cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yusupovlar
Soyun yaranması
Knyaz xaçlanma ərəfəsində yuxu görür: "sən ulularının dini inancına xəyanət etdin, etiqadını dəyişdin, sənin nəslin görsə-görsə bir oğul görəcək… Nəhayət, nəslin qız övladınla kəsiləcək". Bu röya ömrü boyu onun yadından çıxmadı. Ailədə bu qarğış nəsilbənəsil ötürülürdü.
Soyun məşhur nümayəndələri
200px|thumb|left|Rasputin "Yusupovlarla" Dmitri Seyuşoviç Yusupov özü kimi türk əsilli knyajna Tatyana Korkodinovaya evlənir. Moskvanm qubernatoru şöhrətli knyaz Yusupov Boris Qriqoryeviç onun nəvəsidir. Onun oğlu Nikolay Borisoviç Yusupov (1750–1831) Rusiyanın ən varlı əyanı idi. Rusiyada elə bir əyalət yox idi ki, orada onun mülkü olmasın. Puşkin onların paytaxtdakı və Moskva altındakı sarayında dəfələrlə olmuşdur. Onun Şərqsayağı saldırdığı qızılgül bağçası şairi necə riqqətə gətirmişdisə də bağçanı o sonra "Ruslan və Lüdmila" poemasının proloqunda vəsf etmişdir.
Ageratina collodes
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Qayğanaq
Qayğanaq və ya Qayqanaq-Təbriz mətbəxinə aid bir növ şirin krep və ya blin.
Lutsi Yuni Brut
thumbnail
Brut Lutsi Yuni — Qədim Roma əfsanəsinə görə, Romada respublikanın əsasını qoyan.
Patrisilərin sonuncu Roma hökmdarı Məğrur Tarkviniyə qarşı baş vermiş üsyanına rəhbərlik etmişdir. E.ə. 509-cu ildə sonuncu hökmdarın qovulmasından sonra Brut Roma Respublikasının konsullarından biri olmuşdur.
Manitoba
Manitoba — Kanadada əyalət. Mərkəzi Vinnipeq şəhəridir.
Xristian Qotfrid Daniyel Nes fon Ezenbek
Xristian Qotfrid Daniyel Nes fon Ezenbek (14 fevral 1776 — 16 mart 1858) — alman botaniki, həkimi, zooloqu və filosofu.
Norveç Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində
Norveç Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinə ilk dəfə 1960-cı ildə qoşulmuş və ümumilikdə 58 dəfə müsabiqədə iştirak etmişdir. Avroviziya qatılmasından sonra ölkə yalnız iki dəfə müsabiqədə iştirak etməmişdir. 1970-ci ildə müsabiqənin qaydalarına etiraz olaraq ölkə iştirakdan imtina etmiş, 2002-ci ildə isə bir neçə il ard-arda göstərdiyi zəif nəticələr səbəbindən Avropa Yayım İttifaqı tərəfindən müsabiqədən kənarlaşdırılmış və növbəti il yenidən geri dönmüşdür. Norveç üç dəfə Avroviziyada qələbə qazanmışdır. Müsabiqəni ölkədə yeganə yayımlamaq hüququ olan NRK telekanalı Norveçin Avroviziya təmsilçilərini telekanalın təşkil etdiyi Melodi Grand Prix mahnı festivalı vasitəsi ilə seçir.
Üç dəfə Avroviziyada qalibiyyət əldə edən Norveçin ilk qələbəsi 1985-ci ildə Bobbysocks qrupunun ifa etdiyi "La det swinge" mahnısı ilə qazanılmışdır. İkinci Avroviziya qalibiyyətini isə Norveçə Secret Garden qrupu norveç dilində səsləndirdikləri "Nocturne" mahnısı ilə qazandırmışdır. Norveç müsabiqədə üçüncü dəfə 2009-cu ildə Aleksandr Rıbakın ifa etdiyi "Fairytale" mahnısı ilə qələbə qazanmışdır. 2009-cu ildə Norveçin müsabiqədə topladığı 387 xal Avroviziyanın 1975-2015-ci illərdəki səsvermə metoduna görə rekord saydır.
Təmsilçilər
{{legend|gold|Qalib}} {{legend|silver|İkinci yer}} {{legend|#cc9966|Üçüncü yer}} {{legend|#FE8080|Sonuncu yer}}
Səsvermə tarixi
QEYD:Yuxarıdakı xallar yalnız finalda verilən xallardır.
Böyük Məcidiyə məscidi
Böyük Məcidiyə məscidi — İstanbulda XIX əsrə aid məscid. Əsas adı Ortaköy məscidi olan bu bina İstanbul boğazının Rumeli sahilində, Ortaköy limanında yerləşir. Məscidə “böyük” deyilməsinin səbəbi isə eyni padşah tərəfindən inşa etdirilən və Çırağan məscidi olaraq da bilinən Kiçik Məcidiyə məscidindən fərqlənməsidir.
Ronqoronqo
Ronqoronqo — XIX əsrdə Pasxa adasında kəşf edilən, yazı və ya primitiv yazı sayılan daş üzərindəki yazılmış işarələrdən ibarət sistemdir. Rapanui dilinə aid olması fərz edilir. Qətiyyətlə edilən bir çox cəhdə baxmayaraq, yazının oxunması ilə bağlı heç bir uğur əldə edilməyib. Baxmayaraq ki, təqvimə aid olanlar və genealoji informasiya olduğu sübut edilənlər müəyyən edilib, ancaq hətta onlar da oxunmayıb. Əgər ronqoronqo yazıdırsa və müstəqil ixtiradırsa, bu bəşər tarixindəki yazının ən müstəqil ixtiralarından biridir.
Forması və quruluşları
İşarələrin formaları təxminən 1 santimetrlik canlılar və həndəsi naxışlar şəklində standartlaşdırılır. Odundan düzəldilmiş lövhələrin ölçüləri müxtəlifdir və onlar (B, E, G, H, O, Q lövhələri və böyük ehtimalla T lövhəsi) bir çox hallarda lövhə boyunca oyulmuş işarələrlə birlikdə yivlidir. Adadakı odunun azlığına görə əyri və əsasən ləkələnmiş odun parçaları kvadrat şəklinə salınmadan tamamilə istifadə edilib.
İşarələr
widthpx
Mənşəyi
thumb|150px|[[Tu‘u ko Ihonun mitologiyası ilə əlaqələndirilən heykəllərin nümunəsi, Avstraliya Milli Dəniz Muzeyi.]] Şifahi əfsanələr deyir ki, Rapa Nuinin əfsanəvi qurucularından biri - Hotu Matu‘a və ya Tu‘u ko Iho öz məmləkətlərindən 67 lövhəni gətiriblər. Həm də toromiro (Sophora toromiro) kimi yerli bitkilərin gətirilməsi də eyni qurucu ilə bağlı hesab edilir. Ancaq nə Polineziyada, nə də Cənubi Amerikada belə yazı ənənəsi olan məmləkət yoxdur. Beləliklə, bu fakt Ronqoronqonun ərazinin içində inkişaf etdiyini göstərir. 1870-ci illərdə Rapa Nui xalqının az bir hissəsinin işarələri oxuduğu deyilsə də, yalnız kiçik bir azlıq savadlı ola bilərdi. İlk səyahətçilər deyirdilər ki, Perunun kölə tapmaq üçün etdiyi basqınlarda qaçırılan və ya epidemiyada ölən hakim ailələr və kahinlər üçün yazı-pozunu bilmək bir imtiyaz idi.
Lövhələrin yaşının müəyyən edilməsi
Lövhələrin yaşının müəyyən edilməsinə az da olsa nail olunub. Kənd təsərrüfatı üçün meşələrin qırılması və daha sonra böyük ehtimalla məskunlaşma təxminən 1200-cü ilə aid olduğundan Ronqoronqonun kəşfinin tarixi XIII əsrdən əvvəl deyil. Ronqoronqo mətn Q (Kiçik Sankt-Peterburq) yaşının müəyyən edilməsi üçün radiokarbon tarixləşdirmə üsulu istifadə edilən tək lövhədir, ancaq nəticələr lövhənin yaşını 1680-ci ildən sonrakı bir vaxta qədər sərhədləyir. İşarə 67 təxminən 1650-ci ildən adanın palinologiyasından yox olan Pasxa adası palmasını (Paschalococos) təmsil edir və bu da göstərir ki, yazı ən azı bu qədər qədimdir.
