cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aslan bəy Qardaşov
Parlamentdə
Aslan bəy Qardaşov Milli Şura üzvlüyündən birbaşa Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin üzvü seçilmişdir. Lakin o, burada yeni yaranmış Əhrar Partiyası üzvü olaraq fəaliyyət göstərmişdir. O, Nuxa dairəsinin vəkili idi. Aslan bəy Qardaşov 1918-ci il dekabrın 25-də parlamentin açılışı ilə bağlı qəbul ediləcək əfv qərarı üçün yaradılmış "Əfvi-ümumi" müvəqqəti komissiyasının üzvü olmuşdur. O həmçinin müdafiə, məmləkətin məhsulatını hüsn istifadə, maliyyə və büdcə, qanun layihəsi komissiyalarının üzvü olmuşdur. Daha sonra qanun layihəsi komissiyasından ayrılmış, onun yerinə bu komissiyaya Abdulla bəy Əfəndizadə seçilmişdir.
Parlamentin 24 aprel 1919 tarixli iclasında torpaq komissiyası yenidən təşkil olunmuşdur. Seçkilərdə Cavad bəy Məlik-Yeqanov 36, Heybətqulu Məmmədbəyov 32, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə 30, Aslan bəy Qardaşov 28, Əliheydər Qarayev 27, Qərib Kərimoğlu 26, Aleksandr Ter-Azaryan da 26 səslə torpaq komissiyasının üzvü seçilmişdir. Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin təklifi ilə seçilmiş üzvlər həm də fəhlə komissiyasının üzvləri seçilmişdir.
Parlamentin 16 fevral 1920 tarixli sayca yüz iyirmi beçinci iclasında nizamnamə, Parlamentin 19 fevral 1920 tarixli sayca yüz iyirmi altıncı iclasında isə mərkəzi seçki komissiyasının üzvü seçilmişdir. Aslan bəy Qardaşov Əli Bayramov qətlinin araşdırılması üçün yaradılan Əli Bayramovun qətli istintaqı üzərində nəzarət üçün xüsusi komissiyanın da üzvü olmuşdur.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Parlamenti üçün məhkəmə işlərinə dair qanun layihələri hazırlayan komissiya 1919-cu ilin fevral ayının 11-də Ədliyyə Nazirliyi nəzdində yaradılmışdı. Komissiyaya ədliyyə naziri (sədr), əkinçilik nazirinin müavini, hüquq məsləhətçisi, ədliyyə nazirliyi dəftərxanasının sədri, Azərbaycan Məhkəmə Palatasının böyük sədri və prokroru, palatanın 2 üzvü, palata prokurorunun müavini, Dairə Məhkəməsinin prokuroru, 3 vəkil və komissya sədrinin dəvət etdiyi digər şəxslər daxil idi. Zaqatala mahalı sakinlərinin quraltayı Zaqatala barışıq şöbəsini ləğv etmiş, keçmiş Qafqaz canişini dəftərxanasının hərbi idarəsinə tabe olan xalq məhkəmələri deyilən məhkəmələr də fəaliyyətlərini dayandırmışdı. Qurultayın qərarına əsasən şəriət məhkəmə sistemi tətbiq olunmuşdu. Mahalda ədalət məhkəməsi ilə bağlı yaranmış vəziyyəti aydınlaşdırmaq üçün Parlamentin Zaqatala olan deputatları — Aslan bəy Qardaşov, Bayram Niyazi Kiçikxanlı və Abdulla bəy Əfəndiyev komissiyasya dəvət edilmişdilər. Ətraflı müzakirədən sonra komissiya bütün məsələləri yerində aydmlaşdırmaqdan ötrü nümayəndələr göndərmək barədə qərar qəbul etmişdi. Daha sonra isə komissiya qəzada məhkəmə fəaliyyətini bərpa etdi.
1920-ci ilin mart ayının 30-da Nəsib bəy Yusifbəylinin istefasından sonra, yeni hökumətin təşkil olunması tapşırılmış Məmmədhəsən Hacınskinin başçılığı ilə Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Qara bəy Qarabəyov, Aslan bəy Səfikürdski, Aslan bəy Qardaşov, Səməd ağa Ağamalıoğludan ibarət xüsusi komissiya yaradıldı. Məmmədhəsən Hacınski kommunistlərlə danışıqlar apardı.
Sovet dövrü
7 may 1920-ci ildə Gürcüstan Müəssislər Məclisinin üzvü Uratadze və RSFSR xarici işlər komissar müavini Lev Karahan arasında dostluq haqqında anlaşma imzalandı. Bu razılaşmaya əsasən RSFSR Gürcüstan dövlətinin müstəqilliyini şərtsiz tanıdığını bildirirdi. Bu razılaşmanın dördüncü maddəsinə görə, Sovet Rusiyası Zaqatala dairəsini Gürcüstanın bir hissəsi olaraq tanıdığını bildirir. Orconikidze və digər bolşeviklər Zaqatala dairəsini idarəsini Azərbaycana təhvil vermək üçün müqavilə imzaladıqdan dərhal sonra ərazi məsələsində Azərbaycana dəstək verir. Nəticə olaraq, kommunistlərin təzyiqi altında RSFSR və Gürcüstan, 7 maydakı sülh müqaviləsinə əlavə bir razılaşmanı 12 may 1920-ci ildə imzalayırlar:
1920-ci ilin iyununda Gürcüstan Müəssislər Məclisinin üzvləri Zaqatala dairəsində sovet hakimiyyətinə qarşı təşviqatı gücləndirmişdilər. Onlar əhali arasında Zaqatala dairəsininin Gürcüstana verilmədiyi halda Gürcüstanın zor gücü tətbiq edəcəyi şaiyəsini yaymışdırlar. Həmin dövrdə Aslan bəy Tiflisdəki "Azərbaycanın Qurtuluşu" Cəmiyyəti ilə sıx əlaqələr saxlayaraq üsyanın təşkilinə rəhbərlik etmişdir. Zaqatalada üsyan 1920-ci il iyunun 6-da Gürcüstanın Azərbaycana müharibə elan etməsi bəhanəsi ilə başlamışdır. Könüllü partizan dəstələri yaradılmışdı. Sovet qoşunları bəzi ərazilərdə geri çəkilməyə başlayır. Molla Hafiz Əfəndinin başçılıq etdiyi üsyançılar və onlara qoşulmuş Azərbaycan qoşunlarının qarovul batalyonunun bütün zabitləri iyunun 9-da Zaqatala qalasını, teleqrafı tutdular və inqilab komitəsinin üzvlərini, sovet işçiləri həbs etməyə başladılar. Zaqatala dairəsini faktiki idarə edən Əhrar Partiyası lideri Aslan bəy Qardaşov Sovet hökumətini tanımadığını elan edərək Gürcüstanla danışıqlar aparmağa başlayır. Beləcə, Zaqatala Milli Şurası Gürcüstana birləşmək haqqında saziş imzalayır. Müqaviləni imzalayan şəxslər Molla Məhəmməd Dibirov, Müslüm Rəcəbov və Hafiz Əfəndiyev olmuşdu. Bu razılaşma, müəyyən şərtlər altında və geniş muxtariyyət verilməsi ilə birlikdə Zaqatala dairəsinin Gürcüstan Demokratik Respublikasına daxil edilməsi ilə nəticələnmişdir.
Sovet hökuməti Zaqataladakı üsyanı da digər üsyanlarda olduğu kimi amansızlıqla yatırıldı. Sovet qüvvələri əhalinin tərk-silah edilməsinə başladı. Üsyançılardan 6 mindən çox xarici və rus tüfəngi, karabini, berdankası, 8 pulemyot və böyük miqdarda tapança, müxtəlif pistolet və digər döyüş sursatı alındı.
Partiya fəaliyyəti
Aslan bəy Əhrar Partiyasını həm hökumətdə, həm parlamentdə təmsil etmişdir. 1919-cu ilin yarısından eyni adlı fraksiyanın sədri olmuşdur.
