cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ukraynada islam
Krım xanlığının dövrü
İslam tarixinin ən parlaq səhifələri Ukrayna ərazilərində Krımla əlaqələndirilir. Müasir Ukraynanın bir hissəsi olan torpaqlarda islamı yaymaq üçün əsas yer Krım yarımadasıdır. Rusiya 1552-ci ildə Kazan xanlığını fəth etdikdən sonra Krım Qızıl Ordanın son parçası olaraq qaldı. İslam 300 ildən artıq Krım xanlığının dövlət dini olub. Krım yarımadası mövcud olan illərdən etibarən islam, Krım — tatar xalqının formalaşmasına çox böyük təsir göstərmişdir. XIII–XVI əsrlər dövründə Krım torpaqlarında olduğu üçün krım — tatarlarının din ilə ayrı bir etnik qrup olaraq formalaşdı. Eyni zamanda, uzun müddət Krım yarımadası Dneper rayonunun İslam və müsəlmanlar haqqında soruşduğu əsas yerdir. Tarixi olaraq türk — köçərilərinin yarımadasında görünüşü iki yolla başladı: ilk növbədə torpaqda — köçəri sonra dənizdə — Səlcuq türkləri. Ancaq müsəlman dünyası ilə qarşılaşan tatar-monqol xanlar, islamı cazibədar bir din, xalqı birləşdirmək və şəriət əsasında bir siyasi güc sistemini qurmaq üçün güclü bir mənəvi vasitə olaraq gördü. İslamın ilk müdafiəçilərindən biri, xan Bərkədir (1209–66). O islamı şəxsən qəbul edərək, onu yarımadanın əhalisinin yeni bir imana çevrilməsini təşviq etdi və millətində fəal şəkildə tanıtmağa başladı. Ancaq islamın Krımda son qələbəsi islamı yarımadada dövlət dini edən xan Özbəyin (1313–42) adıyla əlaqələndirilir. Qızıl Orda Krım xalqının inzibati mərkəzi Solxat şəhəri idi. Özbək bir müddət Krımda yaşamış, islam uyğun bir nümunə göstərmişdir. Krımda türkdilli əhalinin islamlaşması Tamerlan (1336–1405) tərəfindən tamamlanıb. Xan Toxtamışın aradan qaldırılmasından sonra, o Krımı böyük imperatorluğa daxil etmişdir. Tamerlan siyasətində, ruhani şəxsiyyətlərə güvəndi və islamın mövqeyini gücləndirməyə hər cür kömək etdi. Müsəlman dünyası ilə təmasda, xanlar islamda gəncləri möhkəmləndirmək və dövlətdə Şəriətə (islamın hüquqi sistemi) əsaslanan güclü güclü bir sistem yaratmaq üçün güclü bir mənəvi vasitə gördü.
thumb|Xan Özbək məscidi. Solxat
Zamanla, tarixinin Qızılordu dövründən sonra, Krım xalqı müstəqil bir dövlət quruluşuna sahib oldu və müstəqil Krım tatar dövləti ortaya çıxdı. 1441-ci ildən Gerayev ailəsinin sülaləsi hakim idi. Ukraynadakı müsəlmanlar haqqında əhəmiyyətli xəbərlər, Xan Toxtamışın Qızıl Orda ərazisindəki məhkəməsi ilə bağlıdır. Tamerlandan müstəqillik qazanmaq ücün uğursuz cəhdindən sonra 1396–1399-cu illərdə Kiyevdə və ətrafında yaşayırdı. XV əsrin 20-ci illərində. təxminən 40 ildir ki, Kiyevdə Ordunun sırasında hər zaman bir qrup müsəlman var idi. Bundan Novqorod xronikası xəbər verir. Tatar dəstəsi 1362-ci ildə Litva şahzadəsi Olgerdin qoşunları tərəfindən şəhər tutulmasından sonra Kiyevdən ayrıldı. 1475-ci ildə Krım xanlığının tarixində yeni bir dövr başlandı. Bu il, Krımın hökmdarı, bütün müsəlmanların hökmdarı olan xalif, Osmanlı dövlətinin sultanı idi. Osmanlı imperatorluğunun qanunlarına əsasən, Girey sülaləsi Osmanlı sülaləsindən daha zəngin sayılmışdı. Xanlığın təsirli bir qüvvəsi yüksək ruhanilər idi. Bunların arasında baş müfti olmuşdur. O sultanın qubernatorundan sonra Dövlət Şurasının üzvü — divanın ikinci üzvü hesab edildi. Din adamlarının bu nümayəndəsi Şəriət qanununun ən yüksək tərcüməçisi olmuşdur. Hakimlərin təyin edilməsi və vəzifədən azad edilməsi onun əlində idi. Krıma xarici hökmdarlar qiymətli hədiyyələr göndərdikdə, müfti onları xanla bir araya gətirirdi. O, həmçinin müstəqil xarici ölkələrlə ünsiyyət qura bildi. Dünyəvi dövlət və dini orqanların birləşməsi burda var idi. Müfti müsəlmanları xanı düşünməyə başladı. Ruhani şəxslər dövlətdə nüfuzlu bir siyasi qüvvəyə çevrilmişdi. Krım müftisi imperiyanın Dövlət Şurasının üzvü idi. Onlar islam ruhunda Krımların formalaşmasına, sadiq müsəlmanları və vicdanlı subyektləri yetişdirməyə xidmət etmişlər.
İslam Krım — tatar xalqının mənəvi həyatının əsası oldu. Demək olar ki, bütün əhəmiyyətli yaşayış məntəqələri 1783-cü ildə 1660 nəfər olan məscidlərdən istifadə etmişdir. Demək olar ki, 1783-cü ildə 1660 nəfər məscidlərdən istifadə etmişdir. İslam hüququ məsələləri üzrə aparıcı hakimiyyət, 1424-cü ildə Osmanlı imperatorluğunda təsis edilmiş Şeyxülislam idi.
Uzun müddət dini dözümlülük mühiti Krımda üstünlük təşkil etdi. Pravoslav, katolik, yunan, erməni kilsələri və monastırları, yəhudi və karait sinaqoqları dövlət ərazisində sərbəst şəkildə fəaliyyət göstərmişdir. İslam ideyalarının və normalarının təsiriylə, Krım tatar xalqının milli mədəniyyəti, gündəlik ənənələri, dili, həyat tərzi, uşaqların təhsil sistemi və tərbiyəsi quruldu; kitablar, musiqi, daş və ağac oymalar, bəzək sənəti və xüsusilə memarlıq inkişaf etdi. Müsəlman arxitekturasının qiymətli abidələri qədim Krımda Özbək və Beybars, Kurşun-Cami və Taxtəli-Cami məscidləri ilə, zəngin mədrəsələr, karvansaralar və fəvvarələrlə zəngindir. Baxcasarayda müsəlman mədəniyyətinin bir çox xatirəsi var.
Müasir Ukraynada İslam
2014-cü il yanvarın 1-nə Ukrayna ərazisində qeydiyyatdan keçmiş 624 müsəlman icması və ən azı bir neçə yüz nəfər qeydiyyatdan keçməmişi var idi. Ukraynada müsəlman sayı 500 mindən 1 milyona qədərdir. Bu sayı Krım müsəlmanları (təxminən 300 min nəfər) əhatə edir. Ötən əsrin 80-ci illərinin sonuna qədər, Ukraynada islam əslində yeraltı idi. 1930-cu illərin repressiyasından və Krım tatarlarının deportasiyasından sonra, müsəlman icmaları formal olaraq yox idi. 1991-ci ildə müstəqillik elan edildikdən sonra, ukraynalılar yenidən dini fəaliyyət üçün azadlıq verdilər. Eyni ildə Krım Müsəlmanları Ruhani Müdirliyi quruldu. 1997-ci Ukraynada "Alraid" İctimai Birlikləri Assosiasiyası yaradılıb. Bu gün Ukraynada ondan artıq ictimai qurum var. "Alraid" müxtəlif dini ədəbiyyatı tərcümə etmək, "Alraid" adlı bir qəzetin dərc edilməsi və fəal dini və təhsil ilə məşğul olur.
