cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Şuşa Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi
Muzeyin eksponatları
Muzeydə Şuşa şəhərinin tarixini əks etdirən nadir fotoşəkillər, XIX–XX əsrin əvvəllərinə aid sənədlər, Şuşada XVIII–XIX əsrlərdə inşa edilmiş, tarixi əhəmiyyət daşıyan yaşayış evlərinin sxemləri, maketləri və fotoşəkilləri nümayiş etdirilirdi. Burada Şuşa şəhərində doğulub böyümüş tanınmış Azərbaycan ziyalılarının, maarifçilərin xanəndələrin, musiqişünasların və yazıçıların haqqında maraqlı stendlər, eksponatlar var idi. Dekorativ-tətbiqi sənət bölməsində qiymətli incəsənət əşyaları, dolçalar, qazan dəstləri, dulusçuluq məmulatları, Şuşada və ətraf kəndlərdə toxunmuş xalçalar, gəbə]lər, bədii toxuculuq nümunələri saxlanılırdı. Muzeydə M.P.Vaqifin yubileyi ilə əlaqədar toplanılmış materiallar da sərgilənirdi.
Muzeydə üstünlük Qarabağ xanlığının yaradılması ilə bağlı məqamlara verilir. 1981-cı ildə muzeyin eksponat fondunda 2792 eksponat saxlanılıb. 1980-ci ildə 53 min nəfərə xidmət göstərən muzeyə daha 500 eksponat yığılır. Sonradan ilbəil Mədəniyyət Nazirliyinin ayırdığı vəsait, habelə əhali tərəfindən könüllü olaraq muzeyə təqdim edilən eksponatların sayı artaraq üst-üstə 5.500 ədədə çatdırılmışdı. Bunun 3.500-ü əsas fonda, 2000-i isə yardımçı fonda aid edilən dəyərli eksponatlar idi. Muzeydə rus rəsssamı V.Vereşşaginin 1864-ci ildə Şuşada olarkən çəkdiyi rəsmlər, Ağa Məhəmməd şah Qacarın hücumu zaman partlamamış 43 kiloqarmlıq top mərmisi sərgilənirdi.
İşğaldan sonra
Erməni işğalı dövründə isə muzeyin mövcud eksponatları işğal altında qalması səbəbindən hazırda muzey hər hansı bir formada fəaliyyət göstərmir. Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Şuşa şəhərinin işğal edilməsi nəticəsində muzeyin 6 mindən artıq eksponatı məhv edilmiş və aparılması mümkün olanları isə daşınmışdır. Hazırda ermənilər talan etdikləri muzey əşyalarını dünya ictimaiyyətinə erməni maddi-mədəniyyət nümunələri kimi təqdim edərək bır sıra ölkələrdə nümayiş edirirlər. Şuşa şəhəri işğalçı Ermənistan ordusu tərəfindən zəbt olunduqdan sonra fəaliyyətini dayandırmışdır. Eksponatların xeyli hissəsini xilas etmək mümkün olmamışdır.
Sultan Xəlil
Əbülfəth Sultan Xəlil — Ağqoyunlu hökmdarı.
Ramiz Zeynalov
Həyatı
Zeynalov Ramiz Məhəmmədəli oğlu 1951-ci il fevralın 19-da Tovuz rayonunun Qovlar qəsəbəsində anadan olmuşdur. 1968-ci ildə Qovlar qəsəbəsi orta məktəbini, 1973-cü ildə Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunu (indiki ADİU), 1985-ci ildə isə SSRİ Daxili İşlər Nazirliyi Polis Akademiyasının Rostov filialını bitirmişdir.
Sultan Xəlil
<span lang="İngilis" dir="ltr">Həyatı
Uzun Həsənin oğlu idi. Hakimiyyətə gəlməzdən öncə Fars vilayətinin valisi idi. Cəlaləddin Dəvani öz Ərznaməsini 1476-cı ildə, məhz onun dövründə yazmışdır. Yay iqamətgahı Minbulaqda, daha sonra isə Persepolisdə olmuşdur. Şiraz ədəbiyyatının hamisi olmuşdur.
Ramiz Zeynalov
Həyatı
Əmək fəaliyyətinə 1973-cü ildə Dövlət Plan Komitəsinin Elmi-Tədqiqat İqtisad İnstitutunda elmi işçi kimi başlamışdır. 1974–1975-ci illərdə sovet ordusu sıralarında hərbi xidmətdə olmuşdur. 1975-ci ildən yenidən həmin institutda fəaliyyətini davam etdirmişdir.
Sultan Xəlil
Hakimiyyəti
Hakimiyyətə atasından sonra gəlmiş, lakin qardaşları ilə müharibəyə başlamışdır. Qardaşı Maqsudu öldürmüş, digər qardaşları Yaqub və Yusifi isə sürgünə göndərmişdi. Həmin il əmisi Murad bəy Bayanduru da məğlub edərək  hakimiyyəti mərkəzləşdirmə siyasəti güdür. Mərkəzləşdirmə siyasətini bəyənməyən türkman əmirləri bundan narazılıq etdilər. 1478-ci ilin iyulunda Xoy yaxınlığında 14 yaşlı qardaşı Yaqubun dəstəkçiləri tərəfindən məğlub edildi.
Ramiz Zeynalov
Həyatı
1976-cı ildə daxili işlər orqanlarında işə qəbul edilmişdir. 1976-cı ildən Azərbaycan SSR Daxili İşlər Nazirliyində inspektor, Cinayət Axtarışı İdarəsində əməliyyat müvəkkili, baş əməliyyat müvəkkili, bölmə rəisi, şöbə rəisi, Baş Nəqliyyat Polis İdarəsi rəisinin əməliyyat üzrə müavini, həmin idarənin rəisi, 1994-cü ildə isə Azərbaycan Respublikası DİN Xüsusi İnspeksiyasının rəisi vəzifələrində çalışmışdır. 1994-cü ilin avqust ayından Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsinin rəisidir.
Ailəsi
Ailəlidir, 1 övladı var. Tovuz Rayon İcra Hakimiyyətinin sabiq başçısı Tofiq Zeynalovun qardaşıdır.
Nəcəfqulu İsmayılov
Nəcəfqulu (tam adı: Nəcəfqulu Əbdülrəhim oğlu İsmayılov; ) — Azərbaycan rəngkarı, karikaturçu və illüstrasiya ustası, "Kirpi" satirik jurnalının baş rəssamı və yaradıcılarından biri, Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1963).
Həyatı
Nəcəfqulu İsmayılov 15 mart 1923-cü ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. O, 1936–1940-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbində təhsil almış, Böyük Vətən müharibəsinin başlanması səbəbilə ali təhsilini davam etdirə bilməmişdir. Rəssam 1952–1979-cu illərdə "Kirpi" satirik jurnalında baş rəssam kimi çalışmışdır.
Nəcəfqulu İsmayılov 1949-cu ildə rəssam Güllü Mustafayeva ilə ailə qurmuşdur. Orqan ifaçısı Rəna İsmayılovanın və skripkaçı Sevinc İsmayılovanın atasıdır. O, 25 mart 1990-cı ildə vəfat etmişdir.
Yaradıcılığı
Rəssam yaradıcılığı boyu qrafika ustası və rəngkar kimi fəaliyyət göstərmişdir. O, "Kirpi" satirik jurnalı üçün karikaturlar, şarjlar və başqa qrafik əsərlər yaratmış, rəsm və plakatlar işləmiş, Cəlil Məmmədquluzadənin hekayələrinə, Mirzə Ələkbər Sabirin "Hophopnamə"sinə illüstrasiyalar çəkmişdir.
Nəcəfqulu İsmayılovun dəzgah rəngkarlığının portret, süjetli tablo və natürmort janrlarında bir sıra əsərləri vardır. Onun yaradıcılığında portret janrı əhəmiyyətli yerə malikdir. Onun bu qəbildən olan əsərləri sırasına "Qubalı Fətəli xan" (1947), "General Həzi Aslanov" (1949), "Sara Aşurbəyli" (1951), "Şair Mirzə Əli Möcüz" (1954), "Yazıçı Abdulla Şaiq" (1955), "Ana" (1967), "Yazıçı Cəlil Məmmədquluzadə" (1967), "Şair Səməd Vurğun" (1967), "Akademik Mikayıl Useynov" (1972), "Səttar Bəhlulzadə" (1973), "Üzeyir Hacıbəyov" (1975), "Nəsirəddin Tusi" və digər portretlər daxildir.
