cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Böyük Bəhmənli
Mədəniyyəti
Bəhmənli xalçasının adı Füzuli rayonunun Böyük Bəhmənli kəndinin adı ilə bağlıdır. "Bəhmənli" xalçasınını orta kompozisiyası bir-birinin ardınja düzülmüş, orijinal formalı fiqurlar təşkil edir. Orta sahədə yerləşən bir və ya iki fiqur xüsusən maraqlı olan kompozisiyadır. qocaman xalçatoxuyanların təxminlərinə görə, bu fiqurlar "heykəl", "manqal" və ya "çanq" (pənjə), digərləri isə sanaqlıbağanı təsvir edir. Belə bir nəticəyə gəlmək olar ki, heyvan fiquruna bənzəyən bu fiqurlar müəyyən tayfanın totemi olan çanaqlıbağanın təsviri ilə bağlıdır. Füzuli rayonunda yerləşən Böyük Bəhmənli kəndinin adı ilə bağlı olan "Bəhmənli" xalçasınını orta kompozisiyası bir-birinin ardınca düzülmüş orijinal formalı fiqurlar təşkil edir. Belə bir nəticəyə gəlinir ki, heyvan fiquruna bənzəyən bu fiqurlar müəyyən tayfanın totemi olan çanaqlı bağanın təsviri ilə bağlıdır. Böyük Bəhmənli kəndi ərazisində Üçtəpə adlı kurqan abidəsi yerləşir. Üçtəpənin hər biri ayrı-ayrılıqda torpaq qəbir kurqanlarıdır. Vaxtı ilə ərazidəki kurqanların sayının dörd və bir az da artıq olduğu söylənilir. Onlar kolxozun torpaq düzəltmə (planirovkaları) zamanı dağıdılıb. Üçtəpə ərazisindən b.e.əvvəl birinci minilliyə aid qara gildən düzəldilmiş məişət qabı aşkar edilib.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 6070 nəfər əhali yaşayır. Böyük Bəhmənli kəndi Füzuli rayonunun ən böyük yaşayış məntəqələrindəndir. Hazırda Böyük Bəhmənli bələdiyəsində 6171 nəfər əhali yaşayır. Böyük Bəhmənlidən indiyədək 1000-dən artıq şəxs Azərbaycanın və keçmiş SSRİ-nin ali təhsil müəssisələrini bitirib.
İqtisadiyyatı
Kənd İranla dövlət sərhədində yerləşdiyindən burada həmçinin sərhəd zastavası da yerləşir. Böyük Bəhmənli kəndində 2 orta məktəb, 1 xəstəxana, asfalt zavodu, su anbarı, dəmir yolu dayanacağı var. Kənddə Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin (ARDNŞ) vəsaiti hesabına müasir tibb-diaqnostika mərkəzi inşa olunub. Tibb Mərkəzi 2010-cu il noyabr ayının 11-də istifadəyə verilib. Mərkəzin açılışında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev də iştirak edib. Kənd 1980-cı illərədək rayonun əsas pambıq istehsalçısı olan yaşayış məntəqələrindən sayılıb. Ötən əsrin 80-ci illərində pambıq sahələrinin üzüm sahələri ilə əvəzlənməsi nəticəsində kəndin iqtisadiyyatında üzümçülük əsas yeri tutub. Rayonda istehsal edilən üzümün 24-30%-ni Böyük Bəhmənli verib. Kəndin ərazisində inşa edilmiş üzüm emalı müəssisəsi müharibədə ermənilər tərəfindən dağıdılıb. Hazırda kənd camaatının əsas məşğuliyyətini bitkiçilik, taxılçılıq, bostan və tərəvəz məhsullarının becərilməsi, maldarlıq təşkil edir.
Üçüncü Tala
Üçüncü Tala (əvvəlki adı:Dombabinə) — Azərbaycan Respublikasının Zaqatala rayonunun Üçüncü Tala kənd inzibati-ərazi dairəsində kənd.
Tarixi
29 may 2015-ci ildə Dombabinə kənd inzibati-ərazi dairəsi tərkibindəki Dombabinə kəndi Üçüncü Tala kəndi adlandırılmış və Dombabinə kənd inzibati ərazi dairəsi Üçüncü Tala kənd inzibati ərazi dairəsi hesab edilmişdir.
Əhalisi
Əhalinin əsas məşğuliyyəti taxılçılıq, tütünçülük, fındıqçılıq, tərəvəzçilik, bağçılıq və maldarlıqdır.
Din
Kənddə Dombabinə kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Bulbophyllum thomense
(Bulbophyllum thomense) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ceyson cəhənnəmə gedir: Sonuncu cümə (film, 1993)
Ceyson cəhənnəmə gedir: Sonuncu cümə — 1993-cü ildə istehsal olunmuş ABŞ filmidir.
Aleksandr Sergeyev
Aleksandr Mixayloviç Sergeyev  — sovet və Rusiya fiziki, Rusiya Elmlər Akademiyasının akademiki (2016), 26 sentyabr 2017-ci ildən Rusiya Elmlər Akademiyasının Prezidenti. 2015-ci ildən Rusiya Elmlər Akademiyasının Tətbiqi Fizika İnstitutunun direktoru. Professor.
Fiziki plazma, femtosaniyə optikası, optik sistemlərin qeyri-xətt dinamikası və yüksək həssaslı optik ölçmə üzrə mütəxəssisdir. Hirşa indeksii — 48-dir.
Tərcümeyi — halı
Aleksandr Sergeyev 2 avqust 1955-ci ildə Qorki vilayətinin Buturlino şəhərində anadan olub. 1977-ci ildə N.İ. Lobaçevski adına Nijni Novqorod Dövlət Universitetinin radiofizika fakültəsini bitirib.
1977-ci ildən Rusiya Elmlər Akademiyasının Tətbiqi Fizika İnstitutuda sınaq müddətinə tədqiqatçı, kiçik (1979-cu ildən) və böyük elmi işçi (1985-ci ildən) işləyib. 1982-ci ildə Aleksandr Litvakın rəhbərliyi altında "Aktiv maqnit plazmasında intensiv elektromaqnit dalğalarının qarşılıqlı təsiri və transformasiyası" adlı namizədlik dissertasiyasını müdafiə edib.
1991-ci ildə çoxtez hallar laboratoriyasının, 1994-cü ildən çoxtez hallar şöbəsinin müdiri təyin edilir. 2000-ci ildə "Çox qısa optik impulslar generasiyasında qeyri-xətti dalğa prosesləri və güclü optik sahələrin maddələrlə qarşılıqlı münasibəti" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edir.
2001-ci ildə REA TFi-nin qeyri-xətti dinamika və optika bölməsinin direktoru seçilir və tətbiqi fizika institutu direktorunun müavini təyin edilir.
22 may 2003-cü ildə Rusiya Elmlər Akademiyasının nüvə fizikası bölməsi (ümumi fizika və astronomiya seksiyası) üzrə müxbir üzvü seçilir.
Trichilia lecointei
(Trichilia lecointei) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Aleksandr Sergeyev
Tərcümeyi — halı
2012-ci ildə TFİ-nin bölmə müdirliyi vəzifəsindən azad olunaraq institut direktorunun elmi işlər üzrə birinci müavini təyin edilir.
2015-ci ildə REA TFİ-nin direktoru seçilir, əvvəlki direktor Aleksandr Litvak institutun elmi rəhbəri təyin edilir. A. Sergeyevin rəhbərliyi ilə institut federal tədqiqat mərkəzinə çevrilir və в 2016-cı ildə mərkəz özünə filial kimi REA Mikrostruktur İnstitutunu və REA Maşınqayırma Problemləri İnstitutunu birləşdirir.
Elmi fəaliyyəti
thumb|right|310px|А. М. Sergeyev 2009-cu ildə А. М. Sergeyev lazer fizikası, femtosaniyə lazer optikası, plazma fizikası və biofotonika sahələrində aparıcı Rsiya mütəxəssislərindən biridir.
