cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Şlanlı (Avurğazı)
Tarix
Kəndin 1795 - 1811-ci illər arası salınması ehtimal edilir. VI siyahıya alma zamanı burada 100 çuvaşın yaşaması qeydə alınır. XX əsin əvvəllərində isə 106 ev mövcud olan kənddə hər evə 7,7 nəfər düşürdü. Kənndə kilsə təmayüllü kəktəb vardı.
Təhsil
Kənddə hazırda 1 ibridai və bir orta məktəb fəaliyyyət göstərir.
Zümrüd Axundova
Zümrüd Qulam qızı Axundova — İlk azərbaycanlı qadın alim, pedoqoq, tanınmış ziyalı.
Həyatı
Zümrüd Axundova 1912-ci il martın 1-də Şəkidə anadan olub. Orta təhsilini Bakı Pedaqoji texnikumunda alıb (1927-ci ildə bitirib). Həmin ildən dərs deməyə başlayıb : 15(!) yaşından 5 saylı məktəbdə müəllimlik edib. 1929-cu ildə Xalq Maarif Komitəsi tərəfindən nümunəvi komsomol məktəbinə keçirilib. Eyni zamanda Azərbaycan Dövlət Ali Pedaqoji İnstitutunda oxuyub. 1931-ci ildə İnstitutu bitirib, aspiranturaya qəbul olunub. 1934-cü ildə aspirant kimi təhsilini Moskvada Ali Kommunist Maarifi İnstitutunda davam etdirib. Orada akademik Y.N. Medınskinin rəhbərliyi ilə 1 il çalışdıqdan sonra aspiranturanı bitirib. Bakının müxtəlif ali məktəbləri – Azərbaycan Pedaqoji İnstitutu, Xarici Dillər İnstitutu, Azərbaycan Dövlət Universitetində də pedoqoji fəaliyyətlə məşqul olub. 1943–1948-ci illərdə Qiyabi Pedaqoji İnstitutda pedaqogika kafedrasına rəhbərlik edib. 1948-ci ildən ömrünün sonuna kimi Azərbaycan Dövlət Universitetində (ADU)çalışıb. 1951-ci ildə dosent elmi adını alıb.
İlk azərbaycanlı qadın alim
thumbnail|Zümrüd Axundova həyat yoldaşı Məmməd Arif Dadaşzadə ilə
1949-cu ildə "Azərbaycanda qadın təhsili tarixindən. 1900–1914-ci illər" mövzusunda dissertasiya müdafiə edib. Pedaqoji elmlər namizədi elmi dərəcəsini almış ilk azərbaycanlı qadın alimdir. Akademik Y. Medınski Z. Axundovanın tədqiqatı haqqında rəyində yazırdı: "SSRİ-dəki qeyri-rus xalqlarının maarif tarixi məsələlərini öyrənmək tarixi-pedaqoji tədqiqatın ən mühüm vəzifələrindən biridir.
Z.Axundovanın əsəri bu cəhətdən xüsusilə qiymətlidir, çünki o, Azərbaycanda qadın təhsili tarixini ilk dəfə tədqiq etmişdir. Azərbaycan müəllimi qəzeti isə Zümrüd xanımın nailiyyətini belə dəyərləndirmişdir: "Bu, yalnız elm sahəsində müvəffəqiyyətlə çalışan Azərbaycan qadınlarının deyil, bütün Azərbaycan sovet mədəniyyətinin yeni nailiyyətidir".
Fəaliyyəti
Z.Axundova müxtəlif təhsil ocaqlarında məktəblilər, valideynlər qarşısında təlim-tərbiyə mövzularında mühazirələr oxuyub. Gənc Azərbaycan qadınlarının təhsilə cəlb olunmasında böyük rol oynayıb. İkinci Dünya Müharibəsi dövründə ADU qəzetinin redaktoru olub, əhali arasında təşviqat aparıb. Z.Axundovanın Azərbaycanda uşaq ədəbiyyatının inkişafına dair elmi araşdırmaları da maraq kəsb edir. "Azərbaycan qadını" jurnalı ilə müntəzəm əməkdaşlıq etmişdir.
Təltifləri
Qırmızı Əmək Bayrağı (1946), Şərəf Nişanı (1953) ordenləri, medallarla- "За оборону Кавказа", "За доблестный труд в Великой Отечественной войне" – təltif olunub.
Kiçik bir elm və mədəniyyət ocağına çevrilmiş ailə
Zümrüd xanım ailədə də xanım-xatın bir qadın olmuşdur. Onun sayəsində ailəsi kiçik bir elm və mədəniyyət ocağına çevrilmişdir. Burada Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığının yaradıcılarından biri – akademik Məmməd Arif Dadaşzadə (1904–1975) kimi görkəmli alim yaşamış, yazıb-yaratmışdır. Zümrüd xanımın oğlu – Araz Dadaşzadə (1936–1990) filologiya elmləri doktoru, Əməkdar Elm Xadimi, Azərbaycan Ensiklopediyasının baş redaktoru olmuşdur. Nəvələri – Aqşin Dadaşzadə — filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, Zümrüd Dadaşzadə — sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru, Ü.Hacıbəyli adına Bakı Musiqi Akademiyasının "Musiqi tarixi" kafedrasının professoru, Əməkdar İncəsənət Xadimidir.
Xəzərin qonaqları (film, 1970)
Məzmun
Film sərbəst güləş üzrə Bakıda keçirilən ən iri beynəlxalq yarış haqqındadır.
Fritillaria recurva
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Fici dənizi
Fici  — Sakit Okeanın cənub-qərbində adaarası dəniz.
Bu rayonda dərin qobunun mövcudluğuna görə, şərti olaraq dəniz adlandırılmışdır. Şimalda Fici, şərqdə Kermadek adaları, cənubda Yeni Zelandiya və Tasman dənizi, qərbdə isə Mərcan dənizi ilə məhdudlaşdırılıb. Sahəsi 3177 min km². Orta dərinliyi 2741 m, maksimum 7633 m. Cənub-şərqində səthi suyun temperaturu 18-23 °C, şimalda 25-28 °C. Duzluluğu 34,9-35,5 ‰. Qabarması yarıgünlü tiplidi 1,5 — 3,0 m. Əsas limanı Ficinin paytaxtı Suva sayılır.
