cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rəhim Hüseynov (nazir)
Həyatı
AXC hakimiyyəti dövründə könüllü olaraq baş nazir vəzifəsindən getmişdir.
1990-cı ildə yaranan ictimai təşkilatlardan biri də Azərbaycan Alimlər və Mühəndislər Birliyi olmuşdur. R. Hüseynov həmin birliyə yarandığı gündən bəri sədrlik edir. 1994-cü ildə isə Beynəlxalq "Xəzər" fondu təşkil olunmuşdur. Onun təsis konfransında R. Hüseynov yekdilliklə fondun prezidenti seçilmişdir və ona başçılıq edir. Eyni zamanda o, 1994-cü ildən Beynəlxalq Alimlər və Mühəndislər Birliyinin vitse-prezidentidir.
R. Hüseynov Azərbaycan SSR Ali Sovetinin sessiyalarının, Azərbaycan KP qurultaylarının, MK plenumlarının nümayəndəsi olmuşdur. O, Qırmızı Əmək Bayrağı, Xalqlar dostluğu, Şərəf nişanı ordenləri və bir sıra medallarla təltif olunmuşdur.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti iqtisadiyyatı
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti iqtisadiyyatı — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin sosial-iqtisadi siyasətinin əsas məzmunu.
Fəaliyyəti
250px|thumb|Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 [[Azərbaycan manatı|manatlıq əskinası]] 1918-ci il mayın 28-də Müsəlman Şərqində ilk demokratik və yeganə par­la­men­tli respublika olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti yaradıldı. Keçmiş Rusiya İmperiyasının dağıntıları içərisindən yaradılmış Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Avropa tərəfindən tanınmış yeganə türk respublikası kimi tarixə daxil oldu. Cümhuriyyətin yaranması və onun fəaliyyəti xalqın dövlətçilik ənənələrinin bərpasına və milli mənlik şüurunun intişarına böyük təsir göstərmişdir. Həmin dövrdə ölkə həyatının bir çox sahələrində, o cümlədən müstəqil demokratik dövlət, milli mədəniyyət, milli təhsil, ordu   quruculuğu, həmçinin ölkənin sosial-iqtisadi inkişafı və xarici  iqtisadi-ticarət əlaqələrinin yaradılması istiqamətlərində ilk mühüm müstəqil addımlar atılmışdır. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti tarixinə həmin dövrdə ölkədə milli iqtisadiyyatın və xarici iqtisadi-ticarət əlaqələrinin  yaradılması istiqamətində ilk müstəqil addımlar atılmışdır.
Haqqında
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətində sosial ədalət istehsal vasitələri üzərində mülkiyyət formaları vasitəsi ilə bərqərar edildi. AXC öz iqtisadi platformasında mülkiyyət plüralizmini nəzərdə tuturdu. Burada dövlət mülkiyyəti, xüsusi, şəxsi, səhmdar, bələdiyyə mülkiyyəti formalarının və digər mülkiyyət formalarının inkişafı üçün bərabər imkanlar yaradılırdı. O zaman geniş yayılmış bolşevizm mövqeyindən fərqli olaraq AXC və onun liderləri fabrik, zavod, torpaq və digər əsas istehsal vasitələri üzərində xüsusi mülkiyyəti rədd etmirdilər. Əksinə, belə hesab edirdilər ki, “bu cür mülkiyyəti tamamilə aradan qaldırmaq indiki vəziyyətdə insanların şəxsi təşəbbüs qüvvətini zorakı olaraq aradan götürür”.
Eyni zamanda, AXC-də xüsusi mülkiyyətin miqyası müəyyənləşdirilir, bu işdə ifrata varmağın zərərli olduğu göstərilirdi. Qeyri-məhdud mülkiyyət hüququ və mənimsəmədə ifratçılıq mülkiyyətin yoxluğu qədər zərərli hesab edilirdi. AXC-nin iqtisadi modelində nəzərdə tutulurdu ki, xüsusi mülkiyyətin mövcudluğu mülkiyyətin tamamilə xırdalanmasına aparıb çıxarmamalıdır. Xüsusən də fabrik və zavodların bu cür xırdalanması qeyri-mümkündür və “burada çalışan əməkçinin işdəki mövqeyi xüsusi surətdə hazırlanan əmək haqqında qanunların tətbiqi ilə təmin olunmalıdır”.
Respublikanın yaratdığı iqtisadi qanunçuluğa görə, dövlət mülkiyyətinə və qismən də bələdiyyə mülkiyyətinə “dövlətin sərvət və gəlir qaynağını təşkil edən yeraltı mədənlər”, həmçinin “dəmiryolu, işıq, su, teleqraf və s. bu kimi ümumi işlərə xidmət edən sahələr” daxil edilirdi.
AXC-nin aqrar proqramı da iqtisadi fikir baxımından öyrənilməyə layiqdir. Bu proqramın əsasını aqrar islahatı haqqında “Müsavat” fraksiyasının və Torpaq Nazirliyinin nöqteyi-nəzərini əks etdirən qanun layihələri təşkil edirdi. Göstərilən qanun layihələrinin müəyyən fərqlərinə baxmayaraq, məqsədi torpaqsız və aztorpaqlı əhalini torpaqla təmin etməkdən ibarət idi. Həm də xüsusi torpaq mülkiyyətini ləğv etmək deyil, torpağı xüsusi mülkiyyətə elə istehlak normaları üzrə vermək nəzərdə tutulurdu ki, bir tərəfdən kənd əhalisini gəlirlə təmin etmək mümkün olsun, digər tərəfdən istifadəsiz xüsusi sahibkar torpaqları qalmasın.
Etibar Qocayev
Etibar Xasay oğlu Qocayev — Qarabağ müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Qocayev Etibar Xasay oğlu 1964-cü ilin fevralın 20-də Bakıda anadan olmuşdur. 1982-ci ildə fizika-riyaziyyat təmayüllü məktəbini fərqlənmə diplomu ilə bitirmiş və həmin ildə Kiyev Politexnik İnstitutuna daxil olmuşdur. İnstitutu yaxşı davranış və qiymətlərlə bitirərək, Azərbaycana qayıtmışdır. 1992-ci ilin fevral ayının 26-da ermənilə Xocalıda soyqırım etdi. Onların törətdikləri vəhşiliklər, ağlasığmaz qeyri-insani hərəkətlər onu dərindən sarsıtmışdı. Xocalı faciəsindən sonra, Etibar Qocayev 1992-ci ilin mart ayında könüllü olaraq torpaqlarımızın müdafiəsinə yollandı. Onu taqım komandiri təyin etmişdilər. 3 ay vuruşduqdan sonra Etibar fərqləndiyinə görə baş leytenant rütbəsinə layiq görüldü. Onun ilk döyüş yeri Laçın, Zəngilan rayonları ərazisində gedən döyüşlərdən keçdi.
Döyüşlərdə iştirakı
1992-ci ilin iyulun 31-i Ağdabanda ağır döyüşlər gedirdi. Burada yüksəkliyə qalxıb hücuma keçən tankları vurmaq lazım idi. Etibar Qocayev heç bir əsgərə qıymayıb, əmr vermədən özü təkbaşına bu əməliyyatı həyata keçirib. Yüksəkliyə qalxıb irəliləməkdə olan düşmənin iki tankını vurub, üçüncünü vurmaq istəyəndə onun özü snayper gülləsinə tuş gəlib. Snayper tərəfindən vurulan Etibar Qocayev həmin gün şəhid oldu. Məzarı Şəhidlər Xiyabanındadır.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti iqtisadiyyatı
Haqqında
AXC-nin iqtisadi platformasında pulun inflyasiyasının qarşısını almaq, inflyasiya şəraitində əmək haqqını tənzimləmək, ümumiyyətlə, pul tədavülünü, xaricə xammal satışını qaydaya salmaq, gömrük siyasəti, sahibkarlarla dövlət arasında münasibətlərin vergi vasitəsilə tənzimlənməsi qaydaları, Rusiya ilə və qonşu respublikalarla iqtisadi əməkdaşlıq şərtləri, iqtisadi fikir və təcrübəni öyrənmək baxımından diqqətəlayiqdir.