Senecio fragrantissimus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Aleksandr Sergeyev
Elmi fəaliyyəti
1990-cı illərdə REA TFİ-də femtosaniyə müddətli lazer mənbələrinin yaradılması üçün fəaliyyət təşkil etdi. Onun rəhbərliyi altında işığın parametrik gücləndirilməsi əsaslı lazerlər yaradıldı. Onun gücü həmin dövr üçün rekord səviyyəyə, yüzlələrlə teravatta bərabər idi. Kompleksə gücü teravatta bərabər titan-sapfir lazer, həmçinin çox kiçik impulslu lif-optik femtosaniyə lazerllər daxil idi.
А. Sergeyev tərəfindən yeni dissipativ optik soliton nəzəriyyəsi əsasında femtosaniyə lazerlərinin işinin təsvir edilməsi metodu işlənib hazırlanıb.
2010-cu illərdə Sergeyev Rusiyada yüz petavatt gücündə impulsların generasiyasını həyata keçirən dünyada ən güclü XCELS lazerinin yaradılmasını təklif edib. Bu layihə Rusiya hökuməti tərəfindən 2010–2020-ci illərdə 6 megascience layihələri siyahısına salınıb.
Güclü lazer dalğaları mənbələrindən başqa Aleksandr Sergeyev həmçinin bioparçalar üçün optik tomoqrafiya alətlərinin yaradılması və tətbiqi üzrə atom fizikası alimləri və tibb işçilərinin birgə işinə rəhbərlik edib. Bu işlər özündə optik koqerent tomoqrafiya, optik diffuz tomoqrafiya, diffuz fluorestsent tomoqrafiya, ultramikroskopiya kimi istiqamətləri birləşdirirdi. İsbat edildi ki, bu tətdiqatların əldə etdiyi vizuallar metodlar onkoloji xəstəliklərin diaqnostikasını aparmağa imkan verir.
Təşkilati işləri və pedaqoji fəaliyyət
Aleksandr Sergeyev qravitasiya dalağalarının dedektirləşdirilməsi observatoriyasının quruluması LIGO, inersial termonüvə sintezi HiPER üçün reaktor prototopi layihəsinin, ELİ (Extreme Light Infrastructure) ekstremal vəziyyətində çoxgüclü lazer mənbələrinin yaradılması və maddələrin tətqiqi layihələrinin həyata keçirilməsində iştirak edib.
Federal elmi təşkilatlar agentliyi Elmi-koordinasia şurasının və Rusiya fundamental tədqiqatlar fondu Şurasının üzvüdür. Rusiyanı çoxgüclü lazerlər üzrə Beynəlxalq Komitədə ICUIL təmsil edir, onun sədr müavinidir. IUPAP-ın atom, molekulyar və optik fizika üzrə komissiyasının üzvüdür.
Rusiyanın "Успехи физических наук" və "Известия вузов. Радиофизика" elmi jurnallarının redaksiya kollegiyalarının üzvüdür. Bir çox illər optika, lazer fizikası və biofotonika üzrə ICONO, Photonics West, Topical Problems of Biophotonics kimi beynəlxalq elmi konfransların təşkilat komitəsinin üzvü olub.
Fəaliyyəti dövründə Aleksandr Sergeyev Rusiyada "Femtosaniyə optikası, optik sistemlərin qeyri-xətti dinamikası və yüksək həssaslı optik ölçülər" elmi məktəbini yaradıb. Bura 40 alim, o cümlədən 7 elmlər doktoru və 19 fəlsəfə doktoru daxildir.
Ali məktəblərdə pedaqoji fəaliyyətlə məşğuldur, 1991-ci ildən N.İ. Lobaçevski adına Nijni Novqorod Dövlət Universitetinin professorudur.
REA Prezidenti
РИА Novosti agentliyinə müsahibəsində Sergeyev ilk addımlarından biri kimi REA statusu barədə federal qanuna dəyişikliklər barədə təkliflərin hazırlanmsını hesab etdi".
Ailəsi
Həyat yoldaşı — Çernobrovsova Marina Dmitriyevna, REA TFİ elmi işçisi.
Oğlu Mixail N.İ. Lobaçevski adına Nijni Novqorod Dövlət Universitetinin elmi işçisi; qızı Yekaterina REA Fizika Problemləri İnstitutunun elmi işçisi.
Senecio andinus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Trichilia lovettii
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Petro Poroşenko
Petro Oleksiyovıç Poroşenko (Петро Олексійович Порошенко; ) — Ukraynanın 5-ci Prezidenti (2014–2019). Eyni zamanda biznesmen, milyarderi və siyasətçi. . Forbes jurnalının (2013, fevral) rəyinə görə öz varidatına görə Ukrayna varlıları arasında 5-ci yer tutur (varidatı — $1,8 milyard). Ukrayna xalq deputatı, "Ukrprominvest" konserninin təsisçisi və fəxri prezidenti.
1998–2005-ci və 2006–2007-ci illərdə Ukrayna Ali Radasının xalq deputatı, Ukrayna Milli Təhlükəsizlik və Müdafiə Şurasının katibi (fevral-sentyabr 2005-ci il), Ukrayna Milli Bankı Şurasının rəhbəri (2007–2012-ci illər), Ukraynanın xarici işlər naziri (2009–2010-cu illər), Ukraynanın iqtisadi inkişaf və ticarət naziri (mart-noyabr 2012-ci il).
Bulbophyllum toilliezae
(Bulbophyllum toilliezae) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Petro Poroşenko
Poroşenko məşhur "Roshen" qənnadı və "Bogdan" avtomobil korporasiyalarının da sahibidir.
Həyatı
26 sentyabr 1965-ci ildə Bolqradda anadan olub. Ruminiya kralliği, Bessarabiya (indiki Odissey əyalətinin İsmayıl rayonu) əsilli atası Aleksey İvanoviç Poroşenko(d.t. 1936) 1959-cu ildən Bolqradda işləməyə başlayıb. Anası Yevgeniya Sergeyevna Poroşenko(1937–2004)Kuqurluy-Matroska (Bessarabiya, Ruminiya kralliği — indiki Odissey əyalətinin İsmayil rayonu) doğumludur və o da Bolqradda iş həyatına başlamışdı. Poroşenko, Kiyev Dövlət Universitetində Beynəlxalq münasibətlər və Beynəlxalq iqtisadiyyat fakültəsində, Belnəlxalq İqtisadi Münasibətlər ixtisası üzrə təhsil almış, həmçinin O, cüdo idman növü ilə peşəkar səviyyədə məşğul olmuşdur.
İş həyatı
Ali təhsilə yiyələndikdən sonra Poroşenko kakao satışında şəxsi biznesini qurur. 1990-cı ildə bir neçə qənnadı fabrikinin sahibi olur və sonralar bu fabrikləri "Roşen" adı altında birləşdirir və "Roşen" Ukraynanın ən çox məhsul istehsal edən qənnadı fabrikinə çevrilir. Sonralar şokolad istehsalında "Kral" olan Roşen məhsulunun təxminən yarısı Rusiyaya ixrac olunurdu.
Bakı 1980 (şahmat turniri)
Bakı 1980 — 29 mart — 18 aprel aralığında keçirilmiş şahmat üzrə beynəlxalq turnir.
I Fulk
Fulk — İlk Anje qrafı, Tur qrafı və Nant qrafı.
Hakimiyyəti
898-ci ildə atasından Anjeni irsən aldı. Hakimiyyəti əsasən normanlar və britonlarla müharibə şəraitində keçmişdir.
Ailəsi
De Loş sinyoru Varneriusun qızı Rosil de Loş ilə evlənmiş, bir neçə övladı olmuşdu:
Babakücə (Masallı)
Babakücə — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 25 may 1991-ci il tarixli, 123-XII saylı Qərarı ilə Masallı rayonunun Böyük Kolatan kənd Sovetindən Babakücə kəndi Sığdaş kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 mart 2013-cü il tarixli, 590-IVQ saylı Qərarı ilə Masallı rayonunun Sığdaş kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Babakücə kəndinin ərazisindən xüsusi mülkiyyətində olan 14,9 ha torpaq sahəsi Masallı şəhər inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Masallı şəhərinin inzibati ərazisinə birləşdirilmişdir.
