cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aztelekom
Tarixi
Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyinin "Aztelekom" İstehsalat Birliyi 1992-ci ilin avqust ayında yaradılıb. "Aztelekom" müştəri yönümlü biznes modelinin tətbiqi və iş proseslərinin təkmilləşdirilməsi məqsədi ilə 2015-ci ildə Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə çevrilmişdir. Hazırda "Aztelekom" öz tabeliyində 57 yerli Telekommunikasiya müəssisəsi (Gəncə Telekommunikasiya İdarəsi daxil olmaqla), Beynəlxalq Avtomat Telefon Stansiyası (BATS) və Kabel Magistralları Texniki Qovşağını (KMTQ) birləşdirir. Azərbaycan Respublikasının Milli rabitə operatoru olan Aztelekom fərdi və korporativ müştərilərə, rabitə operatorlarına və digər istifadəçilərə müxtəlif telekommunikasiya xidmətlərini göstərir.
Kövrәk palıd
Hündürlüyü 20 m-ə qədər olan ağacdır.Budaqları çılpaqdır.
Yarpaq
Yarpaqlarının uzunluğu 4-9 sm, eni 3-6 sm-dir, uzanmış əksinəoval və ya uzunsovdur,üst tərəfdən yaşıl, çılpaq, alt tərəfdən tutqunyaşıl,sıx ,qısa, nazik tüklərlədir; qaidə hissəsi zəif ürəkşəkilli və ya zəif pazşəkillidir, yuxarı hissədə qısa, küt və ya az sivriləşmiş ensiz bölümlərə; hər tərəfdən 6-8 ədəd uzun, bəzən qısa, az buruqlu 1-2 ədəd dişli bölümlərlədir;bölümlər arasındakı oyuq yarpağın eninin 1/3 hissəsindən 1/2 hissəsinə qədərdir. Yarpaqların saplağının uzunluğu 0,5-1 sm-dir.
Meyvə
Meyvə saplağı 1-3, bəzən 5 sm olur.Qoza kasaşəkilli olub, xırda, dəyirmi-üçbucaqlı,yastı, çılpaq və ya boz-tüklü, sıx pulcuqlarladır və balaca qurtaracaqlıdır.Azərbaycanda yayılması:BQ (Quba), BQ şərq, KQ mərkəzi.
Yaşayış mühiti
Meşələrdə az təsadüf edilən qarışıq kimi 500-1300 (1500) m d.s.y. zonada rast gəlinir.
Təsərrüfat əhəmiyyət
Az yayıldığına görə məhdud təsərrüfat əhəmiyyətinə malikdir.
Faust (opera)
thumb|260px|Faust və Marqarita "Faust" ya "Marqarita" — fransız bəstəkarı Şarl Fransua Qunonun 4 pərdəli opera əsəri. Operanın librettosu Jül Barbye, Mişel Karre tərəfindən Yohann Volfqanq Götenin "Faust" dram poemasının birinci hissəsinin süjeti əsasında yazılmışdır. "Faust" operasının ilk primyerası Parisin “Teatr lirik” səhnəsində 19 mart 1859-cu ildə oynanılmışdır.
Yaranma tarixi
Götenin “Faust” dram-poemasının süjeti əsasında Qunonun opera yazmaq fikiri hələ 1839-cu ildə olmuşdur. Lakin həyata keçirmək 17 il sonra mümkün olmuşdur. Librettonu yazmaq üçün Jül Barbye, Mişel Karre böyük həvəslə razılıq verirlər. Bəstə üzərində iş bitər-bitməz Parisin teatrlarında melodram Faust peyda olur. Sifarişçi rəqabətdən ehtiyatlanaraq operanı tamaşaya qoymaqdan imtina edərək Qunoya yeni bir opera yazmağı təklif edir. Bundan ruhdan düşməyən Şarl Quno operanın üzərində axıra qədər işləyərək bitirir və 19 mart 1859-cu ildə Parisdə səhnəyə qoymağa müfəssəl olur. İlk əvvəl uğur qazana bilməsə də get-gedə populyarlaşaraq 57 dəfə tamaşaya qoyulmuş olur. Götenin Faustu orta əsrlərə aid alman əfsanəsinə əsaslanan fəlsəfi məzmun daşısa da operada lirik məişət hadisələri daha ön plana çəkilmişdir.
Proloq
Faust əlacsız halda şeytana səslənir. Bu an onun önündə Mefistofel canlanır. Bundan qorxuya düşən faust dərhal kabusu qovmağa çalışır. Mefistofel ona: “Şeytana imdad üçün səslənib, sonra da onu qovmağın nə mənası var!”  Faustun: “Mənim üçün sən nə edə bilərsən axı?” sualına, Mefistofel ad-san, şöhrət təklif etsə də onu bunlar az maraqlandırdığını cavanlaşmaq istədiyini söyləyir. Cəhənnəm elçisi şərtlə: “mən hər zaman qulluğunda hazıram, amma burada yaz ki, sonra sən mənim olacaqsan” buna əvvəl tərəddüd edən, sonra isə şeytanın Marqaritanın gözəl əksini təsvir edərək onu şirnikdirməsindən sonra (“Cavanlıq necə də gözəldir, sən bir bura bax mənim təbibim!”) razılıq verən Faust cavanlaşır və Mefistofellə yola düzəlir.
I Pərdə
Kef məclisinin qızğın çağında Mefistofel peyda olur. Özünü cazibədar göstərən Mefistofel hamıya şərab təklif edərək Vaqnerin ilk döyüşdən məhv olacağını söyləyir. Dalınca Marqaritanın sağlığına badə qaldırır. Bundan hiddətlənən Valentin qılıncını sıyırarkən o sınmış olur. Bundan sonra hamı qarşılarında kim olduğunu anlayır və dərhal qılıncın xaçabənzər dəstəyini qaldıraraq onu qovmağa çalışırlar. O, isə onlara: “Tezliklə biz görüşərik cənablar, xudafis!” deyərək qeyb olur.
Faustun yanına qayıdan Mefistofel ona əylənməyi təklif edir. Faust onun yadına Maqaritanı salır. Mefistofel ona: “Ancaq onun paklığı bizə mane olur!” Faust onu tərk edəcəyi ilə hədələyir. Mefitofel Faustu əmin edərək: '“sevimli həkimimlə ayrılmaq istəməzdim, mənim üçün qiymətlisiniz! O bizə gələcək — sizə söz verirəm!”'
Şəhər meydanı. Faust Marqarita ilə görüşü gözləyir. Mefistofel bunun üçün Zibelanın başını qatır. Qızı görən faust ona yaxınlaşır: “Gözələ öz əlimi sizi cəngavər tək daim qorumaq üçün uzatmağa cürət edə bilərəmmi..” Marqareta ləyaqətli olduğu üçün onu qəbul etmir: “Ah yox-yox, bu mənim üçün ziyadəsindən artıq şərəf olardı, bir o qədər gözəl deyiləm ki, cəngavər lütfünə layiq olum” deməsi və çıxıb getməsi məftun olmuş Faustu hiddətləndirir.
II Pərdə
Zibel Marqarita üçün çiçəklər dərir lakin onlar dərhal solurlar. Nəhlət şeytana! deyərək əllərini müqəddəs suda yumağı qərara alır. Zibel çiçək dəstəsini qaı ağzında qoyub gedir. Bu an bağçada Faust və Mefistotel peyda olur. Onlar Zibelin öz qəlbini Marqaritaya açmasını görürlər. Faustun ürəyini qısqanclıq hissi bürüyür. Mefistofel gülü göstərərək ironik tərzdə onda daha qiymətli şey olduğunu deyir. Onlar qapının ağzında zinət və cəvahirlərlə dolu mücrünü qoyub gedirlər.
Qapıya çıxan Marqarita çiçəkləri gördükdə Zibelin gətirmiş olduğunu anlayır. Bu dəm onun gözü zinət və cəvahirlərlə dolu mücrüyə sataşır. Təsirlənən Marqarita onları bir-bir sınaqdan keçirir. '“Elə bil bilərəkdən, budur bu da güzgü, mənim üçün! Ona necə baxmamaq olar? Necə baxmamaq olar?”' Bu ifadələri ilə Marqareta dəyişilir: tamah onun məsumiyətinin yerini tutmuş olur. Bu dəm qonşusu Marta peyda olur. O, heç şübhə etmir ki, cəvahirat məftun cəngavərin işidir. Faust və Mefistofel peyda olurlar. Mefistofel Martanı öz öhdəsinə götürərək Faust ilə Marqaritanın təklikdə qalmalarına imkan yaradır. Mefistofel Martanın dul olmasından istifadə edərək özünü ona təklif edir. Bu dəm Faust da marqaretaya eşq elan edir.
