cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Riçard Hek
İş həyatı
Herkules şirkətində Hek tezliklə orqanometal kimyası ilə, o cümlədən orqanokobalt reaksiyaları üzrə David S. Breslov ilə işləməyə başladı. Bu, 1960-cı illərin sonunda palladiumdan katalizator kimi istifadə edərək aril civə birləşmələrinin olefinlərlə birləşməsini araşdırması ilə başlayan Hek reaksiyasının inkişafına səbəb oldu. Bu haqda Hek-in yeganə müəllifi olduğu Amerika Kimya Cəmiyyətinin Jurnalında ardıcıl olaraq yeddi məqaləsi dərc edilmişdir. R. Hek 1971-ci ildə Delaver Universitetinin Kimya və Biokimya Departamentində kimya professoru oldu və burada transformasiyanı təkmilləşdirməyə davam etdi, onu üzvi sintez üçün güclü sintetik üsula çevirdi. Bu reaksiyanın əhəmiyyəti üzvi sintez cəmiyyətində başqaları tərəfindən qəbul olundu. 1982-ci ildə R. Hek cəmi 45 səhifədə bütün məlum nümunələri əhatə edən Üzvi Reaksiyalar fəslini yaza bildi. 2002-ci ilə qədər tətbiqlər böyüdü və həmin il nəşr olunan, molekuldaxili Hek reaksiyaları ilə məhdudlaşan Üzvi Reaksiyalar bölməsi 377 səhifəni əhatə etdi. Bu reaksiyalar, cəminin kiçik bir hissəsi, eyni molekulun iki hissəsini birləşdirir. Reaksiya hazırda üzvi kimyəvi maddələrin sintezində karbon-karbon bağlarının yaradılması üçün ən çox istifadə edilən üsullardan biridir hesab olunur. O, 2009-cu ildə nəşr olunmuş bu mövzuya həsr olunmuş monoqrafiya da daxil olmaqla, çoxsaylı elmi araşdırma məqalələrinə məruz qalmışdır. 6 oktyabr 2010-cu ildə İsveç Kral Elmlər Akademiyası Hekə "üzvi sintezdə palladium-katalizli çarpaz birləşmələrə görə" Ei-ichi Negishi və Akira Suzuki ilə bölüşdüyü Kimya üzrə Nobel Mükafatını verdi. 2011-ci ildə R. Hek bu işə görə Glenn T. Seaborg medalı ilə təltif edilmişdir.2012-ci ildə Maniladakı De La Salle Universiteti tərəfindən kimya kafedrasına köməkçi professor vəzifəsinə təyin edilmişdir.
Fəxri fərmanları
R. Hek 2011-ci ildə Uppsala Universitetinin əczaçılıq fakültəsinin və 2012-ci ildə De La Salle Universitetinin fəxri doktoru dərəcəsini almışdır.
NGC 4158
NGC 4158, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Kamran İbrahimov
Kamran İbrahimov – Misli Premyer Liqasında çıxış edən Kəpəzin qapıçısı.
Neftçi
Neftçinin heyətində ilk matçına 3 avqust 2021-ci ildə keçirikən Neftçi-Hik matçının 18-ci dəqiqəsində daxil olub. Matç 2–2 hesablı heç-heçə ilə başa çatıb. 10 iyun 2022-ci ildə Neftçidən ayrıldı.
Azərbaycan U-17
17 yaşadək futbolçulardan ibarət Azərbaycan milli komandasında ilk matçına 22 mart 2015-ci ildə keçirilən Azərbaycan U 17-Serbiya U 17 matçında çıxıb. Matç Serbiya U 17 komandasının 0–4 hesablı qələbəsi qələbəsi ilə başa çatıb.
Azərbaycan U-21
21 yaşadək futbolçulardan ibarət Azərbaycan milli komandasında ilk matçına 22 mart 2018-ci ildə keçirilən Kosovo U 21-Azərbaycan U 21 matçında çıxıb. Matç Kosovo U 21 komandasının 2–0 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb.
== Uğurları ==
Klub
Neftçi
İstinadlar
[https://int.soccerway.com/matches/2021/08/03/europe/uefa-cup/fk-neftchi/helsingin-jalkapallokubi/3568649/ 1. Neftçi 2–2 Hik] Soccerway
[https://arena.az/kamran-ibrahimov-neftcid%C9%99n-ayrildi/ 2. Kamran İbrahimov rəsmən Neftçidən ayrıldı.]
[https://korner.az/neftcid%C9%99n-ayrilan-futbolcu-r%C9%99sm%C9%99n-k%C9%99p%C9%99zd%C9%99/ 3. Kamran İbrahimov rəsmən Kəpəzdə!]
[https://int.soccerway.com/matches/2015/03/22/europe/uefa-u17-championship/azerbaijan-under-17/serbia-under-17/1973590/ 4. Azərbaycan U-17 0–4 Serbiya U-17] Soccerway
[https://int.soccerway.com/matches/2018/03/22/europe/uefa-u21-championship/kosovo-u21/azerbaijan-under-21/2429819/ 5. Kosovo U-21 2–0 Azərbaycan U-21] Soccerway
Emil Hümbətov
Emil Tərlan oğlu Hümbətov (30 oktyabr 1992; Şirvan, Azərbaycan — 11 oktyabr 2020; Füzuli, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Emil Hümbətov 30 oktyabr 1992-ci ildə Şirvan şəhərində anadan olub. 1999-cu ildə Nofəl Quliyev adına Şirvan şəhər 9 nömrəli tam orta məktəbin 1-ci sinfinə daxil olub, 2008-ci ildə orta təhsilini peşə təhsili ilə davam etdirib. 2010-cu ildə Şirvan Peşə liseyini bitirən Emil Hümbətov Azərbaycan Respublikası Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Şirvan Şəhər Şöbəsi tərəfindən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinə həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb, Daşkəsən rayonu N saylı hərbi hissədə xidmət edib. 2012-ci ildə General-mayor Polad Həşimov'un rəhbərliyi ilə hərbi xidmətini ləyaqətlə başa vurmuşdur.
Hərbi xidmətləri
2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Emil Hümbətov Füzuli döyüşlərində savaşıb. 11 oktyabr 2020-ci ildə Füzuli istiqamətində gedən ağır döyüşlərdə qəhrəmanacasına şəhid olub. Emil Hümbətov 12 oktyabr 2020-ci il tarixdə Şirvan Şəhidlər Xiyabanında izdihamla dəfn edilib.
Azərbaycan Respublikası ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yetirərkən şəxsi mərdlik və igidlik göstərdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli sərəncamı ilə Emil Hümbətov ölümündən sonra "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edildi.
NGC 2187
NGC 2187, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. Sa tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Krossover (uydurma)
Krossover — bir çox müstəqil uydurma kainatın elementlərini və/yaxud personajlarını birləşdirən bədii əsər. Krossover və spin-off anlayışları qarışdırmamalıdır, spin-off əsas əsərin qəhrəmanlarının iştirak edə biləcəyi əlavə əsərə deyilir.
Ədəbiyyatda krossover iki və ya daha çox janrda yazılmış əsərdir (məsələn, fantastika detektivi, fantastika romanı, siyasi-məhəbbət trilleri).
Nümunələr
"Frankenşteyn canavarla görüşür" (1943) adlı "Universal"ın klassik qorxu filmi iki hekayə xəttinin kəsişməsindən açıq şəkildə istifadə edən ilk müasir elmi-fantastik filmidir. "Qarağac küçəsində qarabasma" və "Cümə, ayın 13-ü" qorxu filmləri seriyasından olan iki manyak "Freddi Ceysona qarşı" filmində baş-başa gəlirlər, "Yabancı" və "Yırtıcı" ekşn-horror fantastika filmləri seriyasının yadplanetliləri isə "Yabancı Yırtıcıya qarşı" filmində qarşılaşırlar.
