cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fəridə Məmmədova (tarixçi)
Fəridə Cəfər qızı Məmmədova — Azərbaycan alimi, tarix elmləri doktoru, AMEA-nın müxbir üzvü, AMEA-nın Tarix İnstitutunun əməkdaşı, Azərbaycan SSR əməkdar elm xadimi (1990), Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı laureatı.
Həyatı
Fəridə Məmmədova 8 avqust 1936-cı ildə Zubovkada (hazırkı Şirvan şəhəri) anadan olmuşdur. Bakı Dövlət Universitetinin tarix fakültəsini bitirmişdir. 1978-ci ildən Bakı Dövlət Universitetində, ADPU-də, 1997–1998-ci illərdə Xəzər Universitetində və 1998-ci ildən Qərb Universitetində dərs demişdir. 2001-ci ildən AMEA-nın müxbir üzvüdür. 2006-ildən Milli Aviasiya Akademiyasında ictimai fənlər kafedrasının müdiridir.
Fəridə Məmmədova 8 dekabr 2021-ci ildə 85 yaşında vəfat etmişdir.
Əsas elmi nailiyyətləri
İlk dəfə onun tərəfindən Albaniyada feodal münasibətlərinin genezisi problemi tədqiq olunmuşdur. F.Məmmədova tarixşunaslıqda uzun müddət hakim olmuş I–VII əsrlərdə Albaniyada ibtidai-icma qurluşunun mövcud olması fikrinin yalan olduğunu sübut etmiş, burada feodal münasibətlərinin yaranması və inkişafını elmi şəkildə əsaslandırmışdır. O, Moisey Kalankatuyskinin alban mənşəli olmasını və ilk dəfə alban hüquqi abidəsini tədqiq etmişdir. F.Məmmədova Alban dövlətinin e.ə. IV- b.e. VII əsrlərinə aid sərhədlərini müəyyən etmiş, Albaniyada xristianlığın yayılması və alban kilsəsinin yaranması tarixini tədqiq etmiş, Ermənistan dövlətinin kiçik Asiyada mövcud olmasını sübut etmiş və Qarabağ tarixini yazmışdır.
Meşə albalısı
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 6-7 m-ə çatan, yaşıl və ya açıq-qonur rəngli, nazik zoğları olan ağac və ya koldur. Yarpaqları saplaqlı, yarpaq ayası dəyirmi, yumurtavari, ucu sivri, kənarları mişardişli, səthi çılpaqdır. Çiçəkləri ağ, ətirlidir, qalxanvari salxımlarda yığılmışdır. Meyvəsi 8-10 mm uzunluqda yumurtavari, qaramtıl rəngli çəyirdəkmeyvədir.
Ekologiyası
Daşlı yamaclarda və kollu cəngəlliklərdə bitir. Kölgəyə, istiyə, rütubətə davamlıdır.
Azərbaycanda yayılması
Böyük və Kiçik Qafqazda aşağı, orta dağ qurşaqlarında, Naxçıvanda, Talışda təbii halda rast gəlinir.
İstifadəsi
Bir çox dekorativ formalara malikdir, qrup şəklində qazonlarda və cərgə əkinlərində, yol kənarlarında bəzək bitkisi kimi becərilir.
Qızıl Qoç
thumbnail Qızıl Qoç, Qukasyan — Qərbi Azərbaycanın (indiki Ermənistan Respublikası) Ağbaba mahalı ərazisində kənd. Qızıl Qoç rayonunun mərkəzi. İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında (İndi Qukasyan rayonunda) kənd adı
Tarixi
1878-ci ildə Azərbaycan türklərindən ibarət əhalisi qovulmuş və Türkiyədən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir. 1938-ci ildə kənd ermənicə Verin Qukasyan adlandırılmışdır. 1956-cı ildən Qukasyan rayonunu mərkəzinə çevrildikdən sonra 1960-cı ildə "Verin" sözü atılmışdır. 1990-cə ildə ermənicə Aşosk adlandırılmışdır. Kənd süxuru qırmızı rəngə çalan yaylaq yerinin adındandır. Yaylağın adındakı "qoç" sözü qırmızı rəngli daşdan yonulmuş "qoç daşların"ı (qoç heykəllərini) bildirir. Azərbaycan və Ermənistan ərazisində qoç heykəllərin (qoç daşlarının) mənşəyi mə'lum deyil. Lakin onların türk mənşəli xalqlara mənsub olması şübhəsizdir, heç olmazsa ona görə ki, Sibirdə е.ə. 700–100-cü illəri əhatə edən Taqar arxeoloji mədəniyyətinin əhatə etdiyi Yeniseyətrafı ərazidə və Minusin çökəkliyində qoç heykəlləri aşkar edilmişdir. Azərbaycanda at və qoç heykəlləri Gədəbəy, Kəlbəcər, Daşkəsən və Naxçıvanda, Türkiyə ərazisində, o cümlədən Ahisaqada, Diyarbəkirdə, Pasianda, Ərzincanda, Çıldırda və Vanda vardır
Quercus skutchii
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Senecio pinnatipartitus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Abebe Bikila
Abebe Bikila (አበበ ቢቂላ) – Efiopiyalı marafonçu. Olimpiya Oyunları tarixində ilk dəfə qızıl medal almış Qara Afrikalıdır.Addis Ababada bir stadion onun şərəfinə adlandırılmışdır.
Həyatı
1960-cı ildə Romada keçiriləcək XVII Yay Olimpiadasına yollanacaq Efiopiya yığmasının marafon qaçışı üzrə atleti Vami Biratu futbol oynayıb, zədə aldıqdan sonra onun yerinə Abebe Bikila adlı başqa atlet çağırılmışdı. Son anda yığmaya çağırılan Abebe əvəzlədiyi atlet qədər potensiallı görünməsə də, öz üzərində səylə çalışaraq ölkəsinin idman tarixində iz qoymağı bacarır. O, sentyabrın 10-da ayaqyalın qaçmaqla marafon qaçışının qalibi olmuşdu. Bu uğurunu Tokioda keçirilən növbəti Olimpiada zamanı təkrarlayaraq, ikinci dəfə qızıl medal qazanan atlet jurnalistlərin sualına — "İstədim ki, bütün dünya Vətənim Efiopiyanın hər zaman əzmkarlıq və qəhrəmanlıqla qələbə qazandığını bilsin." — deyə cavab vermişdi. 37 yaşında avtomobil qəzasında aldığı zədə ucbatından qaçış atletizmi ilə məşğul ola bilmir, lakin idmandan da əl çəkmir, oxatma yarışı ilə məşğul olur. Həmin zədə səbəbindən dünyasını dəyişən atlet 75 000 nəfərin iştirak etdiyi dövlət səviyyəli matəm mərasimində dəfn olunur.
Yəmmət (Şaran)
Yəmmət — Başqırdıstan Respublikası nın Şaran rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Nürəy kənd şurası nın tərkibindədir.
Sardinero
Sardinero (El Sardinero) — Santander şəhərində yerləşən çimərlik. Çimərlik iki hissədən ibarətdir: Birinci və İkinci Sardinero (Primera playa del Sardinero, Segunda playa del Sardinero) çimərlikləri.
Yəmmət (Şaran)
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə marilər (99 %) üstünlük təşkil edir.
Sardinero
Santander XIX əsrdən məhşurlaşmışlar. XX əsrin əvvəllərindən Santander kral ailəsinin yay istirahət məkanına çevrilmişdir. Burada hətta La Maqdalena kral sarayı yerləşir. Çimərlik ətrafında beş ulduzlu otel (Hotel Real), kazino (Gran Casino) ipadrom mövcuddur.
Clanga hastata
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Abarema asplenifolia
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Artaşat
Qəmərli, Artaşat — Ermənistan Respublikasının Ağrı vadisində, Gərnibasar mahalı ərazisində Qəmərli rayonunun mərkəzi, şəhər.