Əhrar Partiyası platforması baxımından liberal partiya idi və kəndli hüquqlarını dəstəkləyirdi. Bu baxımdan sədr Aslan bəyin əkinçilik naziri təyin olunması təsadüfi deyildi.
Şəkərabad
Şəkərabad — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunun Şəkərabad kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 30 sentyabr 2003-cü il tarixli, 500-IIQ saylı Qərarı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunun Şəkərabad kəndi Yarımca kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, Hacıvar kəndi mərkəz olmaqla, Hacıvar kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmışdır. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 29 mart 2005-ci il tarixli, 874-IIQ saylı Qərarı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunun Şəkərabad kəndi Hacıvar kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla, Şəkərabad kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmışdır.
Tarixi abidələri
Kənddə daşınmaz tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınmamışdır.
İqtisadiyyatı
2014-cü ildə otuz bir min nəfər əhalinin yaşadığı 7 yaşayış məntəqəsini birləşdirən Şəkərabad-Babək-Nehrəm-Arazkənd dairəvi avtomobil yolunun yenidən qurulması məqsədi ilə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin ehtiyat fondundan Naxçıvan Muxtar Respublikasının Nazirlər Kabinetinə ilkin olaraq 5,0 (beş) milyon manat ayrılmışdır.
Mədəniyyəti
Kənddə mədəniyyət müəssisəsi mövcud deyil.
Təhsil
Kənddə Şəkərabad kənd tam orta məktəbi fəaliyyət göstərir.
Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.
Səhiyyə
Kənddə səhiyyə müəssisəsi mövcud deyil.
Armen Qaro
Armen Qaro ya da Karekin Pastırmacıyan ( — erməni terrorçusu, daşnak liderlərindən biri.
Həyat və fəaliyyəti
Armen Qaro Ərzurum şəhərində anadan olmuşdur, 1891-ci ildə buradakı erməni məktəbində təhsilini başa vurduqdan sonra, Fransaya yollanır, və Nansi universitetinin nəzdində, kənd təsərrüfatı məktəbində təhsil alır. 1894-cü ildə Daşnaksütunun sıralarına qatılır. 1895-ci ildə Zeytun üsyanına kömək etmək məqsədilə Misirə yollanır, buradan üsyançılara silah sursat və canlı güvvə gondərilməsini təşkil edir.
Həmin vaxt o, Armen Qaro təxəllüsü ilə adlanmağa başlayır.
1896-cı ilin avqustun 26-da, daşnakların Osmanlı bankına qarşı təşkil etdiyi terror aksiyasında iştirak edir, Armen Qaro bankı zəbt edən terorçuların içərisində yer alır. Onun vəzifəsi, bank işçilərinin və ziyarətçilərin qaçmasının qarşısını almaq idi. Terrorçular bu adamlardan canlı sipər kimi istifadə etməyi planlaşdırırdılar.
İri dövlətlərin müdaxiləsi nəticəsində, bankı zəbt etmiş erməni terrorçuları Türkiyədən sah salamat Fransaya qedir və orada siyasi sığınacaq alır.
Armen Qaro bir müddət Fransada qaldıqdan sonra oradan deportasiya edilir və İsveçrəyə gəlir.
1898-ci ildə Daşnaktütunun II qurultayında partiyanın Misir komitəsinin nümayəndəsi kimi iştirak edir.
1901-ci ildə Tiflisə köçür, 1905–1906-cı il hadisələri zamanı 500 nəfərlik silahlı erməni dəstəsi yaradır, və bu dəstəyə başçılıq edir.
Türkiyədəki "gənc türklər" inqlabından sonra, Armen Qaro Osmanlı parlamentinə Ərzurumdan deputat seçilir. Birinci dünya müharibəsi zamanı, çar ordusunun tərəfində vuruşan, erməni dəstələrinin təşkilində aktiv iştirak edir.
1917-ci ildən ABŞ-də erməni katalikosunun təmsilcisi kimi fəaliyyət göstərir. 1920-ci ildə Ermənistan respublikasının ABŞ da səfiri təyin olunur.
Madrid birjası
Madrid birjası — ( səhmlər və konvertasiya edilə bilən istiqrazlar və sabit gəlirli qiymətli kağızlar, həm dövlət, həm də özəl sektor borcları satan İspaniyanın dörd regional birjasının ən böyük və ən beynəlxalq (digərləri Barselona, Valensiya və Bilbaoda yerləşir). Bolsa de Madrid Bolsas y Mercados Españoles şirkətinə məxsusdur.
Quruluşu və əməliyyatları
İspaniya Fond Birjasının milli çətiri altında İspaniyanın maliyyə bazarının yenidən qurulmasına bolsas, törəmə bazarlar və sabit gəlir bazarları daxildir. Ticarət, əməliyyatların 90% -dən çoxunu həyata keçirən elektron İspan Birja Birliyi Sistemi (SIBE) ilə əlaqələndirilir; sabit gəlirli bütün aktivlər SIBE vasitəsi ilə satılır.
Binası
Palacio de la Bolsa de Madriddə tarixi bir on doqquzuncu əsrlik bir binada yerləşmişdir.
BMW X5
BMW X5 — Alman avtomobil istehsalçısı BMW tərəfindən, 1999-cu ildən bu günə kimi istehsal olunan lyuks krossover.
Dmitri Vasiliyev
Dmitri Vasiliyev (tam adı: Dmitri Viktoroviç Vasiliyev, ; 26 dekabr 1979, Ufa, Başqırd MSSR, SSRİ) — başqırd əsilli xizəklə tullanma üzrə Rusiya idmançısı, dəfələrlə Rusiya çempionu, Dünya Kuboku mərhələlərinin dəfələrlə mükafatçısı, beynəlxalq dərəcəli idman ustası, iki Olimpiya oyunlarının iştirakçısı (2006 və 2014) və doqquz dəfə dünya çempionu (1999—2017).
Karyerası
1998/99-ci illərdən bəri Dünya Kubokunda yarışır. Dünya Çempionatında ən yaxşı performansı Oberstdorf 2005-də, komandalı normal təpə yarışında beşinci, ən yaxşı fərdi performansı isə, Sapporo 2007-də fərdi böyük təpədə yeddinci olduğu zaman idi. İtaliyanın Turin şəhərində keçirilən 2006 Qış Olimpiya Oyunlarında Vasiliyev komanda yarışında səkkizinci, fərdi normal təpə yarışında isə, onuncu olmuşdur.
2004 və 2006-cı illərdə keçirilən Dünya Xizəklə Tullanma Çempionatının komanda yarışlarında yeddinci olmuşdur. Vasilyevin ən yaxşı fərdi Dünya Kuboku performansı, 2001-ci ildə Qarmiş-Partenkirhen şəhərində fərdi böyük təpə yarışında ikinci olduğu zaman idi. Vasiliyevin ümumilikdə doqquz fərdi və üç komanda Dünya Kuboku podiumları var.
Ən uzun tullanma
15 fevral 2015 tarixində Vasiliyev Vikersund təpəsində 254 m uzağa tullandı, lakin eniş zamanı ağır qəzaya uğradı. Bu, hələ də dünyanın qeyd edilən ən uzun sıçrayışıdır, lakin qara arxası ilə toxunduğuna görə etibarsız sayılmışdır.
Yay dünya rekordu
15 oktyabr 2016 tarixində Vasiliyev Soçidə keçirilən Rusiya Milli Çempionatı zamanı, RusSki Qorki tullanma mərkəzində 147.5 m uzağa tullandı və beş illik köhnə dünya rekordunu qırdı.
Dopinq skandalı
2001-ci ildə keçirilən Dörd Təpə Turnirində Vasiliyev, qadağan olunmuş bir diüretik olan Furosemid maddəsi üçün sınaqdan keçdiqdən sonra müsbət cavab gəldi. Bu skandaldan sonra bütün müsabiqələrdən iki il qadağan edildi.
Nərimanlı
Nərimanlı — Azərbaycanda işlədilən soyad.
