cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hacı Davud Müşkürlü
Şirvan üsyanı
Keçmiş Şirvan bəylərbəyliyinin mərkəzi hissəsində Osmanlı İmperiyasından yarıasılı Şirvan xanlığı mövcud idi. Onun hakimi, yuxarıda xatırlandığı kimi, 1722-ci ilin sonunda Hacı Davud təsdiq olunmuşdu. Ancaq Hacı Davuda öz hakimiyyətini bərqərar etmək üçün uzun müddət mübarizə aparmaq lazım gəlmişdir. Şirvanın idarə edilməsindən kənarlaşdırılan Qazıqumuxlu Surxay xan Hacı Davudla münasibətləri kəsərək, onun hakimiyyətini tanımır və onunla haqq-hesab çürütmək üçün əlverişli məqam gözləyirdi. Mənbələrdən Şirvanda gedən ara çəkişmələri aydın müşahidə olunur. Hələ 1722-ci ildə Hacı Davud Çoban Şamxal və Qaytaq usmisinin razılığı ilə Quba xanlığını özünə tabe etmək istəmişdi. Ancaq onun bu niyyətini bilən və rəqibini qabaqlamağı qərara alan Surxay xan Quba xanlığına gəlmiş və ətraf kəndlərdən vergi yığmağa başlamışdı. Belə olduqda Qaytaq usmisi öz oğlu Xanmuradı Surxaya qarşı göndərmişdi. Baş verən toqquşmada tərəflər 200-ə yaxın adam itirmişdi, lakin usmi va Surxay xan sonra barışmışdılar.
Dərbənddə bir həftə istirahətdən sonra, yəni sentyabrın 10-da I Pyotr öz ordusu ilə Bakıya tərəf hərəkət etdi. Əldə olunan məlumata görə, Hacı Davud rus qoşunlarına müqavimət təşkil etməyə cəhd göstərmiş və kömək üçün usmiya və Surxay xana müraciət etmişdi. Şəmsəddin bəyə Şamaxının idarasini tapşıran Hacı Davud, özü döyüşçü yığmaq üçün dağlara getmişdi.
Sentyabrın 14-də Hacı Davudun Zeyxurda (Samur çayının cənub tərəfində kənd) 10 min nəfərlik qoşunla durması və usmi ilə ittifaqda rus ordusuna hücum etmak niyyətində olması haqqında xəbər alındı.
Osmanlı arxiv sənədlərində qapıçıbaşı Dərviş Mehmet ağanın "barat", "nama", "tuğ", "alam" və "xabt" ilə Şirvana göndərildiyi yazılır. Rusiyanın Xarici Siyasat Arxivində Sultan fərmanı və Mehmet paşaya təlimatın surətləri də aşkar edilmişdir.
Sultan baratında deyilir ki, Sultan ondan "sığınacaq" xahiş edən və onun himayəsi altında olmağı arzulayan adamlara böyük mərhəmət göstərir, ona görə Hacı Davuda elan olunur: o, Sultanın hökmü ilə "həmin ölkələrin hamisi və hökmdarı" rütbəsinə qaldırılmışdır. Hacı Davud xan titulu alır və ona müntəzəm surətdə Osmanlı hökumətinə məlumat vermək və diyarın təhlükəsizliyi haqqında qayğı göstərmək vəzifəsi də həvalə olunurdu.
Sultan fərmanı Hacı Davuda müraciətlə başlanır, özü də o, artıq xan titulu ilə – "Şirvan və digər Dağıstan əyalətlərinin möhtərəm ali xanı" adlanırdı. Fərmanda xatırlanırdı ki, Hacı Davud dəfələrlə Sultana onun himayəsini xahiş edərək məktub yazmış və bununla yanaşı Səfəvi dövlətindən qopardığı Şirvanı və digər əyalətlərin torpaq və şəhərlərini Osmanlı hakimiyyəti altına verməyi vəd etmişdir.
Fərmanın sonunda bildirilirdi ki, Hacı Davudun "iltifat, sədaqət və səyi" nəzərə alınaraq o, "Krım xanı kimi bu cür yüksək xanlıq layaqətinə" qaldırılmışdır. Dərviş Mehmet ağaya verilmiş məxfi təlimatda ona Şirvana çatan kimi Sultan fərmanı, baratı, vəzirin məktubunu, hədiyyələri Hacı Davuda təqdim etmək tapşırılmışdı. 1732-ci il yanvarın 8-də Hacı Davuda göndərilmiş Sultan fərmanının surəti Osmanlı dövlətinin Azərbaycan xanlıqları ilə münasibətlərinə dair arxiv sənədləri külliyyatında nəşr olunmuşdur. Fərman Hacı Davuda müraciətlə aşağıdakı sözlərlə başlayır: "Rikab-i Hümayün tarafından Şirvan Hanına Name-i Hümayündur, Cenab-i eyalet-me"ab hükümetnisab devlet… Ferman-rani bil-fil Şirvan Hanı olan el-hac Davud han".
Fərmanda daha sonra deyilirdi ki, Şirvan xanlığının Hacı Davuda verilmasi müqabilində, o, Dövlati-Aliyaya müvafiq xidmət etməlidir. Sultan Krım xanına göstərdiyi qayğını Hacı Davud xana da göstərəcəkdir. Daha sonra fərmanda deyilirdi ki, qapıçıbaşılar ondan olub hal-hazırda "mir-alem" olan Dərviş Mehmet ağa Sultan hilatini tuğla gətirib təntənəli şəkildə Hacı Davuda təqdim edəcəkdir, an nəhayətdə Sultan Hacı Davuda Ərzurum paşası ila sıx əlaqə saxlayıb birgə hərəkət etməyi məsləhət görürdü:
"… Eyalet-i Şirvanın vesair mazbut-i kabza-i zabt u teshir olunan biladin tensik-i umurunda ve düstur-i mukarram müsir-i müfahham nizamü lalem hala erzurum valisi olup ol tarafta bazi umur ve hususlarin temsiyet ü çerasına memur olan vezirim İbrahim paşa edamallahı teala celalevu ile iktiza edin sair umur ve suumu dahi femsiyet u icrasına bezl-i cell-i himmet eylesiz".
1723-cü il fevralın 22-da Sultanın yanında keçirilən növbəti divanda Krım xanının I Pyotrun gələn yazda Şirvanda hərbi kompaniyanı davam etdirmək niyyəti haqqında xəbər verən məktubu oxundu. Qərara alındı ki, Rusiyaya aşağıdakı məzmunda tələb elan olunsun: əgər çarın şirvanlılara va Mir Mahmuda iddiası varsa, qoy bunun Sultan vasitəsilə ödənilməsini tələb etsin, özünün bütün qoşunlarını isə Cənubi Qafqazdan çıxartsın va bundan sonra "İran işbrina" müdaxilə etməsin. Əks halda, "əbədi sülh pozulacaq va Sultan Səfəvi mirası uğrunda onunla müharibəyə girməyə məcbur olacaq".
Osmanlı hökuməti Rusiya ilə müharibəyə tələsdi və qoşunlara yürüşə hazırlaşmaq əmri verilmişdi. Rusiya va Osmanlı imperiyaları arasında qarşılıqlı münasibətləri və ümumi şəraiti qiymətləndirən fransız naziri kardinal Dübua 1723-cü ilin yazında müharibə olacağını labüd hesab edərək, öz ölkəsinin Peterburqakı səfiri de Kampredona yazırdı: "Öz torpaqlarını eyni tərəfdə genişləndirməyə can atan işğalçılar arasında toqquşma zəruridir".
Hacı Davud Osmanlının Qafqazda jandarmı kimi
Osmanlı sarayının rəsmi səlnaməçisi A. Çələbizadə yazır ki, Osmanlı silahdarı (yəqin o, Sarı Mustafa paşanı nəzərdə tutur) Hacı Davudun min atlısını özü ilə götürüb, Bərdə tərəfə hərəkət etdi. Şuşakəndi ətrafında bir neçə sığınağı ələ keçirərək, bütün gün ərzində onu top atəşinə tutdu. Orada gizlənən sakinlər, öz əmlaklarını ataraq, hərə bir tərəfə qaçdı. 400 nəfəri məhv edən Osmanlı sərəsgəri Gəncəya qayıtdı, buradan isə Qarabağ şahsevənlərə qarşı yollandı.
