cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Akvila zəlzələsi (2009)
Akvila zəlzələsi — 6 aprel 2009-cu ildə İtaliyanın Akvila şəhərinin mərkəzinin 5 kilometrliyində baş verən zəlzələ. Bu zəlzələ nəticəsində 308 nəfər həlak olmuşdur.
İkinci həyat (film, 1984)
Məzmun
Film SSRİ-də nərə balığının süni yolla çoxaldılması haqqındadır.
Frida Kalo
Frida Kalo de Rivyera (Frida Kahlo de Rivera; ) və ya Maqdalena Karmen Frida Kalo Kalderon (Magdalena Carmen Frieda Kahlo Calderón) — yaratdığı avtoportretlərlə tanınan meksikalı rəssam, kubist rəssam Dieqo Riveranın həyat yoldaşı.
Həyatı
Frida Kalo 6 yaşında poliomielit xəstəliyinə tutulur və bundan sonra ömrünün sonunadək axsayır. 18 yaşında avtomobil qəzası yaşayır. 17 sentyabr 1925-ci ildə baş verən qəzada onun evə getdiyi avtomobil tramvay ilə toqquşur. Zərbədən tramvayın kollektorunun sınıq dəmir çubuğu Fridanın mədəsindən keçib çanaq sümüyünü parçalayaraq, sol qasığından çıxır. Onurğa sümüyü üç yerdən zədələnir və iki budu sınır. Bundan sonra Frida çoxsaylı əməliyyatlar keçirməli olur. 1929-cu ildə o, Dieqo Rivera ilə evlənir və onun kimi kommunist partiyasını dəstəkləyir.
Daha çox Frida Kahlo kimi tanınan Magdalena Carmen Frida Kahlo Calderón 1907-ci il iyulun 7-si Coyoacan da anadan olan meksikalı bir rəssam olub. Məşhur meksikalı nəqqaş Diego Rivera ilə evli olub, onun həyatı uşaqlıqda tutulduğu xəstəliyə görə əziyyətli keçib və gənc yaşlarında ağır bir qəza keçirdiyinə görə uzun bir müddət yatalaq olub və bu müddət ərzində 32 dəfə cərrahiyyə əməliyyatı olunub. Çox qısa bir müddət adi həyat tərzi sürüb. Biseksual idi və onun sevgililəri arasında Leon Trotski vardı. Onun rəsm əsərləri öz bioqrafiyası və keçirdiyi ağır günlər ətrafında dönür. 200 dən çox əsər müəllifidi. Bu əsərlərin çoxu da həyatda qalma mübarizəsindən bəhs edən avto-portretləridir. Kahlonun əsərləri həyat yoldaşı olan tanınmış rəssam Diego Rivera-ya təsir etməsiylə o yerli meksika xalqının incəsənətinə duyduğu sevgini göstərdi və üst-inqilabi dövrün digər meksikalı rəssamlarını ruhlandırdı.
Ailə və mənşəyi
Frida macar-yəhudi əsilli alman fotoqrafı Wilhelm Kahlo və ikinci həyat yoldaşı qızıldərili əsilli Matilde Calderon-un 3-cü qızı idi. Onun iki bacısı Matilde və Adriana idi; onlardan sonra dünyaya gələn qardaşı yalnız bir neçə gün yaşaya bildi. 1907-ci ilin iyul ayında Frida və yalnız ondan 10 ay sonra kiçik bacısı Cristina dünyaya gəldi. O Cristinanın daimi yoldaşı idi və Kahlo bacılarından yalnız o bunları tərk etmişdi. Bundan əlavə, Fridanin atası tərəfindən 3 bacısı var idi: ən böyüyü olan Luisa ikinci bacısının doğumunda ölmüşdü və 1894-cü ildə atasının ilk evliliyi olan Margaritadan 1898-ci ildə doğum əsnasında ölən Maria Cardena Espino adlı qızı (bəzi mənbələrdə Serdenya adlanır).
1904-cü ildə, Fridanın doğumundan 3 il əvvəl ailəsi indi muzeyə çevrilən Federal Rayonun cografi mərkəzi olan Coyoacan mahalına, London küçəsi 247 ünvanında tanınmış Casa Azul (Mavi Ev)-ə köçürlər.
Gaby Franger və Rainer Huhle-nin araşdırmalarına görə, atası Wilheym Kahlo macar-yəhudi mənşəli idi və deyilənlərə görə hərdən Fridanin özü tərəfindən təhrik edilirdi. Bu yazıçılar iddia edirlər ki, sənədlərdə (doğum haqda şəhadətnamə) göstərildiyinə görə fotoqraf olan atası Baden-Württemberg əyalətinin kiçik bir şəhəri olan Pforzheim-də 1871-ci il 26 oktyabrda anadan olub və həmçinin onun babası Jakob Wilhelm Kahlo və nənəsi Henriette Kaufmann əcdadlarından qaldığı Lüterant dininə və yerli burjuaziyaya məxsus idilər. Tədqiqatlar nəticəsində 1597-ci ilə qədər olan əcdadları ilə bir ailə ağacı yaradıldı.
Frida Kahlonun bioqrafiyası haqda Hayden Herrera-nın irəli sürdüyü versiyada, eləcə də əvvəlki versiyalarda, Fridanın nənəsi və babasının Macarıstandan gəldiyi qeyd olunub, dəqiq olaraq Araddan, bugünlərdə Ruminiyaya məxsus olan bir regiondur və 1872-ci ildə Wilhelm-in anadan olduğu Almaniyanın Baden-Baden(Baden-Württemberg) şəhərində məskunlaşıblar.
1878-ci ildə anasının(Fridanın nənəsi) ölümündən və atasının yeni həyat yoldaşıyla yaşadığı fikir ayrılıqlarından sonra Wilhelm Kahlo Hamburga köçür və 1890-cı ildə Meksikanın Veracruz əyalətində məskunlaşır. Öz ailəsi ilə bağlılığını kəsmək üçün ispan ekvivalentliyinə uyğün olaraq adını dəyişdirib Guillermo qoyur.
Alakay (İşembay)
Alakay — Başqırdıstan Respublikası nın İşembay rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Skvorçixa kənd şurası nın tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Frida Kalo
Uşaqlığı
thumbnail Fridanın həyatı erkən yaşlarından məruz qaldığı fiziki əzablar və xəstəlikləri ücbatından ağır keçib. Bu uğursuzluqların ilki bir sıra ardıcıl xəstəliklər, müxtəlif bədən xəsarətləri, qəza və əməliyyatlardan başlayan 1913-cü ildə tutulduğu poliomielitis(iflic xəstəliyi) xəstəliyidir. Bu ilk xəstəlik onu 9 ay yataqda qalmağa məcbur etdi və onda qalıcı bir nəticə qoydu: sağ ayağı sol ayağından daha da nazik olmuşdu. Atası tərəfindən həvəsləndirilərək və həmçinin onun rehabilitasiyası üçün Frida onun dövründə Meksika cəmiyyətində bir qız üçün qeyri-adi qəbul edilən futbol və boks kimi müxtəlif idmanlarla məşğul olmağa başladı.
Lakin rahat hərəkət etməsindəki məhdudiyyətlər, habelə daimi tibbi müalicə və cərrahiyyə əməliyyatları nəticəsində Frida fərqli şəkildə inkişaf etdi və tez-tez digər uşaqlarla eyni səviyyədə olmadığı özünü göstərdi. Yetkinlik dövründə çəkdiyi şəkillərdən bəziləri onun uşaqlığındakı təkliyi özündə əks etdirir. Tez-tez qeyd olunan bir misalda 1938-ci il Meksika şəhərinin sakinləri şəklidir, Tehuna tipli geyinmiş bir səth hündürlükdə oturan balaca qızı göstərən 32,4 x 47,6 metal üzərində neftlə çəkilib. Qız baxımsızlıqdan barmağını əmən, tərk edilmiş və gərgin görünür. Bununla eyni ildə Frida digər şəklini 2 versiyada (Ölüm maskalı bir qız və tək oynayan bir qız) çəkdi. Başı əvəzinə kəllə sümüyü təsvir olunan təxminən 4 yaşlı bir qız təsvir olunmuşdu. Burada Meksikada məşhur partiyanın bir xarakteri olan Ölülər günü qeyd olunur, həmçinin şəkildə təklik hissi şərh edilib, bu şəkilə balaca bir uşağı köçürməsinə baxmayaraq, Fridanın özünü təsvir etdiyi ehtimal olunur.