Rəssamın süjetli tablo və mənzərə janrında yaratdığı əsərlərinə "Qrand-opera" (1960), "İçərişəhərdə küçə" (1960), "Səadət" (1970), "Realist rəssam" və başqaları daxildir. O, "Qayğıkeş ferma müdiri", "Əsl şərəf lövhəsi belə olar", "Axır ki dil tapdıq", "Sözsüz" və başqa karikaturlarında qarşılaşdığı neqativ hallara olan münasibətini əks etdirmişdir. Rəssam 1958-ci ildə tarixi mövzuda olan "Nəsiminin edamı" əsərini yaratmışdır.
Nəcəfqulu İsmayılov "Kirpi" jurnalında çəkdiyi karikaturların sözlərini də yazmışdır. O, bir sıra mədəniyyət xadimlərinin portretlərini yaratmış, Tahir Salahov, Mikayıl Abdullayev, Fikrət Əmirov, Cəlal Qaryağdı, Bəşir Səfəroğlu və başqalarının dostluq şarjlarını işləmişdir.
Nəcəfqulu İsmayılov 1940-cı illərdən başlayaraq tarixi lövhələr, surətlər, habelə mədəniyyət xadimlərinin obrazlarını ilə respublika və Moskvada təşkil edilmiş rəssamlıq sərgilərində iştirak etmişdir. Bakıda, Moskvada, Leninqradda fərdi sərgiləri açılmış və burada onun şəkillərindən ibarət bir neçə albom, kitablara çəkliyi illüstrasiyalar nümayiş etdirilmişdir. İllər ərzində "Kirpi", "Krokodil" və başqa satirik jurnal səhifələrində onun yüzlərlə karikaturu dərc olunmuşdur. Rəssam 1970–1982-ci illərdə Məhəmməd Füzulinin, Mirzə Ələkbər Sabirin, Üzeyir Hacıbəyovun misdən barelyeflərini də hazırlamışdır. Onun əsərləri Almaniyanın, Kanadanın, Livanın, Rusiyanın və digər ölkələrin sərgi salonlarında nümayiş olunmuşdur. Rəssamın "Kirpi" jurnalı üçün çəkdiyi bir çox əsər 1970-ci illərdə Bolqarıstanın Qabrovo şəhərində gülüşlə bağlı keçirilmiş beynəlxalq yarışmada sərgilənmişdir.
Anthurium lineolatum
(Anthurium lineolatum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Əxlaqsız oyunlar (film, 2013)
«Stoker» və ya «Əxlaqsız oyunlar»  — müəllif Uentuort Millerin ssenarisi əsasında cənubi koreyalı rejissor Pak Çxan Uk və prodüsserlər Toni Skott, Ridli Skott və Maykl Kostiqan tərəfindən 2013-cü ildə dram janrında ekranlaşdırılan film. Baş rolda Mia Vasikovska, Nikol Kidman və Mettyu Qud oynamışdırlar. Filmin təqdimatı ilk dəfə 20 yanvar 2013-cü ildə «Sandens» kino festivalında baş tutmuşdu.
Məzmun
Özünün 18-ci ad gününü qeyd edən İndia Stoker (Mia Vasikovska) sevimli atası Riçardın dəhşətli avtomobil qəzasında həlak olduğunu öyrənir və bundan sonra onun həyatı alt-üst olur. Bu hadisədən sonra İndia qeyri-sabit xarakterə malik anası Evelin (Nikol Kidman) ilə birgə yaşamağa məcbur olur. Dəfn zamanı Evelin və İndiya öz həyatını səyahətə sərf etmiş Riçardın cazibədar və xarizmatik qardaşı Çarli ilə tanış olurlar. Daha sonra Çarli ana və qıza dəstək və kömək etmək məqsədilə qeyri-müəyyən müddətə onlarla birlikdə yaşayacağını elan edir. Bu xəbərdən İndia pərt olmasına baxmayaraq, Evelin böyük sevinc hissi yaşayır.
Pyrola chlorantha
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Əxlaqsız oyunlar (film, 2013)
Məzmun
Az sonra bu haqqda evin sahibi xanım MakQarrik xəbər tutur və tez-tələsik Stokerlərə qonaq gəlir. Lakin naməlum səbəblərdən o yoxa çıxır. İndia yeni dayısı tərəfindən ona himayədarlıq və dostluq etmək cəhdlərinə müqavimət göstərməyə davam edərkən, Evelin onunla daha da yaxınlaşır və bu yaxınlıq artıq intim əlaqələrə çevrilməyə başlayır. Daha sonra İndianın xalası Qvendolin onları görmək üçün evə qonaq gəlir. Evdə Çarlini görən Qvendolin, Evelini bu qərardan daşındırmağa və yeni qonağın bu evdə yaşamasının doğru olmadığını bildirməyə çalışır. Evelin onun xurafat hisslərinin əsassız olduğunu bildirir. Cinni xala qaldığı otelə gedərkən hər bir halda İndiaya öz mobil telefonunun nömrəsini verir.
Qvendolin Çarliyə əvvəlcə qaldığı otelin adını deyir, lakin sonradan açıqlana bilməyən qorxu hissi səbəbindən taksiyə minərək şəhərdəki digər otelə gedir. Lakin yolda öz mobil telefonunu itirdiyindən, Cinni otelin yanındakı taksofona girərək Stokerlərə zəng vurmağa çalışır. Cinni zəng edərkən taksofon kabinasından ona yaxınlaşan Çarlini görür. Çarli qadının onu aldatmasından dilxor olur, buna görə də onu küncə salır. O Qvendolini taksi xidməti vasitəsilə aşkar etdiyini bildirərək onun telefonunu qaytarır; daha sonra isə kəməri ilə boğaraq öldürür. Bu arada İndia dondurma yemək üçün evin zirzəmisinə düşür və burada o xanım MakQarrikin soyuducuda buzlamış bədənini tapır. O, Çarlinin qatil olduğunu anlayır.
Məktəbdə İndia özünün daxili aqressiyasını toplayaraq, ona təcavüz göstərən dələduz Kris Pittsə qələmlə zərbə yetirir. Bu başqa bir sinif yoldaşı, Vip Teylorun (Olden Erenrayx) diqqətini çəkir. Evə qayıdarkən, İndia Çarlinin anası ilə intim əlaqələrini görür və bundan bərk qəzəblənərək yaxınlıqdakı kafeyə üz tutur. Yolda İndiya Viplə rastlaşır. Vip və İndiya birlikdə meşəyə gedirlər və orada öpüşürlər və bu zaman İndia onu dodağından bərk dişləyir. Bundan şəhvətlənən Vip İndianı zorlamağa cəhd göstərir, ancaq hadisə yerinə tez gələn Çarli müdaxilə edərək onun ayaqlarını bağlayır. Oğlanın İndiadan əl çəkməyəcəyini anlayan Çarli ayağı ilə onun belini sıxaraq, kəmərlə onun boynunu sındırır. İndia daha sonra meşədə cəsədi basdırmaq üçün Çarliyə yardım edir. Qvendolinə zəng etməyə çalışarkən, İndia torpağın dərinliyindən zəng səsini eşidir və bu anda o, xalasının da Çarli tərəfindən öldürüldüyünü başa düşür. Evə gəldikdə, İndia duş qəbul edir və qətlin xatirəsi üçün masturbasiya ilə məşğul olur; o Çarlinin Vipin necə boynunu sındırdığını, hətta boğazın sındırıldığı an eşitdiyi səsi xatırlayaraq ekstaz hissi keçirir. Saxlamaq istədiyi əşyaları toplamaq üçün Riçardın ofisində keçərkən, İndiya ona ad günündə hədiyyə olunan və bu vaxtadək boynunda gəzdirdiyi açarın atasının masası üzərində yerləşən qapalı qutuya məxsus olduğunu anlayır. Qutunun içərisində, o Çarlinin səyahətləri haqqda ətraflı məlumat verən çoxlu məktublar aşkar edir. Lakin zərflərin arxasında göndərilmə ünvan olaraq ruhi xəstəxana qeyd olunmuşdu. İndia həqiqəti öyrənmək istəyir və Çarli ona hər şeyi izah edir: Riçardın onun kiçik qardaşı Conatana daha çox diqqət yetirdiyindən, o qısqanclıq hissləri ilə kiçik qardaşını diri-diri torpağa basdırır. Çarli daha sonralar bir neçə il ruhi xəstəxanada saxlanılır. İndianın 18 yaşı tamam olduqda, Riçard onun ailəsindən uzaq durmaq şərti ilə Çarliyə avtomobil, səxavətli pul məbləği və Nyu Yorkda mənzil hədiyyə edir. Özünü atılmış və xəyanət olunduğunu hiss edən Çarli böyük daş parçası ilə Riçardı qəddarcasına döyərək qətlə yetirir və onun avtomobilini qəzaya salır.
