cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti tələbələri
Geri gəlməyənlərin taleyi
Bəzi tələbələr təhsillərini başa vurduqdan sonra Sovet Azərbaycanına gəlmək istəmədilər və mühacir həyatı yaşamağı seçdilər. Onların arasınd Hilal Münşizadə də var idi. O, vaxtı ilə AXC hökuməti tərəfindən Almaniyada təhsil almağa göndərilmişdi. 1928-ci ildə o, Azərbaycan mühacirətinin hakim təşkilatlarının göstərişi ilə təşkilatçılıq işləri görməyə başladı. 1930-cu ildən etibarən o, əvvəlcə "İstiqlal", daha sonra isə "Qurtuluş" qəzetlərində texniki redaktor olaraq çalışdı. O, 1930-cu ildə alman dilində Azərbaycan haqqında broşür hazırlamışdır. O, həmçinin ədəbi və publisistik sahələrdəki şəxslərlə də əlaqələr formalaşdırmışdı.
AXC tərəfindən Paris Universitetində təhsil almağa göndərilmiş şəxslərdən biri də Versal sülh konfransında AXC-nin nümayəndəliyinin rəhbəri olmuş Əlimərdan bəy Topçubaşovun oğlu Rəşid bəy Topçubaşov idi. Azərbaycan bolşeviklər tərəfindən işğal edildikdən sonra Rəşid bəy Bolşevik Azərbaycanının təqaüdündən imtina etmişdi. Parisdəki nümayəndəliyin şəxsi katibi olan Rəşid bəy 1926-cı ildə hələ 26 yaşında ikən Parisdəvəfat etmiş və orada da dəfn edilmişdir.
Xaricə göndərilmiş şəxslərdən biri də Abbas bəy Atamalıbəyov idi. Paris Universitetində gəmiqayırma üzrə təhsil alan Atamalıbəyov həmçinin Parisdəki Azərbaycan nümayəndəliyində katib olaraq da çalışmışdır. Təhsilini bitirdikdən sonra Parisdəki siyasi fəaliyyətini davam etdirmiş və Paris Siyasi Araşdırmalar İnstitutunda təhsilini tamamlamışdır. Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin qrupuna daxil olan Atamalıbəyov Fransadakı Azərbaycan mühacirətinin rəhbəri olan Əlimərdan bəy Topçubaşovun 1934-cü ildə vəfat etməsindən sonra onun yerinə keçmişdir. Fransanın Almaniya tərəfindən işğalından sonra Berlinə köçmüş və Beynəlxalq Qırmızı Xaç Cəmiyyətində işləməyə başlamışdır. Onun İkinci Dünya müharibəsi zamanı əsir düşən azərbaycanlıları əsirlikdən azad edilməsində mühüm rolu olmuşdur. O, Əbdürrəhman bəy Fətəlibəyli və F. Əmircanlı ilə birlikdə Azərbaycan legionunun fəaliyyətində yaxından iştirak etmişdir. İkinci Dünya müharibəsinin bitməsindən sonra Çilidə yaşamış, 1967-ci ildə ABŞ-yə köçmüş və 1971-ci ildə orada vəfat etmişdir. Almaniyanın Leypsiq Universitetinə tibb təhsili almaq üçün göndərilən Adil Muğanlı da təhsilini tamamladıqdan sonra Sovet Azərbaycanına geri dönməmək qərarı verənlərdən biri olmuşdur.
Azərbaycana geri dönənlərin taleyi
thumb|left|200px|Aslan Vəzirzadə, SSRİ Elmlər Akademiyasının Azərbaycan bölməsinin üzvü (1930-cu illər).
Xaricə göndərilmiş tələbələrin bir çoxu təhsillərini başa vurduqdan sonra geri döndülər və öz ölkələrində çalışmağa başladılar. Öz vətənlərində onların taleyləri müxtəlif cür cərəyan etməkdə idi. Azərbaycanı müstəqil ikən tərk edən və Avropada 5–10 il arası yaşayan keçmiş tələbələr Sovet sistemində çalışdıqdan sonra onun idarəetməsi ilə Avropanı müqayisə etməyə başladılar. Araşdırmaçı Məmməd Cəfərovun bildirdiyinə görə, bu müqayisə onları açıq və ya gizli şəkildə ölkələrində olan sistemlə mübarizə aparmağa sövq etdi.
İnkişaf dövrü
Vətənə qayıdan Avropa universitetlərinin məzunları öz əməyi və bilikləri ilə böyük uğurlar qazanıblar. Bəziləri zavodların direktoru, bəziləri neft mədənlərinin rəhbərləri və rəhbər işçiləri oldu. Onların arasında fəaliyyətlərindəki fərqlənməyə görə Lenin ordeni ilə mükafatlandırılanlar da olmuşdur.
Məsələn, Drezden Politexnik İnstitutunun məzunu Yusif Ağasıbəyli 1931-ci ildən Gəncədə yağ-piy zavodunda baş mexanik işləyirdi. Frayburq Dağ-Mədən İnstitutunun məzunu olan Əşrəf Əliyev "Kaqanoviçneft" trestinin qazma kontorunun direktoru olur və 1932-ci ildə "Lenin" ordeni ilə təltif edilir. Kotbus şəhərinin Prussiya Ali Tekstil İnstitutunu bitirmiş Teymur Aslanov Gəncədə Tekstil Kombinatının direktoru olmuşdur. Frayburq Dağ-Mədən İnstitutunu da bitirmiş Səməndər Axundov Azərbaycan SSR Dövlət Planlama Komitəsinin ağır sənaye bölməsində məsul icraçı işləyib. Frayburq Dağ-Mədən İnstitutunun da məzunu olan Dinarə Kazımova Azərbaycana qayıtdıqdan sonra ölkə sənayesi bölməsində çalışmışdır.
1925-ci ildə Bakıya qayıdan Paris Dağ-Mədən İnstitutunun məzunu Aslan Vəzirzadə Azərbaycan Politexnik İnstitutunda dərs demiş, burada kristalloqrafiya, mineralogiya və petroqrafiya kafedrasının müdiri olmuş, daha sonra Azərbaycan SSR-in əməkdar elm xadimi adına layiq görülmüşdür.
Darmştadt şəhər Texniki İnstitutunu bitirmiş Bəhram Hüseynzadə Gəncədə toxuculuq fabrikinin Elektrik qurğularının rəisi, sonralar Bakıda Azərbaycan SSR Milli Səhiyyə Komissiyası yanında "Azselelektro" sektoruna rəhbərlik etmişdir. 1925-ci ildə Leypsiq Universitetinin hüquq fakültəsini bitirmiş, 1927-ci ildə Azərbaycana qayıdan Əsildar bəy Ağabababəyov-Muğanlinski 1930–1933-cü illərdə məsləhətçi, daha sonra isə Azərbaycan Dövlət Bankında kassa planı qrupunun rəhbəri vəzifələrində çalışmışdır. Darmştadt Texniki İnstitutunu bitirmiş Məhiş Səfərov 1926-cı ildə Azərbaycana qayıtmış və Xalq Maarif Komissarlığının Pedaqoji Texnikumunda alman dili müəllimi işləmişdir. 1929-cu ildə Şarlottenburq Politexnik İnstitutunu bitirib, İskəndər bəy Sultanov 1933-cü ildə SSRİ-yə qayıtmış və "Azneft Elektrorazvedka" trestinə işə düzəlmişdir.
Xaricdə təhsilini tammalamışlar arasında Azərbaycana geri dönüb burada bir neçə il yaşadıqdan sonra yenidən xaricə köçənlər də var idi. Bunlar arasında Darmştadt Texniki Universitetini bitirən Hüseyn Şıxıyev və Məmməd Əfəndiyev də var idi. Onlar 1927-ci ildə Bakıya gəlmiş və 1930-cu ildə SSRİ-ni tərk etmişdir. Almaniyadakı təhsilini başa vurduqdan sonra Bakıya geri dönmüş, bir müddət Bakı Tramvay İdarəsində baş mühəndis olaraq çalışmış Mir İsmayıl Seyidzadə 1934-cü ildə öz arvadı ilə birlikdə Almaniyaya geri dönmüşdür.