Fəaliyyəti
Bu hadisələrə toxunan V. Lıstsov, Həştərxan qubernatorunun Hacı Davudun yanına nümayəndə göndərdiyini göstəmişdir. Bu, Hacı Davudun Həştərxan voyevodası İ. V. Kilkinə göndərdiyi 22 aprel 1721-ci il tarixli məktubundan da aydın olur. Məktubda rusların göndərdiyi "çapar"dan danışılır. Bir müddət keçdikdən sonra 1721-ci ilin yayında Hacı Davud A. Volınskinin müraciətinə yalnız müəyyən şərtlər daxilində razılıq verəcəyini bildirdi, lakin Hacı Davudun Rusiya imperiyasına xidməti müqabilində irəli sürdüyü şərtləri Volınski qəbuledilməz hesab etmişdi. Bu şərtlər haqqında Volınski I Pyotra yazırdı: "Hacı Davud bəy mənə cavabında Sizin böyüklüyünüzə xidmət etmək istədiyini bildirir, lakin əvəzində sizdən ordu və kifayət qədər top göndərməyi xahiş edir ki, onların köməyi ilə Səfəvi imperiyasının şəhərlərini alsın, lazım olanlarını özünə götürüb, qalanlarını sizə versin…".
Şirvanda Hacı Davudun nüfuzunun güclənməsi Rusiya hakim dairələrinin təşvişinə səbəb olmuşdu. Hacı Davudun yardımından faydalanaraq cəhdlərinin uğursuzluqla nəticələnməsinə baxmayaraq, Rusiya Səfəvi dövlətinə yürüşə hazırlığı davam etdirirdi.
Hadisələrin belə inkişaf etməsi Şirvanda da narahatlıq doğururdu. Rusiya ilə toqquşmaya davam gətirə bilməyəcəyini başa düşən Hacı Davud, öz müstəqilliyini qoruyub saxlamaq məqsədilə 1721-ci ilin sonunda kömək üçün Rusiya və Səfəvi dövlətləri ilə düşmənçilik edən Osmanlıya müraciət etdi, lakin Hacı Davud sultandan hərbi yardım istəyərək, daxili muxtariyyətini saxlamaq şərti ilə Osmanlı vassal asılılığının qəbul etməyə vəd verdi.
Bioloji akustika
Bioloji akustika heyvanlar tərəfindən yaradılır. Buna misal olaraq yarasa misal göstərmək olar. Yarasaların gözü gormür, ancaq o özündən səs dalğaları buraxaraq öz öz yolunu davam edir.O səs dalğalarını göndərdikdən sonra həmən səs hər hansı maneə və yaxud cismə dəyib özünə qayıdır.Ancaq biz bunu eşidə bilmirik, çünki insan qulağı ancaq 16 Hs və 20 000Hs tezlikli səs dalğalarını eşidə bilir.Bu səslər isə 16Hs-dən aşağı səslərdir.
Eucalyptus baxteri
(Eucalyptus baxteri) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arnica cordifolia
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yenə tək (mahnı)
Yenə tək — azərbaycanlı müğənni Aygün Kazımovanın mahnısıdır. Mahnının sözləri meyxanaçı-müğənni Namiq Qaraçuxurluya, musiqisi isə Minayə İbrahimovaya məxsusdur. Klip ATVdə və Aygün Kazımovanın evində çəkilmişdir. Klipdə Sənubər İsgəndərli və Namiq Qaraçuxurluda rol almışdır. Klipi Ülviyyə Könül lentə almışdır. Mahnını 2011-ci ildə Ajda Pekkan, 2014-cü ildə Müslüm Gürsəs də ifa etmişdir.
Senecio odoratus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Çin qəsəbəsi
Çin qəsəbəsi — Çindən kənarda Çinlilərin kompakt yaşadığı yerlərə verilən ad. Çox zaman bu məhəllələri "Çayna-taun" da adlandırırlar.
Çin məhəlləri Amerika Birləşmiş Ştatlarında geniş yayılmışdır. Burada bir neçə ştat istisna olmaqla, qalan bütün ştatlarda çin məhəllələri vardır. Nyu-York, London və San-Fransisko şəhərlərində yerləşən çin məhəlləri, böyük tipli yaşayış sahəsi hesab olunur. Çin məhəllərində əsasən Çindən yeni gəlmiş miqrantlar məskunlaşır. Bu məhəllələrdə əsasən Çin dilindən istifadə edilir. Çin məhəlləsində ingilis dilini bilmədən yaşayan çinlilərin sayıda çoxdur. Onlar gündəlik həyatlarında çin dilindən istifadə edirlər. Nyu-Yorkda yerləşən Çin məhəlləsi digərlərinə nisbət böyük olduğundan burada, çin dilində qəzet nəşr edilir və orta məktəbdə çin dilində təhsil verilir.San-Fransiskoda yerləşən Çin qəsəbəsində məşhur karate ustası ,aktyor Brüs Li anadan olub.
Villar-d'Aren
Villar-d'Aren  — Fransada kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Alplar. Kommunanın dairəsi — Brianson. La-Qrav kantonuna daxildir.
INSEE kodu — 05181.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 284 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 189 nəfər arasında (15-64 yaş) 154 nəfər iqtisadi fəal, 35 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 81.5%, 1999-cu ildə 79.1%). Fəal 154 nəfərdən 146 nəfər (83 kişi və 63 qadın) işləyir, 8 nəfər işsizdir (3 kişi və 5 qadın). 35 hərəkətsiz 8 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 21 nəfər - təqaüdçü, 6 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Antoinette Qasonqo
Antoinette Qasonqo (1994 və ya 1996) — Burundili cüdoçu. Antoinette Qasonqo Burundini 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Antoinette Qasonqo birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Rio-de-Janeyroda baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında qadınlar 52 kq çəkidə, 1/16 final mərhələsində Portuqaliyanın nümayəndəsi Joana Ramos ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Antoinette Qasonqo rəqibinə 0:102 hesabı ilə uduzdu.
Adıyaman ili
Adıyaman ili — Türkiyədə il.
Ərazi
Türkiyə Statistika Qurumunun 2010-cu ilə olan məlumatlarına əsasən il ərazisində 9 inzibati ilçə (Besni, Çelikhan, Gərgər, Sincik, Tut, Kahta, Gölbaşı, Samsat və mərkəz Adıyaman), 19 bələdiyyə, 427 kənd yerləşir.
Əhali
2011-ci ilə olan rəsmi təxminə əsasən əhalisi 593 931 nəfərdir.
Bəycəxatun (Şəbüstər)
Bəycəxatun — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Şəbüstər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 707 nəfər yaşayır (193 ailə).
Eucalyptus bigalerita
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Üzümlü (Ərzincan)
Üzümlü — Ərzincanın 9 ilçəsindən biri.
Əhali
2016-cı ilin məlumatına görə ilçədə 12.913 nəfər yaşayır.
Bələdiyyə
Üzümlü bələdiyyəsi 1924- ci ildə quruldu.
Mehrəli bəy Sarıcalı-Cavanşir
Mehrəli bəy Sarıcalı-Cavanşir — de-fakto Qarabağ xanı, Pənahəli xanın oğlu.
Həyatı
Mеhrəli bəy Pənahəli xan oğlu 1735-ci ildə Cavanşir elinin Sarıcalı oymağında anadan olmuşdu. Molla yanında təhsil almışdı. Atası Fətəli xan Əfşarla müharibəyə gedəndə onu yerinə Qarabağa xan təyin etmişdi. Lakin böyük qardaşı İbrahimxəlil ağa vəliəhd sayıldığından onun xanlığı uzun çəkmədi.
