cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hanukka
Maoz Tzur
150px|thumb|right|"Ma'oz Tzur" Hər gecə şamların yandırılmasından sonra, Maoz Tzur duası söylənilir. Altı bənddən ibarətdir, birinci və sonuncu bəndlər ümumi qurtuluşdan, ortadakı dördü isə yəhudi tarixi boyunca zülmə məruz qalmış yəhudilərdən bəhs edir və tanrıya bu faciələrə rəğmən sağ qaldıqları üçün (Misirdən çıxış, Babildəki əsirlik, Purim bayramı möcüzəsi və Hasmoneyan zəfəri) və yəhudilərin nəhayət Roma üzərində qələbə çalacağı günlərin həsrəti üçün şükür edir.
Xanuka mahnıları
Xanuka bayramı üçün digər yəhudi bayramlarından daha çox mahnılar yazılmışdır. Ən geniş yayılanlar bunlardır: "Ma'oz Tzur" (Daş dövrü), "Latke'le Latke'le" (Yatkelər bişirilməsi haqqında yəhudi mahnısı), “Hanukkiah Li Yesh” (Bir xanukiyam var), “Ocho Kandelikas” (Səkkiz kiçik şam), “Kad Katan” ( Bir kiçik sürahi), “Sevivon Sov Sov Sov” (Sevivon, dön və dön), Haneirot Halolué (Yandırdığımız bu şamlar), “Mi Yimalel” (Kim yenidən söyləyə bilər) və “Ner Li, Ner Li” (Bir şamım var). İngilis dili danışılan ölkələrdə ən çox tanınan “Sevivon, Sevivon, Sevivon” və “Xanuka O Xanuka” — dır.
Xanuka yeməkləri
200px|thumb|left|Latke 220px|thumb|right|Sufqaniyot İkinci Məbədin menorahında səkkiz gün ərzində alovu yanar vəziyyətdə saxlayan yağın möcüzəsini xatırlamaq üçün, yağda qızardılmış və ya bişmiş yeməkləri (xüsusən, zeytun yağında) yemək adəti var. Ənənəvi yeməklər arasında, xüsusilə Aşkenazi ailələrdə kartof kızartma növü olan latkes geniş yayılıb. Latkes püre halında olan kartofu qızardaraq hazırlanır. Sefarad, Leh və İsrailli ailələr, içi mürəbbəli bulkular, bunuyelolar və sufqaniyotlar kimi yağda qızardılmış yeməklər yeyirlər. Sufqaniyot ənənəvi olaraq yeyilən, qızardılmış donuz çörəkləridir və darçına batırılaraq təqdim olunur. Bundan əlavə, süd məhsulları (xüsusilə pendir) yemək də ənənələrdən biridir. Sobada qızardılmış qaz tarixən Şərqi Avropa və Amerika yəhudiləri arasında ənənəvi Xanuka yeməyi olmuşdur, baxmayaraq ki bu adət son onilliklərdə azalmışdır. Hindistan yəhudiləri ənənəvi olaraq Xanuka qeyd etmələrinin bir hissəsi olaraq şirin şərbətdə isladılmış qulab-camun və bir neçə növ qızardılmış xəmir topalarını yeyirlər.
Sevivon
140px|thumb|left|Sevivon Şamları yandırdıqdan sonra sevivon oynamaq (və ya fırlatmaq) adətdir. Uşaqların Xanuka bayramında oynadığı dördtərəfli bir oyuncaq ivrit (və ya ibrani) dilində Sevivon adlanır. Sevivonun hər tərəfinə ivritcə bir hərf yazılır. Bu hərflər םש (Nes), ההי (Gadol), לגדו (Haya), oנ (Sham) sözlərinin qısaltmalarıdır. Bu sözlər yan-yana yazıldıqda, Yerusəlimdə, Bet-Amikdaş məbədindəki yağın möcüzəsini canlandıran “Burada böyük bir möcüzə reallaşdı” cümləsi formalaşır.
Bəzi mənbələrdə, bu dörd hərf yəhudi millətinin sürgünlərinə (Babil, Fars İmperiyası, Yunanıstan və Roma) əsaslandırılır.
Oyunda hər oyunçu 10 və ya 15 ədəd sikkə (real və ya şokolad), fındıq, kişmiş və ya konfetlə oyuna başlayır. Oyunçular öz sikkə, fındıq və ya konfetlərindən ortaya qoyur. Yaşı ən az olan oyuna ilk başlayır. Oyunçu sevivonu fırladır və sevivonun dayandığı tərəfinə əsasən, ya ortaya qoyulandan qazanır ya da özündə olandan verməli olur. Qaydalar belədir:
Oyun oyunçulardan birinin hər şeyi qazanmasıyla başa çatır.
Xanuka pulu
200px|thumb|right|Xanuka pulu Xanuka pulu bayramı daha əyləncəli etmək üçün paylanılan xərcliklərdir. Pulun miqdarı əsasən az olur və sikkə formasında verilir, valideynlər və ya qohumlar daha böyük miqdarda verə bilər. Əksər yəhudilər bu xərcliyi bayramda evlərini ziyarət edənlərə verirlər. Xanuka pulu vermə adəti, uşaqların müəllimlərinə minnətdarlıq əlaməti olaraq bir miqdar pul təqdim etmələri uzun müddətdir davam edən Qərbi Avropa ənənələrinə söykənir. Bir qrup yəhudi bu adəti bayramın beşinci günündə etməyə üstünlük verir. Bayramın digər gecələrindən fərqli olaraq, beşinci gecəsi heç vaxt Şabbata düşmür.
Ağ Evdə Xanuka
2001-ci ildə prezident Corc Buş şam yandırma mərasimi ilə əlaqəli olaraq Ağ Evdə rəsmi bir Xanuka ziyafəti təşkil etdi və o zamandan bəri bu mərasim ölkənin hər yerindən yəhudi liderlərinin qatıldığı, hər il baş tutan bir ənənəyə çevrildi. 2008-ci ildə Corc Buşun təşəbbüsü ilə, mərasim üçün 1951-ci ildə hədiyyə kimi göndərilən menorahdan istifadə edildi və şamları Ben-Quriyonun və Trumenin nəvəsi tərəfindən yandırıldı.
2014-cü ilin dekabr ayında Ağ Evdə iki Xanuka şənliyi təşkil edildi. Ağ ev şagirdlər tərəfindən bir menora hazırlanması üçün İsrailin Maks Reyn məktəbinə təlimat verdi və şagirdlərindən ikisini 500-dən çox qonağı qarşılayarkən, ABŞ-nin prezidenti Barak Obama və birinci xanım Mişel Obamaya qoşulmağa dəvət etdi. İsraildəki şagirdlərin məktəbi ekstremistlər tərəfindən yanğına məruz qalmışdı. Prezident Obama çıxışında bunları dedi: “Şagirdlər tariximizin bu dövrü üçün bizə vacib bir dərs verirlər. Ümid işığı nifrət alovlarını aşmalıdır. Xanuka hekayəsinin bizə öyrətdiyi budur. Gənclərimizin bizə öyrədə biləcəyi şey – inancın bir möcüzə yarada biləcəyi, sevginin nifrətdən daha güclü olduğu, sülhün münaqişə üzərində qələbə çalacağıdır.”
Ravvin Ancela Uarnik Bukdahl, mərasimdə əsas dua oxunan zaman səhnənin nə qədər xüsusi olduğunu şərh edərək, prezidentdən soruşdu: “Amerikanın dövlətçiliyinin əsasını qoymuş şəxslər, bir gün Ağ Evdə bir Asiya-Amerikalı qadın ravvinin Afro-Amerikalı prezidentin qarşısında yəhudi ibadətləri nümayiş etdirəcəyini xəyal edə bilərdi?”
Azərbaycanda Xanuka
30 Noyabr 2018-ci ildə Azərbaycan Dillər Universitetində (ADU) İsrail və Yaxın Şərq Araşdırmalar Mərkəzinin təşkilatçılığı, İsrailin Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Dan Stav və həyat yoldaşı Gili Stavın iştirakı ilə "Xanuka" bayramı keçirilib.