Fikrət İsmayılov
Fikrət İsmayılov — (3 yanvar 1935 Naxçıvan, Azərbaycan SSR — 31 mart 2015, Bakı, Azərbaycan) — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin I çağırış deputatı, 91-lərin üzvü.
Həyatı
Fikrət İsmayılov 1935-ci il yanvarın 3-də Naxçıvan şəhərində müəllim ailəsində anadan olmuşdur. Üzeyir Hacıbəyov adına Naxçıvan şəhər 1 saylı oğlan orta məktəbini, daha sonra indiki Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin fizika-riyaziyyat və istehsalat əsasları ixtisası üzrə bitirib. 1960-cı ilin noyabr ayından AMEA Fizika İnstitutunda laborant, baş laborant, kiçik elmi işçi, baş elmi işçi vəzifələrində çalışıb.O, 1969–1971-ci illərdə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Fizika İnstitutunun aspiranturasında, 1979–1980-ci illərdə isə Mixail Lomonosov adına Moskva Zərif Kimya Texnologiyaları İnstitutunun kosmik materialşünaslıq və texnologiya ixtisası üzrə xüsusi fakültəsində oxumuşdur.
Əmək fəaliyyətinə 1960-cı ildən etibarən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Fizika İnstitutunda başlayan Fikrət İsmayılov burada müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır. 1973-cü ildə o, SSRİ Hərbi Sənaye Nazirliyi nəzdində yaradılmış Moskva Elmi Tədqiqat Tətbiqi Fizika İnstitutunun Bakı filialına keçirilərək baş elmi işçi və şöbə rəisi vəzifələrini tutmuş, sonralar taleyini yenidən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası ilə bağlayaraq, Fizika İnstitutunda uzun illər laboratoriya müdiri işləmişdir.
Fikrət İsmayılov yarımkeçiricilər və dielektriklər fizikası üzrə 1971-ci ildə namizədlik, 1995-ci ildə isə doktorluq dissertasiyalarını müdafiə etmişdir.Azərbaycanda fizika elmi sahəsində Fikrət İsmayılovun fəaliyyəti səmərəli olmuşdur. Xüsusi təyinatlı və mühüm əhəmiyyətə malik, çox sayda elmi tədqiqat və mühəndis-konstruktor işləri onun rəhbərliyi ilə yerinə yetirilmişdir. Kosmosda mürəkkəb tərkibli kristalların və xəlitələrin alınma texnologiyası, çəkisizlik şəraitində müxtəlif təcrübələrin keçirilməsi, elektron cihazların istehsalı və konstruksiyasının elmi əsaslarının işlənib hazırlanması alimin araşdırmalarının əsas istiqamətlərini təşkil edirdi.Fikrət İsmayılov 150-yə yaxın elmi əsərin, 30-dək elmi ixtira və səmərələşdirici təklifin müəllifi idi. Onun rəhbərliyi altında neçə tədqiqatçı dissertasiya müdafiə etmişdir. Ölkədə və onun hüdudlarından kənarda alimin müxtəlif simpozium və konfranslardakı çıxışları mütəxəssislərin marağına səbəb olmuşdur.
Azərbaycanın ictimai-siyasi həyatında yaxından iştirak edən Fikrət İsmayılov 1995-ci ildə birinci çağırış Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı seçilmişdir. Üzərinə düşən bütün vəzifələrə dərin məsuliyyətlə yanaşmaqla o, çalışdığı sahələrdə göstərilən etimadı həmişə layiqincə doğrultmuşdur. 1990-cı illərin əvvəllərində respublikada baş verən mürəkkəb siyasi proseslər zamanı Fikrət İsmayılov öz həqiqi vətəndaşlıq borcunu yerinə yetirərək milli mənafelərə sədaqət nümayiş etdirmişdir.1993-cü il fevralın 20-dən ömrünün sonuna qədər YAP Yasamal rayon təşkilatına rəhbərlik etmişdir. Elmi və ictimai fəaliyyəti yüksək qiymətləndirilən Fikrət İsmayılov bir sıra təltiflərə, o cümlədən müstəqil Azərbaycan Respublikasının ali mükafatlarından “Şöhrət” ordeninə layiq görülmüşdür.
Tanınmış ictimai xadim və alim, respublika Dövlət mükafatı laureatı, Yeni Azərbaycan Partiyası Yasamal rayon təşkilatının sədri, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü, fizika-riyaziyyat elmləri doktoru Fikrət İsmayıl oğlu İsmayılov 2015-ci il martın 31-i ömrünün 81-ci ilində vəfat etmişdir..
Dmitri Muradov
Dmitri Andreyeviç Muradov — Rusiya jurnalisti, teleaparıcısı. "Novaya qazeta"nın baş redaktoru (1995-2017 və 2019-cu ildən), qurucularından biri.
İfadə azadlığını qorumaq sahəsində fəaliyyətinə görə 2021 Nobel Sülh Mükafatı laureatı (Andrey Saxarov və Mixail Qorbaçovdan sonra bu mükafata layiq görülmüş üçüncü rusdür)
Muratov 1993-cü ildə bir neçə başqa jurnalistlə birlikdə demokratiya tərəfdarı olan “Novaya qazeta” qəzetini təsis edib. O, 1995-2017-ci illərdə qəzetin baş redaktoru olub, 2019-cu ildə yenidən bu vəzifənin icrasına başlayıb. Qəzet hökumətin korrupsiyası, insan hüquqlarının pozulması, seçki saxtakarlığı, polis zorakılığı və səlahiyyətdən digər sui-istifadə halları kimi həssas mövzularda reportajları ilə tanınır. Baş redaktor kimi o, müstəqil mətbuatın fəal müdafiəçisi idi və Anna Politkovskayanın Putin administrasiyasını diqqətlə araşdıran məqalələrini dərc edirdi. Jurnalistləri Müdafiə Komitəsinin fikrinə görə, Muratov “bu gün Rusiyada milli təsiri olan yeganə həqiqi tənqidi qəzetin” yaradılmasına kömək edib. 28 mart 2022-ci ildə qəzet Roskomnadzordan ikinci xəbərdarlıq aldıqdan sonra onlayn və çap fəaliyyətini dayandıracağını açıqladı.
2022-ci ilin aprelində Norveçin ikinci ən böyük media qrupu olan "Amedia" Rusiyadakı fəaliyyətini dayandırdığı üçün Rusiyadakı təxminən 4 milyon avro həcmində qiymətləndirilən dörd mətbəəsini Muratova təhvil verdiyini elan etdi.
Həyatı
300px|thumb|right|[[Rusiya prezidenti|Rusiya Prezidenti Dmitri Medvedevlə "Novaya qazeta"nın baş redaktoru Dmitri Muratova müsahibə zamanı, 2009.]] 30 oktyabr 1961-ci ildə Kuybışevdə anadan olub.
1983-cü ildə Kuybışev Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsini bitirib.
Hərbi xidmətdən sonra "Volqa Komsomoletsi" qəzetində çalışmışdı. 1987-ci ildə "Komsomolskaya Pravda" qəzetinin komsomol həyatı şöbəsinin müdiri oldu. 1990-cı ildə nəşrin informasiya şöbəsinin redaktoru təyin edildi.
1992-ci ilin noyabrında KP-dən ayrıldı və eyni zamanda qəzetin yeni redaksiya siyasəti ilə razılaşmayan jurnalistləri özündə birləşdirən "6-cı mərtəbə" Jurnalistlər Birliyini təsis etdi. Növbəti il, ilk nömrəsi 1 aprel 1993-cü ildə nəşr olunan "Novaya" gündəlik qəzetinin təsisçisi oldu. Muratov redaksiya heyətinə daxil edildi və baş redaktor müavini oldu.