Hakimiyyəti
İbrahimxəlil ağa Şirazdan qayıdan kimi Qarabağa dönüb xanlıq uğrunda qardaşı Mеhrəli xanla mübarizəyə başladı. Mеhrəli xanın ardında güclü Cavanşir, Otuziki və Kəbirli еlləri vardı. Ibrahimxəlil ağa isə arvad qohumları olan Cəbrayıllı, Cavanşir-Dizaq, Kəngərli, Dəmirçi-Həsənli və Cinli еllərinə arxalanırdı.
Mеhrəli xan Fətəli xan ilə ittifaqa girib hakimiyyəti əldə saxlamaq istədi. Güclü hücumla qardaşının güvəndiyi Cavanşir-Dizaq mahalını alsa da, uğur qazana bilmədi. Ibrahimxəlil ağanın təzyiqi altında Qarabağı tərk еtdi.
Hakimiyyətdən sonra
Mеhrəli xan devriləndən sonra yеnidən Kərim xan Zəndə müraciət etdi. Tarixçi Əhməd bəy Cavanşir yazır: "Mеhrəli bəy Kərim xanın köməyinə pənah gətirdi. Kərim xanın Mеhrəli bəyin xеyrinə olaraq ərdəbilli Hidayət xanın adına göndərdiyi sərəncam yеrinə yеtirilməmiş qaldı."
Ailəsi
Xanımları: Əziz xanım
Oğulları: Qızları:
Şeytan çarxı (Bakı)
Şeytan çarxı — Bakı bulvarında attraksion.
Haqqında
"Şeytan çarxı" attraksionunu Hollandiya şirkəti Dutch Wheel quraşdırıb.
28 adi və daha rahat oturacaqlarla və stolla təmin edilmiş 4 VİP kabinədən ibarətdir. VİP kabinələrdə 8 deyil, 4 sərnişin otura bilər. Attraksiona eyni vaxtda 240 sərnişin yerləşə bilir.
Yeni “şeytan çarxı”nın diametri 60 metrdir, o, köhnə attraksiondan 3 dəfə böyükdür.
Açılışı
2014-cü ildə açılış mərasimində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev iştirak etmişdir.
Rauvolfiya
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Növləri
[[SS 2 (*
Senecio nikoensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Mahir Zeyn
Mahir Zeyn ( 16 iyul; 1981, Tərabülüs əş-Şam, Livan) — Livan əsilli İsveçli R&B musiqiçisi, bəstəkar və musiqi prodüseri. Facebook sevərləri və bir çox sənətçilər tərəfindən müasir İslam musiqisinin ulduzu olaraq qəbul edilir. Mahir Zeynin 2009-cu ildə Awakening Records prodakşn etiketi ilə çıxan ilk albomu Thank You Allah beynəlxalq bir uğur əldə etmişdir. Sənətçinin növbəti-ikinci albomu Forgive Me isə eyni prodakşn etiketi ilə 2 aprel 2012-ci ildə çıxmışdır.
Əsas
Mahir Zeyn səkkiz yaşında ikən ailəsilə birlikdə İsveçə köçmüşdür. Orada Aviasiya və Kosmos Mühəndisliyi fakültəsini bitirmişdir. Universitetdən sonra musiqi sahəsində iştirak etmiş və 2005-ci ildə Mərakeş təvəllüdlü İsveç prodüseri Nadir Xayat (səhnə adı ilə RedOne) ilə ünsiyyətə keçmişdir.
2006-cı ildə Nadir Xayat Nyu-Yorka köçdüyü zaman, Mahir də musiqi karyerasını davam etdirmək üçün onun ardınca getmiş və Kat DeLuna kimi sənətkarlarla işləməyə başlamışdır. İsveçə etdiyi səfərlərdən birində İslamiyyətə bir daha bağlanmış və musiqi prodüserliyindən imtina edərək ilahi tərzində R&B söyləməyə qərar vermiştir.
Müvəffəqiyyətə sıçrayış
Mahir Zeyn 2009-cu ilin yanvar ayında Awakening Records ilə ilk albomu üçün işlərə başlamışdır. Thank You Allah adlı albomu zərb versiyalarının da daxil olduğu ikisi bonus mahnıdan ibarət on beş mahnıyla 1 noyabr 2009-cu ildə satışa çıxmışdır. Qısa müddət sonra da bəzi parçalarının Fransız versiyaları yayımlanmıştır. Mahir və Awakening Records Facebook, Youtube və iTunes kimi media vasitələrindən istifadə edərək albomun təqdimatını etmişdir. 2010-cu ilin əvvəllərində musiqisi olduqca böyük maraq doğurmuş və internet vasitəsilə çox sayda izləyici qazanmıştır. 2010-cu ilin sonunda Malayziyada Google axtarış saytında ən çox axtarılan məşhur ad olmuştur. Malayziya eyni zamanda Mahir Zeynin təqdimatlarını ən uğurlu keçirdiyi ölkə hesab edilir. Thank You Allah albomu 2010-cu ilin ən çox satılan albomu olması səbəbiylə Warner Music Malaysia tərəfindən 8 platin val ilə mükafatlanıdırılmışdır. 2011-ci ildə isə, Thank You Allah albomu İndoneziyada Sony Music Indonesia tərəfindən ikiqat platin val ilə mükafatlanıdırılmışdır. Mahir əsas olaraq İngiliscə mahnı oxuyur, ancaq sonradan populyar mahnılarını başqa dillərdə də ifa etmişdir. Mahnılarından biri olan "Insha Allah"ın məsələn; Hazırda İngilis, Fransız, Ərəb, Türk, Malay və İndoneziya versiyaları mövcuddur. Bir digər mahnısı olan "Allahi Allah Kiya Karo", Urduca ifa edilir və ifa edənlərdən biri də Pakistan təvəllüdlü Kanadalı müğənni İrfan Məkkidir. Mahir həmçinin İrfan Məkkinin ilk albomu olan "I Believe" adlı albomunda eyni ada malik olan musiqi parçasında yer almışdır.
Əməkdaşlıq, çıxışları və mükafatlar
2010-cu ilin yanvar ayında, Mahir Zeynin "Ya Nabi Salam Alayka" adlı mahnısı Yaxın Şərqin ən böyük radiosu olan Nujoom FM tərəfindən "Ən Yaxşı İlahi" mükafatına layiq görülmüşdür. Bu uğurla Mahir Sami Yusif, Hüseyn əl-Cismi və Məhəmməd Munir kimi digər məşhur müğənniləri də geridə qoymuşdur.
Mahir Zeynin 2011-ci ilin martında çıxmış "Freedom" adlı musiqisində Ərəb baharı ilə əlaqədar məqamlar vardır.
Mahir Zeyn 2011-ci ildə onislam.net saytı tərəfindən "Müsəlman ulduz" adına layiq görülmüşdür. 2011-ci ilin iyulunda isə İngiltərədə nəşr olunan müsəlman həyat tərzi jurnalı olan Emel tərəfindən jurnalın həmin ay sayının üz qapağı olmuşdur.
Mahir Zeyn İrfan Məkkinin ilk albomu olan "I Believe" adlı albomunda eyni ada malik olan musiqi parçasında yer almışdır.
Mahir Zeyn Insya-Allah adlı İndoneziya TV dramının 40 epizodunda yer almışdır. Şou Malayziyanın peyk kanallarından; Astro Oasis və Mustika HD, 17 iyul 2012 tarixindən etibarən isə İndoneziyanın SCTV kanalında yayımlanmağa başlanmışdır.
Şəxsi həyatı
Mahir Zeyn 2009-cu ildə ailə həyatı qurmuşdur.
Zoi Konstantopolou
Zoe Konstantopolou (d. dekabr 1976, Afina, Yunanıstan) — Yunanıstan parlamentinin sədri (2015-ci ilin fevralından)
Siyasi fəaliyyəti
Zoe Konstantopolou radikal solçu SİRİZA partiyasının nümayəndəsidir. O, 2015-ci ilin fevral ayında Yunanıstan parlamentinin yeni tərkibinin keçirdiyi səsvermədə 300 səsdən 235-ini toplayaraq sədr vəzifəsinə seçilmişdir. Bu nəticə ilə 38 yaşlı Zoe Konstantopolou ölkənin 200 illik tarixində ən gənc və ikinci qadın parlament sədri olmuşdur.
