cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mirkazım Seyidov
Mükafatları
Mirkazım Seyidov Turk dunyası Araşdırmaları Akademiyasının fəxri professoru və qızıl medal mukafatı, Akademik Y. Məmmədəliyev mükafatı, "Qızıl Qələm", "Məmməd Araz" mükafatları laureatıdır.
2011-ci il iyulun 4-də Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə Azərbaycan diasporunun inkişafı sahəsindəki xidmətlərinə gorə "Tərəqqi" medalı ilə təltif olunmuşdur.
2012-ci il fevralın 21-də isə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafındakı xidmətlərinə və diaspor quruculuğu sahəsindəki səmərəli fəaliyyətinə gorə Mirkazım Heydər oğlu Seyidov III dərəcəli "Vətənə xidmətə gorə" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Paseo del Prado
Paseo del Prado — İspaniyanın paytaxtı Madrid şəhərinin əsas bulvarlarından biridir. Bu şəhərin ən qədim şəhər dizaynlarından biridir və Bien de interes mədəni (BIC) statusuna malikdir. Plaza de Cibeles və Plaza del Emperador Carlos V arasında şimal-cənub istiqamətində yerləşir. thumb|left|Paseo del Prado, Madrid thumb|left thumb|left|[[Prado muzeyi]] thumb|left|[[Prado muzeyi]]
Tarixi
Bu sıx ağaclı, geniş və mərkəzi prospekt, şəhər sakinləri üçün əlamətdar yer və üç muzeyi əhatə edən İncəsənət Qızıl Üçbucağı da daxil olmaqla şəhərdəki mühüm mədəni və turizm yerlərinin yerləşməsidir: Prado Muzeyi (ilə Diego Veláqueque'nin Las Meninas və Francisco de Goya'nın La Maja vestida və La Maja desnuda), Thyssen-Bornemisza Muzeyi (səkkiz əsr Avropa rəsmini əhatə edən bir kolleksiya) və Reina Sofia Muzeyi (Pablo Picassonun Guernica'nın asıldığı yer) 20-ci əsrin sənət kolleksiyası arasında). Yaxınlıqda Parque del Buen Retiro və Casón del Buen Retiro (Prado Muzeyinin 19-cu əsr kolleksiyasına ev sahibliyi edir), habelə Real Akademia Española (İspan dili akademiyası), Bolsa de Madrid'in qərargahı yerləşir. (şəhər birjası) və Congreso de los Diputados (milli konqres).
Eşli Yanq
Eşli Saymon Yanq (d. 9 iyul 1985; Hartfordşir, İngiltərə) İngiltərə Premyer Liqasının Mançester Yunayted klubunda və İngiltərə milli yığmasının heyətində yarımmüdafiəçi mövqeyində çıxış edən ingilis futbolçu.
İngiltərənin Hartfordşir bölgəsində anadan olan və burada böyüyən Yanq peşəkar futbolçu karyerasına Uotford klubunda başlamış, baş məşqçi Rey Levinqtonun başçılığı altında 2003-cü ildə debüt oyununa çıxmışdır. 2004-cü ildən etibarən Uotfordun heyətində əsas oyunçulardan birinə çevrilmişdir. Yaxşı çıxışı ilə diqqətləri özünə cəlb etməyi bacaran Yanq 2007-ci ilin yanvarında 8 milyon funt-sterlinq qarşılığında digər Premyer Liqa təmsilçisi olan Aston Villa klubuna transfer olur. Kluba gəldiyi ilk günlərdən əsas heyət üzvünə çevrilmiş, stabil çıxışı sayəsində 2009-cu ildə Premyer Liqada ilin gənc futbolçusu mükafatına layiq görülmüşdür. 23 iyun 2011-ci ildə açıqlanmayan məbləğ qarşılığında Mançester Yunaytedə transfer olmuş və burada klubla birlikdə bir çox turnirin qalibi olmuşdur.
Milli komanda
Son yenilənmə: 24 may 2017
Milli komandada qollar
Son yenilənmə: 24 may 2017
Klub
Uotford
Mançester Yunayted
Qrız
Qrız — Azərbaycan Respublikasının Quba rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Şamlı (Qəbələ)
Şamlı — Azərbaycan Respublikasının Qəbələ rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Qrız
Adı
"Qrız" sözü haqqında əsası olmayan rəvayətlər söyləyənlər olmuşdur. Belə ki, Qrız-Qrıts sözü qırmaq feli ilə təsadüfən fonetik səsləşir və ona görə də, bu rəvayətlər uydurmadır. "Tök" (tökmək), "var", "gəldi", "gələcək", "gəlir" fellərinin Qrız dilində təsnifatını və s. verdikdə "Q" elementinə, daha doğrusu söz önlüyünə rast gəlinir. Həmin "Q" elementi yüksəklik, ucalıq, hündürlük, açıqlıq göstərir. "rıts" isə hamar, cila mənasını verir. Cilalanmış daş-ritsə xud, cilalanmış taxta-ritsə təxtə yer bildirir. Kəndin mövqeyinə görə belə adlanır. Qrızlı tədqiqatçı Şıxbala Qrızlı bu haqqda "Qrızlar və qrız dili" kitabında geniş məlumat vermişdir.
Tarixi
Yazılı mənbələrdə Qrız toponiminə ilk dəfə X əsrdə rast gəlinir. XVIII əsrdə Qrız Şeyxəli xanın Rusiya imperiyasına qarşı apardığı mübarizədə onun mərkəzi iqamətgahı olmuşdur. Kəndin ərazisində bir qədim dağılmış məscid var. Bəzi məlumatlara görə bu məscid Abbasi Xilafətinin banisi Abbasın məşhur sərkərdəsi Əbu Müslim Əl Xorasani tərəfindən təxminən VIII əsrdə inşa edilib. Məscid Əbu Müslimin adını daşıyır. Eyniadlı məsciddən yaxınlıqdakı Xınalıq və Cek kəndlərində də var. thumb|right|Xınalıq mahalı
Şamlı (Qəbələ)
Mənbə
http://www.atc.az/forum/showthread.php?t=6926
Elşad Bayramov
thumbnail|right
Elşad Bayramov — Quba rayonunun Alpan kəndinin ilk şəhidi.
Həyatı
Elşad Bayramov 1971-ci ilin 29 aprelində anadan olmuşdur. 1988-ci ildə kənd orta məktəbini bitirmiş, bir müddət Sabir adına sovxozda fəhlə işləmişdir. 1989–1992-ci illərdə Sovet Ordusu sıralarında xidmət etmiş və 1992-ci iin iyul ayında Milli orduya yazılmışdır. Elşad şərəfli döyüş yolu keçmişdir. Torpaqlarımızın erməni qəsbkarlarından qorunmasında fədakarlıq göstərmişdir, amma onun bu döyüş yolu çox qısa olmuşdur. 1992-ci ilin sentyabrın 17-də Ağdərə rayonunun Çaldıran kəndi uğrunda gedən ağır döyüşdə şəhid olmuşdur. Cəbhə yoldaşlarından, Xucbala kənd sakini Sərvər Bağırov Elşadın şəhid olduğu anı xatırlayarkən deyir: "Heç ölməli oğul deyildi. O hamıya ürək dirək verirdi. Sentyabrın 17-də səhər saat 5 radələrində gördük ki, Çaldıran kəndi tərəfdən üstümüzə bir dəstə adam gəlir. Elşad onlardan parolu soruşdu, cavab gəlmədi və onlar istiqamətlərini dəyişdilər. Elşad onların erməni kəşfiyyatı olduğunu bilib yerini dəyişdi. Elə bu an qumbara partladı və atəş səsləri gəldi. Mən ona tərəf qaçanda artıq gec idi. O, əli ilə qarnını tutmuşdu. Al qana qərq olmuşdu. Qeyri-ixtiyari qışqırdım: – Sənə nə olub? -Ölürəm…-dedi və gözlərini əbədi yumdu ".
Elşad evli idi. Dünyaya gələcək körpəsini görmədən əbədi yumdu gözlərini, amma o vəsiyyət edibmiş ki, dünyaya gələcək körpəsi oğlan olsa adını Elşad qoysunlar. Onun vəsiyyətinə əməl olundu. Oğluna onun adını qoydular.