Həsən Zirək
Həsən Zirək (Hesen Zîrek) — İran musiqiçisi. Tanınmış kürd əsilli İran sənətçisi və bəstəkarı.
Qalacıq yaşayış yeri (Kəngərli)
Qalacıq yaşayış yeri — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Kəngərli rayonunun Qarabağlar kəndinin şimal-şərqində (e. ə. III minilliyə-I minilliyyin əvvəlinə aid yaşayış yeri.
Tarixi
Sahəsi 30 hektardır. Qalınlığı 3 metrdən artıq olan mədəni təbəqə hər tərəfdən əkin sahələri ilə əhatə olunmuşdur. Burada dən daşları, daş gürzlər, həvəngdəstələr, tunc bəzək əşyaları, naxışlı monoxrom və boyalı saxsı qab qırıqları, iri qaya parçalarından tikilmiş dördkünc və oval şəkilli bina qalıqları aşkara çıxarılmışdır. Yaşayış bina lari və qala divarlarının qalınlığı tikinti texnikası nın yüksək səviyyədə olmasından xəbər verir.
Kerç boğazı
Kerç boğazı — Boğaz Atlantik okeanın akvatoriyasına daxil olan Azov dənizini Qara dənizlə birləşdirir. Krıma daxil olan Kerç yarımadasını isə Taman yarımadasından ayırır. Boğazın eni 4,5–15 km-ə qədərdir. Ən dərin yeri 18 m, əsas limanı Kerç şəhəridir.
XVIII əsrin sinlarından XX əsrə qədər ruslar boğazı Tavriya, Enikal, Kerç-Enikal, Qədim yunanlar boğazı Kimmer Bosforo adlandırırdılar. Ad isə ərazidə yaşıyan Kimmerlərin adından götürülmüşdür.
Kerç boğazı bir çox balıq növlərinin ovlandığı bölgədir. Balıqçılıq üçün payızın sonlarından başlayaraq bir necə ay əlverişli olur.
Tarixi
Herodotun Tarix əsərində köçərilərin buz bağlamış boğazın üzərindən keçməsi haqqında məlumat verilir. VI əsr b.e.ə. yunanlar boğazın qərb sahillərində Pantikapey şəhərini salırlar (Bosfor çarlığının paytaxtı).
XX əsr
thumb|right|Kerç boğazı. Enikalski mayakı. thumb|Kerç boğazı 1944-cü ilin aprelində boğaz üzərindən körpü tikintisinə başlanmışdır. Körpü 125 aşırımdan ibarət olmaqla, hər aşırım arasında məsafə 27,1 m təşkil etməli idi. Mərkəzi aşırımın eni 110 m təşkil etmişdir. Bu aşırım iri gəmilərin keçidi üçün nəzərdə tululurdu. Tikinti işləri müharibədə ələ keçirilən qənimətlər hesabına həyata keçirilirdi. Bəzi mənbələr bu körpünün planı İkinci Dünya müharibəsindən öncə hazırlanmışdır. Üstəlik körpünün hissələri Almaniyada hazırlanırdı. Körpünün tikintisi zamanı aşırımları buz parçalarından qoruyan qurğular olmadığından Azov dənizindən gələn buz parçaları 1945-ci ilin fevralında aşırımları 30% zədələmişdir. Bundan sonra isə körpü bərpa edilməmişdir.
1953-cü ildə Boğaz üzərindəki körpünün əvəzinə uzunluğu 4,6 km (2,5 mil) olan bərə yolu istifadəyə verilir, Bərə Krım yarımadasını Krosnadar vilayəti ilə (Krım limanı — Qafqaz limanı) birləşdirirdi. Bərə yolunun fəaliyyətini təmin etmək üçün 4 vaqondaşıyan bərə istismara buraxılır: "Zapolyarnıy", "Severnıy", "Yujnıy" və "Vistoçnıy". Sonrada üç avtomobil daşıyan bərə də istifadəyə verilir: "Kerç-1", "Kerç-2" və "Eysk".
1980-ci illərdə dəmiryolunun (bərə) köhnəlməsi ilə əvvəlcə sərnişindaşıma, daha sonra isə yükdaşıma fəaliyyətləri dayandırılır. İqtisadi çətinliklər səbəbindən bərə 15 il yalnız avtomobillərin daşıması üzrə fəaliyyət göstərməli olur. Bu ərəfədə boğaz üzərindən körpü tikintisi layihələri irəli sürülsə də sonradan reallaşdırılmır. thumb|450px|Kerç boğazı. Qafqaz limanı, Krım sahillərinə açılan mənzərə 2003-cü ildə iki ölkə arasında boğaz daxilində yerləşən Tuzla adası səbəbindən münaqişə baş verir. Belə ki, Krasnodar vilayətinin rəhbərliyi Tuzla adası ətrafına damba tikməyə başlamışlar. Bəhanə isə Tuzla adasının Taman yarımadasının bir hissəsi olması göstərilirdi. Bu addım Ukrayna tərəfindən etirazla qarşılanır. Damba tikintisi isə dayandırılır.
2004-cü ildə Vladimir Putin və Viktor Yanukoviçin başçılığı ilə boğazda bərə istifadəyə verilir. İlkin hədəf isə yükdaşımalar nəzərdə tutulurdu.
2007-ci ilin payızında boğazda güclü fırtınа baş verir, bu zaman bir neçə gəmi batır. Dənizə bir neçə ton mazut dağılır. Bununla da boğazın akvatiriyasına ciddi ziyan dəyir.
XX əsrdə əlaqəni təmin etmək məqsədi ilə bir sıra layihələr irəli sürülmüşdür. 2015-ci ildə boğaz üzərindən tikiləcək körpünün layihəsinin hazırlanması haqqında qərar qəbul edilmişdir. Bu plan 2016-2030-cu illəri əhatə etməlidir.
2010-cu ilin aprelində Ukrayna Prezidenti Viktor Yanukoviç ilə Rusiya Prezidenti Dmitri Medvedev arasında boğaz üzərindən körpü tikintisinin protokolu imzalanır. Hansı ki hədəf Krasnodar vilayəti Krımla birləşdirməli idi. Rusiya Krımı işğal etdikdən sonra layihə öz aktuallığını itirdi.
1-12 avqust 2014-cü ildə boğaz üzərindən sərnişindaşıma həyata keçirilsə də, 31 avqust tarixindən həyata keçirilən bərə vastəsilə avtomobildaşıma səbəbindən dayandırılır.
Qırmızı Beşlik
Qırmızı Beşlik 1934-cü ildə, SSRİ-də İosif Stalin və Kliment Voroşilovun istəyi ilə yaradılmış aerobatika komandasıdır. Uçuşlar üçün İ-16 təyyarələri istifadə olunurdu. Komanda üçün hazırlanan xüsusi təyyarələrdə silahlanma yox idi. Komandanın ilk ictimai uçuşu 1 may 1935-ci ilə təsadüf edib.
Yuxarı Külsə (Sərdəşt)
Yuxarı Külsə — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 500 nəfər yaşayır (86 ailə).
Piri Torpağı
Piri Torpağı — Yarımada Qrenlandiyanın şimal qutaracağında Viktoriya-Ford və İndependes-Ford körfəzləri sahillərində yerləşir. Yarımada şimalından Linkoln dənizi və Şimal Buzlu okeanın suları yuyur. Yarımadanın qərbdən şərqə uzunluğu 375 km təşkil edir. Ərazi dağlıqdır və ən hündür zirvə 1920 m təşkil edir. Sahilləri parçalıdır və fiordlarla zəngindir. Ən iri fiord Frederik-Hayd-Frorddur. Qərb sahillərində buzlaqlar vardır. Yarımadada Qrenlandiyanın ucqar şimal nöqtəsi olan Morris-Cesul burnu yerləşir.
Yarımada ABŞ qütb araşdırmaçısı Robert Pirinin şərəfinə adlandırılmışdır. O bu ərazini 1900-cü ildə araşdırmışdır.
