cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yaş psixologiyası
Yaş psixologiyası - Psixologiya elminin pedaqoji psixologiya ilə sıx bağlı olan digər mühüm bir sahəsidir. Yaş psixologiyası insanda anadan olandan ömrünün axırına qədər psixi inkişafın dinamikasını, qanunauyğunluqlarını, şəxsiyyətin psixi prosesləri və xassələrinin ontogenezdə inkişaf xüsusiyyətlərini öyrənir.
Səmədağa Şıxlarov
Ölümü
O, Şirvan şəhərində valideynlərinin yanında dəfn olunub. Futbolçu Nazim Süleymanov və dostları Səmədağa Şıxlarovun ailə üzvləri ilə birlikdə dəfndə iştirak etdilər.
Yaş psixologiyası
Predmeti
İnsanın psixiki inkişafının hərəkətverici qüvvələri, şərati və qanunauyğunluqları təşkil edir. Psixi inkişafın hərəkətverici qüvvələri anlayışı altında insanın psixi inkişafına təkan verən, onu müəyyən istiqamətə yönəldən səbəblər başa düşülür. Uşağın psixi inkişafının hərəkətverici qüvvələri, hər şeydən əvvəl, fəaliyyətdə yaranan yeni tələbatlarla bu tələbatları ödəmə imkanları arasındakı dialektik ziddiyyətdən ibarətdir. Bu ziddiyyət yalnız kiçik yaş deyil, bütün yaş dövrləri üçün xarakterikdir. Lakin həmin ziddiyyətlər özünü göstərdikdə yaşdan asılı olaraq müəyyən spesifik xüsusiyyətə malik olurlar. Psixi inkişafın şəraiti adı altında daima təsir edən elə daxili və xarici amillər nəzərdə tulur ki, onlar hərəkətverici qüvvələr olmasalar da, inkişafa təsir göstərir, inkişafın gedişini istiqamətləndirir. Psixi inkişafın qanunauyğunluqlarına gəldikdə, onlar ümumi və xüsusi qanunauyğunluqlardan ibarətdir. Həmin qanunauyğunluqların köməyi ilə insanın psixi inkişafını qeyd etmək və bunun köməyi ilə həmin inkişafı idarə etmək mümkündür.
Fərhəng Hüseynov
Fərhəng Rəhim oğlu Hüseynov (16 iyul 1949 – 16 fevral 2010) — Azərbaycan bəstəkarı, skripkaçı, Azərbaycanın əməkdar artisti (2009), "Böyük İpək Yolu" Beynəlxalq müsabiqənin (Yaponiya, 1991) "Sülh naminə" Beynəlxalq müsabiqənin (ABŞ, 1995) "Xose Asunsyon Flores" adına I Beynəlxalq müsabiqənin laureatı (Argentina, 2000).
Yaş psixologiyası
Vəzifələri
Şəxsiyyətin inkişaf problemlərini, ayrı-ayrı yaş dövrlərində onun xüsusiyyətlərini, psixi inkişafın dinamikasını, ümumi qanunauyğunluqlarını öyrənməkdən ibarətdir.
Qotik metal
Qotik metal ya da Qot metal. Doom metal və Heavy metal ın, Gothic tərzi ilə görüşüdür. ABŞ və Avropada yaranıb. Celtic Frost, bir neçə il sonra isə Paradise Lost və Theatre Of Tragedy kimi melodik keyboard və ağır Doom riffli gitara işlədən qruplardan yaranıb. Type O Negative, My Dying Bride və Anathema adətən insana böyük təsir göstərən ağır və hüznlü atmosferi ilə cəlb edir. İlk Goth Metal mahnısı, Paradise Lost qrupunun "Gothic" albomunun eyni adlı mahnısı sayılır. Death və famale vokallarla... Bu albom bir çox qruplara ilham mənbəyi olmuşdur, eləcə də Paradise Lost`un özünə.
Theatre Of Tragedy, Tristani və Sins Of Thy Beloved kimi qruplar, bu tərzə daha qaranlılıq və daha da daxili əzabvericili əlavə edərək daha yüksəltdilər Goth Metal`ı. Orta əsrlərə xas olan musiqi əlamətləri, Gregorian xorları, kilsə orqları, fleytalar, skripkalar və qadın vokallar əlavə edilərək, Doom metal riffləri ilə bəzədildi və nəticədə çox sevilən bir tərz kimi qəbul edildi. Skandinaviya Goth Metal qruplarının isə tez-tez Black metal `a keçmələri, Goth Metal`ın başqa tərz fanatlarının da sevməsinə səbəb oldu.
1990-cı illərin axırına gəldikdə, Goth Metal`ın yumşalmış formasını görəcəyik. Bu tərzdəki qruplar adətən qadın vokallar seçərək, Doom əlamətlərindən və kişi death vokaldan uzaqlaşdılar. The Gathering, Within Temptation, Lacuna Coil və Lacrimosa kimi qruplar soft Goth olaraq bilinir. Bu qruplardan bəziləri, mahnılarına elektron və ya klassik rock əlamətləri əlavə edərək, musiqilərini daha geniş kütləyə çatdırmaq istədilər. Goth Metal mahnı sözlərinin mövzuları elədə müxtəlif deyil: din, Tanrı, cənnət-cəhənnəm, romantizm, qorxu, depressiya, matəm, boşluq və ölüm. Goth Metal əsasən Şimali Avropa və xüsusəndə Norveç metal tərzləri arasında çox işlənir.
Qotik metal qrupları
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Novembers_Doom
Fil Kollins
Filip Devid Çarlz „Fil“ Kollins — müğənni, bəstəkar, təbilçi, pianoçu və aktyor. Möhtəşəm solo karyerası ilə yanaşı Genesis rok qrupunda təbilçi və vokalçısı kimi də çıxış etmişdir.
Səmədağa Şıxlarov
Ölümü
İyunun ikisi Səmədağa Şıxlarovun vəfat etdiyi yol-nəqliyyat hadisəsi ilə bağlı bağlı cinayət işi başlanıb. Nərimanov Rayonu Polis İdarəsinin İstintaq şöbəsində Cinayət Məcəlləsinin 263.2-ci (Yol hərəkəti və nəqliyyat vasitələrinin istismarı qaydalarını pozma, ehtiyatsızlıqdan zərərçəkmiş şəxsin ölümünə səbəb olduqda) maddəsi ilə cinayət işi açılıb, istintaq araşdırmaları davam edir.
Fil Kollins
1978-1994-cü illərdə Genesis rok-qrupunun tərkibində və solo şəklində bir neçə hit mahnı ifa etmişdir. Çox zaman itirilmiş sevgi təsvir edilən yaradıcılığı ağır-baraban ifası olan "In the Air Tonight", pop musiqi "Sussudio", əsasən pianino çalğısı olan "Against All Odds", siyasi məzmunlu "Another Day in Paradise" kimi məşhur sinqllərdən ibarətdir. "Atlantic Records"un məlumatlarına görə, 2000-ci ilədək Kollins solo müğənni kimi satış sayı 150 milyon olmuşdur.
Kraliça Viktoriya Ordeninə layiq görülmüşdür. Layiq görüldüyü mükafatlar içərisində 7 "Qremmi", 2 "Qızıl Qlobus" və "Tarzan" multfilminin mahnısına görə "Oskar" mükafatları var.
Böyük Təbriz Şahnaməsi
Təbriz miniatür sənətinin yüksəlişi
Yazıların üslubu, miniatürlərin xarakteri və əlyazma kitablarının ümumi tərtibatı Azərbaycanda bu sənətin daim inkişafda olduğunu göstərir. XIV əsrin əvvəllərində illüstrasiyalı əlyazmaların yaradılması ilə əsasən Təbrizin yaxınlığında, Rəşidiyyə adlanan universitet şəhərciyində məşğul olurdular. Çox da böyük olmayan bu elmi şəhərcikdə Qazan xanın tarixçisi və vəziri Fəzlullah Rəşidəddin tərəfindən təsis olunmuş universitet və kitabxanada müxtəlif məzmunlu 60 min kitab var idi. Rəşidəddinin kitabxanası nəzdində işləyən bədii emalatxanada müxtəlif ölkə və şəhərlərdən dəvət olunmuş xəttat və rəssamlar da işləyirdilər.
"Böyük Təbriz Şahnaməsi"nin yaranması
Qiyasəddin vəzirlik etdiyi qısa bir dövrdə (1328–1336) Təbrizdə hazırlanmış əlyazma kitablarından ədəbiyyatda "Böyük Təbriz Şahnaməsi", yaxud "Demot Şahnaməsi" adı ilə məşhur olan və təxminən 1330–1350-ci illərə aid edilən "Şahnamə" nüsxəsini xüsusilə qeyd etmək lazımdır. Bu əsərləri tədqiq edən İvan Şukinə görə "Demot Şahnaməsi"nin miniatürləri sənətkarlıq baxımından birbirindən fərqlənən, bədii üslub xüsusiyyətləri, ifaçılıq tərzinə görə 4 rəssam, yaxud müxtəlif üsluba malik 4 qrup rəssamlar tərəfindən işlənibdir. Bunların daha əvvəllərə aid olan bir hissəsinin təxminən Qiyasəddin dövründə çəkildiyi güman edilir. Obrazlı ifadə vasitələrinə, bədii-estetik dəyərinə görə mükəmməl olan və bir-birinə oxşayan bu əsərlər çoxfiqurlu kompozisiya qurumunun tam və bitkinliyi, sayca və ton etibarilə məhdud olan rənglərin ahəng ümumiliyi, təsvir olunan surətlərin dərin psixoloji ifadəliyinə görə başqalarından seçilirlər. Bu qrupa aid maraqlı miniatürlərdən "Firudinin oğluna ağlaması", "İrəcin ölüm xəbəri", "Ərdəvan və Ərdəşir", "Rüstəmin dəfni", "İskəndərin cənazəsi üzərində ağlaşma" və s. əsərləri göstərmək olar. Bu əlyazmanın miniatürlərindən hələlik 58-i məlumdur. Tədqiqatçılar Təbriz miniatür məktəbinin bu dövrdəki inkişafını, xüsusilə "Demot Şahnaməsi"nin illüstrasiyalarını yüksək qiymətləndirmişlər. Fransız sənətşünası Östaş dö Lorey yazır: "miniatür sənəti heç vaxt bu qədər əzəmətli, akademizmdən uzaq və belə orijinal olmamışdır".
Azərbaycan miniatür sənətində "Böyük Təbriz Şahnaməsi"nin yeri
"Böyük Təbriz Şahnaməsi" və ya "Demot Şahnaməsi"nin elm aləmində bəlli olan 60-a yaxın miniatürlərinin üslub və ifaçılıq tərzinə görə müxtəlifliyi, "Cami ət-təvarix" illüstrasiyaları ilə uyğunluğu və fərqli cəhətləri onların müxtəlif dövrlərdə yarandığını sübut edir.
Hazırda İstanbulda Universitet kitabxanasında saxlanan 1360–1374-cü illərə aid "Kəlilə və Dimnə" əlyazmasının miniatürləri də məhz bu dövrün məhsuludur. Tədqiqatçı alim Rasim Əfəndinin "Azərbaycan incəsənəti" (Bakı,2007, səh.106) əsərində qeyd edildiyi kimi, "Böyük Təbriz Şahnaməsi"nin və "Kəlilə və Dimnə"nin sənətkarlıq cəhətdən uğurlu olan əsərləri öz bədii forması, üslubu və obrazlı ifadə vasitələrinə görə Təbriz miniatür məktəbinin erkən dövrlərinə aid "Mənafi əl-heyvan" və "Cami ət-təvarix" əlyazmalarının illüstrasiyalarından əsaslı surətdə fərqlənir. Əgər "Mənafi əl-heyvan" və "Cami ət-təvarix"in rəssamları qüvvətli təsirinə məruz qaldıqları Çin-uyğur, yaxud da ərəb-Beynəlnəhr ənənələrindən gah iqtibas, gah da təqlidçilik yolu ilə istifadə edirdilərsə, "Böyük Təbriz Şahnaməsi"nin rəssamları hər iki təsirdən yaradıcı surətdə faydalanırdılar. Onlar hər iki ənənənin lazımsız tərəflərini, xüsusiyyətlərini asanlıqla tullayır, ədəbi süjetlərin ən ümdə məğzini təsvir etmək üçün zəruri olan cəhətlərini saxlayır, öz yaradıcılıq prinsiplərinə uyğun surətdə dəyişdirirdilər. Yerli və gəlmə ənənələrin sintezindən yaranmış bu üslub tamamilə yeni keyfiyyətə malikdir, orijinal xarakter daşıyır.
Qüdrətli və ölməz "Böyük Təbriz Şahnaməsi"ni yaradan Təbriz miniatür məktəbinin həmin dövrdə qonşu məktəblərə təsiri məsələsindən danışarkən, onun Sultaniyyədə İsxitar Anets adlı erməni xəttatının köçürdüyü Evanqeliyanın (1356) miniatürlərinə göstərdiyi təsiri də qeyd etmək lazımdır.
Təbriz məktəbinin bu dövrdəki inkişafını səciyyələndirən, onu Şiraz, Yəzd və başqa İran miniatür məktəblərindən fərqləndirən ən ümdə cəhət ondan ibarətdir ki, Təbriz rəssamları, ümumiyyətlə, XIV əsr miniatür sənətinə xas olan monumental dekorativ üslubu yüksək dərəcədə təkmilləşdirmiş, onu yeni bədii-estetik keyfiyyətlərlə zənginləşdirmişdilər. Təbriz məktəbinin Şiraz və Yəzd məktəblərindən üstünlüyünü, kompozisiya, rəsm, kolorit, insan fiqurları və mənzərənin həllində daha böyük nailiyyətlər əldə etdiyini "Böyük Təbriz Şahnaməsi" təsdiq edir. Azərbaycanda miniatür sənətinin erkən inkişaf mərhələsini təşkil edən XIV əsr Təbriz məktəbi "Böyük Təbriz Şahnaməsi" əsəri ilə bir daha sübut etdi ki, bu məktəb Yaxın və Orta Şərqdə miniatür sənətinin yaranması və inkişafında mühüm rol oynamış qüvvətli bədii mərkəz olmuşdur.
Səmədağa Şıxlarov
Ölümü
İlkin araşdırmalarla müəyyən edilib ki, 1 iyun 2021-ci il trixində saat 13:45-də Azadlıq prospektində Chevrolet markalı 99 OY 985 dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobillə, 99 LK 110 dövlət qeydiyyat nişanlı Lada Priora toqquşub. Bu zaman idarəetmədən çıxan Chevrolet prospektin kənarında piyada hərəkətdə olan Səmədağa Şıxlarovu vurub. O, aldığı xəsarətlərdən vəfat edib.
Şəxsi həyatı
İlk avtomobili atasının "71–34" nömrəli Jiquli olub. 40-a yaxın ölkədə səfərdə olub.
1984-cü ildə Ruslan adlı oğlu dünyaya gəlib. Oğlunun adını 1983-cü ildə avtomobil qəzasında vəfat edən Ruslan Həbibovun şərəfinə qoyub. 1994-cü ildə həyat yoldaşı Səmədağa Şıxlarov ilə ayrılaraq, Almaniyaya köçdü.
2017-ci ildə ayaqlarının damarlarında trombdan əziyyət çəkən Səmədağa Şıxlarov 5-ci dəfə əməliyyat olunub. 2019-cu ilin oktyabr ayında xaricdə 6-cı dəfə əməliyyat olunub. 2020-ci il fevralın 24-də Bakı Diaqnostika Mərkəzinin Ürək-Damar Cərrahiyəsi şöbəsində ürək əməliyyatı keçirib.
Olimpdə Zevsin heykəli
thumb|[[Philippe Gallenin Maarten van Heemskerckin çizimləri əsasında çəkdiyi rəsm ]]Zevsin heykəli — qədimdə "dünyanın yeddi möcüzəsi"ndən biri sayılmışdır.
Tarixi
Yunanıstanın Olimp dağlarında, yunanların baş allahı Zevsin adına e.ə. V əsrdə heykəltaraş Fidi tərəfindən hazırlanmışdır. Olimpiya şəhərinin mərkəzi meydanında mərmər suvaq çəkilmiş və müxtəlif heykəllərlə bəzədilmiş əzəmətli məbəd ucalırdı. Məbədin daxilində döşəmə möhtəşəm mozaika ilə bəzədilmişdi. Məbədin içərisində böyük qırmızı pərdə arxasında qədimdə, "dünyanın yeddi möcüzəsi"ndən biri hesab olunan Olimpiyalı Zevsin heykəli dururdu. Olimpiyalı Zevsin heykəlini görməyəni Yunanıstanda bədbəxt adam hesab edirdilər. Antik müəlliflərin məlumatına görə, Zevs qızıl və fil sümüyü ilə bəzədilmiş taxtda əyləşmişdi. Onun gövdəsinin yuxarı hissəsi çılpaq, aşağı hissəsi isə zəngin paltara bürünmüşdü. Zevsin bədəni və başı ağacdan düzəldilmiş və üzəri fil sümüyü ilə örtülmüşdü. Zevsin bir əlində Nika — qələbə ilahəsinin heykəli, o biri əlində isə Zevsin müqəddəs quşu — qartalın təsviri ilə bəzədilmiş jezl — hökmdarlıq əsası var idi. Zevsin başını qızıldan düzəldilmiş zeytun yarpaqları çələngi bəzəyirdi.
Zevsin heykəlinin qalıqları Afinanın 150 km qərbində yerləşən qədim Olimpiya şəhərində, ilk olimpiadaların keçirildiyi yerdədir. Olimpiadalar əsnasında döyüşlər dayanar, dünyanın dörd bir tərəfindən gələn atletlər üçün bu heykəlin qarşısında mərasimlər təşkil olunarmış. Zevsin heykəli E.ə. 450-ci ildə, məbəd isə daha əvvəl — E.ə. 770-ci illərdə olimpiadalar başlandıqdan sonra tikilmişdir. İllər keçdikcə insanlar yalnız ibadət etmək üçün deyil, heykəli görmək üçün də buranı ziyarət etmişlər. E.ə. 200-cü ildə heykəl bərpa edilmiş, bundan sonra Romaya daşınarkən zədələnir, 391-ci ildə Roma imperatoru Dominisian (284–305) tərəfindən olimpiadaların qadağan edilməsi ilə buraya göstərilən maraq azalmışdır. Zəlzələlərin, sellərin təsiri ilə heykəl daha da köhnəlmişdir. Zəngin bir yunan tərəfindən İstanbula gətirilən heykəl, 462-ci ildə baş verən böyük bir yanğında tamamilə yox olmuşdur. Daha sonra 1829-da Olimp dağında heykələ aid bəzi parçalar tapılmış və Fransaya aparılmışdır.
Zevs məbədinin içində olan heykəl, məbədə çətinliklə sığırdı, hətta oturaq vəziyyətdə təsvir edilən Zevs, ayağa qalxsa məbədin tavanı yıxılacaqmış kimi dayanırdı. Heykəlin oturdulduğu döşəmə 6.5 metr genişliyində və 1 metr hündürlükdə, heykəlin özü isə 12 metr hündürlükdə idi. Üzərində, Yunan tanrılarının və sfinks kimi mistik heyvan fiqurları təsvir edilirdi. Heykəlin dərisi fil dişindən, saqqalı, saçları və paltarı qızıldan idi. Qaranlıq bir koridordan keçilərək görülə bildiyi üçün, parlaq fil dişi, insanların gözünü qamaşdırır və dərindən təsir edirdi.
Olimpiada oyunları 391-ci ildə bütpərəstlik olaraq günahlandırılıb ləğv edildi və Zevs məbədi də bağlanıldı. Dünyanın yeddi möcüzəsindən biri sayılan heykəl, zəngin yunanlar tərəfindən, yeni qurulan və o zamanki adıyla Konstantinopol deyilən İstanbula daşınmışdır və orada 462-ci ildə baş verən böyük yanğında məhv olmuşdur.
1829-da Olimp dağında fransızlar tərəfindən burada tapılan heykələ aid bəzi parçalar Parisdə Luvr muzeyində sərgilənir.
Varq Vikernes
Lui Kaşet (doğum adı: Kristiyan Vikernes) hamı tərəfindən Varq Vikernes olaraq tanınan (Varg Vikernes ; d. 11 fevral 1973) Norveçli Blək metal musiqiçisi, bloqer, yazıçı, qatil və Youtuber.
1991-ci ildə qurduğu tək nəfərli musiqi layihəsi Burzum, Norveç black metal səhnəsində sürətlə yüksəlişə doğru irəlilədi. 1992-ci ildə Mayhem ə qatılan Vikernes, Count Grishnackh səhnə adını aldı. Bu əsnada musiqiçi, Paqanizm ilə yaxınlaşdı və German neopaqanizm iylə əlaqədar məzmun nəşr etdi. 1992-ci ildən 1993-cü ilə qədər bir neçə kilsə yandırma skandallarına imza atdı.
1994-cü ildə qrup yoldaşı, Euronymous ləqəbli Öystein Aarsethi öldürmə səbəbi ilə ona qarşı hökm irəli sürüldü. Dörd dəfə tarixi kilsə yandırma cəhdində də təqsirli bilinən musiqiçi, 21 il həbsə məhkum edildi. 16 il məhbus həyatı yaşayan Vikernes 2009-cu ildə şərti azad edildi. Onun siyası, tarixi və fəlsəfi ideologiyaları həmişə mübahisə mövzüsu oldu və bu fikrlər onun Norveç blək metal tarixinin ən tanınan insanı etdi.
Berqen şəhərində anadan olan Vikernes, öz uşaqlığını İraqda keçirdi. Buna səbəb Vikernesin atasının İraq hakimiyyətinə işləməsidir. O 14 yaşında gitara ilə maraqlanmağa başladı və iki il sonra öz ilk metal qrupu Kalaşikovu qurdu. Burzumu qurduqdan sonra o Norveç blək metal səhnəsinə daxil oldu. 1992-ci ildə Vikernes və səhnənin bir neçə üzvü 3 kilsə yanğınına görə ittiham olundu, amma sərbəst buraxıldı. O bu yanğınları törətməsədə, bu yanğınları dəstəklədi. 1993-cü ilin əvvələrində o artıq dörd Burzum albomunu çıxarmaqla yanaşı həm də dostları ilə Mayhem albomunu yayımladı.
Vikernes, 1993-cü ilin avqustunda qrup yoldaşı, Euronymous ləqəbli Öystein Aarsethi öldürdü. Vikernes tutularaq bir qətl və törətmədiyi bir kilsə yanğınınına görə məhkəməyə çağırıldı. O, öz qorunmasında Euronymousu qorunma məqsədli öldürdüyünü iddia etdi. Onun qorunması əsasız oldu. O həmçinin 3 kilsə yanğınına, Norveçdə bir binanı partlamaq istəyinə, Eitzenqruppe və Norveç Kafir Cəbhəsi adında terrorist və faşist qruplara yardım etdiyinə görədə ittham edildi. Ona 1994-cü ildə 21 illik həbs cəzası verildi (Bu həm də Norveçdə ən ağır cəzadır). O həbsdə ikən yazıçılığa başladı və iki kitab yazdı. Vikernes həbsdə olduğu vaxt iki ambient albom çıxardı.
Vikernes 2009-cu ildə əfv sayəsində həbsdən çıxdı. O, həmin il Fransaya köçərək orada evləndi və orada da adını Lui Kaşetə çevirdi. Həbsdən sonra yenidən albom çıxararaq yazıçılıq və musiqiyə geri döndü. O eyni zamanda yutuberliyə də başladı.
Pedaqoji psixologiya
Pedaqoji psixologiya - Psixologiyanın konkret fəaliyyətlə bağlı olan və yüksək praktik əhəmiyyət daşıyan mühüm xüsusi sahələrindən biridir. Pedaqoji psixologiya təlim, tərbiyə və pedaqoji fəaliyyətin psixoloji problemlərini araşdırır. Pedaqoji psixologiyanın həll etməli olduğu ən mühüm problemlər uşaqların həyatının hər bir senzitiv dövrünü aşkara çıxarmaq və həmin dövrdə onların inkişafı üçün lazım olan bütün imkanları müəyyənləşdirməkdən, təlim və inkişafın qarşılıqlı əlaqəsini aşkara çıxarmaqdan, təlim və tərbiyənin ümumi və yaşla bağlı olan cəhətlərini, əlaqəsini aşkara çıxarmaqdan, təlim və tərbiyənin səmərəliliyini təmin edən psixoloji qanunauyğunluqları araşdırmaqdan və s. ibarətdir.
Predmeti
Pedaqoji psixologiyanın predmetini insanın tərbiyə, təlim və pedaqoji fəaliyyətinin psixoloji qanunauyğunluqlarının öyrənilməsi təşkil edir. Pedaqoji psixologiyanın predmetinə, birinci növbədə, şəxsiyyətin formalaşmasının psixoloji mexanizminin öyrənilməsi, şəxsiyyətin inkişaf səviyyəsi və fəallığın qarşılıqlı əlaqəsinin, tərbiyənin idarə olunması problemlərinin, özünütərbiyə və əxlaq tərbiyəsinin, tərbiyəvi tədbirlərin psixoloji əsaslarının, gənc nəslin tərbiyəsinə təsir edən amillərin psixoloji xüsusiyyətlərinin aşkara çıxarılması təşkil edir.
Vəzifələri
Müasir pedaqoji psixologiyanın qarşısında mühüm nəzəri və praktik vəzifələr durur. Müasir pedaqoji psixologiyanın nəzəri vəzifələrinə, hər şeydən əvvəl, təlim-tərbiyə prosesində psixi inkişafın imkanlarını, təlim və tərbiyənin ümumi psixoloji qanunauyğunluqlarını öyrənməyi aid etmək olar. Bununla yanaşı olaraq, pedaqoji psixologiyanın qarşısında duran mühüm nəzəri vəzifələrindən biri kimi gənc nəslin yüksək elmi dünyagörüşünə, şüuruna xas olan keyfiyyətlərlə formalaşdırılmasının ən səmərəli elmi yollarını müəyyənləşdirməyi göstərmək olar.
Müasir pedaqoji psixologiyanın praktik vəzifələrinə gəldikdə buraya təlimin idarə olunmasının psixoloji məsələlərini, təlim və əqli inkişafın qarşılıqlı əlaqəsini, şagirdlərin bilik, bacarıq və vərdişlərə yiyələnmə xüsusiyyətlərini və s. öyrənməyi aid etmək olar. Bununla yanaşı olaraq, pedaqoji psixologiya təlim və tərbiyənin motivlərini aşkara çıxarmaq və müəllimləri bu sahədə zəruri biliklərlə silahlandırmaq kimi mühüm praktik vəzifəni həyata keçirir.
Lori adası
Lori adası — Cənub Qütb dairəsi daxilində yerləşən, Cənubi Orkney adaları qrupuna daxil olan, arxipelaqın sahəsinə görə ikinci böyük adası. Adaya Argentina və Böyük Britaniya iddia edir. Bununla belə bütün ərazi iddiaları Antarktida haqqında konvensiyaya görə dondurulmuşdur. Adanın şimal-şərq qutaracağı və Uitson burnu mühüm ornitoloji bölgə hesab edilir.
Coğrafiya
Adanın sahəsi təqribi olaraq 50 km², şərqdən qərbə uzunluğu isə 12,5 mil (20,1 km) təşkil edir. Ada iki yarımadafan ibarətdir. Onlar Skotia körfəzi və Uruqvay buxtaları arasında yerləşən bərzəxlə birləşirlər. Adanın ən hündür nöqtəsi 940 metr təşkil edir.
Geologiya və iqlim
Şotlandiya ekspedisiyası adanın geologiyasını tətqiq etmişdir. Ada siluri dövründə, çökmə suxurlarının bir yerə toplanmasından əmələ gəlmişdir.
Adada daim qərb və şimal-qərb küləkləri əsir. Antarktidanın digər adaları kimi burada da iqlim olduqca soyuqdar
Qar örtüyü qış boyu qalır. Şimal hissəsinin iqlimi nisbətən mülayimdir.
Panthera onca arizonensis
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinin  növünə aid heyvan yarımnövü.
Lori adası
Flora və fauna
thumb|200px|Adeli pinqvinləri Qeddes burnunda. 1962 il Adanın bitki örtüyü əsasən mamır və şibyələrdən ibarətdir. Sahil sularında yosunlar mövcuddur.
Ada bir çox quşların qidalanma yeridir. Ən çox yayılmış canlı Adeli pinqvininidir. Yayda adaya 200000 çox quş köç edir. Ada həmcinin Kergelen dəniz pişiyi üçün ev rolunu oynayır. 1988-ci ildə aparılan araşdırmalar onu göstərir ki, burada yaşayan suitilər əsasən kril və balıqarla qidalanır. Yayda isə kalmarların qida kimi istifadəsi artır.
Ada ətrafında çoxlu sayda qrenland Gadus morhua yayılmışdır.
Tarixi
Cənubi Orkados arxipelaqı Qabriel de Kastilya adanı ilk dəfə kəşf etmişdir. XVIII əsrdə adanı Cənubi Orkney adalarının tərkibində ilk dəfə 1819-cu ild Ceyms Ueddell tərəfinfdən kəşf edilmişdir. Ada öz adını Cənubi Orkney adalarının kartoqrafik xərtisini tərtib edən R. Lorinin adından almışdır. On Con Pauell və N. Palmerin məlumatları əsasında adaların təsvirini vermişdir.
Yeganə yaayış məntəqəsi 26 mart 1903 ildə Şotlandiya Milli Antarktika ekspedisiyasının rəhbəri Uilyam Bryus tərəfindən salınmışdır. Onlar adada qışlamış və Sent-Ann-de-Belvyu meteoroloji stansiyasını salırlar. Bir müddət sonra onun idarəsi Argentinanın bir illik istifadəsinə verilmişdir. İlk əvvəllər bina taxtadan ibarət olmuşdur. Bir müddt sonra adı "Orkados" olaraq dərişdirilir. Stansiyaya bu günə qədər Argentina nəzarət edir.
6 avqust 1903-cü ildə şotlandiya ekspedisiyasının baş mühəndisi Corc Remi ürək tutmasından həlak olmuşdur. Böyük ehtimal ki, ona güçü soyuq dəymiş və oranizmi zəyifləmişdi. O, iki gün sonra adada dəfn edilir.
1982-ci ildə adada 14 nəfər yaşayırdı. Bu gündə xidmət heyəti 14 nəfər, yayda isə 45 nəfər olur.
Sabaha hava haqqında məlumat (film, 1987)
Məzmun
Film Gürcüstanda təbii fəlakət baş verən zaman insan həyatlarını xilas edərkən qəhrəmancasına həlak olmuş azərbaycanlı əsgər Rahib Məmmədov haqqındadır.
Astragalus acutirostris
(Astragalus acutirostris) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Inula germanica
və ya Alman andızı — fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Qısa morfoloji təsviri
Çoxillik, 30-50 (80) sm hündürlükdə, gövdəsi düz, tinli-şırımlı, tüklü, yuxarısı sıx budaqlı, horizontal sürünən kökümsovlu bitkidir. Yarpaqları oturaq, ürəkvariuzunsov və ya uzunsov-lansetvari, kənarları bütöv, bəzən xırda diş-dişli, altdan daha sıx tüklüdür. Səbətləri çoxsaylı, 5-6 (10) mm enində, uzunsov və ya yarımkürəvari, sıx qalxanvari çiçəkqrupunda yığılmışlar. Sarğısı tüklü, xarici yarpaqları üçkünc-yumurtavari, ucubizdir. Dilcikləri əlvan sarı, çox dardır. Toxumcaları tünd mixəyi, təqribən 1,5 mm uzunluqda, çılpaq, xırda şırımlıdır.
Yayılması
BQ qərbi, BQ şərqi, BQ Quba sahəsi, Samur- Dəvəçi ovalığının rayonlarında arandan orta dağ qurşağına kimi yayılmışdır. Kolluqlarda, məşə kənarlarında və talalarında, bağlarda bitir.
Inula magnifica
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Panthera onca onca
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinin  növünə aid heyvan yarımnövü.
Arpaçay Dövlət Təbiət Yasaqlığı
Arpaçay Dövlət Təbiət Yasaqlığı — 2005-ci ilin əvvəllərində Naxçıvan Muxtar Respublikasının 9118 hektar ərazisində yaradılmışdır.
Typhlodromus sycomorus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Yeni dünya nizamı (konspirasiya nəzəriyyəsi)
thumb|right|220px|Yeni dünya nizamı rəmzi Yeni dünya nizamı — politik klişe, XVIII əsrdə gizli beynəlxalq təşkilatlarına aid olan sistemdir. Yeni Dünya Nizamı arxasında masonik gizli təşkilatlanmaların olduğu bir beynəlxalq şəbəkənin və Council on Foreign Relations (Xarici əlaqələr şurası), Trilateral Komissiya və Bilderberg adlı təşkilatların planlayıb, dünyaya söykədiyi qeydsiz şərtsiz imperialist bir istismar sistemidir. Yeni Dünya Nizamının ən əhəmiyyətli fikir mərkəzlərindən biri olan Quru Baş və Sümük Təriqətinin, digər masonik təşkilatlara nəzərən ABŞ-nin ən təsirli təşkilatı oldugu da bilinir.
Adam.az
Adam.az — Azərbaycanın ən böyük və ilk elektron peşəkar bioqrafiya saytı.
Qısa məlumat
2016-cı ilin dekabr ayında fəaliyyətini dayandırıb.
Əməkdaşlıq
Türkiyənin ən böyük bioqrafiya bankı olan www.biyografi.net saytı ilə əməkdaşlıq edib.
Ceyk Arteaqa
Ceyk Arteaqa (2 fevral 2000-ci ildə Limpioda anadan olub) — ABŞ Futbol Liqası təmsilçilərindən olan LA Qalaksi II klubunda müdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar ABŞ-lı futbolçudur.
LA Qalaksi
Arteaqa LA Qalaksi akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. Arteaqa öz peşəkar karyerasında debütünü 22 aprel 2017-ci ildə Oranj Kaunti klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 66-cı dəqiqədə Adrian Veranı əvəz etmişdir. Həmin görüşdə LA Qalaksi II liqa görüşündə rəqibi ilə 1-1 hesabı ilə bərabərə qalmışdır.
Klub
1 Sudamerikana Kuboku görüşləri daxildir. 2 ABŞ Superkuboku görüşləri daxildir.
3 oktyabr
1901–cari
thumb|[[Əliyar Əliyev]]
Notrdam qozbeli (film, 1997)
"Notrdam qozbeli" — rejissor Piter Medakın filmi.
Məzmun
XV əsrin sonlarının Paris şəhəri. Üç nəfər kişi: Paris kilsəsinin arxidiakonu Klod Frollo, kilsənin zəngçisi qozbel Kvazimodo və şair Pyer Qrenquar eyni bir qıza aşiq olublar. Həmin qız qaraçı Esmeraldadır. Lakin onun uğrunda əsas rəqabət Frollo və Kvazimodo arasında getməyə başlayır...
Inula gimbundensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Sirab su anbarı
Sirab su anbarı — Naxçıvan MR Babək rayonu ərazisində, Naxçıvan şəhərindən şimal-şərqdə yerləşir. Su anbarı kənd təsərrüfatı torpaqlarının su ilə təmin etmək məqsədilə 1979-cu ildə istismara verilmişdir. Su anbarı Naxçıvançaydan qidalanır. Bu çaydan su götürülərək kanal vasitəsi ilə su anbarına verilir.
Texniki göstəriciləri
Bəndin hündürlüyü 23m, bəndin uzunluğu 2650m və su anbarının ümumi həcmi 12.7mln.m³-dur. Suvarma sahəsi 2700ha-dır.
Azərbaycan karikaturunun tarixi
thumb|261x261px|"Molla Nəsrəddin" jurnalı Zəngin ənənələrə malik karikatura janrı, Azərbaycan təsviri sənətinin mühüm sahələrindən biri kimi çoxcəhətli inkişaf yolu keçmişdir. Dövri mətbuatda, xüsusi satirik jurnallarda öz əksini tapan karikaturalara Azərbaycanda ilk dəfə, təxminən, XIX əsrin ortalarında təsədüf edilir. Və nəhayət, Şərqdə ilk dəfə olaraq 1906-cı il aprelin 7-də Azərbaycanda "Molla Nəsrəddin" adlı həftəlik satirik jurnal işıq üzü gördü. Bu böyük bir hadisə idi. Jurnalın yaradıcısı, redaktoru və naşiri görkəmli yazıçı Cəlil Məmmədquluzadənin dediyi kimi, Azərbaycan xalqının ictimai və mədəni şüurunun inkişafında mühüm rol oynamış bu jurnalı, həyatın özü yaratmışdır. İctimai ziddiyyətlərlə dolu həyat, həm ədəbiyyatın, həm də təsviri sənətin qarşısında vəzifələr qoymuşdu. Azərbaycan ədəbiyyatında böyük bir məktəb yaratmış "Molla Nəsrəddin" jurnalı, eyni zamanda təsviri sənətimizdə də yeni bir məktəbin yaranmasına səbəb oldu. Bilavasitə "Molla Nəsrəddin"in təsiri nəticəsində Bakıda Azərbaycan dilində "Bəhlul" (1907), "Zənbur" (1909-1910), "Mirat" (1910), "Arı" (1910-1911), "Kəlniyyət" (1912-1913), "Lək-lək" (1914), "Tuti" (1914-1917), "Məzəli" (1914-1915), "Babayi-Əmir" (1915-1916), "Tartan-partan" (1918), "Şeypur" (1918-1919), "Zənbur" (1919), "Məşəl" (1919-1920) kimi illüstrasiyalı jurnallarla yanaşı bu dövrdə Azərbaycanda rus dilində də çoxsaylı satirik məcmuələr: "Cigit" (1907-1918), "Vay-vay" (1908), "Bakinskoe qore" (1908-1909), "Biç" (1909-1915), "Adskaya poçta" (1909-1910), "Bakinskie streli" (1910), "Baraban" (1912-1913) və digərləri nəşr olunurdu. Daha uzun ömürlü olan "Molla Nəsrəddin" jurnalı müəyyən fasilələrlə 1931-ci ilə qədər işıq üzü görüb.
Xalq rəssamı Əzim Əzimzadə də öz karikaturalarını "Molla Nəsrəddin" jurnalında dərc etdirmişdir. Bu böyük sənətkar sovet dövründə jurnalın baş rəssamı olmuş və onun nəşrində fəal rol oynamışdır. O, öz ətrafına Qəzənfər Xalıqov, İsmayıl Axundov, Hüseyn Əliyev kimi karikaturaçı rəssamları toplayaraq bu sənətin inkişafında böyük rol oynamışdır. Milli karikatura sənətimizin inkişafında Tiflis Rəssamlıq Akademiyasının məzunu Xəlil Musayevin də rolu olmuşdur. Jurnal Tiflisdə nəşr olunduğu illərdə onun burada xeyli karikaturası çap edilmişdir.
Fəaliyyəti əsasən "Zənbur" jurnalı ilə bağlı olan, Odessa Rəssamlıq Akademiyasının məzunu Benedikt Telinqatorun (Beno) yaradıcılığı Azərbaycanda karikatura sənətinin inkişafında əhəmiyyətli rol oynamışdır.
Karikatura sənətimizin inkişafında 1952-ci ildən nəşr olunmağa başlayan "Kirpi" jurnalının xüsusi rolu olmuşdur. Nəcəfqulu İsmayılov, Hüseyn Əliyev, Vsevolod Ternavski, Ziya Kərimbəyli, Pyotr Şandin, Sadıq Şərifzadə, Ələkbər Zeynalov, Arif Ələsgərov, Adil Quliyev kimi rəssamlar bu jurnalın səhifələrində milli karikatura sənətimizin yeni nümunələrini çap etdirdilər. "Kirpi" jurnalı sovet hakimiyyəti illərində öz cürətli çıxışları ilə cəmiyyətdəki nöqsan və problemləri əsasən karikaturalar vasitəsilə əks etdirirdi.
2006-cı ildən nəşr olunan Azərbaycan Karikaturaçılar Birliyinin orqanı olan "Biz və karikatura" jurnalı karikaturaçı rəssamların öz sənətlərini ifadə etmək üçün geniş imkanlar açmışdır.«Biz və karikatura» Azərbaycanda peşəkar rəssamlar üçün nəzərdə tutulmuş və sırf sənətlə bağlı olan yeganə topludur. Bu jurnal da Azərbaycan Karikaturaçı Rəssamlar Birliyi kimi ötən ilin əvvəlində, «Molla Nəsrəddin»-in 100 illik yubileyi münasibətilə yaradılıb. Jurnalda birləşən rəssamlar artıq mühüm beynəlxalq müsabiqələrdə iştirak ediblər. Ölkəmizdə karikatura sənətinə ayrı-ayrı vaxtlarda biganə münasibət göstərilsə də, o, özünün zəruri sənət nümunəsi olduğunu yenidən təsdiq edə bildi. 100 illik yubileyi ərəfəsində Azərbaycan karikatura sənətində daha bir önəmli addım atıldı. Özündə bu dəyərli sənətlə məşğul olan 60-a yaxın rəssamı birləşdirən Azərbaycan Karikaturaçı Rəssamlar İctimai Birliyi yaradıldı. Birlik Dünya Karikatura Təşkilatları Federasiyasının (FECO) üzvü olaraq, ölkəmizi dünya karikatura ailəsində layiqincə təmsil edir. Bu yaxınlarda Azərbaycan Rəssamlar İttifaqında karikatura bölməsinin yaradılması da sevindirici haldır.
Kəkilli seriem
Kəkilli seriem — Durnakimilər dəstəsinin seriemlər fəsiləsinə aid quş növü.
Astragalus agnicidus
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Typhlodromus taishanensis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Fitrə zəkatı
Fitrə zəkatı – Fitr bayramının axşamı, günəş batdığı vaxt həddi-büluğa çatan və ağıllı olub, bihuş, fəqir və başqasının qulu olmayan şəxsə, özü və onun çörək yeyəni sayılan şəxslərin hər biri üçün, bir "sa`" – təqribən 3 kiloqram – öz şəhərində normal olan yeməklərdən, məsələn; buğda, arpa, xurma, kişmiş düyü və qarğıdalı kimi, müstəhəqqə verməlidir. Bunun əvəzinə pul verilməsini əksər islam alimləri tərəfindəm şəri dəlillərə uyğun olmadığını vurğulayıblar. Lazım ehtiyat odur ki, öz şəhərində normal olmayan yeməklərdən, buğda, arpa, xurma və kişmiş də olsa, verməsin.
Özünün və ailəsinin illik xərclərinə sahib olmayan və onun və ailəsinin xərclərini təmin edəcək bir kəsbi də olmayan bir şəxs, fəqirdir. O şəxsin fitrə zəkatı verməsi vacib deyildir.
Başqa şəhərdə olub, çörək yeyəni hesab edilən şəxsin onun öz malından özünün fitrəsini verməyə vəkil etsə, belə ki, fitrəsini verəcəyinə xatircəm olsa özünün, onun fitrəsini verməsi lazım deyildir.
Fitr bayramı gecəsi, gün batmazdan əvvəl gəlib onun çörəyini yeyən (müvəqqəti olsa da) hesab olunan qonağın fitrə zəkatı ev sahibinə vacib olar.
Fitr bayramı axşamı günəş batdıqdan sonra gələn qonağın fitrəsini vermək, onun çörəyini yeyən hesab olunursa, ehtiyata əsasən, onun fitrəsini vermək vacibdir. Əks təqdirdə, vacib deyildir. Bayram gecəsi iftara çağırdığı şəxs ev sahibinin çörəyini yeyən hesab olunmur və onun fitrəsi ev sahibinə vacib deyil.
Fitr bayramı axşamı, gün batdığı vaxt, dəli olan şəxsin dəliliyi bayram gününün zöhrünə qədər qalarsa, ona fitrə zəkatı vermək vacib deyildir. Əks təqdirdə vacib ehtiyata əsasən fitrəni verməsi lazımdır.
Əgər gün batmazdan əvvəl, uşaq həddi-büluğa çatarsa, dəli ağıllanarsa və ya fəqir dövlətli olarsa, fitrənin vacib olma şərtlərinə malik olduğu təqdirdə gərək fitrə zəkatı versin.
Fitr bayaramı axşamı, gün batdığı vaxt, fitrə zəkatı vacib olmayan şəxs, əgər bayram gününün zöhrünə qədər, fitrənin vacib olma şərtləri onda mövcud olsa, vacib ehtiyat odur ki, fitrə zəkatını versin.
Fitr bayramı gecəsi, gün batandan sonra müsəlman olmuş kafirə fitrə vacib deyil, amma şiə olmayan müsəlman Ayı gördükdən sonra şiə olsa, gərək fitrə zəkatını versin.
Fəqət bir sa (təqribən 3 kq) buğda və bu kimi şeylərə malik olan şəxsə, müstəhəbbdir ki, fitrə zəkatı versin. Ailəsi olub, onların da fitrə zəkatını vermək istəsə, o bir sa`nı fitrə niyyəti ilə ailə üzvlərindən birinə verər, o da bu niyyətlə bir başqasına verib, bu qayda ilə ailəsinin axırıncı üzvünə qədər dolandırar. Axırıncı şəxsin də aldığı şeyi özlərindən olmayan bir başqasına verməsi daha yaxşıdır. Əgər onlardan biri dəli, yaxud səğir uşaqdırsa, uşağın vəlisi onun yerinə ala bilər. Amma ehtiyat müstəhəbb odur ki, onun niyyətinə deyil, özü üçün götürsün.
Fitr bayramı gecəsi, gün batandan sonra bir şəxs uşaq sahibi olarsa, onun fitrə zəkatını vermək vacib deyil. Əgər gün batandan əvvəl uşağı doğulsa, yaxud izdivac etsə, əgər onun çörək yeyəni sayılsa, gərək onların da fitrəsini versin. Əgər başqasının çörək yeyəni olsalar, ona vacib deyil. Əgər başqa bir kəsin çörək yeyəni deyillərsə, qadının fitrəsi onun özünə vacibdir, uşağa isə bir şey vacib deyil.
Əgər insan birinin çörək yeyəni olub, gün batmazdan əvvəl başqasının çörək yeyəni olsa, onun fitrəsi sonrakı şəxsə vacibdir. Məsələn; əgər qız, gün batmazdan əvvəl ər evinə getsə, gərək əri onun fitrəsini versin.
Fitrəsinin başqası tərəfindən verilməsi lazım olan şəxsin öz fitrəsini verməsi vacib deyildir. Amma əgər o fitrəni verməsə, ya verə bilməsə, ehtiyat vacibə görə onun özünə vacib olur.
Fitrəsi başqasına vacib olan şəxs, öz fitrəsini versə, onun fitrəsi başqasına vacib olan şəxsin boynundan saqit olmur.
Seyyid olmayan şəxs, seyyidə fitrə verə bilməz. Hətta əgər bir seyyid onun çörək yeyəni olsa, onun fitrəsini başqa seyyidə verə bilməz.
Ana, ya dayədən süd əmən uşağın fitrəsi, ana, ya dayənin xərclərini verən şəxsə aiddir. Lakin əgər ana, ya dayə öz xərclərini uşağın malından götürsələr, uşağın fitrəsi heç kəsə vacib deyil.
Əgər insan bənna, xərrat və xidmətçi kimi əcir tutduğu şəxsin, onun çörəyini yeyən hesab olunacaq şəkildə xərclərini verərsə, gərək onun fitrəsini də versin. Amma əgər, fəqət onun işinin ücrətini verərsə, onun fitrəsini vermək ona vacib deyildir.
Əgər bir şəxs, Fitr bayramı gecəsi, gün batmazdan əvvəl ölərsə, onun və ailə üzvlərinin fitrəsini onun malından vermələri vacib deyildir. Amma əgər gün batandan sonra ölərsə, üləmanın çoxu, buyurmuşlar ki, gərək onun və ailə üzvlərinin fitrəsini onun malından versinlər. Amma bu hökm işkalsız deyildir. Ehtiyatın tələbi gərək tərk edilməsin.
FİTRƏ ZƏKATININ XƏRCLƏNMƏSİ
Fitrə zəkatı vacib ehtiyata əsasən, yalnız fəqirə verilməlidir. Məqsəd budur ki, fitrə zəkatı mal zəkatına müstəhəqq olanların şərtlərini özündə cəm edən şiə fəqirlərə verilməlidir. Amma əgər onun şəhərində sünni-şiə fərqi yoxdur bütün fəqirlərə də verə bilər. Amma hər təqdirdə gərək nasibiyə (Əhli-Beytlə düşmənlik edənə) verilməsin.
Əgər bir şiə uşağı fəqir olsa, insan fitrəni onun xərcinə çatdıra bilər ya uşağın vəlisinə verməklə uşağın mülkü edə bilər.
Fitrə verilən fəqirin adil olması lazım deyildir. Lakin vacib ehtiyata əsasən, şərab içən, namaz qılmayan və aşkara günah edənə fitrə verilməsin.
Qiyməti adi qiymətdən iki dəfə artıq olan maldan, məsələn; adi buğda qiymətindən iki dəfə artıq olan buğdadan yarım sa` versə, kifayət deyildir. Hətta əgər onu fitrə qiyməti məqsədi ilə də versə, kifayət deyildir.
İnsan yarım sa`nı bir cinsdən, məsələn; buğdadan və onun başqa yarısını isə arpadan verə bilməz, əgər onu fitrə qiyməti məqsədilə də versə, kifayət deyildir.
Fitrə zəkatını verdikdə öz fəqir qohumlarını və qonşularını başqalarından üstün tutmaq müstəhəbbdir. Elm, din və fəzilət əhli olan fəqirləri başqalarından üstün tutmaq daha yaxşıdır.
Əgər insan birinin fəqir olmasını xəyal edib ona fitrə versə, sonra fəqir olmadığını başa düşsə, belə ki, ona verdiyi mal aradan getməmiş olsa, gərək geri alıb müstəhəqqə versin, əgər ala bilməsə, öz malından fitrənin əvəzini verməlidir. Əgər verdiyi şey aradan getmişdirsə, fitrəni alan şəxs aldığı şeyin fitrə olduğunu bilirdisə, onun əvəzini verməsi lazımdır. Əgər bilmirdisə onun əvəzini vermək ona (fəqirə) vacib deyil və insan gərək fitrəni yenidən versin.
Bir şəxsin "mən fəqirəm" deməsi ilə ona fitrə vermək olmaz. Amma onun sözündən insana xatircəmlik hasil olarsa və ya əvvəllər onun fəqir olduğunu bilirdisə, ona fitrə verilə bilər.
Fitrə zəkatının müxtəlif məsələləri
İnsan gərək fitrə zəkatını qürbət məqsədilə, yə`ni Allah-təalanın əmrini yerinə yetirmək və bəndəçilik məqsədilə versin və onu verən zaman fitrə vermək niyyətini etsin.
Əgər Ramazan ayından əvvəl fitrə versə, səhih deyildir və yaxşısı odur ki, Ramazan ayında da fitrəni verməsin. Lakin əgər Ramazandan əvvəl bir fəqirə borc versə və ondan sonra fitrə ona vacib olsa, öz borcunu fitrə əvəzi hesab etsə, maneəsi yoxdur.
Əgər fitrəni qüsurlu (eybli) bir şeydən versə, vacib ehtiyata əsasən, kifayət deyildir.
Bir neçə nəfərin fitrəsini verən adamın hamısının bir maldan verməsi lazım deyildir. Məsələn; bə`zisinin fitrəsini buğdadan və bə`zisinin fitrəsini arpadan versə, kifayətdir.
Əgər fitrə niyyəti ilə malından bir miqdarını kənara qoyub, bayram günü zöhrə qədər müstəhəqqə verməsə, onu hər vaxt versə, fitrə niyyəti etsin. Əgər tə`xirə salmaq ağıllı bir məqsəd üçün olsa, eybi yoxdur.
İnsanın fitrəsinin qiymətindən artıq olan bir malı olsa, fitrə verməyib, bu malın bir qisminin fitrə üçün olmasını niyyət edərsə, ehtiyat vacibə görə kifayət deyil.
Əgər fitrə üçün ayırıb qoyduğu malı aradan getsə, belə ki, fəqir tapıbsa və o fitrəni gecikdiribsə və ya qorumaqda səhlənkarlıq edibsə, gərək əvəzini versin. Əgər fəqirə əli çatmamışsa və ya qorumaqda səhlənkarlıq etməyibsə, zamin deyildir.
Əgər öz yerində müstəhəqq tapsa, vacib ehtiyat odur ki, fitrəni başqa yerə aparmasın, əgər başqa yerə aparıb müstəhəqqə versə kifayətdir. Əgər başqa yerə aparsa və tələf olsa, gərək onun əvəzini versin.
Qütb dairələri
Qütb dairələri- Hər iki yarımkürədə 66°33' paralelindən keçən en dairəsidir. Şimaldakı şimal qütb dairələri cənubdakı cənub Qış dairələri bu dairələrdən qütblərə doğru qalan sahələr isə münasib surətdə: şimal qütb sahəsi və cənub qütb sahəsi adlanır. Şimal qütb dairələri üzərində yay gündönümündə günəş üfüq arxasında batmır, yəni iyunun 22-də burada ən uzun gündüz olur (24saat), qış gündönümündə günəş üfüq arxasından çıxmır, yəni dekabrın 22-də burada ən uzun gecə olur (24 saat). Qütb dairələrindən qütbə qədər olan sahədə qışda çoxgünlük qütb gecəsi olur ki, onun uzunluğu qış dairələri üzərində 1 gündən qütbdə 6aya qədərdir, yayda isə belə çoxgünlük qütb gündüzü olur. Bu hadisənin əksi cənub yarımkürəsində müşahidə edilir.
Qütb dairəsi qütb bölgələrini müəyyənləşdirən dünya xəritəsində göstərilən beş böyük enlikdən biridir:
Inula maletii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Qazıxanlı
Tarixi
Qazıxanlı - Kəlbəcər rayonunda dağətəyi ərazidədir. Bu yaşayış məntəqəsini XIX əsrdə indiki Laçın rayonu ərazisində mövcud olmuş Qazıxanlı kəndindən köçmüş əhali salmışdır. Laçın rayonunun Zerti kəndi yaxınlığında Qazıxanlı yeri adlı köhnə kənd yeri də mövcuddur. Qazıxanlı nəsil adıdır. Qızılbaş tayfalarından sayılan təkəli tayfasının əmirlərindən biri Çərkəs Həsənin oğlu Qazı xan olmuşdur. Atası Urmi (Urmiya) hakimi idi və Div Sultanın əmri ilə öldürülmüşdü. Qazı xan Hüseyn xandan sonra Herat hakimi və Bəhram Mirzənin lələsi oldu, sonralar Ruma getdi. Sultan Süleyman İraq hakimiyyətini ona əta etdi və 947-ci ildə (8.I. 1540 - 26. IV. 1541) beş min nəfərlə o diyardan qaçıb Şah I Təhmasibin hüzuruna gəldi və Şirvanın Bakı, Salyan və Mahmudabad şəhərlərinin hakimi oldu və Alxas Mirzənin təhriki, Şah I Təhmasibin fərmanı ilə öldürüldü. Qazı xan Təkəli 1534-cü ildə Osmanlı hökmdarı Sultan Süleymanın Azərbaycana birinci yürüşü zamanı şaha xəyanət edib Osmanlıların tərəfinə keçmişdi. Qazı xan 1540-cı ildə Bakıya hücum edib çətinliklə şəhəri tutmuş, əhalinin bir hissəsini qılıncdan keçirmişdi. Mülahizələrə görə, Qazıxanlı etnonimi Qazı xanın adı ilə bağlıdır.Kənd əhalisi Oğuzların Salur boyuna mənsubdur.
Sabir (film, 1962)
Məzmun
Tarixi-bioqrafik film satirik şair Mirzə Ələkbər Sabirin anadan olmasının 100 illiyinə həsr edilmişdir.
Film tamaşaçıları rəssam Əzim Əzimzadənin rəsmləri vasitəsilə keçmişə-Sabirin yaşayıb yaratdığı dövrə qaytarır. Filmə ayr-ayrı səhnəciklər də daxil edilmişdir. Burada Sabir çıxış edir. Filmdə Cənubi azərbaycanlıların öz azadlıqları uğrunda apardığı mübarizə Sabirin qələminin qüdrətində öz əksini tapmışdır. Eyni zamanda filmdə qadın azadlığı mövzusuna da toxunulmuşdur. Son kadrlar Bakıda və Moskvada keçirilən təntənəli iclaslarla başa çatır.
Sikl terrası
Sikl terrası – tek­tonik hərəkətlərin təsiri nəticə­sində çay dərəsinin meylliyinin artması və eroziya bazisinin aşağı düşməsi ilə əlaqədar formalaşan terraslar. Sikl terrası iqlimin rütubətlən­məsi, çayın eroziya fəaliyyətinin artması nəticəsində də yaranır.
Kompüter qurğuları
Kompüter qurğuları — İlk dəfə Blez Paskal (Fransa) 1642-ci ildə cəmləyici maşın hazırlamışdır. 1673-cü ildə Qotfrid Vilhelm Leybnits (Almaniya) hesab əməllərini yerinə yetirən mexaniki arifmometr yaratmışdır. 1830 - cu ildə Çarlz Bebic (İngiltərə) proqramla işləyən hesablama maşını (analitik maşın) yaratmağa cəhd göstərmişdır. Bebicin ideyaları sonralar universal kompüterlərin yaradılmasının əsasını qoymuşdur. 1930-cu ildə A.Turinq (İngiltərə) və E. Post (ABŞ) tərəfindən universal kompüterlərin yaradılmasının nəzəri əsasları inkişaf etdirilmişdir. Müasir kompüterlərin əsas iş prinsipləri XX əsrin 40-cı illərində Amerika alimləri Con Fon Neyman, Q.Qoldsteyn və A.Beris tərəfindən verilmişdir. Həmin prinsiplər 1946-cı ildə ABŞ-da elektron lampalı elementlərdə ENİAC adlı universal kompüterin yaradılması ilə həyata keçirilmişdir. Bu tarix müasir kompüter texnikasının yaranma tarixi hesab olunmuşdur.
İnkişaf tarixi
EHM-lər inkişaf tarixinə uyğun olaraq aşağıdakı mərhələlərdən keçmişdir:
Kompüter ona daxil daxil edilən informasiyaları qəbul edib “başa” düşməli, onları yadda saxlamalı, üzərlərində müxtəlif əməliyyatlar aparmalı və işinin nəticələrini çıxışa verməlidir. İnformasiyanın emalının əsas mərhələləri – daxiletmə, saxlama, çevirmə və çıxışı yerinə yetirməkdir. Hər bir kompüter sistemi 2 hissədən ibarətdir: Aparat təminatı (Hardware ) və proqram təminatı (Software). Bunları bir birlərindən ayrı təsəvvür etmək mümkün deyil. Kompüter aşağıdakı əsas qurğulardan təşkil olunmuşdur: Sistem bloku, monitor, klaviatura, mouse. Əlavə qurğular (periferiya qurğuları): Printer, skaner, modem, səs gücləndiriciləri və s.
Əsas qurğular - Sistem bloku, monitor, klaviatura, mouse.
Sistem bloku
Sistem bloku fərdi kompüterlərdə istifadə edilən texniki elementlərin əsas birləşmə qovşağı olub, daxilində kompüterin işləməsi üçün lazım olan ən əhəmiyyətli vasitələri birləşdirir. Bunlardan əlavə verilənlərin bloka daxil və ya xaric edilməsi üçün periferiya qurğularından istifadə edilir. Sistem bloku üzərində qida mənbəyi olan korpusdan, üzərində əməli yaddaş ,prosessor və s. olan ana platadan, sərt maqnit disk qurğusundan (HDD), DVD-RW və s. əlavə qovşaqlardan ibarətdir. Sistem bloku üzərində yerləşən qurğuları ana plataya qoşmaq üçün interfeyslərdən istifadə edirlər. İnterfeys əlaqə kanallarının proqram, elektrik və mexaniki xarakteristikalarını özündə birləşdirir. Bu tip interfeyslərə misal olaraq ATA (İDE), Serial SATA, SCSI göstərmək olar. Xarici qurğuları qoşmaq üçün isə paralel (LPT), ardıcıl (RS-232, USB) interfeyslərdən istifadə olunur. Bəzi firmaların (Apple, Compaq) fərdi kompüterlərində sistem bloku monitorla birlikdə bir korpusda yerləşmişdir. Ölçülərinə görə sistem blokları müxtəlif ölçüdə ola bilər. Ana plata hər kompüterin ən böyük elementi olduğuna görə əsasən ana platanın ölçüləri nəzərə alınır. Ventilyasiya yuvaları adətən arxa və yan tərəflərdə yerləşdirilir. Bu yerlərə soyuducu Fanlar montaj olunur.
Monitor
Kompüterin xarici qurğusudur. Verilənləri vizual şəkildə göstərmək üçündür. "Monitor" sözü "nəzarət etmək", "yoxlamaq", "displey" - "aşkar etmək", "göstərmək" mənasını daşıyır. Fərdi kompüterlərdə istifadə olunan monitorlar ekranın ölçülərinə görə əsasən aşağıdakı ölçüdə olurlar: 15, 17,19 və 21 düyüm. Monitorlar şəklin formalaşdırılması prinsiplərinə görə aşağıdakı növlərə bölünür: Monitorlar təsvirdəki nöqtələrin sayına görə də fərqlənirlər.
Klaviatura
Verilənlərin kompüterə daxil və xaric edilməsi üçün klaviaturadan istifadə olunur. Fərdi kompüterlərdə klaviatura klavişləri bir neçə qrupa bölürlər:
Mouse
Hərəkət zamanı mousun daxilində olan rezistorların müqaviməti hərəkətə uyğun olaraq dəyişir və dəyişmə xüsusi naqil vasitəsilə kompüterə ötürülür. Hərəkətin ötürülməsi kompüterə yüklənmiş xüsusi proqramla idarə olunur. Proqram mousun hərəkətinə uyğun olan yerdəyişməni ekrana ötürür. Mouse PS\2 və ya USB ilə kompütərə qoşulur. Mouse müxtəlif quruluşda olur: mexaniki, optik, lazer
Printer
Çap qurğusudur. Kompüterdə alınmış nəticəni, mətn materiallarını, təsvirləri kağıza köçürtmək üçündür.
Printerlərin 3 növü vardır: Kağız üzərində şəklin qeyd edilməsi üsuluna görə printerlər iki qrupa bölünür: zərb ilə və zərbsiz çap qurğuları. Zərb çap qurğularına misal olaraq matris çap qurğularını misal göstərmək olar. Çap başlığı ilə kağız arasında rəngli lent olur. Çap başlığında simvol formalaşandan sonra iynələr hərəkətə gəlir, rəngli lentə zərbə vuraraq kağız üzərində simvolu formalaşdırır. Zərbsiz çap qurğulara misal olaraq lazer və şırnaqlı çap qurğularını göstərməli olar. Şırnaqlı printerlərdə çap başlığı mürəkkəblə doldurulur. Başlıqda çox kiçik ölçülü deşiklər olur və bu deşiklərdən mürəkkəbi kağız üzərinə püskürdülür. Lazer çap qurğularında şəkillər kağız üzərinə aralıq məlumat daşıyıcısı vasitəsilə yazılır. Şəkil lazer şüanın köməyi ilə əvvəlcə aralıq məlumat daşıyıcısına yazılır (neqativ alınır) və daha sonra bu məlumat daşıyıcısının üst qatı quru toz ilə örtülür. Ağ kağız bu barabanın üstü ilə dartılaraq və yüksək istilik hesabına barabandakı şəkil (neqativ) kağız üzərinə hopur. Lazer qurğularının çap keyfiyyəti və sürəti çox yüksəkdir.