Toponimikası
Yerli əhali kəndi Bobokümə adlandırır. Bobo (kənddəki Cahangir pirini belə adlandırırlar) və kümə (talışca "məhəllə", "küçə") sözlərindən ibarət olan bu toponim "pir məhəlləsi, pir kəndi" kimi izah olunur. Oykonim baba (dağ) və kücə (kuca türk dillərində "əhatə olunmuş", "dövrələnmiş, tutulmuş") sözlərindən düzəlib, "dağla əhatə olunmuş yer, dağlıq ərazi" deməkdir.
Əhalisi
Əhalisi 691 nəfərdir.
Din
Kənddə Babakücə kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Ələsgər (Zaqatala)
Ələsgər — Azərbaycan Respublikasının Zaqatala rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
Əhalisi əsasən Saxurladan ibarətdir.Əhalinin əsas məşğuliyyəti taxılçılıq, tütünçülük, fındıqçılıq, tərəvəzçilik, bağçılıq və maldarlıqdır.
Ceyson X (film, 2001)
Ceyson X — 2001-ci ildə istehsal olunmuş ABŞ filmidir.
Xaçlıpər mikrobiota
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bu bitki 1921-ci ildə botanik İ. K. Şişkin tərəfindən aşkar edilmiş, 1923-cü ildə isə V. L. Komarov tərəfindən yeni cins və növ kimi qeydə alınmışdır. Vətəni Uzaq Şərqdir. Hündürlüyü 0,4-0,8 m, eni isə 1,5-2 m, çətirinin diametri 2 m-ə qədər olan möhkəm, şaxələnmiş, sıx, çətirli alçaqboylu, həmişəyaşıl koldur. Yarpaqları oval formalı, ucu bizdir. Açıq-yaşıl və ya yaşıl iynəyarpaqları qışda tunc və ya qırmızımtıl-mis rəngdə olur, yazda rəngi normallaşır, yaxşı budanır. Qabığı hamar və qırmızımtıl rəngdədir. Şaxələri basıqdır, üzərindəki yarpaqların hamısı bir-birinin eynidir. Zoğların ucları sallaqdır. Qozaları oturaq vəziyyətdədir, eni təxminən 6 mm olub, pulcuqları oduncaqlaşmışdır. Yetişmiş qozalar xırda, kürə və ya yumurtaşəkillidir, hər qozası birtoxumludur. Toxumları ellipsvarı, qanadsiz, qonur, parlaqdır. Mikrobiota qışadavamlıdır, günəşli, yarımkölgəli, sərin, turş, qələvi, qumluca, gillicə, rütubətli torpaqlarda, güclü küləkli yamaclarda bitir. 100 ilə qədər yaşayır. Kök sistemi torpağın səthinə yaxın yerləşir. Azərbaycanda Qazax, Lənkəran, Bakı şəhərlərinin yaşıllıqlarında, bağ və parklarda rast gəlinir.
Səməd xan Mümtazəssəltənə
Səməd xan Mümtazəssəltənə — Qacarlar və Pəhləvilər dönəmində diplomat, İranın baş naziri.
Həyatı
Səməd xan Əliəkbər xan oğlu 1869-cu ildə Təbriz şəhərində anadan olmuşdu. Mükəmməl mədrəsə təhsili almışdı. Sonra Avropa oxumuşdu. Diplomatik fəaliyyətə Sultan Əhməd şah Qacarın hakimiyyəti illərində başlamışdı. Sonra şahın xas qvardiyasında yüksək post tutmuşdu.
Bayım (Əbyəlil)
Əhali
2002-ci il ümumrusiya siyahıya alınmasına görə Başqırdıstan Respublikası Bayım kənd ərazisin milli tərkibi: başqırdlar — 99 %. .
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Ələddin Quliyev
Ələddin Musa oğlu Quliyev (1927-1983) — Azərbaycan SSR EA-nın həqiqi üzvü (1980).
Həyatı
Ələddin Quliyev 1927-ci il iyulun 30-da Gəncə şəhərində anadan olmuşdur. Azərbaycan Sənaye İnstitutunu muhəndis-kimyaçı texnoloq ixtisası üzrə bitirmişdir (1949).
Ə.Quliyev 1955-ci ildə kimya üzrə fəlsəfə doktoru və 1967-ci ildə kimya üzrə elmlər doktoru elmi dərəcəsini, 1968-ci ildə professor elmi adını almışdır. 1972-ci ildə Azərbaycan SSR EA-nın müxbir üzvü, 1980-ci ildə isə həqiqi üzvü seçilmişdir.
Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun laboratoriya müdiri (1959-1965), Ümumittifaq Elmi Tədqiqat Qaz İnstitutunun (ÜETQİ) Azərbaycan filialının direktoru (1965-1974), ÜETQİ əsasında yaradılmış Təbii qazın nəqlə hazırlanması və emalı üzrə Ümumittifaq Elmi Tədqiqat və Layihə İnstitutunun direktoru (1974-1979), ADNA-da yeni yaratdığı kafedra müdiri vəzifələrində (1979-1983) çalışmışdır.
Akademik Ələddin Quliyev 1983-cü ildə Bakıda vəfat etmişdir.
Təltif və mükafatları
Ə.Quliyev "Qaz sənayesinin əlaçısı" döş nişanı, Qaz sənayesinin "Fəxri işçisi" adma layiq görülmüş, "Şərəf nişanı" ordeni, Azərbaycan Ali Sovetinin Fəxri Fərmanı ilə təltif olunmuşdur.
Babaser
Babaser — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
14 may - 17 dekabr 1886-cı ildə ailələr üzrə aparılmış kameral siyahıyaalmaya əsasən Bakı quberniyası, Lənkəran qəzası, Ərkivan şöbəsi, Boradigah kənd cəmiyyətinə daxil olan Boradigah kəndində, həmçinin bu kənd sakinlərinin yeni saldıqları Qəzvinoba, Şatıroba, Babaser, Mollaoba və Tüklə kəndlərində toplam 291 evdə şiə təriqətli müsəlmanlardan  ibarət 2.628 nəfər (1.508 nəfəri kişilər, 1.120 nəfəri isə qadınlar) əhali yaşayırdı.
2013-cü il məlumatına əsasən kənd əhalisi 1401 nəfər olmuşdur.
Tofiq Bağırov
Bağırov Tofiq Məsim oğlu — Azərbaycanın dövlət xadimi.
Həyatı
25 fevral 1926-cı ildə Gəncə şəhərində anadan olub. Gəncədə orta məktəbi bitirdikdən sonra (1943) Tiflis Dəmir Yolu Mühəndisləri İnstitutuna daxil olub.Təhsilini 1948-ci ildə başa vurub.
Əmək fəaliyyəti
T. M. Bağırov əmək fəaliyyətinə 1948-ci ildə Orcenikidze Dəmir Yolu İdarəsinin Mahaçqala şəbəkəsində yol növbətçisi kimi başlayıb. Dərbənd stansiyasında dispetçer işləyib. 1949-cu ildə Azərbaycana gələrək, Biləcəri stansiyasında böyük dispetçer, stansiya rəisinin müavini olub. SSRİ Dəmir Yolu Akademiyasının ali mühəndislər kursunu bitirdikdən (1953) sonra isə Biləcəri stansiyasının rəisi vəzifəsində çalışıb.
