cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Buktreyler Festivalı
Festivalın fəaliyyəti
Keçirildiyi illər ərzində Festivalın münsiflər heyətinə Xalq artisti, kinossenarist Ramiz Fətəliyev; Xalq yazıçısı Çingiz Abdullayev; Xalq Artisti, kinorejissor, ssenarist Oqtay Mirqasımov; Xalq artisti, kinorejissor, ssenarist Şeyx Əbdül; Əməkdar incəsənət xadimi, kinorejissor Elxan Cəfərov; Əməkdar incəsənət xadimi, yazışı Orxan Fikrətoğlu; Əməkdar incəsənət xadimi, kinorejissor Elçin Musaoğlu; Əməkdar incəsənət xadimi, kinorejissor Ayaz Salayev; Əməkdar incəsənət xadimi, kinorejissor Ülviyyə Könül; Əməkdar incəsənət xadimi, prodüser Müşfiq Hətəmov; Əməkdar artist, aktrisa Gülzar Qurbanova; Əməkdar artist, aktrisa Məlahət Abbasova (Türkiyə); Yazıçı publisist, Bakı Kitab Mərkəzinin direktoru Günel Anarqızı; Əməkdar Mədəniyyət İşçisi, ssenarist Yusif Şeyxov; Əməkdar Mədəniyyət İşçisi, kinooperator Nadir Mehdiyev, Əməkdar artist, aktrisa Mehriban Zəki; Xalq artisti, prodüser Murad Dadaşov, şair, yazıçı, drammaturq İlqar Fəhmi kimi tanınmış, dəyərli peşəkar ziyalılar daxil olmuşdur.
Keçirildiyi illər ərzində Buktreyler Festivalı cəmiyyətdə böyük maraqla qarşılanaraq TV və KİV-lərdə: AzTV, Mədəniyyət TV, İctimai TV, Xəzər TV, ATV, ARB, CBC, CVN (Cavan TV), GunAz TV kimi televiziya, həmçinin Media FM, Anten FM, Space Radio, İctimai Radio kimi radio kanallarında işıqlandırılmış, həm festivalöncəsi, həm də festivalsonrası mütəmadi süjetlər efirə getmişdir.
Mükafat və nominasiyalar
Qaliblər Münsiflər Heyəti tərəfindən dəyərləndirilərək aşağıdakı nominasiyalarda və məbləğlərdə mükafata layiq görülürlər:
I yer (1 nəfər) – 1.000 AZN
II yer (2 nəfər) – 800 AZN
"Tamaşaçı simpatiyası" nominasiyası — 500 AZN
"Ən yaxşı mobil buktreyler" nominasiyası – 1.000 AZN
NGC 3979
NGC 3979, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 39.62 sm (15.6 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Lomonosov (soyad)
Lomonosov — rus soyadı.
Hikmət Bağırlı
Hikmət Qəhrəman oğlu Bağırlı (29 sentyabr 2001; Bəydili, Biləsuvar rayonu, Azərbaycan — 29 sentyabr 2020; Füzuli, Azərbaycan) — Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Hikmət Bağırlı 29 sentyabr 2001-ci ildə Biləsuvar rayonunun Bəydili kəndində anadan olmuşdur. Bəydili kənd tam orta məktəbində təhsilini başa vurduqdan sonra cağrışla hərbi xidmətə yollanmışdır.
Hərbi xidməti
Hikmət Bağırlı Ağcabədi bölgəsində kəşfiyyat qurupunda xidmət etmişdir. 29 sentyabr 2020-ci ildə Vətən müharibəsində Füzuli istiqamətində gedən döyüşlərdə iştirak etmiş, həlak olmuşdur. O, 30 sentyabr 2020-ci ildə doğulduğu Bəydili kənd qəbiristanlığında torpağa tapşırılıb.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Hikmət Bağırlı ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzulinin rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Hikmət Bağırlı ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Hikmət Bağırlı ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Snowbirds
Snowbirds — Kanada Kral Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus aerobatika eskadronudur. Komanda 9-u şou, 2-si solo və 2-si ehtiyat təyyarə olmaqla 11 ədəd Canadair CT-114 Tutordan ibarətdir. Snowbirds, dəstək təyyarəsi olmadan fəaliyyət göstərən yeganə böyük hərbi aerobatika komandasıdır. Snowbirds Siskins, the Blue Devils, Golden Hawks və Golden Centennaires kimi əvvəlki Kanada Hərbi Hava Qüvvələri aerobatika komandalarının uçuş nümayişi ənənələrini davam etdirir.
Kəcavənd
Kəcavənd — Azərbaycan Respublikasının Tovuz rayonunun Yanıqlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Toponimikası
Kəndin ərazisində Sultan səkisi adlı yer də mövcuddur. Yerli əhalinin məlumatına görə, əvvəllər burada Türkiyə sultanına məxsus istirahət yeri olmuş, çadır və kəcavə qurulduğu üçün belə adlandırılmışdır.
Tarixi abidələri
Kənddə daşınmaz tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınmamışdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Zəyəmçayın sahilində yerləşir. Yaşayış məntəqəsi nisbətən yüksək dağlıq ərazidə yerləşən kiçik kənd olub, əlverişli mövqeyə, təbii gözəlliyə malikdir.
Mədəniyyəti
Kənddə mədəniyyət müəssisəsi mövcud deyil.
Təhsil
Kənddə təhsil müəssisəsi mövcud deyil.
Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.
Səhiyyə
Kənddə səhiyyə müəssisəsi mövcud deyil.
Trilisa
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Latqaliya
Latqaliya və ya Latqale — Latviyanın mədəni diyarı.
Coğrafiya
Latqalenın Rusiya, Belarus və Litva ilə xarici sərhədi var. Bu bölgədə 2 dövlət tabeli şəhər (Dauqavpils və Rezekne) və 6 rayon (Balvi, Dauqavpils, Kraslava, Ludza, Preili və Rezekne) yerləşir.
Rəmzləri
Latviyanın tarixi diyarlarının gerbləri, o cümlədən Latqale gerbi Latviya Seymi trərfindən rəsmən 2012-ci ilin martın 22-də qəbul olunub. Latqale qeyri-rəsmi bayrağı 2011-ci ilin mayın 14-də Vişki volosda təqdis olunub. Onun müəllifi Maris Rumaksdır.
Kim Mi-Su
Karyera
O, "Lipstick Revolution" və "Kyungmi's World" filmlərindəki işi ilə tanınırdı.O, həmçinin "Hi Bye, Mama!" dramında göründü.Kim bu yaxınlarda JTBC-nin "Snowdrop" (2021–22) filmində tələbə Conmin obrazı ilə diqqət çəkib.
Ölümü
5 yanvar 2022-ci ildə Kim Mi-su naməlum səbəblərdən 29 yaşında öldü.Mi-Sunun ölümü onun ikinci dərəcəli personajı canlandırdığı JTBC-nin "Snowdrop" adlı romantik dramı ilə üst-üstə düşdü. Mi-Sunun ölümündən əvvəl 16 epizoddan yeddisi yayımlanmışdı və "Snowdrop" əvvəlcədən hazırlanmış serial olduğundan çəkilişlər başa çatmışdı. Ölümündən əvvəl Mi-Su "Disney+"-un "Kiss Six Sense" dramında çəkilişlərə başlayıb. "Kiss Six Sense" filmi Kim Mi-sunun qəfil ölümünə görə planlaşdırılan çəkilişləri ləğv etdi.