Rəhim Qazıyev
Rəhim Həsən oğlu Qazıyev — Azərbaycan Respublikasının Müdafiə naziri (1992–1993), Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı (1990–1993), 1988-ci ildə başlanan Azərbaycan Milli Azadlıq Hərəkatının fəallarından biri.
Həyatı
Rəhim Qazıyev 17 fevral 1943-cü ildə Azərbaycan SSR-in Şəki şəhərində həkim ailəsində anadan olmuşdur. 1950-ci ildə Şəki şəhər 3 nömrəli orta məktəbin birinci sinfinə daxil olub. 1960-cı ildə həmin məktəbi bitirib. 1961-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Mexanika-riyaziyyat fakültəsinə daxil olub, 1967-ci ildə həmin fakültəni riyaziyyat müəllimi ixtisası üzrə bitirib.
1968-ci ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutunun Ali riyaziyyat kafedrasında əmək fəaliyyətinə başlayıb.
Ailəsi
Ailəlidir. Sevinc, Aytən və Şəbnəm adlı qızları var.
Siyasi fəaliyyəti
1988-ci ildə Xalq Hərəkatına qoşulmuş, 1989-cu il iyulun 16-da AXC-nin yaranması ilə əlaqədar keçirilən konfransda AXC-nin ilk idarə heyətinin üzvü seçilmişdir.
1990-cı il Qara Yanvar hadisələri ilə əlaqədar mart 1990-cı ildə SSRİ DTK tərəfindən həbs olunaraq Moskvadakı "Lefortovo" həbsxanasına göndərilmiş, noyabr 1990-cı ildə həbsdən azad edilmişdir.
1990-cı ilin dekabr ayında Azərbaycan SSR Ali Sovetinə deputat seçilmiş, 1993-cü ildə fəaliyyətinə xitam verilmişdir.
1992-ci il martından 1993-cü il fevralına qədər Azərbaycan Respublikasının Müdafiə naziri vəzifəsində çalışmışdır. Fəaliyyəti dövründə Şuşa və Laçın rayonları işğal edilmişdir.
1993-cü ildə Şuşanın işğalında və vətənə xəyanətdə ittiham edilərək haqqında ölüm hökmü çıxarılıb. Sonradan ölüm cəzası ömürlük həbslə əvəz edilmişdir. 2005-ci ilin dekabrında əfv fərmanı ilə azadlığa buraxılmışdır.
2017-ci ildə 10 günlük inzibati həbs cəzası almışdır.
Rəhim Qazıyev 2020-ci ilin iyulunda Cinayət Məcəlləsinin Dövlət əleyhinə yönələn açıq çağırışlar və Təxribat maddələri ilə başlanılmış cinayət işi üzrə şübhəli şəxs qismində saxlanılmışdır. Azərbaycan Respublikası Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin və Baş Prokurorluğunun Mətbuat xidmətlərinin yaydığı məlumatda bildirilmişdir ki, "2020-ci il iyulun 12 və 13-də sabiq Müdafiə naziri Rəhim Qazıyevin Azərbaycan-Ermənistan sərhədində düşmənin təxribatları ilə bağlı döyüş əməliyyatlarının aparıldığı və bu barədə Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyi tərəfindən ictimaiyyətə müntəzəm rəsmi məlumatlar verildiyi bir vaxtda məqsədyönlü şəkildə sosial şəbəkələr vasitəsilə hadisələrin mahiyyəti barədə aşkar surətdə həqiqətə uyğun olmayan xəbərlər yayıb Azərbaycan Respublikasının müdafiə qabiliyyətini zəiflətməyə yönələn hərəkətlər edərək, insanları iğtişaşlara, dövlət hakimiyyətini zorla ələ keçirməyə açıq çağırışlar etməklə təxribat törətməsinə əsaslı şübhələr müəyyən olunub."
Barəsində 4 ay müddətinə həbs qətimkan tədbiri seçilən Qazıyev, qətimkan tədbirinin müddəti 13 noyabr 2020-ci il tarixinədək müəyyən edildiməklə 4 sentyabrda ev dustaqlığına buraxılmışdır.
Nakihət Xanım
Nakihət Xanım (və ya Nakihət Begüm), Səfəvi şahı II Abbasın (1642–1666) çərkəz kökənli həyat yoldaşı. II Şah Abbasın varisi və ondan sonrakı Səfəvi şahı Şah Süleyman Səfəvinin anasıdır. İlk əvvəllər Səfəvi sarayında kəniz olmuş, sonradan kəbinli həyat yoldaşı və şahın əsas arvadı olmuşdur. Şah ailəsinin digər qadınları kimi, ölümündən sonra İraqdakı Şiə müqəddəs türbələrində dəfn edilmişdir. Bu yerlər 1639-cu il, Qəsri-Şirin sülh müqaviləsi imzalanan zamandan formal olaraq Osmanlı dövlətinə tabe idi.
Qalacıq arxı
Qalacıq arxı — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonunda qədim süni suvarma şəbəkəsi.
Tarixi
Oğlanqala yaşayış yerinin şm.- ndan, qalanın yaxınlığından çəkilmişdir. Başlanğıcını Arpaçaydan götürür. Yaşayış yerindən cənubda və qərbdə olan əkin sahələrini suvarmaq üçün istifadə edilmişdir. Arxın bəzi yerlərində iri qaya parçalarından hörülmüş tikinti qalıqları saxlanmışdır. Tədqiqatçıların fikrincə, Qalacıq arxı uzun müddət fəaliyyət göstərmiş, (e. ə. 2-1-ci) minilliklərdə və erkən orta əsrlərdə də öz əhəmiyyətini itirməmişdir.
UEFA Avro 1988 (seçmə mərhələsi, 1-ci qrup)
UEFA Avro 1988-in seçmə mərhələsinin 1-ci qrupunda İspaniya, Rumıniya, Avstriya və Albaniya milli futbol komandaları mübarizə aparmışlar. Turnirin final mərhələsinə vəsiqəni 1-ci yeri tutan İspaniya millisi qazanmışdır.
Vsevolod Avduyevski
Vsevolod Sergeyeviç Avduyevski — aeromexanika və astronavtika sahəsində alim, SSRİ Elmlər Akademiyasının akademiki (1979); SSRİ "Lenin" və Dövlət mükafatları, SSRİ Nazirlər Soveti mükafatı və Nikolay Jukovski adına mükafat laureatı.
Həyatı
Vsevolod Sergeeviç Avduevski 28 iyul 1920-ci ildə Odessa vilayətinin Berezovka kəndində anadan olmuşdur. 1944-cü ildə Moskva Aviasiya İnstitutunu, 1949-cu ildə Moskva Aviasiya İnstitutunun aspiranturasını bitirib, texnika elmləri doktoru (1960), professor. 1949-cu ildən aparıcı mühəndis, 1951–1953-cü illərdə Konstruktor bürosunun baş konstruktor müavini, 1953–1966-cı illərdə Keldış adına Araşdırma Mərkəzinin şöbəsinin müdiri; 1966–1973-cü illərdə NİİTİ-nin rəis müavini; 1973–1987-ci illərdə Mərkəzi Elmi-Tədqiqat Maşınqayırma İnstitutu direktorunun 1-ci müavini; 1987–1989-cu illərdə İMAŞ-ın direktor müavini. Blaqonravov adına REA Maşınqayırma İnstitutunun (İMASH) Direktorluğunun məsləhətçisi; Mərkəzi Aviasiya Motorları İnstitutunda işləyib, Moskva Aviasiya İnstitutunda dərs demişdir. Elmi fəaliyyətin əsas istiqamətləri: atmosferdə yüksək sürətlə hərəkət edən cisimlərin aerodinamik isitmə və istilik mühafizəsi, kosmik texnologiya.
Lomonosov və Karus mükafatları laureatı (Almaniya); professor Jukovski adına mükafatlar və medallar (1977). İki "Qırmızı əmək bayrağı", "Şərəf nişanı" ordeni ilə təltif edilmişdir. 14 mart 2003-cü ildə Moskvada vəfat etmişdir. Troyekurov qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.