Hal-hazırda Alpan kənd orta məktəbi Elşad Bayramovun adını daşıyır. Onun qəbri kəndin "Su Baba" qəbiristanlığındadır.
Mənbə
Bayramov Elşad Cəlil oğlu
Qrız
Toponimikası
Qrız oyk., sada. Quba rayonunun Əlik i.ə.v.-də kənd. Baş Qafqaz silsiləsinin yamacındadır. Qnz etnooykonimdir. Dağıstan dillərinin ləzgi qrupunun Şahdağ yarımqrupuna məxsus dildə danışan qrızların əsas kəndidir. Yerli Qərəz adından təhrifdir. Qafqazdilli buduqların içərisində Qərəd, qnz dilinin dialektində danışan haputlular ara¬sında isə Hərəd formasındadır. Bütün hallarda oykonim (Qərəz, Qərəd və Hərəd) “hərlə¬rin yeri” mənasım verir. Qnzlılar özlərini har adlandırırlar. Mənşəcə ehtimal ki, Albaniyanın (Qafqaz) şm.-q.-ində qəd. gürcü mənbələrində Hereti (Her ölkəsi, yeri) mahalında yaşamış her tayfasının adım əks etdirir.
Əhalisi
Qrız kəndində hazırda 30-40 ev var. Kəndin əhalisi 368 nəfərdir. Yerli əhalinin bildirdiyinə görə vaxtilə burda 777 ev (bu evlər daş birmərtəbəli evlər olub, tavanı hamar və torpaqla örtülü olurdu) olub və orada 8000-ə yaxın əhali yaşayıb. Lakin onlar bir sıra amillərin təsiri altında miqrasiya etmişlər. Əhali əsasən heyvandarlıqla və dəmyə əkinçiliyi ilə məşğul olur. Xalça və palaz toxunması kimi sənətlər inkişaf etmişdi. Bundan başqa Qrızda vaxtilə yəhudilər də yaşamışlar, onları bura Fətəli xan köçürmüşdu. Bu gün də kənddə yəhudi qəbirstanlığı mövcuddur. Kənddə əhalisini qrızlar təşkil edir. Qrız kəndi qrızların mərkəzi iqamətgahıdır. 2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kəndə 274 nəfər əhali yaşayır.
Coğrafiyası
thumb|250px|Qrız kəndinin qarlı dağları Qrız kəndi Ağ dağın ətəyində, dəniz səviyyəsindən 2000–2050 m yüksəklikdə, Qudyalçayın sahilində yerləşir. Kəndin ətrafında bir necə bulaq, şəlalə, mağara və çay var. Kəndin yaxınlığında Bab bəy – Bab ata (Pir Qirim Şam baba) və Pir Cəlal türbəsi kimi müqəddəs yerlər var. Qrız kəndi Azərbaycan ərazisində ən çox qar düşən yaşayış məntəqələrindəndir. Bundan başqa kənddə o qədər də yaxşı vəziyyətdə olmayan məktəb, bələdiyyə binası və yeni məscid var. Kəndə gedən yol yoxdur. Digər dağ kəndlərinə (Qrızdəhnə, Əlik, Cek, Haput) nisbətən Qrıza getmək daha çətindi.
Təhsili
Qrız kəndindəki məktəb 9 illikdir. Qəzalı vəziyyətdə olan binası 1936-cı ildə tikilib. Həmin bina Sovet vaxtında sovxozun mədəniyyət binası olub, sonradan məktəbə verilib.
Turizm
Kənd ərazisində dağ turizminin müxtəlif növlərinin inkişafı üçün böyük imkanlar var. Qrız və Qalayxudat kəndlərini birləşdirən yolun kənarında geniş, enli qaya divarı da böyük əhəmiyyət daşıyır. Qayaların hündürlüyü 15–20 m-ə yaxındır, ətəklərdə çadır düşərgələri salmaq üçün yerlər var.
Erigeron ocoensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Şamlı
Şamlı — Təxəllüs.
Karavacizm
thumb|[[Karavacco|Mikelancio Merizi Karavaco «Müqəddəs Matfey»]]
Karavacizm — XVI əsr in sonlarında Romada görünən Barokko dövrünün Avropa rəsm üslubu. Stilin baniləri Karavaco və onun davamçılarıdır.
Karavacizm təbiətin xüsusiyyətlərinin, obyektlərin təsvirində vurğulanan realizmin dəqiq ötürülməsinə maraq ilə xarakterizə olunur. Həcmdə, yəni şəkildəki işıq və kölgədə ön plana çıxarılan rəqəmlərin əksinə işıqlandırılması vacib bir rol verilir. Həm də bu üslubda olan əsərlərdə süjeti asan olmayan dramatik bir qüvvə var. Bir insanın təkliyi bu janrın ən sevimli mövzularından biri hesab olunur. Zaman keçdikcə Karavaciyanın təsiri barokko sənətinin bəzi nümayəndələrinin işinə, eyni zamanda akademikliyə təsir göstərməyə başladı.
Karavacizmin ən böyük nümayəndələri: İtaliya da Oratsio Centilenski və Mario De Fyori; Niderland da Dirk van Barbyuren, Hendrik Terbryuqqen; İspaniya da Xose Ribera. Karavacizm dövründən keçənlər: Piter Paul Rubens, Diyeqo Velaskes, Rembrandt, Jorj Dyumenil de Latur.
Kəşmir dili
Kəşmir dili — Hind Avropa və Hind İran dil ailələrinin Dard dilləri qrupunda iştirak edən və Hindistan və Pakistan sərhədində Kəşmir bölgəsində danışılan bir 7,1 milyon nəfər tərəfindən danışılmaqdadır. Hindistanın 22 rəsmi dillərindən biridir.
Poker
thumb|300px|right|Pokerin ən məşhur növü olan "Hold 'em" thumb
Poker — Şans, bacarıq, risk və taktikaya söykənən bir kart oyunudur. Pokerin bir çox növü vardır: 3 card poker, omaha və s. Bunlardan ən çox bilinəni isə Texas Hold'em Pokerdir. Pokerdə ümumi olaraq hər bir oyununda ən yaxşı beşliyi sıralamaq əsasdır. Yəni hər bir oyunçu üçün oyunun əsas məqsədi paylanılan 2 kartla yerdəki kartları tamamlayıb ən yaxşı 5-li yığıb rəqib və ya rəqiblərin çiplərini (oyun pulu) toplamaqdır.
Poker, ən az 2, ən çox isə 10 nəfərlə və 1 ədəd 52-lik dəstəylə oynanır. Oyunun masadakı istiqaməti saat istiqamətindədir. Masada kafi iştirak sayı olduğu müddətcə davam edən oyunda kart sıralaması isə belədir: A, K, Q, J, 10, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2
İstinadlar
http://bluebannanas.com/category/list-of-backlink-authority-sites/
Solmaz İsrafilbəyli
İsrafilbəyli Solmaz Hüseyn qızı (d. 13 mart 1928, Bakı) — tibb elmləri doktoru (1974), professor (1979), əməkdar elm xadimi (1987).
Həyatı
Solmaz Hüseyn qızı İsrafilbəyli 1928-i ildə Bakı şəhərində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunu bitirmişdir
Solmaz İsrafilbəyli həkim kimi ilk əmək fəaliyyətinə Xızı rayonunda başladı və 1955-ci ildə Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun bazasında "mama¬lıq və ginekologiya" ixtisası üzrə aspiranturaya daxil oldu. Solmaz xanım şəxsi söhbətlərində bir qayda olaraq, o dövrün görkəmli həkimlərindən və tibb alim-lərindən F. N. İlyinlə, M. K. Mahmudbəyova ilə, M. M. Hacıqasımovla, A. A. Atayevlə birgə çalışdığı və onların zəngin təcrübəsindən bəhrələndiyi haqda həvəslə danışır. Onun professor F. N. İlyinin rəhbərliyi ilə işləyib, 1960-cı ildə müdafiə etdiyi "Nisbi göstərişlər əsasında aparılan Sezar kəsiyi əməliyyatı məsələsinə dair" mövzusunda namizədlik dissertasiyasının müddəaları bütün sonrakı elmi-pedaqoji fəaliyyətinin əsas motivini təşkil etmişdir. Çünki o vaxtdan onilliklər keçsə də, bu mövzu aktuallığını itirməmişdir. Solmaz xanım bütün ömrü boyu dünyaya insan gəlişinin – doğuşun təbii yolla başa çatdırılmasının qızğın tərəfdarı olmuş, özü nümunəvi bir cərrah – mama-ginekoloq olmasına baxmayaraq, həmkarlarından Sezar kəsiyi əməliyyatına yalnız hamilə qadının və doğulacaq körpənin həyatına təhlükə ola biləcəyi hallarda əl atmağı tələb etmişdir.