Tələbələrdən biri olan Əhməd Rəcəbli İtaliyanın Peruca şəhərində Ali Kraliyyət Eksperinmental Aqrar İnistitutunu bitirdikdən sonra öz vətəninə geri dönmüş, Zaqataladakı Kənd Təsərrüfatı Texnikumunun rəhbəri kimi çalışmışdır. O, fəaliyyəti dövründə kənd təsərrüfatı stansiyasının yaradılmasını təşkil etmiş və bu iki müəssisə arasında əlaqənin formalaşmasına nail olmuşdur. 1931-ci ildən 1934-cü ilə qədər Azərbaycan Aqrar İnistitutunun cənub torpaqları üzrə bölməsinin rəhbəri olan Əhməd Rəcəbli 1935-ci ildə Moskvadan gələn Ali Atestasiya Komitəsi tərəfindən professor ünvanı ilə mükafatlandırılmışdır. Bundan sonra o, Ümum İttifaq Kənd Təsərrüfatı Akademiyasının subtropik kənd təsərrüfatı üzrə bölməsinin üzvü seçilmiş, bir qədər sonra akademik adı ilə təltif edilmiş və Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı Akademiyası şurasının üzvü olmuşdur. thumb|right|240px|Bakıda Əhməd Rəcəblinin yaşadığı evin divarındakı xatirə lövhəsi..
Azərbaycanın tanınmış rəssamları olan Toğrul və Vidadi Nərimanbəyovların atası Fərman Nərimanbəyov Tuluz Universitetinin energetika fakültəsini bitirdikdən sonra 1929-cu ildə Azərbaycana geri dönmüş və Mingəçevir SES-in tikintisin başlanğıcında çalışmışdır.
Repressiya və reabilitasiya
1930-cu illərdən etibarən bütün Sovet İttifaqı dövlətlərində Stalin tərəfindən repressiyalar başladıldı. Tarixi ədəbiyyatda Böyük təmizləmə və ya Böyük Repressiya kimi adlandırılan bu proses AXC tərəfindən xaricə oxumaq üçün göndərilmiş tələbələrdən də yan keçmədi.
Vətənə qayıdan Qərb universitetlərinin məzunlarının çoxu 1930-cu illərdə NKVD GPU tərəfindən alman "casusları" və Azərbaycanın müstəqilliyinin bərpasının tərəfdarları kimi həbs edilmişdilər. Repressiyaya məruz qalanlarla bağlı arxiv materiallarının təhlilinə əsasən bəlli olur ki, 1930-cu illərdə respublika vətəndaşları Almaniya ilə müəyyən dərəcədə bağlı olan və ya Azərbaycanda ən azı bir alman millətindən olan şəxslə tanış olan şəxslər müxalif fikir və casusluqda şübhəli bilinirdilər. Bütün istintaq işlərində, yəni NKVD-nin sənədlərində ADR və ya AXC illərində Almaniyada oxumaq artıq cinayət kimi səslənir: Onu Müsavat hökuməti Almaniyaya oxumağa göndərib.
1937-ci ildə Yusif Ağasıbəyli antisovet üsyan hərəkatının üzvü kimi həbs edilir. 1936-cı ildə NKVD tərəfindən həbs edilən Əşrəf Əliyev Almaniyaya casusluqda və antisovet bəyanatlarında ittiham olunurdu. 1937-ci ildə Azərbaycanda sovet hakimiyyətini devirmək və SSRİ-dən ayırmaq məqsədi daşıyan üsyançı təşkilatın fəal iştirakçısı kimi o, işə cəlb olunub. 18 oktyabr 1937-ci ildə həbs edilən Teymur Aslanov antisovet və millətçi hərəkatın üzvü olmaqda, Almaniya lehinə casusluq etməkdə ittiham edilirdi. O, bu iddialar əsasında təqsirkar bilindi və Sibirdəki düşərgəyə göndərildi. Səməndər Axundov 1933-cü ildə NKVD tərəfindən həbs edildi. Həyat yoldaşı alman təbəəsi olan və 1938-ci ildə vətənə qayıtmaq məcburiyyətində qalan Bəhram Hüseynzadə 1941-ci ildə SSRİ Ali Məhkəməsi tərəfindən millətçi üsyançı təşkilatın üzvü və alman kəşfiyyatının casusu kimi 15 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib. 1956-cı ildə cinayət tərkibi olmadığı üçün hökm ləğv edildi. Həbs edilmiş Almaniya universitetləri məzunlarından bəziləri tələbəlik illəri zamanı Əslidar Muğanlının evində alman dilində mahnılar oxuduqlarını bildirmişdilər. İstintaq zamanı hətta bu da cinayət əməli hesab edilmişdi. Dindirmə zamanı NKVD müstəntiqinin Muğanlının mənzilində alman dilində mahnılar oxunduğunu hakimiyyət orqanlarının bildiyi barədə sualına Məhiş Səfərov belə cavab verib: Bəli, bəzən biz alman mahnıları oxuyardıq, amma onlar siyasi deyildi.
Əsildar Muğanlı ilk dəfə 1933-cü ildə həbs edilmiş, lakin 1934-cü ildən Bakıdakı ali məktəblərdə alman dili müəllimi kimi çalışmışdır. 1935-ci ildə ikinci dəfə həbs edilmiş və Qazaxıstanın Qaraqanda bölgəsinə sürgünə göndərilmişdir. Məhiş Səfərov NKVD tərəfindən 1936-cı ildə həbs edilmiş, 1957-ci ildə işə baxılması xahişi ilə SSRİ Ali Məhkəməsinə müraciət etdikdən sonra təqsirsiz olduğu elan edilərək azadlığa buraxılmışdır. 1935-ci ildə İsgəndər bəy Sultanov da NKVD tərəfindən həbs edilmişdir.
Bolşeviklər təkcə ADR hökumətinin Almaniyaya oxumağa göndərdiyi şəxsləri deyil, sovetləşmənin ilk illərində elə Sovet hökuməti tərəfindən Almaniyaya ezam edilmiş vətəndaşları da repressiyaya məruz qoyurlar. Onların arasında Leypsiq Universitetini bitirmiş, 1925-ci ildə vətənə qayıtdıqdan sonra Azərbaycan Tibb İnstitutunun mamalıq və ginekologiya kafedrasının dosenti vəzifəsindən professor və kafedra müdiri vəzifəsinə qədər yüksəlmiş Əlirza Atayev də var idi. Bundan əvvəl o, Azərbaycan Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun mama-ginekoloji poliklinikasının müdiri olmuş, 1929-cu ildə tibb elmləri doktoru alimlik dərəcəsi almışdı.
Repressiyaya məruz qalan şəxslərdən biri də Fərman Nərimanbəyov idi. O, Mingəçevir SES-in tiintisində çalışdığı zaman elə iş sahəsindəcə NKVD tərəfindən həbs edilmişdi. Qondarma ittihamlarla təqsirkar elan edilən Fərman Nərimanbəyli Sibirə sürgünə göndərilmişdir. Sürgündən qayıtdıqdan sonra Mingəçevirdə yaşamış və işləmiş, 1977-ci ildə orada vəfat etmişdir. Həbs edilənlərdən biri də kənd təsərrüfatı üzrə mütəxəsis, professor və seleksiyaçı alim Əhməd Rəcəbli idi. Sibirdə yerləşən çox saylı QULAQ düşərgələrindən biri olan Maqadana göndərilən Rəcəbli orada güclü şaxtaya davam gətirə bilən tərəvəz övləri yaratmış və inkişaf etdirmişdir. 1946-cı ildə Bakıya geri dönmüş və araşdırmalarına yenidən davam etmişdir.
