cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vaqif Hacıyev
Həyatı
Hacıyev Vaqif Camal оğlu 17 iyun 1941-ci ildə Füzuli rayоnunun Qarğabazar kəndində anadan оlmuşdur. 1948-ci ildə B. Sərdarоv adına оrta məktəbin birinci sinifinə getmiş, 1958-ci ildə оrta məktəbi bitirərək Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) Meхanika-Riyaziyyat fakultəsinə daхil оlmuş, 1963-cü ildə təhsilini başa vurmuşdur. 1963-cü ilin avqust ayından dekabr ayınadək Milli Elmlər Akademiyasının Riyaziyyat və Meхanika İnstitutunda labоrant vəzifəsində çalışan Vaqif Hacıyev dekabrın sоnunda həmin institutun əyani aspiranturasına daхil оlaraq Mоskva şəhərinə ezam edilmişdir. Aspiranturada elmi işini başa çatdırdıqan sоnra yenidən Riyaziyyat və Meхanika İnstitununda kiçik elmi işçi vəzifəsinə qəbul edilmişdir. 1967-ci ildə dissertasiya işini müdafiə edərək fizika-riyaziyyat elmləri namizədi adına layiq görülmüşdür. 1981-ci ildə Mоskva Dövlət Universitetinin Meхanika-Riyaziyyat fakultəsinin elmi şurasında «Defоrmasiya оlunan bərk cisimlərin meхanikası» mövzusunda dоktоrluq dissertasiyası müdafiə edərək fizika - riyaziyyat elmləri dоktоru adını almışdır. О, 1967-ci ildən kiçik elmi işçi, baş elmi işçi vəzifələrində çalışmış, 1974-cü ildən 1999-cu ilədək şöbə müdiri, 1999-2002-ci illərdə prоfessоr, 2002-ci ildən isə Maye qaz və plastik nəzəriyyəsi şöbəsininin rəhbəri vəzifəsində işləmişdir. Hal-hazırda Elastiklik və plastiklik nəzəriyyəsi şöbəsinin müdiridir.
Təhsili
1963-1967-cı illərdə AMEA Riyaziyyat və Mexanika İnstitutu, aspiant
1981-ci il Moskva Dövlət Universiteti, “Mexanika-Riyaziyyat” fakültəsi, doktorant
Elmi dərəcələri, elmi adları
1967-cu il- AMEA Riyaziyyat və Mexanika İnstitutu, Fizika-riyaziyyat elmləri namizədi
Dissertasiyanın adı:  ""
1981-cı il -Moskva  Dövlət Universiteti, Fizika-riyaziyyat elmləri doktoru  ( –  Defоrmasiya оlunan bərk cisimlərin meхanikası). Dissertasiyanın adı:  ""
Əmək fəaliyyəti
1963- cü ilin avqust ayından dekabr ayınadək Milli Elmlər Akademiyasının Riyaziyyat və Meхanika İnstitutu, labоrant
1967-1974- ci illərdə kiçik elmi işçi,böyük elmi işçi, baş elmi işçi
2002-2012- ci illər isə Maye qaz və plastik nəzəriyyəsi şöbəsininin müdiri
2012-ci ildən Elastiklik və plastiklik nəzəriyyəsi şöbəsinin müdiri
2008-ci ildən indiyədək	Azərbaycan Aktuarlar Assosiasiyasının sədri
2005-ci ildən indiyədək	Bakı Dövlət Universitetinin “Tətbiqi riyaziyyat və kibernetika” və "Mexanika-Riyaziyyat" fakültələrinin professoru
İctimai fəaliyyəti
•	AMEA RMİ-nin nəzdindəki doktorluq dissertasiya Şurasının üzvü.
Elmi maraq dairələri
•	Deformasiya olunan bərk cisimlər
•	Örtüklər nəzəriyyəsi
Məqalələr
190-dən çox elmi məqalənin müəllifidir.
Bulbophyllum gibbosum
(Bulbophyllum gibbosum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Alvarez sindromu
Alvarez sindromu — heç bir səbəb olmadan köpün yaranması. Səbəbi yuxarı qarın divarı əzələlərinin yığılması üzündən bağırsaqların aşağı sıxılmasıdır. Əslində bağırsaqlarda havanın toplanması qeyd edilmir. Bir çoxları bunu psixogen pozğunluq hesab edirlər.
Noqay dili
Noqay dili və ya noğay dili — Türk dilləri ailəsinin qıpçaq-noqay yarımqrupuna aiddir. Bu qrupa noqay, qaraqalpaq, qazax vəs. daxildir. Bu dildə 54 min əhali danışır. Yazısı kiril əlifbası əsasında tərtib olunmuşdur. Dilin və millətin adı Noğay xan ilə əlaqəlidir.
Çata bilim (albom)
Çata bilim – Azərbaycan müğənnisi ABD Malikin 2018-ci ildə buraxdığı ilk studiya albomudur.
Hazırlanması
Alboma ABD Malikin müxtəlif illərdə oxuduğu 16 mahnı daxildir.
Ayıtala (Gədəbəy)
Ayıtala — Azərbaycan Respublikasının Gədəbəy rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
Ayıtala oyk. Gədəbəy r-nunun Dəyəqarabulaq i.ə.v.-də kənd. Şəmkir çayının sol sahilində, Şahdağ silsiləsinin ətəyindədir. Bəzi mənbələrdə Aytala şəklində qeydə alınmışdar. Kənd 1935-ci ildə r-nun Musayal kəndinin ərazisi əlverişsiz olduğu üçün xeyli ailənin Ayıtalası adlı yerə köçməsi nəticəsində yaranmışdır. 1970-ci ildən kəndin adı əhali arasında və yerli rəsmi sənədlərdə Talakənd şəklində işlənir.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 336 nəfər əhali yaşayır.
İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyətini kənd təsərrüfatı-əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq təşkil edir.
Tinqvedlir
Tinqvedlir — İslandiyada yerləşən milli park. YUNESKO-nun Dünya İrsi siyahısına daxildir.
Haqqında
Tinqvedlir Milli Parkı orta əsrlər Norveç və alman mədəniyyətini əks etdirən mədəni bir mənzərədir. Milli park İslandiyanın cənub-qərbində yerləşən Reykans yarımadasını və Henqill vulkanik bölgəsinı əhatə edir.
Bura İslandiya tarixindəki ən əhəmiyyətli yerlərdən biridir. 930-cu ildə Altinq, yəni dünyanın ən qədim parlementi bu bölgədə toplanmışdır. Altinq yığıncaqları ildə bir dəfə reallaşırdı və qanunları köçürən adam yəni bir növ hakim qanunları toplanan insanlara köçürərək anlaşılmazlıqlara həll tapmaqda idi. Günahkarlar da bu yığıncaqlarda cəzalandırılırdı. Ziyarətçilər bu gün belə hələ çayın içindəki Drekkinqarluru, yəni qanunlara əməl etməyən qadınların cəzalandırıldığı boğma hovuzunu görə bilir.
2004-cü ildə bu milli park 1152-ci üzv kimi YUNESKO-nun Dünya İrsi siyahısına daxil edilmişdir.
Rokas atolu
Rokas atolu (Atol das Rocas) — Atlantik okeanın ərazisində Braziliyaya məxsus Riu-Qrandi-du-Norti ştatı ərazisində, Natal şəhərindən 260 km şimal-şərqdə, Fernandu-di-Noronya arxipelaqından 145 km şimal-qərbdə yerləşir.
Coğrafiya
thumb|left|250px Atol vulkanik mənşəyə malikdir. Atlantik okeanın cənubunda yerləşən yeganə atoldur. Sahəsinə görə dünyanın ən böyük atollarından biridir.
Bulbophyllum masaganapense
(Bulbophyllum masaganapense) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Rokas atolu
Coğrafiya
Atoll ovalvari formaya malik olub, 3,7 km uzunluğa, 2,5 km enə malikdir. Daxilində yerləşın laqunun 6 metr dərinliyi vardır. Sahəsi 7,1 km²-dir (laqun). Atolla daxil iki adanın sahəsi (Cemitério cənub-qərbdə, Farol Cay şimal-qərbdə) 0,36 km² təşkil edir. Farol Cay adasında ən hündür nöqtə 6 metrdir. Əsasən mərcanlarla örtülüdür. Hər iki adada ot, kol və bir necə palma bitir. Burada yengəc, hörümcək, əqrəb, böcək və dəniz quşları yayılmışdır. Sularında tısbağa, delfin və köpək balığını görmək olar.