Solmaz İsrafilbəyli 1960-cı ildən başlayaraq, Ə. Əliyev ad. Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunda işləmişdir. Burada o, əvvəl assistent vəzifəsində işləmiş, 1967-ci ildə dosent vəzifəsinə seçilmişdir və 1968-ci ildə ona adı çəkilən institutun "Mamalıq və ginekologiya" kafedrasının müdiri vəzifəsi həvalə edilmişdir. O, institutda təkmilləşdirmə kursu keçən kursantlara mamalıq və ginekologiyanın sirrlərini öyrətməklə bərabər, elmi-tədqiqat işlərini davam etdirirdi və uzun illər ərzində apardığı tədqiqatın nəticəsi olaraq, 1974-cü ildə "Müxtəlif yaş dövründə olan qadınlarda endemik ur xəstəliyinin yumurtalıqların funksiyasına təsiri" mövzusunda doktorluq dissertasiyası üzərindəki işini başa çatdıraraq, müdafiə etdi, 1978-ci ildə isə ona professor elmi adı verildi.
Solmaz xanımın doktorluq dissertasiya işi Azərbaycanda geniş yayılmış endemik ur xəstəliyinin profilaktikasının reproduktiv funksiyaya müsbət təsirini aşkara çıxarmış və ölkəmizin bu xəstəlik üçün endemik olan rayonlarında əhalinin istifadə etdiyi xörək duzunun yodlaşdırılmasının nə dərəcədə əhəmiyyətli olduğunu bir daha sübut etmişdir.
Solmaz xanım Ə. Əliyev ad. Az. DHTİ-nin mamalıq və ginekologiya kafedrasına 2012-ci ilə qədər rəhbərlik etmiş və bundan sonrakı illərdə də elmi-pedaqoji fəaliyyətini davam etdirmişdir.
Solmaz İsrafilbəyli Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun kursantlarına mühazirələr oxumuş, onlara mamalıq və ginekologiyanın incəliklərini öyrətmiş, müalicə işi aparmış, respublikanın müxtəlif rayonlarına ezamiyyətə gedərək, praktik həkimlərə məsləhətlər vermiş və elmi-tədqiqat işləri ilə məşğul olmuşdur. O, indiyə qədər çapdan çıxmış 180-ə yaxın elmi işin, o cümlədən 3 monoqrafiyanın müəllifidir. İndiyə qədər Solmaz xanımın rəhbərliyi altında 13 namizədlik (tibb üzrə fəlsəfə doktorluğu) və 3 doktorluq dissertasiyası işlənilərək müdafiə edilmişdir.
Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunu bitirmişdir (1949). 1968-ci ildən Ə. Əliyev adına Azərbaycan Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun mama-ginekologiya kafedrasının müdiridir. 1982–89-cu illərdə Azərbaycan Respublikasının Baş ginekoloqu, 1974-cü ildən Respublika Mama-Ginekoloqlar cəmiyyətinin sədri olmuşdur. 165 elmi məqalənin, 3 monoqrafiyanın müəllifidir. Azərbaycanın "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Ağdam
Ağdam — Azərbaycan Respublikasının Ağdam şəhər inzibati ərazi dairəsində şəhər. Ağdam rayonunun mərkəzi.
1988-ci ilin son aylarında Ermənistandan və daha sonra isə Dağlıq Qarabağdan qovulub çıxarılan on minlərlə azərbaycanlı məhz Ağdam rayonuna gətirilmişdi. 1993-cü il iyulun 4-də erməni qüvvələri artilleriya ilə Ağdamı bombalamış, şəhərin əksər hissəsini məhv etmişdilər və bunun nəticəsində, əsgərlər və mülki vətəndaşlar şəhərdən evakuasiya olundu. 23 iyul 1993-cü il tarixdə Ermənistan ordusu tərəfindən Ağdam şəhəri işğal olunub. 20 noyabr 2020-ci il tarixində Dağlıq Qarabağ atəşkəs bəyanatının şərtlərinə əsasən Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Ağdam şəhərinə daxil olur. Bununla Ağdam şəhərinin işğalına son qoyulur. Azərbaycan hökumətinin planlarına görə, Ağdam ölkənin dördüncü böyük şəhəri olacaq və orada 100 min nəfər yaşayacaq.
1994-cü il may ayının 12-dək davam edən hərbi təcavüz nəticəsində isə ermənilər Ağdam rayonu ərazisinin 846,7 kvadrat kilometrini, yəni ümumi ərazisinin 77,4 faizini işğal etməyə nail oldular. Ağdamın müdafiəsi uğrunda 5 ildən artıq gedən qanlı döyüşlərdə qismətinə 5897 şəhid, 3531 nəfər əlil, 1871 nəfər yetim uşaq düşdü. Minlərlə insan fiziki şikəstlik qazanmış, 126 min nəfərdən artıq ağdamlı öz doğma ev-eşiyindən didərgin düşmüşdü.
Etimologiya
Ağdam adının mənşəyi haqqında müxtəlif fikirlər vardır. XVIII əsrin birinci yarısında Qarabağ xanlığının yaradıcısı Pənahəli xan bu şəhərdə özü üçün ağ daşdan imarət tikdirmək barədə əmr vermişdir. Həmin imarət uzun müddət ətraf kəndlərin sakinləri üçün bir növ oriyentirə çevrilmişdir. Bu mənada, "Ağdam" – günəş şüaları ilə nurlanmış işıqlı, ağ ev deməkdir.
XVII–XIX əsrlər
1828-ci ildə Ağdama şəhər statusu verilmişdir.
XX əsr
1918-ci ilin oktyabrın 1-də türk generalı Nuru Paşa Ağdama gəlmişdir. Onları qarşılamaq üçün qara çərkəzi geyimdə olan yerli gənclərdən ibarət 30 nəfərlik fəxri qarovul göndərildi. Şəhərin girişində məktəblilərdən ibarət orkestrlə bərabər yerli könüllü hissələr dayanmışdı. Birinci zəfər qapısı yanında isə ruhanilər və beynəlmiləl komitə üzvləri əllərində şəhərin açarlarını tutmuşdular. Səhər saat 10-da qoşunlar aşağıdakı tərkibdə şəhərə daxil oldular: qabaqda süvarilər, arxasınca topçular və pulemyotçular. Qoşunların arxasınca isə Qaladərəsi qəhrəmanları Sultan bəy və İldırım bəy Qarabağ süvariləri ilə hərəkət edirdilər. Nuru Paşa Ağdamda Azərbaycan bayrağını qaldırıb, Şuşaya doğru hərəkət eləmişdir.
Qarabağ müharibəsindən əvvəl şəhərdə səkkiz xəstəxana fəaliyyət göstərirdi.
Ermənistan Dağlıq Qarabağı özünə birləşdirmək məqsədilə 1988-ci ilin fevral ayından başladığı müharibəyə Ağdam rayonu da cəlb olunmuş, hadisələrin ilk günlərindən ən böyük ağırlıq Ağdam rayonunun üzərinə düşmüşdür. 1988-ci ilin son aylarında Ermənistandan və daha sonra isə Dağlıq Qarabağdan qovulub çıxarılan on minlərlə azərbaycanlı məhz Ağdam rayonuna gətirilmişdi. 1993-cü il iyulun 4-də erməni qüvvələri artilleriya ilə Ağdamı bombalamış, şəhərin əksər hissəsini məhv etmişdilər və bunun nəticəsində, əsgərlərlər və mülki vətəndaşlar şəhərdən evakuasiya olundu.
