cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jan Pol Akayesu
Məhkəmə prosesi
Akayesu Monreallı hüquqşünas Kvebek Partiyasının siyasətçisi və müəllif Robin Filpotun qardaşı Con Filpot tərəfindən təmsil olunmuşdur. Bu əlaqə sonradan 2007-ci il Kvebek ümumi seçkiləri zamanı Robin Filpotun "Ruanda 1994: Müstəmləkəçilik çətin ölür" kitabında qeyd etdiyi soyqırımın əhatə dairəsini inkar edən bəyanatların geniş ictimaiyyətə çatdırılması ilə ortaya çıxmışdır.
Tripanasoma rotatorium
Trypanosoma rotatorium (-Mastigophora tipinə aid olan növ.
Muğan (qəsəbə, Biləsuvar)
Muğan — Azərbaycan Respublikasının Biləsuvar rayonunun Zəhmətabad kənd inzibati ərazi dairəsində qəsəbə. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 19 may 1993-cü il tarixli, 611 saylı Qərarı ilə Biləsuvar rayonunun Bağbanlar kənd Sovetinin Muğan qəsəbəsi Zəhmətabad kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 6 may 1997-ci il tarixli, 293-IQ saylı Qərarı ilə Biləsuvar rayonunun Zəhmətabad kənd inzibati-ərazi vahidinin tərkibindəki Muğan qəsəbəsi rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatından çıxarılmışdır.
Tripanasoma rotatorium
Xarici quruluşu
Trypanosoma rotatorium Bədən uzunsov, ön hissə dairəvaridir. Nüvə uzunsovdur və ya dairəvaridir. Kinetoplast kiçik ölçülü, ellips formasındadır. Titrək memranı enlidir, 5-6 büküş əmələ qətirir. Qamçının sərbəst hissəsinin uzunluğu bədənin ½ hissəsinin uzunluğunu keçmir. Sitoplazma dənəvərdir, bənövşəyi rəngə boyanır. Bədənin uzunluğu 35.0-46.5, eni – 8.8–13.5, kinetoplastdan arxa qutaracağa qədər olan məsafə 1.3-9.8, kinetoplastdan nüvəyə qədər olan məsafə - 3.5-6.0, kinetoplastdan  nüvəyə qədər olan məsafə - 0.7-2.2,  nüvənin uzunluğu 11.0-18.0,  nüvədən ön qutaracağadək 13.0- 16.0, qamçının  uzunluğu 16.0-29.0  mkm-dir.
Yayılması
Kür çayı, Araz çayı, Şəmkirçay, Qarayazı gölü, Çınqıl karxanası, Ağgöl, Naxalıqçala gölü, Şəmkir, Nohurqışlaq, Aşıqbayramlı, Yekəxana su anbarlarında yayılmışdır.
Əlcəzair himni
"Qəssəmən" (‎) — Əlcəzair dövlət himni. Bəstəkarı — Robert Samut, sözlərinin müəllifi — Mufdi Zəkəriyyə. 1963-ci ildə müstəqillik qazandıqdan sonra təsdiq edilmişdir.
Əmrah Əkbərov
Əmrah Şahid oğlu Əkbərov — Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrin leytenantı, Vətən Müharibəsinin şəhidi, "Azərbaycan Bayrağı" ordeni laureatı.
Həyatı
Əmrah Əkbərov 1998-ci il Fevralın 21-də Lerik rayonunun Livədirqə kəndində anadan olub. 2004-cü ildə Livədirqə kənd orta məktəbinin 1-ci sinifinə gedir. 2005-ci ildə təhsilini Xəzər rayonunda yerləşən 322 saylı tam orta maktəbdə davam etdirir. O, 2013-cü ildə Cəmşid Naxçıvanski adına hərbi liseyə daxil olmuşdur.2016-cı ildə həmin liseyi bitirmişdir.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrinin leytenantı olan Əmrah Əkbərov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayılın, Hadrutun azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak etmişdir. Əmrah Əkbərov oktyabr 12-də Hadrut döyüşləri zamanı həlak olmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əmrah Əkbərov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Eson
Coğrafiyası
Ərazisi — 1804 km². Departamentin ərazisində Sena və Eson çayları axır.
Departamentə 3 rayon, 42 kanton və 196 kommun daxildir.
Tarixi
Eson 1968-ci il yanvarın 1-də Sena və Uaza keçmiş departamentlərinin ərazisində yaradılıb.
Əmrah Əkbərov
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əmrah Əkbərov ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əmrah Əkbərov ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını və xidməti vəzifələrini yerinə yetirən zaman fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 30.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əmrah Əkbərov ölümündən sonra "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək igidlik və mərdlik göstərmiş, hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əmrah Əkbərov ölümündən sonra "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif edildi.
Aliyə Tahirova
Aliyə Əziz qızı Tahirova — Azərbaycan balerinası, pedaqoq, Bakı Xoreoqrafiya Məktəbinin direktoru (1947–1978), Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1960).
Həyatı
Aliyə Əziz qızı Tahirova 5 avqust 1917-ci ildə Aşqabad şəhərində anadan olmuşdur. 1939-cu ildə Bakı Xoreoqrafiya Məktəbini bitirdikdən sonra Moskva Xoreoqrafiya Məktəbinin pedaqoji şöbəsində təhsilini davam etdirmişdir.
Aliyə Tahirova yaradıcılıq fəaliyyətinə Azərbaycan Dövlət Dram Teatrında balerina kimi başlamış və 1934–1937-ci illərdə burada işləmişdir. Daha sonra Azərbaycan Dövlət Opera və Balet Teatrında kordebaletdə çalışmış, balet tamaşalarında solo rəqslər ifa etmişdir.
1942-ci ildə Aliyə Tahirova pedaqoji fəaliyyətə başlamış və 1945–1947-ci illərdə Bakı Xoreoqrafiya Məktəbinin bölmə rəhbəri, 1947–1978-ci illərdə isə məktəbin direktoru vəzifələrində işləmişdir. 1945-ci ildən Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının üzvü olmuşdur.
Aliyə Tahirova 24 may 1960-cı ildə "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adına görülmüşdür.
NGC 2293
NGC 2293, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Köpək bürcü istiqamətində yerləşir. SB0-a tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
İsayev itburnusu
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 2-2,5 m olan, yaxşı şaxələnmiş koldur. Cavan zoğları tünd qonur qabıqla örtülmüşdür. Gövdəciklərdə iynələri möhkəm, oval, oraqvaridir, bəzən qarmaqvari əyilmişdir. Çiçəkli zoğların orta yarpaqlarının uzunluğu 6-8 sm-dir, əsas oxu xırda iynələrlə və vəziciklərlə möhkəm örtülmüşdür. Yalançı zoğların uzunluğu 12-15 mm, eni 8-10 mm, üstü çılpaq, alt tərəfi vəziciklərlə örtülmüş, kənarları vəzicikli-kirpikciklidir. Xırda yarpaqları 5-7 ədəd, uzunluğu 20-30 mm, eni 12-20 mm, ellipsvari-yumurtavari formadadır. Yarpaqların üstü çılpaqdır, alt tərəfi xırda, oturaq vəziciklərlə örtülmüşdür, əsas damarcıqları tükcüklüdür. Çiçəkləri tək-tək, qalxanvari çiçək qruplarında toplanmışdır. Ləçəkləri açıq çəhrayıdır. Çiçək saplağının uzunluğu 1,5-2,0 sm, gövdəcik vəzicikləri ilə örtülmüşdür. Kasayarpaqları ensiz-lansetvari, əsasən yetişmiş meyvəyə bərabər və ya bir az ondan uzundur, üstü tükcüklü, kürəyində qısa tükcüklü, sapvari, yan çıxıntılıdır, gövdəciyi çox sıx vəziciklər ilə örtülmüşdür. Çiçəklədikdən sonra yuxarıya qalxır və yetişmiş meyvələrdə payızın axırlarına qədər qalır. Dişicik ağızcığının başı ağ tükcüklü, qısa ayaqda möhkəm sütuncuq əmələ gətirir.