1994-cü il dekabrından 1995-ci ilin yanvarına qədər Çeçenistan ərazisindəki döyüş bölgəsində qəzetin xüsusi müxbiri oldu.
Bir müddət Muradov eyni vaxtda həm qəzetdə, həm də televiziyada işləməyi birləşdirdi. Beləliklə, 1997-ci ildə Press Club (ATV - ORTV) proqramının, 1998-2000-ci illərdə - NTV kanalında həftəlik "Məhkəmə gedir" verilişinin aparıcısı idi.
2004-cü ildə Rusiya "Yabloko" Demokratik Partiyasına üzv oldu.
2005-ci ildə "Krokodil" jurnalının həm sahiblərindən biri oldu. Ancaq artıq 2008-ci ildə yenilənmiş jurnalın nəşri dayandırıldı.
2009-cu ildə V çağırış Moskva Şəhər Dumasına seçkilərdə "Yabloko" partiyasının seçki siyahısını dəstəkləmək üçün İctimai Şuraya daxil oldu.
2011-ci ildə Rusiya Birləşmiş Demokratik Partiyası "Yabloko"nun 101 saylı seçki siyahısına daxil oldu.
2014-cü ilin martında Krımdakı Rusiya hakimiyyətinin siyasətinə qarşı müraciət imzaladı. .
2020-ci ilin sentyabrında Belarusda etiraz aksiyalarına dəstək məktubu yazdı.
2017-ci ilin noyabr ayında "Novaya Qazeta]]nın baş redaktoru vəzifəsini tərk etdi, lakin 2019-cu ildə vəzifəsinə qayıtdı.
2021-ci ilin oktyabrında ABŞ-Filippinli jurnalist Mariya Ressa ilə birlikdə "demokratiya və davamlı sülh üçün ön şərt olan söz azadlığını müdafiə etmək səylərinə görə" Nobel Sülh Mükafatını aldı. Muratov hesab edir ki, ona verilən mükafat "Novaya Qazeta"nın və dünyasını dəyişmiş jurnalist həmkarlar İqor Domnikov, Yuri Şekoçixin, Anna Politkovskaya, Anastasiya Baburova, Natalya Estemirova və Stanislav Markelovun xidmətidir. Muratov həmçinin bildirib ki, o, Nobel mükafatını onurğa əzələlərinin atrofiyası olan uşaqların müalicəsinə və jurnalistikaya, o cümlədən “xarici agent” elan edilən insanlara dəstək olmaq üçün xərcləmək niyyətindədir. Onun sözlərinə görə, pulun bölüşdürülməsi ilə bağlı yekun qərarı “Novaya qazeta”nın redaksiya heyəti verəcək. 22 mart 2022-ci ildə Dmitri Muratov və “Novaya qazeta”nın əməkdaşları 2021-ci il Nobel Sülh Mükafatı Medalını Ukrayna Qaçqınlar Fonduna bağışlamaq qərarına gəliblər. . Подписал Nobel mükafatı laureatlarının Ukraynaya dəstək üçün petisiya məktubunu imzalanmışdır.
2022-ci il aprelin 7-də Moskva-Samara qatarının kupesində Samaraya gedərkən Dmitri Muratova hücum etdilər. Onun üzərinə asetonla qarışdırılmış qırmızı boya atılmışdı. Kimyəvi maddə onun gözlərinə düşmüşdü. Hücum edən şəxs hadisə yerindən qaçıb. 8 aprel 2022-ci ildə Rusiya Federasiyasının Daxili İşlər Nazirliyi hücumda şübhəli bilinənlərdən birinin - İlya Markovetsin həbs edildiyini elan etdi.
Mükafatları
250px|thumb|right|Dmitri Muradov "Novaya qazeta"ya verilən "Söz azadlığı" mükafatını aldıqdan sonra
Xeyriyyəçilik
2019-cu il aprelin 19-da Muratov və “Novaya qazeta” komada olan jurnalist və yazıçı Dmitri Bıkov üçün Ufadan Moskvaya xüsusi aviasiya təyyarəsi reysini təşkil etdi və pulunu ödədi. Bunun səbəbi, Bıkova görə (həmçinin The Insider və Bellingcat-ın araşdırmasına görə) zəhərlənmə idi. .
2020-ci ilin fevralında, hokkey azarkeşi Muratov Valeri Xarlamovun çubuğunu satışa çıxardı. 100 min dollar gəliri Muradov onurğa əzələsi atrofiyası olan uşaqlara yardım edən xeyriyyə fonduna bağışladı.
2021-ci ildə Nobel Sülh Mükafatını aldıqdan sonra Muradov mükafatının bir hissəsini "Xeyirxahlıq Dairəsi" xeyriyyə fonduna köçürəcəyini açıqladı.
20 iyun 2022-ci ildə Dmitri Muratovun Nobel medalı ABŞ-də Heritage auksionunda 550 000 dollar başlanğıc qiyməti ilə 103,5 milyon dollara satılıb. Alıcı anonim qalmaq istəyib. Muratov pulu “Ukraynadan olan qaçqınların və qaçqın uşaqlarının olduğu” ölkələrə göndərəcək UNİCEF-ə köçürəcəyinə söz verib.
Siyasi görüşləri
O, dəfələrlə Vladimir Putinin müxtəlif məsələlərdə apardığı siyasətlə, eləcə də MDB ölkələrinin digər liderlərinin siyasəti ilə razılaşmadığını bildirib. Xüsusən, 2014-cü ilin martında Rusiya hakimiyyətinin Krımdakı siyasətinə qarşı müraciətə imza atmış və 2020-ci ilin sentyabrında Belarusun ölkənin hazırkı Prezidenti Aleksandr Lukaşenkoya qarşı etiraz aksiyalarına dəstək məktubunu imzalamışdır.
2016-cı ildə VII çağırış Rusiya Federasiyası Dövlət Dumasına seçkilərdə Yabloko siyasi partiyasının səlahiyyətli nümayəndəsi olmuşdur.
2021-ci ilin yanvarında Aleksey Navalnının azad edilməsini tələb edən petisiyanı dəstəkləmişdir.
Nobel mükafatı laureatı kimi o, bütün dünya ölkələrini xarici agentlərlə bağlı qanunları ləğv etməyə çağırırdı.
2022-ci ilin fevralında o, Rusiyanın Ukraynaya müdaxiləsinə qarşı müraciəti imzaladı. O, öz mövqeyini belə izah etmişdir:
Dərbənd qalasının işğalı
Dərbənd döyüşü — Dərbənd şəhəri nin Narınqala adlı gücləndirilmış məntəqəsinə yiyələnmək məqsədi ilə həyata keçirilən əməliyyat. Qədim şəhər geosiyasi baxımdan olduqca əlverişli yerdə yerləşirdi. Şərqdən Xəzər dənizi, qərbindən isə Qafqaz dağları ilə əhatələndiyindən bir keçid rolunu oynayırdı.
Arxaplan
Bu yürüş üçün 1796-cı ildən Dağıstanın şimalındakı Qızılyar dan güclü rus korpusu hazırlanır. İki piyada və iki kavaler briqadası şəxsən imperatriçanının şəxsi əmri ilə general-mayor lar: knyaz Pavel Dmitriyeviç Sisianov, Sergey Alekseyeviç Bulaqov, Aleksandr Mixayloviç Rimskiy, baron Leontiy Keinteviç Beginsen, qraf Stepan Apraksin və Matvey İvanoviç Platov təyin edilir. Ordu komandanlığı isə Valerian Zubov a həvalə edilir. Sonra Zubov general İvan Dmitriyeviç Savelyevin izi ilə hərəkət edir. Savelyev Şeyx Əlixanın sarayına gələrək Rusiya imperiyası ilə Qacar İranı na qarşı ittifaq qurmağı təklif edir. Xan məktubu cavablandırmır və rus dəstəsinə atəş açır. Bu zaman Savelyev Dərbənd qalasının ətrafında gözləyirdi. O, Zubovun gəlməsini gözləyirdi. 2 may 1796-cı ildə Zubov Dərbəndə qoşun yeridir. Kazak dəstələri ni Dərbənd qüvvələri qarşılayır. Üç saatlıq döyüşdən sonra xanın qüvvələri qalaya çəkilir. Ruslar şəhəri mühasirəyə alaraq onu atəşə alır.
