cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ox (III mövsüm)
Tənqidçilərin mövqeyi
“TV Overmind”dan Kris Kinq üçüncü mövsümün iki əsas problemini müəyyən edərək onları Ras al-Qul və Malkolm Merlinlə əlaqələndirir. İkinci halda tənqidçinin fikrincə, Rasın serialda göstərilən motivasiyası (o cümlədən Oliveri varisi etmək üçün çalışması) düşünülməmiş və inandırıcı olmayandır, aktyor isə mövsümün sonuna kimi “ilk iki seriyada yaradılmış mistik atmosferi saxlaya bilməmişdir.” Malkolm Merlinə gəlincə, onun Ox komandasının “dost-düşmən”i kimi təqdim edilməsi müsbət qiymətləndirilsə də, əsas qəhrəmanın mövsüm boyunca Malkolmun təsiri ilə şübhəli qərarlar qəbul etməsi vurğulanır. Tənqidçi yazır ki, personajın hər dəfə ekranda görünməsi, ssenaristlərin aktyor Con Barroumeni nəyin bahasına olursa olsun serialda saxlamaq cəhdi kimi tədir bağışlayır, bütün etdiklərinə, o cümlədən Teyaya təsir edərək onun Saranı qətlə yetirməsinə səbəb olmasına baxmayaraq Oliverin Malkolmu bağışlaması və hətta Qatillər Liqasının rəhbərliyinə gətirməsi isə qeyrii-səmimi və inandırıcı olmayandır. Yuxarıda sadalanan problemlərlə yanaşı əksər tənqidçilər Betmen hekayələri ilə bağlı çoxlu sayda oxşarlıqlar və plagiatları da qeyd edirlər. Xüsusilə Betmenin bir sıra düşmənlərinin mövsümdə istifadə edilməsi, Ras al-Qulun Brüs Ueynə etdiyi Qatillər Liqasına başçılıq etmək təklifini mövsümdə Oliver Kuinə qarşı təkrarlaması vurğulanmışdır.
Ev üçün buraxılış
“Ox”un üçüncü mövsümü ABŞ-da 22 sentyabr 2015-ci ildə - dördüncü mövsümün premyerasından on altı gün əvvəl baş tutmuş və mövsüm DVD formatda 5 diskli dəst şəklində təqdim edilmişdir. Tənqidi rəylərə baxmayaraq, buraxılış çıxarıldığı həftənin 30 ən çox satılan DVD-si sırasına daxil olaraq 16239 alıcı ilə XV yerdə qərarlaşmış və 633.000 dollar gəlir gətirmiş, bu göstərici ilə “Fleş”in birinci mövümündən cəmi iki pillə geridə qalmışdır. Buna baxmayaraq ikinci həftəsində DVD ən çox satılanlar siyahısını tərk etmişdir. Böyük Britaniyada mövsüm 22 sentyabr 2015-cii ildə, Avstraliyada isə 23 sentyabr 2015-ci ildə çıxarılmışdır. Blu-ray formatda üçüncü mövsüm Region A üçün 22 sentyabrda, Region B üçün isə 28 sentyabrda və Amazon Video servisləri vasitəsiylə yayımlanmışdır.
Bidens lejolyana
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Belçika Liberal Həmkarlar İttifaqlarının Ümumi Konfederasiyası
Belçika Liberal Həmkarlar İttifaqlarının Ümumi Konfederasiyası ( / ) və ya qısaca ACLVB/CGSLB — Belçikanın 3 mərkəzi həmkarlar ittifaqı təşkilatlarından biri. Baş qərargahı Gent şəhərində yerləşir.
Tarixi
XX əsrin əvvəllərində yaradılmışdır.
Tərkibi
230 000 üzvü var.
Fəaliyyəti
Üzvlərinin əməkhaqqı və əmək şəraitinə aid danışıqlarda iştirak edir.
Ölkədə ofislər şəbəkəsi mövcuddur.
Kaliforniya akalifi
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yeni Britaniya
Yeni Britaniya — Melaneziyada yerləşən və Papua-Yeni Qvineyanın tərkibinə daxildir. Bismark arxipelaqının (1885-ci ilə qədər Yenibritaniya arxipelaqı) ən iri adasıdır
Coğrafiya
thumb|left|250px|Yeni Britaniya Adanın sahəsi 35 144,6 km² təşkil edir. 2011-ci il məlumatına görə 500 min insan yaşayır. Onun uzunluğu 600 km, enu 80 km-dir. 1966-ci ilə görə ada iki vilayətə bölünür: Şərqi Yeni Britaniya və Qərbi Yeni Britaniya. Şərq vilayət qərbə nisbətən kiçikdir.
Qərbi Yeni Britaniya vilayətinin mərkəzi Kimbe, Şərqi Britaniya vilayətinin mərkəzi Kokopo şəhəridir. 1994-ci il Tavurvur vulkanının püskürməsinə qədər mərkəz Rabaul şəhəri olmuşdur.
Adanın daxilinə doğru dağ massivi geniş sahəni tutur. Burada Sinevit vulkanı yerləşir. Adanın böyük qismi Tropik meşələri ilə rtülmüşdür.
Umboy adasından Dampir boğazı, Yeni İrlandiya adasından isə Müqəddəs Georgi boğazı ilə ayrılır.
Tarixi
Yeni Britaniya 1700 ildə Vilyam Dampir tərəfindən kəşf edilir 1885 - 1899 illərdə ada Almaniyanın Yeni Qvineya Kompaniyasının mülkü olmuşdur. Bu ərəfədə ada Yeni Pomeraniya (Neupommern) adlanırdı. 1899-ci ildən 1914-ci ilə qədər ada Almaniya Yeni Qvineyasının ərazisi idi. Ada bu ərəfələrdə pambıq istehsalı ilə məşğul idi. 1914-ci ildə ada Avstraliya təfəfindən işğal edilir. Birinci Dünya müharibəsindən sonra ərazi Millətlər Liqası tərəfindən Avstraliyanın mandatlığı verilir.
İkinci Dünya müharibəsində 1942-ci il Rabaul döyüşündə Yaponiya İmperiyası tərəfinfən ələ keçirilir. Amerikan qüvvələri adanı ələ keçirsələrdə müharibə bitənə qədər Rabaul yaponların əlində qalır.
Əhali
Adanın ən qədim əhalisi Papuaslar olmuşdur. Adada hazırda ən böyük etnik qrup Tolayilərdir. Dağlıq ərazilərdə isə bayninqlər yaşayır. Bundan başqa adada Kilenqelər, Sulkalar və Lakalailər yaşayır.
Paraamblyseius formosanus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Terəpə (Avurğazı)
Terəpə — Başqırdıstan Respublikasının Avurğazı rayonunda yerləşən kənd. Kənd Terəpə kənd şurasının tərkibindədir. Kənd 1773-cü ildə Kazan quberniyasından olan çuvaş kəndliləri tərəfindən salınmışdır.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Passiflora deltoifolia
(Passiflora deltoifolia) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Göyçək Fatma (film, 1988)
Göyçək Fatma — Azərbaycanın lk beş hissəli cizgi film-operası.
Acalypha dictyoneura
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Göyçək Fatma (film, 1988)
Film haqqında
Film Azərbaycan kinosunda ən uzunmetrajlı cizgi filmidir.
Applikasiya filmidir.
Bu film-opera Azərbaycan Xalq Təhsili Nazirliyinin sifarişi ilə istehsal olunmuşdur.
Kinolent Azərbaycan xalq nağılının motivləri əsasında çəkilmişdir.
Fikrət Həşimov
Fikrət Həşimov — Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı, professor.
Həyatı
1948-ci ildə Azərbaycanın Şahbuz rayonunda anadan olub. 1968-ci ildə isə Əzim Əzimzadə adına rəssamlıq məktəbini bitirib. 1976-cı ildən Sankt-Peterburq şəhərində İ. Repin adına rəssamlıq akademiyasında təhsilini davam etdirib.
