cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sabirabad rayonu
Sabirabad Dövlət Sosial İqtisadi Kolleci
Burada ixtisasların tələbata uyğunlaşdırılması daim diqqət mərkəzində saxlanılır. Kollecin 9456 ədəd kitab fonduna malik kitabxanası vardır. Kitabxana yeni dərslik, dərs vəsaitləri, bədii ədəbiyyatla daim zənginləşir. Eyni zamanda kollecdə müasir dövrün tələblərinə cavab verən oxu zalı tələbə və müəllimlərin istifadəsinə verilmişdir. Kollecdə dərs otaqlarının əyaniliklə zənginləşdirilməsi, təmir-bərpa işləri müntəzəm aparılır.
Sabirabad Peşə Liseyi
Sabirabad Peşə liseyi 1974-cü ildə orta texniki peşə məktəbi kimi fəaliyyətə başlamış, 1996-cı ildə ona lisey statusu verilmişdir. Lisey 7 hektar ərazidə yerləşir, 1 tədris, 2 yataqxana binası vardır. Liseydə 240 nəfər şagird təhsil alır.
8 ixtisas qrupu vardır:
Şagirdlərin təlim-tərbiyəsi və ixtisas hazırlığı ilə 38 nəfər işçi, o cümlədən 24 müəllim, 14 istehsalat təlimi ustası məşğuldur.
Peşə liseyində 19 fənn kabineti yaradılmışdır.
Sabirabad Mərkəzi Rayon Xəstəxanası haqqında ümumi məlumat
Sabirabad Mərkəzi Rayon Xəstəxanası H.Əliyev prospekti 97 ünvanında yerləşməklə rayon üzrə 320 çarpayıdan ibarətdir. 205 çarpayı MRX-da yerləşməklə 7 şöbəni əhatə edir.
Mərkəzi rayon xəstəxanasının nəzdində Təcili-Tibbi yardım stansiyası fəaliyyət göstərir. Sabirabad Mərkəzi Rayon Xəstəxanasının yerlərdə 78 tibb müəssisəsi fəaliyyət göstərir. Sabirabad MRX-da 558 nəfər tibb işçisi çalışır. Bunlardan həkim 122 nəfər, orta tibb işçisi 436 nəfərdir. Son 5 il müddətində MRX-nın tibb müəssisələrindən Sabirabad Regional Perinatal Mərkəzi müasir tibbi-diaqnostik avadanlıqlarla təchiz edilməklə Respublika Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən, Yolçubəyli həkim məntəqəsi Yapon Səfirliyi tərəfindən, Əsgərbəyli tibb məntəqəsi Fövqaladə Hallar Nazirliyi tərəfindən, Həşimxanlı, Mürsəlli, Quruzma həkim məntəqələri, Yastıqobu, Qəfərli, Osmanlı, Kürkəndi tibb məntəqələri QHT təşkilatı tərəfindən tikilib istifadəyə verilmişdir. Hal-hazırda Qasımbəyli həkim məntəqəsi FHN tərəfindən tikilməkdədir. MRX 1974-cü ildə tikilib istifadəyə verilmişdir.
Kənd təsərrüfatı
Sabirabad rayonu respublikanın iri kənd təsərrüfatı rayonlarından biridir. Yaxın keçmişdə bu rayon pambıq və taxıl istehsalında qazandığı uğurlara görə respublikada şöhrət qazanmışdır.
Əldə edilmiş yüksək göstəricilərə görə 5 nəfər kənd təsərrüfatı işçisi keçmiş SSRİ-nin ən nüfuzlu ordeninə layiq görülməklə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adını almışdır.
Keçmiş ittifaq respublikaları arasında ilk dəfə olaraq 18 fevral 1995-ci ildə "Aqrar islahatların əsasları haqqında" "Sovxoz və kolxozların islahatı haqqında" və 16 iyul 1996-cı ildə "Torpaq islahatı haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanunları qəbul olundu. Sabirabad rayonunda torpaq islahatı qısa müddətdə başa çatdırıldı. Keçmişdə mövcud olmuş 45 kolxoz təsərrüfatı ləğv edildi. Onlara məxsus torpaq və əmlak payçılar arasında bölüşdürüldü.
2017-ci ildə bitkiçilik məhsulları istehsalı aşağıdakı kimi olmuşdur:
Mətbuat
Ötən əsrin əvvəllərində dairə kimi ayrı-ayrı qəza və mahalların tərkibində fəaliyyət göstərən Petropavlovkaya 1930-cu ildə inzibati rayon statusu veriləndə onun rəsmi mətbu orqanını təsis etmək barədə qərar qəbul edilib. Qəzetə "Pambıq cəbhəsində" adının verilməsi də dövlət siyasətindən irəli gəlib. Kənd təsərrüfatının kollektivləşdirilməsi siyasətinin ortaya atıldığı bir vaxtda Muğan düzündə pambıqçılığın inkişaf etdirilməsi, bütün qüvvələrin bu strateji əhəmiyyətli məhsulun istehsalının artırılması naminə səfərbərliyə alınması üçün təbliğat-təşviqat işlərinin gücləndirilməsində "Pambıq cəbhəsində" qəzetinin üzərinə mühüm vəzifələr düşürdü. Bir il sonra rayona Azərbaycanın böyük şairi Mirzə Ələkbər Sabirin adı verildi. Qəzet isə hələ də iki səhifə həcmində A-3 formatında çıxır, materiallar əl şriftləri ilə yığılır, mexaniki üsulla çap olunurdu.1948-ci ilə kimi 777 nömrəsi çıxıb. İndiki İsmət Qayıbov küçəsi 16 (o vaxtkı İnqilab) yerləşən qəzet kiril əlifbası ilə 1000 tirajla buraxılmışdır.Qəzetin 50-ci illərdə redaktoru olmuş mərhum Paşa Nuriyev qeyd edir ki,''o vaxt dövlət sirlərini qəzetdə vermək qadağan idi. Buna nəzarət etmək üçün raykomda "qlavlit" deyilən nəzarətçi var idi.Biz qəzetdə tənqidə çox yer verirdik. O vaxtlar hətta raykom işçilərini də tənqid etmək olardı. Mən qəzetə gələndə qəzet əllə fırlatmaqla çap edilirdi. Çap məsələsini qaldırdım. Elektriklə işləyən çap maşını alıb qurdurdum. Şrift sarıdan çətinliklər var idi. Yeni şriftlər alıb gətirdim.''
1969–1982-ci illər Azərbaycanda bütün sahələrin, o cümlədən mətbuatın və jurnalistikanın inkişafında çox mütərəqqi dövr olub. Respublikanın mətbu orqanlarının, o cümlədən rayon qəzetlərinin inkişafı, redaksiyaların ixtisaslı jurnalist kadrları ilə təmin edilməsi istiqamətində mühüm addımlar atılıb. Mətbəələr ilbəil müasir poliqrafiya maşınları ilə təmin edilir, qəzetlərin tirajı yüksəlirdi. Qəzetin tirajı da artıq 20 min nüsxə həddinə çatmışdı.
Qeyd edək ki, 2005–2007-ci illərdə qəzetin adı dəyişdirilib "Muğanın səsi" qoyulmuşdur.Amma 2007-ci ildə jurnalistlərin təkidi ilə yenidən "Suqovuşan" qəzeti adlandırılmışdır.
Vaxtaşırı olaraq 8 hətta 12–16 səhifəlik qəzet buraxılıb. Dəfələrlə A2 formatında qəzet nəşr edilib.
Sabirabadın 80 illiyi, 2011-ci ilin yekunları, İdman ili münasibətilə iriformatlı rəngli və xüsusi parlaq kağızlarda çap olunub.
Hazırda redaksiyada 2 müxbir, 1 müxbir-dizayner, 1 fotoqraf, 1 operator, 1 mühasib işləyir. Cəmi ümumilikdə kollektivin sayı 6 nəfərdir.
