cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Andrey Babiş
Həyatı
Andrey Babiş 2 sentyabr 1954-cü ildə Bratislavada Hlohovetsdən olan slovak atası və Ukraynanın Zakarpatya vilayətindən olan Karpatiya almanı olan ananın ailəsində dünyaya gəlmişdir. Atası diplomat və Çexoslovakiya Kommunist Partiyasının üzvü idi, Cenevrədə Tariflər və Ticarət Sazişinin müzakirəsi zamanı və BMT-də məsləhətçi olaraq Çexoslovakiyanı təmsil etmişdir. Anası tərəfində Ervin və Vyera Şaybnerin bacısı oğludur.
Babiş uşaqlığının bir hissəsini xaricdə keçirdi, Paris və Cenevrədə təhsil aldı. Daha sonra Bratislavada gimnaziyada oxudu və İqtisad Universitetinə daxil oldu, burada beynəlxalq ticarət təhsili aldı. 1978-ci ildə məzun olduqdan sonra, Slovakiyanın dövlət nəzarətində olan beynəlxalq ticarət şirkəti "Chemapol Bratislava"-a qatıldı və sonradan buranın adı dəyişdirilərək "Petrimex" oldu. 1985-ci ildə təşkilatın Mərakeşdəki nümayəndəsi təyin edildi. 1980-ci ildə Kommunist Partiyasına üzv oldu. 1980-ci illərdə Çexoslovakiya dövlət təhlükəsizlik xidməti DtP-in agenti idi. Babiş DtP-in agenti olduğunu inkar etsə də, Slovakiya Milli Araşdırmalar İnstitutuna bunu sübut etməyi bacardı. Onun Sovet DTK-ı ilə də əlaqə saxladığı iddia edilir.
Babişin birinci həyat yoldaşı 1970-ci illərdə evləndiyi məktəb yoldaşı həkim Beata Adamoviçova olub. Adriana və Andrey adlı iki övladı var və hər ikisi də "Stork's Nest" işində iştirak etmişdirlər. 2007-ci ildən Adriana "Agrofert" meneceri Martin Bobeklə evlidir.
1990-cı illərdən etibarən Babiş keçmiş katibesi Monika Herodesova ilə yaşayır, Vivien və Frederik adlı iki övladı var. "Stork's Nest" işində həm Monika, həm də qardaşı Martin Herodes iştirak edib.
2013-cü ildə Monika soyadını Babişova olaraq dəyişdi və 2017-ci ildə evləndilər. Babiş Çexiya və Slovakiyanın ikili vətəndaşıdır. 2000-ci ildə bəyannamə ilə çex vətəndaşlığını aldı, hər iki valideyninin Slovakiya vətəndaşı olduğu üçün slovak vətəndaşlığını milliyətinə görə qorudu.
Biznes fəaliyyəti
Babiş 1991-ci ildə Məxməri inqilabdan sonra Mərakeşdən Çexoslovakiyaya qayıtdı və Çexoslovakiyanın süqutundan sonra Çexiyada yaşadı.
1993-cü ilin yanvar ayında Çexiyada fəaliyyət göstərən və yeni qurulmuş olan "Petrimex"-in bir şöbəsi olan "Agrofert"-da icraçı direktoru oldu. O, "Agrofert" direktor olarkən "Petrimex"-i satın almağı təklif etmişdi, bu müddət ərzində "Petrimex", "Petrimex"-ə "Agrofert"-dan rəhbərlik edən İsveçrənin Bar şəhərində yerləşən, mülkiyyəti naməlum olan OFI şirkəti tərəfindən yenidən kapitallaşdırıldı. "Petrimex" daha sonra Babişi qovdu və firmanın "Agrofert"-dəki payının azaldılması icazəsinə görə onları məhkəməyə verdi. Tezliklə Babiş "Agrofert"-in tam sahibi oldu. Babişin "Agrofert"-i "Petrimex"-dən satın almasının ilkin maliyyələşdirilməsinin mənbəyi hələ 2016-cı ilin əvvəlində açıqlandı, Babiş bu pulun isveçrəli keçmiş məktəb yoldaşlarından gəldiyini söylədi.
Babiş tədricən "Agrofert"-i topdansatış və ticarət şirkəti halıma gətirərək ölkənin ən böyük şirkətlərindən birinə çevirdi, lakin sonradan müxtəlif kənd təsərrüfatı, qida emalı və kimya məmulatları da istehsal etdi. 2011-ci ildə "Agrofert Holding", əsasən Çexiya və Slovakiyada 230-dan çox şirkətdən ibarət idi. 117 milyard çex kronunu keçərək Çexiyada gəlirinə görə dördüncü ən böyük şirkət halına gəldi. Jurnalist Tomas Perqlerin kitabında ətraflı yazılan "Agrofert" tarixi Çexiyanın neft-kimya sənayesinə nəzarəti ilə sıx bağlıdır. Kitabın rəyçilərindən biri "çexlərin korrupsiyaya uğramış ölkədə yaşadıqlarına və sonra ANO hərəkatına səs vermələrinə səbəb olmalarını" söylədi. Babiş siyasətə başladıqda rəhbər postundan istefa verdi, lakin 2017-ci ilin fevralına qədər şirkətin tək sahibi olaraq qaldı.
Babişin iş fəaliyyəti öncələr, əsasən kənd təsərrüfatına yönəlsə də, daha sonra media şirkətlərinin böyük hissəsini də əldə etdi. 2013-cü ildə "Agrofert" Çexiyanın ən böyük iki qəzetinin, "Lidové noviny" və "Mladá fronta DNES"-i, həmçinin "Óčko" televiziya şirkətinin sahibi olduğu "Mafra" şirkətini də satın aldı. "Agrofert" Çexiyada ən çox dinlənilən radio stansiyası olan "Radio Impuls"-un da sahibdir. Bu satınalmalar tənqidçiləri Babişin çox böyük güc topladığı və nəzarət etdiyi media orqanlarının onun haqqında simpatik məlumatlar dərc etməsi ittihamları fonunda siyasi motivlərini şübhə altına almağa vadar etdi.
İlk siyasi fəaliyyəti
2011-ci ildə Babiş "ölkənin siyasi sistemindəki korrupsiya və digər problemlərlə mübarizə üçün" ANO 2011 partiyasını qurdu. Partiya 2013-cü ilin oktyabr ayında keçirilən seçkilərdə iştirak etdi və Nümayəndələr Palatasında 47 yerlə ikinci ən böyük partiya oldu. Partiyanın uğurlu nəticəsi Amerikanın siyasi konsaltinq şirkəti "Penn Schoen Berland" tərəfindən alqışlandı.
Sosial Demokratlar, ANO və Xristian Demokratlardan qurulan koalisiya hökumətində Babiş Maliyyə Naziri olaraq çalışdı. Bu vəzifədə işlədiyi müddətdə Babiş EET kimi tanınan satışların elektron qeydiyyatı, əlavə dəyər vergisinin tərs qaydada ödənilməsi və şirkətlər üçün ƏDV nəzarəti bəyannaməsi kimi mübahisəli siyasəti tətbiq etdi. Tənqidçiləri onun "Agrofert" holdinqinin xeyrinə böyük şirkətlərə göz yumarkən kiçik və orta sahibkarlıq və fərdi sahibkarlıq qaydalarını sərtləşdirdiyini iddia etdilər. Bu müddət ərzində ANO 2011 hökumətə rəhbərlik edəcəyi təqdirdə növbəti Baş nazir olmaq istədiyini dəfələrlə bildirdi.
2015-ci ilin may ayında hökumətin bioyanacaq vergisinin azaldılmasını uzatma qərarından sonra, müxalifət kabinetə qarşı etimadsızlıq səsləndirməyə başladı. 26 may 2015-ci ildə Nümayəndələr Palatasında çıxış edərkən Babiş "onu yaradan pozulmuş müxalifət" səbəbindən siyasətə başlamaq məcburiyyətində qaldığını söylədi. 2016-cı ilin noyabr ayında Babiş "CEFC China Energy", Çexiya Sosial Demokrat Partiyası və Çexiya Baş naziri Bohuslav Sobotka arasındakı əlaqələri tənqid edərək "CEFC"-in özəl çex şirkətlərinə diqqətinin "Çexiya üçün heç bir gəlir gətirmədiyini" söylədi.
