cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Malikorn (Alye)
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 538 yaşda olan (15-64 yaş arasında) 390 nəfər iqtisadi cəhətdən, 148 hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 72.5%, 1999-cu ildə bu 68.2%) idi. Fəal 390 nəfərdən 337 nəfər (192 kişi və 145 qadın) işləyir, 53 nəfər işsizdir (25 kişi və 28 qadın). Aktiv olmayan 148 nəfər arasında 29 nəfər şagird və ya tələbə, 37 nəfər təqaüdçü, 82 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Zəngibar (Germi)
Zəngibar — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 151 nəfər yaşayır (29 ailə).
Hirotake Maeda
— Yaponiya tarixçisi. O, Tokio Paytaxt Universitetinin Humanitar və Sosial Elmlər Fakültəsinin tarix üzrə professorudur. Maeda Yaxın Şərq tədqiqatları, Avrasiyaşünaslıq, İran və Qafqaz tarixləri üzrə ixtisaslaşmışdır. O, fars və gürcü dilində olan mənbələrdən istifadə edərək Səfəvilər dövlətində qulamların mənşəyi, onların İran tarixindəki rolu və mövqeyinə xüsusi diqqət yetirir.
NGC 1351A
NGC 1351A, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Soba bürcü istiqamətində yerləşir. SBbc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Mikis Teodorakis
Michael "Mikis" Theodorakis (Μιχαήλ "Μίκης" Θεοδωράκης, ) — yunan bəstəkarı və söz yazarı. O, həmçinin Zorba (1964), Z (1969) və Serpico (1973) filmlərindəki saundtrekləri ilə tanınır. "Holokost haqqında yazılmış ən gözəl musiqi əsəri" olaraq xarakterizə edilən "Mauthauzen balladası" kimi də tanınan "Mauthauzen trilogiyası" onun ən mühüm əsərlərindən biridir. Yunanıstanın Bethoveni kimi təsvir edilən Teodorakis ölkənin ən tanınmış bəstəkarı kimi görünürdü. Teodorakis həm də Lenin Sülh Mükafatının laureatıdır.
1981–1990-cı illərdə Yunanıstan Kommunist Partiyasından deputat kimi fəaliyyət göstərib. Bununla belə, 1989-cu ildə o, bir müddət sağ mərkəzçi Yeni Demokratiya Partiyasının tərkibində müstəqil namizəd kimi çalışaraq, mühafizəkarlar, sosialistlər və solçular arasında böyük koalisiyanın qurulmasına kömək edib ki, Andreas Papandreu hökuməti çoxsaylı qalmaqalların yaratdığı siyasi böhrandan çıxa bilsin. O, 1990-cı ildə yenidən parlamentə deputat seçilib və Konstandinos Mitsotakis dövründə ölkədə hökumət naziri olub. Bu prosesdə narkotik və terrorla mübarizə sahəsində fəaliyyətlər həyata keçirərkən, mədəniyyət, təhsil və Türkiyə ilə Yunanıstan arasında əlaqələrin normallaşmasına dair araşdırmalara töhfə verib.
Qreys Vahu
Qreys Wahu Kenyatta — Keniyanın ilk prezidenti Jomo Kenyatta'nın ilk həyat yoldaşı idi. Qeydlər göstərir ki, Vahu, daha sonra Johnstone Kamau kimi tanınan Kenyatta ilə 1917 və ya 1919-cu illərdə evləndi. Jomo Kenyatta ilə iki övladı var: Peter Muigai Kenyatta (1922-1979) və Margaret Wambui Kenyatta (1928–2017). Grace Wahu Keniyada 2007-ci ilin aprelində 110 yaşında vəfat etdi.
Blastoderma
Blastoderma — Blastoderma blastulanı əmələ gətirən tək embrion epiteli toxumasından ibarətdir. Maye ilə doldurulmuş blastoseli əhatə edir. Qastrulya, blastodermin uclarının ektodermanın, mezodermanın və endodermanın meydana gəlməsinə başladığı blastoderma əmələ gəlməsini izləyir.
Formasiya
Blastoderma, oosit plazma membranının invaginasiya yolu ilə parçalanmağa başladığı zaman meydana gəlir və blastoselin xarici qolu halına gələn bir çox hüceyrə yaradır.
Yumurtalıqda
Toyuq yumurtalarında blastoderma, embrion mayalanmasından sonra düz bir diski təmsil edir . Blastodermanın kənarında əksər hüceyrələr tərəfindən aktiv miqrasiya yeridir .
Elvin Şahmarlı
Elvin Malik oğlu Şahmarlı (d. 15 fevral 2002; Əliabad, Biləsuvar rayonu — ö. 12 oktyabr 2020 Suqovuşan, Tərtər) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən Müharibəsinin şəhidi.
Həyatı
Elvin Şahmarlı 15 fevral 2002-ci ildə Biləsuvar rayonunun Əliabad kəndində anadan olmuşdur. Əliabad kənd tam orta məktəbində orta təhsilini almışdır.
Hərbi xidməti
Elvin Şahmarlı 2020-ci ildə hərbi xidmətə yollanmışdır. O, Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyü uğrunda 27 sentyabr 2020-ci il tarixdən başlayan Vətən müharibəsində iştirak etmiş, 12 oktyabr tarixində Suqovuşan istiqamətində gedən döyüşlərdə vuruşmuş və düşmən hücumunun qarşısını alarkən qəhrəmancasına həlak olmuşdur.
Şəhid Elvin Şahmarlı 13 oktyabr 2020-ci il tarixində Biləsuvar rayonu Əliabad kənd məzarıstanlığında dəfn olunmuşdur.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elvin Şahmarlı ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elvin Şahmarlı ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Bukoleon sarayı
Bukoleon sarayı ― Konstantinopolda (müasir Türkiyənin İstanbul şəhəri) mövcud olmuş Bizans saraylarından biri. Saray İpodromun cənubunda, Balaca Ayasofyanın şərqində, Mərmərə dənizinin sahilində yerləşir.
Adlar
thumb| Bukoleon limanının girişindəki daş aslanlardan biri. Bu gün İstanbul Arxeologiya muzeylərində saxlanılır. Tikilinin əvvəlki adı Hormisdas olmuşdur. Bukoleon adı ehtimal ki, I Yustinian dövründə, 6-cı əsrin sonlarında sarayın qarşısında kiçik liman inşa edildikdə verilmişdir. Rəvayətə görə, ərazidə öküz və limana adını verən aslan heykəlləri dururdu (βοῦς və λέων, müvafiq olaraq "öküz" və "aslan" deməkdir). Saraya həmçinin, "Hormisdas evi" və ya "Yustinian Evi" də deyilir.
Tarix
Boukoleon sarayı 5-ci əsrdə II Feodosinin hakimiyyəti dövründə tikilmişdir. İmperator Feofil sarayı yenidən qurdu və genişləndirdi, sahil divarlarının üstünə böyük bir fasad əlavə etdi. 969-cu ildə İmperator II Nikofor ərazidə dairəvi divar tikdirdi. Bukoleon 11-ci əsrdə Komnenos sülaləsi tərəfindən Blaxern sarayının tikilməsinə qədər Bizansın əsas sarayı olaraq qalmışdır.
Bukoleon sarayı 1161-ci ildə Rum sultanı II Qılınc Arslan, 1171-ci ildə isə Qüds kralı Amalrik ilə təşkil olunmuş dövlət iclasları üçün istifadə edilmiş, 1166-cı ildə isə imperator I Komnenosun təşkil etdiyi kilsə məclisində dini görüş yeri olaraq xidmət etmişdir.
Bukoleon sarayı Bizans imperatorlarının reqaliyasına ev sahibliyi edirdi və sarayın ibadətgahında müqəddəs əsərlər var idi. Saray ibadətgahına giriş məhdudlaşdırılmışdı. Lakin buna baxmayaraq, tikilinin xristian ziyarətlərinin bir hissəsi olduğuna dair dəlillər var.