Butan poçt markaları və poçt tarixi
Butanın poçt və poçt markalarının tarixi 1962-ci ildən başlayır, bu ildən etibarən poçt şöbələrinin açılması və özünə məxsus poçt markalarının nəşr edilməsi başlanıldı. Butan krallığı 1969-cu ildən Ümumdünya poçt birliyinin üzvüdür.
Butanda markaların emissiyası müqavilələr əsasında aparılır, bu müqavilələr xarici filatelistik aqentliklər ilə imzalanır (Yaponiya, İtaliya, Böyük Britaniya və başqaları). Markaların emissiyası ölkə poçtunun tələbindən qat-qat çox olur. Butanın filatelistik tarixində Bert Kerr Todd əhəmiyyətli şəxsiyyət idi. Güman edilir ki, Bert Kerr Todd Buran krallığına ayaq basmış ilk amerikalıdır. Butanın poçt markalarının nəşrinə aid proyektin həyata keçirilməsində köməklik göstərirdi. Berr Toddun səyi nəticəsində Buran öz qeyri ad markaları ilə tanınmış oldu. Bert Todda fikirləşirdi ki, bu markalar bütün dünyada böyük marağa səbəb olacaq.
Poçtun inkişafı
Cənubi Asiyanın Şərqi Himalay dağlarında Butan krallığın 1949-cu ilə kimi Böyük Britaniyanın protektorat statusu var, 1949-cu ildən etibarən Hindistan ilə xüsusi müqavilələri olduğundan azad dövlətə çevrildi, bu müqavilələrdə hind protektoratı nəzərdə tutulurdu. 1962-ci ilə kimi butanın poçt əlaqələri ibtidai vəziyyətdə idi, cüzi miqdarda beynalxalq korrespondensiya göndərilməsi üçün Hindistanın ən yaxın poçt şöbəsindən istifadə edilirdi.
Ən birinci butan poçt şöbəsi 10 oktyabr 1962-ci ildə Hindistanla sərhəddə olan Phunçolinq şəhərində fəaliyyətə başladı. Eyni ildə poçt şöbələri Paro və Butanın paytaxtı olan Thimphu şəhərlərində fəaliyyətə başladılar. Butanın poçt idarəsi ilə dövlətin rabitə nazirliyinin nəznində yaradılan teleqraf və poçt departmenti məşğul olurdu. Butanda vahid poçt xidməti birinci beşillik plan ərəfəsində təşkil olundu və ölkənin balanslaşdırılmış sosial-iqtisadi inkişafına həmiştirak olmalı idi. İlk öncə Butanın poçt xidməti məktubların çatdırılması, poçt açıqcaları və banderollar kimi adi və sadə xidmətlər təklif edirdi. Poçtun ölkədaxili və Hindistana daşınması daşıyıcılar, mullar və hərdən avtomobillərlə həyata keçirildi. Beynalxalq məktublaşma ancaq Hindistan vasitəsi ilə həyata keçirildi.
7 mart 1969-cu il Butan krallığı Ümümdünya poçt birliyinin üzvü oldu, 1983-cü ildə isə Asiya-Sakit okean poçt birliyinə (Asian Pacific Postal Union) qoşuldu.
2010-cu ilin məlumatına görə, Butan krallığın poçt şəbəkəsi 89 nöqtədən ibarətdi.
Abarema barbouriana
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İncəvar
İncəvar — Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında, indiki Qafan rayonunda kənd olmuşdur.
Toponimi
Toponim türk mənşəli qıpçaq tayfasından olan incə etnonimindən və "möhkəmləndirilmiş kənd, bənd, qala" mənasında işlənən var sözündən əmələ gəlmişdir və "incə tayfasına mənsub qala, kənd" mənasını bildirir. Etnotoponimdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir.
Vurma
Vurma — hasil almaq üçün bir ədədin digər ədədə, yaxud öz-özünə vurulmasına deyilir. Məsələn: 2 və 3 rəqəmlərinin vurulmasından 6, 3 və 4 rəqəmlərinin vurulmasından 12 alınır.5×3=15 edir
Qətranlı psoralea
-  cinsinə aid bitki növü.
Zeynal Tağızadə
Tağızadə Zeynal Xuduş oğlu (1905, Şuşa-1975, Bakı) — dilçi, alim, filologiya elmləri doktoru (1968) pofessor (1968).
Həyatı
İbtidai təhsililnin "Nəşri-maarif" məktəbində almiş, bir müddət Şuşa Real Məktəbində oxumuş, Şuşa Müəllimlər Seminariyasının (1925) bitirmişdir. Həmin ildən pedaqoji fəaliyyətə başlayan gənc müəllim 1928-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinə daxil olmuş, 1932-ci ildən başlayaraq Bakının müxtəlif orta məktəblərində, ali həmkarlar məktəbində, fəhlə fakültəsində dil və ədəbiyyat dərsi demişdir.
Ailəsi
Zeynal Sayalı Hüseynəli qızı Hacıyeva ilə ailə qurmuşdu. Rafiq adlı oğlu, Aida adlı qızı var.
Haitinin Cənub-Şərq departamenti
Cənub-Şərq departamenti  — Haiti Respublikası nın 10 departamentindən biri. Sahəsi — 2 034 km², əhalisi — 575 293 nəfər (2009-ci ildə). İnzibati mərkəzi — Jakmel.
Dairələri və kommunaları
Departament 3 dairə və 9 kommunalara bölünür:
Mixail Lukin
Lukin Mixail Fyodoroviç - sovet hərbi xadimi, Rusiya Federasiyasının Qəhrəmanı (1993, ölümündən sonra), general-leytenant (6 iyun 1940)
Tərcümeyi-halı
Mixail Fyodoroviç Lukin 6([18] noyabr 1892-ci ildə Tver vilayətinin indiki Zubtsov rayonunun Poluxtino kəndində kəndli ailəsində anadan olmuşdur. Rusdur. 1913-cü ildən Rusiya ordusunda xidmətdə olmuş, I Dünya Müharibəsində iştirak etmişdir. 1916-cı ildə hərbi məktəbi bitirmiş, sonralar poruçik rütbəsində Barklay de Tolli adına Nesvij polkunun 4-cü rotasının komandiri olmuşdur.
Lukin 1917-ci ildə Qırmızı Qvardiyaya daxil olmuş, 1918-ci ildən Oızıl Ordu sıralarında olmuşdur. 1918-ci ildə Fəhlə-Kəndli Qızıl Ordusunun Səhra Qərargahı yanında kəşfiyyatçılar kursunu bitirmişdir. 1919-cu ildə Ümumrüsiya Kommunist (bolşeviklər) Partiyasının tərkibinə daxil olmuşdur. Vətəndaş müharibəsi dövründə Mixail Lukin diviziya qərargah rəisinin köməkçisi, polk və briqada komandiri, diviziya qərargah rəisi olmuşdur. Döyüşlərdə fərqləndiyinə görə iki Qırmızı Bayraq ordeni ilə təltif edilmişdir.
1926-cı ildə M.V.Frunze adına Hərbi Akademiya yanında komandir heyətinin təkmilləşdirilməsi kursunu bitirmişdir.
1935-1937-ci illərdə Moskvanın hərbi komendantı olmuşdur. 1937-ci ilin dekabr ayından Sibir Hərbi Dairə qoşunlarının rəis müavini, sonralar qərargah rəisi, 1939-cu ilin dekabr ayından dairə komandanının müavini olmuşdur.
Böyük Vətən Müharibəsi
1941-ci ilin yazında Lukin 16-cı ordunun formalaşdırılmasına başçılıq etmişdir. 1941-ci ildə ordusu ilə birlikdə Ukraynanın Şepetovka şəhərinə göndərilmişdir.
