyə, Fizioterapiya və Əhali Elmləri məktəbləri mövcuddur.
Humanitar Elmlər Kolleci universitetin ən dinamik inkişaf edən kollecidir. Kollec Tətbiqi Sosial Elmlər; İqtisadiyyat; Pedaqogika; Coğrafiya, Planlaşdırma və Ekoloji Siyasət; İnformasiya və Kitabxanaçılıq Elmləri; Fəlsəfə; Siyasət və Beynəlxalq Əlaqələr; Psixologiya; Sosial Ədalət; Sosiologiya məktəblərindən ibarətdir.
Dəqiq Elmlər Kolleci biologiya, kimya, geologiya, riyaziyyat, fizika, kompüter elmləri üzrə müxtəlif proqramlar təklif edir. Kollecdə Biologiya və Ekologiya; Biomolekulyar və Biotibbi Elmlər; Kimya və Kimya Biologiyası; Kompüter Elmləri və İnformatika; Geologiya Elmləri; Riyaziyyat Elmləri; Fizika məktəbləri vardır.
Dublin Universitet Kollecinin prezidenti 2004-cü ildən doktor Hyu Beydidir. Universitetin rektoru isə Filip Nolandır. Kollecdə ümumilikdə 4600 işçı çalışır. Əməkdaşların 1322 nəfərini professor-müəllim, qalanlarını isə inzibati heyət təşkil edir.
Ötən tədris ilində Dublin Universitet Kollecində 25000-dən çox tələbə təhsil alıb. Tələbələrin beş minini dünyanın müxtəlif ölkələrindən olan əcnəbi tələbələr təşkil edib. Kollecin tələbələri arasında bir çox ölkələrdən gələn İrlandiya diasporunun nümayəndələri üstünlük təşkil edir. Eyni zamanda kollecdə təhsil alan tələbələr Erasmus Mundus proqramı, "Universitetlər 21" qlobal tədqiqat universitetləri şəbəkəsi çərçivəsində digər ölkələrin ali məktəblərində təhsil almaq imkanlarına malikdirlər.
Kollecdə 50-yə qədər müxtəlif tələbə qruplaşması fəaliyyət göstərir. Bunlara incəsənət, ticarət-iqtisadiyyat, dini (Xristian, İslam, Dünyəvi Humanist), elmi, fəlsəfi, klassik, xeyriyyəçi və s. tələbə cəmiyyətləri aiddir. Kollecdə ən qədim cəmiyyət Ədəbiyyat və Tarix, ən çox üzvü olan isə Dublin Hüquq (5248 nəfər) cəmiyyətləridir. Dublin Universitet Kollecinin Tələbə Təşkilatı 1974-cü ildən fəaliyyət göstərir.
Dublin Universitet Kollecinin yataqxanalarında 3000-dən çox tələbə, eləcə də ali məktəbin əməkdaşları qalır. Yataqxanada qalanların həyat tərzini yüksəltmək məqsədilə burada ən müasir şərait yaradılıb. Belfild kampusunda tələbələrin məskunlaşması üçün xüsusi tələbə kəndləri mövcuddur. Onların arasında ən çox tələbə tutumuna malik olanları Qlenomena, Belqrov yataqxana kompleksləridir.
Dublin Universitet Kollecində çox güclü idman ənənəsi mövcuddur. Universitetin Herlinq komandası dəfələrlə ölkə çempionatının qalibi olub, xokkey, basketbol, qadınlardan ibarət voleybol, reqbi, tennis, futbol, kriket komandaları müxtəlif çempionatlarda qalibiyyət əldə ediblər. Universitet idmançıları tennis üzrə 8, qılıncoynatma üzrə 5, sonradan isə 10 il dalbadal çempionlar kubokunu qazanıblar. Belfild kampusunda İrlandiyanın ən yüksək səviyyəli idman kompleksləri yerləşir. Bunlardan milli xokkey stadionunu (burada qadın xokkeyçilərin dünya kuboku, kişi xokkeyçilərin Avropa Final çempionatı keçirilib), reqbi və futbol stadionlarını, ölkədə ən böyük fitnes mərkəzini, skvoş, tennis kortlarını, qapalı meydançaları, qayalara dırmaşma divarlarını, iki böyük idman zalını və s. qeyd etmək olar. Hazırda kollecdə 50-dən çox idman klubu fəaliyyət göstərir.
157 ildir ki, Dublin Universitet Kollecinin məzunları İrlandiyanın müstəqil Avropa ölkəsi kimi dinamik inkişafında mühüm rol oynayır. Kollec yüksək keyfiyyətli təhsil, tədqiqat və təqaüd proqramları həyata keçirir, biznes, hasilat, siyasət və xidmət sahələrinin gələcək inkişafı məqsədilə yeni metodlar tətbiq edir. Kollecdə iqlim dəyişməsi və sabit inkişaf, informasiya və kommunikasiya texnologiyaları, genetika, tibb və digər sahələr üzrə ən qabaqcıl elmi tədqiqatlar aparılır.
Yaradıcı və uğurlu fəaliyyəti ilə İrlandiyanın, bütövlükdə bəşəriyyətin çiçəklənməsinə xidmət edən Dublin Universitet Kolleci ali məktəbin prezidenti Hyu Beydinin qeyd etdiyi kimi, müasir və intellektual düşüncəli insanların üzünə həmişə açıqdır.
Xarici əlaqələri
"Universitas 21"-ə daxildir.
Reytinqi
Böyük Britaniyanın "Times Higher Education Supplement - QS World Universities Rankings" jurnalının 2009-cu ildə tərtib etdiyi dünya universitetlərinin reytinq cədvəlində Dublin Universitet Kolleci 100 ən yaxşı ali məktəb arasında 89-cu yeri tutmuşdur.
Məşhur məzunları
Buranın məzunu olan məşhurlardan misal olaraq aşağıdakıların adlarını çəkmək olar:
Typhlodromips culmulus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
İş günündən sonra (film, 1983)
Məzmun
Film Sumqayıtın sanatoriya-profilaktoriyalarında peşə xəstəliklərinin müalicəsi sahəsində görülən işlərdən bəhs edir.
Katolikos VI İohannes
Katolikos VI İohannes — Albanların LV katolikosu.
Son dövrləri
Katolikosluğun son dövrlərini Çarekvəng monastırında keçirən İohannes Atabəylər dövlətinin içində gedən müharibələr səbəbi ilə Mxarqrdzeli knyazlarının dəvəti ilə qərbə keçdi və Həmşivəng kompleksi tikilməyə başlandı. Lakin Cəlal əd-Din Məngburninin hücumu bu tikintini yarıda qoymağa məcbur oldu.
Sidli dağı
Sidli — Antarktidanın Meri Berd Torpağı ərazisində yerləşən, qitənin hündürlüyünə görə 5-ci (və ya 6-cı) dağı.