Azərbaycanda yayılması
Kiçik Qafqazda təbii halda rast gəlinir.
İstifadəsi
Meyvələri yeyilir və şərbət, cem hazırlanmasında istifadə edilir.
Şimali Makedoniya Konstitusiya Məhkəməsi
Şimali Makedoniya Konstitusiya Məhkəməsi  (Уставен суд на Република Северна Македонија) — Şimali Makedoniyada konstitusiya və qanuniliyi qoruyan ixtisaslaşdırılmış məhkəmə orqanıdı.
Tarixi
Konstitusiya Məhkəməsi Şimali Makedoniya Assambleyası tərəfindən deputatların ümumi sayının səs çoxluğu ilə seçilən doqquz hakimdən ibarətdir. Hakimlərin mandatı yenidən seçilmək hüququ olmadan doqquz ildir. Konstitusiya Məhkəməsinin hakimləri müstəsna olaraq tanınmış hüquqşünaslar arasından seçilir. Məhkəmənin sədri hakimlər tərəfindən onun üzvləri arasından təkrar seçilmək hüququ olmadan üç il müddətinə seçilir.
Səlahiyyətlər
Şimali Makedoniya Konstitusiya Məhkəməsi aşağıdakı səlahiyyətlərə malikdir:
Nastasya Kinski
Həyatı
Nastasya Kinski 24 yanvar 1961-ci ildə Berlin şəhərində anadan olub. Atası aktyor Klaus Kinskidir.
Yusif Əkbərov
Yusif Əkbərov (tam adı: Yusif Məmmədağa oğlu Əkbərov; ) — Azərbaycan teatr rejissoru, aktyor, Azərbaycan Dövlət Musiqili Teatrının baş rejissoru.
Həyatı
1974-cü ildə H.Ərəblinski adına Sumqayıt Dövlət Dram Teatrına quruluşçu rejissor təyin edilmişdir. 1987-ci ildən 1991-ci ilədək həmin teatrda baş rejissor işləmişdir. Fitri istedada, orijinal yaradıcılıq üslubuna malik olan Y.Əkbərov Sumqayıt teatrında "Əsrə bərabər gün", "Bəxt üzüyü", "Qınamayın məni", "Qaravəlli". "Bağdada putyovka var" tamaşalara quruluş vermişdir.
4 oktyabr 2016-cı ildə vəfat edib.
Tsiklononan
Tsiklononan (Cyclononane) — tsikloalkanlar sinfinin bir üzvüdür. Kimyəvi formulu — C9H18.
Təbiətdə neftin tərkibində rast gəlinir.
Fiziki xassələri
Rəngsiz mayedir.
Ərimə temperaturu 9,7 -dən 11°С-yədək.
Kimyəvi xassələri
20 °С-də tsiklononan xlorid alüminiumun təsirindən propiltsikloheksanla,  50 °С — də trimetiltsikloheksanla izomerləri alınır. .
Ağdam abidələrinin siyahısı
Ağdam abidələrinin siyahısı - İşğaldan əvvəl rayonda 148 ümumtəhsil məktəbi, orta ixtisas musiqi məktəbi, 24 klub, Dram teatrı, Muğam məktəbi, Çörək muzeyi, şəkil qalereyası, tarix-diyarşünaslıq muzeyi, Qurban Pirimovun ev-muzeyi, 69 səhiyyə müəssisəsi fəaliyyət göstərmişdir.
Kövüzbulaq
Kövüzbulaq (əvvəlki adı: Hovuzbulaq) — Azərbaycan Respublikasının Cəlilabad rayonunun inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 27 mart 2001-ci il tarixli, 110-IIQ saylı Qərarı ilə Cəlilabad rayonunun Hovuzbulaq kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Hovuzbulaq kəndi Kövüzbulaq kəndi, Hovuzbulaq kənd inzibati ərazi dairəsi Kövüzbulaq kənd inzibati ərazi dairəsi adlandırılmışdır.
Konstantin Mesxi
Konstantin (Kote) Semyoniviç Mesxe (კოტე (იაკობ) სიმონის ძე მესხი; — gürcü aktyor və rejissoru.
Həyatı
Kostantin Mesxi ailənin 8-ci uşağı olaraq dünyaya gəlir. Kutaisi klassik gimnaziyasında təhsil aldıqdan sonra Konstantin böyük qardaşı Sergey ilə Tiflisə köçür. Mesxi, Droeba (Vremya) qəzetinin redaksiyasında çalışanlardan - Gürcüstanın tanınmış yazıçı və ictimai xadimlərindən (İlya Çavçavadze, İvan Maçabeli, Pyotr Umikov, Aleksandr Kazbeqi, Baçan Razikaşvili, Akaki Sereteli) çox təsirlənir. Onun teatra olan sevgisi məhz bu zaman formalaşır.
1874-cü ildən səhnədə həvəskar tamaşalarda çıxış edir. Efrosine Kldiaşvili ilə birlikdə təhsil alır.
1879-cu ildən peşəkar səhnə çıxış etməyə başlayır. Tiflisdəki gürcü teatrının yenidən qurulmasının fəal iştirakçılarından biri olur. 1880 -cı ildə mühasibat uçotu sahəsində təhsil almaq üçün Odessaya səyahət planlaşdırır, amma gözlənilmədən Fransaya, Marselə gedir, teatr səhnəsində böyük Sara Bernarın tamaşasını görür. Parisdən gürcü teatr səhnəsində ifa etməyi planlaşdırdığı bir çox pyesləri: xüsusilə, Aleksandr Dümanın (oğul) "Kamelyaların xanımı" romanı əsasında yazılan "Marqarita Gote", Skrib və Lequvun "Adriana Lekuvrer" pyesi və Sarda və Moronun "Madam San Jen" gətirir.
Robert Rojdestvenski
Robert Rojdestvenski (d. 20 iyun 1932, Kosixa – ö. 19 avqust 1994, Moskva) — şair, mahnı mətnlərinin müəllifi, filmlərdə iştirak edən.
Konstantin Mesxi
Həyatı
1885-1894-cü illərdə Kutaisidəki gürcü teatrına rəhbərlik edir, gürcü teatrının gələcək ulduzları ilə: Kote Mesxi - Efemiya Mesxi, Nino (Nutsa) Çxeidze, Vaso Balançivadze (bəstəkar Meliton Balançivadzenin qardaşı), Şalva Dadiani, Kote Marjanişvili işləməyə başladı. 1896-cı ildən ömrünün sonuna qədər Tiflis gürcü teatrının aparıcı aktyoru və rejissoru olur. Mesxinin aktyor və rejissor kimi peşəkar prinsipi səhnə sənətinin əsas məqsədinin ictimai həyatı, "real həyat şəkillərini" təsvir etmək olduğuna inam idi. O, aktyorlardan rollarını real şəkildə ifa etmələrini tələb edirdi. Mesxi səhnədə müxtəlif rollar oynayıb.
Bir neçə tarixi pyesin müəllifi ("Rustaveli" və s.), N.V.Qoqol, V.Şekspir, V.Hüqo, eləcə də çağdaş yazıçıların - A.İ.Sumbatov-Yujin və başqalarının əsərlərinin tərcüməçisi olub.
Quruluş verdiyi tamaşalar
Kutaisi teatrında A.Qriboyedovun "Ağıldan bəla", V.Şekspirin "Otello", V.Hüqonun "Ruy-Blues", Arbenin "Maskarad", N.V.Qoqolun "Baş müfəttiş", A.N.Ostrovskinin bir sıra pyeslərini səhnələşdirib.
