cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Divanxana (Şuşa)
Ağa Qəhrəman Mirsiyab oğlunun karvansarası
Ağa Qəhrəman Mirsiyab oğlunun karvansarası Divanxana meydanının cənub-şərq tərəfində yerləşir. Karvansara XIX əsrdə inşa edilmişdir. Bina planda kvadrat formaya malikdir. Karvansarayın cənub fasadı Divanxana meydanının memarlıq ansamblını uğurla tamamlamışdır.
Müqəddəs Georgi kilsəsi
Müqəddəs Georgi kilsəsi Divanxana meydanının şərq tərəfində yerləşirdi. Kilsə binası əvvəl Qarabağ xanının Divanxanası olmuş, rus əsgərlərinin Şuşada yerləşdirilməsindən sonra isə bəzi əlavələr edilərək pravoslav kilsəsinə çevrilmişdir. 1970-ci illərdə kilsəyə çevrilmiş qədim Divanxana binası tamamilə dağıdılaraq, yerində mədəniyyət evi inşa edilmişdir.
Üçnefli bazilika formasına malik binanın zərf formalı tavanı həm fasad divarları, həm də ibadət zalında olan on iki taxta sütun vasitəsiylə saxlanırdı. Kilsə, biri cənubda, digəri isə qərbdə yerləşən iki tağlı girişə və səkkiz pəncərəyə malik idi. Kilsənin altarı düzbucaqlı formada idi.
Binanın qərb tərəfinə əlavə edilmiş zəng qülləsi rus kilsə memarlığı üçün ənənəvi olan forma və örtüyə malik idi. Zəng qülləsinə aparan pilləkən isə ibadət zalının cənub-qərb tərəfində yerləşdirilmişi.
Akiko Nivata
Akiko Nivata (d. 12 sentyabr 1984) — keçmiş Yaponiya qadın futbolçusu.
Bulbophyllum angustifolium
(Bulbophyllum angustifolium) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum angustifolium növü Malayziya üçün endemik növdür.
Köhnəqışlaq (Çaroymaq)
Köhnəqışlaq — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 160 nəfər yaşayır (27 ailə).
Katrin Mansfild
Katrin Mansfild Boçamp Murri — Görkəmli modernist Yeni Zelandiyada doğulmuş İngilis qısa hekayə yazıçı.19 yaşında Katrin Yeni Zelandiyanı tərk etmiş və İngiltərdə məskunlaşmışdır.İngiltərədə o,modernist yazıçılar Oldes Haksli, David Lavrens və Virciniya Vulf ilə dostluq əlaqləri yaratmışdır.Onun qısa hekayələrində şüur axınından istifadə olunmuşdur.1917-ci ildə vərəm diaqnozu qoyulur.34 yaşında Fransada vəfat edir.
Ayşə Dittanova
Ayşə Dittanova (Ayşe Dittanova, Айше Диттанова, ; ) — Krım tatar aktrisası, Krım Tatar Dram Teatrının yenindən qurulmasının təşəbbüskarı, Ukrayna əməkdar artisti (1993).
Həyatı
Ayşə Dittanova Yalta yaxınlığındakı kiçik Derekoy kəndində anadan olmuşdur, hazırda o yer şəhərin rayonlarından biri hesab olunur. 1933-cü ildə Simferopol Teatr Kollecini bitirmişdir, sonra Krım Tatar Dram Teatrının truppasında işləməyə başladı. "Baxçasaray fəvvarəsi" tamaşasında aldığı rol onun karyerasının ən vacib rollardan biri sayılır.
Katrin Mansfild
Həyatı
Mansfild 1888-ci ildə Vellinqtonda görkəmli ailədə dünyaya gəlmişdir.Atası Yeni Zelandiya bankının müdüri idi və cəngavər tituluna layiq görülmüşdü.1893-cü ildə Mansfild ailəsi Torndondan Karoriyə köçür.Katerina burada uşaqlığının ən xoşbəxt illərini keçirir.Sonralara Prelüd hekayəsində bu illərdən yazır.
Ayşə Dittanova
Həyatı
Ayşə xanım 1988-ci ildə Krıma qayıtdı, Krım Tatar teatrının bərpası işinə başladı və 1990-1996-cı illərdə burada işlədi, sonra mədəniyyətin inkişafındakı əhəmiyyətli töhfələrinə görə "Ukraynanın əməkdar artisti" fəxri adını aldı.
Katrin Mansfild
Həyatı
9 yaşında "Enna Blake" adlı ilk hekayəsi çap olunur.
Ayşə Dittanova
Həyatı
1996-cı ildən vəfatına qədər Nyu-Yorkda yaşadı, buna baxmayaraq dəfələrlə Krıma səfər etmişdir. 2014-cü ildə, BMT-nin Baş Qərargahında keçirilən Krım tatarlarının deportasiyasının 70 illiyinə həsr olunmuş mərasimdə çıxış etdi. 15 noyabr 2015-ci ildə vəfat etdi.
Katrin Mansfild
Həyatı
1903-cü ildə Queens College-ə daxil olur və bacıları ilə birgə Londonda köçür.Burada Cənubi Afrikadan olan yazıçı İda Beyker(Lesli Mur kimi də tanınır) ilə tanış olur və ömrünün axırına qədər dost qalır.
Mansfild 1903-1906-cı illər arasında Belçika və AlmaniyayIa səyahət edir.Almaniyada olduğu müddətdə Anton Çexovun əsərləri ilə tanış olur.İngiltərədə təhsilini başa vurduqdan sonra Zelandiyaya qayıdır və qısa hekayələr yazmağa başlayır.2 il sonra yenidən Londona qayıdır.Atası ona illik 100 sterlinq göndərirdi.
Həm qadınlar,həm də kişilərlə sevgi münasibətləri oldu.İlk qadın sevgilisi Maorili Maata Mahupuku(bəzən Marta Qreys kimi də tanınır) olmuşdur.Özü tez-tez Maatanı Şarlotta deyə çağırırdı.Maata haqqında bir neçə qısa hekayəsində də yazdı.Maata 1907-ci ildə evləndi.Katrinin ikinci belə münasibəti Edif Katlin Bendal ilə oldu.Bu münasibət 1906-1908-ci illər arasında davam etdi.Sonralar Beatris Hastinqslə sevgili olur.
İlk evliliyini 1909-cu ildə Corc Braunla edir.Amma həmin gün Corcu tərk edir.1918-ci ildə Katrin Con Midlton Marri ilə evlənir.
I Dünya Müharbəsində sevimli qardaşı "Çammi"nin ölümündən sonra yaradıcılığında Zelandiyadakı uşaqlıq illərinə sığındı.Daha çox nostalgiyaya yer verdi.Mansfildin ailəsi ilə bağlı xatirələri Bliss(1920) hekayələr kitabında yer alır.Həyatı boyu sadəcə 3 hekayələr kitabı nəşr olunur.
Əsərlərinin çoxu ölümündən sonra ikinci həyat yoldaşı tərəfindən çap olunur,halbuki özü əsərlərinin yandırılmasını vəsiyyət etmişdi.
Şəxsiyyətinin bəzi yönləri Lavrensin,Oldos Hakslinin,Fransis Karlonun və Konrad Aykenin bəzi əsərlərindəki obrazlar üçün ilham mənbəyi olmuşdur.
Standard Sumqayıt FK
"Standard" futbol klubu — Bakı şəhərində yaranmışdır. Bu komanda futbol üzrə Azərbaycan çempionatının elitasında iştirak edib.Komandanın adı daha sonra "Standard Bakı" adlandırılıb.2009/10 mövsümünün yekunlarına əsasən komanda Karvanla birlikdə sonuncu oldu.Bunun nəticəsində komanda Karvanla birlikdə 1.ci Divizyona getdi.Lakin 2010-cu ildə isə Standard 1.ci Divizyonda iştirakdan imtina etdi.Futbolçulara azad agent statusu verildi.Komanda dağıldı.