Rafiq Qurbanov
Rafiq Sarıvəlli (tam adı: Rafiq Osman oğlu Qurbanov ; d. 1937, Bakı – ö. 2004, Moskva) filosof-humanist, "Şəhriyar" cəmiyyətinin yaradıcısı və həmsədri, fəlsəfə elmləri doktoru, Moskvada Azərbaycan diasporunun rəhbərlərindən biri, Azərbaycan EA-nın Fəlsəfə və Hüquq İnstitutunun (1964-1969), Rusiya EA-nın Fəlsəfə İnstitutunun (1970-1999) professoru, Azərbaycan Yazıçılar birliyinin, eyni zamanda Beynəlxalq Jurnalistlər ittifaqının üzvü.
Həyatı
1937-ci il iyunun 11-də Bakı şəhərində, Osman Sarıvəllinin ailəsində anadan olub. Əslən Qazax rayonunun İkinci Şıxlı kəndindəndir. 1953-cü ildə Bakı şəhər 199 saylı orta məktəbini qızıl medalla bitirib, Bakı Dövlət Universitetinin fizika fakültəsinə daxil olub və 1960-cı ildə əla qiymətlərlə ali təhsili başa vurub.
Fəaliyyəti
1960 -1961- ci illərdə Azərbaycan EA-nın Kimya İnstitunda kiçik elmi işçi vəzifəsində çalışıb. 1961-1964-cü illərdə SSRİ EA- nın təbiət elmləri şöbəsinin fəlsəfə bölməsinin aspiranturasında təhsilini davam etdirib. 1964-1969-cu illərdə Azərbaycan EA- nın Fəlsəfə və Hüquq İnstitutunda, 1970-1999-cu illərdə Rusiya EA-nın Fəlsəfə İnstitutunda işləyib. 1969-cu ildə namizədlik, 1989-cu ildə isə doktorluq dissertasiyalarını müdafiə edib.
1994-1996-cı illərdə Türkiyənin Bursa şəhərindəki Uludağ Universitetində mühazirələr oxuyub. M.Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetində, Moskva Fizika və Texnika institutlarında dərs deyib. Moskva Dövlət Pedaqoji Universitetində doktorluq dissertasiyası üzrə Müdafiə Şurasının üzvü olub. 200-dən artıq elmi işin, habelə "Fizikada fəlsəfi əlaqələr kateqoriyası" monoqrafiyasının müəllifidir.
Türkiyədə tərcümə dərgisinin idarə heyətinin üzvü olub. Əsərləri xarici dillərdə çap edilib. Dünya beynəlxalq konqreslərində iştirak edib. İngilis dilindən çevirdiyi hekayələri dövri mətbuatda işıq üzü görüb. Dünya ədəbiyyatından etdiyi ilk tərcümələr 1958-ci ildə "Azərbaycan" jurnalında çıxıb.
2004-cü il dekabrın 7-də Moskvada vəfat edib, Azərbaycanın Qazax rayonunda dəfn olunub.
Tərcümələri
(ingilis dilindən)
Lita Qrey
Doğum
Lita Qrey 15 aprel 1908-ci ildə Amerikanın Kaliforniya ştatının Hollivud şəhərində anadan olmuşdur. Atası milliyətcə şotland idi. Anası isə Kaliforniyanın ispan ailəsində doğulmuşdu.
Həyatı
Lita Çarli Çaplinlə səkkiz yaşında olarkən kafedə tanış olmuşdur. Daha sonra 1921-ci ildə Çaplinin Körpə filmində "nazlı mələk" rolunu ifa etmişdir. 1924-cü ildə Çarli Çaplinlə ailə qurmuşdur. Litanın Çarli Çaplinlə nikahından Çarles və Sidney adında 2 oğlu dünyaya gəlmişdi. Lakin bu evlilik cəmi 3 il davam etmişdir. Lita Çarli Çaplindən sonra daha 3 dəfə ərə getmişdir.
Ölümü
Lita Qrey 29 dekabr 1995-ci ildə 87 yaşında Los-Anceles şəhərində xərçəng xəstəliyindən vəfat etmişdir. Şimali Hollivudda Valhalla Memorial Park Qəbirsanlığında dəfn olunmuşdur.
Xefey Sinçyao Beynəlxalq Hava Limanı
Xefey Sinçyao Beynəlxalq Hava Limanı — Anhui əyalətinin paytaxtı Xefey şəhərinə xidmət edən əsas hava limanı. Şuşan rayonunun Qaloy şəhərinin yaxınlığında, şəhər mərkəzindən 31,8 km məsafədə yerləşir. İnşaat, 2008-ci ilin dekabr ayında ümumi investisiya 3,728 milyard yuan ilə başladı. 30 may 2013-cü ildə açılmışdır.
Məntəqələr
İnşaatın birinci mərhələsi 2020-ci ilədək təxminən 11 milyon sərnişin və 150 min ton yük həcmində idarə etmək üçün 3400 metr uzunluğunda və 45 metr genişlikdə və 108,500 kvadratmetrlik bir terminal binasını əhatə edir. İkinci mərhələdə isə 2040-ci ilə qədər 42 milyon sərnişin və 580 min ton yük idarəsi planlaşdırılır.
Eneda Tarifa
Eneda Tarifa (d. 30 mart 1982, Tirana, Albaniya) ) — Alban müğənnisi. 2016-cı ildə Stokholmda Eurovision 2016-ya "Fairytale" ("Nağıl") mahnısı ilə Albaniyanı təmsil etmişdir . Lakin finala vəsiqə qazana bilməmişdir.
Bioqrafiyası
Eneda Tarifa 30 mart 1982-ci ildə Albaniyanın Tirana şəhərində anadan olmuşdur.
1997-ci ildə ilk dəfə Albaniyada keçirilən "Festivali i Këngës" festivalında Saimir Çili ilə birlikdə "Yjet e shpresës" mahnısı ilə iştirak etmişdir. Lakin ilk üçlüyə düşə bilməmişdir. 2001-ci ildə Eneda başqa bir alban festivalı olan «Kënga Magjike» müsabiqəsində «Ika larg» mahnısını ilə yarışa qatılmışdır.
2004-cü ildə Albaniya ilk dəfə Avraviziyanın milli seçimləri və «Festivali i Këngës 42» festivalında işrirak etdi. Belə ki bu müsabiqə ölkənin milli seçimi turu rolunu oynadı. Eneda Tarifa «Qëndroj» mahnısı ilə festivalda qalib gəlməyə çalışdı, amma bu dəfə istədiyinə nail ola bilmədi. Yalnız finala çıxmağı bacardı.
2006-cı ildə müğənni ikinci dəfə «Kënga Magjike» festivalında «Rreth zjarrit tënd» mahnısı ilə iştirak etdi. O, bu yarışmada 154 xalla dördüncü yeri tutur. Növbəti il Eneda yenidən «Festivali i Këngës» yarışmasında «E para letër» mahnısı ilə iştirak etdi və bu dəfə 10-cu yeri tutdu.
2007-ci ildə müğənni Polifest festivalında "Mos Harro" mahnısı ilə, 2008-ci ildə yenidən "Kënga Magjike" də "Zeri im" mahnısı ilə çıxış etdi. Çmimi Əyləncəli Mükafatını da aldı.
2010-cu ildə Eneda «Top Fest 2010» yarışmasında «Më veten» mahnısı ilə birinci oldu. Elə həmin il Albaniyanın "Top Channel" televiziyasında «Portokalli» verilişini idarə etməyə başlayır.