1978-ci ildə SSRİ Rəssamlar İttifaqının üzvü seçilib. Rəssam dəzgah boyakarlığı ilə məşğul olur. Əsərləri Rusiya, Polşa, Almaniya, Çexoslovakiya və İtaliyada nümayiş etdirilib. Müxtəlif əsərləri milli muzeylərdə və şəxsi kolleksiyalarda saxlanılır. Muzeylərində rəssamın “XX-əsrin arabası” əsəri nümayiş etdirilir. Moskva Dövlət Tretyakov Qalereyasında Azərbaycan mövzusunda "Bül-bül kimi ötərdik" və "Araz çayının mahnısı" adlı əsərləri saxlanmaqdadır. Bundan başqa Birləşmiş Ərəb Əmirliyinin Dubay şəhərindəki qalereyada, Fransanın Menjinski adına Qalereyada, Azərbaycan Dövlət İncəsənət Muzeyində, Azərbaycan Dövlət Müasir Sənət Muzeyində, Atatürk Universitetı, İncəsənət Muzeyində də Fikrət Həşimovun əsərləri sərgilənir.
Rəssam Fikrət Həşimov haqqında dünyanın bir çox mətbuat orqanlarında məlumatlar çap olunub. Azərabaycanın elm, təhsil, sənət adamları haqqında yazılan "Kim kimdir" adlı ensiklopediyasında ətraflı məlumatlar verilmişdir.
Fikrət Həşimov 1999-cu ilə qədər Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində rəngarlıq kafedrasında kafedra müdiri vəzifəsində calışmışdır. 1999-cu ildən 2019-cu ilə kimi Türkiyə dövlətinin dəvəti ilə Türkiyənin böyük universitetlərindən biri olan Atatürk Universitetinin Rəssamlıq fakültəsində çalışıb. Dosent kimi calışmağa başladığı universitetdə professor elmi dərəcəsinə kimi yüksəlib.
Son illərdə Azərbaycan Rəssamlıq Akademiyası nəzdində İncəsənət Kollecinin direktoru idi.
Onun dünyanın bir çox sərgi mərkəzlərində, rəsm qalereyalarında 30-dək sərgisi təşkil edilmişdir. Həmin qalereyalarda minlərlə insan rəssamın ruhunun dərinliklərindən doğularaq yaranan əsərlərlə tanış olmuşlar.
Rəssamlıq fəaliyyəti dövründə 1984-cü ildə Çexoslavakiya Gənclər biriliyinin medalı, 1986-cı ildə Qafqaz Rəssamları Birliyinin birincilik mükafatına - qızıl medalına, 1988-ci ildə Azərbaycan Rəssamlar İttifaqınin birincilik mükafatına və sair mükafatlara layiq görülmüşdür. Fikrət Həşimovun sənətinə dəyər verən ulu öndər Heydər Əliyev 30 may 2002-ci ildə rəssamı "Əməkdar rəssam" fəxri adı ilə təltif edərək onun öz sənətinə daha da bağlanmasına stimul yaratmışdır.
Məlikli (Qəbələ)
Məlikli — Azərbaycan Respublikasının Qəbələ rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Coğrafiyası
Məlikli Bılıxdan 3 km. cənubda Göyçayın yatağı üstündə məlikli camaatı yaşayır. Ərazi mərkəzdən 43 km. uzaq olsa da burada da əhalinin rahatlığı üçün xeyli işlər görülüb. Orta məktəbi fəaliyyət göstərir. Son illər fərdi evlərin tikintisi tez-tez müşahidə olunur.
Felisiti (teleserial, 1998)
Felisiti — ABŞ teleserialı.
Teymur Rüstəmov
Həyatı
1960-cı ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1975-1976-cı illərdə Ə. Əzimazadə adına Rəssamlıq məktəbidə və 1980-1986-cı illərdə Gürcüstan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasında, 1988-1991-ci illərdə SSRİ Dövlət Rəssamlıq Akademaiyasında təhsil almışdır. 1991-ci ildən etibarən isə Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvüdür. 2001-ci ildə "Qaradağ Sement" şirkətinin heykəltaraşlıq müsabiqəsində Həvəsləndirici mükafata layiq görülüb. 2003-cü ildə Azərbaycan rəssamlarının sərgisində iştirak edib. 2005-ci ildə "Kişi və qadın" müasir incəsənət sərgisinin iştirakçısıolub. 2006-cı ildə "Rüstəmovlar İncəsənət Evi" qalereyasının açılışı olub. İntellektualıq və fikir konkretliyi, kompozisiya aydınlığı onun bədii üslubunun əsas komponentləridir. Onun abstrakt kompozisiyaları gözəldir və dərin metnaltı məzmuna malikdir. Heykəltəraşın fiqurativ və abstrakt əsərləri harmonikliyi ilə seçilir. Muzeydə nümayiş etdirilən "Günəşvari kompozisiya "əsəri qaynaq üsulu ilə yaratdığı ilk işlərindəndir. Hər bir insanın müəyyən bir sirri olur.Bu əsəri ilə müəllif özünün daxili sirlərini əks etdirib. Teymur Rüstəmov "Yeni Aristokrat" adlanan digər əsərində isə Aristokratın həyata keçirmək istədiyi fikirlərinin sanki quş kimi qəfəsdə qalmasını göstərməyə çalışıb. Daxilən monarxist düşüncə sahibi olan və həyatda hər bir şeyin tarazlıqda verilməsini sevən heykəltaraş əsərlərində bunları əks etdirməyə nail olub.
Eskpozisiyada rəssamın "Mən inanıram kompozisiyası", "Yeni Aristokrat" (bürünc), "Günəşvari kompozisiya" (bürünc, qranit) əsərləri nümayiş olunur.
Paraamblyseius fragariae
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Con Milton
Con Milton  — İngiltərə şairi.
Həyatı
XVII əsr ingilis ədəbiyyatının ən parlaq siması Miltondur. Mütəfəkkir və inqilabçı şair olan Milton döyüşən, irəliyə doğru hərəkət edən, iztirablar və səhvlər arasından keçərək həqiqət axtaran insana himn yaradır. Onun əsərlərində XVII əsrin ən mühüm hadisələri əks olunmuş, baş verən hadisələr təhlil edilərək ümumbəşəri nəticələr çıxarılmışdır. Onun poeziyasında müşahidə olunan barokko romantizmi də, vətəndaşlıq ideyaları ilə aşılanmış klassisizm də cəmiyyətin həyatında cərəyan edən nəhəng hadisələrin təzahürü, onların dərk olunması cəhdinin ifadəsi idi. Con Milton Londonda notarius ailəsində anadan olmuşdur. Şairin atası sadiq, möhkəm əqidəli bir puritan idi, oğlunu da puritanlıq ənənələri ruhunda tərbiyə edir. Milton ilk təhsilini Müqəddəs Pavel kilsəsinin nəzdindəki məktəbdə alır. Bu məktəb ən qatı puritanlar olan Cillərin əlində idi. Miltonun dünyagörüşü və ədəbi zövqünün formalaşmasında bu məktəbin mühüm rolu olmuşdur. Varlı puritan ailələrindən çıxan əksər gənclər kimi Milton da Kembricdə oxuyur. Burada o, parlament tərəfdarları ilə feodal-zadəgan irticası tərəfdarları arasında gedən mübarizələrə qoşulur. Mütləqiyyət hakimiyyəti tərəfdarları burada nə qədər az olsalar da, çox inamla və qətiyyətlə hərəkət edirdilər. Milton müəllimlə nəsə bir siyasi məsələ ilə əlaqədar toqquşur və onu müvəqqəti olaraq universitetdən çıxarırlar. Buna baxmayaraq o, universiteti əla qiymətlərlə qurtarır. Universiteti bitirdikdən sonra Milton həyatının bir neçə ilini atasının yenicə aldığı Qorton malikanəsində yaşayır, vaxtının çoxunu kitablar arasında keçirir. Əvvəllər keşiş olmağa hazırlaşan şair sonra bu fikirdən vaz keçir. 1638-ci ildə Milton Avropa ölkələrinə səfər edir, Fransa, İtaliyada olur. O, İtaliyada daha çox ləngiyir, italyan ədəbiyyatı və klassik filologiya sahəsindəki biliyini xeyli təkmilləşdirir. İngiltərədə inqilabi hadisələrin yaxınlaşması xəbərini eşidən Milton vətənə qayıdır, siyasi mübarizələrə qoşularaq bir publisist kimi yepiskop əleyhinə çıxış edir. 40-cı illərin ortalarında o, independentlərə yaxınlaşır, onların tapşırıqlarını yerinə yetirən bir adama çevrilir. 50-ci illərdə isə independentlər respublikasının "latın katibi", yəni beynəlxalq siyasət üzrə məsləhətçi olan Milton həddindən artıq çox işlədiyindən görmək qabiliyyətini itirir. Sağlamlığının pisləşməsinə, düşmənlərinin hədələrinə baxmayaraq işdən ayrılmır. Mütləqiyyətin bərpa edilməsi onu çətin vəziyyətdə qoyur, onu edam təhlükəsi hədələyir, təzminat isə onu müflisləşdirir. Royalistlərin istehza və təhqirlərinə baxmayaraq yoxsulluq içində yaşayan şair feodal-zadəgan irticasına qarşı mübarizə aparır, respublika quruluşunun qələbəsinə inamını itirmir.