Hücuma hazırlıq
thumb|260x260px|Dərbənd şah sarayı, [[Narın-Qala|Narınqala]] Dərbənd bir qalalar sistemi idi. Burada üç müdafiə xətti vardı. thumb|258x258px|Dərbənd şəhərinin Dübarı qapısı Birinci güclü Narınqala idi ki, o dağlara qədər uzanırdı. İkinci şəhər ətrafında yerləşən qala olmuşdur. Üçüncü isə dəniz yaxınlığında yerləşən qala idi ki, o da Dübarı adlanırdı. Sədd boyunca 80 bürc var idi ki, bununda 10 böyük bürc idi. Hər bürcdə 100, orta 50 nəfər, ən azı isə 15-20 nəfər yerləşə bilərdi.
Zubov anlayır ki, ilk əvvəl ön divarı ələ keçirmək lazımdır. Bu məqsədlə 12 funtluq toplardan qalaya atəş açılır. Ancaq bu divarda bir təsir əmələ gətirmir. Onlar qalanı hücumla almağa qərarlaşırlar.
Qalaya hücum
thumb|246x246px|[[Dərbənd qalası.]] 3 may da adaya hücumun qarşısı qətiyyətlə alınır. Polkovnik Krivtsov və onun batalyonundakı əsgərlərin böyük qismi yaralanır. General Rimskiy geri çəkilərək mövqe tutmaq məcburiyyətində qalır. Növbəti gün Zubov qalaya yaxın mövqelər qurdurur.
8 may da general Bulakovun qüvvələri adaya hücum çəkir. Qaladakıların güclü müqavimətinə baxmayaraq ruslar tədricən adanın ətraflarını ələ keçirirdi. Ruslar əsas hədəfi Narınqalaya yönəldirlər.
10 may tarixində qaladan ağ bayraq asılır. Şeyx Əlixan özü şəxsən rusların düşərgəsinə gedir. Rusların itkisi 107 əsgər və 11 zabit olur. Qənimət olaraq 28 top ələ keçirilir.
Nəticəsi
Rusiya imperiyası nın Dərbəndi ələ keçirməsi onlara Dərbənd keçidini əldə saxlamağa imkan vermişdi. Şeyx Əlixanın əsir düşməsi ilə Dərbənd və Quba xanlıq ları ələ keçirildi. Bu da öz növbəsində daha sonra rusların Bakı və Şirvan (Şamaxı) xanlıq larını işğal etmələrinə yol açdı.
I Pavel hakimiyyətə gəldikdən sonra rus qoşunlarını (1795-cı ilin dekabrı) Cənubi Qafqaz dan çıxarır.
İstanbul Hərb Muzeyi
İstanbul Hərb Muzeyi (Askerî Müze) — İstanbulda türklərin əcdadlarından müasir Türkiyəyə qədər olan türk hərbi tarixindən bəhs edən muzey. İstanbulun Harbiye səmtindəki Cümhuriyyət küçəsində yerləşən, 54.000 m² ərazidə qurulmuş, 18.600 m² bina olan tikililər kompleksidir. Geniş bir ərazini əhatə edən Mekteb-i Harbiye binası Osmanlı imperiyası üçün zabit yetişdirmək üçün qurulmuş və 1862-ci ildə inşa edilmişdir. Muzey bazar ertəsi və çərşənbə axşamı günləri istisna olmaqla hər gün ziyarətçilərə açıqdır.
Tarixi
Muzey əvvəlcə 1908-ci ildə Aya İrini Kilsəsində açılmışdı. 1950-ci ildə Şişli rayonu yaxınlığındakı Harbiye məhəlləsinə, çox sayda hərbi qurumun cəmləşdiyi ərazidə yerləşən Birinci Ordunun keçmiş qərargahına köçürüldü. 1957-ci ildə muzey General Əhməd Hulki Saral tərəfindən yenidən təşkil edildi. 1993-cü ildə muzey yenidən təşkil edildi və hələ də yerləşdiyi binada fəaliyyət göstərir.
Kolleksiya, ekspozisiya və silahlar
Muzey 9 salondan ibarət eksponatın nümayiş olunduğu 22 salondan ibarətdir. Bütün muzey kolleksiyası təxminən 50 min əşyaya malikdir. Daimi sərgiyə əlavə olaraq, muzeyin şərq qanadı müvəqqəti sərgilər üçün istifadə olunur; həm də seminarlar təşkil edir və s. Muzeyin qarşısındakı parkda tanklar, artileriya topları və türk hərbi tarixinə həsr olunmuş abidələr sərgilənir. Muzeyin qarşısında ənənəvi yeniçəri musiqisini mütəmadi olaraq ifa edən "Mehter" ansamblı da var.
Muzeyin binası
II Əbdülhəmid tərəfindən tikilən bina əvvəllər hərbi məktəb binası kimi istifadə edilmişdir. Bina 1936-cı ilə qədər hərbi məktəb tərəfindən istifadə edilsə də, həmən il binada Birinci Ordunun qərargahı yerləşdirildi. 1957-ci ildə bina hərbi muzeyə verilsə də, qərargah kimi 1964-cü ilə qədər ordunun tabeliyində oldu. Belə ki, binanın cənub hissəsi, Harbiye Hərbi Klubu inşa edilənə qədər ordunun ehtiyacları üçün istifadə edildi.
İbrahim xan Zülqədər
İbrahim xan İlyas bəy oğlu Zülqədər (?-1558) — Şah Təhmasib Səfəvi dövründə Fars əyalətinin bəylərbəyi idi.
İstanbul Hərb Muzeyi
Muzeyin binası
1964-cü ildə əsas binadan hərbi muzey kimi istifadə edilməsinə qərar verildi. 1966-cı ildə bərpa Memar Prof. Dr. Nezih Eldem tərəfindən başladıldı. Bərpa işləri uzun müddət sürdü və 1991-ci ildə tamamlandı. Binada tikilən gündən bəri funksional və məkan dəyişiklikləri baş vermişdir. Bina məktəbdən muzeyə çevrilənə qədər həm daxili, həm də xarici görünüşü baxımından bir çox dəyişikliyə məruz qalmışdır.
İbrahim xan Zülqədər
Həyatı
İbrahim bəy İlyas bəy oğlu Fars əyalətinin Cöhrəm mahalında anadan olmuşdu. I Şah Təhmasibdən əvvəlcə sultan, sonra xan ünvanı almışdı. 1539-cu ildən Fars əyalətinin bəylərbəyi olmuşdu. Tarixçi yazır: "Gərmrudun Miyanə (məntəqəsinə) çatdıqda, Qazı xan vəfat etdi. Qazı xanın mülazimləri Həsən sultanı dünyanın pənahı (Şah Təhmasibin) dərgahına gətirdilər.
Qazı xanın vəzifəsi Keçəl bəy Hacılu Zülqədərin oğlu İbrahim bəyə verildi (və o) İbrahim xan ləqəbi aldı".
