cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
I Simon (Kartli çarı)
İkinci hakimiyyəti dövrü
I Simon 1588-1590-cı illərdə İmereti çarlığındakı hakimiyyət mübarizələrinə qarışmağa başladı. 1588-ci ildə baş tutan Gopanto düöyüşündə İmereti çarı Levanı məğlub etdi. Lakin 1590-cı ildə Levan Obşkviti döyüşündə I Simonu məğlubiyytə uğratdı və Osmanlıların köməyi ilə İmeretiyadan qovdu.
Qutluqşah
Qazan xanın hakimiyyəti dövrü
Keyxatunun öldürülməsindən və Baydunun taxta çıxmasından sonra Qazan 1295-ci ildə yeni xana qarşı yürüşə başladı. Üsyan üçün səbəb olaraq Qazan əmisinin ədalətsiz şəkildə öldürülməsini göstərirdi. Bu yürüş zamanı Qutluşah Qazanın ordusunun sol cinahını idarə edirdi. Yürüş uğurlu oldu, Baydu məğlub edildi və Naxçıvan ərazisində ələ keçirildi. Qazanın taxta çıxmasından sonra onun istəyi ilə bacısı Olcay Teymur Xatun 30 may 1296-cı ildə Qutluşahla evləndi. Qazanla daha da yaxınlaşan Qutluşah ona Novruzun xəyanətindən şübhələndiyini və araşdırma aparmaq gərəkdiyini bildirdi.
I Simon (Kartli çarı)
İkinci hakimiyyəti dövrü
1599-cu ildə Naxuduri kəndi yaxınlığında baş tutan döyüşdə I Simon Osmanlılar tərəfindən əsir alındı və əsirlikdə öldü.
Qutluqşah
Anadolu yürüşləri
1296-cı ildə Tağaçarın edam edilməsindən sonra Anadoluda xeyli üsyan meydana çıxdı. Bu üsyanlardan birinə Cəlair tayfasından olan Baltu başçılıq edirdi. O, Tağacarı ələ keçirmiş və onu Qazan xana qarşı çevirmişdi. Qazan Qutluşahı 3 Tümənə komandan təyin edərək Anadoludakı üsyanı yatırmağa göndərdi. Baltunun məğlub edilib qaçmasından sonra onun müttəfiqi II Məsud öz istəyi ilə Qutluşaha təslim oldu. Onu bağışladıqdan sonra Qutluşah Novruzla döyüşmək üçün Xorasana yola düşdü, lakin bu zaman yeni bir üsyan başladı. Bu dəfə Qutluşaha tabe olan Sulamış (Baycunun nəvəsi) 1298-ci ildə üsyana başladı. Aranda geri gəlməyə məcbur olan Qutluşah onu da məğlub etməyi bacardı. 27 aprel 1299-cu ildə Ərzincan yaxınlığında baş vermiş döyüşdə Sulamış məğlub olub Məmlük dövlətinə qaçmaöa məcbur oldu.
Gürcüstan yürüşləri
thumb|left|Qazan xan II Hetumu Suriya yürüşü zamanı Qutluqşaha qatılmasını əmr edir. Qutluşahın Gürcüstan krallığında mühüm rola sahib idi. Onun orada böyük torpaqları olmaqla bərabər, ailəsi də orada məşhur idi. O, tez-tez vasitəçi və elçi olaraq əsasən monqol hakimiyyətinə qarşı olan VIII Davidlə danışıqlara girməyə məcbur olurdu.
VIII David monqollardan zəmanət olaraq girovlar tələb etdikdə Qutluşah öz oğlu Şibauçi ilə birlikdə bir neçə monqol şahzadəsinin övladlarını, Qazan xanın üzüyünü onun yanına göndərdi. Bu hadisə gürcülərlə Elxanilər arasında daha etibarlı münasibətlərin yaranmasına yol açdı. Gürcüstan Elxanilərin şimal sərhədlərinin qorunmasında mühüm rol oynayırdı vı Qızıl Ordaya qarşı mübarizədə əsas yeri təşkil edirdi. 1298 və 1300-cü illərdə Qutluşah VIII Davidin torpaqlarında başlamış üsyanı yatırmaq üçün oraya yürüşlər həyata keçirdi.
Qutluşah Qazan xanın vəziri Sədrəddin Zəncani tərəfindən təhrik edilərək Fəzlullah Rəşidəddinə qarşı bir hadisəyə qarışmışdı, lakin sonra Qutluqşahın məruzəsi əsasında Zəncani və qardaşı Qütbəddin həbs edildilər və 20 aprel 1298-ci ildə elə Qutluqşah tərəfindən öldürülərək edam edildilər.
Qazan xanın əmri ilə II Hetum Qutluqşaha Dəməşqə edilən yürüşdə yardım etməli idi.
Suriya yürüşləri
thumb|Qutluqşahın komandanlıq etdiyi monol hücumu. 1300-cü ildə Qazan Suriyaya böyük bir işğal vəd etmişdi, lakin o, 1301-ci ilin fevralında Qutluqşahın rəhbərliyi altında daha kiçik bir qüvvə göndərdi. Təxminən 60.000 nəfərlik qüvvə Suriya ətrafında bəzi basqınlarda iştirak etməkdən başqa bir şey etmədi. Qutluqşah 20 min döyüşçünü İordan vadisində saxladı. Onun məqsədi Dəməşqdə oturan Elxani valisinin qorunmasını təşkil etmək idi. Lakin bu qüvvələr tezliklə geri çəkilməyə məcbur oldular. Orta əsrlər tarixçisi Tyreli Templara görə: Həmin il (1300-cü il) Tatarların kralı Qazandan Kiprə məktub gəldi. Məktubda deyilirdi ki, o, qışda gələcək və istərdi ki, franklarda ona qoşulsunlar...Luzinyanlı Amalrik, Qüds krallığının döyüşçüləri noyabrda gəldilər və özləri ilə 300 cəngavər, bundan da çox məbədçilər və hospitallerlər gətirdilər...Fevralda Kotlesse (Qutluqşah) adlanan tatarların böyük admiralı 60 minlik ordu ilə Antioxiyaya gəldi və Ermənistan kralının Yaffa qrafı, İbelinli Guyla və Giblet lordu Conla birlikdə gəlməsini tələb etdi. Və onlar gəldikdə, Kotlesse onlara bildirdi ki, Qazan yolda ikən külək və soyuğa görə böyük problemlərlə üzləşmişdir. Kotlesse Hələbdən La Çemel tərəflərə qədər yürüşlər etdikdən sonra, daha artıq heç nə etmədən geri döndü.
Olcay Teymurun ölümündən sonra Qutluqşah hökmdar ailədən yeni bir evliliklə mükafatlandırıldı. 7 avqust 1301-ci ildə o, Keyxatu xanın qızı El Qutluq Xatunla evləndirildi.
Qutluqşah 1303-cü ildə Suriyaya doğru yeni bir yürüş daha həyatakeçirdi. 80 min qüvvədən ibarət olan Elxani ordusuna ermənilər də yardım edirdilər. Lakin bu ordu 30 mart 1303-cü ildə Hümsdə məmlüklülər tərəfindən məğlub edildilər. Həlledici məğlubiyyət isə 21 aprel 1303-cü ildə Dəməşqin cənubunda Mərc əl-Səffər döyüşü ilə oldu. Beləliklə, Elxanilərin bu yürüşü məmlüklü ordusu tərəfindən məğlub edildi. Bu yürüş Elxanilərin Suriyada həyata keçirdikləri son böyük yürüş olaraq qəbul edilir. Məmlük tarixçisi əl-Məğriziyə görə, çətinliklə məğlubiyyətə görə ona verilməli olan ölüm hökmündən yayına bilmişdir. Bunun əvəzində o, məhkəmədə alçaldıcı münasibətə məruz qaldı və elə cəza olaraq da məhkəmədəki hər kəs tərəfindən alçaldıldılar. Qutluqşah Gilana sürgünə göndərildi.