Avropa miqrant böhranı
Babiş Avropa Birliyinin qaçqın kvotalarını rədd edərək, "Qaçqın kvotalarını qəbul etməyəcəyəm. Ölkəmizin vətəndaşlarının ehtiyac və qorxularına önəm verməliyik. Çexiya vətəndaşlarının təhlükəsizliyinə zəmanət verməliyik. Sanksiyalarla cəzalandırılsaq belə." nitqində çıxış etdi. 2016 Berlin hücumundan sonra, "Təəssüf ki, siyasət bu qorxunc hərəkətdən məsuldur. O, miqrantların sənədsiz, əsassız olaraq Almaniyaya və bütün Avropaya nəzarətsiz dalğalarda girməsinə icazə verdiyini söylədi." nitqində çıxış etdi.
2017-ci il hökumət böhranı
2012-ci ildə Babişin "Agrofert"-in baş direktoru vəzifəsində vergi ödəməkdən yayındığı iddiaları ilə bir ay davam edən koalisiya böhranından sonra Andrey Babiş Baş nazir Bohuslav Sobotka tərəfindən 24 may 2017-ci ildə hökumətdən qovuldu.
Hökumətin formalaşması
ANO 2011-in 29% səslə qalib gəldiyi və 200 yerdən 78-i qazandığı Deputatlar Palatasına 2017-ci il seçkilərinin ardından Prezident Miloş Zeman Babişdən hökumət qurmasını istədi. Vətəndaş Demokratik Partiyası və digər partiyalar AB subsidiya saxtakarlığı ilə bağlı cinayət işinin davam etdiyini əsas gətirərək Babiş ilə koalisiya hökumətinə qoşulmaqdan imtina etdilər və nəticədə 27 oktyabr 2017-ci ildə Babiş azlıq hökuməti qurmağa çalışacağını açıqladı. Azadlıq və Demokratiya və Kommunist Partiyası hökumətə qoşulmaq istəklərini dilə gətirdilər, lakin Babiş tərəfindən rədd edildi.
6 dekabr 2017-ci ildə Babiş Çexiyanın Baş naziri təyin edildi. 13 dekabr 2017-ci ildə icra hökumətini tam nəzarətə götürərək vəzifəyə başladı. O, Çexiya polisi və prokuroru tərəfindən cinayətdə ittiham olunan yeganə hökumət başçısıdır, həm də ölkə tarixinin ən yaşlı və ən zəngin Baş naziri, VDP və ÇSDP-dan olmayan ilk Baş nazirdir.
Vəzifəyə başladığı ilk günlərdə fiskal öhdəliklər, Brexit və miqrasiya ilə əlaqədar Avropa Şurası zirvəsinə qatıldı və Avropa Komissiyası tərəfindən 7-ci maddənin çağırılması ilə bağlı Polşanın yeni Baş naziri Mateuş Moravetskiy ilə telefonla danışdı. Hökuməti nazirliklərdə, Çexiya Dəmir Yollarında və Dəmiryolu İnfrastruktur İdarəsində kadr dəyişikliyi etdi.
16 yanvar 2018-ci ildə Babişin kabineti 78 əleyhinə 117 səslə etimadsız qazandı.
2018-ci ilin fevral ayında onun kabineti Avropa Maliyyə Sazişini təsdiqlədi və tam təsdiq üçün Deputatlar Palatasına göndərdi. Babişin Maliyyə Naziri olduğu Bohuslav Sobotka hökuməti tərəfindən 2015-ci ildə qəbul edildikdən sonra mübahisə mövzusu olan Dövlət Qulluğu Qanununa dəyişikliklər də təklif etdilər.
Etimad səsini itirdikdən sonra, Babiş rəhbərliyi müxalifətin tənqidləri ilə qarşılaşaraq kadr dəyişikliyini həyata keçirməyə davam etdi. Səhiyyə Naziri Adam Voytoç, keçmiş nazir, Ostrava Universitet Xəstəxanasının müdiri, həmçinin Bulovka Xəstəxanasının müdiri Svatopluk Nemeçeki işdən azad etdi. Sənaye və Ticarət Naziri Tomaş Hüner və Daxili İşlər Naziri Lubomir Metnar, "CzechInvest" və "Czech Post" qəzetlərinin başçılarını vəzifələrindən azad etdi.
Baş nazir fəaliyyəti
Baş nazir olaraq, Babiş hökumət tərəfindən təsdiqlənərək korrupsiya ilə mübarizəni koordinasiya edən hökumət şurasına rəhbərlik etmişdir. 2014-cü ildə şuranın qurulmasından bəri, bu vəzifəni həmişə bir nazir, son olaraq isə Ədliyyə Naziri Robert Pelikan tutmuşdur. Gedişindən sonra korrupsiya ilə mübarizənin yeni koordinatoru ona etibar edilmədi və şuranın idarə edilməsi Baş nazirin öhdəsinə düşdü. Bu addım maraq toqquşması səbəbindən müxalifət partiyaları tərəfindən tənqid edildi. Yan Hamaçek bunun Baş nazirin haqqı olduğunu və bu mövzuda hərəkət etməyəcəyini bildirdi.
2018-ci ilin mart ayında keçmiş rusiyalı ikili agent Sergey Skripalın Solsberidə zəhərlənməsindən sonra İngiltərə ilə həmrəylik nümayiş etdirərək üç rus diplomatın ölkəni tərk etməsini tələb etdi.
2018-ci ilin iyununda Almaniya Kansleri Angela Merkel müharibədən sonra etnik almanların Çexoslovakiyadan qovulması üçün "heç bir mənəvi və siyasi əsas" olmadığını söylədi. Babiş cavabında: "Bu xarakteristikanı rədd edirəm, xüsusən də Heydrix, Lidiçe, Lejaki və paraşütçülərimizin öldürülməsinin dəhşətlərini xatırladığımız zaman. Almaniyada daxili siyasi mübarizə olduğunu hiss edirəm və çox təəssüf ki, yaralar buna görə açılır." nitqində çıxış etdi.
Babiş Belarus hökumətinə və Prezident Aleksandr Lukaşenkoya qarşı 2020-ci ildə Belarus etirazlarını dəstəklədiyini ifadə edərək Belarus prezident seçkilərinin təkrarlanmasını və AB-in sərt cavab verməsini istədi.
"Storks Nest" işi
2018-ci ilin noyabr ayının ortalarında araşdırmaçı jurnalistlər Sabina Slonkova və İrji Kubik İsveçrədə Babişin oğlu ilə müsahibə dərc etdilər. Andrey Babiş jurnalistlərə açıqlamasında "Storks Nest" işi başladıqdan sonra Krıma getdiyini və sonradan saxlanıldığını söylədi. O, nə olduğunu bilmədən atasının sənədlərini imzaladığını da bildirdi. Babiş oğlunun ruhi xəstə olduğunu, dərman qəbul etdiyini və nəzarətə ehtiyacı olduğunu və Çexiyadan könüllü olaraq ayrıldığını cavablandırdı.
Buna cavab olaraq, müxalifət Babişi 13 noyabr 2018-ci ildə istefa verməyə çağırdı. 15 noyabr 2018-ci ildə Senat "Storks Nest" işi ilə bağlı istintaq davam etdirərək Babişin hökumətdə qəbuledilməz olduğuna dair qətnamə qəbul etdi, lakin həmin gün Prezident Zeman Deputatlar Palatasının hökuməti geri götürəcəyi təqdirdə yenidən Babişdən yeni kabinet qurmasını istəyəcəyini bildirdi. 16 noyabr 2018-ci ildə Babiş istefa verməyəcəyini bildirdi. 23 noyabr 2018-ci ildə kommunistlər hökumətlə birlikdə səs verdikləri və ÇSDP millət vəkilləri palatanı tərk etdiyi üçün Babiş və hökuməti etimadsızlıqdan xilas oldu.