Dördüncü səlib yürüşü
Konstantinopolun 1204-cü ildə, Dördüncü Səlib yürüşü zamanı tutulmasında sonra Bukoleon sarayı yürüşün lideri olan Montferratlı I Bonifas tərəfindən tutuldu.
Bukoleon işğaldan sonra ərazidə yaradılmış Latın İmperiyasının dövründə (1204–1261) imperator iqamətgahı kimi istifadə olunmağa davam etdi. VIII Mixail Paleoloqun şəhəri geri almasından sonra Bukoleon sarayı bütün saray kompleksi ilə birlikdə tədricən tərk edildi və iqamətgah Blaxern sarayına köçürüldü.
1453-cü ildə Osmanlı imperatoru II Mehmed şəhərə girdikdə sarayın dağıntı halında da olsa hələ də mövcud olduğu qeyd edilmişdir.
Müasir dövr
thumb| Saraydan fraqmentlər. [[İstanbul Arxeologiya Muzeyi]] Sarayın dağıntıları 1873-cü ildə Sirkəci dəmir yolunun inşasında qismən dağıdılmışdır.
İstanbul Böyükşəhər Bələdiyyəsi 2018-ci ildə sarayın Mədəniyyət və Təbii İrsi Qoruma Şurası tərəfindən bərpa ediləcəyini açıqlamışdır. Sarayın "ziyarətçilər üçün taxta gəzinti yolu, muzey və hovuzu" olan açıq hava muzeyinə çevrilməsi planlaşdırılır.
İyomante
Aynlarda ruhunun ruhlar aləminə göndərilərək orada yenidən kamue (ayn mifologiyasında ataların ruhları ) olması məqsədi ilə qonur ayının ritual öldürülməsi adəti. Aynların “İyömante” sözü üç hissədən ibarətdir.
“İ” hərəkətin edilməsini göstərir, “yöman” “getmək, çıxıb getmək” anlamını daşıyır, “te” isə səbəb şəkilçisi (kazuativ) rolunu oynayır. Beləliklə, ritualın adını “(kiminsə-harasa) gedişi, göndərilməsi” kimi tərcümə etmək olar. Bu söz həmçinin “kimisə kamuelərin yanına göndərmək” anlamını daşıyan kamue-ruhlarından qorxu səbəbindən adlarının səsləndirilmə qadağasından yayınmaq üçün istifadə edilən evfemizmdir. Yapon dilində bu ritualın adı kimi “ayının yola salınması” (yap. 熊送り kumaokuri) və ya “ayı şənliyi” (yap. 熊祭 kumamatsuri) terminləri xidmət edə bilər.
250px|thumb|right|İyömanteyə hazırlaşmanı təsvir edən qədim yapon rəsmi
Bu ritualın, demək olar ki, həmişə məhz qonur ayının öldürülməsini nəzərdə tutduğuna baxmayaraq, aynların bəzi yaşayış məntəqələrində balıq bayquşu və ya qatil balina öldürürdülər. İyömante ritualını olğun ayının vəhşi təbiətdə öldürülməsi anlamını verən “hopunire” ayinindən fərqləndirmək lazımdır. Bu ayinin adı “ho” (“arxaya”), “puni” (“götürmək”) və “re” (səbəb şəkilçisi) hissələrinin birləşməsindən əmələ gəlir. İyömante kimi kamuelərin adlarının səsləndirilməməsi üçün istifadə edilən evfemizm sayılır.
Aynların inancına görə ovda öldürüldükdən sonra heyvanın qulaqlarının arasında yerləşən hissəsi, yəni başı yenidən canlanacaq, çünki heyvanın ruhu (ramat) məhz orada yerləşir. Buna görə də aynlar hopunire zamanı kəsilmiş qonur ayı başına sitayiş edir, onun durduğu yerə yemək, içmək və müqəddəs inau çubuqlarını gətirərək, kamue dünyasına qayıdan heyvanın ruhuna həsr edirdilər.
Elvin İmaməliyev
Elvin Elsevər oğlu İmaməliyev 9 may 1989; Qırılı, Ağstafa rayonu — 10 noyabr 2020; Şuşa rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi
İyomante
Ayinin izahı
250px|thumb|left|Aynlar ayı balasını öldürməyə hazırlaşırlar. 1930-cu il
Elvin İmaməliyev
Həyatı
Elvin İmaməliyev 1989-cu il mayın 9-da Ağstafa rayonunun Qırılı kəndində anadan olub. 1995–2006-cı illərdə S. Əliyev adına Qırılı kənd tam orta məktəbində, 2006–2010-cu illərdə Azərbaycan Dillər Universitetində (ADU) xarici dil müəllimliyi (fransız dili) ixtisası üzrə ali təhsil alıb.
İyomante
Ayinin izahı
İyömante ayinini keçirmək üçün aynlar qışın sonu bu zamanlarda yuvasında yatan ayı ovuna çıxırlar. Yeni doğulmuş balaları ilə dişi ayının yuvasını tapdıqda ayını öldürürlər (bu zaman ovçular hopunire ayinini keçirmək üçün ayının başını özləri ilə götürə bilərlər), balaları isə kəndə gətirirlər. Orada ayı balasını hansısa bir ailəyə verirlər və o orada insan balası kimi böyüdülür və, bəzi məlumatlara əsasən, döş südü ilə bəslənir. Ayı böyüdükdə xüsusi olaraq onun üçün kəndin xaricində nazik çübuqlardan hazırlanan qəfəsə köçürülür; insanlarla birgə yaşadığı bütün dövrü ən yaxşı yeməklə qidalanır, nəvaziş görür, pay alır və hətta ayin paltarlarına geyindirilir.
Elvin İmaməliyev
Həyatı
2012-ci ildə müəllimlərin işə qəbulu üzrə imtahanın nəticələrinə əsasən orta təhsil aldığı Ağstafa rayonunun Qırılı kənd tam orta məktəbində müəllim olaraq fəaliyyətə başlamışdır.
2019-cu ildə isə direktorların işə qəbulu üzrə müsabiqədə iştirak edib və yüksək bal toplayaraq Ağstafa şəhəri 1 nömrəli tam orta məktəbə direktor təyin edilib. Rayonun ən gənc məktəb direktoru olaraq tanınırdı. Yeni Azərbaycan Partiyasının Ağstafa Rayon Şöbəsinin Gənclər Birliyinin sədri idi. Ailəli idi. İki oğlu yadigar qaldı.
İyomante
Ayinin izahı
Kənddə bir-iki il yaşadıqdan sonra iyömante ayini keçirilir. Ayinə bütün kənd toplanır, ayını qəfəsdən çıxardaraq kəndin mərkəzində quraşdırılmış dirəyə bağlayırlar, boynunu iki tərəfdən odunla sıxaraq qurban gətirirlər. Ayin bitdikdən sonra heyvanı soyub, doğrayıb ətini yeyirlər.
Elvin İmaməliyev
Hərbi xidməti
Elvin İmaməliyev 2010–2011-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olub.
İyomante
Ayinin izahı
Ayını kişilər ox atmaqla öldürürlər və adətən bu zaman ayı tez ölmür. Yaralardan halsız düşdükdən sonra kişilərdən biri ona yaxınlaşaraq yaxın məsafədən ya boynuna, ya da ürəyinə son oxu atır. Bundan sonra o ayının boğazını kəsərək qanını içir. Şənlikdən sonra kənd əhalisi ayının ətini, qanını və dərisini aralarında bölüşdürür. Aynların inancına əsasən, 1-2 yaşında olan ayı balası dünyaya qonur ayı şəklində “qonaq” gəlmiş kamue kimi alqılanır və bu səbəbdən, insanlar ona kömək etmək məqsədilə “sağollaşma ayini” həyata keçirərək ayını yenidən ruhlar aləminə göndərməlidirlər.
