cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
WiMAX
Wimax yüksək zolaq genişliyi xüsusiyyəti ilə mövcud olan digər naqilsiz xəbərləşmə texnologiyalarından daha yaxşı məhsuldarlığı təmin edir, lakin mobillik xüsusiyyətlərinə gəlincə Wimax 3G texnologiyalarının geridə qalmaqdadır. Çünki 3G şəbəkələrinin ən fundamental xüsusiyyətlərindən biri mobillikdir. Wimax-in isə əsas məqsədi sabit və ya hərəkətdə olan istifadəçilərə müəyyən mobillik xüsusiyyətlərinə sahib daha yüksək zolaq genişliyi təmin etməkdir, lakin İEEE 802.11 standartlarının ən böyük problemi QOS parametrləridir. Çünki bu parametrlər WiFi tərəfindən müəyyənləşdirilməmişdir.
Sergey Bədəlyan
Həyatı
Sergey Qriqoryeviç Bədəlyan 4 iyul 1947-ci ildə Ermənistan SSR-nin İrəvan şəhərində anadan olmuşdur. O, 1965–1970-ci illərdə İrəvan Politexnik İnstitutunun Texniki Kibernetika fakültəsində riyaziyyat mühəndisi ixtisası üzrə təhsil almışdır. Bədəlyan 1970–1973-cü illərdə İrəvan Politexnik İnstitutunda assistent işləmişdir. O, 1973–1980-ci illərdə Dubnadakı Birgə Nüvə Tədqiqatları İnstitutunda riyaziyyatçı mühəndis olmuşdur. Bədəlyan 1980–1982-ci illərdə İrəvan Fizika İnstitutunda tədqiqat qrupunun rəhbəri olmuşdur. O, 1982–1991-ci illərdə İrəvan Fizika İnstitutunun İPK Komitəsinin katibi olmuşdur. Bədəlyan 1991-ci ildə Ermənistan Kommunist Partiyası (EKP) İrəvan Şəhər Komitəsinin birinci katibi olmuşdur. O, Sovet İttifaqının dağılmasından sonra o, Ermənistan Kommunist Partiyasının yenidən qurulmasının təşəbbüskarlarından biri olmuşdur. Bədəlyan 1991–1999-cu illərdə Ermənistan Kommunist Partiyasının birinci katibi olmuşdur. O, 1995–1999-cu illərdə millət vəkili kimi xidmət etmişdir. Bədəlyan xarici əlaqələr daimi komissiyasının üzvü olmuşdur. O, EKP fraksiyasının rəhbəri olmuşdur. Bədəlyan 1997–1999-cu illərdə Ermənistan Xalq Vətənpərvər Təşkilatları İttifaqının sədri olmuşdur. O, 30 may 1999-cu ildə millət vəkili seçilmişdir. Bədəlyan xarici əlaqələr daimi komissiyasının üzvü olmuşdur. O, EKP partiyasının üzvü olmuşdur. Bədəlyan 25 noyabr 1999-cu ildə miokard infarktından vəfat etmişdir.
Ron Mueck
Ronald "Ron" Mueck — avstraliyalı hiperrealist heykəltaraş.
Həyatı
1958-ci ildə Avstraliyada alman əsilli bir ailədə anadan olmuşdur. Valideynləri oyuncaqların, xüsusilə kuklaların hazırlanması ilə məşğul idi. Ron gənclik illərində Melburnda uşaq kanallarının birində yaradıcı direktor kimi fəaliyyət göstərmişdir.
Ron Mueck ilk dəfə "Ölü ata" (Dead dad) adlı skulpturası ilə ictimaiyyətin diqqətini çəkmişdi. Bu işində o, qısa zaman əvvəl ölən atasını təsvir etmişdi. "Ölü ata" skulpturası 1997-ci ildə Londonda "Sensation" sərgisində təqdim olunan eksponatlar arasına daxil idi.
İşləri
Mueck-in skulpturaları insan bədəninin kiçik detallarını özündə əks etdirir. O, hər bir skulpturanın hazırlanmasına bir ildən də artıq vaxt sərf edir. Ron Mueck-in əsərləri Kanada Milli Galereyası, Avstraliya Milli Galereyası, San Fransisko Müasir İncəsənət Muzeyi və bir çox məşhur sərgi salonlarında sərgilənməkdədir.
Amasiya (kənd)
Amasiya — İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indi Sərdarabad (Oktemberyan) rayonunda kənd.
Abver
Abver — “müdafiə” (hərbi mənada) deməkdir və  Üçüncü Reyxin casus təşkilatının adıdır. İkinci Dünya Müharibəsi illərində Alman ordusunun xəbər xidməti idi. Üç hissədən ibarət idi:
Admiral Vilhelm Canaris 1938-ci ildən 1944-cü ildə fürer Adolf Hitlerə edilmiş sui-qəsdə kimi təşkilatın rəhbəri olmuşdur. Canarisin sui-qəsddə iştirak etdiyini iddia edən Hitler bu təşkilatı SS təşkilatının tərkibindəki Sicherheitsdienstə daxil etmişdir.
Buddleja domingensis
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kişvəri
Həyatı
Nemətullah Kişvəri Xoy vilayətinin Salmas şəhərində anadan olmuşdu. Əsasən Əlişir Nəvainin təsiri ilə lirik şeirlər yazmış, ancaq bu sahədə Azərbaycan poeziya məktəbinə məxsus orijinal poetik üslub nümayiş etdirməyə nail olmuşdur. Xüsusən şeir dili sahəsində, orijinal poetik obrazlar işlətməkdə Kişvəri Azərbaycan ədəbiyyatında unikal mövqe tutur. O, Ağqoyunlu hökmdarı Sultan Yaqubun sarayında yaşamış, kiçik müasiri, Ağqoyunlu sarayının məliküşşüərası Həbibi ilə tanış olmuşdur.
Kamil Nurəhmədov
Kamil Kamal oğlu Nurəhmədov (10 iyun 1991-ci ildə Qusarın Şirvanovka kəndində anadan olub) — Azərbaycan Birinci Liqası təmsilçilərindən olan Rəvan klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış etmiş peşəkar Azərbaycanlı futbolçudur. O, bir müddət Azərbaycan U-19 milli futbol komandasında çıxış etmişdir.
Çempionat
2011-12 -ci illər mövsümündə Kamil Nurəhmədov Sumqayıt klubunda bir mövsüm keçirdikdən sonra Neftçi Bakı klubuna icarəyə verilmişdir. Bu mövsüm Kamilin ən yaxşı mövsümlərindən birini hesab olunur. Kamil kimyaçıların tərkibində bütün turnirlər daxil olmaqla ümumilikdə 32 oyuna çıxmış və rəqib qapılarından 4 qol keçirməyi bacarmışdır. Bu nəticə ilə o, yerli futbolçuların arasında bir mövsüm ərzində keçirilən oyunların sayına görə rekord vurmuşdur. Yayda Kamil Neftçi Bakı klubuna transfer olmuş və bir mövsüm bu klubda çıxış etmişdir.
2013-cü ilin iyulunda Kamil Nurəhmədov yay transfer pəncərəsi zamanı Rəvan klubu bir illik müqavilə imzalamışdır.
Кубок
Kamil Azərbaycan Kubokunda 4 klubun tərkibində 7 oyuna çıxmışdır.
Avropa Liqası
Kamil Nurəhmədov 4 oktyabr 2011-ci ildə Neftçi Bakı klubunun üzvü olaraq UEFA Avropa Liqasının H qrupunda İnter Milan klubuna qarşı oyunda iştirak etmişdir. Tofiq Bəhramov adına Respublika Stadionunda keçirilən görüşdə Kamil oyunun ilk 46 dəqiqəsini meydanda keçirmişdir.
