cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Raif Əmirov
Bioqrafiya
Raif Kadim oğlu Əmirov 3 noyabr, 1941 tarixində, Başqırd MSSR-in inzibat bölgüsü Baltas rayonu nda yerləşən Najar kəndində, bir kəndli ailəsində anadan olmuşdur. Atası Kadim kollektiv fermada traktor sürücüsü olaraq işləyirdi. Böyük Vətən müharibəsi zamanı, Baltikyanı ölkələr də döyüşərkən, 26 yaşında vəfat etmişdir. Anası Zamiqa, tək qadın olaraq Raifi və 2 qardaşı qızını böyütmüşdür. Raif Əmirov, Najar kəndində ibtidai təhsilini bitirmiş, Başqırdıstan Respublikası nın Baltas rayonunda yerləşən Jiləzekul kəndində 7 il təhsil almış, Yuxarı Qarış kəndində isə, orta təhsil ini bitirmişdir. Raif Əmirov məktəbə getməkdən əlavə olaraq, kollektiv fermada da işləyirdi. Raif Əmirov, 1958-ci ildə Birsk Pedaqoji İnstitutu nun Filologiya fakültəsinə daxil olmuş, 1963-ci ildə isə bitirmişdir. Raif Əmirov 1962-ci ildən bəri Tədris İnstitutunun Ədəbiyyat Bölümündə işləyir. İnstitutu bitirdikdən sonra Raif Əmirov, rus dili və ədəbiyyatı müəllimi olaraq işləmişdir. 1953-ci ildən 1964-ci ilədək Başqırd MSSR Birsk rayonu Staro-Bazanov orta məktəbində direktor müavini olaraq işləmişdir. 1964-ci ildə Başqırd MSSR Nuriman rayonu Bayiqildin orta məktəbində müəllimi olaraq işləmişdir. Raif Əmirov 1965-ci və 1968-ci illərdə o, N. K. Krupskoy adına Moskva Regional Pedaqoji İnstitutu nun Sovet Ədəbiyyatı şöbəsində təhsil almışdır. O, tezisini qorumuşdur. 1968-ci və 1974-cü illərdə, Birsk Pedaqoji İnstitutu nun müəllimi və dosenti olaraq işləmişdir. 1986-cı ildə doktorluq dissertasiyasını qorumuşdur. 1987-ci ildən bəri professor vəzifəsində işləyir. 1984-cü ildən 2010-cu ilədək Moskva Regional Pedaqoji İnstitutunun Sovet Ədəbiyyatı şöbəsinin müdiri olmuşdur.
Yaradıcılığı
Raif Kadim oğlu Əmirov 15 monoqrafiya nın və dərslik lərin, 500-dən artıq məqalənin, resenziyanın, dram və nəsr əsərlərinin müəliifidir.
Hacı Qadir Qədirzadə
Hacı Qadir İbrahim oğlu Qədirzadə — tarixçi-etnoqraf, tarix elmləri doktoru (2005). AMEA-nın müxbir üzvü (2007).
Həyatı
Azərbaycan Dövlət Pedoqoji İnstitutunun (indiki Azərbaycan Pedoqoji İnstitutu) Naxçıvan filalını bitirmiş (1971), Cəhridə müəllim işləmişdir (1971-75).
Oğul
Oğul sözünün bir neçə mənası ola bilər :
Hacı Qadir Qədirzadə
Həyatı
AMEA-nın Regional Elm Mərkəzində (indiki AMEA-nın Naxçıvan Bölməsi) kiçik elmi işçi, arxeologiya, etnoqrafiya və folklor şöbəsinin (1979-86), Arxeologiya və Etnoqrafiya şöbəsinin (1987-92) müdiri, elmi işlər üzrə direktor müavini (1992-2002) işləmişdir.
2003-cü ildən 2018-ci ilə qədər AMEA Naxçıvan bölməsinin Tarix, Etnoqrafiya və Arxeologiya İnstitutunun elmi işlər üzrə direktor müavini olub. Elmi fəaliyyətində ailə-məişət məsələləri, etnik tarix, etnik-mədəni münasibətlər, etnodemoqrafik proseslər, inanclar sistemi,türk xalqları arasında etnogenetik əlaqələrin öyrənilməsi əsas yer tutur. 150-dən çox elmi, elmi puplisistik məqalənin bir neçə kitabın müəllifidir. Əsərləri Moskvada, Ankarada, İstanbulda və digər yerlərdə dərc olunmuşdur. Beynəlxalq elmi məclislərdə məruzələr etmişdir.
8 mart 2018-ci ildə vəfat edib.
Alyona Kolesnik
Alyona Kolesnik — Ukrayna əsilli Azərbaycanlı güləşçi. Alyona Kolesnik, 2017-ci ildə baş tutan IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarında gümüş medal qazanıb.
Karyerası
Alyona Kolesnik, 2017-ci ildə Azərbaycan bayrağı altında IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarına qatıldı. −58 kiloqram çəki dərəcəsində çıxış edən Alyona Kolesnik, qrup mərhələsinin son görüşündə, Qırğızıstan nümayəndəsi Aysulu Tinibəyovaya 2:5 hesabı ilə məğlub oldu və IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarının gümüş medalına sahib oldu.
Zanthoxylum oahuense
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bulbophyllum subpatulum
(Bulbophyllum subpatulum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mixail Tuxaçevski
Mixail Nikolayeviç Tuxaçevski  — sovet hərb xadimi, hərbi nəzəriyyəçi, Sovet İttifaqı Marşalı (1935).
1937-ci ildə "Antisovet trotskist hərbi təşkilat" işində mühakimə edilərək güllələnmişdir. 1957-ci ildə bəraət almışdır.
Sebastian de Belalcazar
Sebastian de Belalcazar — İspaniyalı səyyah və konkistador.
Zoologiya İnstitutu (Azərbaycan)
ARETN Zoologiya İnstitutu — Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Elmi-Tədqiqat institutlarından biri idi. 28 iyul 2022-ci ildən Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyini-nin tabeliyinə keçib. Direktor vəzifəsini aqrar elmləri üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Ələddin Qismət oğlu Eyvazov icra edir.
Tarixi
Azərbaycanın öz milli elmi kadrları və zooloji tədqiqatlar aparan xüsusi təşkilatları olmadığından, heyvanlar aləminin öyrənilməsi kiçik stansiya və laboratoriyalarda yerinə yetirilirdi. Azərbaycanda heyvanlar aləminin hərtərəfli, planauyğun, sistemli tədqiqi yalnız bu məqsədə xidmət edən elmi idarələrin və ali təhsil ocaqlarının geniş şəbəkəsinin yaradılmasından sonra mümkün oldu.1932-ci ildə SSRİ EA Zaqafqaziya Filialı Azərbaycan şöbəsinin tərkibində quru və su faunası seksiyalarından ibarət Zoologiya bölməsi yaradıldı və professor V.S.Yelpatyevski bölməyə rəhbər təyin edildi.SSRİ EA Azərbaycan filialı Rəyasət heyətinin qərarı ilə 1936-cı il martın 1-də Zoologiya bölməsi bazasında Zoologiya İnstitutu təşkil olundu. Zoologiya İnstitutu yaradıldığı ildə iki şöbədən – quru heyvanları və su heyvanları şöbələrindən ibarət idi. V.S.Yelpatyevski institutun direktoru və quru onurğalı heyvanları şöbəsinin rəhbəri, professor S.M.Qubin direktor müavini, professor A.N.Derjavin su heyvanları şöbəsinin rəhbəri təyin edildi. 1939-cu ildən 1950-ci ilə qədər instituta b.e.n. Ə.Əlizadə, 1950–1960-cı illərdə akademik S.Əsədov, 1960-cı ilin mart ayından 2011-ci ilədək akademik M.Musayev, 2011-ci ildən 2016-cı ilin mart ayınadək AMEA-nın müxbir üzvü İ.X.Ələkbərov, 2016–2019 illərdə E.F. Yusifov rəhbərlik etmiş,hazırda institutun direktoru vəzifəsini aqrar elmləri üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Ələddin Qismət oğlu Eyvazov icra edir.