Elvin İmaməliyev
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Elvin İmaməliyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzuli, Cəbrayıl və Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə könüllü olaraq savaşıb. Elvin İmaməliyev noyabrın 9-da Şuşa döyüşləri zamanı şəhid olub.
Frensis Arnold
Frensis Hamilton Arnold — (25 iyul 1956-cı ildə anadan olub, Edjvud, Pensilvaniya) amerikalı alim, fermentlərin yönəldilmiş təkamülünün inkişafına mühüm töhfələr vermiş, zülal mühəndisi və alimidir. İstiqamətləndirilmiş təkamül üzərindəki işinə görə 2018-ci il Kimya üzrə Nobel Mükafatı laureatı. Hər üç ABŞ Milli Akademiyasının üzvü: Elmlər Akademiyası (2008), Mühəndislik (2000) və Tibb (2004) , həmçinin Amerika Fəlsəfə Cəmiyyətinin (2018) , London Kral Cəmiyyəti nin xarici üzvi (2020), Linus Pauling Caltech-də Kimya Mühəndisliyi, Biomühəndislik və Biokimya professoru, Milli Texnologiya və İnnovasiya Medalı ilə təltif edilib (2013) və Milli İxtiraçıların Şöhrət Zalına daxil edilib (2014).
Elvin İmaməliyev
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İmaməliyev Elvin ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
İyomante
Ayinin izahı
Aynlar düşünürdülər ki, yenidən kamue olmağa can atan ayı, öz ətini insanlara hədiyyə edir. Məhz buna görə ayıdan alınan ət və dəri bütün insanlar arasında bölüşdürülməlidir ki, hamıya hədiyyə çatsın.
Elvin İmaməliyev
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İmaməliyev Elvin ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İyomante
Ayinin izahı
Həmçinin inanca görə, ayı olarkən hörmət və pay görmüş kamue, göylər aləminə getdikdən sonra yenidən ayı cildində dünyaya qayıtmaq istəyir ki, növbəti səfəri əsnasında yenidən insanlara ətini və dərisini hədiyyə etsin. Guya, ondan dünya möcüzələri haqda eşidən başqa kamuelər də dünyaya ayı cildində, yəni ətlə və dəri ilə gəlmək istəyəcək. Beləliklə, kəndə uğur gələcək və orada həmişə yeməyə ət olacaq. Kamue-ayını sevindirmək üçün insanlar ona, bu aləmdən apara biləcəyi paylar gətirir: qurbanlıq yemək (adətən cəvizlər), bir sıra içki növü (sake və ya aynların spirtli içkisi - tonoto) və müqəddəs inau-çubuqları gətirirdilər. İyömante ayinin kulminasiyası nağılbaz – yukaranın gəlişi ilə bağlıdır. O hansısa rəvayəti nağıl etməyə başlayır – inanca görə, kamue nə qədər çox eşitsə o qədər çox doğma dünyasına qayıtmaq istəyər.
“Ayı yemləmə” ayinləri Saxalin nixvlərində, həmçinin tayqa və qütb ərazilərdə yaşayan ovçuluqla məşhur olan Avrasiya xalqlarında müşahidə olunur. Onlar hardasa aynların iyömante ayininə bənzərdir.
1955-ci ildə Hokkaydonun yapon qubernatoru aynlara “barbar” iyömante ayinini keçirməyi qadağan edir. Lakin 2007-ci ildə bu qadağa qaldırılır, çünki 2006-cı ildə Yaponiyanın Ətraf mühit nazirliyi heyvanlarla bağlı milli dini ayinlərin heyvan hüquqlarının qorunması qanununa aid olmadığını bəyan etmişdi.
Yaranışı
Satsumonbunka mədəniyyətinin araşdırılması zamanı iyömante ayininin izlərinə rast gəlinmədiyi, lakin nixvlərin ov mədəniyyətində mövcud olduğu üçün yapon alimləri onun yaranışını Tobinitayi mədəniyyəti ilə bağlayırlar.
Nikolskaya yarmarkası
Nikolskaya yarmarkası — il ərzində bir dəfə baş vermiş satış. Yarmarka Rusiyanın Taqanroq şəhərində XIX əsrdə hər il yaz aylarında keçirilirdi.
Tarixi
XIX əsrortalarında Nikolayevskaya yarmarkası istər Taqanroqun ticarət həyatı, istərsə də şəhər həyatında mühüm yer tuturdu. Yarmarka hər il 9 may tarixində keçirilirdi. Yarmarkanın ənənəvi olaraq yerləşdiyi ərazi hazırkı şəhər stadionu və Privoğzal meydanının yerləşdiyi ərazini əhatə edirdi. Vaxtı ilə Privoğzal meydanı Yarmaroçnaya adlandırılırdı, səbəb isə burada keçirilmiş tarixi yarmarkalar olmuşdur. Yarmaroçnaya meydanı XIX əsrin əvvəllərində Nikolayevsk, Uspenski (onun açılışı 15 avqustda baş verirdi) və Mixaylovski yarmarkalarının ərazisində formalaşmışdı. Şəhərin 1834-cü il planına əsasən ticarət meydanı onun daxilində olmalı idi. Onlar ticarətin Çexov küçəsində cəmləşməsini istəyirdilər. Bu ərazi əsas yolların üzərində yerləşirdi. Belə ki, bura istər Rusiyanın şimal şəhərləri, istərsə də limandan gələn əlverişli yol keçirdi. Nikolayevskaya yarmarkası ticarət əməliyyatlarının xalq gəzintilərinin mərkəzi idi. Hətta oda məlu idi ki, 1854-cü ildə Nikolayevskaya yarmarkasına 334,000 rubl dəyərində mal çıxarılmışdı. Yarmarkanın keçirildiyi müddətdə burada yelləncəklər və müxtəlif atraksionlar quraşdırılırdı. Xüsusi orkestrlər musiqi çalırdı. Bu isə xalq gəzintilərinə rəng qatırdı. Şəhər əhalisi üçün yarmarka ticarət tələbatını ödəmək, əylənmək baxımından bir vasitə yolunu oynayırdı. Bu səbəbdən ildə bir dəfə keçirilən yarmarka, təbii ki, şəhər sakinləri tərəfindən daima həvəslə gözlənilən hadisə idi. Lakin zamanla yarmar öz əhəmiyyətini itirdiyindən sonra onun keçirilməsi dayandırılmışdır.
Vaxa Əliyev
Vaxa Amiroviç Əliyev - süvari, Böyük Vətən müharibəsi iştirakçısı, alay oğlu.
Həyatı
Böyük Vətən müharibəsi başlayanda Vaxa Əliyevin 14 yaşı var idi. O, 1941-ci ilin iyul ayında hərbi komissarlıq işçilərini aldadaraq cəbhəyə yollanıb. Əlyev 1927-ci ildə Çeçenistanda anadan olub. Ucqar dağ kəndində böyüyən Vaxa uşaqlıq illərindən elmə böyük maraq göstərib, gələcəkdə həkim olmaq arzusu ilə yaşayıb. Amma müharibə onun bütün arzularını alt-üst edib, həyata keçirmək istədiyi planlarını yarımçıq qoyub. Müharibə başlananda o, ailəsinə xəbərdarlıq etmədən cəbhəyə yollanıb.