Redaksiyanın jurnalist kollektivi işçilərindən Rayon İcra Hakimiyyəti tərəfindən dəfələrlə fəxri fərmanla mükafatlandırılıb. Bundan əlavə Yeni Azərbaycan Partiyasının Sabirabad rayon nümayəndəliyi tərəfindən fəxri fərmanla da mükafatlandırılıb. Hazırkı baş redaktoru Həsən bəy Zərdabi mükafatı, ilin peşakar idman jurnalisti, Qızıl qələm mükafatına layiq görülüb. Müxbirlərin üçü Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvüdür. Qəzet həm də Mətbut Şurasının üzvüdür
İdman
Sabirabad rayon Gənclər və İdman İdarəsi 1994-cü ildən fəaliyyət gostərir. Fəaliyyətə başladığı müddətdən idarə bütün idman təşkilatlarını ətrafında birləşdirmişdir.
İdmanın inkişaf etdirilməsi ilə bağlı 2008-ci ildə cənab prezidentimiz İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə Sabirabad Olimpiya İdman Kompleksi istifadəyə verilmişdir.
Futbol
Hazırda rayonda süni örtüklü bir usaq futbol meydançası inşa edilmiçdir. İkinci sünü örtüklü meydançanın inşasına start verilmişdir. Rayonda üç yaş qrupunda uşaq futbolu fəaliyyət göstərir. Rayonun futzal komandası isə ölkə çempionatında oynayır.
Güləş
Bu idman növünə rayonda daha böyük maraq var. Hazırda 500-ə yaxın yeniyetmə və gənc sərbəst güləş üzrə idman növü ilə məşğul olur. Bu güləşçilərdən respublika çempionları Mahir Əliyevi, Seyfulla Mehdiyevi, Vüqar Kərimovu, Şahin Abbasovu misal göstərmək olar. Sərbəst güləş idman növü ilə Sabirabad OİK, "Məhsul" KKİC-nin UGİM, rayon Təhsil şöbəsinin UGİM məşğul olurlar.
Boks
Boks İdman növü rayonda yeni yaranıb. Bu idman növü ilə 50 yaxın yeniyetmə və gənc məşğul olur.
Karate
Sabirabad karateçiləri respublika çempionatlarında iştirak edərək, müxtəlif yarışların qalibi olublar.
Atletika
Atletika idman növü rayonun orta məktəblərində daha çox yayılmışdır. Bu idman növü üzrə respublika çempionu Rüfər Mehdiyevdir.
Stolüstü tennis və üzgüçülük idman növü isə rayonda yeni inkişaf etdirilməyə başlamışdır.
Poçt və rabitə
Sabirabad rayonunda 24 Avtomat Telefon Stansiyası vasitəsilə əhaliyə telefon-rabitə xidməti göstərilir. Bütün kordinat tipli ATS-lər elektron tipli ATS-lərlə əvəz olunmuşdur. ATS-lərin 8960 montaj tutumundan 6727-i istifadə edilir. Gələcəkdə 2227 abonent bu növ rabitə xidmətindən istifadə edə bilər. Rayonda 2232 montaj tutumu olan genişzolaqlı internet xidmətindən ozəl provayderlərlə birlikdə 3559 abonent istifadə edir. İnternetdən istifadəedilməsi üçün 531 boş port mövcuddur. 1 şəhər və 23 kənd ATS-nin hər birində internet xidməti göstərilir. Respublikanın 23 rayonunda o, cümlədən Sabirabad rayonunda da əhaliyə göstərilən internet xidmətinin yaxşılaşdırılması məqsədilə avadanlıqlar daha müasir avadanlıqlara əvəz olunur. Görülən tədbirdən sonra internet xidmətinin sürəti artacaqdır. Kəndlərdə geniş zolaqlı internet şəbəkəsinin yaradılması və rabitə xidmətinin yaxşılaşdırılması üçün bir sıra kənd ATS-lərində 48 portallıq DSLAM tipli avadanlıq quraşdırılaraq abunəçilərə yüksək sürətli internet xidməti göstərilir.2017-ci ildə 168 abonent üçün telefon xətti çəkilmişdir ki, bunun da 80-ni şəhər, 88 isə kənd ərazilərində olmuşdur.
Sabirabad Poçt filialının nəzdində 3 şəhər poçt şöbəsi, 35 kənd şöbəsi, 8 poçt agentliyi və Zəngilan rayonundan olan məcburi köçkünlər üçün rayonun Rüstəmli kəndində salınmış qəsəbədə poçt agentliyi fəaliyyət göstərir. Poçt şöbələri tərəfindən əhaliyə 41 növ poçt-rabitə xidməti göstərilir.
Banklar
Sabirabad rayonunda 7 bank müəssisələri fəaliyyət göstərir.
Nəqliyyat
Sabirabad rayonunun III və IV kateqoriyalı avtomobil yolları vardır.
Rayonun avtomobil yollarının uzunluğu 522 km-dir.Ölkə üzrə çəkisi 7,9 %-dir.
Respublika əhəmiyyətli avtomobil yolunun uzunluğu 243 km-dir.Ölkə üzrə çəkisi 8,6 %-dir.
Yerli əhəmiyyətli avtomobil yolunun uzunluğu 279 km-dir.Ölkə üzrə çəkisi 7,8 %-dir.
Rayon ərazisindən dəmiryolu nəqliyyatı da geniş istifadə olunur.
Məncil
Məncil — İranın Gilan ostanında yerləşən şəhər. Məncil şəhəri İranda öz külək turbinləri ilə məşhurdur.
Coğrafiya
thumb|250px|Məncil suanabarı və arxada görsənən Tarım dağları
Məncil Tehrandan 210 kilometr şimal-qərbdə, dəniz səviyyəsindən 314 metr yüksəklikdə və Ammarlı dağının qərbi ətəyində yerləşir.Ortalama illik yağıntı miqdarı burada 477 milimetr dir. Məncil Qızılüzən çayının şərq sahilindəki dağlıq ərazidədir. Burası çox küləkli bir bölgə olaraq, son illərdə Məncildə bölgənin küləklərindən elektrik enerjisi istehsal etmək üçün bir neçə külək stansiyası quraşdırılmışdır.Məncil küləyi bu şəhərin şöhrət amillərindən biridir ki, yazda və yayda tez-tez daha çox, payızda və qışda daha az kəskinləşir. Bu külək çoxdan yerlilər arasında Məncilin Yeddi Küləkləri olaraq bilinir və elə güclüdür ki, burada bol əkilən zeytun ağaclarını tez-tez bir yana əyir.Məncilə gəldikdə, şübhəsiz ki, hamımız yel və onun külək turbinlərini xatırlayırıq. Bu turbinlər yalnız təmiz enerji istehsalının ən böyük qaynaqlarından biri deyil, eləcə də bu şəhərə xüsusi bir şöhrət və gözəllik verir. Bu turbinlərin və Sefidrud suanbarının mövcüdluğu səbəbindən bu şəhər bölgənin alış-veriş mərkəzi kimi tanınır. thumb|250px|Külək turbinləri Külək təsərrüfatları əslində fosil yanacaq yerinə külək enerjisinin istifadə olunduğu elektrik stansiyalarıdır. Buna görə də çox vacibdirlər. Sefidrud suanbarı da Məncilin yaxınlığında yerləşərək, Şahrud və Qızılüzən çayları Məncil şəhərində birləşir və bu çaylardan gələn su Sefidrud suanbarının arxasında toplaşaraq, yaz və yay aylarında Gilanlı çəltik (düyü) əkinçilərinin ehtiyaclarını ödəmək üçün çox önəmlidir.
Milli tərkib
Məncilin yerli əhalisi Azərbaycan türkləri olub və qədimdən burada yaşayırlar. Bundan başqa burada çox az sayda gəlmə olan başqa millətlərin nümayəndələri (miqrantlar) də yaşayırlar.