Yaradıcılığı
Miltonun yaradıcılığını, bir qayda olaraq, dörd dövrə bölürlər:
Miltonun 60–70-ci illə poeziyası və publisistikası ilə müqayisədə yaradıcılığının Kembric və Qorton dövründə yazdığı əsərlər nisbətən az əhəmiyyətlidir, bunlarda şairin sonrakı əsərlərində görəcəyimiz ümumiləşdirmələr, poetik orijinallıq çatmır, onlardakı böyük tematika görünmür. Bununla yanaşı artıq bu əsərlərdə şairin siyasi hadisələrə ciddi maraq göstərdiyi sezilir. Bu dövrdə onun latınca və ingiliscə yazdığı şeirlər, poemalar və səhnə əsərlərində metafizik şairlərlə düşmən mövqedə dayandığı görünür. "5 noyabr gününə" adlı poemasında şair feodal katolik irticasının və Roma papasının düşməni kimi çıxış edirsə, "Yunqun ölümünə mərsiyə" şeirində kral Yakovun alman protestantlarına kömək etmədiyinə görə narahatlığını bildirir.
Qortonda yazdığı "Həyatsevər", "Kədərli" poema-larında yeni insan problemi ön plana çəkilir. Şair feodal zadəgan ədəbiyyatının pozğun və xəyalpərvər qəhrəmanlarının əksinə olaraq həyatsevər, ciddi, savadlı humanist alim surəti yaradır. Onun qəhrəmanı həyatın qoyduğu suallardan qaçmır, onları həll etməyə çalışır. Miltonun qəhrəmanları Con Donnun əsərlərində olduğu kimi taleyin əlində oyuncağa çevrilmir, ağlın üstünlüyü ilə ağılla hissin vəhdətini qəbul edir.
"Komus" pyesində bu ideya ardıcıl bir şəkildə təsdiq edilir. Komus meşə və cəngəlliklər hakimidir, sərhəd bilməz ehtiraslar və şənliklər əcinnəsidir. O, meşədə azmış təmiz, günahsız bir qızı yoldan çıxarmaq istəyir. Qızın qardaşları Xeyir Mələyinin köməyi ilə qızı Komusun pəncəsindən qurtarırlar. Lakin ən mühüm cəhət budur ki, qardaşlarının gəlişinə qədər də Komus və onun yarı insan, yarı heyvan mahiyyəti qızın iradəsini sındıra bilmir. Onların hədələri, vədləri heç bir nəticə vermir. Qız ikrahla onların bütün təklif və vədlərini rədd edir. "Komus" pyesi Miltonun bir şair kimi xeyli inkişaf etdiyini göstərir. O, təbiətin heyranedici mənzərələrini yaradır, ingilis dilinin incəliklərinə həssaslıqla yanaşdığını, şeir texnikasına dərindən yiyələndiyini nümayiş etdirir. Qızın mətin surəti iblis Komusun pozğunluğuna qarşı qoyulur. "Komus" əsərindəki bir çox siyasi parçalar açıq-açığına zadəganlığa qarşı yönəlmişdir. Lakin onu da qeyd edək ki, "Komus"dakı güclü nəsihətçilik meyli Miltonun dünyagörüşündə puritanlıq ünsürlərinin güclənməsindən xəbər verir. Miltonun tərənnüm etdiyi ağıl, İntibah dövrünün göstərdiyi üsyankar ağıldan fərqlidir. Miltonun tərənnüm etdiyi ağıl təbiət qanunlarına tabe olan ağıldır. Bu dövrdə Milton təbiətə panteistcəsinə yanaşır və onu allahın təzahürü kimi qəbul edir.
Yaradıcılığının üçüncü dövründə, 1640–1660-cı illərdə Miltonun həyatı gərgin siyasi mübarizələrdə keçir. O, feodal mütləqiyyət irticası ilə döyüşlərdə iştirak edərək zəngin həyat təcrübəsi qazanır, alovlu, humanist yazıçı publisist kimi formalaşır. Miltonun bu dövrdə yaratdığı traktatlar, məqalələr və tədqiqatlar bədii materiallarla zəngin olmaqla bərabər obrazlı bir dillə yazılmışdır. Məhz bu cəhətlərinə görə onlar XVII əsr ingilis ədəbiyyatının ən mühüm abidələri kimi diqqəti cəlb edir. Bir şair, alim, siyasətçi və publisist kimi Miltonun nəsri İngiltərə burjua inqilabının tarixi-mədəni xüsusiyyətlərini öyrənmək və başa düşmək üçün əvəzedilməz bir xəzinədir. O, ilkin xristianlığın və Avropa dini hərəkatlarının tarixinə əsaslanaraq anqlikan kilsəsini ifşa edir, yepiskopatlığı məhv etməyə çağırır. Miltonun yepiskopal kilsəyə qarşı yazılmış traktatları insan vicdanını əsarətdə saxlamaq əleyhinə coşqun etiraz ruhu ilə aşılanmışdır. Boşanma haqqında yazdığı bir sıra traktatlarda da /"Boşanma haqqında təlim", "Martin Bukerin boşanma barədə mülahizəsi", "Tetraxordon" və b./ eyni etiraz ruhu hakimidir. Milton insanın özünə həyat yoldaşı, köməkçi seçmək hüququnu coşqunluqla müdafiə edirdi. Şair kişini "iki bərabər içində birinci" saysa da, onun sevgi haqqındakı baxışları XVI əsr humanistlərinin görüşləri ilə həmahəngdir.