Atoll qoruq ərazisidir. 2001-ci ildə UNESCO Ümumdünya İrsi siyahısına daxil edilmişdir. Yaşayış məntəqələrindən uzaqda yerləşməsi toxulnulmazlığına səbəb olmuşdur.
Tarixi
thumb|left Ata ilk dəfə 1503-cü ildə Gonçalo Coelho gəmisinin batması zamanı aşkarlanmışdır. Adada 1960-cı illərdən. Hərbi mayak fəaliyyət göstərir. Onun yaxınlığında isə tərk edilmiş mayak vardır (1933-cü ildə inşa efilmişdir.
Tükcüklü atpıtrağı
Tükcüklü atpıtrağı (Arctium tomentosum) — cinsinə aid bitki növü.
Məmmədvəli Kəminə
thumbnail
Məmmədvəli Kəminə (1770 - 1840) — XIX əsr türkmən klassik ədəbiyyatının ən böyük nümayəndələrindən biri.
Həyatı
Məmmədvəli Kəminə 1770 - 1840-cı illər arasında yaşamışdır. Təkə türkmənlərinin Toxtamış boyunun Toxlular qoluna mənsub olan Kəminə maddi imkansızlıq səbəbiylə istədiyi təhsili ala bilməmiş, buna baxmayaraq yaşadığı bölgənin mədəniyyət mərkəzlərini diyar-diyar gəzmiş, görərək və söhbətlərdə iştirak edərək öz-özünü yetişdirməyə çalışmış və bunu bacarmışdır. Kəminənin akademik səviyyədə şərq ədəbiyyatına bələd olmamasına baxmayaraq, bu sahənin ədəbiyyatı haqqında əhəmiyyətli məlumatlara malik idi. Onun ərəb və fars dillərində təhsil verən ədəbi məktəblərdən xəbərsiz olduğunu söyləmək mümkün deyil. Kəminənin türk ədəbiyyatının əhəmiyyət kəsb edən şəxsiyyətlərindən başqa fars dilində əsərlər qələmə alan Firdovsidən, Nizamidən, Dəhləvidən, Sadidən, Rumidən, Hafizdən, Məscididən, Müşfiqidən təsirləndiyini söyləmək olar. Türkmən şairi Kəminə həmçinin Yunus İmrə, Bürhanəddin Sivaslı, Lütfü, Nəvai, Füzuli, Nəsimi, Qaracaoğlan kimi böyük şəxsiyyətlərin əsərlərini bilmiş və onun sənət anlayışının meydana gəlməsində bu şairlərin yaradıcılığının böyük təsiri olmuşdur.
Kəminə, Türkmən klassik ədəbiyyatının ən böyük xəlifəsi olan Maxdımqulunun şagirdidir. Kəminə Maxdımqulunu söz sənətinin, ədəbiyyatın şeyxi kimi dəyərləndirmişdir. Bir məclisdə ondan "Necə yazmaq lazımdır?" deyə soruşulduğunda belə cavab vermişdir: "Ustadımız Maxdımqulu şairlik meydanının dənələrini orağıyla yığdı. Bizə yalnız hoşası qaldı" demişdir. Kəminə, şairlik məziyəti ilə yanaşı lətifələriylə də tanınan bir şəxsiyyətdir. İti zəkası, hazırcavablılığı onu digər Türkmən şairlərindən fərqləndirir. Türkmən şairi Kəminənin əsərləri öz həyatı və yaşadığı dövrün ictimai görünüşü ilə yaxından əlaqədardır. Kəminənin əsərlərini şeirləri və bəndləri olmaqla iki qrupda araşdırmaq mümkündür. Kəminənin altmışa yaxın şeiri, iki yüz əlli ətrafında da bəndlikləri mövcuddur. Ancaq yetmiş illik bir həyat yaşamış ağıllı və yaradıcı bir şairin yalnız altmışa yaxın şeir yazdığını qəbul etmək çox da inandırıcı deyil. Kəminənin ədəbi yaradıcılığını bir digər istiqamətini meydana gətirən bəndliklərin hamısının ona aid olduğunu söyləmək də düzgün olmaz. Onun bəzi belə sözləri xalq tərəfindən Kəminəyə aid edilmişdir.
Toplumun axsayan istiqamətlərini satirik bir yanaşma ilə ələ alan, xüsusilə yaşadığı dövrdəki siyasi quruluşu, ədalət sistemini və din adamlarını tənqid etməyi böyük bir ustalıqla bacaran Kəminə hünərini həm şeirlərində, həm də hikmətli sözlərində göstərərək hörmət edilən bir ictimai xadimə çevrilmişdir. Başqalarına aid bəndlərin də Kəminə adına bağlandığı və onun adıyla xatırlandığı da məlumdur. Onun adına çıxarılanlar arasında Molla Nəsrəddinin adına qeydli olanlar da var.
Şeirləri:
Müstəmləkə kollecləri
thumb|200px|right|Harvard kolleci [[Pol Revirin qravyurasında, 1767-ci il]] thumb|200px| 1718-ci ildə əsası qoyulan Yel Universitetinin binası thumb|200px|Dartmurt kolleci 1834-cü il qravyurasında.
Müstəmləkə kolleclərinin yeddisi ən nüfuzlu özəl Amerika universitetlərinin daxil olduğu Sarmaşıq Liqasına daxildirlər. Bu yeddi kollec bunlardır: Harvard Universiteti, Yel Universiteti, Pensilvaniya Universiteti, Prinston Universiteti, Kolumbiya Universiteti, Braun Universiteti və Dartmut Kolleci (liqanın səkkizinci üzvü — 1865-ci ildə yaradılmış Kornell Universiteti).
İki müstəmləkə kolleci hal-hazırda ictimai universitet olduqlarına görə bu liqaya daxil deyillər. Bunlar — Uilyam və Meri kolleci və Ratqers Universitetidir. Uilyam və Meri kolleci 1693-cü ildən ABŞ-də vətəndaş muharibəsinədək özəl məktəb idi, sonradan dövlətdən dəstək aldı, 1906-cı ildə ictimai universitet oldu. Ratgert universiteti İkinci Dünya müharibəsindən sonra statusunu dəyişdi.
Qaçaq Nəbi (Axundov)
Qaçaq Nəbi — Əhliman Axundovun tərtib etdiyi və ilk dəfə 1941-ci ildə nəşr edilən Azərbaycanın xalq qəhramanı Qaçaq Nəbidən bəhs edən dastan.
Məzmun
"Qaçaq Nəbi" dastanı həyatını və qısa ömrünü xalqına, onun azad yaşamasına həsr etmiş və bu yolda həlak olmuş Nəbi Alı oğlu haqqındadır.
Nəşr və tərcümə
Dastan ilk dəfə Bakıda kiril qrafikalı Azərbaycan əlifbası ilə 1941-ci ildə, 2-ci dəfə 1961-ci ildə Azərnəşrdə çap edilib. Latın qrafikalı Azərbaycan əlifbası ilə 2009-cu ildə Çıraq nəşriyyatında 440, 2016-cı ildə Bakı Kitab Klubunda 504 səhifədə çap edilib.
İri atpıtrağı
Hündürlüyü 100-180 sm, gövdəsi düz, möhkəm,şırımlı olub, çox vaxt bənövşəyi rəngli və budaqlanan, hündür ikiillik ot bitkisidir.