İctimai-siyasi fəaliyyət
T.M.Bağırov 1956-cı ildən etibarən rəhbər vəzifəsində Azərbaycan Dəmir Yolu hərəkət xidmətinin rəis müavini (1956–1958), iki ildən sonra isə Bakı şöbəsinin rəisi (1958–1960), Kommunist Partiyasının Bakı şəhəri Nərimanov rayonunun Birinci Katibi, Azərbaycan SSR avtomobil nəqliyyatı naziri (1961–1963), Azərbaycan KP Gəncə (Kirovabad) Şəhər Komitəsinin birinci katibi (1962–1966), Azərbaycan KP Mərkəzi Komitəsində Təşkilat və Partiya orqanları şöbəsinin müdiri (1966–1971), Azərbaycan Dəmir Yolu İdarəsinin birinci rəis müavini (1971–1983), Azərbaycan SSR Ali Sovetinə, bir dəfə isə SSRİ Ali Sovetinə deputat seçilib. "SSRİ Fəxri Dəmir Yolçusu" adına layiq görülmüşdür. 1983-cü ildən təqaüdə çıxan T.Bağırov 1988-ci ildə, Dağlıq Qarabağ hadisələri başlanan zaman aktiv fəaliyyətə başlayıb. Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyəti sədrinin müşaviri, "Qayğı" və "Qarabağa yardım" Cəmiyyətlərinin İdarə Heyətinin Sədr Müşaviri olub.
1988–2003-cü illərdə Azərbaycan Respublikasının Ali Sovetinin sədr müşaviri olub.
1990–1995-ci illərdə Azərbaycan Ali Sovetinin deputatı seçilib. Müstəqillik Aktının müəlliflərindən biri olub və Komissiya Sədri kimi onun təklifi ilə 18 oktyabr tarixi 1991-ci ildən etibarən Azərbaycanda Müstəqillik bayramı kimi qeyd olunur.
Digər
1991-ci ildə Gəncə şəhəri Xalq Deputatlar Sovetinin qərarıyla Gəncənin Fəxri Vətəndaşı adı verilib.
Senecio franchetii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Trichilia magnifoliola
(Trichilia magnifoliola) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Səkkizinci hiss (teleserial, 2015)
Səkkizinci Hiss — Uaçouiskilər və Maykl Straçnski tərəfindən Netflix üçün yaradılmış Amerikan elmi fantastika veb teleserialıdır. İstehsalçı şirkətlər Uaçouiskinin Anarchos Productions, Straçnskinin Studio JMS eləcədə Georgeville Television və Unpronounceable Productions şirkətlərini serialın çəkilişlərinə cəlb etdilər.
Serialın birinci mövsümündə Aml Ameen, Doona Bae, Ceymi Klayton, Tina Desai, Tuppense Middleton, Maks Riemelt, Migel Anqel Silvestre və Brayn Smit kimi beynəlxalq aktyorlər iştirak edirlər və onların hər biri dünyanın ayrı ölkələrində yaşayan insanlardır. Lakin bir gün onlar psixi və emosianal mənada bir-birilərinə bağlı "sensate" olurlar. Rollarda həmçinin Frima Egiman, Terrens menn, Anupam Xer, Naveen Endrüs və Darri Hanna da çəkiliblər. İkinci mövsümdə Topi Onumere Ameen ilə dəyişdirilib. Serialın məqsədi siyasət, şəxsiyyət, seksuallıq, cins və din kimi mövzuları araşdırmaqdır. Hansı ki, digər bir çox elmi fantastika seriallarında yaradıcılar bu məsələlərə çox da diqqət yetirmirlər.
Səkkizinci Hiss-in birinci mövsümünün hər bir seriası Uaçouiskilər və Straçnski tərəfindən yazılıb. İkinci mövsümdə Lili Uaçouiski serialı tərk etdi. Buna görədə ssenarini Lana Uaçouiski və Straçnski yazdı. İkinci mövsümün bir çox serialarının rejissorluğunu Lana Uaçouiski etdi. Lilinin serialı tərk etməsi bacıların karyerasında birlikdə yazıb və ya çəkmədikləri ilk iş oldu. Serialın çəkilişləri dünyanın müxtəlif ölkələrində baş tutub.
12 seriadan ibarət olan birinci mövsüm 5 iyun 2015-ci ildə Netflixdə yayımlandı və tənqitçilərdən müsbət rəylər aldı. LGBT obrazlarına görə diqqətə layiq görülən serial "Ən yaxşı dram serialı" nominasiyasında qalib olaraq GLAAD Media Mükafatını qazandı. Həmçinin Guild Mükafatı tərəfindən fərqli ərazilərdə çəkilişlərə görə tərif alan serial "Ən yaxşı original əsas musiqi" kateqoriyasında Primetime EmmyMükafatına namizədliyi irəli sürüldü.
Əlihüseyn Hidayətov
Əlihüseyn Alışan oğlu Hidayətov (1 yanvar 1947, Kəlvəz, Lerik) — tibb elmlər doktoru, professor-qastroenteroloq, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Həkimi, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Elm Xadimi, Azərbaycan Tibb Universitetinin pediatriya fakultəsinin daxili xəstəliklər kafedrasının müdiri.
Səkkizinci hiss (teleserial, 2015)
Netflix ikinci mövsümün birinci seriasını 23 dekabr 2016-cı ildə Kristmas günündə yayımladı; geridə qalan 10 serianı isə 5 may 2017-ci ildə yayımladı. Mövsüm müsbət rəylər almaqla yanaşı həmçinin "Ən yaxşı sinematoqradiya" kateqoriyasında Primetime Emmy Mükafatına namizəd seçildi. 1 iyun 2017-ci ildə aktyor heyəti ilə üçüncü mövsüm üçün danışıqlara rəğmən Netflix serialın ləğv edildiyini bildirdi. Lakin 29 iyun 2017-ci ildə güclü fanat dəstəklərinə görə 2 saatliq mövsüm finalı seriasının 2018-ci ildə yayımlanacağı bildirildi.
Əlihüseyn Hidayətov
Həyatı
Əlihüseyn Hidayətov 1970-ci ildə Azərbaycan Tibb İnstitutunu (hazırda Azərbaycan Tibb Universiteti) fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1970–1972-ci illərdə Sovet Ordusu sıralarında alay tibb xidmətinin rəisi vəzifəsində qulluq etmişdir. 1972–1974-ci illərdə qastroenterologiya ixtisası üzrə kliniki ordinaturada təhsilini davam etdirmişdir. 1975–1988-ci illərdə Azərbaycan Elmi Tədqiqat Rentqenologiya, Radiologiya və Onkologiya İnstitutunda kiçik, sonra baş elmi vəzifələrində çalışmışdır. Azərbaycan 1988–1991- Elmi Tədqiqat Qastroenterologiya İnstitutunda baş elmi işçi vəzifəsini tutmuşdur.
1991-ci ildən Azərbaycan Tibb Universitetinin pediatriya fakultəsinin daxili xəstəliklər kafedrasının müdiri vəzifəsinə seçilmiş və hal-hazırda həmin kafedraya rəhbərlik edir. 1977-ci ildə Moskva vilayəti Elmi Tədqiqat-kliniki İnstitutunda namizədlik və 1990-cı ildə Moskva Tibb Akademiyasında doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir.
1992-ci ildən Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin baş qastroenteroloqudur.
1999–2000-ci illərlə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti yanında Dövlət Elm və Texnika Komitəsində biologiya və tibbi problemlər şurasının sədri vəzifəsini aparmışdır. 2003–2006-cı illərdə Azərbaycan Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının tibb ixtisası üzrə ekspert şurasının sədri vəzifəsində çalışmışdır. 2006-cı ildən ATU-da fəaliyyət göstərən ixtisaslaşdırılmış müdafiə şurasının sədri vəzifəsini aparır.
Ə. Hidayətov 200-dən artıq çap olunmuş elmi işlərin, o cümlədən 14 dərslik dərs vəsaiti, monoqrafiya, metodik tövsiyə və 1 ixtiranın müəllifidir. Onun elmi işləri Yaponiya, Almaniya, Fransa, Amerika, Türkiyə və b. ölkələrdə çap olunmuşdur. Professor Ə.A. Hidayətovun rəhbərliyi altında 7 namizədlik və 2 doktorluq dissertasiyası müdafiə olunmuş, 3 namizədlik dissertasiyası sınaq müdafiəsindən sonra ixtisaslaşdırılmış müdafiə şurasına təqdim edilmişdir, 1 dokturluq dissertasiyası sınaq müdafiəsindən keçmişdir. Hazırda Professor Ə.A. Hidayətovun rəhbərliyi altında 2 doktorluq və 2 namizədlik dissertasiyası yerinə yetirilir.
