cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1905–1906-cı illərdə Azərbaycan mətbuatı
"Yakor"
Gündəlik, ictimai, siyasi ədəbi qəzet idi. Birinci nömrəsi 1906-cı il 1 yanvarda çıxıb.
"Qafqazskoye slovo"
Gündəlik ictimai, siyasi, iqtisadi və ədəbi qəzet idi.
"Bakinskaya jizn"
Gündəlik ictimai, siyasi, ədəbi qəzet idi. Birinci nömrəsi 1906-cı il 13 yanvarda çıxıb. Həmin ilin 12 martında bağlanıb.
"Bakinskiye otqoloski"
Gündəlik qəzet idi. Birinci nömrəsi 1906-cı il 25 yanvarda çıxmışdır.
"Trud"
Gündəlik qəzet idi. İlk nömrəsi 1906-cı il 14 apreldə çıxıb. Sənaye və kənd təsərrüfatı fəhlələrinin mənafeyini qorumağı öz qarşısına məqsəd qoymuşdu.
"Trudovaya jizn"
Qəzetin  ilk  nömrəsi  1906-cı il 11 iyunda, 26-cı nömrəsi isə 12 iyulda çıxmış və sonra general-qubernator Fadeyev tərəfindən bağlanmışdır.
"Prizıv"
Axşam qəzeti idi. Fəhlə sinfinin mənafeyini qorumağı öz qarşısına məqsəd qoymuşdu. İlk nömrəsi 1906-cı il 12 iyunda, 3-cü nömrəsi isə həmin ilin 14 iyulunda çıxmışdır.
"Bakinskaya qazeta"
Gündəlik qəzet idi. Sənaye və  kənd təsərrüfatı fəhlələrinin mənafeyini qoruyurdu. İlk nömrəsi 1906-cı ilin 13 iyulunda çıxmış və bununla da qəzet öz fəaliyyətinə son qoymuşdu.
"Bakinets" qəzeti
Həftəlik ictimai, siyasi, ədəbi qəzet idi. 1907-ci ildən çap edilməyə başlamış, 1920-ci ilədək davam etmişdir.
"Bakinski raboçi" qəzeti
Qəzet neft sənayesi fəhlələrinin həftəlik ictimai, siyasi, ədəbi orqanı idi. İlk nömrəsi 1906-cı ildə gizli şəraitdə çap olunmuşdur. Lakin polis təqibləri nəticəsində sonrakı nömrələri çıxmamışdır. 1908-ci ilin 6 sentyabrından həftəlik qəzet kimi təzədən leqal çap edilməyə başlamışdır. 1908-ci ilin oktyabrında hökumət tərəfindən bağlanmışdır. 1917-ci ilin 22 aprelindən RSDFP-nın Bakı komitəsinin orqanı kimi yenidən çap edilməyə başlamışdır. Qəzetin axırıncı 267-ci nömrəsi (Bakıda Sovet hakimiyyəti devrildikdən sonra) 1918-ci ilin 11 avqustunda gizli şəraitdə çap edilmişdir. 1920-ci il iyulun 15-dən "Azerbaydjanskaya bednota" adı ilə öz nəşrini davam etdirmişdir. 1920-ci il noyabrın 7-dən təzədən "Bakinski raboçi" adı ilə çıxmağa başlamışdır.
"Bakinski dosuq"
1906-cı il 18 dekabrdan 1907-ci il martın 12-dən çıxan həftəlik menşevik qəzeti idi.
"Nabat"
Təxminən 1906-cı ilin mart-aprel aylarında cəmi iki nömrə çıxmış tələbə demokrat təşkilatının inqilabi məcmuəsi idi. Lakin onun nüsxələrindən heç biri bizə gəlib çatmamışdır.
Con Atkinson Hobson
Con Atkinson Hobson — imperializmin tənqidinə verdiyi töhfələri ilə tanınan ingilis iqtisadçı və sosioloq.
Haqqında
İmperializm terminini ilk dəfə istifadə edən iqtisadçı Hobson imperializmi "dövlət daxilində idarəetmənin cilovunu ələ keçirən maddi marağın, daxili dəbdəbəni dəstəkləmək üçün iqtisadi zəliləri, sərvətlərini qurutmaq və yad cismlərə yapışdırmaq üçün imperialist ekspansiyaya yönəldiyi parazit bir proses" kimi tərif etmişdir.
Astronomların siyahısı
Aşağıdakı siyahıda astronomiya, astrofizika və astrometriya sahəsinə töhfələr verən görkəmli astronomlar qeyd olunmuşdur:
Con Atkinson Hobson
Haqqında
Hobson və məşhur avstriyalı marksist nəzəriyyəçi Rudolf Hilferdinqin imperializmlə bağlı fikirlərindən bəhrələnən Lenin, Karl Marksın məşhur "Kapital" əsərindəki (1867) ideyalarını ifadə etmiş və bunları sintez halına gətirərək marksist metoda öz töhfələrini vermişdir. İmperializmi kapitalizmin ən yüksək mərhələsi kimi görən bu anlayış gələcəkdə marksist-leninist ideologiyada mühüm rol oynayacaqdır.
Alqı-satqı müqaviləsi
Alqı-satqı müqaviləsi — satıcının məhsulu alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcının isə həmin məhsulu qəbul etməyi və onun müqabilində müəyyən pul məbləğini ödəməyi öhdəyə götürməsi. Müqavilədə satışın predmeti və həcmi, müddəti və yeri, malın keyfiyyətinin müəyyən edilməsi metodları, gələcəkdə satışın qiyməti və dəyəri, daşıma şərtləri, malın təhvil verilməsi və qəbul edilməsi qaydası, ödənişin şərtləri, zəmanətlər və sanksiyalar, arbitraj haqqında şərtlər, müqavilə bağlayan tərəflərin hüquqi ünvanları və imzaları göstərilir.
Soltan Soltanlı
Soltan Soltanlı (tam adı: Soltan Qalib oğlu Soltanlı; 1976, Kalva, Ağsu rayonu, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Azərbaycanı rəngkarı, qrafiki, karikaturaçısı, Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvü (2006).
Həyatı
Soltan Soltanlı 1976-cı ildə Azərbaycan Respublikasının Ağsu rayonunun Kalva kəndində müəllim ailəsində doğulub. 1993-cü ildə o, Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin filologiya fakültəsinə qəbul olunur və 1997-ci ildə oranı bitirir. 1997–2000-ci illərdə isə həmin universitetin dilçilik üzrə magistraturasında oxuyur. O, 2006-cı ildən Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvüdür.
Soltan Soltanlı 1995-ci ildə keçmiş Ə.Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbinə öyrənmək məqsədilə dərslərə gedir və oradakı ənənəvi təhsilin xəyallarındakı yaradıcılıq üçün yetərsizliyini görür, onda qəti olaraq rəssamlıq təhsili almamaq düşüncəsi yaranır. O, özündən öyrənməyə üstünlük verir. Rəssamın yaradıcılığı üçün fəlsəfilik başlıca özəllikdir. Soltan rəngkar, qrafik və karikaturaçıdır. Beynəlxalq müsabiqələrin qalib və mükafatçısı, sərgi və festivalların iştirakçısı olan rəssamın əsərləri beynəlxalq kataloqlarda yer alıb. Onun əsərləri müxtəlif ölkələrdəki muzeylərdə və özəl kolleksiyalarda saxlanılır.
Behistan (Mahnişan)
Behistan - İranın Zəncan ostanının Mahnişan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Hamidi
Hamidi — azərbaycanlı şair, XV əsr Azərbaycan ədəbiyyatının nümayəndələrindən biri.