İnstitutda müxtəlif vaxtlarda Heyvanların embriologiyası, Mingəçevir dayaq bazası, Protistologiya, Su heyvanlarının parazitləri, Helmintologiya, Araxnologiya, Protozoologiya, Parazit-sahib münasibətlərinin biokimyəvi əsasları, Xəzər bioloji stansiyası, Bioloji təbəqə, Balıq ehtiyatlarının artırılması Faydalı həşəratların introduksiyası və iqlimləşdirilməsi, Cücülərin fauna və sistematikası, Quru onurğalıları, Ornitologiya, Teriologiya və Herpetologiya şöbə və laboratoriyaları fəaliyyət göstəmirşdir.
Strukturu
2016-cı ildə aparılan struktur dəyişikliklərindən sonra, hal-hazırda institutda aşağıdakı şöbələr fəaliyyət göstərir:
AMEA Zoologiya İnstitutunun perspektiv planında həll edilməsi qarşıya qoyulan problemlərlə bağlı, heyvanlar aləminin bioloji müxtəlifliyinin, zəif tədqiq edilmiş heyvan qruplarının öyrənilməsi; bəzi şübhəli cins və növlərin sistematika və taksonomiyasının dəqiqləşdirilməsi, təsərrüfat əhəmiyyətli nadir və nəsli kəsilmək təhlükəsi olan növlərin biologiya və ekologiyasının tam araşdırılması; bioloji və iqtisadi cəhətdən faydalı heyvanların çoxaldılma texnologiyasının hazırlanması; Azərbaycanın heyvanlar aləminin öyrənilməsində kosmik tədqiqat, informasiya texnologiyaları, riyazi modelləşdirmə, molekulyar-genetik, tədqiqat üsullarının zooloji tədqiqatlara tətbiqi, əkiz növlərin genom quruluşunun müəyyənləşdirilməsi; müxtəlif təbii komplekslərdə antropogen təsirin güclənməsi şəraitində heyvanların yaranma, say, ekoloji və davranış xüsusiyyətlərinin tədqiqi; elektron məlumat bazasının yaradılması; məsələlərin araşdırılması nəzərdə tutulur.
Zanthoxylum panamense
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ləzir
Ləzir — Azərbaycan Respublikasının Yardımlı rayonunun Bərcan inzibati ərazi vahidində kənd.
Talada yerləşir. Yerli əhalinin məlumatına görə, yaşayış məntəqəsi 1918-20-ci illərdə keçmiş binə yerində salın­mışdır. Keçən əsrin əvvəllərində Lənkəran qəzasında Ləzran adlı iki kənd və Ləzir adlı bir köçəbə qeydə alınmışdır. Tədqiqatçılara görə, ləzir və ya ləziran orand tayfasının birinci qoluna məxsus tirənin adıdır.
Rafiq Nəsrəddinov
Rafiq Hüseyn oğlu Nəsrəddinov — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı; Qarabağ müharibəsi şəhidi.
Həyatı
18 mart 1961-ci il Bakı şəhərində dənizçi ailəsində dünyaya gəlmişdir. 1968-1978-ci illərdə Nərimanov rayonundakı 39 saylı məktəbdə təhsil almışdır. 1979-cu ildə hərbi xidmətə çağırılmışdır. 1981-ci ildə tank qoşunlarında xidmətini başa vurur və Bakı Dövlət Universitetinə daxil olur. 1987-ci ildə buranı müvəffəqiyyətlə bitirir. 1992-ci ildə Səbail rayon Hərbi Komissarlığı tərəfindən Milli Orduya çağırılır.
Döyüşlərdə iştirakı
Təcrübəli döyüşçü olması cəbhədə onun işini nisbətən asanlaşdırırdı. Erməni quldurlarını dəfələrlə ağır itkilərə məruz qoymuşdu. Bu kimi üstünlükləri nəzərə alınaraq Rafiq tank bölüyünün rəisi vəzifəsinə təyin edilir. Rafiqin son döyüşü Ağdərənin Qızılqaya kəndində oldu. 6 sentyabr 1992-ci il baş vermiş bu döyüşdə son nəfəsinəcən vuruşan Rafiq qəhrəmancasına həlak oldu.
Ailəsi
Ailəli idi, iki övladı qalıb.
Milli Qəhrəman
Azərbaycan Respublikası prezidentinin 16 sentyabr 1994-cü il tarixli 203 saylı fərmanı ilə baş leytenant Nəsrəddinov Rafiq Hüseyn oğlu ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür.
Bakı şəhərinin Şəhidlər xiyabanında dəfn edilib.
Oxuduğu 39 saylı orta məktəb qəhrəmanımızın adını daşıyır, burada büstü qoyulub.
Yaşadığı binanın önünə xatirə lövhəsi vurulub.
Saypulla Absaidov
Saypulla Absaidov — Sərbəst güləş üzrə Azərbaycan milli komandasının baş məşqçisi
Saypulla Absaidov 68 kq çəki dərəcəsində 2 dəfə (1980, 1981) SSRİ çempionu, bundan 1 il əvvəl isə gümüş mükafatçı olub. 1980-ci ildə olimpiya və Avropa, növbəti il dünya çempionatında qızıl medal qazanıb.
2009-cu ildə Sərbəst güləş üzrə Azərbaycan milli komandasının baş məşqçisi təyin olunub.
Mir Yəhya Müztər
Mir Yəhya Mir Mustafa oğlu Müztər — XIX əsr Azərbaycan şairi.
Həyatı
Mir Yəhya Mir Mustafa oğlu Cənubi Azərbaycanın Zunuz qəsəbəsində anadan olmuşdu. Mükəmməl mədrəsə təhsili almışdı. Şair idi. Müztər təzəllüsü ilə şeir yazırdı. Divanı Təbriz şəhərində çap edilmişdi.
Bulbophyllum submarmoratum
(Bulbophyllum submarmoratum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kaori İço
Kaori İço (yap. 伊調 馨 , 13 iyun 1984 -cü il) — yaponiyalı qadın sərbəst güləşçisi.
2002–2004
Kaori İço beynəlxalq səviyyədə birinci yarışına 2002-ci ildə Cənubi Koreyanın Busan şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XIV Asiya Oyunları çərçivəsində qatıldı. Kaori İço qrup mərhələsinin 1-ci turunda Türкmənistan nümayəndəsi Osana Kohorinanı 7:0, 2-ci turunda Çin Taybeyi nümayəndəsi Çuanq Şu-Fanqı 8:0, 3-cü turunda isə Cənubi Koreya nümayəndəsi Hanq Jin-Younqu 5:0 hesabı ilə məğlub etdi və Asiya Oyunlarının final görüşünə vəsiqə qazandı. Final görüşündə o, Çin nümayəndəsi Xu Haiyan ilə üz-üzə gəldi. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Kaori İço Xu Haiyana 5:6 hesabı ilə məğlub oldu və XIV Asiya Oyunlarının gümüş medalına sahib oldu.
Rolan Blatman
Rolan Blatman — Fransanın Azərbaycanda fövqəladə və səlahiyyətli səfiri (2004-2006).
Həyatı
Rolan Blatman 20 fevral 1941-ci ildə anadan olmuşdur. O, filologiya üzrə Lisans, Ali fəlsəfə təhsili, Ali İnformasiya və Kommunikasiya İnstitutunun diplomlarını almışdır. Paris Universitetinin magistraturasını bitirmişdir.
1966-1974-cü illərdə tədris sahəsində çalışmışdır. 1974-78-ci illərdə Velinqtonda mədəniyyət və texniki əməkdaşlıq attaşesi, Port-of-Speyində vitse-konsul, 1979-cu ildə həmin nümayəndəlikdə üçüncü katib, 80-ci ildə ikinci katib işləmişdir.
1980-82-ci illərdə Fransanın SSRİ-dəki səfirliyində mətbuat xidmətinin rəhbəri olmuşdur. 1982-83-cü illərdə həmin səfirlikdə birinci katib işləmişdir. 1983-84-cü illərdə Fransanın Xarici İşlər Nazirliyində mərkəzi idarədə (nazirin kabinetində), 1984-86-cı illərdə Baş nazirin kabinetində çalışmışdır.