İbrahim xan 1556-cı ildə Gərmsir şəhərinin kələntəri Əmir Şəmsəddin Şəhriyar Cöhrəmini kor etdiyinə görə, şah tərəfindən tutularaq işdən çıxarıldı. Bir müddət həbsdə yatdı. 1555-ci ildə Fars hakimi İbrahim xan Hacılar-Zülqədər şahın gözündən düşdü. Bu hadisədən danışan tarixçi Əbdi bəy Şirazi yazır: "Qəzvinə xəbər çatdı ki, Şiraz hakimi İbrahim xan Gərmsir (şəhərinin) kələntəri Əmir Şəmsəddin Şəhriyar Cəhrəminini kor edib. Ədalət naminə İbrahim xanı və bu qəbahəti işlətməyi ona tövsiyə edən onun nökərlərini ələ keçirib cəzalandırmaq üçün fərman verildi. Buna görə Əli sultan Dəmirçulu Zülqədərin oğlu Şahrux bəy Tatioğlu Şiraza yola düşdü. Şirazın idarəsi məzkur Əli sultana verildi. Şahrux bəy hökmə əsasən Şiraza gedib İbrahim xanın boynuna zəncir vurdu. Həmçinin mülazimlərin təhsildarı olan başqa qorçilər öz cəzalarına çatdılar. Şahrux bəy atası müqəddəs Məşhəddən Şiraza gələnə qədər Şiraz hökümətini idarə etdi". (Xacə Zeynalabdin Əli Əbdi bəy Şirazi, "Təkmilətül-Əxbar", Bakı: Elm, 1996, səh. 104).
1558-ci ildə həbsdən azad edilib Astrabada hakim təyin edildi.
İbrahim xan 1558-ci ildə türkmənlər tərəfindən öldürüldü.
Ailəsi
İbrahim xanın Mənsur bəy, Yaqub bəy, Zeynal bəy adlı oğulları vardı.
Uyuqlu
Uyuqlu — Qubadlı rayonu ərazisində dağ. Azərbaycanla Ermənistan sərhədindədir. Əsli Oyuqludur. Yerli əhali arasında Oyuğun dağı adı ilə tanınır. Oyuq sözü burada “sərhəd nişanı” mənasındadır. XIX əsrdə bu dağda Ermənistanın Gorus rayonundakı Şumux və Azərbaycanın Qubadlı rayonundakı Seytas kəndlərinin sərhədini bildirmək üçün kömür basdırıldığına görə belə adlandırılmışdır.
NGC 5944
NGC 5944, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə İlan bürcü istiqamətində yerləşir. Sbc tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
NGC 7095
NGC 7095, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Oktant bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
1080i
1080i (Full HD və ya BT.709 olaraq da bilinir) — çərçivə qətnaməsi və tarama növünün birləşməsidir. 1080i, yüksək dəqiqlikli televiziyada (HDTV) və yüksək tərifli videoda istifadə olunur. "1080" rəqəmi ekrandakı üfüqi xətlərin sayına aiddir. "İ" "interlaced" üçün bir kısaltmadır; bu, yalnız tək sətirlərin, sonra hər bir çərçivənin cüt sətirlərinin (hər bir videoya video sahəsi deyilən) növbə ilə çəkildiyini, beləliklə video hazırlamaq üçün həqiqi görüntü kadrlarının yalnız yarısından istifadə olunduğunu göstərir. Əsas ekran dəqiqliyi 1080 pikseldir, bu da 1080 qətnamə qətnaməsinə malikdir; "p" hər bir çərçivə üçün qətnamə sətirlərinin ekranda ardıcıllıqla "çəkildiyini" göstərən mütərəqqi tarama aiddir.
Bu müddət 16:9 geniş ekran tərəf nisbətini (uzunluğundan daha geniş olan düzbucaqlı bir televizor) nəzərdə tutur, buna görə 1080 sətir şaquli qətnamə 1920 sütun və ya 1920 piksel × 1080 sətirdir. 1920 piksel × 1080 sətir ekranında ümumilikdə 2,1 meqapiksel (2,1 milyon piksel) və saniyədə 50 və ya 60 ara sahənin müvəqqəti çözünürlüğü vardır. Bu format SMPTE 292M standartında istifadə olunur.
1080 sətir seçimi 1990-cı illərin əvvəllərində "kvadrat piksel" in HD video formatında istifadə olunmasına təkan verən Çarles Poyntondan qaynaqlanır.
Aliyə Paşayeva
Aliyə Paşayeva (1995) — Azərbaycanı təmsil edən bədii gimnast.
Karyerası
2014-cü ilin iyununda baş tutan Avropa Çempionatında Azərbaycanı Aleksandra Platonova, Aliyə Paşayeva, Aynur Mustafayeva, Diana Doman və Siyana Vasilevadan ibarət qrup təmsil elədi. Ümumi turniri 34.050 balla beşinci, 10 gürz turnirini isə 17.166 balla altıncı pillədə başa vuran Platonova, Paşayeva, Mustafayeva, Doman və Vasilevadan ibarət qrup 3 top+2 lent turnirində 17.650 ballıq nəticə göstərdi və Avropa Çempionatının gümüş medalına sahib oldu.
Daha sonra Aliyə Paşayeva 2014-cü ilin sentyabrında İzmir şəhərində baş tutan Dünya Çempionatında mübarizə apardı. Aleksandra Platonova, Aliyə Paşayeva, Aynur Mustafayeva, Diana Doman, Səbinə Abbasova və Siyana Vasilevadan qrup ümumi turniri 33.332 balla altıncı, 10 gürz turnirini 15.416 balla, 3 top+2 lent turnirini isə 16.608 balla 8-ci pillələrdə başa vurdu.
Daha sonra Aliyə Paşayeva 2018-ci ilin sentyabrında Bolqarıstanın Sofiya şəhərində baş tutan Dünya Çempionatında mübarizə apardı. Aliyə Paşayeva, Ayşən Bayramova, Diana Doman, Siyana Vasileva və Zeynəb Hümmətovadan qrup ümumi turniri 40.100 balla yeddinci, 5 gürz turnirini 20.100 balla beşinci, 3 top+2 lent turnirini isə 20.400 balla yeddinci pillələrdə başa vurdu.
Aliyə Paşayeva 2018-ci ilin sentyabrında baş tutan Dünya Çempionatında da mübarizə apardı. Aliyə Paşayeva, Ayşən Bayramova, Darya Sorokina, Diana Əhmədbəyli, və Zeynəb Hümmətovadan qrup ümumi turniri 52.100 balla 8-ci, 3 top+4 gürz turnirini isə 26.450 balla yeddinci pillələrdə başa vurdu.
Onur Tuna
Tərcümeyi-hal
Filinta ve Bi Küçük Eylül Meselesi adlı seriallarla məşhurlaşan aktyor Ege Universiteti Dövlət Türk Musiqisi Konservatoriyası Səs Təhsili Hissəsindən məzun olmuşdur. Orta məktəb illərində lisenziyalı olaraq voleybol və basketbol'la maraqlanmışdır. Ayrıca İzmirdə 4 il model olaraq çalışmışdır. Müjdat Gezen Sənət Mərkəzində aktyorluq dərsləri almışdır. 2011-ci ildə Həyat davam edir adlı TV teleserialı ilə ekranlara ilk addımını atan oyunçu, indiki vaxtda Cəsur Ürək serialında baş rol olaraq oynamaqdadır.
Show TVdə nəşr olunan Cəsur Ürək serialında Ömər Qorxmaz xarakterini canlandırmaqdadır.2017-ci ildə Cəsur Ürək seriali bitmişdir.
Trablus müqaviləsi
Trablus müqaviləsi və ya ABŞ-Osmanlı Konvensiyası — 4 noyabr 1796-cı ildə ABŞ ilə Osmanlı imperiyası arasında imzalanan yardımlaşma və ticarət anlaşmasıdır. .