İddialara cavab olaraq bir çox ictimai nümayişlər təşkil edildi. "Demisi" adlı ən böyük nümayişlərdən biri 17 noyabrda Praqanın Vətəndaş meydanındakı Tomaş Masarik heykəlinin qarşısında "Demokratiya Milyon Anı" kampaniya qrupu tərəfindən təşkil edildi. Eyni axşam, Vatslavskaya meydanında Babişə etiraz olaraq 17 noyabr milli bayramını qeyd edən "Gələcək üçün Konsert" təşkil edildi. Klarovda 40-a yaxın iştirakçının iştirakı ilə Babişi dəstəkləyən tədbir keçirildi.
2018-ci ilin sonunda Milli Kiber və İnformasiya Təhlükəsizliyi İdarəsi "Huawei"-in 5G mobil texnologiyası və telefonlarının Çin məxfi xidmətləri ilə əlaqəli olduğuna şübhə etdiyini söylədi. Xəbərdarlıq Çinin ZTE şirkətinə də şamil edildi. Babiş "Huawei" mobil telefonlarının hökumət idarələrindən uzaqlaşdırılmasını əmr etdi və Çinin Çexiyadakı səfiri ilə görüşdü. Görüşdən sonra Çin səfirliyi internet saytında "Çin tərəfi Çexiya hökumətinin səhvləri düzəltmək səylərini qəbul etdiyini və Çexiya tərəfinin bənzər hadisələrin təkrarlanmaması üçün təsirli tədbirlər görəcəyinə ümid etdiyini" söylədi. Babişin sözlərinə görə, Çexiya hökuməti heç bir səhv etməyib və Çin səfiri görüş barədə yalan danışıb. 2019-cu ilin yanvar ayında Lanudə Zeman ilə görüşdən sonra Babiş "Çexiyadakı bütün operatorların "Huawei" texnologiyaları üzərində işlədiyini" söylədi.
ABŞ-a səfəri
17 fevral 2019-cu ildə ANO beşinci partiya konfransında iştirak edən 238 nümayəndənin 206-ın səsi ilə Babişi rəqibsiz olaraq yenidən sədr seçdi. Babiş 7 mart 2019-cu ildə ABŞ-a ilk rəsmi səfərində Vaşinqtonda, Ağ Evdə Prezident Tramp tərəfindən qəbul edildi. İkitərəfli danışıqlara başlamazdan öncə Babiş ABŞ və Çexiya arasındakı ittifaqın Çexoslovakiyanın qurulmasından bəri 100 ildir davam etdiyini bildirmişdi. O, Prezident Masarikin həyat yoldaşının amerikalı olduğunu da vurğuladı. İki lider kiber təhlükəsizlik, Çexiya Ordusu üçün helikopterlərin alınması, Çexiyada nüvə elektrik stansiyalarının inşası və Amerikadan mayeləşdirilmiş qazın Avropaya idxalı kimi mövzuları müzakirə etdi. Babiş ABŞ Prezidentindən Avropadan gələn avtomobil məhsullarına idxal rüsumu tətbiq etməməyi də xahiş etdi.
Səfər çex siyasətçilərinin çoxu tərəfindən müsbət qiymətləndirildi. VDP sədri Petr Fiala görüşün Çexiyaya keçmişdən məlum olan "ziyarət ənənələrini" davam etdirdiyini söylədi. "Çexiyanın ənənəvi olaraq Avropada Avroatlantik əlaqələrin ən böyük dəstəkçilərindən biri olduğunu ABŞ-nin bilməsi yaxşıdır." nitqində çıxışı oldu. Pirat Partiyasının sədr müavini Mikulaş Peksa görüşün ABŞ və Avropa Birliyi arasında ticarət müharibələrinin qarşısını almağa kömək edə biləcəyini söylədi. Kommunistlər Rusiyaya qarşı sanksiyaların birmənalı olaraq dəstəklənməsini tənqid etdilər.
Amerika mediası Babişi tənqid etdi, onu Trampla müqayisə etdilər və daxili siyasətinin bəzi detallarından söz açdılar. Deb Rixman Babişin də Trump kimi varlı iş adamı olduğunu qeyd edərək, hər ikisinin "millətçi dalğa və mühacirlərin rədd edilməsi ilə hakimiyyətə gəldiklərini" söylədi. Babiş Trampın Birlik Vəziyyəti müraciətini alqışladı və hətta ritorikasını təkrarlayaraq müsahibəsində Trampın Çexiya iqtisadiyyatını, ordusunu, xalqını maliyyələşdirdiyini və ABŞ ilə yaxşı iş əlaqələrinə sahib olduğunu vurğuladı.
Hökumət əleyhinə etirazlar
2019-cu ilin aprel ayının sonunda ANO ədliyyə Naziri Yan Knejinek istefa verdi. Babiş İrji Rusnok hökumətində Ədliyyə Naziri postunu tutan Mariya Beneşovanı onun yerinə təyin etdi. Beneşovanın təyin olunmasının "Storks Nest" işində gedişatına mümkün təsiri ilə əlaqədar narahatlıqlar, yenə də ilk növbədə Milyon Anlar Dərnəyi tərəfindən təşkil edilən ictimai etirazlara səbəb oldu. İyunun əvvəlində Avropa Birliyinin iki yoxlamasının ilkin nəticələri dərc edildikdə, Babişin "Agrofert" səhmlərinin etibarlı fondlara köçürülməsindən sonra maraq toqquşması olduğunu və buna görə də "Agrofert"-un Avropa subsidiyaları almaq hüququ olmadığını söyləyərək daha da gücləndi. Təşkilatçıların hesablamalarına görə, 4 iyun 2019-cu il çərşənbə axşamı günü Vatslavskaya meydanında keçirilən nümayişdə 120.000 adam iştirak etdi.
3 iyun 2019-cu ildə Babiş Praqada iqtisadi əməkdaşlıq, təhsil və sağlamlığın inkişafı haqqında danışdığı Myanmar lideri Aun San Su Çji ilə görüşdü. Babiş Myanmanın demokratikləşdirilməsi səylərini yüksək qiymətləndirdi.
23 iyun 2019-cu ildə "Demokratiya Milyon Anı" Baş nazir Babişin cinayət ittihamlarına və saxtakarlıqlarına cavab olaraq daha bir etiraz aksiyası təşkil etdi. AB-ə görə, hökumətdə maraq toqquşması var. 1989-cu ildə Məxməri inqilabdan sonra ölkənin ən böyük mitinqinə təxminən 250 min adam qatıldı.
Cinayət ittihamlarının ləğv edilməsi
2019-cu ilin sentyabr ayının əvvəlində nəzarətçi prokuror Yaroslav Şarox "Stork's Nest" işində bütün müttəhimlərə qarşı ittihamların ləğv edilməsini təklif etdi. Praqa Prokurorluğu bu təklifi dəstəklədi. Prokurorlar "Stork's Nest" fermasının KOBİ anlaşmasına uyğun gəldiyini və bu səbəbdən heç bir cinayətin törədilmədiyini iddia etdi. Praqa Şəhər Prokuroru Martin Erazim "Məhkəmənin son on illik təcrübəsi nəticəsində belə, leylək təsərrüfatının 2008-ci ildə kiçik və orta sahibkarlıq anlayışına uyğun gəlmədiyi" qənaətinə gəldi. Baş prokuror Pavel Zeman bu qərarı dəyişdirmək səlahiyyətinə malik idi.
Başqa bir hökumət əleyhinə etiraz Məxməri inqilabın 30-cu ildönümü ərəfəsində, 16 noyabr 2019-cu ildə "Demokratiya Milyon Anı" tərəfindən təşkil edildi. Polis nümayişə təxminən 250.000 adamın qatıldığını təxmin etdi, bu da 2019-cu ilin iyun etirazlarına yaxın say idi.