U-19
Kamil Nurəhmədov Azərbaycan U-19 milli futbol komandası ilə debütünü 9 oktyabr 2009-cu ildə UEFA Avropa Çempionatının seçmə mərhələsində İsrail millisinə qarşı oyunda etmişdir. Nes-Sion şəhərində keçirilən görüşdə Azərbaycan millisi rəqibinə 3-0 hesabı ilə qalib gəlmişdir.
U-21
2011-ci ildən 2013-cü ilə qədər Nurəhmədov Azərbaycan olimpiya yığmasına cəlb edilmişdir.
Maraqlı fakt
Kamil Rəvan klubu ilə debütünü 31 avqust 2013-cü ildə Premyer Liqanın V turu çərçivəsində Sumqayıt klubuna qarşı oyunda etmiş və 50-ci dəqiqədə qolla yadda qalmışdır. Bu nəticə ilə onun komandası mövsümdə ilk qələbəsini qazanmışdır.
Vezul (rayon)
Vezul  — Fransanın Franş-Konte regionun rayonlarından biri. Departamenti — Yuxarı Sona. Suprefektura — Vezul. Rayonun əhalisi 2006-cı ildə 173 495 nəfər təşkil edirdi. Əhalinin sıxlığı — 111 nəf / km². Rayon ərazisi — 1558 km².
Ç
Ç — latın qrafikalı azərbaycan əlifbasında 4-cü hərf.
Rekonkista
thumb|right|250px|[[Qranada əmirliyinin süqutu (1492, 2 yanvar)]] Rekonkista - Pireney yarımadasında yaşayan müsəlmanların xristianlar tərəfindən sıxışdırılaraq çıxarılmasına səbəb olmuş, dini məzmunlu hərəkat. Rekonkista hərəkatı Qranada əmirliyinin 1492-ci ildə dağılması nəticəsində uğurla başa çatmışdır.
Ərəblər ilk dəfə olaraq Pireney yarımadasına 711-ci ildə Tariq İbn Ziyadın başçılığı altında gəlmişdilər. Ərəblərin İspaniyada ağalığı 781 il davam etmişdir. Bu dövr ərzində müsəlmanlar xristianlarla və yəhudilərlə çox tərəfli münasibətlər qurmuşdular. Ərəblər təkcə dövlətçilik sahəsində deyil, eyni zamanda mədəniyyət sahəsindədə böyük işlər olmuşdur. Qranada şəhərində yerləşən və Qranada əmirliyinin hakimiyyəti dövründə inşa olunmuş Əlhambra sarayı, müsəlmanlar tərəfindən tikilmişdir. İspaniyada yaşayan xristinların müsəlmanlara olan münasibəti IX əsrdən etibarən dəyişməyə başladı. 718-ci ildə Şimali İspaniyada dağlarda yerləşən mağaralarda rekonkista hərəkatı üçün döyüşçülər hazırlanırdı. Rekonkista hərəkatının ilk dövrü 718 - 1085-ci illəri, ikinci dövrü isə 1085 - 1238-ci illəri əhatə edir.
1238-ci ildən 1492-ci ilə qədər davam etmiş, üçüncü mərhələ isə Qranada əmirliyinin dağılması ilə nətiçələnmişdir. 1492-ci ildə İspaniyada ərəblərin hakimiyyətinə son qoyulmasından sonra, yəhudilərin deportasiya edilməsinə başlanıldı. 1610-cu ilə qədər müsəlmanlar və yəhudilərin hamısı İspaniyadan qovuldu. İspaniyadan güçlü katolik - xristian dövləti yaradıldı. İspaniyadan qovulan və əndəlüs qaçqınları adlanan toplumu yalnız Osmanlı imperiyası qəbul etmişdi. 1492-ci ilin 2 yanvar tarixində sonuncu Qranada əmiri XII Məhəmməd əbu Abdullahın təslim olması ilə rekonkista hərəkatı yekunlaşdı. 1508-ci ildə xristianlar tərəfindən qəbul olunan qərara əsasən, müsəlmanlar öz dini geyimlərini 6 il müddətində tərk etməli, əvəzində isə xristian geyimləri geyinməli idilər.
XVI əsr boyu müsəlmanlar arasında xristianlıq təbliğatı aparılmışdır. Xristianlığı qəbul edən müsəlmanlar vəzifələrə təyin olunur və onlara torpaq sahələri verilirdi. Təkcə XVI əsrdə üç milyon müsəlman sürgün və ölümlə üzləşmişdir. Xristianlar tərəfindən aparılan əsas təbliğatın biridə, müsəlanmlar tərəfindən tikilmiş tikililərin dağıdılması və ya fəaliyyət sahələrinin dəyişdirilməsindən ibarət idi. Bu yolla onlarla məscid və kitabxana dağıdılaraq yandırılmışdır. Hal-hazırda mövcud olan tarixi tikililərdən yalnız Kardoba şəhərində yerləşən və bu gün kafedral kimi istifadə olunan Kardoba Ulu Məscidi və Əl-Kəsər sarayını və Qranada şəhərində yerləşən və Qranada əmirlərinin mərkəz sarayı olmuş Əlhambra sarayını misal göstərmək olar.
Rekonkista VIII - XII əsrlərdə
Pireney yarımadasının şimalında ərəblərdən asılı olmayan ərazilər Asturiya, Qalisiya və Baskoniya qalmışdı. Rekonkistanın başlanğıcı kimi 718-ci ildə Kovadonq yaxınlığındakı döyüş sayılır. Həmin döyüşdə Pelayonun başçılıq etdiyi vestqot qoşunları ərəbləri məğlub etdi. Asturiya, rekonkistanın gedişində öz sərhədlərini genişləndirərək, X əsrin əvvəlində Leon krallığına çevrildi. X əsrdə ondan yeni dövlət Kastiliya ayrıldı ki, bu dövlət də 1037-ci ildə krallığa çevrildi. Bir qədər sonra bu iki krallıq birləşdi. VIII əsrin sonu -IX əsrin əvvəlində firənglərin yürüşləri nəticəsində Pireney yarımadasının şimal-şərqində, paytaxtı Barselona olan ispan markası yaradıldı; İspan markasından IX əsrdə Navarra, bir qədər sonra isə Kataloniya və Araqon dövlətləri ayrıldı. 1137-ci ildə Kataloniya və Araqon, Araqon krallığında birləşdilər. XI əsrin sonunda Pireney yarımadasının qərbində Portuqaliya qraflığı yarandı. Bu qraflıq XII əsrdə krallıq oldu. XII əsrin sonuna doğru xristian dövlətlər yarımadanın böyük bir hissəsini ərəblərin əlindən almışdılar. Onların iqtisadi cəhətdən daha çox inkişaf etmiş Ərəb xilafəti üzərindəki qələbəsi, Ərəb dövlətinin dağılması ilə izah olunur. Bu dövlət XI əsrin əvvəllində öz aralarında ədavət aparan bir sıra (20 dən çox)əmirliklərə çevrilmişdi. Lakin bu əsas səbəb deyildi, İspaniya dövlətlərində də birlik yox idi. Kral hakimiyyyətinin mövcud olmasına baxmayaraq, iri feodallar bir-biri ilə şiddətli mübarizə aparır və bu mübarizədə, hətta müsəlman dövlətlərindən kömək də alırdılar. Ərəblər İspaniyanı istila edərkən, yerli əhali ərəb dilini və bəzi ərəb adətlərini mənimsəmiş, lakin xristian dinini saxlamış(mosarablar) və hətta bəzən islamı qəbul etmiş(reneqadoslar), tabe edilmiş əhali sayılırdı; bunlar şəhərlərdə aşağı təbəqə, kəndlərdə isə asılı kəndlilərdən ibarət idilər. Həm müsəlmanların həm də xristianların öz aralarında birliyin olmaması müharibənin bəzən xristian -müsəlman deyil, hər iki tərəfdə həm müsəlman həm də xristian dövlətlərin olduğu qarşıdurma formasını alırdı. Rekonkista lap əvvəldən kütləvi məskunlaşma səciyyəsi daşıyırdı. Bu hərəkatda əhalinin bütün təbəqləri iştirak edirdilər. Xristian dövlətllərinin qoşunlarının əsas hissəsini təşkil edən və buna görə silahlı olan kəndlilər ərəblərin əlindən yenicə alınmış ərazilərdə təkcə torpaq deyil, həm də şəxsi qurtuluş alırdılar ki, bu da "fueros" (fərmanlarla təsbit olunmuş qaydalar)və köçürmə xartiyaları ilə qanuniləşdirilirdilər. Buna görə də kəndlilərin rekonkistada marağı vardı və bu hərəkatda feodallarla birgə çıxış edirdilər. Rekonkistada bəzən fransız və italyan cəngavərləri də iştirak edirdi. Papalar rekonkista yürüşlərini çərçisvəsində dəfələrlə səlib yürüşləri elan etmişdir.