Echinops lanatus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Qundanlı
Qundanlı — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun Məlikəhmədli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Tarixi
1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. Kənd 2020-ci ildə işğaldan azad olunub.
Toponimikası
Qundanlı kəndi Bərgüşad çayının sahilində, dağətəyi ərazidədir. Oykonim qundanlı nəslinin adı ilə bağlıdır. Kəndin inqilabaqədərki ədəbiyyatlarda Qundanlı Müsxanlı, Daşaltı, Əzizobası, Şərəfli adlarına da rast gəlinir.
Karlos Xuan Finley
thumbnail|Carlos Juan Finlay Karlos Xuan Finley(d. 3 dekabr 1833-cü il - ö. 20 avqust 1915-ci il) - sarı sətəlcəm araşdırmalarının edən kubalı elm adamı.
Fransız və şotland əsilli olan Juan Carlos Finlay, Barres adıyla Kubanın Puerto valisində (hal-hazırda Kamagüey ) doğulmuşdur. Sonrakı həyatında Carlos Finlay adı ilə tanınıb. 1855-cü ildə Pensilvaniya əyalətinin Philadelphia şəhərində yerləşən Jefferson Tibb Kollecinin məzunu olur. Təhsilini Havana və Parisdə tamamlamışdır. Bundan sonra Finlay Havanada tibb mərkəzi açmışdır.
Peşə həyatının ilk iyirmi ili ərzində davamlı sürən tibbi müzakirələrin mərkəzində idi. Havana əhalisi daima sarı sətəlcəm epidemiya xəstəliyi ilə mübarizə edirdi. Bu məqsədlə Finlay tərəfindən 1864-cü ildə tibbi tətbiq mərkəzi quruldu. Finlayın üzərində çalışdığı ilk iş vəba epidemiologiyası olmuşdur. Çünki bu xəstəlik 1867-ci ildə Havanada ciddi bir epidemiya meydana gətirmişdir.
Finaly xəstəliyin sudan qaynaqlandığını təsdiqləməmişdir.
Bundan qısa bir müddət sonra isə Finlay sarı sətəlcəm haqqında araşdırmalara başlayıb. Vəba araşdırmasında olduğu kimi kəskin müşahidələri və məntiqi çıxarışlar ilə o xəstəliyin daşıyıcısının ağcaqanad olduğu müəyyən etdi və onun bu fərziyyəsi 1881-ci ildə qəbul edildi. Bu dəfə etdiyi araşdırma Havana Təbiət Elmləri və Fiziki Tibb Akademiyası illiklərində böyük dəstək gödü, ancaq bu vəziyyət Finlayi qane etmədi. Başqa bir kubalı həkim Claudio Delgado Finlaya bu işlərində kömək etdi.
Peşəkar karyerası
Finlay 20 avqust 1915 - ci ildə Kubada evində ağır beyin travması nəticəsində vəfat etdi.
Salviniya (sıra)
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinə aid bitki dəstəsi.
Qarabağ güləvəri
Qarabağ güləvəri - (lat. Centaurea karabaghensis (Sosn.) Sosn.) Asterkimilər – (Asteraceae Dumort.) fəsiləsinə aid bitki növü.
IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Məlumat azlığı" kateqoriyasına aiddir – DD. Azərbaycanın nadir növüdür.
Qısa morfoloji təsviri
Çoxillik ot bitki sidir. Gövdə 25-35 sm hündürlüyündə, yarpaq lar üst tərəfdən yaşıl, alt hissədən bozumtul keçətüklü; kökətrafı yarpaqlar əsasən uzunsov, lələkvari bölümlü, yumurtavari seqmentli; orta gövdə yarpaqları lələkvari; ən yuxarıdaki yarpaqlar azalmış, liraşəkilli, bütöv və ya bir neçə dişcikli, lansetşəkilli sanki səbəti bürümüşdür. Səbətlər orta böyüklükdə; sarğı yumurtşəkilli silindirvari, 1,5-2 sm enində; sarğı yarpaqları enli yumurtşəkilli, tutqun, kənarları qəhvəyi, ağ saçaqlı; çiçəktünd-qırmızıdır.
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
Çiçək ləmə və meyvə əmələgətirmə iyun-avqsut aylarına təsadüf edir. Kserofit, quru, daşlı yamaclarda rast gəlinir. İşıqsevən, duzlaşmaya davamlı bitkidir. Toxum la çoxalır, müxtəlifotlu qruplaşmalar əmələ gətirir.
Yayılması
Kiçik Qafqazın şimal hissəsidir (Xankəndi ətrafında, Mıxtökən dağı).
Sayı və tendensiyası:
Məlumat yoxdur
Məhdudlaşdırıcı amillər:
Məlumat yoxdur
Mühafizə tədbirləri
Qournması üçün tədbirlər aparılmır, yeni yayılma yerlərinin axtarılması tələb olunur.
Visual Studio Code
Stack Overflow 2019 Developer Anketində Visual Studio Code ən populyar inkişaf etdirici mühit aləti sırasına daxil edildi, 87.317 respondentdən 50.7% -i istifadə etməyi iddia etdi.
Eriko Sato
Eriko Sato (d. 25 noyabr 1985) — keçmiş Yaponiya qadın futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 2 oyun keçirib.
Əmi Məmmədov
Əmi Ağa oğlu Məmmədov — Sovet İttifaqı Qəhrəmanı (1945).
Həyatı
Əmi Məmmədov 1922-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. Suraxanı RHK-dan 1941-ci ildə orduya çağırılmışdır.
Əmi Məmmədov Suxumi ətrafında ilk dəfə vuruşmaya girmiş və orada kəşfiyyatçı keyfiyyətlərinə malik olduğunu göstərmişdir. Nikolayev desantı əməliyyatı keçirilməzdən əvvəl o, artıq təcrübəli döyüşçü idi. Novorossiysk və Taqanroq yaxınlığındakı desant əməliyyatları Kerç, Mariupol, Feodosiya uğrunda döyüşlərdə iştirak etmiş, dəfələrlə yaralanmış, döyüş ordenlərinə və medallarına layiq görülmüşdür.
1944-cü ilin martında Nikolayevdə desantçıların faşistlərlə qeyri-bərabər döyüşündə həlak olmuş 67 nəfərə 1944-cü ilin aprelində Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adı verildi. 55 nəfər dəniz piyadasından, 10 nəfər istehkamçıdan və 2 nəfər radisdən ibarət olan Nikolayev desantının iştirakçılarının soyadları dəqiqləşdirərkən 4 nəfər bakılı olduğu müəyyənləşdirildi: Əzizbəyov rayonundakı (Xəzər rayonu) neft trestində nəqliyyat sexinin şoferi Əmi Ağa oğlu Məmmədov, Paris Kommunası adına zavodun dəmirçisi Pavel Osipov, Suraxanı neftçisi Nikolay Petruxin və Bakıdakı 4-cü dəyirmanın yükvuranı Mixail Xakimov. Həmyerlilər arasında Pavel başçı, Əmi ən cürətli, Mixail ən güclü, Petruxin ən müdrik adam sayılırdılar.
26 mart 1944-cü ildə Ukrayna Respublikasının Nikolayev şəhərində həlak olub və orada dəfn edilmişdir.
Ölümündən sonra SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 1945-ci il 20 aprel tarixli fərmanı ilə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür.
Yeni Suraxanı qəsəbəsindəki 101 saylı orta məktəb Əmi Məmmədovun adını daşıyır.
Echinops lasiolepis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Ötömbay (Baymak)
Ötömbay — Başqırdıstan Respublikası nın Baymak rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Bilal kənd şurası nın tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Sakmara çayınınn sahilində yerləşir.
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar (97%) üstünlük təşkil edir.