Tarix
Müxtəlif məlumatlara görə dağın hündürlüyü 4181 m və ya 4285 metr təşkil edir. Sidli yeddi ən hündür vulkan zirvəsi arasında adı çəkilir. Zirvə Eqzekyutiv-Kommitti silsiləsində yerləşir. Kalderasının diametri 5 kilometrdir. Vulkanın cavan olması. 25 km aralıda eyni xüsusiyyətə malik olan vulkan mövcuddur. Bu vulkanın hündürlüyü isə 3292 metr təşkil edir. Antarktidanın ən hündür vulkanı olmasına baxmayaraq Sidli insanlar arasında az tanınlr. Səbəb isə onun olduqca sərt iqlimdə yerləşməsidir. Sidli dağı 18 noyabr 1934-cü ildə kontr-admiral Riçard Berd tərəfindən aşkarlanmışdır. O, dağı ekspedisiyanı maliyyələşdirən Bilyam Horlikin qızı Mebell E. Sidlinin şərəfinə adlandırmışdır. Dağın zirvəsinə ilk dəfə 11 yanvar 1990-cı ildə Yeni Zelandiya vətəndaşı Bill Aktinson çıxmışdır. 2011-ci ildə amerikan-rus-rumın-italyan ekspedisiyası dağda olmuşdur.
Coreopsis cyclocarpa
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Mel Blank
Mel Blank — "Min səsli insan" ayaması ilə tanınan amerikalı.
Mel Blank Warner Bros. cizgi filmlərinin bir çox qəhrəmanlarını və o cümlədən Baqz Bannini səsləndirib. Günlərin bir günü o avtomobil qəzasına düşür və kəllə sümüyünü sındıraraq 3 həftəlik komada olur. Komada Blanka dəfələrlə müraciət edilməsinə baxmayaraq o reaksiya vermirdi, lakin haçan ki, həkim ondan: "Necəsən, Baqz Banni?", soruşur, aktyor dərhal dovşan səsi ilə cavab verir. thumbnail|left|Mel Blankın məzarı Blankın məzarında bir çox cizgi filmlərinin sonluğunda donuz balası personajı Porki Piqin səsləndirdiyi məşhur "That's All Folks" frazası yazılmışdır.
Katolikos IV İohannes
Katolikosluğu
O, Katolikos Samueldən sonra taxta çıxmış və səkkiz il yarım taxtda oturmuşdur. Qriqor Hammamın dövründə yaşamışdır. Dvin keşişliyindən gəlmişdi. Katolikos II Georgidən icazəsiz katolikos seçilib, daha sonra yenidən təyin edilmişdi. Hakimiyyətinin 4-cü ilində II Georgi ölmüşdü.
Amundsen körfəzi
Amundsen körfəzi— Kanadanın şimal-qərb hissəsində Bank və Viktoriya adaları arasında körfəz.
Çöldonuzu
Çöldonuzu və ya qaban — donuzlar fəsiləsindən gövşəməyən cütdırnaqlı məməli heyvan. Bədənin uzunluğu 130–175 sm, kütləsi 60–150 kq. Ayaqları qısa, nisbətən nazikdir. Qaban ölçüləri və proporsiyaları müxtəlifdir. Başı iri, pazşəkillidir. Baş bədənin 1/3 hissəsini təşkil edəcək qədər böyükdür. Başın ölçü və forması yeri qazmaq üçün əlverişlidir. Boyun əzələləri güclüdür. Gözləri xırdadır və nisbətən dərində yerləşir. Qulaqları uzun və enli, gözləri balaca. Bədəni qalın donuz tükülüdür, qışda o daha qalın və daşa uzun olur. Belində donuz tükü pipiyi əmələ gətirib, heyvan qızışanda pipik dik durur.
Kürək sümükləri arasındakı hissədə donqar əmələ gətirmişdir və demək olar ki, hərəkətsiz dərəcədə sərtdir.
Alt çənə dişləri yuxarı çənə dişlərinə nisbətən daha uzundur.
Qabanların cüssələri xarici mühit faktorlarından asılıdır. Qidanın bol olduğu ərazilərdə yaşayan qabanlar qidanın az olduğu ərazilərdə yaşayan qabanlardan daha iri olurlar. thumb|Çöl donuzu
Ümumi məlumat
Qaban sürü qurur. Yayda sürü gün batan vaxtdan gün çıxanacan otlamağa çıxırlar. Soyuqlar gələndə qabanlar günorta vaxtı fəallaşırlar. Yem axtararaq, meşə yanğınlarından qaçaraq, qabaq uzun məsafələrə gedə bilir. Hər şeyi yeyir. Bitkilərin köklərini, kök yumrusunu, meyvə gilələrini, qozu, bitkilərin yaşıl hissələrini, həşəratları, xırda heyvanları — molyuskları, balıqları, gəmiriciləri və quşları yeyir. Yemin 2/3 hissəsini torpaqda eşələməklə tapır. Yaşadığı ərazinin ölçüsü yemin miqdarından asılıdır. Yaşadığı əraziyə yatdığı və çimdiyi yerlər (suyla, ya da çirklə doldurulmuş çalalar) də daxildir. İsti olanda heyvan daha tez-tez yuyunur. Cütləşmə noyabr-yanvar aylarında yaranır. Erkəklər xırda qabanları sürüdən qovub, dişiləri təqib edirlər. Cütlüklərin yaradılması prosesi ildə iki dəfə olur. Hamiləlik dövrü 124–140 gün çəkir. Orta hesabla, 4–6 bala doğulur, bu rəqəm hərdən 12-yə də çatır. 2,5–3,5 ayadək ana bala donuzları əmizdirir.
Bir həftəlik donuzlar artıq özbaşına yem axtara bilərlər. Qabanın əsas düşməni canavardır. Qarlı qışda heyvanlar yırtıcının əlindən daha çox itki verir. Amma tək canavarlar çox nadir hallarda qoca qabanlara atılır, çünki bu, çox qorxuludur. Qaban ev donuzu növünün banisidir. Azərbaycanda ovçuluğun əsas obyektlərindən biridir.
Nəsil artırma
Cütləşmə dövrü intisna olmaqla erkək qabanlar əksər hallarda tək gəzirlər. Dişilərə nisbətən daha böyük köpək dişlərinə görə erkəklər dişilərdən fərqlənir. Dişi qaban 2–7 arası balalaya bilir. Dişi qabanlar 6–8 ay içərisində cinsi yetişkənliyə çatır.
Xəstəlik və parazitləri
Qabanlar 20-ə yaxın parazit qurda ev sahibliyi edir. Yoluxma və xəstəliyin artması isti dövrlərə (yaz-yaz ayları) təsadüf edir.
Katolikos III Zəkəriyyə
Katolikos III Zəkəriyyə - Albanların LX katolikosu.
Erix Kestner
Erix Kestner (23 fevral 1899, Drezden - 29 iyul 1974, Münhen) - yəhudi əsilli alman yazıçı.
Həyatı
Erix Kestner 1899-cu ildə Drezdendə anadan oldu. Birinci dünya müharibəsinə qatıldı. Müharibədən sonra liseyi bitirib universitetdə alman dili, tarix, fəlsəfə və teatr tarixi oxudu. Qəzetlərdə redaktor və teatr tənqidçisi kimi işləməyə başladı. 1933-cü ildə hakimiyyətə gələn nasistlər bütün kitablarını yandırdılar. İki dəfə qestapo tərəfindən həbsə atıldı və 1943-cü ildə yazıçılıq etməsinə qadağan qoyuldu. Müharibədən sonra teatr və film sahəsindən fəaliyyət göstərdi. 1969-cı ildə ədəbiyyat yaradıcılığına son verdi. 1974-cü ildə Münhen şəhərində vəfat etdi. Həyatında bir çox mükafata layiq görüldü. Uşaq romanları bir çox dillərə tərcümə olundu. Kastnerin yazdığı uşaq romanları uşaq ədəbiyyatında yeni cığır açdı.