Avroviziya 2016
2015-ci ilin dekabr ayında Eneda nəhayət «Festivali i Këngës 54» müsabiqəsində «Përrallë» ilə birinci olur və Stokholmda keçirilən Avroviziya 2016-da Albaniyanı təmsil etmək hüququ əldə etmişdir. Festivala qalib gəldikdən sonra verdiyi müsahibədə müğənni, çox güman ki, mahnısının "Avroviziya" da ifa üçün ingilis dilinə tərcümə olunacağını söylədi. Mahnının İngilis versiyası olan "Fairytale" martın 15-də klipi ilə birlikdə çıxdı.
Şəxsi həyatı
Müğənni Eriyon Zaloşney ilə uzun illərdir ki, evlidir. 2013-cü ildə onların Aria adlı qızı doğulmuşdur.
NGC 5983
NGC 5983, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə İlan bürcü istiqamətində yerləşir. E0 tipli. tərəfindən ildə 121.92 sm (48 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Trioncinia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Şimal boğazı (Laptevlər dənizi)
Şimal boğazı -Şimal Buzlu okeanında yerləşən Laptevlər dənizində yerləşir. Böyük Beqicev adasını (şərqdə) Taymır yarımadasından (şimalda) ayırır. Boğaz Xatanq çayı hövzəsində yerləşir. Şimalda Sibir və Ospornıy burnuları vardır. Boğazın yaxınlığından Laptevlər dənizinin sərhədi keçir. Eni 13 km, orta dərinliyi 31–32 metr təşkil edir.
Elçin Cəfərov (idman xadimi)
Elçin Cəfərov — Milli Olimpiya Komitəsinin üzvü, 2010-cu ildən Azərbaycan Güləş Federasiyasının Yunan-Roma güləşi üzrə vitse-prezidenti
Həyatı
Elçin Cəfərov 1959-cu il fevralın 7-də Ağdam rayonunda anadan olub. 10 yaşından güləşlə məşğul olmağa başlayan Cəfərov ümumittifaq yarışlarında mükafatlar qazanıb. İdmançı karyerasına 26 yaşında erkən vida deyib.
Karyerası
1987-ci ildə Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman İnstitutunu bitirib.
Elçin Cəfərov 1992-ci ildən 1994-cü ilə kimi Azərbaycan Respublikası Bədən Tərbiyəsi və İdman Komitəsi sədrinin birinci müavini və bir müddət sədr vəzifələrində çalışıb.
1996-cı ildə Gənclər və İdman Nazirliyinin İdman və Baş İdman İdarələrinin rəisi olub.
2002-2010-cu illərdə 10 il yunan-Roma güləşi üzrə yığma komandanın baş məşqçisi işləyib.
İşlədiyi müddətdə beş dəfə Avropa çempionu (2005-2007-2008-2010), bir dəfə Avropa Çempionatının gümüş mükafatçısı (2010), üç dəfə Avropa çempionatının bürünc mükafatçısı (2006-2009), ikiqat dünya çempionu (2007-2009), iki Dünya çempionatının gümüş mükafatçısı (2002-2006), iki Dünya çempionatının bürünc mükafatçısı (2009), Azərbaycan Yay Olimpiya oyunları tarixində ilk dəfə olaraq yunan-Roma güləşi üzrə Olimpiya çempionu (2004, Afina), Yay Olimpiya oyunlarının iki gümüş mükafatçısı (2008, Pekin) kimi nailiyyətləri əldə edib.
2006-cı ildə İspaniyada Beynəlxalq Güləş Federasiyasının ali məşqçilik kursunu bitirib.
2004-2006-2007-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında ilin “Ən yaxşı məşqçisi” seçilib.
2004-cü ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə “Şöhrət” ordeni ilə təltif olunan Cəfərov 2 il sonra Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdünə layiq görülüb.
2008-ci ildə “Əməkdar Bədən Tərbiyəsi və İdman Xadimi” fəxri adına və “Tərəqqi” medalı ilə təltif olunub.
2010-cu ildə Milli Olimpiya Komitəsinin Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə Elçin Cəfərov “Olimpiya Ordeni” ilə təltif edilib.
Ömrünün 50 ilini idmana, güləşə həsr edən E. Cəfərov Milli yığma komandanın baş məşqçisi kimi Yunan-Roma güləşi üzrə ən yüksək nəticələr əldə edib.
Milli Olimpiya Komitəsinin üzvü, 2010-cu ildən isə Azərbaycan Güləş Federasiyasının Yunan-Roma güləşi üzrə vitse-prezidentidir. Ailəlidir, 2 övladı var.
Anturaj
Anturaj, əhatə edən mənasını verir.
Tamaşanın, əsasən də opera və operetta əsərlərinin müəyyən səhnələrində baş qəhrəmanları əhatə edən kiçik epizod, yardımçı, sözsüz rolların ifaçıların toplumuna verilən ad. Anturaj sözünün müqabilində aktyor halayı ifadəsi də işlədilir.
Əli Özgündüz
Əli Özgündüz — Azərbaycan əsilli türk siyasətçi. Cümhuriyyət Xalq Partiyasının İstanbul III bölgədən TBMM-nin XXIV çağırış deputatıdır.
Həyatı
İstanbul Universitetinin hüquq fakültəsindən 1986-cı ildə məzun olmuşdur.
İngiliscə və azərbaycanca bilir. Ailəlidir, iki övladır var.
Fəaliyyəti
Universiteti bitirdikdən sonra sıra ilə İspir, Aşkale, İlgin, Körfəz, Küçükçəkməcə, Kayseri və Eyüpdə dövlət prokuror kimi çalışmışdır. 12 iyun 2011-ci ildəki seçkilərdə namizəd olmaq üçün 10 mart 2011-ci il tarixində ən son çalışdığı Eyüb prokurorluğundan istefa vermişdir.
Siyasi fəaliyyəti
2011-ci ilin iyun ayının 12-də keçirilən TBMM-ə seçkilərdə CHP-nin namizədi kimi İstanbul III bölgədən deputat seçilmişdir. CHP Qrup İdarə heyəti və TBMM Konstitutsiya Komissiyası üzvü olmuşdur. Deputatlığı zamanı 17/25 dekabr rüşvət hadisələrinə görə istefa edən AKP-li 4 nazirlə bağlı məclis araşdırması açılması üçün verilən təklifi hazırlamış və TBMM-də olan Uca Divan səsverməsindən əvvəl partiyasının adından danışmışdır. Bundan başqa AKP-in Orta Şərq və xüsusilə də Suriya siyasətinin qarşı müxalif çıxışları ilə gündəmə gəlmişdir. İnsan haqqları, məhkəmənin azadlığı, dünüşcə azadlığı və hüquq dövləti sahələrində yayımlanmış məqalə və araşdırmaları vardır. Türkiyə-Azərbaycan və Türkiyə-İraq parlamentlərarası dostluq qruplarının üzvü, Türkiyə-İran parlamentlərarası dostluq qrupunun baş katibi olmuşdur. CHP-nin 16/17 yanvar tarixində edilən XXXV qurultayında IV sıradan partiya məclisi üzvlüyünə seçilmişdir.
Elmi fəaliyyəti
İnsan haqqları, məhkəmənin azadlığı, dünüşcə azadlığı və hüquq dövləti sahələrində yayımlanmış məqalə və araşdırmaları vardır. Avropa İnsan Haqqları müqaviləsi ilə bağlı çox sayda seminara mühazirəçi olaraq qatılmışdır. Həmçinin Əli özgündüzün bir kitabı da vardır: 2016–17/25 dekabr — Rezannı Rzası.