Qriqoryan təqvimi ilə Xanukalar
170px|thumb|right|Donetsk, Ukrayna
Ötən və qarşıdan gələn bir neçə ildə:
Həşdad Cüt (Bicar)
Səksən — İranın Kürdüstan ostanı Bicar şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 114 nəfər yaşayır (22 ailə). Əhalisini azərbaycan türkləri təşkil edir.
Keyptaun
Keyptaun  — Cənubi Afrika Respublikasının əhali sayına görə ikinci şəhəri (Yohannesburqdan sonra). CAR-ın qanunverici paytaxtı.
Azərbaycan aviaşirkətlərinin siyahısı
Bu siyahıdakı şirkətlər Beynəlxalq Mülki Aviasiya Təşkilatı tərəfindən təsdiqlənən və AOC (Air Operator Certificate) malik olan aviaşirkətlərin siyahısıdır.'''
Helmut İohan Lüdviq fon Moltke
Qraf Helmut İohan Lüdviq fon Moltke, Kiçik Moltke — Almaniya hərbi xadimi, general, qraf.
İsrail–Nepal münasibətləri
İsrail–Nepal münasibətləri — İsrail Respublikası və Nepal arasındakı mövcud ikitərəfli siyasi, mədəni, iqtisadi və s. əlaqələr. İsrail və Nepal arasında münasibətlər 1 iyun 1960-cı ildə qurulur. Beləliklə Nepal Asiyada İsrail ilə münasibətlər quran ilk ölkələrdən  biri olur.
Helmut İohan Lüdviq fon Moltke
Həyatı
Helmut İohan Lüdviq fon Moltke 25 may 1848-ci ildə Meklenburq-Ön Pomeraniyada yerləşən Bindorfda anadan olmuşdur. O, Helmut Moltkenin (Böyük) qardaşı oğludur. Birinci Dünya müharibəsində Almaniya ordusunun Baş qərargah rəisi (əslində baş komandanı) olan Moltke qoşunlara rəhbərlik etməyi bacarmamış və komandanlıqdan kənar edilmişdir. O, 18 iyun 1916-cu il tarixində, 68 yaşında Berlin şəhərində vəfat etmişdir.
İsrail–Nepal münasibətləri
Diplomatik əlaqələr
Nepal Cənubi Asiyada İsrailin varlığını tanıyan ilk və bu yaxınlara qədər yeganə ölkə olmuşdur. Nepal diplomatik İsrailin etibarlı tərəfdaşı olmaqla yanaşı, beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlər daxilində yaşamaq hüququnu müdafiə etməyə davam edən ölkələrdəndir. Nepal BMT Təhlükəsizlik Şurasının 242 (1967) və 338 (1973) saylı qətnaməsinin lehinə səs verdi. Bu bölgədəki bütün dövlətlərin dünyada mövcud olma hüququnu təsdiqlədi. Nepal eyni zamanda, 1978-ci ildə Misir və İsrail arasındakı Camp David kimi Yaxın Şərq böhranını həll etmək istəyən hər hansı bir dövlətin təşəbbüsünü, habelə ABŞ kimi müxtəlif sponsor ölkələrin yeni sülh təşəbbüslərini alqışladı. 1975-ci ildə BMT Baş Assambleyası sionizmi irqçilik və irqi ayrı-seçkilik ilə eyniləşdirən 3379 saylı ərəb ölkələri tərəfindən irəli sürülmüş qətnamə qəbul etdi. Nepal müzakirəyə etiraz etdi və qətnaməni dəstəkləmədi. ABŞ Yaxın Şərqdə sülhün bərqərar olması kontekstində Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Baş Assambleyasının 46-cı sessiyasında 1975-ci il tarixli 3379 nömrəli qətnaməni ləğv etmək təşəbbüsü ilə çıxış etdi. Səs çoxluğu ilə bu qətnamə qəbul edildi. Nepal qətnamənin lehinə səs verdi. İsrail, ABŞ və Qərb ölkələri Nepalın bu qətnaməni dəstəkləməsini yüksək qiymətləndirdi.
Nepal, İsrail ilə BMT arasında 13 sentyabr 1993-cü ildə Vaşinqtonda Qəzzə zolağında fələstinlilərə və Qərb sahilindəki İerixon şəhərinə muxtariyyət verən tarixi müqaviləni, habelə 10 sentyabr 1993-cü ildə bir-birinin qarşılıqlı tanınması haqqında imzalanan müqaviləni alqışladı. Keçmiş baş nazir Girija Prasad Koirala, İsrail Baş naziri İshaq Rabin, BMT-NİN baş katibi və FAH prezidenti Yasir Ərəfata bu cəsarətli qərara görə təşəkkür məktubu göndərmiş və bunun Qərbi Asiyada sülhün, təchizatın və sabitliyin bərqərar olmasında mühüm rol oynayacağına ümid etdiklərini bildirmişlər.
Nepal İsrailin baş nazir Ariel Şaron ilə Fələstin lideri Mahmud Abbas arasında 8 fevral 2005-ci ildə Misirdə dörd illik qan tökülməsinin sonunda baş tutan sammitdən sonra elan edilmiş atəşkəs rejimini alqışladı.
Nepal 13 avqust 2007-ci ildə Təl-Əvivdə bir səfirlik açdı.
16 iyul 2017-ci ildə Nepalın İsraildəki yeni səfiri Niracan Kumar Tapa etimadnaməsini Prezident Reuven Rivlinə təqdim etdi. Təqdimetmə mərasimində İsrail prezidenti ölkəsinin YUNESKO-da İsrail əleyhinə qətnaməsini dəstəklədiyinə görə yeni səfirə töhmət verdi.
İqtisadi əməkdaşlıq
İsrail və Nepal iqtisadi əlaqələri inkişaf etdirir. İsrail texnologiya sahəsində Nepala yardım göstərir. Nepal isə İsrailə işçi qüvvəsi verir. Hər iki ölkənin ticarət otaqları da bir-biri ilə sıx əlaqə saxlayır.
Ticarət
25 iyun 1993-cü ildə Baş nazir Girija Prasad Koirala tərəfindən İsrailə rəsmi səfəri zamanı Nepal Ticarət və Sənaye Palataları Federasiyası ilə İsrail Ticarət Palataları Federasiyası arasında Əməkdaşlıq Protokolu imzalanmışdır. Nepal və İsrail arasında ticarət İsrailin xeyrinə olaraq qalır. Nepal İsrailə 3,175,682 rupi dəyərində miqdarında mal ixrac etdiyi halda, İsraildən 483,695,044 rupi dəyəri miqdarında mal idxal etmişdir. Beləliklə ticarət kəsiri 2003/04 maliyyə ilində 480,519,362 rupi təşkil edir.
İşçi qüvvəsi
Nepal İsraili işçi qüvvəsi ilə təmin edir. Bəzi Nepallılar İsraildə işləyir və daha da çox nepaliyalı işçiyə ehtiyac var. Təxmini hesablamalara görə, İsraildə təxminən 12000 Nepal işçisi çalışır. Onlar əsasən xəstə və qocalara qulluq edən qadınlardır. İsrail hakimiyyəti İsraili bütün Nepallılar üçün faktiki olaraq yeganə əmək bazarı etməyə çalışan Nepal işçi agentliklərinin vəhşicəsinə hərəkətləri səbəbindən Nepal işçilərinin ölkədə işləməsinə icazə verməyəcəklərini açıqlayır. İsrail 2009-cu ilin aprel ayından bəri Nepal işçi agentliklərinin İsraildəki Nepal brokerləri ilə cinayət əlaqələri yaratdıqlarını və ölkəyə aşağı ixtisaslı işçilər göndərdiyini ifadə edərək, işçilər üçün komissiyaların dəyişdirildiyini ifadə etdi.
Bu yaxınlarda İsrail səlahiyyətliləri İsraildəki Nepal nümayəndəliyinə, Əmək Nazirliyinin tövsiyələrinə uyğun olaraq, işə qəbul agentliklərinin fəaliyyəti "yaxşılaşdırılmayana" qədər nepallı işçilər üçün işə götürmə prosesini başlatmayacaqlarını izah etdi.