Kiçik İtaliya
Kiçik İtaliya - Kiçik İtaliya anlayışı XIX əsrdə Amerika Birləşmiş Ştatlarında yaranmışdır. Həmin dövrlərdə İtaliyadan minlərlə miqrant, gəmilər vasitəsi ilə Amerika Birləşmiş Ştatlarına miqrasiya edirdi. Amerika dövlət idarəsi, italyanların kompakt yaşaması məqsədi ilə şəhərlərdə yeni qəsəbələrin təşkil edilməsinə qərar vermişdi. Gəlmə italyanlar arasında qanuna qarşı itəatsizlik, işsizlik və mifia əlaqləri güçlü olduğundan, dövlətin İtaliyalı miqrantları vahid ərazidə çəmləməsində maraqlı idi. Müasir dövrdə Kanada, Avstraliya və ABŞ-də Kiçik İtaliyalar mövcuddur. Çin məhəllələridən fərqli olaraq, kiçik italiya etnik italyanlar azlıq təşkil edir.
Mixək ağacı
Mixək ağacı və ya ətirli siziqium (Syzygium aromaticum) — cinsinə aid bitki növü. Mixək bu bitkinin qurudulmuş qönçələridir. Əvvəllər bu növ Eugenia cinsinə aid edilirdi. Mixək ağacının vətəni İndoneziyanın Malay arxipelaqında yerləşən Moluks adası hesab olunur. Hazırda bitkini İndoneziya, Malayziya, Hindistan, Seylon, Madaqaskar adası, Moluk adası, Tanzaniya, Zanzibar və Pemba adalarında yetişdirirlər. Tanzaniyada yetişdirilən mixək dünyada yetişdirilənin 90 %-ni təşkil edir.
Əhəmiyyəti
Mığmığaları və güvələri ürkütmək (qovmaq) üçün portağal (Citrus sinensis) meyvəsinin içinin mixəklə doldururlar. Mixəyin yağı da tibdə və kosmetologiyada geniş istifadə olunur. Mixək yağından müasir aromaterapiyada da (ətirli müalicə) çox geniş istifadə olunur. Bəzən mixək yağı dermatomikozu (dəri xəstəliyi) dayandırmaq üçün də tətbiq edilir. Mixək yağı tütünçülük, ətriyyat kosmetika və əczaçılıq sənayelərində də istifadə edilir. İndoneziyada mixəyi tütünə qatırlar və istehsal olunan məhsulun demək olar ki, yarısı (50%-i) bu işə sərf olunur. Mixək yağını ağız yaxalayıcılarının, saqqızların tərkibinə əlavə edirlər. Tərkibindəki efir yağı və kariofillen ona tünd yandırıcı, ətirli dad verir. Mixək yağınından alınan evqenoldan vanilin əldə olunur.
Yayılması
Mixək ağacı il ərzində 1500–2500 mm yağıntı düşən, dəniz səviyyəsindən 900 metrə qədər yüksəkliyi olan, isti və nəm iqlim şəraiti olan yerlərdə yayılmışdır. Bu bitki üçün isti və nəm ekvatorial — musson iqlimi daha əlverişlidir. Mixək ağacının geniş yayıldığı Pemba və Zənzibarda (Tanzaniyanın adaları) orta gündəlik temperatur 26 0C-yə yaxın olmaqla nəmli və quraqlıq illərdə 220C-dən 330C-yə qədər dəyişir. Yağıntıların illik miqdarı 1500–2000 mm arasında olmaqla ən çox iki müddətdə — aprel-may və noyabr-dekabr aylarında demək olar ki, eyni miqdarda düşür.
thumb|200px|left|Mixək ağacının qurudulmuş qönçələri — [[mixək]]
İstinadlar
Chiodo di garofano Гвоздичное дерево
Hikmətin əvvəli (Təbatəbai)
Hikmətin əvvəli — Əllamə Təbatəbainin “mütəaliyə” fəlsəfəsində yazdığı kitab.
Məzmun
“Bidayətul Hikmə” böyük filosof Əllamə Təbatəbainin “mütəaliyə” fəlsəfəsində yazdığı ən mühüm kitablardandır. Bu kitab islam fəlsəfəsi tarixində tədris olunan fundamental əsərlərdən hesab olunur. “Bidayətul Hikmə”nin ortaya qoyduğu məsələlər, ağlın bəzi mətləbləri birbaşa, dəlilsiz dərk edə bilməsi, mütləq mövcud anlayışı, vücudun əsaləti, kəsrətdə vəhdət prinsipi, mahiyyətin qeyri-həqiqiliyi, zaman, səbəbiyyət qanununun mahiyyəti, Vacibin isbatı və xüsusiyyətləri kimi mühüm mövzulardan ibarətdir. “Bidayətul Hikmə” kitabında fəlsəfə öyrənmək istəyənlərin ilkin mərhələdə ehtiyac duyduqları bütün mətləblər vardır. Tanınmış bir çox filosoflar belə bu kitabdan dərs almış və onların elmi cəhətdən yetişməklərində bu kitabın böyük faydası olmuşdur. “Hikmətin Əvvəli” kitabı da məhz “Bidayətul Hikmə” əsərinin əsasında işlənilmiş, qəliz və dərin mətləbləri oxucuya sadə dil ilə çatdırmağa çalışmış bir kitabdır.
Nəşr
Kitab 2016-cı ildə Rövşən Abdullaoğlu tərəfindən ərəb dilindən Azərbaycan dilinə tərcümə, şərh və əlavələr edilmiş, Bakıda Qədim Qala nəşriyyatında "Şərq fəlsəfəsi kitabları" silsiləsindən 264 səhifədə 60x90 ölçüsündə çap edilib.
Perqam
Pergamon — İzmir ilinə aid Pergama ilçəsinin mərkəzində qurulu antik şəhərin adıdır. UNESCO-nun Dünya Mədəniyyət Mirasları siyahısına salınmışdır. Pergamon keçmişdə Misya bölgəsinin önəmli mərkəzlərindən biri idi. E.ə. 282–133 illər arasında Pergamon Krallığının paytaxtı olubdu. Pergamo adı bir söyləncə görə qəhrəman olan Pergamosdan gəlir. Pergamosun Teuthrania kralını öldürdükdən sonra şəhəri ələ keçirdiyi və öz adını verdiyi deyilir. Başqa bir mənbəyə görə də Teuthrania Kralı Grynos Savasta Pergamosdan yardım istəmiş, zəfərdən sonra iki şəhər tikdirərək birinə onun şərəfinə Pergamon, digərinə isə Gryneion adını vermişdir.
Yazılı mənbələrdə Pergamondan ilk dəfə E.ə. 4-cü yüzilliyin əvvəllərində qeyd edilir. Şəhər daha sonra Pergamon Krallığının paytaxtı oldu. Bu dönəmdə saray, məbəd, teatr kimi abidələrlə tikildi, şəhər qüllə divarlarla əhatə edilmişdir. Pergamon krallığın Romaya bağlanmasından sonra da Qərbi Anadolunun saylı şəhərlərindən biri olaraq qaldı. Qədim şəhərin qalıqları 1870-ci illərdə Qərbi Anadoluda dəmiryolu tikintisində çalışan Alman mühəndis Carl Humann tapdı. Pergamonda ilk araşdırma və qazıntı işlərinə də 1878-ci ildə başlanıldı. Qazıntılar və bərpa çalışmaları hələ də davam etməkdədir. 2011-ci ildə UNESCO tərəfindən Dünya Mədəniyyət Mirasları siyahısına daxil edilən Pergamo 2014-cü ildə isə Dünya Mirası olaraq təsdiq edildi.
Pergamon akropolu
thumb|right|300px|Pergamon Böyük Altarı, Berlin thumb|right|300px|Pergamon model şəhəri, Berlin muzeyi Pergamon şəhərinin akropolu (şəhərin yuxarı hissəsi), Bakırçayının suladığı Ovaya Egemen bir təpənin üzərində yerləşir. Böyük bir qala görünümündəki akropolun əsas qapısına çatmadan solda Heroonun qalıqları vardır. Heroon, Antik Yunanistanda bir Qəhrəman ya da yarı tanrı adına edilmiş və çevrəsi sütunlu bir qaleriya ilə əhatəli müqəddəs yerlərin adıydı. Heroonda, dini mərasimin keçirildiyi otaq (kult otağı) geniş bir ön qaleriyanın arxasındaydı. Heroonnun şimalında Helenistik dönəmdən qalma bir dizi dükkandan ibarət olan uzun bir abidə yerləşirdi.