DtP ilə əməkdaşlığı
Slovakiyada Milli Araşdırmalar İnstitutunun sənədlərinə görə, Babiş kommunist Çexoslovakiyanın Dövlət Təhlükəsizlik Polisi ilə Bureş kod adı altında əməkdaşlıq edirdi. O, ittihamları rədd etdi və 2012-ci ildə institutu böhtana görə məhkəməyə verdi. 2018-ci ilin yanvar ayında Bratislava bölgə məhkəməsi Babişin DtP agenti olduğuna dair yekdilliklə qərar verdi. Son məhkəmə işindən şikayətin verilməsi qəbul olunmadı.
Slovak Milli Araşdırmalar İnstitutuna görə, 1982-ci ildən 1985-ci ilə qədər DtP tərəfindən araşdırılan əlaqəsiz 12 iş Bureş kod adı ilə əlaqəli idi. Babiş prosesdə bir dəfə məhkəməyə gəldi. Bratislava Rayon Məhkəməsi 26 iyun 2014-cü il tarixli qərarında, Andrey Babişin DtP ilə qəsdən əməkdaşlıq edənlərin siyahısına daxil edilməsi üçün kifayət qədər sübutun olmaması haqqında qərar çıxarmışdır. Qərar Slovakiya mətbuatında tənqid edildi və Milli Araşdırmalar İnstitutu ali məhkəməyə müraciət edəcəyini bildirdi. 30 iyun 2015-ci ildə Bratislava Rayon Məhkəməsi hökmü qüvvədə saxladı, lakin 2017-ci ilin oktyabr ayında Slovakiya Konstitusiya Məhkəməsi əvvəlki məhkəmə qərarlarını ləğv edərək Babişin keçmiş kommunist gizli polisin agenti olduğunu aşkar edən Milli Araşdırmalar İnstitutunun apellyasiya şikayətini təmin etdi.
2015-ci ilin martında Babiş Rusiyanın Krımı ilhaq etməsini qınadı. 2015-ci ilin oktyabr ayında Rusiya və Şərqi Avropa məsələlərində ixtisaslaşan Pulitzer mükafatlı jurnalist Enn Epplebaum Babişi Putin Rusiyasına agent hesab etdiyi bir neçə Şərqi Avropa liderinin sırasına daxil etdi. "The Washington Post"-da Sovet Kommunist dövründən qalmış "faydalı axmaqlar" və "yoldaşlar" kimi köhnə etiketlərin Babiş və adını çəkdiyi digər şəxsiyyətlərə təsvir etmək üçün artıq uyğun olmadığını irəli sürdü. Fikrini izah etmək üçün o, hər bir liderdən bir-birinə çox oxşayan bir neçə sitatı və Rusiyanın rəsmi xəbər mənbələri tərəfindən eyni vaxtda yayılan arqumentləri sadaladı.
Avropa İttifaqı subsidiyaları saxtakarlığı
Babiş bir fermaya və "Storks Nest" adlı konvensiya mərkəzinə sahib olduğunu gizlətməklə AB-in kiçik biznes üçün təyin etdiyi 2 milyon avro subsidiyanı qanunsuz əldə etməkdə ittiham olunurdu. Çexiya polisi 2017-ci ilin sentyabr və noyabr aylarında Aşağı Palatadan iki dəfə deputat toxunulmazlığının qaldırılmasını tələb etdi. Hər iki halda Aşağı Palata toxunulmazlığı qaldırdı və polis cinayət işi açdı. O, saxtakarlıqda və Avropa İttifaqının maliyyə maraqlarına qəsdən ziyan vurmaqda günahlandırılır.
Bu iş Avropa Fırıldaqçılıqla Mübarizə İdarəsi tərəfindən araşdırılıb. AFMİ-in yekun hesabatı 27 dekabr 2017-ci ildə Maliyyə Nazirliyinə çatdırıldı. Jurnalist Sabina Slonkova nəticələrin hesabatını 3 yanvar 2018-ci ildə neovlivni.cz saytında dərc edərək, AFMİ-in yekun hesabatının araşdırmanın nəticələrini təsdiqlədiyi qənaətinə gəldi. Çex dilinə tərcümə edilən yekun hesabatın tam mətni, 11 yanvar 2018-ci il tarixində aktualne.cz saytında "Hospodářské noviny"-in nəşri ilə "Economia AS" media şirkətinin direktorlarından Vladimir Piskatsekin şərhi ilə nəşr olundu. 2019-cu ilin aprelində polis Babişə fırıldaqçılıq ittihamı irəli sürməyi tövsiyə etdi. Babiş daha sonra Ədliyyə Nazirini müttəfiq olan Mariya Beneşova ilə əvəz edərək, 2019-cu ilin may ayına qədər davam edən və 23 iyun 2019-cu ildə etirazla nəticələnən bir sıra etiraz aksiyalarına səbəb oldu.
Oğlunun qaçırılması iddiası
2018-ci ilin noyabr ayında "Seznam News" televiziyası Babişin oğlu Andrey Babişin "Stork's Nest" ferması ilə bağlı korrupsiya istintaqına mane olmaq üçün atasının müttəfiqi tərəfindən qaçırıldığını iddia etdiyi reportaj yayımladı. Babiş Krımada, Kalininqradda, Moskvada və Ukraynada Krivoy Roqda saxlanıldığını və bu işdə iştirakına dair polisə ifadə verməsini əngəllədiyini söylədi. Baş nazir Babiş adam oğurluğunu inkar etdi, lakin oğlunun Krıma daxil olduğunu etiraf etdi və oğlunun şizofreniyadan əziyyət çəkdiyini də söylədi.
Zemanla əməkdaşlığı
Babiş 2001-ci ildən Zemanın Baş nazir olduğu vaxtdan bəri onunla yaxından əlaqəlidir və iş maraqlarının birlikdən faydalandığı iddia edilir. 2001-ci ildə Zeman dövlət kimya şirkəti "Unipetrol"-un Babişə satışına nəzarət etdi. Babiş satışdan kənarlaşdı, lakin sonradan firmanın Polşa şirkətinə satışına nəzarət etdi. Polşa mənbələrinə görə, Babiş rüşvət verilməsini inkar etsə də, satış böyük miqdarda rüşvətlə müşayiət olunub. "Unipetrol" sövdələşməsi tez-tez Babiş və Zeman arasında davam edən güclü ortaqlığın sübutu olaraq göstərilir.
Maraqların toqquşması
Babiş Maliyyə Nazir və AB-in maliyyələşdirmə proqramları tərəfindən subsidiyalaşdırılan şirkətlərin sahibi olduğu üçün iddia edilən maraq toqquşması səbəbiylə media və müxalif siyasətçilər tərəfindən tənqid edildi. Avropa Parlamentinin alman üzvü İnqeborq Qressle 2014-cü ilin mart ayında Çexiyaya səfəri zamanı belə bir şəxsi maliyyə maraqları olan şəxsin eyni zamanda dövlətin aparıcı nümayəndəsi olaraq AB-ə üzvlüyünün düzgün olduğuna zəmanət verə bilməyəcəyindən narahatlığını ifadə etdi. "Politico" siyasi qəzetində 2014-cü ildə yazılan məqalədə "Çexiya indi bir paradoksdur: korrupsiyadan iyrənən cəmiyyət, işgüzar maraqları ölkənin 1989-cu ildən sonrakı tarixində ən böyük maraq toqquşması olan adama böyük güc verdi" şərhini yazdı.
2015-ci ilin may ayında Babişin iddia etdiyi maliyyə qanunsuzluqları və ictimaiyyətdə və müxalifətdə şirkətlərini hökumət satınalmalarında tanıtması ilə bağlı ittihamları müxalifət partiyaları VDP, TOP 09 və "Şəfəq" tərəfindən çağırılan Bohuslav Sobotka hökumətinə etimadsızlığa səbəb oldu. Bu mövzu 47–105 səslə qəbul edilmədi.
Avropa İttifaqı auditinin ilkin versiyası 17.49 milyon avro məbləğində AB vəsaitlərinin geri qaytarılması üçün hərəkətə keçmək tövsiyəsi ilə iddia sayı 22-ə çatdı. Audit Babişin AB fondlarının ayrılması ilə bağlı qərarlarda iştirak edərək maraqların toqquşması olduğu qənaətinə gəldi.