Həyatı
Hamidi türk,fars və ərəbcə müxtəlif janrda şeirlər yazan şair həm də tarixçi idi. "Təvarixi-ali-Osman" adlı elmi əsərin müəllifidir. Geniş oxucu kütləsini nəzərə alaraq "Cami-süxənquy" əsərini yazmışdır. Onun ən böyük xidməti anadilli şeirin inkişafına yardımçı olmasıdır. Onun şeirlərində artıq Füzuli ənənələri yoxdur. 1407-ci ildə İsfahanda anadan olmuş, ilk təhsilini burada alaraq şair kimi yetişmişdir. 20 yaşından etibarən ömrünün 30 ilini səyahətlərdə keçirmişdir. Bu haqda özünün "Həsbi-halnamə" əsərində məlumat vermişdir. Hamidi Azərbaycanda mükəmməl mədrəsə təhsili aldıqdan sonra Fateh dövründə, 1455–1456-cı illərdə Osmanlıya getmişdir. Fars və türk dilində yazdığı şeirləri ilə sarayın diqqətini cəlb etmişdir. 20 il Fateh Sultan Mehmetin sarayında yaşayan şair bu barədə "Vəsf-halnamə" əsərində məlumat vermişdir. 1476–1477-ci (hicri təqvimi ilə 881-ci) ildə hökmdarın qəzəbinə səbəb olan Hamidi Bursaya, I Murad türbəsinə şeyx vəzifəsinə göndərilir. Daha sonra saraya dönən şair Sultan Bəyazidin hakimiyyətinin ilk illərinədək yaşayır. 1485–1486-cı ildə İstanbulda vəfat etmişdir.
Yaradıcılığı
Günümüzədək gəlib çatan ədəbi irsi öz əli ilə yazılmış avtoqraf divanından ibarətdir. 1949-cu ildə İsmayıl Hikmət Ərtaylan şairin divanını geniş bir müqəddimə ilə çap etdirmişdir. Divanda türkcə və farsca yazdığı qəsidələr, qəzəllər, rübailər, müəmmalar, maddeyi-tarixlər, "həsbi-halnamə" məsnəvisi və digər əsərləri toplanmışdır. Qəsidələrində Fateh Sultan Məhəmmədi, oğlu Sultan Bəyazidi, vəzirləri, sərkərdələrivə bir sıra şəxsləri mədh etmişdir. Öz əsərlərində klassik Şərq şairlərinin əsərlərindən faydalanmışdır.
NGC 6562
NGC 6562, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. C tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Qriqori Qurkin
Qriqori Qurkin sadəcə altay türklərinin deyil, Sibirdəki bütün türk boylarının yaxından tanıdığı və əfsanələşdirdiyi öndərdir. Onu dünyaya tanıtdıran rəssamlığı olsa da Qriqori Qurkin eyni zamanda türkoloq və etnoqraf olmuşdur. Günümüzdəki Sibir türkləri üçün başqa bir önəmli rolu da onun müstəqillik qəhrəmanı olmasıdır.
Bioqrafiya
200px|thumb|right|Xan Altay tablosu Qriqori Qurkin 1870-ci ildə Qorno-Altaysk, Biyskdə doğulmuşdur. Missionerlərin Altayda açdıqları məktbi bitirmişdir. 1897-ci ildə Peterburqdakı rəssamlıq akademiyasına getməyə çalışsa da, gec olduğu üçün qəbul edilmədi. Ulala və Biysk qəsəbələrində işlədi. Rəssam İvan Şişkinlə görüşən Qurkin təxminən 8 ay onun yanında qaldı və ondan dərs aldı. 1899-cu ildə imtahan vermədən Peterburq Rəssamlıq Akademiyasına qəbul oldu.
1917-ci il inqilabından sonra Qurkin və altaylı ziyalılar ruslara qarşı oldular. Sibirdəki bütün türk tayfalarının daxil olduğu "Karakorum" adlı müstəqil bir dövlət qurmaq niyyətində idilər. Hətta bu məqsədlə kiçik bir ordu da qurulmuşdu. Bu cəhdin davamı gəlmədikdə isə Qurkin 1919-cu ildə Monqolustana, daha sonra isə 1921-ci ildə onu bağrına basacaq olan tıvalıların yanına gedir. Qurkinin Sibir türkləri üçün düşündüyü dövlətə tıvalılar da daxil idi. 1940-cı illərə qədər davam edən "Pantürkist" hərəkatının ilk liderlərindən olan Qurkin təkcə altaylılar tərəfindən deyil tıvalılar tərəfindən də sevilir.
1907-ci ildə şəkdiyi "Xan Altay" əsərinə görə o, 1937-ci ildə "Pantürkist rəssam" kimi günahlandırılaraq öldürüldü.
Əsərləri
150px|thumb|right|"Qurban gecəsi ritualı" əsəri 4 illik təhsilini başa vuran Qurkin daha sonra "Altay nağılları"nı tərtib etməyə başlayır. 1926-cı ildə rus şairi G. Vyatkin ilə birlikdə "Altay nağılları"nı nəşr etdi. Təxminən 4000 əsəri olan Qurkinin ən məşhur əsəri onun "Xan Altay" əsəridir.
Təxminən 1905-ci ildə sənətkarın yaradıcı yetkinliyi başladı. On il boyunca Qurkin “Baharda Katun” (1903), “Lagedəki göl” (1907), “Yadigem çayı” (1909), “Karakol” (1909), “Buz sürüşməsi” (1909), "Altay dağ dərəsi"(1909), “Katun tacı” (1910) və s. əsərlərini yaratdı. 1906-1907-ci illərdə Tomsk vilayətində keçirilən incəsənət sərgisində iştirak etmişdir. Bu Sibir mədəniyyətinin ən parlaq dövrü idi.
Aksept
Aksept ( — qəbul edilmiş) — təklifin qəbul edildiyi barədə ünvanlandığı şəxsin cavabı. Qəbul - ödəməyə razılıq. Rusiya qanunlarına görə, qəbul tam və qeyd-şərtsiz olmalıdır (başqa şərtlərlə təklifin qəbulu yeni təklif kimi tanınır).
İki qanunvericilik fərziyyəsi də təsbit edilmişdir:
Akseptin geri götürülməsi barədə bildiriş akseptdən əvvəl və ya onunla eyni vaxtda təklif göndərən şəxs tərəfindən alınıbsa, aksept alınmamış sayılır.
Haqqında
Mülki hüquqda müqavilə bağlamaq təklifinin ofertanın qəbul edilməsi; hüquqi nəticələrə gətirib çıxaran təkliflə razılaşma. Əksər dövlətlərin qanunvericiliyinə əsasən Aksept müqavilə bağlanmasının mərhələlərindən biridir. Aksept tərəfin müqavilə bağlanmasına razılığını bildirən hərəkətləri ilə ya şifahi, ya da yazılı şəkildə ifadə oluna bilər. Məsələn: pul məbləğinin ödənilməsi, malların yüklənməsi, işlərin yerinə yetirilməsi, xidmətlərin göstərilməsi və başqaları. Ofertaya cavab olaraq Aksept alındığı zaman müqavilə bağlanmış sayılır. Aksept tam və qeyd-şərtsiz olmalıdır. Ofertada əksini tapmayan digər müqavilə şərtlərindən ibarət Aksept rəddetmədir və ona yeni oferta kimi baxılır.