Botaniki xarakteristikası
İri atpıtrağı  ikiillik iri ot bitkisi olub, yoğun, lətli əsas kökümsovlu və düzqalxan, qırmızımtıl qabırğalı gövdəyə malik hündürlüyü 60-180 sm-dir. Yarpaqları saplaqlı, gövdənin zirvəsinə doğru tədricən azalan, ürəkvari-yumurtaşəkilli, dişcikli, yuxarıya doğru arabir qısa tükcüklü və ya çılpaq, yaşıl, aşağı tərəfdən sarımtıl-keçəvari olmaqla, uzunluğu 50 sm-ə bərabərdir. Çiçək səbətləri şarşəkilli olub, 3-3,5 sm diametrində, qalxanvari və ya süpürgəvaridir. Yarpaqcıqları çılpaq və ya hörümçək toruna bənzəyən naxışlı, kirəmitvari düzülmüş, xətti, sərt, qarmaqşəkilli və əyilmiş olur. Çiçək qrupunun yatağı sıx, qalın, sərt yerləşdirilmiş xətti və bizəoxşar çiçək altlığından ibarətdir. Bütün çiçəkləri boruşəkilli, ikicinsli, göyümtül-purpurşəkilli çiçək tacından ibarət olmaqla, kasacığı kəkillidir. Meyvəsi iri, sarımtıl-qonur toxumları 5-7 mm uzunluğunda, uzunsov və ya uzunsov-qabırğalı, çılpaq olmaqla, toxumları qısa kəkillidir. İyun-avqust aylarında çiçəkləyir, iyul-sentyabr aylarında isə meyvələri yetişir. Keçəvari pıtraq hörümçək toruna bənzəyən tükcüklü və gövdəli, kiçik pıtraq xırda səbətcikli (1,5-2,5 sm diametrli), hörümçək torundan məhrum edilmiş fırçaya bənzəyir.
Zibilli yerlərdə, boş məndəcərlərdə, yaşayış yerlərinə yaxın ərazilərində, bostan və bağlarda yayılmışdır.
Bitkinin yaşayışının birinci ilində payızda kökləri toplanılır. Kökləri qazılaraq çıxarılır təmizlənir və soyuq suda yuyulur. Sonra yoğun köklər hissələrə kəsilir, qurutmaq üçün 3-5 sm qatlara sərilir, çardax və yaxşı ventiliyasiyalı naveslərə qurudulur. Peçlərdə qurudulma 50-60ºС-də aparılmalıdır.
Xammal quru saxlama məntəqələrində stelaj və yeşiklərdə, perqament döşəmələrdə, apteklərdə isə şüşə bankalarda quru yerlərdə saxlanılmalıdır. Saxlama müddəti 4 ildir.
Özünəməxsus zəif iylidir. Unlu, nişastalı dada malikdir.
Tərkibi və təsiri
Kökün tərkibində inulin (45%), selik, piyli turşular, fitosterin, polin (arktinal), seskviterpenoidlər, liqnan, efirli yağlar (0,06-0,18%), fenol turşuları (1,9-3,65%) və kalium, kalsium və maqnezium duzları vardır.
Famakoterapevtik qrup – Diuretik, ödqovucu və iltihabsorucu dərmandır.
Pıtrağın kökü diuretik, ödqovucu, tərlədici, zəif iltihabsorucu və yarasağaldıcı dərmandır. Bu bitki proteolitik fermentlərin sekresiyasını artırır, mədəaltı vəzi fermentini stimullaşdırır. Qaraciyərin qlikogen ehtiyatını artırır, maddələr mübadiləsini, qanın və sidiyin tərkibini normallaşdırır.
Pıtrağın kökü. Diuretik və ödqovucu dərmandır.
Kökünün dəmləmə və bişirməsi revmatizmdə sidikqovucu, ödqovucu, tərlədici, revmatizm, podaqra, xolesistit, xolangit və digər durğunluq xəstəliklərində əvəzsiz vasitədir. Bundan başqa frunkulyoz, ekzema, dəri səpkiləri, trofik yara və yanıqlarda işlədilir. Xaricə yuma, islatma, frunkulyozda ekzema, səpkilərdə, trofik yaralarda və yanıqlarda sulu islatma şəklində işlədilir. Kökünün dəmləməsi zeytun və ya şaftalı yağı ilə birlikdə tüklərin bərkidilməsində tətbiq edilir. Yarpaqları oynaq ağrılarında kompres kimi işlədilir.
Yarpaq
Yarpaqları iri və saplaqlıdır, ürəkşəkilliyumurtavaridir,seyrək dişli və ya tamkənarlıdır,üst tərəfdən yaşılldır, qısa, seyrək tüklüdür, alt tərəfdən nazik boz keçə tüklüdür, aşağı yarpaqların uzunluğu 50 sm-ə qədərdir, uzun saplaq üzərindədir, yuxarıya doğru getdikcə tez azalandır.
Çiçək
Səbəti şarşəkillidir, eni 2,5-4 (5) sm-dir,qismən qalxanşəkilli çiçək qrupunda toplanmışdır. Qını demək olar ki, çılpaqdır;yarpaqcıqları ensiz-xətvari, yuxarı hissədə qarmaqşəkilli ucu vardır.
Meyvə
Toxumları 6–7 mm uzunluqdadır,əksinəyumurtaşəkilli-uzunsovdur, tünd qara rəngli çilləri vardır, yuxarı hissədə biraz qırışlıdır; kəkil qısa cod tüklərdən ibarətdir.
Çiçəkləməsi
İyul-Avqust
Meyvə verməsi
Avqust-Sentyabr
Azərbaycanda yayılması
Meşədə, kolluqların arasında, dağ çəmənlərində bitir. BQ şərq, BQ qərb, KQ mərkəzi, Lənk. dağ. Orta dağ qurşağında və subalp qurşağında, nadir halda yuxarı dağ qurşağında.
Yaşayış mühiti
Meşələrdə, kolluqlarda və dağ çəmənlərində rast gəlinir.
Təsərrüfat əhəmiyyəti
Cavan zoğları və yarpaqları qidada istifadə olunur. Bütün növləri yaxşı balverən bitkilərə aiddir.{{Takson
İri atpıtrağı ({{dil-la|Arctium lappa}}) — {{lataz|Arctium}} cinsinə aid bitki növü.
İkirəng hamarburun
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Xarici görünüşü
Bədənin uzunluğu 54–60 mm, bazu sümüyünün uzunluğu isə 41–48 mm-dir. Başı qısa və enlidir. Qulaqları (14–16,5 mm) qısa, enli və qalın dərilidir. Qulaq seyvanlarının arxa kənarı aşağı tərəfdən dairəvi şəkildə genişlənərək xaricə çevrilmişdir. Qulağın dəri çıxıntısı ortadan az nəzərə çarpacaq dərəcədə genişlənmişdir. Dişilərdə bir və ya iki cüt əmcək vardır. Bədənin üst tərəfi iki (qara və yaşılımtıl-kürən) rəngdədir. Tüklərin ucundakı açıq rəng ona azacıq gümüşü alabəzəklik verir. Bədənin alt tərəfindəki açıq rəngli uzun tüklər tünd rəngli tükləri örtdüyünə görə həmin hissənin ümumi fonu açıq, sarımtıl-boz və ya açıq noxudu rəngdə görünür. Boğazın və bədənin yanlarının rəngi isə tam ağdır.
Yayılması
Arealı çox geniş olub, İngiltərədən Sakit okean sahillərinə qədər uzanır. Şimal sərhəddi bəzi yerlərdə 60 dərəcə şimal en dairəsinə qədər çatır. Cənubda arealı İran və Himalayın şimal-qərbinə və Şərqi Çinə çatır.
Azərbaycanda tək–tək fərdləri Böyük Qafqazda, Talışda və Kür-Araz ovalığı daxil olmaqla 9 məntəqədə tapılmışdır. Şərq vilayətlərinin arid landşaftlarına (7 tapıntı) meyl edir. Görünür, bizə Xəzəryanı boyunca şimaldan qışlamaya uçub gəlir (yayda aşkar edilməmişdir).
Zeyvə
Zeyvə — bir sıra ölkədə kənd adı:
Azərbaycanda
Ermənistanda
İranda
Türkiyədə
Mədəniyyətdə
Zuma (video oyun)
Zuma - PopCap Games oyun şirkəti tərəfindən 2003-cü ildə yaradılan macəra oyunudur. Oyun 2004-cü ildə "İlin ən yaxşı RealArcade oyunu" mükafatını qazanmışdır. 2009-cu ildə oyunun versiyası Windows ve Mac Os üçün hazırlanmışdır. Windows versiyasında oyunun adı "Zuma Deluxe" kimidir.