Təhdidi
Babiş yüksək rütbəli polislər, təhlükəsizlik agentləri və keçmiş kommunist xəbərçiləri ilə əhatə olunmaqla tanınır.
2015-ci ilin iyununda, Babiş millət vəkili, Sosial Demokratlar Partiyasından Ladislav Şintsl, Maliyyə Nazirliyinin, Deputatlar Palatasında sağlamlıq sığortası vasitəçilərinin komissiyalarını azaldan qanun layihəsindəki dəyişikliyi tənqid etdi və müavinətlərin Babişin işgüzar maraqlarına xərclənəcəyini iddia etdi. 17 iyun 2015-ci ildə Babiş Şintsl ilə görüşdü və onu korrupsiyada və "Synot" qumar qrupunun sahibi, iş adamı və senator İvo Valentadan rüşvət almaqda günahlandırdı. Şahidlərin dediyinə görə, Babiş görüşə sarı rəngli "noteincl" etiketli qovluq gətirdi və Şintslin Valentadan rüşvət aldığını və korrupsiyaya uğradığını bildiyini söylədi. Daha sonra ailəsinə və Şintslin keçmiş işlərini araşdırmağa başladı.
18 iyun 2015-ci ildə Babiş Şintslin qovluğa sahib olduğunu etiraf etdi, amma "Bu materiallar deyil. KİV-dən yazılan məqalələrdir. Media yalan yazır? Mən medianın yazdıqlarını göstərdim." çıxışında nitq verdi. Babişin koalisiya ortaqları ÇSDP və XDB-ÇXP üzr istəməyi tələb etdi, lakin Babiş Şintslin Parlamentdə onun haqqında yalan söylədiyini vurğuladı. Baş nazir, eyni zamanda ÇSDP sədri Bohuslav Sobotkanı da koalisiya toplantısını çağırdı.
Şintsl Babişin adıyla işarələnmiş fayldan onun haqqında potensial zərər verə biləcək faktları oxumaqla DtP fəaliyyətini aşkara çıxartdı. TOP 09 müxalifət partiyası sədrinin birinci müavini Miroslav Kalousek Babişi inkar etdiyi DtP işində günahlandırdı.
"MF Dnes" lent yazıları
Naməlum şəxs 1 may 2017-ci ildə Twitter hesabında Babişin naməlum sayda insanla şəxsi söhbətlərinin lentini yerləşdirdi və burada Xarici İşlər Naziri Lübomir Zaoralekin "axmaq" olaraq adlandırıldığı və araşdırmaçı jurnalist Sabina Slonkovaya hücumun edildiyi məlum oldu. 3 may 2017-ci ildə YouTube-da yerləşdirilən videoda Andrey Babişin etibar etdiyi şirkətə məxsus, ölkənin ən tirajlı "Mladá fronta DNES" qəzetinin redaktə müstəqilliyinə müdaxilə etdiyi iddia edildi. "MF Dnes" jurnalisti Marek Prşibil ilə söhbətində Daxili İşlər Naziri Milan Xovanets və Səhiyyə Naziri Miloslav Ludvik haqqında yanlış məlumatların dərc olunma tarixini müzakirə etdi. Lentdə Prşibilə tirajın nə vaxt və necə nəşr ediləcəyi barədə strateji inkişaf direktoru Frantişek Naxtiqalla danışığı qeydə alınıb.
Leti konsentrasiya düşərgəsi haqqında şərhləri
1 sentyabr 2016-cı ildə böyük qaraçı əhalisi olan Varnsdorf şəhərini ziyarət edərkən Babiş dedi: "O axmaqların qəzetlərdə yazdıqları, Letidəki düşərgənin konsentrasiya düşərgəsi olduğu yalandır, bura əmək düşərgəsi deyil". Babişin şərhləri həm koalisiya ortaqları, həm də müxalif millət vəkilləri tərəfindən sərt tənqid olundu və onlar onu istefaya çağırdılar. Baş nazir Bohuslav Sobotka Facebook-da bu sözləri qınadı və Babişə düşərgəni ziyarət etməyi tövsiyə etdi.
İnsan Haqları və Bərabər İmkanlar Naziri İrji Dinstbir Babişin Maliyyə Naziri və Baş nazirin birinci müavini vəzifəsindən getməsini istədi. Hər iki müxalifət partiyasının liderləri, VDP-dən Petr Fiala və TOP 09-dan Miroslav Kalousek də Babişin istefa verməsini istədilər.
Media tənqidləri
"Foreign Policy" jurnalı Babişə çoxsaylı siyasi və maliyyə qalmaqallarının mövzusu olan keçmiş italyan Baş naziri Silvio Berluskoninin soyadı olan Portmanto Babiskoni ləqəbini verdi. Buna cavab olaraq Babiş jurnalı məhkəməyə verəcəyi ilə hədələdi, amma bu addımı atmadı.
2015-ci ilin avqustunda İsveçrənin həftəlik "L'Hebdo" nəşrində "Niyə çex oliqarxları qeyri-müəyyən KİV alırlar?" başlıqlı məqalə dərc olundu. Məqalədə diqqətin çox hissəsi Babişə və onun Çexiyada kütləvi informasiya vasitələrini almasına yönəlmişdi. Müəllif Babişin "Mladá fronta DNES"-ə yalnız mənfəət üçün investisiya yatırdığını iddia etdi, lakin bunun zərərli investisiya olduğunu söyləyərək qarşı tərəfdən özünü müdafiə etdi və Babiş qəzetdə çalışan jurnalistləri öz işində günahlandırmaqdan çəkindi.
Adam Drda"Politico"-da Andrey Babişin Çexiya demokratiyasının tənəzzülü ilə əlaqəli olduğu düşüncəsini ifadə etdi.
Andrey Babiş 2013-cü ildə ekologiyanın qorunması ilə bağlı şərhinə görə "Yaşıl İnci" mükafatının sahibi oldu və nitqində belə çıxış etdi: "Yəqin ki, bir gün hamımız özümüzü bu demokratiya ilə məhv edəcəyik. Porsuqun ekoloji cəhətdən pis olduğunu necə izah etmək olar?".
Harald Kristensen
Yens Harald Kristensen, sonradan Harold Mayk Hovard  kimi tanınmışdır — Danimarka və ABŞ Yunan-Roma güləşçisi, Dünya və Avropa çempionu.
Həyatı
1884-cü ildə Kopenhagendə doğulmuşdur. 1907-ci ildə qeyri-rəsmi Avropa Çempionatının qalibi olmuşdur, bundan əlavə həmən ildə Dünya çempionluğunu qazana bilmişdir. 1908-ci ildə Dünya Çempionatının gümüş medalçısı oldu, lakin London Olimpiya Oyunlarında ancaq 17-ci yeri tutdu. 1909-cu ildə qeyri-rəsmi Avropa Çempionatının qalibi oldu. 1910-cu ildə Dünya və qeyri-rəsmi Avropa çempionatlarının gümüş medalını qazandı. 1911-ci ildə ilk rəsmi Avropa Çempionatının qalibi oldu. 1912-ci ildə Stokholm Olimpiya Oyunlarında uğursuz iştirak etdi. 1913-cü ildə o, qeyri-rəsmi Avropa Çempionatının gümüş medalını qazandı.
1915-ci ildə ABŞ-yə emiqrasiya etdi və Harold Mayk Hovard kimi tanınmağa başlandı. 1921–1952-ci illərdə Ayova Universitetində məşqçi kimi çalışırdı.