Əvvəlcə İndiya şok və təlatümə düşür. Lakin Şerif Hovardın (Ralf Braun) Vipin naməlum hadisələr nəticəsində yoxa çıxması haqqda İndiaya verdiyi suallar zamanı Çarli onun üçün uğurlu alibi təmin edir və bundan sonra filmdə göründüyü kimi, İndia onu bağışlayır. Onlar arasında yaşanan intim yaxınlığı Evelin şahid olur. Həmin günün axşamı Evelin soyuqqanlılıqla Riçardın ölümü haqqında həqiqəti öyrənir və bunu elə əvvəlcədən bildiyini elan edir. Çarli Evelini başdan çıxararaq onu boğmağa çalışır, lakin bu vaxt İndia özünün ovçu tüfəngi ilə ona atəş açır və qətlə yetirir. O, daha sonra arxa bağçada Çarlinin cəsədini torpağa basdırır və Nyu Yorka getmək üçün onun avtomobilini götürür.
Sürət həddini keçdiyindən şerif Hovard İndianın sürdüyü avtomobili saxlayaraq, onun tələsməsinin səbəbini öyrənməyə çalışır. İndia onun diqqətini cəlb etmək istədiyini deyərək, oturacaq üzərindəki qayçını onun boynuna soxur. Dəhşət içərisində qaçmağa çalışan şerifi İndiya təqib edir və tüfənglə gülləliyir.
Ev üçün buraxılış
Böyük Britaniyada film 18 iyun 2013-cü ildə Blu-ray Disc və DVD formatında satışa çıxarılmışdı.
Basarkeçər rayonu
Basarkeçər rayonu (1969-cu ildən Vardenis rayonu) — Göyçə mahalı ərazisində rayon. Mərkəzi Basarkeçər (Vardenis) şəhəridir.
Tarixi
300px|thumb|right|Qafqaz regionunun baş xəritəsi, Basarkeçər 1858-ci il
Basarkeçər rayonu 1930-cu il sentyabrın 9-da yaradılıb. 1969-cu il iyunun 11-nə kimi Basarkeçər, həmin tarixdən sonra isə Vardenis rayonu adlandırılıb. Ərazisi 1151 km²-dir. Rayon mərkəzi Basarkeçər (dəyişdirilmiş adı Vardenis) rayonudur. Rayon mərkəzindən İrəvan şəhərinə olan məsafə 168 km-dir.
Rayon ərazisində irili-xırdalı çoxlu dağ zirvələri və Göyçə gölünə tökülən çaylar vardır. Onlardan ən böyüyü Məzrə (dəyişdirilmş adı Masrik) çayıdır. Çaxırlı yaylası da bu rayon ərazisindədir.
1948–1951-ci illərdə rayon əhalisinin bir qismi Azərbaycan SSR-in ərazisinə köçürülmüşdür. Təkcə Zod kəndindən 100 ailə Xanlar (indiki Göygöl rayonu) rayonunda məskunlaşdırılmışdır. Bu vaxt Basarkeçərin 37 kəndində 30-u azərbaycanlı, 5-i erməni, 2-si isə qarışıq kəndlər idi.
Basarkeçər rayonu həmçinin Azərbaycanın məşhur el sənətkarı Aşıq Ələsgərin vətənidir. Aşığın məzarı və büstü onun doğma kəndi Ağkilsədə idi. Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı, Qarabağ müharibəsi zamanı şəhidlik zirvəsini fəth etmiş fateh Mehman Sayadov da burada doğulub.
28 noyabr 1988-ci il tarixdə daşnak terror qrupları Basarkeçər rayonunun Çaxırlı, Qanlı, Kərkibaş, Şişqaya, Zod kəndlərinə basqınlar edirlər. Nəqliyyat vasitəsi olmayan imkansız, əliyalın əhalidən 34 nəfər döyülərək işgəncə ilə qətlə yetirilmişlər. Sağ qalanlar Gədəbəyə, Kəlbəcərə adlamaq üçün Sarınər, Urumbasar gədiklərindən aşmalı olurlar. Qarda-çovğunda borana düşən qaçqınlardan 12 nəfər donvurmadan tələf olur.
Basarkeçər rayonunun kəndləri
Daşkənd, Nərimanlı, Ağkilsə, Pəmbək, Qızılvəng, Şişqaya, Zod, Qanlı, Yuxarı Zağalı, Sətənağac, Kəsəmən, Göysu, Dərə, Subatan, Sarıyaqub, Çaxırlı, Zərkənd, Canəhməd, Yarpızlı, Böyük Məzrə, Kiçik Məzrə, Böyük Qaraqoyunlu, Kiçik Qaraqoyunlu, Qoşabulaq, İnəkdağı, Babacan, Kərkibaş, Qayabaşı, Qaraiman, Ağyoxuş, Yuxarı Şorca, Aşağı Şorca, Qırxbulaq, Gödəkbulaq, Tüskülü, Qamışlı, Aşağı Zağalı
1988-ci ilə kimi azərbaycanlıların yaşadıqları və həmin il tərk etməyə məcbur olduqları yaşayış məntəqələri: Böyük Qaraqoyunlu, Hüseynquluağalı, Aşağı Şorca, Yuxarı Şorca, Daşkənd, Sarıyaqub, Qayabaşı, Qoşabulaq, Zərkənd, Ağkilsə, Zod, Babacan, Pəmbək, Dərə, Şişqaya, Göysu, Kiçik Məzrə, Oğruca, Kəsəmən, İnəkdağı, Qanlı, Kərkibaş, Subatan, Sultanəliqışlaq, Ağyoxuş, Sətənəxaç, Yuxarı Zağalı, Çaxırlı, Tüskülü, Böyük Məzrə, Qızılvəng, Torfavan.
Basarkeçərdə Serj Sarqsyanla görüş
2013-cü il fevralın 13-də Vardenisdə (Basarkeçər) Ermənistan prezidenti, prezidentliyə namizəd Serj Sarqsyanın tərəfdarları ilə görüş zamanı ahıl bir kişi azərbaycanca misal çəkib. Kağız üzərinə yazılanı bir təhər oxuyub, başa çatdırdıqdan sonra deyib: "İndi yazdığımı bir yana qoyub, ürək sözlərimi deyim" və ürək sözlərini azərbaycanca deyib. Prezident Sarqsyan da bunu yumor ilə qarşılayıb: "Deyəsən, müəyyən zamanların həsrətini çəkirsiniz, hə?". Kişi ürək sözlərini ermənicəyə çevirmək istəyəndə Sarqsyan buna ehtiyac olmadığını bildirib: "Lazım deyil, tərcümə etmək lazım deyil. Yəqin unudubsunuz ki, mən də bilirəm".
Basarkeçər rayonu üzrə dəyişdirilmiş tarixi yer adları
Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin müxtəlif dövrlərdə fərmanları ilə Basarkeçər rayonu üzrə dəyişdirilmiş tarixi yer adları:
Mirseyfəddin Kirmanşahlı
Həyatı
1892-ci ildə Tehran yaxınlığındakı Kirmanşahda doğulmuşdur. 1908-ci ildə Rusiyaya gəlmişdir.