1986-89-cu illərdə Turin və Genuyada, 1989-91-ci illərdə Fesdə, 1991-94-cü illərdə Sankt-Peterburqda baş konsul kimi fəaliyyət göstərmişdir.
1994-96-cı illərdə Moskvada mədəniyyət, elm və texniki işlər müşaviri, 1996-98-ci illərdə Fransa Baş Nazirliyinin Mərkəzi İdarəsində şöbədə direktor müavini işləmişdir.
1998-2002-ci illərdə Krakovda, 2002-04-cü illərdə Salonikdə baş konsul vəzifəsində çalışmışdır.
2004-cü ilin iyun ayından Fransanın Azərbaycanda fövqəladə və səlahiyyətli səfiridir.
Fransanın Fəxri legion kavaleri, Milli şöhrət kavaleri ordenləri ilə təltif olunmuşdur.
Lək (Zəngibasar)
Lək — İrəvan xanlığının Zəngibasar mahalında kənd.
Tarixi
1728-ci ildə mənbədə Vedi nahiyəsində qeyd olunur.1935-ci ildə kənd ermənicə Vartanadzor adlandırılmışdır. 1988-ci ildə kəndin əhalisi Azərbaycana qovulmuşdur. Azərbaycanda XIX əsrdə Cavanşir və Yelizavetpol qəzalarında Lək kənd adları da bu sıraya aiddir. XIX əsrdə Borçalı qəzasında Lək dağ və Lək çay adları ilə ehtimal ki, mənşəcə eynidir. XVI əsrdə Şərqi Anadoluda yaşamış Boz-Ulus tayfa ittifaqında bir elin adı.
Həmçinin bax
Avdibək
Xarici keçid
Qiyasəddin Geybullayev. Azərbaycan toponimiyası
Dərəli
Dərəli — Azərbaycan Respublikasının Zəngilan rayonunun Canbar kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ saylı Qərarı ilə Zəngilan rayonunun Canbar kənd inzibati-ərazi vahidi tərkibindəki yaşayış məntəqəsi Dərəli kəndi adlandırılmış və rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatına daxil edilmişdir. 1993-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. Kənd 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad olunub.
Müqəddəs torpaqlar
Müqəddəs torpaqlar — İordan çayı ilə Aralıq dənizi arasında yerləşən və İbrahimi dinlər, yəni yəhudilik, xristianlıq və İslam üçün böyük əhəmiyyət kəsb edən torpaqlara verilən ad. "Müqəddəs torpaq" dedikdə adətən müasir İsrail dövlətinin ərazisi, Fələstin dövləti, Qərbi İordaniya və cənubi Livanın bir hissəsi, eləcə də cənub-şərqi Suriya torpaqları nəzərdə tutulur.
İudazim və müqəddəs torpaqlar
Yəhudilər əksərən İsrail torpaqlarını “Müqəddəs torpaqlar” adlandırmırlar. Bu ərazilər haqqında Tanaxda "Müqəddəs Torpaq" ifadəsi sadəcə bir pasajda işlədilmişdir. Tanaxa görə israillilərin müqəddəsliyi dedikdə tanrı tərəfindən israillilərə verilən torpaqlar nəzərdə tutulur yəni bu torpaqlar onların tanrı ilə olan sazişlərinin bir hissəsi sayılan “vədd edilmiş torpaqlar”dır. 1906-cı ildə nəşr edilən yəhudi ensiklopediyasına əsasən Müqəddəs İsrail dövləti dedikdə “4 müqəddəs şəhər” : Yerusəlim, Əl Xəlil, Safed və Tiberiya nəzərdə tutulur. Yerusəlim şəhəri burada yerləşən məbədə görə xüsusi əhəmiyyətə malikdir. Yəhudi ənənələrinə görə İsmayılın qurban edildiyi Moriah dağı bu şəhərdədir. İvrit incilində də Yerusəlim adı 669 dəfə işlədilmişdir. Şəhərin bir digər adı Sion isə İvrit incilində 154 dəfə işlənib. İudazimin kitablarından olan və yəhudi dünyagörüşünün ensiklopediyası sayılan Talmudda Yerusəlim haqda belə bir bölüm var: ''“Ey Yerusəlim, səni unutsam, sağ əlim qurusun. Yerusəlim, səni ən böyük sevincimdən üstün tutmazsam, dilim damağıma yapışsın!..”''
Xristian dini və müqəddəs torpaqlar
Xristian dinində də bu ərazilər böyük önəmə malikdir. Xristianlığın müqəddəs kitabı İncildə qeyd edilir ki, İsa peyğəmbər məhz burada anadan olmuş, öldürülmüş və yenidən dirilmişdir. Bir sıra xristian kitablarında (İncil də daxil olmaqla) Müqəddəs torpaqların xəritəsinə yer verilmişdi. Məsələn Alman keşiş Henrix Büting  “Müqəddəs kitab” adlandırdığı səyahətnaməsində bu torpaqların xəritəsi göstərilmişdir.
İslam dini və müqəddəs torpaqlar
Quranda “Əl-Ard-Əl Müqəddəs" ifadəsi Musanın İsrail övladalarına mürciaətində keçir : " 'Ey qövmüm ! Allahın sizin üçün əzəldən (vətən) müəyyən etdiyi müqəddəs torpağa daxil olun, geri dönməyin, yoxsa zərər çəkmiş halda geri dönərsiniz ". ' Quranda həmçinin bu torpaqlar “mübarək” adlandırılır. İslamda Qüds xüsusi həmiyyətə malikdir. Hədislərə əsasən ən uzaq məscid Əl-Qüdsdür. Əbu Hüreyrənin nəql etdiyi rəvayətdə deyilir: “ Allahın vəkilinin  gecə səfərində, Qüdsdə ona 2 fincan verildi. Onlardan birində süd digərində isə şərab varidi. O hər ikisinə baxdıqdan sonra süd olan fincanı götürdü. Mələk Cəbrail dedi : Həmd olsun Allaha, sizi fitrətə yönəltdi. Əgər şərabı seçmiş olsaydın ümmətin yolundan çıxacaqdı” Qüds Məhəmməd peyğəmbərin dövründə ilk qiblə idi.
Suyabatmış buynuzyarpaq
(Ceratophyllum demersum) — cinsinə aid bitki növü.
Sahil Məmmədov (milli qəhrəman)
Sahil Ələmdar oğlu Məmmədov — azərbaycanlı hərbçi, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı, Qarabağ müharibəsi iştirakçısı.
Həyatı
25 fevral 1964-cü ildə Qərbi Azərbaycanın Uluxanlı rayonunun Yuxarı Necili kəndində anadan olmuşdur. 6 yaşında əmisi ilə birlikdə Bakı şəhərinə kpçmüşdür. 1971-1981-ci illərdə Bakıxanov qəsəbəsindəki 96 saylı məktəbdə təhsil almışdır.
Ailəsi
Ailəlidir, bir övladı var.
Hərbi xidməti
1982-ci ildə hərbi xidmətini başa vuran Sahil Məmmədov, 1983-cü il SSRİ DİN-nin Ali Siyasi Məktəbinə daxil olur. 1987-ci ildən Ukraynada xidmətə başlayır. 1992-ci ildə Azərbaycana qayıdaraq hərbi polis alayında rota komandiri kimi xidmətə başlayır.
Birinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Sahil Məmmədovun komandirlik etdiyi bölük Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı Zəngilan rayonunun Qazançı, Ağkənd, Dərəli kəndlərində fəaliyyət göstərir. Qazançı kəndinə ermənilərin hücumu zamanı Sahil Məmmədov və onun tabeliyindəki əsgərlər şücaət göstərmişdir. İntensiv raket və top atəşi ilə müşayiət olunan döyüşlər zamanı Sahil Məmmədovun yanında mərmi partlamış və o, sağ qolundan və sağ ayağından ağır yaralanmışdır.
Zanthoxylum procerum
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
New Game!