Mal bazarı qatili
Mal bazarı qatili — 1992-1993-cü illərdə Azərbaycan Respublikasının Ağdam və Bərdə rayonlarında ata-oğul, Elman Həsənov və Elşən Həsənov tərəfindən gerçəkləşdirilmiş silsilə qətl hadisəsi. Sözügedən hadisə Azərbaycan kriminologiya tarixinin ilk silsilə qətli hesab olunmaqdadır. İkili tərəfindən Ağdam rayonundan dörd, Bərdə rayonunuda üç nəfər olmaqla, ümumilikdə yeddi nəfər qətlə yetirilmişdir. Bərdə rayon polis idarəsinin əməkdaşlarından təşkil olunmuş istintaq qrupunun geçirmiş olduğu əməliyyat nəticəsində ata və oğul növbəti qurbanlarını öldürmək istəyən zaman yaxlanmışdır.
Hadisə
Cinayət hadisələri Bərdə şəhərinin tanınmış baytarlarından olan Nüsrət Musayevin yoxa çıxmasından sonra polisin diqqətini çəkmişdir. Bərdədə doktor deyə çağırılan və nüfuz sahibi olan Nüsrət Musayevin yoxa çıxmasından sonra müəyyənləşdirilmişdir ki, bu artıq baş vermiş ikinci analoji hadisəsdir. Belə ki, 1993-cü il iyul ayının 11-də Bərdənin Həsənqaya kənd sakini Əliyev Abbas Vəli oğlu yoxa çıxmış, 5 gün sonra - iyulun 16-da onun cəsədi Ərəblər kəndinə gedən yolun kənarından tapılmışdı. Başından və sinəsindən aldığı zərbələr nəticəsində öldüyü müəyyən edilən adamın əvvəlcə avtoqəzaya düşdüyü güman olunsa da, sonradan öldürüldüyü məlum olmuşdur. Hadisə ilə bağlı rayon polis şöbəsində cinayət işi açılmışdır.
Cinayətlərin törədilməsi üsulu Ağdam və Bərdə rayonlarında yerləşən mal bazarlarında mal-qara almağa gələn imkanlı şəxslərin təyin olunması və onların kənar əraziyə çəkilərək öldürülməsi formasında baş vermişdir. Əvvəlcə ata mal bazarına daxil olur, müşahidə aparır, alver eləyənlərə diqqət edir. Qurbanını müəyyən etdikdən sonra ona yaxınlaşır, mal satmaq, yaxud almaq istədiyini deyib, oğlunun gözlədiyi UAZ markalı avtomobilə otuzdurur. Guya sərnişinə hörmət əlaməti olaraq oğlunu arxaya keçirir, özü sükan arxasına əyləşir. Yolun adamsız hissəsində oğul arxadan ağır dəmirlə sərnişinin gicgahından vurub, qüvvətli qolları ilə arxaya çəkir, arxada isə ayağını boğazına basır və dəmir alətlə ürəyinin üstünə zərbələr endirib huşsuz halda olan yaralını qətl edir. Cib soyuldqudan sonra, meyit gözdən uzaq kanal qırağına atılır.
20 iyul tarixində səhər saat 11-12 radələrində bir nəfər şübhəli şəxsi mülkü formada olan polislər izləyirdilər. Şübhəli şəxs bir nəfəri bazardan uzaqda saxladığı "UAZ" markalı avtomobilə mindirir və bazardan uzaqlaşır.
Polislər avtomobili izləməyə başlayırlar. Köhnə buraxılışdan olan L – 09 78 nömrə nişanlı QAZ-69 markalı avtomobili izləyən əməkdaşların tələblərini yerinə yetirməyən sürücü manevr eləyərək sürəti daha da artırır, polislərdən uzaqlaşmağa çalışır. Polislər atəş açırlar, "UAZ" yol kənarındakı beton maneəyə dəyib dayanır. Maşında olan üç nəfərdən biri, yəni aldadılıb vurulan sərnişin qan içindəydi, onu xəstəxanaya çatdırırlar, həyatını xilas eləmək mümkün olur. Sürücü yaxalanır, arxada oturan oğlan isə qaçır.
Araşdırma və hökm
Məlum olur ki, öldürülənlərdən bəzilərini tanıdıqlarından onları aldadıb maşına otuzdurmaq elə də çətin olmayıb. Qətlə yetirilən Ətyeməzli kənd sakini Saday Haqverdiyev isə qatillərin qapı qonşusuymuş və ata-oğul hətta onun yasında da iştirak eləyib, başsağlığı veriblər. Ağdam Rayon Polis Şöbəsindən göndərilən sənədlər arasında Elman Həsənovun bacısının qaynı Vahid Meydiyevin də 1993-cü ilin fevral ayından naməlum şəkildə yoxa çıxdığı bildirilirdi. İstintaqçılar bu məsələdə də ata və oğulu şübhəli bilirdilər. Şübhələr doğru çıxır. Həsənov Elşən bildirir ki, Mehdiyev Vahidi atası öldürüb və bu haqda özü ona deyib. Elman əvvəlcə qəti şəkildə bu məsələylə heç bir əlaqəsi olmadığını desə də, sonradan qohumunu öldürdüyünü etiraf edir.
İstintaq materialına görə, hadisə belə olub. Elman Həsənov Vahid Mediyevlə birlikdə tanıdıqları bir hərbçinin evindən oğurluq edirlər. Aradan bir müddət keçdikdən sonra Vahid qorxaraq payına düşən oğurluq mallardan imtina edir. Elman başa düşür ki, Vahid onu sata da bilər. Ona görə də qohumunu evlərinə çağırır, başından küt alətlə vurub öldürür, sonra maşına qoyub kimsəsiz yolların birinə gətirir, avtomobillə meyitin üstündən 3-4 dəfə keçir ki, cəsəd tapılsa, onun avtoqəza nəticəsində öldüyü təəssüratı yaransın. 1993-cü il 23 iyulunda Ağdam işğal olunur və Vahidi Mehdiyevin cəsədini tapmaq mümkün olmur.
Cinayət işinə Bərdə Rayon məhkəməsində Ali Məhkəmədən göndərilmiş hakimlər tərəfindən baxılmışdır. Hökm nəticəsində hər iki şəxsə güllələnmə cəzası verilmişdir. 1994-cü ildə Azərbaycanda güllələnmə hökmü ömürlük həbs cəzası ilə əvəz olunur. Ata-oğul qatillər ömürlük məhkum olunurlar. Ata Elman Həsənov həbsxanadaca ömrünü başa vurub, oğul isə hələ həbsxanada cəzasını çəkməkdədir.
Şahmar Soltanlı
Şahmar Qinyaz oğlu Soltanlı — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Şahmar Soltanlı 20 fevral 1996-cı ildə Şəkidə anadan olmuşdur. Orta təhsilini Şəki şəhəri 5 saylı tam orta məktəbdə almışdır. Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin nəzdində Bakı humanitar kollecinə qəbul olmuşdur. Atasının vaxtsız vəfatı və anasının sağlamlıq vəziyyəti ilə əlaqədar təhsilini tamamlamadan iş həyatına başlamışdır. Subay idi.
Hərbi xidməti
2018-ci ilin oktyabr ayında həqiqi hərbi xidmətə çağrılmışdır. 2020-ci ilin may ayında hərbi xidmətdən tərxis olmuşdur.