Nağdsız hesablaşmalarda tədiyə Aksepti ödəyicinin, bankın haqq-hesab, pul, əmtəə sənədlərini ödəməyə razılığı, yaxud təsərrüfatdaxili və beynəlxalq mal dövriyyəsində əmtəə və xidmətlərin təyin edilmiş müddətdə ödənilməsinə təminat verilməsi. Aksept tədiyə tələbnaməsində “akseptləşdirilmişdir” qeydi və akseptantın (ödəyicinin) imzası ilə rəsmiləşdirilir. Bank  Aksepti bankın hesablaşma sənədlərini ödəməyə razılığını, yaxud bankın sənədlərin ödəniləcəyinə zəmanətini nəzərdə tutur. Akseptin məbləği qədər vəsaitin öncədən depozitə qoyulması tələb olunur. 3) Veksel  Aksepti onun ödənilməsinə razılıq verilməsi, kreditorun borcalana yazdığı köçürmə vekselində göstərilmiş məbləği ödəməyə razılığını bildirən rəsmiləşdirilmiş imzadır.
Zərgər (Biləsuvar)
Zərgər — İranın Ərdəbil ostanının Biləsuvar şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Malqaç basqını
Zəmin
Körpü Osmanlı imperiyasında tikilən ilk dəmiryolu olan İzmir–Aydın dəmir yolunun bir hissəsi idi. Malqaç körpüsü Sultanhisar və Atça arasında yerləşirdi və Malqaç dərəsinn üzərində tikilmişdi.
Basqın
Körpü pulemyotlarla dəstəklənən 20 ağır silahlı yunan əsgəri tərəfindən müdafiə olunurdu. İyunun 15-dən 16-na keçən gecə türklər Dondurandan irəliləyərək səhər saat 02:00-da sallarla Böyük Məndərəs çayını keçdilər. Keçid zamanı onlar iki qrupa bölündülər, hər qrupda 30 nəfər var idi. Onlar Malqaç körpüsünə çatanda qarğıdalı tarlalarında irəliləyərək körpünü mühasirəyə aldılar. Eyni zamanda, bəzi qoşunlar telefon dirəklərinə dırmaşaraq yunanların əlavə qüvvələr çağırmasının qarşısını almaq üçün telefon xətlərini kəsdilər. Onlar körpüyə üç tərəfdən hücum etdilər, yunan qoşunlarını təəccübləndirdilər və hamısını öldürdülər. Onlar körpü dayaqlarına dinamit qoyaraq körpünü dağıtmışdır. Partlayış və yüksək atəş səslərinə görə əraziyə gələn yunan qoşunları yaxınlıqdakı qərargahdan kömək almağa çalışsalar da, türk qoşunları onları saxlamışdır. Dəstək qüvvələrinə bəzi itkilər verdikdən sonra türk qüvvələri geri çəkilmişdir. Hücum bir neçə saat davam etmiş və yunan əsgərləri 20-dən çox itki vermişdir. Türk basqınçılardan yalnız biri yaralanmışdır.
Nəticə
Türklər yunanlardan bəzi silah və sursatları ələ keçirmişdilər. Körpünün və dəmiryolunun dağıdılması nəticəsində yunanlar xeyli müddət Aydın–Nazilli marşrutu üzrə texnika daşımaq üçün dəmiryolundan istifadə edə bilməmişdir.
Azadabad (Biləsuvar)
Azadabad — İranın Ərdəbil ostanının Biləsuvar şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 109 nəfər yaşayır (17 ailə).
Qədim türkcə–azərbaycanca əlaqələri
Qədim türkcə-azərbaycanca əlaqələri — qədim türkcənin xüsusiyyətlərinin Azərbaycan dilininin tarixi və müasir mərhələlərində, həmçinin dilin dialektlərində qorunub saxlanması. "Divanü Lüğat-it-Türk"də (XI əsr) və İbnü Mühənna lüğətində (XIII əsr) verilən məlumatlar qədim dillər ilə Azərbaycan dili arasında genetik əlaqədən xəbər verir. Ədəbi Azərbaycan dilinin inkişafının erkən dövründə dil oğuz qrupunun ümumtürk xüsusiyyətlərini saxlayır, həm türkmənlər, həm də Anadolu türkləri tərəfindən başa düşülürdü. Həmçinin Xəzər dili təsirinin izləri Azərbaycan dilinin şimal dialektlərində müşahidə edilir.
Dil qaydaları və leksika
Orxon abidələrində (VIII əsrin əvvəlləri) e və i arasında bir ė səsinin olması Azərbaycan türkçəsindən sübutlar gətirməklə izah edilmişdir: er "erkək" - ėr "erkən". Ancaq Azərbaycan dilində daha çox e kimi yazıldığı, bəzi hallarda i olduğu üçün e-i dəyişikliyi hər zaman başa düşülmür: bėl, dė. Azərbaycan dilindəki iki sözdə isə qədim türkçədəki e/ė-yə qarşılıq olaraq i görülür: iki, iyirmi. Bundan başqa Azərbaycan türkçəsində nəqli keçmiş -mış şəkilçisi qədim türkcədəki "ərmiş"-dən gəlmişdir.
Qədim türkcədə k ilə başlayan sözlər Türkiyə türkçəsində k-g dəyişikliyinə məruz qaldığı halda (gibi, gönül, göç, göğüs), Azərbaycan dilində olduğu kimi qalmışdır (köç, könül, köç, köks). Qədim və orta türkcədən qərbi türkcəyə keçid zamanı baş verən t-d dəyişikliyi bəzi Azərbaycan sözlərində baş verməmişdir: tikmək, tökmək, toxunmaq.
Azərbaycan dilinin dialektləri türk dillərinin söz varlığını qoruyub saxlaması baxımından çox vacibdir. Çünki bu dialektlərdə qədim türkcəyə aid bir çox arxaik ünsür vardır. Qədim türk dövrünə aid iki sözdən ibarət mürəkkəb sözlər (ikiləmələr) də canlı bir şəkildə Azərbaycan dilində qorunur (məsələn Ağcabədi ləhcəsində "düşünmədən danışmaq" mənasında "yencih-yencih" sözü). Azərbaycan dialektlərindəki ikiləmələrə "Divanü Lüğat-it-Türk"də (XI əsr) rast gəlinir. "Şəlalə" mənasındakı "curcur" (Qəbələ), "çırçır" (Qazax), "şar-şar" (Mingəçevir), "şırşır" (Gədəbəy, Şuşa), "şorşor" (Qax, Oğuz, Şəmkir) sözləri "Divanü Lüğat-it-Türk"də "gurultu ilə axan su" mənasında “çar çur/çaq çuq/çar çar/şar şar” şəklində verilmişdir.
Azərbaycan türkcəsində qorunub saxlana bilməyən bir sıra qədim türk dili sözləri Naxçıvan ləhcələrində mövcuddur. Bunlar arasında qohumluq bildirən sözlər xüsusi yer tutur. Məsələn, Naxçıvan və Zaqatala ləhcələrində "kürəkən" mənasında istifadə edilən "giyəv/göyüm" sözü "Divanü Lüğat-it-Türk"də və İbnü Mühənna lüğətində (XIII əsr) istifadə edilir. Bu sözə azərbaycandilli mənbələrdən "Kitabi-Dədə Qorqud"da (XIII-XV əsrlər) və "Dastani-Əhməd Hərami"də (XIII əsr) rast gəlinir.
Talış dilində olan bəzi sözlərin qədim türk yazısında qeyd edilməsi Azərbaycan-talış dil əlaqələrinin qədimliyini göstərir.
Balaxankəndi (Biləsuvar)
Balaxankəndi — İranın Ərdəbil ostanının Biləsuvar şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
İsaak Ayzen
Həyatı
İsaak Ayzen 1942-ci ildə Polşanın Xelm şəhərində, yəhudi ailəsində anadan olmuşdur. O, 1966-cı ildə Yerusəlim şəhərində yerləşən Yəhudi Universitetində bakalavr dərəcəsi aldıqdan sonra İllinoys Universitetində magistratura təhsilini davam etdirmişdir. O, Massaçusets Universitetinin professoru kimi çalışmışdır.