Epaminond
Epaminond ilk olaraq, indiki günə qədər bütün həlledici döyüşlərin nəticələrini müəyyən edən, dahi taktiki prinsip kəşf elədi: həlledici sahədə zərbəni cəmləşdirmək məqsədi ilə qüvvələrin cəbhə böyu qeyri bərabər bölüşdürülməsi. Mantineya döyüşündə(e.ə 362)bu prinsip öz sonrakı inkişafına çatdı. Bu döyüşdə Epaminond ilk dəfə hucumda olan süvarilərlə yüngül piyadaların uzlaşmasını tətbiq etdi. Həmin döyüşdə o ölümcül yaralandı.
Şəki-Oğuz ekogeokimyəvi landşaft rayonu
Şəki Oğuz ekogeokimyəvi landşaft rayonu-Ekogeokimyəvi rayonun mərkəzi hissəsində sulfatlı-natriumli duzlar,şimal-qərb və cənub-şərq hissələrində isə,sulfatlı-natriumlu-kalsiumlu və sulfatlı-natriumlu-maqneziumlu duz birləşmələri üstünlük təşkil edir.
Ekoloji şərait
Rayonda geokimyəvi cəhətdən ekoloji gərginliyə səbəb olan əsas amillər buradakı landşaftlardan(xüsusən torpaqda və səth sularında)kobalt,ftor və yod kimi sağlam həyat üçün zəruri olan kimyəvi elementlərin çatışmaması,mərgümüş,civə,qurğuşun,molibden,bor kimi konserogen xarakterli mikroelementlərin çox olmasıdır.
Torpaqların tərkibi
Şəki sahəsindəki torpaqların tərkibində sulfatlı-natriumlu-hidrokarbonatlı,Oğuz ərazisindəki torpaqların tərkibində isə sulfatlı-natriumlu-kalsiumlu birləşmələr üstünlük təşkil edir.Humusun miqdarı Şəki ərazisindəki torpaqların tərkibində 1,38-4,76%,Oğuzdakı torpaqların tərkibində 2,59-4,76%-dir.Şəki ərazisindən götürülmüş torpaqların tərkibində civə,molibden,gümüş və sirkonium müşahidə edilməmiş,mis,sink,nikel və kobaltın təxminən ümumdünya klarkı səviyyəsində,vanadium, mərgümüş və xromun klarka nisbətən çox olduğu müəyyənləşdirilmişdir.Oğuz şəhəri sahəsində torpağın tərkibində mis,sink,qurğuşun,civə,bor,vanadium və mərgümüşün çox,stronsium,kobalt və sirkoniumun az olması nəzərə çarpır.
Suların mineral tərkibi
Haqqında danışdığımız şəhərlərdəki təbii suların da mühiti zəif qələvidir.Həm Kişçayda,həm də Türyançayda pH 7,5-lə 7,8 arasında dəyişir.Hidrokimyəvi analizlərin nəticələrinə görə Kişçayının(Şəki) suları natriumlu-hidrokarbonatlı-kalsiumlu,Türyançayın(Oğuz) suları isə sulfatlı-natriumlu-kalsiumludur.Bu çay sularının tərkibində mikroelementlərin miqdarının son dərəcə azlığı,mis,sink,qurğuşun,stronsium,molibden,vanadium,nikel,manqan,gümüş,qalay və sirkonium kimi mikroelementlərin mövcud olması aşkar edilmişdir.
Ekoloji şəraitin insanlara təsiri
Böyük Qafqazın cənub yamacındakı suların minerallaşma dərəcəsinin aşağı olduğu yerlərdə ftor çatışmazlığı da müşahidə edilir və belə ərazilərdə yayılan diş kariyesi xəstəliyi də bununla əlaqələndirilir.Şəki,Oğuz və Qəbələ bölgələrində ftor çatışmazlığı xüsusi ilə kəskin hiss olunur.Bu bölgələrdəki torpaqların tərkibində ftorun ümumi miqdarı 0,042-0,049% təşkil edir. İnsan orqanizmində diş emalının möhkəmliyi,sümüklərin,dişlərin,saçın və dırnaqların inkişafı mühitdəki ftorun miqdarından asılıdır.İnsan orqanizmi üçün çox vacib olan ftorun əsas mənbəyi bilavasitə su olub landşaftdakı su mənbələrində onun optimal miqdarı 7-10 mq/l-dir. Tədqiqatlar nəticəsində müəyyən edilmişdir ki, Böyük Qafqazın cənub yamacında ftorun konsentrasiyası hətta mineral sularda da 0,4-1,2 mq/l olub,Qəbələ bölgəsinin zəif minerallaşmış azotlu,qələvi Kəmərvan termal su mənbəyində Böyük Qafqaz ərazisi üçün maksimal səviyyəyə - 2,5-5,5 mq/l-ə çatır. Mühitdə bu və ya digər kimyəvi elementin ifrat artıqlığı da landşaftların ekoloji şəraitinə mənfi təsir göstərir.
Bitkilərin tərkibi
Şəki ərazisindən götürülmüş bitkilərin tərkibində xrom və vanadiumun miqdarı o qədər çox olmasa da,qurğuşun və sink bioloji udulma əmsalının yüksək olması ilə seçilir.Bitkilərin tərkibində toplanan bu mikroelementlərin insan orqanizmi üçün təhlükəli olub-olmamasını müəyyənləşdirmək üçün spektral analizlər zamanı alınan nəticələr yol verilən konsentrasiya hədləri ilə müqayisə edilmişdir.Müəyyən edilmişdir ki,bitkilərin tərkibində qurğuşun və sinkin yol verilən konsentrasiya hədləri uyğun olaraq 100 və 300 mq-dır.Ümumilikdə Şəki-Oğuz ekogeokimyəvi landşaft rayonu ərazisində ftor,yod və kobalt kimi mikroelementlərin çatışmaması,qurğuşun,molibden və vanadiumun miqdarının yol verilə bilən konsentrasiya hədlərindən çox olması burada ekoloji-geokimyəvi şəraitin yaxşılaşdırılması üçün müəyyən meliorativ tədbirlər görülməsinin zəruri olduğunu sübut edir.Çünki,landşaftda ftor çatışmazlığı diş kariyesi,yod çatış-mazlığı zob,kobalt çatışmazlığı V12 avitaminozası xəstəliklərinin əmələ gəlməsinə,mühitdə borun artıqlığı isə insanlarda,xırda buynuzlu mal-qarada və s.ev heyvanlarında endemik bor enteritinə səbəb olur..
Rene İgita
Rene İquita — Kolumbiyalı futbolçu
Karyerası
Oyunlar zamanı tez-tez qoruduğu qapını tərk edərək, rəqib qapısında qol arayan Rene İquita müxtəlif klubların heyətində 235 matçda 30, yığmada isə 68 görüşdə 8 qol vurub. O, Kolumbiyanın 8 klubundan əlavə, "Valyadolid" (İspaniya), "Verakruz" (Meksika), "Aukas" (Ekvador) və Quaros" (Venesuela) komandalarının da formasını geyinib.
Qabarıq qıvrım saçları və cəsur qurtarışları ilə tanınan Rene İquita daha çox 1990-cı il dünya çempionatında məşhurlaşıb. İquita həmin Mundialın ¼ final matçında cərimə meydançasından təqribən 20 metr irəlidə topla oynarkən, kamerunlu Roje Millanı da keçməyə çalışıb. Lakin bu vaxt Milla topu ələ keçirərək, boş qapıdan keçirib. Nəticədə 1:2 hesabı ilə uduzan Kolumbiya mübarizəni dayandırıb.
Sonra da İquita "Uembli" stadionunda İngiltərə yığması ilə yoldaşlıq görüşündə şou göstərib. O, üstünə gələn və əlləri ilə rahatca tuta biləcəyi topu qapı xətti üzərində gövdəsini irəli verərək, topuqları ilə uzaqlaşdırıb. Bu vaxt bədəninin aldığı fiqurla əlaqədar bu hərəkəti futbol dünyasında "Əqrəb zərbəsi" adlandırılıb. David Ospina bu barədə belə demişdir:
Rene İquita sonuncu dəfə 2009-cu ildə "Deportivo Pereyra" (Kolumbiya) komandasında forma geyinib. Dünyanın ən estetik görkəmə malik qapıçısı Rene İquita 44 yaşında - 2010-cu ildə "El Loko" ləqəbli qolkiper karyerasını başa vurmağı qərara alıb, yanvarın 24-də vida matçı keçirir. Qarşılaşma Kolumbiyanın "Nasyonal" komandasının 1990-cı illərdəki oyunçuları ilə kolumbiyalı ulduz futbolçular arasında olmuş, görüşə Kolumbiya prezidenti Alvaro Uribe ilə yanaşı, Dieqo Maradona, Ronaldo və Ronaldinyo kimi məşhurlar da dəvət almışlar.