Bidens pueblensis
Bidens pueblensis Bidens pueblensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Sadıq Nəcəfi
Sadıq Nəcəfi Təbrizin əlli beşinci bələdiyyə başçısı.O, 1960-cı ildə Əcəbşir şəhristanının Xızırlı şəhərində dünyaya gəlibdir.
Elektroensefaloqrafiya
thumbnail Elektroensefaloqrafiya və ya EEQ — baş beyinin summar elektrik aktivliyini qeydə və qiymətləndirmək üçün istifadə olunan nevroloji müayinə metodudur. Baş beyinin elektrik aktivliyi çox aşağı olduğuna görə, onu qeydə almaq üçün eletroensefaloqraf adlandırılan xüsusi yüksək həssaslığa malik qurğulardan və gücləndiricilərdən istifadə olunur. EEQ daha çox epilepsiya xəstəliyinin diaqnozunun qoyulmasında istifadə olunur. EEG bəzi hallarda komalar, beyin ölümü, yuxu pozulmalarının, ensefalopatiyaların diaqnostikasında istifadə olunur.Rutin EEG çəkilməsi 20-30 Beyini sıradan çıxarır.dəqiqə davam edir.
Epilepsiya və EEQ
Elektroensefaloqrafiya (EEQ) – epilepsiya diaqnozu qoyulması və epilepsiya sindromunun müəyyən edilməsi üçün istifadə olunur. Lakin bu metodun üstünlükləri və məhdudiyyətlərini bilmək lazımdır. Klinikasız yalnız EEQ-nin nəticəsi epilepsiya diaqnozunun qoyulması üçün kifayət deyil. Epilepsiyaya düçar olmayan insanların arasında EEQ-də qeyri-spesifik anormal dəyişikliklər tez-tez aşkar olunur (xüsusilə yaşlı pasiyentlərdə, miqrenli xəstələrdə, psixotik hallarda, hətta sağlam insanlarda və s.). Normal EEQ epilepsiya diaqnozunu istisna etmir. EEQ anormal dəyişikliklər göstərməsə də, epilepsiya diaqnozu qoyula bilər. Normal EEQ dalğalarının anormal epileptik dalğalar kimi qəbul olunması ilə bağlı səhvlər tez-tez baş verir. Uşaqlarda bu kimi səhvlər daha çoxdur. Buna görə də, uşaqların EEQ müayinəsi uşaq epilepsiyası sahəsində təcrübəsi olan mütəxəssis tərəfindən aparılmalıdır.
Standart EEQ
EEQ müayinəsinin nəticəsi aşağıda göstərilən suallara cavab verə bilər: (!) EEQ müayinəsi tutmadan sonra 24 saat ərzində aparılırsa, patoloji dəyişikliklərin aşkar olunması ehtimalı çoxalır.
(!) Təkrar tutma keçirən bütün uşaqlar EEQ müayinəsindən keçməlidir.
(!) İlk dəfə EEQ müayinəsi nəticəsinin normanı göstərməsi, sonrakı EEQ müayinələrində epileptik fəaliyyətin olmasını istisna etmir.
(!) EEQ müayinəsi nəticəsinin normanı göstərməsi epilepsiya diaqnozunu inkar etmir.
(!) Yalnız EEQ müayinəsinin epileptik fəaliyyəti göstərməsi (epileptik tutma olmasa) epilepsiya diaqnozunun qoyulması üçün kifayət deyil. İlk provokasiya olunmamış konvulsiv tutmadan sonra EEQ müayinəsi Bu zaman EEQ müayinəsi aparmağın faydaları: Yuxarıda qeyd olunanlara əsasən, ilk provokasiya olunmamış konvulsiv tutma klinik olaraq epileptik tutma kimi qiymətləndirilsə, EEQ müayinəsi göstərişdir. Lakin epilepsiya əleyhinə dərmanlardan istifadəyə başlamaq haqqında qərar qəbul edilməsinə yalnız EEQ-də epileptik fəaliyyətin olub-olmamağı əsas vermir.
Fenomen
thumb|Yanma — bu müşahidə edilən hadisə, yaxud da xəbərdir və bu — fenomendir. Fenomen ( — «zühr edən», «üzə çıxan») — hissiyyatla qəbul edilən halı izah edən termin. Çətin izah edilən və ya izah edilə blinməyən nadir hadisə.
Fəlsəfədə
Antik fəlsəfədə termin bir sıra tədqiqatçıların fikirlərində rast gəlinir və təcrübədən gələn bilik kimi izah edilir. Əflatunun fəlsəfəsində fenomenallıq ideyalara əks götürülür. Onun qənaətincə fenomenlik ideyanın təzahürüdür.
İzah olunmayan fenomenlər
Keçən yüzillikdə Monqolustana gələn ingilis tədqiqatçısı Robert Styuart gördüklərindən şox heyrətlənmişdir. O, ibadət zamanı rahibliyə hazırlanan adamlardan birinin çox yavaş sürətlə yerdən aralandığını gördü. Ümmiyyətlə düz və hərəkətsiz dayanan bu adam 3 metr hündürlüyə qalxdı və 5 dəqiqə bu vəziyyətdə qaldı. Sonra isə yenə yavaş sürətlə aşağıya endi. Təəccüblüdür ki, bütün bunlar onların özü üçün adi bir şey sayılır. Tədqiqatçının bu barədə suallarına isə onlar cavab verməkdən imtina etdilər.
thumb|right|180px|Dahilər
ABŞ–ın Avoya ştatında "Yoqa uçma klubu" adlı bir dərnək var. Arzu edən istənilən şəxs oraya üzv ola bilər. Təkcə alimlərdən və jurnalistlərdən başqa. Məşğələ zamanı iştirakçılar döşəkcə üzərində oturub xüsusi tapşırıqları yerinə yetirirlər. Meditasiya vəziyyətində onlar döşəmədəm yarım metrlik məsafəyə qalxırlar. Bu fenomeni tədqiq edən alim professor Erik Berqols əmindir ki, bu bacarıq insanın genetik yaddaşında saxlanılıb. Hansı ki, bu gen bizə ulu babalarımızdan gəlmişdir və şüurun xüsusi mexanizmlərini "oyadır".