Miltonun erkən traktatları arasında 1644-cü ildə yazılan "Aeropaqitika" xüsusi yer tutur. Burada o, mətbuat azadlığını müdafiə edir. Qabaqcıl fikrin yayılması üçün azadlıq tələb edən şair, katolikliyə belə bir azadlıq verilməsi fikri ilə razılaşmır. Miltonun fikrincə yezuitlərin fəaliyyəti, bu dini təlimin qeyri-insani mahiyyəti bir daha bütün aydınlığı ilə aşkar edildiyindən o, katolikliyə mətbuat və təbliğat azadlığı verilməsini ağla, insanlığa zidd bir hərəkət sayır. "Tərbiyə haqqında" adlı pedaqoji traktatında Milton yenidən özünün antifeodal meyllərini əks etdirir, insanı şəxsi və ictimai həyatda təbiətin qanunlarına tabe olmağa çağırır. 40-cı illərin ortalarından başlayaraq Milton presvi-terianlardan uzaqlaşır, onun rəhbərlərinin müstəbidlik meyllərini görərək independentlərlə yaxınlaşır. Bu dövrlərdə o, "Hökmdarların və dövlətlərin vəzifələri" /1649/, "İkona düşməni" /1649/ traktatlarını yaradır və bunlarda tarixi və hüquqi baxımdan kralı edam etməyə bəraət qazandırır. "İkona düşməni" traktatı birbaşa independentlərin sifarişi ilə yazılmışdır. Presviterianların və royalistlərin I Karlı şəhid kimi göstərmək cəhdlərinə qarşı yazılan bu əsər bütün Avropada böyük əks-səda oyadır. Milton müstəbidlərə qarşı xalqı mübarizəyə çağırırdı. Miltonun əsərinin müvəffəqiyyəti nəinki təkcə mühacirətdə olan ingilis kralpərəstlərini, həm də Fransa, İspaniya və İtaliyanın hökmdarlarını narahat etməyə başladı. Beynəlxalq irticanın təkidi ilə Leyden Universitetinin professoru Salmazi Somez və onun həmkarları Miltonu nüfuzdan salmaq, onun fikirlərini alt-üst etmək məqsədilə bir sıra kitablar yazırlar. S. Somezin "Kral I Karlı müdafiə" /1649/ kitabı bu əsərlərdən birincisi idi. Milton bu kitaba "İngilis xalqının müdafiə traktatı" ilə cavab verdi. Bu vaxt royalistlər tərəfindən muzdla satın alınan bir dəstə Miltona hücuma keçir. Milton onlara cavab verərək "İngilis xalqını ikinci müdafiə" /1654/, "Özünü müdafiə" /1655/ traktatlarını yazır. Məhz bu müdafiələr Miltonu 50-ci illərin Avropa publisistikasının korifeyi kimi tanıtdırdı. Təkcə 1650–51-ci illərdə "İngilis xalqını müdafiə" traktatı beş dəfə nəşr edildi. "İngilis xalqını ikinci müdafiə"də Milton vətəndaş müharibəsi hadisələrinin qəhrəmanlıq mənzərələrini yaradır, həmvətənlərini aza qane olmaqda qazanc arxasınca getməkdə təqsirləndirir. Şair inanırdı ki, ingilis xalqı vaxtında doğru yol tutmasa, onu heç bir Kromvel xilas edə bilməyəcək.
Bu dövrdə Miltonun Kromvelə münasibəti də dəyişir. "Müdafiələr"də, "Lord general Kromvelə" sonetində Kromveli ilhamla tərifləyən şair həm də onu açıq-açığına xəbərdar edir, inqilab işi üçün qorxulu olan hərəkətlərdən çəkinməyə çağırır. 50-ci illərin ikinci yarısında Milton siyasi müba-rizədən uzaqlaşır, "Xristian təlimi haqqında" adlı iri həcmli traktat üzərində işləyir. Bu əsərdə filosof Miltonun ziddiyyətləri daha qabarıq görünün, o, elmi fikirlə dini barışdırmağa cəhd edir, allahı maddi aləmə səpələnən, onda təcəssüm edən bir varlıq kimi götürür. Alın yazısına qarşı çıxıb Adəmin günah iş tutmasının əvvəlcədən allah tərəfindən müəyyənləşdirilmiş bir hadisə olmadığını sübuta çalışır.
Kromvelin ölümündən sonra Milton yenidən qələmə sarılır və can üstündə olan respublikanı xilas məqsədilə axırıncı traktatlarını yazır. 1660-cı ildə o, "Azad respublika qurmağın həqiqi və asan yolu" traqetatında yeni dövlət quruluşu barədə öz planını şərh edir. Kral hakimiyyətinin bərpa edilməsini şair ən böyük şər, ingilis xalqı üçün fəlakət sayır, xalqı buna yol verməməyə çağırır. Bu traktatın bir çox sətirləri azadlıq üçün rekviyem kimi səslənir. Geniş xalq kütlələrinin respublikanın məhvinə laqeyd yanaşmasının səbəblərini anlaya bilməsə də, bu laqeydliyin nəticələri ilə əlaqədar xalqa xəbərdarlıq edirdi. İrticanın təntənəsi ərəfəsində yazdığı bu traktatda Milton bir daha uğrunda vuruşduğu prinsiplərin qələbə çalacağına inandığını bildirirdi.
1660-cı ildə mütləqiyyətin bərpasından sonra Miltonun həyatının ən ağır, yaradıcılığının ən parlaq dövrü başlanır. Şairin presviterian düşmənləri sevinirlər ki, kor Milton və onun həmkarları həmişəlik gözdən düşürlər. Milton ancaq böyük məbləğdə cərimə hesabına edamdan canını qurtarır və azadlıq əldə edir. 1660-cı il avqustun 13-də icmalar palatasının qərarı ilə və Kralın fərmanı ilə "İkonodüşməni" və "İngilis xalqını müdafiə" kitabları cəlladın əli ilə yandırılır.
Bu zamanlar bir çoxlarına elə gəlirdi ki, irtica uzun müddətə qələbə çalmışdır. 60-cı illərin ingilis cəmiyyətində müxtəlif dini cəmiyyətlər, təriqətlər, mistik cərəyanlar geniş yayılmışdı. Baş verən hadisələr dini şəkildə izah olunurdu. İrticanın qələbəsi özü də ingilis xalqının günahlarının və səhvlərinin nəticəsi, cəzası kimi qiymətləndirilirdi. Bərpaya qarşı vuruşmaq dini qəhrəmanlıq sayılırdı. Kromvelin levellerlər və diggerlərə divan tutaraq xalq kütlələrini məğlub etməsi, qalib gəlmiş burjua respublikasına xalqın inamını itirməsi və onun siyasi cəhətdən yetkin olmaması bərpa hökumətinə qarşı müxalifətin dini hərəkatlar şəklində təzahürünə gətirib çıxarmışdı. Bütün bunlar hamısı Miltonun yaradıcılığı üzərində dərin izlər buraxmışdır.
"İtirilmiş cənnət" poeması
Miltonun 60-cı illərdə yazdığı ən parlaq əsər "İtirilmiş cənnət" poemasıdır. 1658–1667-ci illərdə yaradılan bu əsərin ideyası puritan dini incəsənəti ilə bağlı idi. "İtirilmiş cənnət" poeması nəinki öz dövründə, həm də sonrakı əsrlərdə İngiltərədə və onun xaricində böyük maraq doğurmuş, dünya ədəbiyyatının ən əhəmiyyətli abidələrindən biri kimi qiymətləndirilmişdir. Burjua ədəbiyyatşünasları onu daha çox dini epopeya kimi səciyyələndirməyə çalışırlar. Poemanı 40-cı illərin inqilabi hadisələrinin tam paraleli kimi anlamaq da doğru deyildir. Şair bibliya əfsanələri vasitəsilə böyük ümumiləşdirmələr aparır, bəşəriyyətin çətin, əzablı yollarla inkişafa, tərəqqiyə doğru getdiyini təsdiq edir. Poema allaha qarşı üsyan etmiş mələklərin məğlu-biyyətinin təsviri ilə bağlayır. Başda iblis olmaqla üsyankar mələklər göylərin nüfuzuna qarşı çıxmışlar. İndi isə döyüşdə məğlub olduqlarına görə həmişəlik göyləri tərk etməli, cəhənnəmin od-alovları içərisində yaşamalıdırlar. Lakin İblis və onun dostları burda da özlərini məğlub saymır, ilahi nüfuza qarşı mübarizəni davam etdirməyə çalışırlar. İblis öz zərbəsini allahın yaratdığı ən yaxşı nə varsa ona, ilk insanların yaşadığı dünyaya qarşı yönəltmək istəyir. İblis daha çox ona çalışır ki, ilk insanları allahın əlindən alsın, onları öz qiyamçı, məğrur təbiətinə tabe etsin. Allah Adəm və Həvvaya İblisin niyyətindən danışır, onları ehtiyatlılığa çağırır. Onun elçisi Rəfael isə İblisin üsyanı və məğlubiyyətindən söhbət açır, onları müti olmağa öyrədir. İblis Həvvanı aldadıb yoldan çıxara bilir, o, allahın qoyduğu qadağanı pozur, xeyir və şəri dərk etmə ağacının meyvəsindən dərib yeyir. Adəm də onun kimi edir, o da idrak ağacının meyvəsindən yeyir. Lakin o, İblisə aldandığı üçün deyil, rəfiqəsini tək qoymamaq, onun alacağı cəzaya şərik olmaq xatirinə belə edir. İlahi məhkəmənin qərarı ilə Adəm və Həvva cənnətdən qovulur, adi öləri insanlara çevrilirlər, həyatın əzab və işgəncələrinə məruz qalırlar. Allahın nökərləri Adəm və Həvvanı cənnətdən qovmazdan əvvəl allahın göstərişi ilə mələklərdən olan Mikayıl Adəmə bəşəriyyətin gələcəyini göstərir. Məqsəd isə onu ruhlandırmaq və xilas yolunu göstərməkdədir. Adəmin gözü qarşısından bəşər tarixinin geniş və dəhşətli mənzərələri gəlib keçir. Xalqların sevincləri, müsi-bətləri, müharibələrin törətdiyi fəlakətlər günahlardan keçərək müdrikləşmiş Adəmin gözü önündən keçir. İnsan həyatının rəngarəng mənzərələrini yaradan şair əməyi xüsusi məhəbbətlə təsvir edir. Bu hissələrə şən, nikbin bir əhvali-ruhiyyə hakimdir. Mikayıl Adəmi başa salır ki, bəşər nəsli gələcəkdə öz ulu babasının günahını yuyacaqdır. Guya bu günahlardan təmizlənmə xristianlıq təliminin yayılması ilə gələcək, insanlara mənəvi kamillik yolunu, həqiqi cənnətin yolunu göstərəcək. Poema Adəm və Həvvanın cənnətdən qovulması səhnəsinin təsviri ilə tamamlanır. Onlar əl-ələ tutaraq Ədəmdən uzaqlaşırlar. Ədəm üzərində alov və tüstü dilləri ucalır. Adəm və Həvvanı qarşıda sakit cənnət həyatı deyil, bəşər nəslinin çətinlikləri, məhrumiyyətlərlə dolu tarixi gözləyir.