L-Mir
L-Mir (tam adı: Elmir Məhərrəmov; 1 yanvar 1979, Bakı, Azərbaycan) — Azərbaycanlı müğənni, repçi. Dəyirman qrupunun üzvlərindən olmuşdur
Həyatı
Elmir Məhərrəmov 1 yanvar 1979-cu ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur.
Poçt yolları
Poçt yolları — Azərbaycanda tarixən daxili və xarici iqtisadi (xüsusil ticrət) və mədəni münasibətlərinin əlaqələndirilməsinə xidmət edən vasitələrdən biri.
Haqqında
Ölkənin iqtisadi və mədəni həyat səviyyəsinin yüksəlməsində böyük rol oynayan poçt yolları təkcə ayrı-ayrı yaşayış məntəqələri arasındakı əlaqənin deyil, Azərbaycanın başqa ölkələrlə əlaqəsinin möhkəmlənməsində də müstəsna əhəmiyyətə malik olmuşdur.
Orta əsr ərəb coğrafiyaşünas-səyyahlarının (İbn Xirdadbeh, əl-İstəxri, İbn Havqəl, əl-Müqəddəsi və s.) məlumatlarına görə, IX əsrin ortalarından Azərbaycandan keçən mühüm yol qovşaqlarında 50-dən artıq poçt-gömrük məntəqəsi vardı. Yolçular atlarını bu məntəqələrdə dəyişir, poçt baratlarını bu və ya digər yerə aparan qasidlər burada təyin edilir, gömrükxanalar burada olurdu.
Tədqiqatlardan və etnoqrafik şahidlərdən aydın olur ki, qədim yolların əsasında salınması poçt yolları təkcə minik və yük heyvanları üçün yox, həm də təkərli nəqliyyat vasitəsinin hərəkəti üçün əlverişli idi.
Bakıdan Tiflisə doğru uzanan poçt yolu Şamaxıdan və Şirvan ərazisindən keçən yeganə magistral yolu olduğundan, Şirvan iqitsadiyyatın şah budağı hesab olunurdu. Yerli əlaqə yollarını, demək olar ki, hamısı, hətta təsərrüfat əhəmiyyətli xırda yolların çoxu həmin magistrala qovuşurdu. Ona görə də Şirvanı iqtisadi və mədəni həyatı üçün bu yolun müstəsna əhəmiyyəti vardı.
Bakı-Tiflis poçt yolu Azərbaycan ərazisini bütünlüklə kəsib keçərək Ağstafada iki qola haçalanırdı. Bu yolun bir qolu Dilican- İrəvan-Naxçıvan-Culfa vasitəsilə Təbriz və İranın içərilərinə, digər qolu isə Tiflisə, oradan da Aleksandropola və Qarsa gedirdi. Əhatə etdiyi ərazinin genişliyinə görə bu yolun inzibati, ticarət və hərbi-starteji cəhətdən xüsusi əhəmiyyəti vardı. Azərbaycan Qərb bölgəsini keçdikdən sonra “Dilican yolu” adlana bu yol XIX əsrin axırlarında Cənubi Qafqaz şose yolları arsında ən işlək yol idi. Tarixi məlumatlara görə, hər həftə bu yolla İrəvan və Aleksandropola, oradan da geriyə üç dəfə poçt aparılıb-gətirilirdi.
Azərbaycan ərazisindən keçən digər poçt yolu Yeni Bəyazitdən başlayaraq Göyçə gölünün cənub sahili boyunca Gəncəçay vadisi-Zurnabad-Yelizavetpol-Qarasaqqal-Samux pristavlığı-Eldar-Alazan-Həftəran vadisi-Sinqax qəzasına gedən yol idi. Mənbələrdən məlum olur ki, hələ XVII-XVIII əsrlərdə bu yol vasitəsilə Gəncə və Gürcüstan arasında ticarət əlaqələri olmuşdur.
XIX əsrin onilliklərində Bakıdan Tiflisə gedən əsas poçt yolu Şamaxı, Şəki və Sinqaxdan keçirdi. Digər poçt yolu Şamaxıdan Mingəçevirə keçərək Gəncə və Ağstafadan Tiflisə doğru idi.
XIX əsrdə Bakı-Salyan; Salyan-Lənkəran-Astara; Bakı-Quba-Yalama; Hacıqabul-Şamaxı; Şamaxı-Ağsu-Kürdəmir; Göyçay-Ucar; Yevlax-Şuşa-Gorus; Yevlax-Ağdam-Qarabulaq-Cəbrayıl və s. istiqamətlərə gedən poçt yolları mövcud olmuşdur. Şamaxıdan cənub-şərqə-Salyana gedən poçt yolu Hacıqabulda dəmiryolu ilə kəsişirdi.
Ölkənin iqtisadi və mədəni həyatında böyük rol oynayan poçt yollarının təkmilləşdirilməsi, arabaların hərəkəti üçün uyğunlaşdırılması, əsasən su maneələri üzərindən körpü salınması üçün XIX əsrin ikinci yarısında bəzi addımlar atıldı. Təkərli nəqliyyat vasitələri üçün nəzərdə tutulan Yevlax-Şuşa-Gorus-Naxçıvan-İrəvan yolunun tikintisinə 1870-ci ilin sonu-1871-ci ilin əvvəllərində başlandı. 1873-cü ilin əvvəllərinə qədər həmin yolun Zəngəzur qəzası sərhədində-Həkəri çayına qədər olan 13, 5 verstlik hissəsi işə salındı və burada 2 daş körpü tikildi. 1883-cü ildən sonra yol tikintisinə yenidən başlandı və 1886-cı ilin martında Şuşa və Gorus arasıda poçt yolu açıldı. Bu, Şuşa-Naxçıvan yolunun bir hissəsi idi. Naxçıvandan İrəvana və Tiflisə qədər uzanan digər quru yolun tam tikintisi yalnız XIX əsrin 90-cı illərinin əvvəllərində başa çatdırıldı. Azərbaycanın cənub-qərb bölgələrinin Mərkəzi Rusiya və İranla ticarət-iqtisadi əlaqələrinin möhkəmləndirilməsində bu yolun mühüm əhəmiyyəti olmuşdur.
Billboard
Billboard ("Billbord" və ya "Bilbord") — həftəlik Amerika musiqi sənayesi jurnalı. Həftəlik xəbərlər, müəllif hüquqları məqalələri, audio və video satışlar, internet yükləmələri və sair də daxil olmaqla biznesin demək olar ki, hər tərəfini əhatə edir, lakin ən yaxşı hit paradları ilə tanınır. Bunlardan ən əhəmiyyətlisi, janrından asılı olmayaraq ilk 100 mahnıdan ibarət olan və ABŞ-də mahnı populyarlığına görə sıralanmaq üçün istifadə olunan Billboard Hot 100 və albom satışlarının hit paradı olan Billboard 200-dür. İllik satışların nəticələrinə görə jurnal Billboard Music Awards mükafatını verir. 1990-cı illərin sonlarında Billboard jurnalı səsyazma sənayesinin "bibliya" adı verildi.