Fərhad Dəftəri
Fərhəd Dəftəri Belçika əsilli İran-Britaniya İslam və Şərq tarixçisidir. Londonda İsmailiyyə Araşdırmaları İnstitutunda direktor müavini, tədqiqatlar və nəşrlər şöbəsinin rəhbəri. London, Tehran, Roma və Vaşinqtonda təhsil alıb. Amerika Universitetində liberal sənətlər üzrə bakalavr və magistr, 1971-ci ildə Berkli Kaliforniya Universitetində İslamşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru dərəcəsi alıb. 1988-ci ildən İsmailiyyəşünaslıq İnstitutunda çalışır. Şiə tarixi, xüsusən də İsmaillik sahəsində avtoritet. 2011-ci ildə Festfont mükafatına layiq görülüb. “İranika”, “İslamika” ensiklopediyalarının müəlliflərindən biri və həm redaktoru, “Böyük Rus Ensiklopediyası” və “İslam Ensiklopediyası”nın müəlliflərindən biri və İsmayıliyyəyə həsr olunmuş üç seriyalı kitabların baş redaktoru. Ensiklopediyalarda və elmi jurnallarda 200-dən çox məqalənin müəllifidir.
Fuad
Fuad (فؤاد) — ərəb dilində "ürək" mənasını verən kişi adı.
Viktor Avdyuşko
Viktor Antonoviç Avdyuşko — SSRİ teatr və kino aktyoru. RSFSR xalq artisti (1974)
Həyatı
1949-cu ildə Ümumittifaq Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutunu (Yuli Rayzmanın emalatxanası) bitirmişdir. O, 1948-ci ildə "Gənc qvardiya" filmində kinoda debüt etmişdir. 1957-ci ildə "Sıx düyün" ("Paşa həyata girir") filmində Pavel Mansurov rolunu oynamışdır. Avdyuşkonun ən böyük işi "Gələnlərə sülh" filmindəki əsgər Yamşçikov roludur (1961). Aktyor xüsusilə zahiri sərt, təmkinli, cəsarətli, lakin xeyirxah və müdrik insanların rollarında uğurla çıxış etmişdir (starşina Şesternev, "Dirilər və ölülər", 1964; Qriqori Şiligin, "Fəhlə kəndi", 1966; Marşal Konyev, "Azadlıq əsgərləri", 1977). O, həm də komediya rollarını oynamışdır (dalğıc Mişa, "Otuz üç", 1966). Ümumilikdə aktyor 60-dan çox film rolunu oynamışdır.
NGC 929
NGC 929, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. Sa tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Qaladibi (Şahbuz)
Qaladibi — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şahbuz rayonunun Kükü kəndinin şimalında yerləşən arxeoloji abidə.
Tarixi
Qala hündür qayalığın ətəyində salınmışdır. O, şimal tərəfdən təbii qayalıqla əhatə olunur, şimal, cənub və qərb tərəfdə isə iri daşlardan hörülmüş müdafiə divarı ilə möhkəmləndirilmişdir. Qala divarının tikintisində düzbucaqlı çıxıntılardan və rizalitlərdən istifadə edilmişdir. Bu tip tikinti texnikası inkişaf etmiş Dəmir dövrü üçün xarakterikdir. Qalanın içərisində daşdan inşa olunmuş dördkünc formalı binaların qalıqları saxlanmışdır. Tədqiqat zamanı aşkar olunan arxeoloji materiallar çəhrayı rəngli keramika parçalarından ibarət olub. Erkən Antik dövr üçün xarakterikdir. Onlar narın qum qarışığı olan gildən hazırlanaraq çəhrayı rəngdə yaxşı bişirilmişdir.
Şetland adaları
Şetland adaları — Birləşmiş Krallığın şimalında, Orkney və Farer adaları arasında yerləşən, Şotlandiyaya məxsus arxipelaq. Şetland adalarının sahəsi 1,466 km2, sahil xətti 1,500 kilometrdən çox və əhalisi təxminən 22 min nəfərdir. İnzibati mərkəzi Lervik şəhəridir. Adalar Birləşmiş Krallığın ən şimal nöqtəsidir. Şetland Şotlandiyanın 32 qraflığından biridir. Əvvəlcə Norveç müstəmləkəsi olan adalar 12 fevral 1472-ci ildə Şotlandiya tacının nəzarətinə keçmişdir.
Aşağı Külsə (Sərdəşt)
Aşağı Külsə — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 730 nəfər yaşayır (123 ailə).
Kuşşi
thumb|Kuşşiyə həsr olunmuş maket.
– Hokkaydonun Kuşşaro gölündə yaşadığına inanılan göl bədheybəti. Bədheybətin adı Şotlandiyanın Lox Ness gölündə yaşadığı iddia edilən Nessi bədheybətindən qaynaqlanır.
2009-cu ildə britaniyalı kriptozooloq Karl Şuker gecəyarısı üzən bir insanı öldürən göl bədheybətindən bəhs edən əfsanəyə istinad etmişdi.
Mikalabad (Sərdəşt)
Mikalabad — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 335 nəfər yaşayır (61 ailə).
Deodoro Olimpiya Parkı
Deodoro Olimpiya Parkı — Braziliyada, Rio-de-Janeyro şəhərinin Deodoro məhəlləsində idman kompleksi. 2016 Yay Olimpiya Oyunları və 2016 Yay Paralimpiya Oyunları üçün yaradılmışdır. Bu, Barra Olimpiya Parkı ilə yanaşı, 2016-cı ildə keçirilmiş olimpiya və paralimpiya pyunlarına ev sahibliyi etmək üçün istifadə edilən iki olimpiya parkından biri idi. Layihənin dizaynı və menecmenti "Hill International" şirkətinə həvalə edilmişdi.
Çəmbərəkənd parkı
Çəmbərəkənd parkı – Azərbaycanın Bakı şəhərinin Səbail rayonunda yerləşən park. 8 iyun 2022-ci ildə açılıb. Açılışda Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev də iştirak etmişdir.
Bakının Həsən Seyidbəyli küçəsində istifadəsiz ərazidə salınmış parkda yaşıllaşdırma işləri aparılmış, 1200 metr uzunluğunda piyada yolları salınmış, sakinlərin asudə vaxtlarını keçirmələri üçün şərait yaradılmışdır. Parkda estakada üzərində piyadalar üçün 147 metr uzunluğunda körpü salınmış, şəhər mənzərəli iki terras düzəldilmiş, müasir üslubda fəvvarə inşa edilmiş, ərazidə iaşə obyekti, sanitar qovşaq və inzibati bina tikilmişdir. Ərazinin relyefinə uyğun olaraq sürüşmənin qarşısını almaq üçün istinad divarı çəkilmişdir. Həmçinin ərazidə idman və uşaq əyləncə qurğuları quraşdırılmışdır. Ərazisi 4 hektar olan parkın yaşıllıq sahəsinə qazon örtük döşənmiş, 50 mindən çox müxtəlif növ ağac, kol və güllər əkilmişdir.
İnformasiya Azadlığı haqqında Akt (ABŞ)
İnformasiya Azadlığı haqqında Akt (, FOIA) — Amerika Birləşmiş Ştatlarında federal informasiya azadlığı qanunu. Qanun, tələb olunarsa, ABŞ hökuməti tərəfindən nəzarət edilən, əvvəllər ictimai olaraq dərc edilməmiş informasiya və sənədlərin tam və ya qismən açıqlanmasını tələb edir. Akt açıqlanacaq hökumət sənədlərini, məcburi açıqlama prosedurlarını və qanunun doqquz istisnasını təyin edir. Akt Amerika ictimaiyyətinin hökumətin fəaliyyətindəki problemləri daha asan müəyyənləşdirə bilməsi və onları həll etmələri üçün Konqresə, agentlik rəsmilərinə və prezidentə şikayət edə bilmələri, xüsusən də ABŞ dövlət orqanlarının funksiyalarını daha şəffaflaşdırmaq məqsədini daşıyır.
İctimaiyyət xəbər təşkilatlarının FOIA-dan xəbər məqsədləri üçün istifadə etdiyini bilsə də, bu, müəssisələr, hüquq firmaları və şəxslər tərəfindən ən çox edilən tələblərin 10%-dən azını təşkil edir.