Asteriya (mifologiya)
Asteriya ( – ulduzlu) yunan mifologiyasında titan ulduz ilahəsi, titan Koy və Febanın qızı , Persin arvadı və Heketanın anası. Bir dəfə tanrı Zevs Asteriyaya vurularaq onun könlünü qartal cildində almağa calışmışdır, canını qurtarmaq üçün Asteriya cəld bildirçin cildinə girərək özünü dənizə atır. Onun adına Asteriya (sonralar şəhər Delos adlandırılmışdır) şəhəri adlandırılmışdır. Higinə görə guya ondan imtina etdiyi üçün Zevs onu bildirçinə çevirərək dənizə atmışdır. Nəticədə bildirçin adası – Ortigiya meydana gəlmişdir.
Digər bir rəvazətə görə Zevs ona yiyələnmiş və Asteriya ondan Heketanı dönyaya gətirmiş, sonra Zevs onu Persə ərə vermişdir. Bir rəvayətdə isə onun Poseydon tərəfindən təqib edildiyi göstərilir. Başqa bir rəvazətə görə Asteriyanı göydən düşmüş bir ulduza bənzədirlər.
Aşağıoba
<mapframe latitude="41.721426" longitude="48.732519" zoom="13" width="200" height="116">{ "type": "FeatureCollection", "features": [] } Aşağıoba — Azərbaycan Respublikasının Xaçmaz rayonunun Seyidlikəndyeri kənd inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Aşağıoba kəndi Xəzər dənizinin sahilində, Samur-Dəvəçi ovalığındadır. Kənd obalar əsasında yaranmışdır. Obalar ilk yaşayış məskəni kimi kəndlərə cevrilir. Məs., Şəki rayonundakı Təpəcənnət kəndi, Qax rayonundakı Almalı kəndi Yuxarıoba və Aşağıoba məhəllələrindən ibarətdir. Deməli, Aşağıoba kəndi də əvvəllər ayrı-ayrılıqda mövcud olmuş obalardan ərazinin nisbətən Aşağı, alcaq hissəsində yerləşəni əsasında yaranmışdır. Yaşayış məntəqəsi XIX əsrin ortalarında Susay kəndinə məxsus qışlaqda yaranmış iki obadan (Susayqışlaq və Aşağıoba) biridir.
Senecio pinnatisecta
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Lophotriorchis kienerii
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Devid Selznik
Həyatı
Devid Selznik 1902-ci ildə Pensilvaniyada yəhudi ailəsində anadan olmuşdur. Atası səssiz kino distribütoru Lüis C. Selznik idi.
Quercus skinneri
thumb|Quercus skinneri
Devid Selznik
Həyatı
Devid Nyu-Yorkdakı Kolumbiya Universitetində təhsil almış və 1923-cü ildəki iflasa qədər atasının şagirdi kimi işləmişdir. 1926-cı ildə Selznik Hollivuda köçür və atasının əlaqələrini köməyilə Metro-Goldwyn-Mayer kino şirkətində ssenari redaktorunun köməkçisi kimi işə düzəlir. 1928-ci ildə MGM-i tərk edərək Paramount Pictures studiyasına üz tutur. Selznik orada 1931-ci ilə qədər işləyir. Bu, artıq onun RKO Pictures-in rəhbəri olduğu dövrə təsadüf edir.
Növbəti üç ildə (1933–1936) Selznik Metro-Goldwyn-Mayer-in vitse-prezidenti olur. Prodüser kimi "İki şəhər haqqında povest", "Devid Kopperfild" və "Anna Karenina" kimi filmlərdə ixtisaslaşmışdır.
Quercus skinneri
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Devid Selznik
Həyatı
1936-cı ildə Selznik şəxsi Selznic International kino şirkətini yaradır. Eyni zamanda United Artists ilə də müqavilə bağlayır. Həmin dövrdə Selznik 50.000 dollara "Küləklə sovrulanlar" bestsellerini ekranlaşdırmaq hüququnu əldə edir. Növbəti üç ildə o, romanın epik ekran həlli üzərində çalışır. Film olduqca yüksək qəbul edilir və Selznikə ilk Oskar mükafatını qazandırır.
1939-cu ildə Selznik Britaniya rejissoru Alfred Hiçkokla uzunmüddətli müqavilə bağlayır. Ən yaxşı filmə görə Oskar mükafatı əldə etməsinə baxmayaraq, onların "Rebekka" filmi üzərində birgə işi rejissor və prodüser arasında narazılığa səbəb olmuşdu. Məsələn, onların filmin sonluğundakı "R" hərfinə görə də mübahisəsi düşmüşdü. Selznik bu hərfin külqabıdan qalxan tüstü ilə buludlarda canlanmasını istəyirdi. Hiçkok isə eyni şeyin yastıq üzərində gərəkli olduğunu israr edirdi. Beləliklə, Selznik Hiçkoku digər studiyalara "icarəyə verir" və bu pullara öz şəxsi filmlərini çəkməyə başlayır. Həmin filmlərdə baş rol bir qayda olaraq, onun gənc həyat yoldaşı Cennifer Cons tərəfindən ifa olunmalı idi.
Balqabaq (bomba)
Balqabaq bombalar — Manhetten layihəsi tərəfindən hazırlanmış və İkinci dünya müharibəsində ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri Yaponiyaya qarşı istifadə olunub. Balqabaq bombası Gonbul plutonium bombasının oxşar replikasının eyni ballistik və rəftar xüsusiyyətlərinə malik olsa da, qeyri-nüvə yüksək partlayıcısı kimi istifadə olunmuşdur. Bomba əsasən məşq və təlim məqsədi ilə istifadə edilmiş və 509-cu kompozit qrupunun Hiroşima və Naqasakinin atom bombardmanında icra olunmuşdur. Bomba öz adını sursat gövdesinin yağ ellipsoidal formasından götürmüşdür və bombalara daha xarakterik olan, ordu jarqonundan tədricən rəsmi sənədlərə keçmişdir.
Devid Selznik
Həyatı
1946-cı ildə Selznik genişmiqyaslı düşünülmüş "Günəş altında duel" vesterni ilə "Küləklə sovrulanlar"ın uğurunu təkrarlamağa çalışdı. İki il sonra isə alkoqolla bağlı kəskin problemlər onu kino sənayesindən uzaqlaşmağa məcbur etdi. O, "Əlvida, silah" romanını ekranlaşdırmaq hüququ alandan sonra 1957-ci ildə yenidən böyük kinoya qayıtmağa cəhd göstərdi. Lakin əsərin kino versiyası prokatda uğursuzluğa düçar oldu.
Devid Selznik 63 yaşında ürək çatışmazlığından vəfat etmişdir.
Animafilm Beynəlxalq Animasiya Festivalı
thumb|204x204px|III ANİMAFİLM-in posteri. Müəllif: [[Nəzrin Ağamalıyeva]] ANİMAFİLM Beynəlxalq Animasiya Festivalı (ANIMAFILM International Animation Festival) - 2018-ci ildə yaradılmış Azərbaycanın ilk beynəlxalq animasiya festivalıdır.
ANİMAFİLM festivalının təsisçisi və təşkilatçısı “PERİ FİLM” MMC-dir. Festivalın direktoru rejissor və prodüser Rəşid Ağamalıyevdir.
Festivalın keçmiş və hazırkı tərəfdaşları: Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi, Şəki Şəhər İcra Hakimiyyəti, Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqı, “YARAT” Müasir İncəsənət Məkanı, “Nizami” Kino Mərkəzi, Çexiya Respublikasının Azərbaycandakı səfirliyi, Fransanın Azərbaycandakı səfirliyi, Azərbaycandakı Fransız İnstitutu, “Çinar Yayımları” nəşriyyatı, “Buta Film” studiyası, “Müasir İncəsənət Mərkəzi” qalereyası, Birləşmiş Rəssamlar Klubu.