Şəhərin qoruyucusu sayılan ağıl və savaş tanrısı Athena adına inşa edilən Athena məbədi, Akropolun ən önəmli məkanıydı. Teatr səhnəsinin üzərində quraşdırılmış bu məbəd, Dor düzenində düzəldilmişdi. Qazntılarda Athena məbədinin bir çox parçası Berlinə göndərilərək əslinə uygun biçimdə orada yeniden qurulmuştur. Pergamonda isə yalnız təməlləri qalmışdır. Athena məbədinin şimalında dörd salonlu bir kitabxana var idi. Burası Helenistik dönəmin ən böyük kitabxanalarından biriydi. Kitabxanada "Bergama dərisi" olaraq adlandırılan perqament üstünə yazılmış 200 min kitab tapıldığı bilinməkdədir. Romalı hərb və dövlət adamı Marcus Antonius b.e. 41-ci ildə kitabların hamısını Misir kraliçəsi Kleopatraya ərmağan etmişdir.
Orta şəhər
Orta şəhərin əhəmiyyətli sahələrindən biri Demeter Müqəddəs Alanıydı. Bu sahədə düzbucaqlı bir platformada yerləşirdi. Bu gün Dağlıq Gymnasiondan gəlindiyində, köhnədən bir bulaq ilə qurban uçurumunun olduğu sahəyə girilirdi. Buradan beş pilləkənlə çıxılan iki sütunlu monumental girişə (propylaia) çatılır. Müqəddəs sahəyə buradan enirlər. Sahənin solunda məbəd, ortasında isə qurbangah var idi. Sağ yandakı 10 sıralı oturma sahəsində, Demeter və Kore dini mərasimlərini 600 adam izləyə bilirdi.
Gymnasion Orta şəhərin ən böyük quruluş kompleksiydi. Burada müxtəlif idman növlərində işlər və yarışlar keçirilərdi. Gymnasion yuxarıya doğru genişlənən üç terras üzərində qurulmuşdu və bir baxıma üç ayrı Gymnasion formasında inşa edilmişdi. Üst terası yetkinlərə, orta terası gənclərə, alt terası isə uşaqlara ayrılmışdı. Orta hissəsində qalerilərlə əhatəli sahədə güləş, disk atma, uzun tullanma kimi idman oyunları təşkil edilirdi. Şimaldakı qaleriyanın arxa hissəsindəki salonlarda müxtəlif mövzularda dərslər verilirdi. Bu salonlardan biri 1.000 adam yerləşə biləcək böyüklükdəydi. Cənub qalerisinin altında olan üstü bağlı qaçış yolu 212 metr uzunluğunda idi.
Orta Gymnasionun qərbində gənclərin təhsil gördüyü strukturlar vardı. Uzun qaçış yolu şərqdə Herakles və Hermesə həsr olunmuş məbədə açılırdı. Yarışlarda müvəffəqiyyətli olan gənclərin adları məbədin divarlarına yazılırdı. Kiçik uşaqların təhsilinə ayrılan Aşağı Gymnasion 80 metr uzunluğunda bir terasa qurulmuş strukturlardan meydana gəlirdi.
Yuxarı Gymnasionun qərbində iştirak edən Asclepius məbədinin günümüzə yalnız təməlləri çatmışdır. Həkimlik tanrısı Asclepius adına edilən məbəd dini xüsusiyyətlərinin yanında tibb sahəsində araşdırma və təcrübələrin həyata keçirildiyi bir məktəb idi. Xəstələr bitkilərdən əldə edilən dərmanlar, əməliyyat, su və palçıq hamamları ilə bərabər, idman, musiqi, əyləncə və təlqin yolu ilə müalicə edilirdi
Aşağı şəhər
thumb|300px|Bergamada antik teatr Pergamonun Aşağı şəhər olaraq adlandırılan aşağı hissəsində, iki sütunlu qalerilərlə əhatəli Aşağı Agora ilə heykəl məktəbi və evlər vardı. Evlər içində ən diqqət çəkəni, sütunlu qaleriyaları olan iki mərtəbəli Attalos evidir. Buranın cənub-şərqə açılan otağı, qışda belə günəşlə isidilirdi. E.ə. II əsrdə divarlarla əhatələnmiş şəhərə cənubdakı Eumenes qapısı tikilmişdir. Bu gün bu qapıdan girənlər, incə quruluşlu bir sütun sırası ilə qarşılaşırlar. Misir tanrısı Serapisə həsr olunmuş məbəd, köhnə Pergamonun ən böyük quruluşudur. Qırmızı kərpicdən inşa edildiyi üçün Qırmızı qvlu olaraq da adlandırılar.
Roma şəhəri
Pergamon şəhərinin şimal-qərbi ilə Pergamo çayı arasında Roma dövrü yerləşməsi tapılıb. Burada 50 min nəfərlik amfiteatr ilə 30 min nəfərlik teatr idi. Hal-hazırda Viran qapı deyilən qalıqlar teatrın günümüzə çatan kəməridir. Pergamon aparılan nizamlı qazıntılarla böyük hissəsi ortaya çıxarılmış bir ilkçağ şəhəridir. Burada qurulan Pergamo muzeyi, Türkiyənin ilk arxeologiya muzeyidir. Pergamon tapıntılarının bir çoxu burada nümayiş etdirilir.
Matka kanyonu
thumbnail|right|280px|Matka kanyonu Matka ("matka" - uşaqlıq) — Makedoniyanın paytaxtı Skopyedən 15 km cənub-qərbdə yerləşən kanyon.
Ümumi məlumat
Sahəsi 5 000 hektardır. Kanyonda yerəşən Matka gölü ölkənin ən qədim süni su hövzəsidir. 1938-ci ildə Treska çayı üzərində qurulan bənd nəticəsində kanyonda həmdə sünü Matka gölü meydana gəldi. Treska çayı üzərində yaradılmış bu göl ətrafında bir çox orta əsr monastrları və onlarca karst mağaraları mövcuddur. Ərazi ölkənin ən populyar turist bölgələrindən biridir. Suva dağlarını vertikal kəsən Treska çayı axdığı yataqda dik qayalı yamaclar, kiçik dağ vadiləri, dərələr və çoxlu karst mağaraları yaratmışdır. Mağaralar həm quruda, həm də, su altında mövcuddur. Bunlardan ən gözəl və böyükləri Vrelo, Krishtalina və Ubava mağaralarıdır.
Vrelo mağarası
Mağara Treska çayının sağ sahilində, bənddən 2 km uzaqlıqda yerləşir. Mağaraya iki giriş mövcuddur: Qurudan və sudan. Qurudan mağaraya giriş su səthindən 20 metr yüksəklikdədir. Daxilində iki göl mövcuddur. Mağaranın dəqiq uzunluğu məlum deyil. Hal-hazırda sualtında olan mağaraların dərinlik siyahısında 14-cü yerdədir. Mağaraya ancaq qayıq ilə getmək mümkündür. Matka Kanyon restoranından hərəkət edən 10 nəfərlik qayıqlarla 1.5 saat müddətinə mağaraya səfər etmək mümkündür.
Fauna və florası
Bu ərazi buzlaşma dövründən bir çox heyvan və bitkilərin sığınacaq yeri olmuş. Müasir dövrdə kanyonun 20 % fauna və florası endemik və relikt hesab olunur. Ərazidə 1000 dən yuxarı bitki növü mövcuddur. Matka kanyonunda 119 gündüz, 140 gecə həyat tərzi keçirən kəpənək növü var. Bunlardan 18 növ elm üçün yeni hesab olunur.
Kemerovo
Kemerovo — Rusiya Federasiyasının Kemerovo vilayətində şəhər.