Qarabağ Xankəndi FK
"Qarabağ" futbol klubu 1927-ci ildə Xankəndi şəhərində yaradılmışdır. İlk adı "Dinamo" olmuşdur. 1974-cü ildən "Qarabağ" adlanır. 1977-ci ildə Futbol üzrə Azərbaycan SSR çempionatının qalibi olmuşdur. 1950 və 1986-cı illərdə SSRİ Kuboku yarışlarında iştirak etmişdir.
Bulbophyllum frostii
(Bulbophyllum frostii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Dövlət İdarəçilik Akademiyası (Azərbaycan)
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyası Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 3 yanvar 1999-cu il tarixli 60 saylı fərmanı ilə Bakı Sosial İdarəetmə və Politologiya İnstitutunun əsasında yaradılmış elm və təhsil müəssisəsidir. Bir neçə dəfə "İlin təhsil müəssisəsi" seçilmişdir.
Tarixi
Azərbaycanda yüksək tipli ilk siyasi təhsil müəssisəsi 1921-ci ilin dekabrında təşkil edilmiş Mərkəzi Sovet Partiya Məktəbi olmuşdur. Bu məktəb 1928-ci ildə Bakı partiya komitəsi nəzdində olan Ali Sovet Partiya məktəbi ilə birləşərək, ikiillik Azərbaycan Mərkəzi Sovet Partiya məktəbi adı altında fəaliyyətini Böyük Vətən müharibəsinin başlanmasına qədərki dövrdə davam etdirmişdir.
Bakı Ali Partiya məktəbi 1954-cü ildə fəaliyyətdə olan üçillik respublika partiya məktəbi əsasında 1956-cı ildə yaradıldı. Məktəbin xüsusi fakültəsində Cənubi Azərbaycandan 1945–1946-cı illərdə gəlmiş demokratik gənclər təhsil alırdı.
Həmin dövrdə respublikanın bu yeganə ali siyasi təhsil ocağında təxminən 500 nəfərə qədər müdavim oxuyurdu: məktəbdə təhsil Azərbaycan və rus dillərində aparılırdı və Cənubi Azerbaycandan Azərbaycana pənah gətirmiş ziyalıların, demək olar ki, əksəriyyəti bu illərdə hissə-hissə Bakı Ali Partiya Məktəbinə qəbul olundular və hamısı da yaxşı siyasi təhsil aldılar.
1955–1959-cu illərdə Bakı Ali Partiya Məktəbində Bolqarıstan Xalq Respublikasından 10 nəfər türk; Gürcüstan və Dağıstandan, hər il hərəsindən 5–10 nəfər təhsilə qəbul olunurdular və təhsillərini qurtararaq öz vətənlərinə qayıdırdılar.
Bakı Ali Partiya məktəbində işləyən professor — müəllim heyəti hər il Partiya Mərkəzi komitəsi tərəfindən təsdiq edilirdi. Həmin illərdə ştat və ya yarımştat dərs yükü ilə Bakı Ali Partiya məktəbində respublikanın tanınmış ziyalılarından professorlar Vahid Qəhrəmanov, Ələsgər Qasımov, Qurban Yusifzadə, Qanbay Xanməmmədov, Hadi Mirzəzadə, Pyotr Valuyev,dosentlərdən Əli Əliyev, Əyyub Axundov, Dilşad Muqanlinskaya, Əbülfəz Qasımov, Mirzə Cəbiyev və onlarla digər tanınmış müəllimlər səmərəli işləmişlər.
Partiya və sovet quruluculuğu fənni üzrə mühazirələri Partiya Mərkəzi Komitəsinin katibləri və şöbə müdirləri oxuyurdular.
Bakı Ali Partiya məktəbi nəzdində vaxtaşırı partiya və sovet işçilərinin təkmilləşdirilməsi üzrə kurslar da təşkil edilirdi.
Respublika gənclərindən məhdud bir hissə Moskvada bütün ölkə üçün siyasi kadrlar hazırlayan partiya təhsil müəssisələrində- İctimai Elmlər Akademiyasında və Ali Partiya məktəbində təhsilə göndərilirdilər.
Müharibədən sonrakı ilk dövrdə yüksək tipli siyasi təhsil verilməsi məqsədi ilə Moskvada yaradılan İctimai Elmlər Akademiyasına hər il Azərbaycandan təhsilə göndərilməyə 3 yer verilirdi. Akademiyaya rəhbər partiya işçilərindən elmi işə hazırlığı olanlar ezam edilir və Moskvada keçirilən qəbul imtahanlarından əvvəl namizədlərdən seçdiyi ixtisas üzrə 40 səhifəlik yazılı mətn (referat) tələb olunurdu.
Azərbaycanda 50–80-ci illərdə rəhbər işlərdə olmuş şəxslərin böyük bir hissəsi bu təhsil müəssisələrinin məzunları olmuşdur.
Fakültələr
Siyasi idarəetmə fakültəsi. Fakültədə “Politologiya”, “Beynəlxalq münasibətlər” və “Hüquqşünaslıq” ixtisasları üzrə 504 tələbə təhsil alır, bunlardan 149 nəfəri əlaçıdır. Bu əlaçılardan 55 nəfəri Prezident təqaüdçüsüdür. Bütün tələbələr Boloniya porsesi kredit sistemi ilə təhsil alır. Fakültənin nəzdində 4 kafedra – “Politologiya və siyasi idarəetmə”, “Beynəlxalq münasibətlər və xarici siyasət”, “Dövlət quruculuğu və hüquq”, “Fəlsəfə və sosial psixologiya” kafedraları fəaliyyət göstərir. Həmin kafedralarda 60 nəfər heyət çalışır. Bunlardan 6 nəfəri professor, 25 nəfəri isə dosentdir. Fakültədə 11 nəfər tərkibdən ibarət fakültə Elmi Şurası fəaliyyət göstərir. Elmi Şuranın fəaliyyəti hər tədris ilinin başlanğıcında onun ilk iclasında təsdiq olunmuş iş planı əsasında həyata keçirilir. Elmi Şurada təsdiq olunmuş iş planına əsasən müəllimlərin tədris etdikləri fənlər üzrə təqvim-tematik planları, fərdi iş planları təsdiq olunur, tədris prosesinin gedişi, tələbələrin dərslərə davamiyyəti, müəllimlərin açıq dərslərinin keçirilməsi, tədris-metodiki vəsaitlərin, proqramların və dərsliklərin işlənilib hazırlanması, təsdiq olunması, qış və yay imtahan sessiyalarının mütəşəkkil keçirilmələrinə dair hazırlıq işləri, sessiyaların nəticələri, buraxılış işlərinin məvzularının və elmi rəhbərlərin təsdiqi və digər məsələlər müzakirə olunaraq müvafiq qərarlar qəbul edilir. Fakültədə tələbələrin “Şən hazırcavablar” klubu, müxtəlif dərnəklər fəaliyyət göstərir. Əlaçı və fəal tələbələr kütləvi informasiya vasitələrində – qəzetlərdə məqalələrlə çıxış edir, televiziya kanallarında, xüsusilə də AzTv-nin və İctimai televiziyanın təşkil etdikləri müxtəlif proqramlarda mütəmadi və fəal iştirak edirlər. Tələbələr DİA-nın və fakültənin ictimai-siyasi həyatında da fəal iştirak edirlər. Fakültədə bakalavrların elmi yaradıcılıq işlərinə xüsusi diqqət yetirilir. Tələbələrin əksəriyyəti DİA-nın Tələbə Elmi Cəmiyyətinin üzvləridir. Fakültə dekanlığı DİA-nın Tələbə Elmi Cəmiyyəti ilə birgə hər tədris ilində elm və təhsil problemləri, respublikamızın dövlətçiliyi, əlamətdar ildönümləri, rəsmi dövlət bayramları və görkəmli şəxsiyyətlərin yubileyləri, aktual problemlərə dair maraqlı elmi konfranslar keçirir. Fakültə üzrə bakalavr pilləsini bitirən tələbələrin əksəriyyəti DİA-nın, respublikanın və dünyanın nüfuzlu universitetlərinin magistratura pilləsində təhsillərini davam etdirir, bir çoxları isə öz ixtisaslarına uyğun idarə və müəssisələrdə çalışırlar.