Rekonkista XII-XIII əsrlərdə
Rekonkista XII-XIII əsrlərdə xüsusi ilə fəallaşdı. İspanlar 1085-ci ildə mühüm qələbə qazandılar. Onlar Ərəb İspaniyasının ən böyük şəhəri Toledonu ələ keçirdilər. İspaniyanın müsəlman dövlətləri               Əlmoravilərə      - Məğribdəki bərbərlərə  kömək üçün müraciət etdilər. Əlmoravilər Kastiliya qoşunlarını məğlub etdilər və bir müddət rekonkistanı dayandırdılar. XII əsrdə əlmoraviləri(mərkəzi Atlas dağlarında yaşayan) Əlmohadlar    əvəz etdi. Ərəb əmirləri əlmohadları əlmoraviləri sıxışdırmaq üçün çağırmışdılar, lakin əlmohadlar müsəlman əmirliklərini birləşdirə bilmədilər. 1212-ci ildə Kastiliya, Araqon, Portuqaliya və Navarranın birləşmiş qoşunları Las-Navas-de-Tolosa yaxınlığında ərəbləri ağır məğlubiyyətə uğratdılar. Kastiliyalılar 1236-cı ildə Kordovanı, 1284-ci ildə isə Sevilyanı tutdular; Araqon kralları 1229-1235-ci illərdə Balear adalarını, 1238-ci ildə isə Valensiyanı ələ keçirdilər. 1262-ci ildə kastiliyalılar Qadisi ərəblərdən aldılar və Atlantikanın sahilinə çıxdılar. XIII əsrin sonuna doğru ərəblərin əlində ancaq Qranada əmirliyi qaldı. Qranada İspaniyanın cənubunda yüksək əkinçilik və şəhər mədəniyyəti olan varlı vilayət idi. Bu ərazini ərəblər ancaq 1492-ci ildə əldən verdilər. Rekonkistadan qazancı başlıca olaraq iri feodallar götürürdülər. Onlar işğal olunmuş torpaqlarda çox böyük mülklər yaradırdılar. Rekonkista dövründə meydana gəlmiş ruhani-cəngavər cəmiyyətləri - Sant-Yaqo, Alkantra və Kalatrava ordenlərinin əldə etdikləri torpaq mülkləri xüsusi ilə geniş idi. Müsəlmanlara qarşı uzunsürən müharibələrlə əlaqədar olaraq İspaniyada Avropanın ölkələrinın nisbətən daha böyük rol oynamış katolik kilsəsi də çoxlu torpaq əldə etdi. Sid haqqında poemada bu hadisələr əks olunub. Pireney yarımadasında yaranan dövlətlərin özəllikləri vardı.
Kastiliya
Kastiliya(qəsrlər ölkəsi)İspaniyanın mərkəzi hissəsi - Kastiliya krallığı bütün yarımadanın beşdə üç hissəsini əhatə edirdi və rekonkistada başlıca rol oynamışdı. İşğal əsnasında Kastiliyada kilsə, ruhani-cəngavər cəmiyyətləri və dünyəvi feodalların iri,qüdrətli və müstəqil torpaq mülkləri yaranmışdı. Lakin bununla yanaşı xırda zadəgan torpaq sahibliyi də xeyli inkişaf etmişdi. Rekonkistada iştirak etmiş cəngavərlər - idalqolar Kastiliyada xüsusi ilə çox idilər. Onlar dinc əməyə həqarətlə baxır, əksəriyyəti çox yoxsul şəraitdə yaşayırdılar.
Kastiliya ilə Araqonun birləşməsi
1479-cu ildə Kastilyalı İzabella ilə Araqonlu Ferdinandın evlənməsi nəticəsində bu iki krallıq birləşdi.
Qaynaq
Orta Əsrlər Tarixi "Maarif" nəşriyyatı. Bakı-1988 səh. 363-373
Manuel Marrero Krus
Manuel Marrero Krus — Kubanın Baş naziri vəzifəsini icra edən Kuba siyasətçisi.
Təyinatı
2019-cu il Kuba konstitusiya referendumundan sonra, Fidel Kastronun 1976-cı ildə sonuncu dəfə tutduğu Kuba Baş baziri postu bərpa edildi. Prezident Migel Dias-Kanel rəsmi olaraq Marreronun Baş nazir vəzifəsinə namizədliyini irəli sürdü və Baş nazir vəzifəsinə namizədliyi yekdilliklə qəbul edildi. Milli Məclisin 594 deputatı tərəfindən ratifikasiya edilmişdir.
Yeni Kuba konstitusiyasına görə baş nazirlərin səlahiyyət müddəti 5 ildir.
Nurlan Zeynalov (əsgər ,1998)
Nurlan Vasib oğlu Zeynalov (4 dekabr 1998; Goranboy, Azərbaycan— 2 oktyabr 2020; Kəlbəcər, Azərbaycan) —  Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Nurlan Zeynalov 4 dekabr 1998-ci ildə Goranboy rayonunun Todan kəndində anadan olmuşdur. 2005-ci ildə Göygöl rayon Quşçu kənd tam orta məktəbin 1-ci sinfinə getmişdir. 2016-cı ildə həmin məktəbin 11-ci sinfini bitirmişdir. Subaydır.
Hərbi xidməti
2017-ci ilin yanvar ayından 2018-ci ilin iyul ayınadək "N" saylı hərbi hissədə həqiqi hərbi xidmət keçmişdir. 2020-ci ildə "N" saylı hərbi hissədə müddətdən artıq xidmət edən hərbi qulluqçu kimi xidmətə başlamışdır. 27 sentyabr 2020-ci ildə 44 günlük Vətən müharibəsi başlayan zaman hərbi döyüşlərdə iştirak etmişdir. Nurlan Zeynalov 2 oktyabr 2020-ci tarixdə Kəlbəcər rayonu istiqamətində gedən döyüşlərdə həlak olmuşdur. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamı ilə ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edilib.
NGC 5518
NGC 5518, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Naxırçı bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Ceyhun Orucov
Ceyhun Namaz oğlu Orucov – Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Ceyhun Orucov 1996-cı il dekabrın 17-də Şamaxı rayonunun Nağaraxana kəndində anadan olub.
2003-2014-cü illərdə A.S.Qəhrəmanov adına Nağaraxana kənd tam orta məktəbində təhsil alıb.
Hərbi xidməti
Ceyhun Orucov 2015-ci ildə müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb.
2015-2016-cı illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin “N” saylı hərbi hissəsində xidmət edib.
Planitsa
Planitsa — Sloveniyanın şimal-qərbində, Rateke sərhəd kəndindən cənuba uzanan Alp vadisidir. Daha cənubda, dərə Triqlav Milli Parkında populyar bir gəzinti yeri olan Tamar Vadisinə qədər uzanır. Planica xizəklə atlayış ilə məşhurdur. İlk belə təpə 1930-cu ildən əvvəl Ponca dağının yamacında qurulub. 1933-cü ildə İvan Rozman xizəklə atlayış idman növünü yaradan Stanko Bloudekin şərəfinə "Bloudek nəhəngi" adlanan daha böyük bir təpə tikdi. 100 metrdən yuxarı ilk xizək atlamasına burada, 1936-cı ildə Avstriyalı Sepp Bradl nail oldu. O dövrdə bu vadi dünyanın ən böyük atlayış təpəsi idi.