Olcaytunun hakimiyyəti dövrü
Qazan xanın 1304-cü ildə ölümündən sonra hakimiyyətə onun qardaşı Olcaytu keçdi. O, Qutquqşahı bağışladı və Qutluqşah yenidən əvvəlki mövqeyinə qayıdaraq ordunun baş komandanı oldu. Onun oğlu Qarancuq Olcaytunun rütbəcə 20-ci əmiri olaraq Anadoluda xidmət etməyə göndərildi. Qutluqşah özü isə 1306-cı ildə Gilandakı əməliyyata komandanlıq etməyə başladı. Xalxaldan ayrılaraq, o, Fumən və Qaskarehi tabe etməyə müvəffəq oldu, onların hökmdarları Dabbaj Qutluqşahın tabeliyində olan Əmir Polad Qiyaya hədiyyələr göndərdi. Lakin onun oğlu Şibauçi hücumu davam etdirməyi və Dabbajın öz torpaqlarını da yağmalamağı təklif etdi. Bu istəyə olaraq Fumənin çox hissə yağmalandı və Dabbajın öz ailəsi həbs edildi. Polad Qiya yürüşdən uzaqlaşdırıldı və onun yerinə Şibauçi gətirildi. Şibauçi də Tulim, Rəşt və Şəft bölgələrindən olan yerli ordularla döyüşdə məğlub olub geri çəkildi. Qutluqşahın özü isə Tulim hakimi Rikabzen tərəfindən pusquya düşürüldü və 13 iyunda öldürüldü. Onun ölümü barədə müxtəlif versiyalar vardır. Buraya guya onun Novruzun qısası üçün öldürüldüyü də daxildir. Məmlük tarixçisi əl-Yunini onun ölüm tarixi olaraq 3 iyul 1307-ci ili göstərməkdədir. Onun meyidi Təbrizə aparıldı və orada dəfn edildi. Onun ölümündən sonra köməkçilərindən biri olan Çoban yüksəldi və ordunun komandanı oldu.
Şəxsiyyəti
əl-Yuniniyə görə, o, ibn Teymiyyə ilə 18 fevral 1300-cü ildə görüşmüş və İslama dair söhbətlər etmişdir. Teymiyyəyə görə, bu zaman o, 50 yaşlarında, sarımtıl vı saqqalsız olmuşdur.
O, Qazan xanla birlikdə 1295-ci ildə İslamı qəbul etmişdir. Yazılana görə, Rikabzen onu edam etməmişdən əvvəl Əmir Novruzu nəzərdə tutaraq bu sözləri demişdir: Səni çuxa geyinməkdən, qımız, ayran içməkdən, ağır işlərdə şərəf libası, təsbih və xəz işləməkdən qurtaran, şirniyyat və qənd yedizdirən, Elxani ölkəsinin əmir ulusuna çevirən o deyildimi?
O, digər etibarlı mənbələr tərəfində Yasanın alovlu müdafiəçisi və İslam dininin tənqidçisi kimi qələmə verilmişdir. Həmçinin o, Şeyx Zahid Gilaninin rəqibi olan və ondan fərqli olaraq Allahdan yox, Qazan xandan qorxan şeyxi dəstəkləmişdir.
O, İslamı birdə Olcaytunun hakimiyyəti dövründə, 1307-ci ildə tənqid etmişdir: Çingiz xanın yeni yasalarını tərk edərək, ərəblərin 70 yerə bölünmüş köhnə dinlərini qəbul edərək biz nə etdik? Bu adətdən hər hansısa birinin seçilməsi ayıb və şərəfsizlik olardı, çünki birində qızla evlənməyə icazə verilir, bir digərində isə ana və ya bacı ilə münasibət caizdir. Hər ikisindən Tanrıya sığınırıq! Çingiz xanın Yasa və Yosuna qayıdaq!
Ailəsi
Onun xeyli sayda arvadı var idi. Buraya iki Elxani şahzadəsi də daxil idi.
Başqa arvadlarından da olmaq övladları :
Qarabatdaq balıqçılığı
thumb|[[Yaponiyada qarabatdaq balıqçılığı.]] Qarabatdaq balıqçılığı – kiçik çaylarda balıq tutmaq üçün istifadə olunan ənənəvi metod. Əsasən Yaponiya və Çində yayılmışdır. Bu metodda xüsusi təlim keçilmiş qarabatdaqın köməyin istifadə olunur.
Yaponiya
Yaponiyada qarabatdaq balıqçılığı adlanır. Yaponiyada bu cür balıqçılığın tarixi VII–VIII əsrlərə gedib çıxır. Ən məşhur qarabatdaq balıqçılığı yeri Gifu prefekturasının Naqara çayıdır. Burada 1300 ildən çoxdur ki, qarabatdan balıqçılığı metodu ilə balıq tuturlar. Oda Nobunaqa bu çayda ukay metodu ilə tutulmuş ayunu elə bəyənmişdi ki, bu metodla balıq tutan yüzlərlə balıqçıya uşo titulu vermişdir.
Qarabatdaq balıqçıları may–oktyabr aylarında kiçik qayıqlara minib çay axını boyunca hərəkət edirlər. Adətən bir qayıqda iki balıqçı və iki qayıqçı olur. Balıqları cəzb etmək üçün içində od olan vedrələrdən istifadə olunur. Baş balıqçı onlarla qarabatdağı manipulyasiya edir, kiçik balıqçı isə onlardan dördünü və ya altısını 3,3 metr uzunluğunda olan kəndirlə bağlayır. Qarabatdaqın boğazının aşağı hissəsinə xüsusi xalta bağlanır ki, quş tutduğu balığı uda bilməsin. Qarabatdaq balıq tutanda balıqçı kəndiri çəkir və ovu götürür. Daha sonra növbəti ov üçün quşu buraxır.
Yaponiyada qarabatdaq balıqçılığı metodu ilə ayu, golyan balığı, Leuciscus leuciscus, karp kimi balıqlar ovlanır. Lakin bu metod tor və qarmaq balıqçılığından daha az effektivdir. Qarabatdaq balıqçıları ənənəvi geyimləri və unikal metodları ilə diqqət cəlb etdikləri üçün Yaponiyada turizm sənayesinin bir hissəsinə çevriliblər. Hazırda Yaponiyanın 3 çayında ukay ənənəsi davam etdirilir: Naqara çayı (Gifu), Hici çayı (Ehime) və Mikuma çayı (Oita).
Madinat-İsa
Madinat-İsa (مدينة عيسى) — Manamadan cənub-qərbdə yerləşən, Bəhreyn krallığının Mərkəzi müzəfazasında yerləşən şəhərdir. Şəhərin əsası 1963-cü ildə qoyulmuşdur. 2010-cu il məlumatlarına əsasən şəhərin əhalisi 40000 nəfərdən azdır.
Etimologiya
Şəhər İsa ibn Salman Al-xəlifənin adı ilə adlandırılmışdır. Xəlifə 1961-ci ildən 1999-cu ilə qədər Bəhreynin kralı olmuşdur.
Tarixi
Madinat-İsa dövlət maliyyələşdirilməsi nəticəsində yaranmışdır və əsas plana əsasən tikilmişdir. Gələcəkdəki layihələrin daha çox ambisiyası üçün bu layihə nümunə oldu. Buna Həməd şəhərinin və Faşt-əl-Adxam şəhərlərinin layihəsini misal göstərmək olar. Şəhərin əsası 16 dekabr 1963-cü ildə qoyulmuşdur. Birinci sakinlər 1968-ci ildə öz evlərində məskunlaşmışdılar.
1988-ci ilə qədər şəhər Əl-Mintaka-Əl-Vusta bələdiyyəsinin tərkibində olmuşdur. Bu bələdiyyə Bəhreynin 12 bələdiyyəsindən biri idi. Hal-hazırda Mərkəzi müxafazanın tərkibinə daxildir.