Arctostaphylos malloryi
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Newsweek
"Newsweek" — 1933-cü ildən 2012-ci ilədək Nyu-Yorkda çap edilmiş jurnal. "Newsweek" bütün dünyada satılan, həftəlik Amerika xəbər jurnalı idi. Jurnal ABŞ-nin ən əhəmiyyətli üç həftəlik jurnalından biri idi. Tiraj və reklam gəliri baxımından "Time" jurnalından sonra gəlirdi.
Olesya Zamula
Olesya Zamula — 1999–2005-ci illərdə Latviyanı, 2007–2012-ci illərdə isə Azərbaycanı təmsil edən qadın güləşçi.
Həyatı
Olesya Zamula 1984-cü il fevralın 17-də Latviyanın Riqa şəhərində anadan olub. 1986-cı ildən güləşlə məşğul olur. Şəxsi məşqçisi Semyon Kapitannihovdur.
Karyerası
Olesya Zamula Latviya yığmasının heyətində mübarizə apardığı 1999-2005-ci illərdə altı beynəlxalq turnirdə mübarizə apardı. 2003-cü ildə Riqa şəhərində (Latviya) baş tutan Avropa Çempionatında yeddinci pillənin sahibi olan Olesya Zamula digər turnirlərdə ciddi nəticələrə nail ola bilmədi.
2007-ci ildə Azərbaycan Güləş Federasiyası (AGF) Olesya Zamulanı Azərbaycan yığmasının heyətinə dəvət elədi. Həmin illərdə Azərbaycanda qadın güləşçilərdən ibarət yığma yeni-yeni formalaşdırılırdı. Olesya Zamula həmin dəvəti qəbul elədi və 2007-ci ildən Azərbaycan bayrağı altında beynəlxalq turnirlərdə mübarizə apardı.
2007-ci ilin avqustunda Sofiya şəhərində (Bolqarıstan) D. Kolov - N. Petrov beynəlxalq turnirində beşinci pillənin sahibi olan Olesya Zamula, sentyabrda Azərbaycanda baş tutan Dünya Çempionatını yeddinci pillədə başa vurdu və olimpiya lisenziyasına sahib oldu.
2008-ci ilin aprelində Finlandiyada Avropa Çempionatını və iyununda Azərbaycanda Qızıl Qran-Pri beynəlxalq turnirlərini beşinci pillədə başa vuran Olesya Zamula, avqustda Çində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında uğursuzluqla üzləşdi. Olimpiadanın 1/8 final mərhələsində Yaponiya nümayəndəsi Kaori İçoya 0:2 (0:2, 0:4) hesabı ilə məğlub olan Olesya Zamula, təsəlliverici qrupda ABŞ nümayəndəsi Randi Millera da 0:2 (0:2, 0:4) hesabı ilə məğlub oldu və olimpiadanı 16-cı pillədə başa vurdu. İlin sonunda Yaponiyada baş tutan Dünya Çempionatını isə Olesya Zamula beşinci pillədə başa vurdu.
2009-2010-cu illərdə də Olesya Zamula beynəlxalq turnirin medalına sahib ola bilmədi. 2009-cu ilin aprelində Vilnüs şəhərində (Litva) Avropa Çempionatını yeddinci pillədə başa vuran Olesya Zamula, iyulda Qızıl Qran-Pri beynəlxalq turnirində, sentyabrda da Dünya Çempionatında beşinci pillənin sahibi oldu. 2010-cu ildə Olesya Zamula Azərbaycanda baş tutan Avropa Çempionatının beşinci pillədə, Austrian Ladies Open və Qızıl Qran-Pri beynəlxalq turnirlərini isə beşinci pillədə başa vurdu.
2011-ci il isə Olesya Zamula üçün uğurlu mövsüm oldu. Olesya Zamula əvvəlcə fevralda İstanbul şəhərində Yaşar Doğu beynəlxalq turnirnin gümüş medalına sahib oldu, sonra isə martda İsveçdə baş tutan Klippan Lady Open beynəlxalq turnirini beşinci pillədə başa vurdu.
28 mart-4 apreldə isə Almaniyanın Dortmund şəhərində mövsümün birinci nüfuzlu turniri hesab olunan Avropa Çempionatı baş tutdu. Olesya Zamula 1/8 final mərhələsində Rumıniya nümayəndəsi Mihaela Panaita 2:0, 1/4 final mərhələsində Türkiyə nümayəndəsi Leyla Mətinə 2:0 hesabı ilə qalib gəldi və turnirin yarım-final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə Ukrayna nümayəndəsi Yuliya Taça 1:2 hesabı ilə məğlub olan Olesya Zamula, bürünc medal uğrunda görüşdə Latviya nümayəndəsi Laura Sujinaya 2:1 hesabı ilə qalib gəldi və Avropa Çempionatının bürünc medalına sahib oldu.
Daha sonra Olesya Zamula iyunda Austrian Ladies Open beynəlxalq turnirini yeddinci pillədə başa vurdu, iyulda isə Qızıl Qran-Pri beynəlxalq turnirinin bürünc medalına sahib oldu.
Olesya Zamula 2012-ci ilin fevralında Kiyev beynəlxalq turnirinin bürünc medalına sahib oldu, martda isə Belqrad şəhərində (Serbiya) baş tutan Avropa Çempionatını 14-cü pillədə başa vurdu.
Bu turnirdən sonra 28 yaşlı Olesya Zamula idmanla vidalaşdı.
Sen-Kanten
Sen-Kante - Fransanın şimalında O-de-Frans regionunda bir şəhərdir. Ena departamentinin ən böyük şəhəridir. Lillyadan 107 km cənubda və Parisdən 150 km şimal-şərqdə yerləşir. Somma çayının sağ sahilindədir. Əhalisi 55878 nəfərdir (2014)
Tarixi
Şəhər III əsrdə xristian Kvintinin şərəfinə adlandırılıb. Şəhər o zaman indiki ərazisidən 11 km aralıda yerləşirdir. Kral dövründən sonraa şəhər əsas ipəkçilik mərkəzi oldu. XV vəba xəstəliyi zamanı Fransa kralı və Burdund hersoqaniya burada vəfat edir.
İqtisadiyyatı
Əhali əsasən aşağıdakı sahələrdə işləyir:
Psettodidae
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Diana Hacıyeva
Diana Hacıyeva — Azərbaycanlı müğənni və bəstəkar, Bəri bax kollektivinin solisti. O, eyni zamanda musiqiçi dostları ilə birlikdə təşkil etdiyi Dihaj qrupunun solistidir. Diana "Skeletons" mahnısı ilə Azərbaycanı 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdir.
Başlanğıc
Diana Hacıyeva 13 iyun 1989-cu ildə Ukraynanın Mariupol şəhərində anadan olmuşdur. Uşaqlıqdan musiqi ilə məşğul olan Diana fortepiano dərsləri almış və caz musiqisi ilə maraqlanmışdır. O eyni zamanda Bəri bax musiqi kollektivində fəaliyyət göstərir. 2006-cı ildə Bakı şəhərində 16 saylı orta məktəbi bitirmiş və bundan sonra Bakı Musiqi Akademiyasına daxil olaraq, "Xor dirijorluğu" peşəsinə yiyələnmişdir. Bu illər ərzində caz ilə peşəkar şəkildə məşğul olmağa başlamışdır. Diana hal-hazırda Bakı Caz Mərkəzində çalışır.
2009-cu ildə Diana Əli Nəsirov ilə ailə həyatı qurmuşdur. Cütlüyün Savi adlı qız övladı var. Daha sonra Diana həyat yoldaşının da üzvü olduğu Dihaj adlı musiqi qrupu yaratmışdır. Qrup əsasən indi pop, elektronika və eksperimental janrında musiqilər ifa edir. Diana bir müddət İngiltərənin paytaxtı Londonda yaşamış və orada Müasir Musiqi Performansları İnstitutunda təhsil almışdır.