Kömür
Fosil kömür sporlardan, mamırların, qıjıların və digər qədim bitkilərin epidermisinin hissələrindən (350-250 milyon il əvvəl) - arıq kömürlərdən, antrasitlərdən, kokslaşan, zəif qapalı, qazlıkömürlər, uzun alovlu və digər yarımnövlərdən əmələ gəlmişdir. Sonra karbonsuz bir dövr oldu, sonra qəhvəyi kömürlər, sapropellər, torflar yüksək temperaturun təsiri altında və oksigenə çıxış olmadan, daha əvvəl, karbonsuz dövrdən əvvəl, ağac qalıqlarını emal edən mikroorqanizmlərin iştirakı olmadan meydana gəldi. thumb|Britaniyada kömür mədənçisi 1942 Kömür, ağacdan sonra insanın istifadə etdiyi ilk qalıq yanacaq idi. Bu növ yanacağın bir kiloqramını yandırmaq 3400-7200 kkal enerji almağa imkan verir. 1960-cı ildə kömür dünya enerji istehsalının təqribən yarısını təmin edirdisə, 1970-ci ildə onun payı üçdə birinə enmişdir.
Haqqında
Yer kürəsinin geoloji keçmişində müxtəlif dövrlərdə və müxtəlif yerlərdə bitkilər mövcud olmuşdur ki, onların hissələri tədricən aran ərazilərə yuyularaq kömür yığılmaları əmələ gətirir. Onların üstündəki torpaq qatı artdıqca təzyiq də artır. Aşağı düşdükcə temperatur da yüksəldi. Belə şəraitdə bitki materialı biodeqradasiyadan və oksidləşmədən qorunurdu. Nəhəng torf torpaqlarında bitkilər tərəfindən yığılan karbon nəhayət çöküntülərlə örtülmüş və dərindən basdırılmışdır. Yüksək təzyiq və yüksək temperaturda ölü bitki örtüyü tədricən kömürə çevrilir. Kömür ilk növbədə karbon, hidrogen, oksigendən ibarət olduğu üçün bitki qalıqlarının kömürə çevrilməsinə karbonlaşma deyilir. Eyni zamanda kömür molekulunda hidrogen və oksigenin miqdarı azalır, karbonun miqdarı isə artır.
Kömür çürüyən bitki materialı bakteriya tərəfindən parçalana bildiyindən daha sürətli yığıldıqda əmələ gəlir. Bunun üçün ideal mühit bataqlıqlarda yaradılır, burada oksigendə zəif durğun su bakteriyaların həyati fəaliyyətinin qarşısını alır və bununla da bitki kütləsini tam məhv olmaqdan qoruyur. Prosesin müəyyən mərhələsində sərbəst buraxılan turşular bakteriyanın sonrakı fəaliyyətinin qarşısını alır. Beləliklə, sapropel və torf var - kömürün formalaşması üçün ilkin məhsul. Sonra digər çöküntülərin altında basdırılırsa, torf sıxılma yaşayır və su və qaz itirərək kömürə çevrilir.
Növləri
Kömür, neft və qaz kimi, bioloji və geoloji proseslər nəticəsində yavaş-yavaş parçalanan üzvi maddədir. Kömür əmələ gəlməsinin əsasını bitumlu kütlələr və daha az dərəcədə (sənaye ehtiyatları deyil) bitki mənşəli üzvi qalıqlardan təşkil edir. Çevrilmə dərəcəsindən və kömürdə karbonun xüsusi miqdarından asılı olaraq, onun dörd növü fərqlənir: qəhvəyi kömürlər (linyitlər), daş kömürlər, antrasitlər və qrafitlər. Qərb ölkələrində bir qədər fərqli təsnifat mövcuddur - müvafiq olaraq linyitlər, sub-bitumlu kömürlər, bitumlu kömürlər, antrasitlər və qrafitlər.
Mənşəyinə görə kömürlər humus (ali bitkilərin qalıqlarından: ağac, yarpaq, gövdə və s.) və sapropelit kömürlərə (aşağı bitkilərin, əsasən yosunların qalıqlarından) bölünür.
Antrasit
thumb|Antrasit Antrasit — mənşəyində qalıq kömürlərin ən dərin qızdırılan növüdür, bitumlu kömürdən qrafitə keçid forması olan T kömürlərindən sonra ən yüksək kömürləşmə dərəcəsinə malik kömürdür. Yüksək sıxlıq və parlaqlıq ilə xarakterizə olunur. 95% karbon ehtiva edir. Alüminium və digər sənaye sahələri üçün qrafit elektrodların və blokların istehsalı üçün istifadə olunur. Ən yüksək kalorili dəyərə malikdir, lakin yaxşı alovlanmır. Təxminən 6 kilometr dərinlikdə təzyiq və temperaturun artması ilə ən qədim kömürdən əmələ gəlir.
Daş kömür
Daş kömürünün tərkibindən asılı olaraq karbonun miqdarı 75%-dən 95%-ə qədərdir. Onların tərkibində 12%-ə qədər nəmlik var (3-4% daxili), buna görə də qəhvəyi kömürlərlə müqayisədə daha yüksək kalorili dəyərə malikdirlər. Tərkibində 32%-ə qədər uçucu maddələr var, buna görə də yaxşı alışır. Təxminən üç kilometr dərinlikdə qəhvəyi kömürdən əmələ gəlir.
Qəhvəyi kömür
thumb|Qəhvəyi kömür thumb|Liqnit Qəhvəyi kömür torfdan əmələ gələn bərk fosil kömürdür, 65-70% karbon ehtiva edir, qəhvəyi rəngə malikdir, qalıq kömürlərin ən gəncidir. Həm yerli yanacaq, həm də kimyəvi xammal kimi istifadə olunur. Tərkibində çoxlu su var (43%) və buna görə də aşağı kalorifik dəyərə malikdir. Bundan əlavə, tərkibində çoxlu uçucu maddələr var (50% -ə qədər). Onlar yükün təzyiqi altında və bir kilometr dərinlikdə yüksək temperaturun təsiri altında ölü üzvi qalıqlardan əmələ gəlir.
Alxas Yunusov
Alxas Mirxas oğlu Yunusov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Alxas Yunusov 1986-cı il yanvarın 18-də Cəlilabad şəhərində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun giziri olan Alxas Yunusov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Alxas Yunusov sentyabrın 27-də Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. Cəlilabad şəhərində dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Alxas Yunusov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Alxas Yunusov ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
BG Group Place
BG Group Place hündürlüyü 192 m olan Texasın Hyuston şəhərindən yerləşən 46 mərtəbəli binadır.
Nazim
Nazim — Azərbaycanda və Türkiyədə daha çox işlədilən kişi adı.
Tural Bayramlı (futbolçu)
Tural Bayramlı (7 yanvar 1998, Sumqayıt, Azərbaycan) — Azərbaycan Premyer Liqası təmsilçilərindən olan Keşlə FK klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən futbolçudur.
Sumqayıt
Bayramlı karyerasına Sumqayıt FK akademiyasında başlamışdır. Daha sonra "Əlincə"nin 19 yaşlılardan ibarət komandasında çıxış edib. 2016-2017-ci illər mövsümündə Sumqayıt FK-a qayıdan Tural Bayramlı əsas komanda ilə debütünü 25 oktyabr 2016-cı ildə etmişdir. O, 71-ci dəqiqədə Qəbələ FK ilə qarşılaşmada Məhəmməd Qurbanovu əvəz etmişdir. Həmin görüşdə Sumqayıt Azərbaycan Premyer Liqası çərçivəsində Qəbələ ilə 2-2 hesabı ilə bərabərə qalmışdır.
2018-ci ildə Latviyanın "Dauqavpils" klubuna transfer olunan futbolçu, 2019-2020-ci illər mövsümünün əvvəlində "Keşlə"yə transfer olunur.
Azərbaycanın U-21 yığmasında 2019-cu ilin 6 iyun tarixində debüt edib. Lixteynşteyn millisi ilə matçın 79-cu dəqiqəsində Musa Qurbanlını əvəz edib.