İnzibati idarəetmə fakültəsi. İnzibati İdarəetmə fakültəsi Dövlət İdarəçilik Akademiyasının yarandığı vaxtdan fəaliyyət göstərir. İnzibati İdarəetmə fakültəsində tələbələr “Dövlət və bələdiyyə idarəetməsi”, “Davamlı inkişafın idarəedilməsi”, “Menecment”, “İqtisadiyyat” və “Kompüter elmləri” ixtisasları üzrə baloniya kredit sistemi ilə təhsil alırlar.
Fakültənin nəzdində 6 kafedra – “Davamlı inkişafın planlaşdırılması və idarəedilməsi”, “Dövlət qulluğu və kadr siyasəti” “İqtisadiyyatın dövlət tənzimlənməsi”, “Dövlət idarəetməsi və menecment”, İntellektual sistemlərin idarəedilməsi”, “Dövlət idarəçiliyində informasiya texnologiyaları” kafedraları fəaliyyət göstərir.
Fakültə üzrə bakalavr pilləsini bitirən tələbələrin əksəriyyəti DİA-nın, respublikanın və dünyann nüfuzlu universitetlərinin magistratura pilləsində təhsillərini davam etdirir, bir çoxları isə öz ixtisaslarına uyğun idarə və müəsissələrdə çalışırlar.
Fakültənin pedoqoji heyətinə öz sahələri üzrə respublikada tanınmış təcrübəli müəllimlərlə yanaşı, gənc, dinamik, ölkədə və xaricdə müxtəlif səviyyələr üzrə təhsil almış və ya beynəlxalq təcrübə keçmiş kadrlar da daxildir. Fakültə əməkdaşlarının bir qismi respublika əhəmiyyətli layihələrdə iştirak edib və bu fəaliyyətlərini indi də davam etdirirlər. Belə layihələrə fənn olimpiadaları, dərsliklərin hazırlanması və .s daxildir.
İnsan fiqurlu şahmat
thumb|right|250px|İnsan fiqurlu şahmat. [[İtaliya.]]
"İnsan fiqurlu şahmat" şahmatın bir növüdür və burda fiqruları insanlar əvəz edir. İnsan fiqurlu şahmat adətən açıq havada və ya böyük şahmat lövhəsi üzərində oynanılır. İntibah dövrünün sərgilərində tez-tez oynanılırdı. İnsan fiqurlu şahmat səhnə döyüşü təlimi keçmiş aktyorlar tərəfindən xoreoqrafiya səhnələri göstərilir. Həqiqətən fiqurun götürülüb götürülmədiyini fiqur vuranları təmsil edən xoreoqrafiya döyüşçüləri müəyyən edir. Alternativ olaraq fiqurlar "Yaradıcı Anarxizm Cəmiyyəti" tərəfindən istifadə edilən qaydaları izləyərək boks edə bilərlər
Kostyumlu insan fiqurlu şahmat 1923-cü ildən Venesiya yaxınlığında, İtaliyanın Marostika şəhərində hər iki ildən bir sentyabrın 2-ci həftəsində səhnələşdirilir. Oyun 1454-cü ildə iki aşiq gənc cənab arasında qadının kimin olmasına qərar vermək üçün oynanılan əfsanəvi oyun anılır.
Animasiya geyimli insan fiqurlu şahmat
2004-cü ildə "Metrocon" şirkəti ilk animasiyalı insan fiqurlu şahmat yaratdı və keçirtdi. Bu ilkin ssenari idi və döyüş xoreoqrafiyasından istifadə edilirdi.
O vaxtdan etibarən, Bostondan tutmuş Manifest animasiyalarina qədər öz miqyasina görə fərqlənən digər animasiyalar ilə bağlı konvensiyalar şahmat fiqurlarında insanların animasiya və ya videooyun qəhrəmanlarını canlandırdığı insan şahmatını əks etdirdilər. Bəzi animasiya geyimli şahmat oyunları mövzulaşdırıldı(good versus evil, Shounen versus Shoujo, occult versus science, angst versus sugar).
Zaqatala itburnusu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü. IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Təhlükəli həddə yaxın olanlar" kateqoriyasına aiddir — NT. Azərbaycanın nadir, prioritet endemik növüdür. Regional IUCN Statusu: NT.
Bioloji xüsusiyyətləri
Hündürlüyü 0,8-1,5 m-ə qədər olan bozumtul qonur əyilmiş budaqlara malik xırda kollardır. Qopartikanları xırda olub qaidə hissəsi enliləşəndir. Yarpaqları 1-2 sm uzunluğunda kiçik yarpaq cıqlardan təşkil olunmuşdur. Yarpaqaltıqları dar və çılpaq, yaşılımtıl sarı rənglidir. Çiçəklər ağ və ya çəhrayımtıldır. Çiçəkləri kiçik olub, tək-tək və-ya 2-3 ədədi bir yerdə olur. Meyvəsi armudvarı, çılpaq, narıncı qırmızıdır. Meyvə yoğun qaidəsinə doğru nazikləşən qırmızı saplağa malikdir. May ayında çiçəkləməyə başlayır və iyulda meyvə verir.
Ümumi yayılması
Qafqazda quru bozqır yamaclarda təbii arealı vardır.
Azərbaycanda yayılması
Böyük Qafqazın qərb hissəsi (Zaqatala rayonu — Axoxdərəsi, Car kəndinin ətrafı; Balakən və Zaqatala arasındakı yolda; Şəki rayonu — Baş Zəyzit kəndinin ətrafı.
Bitdiyi yer
Aşağı və orta dağ qurşaqlarında quru bozqırlaşmış daşlı qayalı yamaclarda yayılmışdır.
Təbii ehtiyatı
Azərbaycanda dar bir arealı vardır.
Çoxalması
Təbiətdə generativ və vegetativ yolla çoxalır.
Təbii ehtiyatının dəyişilməsi səbəbləri
Başlıca olaraq insan fəaliyyətidir.
Becərilməsi
Məlumat yoxdur.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Meyvələrin intensiv toplanılması və iqlimdir.
Zəruri qoruma tədbirləri
Azərbaycanın "Qırmızı Kitabı"na daxil edilib.
Mühafizə tədbirləri
Xüsusi mühafizə tədbirləri aparılmayıb. Yasaqlıqların təşkili vacibdir.
Ləpəxeyranlı
Ləpəxeyranlı, Ləpəheyranlı — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun Qayalı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Tarixi
1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.
Toponimikası
Ləpəheyranlı kəndi Bərgüşad çayının sahilindədir. Oykonim heyranlı tayfasının adını əks etdirir. Heyranlılar XII-XIII əsrlərdə Ön Asiyada oğuz tayfasından biri olmuşdur. Hazırda Türkiyədə qaraəhməd, ləkli və saraclı tayfalarını birləşdirən tayfa ittifaqı var. Ləpəheyranlı “iç, özək heyranlı” mənasındadır və heyranlı tayfasının bir qolunun adıdır. “Ləpə“ sözü dialektlərimizdə “yastı, yumru, dəyirmi, qısaayaqlı” mənalarında da işlənir.
Əhalisi
"1886-cı il ailə siyahılarından çıxarılmış Zaqafqaziya diyarının əhalisi haqqında statistik məlumatlar toplusu"na görə, kənddə 37 evdə 129 şiə kürd yaşayırdı.
Musa Bayramov (kimyaçı)
Bayramov Musa Rza oğlu — kimya elmləri doktoru, professor, Bakı Dövlət Universitetinin «Neft kimya» kafedrasının müdiri.