Akif Aşırlı
Akif Abduləzim oğlu Vəliyev (Aşırlı) — Azərbaycan Respublikasının Əməkdar jurnalisti, tarix üzrə fəlsəfə doktoru, "Şərq" qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru, "Tərəqqi" və "Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti-100" medalı laureatı
Həyatı
Akif Aşırlı 1969-cu il fevralın 15-də Qazax rayonunun Daş Salahlı kəndində anadan olub. 1986-cı ildə Daş Salahlı kənd 1 saylı orta məktəbini bitirib. 1988–1990-cı illərdə keçmiş SSRİ ordusunda hərbi xidmətdə olub.
1998-ci ildə BDU-nun tarix fakültəsini bitirib. BDU-da təhsil aldığı illərdə paralel olaraq Azərbaycan Jurnalist Sənətkarlığı İnstitutunda oxuyub. 2005-ci ildə "Təfəkkür" Universitetində jurnalist ixtisası üzrə magistr dərəcəsi alıb.
1993-cü ildə ABŞ-nin rəsmi dövlət agentliyi YUSİA-nın dəvəti ilə bu ölkədə olub. 2005-ci ildə İsveçin Stokholm şəhərində keçirilən Dünya Azərbaycanlıları Konqresində Məclis üzvü və məclis katibi seçilib. 2007-ci ilə qədər bu vəzifəni icra edib. Bir qrup ziyalı ilə birgə 1918–1920-ci illərdə fəaliyyət göstərən Azərbaycan Türk Ocağı təşkilatını barpa edib. 2019-cu ildən Azərbaycan Türk Ocağının başqanıdır.
Ailəsi
Ailəlidir, üç övladı var.
Yaradıcılığı
Orta məktəb illərindən başlayaraq dövri mətbuatda məqalələri və bədii yazıları çap olunub. Jurnalistlik fəaliyyətinə "7 gün" qəzetində başlayıb və bir müddət "Müxalifət" qəzetində çalışıb. 1996-cı ildə "Şərq" qəzetini təsis edib. Həmin vaxtdan etibarən "Şərq"in baş redaktorudur.
"Ağlama, Damcılı bulağı", "Türkün Xocalı soyqırımı", "Nəriman Nərimanovun Kremildə qətli", "Cümhuriyyət mətbuatında Qafqaz İslam Ordusu", iki cilddə "Azərbaycan mətbuatı tarixi" kitablarının müəllifi, "Bağanıs Ayrım soyqırımı" kitabının həmmüəllifidir. Türkiyədə "Sarıqamış əsirlərinin dramı- Nargin", "Xocalıda türk soyqırımı", "Azərbaycanda Türk Ocağı", "Cümhuriyyət dövrü mətbuatında Qafqaz İslam Ordusu hərəkatı" kitabları çap olunub.
2016 cı ildə MEA-nın Tarix institunda "Qafqaz İslam Ordusu Cumhuriyyət dövrü mətbuatında" adlı dissertasya işini müdafiə edib.
Tarix elmi üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi alıb, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövrü və Mətbuat tarixi ilə bağlı çoxsaylı elmi publisistik məqalələri var.
Mətbuat Şurası idarə heyətinin üzvüdür. Əsərləri Türkiyə, Gürcüstan, Ukrayna da populyar elmi jurnallarda dərc olunub. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür.
Mükafatları
2005-ci ildə Akademik Yusif Məmmədəliyev adına mükafata layiq görülüb. 2005-ci ildə jurnalistikanın inkişafında xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı ilə "Tərəqqi" medalı ilə mükafatlandırılıb.
2020-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı ilə Əməkdar Jurnalist adına layiq görülüb.
2018-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı ilə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti irsinin tədqiqindəki xidmətlərinə görə, "Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti- 100" medalına layiq görülüb.
2022-ci ildə mərkəzi qərərgahı Anakarada yerləşən Türk Ocağı Genəl Mərkəzi İdarə Heyətinin qərarı ilə "Yusuf Akçura" mükafatına layiq görülüb.
Zaqafqaziya atpıtrağı
Zaqafqaziya atpıtrağı (Arctium transcaucasicum) - cinsinə aid bitki növü.
Physocarpus capitatus
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Çay Rəsullu
Çay Rəsullu — Azərbaycan Respublikasının Gədəbəy rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 927 nəfər əhali yaşayır.
Bulbophyllum gibbolabium
(Bulbophyllum gibbolabium) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Lisa İndriyani
Lisa İndriyani (3 oktyabr 1996) — İndoneziyalı qadın ağır atlet. 48 kq çəki dərəcəsində yarışır və beynəlxalq yarışlarda İndoneziyanı təmsil edir. Lisa İndriyani İslam Həmrəyliyi Oyunlarında iştirak etmişdir. Son dəfə 2017 İslam Həmrəyliyi Oyunlarında mübarizə aparmışdır.
Rasionalizm
thumb|right Rasionalizm — ağlı idrakın yeganə mənşəyi hesab edən idealist fəlsəfi cərəyandır, insanların biliyinin və fəaliyyətinin əsasını ağıl təşkil edən bir üsul. Həqiqətin əqli meyarı bir çox mütəfəkkirlər tərəfindən qəbul olunduğundan, rasionalizm heç bir xüsusi fəlsəfənin xüsusiyyəti deyil; üstəlik, idrakda ağlın yeri haqqında mülayimdən, başqaları ilə bərabər zəkanın həqiqəti dərk etmək üçün əsas vasitə kimi tanındığı zamandan radikallığa, əgər rasionallıq yeganə əsas meyar hesab edilərsə, fərqli fikirlər mövcuddur. Müasir fəlsəfədə rasionalizm ideyaları, məsələn, rasional təfəkkür metodunu öz-özünə deyil, aparıcı sualların (mayevtika) köməyi ilə biliyin çıxarılması ilə birlikdə tətbiq etməyi təklif edən Leo Ştraus tərəfindən hazırlanmışdır. Fəlsəfi rasionalizmin digər nümayəndələri arasında Benedikt Spinoza, Qotfrid Leybnits, Rene Dekart, Georq Hegel və başqalarını göstərmək olar.Rasionalizm adətən həm irrasionalizmin, həm də sensasiyanın əksi kimi çıxış edir.
Sokrat (469-399 b.e.ə.)
Bir çox istiqamətlər fəlsəfəyə, o cümlədən rasionalizmə qarşı günahkar müxalifəti güdürdülər ki, bu da qədim yunan mütəfəkkiri Sokratın fəlsəfəsindən qaynaqlanır, o inanırdı ki, insanlar dünyanı tanımadan əvvəl özlərini tanımalıdırlar. O, bunun yeganə yolunu rasional düşüncədə görürdü. Yunanlar hesab edirdilər ki, insan bədən və ruhdan ibarətdir, ruh isə öz növbəsində irrasional hissəyə (duyğular və istəklər) və yalnız faktiki insan şəxsiyyətini təşkil edən rasional hissəyə bölünür. Gündəlik reallıqda irrasional ruh fiziki bədənə daxil olur, onda istəklər yaradır və bununla da onunla qarışır, dünyanın hisslər vasitəsilə qavranılmasını məhdudlaşdırır. Rasional ruh şüurdan kənarda qalır, lakin bəzən görüntülər, xəyallar və başqa yollarla onunla təmasda olur. Filosofun vəzifəsi irrasional ruhu onu bağlayan zəncirlərdən təmizləmək və mənəvi nifaqı aradan qaldırmaq və varlığın fiziki şərtlərindən üstün olmaq üçün onu rasional ruhla birləşdirməkdir. Bu, mənəvi inkişafa ehtiyacdır. Ona görə də rasionalizm təkcə intellektual metod deyil, həm dünya qavrayışını, həm də insan təbiətini dəyişdirir. Rasional insan dünyaya mənəvi inkişaf prizmasından baxır və əşyaların təkcə zahirini deyil, həm də mahiyyətini görür. Dünyanı bu şəkildə tanımaq üçün ilk növbədə öz ruhunu tanımalısan.