Tarixi
Billboard-un ilk sayı 1 noyabr 1894-cü ildə Ohayo ştatının Cincinnati-də Uilliam Donaldson və Ceyms Henneqan tərəfindən nəşr edilmişdir. Əvvəlcə, reklam sənayesi və reklam yerləşdirmə sənayesini (doğrudan qanun göndərmə) əhatə etdi və Billboard Advertising adlandırıldı. Bəzi mənbələr bunu Billboard reklamçısı adlandırırlar. O dövrdə ictimai yerlərdə yerləşdirilən reklam lövhələri, plakatlar və kağız reklamları reklamın əsas vasitəsi idi. Donaldson redaktə və reklam işləri ilə məşğul olur, Hennegan Printing Co-ya məxsus Hennegan isə jurnalı idarə edirdi. İlk məsələlər yalnız səkkiz səhifə idi. Bu nəşr, Bill Otağının Qeybətləri və Bill Poster'in Müəyyən edilməz və Yorulmayan Sənayesi kimi sütunları ehtiva edir. 1896-cı ildə kənd təsərrüfatı yarmarkaları şöbəsi yaradıldı. Jurnalın adı 1897-ci ildə The Billboard olaraq dəyişdirildi.
Jurnal əvvəlcə ümumiyyətlə əyləncə sənayesinə yönəldi. Sirk haqqında məlumat bölməsi 1900-cü ildə meydana çıxdı və eyni ildə həftəlik hala gəldi, 1901-ci ildə teatr nəşrləri nəzərə çarpdı. Billboard 1907-ci ildə kino sənayesini kino mövzusunda ayrı bir bölmə ilə əhatə etməyə başladı, lakin sonda Variety jurnalı ilə rəqabət səbəbindən musiqiyə diqqət yetirdi. Billboard 1920-ci illərdə öz yayım stansiyasını yaratdı.
Billboard.com veb saytı 1995-ci ildə istifadəyə verildi. Keyt Girard 2004-cü ilin mayında işdən çıxmazdan əvvəl Uaytı əvəz etdi. O və bir qadın işçi Billboard'un nüfuzlarına xələl gətirmək niyyəti ilə onları haqsız olaraq atəşə tutduğunu iddia edərək 29 milyon dollarlıq bir iddia qaldırdı.
2000-ci illərdə musiqi sənayesindəki iqtisadi böhran ənənəvi Billboard auditoriyasından gələn oxucu və reklam sayını kəskin dərəcədə azaldı.
Gündəlik hit-paradları nəşr etmə təcrübəsi 1936-cı ildə tətbiq edildi; Hal hazırda onların sayı onlarladır. Diaqramlar musiqi janrlarına və digər meyarlara görə tərtib edilir. İllik satışların nəticələrinə əsasən jurnal, tənqidçilərin fikirlərini deyil, ABŞ-də bir sənətçinin populyarlığını əks etdirən Billboard Music Awards mükafatını verir. Billboard, rekord etiket rəhbərləri, istehsalçılar və DJ-lər kimi peşəkarlara yönəldilmişdir.
Jurnalın sahibləri
Billboard, təsisçisi Uilliam Donaldsonun 1925-ci ildə vəfat etməsindən və üç il ərzində yenidən iflas etməsindən sonra yaşamaq üçün mübarizə apardı. Donaldsonun kürəkəni Rocer Litlford 1928-ci ildə ələ keçdi və "jurnalı yenidən diriltdi". Oğulları Bil və Rocer, 1946-cı ildə birlikdə nəşr olunmuşdur və Roger Littfordun ölümündən sonra 1970-ci illərin sonlarında nəşri miras aldı. 1985-ci ildə bunu özəl investorlara təxminən 40 milyon dollara satdılar. İnvestorlar xərcləri azaltdılar və Backstage adlı Broadway teatr sənayesi üçün bir nəşr aldılar.
Çaxır Çəməni (Meşkinşəhr)
Çaxır Çəməni — İranın Ərdəbil ostanının Meşkinşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Billboard
Jurnalın sahibləri
1987-ci ildə Billboard yenidən Affiliated Nəşrlərə 100 milyon dollara satıldı. Billboard Publications Inc. BPI Rabitə adı ilə Affiliated Nəşrlərin bir törəmə şirkəti oldu. BPI Communications olaraq, The Hollywood Reporter, Adweek, Marketing Həftəsi və Mediaweek'i əldə etdi, həmçinin musiqi efir vaxtını izləmək üçün yüksək texnologiyalı bir şirkət olan Broadcast Data Systems'i də əldə etdi. Boston Ventures özəl investorları və BPI rəhbərləri Billboard nəşrlərinin üçdə ikisini 100 milyon dollara yenidən aldılar. 1993-cü ildə musiqi yayımı üçün Billboard Musiqi Qrupunun bölməsi yaradıldı.
Çaxır Çəməni (Meşkinşəhr)
Coğrafi yerləşməsi
Meşkin şəhristanının Mərkəzi bölgəsinin Ərşəq kəndistanında, Meşkinşəhrdən qəsəbəsindən 42 km şimaldadır.
Billboard
Jurnalın sahibləri
1994-cü ildə Billboard nəşrləri Hollandiya media konqlomeratı Verenigde Nederlandse Uitgeverijen-ə (VNU) 220 milyon dollara satıldı. VNU Clio mükafatlarını (reklam) və Milli Tədqiqat Qrupunu 1997-ci ildə, habelə 1999-cu ildə Redaktor və Publisher mükafatını aldı. 2000-ci ilin iyul ayında naşir Miller Freeman-a 650 milyon dollar ödəmişdir. BPI, 2000-ci ildə Bill Communications Inc yaratmaq üçün VNU-da digər bölmələrlə birləşdi. 2003-cü ildə CEO Gerald Hobbs təqaüdə çıxdı və VNU satınalmalardan çox borclandı. 2005-ci ildə 7 milyard dollar qarşılığında IMS Health əldə etmək cəhdi müqaviləni dayandıran səhmdarların etirazına səbəb oldu. Nəticədə 2006-cı ildə investorlardan 11 milyard dollar məbləğində bir mənimsəmə təklifi ilə bağlı razılıq əldə edildi.
Çaxır Çəməni (Meşkinşəhr)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 192 nəfər yaşayır (48 ailə).
Billboard
Jurnalın sahibləri
VNU konqlomeratı adını 2007-ci ildə Nielsen olaraq dəyişdirdi, 1999-cu ildə 2,5 milyard dollara aldığı bir şirkətin adı.
Ephedra multiflora
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Billboard
Jurnalın sahibləri
Nielsen, e5 Global Media Holdings-ə satılan səkkiz addan biri olduğu zaman 2009-cu ilə qədər Billboard jurnalına sahib idi. e5, investisiya şirkətləri tərəfindən Pluribus Capital Management və Guggenheim Partners tərəfindən əldə edilmişdir. Növbəti il ​​yeni ana şirkəti Prometheus Global Media adlandırıldı. Üç il sonra Guggenheim Partners, Pluribusun Prometeydəki payını aldı və Billboard'un yeganə sahibi oldu.
2015-ci ilin dekabr ayında Guggenheim Digital Media baş direktoru Todd Bally tərəfindən idarə ediləcək The Hollywood Reporter, Billboard, Adweek və Media Bistro da daxil olmaqla bir neçə media markasını fırlatdı. Bu aktivlər Eldridge Industries holdinq şirkətinin bölməsi olan Hollywood Reporter-Billboard Media Group (THRB) nəzdində fəaliyyət göstərir. Eldridge 2015-ci ildə qurulmuşdur.
2016-cı ilin dekabr ayında Billboard-Hollywood Reporter media qrupu SpinMedia-dan Spin, Stereogum və Vibe musiqi adlarını açıqlanmayan bir məbləğə satın aldı.
2018-ci ilin fevral ayında Eldridge, əyləncə obyektlərindən üçünü yeni bir şirkət olan Valence Media-ya birləşdirəcəyini elan etdi. Buraya müstəqil film və televiziya istehsalı şirkəti olan Media Hüququ Paytaxtı (MRC); Dick Clark Productions (dcp), Qızıl Qlobus Mükafatları, Amerika Musiqi Mükafatları, Ölkə Musiqi Mükafatları Akademiyası və Billboard Musiqi Mükafatları; The Hollywood Reporter və Billboard sənaye nəşrlərini özündə birləşdirən Billboard-Hollywood Reporter media qrupu.