Anası ilə Fridanın əlaqəsi ikili sevgi və nifrət hisləri içində olarkən, atası ilə əlaqəsi həmişə yaxınlıq və sevgi içində idi. Fridanın yatalıq xəstəliyindən sonra bu yaxınlıq daha da sıx oldu, hərəkətlərində ona müşayiət edən və rehabilitasiya proqramlarında ona kömək edən atası idi.
Gəncliyi
Fridanın 1922-ci ildən əvvəl hansı məktəbdə oxuduğu hələ də məlum deyil. Dəfələrlə qeyd olunmuşdur ki, 1921-ci ilə qədər Alman liseyində oxumuşdur. Onun oradakı məktəb sertifikatı əldə olunmuşdur.
1925-ci ildə Anders Zorn və Fernando Fernández Domínguez-in izlərinin qaldığı emalatxanada rəsm dərsləri almağa başladı.
Qəza və rəssamlığa başlaması (1925–1928)
1925-ci il sentyabrın 17-də onun səyahət etdiyi avtobusun tramvayla toqquşması nəticəsində böyük bir qəza baş verdi və avtobus tamamilə əzilmiş və məhv olmuşdu. Onun onurğa sütunu 3 hissəyə parçalanmışdı, iki qabırğa, körpücük sümüyü və qasıq sümüyündəki 3 sınıqdan əziyyət çəkirdi. Onun sağ ayağı 10 yerdən qırılmış, sol ayağı və sol çiyni çıxmışdı və tutacaq sol ombasından vagina deşiyinə qədər keçmişdi. Nəticədə, Frida bakirəliyini belə qəddar bir formada itirmişdi. O dövrdəki tibb ona çoxsaylı cərrahi əməliyyatlar, müxtəlif tipli cərrahi korsetlərlə (həyatı boyu ən azı 32 əməliyyat gördü) əzab verirdi.
Uzun müalicə ərzində davamlı olaraq rəsm çəkməyə başladı. 1926-cı ilin sentyabrında Alejandro Gomez Arias-a həsr etdiyi ilk avtoportretini neftlə çəkdi. Bu ilk avtoportretdə bir dinamika yaratdı və qalan həyatı boyu bunu davam etdirdi: onun həyatındakı hadisələr və keçirdiyi hisslər şəkillərində əks olunurdu.
1927-ci ildə rəssamlığı daha mürəkkəb bir hal aldı. Həmin il neftlə, 99,2 X 67,5 –lik kətan üzərində onun adını göstərən işarələrlə dolu xüsusi və simvolik fondda "papaqlı" dostu — Miguel N. Lira-ın portretini çəkdi. Bir il sonra, parlaq xətlərlə və yumşaq tonda bacısı Cristinanın portretini çəkdi.
Bu zaman, Frida artıq siyasi, bədii və intellektual mühitlərdə fəaliyyətə başlamışdı. Frida heyranlıqla izlədiyi tələbə lider, German de Campo vasitəsiylə Meksikada sürgün həyatı yaşayan kubalı kommunist Julio Antonio Mella və onun amerikalı yoldaşı olan fotoqraf Tina Modotti vasitəsiylə də rəssam Diego Rivera ilə tanış oldu. Frida və Tina çox tez dost olmuşdular və bu dostluq Tinanın Fridanı Meksika Kommunist Partiyasının (bu partiyanı yaradanlar arasında "cachuchas" lar da vardı) siyasi görüşlərinə gətirməsiylə başladı. Sonralar Frida rəsmi olaraq Partiyaya üzv oldu. Diego Rivera isə 1922-ci ildən bu partiyaya üzv idi.
Diego Rivera ilə evliliyi (1929 −1939)
thumbnail Frida Tina Modotti vasitəsiylə Diego Riveranı tanıdı. Əvvəllər, 1922-ci ildə Milli Hazırlıq Məktəbinin Simon Bolivar amfiteatrında ilk freskasını çəkdiyi zaman onu görmək imkanı əldə etdi. 1928-ci ildə yenidən Tina Modotti ilə iştirak etdiyi bəzi axşamlarda və iclaslarda Diego Riveranı gördü, amma heç vaxt onunla birbaşa söhbətə keçməmişdi. Bir gün öz işlərini ona göstərmək məqsədilə Təhsil Nazirliyinin binası üçün bir sıra freskalar üzərində işləyərkən, kortəbii şəkildə onu gördü. Diego onun rəsmlərinə heyran idi və onu şəkil çəkməyi davam etdirməyi üçün həvəsləndirirdi. O vaxtdan bəri o daim Kahlonun evinə gəlib gedirdi.
1929-cu il 21 avqustda Rəssam Diego Rivera ilə evləndi. Onların münasibəti sevgidən, digər insanlarla macəralar yaşamaqdan, yaradıcılıqdan ibarət idi, ama bu uzun çəkmədi və 1939-cu ildə boşandılar. Buna baxmayaraq 1 il sonra 1940-cı ildə ikinci dəfə evləndilər.
Onların evliliklərini fillə göyərçin evliliyi adlandırırdılar, çünki Diego yekəpər və şişman idi, amma Frida balaca və arıq idi. Bundan başqa, Frida aldığı zədələrə görə heç vaxt uşaq sahibi ola bilməzdi və onların bunu qəbullanması çox uzun çəkdi.
Frida ilk dəfə 1930-cu ildə hamilə qalmışdı. Bununla belə, dölün anormal vəziyyətinə, 1925-ci ildə qəza sonrasında yaşananlara və həkim Dr. Jesus Marinin qərarına görə Fridanın 3 aylıq hamiləliyi dayandırılmalı idi. Sonra da həkimlər Fridanın heç vaxt uşaq sahibi ola bilməyəcəyini dedilər.
Fridanın xəyanətlərinə və Diegonun digər qadınlarla münasibətinə(bunlar arasında Fridanın bacısı da var idi) baxmayaraq, cütlük bir çox aspektlərdə bir birini tamamlayırdı.
Fridanın geyindiyi uzun rəngarəng və egzotik daş-qaşlardan ibarət ənənəvi Meksika paltarı Diegonun təklifi idi və həmin geyim Fridanin "qaşları" ilə birgə bir markaya çevrildi. Diego onun rəsmlərini sevirdi və onun ən böyük fanatı idi. Frida eyni zamanda, Diego üçün böyük tənqid idi.
İlk sərgilər (1935–1939)
1933-cü ildə Meksikaya qayıtdılar. Rivera, Cristina — Fridanın kiçik bacısı – ilə münasibətə girdi. Əvvəllər də Rivera ona xəyanət etmişdi, amma Cristina ilə olan bu münasibət Fridaya çox təsir etmişdi və bu onların münasibətlərinin həlledici dönüş nöqtəsi oldu. Narazılıqları aradan qaldırmağa çalışsalar da, Frida qalan həyatında kişilər və qadınlar ilə romantik əlaqələr qurmağa başladı. Rivera arvadının evlilik əlaqələri barədə çox qısqanc idi, buna baxmayaraq Fridanın lesbianlarla münasibəti heteroseksuallardan daha yaxşı gedirdi.
1937–1939-cu illər arasında, Ukraniya inqilabı vaxtı Leon Trotsky həyat yoldaşı ilə birgə Coyoacanda Fridanın evində mühacir kimi yaşayırdı. Burada Frida kommunist liderlə romantik əlaqə yaşadı. Stalinçi NKVD(Xalq Daxili işlər Komissarlığı) üzvü Ramon Mersedes tərəfindən Trotsky-nin qətlindən sonra Frida günahkar kimi ittiham olundu. Bu hadisə onun həbsinə gətirib çıxardı, amma nəhayət əri kimi qələmə verildikdən sonra azadlığa çıxdı.
