cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bəhram bəy
Fəaliyyəti
İsmayıl Şamaxını aldıqdan sonra öyrəndi ki, Şirvanşahın döyüş meydanından qaçıb canını qurtarmış oğlu II İbrahim (Şeyxşah) Xəzər dənizinin sahilindəki Şəhrinou qalasına çəkilir və atasının qoşunlarının salamat qalmış hissələrini ətrafına toplayır. İsmayıl sərkərdəsi Hülafə bəyə qoşun hissəsi ilə oraya getməyi əmr etdi və özü də səfərə çıxdı. Hülafə bəyin qarşısında duruş gətirə bilməyəcəyini görən Şeyxşah yaxın adamları ilə birlikdə Gilan Biye Piş əyalətinin hakimi Karkiyə Mirzə Əlidən sığınacaq istəmək məqsədilə gəmi ilə oraya yollandı. .Hürşahın fərziyyəsinə görə, Şeyxşah Rəşt hakimi əmiri Hüsaməddinin sarayında gizlənmişdi. Belə ki, həmin vaxt Əmirlə Səfəvilər arasında düşmənçilik münasibətləri var idi və buna görə də o, Fərrux Yasarın oğluna sığınacaq verə bilərdi.
Müqavimətə rast gəlməyən Hülafə bəy, Şəhrinouda düşərgə saldı. Şəhərin hakimi onun yanına gələrək itaətini bildirdi. Ertəsi gün İsmayıl özü buraya gəldi. İsmayıl Şəhrinounu tutduqdan sonra Mahmudabada qışlağa getdi. Burada ona məlum oldu ki, Bakı şəhərinin əhalisi qalalarının möhkəmliyinə bel bağlayaraq xərac verməkdən imtina edir və qızılbaşlara müqavimət göstərirlər. . Şirvanın qala və şəhərləri bütün xəzinələri ilə birlikdə İsmayılın əlinə keçmişdi. Onların yalnız bəziləri təslim olmaq istəmirdi. İsmayıl uzun çəkməyən mühasirədən sonra h.906 (1501)-cı ilin baharında Bakını aldı.
Soçi (rayon)
Coğrafiyası
Soçi kurort şəhəri bölgəsinin uzunluğu 99 km-dir. Bununla belə, Soçinin bütün uzunluğunu dolama dağ yolu ilə qət etmək üçün əhəmiyyətli dərəcədə daha böyük məsafəni qət etmək lazımdır (təxminən 140 km; yeni körpülərin və tunellərin tikintisi ilə əlaqədar yol əhəmiyyətli dərəcədə azalıb). Rayonun ərazisi 40–60 km məsafədə Baş Qafqaz silsiləsinə qədər dağ dərələrinə uzanan yerlərdə yerləşir. Şəhərin ümumi sahəsinin yalnız 250 km²-də tikinti aparılır. Soçi şəhəri administrasiyasına tabe olan ərazinin sahəsi baxımından Moskvadan 1,4 dəfə böyükdür (2511 km²-ə qarşı 3502 km²) (2012-ci il sərhədləri daxilində). Lakin əhalisi daha azdır.
Soçi şəhər-rayonu Sirius, Tuapse, Apşeron və Krasnodar diyarının Mostovski rayonları ilə, Adıgey Respublikasının Maykop rayonu və Gürcüstan ilə həmsərhəddir.
Tarixi
Rayonun ərazisi Soçi kurort şəhəri və müvafiq inzibati-ərazi vahidi (Soçi regional tabeliyində olan şəhər) ilə birgə 10 fevral 1961-ci ildə ləğv edilmiş ərazi üzərində formalaşmışdır. Krasnodar diyarının Adler və Lazarevski rayonları Soçi rayonuna daxil edildi və Soçi şəhərində Adlerski, Lazarevski, Xostinski və Mərkəzi bölgələr yaradıldı.
2020-ci ildə Soçi şəhərinin Adler rayonu ərazisində ayrıca Sirius şəhər qəsəbəsi yaradıldıqdan sonra rayon ərazisinin bir hissəsi Sirius şəhər dairəsinə ayrıldı. .
Yaşayış məntəqələri
Şəhər rayonuna (Soçi regional tabeliyində olan şəhərdir) 81 yaşayış məntəqəsi daxildir:
Nardar Bayramov
Nardar Bayramov (d. 21 aprel 1977, Saatlı) — Azərbaycanın əməkdar jurnalisti.
Həyatı
Bayramov Nardar Məmməd oğlu 21 aprel 1977-ci ildə Saatlı rayonu Əliabad kəndində dünyaya gəlib.
Təhsili
Orta məktəbi 1983-1994-cu illərdə Saatlı rayonu A.Bayramov adına Məmmədabad kənd orta məktəbində oxuyub. Azərbaycan İctimai-Siyasi Universitetinin filologiya ixtisası üzrə bitirib.
Fəaliyyəti
Tələbə vaxtarından mətbuatda yazıları dərc olunub. İlk məqaləsi “Mədəniyyət” qəzetində çap olunub. 1998-ci ildən “Yeni Azərbaycan” qəzetində işləyir.
Artur Bleyk
Artur Bleyk (d. 26 yanvar 1872; Boston, Birləşmiş Ştatlar - ö. 22 oktyabr 1944) — Birləşmiş Ştatları təmsil edən yüngül atlet. 1896 Afina Olimpiadasında gümüş medal qazanıb.
Həyatı
Artur Bleyk 1872-ci ilin 26 yanvar günündə Birləşmiş Ştatların Massaçusets ştatının Boston şəhərində anadan olub. 1944-cü ilin 22 oktyabr tarixində isə ömrünün 72-ci yaşında vəfat edib.
Afina Olimpiadası
Artur Bleyk 1896-cı ildə Yunanıstanın Afina şəhərində baş tutan I Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. 1500 metr məsafəyə qaçış yarışlarında mübarizə aparan Artur Bleyk 4 saat 33.8 saniyə nəticə ilə 2-ci yeri tutdu və I Yay Olimpiya Oyunlarının gümüş medalını qazandı.
Artur Bleyk Afina Olimpiadasında həmdə marafon yarışlarında qüvvəsini sınadı. Amma Bleyk məsafəni sona gədər qət edə bilmədi.
Trir kürfürstlüyü
Trir kürfürstlüyü ( və ya ; ) IX əsrin sonundan XIX əsrin əvvəllərinə qədər mövcud olmuş Müqəddəs Roma İmperiyasının knyaz-yepiskopluğu idi. Bu kürfürstlük avtomatik Trir yeparxiyasının arxiyepiskopuna verilirdi. İmperiyada Trir kürfürstündən başqa iki ruhani kürfürst də var idi: Mayns kürfürstlüyü və Köln kürfürstlüyü.
Kürfürstlərin paytaxtı Trir idi; XVI əsrdən etibarən isə kürfürstün əsas iqamətgahı Koblensdə idi. 1803-cü ildə alman vasitəçiliyi zamanı kürfürstlük dünyəviləşdirildi. Trir kürfürstü arxiyepiskop kimi ərazisi kürfürstlüyə uyğun gəlməyən Trir yeparxiyasını da idarə edirdi.
Session hijacking
Session hijacking (Sessiya qaçırma) — kompüter elmində, bəzən kuki oğurluğu kimi də tanınan sessiya qaçırma, kompüter sistemindəki məlumat və ya xidmətlərə icazəsiz giriş əldə etmək üçün etibarlı kompüter seansının (bəzən də sessiya açarı adlanır) istismarıdır. Xüsusilə, istifadəçinin uzaq serverə autentifikasiyası üçün istifadə edilən sehrli kukinin (magic cookie) oğurlanmasına istinad etmək üçün istifadə olunur.
O, veb tərtibatçıları üçün xüsusi əhəmiyyət kəsb edir, çünki bir çox veb-saytlarda sessiya saxlamaq üçün istifadə edilən HTTP kukiləri vasitəçi kompüterdən istifadə edən və ya qurbanın kompüterində saxlanılan kukilərə çıxışı olan təcavüzkar tərəfindən asanlıqla oğurlana bilər. Müvafiq seans kukilərini uğurla oğurladıqdan sonra rəqib sessiyanın oğurlanmasını həyata keçirmək üçün Kuki keçin texnikasından istifadə edə bilər. Modern web browsers use cookie protection mechanisms to protect the web from being attacked.