Ceyhun Orucov
Hərbi xidməti
Ceyhun Orucov gizirlik kurslarından keçərək "gizir" hərbi rütbəsinə yiyələnib.
2018-ci ildən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin “N” saylı hərbi hissəsində "gizir" hərbi rütbəsində xidmət edirdi.
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri olan Ceyhun Orucov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzuli rayonunun azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak edib.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ceyhun Orucov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ceyhun Orucov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İngiltərə Liqa Kuboku Finalı 1984
1984-cü il İngiltərə Liqa kuboku üzrə final oyunu eyni şəhərin iki klubu - "Liverpul" və "Everton" klubları arasında baş tutmuşdur. Bu matç liqa kuboku uğrunda 24-cü final oyunu idi. Matç Londonda yerləşən Uembli stadionunda baş tutmuşdur. Mart ayının 24-də baş tutan ilk oyunda hesab açılmadığı üçün ikinci oyun 28 martda Meyn Roud stadionunda keçirildi. Oyunun 21-ci dəqiqəsində Sunesin vurduğu qolla Liverpul turnirin qalibi oldu. Bununla da Liverpul bu kuboku dördüncü dəfə qazandı. Bundan öncə isə Liverpul 1981, 1982, 1983-cü illərdə keçirilmiş finallarda da qələbə qazanmaqla, ardıcıl olaraq 4 dəfə İngiltərə Liqa Kubokunu qazanan ilk klub kimi adını tarixə yazmağa nail oldu.
Aşağıçarıqçı (İğdır)
Aşağıçarıqçı — Türkiyənin İğdır ilinin İğdır ilçəsinə daxil olan kənd.
Tarixi
1901-ci ildən bəri eyni adı daşıyan kəndin adı, Yıva boyu qəbiləsindən olan Yaruk (Caruk/Çaruk) bəyin adından gəlir.
Coğrafiyası
İğdır mərkəzindən 9 km uzaqlıqdadır.
Nikolas Bodo
Nikolas Bodo (Nicolas Baudeau; ) - Fransanın Ambuaz şəhərində doğulmuş, katolik keşiş, teoloq və iqtisadçı.
Həyatı
Bodo Şanselad monastırında keşiş oldu və burada teologiyanı tədris etdi.
O, 1765-ci ildə Fransada ilk dəfə iqtisadiyyatla bağlı dövri nəşr olan Éphémérides du citoyen-i təsis etdi və ilk başda fiziokratlara müxalif oldu. Ancaq, Bodo 1766-cı ildə nüfuzlu fiziokrata çevrildi.
Bodonun nüfuzlu əsərlərindən biri olan Idées d'un citoyen sur l'administration des finances du Roi 1764-cü ildə Kleman Çarlz Fransua di Liverdi tərəfindən qurulan, məqsədi avara və dilənçilərlə bağlı yeni qanunların hazırlanması və sədəqələrin mərkəzi bölüşdürülməsi olan komisiyanın tənqidi idi. Bodoya görə, kasıblara verilən sədəqələrə hökumətin müdaxiləsi yoxsulluğu aradan qaldırmaq üçün olan qanunların həyata keçirilməsindən daha vacib bir hədəf idi.
Bodo 1792-ci ildə Parisdə vəfat etdi.
Buddleja diffusa
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ə
Əə — Latın və Kiril qrafikalı Azərbaycan əlifbasında 7-ci hərf, 9 saitdən biri. Ə incə, dodaqlanmayan və açıq saitdir.
Ə hərfi bəzi latin əlifbalarında ("Pan-Nigerian alphabet"; Nigeriya əlifbası), xüsusilə əl yazılarında Эə formasında da istifadə edilir (Kiril Э hərfindən fərqlidir). Məsələn: Ämäk/Эmək/Əmək, Ämir/Эmir/Əmir, Äsas/Эsas/Əsas, Sämär/Səmər…
Fəthabad (Sərdarabad)
Fəthabad — İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indi Sərdarabad (Oktemberyan) rayonunda kənd. Kəndin adı sonra dəyişdirilərək Artaşar qoyulmuşdur
Xorvatlar
Xorvatlar – Balkanda, başlıca olaraq Xorvatiya (89%) və Bosniya və Herseqovinada (15%) yaşayan cənub slavyan millətidir. Xorvat icmaları həmçinin Qərbi Avropada, ABŞ-də, Cənubi Amerikada, Avstraliyada və Yeni Zelandiyada da mövcuddur. Xorvat dilində danışan xorvatlar Roma katolik məzhəbinə aiddirlər.
Tarix
Dalmasiya knyazlığı ilk xorvat dövləti sayılmaqdadır. Belə ki, 852-ci ildə bu dövlətin başçısı knyaz Tripimir özünü xorvatların hökmdarı elan etmişdir. 925-ci ildə isə xorvat hökmdarı Tomislav bütün xorvatları birləşdirərək və Panoniya knyazlığını işğal edərək, dövlət yaratmağa nail olmuşdur.
1102-ci ildə Macarıstanla sülalə ittifaqı yaratmış xorvatlar bu hadisədən sonra macarlaşmaya məruz qalmağa başladılar. 1526-ci ildə baş vermiş Mohaç döyüşündən sonra Macarıstan Krallığının ərazisi Osmanlı və Habsburqlar imperiyaları arasında bölüşdürülmüşdür. Bu vəziyyətdə Avstriya ilə ittifaq bağlamış xorvatlar tədricən alman təsiri altına düşür.
Birinci Dünya Müharibəsindən sonra Xorvatiya ərazisi panslavyan ideyası altında yaranmış Yuqoslaviya dövlətinin tərkib hissəsinə çevrilmiş, 1939-cu ildən etibarən adı çəkilmiş dövlət çərçivəsində muxtariyyat almışdır.
Müharibən sonra Xorvatiya 6 respublikanı birləşdirən Yuqoslaviya Federativ Sosialist Respublikasına daxil olmuşdur. Yosip Broz Titonun vəfatından sonra başlamış demokratizasiya dövrü xorvatların da iştirak etdiyi çoxsaylı etnik toqquşmalarla müşayiət olunur.
Hökumətin müharibədən sonrakı siyasət ilk növbədə hərbi münaqişələr zamanı ölkəni tərk etmiş mühacirləri geri qaytarmağa yönəlmişdir. 1995-ci ildə bağlanmış sülhün nəticəsi olaraq qaçqınların əksəriyyəti doğma ocaqlarına qayıtmağa müvəffəq olmuşdur.
Elxan Əhmədov
Klub karyerası
Elxan Əhmədov öz peşəkar futbolçu karyerasına 2011-ci ildə Azərbaycan Birinci Liqası təmsilçilərindən olan Lokomotiv-Biləcəri klubunda start vermişdir. 2012-ci ildə Elxan Azərbaycan Premyer Liqası təmsilçilərindən olan Bakı klubuna transfer olmuşdur. Əvvəlcə klubun əvəzedicilər dəstəsində çıxış etsə də, 2013-cü ildə klubun əsas komandasına dəvət almışdır. Elxan Əhmədov 2013-14 mövsümündə əsas komanda 7 oyunda iştirak etmiş və rəqib qapılarına 8 qol vurmuşdur.
Çempionat
Mövsümlər üzrə Azərbaycan çempionatında statistikası aşağıdakı kimidir:
Kubok
Mövsümlər üzrə Azərbaycan kubokunda statistikası aşağıdakı kimidir:
Kourtni Koks
Kourtni Koks — amerikalı aktrisa. "Dostlar" teleserialındakı Monika və "Fəryad" filmindəki Qeyl rolu ilə məşhurdur.