Xatirəsi
Tiflisdə bir küçə Kote Mesxinin adını daşıyır.
Aslan bəy Kriçinski
Aslan bəy Kriçinski (tam adı: Aslan bəy Konstantin oğlu Kriçinski) və ya Leon Kriçinski (tam adı: Leon Nayman Mirzə Kriçinski Radvan ; ) — Polşa tatarlarından olan Rusiya, Krım və Azərbaycan ictimai xadimi və tarixçisi.
Ailəsi
Kriçinskilər Polşa-Litva tatarlarının tarixində xüsusi iz qoymuş, qədim kökə malik bir nəsildir. Məlumatlara görə 1410–1411-ci illərdə Qızıl Ordu xanlığından çıxmış Neman bəy Litvaya gəlmişdir. Onun oğlu Konrad bəy burada knyaz tituluna qədər yüksəlmiş və özünə bağışlanmış Krıçan kəndinin adını sonradan soyad kimi qəbul etmişdir. Bu soyada malik şəxslərdən xüsusi nailiyyət qazananlardan biri də Aslan bəy Kriçinskinin atası Konstantin İliç Kriçinski olmuşdur. K. Kriçinski çar ordusunda zabit kimi xidmət etmiş, rus-türk, rus-yapon müharibələrində iştirak etmiş, general-leytenant rütbəsində istefaya çıxaraq Varşavaya köçmüşdür. Onun Mariya Matveyevna Axmatoviçlə nikahından üç oğlan uşağı dünyaya gəlmişdir ki, onların da ikisinin- Olqerd və Aslan həyatları Azərbaycan Xalq Cumhuriyyəti ilə sıx əlaqəli olmuşdur.
thumb|Aslan bəy Kriçinski və qardaşı [[Olqred Kriçinski Polşa prezidenti ilə görüşdə.]]
Təhsili
1907–1911-ci illərdə, Sankt-Peterburq Universitetində hüquq təhsili almışdır. Tələbə olan zaman Müsəlman Tələbələr Cəmiyyəti qurmuş və faktiki olaraq onun rəhbəri olmuşdur. Tələbə olarkən göstərdiyi fəaliyyətlərdən biri də Polşa və Litva tatarlarının tarixinə dair materialların toplanması olmuşdur.
Krım Xalq Respublikası
1918-ci ildə bir qrup Polşa- Litva tatarı ilə birlikdə yeni yaradılmış olan Krım Xalq Respublikasına gedir və orada dövlət dəftərxanasının rəhbəri kimi çalışır. Bir müddət bu vəzifədə çalışdıqdan sonra general Süleyman bəy Sulkeviçin idarəsində çalışmağa başlayır. Denikin tərəfindən Krım işğal edildikdən sonra Kriçinski qardaşı ilə birlikdə Azərbaycana gəlir.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti
Azərbaycana gəldikdən sonra burada da dövlət dəftərxanasının rəhbəri işləməyə davam edir. Qardaşı Olqerd Nayman Kriçinski isə bir müddətdən sonra Ədliyyə Nazirinin müavini vəzifəsindeə çalışır.
Xüsusi komissiya
Aslan bəy 17 sentyabr 1919-cu ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Hökumətinin Xarici İşlər Nazirinə məktubla müraciət edir. Məktubda rusların Azərbaycandakı müstəmləkə siyasətinin daha ətraflı araşdırılması və sənədləşdirilməsi üçün xüsusi komisiyanın yaradılmasını xahiş edir. Məlumat verir ki, Krımda çalışan zaman 3 aylıq qısa bir müddətdə 3 cildlik bir topluluq nəşr etdirməyi bacarmışdı.
Xarici İşlər Nazirinin 13 oktyabr 1919-cu il tarixli 59 nömrəli əmri ilə Xarici İşlər Nazirliyi yanında "Zaqafqaziyanın müsəlman əhalisinə qarşı rus siyasətinə dair" arxiv sənədlərinin toplanması məqsədilə Xüsusi Komissiya yaradılır. Komissiyanın sədri Aslan bəy Kriçinski, üzvləri Əli Yusifov|Əli Yusif, Məmməd bəy Ağayev və Kərim Sulkeviç təyin edilir. Komissiyanın fəaliyyətinin təşkili üçün xərclərin Nazirliyin xərclər smetası hesabına aparılması müəyyən olunur.
Xüsusi Komissiya ilk növbədə Bakı və Gəncə quberniyalarında yerləşən İdarələrdən Zaqafqaziya müsəlmanlarının maariflənməsinə və mədəniyyətinə qarşı, onların dini zəmində sıxışdırılması, sünni və şiələr, erməni və tatarlar arasında dini və milli zəmində düşmənçiliyin qızışdırılması, müsəlman əhalisinin silahsızlaşdırılması, hərbi mükəlləfiyyət və müsəlmanlara qarşı iqtisadi siyasət və digər məsələlərə dair rus siyasətini özündə əks etdirən sənədlərin toplanılmasını zəruri hesab edir. Komissiya həmçinin birinci mərhələdə 1900-cü ildən Azərbaycanın müstəqilliyi elan olunduğu dövrə qədər (28 may 1918-ci ilədək) olan materialların, sonrakı mərhələdə isə Qafqazın ruslar tərəfindən ilhaq edildiyi dövrdən başlayaraq sənədlərin toplanılmasını, ilkin mərhələdə sənədlərin toplanması işinin gizli aparılması, bütün arxivlərə baxdıqdan sonra isə müvafiq arayışla əhalinin məlumatlandırılması, mütəmadi olaraq komissiya sədrinin qərarı ilə iclasların çağırılması, xüsusi əhəmiyyətli məlumatlar daşıyan sənədlərin arxivə geri qaytarılmadan xüsusi komissiyada saxlanılması, hər bir sənəddən iki surət çıxartmaqla bir nüsxənin komissiyanın sədri və ya müavinində saxlanılması, toplanmış sənədlərin sistemləşdirilməsi və surətlərinin çıxardılması üçün müəyyən sayda makinaçıların işə cəlb edilməsi və sair məsələlər barədə qərarlar qəbul edir.
Xüsusi Komissiya sədrinin 24 mart 1920-ci il tarixli məktubunda isə Zaqafqaziya müsəlmanlarına qarşı rus siyasətinə dair toplanmış materiallar əsasında qısa müddətdə (cəmi altı ay) "Oçerki russkoy politiki na okrainax" adlı iki toplunun çap olunduğu və digər iki toplunun çap edilməsi üçün materiallar sistemləşdirilərək hazırlandığı bildirmişdir.(sənədlərdən aydın olur ki, A. Kriçinski Bakıda çap etdirdiyi iki topludan başqa, eyni adda toplunu Krım-Tatar Respublikası hökumətində çalışdığı dövrdə toplanmış materiallar əsasında Simferapolda da çap etdirmişdir).
Aslan bəy həmin kitabların ilkin qiyməti 125 rubl olmaqla satışa buraxılmasına razılıq istəyir və qeyd edir ki, bununla da sənədlərin toplanması zamanı Nazirliyin büdcəsindən xərclənmiş vəsaitin geri qaytarılması mümkün olacaqdır.
Xüsusi Komissiyanın Xarici İşlər Nazirliyinin İnformasiya şöbəsinə ünvanladığı 1920-ci il 30 mart tarixli daha bir məktubunda isə A. Kriçinski 163 ədəd kitabın Komissiya tərəfindən alındığını, digər nüsxələrin hökumətin "Azərbaycan" nəşriyyatı tərəfindən Nazirliyin İnformasiya şöbəsinə təhvil veriləcəyini və kitabların satışı və paylanması ilə həmin şöbənin məşğul olacağını bildirir. Xüsusi Komissiya onlara verilmiş kitabların təmənnasız olaraq Parlament fraksiyalarının rəhbərlərinə, Parlamentin sədrinə, nazirlərə, diplomatik korpusların rəhbərlərinə paylanılmasını təsdiq edən sənədi Xarici İşlər Nazirliyinə təqdim edir.