Şairin qənaətinə görə insanın həyat yolu çətin olsa da, o, həmin yolla irəliyə doğru addımlayacaq, mənən təkmilləşəcəkdir. Bu, həm də Miltonun 40–50-ci illərin hadisələrindən, ingilis burjua inqilabının məğlubiyyətindən çıxardığı əsas nəticə idi. Milton ilahi nüfuzunun qüdrəti qarşısında üsyankar İblisin və asi insanların gücsüz olduğunu ön plana çəkir, bununla irtica əleyhinə üsyana yox, mənəvi və əxlaqi təkamülə, mənəvi qüvvələrin bir yerə toplanılmasına çağırır. Lakin onun poeması, Belinskinin qeyd etdiyi kimi "nüfuza qarşı üsyanın təntənəsi" kimi səslənmişdir. Poemanın inqilabi pafosu İblis surətində daha aydın ifadə olunmuşdur. Qiyamçı və məğrur İblis məğlub olsa da, allahdan intiqam almaqda davam edir. İblis bir surət kimi poemadakı surətlərin hamısından daha cəlbedici çıx-mışdır. Şair mənəvi təkmilləşmə ideyasını vəsf etsə də, onun poeması döyüşə, mübarizəyə, üsyana çağıran bir əsər kimi qarşılanmışdır. Əsərdə xalq kütlələrinin feodal mütləqiyyət irticasına nifrəti əks olunmuşdur.
"Pəhləvan Samson" faciəsi
Milton yaradıcılığının ən mühüm əsərlərindən biri də 1667-ci ildə yazılmış "Pəhləvan Samson" faciəsidir. Puritanların teatra və dramaturgiyaya mənfi münasibətini nəzərə alaraq Milton oynanılmaq üçün deyil, ancaq oxumaq üçün nəzərdə tutulan bir faciə yaratmışdır. Bərpa dövrünün səhnə ənənələrindən fərqli olaraq Milton əyləndirən deyil, həyəcana gətirən, feodal mütləqiyyətin irticasına qarşı mübarizəyə çağıran bir faciə yaratmışdır. Hadisələr Fələstin şəhəri Qəzzədə cərəyan edir. Gözləri kor edilmiş Samson fələstinlilər tərəfindən qula çevrilmişdir. Düşdüyü vəziyyətə görə, o ancaq özünü gü-nahkar sayır. Gücünə görə ağlı olmadığından şikayətlənir. Bu vaxt onun həmqəbilələrindən ibarət xor ona yaxınlaşır, atası Monoy da buradadır. Onlar Samsona təsəlli verir, onun şücaətindən, böyüklüyündən danışırlar. Gücü və şücaəti ilə özünə ölməz bir şöhrət qazanan qəhrəman kimi onu vəsf edirlər. Samsonun varlı kübar ailəsindən deyil, sadə bir ailədən çıxdığını yada salıb onu zadəgan qəhrəmanlara qarşı qoyurlar. Kor Samsona təsəlli verərək, onun xalqın əsarətdə olmasından, Samsondan sonra heç kəsin fələstinlilərə qalib gələ bilməməsindən söhbət açanda Samson xalqının hökmdarlarını ittiham edir, onların qələbədən vaxtında istifadə etmədiklərini, xalqı satdıqlarını söyləyir. Gözəl geyimli Dəlilənin gəlişi isə Samsonun xorla söhbəti yarımçıq qalır. Dəlilə Samsona yalvarır, ona yaltaqlanır, üzr istəyir, taleyi ilə barışmasını, kor olduğuna görə həddindən artıq kədərlənməməsini məsləhət görür. Dəlilə yenidən onu öz evinə çağırır, orada qayğı və mehribanlıq görəcəyini bildirir. Samson onu məhv edən, gözlərinin çıxarılmasına, kölə vəziyyətinə salınmasına bais olan bu yalançı və saxta gözələ lənət yağdırır, onun bu cür alçaq xəyanətlərə xeyir-dua verən allahlara inanan xalqını ifşa edir. Dəlilə hirslənib gedir. Onun yerini nəhəng Qarafa tutur. Qarafa bu əsir qəhrəmana gülmək, ona lağ etmək üçün gəlmişdir. Qarafanın kobud öyünmələrinə dözə bilməyən Samson silahlı Qarafa ilə vuruşmaq, ancaq bir döyənəklə ona qalib gəlmək əzmindədir. Onun qəzəbini, qələbə əzmini görən Qarafa qorxub qaçır. Xor yenidən əzilən insanların duyğularını tərənnüm edir, ziyalılara qarşı çıxan xilaskarın meydana çıxdığını gördüklərini bildirirlər. Xor Samsona mədhnamələr oxuyur, onu yer üzünün qaniçən hakimlərini ram etməyə gələn bir qəhrəman kimi öyürlər.
Ameli (film, 2001)
Ameli  — rejissor Jan Pyer Jönenin 2001-ci ildə çəkdiyi Fransa romantik komediya filmi. Azərbaycan da daxil olmaqla bir çox ölkələrdə "Ameli" adı ilə tanınır.
Con Milton
"Pəhləvan Samson" faciəsi
Yer üzündə hakimləri ram eyləməyə, Qırmaq üçün istibdadın zəncirlərini, Yox etmək üçün ədalətsiz qaniçənləri; Kim ki, zülmün taxt-tacını qoruyur müdam, Min əzabla təqib edir, cana yığırlar, Kim ki, haqqa, ədalətə hörmət eyləyir.
Ameli (film, 2001)
Film Empire jurnalının 2010-cu ildə tərtib etdiyi "İngilis dilində olmayan dünya kinematoqrafiyasının 100 ən yaxşı filmi" siyahısında ikinci yeri tutdu.