— Şotaro Tokuno tərəfindən hazırlanan yonkoma seriyası. 2013-cü ilin yanvarından Houbunsha nəşriyyatının "Manga Time Kirara Carat" seynen manqası jurnalında nəşr olunur. 4 iyul 2016-cı ildən 19 sentyabr 2016-cı ilə kimi Doga Kobo tərəfindən istehsal olunmuş anime adaptasiyası yayımlanmışdır. 11 iyul 2017-ci ildən ikinci mövsümü yayımlanır. 2017-ci ilin yanvarında 5pb. şirkəti tərəfindən istehsal olunmuş vizual roman adaptasiyası buraxılmışdır.
Məzmun
Uşaq ikən oynadığı "Fairies Story" videooyununun böyük fanatı olan Aoba Suzukaze liseydən məzun olduqdan sonra Eagle Jump videooyun şirkətində personaj dizayneri kimi işə başlayır. "Fairies Story 3" adlı yeni oyun üzərində işlədiklərini öyrənən Suzukaze hələ gənc olmasına baxmayaraq yeni dostlar qazanmağa və bacardığı qədər kömək etməyə çalışır.
Manqa
Şotaro Takuno tərəfindən hazırlanan orijinal manqa 28 yanvar 2013-cü ildən Houbunsha nəşriyyatının "Manga Time Kirara Carat" jurnalında nəşr olunur. 27 fevral 2014-cü ildən 27 iyun 2017-ci ilə kimi altı tankobon cildi buraxılmışdır. "The Spinoff!" adlı beşinci cild əsas hadisələr üçün prikvel rolunu oynayır və 27 iyul 2016-cı ildə buraxılmışdır. Seven Seas Entertainment manqanı Şimali Amerika üçün lisenziyalaşdırmışdır.
Anime
"New Game!!" adlı ikinci mövsüm 11 iyul 2017-ci ildə Yaponiyada nümayiş etdirilməyə başlamışdır. Anime Crunchyroll vasitəsilə də yayımlanır. İkinci mövsümün açılış və bağlanış mahnıları, uyğun olaraq, "Step by Step Up ↑↑↑↑" və "Jumpin' Jump Up!!!!" mahnılarıdır. Hər iki mahnı Fourfolium tərəfindən ifa olunur.
Anime Şimali Amerikada Funimation tərəfindən lisenziyalaşdırılmışdır.
Videooyun
5pb. şirkəti tərəfindən istehsal olunmuş vizual roman adaptasiyası "New Game!: The Challenge Stage" 26 yanvar 2017-ci ildə PlayStation 4 və PlayStation Vita platformaları üçün buraxılmışdır. Vizual roman baş qəhrəman Aobanın Eagle Jump şirkətinə qatılmasından bir ay sonrasından bəhs edir. Oyunçular Aobanın parametrlərini də yüksəldə bilirlər. Oyunun məhdud nəşrini sifariş edənlər Aoba fiquru və orijinal saundtrek, öncədən sifariş edənlər isə dovşan kostyumu üçün DLC kodu əldə etmişdir.
Seriyanın personajları digər "Manga Time Kirara" personajları ilə birlikdə 2017-ci il istehsalı "Kirara Fantasia" mobil oyununda peyda olmuşdurlar.
Çay xanısı
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Yayılması
Koladan Kolımayadək Şimal Buzlu okeanın çaylarında, Baltik, Qara, Azov, Xəzər və Aral dənizləri hövzələrində, Baykal gölündə yayılmışdır. Xəzərdə bütün çayların aşağı axarlarında, az miqdarda onların mənsəb hissələrində qeydə alınır. Azərbaycanda Küryanı göllərdə, Dəvəçi limanında, bəzən Samurçaydan Bakıya qədər dənizin sahil zonasında yaşayır. Kiçik körfəzdə nisbətən çoxsaylıdır. Qumbaşı çayında belə qeydə alınır.
Morfoloji əlamətləri
DXIII–XV, I-III 13-14, A II 8-9, fəqərələrin sayı 41, birinci qəlsəmə qövsünün alt şəxəsindəki dişcikləri sayı 15-20-dir. Pulcuqları ktenoiddir, başının örtük sümükləri üzərində sikloid pulcuqlar da olur. Yanaqları pulcuqlarla örtülüdür, buradakı eninə pulcuq sıralarının sayı 20-dən 23-ə qədərdir. Qəlsəmə qapağı üzərindəki pulcuqlar ancaq üst tərəfdə yerləşir. Qəlsəmə qapağının dal kənarı azca basıqdır, radial çıxıntıları zəif görünür və orta uzunluqda olan sivri tikana malikdir. Başı orta böyüklükdədir və uzunluğu orta hesabla antedorsal məsafəyə bərabərdir.
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Xanı balığı durğun və zəif axan şirin sularda yaşayır. Uzunluğu 28 sm-ə, çəkisi 420 q-a qədər olur. Fərdi dolğunluq əmsalı 2,13- 2,80, orta hesabla 2,44-dür. 5 ilə qədər yaşayır. Azərbaycan sularında yaşayan xanı balığı Avropa sularında yaşayan xanı balıqlarına nisbətən sürətlə böyüyür. Xanı balığı bir yaşa çatıncaya qədər zooplanktonla, iki yaşında bentosla və balıqla qidalanmağa başlayır. Xanı balığı yırtıcıdır. Yalnız ilk 2 ayda plankton orqanizmlərlə qidalanmaq sonra balıqlara keçir.
Çoxalması
Cinsi yetkinliyə 2-3, Şimali Xəzərdə 3 yaşında çatır. Tək-tək fərdləri 10 sm uzunluğunda, 23 q kütlədə yetkinliyə çatırlar. Kürütökmə fevralın sonunda və ya martın əvvəlində başlayıb, qızğın çağının başlanğıcı martın ortasında 7-12, zirvəsi isə 10-130-yə təsadüf edir. Şimali Xəzərdə aprel-mayda 5-150 temperaturda kürü tökür. İnkubasiya dövrü 6-8 gündür. 18-32 sm uzunluqda balıqların məhsuldarlığı orta hesabla 110 min, maksimum 200 min kürü təşkil edir. Böyüməsi ilk iki ildə daha intensivdir. Cinsi yetkinliyə çatdıqdan sonra böyümə yaşayır, kütlə isə əksinə ,3 yaşından başlayaraq artmağa başlayır ki, bu da bədənin formasının gödək və hündür olması ilə bağlıdır. Yazda tam cinsi yetkin vəziyyətdə, intensiv qidalanmadan sonra payızda və qışın əvvəlində kök olur.
Təsərrüfat əhəmiyyəti
Xanı balığının vətəgə əhəmiyyəti böyük deyil. Azərbaycanda Kiçik Qızılağac körfəzində, başqa balıqlarla birlikdə az miqdarda ovlanır. Əsasən həvəskar balıqçılar tərəfindən tutulur.
Genetik Ehtiyatlar İnstitutu (Azərbaycan)
Genetik Ehtiyatlar İnstitutu - Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının strukturuna daxil olan elmi tədqiqat institutu. İnstitutun direktoru AMEA-nın müxbir üzvü Zeynal Əkpərovdur.
Tarixi
thumb Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 12 saylı qərarı ilə 30 yanvar 2003-cü il Genetika və Seleksiya İnstitutunun bazasında Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Genetik Ehtiyatları İnstitutu yaradılmışdır.
Genetik banki
İnstitutda Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiya regionunda ilk dəfə olaraq, orta (20-30 il) və uzun müddətli saxlama (50-100 il) şəraiti olan Milli Genbank yaradılmışdır Hazırda xarici ölkələrin genbanklarında toplanmış Azərbaycan mənşəli nümunələrin geriyə qaytarılaraq Genetik Ehtiyatlar İnstitutuna cəmlənməsi prosesinə başlanılmışdır. Bunun üçün ABŞ Kənd Təsərrüfatı Departamenti, Ümumrusiya Bitkiçilik İnstitutu, İCARDA, bir neçə digər beynəlxalq, regional və milli genbanklarla müvafiq razılaşmalar əldə edilmişdir. İnstitutun təcrübə sahələrində nadir, qiymətli bitkilərin, dünya miqyasında çox böyük dəyərə malik kolleksiyaların, eləcə də geriyə qaytarılmış nümunələrin bərpası və çoxaldılması həyata keçirilir.