İlk təhsilini Tiflisdə almış, sonra Moskva Teatr Texnikumunda oxumuşdur. Yaradıcılıq fəaliyyətinə Tiflisin Azərbaycan teatrında başlamışdır. Burada o, C. Məmmədquluzadənin "Ölülər"ində İsgəndəri, M. F. Axundovun "Hacı Qara"sında Heydər bəyi, Ş. Saminin "Dəmirçi Gavə"sində Gavə, N. Qoqolun "Müfəttiş"ində bələdiyyə rəisini və başqa rolları böyük ustalıqla ifa etmişdir. Onun gözəl səsi, hərəkətləri böyük səhnə mədəniyyəti tamaşaçılarda rəğbət hissi ilə qarşılanırdı. O, rejissor kimi bu teatrda E. Molyerin, "Jorj Danden", H. Cavidin "Uçurum", C. Cabbarlının "Aydın", F. Şillerin "Qaçaqlar", N. Vəzirovun "Hacı Qənbər", Şekspirin "Hamlet" əsərlərini böyük ustalıqla tamaşaya qoymuşdu. 1919-cu ildə Ş. Kirmanşahlı Tiflisdəki Azərbaycan teatrının kollektivi ilə İstanbulda böyük müvəffəqiyyətlə çıxış etmişdi.
Mirseyfəddin Kirmanşahlı Bakı və Tiflis teatrlarında uzun müddət aktyor, rejissor, tərcüməçi və dramaturq işləmişdir. O, həm də "Bismillah" və "Gilan qızı" filmlərində çəkilmiş və mətbuat səhifələrində teatr sənəti haqqında çoxsaylı məqalələrlə çıxış etmişdir. 1919-cu ildə Tbilisi Azərbaycan Teatrı truppasının aktyorları ilə birlikdə İstanbulda qastrolda olmuşdur. Kirmanşahlı 1920-ci illərdə həmçinin Bakı Azad Tənqid-Təbliğ Teatrında, Azərbaycan Dram Teatrında aktyor və rejissor kimi fəaliyyət göstərmiş, Bakı Teatr Texnikumunda dərs demişdir. Kirmanşahlının tamaşaları kütləvi səhnələrin dolğunluğu, aktyor oyununun təbiiliyi ilə fərqlənmişdir. O, 1930-cu ildə İrana qayıdır. Təbrizdə teatr truppasına rəhbərlik edir, İran teatr səhnələrində Ü. Hacıbəyovun "O olmasın, bu olsun" musiqili komediyasını "Leyli və Məcnun" operasını, M. F. Axundovun "Lənkəran xanının vəziri", Ə. Haqverdiyevin "Pəri cadu" və başqa əsərləri tamaşaya qoyur. Tehranda "Dramaturji Studiya" açaraq burada səhnə ustalığından dərs keçirdi. Onun yaradıcılığı İran və Cənubi Azərbaycan teatrı tarixində əhəmiyyətli yer tutur. Kirmanşahlı mütərəqqi ictimai görüşləri və siyasi əqidəsinə görə polis tərəfindən aramsız təqib olunduğundan 1933-cü ildə Tehranda intihar etmişdir.
Balaqye-sür-Rans
Balaqye-sür-Rans  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Sen-Sernen-sür-Rans kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Miyo.
INSEE kodu — 12019.
Kommuna təxminən Paris dən 560 km cənubda, Tuluza şəhərindən 100 km şimal-şərqdə, Rodez dən isə 55 km cənubda yerləşir.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 61 yaşda (15-64 yaş arasında) 37 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 24 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 60,7%, 1999-cu ildə 63.1%). Fəal olan 37 nəfərdən 34 nəfəri (20 kişi və 14 qadın), 3 nəfər işsiz (0 kişi və 3 qadın) idi. 24 hərəkətsiz 8 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 11 nəfər təqaüdçü, 5 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Abbasqulu Sultanhüseynbəyov
Abbasqulu Hacı Molla Əlinağı bəy oğlu Sultanhüseynbəyov — İrəvan quberniya ruhani məclisinin rəisi, qazı.
Həyatı
Abbasqulu bəy Hacı Molla Əlinağı bəy oğlu Sultanhüseynbəyov Ordubad şəhərində anadan olmuşdu. İbtidai təhsilini əvvəlcə atası Hacı Molla Əlinağı bəy Sultanhüseynbəyovdan, sonra dini mədrəsədə almışdı. Müqəddəs Nəcəf şəhərinə yollanmış, dini hövzədə ali təhsilə yiyələnmişdi. O zaman Nəcəf şəhəri regionda elm və bilik mərkəzi hesab edilirdi. On il bu yüksək elmi-dini mərkəzdə öz biliklərini təkmilləşdirərək, müxtəlif İslam elmlərini əxz etmişdi.
Abbasqulu bəy Sultanhüseynbəyov ərəb dilinin qrammatikasına çox dərindən yiyələnmiş, qədim və müasir riyaziyyat sahəsində müvəffəqiyyətlər qazanmışdı.
Abbasqulu bəy Sultanhüseynbəyov Zaqafqaziya ruhani idarəsində imtahan vermiş, axund ünvanı almışdı.31 yanvar 1863-cü ildə İrəvan Quberniya Ruhani Məclisinın göndərişi ilə Ordubad şəhər məscidi axundu kimi dini fəaliyyət göstərmişdi.
Abbasqulu bəy Sultanhüseynbəyov sonra Ordubad qəza qazısı təyin olunmuşdu. 1872-ci ildə İrəvan Quberniya Ruhani Məclisinın üzvülüyünə seçilmişdi.
Abbasqulu bəy Sultanhüseynbəyov uzun müddət İrəvan quberniya ruhani məclisinin rəisi olmuşdu.
Abbasqulu bəy Sultanhüseynbəyov öz dərin bilikləri və elmi təcrübəsilə uzun illər boyu yorulmaq bilmədən din və fəlsəfəyə qarşı yönəlmiş hücumlara sinə gərmiş, ideoloji opponentləri ilə elmi mübahisələr təşkil etmiş, İslam mədəni bölgəsi fəlsəfi irsinə, mənəvi dəyərlərinə, zəngin mədəniyyətinə qarşı ideoloji mübarizə aparan erməni emissarlarla elmi mübarizə apararaq mənəvi dəyərlərimizin keşiyində dayanmışdı. İslam mədəni bölgəsi fəlsəfəsi ilə yanaşı, Qərb fəlsəfəsinə də dərindən bələd olması onun bu diskussiyalarda uğur qazanmasında xüsusi rol oynamışdı. Əql və məntiq əsasında aparılan bu misilsiz fəaliyyətlər əcnəbi təsirinə qapılmış bir çox alim və ziyalıların doğru yola yönəlməsində müstəsna rol oynamış, həqiqət axtarışında olanları elmi və dini həqiqətlərlə yaxından tanış etmişdi.
Abbasqulu bəy Sultanhüseynbəyov 1907-1910-cu ildə bütün Qafqazın şeyxi olub.
Abbasqulu bəy Sultanhüseynbəyov 24 iyul, 1910-cu ildə İrəvan şəhərində vəfat edib.
Mükafatları
Abbasqulu bəy Sultanhüseynbəyov rus dövləti tərəfindən gümüş medalla, Qacarlar dövləti tərəfindən isə 3-cü dərəcəli "Şire-Xurşid" ordeni ilə təltif olunmuşdu. Müzəffərəddin şah Qacar şəxsən onu briliyant qaşlı üzüklə mükafatlandırmışdı. Bu barədə "Qafqaz" qəzeti 1900-cü il 296-cı nömrəsində məqalə verilmişdi.
Ailəsi
Abbasqulu bəy Məhbubə xanım Əli bəy qızı Sultanhüseynbəyova ilə ailə qurmuşdu. Ondan boşanmış, Zinyət xanım Vəli bəy qızı Ayrımla, Güllü xanım Hacı Cəfər bəy qızı ilə evlənmişdi. Mehdi bəy, Əlinağı bəy, Hüseyn bəy, Əsədulla bəy, Yusif bəy, Həsən bəy adlı oğlanları vardı.
Mustafa Mərdanov
Mustafa Həşim (Haşım) oğlu Mərdanov — Azərbaycanın teatr və kino aktyoru, Azərbaycan SSR xalq artisti (1943).
Həyatı
Mustafa Mərdanov 28 fevral 1894-cü ildə Mərənddə anadan olub. O hələ uşaqkən ailələri Tiflisə köçmüş və 1924-cü ilə qədər burada yaşamışdılar. Atası Həşim kişi oğlunu ali təhsilli ziyalı kimi görmək istəyirdi. Bu arzu ilə də onu Tiflis gimnaziyasına təhsil almağa göndərir, amma Mustafa teatra daha böyük maraq göstərirdi. 1917-ci ildə gimnaziyanı bitirən Mustafa Mərdanov Rostova gedərək oradakı Tibb Universitetinə daxil olur, eyni zamanda da dram studiyasında çalışır, lakin Rostov mühitinə alışa bilməyərək 1918-ci ildə yenidən Tiflisə qayıdır.