Professor Ə.A. Hidayətov Azərbaycan Qastroenteroloq və Hepatoloqlar cəmiyyətinin sədridir. Hazırda Ə.A. Hidayətov "Turkish journal of Gastroenterology" və Azərbaycan Tibb jurnalının redaksiya şurasının üzvüdür.
Ləngəbiz (Ağsu)
Ləngəbiz — Azərbaycan Respublikasının Ağsu rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 1 sentyabr 2004-cü il tarixli, 727-IIQ saylı Qərarı ilə Ağsu rayonunun Ləngəbiz kəndi Qəşəd kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla, Ləngəbiz kənd inzibati ərazi vahidi yaradılmışdır.
Əhalisi
1886-cı ildə Cənubi Qafqaz əhalisinin göstəricilərinin qeyd olunduğu statistik məlumatlarda kənd əhalisinin sayı, etnik tərkibi və konfessionl tərkibi haqqında da məlumatlar yer alıb. Bu məlumatlara əsasən Vakı quberniyasının, Şamaxı qəzasının, Ləngəbiz Qəbristan sahəsində ümumilikdə 86 ev və 600 ( 333 kişi və 267 qadın) sakin qeydə alınmışdır. Kənd əhalisi sünni məzhəbində olan türklərdən ibarətdir. Onlardan 15 nəfəri bəy, 12 nəfəri ruhani, 573 nəfəri isə kəndlilərdir.
1921-ci ilə aid Azərbaycan kənd təsərrüfatı siyahıyaalınmasının materiallarına əasən Ləngəbiz kəndi, Bico, Alpaut kəndləri ilə birlikə Şamaxı qəzasının Ləngəbizz kənd cəmiyyətini formalaşdırırdılar. Ləngəbizdə 398 nəfər yaşayırdı və burada 89 təsərrüfat mövcud idi. Əhalinin mütləq əksəriyyəti Azərbaycan türkləri idi.
1933-cü ildə hazılranmış "ASSR-nin inzibati bölgüsü" nəşrinin materiallarına əsasən, ASSR-nın Xalq Təsərrüfatı İdarəsinin 1 yanvar 1933-cü il hesabatında Şamaxı rayonunun Ləngəbiz kəndində 526 nəfər sakin, 124 təsərrüfat qeydə alınmıdır. Sakinlərdən 289-u kişi, 237-i isə qadın idi. Eyni adlı kənd sovetində əhalinin milli tərkibi 100% Azərbaycan türklərindən ibarət olub.
Tanınmış sakinləri
Kənddə azərbaycanlı publisist, şair və ixtisasca polis olan Şahməmməd Şahməmmədov anadan olub.
Bulbophyllum toppingii
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Senecio andrieuxii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Kral Sindae
300px|thumb|right|Goguryeo krallığı 476-cı ildə Kral Sindae (d. 89 – ö. 179) — Goguryeo krallığının səkkizinci kralıdır. 165-179-cu illərdə hökmdarlıq etmişdir. Hakimiyyəti Kral Çadaedan təhvil almışdır. Ondan sonra hakimiyyətə Kral Gogukçeon keçmişdir.
Nigar Ələkbərova
Nigar Ələkbərova — fəlsəfə elmlər doktoru, professor, Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin I çağırış deputatı, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının Politologiya və Siyasi İdarəetmə kafedrasının müdiri.
Həyatı
Nigar İbrahim qızı Ələkbərova 9 mart 1956-cı ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Ali təhsilini 1975–1979-cu illərdə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında almışdır.
Fəaliyyəti
Əmək fəaliyyətinə ilk dəfə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunda başlayan Nigar Ələkbərova, 1992-ci ildən Bakı Sosial İdarəetmə və Politologiya İnstitutunda aparıcı elmi işçi olmuşdur. Daha sonra Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinə (1-ci çağırış) deputat seçilmiş, Milli Məclisin Mədəniyyət məsələləri komissyiası sədrinin müavini olmuşdur. Gənc Filosoflar Beynəlxalq Assosiasiyası şurasının üzvüdür (1989).
Hal-hazıda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının Politologiya və Siyasi İdarəetmə kafedrasının müdiri vəzifəsində çalışmaqdadır. Nigar Ələkbərova 51 beynəlxalq konfransda çıxış etmişdir. O, Sonuncu dəfə Rusiya Beynəlxalq Pedaqoji və Sosial Elmlər Akademiyası, Rusiyanın Təhsil Nazirliyyi tərəfindən Moskva şəhərinda keçirilən "Gənclər arasında ekstrimizm: mənbələri, qarşısını alınması və profilaktika" mövzusunda elmi-praktiki konfrasın iştirakçılarından biri olmuşdur.
Elmi əsərləri
Nigar Ələkbərova 53 elmi məqalə, 24 publitistik məqalə, 6 fənn proqramı, o cümlədən 4 kitab müəllifidir. Kitabları:
Urançay
Urançay — Azərbaycanın Oğuz rayonu ərazisində çay. Ağçayın qoludur. Hidronim IX-XII əsrlərdə Cənubi Rus çöllərində yaşamış qıpçaq tayfalarının uran qolu ilə əlaqələndirilir. Türk dillərində uran "qışqırıq, bağırtı" mənasında işlənir.
Lourens Olivye
Lourens Kerr Olivye, baron Olivye  — Böyük Britaniya rejissoru, prodüseri, ssenaristi və aktyorudur.
Çaqqallıq təpələri yaşayış yeri
Çaqqallıq təpələri — Azərbaycan Respublikası Şabran rayonunun Aygünlü kəndindən 0,5 km. cənub-qərbdə, Samur-Abşeron kanalının hər iki sahilində Erkən tunc dövrünə aid yaşayış yeri. İki təpədən ibarətdir. Hündürlüyü 12 metr, sahəsi 2300 kv. metr olan birinci təpə Samur-Abşeron kanalının inşası zamanı dağılmış, 3 metr qalınlığında mədəni təbəqə aşkar olunmuşdur. Hündürlüyü 6 metr, sahəsi 2600 kv. metr olan ikinci təpədə mədəni təbəqə (qalınlığı 2 metrə yaxın) müəyyənləşdirilmişdir. Çaqqallıq təpələri, əsasən, qara rəngli, üstü cilalı gil qab (cam, çəllək, vaza və s.) qırıqları, daş məmulatı, çəkiclər, gəzli balta, oraq dişi, dən daşları və s. tapılmışdır. Yaşayış yeri Erkən Tunc dövrü əkinçi tayfalarının mədəniyyəti üçün səciyyəvidir.
Bağıroba
Bağıroba — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun Böyük Kolatan kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ saylı Qərarı ilə Masallı rayonunun Böyük Kolatan kənd inzibati-ərazi vahidi tərkibindəki yaşayış məntəqəsi Bağıroba kəndi adlandırılmış və rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatına daxil edilmişdir.
Əhalisi
Əhalisi 1039 nəfərdir.
Mətləb Mütəllimli
Mətləb Əzizulla oğlu Mütəllimli və ya Mətləb Əzimulla oğlu Mütəllimov — Sosial Ədalət Partiyasının sədri, Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin I çağırış deputatı, Azərbaycan Ali Sovetinin XII çağırış deputatı, Azərbaycan Respublikasının baş prokurorunun birinci müavini.