Avia əlaqə
Nepal və İsrail hökumətləri 18 noyabr 2002-ci ildə hava nəqliyyatı ilə bağlı ikitərəfli saziş imzaladılar.
Fövqəladə hallar zamanı yardım
2015-ci ildə Nepalda baş verən zəlzələdən sonra İsrail Nepala humanitar yardım göndərən ilk ölkələrdən biri oldu. İsrailin Nepala 264 nəfərdən ibarət axtarış, xilasetmə missiyaları heyəti və sahə xəstəxanalarının da daxil olduğu 95 tondan çox avadanlıq göndərdi.
Nərmin Xələfova
Şahmat karyerası
2010-cu ildə Yunanıstanın Saloniki şəhərində keçirilmiş məktəblilərin şahmat üzrə V Avropa çempionatında birinci yerə çıxıb.
2013-cü ildə qadınlar arasında Bakı çempionatının qalibi olub.
2016-cı ilin sentyabrında Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində keçirilmiş 42-ci Ümumdünya Şahmat Olimpiadasında Azərbaycanın qadınlardan ibarət ikinci komandasının heyətində üçüncü lövhədə çıxış edib.
Qeydlər
<references group=Qeyd/>
Azərbaycan–Trinidad və Tobaqo münasibətləri
Azərbaycan–Trinidad və Tobaqo münasibətləri — Azərbaycan Respublikası ilə Trinidad və Tobaqo Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.
NGC 3532
NGC 3532, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Kil bürcü istiqamətində yerləşir. II1m tipli. tərəfindən ildə 1.27 sm (0.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Bazir Arslan xan
Bazir Arslan xan - Qaraxanilər dövlətinin xaqanı.
Hakimiyyəti
Atasının ölümündən sonra hakimiyyətdə olmuşdur. Paytaxtı Balasaqun da idi. Satuk Buğra xanın atasıdır.
Ceyran (Bicar)
Ceyran — İranın Kürdüstan ostanı Bicar şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 115 nəfər yaşayır (25 ailə). Əhalisini azərbaycan türkləri təşkil edir.
Buddist rahiblərin Nepaldan qovulması
thumb|250px|Sürgün edilmiş bir qrup buddist rahib. 1926-cı il.
Buddist rahiblərin Nepaldan qovulması — 1926-cı və 1944-cü illərdə Rana sülaləsi tərəfindən buddist rahiblərin Nepaldan sürgün edilməsi. Bu, Rana hökumətinin XX əsrin əvvəllərində Nepalda theravada buddizminin dirçəlişini yatırtmaq üçün apardığı kampaniyanın bir hissəsi idi. Onlara qarşı irəli sürülən ittihamlar arasında yeni dini təbliğ etmək, hinduların dinini dəyişdirmək, qadınları mürtədliyə təşviq etmək və bununla da ailə həyatına xələl gətirmək, nevar dilində kitablar yazmaq var idi.
1946-cı ildə Şri-Lankanın xoşməramlı missiyası Katmandunu ziyarət etmiş və buddist rahiblər adından şəfaət etmişdir. Nümayəndə heyəti vurğulamışdı ki, Nepal Buddanın doğulduğu yerdir və onun davamçıları onun doğulduğu ölkədə öz inanclarını həyata keçirməkdə azad olmalıdırlar. Daha sonra buddist rahiblərə qoyulan qadağa aradan qaldırılmışdır. Rahiblər Nepala geri qayıtmış və dini təbliğ etməyə davam etmişdilər.
Xaraba Çölarx (Bicar)
Xaraba Çöl Arx — İranın Kürdüstan ostanı Bicar şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 170 nəfər yaşayır (39 ailə). Əhalisini azərbaycan türkləri təşkil edir.
Hipparion
Hipparion — təkdırnaqlılar (Perissodactyla) dəstəsinin atlar (Equidae) ailəsinə mənsub olan, nəsli kəsilmiş üçbarmaqlı at cinsi, Neogendə çöllərdə böyük sürülərlə yaşamış və bu çöllərin faunası – "Hipparion faunası" adını almışdır. Hipparion Amerikada Gec Miosendə meydana gəlmiş, sonralar Avrasiyaya yayılmışdır. Pliosendə daha geniş yayılmış, Afrikada Dördüncü dövrə qədər yaşamışdır. Azərbaycanda zəngin Hipparion faunası Eldar düzündə Üst Sarmatın kontinental çöküntülərində aşkar edilmişdir.
Pinkel
thumb|Qarniyerli pinkel Pinkel (нем. Pinkel)-Almaniyanın şimal-qərb zonasının milli yeməyidir. Oldenburq, Bremen, Frislandiya da geniş yayılıb. Qarniyeri kələm olur. Cənubi Almaniyada isə demək olar heç məşhur deyil.
Hazırlanması
thumb Pinkeldə istifadə edilən kolbasa, donuz ətindən, mal ətinin piyindən, yulafdan, soğandan, duz, istiotdan ibarətdir. Pinkelin əsas resepti demək olar ki, gizli saxlanılır. Buna görə də müxtəlif bölgələrdə müxtəlif cür hazırlanır. Əgər pinkelin əti çoxdursa o ətli pinkel və ya oldenburq pinkeli adlanır.
Ənənələri
Kələmli-pinkellər qış aylarında Almaniyanın şimal regionlarındakı kəndlər üçün hazırlanırdı.Oldenburq əyalətinin ətraflarında bu adət ənənə geniş yayılıb. Gəzintidən sonra bütün ailə üzvləri stolun ətrafına toplanır, kələmli pinkel yeməyə otururlar. Yemək çox kalorilidir. Qış gəzintilərindən sonra bu yemək çox tutumludur.
NGC 6274
NGC 6274, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Herkules bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Onlayn media
250px|thumb|right|Onlayn media Onlayn media və ya İnternet-jurnalistika — XX əsrin sonlarında İnternetin inkişafı və yayılması ilə ortaya çıxan yeni bir jurnalistika növü.
Yeni media
Yeni medianı anlamaq üçün öncə yeni media mühitinin nə olduğunu anlamaq gərəkdir. Etik öhdəliklərlə yanaşı, dəyişməz öhdəliklər də var olmaqdadır. Bunlar juralistikanın təməl prinspləridir: xəbərin doğruluğu, dəqiqliyi, qərəzsizliyi, vicdanlılığı, etibarlılığı və s. Yeni medianın açdığı fürsətdən yararlanaraq, təşəbbüs irəli sürərək sosiallaşmaq olar.
Tarixi
“Teletext” adlanan ilk rəqəmsal jurnalistika, İngiltərədə 1970-ci ildə icad edilmişdir. Teletext izləyicilərə hansı hekayələri oxumağı və dərhal görmək istədiklərini seçməyə imkan verən bir sistemdir. “Teletekst” vasitəsilə verilən məlumatlar bu gün rəqəmsal jurnalistikada görünən məlumatlara bənzər qısa və anlıqdır. Amerikalı jurnalist, Hanter S. Tomson, 1971-ci ildə ABŞ prezident seçki kampaniyasının izini Kampaniya Cığırındakı qorxu və hörmətsizlik kitabında sənədləşdirmək üçün faks maşını istifadə edərək başlayan erkən rəqəmsal rabitə texnologiyasına etibar edir. "Teletekst" ixtirasından sonra Prestel, 1979-cu ildə İngiltərənin müxtəlif qəzetləri, məsələn "Financial Times" kimi qəzetləri internet vasitəsilə çatdırmaq üçün ticari olaraq işə başlayan "Videotex" ixtirası edir. Amma, “Videotex” 1986-cı ildə istifadəçi tələbini ödəmədiyi üçün bağlandı. Amerikan qəzet şirkətləri yeni texnologiyanın fərqinə vardılar və 1981-ci ildə başladılmış “Knight-Ridder”-ın xidmətlərindən ən böyük və ən iddialı “Viewtron” olan öz videotex sistemlərini yaratdılar. Lakin, onlar da 1986-cı ilə qədər bağlandı. Sonrakı kompüter “Bulletin Board Systems” oldu. 1980-ci illərin sonu və 1990-cı illərin əvvəllərində bir neçə kiçik qəzet BBC proqram təminatı və telefon modemlərindən istifadə edərək onlayn xəbər xidmətlərinə başladı. Bunlardan birincisi 1989-cu ildə “Albuquerque Tribune” oldu. 1992-ci ilin Sentyabrında “Computer Gaming World”, Elektron Nümayəndələrin növbəti sayı mətbuata çıxmazdan əvvəl “Prodigy”-də Mənşə Sistemləri əldə etməsi xəbərini çıxardı.