Valerian Bakradze
Valerian Minaeviç Bakradze (1901–1971) — sovet və gürcü dövlət xadimi.
Həyatı
1901-ci ildə Seva kəndində anadan olub. 1921-ci ildən ÜİK(b)P üzvüdür.
1919-cu ildən 1923-cü ilədək Qızıl Ordu sıralarında xidmət etmişdir. 1934-cü ilə qədər Gürcüstan KP MK-nın (b) qəza, dairə, rayon komitələrinin katibi və Tiflis şəhər şurasının icraiyyə komitəsinin sədri.vəzifələrində çalışmışdır.
1939–1954-cü illərdə Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Üik P (b) MK üzvlüyünə namizəd idi. 1946-cı ilin dekabrından 1954-cü ilin aprel ayına qədər Gürcüstanın Nazirlər Şurasının sədrinin müavini idi, həmçinin 1947-ci ildə qida sənayesi naziri olmuşdur.
1953-cü ilin aprel ayından sentyabr ayınadək ikinci dəfə Nazirlər Şurasının sədri postunu tutmuşdur, eyni zamanda yüngül və yeyinti sənayesi naziri idi.
1971-ci ildə vəfat etmişdir.
Paulet (vulkan)
Paulet vulkanı — Antarktida ərazisində yerləşən vulkan. Vulkan Antarktik yarımadasında şərqdə yerləşən Paulet adasında yerləşir. Vulkanın hündürlüyü 353 metr təşkil edir. Vulkanın krateri adanın cənubunda qərarlaşır. Ola bilsin ki, vulkan min il öncəyə qədər aktiv olmuşdur. Adada vulkanın yeraltı istiliyi səbəbindən il boyu buz qatından azad olur. Vulkanik ada pinqivinlərin müvəqqəti istirahət yeridir.
Baqirmi sultanlığı
Baqirmi sultanlığı— Orta Afrikada, indiki Çadda 1522-1897-ci illərdə iqtidarda olan İslam sultanlığı.
Tarixi
Baqirmi Çad gölünün cənubi-şərqi və Şari çayının şərqində yerləşir; bölgənin əski tarixi bilinmir.
Mbanq ünvanını alan Sultan Abdulla monarxik bir idarəylə dövlətin gücünü artdırdı. Ancaq bir ara, İdris Alavma olaraq bilinən Bornu sultanı İdris bin Əli (1570-1602) düzənlədiyi çeşidli səfərlər sonunda Bagirmini hakimiyəti altına alaraq vergiyə bağladı. Fəqət bu durum çox uzun sürmədi, Alavmanın ölümündən sonra Baqirmi yenə istiqlalına qovuşdu (1631. Bu dönəmdə Bornudan bir qrup din alimi Baqirmiyə köçdü.
Barma da deyilən Baqirmililərin xalq olaraq təşəkkül etməsi XVI əsrə rastlar. Kənka qəbiləsinin bölgədəki digər yerli qəbilələrlə və özəlliklə Yəməndən gələn Ərəblərlə qarışması sonucu Barma adı verilən bir etnik qrup əmələ gəldi. Baqirmililərin çevrədə olan qəbilələri hakimiyətləri altına alaraq genişləməsi, qonşuları Bornu və Veday dövlətlərinin təpki göstərmələrinə yol açdı. Bu dönəmdən sonra Baqirminin tarixi bu dövlətlərlə aparılan mübarizələrlə davam etdi və sonunda Baqirmi yenə Bornunun nüfuzu altında qaldı.
Sultan Məhəmməd əl-Əmin (1751-1785), Bornu hakimiyətinə qarşı müstəqilliyini elan etdi və xalqın İslamiyəti mənimsəməsi üçün çox çalışdı. Onun zama¬nında dövlət qızıl çağını yaşadı. XVIII əsrdə Bornunun bölgədəki hakimiyəti azalınca Baqirmi cənub və cənubi-şərqə  doğru yürüşlərə başladı və əldə et¬diyi kölələrin ticarətindən olduqca zənginləşdi. Məhəmməd əl-Əmindən sonra gələn Sultan Əbdürrəhman Qavaranqın (1785-18061 İslama uymayan hərəkətləri, Veday sultanı Əbdülkərim Sabunun Baqirmiyə hücum etməsinə bir bəhanə oldu. Sultan Sabun paytaxt Masinyaya girdi və şəhəri yağmalayıb xalqını kölə olaraq Vedaya götürdü (1806).
Baqirmi bundan sonra Bornu və Veday arasında cərəyan edən mübarizələrdən təsirləndi. XIX əsrdə bu iki dövlət Baqirminin özlərinə bağlı olduğunu iddia etdilər və Baqirmi bəzən Bornu, bəzən da Vedayın hakimiyəti altında qaldı. Hər hücum sırasında xalqın kölələşdirilməsi Baqirmini bir kölə qaynağı halına gətirdi.
Saleh Hacıyev (fizik)
thumb Saleh Hacıyev — azərbaycanlı fizik.
Baqirmi sultanlığı
Tarixi
Baqirmi dövləti XIX əsrin ortalarında, biri paytaxt Masinya bölgəsində Barmalılar, Çad ərəbləri və Fülanilərdən təşkil olan cəmiyyətlərin oturduğu və mər¬kəzə bağlı olaraq idarə edilən, digəri cənubda olan və illik vergi ödəyərək muxtariyət qazanmış etnik qrupların oturduğu bölgə olmaq üzrə iki idarə bölgəsinə ayrıldı. Bu əsrdə sürəkli savaşlar Baqirmililəri ticarət və əkinçilik mərkəzi olan şəhərlərinin ətrafını divarlarla çevirməyə sövq etdi. Dövlətin başında olan Osman Burkomanda (1807-1846), Əbdülqadir (1846-1858) və oğlu Məhəmmədin (Əbu Sikkin, 1858-1870; 1882-1894) Bornu və Vedaylara qarşı müstəqillik çabaları nəticəsiz qaldı; 1870-ci ildə ölkə Vedaylar tərəfindən təkrar işgal edilib yağmalandı. Bu dönəmdə İslami anlayışın zəifləməsinə görə Sokotolu bəzi müsəlman alimlər bölgəyə gələrək irşad faaliyətlərində iştirak etdilər.
Finikiya dini
Finikiya dini - politeistik etiqad və ayinlərdən biri.