I ANİMAFİLM (2018)
=== Proqram === thumb|437x437px|I ANİMAFİLM (2018) I ANİMAFİLM Bakı Beynəlxalq Animasiya Festivalı 19-21 oktyabr 2018-ci il tarixlərində Bakı şəhərində YARAT Müasir İncəsənət Məkanı, Buta Film, “Müasir İncəsənət Mərkəzi” qalereyası, Birləşmiş Rəssamlar Klubu (BRK), Nizami Kino Mərkəzinin dəstəyi ilə keçirilib.
Festivalın mövzusu Azərbaycan animasiyası idi. Festivalda müsabiqədənkənar proqramda Azərbaycan filmlərinə iki baxış təşkil olunub, festivalın plakatı isə Azərbaycan rəssamı Vüqar Muradova məxsusdur.
Festivalı çərçivəsində “ReAnimasiya” adlı sərgi təşkil olundu, “Azərbaycan animasiyası” kitabının təqdimatı keçirlidi, Azərbaycan, Gürcüstan və Rusiyanın retrospektiv filmləri nümayiş etdirildi, uşaqlar üçün animasiya ustad dərsləri və kukla tamaşası göstərildi.
Belə ki, iki beynəlxalq və bir yerli müsabiqəyə dünyanın 63 ölkəsindən 480 film, 15 ssenari təqdim edildi. Əvvəlcədən 3 nəfərdən ibarət seçim komissiyası tərəfindən müsabiqə proqramı üçün 20 film və 5 ssenari seçildi. Nominasiyalara uyğun yaradılmış 2 müsabiqə komissiyası həm ssenariləri, həm də hazır animasiya məhsullarını dəyərləndirdilər.
Xaçın (Albaniya)
Xaçın- Erkən orta əsrlərdə Yuxari Qarabagda Albaniyaya məxsus qalanın adı olmuşdur.
Animafilm Beynəlxalq Animasiya Festivalı
I ANİMAFİLM (2018)
- Ən yaxşı qısametrajlı Azərbaycan animasiya filmi - “Continuity” (“Aramsızlıq”). Rejissor Samir Salahov (Azərbaycan)
Xaçın (Albaniya)
Toponimikası
İlk dəfə “Albaniya tarixi“ mənbəində çəkilmişdir. («Albaniya tarixi», I kitab, fəsil).X əsr ərəb müəllifi Əbu Dulaf bu adı Xaçik qeyd etmişdir. Toponim xristian dini simvolu xaç (Mənşəcə hind-Avropa din ailəsinə məxsus bu söz qədim mənasında “bulaq“, “çırpı“, “üst-üstə çarpaz qoyulmuş ağac parçası“ mənasında olmaqla od alınmasının ifadə edir. Sonra xristian dini ilə Albanlara keçmişdir) və türk dillərində in “mağara“, “zağa“ sözlərindən ibarətdir. “İn“ sözü Cənubi Qafqazda bir sıra toponimlərdə əksini tapmışdır. XIX əsrdə Gürcüstanda Bazikin, Kalakin, Kimak-in (Budaqov) və s. Azərbaycan oronomiyasında bu söz İnqa (Şəki r-nunda dağ adı) və İnqaya (Kəlbəcər r-nunda mağaranın qaya adı) toponimlərində əksini tapmışdır. Beləliklə Xaçın toponimi «Xristian mağarası ( zağası) mənasındadır.
Animafilm Beynəlxalq Animasiya Festivalı
I ANİMAFİLM (2018)
- Qısametrajlı animasiya filmi üçün ən yaxşı orijinal ssenari - “The Nakhkesh” (“Süzülən insan”). Müəllif: Zeynəb Qurbani Fəryad (İran)
Xaçın (Albaniya)
Həmçinin bax
Qafqaz Albaniyası
Animafilm Beynəlxalq Animasiya Festivalı
Animasiya filmləri üzrə Münsiflər Heyəti:
- Elçin Hami Axundov (Azərbaycan)
Xaçın (Albaniya)
Xarici keçid
http://www.azerbaijans.
Animafilm Beynəlxalq Animasiya Festivalı
Animasiya filmləri üzrə Münsiflər Heyəti:
- Cahangir Süleymanov (Rusiya)
- Ketevan Janelidze (Gürcüstan)
- Məhəmməd Qazala (Misir)
- Andrey Xovanets (Slovakiya)
Ssenarilər üzrə Münsiflər Heyəti:
- Yefim Abramov (İsrail)
- Sevinc Əzimova (Azərbaycan)
- Leyla Novruzi (İran)
- Aygün Aslanova (Azərbaycan)
- Kəmalə Rövşən (Azərbaycan)
II ANİMAFİLM (2019)
=== Proqram === thumb|377x377px|II ANİMAFİLM-in posteri (2019). Müəllif: [[Filip Poşivaç]] II ANİMAFİLM Bakı Beynəlxalq Animasiya Festivalı 18-20 oktyabr 2019-cu il tarixlərində Bakı şəhərində Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqı, Çexiya Respublikasının və Fransanın Azərbaycandakı səfirliklərinin, “Çinar Yayımları” nəşriyyatı, Azərbaycandakı Fransız İnstitutu və Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin dəstəyi ilə baş tutub.
Festivalın müsabiqə proqramına 50 ölkədən 268-dən çox müraciət daxil olmuşdu. Seçim komissiyası onların arasından 24 ölkədən 54 film və ssenari seçib.
İkinci ANİMAFİLM-in mövzusu Çex animasiyası idi. Festivalda müsabiqədənkənar proqramda Çexiya filmlərinə baxış təşkil olunub, festivalın plakatını da çexiyalı animator Filip Poşivaç hazırlayıb.
Festivalın ilk günü Azərbaycanın animasiyasının 50 illiyinə həsr olunmuş konfrans keçirilib, uşaqlar və böyüklər üçün çəkilmiş onlarla yerli və xarici animasiya filmləri nümayiş etdirilib.
II ANİMAFİLM festivalında ilk dəfə Uşaq münsiflər heyəti yaradılmışdır. Bu heyətə uşaqlar açıq onlayn müsabiqə əsasında seçildi. Uşaq münsiflər heyətinə üzvlər seçimini və təlimini Azərbaycanın əməkdar mədəniyyət işçisi Elçin Hami Axundov həyata keçirdi.
Növbəti iki gündə əvvəlki ildəki kimi müxtəlif yaş qrupları üzrə uşaqlar üçün animasiya vorkşopları təşkil olunub. Vorkşopları fransız və yunanıstan animatorları aparıb. Festivalın gedişində münsiflərin proqramlarının, yunan və çexiya animasiyalarının təqdimatları, müsabiqə proqramları və s. tədbirlərin keçirilib.