Ali təhsil almaq arzusu ilə Moskvaya gedən gənc aktyor orada Dövlət Teatr Sənəti İnstitutuna daxil olur, məşhur sənətkarlardan bu peşənin incəliklərini öyrənir. 1924-cü ildə Moskva Dövlət Teatr Sənəti İnstitutunu bitirərək Bakıya gəlir, ömrünün sonunadək Azərbaycan Dövlət Dram Teatrında çalışır.
Mustafa Mərdanov 12 dekabr 1968-ci ildə Bakıda vəfat etmişdir. Rejissor Səməd Mərdanovun qardaşıdır.
Fəaliyyəti
Tiflisin mədəni mühiti onun həyata baxışını hələ uşaqkən formalaşdırmışdı. Buradakı kişi gimnaziyasına daxil olan gənc Mustafa teatra böyük maraq göstərirdi. Şəhərin müsəlman dram dərnəklərində 1910-cu ildən çıxış edən Mustafa Mərdanov 1921–1922-ci illərdə Tiflis Azərbaycan Dövlət Teatrının direktoru vəzifəsində çalışır. 1924-cü ildə Moskva Dövlət Teatr Sənəti İnstitutunu bitirərək Bakıya gəlir və burada Azərbaycan Dövlət Dram Teatrında öz fəaliyyətini davam etdirir. Yüksək aktyorluq texnikası, obrazı özününküləşdirmək bacarığı, yumşaq yumor onun sənəti üçün çox xarakterik olan cizgilər idi. Mustafa Mərdanovun hələ ilkin olaraq yaratdığı rollarda klassik ənənələr çox güclü idi. Onun ətrafında böyük sənətkarlar çalışırdı. Azərbaycanın formalaşmış aktyor məktəbi Mustafa Mərdanov üçün də əsl təcrübə məktəbinə çevrildi. Abbas Mirzə Şərifzadə, Sidqi Ruhulla, Ağasadıq Gəraybəyli, Ələsgər Ələkbərov və onlarla sənətkardan öyrəndikləri bu aktyorun sənət yoluna işıq saldı, onu yeni yaradıcılıq axtarışlarına ruhlandırdı. "Hacı Qara"da Kərəməli, "Yağışdan çıxdıq yağmura düşdük"də Qəmbər, "Nadir Şah"da Ədhəm kimi rolları Tiflis teatrında yaradan aktyor, Bakı teatrında daha ciddi rollar oynamalı oldu.
O vaxtlar Mustafa Mərdanovun Xlestakovunu ("Müfəttiş") qəzetlər kifayət qədər tərifləyirdilər. İmamverdi ("Sevil"), Luka ("Həyatın dibində"), Şmaqa ("Günahsız müqəssirlər"), Poloni ("Hamlet") və onlarla səhnə qəhrəmanları onun ifasında uğurlu alınırdı.
Mustafa Mərdanov teatrda işlədiyi vaxtlar tez-tez filmlərdə də çəkilməyə dəvət alırdı.
Muzdur Qulu (Bismillah (film, 1925)|"Bismillah") onun kinoda ilk rolu idi. Bu film Abbas Mirzə Şərifzadənin ilk rejissor işi idi. Səssiz kino nümunələrindən olan bu film 1925-ci ildə Bakı ekranlarına çıxarılmış və orada Mustafa Mərdanov da maraqlı rol ifa etmişdi. Bir il sonra isə ekranlarda Aleksandr Litvinovun "Müxtəlif sahillərdə" ("Əlbəyaxa") filmi göstərildi. Aktyor bu filmdə Abbas rolunda çəkilib. Filmdə onun qəhrəmanı yerli mütəxəssisdir. Amerikadan dəvət olunmuş mütəxəssislərlə Abbasın tərəfdarları arasında baş verən münaqişə filmin əsasını təşkil edir. Mustafa Mərdanovun kinoda ilk böyük rolu isə "Hacı Qara" filmindəki Kərəməli oldu.
Sonralar onu daha tez-tez filmlərə dəvət edirdilər. 1929-cu ildə çəkilən "Sevil" filmində aktyor Atakişinin rolunu ifa etdi.
Yuxarı knyazlıqlar
Verxovsk və ya Verxneoksk knyazlıqları — XII–XIII əsrlərdə Çerniqov knyazlığının taleyi olaraq ortaya çıxan Oka çayı nın yuxarı hissəsindəki rus xüsusi prinsplərdir. 1246-cı ildən bəri, Mixail Vsevolodoviç in kiçik övladları və onların nəsillərinin hakimiyyəti altında. thumb|Moskva-Litva sərhəd ərazisindəki Verxov knyazlıqları
Mustafa Mərdanov
Fəaliyyəti
1932-ci ildə kinorejissor Nikolay Şengelaya "Azərfilm"də çəkdiyi "26 komissar" filmində Mustafa Mərdanova menşevik rolunu vermişdi. Bu rol kiçik də olsa öz hərəkətləri, jestləri ilə yadda qalır.
Ümumiyyətlə, 20-ci illərin sonu, 30-cu illərin əvvəllərində yaranmış əksər filmlərdə bu aktyora rollar verilirdi və o da səssiz kinonun imkanları daxilində öz personajlarına həyat verirdi. Digər menşevik rolunu isə o, "Bakılılar" filmində yaratmışdı.
Yuxarı knyazlıqlar
Moskva ilə Litva arasındakı bufer
Bu knyazlıqların bəziləri tamamilə Litva Böyük Hersoqluğunun hakimiyyəti altına düşdü və müstəqilliklərini itirdilər, lakin bəziləri hətta qoşulduqdan sonra daxili muxtariyyətlərini və hakim sülalələrini tamamilə qorudular. Beləliklə, 15-ci əsrin ikinci yarısında Vorotynski, Odoevski və Belevski knyazlıqları Litva nın yurisdiksiyası altında olsalar da, Litva Böyük Hersoqluğu Casimir daxili işlərinə qarışmadı və yalnız bəzən döyüşlərdə iştirak etməyi tələb etdi.
Mustafa Mərdanov
Fəaliyyəti
Amma qardaşı, məşhur kinorejissor Səməd Mərdanovun "Kəndlilər" filmi aktyorun yaradıcılığında yeni bir hadisə idi. Belə ki, o, filmdə iki rol yaradırdı. Bir-birinə zidd olan kəndli Təhməz və menşevik rolları aktyor sənəti baxımından olduqca təqdirəlayiqdir.
Yuxarı knyazlıqlar
Moskva ilə Litva arasındakı bufer
Hər bir knyazlıq varis qardaşları arasında hissələrə bölündü ("dolnitsy"). Litva Böyük Hersoqluğu ilə daxili çəkişmələr və mübahisələr Verkhov knyazlarını 1487–1494-cü illər Sərhəd Müharibə sinə səbəb olan Moskva III İvan İskəndərinin "gedişlərinə" səbəb oldu. Nəticədə 1494-cü il müqaviləsinə əsasən Litva Böyük Hersoqluğu bu knyazlıqların Moskva dövlətinə daxil olmasını tanımağa məcbur oldu.
Mustafa Mərdanov
Fəaliyyəti
Mustafa Mərdanov, demək olar ki, hər il filmə çəkilirdi. "Kəndlilər"dən sonra 1940-cı ildə "Yeni horizont" (trest müdiri), 1941-ci ildə "Səbuhi" (akademiya rəisi) filmlərində çəkilib. Bu rolları kiçik olsa belə tamaşaçı diqqətindən yayınmır.
Yuxarı knyazlıqlar
Mixail Çerniqovun nəsilləri
Keçmiş Çerniqov knyazlı ğının varisliyində salnamələrin olmaması (və ya itməsi) səbəbindən, onlar haqqında məlumatlar son dərəcə kövrəkdir və böyük qonşu dövlətlərin (Moskva və Litva) illiklərindən gəlir. Bir sıra Yuxarı Oka miraslarının mövcudluğu və adları (Myshetsky, Volkonsky və s.) yalnız XVI və ya 17-ci əsrin sonlarında Çerniqovun Müqəddəs Maykl ının nəslinə mənsub olduqlarını elan edən princik ailələrin adları ilə bərpa olunur.