I səhnə
Faustun eşqi Marqaritaya əzab vermiş olur. Uzun müddət tənhalığa qapılan Marqareta onu yolunu gözləyir, amma nahaq: Faust onu atmışdır. Amma Zibel əvvəlki kimi ona sadiqdir, bu ona bir qədər təskinlik verir.
II səhnə
Mefistofel Fausta nə qədər təskinlik versə də o, Marqaritanı unuda bilmir. Bunu görən Mefistofel Faustun hissinə toxunaraq onu lağa qoyur. Bu an Valentin əlində qılınc peyda olur. Döyüş öncəsi Faust və Valentin tanrıya nəhlət oxuyaraq onun lütfündən imtina edirlər. Fausta ürək dirək verərək Mefistofis: '“Ürəklə qılınc çəkin! Müdafiənlə mən məşqul olaram!”' Valentin 3 dəfə cəhd edir, boşa çıxır. Axırda Faust Valentinə ölümcül zərbə vurur. Mefistofel qeyb olur. Ölüm ayağında başına toplaşanlar içində bacısı Marqarita Valentinin əzablarını yüngülləşdirmək istərkən qardaşı onu Zibelanın və kütlənin yalvarmalarına baxmayaraq ölüm ayağında rüsvayçı ölümlə nəhlətləyir.
II səhnə (Valpurgiya gecəsi)
Faustun başını qatmaq üçün Mefistofel onu ifritlərin böyük gecə məclisi olan Valpurgiya gecəsinə aparır. Burada ifritələr məşuqları şeytanlarla iblisin dövrəsində dəlicəsinə rəqs edib şənlənirlər. Hamı şərab içir, iblisə sitayəş edərək, sədaqətliliklərini göstərmək məqsədi ilə onun dalından - sarğısından öpürlər. Bu iyrənc mərasimdən vahiməyə gələn Faust birdən Marqaritanın səsinə “yuxudan” ayılır və gözləri önündə onun gözəl əksini görərək Mefistofelin əsirliyindən yaxa qurtarmaq üçün ona tərəf qaçır.
Nojan-sür-Marn
Nojan-sür-Marn  — Fransa nın şəhər və kommunası.
Coğrafiyası
Nojan-sür-Marn şəhəri Val-de-Marn departamentinin ərazisində yerləşir, regionu — İl-de-Frans. Nojan-sür-Marn dairəsinin inzibati mərkəzidir.
Tarixi
Nojan-sür-Marn orta əsrlərdən bəri tanınır. 581 yaşına qədər olan salnaməsində, Qreqori Franks kralı Çilperikin sevimli yaşayış yerlərindən biri olan Novigentum şəhəri haqqında məlumat verir. Yerli xəstəxanaya məxsus ərazidə, habelə Fransız kralı VII Çarlz tərəfindən xanıma Aqnes Sorel üçün inşa edilmiş və 1626-cı ildə Kardinal Rişelin əmri ilə sökülmüşdür (XIV əsr). Bundan əlavə, XII əsrə aid Sankt-Saturn kilsəsi görməli yerlərindən biridir.
Nojan-syur-Marn şəhərində tanınmış rəssam Antuan Vatto vəfat etmişdir.
1792-ci ildə Nojanda 1198 nəfər, 1881-ci ildə — artıq 9491 əhali yaşayırdı.
Bekenbəy
Bekenbəy - türk mifologiyasında ədalət tanrısı. Yer üzündə ədaləti təmin edər. Ədalətli insanları qoruyur. Yarqanlar (hakimlər) doğru qərarlar verə bilmək üçün ondan kömək istəyərlər. Əlində iti dişləri olan böyük bir toppuzu vardır. Bu toppuzla ədaləti tapdalayanların cəzalandırar. Ədalət cəmiyyətin ən əhəmiyyətli ünsürlərindən biridir və türk tarixində xaqanları, padşahları heç qorxmadan ədalətlə mühakimə, hətta cəzalar verən hakimlərin olduğu izah edilər. Osmanlı tarixi ilə əlaqədar olaraq izah edilən bir hekayədə, bir sultanı mühakimə eden hakimin "Verdiyim cəzanı qəbul etməsəydi, bununla başına vuracaqdım" deyərək arxasında saxladığı topuzunu göstərməsi də mövzuyla əlaqədar ola bilər. Toppuz, ədaləti işarələyən bir obyektdir. Lakin bu ədaləti təsis etmək üçün lazım olduğunda çətin bərqərar olacağını vurğulayır. Ədalət arzusu insanın var olduğu hər yerdə mövcuddur və insanoğlunun nizam istəyiylə, haqqı məğlub olduğunda hiss etdiyi qisas alma duyğusunun varlığı səbəbiylə ortaya çıxmışdır.
Etimologiya
(Bek) kökündən törəmişdir. Möhkəmlik, düzgünlük, gözləmək, qorumaq, güc mənalarını ehtiva edər. Bekinmek, inad etmək, müqavimət göstərmək deməkdir. Qədim türkcədə Beken / Bike / Begen / pige / Beyem və monqolcada Bah / Baha / Baka sözləri istək, məhkəmə, ümid kimi mənaları ehtiva edir.
VirtualBox
Oracle VM VirtualBox (Sun VirtualBox, Sun xVM VirtualBox və innotek VirtualBox kimi də tanınır) — Oracle tərəfindən dəstəklənən virtuallaşdırma proqramıdır. Proqram ilk dəfə innotek GmbH tərəfindən yaradılmış, 2008-də Sun Microsystem tərəfindən satın alınmışdır. Daha sonra isə Oracle şirkəti tərəfindən satıln alınıb.
Proqram Linux, Mac OS X, Windows XP, Windows Vista, Windows 7, Windows 8, Solaris, və OpenSolaris əməliyyat sistemlərini dəstəkləyir. FreeBSD və Genode üçün portlar da var. O, Windows, Linux, BSD , OS/2 , Solaris, Haiku və OSx86 , ilə işləyən qonaq virtual maşınlarının yaradılmasını və idarə olunmasını, həmçinin Apple aparatında macOS qonaqlarının məhdud virtuallaşdırılmasını dəstəkləyir. Bəzi qonaq əməliyyat sistemləri üçün "Qonaq əlavələri" cihaz drayverləri və sistem proqramları paketi mövcuddur, bu, adətən performansı, xüsusən də qrafikanın performansını yaxşılaşdırır və pəncərə açıldıqda qonaq ƏS-nin rezolyusiyasını avtomatik dəyişməyə imkan verir. Host ƏS-də virtual maşının ölçüsü dəyişdirilir.
Tarix
thumb|64px|VirtualBox OSE loqosu, 2007–2010 VirtualBox ilk dəfə Almaniyanın Weinstadt şəhərindən olan InnoTek Systemberatung GmbH tərəfindən xüsusi proqram təminatı lisenziyası ilə təklif edilib və məhsulun bir versiyasını VirtualBox Şəxsi İstifadə və Qiymətləndirmə Lisenziyasına (PUEL) uyğun olaraq şəxsi və ya qiymətləndirmə məqsədləri üçün heç bir ödəniş etmədən əlçatan edir. 2007-ci ilin yanvarında LiSoG məsləhəti əsasında Innotek GmbH VirtualBox Açıq Mənbə Buraxılışını (OSE) GNU General Public License (GPL) 2-ci versiyanın tələblərinə uyğun olaraq pulsuz və açıq mənbəli proqram təminatı kimi buraxdı.
Innotek GmbH həmçinin sonradan Microsoft tərəfindən alınmış Connectix məhsullarının virtualizasiyasında və OS/2 portlarının OS/2 və Linux dəstəyinin inkişafına öz töhfəsini verdi. Xüsusilə, Innotek həm Windows Virtual PC, həm də Microsoft Virtual Serverində "əlavələr" kodunu işləyib hazırlayıb ki, bu da paylaşılan mübadilə buferləri və ya dinamik baxış pəncərəsinin ölçüsünün dəyişdirilməsi kimi müxtəlif host-qonaq ƏS qarşılıqlı əlaqəsini təmin edir.