Onlayn xəbər saytları 1990-cı illərdə yayılmağa başladı. 2008-ci ildə ilk dəfə amerikalıların əksəriyyəti milli və beynəlxalq xəbərlərini qəzetlərdən daha çox internetdən əldə etdiklərini bildirdi. "Pew" Araşdırma Mərkəzinin hesabatına görə 18-29 yaşlı gənclər indi ilk növbədə xəbərlərini İnternet vasitəsilə öyrənir. Yeni xəbər saytlarının istifadəyə verilməsi, ənənəvi xəbər agentlikləri tərəfindən onlayn xəbərlərə investisiya qoyuluşu və ümumilikdə internet auditoriyalarının artması səbəbindən xəbər saytlarının auditoriyası artmağa davam edir. Gənclərin əksəriyyəti indi ilk növbədə xəbərləri onlayn əldə edir. Xəbər saytları, onlayn xəbər mediasının istehsalının ən geniş yayılmış formasıdır.
2000-ci ildən etibarən Qərb dünyasında jurnalistlərin böyük əksəriyyəti gündəlik işlərində internetdən müntəzəm istifadə edirlər. Əsas xəbər saytlarına əlavə olaraq, rəqəmsal jurnalistika indeks və kateqoriya, meta, şərh saytları, eləcə də, palaşma və müzakirə saytları mövcuddur. Bloqlar ayrıca, şəxsi saytlardan tutmuş yüz minlərlə insanın auditoriyasına qədər yeni məlumatlar əldə edə bilən başqa bir rəqəmsal jurnalistika hadisəsidir. Rəqəmsal jurnalistika buludlu jurnalistika fenomeni, genişzolaqlı Cəmiyyətdə davamlı məzmun axını ilə məşğuldur. 1999-cu ildə qurulan Onlayn Xəbərlər Birliyi, onlayn jurnalistləri təmsil edən ən böyük bir təşkilatdır, əsas funsiyası rəqəmsal təqdimat üçün xəbər toplamaq və ya istehsal etməkdən ibarətdi. Onlayn jurnalistika çox kiçik bir cəmiyyət içərisində jurnalistikadır. Jurnalistikanın digər növləri kimi onlayn jurnalistika da oxucu üçün çox əlverişlidir və keçmiş jurnalistikanın növlərindən daha çox məlumat təqdim edir. Pulsuz və ucuzdur.
Rəqəmsal jurnalistika, əlaqə və müzakirə aparmağa imkan verir. İnternetdən əvvəl heç görüşməmiş oxucular arasında kortəbii müzakirə etmək mümkün deyildi. Bir xəbərin müzakirəsi prosesi rəqəmsal jurnalistika üçün çox şey təşkil edir. Oxucların verilmiş məlumatı müzakirə etmək istəyən digər şəxslərlə əlaqə qururlar. Rəqəmsal jurnalistika xəbərlərin cəmiyyət tərəfindən necə istifadə olunduğunu göstərir. Onlayn mənbələr tez bir zamanda qısa müddət ərzində fasiləsiz xəbərlər verə, cəmiyyətə baş verən hadisələrin tezisini təmin edə bilər. Hadisəin inkişafı boyunca jurnalistlər bir neçə saniyə ərzində oxucuları aktuallaşdıran məlumatları onlayn mənbələr ilə təmin edə bilirlər. Bir xəbərin yerləşdiriləcəyi sürət, ümumiyyətlə çap jurnalistikasında baş verməyən bir şəkildə hesabatın düzgünlüyünə təsir göstərə bilər.
Vebsaytlar
Vebsaytarı domeyn altında səhifələr yığını adlandıra bilərik. Veb sayt, veb sayt və ya sadəcə sayt formasında yazılır. Veb serverdə məlumatlar anbarında yerləşən, İnternet və ya məhəlli ərazi şəbəkəsində Uniform Resource Locator (URL) vasitəsilə çatımlı olan saytlar hamısı birlikdə World Wide Web-i (WWW) - İnterneti meydana gətirir. Hər bir saytın ana səhifəsi, məlumat və əlaqə irəliləmiş məzmunla baş-başa qaldı. İlk olaraq, yazmaq qabiliyyəti olanlar, xüsusilə də jurnalistlər məzmun yaratmağa başladı. Həmçinin Web 2.0 alətlərinin texniki cəhətdən interaktivliyə imkan verməsi auditoriyanın özünü də oxuduqlarına və gördüklərinə tez reaksiya verməyə və ya paylaşmağa sövq etdi. Beləliklə, əvvəlki dövrdə vebsaytlarda mövcud yalnız təklif edilən passiv məzmun interaktiv, tələb edilən formaya çevrildi. Nəticədə saytlar, bloqlar, sosial media şəbəkələri, kollektiv informasiya mənbələri, multimedia yayım portalları, mobil məzmun ehtiva edən tətbiqlər kimi formatlar meydana gəldi.
Tarixi
İlk onlayn jurnalistika saytı 90-ci illərdə təqdim edilib. O, ABŞ-da, Şimali Karolina ştatında “The News & Observer” qəzetinin bazasında Nando saytı işə başlayıb. 1995-ci ildə isə Salon.com və Slate.com adlı yalnız onlayn xəbərləmə edən sayt istifadəyə verildi. 2008-ci ilə qədər belə bir inam var idi ki, onlayn jurnalistika hər zaman ənənəvi KİV-in əlavəsi ola bilər. Yəni sayta sahib olmaq bir üstünlük idi. Lakin 2008-ci ildən sonra onlayn reklamın inkişafı yeni biznes modellərinin yaranmasına səbəb oldu. Xəbərləmə konvergensiya edilərkən həm də media qurumları internetin, xüsusilə sürətli İnternetin mövcudluğundan bəri ağlımıza gələn hər şey barədə saytlar yaradılıb, amma yenə də, İnternet yaradıcı ideyalara açıqdır. Hər gün biznes-korporativ və onlayn dükan, hökumət və qeyri-hökumət qurumları, akademik öyrədici, əyləncə-oyun, musiqi, mesajlaşma, email, sosial şəbəkələr, məlumat yayan və saxlayan, xəbər paylaşan saytlardan istifadə edirik. Saytlarin iki növü var: Statik saytlar yalnız informasiya xarakterlidir, əsasən, həyatdan köçmüş yazıçı, şair və ya dahi şəxsiyyətlərin həyatı barədə və ya çox gec-gec yenilənməyə ehtiyacı olan məlumatlarla zəngin veb saytdır. Belə saytlar auditoriya ilə birbaşa əlaqə qurmağı çox da önəm vermir, pul qazanmağa yönəlik olmur, informativdir. Dinamik sayt rəhbərlər və istifadəçilər arasında əlaqə yaratmağa imkan verən Web 2.0-nin ən geniş yayılmış növüdür. Belə saytda ziyarətçi sayı böyük rol oynayır, çünki bunun əsasında maliyyə əldə etmək dayanır. Daha çox trafik daha çox maliyyə prinsipi ilə işləyən bu saytlarda bəzən çoxluğun marağına səbəb olacaq gizli reklam yazıları çap edilir. Lakin dinamik saytlarda pul qazanmağın başqa yolları da mövcuddur.
Bunlar birbaşa reklam, ayrıca onlayn alış-veriş səhifəsi və ya yarı-pullu “Freemium” xidmətlərdir. Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, qəzetlərdə və digər KİVdə əsas götürülən etik qaydalar burada da keçərlidir. Saytların jurnalistikada tətbiqinə gəldikdə isə bu yeni növ jurnalistikanın, terminlə desək, “Onlayn jurnalistika”nın yaranmasına səbəb oldu.