Arxiv sənədlərindən məlum olur ki, Xüsusi Komissiya Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Hökumətinin süqut etdiyi son günə kimi fəaliyyət göstərmişdir. Komissiya sədrinin 1920-ci ilin aprel ayının son günlərində (tarix göstərilmir) Xarici İşlər Nazirliyə ünvanladığı məktubunda Bakı və Gəncə quberniyalarında yerləşən arxivlərin vəziyyəti bir daha şərh edilir, arxivlərdə sənədlərin bərbad vəziyyətdə saxlanıldığı bildirilir, buna baxmayaraq komissiya üzvlərinin əməyi ilə arxivlərdəki bütün işlərə baxıldığı, onların sistemləşdirildiyi və zəruri məlumatların surətləri çıxardılaraq çapa hazırlanması barədə məlumat verilmişdir. O, həmçinin Tiflis quberniyasında yerləşən arxivlərdə saxlanılan Azərbaycanla bağlı sənədlərin gətirilməsi üçün Gürcüstan Hökumətinə müraciəti vacib hesab etmişdir.
Azərbaycandan getdikdən sonra
Azərbaycan Xalq Cumhuriyyəti ruslar tərəfindən işğal edildikdən sonra İstanbula, ordan da Vilnusa köçərək, orada məhkəmədə çalışmağa başlayır (1921–1932). 1932-ci ildən, 1935-ci ilə qədər isə Qdansk şəhərində dairə məhkəməsində çalışır. Bu dövrdə elmi fəaliyyətlərlə məşğul olan Aslan bəy Kriçinski "Sərhəd bölgələrində Rusiya siyasəti", "Polyak ordusunun 1831-ci il qiyamında Litva tatarları", "Vilnus məscidinin tarixi", həmçinin Stanislav Dzyduleviçlə birlikdə "Polyak-tatar ailələrinin gerbləri" adlı elmi əsərlər yazmışdır. 1932-cii ldən, 1938-ci ilə qədər "Rocznik Tatarski" adlı jurnal buraxdırmışdır.
Ölümü
1939-cu ilin sentyabrında Polşa Almaniya tərəfindən işğal edildikdən sonra, gestapo tərəfindən həbs edilmiş və 12 polyak ziyalısı ilə birlikdə, 27 sentyabrda, Velyerovxa meşəsində güllələnmişdir. Qardaşı Olqerd Nayman Kriçinski Polşa işğal edildikdən sonra Litvaya köçmüş, orada məhkəmədə çalışmışdır. Lakin 1941-ci ildə NKVD tərəfindən həbs olunur. Onun istintaq orqanlarına verdiyi ifadələrdən aydın olur ki, Olqerd Kriçinski iki ay Bakı Məhkəmə Palatasında Prokuror işləmiş, daha sonra Cümhuriyyət Hökuməti Ədliyyə Nazirinin köməkçisi olmuş, 1920-ci ildə Tiflisdə keçirilən üç ölkənin (Azərbaycan, Gürcüstan və Ermənistan) nümayəndələrinin konfransında Azərbaycan Hökumətinin nümayəndəsi kimi iştirak etmişdir. 1942-ci ilin, may ayında o da güllələnir. Bu iki qardaşın öldürülməsi faktını tarixçi Dilara Usmanova araşdırmışdır.
İrsi
Polşanın Piaşnika məzarlığında Aslan Kriçinski abidəsi açılmışdır. Tədbir və abidənin açılışı Polyak Silahlı Qüvvələrinin Hərbi Dəniz Donanması tərəfindən təşkil edilmişdi. Tədbirdə General Boleslav Romanovski və bu vilayətdə fəaliyyət göstərən Polşa Tatar Mərkəzinin üzvləri də iştirak edib.
Tədbir hərbi protokol qaydalarına uyğun keçirilib. Polşa Tatarları İcmaasının rəhbəri Jerzi Şahineviç Aslan Kriçinskinin həyat yolunu Krım, Azərbaycan və Polşayla sıx əlaqəli olduğunu və təşkilatı dəstəyə görə Azərbaycanın Polşadakı səfirliyinə də təşəkkürünü bildirib. Tədbirdə həmçinin Polşadakı Azərbaycan səfiri Vilayət Quliyevin "Azərbaycan Demokratik Respublikasında polyaklar" kitabı da təqdim edilmişdir.
Məzarinda yazılmışdır: Vəkil, hüquqşünas, səyyah, Krım və Azərbaycan azadlıq hərəkatlarının üzvü, Polşa tatarları nın mədəni canlanmasının banisi. Bir tatar, polyak, müsəlman, avropalı, Polşa Respublikası vətəndaşı kimi borcunu yerinə yetirərkən öldürüldü. Tatarlar, Piaşnitsa, 10.10.2015.
Mükafatları
1933-cü ildə, Polşaya olan xidmətlərinə görə Polyak Qızıl Xaçı mükafatı, 1935-ci ildə, Mərakeş krallığından Alauit Taxtı mükafatını almışdır.
NGC 5196
NGC 5196, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qızbürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 121.92 sm (48 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Norman nəzəriyyəsi
250px|thumb|right|VIII–X əsrlərdə Skandinaviyaların məskunlaşması və yürüşləri.
Norman nəzəriyyəsi və ya normanizm — tarixşünaslıqda varyaqları Kiyev Rus dövlətinin yaradıcıları hesab edən istiqamət.
Tarixi və arqumentləri
Nəzəriyyə XVIII əsrin ikinci rübündə Peterburq Elmlər Akademiyasında işləyən alman alimlər irəli sürmüşdür. Onlar "Ömənillərin basmanı"nda varyaq knyazlarının dəvət olunması haqqındakı hekayəsi əsas götürmüşdülər. XVIII–XIX əsr Çar Rusiyası tarixşünaslığında (N. M. Karamzin və b.) Norman nəzəriyyəsi Kiyev Rus dövlətinin mənşəyi barədə rəsmi fikir xarakteri almışdır. XX əsrin 20-ci illərindən etibarən Norman nəzəriyyəsi Qərb tarixşünaslığınıb tərkib hissəsi olmuşdur.
Tənqidi
Sovet tarixşünaslığında Norman nəzəriyyəsinin hərtərəfli tənqidi verilmişdir. Onlara görə, Norman nəzəriyyəsinin siyasi mahiyyəti qədim slavyanları müstəqil dövlət yaratmağa qadir olmayan xalq, normanları (varyaqları) isə qədimdən başlayaraq Rusiyanın inkişafına təsir göstərən qüvvə kimi qələmə verməkdən ibarət idi. Hələ XVIII əsrin ortalarında M. V. Lomonosov Norman nəzəriyyəsinin əsassız olduğunu bildirmişdir. Çar Rusiyası tarixçilərindən bəziləri Norman nəzəriyyəsinin müəyyən müddəalarını tənqid etsələr də, onun elmə zidd olmasını göstərə bilməmişlər. Sovet tarixçilərinə görə, antikommunizmin ideoloqları SSRİ-yə və sosialist ölkələrə qarşı mübarizədə Norman nəzəriyyəsindən istifadə etmişdir.
Kazım Sevüktəkin
Kazım Sevüktəkin — Türk əsgəri və siyasətçisi.