Etibar Qocayev
Ailəsi
Etibar ailəli idi, bir oğlu var. Nəvələrindən biri onun adını daşıyır. thumb|alt=Balaca Etibar babasının məzarında|Balaca Etibar babasının məzarında|border
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti iqtisadiyyatı
Haqqında
Mövcud olduğu 23 ay ərzində AXC bir sıra cari təsərrüfat və mədəniyyət məsələlərinin həllində böyük uğurlar qazandı. Neft sənayesi ağır vəziyyətdən çıxarıldı, dağıdılmış Bakı-Batum neft kəməri bərpa olundu, Bakı-Culfa dəmir yolu inşa edildi, Kür çayı üzərində körpü salındı, maarif və mədəniyyət, xaricdə yüksək ixtisaslı milli kadrlar hazırlanması sahəsində işlər yoluna qoyuldu. Azərbaycan Dövlət Bankı yaradıldı, milli pul nişanları buraxıldı, Xəzər dəniz gəmiçiliyi inkişaf etdirildi, Bakı Universiteti və bir çox ibtidai məktəblər açıldı.
Etibar Qocayev
Xatirəsi
Şəhid Etibar Qocayev həyat yoldaşı və oğlu ilə|220x220px|thumb|border Nərimanov rayonunda yaşayıb. Adının əbədiləşdirilməsi üçün Nərimanov rayonunda küçələrdən birinə onun adı verilmişdir.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti iqtisadiyyatı
Haqqında
Müstəqil dövlətin atributu kimi milli pul vahidinin buraxılması AXC-nin maliyyə siyasətinin mühüm tərkib hissəsi idi. 1918-ci ilin əvvəlindən Bakıda yeni kağız pullar-“Bakı bonları” buraxıldı (o vaxtadək “Nikolay” pulları və “Kerenski” pul vahidləri işlənirdi). Milli pul vahidinin möhkəmləndirilməsi, onun alıcılıq qabiliyyətinin qorunub saxlanması hökumətin iqtisadi siyasətinin əsas qayğısı oldu. Çünki AXC-nin milli valyutası inflyasiya şəraitində dövriyyəyə buraxılmışdı.
Etibar Qocayev
Xatirəsi
Samirə Qocayeva şəhid haqqında "Etibarın hekayəsi" şeirini yazıb.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti iqtisadiyyatı
Haqqında
Hökumət həm əvvəlki dövrdən miras qalan, həm də respublikanın mövcudluğu dövründə baş verən inflyasiyaya qarşı mübarizə aparırdı. Bu məqsədlə aşağıdakı tədbirlər həyata keçirildi: müstəqil dövlətin maliyyə, vergi, bank-kredit sistemi yaradıldı; Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Dövlət Bankı açıldı, Maliyyə Nazirliyinin 20 iyul 1919-cu il tarixli qərarı ilə əmtəələrin sərbəst ixracı təmin edildi, AXC parlamentinin bu məsələyə həsr olunan 24 noyabr 1919-cu il tarixli iclasında müxtəlif fikirlər müzakirə olundu. Həmin iclasda qərar qəbul olundu ki, əsas diqqət xəzinənin doldurulmasına yönəldilməlidir. Xəzinəyə müəyyən rüsum keçirmək şərti ilə (ixrac olunan xammalın dəyərinin 25 faizi həcmində) xammal ixracına icazə verilməsinə dair qanun (11 dekabr 1919-cu il) qəbul edildi, xaricə gizli yolla gümüş, qızıl, platin aparılmasına görə məsuliyyət məsələsinə baxıldı və bu məsələ 20 oktyabr 1919-cu il tarixli qanunda öz geniş əksini tapdı.
Etibar Qocayev
Xatirəsi
Bir gün bir qəzetlə gəldi hiddətə,
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti iqtisadiyyatı
Xarici ölkələrlə iqtisadiyyatı
thumb|right|275px|[[Ukrayna nümayəndəliyinin binası və Mirzəbəyov qardaşlarının malikanəsində yerləşən Ukrayna Milli Şurası. İstiqlaliyyət küçəsi, 8]]
Etibar Qocayev
Xatirəsi
Günlərcə yatmadı, düşdü qəflətə.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti iqtisadiyyatı
Xarici ölkələrlə iqtisadiyyatı
XIX-XX əsrin əvvəllərində Azərbaycan Rusiya İmperiyasının tərkib hissəsi olduğundan  onun  iqtisadi həyatı bilavasitə Rusiya ilə sıx bağlı idi. Digər qonşu ölkələrdə sənaye  inkişaf  etmədiyindən, Azərbaycan  ehtiyac duyduğu sənaye və  fabrik məmulatlarını  əsasən Rusiyadan əldə edirdi. Lakin həmin dövrdə çarizmin Rusiya İmperiyası ərazisində yürütdüyü  mürtəce hakim  millətçilik  siyasətinin  təsiri altında böyüməkdə olan  rus sənaye kapitalı  bütün Cənubi Qafqaza, o cümlədən  Azərbaycana öz  sənayesini yaymağa və inkişaf etdirməyə ixtiyarı olmayan, Rusiyaya  özünün müxtəlif növ xammalını  göndərərək, oradan  fabrik məmulatlarını idxal etməyə  möhtac qalan bir müstəmləkə kimi  baxırdı.
thumb|left|Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin [[Azərbaycanın İstiqlal Bəyannaməsi|İstiqlal Bəyannaməsi]]
Etibar Qocayev
Xatirəsi
Dözmədi ürəyi, haqsızlıqlara,
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti iqtisadiyyatı
Xarici ölkələrlə iqtisadiyyatı
Bəşəriyyət tarixində misli görünməmiş həmin anarxiya keçmiş Rusiya imperiyasının bütün hissələrini əhatə etməyə  başladı. Hadisələrin bu cür inkişafı  nəticəsində Rusiya imperiyasının tərkibinə  daxil edilmiş milli regionlar öz xalqlarını  və ərazilərini hərc-mərclikdən qorumaqdan ötrü bir-birinin ardınca öz müstəqilliyini elan etdilər. Bütün İmperiya ərazilərində cərəyan edən hadisələr mərkəzlə ucqar regionlar arasındakı əlaqələrin pozulmasına və nəticə etibarilə Rusiya  imperiyasının dağılmasına gətirib çıxartdı. 1917-ci ilin oktyabrında baş vermiş siyasi dəyişikliklərdən sonra isə Rusiya ilə yeni əlaqələrin, o cümlədən iqtisadi-ticarət əlaqələrinin yaradılmasında bir çox  problemlər yarandı ki, onlardan da  ən  başlıcası Rusiyanın  heç bir  guşəsində  vahid  Rusiya  hökuməti sayıla biləcək   dövlət  qurumunun  yoxluğu  sayılırdı. Yaranmış son dərəcə mürəkkəb  siyasi  vəziyyət  yeni  iqtisadi əlaqələrin  qurulmasını mümkünsüz edirdi. Lakin müstəqillik yolunda ilk addımlarını atmaqda olan Cümhuriyyət  hökuməti  dövrün mürəkkəb problemləri ilə əhatə olunmasına baxmayaraq, ölkədə iqtisadi vəziyyətin  yaxşılaşdırılması istiqamətində lazımi  tədbirlərin  həyata  keçiriləcəyinə söz verərək, müvafiq addımlar atmağa çalışırdı. Azərbaycan Respublikası Ərzaq Nazirliyinin müvəkkili V.Smirnov 19 yanvar 1919-cu il tarixli "Azərbaycan” qəzetində  dərc olunmuş  müsahibəsində  qeyd  edirdi: ”Hazırkı mürəkkəb vəziyyətdən yeganə çıxış yolu əmtəə mübadiləsi üçün normal şəraitin yaradılmasıdır.
Etibar Qocayev
Xatirəsi
Dedi bumu oldu xalqıma rəva?