ABŞ federal hökumətinin İnformasiya Azadlığı haqqında Aktına əlavə olaraq, ABŞ ştatlarının informasiya azadlığı haqqında fərqli qanunları var.
Rafiq Qasımov (bioloq)
Rafiq Yunisəli oğlu Qasımov — biologiya elmləri doktoru, professor, AMEA-nın müxbir üzvü (1983).
Həyatı
Rafiq Qasımov 26 iyun 1931-ci ildə İrəvan şəhərində anadan olub. Bakı Dövlət Universitetini bitirən Qasımov elmi fəaliyyətə 1958-ci ildə SSRİ EA-nın İ.P.Pavlov adına Fiziologiya İnstitutunda kiçik elmi işçi kimi başlayıb.
Rafiq Qasımov 1965-1974-cü illərdə Kür Eksperimental Nərə Balıqartırma zavodunda və Mərkəzi Elmi Tədqiqat Nərə Balıqçılıq Təsərrüfatı İnstitutunun Azərbaycan bölməsində laboratoriya müdiri kimi fəaliyyət göstərib. Eyni zamanda AMEA-nın А.Qarayev adına Fiziologiya İnstitutunda laboratoriya müdiri olmuş və 1974-cü ildən həmin institutda baş elmi işçidir.
Təltif və mükafatları
Rafiq Qasımov 1989-cu ildə SSRİ Xalq Təsərrüfatı Nailiyyətləri Sərgisinin "Bürünc" medalına layıq görülüb. Həmçinin 1996-cı ildə ekologiya sahəsində xidmətlərinə görə H.Ə.Əliyev adına medalla təltif olunub. 1982-ci ildə isə Leypsiq (ADR) yarmarkasında böyük Qızıl medalla mükafatlandırılıb.
Elmi əsərləri
1. Наследование некоторых свойств высшей нервной деятельности при межвидовой гибридизации.// Изв. АН ССР, ССР. Биол. Наук, 1962, №1, стр. 56-59.
2. Сравнительная характеристика поведения дикой и заводской молоди осетровых в раннем онтогенезе. Монография, Изд-во «Эльм», Баку 1980, 180 стр.
3. Эколого-физиологические особенности развития ценных промысловых рыб Азербайджана. Монография., Изд-во «Эльм», Баку, 1987, 132 с.
4. Влияние нефти и нефтепродуктов на осетровых и других видов рыб. «Осетровые СССР и их воспроизводство». Труди УННОРХ, Москва, 1971, Т.3, с. 191-195
Alfredo Di Stefano stadionu
Alfredo Di Stefano stadionu — İspaniyanın Madrid şəhərində 2006-cı ildə inşa edilən çox məqsədli stadion. Real Madridin rezerv komandası olan Real Madrid B komandasının ev oyunlarını keçirdiyi stadiondur.
Stadion klubun keçmiş futbolçusu, komandanın əfsanələrindən hesab olunan Alfredo Di Stefanonun adını daşıyır. Real Madridin ev oyunlarını keçirdiyi, klubun əsas stadionu olan Santyaqo Bernabeu stadionunun təmirə bağlanmasından və bütün dünyada kütləvi hal alan COVID-19 pandemiyasından sonra Real Madridin əsas komandası da 2019–20 mövsümünün ev oyunlarının qalan hissəsini məhz bu arenada bağlı qapılar arxasında keçirməyə başladı.
Böyük Tatomba (film, 2005)
"Böyük Tatomba" filmi — Kişorekumarın meytey dilində, 2005-ci ildə çəkdiyi Hindistan filmidir.
Rollarda
Kayku Rackumar — Tomba
Manda Saikhom — Txadoy
Kamala Saikhom — Txoybi
Pritam — Dr.Txoyba
Laymayum Anuşka — Dr.Kavita
Rina
Quna — Çinqkey
Tayencam Memma
Hamom Sadananda (bəlli bir səhnədə qonaq)
Qokul Atokpam (bəlli bir səhnədə qonaq)
Xarici keçidlər
"Böyük Tatomba"
Niskabad (Sərdəşt)
Niskabad — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 261 nəfər yaşayır (48 ailə).
IX korpus (film, 2012)
IX korpus qısametrajlı sənədli filmi rejissor Tahir Əliyev tərəfindən 2012-ci ildə çəkilmişdir. Film "Səlnamə" kinostudiyası nda istehsal edilmişdir. Film İkinci Dünya müharibəsi illərində Sloveniya və İtaliya cəbhələrində alman faşistlərinə qarşı mübarizə aparmış və döyüşmüş 9-cu korpusun azərbaycanlı əsgərlərinin xatirəsinə həsr olunur. 2012-ci ildə filmin rejissoru Tahir Əliyevə bu filmə və "Unudulmuş partizan" filminə görə Nova Qoriça şəhəri rəhbərliyinin və Veteranlar Şurasının xüsusi mükafatı verilib.
Məzmun
Film İkinci Dünya müharibəsi illərində Sloveniya və İtaliya cəbhələrində alman faşistlərinə qarşı mübarizə aparmış və döyüşmüş 9-cu korpusun azərbaycanlı əsgərlərinin xatirəsinə həsr olunur. Filmdə korpusun daxilində “Ruskaya çetna” adlı azərbaycanlılardan ibarət batalyonun döyüş yolundan və qəhrəmanlığından bəhs edilir.
Mükafat
2012-ci ildə filmin rejissoru Tahir Əliyevə bu filmə və "Unudulmuş partizan" filminə görə Nova Qoriça şəhəri rəhbərliyinin və Veteranlar Şurasının xüsusi mükafatı verilib.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenarist: Andrey Malniç (Sloveniya), Tahir Əliyev Rejissor: Tahir Əliyev Operator: Elşən Həsənoğlu
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2012-ci ilin Azərbaycan filmləri 2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Oskar Aveyde
Oskar Aveyde (Oskar Awejde; ) — Polşa hüquqşünası, 1863-cü il üsyanının rəhbərlərindən biri, 11 yanvar 1863-cü ildən 5 fevral 1863-cü ilə qədər Müvəqqəti Milli Hökumətin üzvü.
Həyatı
Oskar Aveyde hüquqşünas ailəsində anadan olmuşdur. 1858-ci ildə Sankt-Peterburq Universitetinin hüquq fakültəsini bitirdikdən sonra təhsilini Berlin və Heydelberq universitetlərində davam etdirmi.dir. Aveyde 1863–1864-cü illərdə Polşa üsyanında fəal iştirak etmiş, Mərkəzi Milli Komitənin və Xalq Jondunun (üsyançı milli hökumət) üzvü olmuşdur. Vilnada keçirilən kütləvi basqın zamanı Aveyda həbs edilmişdir. Məhkəmə onu sürgünə məhkum etmişdir. Sürgün yeri Vyatka quberniyasının Urjum qəzasının Turek kəndi olmuşdur. Sonra Qlazova, ardınca Vyatkaya köçürülmüşdür. Sürgündə olarkən Aveyde 1863-cü il Polşa üsyanı haqqında qeydlər yazmışdır. Sürgündə olan Aveyde əhaliyə hüquqi yardım göstərməyə başlamışdır. Amnistiyadan sonra o, Vyatka quberniyasında yaşamağa davam etmiş, Vyatka, Sarapul rayon məhkəmələrində, Kazan Ədliyyə Məhkəməsində xüsusi vəkil işləmişdir. Yüksək peşəkarlıq, qüsursuz dürüstlük Aveyde danılmaz nüfuz yaratmış, o, Vyatka quberniyasının ən yaxşı hüquqşünaslarından biri olmuşdur.
NGC 2586
NGC 2586, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Hidra bürcü istiqamətində yerləşir. *3 tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Nikolay Dudoqlo
thumb|Nikolay Dudoqlo (2013) Nikolay Dudoqlo (rus. Николай Харлампиевич Дудогло; d. 13.03.1966) Qaqauziya siyasətçisi, 2014-cü ilin dekabrından bəri Moldova Demokratik Partiyasından Moldova Respublikası Parlamentinin üzvü və 2004–2014-cü illərdə Komratın keçmiş bələdiyyə başçısıdır. Parlamentdəki İnsan hüquqları və millətlərarası münasibətlər komitəsinin üzvüdür.