Nə üçün bəzi insanlar heç vaxt olmadığı yerləri dəqiqliklə xatırlayır? Tipik situasiya: Bir uşaq öz valideynlərinə əvvəllər haradasa yaşadığını, onu necə çağırdıqlarını da xatırlayır. Valideynlər uşağın dəqiqliklə göstərdiyi yerə gedirlər. Məlum olur ki, uşağın əvvəl "məni belə çağırırdılar" dediyi adlı adam bu ailədə həmin uşaq dünyaya gəlməmişdən bir az əvvəl vəfat edibmiş. Alimlər belə hesab edirlər ki, bəzən insanın ruhunun köçürülməsi baş verir. Yəni ölmüş insanın ruhu başqa bir körpədə yenidən doğulur.
Professor Eliyax Orot isə belə hesab edir ki, biz genlərimizdə saxlanılan "kollektiv şüursuzluq" adlı böyük informasiya ehtiyatı ilə əlaqə yaratmaq qabiliyyətindəyik.Sovet fizioloqu Anoxin isə belkə hesab edirdi ki, insan orqanizmində susmuş genlər var ki, onlar da heç bir genetik informasiya ötürməyə xidmət etmir. Həmin genlər bizim həyatımızda baş verəcək hadisələri kodlaşdırır. Bu – genin yaddaşıdır. Ünsiyyət, əllə görüşmə, öpüş və s. Kimi təmas baş verdikcə DNT – dən təşkil olunmuş materiya hissələrinin mübadiləsi baş verir. Başqa sözlə, biz digər insanlardan genetik material toplayırıq. Adətən o özünü passiv aparır, lakin müəyyən şəraitdə aktivləşir. Bu zaman isə biz başqa insanların "talelərini xatırlayırıq". Hətta həmin insan daha həyatda olmasa belə.
Cemrə
Cemrə - Yaz başlanğıcında yeddi gün ara ilə əvvəl hava, su və torpaqda meydana gəldiyi sanılan istilik artımı. Ərəbcə olan söz kor vəziyyətində atəş mənasını verər. Türk və altay xalq mədəniyyətində və mifologiyasında İmrə (İmere və ya Əmrə) adı verilən cinin səbəb olduğuna inanılar. Yazda görünüb titrək işıqlar saçaraq göyə yüksəlir. Sonra buzların üzərinə düşərək onları əridir. Oradan da yerə girər. Bundan sonra istilənmiş torpaqdan buxar yüksələr. İmrə baharın gəlişini təmsil edir. Bulgarlarda Zemirə olaraq iştirak edər. Anadolu Türkcəsində, Ərəbcədən gəlmə Cemrə sözcüyünün əslində bu adın bənzətmə ilə dəyişmiş halı olduğu deyilə bilər. İlk Cemrə 20 Fevralda havaya və yeddi gün ara ilə də suya və torpağa düşər. Zemrə isə Qumuq Türkcəsində nəm, buxar kimi mənalara gəlir. "Əmir" isə sis, duman, bulud mənalarını daşıyır. Məşhur təsəvvüf ozanı Yunus Əmrə və şeyxi Tapdıq Əmrənin adları da bu mövzuda maraqlı bir xüsusiyyət daşıyar. Təsəvvüfdəki kor və atəş anlayışlarının məcazi mənaları vardır. Təmizlənməyi və yenidən doğuşu təmsil edən atəş eşq anlayışının yakıcılığıyla də yaxından əlaqədardır.
Yuxuların yozumu
Yuxuların yozumu — böyük Avstriya alimi, psixoanaliz nəzəriyyəsinin banisi Ziqmund Freydin əsas əsərlərindən biridir. İsteriya problemlərilə məşğul olan alim yuxugörmələri də müşahidə etdiyi hadisələr sırasına daxil etmişdir. Onun nəzəriyyəsinə görə yuxu mənasız bir şey deyil, sıxışdırılmış arzuların təhrif olunmuş, pərdələnmiş şəkildə gerçəkləşməsidir. Yəni həyata keçməyən arzular çox zaman şüur sahəsindən çıxaraq qeyri-şüur sferasına keçir, orada qalaraq insanın davranışına təsirlərini davam etdirir. Şüura daxil olmaq istəyən sıxışdırılmış arzular şüuri təsəvvürlərlə mübarizəyə girərək, yuxugörmə, gündüz xəyalları və s. kimi hallarda onlara qalib gəlir. Ona görə də, yuxuları düzgün yozmaqla insanın qeyri-şüuri təəssüratları barədə mühakimə yürütmək olar… Ziqmund Freydin bu məşhur kitabı dəfələrlə nəşr olunduğu üçün haqlı olaraq XX əsrin ən məşhur bestsellerlərindən biri hesab olunur.
Fritillaria striata
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Musa və təkallahlılıq
Musa və təkallahlılıq - məşhur avstriyalı psixoloq, psixiatr, psixoanalizin banisi Ziqmund Freydin sonuncu əsəri. Freyd bu əsərində Bibliyada başlıca fiqur kimi tanınan, yəhudi xalqı üçün ilk qanunların və dinin yaradıcısı, onları Misir əsirliyindən qurtarmış böyük öndər sayılan Musanın əslən yəhudi deyil, misirli olmasını çoxsaylı tarixi qaynaqlara əsaslanmaqla və özünün yaratdığı psixoanalitik araşdırmalar metoduna əsasən sübuta yetirməyə çalışır. Freydə xas olan düşüncə genişliyi və dərinliyi, ardıcıl və güclü məntiq, habelə detektivsayağı qurulmuş süjet xətti, üstəlik, bütün bu hadisələrə psixoanalitik təhlillərlə yanaşılması, kitabı oxunaqlı edərək oxucunun yeni biliklər qazanmasına və düşüncəsinin yenilənməsinə xidmət edir.
Mənbə
http://www.alinino.az/catalog/knigi-na-azerbaydzhanskom-yazyke/musa_v%C9%99_t%C9%99kallahl%C4%B1l%C4%B1q/
Qordon Alport
thumb
Qordon Alport (11 noyabr 1897 - 9 oktyabr 1967) — Amerika psixoloqu.