Balaxankəndi (Biləsuvar)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 45 nəfər yaşayır (7 ailə).
İsaak Ayzen
Fəaliyyəti
İsaak Ayzenin əsas tədqiqat münasibət nəzəriyyəsinə, münasibət və davranış arasındakı əlaqə probleminin aydınlaşdırılmasına həsr edilmişdir. O, Martin Fişbeynlə birlikdə sonradan "planlı davranış nəzəriyyəsi" adlandırılan motivasiyalı fəaliyyət konsepsiyasını inkişaf etdirmişdir. Bu konsepsiyaya görə münasibət şəxsin təmasda olduğu obyekt və şəxslərin gözlənilən əhəmiyyətinə inam funksiyasıdır və davranış bu münasibətin nəticəsidir. Davranış onu nümayiş etdirmək niyyətinə əsaslanır, bu davranışa münasibətdə münasibətin funksiyası və yaşanan sosial təzyiq (subyektiv norma) ilə müəyyən edilir. Planlaşdırılmış davranış nəzəriyyəsi davranışın proqnozlaşdırıla bilən və iradə tərəfindən idarə olunduğundan irəli gəlir, buna görə də müxtəlif vəziyyətlərdə davranışı proqnozlaşdırmaq üçün geniş istifadə olunur.
Onun tədqiqatları reklam, sağlamlıq psixologiyası və ətraf mühit psixologiyası kimi müxtəlif sahələrdə təsirli olmuş və 280 min dəfədən çox istinad edilmişdir.
Katınlı-i Ülya (Xoy)
Katınlı-i Ülya - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Xoy şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 44 nəfər yaşayır (10 ailə)
Afaq Şıxlı
Afaq Şıxlı — həkim, şairə, publisist, tərcüməçi Beynəlxalq Yazıçılar və Publisistlər Assosiasiyasının, Avrasiya Yazarlar birliyinin, Rusiya Yazarlar Birliyinin və Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Rusiya Poeziya Akademiyasının müxbir üzvü, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvüdür. 2015-ci ilin yanvar ayından AYB Moskva bölməsinin məsul katibi vəzifəsinə təyin olunmuşdur.
Həyatı
Afaq Şıxlı 25 iyun 1969-cu ildə Azərbaycan SSR-in Bakı şəhərində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. Əslən Qazax rayonunun İkinci Şıxlı kəndinin Şıxlinskilər soyundandır.
1984-cü ildə - 15 yaşında ikən 12 saylı orta məktəbi qızıl medalla bitirərək N. Nərimanov adına Azərbaycan Tibb Universitetinin 2-ci müalicə-profilaktika fakültəsinə daxil olmuşdur.
1990-cı ildə 2-ci müalicə-profilaktika fakültəsini əla qiymətlərlə bitirərək, 2000-ci ilədək 15 saylı TSH-nin 5-ci şöbəsində həkim-terapevt işləmişdir.
Hazırda Rusiya Federasiyasının Moskva şəhərində yaşayır.
2011-ci ildən Beynəlxalq Yazıçılar və Publisistlər Assosiasiyasının, 2012-ci ildən Avrasiya Yazarlar birliyinin, Rusiya Yazarlar Birliyinin və Rusiya Poeziya Akademiyasının , 2013-cü ildən Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvüdür.
2014-cü ildə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü seçilmiş və 2015-ci ilin yanvar ayından AYB Moskva bölməsinin məsul katibi vəzifəsinə təyin olunmuşdur.
Ədəbiyyatdan əlavə təbabət, musiqi və rəssamlıqla məşğul olur.
Ailəlidir. İki övlad anasıdır.
Görkəmli alim Arif Şıxlinskinin qızı, böyük yazıçı İsmayıl Şıxlınin qohumudur.
Ədəbi fəaliyyəti
Orta məktəbdə oxuyarkən məktəb Gənc şairlər dərnəyinin rəhbəri olmuşdur.
Şeirləri divar qəzetlərində və bir neçə dəfə "Göyərçin" jurnalında dərc olunmuşdur.
Son on ildə şeirləri və hekayələri respublika mətbuatında (çox sayda qəzet və jurnllarda), eləcə də, bir çox internet saytlarda dərc edilib. 1000-dən artıq şeir, hekayə və publisistik yazıların müəllifidir.
6 şeir və hekayə toplusunun müəllifidir.
Türk və Rus dillərindən bədii tərcümələri qəzet və jurnallarda dərc olunub.
Öz şeirləri rus, türk və fransız dillərinə tərcümə olunaraq, bu ölkələrin qəzet, jurnal və saytlarında dərc olunub.
Fransua Kamano
Bastiya
Kamano öz peşəkar karyerasında debütünü Bastiya klubu ilə Liqa 1-də 9 avqust 2014-cü ildə Olimpik Marsel FK klubuna qarşı oyunda etmişdir. Kamano sona 8 dəqiqə qalmış Kristofer Mabulunu əvəz etmişdir. Həmin görüşdə Bastiya liqa görüşündə Marsel ilə 3-3 bərabərə qalmışdır. Kamano ilk qolunu 20 dekabr 2014-cü ildə Kann FK klubuna qarşı oyunda vurmuşdur. Həmin görüşdə Bastiya Kann ilə 1-1 bərabərə qalmışdır.
Bordo
2016-ci ilin iyul ayında Kamano AİK, Vilyarreal FK, Renn FK və Genqam klublarından maraqlı təkliflər almasına baxmayaraq, Bordo FK klubu ilə dörd illik müqavilə imzalamışdır. Kamano €2.5 milyon qarşılığında Bordo klubuna transfer olunmuşdur.
Saraçlı (Borçalı)
Saraçlı, Mamxuti — Gürcüstan Respublikasının Bolnisi rayonunun tabeçiliyində kənd.
Fiziki-coğrafi mövqeyi
Saraçlı kəndi dəniz səviyyəsindən 450–600 m yüksəklikdə, Xrami çayının sağ qollarından olan Sağsağanlı çayının orta axarında - çayın hər iki sahilində yerləşir. Saraçlı qonşu kəndlər – Aşağı Qoşakilsədən 4,0 km, İmirhəsəndən 6,7 km, Faxralıdan 6,4 km, Qudurrudan 7,3 km və rayon mərkəzi Bolnisidən 22 km məsafədə, paytaxt Tiflisdən isə 60 km cənubda yerləşir. Coğrafi koordinatları 41° 22' 60" şimal enliyi, 44° 43' 1" şərq uzunluğudur.
Tarixi
Saraçlı kəndi haqqında məlumat verən ən qədim rəsmi sənəd hələlik Gürcüstan muzeylərində üç variantı saxlanan çar "Dasturlamali"si hesab olunur. XI Georginin hakimiyyəti dönəmində (1682 - 1688-ci illər) tərtib olunmuş və sonralar əlavələr edilmiş, ərəbcə "dəstürüləməl" sözündən olub, mənası "məlumat" anlamına gələn bu sənədlərin iki variantında – Sulxan Mdivani və Aleksi Mesxişvili variantlarında kəndin adı "Saraclu – Eminis elis sopeli" ("Emin elinin Saraclu kəndi") formasında qeydə alınmışdır. O da maraqlıdır ki, gürcü dəftərdarları "sopeli" sözü ilə yerli – oturaq (binəli) kəndləri qeydə alır, köçəri kəndləri isə "oba" adlandırırdılar. Deməli, gürcü tarixi qaynaqları hələ XVII əsrin sonlarından Saraçlını oturaq kənd hesab etmişlər.