Kuki oğurlanması adətən internetdə müştəri autentifikasiyasına qarşı istifadə olunur. Müasir veb-brauzerlər interneti hücumdan qorumaq üçün kuki mühafizə mexanizmlərindən istifadə edirlər.
Təcavüzkar həmçinin söhbəti izləmək üçün iyləmə proqramından istifadə edərək A və C arasında "sətirdə" ola bilər. Bu "ortadakı adam hücumu" kimi tanınır.
Firesheep
2010-cu ilin oktyabrında Firesheep adlı Mozilla Firefox genişləndirilməsi buraxıldı və o, şifrələnməmiş ictimai Wi-Fi istifadəçilərinə hücum etmək üçün sessiya oğruları üçün asan giriş nöqtəsi təmin etdi. Facebook, Twitter və istifadəçinin öz seçimlərinə əlavə etdiyi hər hansı vebsaytlar Firesheep istifadəçisinə kukilərdən şəxsi məlumatlara asanlıqla daxil olmağa və ictimai Wi-Fi istifadəçisinin şəxsi əmlakını təhdid etməyə imkan verir. Yalnız aylar sonra, Facebook və Twitter, HTTP Təhlükəsizliyi təklif etməklə (və daha sonra tələb etməklə) cavab verdi.
DroidSheep
DroidSheep veb-sessiyanı oğurlamaq üçün sadə bir Android alətidir (sidejacking). O, simsiz (802.11) şəbəkə bağlantısı vasitəsilə göndərilən HTTP paketlərini dinləyir və təkrar istifadə etmək üçün bu paketlərdən sessiya id-sini çıxarır. DroidSheep libpcap kitabxanasından istifadə edərək sessiyaları çəkə bilər və dəstəkləyir: açıq (şifrələnməmiş) şəbəkələr, WEP şifrəli şəbəkələr və WPA/WPA2 şifrəli şəbəkələr (yalnız PSK). Bu proqram libpcap və arpspoof istifadə edir. APK Google Play-də əlçatan edilib, lakin Google tərəfindən ləğv edilib.
Eliya Kapitolina
Eliya Kapitolina (COLONIA ÆLIA CAPITOLINA) — 130-325-ci illər arasında İmperator Adrian tərəfindən 70-ci ildən bəri xaraba qalmış Qüds şəhərinin yerində salınmış Roma koloniyası.
Qurulması
Koloniyanın Roma legionlarının istifadəsi üçün qurulması planlaşdırılmışdı. Bar-Koxba üsyanı ndan sonra Adrian qəzəblənmiş, İudeya nın adını Suriya Fələstin olaraq dəyişərək yəhudilərin şəhərə girişini qadağan etmişdi.
Adı
Qüds şəhərinin adı Eliya Kapitolinaya dəyişdirilmişdi. "Eliya" imperator Adrianın mənsub olduğu Eli adlı plebey ailəsini bildirir, "Kapitolina" isə Yupiter Kapitoli şərəfinə idi. Yupiterin yeni məbədi isə Məbəd dağı nda yerləşirdi. İslamın ilk illərində şəhərin İliya (إلياء) adlanmasının səbəbi də budur.
Şəhər planı
Şəhər divarsız idi və X legion tərəfindən mühafizə olunurdu. Legion əsasən yəhudilərin şəhərə girişinə mane olmaq vəzifəsi güdürdü. Bu hal IV əsrədək davam etdi. Bütün Roma şəhərləri kimi Eliya Kapitolinanın mərkəzində də bir Forum vardı. Hazırda həmin ərazidə Qüdsün xristian məhəlləsi yerləşir. Adrianın əmri ilə foruma bitişik Venera məbədi ucaldılmış, daha sonra bu məbəd Müqəddəs Qəbir kilsəsi nə çevrilmişdir. Küçələr ilk öncə 22 metr genişliyində olub, zamanla daralıb.
Yakob Mekkel
Həyatı və karyerası
Yakob Mekkel 1842-ci ildə Köln şəhərində doğulmuş, 1869-cu ildə Prussiya Ordusunun Heyət Kollecini bitirmişdir. Fransa–Prussiya müharibəsində iştirak etdikdən sonra baş qərargahda fəaliyyət göstərməyə başlamışdır və Heyət Kollecində təlimçi olmuşdur.
Yaponiya
Mekkel 1885-ci ildə Meyci hökumətinin dəvəti ilə Yaponiyaya gəlmişdir. Həmin dövrdə Yaponiya hökuməti Almaniya modeli əsasında təşkilatlanmaq barədə qərar qəbul etmişdi. Mekkel Müharibə Kollecində orduya təlimlər keçmiş və baş qərargah məsləhətçisi kimi fəaliyyət göstərmişdir. Üç il sonra Almaniyaya qayıtmış və orduda müxtəlif vəzifələri tutaraq general-mayor rütbəsinə qədər yüksəlmişdir.
Mekkelin yapon tələbələri arasında Rus-yapon müharibəsində əhəmiyyətli rolları olan Kodama Qentaro və Akiyama Yoşifuru kimi hərbi xadimlər olmuşdur. O, Katsura Taro və Kavakami Sorokuya ordunu müasirləşdirməkdə kömək etmişdir. Yaponiya ordusu üçün universal hərbi xidmətə çağırış sistemi, bölgü sistemi və ali komandan sisteminin əsasını qoymuş, logistika sistemlərini gücləndirmişdir. Mekkel Yaponiyada cəmi 3 il fəaliyyət göstərsə də, onun metodları Birinci Çin-yapon müharibəsində Yaponiyanın qələbəsi üçün əhəmiyyətli rol oynamış və növbəti dövrlərdə də tətbiq olunmağa davam etmişdir. Lakin Mekkelin hücum hərəkatlarında quru qoşunlarının əhəmiyyətini vurğulaması Rus-yapon müharibəsindəki böyük saydakı itkilərin səbəblərindən biri olmuşdur.
Tütünsüz (Nir)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 323 nəfər yaşayır (62 ailə).
De Broyl dalğaları
De Broyl dalğaları — 1923-cü ildə fransız fiziki Lui de Broyl fotonun dalğa-korpuskul dualizm xassəsinin maddənin bütün zərrəciklərinə-elektron, proton, neytron və atomlara da xas ola bilmə hipotezini iəli sürür. Onun ideyasına görə, hər hansı bir zərrəcik E enerjiyə, eləcə də, p impulsuna malik olarsa, belə halda həmin zərrəciyin hərəkətinə tezliyi ν=E:h və dalğa uzunluğu λ=h:p olan dalğaya uyğun gəlir. Belə dalğalara de Broyl dalğaları deyilir.
Təsdiqi
De Broylun nəzəri əsaslandırdığı adıçəkilən hipotez 1927–1928-ci illərdə aparılan təcrübələr nəticəsində təstiqləndi. Fərziyyənin təsdiqi elektronların kristal qəfəsdə difraksiyası təcrübələrinə əsaslanır. Maddə zərrəciyi olan elektronun dalğa xassələrini təsbit etmək məqsədilə elə cihaz tələb olunurdu ki, həmin cihazın parametrləri elektron dalğasının uzunluğu tərtibində olsun. Bu zaman aşkarlanmışdır ki, dalğa uzunluğunun bu qiyməti kristal qəfəslərdə atomlararası məsafə tərtibindədirlər. Məhz bu səbəbdən, aparılan təcrübələrdə kristal qəfəsdən keçərkən elektron dəstəsinin difraksiya və interferensiyası müşahidə edildi. Bununla da, təbiətin ən vacib qanunlarından biri sayılan- materiyanın dalğa-korpuskulyar xassəsinə sahib olması nəzəri və eləcə də, təcrübi yolla təsdiq edildi.
Ehtimal dalğaları
Mikrozərrəciklərin dualist (ikili) təbiəti barədə nəzəriyyə mikroaləm haqqında təsəvvürləri tamamilə dəyişdi. Bununla meydana çıxan nəzəriyyədə dalğa və korpuskulyar xassələr bir-birini inkar etmir. Bunun əksinə olaraq, bir-birini tamamlayır. Beləliklə, dalğa və yaxud, kvant mexanikasının başlağıcı qoyuldu. Bu nəzəriyyədən çıxan digər bir fikrə görə zərrəciyi fəzanın verilmiş nöqtəsində müəyyən ehtimalla müşahidə etmək mümkündür. Məhz bu səbəbdən, de Broyl dalğalarını bəzən "ehtimal dalğaları" kimi də adlandırırlar.