Həyatı
Musa Bayramov 1938-ci il mart ayının 4-də Gədəbəy rayonun Söyüdlü kəndində anadan olmuşdur. 1955-ci ildə Gədəbəy rayonunun Söyüdlü kənd orta məktəbini bitirmişdir. Bir il işlədikdən sonra Bakı Kənd Təsərrüfatı texnikumuna daxil olmuşdur və 1959-cu ildə oranı fərqlənmə diplomu ilə bitirmişlir. 1959-cu ildə Bakı Dövlət Universitetinin kimya fakültəsinə daxil olmuş, 1965-ci ildə təhsilini başa vurduqdan sonra təyinatla  akademik Y.H.Məmmədəliyev adına Neft-Kimya Prosesləri İnstitutuna göndərilmiş, orada aspiranturaya daxil olmuş və 1968-ci ildə vaxtından əvvəl namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir. Orada kiçik elmi işçi və baş mühəndis vəzifəsində işləmişdir. 1969-cu ildə Azərbaycan Dövlət Universiteti «Neft kimyası və kimya texnologiyası» kafedrasına dosent vəzifəsinə seçilmiş, 1979-cu ildən bu günə qədər həmin kafedranın müdiri vəzifəsində çalışır. O, 1984-cü ildə doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir.
Elmi fəliyyəti
1991-ci ildə onun təşəbbüsü ilə kafedranın nəzdində “Alkenilfenollar və karbonilli birləşmələrin kimyası“ ETL-i yaradılmışdır.
Prof.M.R.Bayramovun modifikasiya olunmuş yüksək seolitlər əsasında karbohidrogen xammalının katalitik pirolizi üçün effektiv katalizatorların alınması sahəsində apardığı sistematik tədqiqatlar da diqqətə layiqidr. M.R.Bayramov 250-dən çox elmi məqalə, 37 müəlliflik şəhadətnaməsi, 3 potent, 2 dərslik, dərs vəsaiti və 1 monoqrafiyanın müəllifidir. O, dəfələrlə Beynəlxalq simpoziumlarda məruzələrlə çıxış etmişdir. Onun elmi əsərləri bir sıra xarici ölkələrdə çap olunmuşdur. Onun rəhbərliyi altında 16 nəfər namizəd, elmlər doktoru və 10 magistr müdafiə etmişdir. Hazırda bir doktorantın elmi məsləhətçisi və 2 dissertantın rəhbəridir. Onun yetişdirmələrindən 10 nəfərə qədər kimya fakültəsində, 6 nəfəri isə xarici ölkələrdə (Hindistan, Vyetnam, Iran-Islam Respublikası, Misir, Suriya, Əlcəzair) fəaliyyət göstərir.
Prof. M.R. Bayramovun pedaqoji fəaliyyəti də diqqətə layiqdir. Onun ümumi və ixtisas kurslarında oxuduğu mühazirələr tələbələr və aspirantlar tərəfindən maraqla dinlənilir. Musa müəllim Türkiyənin bir çox universitet və şirkətlərində neft kimyasının müasir problemlərindən mühazirələr oxumuşdur. Musa Bayramov polifunksional monomerlərin sintezi və onlar əsasında xalq təsərrüfatı üçün əhəmiyyətli kompozision materialların alınması kimi mühüm işlər görmüşdür. M.R.Bayramov görkəmli almilrədən akademik S.M.Əliyevin, ak. J.J.Karşakın və ak. V.A. Sergeyevin tələbəsi olmuşdur.
Təhsili, elmi dərəcə və elmi adları
1959-1964- kimya fakültəsi BDU, 1968- к.е.n., «Neft kimyası», АМЕА, 1984 -к.е.d, « Neft kimyası»,BDU, 1986- professor.
Əmək fəaliyyəti
1969-2008 BDU, professor, kimya fakültəsi, 1979-kafedra müdiri, Neft kimyası və kimya texnologiyası kafedrası 1964-1968 mühəndis, k.e.i., baş mühəndis. “Neft kimyası və neft kimyəvi sıntez”, “Funksional əvəzli fenol birləşmələrinin kimyası” fənlərini tədris edir.
350-yə qədər məqalənin, 2 monoqrafiyanın, 7 kitabın müəllifidir. 11 patent və 37 müəlliflik şəadətnaməsi var. 1 Doktor və 17 elmlər namizədi yetişdirmişdir.
Aldığı yeni nəsil doymamış fenol-formaldehid oliqomerləri aviasiyada BK-50 yapışqanının alınmasında tətbiq olunur. Sintez edimiş alkenilfenollar və onların törəmələri əsasında alınan oliqomerlər və polimerlərin reaksiyayaqabil, eləcə də kompozisiya materiallarının alınmasını işlənmişdir. 2008-ci ildə BDU-da ilin alimi, qabaqcıl təhsil işçisi adını almışdır.
Prof. M.R. Bayramovun pedaqoji fəaliyyəti də diqqətə layiqdir. Onun ümumi və ixtisas kurslarında oxuduğu mühazirələr tələbələr və aspirantlar tərəfindən maraqla dinlənilir. Musa müəllim Türkiyənin bir çox Universitet və şirkətlərində neft kimyasının müasir problemlərindən mühazirələr oxumuşdur.
Kimya fakültəsinin Neft kimyası və kimya texnologiyası kafedrasının müdiri«Alkenilfenol polifunksional monomerləri və onların yeni törəmələri əsasında texniki əhəmiyyətli maddələrin alınması və tədqiqi» mövzusunda layihəsinə görə 2009/2010-cu ildə Universitetdaxili «50+50» Qrant proqramının qalibi.
Mükafatları
Kimya fakültəsinin Neft kimyası və kimya texnologiyası kafedrasının müdiri«Alkenilfenol polifunksional monomerləri və onların yeni törəmələri əsasında texniki əhəmiyyətli maddələrin alınması və tədqiqi» mövzusunda layihəsinə görə 2009/2010-cu ildə Universitetdaxili «50+50» Qrant proqramının qalibi.
Ixtiraları ilə əlaqədar olaraq, prof. M.R.Bayramov «SSRI Ixtiraçısı» döş nişanı ilə təltif olunmuşdur. O, eləcə də Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi tərəfindən «Qabaqçıl Təhsil Işçisi» döş nişanı, 2007-ci ildə isə qazandığı elmi uğurlara görə Bakı Dövlət Universiteti üzrə «Ilin Alimi» fəxri adı ilə təltif edilmişdir. 2009-cu ildə Azərbaycanda təhsilin və elmin inkişafındakı xidmətlərinə görə “Əməkdar elm xadimi” fəxri adına layiq görülüb.
O, Neft Kimya Prosesləri Institutunda fəaliyyət göstərən Müdafiə, Bakı Dövlət Universitetinin və Kimya fakültəsinin Elmi Şuralarının üzvüdür.
Tədqiqat sahəsi
Alkenilfenolların kimyası. Polifunksional monomerlərin sintezi və çevrilmə məhsullarının tətbiqi.
Beynalxalq seminar, simpozium və konfranslarda iştirakı
2008 sentyabr - Rostov; 2007 oktyabr - Moskva; 2007 noyabr - Bakı; 2007 sentyabr - BDU.
İş yeri və ünvanı
Bakı şəhəri, Bakı Dövlət Universiteti AZ-1073/1, Akademik Zahid Xəlilov küçəsi – 23 indeks: AZ 1148
Plazma ekran
Ümumi xüsusiyyətlər
Plazma ekranlarda hüceyrələrin yaydıqları işıq şiddətində müəyyən bir zaman sonra azalmalar meydana gəlməkdədir. Yarı ömür deyilən bu problem hüceyrəyə işıq şiddətini təmin edən ionlu qazın təsiri itirməsi ya da azalması ilə meydana gəlməkdədir. Yarı ömür ilk istifadəyə görə işıq şidddətinin yarı yarıya azalması mənasını verir. Bu xüsusiyyət səbəbiylə plazma ekranlar təxmini olaraq 60.000 saatlıq bir ömrə sahibdirlər. Gündə 4 saat işləyən bir plazma ekran ortalama 18–20 il sonra yarı ömrünü tamamlamış olacaq. Ekran parlaqlığı azaldılaraq və ya nümunə olaraq gündə 2 saatlıq bir istifadələ Plazma ekranların ömürlərini 40 ilə qədər çıxarmaq mümkündür.