Sun Microsystems 2008-ci ilin fevralında Innotek-i satın aldı.
2019-cu ilin dekabrında VirtualBox proqram əsaslı virtuallaşdırmanı dayandıraraq, yalnız hardware dəstəkli virtualizasiyanı dəstəkləməyə başladı.
Virtuallaşdırma
thumb|300px|Ubuntu -da VirtualBox altında Ubuntu Live CD -nin işlədilməsi VirtualBox istifadəçiləri bir host əməliyyat sistemi (host ƏS) altında çoxlu qonaq ƏS-lərini yükləyə bilərlər. Hər bir qonaq öz virtual maşınında (VM) müstəqil olaraq işə salına, dayandırıla və dayandırıla bilər. İstifadəçi hər bir VM-ni müstəqil olaraq konfiqurasiya edə və onu proqrama əsaslanan virtuallaşdırma və ya əsas host aparatı bunu dəstəklədiyi halda aparat dəstəyi ilə virtuallaşdırma seçimi ilə işlədə bilər. Əsas ƏS və qonaq ƏS və proqramlar ümumi mübadilə buferi və virtuallaşdırılmış şəbəkə qurğusu daxil olmaqla bir sıra mexanizmlər vasitəsilə bir-biri ilə əlaqə saxlaya bilər. Qonaq VM-lər də bunu etmək üçün konfiqurasiya olunarsa, bir-biri ilə birbaşa əlaqə saxlaya bilər.
H.O.S.T.
H. O. S. T (Hava Od Su Torpaq) – Azərbaycan rep qrupu. Qrupun yaranma tarixinə qədər də, üzvlər ayrılıqda rep fəaliyyəti ilə məşğul olub. PRoMete, eyni zamanda Qaraqan və Jamal Ali Alliance-a qədərki vaxt mərhələsində bir neçə treklər yazdırıb, konsertlərdə çıxış edib. 2005–2006-cı illər ərzində əsası qoyulan və fəaliyyətdə olan Baku Clan isə uşaqlıq dostlarını özündə birləşdirib – artıq çoxdandı rep yazan Qaraqan və Jamal Aliyə Felon De Jure, Feck, ErranT da qoşulub. "Sənsiz (Love Story)" hiti də məhz o dövrdə yazılır. Elə həmin dövrdə Baku Clan üzvləriylə yaxın dostluq əlaqələrinə malik olan PRoMete də SRB-nin (Sumqayıt Rep Birliyi) nəzdində çıxış edirdi. Birliyin yaradıcısı bir neçə konsert verməklə bərabər Baku Clan'la da bir sıra tracklər yazdırır. 2006-cı ilin dekabrında artıq sıx-sıx görüşməyə başlayan bu dost əhatəsi, yalnız repi yox, bir sıra digər məsələləri də müzakirə edə-edə ortaq nöqtələr və onları birləşdirən hədəflər tapır. Elə həmin müzakirələr və danışıqlar gələcəkdəki hərəkatın təməlini qoyur. 2007-ci il fevralın 13-də isə artıq bu dostluq əhatəsi yekdilliklə qərar verərək özünü – H. O. S. T Alliance adlandırır. Bu birliyə elə həmin dost əhatəsində olan Dərviş və AiD də daxil olur. 2009-cu ildə İsveçrədə baş tutan "Azərbaycan Günləri" adlı tədbirdə iştirak edən AiD və PRoMete "Addım-addım", "Enigma", "Qurtul" və "Dinlə" treklərini ifa edirlər
2007–2012-ci illərdə fəaliyət göstərmiş qrupun 50-dən çox konserti baş tutub ki, onların ən böyüyü də 2012-ci il, 4 mart tarixində Dəniz vağzalında keçirilmiş "Beşikdən Məzara" adlı konsertdir. İlk konsertləri isə 2007-ci ilin 9 dekabrında "Yuğ Dövlət Teatr"ında baş tutub. Əlavə olaraq da "Reinkarnasiya"(21.02.2009), "Rekviem"(2010), "Qısa Qapanma"(2011), "Biz İnsan Deyilik"(2011) kimi konsertlər ən yadda qalan və geniş auditoriyalı konsertlərdəndir.
Proloq
Onsuz da planlaşdırılan tracklərin hazırlanma prosesi başlanır. "Həyatım Əllərimdə" və "How We Rappin`" sinqllarından sonra Alliance albom yazılışılarına başlayır.
Əvvəlcə "Propoqanda" treki ilə eyni adlandırılmaq istənən albom bir sıra müzakirədən sonra öz üz səhifəsində bu yazını tapır – "Proloq".
Vardar Skopye FK
Vardar – Makedoniyanın futbol klubu.
Ülgən
Ülgən və ya Bay-Ulgen — türk mifologiyasında əsas tanrılardan biri. Ölkən (Ülken, Ülgön) Xan və monqol dilində Ulgan Xan.
Etimologiya
(Ül/Ul) kökündən törəmişdir. Göyə aid, paylaşdırma, yaratmaq kimi mənalar ehtiva edər. Ulu, zəngin deməkdir.
Erigeron leioreades
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Eritreya bayrağı
Eritreya bayrağı — Eritreyanın Dövlət bayrağı
Eritreyanın dövlət bayrağı haqqında qanun 1995-ci ilin dekabr ayının 5-də qəbul edilib. Bayrağın yaşıl rəngi bərəkətli torpağı, kənd təsərrüfatı və maldarlığı, qırmızı rəng Eritreyanın müstəqilliyi uğrunda tökülən qanı, mavi rəng ölkənin dəniz sərvətlərini və Qırmızı dənizi simgələyir. Bayrağın qırmızı rəngli hissəsində dövlətin gerbi göstərilmişdir. Gerbin sarı rəng isə ölkənin mineral ehtiyatlarının zənginliyini və dövlətçiliyin dirçəlməsini tərənnüm edir. Sarı rəngli kiçik zeytun şaxələrindən ibarət çələng (28 yarpaq) Eritreyanın müstəqilliyi ilə nəticələnən vətəndaş müharibəsi illərinin simvoludur. Ölçüsü 1:2 nisbətindədir.
Erigeron elegantulus
(Erigeron elegantulus) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Paul Uinçel
Paul Uinçel (21 dekabr 1933, Nyu-York, Nyu-York ştatı, ABŞ – 24 iyun 2005, Los-Anceles, Kaliforniya, ABŞ) — ABŞ aktyoru
Əşrəf Bitlis
Əşrəf Bitlis (Eşref Bitlis, ) — (1933, Malatya - 17 fevral 1993). Sabiq Türk general, sabiq Jandarma (Türkiyə) Komandiri. 1952-ci ildə Quru Hərb Məktəbindən leytenant rütbəsi ilə məzun oldu. 1966-cı ildə Quru Hərb Akademiyasını tamamladı. Almaniyada dil təhsilini tamamladıqdan sonra 1969-cu ildə Türk Silahlı Qüvvələri Akademiyasından məzun oldu. 1973-də Almaniya Hərb Akademiyasını tamamladı.
Carçıyevlər
Carçıyevlər — Azərbaycan xalqının soylarından biri
Əşrəf Bitlis
Bir il Quru Hərb Akademiyasında baş müəllim olaraq vəzifə yerinə yetirdi. 1974-də Kipr Hərəkatı əsnasında Polkovnik rütbəsiylə Kipr Türk Alayı komandirliyinə təyin edildi. Bu alayın komandirliyini edərkən Kipr Yunan alayı məhv edildi. 1978-də tuğgeneralliğe yüksəldi və Bolu Komando Briqada Komandirliyinə gətirildi. 1982-də tümgeneralliğe yüksəldi və Kipr 28. Diviziya Komandiri oldu. 1986-da general-leytenantlığa yüksəldi. 1988-də Kipr Türk Barış Qüvvələri Komandiri oldu. 1990-da generallığa yüksəldi və Jandarma (Türkiyə) Ümumi Komandanı təyin edildi. Bitlis, bölgədə konuşlanmış vəziyyətdə olan Çəkic Güc Qüvvətlərinin Türkiyədən ayrılması lazım olduğunu açıqlayır və ABŞ-nin Şimali İraqda meydana gətirməyə çalışdığı Kürd Dövlətinin Türkiyənin zərərinə olduğunu söyləyirdi. Bu səbəblə Amerika Birləşmiş Ştatları səfirliyi tərəfindən bir neçə dəfə hökumətə şikayət edildiyi iddia edildi. 17 dekabr 1992-də Çəkic Gücə bağlı Amerikan döyüş təyyarələri, özlərinə bildirildiyi halda İraqın Səlahəddin şəhərinə getməkdə olan Bitlisən vertolyotuna tacıq uçuşu etdi və vertolyotu enişə məcbur etdi. Komandirliyi dövründə JITEM-in qurularaq mühakiməsiz edamların edilməsinə və etirafçılarla birlikdə silah və narkotik qaçaqçılığı edilməsinə qarşı çıxdığı da mətbuata əks olunmuşdur.
7 fevral 1993-də "İncirlik istiqamətində qalxan ABŞ təyyarələri, PKK-ya kömək paylayır." diyen Eşref Bitlis, 17 fevral 1993-də Beechcraft B200 King Air tipi təyyarənin hələ məlum olunmayan səbəblərlə düşməsi nəticəsində öldü. Daha sonra Ridvan Özdən və Bəxtiyar Aydın kimi Bitlisən qrupu içində iştirak edən bəzi yüksək rütbəli hərbçilər vəzifəsi başında öldü.
Carçıyevlər
Haqqında
Carçıyevlər, Carçılılar, Carçıoğlular — Qazax — Gəncə ərazi vahidində tanınan soylardan biridir. Bu soyun bir qolu Gürcüstan Respublikasında (Marneuli, Görarxı), bir qolu Göyçə mahalında (Ağbaba) məskunlaşmışlar.
Çaylı kəndinə XVII əsrin əvvəllərindən başlamışdır. Köç edənlərin əksəriyyəti indiki Ağstafa rayonunun Kəsəmən kəndindən olmuşlar. Səbəb isə Çar Rusiyasının öz xidmətlərinə görə bu torpaqları hərbçilərindən birinə verməsi idi. Kəndə əvvəlcə 4 nəsil —Göşşüllülər (Göşşüyevlər), Bənnalar (Bənnayevlər), Qocalar (Qocayevlər), Çarçılılar (Carçıyevlər) gəlmişdir.
Carçıyevlər soyundan bir qismi sonralar Babaxanov, Ağbabada qalan qolları isə Eminov soyadlarına keçmişdirlər.
Georgi Karpov
Georgi İvanoviç Karpov (9 dekabr, 1890- 31 mart, 1947)— tarixçi, etnoqraf, Türkmənistan SSR-nin ictimai-siyasi xadimi.
Həyatı
Georgi İvanoviç Karpov 9 dekabr 1890-cı ildə Rusiyanın Saratov quberniyasının Karavainka kəndində anadan olmuşdu.
Gülüstan mineral bulağı
Gülüstan mineral bulağı. Culfa rayonu ərazisindəki Gülüstan (Cuğa) kəndindən 2,5 km  şimalqərbdə, Əlincəçayın yatağındadır. Mineral bulağın yanında 1962-ci ildə 135 metr dərinliyində qazılmış quyudan ikinci yüksək təzyiqli mineral su çıxmışdır. “Gülüstan” mineral suyunun tərkibindəki kimyəvi mikroelementlər insan orqanizmi üçün faydalıdır. Zəif minerallaşmış suyun tərkibi Rusiyanın Kislovodskdəki (Şimali Qafqaz) “Narzan” və Babək rayonundakı “Sirab” mineral sularının analoqudur. Haliyyədə sifarişçilərin rəğbətini qazanmış mineral su, sənaye üsulu ilə istehsal olaraq, “Gülüstan” markası ilə müxtəlif tutumlu plastik qablara doldurulur. 37 Həmin sudan mədə-bağırsaq xəstəliklərinin müalicəsində içilməsi faydalıdır.
Georgi Karpov
Həyatı
Georgi Karpov türkmənlər, Türkmənistan haqqında bir çox əsərlərin müəllifidir.
Gülüstan mineral bulağı
Mənbə
Bağırov, Feyruz Abdulla oğlu. Naxçıvanın təbii sərvətləri- Naxçıvan, 2008.
Georgi Karpov
Həyatı
Georgi Karpov 31 mart 1947-ci ildə Türkmənistanda vəfat edib.
Kalp Hastası
Kalp Hastası — Sagopa Kajmerin 2013-cü ildə işıq üzü görən albomu. Albom 8 iyul 2013-cü ildə Melankolia Müzik tərəfindən Türkiyədə satışa çıxarılmışdır. Albom çıxmadan 2 gün əvvəl Düşünmek İçin Vaktin Var mahnısı internet üzərindən yayınlanmış və mahnıya klip də çəkilmişdir. Alboma Sagopa Kajmerin Kolera ilə olan dueti İster İstemez də daxil edilmişdir.
Don Knotts
Jesse Donald "Don" Knotts — ABŞ aktyoru
Erigeron lemmonii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Sosnovski qovağı
Hündürlüyü 35–40 m, enli, nadir hallarda azacıq piramidavari çətiri olan ağacdır.
Meyvə
Qutucuq yumurtavaridir; saplaq adətən qutucuğun uzunluğunun yarısından qısadır.
Çiçəkləməsi:
Mart
Meyvə verməsi:
Mart-Aprel.
Azərbaycanda yayılması:
BQ (Quba), BQ şərq, BQ qərb, KQ mərkəzi, Lənk. dağ. (nadir hallarda).
Yaşayış mühiti:
Ovalıqda və aşağı, bəzən orta dağ qurşaqlarında çayların sahilində rast gəlinir.
Gömür mineral bulağı
Gömür mineral bulağı — Şahbuz rayonu ərazisində Gömür kəndindən 3 km cənub-qərbdə, Gömür çayın sol sahilində okean səviyyəsindən 2000 m. yüksəklikdədir. Burada 75 sayda bulaqlardan mineral hidrogen-sulfid qarışığı ilə birlikdə karbonqazı da çıxır. Bulaqlardan su çıxarkən yeraltı karst süxurlarını kükürdlü qarışıqla birlikdə tərkibindəki hidrogen-sulfid ionlarını zənginləşdirir.
Zəif inerallaşmış sudan revmatik və dəri xəstəliklərinin müalicəsində vanna qəbul etməklə (hər kursda 10-15 dəqiqə, T 25-35 Cº) əhəmiyyətlidir.
Qədim hind müdafiəsi (şahmat)
Qədim hind müdafiəsi — Şahmat termini.
Siciliya müdafiəsi
Siciliya müdafiəsi ən məşhur debütlərdəndir və ağların 1.e4 gedişinə ən çox hesablanan başlanğıcdır. Statistikaya əsasən ağlar üçün 1.d4 gedişi Siciliyaya nisbətən daha uğurlu başlanğıcdır. New In Chess-in 2000-ci ildə çıxan kitabında bazasındakı oyunlardan 296.200 partiyanın 56.1%-də ağlar 1.d4 gedişi ilə başlamış və qələbə qazanmış, 349.855 partiyanın 54.1%-də ağlar 1.e4 gedişi ilə başlamış və qələbə qazanmışdır.
Qrossmeyster Con Nann Siciliya müdafiəsinin məşhurluğunu onun "döyüşkən təbiəti" ilə izah edir: "Bir çox versiyalarda qaralar bərabərlik üçün yox, üstünlük üçün oynayırlar. Zəif cəhəti odur ki, ağlar təşəbbüsü tez ələ alırlar, buna görə də qaralar qurban verərək tez hücuma keçməməli, diqqətli olmalıdırlar."
Siciliya müdafiəsinə dair ilk notasiyalara hələ XVI əsrin əvvəllərində italyan şahmatçıları Cuilio Polerio və Ciaoçino Qrekonun oyunlarında rast gəlinir.
Açıq Siciliya: 2.Af3 və 3.d4
1.e4 c5 gedişləri ilə başlayan oyunların 75%-dən çoxu 2.Af3 gedişi ilə davam edir. Qaraların üç əsas seçimi var: 2...d6, 2...Ac6 və 2...e6. Bu gedişlərdən sonra ağlar 3.d4 gedişini oynayır ki, bu da Açıq Siciliya adlanır və olduqca mürəkkəb pozisiyalara səbəb olur. Ağlar fiqurlarını inkişaf etdirir və şah cinahından hücuma keçə bilmək üçün əlavə cinah açıqlığı yaradır. Bu qaraların mərkəz piyada üstünlüyünün tarazlaşdırılmasıdır, ağların d-piyadası, qaraların c-piyadası ilə dəyişdirilir və beləliklə də qaraların c şaquli xətti piyadasız qalır, bu isə vəzir cinahında qaralar üçün zəiflik yaradır.
Füzuli küçəsi 33 ünvanında ev
Füzuli küçəsi 33 ünvanında ev — Bakı şəhərinin Nəsimi rayonunda ev. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin tarixi və mədəni abidələr haqqında fərmanına əsasən, yerli əhəmiyyətli tarix və mədəniyyət memarlıq abidəsi olmuşdur.
Evin tarixi və arxitekturası
2001-ci ildə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti tarixi və mədəni abidələr haqqında sərəncam imzalamış, ona görə bu ev yerli əhəmiyyətli tarix və mədəniyyətin memarlıq abidəsi olmuşdur.
2009-cu ildə Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev Heydər Əliyev Sarayından Füzuli meydanına qədər ərazini əhatə edən park kompleksinin inşasına əmr etdi. 2010-cu ilin fevralında Fuzuli küçəsində köhnə evlərin sökülməsi başlandı. Xüsusilə, bu tarixi memarlıq üç mərtəbəli ev yıxıldı.
2013 10 mayda Bakıda Füzuli və Mirzəağa Əliyev küçələri arasında inşa olunan "Qış bulvarı" nın açılışı olub.
Volkan Bozkır
Volkan Bozkır — türk vəkil, diplomat və siyasətçi. Türkiyə Cümhuriyyətinin keçmiş naziri və Avropa Birliyinin baş müzakirəçisi, İstanbul millət vəkili, TBMM Xarici İşlər Komitəsinin sədri, Türkiyə-ABŞ Parlamentlərarası Dostluq Qrupunun sədri vəzifəsini icra etdi.
Həyatı
2009-cu ildə başlayan Avropa Birliyi, Baş katiblik vəzifəsindən istefa edərək 2011 mart 2011 ümumi seçkilərində İstanbulda Ədalət və İnkişaf Partiyası 2. Bölgəyə millət vəkili namizədi oldu. Seçki nəticəsində XXIV. Dövrün İstanbul Millət vəkili seçildi. Türkiyə Böyük Millət Məclisi Xarici İşlər Komitəsi Başçılığı 2011-ci ilin İyul ayında, TBMM Türkiyə-ABŞ Dostluq Qrupu, 2014-cü ilin Aprel ayında prezidentliyə seçildi. 29 avqust 2014-cü ildə Avropa Birliyinin naziri təyin edildi. XXV. Dövrün İstanbul Millət vəkili seçildi. 24 noyabr 2015 tarixində qurulan 64 Türkiyə yenidən Avropa Birliyi Hökumət Nazirliyindəki ofisinə təyin edildi. 17 iyun 2020-ci ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyasının prezidenti seçildi və sentyabrın 15-də qəbul ediləcəyi planlaşdırılır. İngilis və Fransız dillərində danışan Bozkır Nazlı Bozkır ilə evlidir və 2 övladı var.
Mavi bayraq
thumb|Mavi bayraq thumb|[[2007-ci ildə Xorvatiyadakı çimərliklərdən birindəki mavi bayraq]] "Mavi bayraq" — ən yüksək səviyyəli xidmətlər göstərən və yüksək meyarlara cavab verən çimərliklərə verilən Avropa Birliyi "Çimərlik suyu direktivi"nə uyğun olaraq Beynəlxalq Ətraf Mühit Təhsili Təşkilatı tərəfindən verilən nümunəvi xidmət göstəricisi.
Təltif edilmə
Bayraqla təltif edilmə üçün çimərliklər müəyyən edilmiş meyarlara uyğun olaraq mütəxəssislər tərəfindən qiymətləndirilir. "Mavi bayraq" çimərliyin diqqətçəkən hissəsinə sancılır və bu, çimərliyin yüksək imic qazanmasına xidmət edir. Ancaq proses bununla da yekunlaşmır. Bayraqla təltif edilən çimərliklərdə müntəzəm olaraq yoxlamalar təkrarlanır. Əgər çimərlikdə suyun təmizliyi, göstərilən xidmətlərin səviyyəsi, xilasedicilərin sayı, dəniz kənarının təmizlik səviyyəsi, kölgəlik, duş, sürüşkənlər, hətta sanitar qovşaq kabinələrinin vəziyyəti standartlara cavab verməzsə, bayraq geri alınır və ondan istifadəyə qadağa qoyulur.
Meyarlar
"Mavi bayraq" sertifikatı 4 meyar üzrə müəyyənləşir :
Burada aşağıdakı kimi vacib məsələlər də əsas götürülür :
Faydası
"Mavi bayraq" statusu bölgənin turizm potensialının inkişafına müsbət təsir edir.
Köhnə hind başlanğıcı (şahmat)
Köhnə hind başlanğıcı — Şahmat termini
Bu debütü ilk dəfə olaraq XIX əsrdə tətbiq edən Hindistan şahmatçılarının şərəfinə adlandırılmışdır.
Əliağa Aslan
Əliağa Aslan — Şair.
Həyatı
Əliağa Aslan Surxay oğlu 1961-ci il yanvar ayınin 1-də Qubadlı rayonunun Qaracallı kəndində müəllim ailəsində doğulmuşdur. Qaracallı kənd orta məktəbin 8-ci sinfini bitirdikdən sonra Bakıya gəlmiş, Qara Qarayev adına musiqi təmayüllü ota məktəbdə 9-10-cu sinifi oxumuş, məktəbi bitirdiyi ildə Naxçıvan Pedaqoji İnstitutunun Filologiya fakultəsinə qəbul olmuşdur. 1983-cü ildə institutu bitirmiş, yaşadığı Qaracallı kəndində müəllim işləməyə başlamışdır. 1991-ci ildə Qaracallı kənd Sovetinin sədri seçılmiş, 1992-ci ildə Qubadlı Rayon İcra Hakimiyyətinin Qaracallı kəndi üzrə İcra nümayəndəsi vəzifəsinə təyin olunmuş və ömrünün sonuna qədər bu vəzifədə çalışmışdır.
Əliağa Aslan uşaq yaşlarından şeir yazmağa başlamış, yerli mətbuat orqanında ( Qubadlıda) şeirləri dərc olunmuşdur.
1998-ci ildə ilk kitabı "Ayrılıqlar içində" çapdan şıxmışdır.
Kİtablarından birinə (Bu dünya qonaq saxlamır) tanınmış tənqidçi, filologiya elmləri doktoru, Füzulişünas Vaqif Yusifli ön söz yazmış, haqqında dəyərli sözlər işlətmişdir.
Əliağa Aslanın bir çox şeirlərinə musiqilər bəstələnmişdir.
Erigeron inornatus
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Çimərlik turizmi
Çimərlik turizmi — turizmin növlərindən biri.
Müasir dövrdə çimərlik turizmində başlıca məqsəd daha yüksək xidmətlər təklif etməklə, daha çox turist cəlb etməkdir. Bunun üçün çimərliklər müxtəlif fərqləndirici əlamətlərlə özlərini tanıtmaqdadırlar. Belə fərqləndirici əlamətlərdən biri "Mavi bayraq"dır.
Çimərlik turizmi zonalarının yaradılması üçün qoyulan başlıca tələblər suyun təmizliyi, müvafiq infrastruktur və turizm xidmətlərinin səviyyəsi ilə bağlıdır. Çimərlik turizmi sahəsində İspaniya, Türkiyə, Yunanıstan, Fransa ilk pillələrdədir.
Variant (şahmat)
Variant — Şahmat termini
Məntiqi cəhətdən birləşən gedişlər seriyasıdır.
Dinq Şen (rejissor)
Ding Sheng — Çin film rejissoru və ssenaristi. Şantun, Sindao şəhərində anadan olmuş, əsərlərinə Kiçik Böyük Əsgər, Polis Hekayəsi 2013 və Dəmiryol Tigers (2016) hər iki filmin onun rejissoru olduğu və Ceki Çanın rol aldığı filmlər daxildir.
Andrey Kovalevski
Andrey Petroviç Kovalevski (1 fevral, 1895-29 noyabr, 1969)— Sovet şərqşünası, tarixçi, etnoqraf, tarix elmləri doktoru və professoryj.
Həyatı
Andrey Petroviç Kovalevski 1 fevral 1895-ci ildə Rusiya imperiyasının Xarkov quberniyasında anadan olmuşdu.
Andrey Kovalevski 29 noyabr 1969-cu ildə Xarkovda vəfat edib.
Əsərləri
Антологiя лiтератур Сходу. Харкiв, 1961 (сос., вст. ст., прим.).
Ədəbiyyat
Андрей Петрович Ковалiвский: (Некролог) // УИЖ. 1970. № 2. С. 158.
İbrahim şah Ludi
Həyatı
Sultan İskəndər şah Ludinin böyük oğludur. Atasının ölümünə görə 22 noyabr 1517-ci ildə taxta çıxdı. Hökmdarlığını qəbul etmeyen müxalifləri, qardaşı Cəlal xanın ətrafında toplanıb onu Cavnpur hökmdarı elan edərək ölkəni ikiyə bölmək istədilər. İbrahim Ludi həmən qardaşının üzərinə bir ordu göndərdi. Məğlub olan Cəlal xan, Siqhlərin əlindəki Qevaliyara sığındı. İbrahim Qevaliyarı da mühasirə etdi və Cəlal xanı ələ keçirərək adamlarıyla bərabər həbsə atdı. Cəlal xan bir müddət sonra həbsxanada öldü.
İbrahim şah daha sonra, dövlət adamlarının ona qarşı sadiq davranmadığı gərəkçəsiylə sərt bir idare tərzi menimsədi və bir çox irəli gələn əyan-ərkanı basqıya məruz qoyaraq özündən soyutdu. Hətta atasının iki önemli yöneticisini ölüme məhkum etdirincə digər dövlət adamları öz güvenliklərini sağlamak üçün İbrahim şaha qarşı üsyan etdilər. Bu sırada Pəncab valisi Dövlət xan Ludi də baş qaldırdı. Durumu öyrənən sultan, Dövlət xan Ludinin Dehliyə gəlməsini əmr etdi, fəqət şübhələnən Dövlət xan oğlu Dilavər xanı göndərdi. Dehliyə gələn Dilavər xan, bir müddət üçün həbsə atıldıqdan sonra geri gönderildiyinde sultanlığın mərkəzindəki basqı və zülmləri atasına anlatdı. İbrahim şah Ludinin taxtda qaldığı müddət ərzində öz aqıbətini heç yaxşı görməyən Dövlət xan, o sırada Kabildə bulunan Baburu dəvet edərək Hindistana girmesini istedi. Bunun üzerine Babur Hindistana yönelince İbrahim şah Ludi 1000 qədər filin də yer aldığı çox kalabalık bir orduyla onu durdurmak için yola çıxdı ve iki ordu 1526-cı ildə Panipatda qarşılaşdı. Osmanlı savaş düzenini uyğulayan və atəşli silahlar işlədən Babür karşısında tutunamayan İbrahim-i Ludinin ordusu dağıldı ve İbrahim şah savaş alanında öldü (21 aprel 1526). Babür, İbrahim şahın cəsədini törenle defn etdirdi və öldüyü yerdə bir türbə tikdirdi. Bu türbə zamanla ziyarətgah halına gelmişdir. İbrahim şah Ludinin anası Sultan Baburu zəhərlətmək istemiş, fəqət bacarıqlı ola bilməmişdir. Durumun ortaya çıxması üzerine suç ortaqları öldürülmüş və o da Kabilə göndərilmiş, ancaq yolda intihar etmişdir.
Sultan İbrahim şah fərasət sahibi və cəsur bir hökmdar idi. Soyluları nəzarət altında tutmaq üçün basqıcı bir politika uygulamışsa da zalim bir hökmdar olmamışdır. Hökmdarlıq qavramının gelişmesine katkıda bulunmuş, adil bir siyaset takip etmiş ve Ludilər sülaləsinin bir imparatorluk haline gelmesi için çalışmıştır. Bazı tasarruflarından dolayı xanedanın yıkılışına sebep olmakla suçlanırsa da asıl sorumluluğun asilzadelere ait olduğu kabul edilmektedir. Panipat döyüşü Hindistan tarixi üçün önemli bir dönüm noktası olmuştur. İbrahim şah Ludinin ölümüyle Ludilə sülaləsi yıxılmış, Babür bu savaştan sonra Dehli ve Aqranı da ələ keçirərək Babürlüler xanedanını qurmuşdur.
Çittaqonq
Çittaqonq (Çittaqonq dili, Benqal: চট্টগ্রাম, Chôţţogram) əsas dəniz limanı və Banqladeş ikinci ən böyük şəhəridir. Bu Karnaphuli çayının sahillərində yerləşir.
9-cu əsrdən A ticarət poçt, Çittaqonq İslam, Hindu və Buddist ənənələrinə çox kültürlü irsi var. Müasir şəhər dəmir yolu, neft və çay ticarət mərkəzi kimi Britaniya hakimiyyəti dövründə inkişaf etmişdir. Bu şəhər də 1930-cu ildə Surya Sen başçılıq Britaniya, xüsusən silahlı üsyan qarşı inqilabi fəaliyyət üçün bir mərkəz nöqtəsi oldu. O, həmçinin Dünya müharibəsi II Burma kampaniya çərçivəsində mühüm hərbi baza və Müttəfiq qüvvələrin təchizatı nöqtəsi oldu. 1947-ci ildə Hindistan bölüm sonra Çittaqonq Şərq Pakistan hissəsi oldu. Şərq Pakistanis demokratik seçkilərin nəticələrini qəbul Qərbi Pakistan imtina qarşı üsyan kimi 1971-ci ildə, Banqladeş müstəqillik elan Çittaqonq elan edilib. Şəhərin sonra azad müharibə zamanı şahid vəhşiliklər, müharibə cinayətləri və dəniz blokadaların üzərinə getdi.
Bu gün, Çittaqonq dünyada ən sürətlə böyüyən şəhərlərdən biridir. əsas kommersiya və sənaye mərkəzi, şəhər də qlobal rəqabət xüsusi iqtisadi zona var. iri infrastruktur layihələri ilə olan gələcək regional tranzit mərkəzi kimi gözlü Çittaqonq bir dərin dəniz limanı, Hindistan və Çin də daxil olmaqla, Banqladeş regional qonşuların, o cümlədən şəhər, üçün həyata. liman şəhəri iqtisadi həlledici hesab edilir Şimali Hindistan, Butan, Nepal və Cənubi Çin hissələri daxil olmaqla dənizə çıxışı olmayan cənub Asiya inkişafı.
Leonid Kantoroviç
Leonid Kantoroviç — İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı (1975), ixtisasca riyaziyyatçı, funksional analiz, hesablama riyaziyyatı üzrə əsərlərin müəllifi; xətti proqramlaşdırmanın əsasını qoymuşdur, xalq təsərrüfatının planlaşdırılması və idarə olunması, xammal ehtiyatlarından səmərəli istifadə nəzəriyyəsinin yaradıcılarından biri.
Həyatı
Leonid Vitaliyeviç Kantoroviç həkim Vitali Moiseeviç Kantoroviç və Polina Qriqoryevna Zaksın ailəsində dünyaya gəlib. Leonidin atası və qardaşı həkim idi. O özü isə riyaziyyata çox həvəsli idi və parlaq riyazi bilikləri sayəsində o, 1926-cı ildə, 14 yaşında Leninqrad Universitetinə daxil oldu. Tələbəlik illərində onun ən yaxın dostları ondan 6 yaş böyük olan D.K.Faddayev və İ.P.Natanson idi. Artıq 15 yaşında o yuxarı kursların elmi seminarlarında iştirak edir və çox güclü təhsili ilə fərqlənirdi. 18 yaşında – 1930-cu ildə o universitetin riyaziyyat fakultəsini bitirir. İki il o aspirantura təhsili alır və artıq 20 yaşında fakultəsinin dosenti, 22 yaşında professoru olur. Onun elmi işlərinin uğurlarının əsas mahiyyəti hadisələrin məntiq üzərində qurulması, mövzuların birbaşa təhlili və yaxın dostların – kolleqaların fikirlərindən istifadə etməsidir. Hətta, Leonid Vitaliyeviçin fizika-riyaziyyat elmləri doktoru dərəcəsini dissertasiya – elmi müdafiə olmadan aldığı da məlumdur. thumb|Leonid Kantoroviçin portreti. müəllif Petrov Vodkin 1938-ci ildə Kantoroviç həkim Natalya İlina ilə evlənmişdir. Bu nikahdan onların qızı və oğlu olmuşdur. O, daima elmi fəaliyyəti ilə məşğul olmuş və 1939-cu ildə "Orqanizənin riyazi metodları və planlaşdırılmış istehsal" – elmi işini ictimaiyyətə təqdim etdi və bu əsərdə o, məhz riyazi metodlardan iqtisadi məqsədlərə çatmaq və düzləşdirmə proqramına aid təməl fikirləri ortaya qoydu.