Bidens flagellaris
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Cumakənd
Cumakənd — Azərbaycan Respublikasının Şəki rayonunun Cumakənd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Tarixi
Cumay Şəki rayonunun Baş Göynük inzibati ərazi vahidində kənd. Əyriçayın sahilində Daşüz (Daşyüz) silsiləsinin ətəyindədir. Cuma variantında da qeydə alınmışdır. XIX əsrin sonlarında Şin çayı daşaraq Baş Göynük və Aşağı Göynük kəndlərində böyük dağıntılar törətdiyindən həmin kəndlərdən xeyli əhali buraya köçmüş və Təzəkənd adlı yaşayış məntəqəsinin əsasını qoymuşdur. Ətəyində yerləşdiyi dağın adı ilə Daşüz Təzəkənd də adlandırılmışdır. 1966-cı ildə el sənətkarı Aşıq Molla Cumanın (1855-1920) şərəfinə Cuma adlandırılmışdır. 1933-cu ildə Bərdədə Cumalar kəndi qeydə alınmışdır.
Əhalisi
Kəndin əhalisi 2205 nəfər təşkil edir ki, onun da 1166 nəfəri kişi, 1039 nəfəri isə qadındır.
Macarıstanın regionları
Macarıstanın 7 regionu, 1999 / XCII Qanununa əsasən, 1996 / XXI qanununun yenidən işlənməsidir. Macarıstan, 7 regiona bölünür, onlar isə öz növbəsində daha kiçik inzibati vahidlərə bölünür — medye.
thumb|center|412x412px
NZS (qəsəbə)
NZS qəsəbəsi — Xətai rayonunda yerləşən qəsəbə.
Tarix
Qəsəbə SSRİ-nin vaxtından vardır. Əsas "NZS pivə zavodu"na görə çox məşhurdur. Qəsəbədə çoxlu köhnə binalar, həyət evləri və parklar vardır.
İqtisadiyyat
Sosial cəhətdən SSRİ-nin vaxtında pis şəraitdə olsa da, hazırda xeyli inkişaf etmiş və şəraitli bir qəsəbəyə çevrilmişdir.
Mədəniyyət
Qəsəbədə 166 saylı bağça (O.Vəliyev küç. 37) və E.Məmmədov adına uşaq bağçası (Abbas Səhhət küç. 48) fəaliyyət göstərir.
Səid Rüstəmovun adına 13 nömrəli Uşaq İncəsənət Məktəbi (Marat Əmirxanov küç. 19) də qəsəbədə yerləşir.
Xəzərin polad adaları (film, 1974)
Məzmun
Kinolent Xəzər dənizində kilometrlərlə uzanıb keçən polad adalardan, bu adaları salan cəsur dəniz neftçilərindən söhbət açır.
Film haqqında
Film Xəzər Dəniz Neft Birliyi Dəniznefthidrolayihə İnstitutunun sifarişi ilə çəkilmişdir.
Polygonum albanicum
(Polygonum albanicum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Rəhim xan Ziyadoğlu-Qacar
Rəhim xan Ziyadoğlu-Qacar —Gəncə xanı (1786)
Həyatı
1786-cı ildə gəncəlilər üsyаn qаldırıb İbrahimxəlil xanın valisi Həzrətqulu bəyi Qarabağlını Gəncədən qоvdulаr. Gəncənin hакimi Şаhvеrdi хаnın оğlu Rəhim хаn оldu. Rəhim хаn hеç bir il də Gəncəyə bаşçılıq еdə bilmədi. İbrahimxəlil xan Cavanşir оnu yıхıb yеrinə qаrdаşı Cavad xanı təyin еtdi.
Rəhim хаn II Irакlinin yаnınа qаçdı. Irакlidən pul və qоşun аlsа dа, iş аşırа bilmədi. Cavad xan sоnrа Ibrаhimхəlil хаndаn üz döndərib Аğаməhəmməd хаn Qоvаnlı-Qаcаrа bеl bаğlаdı. Elə bu zamanlarda Cavad xan Qarabağdan üz döndərmişdi. Ibrаhimхəlil хаn Rəhim хаnı dəstəкləməyi qərаrа аldı. Müttəfiqlərindən güclü кöməк аlıb Gəncəyə yürüş еtdi. Cavad xan sаvunmаğı bаcаrmаdı. İbrahimxəlil xana oğlunu girov, bаcılаrını zaval və хеyli pul xərac vеrib Gəncəni хilаs еtdi.
Rəhim хаn birdəfəliк Qarabağа sığındı. Оrdа dа vəfаt еtdi.
Ailəsi
Rəhim хаnın İmаmqulu аğа аdlı оğlu vаrdı.
Girls Generation
Girls Generation — qızlardan ibarət Cənubi Koreya musiqi qrupudur.
Girls Generation musiqi qrupu 9 üzvdən ibarətdir. Qrup 2007-ci ildə qurulub. SM Entertainment şirkətinə bağlıdır. Qrupun koreyaca adı "So Nyuh Shi Dae" olub qısaca SNSD kimi işlədilir. Bundan başqa "SoShi" də qrupun taxma ləqəblərindən biridir. Qrup Çində "Shao Nü Shi Dai" Yaponiyada isə "Shōjo Jidai" olaraq tanınır.
Koreya diskoqrafiyası
Albomlar
2007: Girls' Generation
2010: Oh!
Yenidən buraxılmış albomlar
2008: Baby Baby (Girls' Generation albomunun yenidən buraxılması)
2010: Run Devil Run (Oh' albomunun yenidən buraxılışı)
Kiçik albomlar
2009: Gee
2009: Tell Me Your Wish (Genie)
Xüsusi albomlar
2008: Heart 2 Heart with Girls' Generation
Tək albomlar
2007: The First Single Album (Into The New World adıyla da bilinir)
Yaponiya diskoqrafiyası
Tək albomlar
2010: Genie
2010: Gee
Şişəvan
Şişəvan və ya Şavan İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əcəbşir şəhristanının Mərkəzi bəxşindəki Qərbi Dizəcrud dehestanında yerləşən kənd. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, kəndin əhalisi 3,074 nəfərdən və 850 ailədən ibarət idi. Bu kəndin əhalisi Azərbaycan türklərindən ibarətdir və Azərbaycan türkcəsində danışırlar. Bu kəndin əhalisi əsasən şiə və qismən bəhaidirlər.
Bidens purpusorum
Bidens purpusorum Bidens purpusorum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Deh-i Cövlan
Deh-i Cövlan — İranda, Xuzistan ostanında, Həftkel şəhristanının Mərkəz bəxşinin Hövmə dehestanında kənd. 2011–ci il siyahıyaalınmasına əsasən kəndin əhalisi 7 ailədə 26 nəfəri kişilər və 27 nəfəri qadınlar olmaqla cəmi 53 nəfərdir.