Plazma ekranlarda ionlu qaz dolumu edilmədiyi kimi qazın fiziki yollardan itkisi də mümkün deyil. Hər hüceyrə içindəki qaz, tək bir səfərdə doldurulmuş və sıxışdırılmışdır. Ola biləcək bir ionlu qaz itkisi o hüceyrə üzərində görünüş canlılığın azalması ya da qaralması mənasını verir. Belə bir vəziyyətdə o hüceyrə tək başına yenilənməyəcəyi ya da qaz möhkəmlətməsi edilmədiyi üçün ekran panelinin hamısının dəyişməsi lazımdır. Ümumiyyətlə plazma ekranların hüceyrə içərisindəki qaz itkinlərinə çöldən gələn fiziki zərbələr səbəb olur. Bu səbəblə plazma ekranların xarici qisimində qoruyucu şüşə var. Plazma ekranlar birbaşa hava təzyiqlərindən də təsirlənə bilməkdədirlər. Məsələn ekranın istifadə edildiyi bölgənin yüksəliyə və buna bağlı olaraq dəyişən hava təzyiqi ekran ömrünü azalda bilər. Bir çox plazma ekran, dəniz kənarı və ya buna yaxın yerlərdə istifadə edilə biləcək şəkildə nəzərdə tutulmuşdur. Plazmalarda görünüş hüceyrələrinin içindəki hava, atmosferə görə daha incədir. Daxili və xarici hava itilik fərqi səbəbiylə həm içdən xaricə hemde xaricdən içə bir hava təzyiqi meydana gəlir.Bu vəziyyət hava sıxlığı ya da təzyiq vəziyyətinə görə dəyişənlik göstərərkən ekran paneli üzərində az ya da çox istiləşmə şəklində bir təsir meydana gətirər. İsinmə vəziyyəti birbaşa soyutma bölmələrinədə təsir edəcəyi üçün ekran üzərində eşitmə problemi və ya səs-küy meydana gələ bilməkdədir. Bununla birlikdə ionlu qazın təzyiqdən təsirlənməsi uğultu şəklində bir səs-küyə səbəb ola bilməkdədir. Bu səbəblə plazma ekran istifadə etmək istəyənlərin yaşadıqları bölgəni də nəzərə almalarında fayda vardır. Aparılan təcrübələrdə plazma ekranların 1524 metr yüksəkliyə qədər problemsiz işlədikləri təyin olunmuşdur.
Üstünlükləri
Gerçək qara rənglər, çox ətraflı görünüş kimi.
Neoplazma ekranlar
thumb|250px |Neoplazma TV Plazma ekran mövzusunda təsirli işləri ilə diqqət çəkən Panasonik firması son illərdə neoplazma texnologiyasına sahib yeni məhsullarını bazara çıxartmağa başlamışdır. Neoplazma ekranlar plazma ekranlara görə fərqliliklər göstərməkdə və daha uzun ömürlü olmaları ilə diqqət çəkməkdədir. Təməl olaraq eyni məntiqlə çıxarılan neoplazmalar plazma ekranlara görə daha irəli bir səviyyədə inkişaf etdirilmişdir
Plazma ekran standartları
Plazma ekran standartı üçün 1080 px və 720 px standartları istifadə edilə bilməkdədir. Aparılan təcrübələrdə 720 px altı standartlarda görünüş keyfiyyətində pozulmalar meydana gəldiyi təyin olunmuşdur.
Qabaqcıl standartlı plazma televiziya
Qabaqcıl standartlı televiziya texnologiyasını dəstəklədiyi plazma ekranlar. Bu mövzuda ən ideal piksel sayı 853×480 ölçüsüdür.
ED standartları
Qabaqcıl standartlı plazma televiziya texnologiyasına əlavə olaraq inkişaf etdirilən standartlardır.
Yüksək keyfiyyətli plazma televiziya
İndiki vaxtda istifadə edilən ən yüksək keyfiyyətli plazma televiziya standartıdır. HDTV texnologiyasının istifadə edildiyi bu sistem ilk olaraq 1024x1024 piksel olaraq Fujitsu və Hitachi tərəfindən nəzərdə tutulmuşdur.
Müasir HDTV plazma TV-lərdə tez-tez 1024x768 və ya 1920x1024 piksel istifadəsi yayılmağa başlamışdır. Ən yaxşı TV verilişlərinin 1024 px 50 hz olması səbəbiylə ən məşhur Plazma TV standartı 1024x768 pikseldir.
Plazma ekranın ümumi quruluşu
thumb|440px | Plazma ekranın ümumi quruluşu
Plazma ekran, bərabər sayda və homogen olaraq dağılmış, bir-birlərindən müstəqil elektron və müsbət ion yüklü hüceyrələrdən meydana gəlir. Elektrik cəhətdən neytrallaşdırılmış, yüksək ionlaşdırıcı xüsusiyyətinə sahib qaz qarışığının dəyişənlik göstərməsi nəticəsində meydana gələn hüceyrəvi əks olunmalar Neon-xenon qazı inyeksiya edilmiş iki panel arasında görünüş siqnalını meydana gətirirlər.
Plazma texnologiyasında hər piksel, içərisində neon-xenon qazı olan alçaq təzyiq dəyərinə sahib bağlı şüşə hüceyrələr vardır. Bu hüceyrə bölmələrinin arxasında qırmızı, mavi və yaşıl dan ibarət olan 3 rəngli fosforlar tapılar. Sistem işə başladığında bu hüceyrələrin içindəki neon-xenon qazı, maddənin plazma halına çevrilər və Ultrabənövşəyi şüa yaymağa başlayır. Bu şüa qırmızı, mavi və yaşıl fosfor layına çırpılaraq rənglənir və görünüşün son halını meydana gətirir.
Kontrast nisbəti
Kontrast nisbəti müəyyən bir anda ölçülən bir görünüşün ən parlaq və ən tünd qisimləri arasındakı fərqdir. Ümumiyyətlə, daha yüksək kontrast nisbəti, daha həqiqi görünüş mənasını verər. Plazma ekranlar kontrast nisbətləri yüksək olaraq çıxarılırlar. Bununla birlikdə plazma ekranlarda kontrast nisbətinin sıxlığı enerji sərfi ilə düz mütənasibdir.
Ekran yanması
Ekran yanması eyni görünüşün uzun müddət eyni ekran üzərində qalması nəticəsində meydana gəlir. Ekrandakı görünüşün dəyişməməsi nəticəsində rəng fosforları normala görə daha çox qızdırmaq və görünüş hüceyrələri üzərində kölgələnmə edir. Bu kölgələnmə dəyişən şəkillər üzərində köhnə şəklin kölgəsi və ya ləkəsi olaraq varlığını davam etdirir.
Neo plazma ekranlarda hüceyrə içindəki işıq şiddəti müəyyən aralıqlarla azalıb çoxalmaqdadır (yer dəyişdirməkdə) və bu sayədə rəng fosforlarının həddindən artıq istilənib hüceyrə üzərində ləkə buraxması törədir.
Ətraf Mühitə təsiri
Plazma ekranlar LCD və LED ekranlara görə daha çox istilik yaymaqda və bu vəziyyət daha çox radiasiya meydana gəlməsinə səbəb olmaqdadır. Neoplazma TV-lərdə isə bu təsir yarı yarıya azaldılmışdır.