Erməni məsələsi ilə bağlı düşüncələri
Mənsub olduğu partiyanın son dövrlərdə Türkiyədə yaşayan ermənilərlə bir qədər yaxınlaşmasına baxmayaraq, Əli Özgündüz Türkiyə siyasi həyatında erməni soyqırımı və s. məsələlərə qarşı öz sərt çıxıları ilə məşhurdur.
2017-ci ilin aprel ayının 23-də Türkiyənin o dövrki baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğanın erməni soyqırımı ilə bağlı başsağlığı yayımlamasını CHP rəhbərliyi "gecikmiş açıqlama" adlandırsa da, Əli Özgündüz CNN Türkdəki verilişdə bunu müzakirə edərkən bunları demişdir: Ərdoğanın 23 apreldə bu mövzunu dilə gətirməsinin mənası vardır. Prezidentlik mövzusunda (o dövrdə Türkiyə parlament respublikasından prezident respublikasına keçmək üçün referenduma hazırlaşırdı) bir yerlərlə razılaşmasının nəticəsində mi bu mesajı bu gün verir? Bir yerlərə mesaj mı var? Bu açıqlamanı hər kəs edə bilır, amma ölkəni idarə edən edə bilməz. Artıq geri addım atıla bilməzş Bundan sonrası soyqırımı qəbul etməyə gedir.
İran alçası
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
İranda, Qafqazda rast gəlinir.
Ekologiyası
Rütubətsevəndir, kölgəli ərazilərdə, münbit torpaqlarda bitir.
Azərbaycanda yayılması
Böyük Qafqazda təbii halda rast gəlinir. Bakı Nəbatat bağında introduksiya edilib.
İstifadəsi
Gavalı meyvələrində 6,65-7,07% şəkər, 0,8-1,7% alma turşusu, habelə aşı maddələri vardır. Təzə ikən və qurudulmuş halda yeyilir. Şaxta vurduqdan sonra göyəm meyvələrinin büzüşdürücülüyü azalır, şəkərin miqdarı artır, beləliklə, meyvələr daha şirin olur.
Mayıl Kürəbəyov
Mayıl Kamran oğlu Kürəbəyov (2 aprel 2001; Urva, Qusar rayonu, Azərbaycan — 2 oktyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsinin şəhidi.
Həyatı
Mayıl Kürəbəyov 2 aprel 2001-cı ildə Qusar rayonunun Urva kəndində dünyaya göz açmışdır. Orta təhsilini 2019-cu ilədək almışdır.
Hərbi xidməti
Orta təhsilini aldıqdan sonra 2019-cu ildə həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olan Kürəbəyovun xidmətinin bitməsinə az qalmış Vətən müharibəsi başlamışdır.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Mayıl Kürəbəyov 2020-ci il sentyabrın 27-dən Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Füzulinin azad edilməsi uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. 2 oktyabr 2020-ci ildə Füzuli istiqamətində döyüş tapşırığını yerinə yetirəkən həlak olmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mayıl Kürəbəyov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mayıl Kürəbəyov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Pekin Beynəlxalq Hava Limanı
Pekin Beynəlxalq Hava Limanı — Pekinə xidmət edən Çinin əsas beynəlxalq hava limanı. Pekinin şəhər mərkəzinin 32 km şimal-şərqində, Çaoyanq rayonunun anklavı və şəhərətrafı Şunyi rayonu ətrafındakı bu anklavın ətrafında yerləşir. Hava limanı, dövlət nəzarətində olan bir şirkət olan Pekin Beynəlxalq Hava Limanı tərəfindən idarə olunur.
NGC 4973
NGC 4973, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. E0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Məhəmməd Sadiq Mərvəzi
Məhəmməd Sadiq Mərvəzi - XIX əsr tarixçisi, şair.
Mərkəzi Cümə məscidi (Göyçay)
Göyçay şəhər Mərkəzi Cümə məscidi — Göyçay şəhərinin mərkəzində yerləşən İslam dini abidəsi. Məscid Şirvan-Abşeron memarlıq məktəbi üslubunda 1906-cı ildə tikilmişdir.
Məhəmməd Sadiq Mərvəzi
Həyatı
Məhəmməd Sadiq Mərvəzi Məşhəd şəhərində təhsil almış. Daha sonra bir müddət İraqda yaşamışdır. Yenidən vətənə qayıtdıqdan sonra Fətəli şahın qulluğuna girərək sarayda yaşayıb yaratmağa başlamışdır. Mərvəzinin əsas əsəri "Cahanara" salnaməsidir. Bu tarixi salnamədə 1796-1826-cı illər aralığında regionda baş vetmiş hadisələrdən bəhs edilir. Mərvəzi əsasən Qacar dövləti Rusiya arasındakı müharibələrə aid məlumatlar vermişdir.
Mərkəzi Cümə məscidi (Göyçay)
Tarixi
1898-ci ildə əhalinin çoxluğuna görə məscidin tikilməsi qərara alınmışdır. 1906-cı ildə məscid istifadəyə verilmişdir. Məscid 150-200 nəfərlikdir. Tarixi “Heyvalı” məscidi kimi tanınan Mərkəz məscidinin girişində karvansara tikilmişdir. Məscid naməlum şəxslər tərəfindən 1924-cü ildə yandırılmış, həmin ildə yenidən bərpa edilmişdir. 1924-30-cu illərdə Pedaqoji məktəb kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1955-ci ildən sonra orta məktəb olmuşdur. Bir neçə dəfə məscidin yerində tikilmiş 4 saylı məktəb yanğına məruz qalmışdır.
6 aprel 2000-ci ildə yenidən bərpa üçün təməli atılmış Mərkəz məscidi 27 sentyabr 2002-ci ildən ibadətə açılmışdır.
Hüzeyfə ibn əl-Yəman
Hüzeyfə ibn əl-Yəman — Müsəlmanların sonuncu peyğəmbəri Məhəmməd peyğəmbərin səhabələrindən biri.
Bioqrafiyası
Hüzeyfə ibn əl-Yəman Mədinədə anadan olmuşdur. O, əslən Məkkəli, atası isə Məkkənin Bəni Abs qəbiləsindən idi. Ata bir nəfəri öldürdüyü üçün Məkkədən Mədinəyə qaçmalı olur. Məhəmmədin peyğəmbərliyi başlayandan bir müddət sonra İslamı qəbul etmək üçün Məkkəyə gəlir.
Hüzeyfə Mədinədə böyümüş və Məhəmməd peyğəmbəri görmək üçün xüsusi olaraq Məkkəyə getmişdi, üstəlik onunla görüşmüşdü. Müsəlmanlar Mədinəyə köçdükdən sonra Hüzeyfə Peyğəmbərdən ayrılmır və daim onunla birlikdə olmağa çalışır. Hüzeyfə müsəlman dövlətinin möhkəmləndirilməsində fəal iştirak etmiş, Bədr döyüşündən başqa bütün döyüşlərdə iştirak etmişdir. Uhud döyüşündə Hüzeyfənin atası təsadüfən onu düşmən zənn edən müsəlmanların qılıncları ilə öldürüldü. Məhəmməd peyğəmbər Hüzeyfənin atasının vəfatından xəbər tutaraq ona fidyə verməyi əmr etmək istədi, lakin Hüzeyfə ondan imtina etdi.