1939-cu ildə Frida özünün iki şəxsiyyətini əks etdirən avtoportreti bitirdi: İkili Frida. Bu şəkildə ailə böhranını, Frida və Diego arasındakı ayrılıqdan sonra Fridanın vəziyyəti təsvir edilib və digər Frida isə onun Diegoyla qarşılaşmadan əvvəlki halını göstərir. İki qadın ürəyi bir damar vasitəsilə bir-birinə bağlıdır, Avropa hissəsi, rədd edilmiş Fridanı bütün qanını itirməklə təhdid edir. Həmin il Breton tərəfindən Parisdə Renón et Collea galeriyasında nümayiş etdirildi. Avtoportretin Fransanın paytaxtında nümayiş etdirilməsi onun malagalı rəssam Picasso ilə tanış olmasına və həmin avtoportretin Fransanın Vogue jurnalının üz qapağı olmasına gətirib çıxardı.
Rəssam kimi tanınması (1939–1949)
1939-cu il noyabrın 6-da Diego və onun bacısı arasındakı münasibəti öyrənən Frida üçün çox ağır nəticələnən xəyanətdən sonra Kahlo və Rivera boşandılar. Bundan sonra Frida müvəqqəti olaraq Coyoacandakı evinə qayıtdı. Bu depresif dövründə rəssam fiziki və psixoloji əzablardan çıxış yolu olaraq içkini gördü. Bu ayrılıq dövrünə aid iki əsas şəkli var: İkili Frida və Meşədəki iki çılpaq(Dos desnudos en un bosque).
1940-cı il mayın 24-də Siqueiros-un Trotsky-ə qarşı ilk uğursuz sui-qəsdi baş verdi, Casa Azul-a basqın etdilər və Frida bir neçə saat polis tərfindən saxlanıldı.
Həmin ilin avqustunda Trotsky-i ikinci dəfə sui-qəsd nəticəsində öldürüldü. Frida yenə polis tərəfindən dindirildi. Rivera 1940-cı ilin iyununda San Fransiscoya səfər etdi və bir neçə ay sonra Fridanı əməliyyat etdirmək üçün cərrah Leo Eloesserin yanına getdilər. Əməliyyat qurtartıqdan sonra isə Nyu Yorka getdi.
Boşandıqdan sonra Diego və Frida siyasət, rəssamlıq və sosial həyatın böyük bir hissəsini bölüşməyə davam etdilər. Frida sentyabrda San Fransiskoya gəldi və cütlük iki ay sonra yenidən ailə qurmağa qərar verdilər. Yeni barışıq sazişi birlikdə yaşamaq, xərcləri bölüşmək, rəssamlıq əlaqələrini davam etdirmək və seksual həyata qarışmamaqdan ibarət idi.
Bu illər ərzində onun sənət əsərlərinin tanınması, xüsusilə də ABŞ-da tanınması yüksək səviyyədə artdı. Nyu Yorkda Müasir İncəsənət Müzeyində, Bostonda Müasir İncəsənət İnstitutunda və Filadelfiya İncəsənət Müzeyində əhəmiyyətli qrup sərgilərdə iştirak etdi. 1943-cü ildən Meksikanın Esmeralda məktəbində dərs verməyə başladı.
1950-ci ildə Meksika şəhərində xəstəxanaya yerləşdirildi və 1 il burada qaldı.
Son illər (1950–1954)
1953-cü ildə Meksikada ilk solo sərgi rəssamın dövründə təşkil edildi. Tənqidçilərdən biri qeyd etmişdi: "Fridanın həyatını və əsərlərini ayırmaq mümkün deyil….onun həyatı onun rəsmləridir". Sərgi Müasir İncəsənət Galeriyasında təşkil olunmuşdu. Fridanın sağlamlığı çox pis idi və həkimlər iştirak etməyi ona qadağan etmişdilər. Buna baxmayaraq təcili tibbi yardım maşını ilə sərgiyə gəldi və sərgidə iştirak etdi. Fotoqraflar və jurnalistlər heyran qalmışdılar. Yataq galeriyanın mərkəzinə yerləşdirilmişdi və Frida burda zarafatlar edir, mahnı oxuyur və günortadan sonra içki içirdi. Sərgi böyük bir uğur qazanmışdı.
Həmin il ayağı qanqren olduğuna görə, dizdən aşağı hissəni amputasiya etməli idilər. Bu onu dərin depressiyaya saldı, belə ki onu intihara cəhd etməyə gətirib çıxardı. Bu vaxt ərzində günlüyündə əksəriyyəti əzab və ağrılardan bəhs edən şeirlər yazdı. 1954-cü ilin fevralında Frida günlüyündə açıq şəkildə intihar fikirləri barədə yazdı.
Son altı ayda fiziki və psixoloji ağrıların verdiyi əzabları təsvir edirdi və qeyd etmişdi ki, həyatı tərk etmək düşüncəsinin davam etməsinə baxmayaraq, onu saxlayan tək şey tərk etmək istəmədiyi Diego Riveradır, çünki Riveranın ona ehtiyacı var. 1954-cü il aprelin 19-da Frida intihar cəhdindən sonra ingilis xəstəxanasına yerləşdirildi(günlükdə yalan yazmadığını deməyinə baxmayaraq intihar etmişdi), ikinci dəfə intihar cəhdindən sonra yenidən xəstəxanaya yerləşdirilmişdi. Lakin, ruh və cəsarət onu sona qədər müşayiət edəcək: Əlil arabası hərəkət edirdi, iyulun ikisində Diego Rivera və Juan O'Gormanla birgə Qvatemalada ABŞ-nin müdaxiləsinə qarşı bir etiraz aksiyasında iştirak etdi.
Frida Kahlo 1954-cü il 13 iyulda Koyocanda öldü. Heç bir autopsiya edilmədi. Onun qalıqları Meksika İncəsənət Sarayında saxlanılır və tabutu milli mətbuatı tənqid edən Meksika Kommunist Partiyasının bayrağıyla örtülmüşdür. Onun bədəni "Crematorio Civil de Dolores" (Mülki Ağrılar Krematoriyası) da yandırılmışdır və külləri doğulduğu yer olan Koyocanda "Casa Azul" da saxlanılır.
Ədəbiyyatda
Şübhəsiz ki, Fridanın əsərlərinin ən böyük təsir göstərdiyi yer ədəbiyyat olmuşdur, xüsusilə də son iki onillik ərzində müxtəlif janrlı yazıçıları ruhlandırmışdır. Meksikalı yazıçı Elena Poniatowska "7 kiçik keçi" əsərində Fridanın avtoportretini yaradır və onun çəkdiyi ağrılardan bəhs edir. Poetik janrda The Wounded Deer başlığı altında Londonda nəşr edilmiş Pascale Petitin şeir kitabında olduğu kimi digər dillərdə də nümunələr var. Frida Kahlodan sonra 14 şeir. Bu şeirlərin hər birində Petit Fridanın fərqli şəkillərindən bəhs edir. Nəhayət, Frida Kahlonun həyatından ilhamlanaraq yazılan bir roman, eləcə də bir neçə dildə Frida və Diego cütlüyündən bəhs edən bioqrafik romanlar vardır: Barbara Krause — Sevginin adı Diego:Fridanın taleyi. Bundan başqa Rauda Jamis (2000), Bárbara Mujica (2003), J. M. G. Le Clezio (2002) da Frida və Diego cütlüyü barədə əsərlər yazmışdırlar.
Sinemada
Frida barəsində filmlər:
Musiqidə
Amerikan qrup vokalisti Red Hot Chili Peppers, Anthony Kiedis "Scar Tissue" mahnısını Fridaya həsr etdilər.
1994-cü ildə meksikan rock və ska qrupu olan "Tijuana No" un "Transgresores de la Ley" (Cinayətkarlar aktı) adlı albomunda "Pobre Frida" (Kasıb Frida) mahnısını rəssama həsr etdi.
2007-ci ildə İspan müğənni Marta Sánchez "Miss Sánchez." albomuna daxil olduğu "Frida y sus flores"(Frida və güllər) adlı mahnısını ona həsr etdi.
Həmçinin Joaquin Sabina "Por el boulevard de los sueños rotos"(Sınıq xəyallar bulvarı) adlı mahnısında onu xatırladır.