Klub
1 UEFA Çempionlar Liqası görüşləri daxildir. 2 Azərbaycan Superkuboku görüşləri daxildir.
Arçil Gelovani
Arçil Viktoroviç Gelovani — sovet zabiti, sonra Mühəndis Qoşunlarının Marşalı, II Dünya Müharibəsi zamanı və ondan sonra istehkam, hərbi infrastruktur və logistika üzrə məsul. Ona İkinci Dünya Müharibəsi zamanı və ondan sonra bir neçə dəfə strateji əhəmiyyətli ərazilərin, o cümlədən bütün Qara dəniz limanlarının möhkəmləndirilməsi və yenidən qurulması tapşırılıb. O, ilk növbədə hərbi mühəndislik və müdafiə strategiyası vəzifələrində, o cümlədən müdafiə nazirinin müavini vəzifəsində çalışıb və Soyuq Müharibə dövründə Sovet silahlı qüvvələrinin və strateji raket qüvvələrinin struktur inkişafında böyük rol oynayıb. Gürcüstanın paytaxtı Tbilisidə prospektə və Sevastopol şəhərində bir küçəyə marşal Gelovaninin adı verilib.
Erkən həyat
Gelovani 27 noyabr 1915-ci ildə Gürcüstanın Tsageri bələdiyyəsinin Spataqori kəndində anadan olub. Qafqazda mühəndis Viktor Gelovani kimi tanınan atası tif xəstəliyindən öləndə onun hələ altı yaşı yox idi. Yetim, yaşamağı və büyüməyi çətin yoldan öyrənmək məcburiyyətində qaldı. Ancaq bu, gənci sındırmaq yerinə, onun xarakterini gücləndirməyə kömək etdi.
1936-cı ildə Tiflis Sənaye İnstitutunu bitirdikdən sonra mühəndis kimi əmək fəaliyyətinə başlamışdır. Cəmi üç ildən sonra onun həyatı köklü dəyişdi. Gelovani Sovet Ordusuna qoşuldu, çünki ordunun səriştəli mütəxəssislərə ehtiyacı var idi, çünki müharibənin gec-tez olacağı daha aydın idi. Gənc mühəndis tez bir zamanda silahlı qüvvələrdə öz yerini tapdı və sıralarında yüksəldi.
Hərbi karyera
1-ci dərəcəli hərbi texnik kimi Qara dəniz donanmasında fəaliyyətə başlamış və tezliklə tikintilər üzrə baş mühəndis vəzifəsinə təyin edilmişdir. Böyük Vətən Müharibəsi onu düşmənin ən ağır atəşi və qeyri-mümkün şəraitdə bir neçə artilleriya mövqeləri qurmaq və onlara artilleriya batareyaları yerləşdirmək üçün kiçik bir mühəndis dəstəsinə rəhbərlik edərkən tez tapdı. 152 mm-lik toplar Krım Hücumunun bir hissəsi olan Perekop döyüşü zamanı böyük rol oynayacaqdı. Bu missiyanı yerinə yetirdiyinə görə Gelovani ilk və şəxsən ən yaddaqalan mükafatı olan Qırmızı Ulduz ordenini aldı. Daha çoxları ardınca gələcəkdi.
Müharibədən sonrakı illərdə Archil Gelovani işi əsasən Qara dənizin sahilyanı ərazilərinin yenidən qurulması ilə bağlı idi. Belə ki, 1953-cü ildə o, müharibə zamanı böyük ziyan dəymiş liman şəhəri Sevastopolda Hərbi İnfrastrukturun rəisi təyin edilir. Sevastopolun yenidən qurulmasına böyük əhəmiyyət verilirdi, çünki o, Qara Donanmanın əsas bazası olacaq və Moskva tərəfindən ciddi şəkildə müşahidə olunurdu. Bölgədəki böyük uğurlarına və çoxsaylı digər səylərinə görə, Gelovani daha sonra 1976-cı ildə "Fəxri vətəndaş və Sevastopol Qəhrəmanı" adına layiq görülü və Sevastopol küçələrinin birinə onun adı verilir.
1956–1959-cu illərdə Gelovani Qara Dəniz Donanmasının ikinci komandiri olarkən tikinti işlərini həyata keçirdi. Elə həmin il o, general-mayor rütbəsi ilə Sovet Donanmasının Tikinti Bürosunun komandirinin müavini vəzifəsinə təyin olunur.
Hərbi inşaatçı Arçil Gelovaninin uğuru onu Strateji Raket Qoşunlarının baş mühəndisi vəzifəsini almağa səbəb oldu. Bu, 1962-ci ildə silahlı qüvvələrdə yeni bir bölmənin ikinci ilini qeyd etdiyi vaxt idi. Mühəndislik qüvvələri raket sistemləri və buraxılış qurğularını vaxtında qurmaq və onları tez bir zamanda hazır vəziyyətə gətirmək olan nəhəng bir işi yerinə yetirməli idi. 1968-ci ildə Gelovani xüsusi hərbi obyektlərin inkişafı və həyata keçirilməsinə görə Lenin mükafatına layiq görüldü. Bir neçə ildən sonra o, həm də bütün strateji raketlərin uğurlu yerləşdirilməsi və vaxtında hazır olmasına görə Dövlət Mükafatına alacaqdı.
1974-cü ildə o Müdafiə Nazirinin Tikinti və Qoşunların Kvartallaşdırılması üzrə müavini vəzifəsinə təyin edildi. Onun ofisindəki nəhəng xəritə tikinti layihələrinin simvollarını əhatə edirdi. 1977-ci ildə saysız-hesabsız hərbi və mülki infrastrukturun tikintisi üçün mühəndis, təşkilatçı və bələdçi kimi xidmətlərinə görə general-polkovnik Arçil Viktoroviç Gelovani Mühəndis Qoşunlarının Baş Marşalı adına layiq görülüb.
Ölüm
Naməlum xəstəlik səbəbindən Baş Marşal Arçil Gelovali 1978-ci il avqustun 19-da Moskvada vəfat etdi. Xəstəxanada hərbi jurnallardan birinə qısa müsahibə verdi:
" Əsl inşaatçı ancaq öz peşəsini sevən biri ola bilər, hətta ondan da çoxu – xalq… "
Moskvada Novodeviçye qəbiristanlığında dəfn edilib.
Fəxri fərmanlar və mükafatlar
Gelovani ümumilikdə 37 mükafata layiq görülüb, o cümlədən aşağıdakılar:
Zenisa Universiteti
Zenisa Universiteti (Univerzitet u Zenici) — Bosniya və Herseqovinanın Zenisa şəhəri ərazisində yerləşən dövlət universiteti. Universitet 18 oktyabr 2000-ci ildə Sarayevo Universitetinin bəzi fakultələrinin onun tərkibindən çıxarılıb Zenisaya köçürülməsindən sonra təşkil olunmuşdur. Universitetdə 6000 tələbə təhsil alır. Təhsil ocağı 135 professor və 210 müllimlə fəaliyyət göstərir. 2013-cü ildə universitetdə birinci dövr ərzində 26 tədris proqramı və ikinci tədris dövründə 39 tədris proqramı təşkil edilmişdir. Universitetin rektoru Damir Kuçiçdir.
Tarixi
Zenisa Universitetinin sələfi 1950-ci ildə qurulan Metallurgiya kollecidir. Təhsil ocağı 1961-ci ildə Sarayevo Universitetinin Metallurgiya fakültəsinə çevrilmişdir. Sonradan Zenisada Universitetin bir çox fakültələri meydana gəlmişdir. 2000-ci ildə isə Zenisa-Doboy kantonunun qərarı ilə yeni müstəqil universitet təşkil edilmişdir. O Balkan universitetləri sisteminə daxildir. Universitet Boloniya qaydalarına əsasən bakalavr və magistr proqramları ilə təmin edilmişdir. Universitetdə 8 fakültə fəaliyyət göstərir.
Useyd ibn Hudeyr
Useyd ibn Hudeyr (, أسيد بن حضير) — İslam peyğəmbəri Məhəmmədin səhabəsi. Onun doğum tarixi məlum deyil. O, Mədinənin Evs qəbiləsinin Bənu Əbdüleşhel qolundandır. Peyğəmbərin Mədinəyə Quranı öyrətmək üçün göndərdiyi Musab ibn Umeyr vasitəsilə müsəlman olur. O, öz qəbiləsini təmsil edərək İkinci Əqabə beyətində iştirak edir.