Siyasi fəaliyyət
Nikolay Dudoqlo 13 Mart 1966-cı ildə anadan olub. Moldova Respublikasının Fəxri Məşqçisi olaraq güləşlə məşğul olub. Daha sonra Komratdakı internat İdman Liseyinin direktoru oldu. 2003-cü ildə Nikolay Dudoqlo, Qaqauziya İcraiyyə Komitəsinin Gənclər və İdman şöbəsinin müdiri olaraq Qaqauziya Xalq Məclisinin deputatı seçildi. 18 İyul 2004-cü ildə səslərin61-% i ilə (yəni 6340 qanuni səsdən 3.882-si) Komrat (Muxtar İcmanın inzibati mərkəzi) bələdiyyə başçısı seçildi. Rəqibi  Vasili Kroitor  38% (yəni 2380 səs)səs yığmaqla məğlub oldu. Mərkəzi Seçki Komissiyasının verdiyi məlumata görə, seçki siyahılarına daxil edilmiş 16.000 seçicinin 41.66% -i seçkilərə qatılmışdı.
Nikolay Dudoqlo, Qubernator Qeorgi Tabunșcicin dörd illik səlahiyyət müddətinin bitməsindən sonra 2006-cı ilin dekabr ayında Qaqauziya seçkilərinə müstəqil olaraq qatıldı. Seçkilərin ilk turunda, 3 dekabr 2006-cı ildə Mixail Formuzal və Nikolay Dudoqlo, uyğun olaraq 33,89% və31,40%  səs  topladı. 17 dekabr 2006-cı il ikinci turunda Ceadir-Lunga Bələdiyyə Başçısı Mixail Formuzal 56,23% səslə seçkiləri qazandı, Nikolay Dudoqlo yalnız 43,77% səs aldı.
Seçkilər zamanı Nikolay Dudoqlo, Qaqauziyadan heç kimin Moldova Respublikasının ərazi bütövlüyünə naraht olmadığını və ya görməməzlik etdiyini bildirdi. Nikolay Dudoqlo fikrini belə izah etdi: " İndi Gaqauziya rusdilli, ortaq bir ölkə olduğunu başa düşürük   və Moldovanın dövlət dilini öyrənməyə çalışırıq, amma Moldova suverenliyini itirsə və Rumıniya ilə birləşsə, əlbəttə ki, bir-iki nəsildən sonra Qaqauziya olmayacaq. Özümüzü təyin etmək istəmirik, zəmanət istəyirik ". 16 Mart 2008-ci il seçkilərində Komrat Bələdiyyə Başçısı professor Nikolay Dudoqlo, Qaqauziya Xalq Məclisində Komrat millət vəkili seçildi. İlk turda 1482 səs topladı (% 67,33-ü təmsil edir). 30 Noyabr 2014-cü il tarixli adi parlament seçkilərində Moldova Demokratik Partiyası tərəfindən qanunverici orqan üçün Moldova Respublikası Parlamentində millət vəkili seçildi. Parlamentin İnsan hüquqları və millətlərarası münasibətlər komitəsinə daxil edildi. 2015-ci ilin yanvarında Dudoqlo, 2004-cü ildən bu yana tutduğu Komrat bələdiyyə başçısından istefa edərək, dövlət vəzifəsinin uyğunluğuna riayət etmək və millət vəkili olaraq qaldı. Eyni zamanda, seçkiləri 22 martda baş tutmalı olan Qaqauziya meri vəzifəsinə namizədliyini irəli sürmək istədiyini bildirdi.
Arqayl
Arqayl — Şotlandiyanın qərbində tarixi region. 1889-cu ildən 1975-ci ilə qədər Arqayl, o vaxtdan isə Arqayl-end-Büt qrafılığının bir hissəsidir. Arqayl tarixi Kintayr, Napdeyl, Koval və Lorn, bəzən Ardnamurhan və Morvern ərazilərini əhatə edir. Təxminən VI əsrdə İrlandiyadan olan şotlandlar buraya köçərək Dal Riada krallığını yaratmışlar. VIII və IX əsrlərdə Haylend ərazilərin çox hissəsini müstəmləkə edən gel qəbilələrinin əksəriyyəti buradan gəlirdi. Arqayl IX əsrin ortalarından etibarən Alba dövlətinin tərkibində idi. XIV əsrdən burada Birinci Şotlandiya İstiqlaliyyət müharibəsi zamanı Robert I Brüsü dəstəkləyən Lox-Eyvin Kempbellər klanı üstünlük təşkil edirdi.
Korn
Korn (bəzən loqotiplərdə əslinə uyğun olaraq "KoRn" və ya "KoЯn" kimi də yazılır ) — 1993-cü ildə Kaliforniyada yaranmış nu metal qrupudur.
Qrup haqqında
Qrup nu metal janrının banisi hesab edilir. 1994-cü ildə çıxardıqları eyni adlı (Korn) debüt albomu bütün dünyada 3 milyondan çox satmışdır. Qrup 1996-cı ilin aprelinə kimi "Life Is Peachy" albomunun üzərində işləyir və həmin il 15 oktyabr albomu satışa çıxardır. 1998-ci ildə Billboard 200 siyahısında 1-ci sıraya yüksələn "Follow the Leader Korn" albomu qrupun əsas tanınmasında rolu olan albom kimi qəbul edilir. 1999-cu ildə çıxardıqları "Issues" albomu yenə eyni siyahıda 1-ci sıraya yüksəlir. Qrup 11 iyun 2002-ci ildə "Untouchables" albomunu və 21 noyabr 2003-cü ildə "Take a Look in the Mirror" albomunu yayımlayır. Hər iki albom Billboard 200 siyahısında ilk onluq içərisindən zirvəyə yüksəlir.
Korn son onillikdə albomları ən çox satan metal qruplarından biridir. Qrupun diskoqrafiyasında 10 studiya albomu, konsertlərdən olan canlı performansları və bir çox akustik toplu albomu var. Albomları bütün dünyada 50 miyondan çox, ABŞ'da isə 16 milyon satmışdır. Qrup 6 dəfə Qremmi mükafatına namizəd göstərilsə də 2 dəfə bu mükafata sahib olmuşdur.
Georgi
Georgi — Daha çox slavyanlarda istifadə edilən ad və soyad.
Rövşən Qurbanov
Rövşən Oqtay oğlu Qurbanov (16 noyabr 1982, Bakı, Azərbaycan SSR) — azərbaycanlı tarzən
Həyatı
Qurbanov Rövşən Oqtay oğlu 16 noyabr 1982-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Musiqi təhsilini 1988–2000-ci illərdə Bülbül adına orta ixtisas musiqi məktəbində almışdır. Məktəb illərində Tar çalma sənətinin incəliklərini əməkdar müəllim Əflaruz Məmmədovdan öyrənmişdir. 1993-cü ildə məktəblərarası müsabiqənin laureatı (II yer) olmuşdur.
2000–2004-cü illərdə Bakı Musiqi Akademiyasının bakalavr pilləsini, 2004–2006-cı illərdə Azərbaycan Milli Konservatoriyasının magistratura pilləsini "Fərqlənmə diplomu" ilə bitirmişdir.
Təhsil illərində xalq artistləri Vamiq Məmmədəliyev, Firuz Əliyev, Möhlət Müslümov və əməkdar incəsənət xadimi, professor Oqtay Quliyevdən dərs almışdır.
2005–2008-ci illərdə Milli konservatoriyanın nəznində olan Asəf Zeynallı adına musiqi kollecində, 2006-cı ildən Azərbaycan Milli Konservatoriyasının "İnstrumental Muğam" kafedrasında, 2010-cu ildən etibarən isə Bülbül adına orta ixtisas məktəbində tar müəllimi vəzifəsində çalışır.
2011-ci ildə xanəndə Rəvanə Qurbanova ilə ailə həyatı qurub. Bir qızı və bir oğlu var.
II Süleymanşah
II Süleyman şah yaxud Rükunəddin Süleyman şah ( (Rukn əd-Din Süleyman şah)) Rum Səlcuq sultanıdır (1196–1204).