Tarixi
right|240px | thumb | İlk plazma ekran modeli Plazma ekran prinsipi ilk olaraq 1936-ci ildə Macar mühəndis Kálmán Tihanyi tərəfindən ortaya atılmışdır. İlk monogrom Plazma ekran 1964-ci ildə çıxarılmış və kompüter monitorlarında istifadə edilmişdir. Düz ekran özeliyinə sahib bu ekran 1970-ci illərdə çox seçim edilmiş ancaq standart texnologiyasındakı inkişaflar səbəbiylə məşhurluğunu tez itirmişdir. Çünki ilk Plazma ekranlar 15–17 düyüm ölçülərində olduğu üçün yetərli görünüş keyfiyyəti təmin edilə bilməmişdir.
İon qazlı plazma ekranlar isə ilk olaraq 1970-ci illərin başında çıxarılmağa başlanmışdır.
1983
1983-ci ildə IBM tərəfindən 19 düyüm (48 sm) ölçüsündəki ilk plazma ekranın istehsal edilmişdir.
1994
1994-ci ildə Panasonic firması plazma ekran istehsalı ilə əlaqədar işlərə başlamışdır.
1997
1997-ci ildə Fujitsu firması ilk 42 düym (107 sm) plazma ekranını çıxardı. Bu ekran 852x480 piksel həllolma dəqiqliyə sahib idi. Eyni il Philips yenə bir 42 düym (107 sm) 852x480 piksel həllolma dəqiqliyə sahib plazma ekran çıxarmışdır. Çıxarılan bu plazmalar nümayiş məhsulu xüsusiyyəti daşıyırdı və qiymətləri 15 min dollar idi.
2006-günümüz
thumb|175px | 2006–2011 illəri arasında plazma TV-lər incelmiştir. 2000-ci ilin sonunda TV istehsalçıları əksəriyyətlə LCD texnologiyasının üzərində işə başladılar. Çünki plazma texnologiyası geniş ekran istehsalına daha əlverişli idi. Halbuki TV nəşrləri və video formatları aşağı standartdaydı. 2000–2006 arası edilən işlərdə Plazma ekranlarında əhəmiyyətli inkişaflar yaşandı və görünüş keyfiyyəti yüksəldildi.
2006-ci ildən etibarən xüsusilə Panasonic firması ciddi atılımlara girdi və plazma ekran istehsalında zirvəyə çıxdı. Təsirli arge işləri və yan texnoloji istehsallar plazma ekran inkişafını sürətləndirərkən 2010-ci ildə Panasonic neoplazma texnologiyasını dövrəyə soxaraq rəqiblərinin əhəmiyyətli ölçüdə önünə keçdi.
Bulbophyllum anisopterum
(Bulbophyllum anisopterum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum anisopterum növü Kalimantan üçün endemik növdür.
Echinops leiopolyceras
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Alоiz Zenefelder
Aloiz Zenefelder (1771–1843) — poliqrafiya sahəsində alman ixtiraçısı.
Praqada ziyalı ailəsində doğulmuş, Münxendə ölmüşdür. Gənc yaşlarından mətbəə – çap prosesləri ilə maraqlanmış, ədəbi-bədii fəaliyyət göstərmiş, dram əsərləri də yazmışdır. 1796-cı ildə əhəng daşının kimyəvi emalı ilə əlaqədar hündür çap formalarının hazırlanmasını müəyyənləşdirmiş, 1798-ci ildə litoqrafiyanı kəşf etmişdir. Sonralar Zenefelder litoqrafiya çap maşınının konstruksiyasını hazırlamışdır. 1818-ci ildə çapdan buraxdığı "Litoqrafiyaya dair tam rəhbərlik" əsəri geniş yayılmışdır.
Avropa adadovşanı
Avropa adadovşanı Dovşanlar fəsiləsinə  aid cins. Dünya faunasında 1 cins və 43 növü vardır. Azərbaycanda bir cins vardır. Avropa adadovşanı Azərbaycan ərazisinə introduksiya edilmişdir.
Yayılması
Əvvəllər Avropa adadovşanının arealı məhdud olub, İberiya yarımadasını, həmçinin Fransanın cənubundakı və Afrikanın şimal-qərbindəki izolyasiya olunmuş əraziləri əhatə edirdi. Məhz sonuncu böyük buz dövründən sonra adadovşanları yalnız bu ərazilərdə sağ qalmışlar, lakin insanın təsərrüfat fəaliyyəti nəticəsində adadovşanları Asiya və Antraktida istisna olmaqla, bütün qitələrdə yayılmışlar.
Xarici görünüşü
Bədən uzunluğu 31–45 sm-ə qədər, çəkisi isə 1,3–2,5 kq-a çatır. Qulaqların uzunluğu başın uzunluğundan qısa olub, 6–7,2 sm-ə çatır. Bədənin üst tərəfinin rəngi bəzən narıncı çalara malik qonurumtul-bozdur. Quyruğun ucu qara və ya bozdur. Adadovşanı gəmiricilər dəstəsinin bir nümayəndəsi olub, qazıcı yaşayış tərzi keçirir. Bütün məməlilərdə olduğu kimi, bədən baş, boyun və gövdə hissələrinə bölünür. Gövdə ətraflar üzərində nisbətən hündürdə dayanır və kiçik quyruğa malikdir. Baş qismən uzunsovdur. Gözlərdə üst, alt və qırpma pərdəsi adlanan göz qapaqları vardır. Gözün qırpma pərdəsi quşlardan və sürünənlərdən fərqli olaraq, gözün yalnız yarısını örtür. Kəllənin yan tərəflərində məməlilər üçün xarakter olan qulaq seyvanı vardır. Başın üz hissəsinin önündə üst və alt dodaqla əhatə olunmuş ağız yerləşir. Üz hissəsinin ön qurtaracağında bir cüt burun dəliyi və ondan arxaya doğru yanlarda bir cüt göz vardır. Üst dodaq üzərində seyrək, uzun və sərt olan bığ yerləşir. Bədən xaricdən uzun və yumşaq tüklə örtülü olur ki, bunların hamısı birlikdə sıx xəz əmələ gətirir. Arxa ətraflar ön ətraflara nisbətən yaxşı inki-şaf etmişdir. Ön ətrafda 5 barmaq, arxada isə 4 barmaq vardır. Barmaqlar caynaqlarla qurtarır.
Həyat tərzi
Vəhşi dovşanlar adətən kolluq bitki örtüyünə və kobud relyefə malik ərazilərdə — yarğanlarda, dənizlərin və limalnların sıldırımlı sahillərində məskən salırlar. Nadir hallarda meşə zolaqlarında, bağlarda, parklarda və çox nadir hallarda əkin torpaqlarında rast gəlinirlər. Dağlarda dəniz səviyyəsindən 600 m-dək yüksəkliklərə qalxırlar. Qazımaq üçün əlverişli olan torpağın quruluşu adadovşanları üçün mühüm əhəmiyyətə malikdir. Onlar qumlu torpaqlarda yaşamağa üstünlük verir, sıx gilli və daşlı ərazilərdə məskunlaşmırlar.
Sovetskiy Karabax
"Sоvetskiy Karabax" — Azərbaycan SSR dövründə Xankəndidə nəşr olunmuş qəzet.
Tom Beyker
Tomas Stüart «Tom» Beyker (20 yanvar 1934, Liverpul) — İngilis aktyor. Ən çox 1974 və 1981-ci illər arasında «Doktor Kim» serialında dördüncü Doktorun rolunda oynayan aktyor kimi tanınır.
Tadevos Akopyan
Tadevos Akobyan — erməni əsilli SSRİ tarixşünası və çoğrafiyaşünası.
Həyatı
Tadevos Akopyan 15 iyun 1917-ci il tarixində o vaxtlar Rusiya imperiyası daxilində olan Ermənistanın Sünik mərzində yerləşən Lernadzor kəndində anadan olmuşdur.