Xarici keçidlər
http://e-derslik.edu.az/books/282/units/unit-1/page158.xhtml
Vanil
thumb|right|250px
Vanil- bir ədviyyə və dadvericidir.Səhləbkimilər fəsiləsinin Vanil cinsindən olan bitkidən əldə edilir.
Səfa Abasov
Abasov Səfa ( tam adı Səfa İslam oğlu Abasov; d.10 iyun 1946; Azərbaycan, Bakı) — Azərbaycan kimyaçısı, AMEA akad. Yusif Məmmədəliyev adına Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun "Heterogen kataliz" laboratoriyasının müdiri, kimya elmlər doktoru (1993), professor (2009).
Elmi fəaliyyəti
Tədqiqatları katalizatorların və onların iştirakı ilə gedən proseslərin öyrənilməsinə həsr olunmuşdur. Müxtəlif seolitlərin mikroməsaməli xassələrinin dəyişilməsini, aktiv və seçici xassəyə malik katalizatorları təyin etmək üçün metaldaşıyıcıların qarşılıqlı təsirini, kiçikmolekullu alkanların aromatikləşməsi və benzolun propanla aşağı tempr-da dehidroalkilləşməsini sistemli şəkildə tədqiq etmişdir. Sorbsiya olunmuş oksigenin reaksiyagirmə qabiliyyəti ilə nano-metal hissəciklərin dispersliyi arasında olan asıllıq müəyyən etmişdir. Seolit katalizatorların mikroməsaməli quruluş xüsusiyyətləri ilə karbohidrogenlərin selektiv çevrilməsi arasında olan asıllığı müəyyən etmişdir. Aşağı molekul kütləli alkanların katalitik aktivləşdirilməsi, ilk dəfə metanın dehidrotsikloheksamerləşməsi və benzolun propan ilə aşağı temperaturlu dehidroalkilləşdirilməsi üçün katalizatorları sintez etmişdir. 120-dən çox elmi əsərin müəllifidir.
Əsas elmi istiqaməti
S.İ.Abasovun əsas elmi istiqaməti karbohidrogenlərin selektiv çevrilməsinin aktivləşdirilməsi, neftkimyası və C1-in kimyası üçün effektiv katalitik sistemlərin sintezi, həmçinin bu sistemlərin katalitik xassələrini öncədən söyləməyə imkan verən amilləri müəyyənləşdirməkdir. S.İ.Abasov müasir neft-kimyasının müxtəlif prosesləri üçün yeni katalizatorların sintezi sahəsində böyük əhəmiyyətə malik bir sıra elmi mülahizə irəli sürmüş və onların yüksək səviyyədə həllinə nail olmuşdur. O, ilk dəfə olaraq metanın birbaşa benzola çevrilməsi və aşağı temperaturlarda benzolun propanla dehidroalkilləşməsi, qaz və maye halında olan n-alkanların qarışığının sinkretizasiya yolu ilə yüksək oktan ədədli C5-C6 şaxəli karbohidrogenlərə çevrilməsi üçün aktiv katalizatorlar sintez etmiş və bu reaksiyaların əsasını təşkil edən bimolekulyar intermediatların əmələ gəlməsinin, onların aktivləşdirilməsinin yeni istiqamətini yaratmış və mexanizmini təklif etmişdir. S.İ.Abasov tədqiqatlarında komponentləri məlum katalizatorların xassələrini özlərində saxlayan kompozision katalitik sistemlərin yaradılmasına xüsusi yer verir. Bu cür katalitik sistemlərin tətbiqi ilə oksidləşdirici dehidrogenləşməsi, sintez qazın dimetil efirinə çevrilməsinin intensivləşdirilməsi və onun məqsədyönlü karbohidrogenlərə aşağı temperaturlu (140-180oC) selektiv konversiyasına nail olmuşdur. Həmçinin də səmt qazlarının qazbenzini ilə qarışığının ekoloji təmiz yüksək oktanlı benzinlərin birbaşaqovulma benzinlərinin riforminqinə alternativ olan alınma prosesinə cəlb edilməsi mümkün olmuşdur.
Taman (liman)
Taman — Taman yarımadasında, Krasnodar diyarının Temryukski rayonunun Taman kəndindən uzaq olmayan Volna kəndində, Jelezny Rog burnu yaxınlığındakı dəniz limanıdır. Taman dəniz limanı ixrac üçün müxtəlif yüklərin daşınması ilə məşğuldur. Limanda neft və neft məhsulları, mayeləşdirilmiş karbohidrogen qazları, ammonyak, taxıl, kömür, gübrələr, dəmir filizi, kükürd, polad məmulatları, konteynerlərdə yüklərin daşınması üçün terminallar tikilmiş və tikilməkdədir. 2015-ci ildə limanın yük dövriyyəsi 12,3 milyon ton (artım 20,8%) təşkil edib ki, bu da onu Rusiya Federasiyasının limanları arasında 15-ci yerə yüksəldib. Liman terminallarının tikintisi başa çatdıqdan sonra yük dövriyyəsi 70 milyon tona çatmalıdır ki, bu da limanı Rusiyada ikinci və ya üçüncü yerə çevirəcək. "Taman" həm Taman yarımadası, həm də Krım vasitəsilə yüklərin daşınmasına imkan verən Krım körpüsü ilə eyni olan nəqliyyat yanaşmalarından istifadə edir. Limana yaxınlaşmalarda dərinliklər 20–25 metrdir. Limana dedveyti 220 min tona qədər, uzunluğu 300 m-ə qədər, eni 50 m-ə qədər, yanalmalarda 14 m-ə qədər, TLU-da isə 21 m-ə qədər olan gəmilər daxil ola bilər. Liman Azov-Qara dəniz hövzəsinin nəqliyyat və logistika imkanlarının inkişafı və "Şimal-Cənub" beynəlxalq nəqliyyat dəhlizinin yaradılması üçün nəzərdə tutulub.
Tarixi və fəaliyyətləri
<mapframe text="Liman yeri" latitude=45.1292 longitude=36.6696 zoom=12 width="300" height="300" align="right"> [ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q4450802", "properties": { "stroke-width": 4 }}, { "type": "ExternalData", "service": "geoshape", "ids": "Q4450802", "properties": { "stroke-width": 4 } } ]
Terminallar və liman qurğuları
Baş plana və limanın konsepsiyasına uyğun olaraq o, aşağıdakı terminal və qurğulara malikdir (baş plana uyğun olaraq tikinti obyektlərinin nömrələnməsi saxlanılıb): Neftdən və mayeləşdirilmiş qazdan yanan yüklərin daşınması ilə bağlı terminallar tankerlər və qazdaşıyanlar üçün ayrıca dayanacaqlar da daxil olmaqla ayrıca kompleks kimi çıxarılır.
Avtomobil və dəmir yolu nəqliyyatı yanaşmaları
"Vışestebliyevskaya" stansiyasından yükdaşıma kompleksinə qədər istifadəyə verilməyən dəmir yolu xəttinin uzunluğu 36 km-dir. Limanın nəqliyyat yanaşmaları Krım körpüsünün nəqliyyat yanaşmaları ilə üst-üstə düşür, ona görə də bu layihələrdən ikisi eyni vaxtda maliyyələşdirilir. 2015-ci ildə dəmir yolu yanaşmasının və Portovayanın aktiv tikintisinə başlanıldı. 2017-ci ildə qatarların sürətini artırmaq üçün köhnə yolların yenidən qurulmasına başlanılıb.
Liman yük dövriyyəsi
2015-ci ildə yük dövriyyəsinə görə liman Rusiya limanları arasında 15-ci yerdə olub. Baş planda 70 milyon ton yükün yüklənməsi nəzərdə tutulur. Quru yük sahəsinin tikintisi başa çatdıqdan sonra layihə gücü 93 milyon tona çatacaq. Hədəf il 2025-ci ildir. 2020-ci ildə Taman limanının yük dövriyyəsi 32% artıb, həmçinin yeddi ay ərzində yük dövriyyəsi 11,5 milyon ton təşkil edib, lakin Qara dəniz hövzəsindəki Azov limanlarından malların həcmi 2,1% azalıb bu dövr. Taman limanının 2020-ci il üzrə ümumi yük dövriyyəsinin nəticələrinə görə, 2019-cu illə müqayisədə həcm 47% artıb ki, bu da limana Azov-Qara dəniz hövzəsinin limanları arasında üçüncü və on ikinci yeri tutmağa imkan verib. Rusiyanın limanları arasında.