Festivalın sonunda iştirakçılar ölkə prezidenti İlham Əliyevin adına milli animasiyanın acınacaqlı durumu, onun diqqət və qayğıya ehtiyacı olduğu barədə açıq məktub imzaladılar.thumb|445x445px|II ANİMAFİLM (2019)
Qaliblər
- Ən yaxşı qısametrajlı animasiya filmi - “Qız” (Daughter). Rejissor: Daria Kashcheeva (Çexiya)
- Uşaqlar üçün ən yaxşı qısametrajlı animasiya filmi - “Papito”. Rejissorlar: Sarika Persaud, Kenneth Rosen (ABŞ)
- Qısametrajlı animasiya filmi üçün ən yaxşı orijinal ssenari - “Nəfəs” (Blowing). Müəlliflər: Məhəmməd Zare, Rəna Vəzi (İran)
- Tamaşaçı rəğbət mükafatı - “Anam ağaca çıxıb” (1986). Rejissor Firəngiz Qurbanova (Azərbaycan)
- “Azərbaycan animasiyasına verdiyi töhfəyə görə” xüsusi “Qızıl qayıq” heykəlcik-mükafatı - Elçin Hami Axundov, Firəngiz Qurbanova (Azərbaycan)
=== Beynəlxalq Münsiflər Heyəti ===
Animasiya filmləri üzrə Münsiflər Heyəti:
- Məsud Pənahi (Almaniya)
- Samir Salahov (Azərbaycan)
- Miroslava Yaniçatova (Çexiya)
Ssenarilər üzrə beynəlxalq münsiflər heyəti üzvləri:
- Ramiz Fətəliyev (Azərbaycan)
- Zeynəb Qurbani Fəryad (İran)
- İntiqam Qasımzadə (Azərbaycan)
- Gülşən Tofiqqızı (Azərbaycan)
Uşaq münsiflər heyəti üzvləri:
- Aydan Kərimli (Azərbaycan)
- Beril Karaoğlu (Türkiyə)
- Fatimə Allahverdiyeva (Azərbaycan)
- Nilufər Əzimzadə (Azərbaycan)
III ANIMAFILM (2020)
=== Proqram === III ANİMAFİLM Beynəlxalq Animasiya Festivalı 14-18 oktyabr 2020-ci il tarixlərində Azərbaycanın Bakı və Şəki şəhərlərində Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi, Şəki Şəhər İcra Hakimiyyəti, Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqı, Çexiya Respublikasının və Fransanın Azərbaycandakı səfirliyi, Azərbaycandakı Fransız İnstitutu və digər tərəfdaş və sponsorların dəstəyi ilə keçiriləcək.
Festivalın mövzusu Fransız animasiyası olacaq. Festivalın plakatını Azərbaycan rəssamı Nəzrin Ağamalıyeva hazırladı.
Təşkilatçılar builki festivalda uşaqlardan ibarət münsif heyətinə qoşulmaq hüququnun şərtlərini elan edib. Belə ki, “Uşaqlar üçün ən yaxşı qısametrajlı animasiya filmi” və “Uşaqlar tərəfindən çəkilmiş ən yaxşı qısametrajlı animasiya filmi” müsabiqəsinin qaliblərini 5-10 nəfər uşaqdan ibarət olan münsiflər heyəti müəyyən edəcək.
Senzo Meyiva
Senzo Meyiva — CAR futbolçusu; Cənubi Afrika Respublikasının futbol üzrə milli komandasının qapıçısı
Ölümü
26 oktyabr 2014-cü ildə Meyivanın evinə 3 nəfər naməlum şəxs hücum çəkərək ona odlu silahdan atəş açıblar. 27 yaşlı futbolçu hadisədən sonra xəstəxanaya aparılsa da, həyatını xilas etmək mümkün olmamışdır.
Ovçunun xatirələri (hekayələr)
Ovçunun xatirələri silsiləsindən birinci hekayə- “Xor və Kaliniç” 1847-ci ildə “Sovremennik” jurnalının birinci nömrəsində dərc olunmuşdur. 1848-1851-ci illər arasında İvan Turgenyev bu silsilədən 20 hekayə yazmışdı. Həmin hekayələr 1852-ci ildə Moskvada, ayrıca kitab şəklində buraxılmışdır. Onların bir hissəsinə senzura qadağa qoymuş, əlyazmaları itmişdir. Bu hekayələrdə üsyankar kəndlilərin zülmkar mülkədarları öldürməsi göstərilmişdir. Silsilənin 4 hekayəsi sonradan yazılıb və beləliklə, onların ümumi sayı 25-ə çatıb.
“Ovçunun xatirələr”ində Turgenev o dövrün rus həyatının çox mühüm sahəsini- mülkədarla kəndli arasındakı zidiyyətləri təsvir və təndiq etmişdir. Həm məzmun, həm də bədii forma cəhətindən bir-birindən qüvvətli olan bu hekayələrində müəllif dərin müşahidə qabiliyyətinə malik bir realist, cəmiyyətin yaralarını açıb göstərən, cəmiyyəti geri çəkən səbəbləri axtaran sosioloqdur. “Odnodvorets Ovsyanikov” hekayəsində mülkədar Vasili Nikolayiç surəti təhkimçi mülkədarların başqa bir keyfiyyətini büruzə verir. Vasili kəndlilərinə parlaq nitqlərlə müraciət edir. Onlara şer söyləyir, mahnı oxuyur, “mənim də ruhum rus ruhudur”- deyir, ancaq kəndlilərin vəziyyətini yüngülləşdirmək üçün heç bir əməli iş görmür. Bütün bu mülkədar surətləri, hərəsinin özünəməxsus fərdi xüsusiyyətləri ilə bərabər, ümumiyyətlə mühafizəkar dvoryanlığın mənfi keyfiyyətləri haqqında tam təsəvvür yaradır.
“Ovçunun xatirələri”ndə müəllif 40-50-ci illərin rus kəndlində bilavasitə görüb müşahidə etdiyi həyat həqiqətlərini qələmə alıb. Ovçu- müəllif özüdür. O, kəndləri, qəza şəhərlərini gəzib-dolaşır, müxtəlif səviyyəli kəndlilər və mülkədarlarla tanış olur, onlarla söhbət edir, hadisələrin çoxunda özü yaxından iştirak edir, münasibətini bildirirdi. Əsər birinci dəfə fransız dilinə tərcümə ediləndə, səhv olaraq “Rus mülkədarlarının xatirələri” adı ilə nəşr edilmişdir. əslində isə bu əsər mülkədar xatirələri deyil, mülkədarlığı, onların mühafizə etmək istədikləri təhkimçilik hüququnu ittiham edən, təhkimçilik sisteminə nifrət bəsləyən əməlpərvər bir yazıçının xatirələri idi. Həm də müəllif özünü ovçu kimi göstərsə də, onun silahı əslində söz silahı idi. Onun nişan aldığı hədəfə mühafizəkarlıq, mülkədar zülmü, dvoryan dövləti əsarəti, hüquqsuzluq, qanunsuzluq, mövhumat, xurafat, bir sözlə- rus cəmiyyətinin inkişafına buxov olan köhnəliklər idi. “Ovçunun xatirələri” ayrı-ayrı müstəqil hekayələrdən ibarət olsa da, 40-cı və 50-ci illərin rus həyatı haqqında tam təsəvvür yaradan bütöv bir əsər təsiri bağışlayır: Təsvir olunan hadisələr, surətlər arasında möhkəm məntiqi bir əlaqə vardır. Mühafizəkar mülkədar məişətini, zövqünü və dünyagörüşünü ifşa edən bu əsər Qoqol ənənələrinin yeni şəraitdə davamı idi. “Ovçunun xatirələri”ndəki hekayələri oçerk adlandıranlar da olub. Bu ondan irəli gəlirdi ki, 40-cı illərdə “natural məktəb” adlanan ədəbi məktəbin tərəfdarları canlı həyat hadisələrini təsvir edən hekayələrə “fizioloji hekayələr” adı verilib. “Ovçunun xatirələri” də bu ədəbi məktəbin davamı kimi səsləndiyindən, ondakı hekayələr da yaxşı mənəvi oçerk adlandırılmışdır. Əslində, “Ovçunun xatirələri” spesifik janr xüsusiyyətlərinə malik hekayələr olub, bədii forma əlvanlığı etibarı ilə diqqəti xüsusilə cəlb edir. Müəllif mövzuya görə gah mürəkkəb, gah sadə süjetdən, gah incə yumor, gah satiradan, dərin lirizmdən, psixoloji təhlil, özünü təhlil və sairdən böyük sənətkarlıqla istifadə etmişdir. Bədii dilin zənglinliyi də bu hekayələrin ən gözəl məziyyətlərindəndir. Müəllif “Meşə və düzənlik” hekayəsi ilə “Ovçunun xatirələri”nə yekun vurmuşdur. Bu hekayədə çoşqun şairanə bir ilhamla rus təbiətinin gözəllikləri canlandırılıb. Ümumiyyətlə, “Ovçunun xatirələri”ndə təbiət təsvirləri fövqəladə gözəl və təsirlidir. Turgenev sənətinin bu cəhətini V.Q.Belinski qiymətləndirərək belə demişdir: “Turgenevin rus təbiəti lövhələrinin təsvirində qeyri-adi ustalığı qeyd etməyə bilmərik. O, təbiəti bir həvəskar kimi deyil, bir sənətkar kimi sevir. Onun təbiət lövhələri həmişə düzgündür, siz bu təsvirlərdə həmişə bizim doğma rus təbiətini görərsiniz!”