Cənubi Sumatra
Cənubi Sumatra (, qısaldılmış olaraq Sumsel) — İndoneziya əyalətidir. Sumatra adasının cənub-şərqində yerləşən, əyalət 91.592.43 km² (35.364 kvadrat mil) əhatə edir və 2010-cu il siyahıyaalınmasında 7.450.394 əhalisi var; son rəsmi qiymətləndirmə 10,675,862 (May 2015-ci il tarixinə). Vilayətin paytaxtı Palembanqdır. Vilayət şimaldan Cambi, qərbdən Benqkulu və cənubdan Lampunq ilə həmsərhəddir. Şərqdəki Banqka boğazı Cənubi Sumatra və Banqka Belitunq Adaları əyalətinə daxil olan Banqka adasını ayırır. Bu əyalət təbii sərvətlərlə, məsələn, neft, təbii qaz və kömürlə zəngindir. Vilayət çox müxtəlif etnik qrupların yaşadığı üçün çox müxtəlifdir. Malaylar əyalətdə dominant etnik qrupdur. Onların əksəriyyəti həm İndoneziya, həm də siravi malay üçün qarşılıqlı əlaqəsiz olan Palembanq Malay dilində danışdılar. Yavalılar, sundalılar, minanqkabau və çinli kimi digər etnik qruplar da vilayətdə yaşayır. Onların əksəriyyəti şəhər yerləri ətrafında cəmləşib, çünki əsasən İndoneziyanın digər bölgələrindən gələn mühacirlərdir.
thumb|left|Cənubi Sumatra
Bulbophyllum subligaculiferum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mirzə Nəcəfəli Zunuzi
Mirzə Nəcəfəli Mirzə Məhəmmədrza oğlu Zunuzi — XIX əsr Azərbaycan alimi.
Həyatı
Mirzə Nəcəfəli Mirzə Məhəmmədrza oğlu Cənubi Azərbaycanın Zunuz qəsəbəsində anadan olmuşdu. Mükəmməl mədrəsə təhsili almışdı. Alim idi. 1863-cü ildə "Cəvahirül-Əxbar" adlı əsər yazmışdı.
Müqəddəs Elm işıqları
Müqəddəs Elm işıqları və ya Müqəddəs Elmo işıqları (, Saint Elmo's light) Atmosferdə elektrik sahəsinin yüksək gərginliyi səbəbi ilə, hündür obyektlərin ( Qüllələrin, tənha ağacların, qayaların) iti uclarında əmələ gələn cərəyan. Adətən parıldayan kiçik topalar şəklində və ya işıq saçan fırçalar formasında müşahidə edilir.
Bu təbiət hadisəsi Katolik dənizçilərin müqəddəs hesab ettdikləri Elm (Erazm) adlı şəxsin şərəfinə belə adlandırılıb.
Boeing 747 hadisəsi
İllüminatorlarından təyyarənin qanadlarını və mühərriklərini görən sərnişinlər də eyni hadisənin şahidi olurlar. Bir müddət sonra 4 mühərrik birdən sönür. Ön şüşədən Elm işıqlarından başqa heç nə görməyən pilotlar, buluddan çıxdıqdan sonra mühərrikləri işə sala bilir.
Vasko Nunyes de Balboa
Vasko Nunyes de Balboa (Vasco Núñez de Balboa; ) — İspaniyalı səyyah və konkistador. Amerikada ilk daimi avropalı şəhərinin əsasına qoymuş və Sakit okean sahillərinə çıxmış birinci avropalı olmuşdur. Mirvari adalarını kəşf etmişdir.
Müqəddəs Elm işıqları
Boeing 747 hadisəsi
thumb|747-BA9 |alt=747-ba9.png|left|221x221pxElm işıqları artıq görünməsə də, ön şüşə cızılmış və tamamilə şəffaflığını itirmişdi. Ekipaj Cakarta ya vizual görüntü olmadan, hava limanını görmədən təcili eniş həyata keçirir. Sonradan keçirilən ekspertiza nəticəsində müəyyən edilir ki, Müqəddəs elm işıqlarının müşahidə edilməsinə və mühərriklərin sıradan çıxmağına səbəb - kiçik vulkanik kül hissəciklərinin yüksək sürətlə uçan təyyarə ilə toqquşması idi.
Hal-hazırda Müqəddəs Elm işıqlarını süni yolla meydana gətirilmə metodları mövcuddur. Bu metodlardan bəziləri o qədər sadədir ki, ev şəraitində də həyata keçirilə bilər. Misal üçün: Qaranlıq otaqda sintetik köynəyi əyninizdən çıxarıb, iynəni ona yaxınlaşdırsanız, müəyyən məsafədən iynənin ucunda kiçik cərəyan görə bilərsiniz.
Vasko Nunyes de Balboa
Erkən həyatı
Balboa təxminən 1475-ci ildə Xeres-de-los-Kabalyerosda əsil-nəcabətli bir ailədə dünyaya gəlmişdir. Onun əcdadları İspaniyanın şimal-qərbində yerləşən Balboa qəsrinin sahibləri idi. Onun anası de Badaxos nəslinə aid idi, atası isə Nunyo Arias de Balboa adlı idalqo idi. Vaskonun erkən həyatı haqqında ailədə dörd oğlandan üçüncüsü olmasından başqa az şey bilinir. Yeniyətmə illərində isə o, Don Pedro de Portokarrero adlı əsilzadəyə paj və silahdaşıyan kimi xidmət etmişdir.
Yeni Dünyada
Yeni Dünyaya sıravi bir əsgər kimi, Rodriqo de Bastidasla birgə yollanmış, çox sayda macəra yaşadıqdan sonra Espanyolada (indiki Haiti adası) sahilə çıxmışdır. Ada valisinin Balboanın qaydalara əməl edən bir müstəmləkə sakininə çevirmək cəhdi uğurlu olmamış, vali tərəfindən təqdim edilən "repartimyento" (hindu qullarla birgə ferma) gəlir gətirmədiyindən Balboa fermanı bir neçə ay sonra başlı-başına buraxmış və borclardan yaxasını necə qurtaracağını bilməyəcək qədər pulsuzlaşmışdı. Borclarına görə Espanyoladan çıxmasına icazə verilməsə də, Balboa bir sandıq və ya bir çəllək içərisində adadan yola düşən bir gəmiyə minə bilmişdi. Kapitan Martin Ernandes Ensisonun başçılıq etdiyi gəmi Daryen körfəzinə yollanan ekspedisiya məcbur şəkildə Balboanı da özü ilə götürməli olmuşdu.
Qusar
Qusar — Azərbaycanın şimalında kiçik şəhər, eyniadlı inzibati rayonun mərkəzi. 1938-ci ildə rayon tabeli şəhər statusu almışdır. Qusarçay vadisində, Qusar çayı üzərində yerləşir. Ərazisi 1542 km² olan rayonda 1 şəhər (Qusar), 1 qəsəbə (Samur), 88 kənd vardır. Bu yaşayış məntəqələri 29 inzibati ərazi nümayəndəliyi və 29 bələdiyyə vasitəsilə idarə olunur. Rayon əhalisinin sayı 1 noyabr 2011-ci il tarixində 90438 nəfərdən ibarət olmuşdur. Rayonun əhalisinin 21%-i şəhərdə, 79%-i kəndlərdə yaşayır.
Relyefinə görə Qusar rayonu ovalıq, dağətəyi və dağlıq hissələrə bölünür. Torpaq örtüyü şabalıdı, boz-qonur, dağ-çəmən və dağ-meşə torpaqlarından ibarətdir. Rayon ərazisində çoxlu minerallara; mərmər, limonit, xalkopirit, əhəngdaşı və s. rast gəlinir. Burada təqribən 200 adda bitki və zəngin heyvanat aləmi mövcuddur. Rayonda 22500 hektar meşə sahəsi (palıd, fıstıq, vələs və s.) vardır.
Tarixi
1837–1839-cu illərdə Qusarın ərazisində İmam Hacı Muhamməd Xuluqvi və Abrek Əli Hilivi rəhbərliyi ilə Rus çarına qarşı üsyanlar baş verdi.