Baqirmi sultanlığı
Tarixi
Əbu Sikkinin yerinə Baqirmi sultanı olan II Qavranq Bornunu hakimiyəti altına alan RabjK bin  Zübeyrin hücumla¬rına məruz qaldı. 4 fevral 1894-cü il tarixində Fransa ilə Almaniya arasında imzalanan və Çad gölü çevrəsinin paylaşılmasını sağlayan bir andlaşmaya görə Baqirmi Fransız nüfuz alanına buraxıldı. Bu durum qarşısında Qavranq Fransa ilə məcburən bir himayə andlaşması bağladı (1897) və buna şiddətli təpki göstərən Rabihin Baqirmiyi işgala yönəlməsi üzərinə öz əli ilə paytaxt Masinyanı yandırdı. Himayə andlaşması gərəyi Fransızlar Rabihi Baqirmidən çıxarmak üçün hücuma keçdilər və 1900-cü ildə onu yenərək bölgənin tamamını nəzarətləri altına aldılar. 1903-cü ildə imzalanan yeni bir andlaşma ilə sultan, Şari çayının sol tərəfindəki torpaqlar üzərində hakimiyət iddiasından və kölə ticarətindən vaz keçdi.
Saleh Hacıyev (fizik)
Həyatı və təhsili
Orta təhsilini Şuşada və Ağdamda alıb. Məktəbi bitirdikdən sonra Ağdam Kənd Təsərrüfatı Texnikumuna daxil olub. Buranı bitirdikdən sonra isə 1939-cu ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Kimya fakültəsinə qəbul edilib. 1942-ci ildə ali məktəbin üçüncü kursunda olarkən müharibəyə aparılıb. 3 il 2 aylıq əsgərlik müddətində Qafqazdan Şərqi Prussiyaya qədər geniş bir masştabda döyüşüb. Müharibədən sonra isə universiteti “Qırmızı diplom”la bitirib. Bunun ardınca isə Xarici Dillər İnstitutuna daxil olaraq, Alman dili üzrə ali təhsil alıb. Aspirantura təhsilini isə yenidən Kimya üzrə alıb. Namizədlik işində müdafiə etdiyi mövzu bir müddət sonra Elmlər Akademiyası tərəfindən ləğv edilib. Bundan sonra bir müddət elmdən uzaqlaşaraq, Neft Daşlarında işləyib. 3 il burada çalışdıqdan sonra isə yenidən elmə qayıdıb. Bu dəfə fizika sahəsinə. Fizika üzrə həm namizədlik, həm də doktorluq işini isə Moskva Universitetində müdafiə edib. 20 il Sibirdə yaşayıb, işləyib. 1988-i ildə Qarabağ hadisələri başlayandan sonra isə təqaüdə çıxaraq, özünü bütünlüklə elmə, yaradıcılığa həsr edib.
Finikiya dini
Haqqında
E.ə. II-I minilliklərdə Finikiyanın şəhərlərində və koloniyalarında, xüsusilə Karfagendə yayılmış politeistik etiqad və ayinlərdən biri də Finikiya dini adlanırdı. Siyasi pərakəndəliyə görə finikiyalıların qədim misirlilər, babillər və yunanlardan fərqli olaraq vahid ilahilər panteonu, mürəkkəb kahin rütbələrivə təmtəraqlı ayinləri yox idi. Onların ibadətgahları çox sadə idi. Hər bir şəhərin öz yerli ilahəsi var idi və bu ilahələrin adları hakimiyyətin müxtəlif rəmzlərini təşkil edirdi: Vaal-"hökmran", El-"ilahi", Molox-"çar", Melkart-"şəhərin çarı", Adonis-"ağa". Əvvəllər finikiyalıların etiqadları çöllərdən və səhralardan gəlmiş cəddilərinin köçəri həyatını əks etdirirdi. Sonra bunları əkinçilik ayinləri əvəz etdi.Bu ayinlər nəbatatın gənc ilahəsinin ölməsi və həyata qayıtması əfsanələri ilə bağlıdır (Aliyon-Vaal və onun bacısı və ya arvadı Anat haqqında, Adonis və Astarta haqqında). Finikiya dilində ilahilər çar hakimiyyətinin və quldarlıq quruluşunun hakimləri kimi təqdim olunurlar. Finikiyada insan qurbanları da verilirdi.
Saleh Hacıyev (fizik)
Karyerası
Saleh Hacıyev gənc yaşlarından tanınmış alim olmuşdur. O, Kemerovo Universitetinin professoru, kafedra müdiri işləmiş; Almaniyanın Heydelberq Universitetində mühazirələr oxumuş, elmi əsərləri ABŞ-nin tanınmış jurnallarında çap olunmuşdur.
2013-cü ildə vəfat etmişdir.
Baqirmi sultanlığı
Tarixi
Baqirmi 1910-cu ildə Fransız Ekvatoral Afrikasının sınırları içində qaldı və Fransızlar buranı I Dünya Müharibəsi sırasında Kamerunda olan almanlara qarşı bir baza olaraq istifadə etdilər. Bundan sonra Baqirmi fransızların Çad əsgəri bölgəsinin nəzarətinə girdi, ancaq yerli idarəçilər tərəfindən idarə edildi. Qavaranq ölüncə yerinə Əbdülqadir (1918-1935) keçdi. Baqirmili liderlər Çadın müstəqillik öncəsi və sonrasında önəmli rollara sahibləndilər.
Coreopsis mollicula
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Typhlodromips deleoni
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Uşmal
Uşmal — Mayya sivilizasiyasının böyük şəhərlərindən biri, müasir Meksikanın Yukatan yarımadasının şimal-qərbində, Merida şəhərindən 68 km cənubda yerləşir.
Ümumi məlumatlar
Uşmal adının mənası «oş-mal» (üç dəfə) verir (bu ad yəqin ki, şəhərin üç periodunu əks etdirir). Yaxınlıqdaki Labna seremonial kompleksi və Sayil saray kompleksi ilə birgə Uşmal 1996-cı ildə UNESCO-nunDünya Mədəniyyət Mirasları siyahısına daxil edilmişdi. Şəhərin tikililəri Puuk memarlıq məktəbinin ən yaxşı nümunələridir.
Tarix
Şəhərin əsası 10.9.0.0.0 | (2 Ahau 13 Mac) ilində - yəni 15 avqust 1007-ci ildə Ax Suytok Tutul Şiv tərəfindən qoyulmuşdu. Uşmal uzun illər Yukatanın siyasi və mədəni mərkəzi hesab edilirdi. Şəhər tolteklərlə bağlı tutul-şiv tayfaları tərəfindən işğal edilmişdi. Uşmal Yukatanda siyasi hökmranlıq uğrunda Mayapan və Çiçen-İtsa ilə mübarizə aparırdı. Bu hadisələrin dəqiq xronologiyası yoxdur, çünki bir çox mənbələrdə ziddiyatlar mövcuddur. Şəhər Mayapan ordusunun işğalından sonra, Tutul-Şiv öz paytaxtını Uşmaldan Maniyə köçürmüşdü.
Alimlərin ehtimalına görə, Uşmalda 25 000 nəfər yaşayırdı. Uşmal Puuk memarlıq məktəbinin mərkəzi olmuşdu və buna görə burada çoxlu sayda klassik üslubda binalar tikilmişdi.
Görməli yerlər
6 qrupa bölünən Uşmal xarabalıqları dəfələrlə XIX əsrdən ABŞ və Meksika arxeoloqları tərəfindən (C. Stivens, U.Holms, K.Ruppert, A.Rus, X.Akosta, S.Saens v.d.) tədqiq olunmuşdu.