Görməli yerləri
Madinat-İsada bizə məlum olan məşhur şərq bazarı yerləşir. Həmçinin burada bir çox Bəhreyn özəl məktəbi yerləşmişdir. Hind məktəbi də daxil olmaqla, Yeni Hind məktəbini, Pakistan məktəbini və Pakistan urdu məktəbini, Ən müqəddəs Ürək məktəbini, İbn-Xuldun adına milli məktəbi, Bəhreyn Bayan məktəbini, Beynəlxalq Nasima məktəbini və Müqəddəs Xristoforun məktəbini görə bilərsiniz. Bütün məktəblər kiçik rayonda cəmlənmişdir. Buraya Bəhreyn Universitetinin kiçik universitet şəhərciyi də daxildir. Madinat-İsada milli avtoməktəbin mərkəzi ofisləri və yol hərəkəti müdiriyyətləri yerləşmişdir. Burada İnformasiya Nazirliyinin binası yerləşmişdir. Bəhreyn radiosunun və televiziyasının stansiyası buradadır. Şəhərin başqa görməli yerləri bazardan başqa, Bəhreyn Milli stadionu və Bəhreynin köhnə universitetinin yerində tikilən Bəhreyn Politexnik Universitetidir.
Madinat-İsada məşhur musiqiçilərin evləri yerləşmişdir: Səudiyyə müğənnisi Əl-Məcid Rəşidin, Bəhreyn gitaraçası Xalid Əl-Tavadinin və Brothers Band qrupunun təbilçisi Avielya Həsənin (فرقة الأخوة) evi buradadır.
Şəhər bazarında yanğın
15 iyul 2012-ci ildə Madinat-İsa bazarında yanğın baş vermişdir. Nəticədə 450-dən çox mağaza zərər çəkmiş, ümumi ziyan yüzlərlə-minlərlə dinar təşkil etmişdir. Yanğının söndürülməsi 5 saatdan çox davam etmişdir. Yanğının söndürülməsinə 30 yanğın söndürən maşın cəlb edilmişdir. Qurbanlar haqqında xəbərlər yox idi. Hərçənd iki yanğınsöndürən dəm qazı ilə zəhərlənməyə görə xəstəxanaya yerləşdirilmişdir. Sonrakı məlumatlara görə bazarın üçdə ikisi yanmışdır.
Bəhreynin Baş Naziri Xalifə bin Salman Əl-Xəlifə hadisənin araşdırılması üçün xüsusi istintaq qrupunu yaratmağı əmr vermişdir.
Ehtiyat Bankı (Yeni Zelandiya)
Yeni Zelandiya Ehtiyat Bankı  — Yeni Zelandiyanın mərkəzi bankı.
Tarixi
Uzun müddət Yeni Zelandiyanın pul dövriyyəsində təkcə Britaniya deyil, həm də xarici sikkələrdən (İspan, Hindistan, Portuqal, Danimarka, Hollandiya) istifadə olunurdu. 1840-1881-ci illərdə özəl istiqrazlar, 1857-1881-ci illərdə isə özəl mis tokenlər buraxılmışdır.
1 aprel 1934-cü ildə Yeni Zelandiyanın Ehtiyat Bankı Aktı qəbul edildi. 1934-cü il avqustun 1-də bank fəaliyyətə başladı və əskinaslar buraxıldı. 1936-cı ildə bank milliləşdirildi.
Etoliya ittifaqı
Etoliya ittifaqı ) — Qədim Yunanıstanın Etoliya vilayətində yaşamış icmaların siyasi birliyi. İlk əvvəl tayfa ittifaqı xarakteri daşıyırdı. E.ə. III əsrin ikinci yarısında öz qüdrətinin ən yüksək zirvəsinə çatmışdır. Etoliya ittifaqının tərkibinə Etoliyadan başqa, Orta Yunanıstanın bir sıra vilayətləri, Fessaliyanın bir hissəsi, Peloponnesin bəzi şəhərləri də daxil idi. Etoliya ittifaqı federativ və demokratik əsaslar üzərində qurulmuşdu, bura daxil olan icmalar xeyli dərəcədə daxili muxtariyyətini saxlayırdı, lakin mühüm məsələlərin həlli, xüsusən də xarici siyasət ittifaq hökumətinə aid idi. Etoliya ittifaqının Romaya qarşı durmaq cəhdləri e.ə. 189-cu ildə tam məğlubiyyət və Romanın tabeliyinə keçməklə nəticələnmişdir.
Yelena Kuzmina
Yelena Kuzmina — Aktrisa.
Abrau gölü
Abrau — Krasnodar diyrarının ən böyük şirinsulu gölü. Abrau həm də Qafqazın ən böyük göllərindən biridir. Göl diyarın cənub-qərbində, Abrau yarımadasının alçaq dağlıq ərazisində yerləşir. Gölü Novorossiysk şəhərindən 14 km ayırır. Göl sahilində Abrau kəndi var. Təxmini ölçmələrə görə gölün dərinliyi 10-15 metr arasında dəyişir. Abrau gölünün sahəsi təxminən 0,6 - 2,0 km², sutoplayıcı sahə isə — 20,3 km²-dir
Coğrafiyası
Abrau Böyük Qafqazda sahəsinə görə ikinci şirinsulu göldür (ölçüsünə görə ən böyüyü Kezenoyam gölüdür). Gölün uzunluğu —3100 metr, eni 630 metr, dərinliyi — 10,5 metr, sahəsi isə— 1,6—1,8 km²-dir. Sutoplayıcı sahəsi — 20,3 km². Maksimal dərinlik son yüz ildə 30 emtrdən 10,5 metrə düşüb. Buna səbəb göl sahillərinin eroziyasıdır. Abrau gölü dəniz səviyyəsindən — 84 metr yüksəklikdə yerləşir. Gölü Qara dənizdən ayıran bərzəxin eni 2 km-dir.
Abrau gölünə uzunluğu 5,3 km olan Abrau çayı tökülür. Göl əsasən atmosfer yağıntıları ilə qidalanır. Göldən çay çıxımır. Su hövzəsində bataqlıq bitkiləri demək olar ki, yoxdur.
Gölün yerləşdiyi bölgədə quru aralıqdənizi iqlimi hakimdir Bu gölün hidroqrafiyasında da özünü göstərir. Göldə suyun səviyyəsi əsasən noyabrdan mart ayına kimi yüksək olur. Məhs bu aylarda yağış və sulu qar formasında yağıntı yağır. Yayda suyun səviyyəsi düşür.
Temperatur rejimi
Göl qış aylarında belə donmur. Göl sahillərində suyun ən aşağı orta aylıq temperaturu yanvarda olur +0,2 °C. Aprel ayından göl suyunun temperaturu sürrətlə qalxır. İyulda maksimal orta aylıq temperatur qeydə alınır 24,8 °C. 1954-cü ildə göl suyunun mütləq maksimal temperaturu qeydə alınıb - 29,8 °C.
Meydana gəlməsi
Gölün meydana gəlməsi barəsində müxtəlif fikirlər mövcuddur. Bəzilər ehtimal edir ki, göl karst prosesi nəticəsində formalaşıb. Digəri deyir ki, göl qədim Kimmeri şirinsulu hövzəsinin qalığıdır. Bəzilər isə deyir ki, göl nəhəng sürüşmə nəticəsində meydana gəlib.
Şaski Milli Parkı
Şaski Milli Parkı (Шацький національний природний парк) — Ukraynanın Volın vilayətində yerləşən milli park.
Ümumi məlumat
Flora: ümumi bitki növlərinin sayı — 789, bunlardan 32 növ Ukraynanın Qırmızı kitabına daxil edilib.
Fauna: park ərazisində 33 növ var və bunlar Qırmızı kitaba daxil olunub.
Şaski milli park USSR-nin Nazirlər Sovetinin 28 dekabr 1983-cü il, № 533 qərarı ilə yaradılmış. Ümumi sahəsi 32 5150 hektar olmuşdur. SSRİ Nazirlər Sovetinin 31 mart 1986-cı il, № 159 qərarı ilə parka əlavə 6 761,8 hektar sahə ayrılmış. Ukrayna Prezidentinin 1999-cu il, № 992 qərarı ilə ərazinin sahəsi 48 977 hektara çatdırıldı. Milli parkda 126 əməkdaş çalışır. Onlardan 7 nəfəri - elmi sahəyə, 65 nəfər isə təhlükəsizlik xidmətinə aiddir.