Florence + The Machine qrupunun vokalisti Florence Welch Fridanın əsərlərindən ilhamlandı və "What the Water Gave Me" mahnısını ona həsr etdi.
Ricardo Arjona-ın "Sin ti sin mi" mahnısı da Fridaya həsr olunmuşdur.
Casa Azul(Mavi Ev)
Frida Kahlonun ev muzeyi "Casa Azul' Meksika şəhərində, London və Allende ətrafındakı Coyoacan əyalətində yerləşir. Frida Kahlo burada doğuldu, böyüdü, işlədi, həyatının böyük bir hissəsini burada keçirdi. Bu ev 1904-cü ildə onun valideynləri tərəfindən tikildi və Frida 1936-cı ildə çəkdiyi rəsmdə bu evi təsvir etdi. Bu əsər Frida özünü Coyoacanın mərkəzindəki evdə doğulan kiçin bir qız kimi təsvir edir. İddia edilir ki, bu şəkil həmişə mavi olan evi göstərir.
Fridanın ölümündən sonra ev Diego Rivera tərəfindən hədiyyə edildi və 1957-ci ildən muzeyə çevrildi və turistlər üçün məşhur bir yer oldu.
Kevin Peyc (aktyor)
Kevin Peyc (, 1959-cu il) - ABŞ aktyorudur.
Həyatı
Kevin Peyc 1959-cu ildə anadan olmuşdu. Onun film karyerası 1984-cü ildən başlayır. Həmin ildən başlayaraq Kevin Peyc bir çox populyar seriallara və filmlərə çəkilir. Kevn Peyc, əsasən, drama və triller janrlarda olan filmlərdə iştirak etmişdir. Ən yaxşı rol aldığı filmləri sırasına RoboKop və Qaranlıq mələyi filmləri daxildir. Kevin Peyc Linda ilə ailə həyatı qurmuş və ondan İzabella adında qız övladı vardır.
Birinci Dünya müharibəsində Asiya və Sakit okean cəbhələri
Asiya və Sakit okean cəbhəsi — Birinci Dünya müharibəsi'nin, qansız keçən bir cəbhəsi idi. Cəbhədəki yeganə həqiqi hərbi hərəkat, Yaponiya imperiyası'nın Sindao hücumu idi. Bunun yanında, bugünkü Papua-Yeni Qvineya, Bitə Paya və Tomada da kiçik miqyaslı münaqişələr baş vermişdir. Sakit okeandakı digər Alman bölgələrində hər hansı bir hərəkət müşahidə olunmamışdı.
Sindao mühasirəsi
600 Alman və 3400 Çinlidən ibarət qüvvə tərəfindən qorunan Sindao, Almanların bölgədəki ən mühüm bazası idi. Avstriya-Macarıstan İmperiyası'nın əsgərlərinin qoruduğu qala isə Alman donanması və Avstriya-Macarıstan donanmasına aid bir neçə gəmiylə dəstəklənirdi. Yaponlar bölgəyə 50.000 əsgər və altı döyüş gəmisindən ibarət bir qoşun göndərərkən Britaniyalılar müharibəyə 1600 nəfərlik bir dəstək birliyi ilə qatılmışdılar.
Qala 31 oktyabrda bombalanmaya başlandı. Yaponiya İmperiya donanması və quru qoşunları 6 noyabr gecəsi bir hücum həyata keçirdi. Qala, bir gün sonra ələ keçirilərkən Almanların 200, Yapon qüvvələrinin 1455 can itkisi olduğu açıqlanmışdır.
Taxus fuana
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Birinci Dünya müharibəsində Asiya və Sakit okean cəbhələri
Tailandın müharibəyə qoşulması
Tailand hökuməti, müttəfiqləri Avropadakı son döyüşlərində dəstəkləmək məqsədilə 1284 əsgəri bu cəbhəyə yönəltmişdi. Bu əsgərlərin böyük bir hissəsi Amerika və Britaniyalılarla birlikdə vuruşmuş və ən az 19 əsgəri ölmüşdü. Bunun yanında, Fransız aviasiya məktəblərinə qəbul edilən 95 əsgərin döyüşdə həyata keçirilən hava axınlarında iştirak etməsigüman edilir.
Birinci Dünya müharibəsinə qatılması Tailandın Millətlər Liqasının qurucu üzvlərindən biri kimi tanınmasını təmin etmişdir. Alman, Amerikan, Britaniyalı və Fransız həmvətənlərin Tailand hökumətinə qarşı sahib olduqları sərhədxarici hüquqlar hökumətin müharibəyə girməkdən yana davranış almasını asanlaşdıran digər bir amildir. Birləşmiş Ştatlar bu hüququndan 1921-ci ildə imtina etmiş, Britaniya və Fransa isə bu hüquqları 1925-ci ildə başa vurmuşlar.
Digər hadisələr
200px|thumb|right|Sindaoda Alman cəbhəsi (1914) Sindaodakı Alman qoşunları dəniz qüvvələri və müstəmləkə hökuməti tərəfindən təmin edilən donanma heyətindən ibarət idi. Birləşmiş Ştatların müharibəyə qoşulmasından dərhal sonra bir Alman döyüş gəmisi Quamda ələ keçirildi və gəminin ekipajı müharibənin ilk əsirləri kimi tarixə keçdi. 200px|thumb|right|Avstraliya donanması Simpson Limanına girərkən, Rabaul, Sentyabr (1914)
Yaponlar, müttəfiq qüvvələri Osmanlı və Avstriya-Macarıstan donanmalarına qarşı dəstəkləmək məqsədilə 1917-ci ildə Aralıq dənizinə bir donanma göndərdi. Yapon müxbiri İyun ayında Avstriya-Macarıstan sualtı gəmisi U27 tərəfindən ağır şəkildə yaralandı.
Admiral Qraf Maximilian von Spee tərəfindən qoyulan SMS Emndən müttəfiqlərə məxsus ticarət gəmilərini qarət etdi və bunlardan yarısını batırdı. Kokos müharibəsində HMAS Sydney-in yanında yer alan bu gəmi məhv edilib. Hellmuth von Müke başçılığı ilə bir qrup dənizçi Ərəb yarımadası üzərindən qaçmağı bacarmışdı.
Alman hökuməti, müttəfiqlərlə birlikdə döyüşə girmə tərəfdarı olan Duan Qiruiye qarşı Zhang Xunun hərbi çevriliş təşəbbüsünü dəstəkləməklə ittiham edilmişdir. Almaniya haqqındakı daha ciddi bir iddiaya görə isə hökumət, Çinin on bir il boyunca rəqib hökumətlər tərəfindən idarə edilməsinə maddi dəstək təmin etmişdir.
Şervaşidze sülaləsi
Şervaşidze (,Чачаа) — Abxaziya knyazlığını idarə etmiş sülalə. Kartlis Çxovrebaya əsasən III Böyük Mənuçöhrün Tamaradan olan oğullarından birinə IV David tərəfindən Suxumiətrafı torpaqların idarəsi verilmiş və Şervaşidze knyaz sülaləsi başlamışdır. Şahzadənin əsl adı məlum deyil.
Adı
Sülalənin adı Abxazca "Açba"dan gəlir. Abxaziyanı idarə etmiş qədim sülalə olan Açbanı əvəz edən Şervaşidzelər "açba" həm də "hökmdar" mənasına gəldiyi üçün "hökmdarlar hökmdarı" mənasına gələn "Çaçba" titulunu qəbul etmişdilər. left|thumbnail|Knyaz Seteman Şervaşidze (1620-1640) (Müəllif: Kristoforo de Kastelli)
Knyazlıq
Sülalə 1866-cı iləcən Abxaziya knyazlığını idarə etmişdir. Hazırkı ailə başçısı Bolqarıstanda yaşayan Andrey Nikitiç Şervaşidzedir. Atası Nikita Şervaşidze 2008-ci ildə vəfat etmişdir.
Bidens heterodoxa
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Van Qoq muzeyi
Van Qoq muzeyi—Hollandiyanın paytaxtı Amsterdamdakı holland rəssamı Vincent van Qoqun əsərlərinin sərgiləndiyi muzeydir. Muzey Van Qoqun rəsm əsərlərinin nümayiş olunduğu dünyanın ən böyük muzeyidir. 2014-cü ildə muzeyi 1,6 milyon insan ziyarət etmişdir.