Con Milton
"Pəhləvan Samson" faciəsi
Xorun mahnısı zülmə və istibdada qarşı döyüş himni kimi səslənir. Lakin Samsonu yeni-yeni müsibətlər gözləyir. Daqon məbədinin xidmətçisi tələb edir ki, Samson bayram şənliyinə gəlsin, fələstinliləri əyləndirsin. Samson xeyli müddət inad göstərir, bu rüsvayçılığı qəbul etmək istəmir. Axırda o, buna razılaşır. Oxucu hiss edir ki, onun nəsə gizli bir fikri vardır. O, çaparın dalınca fələstinlilərin məti təlxəyi olmağa deyil, öz axırıncı qəhrəmanlığını göstərməyə gedir. O, öz ölümü ilə xalqı üçün yeni bir qələbə əldə edəcək, onu əsarətdə saxlayanlardan dəhşətli intiqam alacaqdır. Samson əsərdə canlı, ziddiyyətli cizgilərə malik bir insan kimi təqdim olunur. O, öz günahını bütün dərinliyi ilə anlayır, xalqını azad etməli olduğu halda, özü də qul olmuşdur. o, xalqın sərkərdəsi, müdafiəçisi kimi günahı ancaq özündə görür. Samson həyatın mənasını fələstinlilərlə mübarizədə görür, lakin o, kor olduğu üçün, bu mübarizədə iştirak edə bilmədiyi üçün özünə ölüm arzulayır. Milton özü feodal mütləqiyyət irticasının gec-tez məğlub olacağına möhkəm inandığı kimi, onun qəhrəmanı Samson da fələstin-lilərin məğlubiyyətinə inanır. Faciənin əvvəlində Samson korluğuna, rüsvayçı vəziyyətinə görə iztirab çəkirsə, Dəlilə və Qarafa ilə qarşılaşdığı səhnələrdə onun ümidsizliyi və bədbinliyi daha da güclənirsə, pyesin sonunda o dəyişib başqa bir adama çevrilir. Qul və təlxək kimi bir rüsvayçılığı özünə rəva görərək düşmənə qələbə çalır, ondan intiqam alaraq ölməz bir şöhrət qazanır. Lakin Samson təkdir. "Qaytarılmış cənnət" poemasında olduğu kimi burada da xalq iştirak etmir. Bu Miltonun artıq xalqa yüksək qiymət verməsininmi ifadəsidir? Yoxsa, bərpa edilmiş mütləqiyyət dövründə xalqla inqilabi qüvvələr arasında yaranmış anlaşılmazlığın, yadlaşmanın əks-sədasıdır? Həqiqət budur ki, İsa da, Samson da xalqı məzəmmət edir. Samson xalqı məzəmmət edir ki, o, fələstinlilərlə mübarizədə ona kömək etməmişdir, qul halına düşməkdə, məğlubiyyətdə günahkardır. Xalq sakit qul həyatını mübarizə həyəcanlarından üstün tutmuşdur. Bununla bərabər etiraf etmək lazım gəlir ki, Samsonun mübarizə ruhunda, nifrətində zadəganlığa qarşı ümumi xalq narazılığı və nifrəti əks olunmuşdur. "Pəhləvan Samson" faciəsinin ancaq və ancaq bərpa edilmiş Stüartlar monarxiyasına nifrət edən respublikaçı bir şairin əsəri kimi başa düşmək olar. Buradakı surətlər və hadisələr şairin həyatı və mübarizəsi ilə bağlı siyasi ideyaların əks-sədasıdır. Faciənin aktuallığı, müasirliyi döyüşən tərəflərin qarşılaşdırılmasında da özünü büruzə verir.
Bektaş xan
Bektaş xan Qorci (vəfatı 1639) olaraq da bilinən Bektaş xan I Şah Səfinin (1629-1642) dövründə 1631-1638-ci illəri arasında Bağdad qubernatoru (bəylərbəyi) vəzifəsini icra edən Səfəvi məmuru və qulamı. 1623-39-cu illərdə davam edən Osmanlı-Səfəvi müharibəsi zamanı Osmanlılar şəhəri ələ keçirdikdə onun vəzifəsi 1638-ci ildə başa çatdı.
Tərcümeyi-hal
etnik Azərbaycan türkü olan Bektaş xan əvvəlki mühasirələrdə zədələnmiş istehkamları xeyli təmir etdi. O, həmçinin düşmənin divarlara yaxınlaşmaması üçün də geniş tikinti işləri aparmışdır. 1638-ci il tarixli Osmanlı mühasirəsi zamanı Bektaş xan sərt müqavimət göstərdi və şəhərin ələ keçirilməsinə qədər təxminən altı həftə çəkdi. Bektaş xan Bağdadın süqutundan bir il sonra vəfat etdi.
Con Milton
"Pəhləvan Samson" faciəsi
"Qaytarılmış cənnət"də və "Pəhləvan Samson"da Miltonun yaradıcılığı özünün kosmik və ümumbəşəri ölçülərini müəyyən dərəcədə itirsə də, daha dünyəvi və daha az ziddiyyətli bir səciyyə alır. Dramatik keyfiyyətlər ön plana keçir, barokko romantikası ilə bağlı cizgilər inqilabi klassisizm meylləri tərəfindən sıxışdırılıb və susdurulub. Miltonun yaradıcılığının, xüsusən onun bərpa dövrü əsərləri XVII əsr ingilis həyatının, ingilis burjua inqilabı dövrü hadisələrinin ən parlaq inikasıdır. Bu əsərlərdə döyüşən, qalib gələn, məğlub olan, bədbinləşən və inanan insanların əhvali-ruhiyyəsi, nifrət və qəzəbi qələmə alınmışdır. Dini mövzular, süjetlər şairin əsərlərində aktuallığını, müasirliyini ört-basdır edə bilməmişdir.
Bidens asymmetrica
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Gerb
Gerb (  — irs)  - irslə ötürülən və ölkəni, şəhəri, nəsli, fərdi  xarakterizə edən elementlərlə bəzədilmiş emblem. Gerblərləri heraldika elmi tədqiq edir.
Passiflora discophora
(Passiflora discophora) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
I Sarkis
I Sarkis  - 1268-ci ildə hakimiyyətə gəlmiş ilk Mesxetiya çarı. VII Davidin Elxanilərə qarşı üsyanına başçılıq etmişdir. Arqun ağa Oyrotu 1262-ci ildə məğlub etmişdi. Daha sonra Hülakü xana təslim olaraq əfv olunmuş, hətta xanın həyatını Bərkəyə qarşı müharibədə xilas etmişdi. Xan ona görə də ona Ərzurum şəhərini hədiyyə vermişdi. 1266-cı incu statusunu qazanmışdı. 1268-ci ildə isə xan ona muxtar hakimiyyət hüququ verdi və o II Demetrenin mərkəzi hakimiyyətinə tabe olmamağa başladı. 1279-cu ildə taxtdan əl çəkərə Sapara monastırında keşiş oldu və Saba adını aldı, yerinə oğlu keçdi. 1285-ci ildə vəfat etdi.
İnsan hüquqları günü (Azərbaycan)
İnsan hüquqları günü - Azərbaycanda hər il 18 iyunda qeyd edilən dövlət bayramı.
Acalypha schiedeana
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Teletekst
Teletekst — televiziya yayım stansiyalarının, yaxud kabel televiziyasının öz abonentləri üçün verdiyi mətn və sadə görüntülərdən ibarət informasiya xidməti. Teletekst vasitəsilə, adətən, müxtəlif xəbərlər, hava proqnozu, televiziya verilişlərinin proqramı və başqa bənzər informasiyalar verilir. Sistem 1970-ci illərdə Böyük Britaniyada işlənib hazırlanıb.
Qara yel
Qara yel - küləyin əsmə istiqaməti baxımından ağ yelin əksidir. Belə ki, qara yel şimal-qərbdən əsməsi ilə seçilir. Sürəti yüksək olduqda torpaqlarən tozanaqlığı artır. Torpaq eroziyasını artırır. Deflyasiya xüsusi ilə yaz-payız ayları əkin sahələrinin şumlanması zamanı güçləndirir. İl boyu əsə bilir. İsti aylarda çox güçlü ola bilir. Bu zaman dam örtüklərini uçurur, ağacları isə slndırması ilə seçilir. Xüsusi ilə Kiçik Qafqazın şimal-şərq hissələrində (Daşkəsən, Gədəbəy, Tovuz, Tərtər, Goranboy) böyük fəsadlar törədir. Abşeron yarımadasında və ona yaxın ərazilərdə qışda və yayda demək olar ki, eyni istiqamətli, yə'ni, əsasən şimal-qərb, şimal, şimal-şərq, Kür çayının deltası sahəsində qışda şimal-şərq və qərb, yayda şərq, cənub-şərq küləkləri hakim olur.