Park ərazisi Avropanın böyük bataqlıq-göl-meşə kompleksi olan Polesye zonasının qərbində yerləşir. Bu zona Ukraynanın şimalında, Belarusun cənubunda, qismən isə Polşa və Rusiya Federasiyasının ərazisinə yerləşir. Bu əraziyə tipik Qərbi Polesye ekosistemi xarakterikdir: göl, meşə, bataqlıq və çəmənlik. Şam ağacları üstünlük təşkil edir. Çəmənlik və su ekosistemi daha çox çay və göllərin yaxınlığında müşahidə olunur.
PZ-90
Ancaq peyk üsulu ilə ölçmələrin aparılmasının inkişafı bu səhvi bir metrə qədər azaltmışdır, yəni ± 1 metrdir. 1990-cı ildə (PZ-90) radio-yüksəklikölçən aparatla təchiz olunmuş “Qeo-İK” peykinin köməyi ilə yerdə nöqtənin dəniz səviyyəsində yüksəkliyi 1 metrdən də az səhvlə tapılır. Dopler ötürücü aparatı isə peyklə məntəqə arasındakı məsafəni 1-2 m dəqiqliyində tapmağa imkan verir. PZ-90-la hesablama aparanda aşağıdakı fundamental sabitlərdən istifadə olunub: PZ-90 Geosentrik koordinat sistemi xarici geodeziya şəbəkələrinin inteqrasiyası olmadan yaradılıb. Bu da keçmiş SSRİ ərazisində 30 məntəqəni əhatə edir. 30 milyon peyk müşahidələrindən (həm qurudan və həm də okeanlardan) ümumi yer ellipsoidinin parametrləri belədir: Ümumdünya Koordinat Sistemi PZ-90-la 1942-ci il koordinat sistemləri arasında fərq az olduğundan bəzi işlərdə onlar nəzərə alınmır.
Qandi Smriti
Qandi Smriti (, Birla evi və ya Birla Bxavan adı ilə də məşhurdur) — Hindistanın Yeni Dehli şəhərində yerləşən və Mahatma Qandiyə həsr edilmiş muzeydir. Muzey Tis Canuari Roud (əvvəllər Albukerke Roud) yolunun kənarında yerləşmişdir. Mahatma Qandi həyatının son 144 gününü bu evdə keçirmişdir. Qandi 30 yanvar 1948-ci ildə öldürülmüşdür. Ölümündən sonra yaşadığı ev muzeyə çevrilmişdir. Əvvəlcə bina Birla ailəsindən hind işgüzar maqnatlarına aid idi. Hal-hazırda ev Qandinin Əbədi Multimediya Muzeyi kimi fəaliyyət göstərir. Bu muzey 2005-ci ildə yaradılmışdır.
Tarixi
12 yataq otağı olan ev 1928-ci ildə Qxanşyamdasom Birla tərəfindən tikilmişdir. Sərdar Patel və Mahatma Qandi Birla ailəsinin daimi qonaqları idilər. Sonuncu dəfə Mahatma Qandi burada 1947-ci ilin 9 sentyabrından 1948-ci ilin 30 yanvar tarixinə qədər olmuşdur. Həmin gün Mahatma Qandi öldürülmüşdür. Cəvahirləl Nehrunun və Mahatma Qandinin memorialı Birla Evinin qarşısında Qxanşyamdasom Birla tərəfindən yaradıldı. O, Mahatma Qandiyə evi verən zaman çox təəssüflənmişdir. Çünki onun vermək istəmədiyi və bu evlə bağlı olan çoxlu xatirələri var idi. Birla evi Krişna Kumar Birla tərəfindən 1971-ci ildə Hindistanın hökuməti tərəfindən girovdan çıxardılmışdır. Uzun müddətli və ağır danışıqlardan sonra Kumar Birla onları razı sala bildi. O, hətta satışın qiymətinə meyvə ağaclarının dəyərini də daxil etmişdir. Yekun nəticədə ev nağd qiymətə (Rs 54 lakx) alındı. Mübadiləyə əsasən evin torpağının yeddi akrı 5,4 milyon rupi təşkil edirdi. Bu, çox əlverişli saziş idi. Birla evi 1973-cü il 15 avqust tarixində ziyarətçilər üçün açdı. Evin adı Qandi Smriti ( və ya Qandinin Xatirə Evi) olaraq dəyişdirildi.
Sərgi
Muzey binasında Qandinin ölümüylə və hayatı ilə bağlı bir sıra predmetlər öz əksini tapmışdır. Ziyarətçilər binada və ətraf ərazidə gəzişə, yaşadığı  otağı gözdən keçirə bilərlər. Qandinin öldürüldüyü yeri də ziyarətçilər görə bilərlər. Həmin yerdə o, gecə gəzintisi zamanı vurulmuşdu. Bu yerdə indi Şəhid Sütunu yerləşir.
Qandi Smriti və ya Birla Evi Tis Canuari Roud 5 küçəsində yerləşmişdir. Yeni Dehlinin mərkəzi rayonlarından biri oaln Konnot-Pleysdən iki kilometr məsafədə yerləşmişdir.
Evin yanında sütun yerləşir ki, onun üzərində svastika təsvirlərini görmək olar. Sütuna şöhrəti onun üzrəində svastika işarələri gətirmişdir. Svastika simvolunun etik mənası XX əsrdə Qərbdə tam fərqli idi. Sütunun üzərində həmçinin sanskritcə yazılmış və Omların dini mərasimlərini ifadə edən təsvirlər yer almışdır.
Elmar Daşdəmirov
Elmar Seymur oğlu Daşdəmirov (23 noyabr 2001; Qarabağlı, Salyan, Azərbaycan — 18 oktyabr 2020; Tap Qaraqoyunlu, Goranboy, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələri'nin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Elmar Daşdəmirov 2001-ci ilin noyabr ayında Salyan rayonunda doğulub.
Hərbi xidmətləri
Elmar Daşdəmirov 2020-ci il yanvarın 7-də həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb. 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Elmar Daşdəmirov Suqovuşan-Ağdərə istiqamətində gedən döyüşlərində savaşıb. 18 oktyabr 2020-ci ildə Tap Qaraqoyunlu istiqamətində gedən döyüşlərdə şəhid olub. Salyanda dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı verilmiş tapşırıqları şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elmar Daşdəmirov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elmar Daşdəmirov ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elmar Daşdəmirov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Dario Frederiko da Silva
Dario Frederiko da Silva (11 sentyabr 1991-ci ildə anadan olub) — Dario və ya Dario Jr kimi də tanınan, Azərbaycan Premyer Liqası təmsilçilərindən olan Neftçi klubunda hücumçu kimi çıxış edən Braziliyalı peşəkar futbolçudur.
Karyerası
2014-cü ilin iyul ayında Dario Sequnda Liqa təmsilçilərindən olan Trofense klubu ilə iki illik müqavilə imzalamışdır. Bir il sonra o, Azərbaycan Premyer Liqası təmsilçilərindən olan Kəpəz klubuna transfer olmuşdur. 26 yanvar 2018-ci ildə Dario yenidən Kəpəzə qayıtmış və klub ilə bir illik müqavilə imzalamışdır.
11 iyun 2018-ci ildə Dario Neftçi klubu ilə bir illik müqavilə imzalamışdır.
Neyrocərrahiyyə
Neyrocərrahiyyə — Neyrocərrahiyyə və ya nevroloji cərrahiyyə, ümumi dildə beyin cərrahiyyəsi kimi tanınan, beyin, onurğa beyni, mərkəzi və periferik sinir də daxil olmaqla sinir sisteminin hər hansı bir hissəsini təsir edən xəstəlilkərin qarşısının alınması, diaqnostikası, cərrahi müalicəsi və reabilitasiyası ilə məşğul olan tibbi ixtisasdır.
Təhsil və kontekst
Müxtəlif ölkələrdə fərdin qanuni olaraq neyrocərrahiyyə ilə məşğul olması üçün müxtəlif tələblər var. Əksər ölkələrdə neyrocərrah təhsili üçün tibb fakültəsini bitirdikdən sonra minimum yeddi il müddətinə ehtiyac duyur
Leninqorski rayonu
Leninqorski rayonu (oset. Ленингоры район, gürc. ლენინგორის რაიონი — leningoris rajoni) Cənubi Osetiyada yerləşir. Sahəsi - 1011 km². Əhalisi 4.209 nəfərdir (2015). 1940-cı ildə təsis edilmişdir. İnzibati mərkəz Leninqor (Leningori / Akhalgori) kəndidir.