Böyük Vətən müharibəsi illərində o Hərbi-dəniz mühəndislik akademiyasında dərs verirdi. Müharibədən sonra o institutun riyaziyyat və mexanika bölməsinin rəhbəri idi. 1949-cu ildə "funksional analiz işinə görə" Stalin mükafatının laureatı oldu. 28 mart 1958-ci ildə SSRİ Elmlər Akademiyasının iqtisadiyyat və statistika üzrə müxbir üzvü seçildi. 1958-ci ildən isə hesabi riyaziyyat kafedrasına rəhbərlik edirdi. Eyni zamanda o SSRİ Elmlər Akademiyasının nümayəndəliyi olan Leninqrad şöbəsinin Riyaziyyat İnstitutunun hesabi-riyaziyyat bölməsinə rəhbərlik etmişdir. Leonid Vitaliyeviç Kantoroviç 1948-ci ilin ortalarında Stalinin göstərişi ilə nüvə silahının hazırlanması üçün təlimatlandırılan xüsusi qrupun içərisində yer almışdı.
SSRİ Elmlər Akademiyasının Sibir nümayəndəliyinə araşdırmalar üçün göndərdiyi alimlərin içərisində Kantoroviç də olmuşdur. 1960-cı ildən alim Novosibirskdə yaşamağa başladı və orada o SSRİ Elmlər Akademiyasının riyazi-iqtisadiyyat bölməsini təşkil etdi və ona rəhbərlik etdi. O, həmçinin Novosibirsk Universitetinin hesabi-riyaziyyat kafedrasının rəhbəri idi. 1965-ci ildə özünün düzləşdirmə proqramının metodları və iqtisadi modellərinə görə akademik V.S.Nemçinov və professor V.V. Novojilovla birlikdə Lenin mükafatına layiq görüldü.
O, 1971-ci ildə Moskvada SSRİ-nin Nazirlər Şurasının nəzdindəki institutunun xalq təsərrüfatının elm və texnika üsulu ilə idarəsi bölməsində çalışıb.
1975-ci ildə İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatını alıb (T.Kupmanla birgə işlədiyi "Optimallaşdırma və resurslardan səmərəli istifadənin nəzəriyyəsi" əsərinə görə).
7 aprel 1986-cı ildə Moskvada vəfat edib, Novodiç qəbiristanlığında dəfn olunub. thumb|left|150px|Leonid Kantoroviçin Leninqradın müdafiəsi ordeni Leonid Vitaliyeviç Kantoroviç 2 Lenin ordeni (1967, 1982), 3 Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni (1949, 1953, 1975), Vətən Müharibəsi Ordeni (I dərəcəli) 1985 və Şərəf Nişanı (1944)  ilə mükafatlandırılmışdır. Əksər Dünya Universitetlərinin fəxri doktorudur.
Riyaziyyatçı kimi elmi fəaliyyəti
Leonid Vitaliyeviç Kantoroviç 1926-cı ildə – 14 yaşında Leninqrad Universitetinə daxil olmuşdur. 22 yaşında isə o, artıq riyaziyyat üzrə professor dərəcəsi almışdı. Kantoroviç problemləri detallarla, analiz üsulu ilə həll etməkdənsə, onlara elmi yanaşmalarla – konkret elmi nəticələrlə təhlili üstün tutmuşdur. Məhz bu – problemləri mürəkkəb və çox dəqiq nəzəriyyələrlə həll etmək hələ onda – Moskva məktəblərindən birində oxumuş alimə akademik Luzin tərəfindən iz qoymuşdur. Alim riyaziyyatı həyata tətbiq etməyi bacarırdı.
Onun əməli riyaziyyat üçün klassik kitablardan biri sayılan əsəri "Şəxsi istehsalda qısa dönəm üçün qərar metodları" (1936) və bu əsərin daha genişlənmiş forması – 1941-ci ildə çap olunmuş "Yüksək analizin qısa metodları" Kantoroviçi daha yaxşı tanıtmışdır. Buna baxmayaraq 1948-ci ildə çıxmış "Funksional analiz və hesabi riyaziyyat" əsəri onun daha böyük xidmətidir və bu əsər hesabi riyaziyyata yeni bir nəfəs gətirmişdir. Məhz funksional analizi hesablama texnikasında ilk dəfə Kantoroviç tətbiq etmişdir. Bundan sonra 1949-cu ildə alim məhz bu xidməti sayəsində Stalin mükafatı almışdır və elə həmin ildə o, özünün atom layihəsindəki xidmətlərinə görə də Xüsusi Dövlət mükafatı aldı.
Leonid Vitaliyeviç öz əsərlərini çox vaxt digər elm sahələrinin və öz sahəsinin alimləri ilə birgə işləyirdi. Ona görə də onun kitablarında müəllif qrupları olurdu. O, bu cəhətdən, məşhur Moskva riyaziyyatçılarından biri, indi ABŞ-də yaşayan – İsrail Moiseeviç Qelfanda bənzəyirdi.
Alimin ən tanınmış elmi işlərindən biri optimallaşdırma nəzəriyyəsidir. Bu nəzəriyyənin elmi izahı çox mürəkkəb olsa belə, əsas məntiqi funksiyanın maksimum və minimumu – onların arasında bir tarazlıq nöqtəsinin tapılmasıdır. Ancaq optimallaşdırmanın banisi Kantoroviç deyil. İqtisadiyyatda tətbiqi əsasən differensial düsturların köməyilə tapılır. Ticarət nəzəriyyəsində optimallaşdırmaya tez-tez müraciət edilir. Bunun səbəbi məhz istehsalçının maksimum fayda əldə etmək istəyidir. Optimallaşdırma tənliyi bərabərlik və ya funksiya şəklində yazılarsa, düzləşmə adlanır. Buna görə də iqtisadçılar nəzəriyyəni optimallaşdırma olaraq, riyaziyyatçılar isə düzləşdirmə nəzəriyyəsi olaraq yazırlar. Funksiya əsas bu üç başlıqdan ibarət olur:
Yuxarıdakı tənlikdə A qüvvət matrisini, x dəyişkəni, b və c tələb – təklif həcminin qüvvətini göstərir. Məqsəd funksiyasından istifadə etməklə müəyyən müəssisənin mümkün istehsal həcmini və istehsalının böhran nöqtəsini tapa bilərik.
Müəlliflər – hansı ki, alimlə birgə işləyirdilər, sonradan daha çox məşhurlaşmağa başladılar. Yuxarıda da qeyd olunduğu kimi Kantoroviç çox gənc yaşlarından alimlik dərəcələri almışdır. O, hətta 18 yaşında insitutu qurtarıb, tələbələrə dərs verməyə başlamışdı. O, 20 yaşında dosent dərəcəsi alanda, onun həmyaşıdları hələ tələbə idi – axı o özündən böyük siniflərin mühazirələrində iştirak edirdi. Çox gənc olduğundan tələbələr onun müəllim olduğunu bilmirdilər. Bir dəfə o, sinfə daxil olduqda müəllim masasına yaxınlaşmaq istərkən, tələbələrdən bir neçəsi ona: "Dostum, ora müəllimin yeridir, sən öz yerinə keç" demişdilər. Amma buna baxmayaraq tələbələri onu çox sevirdilər. Onun tələbərindən biri Viktor Zalqeller alim haqqında onu deyirdi ki, "O, bizə təkcə nəzəriyyəni öyrətmir, eyni zamanda onun haradan alındığını, və hansı sənaye və yaxud elm sahəsində tətbiq olunduğunu izah edirdi və biz də nəzəriyyənin məntiqini başa düşürdük, sonra növbəti məsələlərdə bunu özümüz tətbiq etməyi bacarırdıq". Viktor Zalqeller sonralar tanınmış riyaziyyatçı alimlərdən biri olmuşdu.