İlk olaraq, yazmaq qabiliyyəti olanlar, xüsusilə də jurnalistlər məzmun yaratmağa başladı. Həmçinin Web 2.0 alətlərinin texniki cəhətdən interaktivliyə imkan verməsi auditoriyanın özünü də oxuduqlarına və gördüklərinə tez reaksiya verməyə və ya paylaşmağa sövq etdi. Beləliklə, əvvəlki dövrdə vebsaytlarda mövcud yalnız təklif edilən passiv məzmun interaktiv, tələb edilən formaya çevrildi. Nəticədə saytlar, bloqlar, sosial media şəbəkələri, kollektiv informasiya mənbələri, multimedia yayım portalları, mobil məzmun ehtiva edən tətbiqlər kimi formatlar meydana gəldi. səhifəsi olmalıdır. Amma bütün hallarda hər bir saytın məzmununun varlığı ona həyat verir. Adətən bütün saytlar ierarxiya sistemi ilə qurulur, yəni böyükdən kiçiyə doğru.
Saytların təməl prinsipləri
İstənilən saytı nəzərdən keçirsək, onları birləşdirən ümumi cəhətləri görə bilərik:
Multimedia
Jurnalistikada multimedia hər hansı mövzunu işıqlandırmaq üçün bir vasitədir. Yazı, canlı audio və video, öncədən hazırlanmış audio və video, podkast və vodkast, foto qalereya, audioslaydlar, animasiyalar, infoqrafiklər, xəritələr və digər hamısı multimediadır. Multimedia jurnalistlərə eyni anda üç özəlliyə sahib olmağa imkan verir: qəzet yazısının detallı versiyası + radio və TV-dən götürülmüş təbii səs və danışıqlar + hərəkətliliyin emosional təsiri.
İnteraktivlik
Yeni medianın özəklərindən biri kimi interaktivlik jurnalistikada xəbərin axınını qarşılıqlı məlumatlandırma prinsipinə çevirib. İnteraktivlik sayəsində xəbəri mühazirə yox, söhbət kimi almaq mümkündür. Şərhlər, bizimlə əlaqə, saytlar arasında linklərin keçidlərin verilməsi o deməkdir ki, daha xəbər və reportajlar təkcə jurnalist deyil, həm də auditoriya tərəfindən hazırlanır. Elmi ədəbiyyatda, interaktivliyin bir sıra formalarının adı çəkilir: məsləhətlər, şərhlər, istifadəçi əsaslı məzmun, canlı çat, forum və s.
Limitsiz yazı
Məntiqlidir ki, saytın informasiya serveri nə qədər həcmlidirsə, o qədər də çox məlumat yerləşdirmək mümkündür. Bu o deməkdir ki, onlayn jurnalistikada qəzet, radio və TV jurnalistika kimi mövcud söz limiti yoxdur. Məsələn, uzun məhkəmə qərarları asanlıqla saytlarda çap edilə bilər. Lakin bunu məhkəmə xəbərləri yayan və ya Ədliyyə nazirliyinə aid saytlar yazsa, daha uğurlu olur. Çünki jurnalistikanın təməl prinsipləri - sadə və qısa yazmaq yeni mediada da gözlənilməlidir. Bunlar hər bir sayta xas olan cəhətlər olsa da, onları bir-birindən fərqləndirən nüanslar da mövcuddur. Çünki İnternetdə saysız-hesabsız saytlar içərisindən hansının güvənli informasiyaya sahib olub olmaması önəmlidir.
Saytların güvənli olub-olmamasını yoxlamaq üçün onlar bir neçə suala cavab verməlidirlər:
Bloq
2000-ci illərin əvvəllərində Blogger platformasının pulsuz xidmətə keçməsi bloqları bütün dünyada populyarlaşdırdı. 2004-cü ildə Google Blogger şirkətini aldı, ondan sonra axtarış motorunun nəticələrinə uyğun məlumatların yanında Blog This! düyməsi qoydu. Həmin vaxtdan axtarış edənlərin əksəriyyəti təsadüfən bloqla tanış oldu. Azərbaycana baxsaq, 2010-cu ildən ölkədə yerli və xarici təlimçilər vasitəsilə bloqçuluq kursları keçirildi və bu, bloqların sürətlə çoxalmasına səbəb oldu. Azərbaycanda bloqlar ən çox Wordpress, LiveJournal, Blogspot və digər üzərinə qurulub. Jurnalistikada isə bloqların informasiya önəminə görə xüsusi yeri var. Bloqlar meydana çıxdıqdan bəri jurnalistləri ilk düşündürən sual- “Bloqçuluq jurnalistikadırmı?” sualı olub.
Təxminən 10-15 il ərzində bu suala həm “hə”, həm də “yox” cavabı verənlər sonda “Bu, vəziyyətdən asılıdır” kimi cavab verməyə məcbur qalıb. Çünki bloqu, sadəcə, özünüifadə vasitəsi kimi düşünsək və yuxarıdakı sualı versək, bu sanki “Televiziya jurnalistikadırmı?” sualına bənzəyir. Çünki o suala da “Bu, vəziyyətdən asılıdır” deyə cavab verəcəyik. Ryan M. Thornburg qeyd edir ki, ümumiyyətlə, sualı bu cür qoymaq yanlışdır. “Bütün yazı formatlarını- isti və soyuq xəbər, bioqrafik kitab, pyes, haiku (3 cümləlik şeir) digərlərini ilk 3 cümlə birləşdirir. Bu cümlələrdə əsas faktlar, mənbə və detallar yer alır. Bu o deməkdir ki, bloqpostlar da jurnalistikada yazı forması kimi qəbul edilə bilər”. Bloqçuluğa jurnalistika prinsipləri tərəfindən yanaşırıq. Belə halda isə, bloqçuluq ənənəvi medianın prinsiplərini tətbiq edən jurnalistlər üçün yayım vasitəsinə çevrilir.
Bəzilərinə görə isə, bloqlar İnternet üzərində güvən verici informasiya mənbəyidir. Çünki milyonlarla ənənəvi mediaya çıxışı olmayan insanların texniki bilik istəmədən səsinin eşidilməsinə yol açıb. Müstəqil jurnalistlər üçün bloqlarda redaktor planlaması və prioritetlər olmadığından mövzu seçimi rahatlaşır, onlar nə istəyirlər, o barədə də yazırlar. Bu baxımdan bloqçulardan hamının qəbul etdiyi üsullarla yazı yazılmasının istənilməsi mənasızdır. Bəziləri isə bloqçuluğu jurnalistikanın gələcəyi kimi qəbul edirlər. İnsanlar standart yazılmış xəbərlərdən çox, fikir plüralizmini ehtiva edən bloqlara üz tutacaq. Jurnalistikada bloqdan bir çox hallarda faydalanmaq olar.
Bir çox media qurumlarının redaktorları gördükləri işlər, planlamalar, auditoriyanın tənqid və istəklərini eşitmək, eləcə də, müxbirlərinin fəaliyyəti barədə şərhlər almaq üçün bloqlara üz tutur. Bu bloqlar sadə insanları əvvəllər qarşısına sipər çəkilmiş kimi hiss edilən şirkətlərlə yaxınlaşdırır, bir sözlə, aradakı buzları əridir. Bloqçuluq jurnalistikada daha fərqli üsulla da tətbiq edilir. Məsələn, qaynar xəbərlərin təqdim edilməsi. Qaynar xəbərlərin yazılışında jurnalistləri ən çətinə salan keçidlərin verilməsidir, bu isə, düşünmə və vaxt tələb edir, sürət zəifləyir. Bloqpost formasında verilmiş qaynar xəbərlərdə isə belə tələblər yoxdur. Bu, o deməkdir ki, ən operativ olmaq istəyən media qurumu öncə məlumatları auditoriyasına bloqpost kimi təqdim edib, sonradan onun üzərində zənginləşmə işləri apara bilər.