Mustafa Mərdanov
Fəaliyyəti
Müharibə Azərbaycan kinematoqrafının inkişafına öz təsirini göstərsə də, bu illərdə də filmlər yaranmışdır. Çox təəəsüf ki, Mustafa Mərdanov bu illərdə çəkilən filmlərə dəvət olunmamışdır. O, yenidən 1955-ci ildə "Görüş" filmində çəkildi. Burada adi kolxozçu rolunu ifa edən aktyor, bir il sonra "Qara daşlar"da Dəmirov kimi çox ciddi rolda görsəndi.
Yuxarı knyazlıqlar
Mixail Çerniqovun nəsilləri
Bu vəziyyətdə, onların tərtib etdikləri şəcərə illərində göstərilən xüsusi şahzadələr çox vaxt artıq heç bir tarixi mənbədə görünmürlər. Artıq Nikolay Baumgarten, Yuxarı Oka şahzadələrinin bəzilərinin Maykldan (adını 17-ci əsrin mirzələrinə məlum olan yeganə Çerniqov hökmdarının kanonizasiyasına görə) gələ bilməyəcəyini düşünərək, bol olan digər Olqoviçilərdən (əmiuşağanlarından) irəli sürdü.
Mustafa Mərdanov
Fəaliyyəti
Onun ən uğurlu rollarında biri "O olmasın, bu olsun" filmindəki "intellegent" Həsən bəy oldu. Bu obraz Mustafa Mərdanovun yeni aktyorluq keyfiyyətlərini üzə çıxardı. O, filmdəki çox güclü aktyor ansamblı içərisində öz məxsusi ifa tərzi ilə seçilə bilir. Xüsusilə, qonaqlıq səhnəsində Məşədi İbadla dialoqu tamaşaçıda xoş əhvali-ruhiyyə doğurur. "Əhməd haradadır?" filmində Məhəmməd kişi rolu aktyorun yaradıcılığında xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu, aktyorun ömrünün yetkin çağında yaratdığı son rollardan biri idi. Bundan sonra o, 1968-ci ildə "Qanun naminə" filminə çəkilmişdir. Murtuzov rolu ilə aktyor ömrünün son akkordlarını vurdu. Müstəntiq Murtuzov əslində yaramaz, öz peşəsinə xəyanət edən, min bir fırıldaqdan çıxan insandır. O, hər vəch ilə Mehmandan qisas almağa çalışır. Çünki bu rüşvətxor müstəntiqin əməllərinə Mehmanın gəlişi ilə son qoyulmuşdu. Mustafa Mərdanov bu rolu çox təbii yaradır, o, mənfi tip olsa da, tamaşaçının yadında qalır.
Yuxarı knyazlıqlar
Mixail Çerniqovun nəsilləri
Şəcərəyə əsaslanaraq, bütün bu çoxsaylı şahzadələr (İqor Svyatoslaviçin nəvələri də daxil olmaqla) nəsil lərdən ayrılmadılar və sonrakı Olqoviçlərin hamısı yalnız Maykldan gəlir. Saysız-hesabsız xronoloji uyğunsuzluqlar buradan axır. Məsələn, Tit Mstislavich, şəcərə lərə görə, babası Mixail Vsevolodoviçin doğulmasından 200 il sonra yaşamış, orta hesabla bu dövrdə 8–10 nəsil dəyişdirilməli idi. Buna baxmayaraq, Müqəddəs Maykldan gələn "nüfuz" səbəbiylə inanılmaz 17-ci əsr damazlıqları müasir nəşrlərdə qeyri-adi şəkildə çoxalmağa qəbul edildi.
Mustafa Mərdanov
Fəaliyyəti
Mustafa Mərdanovun "50 il Azərbaycan səhnəsində xatirələrim" kitabı 1959-cu ildə çap edilmişdir. Ölümündən sonra – 1973-cü ildə "Mənim müasirlərim" xatirə kitabı nəşr edilib oxuculara çatdırılmışdır.
Mustafa Mərdanov bir neçə il Teatr Xadimləri İttifaqına rəhbərlik etmişdir.
Yuxarı knyazlıqlar
Genetik tədqiqat
Rusiya nın Newsweek jurnalı nın başlatdığı genetik araşdırmalar, kişi xətti boyunca Tarus filialından olan Mixail Vsevolodoviçin nəslinin Monomashichi ilə eyni əcdaddan olmadığını təsdiqlədi. Tədqiq olunan Volkonsky, Obolensky və Baryatinsky şahzadələrində — bütün digər Rurikoviç lərdən fərqli olaraq — R1a1 (şərti olaraq "Slavyan") haplogroupu tapıldı. Eyni zamanda, kişi cizgilərində ortaq olan hər üç şahzadənin əcdadı, 13-cü əsrin ilk üçüncüsündə yaşayırdı, yəni bu, mənbələrin tarixindən məlum olmayan Mixail Vsevolodoviçin özü və ya Yuri Tarussky ola bilər (sonrakı şəcərələrdə o, ən kiçik oğlu adlanırdı). Rurikoviçin araşdırdığı bütün digərlər (knyaz Myshetsky də daxil olmaqla) N1c1 haplogroupunu ortaya qoydular.
Mustafa Mərdanov
Teatr səhnəsindəki rolları
Tiflis teatrı
Yuxarı knyazlıqlar
Genetik tədqiqat
Jurnalistlər əvvəlcə Olqoviçlərdən birinin arvadlarının etinasızlığı ilə bağlı araşdırmanın gözlənilməz nəticəsini yazmaqdan imtina etdilər. Ancaq Chernigov knyazlarının digər Rurikoviçlərə olan "yaxınlığı", Olgoviçinin Qaraçev şöbəsindən knyaz Masalsky'nin (Polşa) sonrakı sınağı ilə təsdiqləndi. Məlum olub ki, o, yalnız Rurikoviçlər ailəsinə aid deyil (haplogroup N1c1), eyni zamanda Monomashichi ilə 10-cu əsrin sonlarında doğulmuş bir kişi əcdadıdır. Bu məlumatlar Yaroslav Müdrikin fərqli övladları — Vsevolod və Svyatoslavdan Monomaşiç və Olqoviç in mənşəyi haqqında tarixi məlumatlara uyğundur.
Mustafa Mərdanov
Teatr səhnəsindəki rolları
Azərbaycan Dövlət Dram Teatrı
Filmoqrafiya
Aktyor kimi
Rejissor assistenti kimi
Səsləndirdiyi filmlər
İştirak etdiyi film
Fransız Cənub və Antarktika ərazilərindəki vulkanların siyahısı
Fransız Cənub və Antarktika ərazilərində yerləşən fəaliyyət göstərən və sönmüş vulkanların siyahısı.
Morj
Su inəyi (Erkəyinə Su öküzü deyilir) və ya Morj — dəniz məməlisi olaraq Morjkimilər fəsiləsinə daxil olan müasir dönəmdə mövcud olan növ. Yaşlı fərdi asanlıqla cavan fərddən fərqləndirmək olur. Bu dəniz canlısı ölçülərinə görə pərayaqlılar arasında yalnız Dəniz filindən geri qalır. Arealı əsasən Arktika qurşağında yerləşir.
Görünüşü
Nəhəng dəniz məməlisi olan morjlar qalın dəriyə malikdirlər. Ön yuxarı yırtıcı dişləri digərlərinə nisbətdə yaxşı inkişaf etmişdir. Uzun olub, aşağı istiqamətlənmiş formadadır. Geniş sifətə malikdir. İri bığcıqlara sahibdir. Xariçi qulaq eyvanı yoxdur, gözləri kiçikdir.
Dərisi sarı rəngli tükcüklərlə sahibdir. Yaşlandıqca tüklərin sayı azalır. Yaşlı fərdlərdə demək olar ki, tük olmur. Ətraflar quruda daha çox hərəkət etməyə vərdişlidir. Morjlar gəzə bilirlər. Onlar suitilərdən fərqli olaraq sürünmürlər.