Hərbi fəaliyyəti
1895-ci ildə Hərbi məktəbi bitirdi. 1897-ci ildə Osmanlı-Yunan müharibəsində taqım və bölük komandiri, Balkan müharibələrində tabor komandiri, Birinci Dünya müharibəsində alay və diviziya komandiri kimi xidmət etmişdir. 30 iyun 1921-ci ildə Anadoluya köçdü və Türkiyə İstiqlaliyyət Müharibəsinə qoşuldu. Müharibə dövründə bölmə komandiri vəzifəsini icra etdi. 1922-ci ildə general-mayor rütbəsinə yüksəldi və Paşa oldu. 27 dekabr 1927-ci ildə öz istəyi ilə təqaüdə çıxdı.
Siyasi fəaliyyəti
Türkiyə Böyük Millət Məclisinin IV, V, VI və VII dövrlərində Diyarbəkir, VIII dövrdə Mardinin millət vəkili oldu. V və VI dövrlərdə Milli Müdafiə Şurasının rəhbəri kimi fəaliyyət göstərmişdi. 1949-cu ildə vəfat etmişdir. Onun cəsədi 1988-ci ildə Türkiyə Dövlət məzarlığına köçürüldü.
Gesneriaceae
—  aləminin  dəstəsinə aid bitki fəsiləsi.
Cinsləri
[[SS 4 (*
Ceyn Eyr (müzikl)
Ceyn Eyr - 2000-ci ildə çəkilən müzikldır. Yazıçı Con Kayrd, bəstəkarı isə Pol Qordandır.
İstehsal tarixi
Müzikl seminarı 1995-ci ildə ABŞ-nin Nyu-York şəhərində yerləşən "Manhattan Theatre Club" adlı klubda keçirilmişdir. Bu seminarda müzikl tənqidçilər tərəfindən müsbət qarşılanmışdır. Müziklın ilk premyerası Kanadanın Toronto şəhərində "Royal Alexandra Theatre" adlı teatrda 1996-cı ildə keçirilmişdir. Rəsmi açılışı isə Nyu-York şəhərinin Manhetten bölgəsində yerləşən "Brooks Atkinson Theatre" adlı teatrda 10 dekabr 2000-ci il tarixində baş tutmuş və bağlanış mərasimi 10 iyun 2001-ci il tarixində son yetmişdir. "Ceyn Eyr" müziklın London premyerası "Royal Academy of Music" konservatoriyasında 2007-ci ilin iyun ayında keçirilmişdir.
Xəzər hərbi donanması
Xəzər Hərbi Donanması — Rusiya hərbi-dəniz donanmasının Xəzər dənizindəki hissəsi.
Yaradılması
I Pyotrun fərmanı ilə 1722-ci ildə yaradılmışdı. 1867-ci ildən əsas bazası Bakı idi. 1917-ci ildə 1,2 min şəxsi heyətdən, 2 kanoner (dənizin sahilyanı bölgələrində döyüş əməliyyatı aparan artilleriya qayığı), 2 xidmət gəmisi, bir neçə nəqliyyyat gəmisindən və katerdon, dəniz aviasiyası məktəbi və sahil xidmətindən ibarət idi. Fevral inqilabından (1917) sonra, martın 4-5 (17-18)-də matros və zabit komitələrinə, Bakı Sovetinə seçkilər keçirilmiş, donanma komandanı devrilmişdi. Xəzər hərbi donanmasında hakimiyyət gəmi komitəsinə keçmişdi. Matroslar martın 8 (21)-də əsgər deputatları sovetinə daxil olmuşdu. O martın 29-da (aprelin 10-da) Bakı qarnizonu hərbi deputatlar sovetində zabitlər soveti ilə birləşmişdi. Mayın 10-da (23-də) isə hərbi deputatlar soveti fəhlə deputatları soveti ilə birləşmişdi. Xəzər hərbi donanmasında rəhbərlik "Sentrokaspi"nin əlinə keçmişdi. Xəzər hərbi donanmasında bolşeviklər az idi, lakin Rusiya Sosial-Demokrat Fəhlə (bolşeviklər) Partiyası Bakı Komitəsi burada iş aparırdı. Komitə Oktyabr çevrilişindən (1917) sonra, oktyabrın 27-də (noyabrın 9-da) hakimiyyətin sovetlərə keçməsini tələb etmişdi. Xəzər hərbi donanmasının noyabrın 6 (19)-da keçirilən birinci qurultayı hakimiyyətin Bakı Sovetinə verilməsini təklif etmişdi. 1918-ci ilin yanvar-iyulunda P.M.Pendyurin, iyul-avqustunda V.F.Poluxin donanma komissarı olmuşdu. 1918-ci ilin yazında donanmada matrosların xeyli hissəsi tərxis edilmiş, antisovet əhvali-ruhiyyə güclənmişdi. Lakin Ş.Şaumyan başda olmaqla, Bakı Soveti gəmi komitələrinin tərkibini sovet hakimiyyəti tərəfdarları hesabına yeniləşdirmişdi.
Mart soyqırımı
Xəzər hərbi donanmasının matrosları 1918-ci ilin martında azərbaycanlılara qarşı soyqırımında Qırmızı qvardiya hissələri ilə birgə iştirak etmiş, İsmailiyyə binası donanmanın gəmilərindən artilleriya atəşinə tutulmuşdu. Bakı Soveti aprelin əvvəlində "Sentrokaspi"nin eser rəhbərliyini uzaqlaşdırmağa nail olmuşdu. Bakı Xalq Komissarları Sovetinin süqutundan (1918, 31 iyul) sonra Xəzər hərbi donanmasının gəmilərini "Sentrokaspi diktaturası" və Bakıya gəlmiş ingilislər ələ keçirmişdi. Bakı azad olunduqdan sonra Xəzər hərbi donanması Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinə tabe edilmişdi. Çingiz İldırım başda olmaqla, bolşeviklər donanmada milli Hökumət əleyhinə iş aparmışlar. Donanma Azərbaycanda sovet hakimiyyətinin qurulmasında iştirak etmiş, 1920-ci il aprelin 27-də Bakı reydinə daxil olaraq, Hökumət və Parlament binalarını nişana almışdı. H.Sultanovun hakimiyyətin bolşeviklərə təhvil verilməsi haqqında ultimatumu ilə yanaşı, Ç.İldırım da Parlamentə ultimatum göndərmişdi. Bolşeviklər hakimiyyəti ələ aldıqdan sonra Ç.İldırım hərbi dəniz işləri komissarı təyin olunmuşdu.
Azadlıq yazarları (film, 2007)
Azadlıq yazarları – 2007-ci il istehsalı Riçard LaQraveneze filmi.Erin Qruell fərqli bir tədris metodikası istifadə edərək,şagirdlərin həyatındaki yaratdığı dəyişiklikdən bəhs edən filmdir.Baş rolda Erin Qruelli Hilari Suonk canlandırmışdır.
Saundtrek
Filmdə Black Eyed Peas qrupunun “A Dream" Tupak Şakurun “Keep Ya Head Up” və Sianın “Breathe Me” mahnıları istifadə olunub
Lmbatavank
Lmbatavank və ya rəsmi şəkildə Lmbat monastırının Müqəddəs Stefen kilsəsi  - Ermənistanın Şirak mərzinin Ərtik şəhərində yerləşən kilsə. Müqəddəs Stefenə həsr edilən kilsə 7-ci əsrdə tikilmişdir.
Denis Çerışev
Denis Dimitriyeviç Çerişev (d. 26 dekabr 1990, Nijni Novqorod, RSFSR, SSRİ) - Rusiya və İspaniyalı futbolçu, İspaniyada Valensiya klubunun və Rusiya komandasının hücuma meylli yarımmüdafiəçisi və hüçumçusu. Rusiyanın əməkdar idman ustası (2018).
Avropanın iki böyük turnirinin - "Real Madrid" in tərkibində Çempionlar Liqasının 2015/16 və "Sevilya" ilə Avropa Liqasının 2013/14-cü mövsümünün çempionu olan Dmitri Aleniçevdən sonra ikinci rusilyalı.