Saraçlılar XVIII əsrin sonuna qədər Kür çayının sol sahilində Dəmirçihəsənli nahiyəsində (indiki Qardabani rayonu ərazisində) yaşayırdılar. Əhalinin əksəriyyəti heyvandarlıqla məşğul olsa da, əkinçiliklə (daha çox taxılçılıqla) məşğul olanlar da az deyildi. Saraçlılar payız və qış aylarını Qarayazı qışlaqlarında keçirir, yazın sonu və yayda isə Dağ Borçalıdakı dədə-baba yaylaqlarına qalxırdılar.
1785-ci ilin sentyabrında dağıstanlı Ümmə (Ömər) xan böyük bir qoşunla Qanıx çayını keçib Gürcüstan ərazisinə soxuldu. Xanın əsas məqsədi Rusiyanın himayəsinə sığınmış çar İraklini və gürcüləri cəzalandırmaq olsa da, bu amansız hücumun ilk hədəfi yaylaqdan təzəcə qayıtmış Dəmirçihəsənli kəndləri oldu. Gözlənilməz qətl-qarətlə üzləşən əhali, sözün həqiqi mənasında, pərən-pərən olub dağıldı. Borçalının və ümumən bütün Cənub-Şərqi Gürcüstanın o ağır günlərində dağlıların anlaşılmaz qəddarlığından canını və malını qurtarmaq istəyən bir çox kəndlər kimi saraçlıların bir hissəsi də İrəvan və Qarabağ xanlıqlarına üz tutdu. Borçalıda – dədə-baba yurdunda qalmaq istəyənlər isə xilas yolunu İmircala adlanan yerdə, Arpa qobusunun ayağında gizlənməkdə gördülər. Bir ildən artıq davam edən qətl-qarət rusların köməyi ilə sakitləşdikdən sonra əhali bir daha xaraba qalmış köhnə yurda – Dəmirçihəsənliyə qayıtmadı.
Yeni yurdda da uzun müddət yaşamaq mümkün olmadı. 1795-ci ilin sentyabrında İran şahı Ağa Məhəmməd Şah Qacarın Tiflisə hücumu ərəfəsində calanın ağcaqanad və mığmığasından, qara suyun yaratdığı xəstəliklərdən əziyyət çəkən əhali adi bir təsadüf nəticəsində indiki yerinə – Sağsağanlı dərəsinin ətrafına köçüb Qaraqayanın ətəyindəki bulağın və onun suyu ilə yaranmış kiçik gölün ətrafında məskunlaşdı.
İraklinin ikinci arvadı Dariyadan olan və qardaşı Georgi ilə taxt savaşında Borçalıların dəstəyinə arxalanan Aleksandr Mirzəyə məxsus təmiz havası və suyu ilə fərqlənən bu səfalı yerlər 1801-ci ildə rəsmən saraçlılara verildi. Əldə olan tarixi sənədlər, Gürcüstan Rusiyaya ilhaq edildikdən sonra, Saraçlı torpaqlarının böyük bir hissəsinin milliyyətcə osetin olan süvari asessoru İsaq Qamazovun mülkiyyətinə verildiyini göstərir. Lakin XIX əsrin ortalarından başlayaraq saraçlılar bu torpaqları onun özündən və sonralar oğlu Artyomdan satın almağa başladılar. Beləliklə, XX əsrin əvvəllərində Qamazovların əlində yalnız Ağalıq bağ deyilən kiçik bir sahə qalmışdı.
Bolşeviklər Saraçlıya 1921-ci il fevralın sonunda ayaq basdılar. Aşağı Qoşakilsə, Yuxarı Qoşakilsə və Molla Əhmədli kəndlərinin də daxil olduğu Saraçlı kənd icmasının əvəzinə Saraçlı kənd sovetliyi yaradıldı. 1931-ci ilin əvvəllərində isə kənddə kolxoz quruluşuna keçildi.
Əhalisi
Etnik azərbaycan türkü olan saraçlılar tarixi qaynaqlara və tədqiqatçıların yekdil rəyinə görə soykök etibarilə qıpçaqların qazaxlı tayfasının qarapapaqlardan sonra ən böyük tirəsidir.
Saraçlıda bizə məlum olan ilk siyahıyaalma 1727-ci ildə Cənubi Qafqazı tutmuş Osmanlı imperiyasının vergi dəftərdarları tərəfindən aparılmışdır. O zaman saraçlılar Dəmirçihəsənli nahiyəsində yaşayırdılar. "Dəftəri-müfəssəli-əyaləti-Tiflis" adlanan və İstanbul Başbakanlıq Osmanlı Arxivində saxlanan bu vergi dəftərində yalnız kişi cinsindən olan sakinlər siyahıya alındığından (№№441,442) kənd əhalisinin dəqiq sayını müəyyən etmək mümkün deyil. 2002-ci ildə aparılmış sonuncu siyahıyaalmanın nəticələrinə görə isə Saraçlı kəndinin əhalisi 2841 nəfər olmuşdur ki, onların 48,9%-i kişilər, 51,1%-i qadınlardır. Hazırda əhalisinin sayına görə Saraçlı, rayonun  Bolus Kəpənəkçisi, Faxralı, Arıxlı və Darbaz kəndlərindən sonra 5-ci ən iri kəndidir.
Elmə, savada böyük marağı ilə fərqlənən Saraçlı uşaqları 1919-cu ilədək kənddəki molla məktəblərində təhsil alırdı. Həmin il Saraçlıda ilk dünyəvi məktəb açıldı. Bu dördillik məktəb sovet hakimiyyəti illərində əvvəlcə yeddiillik məktəbə, 1956-cı ildə isə orta məktəbə çevrildi. Hazırda Saraçlı məktəbinin yetirmələri arasında 60-dan artıq alim, yüzlərlə müəllim, mühəndis, həkim, hərbçi, dövlət qulluqçusu var. Onlar Gürcüstan və Azərbaycanla yanaşı Türkiyə, Rusiya və başqa ölkələrdə də çalışırlar.
Təhsil və mədəniyyəti
1918-cu il Gürcüstan Demokratik Respublikasının yaradılması ilə, Borçalı regionunda bir sıra təhsil ocaqlarının tikintisinə başlanılmışdır. Planlaşdırılmış 19 azərbaycandilli orta məktəblərindən 13-çü bir il ərzində artıq  tikilmişdir. Onların içərsinə Saraçlı məktəbi də daxilidi. Cəmi üç sinfi olan bu kiçik məktəbdə 30-a yaxın tələbə (onların içərsində 4 qız) öz ilk təhsilini alırdı. 1926-1927-ci illərdə, yerli Kənd Sovetinin Rəhbəri Məhəmməd İsa oğlu Səfərovun təşəbbüsü və bilavasitə rəhbərliyi altında məktəb fundamental şəkildə genişləndirilmiş, Saraçlı Kənd Orta Məktəbi və həmçinin Böyuklərin savad alması üçün Böyüklər İbtidai Məktəb adlı təhsil ocaqları yaradılmışdır. 30-cu illərin əvvəllərində, kənd məktəbi on illik məktəbə çevrilmişdir. 2009-cu ildə Saraçlı Orta Məktəbi öz 90 illiyini təntənəli qeyd etmişdir.
Aşıq mədəniyyəti
Borçalı regionu öz aşıq sənəti ilə məşhurdur. Hər ilin baharında Saraçlıda, görkəmli sənətkar, saz və söz ustadı Aşıq Hüseyn Saraçlının xatirəsinə həsr olunmuş aşıq musiqisi günü keçirililir.