1944-cü ilin əvvəllərində Vaxa Əliyev uzun fasilədən sonra kiçik qardaşı Şarpuddindən məktub alıb. O, qardaşından öyrənib ki, 23 fevralda çeçen və inquşları öz doğma yurdlarından deportasiya ediblər. Bu məktub gənc döyüşçünü hədsiz dərəcədə sarsıdıb. Növbəti məktubda isə qardaşı bildirib ki, artıq onlar Qırğızıstandadır və yolboyu çəkdikləri əziyyətlərdən, ölən qohumlarından da yazıb. 18 yaşına yenicə çatmış Vaxa Əliyev İosif Stalinin bu amansız qərarlarından sarsılıb və ona etirazını bildirmək üçün məktub yazmağa qərara alıb. Vaxa Əliyevin İosif Stalinə yazdığı məktubda aşağıdakı fikirlər yer alıb:
Məktub əks-kəşfiyyat qurumu "SMERŞ"in əlinə keçib. Vaxa Əliyev 1944-cü ilin yayında "xalq düşməni" kimi həbs edilib. Onun haqqında ən ağır cəza, güllələnmə hökmü çıxarılıb. Baş qərargah rəhbərliyinin müdaxiləsindən sonra Vaxa Əliyevin vətən qarşısındakı xidmətləri nəzərə alınaraq cəzası 15 il həbslə dəyişdirilərək yüngülləşdirilib. Vaxa Əliyev Maqadana sürgün edilib. Müharibə dəhşətlərini görən gənc döyüşçü üçün həbsxana həyatı o qədər də çətin görünməyib. O, altı aydan sonra həbs düşərgəsində feldşer kimi işləməyə başlayıb.
Vaxa Əliyev 1954-cü ildə Stalinin ölümündən sonra əsgər yoldaşlarının vəsatətləri sayəsində azadlığa buraxılıb. Amma digər həmyerliləri kimi o, öz doğma yurduna qayıda bilməyib. Bir müddət ailəsi ilə birgə Qırğızıstanda yaşamağa məcbur olub. Qırğızıstan illəri Vaxa Əliyev üçün əsl işgəncəyə çevrilib. Deportasiya edilənlərə qoyulmuş qadağalar, məhdudiyyətlər onu dar çərçivədə saxlayıb, gələcək planlarına əngəllik yaradıb. 1957-ci ildə ağır günlərə son qoyulub. Nikita Xruşşov Stalinin deportasiya siyasətinin ən yanlış bir addım olduğunu bəyan edib, bu aktı çeçenlərə qarşı qərəz adlandırıb. Həmən il Çeçen-İnquş MSSR-in bərpası həyata keçirilib və Vaxa Əliyev doğma yurduna qayıdıb.
Çeçenistana qayıtdıqdan sonra Vaxa Əliyev uşaqlıq arzularını gerçəkləşdirib. O, Şimali Osetiya Tibb Universitetində ali təhsil alıb. Tanınmış həkimlərdən biri olub. Qardaşı Şarpuddin də onun yolunu gedib. O, Çeçenistanın ilk tibb elmləri doktoru elmi dərəcəsini daşıyan həkim olub. Sovet rejiminin ədalətsizliyindən, haqsızlığından əziyyət çəksə də, ömrünün gənc illərini sürgündə keçirsə də, Vaxa Əlyev heç vaxt hakimiyyətə qarşı çıxmayıb. Ömrünün sonuna qədər qanunların aliliyinə hörmətlə yanaşaraq vicdanla xalqına xidmət edib. Stalinin repressiya dalğasına düşməsinə isə o, belə münasibət bildirib: "18 yaşlı gəncin 70 yaşlı diktatora etirazını bildirməsi başqa cür nəticələnə bilməzdi…"
Vaxa Əliyev 1979-cu ildə, müharibə vaxtı bədənində qalmış qəlpənin törətdiyi fəsadlardan vəfat edib.
Xatirəsi
2020-ci il fevralın 23-də Qroznı şəhərinin Staropromıslovski rayonundakı keçmiş Zaveta İliç küçəsinə Vaxa Əliyevin adı verilib. Bu küçədə Əliyevin portreti olan memorial stela qoyulub. Stelada sitat şəklində bu ifadələr yazılıb:
Açılış mərasimində respublikanın başçısı Ramzan Kadırov iştirak edib.
Əliyev haqqında xatirələrində 255-ci çeçen-inquş süvari alayının komandiri, sonralar Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adını alan Mövlud Visaitov öz xatirələrində yazıb.
Ziyad Səmədzadə
Ziyad Əliabbas oğlu Səmədzadə — Azərbaycan alimi, iqtisad elmləri doktoru, professor, AMEA-nın həqiqi üzvü (1989), Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı.
Həyatı və fəaliyyəti
Ziyad Səmədzadə 1940-cı ilin iyun ayının 25-də Bakı şəhərinin Buzovna kəndində anadan olmuşdur. 1961-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin iqtisad fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1962–1965-ci illərdə SSRİ Elmlər Akademiyası İqtisadiyyat İnstitutunun aspiranturasında təhsil almış və elə həmin institutda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir.
1971-ci ildə Ziyad Səmədzadə 31 yaşında dissertasiya müdafiə edərək iqtisad elmləri doktoru alimlik dərəcəsi alır. 1977-ci ildə ona professor adı verilir.
1976–1978-ci illərdə o, Azərbaycan SSR Dövlət Plan Komitəsi Elmi-Tədqiqat İqtisadiyyat İnstitutu direktorunun birinci müavini, 1978–82-ci illərdə Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunun elmi işlər üzrə prorektoru olmuşdur.
1980-ci ildə Z. Səmədzadə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, 1989-cu ildə isə Akademiyanın həqiqi üzvü seçilir.
1983–1993-cü illərdə Azərbaycan KP Mərkəzi Komitəsi iqtisadiyyat şöbəsinin müdiri, Azərbaycan Respublikası Ali Sovet sədrinin birinci müavini, Baş nazirin birinci müavini, Dövlət Plan-İqtisad Komitəsinin sədri, TASİS və TRASEKA proqramları üzrə Azərbaycanın Milli Koordinatoru olmuşdur.
Z. Səmədzadə dağ rayonlarının problemlərinin kompleks elmi təhlil edilməsi təşəbbüsünü irəli sürmüş və bu işlərə elmi rəhbərlik etmişdi.
Ziyad Səmədzadə Azərbaycan Respublika Ali Soveti sədrinin birinci müavini vəzifəsində işləmişdir. Ali Sovetin onun sədrliyi ilə 1991-ci il oktyabrın 18-də keçirilən sessiyasında müstəqillik haqqında Konstitusiya aktı qəbul edilmişdir.
Araşdırmaları Azərbaycan və Rus dillərində nəşr edilmiş "Dağlıq Qarabağ: naməlum həqiqətlər" adlı kitaba daxil edilmişdir.
Z. Səmədzadə Azərbaycan İqtisadçılar İttifaqının sədri, Beynəlxalq İqtisadçılar İttifaqının vitse-prezidentidir.
Z. Səmədzadə 1999-cu ildə "İqtisadiyyat" adlı qəzet təsis etmiş və onun müntəzəm nəşrinə başlamışdır.
2004-cü ildə "Böyük yolun mərhələləri" — "Azərbaycan iqtisadiyyatı yarım əsrdə: reallıq və perspektivlər adlı kitabı çapdan çıxmışdır.
Akademik Ziyad Səmədzadə Milli Məclisin İqtisadi Siyasət Komitəsinin sədri kimi respublikada iqtisadi qanunvericilik bazasının möhkəmləndirilməsi, büdcə sisteminin təkmilləşdirilməsi, bütövlükdə ölkənin iqtisadi inkişaf strategiyasının reallaşması məsələlərinin həllində fəal iştirak edir.
Ailəsi
Ziyad Səmədzadənin oğlu Elşad iqtisadçı-alimdir. Böyük qızı Aygün Səmədzadə tanınmış bəstəkardır. Kiçik qızı Aytən həkim və publisistdir. Dörd nəvəsi var.
Gəndab (Xudabəndə)
Gəndab - İranın Zəncan ostanının Xudabəndə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 260 nəfər yaşayır (45 ailə).
Vladimir Dudniçenko
Vladimir Dudniçenko — Azərbaycan kinoprodüseri. Əməkdar incəsənət xadimi.