Xəbərlər və başlıqlar
Billboard musiqi, video və ev əyləncələrinə yönəlmiş bir xəbər saytı və həftəlik jurnal nəşr etdirir. Məqalələrin əksəriyyəti müntəzəm müəlliflər tərəfindən, bəziləri isə sənaye mütəxəssisləri tərəfindən yazılmışdır. Xəbərlər, dedi-qodular, rəy və musiqi icmallarını əhatə edir, lakin onun "ən uzun sürən və ən təsirli yaradıcılığı" Billboard çizelgeleridir. Bu qrafiklər musiqi, radio efir vaxtı və ən populyar mahnı və albomlardakı digər məlumatların satışını izləyir. Billboard Hot 100 ən çox satılan mahnı hit parad ilk dəfə 1955-ci ildə nəşr edilmişdir. Ən çox satılan albomları izləyən Billboard 200 hit parad, ticarət müvəffəqiyyətinin ən məşhur göstəricisinə çevrildi. Billboard, Watson-Guptill və Billboard tablolarına əsaslanan Amerikanın Ən Yaxşı Forty adlı radio və televiziya seriyaları ilə birlikdə kitablar nəşr etdirir. Gündəlik Billboard bülleteni 1997-ci ilin fevral ayında təqdim edildi və Billboard hər il təxminən 20 sənaye tədbirinə ev sahibliyi edir.
Billboard musiqi sənayesi xəbərlərinin ən hörmətli mənbələrindən biri hesab olunur. 17,000 tirajı və 1,2 milyon unikal aylıq görünüşü olan bir onlayn auditoriyaya malikdir. Veb saytına Billboard çizelgeleri, musiqi janrına bölünən xəbərlər, videolar və ayrıca bir veb sayt daxildir. Ayrıca müxtəlif siyahılar tərtib edir, Pret-a-Reporter adlı bir moda veb saytına ev sahibliyi edir və səkkiz fərqli bülleten yayımlayır. Çap jurnalının müntəzəm bölmələri:
Lak rayonu
Lak rayonu — Rusiya Federasiyasının subyekti olan Dağıstan Respublikasının rayonlarından biri.
Coğrafiyası
Rayonun sahəsi 750 km², inzibati mərkəzi Qumux kəndidir.
Əhalisi
Rayonun əhalisi 11.984 nəfərdir (2015-ci il).
Ligularia schizopetala
Ligularia schizopetala Ligularia schizopetala Ligularia schizopetala
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Aşağı Şadbad (Təbriz)
Aşağı Şadbad — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Təbriz şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,884 nəfər yaşayır (508 ailə).
Palicourea corniculata
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Özbəkistan qadın milli voleybol komandası
Özbəkistan qadın milli voleybol komandası — Özbəkistanı qadın voleybolunda beynəlxalq arenada təmsil edən milli komanda. Komandaya Özbəkistan Voleybol Federasiyası nəzarət edir. Özbəkistan Mərkəzi Asiya ölkəsi olduğu üçün federasiyası Asiya Voleybol Konfederasiyasının tabeliyindədir.
Tarixi
Özbəkistan SSRİ-nin tərkibindən çıxıb yalnız 1991-ci ildə müstəqil olduğundan ölkənin idman sahəsində irəliləməsi bir qədər gec oldu. Buna qədər isə bütün idman növlərində olduğu kimi voleybolda da Özbəkistanın oyunçuları Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqının komandalarında oynayırdı. Müstəqillik illərindən sonra da Özbəkistan voleybolçuları heç də öz milli komandalarını seçmirdilər. Ölkənin yetişdirdiyi ən güclü voleybolçulardan bəlkə də ən birinci Polina Rəhimovanın bu ölkə vətəndaşı olması ilə Azərbaycan milli komandasını seçməsi bunun bariz nümunələrindəndir.
Özbəkistanın iştirak edə bildiyi ən böyük turnir Asiya və Okeaniya çempionatıdır. Bu turnirin də yalnız dörd dəfə final mərhələsinə yüksələ bilən milli komandanın iki dəfə tutduğu altıncılıqdan başqa uğuru yoxdur. Komanda 2007 və 2009-cu illərdə müvafiq olaraq 13-cü və 12-ci yerləri tuta bilsə də, 2011 və 2013-cü illərdə final mərhələsinə belə yüksələ bilməyiblər. Bütün bunlarla belə önəmli gələcək vəd edən Özbəkistan qadın voleybolu FIVB reytinq siyahısında ilk 55-likdədir.
Üç pəncə
Üç pəncə — iki hissəli yallı rəqsi.
Əfsanəyə görə qədim zamanlarda bir kəndli meşədə odun yığarkən bir ayı nın üç pəncə üzərində gəzdiyini görür. Ayı dördüncü pəncəsi yaralı olduğuna görə ayağını qatlayaraq, tullana-tullana yeriyirmiş. Bu hərəkət isə rəqsə oxşayır, rəqsi xatırladır. Kəndli gördüyü hərəkətlərin təsiri altında "üç pəncə" yallısını qurur. "Üç pəncə" rəqsinə sonralar "Axsaq yallı" adını da vermişlər. Bəzi bölgələrdə yallı "Çolağı" adı ilə də tanınır.
Bu yallı həm Naxçıvanda (Şərur rayonu və ətraf kəndlər), həm də İrəvan bölgəsində maraqla ifa edilir. Çox zaman yaşlı adamların ifa etdikləri bu rəqs sakit və yeyin hissələrdən ibarətdir.
Ephedra nevadensis
(Ephedra nevadensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Palicourea cornigera
(Palicourea cornigera) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Tuyqun (Təbriz)
Tuyqun — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Təbriz şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 313 nəfər yaşayır (79 ailə).
Federiko Bokkia
Federiko Bokkia (24 oktyabr 1996) — İtaliyalı üzgüçü. Federiko Bokkia İtaliyanı 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Federiko Bokkia birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Rio-de-Janeyroda baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər 50 m sərbəst stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 22.54 saniyəlik nəticəsi ilə 37-ci yeri tutdu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.
Kaş ki, olmasaydı (film, 2007)
Kaş ki, olmasaydı — 24 TV-də nəşr olunan və prodüserliyini Okan Bacaranın etdiyi, yaxın tarixə bağlı hadisələri dərininə araşdıran sənədli fim.
2007-ci ildə nəşr həyatına başlayan və Türk yaxın tarixini maraqlandıran mövzuları sənədliləşdirən istehsal, bu günə qədər çox sayda avtobioqrafiya sənədlisinə imzalaymış ancaq Əhməd Qaya, Cahar Dudayev, Uğur şamçı, Yılmaz cənub, Kamal Sunal, Adnan Menderes, Cem cüyür, Barış manço, Sadri vərdişkar, Səidi nursi, Ruhi su, Turqut özal, Muhsin Yazıcıoğlu, Rəcəb Yazıcıoğlu, Dəniz Gəzmiş, Qazıntım Qoyunçu kimi avtobiyografiya sənədlilərinin yanında 12 Sentyabr Zərbəsi, 21 Fevral böhranı, Diyarbakır həbsxana, Sivas Qırğını, 17 Avqust zəlzələsi, Maraş qırğını, qürbətçilər, Srebrenitsa, Nurhak, 24 Yanvar Qərarları, 28 Fevral kimi sənədlilər ilə tanınar olmuşdur.
Sənədli filmin Fantastikası Mustafa İldırım, Köməkçi Rejissorluğu İpək İltaş Gümüş və Fərhad Cüyür Tərəfindən Edilməkdədir.
Film haqqında
2008-ci ildə Avropa Jurnalistlər Dərnəyi, Müasir Jurnalistlər Dərnəyi Ən Yaxşı Sənədli mükafatını almışdır.
2008-ci ildə Böyük Anadolu Birliyi tərəfindən ən yaxşı sənədli mükafatını almağa haqq qazanmışdır.
Ligularia schmidtii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Narbuta biy
Narbuta biy (1749-1798)—1764 -1798-ci illərdə Kokand xanlığını idarə etmiş hakim.