Murad Səlifov
Həyatı
Murad Səlifov 1989-cu il yanvarın 21-də Göytəpə şəhərində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun baş çavuşu olan Murad Səlifov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Murad Səlifov sentyabrın 27-də Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Murad Səlifov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Murad Səlifov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Murad Səlifov ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Gecəçiçəyi
Növün adı latınca Mirabilis sözündən götürülmüşdür,Azərbaycan dilinə tərcümə edildikdə "qəribə" adlanır.Bu bitki növlərinin gülləri əsasən günortadan sonra açır və bütöv gecəni açıq qalaraq,sübh açılana yaxın solur.Yabanı halda növlərin əksəriyyəti Amerika və Himalayda bitir.Məlum olan 60 növdən gülçülükdə dördü yayılmışdır.Yalapa mirabilisi-M.yalapa növü yaşıllaşdırmada,parkların,bağların,ofis interyerlərinin bəzədilməsində geniş istifadə edilir.Azərbaycanda 2 növü becərilir.Bu kol bitkisinin uzunluğu 1 m olub,hər zoğun yuxarı yarpaqlarının oturacağında yerləşən güllər müxtəlif rəngdə (ağ,sarı,qırmızı,çəhrayı və s.) ola bilər.Gecəçiçəyinin vətəni Amerikanın tropik bölgələridir.Bu növdən 1582-ci ildən yaşıllaşdırmada və səhiyyədə müxtəlif dərmanların hazırlanmasında geniş istifadə olunur.Gecəçiçəyinin fərqli xüxusiyyətləri kök yumrusuna oxşar kökləridir.Gecəçiçəyi çox vaxt əkin sahələrində günəşli yerlərdə yaxşı bitir.Bitkini toxum və çilik vasitəsilə əsasən yaz dövründə çoxaldırlar.
Podolye
thumb|337x337px|alt=Podolye|Podolye
Podolye (Podolia) — Ukraynanın cənub-qərb və mərkəzi qərb hissəsini əhatə edən tarixi bir bölgə. 17-ci əsrdə Osmanlı-Litva Knyazlığının hər zaman diqqət mərkəzində olmuşdur. Osmanlı hakimiyyəti dövründə, bölgədə Podolye Əyaləti qurulmuştur. Rus İmperiyası nın hakimiyyəti dövründə isə, bölgədə Podolye Quberniyası qurulmuştur.
Slavyanların yaşadığı ərazi 13-cü əsrdə tatarlar tərəfindən işğal edilmişdir. Bölgə 1362-ci ildə Litva şahzadəsi Olgierd tərəfindən işğaldan azad edilmiş və Jagellonların Poloşa-Litva dövlətinə qatılmışdır. Bu dövrdə polşalıların sayı kəskin surətdə artmış və bölgə iqtisadi baxımdan sürətlə inkişaf etmişdir. Türklər 1672-ci ildə bölgəni işğal etdilər, lakin 1699-cu ildə isə Polşalılara geri qaytardılar. Bölgə 1772-ci ildə iki hissəyə bölündü. Qərbi Polşa Habsburqlarların, Şərqi Polşa Rusların tərkibinə qatılmışdır. Qərbi Polşa 1918-ci ildə müstəqilliyini qazanan Polşa respublikasına verildi. Şərqi Polşa isə Ukrayna SSR-nın tərbinə qatılmışdır. 1945-ci ildə SSRİ-nin işğal etdiyi Qərbi Polşada Ukrayna respublikasının tərkibinə qatılmışdır.
Qriqori Ayzenberq
Qriqori Zaxaroviç Ayzenberq — radiorabitə sahəsində SSRİ və Rusiya alimi, texnika elmləri doktoru (1946), RSFSR-in əməkdar elm və texnika xadimi (1965).
Həyatı
Qriqori Zaxaroviç Ayzenberq 4 dekabr 1904-cü ildə, Rusiya imperiyasının Timkoviçi qəsəbəsində (indiki Belarusun Minsk vilayətinin Kopıl rayonu) anadan olmuşdur. O, 1930-cu ildə Odessa Politexnik İnstitutunu bitirdikdən sonra Radio Elmi-Tədqiqat İnstitutunda əvvəlcə laboratoriya müdiri, sonra isə 30 ildən artıq antenna şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışmışdır. Ayzenberq 1958–1988-ci illərdə Moskva Elektrotexniki Rabitə İnstitutunun Texniki Elektrodinamika və Antenalar kafedrasına rəhbərlik etmişdir. O, texnika elmləri doktoru, professor olmuşdur.
Qriqori Ayzenberq 31 mart 1994-cü ildə vəfat etmişdir. O, Moskvada Vostryakovski qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.
Fəaliyyəti
Qriqori Ayzenberq antenalar nəzəriyyəsi üzrə materiallar hazırlamışdır. Onun rəhbərliyi altında demək olar ki, bütün yerli yayım və rabitə cihazları, o cümlədən MW, LW və HF diapazonları üçün hazırlanmışdır.
Mükafatlar
O, 1947-ci və 1984-cü illərdə SSRİ Dövlət mükafatı, 1957-ci ildə isə "Lenin" mükafatına layiq görülmüşdür.
Çanaq-i Süfla və Ülya (Biləsuvar)
Çanaq-i Süfla və Ülya — İranın Ərdəbil ostanının Biləsuvar şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 180 nəfər yaşayır (40 ailə).
Barringtonia acutangula
— cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Barringtonia acutangula növü Əfqanıstandan Avstraliyaya qədər yayılmışdır.
Sinonim
[[SS 3 (**
Nindza tısbağalar (film, 1990)
Nindza tısbağalar ( və ya TMNT) — Nindza tısbağalar seriyasının ilk filmidir. 1990-cı ildə irlandiyalı rejissor Stiv Barron tərəfindən çəkilmişdir. Filmin distribüteri New Line Cinema kinokompaniyasıdır.
Məzmun
Nyu-York ştatının kanalizasiyasına kolba düşmüşdür. Bu kolbanın içindəki radioaktiv maddə dağılmışdır. Kanalizasiyada yaşayan 4 tısbağa radioaktiv maddə qidalanan zaman onlarda mutasiya gedir. Tısbağalar getdikdə böyüyür və mutant tısbağalara dönürlər. Mutant tısbağaları başqa bir mutant siçovul – sensey Splinter tapır. Splinter onları böyüdür və tərbiyə edir. Həmçinin, onlara döyüş sənətinin sirlərini öyrədir. Splinter həmin döyüş sənətlərinin sirlərini kiçik yaşlarında müəllimindən öyrənmişdir. Müəlliminin isə sevdiyi şəxs var idi. Lakin cütlüyün bir-birinə münasibətindən xoşlamayan Oroku Saki (və ya Şreder) onu öldürür. Bu zaman Splinter ona müqavimət göstərərək üzündə çırmaq izi qoyur. Lakin əvəzində bir qulağını itirir. Baş verən hadisədən sonra Splinter söz verir ki, müəlliminin intiqamını ondan mütləq alacaqdır. Nyu-York şəhərində çoxlu oğurluq hadisələri baş verir. "Channel 3" televiziya kanalının müxbiri Eypril O’Nil küçə oğrularının hücumuna məruz qalır. Bu zaman hər tərəf qaranlıq olur. İşıq yananda isə oğruların hamısının əlləri bağlı olur. Bu zaman Eypril kanalizasiya qapağının yanına bir qılın görür və onu özü ilə birlikdə aparır. Əslində, qılınc tısbağalara məxsus olur.
Tısbağalar günlərin birində gecə vaxtı fəaliyyətlərini davam etdirən zaman küçə oğrularından biri olan Keysi Consla rastlaşırlar. Keysi Cons onlara müqavimət göstərir və qaçmağı bacarır. Bu müddətdə Eypril həyat yoldaşı ilə boşanma ərəfəsində olur. Onların övladı Denni Penninqton valideynlərindən xəbərsiz oğru bandasına qoşulmuşdur. Bandanın başçısı isə Şrederdir. Bu banda cavan yaşlı yeniyetmələ nindzalığı və oğruluq etməyi bacarığını öyrədir.