Qusar bölgəsinin bütün sixilləri bu üsyanda iştirak elədi, ümumilə 12.000 insan var idi.
Ərazisi
thumb|250px|Qusar Olimpiya İdman Kompleksi Qusar rayonu şimaldan Rusiya Federasiyası ilə, şərqdən Xaçmaz rayonu ilə, cənubdan Quba rayonu ilə və qərbdən Qəbələ rayonu ilə sərhədlərə malikdir. Rayon mərkəzi dəniz səviyyəsindən 690–730 metr, ən ucqar Əlix kəndi 2400 metr yüksəklikdə yerləşir. Böyük Qafqaz dağlarının Bazardüzü (4466 m.) və Şahdağ (4243 m.) zirvələri, eləcə də 1998-ci ildə Heydər Əliyevin 75 illik yubileyi şərəfinə fəth edilmiş və ümummilli liderimizin adı verilmiş Heydər zirvəsi (3755 m.) Qusar rayonu ərazisindədir.
Qusar toponimi
Qusar sözünün tayfa və ya tayfa başçısı adından olduğu ehtimal edilir. Hisar qəbiləsinin adından yaranması haqqında da iddialar var. Vaxtilə Qusarda yaşamış və yerli əhalinin etnogenezində rol oynamış, zaman-zaman tədricən yox olmuş hisar tayfaları mövcud idi.
Qusar "kiçik süvari atlı dəstəsi" mənasını verən qusarlar sözündən götürülüb. Qusar macar dilində "süvari qoşun növü" deməkdir və şəhər keçmişdə bu ərazidə yerləşən Qusar süvari polkunun adını daşıyır. İndiki Qusar şəhərinin ilk bünövrəsi 1810-cu ildə qoyulub. 1816–1870-ci illərdə Qusarda yaradılan Şirvan piyada diviziyası nəzdində zabitlər hazırlayan hərbi məktəbdə fəaliyyət göstərib. Qusarın ilk adı Qeysəri olub. Deyilənlərə görə, qədimdə burada qeysər tayfaları yaşayıb. Bunlar sonradan köçüb getsələrdə, bu adı buralarda yaşayan bəzi kəndlər qəbul edib. Söz də tədricən əvvəlki formasını itirərək Qusar şəklini alıb. Rəvayət edirlər ki, Qusar şəhəri ətrafındakı yükəskliklərdə 4 qəbir var. Qusar adı da ləzgi dilindəki "qud" 4 və "srar" qəbir sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlib, "dörd qəbir" mənasını ifadə edir.
Ləzgilər e.ə. qutsar dininə etiqad ediblər. Qusar sözünün həmin xüsusi din adından yarandığı ehtimalı mümkündür. Söz ləzgi xalqına xas olan cəsarət, qorxmazlıq, mərdlik və sair kimi xüsusiyyətləri özündə birləşdirən "kas" (kişi), "ksar" (kişilər) kəlməsindən yaranıb. Qonşu tayfalar bu yerlərdə meydana gələn ilk yaşayış məntəqəsinə Ksarxur (kişilər kəndi) adını verib, zaman keçdikcə də "kənd" mənasını verən xür hissəsi tələffüzdən çıxıb, yavaş-yavaş dildən düşüb. Axıra Ksar qalıb ki, zaman içərisində Qusar formasını alıb.
Abidələr
Qusarda soyqırım abidəsi "Ermənilər silahlı, dinc camaat isə əliyalın olub. Əlbəyaxa döyüşdə yüzlərlə insan ölüb, o vaxt sıx kolluq olan Qanlı dərədə ermənilərin qarşısını qorxmadan kəsən xeyli adamın qanı gedib, dərədə qan su yerinə axıb. O vaxt həmin dərə Şimi dərə adlanırdı, faciədən sonra bura Qanlı dərə adlandırılıb".
Ləzgilər
Bəzi müəlliflər "ləzgi" sözünü "dağ əhli" kimi mənalandırır. Rayon əhalisinin 95 % -ı ləzgilərdən ibarətdir. Azərbaycanda yaşayan azsaylı xalqlar arasında önəmli yer tutan ləzgilər əsasən ölkənin şimalında və şimal-qərb hissəsində toplaşıblar. Qafqaz Albaniyasının əsas xalqlarından biri olan leqlər ləzgilərin əsilləri sayılır. Strabonun yazdığı kimi, 26 Alban dialektində ən əsası məhz qar-qar və şimalda leqlərin ləhcəsi əsas alban dilinin formalaşmasında böyük rol oynayıb. Şahdağ dil qrupuna aiddirlər. Azərbaycan əhalisinin toplam 2,2 % -nı təşkil edən ləzgilər İslam dininə sitayiş edirlər.
13–22 aprel 2009-cu il siyahıyaalınmasına əsasən Qusar şəhərində yaşayanların sayı 16.466 nəfər olmuşdur.
İriçiçəkli murdarça
Statusu
Azərbaycanın nadir və relikt bir bitkisidir. CR A1abc; B1ab(i,iii).
Bitdiyi yer
Əsasən aşağı dağ qurşağında qarışıq enliyarpaq meşələrdə çay kənarlarında rast gəlinir.
Bioloji xüsusiyyətləri
Təbiətdə hündürlüyü 6 m-dək olan kol və ya kiçik ağacdır. Bitkinin gövdəsinin qabığı tünd boz və ya qara rəngdə olur. Bitkinin cavan zoğlarının rəngi məxməri yaşıl olur. Yaşlı budaqları isə yaş-lımtıl boz rəngdə olur. Tumurcuqları iri olub tüklüdür. Yarpaqları ellipsşəkilli olub 6-23-eni isə 4-13 sm ölçüsün¬də ola bilir. Yarpaqların qaidə hissəsi yumru və ya ürək şəklində ola bilir. Yarpaqlarının kənarları xırda yarımdairəvi mişardişlidir. Yarpaq saplaqları 1-2,5 sm uzunluğundadır. Çiçəkləri sarımtıl rəngdə olub, xırdadır. Meyvələri tünd qırmızı rəngdə olub 5–9 mm diametrindədir. May-iyun aylarında çiçək açır və avqust ayında meyvəsi yetişir.
Çoxalması
Təbiətdə əsasən generativ yolla çoxalır.
Təbii ehtiyatının dəyişilməsi
Başlıca olaraq insan fəaliyyətidir.
Becərilməsi
Mədəni halda Nəbatət bağlarında becərilir.
Zəruri qoruma tədbirləri
Yeni yasaqlıqların yaradılması vacibdir.
Məlumat mənbələri
http://dendrologiya.az/?page_id=112
İmad Muğniyə
İmad Fayez Muğniyə (عماد فايز مغنية; Soyadı müxtəlif cür yazılır Muğniye, Murniye, Muğniyah; ) — Hizbullahın fəalı, gizli xidmətin rəisi.
Həyatı
İmad Muğniyə 1962-ci ildə Livanın Cənubunda Sur şəhəri yaxınlığında yerləşən Təyr kəndində dünyaya göz açmışdır. Çox imanlı və təqvalı ailənin tərbiyəsi ilə tərbiyələnmişdir. Dini təriqətlər, müxtəlif dini cərəyanlarla qarışıq olan Livanda Əhli-beyt (ə) sevgisi ilə yetişdirildi İmad Muğniyə. Ədalət və haqq tərəfdarı olan İmad ölkəsində və onun hüdudlarında baş qaldıran ədalətsizlik, haqsızlıq acılarında daim narahatlıq keçirər, dünyada yalanççı insan haqları, ədalətin gözlənilməsi kimi gözdən pərdə asan BMT, ATƏT kimi təşkilatların Fələstində baş verən qanlı olaylarında nümayiş etdirdiyi ikili oyunu pisləmişdir.