Teaoni Teo
Teaonui Tehau (1 sentyabr 1992-ci ildə anadan olub) — Taiti Birinci Diviziyasında mübarizə aparan Pirae FK klubunda yarımmüdafiəçi və hücumçu kimi çıxış edən Taiti futbolçusudur. Onun qardaşları və əmisi oğulları Alvin Tehau, Lorenzo Tehau və Conatan Tehau da Taiti milli futbol komandasında iştirak edir.
Milli karyerası
Teaonui Taiti milli futbol komandasının həm aşağı yaş qruplarında, həm də əsas yığmasında iştirak etmişdir. O, 2012-ci ildə OFK Millətlər Kubokunu qazanan komandanın tərkibində də yer almışdır.
Katolikos VII İohannes
Katolikos VII İohannes - Albanların LXIII katolikosu.
Katolikosluğu
Həsən Cəlalın oğlu idi. Bu nəsildən olan ilk katolikosdur. 1420-ci ildə kürsüyə çıxmışdır. Gəncəsər monastırında katolikos siyahısında göstərilir.
Məhəbbət əfsanəsi (film, 1965)
Film haqqında
Film Leyli və Məcnun ərəb dastanı əsasında çəkilib.
Pol Pot
Pol Pot və ya əsl adı ilə Salot Sar  — Kamboca siyasi və dövlət xadimi. Kampuçiya Kommunist Partiyasının baş katibi (1963–1979), Demokratik Kampuçiyanın baş naziri (1976–1979), "qırmızı kxmerlər"in lideri və diktator. Pol Potun hakimiyyəti dövrü kütləvi represiyalar və aclıqla müşahidə olunmuşdur.
O ölkədə aqrar sosializmin radikal formasının əsasını qoymuş və totalitar diktatura sistemini yaratmaq istəyirdi. Onun hökuməti (kxmerlər) şəhərlərin ləğv edilməsi və şəhər sakinlərinin kəndlərdə, sahələrdə məcburi işləməyə cəlb edilməsini özünün məqsədi hesab edirdi. Bu dövrdə kapitalizm dəyərləri kimi göstərilən iqtisadiyyat və maliyyə sistemləri süquta uğradı. Həmçinin, dövlət əmlakı dağıdıldı, banklarda olan valyutalar küçələrə səpilərək yandırıldı.
Bunun nəticəsində 1–3 mln arası (təxminən əhalinin 25%-i) insan həlak olmuş və öldürülmüşdür.
Uşaqlığı və gəncliyi
Salot Sar (Pol pot) 1925-ci ildə Kampoqtxomda, kxmer kəndli ailəsində anadan olmuşdur. O ailənin doqquz uşağından səkkizincisi idi. Atası Pek Salot 12 hektar torpağa malik düyü fermeri idi və ailə bir neçə camış saxlayırdı. O dövr üçün onlar orta yaşayan kamboca ailəsi sayılırdılar. Onun əmisi qizi Meak kral sarayı baletində rəqs edirdi və "saray qadınlarına cavabdeh" statusuna malik qadın kimi vəliəhd şahzadə Sisovata Monivonqanın məşuqəsi idi. Böyük qardaşı Lot Suonq-da sarayda xidmətçi işləyirdi. Həmçinin, bacısı Salot Royenq kral Monivonqanın məşuqəsi idi.
Kambocaya qayıdışı və inqilab fəaliyyətinin başlanğıcı
1953-cü ilin yanvarında Salot Sar (Pol Pot) Kambocaya qayıtdı və paytaxt Pnompendə qardaşı Lot Suonqun evində yerləşdi. Bir aydan sonra o, antifransız partizan dəstələri ilə əlaqə saxlamaq istədi və Hindçin (İndokitay) Kommunist partiyasının yerli nümayəndəsi Fan Van Ba ilə tanış oldu.
1953-cü ilin avqustunda Salot Sar Kamboca Xalq İnqilabı Partiyası sıralarına daxil oldu. Burada o, kütləvi təbliğat işləri şöbəsində işləməyə başladı. Sonra partiya kadrları üçün yaradılmış məktəbə getməyə başladı. Sonrakı dövrlədə Fan Van Ba Salot Sar haqqında bunları demişdi: "Sar orta bacarıqlı bir gənc, amma hakimiyyətə susamış həris birisi idi"
1953-cü ildə Kamboca müstəqilliyini qazandı və Fransa təsirindən çıxdı. Kamboca krallığının başına şahzadə Norodom Sianuk keçdi. İlk illər Sianuk xalqın geniş rəğbətini qazanmışdır, lakin sonralar fərqli və tez-tez dəyişən xarici siyasəti onun hakimiyyətini zəiflətdi.
1960-cı ildə Salot Sar (Pol Pot) Kamboca Kommunist partiyası silahlı qolu olan qırmızı kxmerlərin başına keçdi.
1963-cü ildə isə Salot Sar artıq Kampuçiya Kommunist partiyasının baş katibi oldu.
Dövlət başçısı Sianuk neytral siyasət aparmağa çalışsada bu mümkün olmadı. 1965-ci il Norodom Sianuk ABŞ ilə diplomatik əlaqələri kəsdi. Buna səbəb ABŞ qüvvələrinin Şimali Vyetnam (Kommunist Vyetnamı) əraziləri ilə yanaşı Kamboca ərazisini bombalaması oldu. Həmçinin, 1966-cı ildə Sianuk hökuməti öz ərazisindən Şimali Vyetnama kömək edilməsinə icazə verdi.
Bu qeyri sabit vəziyyət ölkədə narazılıqların və üsyanların qalxmasına şərait yaradırdı. 1967-ci ildə Battambanq əyalətində kəndlilərin hökumətə qarşı üsyanı başladı. Bu üsyan Salot Sarın (Pol Pot) başçılıq etdiyi Kamboca Komunist partiyası tərəfindən, əsasda onun silahlı qanadı olan "qırmızı kxmerlər" tərəfindən istifadə edilərək dövlət başçısı Norodom Sianuka qarşı silahlı hərəkatın başlanğıcı oldu. 1968-ci ilin əvvəlində silahlı aksiyalar baş verirdi və bu ilin sonunda artıq Kambocada geniş vətəndaş müharibəsi gedirdi.
Hadisələrin bu cür gedişini görən Sianuk Kambocada kommunist üsyançılarının qarşısını almaq istəyirdi. Buna görə də o, məcbur olaraq xarici siyasətini dəyişdi və 1969-cu ildə ABŞ ilə diplomatik əlaqələri bərpa etdi, lakin Sianukun bu ikili siyasəti nəticəsində dövlət çevrilişi baş verdi və 1970-ci ilin martında hakimiyyətə baş nazir olan general Lon Nol keçdi. Norodom Sianuk ölkədən çıxdı və ilk olaraq Moskvaya, sonrada Pekinə səfər etdi. Lon Nol tam olaraq amerika yönlü siyasətin tərəfdarı olaraq, ABŞ-nın köməyi ilə ölkədə kommunist güclərinə qarşı mübarizə aparmağa başladı. 1970-ci ildən başlayaraq dövlətə qarşı olan kommunist qüvvələri birləşərək Lon Nol hökumətinə qarşı mbarizə aparmağa başladılar. 1975-ci ilin yanvarında "qırmızı kmerlər" final hücumlarına keçərək paytaxt Pnompenə doğru istiqamət aldılar. Onlar paytaxtı mühasirəyə aldılar və Lon Nol paytaxtı tərk edərək qaçdı. 1975-ci ilin 17 aprelində paytaxt tam olaraq Salot Sar başçılıq etdiyi "qırmızı kmerlərin" əlinə keçdi. Kambocada vətəndaş müharibəsi bitdi, amma ölkə gələcəkdə baş verəcək ən faciəli hadisələrin astanasında dayanmışdır.