Anatomiya
thumb|right|Morj öz iri dişlərini buzun üzərinə çıxmaq məqsədi ilə istifadə edir. thumb|right|Skelet Sakit okean morjlarının erkəkləri bəzən 2000 kq çəki verə bilir. Adətən isə 800 - 1700 kq arası olurlar. Atlantik yarımnövü ölçü baxımından 10—20 % kiçik olurlar. Atlantik yarımnövünün dişləri kiçik olur. Sakit okean yarımnövü isə ölçü baxımından nisbətən iri olurlar. Dişilər erkəklərdən bəzən üç dəfə kiçik olurlar. Atlantik yarımnövünün dişiləri 560 kq, bəzən isə 400 kq, Sakit okean yarımnövünün dişisi isə 794 kq və 2,2 - 3,6 m uzunluğunda olur. Bu canlılarda əsasən iki çüt süd döşü olur. Nadir hallarda 5 süd döşü müşahidə edilir. Süd vəzləri qalın dərinin altında yerləşir. Bəzən müxtəlif səslər çıxarırlar.
Dişləri
Morjları digər dəniz calılarından fərqlədirən əsas xüsusiyyətləri iki iri uzun dişləridir. Onların hər biri bəzən bir metrə çata bilir. Çəkiləri isə 5,4 kq təşkil edir. Bu dişlər erkklərdə dişilərə nisbətdə iri olur. İri dişə sahib erkək qrupun liderinə çevrilir. Diş onların asanlıqla su səthinə çıxmağa yardım göstərir.
Dərisi
Morjlar qalın dəriyə malik olurlar. Erkəklərin boyun və qol nahiyyəsində dərinin qalınlığı 10 sm təşkil edir. Piy qalınlığı 15 sm olur. Cavan fərdlərin dərisi tünd-qəhvəyi, yaşlılarda isə solğuldur. Bəzən tamamən ağ rəngdə olurlar.
Yarımnövləri
Morjlar üç yarımnövə bölünür : Bəzən müstəqil yarımnöv hesab edilir. Analizlər nəticəsində bu yarımnövün müstəqil olması isbat edilməmiş və Sakitokean yarımnövünün qərb populyasiyası olması isbat edilmişdir.
Yayılma və populyasiya
1990-ci il qiymətləndirilməsinə görə Sakit okean yarımnövünün  sayı 200 min baş olmuşdur. Sakitokean populyasiyasının böyük qismi Berinq boğazı və Çukot dənizi sularında yayılmışlar. Arealın şimal sərhədi Vrangel adası və Bofort dənizinin şimal hissəsini əhatə edir. Cənub arealı isə Çukot yarımadası ətrafı ərazilərdə Bristol körfəzi və Anadır körfəzi ətrafı ərazilərdə yerləşir. Onların qalıqları hətta Şimali Kaliforniya sahillərində belə rast gəlinmişdir. Son buzlaşma dövründə onların bu ərazidə yaşaması faktdır
Atlantik morjunun demək olar ki böyük hissəsi ovlanmışdır. Hazırda sayları 20 min baş olaraq qiymətləndirilir. . Bu yarımnövün arealı Arktik Kanada, Şpitsbergen və Qrenlandiya sahillərini təşkil edir. . Atlantik okeanın şərq sahillərində əsasən Kanada sahillərində görünürlər
Laptev morj populyasiyası əsasən Laptevlər dənizi, Kara dənizinin şərq və Şərqi Sibir dənizinin qərb hissəsində yayılmışdır. Sayları 5-10 min baş olaraq qiymətləndirilir.
Xüsusiyyətləri
Morjlar olduqca təhlükəli canlılardır. Onlar iri dişləri ilə hətta qayığı belə dağıda bilirlər. Nadir hallarda onlar özləri birinci hücum edirlər. Qrup halında yaşayırlar. Sualtında 10 dəqiqə qala bilirlər. Qidasının əsasını kiçik molyusklar və digər onurğasızlar təşkil edir. Onların suitlərə hücumu mümkündür. Morjlar həmcinin balıq yeyirlər. Üç-dörd ilə bir bala verirlər. 6 ay müddətində bala südlə bəslənir. Anaları ilə birlikdə 3-4 il yaşayırlar.
İri dişləri həm hücum həmdə müdafiə məqsədlidir. . Üstəlik erkəklər dişilərə sahiblənmək məqsədi ilə bir-biri ilə mübarizə aparırlar. Onlar dişlərinin hesabına buz və ya qayalı sahillərə çıxa bilirlər. Əbəs yerə yunanca adı «dişi ilə gəzən» mənasını bildirir.
Düşmənləri
İnsandan bаşqa təbii düşmənləri, Ağ ayı və Osadır. Morjlar bəzən xariçi və daxili parazitlərdən əziyyət çəkirlər
İnsan tərəfindən ovlanması və populyasiyanın müasir vəziyyəti
thumb|right|. thumb|right XVIII—XIX əsrlərdə bu canlılara qarşı kütləvi ov həyata keçirilirdi. Bu isə Atlantik populyasiyasının demək olan ki, məhv olmuşdurlar.
Hazırda isə onlara qarşı ov qadağan edilmişdir. Bircə bu canlıların ovunu həyata keçirməyə şimal xalqları olan Eskimoslar və Çukçalara icazə verilmişdir.
Onlara qarşı ov əsasən yayın sonları həyata keçirilir. ət qaxac edilir və qış idasının əsasını təşkil edir. Bu ət şimal xalqlarının əsas qidasını təşkil edir. Bu canlıların sümükləri yerli xalqların folklor nümumələrində istifadə edilir.
Morjlara qarşı ov əsasən Rusiya, ABŞ, Kanada və Danimarka tərəfindən həyata keçirilirdi. Morjlara qarşı hazırda əsas təhlükə iqlim dəyişkənliyidir. Bu onların arealının daralmasına səbəb olur. Üstəlik qidaları azalır. Hazırda bu canlıların dəqiq sayları haqqında məlumat yoxdur. Bununla belə bir çox ölkələrdə bu canlılar qırmızı kitaba daxil edilmişdir.
Maraqlı fakt
thumb|Morj penisi, aleutlar tərəfindən qoparılmışdır. Uzunluğu 56 sm.
Kənd Təsərrüfatı Kreditləri üzrə Dövlət Agentliyi (Azərbaycan)
Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Kənd Təsərrüfatı Kreditləri üzrə Dövlət Agentliyi Azərbaycan Respublikası Prezidentinin «Aqrar bölmədə idarəetmənin təkmilləşdirilməsi tədbirləri haqqında» 2004-cü il 23 oktyabr tarixli, 467 nömrəli Sərəncamına əsasən yaradılmışdır.
Dövlət Agentliyi aqrar bölmədə sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki və hüquqi şəxslərə dövlət dəstəyi məqsədilə kreditlərin cəlb edilməsini və təyinatı üzrə istifadəsini təmin edən icra hakimiyyəti orqanıdır.
Dövlət Agentliyi öz fəaliyyətində Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasını, Azərbaycan Respublikasının qanunlarını, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərman və sərəncamlarını, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin qərar və sərəncamlarını, Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələri, Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin normativ hüquqi aktlarını, qərar və əmrlərini rəhbər tutur. Dövlət Agentliyi müstəqil balansa, qanunvericiliyə uyğun olaraq,sərəncamında olan dövlət əmlakına, xəzinə və bank hesablarına, Azərbaycan Respublikasının dövlət gerbinin təsviri, Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin və öz adı həkk olunmuş möhürə, müvafiq ştamplara və blanklara malikdir.
Dövlət Agentliyinin saxlanılması xərcləri Azərbaycan Respublikasının dövlət büdcəsi və qanunvericiliklə qadağan olunmayan digər mənbələr  hesabına maliyyələşdirilir. Dövlət Agentliyi Bakı şəhərində yerləşir.
Dövlət Agentliyinin əsas vəzifələri: yetirmək.
Dövlət Agentliyinin fəaliyyətinin təşkili Dövlət Agentliyinə Azərbaycan Respublikasının kənd təsərrüfatı naziri tərəfindən vəzifəyə təyin olunan və vəzifədən azad edilən baş direktor rəhbərlik edir. Baş direktor Dövlət Agentliyinə həvalə edilmiş vəzifələrin yerinə yetirilməsinə və funksiyaların həyata keçirilməsinə görə şəxsən məsuliyyət daşıyır. Baş direktorun təqdimatı ilə Azərbaycan Respublikasının kənd təsərrüfatı naziri tərəfindən vəzifəyə təyin olunan və vəzifədən azad edilən iki müavini vardır.