A, P və V mətnləri Avropa kürəklərində yazıldığı üçün XVIII əsrə və ya XIX əsrə aid edilir. Orliak iddia edir ki, Ronqoronqo mətn C (Mamari) üçün lövhə 15 metrlik ağacın gövdəsindən kəsilib və Pasxa adasındakı meşələr uzun müddət əvvəl bu ölçüdəki ağaclardan təmizlənib. Kömür analizi müəyyən edir ki, meşə XVII əsrin I yarısında yox olub. 1722-ci ildə Pasxa adasını kəşf edən Ceykb Roqovin adanı "böyük ağaclardan kasad" olaraq təsvir etmişdi və 1770-ci ildə Felipe Qonzalez de Ahedo yazırdı: "6 düym. (15 santimetr) genişliyində taxta düzəltmək üçün lazım olan bir ağac yoxdur". 1774-cü il Ceyms Kuk ekspedisiyasındakı Forster məlumat verirdi: "Adada 10 fut (3 metr) hündürlüyünü keçən ağac yoxdur".
Bu metodlar yazının yox, odunun yaşını müəyyən edir. Sakit okean palisandrı dözümlü deyil və Pasxa adasının iqlimində uzun müddət yaşaması mümkün deyil.
1770-ci il İspaniya ekspediyası
1770-ci ildə İspaniya Qonzalez de Ahedonun rəhbərliyi altında Pasxa adasını ələ keçirdi. İmzalama mərasimi keçirildi və ilhaq edilmə ilə bağlı müqavilə açıqlanmayan sayda başçılar tərəfindən "öz yazıları formasındakı müəyyən hərflərlə işarə edilərək" imzalandı.
Bir çox alimlər təklif ediblər ki, ronqoronqo bu gəlişdən və ilhaq müqaviləsinin imzalanmasından ilham almış bir ixtira ola bilər. Səbəb kimi onlar qeyd edir ki, 1864-cü ildə Yucin Eyrodan əvvəl heç kəs yazını qeydə almayıb və başçıların imzaladığı İspaniya müqaviləsindəki işarələr ronqoronqoya oxşamır. Bu tədqiqatçıların fərziyyəsi ronqoronqonun Latın əlifbasının və ya başqa yazı formasının kopyası olması deyil, ancaq antropologistlərin trans-mədəni diffuziya adlandırdığı və ada sakinlərinin öz yazılarına ixtira etmək ilhamı verən prosesdə bu yazı əmələ gəldi. Əgər bu doğrudursa, ronqoronqo ortaya çıxıb, çiçəklənib, istifadə edilməsi azalıb və yüz ildən az bir müddət ərzində yazılması unudulub.
Ancaq Sekvoyyanın ingilis dilli qəzetləri gördükdən sonra Çeroki heca işarələri siyahısını kəşf etməsi və Alyaska yupiklərindən olan Uyaqukun xristian yazılarını gördükdən sonra Yuqtun yazısını kəşf etməsi kimi yazı diffuziyalarında sadə müqavilənin imzalanmasından daha çox əlaqə var. İşarələr kağız üzərində qələm ilə yazılmış Rapa Nui nümunələrindən gözləndiyi kimi kobud şəkildə yazılıb. Yazı nümunələrinin adada az vaxt keçirmiş tədqiqatçılar tərəfindən müşahidə edilməməsi faktı yazının adada tabu olduğunu göstərir; belə tabular avropalıların kölə yığmaq üçün etdiyi basqınlar və epidemiya nəticəsində Rapa Nui cəmiyyəti dağılana qədər tangata ronqoronqo (yazını köçürənlər) ilə yanaşı olaraq gücünü itirdi. Beləliklə, Eyronun vaxtına qədər lövhələr geniş yayıldı. Orliak qeyd edir ki, Ronqoronqo mətn C İspaniya ekspediyasından ən azı bir əsr tez ortaya çıxıb.
Qaya işarələri
Pasxa adası Polineziyada qaya işarələrinin müxtəlifliyinə görə ən zəngin olandır. Təqribən hər uyğun yer yonulub və buna bəzi evlərin daş divarları və məşhur Moai heykəllərinin bəziləri və onların pukao adlanan papaqları daxildir. 4000-dən çox işarəyə sahib təqribən min yer bəziləri barelyef və ya batıq relyefə görə, bəziləri də qırmızı və ya ağ rənglənməsinə görə kataloqa salınıb. Dizaynlara bunların cəmləşməsi daxildir: tanqata manu ("quş-adam") ayinlərinin rəsmi mərkəzi Oronqodakı ximerik quş-adam fiqurları; yaranma tanrısı Makemakenin sifətləri; tısbağalar, tunes, qılınc balığı, köpək balıqları, balinalar, delfinlər, yencəklər və osminoq (bəziləri insan sifəti ilə) kimi dəniz heyvanları, xoruzlar, kanoelər və 500-dən çox komari (vulva).
Kompüter kodlaşdırılması
Ronqoronqo yazısını kodlaşdırmaq üçün SMP oblastı 1CA80–1CDBFF müvəqqəti olaraq ayrılıb. Ancaq icra edici plan yazılmayıb.
Sibir ağ şamı
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Rusiyanın Avropa hissəsinin şimal-şərqində və Sibirdə çay kənarlarında və dağların ətəyində təbii halda bitir. Qoruqlarda mühafizə edilir. Hal-hazırda qədər respublikada yaşıllaşdırmada az rast gəlinən növdür. Hündürlüyü 30 sm-ə qədərdir, ensiz, konusvarı çətirli, nazikdir, torpağa qədər budaqları sallanan ağacdır. Gövdəsi tünd boz, hamar, qabıqla örtülmüşdür. Cavan zoğları az, qalın və tükcüklüdür. İynəyarpaqları yumşaq, ensiz, kütdür, uzunluğu 2–3 sm, tünd-yaşıl, üstü parlaq, alt tərəfi ağ zolaqlıdır, ağacda 8–11 il qalır. Qozaları düz dayanandır, rəngi açıq-qonurdan açıq-alqırmızıya qədər dəyişir, yetişdikdə açıq-qonur rənf alır. Şaxtaya və kölgəyə davamlıdır. Qərbi Avropanın və Rusiyanın qərb vilayətlərinin yumşaq iqlimində becərilir, yazda tez böyüməyə başlayır. Gillicə torpaqlara üstünlük verir, tüstü və qaza çox davamlı deyil. Toxumla çoxalır. Dekorativliyinə görə bir çox növlərdən üstündür. Torpağın rütubətliyinə və zənginliyinə tələbkar olmasına baxmayaraq, yüksək dekorativ keyfiyyətlərinə görə yaşıllaşdırmada, tək və qrup əkinlərində, hovuzların və binaların ətrafında istifadəsi yararlıdır. 1820-ci ildən Avropada becərilir. Azərbaycanda bəzi rayonlarda park və bağlarda (Abşeronda, Qəbələdə, Şəkidə) mədəni şəraitdə becərilir.
Amerikalılar
Tarixi
Müasir amerikan millətinin tərkibində 3 əsas komponent ayrılır: ABŞ amerikanları ölkə əhalisinin 89 %-ni təşkil edir və burada 4 qrup ayrılır:
Birinci qrup
I qrup – Avropa-Kanada mənşəli "ağ" amerikanlar. 1980-ci il Siyahıya alınması proqramına etnik mənşə ilə bağlı məsələ daxil olmuşdur. "Ağ" amerikanların göstəriciləri 1980-ci il Siyahıya alınmasında 83 %; 1990-cı ildə 76 %; 2000-ci ildə isə 71 % olmuşdur (2050-ci ildə 53 % proqnozlaşdırılır). Hal-hazırda almanlar 23 %, irlandlar 16 %, ingilislər 13 %, italyanlar 6 %, digər xalqlar isə 42 % təşkil edir. Alman mənşəlilər Minnesota, Ayova, Nebraska ştatlarında, italyanlar Nyu-York, Nyu-Cersi, Pensilvaniya, Rod-Aylend, Konnektikutda, fransızlar Luiziana, Texasda, isveçlər İllinoys, Minnesota, Ohayo, Viskonsində, hollandlar Miçiqanda, polyaklar İllinoys, Viskonsin, Miçiqanda yaşayırlar. Ruslar Nyu-York, Texas, Nyu-Cersi, Florida, Kaliforniya, İllinoys ştatlarında, həmçinin Nyu-York, Boston, Filadelfiya, Çikaqo, Detroyt, Los-Ancelos, San-Fransisko və Sietl şəhərlərində cəmlənib.