2011 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
2010-cu ildə Diana Hacıyeva 2011 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Azərbaycanı təmsil etmək üçün milli seçimlərdə iştirak etmişdir. Təsnifatı keçən Diana 77 iştirakçının yer aldığı yarımfinallarda 6-cı yarimfinalda yer almışdır. 20–24 dekabr arasında çıxış edən Diana Hacıyeva sonda 7 xal toplayaraq, qrupda 4-cü yeri tutmuşdur. Onun 23 dekabr tarixli çıxışı zamanı səhnəyə gözlənilmədən Azərbaycanın 2008 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil edən ifaçı Elnur Hüseynov çıxmış və seçmə mərhələsində Diananı dəstəklədiyini bildirmişdir. 2011-ci ildə Diana Hacıyevanın "Find Yourself" adlı debüt klipi çəkilmişdir.
2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
Diana Hacıyeva uzun məşqlərdən sonra 9 may tarixində baş tutan yarımfinal mərhələsində 8-ci nömrə altında çıxış etmişdir. Nəticədə 150 xalla 8-ci yerdə qərarlaşaraq, final mərhələsinə vəsiqə qazanmışdır. Müsabiqənin finalında bir daha öz mahnısını ifa edən Diana 26 ölkə təmsilçisinin mübarizə apardığı şouda 120 xal toplayaraq, 14-cü yerdə qərarlaşmışdır.
Müsabiqədən sonra iyul ayında Diananın The End of Sunrise adlı debüt albomu işıq üzü görmüşdür.
2022 Baku Summer Jazz Days
İyulun 7-də Heydər Əliyev Mərkəzinin parkında festival çərçivəsində Diana Hacıyeva və Jazz Trio çıxış etdilər.
Ued
Ued - /ərəb./  –  Sa­xa­rada və Ərəbistan yarımadasında ilin çox vaxtı quru olan, müvəqqəti axarlı dərə. Uzunluğu bir neçə yüz km-ə çatır.
Andrea Tot
Andrea Tot (d. 7 avqust 1981) — Macarıstanı təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Andrea Tot, Macarıstan yığmasının heyətində 2004-cü ildə Yunanıstanın Afina şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Beşinci pillə uğrunda görüşdə Rusiya yığmasına 11:12 hesabı ilə məğlub olan Macarıstan yığması, Afina Olimpiadasını altıncı pillədə başa vurdu.
Arctostaphylos manzanita
(Arctostaphylos manzanita) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Daşkəsən (Vərziqan)
Daşkəsən - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 155 nəfər yaşayır (39 ailə).
Yeni il gecəsində (film, 1958)
Məzmun
Yeni il gecəsində bəstəkarın(Lütfi Məmmədbəyli) evində baş verən yanğın hadisəsi filmin əsas süjet xəttini təşkil edir.
Aşağıgökçe (Mesudiye)
Aşağıgökçe — Ordu şəhərinin Mesudiye mahalına bağlı bir kənddir.
Tarixçə
Kəndin adının haradan gəldiyi haqqında məlumat yoxdur.Kəndin köhnə adı 'yaşıllıq' mənasını verən Faldaca'dır. Köhnə bir Rum kəndidir.Aşağı Gökçe kəndinə Türk 'lərin 1775 - 1800 illərində kütləvi olaraq gəlib yerləşdikləri deyilməkdədir.Ordu ilinin Böyükşəhər Bələdiyyəsi olmasıyla kənddə artıq məhəllə statusuna qovuşmuşdur.
Əhali
Kənd insanı ümumiyyətlə İstanbula köç etmişdir.
Cam minarəsi
Cam Minarəsi — şərqi Əfqanıstanda yerləşən UNESCO-nun Ümumdünya İrsi obyekti. Qor vilayətinin Şahrak bölgəsində, Hari çayının sahilində yerləşir. Qırmızı daşlarla 65 metr hündürlüyündə tikilən minarənin ətrafında 2400 metrə çatan dağlarla çevrilmişdir. Minarənin xarici Kufi xətti və Nəsx xətti ilə yazılar, həndəsi fiqurlar və Quran sürələri  ilə bəzədilmişdir.
Almaniya Futbol Liqasının 2017 yay transferləri
Bayern Münhen
Gələnlər:
Gedənlər:
RB Leypziq
Gələnlər:
Gedənlər:
Borussiya Dortmund
Gedənlər:
1899 Hoffenhaym
Gələnlər:
Gedənlər:
1. FK Köln
Gələnlər:
Gedənlər:
Herta BSK
Gələnlər:
Gedənlər:
Frayburq
Gedənlər:
Verder Bremen
Gələnlər:
Gedənlər:
Borussiya Münhenqladbax
Gələnlər:
Gedənlər:
Şalke 04
Gələnlər:
Gedənlər:
Ayntraxt Frankfurt
Gedənlər:
Bayer 04 Leverkuzen
Gedənlər:
Auqsburq
Gələnlər:
Gedənlər:
Hamburq
Gələnlər:
Gedənlər:
FSV Maynz 05
Gələnlər:
Volfsburq
Gələnlər:
Gedənlər:
Ştuttqart
Gedənlər:
Hannover 96
Gələnlər:
Gedənlər:
İnqolştadt 04
Gələnlər:
Gedənlər:
Sərbişə şəhristanı
Sərbişə şəhristanı — İranın Cənubi Xorasan ostanının şəhristanlarından biridir. Şəhristanın inzibati mərkəzi Sərbişə şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 37,591 nəfər və 10,119 ailədən ibarət idi.
Botulizm
Botulizm — Clostridium botulinum bakteriyası tərəfindən törədilən nadir və təhlükəli xəstəlik.
Botulizm və ya botulismus nadir rastlanan amma çox təhlükəli klostridial infeksiyadır. Botulizm əsasən tok-sienfeksion xəstəlikdir. Botulizm Van Armenger {1896} tərəfindən araşdırılmışdır. Araşdırmasında tam olaraq vetçina yediyi üçün  zəhərlənmiş bir qrup insanı və vetçinanı öyrənmiş, ölən bir xəstənin qara ciyəri ilə vetçinadan C botulizmi təcrid etmişdir. Yenə eyni araşdırmacı bu faktora aid toksinləri ortaya qoymuşdur. Toyuqlarda isə 1913-cü ildə ortaya qoyulmuşdur.
Əminə burnu
right|thumb|200px Əminə burnu — Qara dənizin Bolqarıstan sahillərində yerləşən burun. Burun Stara Planina silsiləsinin sonucunu təşkil edir. Üstəlik Dvoynisa və Haciyska çaylarının su ayrıcısı yolunu oynayır. Burun Bolqarıstanın Qara dəniz sahillərini iki yerə bölür:Şimai və Cənubi Qara dəniz sahili.
Təsviri
Əminə burnu 60 metrlik bir qaya parçasıdır. Üstəlik dəniz daxilinə su altı və üztü qayalarla 250 m məsafədə daxil olur. Bu səbəbndən ərazi gəmilər üçün olduqca təhlükəlidir. Burada mayak fəaliyyət göstərir.
Yerləşməsi
Əminə burnu Varnadan 79 km cənubda, Burqasdan isə 54 km şimalda, Obzordan 14 km cənubda yerləşir.
Turistik maşrutlar
1976-ci ildən qoruq elan edilmişdir. Burunda Avropa E-3 piyada maşrutu bitir.
Sitarlar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Sanasunit səhləbi
Sanasunit səhləbi (Orchis sanasunitensis) — Səhləbkimilər fəsiləsindən dərman bitkisi növü.