Akopyan 1940-cı ildə İrəvan Dövlət Universitetinin (İDU) Coğrafiya-Geologiya fakültəsindən məzun olmuşdur. O, 1955–1957-ci və 1963–1965-ci illərdə İDU-nun dekanı olmuşdur. Akopyan 1962–1986-cı illərdə həmin fakültəyə rəhbərlik etmişdir. Onun işinin əksəriyyəti Ermənistanın tarixi coğrafiyasını əhatə edirdi.
Putracaya
Putracaya (Putrajaya: putra — şahzadə, jaya — şərəfli) — Malayziyanın yeni inzibati mərkəzi. Paytaxt Kuala-Lumpurdan 20 km cənubda yerləşir. Əsası 19 oktyabr 1995-ci ildə qoyulub. 1999-cu ildən Baş Nazirin və hökumətin iqamətgahı burada yerləşir. Şəhər Malayziyanın birinci baş naziri Tunku Əbdül Rəhman Putranın şərəfinə adlandırılıb.
MathWorks
MathWorks-ABŞ-nin özəl riyazi hesablama proqram təminatı sahəsində ixtisaslaşan korporasiyasıdır. Onun əsas məhsulları sırasına MATLAB və Simulink daxildir. Sənayedə və dövlət idarələrində onların tətbiqindən əlavə, şirkətin məhsulu bütün dünya universitetlərində pedaqoji və elmi axtarışlar üçün istifadə olunur.
Tarixi
MathWorks korporasiyasının əsası 7 dekabr 1984-cü ildə Con Little (Prezidenti və İcraçı Direktoru), Kliv Moler (Baş Elmi İşçi), Stiv Bangert tərəfindən Kaliforniyada qoyulub. Onun əsas məhsulu olan Matlab həmin ildə Nevada ştatı Las Veqasda İEEE Konfransında ictimaiyyətə təqdim edilib. Şirkət 1985-ci ilin fevralında Massaçusets Texnologiya İnstitutuna 500 dollara 10 nüsxə Matlab satıb.
Xarici keçidlər
http://www.mathworks.com/company/?s_cid=wiki_mathworks_5
Rzaqulu Nəcəfov
Nəcəfov Rzaqulu Məşədi Ələkbər oğlu — mətbuat xadimi, publisist, maarifpərvər.
Həyatı
Maarifçi ailəsində doğulmuş, mükəmməl təhsil almış, ərəb, fars, rus və gürcü dillərini dərindən bilmişdir. Nəcəfovlar Culfada və Naxçıvanda ticarətlə məşğul olsalar da, onların elm öyrənməyə hədsiz maraqları var idi. Rzaqulunun da atası, əmiləri, qardaşı elmi dünyagörüşləri yüksək olan insanlar idi. Rzaqulu Nəcəfovun elmi dünyagörüşünün formalaşmasında qardaşı şair Əliqulu Qəmküsarın xüsusi rolu olmuşdur. thumb|300px|Rzaqulu Nəcəfov (soldan ikinci) Azərbaycan ziyalıları arasında Öncə ruhani təhsili almış, sonralar Məhəmməd Tağı Sidqinin Naxçıvanda açdığı və o zamankı Naxçıvanın mədəni həyatında mühüm rol oynamış məşhur "Məktəbi-tərbiyə"də oxumuşdur. Culfa gömrükxanasında işləmiş, İran inqilabına (1905–1911) kömək etmişdir. 1912-ci ildə Tiflisə köçmüş, "Molla Nəsrəddin" jurnalına ikinci redaktor təyin edilmiş, Əliqulu Qəmküsarın köməkçisi olmuşdur. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə Gürcüstanda Azərbaycan hökumətinin konsulu vəzifəsində çalışmışdır.
Gürcüstanda yaşayıb yaratmış, jurnalistlik fəaliyyəti göstərmişdir. 1922-ci ildən Tiflisdə azərbaycanca nəşr edilmiş həftəlik "Yeni fikir" qəzetinin təsisçilərindən və redaktorlarından biri olmuşdur.
20-ci əsrin 30-cu illərində Bakıya köçmüş, nəşriyyatda işləmişdir. Dövri mətbuatda müntəzəm olaraq, aktual problemlərə dair elmi, ciddi və satirik üslubda məqalələr, Cəlil Məmmədquluzadə, Mirzə Ələkbər Sabir haqqında xatirələr dərc etdirmişdir.
1931-ci ildə Azərbaycan Milli Mərkəzinin üzvü kimi həbs edildi. O, AMM ilə Türkiyə konsulluğu arasında əlaqə yaratmaqda günahlandırıldı. 30 sentyabr 1931-ci ildə AzSPU Kollegiyası tərəfindən 8 ilədək həbs düşərgələrində cəza çəkdi. 8 fevral 1932-ci ildə ZakGPU həbs cəzasını 3 ilədək həbs düşərgələrində saldı.
1937-ci ildə yenidən repressiya edildi. Ölüm cəzasına məhkum edildi.
İmzaları
Rzaqulu Nəcəfov "Mozalan", "Bir müsəlman", "Lağlağı", "N. R.", "R. Nəcəfzadə" və s. gizli imzaları ilə "Bürhani-tərəqqi" (1909), "Həqiqət" (1910), "Molla Nəsrəddin" (1913), "Maarif işçisi" (1927), "Dan yıldızı", "Yeni fikir" (1926), "Yeni Gəncə" (1925) nəşrlərində dərc olunmuşdur.
Ailəsi
Azərbaycanın tanınmış maarifçi ziyalı soylarından biri olan Nəcəfovlardandır. Şair Əliqulu Qəmküsarın kiçik qardaşı, diplomat Nəcəfqulu Nəcəfovun əmisi oğludur.
Həyat yoldaşı Bilqeyis xanım Mir Rzaxan Talışinski ilə general Səməd bəy Mehmandarovun bacısı Məryəm xanım Mehmandarovanın qızı, Azərbaycanın əməkdar artisti, müğənni Cahan xanım Talışinskayanın böyük bacısı idi.
Akif və Ülxan adında iki oğlu olmuşdur. Leninqrad Dövlət Universitetinin üçüncü kurs tələbəsi olan oğlu Akif, antisovet təşviqatına görə 1949-cu ildə həbs olundu və 10 il məcburi əmək düşərgələrində məhkum edildi.
Nəvələri Sankt-Peterburqda (Rusiya) və Nyu-Yorkda (ABŞ) yaşayır.
Echinops leucographus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Bəsdir, ağlama! (film, 1999)
Məzmun
Film Qarabağ müharibəsində ermənilərə əsir düşmüş azərbaycan əsgərlərinin, qadınlarının əzab-əziyyətli günlərindən danışır.
Rollarda
Filmi səsləndirənlər:
Kazım Abdullayev (Rza Rzayev)(titrlərdə yoxdur)
Bulbophyllum frustrans
(Bulbophyllum frustrans) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Aya Şimokozuru
Aya Şimokozuru (d. 7 iyun 1982) — keçmiş Yaponiya qadın futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 28 oyun keçirib.
Bioloji təsnifat
Bioloji təsnifat — canlı orqanizmləri təsnifləndirilməsi prinsiplərinin işlənib hasırlanması və bu prinsiplərin orqanik aləmin sisteminin qurulmasına praktik tətbiqinə dair elmi intizam. Təsnifləndirmə dedikdə bütün mövcud olan və nəsli kəsilmiş orqanizmlərin təsviri və sistemdə yerləşdirilməsi başa düşülür.
Qovaq şibyəyeyəni
Qovaq şibyəyeyəni — buğumayaqlılar tipinin pulcuqqanadlılar dəstəsinin ayıcalar fəsiləsinə aid olan növ.
Xarici quruluşu
Ön və arxa qanadları E.lurideola növünün qanadlarına oxşayır. Ön qanadlar ensiz, bir qədər uzun, arxa qanadlar enli açıq sarıdır. Tırtılı da əvvəlki növün tırtılına oxşayır, yəni qara-boz olub, üzəri qısa qara tüklərlə örtülüdür, yanlarda qırmızı-sarı ləkələr vardır. Başı qaradır.