Senecio oederiifolius
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Fruktaym
Fruktaym — qazlı alkoqolsuz içkidir. ABŞ-nin "The Coca-Cola Company" kompaniyası tərəfindən istehsal edilir. Rusiya, Belarusiya və Ukraynada satılır. PET butulkalarında 1-2 litrdə satılır. Müxtəlif dad variantlarında istehsal edilir: Buratino, Limonad, Düşes, "Krem-Soda"
Maşın öyrənməsi
Maşın öyrənməsi — verilənlər bazasından və ya sensorlardan giriş olaraq empirik verilənləri alıb, əldə edilən verilənlərin arxasında duran mexanizmin xüsusiyyətlərinə bənzər nümunələrə və ya proqnozlara gətirib çıxaran alqoritmləri dizayn edən və yaradan, süni intellektin bir sahəsidir.
Arnica fulgens
(Arnica fulgens) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Maşın öyrənməsi
Tom Mitçellin tərifi: 'Əgər səmərəlilik T-dəki tapşırıqlarda P ölçüldüyü kimi E təcrübəsi ilə yaxşılaşırsa, onda kompüter proqramı E təcrübəsindən T tapşırıqlar sinifinə və P səmərəlik ölçüsünə görə öyrəndiyi deyilir.'
Deduktiv öyrənmə ümumiyyətlə ekspert sistemləri adlandırılır, buna görə də maşın öyrənmə və istifadə öyrənmə terminləri sinonim sayıla bilər.
Klassik statistik yanaşmalara alternativ olaraq bir çox induktiv öyrənmə metodu hazırlanmışdır. Bir çox metod, məlumatların çıxarılması (məlumatların alınması), məlumatların çıxarılması ilə sıx bağlıdır.
Əvvəlcədən öyrətmə probleminin ümumi ifadəsi
Bir çox obyekt (vəziyyət) və mümkün cavablar (cavablar, reaksiyalar) var. Cavablar və obyektlər arasında müəyyən əlaqə var, amma bilinmir. Yalnız son dərəcə əvvəlcədən bilinən bir dəstə məlumdur - təlim obyekti adlanan "obyekt, cavab" cütləri. Bu məlumatlara əsasən gizli asılılığı bərpa etmək, yəni mümkün olan hər bir giriş obyekti üçün kifayət qədər dəqiq təsnifat cavabı verə bilən bir alqoritm qurmaq tələb olunur. Bu asılılıq mütləq analitik şəkildə ifadə edilmir və burada neyron şəbəkələr empirik şəkildə yaradılan həll prinsipini tətbiq edirlər. Bu vəziyyətdə əhəmiyyətli bir xüsusiyyət, təlim sisteminin ümumiləşdirmə, yəni mövcud təlim nümunəsindən kənara çıxan məlumatlara adekvat cavab vermək bacarığıdır. Cavabların düzgünlüyünü ölçmək üçün qiymətləndirici keyfiyyət funksiyası tətbiq olunur.
Bu parametr funksiyaların yaxınlaşmasının klassik problemlərinin ümumiləşdirilməsidir. Yaxınlaşmanın klassik problemlərində obyektlər həqiqi ədədlər və ya vektorlardır. Həqiqi tətbiq olunan problemlərdə obyektlər haqqında giriş məlumatları natamam, qeyri-saylı və heterojen ola bilər. Bu xüsusiyyətlər maşın öyrənmə üsullarının müxtəlifliyinə səbəb olur.
Maşın öyrənmə texnikası
Maşın öyrənmə bölməsi, bir tərəfdən, neyron şəbəkələri elminin təlim şəbəkələri metodlarına və onların memarlığının topologiyalarının növlərinə bölünməsi nəticəsində yaranmışdı, digər tərəfdən isə riyazi statistikanın metodlarını özündə cəmləşdirmişdir. Aşağıdakı maşın öyrənmə metodları neyron şəbəkələrin istifadəsi vəziyyətinə əsaslanır, baxmayaraq ki, təlim nümunəsi anlayışını istifadə edən digər metodlar mövcuddur - məsələn, müşahidə olunan statistikanın ümumiləşdirilmiş dəyişməsi və kovaransı ilə işləyən diskriminant təhlil və ya Bayesiya təsnifatçıları. Neyron şəbəkələrinin əsas növləri, məsələn, qavrayış və çox qatlı qavrayış (eləcə də onların modifikasiyası), müəllimlə və ya olmadan, möhkəmləndirmə və özünü təşkili ilə öyrədilə bilər. Ancaq bəzi neyron şəbəkələri və əksər statistik metodlar yalnız təlim metodlarından birinə aid edilə bilər. Buna görə də, təlim metodundan asılı olaraq maşın öyrənmə metodlarını təsnifləşdirmək lazımdırsa, sinir şəbəkələrini müəyyən bir növə təsnif etmək düzgün olmazdı, sinir şəbəkələri üçün təlim alqoritmlərini yazmaq daha düzgün olardı.
Yarpaqsız öldürgən
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Rusiya, Orta Asiya və İranda yayılmışdır. Xəzər dənizi sahillərində təsvir edilmişdir.
Botaniki xarakteristikası
Hündürlüyü 30-80 sm olan kolcuqdur. Oducaqlaşmış gövdələri və budaqları bozumtul qabıqla örtülüdür. Cavan zoğları şaxələnmiş, buğumlu, şirəli, çılpaq, yaşıl və ya göyümsov-yaşıldır. Yarpaqları pulcuqşəkilli, az gözə çarpandır. Çiçəkləri sümbülvari çiçək qrupunda tək-tək yerləşir. Çiçəkyanlığının uc yarpaqları meyvəvermə zamanı inkişaf edərək, sarımtıl və ya qırmızımtıl rəngli böyrəkvari qanadlara çevrilir, iki yarpaqcığı qanadsızdır. Aprel ayında çiçəkləyir. Meyvəsi basıq, şirəli, biryuvalı və birtoxumludur. Toxumu zülalsız rüşeymlidir. İyul ayında meyvə verir. Vegetativ üsulla, kök bicləri ilə çoxaldılır.
Yarpaqsız öldürgənkserofit yarımkol bitki olub, hündürlüyü 25-75 (120) sm, artan, böyüyən, inkişaf edən, yastılaşmış-şarabənzər kolşəkilli olub, diametri 140 sm-ə bərabərdir. Gövdəsi çoxsaylı, aşağı hissəsi oduncaqlaşmış olmaqla, əsasından budaqlanandır. Yarpaqları demək olar ki, inkişaf etməyən, pulcuqlu, ancaq görünən, geniş üçbucaqşəkilli, bitişik, qovuşuq, düyün şəklində gövdəyə cüt-cüt birləşməklə, qını tüklüdür. Çiçəkləri görkəmsiz, yaraşıqsız, kiçik (2,5mm), düzgün, beşüzvlü, sadə çiçək yatağından ibarət olmaqla, sünbül çiçəkqrupuna toplanmışdır. Meyvəsi dairəvi, yan tərəfi yastılanmış, təktoxumlu, qanadlı, şirəli və lətli meyvəyanlığından ibarətdir. İyul-avqust aylarında çiçəkləyir və oktyabrın sonunda meyvələri yetişir.
Yayılması
Yarpaqsız öldürgənin Şərqi-Aralıq dənizi növü olmuşdur ki, Qazaxıstan ərazisində, Orta Asiya ölkələrində, Azərbaycanda və Rusiyanın Avropa hissəsinin cənub-şərq ərazilərində yayılmışdır. Əsas təbii xammal bazası Qazaxıstanın Çimkənd, Cambul və Qızıl-Orda vilayətləri hesab olunur.
Coğrafi elementləri
İran-Turan, Kserofil areal tipinə aid olub, Avropa, Atlantik sahilləri, Böyük Britaniya adaları, Şimal dənizinin sahilləri, Fin körfəzi, Baltik dənizinin cənub sahillərini əhatə edir.
Ekoloji şəraiti
Gilli və duzlaşmış torpaqlarda, bozqır və səhralarda yaşayır.