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti iqtisadiyyatı
Xarici ölkələrlə iqtisadiyyatı
Ərzaq Nazirliyi digər ölkə və vilayətlərdən ərzağın alınması və tədarükü üçün öz nümayəndə və müvəkkillərini Ukraynaya və Kubana göndərməyi qərara almışdır. Ərzaq Nazirliyinin müvəkkilləri yerli ərzaq təşkilatları, kooperasiyalar ilə, həmçinin ayrı-ayrı şəxslərlə əmtəə mübadiləsinin yaradılması haqqında danışıqların aparılması üçün Şimali Qafqaza, Qara dəniz quberniyalarına və Kuban vilayətinə də ezam  edilmişdilər. Öz növbəsində, həmin vilayətlərin  nümayəndələri də özlərinə lazım olan məhsulları əldə etmək üçün Azərbaycana gəlirdilər. Həmin ölkə və vilayətlərlə Azərbaycan arasında qənaətbəxş münasibətlərin  yaradılması mümkün olmuşdur. Müstəqilliyin ilk aylarından etibarən Azərbaycan Respublikasının ərzaq təhlükəsizliyinin  qorunması, onun qonşu ölkə və vilayətlərlə həyata keçirdiyi əmtəə mübadiləsini  nizamlı surətdə təşkil etmək üçün Cümhuriyyət hökuməti tərəfindən bir sıra mühüm qərarlar qəbul edilmişdir. Belə ki, hökumətin 19 iyun 1918-ci il tarixli qərarı ilə Ərzaq Nazirliyinə tapşırılırdı ki, gündəlik tələbat mallarının və mal-qaranın ixracına qadağa qoyulması haqqında təcili  olaraq qərar  dərc  etsin. Hökumətin 22  iyun  1918-ci  il  tarixli  qərarı  ilə   xarici  ölkələrə  şərab və digər ərzaq  məhsullarının, 27 iyun 1918-ci il tarixli qərarla ilə isə xaricə pambıq, ipək, yun, metal, mal-qara, çörək və digər  məhsulların ixrac  edilməsi qadağan olundu. Hökumətin 1918-ci il iyununun 22-də qəbul  etdiyi digər qərarla xaricə ərzaq  məhsullarının ixrac edilməsinin  qarşısını  almaq  məqsədilə,  Poylu  stansiyasında sərhəd postu təsis edildi.
Etibar Qocayev
Xatirəsi
Gənc anaların qarnın yardılar,
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti iqtisadiyyatı
Xarici ölkələrlə iqtisadiyyatı
Xarici ölkə və vilayətlərlə əmtəə mübadiləsini nizamlı  şəkildə  həyata keçirməkdən ötrü müvafiq qurumun yaradılmasına  böyük ehtiyac duyulurdu. Bu məqsədlə hökumətin 23 iyun 1918-ci il tarixli qərarı ilə əmtəə mübadiləsi  bürosunun təşkil edilməsi ticarət və sənaye  nazirinə tapşırıldı.
Etibar Qocayev
Xatirəsi
İçinə pişiyi diri qoydular.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti iqtisadiyyatı
Xarici ölkələrlə iqtisadiyyatı
Beləliklə, digər ölkə və regionlarla əmtəə mübadiləsinin təşkili, əmtəə mübadiləsinin norma və  qaydalarının  müəyyən edilməsi  üzrə müvafiq qərarların qəbul edilməsi  üzrə Azərbaycan Respublikasının Ticarət və Sənaye  Nazirliyi  nəzdində "Xarici  dövlət  və qonşu vilayətlərlə əmtəə mübadiləsi komitəsi” təsis edildi. "Əmtəə Mübadiləsi Komitəsi” haqqında əsasnamə Hökumətin 12 fevral 1919-cu il tarixli  qərarı  ilə  təsdiq  edildi. Həmin Komitə idarələrarası məşvərətçi, ayrı-ayrı hallarda isə  sərəncamverici  orqan kimi yaradılmışdır. Azərbaycana lazım  olan  malların  xarici  ölkələrdən və  qonşu vilayətlərdən  idxal edilməsi,  neft və  neft məhsullarının  isə həmin ölkə və vilayətlərə ixracına dair məsələlərlə” Əmtəə mübadiləsi komitəsi”  məşğul olurdu. Komitədə əmtəə mallarının Azərbaycandan ixracı və   Azərbaycana idxalı ilə bağlı  ərizələrə baxılır və müvafiq qərarlar qəbul edilirdi. "Əmtəə mübadiləsi  üzrə komitə”nin  tərkibinə bir sıra hökumət  və  ictimai  təşkilatların nümayəndələri, o cümlədən  Ticarət, Sənaye və Ərzaq Nazirliyi; Maliyyə  Nazirliyi; Əkinçilik  və  Dövlət  Əmlakı; Rabitə Yolları; Dövlət  Nəzarəti  Nazirliklərinin, eləcə də  Neft  Sənayeçilərinin  Qurultay  Şurasının  və  Bakı  Şəhər  İdarəsinin nümayəndələri də daxil  edilmişdir. Əmtəə  mallarının   dəmiryolu  vasitəsilə  daşınması  haqqında  məsələlər  müzakirə  edilərkən,  bu Komitənin  iclasına   dəmiryolu  daşınmaları  bürosunun  sədri  də  dəvət  olunurdu. Arxiv  sənədləri  təsdiq edir ki, həmin dövrdə fəaliyyətdə olan bir çox təşkilatlar  Əmtəə  Mübadiləsi   Komitəsinin  yaradılmasını  böyük  rəğbətlə qarşılamışdır.
Xarici ölkələrə əmtəə mallarının ixrac edilməsi üzrə qaydalar işlənib hazırlanaraq Azərbaycan Respublikasının Ticarət və Sənaye  Nazirliyinin  16 mart 1919-cu il tarixli qərarı ilə təsdiq edilmişdir. Həmin qaydalara uyğun olaraq xaricə ixrac olunan  əmtəə malların  siyahısı  tərtib  edilmişdi. Siyahıda ixrac olunan  əmtəə  malları üç  qrupa  ayrılırdı. Birinci qrupa - ixracına icazə verilməyən mallar və yaxud ixracına icazənin verilməsi Əmtəə Mübadiləsi Komitəsinin səlahiyyətinə aid olmayan mallar daxil  edilmişdir (məsələn, çörək, taxıl, dənli bitkilər, müxtəlif  növ yarmalar, iri və kiçik  buynuzlu mal-qara, at, donuz, ev quşları, ət və ət məhsulları, etil spirti, dava-dərman, kaustik soda, külçə və sikkə  halında  olan  qızıl  və gümüş, sortluq  dəmir  və  dəmir məmulatları, soyuq silah, yivli  odlu silah, güllə, müxtəlif barıt və  mərmilər). İkinci qrupa - ixracına Komitə  tərəfindən icazə verilən əmtəə malları daxil idi: (məsələn, düyü, düyü kraxmalı, makaron, müxtəlif  toxumlar, bostan toxumları, müxtəlif tərəvəz məhsulları, kartof, noxud, paxla, tərəvəz  konservləri, qoz, badam, püstə, şabalıd, quru  meyvələr  və  meyvə  konservləri; neft  və  neft  məhsulları; dəri  və  xəzlər (aşılanmış  və  aşılanmamış); bitki  və  lifli  materiallar, o cümlədən  pambıq, kənaf; yun  və  yun  məhsulları; barama  toxumu, xam  ipək, brezent  və  kisələr, odlu  ov  silahları). Yerdə qalan digər mallar üçüncü qrupa aid edilmişdir ki, onların da sərbəst surətdə  xarici ölkə  və  vilayətlərə ixrac  edilməsinə  icazə  verilirdi.
Etibar Qocayev
Xatirəsi
Bir anlıq qəzəblə doldu gözləri
Ürəyi az qala yerindən çıxsın
Necə dözmək olar, bu vəhşiliyə?
Susmaq yaraşırmı heç kişiliyə.
Durdu bir qərarda, düz Qarabağa
Düşmənə gününü göstərmək üçün
Sanki döyüş üçün gəldi dünyaya
Xalqını düşməndən qorumaq üçün.
29 kəndə müvəffəq oldu,
Düşmənə bir anda aman vermədi,
Vətən sağ olsun hamı söylədi.
Danışa bilmədi körpəsi,
Arzusu gözündə qalmışdı sanki,
Atasın görmədi hələ körpəsi.