Sosial media
Sosial media jurnalistlərə xəbər hazırlamaqda yardımçı olur. İndi jurnalistlər informasiyaya əvvəlkindən daha sürətlə çatır, çünki sosial media artıq xəbər toplama vasitəsinə çevrilib. Bəzən müxbirlər qəfil hadisələr zamanı olay yerinə gedə bilmirlər. Bu halda sosial media istifadəçiləri şahid kimi məlumat verir, foto və video göndərir. Məsələn, 2011-ci ilin Ərəb Baharını yada salaq. Qərb mediasının çoxu nümayişləri məhz istifadəçi əsaslı məzmuna (UGC) əsasən işıqlandırıb. Bununla yanaşı, sosial mediada informasiyanın çox asanlıqla spekulasiya və ya dezinformasiya (yalançı məlumat) çıxma ehtimalı böyükdür. Çox asanlıqla köhnə videolar yeni kimi, səhnələşdirilmiş video və fotolar real kimi təqdim edilə bilər. Belə səhvlərə yol verməmək üçünsə yenə də jurnalistlərə illərdən bəri dəyişməyən peşə etikası yardımçı ola bilər, yəni – dəqiqlik, yoxlama və obyektivlik.
Mobil tətbiqlər
Söhbət ağıllı telefonlarımızda (smartphone, smartfon) olan mobil tətbiqlərdən gedir. Sadə dildə bunu həmçinin mobil proqram adlandırırıq. Amma KİV-də mobil tətbiqlər yeni jurnalistika formasını, hazırda inkişaf dövrünü yaşayan mobil jurnalistikanı meydana gətirir. Mobil jurnalistika müxbirlərin İnternet şəbəkəsinə qoşula bilən, daşınılan elektron cihazlar və ağıllı telefonlar vasitəsilə topladığı, redaktə etdiyi və paylaşdığı xəbər hazırlanma prosesidir. Belə müxbirlərə qısaca, “mojo” deyilir.
Azərbaycan–Nigeriya münasibətləri
Azərbaycan–Nigeriya münasibətləri — Azərbaycan Respublikası ilə Nigeriya Federativ Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.
Sovet dövrü
1980-ci ildə SSRİ-yə səfəri zamanı Nigeriya Milli Məclisinin nümayəndə heyəti Azərbaycan SSR-də də olmuşdur.
1985 FİFA Dünya Gənclər Çempionatı
1985-ci ildə SSRİ-də təşkil olunmuş FİFA Dünya Gənclər Çempionatının 1/4 final mərhələsinin bir oyunu Bakıda keçirilmişdir ki, həmin oyundakı tərəflərdən biri Nigeriyanın gənclər millisi olmuşdur. Həmin matçda Meksika millisini 2:1 hesabı ilə məğlub edən nigeriyalılar yarımfinala vəsiqə qazanmışlar.
Üzüklərin hökmdarı (film seriyası)
Üzüklərin hökmdarı (The Lord of the Rings; 2001—2003) — Con Ronald Ruel Tolkinin «Üzüklərin hökmdarı» əsəri əsasında Piter Cekson tərəfindən çəkilmiş kinotrilogiya.
Kinotrilogiyaya daxildir:
Muğanlı (Bicar)
Muğanlı — İranın Kürdüstan ostanı Bicar şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 96 nəfər yaşayır (23 ailə). Əhalisini azərbaycan türkləri təşkil edir.
Azərbaycanda fəaliyyətini dayandırmış aviaşirkətlərin siyahısı
Bu Azərbaycanda fəaliyyətini dayandırmış aviaşirkətlərin siyahısıdır.
Ston Səddi
Ston Səddi və ya Ston divarları — Xorvatiyanın cənubundakı tarixi Dalmasiya bölgəsinin Ston şəhərində yerləşən 7 km uzunluğunda müdafiə divarı. Səddin inşasına 1358-ci ildə başlanmışdır. Bu gün dünyanın qorunan ən uzun istehkam sistemlərindən biridir.
Stone səddi "Avropanın Çin səddi" olaraq da tanınır.
Tikintisi
Cümhuriyyətin süqutundan sonra divarlarda söküntü işləri başladı. Daha sonra Avstriya-Macarıstan imperiyasının səlahiyyətliləri məktəblər və icma binalarını inşa etmək üçün və həmçinin Avstriya İmperatorunun 1884-cü ildə gəlişi münasibətilə qurulan zəfər tağı üçün divardan material götürdülər. Mali Stonun ətrafındakı divar insanların sağlamlığına ziyan vurduğu bəhanəsi ilə söküldü. İkinci Dünya Müharibəsindən sonra söküntü dayandırıldı.
Layihə
Bu gün 5.5 kilometr uzunluğunda olan divar, Stonu Mali Ston ilə əlaqələndirir və nizamsız bir beşbucaq şəklindədir. Divar XV əsrdə, 40 qüllə (bunlardan 20-si qalmışdır) və 5 qala ilə tamamlanırdı. Divar daxilində şimaldan cənuba üç, şərqdən qərbə isə üç küçə çəkildi. Beləliklə, hər birində 10 ev olmaqla on beş bərabər blok quruldu.
Əsas küçələrin eni 6 m (eni 8 m olan cənub küçəsi istisna olmaqla), yan küçələrin eni isə 2 metrdir. Şəhərə giriş iki şəhər darvazası vasitəsilədir. Onlardan biri Poljska vrata-dır və xorvat dilində "Polşa qapısı" adlanır. Darvazanın üzərində latın dilində yazı var və 1506-cı ilə aid olduğu düşünülür. İstehkam sisteminin mərkəzləri Stondakı Veliki kaštio qalası, Mali Stondakı Koruna və Podzvizd təpəsindəki qaladır (224 m).
Dubrovnik şəhər planı Ston divarı üçün bir model kimi istifadə edilirdi, lakin Ston hazırlanmış ərazi üzərində qurulduğundan, bu model Dubrovnikin özündən daha yaxından izlənildi.
Kəmaləddin Sami Gökçən
Kəmaləddin Sami Gökçən — Türk əsgəri və siyasətçisi.
Hərbi fəaliyyəti
1905-ci ildə İmperiyanın Hərbi Mühəndislik Məktəbini və 1908-ci ildə isə Hərbi Akademiyanı kapitan rütbəsi ilə bitirdi. Daha sonra 4-cü ordunun əmrinə verildi. 1911-ci ildə İtaliya-Osmanlı müharibəsi zamanı Yaniyaya getdi. Hərbi məktəbdə müəllim kimi fəaliyyət göstərdi. 1915-ci ildə Şahzadə Ömər Fərrux Əfəndinin müəllimi kimi onunla birlikdə Avropaya getdi.
İstanbulun işğalından sonra 5 dekabr 1920-ci ildə Anadoluya gələrək Türkiyə İstiqlaliyyət müharibəsinə qoşuldu. 31 mart 1921-ci ildə polkovnik rütbəsi ilə İkinci İnönü döyüşü və Sakarya meydan döyüşündən sonra Böyük hücumda iştirak etdi. 31 avqust 1922-ci ildə general-leytenant rütbəsinə yüksəldi. Döyüşlərdə göstərdiyi şücaətlərinə görə "İstiqlaliyyət medalı" ilə təltif edildi.
Siyasi fəaliyyəti
23 iyun 1923-cü ildə Türkiyə Böyük Millət Məclisinin II dövründə Sinopun millət vəkili oldu. 16 Avqust 1924-cü ildə Berlin səfirliyinə təyin edildi. 1926-cı ildə general-leytenant rütbəsinə yüksəldi. 24 sentyabr 1928-ci ildə hərbi vəzifədən təqaüdə çıxdı. 1930–1933-ci illər arasında Türkiyə Milli Olimpiya Komitəsinə rəhbərlik etdi. 15 aprel 1934-cü ildə Berlində əməliyyatdan sonra vəfat etdi. Nəşi 1988-ci Türkiyə Dövlət məzarlığına köçürüldü. Vəfatında sonra "Gökçən" ləqəbini aldı.
Paytaxtlar şəhəri
Paytaxtlar şəhəri — kompleks iki yüksək tiklidən ibarətdirː Moskva qülləsi 73 mərtəbə, Sankt-Peterburq qülləsi isə 65 mərtəbə.