1994-cü il may ayının 12-dək davam edən hərbi təcavüz nəticəsində isə ermənilər Ağdam rayonu ərazisinin 846,7 kvadrat kilometrini, yəni ümumi ərazisinin 77,4 faizini işğal etməyə nail oldular. Ağdamın müdafiəsi uğrunda 5 ildən artıq gedən qanlı döyüşlərdə qismətinə 5897 şəhid, 3531 nəfər əlil, 1871 nəfər yetim uşaq düşdü. Minlərlə insan fiziki şikəstlik qazanmış, 126 min nəfərdən artıq ağdamlı öz doğma ev-eşiyindən didərgin düşmüşdü.
XXI əsr
thumb|2010-cu ildə Ağdam şəhərinin xarabalıqları
2008-ci ildə "Lonely Planet" jurnalı Ağdamı "Qafqaz Hiroşiması" adlandırıb. 2010-cu ildə Əl-Cəzirənin internet nəşri, Ağdamı "ruhlar şəhəri" siyahısına salıb. 2010-cu ildə qondarma Dağlıq Qarabağ rejiminin qərarı ilə Ağdam şəhəri Akna adlandırılıb. 20 noyabr 2020-ci ildə Ağdam rayonu Azərbaycan ordusu tərəfindən işğaldan azad edildi.
Relyef və geologiya
Qarabağ atı Ağdamda yayılmışdır. 1949-cu ildə şəhərdə Ağdam Atçılıq Zavodu fəaliyyət göstərmişdir. 1960–1970-ci illərdə respublikada kənd təsərrüfatının ümumi inkişafı, Ağdam Atçılıq Zavodunun maddi-teхniki bazasının möhkəmləndirilməsi, cıdır yarışlarına marağın artması Qarabağ atının inkişafına münbit şərait yaratmışdı. Zavod yaradıldıqdan sonra cins daхilində ailə və хətlərin formalaşması, bir sıra Ümumittifaq sərgilərində və yarışlarda Qarabağ atlarının fəal iştirak etməsi məhz həmin illərə təsadüf edir.
İqlim
Ağdamın iqlimi əsasən mülayim isti, quraq subtropikdir. Şahbulaq silsiləsi Cənub-Şərqdə Ağdam şəhəri yaxınlığıda kəskin görünür və Çullu, Qiyaslı, Xıdırlı kəndləri yaxınlığında nisbi yüksəkliyi 10–15 metrə çatan qayalı təpələr yaradır. Qarqar çayı zirvəsi Ağdam şəhəri yaxınlığında yerləşən və sahəsi 50kv. m. çatan gətirmə konusunu yaradır.
Demoqrafiyası və etnik tərkibi
1912-ci ilin Ağdamın "Qafqaz Təqvimi"nə görə, şəhərdə 623 nəfər yaşayırdı. 1989-cu ildə şəhərdə 28.031 nəfər yaşayırdı. 2010-cu ilin statistikasına görə, Ağdamda 360 nəfər yaşayırdı.
Din
thumb|2013-cü ildə [[Cümə məscidi (Ağdam)|Ağdam Cümə məscidinin qalıqları]]
Ağdamda yerləşən məscidlərdən Cümə məscidi və Şahbulaq məscidini qeyd etmək olar. Qarabağ müharibəsi zamanı Ermənistan silahlı qüvvələri Azərbaycan məscidləri dağıdılaraq təhqir olunmuş, heyvanların saxlandığı yer olaraq istifadə edilmişdir. 2016-cı ildən Ağdam Cümə məscidi ermənilər tərəfindən hərbi qərargaha çevrilmişdir.
İqtisadiyyat
thumbnail|[[Qarabağ atı]]
1860-cı ildə Xublarov qardaşları tərəfindən tikilən Ağdamda çaxır zavodu, Azərbaycanda ilk çaxır zavodlarından biri sayılır. 1948-ci ildə SSRİ-də "Ağdam" portveyn tipli tünd şərabın istehsalına başlanılıb. İçkinin tərkibindəki şəkər və spirtin yüksək dərəcəsinə görə portveyn SSRİ-də populyar olub. Digər əksər portveynlərdən fərqli olaraq, "Ağdam" portveyndə şəkərin miqdarı isə 8%, spirtin tündlülüyü 19%h. idi. "Ağdam" ordinar portveyn tipli şərabın hazırlanmasında "Bayan-Şirə" və "Rkasiteli" üzüm sortlarından geniş istifadə edilirdi. "Ağdam" şərabının istehsalı əsasən müəyyən qədər qıcqırmış şirəyə spirt-rektifikat əlavə etməklə hazırlanırdı. Alınmış şərab materialı müxtəlif böyük həcmli çənlərdə açıq səma altında saxlanılırdı ki, bu da şərab materialının temperaturunun yüksəlməsi nəticəsində melanoidlərin əmələ gəlməsini sürətləndirirdi. Əmələ gələn melanoidlər şəraba qovrulmuş fındıq və qoz ətri verirdi ki, bu da portveynin əsas göstəricilərindən biridir.
XX əsrdə Ağdam Atçılıq Zavodunun yaradılması Qarabağ atının cins tərkibinin yaxşılaşdırılmasında böyük rol oynayıb. Zavodun komplektləşdirilməsi üçün əvvəlcədən hazırlıq işləri görülərək hələ 1946-cı ildə Xalq Torpaq Komissarlığının xüsusi komissiyası Qarabağ atlarının geniş yayıldığı Ağdam, Şuşa, Xocavənd, Bərdə, Yevlax, Tovuz rayonlarını gəzərək cinsin xarakterik əlamətlərini özündə saxlayan 60 baş Qarabağ atı, o cümlədən 59 baş madyan və 1 baş ayğır seçib. Bu atlar 1947-ci ilin payızında Azərbaycan SSR Sovхozlar və Kənd Təsərrüfatı nazirliklərinin mütəхəssisləri tərəfindən bir daha baхışdan keçirilərək, onlardan 27 baş madyan daha tipik Qarabağ atı kimi müəyyən edilib və 1949-cu ildə Ağdam rayonunun Eyvazxanbəyli kəndində atçılıq zavodu yaradılıb. 1960–1970-ci illərdə respublikada kənd təsərrüfatının ümumi inkişafı, Ağdam Atçılıq Zavodunun maddi-teхniki bazasının möhkəmləndirilməsi, cıdır yarışlarına marağın artması Qarabağ atının inkişafına münbit şərait yaradıb.
Memarlıq
Ağdamda qədim tarixə malik çoxlu memarlıq və incəsənət abidələri vardır. Onlardan XIX əsrdə tikilmiş türbə, Xanoğlu türbəsi, Pənah xanın türbəsi, Pənah xanın imarəti, iki sandığabənzər abidə, XV əsrə aid Sərdabə və Hatəm Məlik qalasını qeyd etmək olar. 1986-cı il iyul ayının 26-da açılan Çay evinin müəllifi 1984–1988-ci illərdə Ağdamda baş memar işləyən Naiq Səmədov olub. Çay evi akademik Xudu Məmmədovun ideyası ilə inşa edilib. 2015-ci il mayın 10-da Ağdam rayonu Quzanlı qəsəbəsində Çay evinin bənzəri tikilib.
Parkları və bağları
1930-cu ildə şəhərdə park salınmışdır. Parkda fıstıq, meymun alması ağacı və rəqs meydançası var idi.
Musiqi səhnəsi
Ağdam musiqi irsinin mühüm hissəsinə muğam daxildir. 1956-cı ildə Ağdamda Xosrov Fərəcovun rəhbərliyi ilə "Şur" ansamblı yaradılıb. 1985-ci ildən fəaliyyət göstərən Ağdam muğam məktəbi, "Qarabağ bülbülləri" ansamblı ilə dövlət tədbirlərində, M.Maqomayev adına Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasında, televiziyada, hərbi hissələrdə geniş proqramla konsertlər vermişdir.