İkinci qrup
II qrup – Afrika mənşəli amerikanlar (qarışıq nikahlar nəticəsində yaranan mulatlar). Doğum və təbii artımın yüksək göstəriciləri ilə əlaqədar bu qrupun payı 12,7 %-dir (36 mln. nəfər). Əvvəl qaradərililər Cənubda yaşayırdılarsa, sonra onlar Şimala, daha sonra isə Qərbə istiqamət alırlar. Hal-hazırda 84 % zənci şəhərlərdə (Vaşinqton, Detroyt, Filadelfiya, Baltimor, Nyu-York) yaşayır. Qaradərililər əsasən Missisipi, Alabama, Corciya, Texas, İllinoys, Nyu-York və Kaliforniya ştatlarında cəmlənib.
Dördüncü qrup
IV qrup – Sakit okean sahili Asiya mənşəli amerikanlar. Bu qrupun payı 3,3 %-dir (11,6 mln. nəfər). Son dövrlərdə bu qrupun payı artır, səbəbi isə immiqrasiya ilə əlaqədardır. Yaponiya, Çin, Filippindən gələnlər Kaliforniya və Havay adalarında, digər ölkələrdən gələnlər isə Nyu-York, İllinoys, Texas, Vaşinqton ştatlarında cəmlənib.
Qrupların tərkibi
Beləliklə ümumi ölkə əhalisinin 89 %-ə qədərini təşkil edən ABŞ amerikanları daxilində 4 qrup ayrılır və onların faiz göstəriciləri aşağıdakılardır: Aborigenlərə hindular, eskimoslar, aleutlar və havaylılar aiddir. Bu qrup ölkə əhalisinin 0,9 %-ni təşkil edir (2,5 mln. nəfər). ABŞ statistikası ölkə ərazisində 1,5 mln. nəfər hindu yaşadığını göstərir. Hinduların yarısı şəhərlərdə, yarısı isə rezervasiyalarda yaşayır. 300 rezervasiya mövcuddur (Arizona, Nyu-Meksiko, Cənubi Dakota, Yuta, Vayominq ştatlarında). Navaho rezervasiyası Arizona ştatında yerləşir (sahəsi 64 min km2 ) və bura çoxlu turist cəlb edir.
Amerika hinduları ölkənin cənub-qərbində yaşayır. Ən böyük Navaho qəbiləsidir ki, onlar da "Dörd künc" ərazisində (Kolorado, Yuta, Arizona və Nyu-Meksiko ştatlarının sərhədləri daxilində) yaşayırlar. Apaçi qəbilələri Arizona və Nyu-Meksiko; pueblo qəbilələri Nyu-Meksiko; papaqo qəbilələri Arizonanın cənubunda; hopilər Arizonanın şimal-qərbi, Yuta və Koloradonun cənub-qərbində yaşayırlar. Santa-Fe şəhərindən (Nyu-Meksiko ştatının paytaxtı) şimalda avtomobil yolu ətrafında kərpicdən tikilmiş evləri ilə hindu qəsəbələri mövcuddur. Albukerke şəhərindən bir qədər aralı, şose yolunun üzərində bir neçə hindu kənd evləri vardır ki, onlar da "pueblo" adlanır.
İmmiqrantlara – ABŞ-dən kənarda anadan olanlar və az müddət əvvəl bu ölkəyə gələnləri aid edirlər. Hal-hazırda ABŞ-də 30 mln. xarici mənşəli əhali yaşayır (ümumi ölkə əhalisinin 10 %-i). Bunlar əsasən Qərb və Şimal-qərbdə cəmləniblər. Həmçinin immiqrantların iri etnik qrupları bir çox ABŞ şəhərlərinin simasını dəyişdirmiş, "Şəhər içərisində şəhər" yaratmışlar. Bu şəhərcik (kiçik şəhər) və məhəllələrdə digər etnik qrupların nümayəndələrinin nəinki yaşaması, işləməsi, hətta oraya daxil olması demək olar ki, qadağandır. Belə gərgin vəziyyət, həmçinin cinayətkarlıq yerli əhalinin narazılığına səbəb olur. Əgər əvvəllər ABŞ əhalisi yəhudiləri, irlandları, yunanları sevmirlərdisə, indi onlar əsasən Latın Amerikası və Asiyalıları qəzəb, nifrətlə qarşılayırlar.
Hal-hazırda ABŞ-də "rəngli əhali" və ya "rənglilər" anlayışından istifadə olunur. "Rəngli əhali" və ya "qeyri-avropalı" get-gedə böyük faiz üstünlüyünə malik olurlar. Onlar öz dilini və adət-ənənəsini saxlamaqları ilə fəxr edirlər. Ümumiyyətlə ölkə əhalisinin 14 %-i dövlət dili sayılan ingilis dilini bilmirlər. "Rəngli" şəhərlərə Mayami, Detroyt, Los-Ancelos, Hyuston, Yeni-Orlean, Nyu-York misaldır. Amerikan ekspertlərinin fikrincə 2080-ci ildə ABŞ-də "ağ dərililər" ilə "qeyri-ağ dərililər" eynilik təşkil edəcəklər.
Nyu-Bransuik
Nyu-Brunsvik — Kanadada əyalət. Mərkəzi Frederikton şəhəridir.
Ageratina concordiana
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Yorktaun mühasirəsi
Yorktoun vuruşu — ABŞ müstəqillik müharibəsinin ən son qarşıdurmasına şahidlik edən Yorktounda, Corc Vaşinqton İngiltərə qüvvələrinə liderlik edən Lord Kornvallisi mühasirəyə aldı.
Açıq məğlubiyyətə uğrayan ingilislər, 13 koloniyanın təmsil etdiyi ABŞ-nin müqavimətinə boyun əydi. Bu müharibənin nəticəsində imzalanan Paris müqaviləsi ilə dünyanın yeni super gücü mövqesinə yüksələn ABŞ-nin müstəqilliyi də elan edildi. Bu gün, Kolonial milli parkının bir parçasını əhatə edən meydan – Yorktoun müharibə meydanı turistlərin böyük maraq dairəsindədir.
Ballıqaya (Gorus)
Balliqaya — Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında (indi Ermənistanın Gorus rayonunda) kənd adı.
Əhalisi
1918-ci ildə Azərbaycan türklərindən ibarət əhalisi qovulmuş və kənd dağıdılmışdır.
Takayoşi Yamano
(d. 5 aprel 1955) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 2 oyun keçirib.
Bakı Ali Partiya Məktəbi
Bakı Ali Partiya Məktəbi — Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi yanında fəaliyyət göstərən ali məktəb. Sov. İKP tərkibində fəaliyyət göstərən 14 Ali Partiya Məktəblərindən biri.
Tarixi
Azərbaycanda yüksək tipli ilk siyasi təhsil müəssisəsi 1921-ci ilin dekabrında təşkil edilmiş Mərkəzi Sovet Partiya Məktəbi olmuşdur. Bu məktəb 1928-ci ildə Bakı partiya komitəsi nəzdində olan Ali Sovet Partiya məktəbi ilə birləşərək, ikiillik Azərbaycan Mərkəzi Sovet Partiya məktəbi adı altında fəaliyyətini Böyük Vətən müharibəsinin başlanmasına qədərki dövrdə davam etdirmişdir.
Bakı Ali Partiya məktəbi 1954-cü ildə fəaliyyətdə olan üçillik respublika partiya məktəbi əsasında 1956-cı ildə yaradıldı. Məktəbin xüsusi fakültəsində Cənubi Azərbaycandan 1945–1946-cı illərdə gəlmiş demokratik gənclər təhsil alırdı. Həmin dövrdə respublikanın bu yeganə ali siyasi təhsil ocağında təxminən 500 nəfərə qədər müdavim oxuyurdu: məktəbdə təhsil Azərbaycan və rus dillərində aparılırdı və Cənubi Azerbaycandan Azərbaycana pənah gətirmiş ziyalıların, demək olar ki, əksəriyyəti bu illərdə hissə-hissə Bakı Ali Partiya Məktəbinə qəbul olundular və hamısı da yaxşı siyasi təhsil aldılar.