Hakimiyyət dövrü
thumb|250px|right|Qırmızı Kxmerlərin qurbanlarının kəllə sümükləri
1975-ci ilin 17 aprelində "qırmızı kxmerlər" Pnompeni ələ keçirdikdən sonra, Salot Sar Kamboca kommunist partiyasının lideri olaraq, defakto dövlət başçısı oldu. 1976-cı ildə isə özünə tam olaraq "Pol Pot" ləqəbini götürdü. Bu ad fransız ifadəsindən qısaldımış və "mümkünlük siyasəti" (politique potentielle) mənasını verirdi.
Şəhər camaatı "xilaskarlarını" qarşılamağa çıxdılar, lakin onlar bilmirdilər ki, hakimiyyətə gəlmiş rejim onları öz şəhərlərindən çıxardıb, didərgin salacaq. Tutulduqdan sonra paytaxt Pnompen şəhərinin boşaldılmasına başlandı, çünki bu qərar artıq 1976-cı il fevralda Kampuçiya Vahid Xalq Cəbhəsi tərəfindən keçirilən konqressdə təqdir edilmişdir. Bunun əsas tərəfdarı olan Pol Pot deyirdi:
1975-ci ilin 25 – 27 aprelində Pnompendə Fövqəladə Milli konqress keçirildi və burada yeni hökumət Kambocada yeni cəmiyyətin yaradılamsını bildirdi.
1976-cı ilin yanvar ayının 5-də yeni konstitusiya qəbul edildi və ölkə adı dəyişərək Demokratik Kampuçiya adlandı. Həmin ilin 11 aprelində baş nazir kimi Pol Pot ilə yeni hökumət seçildi. Onun sələfi Kxieru Safran prezident kimi dövlət başına keçdi. Həmçinin, Pol Pot hakimiyyətə gəldikdən sonra əsas 3 tapşırığın həll olmasını qeyd edirdi:
Saca
Saca — Gürcüstan Respublikasının Aşağı Kartli mxaresinin Başkeçid rayonunun inzibati-ərazi vahidində kənd.
Pol Pot
Hakimiyyət dövrü
lakin sonrakı dövrlərdə "qırmızı kmerlər" tərəfindən yeridilən şəhərlərin köçürülməsi prosesi 100 minlərlə insanın ölməsi ilə nəticələndi. Əsasəndə qocalar, əlillər və hamilə qadınlar isti havadan, aclıqdan yollarda həlak oldular.
Saca
Əhalisi
Kənd əhalisinin sayı 106 nəfərdir (2002-ci il siyahıyaalması). Sakinlərin 100%-i etnik azərbaycanlılardır.
Pol Pot
Hakimiyyət dövrü
Xəstəxanaların, məktəblərin və dövlət təşkilatlarının işi iflic vəziyyətində idi. Cünki, əhalinin ziyalı təbəqəsi, həkimlər, müəllimlər sıxışdırılmağa başlandı. Ərzaq mənbələri "qırmızı kxmerlərin" əlində mərkəzləşdirildi və nəticədə aclıq başladı. Kəndlərə köçürülmüş insanlar orada xəstəliklərdən və aclıqdan ölürdülər.
Saca
İqtisadiyyatı
Kəndinin əsas təsərrüfatçılıq sahəsi heyvandarlıqdır.
Pol Pot
Hakimiyyət dövrü
Paytaxt Pnompenin əhalisi qısa bir müddət ərzində köçürülməyə başladı və 3 milyonluq şəhərdə artıq 20 min insan qalmışdır. Bununda əksəriyyəti əsgər, zabit və adminstrasiya işçiləri idi. Paytaxt Pnompen artıq qarabasma şəhərə çevrilmişdir.
Bunların nəticəsi olaraq Pol Pot hökumətinə qarşı üsyanlar baş verdi. Ilk belə üsyan artıq 1975-ci ildə "qırmızı kxmerlərin" ilk hakimiyyəti dövründə Siemeral əyalətində başladı. Coxluq müsəlman olan Tyam xalqı Trea kəndində üsyan qaldırdı. Üsyan qəddarlıqla yatırıldı və kənd yerlə-yeskən edildi. Sağ qalmış tyamlı üsyançıların başlarına motıqa (xüsusi alət, bel) ilə vurmaqla edam etdilər. 1977-ci ildə 170-ci diviziyanın 600 əsgəri paytaxt Pnompendə üsyan qaldırdılar, lakin bu qiyam da yatırdıldı. Sonralar əyalətlərdə coxlu belə üsyanlar qaldırıldı. Həmçinin, hökumətə qarşı fəalliyət göstərən partizan dəstələri vardı.
1978-ci ildə olkənin bir hərbi dairəsində üsyan qalxdı. Bu üsyana başçılıq Dövlət rəyasət heyətinin 1-ci müavini Sop Pxim edirdi.
Vyetnam münaqişəsi və devrilməsi
17 aprel 1975-ci il Şimali Vyetnam Cənubi Vyetnamın paytaxtı Sayqon şəhərini tutdu. Bununla uzun müddət davam edən Vyetnam müharibəsi bitdi və Vyetnam Sosialist Respublikası yarandı.
Bundan sonra Demokratik Kampuçiya ilə Vyetnam arasında münasibətlər pozulmağa başlamışdır. Buna səbəb Çinin bu bölgədə apardığı fərqli siyasət idi. Vyetnamın Sovet İttifaqı ilə əməkdaşlığı bu dövrlərdə Çin üçün qəbul olunan deyildi. Buna görə də 1975-ci il mayın 1-də Çinin dəstəyi ilə Kampuçiya hərbi qüvvələri Vyetnama hücum etdi.
"Qırmızı kxmerlər" öz daxili siyasətlərinin uğursuzluğunda Vyetnam və vyetnamlıları günahlandırır və fikir yayındırmağa başlamışdılar.
Bu barədə Pol-Pot deyirdi:
1977-ci il sentyabr ayında Kampuçiya sərhəd boyu Vyetnama qarşı genişmiqyaslı hərbi əməliyyatlara başladı. Vyetnam ərazisinə daxil olaraq kəndləri dağıtdılar və insanları qətlə yetirdilər. Vyetnam hökuməti bu hücum nəticəsində 1 milyon vyetnamlının öldürüldüyünü bildirdi.