Arctostaphylos mendocinoensis
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kobani
Kobani, rəsmi olaraq Eyn ül-Ərəb — Suriya nın Hələb mühafəzəsi ndə şəhər, Eyn ül-Ərəb rayonunun inzibati mərkəzi. Şəhər Suriyanın Türkiyə ilə olan sərhədi üzərində yerləşir. Suriyada vətəndaş müharibəsi nin bir nəticəsi olaraq, şəhər 2012-ci ildən bəri Xalq Qoruma Dəstələri nin (YPG) nəzarəti altına düşmüşdür.
Şəhər 2014-cü ilin sentyabr ayından 2015-ci ilin yanvar ayında qədər İraq Şam İslam Dövləti nin blokadası altında idi. Şəhərin əksər hissəsi məhv edilmiş, şəhər əhalisinin əksəriyyəti Türkiyəyə qaçmışdır. Onların çoxu 2015-ci ildə geri qayıtmış və şəhərdə yenidənqurma işlərinə start verilmişdir.
Suriyada vətəndaş müharibəsindən əvvəl Kobani şəhərinin əhalisi 45.000 nəfərə yaxın idi. Şəhər əhalisinin əksəriyyətini kürdlər təşkil edirdi, ancaq şəhərdə ərəb, Suriya türkmanı və erməni icmaları da yaşayırdı.
Etimologiya
Kobani sözünün mənası ilkin olaraq, kompaniya demək idi. Bu ad 1911-ci ildə Konya–Bağdad dəmiryolunu inşa edən   Almaniya nın bir dəmiryol şirkətina bir istinad idi.
Kobani şərqdəki Ərəb Pınar və qərbdəki Mürşidpınar kəndləri arasında tikilmişdi. Şərqdə yerləşən Ərəb Pınar (, Ərəb bulağı) və Kobaninin ərəb dili ndəki adı Ayn əl-Ərəb ) bunun tərcüməsidir. Buradakı "bulaq" sözü kəndin şərqindən axan çaya bir istinaddır. Ərəb köçəri tayfaları yay fəslində öz qoyun sürülərini bura gətirərdi. Bu kənd 1960-cı illərdə qurumuş kiçik bir gölün cənubunda yerləşirdi. Mürşidpınar adı bu günə kimi qərbdə yerləşən kənd və Türkiyədə yerləşən dəmiryol stansiyası üçün istifadə edilir.
3 bacı (teleserial, 2012)
3 bacı bədii serialı rejissor Səyavuş Hüseynli tərəfindən 2012–2014-cü illərdə çəkilmişdir. Film "Soy prodakşn"da istehsal edilmişdir. Üç bacı situasiyalı komediya serialı adından göründüyü kimi üç bacıdan bəhs edir. Serialda kənddən şəhərə köçən üç bacının, onların sevgililərinin və qonşularının başlarına gələn maraqlı, gülməli hadisələrdən bəhs olunur. Serialda əsas rolları Ülviyyə Əliyeva, Tünzalə Əliyeva, Dilarə Əliyeva, Cəfər Namiq Kamal, Almaz Mustafayeva, Zemfira Əbdülsəmədova, Əsəd İsmayılov, Tərlan Nur Yaşar, Əkbər Əlizadə və Rövşən Kərimduxt ifa edirlər. Filmin adı 71-ci seriyadan dəyişdirilərək "3 bacı+1" oldu.
Məzmun
Situasiyalı komediya serialında müxtəlif maraq, arzu və istəkləri olan, bir-birindən tamamilə fərqli üç bacı-Sevinc (Ülviyyə Əliyeva), Xoşbəxt (Tünzalə Əliyeva) və Səadət (Dilarə Əliyeva) kənddən şəhərə köçüblər. Onların hər birinin həyatdan öz gözləntiləri var. Sevinc təcrübə həvəskarıdır, Xoşbəxt şirniyyat dükanı işlədir, Səadət isə aktrisa olmaq niyyətindədir. Üç bacının ətrafında baş verən komik hadisələr serialın əsasını təşkil edir.
Xoşbəxt böyük bacıdır. Bacıların həm anası, həm də atasıdır desək yanılmarıq. Şirniyyat dükanı işlədir. Sevinc kiçik bacıdır. Fasiləsiz bilik almaq onun qidası, publisistik dillə danışmaq isə yaşayış tərzidir. Səadət ortancıl bacıdır. Qlamur həyata can atır, aktrisalığa isə qarşılıqsız sevgisi var.
Komik qonşu tipajları serialı daha da maraqlı edir. Xədicə (Zemfira Əbdülsəmədova)-hər birimizin belə bir qonşusu var. Kim nə geyinib, kimin arvadı necədir, kimin əri xəyanət edir və s. kimi xəbərləri qonşularla ələkdən keçirib yayır. Liftpulu yığmaq sadəcə hobbisidir. Qənimət (Əkbər Əlizadə) Xədicənin oğludur. Adətən görmüşük qız evdə dalaşıb anasının üstünə qayıdır, burada isə kişi arvadı ilə dalaşıb anasının evinə qayıdır. Maarif kişi (Cəfər Namiq Kamal) tək yaşayır, təqaüdçüdür, heç yerdə işləmir. Daha doğrusu işləyir, polis rəisi mayora. Tez-tez zəngləşirlər. Məhəllədə kimsə icazəsiz qaraj tikməyə hazırlaşanda, daşı daş üstə qoymaq istəyəndə, kiminsə xərcləri maaşından artıq olanda, kimsə dalaşanda, kimsə icazəsiz alver edəndə və s. bu tip hadisələrdə Maarifin xüsusilə dostu mayora zəng etməyi tutur. Həmçinin, internet xakeri Kübra (Almaz Mustafayeva), bütün sahə müvəkkili stereotiplərinin məcmusu olan sahə müvəkkili Salam (Mirsalam Mirsalamov), kiçik ofis müdiri, danışığını Sevincdən başqa heç kəsin başa düşmədiyi Sədrəddin (Tərlan Nur Yaşar), hər rəngdə pulu olan bank müdiri Vüsal bəy (Əsəd İsmayılov) serialın əsas obrazlarıdır.
Purpur səhləb
Purpur səhləb, Fır-fır səhləb (Orchis purpurea Huds.) — Səhləbkimilər - (Orchidaceae Juss.)  fəsiləsindən dərman bitkisi növü.
3 bacı (teleserial, 2012)
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenarist: Vüqar Hüseynov, Səbuhi Bayramov Rejissor: Səyavuş Hüseynli Operator: Aydın Şirinsifət Prodüser: Oqtay Əliyev Rəssam: Emil Mirzəyev Bəstəkar: Tərlan Məmmədhüseynov
Purpur səhləb
IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və status / National IUCN Status: “Nəsli kəsilmək təhlükəsində olanlar” kateqoriyasına aiddir –EN B1ab (i, iii, iv) + 2ab(iv). Azərbaycanın nadir növüdür.
3 bacı (teleserial, 2012)
Rollarda
Ülviyyə Əliyeva — Sevinc Tünzalə Əliyeva — Xoşbəxt Dilarə Əliyeva — Səadət; özü Cəfər Namiq Kamal — Maarif kişi Almaz Mustafayeva — Kübra Mirsalam Mirsalamov — Salam Zemfira Əbdülsəmədova — Xədicə Tərlan Nur Yaşar — Sədrəddin Əkbər Əlizadə — Qənimət Azər Baxşəliyev — Mərdan Əsəd İsmayılov — Vüsal bəy Şakan Ersan — Tarık Rövşən Kərimduxt — Ağır
Purpur səhləb
Qısa morfoloji təsviri
Çoxillik ot bitkisidir. Kökyumrusu uzunsov və ya uzunsov- yumurtavaridir. Gövdəsi 30-80 sm hündürlükdədir. Yarpaqları enli-oval və ya lansetli, ellipsşəkilli, küt, 3-6 sm enində, 20 sm-dək uzunluqdadır. Çiçəkləri iri, vanil iylidir. Çiçək qrupu sıx, uzunsov-yumurtavaridir. Çiçəkyanlığının xarici yarpaqları ellipsşəkilli, yumurtavari, iti, üç damarcıqlı, tünd-bənövşəyi rəngdə; daxili yarpaqları isə xətvari, 9 mm-dək uzunluqda; dоdaqcığı 15 mm-dək uzunluqda, ağ və ya ağ-çəhrayı rəngli, tünd nöqtə şəklində ləkəlidir. Mahmızı küt, bükülmüş, bir neçə dəfə yumurtalıqdan qısadır.