Həyatı
Kourtni Koks Alabama ştatının Birminqem şəhərində anadan olub. Koks biznesmen Riçard Levis Koks (28 yanvar 1931 - 3 sentyabr 2001) biznesmen, və onun həyat yoldaşı Kourtni Koplandın qızıdır. Onun iki böyük bacısı var, Virciniya və Dotti; bir böyük qardaşı var, Riçard. Onun valideynləri 1974-cü ildə boşanıb və anası biznesmen Hunter Koplandla evlənib. Mauntin Brok Ali Məktəbindən məzun olduqdan sonra Mount Vernon Kollecində memarlıq ixtisasında təhsil almağa başlasa da, bu təhsilini başa vurmayıb. Bunun əvəzinə o, model və aktyorluq karyerasına davam etdi.
Koks ingilis, şotland, uels, irland və alman əsillidir.
Pavle İnqorokva
Pavle İeseviç İnqorokva (პავლე იესეს ძე ინგოროყვა;) — Gürcü tarixçisi, filoloqu və xeyriyyəçisi.
Həyatı
Pavle İnqorokva ibtidai təhsilini evdə Novorossiysk Universitetinin tələbəsi E.Q. Bokeriyanın rəhbərliyi altında tarix, ədəbiyyat, cəbr və digər fənləri oxuyaraq (gələcək akademik Georgi Çitaya ilə birlikdə) almışdır. O, təhsilini Vladiqafqaz klassik kişi gimnaziyasında davam etdirib. İnqorovka 1912-ci ildə Sankt-Peterburq Dövlət Universitetinin tarix-filologiya fakültəsinə daxil olur, lakin 1915-ci ildə vərəm xəstəliyinə görə təhsilini yarımçıq qoyub Gürcüstana qayıdır.
Gürcü Pravoslav Kilsəsinin avtokefaliyasını (1917) elan edən şuranın üzvü olmuşdur. Ardınca Patriarxal Şuraya daxil oldu. 1917-ci ilin oktyabrında Gürcüstan Yazıçılar İttifaqının yaradılmasının təşəbbüskarlarından biri idi. Pavle İnqorokva 1918-ci il mayın 26-da Gürcüstanın İstiqlal Bəyannaməsini imzalayanlar arasında o da olmuşdur.
Gürcüstanın Sovet Rusiyasına birləşdirilməsinin əleyhdarı, 1921-ci ilin fevralında ilhaqına etiraz olaraq yazıçı Konstantin Qamsaxurdiya, sənətşünas V.Kotetişvili və şair Aleksandr Abaşeli ilə birlikdə bir neçə ay matəm geyimini (matəm çuxası) geyinmişdi.
"Kavkasioni" (Qafqaz) və "Axali Kavkasioni" (Yeni Qafqaz) jurnallarının (1924-1925), "Sakartvelos tsigni" nəşriyyatının (gürcücə kitab) təsisçisi və redaktoru olub. 1929-1939-cu illərdə Gürcüstan Dövlət Muzeyində əlyazmalar şöbəsinə rəhbərlik etmişdir. 250px|thumb|left|Qara çuxa geyinənlər, [[Konstantin Qamsaxurdiya, V.Kotetişvili, şair Aleksandr Abaşeli və soldan birinci Pavle İnqorokva ]] Pavle İnqorokva antisovet mövqelərində olan Akademik Yazıçılar Birliyinə (1925) üzv olmuş, 1930-cu illərin əvvəllərində Gürcüstan Yazıçılar İttifaqından xaric edilmiş, lakin gələcəkdə repressiyalara məruz qalmamışdır. Sovet Yazıçılarının 1-ci Ümumittifaq Qurultayında Gürcüstandan nümayəndə olmuş M.Q.Toroşelidzenin gürcü ədəbiyyatı haqqında məruzəsinin hazırlanmasında iştirak etmişdir (1934). "Pələng dərisi geymiş pəhləvan" əsərinin yaradılmasının 750 illiyinə həsr olunmuş tədbirlər üzrə təşkilat komitəsinin üzvü idi (1937).
Yazıçılar və ictimai xadimlərin Didube panteonunda dəfn edilmişdir.
Elmi maraqları
1912-ci ildə Gürcüstan Tarix-Etnoqrafiya Cəmiyyətinin köməyi ilə o, bir sıra monastırların (Martvili, Djruçi, Gelati, Ubisi, Udabno) skriptoriya və kitabxanalarını öyrənmiş, 1913-cü il fevralın 8-də cəmiyyətin yığıncağında məruzə etmişdir.
1918-ci ildə Zaqafqaziya və Şimali Qafqaz dövlətlərinin nümayəndələrinin iştirakı ilə Qafqaz problemlərinə həsr olunmuş İstanbul konfransında o, “Qafqaz dövlətlərinin ərazi bölgüsü haqqında” Gürcüstanın ərazi mülkiyyətinin tarixinə dair icmal məruzəsi ilə çıxış etmişdir.
O, gürcü himnoqrafiyası ilə məşğul olub. Qədim gürcü stanzasının 1217 növünü kəşf edib.
O, çariça Tamaranın poetik irsini müasir ədəbiyyata qaytarmış, gürcü yazıçı və şairləri - Şota Rustaveli, Nikoloz Barataşvili, Akaki Sereteli, İlya Çavçavadze, Vaxtanq Orbeliani, Vaja Pşavelanın yaradıcılığına həsr olunmuş çoxsaylı əsərlər çap etdirib. Yeni əsərlər tapıb üzə çıxarmış və yeni adlar - Qriqori Xandzteli və Georgi Merçuleni kəşf etmişdir.
İnqorokvanın Gürcüstan tarixi ilə bağlı fikirləri tənqidə məruza qalmışdır.
Xatirəsi
2009-cu ildə Şota Rustaveli adına Gürcüstan Ədəbiyyatı İnstitutu ildə iki dəfə “Elmi məqalə”, “Elmi monoqrafiya” və “Elmi kitabın tərcüməsi (gürcü dilinə)” nominasiyaları üzrə verilən İnqorokva mükafatını təsis edib.
Tbilisidə bir küçə P.İnqorokvanın adını daşıyır.
Tbilisidə yaşadığı binanın qarşısında xatirə lövhəsi vurulmuşdur (İnqorokva küç., 14).
Anni Erno
Anni Erno, — Fransalı yazıçı, Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı (2022).
Həyatı
Anni Erno 1940-cı il sentyabrın 1-də Fransanın Lilbon şəhərində anadan olub. O, Ruan Universitetini bitirdikdən sonra orta məktəbdə ədəbiyyat fənnini tədris edib.
Yaradıcılığı
Anni Erno "Boş rəflər" adlı ilk romanından etibarən şəxsi təcrübə və sosial tarixlə birləşən elementləri ortaya qoymağa başlayıb.
O, təkmilləşmə, evlənmə, qadın azadlığı, cinsəllik, abort, xəstəlik, qocalıq və ölüm kimi məsələləri öz təcrübələri ilə nəql edib, əsərlərinin arxa planında daima ictimai həyat və onu təşkil edən mədəni, siyasi və tarixi hadisələrə yer verib. Onun yaradıcılığı "sosial yaddaş ədəbiyyatı" olaraq təsvir edilə bilər.
Ədəbi fəaliyyətə 1974-cü ildə "Boş rəflər" adlı avtobioqrafik romanla başlayıb. Bu roman müəllifin sonrakı yaradıcılığına da təsirsiz ötüşməyib. İlk romanında və sonrakı romanlarında da daha çox avtobioqrafik motiv xarakterikdir.
1984-cü ildə o, atası ilə münasibətlərindən və Fransanın kiçik bir şəhərində artan təcrübələri, sonrakı köç prosesindən bəhs edən növbəti avtobioqrafik romanını qələmə alıb. "Atamın yeri" adlanan bu roman Fransanın nüfuzlu "Renodo" ədəbi mükafatına layiq görülüb.
2019-cu ildə "İllər" romanına görə Beynəlxalq Buker mükafatının qısa siyahısına düşüb.