Bu soyadı olan tanınmış insanlar
Yaşayış məntəqələri
Amfibiya maşın
thumb|"Ordu-2020" sərgisində "Drozd" avtomobil-amfibi.
Amfibiya daşıma, quruda təkərli və ya tırtıllı avtomobil, suda gəmi olaraq hərəkət etməyi bacaran nəqliyyat vasitəsidir. İkinci dünya müharibəsi dövründə əsas olaraq iki növü meydana çıxmışdır. ABŞ dəniz piyadaları korpusu üçün yaradılmış və daha çox tanka oxşayan LVT ilə quru qoşunlarının yardımı ilə yaradılmış həm rezin təkərli bir quru maşını, həm də pərli gəmi kimi işləyə bilən DUKW hesab olunur. Amfibiya maşınlarına oxşamasına rəğmən Hoverkraft kimi hava yastıqlı nəqliyyat vasitələri amfibiya sinifinə girmir.
Amfibiya müharibə
Amfibiya müharibə, strategiyada, dəniz və quru qoşunlarının uzlaşdırılmış hərəkatına deyilir və daha çox dənizdən quruya qoşun, əsgər və zirehli döyüş maşınlarının çıxardılması prosesini əhatə edir. Bu sahədə xüsusi olaraq hazırlanmış dəniz piyadaları birlikləri ilə dənizdə üzməyi bacaran tank və zirehli maşınlar yaradılmışdır.
Şimali Makedoniyada nəqliyyat
Makedoniya Respublikasının nəqliyyatı dəmiryol, avtomobil, boru və hava nəqliyyatlarından ibarətdir. Ölkədənin dənizə çıxışı yoxdur. Burada su nəqliyyatı yalnız Yunanıstan və Albaniya ilə sərhəddə yerləşən Oxrid gölündə mövcuddur.
Dəmiryolu
Ölkədə dəmir yollarının tikintisi və istismarı ilə «Makedonski Jeleznisi» şirkəti məşğul olur. Dəmir yolunun ümumi uzunluğu 925 km təşkil edir. Onun 699 km işlək 225 km isə ehtiyatdır. Hazırda Kumanovo—Brlyakov dəmir yolunun tikintisi həyata keçirilirdi. Hansı ki, bu tikinti ilə dəmir yolu Bolqarıstanla birləşdirilir. Şirkətin son işləri 2007-ci ildə başa çatdırılmışdır. Dəmiryoları Albaniya, Yunanıstan, Bolqarıstan və Serbiya ilə birləşir.
Avtomobil nəqliyyatı
İlk avtomagistral 1979 ildə istifadəyə verilmişdir.
Yol hərəkət qaydaları
thumb| Sürətin məhdudlaşdırılması:
Boru nəqliyyatı
2004-ci il məlumatına görə neft boru kəmərinin uzunluğu 120 km, qaz kəmərlərinin uzunluğu — 268 km-dir.
Hava nəqliyyatı
thumbnail|right Ölkədə 17 aeroport vardır. Onlardan ən iriləri Böyük Aleksandr və Müqəddəs Həvvari Pavel aeroportlarıdır. 11 hava limanı möhkəm eniş zolağına malikdir. Altısının eniş zolağı möhkəm deyildur. Böyük Akeksandr hava limanın eniş zolağı 3042, Müqəddəs Həvvari Pavel hava limanının uzunluğu isə 2550 metr təşkil edir.
UEFA Çempionlar Liqası 2008/2009
Çempionlar Liqasının 2008/2009 mövsümü UEFA tərəfindən təşkil olunmuş Avropanın aparıcı klub futbol turnirinin 54-cü mövsümü və turnirin adı "Çempion Klublar Kubokundan" "UEFA Çempionlar Liqasına" dəyişdirilməsindən sonra 17-cı mövsümü idi. Final oyunu 27 May 2009-cu ildə Roma şəhərinin Olimpiko stadionunda keçirilmişdir. Bu İtaliyada 8-ci, Olimpiko Stadionunda isə keçirilən 4-cü Avropa Kuboku finalı idi. Final turnirin son qalibi "Mançester Yunayted" ilə sonuncu dəfə 2006-cı ildə çempion olmuş "Barselona" arasında keçirilmişdir. "Barselona" Samuel Eto'o və Lionel Messinin qolları sayəsində 2–0 hesabı ilə qalib gəlməklə, Trebl etməyə daha da yaxınlaşdı. Bundan başqa, UEFA Kubokunun finalçıları "Verder Bremen" və "Şaxtyor" Çempionlar Liqasının qrup mərhələsində də iştirak etmişdilər.
Kiprin "Anortosis Famaqusta" və Belarusiyanın "BATE Borisov" klubları ölkələlərinin Çempionlar Liqasının qrup mərhələsində iştirak edən ilk komandaları idilər. Rumıniyanın "Kluj" və Rusiya çempionu Zenit də Çempionlar Liqasının məhz bu mövsümündə debüt etmişdilər.
Üçüncü təsnifat mərhələsi
12-13 avqust 2008: cavab oyunları 26-27 avqust 2008
Erigeron vernus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Milli İdman Stadionu (Ulan-Bator)
Milli İdman Stadionu — Monqolustanın paytaxtı Ulan-Batorda yerləşən mərkəzi idman stadionu.
Hal-hazırda əsasən futbol oyunlarında istifadə edilən stadionun tamaşaçı tutumu 20 000 nəfərdir. Monqolustanın müstəqillik bayramı olan Naadam festivalı hər ilin iyul ayında bu stadionda keçirilir. Stadionun sahibi olan şirkətə təxminən 27 min hektar ərazi məxsus olmasına baxmayaraq stadionun sahəsi 8 min hektardır. Bu stadionda 2016-cı ildə Dünya Universitetlərinin oxatma üzrə çempionatı keçirildi.
Stadionun səhmlərinin 51%-i özəl şirkət, 49%-i isə hökumətdir. Stadion sahiblərinin çox olmasının səbəbi ölkədə 12 500 nəfər tamaşaçı tutumua malik yeganə stadion olmasıdır.
Tarixi
thumb|250px Bu stadion 1958-ci ildə SSRİ tərəfindən Ulan-Batorda inşa edildi. O vaxtdan bəri heç bir zaman təmir edilməyən stadion, sadəcə ilkdə bir dəfə rəngləndirilir. Stadion futbol, festival və digər çoxfunksiyalı tədbirlər üçün inşa edilməsinə baxmayaraq, yalnız müstəqillik günü münasibəti ilə təşkil edilən Naadam festivalı keçirilir. Digər tədbirlər isə hökumət tərəfindən təşkil edilən digər təşkilatlar müqavilə əsasında təşkil edirlər.
Tədbirlər
Stadion ölkənin ən böyük stadionu olduğuna görə bir çox beynəlxalq və dövlət əhəmiyyətli tədbirlər burda keçirilir. Buna misal olaraq 2013-cı il 21 setyabr tarixində keçirilən "MBK Entertainment" üzvləri T-ara qrupu, Daviçi, Cənubi Koreyanın "Sürət" qrupu və "The SeeYa" qrupunun birlikdə konsert tədbiri baş tutmuşdu. Bundan başqa, ənənəvi Naadam festivalı hər il bu stadionda keçirilir.
Çester
Çester — Böyük Britaniyanın qərbində şəhər. Çeşir qraflığının inzibati mərkəzi. Əhalisi 118,2 min nəfərdir (2011). Liverpuldan 25 km. cənubda, Di çayı sahilindədir.
Bulbophyllum inclinatum
(Bulbophyllum inclinatum) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Çester
Çester romalıların dövründə Kastra Devana adlı Roma Britaniyasının mühüm mərkəzi idi. Erkən orta əsrlərdə tərk edilmişdir (ehtimal ki, dağıdılmışdır). Anqlsaks dövründə "Legaseaster" adlandırılmışdır (Çester adı da sonralar buradan alınmışdır). XIII əsrin ikinci yarısında İngiltərə krallarının Şimali Uelsi zəbt etmək uğrunda apardıqları mübarizənin mühüm dayaq məntəqəssi olmuşdur. Orta əsrlərdə iri çay portu (XIII əsr - XIV əsrin birinci yarısında daha mühüm rol oynamışdır) olmuş, sonralar tədricən əvvəlki əhəmiyyətini itirmiş, XVIII-XIX əsrlərdə isə port kimi qəti olaraq Liverpul tərəfindən sıxışdırılmışdır.