Toplanılması və qurudulması
Xammalın toplanılması yayın ikinci yarısında və payızda əl ilə, xüsusi maşınla, birillik yaşıl gövdənin 20-25 sm hündürlüyü toplanılmalıdır. Toplanılmış gövdələr qurudulmadan əvvəl xırdalanmalı, 2-3 gün sonra bir-birinin üzərinə yığmaq, arabir çevirməklə tam qurutmaq, sonra isə ot doğrayan maşınla doğramaq lazımdır. Xammal toplanılan zaman onu döymək lazımdır. Xammal zəhərli olduğundan ağız və burunu tənziflə bağlayaraq kombinizonla işləmək məsləhətdir. topladıqda isə 5 m-dən artıq enində olan hissənin yığılması qadağan olunur. Bir massivdən xammalın təkrar toplanılması 3-5 ildən sonra mümkün ola bilər.
Özünəməxsus zəif iyi və təyin olunmayan dadı vardır. Bitkinin bütün hissələri zəhərlidir.
Xammal B siyahısında saxlanılır. Saxlama müddəti 2 ildir.
Tərkibi və təsiri
Oduncaqlaşmayan yaşıl gövdəsinin tərkibində 2-4% alkaloidlər – anabazin, afillin və lupinin vardır. Bundan başqa yerüstü hissələrində saponinlər və flavonoidlər olur.
Anabazin hidroxlorid həb şəklində 0,003-0,0015 q miqdarında siqaretin tərgidilməsində, vegetativ və digər pozğunluqlarda, fikrən ayırmada və təcrid etmək üçün istifadə edilir.
Öskürəkkəsici dərmandır. Toxumları tənəffüs analeptikidir.
Anabazin hidroxloridin tərkibində olan farmakoloji maddə N-xolinomimetik (qanqlio stimulyator) nikotinə qarşı həssaslığı aşağı salır. Böyük dozaları analeptik təsir edərək, tənəffüs mərkəzini reflektor olaraq tonuslandırır.
Bu bitkinin gövdəsindən alınan “Anabazin hidroxlorid” siqaretin tərgidilməsi zamanı mərkəzi sinir sistemini oyadaraq, N-xolinomimetik (qanqliostimulyator) reseptorlarla asılılığın aradan qaldırılmasına kömək edir. "Anabazin sulfat" insektisid kimi kənd təsərrüfatında tətbiq edilir.
Ekologiyası
Duza, istiyə və quraqlığa kifayət qədər davamlı bitkidir. Şorangəl torpaqlarda,yumşaq şoranlıqlarda,duzlu qrunt suyunun səthə yaxın olan qumlu yerlərində bitir.
Azərbaycanda yayılması
Xəzər, Kür-Araz ovalığı, Qobustan, Abşeeron boyunca və Naxçıvan düzündə rast gəlinir.
İstifadəsi
Tərkibində anabazin alkaloidi vardır.Ondan meyvə və bəzək bitkilərinin ziyanvericiləri ilə mübarizədə istifadə edilən anabzin preparatı hazırlanır. Tərkibində anabazindən başqa lupilin, afillidin tapılmışdır. Anabazin güclü zəhərdir, insan üçün təhlükəlidir. Fizioloji təsiri nikotinin təsirinə oxşayır.
Bişək (Əhər)
Bişək — İranın Şərqi Azərbaycan ostanında kənd.
Fəvvarələr meydanı (Bakı)
Fəvvarələr meydanı — Bakının ilk mərkəzi meydanlarından biri. Meydan Səbail rayonunun ərazisindəki Nigar Rəfibəyli küçəsinin Əhməd Cavad küçəsi ilə kəsişdiyi yerdə yerləşir. Meydanın mərkəzini fəvvarələr kompleksi bəzəyir. Meydan XIX-XX əsrə aid memarlıq abidələri Nizami Gəncəvi adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyi, “Araz” kinoteatrının binası, İSR Plaza oteli, Müqəddəs Qriqori kilsəsi və s. ilə, əhatə olunmuşdur. Meydanı əhatə edən hər üç küçə nəqliyyat vasitələri üçün bağlıdır.
Anyan FK
İndiki heyət
19 fevral 2016-cı il məlumatlarına əsasən.
Darya Skrupnik
Darya Skrupnik (12 dekabr 1987) — belaruslu cüdoçu. Darya Skrupnik Belarusu 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Darya Skrupnik birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Rio-de-Janeyroda baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında qadınlar 52 kq çəkidə, 1/16 final mərhələsində Almaniyanın nümayəndəsi Maren Krey ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Darya Skrupnik rəqibinə 1:11 hesabı ilə uduzdu.
David Stanley Seigler
David Stanley Seigler — ABŞ botaniki.
Qusdurucu rauvolfiya
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Dərisitikanlılar
—  aləminə aid heyvan tipi. 7000-ə qədər növü məlumdur.
Dərisitikanlılar dənizlərin dibində yaşayan və bədənləri beşşüalı simmetriyalı quruluşa malik olan heyvanlardır. Yetkin formaları şüalı, sürfələri isə ikiyan simmetriyaya malikdir. Bu, onu göstərir ki, onların əcdadı ikitərəfli simmetriyalı heyvanlar olmuşdur. ikinci bədən boşluğu (selom) yaxşı inkişaf etmişdir. Əsasən hərəkət funksiyası daşıyan su-damar və ya ambulakral sistemə malikdir. Bu sistem həmçinin tənəffüs, qismən ifrazat və başqa funksiyalar da yerinə yetirir. Daxili orqanlar bədən boşluğunda yerləşir.
Dərisitikanlılar tipi 5 sinfə bölünür: dəniz ulduzları, dəniz lalələri, ofiurlar, dəniz kirpiləri və holoturilər. Xəzər dənizində və Azərbaycanın digər sularında yaşamır. Dərisitikanlılar sırf  dəniz  heyvanlarıdır. Bu tipə aid olan heyvanlar bədən formasının quruluşuna və  müxtəlifliyinə  görə lap qədim vaxtlardan diqqəti cəlb etmişdir. Bu heyvanlara  dərisitikanlıların  adının verilməsi və öyrənilmə tarixi qədim yunanlarla bağlıdır. Bir çox zooloqlar onları qurdlara, bir qismi isə bağırsaqboşluqlulara aid edirdilər. 1847 –ci ildə Frey və Leykart dərisitikanlıların şüalı heyvanlardan, xüsusilə  bağırsaqboşluqlulardan  fərqini  izah  edərək, müstəqil bir tipə ayırdılar. Dərisitikanlılar ikinciağızlı  heyvanlardır. Bu xüsusiyyətinə görə onlar əvvəl təsvir olunan ilkağızlılardan fərqlənir və  xordalılara  yaxınlaşırlar. Onlar heyvanat aləmi içərisində yüksək quruluşlu formalar hesab olunur. Bununla belə dərisitikanlılar yetkin mərhələdə şüalı simmetriyaya malikdir. Lakin şüalı simmetriyaya malik olan sadə quruluşlu heyvanlarda  şüalı simmetriya ilkin olduğu halda, dərisitikanlılarda bu xüsusiyyət sonradan qazanılmışdır. Dərisitikanlıların dəri örtüyü iki qatdan: ektodermal mənşəldən epidermis və onun altında yerləşən mezodermal mənşəli kutis qatından ibarətdir. Dərisitikanlılar üçün səciyyəvi xüsusiyyətlərdən biri onlardan əhəngli lövhələrdən ibarət bütöv zireh əmələ gətirir. Bu örtükdə xaricə çıxa bilən çoxlu miqdarda əhəngli iynələr var. Bu xüsusiyyətlərinə görə də  tipə dərisitikanlılar adı  verilmişdir.
Təsnifatı
Dərisitikanlılar tipi Echinodermata
De ki, de ki (mahnı)
De ki, De ki — azərbaycanlı müğənni Aygün Kazımovanın mahnısıdır. Mahnının sözləri Namiq Qaraçuxurluya, musiqisi isə María Gracia Ortiz Vázquez-ə məxsusdur. Mahnının musiqisi əslən tunisli olan fransız müğənni Amina Annabinin 1978-ci idlə işıq üzü görən "Diki, diki" mahnısından götürülmüşdür.
Qrenadin
thumb|right|Qrenadin Qrenadin - alkoqolsuz içkidir. Qırmızı rəngli şirin siropdur. Ən çox kokteyllərdə istifadə edilir. Bəzən,qrenadinə alkoqol əlavə edirlər. Bu zaman alkoqol içki likör yaranır. Qrenadindən bəzi alkoqol içkilər pivə və tekila növləri hazırlanır.
Senecio pseudoformosus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Bişək (Vərzəqan)
Bişək - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd. Vərzəqan qəsəbəsindən 7 km şərqdədir.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 83 nəfər yaşayır (34 ailə).
Kamera-obskura
thumb|Kamera-obskuranın sxemi thumb|Kamera-obskura Kamera-obskura (lat. - "qaranlıq otaq" deməkdir) — obyektlərin optik təsvirini almaq üçün sadə qurğu. İşıq keçirməz qutudan, divarların birində kiçik dəlikdən və əks divarda ekrandan (mat şüşə və ya nazik ağ kağız) ibarətdir. 0,5-5 mm. diametrlik dəlikdən işıq şüaları keçərək ekranda təsvir əmələ gətirir. Kamera-obskuranın əsasında bir-çox fotoaparatlar düzəldilmişdir.
İşləmə prinsipi
Kamera-obskurada təsvirin sahə dərinliyi aşağı olur. Təsvirin sahə dərinliyinin müəyyən məhdud həddə qədər artırılması üçün dəliyin ölçüsü azaldılır. Dəliyin ölçüsünün həddən artıq azaldılması difraksiya effektinin əmələ gəlməsinə və təsfirin kifayət qədər bulanıq olmasına gətirib çıxarır. Obskura təsvirin sonsuz kəskin sahə dərinliyi ilə xarakterizə olunur. Bu kameranın fokus məsafəsi dəlik ilə ekran arasındakı məsafə başa düşülür.
Tarix
İlk kamera-obskura otaq, böyük qutu və bunların bir divarında yerləşdirilmiş dəlikdən ibarət olurdu. Kamera-obskura haqqında eradan əvvəl IV əsrdə Çin filosofu Mo Di və Aristotelin qaranlıq otaqda çevrilmiş təsvir haqqında yazıları var. Kamera-obskuranın işləmə prinsipini ilk dəfə ərəb fizik və riyaziyyatçısı İbn əl-Haytəm X əsrdə izah edib.
Avatar: Aanq haqqında əfsanə — Vəd
Vəd ; tam adı Avatar: Aanq haqqında əfsanə — Vəd — Maykl Dante DiMartino və Brayan Konietzkonun Avatar: Aanq haqqında əfsanə cizgi serialın əsasında Cin Lün Yanq tərəfindən yazılmış və Gurihiru tərəfincən çizilmiş üç hissədən ibarət olan komiks.
Rehmannia glutinosa
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Manafoba
Manafoba — Azərbaycan Respublikasının Xaçmaz rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin 27 dekabr 2002-ci il tarixli 415-IIQ saylı qanunu ilə Manafoba kəndi Qusarçay kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, Çinartala kəndi mərkəz olmaqla, Çinartala kənd inzibati ərazi dairəsinə verilmişdir.
Xilaskar kilsəsi (Bakı)
Xilaskar kilsəsi — 28 may küçəsində (keçmiş Telefonnaya) yerləşən lüteran kilsəsidir. Kilsə 1896-1899-cu illərdə Adolf Eyxlerin layihəsi əsasında neoqotika üslubunda inşa edilmişdir.
Kirxanın planında dartılmış düzbucaqlı formasında olan, dərin ajidonlu zal təqdim olunmuşdur. Təmiz divar fonunda qabarıq profillənmiş qotik tağ diqqətəlayiqdir. Ajido qübbə və yanlardakı tağşəkilli pəncərə yerləri ilə birgə zal interyerinin daxili fəzasının mərkəzi oxunu müəyyən edir. Kirxanın birqülləli şaquli kompozisiyası həyətin dərinliyindədir. Mütənasib proporsiyalar, inşaat qurğusunun əsas hissələrinin səlis bölümləri və qotik elementlərin dekoratic artıqlığına yol vermədən əldə olunmuş həcmi plastika binanı çox ifadəli edir. Ciddi, bir qədər irəli çıxan səciyyəvi pilonlar mərkəzi portalı daha çox nəzərə çatdırır. Portal dekorativ, dinamik frontonla tamamlanır.
Yevangelik-Lüteran İcması
thumb|left|230px| Müqəddəs Xilaskar kilsəsində konfirmasiya, 1931 Cənubi Qafqazda Lüteranlıq XIX əsrin 20-ci illərindən etibarən, Azərbaycanda Yelenendorf və Annenfeld alman koloniyalarının yaradılmasından sonra yayılmağa başlamışdır. Həmin dövrlərdə kolonistlər Yevangelik-Lüteran Ali Konsistoriyasına tabe olurdular. 1810-cu ildə Xarici İnamların Mərkəzi İdarəsi yaradılmış və 1817-ci ildən həmin mərkəz Rusiya İmperiyasının Dini İşlər Nazirliyinin tərkibinə daxil olmuşdur. 1937-ci ildə fəaliyyətinə xitam verilənə kimi Azərbaycanın Yevangelik-Lüteran Cəmiyyəti birləşmiş Cənubi Qafqaz Yevangelik-Lüteran Cəmiyyətinin tərkibinə daxil olmuşdur.
1864-cü ildə Moskvadan Bakıya Eyxler, De Burr qardaşları, Otto Lend və başqaları köçürlər. Bakıda 1870-ci ildə qurulmuş Yevangelik-Lüteran İcmasının də təşkilatçıları alman-lüteranlar olurlar. 1873-cü ildə Bakıya, Robert Nobellə birlikdə lüteran inaclı isveçlilər də köçürlər. 1877-ci ildə Bakı quberniyasında 3430 alman yaşayırdı.
Yer seçilməsi
1877-ci ildə Bakı qubernatoru olan general-mayor Valerian Pozen lüteranlara təmsilçi və kilsə soveti üzvlərini seçməyə, həmçinin kirxa və ibtidai məktəb inşa etməyə icazə verir. Sovetə mühəndis Tol, mühəndis Ferdinand Lemkul, əczaçı Karl Eyxler, mekxanika zavodunun sahibi Otto Lend, Vilhelm Zorqe (kəşfiyyatçı Rixard Zorgenin atası), Qotlib Tsine və isveçrəli Sunqren daxil idi. 2 may 1878-ci ildə Bakı Yevangelik-Lüteran Sovetinin üzvləri Lemkul, Meyer, Eyxler, Lents, Tsinne və başqaları Şəhər İdarəsinə müraciət edərək, ibadət evi və ibtidami məktəb binalarının tikilməsi üçün yer ayırılmasını xahiş edirlər. Müraciətdə keçmiş Nikolayevskaya (indiki İstiqlaliyyət) küçəsində hazırda Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin binası yerləşən yerin ayrılması xahiş edilirdi.
1879-cu ilin fevralında lüteran icmasının Kilsə Soveti Şəhər İdarəsinə yenidən müraciət edərək, əvvəl qeyd edimiş yerdə ərazi ayırılmasını, əgər mümkün deyilsə, Tatar qəbirsanlığının Şərq tərəfində, həbsxana ərazisi ilə üzbəüz ərrazinin (hazırda “Monolit” binasının yerləşdiyi ərazi) ayırılmasını xahiş edir. 1859-cu ildən həmin qəbirsanlıqda ölülərin dəfn edilməsinə icazə verilməsə də, əhali hələ də oradakı məzarları ziyarət edirdi. Bakının 1878-ci ildə təşkil edilmiş baş planına əsasən bu ərazidə qala divarları boyunca sənətkarlıq sıralarının, həbsxana ilə üzbəüz yaradılacaq meydanda isə ticarət işləri üçün istifadə olunmalı idi. Buna görə də, Şəhər İdarəsi Kilsə Sovetinə başqa ərazi seçməyi təklif edir.