cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
İsraildə təhsil
İbtidai və orta təhsil
Orta texnologiya məktəblərində texniklər və mühəndislərin 3 səviyyə üzrə təlimi təşkil edilir. Bu tədris ocaqlarında oxuyan şagirdlər ya ali təhsilə hazırlanır, ya peşə diplomları alır, ya da əməli bacarıqlara yiyələnirlər.
Hərbi hazırlıq məktəblərində isə İsrail Müdafiə Qüvvələri tərəfindən tələb olunan spesifik sahələr üzrə kadrlar və texniklər hazırlanır. Qız və oğlanların ayrıca oxuması üçün nəzərdə tutulmuş Yeşiva (yəhudi) orta məktəblərində dini biliklər daha dərindən öyrədilir. Ümumtəhsil məktəblərində isə müxtəlif peşə, o cümlədən mühasibatlıq, mexanika, elektronika, mehmanxana xidməti, qrafika sənəti və digər sahələr üzrə fənlər də tədris olunur.
Orta məktəb yaşındakı şagirdlər həmçinin peşə məktəblərində müxtəlif ixtisaslara yiyələnə bilərlər. Sənaye, Peşə və Əmək Nazirliyi tərəfindən təklif edilən peşə proqramları 3 və ya 4 illikdir. Bu proqramlarda təhsilin ilk 2 ili nəzəri tədrisindən ibarətdir. Sonrakı 1-2 ildə isə həm nəzəri tədrisə, həm də seçilmiş peşə üzrə istehsalat təcrübəsinə yer verilir. Peşə məktəblərində bərbərlik, aşpazlıq, mexanika, makinaçı və digər ixtisaslar üzrə kadrlar hazırlanır.
Bundan başqa, İsraildə istedadlı, fiziki, əqli və təlim qüsuru olan uşaqlar üçün xüsusi, eləcə də fərdi proqramlar təklif olunur. Fiziki, əqli və təlim qüsuru olan uşaqlar 3 yaşından 21 yaşına qədər pulsuz təhsillə təmin edilir.
Ali təhsil
thumb|right|250px|[[Texnion - İsrail Texnoloji İnstitutunun Kompyuter elmləri fakültəsinin binası]] Hələ İsrail dövlət kimi yaranmamışdan əvvəl – 1924-cü ildə İsrail Texnologiya İnstitutu fəaliyyətə başlayıb. 1925-ci ildə təsis olunmuş Yerusəlim Yəhudi Universiteti isə bütün dünyadakı yəhudi alim və tələbələrini ölkəyə cəlb etmək məqsədilə yaradılıb. 1948-ci ildə bu ali məktəblərdə 1600 tələbə təhsil alırdı.
2009-2010-cu ilin statistik məlumatlarına görə, ölkənin ali təhsil müəssisələrində 280000-dən çox tələbə təhsil alıb. Onların 38 faizi universitetlərin, 41 faizi kolleclərin, 21 faizi isə Açıq Universitet vasitəsilə müxtəlif kurslarda iştirak edən tələbələrin payına düşür.
Təhsil prosesinin qurulması və idarəetmə baxımından tam müstəqilliyə malik olan İsrailin ali təhsil müəssisələri müvafiq meyarlara cavab verən bütün abituriyentlərə oxumaq imkanı verir. Yeni immiqrantlar və münasib kvalifikasiyalara malik olmayan tələbələr isə xüsusi hazırlıq proqramında oxuduqdan sonra ali təhsil müəssisələrinə qəbul ola bilərlər.
Bütün ali təhsil müəssisələri Ali Təhsil Şurasına tabedir. Ali Təhsil Şurasına təhsil naziri rəhbərlik edir. Şuranın üzvləri sırasında akademiklər, icma nümayəndələri və bir tələbə təmsil olunur. Şura akkreditasiya məsələlərinə baxır, akademik dərəcələrin verilməsini təsdiq edir, hökumətə ali təhsilin, elmi tədqiqatın inkişafı və maliyyələşməsinə dair məsləhətlər verir.
Ali Təhsil Şurasının Planlaşdırma və Qrantlar üzrə Komitəsi maliyyə, o cümlədən büdcə təkliflərinin verilməsi məsələlərini yerinə yetirir, hökumət və ali təhsil müəssisələri arasındakı əməkdaşlığı təmin edir. Ali təhsil müəssisələrinin büdcəsinin 70 faizi dövlət vəsaitləri, 20 faizi təhsil haqları hesabına formalaşır. Ali məktəblərin maliyyələşməsində özəl mənbələrdən gələn vəsaitlər cəmi 10 faiz təşkil edir.
İsraildə tələbələrin əksəriyyəti 21 yaşında ali təhsil almağa başlayır. Bu, kişilər üçün 1 illik, qadınlar üçün 2 illik hərbi xidmət müddətinin müəyyənləşdirilməsindən irəli gəlir. Hazırda İsraildə 20-24 yaşlı əhalinin yarıdan çoxu ali təhsil müəssisələrində təhsil alır.
Yaşlıların təhsili
Təhsil Nazirliyi, eləcə də dövlət və özəl müəssisələr tərəfindən maliyyələşən bir sıra kurslar vasitəsilə yaşlıların təhsilinə geniş imkanlar yaradılır. Böyük şəhərlərdə və bir çox rayonlarda yaşlıların müxtəlif sahələr üzrə peşə təhsili, təlimi və yenidən hazırlanmasını Təhsil Nazirliyi ilə Sənaye, Peşə və Əmək Nazirliyi birgə həyata keçirirlər.
Yaşlılar arasında təhsil və mədəni fərqliliyin azaldılması üçün müxtəlif təhsil formalarından istifadə edilir. Xüsusi hazırlanmış metoddan istifadə etməklə ivrit dilinin müxtəlif səviyyələrdə tədrisi immiqrantların, yaşlıların İsrail həyatına inteqrasiya olunmasını sürətləndirir.
Tədqiqat və inkişaf
İsrail tədqiqat və elmi inkişafa ən çox maliyyə vəsaiti yatıran ölkələr sırasındadır. Təsadüfi deyil ki, ötən illər ərzində bir çox İsrail alimləri Nobel mükafatına layiq görülüblər. 2009-cu ildə Ueizmən Elmlər İnstitutunun əməkdaşı Ada Yonat kimya sahəsində əldə etdiyi nailiyyətlərə görə Nobel mükafatçıları sırasına daxil olub.
İsraildə tədqiqat və elmi inkişaf əsasən 7 universitetdə, dövlət tədqiqat institutlarında, tibbi mərkəzlərdə, yüzlərlə mülki və hərbi müəssisələrdə həyata keçirilir. Hökumət və dövlət qurumları tədqiqat və elmi inkişaf üçün lazım olan vəsaitin yarıdan çox hissəsini verir. Bu vəsaitlərin böyük hissəsi iqtisadi inkişafa, əsasən də sənaye və kənd təsərrüfatı sektoruna ayrılır. Müxtəlif səhiyyə və sosial rifah sahələrinə aid tədqiqat işlərinə də kifayət qədər vəsait sərf olunur.
Hüquqi baxımdan müstəqil qurum olan İsrail Elm Fondu rəqabətli tədqiqatın əsas maliyyə mənbəyidir. İsrail Elm Fondu minlərlə fərdi tədqiqatçıları, xüsusi proqramları maliyyələşdirir.
Nurlan Məmişov
Nurlan İlqar oğlu Məmişov (29 avqust 2000; Mingəçevir, Azərbaycan — 7 oktyabr 2020; Suqovuşan, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin müddətdən artıq xidmət edən əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Nurlan Məmişov 29 sentyabr 2000-ci ildə Mingəçevir şəhərində anadan olub. Əslən Zərdab rayonundan idi. Bir xeyli müddət ailəsi ilə Rusiyada yaşayıb, 2007-ci ildə Orenburq şəhərində orta məktəbin birinci sinfinə gedib… Ancaq sonradan ailəsi ilə birlikdə Azərbaycana, Mingəçevir şəhərinə dönməsi ilə bağlı təhsilini 14 saylı tam orta məktəbdə davam etdirib və 2018-ci ildə də həmin məktəbi başa vurub.
Hərbi xidmətləri
Nurlan Məmişov 2018–2020-ci illərdə xidmət edib.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı verilmiş tapşırıqları şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nurlan Məmişov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nurlan Məmişov ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nurlan Məmişov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Vətən Hüseynli
Vətən Hüseynli (13 iyun 1992) — Azərbaycanlı boksçu. Vətən Hüseynli Azərbaycanı 2012-ci ildə XXX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Vətən Hüseynli birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2012-ci ildə qatıldı. O, Londonda baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər 81 kq çəkidə, 1/16 final mərhələsində Ekvadorun nümayəndəsi Karlos Qonqora ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Vətən Hüseynli rəqibinə 8:9 hesabı ilə uduzdu.
NGC 7209
NGC 7209, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Kərtənkələ bürcü istiqamətində yerləşir. III1p tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Ttok
thumb|250x250px| Müxtəlif rəngli düyü keksləri Ttok – Koreya mətbəxində müxtəlif taxıl unu və qlütenli, yaxud qlütensiz düyüdən hazırlanan düyü keksi. Ümumiyyətlə bu keksin hazırlanmasında düyü əsas tərkib hissəsi kimi istifadə olunur, lakin bununla yanaşı kartof nişastası və digər dənli bitkilər də istifadə olunur, həmçinin ləzzət qatmaq  üçün müxtəlif növ maddələr də əlavə edilir. Ttok düyünün əsas yemək kimi yeyildiyi Cənub-şərqi Asiya və Şərqi Asiyada daha çox yayılmışdır. Koreyada insanlar bayram və toy mərasimləri kimi şənliklərdə və ya festivallarda çoxlu düyü keksi hazırlayırlar.
Mənşəyi və tarixi
thumb| Canqdokdedə qoyulan düyü keksi üçün saxsı qab - şiru Əkinçilik başladığı zaman insanlar taxılı dəyirmandə üyüdürdülər və onu buxarda bişirirdilər. Yəni başqa sözlə desək, düyüdən əvvəl düyü keksi əsas yemək kimi yeyilirdi. Koreyada Üç Krallıqdan öncəki dönəmdə saxsı qab olan şiru kəşf edildi və qazanın ixtirasından əvvəl düyü keksinin bu saxsı qablarda buxarda hazırlanaraq əsas yemək kimi yeyildiyi ehtimal olunur. Ancaq Üç Krallığın dövründə qazanın düzəldilməsi ilə düyü keksi öz yerini düyüyə təhvil verdi, lakin əcdadlar üçün edilən ayinlər zamanı düyü keksi yeyilməyə davam edilirdi. Əkinçilik dönəmindən əvvəl ritual olaraq mal-qaradan istifadə edilir və ətindən yeyilirdisə, əkinçilik dönəmində işçi qüvvəsi kimi istifadə olunan heyvanların əvəzinə düyü keksləri yeyilirdi. Beksolgi və Şiruttok hələ də Koreyadakı konfutsi və ya şamanist ayinləri üçün əhəmiyyətli yemək hesab olunur.
Növləri
Tərkibindən və necə hazırlanmasından asılı olaraq çox sayda düyü keksi vardır. Bunları böyük qrup şəklində 4 yerə ayıra bilərik.
Uzun düyüdən hazırlanmış düyü keksi (karettok), şiru adlanan saxsı qabın içində buxarda hazırlanan düyü keksi(şiruttok), qlütenli düyüdən hazırlanan düyü keksi(çapsalttok), xurma tozu ilə hazırlanan şirin düyü keksi (qamttok), göyqurşağı rənglərilə qat verilərək hazırlanan düyü keksi (mucigettok), yarım ay formasında mal ətilə hazırlanan düyü keksi (sonqpyon), qəhvəyi şəkər tozunun da əlavə edildiyi həm qlütenli, həm də qlütensiz düyüdən hazırlanan düyü keksi(qulttok) və s. kimi növləri saymaq olar.
Vilhelm Frits fon Roytiq
Vilhelm Frits fon Roytiq — Polşa istilasında iştirak edən Waffen-SS generalı idi. İkinci Dünya müharibəsində öldürülən ilk Alman general idi. Von Roettig Generalmajor der Ordnungspolizei və SS-Brigerführer rütbələrinə sahib idi.
Ttok
Düyü keksi və rituallar
Uşaqların bir yaş mərasimində süfrəyə susuttok qoyulur. Fəlakətlərin qarşısını almaq və insanların diqqətini cəlb etmək üçün düyü keksi növlərindən olan beqsolgi 100 nəfərə paylanırdı. Pis ruhların gəlişini əngəllidiyini düşündükləri üçün uşaqlara susuttok yedizdirilirdi.
Toy və yas mərasimlərində də düyü keksi verilirdi. Həmçinin yeni evə köçən zaman düyü keksi hazırlayıb qonşulara paylayırdılar.
Xüsusi törəmə
Xüsusi törəmə, çoxdəyişənli funksiyanın digər dəyişənləri sabit saxlanmaqla bir dəyişənə görə törəməsidir. funksiyasının x dəyişəninə görə xüsusi törəməsi kimi təyin olunur.
Vilhelm Frits fon Roytiq
Onun xatirəsinə abidə olaraq, Polşanın Almaniyanın işğalı zamanında paytaxt Varşavanın Praqa bölgəsində bir küçə seçildi.
Ttok
Digər ölkələrdə
Düyü keksinə bənzər qidalar, xüsusilə düyüyə üstünlük verən Koreya, Çin və Yaponiyada daha çox yayılmışdır.
Xüsusi törəmə
f-in x-a görə xüsusi törəməsi
Ttok
Digər ölkələrdə
Çində `binq` və `qao` kimi ifadələr var ki bu da qədim zamanlardan bəri un və düyü ilə hazırlanan yeməklərin üstünlük təşkil etdiyini bizə göstərir. `Binq` əsasən qızartma üsulu ilə bişirilən düyü keksini ifadə edən sözdür, `qao` isə buxarda bişirilən düyü keksini ifadə edir. Çin yeməkləri arasında Koreyanın ttok ilə daha çox uyğun olan bir yemək var və onun adı `nienqao`dur. Bu yemək Çin yeni ilində daha çox yeyilir.
Xüsusi törəmə
kimi də ifadə oluna bilər. Bəzi hallarda, təyin olunmuş funksiyası üçün z-in x-a görə xüsusi törəməsi  kimi ifadə edilir.
Ttok
Digər ölkələrdə
Yaponiyada isə ttokla oxşar olan yemək "moççi" adlanır və ttok kimi bir çox növü mövcuddur.
Xüsusi törəmə
Xüsusi törəməni birdəyişənli törəmədən ayırmaq üçün d simvolu əvəzinə \partial simvolu işlədilir. Bu simvol ilk dəfə 1770-ci ildə Markus de Kondorket tərəfindən, xüsusi törəməni bildirmək üçün riyaziyyata daxil olub. Xüsusi törəmənin müasir yazılış forması isə Adrien Mari Lejandra(1786) məxsusdur. Sonradan o, bu yazılışdan imtina etsə də 1841-ci ildə Karl Qustav Yakob Yakobi tərəfindən yenidən gətirilmişdir.
İzahı
Bu funksiyanın qrafiki Evklid fəzasında bir səth təyin edir. Bu səthdəki hər nöqtənin sonsuz sayda toxunanı var. Xüsusi differensiallama, bu toxunanlardan birini seçmək və onun bucaq əmsalını tapmaq aktıdır. Adətən, ən çox maraq doğuran xətlər xz və yz müstəvisinə paralel olan xəttlərdir(müvafiq olaraq, y və ya x dəyişənini sabit saxlamaqla).
Bu funksiyanın P(1, 1) nöqtəsinə toxunan və eyni zamanda xz müstəvisinə paralel olan xəttin bucaq əmsalını tapmaq üçün y dəyişənini sabit kimi götürürük. Qrafik və müvafiq müstəvi sağda göstərilib. Aşağıdakı şəkilsə funksiyanın y=1 müstəvisində necə göründüyünün təsviridir. y sabit kimi götürməklə tapılan törəmə bizə f funksiyasının (x, y) nöqtəsinə toxunan xəttin bucaq əmsalını verir:
Beləliklə (1, 1) nöqtəsində bucaq əmsalı 3 olur. Buna görə də (1, 1) nöqtəsində
Yəni z-in (1, 1) nöqtəsində x-a görə xüsusi törəməsi qrafikdən də göründüyü kimi 3-ə bərabərdir..
Marqaret Senqer
Marqaret Senqer – ABŞ-də doğuma nəzarət hərəkatının lideri.
Həyatı
1879-cu ildə Nyu-York ştatının Korninq şəhərində doğulmuşdur. 1966-cı ildə Arizona ştatının Tuson şəhərində ölmüşdür.
Yaponiya
1921-ci ilin iyununda Senqerin müəllifi olduğu bir məqalə Yaponiyanın "Kaizo" jurnalında çap olunmuşdur. Nəşriyyatın dəvəti ilə 1922-ci ilin martında Yaponiyaya gələrək burada bir sıra mühazirələr vermişdir. Polis tərəfindən ciddi şəkildə izlənilsə də, Tokio və Yokohamada 8 mühazirə verə bilmişdir. Lakin müxalifəti nəzərə alaraq Kioto, Osaka və Kobedə planlaşdırdığı mühazirələri verməmiş, Yaponiyanı aprel ayından erkəndən tərk etmişdir.
Senqerin Yaponiyadakı fəaliyyəti böyük marağa səbəb olmuş və Yaponiyada doğuma nəzarət hərəkatının yaranmasına təkan vermişdir. Hamiləliyin qarşısını almaq yollarından bəhs etdiyi "Ailə məhdudiyyəti" traktatı Yamamoto Senci tərəfindən tərcümə edilərək nəşr olunmuşdur. 1954-cü ildə ikinci dəfə Tokioya səyahət edərək Yaponiya Ailə Planlaşdırması Federasiyasının quruluş mərasimində iştirak etmişdir.
Qadın
Qadın — yetkin dişi cinsiyyətindən olan insan. Digər əks cins kişi adlanır. Rəsmi sənədlərdə bu bioloji növ yaşından asılı olmayaraq qadın adlanır.
Qadın tarixi
İnsanlıq tarixində qadınların yerinin araşdırılması İngiliscə söz olan və History anlayışına oxşar olaraq Herstory deyə başa düşülən araşdırma sahəsi, tarix elminin və cinsiyyət araşdırmalarının bir qoludur. Qadın tarixi araşdırması feminist bir anlayış ola bilər lakin bu məcburi deyildir.
Qadın haqları
2009-cu ilin yanvar ayından etibarən Dünya əhalisinin sayı 6,8 milyard olmuşdur. Bunun 49,7%-ni qadınlar təşkil edir. Qadın nüfuzu 3 milyarddan daha çoxdur. Dünyada qocaların çoxu qadınlardır.
Şiddət
Dünya qadınların 3/1-i həyatı boyu ən azı bir dəfə şiddətə məruz qalıb.
Qadın hərəkatları
Qadın haqlarının ilk addımları Maarifçilik dövründə mülkiü azadlıq hərəkatlarının başlanğıcı ilə eyni vaxtda atılmışdır. Əsas düşüncə "Fransız İnqilabı" zamanı elan edildiyi kimi bütün insanların bərabərliyi olmuşdur. Cinsiyyətlər arası münasibətə gəldikdə isə təməldə fərqli, fərqləri vurğulayan ikinci və bərabərçi ümumi baxış müəyyənləşdirilmişdir. "Bərabərçi"anlayışı isə Maarifçiliyin təməl fikrinə dayanır. Bu anlayışdı insanlar "təbiət qarşısında eyni" olduqlarından cəmiyyətin bütün qollarında cinsiyyət baxımından bərabərlik tələbi yaranmışdır. 1960-cı illərdən günümüzə qədər Qadın Hərəkatı üzvləri üçün "Feminizm" ifadəsi işlədildi. Qadın cinsinin böyük tarixi məğlubiyyəti, insan həyatına xüsusi mülkiyyətin girişi ilə başlamışdır. Qadın bu ərəfədə bütün ictimai funksiyalarından azad olunub, digər hər şey kimi kişinin mülkündən sayıldı, ondan doğulacaq uşaqların anası, evin və bu uşaqların baxıcısı olaraq görüldü. Bununla da qadın cinsi insanlığın tanıdığı ilk kölə oldu. Köləci, feodal, dindar və kapitalist cəmiyyətlərində funksiyaları dəyişsə də əsas eetibarilə qadın kişi qarşısında bu statusunu qorudu. XX əsrə öz damğasını vuran Oktyabr İnqilabı təkcə proletarya və digər əzilənlər üçün deyil, qadınlar üçün də tarixin tanıdığı ilk və ən böyük ictimai, iqtisadi və siyası bir inqilabdır. XX əsrin əvvəllərində Klara Setkin, Engels və Bebedən sonra problemi ələ almışdır. Setkin, qadın problemini, qadının tarixi əzilmişliyi ilə bağlarını qoparmasa belə kapitalizmə xas bir problem olaraq ifadə etmişdir: "Qadın problemi daha çox, modern işçi problemi kimi, mexaniki alətlərin, buxar gücünün, elektrikin işlədilməsi ilə həyata keçən sənayi inqilabının, böyük istehsalın uşağıdır."
Teleqoniya (nəzəriyyə)
Teleqoniya ( — "uzaq" və — "doğuş" sözlərindən, yəni "uzaqda doğulmuş") — XIX əsrdə mövcud olan və hal-hazırda rədd edilmiş köhnə bioloji konsepsiya. Bu nəzəriyyəyə görə, əvvəlki, xüsusilə də ilk seksual partnyorla əlaqə qadının sonrakı seksual partnyorları ilə əlaqəsindən olan övladlarının irsi xüsusiyyətlərinə təsir edir. Müasir elmə görə, bu cür yanaşma — eksperimental tədqiqatlara əsaslanmayan mövhumat və yanılma olmaqla, məlum irsiyyət mexanizmlərinə uyğun deyil.
Tarixi təsəvvürlər
Teleqoniya haqda ilk fikirlər Aristotelin əsərlərində rast gəlinir və ona əsaslanır ki, fərdin xüsusiyyətləri təkcə onun valideynlərindən keçmir, həm də fərdin anasının əvvəllər başqa kişidən uşağının olması da rol oynayır.
XIX əsrdə və XX əsrin əvvəllərində teleqoniyaya inam ev heyvanları ilə işləyən seleksiyaçılar arasında yayılmışdı. Geniş populyarlıq qazanan hadisələrdən biri isə lord Mortonun atı ilə baş verən və Çarlz Darvinin cərrah ser Everard Homa istinadən qeydə aldığı aşağıdakı hadisədir:
"1815-ci ildə atların dözümlülüyünü artırmaq məqsədilə zavod sahibi lord Morton 7/8 ərəb və 1/8 ingilis qanı olan madyanını kvaqqa (nəsli kəsilmiş zebr növü) ilə cütləşdirir. Amma döl alınmır. 1817, 1818 və 1823-cü illərdə həmin madyan öz cinsindən olan ayğırla cütləşdirilir və nəticədə doğulan dayçalar bəzi xüsusiyyətlərinə görə, sanki 1/16 kvaqqa qanı daşıyırmış kimi görünürdülər."
Ç.Darvin bu hadisəni atların ortaq əcdadının arxaik xüsusiyyətlərinin qalığı hesab edirdi.
Təcrübi yoxlamalar
Mortonun nəticələrini təcrübədə yoxlamaq üçün Ceyms Kassar Yuart (1889) və İlya İvanov tərəfindən aparılmış təcrübələrdə atların zebrlərlə cütləşməsi heç bir qeyri-adi nəticə verməmişdi. Müəyyən edilmişdi ki, əvvəllər heç vaxt zebr və kvaqqalarla cütləşməyən madyanların dayçalarında da zolaqlara rast gəlmək mümkündür. XIX əsrin sonlarında itlər (Lanqa) və göyərçinlər (Bell) üzərində uzun illər aparılmış müşahidələr də teleqoniyanın mövcudluğunu sübuta yetirə bilməmişdi.
İctimaiyyətdə
Teleqoniyanı mövhumat hesab edən elm dairələrinin onu inkar etməsinə baxmayaraq, bu nəzəriyyə at və it yetişdirənlər, həmçinin radikal millətçilər arasında çox populyardır.
Bibcode
Bibcode — ədəbiyyat istinadları üçün bir çox astronomik verilənlər bazası və kataloqu tərəfindən istifadə edilən identifikator. Bibcode, SIMBAD və NASA / IPAC Extragalactic Database (NED) istifadə üçün hazırlanmışdır, lakin indi daha geniş istifadə olunur, məsələn, ADS (NASA Astrofizik İnformasiya Sistemi). Kod düz 19 simvoldan ibarətdir və , forma malikdir, burada YYYY - nəşr ilinin 4 rəqəmi, JJJJJ - jurnal / monoqrafiya / kolleksiya kodu. Bir jurnal arayışında VVVV həcm nömrəsidir, M jurnal bölməsinin hərf indeksidir (məsələn, Letters bölməsi üçün L), PPPP başlanğıc səhifə nömrəsidir, A ilk müəllifin ilk hərfidir soyad Nöqtələr (.) İstifadə olunmayan sahələri doldurmaq üçün istifadə olunur ki, hər sahənin uzunluğu həmişə yuxarıda göstərilənlərə bərabər olsun; nöqtələr JJJJJ kodu üçün sağa, həcm və səhifə nömrəsi üçün sola əlavə olunur. Kod nümunələri aşağıda göstərilmişdir:
Smokinq (film, 2002)
Smokinq — rejissor Kevin Donovanın çəkdiyi bir komediya filmidir. Baş rolları Ceki Çan və Cenifer Lav Hevitt ifa edir.
Məzmunu
Cimi Tonq, sürətli sürücülük və sərnişinlərini mümkün qədər tez qaydaları pozmadan hər yerə çatdırmaq bacarığı ilə tanınan bir taksi sürücüsüdür. Tezliklə onun nüfuzu ona sirli və varlı Klark Devlinin şəxsi idarəedicisi işini tapmasına kömək edir.
Cimi, müdirinin kimlə işlədiyini bilmir; lakin Devlinin mehriban təbiəti, bərabərliyi və Ciminin onları dost etməsinə kömək etmək istəyi. Cimi Devlin'in casus olduğunu bilmir və Devlin sui-qəsd cəhdi nəticəsində komaya düşdüyündə Cimi təsadüfən qeyri-adi bir patron taksisini taxır.Bu geyim parçası əslində geyimi xüsusi qabiliyyətlərlə təmin edən bir cihazdır (onu döyüş sənətləri və mükəmməl bir rəqqasə edir, görünməz olmağa, divarlarda gəzməyə və s. İmkan verir), Cimi bu geyimdən patronu öldürməyə cəh edən terroçuların planlarıni pozmaq üçün istifadə edir. Onları dayandırmaq üçün o, yalnız əməliyyat xidmətinə çağırılmış parlaq alim Delaille Blaine-ə qoşulur. Əvvəlcə Cimi'nin Devlin olduğunu düşünərək əsəbi hesab edir (çünki bu barədə dərhal ona yalan danışdı); lakin sevgisini qazanmaq üçün onu xilas edir.
Apellyasiya məhkəməsi
Apellyasiya məhkəməsi — ikinci instansiya məhkəməsi. Hakimlərini Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin təqdimatı ilə Milli Məclis təyin edir.
Elçin Rəfiyev
Elçin Mirzəxan oğlu Rəfiyev (1986; Uzuntəpə, Cəlilabad rayonu, Azərbaycan SSR) — Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələrinin polkovnik-leytenantı.
Həyatı
Elçin Rəfiyev 1986-cı ildə Cəlilabad rayonunun Uzuntəpə kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Elçin Rəfiyev Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələrinin sıralarında xidmət edir.
Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələrinin polkovnik-leytenantı olan Elçin Rəfiyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Suqovuşan, Cəbrayıl və Füzuli istiqamətlərində Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin dayaq məntəqələrinin, canlı qüvvələrinin məhv edilməsində fərqlənib.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsində xüsusi xidmətlərinə və işğal olunmuş ərazilərin azad olunması zamanı düşmənin məhv edilməsi üzrə qarşıya qoyulmuş döyüş tapşırığını yerinə yetirən zaman göstərdiyi qəhrəmanlıq nümunəsinə görə, həmçinin hərbi qulluq vəzifəsini yerinə yetirən zamanı igidliyin və mərdliyin nümayiş etdirilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 09.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elçin Rəfiyev "Qarabağ" ordeni ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elçin Rəfiyev "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Murad Nağıyev
Murad Mayıl oğlu Nağıyev (9 fevral 1997; Qazax rayonu, Azərbaycan — 11 oktyabr 2020; Cəbrayıl rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin leytenantı, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Murad Nağıyev 1997-ci il fevralın 9-da Qazax rayonunda anadan olub. O, hələ bir yaşı tamam olmamış ailəsi ilə birgə Bakı şəhərinə köçüb. 2003-2011-ci illərdə Sabunçu rayonu, Bakıxanov qəsəbəsində 271 nömrəli tam orta məktəbdə təhsil alıb. 2011-ci ildə Cəmşid Naxçıvanski adına Hərbi Liseyə qəbul imtahanlarında iştirak edib və burada yüksək nəticə göstərdiyinə görə İstanbulda Kuleli Hərbi Liseyinə seçilib. 2015-ci ildə həmin liseyi uğurla başa vurub və Ankarada Quru Qoşunları Məktəbinə daxil olub. Murad Nağıyev 2016-cı ildə Azərbaycana qayıdıb və təhsilini Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbində (AAHM) davam etdirib. O, 2020-ci ildə oradan tank bölmə, hissə və birləşmələrin döyüşə tətbiqi ixtisası üzrə məzun olub. Subay idi.
Hərbi xidməti
Murad Nağıyev 2020-ci ildən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin "N" saylı hərbi hissəsində "leytenant" hərbi rütbəsi ilə tank taborunda taqım komandiri, tank komandiri olaraq xidmət edirdi.
Elçin Rəfiyev
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elçin Rəfiyev "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Murad Nağıyev
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycan Ordusunun leytenantı olan Murad Nağıyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzuli, Cəbrayıl, Zəngilan və Hadrut istiqamətlərindəki döyüşlərdə vuruşub. Müharibənin birinci dəqiqələrində Kənd Horadizin azad edilməsində, həmçinin Ermənistan Ordusunun strateji obyektlərinin, zirehli texnikasının və canlı qüvvəsinin məhv edilməsi və qənimət götürülməsi zamanı fərqlənib. Murad Nağıyev oktyabrın 11-də Cəbrayıl rayonu istiqamətində şəhid olub. Onun şəhid olduğu ərazi 8 gündən sonra tam nəzarətə götürülə bilib və o, oktyabrın 20-də II Fəxri Xiyabanda dəfn olunub.
Elçin Rəfiyev
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elçin Rəfiyev "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Murad Nağıyev
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Murad Nağıyev Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatıldığı və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15 dekabr 2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən “Vətən uğrunda” medalı ilə təltif edilib.
Leytenant Murad Nağıyev həm də Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılmış döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidlik və şücaət nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24 dekabr 2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən “Cəbrayılın azad olunmasına görə” medalı ilə təltif edilib.
Murad Nağıyev Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək igidlik və mərdlik göstərdiyinə və vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 5 noyabr 2022-ci il tarixli Sərəncamına əsasən 3-cü dərəcəli “Vətənə xidmətə görə” ordeni ilə təltif edilib.
Yaradıcılığı və İrsi
Murad Nağıyev həm də şairliyi ilə tanınıb. Onun Azərbaycan və Türk dillərində yazdığı şeirləri müxtəlif ədəbiyyat çevrələrində bəyənilib və Kardeş Kalemler jurnalında və Ədəbiyyat qəzetində dərc olunub.
2021-ci ildə şair Barat Vüsal Murad Nağıyevin xatirəsinə "Muradım mənim" şeirini qələmə alıb.
2022-ci ildə Murad Nağıyevin şərəfli həyatından və şanlı döyüş yolundan bəhs edən, özünün müəllifi olduğu şeirlərin də daxil edildiyi “Murad” kitabı işıq üzü görüb.
Murad Nağıyevin həyatını onun gözündən təsvir edən, Kamran Ağabalayevin Murad Nağıyevin şeirlərini səsləndirdiyi, onun dilindən danışdığı “Qayıtsaydım” filmi 2022-ci ilin oktyabr ayında təqdim olunmuşdur.
ŞKAS
ŞKAS (rus: Шпитальный-Комарицкий Авиационный Скорострельный (ШКАС) Shpitalni-Komaritski Aviatsionni Skorostrelni) — Sovet istehsalı olan pulemyotlardan biridir. Silah əksər sovet qırıcılarında və bombardmançılarında istifadə edilmiş və ŞVAK avtomatik topunu əsasını təşkil etmişdir. Mərmisinin çıxış sürəti 775-825 m/s, atış sürəti isə dəqiqədə 1800-3000 arasında olmuşdur.
Kürdlər (Əhər)
Kürdlər - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əhər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 706 nəfər yaşayır (131 ailə).
Mürdəkətan (Əhər)
Mürdəkətan - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əhər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Avstriyanın inzibati bölgüsü
thumb|Avstriyanın federativ torpaqları Konstitusiyaya görə, Avstriya federativ respublikadır və 9 torpaqdan ibarətdir.
AzDimension
AzDimension — Azərbaycanlı videooyun şirkəti. 2012-ci ildə Fərid Haqverdiyev tərəfindən yaradılıb.
Uşaq
Azərbaycanda adətən uşaq ilk dişini çıxardıqda hədik bişirilir və qonum-qonşuya paylanır.
Brüssel Vrije Universiteti
Brüssel Vrije Universiteti — Belçika Krallığı nın Brüssel şəhərində yerləşən tədqiqat universiteti.
Ali təhsil müəssisəsi 1834-cü ildə vəkil Piyer Teodor Verhaqen tərəfindən Azad Brüssel Universiteti olaraq təsis edilmişdir. 1970-ci ildə isə sözügedən qurumun bölünməsi nəticəsində meydana çıxmış iki universitetdən biri kimi Vrije Universiteti fəaliyyətini müstəqil davam etdirmişdir. Hazırda, 8 fakültədə bakalavr, magistr və doktorantura proqramları üzrə təhsil alan 19245 tələbəsi vardır. Brüssel şəhərinin tələbə sayına görə ən böyük universitetlərindən biri olmaqla yanaşı, İksel, Jet, Anderlext və Qoyk şəhərlərində yerləşən kampuslara malikdir.
Brüssel Universitetlər Assosiyasiyasının üzvü olan ali təhsil müəssisəsinin dərc etdiyi məqalələr ortalama istinad sayına görə Belçikada ilk sırada yerləşir. QS World University Rankings-in 2021-ci il üçün dərc etdiyi siyahıya görə Brüssel Vrije Universiteti dünya sıralamasında 200-cü sırada yerləşir. Bununla yanaşı, Vrije Universiteti Belçika üzrə milli sıralamada ilk beşlikdə mövqe tutmuşdur.
Müxtəlif sahələrdə görkəmli şəxsiyyətlər yetişdirən Brüssel Vrije Universitetinin məzunları sırasında çoxsaylı alim, siyasətçi və incəsənət xadimləri vardır.
Elçin Əliyev (əsgər, 1995)
Elçin Əliyev — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri (müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu), Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Elçin Sarvan oğlu Əliyev 1995-ci il mayın 23-də Yardımlı rayonunun Kürəkçi kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Elçin Əliyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsində savaşıb. Elçin Əliyev sentyabrın 27-də şəhid olub. Yardımlı rayonunda dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elçin Əliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Ronjer
INSEE kodu — 03215.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 551 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 359 nəfər (15–64 yaş arasında) arasında 258 nəfər iqtisadi cəhətdən, 101 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 71,9%, 1999-cu ildə 65,2%). Fəal olan 258 nəfərdən 246 nəfər (135 kişi və 111 qadın) işləyir, 12 nəfər işsizdir (6 kişi və 6 qadın). 101 hərəkətsiz 31 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 34 nəfər təqaüdçü, 36 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Cinayət prosesi
Cinayət prosesi — cinayət təqibi üzrə həyata keçirilən prosessual hərəkətlərin və qəbul olunan prosessual qərarların məcmusu. Hər bir dövlətin qanunvericiliyində cinayət prosesinin tənzimlənməsi fərqlənsə də, əsasən, ittihamın irəli sürülməsi ilə başlayır və cavabdeh barədə ittiham və ya bəraət hökmünün verilməsi ilə başa çatır.
Sivas qətliamı
Sivas Qətliamı, Madımak Qətliamı və ya Madımak Hadisəsi — 2 iyul 1993-cü il tarixində Sivasda Pir Sultan Abdal Kültür Dərnəyi tərəfindən təşkil edilmiş olan Pir Sultan Abdal Şənlikləri zamanı Madımak Otelinin Sünni İslamçılar tərəfindən yandırılması və əksəriyyəti Ələvi 33 yazıçı, aşıq, 2 otel həmkarı yanaraq və tüstüdən boğularaq həyatlarını itirmişdir.Həmçinin bayırda toplaşan nümayişçilərdən də iki nəfər həyatını itirmişdir.
Sony Pictures
Sony Pictures Entertainment Inc. (qısaca Sony Pictures və yaSPE) film və televiziya proqramlarının istehsalını, ticarətini və distribüterliyini edən Amerika mərkəzli əyləncə şirkətidir. Yaponiya texnologiyası və media şirkəti olan Sony-ə aid şirkətdi
r. 2007-ci ildə dəyəri 8,58 milyard $ olaraq açıqlanmışdır.
İordan çayının qərb sahili
İordaniyanın qərb sahili hazırda Fələstinin azad edilməsi təşkilatı ilə əlaqəli bir təşkilatın HƏMAS rəhbərliyinin nəzarəti altında olan bir inzibati dövlətdir, İsrail ərazisi Fələstin dövlətinə tabedir. Qərbi Fələstin Muxtariyyətində HƏMAS hökuməti üstünlük təşkil edir.Bir çox hallarda onun İsrail tərəfindən işğal edildiyi deyilir, lakin yəhudi dövlətinin arqumentləri bizi problemin tarixini araşdırmağa vadar edir.
Ərazi 1948-1967-ci illərdə İordaniya tərəfindən işğal olunub. 1967-ci ildə baş verən Altı Günlük Müharibə bölgənin həyatında əsaslı dəyişikliklərə səbəb oldu. 6 günlük müharibədən sonra bu ərazi Yəhudeya və Samariya əyalətləri ilə birlikdə Fələstinin nəzarətinə keçib, əksər hallarda İsrail işğalçı adlandırılsa da, keçmişdə yəhudilərin bu torpaqlarda yaşadığı danılmaz bir həqiqətdir. Ərazinin inzibati mərkəzi fələstinlilərin gələcək müstəqil Fələstin dövlətinin paytaxtları kimi seçdiyi Şərqi Qüdsdür. Rayonun ərazisi təqribən 5655 km², əhalisi isə 2862485 nəfərdir.
İqtisadi vəziyyəti qeyri stabil olan bölgənin Ümumi Daxili Məhsulunun həcmi 6.641 milyard ABŞ dolları (2008) təşkil edir. Dövriyyədə isə əsasən 3 ölkənin pul vahidi liderlik edir. İsrail şekeli, Misir fundu və İordan dinarı aparıcı valyutalardır.
Osmanlı-Habsburq döyüşləri
Osmanlı-Habsburq döyüşləri — Osmanlı İmperiyası ilə Avstriya İmperiyasında hökm sürən Habsburglar sülaləsinin müxtəlif qolları arasında, həmçinin İspaniyada, Müqəddəs Roma İmperiyasında və Macarıstan Krallığında bir sıra hərbi qarşıdurmalar. Bu qarşıdurmaların başlanğıcı Mohaç döyüşü hesab olunur, bundan sonra Macarıstanın üçdə biri Osmanlı İmperatorluğunun qolu oldu.
XVI əsrdə Osmanlı İmperiyası, İslahat və Franko-Habsburq rəqabəti səbəbiylə müqavimət göstərmək üçün səfərbər ola bilməyən Avropa üçün ciddi bir təhlükə idi. Bununla birlikdə, Osmanlı İmperatorluğunun öz problemləri vardı — şərqdə Fars və cənubda Misir Məmlükləri ilə — bütün səylərini Avropaya qarşı çevirməyə imkan vermədi.
1648-ci il Vestfaliya sülhü və 1701-1714-cü illərdə İspan Varisliyi Müharibəsi Avstriyanı yeganə kompakt Habsburq mülkü olaraq tərk etdi və Osmanlı-Habsburg müharibələri Avstriya-Türkiyə müharibələrinə endirildi. Avropanın hərbi işlərdə artan üstünlüyü, Habsburqların Macarıstanı yenidən fəth etməsinə və Balkanlarda irəliləməyə başlamasına imkan verdi. Birinci Dünya Müharibəsi zamanı Avstriya-Macarıstan və Osmanlı İmperatorluğu müttəfiq olduqdan sonra münaqişələr sona çatdı və müharibədən sonra hər iki imperiya mövcudluğunu dayandırdı.
Tarixi
Uzun müddət Macarıstan Krallığı Avropadakı türklərin əsas düşməni idi. 1526-cı ildə Mohacs Döyüşündə kralı II Lajosun ölümündən sonra onun dul arvadı Avstriya qardaşı Ferdinandın yanına Avstriyaya qaçdı. Mərhum Lajosun böyük bacısı Anna ilə evli olan Ferdinand, miras hüquqlarını təqdim etdi. Macar zadəganlarının bir hissəsi, Pojoni şəhərində bir qurultaya toplaşaraq Ferdinandı Macarıstanın yeni kralı elan etdi, digər bir hissəsi isə Tokayda toplaşaraq Yanos Zapolyayı kral seçdi.
1527-1528-ci illərdə Ferdinand ordusu Macarıstanı işğal etdi, Zapolyayın qoşunlarını məğlub etdi və onu ölkədən Polşaya qovdu. 1528 -ci ildə Yanos Zapolyai sürgündə olarkən Osmanlı İmperatorluğundan kömək istədi. 1529 -cu il mayın 10-da Qanuni Süleyman tərəfindən Macarıstanın işğalı başladı. Bu işğal zamanı Osmanlı qüvvələri Habsburg qüvvələrini ölkədən qovdu və Yanoşun Macarıstanın əksəriyyəti üzərində hakimiyyətini bərpa etdi. Janos Zapolyai 1529-cu ilin iyulunda Türk Sultanına vassal and içdi və Macarıstan Kralı olaraq tanındı.
Aralıq dənizində müharibə
XV əsrdə Aralıq dənizində qaçqın sayında böyük bir artıma səbəb olan iki hadisə meydana gəldi: 1453-cü ildə Konstantinopolun süqutu və 1492 -ci ildən başlayaraq Moorların İspaniyadan tədricən qovulması. Bu yerlərin xarabalı və narazı keçmiş sakinləri qisas almaq istəyirdilər və bir çoxu quldur oldu. Adətən xristianlar Mərkəzi Aralıq dənizində yerləşirdi: Siciliyada, Malta və ya Dalmaçya sahillərindəki adalardan birində; Müsəlmanlar Şimali Afrikadakı həmimanlılarına qoşulublar. XVI əsrin əvvəllərində özünü sultan elan edən və Osmanlı İmperatorluğunun ali gücünü tanıyan Xairəddin Barbarossa Əlcəzairdə möhkəmləndi.
Şərqi Aralıq dənizində Osmanlı İmperatorluğu üçün əsas təhlükə Rodos adasını möhkəmləndirilmiş bazasına çevirən Müqəddəs Yəhya ordeni idi. Türklərin 1480 -ci ildə adaya hücumu dəf edildi, lakin 1522 -ci ildə türklər nəhayət onu ələ keçirə bildilər. İmperator V Charles 1530 -cu ildə Malta adasını cəngavərlərə təslim etdi və yeni bazalara güvənərək türklərlə öz savaşlarını davam etdirdilər.
1519-cu ildə Habsburqların İspan qoluna mənsub olan Müqəddəs Roma İmperatorluğu imperatoru olaraq seçilən V Charles, qeyrətli bir Katolik idi və həqiqətən də bütün Avropa imperiyasını qurmağa çalışdı və bu səbəbdən Türk təhlükəsini ciddiyə aldı. Lakin Fransa kralı I Frensis, 1521-ci ildə müharibənin başlaması nəticəsində onun universalist planlarına qarşı çıxdı. Rəqibini zəiflətmək üçün 1528-ci ildə I Frensis görünməmiş bir addım atdı: Sultan Süleymanla Habsburqlara qarşı ittifaq haqqında müqavilə bağladı; Fransa-Türk İttifaqı belə quruldu. Fransadan fikrini yayındırmaq məcburiyyətində qalan V Çarlz "ikinci cəbhə" də açdı: Habsburg-Fars ittifaqı quraraq Fars şahını Osmanlı İmperatorluğuna qarşı hərəkət etməyə sövq edə bildi.
1533-cü ildə Xair əd-Din Barbarossa türk donanmasının baş komandanı təyin edildi və 1534-cü ildə Tunusu ələ keçirdi, ancaq bir il sonra Tunis V Çarlz tərəfindən geri çəkildi. İspaniya, Venesiya və Papa Dövlətinin birləşmiş donanmalarına qarşı Barbarossa zəfəri sona çatdı. 1543 -cü ildə, növbəti "İtalyan" müharibəsi zamanı, Barbarossa donanması, Fransız donanması ilə birlikdə V Çarlz qoşunları tərəfindən müdafiə edilən Nitsa mühasirəsində iştirak etdi. uğursuz oldu.
1566-cı ildə I Süleymanın ölümündən sonra oğlu II Səlim sultan oldu. Türklərə qarşı çıxmaq üçün 1571-ci ildə Avropa ölkələri filosunu Lepanto döyüşündə türkləri məğlub edən "Müqəddəs Liqa" yaratdılar. Qərbi Avropanın bir çox ölkəsindəki Lepantodakı zəfər, o zaman adi bir dəniz döyüşündəki bir qələbə kimi deyil, Xristianlığın İslam üzərində ən əhəmiyyətli qələbəsi olaraq qəbul edildi, amma əslində bir sonrakı gedişata o qədər də təsir etmədi. O dövrdə davam edən Venesiya-Osmanlı savaşı: Müttəfiqlər arasında birliyin olmamasından istifadə edərək, Türkiyə yeni bir donanma qurdu və müharibəni uğurla başa vurdu. 1573-cü il sülh müqaviləsinə əsasən, Venesiya Kipr adasını Türkiyəyə verdi.
Büllur məscid
Məsciddə eyni vaxtda 1500-dən çox dindar ibadət edə bilər. Büllur məscidin tikintisində polad, büllur, şüşədən istifadə edildiyinə görə belə adlandırılır. Bu unikal struktur mavritan və qotik memarlıq elementlərin tətbiq edildiyi müasir üslubda yaradılıb. Böyük büllur çilçıraq əsas ibadət zalının mərkəzində yerləşir. Gecə vaxtı məscidin günbəz və minarəsi müxtəlif rəngli işıqların təsirindən rəngini dəyişir. Büllur məscid ölkənin birinci "intellektual" məscididir. Burada informasiya texnologiyaları infrastrukturu yaradılıb və WiFi əlaqəsi quraşdırılıb. Həmçinin bura gələn qonaqlar elektron Quran oxumaq üçün internet girişi ilə təmin edilirlər.
Qaraburun (Əhər)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 40 nəfər yaşayır (8 ailə).
Asiyalı braziliyalılar
Asiyalı braziliyalılar (portuqalca: brasileiros asiáticos) Şərqi Asiya, Cənubi Asiya və Cənub-Şərqi Asiya mənşəli Braziliya vətəndaşları və ya Braziliyada daimi yaşayan Asiya əsilli insanlardır. Braziliyadakı Asiya icmasının əksəriyyəti Şərqi Asiyadan olan mühacirlərdən ibarətdir, baxmayaraq ki, Braziliya, Mozambik və Keniyadan olan asiyalılar az, Cənubi Asiyalılar və Cənub-Şərqi Asiyalılar daha azdır. 2011-ci ilin hesablamalarına görə, Braziliyada qaraçıların sayı təxminən 800.000 nəfərdir, baxmayaraq ki, Cənubi Asiyadan olan uzaq əcdadlarına baxmayaraq, onlar asiyalı sayılmırlar. Qərbi Asiya mənşəli insanlar (yəhudilər də daxil olmaqla) Braziliyada fenotipik olaraq özlərini asiyalı kimi müəyyən etmirlər, çünki onlar Yunan-Roma fəthləri və farslar, Yunanıstan və İranla üst-üstə düşürlər. Digər tərəfdən, Amapa kimi bəzi ştatlarda Asiyalı Amerikalılar və Şərqi Asiyalı Amerikalılar birlikdə qruplaşdırılıb.
Tarix
Son araşdırmalar göstərir ki, Lusos kimi tanınan erkən Şərqi Portuqaliya İmperiyasından olan asiyalılar - ilk asiyalılar - 16-cı əsrdə Lascar və ya zabit, qul kimi tanınan dənizçilər kimi Braziliyaya gəldilər və qubernatorlar, tacirlər və ruhanilərlə yuxuya getdilər. Asiya portuqal dili. İlkin Asiyanın mövcudluğu Şimal-Şərqi Braziliya ilə, xüsusən də Bahia ilə məhdudlaşdı, lakin digərləri Para və Şərq bölgəsinin digər hissələrinə fermerlər, tekstil işçiləri və mədənçilər kimi gətirildi. Bu asiyalılar Afrika və Avropa mənşəli insanlarla evlidirlər və onlar Şimal-şərqdə yemək, erkən sənət və qayıqqayırma ənənələrində miras qoyurlar. thumb|Braziliyada bir yapon ailəsi Braziliyaya ilk əhəmiyyətli Asiya immiqrantları müstəmləkə dövründə qul kimi az sayda Çinli (3000) idi. Bununla belə, Asiyadan Braziliyaya əhəmiyyətli immiqrasiya 19-cu əsrin sonlarında, Livan və Suriyadan immiqrasiyanın əhəmiyyətli olduğu zaman başladı. Braziliyada Asiya Braziliyalısının əksər tərifləri ümumiyyətlə ərəblər, türklər və ermənilər kimi Qərbi Asiya mənşəli icmalara aid edilmir.
Demoqrafiya
IBGE-nin 2010-cu il siyahıyaalma məlumatlarına görə, braziliyalıların 2,1%-i özünü asiyalı kimi tanıyıb. Ən çox asiyalıların olduğu on Braziliya bələdiyyəsindən dördü Paranada, dördü San Paulo da, biri Amazonas da və biri Pernambuko da idi.
Asiya mənşəli ən yüksək faizlə Braziliya bələdiyyələri:
1) Assai (PR) - 15,01%
2) Mogi das Cruzes (SP) - 14,08%
3) Bastos (SP) - 11,36%
4) Quatapara (SP) - 9,15%
5) Uraí (PR) - 6,88%
6) Manaquiri (AM) - 6,26%
7) Pacaembu (SP) - 5,89%
8) São Sebastião da Amoreira (PR) – 5,71%
9) Mirandopolis (SP) - 5,26%
10) Sertaneja (PR) - 5,13%
11) Jaboatão dos Guararapes (PE) - 5,08%
Qız
thumb|[[Mirvari sırğalı qız]]
Herpes
Herpes və ya qızdırma qabarcığı kimi tanınan, əsasən dodaqlara təsir edən herpes simplex virusunun infeksiya növü.
Təsviri
Virusun peyvəndi olmasa da, insan orqanizminin immun sistemi və spesifik anticisimlər adətən virusla mübarizə aparır.
Virusa ən çox yoluxur:
Xəstəliyin ağır vəziyyətlərində, herpetik meningit və ensefalitin inkişafı ilə nəticələnən mərkəzi sinir sisteminin zədələnməsi mümkündür.
İnsanlarda 8 növ herpes virusu olur:
6, 7 və 8 növlərin səbəbləri tam aydın deyil. Onların xroniki yorğunluq sindromunda, ani döküntüdə rol oynadığı düşünülür.
Simptomları
thumb|Herpes labialis dodaqların bütün ətrafına yayılmışdır.
Herpes zoster - sinir boyunca ağrı, baş ağrısı ilə xarakterizə olunur. Bir neçə gündən sonra sinir boyunca dəri üzərində qruplaşdırılmış qabarcıqlar şəklində əvvəlcə şəffaf, sonra isə irinli qanlı tərkibli səpgilər görünür. Limfa düyünləri böyüyür, bədən istiliyi yüksəlir, ümumi vəziyyət pozulur. Nevroloji ağrılar bir neçə aya qədər davam edə bilər.
Yeniyetmələrdə ilkin herpes infeksiyası yanaqları və diş ətlərini əhatə etməklə özünü göstərir. Bəzi insanlar udmaqda çətinlik çəkirlər (disfagiya). Yetkinlərdə ilkin herpes infeksiyası tez-tez vəzi qızdırma (infeksion mononükleoz) ilə müşahidə olunan faringitlə nəticələnir.
Patogenezi
Herpes virusu birbaşa təmasda, eləcə də məişət əşyaları vasitəsilə ötürülür. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) məlumatına görə, 1-ci növ herpes virusu (HSV-1) əsasən oral yolu ilə ötürülür və HSV-1 virusu ilə soyuqdəymələrdə, tüpürcəkdə, ağızda və ətrafdakı səthlərdə təmas yolu ilə oral herpes infeksiyasına səbəb olur. Bununla belə, genital təmas vasitəsilə HSV-1 cinsiyyət sahəsinə də daxil ola və genital herpes törədə bilər. Digər ötürülmə üsulları (HSV-1) ÜST tərəfindən bildirilməyib.
Hava-damcı yolu ilə də yoluxma mümkündür.
Kolumbiya Universitetinin alimlərinin fikrincə, herpes Altsheymer xəstəliyinin inkişafı üçün stimullaşdırıcı amildir. Altsheymer xəstəliyi olan xəstələrin demək olar ki, 70%-nin beynində herpes simplex virusunun olduğu sübut edilib.
Müalicəsi
İnfeksiyanın törədicisi 1 və ya 2 növ herpes simplex virusudur (HSV 1 və ya HSV 2). Virus hüceyrəyə daxil olduqdan sonra onun ölümünə səbəb olur. Ayrı-ayrı hüceyrələrdə virus uzun müddət qala bilər, lakin virusun sonrakı aktivləşməsi ilə hüceyrə öləcək.
Herpes simplex virusları fiziki və kimyəvi amillərin təsirinə qeyri-sabitdir, ultrabənövşəyi və rentgen şüaları ilə asanlıqla məhv edilir, etil spirtinə və efirə həssasdır. Aşağı temperaturda (-20-70 °C) virus onilliklər ərzində qalır.
Müntəzəm olaraq qəbul edildikdə, virus infeksiyasının simptomlarını, çoxalmasını və inkişafını (yəni xəstənin həyat keyfiyyətini yaxşılaşdıran) təsirli şəkildə yatıra bilən dərmanlar bunlardır:
Alman Xəstəxana Gigiyena Cəmiyyəti tərəfindən terapevtik üsul kimi herpesə qarşı etanol və efir yağlarının birləşmələri ilə ağız yaxalamaq tövsiyə olunur. Efir yağlarının virus öldürücü təsirləri ilə bağlı əlavə tədqiqatlar aparılır.
Xəzər İbrahim
Xəzər Zafir oğlu İbrahim — Azərbaycan Respublikasının Amerika Birləşmiş Ştatlarındakı Fövqəladə və səlahiyyətli səfiri, Azərbaycan Respublikasının Türkiyə Respublikasındakı sabiq Fövqəladə və səlahiyyətli səfiri.
Karyerası
2007–2009-cu illərdə Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyində mətbuat katibi, 2009–2011-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Amerika Birləşmiş Ştatlarında səfirliyinin müşaviri vəzifələrində çalışmışdır. 2011–2017-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının NATO yanında Nümayəndəliyin başçısı vəzifəsində işləmişdir. 26 iyul 2021 tarixində Azərbaycanın Türkiyədəki fövqəladə və səlahiyyətli səfiri vəzifəsindən geri çağrılmışdır.
26 iyul 2021 tarixində Azərbaycan Respublikasının Amerika Birləşmiş Ştatlarındakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri təyin edilmişdir.
Həbs yeri
thumb|right|[[Lit Polis Məntəqəsində 1833-cü ildən 2003-cü ilədək istifadə edilmiş həbs yeri]] Həbs yeri — tutulmuş və ya həbs edilmiş şəxsin saxlanılması üçün nəzərdə tutulmuş müvəqqəti saxlama yerləri, istintaq təcridxanaları və ya qarnizon hauptvaxtları.
Böyük Britaniyada həbs yerləri əsasən polis məntəqələrində təşkil olunur. Əvvəllər bütün polis məntəqələrində cinayətkarların saxlanıla biləcəyi az sayda fərdi kameralar var idi. Hazırda isə əksər tutulmuş şəxslər məhbusların saxlanılması üçün nəzərdə tutulmuş böyük polis məntəqələrinə aparılırlar.