Tısbağalar Eyprilin evinə gəlirlər. Eypril tısbağalardan çəkinsə də, bir müddət sonra onlara qarşı yaxşı münasibət bəsləməyə başlayır. Tısbağalar isə daha çox pitsa yeməyi xoşlayırlar. Lakin bir gün Eyprilin evinə nindza bandası hücum edir. Dörd tısbağa, Eypril və onlara kömək üçün yetişən Keysi Cons evi tərk etməyə məcbur olurlar. Kanalizasiyaya geri dönən zaman tısbağalar Splinterin burada olmadığını görürlər. Onlar başa düşürlər ki, müəllimlərini nindza bandası oğurlayıb.
Splinter qaranlıq otağa salınır. Burada Denni ilə rastlaşır. Splinter ona öz barəsində hər şeyi danışmağa başlayır. Bu vaxtda tısbağalar döyüş qabiliyyətlərini artırmağa çalışırlar və bu məqsədlə məşqlərə başlayırlar. Məşqlərini bitirdikdən sonra Splinterin ruhu ilə əlaqə yaradırlar. Bu isə onlarda qələbə inamını daha da artırır. Bu müddətdə Şreder onların hücum edəcəyini başa düşür. Keysi Cons Eyprilə aşiq olur. Bir müddət keçdikdən sonra Keysi Denninin nindza oğrular bandasına qoşulduğundan xəbər tutur. Keysi nindzalardan birini məğlub edərək, onun paltarını geyinir və bandaya daxil olur. Bu müddətdə Denni Splinteri dustaq edildiyi otaqdan xilas etməyə çalışır. Lakin Şrederin baş köməkçisi olan Tatsu heyət üzvləri ilə onun qarşısını alır. Bu zaman Keysi onlara yetişir və Tatsunu məğlub edir. Keysi heyət üzvlərinə ailələrinin burada yox, evlərində, valideynlərinin yanında olduğunu bildirir.
Nəhayət, tısbağalar Şreder ilə rastlaşırlar. Onlar Şreder ilə döyüşürlər. Lakin Şrederin öhdəsindən gələ bilmirlər. Onların güclü olmalarına baxmayaraq Şreder tısbağaların hər birini məğlub etməyi bacarır. Bu zaman qəflətən tısbağaların müəllimi Splinter peyda olur. Şreder maskasını çıxarır və ona hücum edir. Lakin Şreder onun öhtəsindən gələ bilməyərək məğlub olur. Artıq baş verən hadisələr geridə qalmış və tısbağalar uğurlu fəaliyyətlərinə davam etməyə hazırlaşırlar.
Rabitə və informasiya texnologiyaları sahəsi işçilərinin peşə bayramı günü
Peşə bayramı Azərbaycan Respublikasında telefon rabitəsinin yaradılmasının 125 illiyi ilə əlaqədar olaraq, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 2 dekabr 2006-cı il, 1804 nömrəli sərəncamı ilə təsis edilib.
Tarixi
İndiki Azərbaycan ərazilərinə aid ilk ciddi rabitə fəaliyyəti Hülakülər dövlətinə təsadüf edir. Tarixə məlum olan ilk yazılı mənbə Qazan xanın 1303-cü ildə dövlətini iqtisadi və siyasi böhrandan qurtarmaq üçün poçt sahəsində islahatlar həyata keçirməsidir. Poçt rabitəsinin dövlət səviyyəsində təşkilinin təməli isə ilk dəfə 1501-ci ildə isə Şah İsmayıl Xətai tərəfindən qoyulub.
Peşə bayramının hər il 6 dekabr tarixində keçirilməsi isə birbaşa 1881-ci il dekabrın 6-da Bakıda "Nobel qardaşları" cəmiyyəti tərəfindən ilk telefon xəttinin çəkilməsi ilə bağlıdır.
Komnina Nemaniç
Komnina Nemanyiç — Kruyanın alban meqa arxonu Dimiter Proqoni və daha sonra Elbasan arxonu Qriqor Kamonun hersoginyası. Serb Kralı II Stefan Nemaniçin (1196–1228-ci illər) qızı idi.
Həyatı
Komnina Kral II Stefan və onun həyat yoldaşı Evkodiya Angelinanın qızı olaraq anadan olub və bu səbəbdən İmperator III Aleksey Angelin nəvəsi olub. Onun üç qardaşı var idi: Stefan Radoslav (1228–1233), I Stefan Vladislav (1233–1243) və Predislav (Savvadan sonra Müqəddəs II Savva kimi üçüncü serb arxiyepiskopu).
1208-ci ildə Dimiter ilə evləndi və Venesiya Respublikası ilə qarşıdurmalar zamanı Serbiya ilə Arbanon arasında qısa ittifaq yarandı. 1215-ci ildə Dimiter öldükdən sonra hakimiyyət Komninaya qaldı, o, qısa müddət sonra yunan-alban lordu Qriqor Kamona ilə evləndi. Serblərin Şkoderə hücumundan sonra zəifləmiş Serbiya ilə əlaqələri gücləndirərək Kruya üzərində nəzarəti öz üzərinə götürdü.
NGC 5312
NGC 5312, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Tazılar bürcü istiqamətində yerləşir. S0-a tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Ayzenhüttenştadt
Ayzenhüttenştadt, daha çox Hütte kimi tanınır (1953–1961-ci illərdə Ştalinştadt; ) — Almaniyanın Brandenburq vilayətində şəhər. Adı hərfi mənada "dəmir zavodları şəhəri" deməkdir. Şəhər Oder-Şpre rayonunun bir hissəsidir. 63,47 km2 ərazini tutur. Şəhər özü 4 rayona bölünür.
Bəyamlı (Mahnişan)
Bəyabad - İranın Zəncan ostanının Mahnişan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 20 nəfər yaşayır (5 ailə).
Dəmirçixarabası (Biləsuvar)
Dəmirçixarabası — İranın Ərdəbil ostanının Biləsuvar şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 323 nəfər yaşayır (75 ailə).
Təbriz (ad)
Təbriz — Azərbaycanda daha çox işlədilən kişi adı.
Katınlı-i Süfla (Xoy)
Katınlı-i Süfla - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Xoy şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 26 nəfər yaşayır (4 ailə)
Nimtac xanım Səlmasi
Nimtac xanım Səlmasi (1869-?)—Cənubi Azərbaycan şairəsi.
Həyatı
Nimtac xanım Səlmasi 1869-cu ildə Cənubi Azərbaycanın Salmas bölgəsinin Ləkistan mahalının Sultan Əhməd kəndində anadan olmuşdu. Atası Məsudi-divan ləqəbli Məsud xan Ləkistanın sərkərdələrindən idi. Babası Hacı Vəzir Ləkistani Salmasın məşhur şəxsiyyətlərindən sayılırdı. Anası "Ağa xanım" ləqəbli Nərgiz xanım idi.