Həyatı
Vladimir Dudniçenko kinostudiyada əmək fəaliyyətinə 1976-cı ildə başlayıb. Kinoda ilk işi 1979-cu ildə çəkilmiş "Babək" filmi olub. Daha sonralar "Yol əhvalatı", "Qoca palıdın nağılı", "Yay gününün xəzan yarpaqları", "Dairə", "Təxribat", "Nə gözəldir bu dünya...", "Küçələrə su səpmişəm", "Girov", "İstanbul reysi", "Dərvişin qeydləri" filmlərinin direktoru olub.
Bülənt Arınc
Bülənt Arınc – Türk siyasətçi və vəkil. Keçmiş prezidentin səlahiyyətlərini icra edib, TBMM-in 22-ci sədri və baş nazirin müavini.
Erkən həyatı və təhsili
Əslən Böyüksümbüllər Yunus Əmrə kəndindən olan Arınc 25 may 1947-ci ildə Jandarma çavuşu İbrahim Arınc və Sevdiyə Arıncın (1919–2003) dördüncü övladı olaraq atasının xidmət etdiyi Dəmirdaş, Osmanqazidə doğulub. 12 yaşında olarkən atasını itirib. Uşaqlığı atasının xidməti səbəbindən Van, Silopi, Beytüşşəbap kimi yerlərdə də keçib. İbtidai məktəbə Ayvalıkda başlayıb, Elazığda davam edib. Daha sonra ailəsinin Manisaya qayıtması səbəbindən təhsilini Manisada tamamladıqdan sonra 1970-ci ildə Ankara Universitetinin Hüquq Fakültəsindən məzun olub və uzun zaman Manisada sərbəst hüquqşünas kimi fəaliyyət göstərib. Atası türk əsillidir.
Siyasi karyerası
Bülənt Arınc gənc yaşlarından siyasətlə maraqlanıb. Nəcməddin Ərbakanın sədri olduğu sağçı Milli Qurtuluş Partiyasının Manisa gənclər təşkilatının və vilayət üzrə rəhbəri vəzifələrində çalışıb. 13 oktyabr 1985-ci ildə İzmirdə Rifah Partiyasının təşkil etdiyi Rifah Gecəsində edilən çıxışlara görə RP Mərkəzi Qərar və İdarə Heyətinin üzvü Bülənt Arınc da daxil olmaqla partiya üzvlərinə qarşı Dövlət Təhlükəsizlik Məhkəməsində iddia qaldırılıb. Məhkəmənin sonunda Arınca 2 il həbs cəzası verilib, ancaq Ali Məhkəmə onun cəzasını ləğv edib.
Millət vəkili olduğu zaman
1991-ci ildə Türkiyədə keçirilən ümumi seçkilərdə Rifah Partiyasının Manisa millət vəkili namizədi olub, lakin seçilməyib. Daha sonra o, 1994-cü ildə Türkiyədə yerli seçkilərdə Rifah Partiyasından bələdiyyə sədrliyinə namizəd olub, lakin yenə də seçkidə uğur qazana bilməyib. 1995-ci ildə Türkiyədə keçirilən ümumi seçkilərdə yenidən Rifah Partiyasının Manisa millət vəkili namizədi olub və seçkiləri qazanaraq ilk dəfə TBMM-nə daxil olub. TBMM-in Ədalət Komitəsində və Türkiyə-Avropa İttifaqı Birgə Parlament Komissiyasında işləyib. Ölkədə və xaricdə keçirilən rəsmi görüş və simpoziumlara qatılıb. 1999-cu ildə Türkiyədə keçirilən ümumi seçkilərdə Rifah Partiyasının bağlanmasından sonra qurulan Fəzilət Partiyasında millət vəkili olaraq yenidən parlamentə daxil olub və Fəzilət Partiyası Qrup sədrinin müavini olub.
TBMM sədrliyi (2002–2007)
Bülənt Arınc Ədalət və İnkişaf Partiyasının (AK Partiya) qurucularından olub və 2002-ci ildə Türkiyədə ümumi seçkilərdə AĞ Partiya Manisa millət vəkili olaraq parlamentə daxil olub. 2002-ci ilin noyabrında TBMM sədri seçkilərində AĞ Partiyadan parlament sədrliyinə namizəd olub. Birinci turda 369 səs toplayaraq TBMM-nin 22-ci sədri seçilib. O, 2004-cü il oktyabrın 8-də TBMM sədri seçkilərində yenidən eyni vəzifəyə seçilib və 22 iyul 2007-ci ilədək bu vəzifəni davam etdirib. Arınc 2007-ci ildə Türkiyədə ümumi seçkilərdə təkrar AĞ Partiyadan Manisa millət vəkili olaraq məclisə daxil olub. 1 may 2009-cu ildə, Nazirlər Kabinetinə yenidən baxılmasından sonra Bülənt Arınc Hayati Yazıcının yerinə Türkiyə Baş nazirinin müavini olub. Parlament spikeri olan Arınc, 2011-ci ildə Türkiyənin ümumi seçkilərində AĞ Partiyadan Bursa millət vəkili olaraq məclisə daxil olub. AĞ Partiyanın seçkidə qələbəsindən sonra Rəcəb Tayyib Ərdoğan tərəfindən qurulan Türkiyənin 61-ci hökumətində Baş nazirin müavini vəzifəsini davam etdirib. Bundan başqa R. T. Ərdoğanın 2014-cü ildə prezident seçilməsindən sonra Əhməd Davudoğlu tərəfindən qurulan 62-ci Türkiyə Hökumətində vəzifəsinə davam edib. 2 yanvar 2014-cü ildə KIRSİAD adlı dərnəyin açılışı mərasimində 2015-ci ilin birinci rübündə keçirilməsi planlaşdırılan ümumi seçkilərə işarə edərək: ""Rifahdan bəri mən beş dönəmdir ki, parlamentdə millət vəkiliyəm. Altı ayımız qalıb. Allah xeyirli və uzun ömür versə, altı aydan sonra yerimizi gənclərə buraxacağıq. "Bizə bu qədər bəsdir, qardaşım, bir az özümüzə gələk, işimizə baxaq, bir az dincələk, siyasətə kənardan töhfə verə biliriksə, bunu edək" deyəcəyik" deyərək siyasətə davam etməyəcəyini açıqlamış olsa da, siyasi karyerası davam edib.