Kök yumrularının uzunluğu 4 sm-ə qədər olub, uzunsov və ya uzunsov-yumurtaşə-killidir.
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
Çiçəkləmə-meyvə əmələgətirmə   dövrü  may-iyun aylarına təsadüf edir. Orta dağ qurşağına kimi kolluqlarda, meşələrdə, meşə talalarında rast gəlinir, toxumla çoxalır, işıqsevən, quraqlığa az davamlı, dekorativ bitkidir.
Yayılması
Böyük Qafqazın Quba hissəsi (Quba rayonu - Quba şəhəri ətrafında, Qonaqkənd qəsəbəsində, Qusar rayonu -Qusar şəhəri ətrafında), Böyük Qafqazın şərqi (İsmayıllı rayonu -İvanovka kəndi, Şamaxı rayonu - Astraxanka, Xilmilli kəndləri ətrafında), Bozqır yaylası (Şəki şəhəri ətrafında),  Kiçik Qafqazin şimalı (Daşkəsən  rayonu-Bayan kəndi ətrafında), Abşeronda (Puta qəsəbəsi ətrafında) rast gəlinir.
Çiçəkləməsi - Aprel
Meyvə verməsi - Aprel-May
Sayı və tendensiyası
Fraqmentləşmiş  sahənin və yaşayış  mühitinin keyfiyyətinin davam edən azalması müşahidə olunur.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Əhali tərəfindən geniş istifadə edilməsi populyasiyanın azalma tendensiyasını yaradır.
Mühafizə tədbirləri
AMEA-nın Botanika bağında becərilir. Hal-hazırda xüsusi qorunma tədbirləri həyata keçirilmir. Yayılma yerlərində antropogen təsiri azaltmaq məqsədi ilə yasaqlıqların təşkili, populyasiya səviyyəsində genetik tədqiqi, toxumlarının toxum bankında saxlanılması, bərpasının təmin edilməsi, yeni yayılma yerlərinin axtarılması təklif olunur.
Becərilməsi
Azərbaycanın Botanika İnstitutunun Botanika bağında becərilir.
Anett Dyer
Anett Dyer — Macarıstanı təmsil edən su poloçusu.
Purpur səhləb
Sinonimləri
Orchis maxima K. Koch
Anett Dyer
Karyerası
Anett Dyer, Macarıstan yığmasının heyətində 2004-cü ildə Yunanıstanın Afina şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Beşinci pillə uğrunda görüşdə Rusiya yığmasına 11:12 hesabı ilə məğlub olan Macarıstan yığması, Afina Olimpiadasını altıncı pillədə başa vurdu.
Saldo
Mühasibat Uçotunda
Mühasibat Uçotunda - mühasibat hesabları (sintetik və analitik) üzrə hər ayın sonunda müəyyən edilən debet dövriyyəsi ilə kredit dövriyyəsi arasındakı fərqdir.
Tədiyə Balansında
Tədiyə Balansında - müəyyən ölkənin rezidentlərinin ixracının və İdxalının dəyər qiymətləndirilməsi (ticarət balansının saldosu) və ya onların xarici tədiyələri ilə daxilolmalan arasında fərqdir (tədiyə balansı saldosu).
Demoqrafiyada
Demoqrafiyada miqrasiya saldosu - müəyyən dövr ərzində ölkənin ərazisinə gələn (yerləşən) və ölkənin ərazisindən gedən insanların sayı arasında fərqdir.
Milli hesablar statistikasında
Milli hesablar statistikasında - yenidən bölgü saldosu hər hansı bir şəxs (iqtisadiyyatın sahə və ya sferası) üçün milli gəlirin yenidən bölgüsünün nəticəsi, bu prosesin gedişində onların əldə etdiyi gəlirlərlə sərf olunmuş xərclər arasında fərqdir.
Tretyakov qalereyası
Tretyakov Qalereyası — Rusiyanın ən böyük muzeylərindən biri, Moskvada yerləşir. O, rus incəsənətinin simvoludur. Qalereya dəyərli rus kolleksiyalarına və daha sonra sovet incəsənəti və mədəniyyətinə, əlli mindən çox rəngkarlıq, qrafika, heykəltaraşlıq və tətbiqi incəsənət nümunələrinə malikdir.
Tarixi
Tretyakov Qalereyasının tarixi 1856-cı ildən başlanır. Moskvanın tanınmış taciri Pavel Tretyakov öz ilk rəngkarıq işlərini rus rəssamlarından alır və bununla ən gözəl incəsənət əsərlərinin kolleksiyası onun həyatının işinə çevrilir.
Tretyakov sayəsində Qalereya rus peredvijniklərinin-XIX əsrin II yarısında rus rəssamlar məktəbinin üzvlərinin ən yaxşı kolleksiyalarının sahibinə çevrildi. İlya Rupin(onun "Dəhşətli İvan və onun oğlu" əsəri daxilolmaqla), Perov, Kramskoy, N.Ge, Savrasov, Şişkin, Vasnetsov, Vereşşaqin, Serov, Aleksandr İvanov (oz kətan üzərində məşhur əsəri "İsanın insanlardan əvvəl təzahür etməsi" ilə) və başqaları Rus incəsənətinin öncülləri idilər.XII-XⅦ əsrlərin qədim Rus ikona rəngkarlığı,Andrey Rublyovun məşhur "Üçlük" əsəri Qalereyaya daxil edildi.
1892-ci ildə Tretyakov öz qalereyasını Moskvaya bağışladı. Sonralar bu Qalereya onun şərəfinə "Tretyakov Qalereyası" adlandırıldı. Unikal muzey əldə edən dünya şöhrətli Moskva şəhəri bu vaxtdan sonra dünya maştabında mədəni missiyanı gerçəkləşdirməyə başladı. Qalereya ümumicəmiyyət mülkiyyətinə çevrildi.
Tezliklə o, yalnız Rusiya deyil, həm də Avropada şöhrət qazandı.
Oktyabr inqilabından sonra SSRi-ni təşkil edən Respublikalarının rəssamları da bu Qalereyada əsərlərini sərgiləmək şansı qazandılar.Ölkənin hər yerindən ən məşhur rəssamların ən gözəl əsərləri Qalereyaya daxil edildi. İndi məşhur Rus rəssamları Rokotov, Brevlov, Vrubel, Konenkov, Valentin İvanov, Milkinov, Anikuşinin əsərlərinin yanında həmçinin T.Salahov, M.Abdullayev, S.Bəhlulzadə, T.Nərimanbəyov və s. kimi görkəmli Azərbaycan rəssamlarının əsərlərini də görmək mümkündür.
Qalereyada incəsənət sərgilərindən başqa depo,əlyazmalar bölməsi,böyük kitabxana və fotokolleksiya da var.
Scophthalmidae
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Arctostaphylos mewukka
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yeni tərzdə işləyirik (film, 1988)
Məzmun
Kinolentdə Bakı "Çinar" Soyuducular Zavodunun fəaliyyətindən söhbət açılır.
Film haqqında
Film Bakı "Çinar" Soyuducular Zavodunun sifarişi ilə çəkilmişdir.
Firdovs şəhristanı
Firdovs şəhristanı — İranın Cənubi Xorasan ostanının şəhristanlarından biridir. Şəhristanın inzibati mərkəzi Firdovs şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 40,000 nəfərdən ibarət idi.