Bu dünyadan bir Etibar keçdi,
Vətənə, Millətə xeyirli övlad.
Bu dünyadan bir qəhrəman getdi
Doyunca atalığı yaşamayaraq.
Etibar nə deməkdir bilirsizmi heç?
Etibar arzusu gözündə qalan
Heç vaxt geriyə addımı atmayan
Düşməndən qorxmayan, məğrur, yaşayan,
Qəhrəman deməkdir, igid deməkdir,
Etibar bir sözlə Vətən deməkdir.
Amalı  şüarı təkcə bir olan
Heç vaxt unudulmayan hər an yaşayan
La-Sel (Alye)
INSEE kodu — 03047.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 413 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 273 nəfər (15-64 yaş arasında) 197 nəfər iqtisadi fəal, 76 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 72,2%, 1999-cu ildə 63.6%). Aktiv olan 197 nəfərdən 174 nəfəri (101 kişi və 73 qadın), 23 nəfəri işsizdir (7 kişi və 16 qadın). Aktiv olmayan 24 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 19 nəfər təqaüdçü, 33 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Postament
Pedestal və ya postament — heykəl, vaza və ya sütunun altında dayanan və onları dəstəkləyən element.
Vaza
thumb|İçinə çiçək qoyulmuş şüşə vaza
Vaza, əsasən çiçək qoymaq üçün istifadə edilən şüşə, farfor, torpaq kimi müxtəlif materiallardan, müxtəlif ölçü və formalarda hazırlana bilən bir qabdır. Bu söz rusca vaza (Ваза) sözündən azərbaycancaya keçib.
Gərdkavlan (Piranşəhr)
Gərdkavlan - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Piranşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 207 nəfər yaşayır (31 ailə).
NGC 6170
NGC 6170, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Gərdəsur (Piranşəhr)
Gərdəsur - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Piranşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 486 nəfər yaşayır (88 ailə).
Yuxarı Həmzəabad (Piranşəhr)
Yuxarı Həmzəabad - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Piranşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 155 nəfər yaşayır (21 ailə).
Atom kütləsi
Karbon atomunun etalon seçilməsinin əsas səbəbi onun 12C izotopunun 98,9% təşkil etməsidir ki, bu isə demək olar ki, götürülmüş nümunədə bütün Karbon atomlarının eyni sayda nuklonlardan təşkil olunması deməkdir.
Kimyəvi elementin atom kütləsi (eləcə də "orta atom kütləsi", "standart atom kütləsi") verilmiş kimyəvi elementin təbiətdə mövcud olan bütün izotoplarının, onların yerdə və atmosferdə yayılma xarakterini nəzərə alaraq orta məxrəcə gətirilmiş kütləsidir. Mendeleyev cədvəlindədə bu kütlələr göstərilmişdir.
Kimyəvi elementin nisbi atom kütləsi, onun təbii izotoplarının orta atom kütləsinin a.k.v-yə olan nisbəti ilə müəyyən olunur. Odur ki, dövri sistem cədvəlində bir çox elementlər kəsr ədədli kütləyə malikdirlər. Məsələn, Cl -un nisbi atom kütləsi 35,453-dür. Bu isə onun təbiətdə 77,35 % 35Cl və 22,65% 37Cl izotopu şəklində yayılması ilə əlaqədardır. A.k.v. ilə ifadə olunmuş nisbi atom kütləsi elementin bir atomunun kütləsinə bərabərdir. Maddə bir neçə eyni, yaxud müxtəlif növ atomlardan təşkil olunduğu üçün onun molekulunun kütləsi müvafiq olaraq bu atomların kütlələri cəmindən ibarətdir. Maddə molekulunun a.k.v ilə ifadə olunan kütləsinə nisbi molekul kütləsi deyilir. Nisbi molekul kütləsi Mr maddənin molekul kütləsinin karbon atomunun kütləsinin 1/12-nə olan nisbətidir.
Əmir Rüstəmov
Həyatı
Əmir Məmməd oğlu Rüstəmov 5 dekabr 1909-cu ildə Şuşa şəhərində doğulmuşdu. Kiçik yaşlarından ailəsi ilə birlikdə Aşqabada köçmüşdü. İnşaat texnikumunu bitirdikdən sonra (1931) SSRİ Baş Pambıqçılıq Komitəsinin Tacikistan SSR tikinti trestində mühəndis işləmişdir. 1932-ci ildən Sovet Ordusunda xidmət etmişdir. 1937-ci ilə qədər Orta Asiyada müxtəlif hərbi dəstələrin tərkibində basmaçıların qalıqlarına qarşı mübarizə aparmışdır. 1941-ci ildə V. V. Kuybışev adına Hərbi Mühəndislik Akademiyasını bitirmişdir. 1942–1943-cü illərdə Rostov altında, Qafqaz uğrunda gedən vuruşlarda fəal iştirak etmişdir. Böyük Vətən müharibəsindən sonra Quru qoşunların mühəndis xidməti qərargahı əməliyyat söbəsinin rəisi təyin olunmuşdur. 1952-ci ildə K. J. Voroşilov adına Hərbi Akademiyanı bitirmişdir. Almaniyada Sovet qoşunları qrupunun tərkibində ordu mühəndis qoşunlarının rəisi (1952–56), Sibir Hərbi Dairənin mühəndis qoşunlarının rəisi (1956–66), V. V. Kuybışev adına Hərbi Mühəndislik Akademiyasında kafedra rəisi (1966–69) işləmişdir. 1969-cu ildə ehtiyata buraxılmışdır.
Mükafatları
Qırmızı Bayraq, Qırmızı Ulduz ordenləri və medallarla təltif olunmuşdur.
Çorşənbi Çorşənbiyev
Çorşənbi Çorşənbiyev Avazxanoviç tacikistanlı qarışıq döyüş sənəti idmançısı. 10 fevral 2021-ci il tarixindən etibarən Fight Nights Global döyüşçüsüdür. IFFCF-MMA Dünya Kuboku Çempionu (2015), MMA döyüşçüsü, eyni zamanda çılpaq yumruqlarla çıxış edir. "URJ" ləqəbi ilə çıxış edir (pamir ləhcəsində "Qurd" sözü olaraq tərcümə olunur).
Uşaqlıq və gənclik
15 may 1995-ci ildə Tacikistanın Dağlıq Bədəxşan Muxtar Vilayətinin cənub-qərb hissəsində yerləşən Xorog şəhərində dünyaya gəlib.
İdman karyerasına atasının rəhbərliyi altında başladı. Paxlavanov Avazxan Çorşənbiyeviç kiçik yaşlarından onu və qardaşını atletika üzrə məşq etdirdi. Atanın özü bir idmançı idi, atletika ilə məşğul idi və uşaqlarının da onun yolunu davam etdirməsini istəyirdi.
2013-cü ildə məktəbi bitirdikdən sonra atasından nümunə götürərək həyatını idmana həsr etmək qərarına gəldi, lakin fərqli bir istiqamət seçdi. Əməkdar məşqçi — Alidodov Xuşomad Xudodoviçin rəhbərliyi altında karate ilə məşğul olmağa başladı (məşqçi o vaxt 3-cü dan qara kəmər sahibi idi). Bir illik məşqdən sonra gənc Çorşənbi döyüş sənətinin başqa bir istiqamətinə, yəni qarışıq döyüş sənətinə (MMA) maraq göstərdi. Pamir bölgəsinin təcrübəli məşqçisi Amran Musifşoyevin rəhbərliyi altında qarışıq döyüş sənəti üzrə təlim aldı. 2015-ci ildə, Çorşənbi, oğlanlar (8–15 yaş), yeniyetmələr (16–18 yaş) və böyüklər (IFCF-MMA) arasında tam təmas əlbəyaxa döyüşdə 5-ci Dünya Kubokuna iştirak etdi.
Kislovodskda keçirilən yarışlarda, Pamir klubunu təmsil edən Çorşanbi, 71 kq-dək çəki dərəcəsində yarışın ən yaxşısı oldu. "IFCF-MMA-nın Böyük Ustası" adına, üçüncü dana və qara kəmərlə təltif edildi və nəticlərinə görə hətta məşqçisi "Qalibin hazırlanmasına görə" sertifikatı və medalı ilə təltif edildi.