Olli Şulç
thumb| Olli Şulç [[Frayburq-im-Braysqau|Frayburqda ZMF 2018 sərgisində]] Oliver Mark "Olli" Sulç  — alman müğənni-bəstəkar, podkaster, aktyor və aparıcı. O, Olli Schulz und der Hund Marie adlı indi rok qrupunun müğənnisi və gitaraçısı kimi və Circus HalliGalli kimi televiziya şoularında Coko və Klaasın köməkçisi kimi tanınır. 2016-cı ildən o, satirik Jan Böhmermann (əvvəllər Radio Eins -də 2012–2016-cı illərdə Sanft &amp; Carefully) ilə birlikdə Spotify -da Fest &amp; Fluffy podcast-a moderatorluq etmişdir.
Həyatı
Olli Şulç 9 yaşına qədər ulu babası ilə, sonra valideynləri ilə Hamburqda böyüdü.. Gənc yaşda o, müxtəlif milli və beynəlxalq sənətçilər üçün səhnə xadimi və yolçu kimi çalışmış və iştirak etmişdir. O, Hanseatic Academy for Marketing and Media -da media elmləri üzrə təhsilini yarımçıq qoyub. Şulz boşanıb. Hal-hazırda Berlin-Qrunevaldda yaşayır və bir qız atasıdır.
NGC 2512
NGC 2512, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Xərçəng bürcü istiqamətində yerləşir. SBb tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Ernst (Köln kürfürstü)
Bavariyalı Ernst (Ernst von Bayern; ) — 1583–1612-ci illərdə qovulmuş Qebhard fon Valdburqun xələfi kimi Köln arxiyepiskopluğunun kürfürst-arxiyepiskopu idi. O, həmçinin Münster, Hildeshaym, Frayzinq və Lyej yepiskopu idi.
Həyatı
Ernest 17 dekabr 1554-cü ildə Bavariya hersoqu V Albert və Avstriyalı Annanın ailəsində, Münhendə anadan olub. Albert üçüncü oğlu Ernest üçün kilsə karyerasını məqsəd qoymuşdu. Ona gəncliyində yezuitlər tərəfindən təhsil və təlim keçilmişdi. 1565-ci ildə Zalsburqda, daha sonra isə Köln, Trir və Vürzburqda dini xidmətdə oldu; 1565-ci ilin payızında, hələ on iki yaşında o, Frayzinq yepiskopu seçildi. Albertin istəkləri qonşu Zalsburq arxiyeparxiyasına hədəflənmişdi. 1569-cu ildə İzenburq-Qrenzau qrafı VII Salentin istefa vermək barədə düşünürdü, Albert isə oğlu Ernsti yeni arxiyepiskop kimi görürdü. Lakin Salentin tezliklə bu fikirdən daşındı. Ernst əvəzində 19 yaşında Hildeshaym knyaz-yepiskopu oldu.
Ernst 1574-cü ildə Romaya, Papanın yanına göndərildi və orada 2 il qaldı. Romada o, Papanın xüsusi dəstəyini qazandı, belə ki, XIII Qriqori Ernestin Salentinə köməkçi təyin edilməsini tam gücü ilə dəstəkləməyə qərar verdi; əslində, Vittelsbax sülaləsinin maraqlarının yüksəldilməsi Aşağı Almaniyada Roma Katolik Kilsəsinin mövqelərini bərpa etməyin yeganə mümkün yolu kimi görünürdü. Ernestin Hildeshayma təyin edilməsi ilə əldə edilən status, hələ ki, tək başına çox etibarlı dəstək verə bilməzdi.
Lakin 1577-ci ildə Salentin istefa verəndə, Ernst Köln arxiyeparxiyası üçün keçirilən yeni seçkidə protestantlar tərəfindən dəstəklənən Qebhard fon Valdburqa 10 səsə qarşı 12 səslə məğlub oldu. Albert, eləcə də Kölndəki Papalıq nümayəndəsi Bartolomeo Portia seçkiyə etiraz etdilər; lakin həm imperator, həm də seçicilər Qebhardın iddiasını dəstəklədiklərinə görə və o, kardinallar şurası Bavariyanın etirazına məhəl qoymadı və 1580-ci ilin martında seçkini təsdiqlədi. 1581-ci ildə Ernst Lyej yepiskopu seçildi.
Köln müharibəsi
Qebhard 1583-cü ildə kalvinizmi qəbul edib arxiyeparxiyanı dünyəviləşdirmək istəyəndə Köln müharibəsi başladı. Ernst 22 may 1583-cü ildə Qebhardın rəqibləri tərəfindən Köln arxiyepiskopu seçildi. İspan və Bavariya qoşunlarının dəstəyi ilə Ernst tezliklə Qebhardı Verlə çəkilməyə məcbur etdi. 1584-cü ildə Münster yepiskopu seçildi. Köln kürfürstlüyü postu Kilsə üçün vacib idi, çünki o, Müqəddəs Roma İmperatorunun yeddi İmperator seçicisindən biri idi və onlardan üçü artıq protestant idi, əgər Köln protestant tərəfindən idarə olunarsa, Müqəddəs Romanın yeni imperatoru bir protestant ola bilərdi. 1588-ci ildə Köln müharibəsi Bavariya üçün qələbə ilə nəticələndi. Bu, Almaniyada əksreformasiyanın ilk böyük uğuru idi.
Ölümü
1595-ci ildə o, qardaşı oğlu Ferdinandı yepiskopluğun köməkçisi təyin etdi və əksər dünyəvi işlərdən əl çəkdi. 1612-ci ildə Vestfaliyanın Arnsberq şəhərində vəfat etdi və Köln Kafedralında dəfn edildi. Onun yerinə Ferdinand keçdi.
Dünya Düzdür
Dünya Düzdür:21-ci əsrin qısa tarixi — Tomas L.Fridmanın 2005-ci ildə nəşr edilmiş, dünyanın qloballaşmasıyla bağlı yazdığı dünyaca məşhur kitabı. Kitabın adındakı məcaz dünyanın “oyun sahəsi” olaraq görülməsi və bu oyun sahəsinin içindəki bütün “oyunçuların” bərabər imkanlara malik olmasıdır. Kitab 2006-da “yenilənmiş və genişləmiş” tirajı ilə yenidən nəşr edilmiş, 2007-də isə “daha da yenilənmiş və genişlənmiş” tirajı ilə son halını almışdır. Yazıçı kitabda 2000-ci ildə internetin sürətlə yayılması ilə qloballaşmanın “oyun sahəsini” yenidən düzləşdirdiyini, bu dönəmdə dünyanın balaca bir yer halına gəldiyini və bütün dünya əhalisinin tək bir şirkət altında birləşərək işbirliyinə getməsi müddəasını irəli sürür. Fridman bu dəyişikliklərə qarşı çıxan cəmiyyətləri tənqid edir, bütün cəmiyyətlərin qaçınılmaz bir şəkildə bu dəyişikliklərlə ayaqlaşmaq məcburiyyətində olduqlarını, əks təqdirdə, geri qalacaqlarını iddia edir.