Neyrocərrahiyyə
Tarix
Ağrıları aradan qaldırmaq üçün baş üzərində əvvəlcədən düşünülmüş əməliyyatlar min illərdir mövcuddur, lakin neyrocərrahiyyədə nəzərəçarpacaq irəliləyişlər yalnız son yüz ildə baş verib.
Leninqorski rayonu
Coğrafiya
Rayon Cənubi Osetiyanın şərq hissəsində yerləşir. Relyefi əsasən dağlıqdır. Ən yüksək nöqtəsi Narvanxox 3247 m-dir. Fiziki və coğrafi cəhətdən ərazisi iki böyük dərəyə və bir düzənliyə bölünür. Bölgənin cənub-qərbində Cənubi Osetiyanın ən cənub yaşayış məntəqəsi Orçosandır.
Neyrocərrahiyyə
Qədim neyrocərrahiyyə
Görünür, İnkalar Avropanın müstəmləkəçiliyindən əvvəl trepanasiya kimi tanınan proseduru tətbiq ediblər. 936-cı ildən 1013-cü ilə qədər Əl-Əndəlusda orta əsrlərdə Əl-Zəhravi baş xəsarətləri, kəllə sınıqları, onurğa zədələri, hidrosefaliya, subdural efüzyonun cərrahi müalicəsini həyata keçirib. . Hua Tuo mafeisan adlı ilk ümumi anesteziya yaratdı. o bunu beyində cərrahi əməliyyatlarda istifadə etdi.
Leninqorski rayonu
Coğrafiya
Rayonun şimalında, Ksan dərəsinin yuxarı hissəsində, Kelsk platosu yerləşir. Bir sıra göllər var, bunlardan ən böyüyü Kelistba gölüdür. Bölgənin cənub-qərbində quru subtropik iqlimi hökm sürür, qalan ərazilər üçün hündürlük zonallığı xarakterikdir. Ən böyük çaylar Ksani və Lehura çox sayda qollara malikdir, bölgənin dağlarında yaranır və Gürcüstanda Kürə axır.
Neyrocərrahiyyə
Qədim neyrocərrahiyyə
Neyrocərrahlar aşağıdakı tibbi problemlərlə məşğul olur:
Ziyəddin Xanalıyev
Ziyəddin Ariz oğlu Xanalıyev (16 yanvar 1999; Ağalıkənd, Biləsuvar rayonu, Azərbaycan — 6 noyabr 2020; Daşaltı, Şuşa, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Leninqorski rayonu
Tarixi
Orta əsrlərdə, müasir Leninqorski bölgəsi və ona bitişik bölgələr Ksan eristavstvo'ya yerləşdi. Bu dövrə Ksan Eristav sarayı və bir çox pravoslav kilsəsi daxil olmaqla bölgənin bir sıra orta əsrlər Gürcüstan memarlığının abidələri daxildir: İkorta kilsəsi (1172), Kabeni monastırları (IX əsr) və Largvishi (XIII əsr), Lomisi, Armazi və Bikari bazilikası, Tşirkoli qalası və Tşikmori.
Neyrocərrahiyyə
Qədim neyrocərrahiyyə
Nevrologiyada həkim-nevropatoloqlar tərəfindən müalicəsi mümkün olmayan, cərrahi müdaxilələrlə sağaldılan bir sıra xəstəliklər
Ziyəddin Xanalıyev
Həyatı
Ziyəddin Xanalıyev 16 yanvar 1999-cu ildə Biləsuvar rayonunun Ağalıkənd kəndində anadan olub. Orta təhsilini Təzəkənd kənd tam orta məktəbində almışdır. Subay idi.
Hərbi xidməti
Ziyəddin Xanalıyev 27 sentyabr 2020-ci il tarixində başlanan Vətən müharibəsində Hadrut, Şuşa uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuş, 6 noyabr 2020-ci il tarixində Daşaltı istiqamətində gedən döyüşlərdə qəhrəmancasına həlak olmuşdur. O, 19 noyabr 2020-ci il tarixində doğulduğu kənd qəbiristanlığında torpağa tapşırılıb.
Leninqorski rayonu
Tarixi
1922-ci ildə Cənubi Osetiya Muxtar Vilayəti yarandıqda, müasir Leninqorski bölgəsinin ərazisi üç ayrı rayon şəklində muxtariyyətə daxil oldu:  Axalqori, Lehurski və Monastersiy. Mövcud sərhədlər daxilində Leninqorski rayonu 1940-cı ildə Cənubi Osetiyada inzibati-ərazi vahidlərinin genişlənməsi nəticəsində yaranmışdır.
Neyrocərrahiyyə
Qədim neyrocərrahiyyə
Azərbaycan Tibb Universitetinin Neyrocərrahiyyə Kafedrasında Neyrocərrahiyyə üzrə müxtəlif dərəcəli elmi dissertasiyalar müdafiə etmiş professorlar, tibb elmləri namizədləri, tibb üzrə fəlsəfə doktorları həm kafedranın nəzdində, həm də müxtəlif klinikalarda fəaliyyət göstərirlər. Respublika Neyrocərrahiyyə Mərkəzində çalışan neyrocərrahlarla yanaşı, ATU Tədris Cərrahiyyə Klinikasında, Mərkəzi Klinikada, Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasında, Respublika Müalicə Diaqnostika Mərkəzində və digər xəstəxanalarda xaricdə və ölkə daxilində neyrocərrahiyyə üzrə ixtisaslaşmış çox sayda mütəxəssislər çalışır.
Leninqorski rayonu
Tarixi
Regional və rayon rəhbərliyi arasındakı çəkişmə 1990-cı ildə başladı, 4 sentyabr 1990-cı ildə xalq deputatları Leninqorski rayon şurasının fövqəladə iclasında Cənubi Osetiya Muxtar Vilayətinin suverenliyi haqqında Bəyannamənin pislənməsi, habelə Leninqor kəndinin Axalqori adlandırılması qərara alındı. Bu qərarlar Cənubi Osetiya Muxtar Vilayətinin Xalq Deputatları Şurası tərəfindən qanunsuz olaraq qəbul edildi.
1990-cı illərin əvvəllərində Gürcüstan-Cənubi Osetiya münaqişəsi nəticəsində 16 il ərzində Leninqorski rayonu iki ölkə arasında bölünmüşdü. Demək olar ki, yalnız osetinlərin məskunlaşdığı bölgənin qərbində (Lekhurski dərəsi və Tiripon düzənliyi) o dövrdə tanınmayan Cənubi Osetiya Respublikasının nəzarəti altında qaldı. Sovet adı "Leninqorski rayonu" olaraq qaldı və bölgənin əsl mərkəzi Tsinaqar kəndi idi.
Burada əhali qarışıq idi, amma gürcülər üstünlük təşkil edirdi. Axalqorinin tarixi adı müvafiq olaraq rayon mərkəzinə qaytarıldı və mahalın adı Axalqori olaraq dəyişdirildi. 1995-ci ildə Axalqori rayonu Mtsxeta-Mtianeti ərazisinə daxil edildi.
Həm Osetiya, həm də Gürcüstan tərəfləri həmişə Leninqorski bölgəsini, münaqişədən əvvəlki sərhədlərdə, öz ərazilərinin bir hissəsi hesab etmişlər.