Moskvaya köçməsi
2016-cı ildə peşəkar karyeraya başlamaq üçün Çorşənbi Moskvaya köçdü. Əvvəlcə yeni bir şəhərdə yaşamaq çətinliyi ilə üzləşdi, part-time işləməsinə baxmayaraq müntəzəm məşqlərini davam etdiridi. Tikinti sahələrində fəhlə, klublarda mühafizəçi kimi çalışmışdır.
Karyerası
Çorşənbi, "Qurd" mənasını verən "URJ" ləqəbini seçdi. Niyə məhz "Qurd"? Çünki qurdlar qədim zamanlardan etibarən Pamirdə şərəfləndirilir və Pamir xalqı özlərini onlarla əlaqələndirir. "Niyə məhz belə bir ləqəb?" Sualına Çorşənbi təvazökarlıqla cavab verir — "Xalqımı izzətləndirmək istəyirəm". Çorşənbi, 2016-cı il 20 martda Aikol Fighting Championship 1 yarışında peşəkar debüt etdi, bu döyüşdə "Pamir canavarı" Əli Baymetovu təslim olmağa məcbur etdi və 7 may — Orion Fighter 1 seriyasında Sergey Akimov üzərində qələbə ilə diqqəti özünə cəlb etdi. 2017-ci ildə döyüşçü OFS 11 seriyasında 3-cü turda texniki nokaut alaraq Zelim İmadayevə məğlub oldu. GFC 4 seriyasında Furkat Komilovla heç-heçə etdi. 2018-ci ilin noyabr ayında, Pamir əsilli özbəkistanlı Utkirbek Hatamovu Thunder 8-də görüşün 3-cü dəqiqədində rəqibini mübarizə aparmaqdan imtina etməyə məcbur etdi. Növbəti döyüş, Çorşənbinin xeyrinə texniki nokautla başa çatan Abdusalam Abakarovla oldu. Daha sonra Çorşənbi 2 mübahisəli məğlubiyyət aldı, bunlardan biri hakimlərin mübahisəli qərarı idi, ikincisi isə qadağan olunmuş dirsək zərbələrinə görə diskvalifikasiya edildi. Çorşənbi 26 dekabr 2019-cu ildə True Gym Fights 2 turnirində, Viktor Boroninlə mübarizədə 3 turun nəticələrinə görə hakim qərarı ilə qalib elan edildi və bu qələbə, ona bir sıra məğlubiyyətlərdən sonra özünü bərpa etməyi kömək oldu. MMA döyüşləri üçün böyük bir Rusiya təşkilatı olan Fight Nights Global, ona 3 illik müqavilə bağlamaq təklifi ilə verdi. Bu günə qədər son mübarizəsi, 19 sentyabr 2020-ci ildə AMC Fight Nights 97 turnirində Radomir Filipə qarşı qələbə ilə bitən görüşdə baş tutub.
Şəxsi həyat
Çorşənbi milliyətcə pamir xalqına mənsubdur və müsəlmandır. Çorşənbi ailənin böyük övladıdır, bacısı və qardaşı var. Valideynlər ilk uşağına "Çərşənbə" kimi tərcümə olunan maraqlı bir ad verdilər, çox güman ki, doğulduğu həftənin günü və ya yerli ənənələri rəhbər tutaraq uşağa babasının şərəfinə belə bir ad verilib (buna görə də soyad adı ilə eynidir).
Günəşqaya
Tarixi
29 may 2015-ci ildə Daşbulaq kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Alçalı kəndi Günəşqaya kəndi adlandırılmışdır.
Kəlbəcər rayonunun ərazisində 3 ədəd Alçalı kəndi var. Alçalı (Qılınclı sovetliyi), Alçalı (Daşbulaq sovetliyi) və Alçalı (Günəşli sovetliyi). Bu kəndlər alça ağacları ilə bol olan ərazilərdə yerləşdiyinə görə belə adlanırlar.
Arif Qasımov (icra başçısı)
Arif Adil oğlu Qasımov — Nizami Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı (2015–2020).
Həyatı
Arif Qasımov 12 mart 1965-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonun Xanlıqlar kəndində anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət İqtisad İnstitutunu "iqtisadçı" və Naxçıvan Dövlət Universitetini "hüquqşünas" ixtisasları üzrə bitirmişdir.
Fəaliyyəti
Əmək fəaliyyətinə başladıqdan sonra Naxçıvan Muxtar Respublikası dövlət əmlakı nazirinin köməkçisi, Binəqədi Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının Biləcəri qəsəbəsi üzrə nümayəndəsi, Nizami Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının Keşlə qəsəbəsi üzrə nümayəndəsi kimi fəaliyyət göstərmişdir.
Mikola Voroxta
Mikola Voroxta – Odessa şəhərində yaşayan və fəaliyyət göstərən Ukrayna rəssamı. 2014-cü ildə Ukraynanın əməkdar artisti adına layiq görülmüşdür.
Arif Qasımov (icra başçısı)
Fəaliyyəti
2011-ci ilin iyul ayınadək Bakı şəhəri Nizami Bələdiyyəsinin sədri vəzifəsində çalışmışdır.
Mikola Voroxta
Həyatı
Mikola Voroxta 1971-ci ildə Odessa Pedaqoji İnstitutunun incəsənət fakültəsini bitirmişdir. 1974–1998-ci illərdə Odessa Dövlət İnşaat Mühəndisliyi və Memarlıq Akademiyasının incəsənət bölməsində mühazirələr vermişdir. 1995-ci ildə Ukrayna Rəssamlarının Milli İttifaqının üzvlüyünə qəbul edilmişdir.
Arif Qasımov (icra başçısı)
Fəaliyyəti
2011–2015-ci illərdə isə Siyəzən Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifələrində çalışmışdır.
Dezoksiriboza
Dezoksiriboza ― daha dəqiq, 2-dezoksiriboza H−(C=O)−(CH2)−(CHOH)3−H formullu monosaxariddir. Dezoksiriboza şəkərinin riboza şəkərindən fərqi, adından da görsəndiyi kimi, C2-də olan oksigen atomu əksikliyidir. Həmçinin Arabinoza və riboza şəkərləri də C2-nin stereoizomerliyinə görə fərqlənirlər, lakin Dezoksiriboza ribozadan istehsal olunduğu üçün biz onu 2-dezoksiarabinoza adlandıra bilmərik.
Tarixi
Dezoksiriboza 1929-cu ildə Fobus Levene tərəfindən kəşf olunmuşdur. Fobus Levene həmçinin, RNT və DNT-ni xarakterizə etmiş, D-ribozanı, DNT-nin tərkibinin adenin, quanin, timin, sitozin azot əsasları, dezoksiriboza və fosfat qrupundan ibarət olduğunu tapıb. 300px|thumb|right|D-dezoksiriboza və L-dezoksiriboza
Mikola Voroxta
Həyatı
Onun rəsm işləri Ukrayna Mədəniyyət Nazirliyi, Slovakiyanın Ukrayna və Rusiya Mədəniyyəti Muzeyi, Palanok Tarix Muzeyi, Odessa Qərb və Şərq İncəsənəti Muzeyi və İlliçivsk İncəsənət Muzeyinin kolleksiyalarına daxil edilmişdir. Bundan əlavə, Ukrayna, Rusiya, Birləşmiş Krallıq, ABŞ, Fransa, Yaponiya, İsveçrə, Norveç, İtaliya, Portuqaliya, Almaniya, Çin və başqa ölkələrdə şəxsi kolleksiyalarda onun əsərlərinə rast gəlmək mümkündür. "Zgurt" adlı rəssam qrupunun yaradıcısı və başçısıdır. Odessa Regional Şurası mədəniyyət və incəsənət sahələrindəki töhfələrinə görə ona fəxri diplom təqdim etmişdir.
Arif Qasımov (icra başçısı)
Fəaliyyəti
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 22 sentyabr 2015-ci il tarixli Sərəncamı ilə Bakı şəhəri Nizami Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı təyin edilmiş, 11 iyul 2020-ci ildə tutduğu vəzifədən azad edilmişdir.