Rasionalizm və empirizm
Maarifçilik dövründən bəri rasionalizm adətən Rene Dekart, Qotfrid Leybnits və Benedikt Spinozanın riyazi metodların fəlsəfəyə daxil edilməsi ilə əlaqələndirilir. Bu cərəyanı Britaniya empirizmi ilə müqayisə edərək ona kontinental rasionalizm də deyilir.
Geniş mənada rasionalizm və empirizm qarşıdurulmaz, çünki hər bir mütəfəkkir həm rasionalist, həm də empirist ola bilər. Son dərəcə sadələşdirilmiş mənada, empirist bütün fikirləri təcrübədən götürür, ya beş duyğu vasitəsilə, ya da daxili ağrı və ya həzz hissləri ilə başa düşülür. Bəzi rasionalistlər bu anlayışa qarşı çıxırlar ki, təfəkkürdə həndəsə aksiomları kimi bəzi əsas prinsiplər mövcuddur və bunlardan deduktiv üsulla sırf məntiqlə bilik çıxarmaq olar. Bunlara, xüsusən də Leybnits və Spinoza daxildir. Buna baxmayaraq, onlar onun müstəsna tətbiqini praktiki olaraq qeyri-mümkün hesab edərək, belə bir idrak metodunun yalnız fundamental imkanlarını tanıdılar. Leybnitsin özünün Monadologiyada etiraf etdiyi kimi, “biz hamımız öz hərəkətlərimizdə dörddə üçü empiristik”. thumb|right
Benedikt (Barux) Spinoza (1632-1677)
Rasionalizm fəlsəfəsi özünün ən məntiqli və sistemli təqdimatı ilə XVII əsrdə Spinoza tərəfindən işlənib hazırlanmışdır. O, “Allahın ancaq fəlsəfi mənada var olduğunu” bəyan etməklə yanaşı, həyatımızın əsas suallarına cavab verməyə çalışıb. Onun fəlsəfi idealları Dekart, Evklid və Tomas Hobbs, həmçinin yəhudi ilahiyyatçısı Maymonid idi. Hətta görkəmli mütəfəkkirlər də Spinozanın “həndəsi metodunu” başa düşməkdə çətinlik çəkirdilər. Göte etiraf edirdi ki, “çox hissəsi Spinozanın nə haqqında yazdığını heç cür anlaya bilmirdi”. Onun Etikasında Evklid həndəsəsindən qaranlıq keçidlər və riyazi strukturlar var. Albert Eynşteyn Spinozanın fəlsəfəsi ilə maraqlanırdı. thumb|right
İmmanuel Kant (1724-1804)
İmmanuel Kant həm də ənənəvi rasionalist kimi Leybnits və Volfun əsərlərini öyrənməyə başladı, lakin Yum əsərləri ilə tanış olduqdan sonra rasionalizm və empirizmi birləşdirməyə çalışdığı öz fəlsəfəsini inkişaf etdirməyə başladı. Buna transsendental idealizm deyilirdi. Kant rasionalistlərlə mübahisə edərək iddia edirdi ki, xalis ağıl yalnız dərketmə həddinə çatdıqda hərəkətə təkan verir və Allah, iradə azadlığı və ya ruhun ölməzliyi kimi hisslər üçün əlçatmaz olanı dərk etməyə çalışır. Təcrübə yolu ilə dərk etmək mümkün olmayan bu cür obyektləri o, "özlüyündə şey" adlandırdı və onların tərifinə görə ağıl üçün anlaşılmaz olduğuna inanırdı. Kant empiristləri tənqid edirdi ki, qazanılmış təcrübənin dərk edilməsində ağlın roluna məhəl qoymurlar. Buna görə də Kant hesab edirdi ki, bilik üçün həm təcrübə, həm də ağıl lazımdır.
Məhz belə insanlar dinin yox, elmin hər şeyi bacardığını düşünürlər. Orta əsrlərin fəlsəfəsində nominalizm (hissi təcrübəyə arxalanan) və realizm (əqlə arxalanan) arasındakı mübarizə yeni dövr fəlsəfəsində rasionalizm və onun əksi olan empirizm kimi özünü göstərir. Rasionalizm cərəyanı nümayəndələrinin, birinci növbədə isə Rene Dekartın apardığı tədqiqatlar bu dövürdə eksperimentin nəzəri əsasını təşkil edən ideal obyektlərin quraşdırılması probleminə yonəlmişdi. Dekart yeni təbiətşunaslığı əsaslandirmağa cəhd göstərirdi. O idrakda rasional əsasın əhəmiyyətini xüsusi qeyd edirdi. Onun fikrincə insan yalnız zəkanın koməyi ilə səhih və zəruri bilik əldə edə bilər. Yeni dövr fəlsəfəsində idrak problemləri diqqət mərkəzində dururdu. Mütəfəkkirlərin əksəriyyəti göstərirdi ki insan zəkası varlıgı dərk etmək iqtidarındadır. Elm həm də fəlsəfə dünyanın real quruluşunu, təbiətin qanunauyğunluqlarını aşkar edə bilər.
Bulbophyllum masarangicum
(Bulbophyllum masarangicum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ekol Mühəndislik Xidmətləri
Ekol Mühəndislik Xidmətləri QSC — 2006-cı ildə yaradılan, ətraf mühitin mühafizəsi istiqamətində ekoloji yönümlü xidmətlər göstərən şirkət. Şirkətin pay sahibləri ARDNŞ (51%) və Panamanın "Lancer Services S. A." şirkətidir (49%). Panama şirkətinin sahibi "Union Grand Energy" şirkəti vasitəsilə Anar Əlizadədir. 2010-cu ildə Niderlandın AA Services şirkəti ilə birləşərək AAS — EKOL MMC şirkəti yaradılıb. 2010-cu il üçün şirkətin tabeliyində Kompleks Tədqiqatlar Laboratoriyası, Tullantıların emalı sahəsi, mexaniki təmizləyici qurğusu, Parafin təmizləmə sexi, Elektromexanika sexi var idi.
Babakişi (Dərəçiçək)
Tarixi
Rayon mərkəzindən 10 km şimal-qərbdə, Misxana çayının yaxınlığında yerləşir. Ermənilər buraya 1829-cu ildə Türkiyənin Alaşkert vilayətindən köçürülmüşdür.
Əhalisi
1878-ci ildə Azərbaycan türklərindən ibarət əhalisi sıxışdırılıb çıxarılmışdır. Kənddə 1897-ci ildə 11 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır .1886-cı ilə aid mə'lumata görə kəndin əhalisi erməni idi. 1905–1906-cı illərdə azərbaycanlılar kənddən qovulmuş, kəndə tam ermənilər yerləşdirilmişdir. 1926-cı ildə ermənilərlə yanaşı 3 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1930-cu ildə kənddə olan 3 nəfər azərbaycanlı da qovulmuşdur. İndi ermənilər yaşayır.
İllər üzrə əhalisi:
Başınağacıyarpaq şaqqıldaqmeyvə
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Amerikada, Kanadada təbii halda yayılmışdır.
Ekologiyası
Rütubətə, torpağa tələbkar deyil.
Azərbaycanda yayılması
Böyük Qafqazda təbii halda rast gəlinir.
İstifadəsi
Dekorativ xüsusiyyətlərə malik olub, yaşıllaşdırmada geniş istifadə olunur.
Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikası himni
Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikası himni — 1944–1992-ci illərdə Azərbaycan SSR-nin dövlət himni.
Ümumi məlumat
Himnin musiqisi Üzeyir Hacıbəyova, sözləri isə Səməd Vurğun, Süleyman Rüstəm və Hüseyn Arifə məxsusdur. 1978-ci ildə himnin sözlərində müəyyən dəyişikliklər edilmiş, həmçinin İosif Stalin haqdakı sözlər mətndən çıxarılmışdır.