Həyatı
1764-cü ildən 1798-ci ilə qədər Kokand xanlığını Əbdülkərim biyin nəvəsi Narbuta biy minq idarə edirdi. Məlumatlara görə Narbuta biy uzun müddət hakimiyyətdən imtina etmişdi. Deyilənlərə görə, onun Fərqanədə hakimiyyəti təhlükəli idi.
Kokandın tanınmış əyanları təntənəli surətdə Narbuta biyin qarşısında sədaqət andı içdilər. Ancaq bundan sonra Narbuta biy Fərqanənin hakimi olmağa razılıq verdi. .
Narbuta biyin xanlığı dövründə Cust və Namanqan separatist hakimlərinin qüvvələri tərəfindən əzildi. Sonra o, üsyançı Xocənd hakimi üzərində qələbə çaldı, eyni zamanda Ura-tube formal olaraq Buxaradan asılı qaldı.
Narbuta biyin xanlığı dövründə Kokand xanlığının ərazisi xeyli genişləndi.
XVIII əsrdə Daşkənd iri ticarət mərkəzi idi, Qazaхıstan, Rusiya, Orta Asiya xanlıqları ilə karvan ticarəti yüksək səviyyəyə çatmışdı. Cunqar hakimiyyətindən, Buxara asılılığından azad olunduqdan sonra, daşkəndlilər qonşu xanlıqlarda olmayan şəhər idarəetmə formasını yaratdılar. Şəhər 4 hissəyə bölünmüşdü. Hər bir hissəsini müstəqil hakim idarə edirdi. Varlılar və tanınmış əyanlar özləri bu hakimləri seçirdilər və bəzən məsələləri ümumi qurultayda həll edirdilər. Bu inzibati hakimlər növbə ilə xarici düşmənlərə qarşı hərbi qüvvə çıxarır, vacib məsələləri yığıncaqda həll edirdilər.
Narbuta biy Buxara əmiri Şahmuradla (1785—1800) mehriban münasibət qurmuşdu.
Narbutu biy pul adlı mis sikkə zərb etdirmişdi.
Ad günü (film, 1992)
Ad günü qısametrajlı cizgi filmi rejissor Firəngiz Qurbanova tərəfindən 1992-ci ildə çəkilmişdir. Film "Birlik" Studiyasında istehsal edilmişdir. Kürənin ad günündə Yaramaz onun evinə qonaq gəlir və şuluqluq salıb, hamının əhvalını pozur.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Firəngiz Qurbanova, Valentina Qorbaçovskaya Rejissor: Firəngiz Qurbanova Operator: Ramiz Ağayev Rəssam: Firəngiz Qurbanova Fikrət Əhədov Bəstəkar: Leonid Vaynşteyn
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1992-ci ilin Azərbaycan filmləri 1990-cı illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Levaşi rayonu
Levaşi rayonu — Rusiya Federasiyasının subyekti olan Dağıstan Respublikasının rayonlarından biri.
Əhalisi
Rayonun əhalisi 74.044 nəfərdir (2015-ci il).
İbrahim Şehiç
İbrahim Şehiç — Bosniya və Herseqovinalı futbolçu. Bosniya və Herseqovina milli futbol komandasının və Ərzurumspor futbol klubunun oyunçusudur.
İllinoys Universiteti Nəşriyyatı
İllinoys Universiteti Nəşriyyatı  — 1918-ci ildə qurulmuş və Urbana-Şampeyn İllinoys Universitetinin bir hissəsi olan böyük bir Amerika universiteti nəşriyyatı.
İbrahim Şehiç
Həyatı
İbrahim Şehiç 2 sentyabr 1988-ci ildə hazırda Bosniya və Herseqovinanın paytaxtı olan Sarayevonun Roqotiça qəsəbəsində anadan olmuşdur.
Karyerası
Futbolun sirlərini ilk dəfə yaşadığı şəhərin ən məşhur klublarından sayılan "Jelezniçar"da öyrənib. Bir müddətdən sonra bu komandanın əsas heyətinə də layiq görülüb. Şehiç "Jelezniçar"ın tarixinə start heyətində yer alan ən gənc qolkiper kimi düşüb.
2008-ci ildə İtaliyanın "Yuventus" klubu onu baxışa çağırmışdır. Onun potensialına şübhəylə yanaşan turinlilər hər ehtimala qarşı, onu transfer etmək istəyir, amma "Jelezniçar"a çox aşağı məbləğ təklif edir - cəmi 200 min avro. Yetirməsinin istedadına bələd olan Bosniya klubu Turin təmsilçisinə "yox" deyir.
Milli komanda karyerası
Qapıçı ilk dəfə Bosniya yığmasına 2010-cu ildə çağırılıb. O, noyabrın 17-də Bratislavada Slovakiyaya qarşı görüşdə debüt edib.
El yallısı
El yallısı (iki ayaq) — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonunda ifa olunan "El yallısı" 3 hissədən və getdikcə artan tempdən ibarət olan yallı növü. İştirakçıların kiçik barmaqları bir-biri ilə birləşmiş və aşağı salınmış vəziyyətdə ifa etdikləri "El yallısı" sadə hərəkətlidir, lakin ifa edilməsi çətindir.
Zərnəq (Təbriz)
Zərnəq — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Təbriz şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 2,036 nəfər yaşayır (542 ailə).
Ligularia sibirica
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Devid Foster
Devid Foster — dünya şöhrətli Kanada musiqiçisi.
Palicourea fuchsioides
(Palicourea fuchsioides) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kürək sümüyü
Kürək sümüyü — çiyin qurşağına aid, döş qəfəsinin arxasında yerləşən bir cüt sümük. İnsanda kürək sümüyü yastı, üçbucaq formaya malikdir, əmək aləti olan belə bənzəyir. Kürək sümüyü çiyin oynağını əmələ gətirən əsas sümük olub, xüsusi oynaq səthləri ilə körpücük sümüyü və bazu sümüyü ilə birləşmə əmələgətirir.
Ephedra przewalskii
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Məkik diplomatiyası
Məkik diplomatiyası və ya incə toxuma diplomatiyası — iki ixtilaflı tərəf arasında həllə nail olmaq üçün vasitəçi və ya asanlaşdırıcı rolundakı III bir tərəfin klassik diplomatiya qaydalarına əməl etmədən həyata keçirdiyi və hər iki tərəfdə də ardıcıl danışıqlarla nəticəyə çatmağa çalışdığı diplomatiya növü. Bu termin III tərəfin ixtilaflı olan ölkələr (və ya onların paytaxtları) arasında məkik toxuması (İng. - to shuttle) hərəkatından götürülərək adlandırılmışdır.
Məkik diplomatiyası adətən bir-birini rəsmi olaraq tanımayan, ancaq yenə də müzakirə etmək istəyən tərəflər arasında gerçəkləşdirilir. Bu termin ABŞ XİN-i Henri Kissincerin 1979-cu ildə Misir və İsrail arasındakı müzakirələr zamanı Qahirə və Təl-Əvivə etdiyi ardıcıl səfərlərlə yekunlaşdırdığı dövrdə geniş şəkildə işlədilməyə başlamışdır. 60-cı TC XİN-i Əhməd Davudoğlunun 2008-ci il İsrail-Qəzzə qarşıdurmalarında oynadığı rol məkik diplomatiyasına misal göstərilə bilər.
Müasir günümüzdə xüsusilə BMT Baş katibləri böhran vaxtlarında xüsusi təmsilçiləri vasitəsi ilə məkik diplomatiyası həyata keçirdikləri kimi ölkələr də çox vaxt bürokrat və ya diplomat səviyyəsində, bəzən də XİN-ləri vasitəsi ilə eyni üsula əl atmaqdadırlar.
Qazi Qarabağ azanı
thumb|300px|right|"Qarabağa doğru – Haqqın və haqqımızın səsi ilə" kampaniyası, 22 fevral 2013, Ağdam Qazi Qarabağ azanı — Qarabağ müharibəsi dövründə Azərbaycan torpaqlarının Ermənistan tərəfindən işğal olunmasından əvvəl Ağdam və Şuşadakı "Cümə" məscidlərində səsləndirilən son azandır.