Sui-qəsd iddiası və və kosmik otaq axtarışı (2009)
2009-cu il 19 dekabrda Ankarada Bülənt Arıncın evinin yaxınlığında iki nəfər ona sui-qəsd cəhdi ilə bağlı telefon zəngi aldıqları iddiası ilə TEM polisi tərəfindən saxlanılıb. Daha sonra Türk Silahlı Qüvvələrinin heyətinin olduğu anlaşılan şəxslərin dindirilməsi zamanı Ankaradakı Xüsusi Müharibə İdarəsinə bağlı Səfərbərlik Nəzarət Şurasının Ankara regional sədrliyində axtarış aparılıb. Bu zaman tutulan zabitlərin əslində bir casusluq fəaliyyətini deşifrə etmək missiyasında olduqları başa düşülsə də, istintaq davam edib. Səfərbərlik Nəzarət Şurasının 11 və 16 saylı kosmik otaqlarında axtarışlar hakim Kadir Kayan tərəfindən "dövlət sirri" əsası ilə aparılıb. İstintaqın əvvəlində o zamankı Baş Qərargah rəisi İlker Başbuğ da daxil olmaqla yüksək rütbəli əsgərlər, dövlət sirlərinin məxfiliyini poza biləcəyini əsas gətirərək bu otaqların yoxlanılmasına qarşı çıxsa da o zamanki baş nazir R. T. Ərdoğan şəxsən Başbuğdan otaqlarda axtarış aparmasını istəyib. Bu arada, Arıncın evinin ətrafında yaxalanan iki məmur həbs tələbi ilə çıxarıldıqları məhkəmə tərəfindən sərbəst buraxılıb. 2009-cu ildə istintaqı aparan prokurorlar sui-qəsdin həyata keçirilməsi üçün hazırlandığı iddia edilən sənədlərlə bağlı cinayət araşdırması aparmayıb, lakin 2014-cü ildə həmin işə bir prokuror təyin olunub. Cinayət işi üzrə aparılan araşdırmalar nəticəsində tutulan zabitlərə aid olduğu iddia edilən sui-qəsd planları və onların eskizləri əslində həmin zabitlərə aid olmadığı, araşdırmanı aparan polislər tərəfindən hazırlandığı müəyyən edilib. Bununla yanaşı, prokurorluğun HTS qeydlərini araşdırması nəticəsində sui-qəsdlə bağlı TEM-ə edildiyi iddia edilən telefon zənginin əslində heç vaxt edilmədiyi ortaya çıxıb. Kosmik otaq istintaqını aparan prokuror Mustafa Bilgili çevrilişə cəhddən sonra Fətullahçı təşkilat üzvü olduğu üçün yoxa çıxsa da, 9 noyabr 2016-cı ildə saxta şəxsiyyətlə tutulub. Kosmik otaqda axtarış aparan hakim Kadir Kayan, onun istintaq zamanı əldə etdiyi CD, fayl və hard diskdən ibarət dövlətin ən məxfi sənədlərini xarici şəxslərə və qurumlara ötürdüyü məlum olub. Həmin hakim 2005-ci ildə təşkilatın lideri Fətullah Gülənə qarşı iddiada ona bəraət qazandıran hakim idi. Çevriliş cəhdindən sonra isə hakim Kayan qaçıb. Fətullahçı hakim və prokurorlara kosmik otaqda axtarış imkanı verən Baş Qərargahın hüquq müşaviri Məhərrəm Köse isə 15 iyuldan sonra həbs olunub, çevriliş cəhdinin planlayıcılarından biri olduğu aşkarlanıb və ona ömürlük həbs cəzası verilib.
Qərar Prosesinin Monitorinq Qrupunun müzakirəsi (2015)
Prezident R. T. Ərdoğan 20 mart 2015-ci ildə həll prosesindəki irəliləməni müşahidə edəcək bir "monitorinq qrupu"nun qurulmasına isti baxmadığını söyləyərək Bülənd Arıncın da içində olduğu 62-ci Türkiyə hökumətini tənqid edib. Növbəti gün Bülənd Arınc Ərdoğan nə vaxt istəsə ona məlumat veriləcəyini, buna görə də onun monitorinq qrupundan xəbərsiz olmayacağını və Ərdoğanın sözlərinin ancaq "öz orijinal düşüncələri" kimi yozula biləcəyini deyib. Bundan əlavə, monitorinq qrupunu qurmaqda hökumət olaraq qərarlı olduqlarını, qrupu da faydalı gördüklərini və qrupda yer alması ehtimal olunan adların da keçmişdə Müdrik İnsanlar Nümayəndəliyində yer alan adlar olduğunu söyləyib. Həmin gün AĞ Partiya millət vəkili Mehmet Metiner Arınca reaksiya verib. Martın 22-də açıqlama verən Prezident Ərdoğan monitorinq qrupuna qarşı olduğunu bir daha bəyan edərək "Hər an hökumətlə prezident hər məsələni müzakirə etsin deyə bir şey yoxdur" deyərək, hökumətin monitorinq komitəsi ilə razılığa gəlmədən hərəkət etdiyi mesajını verib.
Melih Gökçenin yönəltdiyi ittihamlar (2015)
23 mart 2015-ci il tarixində Ankara Böyükşəhər Bələdiyyə Başçısı Melih Gökçek Bülənt Arıncın FETÖ-nun təlimatı ilə Ərdoğana qarşı çıxışlar etdiyini iddia edərək bunun AĞ Partiyaya yaraşmadığını deyib və Arıncı istefaya çağırıb. Hətta Arınc istefa verməyəcəyi və müqavimət göstərəcəyi təqdirdə birbaşa işdən azad edilməli olduğunu bildirib. 2017-ci il martın 14-də Melih Gökçek Hüseyn Gülərcəyə istinad edərək Gəzi Parkı etirazları uğurla nəticələnərsə, o zaman Mərakeşdə olan R. T. Ərdoğanın vəzifəsindən uzaqlaşdırılacağını və AKP daxilindəki FETO-ya bağlı millət vəkilləri tərəfindən Bülənt Arıncın baş nazir olacağını iddia edib.
Gülbulaq (Xudabəndə)
Gülbulaq - İranın Zəncan ostanının Xudabəndə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 59 nəfər yaşayır (13 ailə).
Kotaku
"Kotaku" — bloq tipli ABŞ videooyun veb saytı. Sayt müxtəlif platformalar və janrlar üçün videooyunlarda ixtisaslaşmışdır. "Kotaku" saytı "G/O Media"ya məxsusdur.
Allure Media" 2007-ci ilin avqustunda "Kotaku Australia" veb-saytını istifadəyə vermişdir. Bu sayt həm "Kotaku"dan lisenziyalı məzmundan, həm də özünə malik eksklüziv məzmundan istifadə edir.
Mükafatlar
"Kotaku" saytı "CNET Networks"in dünyanın 100 ən yaxşı və ən populyar bloqları siyahısına daxil edilmişdir. Bundan başqa, 2009-cu ilin may ayına olan məlumata görə, sayt "Technorati"nin ən populyar 100 bloq siyahısında 34-cü yerdədir.
"Kotaku" digər 28 saytla birlikdə "Game Critics Awards: Best of E3 2009"un qalibini müəyyən edən münsiflər heyətinə daxil olmuşdur.
Səlim Rəfiq Rəfioğlu
Səlim Rəfiq Rəfioğlu – Azərbaycan mühacirət ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, ədəbiyyatşünas, tənqidçi, publisist.
Həyatı və təhsili
Səlim Rəfiq Rəfioğlu 1905-ci ildə Azərbaycanın Gəncə şəhərində doğulub. Gəncənin məşhur Rəfibəylilər ailəsinə mənsub olan Səlim Rəfiqin babası Hacı Məmmədhüseyn Rəfiyev (1846–1920) yaxşı təhsil görmüş, şeir və ədəbiyyatla məşğul xeyirxah bir tacir olmuşdur. Səlim Rəfiq Rəfioğlunun atası Məşədi Əli Məmmədhüseyin oğlu Rəfiyev 1 iyul 1880-ci il tarixində Gəncədə doğulmuş, Türkiyə Cümhuriyyəti vətəndaşlığını qəbul etmişdır. Səlim Rəfiq ailənin üçüncü övladıdır.
İbtidai və orta təhsilini doğulduğu Gəncədə tamamlayan Səlim Rəfiq Rəfioğlu, 1927-ci ildə Gəncə Pedaqoji Texnikumunu bitirir. Atası Məşədi Əli bəy oğlu Səlim Rəfiqi yanına çağırmış, ancaq Sovet idarəçiləri buna izin vermədiyindən o, atasının üzvü olduğu Müsavat Partiyasının yardımı ilə İrana, daha sonra Türkiyəyə getmişdir. Səlim Rəfiq Rəfioğlu 1930-cu ildə İstanbul Universiteti Ədəbiyyat fakültəsinə, paralel olaraq Yüksək Müəllim Məktəbinə daxil olur. İstanbul Universitetində türkologiyanın məşhur simalarından dərs alan gələcək ədibin müəllimlərindən biri Azərbaycanın mühacir alimi, professor Əhməd Cəfəroğlu olmuşdur. O, 1931-ci ildə Türkiyə Cümhuriyyəti vətəndaşlığına qəbul edilmişdır.
Təhsilini 1933-cü ildə tamamlayan İstanbul Universitetinin Ədəbiyyat fakültəsindən və Yüksək Müəllim Məktəbindən məzun olmuşdur. İstanbul Universitetində məzun dissertasiyasını Prof. Ragıp Hulusinin (Özdem) elmi rəhbərliyi ilə, "Azərbaycan və Anadolu xalq hekayələrinin təhlili və müqayisəsi" mövzusunda hazırlamışdır.