Çester qədim ticarət mərkəzidir. Suvenir istehsal edilir. Orta əsrlərin faxverkli tikililəri qorunub saxlanılmışdır. Qrovner muzeyi (yerli asari-ətiqə) var. Turizm mərkəzidir.
Paralelepiped
240px|thumb|Paralelepiped
Paralelepiped ( — paralel, — müstəvi) — oturacaqları paraleloqram olan prizmadır.
Feyenoord FK
"Feyenoord" (Feyenoord )  — Niderlandın Rotterdam şəhərində futbol klubu."Ayaks" və PSV-ilə birlikdə ölkənin aparıcı klubu hesab edilir.
Əminə Cəfərova
Cəfərova Əminə Surxay qızı — Sov.İKP-nin üzvü (1947), Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1949).
thumb|right|250px|Şəkildə sağdan: [[Heydər Əliyev, Xuraman Abbasova və dördüncü Əminə Cəfərova.]]
Həyatı
Cəfərova Əminə Surxay qızı 1925-ci ildə Ağdam şəhərində anadan olmuşdur. Gənc yaşlarından Çəlik deyilən üzümçülük sahəsində əmək fəaliyyətinə başlamış, az bir vaxtda öz işgüzarlığı, əməksevərliyi sayəsində Manqa başçısı vəzifəsinə qədər yüksəlmişdir.
1941–1971-ci illərdə Ağdam rayonundakı "Nətəvan" adına üzümçülük sovxozunda manqabaşçısı, uşaq bağçasının müdiri, şərab zavodunda laborant, 1971-ci ildən isə mikrobioloq işləmişdir.
1947-ci ildən Sov.İKP-nin üzvü olmuşdur.
Əminə Cəfərova 1948-ci ildə üzümçülük sahəsində yüksək əmək göstəricilərinə nail olmuşdur. Belə ki, 3 hektarlıq məhsuldar sahənin hər hektarından 230,2 sentner məhsul götürmüşdür. Hökumət qarşısında xidmətini nəzərə alan SSRİ Ali Soveti 5 oktyabr 1949-cu il tarixli 4724 saylı qərarı ilə ona Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adı vermişdir. Bundan əlavə Əminə Cəfərova 3 dəfə Lenin ordeni və müxtəlif medallarla təltif edilmişdir.
1951-ci ildə Azərbaycan nümayəndə heyətinin tərkibində əmək qabaqcılları ilə birgə Moskva şəhərindəki Ümumittifaq Kənd Təsərrüfatı nailiyyətləri sərgisində iştirak etmişdir.
1988-ci ildə Ağdam rayon partiya təşkilatının XI konfransına nümayəndə seçilmişdir.
1993-cü ildə Ağdam rayonunun işğalı ilə əlaqədar məcburi köçkün kimi bir müddət Bərdə şəhərində yaşadıqdan sonra birdəfəlik Bakı şəhərində məskunlaşmışdır.
Anası Xəlilova
Anası Xəlilova — Pambıqçı, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı.
Əminə Cəfərova
Həyatı
Azərbaycan Respublikası Prezidendinin 2 oktyabr 2002-ci il tarixli 1049 saylı sərəncamı ilə Azərbaycanın iqtisadiyyat sahəsində böyük xidmətlərinə görə Cəfərova Əminə Surxay qızına Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdü verilmişdir.
Anası Xəlilova
Həyatı
1921-ci ildə Ağdaş rayonunda anadan olub.
Əminə Cəfərova
Həyatı
Sosialist Əməyi Qəhrəmanı Əminə Cəfərova 2011-ci il avqustun 13-də Bakı şəhərində 86 yaşında vəfat etmişdir. O Keşlə qəsəbəsi qəbirstanlığında dəfn edilmişdir.
Anası Xəlilova
Həyatı
SSRİ Ali Sovetinin deputatı seçilib.
Əminə Cəfərova
Həyatı
Əminə Cəfərova haqqında Xalq yazıçısı Əli Vəliyevin 1972-ci ildə çap olunan "Durna qatarı" adlı kitabında geniş məlumat verilmişdir.
Ailəsi
Əminə Cəfərova 1950-ci ildə Ziyəddin Əliyev ilə ailə həyatı qurmuş, — Rabilə (1951), Zabilə (1953), Yəmən (1958) və Tünzalə (1961) adlı dörd qızları dünyaya gəlmişdir.
Anası Xəlilova
Həyatı
Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adına 1966-cı ildə layiq görülüb.
Hale Asaf
Hale (Salih) Asaf — gürcü və adıq mənşəli Türkiyə rəssamı. Türkiyənin ilk rəssamlarından biri Mihri Müşfik Hanımın bacısı qızıdır. Klassik və impressionist üslubunda çəkən o dövrün bir çox digər Türkiyə rəssamlarından fərqli olaraq, kubizm üslubunu üstün tuturdu.
Həyatı
Türkiyədə müharibə bitdikdən sonra vətəninə döndü və Təsviri Sənətlər Liseyinə daxil oldu, sinif yoldaşları arasında Feyhaman Duran və İbrahim Çallı da var idi. Təxminən eyni vaxtda Asafin anası vərəm xəstəliyindən vəfat etdi və Hale onun xatirəsinə Saleh soyadını anasının əvvəlki soyadı Asafa dəyişdi. Çox keçmədən Asaf Avropada təhsil almaq üçün Təhsil Nazirliyinin təqaüdünü qazandı. O, Münhen Rəssamlıq Akademiyasında təhsil alırdı, müəllimi Lovis Corint idi. 1926-cı ildə Asafın rəsmləri Qalatasaray sərgisində nümayiş olundu, bu sərgi 1916-cı ildən 1951-ci ilə qədər İstanbulda keçirilirdi və rəssamlar arasında böyük tədbir hesab olunurdu. 1927-28-ci illərdə Qrand Şomyer Parij akademiyasında Andre Lotun dərslərində otururdu və eyni zamanda İsmail Hakkı Oyqardan şəxsi dərslər alırdı. Oyqar həmçinin Asafın nişanlısı oldu. thumb|227x227px|Bursanın görüntüsü|alt=|left
Bursada həyatı
Asaf və Oyqar birlikdə Türkiyəyə qayıtdılar və Bursada yerləşdilər. Asaf Pedaqoji Kolleci və İncəsənət İnstitutunda dərs keçirdi. 1929-cu ildə Asaf və həyat yoldaşı Müstəqil Rəssamlar və Heykəltəraşlar Birliyinin yaradılmasında iştirak etdilər. Asafın böyüdüyü kosmopolit atmosfer səbəbiylə Bursada yaşadığı əyalət həyatı onun üçün asan olmadı. Bir gün rəsmlərini təhqir hesab edən bazar izdihamının hücumlarından sonra Asaf huşunu itirmişdir. Rəssam Mahmut Cuda ilə razılaşaraq Asaf Bursanı tərk etməyə müvəffəq oldu. Cuda Asafın yerinə liseydə, Asaf isə Cudanın yerinə İstanbul Rəssamlıq Akademiyasında dərs deməyə başladı. Ancaq Asafin melanxoliyası dəyişməz qaldı və 1931-ci ildə o, təkbaşına Parisə qayıtdı.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (film)
"Harri Potter və Fəlsəfə Daşı" —  Kris Kolumbusun rejissorluğu və “Warner Bros. Pictures”in distribyutorluğu ilə 2001-ci ildə istehsal olunmuş ABŞ fentezi filmidir. Film Coan Roulinqin eyni adlı romanı əsasında çəkilmişdir. Harri Potter filmlər seriyasının ilk filminin ssenari müəllifi Stiv Klovz, prodüsseri isə Devid Heymandır. Filmdə Harri Potterin Hoqvartsda ilk ili, məşhur sehrbaz olmasını öyrənməsi və sehrbazlıq təhsilinə başlaması təsvir edilib. Filmdə Deniel Redkliff Harri Potter, Rupert Qrint Ron Uizli və Emma Uotson Hermiona Qreyncer obrazlarını canlandırmışdır. Filmdəki hadisələr “Harri Potter və Sirlər Otağı” filmindən başlayan yeddi sikvel filmlə davam etdirilmişdir.