Xəlifə Əbu Bəkr əs-Siddiqin dövründə Hüzeyfə mürtədlərlə döyüşlərdə iştirak edir. O, Omana göndərilən dəstəyə komandanlıq etmişdir. Xəlifə Ömərin hakimiyyəti dövründə İraq, Həmədan və Reydə fars qüvvələrinə qarşı vuruşur. Xəlifə Osmanın dövründə Ermənistan və Azərbaycanın fəthində iştirak etmişdir.
Ermənistan və Azərbaycanın fəthində iştirak edən Hüzeyfə ibn əl-Yəman Quranın oxunması ilə bağlı münaqişənin şahidi olur. Qureyş ləhcəsində Quran nüsxələrini çoxaltmaq və xilafətin hər yerinə göndərmək üçün xəlifə Osmana müraciət edir. Hüzeyfə hədis məcmuəsində qeyd olunan yüzdən çox hədis nəql etmişdir.
Hüzeyfə həm də Peyğəmbərə və səhabələrə yaxın olan bəzi şəxslərin daxil olduğu “münafiklər siyahısı” adlanan siyahısının qoruyucusu idi.
Biosensorlar
Biosensorlar — fərqli orqanizm növlərinə, orqanizmlərin komplekslərəinə, hüceyrənin və ya hüceyrədən ayrılan ferment sistemlərin, həmçinin spesifik bioloji maddələrə və dəqiq kimyəvi birləşmələrə həssas sistemlərdir. (lat. bios- həyat, sensos- hiss deməkdir). Elektrokimyəvi, optik və digər biosensorlar var. adətən iki komponentdən ibarətdir	: biokimyəvi sahənin və ya reseptorun dərk edilmə sistemi və fiziki kimyəvi çeviricidən – (transduserdən). Transdyuserlər - elektrokimyəvi elektrodlar, optiki çeviricilərin müxtəlif növləri, qravitasiyalı, kalorimetrik və rezonans sistemlərinin çeviriciləridir. Bioseleksiyaedici elementlərin bütün növlərini müxtəlif transdyuserlərlə birləşdirmək olar. Bu biosensorların çoxlu müxtəlif tiplərini yaradır. Hal-hazırda bütün növ biosensorları nəzərdən keçirmək mümkün deyildir. Daha çox inkişafı ferment və hüceyrə biosensorları alıb.
Biosensorların tarixi
Biokimya üzrə professor Leyland Klark biosensor anlayışının müəllifidir, həmdə ilk biosensorların ixtiraçısıdır. 1956-cı ildə L. Klark öz işinin təməlini nəşr etdi, icad etdiyi oksigen elektrodunu analitik isitifadəyə həsr etdi. Hansı ki, daha sonralar onu Klark elektrodu adlandırırlar. Klark elektrodu maye və qazlarda, xüsusilə, qanda və toxumalarda oksigenin qatılığını ölçmək üçün nəzərdə tutulub. 1962-ci ildə Klark Nyu York Akademiyasında çıxış edərək öz şəxsi təcrübələrinin nəticələrinin məlumatını verdi, həm də gələcək planlarını və bioloji mayelərin tərkibinin analizinin mümkünlüyünü göstərdi. Klarkın fərziyyəsinə görə fermentlə imobilizə olunmuş biosensorların hazırlamasının mümkün olduğunu bildirmişdir. Son illər bu fərziyyə daha geniş tam inkişaf alıb. Çox sistemlər yaradılıb və tətbiq olunub, bəziləri sənayedə təsdiqlənib və həyata keçirilib. Biosensorlara - bioelektronika nəslinin ilk nümayəndəsi kimi baxılır. Biosensorlar bioloji materialların “tanınması” təyin olunmuş molekul və onun elektrik siqnalındakı iştirakının miqdarının məlumatını verir.
Biosensorların ümumi xassələri
Biosensorların təsirinin ilk etapında bioelementin ona spesifik olan çox    komponentli qarışıqdan ibarət olan maddə ilə tanışlığı, ikinci etapda isə biokimyəvi reaksiyanın gedişi haqqında məlumatın elektrik siqnalına çevrilməsi baş verir, son etapda transduserdən olan elektrik siqnalı əlverişli işlənmə halına çevrilir. Biosensorun elektrik siqnalı bu və ya digər formada hesablanır, məs: rəqəmsal tabloda siqnal gücləndiricisi istifadə olunur. Biosensorlar müxtəlif cür dəyişiklikləri tutmağa imkan yaradır. Bunlar istiliyin ötürülməsi, işıq kütlənin və ya pH-ın dəyişməyi, electron axını və yeni kimyəvi maddələrin alınmasıdır. Biosensorların üstünlükləri və eyni zamanda çatışmayan cəhətləri vardır. Əsas üstünlükləri: 1) Biosensorlar spesifikdir- mürəkkəb qarışıqları öncədən tənzimlə-mədən müəyyən kimyəvi maddənin iştirakına uyğun analiz etmək olar. 2) Onlar çox həssasdırlar, buna görədə çox kiçik nümunələrdə çox kiçik qatılıqda olan maddələri təyin etmək mümkündür. 3) Onlar tez cavab verirlər. 4) Onlar istifadə üçün təhlükəsizdir. 5) Dəqiqdirlər. 6) Çox kiçik ola bilərlər. 7) Kütləvi istehsal üçün əlverişlidirlər. Biosensorların əsas çatışmayan cəhətləri: 1) onlar möhkəm deyillər, ona görədə mükəmməl diqqətə ehtiyac var. 2) onlar stabil deyillər. 3) Onları sterilizasiya etmək olmaz.
Biosensorların tətbiqi
Biosensorlar texnikada, tibbdə, yeyinti sahələrində və ətraf mühitin qorunmasında istifadə olunur. Biosensorların böyük hissəsi – bioloji maye analizlərinə istiqamətlənib. Lazım olan birləşmələrin qatılığı kəmiyyətcə tez və effektivtəyin edilməlidir. Bunlardan biri qanda şəkərin miqdarının təyin edilməsidir. Idmançılarda qanda dopinqin mövcudluğunu və miqdarının yoxlanılması, qanda narkotikin və alkoqolun kiçik miqdarının təyin edilməsi və .s. bu əsasdandır. 5.Biomimetik sensorlar Biomimetika (lat. bios- həyat, mimesis – təqlidetmə) – idea və cihazın əsas elementləri canlı təbiətdən götürülməklə texnoloji cihazların yaradılmasıdır. Biomimetik sensorların hazırlanması üçün Al, Pb metallarından, alüminium falqasından və.s istifadə edilir. Yarımkeçiricilər əsasında yaradılmış biosensorlar digərlərindən bir sıra texnoloji üstünlükləri ilə - təkrar istifadəsi, nisbətən kiçik ölçüləri, yüksək həssaslığı, ucuz və asan əldə olunması ilə fərqlənərək çox geniş tətbiq sahəsinə malikdir. Qeyri-üzvi təbiətli biomimetilklərin köməyi ilə daha geniş funksional qabliyyətlərə malik olan ferment biosensorların biomimetik analoqlarını yüksək həssaslı analitik sistemlərin yaradılışı olan bu yeni sahədə aktual istiqamətlərdən biridir. Imitasiyon katalizin nailiyyətləri sayəsində - katalaz, peroksidaz tipli biomimetik effektiv konstruksiyasını həyata keçirmək olur.