1978-ci il dekabr ayında Kampuçiya ordusu tankların və artilleriyanın dəstəyi ilə Vyetnamın Benşoy şəhərinə hücum etdi. Bu şəhəri tutmaqla onlar Vyetnamın mərkəzinə doğru yol açmaq istəyirdilər, lakin dekabrın 25-də Vyetnamın 14 diviziyadan ibarət ordusu geniş əks hücuma keçdi və qısa vaxt ərzində Kampuçiyanın sərhədlərinə daxil oldu.
Artıq 1979-cu ilin 1 yanvarında Kampuçiya paytaxtı Pnompen şəhərinin yaxınlığında top səsləri eşidilirdi. 7 yanvarda paytaxtda olan məmurlar qatara minib qaçmağa başladılar. Pol Pot özü isə helikopter vasitəsi ilə Pnompeni tərk etdi.
7 yanvar 1979-cu il Vyetnam ordusu Pnompeni tam tutdu və 3 il 8 ay 20 gün hakimiyyətdə olan "qırmızı kmerlər" devrildilər. Hakimiyyətə Vyetnamın köməyi ilə kommunistyönlu Xenq Samrin gəldi və Kambuçiya Xalq Respublikasının yaradılması elan edildi.
Müqavimət hərəkatının başında
1979-cu ilin 15 iyulunda Pnompendə Xalq İnqilabı tribunalı yaradıldı. Bu tribunal qırmızı kxmerlərin liderlərinin soyqırım cinayətlərini araşdırdı və 2 il sonra Pol Pot və Yenq Sarini ölüm cəzasına məhkum etdi. Həmçinin, tribunal Çin hökumətini bu cinayətlərin dəstəkləyicisi və ruhlandırıcısı kimi tanıdı.
Paytaxt Pnompeni itirdikdən sonra "qırmızı kxmerlər" ölkənin qərbinə Tailandla sərhəd ərazilərə çəkildilər. Bu ərazidə onlar baza yaratdılar və bundan sonra 20 il ərzində müqavimət fəaliyyəti ilə məşğul oldular.
Kamboca hökuməti sonarkı dövrlərdə daima olaraq onlara qarşı hərbi əməliyyatlar aparırdı. Bu dövrlərdə Pol Potun başçılıq etdiyi müqavimət hərəkatına Çinlə yanaşı Tailand və ABŞ-də kömək göstərməyə başladılar. Çünki, bu dövlətlərin Kommunist Vyetnamı dəstəkləyən Sovet İttifaqı ilə münasibətləri gərgin idi.
Bunun nəticəsində 1983-cü ildə "qırmızı kxmerlər" silahlarının sayını artıraraq yeni dəstələr yaratmağa nail oldular. Onlar 9 yeni diviziya və cəbhə arxası əməliyyatlar aparmaq üçün "Ronsae" adlı dəstələr yaratdılar.
Pol Pot "qırmızı kxmerlər" devrildikdən sonrada onların lideri kimi fəaliyyət gostərirdi. Onun nümayəndələri 1990-cı ilə qədər BMT tərəfindən tanınan Kambocanın "koalisiya hökuməti"nə daxil idilər,
lakin 1990-cı ildən sonra, BMT-nın rəhbərliyi ilə aparılan barışdırıcılıq siyasətinin nəticəsində Pol Pot nüfuzu düşdü. Bütün tərəfdarları ondan üz döndərməyə başladılar.
1997-ci ildə Pol Potun əmri ilə "qırmızı kxmerlərin" liderlərindən biri olan Son Sen və ailəsi qətlə yetirildilər. Bu hadisə "qırmızı kxmerlərin" daxilində narazılıqla qarşılandı və Pol Potu ev həbsinə məhkum etdilər. Sonradan onun məhkəməsi oldu və onu rəsmi olaraq satqınlıqda ittiham etdilər.
Ölümü
thumb|Pol Potun qəbiri. Alonq Venq bölgəsi 1998-ci ilin 15 aprelində Pol Pot ürək çatışmazlığı nəticəsində vəfat etdiyi elan edildi. Tibbi müayinə keçirildikdən sonra onun zəhərlənib öldürüldüyü bildirildi. Digər şayiələrdə o cəngəlik xəstəliyindən öldüyü və ya özünə qəsd etdiyi danışılırdı. Hökumətin tələblərinə baxmayaraq Pol Potun cəsədi onlara təqdim olunmadı və onun ölümünün uydurma olması şübhələri qaldı. Ölümündən bir neçə gün sonra onun cəsədi Anlonqvenq dairəsində yandırıldı.
BƏƏ–Qətər münasibətləri
BƏƏ–Qətər münasibətləri — Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri ilə Qətər Dövləti arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.
Diplomatik əlaqələr
2017 Qətər diplomatik böhranı zamanı Səudiyyə Ərəbistanını dəstəkləyən BƏƏ də Qətər ilə diplomatik əlaqələri kəsmişdir.
Gərginlik baş ağrısı
Gərginlik baş ağrısı(GBA) — geniş yayılmış birincili baş ağrısı formasıdır. Kişilərdə – 42%, qadınlarda isə 49% hallarda müşahidə olunur. GBA miqrenlə müqayisədə mülayimdir.
2017 Qətər diplomatik böhranı
2017 Qətər diplomatik böhranı — 2017-ci ilin iyun ayının ilk həftəsində Səudiyyə Ərəbistanının liderliyi ilə bir neçə ölkənin Qətər ilə diplomatik əlaqələrini kəsməsi hadisəsi
Gərginlik baş ağrısı
Ümumi məlumat
Adi hallarda GBA zamanı BA aşağıdakı xüsusiyyətlərə malikdir: GBA-nın səbəbləri tam aydın deyil, lakin onun əmələ gəlməsinə gətirən amillər müəyyən edilmişdir. Onların sırasına aşağıdakılar aiddir: Gərginlik baş ağrısı diaqnozu nevroloji müayinələrin nəticələrinin normal olması ilə yanaşı əmək qabiliyyətinin itirilməsinə gətirməyən ikitərəfli baş ağrısı olan xəstələrə qoyulmalıdır.
2017 Qətər diplomatik böhranı
Səudiyyə Ərəbistanının rəhbərlik etdiyi koalisiya Qətəri terrorizmi dövlət səviyyəsində dəstəkləməkdə və Fars körfəzi ölkələrinin əməkdaşlıq şurası nın 2014-cü ildə qəbul etdiyi razılaşmanı pozmaqda günahlandırdı. Səudiyyə Ərəbistanı və digər ölkələr "Əl-Cəzirə" kanalını və Qətərlə İran arasındakı münasibətləri tənqid etdi. Qətər isə terrorizmlə mübarizə və hal-hazırda da davam edən İŞİD-ə qarşı hərbi əməliyyatlarda ABŞ-yə dəstək verdiyini bildirdi.
İlkin təchizatın pozulması İran və Türkiyədən əlavə idxalın daxil olması ilə yüngülləşdirildi və Qətər Səudiyyə Ərəbistanının başçılıq etdiyi koalisiyanın heç bir tələbi ilə razılaşmadığını açıqladı. Koalisiyanın Qətər qarşısında qoyduğu tələblərə İranla əlaqələri dərhal kəsmək, Türkiyə ilə hərbi əməkdaşlığı dayandırmaq və "Əl-Cəzirə"nin bağlanması daxil idi.