Məzmun
Fridmana görə, qloballaşma, əslində, 3 böyük mərhələdən ibarətdir. Qloballaşma 1.0 adlanan birinci mərhələ 1492-ci il Xristofor Kolumbla başlamış, 1800-cü illərə qədər dəvam etmiş və dünyanı Böyük Ölçüdən Orta Ölçüyə endirmişdir. Bu dönəmdəki dinamik qüvvə ölkələr idi və sual bu idi “Ölkəm qlobal rəqabətin harasındadır? 1800-cü illərdən 2000-ci illərə qədərki dövr isə Qloballaşma 2.0-ı əhatə edir. Qloballaşma 2.0 dünyanı Orta Ölçüdən Kiçik Ölçüyə gətirdi. Bu zaman dinamik qüvvə Transmilli şirkətlər idi. Dönəmin ilk yarısında buxar maşınları və dəmiryolları nəqliyyat xərclərini azaltmış, ikinci yarısında isə teleqraf, telefon, fərdi kompüter, peyk və fiber-optik kabellər informasiya xərclərini, demək olar ki, minimuma endirmişdir. Mal və informasiyanın qitələr arasındakı səyahətinin çox asandlaşdığı bu dövrdə əsas sual “Şirkətim qlobal rəqabətin harasındadır?” idi. 2000-lərdə isə tam yeni bir mərhələyə adladıq: Qloballaşma 3.0.Qloballaşma 3.0 dünyanı Kiçik Ölçüdən Mini Ölçüyə endirməklə qalmadı, həm də onu düzləşdirməyə başladı. İndi dinamik qüvvə fərd idi. Sual isə çox sadə idi : “Mən qlobal rəqabətdə hardayam?” Bəli, Qloballaşma 3.0 fiber-optik şəbəkələrin və proqram dillərinin inkişafı ilə birlikdə fərdləri “oyunda” əsas “oyunçu”ya çevirdi. Fridman düzləşən dünyaya İncilin sözləriylə başlayır.Yazıçı Tanrının dünyanı 6 gündə yaratdığını, 1 gün də dincəldiyini deyir. Düzləşən dünya üçün isə bu zaman daha uzun çəkmiş və 10 mərhələ nəticəsində əmələ gəlmişdir. #1. Berlin divarının dağılması (11/9/89)- Fridman bu dövrü “Divarlar dağılanda pəncərələr (Windows) açılır” adlandırır. Bu tarix sadəcə Soyuq Müharibənin sonu deyil, həm də divarin digər tərəfindəki insanların iqtisadi axıma qoşulması kimi qiymətləndirilir.
#2. Netscape (8/9/95)- 90-cı illərin ortalarına gəldiyimiz zaman PC-Windows inqilabı gələ biləcəyi yerə qədər gəlmişdi. Əgər həqiqətən də dünya bir birinə bağlanacaq və düzləşəcəkdisə inqilabın yeni mərhələsinə keçilməliydi. Bu da fərdi kompüter əsaslı platformdan internet əsaslı platformaya keçid demək idi.
#3. İş axımının programlaşdırılması - PC,Windows və Netscape ilə bir-birinə bağlanan insanlar internetdə xəbərləşmək, şəkil və musiqi göndərməklə kifayətlənmək istəmirdilər. Onlar əşyaları dizayn etmək, yaratmaq, satmaq, almaq, başqa insanların vergi bəyənnamələrini hazırlamaq və dünyanın digər ucundakı bir xəstənin rentgen filmini oxumaq istəyirdilər. Ancaq bunun üçün bir-biriylə uyğunlaşmış proqram dilləri lazım idi
#4.Açıq mənbə- Bu mərhələ cəmiyyətlərin onlayn layihələr üzərində əməkdaşlığını və dinamikliyini əhatə edir. Açıq mənbənin ən önəmli örnəyi Vikipediyadır. Fridmana görə də,ən dağıdıcı düzləşdirici güc budur.
#5.Out-sourcing- Dünyadakı bütün mal və xidmətlər, proqramlama dilindən oyuncağa qədər, istehsal olunarkən ümumi araşdırma, praktiki araşdırma, təkminləşdirmə, sınaq,emal və satış kimi mərhələlərdən keçir.Əvvəllər bütün bu mərhələləri Qərb şirkətləri həyata keçirirdi. Müasir dövrdə isə istehsal hissələrə ayrılaraq dünyanın fərqli ölkələrindəki out-sourcing ilə reallaşdırılır.
#6.Offshoring- Bu, şirkətin istehsalını və ya digər işlərini daha az xərcli əməliyyatlardan yararlanmaq üçün xarici bir ölkənin daxilinə yerləşdirməsidir. 2001-ci ildə Çinin WTO(World Trade Organization-Dünya Ticarət Təşkilatı)-a daxil olması ilə “oyun sahəsində” rəqabətin qızışmasına zəmin yaratdı. Çünki bundan sonra Çin idxal,ixrac və xarici investisiyalarda beynəlxalq qanunları tətbiq edəcək, bir sözlə, öz oyun sahəsini dünyanın digər düzləşmiş hissəsi qədər düzləşdirəcəkdir. Çindəki amerikan avtomobil şirkətlərinin birində belə bir Afrika deyimi yazılıb:
“Afrikada hər səhər bir ceyran oyanır, '' Ceyran ən sürətli qaçan aslandan daha sürətli qaçmalı olduğunu '' Yoxsa öləcəyini bilir. '' Afrikada hər səhər bir aslan oyanır, '' Aslan ən yavaş qaçan ceyrandan daha sürətli qaçmalı olduğunu '' Yoxsa ac qalacağını bilir. '' İstər aslan olun,istərsə də ceyran '' Günəş doğarkən qaçmağa başlayın.”
''
Son təhlillər bunu göstərir ki, əgər Avropa və Amerika şirkətləri bir birinə bağlanmış düz dünyadan yararlanmaq istəyirlərsə, ən sürətli qaçan aslandan daha sürətli qaçmalı olacaqlar. Fridmana görə, bu aslan Çin olacaqdır
#7.Tədarük zənciri- Tədarük zənciri tədarükçülər, pərakəndə satıcılar və müştərilər arasında qiymət yaradan işbirliyi üsuludur. Bunlara ən mükəmməl nümunə,şübhəsiz, Walmartdır. Walmart 2004-cü ildə 260 milyardlıq mal almış, bu malı Amerikadakı 3000-ə yaxın pərakəndə mağazasında satışa çıxarmışdır. Tədarük zəncirləri həm dünyanın düzləşməsi nəticəsində mümkün olmuş,həm də dünyanın düzləşməsinə təsir göstərmişdir.
#8.In-sourcing- Dünyada Walmart tədarük zənciri qədər böyük tədarük zənciri yarada biləcək çox az sayda şirkət vardır. ”Oyun sahəsinin” düzləşməsiylə artıq orta böyüklükdəki şirkətlər də özlərini nəhənglərə bənzədir ,araşdırmalar edərək dünyanın fərqli yerlərində xammal və alıcı qüvvəsini kəşf edirdilər. Ancaq bu şirkətlərin qarmaşıq tədarük zəncirlərini idarə edəcək qədər nə istəkləri nə də gücləri vardı. Bu vəziyyət ənənəvi yükdaşıma şirkəti olan UPS (United Parcel Service – Amerikan Poçt Xidməti) üçün inqilabi bir fürsət oldu. UPS 1 milyard dollarlıq layihəylə dünyanın 25 nöqtəsində tədarük zənciri xidməti verəcək məntəqələr yaratdı. Şirkət o qədər genişləyir ki, sadəcə yükdaşıma deyil həm də təmir xidmətini öhdəliyinə götürür. Misal üçün,Toshiba kompüterində nasazlıq olan müştəri ən yaxındakı UPS məntəqəsinə gedir və UPS də bu kompüteri Toshibanın əvəzinə təmir edir.
#9.Məlumatlandırma – Bu düzləşdirici məlumat əldə etməyin rahatlaşması ilə bağlıdır. World Wide Web tərəfindən dəstəklənən Google və Yahoo kimi müxtəlif axtarış cihazları istifadəçilərin hər hansısa bir bilgi üçün axtarış etmələrinə şərait yaradır. Fridmana görə, məlumatlandırma eyni zamanda dost və müttəfiq tapmaq üçün ən seçimdir. Ama məlumatın bu qədər azad hərəkət etməsi fərdlərin şəxsi məlumatlarının digər fərdlər tərəfindən qəbulu təhlükəsini ortaya qoyur.
#10.Stereoidlər- Bundan əvvəlki 9 düzləşdirici texnologiyanın sürətli inkişafı nəticəsində mümkün olmuşdur. Stereoidlər isə artıq texnologiyanın inkişafında, məlumatın ötürülməsində pik nöqtə idi. Mobil telefonlarla birlikdə həyatımıza girən simsiz şəbəkələr az sonra günlük həyatımızda sadə bir şeyə çevrilir. Artıq bilgi alış-verişinin kabelsiz bağlantıyla reallaşdığı müasir dövrdə insanlar dünyanın bir ucundan digər ucuna sadəcə bir klik qədər uzaqdadırlar.
Problemin həlli üçün təkliflər
Tomas Fridman iddia edir ki, düzləşən dünyadakı krizlə mübarizə aparmaq üçün ABŞ əmək qüvvəsinin iş bacarıqlarını canlı tutmaqla əmək qüvvəsinin məşğulluğunu daha da artıra biləcəkdir. Həmçinin, hökumətin işçilərin təqaüd və sağlamlıq sığortasındakı dəyişiklikləri,iş dəyişdirərkən maaşda ola biləcək azalmanı minimuma endirməsi onların işverənlərdən asılılığını azaldır və iş dəyişdirmələrini asandlaşdırır. Fridmana görə, ABŞdakı gənclərin professor, mühəndis və riyaziyyatçı olmaqları üçün daha çox çalışılmalıdır, çünki son illərdə bu sahələrdə olan mütəxəssislərin sayında azalma müşahidə olunur.