Muzey və qalereyaları
Dünyada ikinci hesab edilən Ağdam Çörək muzeyinin yaradılması ideyası 1982-ci ildə rayon partiya komitəsinin birinci katibi işləmiş Sadıq Murtuzayevə məxsusdur. Həmin il dəyirmanda başlanan təmir-bərpa işləri növbəti ildə başa çatdırılmış və 25 noyabr 1983-cü ildə muzey ilk ziyarətçilərini qəbul etmişdi. Çörək Muzeyinin yerləşdiyi dəyirman XIX əsrin sonlarında rayonun tanınmış nəsllərindən olan Məhəmməd Qarayev tərəfindən inşa edilmişdi. Muzey Azərbaycan SSR dövləti tərəfindən yerli mədəniyyət abidəsi kimi qorunurdu. Kompleksə karvansara da daxil idi. Sovet dönəmində "Dəyirman həyəti" adlanan ərazidəki karvansara yaşayış üçün uyğunlaşdırılaraq yerli sakinlərə verildi. Qarabağ müharibəsi zamanı muzeyə iki dəfə mərmi düşmüşdü. Birinci mərmi üçüncü sərgi zalına düşsə də, partlamamışdı. 1992-ci ilin avqust ayının 12-də, saat 16:40-da Əsgəran rayonunun Naxçıvanik kəndi istiqamətindən atılan ermənilərə məxsus 120 mm-lik top mərmisi muzeyə düşərək, muzeyi tamamilə məhv etmişdir.
Kino səhnəsi
Ağdamda çəkilən məşhur kinolardan "Azərbaycana səyahət" və digərlərini qeyd etmək olar.
Teatrları
1908-ci ildə Ağdamda Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev adına truppa fəaliyyət göstərmişdir. 1910-cu il noyabr ayının 30-da Ağdam şəhər məktəbində Nadir, Əhməd bəy, Abbas və Məmiş Dərgahovun iştirakı ilə "Ev tərbiyəsinin bir şəkli" və "Dursunəli və Ballıbadı" əsəri tamaşaya qoyuldu. Həmin il, Ağdamda Həmzə Qəniyevin evində Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin öz rejissorluğu ilə "Ac həriflər" truppa məharətlə oynamışlar.
1920-ci ilin əvvəllərində Ağdamda teatr bölməsi yarandı. Bu bölmədə dövrün ən tanınmış teatr xadimləri fəaliyyət göstərmişdir. 1930-cü ildə Ağdam beynəlmiləl klubu nəzdində təşkil olunmuş dram və opera zəhmət kollektivi fəhlə-kəndli klubunun dram kollektivi ilə birləşərək Üzeyir Hacıbəyovun "Leyli və Məcnun", "O olmasın, bu olsun", "Arşın mal alan" opera və operettalarını da tamaşaçılara göstərmişlər.
1937-ci ildə haqqında bəhs edilən kollektiv əsasında şəhərdə Dövlət Dram Teatrı təşkil edildi. Teatra görkəmli dramaturq, rejissor, teatr təşkilatçısı Ə.Haqverdiyevin adı verildi. Teatr 10 il ərzində fədakarlıqla fəaliyyət göstərdi, Şuşa və onların ətraf kəndlərində deyil, Yevlax, Ağdaş, Göyçay, Bərdə və digər rayonların zəhmətkeşləri qarşısında da çıxış etdi. Ağdam teatrının quruluş verdiyi "Məhəbbət", "Vəfa" və "Praqanın şabalıd ağacları altında" tamaşalarında ilk dəfə olaraq müharibə illərinin qəhrəmanlıqla dolu hadisələri konkret şəkildə göstərilirdi.
İkinci dünya müharibəsindən sonra Ağdam teatrının hazırladığı "Qatır Məmməd" tamaşası kollektivin ən yaxşı işlərindən biri kimi qiymətləndirildi. 1949-cu ildə ölkənin bir çox rayon teatrları, o cümlədən Ə.Haqverdiyev adına Ağdam Dövlət Dram teatrı bağlandı və bu ölkə mədəniyyətinə böyük təsir göstərdi. Ağdam xalq teatrına 11-ci mövsümündə Dövlət teatrı adı verildi; teatr yenə də Əbdürrəhimbəy Haqverdiyevin adı ilə daha ciddi yaradıcılıq yollarında addımlamağa başladı. Ağdam teatrının istər ilk illərdəki dram dərnəyində, istər 1937–1949-cü illərdə Dövlət Dram teatrında, istərsə də 1959–1969-cu illər xalq teatrında repertuarında opera və operettalar müvəffəqiyyətlə tamaşaya qoyulmuşdur. 1970-ci illərdə teatrda "Qaynana", "On üçüncü sədr", "Gəl qohum olaq", "Sevil", "Oqtay Eloğlu", "Qaraqum faciəsi", "Unuda bilmirəm", "Həsrət", "Adam və Yeva", "Qismət", "Şəhərin yay günləri", "Dağılan tifaq" və s. tamaşalara uğurla quruluş verilmişdir.
Təhsil
Qarabağ müharibəsindən əvvəl şəhərdə 7 orta məktəb, 1 səkkizillik məktəb, musiqi və tibb texniki peşə məktəbləri, 5 məktəbdənkənar uşaq müəssisəsi, 1 uşaq bağçası, 4 körpə evi, kənd təsərrüfatının mexanikləşdirilməsi və elektrikləşdirilməsi texnikumu və kənd təsərrüfatı texnikumu fəaliyyət göstərirdi.
Nəqliyyat
1923-cü ildə Ağdam-Şuşa magistral avtomobil yolu Əsgəran və Xankəndindəki erməni evlərinin əhatəsinə salındı. Şəhərdə Ağdərəyə qovuşduran avtomobil şose yolu keçir. Qarabağ müharibəsindən əvvəl, Ağdamda iki dəmiryol vağzalı və aeroport fəaliyyət göstərirdi.
Benish GPS
Benish GPS kompaniyası dünya bazarında 26 ildən artıq, avtomobil parkının effektiv və əməli istismar, dispetçerləşdirilmə və GPS bazasında təhlükəsizliyinin təmin edilməsi və video texnologiyalar üçün həllər və sistemlər sahəsində lideridir.
Layihələr
Bizim kompaniya həmin sahədə ən geniş və kompleks layihələri tətbiq edir:
Nəqliyyat vasitələrinin, heyətin və yüklərin GPS monitorinqi sahəsində Benish GPS kompleks həllərinin tətbiq edilməsi idarəetmə, nəzarət və müştəri-müəssisədə hesabat proseslərinin optimallaşdırılmasını həyata keçirməyə kömək edir, həmçinin, nəqliyyat vasitələrini istismarı ilə bağlı xərclərin azaldılmasında və şirkətin mənffətliyinin artmasında müəyyən müsbət rol oynayır.
Məhsul
http://www.benishgps.com/az/products/sputnikovaya_sistema_monitoringa_transporta/ NƏQLIYYAT VASITƏLƏRININ MONITORINQI ÜÇÜN PEYK SISTEMI
Müasir sünyada şirkətin uzunmüddətli və rəqabətə layiq inkişafı yeniaçılmış peyk texnologiyalarının və pozisiyalaşdırma sistemlərinin istifadəsi olmadan mümkün deyil.
Həmin şərtlərin yerinə yetirilməsi avadanlaqların qüsursuz və etibarlı istismarınıbütün istifadə müssəti ərzində təmin edir.
Belə həllərin istifadəsi zamanı alınan üstünlüklərin parlaq ifadəsi benish GPS şirkəti ilə təqdim olunan yeganə avtomatlaşdırılmış GPS-monitorinqi sistemidir. Həmin sistem aşağıdakıları mümkün edir:
GPS-monitorinqini həyata keçirən avtomatlaşdırılmış sistemlərin quraşdırılması ilə bağlı xərclər bir neçə ay ərzində çıxır.
Şirkətin gəlirləri nəqliyyat vasitələri parkının istismarı ilə bağlı xərclərin azaldılması və işçilərin əmək məhsuldarlığının yüksəlməsi nəticəsində xeyli yüksəlir.
http://www.benishgps.com/az/products/sputnikovaya_sistema_bezopasnosti_benish_guard/ Benish Guard – sürücünün və avtomobili etibarlı müdafiəsi!