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Şahmar Soltanlı ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Bukayo Saka
Arsenal
"Arsenal"ın heyətində ilk matçına 29 noyabr 2018-ci ildə keçirilən "Vorskla" – "Arsenal" matçının 68-ci dəqiqəsində çıxıb. Matç "Arsenal"ın 0–3 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb. "Arsenal"ın heyətində ilk qolunu 19 sentyabr 2019-cu ildə keçirilən "Frankfurt" – "Arsenal" matçının 85-ci dəqiqəsində vurub. Matça start heyətdə başlayan Saka 90 dəqiqə meydanda qalıb.Matç "Arsenal"ın 0–3 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb.
== Uğurları ==
Klub
Arsenal
Ağgöl (Mahaçqala)
Ağgöl (Ак-Гёль ; )— Rusiyada, Dağıstan Respublikasında göl. Göl Mahaçqala şəhərində, Xəzər dənizi sahilində yerləşir. Göl həm də Böyük Turalin adı ilə də tanınır. Ağgöldən bir az aralı Kişik Turalin gölü var. Göl haqqında ilk məlumatlar XVIII əsrə aiddir.
Coğrafi mövqeyi
Göl şəhərin cənub-şərqində, "Reduktornı qəsəbəsində", Xəzər dənizi sahilindən 1 km aralıda yerləşir.
Ümumi məlumat
Ağgöl laqun mənşəli olub dairəvi-kvadrat formasındadır. Maksimal dərinliyi 4 metrdir. Xəzər dənizindən ayrılan qum tirəsinin yuyulması nəticəsində formalaşmış. 1899-cü ildə Həştərxandan olan balıqçılıq üzrə mütəxəssis Vorobyev Ağgöldə balıq yetişdirməyi planlaşdırmış və ərazini 100 illik kirayəyə götürmüş. Ancaq bu plan sonda uğursuzluqla nəticələnmiş.
XX əsrin ortalarında Xəzər dənizinin səviyyəsinin düşməsi ilə əlaqədar gölün suyu qurumuş. Sonralar "Oktyabr İnqilabı" kanalı vasitəsi ilə gölün suyu yenidən bərpa edilmiş.
Ağgölün qərb hissəsi, 12 hektarlıq sahə yarım dairəvi bənd ilə əsas hissədən ayrılmış. Əsas akvatoriyanın sahəsi isə 1,028 km²-dir(2013). Göl əsasən qrunt suları ilə qidalanır (80 %). Qismən isə atmosfer yağıntıları qidalanmada rol oynayır (20 %).
Flora və faunası
XX əsrin ortalarında su hövzəsindən balıqçılıq təsərrüfatı üçün istifadə olunurdu. Göl bio kütləsinin 67 %-ni şirin su molyuskaları təşkil edir. Ağgöldə 48 mikroskopik yosun növü aşkar edilmişdir. Su hövzəsindən həmçinin çəki və karp balıqlarının yetişdirilməsi üçün istifadə olunmuş.
Problemləri
Ağgöl akvatoriyası güclü antropogen təsirə məruz qalır. Sahil boyu hündür mərtəbəli binaların tikintisi, sahil ərazilərinin quruması və tikinti materyalları tullantıları ilə suyun böyük ölçüdə çirklədilməsi ən böyük problemlərdən biridir. Suyun analizi nəticəsində məlum olmuşdur ki, azot və fosfat birləşmələrinin səviyyəsi artmışdır.
Elmi araşdırmalar
Ağgölün hidroqrafiyasını və əsas problemlərini Rusiya Elmlər Akademiyasının Dağıstan Federal Araşmırmalar Mərkəzi öyrənir.
Turizm
Ağgölün şimal sahilində eyni adlı «Ağ-Göl» parkı yerləşir. Park ərazisində böyük "Rus müəlliməsi" abidəsi ucalır. Heykəlin yerləşdiyi meydanın aşağısında isə Mahaçqala Tarixi Muzeyi fəaliyyət göstərir.
Həbib Fətəliyev
Həbib Sadıq oğlu Fətəliyev — Azərbaycan dövlət xadimi, Azərbaycan SSR yerli sənaye naziri (1987–1989), Azərbaycan Kommunist Partiyası Nizami Rayon Komitəsinin birinci katibi (1980–1987), Azərbaycan SSR Ali Sovetinin XI çağırış deputatı.
Həyatı
Həbib Sadıq oğlu Fətəliyev 7 aprel 1942-ci ildə Göyçay şəhərində anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutuna daxil olmuşdur. Sonralar isə Bakı Ali Partiya Məktəbini bitirmişdir.
1957-ci ildən xəstəxanada sanitar, "Azərneftdövlətlayihə" İnstitutunda çertyojçu, texnik, bir sıra müəssisələrdə mühəndis-konstruktor, böyük mühəndis işləmişdir. 1965-ci ildən Yusif Qasımov adına maşınqayırma zavodunda sexin mühəndis-texnoloqu, böyük mühəndis texnoloqu, zavodun baş konstruktoru, "Bolşevik" zavodu direktorunun müavini və direktoru, eləcə də Y. Qasımov adına zavodun direktoru işləmişdir. 1975–1977-ci illərdə Azərbaycan Kommunist Partiyası Bakı Şəhər Komitəsinin sənaye və nəqliyyat şöbəsi rəisinin müavini, 1977–1980-ci illərdə Bakı Şəhər Xalq Deputatları Soveti İcraiyyə Komitəsi sədrinin müavini vəzifələrində işləmiş, 1980-ci ildə isə Azərbaycan Kommunist Partiyası Nizami Rayon Komitəsinin birinci katibi təyin edilmişdir.
Həbib Fətəliyev 1963-cü ildən Sov.İKP üzvü olmuşdur. Azərbaycan SSR Ali Sovetinin XI çağırış deputatı seçilmişdir.
Həbib Fətəliyev 20 aprel 1999-cu ildə Bakıda vəfat etmişdir.
Şəmsəddin Balapour
Şəmsəddin İmamqulu oğlu Balapour — Dendrologiya İnstitutunda elmi işçi.
Həyatı
2010-cu ildən Kaspian Ekosistemlər Tədqiqat İnstitutunda elmi işçi kimi işə başlayıb. 2011-ci ildən Əllamə Mühəddisi Nuri ali təhsil mərkəzində ekologiya ixtisasından dərs keçir.
Hal-hazırda Azərbaycanda Dendrologiya İnstitutunda "Dendraxronologiya" laboratoriyasında elmi işçi vəzifəsində çalışır.
Ağababa Abdullayev
Ağababa İman oğlu Abdullayev — Azərbaycan dövlət xadimi, Azərbaycanın yerli sənaye naziri (1989–1991), Naxçıvan MSSR Nazirlər Soveti sədrinin birinci müavini (1988–1989).
Həyatı
Ağababa İman oğlu Abdullayev 1946-cı ildə anadan olmuşdur. Əmək fəaliyyətinə "Arpaçaysutikinti" trestinin 1 nömrəli tikinti-quraşdırma idarəsində iş icraçısı kimi başlamışdır. Sonra Sənaye Tikintisi Nazirliyinin 5 nömrəli trestində, dəmir-beton trestində müxtəlif mühəndis-texnik vəzifələrində işləmiş, Naxçıvan tikinti materialları kominatının direktoru, Azərbaycan SSR Tikinti Nazirliyi 5 nömrəli trestinin müdiri olmuşdur.
Ağababa Abdullayev 1988-ci ildən Naxçıvan MSSR Nazirlər Soveti sədrinin birinci müavini, 1989-cu ildən isə Azərbaycan SSR yerli sənaye naziri işləmişdir.
Ağababa Abdullayev "Şərəf nişanı" ordeni ilə təltif edilmişdir. Azərbaycan Kommunist Partiyası Naxçıvan Vilayət Komitəsi bürosu üzvlüyünə namizəd olmuşdur.
