cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anna Ketli
Bioqrafiyası
Anna doqquz uşaqlı kasıb bir ailədə anadan olmuşdur. 1917-ci ildə o Macarıstan sosial-demokrat partiyasına daxil olmuş və tezliklə partiyanın ən fəallarından biri oldu. 1919-cu Ketli partiya komitəsinə seçildi. Növbəti ildən isə Anna partiya qazeti olan «Népszava»da müxtəlif yazılar yazmağa başladı. 1922-ci ildə sosial-demokrtalar partiyasından parlamentə seçildi və ardıcıl olaraq 1944-cü ilə kimi parlamentdə partiyasını təmsil etdi. Faşit işğalı zamanı Budapeşti tərk etmiş və saxta sənədlə yaşamışdır.
II Dünya Müharibəsindən sonra Ketli yenidən siyasi fəallığ artdı və Macarıstan Sosial Demokrat Partiyasının yenidən qurulmasına dəstək oldu. 1945-ci ilin aprelində Müvəqqəti Millət Məclisinin üzvü və həmin ilin noyabr ayında keçirilən ümumi seçkilərdə yenidən parlamentə seçildi, bu dəfə Sosial Demokrat fraksiyasının sədri, eyni zamanda parlamentin vitse-spikeri seçildi. Müharibədən sonrakı Macarıstanda, partiyası Macarıstan Kommunist Partiyası ilə Macarıstan Zəhmətkeşlər Partiyalarının əsas rəqibi idi. 1948-ci ilin martında baş verən partiya daxili mübarizə nəticəsində o partiyadan uzaqlaşdırıldı və qısa müddət sonra parlamentdəki yerini itirərək 2 il ev dustağı edildi.
Həbsi
1950-ci ilin iyun ayında Ketli Sosial Demokrat Partiyasının bir neçə üzvü ilə birlikdə kommunist hökuməti tərəfindən həbs edildi. 1954-cü ilin yanvarında üç illik həbsdən sonra ona casusluq və dövlət əleyhinə cinayət ittihamı irəli sürüldü. Ketli ömürlük həbs cəzasına məhkum edildi. Qərb sosialist partiyalarının və beynəlxalq təzyiqlərindən sonra əfv olundu və sərbəst buraxıldı, lakin daimi nəzarət altında qaldı.
NGC 2539
NGC 2539, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Göyərtə bürcü istiqamətində yerləşir. II1m tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Tava kosi
Tava Kosi (alban. Tavë kosi) Albaniyada olan milli yemək. Albaniyanın Elbasan şəhərində daha çox məşhurdur.
Tarixi
Yeməyin tarixi haqqında Albaniyada belə bir əhvalat danışırlar ki, 1452-ci ildə Osmanlı sultanı II Mehmed Albaniyanın Kruya şəhərini mühasirəyə almağa gəlir. Osmanlı sultanı Kruya yaxınlığında düşərgə qurur. Burada yerli alban aşpaz köhnəlmiş qoyun ətini ədviyyatlar qataraq keçi südundən alınmış qatıqda bişirərək sultana verir. Alban aşpazın köhnə qoyun ətinin iyini itirmək üçun qatıq və ədviyyat əlavə etməklə hazırladığı bu yemək sultanın çox xoşuna gəlir. Sonralar sultanın düşərgə saldığı yerdə Elbasan şəhəri yaranır və alban aşpazın hazırladığı bu yemək isə "Elbasan güvəci" adını alır. Kruyer şəhərinin mühasirəsini bitirdikdən sorna sultan geri döndukdə bu yemək Osmanlı imperiyasının digər ərazilərindədə yayılır.
Hazırlanması
Tava Kosininin tərkibində qoyun əti, düyü, qatıq və yumurta olur. Bütun bu qarışığı Ru (buğda unu və yağdan ibarət olur) adlı məhlulda bişirirlər.
Tava Kosi hazırlamaq üçun lazım olan ərzaqlar:
Digər formaları və adları
Qoyun ətinin toyuq əti ilə əvəz edilmiş formasıda var vəTave Kosi me mish Pule adlanır.
Türkiyə və Yunanıstanda Elbasan tava ( və ya Tava e Elbasanit) adı ilə də məşhurdur.
Paradağ silsiləsi
Paradağ silsiləsi –'' Ordubad rayonu ərazisində silsilə. Zəngəzur silsiləsi nin suayırıcısındakı Yağlıdərə zirvəsindən (3825,9 m) ayrılan və cənub-qərb istiqamətdə 8 km-dən artıq məsafəyə uzanan qoldur. Yamac ları dik, suayırıcısı sıldırımlıdır. Şimal-şərq hissəsində Mehri-Ordubad batolitinin turş intruziv kütlələrindən, cənub-qərb də isə Alt Eosen in İpr mərtəbəsinin yuxarı hissəsinə aid Kələki lay dəstəsinin vulkanogen-çökmə süxurlarından təşkil olunmuşdur. Tektonik cəhətdən Zəngəzur qalxım zonasının cənub-qərb cinahında yerləşir.
PƏRDÜKDAĞ SİLSİLƏSİ – Ordubad rayonu ərazisində Paradağ silsiləsinin yerli əhali arasında işlədilən başqa adı.
Alyumka
Alyumka adası (Ръэлюмкын) — Sakit okeana daxil olan Berinq dənizi, Anadır limanında yerləşən ada. Çukotka Muxtar Dairəsinin Anadır rayonunun ərazisinə aiddir.
Sahildən cəmi 1,28 km, Anadır şəhərindən 5,85 km məsafədə, yol kənarında yerləşir. Adanın uzunluğu 370 m, eni 80 m-dir. O dəniz üzərində ucalan qayadır və sanki uzun Jilovaya Koşkadan ayrılmış dağlıq düzənliyin qalığıdır. Ada uzaqdan aydın görünür və gəmilər üçün əlamətdardır, burada naviqasiya mayakı quraşdırılıb.
Çukça folklorunda
Adı çukot dilindən tərcümə (Ръэлюмкын) edilmişdir. Hərfi mənası "dolaşan parçalar" deməkdir. Yerli əfsanələrə görə, bir dəfə köçəri çukçalar Kerek düşərgələrinə uğurlu basqından sonra böyük bir sürü və qənimətlə ilə Anadır çayının yuxarı axınına çəkilir, lakin quldurlar təqibçilərdən qaçmaq üçün karvanın arxa mühafizəsinin çaşqın marallarının kəndirlərini kəsməyə məcbur olurlar. Nəticədə dənizdə kiçik bir ada əmələ gəlir.
Ukrayna Milli İncəsənət Muzeyi
Ukrayna Milli İncəsənət Muzeyi (Національний Художній Музей України) — Ukraynanın paytaxtı Kiyevdə 1898-ci ildə qurulan sənət muzeyi.
Tarixi
Ukrayna sənətinin ən əhəmiyyətli heykəlləri, rəsm əsərləri bu muzeydədir. Dövrün ziyalıları tərəfindən hər kəsə açıq bir muzey olaraq qurulmuş və neoklasik muzey binası 1898-ci ildə inşa edilmişdir. İlk qurulduğunda, Kiyevin Antik və İncəsənət Şəhər Muzeyi adlandırıldı. Muzeyin qurucuları Ukrayna sənət nümunələrini bir araya gətirən bir kolleksiya yaratmaq istədilər. I Dünya müharibəsindən sonra muzey Tarix Muzeyi oldu. II Dünya Müharibəsindən sonra ölkənin hər yerindən gələn sənət əsərləri ilə zənginləşdi. Avropada və ABŞ-da yaşayan Ukrayna rəssamları ilə Moskva və Sankt-Peterburqdakı rəssamların əsərləri də kolleksiyaya əlavə edildi. Lakin bu alışlar Stalin dövründə dayandı; Kolleksiyanın əksəriyyəti dağılmış və gizlidilmişdir. Ölkə müstəqilliyini qazandıqdan sonra muzey mühüm bir beynəlxalq qurum halına gəldi. Kolleksiyaları ölkə xaricində sərgilənir; Sərgilər Holland, Kanada, Fransa, Danimarka, Xorvatiya kimi ölkələrdə keçirildi.
Anna Pollatou
Anna Pollatou (8 oktyabr 1983; Kefaloniya, Yunanıstan — 17 may 2014; Varda, Yunanıstan) — Yunanıstanı təmsil edən bədii gimnast.
Həyatı
Anna Pollatou 1983-cü il oktyabrın 8-də Kefaloniya şəhərində anadan olub.
Karyerası
Anna Pollatou 1999-cu ildə Yaponiyada baş tutan Dünya Çempionatında qrup turnirinin gümüş medalına sahib oldu. 1999-cu ildə isə Anna Pollatou Budapeştdə (Macarıstan) baş tutan Avropa Çempionatının qalib olub.
Anna Pollatou Yunanıstanı 2000-ci ildə Sidney şəhərində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və qrup turnirində bürünc medalın sahibi olub.
Uğurları
Karyerası ərzində Anna Pollatou 2 dəfə Dünya Çempionatının, 3 dəfə isə Avropa Çempionatının qalibi olub.
• 2
Ölümü
2014-cü il mayın 17-də saat Varda şəhəri istiqamətində Anna Pollatounun idarə etdiyi avtomobil, qarşı tərəfdən gələn avtomobillə toqquşdu. Hadisə nəticəsində Anna Pollatou aldığı ağır xəsarətlər səbəbindən hadisə yerində öldü.
İnfrastruktur (iqtisadiyyat)
İnfrastruktur (Infrastructure) - Hər hansı istehsal və xidmət prosesi üçün yardımçı xarakter daşıyan istehsal və qeyri-istehsal sahələrinin kompleksi. Başlıca istehsal infrastrukturları nəqliyyat, enerji təchizatı, rabitə, təhsil, səhiyyə və iaşə sahələri hesab olunur. Bazar iqtisadiyyatı şəraitində bazar mexanizmlərinin normal fəaliyyətinə yardımçı olan bütün növ təsisatlar da infrasrukturun tərkib hissəsi sayılır və bazar infrastrukturu adlanır. Əmtəə bazarının infrastrukturu dedikdə əmtəə birjaları, topdan və pərakəndə ticarət şirkətləri, auksionlar və s. başa düşülür. Banklar, maliyyə-kredit institutları, fond birjaları, valyuta birjaları, sığorta şirkətləri, broker və diler müəssisələri, auditor şirkətləri və s. maliyyə bazarının infrastrukturu hesab olunur. Eyni qayda ilə, əmək birjaları, əmək bazarında vasitəçi şirkətlər və digərlər bu kimi təsisatlar əmək bazarının infrastrukturunu təşkil edirlər. Bununla yanaşı, bazar münasibətləri şəraitində dövlətin tənzimləyici siyasətini həyata keçirən vasitəçi idarələr, ﬁrmalar və digər dövlət təsisatları da bazar infrastrukturunun tərkib hissələri kimi fəaliyyət göstərirlər. Məsələn, antiinhisar və qiymət tənzimlənməsi üzrə dövlət qurumları və s.
Antroposentrizm
Antroposentrizm ( – insan + – mərkəz) – insanı kainatın mərkəzi, varlığın və biliyin başlanğıcı, üzərində heç bir ali qüvvə olmayan müstəqil yaradıcı kimi nəzərdən keçirən dini-fəlsəfi təmayül.
Ümumi məlumat
Antroposentrizm dünyagörüşü tipi kimi İntibah dövründə formalaşmış və yeni Avropa təfəkkürünün xarakterini müəyyənləşdirmişdir. Antik dövrdə insan, bir tərəfdən, kosmik-təbiət həyatı ilə vəhdətdə götürülür, digər tərəfdən canlı sosiumun tərkib hissəsi kimi nəzərdən keçirilirdi (insan şüurlu və ictimai heyvan kimi). Orta əsrlərin dini dünyagörüşündə insan təbiətlə deyil, daha çox fövqəltəbii qüvvə – Allahla əlaqələndirilirdi. Xristian ilahiyyatçıları hesab edirdilər ki, insanın mənəvi-ruhani dünyası o qədər dərindir ki, onu Allahdan başqa heç kim dərk edə bilməz. İnsan günahabatma nəticəsində Allahla vəhdətini və ilkin təmizliyini itirərək, daxilən ikiləşmişdir. Bu təzad yalnız allah - insan İsa Məsihin insanların bağışlanması naminə özünü qurban verməsi ilə aradan qalxmışdır. 15–16-cı əsrlərdə sekulyarlaşma prosesləri dərinləşdikcə, dünyagörüşündə baş verən irəliləyişlər insanın günahkar olması hissinin zəifləməsi, sonradan tam aradan çıxması, insanla ilahi Yaradan arasındakı məsafənin azalması ilə nəticələnir. Bununla, İntibah dövrü humanistləri üçün səciyyəvi olan dünyagörüşü tipinin formalaşması üçün ilkin şərtlər yaranır. C. Manetti (15-ci əsr) «İnsanın ləyaqəti və üstünlüyü» («De diguitate») traktatında insanı «öləri Allah», «səmavi və ilahi heyvan» kimi səciyyələndirir. C. Piko della Mirandolanın «İnsan ləyaqəti haqqında nitqlər»ində insan özünün yaradıcısı kimi üzə çıxır; M.Fiçinonun əsərlərində də eyni düşüncə tərzi ilə aşılanmışdır. Əgər orta əsrlərdə “insanın batilinin” dəyəri onun Allahla ittifaqına əsaslanırdısa, İntibah dövründə insan özünün transendent kökündən azad olmağa çalışır, dayağını kosmosda deyil, özündə axtarır. 17-18-ci əsrlərdə yeni Avropa fəlsəfəsi üçün səciyyəvi cərəyan – subyektivizm meydana gəlir. Karteziançılıqda (Dekartın fəlsəfəsində) coqito erqo sum – «mən düşünürəm» subyektin mötəbərlik prinsipi kimi çıxış edir. R. Dekart yalnız özü-özlüyündə təfəkkürü deyil, subyektiv yaşanan təfəkkür aktını yeni fəlsəfənin əsası olaraq götürür. Lakin karteziançılıqda mənlik şüuru fəlsəfənin başlanğıcı kimi hələ tam muxtar vəziyyət almamışdı: bu prinsipin həqiqiliyi Dekartda hər cür biliyin mənbəyi və əsası olan Allahın mövcudluğu ilə təminat alırdı. 18-ci əsrdə İ. Kantın transendental idealizmində subyekt – “Mən” muxtar başlanğıca çevrilmişdir. Onun fikrincə, məhz məntiqi, etik, estetik subyekt empirik aləmi qurur. 19–20-ci əsrlərdə sekulyarlaşmanın dərinləşməsi ilə Antroposentrizm Allaha qarşı açıq mübarizə forması alır. L. Feyerbax qeyd edirdi ki, din bəşəriyyətin ətini yeyən, qanını içən vampirə çevrilmişdir; insan həqiqi ucalığa çatmaq üçün Allahı kənarlaşdırmalıdır, çünki bir zamanlar insan özünü mənəvi yoxsullaşdırmaq hesabına həqiqi ucalığını Allaha güzəştə getmişdir. 19-cu əsrdə M. Ştirner Feyerbaxın fikirlərinə qarşı özünün yeni tezisini irəli sürür: «Mən özüm özümə Allaham». F. Nitşe eqoist, aqressiv fövqəlinsan obrazını yaradır və əsərləri ilə 20-ci əsrin düşüncə tərzinə güclü təsir göstərir; müasir postmodern fəlsəfəsi məhz Nitşeyə əsaslanan Antroposentrizm elementlərindən bəhrələnmişdir.
Çernobıl döyüşü
Çernobıl döyüşü - Rusiyanın Ukraynanı istila etməsinin ilk günündə Rusiya Silahlı Qüvvələri ilə Ukrayna Silahlı Qüvvələri arasında Çernobıl təcrid zonası və Pripyat şəhərində baş vermiş döyüş.
2022-ci ilin 24 fevral tarixində gecə saatlarında başlayan döyüş, elə həmin günün sonunda Rusiya Silahlı Qüvvələrinin qələbəsi ilə nəticələnib və beləliklə Çernobıl Atom Elektrik Stansiyası Rus ordusunun nəzarətinə keçib. İddialara görə Çernobıl döyüşündə Belarus, Rusiya Silahlı Qüvvələrinə lojistik köməklik göstərib.
Arxa plan
1986-cı ilin 24 aprelində baş vermiş Çernobıl faciəsi zamanı Çernobıl Atom Elektrik Stansiyasından ətraf mühitə çoxlu miqdarda radioaktiv material yayılmışdır. Partlayış baş verən reaktoru əhatə edən 30 kilometr (19 mil) radiusda olan ərazi Sovet hakimiyyəti tərəfindən boşaldılmış və təcrid zonası elan edilmişdir.
Sözügedən ərazi zamanla Çernobıl təcrid zonası kimi rəsmiləşdirilib və ərazi yüksək səviyyədə qorunan və girişə qadağan edilmiş əraziyə çevirilib. Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqının dağılmasından sonra ərazi yeni müstəqillik qazanmış Ukrayna Respublikasının ərazisinə düşmüş və obyekt Ukrayna Dövlət Fövqəladə Hallar Xidmətinin balansına verilmişdir.
Döyüş
2022-ci ilin 24 fevral tarixində günortadan sonra, Rusiyanın Ukraynanı istila etməsi hərbi əməliyyatı başlamışdır. Belarus istiqamətindən hücum edən Rusiya Silahlı Qüvvələrinin ilk hədəflərindən biri Çernobıl təcrid zonası olmuşdur. Ukrayna tərəfinin verdiyi məlumata görə aqressiv formada təcrid zonasına doğru hücum edən Rus ordusunun əsas məqsədlərindən biri ən qısa zamanda Çernobıl və Pripyat şəhərini ələ keçirmək olmuşdur.
Günün sonunda Ukrayna hökuməti Rusiya Silahlı Qüvvələrinin Çernobıl və Pripyatı ələ keçirdiyini elan etdilər.
Rusiyanın Çernobıl təcrid zonasını ələ keçirməsindən sonra ABŞ Dövlət Departamenti mötəbər mənbələrdən əldə edilən məlumatlara görə Rus əsgərlərinin Çernobıldakı obyektlərdə çalışan əməkdaşları girov saxladıqlarını  açıqladılar. Rus ordusunun açdığı artilleriya atəşi nəticəsində mərmilər radioaktiv tullantıların saxlandığı anbarlara düşüb və radioaktivliyin artması müşahidə olunub. Bununla belə, Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentlik sənaye sahəsində heç bir tələfat və dağıntı olmadığını bildirib.
Reaksiyalar
Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenski Rusiyanın bu zonanı ələ keçirməsini bütün Avropaya qarşı müharibə elanı adlandırıb. Ukrayna Prezident Aparatının rəhbərinin müşaviri Mykhailo Podoliak bildirib ki, keçmiş Çernobıl AES-in, həbsxananın və nüvə tullantılarının saxlanıldığı anbarlarının vəziyyəti naməlumdur.
Bununla belə, Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentlik sənaye sahəsində heç bir tələfat və dağıntının olmadığını və Çernobıl təcrid zonasında yerləşən nüvə obyektlərinin təhlükəsizliyinin həyati əhəmiyyət kəsb etdiyini açıqlayıb.
Təhlil
Kiyevə hücum əməliyatına ümumi olaraq bağıldıqda Çernobılın ələ keçirilməsi Kiyevə doğru irəliləyən Rus qoşunları üçün keçid nöqtəsi sayıla bilər. Amerika Birləşmiş Ştatlarının Avropadakı Ordusunun keçmiş komandanı Ben Hodges bildirib ki, Çernobıl təcrid zonası çox strateji yerdə yerləşir.
Əgər Rusiya Silahlı Qüvvələri Kiyevə şimaldan hücum edirsə, Çernobıl elə oradadır - deyə keçmiş komandan bildirib. ABŞ Müdafiə Nazirliyinin Rusiya, Ukrayna və Avrasiya üzrə köməkçisinin keçmiş müavini Evelin Farkas isə Rusiya Silahlı Qüvvələrinin paytaxtı mühasirəyə almağa çalışdığını bildirib.
Ukraynanın Daxili İşlər üzrə müşaviri Anton Heraşenko deyib ki, işğalçıların artilleriya zərbələri nüvə tullantıları anbarına dəysə, radioaktiv toz Ukrayna, Belarus və Avropa İttifaqı ölkələrinin ərazilərini bürüyə bilər. BBC-nin məlumatına görə, ərazidəki monitorinq stansiyaları radiasiya səviyyəsinin 20 dəfə, yəni 65 µSv/saat artdığını bildirib. Şeffild Universitetindən olan Claire Corkhill, artımın lokal olduğunu və qismən Çernobıl təcrid zonasında və onun ətrafında yaşayan insanların və nəqliyyat vasitələrinin artan hərəkəti ilə əlaqədar olduğunu, yer üzündəki radioaktiv tozları hərəkətə gətirəcəyini bildirib.
Çernobıl Atom Elektrik Stansiyasının monitorinq stansiyasında radiasiya səviyyəsi.
Azərbaycan günəş ayinləri
İcrası
Azərbaycanda uzun müddət yağan yağışdan sonra Günəşin çıxması istənilirsə, Baba dağından gətirilən daş ocaqdakı külə basdırılır. Sonra eyni ocaqda xəşil pişirilir. Xəşili ananın ilk uşağı qarışdırar, əfsunçu basdırılan daşın üzərinə közlər yığa-yığa əfşunun sehrli hissəsini oxuyar: Qodu, odu, daşı. Odu kəssin yağışı. Bu ayində Günəş iyəsi ilə əlaqə qurmaq üçün dağ, daş və ocaq kultlarından istifadə olunur.
Günəş çağırma mərasimində Qodu adlandırılan kukladan istifadəyə də rast gəlinir. Qadın şəklində olan kukla yuvarlaq olur və alnına Günəşi simvolizə edən ayna da yağışdırılır. Qodunun adları Azərbaycan dilinin dialektlərinə görə Dodu və Xodu da ola bilər. Qodunun Günəş ilahəsinin adı olması ehtimal edilir. Novruzun ilk dörd günü yağışlı keçərsə, qodu mərasimi keçirilərək Günəşi çağırarlar.
İqtisadi sanksiyalar
İqtisadi sanksiya — hər hansı bir dövlət qurumu və ya bir qrup dövlət tərəfindən müəyyən səbəblərlə bir digər dövlətə (və ya quruma) tətbiq olunan cəza sistemi. Sanskiyalar iqtisadi əlaqələrin pozulması, tərəfdaşlığın ləğvi, həmin dövlətə yönəlmiş idxal və ixrac məhdudiyyəti formalarında təzahür edir.
Sanskiyaların tətbiqi bir neçə səbəbdən ola bilər. Siyasi münaqişə zəminində baş verən sanksiyalar mahiyyət etibarilə daha çox rastlansa da, bu cür cəza sistemlərini hədəfə alınmış dövlətin öz vətəndaşlarına qarşı haqsızlıq etməsi, siyasi məhbuslar hallarının artması zamanı demokratiyanın bərqərar olması naminə atılan addım kimi də qiymətləndirmək olar.
Şəki (tarixi ərazi)
Ərazisi
right|thumb|100px|Şəki xanlığının gerbi Müxtəlif dövrlərdə hakimlik, xanlıq, vilayət, ölkə və s. adlandırılan bu tarixi ərazi əsasən İndiki Azərbaycan Respublikası ərazisinin şimal-qərb hisəsini, həmçinin, qismən, indiki Gürcüstan Respublikasının ərazisinin şərqini və indiki Rusiya Federasiyasındakı Dağıstan Respublikası ərazisinin cənubunu əhatə etmişdir.
Hoanq Van Thay
Hoanq Van Thay — Vyetnam kommunist hərbi və siyasi xadimi. .
Şəki (tarixi ərazi)
Şəki hakimləri
1591 — ___ Əmir Osman 1722 — ___ +1730 Əli sultan
Hoanq Van Thay
Erkən həyatı
Şimali Vyetnam ərazisində anadan olmuşdur. Hoanq 1938-ci ildə Vyetnam Kommunist Partiyasına qoşulmuşdur.
Hərbi fəaliyyəti
O, Vyetnam Xalq Ordusunun ilk qərargah rəisi və Vyetnam Demokratik Respublikasının əsas hərbi qüvvələrinin rəhbəri olmuşdur. Hoanq Dyenbyenfu döyüşündə qərargah rəisi idi. Cənubi Vyetnam Qurtuluş Ordusuna komandanlıq etmişdir. Tet hücumu zamanı Hoanq Şimali Vyetnam Ordusunda yüksək rütbəli zabit idi.
1975-ci ildə Cənubi Vyetnamda ABŞ-nin dəstəklədiyi hökumətə qarşı kommunistlərin qələbəsindən sonra general Hoanq müdafiə nazirinin müavini təyin edilmişdir. O, Vyetnam Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin üzvü olmuş və 1960-cı ildən parlamentdə təmsil olunmuşdur.
Qənirə Paşayeva
Paşayeva Qənirə Ələsgər qızı — Azərbaycan siyasətçisi, jurnalist, Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı.
Həyatı
Qənirə Paşayeva 1975-ci il martın 24-də Tovuz rayonunun Düz Qırıqlı kəndində anadan olmuşdur.
Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetinin pediatriya fakültəsini və Bakı Dövlət Universitetinin beynəlxalq hüquq fakültəsini bitirmişdir. Rus və ingilis dillərini bilir.
Ailəsi
Subaydır. Firuzə adlı mənəvi qızı var.
Jurnalist fəaliyyəti
2005-ci ildə Heydər Əliyev Fondunun İctimaiyyətlə əlaqələr departamentinin rəhbəri olmuşdur.
Siyasi fəaliyyəti
Azərbaycan Respublikası III, IV, V və VI çağırış Milli Məclisinin deputatıdır. Milli Məclisin Mədəniyyət komitəsinin sədridir.
Vidadi Sevzixanov
Sevzixanov Vidadi Sevzixan oğlu — "Qusar" qəzetinin baş redaktoru, Əməkdar jurnalist (2010).
Qənirə Paşayeva
Mükafatları
Gürcüstanın fəxri vətəndaşıdır.
Vidadi Sevzixanov
Həyatı
Vidadi Sevzixanov 1954-cü il martın 27-də Azərbaycan Respublikası Qusar rayonunun Həzrə (Yargun) kəndində anadan olmuşdur.
Qənirə Paşayeva
Mükafatları
"Aşıq Ələsgər – 200" yubiley medalı ilə təltif edilib (29.12.2021).
Vidadi Sevzixanov
Həyatı
Azərbaycan Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsini bitirdikdən sonra (1977) Qusar rayonunda Azərbaycan və ləzgi dillərində nəşr olunan "Qusar Kцlaр" qəzetində çalışır. 1999-cu ildən bu qəzetin baş redaktorudur.
Azərbaycan Respubliksı Prezidentinin 21 iyul 2010-cu il tarixli sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının "Əməkdar jurnalisti" fəxri adına layiq görülmüşdür.
Qəhrəmanları rayonun sadə zəhmət adamları, elm, sənət, siyasət xadimləri olan azərbaycan, ləzgi və rus dillərində dərc olumuş oçerk, məqalə, portret və müsahibələrin, "Ömürlər, anlar" kitabının müəllifi, yerli yazarların onlarla kitabının tərtibçisi və redaktorudur.
Üç övladı, yeddi nəvəsi vardır.
Zaman Abdulla
Həyatı
Abdullayev Zaman Məsimalı oğlu 1938-ci ildə Göyçə mahalının Basarkeçər rayonunun Çaxırlı (Qızılbulaq) kəndində anadan olub. Anası Zərnişan mahalın Daşkənd kəndində yaşayan Şahnazarlı nəslindən olan Çıraqəlinin qızıdır.
1941-ci ildə Böyük Vətən Müharibəsi başlayanda atası Məsimalı müharibəyə getmiş və bir daha geri qayıtmamışdır. Anası Zərnişan balaca 3 yaşlı Zamanı da götürərək ata evinə yəni Çıraqəli kişinin himayəsinə getmişdir.
1944-1954-cü illərdə Daşkənd kənd orta məktəbində oxumuşdur. Sonralar Zaman Abdullayev Qazaxıstanda, daha sonra isə Stavropolda yaşamışdır.
O, sonda yenə doğma Göyçə mahalına qayıtmışdır. 1988-ci ildə məlum hadisələrlə əlaqədar olaraq Bakı şəhərinə köçmüşdür.
Ailəli idi, iki övladı var.
Yaradıcılığı
Daşkənd kəndi Zamanın yaradıcılığında ədəbi mühit rolunu oynamışdır. Belə ki, Daşkəndin aşıq və şairlərinin ona böyük təsiri olmuş və erkən Zaman da söz qoşmağa, şeir yazmağa başlamışdır. Qeyd etmək lazımdır ki, onun anası Zərnişan (1909-2010) fitri yaddaşa malik bir qadın idi. Çoxlu bayatılar, nağıllar, dastanların müəyyən hissələrini əzbərdən bilirdi. Bir neçə folklor toplayıcıları dəfələrlə onunla görüşmüş ondan bildiklərini yazıya almışlar. Zaman Abdullayev anasından da kifayət qədər bəhrələnmişdir.
NGC 6564
NGC 6564, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Herkules bürcü istiqamətində yerləşir. *3 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Kövsəc
Kövsəc — Azərbaycanın bir çox yerində yayılmış mərasim.
İcrası
Kövsəc mərasimi qırovdüşən ayda icra edilirdi. Özünü gülməli kökə salmış bir nəfəri təlxək geyimində qatıra mindirir, sonra da kəndi gəzdirib camaata deyirdilər ki, bu gördüyünüz adam qışın düşmənidir. Yan-yörədəkilər onun üstünə su səpir, qar atır, ətrafında məzəli oyun və əyləncələr göstərirdilər. O isə bir əlində tükü yolunmuş qarğa, o biri əlində isə yelpik tutub yellədir, saymazyana "istidir, istidir, heç vecimə deyil" — deyə-deyə hay-küy salardı.
Bu mərasimin bilavasitə qış fəsli ilə bağlı olması ayində istifadə olunan vasitələrdən də bəlli olur. Burada üst-başı cır-cındırlı kimsə əbəs yerə əlində tükü tökülmüş qarğa müqəvvası tutmur. Bilindiyi tək, el arasında qarğanın "qarr-qarr" oxuması, onun qarı, qışı çağırması kimi yozulur. Bundan savayı, qış ilin barsız-bəhərsiz fəsli sayıldığı üçün doğub-törəməyən, nəsil artırmayan qatırın onun simvolu olaraq alınması, nəhayət, noxtalanıb minilməsi də təbii təsir bağışlayır.
Kinq adası (Alyaska)
Kinq adası — Berinq dənizində, Alyaskanın qərbində, Duqlas burnundan 64 km məsafədə, Şahzadə Uels burnunun cənubunda yerləşən ada.
Coğrafiya
Ada qayalıqdır və hündürlüyü 200 m-ə qədərdir. Uzunluğu 1,6 km-dir. Dəniz buzdan təmizləndikdə (adətən iyun-noyabr aylarında) ada dəniz iqliminə malik olur. Soyuq mövsümdə kontinental iqlim hökm sürür. Yayda orta temperatur +5 .. + 10 °C, qışda −20 ..- 15 °C-dir. Orta illik yağıntı 250 mm (həmçinin 850 mm qar) təşkil edir.
Tarix
Adanı ilk görən avropalı Ceyms Kuk olmuşdur. 1778-ci ildə o, adanı tədqiq etmiş və onu ekspedisiyanın üzvü leytenant Ceyms Kinqin şərəfinə adlandırmışdır.
20-ci əsrin əvvəllərində ada burada morj və suiti ovlayan 200-ə yaxın eskimosun qışlama yeri olur (onlar Ukivok kəndində yaşayırdılar). Yayda eskimoslar adadan kənara kayakla üzür və Alyaskanın materik sahillərində balıq tuturdular. 1937-ci ildə adada 45 evdə 190 nəfər yaşayırdı. Katolik kilsəsi və məktəb var idi. 1960-cı illərdə iqtisadi amillərə görə sakinlər adanı tərk edərək Noma köçürlər. Alyaskanın yerli yaşayış məskənləri haqqında qanuna əsasən, ada keçmiş kəndlilərə məxsusdur. 1980-ci ildən Alyaska Milli Dəniz Qoruğunun bir hissəsidir.
I Karl (Savoyya hersoqu)
I Çarlz və ya Cəngavər Çarlz   — Savoyya hersoqu, Kilikiya nın, Yerusəlim in və Kiprin de-yure kralı. Atası Savoyya hersoqu IX Amadeus, anası isə Fransa kralı VII Çarlz ın qızı Valualı Yolanda dır.
Böyük qardaşı I Filibert in qanuni varis buraxmadan ani vəfatı səbəbilə, 1482-ci ildə 14 yaşında ikən Savoyya hersoqu oldu. 1485-ci ildə keçmiş Kipr kraliçası Şarlotta tərəfindən rəsmi varis elan olundu. Kiprli Şarlotta onun əmisi Lüdovik in həm dayısı qızı, həm də ikinci xanımı idi və 1464-cü ildə ögey qardaşı II Ceyms ə məğlub olaraq ölkədən qaçmışdı. Ancaq hələ də taxt iddiasını davam etdirirdi. Krallıq Venesiya Respublikası tərəfindən işğal edilsə də, Savoyya sülaləsi de-yure olaraq öz taxt iddialarını davam etdirdilər.
Ancaq I Çarlz da qardaşı kimi gənc yaşında vərəm xəstəliyi səbəbilə vəfat etdi. 1485-ci ildə Milan hersoqu I Françesko Sforza nın nəvələrindən Blanş la evləndi və cütlüyün 2 övladı doğuldu:
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Alfred Pfaff
Alfred Pfaff – yarımmüdafiəçi mövqeyində çıxış edən keçmiş alman futbolçusu və 1954-cü ildə Qərbi Almaniya ilə Dünya Kubokunun qalibi.
Həyatı
Pfaff 1953-1956-cı illər arasında Qərbi Almaniya millisinin heyətində yeddi dəfə meydana çıxmış və iki qol vurmuşdur.
İdman karyerası ilə yanaşı, Pfaff otel sahibi idi və Frankfurtda Hauptvaxe yaxınlığında bir barı var idi. 1960-cı illərdən bəri o, Morretal şəhərində otel və bar sahibi kimi fəaliyyət göstərirdi.
Nailiyyətləri
Qərbi Almaniya
Qar kraliçası (nağıl)
thumb|Vilhelm Pedersenin illüstrasiyası Qar kraliçası (Snedronningen)— Hans Xristian Andersen tərəfindən 1844-cü ildə yazılmış nağıl.
II Karl (Savoyya hersoqu)
II Çarlz  — Savoyya hersoqu, Kilikiyanın, Yerusəlimin və Kiprin de-yure kralı. Atası Savoyya hersoqu I Çarlz, anası isə Milan hersoqu I Françesko Sforzanın nəvələrindən Blanşdır. Atasının ani vəfatının ardından, hələ 1 yaşında ikən Savoyya hersoqu, anası isə taxt naibəsi elan olundu. Ancaq hələ 6 yaşında ikən yatağından düşərək öldüyü qeyd edilir. Hersoqun uşaq yaşda vəfat etməsinin ardından Savoyya sülaləsinin taxta ən yaxın kişi üzvü olan II Filipp (I Lüdovik və Kiprli Annanın üçüncü oğlu) səltənəti ələ aldı. Ancaq olduqca yaşlı olan II Filipp taxt iddiasını gücləndirmək məqsədilə sələfinin bacısı Yolandanı böyük oğlu Filibertlə evləndirdi.
Onun 6 illik qısa səltənətində Fransa kralı VIII Çarlz İtaliyanı və Neapolu işğal etdi. Bu səfər üçün fransız ordusunun hersoqluğun ərazisindən keçməsinə icazə verildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Aşıq Feydayi
Aşıq Feydayi (Murad İspər oğlu; ) — Axısqa türklərindən olan Türk aşığı.
Həyatı
1783-cü ildə Axısqa türklərindən olan bu aşıq Kutsada doğulmuşdur.
Bodbe monastırı
Bodbe monastırı — Gürcüstanın Kaxeti ölkəsindəki Siqnaxi şəhərindən 2 km məsafədə yerləşən provoslav monastırı.
Orada Gürcüstanın din marifçisi, apastol səviyyəli Müqəddəs Nino dəfn olunub. Nino 347-ci ildə – 35 illik apastol fəaliyyətindən sonra ömrünün 67-ci ilində orada dünyasını dəyişmişdir.
Kilsə bayramı 14 yanvar tarixində keçirilir və ənənəvi olaraq bayrama çoxlu zəvvar gəlir.
Səddə bayramı
Səddə bayramı — Novruza 50 gün qala keçirilən bayram.
Bodbe monastırı
Monastırın tarixi
Müqəddəs Nina ölümündən bir qədər əvvəl getdiyi və bir müddət fəaliyyət göstərdiyi Bodbe adlanan yerdə dəfn olunmuşdur. Az sonra çar Mirianın göstərişi ilə müqəddəs Ninanın qəbri üzərində gürcülərin özlərinə hami və ən müqəddəs hesab etdikləri müqəddəs Georginin şərəfinə kilsə inşa edildi. Kilsənin yaxınlığında isə monastır tikildi.
Səddə bayramı
İcrası
Səddə bayramı da insanların qışa qarşı münasibətlərini, qışdan qorxmadıqlarını nümayiş etdirən bir bayramdır. Xalqımız Səddə deyimini yanvarın son günü, iki çillə arasındakı sərhəddə, Böyük çilləni əvəzləyən Kiçik çillənin sərt şaxtalarının qarşısını almaqdan ötrü çəkilən böyük maneə, odlu-alovlu bənd, yaxud sədd kimi mənalandırıb. Bayramın bütün tədbir və ayinləri də məhz bu məqsədə xidmət etmişdir. Novruza nə az, nə çox, düz əlli gün qaldığını bildirmək üçün icra olunan Səddə bayramında insanlar axın-axın gəlib təyin olunmuş meydana toplaşır. Meydanda böyük bir tonqal yandırılır. Toplaşanlar əl-ələ tutub tonqalın çevrəsinə dolanır, "əlli gün Novruza qədər, yüz əlli gün biçinə kimi" sözlərilə başlanan mahnı oxuyur, şənlik keçirir, rəqs edib əyləncəli tamaşalar göstərirlər.
Bodbe monastırı
Monastırın tarixi
Sonra monastır xalqın mariflənməsi üçün əsil mədəni mərkəzə və Bodbi yeparxiyasının mərkəzinə çevrildi. Amma ki müqəddəs Nina monastırının əsil çiçəklənmə dövrü XV əsrə təsadüf edir. Bu dövrdə Kaxetiya çarları həmişə monastıra hədiyyələr verirdilər və hətta tacqoyma mərasimləri üçün buranı seçmişdilər.
XVII əsrin əvvəllərində monastır İran şahı I Abbas tərəfindən qarət olundu. XVII əsrin ikinci yarısında ziyarətgahı Kaxeti çarı I Teymuraz bərpa etdi. Bodbedə monastır həyatının yenidən bərpasından sonra ilayiyyat seminariyası açıldı. Bütün Gürcüstan üzrə ən böyük dini kitab kitabxanalarından biri də burada idi. XVIII əsrdən isə monastır kişi monastırına çevrildi.
1811-ci ildə Gürcü Kilsəsinin avtokefallığının ləğv edilməsindən sonra monastır tədricən tənəzzül etməyə başladı. XIX əsrin ikinci yarısında ikona rəssamı Mixail Sabinin monastırın dirçəlməsi istiqamətində xeyli iş gördü. Onun tərəfindən 1880-cı ildə Müqəddəs Ninanın nəşi saxlanılan kilsə yenidən quruldu. 1889-cu ildə isə rus çarı III Aleksandrın ziyarətə gəlməsi zamanı qərara alındı ki, Bodbedə qadın monastırı açılsın. Tezliklə elan olunan qadın monastırına Rusiyadan ilk rahibələr gəldilər, burada əl işləri və rəssamlıq məktəbi açıldı, Bodbedə həyat yenidən dirçəldi.
1924-cü ildə isə Sovet rəhbərliyi monastırı bağlatdırdı, o vaxtdan orada xəstəxana yerləşdi. 1991-ci ildə Sovet İttifaqının dağılmasından sonra müqəddəs monastır yenidən yeni həyata başladı.
Monastır bü gün
Müqəddəs Ninanın qəbri üzərində inşa edilmiş ilk kilsə zamanəmizədək gəlib çatmayıb, onun yerində Müqəddəs Qriqori adına kafedral kilsə tikilib. Bu kilsənin cənub tərəfdəki dəhlizində gürcü milli türbəsi – müqəddəs Ninanın qəbri yerləşir. Kilsə həm də Siqnaxi yeparxiyasının mərkəzidir. O üçnefli bazilika şəklibədir, əvvəlcə IX—XI əsrlər arasında inşa olunmuş, sonra zamanəmizədək əhəmiyyətli dərəcədə dəyişikliyə məruz qalmışdır. Aralıda duran üçmərtəbəli zəng qülləsi isə XIX əsrdə ucaldılmışdır.
Maryana Mərraş
Həyatı
160px|thumbnail|left 1893-cü ildə Beyrutda onun "Bintü-fikr" adlı şeir toplusu nəşr edildi. Mərraşın II Əbdülhəmidi tərifləyən bir şeir yazmağından sonra, Osmanlı hökuməti bu kitabın nəşr edilməyə icazə vermişdi.
Səyyarə Məmmədli
Səyyarə Oruc qızı Məmmədli — şair-yazıçı, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (2007), Azərbaycan Milli Kitabxanasında şöbə müdiri (2003-indiyədək).
Həyatı
Səyyarə Məmmədli (İsmayılova) 25 yanvar 1961-ci ildə Qərbi Azərbaycanın (indiki Ermənistan Respublikası) Göyçə mahalının Basarkeçər rayonunun Kəsəmən kəndində müəllim ailəsində anadan olub.
1969-cu ildən Basarkeçər rayonu Kəsəmən kənd orta məktəbində oxuyub və 1978-ci ildə həmin məktəbi bitirmişdir.
1979-cu ildə indiki BDU-nun kitabxanaçılıq fakültəsinə qəbul olmuş, 1984-cü ildə isə universiteti bitirmişdir.
2003-cü ildən Azərbaycan Milli Kitabxanasında şöbə müdiri vəzifəsində çalışır.
2007-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür. 2013-cü ildə Prezident təqaüdünə layiq görülmüş, 2014-cü ildə AYB-nin və Nəşriyyat-Poliqrafiya Birliyinin birgə keçirdiyi "Ən yaxşı şeir müsabiqəsi"ndə ilk onluqda yer tutmuşdur.
Ailəlidir, 3 övladı var.
Yaradıcılığı
Şeir yazmağa orta məktəb illərindən başlamışdır. Əsasən qoşma, satirik və sərbəst janrlarda yazan Səyyarə Məmmədlinin şeirləri müntəzəm olaraq "Azərbaycan", "Ulduz" jurnallarında, "Ədalət", "Kredo", "525-ci qəzet" və başqa qəzetlərdə dərc olunur.
Portuqaliya eskudosu
Eskudo Portuqaliyanın rəsmi valyuta olaraq avronu 1999-cu ildən etibarən istifadəsinə qədərki rəsmi valyutası idi. Eskudonun istifadəsi 2002-ci ildən etibarən tamamilə dayandırılmışdır. Beynəlxalq valyuta kodu PTE idi. Eskudonun işarəsi dollar işarəsinə çox oxşardır. Lakin dollar işarəsindən fərqli olaraq yuxarıdan aşağıya doğru iki sətirdən ibarətdir.
Eskudo ilk dəfə 1911-ci ildə istifadə edilmişdir. Avro keçidində istifadə olunan paritet 1 Avro=200 Eskudo olmuşdur.
thumb|1 eskudonun qabaq və arxa tərəfi
NGC 557
NGC 557 - Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. SB0-a tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Nəsrin Sipahi
Həyatı
Nəsrin Sipahi 29 Noyabr 1934-cü ildə İstanbul Yeşilköy-də doğulmuşdur.İstanbul doğumlu Krım tatarı kökənli Adilə-Yunus Akçan-nın qızıdır.Yeşilköy İbtidai məktəbi və Bakırköy Orta məktəbinu bitirdikdən sonra Sənət Məktəbinin Moda və "Biçki-Dikiş" kursuna getmişdir.İngilis dilini öyrənmək üçün Amerika məktəbində oxudu. Qardaşları Nihad Akçan və Çetin Akçan tanınmış teatr sənətçiləridir.
Karyera
Gənc yaşlarında musiqidəki istedadını dərk edən sənətçi, İstanbul Bələdiyyəsi Konservatoriyasında oxuyarkən Harbiyədəki İstanbul radiosunun qarşısında olan bəstəkar evində Şerif İçlidən dərs almağa başladı.Əvvəlcə janrı qərb musiqisi olsa da, nəhayət türk musiqisini oxumağa başladı. 1953-cü ildə, o dövrdə əsas musiqi tədris mərkəzi sayılan Ankara Radiosuna daxil oldu. 1960-cı ildə radiodan istefa etdi və Ankarada səhnə ifaçısı kimi işə başladı. Türkiyədəki konsertlərindən sonra bir çox xarici ölkədə də çıxış etdi. Sovet İttifaqında 1971-ci il qastrol səfərində türk dilindən əlavə Azərbaycan, rus və erməni dillərində də mahnı oxudu. Amerika Birləşmiş Ştatları, Almaniya, Fransa, Kanada, Avstraliya, Fas, Tunis, Suriya, Misir Kipr və İspaniyada konsert verdi. Dörd yüzə yaxın single çıxardı.O 1965-ci ildə bir filmdə də oynadı: "Kalbimdeki Serseri". 1974-cü ildə Fənərbaxça futbol klubunun o dövrkü futbolçuları ilə birlikdə bilinən ilk marşı, sözləri Fecri Ebcioğluya məxsus olan "Yaşa Fenerbahçe"-ni oxumuşdur. O musiqiyə verdiyi töhfəyə görə 2016-cı il Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin Xüsusi Mükafatına layiq görülmüşdür. Nəsrin Sipahi, 9 Fevral 2017 tarixində Prezident Kompleksində təşkil edilən mərasimdə mükafatını 12-ci Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan-dan aldı.
Albomları
1970-ci il və sonrası
Cənubi Vyetnam Respublikası Müvəqqəti İnqilabi Hökuməti
CVRMİH əksər sosialist dövlətlər tərəfindən Cənubi Vyetnam hökuməti kimi tanınmışdır. O, 1973-cü il Paris sülh müqaviləsini həm Cənubi Vyetnamdan, həm də Şimali Vyetnamdan ayrı olan müstəqil bir qurum kimi imzalamışdır. 30 aprel 1975-ci ildə Sayqonun süqutundan sonra Cənubi Vyetnam Respublikası adlanmış və Cənubi Vyetnamın nominal hökuməti olmuşdur. 2 iyul 1976-cı ildə Cənubi Vyetnam Respublikası və Şimali Vyetnam (Vyetnam Demokratik Respublikası) Vyetnam Sosialist Respublikasını yaratmaq üçün birləşmişdir.
Tarixi
1960-cı ildə Cənubi Vyetnam Milli Azadlıq Cəbhəsi yaradılmışdır. Sonrakı 9 il ərzində təşkilat Vyetnam Respublikası ərazisində müxalifət olaraq Sayqon rejiminə qarşı mübarizə aparmışdır. 8 iyul 1969-cu ildə Xalq Nümayəndələri Konqresi tərəfindən Cənubi Vyetnam Respublikasının Müvəqqəti İnqilabi Hökuməti yaradılmışdır. Çox vaxt hökumət Cənubi Vyetnamdan kənarda idi və özünü sürgündə olan bir hökumət kimi göstərmişdir.
30 aprel 1975-ci ildə Müvəqqəti Hökumətin qoşunları Sayqona daxil omuşldular. 2 iyul 1976-cı ildə Şimali və Cənubi Vyetnam birləşərək Vyetnam Sosialist Respublikasına yaratmışdır.
Sofiyevka parkı
Sofiyevka parkı  — Ukraynanın Çerkassi vilayətinin Uman şəhərində yerləşən park.
Haqqında
Sahəsi 179, 2 ha olan bu park Uman şəhərinin şimal hissəsində, Çerkassi vilayəti (Mərkəzi Ukrayna), Kamianka çayı yaxınlığında yerləşir. Parkın bəzi əraziləri ingilis parkını xatırladır. Bu gün park hər il onu ziyarət edən 500 min ziyarətçinin məşhur əyləncə yeridir. Sofiyevka XIX əsrin əvvəllərində dünya bağçılıq dizaynının landşaft tərzidir. Park Veymutov şamı, tülpan ağacı, çinar ağacı, ikidilim ginkqo və digərləri olmaqla 2000-dən çox növ ağac və kola (yerli və ekzotik) məxsusdur. Parkın direktoru 1980-ci ildən Ukrayna Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, biologiya elmləri doktoru İvan Koşenkodur. 1985-ci ildə park "2259 nömrəli kiçik planet Sofiyivka" adlandırılmışdır.
Park haqqında ədəbiyyat
right|thumb|Parkın 200 illiyinə həsr olunmuş xatirə sikkəsi - 2 [[qrivna. Avers]] right|thumb|Revers
Aliya (termin)
Aliyah (İvrit dilində: עֲלִיָּה) yəhudilərin diasporadan İsrail torpağına immiqrasiyasını bildirən termindir. Bundan əlavə, “yuxarı qalxmaq” (Qüdsə getmək) və “İsrail torpağından keçərək Aliyah etmək” kimi təyin olunan vəziyyət sionizmin əsas prinsiplərindən biridir.
Aliyahın əksi Yeridadır (İbranicə: ירידה), mənası “enmə” deməkdir. İsrailin Qayıdış Qanunu dünyadakı yəhudilərə, onların övladlarına və nəvələrinə avtomatik yaşayış və İsrail vətəndaşlığı hüququ verir.
Yəhudi xalqının tarixinin əksər hissəsində “Aliyah” özünü əsrlər boyu milli arzu kimi ifadə edib və diasporda yaşayan yəhudi xalqının həsrəti olmuşdur. O, ümumiyyətlə, XIX əsrin sonlarında sionist hərəkatının inkişafına qədər yerinə yetirilməmişdir. Yəhudilərin Fələstinə genişmiqyaslı köçü 1882-ci ildə başlanmışdır. 1948-ci ildə İsrail Dövlətinin qurulmasından bəri 3 milyondan çox yəhudi İsrailə köçmüşdür. 2014-cü ilə olan məlumata görə, İsrail və Fələstin ərazilərində birlikdə dünya yəhudi əhalisinin 42,9%-i yaşayır.
Quba abidələrinin siyahısı
Quba abidələrinin siyahısı -
II Filipp (Savoyya hersoqu)
II Filipp və ya Torpaqsız Filipp   — Savoyya hersoqu. Atası Savoyya hersoqu Lüdovik, anası isə Kipr kralı Yanoş un qızı Anna dır.
Savoyya hersoqluğu böyük qardaşı IX Amadeus un şəcərəsindən davam edirdi. Ancaq onun nəvəsi II Çarlz 6 yaşında vəfat etmiş, sülalənin taxta ən yaxın kişi namizədi olaraq II Filipp səltənəti ələ aldı. Buna baxmayaraq taxt sırasında qardaşının şəcərəsinə mənsub bəzi qadın nümayəndələr buna qarşı çıxdılar. Taxt iddiasını gücləndirmək məqsədilə sələfinin bacısı Yolanda nı böyük oğlu Filibert lə evləndirdi. Ancaq çox keçmədən II Filipp vəfat etdi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Vladimir Putin
Vladimir Vladimiroviç Putin — Rusiyanın dövlət və siyasi xadimi, Rusiya Federasiyasının Prezidenti (2000–2008-ci illərdə və 7 may 2012-ci ildən), Rusiya Federasiyası Hökumətinin sədri (1999–2000; 2008–2012-ci illərdə), Təhlükəsizlik Şurasının sədri (1999-cu ildə), Rusiya Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin direktoru (1998–1999).
Həyatı
Vladimir Putin 7 oktyabr 1952-ci ildə Leninqradda anadan olub. Leninqrad Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsini bitirib. 1975-ci ildən SSRİ DTK-də xidmətə başlayıb. Bir müddət Almaniyada işləmişdir. 1989-cu ildə istefaya çıxaraq Leninqrad Dövlət Universitetinin prorektoru Anatoli Sobçakın köməkçisi işləyib.
Ailəsi
1983-cü ilin iyulunda Lyudmila Aleksandrovna ilə evlənib. İki qızları var: Mariya (1985-ci ildə Leninqradda) və Katerina (1986-cı ildə Drezdendə anadan olublar.) Mariya Sankt-Peterburq Dövlət Universitetində bioloji-təbiət, Katerina şərq fakültəsində təhsil alıblar (2003-cü ildə qəbul olunublar). V. Putinin qızları haqqında məlumat mətbuatda az verilir.
2013-cü ilin iyunun 6-da Lyudmila ilə boşanması haqqında açıq elan etdilər.
Dissertasiya müdafiəsi
1997-ci ildə Sankt-Peterburq Dövlət Dağ İnstitutunda "Bazar münasibətlərinin formalaşması şəraitində regionun mineral-xammal bazasının yenidən bərpasının strateji planlaşdırılması" mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək iqtisad elmləri namizədi elmi adını alıb. Onun elmi rəhbəri mineral xammalın iqtisadiyyatı sahəsində tanınmış alim, iqtisad elmləri doktoru V. A. Fyodorov idi.
Danışdığı dillər
Alman dili və müəyyən qədər ingilis dili bilir.
Yay təəssüratları üzərində qış xatirələri
thumb Yay təəssüratları üzərində qış xatirələri — Dahi rus yazıçısı Fyodor Dostoyevskinin 1862-ci ildə Avropa səyahəti əsnasındakı təəssüratlarını qələmə aldığı xüsusi qeydlərdən ibarət kitabıdır. İlk dəfə "Vremya" adlı jurnalda məqalə şəklində nəşr olunan bu qeydlər, daha sonra 1863-cü ildə kitablaşdırılmışdır.
Portuqaliya Mərkəzi Bankı
Banco de Portugal Portuqaliyanın mərkəzi bankıdır. Bank 1846-cı ildə Portuqaliya kraliçası II Maria dövründə Portuqaliyada yaradılmış ilk bank olan Banco de Lisboa və Companhia Confiança Nacionalın birləşməsi ilə kral nizamnaməsi ilə formalaşmışdır. O, dünyanın ən qədim müntəzəm işləyən banklarından biridir və 100% dövlət nəzarətindədir. Avrosistem və Avropa Mərkəzi Bankının üzvüdür. Bankın sədri Karlos Kostadır.
Layella sindromu
Layella sindromu — nadir hallarda rast gəlinən, lakin çox ağır keçən allergik reaksiyasıdır.
Xəstəliyin aparıcı əlaməti — II dərəcəli yanığın kliniki mənzərəsini xatırladan, dəri təbəqələrinin bir sıra zədələnməsidir: hiperemik (qızarmış) dəri fonunda çox böyük şəffaf yaxud qanlı suluqların əmələ gəlməsi.
Dəri dəyişikliklərindən başqa xəstə güclü intoksikasiya və ürək-damar, tənəffüs sistemi tərəfindən pozulmalara məruz qalır. Belə ağır reaksiyalar müxtəlif dərman preparatlarının tətbiqindən sonra baş verə bilər, lakin ən çox Layella sindromunun inkişafı sulfanilamid preparatlarının, yaxud antibiotiklərin qəbulundan sonra qeydə alınır.
Layella sindromu zamanı xəstə mütləq xəstəxana şəraitində intensiv terapiya şöbəsində kompleks müalicə almalıdır (Diaqnoz təsdiqindən dərhal sonra). Həkim yardımı mərhələsində xəstənin sorğu sual nəticəsində, Layella sindromu termiki zədələnmədən ayırd edilərək, xəstənin təcili hospitallaşması həyata keçirilir.
Həkimə qədər yardım
Həkimə qədər yardım:
Qar kraliçası (film, 1966)
«Qar kraliçası»  — rejissor Gennadi Kazanskinin 1966-cı ildə çəkdiyi film. Film Hans Xristian Andersenin eyniadlı əsəri əsasında çəkilmişdir.
Jalgiris FK
Jalqiris FK — Litvanın futbol klubu. Vilnüs şəhərində yerləşir. LFF stadionunda keçirir.
Tarixi
Komanda 1947-ci ildə yaranmışdır.
Heyəti
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Yalçın Əfəndiyev (kinorejissor)
Yalçın Heydər (Əliheydər) oğlu Əfəndiyev — Azərbaycan kinorejissoru, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2007).
Həyatı
Yalçın Əfəndiyev 24 iyul 1937-ci ildə Bakıda ziyalı ailəsində anadan olub. Bakıdakı 6 nömrəli rus məktəbini bitirib. Hələ 9-cu sinifdə oxuyarkən Ümumittifaq Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutuna (ÜDKİ) daxil olmaq üçün Moskvaya getməyi arzulayıb, lakin valideynlərinin təkidi ilə Geoloji coğrafiya fakültəsinə daxil olub. Həmin illərdə ÜDKİ-də ilk dəfə ali təhsilli qrup təşkil olunacağını eşidib. Artıq ali təhsili olduğu üçün həmin təhsil ocağına düşməyə şansı yaranıb və ÜDKİ-yə daxil olub. Orada 5 il müddətində Lev Kuleşov və Boris Belokurovdan rejissorluğun sirrlərini öyrənib.
"Azərbaycanfilm" kinostudiyasında bir neçə sənədli və bədii filmin quruluşunu verib. "Nə yaxşı ki, dünyada Səməd Vurğun var" filmi uğurlu işlərindəndir. Bu filmə görə yaradıcı heyət - ssenari müəllifi İsmayıl Şıxlı, rejissor Yalçın Əfəndiyev və operator Zaur Məhərrəmov 1976-cı ildə Azərbaycan Komsomolu mükafatına layiq görülüblər.
Yalçın Əfəndiyev bir müddət "Azərbaycanfilm" kinostudiyasının xronikal-sənədli və elmi-kütləvi filmlər istehsalı birliyinə rəhbərlik edib. Həmin dövrdə Azərbaycan tarixinə, mənəvi dəyərlərinə həsr edilən onlarla film araya-ərsəyə gəlib.
"Azərbaycanfilm" kinostudiyasında cizgi filmləri sexinin bərpasından sonra çəkilən ilk cizgi filmi də məhz Yalçın Əfəndiyevin adı ilə bağlıdır. Onun 1969-cu ildə çəkdiyi "Cırtdan" cizgi-applikasiya filmi Azərbaycan milli kinosunda bu sahənin bərpasından sonra cizgi filmlərinin əsasını qoyub. Sənədli filmlərilə Azərbaycan kinematoqrafiyasında xüsusi yer tutan Yalçın Əfəndiyevin yeganə tammetrajlı bədii filmi "Xatirələr sahili" filmidir.
Yalçın Əfəndiyev Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində dərs demişdir.
Yalçın Əfəndiyev 10 dekabr 2019-cu ildə Bakıda vəfat etmiş, İkinci Fəxri Xiyabanda dəfn olunmuşdur.
Filmoqrafiya
• 3
Frensis Berni
Frensis Berni - 1752/1840-cı illərdə yaşamış məşhur İngilis yazıçı.
thumb| Frensis Fanni Berni
Həyatı
İngilis əbəbiyyatının ilk qadın roman yazıçılarından olan Frensis Fanni Berni - 13 iyun, 1752-ci ildə, ingiltərənin King's Lynn şəhərində anadan olmuşdur. Atası, bəstəkar və musiqi tarixçisi Charles Berni (1726-1814), anası isə Esther Sleepdir (1725-1762). Kiçik yaşlarından öz cəhdləriylə oxuma-yazma öyrənmiş və ev kitabxanalarında mövcud olan müxtəlif romanlar, dini möizə kitabları, Şekspir, Plutarx vs ədəbiyyat dahilərinin əsərlərindən faydalanaraq biliyini artırmışdır. 10 yaşlarından etibarən adına "Məktublar" dediyi, müxtəlif düşüncə və təəssüratlarını qələmə aldığı yazılarını yazmağa başlamışdır. 1768-ci ildən başlayaraq jurnalda dərc olunan bu məktublar, yazıçının həyatı boyunca yazılmağa və yayımlanmağa davam etmişdir. Anasının ölümü, eyni zamanda atasının ikinci dəfə ailə həyatı qurduğu "Elizabeth Allen" adlı xanımla aralarında olan soyuq münasibət uşaqlığının xoş günlərinə kölgə salsa da, yazmaqdan və yaradmaqdan əl çəkməmişdir. Mr. Berni tərəfindən tərtib edilən musiqi məclisləri səbəbiylə, aralarında ingilis siyasətçi, yazıçı və filosof Edmund Börk, pyes yazıçısı və teatr aktyoru David Garrick, yazıçı və leksikoloq (bax: Leksika ) Samuel Johnsonun da olduğu, dövrün bir çox tanınmış şəxsləriylə yaxınlaşma və tanış olma fürsəti əldə etmişdir. İlk romanı olan Evelinanı 25 yaşı olarkən qələmə alan yazıçı, daha sonra, müxtəlif illər ərzində Cecilia, Camilla, Wanderer adlarıyla 3 roman, eyni zamanda bir neçə bioqrafiya kitabı və bir çox pyeslər qələmə almışdır. Həyatının bir qismində, kraliça Charlottenin sarayında, onun yaxın köməkçisi olaraq vəzifə icra etmişdir. 1793-cü ildə, 41 yaşında olarkən Fransız general Alekdandr D'arblay ilə ailə həyatı quran Frensis, 1794-cü ildə bir oğul sahibi olmuşdur. Daha öncə Napoleonun ordusunda xidmət edən Aleksandr, Fransız inqilabı zamanında, məşhur inqilabçı Maksimillian Robespyerin yüksəlişindən sonra ölkəsindən qaçaraq İngiltərəyə sığınmışdır. Onların tanışlıq və evlilikləri də məhz həmin vaxta təsadüf edir. Sonraki illərdə öz vəzifəsinə geri qayıdan ərinin arxasınca Fransaya yollanan Frensis, Fransa-İngiltərə müharibəsi səbəbiylə 10 il müddətində orada qalmağa məcbur olmuşdur. Atasının axırıncı illərində ingiltərəyə gedib-gələn yazıçı, daha sonra ərinin yaralanmasıyla, Fransadan birdəfəlik dönüş edərək, ingiltərənin Bat şəhərinə yerləşmişdir. 1818-ci ildə ərini, 1837-ci ildə isə oğlunu itirən Frensis Berni, 6 yanvar, 1840-cı ildə, 87 yaşında vəfat etmişdir. Hər üçünün də nəəşi Warcat qəbiristanlığında yanaşı dəfn edilmişdir.
Rebus Teatrı
Rebus Teatrı — Bakıda fəaliyyət göstərən peşəkar müstəqil teatr.
Natrium nitrit
Natrium nitrit (natrium nitrit)— NaNO2, natrium və nitrat turşusunun duzu
Rebus Teatrı
Tarixi
Bakı şəhərində fəaliyyət göstərən Rebus Teatrı Ceyhun Dadaşov, Elnur İsmayılov və Əli Əlizadə tərfindən 2015-ci ildə "Rebus Theatre Company" adı ilə yaradılmışdır. Hal-Hazırda "Rebus teatrı" kimi fəaliyyət göstərir.