Dezoksiriboza
Strukturu
Dezoksiribozanın bütün hidroksid qrupları(−OH) Fişer proyeksiyasında eyni tərəfdədir. Fişer proyeksiyasındakı hansı tərəfdə yerləşməsinə görə 2 enantiomerə bölünür: bioloji əhəmiyyətli 2-dezoksi-D-riboza və nadir hallarda rast gəlinən, güzgü əksi olan 2-dezoksi-L-riboza. Dezoksiriboza aldehid qrupundan və 5 karbon atomundan ibarət monosaxarid və ya aldopentozadır. Suda məhlulunda Dezoksiriboza əsasən bu 3 quruluşda olur: xətti quruluş(~0.7%), 5-li halqalı quruluş (deoksiribofuranoza; ~25%) və 6-lı halqalı quruluş (deoksiribopiranoza; ~75%). 300px|thumb|left|Dezoksiribozanın məhlulda kimyəvi tarazlığı
Arif Qasımov (icra başçısı)
Fəaliyyəti
Evlidir, üç övladı var.
Dezoksiriboza
Bioloji əhəmiyyəti
2-dezoksi-D-riboza orqanizmin əksər hüceyrələrində irsi məlumatların daşıyıcısı olan DNT-nin tərkibini təşkil edir. DNT spiral halında burularaq bir-birinə sarılmış iki polimer zəncirdən ibarətdir və hər bir zəncir nukleotidlərdən ibarətdir. Nukleotid Fosfat qrupundan və nukleosiddən, nukleosidlər isə pentoza(2-desoksiriboza) və amin qrupdan təşkil olunub. Amin qrupu dezoksiribozanın C1 karbonuna, Fosfat qrupu isə iki şəkərə- birinə C3-dən, digərinə isə C5-də, hidroksil qrupunu əvəz edərək birləşir.
Mezoderma
Mezoderma — Bütün ikitərəfli heyvanlarda mezoderma, erkən dövrdə olan embrionun üç əsas cücərmə qatından biridir. Digər iki təbəqə ektoderm (xarici təbəqə) və endodermdir (daxili təbəqə), mezoderm arada orta təbəqədir.
Mezoderm mezenxima, mezoteliya, epitelial olmayan qan hüceyrələrini və koelomositləri əmələ gətirir. Mezoderm miyogenez, septa (eninə septa) və mezenteriya (uzununa septum) kimi tanınan bir müddətdə əzələlər meydana gətirir; və cinsiyyət vəzlərinin bir hissəsidir (qalanları cinsiyyət hüceyrələridir). Miyogenez mezenximin spesifik bir funksiyasıdır.
Mezoderma hüceyrələrarası siqnal vasitəsilə embrionun qalan hissəsindən fərqlənir, bundan sonra mezoderma təşkil mərkəzi tərəfindən qütbləşir. T Beta-katenin, transkripsiya faktoru fəaliyyətini repressiyadan aktivasiyaya dəyişən bir kofaktor rolunu oynayır ki, bu da mezoderm fərqlənməsi və qastrulyasiya üçün kritik olan gen məhsullarının sintezinə başlayır. Bundan əlavə, mezoderma, sinir sisteminin xəbərçisi olan sinir lövhəsi kimi digər quruluşların böyüməsinə səbəb ola bilər.
NGC 4214
NGC 4214, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Tazılar bürcü istiqamətində yerləşir. IBm tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Mezoderma
Tərif
Mezoderm, embrional inkişafın üçüncü həftəsində ortaya çıxan üç təbəqə qatından biridir. Qastrulyasiya zamanı əmələ gəlir. Üç vacib komponent var: paraksial mezoderma, ara mezoderma və yanal plitə mezoderması. Paraksial mezoderm başın mezenximini əmələ gətirən və oksipital və kaudal seqmentlərdə somitlərə birləşən somitomerlər əmələ gətirir, eyni zamanda sklerotomlar (qığırdaq və sümük) və dermatomaları (dərinin dərialtı toxuması) əmələ gətirir. Aralıq mezoderma, paraksial mezodermi yanal plitə ilə birləşdirir və nəticədə böyrəklərdən, cinsiyyət vəzlərindən, əlaqəli kanallardan və böyrəküstü vəzlərdən ibarət sidik-cinsiyyət quruluşlarına ayrılır. Mezodermanın yanal lövhəsi ürək, qan damarları və qan dövranı sisteminin hüceyrələrini və ekstremitələrin mezodermal komponentlərini meydana gətirir.
Mezodermada bəzi əzələlər (hamar, ürək və skelet), dil əzələləri (oksipital somitlər), faringeal tağların əzələləri (çeynəmə əzələləri, mimika əzələləri), birləşdirici toxuma, dermis və subkutan qat aiddir. Dəri, sümüklər və qığırdaq, endotelium qan damarları, eritrositlər, leykositlər və mikrogliyalar, dişlərin, böyrəklərin və adrenal kortekslərin dentini aiddir.
Mezodermal toxuma qatının inkişafı
Üçüncü həftə ərzində qastrulyasiya adlanan bir proses endoderm və ektoderm arasında bir mezoderm qatı yaradır. Bu proses epiblastın səthində ibtidai bir bant meydana gəlməsi ilə başlayır. Qatların hüceyrələri epiblast və hipoblast arasında hərəkət edir və yanal və kranial olaraq yayılmağa başlayır. Epiblast hüceyrələri ilkin zolağa keçərək invaginasiya adlanan bir müddətdə altına sürüşürlər. Miqrasiya edən hüceyrələrin bir hissəsi hipoblastı yerindən çıxararaq endoderm yaradır, digərləri isə mezoderma yaradan endoderm və epiblast arasında köç edir. Qalan hüceyrələr ektodermi əmələ gətirir. Bundan sonra, epiblast və hipoblast, ekstraembriyonik mezoderm ilə sarılıq qabığı və amnionu örtməyinə qədər əlaqə qurur. Prekordal plitəsinin hər iki tərəfində hərəkət edirlər. Prekordal hüceyrələr orta xəttə doğru hərəkət edərək xordal lövhəsini əmələ gətirir. Xorda sinir borusunun altından başdan quyruğa keçir. Mezoderm notokordu əhatə edənə qədər orta xəttə doğru hərəkət edir, mezoderm hüceyrələri böyüdükdə paraksial mezodermi əmələ gətirir. Hər tərəfdən, mezoderm nazik olaraq qalır və yanal lövhə kimi tanınır. Ara mezoderma paraksial mezoderm ilə yanal plitə arasında yerləşir. 13 ilə 15 gün arasında ekstraembriyonik mezoderma, primitiv zolaq və embrional mezoderma böyüyür. Nəhayət, xordal kanalının və ox kanalının inkişafı ilk üç somitin meydana gəldiyi 17-19 günlər arasında baş verir.
Paraksial mezoderma
Üçüncü həftədə paraksial mezoderma seqmentlərdən ibarətdir. Sefalik bölgədə görünsə və sefalik istiqamətdə böyüyürlərsə, somitomerlər deyilir. Baş bölgəsində görünsələr, ancaq sinir plakası ilə əlaqə qurarlarsa, sonradan başdakı mezenximi əmələ gətirən neyromerlər kimi tanınırlar. Somitomerlər cüt-cüt böyüyən somitlərə birləşdirilir. Dördüncü həftədə somitlər təşkilatlarını itirir və notokord və onurğa beyni əhatə edərək onurğa meydana gətirirlər. Beşinci həftədə eksenel skelet meydana gətirən 4 oksipital somit, 8 servikal, 12 toraks, 5 bel, 5 sakral və 8 ilə 10 koksikulyar somit var. Somitik törəmələr bitişik embrion toxumaları arasında, xüsusən də sinir borusu, akkord, səthi ektoderm və somit bölmələrin özləri arasında lokal siqnal yolu ilə təyin olunur. Törədilmiş toxumaların, skeletin, qığırdaqın, endotelin və birləşdirici toxumanın düzgün spesifikasiyası üç müvəqqəti somit hissəyə aparan paraksial mezodermada morfogen dəyişikliklər ardıcıllığı ilə əldə edilir: dermomyotom, myotome və sklerotom. Bu strukturlar dorsaldan ventrala və medialdan laterala doğru müəyyən edilir.Onun myotomu əzələ komponentini və arxa dermisi meydana gətirən dermatomu meydana gətirəcəkdir. Miotom və dermatomun sinir komponenti var.