Warner Bros. kitabın müəllif hüquqlarını 1999-cü ildə £1 milyona almışdı. Filmin istehsalına 2000-ci ildə Birləşmiş Krallıqda başlanılmış və aralarında Stiven Spilberq və Rob Reynerin də olduğu qısa rejissorlar siyahısından məhz Kolumbus filmin rejissoru kimi seçilmişdi. Coan Roulinq kitabın mədəni bütövlüyünü saxlamaq üçün istisna olaraq yalnız britaniyalı və irlandiyalı aktyorların seçilməsini tələb etmişdi. Filmin çəkilişləri Leavesden Film Studiyasında və BK ərazisindəki tarixi binalarda aparılmışdır.
BK və ABŞ-də film 2001-ci ilin noyabrında çıxarılmışdır. Tənqidçilərdən əsasən müsbət rəylər alan film ümumilikdə $980 milyon gəlir əldə etmiş, Ən Yaxşı Orijinal Film Musiqisi, Ən Yaxşı Sənət Rejissorluğu və Ən Yaxşı Kostyum Dizaynı nominasiyalarında Oskar mükafatı da daxil olmaqla bir çox nüfuzlu mükafatlara namizəd göstərilmişdir. 2014-cü ilin avqustunda “Harri Potter və Fəlsəfə Daşı” filminin XXI əsrin ən çox gəlir gətirən filmləri sırasına daxil olduğu, Harri Potter filmlər seriyasında final filmi olan Harri Potter və Ölüm Hədiyyələri. II hissə filmindən sonra ən çox gəlir gətirən ikinci film olmuşdur.
Məzmunu
On yaşına çatana kimi Harri Durslilərin yanında yaşamağa məcbur olur, Dursliləri isə ona ailə üzvü kimi yox, xidmətçi kimi yanaşır, onu incidir və çoxlu işlədirlər. On bir yaşının tamamlanmasına az qalmış Harriyə Hoqvartsdan çoxlu məktub gəlməyə başlayır, lakin xalasının əri Vernon Dursli Harrinin məktubları oxumasına imkan vermədən onları məhv edir. Məktubların qarşısını ala bilmədiyini görən Vernon əvvəlcə ailəni bir otelə aparır, lakin məktubların otelə də gəlməyə davam etdiyini gördükdə o, ailəni kiçik bir adaya aparır. On bir yaşının tamam olduğu gecədə həmin adaya enən Haqrid nəhayət ki, Hoqvartsdan gələn məktubu Harriyə çatdırır və Durslilərin on il ərzində ondan gizlətdikləri həqiqəti danışır: Harri sehrbazdır və Hoqvartsa qəbul edilib. Haqrid məktəb üçün lazım olan əşyaların alınması üçün Harrini Londonun altında yerləşən Diaqon küçəsinə aparır və burada Harri ilk dəfə sehrbazlar arasında “sağ qalmış oğlan” kimi məşhur olduğunu görür. Həmçinin bəlli olur ki,on bir yaşına kimi əziyyət içində yaşayan Harri, valideynlərinin Qrinqots Bankında (sehrbazların bankı) qoyduğu sərvət sayəsində zəngin bir adam imiş. Haqridin müşayəti ilə Harri Hoqvartsda təhsilin birinci ili üçün lazım olan hər şeyi alır.
Sehrli çubuq almaq üçün dükana getdikdə Harri öyrənir ki, sehrkralar çubuğu yox, çubuq sehrkarı seçir. Harrini seçən çubuq Simurq quşu lələyindən hazırlanmış olur. Harri öyrənir ki, simurqlar ömrü boyu yalnız bir lələk verir, yalnız lələyindən Harrinin çubuğu hazırlanmış simurq istisna olaraq iki lələk verib, lələklərdən birindən Harrinin çubuğu, digərindən isə Harinin başında cızıq qoymuş Lord Voldemortun çubuğu hazırlanıb. Haqrid ad günü hədiyyəsi olaraq Harriyə şimal bayquşu hədiyyə edir, Harri isə quşun adını Hedviq qoyur. Bir ay sonra Hoqvartsa getmək üçün Harri “Kral Xaçı” dəmiryolu vağzalında Hoqvarts Ekspress qatarını axtarır. Elə burda da Uizli ailəsi ilə tanış olur. Onlar harriyə 9¾ Platformasına çatmaq üçün sehrli divarın arasından keçməyi öyrədirlər.
Qatarda Harri qısa müddətdə Ron Uizli ilə dostlaşır, onlar Qrinqotsu, qarşıdakı təhsil ilini müzakirə edirlər. Yolda onlar Hermiona Qreyncer ilə tanış olurlar. Daha sonra Hermiona onların ən yaxşı dostu olur. Harri bu səfər zamanı özünə düşmən də tapır; qarşıdakı il ərzində Drako Malfoy yoldaşları Vinsent Krabb və Qreqori Qoylla birlikdə Harrini izləyir, ona ziyan vurmağa çalışırlar, çünki qatarda Malfoy Harriyə dostlqu təklif edib, Ronla əlaqəni kəsməyi təklif etsə də Harri bundan imtina edir.
Məktəbin böyük zalında ilk nahardan əvvəl təzə tələbələr Seçici şlyapa tərəfindən fakultələrə bölünürlər. Harrinin seçilməsi zamanı şlyapa Harrini güclü, lakin qara cadugərlərin yetişdiyi Slizerin fakultəsinə göndərmək istəsə də, Harrinin etirazından sonra onu Professor Dambldorun da vaxtilə təhsil aldığı Qriffindor fakultəsinə göndərir. Ron və Hermiona da Qriffindor fakultəsinə göndərilir. Drako isə Slizerin fakultəsinə düşür. Nahar zamanı Harri Professor Sneypin ona baxdığını görür və başında Lord Voldemort tərəfindən qoyulmuş cızıqda ağrı hiss edir.
Professor Sneypin çətin keçən İksir dərsindən sonra Harri və Ron Haqridin (Hoqvartsın açar saxlayanı) Qadağan olunmuş meşə yaxınlığında yerləşən daxmasına gedirlər. Burda onlar öyrənirlər ki, Qrinqotsda oğurluq hadisəsi baş verib və bu hadisə məhz Harrinin Haqridlə birgə bankda olduğu gün olub. Harri xatırlayır ki, Haqrid məhz oğurluq edilməyə cəhd edilmiş nömrədən nəsə götürmüşdü.
İlk süpürgədə uçuş dərsində Nevil Uzunətək nəzarəti itirərək çox yüksəyə qalxır, süpürgə onu uçuraraq məktəbin divarına çırpır, çətinliklə yürə enən Nevil qolunu yaralayır və müəllim onu həkimə aparır. Nevil yıxılarkən cibindən valideynlərinin ona göndərdiyi yaddaş dağarcığını yerə salır. Dağarcığı Malfoy tapır və Nevili ələ salmaq üçün dağarcığı hündür bir yerdə gizlətməyə çalışır. Harri süpürgəsini götürərək göyə uçur və dağarcığı əldə edir. Harrinin süpürgədə ilk uçuşunu Qriffindor fakultəsinin dekanı Professor MakQonoqal görür. MakQonoqal onu öz kabinetinə apararaq Qriffindorun Qviddiç klubunun arayıcısı təyin edir.