Sonokanda qalası
Tarix
1574-cü ildə Daud xan Karrani Muğal Generalı Münim Xan tərəfindən məğlub olunduqdan sonra Benqaliya Moğol İmperiyasının təsirli bir idarəsinə keçdi. Moğollar Benqaliyada mütərəqqi bir qayda tətbiq etdilər və öz subyektlərini xarici qüvvələrdən qorumağa qərar verdilər.
II Mir Gumla, 1660-cı ildə Benqaliya əyalətinin qubernatoru təyin edildi. O Benqaliyanın vacib şəhərlərində terror kampaniyası aparan quldurlardan xəbərdar idi. Kapitalı qorumaq üçün II Mir Gumla Sonakanda qalasını, o cümlədən Dəkkə ətrafında üç qala tikmək qərarına gəlib.
Quruluşu
Qalanın iki əsas hissəsi var. Biri nəhəng ölçülərdə möhkəmləndirilmiş müdafiə divarıdır. Müdafiə divarlarının hündürlüyü 3,05 metrdir. Bir neçə geniş və dar boşluq silah və yüngül topların quldurlara atəş açmasına imkan verirdi.
Qalanın ən əhəmiyyətli quruluşu kütləvi artilleriya platformasıdır. Sferik artilleriya platformalarından birində artilleriya platformasına aparan pilləkən var. Bu platformada Şitalakşya çayına gələn təcavüzkarları hədəfə almaq üçün toplar yerləşdirildi. Bu, Moğol İmperiyası tərəfindən qurulmuş çay qalalarının özünəməxsus xüsusiyyətidir.
Qala ölçüləri 86.56 ilə 57.0 metr olan planlı dördbucaqlıdır. Qalanın dörd küncündə səkkizguşəli zirzəmilər var. Qərb qanadının hər iki tərəfindəki künc zirzəmiləri 4.26 metr olan şərq qanadından daha genişdir, qərbdəki ikisinin isə eni 6.85 metrdir.
Qalanın yeganə qapısı şimaldadır.
Güneyli (Cəlilabad)
Güneyli, Badamağac (?-2015)— Azərbaycan Respublikasının Cəlilabad rayonunun Ağdaş kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Tarixi
29 may 2015-ci ildə Cəlilabad rayonunun Ağdaş kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Badamağac kəndi Güneyli kəndi adlandırılmışdır.
Özbəkistan sumu
Özbəkistan Sumu (Özbəkcə: soʻm, сўм, ISO 4217 kodu: UZS)
Özbəkistanda 1991-ci ildə Sovet İttifaqı dağıldıqdan sonra Rubl 1992-ci ilə qədər istifadə olunmağa davam edildi və sonra Sum Kupon adlı pul vahidi istifadə olunmağa başlandı. O illərdə yeni qurulmuş müstəqil iqtisadiyyat səbəbindən sürətlə dəyərini itirən Sum Kupon əskinasları dövriyyədən çıxarıldı və yeni Sum əskinasları ilə əvəz olundu.
Özbəkistan Prezidenti İslam Kərimov un 16 iyun 1994-cü il tarixli və 870 nömrəli qərarı əsasında 1 iyul 1994-cü il tarixində Sum kuponu əvəzinə Sum istifadə edilməyə başlandı.
Etimologiyası
Sum sözü Qırğız, Uyğur, Özbək və bir çox digər türk dillərində "təmiz"(saf) mənasını verir.
İlk Sum
15 Noyabr 1993-cü ildə Özbəkistanın yeni pul vahidi olan Sum təqdim edildi.
Normand adaları
Normand adaları və ya Çannel-Aylends  — La-Manş boğazında, Fransa sahilləri yaxınlıqlarında adalar qrupu. Birləşmiş Krallığa məxsusdur. Sahəsi 196 km²-dir. İki böyük (Cersi və Gernsi) və bir neçə kiçik adadan ibarətdir. Qranik və qneyslərdən təşkil olunmuşdur. Bostançılıq, heyvandarlıq və balıqçılıqla məşğul olunur. Əsas şəhəri Sent-Heliyerdir. Adaların ümumi əhalisi 2018-ci ildə 170,499 nəfər idi.
Vesna Mişanoviç
Vesna Mişanoviç (Başagiç; ) — Bosniyalı şahmatçı, qadınlar arasında qrosmeyster (1991)
Yuqoslaviya çempionu (1988). Yuqoslaviya milli komandalarının tərkibində 6 olimpiadaya qatılmışdır (1988-1990 - Yuqoslaviya; 1994, 1998-2000 - Bosniya və Herseqovina). Salonikidəki 13-cü Olimpiadada (1988) komanda 3-cü yeri tutmuşdur.
Şri-Lanka coğrafiyası
right|240px right|200px Şri-Lanka Cənubi Asiya regionuna dail olan və demək olarki Şri-Lanka adasında yerləşən bir dövlətdir. Ölkənin ərazisi onun dəniz əraziləri ilə birlikdə 65 610 km² təşkil edir. Şimaldan cənuba ölkə 445 km, şərqdən qərbə isə 225 km məsafədə uzanır. Sahil xəttinin uzunluğu 1340 km təşkil edir.
Şri-Lanka adası həmdə Seylon adı ilə tanınır. Ölkə bütünlüklə Hind okeanı ilə əhatələnmişdir. Ada 350 km uzunluğa və 180 km enə malikdir. O Tasmaniya və İrlandiya adalarının ölçüləri böyüklükdədir. Ada Hindustan yarımadasından Manasar körfəzi və Polk boğazı ilə ayrılır. Polk boğzının eni 50 km təşkil edir.
Adanın təbii ehtiyatları: əhəng daşı, gil, fosforit, qrafit.
Adəm körpüsü adanı nə zamansa materilə birləşdirirdi. Tarixçilərin verdiyi məlumata görə 1481-ci ildə baş vermiş güçlü zəlzələdən sonra ara tamamən dağılmışdır. Ölkə heç bir ölkə ilə quru sərhəddinə malik deyildir.
Relyefi
thumb|600px|Relyefinin dioqramması Şri-Lanka adasının sahilləri demək olar ki, çimərliklərdən ibarətdir. Ərazisinin böyük hissəsi 30-200 metr arasında dəyişir. Düzənlik dalğavari formaya malikdir. Düzənliyin birdən-birə düksəkliyə keçməsi adanın cənub-şərqində müşahidə edilir. Şimal hissədə bu keçid dalğavaridir. Adanın mərkəzi hissəsində Mərkəzi plato yerləşir. Bu plato şimaldan cənuba 65 km məsafədə yerləşir. Bu hissədə hündürlük 1500 metri keçir. Adanın və ölkənin ən hündür nöqtəsi Pidurutalaqaladır (2524 m). Bu zirvə platonun tam mərkəzində qərarlaşır. İkonci ən hündür nöqtə Kiriqalpotta (2395 m) dağıdır. Ancaq bu zirvələrin yüksək olmasına baxmayaraq ın məşhuru Adəm pikidir. Pik 2234 metr yüksəkliyə malikdir. Dağ Pidurutalaqaladan cənub-qərbdə yerləşir. Şərqdə yerləşən növbəti zirvə isə Namunakula (2036 m) zirvəsidir. Şimal hissədə alçaq dağlıq yerləşir ki, onlar arasında dərin dərələr və ucu şiş pikləri müşahidə etmək olar. Bəzi zirvələr 1800 m yüksəkliyə malikdir. Adəm pikindən cənubda belə kifayyət qədər yüksəkliyə malik zirvələr vardır.