Göy-Qal
Göy-Qal - türk və altay mifologiyasında bir təbiət layı. Eyni zamanda köhnə türk inancında bir ruh kateqoriyası. Kök-Qal (Gök-Kal), Gök-Kalığ və ya Kovak-Kalığ olaraq da deyilər. Əleyhdarı Yer-Sudur. Atmosferi və kosmosu, həmçinin buralarda olan qoruyucu ruhları ehtiva edər. Yakutcada və Dolqancada Qalan göy deməkdir.
Göy
Göy - yer üzünün xaricində qalan və hava kürə ilə kosmosu əhatə edən bölgə. Gök, (Kök, Kük, Göy) olaraq da deyilər. Monqollar "Tenger" deyərlər. Bəzən kosmos mənasında da istifadə edilər. Bütün cəmiyyətlərdə səma insanların marağına səbəb olmuşdur. Türk mifologiyasında 9 katlıdır. 19 qat olaraq genişledildiyi də olar. İslamiyetin təsiriylə 7 mərtəbəli olaraq düşünülmüşdür. Göyün müəyyən üç simvolunun ikisi olan Ay və Ulduz bir çox türk dövlətinin bayrağında mövcuddur. Bəzilərində Günəş də tapılar. Göyün qatlarında tanrılar oturar. Qatlar aşağıdan yuxarıya doğru artır. Ən yuxarıda ən böyük tanrı oturar. İnsana can verən güc təbiətdir. Bütün göy cisimlərinin bir iyəsi vardır. Mənəvi güc qaynağıdır. Monqollar öz ölkələrinə "Munkhe Khukhe Tengriin Oron" (Sonsuz Mavi Göy Ölkəsi) deyərlər. Türk-monqol və şumer əfsanələrində "kişi gücü" işarələr. Basqın və suverendir. Sami (hal-hazırda ivrit-ərəb) mədəniyyətində isə tam tərsidir. Həvva sözü göyü və havanı xatırladar (Ava: Hava deməkdir). Adəm sözü isə yeri və torpağı ehtiva edər (Adama: Palçıq deməkdir.) Bu baxımdan türk mənşəli xalqların öz mədəniyyəti, sami anlayışından ciddi bir fərqə malikdir. Göy (Gök) sözü türklərdə çox əhəmiyyətlidir. Həm göyü, həm mavi rəngi, həm ənginliyi, həm mənşəyi, həm saflığı həm də ilk olmağı ifadə edir. Məsələn Göytürk, ən böyük dövlət olma iddiasını ehtiva edər. Göy və Yer eynilə şumerlerde olduğu kimi türklərdə də ilk başda bir bütündür, bitişikdir (birləşmişdir). Göy, yaradıcı gücə sahib olmaqla birlikdə o da yaradılmışdır. Onu da yaradan daha böyük, daha geniş bir güc vardır. Və o güc təsəvvüfdəki Vəhdət-i Vücud (Bütün Varlıq) anlayışına bərabər gəlir. Göy və yerə and edilir, ikisindən birdən kömək istənilir. Xanların və xaqanların, millətlərin nəsli göyə bağlanar. Çingiz Xana adını verən şamanın adı "Gökçə"dir. Hər kəsin göydə bir ulduzu vardır və hər kəsin həyatı və taleyi göyə bir iplə bağlıdır. İpin qopsun bu mənada bir bedduadır. Çuvaşca da mavi rəng Kovak (Kevek) sözüylə qarşılanır və Kök/Göy sözündən törəmişdir. Monqol göy demək olan "Tenger" sözünün Tanrı sözü ilə əlaqəsi açıqdır. Çuvaşca da isə Tüpe göy deməkdir. Göyün Oğlu isə ən əhəmiyyətli vəzifəsi qurtarıcılık olan, Ulu Ataya aid adlardan biridir. İşıq şəklində yer üzünə düşdüyünə inanılar.
Ürgəl
Türk xalq mədəniyyətində bürclərə "Ürgəl" adı verilər. Səmada insanların xəyal gücü ilə müəyyən şəkillərə bənzədilən ulduz birlikləridir. Dünyadakı az qala bütün birliklərdə qalaktikalara əfsanələrlə əlaqədar adlar verilmişdir. Türklərdə diqqəti çəkən bir çox bürc vardır və bunlarla əlaqədar əhvalatlar izah edilər. Məsələn "Yəteğən" bürcünün yeddi quldur (at oğrusu) olduğu deyilər. Bir obadan qaçırdıqları atlar və peşlerindeki özlərini qovan atlılar ilə göyə sovrulmuşlar. Ona görə oğruların (quldurların) bu ulduzlara baxaraq yollarını tapdıqları deyilər. Türklər bəzən Yeddi Xaqan və ya Yeddi Xırsız (Yeddi Oğru), Yeddi Qarakçı (Yeddi Quldur), kimi zaman da Yeddi Arqar (Yeddi Qoyun) ya da Yeddi Kor adı verirlər. Monqollar isə eyni bürce Yeddi Qoca və ya Yeddi Yaşlı deyərlər. Başlıca Ürgəllər bunlardır.
Botulizm toksini
thumbnail
Botulizm toksini — hazırda məlum olan bütün zəhərlərdən ən güclüsüdür. Onu çoxlu miqdarda həm maye, həm də quru halında istehsal etmək mümkündür. Botulizm toksini istiyə davamlıdır. Quru halda özünün zəhərliliyini uzun müddət saxlaya bilir ki, buda toksin ehtiyatı yaratmağa imkan verir. Toksinin dadı və iyi olmadığı üçün onu hiss etmək çətindir. Botulizm toksini çox güclü zəhərləmə xüsusiyyətinə malikdir. İnsanların və heyvanların zəhərlənməsi əksər hallarda (90-100%) ölümlə nəticələnir. Ona görə də botulizm toksini düşmənin tətbiq edəcəyi bakterioloji silahın ən çox ehtimal edilən növlərindən biri hesab edilir.
İstiqlal (snayper tüfəngi)
Tarixi
2008-ci ilin noyabr ayında Pakistanın Karaçi şəhərində keçirilən "İDEAS-2008" hərbi sərgisində nümayiş etdirilən "İstiqlal" sərgiyə qatılan bəzi dövlətlərin, o cümlədən Pakistan Silahlı Qüvvələrinin nümayəndələrinin marağına səbəb olub. "İstiqlal" snayper tüfəngi Azərbaycan Müdafiə Sənayesi Nazirliyinin (MSN) İstanbulda keçirilən IX Beynəlxalq Müdafiə Sərgisində (İDEF) nümayiş etdirilib. Məlumatlara görə, Azərbaycanın stendində diqqəti daha çox İST-14,5 Anti-Material Rifle (İstiqlal) adlı snayper tüfəngi çəkib.
Türkiyənin bu snayper tüfənginə marağı böyükdür. Türkiyə Milli Müdafiə Nazirliyinin növbəti illərdən «İstiqlal»ın Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin inventarına daxil ediləcəyini planlaşdırıb
Hazırda "İstiqlal" snayper tüfənginin yeni versiyası hazırlanır
Taktiki-texniki xüsusiyyətləri
Yerli mütəxəssislər tərəfindən hazırlanan "İstiqlal" snayperi MDB və NATO ölkələrində istehsal olunan analoqlarını öz göstəricilərinə görə geridə qoyur.
Çəkisi 54 kiloqram olan bu snayper tüfəng çox ağır olmasına baxmayaraq, dəzgah üzərində tətbiq olunur.
Bu silahın optik nişangahı özəlliyi ilə analoqlarından fərqlənir. Hədəfi məhv etmə məsafəsi 3 min metr olan "İstiqlal" -50 və + 50 dərəcə temperaturlarda belə rahat istifadə oluna bilir. Darağın tutumu 5 patron və dolu darağın çəkisi 2kq-dır. 2 min metr məsafədə dəqiq vuruş və beton hasarı dəlib keçmə qabiliyyətinə malikdir. Həmçinin zireh deşən və yandıran patronları da bu tüfəng üçün nəzərdə tutulmuşdur. Kalibri 14.5 mm dir. Yağmur, palçıq, qar və toz təsirinə davamlı snayper tüfəngini iki hissəyə ayırmaqla çantada daşımaq mümkündür.