Qars müqaviləsi
thumb|right|400px|ZSFSR-in və Türkiyənin Qars müqaviləsində göstərilən sərhədləri thumb|right|200px|Qars müqaviləsinin 90 illiyi münasibətilə buraxılmış poçt markası Qars müqaviləsi — Zaqafqaziya Sovet Federativ Sosialist Respublikası ilə Türkiyə arasında 13 oktyabr 1921-ci ildə bağlanmış sülh müqaviləsi.
1921-ci il mart ayının 16-da Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikası ilə Türkiyə Böyük Millət Məclisi (1923-cü ildə qurulacaq Türkiyə Cümhuriyyətinin sələfi) arasında bağlanmış Moskva sülh müqaviləsinin tələblərinin yerinə yetirilməsi çərçivəsində həmin il oktyabr ayının 13-də Azərbaycan, Ermənistan və Gürcüstan SSR-nin daxil olduğu Zaqafqaziya Sovet Federativ Sosialist Respublikası ilə Türkiyə arasında Qars şəhərində imzalanan sülh müqaviləsi. Müqavilə 1922-ci il sentyabr ayının 11-də qüvvəyə minmiş və bitmə müddəti müəyyənləşdirilməmişdir.
Qars müqaviləsini imzalayanlar
Bir tərəfdə Ermənistan Sovet Sosialist Respublikası, Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikası və Gürcüstan Sovet Sosialist Respublikası hökumətləri və o biri tərəfdə Türkiyə Böyük Millət Məclisi Hökuməti millətlərin qardaşlığına və xalqların öz müqəddəratını təyin etmək hüququ prinsiplərinə şərik çıxan, hər iki tərəfin qarşılıqlı maraqlarına əsaslanan daimi səmimi qarşılıqlı münasibətlərdən və fasiləsiz səmimi dostluq qurmaq istəyindən ruhlanaraq Rusiya Sosialist Federativ Sovet Respublikasının iştirakı ilə dostluq haqqında müqavilə bağlamaq qərarına gəlmiş və bunun üçün öz Müvəkkillərini təyin etmişlər: Ermənistan Sovet Sosialist Respublikasının hökuməti: Askanaz Mravyan, xalq xarici işlər komissarı; Poqos Makinzyan, xalq daxili işlər komissarı. Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının hökuməti: Behbud Şahtaxtinski, xalq dövlət nəzarəti komissarı. Gürcüstan Sovet Sosialist Respublikasının hökuməti: Şalva Eliva, xalq hərbi-dəniz işləri komissarı; Aleksandr Svanidze xalq xarici işlər komissarı və xalq maliyyə işləri komissarı. Türkiyə Böyük Millət Məclisi hökuməti: Kazım Qarabəkir Paşa, Böyük Millət Məclisində Ədirnədən millət vəkili, Şərq Cəbhəsi komandanı; Vəli bəy, Böyük Millət Məclisində Burdurdan millət vəkili; Muxtar bəy, İctimai İşlər Stats-Sekretarının keçmiş müavini; Məmduh Şövkət bəy, Türkiyənin Azərbaycanda səlahiyyətli nümayəndəsi. Rusiya Sosialist Federativ Sovet Respublikasının hökuməti: Yakov Qanetski, Latviyada səlahiyyətli nümayəndə.
Qars müqaviləsi və erməni narazılıqları
Qars danışıqları və müqaviləsi, onun ayrı-ayrı maddələri Ermənistan və diaspor erməniləri tərəfindən birmənalı qəbul olunmadı. Əgər "Sovet Ermənistanı" qəzeti "Qars sülh konfransı" adlı yazısında (27.IX.1921) bu danışıqları Ermənistanın müstəqilliyini möhkəmləndirə biləcək bir akt kimi qiymətləndirirdisə, əks mövqedə dayanan qüv­vələr və onların mətbu orqanları məsələyə başqa səpkidən yanaşırdılar.
Təbrizdə çıxan "Hayk" qəzetinin "Pərdə götürül­müş­dür" adlı baş məqaləsi (13.XI.1921) bu baxımdan olduqca maraqlıdır. Orada yazılırdı ki, şanlı Qızıl ordunun komandanları Sovet federasiyasının tərkibinə daxil olan Ermənis­tanın mübahisəsiz hissəsini təşkil edən 1914-cü il sərhədlərində belə dayana və hətta balaca Naxçıvanı kamalçıların cay­naqlarından qopara bilmədilər.
Məqalədə Qars müqavi­ləsinin nəinki Ermənistana, habelə Rusiyanın özünə də heç nə vermədiyi və sanki türk qoşunlarının təntənə ilə Mos­kvaya daxil olaraq məğlub Rusiyaya öz iradələrini diqtə etdirmələri təsiri bağışladığı göstərilirdi. Bu yazı belə bir sonluqla bitirdi: erməni xalqının "xilaskar Rusiyaya" bəslədiyi ümidlər sadəcə yalandır və Rusiya digər imperialist dövlətlərindən özünün fərsizliyi və kütlüyü ilə fərqlənir; Ermənis­tan da onun qurbanıdır.
Daşnakların orqanı "Çakatamart"ın "Ermənistanda vəziyyət" adlı yazısında (6.XII.1921) Qars konfransının qərarlarından yalnız azərbaycanlıların razı qaldıqları bildirilirdi. Bütün bunlar, sözsüz, daşnak təbliğatı idi və tarixin sübuta yetirdiyi kimi, Rusiya zamanın və şəraitin, habelə öz siyasi məqsədlərinin imkan verdiyi səviyyədə Ermənistan üçün çox şey eləmişdi və edirdi də.
Qars müqaviləsinin nəticələrindən narazı qalan və onun ermənilər üçün xeyirsiz olmasından (Naxçıvan bölgəsi, habelə digər ərazilərin ələ keçirilə bilməməsi və s.) şikayətlənən Ermənistandakı müəyyən dairələr və diaspor sakitləşməyərək başqa arxalar, vasitə və üsullar axtarışına girişmişdilər. Onlar hələ Moskva və Qars müqavilələri arasındakı bir dövrdə Millətlər Liqası cəmiyyətlərinin Cenevrədə keçirilən qurultayının (VI.1921) belə bir qətnamə qəbul etməsinə nail oldular: erməni millətinin müdafiəsi və inkişafı beynəlxalq ədalətin borcudur və erməni məsələsini ədalətlə həll etmədən Şərqdə sülh yaratmaq mümkün deyildir.