Paraamblyseius guangdongensis
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Qaral
Tarixi
Rayon mərkəzindən 14 km məsafədə, Bəykənd çayının yanında yerləşir. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.
Toponim qarael (>qaral) türk etnonimi əsasında əmələ gəlmişdir. «Böyük el, tayfa» mənasını ifadə edir. Etnotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.
Erm. SSR AS RH-nin 26.IV.1946-cı il fərmanı ilə adı dəyişdirilib Katnacur qoyulmuşdur.
Acalypha cuneata
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Feliks Baumqartner
Feliks Baumqartner (, 20 aprel 1969, Zaltsburq) —Avstriya paraşütçüsü.
Yeni rekordu
Avstriyalı Feliks Baumqartner stratosferdən rekord hündürlükdən tullanıb. O, sərbəst enmədə səs sürətini örtüb və onun sürəti saatda 1342,8 km olub.
İdmançı yerdən 39 km hündürlükdən tullanıb.
Felix Baumgartner tullanarkən 4 dəq. 20 saniyə paraşütü açmayıb.
Beynəlxalq Aeronavtika Federasiyası 43 yaşlı idmançının bazar günü ABŞ-də Nyu-Mexikoda tullandığını və maksimum sürət əldə etdiyini təsdiqləyib.
İkinci dünya savaşından sonra səs sürətini aşan qırıcı, daha sonra isə sərnişin təyyarələri yaradıldı. Səs sürətini aşan maşınlar da meydana gəldi. Felix Baumgartner təyyarə və maşından istifadə etmədən səs sürətini ötən ilk adamdır.
O, jurnalistlərə deyib ki, tullanarkən və eniş zamanı hər hansı rekord barədə düşünməyib: "Mən yalnız yerə sağ-salamat enməyi, ailəmi, valideynlərimi, babamı yenidən görməyi fikirləşirdim. Bəzən insana belə bir yüksəkliyə qalxmaq lazımdır ki, o, nə qədər kiçik olduğunu başa düşsün".
Adi məryəmnoxudu
(Teucrium chamaedrys) — cinsinə aid bitki növü.
Qısa morfoloji təsviri
Çoxillikdir. Gövdəsi düz və ya qalxan, hündürlüyü 10-45 sm, aşağısı oduncaqlı, sadə və ya az budaqlanan, yumşaqtüklü, cox vaxt qırmızımtıl olan bitkidir. Yarpaqları qısa saplaqlı, uzunsov yumurtavari və ya elliptik, qıraqları yarımdairəvari dişlidişli, üstdən əlvan yaşıl, altdan solğun, hər iki tərəfdən aztüklüdür. Köbələri 2-6 çiçəklidir, gövdənin və budaqların təpəsində birləşərək salxımvari çiçəkqrupu əmələ gətirir. Kasacığı zınqırovvari, qırmızımtıl, bəzən al qırmızı, bir qədər tüklüdür. Tacı 10–15 mm uzunluqda, fırfır rəngli, xaricdən sıx tüklüdür. Fındıqcaları 1,5 mm uzunluqda, hamar və ya azacıq qırışlıdır.
Yayılması
BQ qərbi, BQ şərqi, BQ Quba sahəsi, Samur-Dəvəçi ovalığının rayonlarında aşağı dağ qurşağından subalp qurşağına kimi yayılmışdır. Qayalı, daşlı, gilli yamaclarda, meşələrdə, kolluqlarda, dağ çəmənlərində, bağlarda bitir.
Fərhad və Şirin (opera)
Fərhad və Şirin — 1910-cu ildə Aleksandr Oqenezaşvili və Mirzə Cəlal Yusifzadə tərəfindən Nizami Gəncəvinin "Xosrov və Şirin" poeması əsasında yazılmış və ilk dəfə 6 mart 1911-ci ildə Bakıda səhnələşdirilmiş Azərbaycandilli operadır.
Tarixi
Opera 1910-cu ildə Mirzə Cəlal Yusifzadə və tarzən Aleksandr Oqenezaşvili tərəfindən yazılmışdır. Operanın librettosunda Nizami Gəncəvinin "Xosrov və Şirin" poeması əsasında çox qısa şəkildə Fərhadın macərası verilib.
Tarzən Aleksandr Oqenezaşvili operanın musiqi partiturasının direksion üsulda hazırlanmasında müəyyən işlər görmüşdür. 1911-ci il martın 6-da Mirzə Cəlal Yusifzadənin "Fərhad və Şirin" operası tamaşaçılara göstərilmişdir.
Məzmun
Operanın librettosu Mirzə Cəlal Yusifzadə tərəfindən "Mərhum Şeyx Nizaminin asari-nəzmiyyəsindən intixab və təlxis olunmuş bir hekayəyi aşiqanə əsəri" adı ilə yazılmış və 31 səhiəlik kitabça şəklində nəşr edilmişdir.
Opera miladi 550-ci ildə Sasani hökmdarı Hörmüzün Xosrov adlı bir oğlunun doğulması, böyüməsi, məktəbdə necə tərbiyə və təhsil alması ilə başlayır. Xosrov böyüyüb ərsəyə çatdıqdan sonra nədimi və məhrəmi olan Şapur ona Qafqazdan, Dərbənddən, Ərmənzəmindən söz açır. Həmin ərazilərin hökmdarı olan Məhinbanudan, onun gözəllər-gözəli olan vəliəhdi Şirindən danışır. Şapur Şirinin camalını elə gözəl və hərtərəfli təsvir edir ki, şahzadə Xosrov ona qaibanə aşiq olur. Şapuru Məhinbanunun hüzuruna elçi göndərir. Şapurun köməyi ilə, Şirin və Xosrov görüşürlər.
Nizaminin əsərinə istinadla yazılmış librettoda Hörmüzün vəfatı, Bəhramın üsyanı, Xosrov və Bəhramın vuruşmaları ötəri verilir. Xosrovun Ruma gedib Məryəmlə evlənməsi, qaynatasının yardımı ilə yenidən Sasani taxt-tacını əldə etməsi, Şirinin Ərmənzəmindən Qəsri Şirinə gəlməsi yığcam şəkildə təsvir edilir.
Operada əsas hadisələr Şirinin Qəsri Şirinə gəlməsi və Fərhadla görüşməsi ilə başlayır. Şirinin Qəsri Şirində yaşadığı zaman təzə südə olan ehtiyacı, Fərhadın bu işi öhdəsinə götürməsi, nəhayət arxın qazılması ilə təzə südün birbaşa qəsrə gəlib çıxması da ixtisarla təsvir edilir.
Operada Xosrov və Fərhadın görüşü və sual-cavab səhnəsi qısa verilir. Xosrov Bisütunu yaracağı təqdirdə Şirini Fərhada verəcəyini vəd edir.
Cəlal Yusifzadənin yazdığı librettoda da Şirinlə Fərhad dağda görüşürlər. Yusifzadə operada Fərhadın ölümü hadisəsini eyniylə Nizaminin poemasındakı kimi təsvir edir. Şirin Fərhada yas saxlayır və bununla da opera bitir.
Eldar İsmayıl
İsmayılov Eldar Ələsgər oğlu – şair, publisist, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (2003), Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, "Qızıl qələm" və "Araz" ali ədəbi mükafatı laureatı, "Əməkdar jurnalist" (20.09.2010)
Həyatı
Eldar İsmayıl 10 mart 1942-ci ildə Göyçə mahalının Çəmbərək rayonunun Ağbulaq kəndində anadan olub. 1972–1977-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetində təhsil alıb.
2021-ci il fevralın 20-nə qədər Azərbaycan Tibb Universitetinin nəşri olan "Təbib" qəzetinin baş redaktoru olub.
İlk mətbu əsəri Eldar Ağbulaqlı imzası ilə "Lenin yolu" qəzetində 1961-ci ildə "Kəndimiz" adlı şeiri ilə başlayıb. 2003-cü ildən AYB-nin üzvü olub.
"Ulu Göyçə", "Mən kiməm", "Türkün xilaskarı", "Ulu Turan yolunda" adlı poemalarında odlu vətənpərvərlik duyğusu ilə tamamlanmış silsilə şeirləri verilmişdir.