Buna nifrət hissini tez-tez ölkəsində keçirilən etiraz yığıncaqlarında hələ azyaşlı olmasına baxmayaraq bildirməyi bir vicdani vəzifə bildi özünə. Gənc yaşlarına qədəm qoyma ərəfəsində (hələ 15 yaşı tamam olmamış) Fələstinin Livandakı Əl-Fəth təşkilatına üzv olur. Lakin bir müddət keçdikdən sonra təşkilatın Qərb yönlü fəaliyyətindən narahat olan İmad təşkilat sıralarından xaric olur. Bu zaman artıq fəaliyəti Livanın bütün bucaqlarında hiss olunan İmam Musa Sədrin başçılıq etdiyi "Əməl" təşkilatına üzv olur. Burada axtardığını tapdığını həmişə qeyd edən İmad təşkilat gəncləri arasında fəallığı ilə seçilən gənclərdən olur.
Əvvəlcə əməliyyatlara sadəcə seyirçi qismində çıxış edən İmad sonralar daha aktiv fəaliyyətə başlayaraq öncə ölkədaxili irticaçı qüvvələrə qarşı, daha sonra isə sionist İsrail rejminin Livan ərizisindəki işğalına son qoyma layihələrinin yaxından iştirakçısı olur. İmam Musa Sədrin Livan daxili birlik və vəhdəti istiqamətində apardığı çox şaxəli siyasəti Livanı vahid bir ideya ətrafında birləşdirərkən İmad Muğniyə də bu birliyin düşmən hədəfinə dəqiq zərbə vurulması istimətində silahlı hazırlıqlar almağa başlayır.
1978-ci il, İranda baş qaldıran dini azadlıq hərəkatı və qısa müddətdən sonra bu hərəkatın Livana də öz təsirini qoyacağından təhlükəyə düşən Qərbin planı əsasında Liviyanın baş naziri Muhəmməd Qəzzafi "Əməl" təşkilatının lideri İmam Musa Sədri ölkəsinə, Liviyaya rəsmi dəvət edir. Dəvətdən bir gün sonra isə ölkənin rəsmi xəbər aygentlikləri İmam Musa Sədr, bir jurnalist və bir sürücüsü ilə Liviya sərhəddini keçərkən oğurlandığını elan edir. Əlbəttə ki, dəqiq hazırlanmış plan əsasında oğurlanan İmam Musa Sədr Liviya ərazisindən kənara çıxmamışdı. Bu oğurluq İmam Musa Sədrin başçılıq etdiyi "Əməl" təşkilatının nüfuuzunun artması təhlükəsindən qorxan Qərbin maraqları çərçivəsi və ona nökərlik edən Liviya kimi dövlətin məkirli siyasəti əsasında icra edilmişdi. Fikirlər də Livanda fəaliyyət göstərən Əməl təşkilatını süquta uğratmaq idi.
1979–1980-ci illərdə daxili ziddiyyət səbəbi ilə Seyiyd Əbbas Musəvi Əməl təşkilatından ayrılaraq bu təşkilatın fəallarını bir yerə toplayıb Hizbullah təşkilatını yaradır. Əməl təşkilatının silahlı qanadı olan gənclər və bu gənclərə başçılıq edən İmad Muğniyə də Hizbullah sıralarına qatılır. 1982-ci ildə Beyrutun girişindəki "Haled" bölgəsində İsrail ordusunun işğalçı qoşunlarına qarşı aparılan müharibədə İmad Muğniyə və onun silahdaşları gözəl bir döyüş nümayiş etdirərək İsrail əsgələrini o bölgədən uzaqlaşdırırlar. Məhz bu müharibə İmad Muğniyəni təkcə üzvü olduğu Hizbullah təşkilatına deyil, bütün Livanın azadlıq sevən xalqına sevdirərək tanıtdı.
Bundan sonra İsrail əleyhinə olan döyüşlərdə xüsusi vəzifədə fəaliyyət göstərən İmad Muğniyə bir çox uğurlara imza atır. Bu uğurlar da onu İsrailin qara siyahısında olan şəxslər sırasında öncülə çevirir. 2000-ci ildə boynuna götürdüyü komandanlıq vəzifəsini çox dəqiqliklə yerinə yetirən İmad Muğniyə İsrail ordusunu Livanın cənubundan geri çəkilməyə məcbur edi. Bu İsrailin Livan ərazisində ilk ən genişmiqyaslı geriləməsi olur. 2006-cı il "33 günlük" Hizbullah-İsrail müharibəsində İmad Muğniyənin göstərdiyi xususi rəşadət isə İsrail haqqında olan yalançı mifiq qüdrət əfsanəsini alt-üst edir. İmad Muğniyə bu müharibədən sonra "Ərəb komandanı" kimi ərəb dünyasının qəhrəman şəxsiyyətinə çevrilir.
Əlbəttə ki, mövcud hallar Sionist terrorçu İsraili getdikcə daha çox narahat edir və İmad Muğniyənin qətli üçün planlar hazırlayırdı. Belə planların biri 2006-cı ildə Beyrutta hazırlansa da bu İmad Muğniyənin də olacağı, ancaq yaranan təcili bir iş səbəbindən qardaşının mindiyi maşında düzənlənən partlayış oldu. Bu terror aktında İmad Muğniyənin qardaşı Fuad Muğniyə şəhid oldu. Təbii ki, bu İsrail üçün yetərli deyildi. Nə qədər ki, İmad Muğniyə yaşayırdı İsrail istədiyi layihəni həyata keçirməsində problemlə qarşılaşacaqdı.
2008-cı il fevral ayının 12-də Suriyada, Şamda havadan bombardman nəticəsində İmad Muğniyənin də olduğu maşın İsrail hərbçiləri tərəfindən partladılır. Üç nəfərin şəhid olduğu bu partlayışda Hizbullahın komandanı İmad Muğniyə şəhid olur. Lakin bu şəhidlik nəinki Hizbullah təşkilatının fəaliyyətini dayandırmır, əksinə bu təşkilata müsbət enerji verərək haqq uğrunda mübarizədə daha da rəşadəti olmaq əzmi bəxş edir.
Arqun (çay, Asiya)
Arqun — Rusiya və Çində çay. Şilka çayı ilə birləşərək Amur çayını əmələ gətirir. Uzunluğu 1620 km-dir.
Zanthoxylum psammophilum
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ramiz Rəhmanov
Ramiz Ələskər oğlu Rəhmanov — Azərbaycan SSR neft sənayesinin və Kommunist partiyasının görkəmli xadimi.
Həyatı və xidməti fəaliyyəti
1906-cı il dekabrın 15-də Şamaxı şəhərində fəhlə ailəsində anadan olub. Ailəsi 1918-ci ildə məlun mart hadisələrindən sonra Bakıya köçüb. Burada 13 yaşında mətbəədə mürəttib kimi işləməklə yanaşı Realni məktəbdə oxuyur. Sonra N.Nərimanov adına Neft Texnikumunu bitirir. 1927-ci ildə 22 yaşında Qazolin zavoduna direktor təyin olunur.
1928-ci ildə M.Əzizbəyov adına Azərbaycan Neft İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyası) neft-mədən fakültəsinə daxil olur, 1932-ci ildə oranı bitirir. 1932–1936-cı illərdə "Molotovneft" trestində (indiki Ə.Əmirov adına Neft-Qaz Cıxarma İdarəsi) müxtəlif sahələrdə mühəndis vəzifəsində çalışıb.
1937-ci ildə Bakının qazlaşdırılması ilə əlaqədar olaraq, "Bakqaz" trestinə keçirilərək, 1941-ci ilə kimi orada texniki nəzarət şöbəsinin mühəndisi, texniki şöbənin baş mühəndisi, tikinti kontorunun rəisi, trestin baş mühəndisi və direktoru vəzifələrində işləyir.
1941-ci ildə Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin qərarı ilə ikitərəfli müqaviləyə əsasən İran ərazisinə daxil olan Sovet ordusunun tərkibində görkəmli partiya və dövlət xadimi Əziz Əliyevin başçılıq etdiyi qrupda qulluq edir. 1942-ci ildə oradan geri qaytarılaraq, Azərbaycan Kommunist Partiyası Quba rayon komitəsinin 2-ci katibi vəzifəsinə seçilir.
1943-cü ildə Saatlı rayonun təşkil olunması ilə əlaqədar ora göndərilir və rayon partiya komitəsinin 1-ci katibi seçilir. Onun burada, müharibə şəraitində rayon əhalisini ərzaqla təmin etmək və orduya yardım göstərmək üçün səfərbərliyə almaq bacarığı özünü büruzə verir.