Müəllimlərin tualetə gəlməsi zamanı Harri Professor Sneypin ayağının yaralandığını görür.İlk Qviddiç yarışı zamanı Harrinin süpürgəsi özünü qəribə apararaq onu yıxmağa çalışır, Hermiona Professor Sneypin Harriyə baxaraq tilsim oxuduğunu görür. O, gizlincə tilsim edərək Sneypin mantiyasını yandırır, keçərkən isə Kvirelin ayağını tapdalayır. Süpürgəsi üzərində nəzarəti bərpa edən Harri Qızıl Snitçi tutur və Qriffindor qalib gəlir. Haqrid Sneypin Harriyə ziyan vura biləcəyinə inanmır, akin üç başlı itin (Tüklü adlı) Dambldor və Nikolas Flamel adlı bir sehrbazın sirrini qoruduğunu ağzından qaçırır. 230px|thumbnail|left|İstək güzgüsü, Leavesden Film Studios. Milad tətili zamanı Harri və Uizlilər Hoqvartsda qalsalar da, Hermiona evə gedir. Harrinin aldığı bayram hədiyyələrindən biri naməlum adam tərəfindən göndərilmiş Görünməzlik Mantiyası olur, Haqrid isə ona fleyta hədiyyə edir. Harri mantiyanı məktəb kitabxanasının qadağan olunmuş hissəsinə girmək üşün istifadə edir ki, orada Nikolas Flamel haqqında məlumat tapsın. Kitabxanadan qayıdarkən o, səhv otağa girir və burada İstək Güzgüsünü tapır ki, güzgü də ona valideynlərini göstərir. Harri güzgüdən asılı vəziyyətə düşür, hər gecə yataqxanadan qaçaraq valideynlərini görmək üçün güzgünün yanına gəlir. Növbəti dəfə güzgünün yanına gələn Harri burada Dambldorla qarşılaşır və o, Harriyə güzgünün aldadıcı olduğunu və insana həqiqəti deyil, yalnız görmək istədiyini göstərdiyini deyir.
Miladda Hermionanın Harriyə hədiyyə etdiyi qurbağa şokoladlarından sonuncusunun içində üzərində əlkimyaçı Nikolasın təsviri olan kart çıxır və uşaqlar Nikolas Flamelin kim olduğunu öyrənirlər. Hermiona qısa müddətdə öyrənir ki, Flamel 665 yaşlı əlkimyaçıdır və onun məşhur olmasının səbəbi odur ki, tarixdə məlum olan yeganə Fəlsəfə daşını yaratmağa məhz o müvəffəq olub. Bir neçə gün sonra Harri Sneyp və Kvirel arasında fəlsəfə daşı haqqında danışığın şahidi olur. Harri belə qərara gəlir ki, Sneyp Fəlsəfə daşını oğurlamaq istəyir və daşı qorumaq üçün müəllimlərin birgə yaratdığı tilsimin sirrini açması üçün Kvireli təhdid edir.
Üç dost öyrənirlər ki, sehrbazlıq qanunlarına zidd olaraq Haqrid körpə əjdaha bəsləyir və onlar Haqridi gecəyarısı əjdahanı Rumınyaya göndərməyə razı salırlar. Bunu öyrənən Drako hər şeyi MakQonoqala danışır. Əjdaha təhlükəsiz şəkildə göndərildikdən sonra uşaqlara da cəza verilir. Harri, Hermiona, Drako və Nevil gecə vaxtı Haqridlə birlikdə Qadağan olunmuş meşəyə gedərək ağır yaralanmış təkbuynuza kömək etməli idilər. Onlar iki qrupa bölünərək axtarışa başlayırlar. Harri və Drako qaranlıqda kapişonlu mantiya geyinmiş bir nəfərin meşənin ortasında yıxılmış təkbuynuzun qanını içdiyini görür. Uşaqlar həmin mantiyalının diqqətini cəlb edirlər, lakin Drako qaça bilir, həmin naməlum şəxs Harrinin üstünə hücum etsə də, qəfil peyda olan Frenzi adlı kentavr onu xilas edir. Kentavr gecə vaxtı müşədə gəzməyin onun üçün çox təhlükəli olduğunu bildirir. O, qeyd edir ki, təkbuynuzun qanını içmək ölümcül vəziyyətdə olan istənilən insanın həyatını xilas edir, lakin qan onun dodağına dəydiyi andan həmin adamın həyatı lənətlənir. Çünki. Təkbuynuz kimi gözəl, günahsız və müdafiəsiz bir varlığı öldürmək böyük cinayətdir. Kentavr bildirir ki, təkbuynuzun qanını içən Voldemort idi, o, təkbuynuzun qanını içərək qüclənmək, Fəlsəfə daşını əldə edərək isə həyata qayıtmaq istəyir.
Bir neçə həftə sonra Harri öyrənir ki, Haqrid əjdaha yumurtasını naməlum bir nəfərdən almış və həmin şəxs Haqriddən Tüklü haqqında soruşarkən Haqrid ona üçbaşlı itin musiqi eşidərkən yuxuya getdiyini danışmışdı. Fəlsəfə daşının təhlükə altında olduğunu öyrənən uşaqlar bu barədə Haqridə məlumat verməyə gedirlər, lakin məlum olur ki, Sehr Nazirliyindən gələn təcili məktubdan sonra Dambldor Londona gedib. Harri düşünür ki, Sneyp süni məktub göndərərək Dambldoru qəsrdən uzaqlaşdırıb və bu gecə Fəlsəfə daşını oğurlamağa çalışacaq. Uşaqlar qərara gəlirlər ki, Dambldorun olmaması şəraitində daşı özləri qorumalıdırlar. Görünməzlik mantiyasının altında gizlənən uşaqlar Tüklünün olduğu otağa gəlirlər, burada Harri Haqridin ona bağışladığı fleytada ifa edərək iti yuxuya verir. Bundan sonra quyuya düşən uşaqlar ağac və şahmat tilsimindən keçirlər.
Bundan sonra içəri keçən uşaqlar uçan açarların içindən qapının açarını tapırlar və Harri sonuncu otağa keçir, Hermionaya isə yaralı Ronu xilas etmək və Dambldora bayquşla məktub göndərərək baş verənləri çatdırılmaq tapşırılır.
Hale Asaf
Bursada həyatı
Asafin bəzi rəsmləri İkinci Dünya müharibəsi zamanı məhv edildi, 1983-cü ildə vəfat edən Aniantedə qalan rəsmlərin taleyi bəlli deyil. Rəsmlərin bir hissəsi türk kolleksiyaçılarında idi. 2001-02-ci illərdə bir araşdırma aparıldı, bu müddət ərzində Asafın rəsm əsərlərinin yalnız 30-unun olduğu yerləri müəyyənləşdirmək mümkün oldu, bunun səbəblərindən biri şəxsi kolleksiyaçıların məlumat paylaşmaq istəməməsi təxmin edilir.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (film)
Məzmunu
İçəri girərkən Harri Kvirelin otaqda olduğunu görür, professor isə trollu qəsrə buraxmasını və birinci Qviddiç yarışması zamanı Harrini öldürməyə çalışmasını etiraf edir. Bütün bu müddət ərzində Sneyp Harrini qorumağa çalışır. Lord Voldemorta xidmət edən Kvirrel isə Fəlsəfə daşını oğurlayaraq onu yenidən həyata qaytarmaq istəyir. Lakin, daşı tapmaq mümkün olmur. Çünki otaqdakı yeganə əşya vaxtilə Harrinin ailəsinin gördüyü güzgü idi. Güzgü Kvirrelə daşın yerini göstərmir. Voldemortun göstərişi ilə Kvirrel Harrini güzgü qabağına gəlməyə məcbur edir. Güzgü Harriyə daşı tapmasını göstərir. Kvirrel nə gördüyünü soruşduqda isə Harri onu aldadır. Bu zaman Voldemort onun yalan danışdığını anlayaraq Kvirrelə onunla danışmağa imkan verməyi əmr edir. Kvirrel həmişə başında gəzdirdiyi çalmanı açır və başının arxasında daha bir üz olduğu ortaya çıxır. Voldemort/Kvirrel Harridən daşı almağa cəhd edir, lakin Harriyə toxunarkən yanıb kül olmağa başlayır.