Mükafatları
1984-cü ildə "Atamın yeri" avtobioqrafik romanına görə 1926-cı ildən etibarən Fransada ədəbiyyat üzrə verilməyə başlanan "Renodo" mükafatının laureatı olub.
Anni Erno 2022-ci il Ədəbiyyat üzrə Nobel Mükafatının qalibi olub. Müəllif bu mükafata "cəsarət və klinik kəskinliklə, şəxsi yaddaşın köklərini, yadlaşmasını və kollektiv məhdudiyyətlərini ortaya qoymasına görə" layiq görülüb.
Vuki
250px|thumb|right|Vuki kostyumu. Vuki (Wookiee) — "Ulduz müharibələri" kosmik opera franşizasında, əslən ağaclarla əhatələnmiş Kaşiik planetindən olan uydurma irq. Giqantik, hirsutik görünüşləri və fiziki gücləri onları insanlardan fərqləndirir. Ən məşhur vuki ən yaxın dostu Han Solo ilə birlikdə "Millenium Falcon" kosmik gəmisinin pilotlarından Çubakkadır.
İlham
Franşizanın yaradıcısı Corc Lukas bir müsahibəsində vukinin yaradılmasında öz iti İndianadan ilham aldığını qeyd etmişdir. "THX 1138" (1971) filminin klimaktik səhnəsində aktyor Terri MakQovern tərəfindən səsləndirilən robot polislərdən biri bir "vukini vurduğu"nu deyir və beləliklə, həmin söz yaranır. Bu ad Terrinin dostu Ralf Vukidən gəlirdi və o, filmdə onun adından istifadə etməyin gülməli olacağını düşünmüşdü.
Qoy vuki udsun
"Yeni ümid" filmində Çubakka R2-D2-ya qarşı dejarikdə məğlub olacağını anladıqdan sonra qəzəblənir. Han Solo deyir ki, "bir vukini incitmək ağılsızlıqdır", çünki vukilər "uduzduqları zaman insanların əllərini oynaqlarından qoparmaqları ilə tanınır". Cavab olaraq C-3PO R2-yə "Qoy vuki udsun" deyir. Bu ifadə (bəzən "LTWW" inisializmi ilə xatırlanır) atalar sözünə bənzər bir məna qazanmışdır: "Xırda mübahisələrdə, qoy buna daha çox önəm verən öz yolunu tutsun". Bu, xüsusən də rəqibdən daha ağıllı görünmək kimi dayaz motivasiyaya malik olanlardan qaçmaq üçün həm də mübahisələrdən qaçınmaq barədə tövsiyə kimi də şərh edilə bilər. İfadə və onun ifadə etdiyi münasibət, istismarçıya göz yummağa haqq qazandırmaq kimi şərh edilmiş və buna görə də tənqid edilmişdir.
NGC 4517A
NGC 4517A, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. SBdm tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Cinayət zamanı M yığın (film, 1952)
Cinayət zamanı M yığın — 1954-cü ildə kinematoqraf Alfred Hitchcock tərəfindən çəkilmiş detektiv filmidir. Frederik Nottun məşhur “Telefon zəngi” pyesinin çox dəqiq uyğunlaşdırılmasıdır. Film IMDb-yə görə 250 ən yaxşı film siyahısına və Amerika Film İnstitutuna görə detektiv janrında olan ilk on filmə daxil edilmişdir.
Danilər
Duqum-Danilər, Danilər — Yeni Qvineya adasının qərbində (Şərqi İndoneziya, Papua əyaləti) papuas xalqı. Mərkəzi yaylada, Balim çayının Böyük dərəsində yaşayırlar. Danilər etnik papuas qrupları içərisində ən çox tanınan xalqdır. Buna səbəb əraziyə gələn böyük turist axınlarıdır. Sayları təqribən 25 000 nəfərdir (2007). Dani-nqala dil ailəsinə daxil olan dani dilinin dialektində danışırlar. Linqvistik baxımdan dani dili 4 dialektə bölünür: Aşağı vadidə yaşayan danilər (20 000 nəfər), Orta vadidə yaşayan danilər (50 000 nəfər) , Yuxarı vadidə yaşayan danilər (20 000 nəfər) , Qərbi danilər(180 000 nəfər). Dani dilində rəngləri ifadə edən sözlər yoxdur (ağ və qara istisna). İndoneziya dili də yayılmışdır. Danilərin əksəriyyəti xristiandır, qalanları isə ənənəvi inanclarını qoruyub saxlayırlar.
Ümumi məlumat
Əsas ənənəvi məşğuliyyətləri talalarda toxa əkinçiliyidir (batat, taro, yams, banan, şəkər qamışı, zəncəfil, paxlalılar, qabaqkimilər, tütün). Ənənəvi əmək alətləri — payalar, daş baltalar, silahları isə ox və nizədir. Kisəliləri, gecə quşlarını, gəmiriciləri və quşları ovlayırlar. İt və donuz yetişdirirlər. Yeməkləri torpaq sobada (bakte) bişirirlər. Ənənəvi məskənləri çəpərlənmiş, dairəvi planlıdır. Karkas-dirəkli, yerüstü, dairəvi və uzun evlərdə yaşayırlar. Kişi evi (bilai) dairəvi, karkas-dirəklidir, döşəməsi torpaqdan 1 m hündürlükdədir. Qadınlarda bel sarğısı (yoqal) olurdu, ağır yük daşımaq üçün arxalarında tor zənbil gəzdirirdilər. Kişi bəzəklərinə hörmə qolbaqlar, üzərinə balıqqulağıları tikilmiş döşlüklər, cənnətquşu lələklərindən düzəldilmiş baş geyimləri və s. aiddir. Qohumluq sistemi ata xətti ilə hesablanır. Ekzoqam fratriyalar (Vayja və Vida) və lokallaşmamış totem qəbilələr mövcud idi. Nəsildə liderlik döyüş qabiliyyətinə görə müəyyənləşdirilirdi. Bəxşiş mübadiləsi və yaş dərəcələri sistemi, inisiasiya mövcud idi. Monoqamiya üstünlük təşkil etsə də, poliginiya da mövcuddur; levirat yayılmışdır. Əcdadların və ruhların kultu, fövqəltəbii qüvvələrə inam və mifologiya qorunub saxlanılmışdır; qayaüstü təsvirlər məlumdur. Əsas musiqi alətləri yalnız kişilərin çaldıqları qamış varqamdır (biqon).
Migel Dias-Kanel
Migel Mario Dias-Kanel Bermudes — 2019-cu ildən etibarən Kuba Prezidenti, 2021-ci ildən etibarən isə Kommunist Partiyasının birinci katibi vəzifəsini icra edən Kuba siyasətçisi.
Danilər
Etnoqrafik araşdırmalar
1961-ci ildə Harvarda-Pibodi araşdırma layihəsinin iştirakçısı limi rejissor Pobert Qardner Balim çayı vadisində çəkilişlər aparmışdır. 1965-ci ildə o bu çəkilişlər əsasında "Ölü quşlar" filmini çəkdi. Qardner danilərdə mövcud olan ölüm və insan-quşlar mövzusuna toxunmuş.
Migel Dias-Kanel
Daha öncə 2018–2019-cu illərdə Kuba Dövlət Şurasının Prezidenti, 2013-cü ildən 2018-ci ilədək isə birinci vitse-prezident olmuşdur. 2003-cü ildən Kommunist Partiyası Siyasi Bürosunun üzvüdür və 2009-cu ildən Ali Təhsil Naziri vəzifəsində çalışmışdır. 2012-ci ildə Nazirlər Şurasının sədr müavini vəzifəsinə yüksəldi. Bir il sonra, 24 fevral 2013-cü ildə Dövlət Şurasının birinci vitse-prezidenti seçildi. O, 18 aprel 2018-ci ildə Raul Kastrodan sonra Dövlət Şurası və Nazirlər Şurası Prezidentliyinə namizəd olaraq seçildi və Milli Məclisin onun namizədliyinə səs verməsinin ertəsi gün and içdi. Postundakı iki sələfi qan qardaşları olub.