Tənqidçilərin mövqeyi
Dünya Düzdür,əsasən,şübhə ilə qarışıq mənfi və müsbət rəylər ilə şərh edildi.
The Washington Post kitabı “möcüzəli və cəzbedici bir səyahət” olaraq qiymətləndirdi.
“21-ci əsr tarixinin necə olacağı ilə bağlı bir fikrimiz yoxdur.Ama bu müdhiş kitab,şübhəsiz,oxucuları hər şey barədə düşünməyə məcbur edəcəkdir”
Əks görüşdə olan Professor Pankaj Ghemawatın dünyanın telefon danışıqlarının 90%-nin, web əlaqələrinin ve investisiyalarının yerli əsasda olduğunu iddia etməsiylə bağlı məqaləsi 2007 Foreign Policy jurnalında nəşr edildive Friedmanın bəhs etdiyi trendlerin şişirdildiyini vurğuladı. Hindistanın məşhur jurnalisti P.Sainath deyir ki, düz olan dünya deyil,Fridmanın beynidir.
Bəzi tənqidçilər kitabın Amerika perspektivindən yazıldığını, Fridmanın iş keçmişinin də The New York Times ilə əlaqəli olduğunu və bunun kitabın yazılmasına təsir etdiyini deyir.
Nobel mükafatı qazanmış iqtisadiyyatçı Joseph Stiglitz kitab haqda:
Eden Hazard
Eden Hazard — belçikalı futbolçu, Belçika millisinin yarımmüdafiəçisi.
Dünya Düzdür
Tənqidçilərin mövqeyi
“Fridmanın dediyi qlobal iqtisadiyyatda,qlobal baxışda yaranan dəyişikliklər və dünyanın heç olmadığı qədər bir-birinə bağlanması fikirləri doğrudur amma dünya düz deyil.Hətta,gün keçdikçə düzləşmə daha da azalır”
-Joseph E.Stiglitz (2007):Qloballaşmanın işə çevrilməsi s.56-57
Riçard Florida da 2005-ci ildə The Atlantic-dəki “Dünya qıvrımdır” adlı məqaləsində Joseph E.Stiglitzə yaxın görüşlər ifadə etmişdir.
Aldığı mükafatlar
Kitab ilk dəfə 2005-ci ildə Financial Times and Goldman Sachs İlin Biznes Kitabı Mükafatına layiq görülmüşdür.
Çində qadınlar
Çində qadınların həyatı, son Tzin sülasənin islahatları, Cümhuriyyət dövründəki dəyişikliklər, Çin Vətəndaş Müharibəsi və Çin Xalq Respublikasının yüksəlişi səbəbindən əhəmiyyətli dərəcədə dəyişildi. Qadınların azadlığına nail olmaq, ÇXR-nin başlanğıcından bəri Çin Kommunist Partiyasının gündəmindədir. Mao Zedong məşhur sitatda demişdir "Qadınlar səmanın yarısını tuturlar." 1995-ci ildə Çin Kommunist Partiyasının baş katibi Tsyan Tsemin gender bərabərliyini rəsmi dövlət siyasəti əsasında həyata keçirdi. Çin daha böyük gender bərabərliyini əldə etməkdə olduqca müvəffəq olsa da, qadınlar kişilərlə müqayisədə daha aşağı bir status almışdı.
Qadın və ailə
İnqilabdan əvvəl Çində ənənəvi evlilik fərdlər arasında deyil, ailələr arasında bir müqavilə idi. Gələcək bəy və gəlinin valideynləri, iki ailə arasındakı ittifaqa əsaslanaraq nikah qururdular. Həyat yoldaşı seçimi sevgi və cazibə deyil, ailə ehtiyaclarına və potensial həyat yoldaşının sosial-iqtisadi vəziyyətinə əsaslanırdı. Qadının rolu ərinin sosial vəziyyəti ilə bir qədər dəyişsə də, adətən onun əsas vəzifəsi soyadını davam etdirmək üçün bir oğul təmin etmək idi. Evlilik təşkili bir gəlin qiyməti, gəlinin ailəsinə veriləcək hədiyyələr və gəlinin ailəsindən yeni evində istifadə etmək üçün bəzən paltar, mebel və ya zinət əşyaları ilə danışıqları əhatə edirdi. Bir qadının evliliyi üçün pul təzminatı mübadiləsi, satın alma nikahlarında da istifadə edildi.
2020 Ümumdünya Xalq Konqresi zamanı Çinin evlilik və ailə qanunları üçün bir sıra əhəmiyyətli dəyişiklikləri ehtiva edən bir mülki məcəllə qəbul edildi. Boşanma əməliyyatına 30 günlük "soyutma müddəti" əlavə edildi. Bundan əvvəl, bəzi boşanmalar müraciət edildikdən bir neçə saat sonra sona çatdı və bu, impulsiv boşanmalarla əlaqədar narahatlıqlara səbəb oldu.
Çin ənənələri və siyasəti
Evlilik və ailə həyatına nəzarət etmək üçün davamlı bir səy göstərərək, 1980-ci ildə bir evlilik qanunu işləndi və 1981-ci ildə qəbul edildi. Bu Yeni Evlilik Qanunu, nizamlı və məcburi nikahları qadağan etdi və kişilərin hökmranlığından, uşaqların və qadınların maraqlarına yönəldi. 1980-ci il tarixli Evlilik Qanununun 2-ci maddəsində birbaşa deyilir: "Qadınların, uşaqların və yaşlıların qanuni hüquqları və mənafeləri qorunur. Ailə planlaşdırılması tətbiq olunur."
Çoxarvadlılıq
Ənənəvi Çində çoxarvadlılıq qanuni idi və buna sahib olmaq kübar ailələr üçün lüks sayılırdı. 1950-ci ildə çoxarvadlılıq qadağan edildi, lakin faktiki olaraq çoxarvadlılıq və ya "ikinci arvad" (Çin dilində è èrnǎi) adlanan fenomen son illərdə yenidən ortaya çıxdı. Çoxarvadlılıq qanuni olduqda, qadınlar ərlərinin nikahdan kənar işlərinə daha dözümlü idilər. Bu gün ərinin "ikinci bir arvadı" olduğunu kəşf edən qadınlar daha az tolerantdırlar və 1950-ci il Yeni Evlilik Qanunundan bəri boşanma istəyə bilərlər. İkinci arvadlar çox vaxt kasıb və tərbiyəsizdirlər və yaxşı bir həyat vədləri ilə maraqlanırlar, ancaq əlaqələr bitərsə çox az şeyə səbəb ola bilərlər. Bu vəziyyətlərdə "ikinci arvadları" təmsil etməkdə ixtisaslaşmış hüquqşünaslar var.
Boşanma qaydaları
1950-ci il tarixli Evlilik Qanunu, qadınlara boşanma prosesi başlatmaq səlahiyyətini verdi. Avstraliya Tədqiqat Şurasının Gələcək Üzvü və Çin araşdırmalarında dosent Elaine Jeffreys-ə görə, boşanma tələbləri yalnız siyasi baxımdan əsaslandırılmış səbəblərlə təmin edildikdə qəbul edildi. Bu istəklər akkreditə olunmuş hüquq sistemlərindən çox, partiyaya bağlı təşkilatlar tərəfindən vasitəçilik edilmişdir. Jeffreys, 1980-ci il tarixli Evlilik Qanununun, boşanmalara duyğuların və qarşılıqlı sevgi hisslərinin pozulduğu əsasını verdi. Boşanma üçün daha liberal əsaslar nəticəsində boşanma nisbətləri artdı Qadınlar ərlərindən boşanmağa başladıqca gərginlik artdı və kişilər müqavimət göstərdi, xüsusən kənd yerlərində. Boşanma artıq qanuni olaraq tanınsa da, minlərlə qadın ərlərini itirdi ərlərindən boşanma cəhdinə görə yaşayır və bəziləri boşanma hüququ alındıqda intihar edirdi. Mao dövründə (1949–1976) nadir hallarda görülən boşanma, nisbətlərin artması ilə daha çox yayılmışdır. Boşanmalardakı bu artımla birlikdə boşanan qadınlara çox vaxt haqsız pay və ya mənzil və əmlak verildiyi aydın oldu.