Son anda özünü çatdıran Dambldor Harrini xilas edir. Üç gün sonra məktəbin xəstəxanasında özünə gələn Harri Dambldorun gülümsəyən baxışlarının təsiri ilə sakitləşir. Dambldor anasının sevgisinin buraxdığı təsir nəticəsində Harriyə toxunan şər qüvvənin yandığını bildirir. Həmçinin Görünməzlik mantiyasının vaxtilə Harrinin atasına məxsus olmasını və Dambldor tərəfindən göndərilməsini danışır. Harri Fəlsəfə daşının taleyini soruşduqda Dambldor daşın artıq məhv edildiyini bildirir. Bütün uşaqlar yay tətilinə buraxılırlar.
Rollarda
Roulinq şəxsən filmin aktyor heyətinin yalnız britaniyalı aktyorlardan təşkil olunmasını tələb etmişdi. Kastinq direktoru seçilən Syuzi Figgis eyni zamanda həm Kolumbus, həm də Roulinq ilə işləyərək əsas obrazlar Harri, Ron və Hermionanı canlandıracaq aktyorları seçməyə çalışırdı. Açıq kastinq yalnız üç əsas rol üçün elan olunmuş və yalnız britaniyalı uşaqların iştirak üçün müraciət etməsi xahiş edilmişdi. Əsas dinləmələr üç hissədə təşkil edilmişdi, birinci hissədə uşaqlara romandan bir səhifə oxunulması buyurulmuş, zənglə təkrar seçimlərə dəvət edilən uşaqlar Hoqvartsa ilk gəliş səhnəsini canlandırmış və bu mərhələni də keçənlər Kolumbusun qarşısında ssenaridən bir hissəni oxumuşdular.
Kolumbusun 1985-ci ildə ekranlaşdırdığı “Gənc Şerlok Holms” filminin ssenarisinin bəzi səhnələri də dinləmələr zamanı istifadə olunmuşdu. 11 iyul 2000-ci ildə Figgis layihəni tərk edir və bildirir ki, Kolumbus dinlədikləri minlərlə uşaqdan heç birini “layiqli” hesab etmir. 8 avqust 2000-ci ildə faktiki olaraq tanınmayan Daniel Redkliff, Emma Uotson və Rupert Qrint müvafiq olaraq Harri, Hermiona və Ron obrazlarını canlandırmaq üçün təsdiq olunurlar.
Rik Mayall romanda şagirdlərlə zarafat etməyi sevən pis ruh Pivis rolu üçün seçilmişdi. Çəkilişlər aparılsa da, sonradan onun oynadığı səhnələr filmdən çıxarılmışdı.
İnkişaf
1997-ci ildə prodüsser Devid Heyman filmə uyğunlaşdırmaq üçün yaxşı qəbul edilmiş uşaq kitabı axtarırdı. O, Dianna Uinn Consun “Adamyeyəndən aşağıda” romanının ekranlaşdırılmasını planlaşdırmışdı. Sonradan onun “Heyday Films”də çalışan işçiləri “Harri Potter və Fəlsəfə Daşı” romanı üzərində dayanmışlar və Heyman da bu bu fikri “yaxşı fikir” adlandırmışdır. Heyman bu ideyanı “Warner Bros.”-ə bildirmiş və kompaniya Roulinqlə əlaqə yaradaraq ilk dörd kitabın nəşrini £1 milyona (ABŞ $1,982,900) almışdır. Roulinqin yeganə tələbi filmdə britaniyalı aktyorların rol alması, bəzi rollarda isə Dambldor rolunu canlandıran Riçard Harris kimi irland aktyorlarının çəkilməsi idi, “Harri Potter və Alov Kuboku” filmində isə müvafiq obrazları fransız və Şərqi Avropalı aktyorlar canlandırmışdır. Roulinq əsərlərin müəllif hüquqlarını satmağa ehtiyat edirdi, çünki, “obrazların sonrakı taleyini onların əlinə vermək istəmirdi”, müəllif obrazların özünün yazmadığı hadisələrdə iştirakını görmək istəmirdi.
Stiven Spilberq filmin rejissorluğunu öhdəsinə götürmək haqqında danışıqlarda iştirak etsə də, sonradan qəti şəkildə filmdən imtina etmişdir. Spilber adaptasiyanın animasiya filmi şəklində olmasını və Harri Potter obrazını ABŞ aktyoru Heyli Coel Osmentin səsləndirməsini və ya çəkiləcək filmdə romanlar seriyasından olan digər kitablardan da istifadə olunmasını istəyirdi. Spilberq bildirirdi ki, onun fikrincə yaxşı xeyir gətirəcək filmin çəkilməsi üçün bütün imkanlar var idi və pul qazanılması ''“çəllək üzərindəki ördəyin vurulması kimi olmalı idi. Bu slem-dank kimi bir şeydi. Bu bir milyard dolların götürülərək şəxsi bank hesabına qoyulması kimi bir şeydir. Bunda heç bir problem yoxdur.”'' Roulinq qeyd edir ki, rejissorun seçilməsində heç bir rolu olmayıb. Heyman qeyd edir ki, Spilberq “Süni zəka”, “Xüsusi fikir”, “Geyşanın memuarları” və “Harri Potter” filmlərindən birini ekranlaşdırmalı idi və o, birinci filmi seçərək "Süni zəka" filminin rejissor kürsüsünə əyləşdi.
Aspərəsti
Aspərəsti — Azərbaycan Respublikasının Quba rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
Asparəsti oyk, mür. Quba r-nunun Zərqava i.ə.v.-də kənd. Vəlvələçayın sahilindədir. Əslində Asparastə olmalıdır. Yerli əhalinin verdiyi məlumata görə, oykonim tat dilindəki əs (at) və parusta (düşmə) sözlərindən düzəlib, "atın dağdan üzü aşağı düşə bildiyi cığır" mənasındadır. Tədqiqatçılara görə isə aspa (türk dillərində "sürgün", "dağ aşırımı, dağ yolu"; "ağcaqovaq") və rəstə (İran dillərində "yaşayış yeri, kənd") komponentlərindən ibarət olan bu coğrafi ad "dağ aşırımında kənd, dağ yolunda kənd" deməkdir.
Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (film)
İnkişaf
Spilberqin layihədən birdəfəlik uzaqlaşması dəqiqləşdikdən sonra, aralarında Kris Kolumbus, Terri Gilliam, Conatan Demmi, Mayk Nyuell, Alan Parker, Volfqanq Peterson, Rob Reyner, İvan Reytman, Tim Robbins, Bred Silberlinq, M. Nayt Şayamalan və Piter Uilin də olduğu digər rejissorlarla danışıqlara başlanılır. Peterson və Reyner 2000-ci ilin martında layihədən uzaqlaşırlar və seçim Silberlinq, Kolumbus, Parker və Gilliam arasında aparılır. Roulinq ilkin olaraq Terri Gilliamı təklif etsə də, “Warner Bros.” əvvəllər də “Evdə tək”, “Missis Dautfayr” kimi ailə filmləri ilə işləmək təcrübəsi olan Kris Kolumbusu filmin rejissor kürsüsnə əyləşdirmişdir. Kolumbus iki saata yaxın film haqqında fikirlərini ifadə edərək bildirir ki, o, filmin maqlların həyatı ilə bağlı səhnələrinin “solğun və darıxdırıcı”, sehrli aləmlə bağlı səhnələrinin isə rəngli canlı və detallı təsvir olunmasını istəyir. O, Devid Linin “Böyük ümidlər” (1946) və “Oliver Tvist” (1948) filmlərindən təsirlənir, həmin filmlərdəki “qaranlıq növü, haşiyə növü, və oxşar kinematoqrafiya keyfiyyətindən istifadə”ni arzulayır, rəng dizaynını isə “Oliver!” və “Xaç atası” filmləri əsasında qurur. Stiv Klovz filmin ssenarisini yazmaq üçün seçilir. O, qeyd edir ki, kitabın adaptasiyası o qədər çətin olur ki, növbəti iki filmin adaptasiyasına razılaşmır. Klovza tez-tez “Warner Bros.”ın ekranlaşdırmağı planlaşdırdığı romanları göndərirdilər və Kloves onların əksərini oxumamışdı, lakin, Harri Potter sanki göydəndüşmə kimi olmuşdu. O, romanları alıb oxuyur və özü də bilmədən romanlar seriyasının fanatına çevrilir. “Warner Bros.”-ə müraciəti zamanı o, bildirir ki, film britaniyalı xarakterini əks etdirməli və obrazlar romandakılara uyğun olmalıdır. Roulinqlə birinci görüşü zamanı Kloves çox həyəcanlanmışdı, çünki istəmirdi ki, müəllif onun əsərinin bərbad hala salınacağını düşünsün. Roulinq təsdiqləyir ki, “həqiqətən də Stiv Klovesa nifrət etməyə hazır idi”, lakin, onunla ilk görüşünü xatırlayır: “İlk dəfə onunla görüşəndə mənə dedi ‘Bilirsən mənim sevimli obrazım hansıdı?’ Mən cavab verdim ki, güman edirəm sən Ron deyə cavab verəcəksən. Lakin o, ‘Hermiona’ dedi. Və mən bundan məftun oldum.” Roulinqə Kolumbusun etiraz etmədiyi genişmiqyaslı yaradıcılıq nəzarəti imkanı verildi.