Senecio letouzeyanus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Türkoba
Yaşayış məntəqələri
Kənd Təsərrüfatı Kreditləri üzrə Dövlət Agentliyi (Azərbaycan)
Vəsaitlərin istifadə istiqamətləri, müddəti və şərtləri müəyyən olunmuş qaydada müvəkkil kredit təşkilatları ilə Agentlik arasında bağlanan müqaviləyə əsasən tənzimlənir. Hər bir müvəkkil kredit təşkilatı üçün 1000000 manat həcmini aşmamaq şərtilə ilkin kredit xətti müəyyən edilir. İlkin və növbəti kredit xəttinin həcmi müvəkkil kredit təşkilatının sifarişi əsasında Müsabiqə Komissiyası tərəfindən müəyyən edilir.
Anthurium linguifolium
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kənd Təsərrüfatı Kreditləri üzrə Dövlət Agentliyi (Azərbaycan)
Müvəkkil kredit təşkilatları vasitəsilə kreditləşdirilən layihələrin məbləği həmin kredit təşkilatlarının məcmu (ümumi) kapitalı qədər ola bilər. Kredit İttifaqlarının cəlb etdiyi vəsaitin həddi Milli Bank tərəfindən təsdiq edilmiş kredit ittifaqlarının iqtisadi tənzimləmə normativləri (prudensial normativlər) haqqında qaydalarına uyğun müəyyən edilir. Kredit xətti açıldıqdan sonra 3 ay müddətində vəsait istifadə olunmazsa, kredit xətti üzrə vəsaitin istifadə olunmayan hissəsinə müvəkkil kredit təşkilatları tərəfindən komission haqqı ödənilir və kredit xəttinin istifadə olunmamış hissəsi Müsabiqə Komissiyasının qərarı ilə digər müvəkkil kredit təşkilatlarına yönəldilir.
Müvəkkil kredit təşkilatlarının Agentlik qarşısında öhdəliyi onların borcalanlarla olan münasibətlərindən asılı deyil. Borcalanlar tərəfindən kreditlərin qaytarılmasından asılı olmayaraq, müvəkkil kredit təşkilatlan Agentlik qarşısında öz öhdəliklərini yerinə yetirməlidirlər. Müvəkkil kredit təşkilatları Agentlik qarşısında öhdəliklərinin gecikdirildiyi hər gün üçün 0,1 faiz, lakin kreditin 10 faizindən çox olmamaqla cərimə ödəyirlər. Agentlik müvəkkil kredit təşkilatlarının öhdəliklərinə (o cümlədən layihə üzrə borcalanlar qarşısında) cavabdeh deyildir. Agentliyin vəsaitlərinin son istifadəçiləri aqrar sektorda fəaliyyət göstərən sahibkarlıq subyektləridir. KREDİTLƏRİN BORCALANLARA (SON İSTİFADƏÇİLƏRƏ) AYRILMASI VƏ ONLARIN İSTİFADƏ EDİLMƏSİ
Vəsaitlərin kredit təşkilatlarına köçürülməsi ilə bağlı bank, məlumatlandırma və marketinq xərcləri bu Qaydaların 5.4-cü bəndində nəzərdə tutulmuş 2 faizin l/4-i hesabına ödənilir.
KREDİTLƏRİN HƏDDİ, MÜDDƏTİ VƏ FAİZLƏRİ Kredit vəsaitlərinin verilmə həddi:
Kredit vəsaitlərinin istifadə müddəti:
Verilən kredit vəsaitlərinə tətbiq edilən faiz dərəcələri: Agentlik cəlb etdiyi vəsaitləri illik 2 faiz tətbiq etməklə müəyyən edilmiş qaydada müvəkkil kredit təşkilatlarına verir; müvəkkil kredit təşkilatlan Agentliyin kredit vəsaitlərinə tətbiq etdiyi illik faiz dərəcəsinin ən yüksək həddi (bu bənddə nəzərdə tutulmuş 2 faiz daxil olmaqla) 7 faizdən artıq olmamalıdır.
Türkoba
Digər
Salmanasar
Axtardığınız mövzu bunlar ola bilər:
II Salmanasar (e.ə. 1031–1019)
III Salmanasar (e.ə. 859–824)
IV Salmanasar (e.ə. 783–773)
V Salmanasar (e.ə 727–722)
Pyrola
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Köhnə Xudat qazmalar
Köhnə Xudat qazmalar — Azərbaycan Respublikasının Qusar rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
Köhnə Xudat qazmalar oyk., mür. Qusar r-nunun Bala Qusar i.ə.v.-də kənd. Qusar maili düzənliyindədir. Oykonim Köhnə Xudat (kənd adı) və qazmalar (müvəqqəti yaşayış evi) komponentlərindən ibarət olub, "Köhnə Xudat kəndinə məxsus qazmalar" mənasındadır. Kollektivləşmədən sonra qazmalar daimi yaşayış məntəqəsinə çevrilmişdir.
Senecio santelicis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Möhtəşəm Kaşani
Şəmsüş-şüəra Kəmaləddin Möhtəşəm Kaşani (1528-1588) — İran şairi.
Həyatı
Şəmsüş-şüəra Kəmaləddin Möhtəşəm Kaşani Kaşanda dünyaya gəlmiş, Möhtəşəm, I Şah Təhmasib Səfəvinin hakimiyyəti illərində yaşamışdır. Təvəllüd tarixi mə’lum deyildir. O, h.q. 996 (m. 1588) - ci ildə vəfat etmişdir. Məzari-şərifi Kaşandadır.
Təzkirə müəlliflərinin yazdıqlarına görə atası Xacə Mir Əhməd bəzzaz olmuşdur. Yeniyetmə yaşlarında Kəmaləddin də atasının yanında bu sən’ətlə məşğul olmuşdur. Gənc yaşlarından bu işdən uzaqlaşmış və şeir yazmağa başlamışdır. Öz zəmanəsinin Zəmiri İsfəhani, Hali Gilani, Vəhşi Bafqi və digər məşhur şairləri ilə müşairələri olmuşdur. Yaradıcılığa qəsidə yazmaqla başlamış və bu şeirlərində Şah Təhmasib Səfəvini, onun oğulları İsmail mirzə, Sultan Məhəmməd Xudabəndəni və qızı Pərixan xanımı, həmçinin səltənətin yüksək rütbəli mənsəb sahiblərini mədh etmişdir.
yerinə yetir və ardınca gələn misra’nı deməkdə mütəhəyyir olub aciz qalır və bilmir nə desin ki, o ilahi Həzrətin məqamına layiq olsun, yenə ona mədəd yetir və yuxuda əsrin imamını (əccələllahu təala fərəcəhu) görur. İmam (ə) ona buyurur: De: «U dər del əst o hiç deli nist biməlal» (Əmma ürəkdədir, heç ürək yoxdu biməlal) Bu zaman Möhtəşəm yuxudan oyanır və həmin bəndi sona yetirir». Möhtəşəmin qələmə aldığı bu tərkibbənd həqiqətən möhtəşəm bir müsibətnamədir. Bu məşhur əsər yazıldığı dövrdən başlayaraq bugünkü günümüzə qədər İmam Hüseynin (ə) əza məclislərində mərsiyəxanların və rövzəxanların dilinin əzbəri olmuşdur.
Sıma üsulları
Tərkibi
Xan sülaləsi dövründə traktat 155 fəsildən ibarət olduğu halda günümüzə cəmi onun 5 fəsli gəlib çatmışdır:
Anthurium macrolonchium
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Su qırxbuğumu
(Polygonum amphibium) – cinsinə aid bitki növü.
Gəmi kapitanı
thumbnail|[[Edvard Smit, "Titanic" sərnişin laynerinin kapitanı.]] Gəmi kapitanı — gəmi kollektivində ən yüksək vəzifə. Gəmi kapitanı milli və beynəlxalq qanunlara uyğun olaraq gəminin səmərəli və təhlükəsiz istismarına, yük və sərnişin daşımasına, naviqasiyasına məsuliyyət daşıyır. Dənizdə səfər zamanı gəmidə olan bütün heyət üzvləri, sərnişin və köməkçi heyət gəmi kapitanına tabedirlər.
Chimaphila maculata
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.