Avtomobilin alışı – hər insan üçün mühüm bir hadisədir. Lakin, burada hər avtomobil sahibinin qabağıdadı duran suallar da var – avtomobili oğurlanmadan necə qorumaq olar? Oğurlanmadan etibarlı müdafiəni yalnız oğurlanmaya qarşı kompleksləri istifadə etdikdə təmin etmək olar, həmin komplekslərin hər bir elementi bütün sistemin etibarlılığını yüksəldir
Müdafiə və oğurlanmaya qarşı sistemlər bazarında 10 ildən artıq fəaliyyət göstərən benish GPS şirkəti layiqətinə görə müştəriləri ona göstərdiyi hörmət vəetibarlılığın təkmilləşdirilməsində uğurları ilə fəxr edir, həmçinin, oğurlanmaya qarşı peyk sistemlərinin işi və keyfiyyəti ilə fəxr edir.
Benish Guard peyk təhlükəsizlik sisteminin imkanları:
Benish GPS şirkətilə əməkdaşlığın üstünlükləri:
Benish GPS şirkəti Ukraynada Ukrayna DİN DYP İdarəsi ilə tam əməkdaşlıq əsasında işləyən yeganə şirkətdir. Şirkət həmin idarə ilə təcili reaksiya haqqında müqavilə bağlayıb, həmin müqaviləyə əsasən peyk təhlükəsizlik sistemlərindən təhlükə siqnalı alındıqda lazım olduqda operativ olaraq lazımi tədbirləri həyata keçirməyə əsas verir; şirkətin Ukraynada analoqları olmayan xüsusi Dispetçerlər mərkəzi isə şirkətin müştərilərinə gündə 24 saat ərzində xidmət göstərir; Bizim şirkət ilə təklif edilən bütün avadanlıqlar Avropa şurası ölkələrində və İsraildə istehsal olunub, Ukrayna və beynəlxalq standartlara uyğun sertifikatlaşdırılıb; Şirkətin 600-dən çox quraşdırma mərkəzlərinin olması Ukraynanın istənilən nöqtəsində operativ olaraq bizim sistemlərin quraşdırılmasını və sistemlərin texniki yardımını həyata keçirməyə şəraitlər yaradır.
http://www.benishgps.com/az/products/sputnikovaya_sistema_monitoringa_sotrudnikov/ BeniFone – personalı idarə etmək üçün müasir həll!
BeniFone şəxsi treker – işçilərə uzaqdan nəzarət etmək üçün portativ peyk kompleksidir, həmçinin, həmin kompleks səs əlaqəsinin keçirilməsini və təhlükə siqnalının göndərilməsini də təmin edir.
İşçilərin şəxsi monitorinqi sistemi aşağıdakıları həyata keçirməyə kömək edir:
Yefim Qurviç
Yefim Qriqori Qurviç — Azərbaycan SSR Ali Sovetinin IX çağırış deputatı
Möcüzə (film, 1992)
Chamatkar (mənası: Möcüzə) komediya janrında olan hind filmidir.
Aleşkov qumları
Aleşkov qumları, Aşağıdnepr qumları (Олешківські піски) — qumlu massiv olaraq Ukraynanın Xerson şəhərindən 30 km qərbdə yerləşir. Səhranın ərazisi 30–40 km şimaldan cənuba, 150 km isə qərbdən şərqə uzanır. Hazırda qumluqlarda xüsusi olaraq iynə yarpaqlı meşə salınır. Hazırda 15 km diametrində meşəsiz ərazi qalmışdır. Bura günümüzdə hərbi paliqon kimi istifadə edilir. Qumluğun Kazaçelaqer və Vinoqradov massivlərində 2010-cu ildə milli park yaradılmışdır.
Aleşkov qumları Avropanın ən böyük səhrası və ya qumluğu olaraq adlandırırlar. Bununla belə Arçedinski-Qumları sahəsinə görə faktiki ən böyük massivvdir. Əslində isə Narın qumlar səhrası Avropanın əsl ən böyük səhrası və qumluğudur. Aleşkov qumları ərazisində hündürlüyü olan 5 metr olan dyunlar vardır.
Coğrafiya və iqlim
Qumların möhkəmləndirilməsinə təcrübəli şəkildə XVIII əsrdən başlanılır. 1830-40 illərdə ərazi Aleşkov meşə təsərrüfatı aktiv şəkildə ağac əkimini təşkil edirdi. Ancaq 1859-1890-cı illərdə torpaqlar kəndlilərə paylandığından qumluq sahələri intensiv istifadədən dolayı artmışdır.
Hazırda qumluğun sahəsi 161 200 ha-dır (1612 km²). Bəzən Aleşkov qumluğunu bəzən səhralara aid edilir. Ancaq bu yalnışdır. Səbəb isə düşən yağıntı və onun rejimi bunu isbat edir. Yay ayları Aleşkov qumluğunda yay ayları yer səthində temperatur 75°С qədər artır. Maksimal temperatur isə 77 °C təşkil edir.
Ekologiya
Ekoloji baxımdan əsas təhtit meşə sahəsinin azalması və qum qatının seyrəlməsi müşahidə edilir. Qumların tikintiyə cəlbi və kənd təsərrüfatının geniş sahələrə yayılmasi qrund sularının azalmasına səbəb olur.
Sindhi dili
Sindhi dili Pakistannın Sind əyaləti və Hindistannın şimal bölgələrində Sindllilər tərəfindən danışılan Hind-Avropa dillərindəndir.
Drezden qəsri
Dezden qəsri və ya Kral sarayı (alm: Dresdner Residenzschloss və ya Dresdner Schloss) Drezden şəhərində yerləşən ən qədim binalardan biridir. Dörd yüz il ərzində bu qəsr Vettin sülaləsinin Albertinlər xəttindən olan Saksoniya seçiciləri (1547–1806) və krallarının (1806–1918) iqamətgahı olmuşdur. Qəsr həm də Barokkodan-Neointibah memarlığına kimi müxtəlif üslubların bir binadan cəmlənməsi ilə məşhurdur.
Bu gün qəsr binasından muzey kimi istifadə olunur və binada Tarixi və yeni Yaşıl otaq, Numizmatika kabineti, Estamp, Rəsm və Foto Kolleksiyası, Türk Ticarət Zalı ilə Cəbhəxana yerləşir. Həmçinin qəsrdə sənət kitabxansı və Drezden Dövlət Sənət Kolleksiyasının idarə ofisləri yerləşir.
Tarixi
left|thumb|240px| Qəsr 1550-ci ildə. left|thumb|240px|1980-ci ildə qəsrin xarabalıqları Orijinalda Roman donjonu olan qəsr təxminən 1200-cü illərdə inşa edilmişdi. Hausmannsturm XV əsrin əvvəllərində inşa edilmişdi. 1468-1480-ci illərdə ustad memar Arnold fon Vestfalen tərəfindən əlavə edilmiş dörd qanad-bina ilə donjon qapalı konstruksiyaya çevrilmişdir. XVI əsrin ortalarında binaya edilmiş əlavələr intibah memarlığı üslubunda olmuşdu.
1701-ci ildə baş vermiş yanğından sonra, Güclü Avqustun sifarişi ilə qəsr Barokko üslubunda bərpa edilmişdir. Həmin dövrdə qəsrin qərb qanadında kolleksiya otaqları yaradılmışdı. Gümüş otaq, Heraldika otağı və Pretiosensaal 1723-1726-cı illərdə, Kaminzimmer, Juwelenzimmer (Zinət əşyaları otağı), Fil sümüyü otağı və Bürünc otağı isə 1727-1729-cu illərdə inşa olunmuşdu.
Saksoniyanı idarə edən Vettin sülaləsinin 800 illik yubileyi 1889-1901-ci illərdə bir çox yenidənqurmalara təkan vermişdir. Bu zaman qəsrə neo-intibah üslubunda əlavələr edilmiş, həmçinin döşəmə qızdırıcısı və elektrik enerjisi kimi bir çox texniki yeniliklər (1914) qəsrə tətbiq edilmişdi. Qəsri qonşu Yohanneum binası ilə birləşdirən Stallhof (Köşk həyəti) xaricində “Şahzadələr alayı” təsviri rəssam Vilhelm Valter tərəfindən yaradılmışdı. 102 metr uzunluğu olan bu divar rəsmi Vettin sülaləsinin tarixini əks etdirir. Lakin tezliklə boya solğunlaşmağa başladığına görə, təsvir 23.000 parçadan ibarət Meissen farforu üzərinə köçürülmüş və 1904-1907-ci illərdə divarda quraşdırılmışdır.