Muzey binası Gerrit Rietveld tərəfindən inşa edilmiş və 1973-cü ildə açılmışdır. 7 dekabr 2002-ci ildə muzeydən bəzi rəsmlər oğurlanmışdır.
Estoniya 2019 Avropa Oyunlarında
Estoniya 2019-cu il iyunun 20-dən 30-na qədər Belarusda baş tutmuş II Avropa Oyunlarında 13 idman növündə 68 idmançı ilə təmsil olunub. 2 gümüş medal qazanıb.
Yəzid ibn Əhməd
Yəzid ibn Əhməd – Şirvanşahlar dövlətinin onuncu  hökmdarı, Əhməd ibn II Məhəmmədin oğlu, Kəsranilər sülaləsinin əsasını qoymuş Şirvanşah Mənuçöhr ibn Yəzidin atası.
Fəaliyyəti
Şirvanşah Məhəmməd ibn Əhmədin ölümündən sonra hakimiyyətə qardaşı Yəzid ibn Əhməd keçdi. Bu hadisələrdən və hakimiyyətin dəyişilməsindən istifadə edən əmir Məymun II dəfə Dərbəndi tutaraq, cəmi bir il beş ay əvvəl, Şirvanşah Məhəmməd ibn Əhmədin vaxtında tikilmiş orta (köndələn) divarı (Əs-sür əl-vəstani) dağıtdı. Yəzidin hökmranlıq illəri onun öz dövlətinin ərazisini qoşunlarının hesabına genişləndirmək məqsədilə apardığı feodal ara müharibələri ilə əlamətdardır. H.382 (992)-ci ildə Qəbələ rustaqında şirvanlılarla şəkərlilər (şəkililər ) arasında şiddətli vuruşma baş verdi. Döyüşdə Şirvanşahın vəziri Müsəddin ibn Həbəşi öldürüldü, onunla birlikdə Şirvan qoşununun adlı-sanlı 400 süvari əsgəri həlak oldu. Şirvanşah Yəzid ibn Əhmədin hakimiyyəti onunla əlamətdar idi ki, o, dövlət işlərini təkbaşına idarə etmir, bütün dövlət işlərini bərdəli Abbasın oğlanları Ədb ül-Əziz və Əbd ül-Səmədə həvalə edir, yalnız onların məsləhəti ilə qərar çıxarırdı.
H.389 (999)-cu ildə Şirvanşah Yəzid Qəbələnin hakimi, Gürzül qalasının sahibi Əbd ül-Bərr Ənbəsə ilə müharibə edərək, Gürzül qalasını onun əlindən aldı. Bundan sonra elə həmin il Şirvanşah Zirkiyyə (daha doğrusu, Rizkiyyə ) mülkünə sahib olmaq üstündə Dərbənd əmiri Ləşkəri ibn Məymunla vuruşdu lakin uğur qazana bilmədi. Ləşkəri Şəbərana yürüş etdi. Lakin Şirvanlılar onlarla şəhərin qapıları qarşısında vuruşdular. Dərbənd qoşunu ağır məğlubiyyətə uğradı, döyüşdə Ləşkərinin qardaşı Əbu Nəsr ibn Məymun əsir alındı. Şirvanşah onu həbsxanaya saldırdı, barışıq bağlandıqdan sonra o, girov saxlandı. H.391 (1001)-ci ildə Ləşkərinin ölümündən sonra Dərbənd əhalisi Şirvanşah Yəziddən özlərinə əmir seçmək istədikləri Əbu Nəsrin azad olunmasını tələb etdilər. Lakin Yəzid qızını Əbu Nəsrə ərə vermək istəməsi bəhanəsilə bundan boyun qaçırdı və şərt qoydu ki, Əbu Nəsri o zaman buraxar ki, Dərbənd camaatı Dərbənd və Sull (Çul) qalalarının tikilməsinə (daha doğrusu, bərpa olunmasına) razılıq versinlər. Dərbəndlilər bu təklifi rədd etdilər və Yəzid heç bir günahı olmayan Əbu Nəsri edam etdi. Əbu Nəsr Şabran qalasının həbsxanasında saxlanırdı və Şirvanşah onu həmin şəhərin qapıları qarşısında dəfn etdirdi. Bu hadisə h.392 (1002)-ci ildə olmuşdur. Dərbənd əhalisi Əbu Nəsrin qardaşı Mənsuru əmir seçdi. Şirvanşah Dərbəndi tutmaq üçün müharibəni davam etdirdi. Döyüşlər gah bu, gah da digər tərəfin üstünlüyü ilə gedirdi. H.410 (1019)-cu ildə sərhəd vilayətinin (səqr), Dərbəndin əhalisi öz əmiri Mənsurun əleyhinə üsyan qaldırdı, onu şəhərdən qovub hakimiyyəti Şirvanşah Yəzid ibn Əhmədə təslim etdi.
Yəzid ibn Əhməd Dərbənd qalasını bərpa etdi və orada öz qarnizonunu yerləşdirdi. Lakin Səririn hakimi Mənsuru müdafiə etdi. Dərbənd sakinləri Şirvanşaha xəyanət edərək Mənsurun tərəfinə keçdilər. H.412 (1021)-ci ildə Mənsur Dərbəndə daxil olaraq onu Yəziddən aldı. Sonra Mənsur Şabrana hücum etdi. Şirvanlılarla Mənsurun qoşunları arasında bir neçə vuruşma oldu. Lakin düşmən tərəflərin heç biri qələbə qazana bilməyib aralandılar. Dərbənd əhalisi h.414 (1023)-cü ildə yenidən əmir Mənsuru şəhərdən qovdu, Şirvanşah Yəzidi dəvət edib, Dərbəndi ona təhvil verdi. Yəzid qalanı bərpa etdi. H.415-ci ilin ramazan ayında (noyabr 1024) Mənsur qayıtdı və iyirmi gündən sonra yenidən qalanı ələ keçirdi. H.416 (1025)-cı ildə Şirvanşah Yəzidin qardaşı Heysəm Təbəsəranda, Şirvanşahların ailə üzvlərinin irsi mülkü olan "Məhəmməd mülkü"ndə öldü. Elə həmin ildə Sərracilərə – ehtimal ki, sərraclar zümrəsinin tərəfdarları ilə Şirvanşahlar arasında şiddətli mübarizə başladı və Şirvanşahlar qalib gəldilər.
Farslaşma
Yəzid ibn Əhmədin hökmranhğı dövründə bu səltənət xanədanında ilkin mənbələrdə əksini tapmayan hansısa hadisələr baş vermişdir. Lakin bir şey şəksizdir: Şirvanşahların adları dəyişmişdir – Yəzid ibn Əhməddən sonra ərəb adlarından qədim Sasani adlarına dönüş başlamışdır. Şirvanşah Yəzid ibn Əhmədin oğulları Ənuşirəvan, Mənuçöhr adlanırdı. Artıq X yüzilliyin birinci yarısında Məzyədi Şirvanşahlar Sasani mənşəli əsilzadə ailələri ilə qohumluq əlaqələrinə girir və həmin ailələrin qadın nümayəndələri köhnə ənənələri dirçəldirdilər. Əl-Məsudi h.332 (943)-ci ildə Şirvan şahı Məhəmməd ibn Yəzidin Sasani Bəhram Gurun nəslindən olduğunu göstərirdi. Şirvanşahların Sasani Bəhram Gurun əsilzadə nəslindən olmalarını iddia etmələri faktı özü artıq erkən dövrlərdə yerli şahlardan biri ilə, ehtimal ki, Sasani mənşəli Şirvanşahlarla nikah bağlanması ilə izah edilir.
Xilafətin tənəzzülü və Şirvanşahların hakimiyyətinin möhkəmlənməsi ilə bağlı "xanədan yenidən dirçəlməyə başladıqda ona öz nüfuzunu əsilzadə nəslinə mənsubluğu ilə hər vəchlə əsaslandırmaq lazım gəldi və onda Şirvanşahların Sasanilərlə qohumluğu barədə köhnə nəzəriyyə ortaya çıxdı, onlann Şeyban tayfası ilə bağlılığı isə arxa plana çəkildi..."