Slavoniyada Barokko qəsrləri
Slavoniyanın tarixi
XVII əsrdən başlayaraq Slavoniya 4 çay arasında yerləşirdiː Drava, Dunay, Sava və İlova çayları. XVII əsrdə Slavoniya yuxarı və aşağı (türk) Slavoniyasına ayrılırdı. Daha sonra Slavoniya İlova çayından qərbə doğru Xorvat Zaqoryesinə qədər olan ərazini əhatə edən Yuxarı Slavoniyaya (Slavonia superior) və bu gün Slavoniya adı ilə tanıdığımız eyni adlı əraziyə — İlova çayından şərqə doğru yerləşən Aşağı Slavoniyaya və ya türk Slavoniyasına bölündü. Yuxarı Slavoniya üçün Xorvatiya adı daim qorunub saxlanıldı. Aşağı Slavoniya isə bu gün Slavoniya adı altında tanınan ərazi kimi qaldı. Slavoniyanın azad edilməsi 1683-cü ilə təsadüf edir. Avstriyanın Osmanlılar üzərində Vyana altında qazandığı qələbədən sonra Slavoniyanın azad edilməsinə başlanıldı. XVIII əsrin əvvəllərindən Slavoniyada ikili hakimiyyət mövcud idiː vətəndaş və hərbi hakimiyyət. Tezliklə vətəndaş və ya qadağan edilmiş hakimiyyət zonasında çoxsaylı feodal malikanələri yaranmağa başladı. Bu malikanələrin sahibləri həm xarici, həm də yerli zadəganlar idilər. Türklərin bu ərazilərdən çıxarılmasından sonra malikanələri bərpa etmək və münasibətləri (əlaqələri) türk işğalına qədər olan formada nizama salmaq lazım olurdu, amma demək olar ki tanınmış ailələr yox idi. Slavoniyada malikanələrə malik olmuş köhnə aristokratik ailələrin yeri dəyişdirilmişdi (köçürülmüşdülər) və ya ölmüşdülər, onların malikanələri isə tez-tez dağılırdı.
Slavoniyada quruculuq
Qəsrlər adətən yaşayış məntəqələrindən kənarda inşa edirdilər. Bu qəsrlər təsərrüfat tikililəri və cah-cəlallı bağ və parkları olan malikanələr idi. Hər bir qəsrin təyinatı onun xarici görünüşünü və daxili planlaşdırılmasını müəyyən edirdi. Barokko elementlərindən istifadə edilirdiː bəzəkli dekorativ fasadlar, heyranedici pilləkanlar, təntənəli şəkildə bəzədilmiş zallar və buna bənzər digər tikililər. Kuriyalar memarlıq üslubu baxımından daha ciddi tikinti formasına malik idi, nəinki qəsrlər. Kuriyalar aşağı təbəqədən olan kəndli zadəganların, pastorların və ya kanoniklərin evləri idi. Onlar adətən hansısa malikanənin mərkəzi olurdular. XVIII əsr boyunca bugünkü Slavoniyada barokko üslubunda olan çoxlu sayda qəsrlər və malikanələr bina edilib. Slavoniya ortaəsr memarlıq irsi və çoxsaylı möhkəmləndirilmiş feodal şəhərləri ilə xarakterizə olunur. Həmin şəhərlərin bəziləri sonradan genişlənib qəsrlərə çevrilirdi. Müdafiənin ən vacib elementləri bəlli hündürlüyə malik olan qüllənin varlığı və ətrafının su doldurulmuş xəndəklə əhatə edilməsi idi. XVI əsrin əvvəllərində, xüsusilə də 1526-cı il Mohaç döyüşündən sonra hərbi məntəqələr və qəsrlər tikilməyə başlandı ki, onların da kənarlarında dördkünc planda qüllələr və mərkəz hissələrdə daxili həyətlər olurdu. XVII-XVIIII əsrlərdə dövrün memarlığı Osmanlı işğalı zamanı dağıntılara məruz qaldı və yeni kilsələr, monastrlar və qəsrlər tikildi. 1683-cü ildə Vyana altında Osmanlıların Avstriyaya məğlubiyyətindən, Slavoniyanın azad edilməsindən, türklərin Sava çayından cənuba doğru qovulmasından sonra XVII əsrin sonu-XVIII əsrin əvvəllərində Xorvatiyada qəsr və malikanələrin inşasına başlanıldı. Slavoniya həmin vaxtı böyük tikinti sahəsini xatırladırdı. XVIII əsrdə Slavoniyada feodal mülklərinin sahibləri əsasən Slavoniyada yaşamayan xaricilər idi. Buna görə də həmin feodallara təmsilçi qəsrlər gərək deyildi.
Riom (rayon)
Riom  — Fransanın Overn regionun rayonlarından biri. Departamenti — Püi-de-Dom. Suprefektura — Riom. Rayon əhalisi 2006-cı ildə 114 657 nəfər təşkil edirdi. Əhalinin sıxlığı — 50 nəf / km². Rayon sahəsi — 2300 km².
Mirnadir Zeynalov
Mirnadir Mirəli oğlu Zeynalov — Azərbaycan rəssamı, Azərbaycan Respublikasının xalq rəssamı (2006).
Həyatı
Rəssam 10 mart 2021-ci ildə 78 yaşında vəfat etmişdir.
Yaradıcılığı
Mirnadir Zeynalovun peşəkar boyakarlıq karyerası 1970-ci illərdən başlamışdır. O, Abşeron rəssamlıq məktəbinin görkəmli nümayəndələrindən, xüsusilə, Cavad Mircavadov, Qorxmaz Əfəndiyev, Kamal Əhmədov, Ənvər Əsgərov, Nazim Rəhmanov, Fərhad Xəlilov kimi rəssamlardan təsirlənmişdir. Rəssamın əsərlərində doğulub böyüdüyü Abşeronun sərt təbiətinin, mənzərələrinin əks olunması mühüm yer tutur. Bunlardan "Tək ağac" (1974), "Köhnə kənd" (1989) əsərlərini xüsusilə fərqlənirlər.
Rəssam öz karyerasının ilk illərində realizm üslubunda, sonralar abstrakt tablolar yaratmağa başlamışdır. Realist üslubda işlədiyi zamanlarda ailə üzvlərinin və digər insanların portretləri və naturadan işlər çəkmişdir.
Mirnadir Zeynalovun yaradıcılığının əsası başlıca olaraq spektrin əsas rəngləri əsasında qurulmuşdur. Onun kompozisiyalarında kollaj və instalyasiya elementləri ayrılmaz hissəyə sahibdir. Onun yaradıcılığında realizm üslubunda çəkilmiş portretlərə, lirik mənzərə əsərlərinə, həmçinin, yalnız müxtəlif rəng çalarlarının istifadə edildiyi abstrakt həllərədək fərqli janr və üslublara rast gəlmək mümkündür.
Rəssam 1987-ci ildə Hindistanda yaradıcılıq ezamiyyətində olarkən "Çay kənarı", "Hind məbədi", "Hind həyəti" kimi peyzajları, həmçinin, "Benqal qızı", "Vasantanın portreti", "Müqəddəs öküz ilə qız" kimi bir sıra qadın portretlərini yaratmışdır.
Mirnadir Zeynalovun dəfələrlə fərdi sərgiləri keçirilmişdir. Rəssamın əsərləri Moskva, Kiyev, Hyuston, Los-Anceles və başqa şəhərlərdə sərgilənmiş, 2013-cü ildə Londondakı "Sothbeys" auksionunda dəyər qazanmışdır. Onun dəyərli əsərləri Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin və Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyasının fondunda qorunub saxlanılır.
Mükafatları
Mirnadir Zeynalov 4 mart 1992-ci ildə "Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı", 29 dekabr 2006-cı ildə isə "Azərbaycan Respublikasının xalq rəssamı" fəxri adlarına layiq görülmüşdür. Həmçinin 1976-cı ildə Moskva şəhərində keçirilən ümumittifaq sərgisində SSRİ Rəssamlıq Akademiyasının diplomunu almış, 1989-cu ildə Bakıda keçirilən "Xəzəryanı ölkələri rəssamlarının bienallesi"ndə "Yaz bağı" əsəri bürünc medala layiq görülmüşdür.
NGC 4190
NGC 4190, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Tazılar bürcü istiqamətində yerləşir. Im/P tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Liberiya himni
All Hail, Liberia, Hail! — Liberiya dövlət himni. Himnin sözləri Deniel Beşiel Uorner ilə yazılıb (sonradan Liberiyanın üçüncü prezidenti), musiqi Olmstid Luka ilə qoşulub.