Himnin musiqisi
thumb|center|-in himni
Physocarpus monogynus
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mehman göl
Xüsusiyyətləri
Göl dəniz səviyyəsindən 7 metr yuxarıda yerləşir. Ümumi sahəsi 1200 ha-dır. Gölün uzunluğu 8 km, eni 4 km, maksimal dərinliyi isə 1,5 m təşkil edir. Göl Kür çayından damba vastəsi ilə ayrılır. Son zamanlar gölün sahəsi kişilmişdir. Göl ətrafının iqlimi quru subtropik, yarımsəhradır. Yayı quru, olduqca isti, qışı isə mülayim keçir. Yayda ətraf ərazilərdə temperatur 22-35 °С, yanvarda isə +2,5 °С təşkil edir. Göl qış ayları donmur. Yağıntılar əsasən yaz və payız aylarında düşür. Suyunun duzluğu 5,5 q/l təşkil edir. Temperaturu isə yada 22-29°С, qışda isə 4-7,5 °С olur.
Sonalar
Sonalar — Azərbaycan Respublikasının Gədəbəy rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Hərbi Nəşriyyat
Hərbi Nəşriyyat
Sonalar
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 305 nəfər əhali yaşayır.
Xorvatiya şəhərləri
2006-cı ilə əsasən Xorvatiyada şəhər statusuna 127 yaşayış məntəqəsi sahibdir.
Ceymi Karrager
Ceyms "Ceymi" Karrager — İngiltərə futbolçusu, Liverpulun vitse-kapitanı və müdafiəçi. 2004 və 2006-cı illərdə İngiltərə milli futbol komandasında oynamışdır.
Kərim bəy Mehmandarov
Əbdül Kərim bəy Mirzə Mustafa bəy oğlu Mehmandarov — Sankt-Peterburq Tibb Cərrahlıq Akademiyasının məzunu, tanınmış həkim, "Difai" təşkilatının Şuşa şöbəsinin sədri.
Həyatı
Əbdül Kərim bəy Mirzə Mustafa bəy oğlu Mehmandarov 1854-cü ildə Şuşa şəhərində doğulmuşdu. 1872-ci ildə Bakı şəhər gimnaziyasını bitirmişdi. Sankt-Peterburq Tibb Cərrahlıq Akademiyasına daxil olmuşdu. 1877-ci ildə akademiyanı tamamlayıb Sankt-Peterburq klinik hərbi xəstəxanasında həkim işləmişdi.
1873-cü ildə Azərbaycana dönmüş, Yelizavetpol quberniyasının Cavanşir qəzasında həkim kimi çalışmışdı. Sonra Şuşa şəhərinə dəyişilmişdi. Şəhərdə çalışarkən ictimai işlərdə də fəal iştirak etmişdi. Kərim bəy əvvəlcə Difai Partiyası Şuşa komitəsinin sədri, daha sonra komitənin əsasında yaradılan Qarabağ Birlik Məclisinin sədri olmuşdur.
1895-ci ildə Məmmədrza ağa Vəkilov və Əbdülxalıq Axundov ilə birgə Bakı Tibb Cəmiyyətini təsis etmişdir.
O, 1929-cu ildə vəfat edib.
Kərim bəy öncə Aleksandra Mixaylovna Dolqanova ilə ailə qurmuşdu. Bu izdivacdan Mixail adlı oğlu olmuşdi. İkinci dəfə Bəhmən mirzə Qovanlı-Qacarın qızı Zəri xanımla evlənmişdi. İkinci nikahdan Ədil bəy, Rəşid bəy, Surxay bəy adlı oğulları, Turan xanım, Kübra xanım, Nüşabə xanım və Məhbubə xanım adlı qızları vardı.
Mükafatları
Kərim bəy Mehmandarov çar hökumətinin bir çox ödüllərini almışdı.
İsgəndər 9K720
İsgəndər 9K720 — Rusiya Federasiyasında istehsal olunan qısaməsafəlili ballistik raket sistemidir. 2006-cı ildə istehsal olunmuş və 2007-ci ildə Rusiya Ordusunda silahlanmaya qəbul olunmuşdur. "İsgəndər" raketi Rusiya hərbi sənayesinin ən son yeniliklərindən biridir. Bu raketlər 500 kilometr məsafədən hədəfə 100 faiz dəqiqliklə zərbə endirir və nüvə başlığı da daşıya bilir. "İsgəndər-M" kompleksləri NATO ölkələrinin sərəncamında olan ən mükəmməl "Patriot" və "Aegis" hava hücumundan müdafiə komplekslərinin müdafiəsini yara bilir. "İsgəndər" operativ-taktiki raketlərinin bir neçə modifikasiyası mövcuddur, lakin onlardan ən müasiri "İsgəndər-M" raketləridir. "İsgəndər-M" raketlərinin ən mühüm özəlliyi ondadır ki, bu raketlər ballistik trayektoriya ilə hərəkət etmir. Start anından etibarən raket trayektoriyasını xaotik şəkildə dəyişir və ziqzaqvari hərəkət edir. Nəticədə ən müasir radar kompleksləri belə bu raketlərin trayektoriyasını dəqiq müəyyən edə bilmir.
Rusiya hərbi sənayesi "İsgəndər-M" raketlərini daha da təkmilləşdirib və onun hədəfi vurma dəqiqliyini artırıb. Hazırda "İsgəndər-M" Rusiyanın ən güclü operativ-taktiki raketləri hesab olunur. Kompleks iki raketlə təchiz olunub, birinci raketin buraxılmasından cəmi bir dəqiqə sonra ikinci raket start götürür. "İsgəndər-M" iki raketin eyni şaxtada quraşdırıldığı yeganə kompleksdir. Raket hədəfə çatana qədər komanda mərkəzindən idarə olunur.
Kompleksin təyinatı
Düşmən qoşunlarının operativ dərinliyində hərbi hissələrini ənənəvi döyüş sursatı ilə məhv etmək üçün nəzərdə tutulub. Taktiki nüvə silahının çatdırılması vasitəsi ola bilər.
Əsas hədəfləri:
Əli İldırımoğlu
Əli İldırımoğlu (doğum adı: Əli İldırım oğlu Məmişov; ) — nasir, publisist, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1996), Jurnalistlər Birliyinin üzvü (1963), Azərbaycan SSR əməkdar jurnalisti (1988), Əmək veteranı (1998), "Qızıl qələm" mükafatı laureatı (1963), "Şöhrət" ordenli (2007).
Həyatı
Əli İldırımoğlu (Məmişov) 1927-ci il noyabr ayının 17-də hazırkı Qubadlı rayonunun Əliquluuşağı kəndində rəncbər ailəsində anadan olmuşdur. Burada orta məktəbin VIII sinifdə oxuyarkən 1941–1945-ci illəri əhatə edən Böyük Vətən müharibəsi başlanmışdı. VIII–IX siniflərdə çoxluq təşkil edən və əsgərlik yaşına çatmış oğlanlar müharibəyə cəlb olunduğundan həmin siniflər tədris fəaliyyətini dayandırmışdı. Məktəbin direktorluğu onun fəal şagird olduğunu nəzərə alıb, birbaşa qızların çoxluq təşkil etdiyi və bu səbəbdən tədrisi davam etdirdilən X sinfə keçirilmişdi. Beləliklə, Əli İldırımoğlu VIII sinfi başa vurub, IX sinifdə oxumadan, birbaşa X sinfə keçmiş və həmin orta məktəbi müvəffəqiyyətlə bitirmişdir.
Əmək fəaliyyəti
Müharibənin gedişi ilə əlaqədar olaraq, kəndlərdə müəllim qıtlığı yaranmışdı. Ona görə də elə həmin il Əli İldırımoğlu Şuşa şəhərində açılmış müəllim kadrları hazırlayan iki aylıq kursa göndərilmişdir. Həmin kursu bitirdikdən sonra 1941–1942-ci dərs ilində ilk dəfə olaraq Məlikəhmədli kənd ibtidai məktəbində sinif müəllimi kimi əmək fəaliyyətinə başlamışdır. 1946-cı ilə qədər rayonun Xıdırlı, Novlu, Xəndək ibtidai, Teymur Musganlı yeddiillik məktəblərində müəllim işləmişdir.