Eldar İsmayıl "Xüsusi mükafat"a layiq görülmüş "Göyçənin qisası qalır" və "Səttar oğlu" tarixi romanlarının, "Məndən ötrü Ermənistan yoxdu, yox", "Ağrı dağı qədər ağrılarım var", "Ermənistan türklərinin 1988-ci il soyqırımı" publisistik əsərlərinin müəllifidir.
"Türkün xilaskarı" (2005) poeması Türk xalqına, Türkiyə Cümhuriyyətinin banisi Atatürkə həsr olunmuşdur. Bu şairin türk dünyasına sevgisinin, məhəbbətinin təcəssümü deyilmi? Onun bu zəhməti də Türkiyədə yüksək qiymətləndirilmiş, Türk Dünyası Araşdırmaları Uluslararası Elmar Akademiyası Yüksək Yönetim Kurulunun qərarı ilə Türk ədəbiyyatının inkişafında xidmətinə görə "Türk Ədəbiyyatına Hizmət" beynəlxalq ödülü ilə mükafatlandırılmışdır.
Şairin zəhmətinin növbəti dəyərləndirilməsi "Heyrət" ədəbi dərgisinin dövlət və cəmiyyətin təməl prinsiplərinin qorunmasını, inkişafını özündə ehtiva edən səmərəli ədəbi fəaliyyətinə, ictimai vətəndaşlıq mövqeyinə görə "Məslək Şərəf Diplomu" ilə təltif edilməsidir.
Eldar İsmayıl sevərlərini, pərəstişkarlarını daha bir xoş xəbər sevindirdi. O, Beynəlxalq Təltiflər İttifaqı Birləşmiş Millətlərin İctimai Mükafat üzrə Şurası tərəfindən ədəbiyyatda böyük xidmətlərinə görə " Vəzifə və Şərəf" Ordeni ilə təltif edilmişdir.
thumbnail|Eldar İsmayıl "Təbib" qəzetinin redaksiyasında
Fəxri adı
20 sentyabr 2010-cu il tarixdə Azərbaycanda tibb təhsilinin və elminin inkişafındakı xidmətlərinə görə Azərbaycan Tibb Universitetinin "Təbib" qəzetinin baş redaktoru İsmayılov Eldar Ələsgər oğluna (Eldar İsmayıla) Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə "Əməkdar jurnalist" fəxri adı verilmişdir.
Belçika Ümumi Əmək Federasiyası
thumbnail|Təşkilatın rəhbəri çıxış edərkən Belçika Ümumi Əmək Federasiyası ( / ) və ya qısaca ABVV/FGTB — Belçikanın 3 mərkəzi həmkarlar ittifaqı təşkilatlarından biri. Sosialist milli həmkarlar ittifaqı federasiyasıdır.
Məqsədi
Təşkilatın strategiyasında islahatların aparılması ilə nəyisə dəyişmək mümkün olsa da, onun əsas missiyası sosialist planlı iqtisadiyyatın və işçilərin özünüidarəsinin qorunub saxlanılmasına nail olmaqdır.
Beynəlxalq əlaqələri
Beynəlxalq Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının üzvüdür.
I Beka
I Beka - Mesxetiyanın II çarıdır. Onun torpaqları Mesxetiya, Acarıstan, Şavşat, Tao-Klarceti, Gölə, Ərdahan və Cavaxetini ehtiva edirdi.
Həyatı
I Sarkisin kilsəyə çəkilməsindən sonra taxta keçən Beka Elxanilərə vassal olmaqda davam etdi. Səlcuqlarla tez-tez döyüşən Beka bu döyüşlərin çoxunda qalib gəlirdi. Trapezund imperiyasını ələ keçirmək üçün planlar qururdu. Sapara monastırını təmir etdirmişdi.
Ailəsi
Övladları:
Passiflora edmundoi
(Passiflora edmundoi) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Paraamblyseius lunatus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Acalypha fruticosa
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bidens aurea
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Lusaka Universiteti
Lusaka Universiteti — Zambiyanın paytaxtı Lusaka şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.
Tarixi
Universitetin əsası 2007-ci ildə qoyulmuşdur.
Basketbol topu
thumb|Ənənəvi 8-bölməli top right|thumb|[[Dribblinq]] Basketbol topu — basketbol oyunu üçün doldurulmuş top. Narıncı rəngdə olan topun üzərində qara zolaqlarla ayrılmış 8 bölmə olmalı. Top sferik formada olmalı. Topun çəkisi (rəsmi qəbul olunmuş 7 ölçü) 567—650 q, çevrəsi — 749—780 mm-dir. Bəzən daha kiçik ölçülü topdan istifadə olunur: kişi komandalarının oyununda istifadə olunan toplar «7 ölçü », qadın komandaları üçün — «6 ölçü ». Mini-basketbol oyunlarında — «5 ölçü » istifadə olunur. Basketbol topları iki tipdə olur: ancaq qapalı binalar üçün və universal, yəni həm qapalı binalarda, həm də açıq sahələrdə, küçələrdə  oynamaq üçün.
Basketbol topunun ölçüsü
Ümumən basketbol toplarının ölçülərinə görə bölgüsü belədir: Ən böyük ölçü (7 ölçü) rəsmi olaraq kişi komandalarının yaraşı üçün qəbul olunmuş. .
Basketbol topu üzərində təxminən 35 min nöqtə (qabarcıq) olur.
Spalding
left|thumb|150x150px|Spalding basketbol topu Spalding — Sprinqfild (Massaçusets) şəhərində xüsusi idman vəsaitləri istehsal edən şirkətdir. Şirkətin əsasını Albert Spaldinq qoymuş. O ilk topu Neysmit Ceymsin şərəfinə istehsal etmiş. Xaricdə basketbol topu istehsal edən şirkət 1983-cü ildən NBA üçün top istehsalına başladı. Spalding — dünyada ilk rəsmi basketbol oyunu üçün top hazırlamış şirkətdir.
Molten
thumb|left|150px|Molten basketbol topu Molten Corporation — Yaponniyanın idman malları istehsal edən şirkəti. Molten dünya üzrə əsas basketbol, valeybol və futbol topları istehsal edən beş şirkətdən biridir. Molten topları artıq 20 ildir ki, Olimpiya oyunlarının rəsmi və eksklyüziv basketbol topudur. Şirkətin aşağıdakı qüvvədə olan rəsmi müqavilələri var: Rusiya Basketbol Federasiyasının — BGL7-RFB bölməsi üzrə keçirilən bütün rəsmi oyunlarda.
Wilson
thumb|right|130px|Wilson basketbol topuÇikaqo şəhərində idman malları istehsal edən şirkət. Şirkət yüksək keyfiyyətli Solution topları istehsal edir. Bu toplar oyun boyu rütubəti toplamaq və nizamı pozmamaq xüsusiyyətinə malikdir. Solution Milli Tələbə İdman Assosiasiyasının rəsmi topudur.(НАСС, )
Nike
Nike — dünyaca məşhur idman malları istehsalçısı. Nike şirkəti rəsmi olaraq ULEB-in keçirdiyi oyunlar üçün top istehsalı müqavilsinə malikdir. Filippində Milli Tələbə Oyunları Assosiyasının oyunlarında Nike toplarından istifadə olunur (, UAAP). Yarışlarda 4005 Official Tournament Balls top modelindən istifadə olunur.
II Sarkis
II Sarkis - Mesxetiyanın III Çarı. Səlcuqlarla müharibə siyasətinə davam etmiş. Bibisioğlu V Georgi tərəfindən Gürcüstanın baş sərkərdəsi təyin olunmuşdu. 1334-cü ildə vəfat etmiş, yerinə qardaşı I Kvarkvare keçmişdi.
Acalypha cardiophylla
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Tukay (Avurğazı)
Tukay — Başqırdıstan Respublikası nın Avurğazı rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Tukay kənd şurası nın tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kəndidə tatarlar (76%) üstünlük təşkil edir.
Hacıalılı (Qəbələ)
Hacıalılı — Azərbaycan Respublikasının Qəbələ rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.