Xocaçılıq
Xocaçılıq və ya Xocaizm 1970-ci illərin sonunda reviziya əleyhinə hərəkatın parçalanması ilə formalaşmış antirevizionist marksizm-leninizm versiyası. İdeoloji cərəyan 1978-ci ildə Çin Kommunist Partiyası ilə Albaniya Əmək Partiyası arasında ideoloji mübahisədən sonra ortaya çıxmışdır. İdeologiya Albaniya Əmək Partiyasının birinci katibi vəzifəsində çalışmış Albaniya kommunist lideri Ənvər Xocanın adını daşıyır.
NGC 3991
NGC 3991, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. Im/P tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Vahid Əhmədov
Vahid Qazməmməd oğlu Əhmədov — Azərbaycanın ictimai-siyasi xadimi; Azərbaycan Ali Sovetinin deputatı (1990–1995); Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinə 52 saylı Quba seçki dairəsindən seçilmiş III, IV, V və VI çağırış millət vəkili. Azərbaycan SSR-in əməkdar mühəndisi ; texnika elmləri doktoru.
Həyatı
Vahid Əhmədov 2 aprel 1947-ci ildə Quba rayonunun Qonaqkənd qəsəbəsində anadan olmuşdur.
1965-ci ildə Qonaqkənd orta məktəbini qızıl medalla bitirmişdir. 1965–1971-ci illərdə Azərbaycan Politexnik İnstitutunda təhsil almış, mühəndis-energetik ixtisasına yiyələnmişdir.
1989–1992-ci illərdə Almaniyada Bonn Menecment İnstitutunu bitirərək, menecment-iqtisadçı beynəlxalq diplomuna layiq görülmüşdür.
1967–1971-ci illərdə Şmidt (indiki Səttərxan adına) maşınqayırma zavodunda fəhlə, sex ustası, sex rəisi vəzifələrində çalışmışdır.
1971–1972-ci illərdə Sovet ordusu sıralarında xidmət etmişdir. Hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra, yenidən maşınqayırma zavoduna qayıdaraq orada 1972–1977-ci illərdə sex rəisi vəzifəsində işləmişdir. 1977-ci ildə Bakı Radio zavoduna keçərək orada sex rəisi, istehsalat şöbəsinin rəisi vəzifələrində əmək fəaliyyətini davam etdirmişdir.
1981–1983-cü illərdə Bakı Dəzgahqayırma İstehsalat Birliyində baş mühəndis vəzifəsində çalışmışdır.
1983–1986-cı illərdə "Bakı fəhləsi" adına maşınqayırma zavodunun, 1986-cı ildə Keşlə maşınqayırma zavodunun, 1989-cu ildə "Bakneftmaş" İstehsalat Birliyinin baş direktoru olmuşdur.
Ailəsi
Ailədə 9 uşaq olublar. 33 yaşında ailə həyatı qurmuşdur. İki övladı — 1 oğlu və 1 qızı var. Övladlarının hər ikisi hüquqşünasdır.
Siyasi fəaliyyəti
1980-ci illərin sonlarında Azərbaycan Kommunist Partiyası Nizami rayon təşkilatnın büro üzvü olmuşdur.
1991-ci ildə Azərbaycanın Müstəqillik Aktının hazıqlanmasında iştirak etmiş, Azərbaycanın müstəqilliyinin lehinə səs vermişdir. 1991-ci ildə SSRİ-nin saxlanmasının əleyhinə səs vermiş 43 istiqlalçı deputatdan biri olmuşdur.
Alma-Ata Memorandumunun və İcevan Protokolunun həyata keçirilməsini təmin etmək məqsədilə 10 sentyabr 1992-ci ildə yaradılmış Alma-Ata Memorandumunu və İcevan Protokolunu həyata keçirən Qərargahın üzvü olmuşdur.
Nazirlər Kabinetində
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 23 aprel 1992-ci il tarixli, 694 nömrəli Fərmanı ilə Azərbaycan Respublikası Baş nazirinin müavini təyin edilmişdir. 16 may 1992-ci ildə həmin vəzifədən azad edilərək, Azərbaycan Respublikası Baş nazirinin birinci müavini təyin edilmişdir. 18 may 1992-ci ildə həmin vəzifəyə yenidən təsdiqlənmişdir. 29 aprel 1993-cü ildə də yenə həmin vəzifəyə təsdiqlənmişdir. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 9 dekabr 1993-cü il tarixli, 56 nömrəli Fərmanı ilə Azərbaycan Respublikası Baş nazirinin birinci müavini vəzifəsindən azad edilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi 6 yanvar 1994-cü il tarixində Vahid Əhmədovun Azərbaycan Respublikası Baş nazirinin birinci müavini vəzifəsindən azad olunmasına razılıq vermişdir.
Ali Sovetdə
1990-cı ildə Bakı şəhərinin Nizami rayonu 53 nömrəli "Gənclik" seçki dairəsindən Azərbaycan SSR Ali Sovetinə deputat, 2005 və 2010-cu illərdə 2 dəfə 52 saylı Quba seçki dairəsindən Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinə millət vəkili seçilmişdir.
26 noyabr 1991-ci ildə təşkil edilən Azərbaycan Respublikası Ali Soveti Milli Şurasının tərkibinə daxil edilmişdir. 30 iyun 1992-ci ildə Milli Məclisində təşkil olunmuş İqtisadi siyasət komissiyasına üzv təsdiq edilmişdir.
Milli Məclisdə
2005-ci il parlament seçkiləri ərəfəsində, 13 iyul 2005-ci il tarixində Azərbaycan Milli İstiqlal Partiyası, Azərbaycan Sosial Demokrat Partiyası, Azərbaycan Liberal Partiyası və bir qrup müstəqil siyasətçi Yeni Siyasət Seçki Blokunu (qısaca YeS) təsis etmiş və vahid namizədlərlə seçkiyə qatılmışdır. YeS-in vahid siyahısından 2 müstəqil namizəd — 52 saylı Quba seçki dairəsi üzrə baş nazirin sabiq müavini Vahid Əhmədov və 114 saylı Şəki kənd birinci seçki dairəsi üzrə sabiq baş nazir Əli Məsimli deputat seçilmişdir.
13 dekabr 2005-ci ildə Milli Məclisin İqtisadi siyasət daimi komissiyasının üzvü seçilmişdir. Milli Məclisin komissiyaları komitələrə çevrildikdən sonra, 14 aprel 2009-cu ildə İqtisadi siyasət komitəsinin üzvü seçilmişdir.
13 dekabr 2005-ci ildən Azərbaycan—Almaniya, Azərbaycan—Xorvatiya, Azərbaycan—Rusiya, Azərbaycan—Türkmənistan, 27 fevral 2007-ci ildən Azərbaycan—Ukrayna parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qruplarının tərkibində fəaliyyət göstərmişdir.
7 dekabr 2010-cu ildə Milli Məclisin İqtisadi siyasət komitəsinin üzvü seçilmişdir.
Əhmədovun Mehman Hüseynova verdiyi müsahibədə səsləndirdiyi fikirlər Milli Məclisdə müzakirələrə səbəb olmuşdur.
Elmi fəaliyyəti
Vahid Əhmədov texnika doktorudur. 300-ə yaxın elmi məqalənin müəllifidir. Müəllifi olduğu 72 səhifəlik "Sahibkar-menecment" kitabı 2000-ci ildə Bakıdakı "Qanun" nəşriyyatında Azərbaycan dilində nəşr olunmuşdur.
Haqqında
İmaməddin Zəkiyev onun barəsində 2001-ci ildə "Qonaqkənddən başlanan yol" adlı sənədli povest yazmışdır.