Həyatı
Mətləb Mütəllimli 20 may 1949-cu il tarixində Yardımlı rayonunun Horavar qəsəbəsində anadan olub. 1967-ci ildə Biləsuvar rayonundakı Ağəydi kənd orta məktəbini bitirmişdir. Həmin il əmək fəaliyyətinə Sumqayıt Boru-Prokat Zavodu boru-prokat sexində presləyici köməkcisi kimi başlamışdır. 1968–1970-ci illərdə icbari hərbi xidmətdə olmuşdur. 1971-ci ildə Komsomol putyovkası ilə Tumen şəhərinə çalışmağa getmişdir. 1972–1977-ci illərdə Sumqayıtda Sintetik Kauçuk zavodunda çilingər, aparatçı, yataqxanada tərbiyəçi-müəllim olaraq çalışmışdır. Mətləb Mütəllimli işi ilə eyni zamanda 1973–1979-cu illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsində ali təhsil almışdır. 1978-ci ildən Sumqayı Şəhər Mənzil-İstismar İdarəsinin hüquq məsləhətçisi, 1981-ci ildən Sumqayıt Superfosfat Zavodunda hüquq şöbəsinin məsləhətçisi, sonra isə şöbə müdiri vəzifəsində çalışmışdır. O, 1986-cı ildən Sumqayıt Kimya Məhsulları Bazasında baş hüquq məsləhətçisi, 1988-ci ildən isə Sumqayıt Politexnik Texnikumunda hüquq fənni üzrə müəllim olaraq çalışmışdır.
Mətləb Mütəllimov ailəlidir, üç övladı var.
Siyasi fəaliyyəti
Mətləb Mütəllimli 1990-cı il parlament seçkilərində 119 nömrəli Sumqayıt-Tələbə şəhər seçki dairəsi üzrə Azərbaycan Xalq Cəbhəsi üzvü olaraq deputat seçilmişdir.
Cümə, ayın 13-ü (film, 2009)
Cümə, ayın 13-ü — 2009-cu ildə istehsal olunmuş ABŞ filmidir. Filmin distribüteri Warner Bros. və Paramount Pictures kinokompaniyalarıdır.
Mətləb Mütəllimli
Partiya fəaliyyəti
Mətləb Mütəllimli 1990–1992-ci illərdə Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Ali Məclisinin üzvü olmuşdur. Mətləb Mütəllimli bir müddət Azərbaycan Demokratik Sahibkarlar Partiyasının da üzvü olmuşdur. Daha sonra istefa verərək, 1994-cü ilin avqust ayında Sosial Ədalət Partiyasını təsis etmişdir.
Rəşid bəy Axundzadə
Rəşid bəy Axundzadə — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin üzvü, Bakı qubernatoru, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Nazirlər Şurası İşlər İdarəsinin müdiri.
Çarlıq dövrü
Rəşid bəy Axundzadə 1880-ci il martın 28-də Salyanda nüfuzlu ruhani, sonralar (1894-cü ildən) Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin rəisi – şeyxülislam olmuş Əbdüssəlam Axundzadənin ailəsində doğulmuşdu. Anası Salyanın məşhur Muradxanovlar ailəsindən olan Ummu Salama Muradxanova idi. 4 il Tiflis Real Məktəbində təhsil almış və sonrakı 4 illik təhsilini Tiflisin III gimnaziyasında davam etdirmişdir. O, burada bir əlavə təhsil almış, 1905-ci ilin 20 noyabrında VIII sinfi bitirmişdir. 1910-cu ildə Taras Şevçenko adına Kiyev Milli Universitetinə qəbul olmuş, burada hüquq təhsili aldıqdan sonra Tiflisdə hüquq sahəsində işləməyə başlamışdır. Bakıya köçdükdən sonra vəkil olaraq fəaliyyət göstərmişdir.
1917-ci ildə o, Bakı qəzasının hüquq sistemində Məmməd Yusif Cəfərov, Rüstəm xan Xoyski, Əli xan Qandəmirov, Qasım Qasımov, Əbumüslim bəy İsrafilov və Həmid bəy Şahtaxtınski ilə birlikdə hüquqşünas kimi fəaliyyət göstərmişdir.
AXC dövrü
1918-ci ildə keçmiş Cavad qəzasından Salyan nümayəndəsi kimi Azərbaycan Xalq Cumhuriyyətinin parlamentinə millət vəkili seçilmişdir. Texniki mühəndis Baxış bəy Rüstəmbəyov Salyan şəhərindən parlamentə millət vəkili seçilmiş ikən, Rəşid bəy Axundzadə qəza nümayəndəsi kimi millət vəkili seçilmişdi. O, 1919-cu il yanvarın 1-dən fevralın 5-dək Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Hökumətinin işlər idarəsinin müdiri olmuşdur.
Fətəli xan Xoyski ilə olan yaxşı münasibətlərinə görə o, daha sonra 5 fevral 1919 tarixində Bakı qubernatoru təyin edildi. Onun sonradan sələfi olacaq Müseyib Əxicanov onun müavini təyin edilir. Lakin onun bu vəzifədəki fəaliyyəti qısa müddət davam edir və o, 17 avqust 1919 tarixində özünün istefa ərizəsini yazır, 25 avqust 1919-cu ildə isə başqası ilə əvəz edilir.
Aprel işğalından sonra
1920-ci ilin aprel ayının 28-də AXC Bolşevik Rusiyası tərəfindən işğal edildi. Bu işğaldan sonra o, işlərindən ayrılmağa məcbur oldu. 1923-cü ildə Rəşid bəy Azərbaycan Hüquq Bürosuna üzv oldu və bu sahədə fəaliyyət göstərdi. Lakin Böyük Təmizləmə zamanə həbs edildi və Kirov oblastına sürgün edildi. Çətin şəraitdə elə sürgündə 1940-cı ilin aprel ayında vəfat etdi.
Ailəsi
Rəşid bəy Axundzadə Sara Nəzirova (1898-1962) ilə ailə həyatı qurmuşdur. Məşhur dramaturq Nəcəf bəy Vəzirovun qızı olan Sara xanım ilə Rəşid bəyin 3 qızı olmuşdur:
Mariya Anna Madia
Mariya Anna Madia (Marianna kimi tanınan; ; 5 sentyabr 1980, Roma, İtaliya) — İtaliyalı siyasətçi, İtaliya Demokratik Partiyasının üzvü.
Həyatı
1980-ci ildə Romada anadan olmuşdur. Onun ulu babası hüquqşünas və jurnalist kimi fəaliyyət göstərmiş Titta Madia olub. O, Roma Lycée Chateaubriandin-də təhsil almış və siyasi elm sahəsi üzrə məzun olmuşdur.
2008–2013-cü illərdə və 2013-cü ildən bugünədək İtaliya Deputatlar Palatasının üzvüdür. 21 fevral 2014 o, Dövlət İdarəçiliyi və Sadələşdirilməsi naziridir.
2013-cü ilin iyununda kinoprodüser Mario Gianani ilə ailə qurmuşdur. Onların iki övladı var: Francesco və Margherita anadan olub 7 aprel 2014-cü ildə onların övladı dünyaya gəlmişdir. .
O, 8 aprel 2014-ikinci uşaq dünyaya gətirdi.
Abasxanlı
Abasxanlı — Azərbaycan Respublikasının Ağsu rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Əhalisi 679 nəfərdir (2008)
Tarixi
Abbasxanlı və ya Abasxanlı Ağsu rayonunun Kəndoba inzibati ərazi vahidində kənd.Şirvan düzündədir. Keçmiş adı Gorus Abbasxanlı olmuşdur.Oykonim Şamaxı qəzasında maldarlıqla məşğul olan bir nəslin adını əks etdirir.Bu kənd Şirvan xanlığı dövründə Çaparlı və Ağarx kəndləri ilə birlikdə Gorus adlanan mahala daxil idi.Mahalın adı vaxtilə burada məskunlaşmış gorus qızılbaş tayfasının adından götürülmüşdür.XVIII əsrdə Gorus mahalı Şamaxı xanı Mustafa xanın kürəkəni Ağakişi bəyə mənsub olmuşdur. 1933-cü ildə Cəlilabad rayonu ərazisində eyniadlı kənd qeydə alınmışdır. Bu oykonimlər abbasxanlı nəslinin adı ilə bağlıdır.
İspan dili
İspan dili (español) — İspaniyada, Argentinada, Meksikada, Kubada, Kosta-Rikada, Uruqvayda, Venesuelada, Kolumbiyada, Puerto-Rikoda, Nikaraquada, Hondurasda, Çilidə, Peruda, Ekvadorda, Qvatemalada, Boliviyada, Dominikan Respublikasında, Salvadorda, Paraqvayda, Panamada, Ekvatorial Qvineyada, Qərbi Səhrada və qeyri-rəsmi olaraq Amerika Birləşmiş Ştatlarında, Filippində, Andorrada, Belizdə və Cəbəli-Tariqdə danışılır.