Mimetiklər
Mimetiklər –(mimetiks- yunanca mimetes-təqlidçi) orqanizmdə təbii sintez olunan maddələrə (mediatorlar, hormonlar) bənzər və digər substansiyaları imitasiya edən dərman preparatlarıdır. Mimetiklər öz fiziki-kimyəvi təbiətlərinə görə təbii siqnal molekullara çox bənzəyirlər, ona görədə hüceyrə reseptorlarında onlar yad cisim kimi görünmürlər və mimetiklərə qarşı təqlid etdikləri kimi reaksiya verirlər.
Natiq Fərəcullazadə
Natiq Nadir oğlu Fərəcullazadə — Azərbaycan boyakarı, heraldika ustası, Azərbaycanın əməkdar rəssamı (2018).
Həyatı
Natiq Fərəcullazadə 24 yanvar 1960-cı ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra 1979-cu ildə Əzim Əzimzadə adına Bakı Rəssamlıq Məktəbini, 1984-cü ildə isə M.A.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunu bitirmişdir. 2005-ci ildən Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvüdür.
Yaradıcılığı
Natiq Fərəcullazadə əsasən rəngkarlıqla məşğul olur. O, bir müddət Türkiyədə fəaliyyət göstərmişdir. 2003-cü ildə Ankarada yaradılmış "Disney qəhrəmanları parkı"nın bədii kompozisiyasının müəlliflərindən biri və bu şəhərdə yerləşən "Şeraton" mehmanxanasının relyef dekorativ kompozisiyasının müəllifi olmuşdur.
Natiq Fərəcullazadənin yaradıcılığında realizmdən modernizmə doğru yönəlmə mühüm yer tutur. Onun "Qırmızı çətirli qız", "Çəmənlikdə", "Yorğunluq", "Xəyallar", "Səhər", "Kitabxanaçı", "Hörüklü qız", "Əbədi payız", "Abşeron qadınları", "Ruhlara dua", "Sevgi", "Şəhid önündə", "Həyat və təbiət", "Uzaq sahillərdə", "Abşeron motivi", "Söhbət", "Yağışlı gün" və s. əsərləri bu sinifə daxildir.
Rəssamın yaradıcılığının sonrakı illərində heraldika xüsusi yer tutmuşdur. O, Azərbaycanın bir sıra orden və medallarının eskiz müəllifidir. Bundan əlavə, Natiq Fərəcullazadə Azərbaycanda və xaricdə təşkil edilən beynəlxalq idman yarışları üçün medal eskizləri hazırlamışdır. Rəssam "Əsrin müqaviləsi - 20 il", "Naxçıvan Muxtar Respublikasının 90 illiyi", "TANAP" xatirə-pul nişanlarının, I Avropa Oyunlarının xatirə medalının, Üzeyir Hacıbəylinin 130 illik yubiley medalının, Nizami Gəncəvi medalının, "Azərbaycan Ordusunun 100 illiyi (1918-2018)" yubiley medalının, "Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi (1918-2018)" yubiley medalının, "Rəşadət" ordeninin, "Şücaətə görə" medalının və başqa nümunələrin müəllifidir.
Natiq Fərəcullazadən bir çox sərgilərdə iştirak etmişdir. Onun qatıldığı ilk sərgi 1985-ci ildə Leninqrad şəhərində keçirilmiş "SSRİ-nin 60 illiyi" (SSRİ Rəssamlar Akademiyası) olmuşdur. Bundan əlavə o, "Vətənin gəncliyi" (Respublika sərgisi. Bakı, 1987), "Şüşə və keramika" (I Respublika sərgisi. Bakı, 1987), "Kiçik Forma" (Respublika sərgisi. Bakı. 1988), "31 Mart Soyqırımı" (Muzey Mərkəzi. Bakı, 2010), "Xocalı Soyqırımı" (Müsabiqə. Bakı, 2011) kimi sərgilərdə də iştirak iştirak etmişdir. 1995-ci ildə İstanbulda rəssamın 35 illik yubileyinə, 2010-cu ilin 22–28 yanvarında isə Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının "Vəcihə Səmədova" adına sərgi salonunda rəssamın 50 illik yubileyinə həsr olunmuş fərdi sərgiləri keçirilmişdir. Onun əsərləri Azərbaycanda və xaricdə muzey və şəxsi kolleksiyalarda saxlanılır.
Arena
Arena, kütləvi tədbirlər üçün nəzərdə tutulmuş sahə, məkan; Latın sözüdür, hərfi mənası qum deməkdir. Qədimdə tikilən amfiteatrların dairəvi səhnəsi qalın qum qatı ilə örtüldüyü üçün ona arena deyilirdi. Romada qladiator döyüşləri üçün tikilmiş amfiteatrların da meydançası arena adlanıb.
Çağdaş dövrdə sirk göstərilən dairəvi meydançaya da arena deyilir.
İstedadlı səhnə xadimlərinin tanınıb şöhrətlənməsi, kütlə tərəfindən sevilməsi "geniş arenaya çıxıb" ifadəsi ilə nəzərə çatdırılır.
The HU
Hu (The HU) Monqol xalq və metal musiqi qrupu. Hu öz musiqi üslubunu "hunnu rok" adlandırır, onlar bu adı qədim monqol/türk imperiyası olan Hunlar dan ilhamlanaraq götürmüşdür.
Tarix
Qrupun 2018-ci ilin sonlarında YouTube-da yayımlanan iki videosu "Yuve Yuve Yu" (28 sentyabr) və "Wolf Totem" (16 noyabr) 2021-ci ilin fevralına qədər birlikdə 100 milyondan çox baxış toplamışdı.
17 may 2019-cu ildə Hu, Monqolustan Prezidenti Xaltmaaqiyn Battulqa ilə görüşdü. O, qrupu ölkənin tanıdılmasında uğurlarına görə təbrik etdi.
Onlar 2019-cu ilin iyun və iyul aylarında on iki Avropa ölkəsində iyirmi üç konsert verdilər. Qrup 23 avqust 2019-cu ildə dördüncü sinqlı "The Great Chinggis Khaan " (Böyük Çingiz Xan) musiqi videosunu yayımladı.
Pont dağları
Pont dağları və ya Pont Alpları ― Türkiyədə, Anadolunun şimalında formalaşmış dağ silsiləsi. Dağlar yerli türk və pontik yunan dillərində Parhar dağları olaraq da tanınır. Parhar termini xet dilində "yüksək" və ya "zirvə" mənasını verir. Qədim yunan dilində dağlar Paryadres və ya Parihedri adlandırılırdı.
Formalaşması
Pont dağları Alp qırışıqlığı nəticəsində formalaşan Alp-Himalay qurşağının şimali Anadolu hissəsidir. Mezozoy dövründə Tetis okeanının dibi olan Anadolunun şimal və cəbunda akkumlyativ süxurlar toplanmışdır. Mezozoyun sonunda bu süxurlar yüksələrək su üzünə çıxmışdır. Oliqosenin sonunda Alp qırışıqlığı ən şiddətli halına gəlmiş, Anadolunun şimal və cənubundakı ərazilər şiddətlə qalxmağa başlamışdır. Qalxma əvvəlcə Qaradəniz dağlarında başlamış, sonra isə Tavr dağlarında davam etmişdir. Oliqosende toplu olarak qalxan dağlar Neogen dövründə aşınaraq alçalmışdır.