Proprioseiopsis trilobae
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Zembise
Zembise - Polşada kiçik şəhər.
Şəkillər
thumb|Tarixi qala divarları (XIII-XIV əsr)
thumb|Kilisə
Psixodiaqnostika
Psixodiaqnostika — psixologiya elminin sahələrindən biri. O, insanların psixi xassə, prosesi və hələtlərinin inkişaf xüsusiyyətləri haqqında elmi cəhətdən yoxlanmış və onlar haqqında əsaslı məlumat əldə etməyə imkan verən metodların köməyi ilə qiymətləndirilməsinin nəzəriyyəsi və praktikası ilə məşğul olur.
Rafael Əmənzadə
Rafael Əmənzadə — Fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor, Azərbaycanın "Əməkdar müəllim"i (2009)
Həyatı
Əmənzadə Rafael Yusif oğlu 1943-cü il dekabrın 31-də Bakı şəhərində anadan olub. 1950–1960-cı illərdə 49 saylı Bakı şəhər orta məktəbində oxuyub 1960–1966-cı illərdə BDU-nun Mexanika-riyaziyyat fakültəsinin Mexanika şöbəsində təhsil alıb. Azərbaycanda təhsilin və elmin inkişafındakı xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 30 oktyabr 2009-cu il tarixli Sərəncamı ilə "Əməkdar müəllim" fəxri adı verilmişdir. Ailəlidir, üç övladı var.
Aprelin 21-də müalicə olunduğu klinikada vəfat etmiş, Aprelin 23-də Bakıda IQurd qapısında dəfn olunmuşdur.
Polygonum hickmanii
(Polygonum hickmanii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Xəzərin sərt kilometrləri (film, 1979)
Məzmun
Filmdə "Süleyman Vəzirov" borudüzən gəmisindən, onun köməyilə Xəzər dənizinin dibi ilə neft kəməri çəkilişindən söhbət açılır.
Luçano Berio
Luçano Berio — eksperimental işi (xüsusilə 1968-ci ildəki "Sinfonia" kompozisiyası və Sequenza adlı virtuozik solo əsərlər silsiləsi) və elektron musiqi sahəsində qabaqcıl işi ilə tanınan italyan bəstəkarı.
Filipp Maxaradze
Filipp Ieseyeviç Maxaradze — gürcü inqilabçı və dövlət xadimi. Gürcüstan SSR-in rəhbəri. 1903-ci İldən Rusiya Sosial-Demokrat Fəhlə Partiyası-nin üzvü idi.
Həyatı
Onun atası ruhani idi və o, istəyirdi ki, oğlu da onun yolu ilə getsin. 1884-cü ildə Filipp Ozurqet ruhani məktəbində təhsil almışdır. Daha sonra Tiflis Ruhani Seminariyasına daxil oldu. Həmçinin Varşava Baytarlıq İnstitutunda oxumuşdur, amma oranı bitirmədi.
RSDFP daxil olduqdan sonra dəfələrlə həbs edilirdi. RSDFP-nin Qafqaz İttifaqının təşkilatçılarından biri idi. 1915-ci ilin fevralında Bakı quberniyasına sürgün edilmişdir, oradan Kutaisiyə, 1916-cı ildə isə Tiflisə qaçmışdır. 1917-ci ildə Tiflisdə nəşr olunan "Kavkazsi raboçiy" qəzetinin redaktoru işləmişdir.
1921-ci ilin fevral ayından iyul ayınadək Gürcüstan İnqilabi Komitəsinin sədri idi. 1921-ci il fevralın 16-da "Gürcüstan Sovet Respublikasını" elan etdi və RSFSR hökumətindən hərbi yardım xahişi ilə müraciət etdi.
1921—1922-ci illərdə Gürcüstan əkinçiliyinin xalq komissarı olmuşdur. 1922-ci ilin mart ayından oktyabr ayınadək Gürcüstanın MSK sədri olmuşdur. 1922-ci ildə Gürcüstanın SSRİ tərkibində muxtariyyətin saxlanmasının tərəfdarı olmuşdur.
1924-cü ildən ZSFSR Dövlət Plan Komitəsinin sədri, 1929—1930-cu illərdə Gürcüstan SSR XKS sədri, 1927—1930-cu illərdə ÜKP (b) Mərkəzi nəzarət təftiş komissiyasının üzvü olmuşdur. 1931—1938-ci illərdə Gürcüstan SSR MSK sədri və eyni zamanda 1931—1936-cı illərdə ZSFSR-də Gürcüstanın MSK təmsilçisi təyin olunmuşdur.
1938-ci ilin iyul ayından Gürcüstan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin sədri idi.
1941-ci il dekabrın 10-da Tbilisidə 73 yaşında vəfat etdi. Öncə Mtatsminda panteonunda dəfn edilsə də, sonradan qəbr yeri dəyişdirildi.
1934—1989 illəri ərzində Ozurgeti şəhəri onun adını daşıyırdı.
Onun arvadı Nina Smolnyakova (1882—1951) ictimai xadim, ədəbiyyatşünas və pedaqoq idi. Onun şagirdləri arasında Vladimir Mayakovski yer alır, Nina onu Kutaisi gimnaziyasına qəbul olmaq üçün hazırlaşdırırdı. Qızı Rusudan hələ uşaq yaşlarında 1906-cı ildə Berlində vəfat etmişdir.
Corc Kelli
Corc Kelli (28 aprel, 1905 — 6 mart, 1967) — amerika psixoloqu.
Fəaliyyəti
Şəxsiyyətin eksperimental nəzəriyyələri ilə məşğul olub. Şəxsiyyətin konstruktorlar konsepsiyası da xüsusi yer tutur. Onun fikrincə şəxsiyyətin psixi proseslərinin təşkili onun gələcək hadisяləri qabaqcadan necə sezməsindən, düşünməsindən asılıdır. Bu fərziyyələrin təsdiq olunmaması sisteminin çox vя ya az dərəcədə yenidən təşkil edilmяsinə gətirib çıxarır ki, bu da gələcək haqqında sonrakı xəbervermənin adekvatlığını yüksəltməyə səbəb olur. Kelli bir sıra konkret psixoloji metodikalara tətbiq oluna bilən «repertuar şəbəkə» metodiki prinsipini işləyib hazırlamışdır. Hal-hazırda bundan klinik və təlim psixologiyasında müvəffəqiyyətlə istifadə olunur.