Atası II Qılınc Arslanın ölümündən sonra parçalanan Rum Səlcuq Türk birliyini yenidən qurmuş və ölkədə sabitliyi geri qaytara bilmişdi.
Rövşən Qurbanov
Fəaliyyəti
2005-ci ildə Özbəkistanın Səmərqənd şəhərində Aygün Bəylər və Toğrul Əsədullayevlə birgə "Xalqlararası Şərq Təranələri" festivalında I yerə layiq görülmüşdür.
II Süleymanşah
Qardaşların hakimiyyət uğrunda mübarizələrindən qalib çıxan Süleyman şah 1196-cı ildə Rum Səlcuq sultanı oldu.
Sultan Rüknəddin II Süleyman şah 1202-ci ildə Gürcüstan səfərinə çıxmaq üçün özündən asılı olan bəylərə xəbər göndərərək ona qoşulmalarını tələb etdi. Süleyman şah 1202-ci il mayın 25-də Ərzurumun qarşısına çatdı. Önu qarşılamağa gələn Saltuklu bəyi Məlik şahı yaxalayıb həbs etdirdi. Bununla da, Saltuklu bəyliyi süqut etdi. Süleyman şah bölgənin idarəsini qardaşı Mugsəddin Toğrul şaha tapşırdı.Süleyman şah 1204-cü ildə Gürcüstana yürüş edərkən yolda xəstələnərək öldü.
Rövşən Qurbanov
Fəaliyyəti
2011-ci ildə Qəbələ Musiqi Festivalının, , 2013, 2018-ci illərdə Beynəlxalq Muğam Festivalının , 2016-cı ildə "Sound waves" musiqi festivalının , 2018-ci ildə Qırğızıstanda keçirilən Beynəlxalq Etno Mədəniyyət Festivalının iştirakçısı olmuşdur.
2014-cü ildə Bakıda konsert verən dünya etnik musiqisinin ulduzu Sevara Nazarxonu müşayiət etmişdir.
Novkərdar (Sərdəşt)
Novkərdar — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Rövşən Qurbanov
Fəaliyyəti
2005-ci ildən etibarən ABŞ, Çin , Serbiya, İngiltərə   , Amsterdam , Polşa   , Almaniya, Səudiyə Ərəbistanı , İtaliya , Fransa   , Finlandiya  , İspaniya , Vyana, İsveçrə , Türkiyə , Rusiyada  Azərbaycanın milli musiqisini təmsil etməkdədir.
Novkərdar (Sərdəşt)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 93 nəfər yaşayır (19 ailə).
Rövşən Qurbanov
Fəaliyyəti
İlk ansambl fəaliyyətinə 2001-ci ildə "Tənha" instrumental ansamblı ilə başlamış, 2003-cü ildən isə Aygün Bəylərin rəhbərlik etdiyi Şövkət Ələkbərova adına musiqi kollektivi ilə davam etmişdir.
2005-ci ildən "Buta" instrumental ansamblının bədii rəhbəridir. Rəhbərlik etdiyi "Buta" instrumental ansamblı ilə bir çox xanəndə və müğəniləri peşəkarlıqla müşayiət etmişdir. .
Proloq dili
Proloq dili-Proloq məntiqi proqramlaşdırma dilidir ki Süni intellekt və Hesablamalı dilçilik ilə əlaqədardır. Sadə proloq proqram faktlardan və qaydalardan təşkil olunmuşdur. Məsələn:
pisik(qacir).
Şəklində bir fakt təyin edək. İndi proloqla bu faktı çağırdıqda bizə doğru qiymət qaytaracaq.
?- pisik(qacir).
Əgər "qacir" əvəzinə bir dəyişən daxil etsək, bizə bu dəyişənin qiymətini qaytaracaq.
?- pisik(X). X = qacir.
Zərdə (Tarım)
Zərdə - İranın Zəncan ostanının Tarım şəhristanının Gilvan bəxşinin Gilvan qəsəbəsinin ərazisinə daxil olan kənd.
Fuşimi İnari məbədi
– Yaponiyanın Kioto prefekturasının Kioto şəhərinin Fuşimi rayonunda yerləşən şintoist məbədi. Kənd təsərrüfatı kamisi olan Uka-no-Mitamaya, eləcə də, insanların sadə ehtiyaclarını qoruyan digər 4 kamiyə həsr olunmuşdur.
Zərdə (Tarım)
Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 96 nəfər yaşayır (31 ailə).
Fuşimi İnari məbədi
Tarix
Fuşimi İnari məbədi əsrlər boyunca Yaponiyada ən populyar şintoist məbədlərindən birinə çevrilmişdir. Xüsusilə, siravi şəxslərin tez-tez ziyarət etdiyi məbəd olmuşdur.
Xüsusiyyətləri
Fuşimi İnari məbədi Yaponiyada yerləşən 40.000-dən çox İnari məbədinin mərkəzi məbədi hesab olunur. Naqare-zukuri üslubunda tikilmiş əsas ibadətgahı 1499-cu ilə aid edilir.
Məbədin illik festivalı olan İnari festivalı 9 aprel tarixində baş tutur. Yaponiyada Ay təqvimi üzrə ikinci ayın birinci At günündə Fuşimi İnari məbədini və ya yerli İnari məbədini ziyarət etmək geniş yayılmış adətdir.
Qültə (Sərdəşt)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 271 nəfər yaşayır (51 ailə).
Bircinə
Bircinə - İranın Zəncan ostanının Tarım şəhristanının Gilvan bəxşinin Gilvan qəsəbəsinin ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 45 nəfər yaşayır (14 ailə).
Elmlər Akademiyası silsiləsi
Elmlər Akademiyası silsiləsi — Tacikistanda, Qərbi Pamir dağlarında yerləşən dağ silsiləsi. Silsiləsi meridional istiqamətdə təxminən 110 km məsafəyə uzanır.
Elmlər Akademiyası silsilənin ən yüksək zirvəsi və Tacikistanın ən yüksək nöqtəsi İsmayıl Somoni zirvəsidir (7,495 metr). Silsilənin 24 zirvəsinin hündürlüyü 6,000 metrdən yuxarıdır. Silsilə Paleozoy çökmə və metamorfik süxurlardan, qismən də qranitlərdən ibarətdir. Elmlər Akademiyası silsiləsini əhatə edən əbədi qarlar çoxlu sayda iri buzlaqları qidalandırır. Dağ silsiləsi 1927-ci ildə Nikolay Korjenevski tərəfindən kəşf edilmiş və SSRİ Elmlər Akademiyasının adını daşıyır.
Məhəmməd Ticani Səmavi
Məhəmməd Ticani Səmavi (d. 1936) — Tunisli İslam tədqiqatçısı, şiəliyi seçən Maliki alimi.
Həyatı
O, 1936-cı ildə Tunisin Kafsa şəhərində əslən iraqlı ailədə anadan olmuşdur. Babası İraqın Səmave şəhərində yaşamış və Abbasilər dövründə həyatını qorumaq üçün digər vətəndaşları ilə birlikdə Afrikaya köçmüşdür. Məhəmməd ibtidai təhsilini Zeytunə Universitetinin filiallarından birində bitirmişdir. Tunisin müstəqillik əldə etməsindən və Zeytun Universitetinin bağlanmasından sonra o, fransız-ərəb məktəblərində oxuyub. Bitirdikdən sonra orta məktəbə getdi və kursunu bitirdi. Məhəmməd 17 il dosent vəzifəsində çalışıb. Təhsilini davam etdirmək üçün Fransanın Sorbonna Universitetinə daxil olur və 8 il dinlərlə bağlı araşdırmalar apararaq oranı bitirir. Sonra fəlsəfə və İslam tarixi və məzhəblərini öyrənərək doktorluq dərəcəsini aldı.
Əsərləri
Məhəmməd Ticaninin altı kitabı və bir məqaləsi var. Onun kitabları Səudiyyə Ərəbistanı və Malayziya kimi bəzi ölkələrdə qadağan edilib. İki əsəri türkcəyə çevirmişdir.