Türkiyənin "Vəqt" qəzetinin (30.X.1921) belə bir məlumatından aydın olur ki, "erməni məsələsi" Vaşinqton konfransının (12.XI.1921-6.II.1922) gündəliyinə daxil edilmədiyindən Amerika erməniləri, ümumiyyətlə, Yaxın Şərq və o cümlədən də, həmin problemin orada müzakirəsinə çalışırdılar. Erməni milli demokratlarının orqanı "Joqovurdi Dzaiyn" qəzetində (22.XII.1921) aşağıdakı maraqlı məlumatlar dərc olunmuşdu:
1921-ci il noyabrın 21-də erməni milli demokratlarının və gənc hnçakçıların nümayəndələri (B.Kurkçan, V.Mal­kolm – Roma və Londondakı keçmiş İran səfiri Mirzə Mül­kümxan Mamikonyanın oğlu, Amerika Erməniləri İttifaqı Siyasi şöbəsinin üzvləri və katibi Q.Papazyan) "Ermənistan-Amerika komitəsi"nin katibi Montqomerinin vasitəçiliyi və həmin komitənin sədrinin müşayiətilə ABŞ prezidenti U.Har­­dinqin qəbuluna (21.XI.1921) gedərək Türkiyə Ermə­nistanının azad olunmasını tələb etmişdilər. Elə həmin gün Dövlət katibi A.Brianın qəbulunda olan daşnakların nü­ma­yəndələri isə Rusiya Ermənistanının azad edilməsi tələbini qoymuşdular.
Ermənilərin hədsiz və eyni zamanda imkanları ilə əsla uzlaşmayan iddiaları Qərbin müəyyən dairələrində də birmənalı qar­şılanmırdı. Məsələn, vaxtilə Ermənistana ABŞ-nin Ali ko­mis­sarı təyin olunan polkovnik U.Haskel erməni xalqını "pe­şəkar dilənçi" şəklində səciyyələndirərək yazırdı ki, ermənilər oğru, yalançı, tamamilə alçalmış, özlərinə yardım gös­tər­mə­yi bacarmayan və bir-birlərinə kömək etmək istəməyən və hər cür minnətdarlıq duyğularından yoxsul olan kimsələrdilər; er­məni xalqı arasında yurd duyğusu olmadığı kimi, ölkəni idarə etmək qabiliyyəti, inkişaf üçün pul və mənbə də yoxdur; qaçqınlar üçün açılan xəstəxanalardakı naxoşlara muzd­­­la baxan ermənilər dava-dərmanları oğurlayaraq satırlar və s. İngiltərənin Xarici İşlər naziri Lord C.Kerzon er­məni liderlərini "dəyərsiz kimsələr" adlandırırdı. Həmin nazirliyin müşaviri Hardinq isə ermənilərin xarakterini yaxşı bil­diyindən onların hərəkətlərinə təəccüblənmədiyini söyləmiş­di.
Qars müqaviləsinin ləğvinə uğursuz cəhdlər
II Dünya müharibəsindən sonra SSRİ Qars müqaviləsinin ləğv olunmasına və Türkiyəyə verilmiş ərazilərin geri qaytarılmasına cəhd göstərdi.
1945-ci ilin iyununda SSRİ-nin Xarici işlər naziri V.Molotov Moskvadakı Türkiyə səfirinə Türkiyəyə verilmiş ərazilərin geri qaytarılması tələbi ilə müraciət etdi. Bu tələb Türkiyəni çıxılmaz vəziyyətdə qoyurdu: o, bir tərəfdən faşizm üzərində qələbədən sonra beynəlxalq nüfuzunu daha da artırmış SSRİ ilə münasibətləri korlamaq, digər tərəfdən isə mübahisəli ərazilərdən əl çəkmək istəmirdi. Bəzi ingilis diplomatları hələ 1939-cu ildə SSRİ-nin Qars müqaviləsinin ləğvi məsələsini gündəmə gətirəcəyini proqnozlaşdırmışdı. Türkiyə müharibədən sonra fövqəlgüc kimi meydana çıxan Sovet İttifaqı ilə müharibəyə başlamaq istəmirdi. Artıq 1945-ci ilin payızında Qafqazdakı Sovet qoşunları Türkiyəyə hücuma başlamaq üçün əmr gözləyirdilər.
Hətta SSRİ iddiaları ermənilər tərəfindən II Dünya Müharibəsinin qalib dövlətlərinin liderlərinə də çatdırılmışdı. Lakin İngiltərənin baş naziri U.Çörçill buna qarşı çıxış etdi, çünki əlavə ərazilərin əldə edilməsi onsuz da müharibədən sonra nüfuzunu artırmış SSRİ-nin öz təsirini daha da möhkəmləndirməsinə təkan verə bilərdi. ABŞ Prezidenti H.Truman isə məsələnin başqa tərəflərə aidiyyəti olmamasına əsaslanaraq bitərəflik nümayiş etdirməyi üstün tutdu. Nəhayət, SSRİ Türkiyəyə qarşı olan ərazi iddialarından əl çəkdi.
2016-cı ildə bəzi rus deputatların müqavilənin ləğvi ilə bağlı tələbləri KİV-də gündəmə gəlmişdir.
Eritreyadakı vulkanların siyahısı
Eritreya ərazisindəki fəaliyyət göstərən və sönmüş vulkanların siyahısı
Mişel Butor
Fransız roman və kritik yazarı Mişel Butor, 14 sentyabr 1926-cı ildə, Fransada Mons-en-Baroeul'da dünyaya gəlmişdir. 1947-ci ildə Sorbonne-də Fəlsəfə təhsilini tamamlayır. Daha sonra Gaston Bachelard'ın şagirdi olur. 1950-ci illərdə Fransada inkişaf edən Yeni Roman axınının qabaqda gələn nümayəndələrindən biridir. Selanik, Mançester və Cenevrədə bir sıra universitetlərdə müəllimliik etdi. 1970-ci ildə isə Vincennes-də professor oldu.
Michel Butor, romanı fəlsəfə və şeirin bir qarışığı olaraq görər. 1957-ci ildə yazdığı "Dəyişmə" adlı romanında, təcrübi roman texnikasının sərhədlərinə çatdığı qəbul edilir. Bu romanı ilə "Renaudot" mükafatını qazanmışdır.
24 avqust tarixli 2016-cı ildə 89 yaşında vəfat etmişdir.
Psoralea
—  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Brikston
Brikston — London şəhərinin rayonu. Rayon görkəmli küçə bazarı və əhəmiyyətli ticarət sektorundan ibarətdir.
Tarixi
2011-ci ildə, rayonda Evelina Qreys Akademiyası Böyük Britaniyada memarlıq sahəsində ən nüfuzlu “Stirlinq” mükafatına layiq görülmüşdür.
Brikston freskaları
1981-ci ildə iğtişaşlardan sonra, bir sıra freskalar yerli bələdiyyə tərəfindən maliyyələşdirildi. Freskalar təbiət, siyasət, icma və ideyaları təsvir edir.
Cinayət mədəniyyəti
Rayon uzun müddət Yardilərlə ilə bağlı olmuşdur. 1999-cu ildə Metropolitan Polis detektivlərinin Britaniya qalmaq üçün iki məşhur yamaykalı yardini kəşfiyyat aləti kimi işlətməsi ölkədə qalmaqal səbəb olmuşdur.
Brikston bir neçə cinayət dəstələrinin baş qərargahı olunur.
Narkotiklər
Bəzi media şərhçilər israrla Brikstonu "London narkotik paytaxtı" çağırırlar. "Narkotik turizm" rayonda bəzi narahatlıqlara səbəb olmuşdur.
Silah cinayəti
2007-ci ildə bəzi media şərhçiləri Brikstonu "silah paytaxtı" çağırırlar.
Georgi Pataraya
Georgi Pataraya — Rusiya lı akrobatika gimnastıdır. Rusiya Federasiyası nı 2015-ci ildə Avropa Oyunlarında təmsil etdi və 3 qızıl medal qazandı. Georgi Pataraya Marina Çernova ilə birgə Azərbaycan paytaxtında çoxnövçülük, balans hərəkətləri və temp hərəkətlərində qızıl medal qazandı. Rusiya nın idman ustasıdır.
Karyerası
Georgi Pataraya ilk uğurunu 2015-ci ildə Azərbaycan da qazandı. O Bakı da Avropa Oyunlarında Marina Çernova ilə birgə 3 qızıl medal qazandı. Georgi Pataraya çoxnövçülük, balans hərəkətləri və temp hərəkətlərində qızıl medala layiq görüldü.