1919-cu ildə Şəkkak əşirətinin başçısı İsmayıl ağa Simitko dəstələri Urmiyada toplaşdığı zaman Salmas əhalisi özünü müdafiə etməyə hazırlaşıb. Həmin vaxt Salmasın Ləkistan mahalının əhalisi çox çətinliklər 15 min güllə əldə edib və öz silahlılarına təlim keçiblər. Digər tərəfdən Simitko onları güllələri təhvil verməyə çağırıb və bildirib ki, əgər təslim olmasanız qadın və uşaqların qətl ediləcəyi qaçılmazdır. Nəhayət 1919-cu il dekabrın 19-da Ləkistan əhalisi ilə talançı Simitko qoşunu arasında savaş başladı. Ləkistanlı kişi və qadınlar hamısı savaşa qoşuldu və böyük qəhrəmanlıq göstərdilər. Lakin onlarda yalnız 340 ədəd silah olduğu üçün Sultan Əhməddə baş verən savaş 2 saatdan çox çəkmədi və kürdlər hər tərəfdən kəndə girərək ləkistanlıları qətliam edib, hər şeyi talayıb apardılar. Kişilərin çoxu öldürüldü, qadın və uşaqlar isə əsir düşdü. Kürdlərin əlindən qaçanlar Qara Qışlaq kəndinə gəlib orada yenidən müdafiəyə hazırlaşdılar. Simitko Sultan Əhmədi talan etdikdən sonra Qara Qışlaqa hücuma keçdi və tərəflər arasında yenidən qanlı savaş başladı. Simitko qoşununun sayı və silah-sursatı Ləkistan əhalisindən qat-qat çox idi. Bu savaşda ləkistanlılara Sadiq xan, Məsud xan və İbrahim xan adlı 3 qardaş sərkərdəlik edirdi. Azərbaycanlılar bu qeyri-bərabər savaşda 11 saatdan artıq müqavimət göstərə bilmədilər, bununla da Qara qışlaq kəndi işğal edildi. Qeyri-bərabər savaşda Ləkistan qoşununun sərkərdəsi Məsud Divan narahatlığından intihar etdi və bütün məntəqə Simitko tərəfindən işğal olundu.
Məsud Divanın oğlu mühəndis Teymur Ləkistani, Şərif Sənaye Universitetinin qurucularından biridir, o həmçinin İranın elektrik sənayesinin atası kimi tanınır. Teymur Ləkistani atası Məsud öləndən sonra bacısı Nimtac xanımla birlikdə Xoy şəhərinə gedib və öz təhsilini davam etdirib.
Salmasın Ləkistan mahalı Urmu gölünün şimal sahillərində yerləşir. Bu məntəqənin 9 kəndi var, bölgə əhalisinin hamısı türkdür.
Nimtac xanım Səlmasi Tehran şəhərində vəfat edib.
Yaradıcılığı
İsmayıl ağa Simitko Salmasa hücum edən zaman demişdi:
İranlılar Kəyan təxtin istəsələr, hər qış, bahar, Gərək öncə yurdlarında Gavələri axtaralar. Böyük adam özü kimi böyük işlər görsə əgər, Qüvvəsilə müşkillərə halallığın özü çatar. Əndəlisdə namaz əhli namazını başlayanda Qüdsdə o dəm coşmalıdır, daşmalıdır qızıl qanlar. Ah, iranlı şikəst olub, mərhəmət yox zəmanədən, Əgər yüz yol rəng çəksən də zahirinə nə xeyri var? Bu heyrətdən parçalandı sınmaz əcəm pərdəsi də, İndi gəlin, indi görün nə gündədir bu qadınlar?! Gözəl Rəştin zənanları - qara saçları pərişan, Açar sizin eyibləri… Günahımız sizə çatar
Şeirlərinin kiçik bir qismi əldə olan Nimtac xanım Səlmasinin "Qadınların kişilərə xitabı", "Tehrana xitab" adlı şeirləri həmin illərin əhvali-ruhiyyəsini öyrənmək baxımından çox xarakterikdir. İkinci şeiri qeydsiz-şərtsiz əyalətlərin mərkəzi hökumətə protesti də adlandırmaq olar. Əyalətlərdə "qurd sürünü daьıdır", çobanların guya bundan xəbəri yoxdur. Başına papaq qoyanlar harada itib-batıblar ki, papaqsızların əhvalından hali ola bilmirlər? Nimtac xanım onlara baş yaylıьı göndərməyi təklif edir ki, onsuz da onların qadınlardan bir o qədər də fərqləri yoxdur. Xalqa başçılıq edənlərin məskəni "parklar olubdur bu gün". Bu səbəbdən də millətin – uşaqların naləsi onlar tərəfindən eşidilməz olub. Bəs bu nadan başçıları qəflət yuxusundan necə ayıltmalı? Şair təklif edir ki: Yetimlərin göz yaşı axıb güclü sel olsun, Aparsın o parkları, boьulsun o nadanlar.
Qısa bir zamanda şeir bütün İranda dillər əzbəri olur. Deyilənlərə görə, Məliküşşəra Bahar bu şeri oxuyarkən təəccüblənmi, özündən asılıl olmayaraq dik ayağa qalxmışdır.
Orxan İsmayılov (kiçik çavuş)
Orxan Qədim oğlu İsmayılov (24 sentyabr 1990; Həsənqala, Qusar, Azərbaycan SSR — 4 oktyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin kiçik çavuşu, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Orxan İsmayılov 1990-cı il sentyabrın 24-də Qusar rayonunun Həsənqala kəndində anadan olub. Ailəli idi. 2 övladı yadigar qaldı.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun kiçik çavuşu olan Orxan İsmayılov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Orxan İsmayılov oktyabrın 4-də Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Orxan İsmayılov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Orxan İsmayılov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Qulamhüseynkəndi (Biləsuvar)
Qulamhüseynkəndi — İranın Ərdəbil ostanının Biləsuvar şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Sunqari çayı
Sunqari çayı (松花江) — Şimal-şərqi Çin ərazisindən axan, su miqdarı baxımından Amur çayının ən böyük qolu. amurun sağ qollarından biri. Sunqari çayı Çinin Qirin və Heylunszyan əyalətlərindən axır; axarı boyuncaə Qirin, Harbin, Szyamusi şəhərləri vardır. Çay axını su elektrik stansiyaları tərəfindən tənzimlənir.
Coğrafiya
Yuxarı Sunqari Koreya sərhəddinin yaxınlığındakı Canbayşan silsiləsinin əsas zirvəsin olan vulkanik Pektusan dağından hötürü. Onun qollarından biri Pektusan kalderasında yerləşən məşhur Çxeonci gölündən başlayır. Aşağı axınlarda Sunqari Mancuriya düzənliyi boyunca olduqca bərabər relyeflə axır. Bu çay yatağınln genuiş ərazidə meandrlaşdırır və onun dəyişkənliyinə səbəb olur.
Sunqari çayında ÇXR üçün endemik olan iki növ suda-quruda yaşayana rastlanılır:S. tridactyla və S. keyserlingii.
Qolları
İnmaxe, Hoyfaxe, Nenszyan, Hulanhe, Tanvanhe, Şaolinhe, Çalinxe (sol); Mudanszyan, Lalinhe, Mayinhe, Aşihe (sağ).
Tarixi
1650-ci illərdə Sin imperiyasına xərac verən yerli qəbilələri zəbt edən Stepan Kuznetsin Onufrii dəstəsinin hərəkətləri ilə əlaqədar olaraq Sin hakimiyyəti Ninguta bölgəsindəki (indiki Ninqan) Aşağı Sunqariyanın əhalisini köçürdü və yalnız möhkəmləndirilmiş aymak kəndi çayın ağzında qaldı. Şarhudun fəaliyyəti nəticəsində Qirin şəhəri Sunqari sahillərində meydana gəldi. Daha sonra iqamətgah Ninqutdan ora köçürüldü.
1860-cı illərdə Ussuri buxar gəmisi Sunqari boyunca üzən ilk buxar gəmisi oldu. XIX əsrin sonlarında çayda bir Rus çay ticarət ekspedisiyası fəaliyyət göstərirdi.
1949-1988-ci illərdə Sunqarinin mənbəsindən Çindəki Nenjianq çayının axmasına qədər olan hissəsi rəsmi olaraq "İkinci Sungari çayı" adlandırılırdı. Bəzən bu ad bu gün də işlədilir.