1947-ci ildə Lənkəran rayonu partiya komitəsinin 1-ci katibi seçilir. 1948-ci ildə "Azərneft" Birliyinin kadr məsələləri üzrə rəis müavinin təyin olunur. 1949–1951-ci illərdə Azərbaycan KP Bakı Komitəsinin büro üzvü seçilir.
1951-ci ildə neft hasilatının artırılmasını təmin etmək məqsədilə "Stalinneft" trestinə (indiki "Bibiheybət" NQÇİ) direktor təyin olunur.
İnsanların qayğısına qalmaq, onlara lazımı köməklik göstərmək, məişət məsələlini həll etmək bacarığını nəzərə alaraq, 1953-cü ildə Azərbaycan Həmkarlar İttifaqı Şurasının katibi seçilir. Lakin neft sənayesində işləmək istəyi, onu yenidən bu sahəyə qaytarır.
1954-cü ildə Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin Neft şöbəsində qrup rəisi olur. Həmin ildə "Azərneft" birliyini əsasında yaranan Azərbaycan Neft Sənaye Nazirliyində nazir müavini vəzifəsinə təyin edilir. O, burada gənc mütəxəssislərin işə cəlb edilməsinə xüsusi fikir verir. Təkcə 1954–1959-cu illərdə neft sənayesinin istehsalat idarələrinə 4.7 min gənc mütəxəssis (onların sırasında 2.6 min ali təhsilli idi) təyinat almışdı. Xüsusilə Neft Daşları və Umbakı neft mədənlərinin təşkilində onun böyük əməyi olub. Tabeliyində olan çoxlu sayda idarələrinin əlaqəli işlərinin təşkil edir. Neftçilərin ev və tibbi təminatına rəhbərlik edir. 1956-cıciildə neftçilərin xəstəxanasının təşkilində, onun müasir avadanlıqla təminatında iştirak edir.
Nazirliyin ləğvindən sonra, 1959–1965-ci illərdə "Azərneft" Birliyində kadrlar üzrə rəis müavini vəzifəsində işləyir. 1965-ci ildə təşkil olunan Azərbaycan Neftçıxarma Nazirliyinin xarici əlaqələr şöbəsinin rəisi vəzifəsinə təyin olunur. Keçən əsrin 60-cı illərində Qərbi Sibirin, Qazaxıstanın neft-qaz yataqlarının mənimsənilməsi üçün 1000-ə qədər gənc neftçinin seçilməsi və oraya göndərilməsi üçün lazım olan işləri təşkil edir.
1970-ci ildən 1977-ci ildə təqaüdə çıxanadək "Azərneft" İstehsalat Birliyində kadrlar şöbəsinin rəisi işləyir. Bu illərdə, Azərbaycan neftçilərindən ibarət olan böyük dəstələrin Albaniya, Əlcəzair, Əfqanıstan, Hindistan, İraq, Vyetnam və b. ölkələrdə işləməsi üçün peşəkar mütəxəssis və fəhlələrin seçilməsinə böyük səy göstərir.
Azərbaycan neft sənayesi üçün rəhbər və mühəndis-texniki kadrların hazırlanması, seçilməsi və yerləşdirilməsində müstəsna xidmətləri olub. Qısa fasilələr nəzər alınmazsa, 30 il (1948–1977) bu sahəyə rəhbərlik edib. 1983-cü il martın 15-də Bakı şəhərində vəfat edib.
İctimai-siyasi fəaliyyəti
II çağırış Azərbaycan SSR-nin Ali Sovetinin deputatı idi. Dəfələrlə Bakı Sovetinin və rayon icraiyyə komitələrinin deputatı seçilib. 1948–1966-cı illərdə Azərbaycan neft sənaye işçiləri Həmkarlar İttifaqı Rəyasət Heyətinin üzvü olub.
Orden və medalları, fəxri adları
2-ci dərəcəli "Vətən müharibəsi", "Şərəf nişanı" ordenlərlə, bir çox medallarla, Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin Rəyasət Heyətinin Fəxri Fərmanı ilə təltif olunub. "SSRİ-nin fəxri neftçisi" adına layiq görülüb.
Adolf de la Qartsa
Adolf Cozef DeLaGartsa — müdafiəçi mövqeyində çıxış edən ABŞ futbolçusu. Hazırda MLS-də çıxış edən "Nyu İnqlend Revolyuşn" klubunda çıxış edir. 2010-cu ilin əvvələrində üç MLS kubokunu və "Supporters' Shield" mükafatını qazanan "La Qelaksi" heyətinin daimi üzvü idi.
2012-ci ildə ABŞ milli komandasında debüt edən Qartsa 2013-cü ildən mənşe vətəni Quam millisinin heyətində oynamağı seçdi.
Öncəki həyatı
de la Qartsa Merilend ştatının Brayans-Roud adlı yerdə andan olub. Atası meksikan-çamorro mənşəli idi, anası isə yerli amerikan xalqları nümayəndəsi idi.
Mükafatları
LA Qelaksi
Hyuston Dinamo
Nyu İnqlend Revolyuşn
İndividual
Sahel
thumb|Afrikada Sahelin yeri
Sahel (ساحل), sahel - sahil, sahilkənarı) — Afrikada Şimali Saxara ilə Cənubi Saxara arasında özünəməxsus keçid olan məhsudar torpaqlara malik tropik savanna. Daha çox Afrikanın Sudan bölgəsi kimi tanınır (Sudan dövləti ilə qarışdırmamalı)
Bulbophyllum subebulbum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Keçili (Şahbuz)
Toponimika
Keçililər - qədin türk tayfası. Mənşəcə oğuzların kayı (qayı) tayfasından idilər. XI əsrdə Səlcuq oğuzlarının tərkibində Azərbaycana gəlmişlər. Orta əsrlərdə Arazın sağ sahilində (indiki Cənubi Azərbaycanda) yaşamış Keçililər Səfəvilər dövründə Naxçıvanda məskunlaşmışlar.Şahbuz rayonunda Keçili kəndinin adı Keçililərlə bağlıdır.
Zəngəzur silsiləsinin ətəyindədir. XIX əsrə aid mənbələrdə Naxçıvan zonasında (Arazın sol sahilində) tayfa yekeçililərin yaşadığı və onların Səfəvilər dövründə kəngərlilərlə qaynayıb-qarışdığı qeyd olunmuşdur. Mənbələrdə oğuz mənşəli qayı tayfa birliyinə daxil olan qızılkeçili qolundan da bəhs edilmişdir. Türkmənlərdə yerçarı tayfasının qollarından biri də keçili adlanırdı. Keçili tayfası Türkiyədə yüryüklər arasında da qeyd olunmuşdur. thumb|right|Keçili kəndində yeni salınmış yol.jpg Naxçıvan əyalətində Keçili tayfası («tayfeye-keçili») adlı tayfanın yaşadığı qeyd olunmuşdur. Keçili adlı türk tayfası orta əsrlərdə Türkiyə ərazisində də yaşayırdı. V.A.Qordlevskiyə görə Səlcuqi oğuzlarının Kayn tayfasının bir qolu Qızıl Keçili, digəri Çəpni adlanırdı. Keçililər Naxçıvan əyalətində Kəngərlərin bir qolu olmuşdur. Mənbədə qeyd edilir ki, keçmişdə Araz çayının sağ sahilində yaşamış bu tayfa Səfəvilər vaxtında Naxçıvan keçərək Kəngərlərə qarışmışlar. Anadolu yarımadasında Sarı Keçili tayfasının yaşaması da məlumdur.
Tarix
Keçili kəndi Şahbuz rayonu ərazisində, Zəngəzur silsiləsinin yamacında yerləşən qədim yurd yerlərindən biridir. Ərazidəki Kolluq yaşayış yeri, Dəyirman yeri, IX-XIII əsrlərə aid Xaraba Keçil kənd yeri, Keçil qəbiristanlığı və sair kimi maddi-mədəniyyət abidələri burada yaşayışın qədimdən mövcud olduğunu təsdiqləyir. Azərbaycanda məşhur olan Çınqıllı bulağı da bu kənddə yerləşir.