İkinci dünya müharibəsi zamanı, 13 fevral 1945-ci ildə Drezdenin bombalanması zamanı qəsrin damı tamamilə və divarlarının bir hissəsi dağıdılmışdı. Zinət əşyaları otağı, Heraldika, Gümüş və Bürünc otaqları tamamilə məhv edilmişdi. Lakin, müharibənin başladığı ilkin dövrlərdə qəsrin kolleksiyaları Köniqştayn qalasına köçürüldüyündən dəyərli əşyaları xilas etmək mümkün olmuşdur.
1946-cı ildə müvəqqəti damın quraşdırılması xaric, İkinci dünya müharibəsinin başa çatmasından 15 il sonra qəsrin bərpa olunması üçün heç bir addım atılmamışdır. Qəsrin retstavrasiyasına 1960-cı illərdə yeni pəncərələrin qoyulması ilə başlanılmış və bundan sonra işlər davam etdirilmişdir. Qəsrin restavrasiyası 2013-cü ildə tamamlanmışdır.
Muzeylər
thumb|upright=1.2|270px|Qəsrin gecə görüntüsü Drezden qəsri beş muzeyə ev sahibliyi edir: Tarixi və Müasir Yaşıl Otaq, Numizmatika kabineti,, Estamp, Rəsm və Foto Kolleksiyası, Türk zalı ilə Cəbhəxana.
Həmçinin qəsrdə 260,000 cild nadir sənət tarixi kitablarının qorunduğu sənət kitabxanası (Kunstbibliothek) fəaliyyət göstərir. Binada yerləşən bütün qurumların fəaliyyəti bir-biri ilə əlaqələndirilib.
Bundan başqa qəsrə gələnlər Seçicilər qalereyası və drezden qəsrinin ən böyük qülləsi olan Hausmannsturmu da ziyarət edə bilirlər.
Tarixi və Yeni Yaşıl Otaq
Yaşıl otaq (Grünes Gewölbe) Avropanın ən böyük zinət əşyaları kolleksiyalarından birinin saxlandığı muzeydir. Əsası 1723-cü ildə II Güclü Avqust tərəfindən qoyulmuş muzeydə barokkodan klassisizmə kimi müxtəlif dövrlərə aid dəyərli eksponatlar nümayiş etdirilir. Muzey Tarixi Yaşıl Otaq (Historisches Grünes Gewölbe) və Yeni Yaşıl Otaqdan (Neues Grünes Gewölbe) ibarətdir.
Özü də barokko üslubunda dizayn edilmiş Tarixi Yaşıl Otaqda daha qədim zinət əşyaları saxlanılır. Yeni Yaşıl Otaq isə daha moderndir. Tarixi Yaşıl Otaq qəsrin birinci mərtəbəsində yerləşir və ziyarət əvvəlcədən sifariş edilməlidi; əksinə, ikinci mərtəbədə yerləşən Yeni Yaşıl Otağı ziyarətə heç bir limit qoyulmur.
Numizmatika kabineti
300.000-dən çox eksponatın saxlandığı Numizmatika kabineti (Münzkabinett) Drezdenin ən qədim muzeylərindən biri olmaqla əsası XVI əsrin əvvəllərində qoyulmuşdu. Muzeyin kolleksiyası Avropanın ən böyük universal kolleksiyalarından biridir. Kolleksiyada antik dövrdən müasir dövrümüzə kimi olan müxtəlif ölkələrin sikkələri saxlanılır. Onlardan 30.000-i Saksoniya tarixinin müxtəlif dövrlərini əhatə edən sikkələrdir. Eyni zamanda, muzey kolleksiyasına müxtəlif orden və simvollar, bank biletləri, tarixi lotoreya biletləri, sikkə modelləri və qəlibləri daxildir.
Estamp, Rəsm və Foto Kolleksiyası
Estamp, Rəsm və Foto Kolleksiyasında (Kupferstich-Kabinett) müxtəlif ölkələrdən olan sənətkarların müvafiq əsərləri saxlanılır. Kolleksiyaya səkkiz əsri əhatə edən 20.000-dən çox sənətkarın 515.000-dən çox əsəri daxildir. Kolleksiyada Albrext Dürer, Rembrandt, Mikelancelo və Kaspar David Fridrix kimi qədim ustadlarla yanaşı, daha sonrakı dövrə aid Anri de Tuluz-Lotrek və Pablo Pikasso kimi sənətkarların rəsmləri və estampları daxildir. Martin Şonhauerin qravürləri və Böyük Lukas Karnaxın taxta üzərində oyma işləri də kolleksiyada nümayiş olunur. Həmçinin Kete Kolviçin rəsm və qrafika işlərini də bu kolleksiyada görmək mümkündür.
Türk Ticarət Zalı ilə Cəbhəxana
Sakson hersoqları və seçicilərinin silahlarının toplandığı Drezden cəbhəxanası (Rüstkammer) dünyanın ən bahalı və zəngin silah kolleksiyalarından biridir. Kolleksiyaya dəbilqələr, qalxanlar, qılınclar, xəncərlər, toppuzlar, tapançalar, tüfənglər, at ləvazimatı və mərasim geyimləri daxildir.
Türk zalında (Türckische Cammer) Drezden cəbhəxanasına daxil olan Osmanlı silahları nümayiş etdirilir. 600-dən çox eksponatın saxlandığı bu kolleksiya Türkiyə xaricində türk sənət əsərlərinin saxlandığı ən böyük və qədim kolleksiyalardan biridir. XVI-XIX əsrlər arasında Saksoniya seçiciləri turkua dəbinə uyaraq zəngin kolleksiya yaratmışdılar.
Esbyerq
Esbyerq — Yutlandiya yarımadasının cənub qərbində yerləşən Danimarka şəhəri. Liman şəhəri olan Esbyerqin şəhər bələdiyyəsi və bələdiyyə məclisi var. 1 yanvar 2013 tarixində şəhərin əhalisinin sayı 71.491 nəfər təşkil etmişdir. Yutlandiya yarımadasının ən böyük şəhəri olan Esbyerq Danimarkanın 5 böyük şəhərindən biridir.
Tarixi
Esbyerq 1868 ci ildə əvvəlcədən Danimarkanın şimal dənziindəki ən önəmli liman şəhəri olan Altonaya alternativ liman şəhəri olaraq qurulmuşdu. 1874-cü ildə isə Frederisiya və Varde şəhərlərində dəmiryolu ilə əlaqəsi qurulub.
Qardaşlaşmış şəhərlər
Esbjerg'in qonşu şəhərləri:
Ambu
Ambu — Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
Əhalisi 523 nəfərdir.
Tarixi
Ambu Lerik rayonunun Bilabənd inzibati ərazi vahidində kənd. Peştəsər silsiləsinin yamacındadır. Tədqiqatçıların fikrincə, ambu/ambo Talış mənşəli soz olub, "yabanı xurma", "armud", "anbar" deməkdir. Yerli əhalinin verdiyi məlumata görə kəndə ilk köç edən zamanlar burda qədim armud ağacının yaxınlığında məskən salınmışdı və bu kəndin adıda burdan göturlumuşdu Ambu (Amburə hulə) talışca yabanı armud deməkdi 1961-ci kəndin adı Anbu kimi qeyd olunmuşdu (”Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti”. İki cilddə. I cild. Bakı, “Şərq-Qərb”, 2007, səh. 53. .)
Kəndin adının dəyişməsinə ilk okaraq kəndə olan məktəb sənədlərində rast gəlinir. O vaxt uşaqlara verilən arayışlarda  kəndin adı Anbu kimi yazılmış və bu söz bir sıra təşkilatların sənədlərənədə nüfüz etmişdir.
Hazırda kəndin adı  rəsmi sənədlərdə həm Anbu ( məktəbin adı, şəxsiyyət vərəqələrdə  və s ) həmdə Ambu  kimi işlənir. Kənd ərazisində  əsasən kəndin aşağısında  qədim qəbristanlıq  möcvüddür. Kəndin aşağısında çay axır bu çay kəndi  Mondigah kəndi ilə ayırır. Kənddə 2015-ci ildə 180 yerlik yeni məktəb binası tikilmişdi , kənddə qaz , asfalt  vardı. Kəndin ən böyuk problemi su problemidi.