Dövlət mükafatları
Georgi Pataraya Rusiya nın idman ustasıdır.
Yənəxmət (Şaran)
Yənəxmət (Янахмат Йәнәхмәт) — Başqırdıstan Respublikası nın Şaran rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Nürəy kənd şurası nın tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə marilər (91 %) üstünlük təşkil edir.
Quercus shumardii
(Quercus shumardii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Senecio pinnatus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Topxana meşəsi
Topxana meşəsi — Şuşa şəhəri yaxınlığında yerləşən meşə və dövlət qoruğu. 1988-ci ildə dağıdılması Dağlıq Qarabağın siyasi gələcəyi ilə bağlı gərginliyə səbəb oldu, Dağlıq Qarabağ müharibəsi ilə nəticələnən sivil və inter-etnik iğtişaşlara gətirib çıxardı.
Tarixi
Topxananın adı 1795-ci ildə Ağa Məhəmməd şah Qacar Şuşanı mühasirə etdiyi zaman topların yerləşdirildiyi yer olması ilə bağlıdır. Meşənin adı yazıçı Anarın 1970-ci ildə çap edilmiş "Keçən ilin son gecəsi" əsərində çəkilir. SSRİ İdman Ustası və atletik turizm üzrə mütəxəssis Yevgeni Kotlyarov Qarabağda dağ turizmi ilə bağlı 1978-ci il nəşrində "Şuşada Topxana yaylasının meşəli yaylası"nı təsvir edir. Gənclik dövrünü Şuşada keçirmiş yazıçı Elçin Əfəndiyev 1985-ci ildə nəşr edilən Sovet ədəbiyyatının tənqidi rəyi ilə bağlı kitabında gəncliyində Topxana meşəsinin tünd göy dərinliyinə baxıb ilk hekayəsinin çap edilməsini arzuladığını bildirir.
Dağıdılması
Qarabağda Topxana meşəsinin qırılması 1988-ci ilin anti-sovet mitinqlərinin alovlanmasına səbəb oldu və beləliklə, 17 noyabr 1988-ci ildə Meydan hərəkatı başladı.
Haqqında
left|206x206px|thumb|Daşaltı dərəsi və Topxana meşəsi, Cıdır düzündən görünüş. Qədim tarixə malik Topxana meşəsi Şuşanın nadir sərvətlərindən biridir. Şuşa ətrafındakı torpaqların 20 faizini əhatə edən meşədə palıd, fıstıq, qarağac kimi ağaclar vardı. Topxana əsl təbiət möcüzəsi idi. Topxananın heyvanat aləmi ayı, canavar, tülkü, dovşan, cüyür və digər heyvanlardan, kəklik, turac, göyərçin kimi gözəl quşlardan ibarət idi. Topxana meşəsində subalp və alp çəmənləri, dərin dərələrində bulaqlar olub.
İşğalçı ermənilər sərvətlərimizi talan edir, meşələrimizi qırıb daşıyırlar. Təxmini məlumatlara görə, Topxanadan 2000 ədəddən çox palıd və digər qiymətli ağaclar kəsilərək Ermənistana daşınıb. Şuşanın Cıdır düzündə, "Ağzı yastı" kaha adlanan yerin qarşısında Topxana meşə qoruğu zonasında, meşənin lap hündür yerində geniş düzənlik açılıb, orada müxtəlif adda qiymətli ağaclar qırılaraq tikinti işlərində istifadə edilib.
28 il 7 ay ərzində işğal altında qalmış Topxana meşəsi demək olar ki, dağıdılmış, bitki örtüyü, heyvanat aləmi məhv edilmişdir.
Abarema callejasii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arximed qanunu
Arximed qanunu - hidrostatikanın əsas qanunlarından biridir. İlk dəfə eramızdan əvvəl III əsrdə yaşamış yunan alimi Arximed tərəfindən kəşf olunmuşdur.
Düstur
P — cismin təzyiqi, P0 — havadakı təzyiqdir.
'Mayeyə tam batırılmış cismə təsir göstərən Arximed qüvvəsi "ρmgVc" ifadəsi ilə təyin olunur. (V→həcm, g→sərbəstdüşmə təcili, ρm→maye sıxlığı)'
Qanunnamə (Qoş)
Qanunnamə – müəllifi Qafqaz Alban tarixçisi Mxitar Qoş olan və Alban hüquq elminin böyük əhəmiyyətə malik abidələrindən sayılan əsər.
Mənbə haqqında
Qanunnamədə o dövrün hüquq normaları kristallaşmış, alban cəmiyyətinin müxtəlif sinif və təbəqələrinin sosial və hüquqi münasibətləri öz əksini tapmışdır.
Lakin erməni müəllifləri birmənalı olaraq Qanunnaməni erməni cəmiyyətinə aid edirlər. Vaxtilə Z.M.Bünyadov Qoşun bu əsərinin başlığı barədə belə bir qənaətə gəlir ki, bu əsər əlyazmahalında "Datastanaqirk" – Qanunnamə adı ilə tanınır; naşirlər onun adına "Xayots" – erməni sözünü əlavə edərək yeni ad yaratmışlar: "Darastanaqrik Xayots" yəni Erməni Qanunnaməsi. Buna, habelə Qoşun öz qanunnaməsini alban kilsəsinin alicənab başçısı ,Qafqaz Albaniyasının katalikosu III Stepanosun təkidi və xahişi ilə yazması barədə artıq təsdiq olunmuş fakta, eləcə də Qanunnamənin Roma imperiyası və Qafqaz Albaniyasının kilsə kanonları əsasında yazılmasına istinad edən Z.M.Bünyadov belə bir nəticəyə gəlmişdir ki, Mxitar Qoşun Qanunnamə əsəri qədim erməni dilində(qrabar) yazılmış alban ədəbiyyatı abidəsidir.
Ziya Bünyadovun çıxardığı nəticəni təkzib etməyə çalışan A.Ş.Mnatsakanyan etiraf etməyə məcbur olub ki, Qoşun əlyazması Mxitar Qoşun Qanunnaməsi kimi tanınıb və V.Bastamyans (Qoşu nəşr edən) əsərin adındakı erməni (xayots) sözünü mətnə sonradan ...düzgün olmayaraq əlavə edib.
Qoş Qanunnaməni yaradarkən müxtəlif mənbələrdən istifadə edib. Bu haqqda o özü yazır:''Yaxdşı olardı ki, Qanunnamənin tərtibi kilsə məclisininn müzakirəsi ilə hayata keçiriləydi,ya da bu işdə çoxları iştirak edəydi. Mən özüm bunu xahiş etdim,lakin bir çox səbəblər üzündən baş tutmadı...Mən deyənb olmadığına görə həmin çatışmazlığı müqəddəs kitabların yazdıqlarıyla aradan qaldırdıq,onların gücünə və hökmünə xüsusən də həqiqətən də olmuş hadisələrin nəticələri ilə əlaqədar bu kitabda öz əksini tapmış qərarlara əsaslanırıq,hər bir xalqın özünəməxsus doğru və həqiqi qərarlarını əsas götürürük.Və deməli seçdiyimiz qanunları həmin kitablardan və ayrı-ayrı xalqlardan götürdüyümüzə görə günahlardan azad olacağıq.''Beləliklə Qoş özü istifadə etdiyi mənbələrin adlarını deyir:-Müqəddəs dini kitablar və başqa xalqların qanunları.Müqəddimənin sonunda isə Qoş mənbələrini daha da dəqiqləşdirir:1) adi hüquq2)xristian xalqlarının hüquq əhəmiyyəti daşıyan rəvayətləri3)müsəlman qanunları4)köhnə və yeni vəsiyyətlər5)erməni kilsə məclislərinin kanonları.