Uhud və Xəndək döyüşlərində iştirak etmişdir. Savadlı olduğu üçün vəhy xadimi işləyirdi. Onun Quranı gözəl səslə oxuduğu, mələklərin onu dinləməyə gəldiyi haqda hədislər vardır. Useyd hicrətin 20-ci ilinin Şaban ayında vəfat edir. Onun tabutunu Ömər bin Əl-Xəttab daşımışdır. O, Bəqi qəbiristanlığında dəfn edilir
Ay hesabı
Ay hesabı və ya dəhşətli hesab — normal hesab qaydalarına əsaslanmayan, sadəcə vurma və toplama əməllərinin olduğu hesab sistemi.
Vurma
Vurma əməlini yerinə yetirərkən toplamanın əksinə olaraq mərtəbə dəyərlərindən kiçik olan götürülür. Məsələn: 17     *25        15 +12     125
Əvvəlcə ikinci ədədin təklik mərtəbəsi birinci ədədin mərtəbələrinə sıra ilə vurulur, sonra isə eyni əməl ikinci ədədin onluqlar mərtəbəsinə də tətbiq edilir. Sonra isə alınan ədədlər ay hesabı qaydası ilə toplanılır.
Sadə ədədlər
Ay hesabında sadə ədədlər sonu doqquzla bitən ədədlərdir, çünki digər ədədləri 9 ilə hasil şəklində göstərmək olar. Məsələn 7 ədədi sadə ədəd deyil, çünki 7*8=7 şəklində yazıla bilər. Lakin bütün 9 ilə bitən ədədləri sadə ədəd götürmək doğru olmaz. 9 ədədi də sadə ədəd sayılmır, çünki onun bir vuruğu var. Həmçinin 119 ədədi də sadə ədəd deyil. Hesab əməlindən görürük ki, 119 ədədi 19-un kvadratıdır.
İzmir limanı
İzmir limanı və Alsancak limanı — Türkiyənin İzmir şəhərində yerləşən dəniz limanı. İzmir körfəzində yerləşir.
Tarixi
İzmir Osmanlı İmperiyasının əhəmiyyətli liman şəhəri idi və burada ilk tikintilər 1869-cu ildə inşa olunmağa başlandı. Limanın özü 1955-1959-cu illər arasında tikildi. Liman ilk öncə Türkiyə Dəmir Yollarına məxsus idi. 1960-cı ildə isə DenizBank (dəniz işlərinə cavabdeh olan dövlət bankı) tərəfindən alındı. 1 yanvar 1989-cu ildə Türkiyə Dövlət Dəmir Yollarına geri təhvil verildi. 2007-ci ildə limanı özəlləşdirmə prosesi getsə də, hüquqi səbəblərə görə özəlləşdirmə dayandırıldı. 2017-ci ilin mart ayında Mayami limanı ilə qardaşlaşmış olundular. 2018-ci ildə liman infrastrukturu Türkiyə Sərvət Fonduna daxil edildi. İzmir körfəzində daha böyük gəmilərin limandan istifadə etməsinə imkan yaratmaq üçün reabilitasiya layihəsi həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur.
Dəmirçili (Biləsuvar)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 430 nəfər yaşayır (88 ailə).
İzmir limanı
Biznes
2018 rəqəmlərinə görə limanı ziyarət edən dəniz gəmilərinin sayı 2047-yə bərabərdir. Həmin ildə ümumi ticarət həcmi 9 milyon ton idi.
NGC 7247
NGC 7247, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Dolça bürcü istiqamətində yerləşir. SBb tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Konstanz
Konstanz — Almaniyanın Baden-Vürtemberq əyalətində yerləşən şəhər.
Mərkəzi Avropa Universitetinin Biznes Məktəbi
Mərkəzi Avropa Universitetinin Biznes Məktəbi və ya qısaca MAU BM (ing. Central European University Business School və ya qısaca CEU BS)- menecerləri inkişaf etdirmək üçün qərb təhsili verən Mərkəzi və Şərqi Avropada ilk təhsil müəssisəsidir. Regionda iqtisadiyyatın dəyişməsini nəzərə alaraq fəaliyyətə başladığı vaxtdan qərb təhsil müəssisələrinə xas inkişaf standartlarını məqsəd seçib. Biznes məktəbin rəsmiləri onu adətən MAU Biznes Məktəbi adlandırır.
Tarixi
MAU Biznes Məktəbinin əsası Beynəlxalq Menecment Mərkəzi (BMM) adı altında 1988-ci ildə əfsanəvi investor və filantrop Corc Soros və digər uzaqgörən liderlər tərəfindən qoyulub. Biznes Məktəb o vaxtdan (onun Beynəlxalq Menecment Mərkəzi (BMM) kimi yaradılmasından) bu yana üç təkamül mərhələsi keçib:
Missiyası
MAU Biznes Məktəbinin liderləri inanır ki, dünyada sürətlə dəyişən şəraiti idarəetməyə bacaran menecerlərə ehtiyac var və onların fəaliyyətləri biznes, ictimai və təbii şəraitə əhəmiyyətli dərəcədə təsir edə bilər. Buna görə də bu biznes məktəbin missiyası inkişaf edərək daha qlobal missiyaya çevrildi və inkişaf etməkdə olan iqtisadiyyatlara fokuslandı. Ona görə ki, bu cür iqtisadi sistemlər dünyanın gələcəyinə təsir etmək imkanına malik olan yeni menecerlər tələb edir. Təsadüfi deyil ki, bu biznes məktəbin məzunları dünyanın aparıcı şirkətlərində, beynəlxalq təşkilatlarda, dövlət qurumlarında, yerli və beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatlarında nüfuzlu vəzifələrdə çalışırlar.
2011-ci ildən etibarən bu biznes məktəbin hər tələbəsinə düşən məbləğ Oksford və Kembricdəkindən 3 dəfə daha çoxdur. Universitetin proqramları unikal olaraq məhz günün dəyişikliklərini öyrənməyə yönəlib və subsidiyalaşdırılmış aşağı təhsil haqları təklif edir. Təhsil haqlarının aşağı olmasına rəğmən QHT-lərdə çalışmış şəxslərə və Mərkəzi Avropa Universitetinin dərəcə proqramlarından birini bitirmiş şəxslərə güzəştlər edilir, qəbul prosesi zamanı seçilmiş bir neçə namizədlər təhsil haqqından tamamilə azad edilir və onlara xərclərini qarşılamaq üçün aylıq təqaüd verilir.
Akkreditasiyası
Mərkəzi Avropa Universiteti (MAU) Amerikan universiteti kimi akkreditasiyadan keçib və Qəyyumlar Şurası tərəfindən idarə olunur. MAU Biznes Məktəbi təhsil müəssisəsi kimi Macarıstanda Ali Təhsil Akkreditasiya Orqanı tərəfindən də qeydiyyatdan keçib. İnstitusional və proqram akkreditasiyası sənədləri baxımından Mərkəzi Avropa Universiteti ali təhsil müəssisəsi kimi Macarıstanda fəaliyyət göstərir (Ali Təhsil Qeydiyyat Nömrəsi: 00871-2010, İnstitusional Akkreditasiya Nömrəsi ALF-051).
Dərəcə proqramları
MAU BM hazırda menecment üzrə üç dərəcə proqramı təklif edir. Onlardan ikisi MBA (əyani və ya qiyabi olmaqla) dərəcəsi, biri isə Beynəlxalq İcraedici MBA dərəcəsi verir. Bu proqram hər il martda başlayır, öz tamştatlı işlərini saxlamaq istəyən təcrübəli mütəxəssislər üçün nəzərdə tutulub. Proqram beş ədəd iki həftəlik sessiyalardan ibarətdir. Proqram biznes problemlərin həllində analitik yanaşmanı inkişaf etdirir ki, bu da menecerlərə karyeralarını inkişaf etdirməyə kömək edir. Bu proqram "Financial Times 2010 EMBA" reytinqində dünyada "Beynəlxalq Kurs Təcrübəsi" üzrə 1-ci, "Karyera İnkişafı" üzrə 2-ci yerə layiq görülüb.