Avropa ölkələrindən sadəcə İspaniyada rəsmi dildir. Həmçinin, bu dil, bir çox Latın Amerika ölkələrinində rəsmi dilidir. Məsələn: Kuba, Argentina, Kolumbiya, Kosta-Rika, Çili, Ekvador, Qvatemala, Peru, Meksika, Uruqvay və digər ölkələr
Şirin bəy Mərdanbəyov
Şirin bəy Mərdanbəyov (1828-?)-Çar ordusunun zabiti, murov köməkçisi
Həyatı
Şirin bəy Əsəd bəy oğlu 1828-ci ildə Qaraçorlu mahalının Əliyanlı camaatının Kamallı obasında anadan olmuşdu. İbtidai təhsilini molla yanında almışdı. Sonra Şuşa qəza məktəbini bitirmişdi. Çar ordusunda hərbi xidmətə başlamışdı. 1863-cü ila aid məlumata görə praporşik rütbəsi almışdı. Sonrakı mənbələrdə poruçik rütbəsi aldığı göstərilir. Şirin bəy ordudan tərxis olduqdan sonra Şuşa qəzasının Zəhgəzur sahəsində murov (uçaskovıy zasidatel) köməkçisi kimi xidmət etmişdi. Qaçaqlar tərəfindən öldürülüb. Tarixçi Baharlı yazır: "Mirzə Ismayıl bəy (Mirzə İbrahim bəy oglu Baharlı-Ə. Ç.) belə nəql edirdi ki, o vaxt Ağa qapıdan çıxan vaxtda damın üstündən və ətrafdakılar iki yüz tüfəng atdılar ki, tamamən əlbəəl idi. Heç birisi Ağaya dəymədi, amma yoldaşını öldürdülər. Elə ki, Ağa bir tüfəng mənzili qaçdı (qaşdı) atın saxladı və Murova söyürdü və atışırdılar. Murovun pomoşniki (köməkçisi-Ə. Ç.) poruçik Şirin bəy Əlyanlı sakini Ağaya deyib: -A köpək oğlu, rus padşahı ilə padşahlıq edəcəksən? Niyə başını götürüb, bir yana getmirsən? Bu sözü deyib, bir güllə atıbdır. Güllə gedib Ağanın atının yalından dəyibdir. Və Ağa Şirin bəyə söyüb ki: — A köpək oğlu, elə güllə atmazlar. Al, gəldi. Bir güllə atıb, güllə gəlib, Şirin bəyin atının qarnından dəyib və at yıxılıb. Şirin bəy atın altında qalıb, həmin saat ölübdür".
Əl-Cəzirə (dəqiqləşdirmə)
Əl-Cəzirə bu mənalarda gələ bilər:
Bulbophyllum toranum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Senecio francisci
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Trichilia micropetala
(Trichilia micropetala) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
MP3
Fraunhofer-Institute tərəfindən inkişaf etdirilmişdir. Rəqəmsal hala gətirilmiş səslər insan qulağının eşidə bilməyəcəyi titrəşimlərin silinməsi mexanizimi ilə işləyir. MP3, sıxışdırma növü olaraq "lossy" yəni, "itkili bir sinifdəndir". Bit aralığına bağlı olaraq səs keyfiyyəti müxtəlifliyinə görə seçilir. 128 kbit/s nizamında bir sıxışdırma ilə təxmini 1:11 nisbətində yaddaşdan istifadə edir. MP3, MPEG-3 ilə qarışdırılmamalıdır. MPEG-x standartları MPEG qrupu tərəfindən tanınan, həm səs, həm də görüntü ilə bağlı standartlardır. MP3 kəlməsi, MPEG Layer 3-ün qısaltmasından yaranmışdır. (MPEG=Motion Pictures Experts Group). Yeni bir musiqi fayl növüdür. Sıxışdırma alqoritmləri inkişaf etdirilməmişdən əvvəl komyuterdə səs nümunələri wav, pcm, voc, au, snd kimi formatlarda saxlanırdı. Bu formatlar səsi arxivləyərkən insan qulağının eşidə bilməyəcəyi səs tezliklərini də arxivləyərək faylın böyük həcmə malik olmasına gətirib çıxardırdı. Bu formatlarda CD keyfiyyətində 3-5 dəqiqəlik bir səs qeydinin saxlana bilməsi üçün 50-70 meqabayt arasında bir sabit disk sahəsi lazımdır.
MP3 yaradılarkən vacib bir mövzu da dəyişkən bit aralığı istifadə edilməsidir. Bir mp3 VBR (variable bit rate) adı verilən dinamik sıxışdırma mexanizmi ilə sıxışdırılırsa, itkinin vacib olmadığı hissəllərdə aşağı bit sıxlığı, vacib olduğu hissələrdə isə yüksək bit sıxlığı istifadə edilər. Bunun sayəsində sıxışdırılmış olan mp3, standart bir sıxışdırma intervalında işlənmiş fayldan daha az yer tutar.
MP3 sıxışdırma formatı tüm bütün sadəliyilə internetdə məşhurlaşmağa başladığında kimsə sonradan olacaqlardan xəbərdar deyildi. Başlanğıcda CD keyfiyyətində musiqi fayllarının sabit disklərdə əvvəlkinə nəzərən 16-da 1 nisbətində sıxışdırılaraq daha az yer tutması halına gətirilməsi insan tərəfindən rəğbətlə qarşılandı. Bütün internet istifadəçiləri öz evlərində və ofislərində bu sıxışdırma alqoritmini istifadə edən sıxışdırıcı proqramlar istifadə edərək CD-lərini, kasetlərini MP3 formatına çevirdilər.
Mey Vest
Mey Vest (17 avqust 1893–22 noyabr 1980) — ABŞ aktrisası.
Panqam turşusu
Vitamin B15 və ya Panqam turşusu — ilk dəfə 1950-ci ildə öküzün qaraciyərinin ekstraksiyasında vitamin B15 müşahidə olunmuşdur. Elə buna görə də, panqam sözü yunanca pan – hər yerdə, qami – toxum sözündən götürülmüşdür. Hal-hazırda tibbdə panqam turşusundan bir sıra xəstəliklərin – maddələr mübadiləsində, xüsusilə, transmetilləşmə reaksiyasında istifadə edilməsinə baxmayaraq, insanda B15 vitamini ilə əlaqədar nə avitaminoz, nə də hipervitaminoz halı müşahidə olunmamışdır. Panqam turşusunun preparatı bəzi oksigen aclığında və qaraciyərin yenidən yağlanmasında yaxşı təsir göstərir.
Kimyəvi nöqteyi-nəzərdən panqam turşusu qlükon turşusunun dimetilləşməsilə əmələ gətirdiyi efirdən ibarətdir:
Vitamin B15-in bioloji rolu hələ tam öyrənilməmişdir. Bəzi ədəbiyyat məlumatlarına görə xolin, xolinfosfatid və kreatinin biosintezində B15 vitamini metil qruplarının mənbəyi rolunu oynayır. İnsan üçün B15 vitamini mənbəyi rolunu qaraciyər, bitkilərin toxumu, maya və s. oynayır. İnsanın B15 vitamininə olan gündəlik tələbatı hələ müəyyən edilməmişdir.
Qəbələ RLS
Qəbələ RLS — Azərbaycanın Qəbələ rayonunda fəaliyyət göstərmiş "Daryal" tipli stasionar radiolokasiya stansiyası. 1985-2012-ci illərdə cənub hava trafikini idarə edən Raketdən Müdafiə Kompleksinin bir elementi olmuşdur. Stansiya Azərbaycanın şimalında, Qəbələ şəhərindən təxminən 11 km cənub-qərbdə, ən yaxın Ləki dəmiryolu stansiyasından 50 km məsafədə yerləşir.