İqlimi
İqlimi subekvatorialdır. Mussonların təsirinə məruz qalır: şimal-şərq mussonları oktyabrdan marta, cənub-qərb mussonları isə iyun-oktyabra qədər uzanır. Ən intensiv yağışlar dağların cənub-qərb ətəklərinə may və ya iyundan oktyabra qədər düşür. Bu zaman aylıq yağıntının miqdarı 2 500 mm olur. Dekabrdan marta qədər isə Benqal körfəzi istiqamətdən gələn güçlü küləklər aylıq 1250 mm yağıntı gətirir.
Ada ərazisində ən aşağı temperatur dağlarda 16 °C olaraq qeydə alınmışdır. Ən yüksək temperatur isı şimal-şərq sahillərində qeydə alınır. Burada temperatur 38 °C ola bilir. İllik orta temperatur isə 28 - 30°С arasında dəyişir.
Digər ərazilərə nisbətdə daha yüksək rütubət cənub-qərb ərazilərində və dağlarda müşahidə edilir. Məsələn Kolomboda daim rütubətlilik 70 % keçir. Musson yağışları dönəmində isə 90% olur. Anuradxapurada gündür 60%, noyabr-dekabr ayları isə 80% olur.
Əbdülqədir Həmidi Çələbi
Əbdülqədir Həmidi Əfəndi — Osmanlı alimi, müdərrisi, şairi və şeyxülislamı.
Həyatı
Həmid sancaqbəyliyinə bağlı İspartalı Mehmed Əfəndinin oğludur. Bu səbəblə Həmidi və ya İsparta Çələbisi olaraq anılır. Müxtəlif şəxslərdən din dərsləri aldı və Qara Seyid Əfəndi tərəfindən məzun oldu. Zeyrəkzadə Rüknəddin Əfəndinin müridi olmuş, Bursadakı Sultan mədrəsəsində onun xidmətini görmüşdür. Bir müddət sonra Sultan Süleyman Qanuninin yaxın adamlarından Mustafa ağaya xüsusi dərslər verdi. Onun vasitəçiliyi ilə İstanbulda Hacı Həsənzadə, Bursada Sultan və ardından İstanbulda Sahn-ı Səman mədrəsələrində müdərris oldu. Daha sonra qazı olaraq Bursa və İstanbulda fəaliyyət göstərdi, 1523-cü ildə isə Anadolu başqazısı oldu.
14 il qaldığı bu vəzifədə dürüstlüyü ilə tanınan Əbdülqədir Əfəndi bir çox hadisəyə də şahid oldu. Rumeli başqazısı olan Fənarizadə ilə birlikdə Molla Qabizi divan məclisində mühakimə edə bilmədiyi üçün Sultan Süleyman tərəfindən danlanmış, elmi yetərsizliyi və bəzi siyasi məsələlər səbəbilə 1537-ci ildə 150 axca təqaüdlə vəzifədən alındı. Bu əsnada həcc ziyarətinə getdi və döndükdən sonra 1542-ci ilin noyabrında Çivizadə Muhiddin Mehmed Əfəndinin yerinə şeyxülislam oldu. Ancaq gətirildiyi bu vəzifədə çox qala bilmədi. 1543-cü ilin yanvarında xəstəliyi səbəbilə vəzifədən ayrıldı. Günlük 200 axca maaşla təqaüdə ayrılan Əbdülqədir Əfəndi ömrünün geri qalan hissəsini Bursada keçirdi. Bu illər ərzində burada məscid və mədrəsə inşa etdirdi. Vəfat etdikdən sonra inşa etdirdiyi məscidin həyətinə dəfn olunmuşdur. Qədiri təxəllüsü ilə ərəbcə və türkcə yazdığı şeirlərindən bir qismi günümüzə qədər gəlib çıxmışdır.
Şimali Makedoniya futbol stadionlarının siyahısı
Aşağıda Şimali Makedoniyadakı futbol stadionlarının tutumlarına görə sıralanmış siyahısı verilmişdir.
Stadionlar
Qalın hərflərlə yazılmış komanda: Şimali Makedoniya Birinci Futbol Liqası klublarıdı.
Ceyms Klepper
Ceyms Klepper  — ABŞ-nin hərbi və dövlət xadimi, Milli Kəşfiyyatın direktoru, general-leytenant.
Həyatı
Birləşmiş Ştatlarda Milli Kəşfiyyatın direktoru postu 2001-ci il 11 sentyabr terror aktlarından sonra Amerika xüsusi xidmət orqanlarının işində miqyası islahatlar çərçivəsində yaradılıb. Formal olaraq bu kresloda əyləşən 75 yaşlı Ceyms Klepper ABŞ-nin bütün 17 kəşfiyyat idarəsinin fəaliyyətini koordinasiya edir.
ABŞ Milli Kəşfiyyatının direktoru Ceyms Klepper Konqresdə dinləmələrdə çıxış edərkən istefaya getmək niyyətində olduğunu deyib.
Anqola himni
Portuqal dilində
Ó Pátria, nunca mais esqueceremos Os heróis do quatro de Fevereiro. Ó Pátria, nós saudamos os teus filhos Tombados pela nossa Independência. Honramos o passado e a nossa História, Construindo no Trabalho o Homem novo, Honramos o passado e a nossa História, Construindo no Trabalho o Homem novo. Levantemos nossas vozes libertadas Para glória dos povos africanos. Marchemos, combatantes angolanos, Solidários com os povos oprimidos. Orgulhosos lutaremos Pela Paz Com as forças progressistas do mundo. Orgulhosos lutaremos Pela Paz Com as forças progressistas do mundo.
Konqo dilinə tərcümə
E nsi'eto, si katulendi kubavilakana ko N'nûngi mya kya n'nya kya ngond'a n'zole. E nsi, kûnda tukûndânga bana baku Bazîmbana mu diambu dya kimpwânza kyeto. Zitisa tuzitisânga mavioka ye kinkulu kyeto. Mu salu kyeto, tunga tungânga (ki)muntu'(kya) ampa, Zitisa tuzitisânga mavioka ye kinkulu kyeto. Mu salu kyeto, tunga tungânga muntu'ampa. Tutumbula ngolo ndinga zeto zayambulwa Mu dyambu dya nkangu mya Afrika. Makesa ma Ngola, diata tudiata Muna kintwadi ye nkangu mina mu kinkole. Yinga, mu yadisa ngemba, nwana tunwana mvita Vamosi ye ngolo zawonso za ntomosono ya nza. Yinga, nwana tu nwana mu dyambu dya ngemba Vamosi ye ngolo zawonso za ntomosono ya nza.
Sapotaceae
—  aləminin  dəstəsinə aid bitki fəsiləsi.
İl-Foş adası
Coğrafiyası
Qrand-Ter adasından şimal-şərqdə yerləşir. İl-Sen-Lan-Qramon adsından Be-de-Londr boğazı ilə ayrılır. Şimal-şərqdən isə adanın özü Mak-Myordo və Hou adalarından ayrılır. Adanın ən hündür zirvəsi Meksika Piramidasıdır (687 m).
Ada təbiət qoruğu elan edilmişdir. Bura elmi məqsədlər xaric giriş qadağandır.
Ələsgər Hüseynov
Ələsgər Nurəli oğlu Hüseynov — Azərbaycan memarı, SSRİ və Azərbaycan SSR Dövlət mükafatları laureatı.
Həyatı
Ələsgər Nurəli oğlu Hüseynov 1928-ci il yanvar ayının 10-da anadan olmuşdur.
1953-cü ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutunu bitirmiş, 1953–1967-ci illərdə "Azərdövlətlayihə" institutunda və Sənaye Tikintisi Nazirliyində müxtəlif vəzifələrdə işləmişdir. 1968–1971-ci illərdə Bakının Baş rəssamı, 1971–1975-ci illərdə Bakı Şəhər İcraiyyə Komitəsinin sədr müavini, 1975–1976-cı illərdə isə Sumqayıt Şəhər Xalq Deputatları Soveti İcraiyyə Komitəsinin sədri olmuşdur. Bakı metrosunun "Qara Qarayev" stansiyasının (1972, Hənifə Ələsgərovla) və s. tikililərin layihələrini vermişdir.