Fyodor Avelan
Fyodor Karloviç Avelan (Theodor Kristian Avellan, ; ) — Rusiya hərbi və dövlət xadimi, general-adyutant (1903), tam admiral (1905), 1903–1905-ci illərdə Dənizçilik Nazirliyinin rəhbəri.
Həyatı
Avelan 1857-ci ildən Hərbi Dəniz Qüvvələrində xidmət, müxtəlif gəmi və birləşmələrə komandanlıq etmişdir. 1896-cı ildə köməkçi, 1896-cı ildən isə Baş Dəniz Qərargahının rəisi təyin edilmişdir. 1903-cü ildə Avelan Dənizçilik Nazirliyinin rəhbəri olmuşdur. Rusiya-Yaponiya müharibəsində (1904–1905) Rusiya donanmasını məğlub etməkdə günahlandırılaraq 1905-ci ilin mayında vəzifəsindən azad edilmişdir. 1914-cü ildə Avelan Dövlət Şurasının üzvü olmuşdur.
Küratağ qalası
Küratağ qalası — Xocavənd rayonunun Düdükçü kəndi yaxınlığında, dağlıq ərazidə yerləşən tarix-memarlıq abidəsi.
Yerləşməsi
Qala əlçatmaz yüksəkliyə malik ərazidə yerləşir. Üç tərəfdən sıldırım qayalarla əhatə olunmuş, bir tərəfdən isə onu xarici aləmlə əlaqələndirən yol açlmışdır. Qalanın yerləşdiyi ərazidən bütün ətraf ərazilərə nəzarət etməyə imkan verən mənzərə açılır.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Qala dövrümüzə ciddi dağıntılara məruz qalmış şəkildə çatmışdır. Vaxtilə onun yerləşdiyi ərazidə ağaclar və kollar arasında qala divarları və yarımdairəvi qüllələrin qalıqları görünməkdədir.
Qala divarlarınn inşası zamanı ərazinin relyefi də nəzərə alınmışdır və buna görə də, qala qeyri-səlis dördbucaqlı formasına malikdir. Qalanın ən yüksək hissəsində, iki qüllə arasında giriş qapısı yerləşir. Vaxtilə qala divarları ilə əhatə olunmuş ərazi düzləşdirilmiş relyefə malik olmaqla 300m2 sahəyə malikdir.
Qala ərazisində su saxlancı kimi istifadə edilən geniş hovuz yonulmuşdur. Araşdırılmış keramik boruların istiqamətindən müəyyən edilmişdir ki, su hovuza qalanın cənub tərəfindəki bulaqdan gətirilirmiş.
Pənah Hüseyn
Pənah Çodar oğlu Hüseyn — azərbaycanlı siyasətçi, Azərbaycan Xalq Partiyasının sədri, Azərbaycan Milli Məclisinin III çağırış deputatı, Azərbaycan Respublikasının baş naziri (aprel–iyun 1993), Azərbaycan Respublikasının Dövlət katibi (1992 – 1993).
NGC 5595
NGC 5595, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Trəzi bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Pənah Hüseyn
Həyatı
1980–1983-cü illərdə Sabirabad rayonunda kənd orta məktəbinin müəllimi, rayon tarix muzeyinin işçisi olmuşdur. 1986-cı ildən Azərbaycan EA-nın Fəlsəfə və Hüquq İnstitutunda laborant, kiçik elmi işçi, elmi işçi vəzifələrində çalışmışdır.
Rus və ingilis dillərini bilir. Evlidir, 3 övladı var.
Siyasi fəaliyyəti
1988–1991-ci illərdə azadlıq hərəkatında iştirak etmiş, Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin yaradıcılarından biri olmuşdur. 1992-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Dövlət katibi, 1993-cü ilin aprel ayından iyun ayınadək Azərbaycan Respublikasının baş naziri vəzifəsində işləmişdir. 1997–2000-ci illərdə Azərbaycan MEA-nın Fəlsəfə və Hüquq İnstitutunun elmi işçisi olmuşdur.
2005-ci il noyabrın 6-da 63 saylı Sabirabad birinci seçki dairəsindən Azərbaycan Respublikası III çağırış Milli Məclisinin deputatı seçilmişdir. Milli Məclisin Təhlükəsizlik və Müdafiə Komitəsinin üzvü olmuşdur.
Partiya fəaliyyəti
Pənah Hüseyn 1998-ci ildə Azərbaycan Xalq Partiyasının təsisçilərindən olmuş, partiyanın 1999-cu ildə keçirilmiş I Qurultayında partiya sədri seçilmişdir. 2003-cü ildə həbs edildikdən sonra partiya sədri vəzifəsini Qiyas Sadıqov icra etməyə başlamışdır. O, 2005-ci ilin may ayında Azərbaycan Xalq Partiyası Siyasi Şurasından və rəhbər orqanlarından istefa vermiş və sıravi partiya üzvü olaraq fəaliyyətinə davam etmişdir.
Pənah Hüseyn 8 oktyabr 2012-ci il tarixli Azərbaycan Xalq Partiyası II Qurultayında partiyanın sədri seçilmişdir.
Pənah Hüseyn 11 dekabr 2022-ci il tarixli Azərbaycan Xalq Partiyası V Qurultayında yekdilliklə partiyanın sədri seçilmişdir.
Şalmaş (Sərdəşt)
Şalmaş — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 457 nəfər yaşayır (79 ailə).
Yan Skala
Yan Skala  (Jan Skala; ) — Sorb yazıçısı, şair, publisist və ictimai xadim.
Bioqrafiya
thumb|Doğulduğu yer Nebelschütz
Yan skala 17 iyun 1889-cu ildə Sorbianın Nebelçitsi kommunasında fəhlə ailəsində anadan olub. 1901-ci ildə Bautzendəki gimnaziyaya daxil olur, lakin tezliklə vəsait çatışmazlığı səbəbindən məktəbi tərk etmək məcburiyyətində qalır. 1902-ci ildə işçi kurslarını bitirmiş və 1916-cı ilə qədər kimya sənayesi üzrə müxtəlif müəssisələrində çalışmışdır. 1910-cu ildə ilk şeirlərini nəşr etdirdi. Sosial-demokrat mətbuatın qəzetləri üçün qısa məqalələr yazırdı. 1912-ci ildə Sorb mədəni-maarif təşkilatı "Matitsa Serbian"a qoşulur. 1916-cı ildən Birinci Dünya Müharibəsinin Balkanlarda və Rusiyada Şərq Cəbhəsində gedən döyüşlərdə iştirak edib. 1920-ci ildə Sorb Xalq Partiyasının yaradıcılarından biri idi. 1921-ci ildə Sorb qəzetinin "Serbske Nowiny" redaksiyasında işləyib. 1924-cü ildə Almaniyadakı Polyaklar İttifaqına daxil olur. Almaniya Milli Menşeviklər İttifaqının fəaliyyətində iştirak etmişdir. 1925-ci ildə Almaniyada Milli Menşevik İttifaqının çap orqanı olan aylıq «Kulturwehr» qəzetini təsis edib və 1936-cı ilə qədər onun baş redaktoru olub. Nasistlər hakimiyyətə gəldikdən sonra keçmiş siyasi fəaliyyətinə görə təqiblərə məruz qalıb. 1936-cı ildə jurnalistika fəaliyyəti qadağan edilib. 1937-ci ildə o, digər Sorb ictimai və mədəniyyət xadimləri ilə birlikdə həbs edilib. O, 9 ay Drezdendə həbsdə olub. Azadlığa çıxandan sonra Berlin və Bautzendə müxtəlif müəssisələrdə çalışıb. 22 yanvar 1945-ci ildə mənzilinə soxulan Qızıl Ordu əsgəri tərəfindən güllələnərək öldürüldü. thumb|Polşanın Namislov şəhərindəki abidə
Cyphon caspicus
Cyphon caspicus (Cyphon caspicus) — Scirtidae fəsiləsinə aid böcək növü.
Ümumi məlumat
Azərbaycanın endemik canlısıdır.
Qaradaş piri
Qaradaş piri — Naxçıvan Muxtar Respublikası Ordubad rayonunun Tivi kəndində ziyarətgah.