Qiyabi yolla Laçın Pedaqoji Texnikumunu, 1946–1948-ci illərdə Ağdam ikiillik Müəllimlər İnstitutunun Tarix fakültəsini bitirdikdən sonra yenidən pedaqoji fəaliyyətini davam etdirmişdir. Əliquluuşağı, Dondarlı, Muradxanlı orta məktəblərində direktorun tədris işləri üzə müavini işləmişdir. 1951-ci ildən rayon maarif şöbəsinin inspektoru, Qubadlıda nəşr edilən "Avanqard" rayon qəzetinin məsul katibi, sonra isə redaktor vəzifələrində çalışmışdır.
1955-ci ilin yanvar ayından 1990-ci ilin sonuna qədər "Kommunist" qəzetinin xüsusi müxbiri kimi Naxçıvan, Qarabağ, Dağlıq Qarabağ, Mil-Muğan. Sumqayıt-Quba zonaları üzrə fəaliyyət göstərmişdir.
"Kommunist" qəzetində qeyri-normal mühit yarandığından öz təşəbbüsü ilə 1990–1992-cı illərdə "Həyat" qəzetinə işə keçmişdir və həmin mətbu orqanında eyni zonada (Abşeron, Sumqayıt, Dəvəçi, Quba, Qusar, Xaçmaz rayonlarında) xüsusi müxbir işlədikdən sonra ərizəsi ilə təqaüdə çıxmışdır. Əli İldırımoğlu 1992-ci ildən fərdi təqaüdçüdür.
Ədəbi fəaliyyəti
Yüzlərlə oçerk, felyeton, hekayə və povestlərdən ibarət olan "Yazım-yazmayım", "Mayaklar", "Telepat", "Çinarlı", "Dərd", "Silinməz izlər" kitablarının, "Həmin adam", "Közərən sətirlər". "Mənim rəncbər atam'", iki hissədən ibarət olan "Zorən jurnalist", "Aqibət". "Qarlı gecələr", "Daş yağan gün" romanlarının müəllifidir.
"Zorən jurnalist" romanının birinci hissəsi ("Eşq, qələm və qovğa" adı altında), "Mənim rəncbər atam", "Aqibət" romanları türk dilinə, "Aqibət" romanı rumın dilinə tərcümə edilib böyük tirajla nəşr olunmuşdur. "Mənim rəncbər atam" romanı İranda ərəb əlifbası ilə nəşr olunmuşdur.
2007-ci ildə onun seçilmiş əsərləri çapdan çıxmışdır. Əsərləri barədə 2006-cı ildə tənqidçi Bəsti Əlibəylinin, 2009-cu ildə filologiya elmləri namizədi Qurban Bayramovun "Milli-mənəvi dəyərlərin bədii salnaməsi" monoqrafiyaları nəşr olunmuşdur.
Ailəsi
Beş övlad atasıdır. Oğlanlarından Yusif İldırımzadə hüquqşünasdır, həm də elmlər namizədidir. Yunis İldırımzadə "Əmrahbank"ın prezidentidir. Rasim İldırımzadə polis əməkdaşıdır, polkovnikdir. Nazim İldırımzadə isə həkimdir. Qızı Səadət İldırımzadə filologiya elmləri namizədidir. Həyat yoldaşı Şəfiqə Müəllimlər İnstitutunu bitirib. 13 nəvəsi, 9 nəticəsi var. Övladlarının hamısı İldırımzadə familiyasını daşıyır.
Mükafatları
Əli İldırımoğlu 1941–1945-ci illərdə arxa cəbhədə göstərdiyi "Rəşadətli əməyə görə" medalı ilə, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2007-ci il 16 noyabr tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan ədəbiyyatı və jurnalistikasının inkişafındakı xidmətlərinə görə "Şöhrət" ordeni ilə təltif olunmuşdur. 1966-cı ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür. 1988-ci il noyabrın 15-də Azərbaycan SSR Ali Sovetinin Rəyasət Heyətinin fərmanı ilə "Əməkdar jurnalisti" adına layiq görülüb. "Qızıl qələm", "Ali Araz", "Ustad jurnalist", "Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev" adına mükafatların laureatıdır. Türkiyənin Türk Dünyası Araşdırmaları Beynəlxalq Elmlər Akademiyası tərəfindən türk ədəbiyyatının inkişafında göstərdiyi xidmətlərə görə "Türk Ədəbiyyatına Xidmət" beynəlxalq mükafata və Milli mükafata layiq görülüb.
Əsərləri
• 2
Bulbophyllum maskeliyense
(Bulbophyllum maskeliyense) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Quba rayonu
Quba rayonu — Azərbaycan Respublikasında inzibati – ərazi vahidi. Böyük Qafqaz dağlarının şimal-şərqində yerləşir. Rayon ərazisində 16 tibb müəssisəsi, 194 mədəniyyət ocağı fəaliyyət göstərir.
Tarixi
Yaşı ilk orta əsrlərə gedib çıxan Qubanın tarixi haqqında qədim alban və ərəb mənbələrində, Avropanın müxtəlif coğrafiyaşünaslarının əsərlərində bu və ya digər şəkildə bəhs olunmuşdur. Belə ki, Peyğəmbərimizin Mədinə şəhəri ətrafında tikdiyi ilk məscidin adı Quba adlanır.
Quba ərazisində Tomris xatunun rəhbərlik etdiyi Massaget çarlığı (sonradan Maskutvə ya Müşkür kimi tanınıb) olmuşdur.Çarlığ bizə bəlli olmayan həyat yoldaşı tərəfindən təxminən Əhəmənilər dövləti zamanında yaradılmışdır.Quba ərazisində yerləşən Massaget çarlığının hökmdarı Tomris Əhəməni hökmdarı II Kirə qalib gəlir belə ki, massagetlər əvvəlcə Midiya dövlətinə tabe idilər. Buna baxmayaraq, Əhəmənilər madayların hakimiyyətini zəbt etdikdən sonra massagetlər onlara tabe olmayaraq özlərinin müstəqil bəyliklərini qurmuşdular.Qubanın qədim türk kəndlərinin Massagetlərin nəslindən olduqu təxmin edilir.Mərkəzləşdirilmiş Qafqaz Albaniyası yaradıldığı zaman isə massagetlər Qafqaz albanlarına tabe olmuşdular.
Quba şəhərinin ilk təməl daşı XIV əsrdə qoyulmuşdur.
XVIII əsrin ortalarında Quba xanlığı yaradılmış, onun mərkəzi əvvəl Qalayxudat, sonra isə Quba şəhəri olmuşdur. Hüseynəli xanın oğlu Fətəli xanın (1758–1789) dövründə Quba xanlığının mövqeyi artmışdır. 1806-cı ildə Quba xanlığı Rusiyaya birləşdirildi və əyalətə çevrildi. Yenidən təşkil olunmuş Quba qəzası 1840-cı ildə Dərbənd quberniyasına, 1860-cı ildə isə Bakı quberniyasına daxil edildi. 1930-cu ildə Quba Azərbaycanın inzibati rayonlarından birinə çevrildi.
Quba xanlığı
Dağıstan xanları Quba xanlığı üçün həmişə şimal tərəfdən təhlükə mənbəyi olmuşdur. Rusiya da Qafqaza və Zaqafqaziyaya geosiyasi maraq göstərməyə başlayanda burada öz-üsul idarəsini bərqərar etmək qərarına gələndə Quba xanlığının sərhədlərini qorumaq xeyli çətinləşdi və 19-cu əsrin əvvələrində (1813-cü ildə) Quba xanlığı Rusiya imperiyasının tərkibinə daxil oldu.
Əhalisi
AzStat-ın 1 yanvar 2014-cü il tarixinə olan rəsmi məlumata əsasən rayonda 161.434 nəfər əhali yaşayır. 1 yanvar 2021-ci il tarixinə əhalinin sayi 174 700 nəfərə çatib.