Çəkiliş
250px|thumbnail|left|[[Deniel Redkliffin filmdə geyindiyi Hoqvartsın məktəbli forması, Milli Amerika Tarixi Muzeyi, Vaşinqton.]] Britaniya film sənayesinin iki nəhəng şirkəti film üçün çəkiliş məkanlarının tapılmasında kömək və “Leavesden Film Studios”da çəkilişlər üçün yer ayırmağa söz verir və  Britaniyanın əmək məcəlləsinə dəyişiklik edilir (müəyyən iş saatları əlavə edilir ki, bu da çəkiliş aparılmasına imkan verir).ref name="ew"/> “Warner Bros.” onların təklifini qəbul edir. Filmin çəkilişləri 2000-ci ilin sentyabrında “Leavesden Film Studios”da başlanılmış və 2001-ci ilin aprelində tamamlanmışdır, yekun çəkiliş isə iyulda baş tutmuşdur. Filmin əsas çəkilişləri 2 oktyabr 2000-ci ildə Şimali Yorkşirdəki Qotlend dəmiryolu vağzalında aparılmışdır. Hoqvarts üçün Kenterberi kafedralı və ya Şotlandiyadakı İnverailort qalası təklif edilmişdi; filmdəki paqan motivi nəzərə alan “Warner Bros.” Kenterberi kafedralını rədd etmişdi. Alnik qalası və Qloster kafedralı Hoqvarts səhnələrinin çəkilməsi üçün əsas məkanlar olaraq seçilmiş, lakin, bəzi səhnələr də Herrou məktəbində çəkilmişdir. 250px|thumbnail|right|Əsas [[Hoqvarts səhnələri Alnik qalasında çəkilmişdir. ]] Müxtəlif Hoqvarts səhnələri Darem kafedralında aparılmışdır, iki həftə ərzində Hoqvartsın dəhliz səhnələri və bəzi sinif səhnələri burada çəkilmişdir. Oksford Universitetinin İlahiyyat məktəbi Hoqvartsın Hospital qanadı, Bodlian kitabxanasının tərkibindəki Hersoq Hamfri Kitabxanası isə Hoqvarts kitabxanası kimi istifadə olunmuşdur. Xüsusi Körpü səhnələri Braknell, Berkşirdəki Piket Post Kloz ərazisində aparılmışdır. Küçə çəkilişləri planlaşdırıldığı kimi bir gün yox, iki gün vaxt aparmışdır və buna müvafiq olaraq da, küçə sakinlərinə edilən ödənişlər də artırılmışdır. Sonrakı körpüdə Xüsusi Körpüdə nəzərdə tutulan bütün çəkilişlər “Leavesden Film Studios”da aparılmış və aydın olmuşdur ki, studiya çəkilişi natura çəkilişindən daha ucuz başa gəlmişdir. Avstraliya Evi (Avstraliyanın Böyük Britaniya Səfirliyinin binası) Qrinqots Sehrbazlar Bankı kimi, Oksforddakı Krayst-Çörç isə Hoqvartsın mükafat zalı kimi istifadə olunmuşdur. Harrinin ilanı təsadüfən Dadlinin üstünə buraxdığı səhnələr London Zooparkında, vağzal səhnələri isə Kinqs-Kross Dəmiryolu Vağzalında çəkilmişdir.
Filmin ABŞ adının fərqli olması səbəbiylə, Fəlsəfə Daşı sözünün istifadə edildiyi bütün səhnələr yenidən çəkilmiş və aktyorlar “Sehrbaz Daşı” ifadəsini istifadə etmişlər. Uşaqlar dörd saat çəkilişə, üç saat isə məktəbə sərf etmişlər. Saxta üz zədələnmələrinin göstərilməsi üçün xüsusi makiyaj istifadə edilmişdir. Əvvəlcə Daniel Redkliffin yaşıl linza taxması nəzərdə tutulurdu, çünki, aktyor Harri Potterdən fərqli olaraq yaşıl yox, mavi gözlərə malik idi, lakin, Redkliffin linzalara qarşı qıcıqlanması olduğundan, Roulinqlə müzakirələrdən sonra Harrinin mavi gözlü ola biləcəyi qərarına gəlindi.
Dizayn və xüsusi effektlər
Cudianna Makovski filmin kostyumlarını dizayn etmişdir. O, Qviddiç paltarlarını yenidən dizayn etmişdir, əvvəlcə romanın ABŞ nəşrinin üz qabığında təsvir edilmiş paltarın istifadəsi nəzərdə tutulsa da, sonradan dizayner həmin paltarın çox qarışıq olduğuna qərar vermişdir. Bunun əvəzinə o, Qviddiç oyunçularına “toxunma sviterlər və XIX əsr qılıncoynadanlarının şalvarlarına oxşar şalvarlar” geyindirmişdir. Quruluşçu rəssam Stüart Kreyq “Leavesden films Studios”dakı dekorasiyaları qurmuş, həmçinin bir neçə İngiltərə kafedrallarının memarlığı əsasında Hoqvartsın Böyük Zalının dizaynını hazırlamışdır. Çəp xiyaban səhnələrinin çəkilməsi üçün əvvəlcə mövcud olan qədim küçələrdən birinin istifadə olunması təklif edilsə də, Kreyq, Tüdor, Georq və Anna dövrünün memarlıq elementlərini istifadə edərək xüsusi çəkiliş pavilyonu yaratmışdır.
Film musiqisi
Filmin bəstəkarı kimi Con Vilyams seçilmişdir. O, Harri Potter filmi üçün musiqini Los-Anceles və Tanqlivudda bəstələmiş və 2001-ci ilin avqustunda musiqi Londonda lentə yazılmışdır. Filmin əsas musiqi mövzularından biri “Hedwig's Theme” adlandırılmışdır; Vilyams həmin mövzunu filmin bağlanış musiqisi kimi nəzərdə tutsa da, “məlum olmuşdu ki, məhz həmin musiqi hamının xoşuna gəlib.”
Kitab və filmin məzmun fərqləri
Xırda detalların dəqiqliklə işləndiyinə əmin olmaq üçün Roulinq Kolumbusun fəaliyyətini dəfələrlə yoxlayır. Kloves filmin romana “həqiqətən də sadiq” olduğunu qeyd edir. O, Roulinq tərəfindən təsdiq edilmiş bəzi dialoqları da əlavə edir. Bu xəttlərdən biri, Roulinqin çıxmamış “Harri Potter və Simurq ordeni” romanı ilə əks xüsusiyyət daşımasını bildirməsindən sonra ssenaridən çıxarılmışdı.