Səlim Rəfiq Rəfioğlu, 1934-cü ildə Antalya Liseyində ədəbiyyat müəllimi kimi vəzifəyə başlamışdır. Antalyadakı vəzifəsindən sonra Malatya, Bursa və İstanbulda müəllimlik edən Səlim Rəfiq 1962-ci ci ildə öz istəyi ilə təqaüdə çıxmışdır. 1945-ci ildə İstanbul Universiteti Ədəbiyyat fakültəsində prof. dr. Əli Nihat Tərlanın rəhbərliyi altında Məhəmməd Füzulinin həyatı yaradıcılığı haqqında doktorluq dissertasiyası yazmış və burada şairin ədəbi irsini sistemli şəkildə təhlil obyektinə çevirmişdir. Bu əsər M. Füzuli haqqında yazılmış ilk doktorluq dissertasiyalarından biridir. "Füzuli" başlıqlı bu dissertasiya ilə "Ədəbiyyat doktoru" elmi dərəcəsini alan Səlim Rəfiq Rəfioğlu, təəssüf ki, universitetə işə alınmamış, uzun illər liseylərdə ədəbiyyat müəllimi kimi çalışmışdır. Dissertasiyanın yeganə nüsxəsi İstanbul Universiteti Türkiyyat İnstitutu Kitabxanasında (305 nömrə) saxlanılır. Səlim Rəfiq Rəfioğlu 4 aprel 1980-ci ildə İstanbulda vəfat etmiş, Ferikənd İslam Məzarlığında dənf olunmuşdur.
Ailəsi
Səlim Rəfiq Rəfioğlu 26 aprel 1938-ci ildə, liseydə müəllimlik etdiyi dövrdə tanış olduğu Antalya muzeyi müdiri Fikri Ertenin ixtisasca müəllim olan qızı Ayşə Fəzilət xanımla (1910–1994) evlənmişdır. Bu evlilikdən onların 1939-cu ildə Azər Ergün adında bir oğlu olmuşdur. Azər Ergün İstanbul Teknik Universitetinin inşaat mühandisliyi fakültəsini bitirib.
Elmi yaradıcılığı
1. Azərbaycan divan ədəbiyyatı antologiyası; 2. Ədəbi yenilik antologiyası; 3. Azərbaycan saz şairləri antologiyası; 4. Azərbaycan xalq ədəbiyyatı antologiyası; 5. Azərbaycan şairləri; 6. Azərbaycan alimləri; 7. Anadolu və Azərbaycan xalq hekayələrinin təhlili və müqayisəsi; 8. Azərbaycan ədəbiyyatında vəzn və nəzm şəkilləri; 9. Tədqiqlər və tənqidlər; 10. Vaqif (monoqrafiya); 11. Böyük türk ədibi Mirzə Fətəli (monoqrafiya); 12. Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi.
Bu siyahıda yeddinci sırada olan "Anadolu və Azərbaycan xalq hekayələrinin təhlili və müqayisəsi" adlı araşdırma Səlim Rəfiq Rəfioğlunun universitetdə hazırladığı buraxılış dissertasiyasıdır. Ancaq indiyə qədər üç kitabı və makinada yazılmış halda üç əsərindən savayı kitab halında bir əsərinə təsadüf olunmayıb.
thumb|right|Səlim Rəfiq Rəfioğlunun 1941-ci ildə Bursada nəşr olunan "Azərbaycan ədəbiyyatı – Seçilmiş misralar" kitabının cildi
Ralf Bayer
Ralf Bayer — ixtiraçı, videooyun tərtibçisi, mühəndis, sahibkar.
"Videooyunların atası" kimi tanınan sahibkar, öz işləri ilə kompüter oyunları sənayesinə böyük töhfələr bəxş etmiş amerikalı mühəndis Ralf Bayer (Ralph H. Baer) 8 mart 1922-ci ildə anadan olmuşdur. Bayer 2006-cı ildə ev şəraitində istifadə üçün videooyunlar aparatını yaratdığına və videooyun sənayesinin inkişafına görə Texnologiya üzrə Milli Medal (National Medal of Technology) ilə təltif edilmişdir.
Manye
Manye  — Fransa da kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Le-Meye-de-Montan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vişi.
1992/1993 Türkiyə 1-ci Futbol Liqası
Türkiyə 1. Futbol Liqası 1992–1993 Mövsümü, Türkiyə 1-ci Futbol Liqasının 35-ci mövsümüdür. 23 avqust 1992-ci ildə oynanılan ilk həftə matçları ilə başlayan liqa, 30 may 1993-cü ildə keçirilən 30-cu həftə matçları ilə tamamlandı. Mövsümün sonunda 66 xal toplayan Qalatasaray orta liqa ilə çempion olarkən, liqanı son üç pillədə tamamlayan Bakırköyspor, Aydınspor və Konyaspor aşağı liqaya düşdü.
Manye
INSEE kodu — 03157.
1992/1993 Türkiyə 1-ci Futbol Liqası
Qapıçılara komanda yoldaşları tərəfindən verilən ötürmələri tutmaq qadağandır. "Geri keçid qadağası" kimi tanınan qayda bu mövsümdən bəri ilk dəfə tətbiq edilir.
Manye
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 360 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 478 nəfər (15–64 yaş) arasında 357 nəfər iqtisadi fəal, 121 hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 74,7%, 1999-cu ildə 72,1%) olmuşdur. Fəal olan 357 nəfərdən 320 nəfər (179 kişi və 141 qadın), 37 nəfər işsiz (17 kişi və 20 qadın) idi. Fəal olmayan 121 nəfər arasında 32 nəfər şagird və ya tələbə, 49 nəfər təqaüdçü, 40 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
NGC 4237
NGC 4237, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. SBbc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Həsənli (Xudabəndə)
Həsənli - İranın Zəncan ostanının Xudabəndə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 150 nəfər yaşayır (27 ailə).
Cəmil Çiçək
Cəmil Çiçək — Türkiyə Böyük Millət Məclisinin sədri.
Həyatı və fəaliyyəti
1946-cı ildə Yozqatda doğulan Cəmil Çiçək İstanbul Universitetinin hüquq fakültəsini bitirib. Turqut Özalla bərabər Ana Vətən Partiyasının qurucularından olan Cəmil Çiçək bu qurumun hakimiyyəti illərində ailə məsələləri üzrə dövlət naziri vəzifəsini icra edib. TBMM-in 18, 20, 21, 22-ci çağırışlarında Ankaradan millət vəkili seçilib.
2002-ci ildə AKP-nin qurulmasında iştirak edən Cəmil Çiçək Rəcəb Teyyub Ərdoğan hökumətində ədliyyə naziri, baş nazirin müavini və hökumət sözçüsü vəzifələrində çalışıb.
Rauf Məmmədov (hüquqşünas)
Məmmədov Rauf Kərim oğlu — Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun polkovniki, Qarabağ müharibəsi iştirakçısı, "Vətən uğrunda" medalı kavaleri.
Həyatı
Məmmədov Rauf Kərim oğlu 5 avqust 1965- ci ildə Laçın rayonunun Seyidlər kəndində anadan olub. 1973-1983- cü illərdə Laçın rayonunun Pircahan kənd orta məktəbində orta, 1983-1984- cü illərdə isə Şuşa şəhər 72 nömrəli Texniki Peşə Məktəbində təhsil alıb.
Cəmil Çiçək
Türkiyə Böyük Millət Məclisinə sədr seçilməsi
2011-ci il iyulun 4-də Türkiyə Böyük Millət Məclisinə sədr seçilib.