Prezident sarayı (Azərbaycan)
Prezident sarayı — Bu binada Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyasının və İşlər İdarəsinin yerləşir.
2017 Qətər diplomatik böhranı
27 iyul 2017-ci ildə Qətərin Xarici işlər naziri Məhəmməd bin Əbdülrəhman əl-Sani müxbirlərə açıqlaması zamanı Misir, Səudiyyə Ərəbistanı, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Bəhreynin "inadkarlıq" nümayiş etdirdiyini və böhranı həll etmək məqsədilə heç bir addımın atılmadığını bildirdi. Əl-Sani Təhlükəsizlik Şurası, Baş Assambleya və "bütün BMT mexanizmlərinin" mövcud situasiyanı həll etmək üçün mühüm rol oynadığını da vurğulamışdır. 24 avqust 2017-ci ildə Qətər hökuməti İranla diplomatik münasibətləri tam şəkildə bərpa edəcəklərini açıqlamışdır.
Prezident sarayı (Azərbaycan)
Tarixi
Azərbaycan Respublikasının Prezident sarayı Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyasının və İşlər İdarəsinin yerləşdiyi inzibati binadır. Prezident sarayı əvvəllər Azərbaycan Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitəsi adlanırdı. Azərbaycan dövlət müstəqilliyini əldə etdikdən və Azərbaycan SSR-in institusional strukturları ləğv olunduqdan sonra bu bina ali hakimiyyət iqamətgahı statusunu saxlamış və hakimiyyət orqanlarının yeni adlarına müvafiq olaraq, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyası adlanmağa başlamışdır. 2005-ci ildə bu bina özünün yüksək rəmzi mənasını haqlı olaraq vurğulayan yeni ad almışdır – Prezident sarayı.
Bu ad hakimiyyət haqqında ictimai təsəvvürdə baş vermiş irəliləyişi əks etdirirdi. Azərbaycan SSR-də (1920-1991) dövlətin əsas binasının adı – Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitəsi – idarəetmə anlayışlarının əhatə dairəsi ilə əlaqələndirilir və partiya-dövlət vəzifələrinin mexanizmini əks etdirirdi. Hakimiyyət Aparat ilə eyniləşdirilirdi. Bu təsəvvürdə mənfi məna yox idi, çünki hakimiyyət barədə təsəvvür təşkilat, qayda, intizam, mexanizm, paternalizm, sosiallıq kimi konsensus xarakterli dəyərlərə əsaslanırdı. Azərbaycan Respublikasında hakimiyyətin simvolikası və onun dəyərlər məcmusu müəyyən dəyişikliklərə məruz qalmışdır. Lakin bütövlükdə, qəbul edilmiş ad – Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyası ənənəvi məna yükü daşıyırdı: hakimiyyət, ilk növbədə, sosial həyat formalarının təşkili və bu həyata xas olan proseslərin nizamlanması deməkdir.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyası adında Prezident, yeni bazar strukturları şəraitində Azərbaycanda dövlətin üzvi islahatlar generatoru kimi ənənəvi rolunu qoruyub saxlayan ali vəzifəli şəxsi kimi təqdim edilirdi.
Yeni ad – Prezident sarayı – özündə başqa mənalar konfiqurasiyası daşıyır. Burada əsas vurğu Prezident hakimiyyətinin yüksək dərəcədə rəmzi məna daşıması - onun sanbalı, suverenliyi, aşkarlığı, legitimliyi, milli identikliyi məsələləri ilə bağlıdır. Yeni ad gerb, himn, bayraq, konstitusiya kimi rəmzi əlamətlərlə bir sırada səslənir. Prezident sarayı, dəyişməklə bərabər, öz baza xarakteristikalarında milliliyi qorunub saxlanmış Azərbaycan dövlətinin təkamül yolunu əks etdirən yeni siyasi dilin nişanəsidir.
Prezident sarayı mərmər və qranit üzlüklü onikimərtəbəli binadır. Prezident sarayının tikilməsinə dair işlər 1977-ci ilin oktyabr ayında Fuad Orucovun (layihənin rəhbəri), Tahir Allahverdiyevin (memar) və Mədət Xələfovun (konstruktor) layihəsini bəyənmiş Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə başlanmışdır. Sarayın inşasına isə 1978-ci ildə başlanmış, 1986-cı ildə bina istifadəyə verilmişdir. Onun olduğu yer Heydər Əliyevin niyyətlərinə müvafiqdir - burada fiziki yüksəklik hakimiyyətin mənəvi xarakteristikalarını – dövlətə həvalə edilmiş vəzifələrin aliliyini, onların aşkarlığını, hamının gözü qarşısında olmasını təcəssüm etdirir. Binanın memarlıq simasına xas olan sərt sadəlik və möhtəşəmlik Azərbaycan millətinin tarixi inkişaf təcrübəsində iz qoymuş zamanın əlamətləridir.
Gərginlik baş ağrısı
Simptomlar
●Adətən, axşama doğru tədricən pisləşən məngənəyə bənzər davamlı basıcı və sıxıcı bir ağrı. ●Gicgahlarda, ənsədə və ya kəllə qapağında lokalizə olunmuş ağrı; adətən ikitərəflidir, lakin birtərəfli də ola bilər. ●Kəllə qapağı üzərində bıçaq kimi əzabverici ağrılar hiss olunur. ●Bəzən gecələr yuxarı ətraflarda keyləşmə baş verir. ●Oturduqda və ya ayağa qalxdıqda müvazinətin ani itkisi hissi ilə birlikdə başgicəllənmə hiss edilə bilər. ●Yanaşı olaraq çox zaman depressiya tipli yuxu pozğunluğu qeyd edilir.
Diaqnoz
●Anamnez və kliniki müayinəyə əsaslanır. ●Nevroloji status normalır. ●Palpasiya zamanı bəzi pasiyentlərdə gicgah və ya ənsə nahiyələrində həssaslıq, eləcə də boyun və çiyinlərdə gərginlik vardır. ●Əgər onurğa sütununun sadə rentgen müayinəsi aparılırsa çox zaman lordozun düzləşməsi aşkar edilir. ●Yalnız ciddi bir xəstəliyə şübhə olduqda görüntüləmə müayinəsinə göstəriş vardır. ●Beynəlxalq təsnifat komitəsinin (Baş ağrısı Pozğunluqlarının Beynəlxalq Təsnifatı-2004-cü il: CHD 2004) verdiyi tərifə uyğun olaraq bu baş ağrıları epizodik (< 15 baş ağrısı günü/ay) və xroniki (> 15 başağrısı günü/ay) tiplərə bölünür.
Radioloji müayinələr
●Baş ağrılarında başın kompüter tomoqrafiyası və ya maqnit rezonans tomoqrafiyası müayinəsi üçün göstərişlər:
Rasim Nəbiyev
Nəbiyev Rasim Nəsib oğlu – yerüstü komplekslər, start avadanlıqları, uçuş aparatları və onların sistemlərinin istismarı ixtisası  üzrə Azərbaycan alimi, texnika elmləri doktoru (2007), b.e.i. (2001),