Kürmükoba bayramı
Kürmükoba bayramı — Azərbaycan və gürcü xalqlarının nümayəndələri bir araya gələrək yaz və payızın gəlişini birgə el mərasimlərilə qeyd etməsi; ənənəvi olaraq Qax rayonunun Kürmük deyilən ərazisində təşkil olunur. Hazırda mayın 6-da və noyabr ayında dini mənsubiyyətindən asılı olmayaraq hər bir qaxlı Kürmük məbədini ziyarətə gəlir. Zəvvarların sırasında başqa bölgələrdən, qonşu ölkələrdən gələnləri də görmək mümkündür.
Mənşəyi və tarixi
Bu bayramın tarixçəsi əslində Kürmük məbədi və onun yerləşdiyi ərazi ilə sıx bağlıdır. Bayramın tarixi köklərinin qədim olması, bayramda bir çox adətlərin və fərqli dinlərə malik ayinlərin işlənməsi ilə xarakterikdir. Bayramın kökündə fərqli inanclar durur. Diqqəti çəkən məqəmlardan biri bayramın yaz və payız aylarında keçirilməsidir. "Kürmük Oba Bayramı" məbəd yolundan başlayır və məbədin ziyarətilə başa çatır. Əsas məbədə aparan yolun üstündə, iri qapını xatırladan nəhəng qara daş var. Qara daşın üzərində olan bu çökəklə bağlı əfsanəyə görə bura hələ İsa Məsihin sağlığında kilsə olub. . Peyğəmbər çarmıxa çəkiləndə qapılar daşa çevrilərək, birdəfəlik bağlanıb. Başqa bir inanc isə bizə Zərdüştlükdən xəbər verir. Zərdüştlük cizgiləri daşıyan başqa bir inanca görə isə qara daşın içində qızıl xoruz yaşayır. İldə bir dəfə, payızda, noyabr ayında gecə göydən enən mələk qara daşın qapılarını aralayır. Səhər isə yenidən bağlayır. Səhərə qədər o mağaraya girə bilən adam xoşbəxtlik və ölümsüzlük qazanır.
Müasir araşdırmalar nəticəsində əldə olunan digər nəticələrədən biridə bu ərazinin müqəddəs yer olmasına səbəb Kitabi Dədə Qorqud qəhrəmanı Bəkilin dastanda göstərildiyi ərazinin məhz Qaxın bu ərazisi olmasıdır.
İlisu sultanlığını işğal edən Çar Rusiyası xristianlığı yaymaq üçün qədim məbədin üzərində yeni kilsə Müqəddəs Georgi kilsəsini tikmişdir. Kilsənin inşa tarixi 1873-cü ilə aiddir. . Kilsənin inşasında əsas məqsəd insanların qədim adət və inanclarından istifadə edərək xiristianlığı geniş yayılmasına nail olmaq idi.
Adətlər
Bu gün insanlar evlərində yemək tədarükü görür, bir qismini isə məbədə gətirir. Onlar xoruz və ya qoyun qurbanlarını buraya gətirir. Bu gün nəhəng qara daşın əlçatan yerlərində yandırılan şamların qara hisi, daşın his basmış, yapışqanlı səthi insanların hələ də bu yerə olan etiqadlarını qoruyub-saxladıqlarından xəbər verir. Qara daş aralananda oradan qızıl xoruzun çıxacağına, uçub hansısa bəxtəvərin çiyninə qonacağına inanan əhali hələ də gətirib məbədin həyətinə xoruz buraxır və ya xoruz qurban kəsir. Maraqlı adətlərdən biri də diləklərinin həyata keçməsi üçün məbədə gedən yolu insanlar ayaq yalın getməsidir. Digər maraqlı cəhətlərdən biri xristian zəvvarların da ziyarət zamanı İslam dininin haram buyurduğu donuz ətindən qəti şəkildə istifadə etməməsidir.
Tort
Tort müxtəlif ölkələrdə
thumb|right|200px|Vikitort (Wik-Cake) Hər bir ölkənin mədəniyyətinə uyğun reseptlərdən yararlanaraq tortlar bişirilir. Tortları müxtəlif mərasimlərlə əlaqədar hazırladıqlarına görə onların forma və ölçüləri də kəskin surətdə fərqlənir. Tortla əlaqədar çoxsaylı faktlar və maraqlı məlumatlar verilmişdir. Bunların çox hissəsi hətta Ginnesin rekordlar kitabına daxil edilmişdir.
Bunlara misal olaraq ABŞ–ın Miçiqan ştatında hazırlanmış tortu göstərmək olar. Bu tort stoldan 13 metr hündür idi və 100 pillədən təşkil edilmişdi. Həmçinin ən ağır tort da ABŞ–da yaradılıb, lakin bu tort Alabama ştatına aid edilir. 50 tondan ibarət olan tort ağırlığına görə seçilir. Bu möhtəşəm tortun bir hissəsini dondurma təşkil edirdi, onun görkəmi isə ştatın coğrafi kartında olduğu kimdir.
Dünyada ən uzun toru Peru kulinarları tərəfindən yaradılmışdır. Onun uzunluğu 46 metrdən ibarət idi. Üzəri bolluca şəkərlə qarışdırılmış meyvələrdən və kremdən olan qızılgüllərindən təşkil olunmuşdu. Daha sonra bu tortu 15 000 hissəyə bölərək, Peruda həmin ay ərzində ad günü olan bütün uşaqlarına payladılar.
Bizim qonşu Rusiya da bu rekordlardan uzaqda qalmamışdır. Ən böyük formada olan tort Moskvanın tanınmış Mərkəzi Univermağının ad günündə hazırlanmışdır. Tort bol formada cem və marsipanla (badam qurəbiyyəsi; döyülmüş badamla şəkərdən hazırlanan şirniyyat) bəzədilmişdir. Onun hündürlüyü Ginnesin rekordlar kitabında mütəxəssiz kimi işləyən ekspertlər tərəfindən ölçülmüşdür. Üç metrdən və üç tondan ibarət olan bu tort seçilirdi.
İlk əvvəl çoxpilləli tortlar Londonda meydana gəlmişdir. Bu kimi tortları zallara gətirərkən öz görkəmi, hündürlüyü, çəkisi ilə mərasim iştirakçılarını heyrətləndirir. Lakin bu tipli proses ilk dəfə olaraq XVIII əsrdə həyata keçirilmişdir. Müasir zamanımızda tortlar beze, marsipan, şokolad, meyvə və merenqa (çalınmış yumurta ağı, qənd və qaymaqdan hazırlanan pirojna) ilə hazırlanır. Tortun bəzədilməsi isə insanın fantaziyasından və onu sifariş verən şəxsin istəklərindən asılı olaraq dəyişir.
Tort Azərbaycanda
250px|thumb|Abşeron tortu Vətənimizdə də çox çeşidli tortlara rast gəlmək mümkündür və hazırkı dövrdə xüsusi kulinarlar tərəfindən hazırlanan şirniyyatlar öz görkəmi, keyfiyyət ilə seçilir.
Toy üçün nəzərdə tutulmuş tortların əksəriyyətinə Qədim Romada rast gəlmək olar, lakin burada tortu gəlinin başı ilə bəzəyirdilər. Xüsusən istəkdən asılı olaraq dəyişikliklər də etmək olurdu. Müasir zamanımızda isə toy üçün nəzərdə tutulan tortlar xüsusən seçilir. Əvvəllər tortların görkəmi əhəmiyyət kəsb etmirdi və onlar çox sadə hazırlanırdı. Beləliklə, xüsusi qaydada hazırlanan böyük desertlər bir neçə mərtəbədən təşkil olunur, bol qaydada meyvə və kremlə bəzədilir.
Ululu Kərim
Ululu Kərim — XIX əsr Azərbaycan aşığı.