Hafiz Sədrzadə
Bu azanı sonuncu dəfə işğaldan əvvəl Ağdam və Şuşadakı "Cümə" məscidlərində Hafiz Sədrzadə səsləndirmiş və lentə köçürülmüşdür. Əslən şuşalı olan Hafiz Sədrzadə Qarabağın məşhur Seyid Ağa nəslindəndir. 1939-cu ildə Ağdamda doğulmuşdur. Atası Məhəmməd Mürşidzadə Ağa Şuşanın müctəhidi olub, 1875-ci ildə doğulub, 1958-ci dünyasını dəyişib. Öz dövründə savadlı ruhani kimi tanınıb. 1918-ci ildə erməni qırğını zamanı Qarabağ bölgəsindən özü ilə bir neçə hörmətli şəxsi də götürüb Türkiyəyə pənah aparıb, orada Atatürklə, Nuru Paşa və Ənvər Paşa ilə görüşüblər. Qafqaz İslam Ordusunun Azərbaycana gəlməsində onların bu səfərinin də rolu olub.
20 ildən sonra
20 ildən sonra Azərbaycandakı dini icmaların irəli sürdüyü təşəbbüslə bu azanın cəhbə bölgəsində səsləndirilməsi Dövlət Komitəsi tərəfindən dəstəklənmişdir. 2013-cü ilin fevral ayının 22-də Ağdamın Çəmənli kəndində, cəbhə bölgəsinin 2 kilometrliyində yerləşən "Cümşüd" məscidində keçirilən mitinqdə səsləndirilmişdir. Bu tədbir Xocalı soyqırımının ildönümü ərəfəsində Azərbaycan Respublikası Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin təşəbbüsü, "Xocalıya Ədalət" Beynəlxalq Təbliğat-Təşviqat Kampaniyası və "Azərbaycan Respublikası Dağlıq Qarabağ Bölgəsinin Azərbaycanlı İcması" İctimai Birliyinin dəstəyi ilə "Qarabağa doğru – Haqqın və haqqımızın səsi ilə" kampaniyası çərçivəsində keçirilmişdir.
Dördayaq yallısı
Dördayaq – Ən qədim Azərbaycan yallırından biri. Yallının adı rəqsin əvvəlində ifaçıların yırğalanaraq dörd addım atmalarından götürülmüşdü.
Şərur rayonunda yaranmış yallı sonralar daha geniş yayılaraq milli-mənəvi dəyərləri yaşadanların ən sevimli yallılarından biri olmuşdur. İştirakçılar çeçələ barmaqları ilə çiyinləri səviyyəsində bir-birindən tuturlar. Asta və sürətli hərəkətlərdən ibarət olan yallını həm qadınlar, həm də kişilər ifa edirlər. Naxçıvanın Şərur, Sədərək və Kəngərli rayonlarında, eləcə də onların əhatə etdiyi kəndlərin toy məclislərində və keçirilən mədəni-kütləvi tədbirlərdə ifa edilir.
İren Məlikova
İren Məlikova — Fransada fəaliyyət göstərmiş, əslən azərbaycanlı türkoloq alim, professor.
Həyatının erkən dövrü
İren Məlikova 1917-ci il noyabrın 7-də Sankt-Peterburqda ziyalı ailəsində anadan olub. O, neft sahibkarı İskəndər bəy Məlikovun qızıdır. Bolşeviklər hakimiyyəti ələ aldıqdan iki il sonra, 1919-cu ildə ailə Finlandiyaya köçüb. Özü bu hadisəni belə ifadə etmişdir:
Mən qışın ortasında, 10 metr buzun olduğu bir zamanda dünyaya gəldim. Peterburqda - Rus inqilabı başladığı gün dünyaya gəldim. Çox pis bir tarix, çünki yaşımı hər kəs bilir. Bunu gizlədə bilmərəm. Atam qaçmağa məcbur idi, çünki varlı idi. Onu buraxmazlardı. Onu öldürəcəklərdi. Qaçmağa məcbur idik. Tez qaçdığımız üçün qurtula bildik. Qatarla qaçdıq. Bir ay sonra isə qatarlar dayandırıldı.
Finlandiyada bir qədər qaldıqdan sonra Danimarkaya, oradan da həmişəlik Fransaya köçərək Parisdə yaşayıblar.
Təhsili
Atasından qismən Azərbaycan dilini, anasından rus dilini öyrənmişdir. İren ilk təhsilini Paris şəhərində alıb. Orta məktəbi qurtardıqdan sonra da təhsilə böyük maraq göstərən İren məşhur Sorbonna Universitetində ingilis dili və ədəbiyyatı fakültəsinə qəbul olmuşdur. Bununla paralel, École Nationale des Langues Oriantales Vivantes-də (Şərq Dilləri Dövlət Məktəbi) türk və fars dillərini öyrənmişdir. O, türk dilini Jean Deny və Adnan Adıvardan, fars dilini Henri Massedən öyrənmişdir. Burada o, tanınmış türkoloqların mühazirələrini dinləyib. O, təhsil aldığı illərdə fransız dilindən başqa, türk, fars, ərəb dillərini də öyrənir. Universiteti uğurla başa vurduqdan sonra elmi işlə məşğul olmağa başlayır.
Akademik fəaliyyəti
1940-cı ildə məşhur türk riyaziyyatçısı Saleh Zəki Sayarın oğlu Faruq Sayar ilə ailə həyatı quran İren Melikova 1941-ci ildə həyat yoldaşı ilə birlikdə Türkiyəyə köçərək orada yaşayıb. 1948-ci ildə Fransaya qayıdaraq türkologiya sahəsində araşdırmalar aparıb, məşhur əsərlər yazıb. Onun elmi araşdırmaları Türkiyəni, Balkan ölkələrini, Azərbaycanı, İran və Orta Asiyanı əhatə edib. Strasburq Universitetinin türkologiya və İran fakültəsinin rəhbəri olub. İren Melikova bir çox beynəlxalq elmi qurumların, o cümlədən Asiya və Ernest Renan kimi məşhur cəmiyyətlərin üzvü seçilib.
Universiteti École Pratique des Hautes Études-də "Umur Paşa dastanı" ilə tamamlamış (1954), 1957-ci ildə "Geste de Melik Danişmend" başlıqlı tezi ilə doktorluq müdafiəsi etmişdir.
Mən gəncliyimdə din, dil, məzhəb fərqi bilmirdim. Mən hər insanı eyni görürdüm. Gəncliyimdən bəri bu belə idi. Fəqət məndə bir snobizm vardı. "İnsanlar universitet oxumuşmudur, oxumamışmıdır? - mən buna önəm verirdim. Bu mənim üçün mühüm bir hadisə idi. Bu da çox uzun müddət davam etdi. Nə zaman ki, Ələviləri tanıdım, divar orada yıxıldı. Anladım ki, insanlar universiteti bitirməsələr də ağıllı ola bilərlər, zəki ola bilərlər, xoşniyyətli ola bilərlər. Mən Ələviləri tanıdıqdan sonra bunu anladım. Bunları tanıdıqdan sonra bu snobizm yıxıldı."
Ələviliklə bağlı "Umur Paşa dastanı", "Məlik Danışmənd", "Əbu Müslüm Xorasanı", "Türk Sufizminin izində", "Uyur idik uyardılar", "Əfsanədən gerçəyə Hacı Bektaş" və "Qırxlar süfrəsi" əsərlərini yazmışdır.
Əsərləri
Bundan əlavə, 15-i İslam Ensiklpediyasında olmaqla, ümumilikdə təxminən 70 məqalə yazmışdır.
Kutsan
KutSan — rütbəsi iki sözün Kut və San sözlərinin birləşməsindən yaranmışdır.
İren Məlikova
Azərbaycanla əlaqələri
1990-cı ilin 20 yanvarında Sovet İttifaqı Silahlı Qüvvələri Bakıda qırğın törətdikdən sonra İren Məlikova Azərbaycan mühacirətinin bir çox üzvü ilə birlikdə Parisdə mitinq etmişdir.