Ronaldo Çakon
Ronaldo Daniel Çakon Zambrano (18 fevral 1998-ci ildə anadan olub) — Venesuela Primyera Diviziya təmsilçilərindən olan Karakas klubunda hücumçu kimi çıxış edən peşəkar Venesuela futbolçusudur.
Milli karyerası
Çakon Venesuelanın U-20 millisi ilə 2017 FİFA U-20 Dünya Çempionatında iştirak etmişdir.
Cunud
Cunud — Azərbaycan Respublikasının Şəki rayonunun Baş Layısqı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Tarixi
Cunud Şəki rayonunun Baş Layski inzibati ərazi vahidində kənd. Baş Qafqaz silsiləsinin ətəyindədir. Oykonimin XIII əsrdə monqolların tərkibində olmuş türkdilli sunnit tayfasının adından olması ehtimal edilir.
Əhalisi
Kəndin əhalisi 1010 nəfər təşkil edir ki, onun da 518 nəfəri kişi, 492 nəfəri isə qadındır. .
Proprioseiopsis tropicanus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
II Pirməhəmməd xan
II Pirməhəmməd xan Şeybani (1550—1601) — Buxara xanlığının Şeybanilər sülaləsindən olan 12-ci xanıdır.2-ci adı Pirməhəmməd xan Süleyman sultan oğlu olan II Pirməhəmməd xan Şeybani 1550-ci ildə Buxara xanlığının mərkəzində anadan olmuşdu. 1598-ci ildə Əbdülmömin xan Şeybaninin öldürülməsindən sonra taxta əyləşmişdi.
1599-cu ilin mayında I Şah Abbas Xorasandakı vəziyyətlə tanış olmaq, Mavərənnəhrdəki vəziyyətə nəzarət etmək və Nurməhəmmədi himayə etmək məqsədi ilə Xorasana getdi. Məhz bu dövrdə Pirməhəmməd xanla Buxara əmirləri tərəfindən göndərilən elçilər I Şah Abbas tərəfindən qəbul edildi. Pirməhəmməd xan göndərdiyi elçi vasitəsilə şahdan Bağbadda Qızılbaşların əlində əsir olan Canibəyin nəvəsi Məhəmməd İbrahimin azad edilərək göndərilməsini xahiş etdi. Buxara əmirləri də Məhəmməd İbrahimin azad edilməsini xahiş edirdilər. Onların məqsədi səltənətdə və dünya işlərində çox gözü olmayan dərviş Pirməhəmməd xanın yerinə onu xan seçməkdi. Çünki Səmərqəndi ələ keçirən Baki xan müxalifətə keçərək Buxaranı təhdid etməyə başlamışdı.I Şah Abbas məsələni həll etmək üçün vasitəçilik edən Nurməhəmməd xana məktub yollayaraq Buxara əmirlərinin götürdükləri təəhhüdlərə sadiq qalıb Mərvdə Məhəmməd İbrahimi qarşılasalar məsələ həll edilmiş olar. Qızılbaşlar Simnana çatan zaman Nurməhəmməd xanın elçisi I Şah Abbas tərəfindən qəbul edildi. Elçilər Səfəvi şahına Baki Məhəmməd xanın (1599-1605) Pir Məhəmməd xana hücum edib onu öldürdüyünü və Buxaranı ələ keçirərək özbəkləri öz bayrağı altında birləşdirdiyini xəbər verdilər.
Krasnoyarsk
Xarakteristikası
Nəhəng nəqliyyat qovşağı. Əsas iqtisadiyyat sahələri — kosmik sənaye, rəngli metallurgiya, elm və təhsil, hidrienergetika. Yenisey çayının hər iki sahilində, Qərbi Sibir düzənliyinin, Orta Sibir dağətəyi və Sayan dağının kəsişdiyi yerdə yerləşir. Ölkənin ən böyük elm-təhsil mərkəzi — təkcə Sibir Federal Universitetində 40 min tələbə təhsil alır ; cəmi şəhərdə 150 min tələbə təhsil alır. Rusiya Elmlər Akademiyasının Sibir bölməsinin Krasnoyarsk elmi mərkəzi, Krasnoyarsk regional innovasiya-texnoloji biznes-inkubatoru. Şəhər Rusiyanı Avropa Şurası yerli və regional konqresində təmsil edir. Sankt-Petrburq və Kazanla yanaşı ölkəni Ümumdünya birləşmiş şəhər və yerli hakimiyyətlər təşiklatının şurasının üzvüdür. Dəfələrlə "Rusiyanın ən abad (təmiz) şəhər" müsabiqəsinin qalibi olub. 1628-ci ildə yaranaraq Sibirin ən qədim şəhərləri arasında ən iri şəhərdir.
Statistika idarəsinin məlumatına görə 10 aprel 2012-ci il tarixinə Krasnoyarsk şəhərinin əhalisi 1 milyon nəfərə çatıb. 1 iyun 2012-ci il tarixinə artıq əhali 1003,9 min nəfər idi.
Krasnoyarsk aqlomerasiyasında 1,186 milyon nəfər əhali yaşayır.
Deh-i Novruz (Xuzistan)
Deh-i Novruz — İranda, Xuzistan ostanında, Həftkel şəhristanının Mərkəz bəxşinin Hövmə dehestanında kənd. 2011–ci il siyahıyaalınmasına əsasən kənddə əhali yaşamır.
Bidens flagellata
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Cılxa
Cılxa xan — türk və altay mifologiyasında uşaq tanrısı. Uşaq doğulduğunda taleyini təyin edər. Doğumu edən qadını da qoruyur. Uşağı olmayan qadınlar tərəfindən ondan uşaq istənilər.
Yakutlarınn mifoloji inanclarında, xeyirxah və "Ayıhı"lardan olan bir ruhdur. İnanışa görə "Cılka Xan", uşaq doğulduğunda onun qədərini təyin edər. Mifoloji mətnlərdə, onun və həyat yoldaşının göylərdə yaşadığı deyilər. Dəğum ruhu uşaq vermədiyi zaman, Yakutlar uşağı bu dəfə "Cılka Xan" dan diləyərlər. Canını "Cılka Xan"ın verdiyi uşağın gələcəyi yaxşı olar və bu uşaq, hər hansı bir xəstəlikdən və ya qəzadan ötəri ölməz. Hevyanların tələf olduğu və ya quraqlıq vaxtlarda, yenə "Cılka Xana yalvarılıp dua edilər.
Çınkıs xanım
Çınkıs xanım - türk və altay mifologiyasında uşaq tanrıçasıdır. Cılka Xanın arvadıdır. Adı davamlı onunla birlikdə xatırlanar. Körpələrin və uşaqların qoruyuculuğunu edər. Çınkı/Çınqı atəş, qığılcım deməkdir. Bu halda atəşin qoruyucu xüsusiyyətiylə əlaqədardır. Uşaqların da oyuncağı olan "çınqırax" (zınqırov) ilə maraqlı bir kökensel ortaqlıq vardır. Bundan başqa Çingiz adı ilə də əlaqədar görünməkdədir. Bu vəziyyətdə dəniz və okean mənaları daşıyır.
Üçmüstü
Üçmüstü xanım - türk və altay mifologiyasında uşaq tanrıçasıdır. Uşaqları pis ruhlardan qoruyur. Ayrı bir tanrıça mı, yoxsa uşaq tanrıçasını təyin edən bir sifət mı olduğu mövzusu qəti deyildir. Üç buynuzu vardır. Burada üç dənə, yəni şər varlıqlara aid olan sayda (tək rəqəmli) buynuzu tapılması maraqlıdır. Bu vəziyyətdən onun şər bir varlıq olması lazım olduğu ağla gəlir lakin tam əksinə uşaqları qorumaqdadır. Buna edilə biləcək bir şərh bu ola bilər: Uşaqları pis ruhlardan qoruduğu üçün ən az bu pis varlıqlar qədər güclü olmalıdır. Söz mənası, "üçlü" deməkdir. Üç buynuz mənası daşıyır.
Etimologiya
(Cıl/Çıl) kökündən törəmişdir. Dostluq və sevgi mənası verir. "Cılqa" yol deməkdir və qədər məzmunu ilə əlaqəli olmalıdır. Türkçe Cıl/Çıl sözü qabarma mənasını da verər və hamiləlik ilə əlaqəli ola bilər.
İngiltərə Milli Futbol Superkuboku
Tarixi
1898/99 – cu ildə İngiltərədə Şerif London Super kuboku (Sheriff of London Charity Shield) yarandı. Bu kubok peşəkar futbolçularla həvəskarlar arasında oynanılırdı. O 1908/09 – cu ildə futbol assosiasiyasının Xeyriyyəçilik kuboku (The Football Association Charity Shield) kimi əvəz edilərək yarandı. Super kubokda 1-ci dvizion liqasının qalibi ilə cənub liqasının qalibi oynayırdı. İlk Super kubok "Mançester Yunayted"lə (1-ci dvizionun çempionu) "Kuinz Park Reyncers" (Cənub liqasının çempionu) arasında oynanıldı. Əsas vaxt 1:1 hesabı ilə başa çatdı. Əlavə vaxtda "Mançester Yunayted" 3 top vuraraq ilk İngiltərə Super kubokunun qalibi oldu.
1913-cü ildə turnirin formatı dəyişildi.
İlk dəfə olaraq 1921 – ci ildə Super kubokda futbol liqasının qalibi İngiltərə kubokunun qalibinə qarşı oynadı. Lakin yenidən kubokun formatı dəyişdirildi. Və həvəskarlarla peşəkar futbolçular arasında oynanmağa başlandı. 1930 – cu ildə yenidən kubokun formatı dəyişdirilərək futbol liqsının çempionu ilə İngiltərə kubokunun sahibi arasında oynanılmağa başladı. Bu format 1950 – ci ilə qədər dəyişdirilmədi. Onu da qeyd edim ki, 1939-47 – ci illərdə İngiltərə Super kuboku II Dünya Müharibəsinə gorə keçirilməyib. Bu formatda yeganə fərqlilik 1950 – ci ildə oldu. Həmin il Super kubokda dünya çempionatı obrazı şəklində İngiltərə yığması Futbol assosiasiyasına qarşı oynadı və 4:2 hesabı ilə qalib gəldi.
İngiltərə Super kuboku futbol mövsümü başlamamış oynanılır. Bu kubok 1974 – cü ildən "Uembli" stadionunda keçirilir. Yalniz 2001 və 2006 – illərdə yenidən qurma işləri ilə əlaqədar olaraq Super kubok Cardiffdə "Millenium" stadionunda keçirilib.
İngiltərə Super kubokunun son qalibi "Mançester Yunayted" olub. 10 avqust 2008 – ci ildə keçirilən oyunda "Mançester Yunayted"lə "Portsmut" qarşılaşıb. Bu 1996 – cı ildən bəri ilk hadisə idi ki, Super kubokda "böyük dördllük" komandası oynamırdı. Oyunda hesab açılmadı. 11 metrlik zərbələrdə isə "Mançester Yunayted" 3:1 hesabı ilə qalib gəldi.
"Mançester Yunayted" ən çox İngiltərə Super kubokunu qazanan komandadır. "Mançester Yunayted" 21 dəfə (Qeyd edim ki, bu kuboku Livepul 15, Arsenal 12 dəfə qazanıb) bu kuboku başı üzərinə qaldırıb. Bunlardan 8 – ni 4 dəfə ardıcıl 2 il qalib olaraq qazanıb. Ancaq hələ heç vaxt 3 il ardıcıl olaraq bu kubokun qalibi olmayıb. Artıq təxminən saat yarımdan sonra başlayacaq oyunda "Mançester Yunayted" bu rekordu vurmağa çalışacaq. Əgər "Mançester Yunayted" bu gün qalib olarsa, bu Rayan Giqqz üçün də yeni bir rekord olacaq. Çünki Rayan Giqqz İngiltərə Super kubokunu ən çox qazanan oyunçudur. Giqqz bu kuboku nə az, nə çox düz yeddi dəfə (1993, 1994, 1996, 1997, 2003, 2007, 2008) başı üzərinə qaldırıb.
Əlbu Sabah
Əlbu Sabah — İraqın Səlahəddin mühafazasının Tuzxurmatu qəzasında kənd. Kəndin əhalisini etnik türkmanlar təşkil edir.
Diaspor (mineral)
Diaspor (mineral) — mineral, α- AlOOH (və ya da HAlO2). Al qismən Mn3+, Fe3+, Cr ilə əvəz olunur.