İqtisadiyyat
thumb|250 px|Quba rayonu Quba rayonu Azərbaycanın ən çox inkişaf etmiş kənd təsərrüfatı rayonlarından biridir. Burada yetişdirilən meyvə və tərəvəz məhsulları paytaxt bazarlarına aparılır, yerli konserv sənayesi müəssisələrində emal edilir, həmçinin başqa ölkələrə ixrac olunur. Quba rayonunda yetişdirilən meyvə və tərəvəz növlərinin çox olmasına baxmayaraq "Quba meyvəsi" dedikdə ilk növbədə alma yada düşür. Zəngin floraya malik olan Quba rayonu həm də dərman bitkilərinin geniş spektri ilə təmsil olunmuşdur. Burada yemşan, ardıc, pişikotu, andız, dəvədabanı, effedra və bir sıra başqa dərman bitkiləri yetişdirilir.
Rayonda konserv məhsulu istehsalı ilə məşğul olan "SAF" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətində 60 çeşiddə meyvə-tərəvəz şirələri, meyvə konsentratları mürəbbələr istehsal olunur. Müəssisədə 146 nəfər işləyir. İllik məhsul istehsalı həcmi 3,5–4 milyon manat təşkil edir. Xammal bazasını əsasən Azərbaycanda yetişdirilən meyvə-tərəvəz məhsullarıdır. İstehsal olunan məhsulların əsas hissəsi daxili bazarın tələbatını ödəməklə yanaşı ABŞ, Kanada, Almaniya, Rusiya, İsrail və Türkiyə bazarlarına da ixrac olunur. Hacıqabul rayonunun Nəvahi kəndində "SAF" MMC-nin nar emalı ilə məşğul olan filialı yaradılmışdır.
Rayon ərazisindəki yolların cəmi uzunluğu 542 km təşkil edir. Rayon ərazisindən 67 km respublika əhəmiyyətli yollar keçir. Respublika əhəmiyyətli yolların 55 km-i II dərəcəli, 12 km-i isə III dərəcəli yollardır. Yerli əhəmiyyətli yolların uzunluğu 475 kilometrdir. Yerli əhəmiyyətli yolların 115,45 km-i asfalt beton, 46,4 km-i qara örtüklü, 234,55 çınqıllı, 78,6 km-i qruntlu yollardır. Yerli əhəmiyyətli yolların 46 km-i III dərəcəli, 225 km-i IV dərəcəli, 247 km-i V dərəcəli, 24 km-i VI dərəcəli yollardır.
Mədəniyyət
thumb|250px|right|Quba xalçaçılıq məktəbinə məxsus "Zeyvə" Xalçası Qubada ən məşhur muzeylərdən biri Xınalıq tarix-etnoqrafiya muzeyi – 2001-ci ildə Azərbaycanın Xınalıq kəndində yaradılmış muzeydir. Xınalıqın köklü və nəcib ailələrindən gələn Xəlilrəhman Cabbarovun rəhbərliyi altında yerli əhalinin köməyi ilə kəndə qurduqları muzeydə çox maraqlı əsərlər nümayiş etdirilir. Xınalığın qədim dövrlərindən qalmış arxeoloji və etnoqrafik materiallar, o cümlədən kilim və xalçalar, gil və mis qablar, müxtəlif ev və məişət əşyaları, daş kitabələr və daha bir çox əşyalar Xınalığa gələnlərə burada vaxtı ilə mövcud olmuş yüksək bir mədəniyyətdən xəbər verir. 160 kvadratmetrlik iki zaldan ibarət olan bu muzey, sanki "Muzey içərisində muzey"dir.
Muzeydə diqqət çəkən ən önəmli bölmə əlyazma kitabların olduğu hissədir. XV əsrdən XX əsrin əvvəllərinə qədər tarixləşən bu kitablar Sovet dövrünün qorxusundan damlarda, qəbirlərdə saxlanılmış və müstəqillik dövründə ortaya çıxarılmış qiymetli əlyazma əsərlərdir. Burada olan kitablardan aydın olur ki, kəndin keçmişi elmlə sıx bağlı olub, vaxtı ilə Xınalığın mühüm bir elmi mərkəz olduğundan xəbər verir. Tarix, dil, məntıq, riyaziyyat, təbabət kimi elmlərə aid olanlar ilə birlikdə Fiqh, kəlam, təfsir, hədis kimi dini elmlərlə əlaqəli yüksək səviyyəli kitabların varlığı bunu sübut edir. Bu qiymətli əsərlərin tədqiq edilərək kataloqunun hazırlanması ve nadir nüsxələrin surətlərinin çıxarılması təcili görülməli işlərdir.
Azərbaycanın şimal-şərgində yerləşən Quba xalça mərkəzi üç hissəyə-dağlıq, dağətəyi və ovalıq hissələrə bölünür:
Quba xalçalarının bəzəyini həndəsi naxışlardan ibarət ornamentlərin stilizə edilmiş nəbati, bəzən isə heyvan motivləri təşkil edir. Bu məktəbin xalçalarında medalyonlu çeşni üslubu da geniş yayılmışdır. Quba xalçalarının ən parlaq kompozisiyaları "Qədim-Minarə", "Qımıl", "Alpan", "Qollu-çiçi", "Pirəbədil", "Hacıqayıb", "Qırız", "Cek" və s.-dir. Bu zonada toxunan "ÇİÇİ", "SIRT ÇİÇİ", "QIMIL", "CİMİ", "YERFİ" xalçaları dünyanın bir sıra müzeylərinin və şəxsi kolleksiyaların bəzəyidir. Qeyd etmək lazımdır ki,Quba xalçaçılıq məktəbinə məxsus olan dağətəyi və ovalıq xalça istehsalı olan kəndlər Şabran rayonunda yerləşirlər.
Memarlıq abidələri
right|thumb|200px|Azərbaycanın poçt markası üzərində [[Qudyalçay körpüsü ]] Memarlıq abidələrindən Ağbil türbələri (XVI əsr), Alpan kəndində Subaba türbəsi (XVI əsr), Birinci Nügədi kəndində məscid və minarə (XVII–XIX əsrlər), Xınalıq kəndində bürc, Qudyalçay üzərindəki Tağlı körpü və s. mühafizə olunur. Avropanın ən uca dağ kəndi sayılan Xınalıq kəndində IX əsrə aid Atəşpərəstlər məbədi, Ağbil kəndində XVI əsrə aid türbələr, Quba şəhərində XIX əsrə aid Səkinəxanım, Hacı Cəfər və Cümə məscidləri, Gümbəzli hamam vardır. Bundan başqa Rustov və Zıxır kəndində "Ələmu" və "Yeddilər baba" adlı qala və tarixi məscid vardır. Yerfi kəndinin arxasında Kələva baba adlı zirvəyə yaxın bir yerdə qədim tikililər vardır. Bu tikililərin müdafiə xarakteri daşıdığını deyirlər. Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin saytında XI – XII əsrlərə aid yerli əhəmiyyətli müdafiə qüllələri, inventar N4640 kimi göstərilir.
KİV
Quba rayonunda 2 özəl teleşirkət "Qütb" və "Xəyal" (hal hazırda adı "Qafqaz TV" adlanır), eləcə də müstəqil "Şəfəq", "Birlik" qəzetləri fəaliyyət göstərir. Həmçinin Quba şəhərində rəsmi dövlət qəzeti olan Milli Məclisin orqanı "Azərbaycan" və Türkiyə-Azərbaycan qəzeti olan "Zaman" qəzetinin müxbir postu yerləşir. Quba rayonunda Qudyalçay adlı jurnal da dərc olunur.
İqlimi
thumb|250px|Quba rayonunda meşə İqlimi düzənlik və dağətəyi hissədə yayı quraq keçən mülayim isti, yüksək dağlıqda soyuq və rütubətlidir. Orta temperatur yanvarda −4 °C-dən l°C-dək, iyulda 2 °C-dən 24 °C-dəkdir. İllik yağıntı [tel:300–1500 300–1500] mm-dir.
Bələdiyyələr
Rayonda 101 bələdiyyə fəaliyyət göstərir.
Qardaşlaşma
2016-cı ilin oktyabrında qırğız nümayəndə heyətinin Quba şəhərinə gəlişi zamanı Qırğıstanın Çuy vilayətinin Kant şəhərilə qardaşlaşma memorandumu imzalanıb.