Rock, Paper, Shotgun
"Rock Paper Shotgun" — ABŞ videooyun veb saytı. Saytın məzmunu videooyunlar və geyminq sənayesinə əsaslanmışdır. Strukturuna görə "Rock, Paper, Shotgun" bloqdur və diqqəti kompüter oyunlarına və çox platformalı oyunların PC versiyalarına yönəldir. Sayt 2007-ci ilin iyulunda təsis edilmişdir və 2010-cu ildə "Eurogamer" saytının tərəfdaşı olmuşdur. "Rock, Paper, Shotgun" saytının məzmunu xəbərlər, resenziyalar, önizləmələr, müsahibələr və analitik məqalələrdən ibarətdir.
Cəmil Çiçək
Türkiyə Böyük Millət Məclisinə sədr seçilməsi
Cəmil Çiçəklə bərabər sədrliyə AKP-dən Zelkif Kazdal, Milliyyətçi Hərəkat Partiyasından (MHP) Tunca Toskay namizəd olublar. İlk turda Cəmil Çiçək 302, Tunca Toskay 50, Zelkif Kazdal 23 səs alıb. Qələbə üçün millət vəkillərinin üçdə ikisinin (367) səsini almaq tələb olunduğundan ikinci tur keçirilib. Zelkif Kazdal namizədliyini geri çəkib və Cəmil Çiçək 322, Tunca Toskay isə 52 səs alıb. Bu turda da üçdə iki səs çoxluğu tələb olunduğu üçün yeni sədr üçüncü turda müəyyənləşib. Cəmil Çiçək bu turda da 322 səs alıb.
Rauf Məmmədov (hüquqşünas)
Həyatı
1984-1986-cı illərdə Ukrayna respublikasında, keçmiş SSRİ Silahlı qüvvələrində, müddətli həqiqi hərbi xidmət keçib. 1987-ci il də Pedoqoji Universitetin “Hərbi hazırlıq və Bədən tərbiyəsi” fakultəsinə daxil olub, 1991-ci ildə həmin universiteti fərqlənmə diplomu ilə bitirib.
1991 -ci ilin sentyabr ayından, 1992-ci ilin fevral ayınadək Laçın rayonunun Seyidlər kənd orta məktəbində müəllim işləyib. 2 Fevral tarixində könüllü olaraq Müdafiə Nazirliyinin 811 N- li hərbi hissəsində taqım komandiri, bölük komandirinin müavini və tabor qərərgahının rəisi vəzifələrində, erməni işğalçılarına qarşı döyüşlərdə iştirak edib. 1993- cü ilin noyabr ayından Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyindən, Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Xüsusi İdarəyə keçirilməklə hərbi xidməti davam etdirib. Xüsusi İdarənin Bakı Qarnizonu üzrə şöbəsində əməliyyat müvəkkili, 1996-cı ilin may ayından, 1998-ci ilədək baş əməliyyat müvəkkili, 1998-ci ilin avqust ayından Bakı Qarnizonu üzrə şöbədə bölmə rəisi vəzifələrində xidmət edib.
Rock, Paper, Shotgun
"Rock, Paper, Shotgun" videooyun jurnalistikasında kifayət qədər nüfuzlu resursdur və ona tez-tez istinad edilir.
Rauf Məmmədov (hüquqşünas)
Həyatı
Qarabağ müharibəsi veteranıdır. Sərbəst güləş üzrə idman ustasıdır.
Təltif və mükafatları
28 mart 2009- cu ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin fərmanı ilə "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif olunub.
Ailəsi
Ailəlidir 2 övladı var.
Lusakert
Lusakert, Argel — İrəvan quberniyasının Yeni Bayazid qəzasında, indi Axta (Razdan) rayonunda kənd.
Pavlovski qalası
Pavlovski qalası — Rusiya imperiyası ərazisində inşa edilmiş unikal müdafiə tikilisi. Qalanın tikintisinı 1701-ci ildə başlanılmışdır. Qala Mius limanının yuxarı hissəsində qərarlaşırdı. Müdafiə tikilisi hazır ki, Taqanroq şəhərindən 2 km aralıda yerləşir.
Tarixi
Bu tikili Rusiyada dəqiq mühəndis-riyazi metodlardan istifadə edilərək layihələndirilmişdir. Tikili dörd künclü formaya malik olaraq 237-nin 80 olmuşdur. Bir meddət sonra bu tip qalalar Rusiyanın digər ərazilərində belə inşa edilmişdir. Bunlara misal kimi Sankt-Peterburqda Petrovavlovski qalası, Staroçekasskidə Anna qalası və Rostov-na-Donu şəhərində isə Müqəddəs Dmitri Rostovski qalasını göstərmək olar.
Pavlovski qalası Petovski retranşmentinin qərb qutaracağını təşkil edirdi. Qalaya 500 nəfərlik qarnizon sərbəst şəkildə yerləşə bilirdi. Troyskaya qalasının ikinci müdafiə xəttini təşkil edirdi. Ərazini çöl sahəsi hissədən qoruyurdu. Qalanin bir hissəsi 1711-ci ildə Osmanlı imperiyası ilə Rusiya imperiyası arasında imzalanmış Prut sülh müqaviləsinə əsasən dağıdılmışdır.
1736-cı ildə Pavlovski qalasında Pyotr Petroviç Lassinin qoşunları yerləşdirilmişdi.
Qalanın qalıqlarını bu günümüzdə belə Qaevka kəndi yaxınlığında müşahidə etmək mümkündür.
Şoğakat TV
«Şoğakat» — Erməni Həvari kilsəsi nin sahibləndiyi Ermənistan dini-mədəni özəl telekanalı. Telekanal 1998-ci ildə Erməni Həvari kilsəsinin rəhbəri II Qaregin tərəfindən İrəvan şəhəri ndə təsis edilmişdir. Telekanal Erməni Həvari kilsəsinin dini və ictimai fəaliyyətini əhatə edir və dini təbliğat yayımlayır. 1999-cu ildə II Qaregin Erməni Həvari kilsəsinin rəhbəri seçiləndə telekanal baş qərargahını Üçkilsə şəhəri nə köçürmüşdür.
«Şoğakat» telekanalı 2002-ci ilin noyabr ayından bəri Ermənistan və Dağlıq Qarabağ Respublikası nda tam şəkildə yayımlanır. Telekanalın 2.000.000-dan çox abunəçisi mövcuddur.
«Şoğakat» telekanalı mədəniyyət, tarix, din, təbiət, milli-mənəvi dəyərlər, sosial-iqtisadi problemlər barədə məzmun yayımlayır.
Telekanalın icraçı direktoru Manya Kazaryandır.
İsabəyli (Xudabəndə)
İsabəyli - İranın Zəncan ostanının Xudabəndə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 23 nəfər yaşayır (4 ailə).
Anuna De Vever
Anuna De Vever — Belçika ətraf mühit fəalı, Belçikada iqlim üçün məktəb tətilinin liderlərindən biri. O, iqlim naminə gənclər hərəkatının lideridir.
Bioqrafiya
Anuna De Vever 16 iyun 2001-ci ildə Mortseldə anadan olub. Kira Gantois və Adelaide ilə birlikdə Charlier de Wever Belçikadakı iqlim üçün məktəb tətilinin liderlərindən biri olur.
Məktəb tətillərindən sonra Flanders mərkəz sağ ətraf mühit naziri Coke Şauvliq, iqlim tətilinin bir cəbhə siyasi təşkilatı olduğunu yalan iddia edərək istefaya getməyə məcbur olur.
2019-cu ilin avqustunda daxili fikir ayrılıqları həmtəsisçi Kira Qantuanın gedişi ilə İqlim Naminə Gənclər hərəkatının parçalanmasına səbəb olur.
2019-cu ildə De Vever iqlim problemlərini ictimaiyyətin diqqətinə çatdırmaq üçün Pukkelpop musiqi festivalında çıxış edir. Təşkilatın çıxışı festival iştirakçılarının bəzilərini qəzəbləndirir, bundan sonra onlar onlara sidiklə dolu butulkaları atmağa başlayırlar, sonra onları təqib edərək fiziki zorakılıqla hədələyirlər.