Tikinti 2003-cü ildə başlamış, lakin kompleksin dizaynında dəyişikliklər edildiyinə görə tikinti dayandırılmışdır. 2005-ci ildə yenidən başlanılıb,2009-cu ilin sonunda başa çatdırılmışdır.
thumb|left|Paytaxtlar şəhəri kompleksi Qüllə "Moskva" Müstəqil Dövlətlər Birliyinin ən yüksək binasıdır. Tikilinin inşasında təməml üçün dəmir-betondan geniş şəkildə istifadə olunmuşdur. Komleksinin tikintisi qeyri-sabit hava şəraitində aparılmışdır.
Qüllələr dörd tərəfli struktur-silikonlu şüşə ilə vahid qəlpə sisteminə qoşulmuşdur.
Paytaxtlar şəhəri, apartman, ofislər, restoran, fitness mərkəzi ve baxçası olan bir kompleks kimi xidmət etməkdədir. Kompleksdə həmçinin 2200-dən çox park yerləri, elektrik avadanlıqları və genişləndirilmiş yanğın bölmələri olan altı mərtəbəli bir zirzəmisi mövcuddur.
Paytaxtlar şəhəri komleksinin ümumi sahəsi 288.7 min m²-dir.
Murat Ülkər
Murat Ülkər — Türk iş adamı, şirniyyatcı və Mərkəzi və Şərqi Avropa, Orta Şərq və Afrikanın ən böyük qida şirkəti olan Yıldız holdinqin idarə heyətinin sədri. Yıldız, Godiva Chocolatier, Pladis və Sok kimi şirkətləri əhatə edir. 2018-ci ildə Ülker 4.8 milyard dollar sərvəti ilə Türkiyənin ən zəngin iş adamı seçilmişdir.
Bioqrafiyası
Murat Ülkər 21 mart 1959-cu ildə Türkiyənin İstanbul şəhərində "şokolad kralı" Sabri Ülkər və xanımı Güzide İmanın ailəsində anadan olub. "İstanbul Erkek Lisesi"-də və Boğaziçi Universitetində təhsil almışdır. 1982-ci ildə Amerika Çörəkçilik İnstitutunda (AIB) və Alman Şirniyyat Sənayesi Mərkəzi Texniki Məktəbində (Zentralfachschule der Deutschen Süßwarenwirtschaft, ZDS) təhsil alır. ABŞ-da Continental Baking Company-də təcrübə. Ülker eyni zamanda Beynəlxalq İcraçı Xidmət Korpusunun müxtəlif layihələrində iştirak etmişdir.
Yıldızda işləməsi
1984-cü ildə Ülker nəzarət koordinatoru olaraq Yıldız Holdinqin bir hissəsi olan Ülker qida şirkətinə qatılır. Sonrakı illərdə Enterprises üçün general direktor köməkçisi, daha sonra general direktor vəzifəsini icra edir. 2000-ci ildə Ülker Yıldız Holdinqin icraçı direktoru olur və 2008-ci ildə general firektor vəzifəsinə başlayır. Yıldız başçılığı altında işini genişləndirir və 2008-ci ildə GODIVA Chocolatier və 2014-cü ildə United Biscuits daxil olmaqla bir neçə satınalma edir. 2016-cı ildə Yıldız, üç markanı birləşdirən yeni bir qlobal müəssisə, pladis qurulur: Ülker, United Biscuits və DeMet's Candy Company.
Xeyriyyə
2009-cu ildə Ülker ailəsi qida istehlakı sahəsində xalq sağlamlığını inkişaf etdirmək üçün Sabri Ülkər Vəqfini qurdu.
2014-cü ildə Ülker ailəsi Harvard Universitetinə 24 milyon dollar bağışlayır. T.H.Çan Xalq Sağlamlığı Məktəbində Sabri Ülkər Qidalandırıcı, Genetik və Metabolik Tədqiqatlar Mərkəzinin qurulması üçün 10 il ərzində paylanan maliyyə təminatı edir. Mərkəz şəkərli diabet və ürək-damar xəstəlikləri olan insanlara kömək etmək üçün xroniki və mürəkkəb xəstəliklərlə məşğul olur.
Ülkər 1993-cü ildə Ülker basketbol klubunun yaradılmasında iştirak edir. Klub altı dəfə Prezident kubokunu, üç dəfə Türkiyə kubokunu qazanır. Ülkər həmçinin Euroleague Cup və Korac Cup dörddəbir finalına yüksəlir. Ülkər on il ərzində Fənərbaxça Stadionunu Şükrü Saraçoğlu adını daşımasına izin alır. Ülkər idman arenasına da sponsorluq etmişdir. İş adamı əvvəllər digər futbol klublarını da dəstəkləyirdi, lakin sonradan sponsorluğunu dayandırmışdır.
Murat Ülkər bir sənət toplayıcısıdır. 2012-ci ildə onun dəstəyi ilə İstanbulda çağdaş türk sənətkarlarının əsərlərindən ibarət bir sərgi keçirilmişdir.
Şəxsi həyatı
Murat Ülkər üç uşaq atasıdır və İstanbulda yaşayır.
Umm-əl-Buaqi
Umm-əl-Buaqi — Əlcəzairin şimal-şərqində şəhər, eyniadlı vilayətin inzibati mərkəzi.
Tarixi
Şəhər Roma dövründə qurulmuşdur, 411-ci ildə Karfagen kafedralının sənədlərində "Makomada" və ya "Makomadiya" adı ilə qeyd edilmişdir. Fransa hökmranlığı dövründə şəhər general Fransua Sertin Kanrobertin şərəfinə Kanrobert adlandırılmışdır. Ölkə müstəqillik əldə etdikdən sonra indiki adını almışdır. Bu ad ərəb dilində "yerlilərin anası" mənasını verir. Alimlərə görə, bu, şəhərin bərbər dilindəki adının təhrid edilmiş variantıdır.
Coğrafi mövqe
Şəhər vilayətin mərkəzi hissəsində, Ores dağ silsiləsi ərazisində, dəniz səviyyəsindən 902 metr yüksəklikdə yerləşir.
Umm-əl-Buaqi ölkənin paytaxtı Əlcəzairdən təxminən 375 kilometr şərq-cənub-şərqdə yerləşir.
Əhalisi
Siyahıyaalmaya əsasən, 2008-ci ildə əhalinin sayı 80,359 nəfər idi. İllər üzrə şəhər əhalisinin dinamikası:
Nəqliyyat
Eyniadlı hava limanı şəhərdən 7 kilometr şərqdə yerləşir.
Stryker
IAV Stryker, ABŞ ordusunda istifadə olunan General Dynamics Land Systems tərəfindən istehsal olunan Kanada istehsalı olan 8 təkərli LAW III-dən hazırlanmış ilk 8x8 konstruksiyalı zirehli döyüş vasitəsidir. Stryker, ABŞ ordusunun 1980-ci ildə istifadə etməyə başladığı M2/M3 Bradleydən sonra istifadə etdiyi ilk yeni zirehli döyüş maşınıdır. ABŞ hərbçiləri tərəfindən 2002-ci ildən bəri həm personal daşıyıcısı, həm də tank məhv edən ACV rolunda istifadə olunur. Əməliyyat mənzili 500 km, maksimum sürəti 100 km/s təşkil edir.
Qaraməhəmmədli (Bicar)
Qaraməhəmmədli — İranın Kürdüstan ostanı Bicar şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 117 nəfər yaşayır (25 ailə). Əhalisini azərbaycan türkləri təşkil edir.
Abhidharmakoşa
Traktatın mətni sanskrit dilində, eləcə də Çin və Tibet dillərinə tərcümələrdə 600 bəndlik, 9 fəsildən ibarət uzun, nəsrdə yazılmış bhaşyası ilə qorunub saxlanılmışdır. Traktat buddizmin və abhidharma ənənəsinin doktrinal və nəzəri zirvələrindən biri hesab olunur. Bu, hələ də Hindistandan Yaponiyaya qədər əksər buddist təhsil müəssisələrində, rəsmi olaraq hinayana əsəri olmasına baxmayaraq, əsasən mahayananın yayıldığı ölkələrdə hələ də tədris edilir. Traktat abhidharmik təhlilə dair buddist təlimlərini sistemləşdirir. Bhaşyada müxtəlif məktəblərin buddistləri arasında konkret məsələlərlə bağlı mübahisələrin fraqmentləri, eləcə də sosial psixologiyaya dair çoxlu məlumatlar var.