Coğrafiya
left|thumb| [[Zilqala|Zilqala qalası]] Silsilə təxminən şərq-qərbə doğru uzanır və Qara dənizin cənub sahillərinə paralel və yaxın yerləşir. Dağlar Şimal-şərqdən Gürcüstana, qərbdən Mərmərə dənizinə qədər uzanır. Pont dağlarının ən yüksək zirvəsi 3937 m hündürlüyündəki Kaçkar dağıdır. Silsilə boyunca şərq-qərb istiqamətində Şimali Anadolu tektonik çatı və Şimal-şərq Anadolu tektonik çatı uzanır.
Ekologiya
Dağlar əsasən sıx iynəyarpaqlı meşələrlə örtülüdür.
Dağların çox hissəsin Şimali Anadolu iynəyarpaqlı və enliyarpaqlı meşələri əhatə etsə də, Kaçkar dağları olaraq tanınan silsilənin uzaq şərq ucunda Qafqaz qarışıq meşələri uzanır. Pont kimi tanınan dağlarla Qara dəniz arasındakı ensiz sahil zolağı dünyanın az miqdarda mülayim yağış meşələrindən bəzilərini ehtiva edən Euksin-Kolşik enliyarpaqlı meşələrinə ev sahibliyi edir.
Bu bölgədə bildirçinçalan, berqut, məzar qartalı, kiçik xallı qartal, Qafqaz tetrası, Tichodroma muraria və Serinus pusillus kimi Avrasiya florası inkişaf edir.
Ərazinin qışı çox sərtdir və bəzi yüksəkliklərdə qar yay aylarında da qalır.
Aralıq dənizindən cənubda yerləşən Anadolu yaylası dağların sədd funksiyası oynaması səbəbilə rütubətli və mülayim sahildən daha quru və kontinental bir iqlimə malikdir.
Həmdəm Ağayev
Həmdəm Mayıl oğlu Ağayev — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin polkovnik-leytenantı, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Həmdəm Ağayev 1975-ci il sentyabrın 9-da Ağdam rayonunun Sırxavənd kəndində anadan olub. Ailəli idi. Bir oğul və bir qız atası idi.
Hərbi xidməti
Həmdəm Ağayev 1993–1994-cü illərdə Birinci Qarabağ müharibəsində Ağdərə rayonunun müdafiəsi uğrunda döyüşlərdə iştirak edib. 1994-cü ilin mayında müharibənin bitməsindən sonra Həzi Aslanov adına Bakı Ali Birləşmiş Komandanlıq Məktəbinə daxil olan Həmdəm Ağayev, 1999-cu ildə ali hərbi təhsilini bitirdi və Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında xidmətə başladı.
Həmdəm Ağayev Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24 iyun 2010-cu il tarixli Sərəncamına əsasən "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif edildi.
Həmdəm Ağayev 2018-ci ildən 4-cü Ordu Korpusunun Qərargah rəisi vəzifəsində xidmət edirdi.
Azərbaycan Ordusunun polkovnik-leytenantı olan Həmdəm Ağayev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Həmdəm Ağayev oktyabrın 9-da Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. II Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Həmdəm Ağayev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi zamanı döyüş əməliyyatlarının rəhbəri olan, düşmənin canlı qüvvəsinin məhv edilməsində rəşadət göstərən, vəzifə borcunu ləqayətlə və vicdanla yerinə yetirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Həmdəm Ağayev ölümündən sonra "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Həmdəm Ağayev ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Ölüm yürüşü
Ölüm yürüşü — etnik qrup mənsublarını və məhkumları uzun müddət ərzində kilometrlərlə piyada yeridərək məhf etmək taktikasıdır. Yürüşdə olanlara çox az yemək və su verilirdi. Nəticə olaraq isə aclıqdan, susuzluqdan və əksər hallarda yorğunluqdan taqətdən düşən əsirlər ölürdülər. Yürüşə qarşı çıxanlar, dincəlmək üçün dayananlar və huşunu itirənlər edam edilir və ya işgəncəyə məruz qalırdılar.
NGC 6137
NGC 6137, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şimal Tacı bürcü istiqamətində yerləşir. E4 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Ədəbi və incəsənət əsərlərinin mühafizəsi haqqında Bern Konvensiyası
Ədəbi və incəsənət əsərlərinin mühafizəsi haqqında Bern Konvensiyası — müәlliflik hüquqları sahәsindә beynәlxalq saziş; əqli mülkiyyətin qorunması sahəsində qəbul edilmiş ən qədim hüquqi sənədlərdən biridir.
Tarixi
Bern Konvensiyası müqaviləsinin ilk versiyası 9 sentyabr 1886-cı ildə Belçika, Fransa, Almaniya, Böyük Britaniya, Haiti, İtaliya, Liberiya, İspaniya, İsveçrə və Tunis tərəfindən Berndә (İsveçrә) imzalanmışdır. 5 sentyabr 1887-ci ildə qüvvәyә minmişdir. 1886-cı ildə qəbul olunan, sonralar əlavələr edilən və müasirləşdirilən Konvensiyaya hazırda dünyanın əksər ölkələri qoşulub.
Amerika Birləşmiş Ştatları 16 noyabr 1988-ci ildə konvensiyaya qoşuldu və konvensiya 1 mart 1989-cu ildə ABŞ üçün qüvvəyə mindi. Əvvəllər Birləşmiş Ştatlar Konvensiyaya üzv olmaqdan imtina edirdi, çünki bu, müəllif hüququ qanununda, xüsusən mənəvi hüquqlar, müəllif hüququ əsərlərinin qeydiyyatı üçün ümumi tələbin aradan qaldırılması və məcburi müəllif hüququ bildirişinin ləğvi ilə bağlı məsələlərdə ciddi dəyişikliklər tələb edirdi. Bütün bunlar əvvəlcə ABŞ-nin 1910-cu ildə Buenos Ayres Konvensiyasını (BAC), daha sonra 1952-ci ildə digər ölkələrin istəklərini nəzərə alaraq Ümumdünya Müəlliflik Konvensiyasını (UCC) təsdiqləməsinə gətirib çıxardı. ÜƏMT-nin Paris 1971-ci il tarixli Berne revizyonu ilə bir çox başqa ölkələr, 1975-ci il Braziliya federal qanunu ilə ifadə edildiyi kimi müqaviləyə qoşuldu.
Azərbaycan 1998-ci ildə Konvensiyaya qoşulmuşdur. Konvensiya iştirakçı dövlәtlәrin vәtәndaşlarının öz әrazilәrindә ilk dәfә çap edilmiş әsәrlәrinә müәlliflik hüquqlarını tәminetmә üzrә vәzifәlәrini müәyyәnlәşdirir. Qәbul edildiyi dövrdәn dәfәlәrlә yenidәn baxıldığına (sonuncu dәfә 1971 ildә) vә әlavәlәr edildiyinә (1896, 1914, 1979) görә hәr bir iştirakçı dövlәt konvensiyanın hansı redaksiyasına qoşulubsa, hәmin redaksiyaya uyğun fәaliyyәt göstәrir. Konvensiya qoşulmaq üçün açıqdır.
2020-ci ilin sentyabr ayından etibarən, Bern Konvensiyasının tərəfdarı olan 179 dövlət var. Buraya 176 BMT üzvü dövlət və Kuk Adaları, Müqəddəs Taxt-Tac və Niue daxildir.