Kəndin əsas məşğuliyyəti maldarlıq, qoyunçuluq  və qismındı arıçılıqdı. Kəndin prespektiv torpaq sahəsi çox azdı. Su olmadığı üçün bağçılıq çox zəif inkişaf etmişdi.
Russelia
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Növləri
[[SS 2 (*
Con Tinni Makkatçen
160px|thumb|Corc Eyd və Con T. Makkatçen (sağda), təxminən 1894–1895-ci illər Con Tinni Makkatçen ( 6.5.1870–10.6.1949) — ABŞ qəzet siyasi karikaturisti, onu "amerika karikaturistlərinin dekanı" adlandırırdılar.
Makkatçen ABŞ-nin İndiana ştatının Tippekano dairəsində dünyaya gəlmişdir.
Mükafatları
1932-ci ildə karikaturalara görə Pulitser mükafatına layiq görülmüşdür. Doğulduğu Tippekanodakı Makkatçen tam orta məktəbi onun şərəfinə adlandırılmışdır.
Makkatçen İllinoys ştatının Leyk-Forest şəhərində vəfat etmişdir.
Melani Qarsiya
Melani Qarcia — İspaniya müğənnisi. O İspaniyanın 2019 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsi üçün təşkil etdiyi La Voz Kids 2018 müsabiqəsinə qatılmış və məşhur müğənni Adreani ilə birlikdə ifa etdiyi mahnıdan sonra qalib gəlmişdir. 24 noyabr 2019 tarixində baş tutacaq 2019 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsində ölkəsini təmsil etmək hüququ qazanıb.
Kərim Dünyamalıyev
Dünyamalıyev Kərim Həmdulla oğlu – yazıçı, 2006-cı ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, müharibə veteranı
Mənbə
1953-cü iyulun 28-də Quba rayonunun Zizik kəndində anadan olmuşdur. Kiyev rəssamlıq məktəbini (1981), Kiyev Dövlət Universitetinin tarix fakültəsini bitirmişdir (1985).
Azərbaycan Mədəniyyət Nazirliyinin təmir-tikinti idarəsində – "Bərpaçı"da rəssam, (1988–1991) işləmişdir. 1991–1995-ci illərdə könüllü olaraq xüsusi təyinatlı əlahiddə taburda zabit kimi xidmət etmiş, döyüş bölgələrində gedən döyüşlərin iştirakçısıdır. "Xəyal" MTRŞ-nin icraçı direktoru olmuşdur (2007–2008). Ondan çox kitabın müəllifidir. Kərim Dünyamalı 2005-ci ildə Həcc ziyarətində olub.
http://qubalilar.biz/?p=4658
Hıramo
Hıramo — Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 30 dekabr 1997-ci il tarixli, 419-IQD saylı Qərarı ilə Lerik rayonunun Bilabənd kənd inzibati ərazi vahidi tərkibindəki Hiramo kəndi Lerik qəsəbə inzibati ərazi vahidi tabeliyinə verilmişdir.
Toponimiyası
Oykonim talış dilindəki hır (əkin) və hamo (hamar yer) sözlərindən ibarət "hamar sahədə əkin yeri" və ya talış dilindəki hır (duman, çən), -ə (bitişdirici sait) və mo (çökmüş) komponentlərindən ibarət "dumanlı, çənli" mənalarında olan söz kimi izah olunur.
Əhalisi
Əhalisi 174 nəfərdir.
Ahşeri
Ahşeri – Manna dövlətinin hökmdarı. Ahşerinin dövründə Manna xeyli güclənərək tam müstəqil xarici siyasət yeritmiş, eyni zamanda Azərbaycana gəlmiş (son tədqiqatlara görə geri qayıtmış ) skif – sak tayfaları ilə ittifaqa girərək Ön Asiyanın ən güclü dövlətlərindən birinə çevrilmişdir.
Skiflərlə ittifaq
Aşşurla mübarizədə Ahşeri "Mannalılar ölkəsinın əyalətlərində" yerləşən kimmerlərin və skiflərin yardımından istifadə edirdi. Asarxaddon özünü "Mannalılar ölkəsinin əhalisini, ram edilməyən kutiləri pərən-pərən salan, onları xilas edə bilməyən müttəfiq-skif İşpakayın qoşununu qılıncdan keçirən" kimi qələmə versə də Manna ona tabe olmamışdı.
Aşşur allahının orakuluna verilən sorğularda Asarxaddon addımbaşı soruşur ki, atlar və qoşunla birlikdə aşşur rəisləri Midiya ölkəsindən xərac toplamağa gedəndə mannalılar onun xərac toplayanlarına hücum edəcəklərmi. Ahşerinin hakimiyyəti dövründə Aşşur əleyhinə madaylar üsyan qaldırdıqda mannalılar onlarla birlikdə çıxış etdilər. Güman edildiyi kimi Kaştaritinin başçılıq etdiyi midiyalıların birliyi xalq hərəkatı nəticəsində yaranmışdı.
Kaştaritinin, mannalıların və müttəfiq kimmerlərin qoşunları Aşşurla mübarizədə qələbə çaldılar. Orakula sorğularda Kaştaritinin, kimmerlərin və mannalıların birləşmiş qoşunlarının tutmaq istədikləri müxtəlif şəhərlər sadalanır. Sorğulardan birindən görünür ki, Asarxaddon öz düşmənləri ilə danışıqlar aparmaq qərarına gəlir; məqsəd onların birliyini parçalamaq idi. O, madayların və ehtimal ki, mannalıların da yanına qasid göndərir; öz qızını skif hökmdarı Partatuaya ərə verib verməmək məsələsini müzakirə edir. Digər məlumatdan görürük ki, o kimmerləri öz tərəfinə çəkməyə cəhd göstərərək mannalılar əleyhinə çıxmaq qərarına gəlir. Lakin aşşurlular öz qüvvələrinə o qədər də əmin deyildilər. Aşşur hərbi başçılarından biri Asarxaddona müraciətnaməsində məsləhət görür ki, ordunun hamısını birdən Manna ərazisinə yeritməsin, təklif edir ki, hər ehtimala qarşı geri çəkilmək hadisəsi baş verərsə qoşunun sığına bilməsi üçün hərbi əməliyyatlar rayonunda qala tikilsin.
Aşşurbanipalın yürüşü
Ahşeri Aşşurbanipalın (e. ə. 669-627-ci illər) daha güclü təzyiqinin sınağından keçməli oldu. Əvvəlcə Aşşurbanipal hətta sülh müqaviləsi vasitəsilə Manna tərəfindən zəbt edilmiş Aşşur qalalarının qaytarılmasına cəhd göstərir. Orakula müraciətində Aşşurbanipal soruşur: "Xocələrin rəisi Nabuşarrunusur adamlar, atlar və Aşşur hökmdarı Aşşurbanapalın hərbi qüvvələri ilə (birlikdə) mannalıların tutduqları Aşşur qalalarını (qaytarmaq üçün getməyə yığışır); (əgər o getsə), istər xeyirxah sözlə, (dostluq) müqaviləsilə, (istər savaş, döyüş, dava etməklə), istər hər hansı bir insan hiyləhərliyi ilə, nə olur-olsun, bu qalaları o qaytaracaqmı-sənin böyük tanrılığına məlumdur". Lakin Aşşur torpaqları sülh yolu ilə qaytarılmadı. Ahşerinin və Aşşurbanapalın qoşunları arasında döyüş baş verdi və mannalılar məğlubiyyətə uğradılar. "Saysız-hesabsız kiçik yaşayış məskənləri ilə birlikdə səkkiz möhkəmləndirilmiş şəhər Ayuciaş, Paşa (...) Su, Busutu, Aşdiaş, Urkiyamun, Sixua, Naziniri, o cümlədən Urmeyate, Uzbia qalalarını və paytaxt İzirtunu əhatə edən yaşayış məskənləri" oda tutuldu və qarət olundu."
Aşşurbanipalın Rassam silindrindəki yazısında deyilir: