cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Elçin Süleymanov (əsgər)
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Elçin Süleymanov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayıl və Füzuli rayonunun  azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak etmişdir. Elçin Süleymanov sentyabrın 30-da Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elçin Süleymanov ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İbrahimoğlu
İbrahimoğlu — Azərbaycan soyadı, təxəllüs.
Abiosfer
Abiosfer — litosferdə canlıların təsir edə bilmədiyi hissə.
Xose Lopes Portilyo
Xose Gilyermo Abel Lopes Portilyo-i-Paçeko — Meksika siyasətçisi, 1 dekabr 1976-cı ildən 30 noyabr 1982-ci ilə qədər Meksika Prezidenti.
Həyatı
1945-ci ildə İnstitusional İnqilab Partiyasına (İİP) qoşulmuşdur. Tezliklə partiyanın önəmli üzvlərindən birinə çevrilmişdir. Digər dövlət vəzifələri arasında o, 1970-ci ildə İrs maziri, 1973–1975-ci illərdə Maliyyə və Dövlət Krediti katibi vəzifələrində çalışmışdır. 1976–1982-ci illərdə Meksika Prezidenti olmuşdur. Prezidentliyi dövründə o, parlamenti genişləndirərək müxalifətin minimum təmsilçiliyini təmin etmişdir. Bu, İİP-nin hər yerdə mövcudluğunu daha az bariz etmişdir. O, Tabasko və Verakruz ştatlarında həmin illərdə aşkar edilmiş neft ehtiyatlarının istismarı və ixracının tərəfdarı olmuşdur. Bu ticarətdən əldə edilən gəlirin çox hissəsini korrupsioner məmurlar yayındırmışdılar. 1981-ci ildə neftin qiymətinin düşməsindən sonra yığılmış xarici borc dövlət maliyyəsinin iflasa uğramasına səbəb olmuşdur. Xarici siyasətdə o, Üçüncü dünya ölkələrinə yanaşmaya üstünlük vermişdir. O, dövlət nəzəriyyəsi ilə bağlı kitablar və bəzi romanlar yazmışdır. Prezidentliyindən sonra 1990-cı illərin ortalarına qədər demək olar ki, həmişə Avropada yaşamışdır.
Həsən Əhmədov
Həsən Əbdüləli oğlu Əhmədov - geologiya-mineralogiya üzrə elmlər doktoru (1956), AMEA-nın həqiqi üzvü (1967).
Həyatı
Həsən Əhmədov 15 dekabr 1906-cı ildə Zəngəzur qəzasının Sisyan rayonunun Aqudi kəndində anadan olmuşdur. O, 1933-cü ildə Dövlət Neft və Sənayə Universitetinin Geoloji-kəşfiyyat fakültəsini Mühəndis-geoloq ixtisası üzrə bitirmişdir.
Əmək fəaliyyəti
Həsən Əhmədov ali təhsilini başa vurduqdan sonra əmək fəaliyyətinə başlamışdır. Belə ki o, "Azneft" Birliyində Çöl Partiyasının geoloqu kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1942-ci ildə "Azneftkəşfiyyat" trestinin geoloji-kəşfiyyat kontorunun direktoru vəzifəsini icra edən Əhmdəov burada struktur-xəritələmə, qazmanın analizi və nəticələrinin ümumiləşdirilməsi işi ilə məşğul olmuşdur. O, əvvəlcə 1949-cu ildə Azərbaycan Elmi Tədqiqat Neft Geoloji Kəşfiyyat İdarəsinin elmi işlər üzrə direktor müavini vəzifəsini icra etmiş, daha sonra 1951-ci ildə həmin idarənin direktoru olmuşdur.
1955-1965-ci illərdə Azərbaycan Elmi Tədqiqat Neftçıxarma İnstitutunun direktoru olan Həsən Əhmədov 1965-1977-ci illərdə Ümumittifaq Elmi Tədqiqat Geofizika İnstitutunun Azərbaycan filialının direktoru olmuşdur. 1977-1981-ci illərdə yenə həmin filialda Geoloji-geofiziki tədqiqatlar laboratoriyasının müdiri vəzifəsini icra etmişdir.
Həsən Əhmədov 1968-ci ildə Türkiyədə dörd ay müddətində rəsmi geoloji məsləhətçi kimi fəaliyyət göstərmiş və Türkiyənin 7 illik geoloji planını hazırlamışdır.
Elmi fəaliyyəti
Həsən Əhmədovun fəaliyyətində Qobustan-Şamaxı neftli-qazlı rayonunun öyrənilməsinə əsas yer tutur. Onun tədqiqatlarının nəticələri "Qobustanın geologiyası və neft-qazlılığı" monoqrafiyasında əks olunmuşdur. Həsən Əhmədovun eləm verdiyi töhfələrdən biri də Azərbaycanın Mezozoy çöküntülərinin öyrənilməsi ilə bağlı olmuşdur. O, 1974-cü ildə "Azərbaycanın Mezozoy çöküntüləri və onların neftqazlılıq perspektivliyi" monoqrafiyasına görə akademik İ.M.Qubkin adına mükafata layiq görülmüşdür.
Abissopelemial
Abissopelemial — okeanın dibinə yaxın dərin hissəsi.
Həsən Əhmədov
Elmi fəaliyyəti
Həsən Əhmədov 1947-ci ildə geologiya-mineralogiya üzrə fəlsəfə doktoru, 1956- cı ildə elmlər doktoru elmi dərəcələrini almışdır. 1964-cü ildə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının (AEA) müxbir üzvü, 1967-ci ildə isə həqiqi üzvü seçilmişdir. 160 elmi əsərin, o cümlədən 12 monoqrafiyanın müəl­lifi­ olan Həsən Əhmədovun elmi rəhbərliyi altında 30-dan çox elmlər doktoru və fəlsəfə doktoru hazır­lanmışdır. Həmçinin alim Azər­baycan Neft və Qaz Sənayesi­nin Elmi-Texniki Cəmiy­yətinin sədri vəzifəsini icra etmişdir.
Vəfatı
Həsən Əhmədov 9 iyul 1981-ci ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.
Ceff Uoll
Bioqrafiya
Universitetində sənət tarixini öyrənmişdir.
Hal-hazırda Vankuverdə yaşayan və işləyir,British Columbia Universitetində professor vəzifəsini tutur.
Yaradıcılığı
Sərt hadisələr, küçə səhnələri və s. 1980-ci illərdə Uoll bu şəkilləri reklam şəklində istifadə olunan şüşə vitrində yerləşdirilmiş şəffaf filmlər şəklində təqdim etdi. Onlar müasir həyatdan mənzərəli rəsm kimi təqdim olundu, ancaq bu işin sənədli olmasının başa düşülməsi lazım idi. Ceff Uoll fotoqrafiya səhnələrinin dizaynı ilə məşğul olmuşdur. "Mimic" (1982) Uollun tipik bir mərhələ fotoşəklidir. O, ağ cütü və küçədə gedən bir Asiya qadınını göstərir. Ağ adam bir Asiya gözünün kəsilməsini istehza edərək, həssas bir jest edir. ənənəsini əks etdirdiyini nəzərə alaraq rəqəmsal bir şəkil yaradıb.
Mükafatlar
Arts, Zurich, Switzerland Career Achievement Award for Art Photography, Ontario Arts Council, Canada
Petrovsk rayonu (Stavropol diyarı)
Coğrafiyası
Rayon Stavropol diyarının mərkəzi hissəsində yerləşir. Rayon mərkəzi olan Svetloqradan, regional mərkəz, Stavropola qədər olan məsafə 75 km-dir. Qraçovski, Aleksandrovski, İpatovski, Türkmən və Blaqodarnı rayonları ilə həmsərhəddir.
Rayon ərazisində Prikalaus yüksəkliyi yerləşir. Bu yüksəklik Kalaus və Kuma çaylarının suayırıcısı rolunu oynayır. Rayon ərazisindən Böyük Stavropol kanalı keçir.
Tarixi
Petrovsk rayonu 1924-cü ildə qurulmuşdur. Bundan əvvəl onun bir hissəsi olan kəndlər Blaqodarnenski qəzasının Petrovsk volostuna və daha əvvəl isə Stavropol vilayətinin Novoqriqorievsk qəzasınadaxil idi.
19 yanvar 1943-cü ildə Petrovsk rayonu alman faşist işğalçılarından azad edilir.
20 avqust 1953-cü ildə Qofitski rayonu ləğv edilir və ərazisi Petrovsk rayonuna verilir.
2 noyabr 1956-cı ildə Türkmən rayonu ləğv edilərək ərazinin bir hissəsi Petrovsk, Blaqodarnenski və Arzgirski rayonlarına verilir
1 fevral 1963-cü ildə mövcud 15 kənd rayonu əvəzinə: Aleksandrovski, Apanasenkovski, Blaqodarnenski, Vorontsovo-Aleksandrovski, Qeorqievski, İzobilnenski, İpatovski, Koçubevski, Krasnoqvardeysk, Kursk, Levokumski, Mineralovodski, Petrovski, Şpakovski rayonları qurulur. 12 yanvar 1965-ci ildə RSFSR Ali Sovetinin Rəyasət Heyəti qərarı ilə :Aleksandrovski, Apanasenkovski, Blaqodarnenski, Vorontsovo-Alexsandrovski, Qeorqievski, İzobilnenski, İpatovski, Koçubevski, Krasnoqvardeyski, Kurski, Levokumski, Mineralovodski, Petrovki, Prikumski və Şapovski rayonları formalaşdırılır.
1 may 2017-ci il tarixindən etibarən Stavropol Bölgəsinin 14 aprel 2017-ci il tarixli 36-kz saylı qanununa uyğun olaraq Petrovski inzibati dairəsinin bütün bələdiyyələri Petrovski şəhər dairəsinə birləşdirilir.
Ərazi vahidi öz statusunu qoruyur.
Əhali
2010-cu il Ümumrusiya əhalisinin siyahıyaalınmasının nəticələrinə görə, rayonda 36 043 kişi (46,17 %) və 42 024 qadın (53,83%) yaşayırdı.
Şəhər şəraitində rayon əhalisinin (Svetloqrad şəhəri) 49,74 % yaşayır.
Yaşayış məntəqələri
Rayonun və müvafiq şəhər dairəsinin ərazisi 26 yaşayış məntəqəsini əhatə edir.
Rayonla əlaqəli insanlar
Pavel Babenko — Sosialist Əməyi Qəhrəmanı.
Manni Ayyulo
Bioqrafiyası
Los Ancelesdə Peru mənşəli ailədə anadan olub. Atası Peru konsulu idi və anası isə Cənubi Karolina doğumlu amerikalı idi. Manni 1940-cı illərdə həvəskar yarışlara qatılmağa başladı. Bir dostu və komanda yoldaşı Cek Makqrat ilə birlikdə, yarışda yolları düzgün istifadə etməyə başladı. Bəzi məlumatlara görə, mexanikanın xidmətlərindən istifadə etmədi, avtomobili müstəqil olaraq dəyişdirdi. 1948-ci ildə ilk dəfə AAA Çempionatında iştirak etdi. Onun ən yaxşı nəticəsi 1954-cü ildə iki qalibiyyətlə - Darlingtonda və Miluokidə iki yarışda da ikinci oldu. O, poul mövqeyindən üç dəfə başlayıb və 59 yarışda iştirak etmişdir.
1949-cu ildən 1955-ci ildə hər il "500 kilometr İndianapolisə" qatıldı. Yeddi cəhdin dördündə uğursuz oldu, 1953-cü ildə isə ikinci sırada, dördüncü yerdədir. Ancaq dörd başlanğıcdan sonra finiş xəttinə yalnız iki dəfə, 1952-ci ildə 20-ci yerdə və 1954-cü ildə 13-cü yerə çıxa bildi. Lakin onun üçün ən yaxşı nəticə 1951-ci il idi. Avtomobilin təkərindəki ixtisasını keçirməməsinə baxmayaraq, köhnə dostu Makqrat ilə razılaşmaqla onu məsafənin ortasında - yüzüncü dövrədə tam olaraq təkərdə əvəz etdi.
Ayyulo 1955-ci ildə İndianapolis 500-də, avtomobili beton divara çırpıldığında praktikada öldürüldü. Onun təhlükəsizlik kəməri bağlı idi və cibləri isə "açarlar" ilə doldurulmuşdur.
"500 kilometr İndianapolis" nəticələri
{|class="wikitable" style="text-align:center" !İl !Maşın !Start !Kval !Dərəcə !Bitirmə !Dairə !Göstərici !Təqaüdçü !1949 !1951 !1952 !1953 !1954
Avifauna
Avifauna — quş faunası.
Aviomübarizə
AVİOMÜBARİZƏ — ziyanvericilərə və xəstəliklərə qarşı aviasiyadan dərman səpilməsi.
Hikmət Babaşov
Hikmət Firudin oğlu Babaşov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin kiçik çavuşu, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Hikmət Babaşov 1977-ci il fevralın 3-də Beyləqan rayonunun Yeni Mil qəsəbəsində anadan olmuşdur. 1983–1994-cü ildə Beyləqan rayonu Milabad qəsəbə tam orta məktəbində təhsil almışdır.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun kiçik çavuşu olan Hikmət Babaşov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayılın, Füzulinin və Qubadlının azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşmışdır. Hikmət Babaşov noyabrın 8-də Qubadlı döyüşləri zamanı həlak olmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Hikmət Babaşov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Hikmət Babaşov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Hikmət Babaşov ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Qubadlı rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Hikmət Babaşov ölümündən sonra "Qubadlının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Mirand (rayon)
Mirand  — Fransanın Cənub-Pireney regionun rayonlarından biri. Departamenti — Jer. Suprefektura — Mirand. Rayon əhalisi 2006-cı ildə 37 795 nəfər təşkil edirdi. Əhalinin sıxlığı — 22 nəf / km². Rayon ərazisi — 1686 km².
Abid Alimov
Abid Əhmədcan oğlu Alimov — Azərbaycan SSR-nin ilk səhiyyə komissarı (28 aprel 1920 – 5 iyun 1920). Türkoloq.
Həyatı
XI ordunun tərkibində Azərbaycana gəlib. Azərbaycan SSR-in ilk səhiyyə komissarı (naziri) olub (28 aprel – 5 iyun 1920). Sonralar Leninqrada gedərək türkoloji tədqiqatlar aparıb. Professor olub.
Aqrobiogeosenoz
Aqrobiogeosenoz – süni yaradılmış (antropogen) biogeosenoz.
Ədəbiyyat
1.	R.Ə.Əliyeva, Q.T.Mustafayev. “Ekologiya” dərs vəsaiti. Bakı, “Bakı Dövlət Universiteti” nəşriyyatı, 2004, s. 379 – 384.
Aqrolandşaft
Aqrolandşaft — antropogen landşaft, təbii bitki örtüyünün yerində mədəni bitki örtüyü yaradılmış sahə.
Söhüb
Söhüb — Azərbaycan Respublikasının Quba rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
Söhüb oyk., sadə. Quba r-nunun Rük i.ə.v.-də kənd. Dağətəyi ərazidədir. Əsl adı Söhübqaladır. Sonralar qala sözü düşmüşdür. Kəndin yaxınlığındakı dağda Divlərqala adlı qəd. qalanın xarabalıqları var. Bəzi tədqiqatçılara görə, söhüb komponenti fars dilindəki soub (tərəf, səmt, istiqamət) sözünün təhrif formasıdır. Onların fikrincə, Söhübqala “qala tərəfi, qalanın səmti” mənasındadır.
Həmçinin bax
thumb
Pərvin Muradova-Dilbazi
Pərvin Muradova-Dilbazi- ABŞ Musiqiçiləri Gildiyasının üzvü, Florida Texnologiya Universiteti nin professoru
Həyatı
Pərvin Muradova-Dilbazi Bakı şəhərində dünyaya gəlib. O,xalq artisti, milli rəqs ustası, baletmeyster və pedaqoq Əminə Dilbazi ilə Musiqi Akademiyasının rektoru olmuş, professor, əməkdar incəsənət xadimi, xalq artisti, bəstəkar Cövdət Hacıyev in qızıdır. Pərvin Muradova-Dilbazi 1972-ci ildə Bülbül adına orta ixtisas məktəbini bitirib. Eyni zamanda Bakı Xoreoqrafiya Məktəbi ndə də təhsil alıb. 1972-1977-ci illərdə indiki Bakı Musiqi Akademiyası nda oxuyaraq, professor Rauf Atakişiyevin rəhbərliyi altında fortopiano ifaçısı və müəllimi ixtisasına yiyələnib. Evlidir, 2 övladı var.
Fəaliyyəti
1977-1981-ci illərdə indiki Sumqayıt Musiqi Kolleci ndə fortopianodan dərs deyib. 1981-1990-cı illərdə Bakı Musiqi Akademiyası nda müəllim işləyib. 1990-cı ildə ailəsi ilə birlikdə Amerika ya köçüblər. Elə o vaxtdan da fərdi musiqi dərsləri keçməyə başlayıb. 1994-1995-ci illərdə Melburndakı icma kolleclərindən birində oxuyaraq ingilis dili biliklərini artırıb. 1995-ci ildə "Muradov Piano Studio" sunu açıb. 1996-1998-ci illərdə orta məktəb şagirdlərinə xarici dil kimi rus dilini tədris edib. Müəllimlərin ali atestasiya müsabiqəsindən yüksək balla keçib. Bu ona ABŞ-nin hər yerində müəllim işləmək hüququ verir. Sonra bir müddət yaratdığı studiyada fərdi piano dərsləri keçib. 2013-cü ildə Florida Texnologiya Universiteti nə dəvət olunub və orada fortopiano kafedrasını yaradıb. Hazırda həmin kafedranın professorudur. Bundan başqa o, Floridanın "Azərbaycan-Amerika Mədəniyyəti Cəmiyyəti"nin mədəniyyət işləri üzrə direktorudur.
Xeyriyyəçilik fəaliyyəti
İndiyədək ABŞ-nin bir sıra ştatlarında, o cümlədən İsveç, İspaniya, Almaniya, İngiltərə, Avstriyada xeyriyyə konsertləri verib. Əldə olunan vəsaiti autizmdən əziyyət çəkən uşaqların müalicəsinə yönəldib. 2017-ci ildən isə "Musiqi, Təhsil və Autizm Fondu"nu yaradıb. Bu fondun xətti ilə bir sıra xeyriyyə işlərinə imza da atıb. 2018-ci ildə Nyu-York da Azərbaycan bəstəkarlarının musiqi əsərlərindən ibarət beynəlxalq müsabiqə təşkil edib. Bu tədbirdə sağlamlığı məhdud imkanlı uşaqlar da iştirak ediblər. 2017-ci ildə Londonda atası Cövdət Hacıyevin əsərlərindən ibarət ingilis dilində kitab nəşr etdirib və həmin il orada konsert də verib. Deyir ki, uşaqlarla işləməkdən məmnundur: ''“Onların uğurları məni çox sevindirir. İstəyirəm ki, tədbirlərimizə Azərbaycanda autizmdən əziyyət çəkən istedadlı uşaqları da cəlb edim. Amma nədənsə hələ buna nail olmamışam"…'' Xeyriyyə işlərinə görə adı 1999-2000-ci illər üzrə ABŞ-də dərc olunan məşhur "Kim kimdir?" kitabına da salınıb.
Lael Breynard
Lael Breynard — 23 may 2022-ci ildən Federal Ehtiyat Sisteminin 22-ci vitse-prezidenti vəzifəsində çalışan amerikalı iqtisadçı. Sədr müavini vəzifəsindən əvvəl Breynard 2014-cü ildən Federal Ehtiyat Sisteminin Rəhbərlər Şurasının üzvü vəzifəsində çalışıb. O, əvvəllər 2010–2013-cü illərdə ABŞ Maliyyə Nazirliyinin beynəlxalq məsələlər üzrə müavini vəzifəsində fəaliyyət göstərib.
Amerikalı diplomatın qızı olan Breynard Hamburqda anadan olub və uşaqlığını Qərbi Almaniya və Polşada keçirib. O, 1983-cü ildə Uesleyan Universitetini bitirib və 1989-cu ildə Harvard Universitetində Milli Elm Fondunun əməkdaşı kimi PhD dərəcəsi alıb. O, 1997-ci ildə Klinton administrasiyasına iqtisadi məsləhətçi kimi qoşulmazdan əvvəl altı il Massaçusets Texnologiya İnstitutunda professor olub. Daha sonra 2001–2009-cu illərdə Brukinqs İnstitutunda baş elmi işçi vəzifəsində çalışıb.
Breynard 23 mart 2009-cu ildə Barak Obama tərəfindən Xəzinədarlıq Departamentində Beynəlxalq Əlaqələr üzrə Xəzinədarlıq katibinin müavini vəzifəsinə təyin edilib. O, 20 aprel 2010-cu ildə ABŞ Senatında 78–19 səslə bu vəzifəyə təsdiqləndi və eyni gündə and içdi. Cəmiyyətdə FED-in idarə heyətinə uyğun namizəd olacağına dair ciddi fikirlər olsa da, 2013-cü il noyabrın 8-də istefa ərizəsini verdi.
Elizabet Eşburn Dukun istefasından sonra Breynard 13 yanvar 2014-cü ildə Stenli Fişer və Cerom Pauel ilə birlikdə FED-in idarə heyətinə namizəd göstərildi. O, 2014-cü il iyunun 12-də ABŞ Senatında 31 əleyhinə 61 əleyhinə səslə təsdiqləndi və 4 gün sonra and içərək 14 illik səlahiyyətlərinin icrasına başladı. Hazırda o, inzibati qubernator və Maliyyə Sabitliyi; Federal Ehtiyat Bankı İşləri; İstehlakçı və İcma Məsələləri; Ödənişlər, Klirinq və Hesablaşmalar olmaqla dörd komitənin sədri kimi fəaliyyət göstərir.
2020-ci ildə Co Baydenin prezidentliyə keçidi zamanı Breynard media orqanları tərəfindən Xəzinədarlıq katibi olmaq üçün erkən pioner kimi görüldü, lakin onun yerinə Canet Yellen seçildi.
Prezident Bayden Braynardın 22 noyabr 2021-ci ildə Federal Ehtiyat Sisteminin sədr müavini vəzifəsinə namizədliyini irəli sürdü və bu vəzifədə Riçard Klaridanı əvəz etdi. 26 aprel 2022-ci ildə onun Federal Ehtiyat Sisteminin sədr müavini vəzifəsinə namizədliyi ABŞ Senatı tərəfindən təsdiqləndi və 3 may 2022-ci ildə and içdi.
Luis Eçeverria
Luis Eçeverria Alvares — Meksika dövlət və siyasət xadimi, 1 dekabr 1970-ci ildən 30 noyabr 1976-cı ilə qədər Meksika Prezidenti.
Kamran (pyes)
Kamran (pyes) — Əbdürrəhimbəy Haqverdiyev pyesi 1931-ci ildə yazmışdır.
Əsərin mövzusu
"Kamran" (1931) pyеsinin mövzusu İran həyatından alınmışdır. Yazıçı, hələ XX əsrin əvvəllərində bir parça çörək üçün nеft Bakısına gələn оn minlərlə İran əməkçilərinin ağır zəhmətlə qəpik-quruş qazanıb, sоnra da gеri dönüb, qazandıqlarını, kоr-kоranə din dəllallarına yеdirtdiklərini görürdü. Dini əldə quldurluq silahına çеvirib Quran adından fitvalar vеrən müctəhidlərin ifşası pyеsdə əsas xətlərdən biridir.
Pyеsdəki əhvalatların hamısı Kamran оbrazı ilə əlaqədardır. Kamran оbrazını biz "Оdabaşının hеkayəsi"ndən Fərman adı ilə tanıyırıq. О, varlı tacir Hacı Kamyabın qardaşı baqqal İbrahimin оğludur. Fərman hеkayədə aciz, hər zülmə bоyun əyən, sеvgilisi Gövhərtacdan əli çıxdıqdan sоnra yеganə yоlu Dərvişlikdə görən, nəhayət, vərəmləyib, köhnə mühitdə məhv оlan bir gəncdir. Kamran оndan tamamilə fərqlənir. Həyat, yaşadığı cəmiyyət, gördüyü haqsızlıq оnu istismar dünyasına qarşı bir üsyançıya çеvirir. О əvvəllər hər şeyə boyun əyən bir cavan оlduğu halda, sоnralar xalqa zülm edən müctəhid Hacı Mirzə Əhmədağalara qarşı dərin bir qəzəblə təbliğat aparır. Kamranın sеvgilisini əlindən alırlar, lakin bu acınacaqlı hadisə оnu daha da fəallaşdırır. Оnun şəxsi intiqamı ictimai intiqama çеvrilir. İndi о, tək özünü dеyil, əzab çəkən xalqı düşünür.
Pyеsdə Hacı Kamyab, оnun arvadı Bibixatun, müctəhid Hacı Mirzə Əhmədağa, həkimbaşı Mirzə Mеhdi də öz оrijinal səciyyələri ilə fərqlənirlər.
Kərbəlayi Vəli Mikayılov
Haqqında
1877-ci ildə Bakıda doğulub. Müsavat Partiyasının ilk üzvlərindən biri olmuşdur. Zaqafqaziya Seyminin və Azərbaycan Milli Şurasının üzvü, Hökumət mətbəəsinin müdiri (1918–1920) olmuşdur.
Sovet hakimiyyəti zamanı Bakıda 42-ci məktəbdə müəllim, Maarif Komissarlığının nəşriyyat şöbəsində ticarət agenti işləyib.
Gizli Müsavat təşkilatıyla əlaqəsinə görə 1923-cü ildə həbs edilib, 25 aprel 1924-cü ildə 3 illiyə Yaroslavla sürgün edilib. 1928-ci ildə yenidən tutulub və buraxılıb. Güney Azərbaycana mühacirət edib və müharibə zamanı sovet qoşunları buraya girərəkən kommunistlər onu Zəncanda öldürüblər.
Əsərləri
Hacı Zeynalabdin Marağayinin "İbrahim bəyin səyahətnaməsi" ni ilk dəfə Kərbəlayi Vəli Mikayılovun tərcüməsində 1911-ci ildə nəşr olunmuşdur.
Akklimasiya
Akklimasiya — hər hansı faktorun təsirinə qarşı orqanizmin geriyə dönə bilən uyğunlaşma qazanması.
Sənəndəc
Sənəndəc — İranın Kürdüstan ostanının və Sənəndəc şəhristanının mərkəzidir. 2006-cı ilin siyahıya alınması əsasında bu şəhər 311,446 nəfər və 81,380 ailədən ibarət idi.
Rektifikasiya
Rektifikasiya-Bir və ya bir neçə komponentdən ibarət olan maye yekcins məhlulların ayrılması uçün rektifikasiyadan istifadə olunur. Bundan etil spirtinin istehsalında geniş istifadə olunur. Qaba ayrılma köçürmə, tam ayrilma isə rektifikasiya yolu ilə aparılır. Bu proseslər komponentlərin eyni temperaturda müxtəlif uçuculuq qabiliyyətinə malik olmalarına əsaslanır. Məhsulun yüksək uçuculuq qabiliyyətinə malik komponent- asan uçan, uçuculuq qabiliyyəti aşağı olan komponent –çətin uçan adlanır. Asan uçan komponentin qaynama temperaturu aşağı olur bu səbəbdən komponentlər aşağı qaynama temperaturlu adlanır və əksinə çətin uçan komponentlərin qaynama temperaturu yüksək olur və onlar çətin uçan adlanır. Rektifikasiya prosesi nəticəsində iki məhlul asan uçan komponentlə zəngin distilyata və çətin uçan komponentlə zəngin kub qalığına ayrılır. Distilyat kondensator – defreqmatorda buxarların kondensasiyası nəticəsində alınır. Kub qalığı qurğunun kubunda alını. Rektifikasiya zamanı məhlul çox saylı buxarlanma nəticəsində onu təşkil edən komponentlərə ayrılır.
Rektifikasiya prosesi qulləli aparatlarda yerinə yetirilir. Qüllə kontakt qurğuları ilə - müxtəlif konstruksiyalı boşqablarla təchiz olunur. Qızdırıcıda qızdırılmış ilkin məhlul qaynadıcıdan daxil olan istiliyin hesabına rektifikasiya qulləsinin qidalandırıcı boşqabına verilir və rektifikasiya nəticəsində distilyat və kub qalığına ayrılır. Qüllədən xaric olan buxarlar tam və ya qismən defleqmatorda kondensasiya edir. Buxarın tam kondensasiyası halında alınan distilyat ayrıcı cəndə iki hissəyə ayrılır. Birinci hissə - fleqma hidrosiyirtmədən keçərək qüllənin üst boşqabına daxil olur, ikinci hissə - distilyat soyuducuda soyudularaq yığıcıya yönəlir. Buxarların tam kondensasiyası baş verməyəndə onlar kondensator – soyuducuya daxil olur, burada kondensasiya edir və soyudulur. Kub qalığı dəyərindən asıllı olaraq çənə yığılır və ya su ilə axıdılır. Təcrübədə adətən ilkin məhlul üç və ya daha çox hissəyə ayırılır. Belə ki, spirt istehsalında etil spirti, efiraldeqid fraksiyası və sivuş yağları ayrılır. İlkin məhlulu üç hissəyə ayırmaq üçün çox qülləli qurğulardan istifadə olunur. Birinci qüllə məhlulu A+BC və ya AB+C komponentlərinə ayırır.
Məhlulun ayrılması iki qülləli rektifikasiya qurğusunda aparılır. Spirt istehsalı üçün rektifikasiya qurğusunun əsas qüllələri braqa qülləsi, epyurasiya və rektifikasiya qüllələridir. Braqa qülləsinin üst hissəsində braqanın epyurasiyası üçün və kopüyün yığılması üçün boşqablar yerləşir ki, bunlar asıllı hissəciklərin buxarla birgə kondensatora aparılmasının qarşısını alır. Epyurasiya qülləsində braqa qülləsində alınan distilyatın efir, aldeqid, metanoldan təmizlənməsi, onun konsentrasiyasının artırılması və qüllənin kondensatorundan əsas etil spirti fraksiyasının çıxarılması baş verir. Rektifikasiya qülləsində aralıq qarışıqların konsentrasiyası və qüllədən cıxarılması, spirtin möhkəmləndirilməsi və onun pasterizasiyası baş verir. Rektifikasiya olunmuş spirtin ayrılması üstdən 10–15 –ci boşqabdan başlayaraq yerinə yetirilir. Rektifikasiya qülləsi spirtin möhkəmləndirilməsi üçün istifadə olunur. Sivuş qülləsində sivuş yağları konsentrasiya olaraq qüllənin akkumulyatorundan çıxarılır. Son təmizləmə qülləsi 30 boşqabdan ibarət olu, burada spirt aşağıdan 4-cü boşqaba verilir və hazır məhsul üstdən 14-16-cı boşqablardan başlayaraq çıxarılır. Bu qüllənin istifadəsi qurğunun məhsuldarlığını 10% artırmağa imkan verir.
Mənbə
Destillation 蒸留
Allobiotopiya
Allobiotopiya — qohumluq baxımından yaxın olan orqanizmlərin eyni ərazidə, lakin müxtəlif ekoloji şəraitdə yaşaması.
İbrahimə (Soyuqbulaq)
İbrahimə - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Soyuqbulaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 278 nəfər yaşayır (43 ailə).
Matra elektrik stansiyası
Matra elektrik stansiyası ― RWE-yə məxsus boz kömür üzərində işləyən elektrik stansiyası. O, Macarıstanın Matra şəhərinin dağları vadisində yerləşir. Onun quraşdırılmış gücü genişləndirilə bilən 950 meqavatta bərabərdir. Bura böyüklüyünə görə Pakş AES-dən sonra Macarıstanın ikinci ən böyük stansiyasıdır, ölkənin elektrik enerjisinin təxminən 15%-ni təmin edir. İstehsal idxal olunan yanacaqlardan deyil, yerli mənbələrdən tam təmin olunduğundan milli enerji sektorunun vacib sütunu sayılır. 2012-ci ildə Matra təxminən 8.4 milyon ton boz kömür istehsal etdi.
203 metr hündürlüyündə olan baca Macarıstanda 8-ci ən hündür tikilidir.
Tarixi
2005-2007-ci illər arasında, 200 MW gücdə olan bloklardan ikisi hər biri maksimum 33 MVt gücündə olan iki qaz turbinlə təchiz edilmişdir, bu da səmərəliliyi artırdı. Kömürlə işləyən qurğunun gücü təxminən 10% artmışdır və nəticədə ümumi enerji istehsalında 100 MV gücündə artım olmuşdur. Əlavə blokun inşası üçün də planlar var idi, lakin 2010-cu ilin sonunda layihə ləğv edildi.
Allogenez
Allogenez — eyni miqyaslı adaptasiyalarla səciyyələnən orqanizmlərin müəyyən adaptasiya bölgəsində inkişafı.
Allüvial sahə
Allüvial sahə — çay çöküntülərindən əmələ gəlmiş sahə.
Pişik (film, 2016)
Pişik  — Ceyda Torun tərəfindən idarə olunan və 2015-ci !F İstanbul Beynəlxalq Müstəqil Film Festivalında premyerası təqdim edilmişdir. ABŞ-də Sietl Beynəlxalq Film Festivalı, Melburn Beynəlxalq Film Festivalı və Vankuver Beynəlxalq Film Festivalı də nümayiş edilmişdir. ABŞ-də 10 Fevral 2017-ci ildə film kinosalonlarda göstərişə girdi.
İstanbulda yaşayan Sarı, Duman, Bengü, Aslan Parçası, Qayğısız, Psixopat və Dəniz adındaki pişiklərin gözündən görülən qədimi bir şəhər və bu antik şəhərdə yaşayan insanların hekayəsi.
Qayadalı
Qayadalı — Azərbaycan Respublikasının Quba rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Yerfi bələdiyyəsinin tərkibindədir.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kəndə 768 nəfər əhali yaşayır.
Gəpis (Soyuqbulaq)
Gəpis - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Soyuqbulaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 542 nəfər yaşayır (104 ailə).
Umbelliferon
Umbelliferon (7-hidroksikumarin) — etanolda, xloroform və sirkə turşusunda yaxşı,dietil efiri və suda pis həll olan sarımtıl rəngli kristalik maddədir.
Alınması
Umbelliferonun klassik sintez üsulu sulfat turşusu mühitində alma sirkəsi və rezorsin iştirakı ilə Pexmanın kondensləşməsidir.Reaksiya alma sirkəsi və rezorsinin dekarboksilləşməsimərhələsi ilə başlayır, sonra formilsirkə tirşusu əmələ gəlir ki, bu da rezorsinlə qarşılıqlı təsirdə olur:
Fiziki xassələri
Sarı rəngli kristal olub etanolda, xloroform və sirkə turşusunda yaxşı,dietil efiri və suda pis həll olur.Umbelliferon ilk dəfə olaraq bitkilərdə tapılmışdır.Piranokumarin, furokumarin və başqa təbii kumarinlərin boisintezində metobolit olaraq iştirak edir.Təbiətdə cətir növlü bitkilərdə rast gəlinir. Bitkilərdə umbelliferondan başqa qlikozidlər və onların sadə efirləri də yerləşir Molekul kütləsi: 162,14 г/моль Qaynama temperaturu: 230 °C Kimyəvi xassələri Fenol və kumarinlərin kimyəvi xassəsini daşıyır
Tədbiqi
Digər kumarinlərdən fərqli olaraq umbelliferon ultrabənövşəyi şüaları yaxşı udur və nəticədə fenolyatlar əmələ gəlir ki, bu da qələvi metalların tünd- mavi florosensiyasına səbəb olur. Bu xassəsindən istifadə etməklə umbelliferondan рН 6,5–8,0 mühitində turşu-əsas keyfiyyətli flüoresens indikator kimi tətbiq edilir
Qustavo Dias Ordas
Qustavo Dias Ordas Bolanyos — Meksika siyasətçisi, 1964–1970- ci illərdə Meksika Prezidenti.
Həyatı
Qustavo Dias Ordas Bolanyos 12 mart 1911-ci ildə Meksikanın Puebla ştatında anadan olmuşdur. O, 1937-ci ildə Puebla Universitetindən məzun olmuşdur. Qustavo Dias Ordas 1943–1946-cı illərdə Milli Konqresin deputatı, 1946–1952-ci illərdə senator olmuşdur. O, 1958–1963-cü illərdə Daxili İşlər naziri vəzifəsində çalışmışdır. Qustavo Dias Ordas 1964–1970-ci illərdə Meksika Prezidenti kimi xidmət etmişdir. O, prezidentliyi dövrdə dövlət iqtisadiyyatı sektorunu gücləndirmişdir. Bundan başqa, 1968-ci ildə tələbə iğtişaşları vəhşicəsinə yatırılmışdır. O, 1977-ci ildə Meksikanın İspaniyadakı səfiri vəzifəsində çalışmışdır. O, Qustavo Dias Ordas Bolanyos 15 iyul 1979-cu ildə, 68 yaşında Mexiko şəhərində kolorektal xərçəngdən vəfat etmişdir.
Babarşani
Babarşani- İranın Kürdüstan ostanının Bicar şəhristanının Çəng Almas bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 481 nəfər və 128 ailədən ibarət idi.
Alp qurşağı
Alp qurşağı — dağda qısaboylu ot bitkilərindən ibarət çəmənlik (yaylaq) deməkdir.
Gərd-i Yaqub (Soyuqbulaq)
Gərd-i Yaqub - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Soyuqbulaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 321 nəfər yaşayır (62 ailə).
Qar şəhərciyinin alınması
Qar şəhərciyinin alınması — rus rəssamı Vasili Surikov (1848—1916) tərəfindən 1891-ci ildə çəkilmiş tablo.
Haqqında
Sankt-Peterburqdakı Rus Dövlət Muzeyində saxlanılır. Tablonun ölçüsü 156 × 282 sm. Tablo Sibirin kazak əhalisi arasında populyar olan qədim xalq oyununu təsvir edir. Ənənəvi olaraq, bu oyun karnavalın son günündə təşkil edildi və Krasnoyarskda böyüyən rəssam bunu dəfələrlə uşaqlıq dövründə müşahidə etmişdir. Surikov 1889-1890-cı illərdə Krasnoyarskda qaldığı zaman tablo üzərində işləmiş və Moskvaya dönməsindən sonra onu tamamlamışdır. Tablo üzərində işləyərkən, rəssam bir çox yerli və tanış naturşiklərdən istifadə etmişdir.
Quru buz
thumb|220px|right Quru buz - quru buz özü ilə karbon 4 – oksidin və ya karbon qazının bərk fazasını təmsil edir. Onu karbon qazı adlandırmaq qəbul olunmuşdur. Karbon qazının fərqləndirici xüsusiyyəti onun üçqat nöqtələridir: bu o deməkdir ki, 0,536 MPa təzyiqində və uyğun olaraq temperatur -56,6 C olduqda karbon qazı həmin an üç vəziyyətdə ola bilir: bərk, maye və qaz halında. Daha aşağı təzyiqdə, yəni atmosfer təzyiqində ancaq iki vəziyyətdə ola bilər: bərk və qaz halında. Beləliklə, atmosfer şəraitində bərk karbon qazı maye fazasını örtərək, birbaşa qaz halına keçir. Buradan bərk karbon quru buz adlandırılmağa başlandı. 0,1 MPa təzyiqdə quru buz -78,9C-də sublimasiya edir. Təzyiqin azalmasında sublimasiya temperaturu aşağı düşür. Normal şəraitdə karbon qazının sıxlığı 1,877 kq/m³-dir. Bu qaz havadan 1,529 dəfə ağırdır. Bərk karbon qazı 1560 kq/m³ sıxlığa malikdir və özünü şüşəyəbənzər cisim kimi təmsil edir.Atmosfer təzyiqində və -78,9C sublimasiya temperaturunda quru buzun soyutma məhsuldarlığı 574 kCoul/kq-dır. 0C-yə qədər buxarın sublimasiyasında yaranmış istilik hesabına quru buzun soyutma məhsuldarlığı 633 kCoul/kq olacaqdır.Beləliklə, quru buzun kütləvi soyutma məhsuldarlığı maye buzdan 1,7 dəfə (574:335) çoxdur. Orta həcmi kütləli quru buzun həcmi soyuqluq məhsuldarlığı 1400 kq/m³ olaraq maye buzdan təxminən 3 dəfə çoxdur.Karbon qazı metallara qarşı neytraldır və nisbətən zərərsiz qazdır.İstifadə etmək üçün quru buz əlverişlidir və -60…-70C-yə qədər temperaturu almağa daha yaxşı imkan yaradır. Yüksək qiymətə malik olmasına baxmayaraq (maye buzdan 10 dəfə bahadır) quru buz sənayenin çox sahələrində istifadə edilir. Adətən dondurmaların satışında və daşınmasında onun saxlanması üçün quru buzlardan daha geniş istifadə edilir (istehsal olunan quru buzun ümumi miqdarının 90 %). 1 kq dondurmanın realizə edilməsinə 100 q quru buz buraxılır.Quru buzun istehsal prosesi təmiz karbon qazından, maye karbonatın və quru buzun alınmasından ibarətdir. Təmiz karbon qazı tərkibində istənilən qədər böyük miqdarda CO2 olan qazlar qarışığından alınır. Bunun üçün təbii və süni mənbələrdən istifadə etmək olar.
Təbii mənbələr təbii karbonat Qavqazda və Kuril adalarında yer¬ləşir. Tərkibində yüksək CO2 (98 %-ə qədər) olmasına baxmayaraq praktiki olaraq onlar quru buzun istifadə mərkəzlərindən uzaqlarda olmasına və yerli enerji bazasının çatışmamazlığına görə istifadə olunmur.
Buzun saxlanmasında sublimasiya nəticəsində onun itkiləri imkan daxilində az olmalıdır. Havada quru buz aktiv sublimasiya edir. Ona görə də quru buzu yaxşı izolə edilmiş buz anbarlarında saxlayırlar. Quru buzun saxlanması və daşınması üçün konteynerlər qapaqlı iri anbar şəklində hazırlanır. Konteynerin divarları və qapaqları 250 mm-ə qədər olan istilik izolyasiyasına malikdir. Göstərilən tədbirlərə baxmayaraq quru buzun saxlanması zamanı sutka ərzində 3…4 %-i itir. Buz anbarları 2-3 gün ərzində quru buzun saxlanması üçün hesablanır.
Xarici keçidlər
Hiilidioksidi Dioxyde de carbone
NGC 1877
NGC 1877, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. OCL+EN tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Tarixi Başqırdıstan
Başqırdıstan (Башҡортостан) — tarixi və coğrafi bölgə, hansı ki Ufa qəzasının başqırdların məskunlaşdığı Ufa əyaltətinə çevrilməsi nəticəsində yaranmışdır. Hal-hazırda bu ərazidə Başqırdıstan Respublikası, Orenburq və Çelyabinsk vilayətləri, Tatarıstan Respublikasının şərq hissəsi, Udmurtiyanın cənub-şərq hissəsi, Perm diyarının cənub hissəsi, Sverdlovskun cənub-qərb hissəsi, Kurqannın qərb hissəsi, Samaranın şimal-şərq hissəsi, Saratovun şərq hissəsi yerləşir.
Tarixi, etnoqrafik, linqvistik və digər tədqiqatlarda tarixin müxtəlif dövrlərində başqırd tayfaları və başqırd etnik qrupunun yerləşdikləri ərazini təyin etmək üçün Tarixi Başqırdıstan termini istifadə olunur. İrek Akmanovun fikirlərinə görə, termin ilk dəfə 1930-cu illərdə Matvey Lübavski tərəfindən istifadə olunmuşdur.
Etimologiyası
Keçmişdə başqırdların məskunlaşdığı bütün ərazilər Başqırd eli adlanırdı.
Misal üçün, Tarixi Başqırdıstan anlayışı Böyük Macarıstan (Major Hungaria, Magna Hungaria) anlayışına uyğundur, hansı ki XIII əsr fransisk rahibi Covanni Karpininin səyahət hesabatında qeyd etdiyi macarların hipotetik ilk yurdudur. Onun axtarışını 1230-cu illərdə macar dominikanları aparırdılar, onlar içərisində ən məşhuru Yulian olmuşdur.
Coğrafi mövqeyi
Ərazinin coğrafi mövqeyi Cənubi Ural və onun ətraf yerlərinə düşür. Rəsmi olaraq bu ərazinin sərhədləri qeyd olunmayıb. Müxtəlif mənbələr təxmini sərhədləri təsvir etmək üçün müxtəlif variantlar təqdim edir, onlar adətən nəzərdən keçirilən tarixi dövrlərdən asıllı olur.
Bu ərazi ilə bağlı ən erkən məlumatlar, "Divanü Lüğat-it-Türk" (1072–1074) müəllifi Mahmud Kaşğariyə aiddir, əsərdə sxematik planda Başqırd çölü adında qeyd olunmuş yer mövcuddur. Sxematik plan dəqiq coğrafi təsviri təmin etməsə də, Xəzər dənizi və Volqa çayının qərbdən, Ural dağlarının qərb və şimaldan və İrtış vadilərinin şərqdən yaxın olması Başqırd çölünün harda yerləşdiyini bəlli etməyə kömək edir. Hələ ondan əvvəl X əsrdə Əhməd ibn Fədlan Əl-Başgird ölkəsini qeyd etmiş və səyahəti zamanı keçdiyi çayları sadalamışdır.
Banə
Banə- İranın Kürdüstan ostanının şəhərlərindən və Banə şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 69,635 nəfər və 15,857 ailədən ibarət idi.
Austenasia
Austenasia İmperiyası — Böyük Britaniyada özünü suveren dövlət elan edən mikrodövlət. Öz üslubunda qurduğu konstitusiya monarxiyası ilə 2008-ci ildə imperator Jonathan Austin tərəfindən qurulmuşdur.
Amfibiont
Amfibiont — ömrünün bir hissəsini bir mühitdə, ikinci hissəsini isə başqa mühitdə keçirən orqnizmlər: suda–quruda yaşayanlar, insan və s.
Austenasia
Tarixi
Austenasia İmperiyası, 20 sentyabr 2008-ci ildə tələbə Jonathan Austen (1994-cü il təvəllüd) və atası Terri Austen (1961-ci il təvəllüd) tərəfindən qurulmuşdur. Karşaltondakı evləri üçün yerli parlament üzvü Tom Brakeyə müstəqilliklərini elan edən bir bəyanamə təqdim etdikdən sonra Terri Austen, imparator və Jonathan Austen isə baş nazir təyin edildi. Terri Austen 2010-cu ilin fevralında taxtdan ayrıldı və yerinə İmperator III Esmond gətirildi.
2010-cu ilin dekabrında müxtəlif qarşıdurmalar və vətəndaş müharibəsi nəticəsində yeni bir lider Deklan imperator təyin edildi. Deklanın 2013-cü ilin yanvar ayında şəxsi səbəblərdən imtina etməsindən sonra Jonathan Austen yeni İmperator oldu. Başladığı genişləndirmə siyasətinə uyğun olaraq, dünyanın bir tərəfindən insanların yaşadıqları və mütəmadi olaraq ziyarət etdikləri əmlakları tələb edərək mikrodövlətə qoşulmalarını tələb etdi. Austenasia İmperiyası mikrodövləti bir çox yerli və beynəlxalq nəşrlərdə yer aldı və Karşalton daxilində yerli bir "qəribəlik" kimi bir dəb qazandı.
2018-ci ildə mikrodövlət on illiyini qeyd etmək üçün xatirə sikkələri çap edib satdı. Əvvəlcə müstəqillik açıqlamalarına cavab verə bilməyən Jonathan 2011-ci ilin may ayında Parlament üzvü Tom Brake ilə görüşdü. Tom Brake, Xarici İşlər Naziri Uilyam Heyq ilə İngiltərənin hansı şərtlər altında yeni əyalət və dövlətləri tanıdığını araşdırdı.
Coğrafiyası
Austenasia İmparatorluğunun dünya miqyasında müxtəlif yerlərdə "şəhərlər", "qəsəbələr", "bölgələr" və ya "krallıq asılılığı" kimi təsnif edilən bir çox mülk olduğu iddia edilir. Bu mikrodövlətin "paytaxtı" olan Wryth, Londonun Sutton əyalətində şəhərətrafı yerdən ibarətdir.
Aleksandr Qostiyev
Aleksandr Qostiyev — Azərbaycanlı sərbəst güləşçi, Azərbaycan milli komandasının üzvü. 2013-cü ildə Kazanda keçirilən Yay Universiadasında Azərbaycanı təmsil edib. Milliyətcə osetindir.Rusiyanı bir sıra beynəlxalq turnirlərdə təmsil edib. Bakının “Atasport” güləş klubunda çıxış edir.
Həyatı
Aleksandr Taymurazoviç Qostiyev 1987-ci il yanvarın 24-də Şimali Osetiyada anadan olub. Milliyyətcə osetindir. 1997-ci ildən güləşlə məşğul olur. Şəxsi məşqçisi Aslan Tsaqoyevdir.
Gülə (Soyuqbulaq)
Gülə - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Soyuqbulaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 38 nəfər yaşayır (6 ailə).
Kouz teoremi
Kouz teoremi — transaksiya xərcləri sıfıra bərabər olduqda bazarın istənilən xarici effektin öhdəsindən gəldiyi  yeni institusional iqtisadiyyatın mövqeyi.
Tarix
200px|thumb|right|[[Ronald Kouz]] Bu teorem ilk dəfə 1966-cı ildə Corc Stiqler tərəfindən aşağıdakı şəkildə ifadə olunmuşdur:
Stiqler tərəfindən teoremin bu cür ifadə olunması Ronald Kouzun 1960-cı ildə çap olunmuş “Sosial xərclər problemi” adlı  məqaləyə əsaslanmışdır.
Kouz bu nəzəriyyəni istənilən fəaliyyətin bilavasitə öz iştirakçılarına deyil, üçüncü şəxslərə aid olan kənar nəticələri – eksternalların nəzərdən keçirilməsi nümunəsində sübut etmişdir.
Kouz eksternalların mütləq “bazarın fiaskosu”na səbəb olması fikrini təkzib edirdi. Onun fikrinə görə, eksternallarla bağlı problemləri neytrallaşdırmaq üçün resurslara mülkiyyət hüququnun dəqiq bölgüsü və transaksiya xərclərinin mnimuma endirilməsi vacibdir. Kouz teoremi mülkiyyət hüquqlarının iqtisadi mənasını ortaya qoyur. Kouza görə, mülkiyyət hüququ nə qədər dəqiq müəyyənləşirsə, xarici xərclər bir o qədər çox daxili xərclərə çevrilirlər.
Ümumiləşdirilmiş Kouz teoremi
İslandiyalı iqtisadçı Trayn Eqqertson "Ümumiləşdirilmiş Kouz teoremi"ni belə ifadə etmişdir:
Tətbiq sahəsi
Qeyd etmək lazımdır ki, Kouz teoreminin tətbiq edilə bilməyəcəyi bir çox hallar mövcuddur. Bu, danışıqlar mümkün olmadıqda, yaxud bahalı olduqda (məsələn, müqavilə və ya disputda çoxlu sayda tərəflər iştirak etdikdə) baş verir. Transaksiya xərcləri terminindən əvəllər Kouzun “Firmaların təbiəti” əsərində istifadə edilmişdir və müqavilələrin bağlanmasına dair yaranan xərcləri, yəni informasiyanın yığılması və emalına, danışıqların aparılmasına və qərarların qəbul olunmasına, müqavilələrin yerinə yetirilməsinə edilən nəzarətə və onların hüquqi müdafiəsinə sərf olunan xərcləri bildirir.
Boyar arvadı Morozova
Boyar arvadı Morozova — rus rəssamı Vasili Surikov (1848–1916) tərəfindən 1887-ci ildə tamamlanmış, XVII əsrdə Rus kilsəsinin parçalanmasını təsvir edə tablo.
Tarixçə
Vasili Surikovun köhnə təriqətçilər mövzusuna olan maraqları onun Sibirdəki uşaqlığı ilə bağlıdır. Köhnə təriqətçilərin olduğu Sibirdə, "Boyar arvadı Morozova haqqında povest" də daxil olmaqla dini rəvayətlər geniş yayılmışdı. Surikovun "Boyar arvadı Morozova" tablosu da buradan qaynaqlanır.
Dərk (kənd)
Dərk — Azərbaycan Respublikasının Quba rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Yerfi bələdiyyəsinin tərkibindədir.
Əhalisi
Kənd 32 ev və 150 nəfərdən ibarətdir. 2009–cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kəndə 186 nəfər əhali yaşayır.
Təhsil
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2 fevral 2018–ci il tarixli Sərəncamı ilə Quba rayonu Dərk kənd 40 şagird yerlik modul tipli ümumi orta məktəbin quraşdırılması üçün 285 000 manat vəsait ayrılmışdır.
Anabolizm
Anabolizm — bir orqanizmin başqa orqanizmə məxsus qida maddələri hesabına yaşaması.
NGC 1533
NGC 1533, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. SB0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Bulbanabad
Bulbanabad- İranın Kürdüstan ostanının Dehgülan şəhristanının Bulbanabad bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 3,464 nəfər və 899 ailədən ibarət idi.
Naxçıvanın köç yolları
Naxçıvanın köç yolları —
Аzərbаycаndа bаşqа təsərrüfat sahələri ilə yanaşı, maldarlığın inkişafı təbii-coğrafi şəraitlə üzvi sürətdə bağlı olmuşdur. Burada maldarlıq əsas etibarı ilə Mezolit dövründə yаrаnmış, Neolit dövründən yerli əhalinin təsərrüfat fəaliyyətində və güzəranında daha geniş yer tutmağa başlamışdır. Аpаrılаn tədqiqаtlаr sübut edir ki, Аzərbаycаndа hələ qədim dövrlərdən mаldаrlıq üzrə zəngin təsərrüfаt mədəniyyəti оlmuşdur.
Аzərbаycаnın digər bölgələrində оlduğu kimi, XIX əsrin əvvəllərində Nахçıvаndа dа mаldаrlıq təsərrüfаtı sаhəsində хırdаbuynuzlu heyvаnlаr üstünlük təşkil edirdi. Mənbələrin məlumatına görə, Naxçıvan diyarında qoyunçuluq daha çox inkişaf etmişdir. Xırdabuynuzlu maldarlığın üstünlük təşkil etməsi bölgədə köçmə-yaylaq maldarlığının əsasını qoymuşdur. Naxçıvanda maldarlıq təsərrüfatı əsasən oturaq formada olmaqla yaylaq və qışlaq xarakteri daşımışdır.
Оturаq mаldаrlığın əsаs səciyyəvi хüsusiyyəti оndаn ibаrətdir ki, heyvаnlаr ilbоyu dаimi yаşаyış məskənləri ərаzisində оlur. Gündüz ətrаfdаkı оtlаqlаrdа оtlаyır, ахşаm isə geri qаyıdır. Mаldаrlıq təsərrüfаtının bu fоrmаsı ilə məşğul оlаn əhаlinin dаimi yаşаyış məskənləri, evləri, əkinçilik sаhələri və оturаq хаrаkterli təsərrüfаt-məişət аvаdаnlıqlаrı оlur. Оturаq heyvаndаrlıqlа məşğul оlаn əhаli təsərrüfаtın digər sаhələri ilə, xüsusilə əkinçilik və bağçılıqla da məşğul оlurdulаr.
Mövsümlə əlaqədar olaraq Naxçıvan maldarlarının az bir qismi müvəqqəti olaraq heyvanları daha yaxşı qidalandırmaq, onlardan yüksək və keyfiyyətli məhsul götürmək məqsədi ilə daimi yaşayış məskənlərindən 2–3 aylıq sürüləri ilə birgə yerlərini dəyişərək yaylağa köçür və yayın axırları-payızın əvvəli isə yaylaqdan geri qayıdırlar. Demək, yerdəyişmə maldarlıq tipi oturaq maldarlığın forma müxtəlifliyidir. Yəni, köçmə-yaylaq maldarlığı oturaq maldarlığın bir formasıdır. Bu tip heyvаndаrlığın meydаnа gəlməsinin əsаs səbəbləri mövcud ərаzidəki оtlаqlаrın tələbаtı ödəməməsi, yem qıtlığı, yаy аylаrındа hаvаnın isti keçməsi, bunun nəticəsində heyvаnlаrın müхtəlif хəstəliklərə tutulmаsı və yüksək məhsul əldə etməməsi idi. Elmi tədqiqаtlаr sübut etmişdir ki, mаl-qаrаnın ilbоyu оtlаqdа yemlənməsi heyvаnlаrın hərtərəfli inkişаfınа, ömrünün аrtmаsınа, məhsuldаrlığın yüksəlməsinə və məhsullаrın keyfiyyətli оlmаsınа müsbət təsir göstərir. Həmçinin оnu dа qeyd etmək lаzımdır ki, heç bir bаşqа yem, süni vitаmin göy оtlаq оtunu əvəz edə bilməz. Təbii otlaqlar və biçənəklər heyvandarlığın inkişafı üçün mühüm əhəmiyyətə malikdir.
Naxçıvan ərazisi öz coğrafi mövqeyinə görə dağlıq, dağətəyi sahələrə və düzənlik zonalara bölünür. Bu zonalarda iqlim şəraiti, bitki örtüyü, əhalinin təsərrüfat məşğuliyyətinə görə bir-birindən fərqlənir. Düzənlik ərazilərdə yaşayan əhalinin təsərrüfat məşğuliyyətinin və iqtisadiyyatının əsasını əkinçilik təşkil etdiyi halda, dağlıq zonada yaşayan əhalinin başlıca təsərrüfat məşğuliyyətinin əsasını maldarlıq təşkil edir. Dağətəyi zonalarda isə əhalinin təsərrüfat və iqtisadi həyatında həm əkinçilik, həm də maldarlıq mühüm rol oynayır.
Naxçıvan diyarının təsərrüfat məişətində əkinçiliklə yanaşı, maldarlıq da mühüm təsərrüfat sahəsi olduğundan, köçmə maldarlıq üçün səciyyəvi olan köç yolları daxili əlaqə yollarının bir qismini təşkil edirdi. Köç yollarının daxili yollardan fərqli xüsusiyyəti ondan ibarədir ki, bu yollar mövsümi xarakter daşıyır. Keçmişdə Azərbaycanın maldarlıqla məşğul olan hər bir bölgəsində müxtəlif istiqamətlərə gedən çoxlu köç yolları olmuşdur. Köç yollarından maldarlar istifadə etsələr də, kənd əhalisinin də iqtisadi həyatında onların müstəsna əhəmiyyəti var idi. Vaxtilə köç yolları ilə hərəkət edən aran kəndlərinin əhalisi öz məhsullarını-taxılı, meyvəni, bostan-tərəvəzi və s. maldarlıq məhsullarına-yağa, pendirə, yuna, ətə və s. dəyişmək üçün tez-tez yaylaqlara qalxırdılar. Naxçıvan bölgəsinin Ordubad, Şahbuz və Culfa yaylaqlarına köç yolları ilə qalxan heyvandarlar uzun illər bu yollardan istifadə etmişlər və bu gündə bir qismindən istifadə edilir. Naxçıvanın yaylaqlarını qışlaqları ilə birləşdirən köç yollarının əsas xüsusiyyəti onların daha çox çay boyu vadilərdə salınması idi. Əsas köç yolları Naxçıvançay, Əlincəçay, Gilançay boyunca uzanırdı. Bununla yanaşı, bəzi yerlərdə isə köç yolları əsasən dar cığırlı dağlıq ərazilərdən keçirdi.
Naxçıvanın aran kəndlərindəki qışlaq yerlərindən sərin və şirəli otlaqları olan yaylaqlara qalxan köç yolları dolanbac, əyri-üyrü, enişli-yoxuşlu idi. Etnoqrafik mənbələrə görə, Azərbaycanın digər bölgələrinin yaylaqları kimi, Naxçıvan bölgəsinin yaylaqlarının və yurd yerlərinin də 7–8 minillik tarixi haqqında məlumatlar vardır.
Naxçıvan maldarları uzaq keçmişdən bu günə kimi yaylağa və qışlağa xalq təqvimi əsasında gedib gəlmişlər. Yaşlıların və çobanların dediklərinə görə, yaz yarı olanda və ya sağmal heyvan tük atandan sonra yaylağa qalxardılar. Köç işinə bol məhsulun əsası kimi baxan maldarlar bunun üçün ciddi hazırlıq görürdülər. İlk növbədə köçə lazım olan avadanlıqlar seçilib yığılırdı. Qoyunların hansı yol ilə köçürülməsi, hansı düşərgələrdə dayanması, örüş və yataq yerləri, nəqliyyat vasitələri, alaçıqların harada qurulması, ümumiyyətlə, köçlə bağlı məsələlər yaşlılar və təcrübəli çobanlar tərəfindən müəyyən edilirdi.