Tənzimlənmə
Mezodermal hüceyrələrin aldıqları müxtəlif siqnalları necə birləşdirdikləri və morfogen davranışlarını və hüceyrə taleyi ilə bağlı qərarlarını necə tənzimlədikləri barədə hələ də bəzi şübhələr var. Məsələn, insan embrion kök hüceyrələri bədəndəki bütün hüceyrələri yarada bilər və sonsuza qədər öz-özünü yeniləyə bilmə qabiliyyətinə sahibdir, beləliklə genişmiqyaslı terapevtik hüceyrə xətləri istehsalı üçün istifadə edilə bilər. Kollageni yenidən qura və müqavilə edə bilərlər və əzələ aktinini ifadə etmək məcburiyyətində qalırlar. Bu, bu hüceyrələrin çox potensial hüceyrələr olduğunu göstərir.
Mezodermanın yanal lövhəsi
Mezodermin yanal lövhəsi parietal (somatik) və visseral təbəqələrə bölünür. Bu təbəqələrin əmələ gəlməsi hüceyrələrarası boşluqların meydana çıxması ilə başlayır. Somatik təbəqə amnionu əhatə edən fasiləsiz bir mezoderma qatından asılıdır. Daxili sinir sarısı kisəsini əhatə edən davamlı bir təbəqəyə bağlıdır. İki qat embrion daxili boşluğu əhatə edir. Parietal təbəqə, örtülü ektoderm ilə birlikdə, yanal bədən divarının qırışlarını əmələ gətirir. Visseral təbəqə bağırsaq borusunun divarlarını təşkil edir. Parietal təbəqənin mezoderminin hüceyrələri qarın, plevral və perikard boşluqlarını əhatə edən mezotelyal və ya seroz membranları əmələ gətirir.
Beyləqan yepiskopluğu
Beyləqan yepiskopluğu (Asoru dilində: ܦܝܕܐܓܪܢ) — Nestorian kilsəsinin VI əsrdə Beyləqan və ətrafı bölgələrdə mövcud olmuş tarixi inzibati ərazi vahidi. Az öyrənilmişdir və cəmi iki yepiskopu məlumdur.
İohann
Tarixi qeydlərdə adı ilk dəfə 540-cı ildə "Paydanqaran yepiskopu" olaraq keçir. 544-cü ildə I Abanın sinodunda qəbul edilən aktları təsdiqləmişdi.
Yakob
554-cü ildə yepiskop olaraq Yosefin sinodunda iştirak etmişdi.
Əbuhəci İdrisov
Əbuhəci İdrisov — İkinci Dünya müharibəsi dövründə Qırmızı Orduda xidmət edən çeçen snayper və pulemyotçu. Müharibə zamanı ümumilikdə 349 düşmən əsgərini öldürmüşdür. 1944-cü ildə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür. Lakin bu uğurlarına baxmayaraq etnik mənsubiyyətinə görə (çeçen olduğu üçün) Qazaxıstan SSR-yə sürgün edilmişdir. Nikita Xruşşov dövründə çeçenlərə geri dönmə hüququ verildikdən sonra, 1957-ci ildə Çeçenistandakı kəndlərinə qayıtdı.
Həyatı
Əbuhəci İdrisov 17 may 1918-ci ildə Şimali Qafqaz Respublikasının Berdikel kəndində (indiki Komsomolskoye kəndi) kəndli ailəsində anadan olmuşdur. İbtidai məktəbi bitirib "Sovetskaya Rossiya" kolxozunda çoban işləmişdir.
Əbuhəci İdrisov 1939-cu ilin oktyabrında Qırmızı Ordu sıralarına çağırıldı. O, pulemyotçu kimi hazırlıq keçmiş və Baltikyanı ölkələrdəki 125-ci piyada diviziyasına təyin edilmişdir. Əbuhəci İdrisov İkinci Dünya müharibəsinin ilk günündən etibarən Sovet ordusunun tərkibində Almaniyanın Barbarossa əməliyyatına qarşı mübarizə aparmışdır. 1941-ci ilin iyulunda diviziyası ilə İlmen gölü ilə Seliqer gölü arasındakı Pskov-Velikiye Luki xəttində müdafiə mövqeyi qurdu. Nəhayət oradakı Sovet qoşunları almanların Leninqrada doğru olan hücumlarını dəf etməyi bacardı. Əbuhəci İdrisov bu döyüşlərdə pulemyot ilə 22 alman əsgərini öldürdü və bundan sonra snayper olmaq üçün təlimə göndərildi. O, snayper təlimini başa vurduqdan sonra, 1942-ci ilin oktyabrında Şimal-Qərb cəbhəsinin bölmələrindən birindəki snayper qrupuna təyin edildi. Əbuhəci İdrisov on günlük gərgin döyüşlər zamanı snayper olaraq 100-ə yaxın düşmən piyadasını öldürməyi bacardı. 1943-cü ilin aprelində 370-ci piyada diviziyasının 1232-ci piyada alayında xidmət edərkən ümumilikdə 300-dən çox Alman əsgərini öldürdüyü divizyanın hesabatında təsdiqlənmişdir. Leninqradın mühasirəsinə qatıldıqdan sonra Pskov bölgəsinin və Baltikyanı ölkələrin geri alınması üçün aparılmıış hücum əməliyyatlarında da iştirak etmişdir. 1944-cü ilin mart ayında 349 düşmən əsgərini öldürmüş və Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına namizəd göstərilmişdir. Əbuhəci İdrisov minanın yanında partlaması səbəbindən yaralanmış və daha sonra isə tərxis edilmişdir. 3 iyun 1944-cü ildə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür. Hərbi sərgidə "Sovet İttifaqı Qəhrəmanı, çeçen xalqının şanlı oğlu Əbuhacı İdrisov üç yüzdən çox alman faşistini məhv etdi" başlığı ilə silahı və müharibə dövrü fotoşəkilləri nümayiş etdirilmişdir.
Sonrakı dövrlərdə baş verən çeçenlərin və inquşların deportasiyası zamanı etnik mənsubiyyətinə görə Qazaxıstana sürgün edilmişdir. Sürgündə olarkən cənub-qərbi Qazaxıstanda yaşadı və fermada işlədi. Geri dönmə hüququ verildikdən dərhal sonra Çeçenistana qayıtdı və 1962-ci ildə Kommunist Partiyasının üzvü oldu. Ömrünün qalan hissəsini Çeçenistanda keçirdi və 22 oktyabr 1983-cü ildə Qroznıda vəfat etdi.
League of Legends: Wild Rift
League of Legends: Wild Rift – Riot Games tərəfindən Android və iOS platformaları üçün hazırlanmış, çoxoyunçulu onlayn döyüş arenası mobil oyunu. Oyun PC oyunu "League of Legends"in modifikasiya edilmiş mobil versiyasıdır.
"League of Legends" oyununda olduğu kimi bu oyunda da oyunçular hər biri unikal bacarıqlara malik personajlarla ("çempion") oynayıb qarşı komandanın Neksusunu məhv etməyə çalışırlar. Hər oyun diskretdir; bütün çempionlar oyun davam etdikcə güclənirlər.
Geympley
"League of Legends: Wild Rift" izometrik baxış bucağından oynanılan çoxoyunçulu onlayn döyüş arenası oyunudur. Oyunun geympleyi PC versiyasına çox yaxın olsa da, mobil versiya olduğu üçün bəzi adaptasiyalara malikdir. "Wild Rift"də xəritənin ölçüsü daha kiçik, yenidən doğulma müddəti daha qısa və qızıl qazancı daha yüksəkdir. Buna görə də oyunlar daha qısa çəkir.
Oyunun iki əsas modu var: Wild Rift və ARAM. Wild Rift əsas moddur, bu modda oyunçular istədikləri çempionları seçirlər. ARAM modunda isə bir koridor olur, oyunçular təsadüfi çempionlarla oynayırlar.
İstehsal
Tencent 2015-ci ildə Riot Games-dən "League of Legends"in mobil versiyasını hazırlamasını istəsə də, bu təklifi qəbul etməmişdir. Buna görə də Tencent "Honor of Kings" adlı öz MOBA-sını hazırlamışdır. 2019-cu ildə Riot Games "League of Legends"in mobil versiyasını hazırlamaq qərarına gəlmiş və 15 oktyabr 2019-cu ildə "League of Legends: Wild Rift" anons edilmişdir. Oyun rəsmi olaraq 27 oktyabr 2020-ci ildə buraxılmışdır.
PC versiyasında olduğu kimi "Wild Rift" də 2–3 həftədən çıxan petçlərlə yenilənir, mütəmadi olaraq yeni çempionlar əlavə olunur. 2022-ci ilin noyabrına əsasən oyunda 93 çempion var.
Qəbul
"League of Legends: Wild Rift" tənqidçilər tərəfindən bəyənilmişdir. "Metacritic" saytı oyuna 89/100 xal vermişdir.
Nottinqem Forest FK
Nottinqem Forest FK — İngiltərənin Nottinqem şəhərində yaradılan, oyunlarını 30,602 nəfərlik Siti Qraund stadionunda oynayan futbol klubu. Çempionşipdə mübarizə aparan klub İngiltərənin köklü klublarındandır.
İsfəndiyar Mədətov
İsfəndiyar Mühacir oğlu Mədətov  — Birinci Qarabağ doyüşləri şəhidi olmuşdur.
Həyatı
Mədətov İsfəndiyar Mühacir oğlu 1973-cü il iyun ayının 10-da Lerik rayonun Cəngəmiran kəndində anadan olub.
Təhsili
1990-cı ildə Cəngəmiran kənd orta məktəbini bitirib.
Hərbi xidməti
1992-ci ilin 13 may tarixində Azərbaycan Milli ordu sıralarına çağrılır. Ağdərə, Ağdam, Fizuli uğrunda gedən qanlı döyüşlərin iştirakçısı olur. Ağdərə rayonunun Vaqauz kəndi uğrunda gedən döyüşlərdə əsl qəhrəmanlıq nümünəsi göstərir. 12 sentyabr 1992-ci ildə həmən döyüşdə 6 nəfər yoldaşı ilə birlikdə düşmən mühasirəsinə düşür, qeyri-bərabər döyüşdə döyüş yoldaşlarının hamısını itirsə də, son gülləsinə qədər silahı yerə qoymur. Şəhid olmuş yoldaşlarının meyidlərini götürmək məqsədi ilə həmən yerə gələn əsgərlərimiz orada 32 nəfər erməni cəsədini də aşkar edirlər. Bu döyüşlə bağlı "SƏS" qəzetinin 8 sentyabr 1993-cü il tarixli sayında məqalə dərc olunur. İsfəndiyar Mədətovun son döyüş yeri Ağdərə rayonunun Talış kəndi olur. 11 aprel 1994-cü ildə döyüşdə ağır yaralanan İsfəndiyar Mədətov həyatını xilas etmək mümkün olmur. O gözlərini əbədi yumaraq şəhidlik zirvəsinə ucalır. 13 aprel 1994-cü ildə cənazəsi Cəngəmiran kəndinə gətirilərək Xəlifə Zəkəriyyə qəbiristanlığının Şəhidlər kompleksində torpağa tapşırılır.
Aşağı Həmzəabad (Piranşəhr)
Aşağı Həmzəabad - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Piranşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 137 nəfər yaşayır (16 ailə).
Merkuri (planet)
Merkuri demək olar ki, istiliyi qoruya bilməyəcək dərəcədə çox nazik atmosfer qatına sahibdir. Bu səbəbdən də gecə və gündüz əvəzlənməsi zamanı planetin səthində kəskin istilik fərqləri yaranır. Merkurinin ekvatoruna yaxın yerlərdə gündüz vaxtı istilik 427 °C-yə çatsa da, gecə vaxtı istilik −173 °C-yə qədər düşə bilir. Merkurinin qütb bölgələrində istilik həmişə −93 °C-dən aşağı olur. Merkuri Günəş sistemi planetləri arasında ən az meyilliyə sahib olandır. Buna baxmayaraq orbiti ellips formasındadır və Günəş sisteminə daxil olan planetlər içində ən kənarmərkəzli orbitə malikdir. O, Günəş ətrafında orbit üzrə bir dəfə keçdiyi yolu ikinci dəfə keçmir. Planetin orbitinin zamanla daha da kənarmərkəzli olacağı və kənarmərkəzlilik dərəcəsinin hal hazırkı göstərici olan 0,21-dən 0,5-ə yüksələcəyi düşünülür. Merkurinin Günəşə ən uzaq məsafəsi ən yaxın məsafəsindən təxminən 1,5 dəfə çoxdur. Merkurinin səthi ağır zərbə kraterləri ilə örtülmüşdür və bu baxımdan Ayla oxşarlığı vardır. Səthində milyard illərdir ki, geoloji aktivlik dayanmışdır.
Merkurinin Günəş ətrafında hərəkəti ilə öz oxu ətrafında hərəkəti 3:2-yə rezonansdadır, yəni Günəş ətrafında hər üç dəfə dönməsi, öz oxu ətrafında iki dəfə dönməsinə bərabərdir. Bu səbəbdən də planet Günəş ətrafında iki dəfə dönərkən, Yerdən baxan müşahidəçi bir gün görmüş olacaqdır.
Merkuri də Venera kimi Yer səmasında sübh vaxtı və axşamçağı görünür, ancaq gecə görünmür. Merkuri də Ay və Venera kimi fazalara sahibdir. Günəşə Veneradan daha yaxın olmasında baxmayaraq, üzərinə düşən Günəş işığının cəmi 10%-ni əks etdirdiyindən Veneradan daha az parlaq görünür. Günəşə yaxınlığı səbəbindən Merkurini Yerdən müşahidə etmək çətindir. Merkurini müşahidə etmək üçün iki kosmik missiya təşkil olunmuşdur. Bunlardan ilki olan Mariner-10 kosmik gəmisi Merkurinin quruluşu, atmosferi və mühiti haqqında məlumatlar toplamışdır. 2008-ci ilin avqust ayında kosmosa buraxılan MESSENGER kosmik gəmisinin vəzifəsi planetin maqnit sahəsi, kimyəvi tərkibi və geologiyası haqqında məlumat toplamaqdır.
Daxili quruluşu
300px|thumb|left|Merkurinin daxili quruluşu. Merkuri Günəş sistemindəki dörd Yer qrupu planetlərdən biridir. O, qayalıq quruluşu ilə Yeri xatırladır. Merkuri Günəş sistemindəki ən kiçik planetdir. Onun radiusu 2439,7 km-dir. Günəş sisteminin ən böyük iki təbii peyki olan Qanimed və Titan ölçüsünə görə Merkuridən daha böyükdür. Merkurinin təxminən 70%-i metal, 30%-i isə silikat materiallarından ibarətdir. Merkuri Günəş sistemində 5,427 g/sm³ sıxlıq göstəricisi ilə 5,515 g/sm³ sıxlığa malik olan Yerdən sonra ikinci yerdədir. Əgər cazibə qüvvəsinin təzyiq effekti nəzərə alınmasa, təzyiqsiz sıxlıq Merkuridə 5,3 g/sm³, Yerdə isə 4,4 g/sm³ olardı.
Merkurinin sıxlığı onun daxili quruluşu haqqında nəticə çıxarmağa imkan verir. Yerin yüksək sıxlığa malik olmasına (xüsusən də nüvə) cazibə qüvvəsi təzyiqinin əsaslı təsiri olsa da, Merkuri çox kiçikdir və daxili zonaları təzyiq səbəbindən o qədər də sıxışmır. Buna görə də onun belə bir yüksək sıxlığa sahib olması üçün böyük və dəmirlə zəngin nüvəsinin olması lazımdır.