İqtisadçı kimi elmi fəaliyyəti
1942-ci ildə artıq Yaroslavlda Leonid Vitaliyeviç Kantoroviç özünün "Müxtəlif təyinatlı resursların birgə istifadəsi və iqtisadi mənası" əsərini yazdı. S.L.Sobolevin köməkliyi və vasitəçiliyi ilə əsər əlyazma formasında Dövlət Elmi Rəyasət Heyətinə göndərildi. Sentyabr ayı 1942-ci ildə Rəyasət Heyətinin katibinin müavinləri V.N.Starovskiy və Q.P.Kosyaçenko elmi işi qəbul etmədilər. Hətta Rəyasət Heyətinin katibi Kantoroviçi həbs etdirib-etdirməmək barədə fikirləşirdi. Kantoroviç elmi işinin əlyazmasını bəzi alimlərə verdi, amma onlar mövcud vəziyyətə görə ondan uzaqlaşmağa başlamışdılar. Həmin vaxtlarda Leonid Vitaliyeviç akademik K.V.Ostrovityanovun seminarında məruzə ilə çıxış edirdi. Burada çox kəskin tənqidlər oldu. Seminarda siyasi səbəblərə görə iştirakçılardan Marks xəttinə sadiqliyinə dair imza toplanırdı. Çünki ölkədə bəzi kapitalist alimlərinin əsərlərindən istifadə qadağan olunmuşdu. L.V.Kantoroviç də imza çəkdi, sonra Rəyasət Heyəti üzvlərindən uzaqlaşdı. thumb|Leonid Kantoroviç. [[1976]] Tədricən dövr dəyişdi və nisbətən mülayimləşdi. 1954-cü ildə Leonid Vitaliyeviçin təkliflərinin qəbul olunmasına dair bəzi müraciətlər oldu. Müraciətlərdə onun iqtisadi göstəricilərə riyazi yanaşmaları və s. qeyd olunurdu. Alim həmçinin bəzi çıxışlar da edirdi. Çıxışların birində o, SSRİ Elmlər Akademiyasını əməli işlərlə məşğul olmaq yerinə boş məqalə və məruzələrlə məşğul olduğunu qeyd etdi və təbii ki, onun bu tənqidi etməsi asan iş deyildi. O, öz orden və mükafatlarına güvənirdi.
1958-1959-cu illərdə özünün 1942-ci ildəki nəşr olunmamış böyük həcmli əlyazmasını çap etdirmək qərarına gəldi. O, öz kitabında bəzi dəyişiklikləri etdi – hansı ki, bəzi qadağan olunmuş alimlərin, xüsusilə Paretodan istifadə etdiyi fikirlərini bir az dəyişdi. O istəyirdi ki, kitab Leninqrad universitetində çap olunsun. Universitetin prorektoru kitabın çox maraqlı olduğunu etiraf etdi, lakin universitetdə çap olunmasını istəmədiyini bildirdi. Belə olduqda kitab 1959-cu ildə Moskva Elmlər Akademiyasında nəşr olundu. ABŞ-də Kupmans, SSRİ-də Kantoroviçin yaxın iqtisadi fikir və nəzəriyyələri ölkəsində Kantoroviçə şübhə ilə yanaşılmasına səbəb olmuşdu. Alimi müxtəlif şəxslər qəzetdə öz fikirlərini aydınlaşdırmağa çağırırdılar. Belə məqalələr əsasən "Kommunist" qəzetində dərc olunurdu. Sonralar məhz Qatovski başda olmaqla bu cür alimlər Kantoroviçin qəti addımlarına və xüsusilə də elmi mükafatlarına, ordenlərinə görə ona bir şey edə bilmədilər.
Leonid Vitaliyeviç Kantoroviç 1959-cu ildən yeni iqtisadçılar nəslinin hazırlığı ilə məşğul olmağa başladı. Həmin ilin payızında Leninqrad Universitetinin İqtisadiyyat fakultəsində Vitaliyeviç və V.V.Novojilov 5-ci kursu ən yaxşı bitirən tələbələrə, 6-cı kurs dərsləri verməyə başladılar. Burada həmin tələbələrə yüksək çətinlikli riyaziyyat, düzləşdirmə proqramının dərinlikləri, riyaziyyatdan iqtisadiyyatda istifadənin yolları öyrədilirdi. Məhz bu gücləndirilmiş kursdan sonralar akademik olmuş A.Ançişkin və S.Şatalin və bir çox başqa alimlər çıxmışdır. Onların bəziləri müxtəlif universitetlərdə elmi işçi kimi işləyirdi, daha çox hissəsi isə alimin rəhbərliyi altında Novosibirskə getdilər və orada onun nəzarətilə elmi işlərini davam etdirdilər və tədricən düzləşdirmə nəzəriyyəsi bütün ali məktəblərin proqlamlarına daxil edildi.
Nəhayət, 1975-ci ildə L.V.Kantoroviç və ABŞ iqtisadçısı T.Kupmans birlikdə İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görüldülər. Mükafatçıların mükafatlandırma mərasimində bir çox rəsmi şəxslər, o cümlədən İsveç kralı da iştirak edirdi. Krallıq Akademiyasında keçirilən mərasimdə akademiyanın professoru Raqnar Bentzel çıxış etdi. Çıxışında o, Kantoroviçin elmi nəzəriyyəsinin elmdə tətbiq imkanlarının genişliyindən və dövrə uyğun olaraq resurslardan optimal istifadənin çox böyük əhəmiyyət daşıdığını qeyd etdi. Professor xüsusilə onların hansı ölkəni təmsil etmə məsələsinə toxundu. Çünki həmin dövrdə aralarında soyuq müharibə olan ABŞ və SSRİ alimlərinin birgə mükafatlandırılması təqdirəlayiq hadisə idi. Bentzel dedi: "Yaxşı düşünmə qabiliyyəti olan insan başa düşməlidir ki, siyasi sistem elmə təsir etmir. Və bu faktı bu ilin iki laureatı tam sübut edir – professor Leonid Kantoroviç və Tyallinq Kupmans. Baxmayaraq ki, onlardan biri Sovet İttifaqında, digəri Birləşmiş Ştatlarda yaşayıb, hər iki araşdırmaçı problemi həlletmə metoduna özünəməxsus yanaşıb".
Sonda mükafatçılar Raqnaq Bentzel tərəfindən dəvət olundular:
"Doktor Kantoroviç və Kupmans, Krallıq Akademiyası adından mən sizdən xahiş edirəm ki, mükafatlarınızı əlahəzrət Kralın əlindən qəbul edəsiniz".
Alimin vəfatından sonra da onun elmi əsərləri və həyatı haqqında kitablar nəşr olunmuşdur. Leonid Vitaliyeviç Kantoroviçin 90 illik xatirəsinə 2002-ci ildə Novosibirskdə kitab nəşr olundu: "Leonid Vitaliyeviç Kantoroviç: şəxsiyyət və alim". Kitabda oxucular üçün alimlə bağlı bir çox məlumatlar, sənədlər və alimin həyatı, 1970-ci illərin əvvəlində Moskvaya gəlişindən sonrakı həyatından da bəhs olunur.
Qırmızı klatrus
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid göbələk növü. IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Nəsli kəsilməyə həssas olanlar"kateqoriyasına aiddir – VU D2. Nadir növdür.
Qısa morfoloji təsviri
Göbələk orta ölçülü meyvə cisminə malikdir. Cavan, açılmamış meyvə cismi şar və ya yumurtavari formada olur, 3-6 sm diametrindədir, ağ və bozumtuldur. Peridi nazik, tez itib gedən xarici qata və həlməşikli orta qata malikdir. Yetişmiş peridi patladıqdan sonra qırmızı rəngli, ayaqcıqsız yarımdairəvi və ya yumurtavari torcuq – reseptakul çıxır. Torcuğun ilmələri elleptik, dairəvi və ya çoxbucaqlı olur.
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
Humus saprotrfodur, termofil növdür. Quercus castaneifolia və Parrotia persica qarışıq meşələrində rast gəlinir.
Yayılması
Talışın aşağı dağ qurşağı meşələrində rast gəlinir, Lənkəran şəhəri aşağı düzən müşəsi, Astara meşələri ərazisidir.
Sayı və tendensiyası
Məhdudlaşdırıcı amillərin təsirinə məruz qalması populyasiyanın azalma tendensiyasını sübut edir.