Ogüst Erben
Ogüst Erben — Fransa müasir incəsənətinin rəssamı. O, rəngli həndəsi fiqurlardan ibarət olan Kubist və mücərrəd rəsmləri ilə tanınır. Qeyri-məzmunlu abstrakt sənəti təbliğ edən Kreativ Abstraksiya (Abstraction-Création) və Salonun yeni həqiqətləri (Salon des Réalités Nouvelles) qruplarını bir araya gətirdi.
Erkən həyatı
O, Nor şəhərində anadan olmuşdur. Atası sənətkar idi. O, 1899-cu ildən 1901-ci ilə qədər Parisdə məskunlaşdıqdan sonra Lil İncəsənət Məktəbində rəsm çəkmişdir.
Fəaliyyəti
1914-cü ildə, Birinci Dünya müharibəsinin başlamasından sonra, onun qısa boyluğundan ötəri hərbi xidmətdən azad edilmiş və Paris yaxınlığında bir təyyarə fabrikində işləmişdir.
Ogüst Erben müxtəlif rəsm üslub çox ardıcıl nümayiş etdirir. Van Qoqa üslubunda onun ilk rəsmi aydın bir fauvist və kub-məzmunlu təsir altında yazılmış məzmunu izləyir.
1913-cü ildən Ogyust Erben rəngarəng, zəngin bədii rəsm əsərləri yaradır; sonra ildə 1917–1921-ci illərdə mücərrəd-həndəsi rəsm, heykəltaraşlıq və fresko üslubunda yaraymağa başlayır. Növbəti mücərrəd yaradıcılıq dövründən sonra sənətkar tamamilə mənəvi bir yaradıcılıq şəkli seçir. Ogüst Erbenin əsərləri Viktor Vazareli və ümumilikdə Op-artın işinə böyük təsir göstərmişdir. Erben "yaradıcı abstraksiyaçılıq"-ın (Abstraksiya-Yaratma) qurucularından biri sayılır.
Mitte (əyalət)
Mitte ( — «mərkəz») — 2001-ci ildən bəri mövcud sərhədlərdə olan Berlinin mərkəzi inzibati bölgüsü. Əyalət üç keçmiş müstəqil rayon Mitte, Tierqarten və Toyun birləşməsi ilə Berlinin inzibati bölgüsünün genişmiqyaslı islahatı zamanı formalaşmışdır. İslahat həmçinin əyalətlərdəki rayonları da əhatə etdi və keçmiş Mitte rayonu eyni adlı yeni əyalət statusu aldı.
Hekla vulkanı
Hekla - İslandiya nın cənub unda vulkan. Hündürlüyü 1481 metrdir. 874- cü ildən bəri 20 dəfə püskürüb və İslandiya ada sının aktiv vulkanı hesab edilir. Orta əsrlərdə islandlar bu vulkanı "cəhənnəmdəki su " adlandırırdılar. Vulkan külünün öyrənilməsi nəticəsində məlum olmuşdur ki, vulkan 6600 il ərzində aktiv olmuşdur. Sonuncu püskürməsi 2000-ci ildə baş vermişdir. Hekla-uzunluğu 40 km olan vulkan dağının bir hissəsidir. Belə ki, bu dağın ən aktiv tərəfi 5,5 km-lik hissəsi olub Heklugja adlanır və hansı ki, Hekla vulkanına aiddir.
Püskürmənin tarixi
Vulkanın ən erkən püskürməsi 1104-cü ildə qeydə alınmışdır ki, bundan bəri 20-30 püskürmə müşahidə edilmişdir. Heklanın püskürmələri bir-birinə oxşamır. Belə ki, bunun üçün püskürmələrin proqnoz laşdırılması qeyri-mümkündür. Bəzi püskürmələr qısa olub,7-10 gün arası baş verir, bəziləri isə aylarla, hətta illərlə davam edir. 29 mart 1947-ci ildə baş verən püskürmə 1948-ci ilin aprel ayında sona çatmışdır. Belə ki, püskürmələr arası korelyasiya aşkar edilmişdir. Hekla uzun müddət sakitdirsə, demək, püskürmə daha şiddətli olacaqdır.
Tarixi və tarix öncəsi püskürmələr
thumb|left|Aktiv fumorol Heklanın ən iri püskürmələri holosen dövründə e.ə 950-ci ildə baş vermişdir. O, "Hekla-3" adını almışdır və ya "H-3". Bu püskürmə zamanı atmosferə 7,3 kub km vulkan külü atılmışdır. Bu 5 ballıq vulkan püskürməsi hesab olunmuşdur. Püskürmənin gücü elə yüksək olmuşdur ki, bir neçə il ərzində şimal yarımkürəsində temperatur un aşağı düşməsi müşahidə edilmişdir. Onun izlər şotlandiya nın torflu bataqlıq larında İrlandiya da belə tapılmışdır.
Nüfuzu
thumb|right|İslandiya 1585, Heklanın püskürməsi Hekla sözünün mənası "papaqlı qısa plaş"dır. Bu adı o zirvəsinin daima tez-tez bulud larla örtüldüyü üçün almışdır. Lap əvvəllər latın tarixçisi dağı Mons Casule (palş dağ) adlandırmışdır. 1104- cü ildən sonra isə çisterlərin irəli sürdüyü bir tarixə görə o "cəhənnəm qapıları" adını alır. Çister monarxı Qerbert Klervoskiy "Möcüzələr haqqında" əsərində Heklanı xatırlatnmır.
Flora və faunası
thumb|left|Hekla və island atı Heklanın üzəri əvvəllər ağac larla örtülü olmuşdur. Meşə lər və hündür boylu bitkilər külə çox az həssasdırlar, nəinki alçaqboylu bitkilər. Lakin vulkan fəaliyyəti nəticəsində yaranan səth eroziya ya qarşı çox həssasdır. 90 000 hektar ərazinin meşə örtüyü ilə örtülməsi üçün xüsusi layihə hazırlanmışdır ki, əraziyə söyüd və ağcaqayın növləri torpaql arı münbitləşdirdikdən sonra vulkan kül lərinin üzərinə səpilmişdir. Bu vulkan külü ilə örtülmüş geniş ərazilərin bərpasına kömək edəcək və hava ların soyuq keçdiyi dövrlərdə eroziyasının qarşısını alacaq. Drenajın və su eroziyasının biopotensialın zənginləşməsinə səbəb olacaq. Bu layihə həcminə görə Avropa da geniş hesab edilir.
Ulduz kataloqu
thumb Ulduz kataloqu — ulduzları siyahıya alan astronomik kataloq. Astronomiyada bir çox ulduz sadəcə kataloq nömrələri ilə ifadə edilir. İllər ərzində fərqli məqsədlər üçün çıxarılmış çox sayda fərqli ulduz kataloqu var. Ulduz kataloqu babillilər, yunanlar, çinlilər, farslar və ərəblər də daxil olmaqla bir çox xalq tərəfindən yaradılmışdır. Müasir kataloq elektron formatda mövcuddur və sərbəst kosmos agentliklərinin məlumatları bazasında saxlanılır.
Təzə Kənd-i Madan (Bicar)
Təzə Kənd-i Madan — İranın Kürdüstan ostanı Bicar şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Qucur (Bicar)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 291 nəfər yaşayır (74 ailə). Əhalisini azərbaycan türkləri təşkil edir.
Təzə Kənd-i Madan (Bicar)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 107 nəfər yaşayır (19 ailə). Əhalisini azərbaycan türkləri təşkil edir.
Nursultan Nazarbayev
Nursultan Əbiş oğlu Nazarbayev — Qazaxıstan Respublikasının sabiq Prezidenti (1990–2019). El başı titulun daşıyıcısı, Qazaxıstan Təhlükəsizlik Şurasının sabiq rəhbəri və hakim Nur Otan partiyasının sabiq lideri.
Həyatı
Nursultan Nazarbayev 6 iyul 1940-cı il tarixində Qazaxıstanda doğulmuşdur.