Serbiya krallığı (orta əsrlər)
Serbiya krallığı (Краљевина Србија) — 1217-ci ildən 1346-cı ilə qədər Nemaniçlər sülaləsinin hakimiyyəti altında mövcud olmuş serb krallığı. Serbiya torpaqlarını birləşdirən Stefan Nemaniçin taclandırılmasından sonra Raşka dövləti dağıldı. 1219-cu ildə müqəddəs Savanın başçılıq etdiyi Serb Pravoslav Kilsəsi avtokefal arxiyepiskopluğa çevrildi. 1346-cı krallıq imperiya elan olunsa da krallıq statusu itmədi, kral titulu hakimiyyət şəriki olan şəxsə deyilirdi.
NGC 4119
NGC 4119, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. S0-a tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Şarl Dümulen
Şarl Dümulen (Charles Dumoulin; Carolus Molinaeus; ) — fransız hüquqşünas.
Əsgər Hüseynov
Əsgər Vaqif oğlu Hüseynov (23 dekabr 1998; Kortala, Balakən rayonu — 25 oktyabr 2020;  Xocavənd rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsinin şəhidi.
Həyatı
Əsgər Hüseynov 1998-ci il dekabrın 23-də tarixində Balakən rayonunun Kortala kəndində anadan olub.
2004-2012-ci illərdə Q.Nağıyev adına Kortala kənd tam orta məktəbində təhsil alıb.
2012-ci ildən Zaqatala rayonunda Əliabad İslam Mədrəsəsində dini təhsil almağa başlayıb.
Hərbi xidməti
Əsgər Hüseynov 2017-ci ildə müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb.
2018-2019-cu illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin “N” saylı hərbi hissəsində xidmət edib.
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri olan Əsgər Hüseynov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzuli, Xocavənd və Cəbrayılın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak edib.
Əsgər Hüseynov oktyabrın 25-də Xocavənd döyüşləri zamanı şəhid olub. Balakən rayonunun Kortala kəndində torpağa tapşırılıb.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əsgər Hüseynov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əsgər Hüseynov ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Vətən sevgisi
Ailə üzvlərinin söylədiklərindən: "Əsgər hər kəslə yaxın münasibətlər qurardı, hər kəsin köməyinə çatardı. Böyük-kiçikli, hər kəsin sevimlisi idi. Evin tək oğlu idi. Hərbi xidmətə getmədən öncə, Vətənimizə, millətimizə qarşı olunan işgəncələrin, vəhşiliklərin, soyqırımların və Şəhid qardaşlarımızın qisasını alacağını, Vətən uğrunda, torpaq uğrunda Şəhid olacağını bildirirdi. Onun arzusu idi Şəhid olmaq..."
Əsgərin döyüş yoldaşı, qazi Asif Məmmədovun dediklərindən: "Döyüş gedirdi. Mən qolumdan və ayağımdan yaralandım. Əsgər məni belinə alıb, döyüş meydanından çıxarib qoydu. Ayağımı və qolumu sarıdı, yanıma isə qumbara qoyaraq, aşağıdakıları söylədi: "Mən gedirəm 6-7 erməni qalıb, onları öldürməyə. Gəlib səni aparacam. Sənin övladların var, qoymaram ki sən Şəhid olasan. Əgər gələ bilməsəm, erməninin gəldiyini görsən, qumbaranı partlat, düşmənə əsir düşmə." Asif Məmmədov daha sonra bildirir ki, Əsgər tək məni yox, onlarla digər yaralı döyüş yoldaşımızı da xilas edib.
Röya (müğənni)
Röyalə Yaqub qızı Nəcəfova, həmçinin Röya Ayxan və ya sadəcə Röya — Azərbaycan müğənnisi, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2019). Azərbaycan müasir estrada qurucularından biri hesab olunur.
Həyatı
Röyalə Yaqub qızı Nəcəfova 14 iyun 1982-ci ildə anadan olmuşdur. Bəzi mənbələrdə Ağdam rayonu onun doğum yeri kimi göstərilir, lakin öz sözlərinə görə, o, Bakıda anadan olmuşdur. Bakı şəhəri Nəsimi rayonu 5 saylı orta məktəbin məzunu olub. 2004-cü ildə Bakı Dövlət Universitetinin Beynəlxalq hüquq fakültəsinə daxil olub.
İlk dəfə Vaqif Gərayzadənin "W-trio" qrupunda çıxış edib. Qrupdan ayrıldıqdan sonra solo müğənniliyə başlayıb. 2005-ci ildə Heydər Əliyev Sarayında "Bu gecə" adlı ilk solo konserti olub. 2006-cı ildə 3 gün yenidən həmin sarayda "Darıxmışam" adlı solo konsert verib. 2006-cı il sentyabr ayının 15-də "Şəfa" stadionunda və sentyabr ayının 22-də Milli Parkda solo konserti olub. 2005-ci ildə Yalta şəhərində keçirilən Beynəlxalq Gənc İfaçılar müsabiqəsində "Tamaşaçı simpatiyası" nominasiyası üzrə laureat olub. 2006-cı ildə V&V prodüser mərkəzinin keçirdiyi sorğuya əsasən "İlin müğənnisi" və "İlin konserti" nominasiyaları üzrə qalib gəlib.
30 dekabr 2015-ci ildə Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti fəxri adına layiq görülmüşdür. 21 oktyabr 2019-cu ildə Azərbaycan Respublikasının Xalq artisti fəxri adına layiq görülmüşdür.
Şəxsi həyatı
2008–2014-cü illərdə Anar Çingiz oğlu Cəlilovla nikahda olmuşdur. Onun bu nikahdan 25 oktyabr 2009-cu ildə oğlu dünyaya gələn Hüseyn adlı oğlu vardır.
NGC 3949
NGC 3949, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. Sbc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Nərmin Quliyeva cinayəti
Nərmin Quliyeva cinayəti — Tovuz rayonunun Dondar Quşçu kəndi sakini 2009 təvəllüdlü Nərmin Quliyevanın öldürülməsi hadisəsi. Nərmin Quliyeva 21 noyabr 2019 tarixində qaçırılmış, 45 gün sonra yanvarın 6-da ölü bədəni yandırılmış şəkildə tapılmışdır.
Hadisə
Quliyeva Nərmin Şərif qızı 2009 təvəllüdlü Tovuz rayonunun inzibati ərazisində yerləşən Dondar Quşçu kəndinin sakini idi.
Qaçırılma
Noyabrın 22-də bir sıra xəbər saytları Nərmin Quliyevanın 21 noyabr günorta saatlarında itkin düşdüyü xəbərini yayımladı. İlkin ifadələrə görə, Nərmin ailəsi ilə qatıldığı toy mərasimində atası tərəfindən gödəkçə gətirmək üçün babasıgilə göndərilib, lakin qayıtmayıb.
Noyabrın 27-də Nərminin anası, nənəsi, atası və əmisi "Səni axtarıram" televiziya verilişinə Nərminin qaçırılması faktı ilə bağlı qonaq oldular.
Cəsədin tapılması
Nərminin cəsədi yanvarın 6-da axşam saatlarında Dondar Quşcu kəndində boş ərazidə yandırılmış şəkildə tapılması xəbəri yayıldı. Həmçinin hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən Nərminin cansız bədəni yandırılmazdan 5 gün əvvəl öldürüldüyü və başında xəsarət izləri olduğu bildirilib. Kəndin bələdiyyə sədri Elmar Mürşüdovun ifadəsinə görə cinayət qurbanının meyidi qonşulardan biri tərəfindən təsadüfən tapılıb.
Qatil
Yanvarın 10-da 1973 təvəllüdlü kənd sakini İlkin Süleymanov hadisənin təqsirkarı olmaqda şübhəli bilinərək saxlanılıb. İstintaq zamanı Süleymanovun cinayəti etiraf etdiyi və "psixoloji problemləri" olduğu iddia edildi.