İstifadə edən ölkələr
thumb
Oqtay Salamzadə
Oqtay Salamzadə (d.1 sentyabr 1930-cu il — ö. 2 aprel 2012-ci il) — nasir, dramaturq, ilahiyyatçı-publisist, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1963), Jurnalistlər Birliyinin üzvü (1962), Respublika Ziyalılar Cəmiyyətinin fəxri doktoru (2000).
Həyatı
Oqtay Salamzadə 1930-cu il sentyabrın 1-də Füzuli rayonunun Cuvarlı kəndində doğulub. Orta məktəbi bitirdikdən sonra 1948-1953-cü illərdə Bakı Dövlət Universitetinin fəlsəfə şöbəsində təhsil alıb.
Əmək fəaliyyəti
Oqtay Salamzadə əmək fəaliyyətinə komsomol işçisi kimi başlamış, 1953–1959-cu illərdə LKGİ Bakı komitəsinin katibi işləyib. Naşir 1959–1963-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsində Uşaq və gənclər verilişləri redaksiyasının məsul redaktoru olub. Salamzadə 1963–1974-cü illərdə Azərbaycan Jurnalistlər İttifaqının məsul katibi seçilib.
O, 1993-cü ildən ölümünədək Azərbaycan Kütləvi İnformasiya Vasitələri İşçiləri Həmkarlar İttifaqının sədri, Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi Elmi-Dini Şurasının sədr müavini, Hacı Zeynalabdin Tağıyev Xatirə Mərkəzinin prezidenti vəzifələrini icra edib. Bir sıra cəmiyyətlərin fəxri doktoru, mətbu orqanların heyət üzvü olub.
Ədəbi fəaliyyəti
Oqtay Salamzadənin ilk irihəcmli mətbu əsəri "Tahirə" povesti 1956–1957-ci illərdə "Azərbaycan gəncləri" qəzetində təfriqə halında çap olunmuşdur. Onun 1979-cu ildə qələmə aldığı "Aqibət", 1980-ci ildə "Ən gözəl gün", 1988-ci ildə "Gələsən, görəsən" pyesləri respublika dövlət teatrlarında tamaşaya qoyulmuşdur.
Habelə Oqtay Salamzadə "Karvan" jurnalında "Sevgi iztirabı" romanını (1992, № 13,14,26,27), dilimizə çevirdiyi "Qurani-Kərim" anlamını (1990–1991, № 13–24), Füzulinin "Hədiqətüs-süəda" əsərini (1992, № 28–39) dərc etdirmişdir.
Vəfatı
2012-ci il aprelin 2-də səhər çağı 82 yaşlı Oqtay Salamzadənin vəziyyəti qəfildən pisləşib və vəfat edib.
Mükafatları
Oqtay Salamzadə Beynəlxalq Jurnalıistlər Təşkilatının Qızıl medalı, "Xam torpaqların fəthinə görə" medalı və Azərbaycan Respublikası Ali Sovetrinin Fəxri fərmanları ilə təltif edilmişdir. Həmçinin 1992-ci ildə Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin "Xeyriyyə" mükafatına, 1993-cü ildə Azərbaycan-İran Mədəniyyət Mərkəzinin Tusi adına, Məmməd Araz adına mükafatlarına, 1994-cü ildə isə Beynəlxalq Humanitar Fondunun "Yaddaş", Vahid Xeyriyyə Cəmiyyətinin "Hüsni-gözəllik" mükafatlarına layiq görülmüşdür.
Avtomatik meteoroloji sistemlər
Müasir meteoroloji təminat sistemləri
Son onilliklər ərzində istismara yararlı, uzaq məsafələr qət edən, yüksək sürətə malik hava laynerlərinin meydana çıxması ilə əlaqədar olaraq, dumanda görünüş məsafəsinin ölçülməsi zamanı 10 m-lik dəqiqlik tələb olunur və xüsusən də qalxma-enmə zonasında hava gəmilərinə əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərə biləcək yer səthi üzərində küləyin sürət və istiqamətinin və digər meteoroloji kəmiyyətlərin ölçülmə dəqiqliyinə olan tələblər də xeyli artmışdır. Ona görə də operativliyin tam təmin olunması üçün uçuşların meteoroloji təminatı vəzifəsinə qarşı qoyulan əsas tələblər məlumatların vaxtlı-vaxtında və tam şəkildə çatdırılmasından ibarət olur. Yuxarıda qeyd edilən şərtlərlə əlaqadar olaraq istismar edilən müasir meteoroloji təminat sistemlərinə yüksək inteqrallaşdırılma və avtomatlaşdırılma səviyyəsi istiqamətində qoyulan təlblər də artmış olur.
Avtomatik meteoroloji sistemlər
Müşahidələrin aparılması üçün ən çox yayılan üç avtomatik stansiya var: AWOS -Almaniya, VAİSALA -Finlandiya, ASOS -ABŞ, KRAMS-4 isə Rusiya istehsalıdır. Bu stansiyalar vasitəsilə meteoroloji müşahidələr yarım saatdan bir aparılır. Əldə olunan meteoroloji məlumatları kodlaşdırırlar. Bu isə METAR adlanır. Bundan başqa xüsusi müşahidələr də vardır. Xüsusi müşahidələr kodu isə SPESİ adlanır. SPESİ müəyyən kriteriyalar vasitəsilə xüsusi hava təzahürləri üzərində aparılır. Meteoroloji müşahidələrin işlənməsinə qoyulan müasir tələblər, meteoroloji elementlərin vaxtında, dəqiq və avtomatlaşdırılmış şəkildə ölçülərək minimum xəta ilə lazımi orqanlara ötürülməsidir. Qoyulan tələbləri yerinə yetirmək məqsədilə hal-hazırda yüzdən çox hava limanlarında Almaniyanın impuls–fizik (Avtomatlaşdırılmış Meteoroloji Müşahidə Sistemləri-AWOS) və Finlandiyanın VAİSALA (Kompleksləşdirilmiş Avtomatik Radiotexniki Stansiya-KRAMS-4) dünyada tanınmış,aparıcı firmalarının müasir cihazları və sistemləri ilə təchiz olunub.
Həmçinin bax
Meteorologiya
Xarici keçidlər
PEYK METEOROLOGİYASI
Botlar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
İmelda Markos
right|thumb|Imelda Marcos
İmelda Markos (d. 2 iyul, 1929) — keçmiş Filippin prezidenti Markos Ferdinandın dul xanımı.
Arctostaphylos montaraensis
(Arctostaphylos montaraensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
left|thumb
Uaza çayı
Uaza çayı- Belçika və Fransa ərazisindən axan Sena çayının sol qoludur. Uzunluğu 302 km, hövzəsinin sahəsi isə 17 min. кm²-dir.
Coğrafiyası
Kanallar vasitəsilə Maas, Somma, Şelda çayları ilə birləşir. Sena çayı vasitəsilə Şimal kanalına birləşir. Uaza çayı mənbəyini Belçika əyalətindən götürür və qərbə doğru Ardenlər dağını keçərək Fransanın cənub-qərb hissəsinə daxil olur. Orta illik axımı 110 m³/san-dir.
Qainat şəhristanı
Qainat şəhristanı və ya Qain şəhristanı — İranın Cənubi Xorasan ostanının şəhristanlarından biridir. Şəhristanın inzibati mərkəzi Qain şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 137,357 nəfər və 35,783 ailədən ibarət idi.
Halfdan Hvitserk
Halfdan Hvitserk — Raqnar Lodbrokun oğullarından biri, Yorvik krallığının qurucusu.