Dias-Kanel 1976-cı ildə Osvaldo Dortikosdan bəri Kastro ailəsi üzvü olmayan ilk prezidentdir və 1959-cu ildə Xose Miro Kardonadan bu yana Kastro olmayan ilk hökumətin lideridir. Fidel Kastronun qardaşı Raul Kastronun yerinə Kuba Kommunist Partiyasının birinci katibi postuna 19 aprel 2021-ci il tarixində təyin olundu və Kubada Kastro dövrünü sona çatdırdı.
Həyatı
Dias-Kanel 20 aprel 1960-cı ildə Vilya-Klara əyalətini Plasetas şəhərində məktəb müəllimi Aida Bermudes və Santa-Klara şəhərində zavod işçisi Migel Dias-Kanelin ailəsində anadan olmuşdur. Atası ispan mənşəlidir, ulu babası Ramon Dias-Kanel 19-cu əsrin sonlarında Kastropoldan Havanaya köçdü.
1982-ci ildə Las Vilyas Mərkəzi Universitetini elektronika mühəndisi olaraq bitirdi və Kuba İnqilabçı Silahlı Qüvvələrinə qoşuldu. 1985-ci ilin aprel ayından başlayaraq ali təhsil müəssisəsində mühəndislikdən dərs demişdir. 1987-ci ildə Vilya-Klara Gənc Kommunist Liqasının birinci katibi olaraq Nikaraquada beynəlxalq missiyanı tamamladı.
Dias-Kanelin birinci həyat yoldaşı Martadan iki övladı var. Hal-hazırda ikinci həyat yoldaşı Lis Kuesta ilə birlikdə yaşayır.
Dias-Kanel 23 mart 2021-ci ildə "Kubada Davamlı İnkişaf üçün Elmə və Yeniliyə əsaslanan Hökumət İdarəetmə Sistemi" adlı tezisi müdafiə edərək texniki elmlər namizədi alimlik dərəcəsi aldı.
Siyasi fəaliyyəti
1993-cü ildə Dias-Kanel Kuba Kommunist Partiyası ilə işə başladı və bir il sonra Vilya-Klara Əyaləti Partiya Komitəsinin birinci katibi seçildi. Bu vəzifədə populyarlıq qazandı və bu müddət ərzində əyalətin bir çoxlarının homoseksuallığa biganə qaldığı bir zamanda LGBT hüquqlarını müdafiə etdi. 2003-cü ildə Holquin əyalətində eyni vəzifəyə seçildi. Elə həmin il Kuba Kommunist Partiyası Siyasi Bürosunun üzvü oldu.
Dias-Kanel 2009-cu ilin may ayında Ali Təhsil Naziri təyin edildi və 22 mart 2012-ci ilədə Nazirlər Kabinetinin sədr müavini vəzifəsinə təyin olundu. 2013-cü ildə Dövlət Şurasının birinci vitse-prezidenti təyin olundu.
Prezident fəaliyyəti
Dias-Kanel Dövlət Şurasının birinci vitse-prezidenti olaraq, Raul Kastronun müavini olaraq vəzifəsini icra etdi. 2018-ci ildə Kuba Kommunist Partiyasının birinci katibi və Kuba İnqilabçı Silahlı Qüvvələrinin baş komandanı vəzifəsini qoruyub saxlasa da, 86 yaşında olan Kastro prezidentlikdən istefa verdi. Dias-Kanel 18 aprel 2018-ci ildə Kastrodan sonra prezidentliyə yeganə namizəd olaraq seçildi. Aprelin 19-da Milli Məclisdə keçirilən səsvermə ilə təsdiqləndi və həmin gün and içdi. Prezident olmamışdan öncə ictimaiyyət tərəfindən az tanınan partiya texnokratı idi. Siyasi mütəxəssislər onun ölkənin sosial quruluşunu qoruyaraq sələflərinin kommunist iqtisadi siyasətlərində ehtiyatlı islahat aparacağını gözləyirdilər. 1959 Kuba inqilabından sonra doğulan ilk və 1976-cı ildən sonra Kastro ailəsinin üzvü olmayan ilk prezidentdir.
O, andiçmə mərasimindən cəmi iki gün sonra Venesuela Prezidenti Nikolas Maduronu ziyarət etdi. Maduro ilə 2018-ci ilin may ayında dövlət başçısı olaraq ilk rəsmi xarici səfəri zamanı Karakasda görüşdü. Prezident olduqdan sonra ilk çoxmillətli siyasi səfərində 2018-ci ilin noyabr ayında Kubanın bütün Avrasiya müttəfiqlərini ziyarət etdi. Rusiya, Şimali Koreya, Çin, Vyetnam və Laosda diplomatik görüşlər keçirildi. İngiltərə və Fransada qısamüddətli görüşlər ingilis millət vəkilləri və Fransa liderləri ilə görüşləri də əhatə etdi. 2019-cu ilin mart ayında həyat yoldaşı ilə birlikdə adanı ziyarət edən ilk krallıq nümayəndəsi Uels şahzadəsi Çarlzı qəbul etdi.
Dias-Kanel 2019-cu ilin oktyabr ayında bir sıra konstitusiya islahatlarının konstitusiya referendumunda təsdiqlənməsindən sonra fevral ayında yenidən qurulan postu, Kuba Respublikasının Prezidenti postunu tutdu. Bu ofis Dövlət Şurasının sədri postunu əvəz etdi. Dövlət Şurasının sədri vəzifəsi daha az önəmli vəzifəyə çevrildi. Dias-Kanelin islahatları prezidentlik müddətini iki ardıcıl beş illik müddətlə məhdudlaşdırdı və əlillik, cinsiyyət, cinsi kimlik, irqi və ya cinsi oriyentasiyaya görə ayrı-seçkiliyi qadağan etdi.
Kuba Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi fəaliyyəti
19 aprel 2021-ci ildə Raul Kastronun istefasından sonra Kuba hakim partiyanın ən ali postu olan Kommunist Partiyasının birinci katibi oldu. 1959-cu il Kuba inqilabından sonra bu vəzifədə Kastro ailəsinin üzvü olmayan ilk şəxs oldu. "BBC News" Dias-Kanelin Kastro ideologiyalarına sadiq olduğunu bildirdi. 2020-ci ildə Kuba iqtisadiyyatı ABŞ-nin davam etdirdiyi embarqo və COVID-19 pandemiyası səbəbindən 11% azaldı.
Fraaspa döyüşü (e.ə 36)
Fraaspa döyüşü və ya Fraaspa mühasirəsi - e.ə 36-cı ildə Roma sərkərdəsi Antoninin şərqə yürüyüşü zamanı Atropatena ilə Roma arasında baş vermiş bir döyüşdür. Bu döyüşdə Roma Atropatenaya qarşı yenilir və geri çəkilir. Bu qələbə sonrası Atropatena kralı Artabazd bayram keçirir.
Plutarxın "Müqayisəli tərcümeyi halları" əsərindən
-Fraaspada mühasirəyə alınmış midiyalılar (atropatenalılar) düşərgə istehkamlarına basqın edərək ön xətdə dayanmış Roma döyüşçülərini qorxudub geri oturtmuşdular. Bundan qəzəblənən Antoni qorxaqlıq etmiş əsgərlərin hər on nəfərdən birini edam etdirdi.-
Fil Tippett
Fil Tippett — ABŞ kinorejissoru, vizual effektlər üzrə supervayzeri və prodüseri. O, Oskar və Emmi mükafatlarını qazanmış və məxluq dizaynı, kukla animasiyası və kompüter tərəfindən yaradılan personaj animasiyası üzrə ixtisaslaşmışdır. Bütün karyerası boyunca o, "Industrial Light & Magic" və "DreamWorks" şirkətlərində işləmiş, 1984-cü ildə özünün "Tippett Studio" şirkətini təsis etmişdir. Onun işləri orijinal "Ulduz müharibələri" trilogiyası, "Yura dövrü parkı" və "Robokop" kimi filmlərdə istifadə edilmişdir.