Həyatı
Ululu Kərim indiki Ermənistanın Sisian rayonunda mövçud olmuş Ulu kəndində doğulub. Gənc yaşlarında köçüb Remeşin kəndinə gəlmiş, ömrünün sonunadək də burada yaşamışdır. Qəbri Aşağı Remeşindən bir az aralıda mövcud olmuş Şahbuz rayonunun Qızıl Qışlaq kəndinin qəbiristanlığındadır.
Ululu Kərimin müəyyən dini təhsili olsa da, ailəsini dolandırmaq üçün dəlləklik edirmiş. Görünür, bu, el şairinin ata-baba peşəsi imiş. Çünki oğlu Heydər, nəvəsi Kərimqulu və onun oğlu Heydər də dəllək işləmişlər.
Yaradıcılığı
Yaradıcılığında qoşma və təcnislər başlıca yer tutur. Ustadnamələri məşhurdur. Şeirlərində ictimai bərabərsizlikdən, zəmanədən şikayət, dərd, qüssə-kədər motivləri ilə yanaşı, zülm və haqsızlığa qarşı etiraz da güclüdür.
Yaradıcılığından əldə olunan şeirləri bunlardır: "Dünyanın əlindən şikayətim var", "Təkha-tək", "Üşənməz", "Qaldı", "Olmaz" rədifli qoşması, "Dul arvad", "Məni gətirdin dilə", "Beynamaz", "Vücudnamə", "Müəmma" və s.
Yaradıcılığında qarışıqlıq
Şeirləri son illərdə çap olunmuş kitabça və toplularda Vardanlı Kərimin və Müçrüm Kərimin əsərləri kimi оxuçulara təqdim edilmişdir.
Onun şeirləri səhv olaraq Salman Mümtazın, Əzizə Cəfərzadənin və AMEA-nın nəşr etdirdiyi Azərbaycan aşıqları və el şairləri kitablarında Mücrüm Kərimin adı ilə verilmişdir.
Rüstəm Kərimov
Rüstəm Kərimov — azərbaycanlı müğənni.
Həyatı
Rüstəm Kərimov 18 avqust 2003-cü ildə Bakıda anadan olub. Rüstəm Kərimov Bakı Avropa Liseyinin 11-ci sinfində oxuyur. Rəşid Behbudov adına 2 saylı 11-illik musiqi məktəbinin piano şöbəsində təhsilini davam etdirir.
Çoqa Maran
Çoqa Maran- İranda, Mahidaşt vadisində yerləşən Eneolit dövrünə aid arxeoloji abidə. Bu yaşayış yeri Böyük Xorasan Yolunun yaxınlığında yerləşir və bu Mesopotamiya düzənliyini Zaqrosun mərkəz bölgələrinə (Luristan) birləşdirən yeganə yaxşı şərq-qərb yoludur.
Adapter
thumb|Şəbəkə adapteri thumb|A "enerji kub" tipli AC adapter Adapter (, — uyğunlaşdıran,uyğunlaşdırıcı	 ) — hər hansı sonuncu qurğunu və ya detalı, başqa birləşmə yolu olmadığından əvvəlki ilə əlaqələndirmək üçün nəzərdə tutulmuş qurğu. Bəziləri güc və ya siqnal atributlarını dəyişdirir, digərləri isə sadəcə bir konnektorun fiziki formasını digərinə uyğunlaşdırır. Avropa ilə əlaqəli bir çox ölkələr müxtəlif dəyişən cərəyan üçün taxıc yuvalarından 230 volt, 50 Hz AC şəbəkə gərginliyindən istifadə edir.
Ümumi məlumat
Hesablama texnikasında – kompyuterin kənar qurğularla (çap qurğusu, displey, skaner və s.) əlaqəsini uzlaşdıran qurğu. Məs., displeyin ekranına simvollarla işarələnən və ya qrafik informasiyanı çıxarmaq üçün işlədilən Adapter rəqəmi siqnalı analoq siqnala çevirir. Elektron sxem və ya mikrosxem şəklində düzəldilir, əməli yaddaşa, ixtisaslaşdırılmış prosessora malikdir.
Elektrotexnikada – dəyişən cərəyan (220 V) şəbəkəsinin gərginliyini sabit gərginliyə (1,5–15 V) çevirən qurğu; pleyerlərin, mobil telefonların, rəqəmli ölçmə cihazlarının, daşınan radioqəbuledicilərin və s. akkumulyatorlarının yüklənməsi üçündür.
Qeyri-standart sağanaqlı dəyişdirilən obyektivləri fotokameraya birləşdirmək üçün istifadə edilən qurğu (oymaq, halqa və ya bilərzik).
qrafik adapter - (ing. graphics adapter, ru. графический адаптер – ekranda hərf-rəqəm verilənləri ilə yanaşı qrafik görüntüləri də əks etdirə bilən videoadapter. Hazırda geniş tətbiq olunan videoadapterlərin, demək olar ki, hamısı qrafikdir; ən gözəçarpan istisna IBM MDA (MONOCHROME DISPLAY ADAPTER) adapteridir.
Y adapter – bir ucunda bir ucluq, ikinci ucunda isə Y hərfinə bənzər iki ucluq olan kabel. Belə quruluş bir porta iki qurğu qoşmağa imkan verir, ancaq Y-adapterlərdən yalnız müəyyən tip qurğular üçün istifadə etmək olur.
Xarici keçidlər
آداپتور لپ تاپ
Baltikyanı
thumb|220px|Müasir Baltikyanı ərazı: [[Kalininqrad vilayəti, Litva, Latviya, Estoniya]]
Baltikyanı (Baltija, Baltija, Baltimaad) və ya Pribaltika (Прибалтика) — Şimali Avropada bölgə. Bu bölgə Baltıkyanı ölkələr adı altında tanınan, müstəqil dövlət olan Estoniya, Latviya və Litvadan, və hə həmçinin keçmiş Şərqi Prusiyadan (o cümlədən, Rusiya Federasiyasının eksklavı olan Kalininqrad oblastından) ibarətdir. II Dünya müharibəsindən əvvəl, bəzən Finlandiya da Baltıkyanı ölkəsi olaraq qeyd olunurdu.
Etimologiya
Baltik hidronimi Baltik dənizindən gəlir. Onun ən erkən qeydi (Baltia kimi) e.ə. III əsrdə yazılan Eratosfenin mətnində tapmaq olar və təxmin edilir ki, o bundan əvvə də işlənilirdi.
Coğrafiya
Baltikyanı bölgəsi Şərqi Avropa düzənliyinin qərbində yerləşir. Şimal-qərbdən və şimaldan o, Baltik dənizi ilə sulanır (Vistula və ya Kalininqrad körfəzi, Kurş körfəzi, Riqa körfəzi və Fin körfəzi), şərqindən Valday təpələri yüksəlir, cənubda Poles düzənliyə, isə Şimali Avropa düzənliyi qədər uzanır.
Xerardo Martino
Xerardo Martino (20 noyabr, 1962, Argentina) — futbolçu.
Phytoseius blakistoni
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Regional valyuta
Regional valyuta  — yerli hakimiyyət orqanları, ticarət-sənaye, aqrar, maliyyə, həmçinin özəl şəxs tərəfindən ödəniş və investisiya vasitəsi kimi qəbul edilmiş reginal pul vahidi.
Regional valyuta ABŞ, Kanada, Avstriya, Böyük Britaniya və s. ölkələrdə istifadə edilir.