Sikeliotlar
right|thumb|263x263px|[[Celada tapılan stəkanda skeliot döyüşçüsünün təsviri.]] Sikeliotlar — Maqna Qrekiyanın Siciliya hissəsində yaşayan yunandilli xalq. Onlar dori mənşəli idilər və e.ə. VIII əsrdən Siciliyada məskunlaşmışdılar. Qədim yunanlar onları sikanlar və sikullar kimi yerli əhalidən fərqləndirmək üçün belə adlandırmışdılar
Sikeliotlar ilk növbədə adanın şərq və cənub sahillərində məskunlaşmış, daxili ərazilər isə başqa xalqların ixtiyarına buraxılmışdır. Roma Siciliyanı fəth edənə qədər adanın sahillərini demək olar ki, tamamilə yunan koloniyalarından ibarət idi. Roma Respublikası və Roma imperiyası dövründə sikeliotlar yunan kolonialistlərinin nəslindən gələnlər hesab olunurdular və onlar Cənubi İtaliyada yaşayan qeyri-yunan əhalidən aydın şəkildə fərqləndirilirdilər.
Afina tarixçisi Fukidid "Peloponnes müharibəsi tarixi" əsərində bir neçə dəfə skeliotların adını qeyd edir.
Yasin Adli
Yacine Adli — Əlcəzair əsilli Fransalı peşəkar futbolçu. İtaliyanın "Milan" klubunda hücumameyilli yarımmüdafiəçi kimi çıxış edir.
Həyatı
29 iyul 2000-ci ildə anadan olub.
PSJ
Yasin Adli 2013-cü ildə "PSJ" klubunun uşaq komandasına qoşulur. Adli 19 may 2018-ci ildə "PSJ"-nin əsas heyətində, Liqa 1 matçında "Kann" klubuna qarşı oyunda debüt edir. O, səfərdə 0:0 hesablı heç-heçə ilə bitən oyunun 83 dəqiqəsində Kristofer Nkunku əvəz edir.
Bordo
31 yanvar 2019-cu ildə, 2018–19 qış transfer pəncərəsinin son günü, Adli "PSJ"nin liqadakı rəqiblərindən olan "Bordo" klubuna transfer olunur. Futbolçu yeni klubu ilə 4+0.5 illik müqavilə bağlayır. Transferin qiyməti 5,5 milyon avro və növbəti satışdan 40% qazanc şərti ilə olur.
"Bordo" klubunun heyətində 67 oyun keçirir və 5 qol vurur.
Milan
31 avqust 2021-ci ildə Adlinin İtaliya nəhəngi "Milan" klubu ilə 5 illik müqavilə imzaladığı açıqlanır. Milan bu transfer üçun Bordoya 8 milyon avro ödəyir. O, 2021–22 mövsümünün qalan hissəsi üçün yenidən kluba icarəyə verilir və "Bordo"nun heyətində meydana çıxdığı 32 oyunda 1 qol vurur.
Milli komanda karyerası
O, Fransanın gənclərdən ibarət Milli komandasının oyunçusudur və 2017-ci ildə 17 yaşadək futbolçular arasında Avropa çempionatında və 2017-ci il FIFA U-17 Dünya Kubokunda Fransa U17-ni təmsil etmişdir.
Yel Kolleci
Yel Kolleci — Yale Universitetinin liberal sənət kollecidir. 1701-ci ildə qurulan bu universitetin əsl məktəbidir. Universitetin digər məktəbləri 1810-cu ildən etibarən təsis edilmiş olsa da, Yale bütün Yale Kolleci olaraq 1887-ci ilə qədər tanındı və məktəbləri birləşdi və universitet Yale Universiteti kimi adlandırıldı.
İlk olaraq, Tərəfdaş nazirləri hazırlamaq üçün qurulan kollec, 18-ci əsrin sonlarına qədər humanitar və təbiət elmləri tədris etməyə başladı. Eyni zamanda, tələbələr sinifdənkənar təşkilatları, ilk ədəbi cəmiyyətləri və sonrakı nəşrləri, idman komandaları və oxuma qrupları təşkil etməyə başladılar. 19-cu əsrin ortalarına qədər, ABŞ-də ən böyük kollec idi. 1847-ci ildə, 20-ci əsrin ortalarında kollecə daxil olan Şeffild Elmi Məktəbinin Yale-də yerləşən bir başqa lisenziya dərəcəsi verən məktəb də iştirak etdi. Bu birləşdirilmiş tədris proqramı tələbələr üçün günümüzün liberal tədris proqramının əsasını qoydu, hansı ki şagirdlərin müstəsna ixtisas səviyyəsində xarici dil, inşa, elmlər və kəmiyyət əsasları daxil olmasını tələb edir.
Bakalavr həyatının ən fərqli xüsusiyyəti 1932-ci ildə qurulan və İngilis universitetlərinin təsis edilmiş məktəblərindən sonra modelləşdirilmiş yaşayış məktəblərinin tədris-bina sistemidir. Bütün məzunlar, bu kolleclərdə birinci sinifdən sonra, ən çoxu məktəbin Köhnə Binasında yaşayırlar.
Tarixi
left|thumb|Kollec gerbi Elihu Yale -in gerbindən ilham almışdır.
Elnur Kəlbizadə
Elnur Həşim oğlu Kəlbizadə — tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent, AMEA Qafqazşünaslıq İnstitutunun Qafqaz siyasəti şöbəsinin müdiri, Beynəlxalq münasibətlər üzrə Respublika Elmi Tədqiqatların Əlaqələndirmə Şurasının üzvü, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin və Naxçıvan Muxtar Respublikası Yazıçılar Birliyinin üzvü, AMEA-nın "Gənc tədqiqatçı" elmi jurnalının Redaksiya Şurasının və ABŞ-də nəşr edilən Siyasi Elmlər və Beynəlxalq Münasibətlər Jurnalının (Journal of Political Science and International Relations) redaksiya heyətinin üzvü, Avrasiya Sosial və Humanitar Elmlər Jurnalının (EURASIA JOURNAL OF SOCIAL SCIENCES & HUMANITIES) rəyçisidir.
Həyatı
Elnur Kəlbizadə 15 avqust 1988-ci ildə anadan olub. Ailəlidir. İki övladı var.
Təhsili
2005–2009-cu illərdə Lənkəran Dövlət Universitetində "Tarix və ictimaiyyat" ixtisası üzrə bakalavr təhsili alıb və universiteti fərqlənmə diplomu ilə bitirib.2010–2012-ci illərdə Naxçıvan Dövlət Universitetində "Beynəlxalq əlaqələrin tarixi və nəzəriyyəsi" ixtisaslaşması üzrə magistr təhsili alıb. 2012-ci ildə "Naxçıvan Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində (XX əsr)" mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək magistr təhsilini fərqlənmə diplomu ilə başa vurub. 2012–2016-cı illərdə AMEA Naxçıvan Bölməsində "Vətən tarixi" istiqaməti üzrə doktorantura təhsili alıb. 2015-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasında "Multikulturalizm dövlət siyasəti kimi" mövzusunda ixtisasartırma kursu keçib. Bakı Dövlət Universitetinin siyasi elmlər doktoru hazırlığı üzrə (İxtisas: Beynəlxalq münasibətlər) dissertantıdır.
Pedaqoji fəaliyyəti
2014-cü ildən etibarən ölkənin müxtəlif universitetlərində (Bakı Dövlət Universiteti, Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti, Naxçıvan Dövlət Universiteti, Bakı Slavyan Universiteti, Bakı Avrasiya Universiteti, Naxçıvan Universiteti) müxtəlif fənnlərdən Azərbaycan və ingilis dillərində mühazirələr oxuyub. 2022-ci ilin may ayında Avropa İttifaqının Erasmus+ Təcrübə mübadiləsi proqramı çərçivəsində Yunanıstanın Thessalonniki (Salonniki) şəhərində yerləşən Aristotel Universitetinin Tarix və Arxeologiya Fakültəsinin Müasir tarix kafedrasında dəvətli professor kimi mühazirələr oxuyub.
Əmək fəaliyyəti
2006–2007-ci illərdə Lənkəran Televiziya Şirkətində "Xəbərlər" informasiya proqramının aparıcısı kimi çalışıb. 2008–2009-cu illərdə "Cənub" Regional Televiziya kanalında "Xəbər Xətti" informasiya proqramının aparıcısı, müxbiri və redaktor köməkçisi olub.
2010–2012-ci illərdə Naxçıvan Muxtar Respublikası Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsində Xəbərlər redaksiyasında aparıcı, İctimai-siyasi verilişlər redaksiyasında redaktor işləyib.