Məişət zorakılığı
2004-cü ildə Ümum Çin Qadınlar Federasiyası anket nəticələrini tərtib edərək Çindəki ailələrin yüzdə otuzunun məişət zorakılığına məruz qaldığını, kişilərin yüzdə 16-nın arvadlarını döydüyünü göstərdi. 2003-cü ildə, yerli kişilərə təcavüz edən qadınların nisbəti artdı, ailənin zorakılığının yüzdə 10'u kişi qurbanlarını əhatə etdi. Çin Evlilik Qanunu 2001-ci ildə ailə şiddətinə məruz qalanlara vasitəçilik xidmətləri və təzminat təklifi ilə dəyişdirildi. Məişət zorakılığı nəhayət 2005-ci ildə Qadınların Hüquq və Maraqlarının Qorunması Qanununun dəyişdirilməsi ilə cinayət məsuliyyətinə cəlb edildi.
Təhsil
1987-ci ildə Əhalinin Yüzdə Birinin Araşdırmasına görə kənd yerlərində 45 və yuxarı yaşdakı kişilərin yüzdə 48-i və 15–19 yaş arası kişilərin yüzdə 6-sı savadsızdır. Savadsız qadınların nisbəti yüzdə 88-dən yüzdə 15-ə qədər azalsa da, eyni yaş qrupları üçün savadsız kişilərin nisbətindən xeyli yüksəkdir.
Səhiyyə xidməti
Konfutsi ideologiyasına əsaslanan patriarxal bir toplum olan ənənəvi Çin mədəniyyətində səhiyyə sistemi kişilər üçün uyğunlaşdırılmış və qadınlara üstünlük verilməmişdir. Çin səhiyyəsi o vaxtdan bəri çox islahatlar keçirdi və kişilərə və qadınlara bərabər dərəcədə sağlamlıq xidməti göstərməyə çalışdı. Mədəni İnqilab (1966–1976) dövründə Çin Xalq Respublikası qadınlara səhiyyə xidmətinin göstərilməsinə diqqət ayırmağa başladı. Bu dəyişiklik işçi qüvvəsindəki qadınlara səhiyyə xidməti göstərildikdə aydın oldu. Çin Xalq Respublikası, Ana və Uşaq Baxımı qanunu da daxil olmaqla, qadınların sağlamlıq hüquqlarını qorumaq üçün müxtəlif qanunlar qəbul etdi. Çindəki qadınlar üçün ən çox görülən xərçəng növü uşaqlıq boynu xərçəngidir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) uşaqlıq boynu xərçəngini aşkar etmək üçün rutin müayinədən istifadə etməyi təklif edir. Bununla birlikdə Çində qadınlar üçün uşaqlıq boynu xərçəngi müayinəsi ilə bağlı məlumatlar geniş yayılmamışdır.
Qadın peşələri
Çində iqtisadi islahatlarla yanaşı, fiziki görünüş və bədən jestləri baxımından gender fərqləri daha çox media və ticarət vasitəsi ilə göstərildi. Bu, xüsusilə xidmət sənayesində qadın xüsusiyyətlərini tələb edən iş yerləri yaratdı. Kosmetika və geyim mağazalarındakı satış nümayəndələri, adətən qadın görünüşlərini inkişaf etdirən, reklamdakı qadın şəkillərinə uyğun gələn, cəlbedici qadınlar idi. Çinli qadınlar bu günlərdə psixoterapiya kimi digər peşə təhsili sahələrində də üstünlük təşkil edirlər. Psixoterapiya kursları və seminarları müxtəlif yaşda olan qadınları, ev təsərrüfatlarında və xaricində həssas şəkildə mənimsəmə yükünü hiss edən və eyni zamanda özlərini ana və ya arvad kimi ailəvi rollarına enməyən fərd olaraq həyata keçirmək üçün bir kanal kimi cəlb edirlər.
Qadın milyarderlər
Dünyada qadın milyarderlərin 61% -i Çinli qadınlar təşkil edir.
Siyasətdə qadınlar
Çində qadınlar siyasi lider olaraq iştirak nisbətlərinə görə azdır. Qadın çatışmazlığı daha güclü siyasi mövqelərdə təmsil olunmaqda ciddi şəkildə görülür. Qərar qəbuletmə səviyyəsində Kommunist Partiyası Siyasi Bürosunun Daimi Komitəsinin doqquz üzvü arasında qadın yoxdur. Parlamentlərarası Birliyə görə, 27 hökumət nazirindən yalnız 3-ü qadındır və ən əsası, 1997-ci ildən bu yana Çin parlamentindəki Ümummilli Xalq Konqresindəki qadın təmsilçiliyi baxımından dünyada 16-cı yerdən 53-cü yerə düşdü. Zhao Ziyang kimi partiya liderləri qadınların siyasi proseslərdə iştirakına qəti şəkildə qarşı çıxdılar.
Ağac ördəkləri
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan yarımfəsiləsi.
Dürres Gözəli (mozaika)
Dürres Gözəli mozaikası (, }) — Albaniyada tapılan ən qədim, bizim eramızdan əvvəl 4-cü əsrə aid polixrom mozaikadır. Sahəsi 9 kvadrat metr olan bu mozaika ellips formasındadır. Üzərində tünd fonda güllər və digər bitkilərlə əhatələnən qadın başı təsvir olunub. 1918-ci ildə kəşf olunub və 1982-ci ildən Tirana şəhərində yerləşən Albaniya Milli Tarix Muzeyində sərgilənir.
Tarixi
Mozaika eramızdan əvvəl IV əsrin ikinci yarısında Durresdə yaradılmışdır. Mozaika 1916-cı ildə, Birinci Dünya Müharibəsinin ortalarında, Dürresin Avstriya-Macarıstan qüvvələri tərəfindən işğal edildiyi zaman aşkar edilmişdir. Avstriya-Macarıstan ordusunun hava hücumu üçün sığınacaqların tikintisi işləri zamanı hərbi mühəndislər, Durres şəhərinin günümüzdə mərkəzində yerləşən "Varoş" küçəsində bir evin bünövrəsində qazıntı işləri zamanı təqribən 3.8 metr dərinlikdə mozaika ilə qarşılaşdılar. 1918-ci iin aprel ayında Avstriyalı arxeoloq sığınacağın tikintisi bitməmişdən öncə həmin mozaikanı araşdırdı. O 1920-ci ildə çap olunmuş öz "Mozaika və Mallakastra: Mərkəzi Albaniyada Arxeoloji Araşdırmalar" () məqaləsində mozikanın quruluşundan bəhs etmişdir.
Müharibə bitdikdən sonra mozaikanın ötrülmüş və gözdən itmişdi. 1947-ci ildə Durresli arxeoloq Vangjel Toçi tərəfindən yenidən kəşf edildi. Bu mozaika yalnız 1959-cu ildən sonra geniş ictimaiyyətə tanındı. 1982-ci ildə mozaika DÜrresdən Tirandakı Milli Tarix Muzeyinin əsas zalına köçürüldü. Günümüzdə də orada sərgilənir.
Sinop döyüşü
300px|thumb|right|Ayvazovski İ. "Sinop döyüşü" 1853. Mərkəzi Hərbi-Dəniz Muzeyi, Sankt-Peterburq. thumb|Kosov Vladimir. Sinop döyüşü 1853|300x300px 300px|thumb|right|Ayvazovski İ.18 noyabr 1853-cü il (döyüşdən sona ilk gecə). 1853-cü il. Mərkəzi Hərbi-Dəniz Muzeyi, Sankt-Peterburq. 300px|thumb|right| Sinop döyüşünün 150 illiyinə həsr edilmiş Poçt bloku, Rusiya 2003, 12 rubl. 250px|thumb|right|Türk eskadrasının komandanı Osman Paşanın qılıncı. Rusiya Qara dəniz Flotunun Muzeyi. Sevastopol. 300px|thumb|right|P. Naximovun qələbəsi. Rusiya bədii vərəqi 1854. Sinop döyüşü – 1853 noyabrın 18-də vitse-admiral Pavel Stepanoviç Naximovun komandanlığı altında Rusiya Qara Dəniz Donanması tərəfindən türk eskadrasının məğlub edilməsi. Döyüş Türkiyənin Qara dəniz sahilindəki Sinop şəhərinin limanında (Sevastopoldan təqribən 300 km) baş vermişdir. Türk eskadrosı bir neçə saat ərzində məğlub edilmişdir.