Meksika qaraçöhrəsi
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Model
thumb|Təcili yardım maşının modeli Model (,  — "ölçü, analoq, nümunə") – orijinalın hər hansı bir xüsusiyyətlərinin öyrənilməsini təmin edən obyekt-orjinalın əvəzcisidir. Mülahizələri sadələşdirən və hadisələrin təbiətini dəqiqləşdirən eksperiment keçirilməsinə imkan verən məntiqi sxemlər və məntiqi quruluşlar model adlandırılırlar. Gerçək şəraitin və ya obyektin riyazi, yaxud qrafik təsviri; məsələn, kainatda maddələrin paylanmasının riyazi modeli, işgüzar əməliyyatların (ədədi) modeli elektron cədvəl, yaxud molekulun qrafik modeli. Modellər, ümumiyyətlə, dəyişdirilə və ya idarə oluna bilər, buna görə də onların yaradıcıları gerçək şəraitə necə təsir etməyi görməyə cəhd edə bilər. Zaman-zaman fiziki modellərdən (maketlərdən) istifadə olunması çoxlu sayda insanın həyatını xilas etmiş, külli miqdarda xərclərdən və vaxt itkisindən azad etmişdir. Əksinə, fiziki modellərdə alınmış nəticələrin nəzərə alınmaması fəlakətlərə səbəb olmuşdur. Bu baxımdan 1870-ci ildə İngiltərədə hazırlanmış "Captain" zirehli gəmisi ilə bağlı hadisə çox ibrətamizdir. XIX əsrin ortalarında metallurgiyanın inkişafı və buxar maşınlarının yaradılması nəticəsində ağacdan hazırlanmış yelkənli gəmilərdən metal gəmilərə keçid başlanıldı. Yavaş sürətli yelkənli gəmilər üçün korpusun forması o qədər də böyük önəm daşımırdı. Ancaq sürətli gəmilərdə yanacaq sərfi və üzmə uzaqlığı korpusun formasından çox asılı idi. Korpusun formasının seçilməsi məsələsini birbaşa təcrübə yolu ilə həll etmək, əlbəttə ki, mümkün deyildi. Müxtəlif formalı korpusları olan gəmilər düzəldib, onları sınaqdan keçirmək çox böyük məsrəflər tələb edirdi. Bu vəziyyətdən yeganə çıxış yolu gəmilərin maketlərindən – fiziki modellərindən istifadə etmək idi. Britaniya donanmasının baş konstruktoru Edvard Rid (Edward James Reed) "Captain" zirehli gəmisinin fiziki modelini hazırlayır və onun son dərəcə dayanıqsız olmasını aşkarlayır. Modelləşmə göstərir ki, açıq dənizdə hətta kiçik dalğa zirehli gəmini aşıracaq. Baş konstruktorun nəticələri haqqında Böyük Britaniyanın Dəniz Nazirliyinə məlumat verilir. Ancaq admirallar "oyuncaq model" vasitəsi ilə alınmış nəticələri ciddi qəbul etmirlər. Açıq dənizə buraxılan "Captain" gəmisinin çevrilməsi nəticəsində 523 dənizçi həlak olmuşdur.
Model maddi və ya xəyali göstərilə bilən elə obyetdir ki, tədqiqat prosesində obyek orijinalı əvəz edir və onun bilavasitə öyrənilməsi obyekt orijinalı haqqında yeni biliklər verir. Model özünəməxsus bir idrak vasitəsidir. Tədqiqatçı onu maraqlandıran obyekti məhz onun köməyi ilə öyrənir. "Model" termini insan fəaliyyətinin müxtəlif sahələrində geniş istifadə olunur və geniş mənada hər hansı obyektin, prosesin, hadisənin əvəzləyicisi kimi istifadə olunan obrazdır. Təsvir, sxem, çertyoj, qrafik, plan, riyazi ifadə və s.başqa sözlə model- real obyektin sadələşdirilmiş oxşarıdır.
Modelləşdirmə
Obyektin modelinin köməyi ilə obyekt orjinalın əsas xüsusiyyətləri barəsində məlumatın alınması məqsədi ilə bir obyektin başqası ilə əvəz edilməsi moddelləşdirmə adlanır. Başqa sözlə modellərin yaradılmasına və öyrənilməsinə yönələn insan fəaliyyətinə modelləşdirmə deyilir.
Bidens schimperi
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İlham (film, 1972)
Məzmun
Film böyüklərin uşaqlara diqqətli olmaları barədədir. Uşaq qəlbi çox kövrək olur. Ona görə də balacalara qayğıkeşliklə yanaşmaq lazımdır.
Ayu adaları
Ayu adaları —  iki adadan ibarət olan qrup. İnzibati baxımından İndoneziyanın Qərbi Papua vilayətinin Raja Ampat adaları dairəsinə daxildir. Adalar qrupu iki mərcan atolundan ibarətdir. Ən hündür nöqtəsi 106 metrdir
Bu adaların sahillərində Dərili tısbağalar yumurta qoyur.
Mixail Ostroqradski
Mixail Vasilyeviç Ostroqradski — Rusiya və Ukrayna riyaziyyatçısı və mexaniki; riyazi analizə, riyazi fizikaya, analitik və göy mexanikasına aid əsərlərin müəllifi.
Həyatı
24 sentyabr 1801-ci ildə doğulub.
1 yanvar 1862-ci ildə vəfat edib.
İsveç 2019 Avropa Oyunlarında
İsveç 2019-cu il iyunun 20-dən 30-na qədər Belarusda baş tutmuş II Avropa Oyunlarında 10 idman növündə 47 idmançı ilə təmsil olunub. 3 qızıl, 1 gümüş və 4 bürünc medal qazanıb.
Phytoseius borealis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Bidens heterosperma
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
ADSL
thumb|right|ADSL modem ADSL (ing.. Asymmetric Digital Subscriber Line — asimmetrik rəqəmsal abunəçi xətti) — adi analoq telefon xətlərini yüksək sürətli qoşulma xətlərinə çevirən modem texnologiyası.
İnkişaf tarixi
ADSL texnologiyasının inkişaf tarixi iyirminci əsrin səksəninci illərindən başlayır. O zaman İnteraktiv televiziyanı təmin edən texnologiyaların axtarışı aparılırdı. 1987-ci ildə Bellcore şirkəti xDSL texnologiyasının ilk spesifikasiyasını təqdim etdi və həmin texnologiyanı ABŞ-nın telefon şəbəkələrində işə saldı. Lakin sonradan şirkət parçalandı, texnologiya isə müvəqqəti istifadədən çıxdı.
Doxsanıncı illərin ortalarında xDSL abunəçinin rəqəmsal xətləri asimmetrik modifikasiyası ilə — ADSL-lə təkmilləşdirildi. Sonrakı illərdə ADSL vasitəsi ilə məlumatın ötürülməsini həyata keçirmək üçün yeni və təkmilləşdirilmiş mikrosxem yığımı yaradıldı.
Təşkili
ADSL texnologiyası üzrə məlumatın ötürülməsi adi analoq telefon xətti ilə, abunəçi qurğusu – ADSL modemi və ATS də bilavasitə abunəçinin xəttində quraşdırılmış multiplekserin (ing. DSL Access Multiplexer, DSLAM ) vasitəsi ilə həyata keçirilir. Nəticədə DSLAM telefon şəbəkəsinə məxsus məhdudiyyətlərdən asılı olmayaraq abunəçilərin DSL xəttlərini vahid yüksəksürətli magistral şəbəkəyə birləşdirir. Qeyd etmək lazımdır ki, iki ADSL modem, VDSL, SHDSL və DialUp modemlərdən fərqli olaraq öz aralarında birləşmə yarada bilmir. Buna səbəb ADSL modemlərdə ötürmənin və qəbul etmənin müxtəlif tezliklərdə aparılmasıdır.
Fəaliyyət prinsipi
ADSL texnologiyasında kanalın ötürmə zolağı çıxan və daxil olan trafik arasında qeyri simmetrik paylanır. İstifadəçilərin çox hissəsinə daxil olan trafik daha çox əhəmiyyət kəsb edir, nəinki çıxan trafik, buna görə daxil olan trafik üçün zolağın boyük hissəsinin ayrılması özünü doğruldur. Adi telefon xətti səsin ötürülməsi üçün 0…4 kHz tezlik zolağını istifadə edir. Telefon şəbəkəsinin işinə maneə törətməmək üçün ADSL-də tezliyin aşağı sərhədi 26 kHz səviyyəsində yerləşir. Yuxarı sərhəd isə məlumatın ötürmə sürətinə olan tələbdən və telefon kabellərinin imkanlarindan irəli gələn 1.1 MHz təşkil edir. Bu zolaq iki hissəyə bölünür – tezliklər 26KHz dən 138 kHz-ə qədər çıxış axınına ayrılır, 138 kHz dən 1.1 MHz ə kimi zolaq daxil olan axına ayrılır.
Bu növ tezliklərin paylanması eyni zamanda telefonla danışıq aparmaq və məlumatın ötürülməsinə imkan yaradır.