Fərid Hüseynov (əsgər, 1994)
Hərbi xidməti
Orta məktəbi bitirdikdən sonra Fərid Hüseynov 2020-ci ilə qədər Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin müddətli həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olmuşdur.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Fərid Hüseynov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Murovdağın azad edilməsi uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Fərid Hüseynov 29 sentyabr Kəlbəcər rayonunda yerləşən Murovdağ istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Fərid Hüseynov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Kəlbəcər rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Fərid Hüseynov ölümündən sonra "Kəlbəcərin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını və xidməti vəzifələrini yerinə yetirən zaman fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 30.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Fərid Hüseynov ölümündən sonra "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Fərid Hüseynov ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Şah Qasım Ənvar
Şah Qasım Ənvar (1356-1434) - görkəmli şair və sufi filosof.
Həyatı
Seyyid Əli ibn Harun ibn Əbülqasim Hüseyni Təbrizi (1356-1434) zəmanəsinin ədəbi aləmində “Qasım”, “Qasimi”, “Qasimi-Ənvar” təxəllüsləri ilə tanınmışdı. Qasimi-Ənvar gənc ikən Şeyx Sədrəddin Ərdəbilinin müridlərindən olmuş, sufi ideyalarına ömrünün sonunadək sadiq qalmışdır. O, təqribən bütün ömrünü müxtəlif Yaxın və Orta Şərq ölkələrində keçirmiş, kamil mürşid kimi özünə xeyli mürid toplamışdı. Gilan vilayəti, Qəzvin, Herat, Bəlx, Səmərqənd şəhərləri Qasimi Ənvarın yaşadığı, ədəbi-fəlsəfi fəaliyyət göstərdiyi, sufi təbliğatı ilə məşğul olduğu məkanlardandır. Şair Heratda olarkən Əmir Teymur və onun oğlu Şahrux tərəfindən hörmətlə qarşılanmış, lakin yerli din xadimlərinin tələbi və Şahruxun oğlu Baysunqurun xahişi ilə Heratı tərk edərək Səmərqəndə getmişdi. Burada o, bir müddət məşhur dövlət xadimi, alim Uluqbəyin himayəsində yaşamış, sonra isə Xorasana qayıdaraq Əbdürrəhman Caminin vətəni olan Cacrud kəndində məskən salmış, ömrünün sonunadək burada yaşamış, sufi ideyalarının təbliği ilə məşğul olmuşdur. Əbdürrəhman Caminin yazdığına görə, Şah Qasım Ənvarın müridləri islam dini ehkamlarına etinasız yanaşır və bərabərlişdirici cəmiyyət ideyaları yayırdılar.
Qasimi Ənvar həmin kənddə vəfat etmiş və orada dəfn olunmuşdur.28 Uluqbəy onun qəbri üzərində əzəmətli türbə tikdirdi və bu abidə elm, fəlsəfə, ədəbiyyat xadimlərinin ziyarət obyektinə çevrildi.
Yaradıcılığı
Şah Qasım Ənvar Azərbaycan ədəbi mühitində İmadəddin Nəsimi ənənələrinə sadiq qalan, bu ənənələri yaşadan mütəfəkkir-şair kimi məşhurlaşmışdı. Şah Qasım Ənvar bir sıra qəzəllərini həm Azərbaycan, həm də fars dillərindən istifadə etməklə yazaraq, sanki bu ədəbi hadısənin simvolik formasını yaratmaq istəmişdir.
Ənvarın istər divanında toplanan fars və Azərbaycan dilində yazdığı şeirlər, istərsə də "Ənis-ül-arifin" əsəri mahiyyət etibarilə sırf ürfani-fəlsəfi məzmun daşıyır. Dövrünün sultanlarından qorxmayan şair öz şeirlərində, həmçinin sufi təlimində insanları qardaşlığa və bərabərliyə çağırırdı. Şairin ədəbi irsi fars və Azərbaycan (türk) dillərindədir.
Onun “Ənisul-aşiqin” (“Aşiqlərin dostu”), “Təvəccöhnamə” (“Diqqət kitabı”), “Sual-cəvab”, “Risaleye-vücud” (“Varlığa dair risalə”) əsərləri də məlumdur. Qasimi Ənvarın külliyyatı qəzəllərindən, fəlsəfi məzmunda yazılmış məsnəvilərdən ibarətdir. Rübailərindən birinə nəzər yetirməklə onun obyektiv aləmə gerçəkçi münasibətinin şahidi oluruq: Rütbədə qarınca olsaq da bu an, Yenə də çox işdə bizik hökmran. Bir ləhzə gədayıq, bir ləhzə şahıq, Biz öz halımıza olmuşuq heyran.
Talışlar
Talışlar  — Azərbaycan Republikasının cənub-şərqində, əsasən Lənkəran, Astara, Lerik, Masallı rayonlarında və Bakı, Sumqayıt şəhərləri (sonradan köçmüşlər), eləcə də İranın şimalında, əsasən Gilan ostanının Astara şəhristanı, Fumən şəhristanı, Şəft şəhristanı, Rudbar şəhristanı və az sayda Ərdəbil ostanının Nəmin şəhristanının Ənbəran bəxşində yaşayan İranlı etnik grup. Talışların əksəriyyəti özlərini "Tolış" adlandırırlar, lakin, onların müəyyən bir qismi özlərinə "Taleş" deyir. Ana dilləri Hind-Avropa dil ailəsinin İran qrupuna aid edilən talış dilidir.
Antropologiya baxımından böyük avropoid irqinin Balkan-Qafqaz irqinin Ön Asiya variantına daxildir.
2009-cu ildə keçirilmiş ümumimilli siyahıalmanın nəticələrinə görə Azərbaycanda talışların sayı 112 min nəfər təşkil edir. Lakin, bəzi tədqiqatçılar və yerli əhali hesab edirlər ki, talış dilinin və etnik mədəniyyətinin daşıyıcılarının sayı bu rəqəmdən müəyyən dərəcədə çoxdur.
Məskunlaşma
Azərbaycanın Xəzəryanı cənub şərqində, Lənkəran iqtisadi rayonuna daxil olan bölgələrdə, əsasən Astara, Lənkəran, Masallı, Lerik rayonlarında kompakt şəkildə yaşayırlar. Xəzər sahillərinin həm ovalıq hissəsində, həm də onu qərb tərəfdən əhatə edən dağlıq hissəsində məskunlaşıblar. Azərbaycanda olduğu kimi İranda da əsasən kompakt şəkildə yaşayırlar və müəyyən qədər farslardan fərqlənirlər. İran ərazisində Xəzərin ovalıq hissəsində yaşadıqları ərazi Kepri çalaya qədər uzanır və burada talış dili müəyyən qədər gilək dili ilə qarışır. Eləcə də İranın şimalında Gilan ostanında əsasən Talış şəhristanında, Rizvanşəhr şəhristanında, Masal şəhristanında Astara şəhristanında, Fumən şəhristanında və Ərdəbil ostanının Nəmin şəhristanının Ambaran bəxşində, yaşayırlar. Ərdəbil şəhərinin yaxınlığında ana dilləri talış dili olan bir neçə talış kəndi var. Onlar Güleş (və ya özlərinin dediyi kimi: Quleş), Ceid, Gül-təpə, Sarıxanlıdır.
Azərbaycan və İrandan sonra ən çox Rusiyada, bir qismi isə Qazaxıstanda yaşayırlar.
Tarixi
thumb|200px|right|Midiya dövlətinin ilkin yaranma ərazisi ellinizm dövründə Kiçik Midiya və ya [[Atropatena adlanırdı (müəllif: fransız kartoqraf Adrien-Hubert Brué (1839)]]