Dürres Gözəli (mozaika)
Qadın portreti
Mozaikada kimin təsvir olunduğu ilə bağlı ən azı iki nəzəriyyə var. Tarixçi və arxeoloq Moikom Zeqonun fikrincə, mozaikada təsvir edilən qadın Apuliyada tapılan arxetip amfora qabların üstündə həkk olunmuş qadınla eynidir. Onun sözlərinə görə, Durres Gözəlliyi körpələrin sağlam doğulmasına kömək edən doğuş ilahəsi olan təsviridir. Arxeoloq Afrim Hoti qadının ov ilahəsi Artemidanın rəfiqəsi Aurora olduğu qənaətindədir.
Sinop döyüşü
Bu, tarixə yelkənli donanmaların son böyük döyüşü kimi düşmuşdür.
Dürres Gözəli (mozaika)
Fonun dizaynı
Qadın fiqurunu əhatə edən dizayn öz kompozisiyasına görə unikaldır və mozaikanın fonu qara rəngdədir. Qadın fiqurunun ətrafı sümbül və zanbaq kimi bir neçə növ bitkilərlə, həmçinin budaqlar, qönçələr və ləçəklər kimi digər çiçək elementləri ilə əhatə olunmuşdur.
Sinop döyüşü
Rus donanmasının bu yürüşü ingilis mətbuatında son dərəcə mənfi reaksiyalara səbəb oldu və "Sinop qırğını" ("Massacre of Sinope") adlandırıldı. Bu döyüş Böyük Britaniya və Fransanın Osmanlı İmperiyası tərəfində (1854-cü ilin martında) müharibəyə girməsi üçün bir səbəb oldu.
Dürres Gözəli (mozaika)
Dürres Gözəli təsvir olunmuş sikkə
2004-cü ildə Albaniya Milli Bankı həm üz, həm də arxa tərəfdə Dürresin Gözəlliyi və onun dekorativ elementləri təsvir olunmuş sikkə buraxmışdır. Nominal dəyəri 50 lek olan 24.25 millimetr diametrində və 5,50 qram ağırlığında olan bu sikkə əlvan metallardan hazırlanmışdır. 75%-i misdən 25%-i isə nikedən ibarət luan bu sikkə 200000 nüsxədə buraxılmışdır.
Sinop döyüşü
Sinop burnundakı türk eskadrası üzərində vitse-admiral Pavel Stepanoviç Naximovun komandanlığı altında Rus hərbi-donanmasının qələbəsi günü — 1 dekabr "Rusiyanın Hərbi Şöhrət Günü" kimi qeyd olunur.
Dürres Gözəli (mozaika)
Həmçinin bax
Albaniya
Sinop döyüşü
Döyüşün gedişi
Vitse-admiral P. S. Naximov (84 toplu döyüş gəmisi "İmperatrisa Mariya", "Çesma" və "Rostislav") dəniz naziri knyaz Menşikov tərəfindən Anadolu sahillərinə göndərilmişdi. Buna səbəb Sinopdakı türk hərbi-dəniz qüvvələrinin Suxum və Potiyə desant çıxarmaq niyyətində olması haqqında məlumatların daxil olması idi.
Dürres Gözəli (mozaika)
Həmçinin bax
Albaniyada turizm
Sinop döyüşü
Döyüşün gedişi
Noyabrın 11-də (yeni təqvimlə noyabrın 23-də) Sinopa yaxınlaşan Naximov, 6 sahil batareyasının qorunması altında buxtada türk gəmilərinin bir dəstəsini aşkar etdi. Əslinə qalsa isə güclü bir fırtına səbəbiylə Osmanlı Donanması Sinopda məcburiyyətdən lövbər salmışdı. O, düşmənə hücum etmək məqsədi ilə Sevastopoldan əlavə qüvvələri gözləyərək, limanı bağlamaq qərarına gəldi. Noyabrın 16-da (28) kontr-admiral F. M. Novosilskinin eskadronu (120 silahlı "Paris", "Böyük knyaz Konstantin" və "Üç Müqəddəslər" döyüş gəmiləri, "Kahul" və "Kuleviçi" freqatları) Naximovun dəstəsinə qoşuldu. Türkləri Beşik-Kertez körfəzində (Dardanel boğazı) yerləşən müttəfiq ingilis-fransız donanması gücləndirə bilərdi.
Dürres Gözəli (mozaika)
Həmçinin bax
Albaniya tarixi
Albaniya memarlığı
Sinop döyüşü
Döyüşün gedişi
İki cərgə ilə hücum etmək qərara alındı: 1-ci cərgədə düşmənə ən yaxın olan — P. S. Naximovun dəstəsinin gəmiləri, 2-ci cərgədə — F. M. Novosilskinin əmrində olan qüvvələr. Freqatlar isə düşmənin qayıqlarını yelkənlər altında seyr etməli idilər. Yalnız gəmilərə və batareyalara zərbə vuraraq mümkün qədər ehtiyatlı davranaraq, şəhərə və dinc əhaliyə xətər yetirməmək qərara alındı. Lakin əksinə oldu, şəhərin tən yarısı yanaraq külə döndü. İlk dəfə 68 kiloluq mərmilərdən istifadə edilməli idi.
Noyabrın 18-i səhəri (30 Noyabr) güclü yağış yağırdı. Üstəlik dənizdən sahilə türk gəmiləri üçün ən əlverişsiz olan külək əsirdi. Külək asanlıqla türk gəmilərini sahilə çırpa bilərdi. Səhər saat 9.30-da gəmilərin yanlarında avarlı qayıqlarını bərkidən eskadra basqına yola düşdü. Buxtanın dərinliyində 4 ədəd batareyanın (biri — 8 toplu, 3-ü — 6 toplu) qoruması altında 7 türk freqatı və 3 korveti ay şəklində düzülmüşdü; döyüş xəttinin arxasında isə 2 döyüş gəmisi və 2 nəqliyyat gəmisi dayanmışdı.
Günorta saat 12.30-da 44 silahlı "Aunni Allah"dan açılan ilk atəşlə bütün Türk gəmilərindən və batareyalardan atəş açıldı.
"İmperatritça Mariya" döyüş gəmisi mərmi atəşinə tutuldu. Onun dirək və dayanma qurğusu tam sıradan çıxarıldı. Lakin gəmi dayanmadan irəli gedir və düşmən gəmilərini aramsız atəş altında saxlayırdı. "Aunni Allah" onun yarım saatlıq atəşinə tab gətirə bilməyərək sahilə üz tutdu. Bundan istifadə edərək, rus eskadrasının flaqmanı toplarını 44 toplu "Fazli Allah"a qarşı çevirdi. "Fazli Allah" güclü bombardmandan alov tutaraq yanmağa başladı. Bundan sonra "İmperatritça Mariya" gəmisi öz diqqətini 5 nömrəli batareyanın üzərinə yönəltdi.
"Böyük knyaz Konstantin" döyüş gəmisi lövbər ataraq, 4 saylı batareyanı, 60 toplu "Navek- Bəhri" və "Nəsimi-Zəfər" gəmilərini güclü atəşə tutdu. Birincisi atəş açıldıqdan 20 dəqiqə sonra partladı. Onun dağıntıları və dənizçilərin cəsədləri 4 nömrəli batareyanın üzərnə səpildi. Batareya demək olar ki, fəaliyyətini dayandırdı. İkinci gəminin isə lövbərinin zənciri qırıldı və külək onu sahilə çırpdı.
"Çesma" döyüş gəmisi isə 4 və 3 saylı batareyaları darmadağın etdi.
"Paris" döyüş gəmisi 5 saylı batareyanı və "Guli-Sefid" (22 toplu) korvetini və "Damiad" (56 toplu) freqatını fasiləsiz top atəşinə tutdu. Ardından korveti partladıb, friqatı sahilə atdı. Sonra "Nizamiyə" friqatını(64 toplu) vurmağa başladı. "Nizamiyə"nin üst hissəsi dağıdıldı və gəmi sahilə tərəf sürükləndi, orada qısa müddətdə alovlanaraq külə döndü. Sonra "Paris" yenidən 5 saylı batareyanı bombalamağa başladı.