Bakı Ali Partiya məktəbində işləyən professor — müəllim heyəti hər il Partiya Mərkəzi komitəsi tərəfindən təsdiq edilirdi. Həmin illərdə ştat və ya yarımştat dərs yükü ilə Bakı Ali Partiya məktəbində respublikanın tanınmış ziyalılarından professorlar Vahid Qəhrəmanov, Ələsgər Qasımov, Qurban Yusifzadə, Qanbay Xanməmmədov, Hadi Mirzəzadə, Pyotr Valuyev,dosentlərdən Əli Əliyev, Əyyub Axundov, Dilşad Muqanlinskaya, Əbülfəz Qasımov, Mirzə Cəbiyev və onlarla digər tanınmış müəllimlər səmərəli işləmişlər.
Partiya və sovet quruluculuğu fənni üzrə mühazirələri Partiya Mərkəzi Komitəsinin katibləri və şöbə müdirləri oxuyurdular.
Bakı Ali Partiya məktəbi nəzdində vaxtaşırı partiya və sovet işçilərinin təkmilləşdirilməsi üzrə kurslar da təşkil edilirdi.
Respublika gənclərindən məhdud bir hissə Moskvada bütün ölkə üçün siyasi kadrlar hazırlayan partiya təhsil müəssisələrində- İctimai Elmlər Akademiyasında və Ali Partiya məktəbində təhsilə göndərilirdilər.
Müharibədən sonrakı ilk dövrdə yüksək tipli siyasi təhsil verilməsi məqsədi ilə Moskvada yaradılan İctimai Elmlər Akademiyasına hər il Azərbaycandan təhsilə göndərilməyə 3 yer verilirdi. Akademiyaya rəhbər partiya işçilərindən elmi işə hazırlığı olanlar ezam edilir və Moskvada keçirilən qəbul imtahanlarından əvvəl namizədlərdən seçdiyi ixtisas üzrə 40 səhifəlik yazılı mətn (referat) tələb olunurdu.
Azərbaycanda 50–80-ci illərdə rəhbər işlərdə olmuş şəxslərin böyük bir hissəsi bu təhsil müəssisələrinin məzunları olmuşdur.
Mark Şihan
Mark Şihan — müğənni, bəstəkar, musiqiçi, gitaraçı, mahnı müəllifi. 1996–2001-ci illərdə Mytown qrupunun üzvü olub. 2001-ci ildə The Script alternativ rok qrupunun həmtəsisçisi olub və gitara ifa edib.
Həyatı
1976-cı il oktyabr ayının 29-da İrlandiyanın paytaxtı Dublin şəhərində anadan olub. Kiçik yaşlarından gitara dərslərinə gedən Mark 1996-cı ildə dostu Danny O'Donoghue ilə "MyTown" pop qrupunu yaradır. O bu qrupda gitarist vəzifəsini yerinə yetirirdi, ancaq onun vokalist bacarığı da var idi. 2001-ci ildə "MyTown" qrupu dağılır. Bu qrupun 4 üzv var idi. O və Danny O'Donoghue 2001-ci ilin payızında The Script pop-rok qrupunu yaradırlar (The Script hazırda yalnız rok qrupudur). "The Script" qrupuna 1 üzv daha dəvət edilir (Glen Power). "The Script" qrupunda çox uğurlu olurlar. Bir sıra böyük mükafatlara layiq görülürlər. 2012-ci ilin fevral ayında onlar Avropanın 1 nömrəsi belə olurlar.
Fərdi karyera
Mark Şihanın çox güclü reper bacarığı vardır. O, fərdi şəkildə rep sinqllar çıxartmışdır. 2009-cu ildə İrlandiyanın 1 nömrəli repçisi adına layiq görülmüşdür.
Rauf Yekta
Rauf Yekta (d. 1871 – ö. 8 yanvar 1935) — türk musiqiçi və bəstəkar.
Həyatı
Rauf Yekta 1871-ci ildə İstanbul şəhərində dünyaya gəlmişdi. "Ati", "Yeni Mecmuə", "Resimli Kitap", "Şehbal", "Resimli Gazete", "Yeni Ses" və "Vakit" kimi müddətli mətbuat orqanlarında yazdı.
Rauf Yekta 8 yanvar 1935-ci ildə vəfat edib.
Bulbophyllum concatenatum
(Bulbophyllum concatenatum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum concatenatum növü Tanzaniya üçün endemik növdür.
Ağqabıq ağ şam
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Avropa ağ şamı
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Vətəni Orta və Cənubi Avropa dır. Hündürlüyü 55 m, gövdəsinin dimateri 1,5 m olan ağacdır. Çətiti konusvarıdır, gövdəsinin aşağı hissəsi qurumuş budaqlardan tədricən təmizlənir. Gövdəsinin qabığı ağımtıl-bozdur, hamardır, 50 yaşından sonra üzərində çatlar əmələ gəlir. İynəyarpaqları tünd-yaşıl, parlaqdır, qozaları 15 sm uzunluğunda, 5 sm enində, silindrikdir, kilin hər tərəfindən 5-8 mavi ağızcıqlı xətlidir. Vegetativ budaqlarda cavan zoğları cod tükcüklü, yaşıl və ya açıq-qonur, sonradan bozumtul-qonur, cox vaxt qara ziyilciklidir. Aprel-may aylarında çiçəkləyir. Yetişmiş qozaları küt silindr formasında olub, uzunluğu 20 sm, eni isə 5 sm-ə qədər olur. Toxumları kiçik qanadlar üzərində yerləşir. Toxumla çoxaldılır.
Dərin, yüngül, məsaməli, rütubətli torpaqlarda yaxşı inkişaf edir. Kölgəsevəndir, quraqlığa davamsızdır. Abşeronda, Gəncədə park və bağlarda mədəni şəraitdə becərilir. Yaşıllaşdırma üçün çox yararlıdır.
Nyufaundlend və Labrador
Nyufaundlend və Labrador  — Kanadada əyalət. Mərkəzi Sent-Cons şəhəridir.
Okkam ülgücü
right|130px|thumb|Villiam Okham Okkam ülgücü — hipotezlər arasında seçimə əsaslanan metodoloji prinsip. Termin öz adını XIV əsr fransiskan monaxı, filosof Vilyam Okkamın (t. 1287–1347) adından alıb.
Qısaca, bu prinsipə görə, ehtiyac olmadan müddəaları artırmaq lazım deyil. Başqa sözlə, əgər hər hansı fikri təsdiq etmək üçün sonda eyni nəticəni verən iki yol varsa və birinci halda sübut üçün A, B və C müddəaları, ikinci halda isə A, B, C və D müddəaları lazımdırsa, o halda Okkam ülgücü D müddəasından imtina etməyi tələb edir, çünki ona ehtiyac yoxdur.
Tarixi
Okkam ülgücü termini ilk dəfə 1852-ci ildə, Okkamın ölümündən yüzillər sonra, ser Vilyam Hamiltonun işlərində ortaya çıxıb.
Parşurt monastırı
Parşurt monastırı — Keşikçidağ monastır kompleksinə daxil olan tarixi-memarlıq abidəsidir. IX əsrdə əsası qoyulmuş monastır, XIII əsrdə monqolların yürüşü zamanı talan edilmiş və bundan sonra tərk olunmuşdur.
Tarixi
Abidə, 1995-ci ildə təşkil edilmiş elmi ekspedisiya zamanı Gürcüstan alimləri tərəfindən aşkarlanmış və qeydiyyata alınmışdır. Monastır haqqında mənbələrdə heç bir məlumat yoxdur. Yerləşdiyi əraziyə və yaxınlıqdakı bulaqlara görə gürcü alimlər tərəfindən Parşurt monastırı adlandırılmışdır. Memarlıq xüsusiyyətlərinə əsasən abidəin IX əsrdə inşa edildiyi, XIII əsrdə monqolların yürüşündən sonra isə tərk olunduğu ehtimal olunur.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Monastır binası qeyri-adi günbəz formasına malikdir. Tikilinin interyerində çoxlu sayda freska qalıqları və 65 kitabə dövrümüzə çatmışdır. Kitabələrdən ən qədi olanı 851-ci ilə aiddir.
Amil Qasımov
Amil Famil oğlu Qasımov — Azərbaycanlı samboçu. 2015 Avropa Oyunlarının gümüş medalçısıdır. 2015-ci ildə "Tərəqqi" medalına layiq görülmüşdür. 2016-cı ildə Kazanda baş tutan Avropa Çempionatının qızıl medalçısıdır.
Həyatı
Amil Qasımov 8 fevral 1986-cı ildə Azərbaycanın Gəncə şəhərində anadan olmuşdur.
Karyerası
Amil Qasımov 2015-ci ildə önəmli yarışlarından birinə Bakı şəhərində qatıldı. O Azərbaycanı I Avropa Oyunlarında təmsil etdi. O birinci görüşdə 1/4 final mərhələsində Gürcüstanlı Kaxa Mamulaşvili ilə üz-üzə gəldi. Kaxa Mamulaşvili ilə qarşılaşmadan Amil Qasımov 3-1 hesablı qələbə ilə ayrıldı və növbəti 1/2 final mərhələsinə vəsiqə qazandı. Yarım-finalda onun rəqibi Bolqarıstanlı samboçu idi. Martin İvanov ilə görüşdən Amil Qasımov qələbə ilə ayrıldı. 3-1. Finala vəsiqə qazanan Amil Qasımovun bu mərhələdə rəqibi Belaruslu Stepan Papou idi. Güclü Belaruslu rəqibi ilə qarşılaşmadan Amil Qasımov 0-4 hesablı məğlubiyyətlə ayrıldı və 2015 Avropa Oyunlarının gümüş medalını qazandı.
Amil Qasımov 29 iyun 2015-ci ildə 2015 Avropa Oyunlarında qazanılmış yüksək nailiyyətlərə və Azərbaycan idmanının inkişafında böyük xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilmişdir.
Amil Qasımov 14 may 2016-cı il tarixində Rusiyanın Kazan şəhərində baş tutan Avropa Çempionatının finalında erməni əsilli Ukrayna samboçusu Artur Sarkisyanı görüşün sonuna 1 dəqiqə 44 saniyə qalmış möhtəşəm fəndlə 9-0 hesabı ilə məğlub etdi və 2016 Avropa Çempionatının qızıl medalını qazandı.
İnsanda qan dövranları
İnsanda qan dövranı - insan vücudundaki qanın hərəkətidir.
Böyük qan dövranı sol mədəcikdən başlayıb sağ ürək qulaqcığında qurtarır. Kiçik qan dövranı sağ mədəcikdən başlayıb sol ürək qulaqcığında qurtarır.
İkiarvadlılıq
İkiarvadlılıq - evli olarkən başqa biri ilə evliliyə cəhd etmək. Qərb ölkələrinin bir çoxunda əgər birinci və ya ikinci arvadın bu evlilikdən xəbəri yoxdursa, onda bu cinayət sayılır.
İnsanda qan dövranları
Böyük qan dövranı
thumb|150px|Böyük qan dövranının başlanğıcı və sonu (qırmızı və göy oxlarla göstərilib). Göy venoz qanı, qırmızı isə arterial qanı göstərir Qan orqanizmdə öz hərəkətini boyük və kiçik qan dovranı ile başa çatdırır. Böyük qan dovranında ürəkdən qovulan qan bədənin ən ucqar hissələrinə paylandıqdan sonra yenidən uürəyə qayıdır. Böyük qan dovranı ürəyin sol mədəciyindən ən iri arteriya olan aorta vasitəsi ilə başlayır. Aorta urəkdən çıxdığı yerdə qovs əmələ gətirir. Aorta oz gedişində şaxələr verir ki, bunlardan bir cütü urək əzələsini qanla təchiz edir. Bunlara ürəyin tac damarlari deyilir.
Digər şaxələr isə qanı boyuna, başa və yuxarı ətraflara aparır. Döş və qarın boşluğunda aortadan ayrılan arteriya şaxələri gövdəni, döş və qarın böşlugundakı orqanları və nəhayət, aşağı ətrafları qanla təchiz edir. Her bir üzvdə arteriyalar tədricen daha kiçik şaxəyə bölünərək, sıx kapillyar şəbəkəsini əmələ gətirir.Bu kapilyarlardan qan keçərkən özündəki oksigeni ve qida maddələrini verir,özü isə toxumalardan karbon qazı və mübadilənin son məhsullarını alır.Kapilyar birləşib əvvəlcə kiççik, sonra getdikcə iri venalar əmələ gətirir.Bunlardan qan iki böyük venaya toplanır. Yuxarı boş vena başdan, boyundan, yuxarı ətraflardan ve gövdədən qanı ürəyə daşıyır.Hər iki boş vena ürəyin sağ qulaqcığına açılır.Sağ qulaqcıqdan venoz qan sağ mədəciyə tökülür. Beləliklə, qanın sol mədəcikdən çıxıb bədənin bütün arteriyaları, kapilyarları və venaları ilə sağ qulaqcığa qədər keçdiyi yola böyük qan dövranı deyilir.
Daha geniş: Qan dövranı
Ontario
Ontario (Ontario [ɒntɛəri.oʊ]), Kvebekdən sonra ən çox məşkunlaşan və ən böyük ikinci inzibati mərkəz. Kanadanın mərkəzində yerləşir. Ontario, qərbdə Manitoba, şərqdə Kvebek və ABŞ-nin Minnesota, Miçiqan, Ohayo, Pensilvaniya (Erie gölü üzərindən) və cənubda Nyu-York ştatı ilə sərhəddədir.
Montenegro Airlines
Montenegro Airlines (', rəsmi adı — Montenegro Airlines d.o.o.''') — Monteneqronun ən iri aviaşirkəti, milli aviadaşıyıcısıdır. İlin mövsümlərindən asılı olaraq Avropanın bir çox şəhərlərinə mütəmadi və çarter reysləri təşkil edir. Şirkətin bütün uçuşları beynəlxalqdır. Ölkənin iki hava limanı beynəlxalq uçuşları qəbul etmək imkanına sahibdir — Tivat və Podqoritsa. Hər iki hava limanı arasında məsafə 80 km-dir.
Tarixi
thumb|right thumb|right|Fokker 100 thumb|right Avia şirkət 23 oktyabr 1994-ci ildə Monteneqro hökuməti tərəfindən (o zamanlar Yuqoslaviyanın bior parçası idi) təşkil olunur. Ancaq ilk təyyarə isə Fokker F28 1996-cı ilin payızında alınır. İlk uçuş isə 7 may 1997-ci ildə, 22:30 radələrində gerçəkləşdirilir. Uçuş Podqoritsa ilə İtalyanın Bari şəhəri arasında baş tutur. İkinci eyni növ təyyarə isə 1998-ci ilin iyununda alınmışdır.
Avropa Birliyi səmasında uçuşlara müvəqqəti qadağa 23 oktyabr 1999-cu ildə aradan qaldırıldı. Uçuşlar Frankfurta, ilin sonunda isə Zürix, Lyublyana, Skopye, İstanbul və Budapeştə açıldı. 2000-ci ilin aprelində Montenegro Airlines Beynəlxalq Hava Nəqliyyat Assosiasiyasının üzvü olmuşdur. Həmin ilin iyununda Podqoritsaya Fokker F100 təyyarəsi gətirilir. İkinci təyyarə isə 2001-ci ilin mayında, 3-cü isə 2002-ci ilin iyununda əldə edilmişdir. 2004-cü ildə şirkətin pilotları IIIA sertifikatları alır.
Referendum sonrasında Monteneqro müstəqil dövlətə çevrilir. Şirkət üçün Serbiya beynəlxalq əməkdaşlıq obyekti olur. Aviaşirkət bu ölkədən uçuşları dayandırmağa məcbur olur. Beləliklə Serbiya hökumətinin proteksionist siyasətinə görə Niş-Sürix kimi faydalı xətlər itirilir. İtkiləri aradan qaldırmaq məqsədi ilə Serbiyada Master Airlines adlı törəmə şirkət qurur.
23 iyul 2007-ci ildə şirkət 8 illiyinə kredit almaqla 2 Embraer 195 təyyarəsini alır. İlk təyyarə Podqoritsaya 5 iyun 2008-ci ildə gətirilir. Bu təyyarələr sayəsində London Milan reysinə start verilir.
16 sentyabr 2008-ci ildə şirkət 31 mln dollara Embraer 195 təyyarəsini aldığını bəyan edir.
Hal-hazırda Montenegro Airlines özəlləşdirmə prosesindədir. Başlanğıc kimi şirkətin 30 % səhmləri təklif olunur. Ən çox ehtimal olunan tərəfdaş isə Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankıdır. Gələcəkdə bütün şirkətin özəlləşdirilməsi ehtimal edilir.
Donanma
2018-ci ilin iyun ayına olan məlumata əsasən şirkətin donanması:
Petronas qüllələri
thumbnail|200px|right|Dünyanın ən hündür göydələnlərinin müqayisəsi Petronas qüllələri (malay. Menara Berkembar Petronas) — Malayziyanın Kuala-Lumpur şəhərində yerləşən və 1998–2004-cü illərdə dünyanın ən hündür tikilisi hesab olunan göydələnlər. İnşası 1992–1998-ci illəri əhatə etməklə, bu müddətdə 1,6 milyard dollar dəyərində 36 910 ton poladdan istifadə edilmişdir. Malayziyanın milli neft şirkəti Petronas tərəfindən inşa etdirildiyi üçün Petronas adı verilən qüllələrdə, şirkətə aid olan ofislərdən əlavə, bir çox ticarət mərkəzi, təbii elmlər muzeyi — Petrosayens (Petroscience), bir simfonik orkestr və bir incəsənət qalereyası yerləşir.
Qüllə memarlıq üslubuna görə, yalnız İslam deyil, Asiyanın böyük buddist məbədlərindəki xətləri də əks etdirir və bu səbəblə, Malayziyanın malay və çinli etnik xüsusiyyətlərinin meydana gətirdiyi vəhdəti ortaya çıxarır. 32 min pəncərəsi olan, ölkənin simvolu sayılan qüllələr, hər din və mədəniyyətdən insanın yaşadığı Malayziyanın qarışıq vəziyyətini də əks etdirir. Asiyanın bütün arxitektur xüsusiyyətləri ilə yanaşı etnik mədəniyyətini də əks etdirən Petronas qüllələrini hər gün minlərlə turist ziyarət edir.
Petronas qüllələri 452 metrlik yüksəkliyi ilə dünyanın ən hündür tikililəri arasında yer alır. İki qüllə, aralarındakı əlaqənin təmin edilməsi məqsədi ilə yerdən 170 metr yuxarıda, 41–42-ci mərtəbələrdə Səma Körpüsü adı verilən körpülərlə bir-birinə birləşir. Körpülərin uzunluğu 58 metrdir.
Argentinalı memar Sezar Pelli tərəfindən 1998-ci ildə hazırlanan, 88 mərtəbəli, 452 metr hündürlüyündəki qüllələrin hər biri üçün ayrı inşaat şirkəti təyin edilmişdir. Əsasən İslam memarlıq üslubunda hazırlanan və polad karkasa malik şüşədən ibarət qüllə, zəlzələ və ildırımlara qarşı olduqca dayanıqlı dizayna sahibdir.
Qüllələrin cəmi 32 min pəncərəsi var.
Hastinqs döyüşü
Hastinqs vuruşu — 1066-cı ildə baş verən "Hastinqs" müharibəsi, İngiltərənin əsrlər boyunca Avropanın böyük gücü olmasını təmin etdi.
14 oktyabr 1066-cı ildə, Normandiya hersoqu Vilhelm, İngiltərə kralı və Anqlosakson qüvvələrinə liderlik edən Harold Qodvinsonla qarşı-qarşıya gəldi. Kral Harold, gözünə dəyən bir oxla müharibədə öldürülür. Villiam, qısa zamanda bütün İngiltərəni fəth etdi və ölkə sistemini dəyişdirdi. Bu gün qanlı müharibə baş verən sahədə olan muzey, müharibənin nə qədər şiddətli olduğu haqqında kifayət qədər nümunəyə sahibdir.
Döyüşün gedişatında Vilhelmin 3 atı ölmüşdür. Buna görə də ordusunda Vilhelmin öldüyü ilə bağlı şayiə yayılmağa başlamışdır. Buna görə də Vilhelm zirehini çıxarıb əsgərlərinin arasında atını dartıb sürüməyə məcbur olmuşdur.
Saskaçevan
Saskaçevan — Kanadada əyalət. Mərkəzi Recayna şəhəridir.
Lui Klod Mari Rişar
Lui Klod Rişar və ya Lui Klod Mari Rişar ( və ya , 19 sentyabr 1754 — 6 iyun 1821) — fransız botaniki.
Ageratina contorta
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Şahzadə Eduard Adası
Şahzadə Eduard Adası - Kanadada əyalət. Mərkəzi Şarlottaun şəhəridir.
Hiroyuki Sakaşita
(d. 6 may 1959) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 1 oyun keçirib.
Asotin qraflığı (Vaşinqton)
thumb
Asotin — ABŞ-nin Vaşinqton ştatında qraflıq.
Con Farmer
Con Farmer(ing. John Farmer, doğ. 16 avqust 1835  Nottingem — ö. 17 iyul 1901 Oksford) — ingilis bəstəkarı, musiqiçisi və müəllimi.
Həyat və yaradıcılığı
Con Farmer musiqini Almaniyada, Leypsiq və Koburq şəhərlərində öyrənmişdi.1853-cü ildən 1857-ci ilədək öz atasının yanında işləmişdi. Sonra Sürixə gedib, orada musiqi müəllimi işləmişdi. İngiltərəyə, Londona döndükdən sonra, 1864-1885-ci illərdə öz fənnindən dərs deməyə başlamışdı.
Məktəb (jurnal)
"Məktəb" (jurnal) — Elmi-pedaqoji, ədəbi-bədii, demokratik istiqamətli jurnal.
Haqqında məlumat
"Məktəb" jurnalı Bakıda Azərbaycan dilində nəşr olunurdu. Jurnalın ilk nömrəsi 1911-ci il noyabrın 29-da, sonuncusu 1920-ci il martın 21-də çıxmışdır. Cəmi 95 nömrə işıq üzü görmüşdür. Məktəb şagirdlərinə məxsus olan bu jurnal iki həftədə bir dəfə nəşr olunan "əxlaqi, ədəbi, fənni, müsəvvir məcmuə" idi.
"Məktəb" pedaqoji biliyin və dünyagörüşünün genişlənməsində, elmə, maarifə həvəsin artmasında, uşaqlarda müsbət əxlaqi keyfiyyətlərin tərbiyə edilməsində müəyyən rol oynamışdır. Jurnalın "İdarədən" başlığı ilə verilən məqalədəki bu sözləri jurnalın əsas məqsədini ifadə edirdi:
Bizim "Məktəb"i nəşr etməkdə məqsədimiz məktəb şagirdlərinin irəliləmələrinə acizanə bir xidmətdir. "Məktəb"i oxuyacaq şagirdlərin biliyi geniş bir dairə alarsa, o vaxt biz də məqsədimizə yetişmiş olarıq.
Jurnalın ilk sayında
Birinci nömrədə maraqlı hekayələr, şeirlər, publisist yazılar, atalar sözü, məsəllər, lətifələr, və s. verilmişdir. Jurnalın 1-ci nömrəsində N. Nərimanovun "Əziz balalar!" başlığı ilə uşaqlara müraciəti verilmişdir. N.Nərimanov uşaqları oxumağa, elmə yiyələnməyə, vətənin ləyaqətli, namuslu övladları olmağa çağırırdı. "Məktəb"də S.S. Axundov, Ü. Hacıbəyov, A.Şaiq, A.Səhhət, C.Cabbarlı və b.nın yazıları ilə bərabər, rus klassiklərindən tərcümələr də verilmişdir. Abbas Səhhətin rus şairi Nikitindən tərcüməsi buna misaldır.
Əli Ələvi "Çalışalım" şeirində məktəb şagirdlərinə "çalışmaq yaşına girdiklərini" xatırladır, onları tənbəllikdən uzaq olmağa çağırır, işgüzarlığa səsləyirdi. H.Zərdabinin "Heyvanların rəngi" məqaləsində mühitin, şəraitin heyvanların yaşayışına təsiri elmi dillə şərh olunurdu. "Bir qozun düşməsi" nağılında "hər eşidilən şeyə dərhal inanmamaq" tövsiyə edilir.
Abdulla Tofiq Gəncəlinin tərbiyə mövzusunda yazdığı məqaləsində diribaş, açıq gözlü, sağlam vücudlu, geniş ürəkli, rəhmdil, ağayana sifətli gənclər tərbiyə etmək lüzumu göstərilirdi. Hüseyn Şıxızadənin "Qonaqlıqda yaxşıdır, evdə daha yaxşıdır" nağıl təmsilində uşaqlara vətənpərvərlik, öz doğma yurdunu sevmək hisləri aşılanırdı. Ə.Müznibin "Mollanın papağı" şeiri də birinci nömrədə dərc olunmuşdur. Bunlardan əlavə, "Böyüklər sözü" başlığı altında atalar sözü və məsəllər birinci nömrənin məzmunu daha da rəngarəng etmişdir.
Jurnalda dərc olunan məqalələr
"Məktəb"in müxtəlif yaradıcılıq üsulu, müxtəlif janrlarda yazan müəlliflər heyəti var idi. Jurnalda mühüm tarixi hadisələrə xüsusi nömrələr həsr edilirdi. 1911-ci ildə çıxan 2-ci nömrə M.F.Axundovun anadan olmasının 100 illiyinə (O zaman elə zənn edirdilər ki, M.F.Axundov 1811-ci ildə anadan olmuşdur), 1912-ci ildə çıxan 7-ci nömrə A.S.Puşkinin vəfatının 75-ci illiyinə həsr olunmuşdu.
N.Nərimanov kiçik yaşlı uşaqların sağlamlığı və səhiyyəsi haqqında məqalələr dərc etdirirdi. S.S.Axundov özünün məşhur "Qorxulu nağıllar"ını bu jurnalda çap etdirmişdi. O, "Müəllim Süleyman" imzası ilə kiçik elmi xəbərlər, məlumatlar da yazırdı. "Fatma xalanın nağılları" başlığı ilə uşaqlarda düzlük, səmimilik, doğruluq, böyüklərə hörmət, zəhmətə həvəs və s. hislər tərbiyə edən hekayələr verilirdi.
"Məktəb" məcmuəsi uşaqlarımızın həyatında həqiqətən də bir məktəb oldu. Burada nələr dərc edilmirdi... Məcmuə məktəblərimizdə oxuyan qızların çox xoşuna gəlirdi. Mən burada dərc edilmiş maraqlı yazıları onlara oxuyurdum. Özüm də məcmuəyə bir sıra tərbiyə mövzusunda hekayələr yazırdım. "İki qızın söhbəti", "Şəkər alması", "Analar qucağı", "Vəhşilər çörəkçisi", "Hüsnxətt" və s. yazılarım "Məktəb"də çap olunmuşdur.
Redaktorlar
"Məktəb"i redaktə edənlər o zamanın görkəmli pedaqoqları və publisistləri idi. Qafur Rəşad Mirzəzadə və Əbdürrəhman Əfəndizadə jurnalın naşiri və baş redaktoru idi. Qafur Rəşad Mirzəzadə "Məktəb" jurnalını 1916-cı ilə qədər Əbdülrəhman Əfəndizadə ilə birlikdə redaktə etmişdir. 1916-cı ilin mayında Ə.Əfəndizadənin vəfatı, dünya müharibəsinin törətdiyi çətinliklər, 1917-ci ilin fevral hadisələri jurnalın nəşrini müvəqqəti dayandırdı. 1917-ci ildə jurnalın cəmi 1 nömrəsi çıxmışdır. 1920-ci ilin fevralında Q.R.Mirzəzadə "Məktəb"in nəşrini yenidən bərpa etdi. ölkədə baş verən gərgin siyasi proseslərin nəticəsində jurnal müntəzəm nəşr oluna bilmədi və bağlandı.
Qafar İsmayılov
Qafar İsmayılov () — texnika elmləri doktoru, professor
Mozambik adası
Mozambik adası — Mozambikin şimalında, Mozambik kanalı ilə Mossuril körfəzi arasında yerləşir və Nampula əyalətinə daxildir. 1898-ci ilə qədər Portuqaliyanın Şərqi Afrikadakı müstəmləkə paytaxtı idi. Zəngin tarixi və qumlu çimərlikləri ilə Mozambik adası UNESCO-nun Ümumdünya irsi siyahısına daxil edilmişdir və Mozambikin ən sürətli böyüyən turizm yerlərindən biridir. Təxminən 14 000 nəfər əhalisi var və yaxınlığında Nampula əyalətindəki Lumbo hava limanı xidmət göstərir.
Qafar İsmayılov
Həyatı
İsmayılov Qafar Qulamhüseyn oğlu 1953-cü ildə Azərbaycan SSR Naxçıvan MR Sirab kəndində anadan olmuşdur. 1975-ci ildə "Neft yataqlarının işlənilməsi və istismarı" ixtisası üzrə AzNKİ-nun neft-mədən fakültəsini bitirdikdən sonra, 1983-cü ildə qədər institutun "Neft və qaz hasilatının texnika və texnologiyası" və "Neftin hidravlikası" laboratoriyalarında mühəndisdən başlamış böyük elmi işçiyə qədər müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır. 1983-cü ildə "Neftqaz hasilatında texnoloji proseslərin və parametrlərin qazın tərkibinə görə proqnozlaşdırılması" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1983–1991-ci illərdə ADNA-nın "Neft yataqlarının işlənilməsi və istismarı" və "Neft və qazın nəqli və saxlanılması" laboratoriyalarında böyük elmi işçi vəzifəsində işləmiş, 1991–1999-cu illərdə isə "Neft və qazın nəqli və saxlanılması" kafedrasının dosenti, professoru olmuşdur. 1999-cu ildə "Neftqaz hasilatında nəzarət-diaqnostik və reotexnoloji üsulların yaradılması əsasında texnoloji proseslərin səmərəliliyinin artırılması üçün qərarların qəbul edilməsi" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1997–2003-cü illərdə — ADNA-nın elmi katibi, 2003–2006-cı illərdə isə qazneftmədən fakültəsinin və magistratura bölməsinin dekanı olmuş, 2006-cı ildən bu günə qədər isə — "Neft və qazın nəqli və saxlanılması" kafedrasının professoru vəzifəsində işləyir.
Mozambik adası
Tarix
Mozambik adasında tapılan dulusçuluq məmulatları şəhərin on dördüncü əsrdən gec olmayaraq qurulduğunu göstərir. Şəhərin hökmdarlarının XV əsrdə həm Anqoçe, həm də Kelimanenin hökmdarları ilə əlaqələri vardı. 1514-cü ildə Duarte Barbosa, şəhərin müsəlman bir əhaliyə sahib olduğunu və Anqoçe ilə eyni suahili ləhcəsində danışdıqlarını qeyd etdi.
We Take the Chance (Modern Talking)
We Take the Chance — Modern Talking qrupu tərəfindən ifa edilən sinqldır.
Mozambik adası
Tarix
Adanın adı adanın Vasko da Qama dövründəki sultanı Əli Musa Mbikinin (Musa ibn-Bik) adından yaranmışdır. Bu ad daha sonra müasir Mozambikə qoyuldu və ada Ilha de Moçambique (Mozambik adası) adlandırıldı.
Qafar İsmayılov
Elmi fəaliyyəti
İsmayılov Q.Q. neft və qaz yataqlarının işlənilməsi sahəsində tanınmış mütəxəssisdir.
Mozambik adası
Tarix
16-cı əsrdə adada Sao-Sebastiao qalası inşa edildi və Portuqal qəsəbəsi (indi Daş şəhər kimi tanınır) Portuqaliyanın Şərqi Afrikadakı paytaxtı oldu. Ada həmçinin vacib bir missioner mərkəzinə çevrildi. Şəhər 1607–1608-ci illərdə Hollandiya hücumlarına qarşı durdu və Portuqaliyalıların Hindistana səfərlərində əsas bir liman oldu. Şəhərdə qul, ədviyyat və qızıl ticarəti inkişaf etdi.
Qədim istehkamlar istisna olmaqla şəhərin yalnız yarısı daşdan tikilmişdir. Portuqaliyalılar tərəfindən 1877-ci ildə inşa edilən, süni göllər və fəvvarələr ilə bəzədilmiş bağı olan neo-klassik üslublu xəstəxana Mozambik Vətəndaş müharibəsindən sonra ağ rəngə boyandı. Bura uzun illərdir ki, Böyük Səhranın cənubundakı ən böyük xəstəxana idi.
Qafar İsmayılov
Elmi fəaliyyəti
İsmayılov Q.Q. 100-dən elmi məqalənin və 2 monoqrafiyanın müəllifidir. İxtiralara görə 3 müəlliflik şəhadətnaməsi var. Kadr hazırlığı ilə məşğul olur.
Mozambik adası
Tarix
Süveyş kanalının açılışı ilə adanın əhəmiyyəti azaldı. 1898-ci ildə paytaxt indiki Maputuya köçürüldü. 20-ci əsrin ortalarına qədər, Nakalanın yeni limanı qalan işlərin çoxunu üstləndi.
Qafar İsmayılov
Elmi fəaliyyəti
İsmayılov Q.Q. Azərbaycanın "Tərəqqi" medalı, Azərbaycan Həmkarlar Konfederasiyasının fəxri fərmanı ilə təltif olunub.
Mozambik adası
Tarix
Adanın özü çox böyük deyil, təxminən 3 km uzunluğunda və 200–500 metr enindədir. Tarixi binaların əksəriyyəti adanın şimal ucundadır. Sakinlərin əksəriyyəti adanın cənub ucundakı Makuti qəsəbəsindəki qamış evlərdə yaşayırlar.
Yeni Şotlandiya
Yeni Şotlandiya — Kanadada əyalət. Mərkəzi Halifaks şəhəridir.
BTR-70
300px|thumb|BTR-70 [[Zirehli transportyorunun ekipajının yeri: 1) komandir, 2) sürücü-mexanik, 3) silahçı, 4) piyadalar]]
BTR-70M döyüş modulu Şimşək
Azərbaycan Respublikası Müdafiə Sənayesi Nazirliyinin üzərində əsaslı sürətdə modernizasiya və təkmilləşmə apardığı BTR-70 yeni döyüş qabiliyyəti qazanmışdır. Belə ki, zirehli transportyorun üzərində yerləşən yerli istehsal “Şimşək” qülləsində 23 və ya 30 mm-lik 2A14 tipli avtomatik top və 7.62 mm-lik PKT pulemyot yerləşdirilir ki, bu da döyüş zamanı heyətə atəş üstünlüyü qazandırır. Həmçinin bu transportyotun silahlandırılmasında 57 mm-lik raketlərdən də istifadə olunacaq. Maşının silah kompleksinə 500+500 patron daxildir. Maşının üfüqi tuşlama bucağı 360 dərəcə, şaqüli tuşlama bucağı isə +90 dərəcədən -20 dərəcəyə qədərdir. Döyüş modulunda yer alan topun nişan alma məsafəsi 2000 metr, pulemyotun isə 1500 metrdir. “Şimşək” modulunun üstün cəhəti gecə və gündüz görmə kamerası və termal kamerasının olmasıdır. “Şimşək” modulu həmçinin lazer hədəf nişanlayıcısı, holoqrafik nişangah, ballistik kompüter və silah sistemlərinin idarə edilməsinə malikdir. Əsas xüsusiyyətlərindən biri isə atəşə mükəmməl nəzarət sisteminin olmasıdır. Bu döyüş modulu öz universallığı ilə də analoqlarından fərqlənir. İstəkdən və şəraitdən asılı olaraq döyüş moduluna həm qərb, həm də keçmiş sovet istehsalı olan 7.62, 12.7, 14.5, 20, 23 və 30 mm-lik çaplı pulemyot və topları yerləşdirmək mümkündür. Modulun konfiqurasiyasına əl ilə idarə edilən qüllə və RWS məsafədən idarə edilən silah sistemi daxildir. Modulun qorunma dərəcəsi STANAG 4569/AEP555 L1-L4. Modulun kütləsi konfiqurasiyadan asılı olaraq 700 kq ilə 1000 kq arasında dəyişir. Şəxsi heyəti qorumaq için döyüş maşını daxildən “Kevlar” zirehi ilə təchiz olunmuşdur. Bundan başqa, transportyorda standart naviqasiya sistemləri, GPS və kondisioner yer alır.
Maşının uzunluğu 7.535 metr, eni 2.80 metr, hündürlüyü 2.32 metr, çəkisi isə 12000 kq təşkil edir. Döyüş maşını 260 at gücünə malik (176.5 kVt) Kamaz-740.11-240 turbo dizel mühərrikə sahibdir. Şossedə 90 km/saat sürətlə hərəkət edə bilən transportyorun, ehtiyat yanacaqla qət etdiyi məsafə 800 km-dir.
İstifadəçilər
• 2
Benton qraflığı (Vaşinqton)
thumb
Benton — ABŞ-nin Vaşinqton ştatında qraflıq.
Ballıqaya (dağ)
Toponim
Ballıqaya - Yeizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında dağ adı. Ermənicə Meqrakar adlandırılmışdır.
Kulyaqaş
Kulyaqaş — Tatarıstanın böyük su-bataqlı-kömür şəhəridir. O Kulyaqaş bataqlığından və bir neçə göldən ibarətdir. O Ağ və İk çayların arasında Tatarıstanın şərqində Başqırdıstan la sərhəddində Aktanış rayonu nda yerləşır. Onun sahəsi 22 min hektardır. Şimaldan cənuba 10 km,şərqdən qərbə doöru isə 18 km məsafədə uzanır. Bataqlıq zoanada ən böyük göllər Kulyaqaş, Atır, Kinder-kul, Azıbəyov və Sülələ-kuldur.
Ekologiyası
1978-ci ildən ərazini doldurmağa başlamışlar və hal-hazırda dəniz səviyyəsindən -62 m aşağıdır. Onu da -68 m hündürlüyə qədər doldurmağı planlaşdırılır. Su-bataqlıqlı su hövzəsi İk və Ağ çayların birləşməsindən əmələ gəlir. Burada Tatarıstanın Qırmızı kitaba daxil olan Scheuchzeria palustrus, Oxicoccus palustrus, Eriophoeum vaginatum, Salix myrtilloides bitkilər yayılmışdır. Bununla yanaşı burada bir neçə nadir bitkilərdə vardır: ağ su zanbağı, Sibir buzulnik, dəniz naiada, Nuphar pumila, Leersia oryzoides, Calamagrostis neglecta, C.phragmitoides və Betula humilis.
Kulyaqaş rayonu Ramsar konfransında sonra Rusiya Federasiyası nın su-bataqlıq hövzəsinə daxil olunub.
2001-ci ildə Kulyaqaş yasaqlıq, 2004-cü ildə isə Tatarıstan respublikasının Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi tamamilə qorunmuşdur. 2008-ci ildən sonra həmin ərazinin Aşağı Kam su anbarına qədər uzadıblar.
İqtisadiyyatı
Bataqlıqdakı torfun sahəsi 4897 hektardıır. Torfun orta hündürlüyü 1,32 m (max 4,5 m), həcmi isə 36624000 m³-dir.
Tarixi
Arxeloji qazıntılara əsasən burada əhali tunc dövründə yaşamağa başlayıb. IV əsrə kimi burada fin-uqor, volj bulqarları və türk xalqları yaşayıblar. XVI əsrdən ruslar və mariylar məskunlaşa başlayıblar. XIX əsrdə burada Dərbəş şəhəri salınıb.
Steam
Steam — rəqəmsal videooyun və proqramlar nəşr edən servisdir və məşhur Valve şirkətinə məxsusdur. Steam Valve-nin və habelə onun razılığı ilə Epic Games, THQ, 2K Games, Activision, Capcom, Codemasters, Eidos Interactive, 1С, GSC Game World, id Software, SEGA, Atari, Rockstar Games, Telltale Games, Ubisoft, Bethesda Softworks və digər başqa şirkətlərin rəqəmsal oyunlarının və proqramlarının aktivasiyasını, yenilənməsini təmin edir və həyata keçirir.
2013-cü ilin may ayında,artıq Steam-də dörd mindən çox oyun yayılır.Bu oyunlara hər gün,həftələr arası və həftəsonu endirimləri aiddir.Qeydiyyatdan keçmiş hesabların sayı 65 milyonu keçib.Steam-ın rəsmi saytında,onunla əməkdaşlıq edən bütün nəşrçilərin və bəstəkarların adı açıq keçiddə yerləşən siyahıdadır.