Xidmətlərinə görə keçmiş SSRİ (1972) və Azərbaycan SSR (1976) Dövlət mükafatları, "Oktyabr inqilabı" ordeni və medallarla təltif edilmişdir.
Hüseynov Ələsgər 1976-cı il may ayının 3-də vəfat etmişdir.
Kukuta
Kukuta — Kolumbiyanın şimalında yerləşən və Venesuela ilə sərhəd olan şəhərlərdən biri. Şimali Santander departamentinin inzibati mərkəzidir.
Coğrafiyası
Kukuta dəniz səviyyəsindən 320 m yüksəklikdə, And dağlarının Şərq Kordilyer hissəsində yerləşir. Orta illik temperatur 28 °C təşkil edir.
Şəhər Boqota şəhərindən təxminən 600 km məsafədə yerləşir.
Şərqdə Venesuela və Puerto Santander, cənubda - Vilya del Rosario, Los Pasios, şimalda Tibu tərəfindən əhatə olunmaqdadır.
NGC 7156
NGC 7156, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Peqas bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Arif Hüseynzadə
Arif İsmayıl oğlu Hüseynzadə — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı.
Həyatı
Arif İsmayıl oğlu Hüseynzadə 1970-ci il sentyabrın 23-də Bakı şəhərində ziyalı ailəsində anadan olub.
1977-ci ildə Yasamal rayonu 20 nömrəli tam orta məktəbin I sinfinə gedib. Məktəbdə təhsil aldığı dövrdə biliyi, bacarığı, nizam-intizamı, səmimiliyi, sakit və təmkinli olması ilə həmyaşıdlarından fərqlənib. 1987-ci ildə həmin məktəbi bitirib. 1988-1990-cı illərdə hərbi xidmətdə olub.
1990-cı ildən Azərbaycan Dövlət Televiziyasında işıqçı vəzifəsində çalışıb.
Uşaqlıq və gənclik illərində vətənpərvərliyi ilə seçilib. 1991-ci il noyabrın 20-də Xocavənd rayonunun Qarakənd kəndi yaxınlığında erməni hərbi dəstələri tərəfindən Azərbaycan hərbi helikopterinin vurulması nəticəsində həlak olub. I Fəxri Xiyabanda dəfn edilib.
Hazırda Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin tabeliyindəki 20 nömrəli tam orta məktəb-lisey Arif Hüseynzadənin adını daşıyır.
Benin himni
L'Aube Nouvelle — Benin dövlət himni.
Fransız dilində himnin sözləri
Jadis à son appel, nos aïeux sans faiblesse Ont su avec courage, ardeur, pleins d'allégresse Livrer au prix du sang des combats éclatants. Accourez vous aussi, bâtisseurs du présent, Plus forts dans l'unité, chaqu'jour à la tâche, Pour la postérité, construisez sans relâche. Quand partout souffle un vent de colère et de haine. Béninois, sois fier, et d'une âme sereine, Confiant dans l'avenir, regarde ton drapeau ! Dans le vert tu liras l'espor du renouveau, De tes aïeux le rouge évoque le courage; Des plus riches trésors le jaune est le présage. Tes monts ensoleillés, tes palmiers, ta verdure, Cher Bénin, partout font ta vive parure. Ton sol offre à chacun la richesse des fruits. Bénin, désormais que tes fils tous unis D'un fraternel élan partagent l'espérance De te voir à jamais heureux dans l'abondance.
Natiq Məmmədov (dövlət xadimi)
Natiq Nəsir oğlu Məmmədov — 2006-cı ildən 2018-ci ilə qədər Azərbaycan Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyində nazir müavini vəzifəsində çalışmışdır.
Həyatı
Natiq Nəsir oğlu Məmmədov 23 oktyabr 1956-cı ildə Bakı şəhərində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. 1973-cü ildə Nəriman Nərimanov adına Azərbaycan Respublikasının Tibb İnstitutunun müalicə-profilaktika fakültəsinə daxil olub və 1979-cu ildə həmin İnstitutu bitirmişdir. 1990–1996-ci illərdə Sabunçu rayon Səhiyyə Şöbəsinin rəisi vəzifəsində çalışıb. 1996–2001-ci illər ərzində 12 saylı şəhər poliklinikasında baş həkim vəzifəsində işləmişdir.
2001-ci ildən 2004-cü ilə qədər Azərbaycan Respublikası Gənclər, İdman və Turizm Nazirliyində çalışıb. Təşkilatı və İşlər İdarəsinin rəisi, 2002-ci ildən etibarən isə Azərbaycan Respublikası Gənclər, İdman və Turizm Nazirliyində Turizm Baş İdarəsinin rəisi vəzifəsində işləyib.
2004-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin müvafiq sərəncamı ilə Natiq Nəsir oğlu Məmmədov Şamaxı rayon İcra Hakimiyyətinin Başçısı vəzifəsinə təyin olunmuşdur.
2006-cı ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin müvafiq sərəncamı ilə Natiq Nəsir oğlu Məmmədov Azərbaycan Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirinin müavini vəzifəsinə təyin olunmuşdur.
Maarifçilik sahəsində görkəmli xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikası "Bilik" Maarifçilik, Mədəniyyət və İnformasiya Mərkəzinin 14 aprel 2004-cü il tarixli qərarına əsasən Natiq Nəsir oğlu Məmmədova Yusif Məmmədəliyev adına medalla təltif olunmuşdur.
11 avqust 2005-ci il tarixindən etibarən Natiq Məmmədov Azərbaycan Respublikası Əslizadələr Məclisinin üzvüdür.
2006-cı ildə Azərbaycan Respublikasının Məcburi köçkünlərin sosial-inkişaf Fondunun müşahidə şurasının üzvü.
2011-ci ildə Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirinin müvafiq əmri ilə Natiq Məmmədova əməkdar turizm işçisi adı verilmişdir.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin müvafiq sərəncamı ilə 21 iyun 2017-ci il tarixində Dövlət qulluğunda səmərəli fəaliyyətinə görə Natiq Nəsir oğlu Məmmədov "Tərəqqi" medalı ilə təltif olunmuşdur.
Natiq Məmmədov 1995-ci ildən etirbarən Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür.
Natiq Məmmədov evlidir.
Oğlu Məmmədov Nəsir Natiq oğlu
Qızı Məmmədova Kamalə Natiq qızl
Qızı Məmmədova Vəfa Natiq qızı
Elmi fəaliyyəti
Natiq Məmmədov müxtəlif ixtisasartırma kurslarında iştirak etmişdir:
— 1981-ci ildə Azərbaycan Respublikası Həkimlərin Təkmilləşdirməsi İnstitutunun ixtisaslaşma dermatovenerologiya
— 1988-ci ildə Azərbaycan Respublikası Həkimlərin Təkmilləşdirməsi İnstitutunun sosial gigiyena, müalicə profilaktika işinin təşkili və idarəetməsi
— 1991-ci ildə Moskva şəhərində SSRİ Səhiyyə Nazirliyinin rəhbər kadrların ehtiyat kursu, səhiyyədə idarəetmə texnologiyasının elmi əsasları
— 1996-cı ildə Azərbaycan Respublikasının Həkimlərin Təkmilləşdirmə İnstitutunun ictimai sağlamlıq və səhiyyə
— 1991 və 1997-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi X. Xasməmmədov adına hüquq kadrların Təkmilləşdirmə İnstitutunun Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının əsasları, Əmək qanunvericiliyi və onun icra mexanizmi, mülki, təsərrüfat və cinayət qanunvericiliyi.