Məzmunu
"Ədəbi və bədii əsərlər" termini hansı üsulla və hansı formada ifadə olunmasından asılı olmayaraq ədəbiyyat, elm və incəsənət sahəsində bütün əsərləri, o cümlədən: kitab, broşura, başqa yazılı əsərlər; mühazirə, müraciət, nitq və başqa bu tipli yaradıcılıq əsərləri; dram, musiqili-dram əsərləri; xoreoqrafiya əsərləri və pantomimalar; mətnli və ya mətnsiz musiqili əsərlər; kinematoqrafiya əsərləri, kinematoqrafiyaya analoji üsullarla ifadə olunan əsərlər onlara bərabər tutulur; rəsmlər, rəngkarlıq əsərləri, memarlıq, heykəltaraşlıq, qrafika və litoqrafiya işləri; fotoqrafiya əsərləri, fotoqrafiyaya analoji üsullarla ifadə olunan əsərlər onlara bərabər tutulur; tətbiqi sənət əsərlərini; coğrafiya, topoqrafiya, memarlıq və elmə aid olan illüstrasiyaları, coğrafi xəritələri, planları, eskizləri və plastik əsərləri əhatə edir. Konvensiya üç aparıcı prinsipә әsaslanır: milli rejim, avtomatik qorunma vә qorunmanın müstәqilliyi. Ədәbiyyat, elm vә incәsәnәt sahәsindә yaradılmış bütün әsәrlәr ifadә üslubundan vә formasından asılı olmayaraq qorunan әsәrlәrә daxildir. Konvensiya qorunan hüquqların (әmlak hüquqları da daxil olmaqla) minimum hәcmini müәyyәnlәşdirir vә bu zaman әsәrlәrdәn azad istifadә hallarını, hәmçinin mәcburi lisenziya imkanlarını yaradır. İnkişaf etmәkdә olan ölkәlәrin humanitar mәqsәdlәrlә istifadә edә bilmәsi üçün xüsusi kvotalar nәzәrdә tutulmuşdur. Konvensiya müәllif hüquqlarının qorunmasının xüsusi qaydaları vә mümkün mәhdudiyyәtlәrini müstәqil müәyyәnlәşdirir (birbaşa tәsir normaları), yaxud ayrı-ayrı әsәr növlәrinә vә ya istifadә hallarına (mәsələn, kinematoqrafik, fotoqrafik, xoreoqrafik әsәrlәr, rәsmlәr, modellәr, dekorativ-tәtbiqi sәnәt әsәrlәri, siyasi nitqlәr, rәsmi mәtnlәr vә sәnәdlәr, tәrcümәyә, mexaniki yolla yenidәn canlandırmaya verilәn hüquqlar vә s.) münasibәtdә iştirakçı dövlәtlәrin milli qanunvericiliklәri sәviyyәsindә imkan verir.
Konvensiya müәlliflәrin hüquqları pozulduğu halda qoruma, o cümlәdәn preventiv qoruma tәdbirlәrini müәyyәnlәşdirәn normaları ehtiva edir. 1994-cü ildә әnәnәvi mülki hüquqlardan tutmuş, cinayәt vә gömrük hüquqlarına qәdәr müәlliflik hüquqlarının şaxәlәnmiş sistemini müәyyәnlәşdirәn ÜTT çәrçivәsindә Əqli mülkiyyәt hüquqlarının ticari aspektlәri üzrә saziş yarandıqdan sonra Konvensiyanın bu müddәaları aktuallığını itirmişdir.
Hazırda ədəbi və incəsənət əsərlərinin mühafizəsi haqqında Bern Konvensiyası müddәalarının yerinә yetirilmәsinә Ümumdünya Əqli Mülkiyyәt Tәşkilatı (ÜƏMT) nәzarәt edir.
Azәrbaycan Respublikasında Əqli mülkiyyәt hüquqlarının müxtәlif sahәlәr üzrә qorunması bir sıra qanunvericilik aktları ilә tәnzimlәnir.
14 oktyabr 2019-cu ildə Cenevrə şəhərində Ümumdünya Əqli Mülkiyyət Təşkilatına (ÜƏMT) üzv dövlətlərin Baş Assambleyasının 59-cu sessiyası keçirilmişdir. Sessiyada beynəlxalq əqli mülkiyyət sisteminin inkişafı istiqamətləri müzakirə edilmiş, müxtəlif komitələrin hesabatları dinlənilmiş, regional qrup və üzv dövlətlərin nümayəndələrinin çıxışları olmuşdur. Sessiya çərçivəsində regional komitələrdə, eləcə də əqli mülkiyyət sahəsində qəbul olunan konvensiyaların assambleyalarında mühüm qərarlar qəbul edilmiş, rəhbər orqanlara seçkilər keçirilmişdir. Keçirilmiş seçki nəticələrinə əsasən Azərbaycan Respublikasının Əqli Mülkiyyət Agentliyinin İdarə Heyətinin sədri Kamran İmanov Bern Konvensiyası Assambleyasına sədr seçilmişdir.
Tətbiqi
3-cü maddəyə əsasən, Konvensiyanın qorunması konvensiyanın iştirakçısı olan ölkələrin vətəndaşları və sakinləri üçün tətbiq edilir və iştirakçı olan hər bir ölkədə ilk dəfə nəşr olunan və ya eyni vaxtda nəşr olunan əsərlərə (3-cü maddənin 4-cü bəndinə əsasən) tətbiq olunur. İlk çapından sonra otuz gün müddətində iki və daha artıq ölkədə işıq üzü görmüş əsər bir neçə ölkədə eyni vaxtda dərc edilmiş sayılır. 4-cü maddəyə əsasən, bu qanun istehsalçısının mənzil-qərargahı və ya adi yaşayış yeri İttifaq ölkələrindən birində olan kinematoqrafiya əsərlərinin müəlliflərinə, o cümlədən bu ölkələrdən hər birində yaradılan memarlıq əsərlərinə də aiddir.
Arietta
Arietta, azaltmaq, yumşaltmaq, kiçiltmək mənalarını verir. Ariyanın kiçik formasıdır, melodiyaları mahnı xarakterinə uyğun gəlir. Ariettanın mətninin sözləri tipik və sadə olur. Daha çox komik, fransız operaları üçün xarakterikdir.
17,18-ci əsrlər italyan operasında bəzən kavatinaya bənzər qısa ariya. 18-ci əsr fransız operasında səhnədə baş verən əsas əhvalatlarla əlaqəsi olmayan italyan üslubunda virtuoz ariya (da capo) və yaxud (komik operada) xalq ruhunda mahnı. 19,20-ci əsrlər operasında sakit, mülayim templi kiçik ariya (N.A.Rimski-Korsakovun eyniadlı operasında Qar qızın ariyettası). Adətən fortepiano üçün melodik instrumental pyes.
NGC 5984
NGC 5984, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə İlan bürcü istiqamətində yerləşir. SBcd tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Pelister Milli Parkı
Pelister Milli Parkı — Şimali Makedoniya Respublikasının cənubunda, Bitola bələdiyyəsində yerləşən milli park.
Coğrafiya
thumbnail|left|[[Pinus peuce]] Milli park Baba dağı massivində yerləşir və sahəsi 171,5 km2-dir. Milli parkın hündürlüyü 927 ilə 2 601 metr arasında dəyişir və flora və fauna ilə zəngindir. Floraya Senozoy dövründən qalma və Balkan yarımadasında bir neçə dağda yetişən nadir Pinus peuce də aiddir. Parkda bir çox heyvan növü yaşayır: ayı, canavar, cüyür, qarapaça, maral, dovşan, bir neçə qartal növü, vəhşi qaban, kəklik və endemik Makedoniya Pelaqoniya alabalığı.