İnşaat 1977-ci ildən bəri davam etmiş və 1985-ci ildə döyüş vəzifəsi əldə etmişdir. Texniki resurs radarların 2012-ci ilə qədər işləməsinə imkan vermiş, blok modul quruluşu sayəsində stansiyanı döyüş tapşırığı qeyri-aktiv edilmədən, bu modulları dəyişdirmək və təkmilləşdirmək mümkün olmuşdur.
Xüsusiyyətləri
RLS təxminən 1,2 km aralıda yerləşdirilmiş iki mövqe — 100x100 metr hündürlüyündə yerləşən AFAR-a malik, təxminən, 4000 xaç-formalı vibratorlu qəbul Mərkəzi və 40x40 metr hündürlüyündə yerləşən, 1260 ədəd çıxış impuls gücünə malik növbəli modullarla dolu layihələndirilmişdir. Metrlik dalğaların diapazonunda işləyərək stansiya 100-ə yaxın radar kəsiyindən 0,1 m²-a yaxın məsafədə 6000 km-ə qədər diapazonda 90 dərəcə azimuta görə müəyyənləşdirilməsini və eyni zamanda müşayiət olunmasını təmin edirdi. Bu, Hind okeanının akvatoriyasından raketlərin buraxılmasının qarşısını almaq üçün kifayət idi. Raketdən Müdafiə Kompleksinin tərkibində olan stansiya nəinki raketlərin buraxılmasının qarşısını almağa, həm də onların trayektoriyasını izləməyə imkan verirdi ki, bu da raketlərin ölkəyə daxil olmasının qarşısını alırdı. Texniki parametrləri və münasib yeri nəzərə alaraq, bu RLS-in dünyada heç bir tayı-bərabəri yox idi.
Stansiya Baş Qafqaz silsiləsinin cənub hissəsində dəniz səviyyəsindən 680 m hündürlükdə 190 ha ərazini əhatə etmişdir. Aktiv rejimdə enerji istehlakı 50 MVt, döyüş rejimində — 350 MVt təşkil edirdi.
SSRİ dövründə
31 avqust 1977—ci ildə raket hücumu haqqında xəbərdarlığın ayrıca radiotexniki qovşağı olan 428 saylı ORTU (30765 saylı hərbi hissə) yaradılmışdır. 1984-cü ildə əsas tikinti işləri başa çatdırılmışdır. 1987-ci ildə isə bütün tikinti işləri tamamilə başa çatdırılmışdır. Elektrik enerjisi ilə fasiləsiz təchizatı təkcə radiostansiyanı deyil, bütün Qutqaşen rayonunu da təmin edirdi ki, bu da yolların çəkilməsi ilə yanaşı, onun iqtisadi inkişafına da kömək edirdi. 1984-cü ilin sonunda radiostansiya sınaqlardan müvəffəqiyyətlə keçmiş, 19 fevral 1985-ci ildə isə rəsmi olaraq hərbi status almışdır.
1991-ci ildə "Səhrada fırtına" əməliyyatı zamanı Qəbələ RLS Amerikanın bombardmançı, gəmi və sualtı qayıqlarından ibarət raket raketlərinin 302 ədədini və 30 İraq HHM bombardmançı raketlərini istisna etmədən qeydə almış, həmçinin raketlərin trayektoriyaya çıxmasının qarşısını uğurla almışdır.
Respublika dövründə
Azərbaycan müstəqillik əldə etdikdən sonra Rusiya hərbçiləri uzun müddət RLS-dən heç bir hüquqi rəsmiləşdirilmə olmadan istifadə etmişdir. 2002-ci il razılaşması ilə Azərbaycanın mülkiyyəti olan stansiya Rusiyaya 10 il müddətinə (24 dekabr 2012-ci il tarixinədək) icarəyə verilmiş və informasiya-analitik mərkəz obyekt statusu əldə etmişdir. İcarə haqqı ildə 7 milyon dollar təşkil etmiş, o cümlədən 15 milyon dollara yaxın elektrik enerjisi və kommunal ödənişlərin ödənilməsi də Rusiya dövləti tərəfindən həyata keçirilmişdir. Rusiya infrastrukturun dəstəklənməsi və personalın maddi-texniki təminatına, illik 50 milyon dollar xərcləmişdir. Stansiyanın fəaliyyəti 2 minə yaxın Rusiya hərbçisini, həmçinin müqavilə üzrə işləyən Azərbaycan vətəndaşını işlə təmin etmişdir. thumb|243x243px|Qəbələ RLS əsas ötürücü binası 7 iyun 2007-ci il tarixində Rusiya prezidenti Vladimir Putin, 33-cü "Böyük səkkizlik" sammiti zamanı ABŞ prezidenti Corc Buşa Amerika radiostansiya elementlərini Polşa və Çexiyada yerləşdirmək əvəzinə Qəbələ RLS-dən birgə istifadə etməyi təklif edib. Pentaqondan olan generallara hətta bu gizli obyektə daxil olmağa belə icazə verildi. Raket əleyhinə müdafiə Agentliyinin direktoru Patrik O-Rayl Qəbələ RLS-dən birgə istifadə perspektivini həvəslə qiymətləndirmiş, "bunun çox səmərəli sistem olacağını" vurğulamışdır. Lakin bir müddət sonra Amerikalılar nəzakətlə bildirdilər ki, onların texniki və texnoloji standartları Rusiyada qəbul edilən standartlara uyğun deyil.
2011-ci ilin əvvəlinə stansiyada texniki resursun uzadılması işləri aparılıb, elementlərin müasirləşdirilməsinə başlanılıb. QABRların aşkarlanması diapazonunu yarım dəfə artırmaq nəzərdə tutulurdu. ORTU komandiri Viktor Timoşenkonun sözlərinə görə, müəyyən şərtlər daxilində RLS-in cüzi xərci daha 10-20 il işləməyə hazır idi.
Lakin 9 dekabr 2012-ci ildə tərəflərin icarə dəyərinə dair razılığa gələ bilməməsinə görə Rusiya Qəbələ RLS-in istismarını dayandırdı. Yerli hökumət icarə haqqını aylıq 15 milyon dollara, sonra isə illik haqqı $300 milyon dollara qədər artırmaq istəyirdi. 2013-cü ildə bütün aparatlar sökülərək Rusiyaya geri aparılıb, rusiyalı hərbçilər qarnizonu tərk etmiş və obyekt Azərbaycana təhvil verilmişdir. Həmin il iyunun 6-da Qəbələ stansiyasını tamamilə əvəz edən Armavir yaxınlığında yeni nəsil "Voronej" döyüş növbətçiliyi stansiyasının açılışı həyata keçirilib.
Heç bir ölkə obyektin icarəsi ilə bağlı maraqlı olduğunu bildirməyib və 2014-cü ildə o, Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin tabeliyindən çıxarıldı.
Tənqidlər
Qəbələ RLS-in fəaliyyəti məsələsi dəfələrlə daxili siyasi müzakirə mövzusu olub. thumb|234x234px|Qəbələ RLS mühüm 2 binanın yandan görünüşü. Azərbaycan Zerkalo qəzetinin məlumatına görə, stansiyanın tutduğu 210 hektardan əlavə, 30 hektara yaxın sahə metal qırıntısına çevrilib, 400 hektar meşə, stansiya üçün yüksək gərginlikli xətlərin çəkilməsi zamanı kəsilib, 1984-cü ildə isə 300 MVt güc verilən zaman bir hektar sahə tamamilə yandırılıb. Digər mənbələrdə metr diapazonun radiasiyasından ağacların alışması halları təsvir edilmir. Bu cür yanğınlar sobadakı analoji RLS-in işində, eləcə də Moskva yaxınlığındakı "Don-2N" RLS-in gücü ilə müqayisə olunuğu zaman eyni hadisə baş vermir. Sergey Boev, Raketdən Müdafiə Kompleksinin baş direktoru və RTİ-nin keçmiş direktoru, yanğınlar barədə məlumatları şayiələr adlandırdı.