Haqqında
Diaspor - Rombik. Habitus lövhəvari, iynəvari. İkiləşmə {061} və {021} üzrə nadir. Ayrılma {010} üzrə mükəmməl, {110}, {210} və {100} üzrə qeyri-mükəmməl. Aqreqat: yarpaqvari, gizli kristallik, stalaktitəbənzər. Rəngi ağ, bozumtul; Mn ya da Fe qatışıqları ilə - boz, yaşıl, sarı, çəhrayı, qəhvəyi, qırmızı. Parıltısı şüşəlidən, almaz parıltısı kimi. Sərtliyi 6,5-7. Xüsusi çəkisi 3,36. Boksit yataqlarında filiz əmələ gətirən diaspor mineralı, bömit, hidrargillit, kao­linit və s. ilə assosiasiyada olur. Həmçinin korund, marqarit, xloritoid və başqaları ilə bir­gə metamorfogen, hidrotermal və başqa yataqlarda. Bəzən muskovit, hematit, korund, rutil və b. ilə birgə skarn və hidrotermal yataqlaqlarda rast gəlir. Alüminiumlu mineral və süxurların (nefelinli siyenit, peqmatit, porfirit və b.) dəyişilməsindən əmələ gəlir. Kaolinit, alunit, pirofillit və korund ilə assosiasiyadır. Alüminium filizi. Növ müxtəlifliyi: manqandiaspor. Sinonim: Kamenskit.
Ekarma boğazı
Ekarma boğazı — Sakit okeanına daxil olan Ekarma adasını Şioşkotan adasından ayırır. Oxot dənizini Severvina boğazı ilə birləşdirir. Uzunluğu 25 km, ən dar eni isə 8 km təşkil edir. Dərinliyi 900 m-ə çatır. Sahilləri sıldırımlı və qayalıdır. Boğazda Nikonova, Qratovıy, Razvalnıy, Başmaçnıy, Cuprova (Şiaşkotan) və Lyutbıy, Kruqlıy (Ekarma) burunları vardır. Şərq sahillərində çoxlu sualtı və suüstü daşlı qayalıqlar vardır. Şiaşkotan adası yaxınlığında Drobnıy adası və Başmaçıy qayası vardır. Cənub-Şərqdə Zakatnıy buxtası yerləşir. Cuprova və Lyutnıy burnundan boğaz Severqina boğazına keçir. Boğazın sahillərində dərinlik 1 m təşkil edir. Sahillərində yaşayış məntəqələri yoxdur. Saxalin diyarının ərazisinə daxildir. Adını yaxınlığındakı Ekarma adasından götürmüşdür.
Hava sinifləri
Kompleks iqlimşünaslığın bir tədqiqat üsulu kimi bütün dünyada mövcud olan müxtəlif hava şəraiti 16 hava sinifinə bölünür. Bu siniflərə tropiklər və ya səhralarda müşahidə olunan kəskin istilərdən tutmuş Antarktidanın dözülməz şaxtalarınadək bütün havalar daxildir. Hava siniflərinə aşağıdakılar aid edilir:
Yulaman (Avurğazı)
Yulaman — Başqırdıstan Respublikası nın Avurğazı rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Talbazı kənd şurası nın tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Tarixi
1993—2008-ci illərdə keçmik Yulaman kənd şurasının mərkəzi olmuşdur.
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə çuvaşlar (96%) üstünlük təşkil edir.
Tanınmış şəxsləri
Aleksandr Sergeyeviç Savelyev-Sas (26 sentyabr 1932) — çuvaş çairi və yazıçısı.
Beşiktaş QVK
Beşiktaş Qadın Voleybol Komandası — 1961-ci ildə yaradılmış və günümüzə qədər də fəaliyyətini davam etdirir. Komanda Türkiyənin ən böyük üç idman klubundan biri olan Beşiktaş Gimnastika İdman Klubunun qızlar üçün voleybol şöbəsidir. Komanda hal-hazırda Acıbadem Qadınlararası Voleybol 1. Liqasında mübarizə aparır.
Tarixi
Beşiktaş 1961-ci ildə yaradılarkən klub rəhbərləri elə də böyük komanda yaratmaq istəməmişlər. Məqsəd hər idman növündə əzəli rəqibləri olan Fənərbaxça və Qalatasarayın hegomonluğuna son qoymaq idi. Beşiktaş yarandığı ildən etibarən dörd il müddətində Türkiyə Qadınlararası Voleybol Çempionatının qalibi Qalatasaray olmuşdu.
Nəhayət 1965-ci ildə Beşiktaş əzəli rəqibinin önündə birinci yeri tutdu və tarixindəki hələ ki, yeganə olan çempionluğunu yaşadı. (kişilər daxil)
Curdina Yauqoviç
Curdina Yauqoviç (d. 24 fevral 1997) — Monteneqronu təmsil edən həndbolçu.
Beşiktaş QVK
Tarixi
1970-ci illərdə ləğv edilən komanda uzun müddət voleybola geri qayıtmadı. Nəhayət 1986-cı ildə komanda yenidən bərpa edildi. 1992-93 mövsümündə isə 2-ci liqada lider olaraq əsas liqaya çıxa bildi Beşiktaş.
Curdina Yauqoviç
Karyerası
Curdina Yauqoviç Monteneqro yığmasının heyətində 2016-cı ildə Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Qrup mərhələsində baş tutan beş oyunun hamısında məğlub olan Monteneqro yığması, Rio-de-Janeyro Olimpiadasını 11-ci yerdə başa vurdu.
Beşiktaş QVK
Tarixi
Komandanın Avropadakı ən böyük uğuru 2014-cü ilə təsadüf edir. 2013-14 mövsümündə Balkan kubokunu qazanaraq Avropa Qadınlar CEV Çağırış Kubokuna vəsiqə qazandı. Bu turnirdə böyük sensassiya imza ataraq finala qədər irəliləyən klub yalnız bu mərhələdə Rusiyanın Zareçye komandasına məğlub oldu. Avropanın səviyyəcə üçüncü kubokunda gümüş medala yiyələnmək onlar üçün heç də asan olmadı. Belə ki, komanda finala qədər rəqiblərini 2 dəfə qızıl setdə məğlub etməli olmuşdu.
Heyəti
2013-14 mövsümü üçün
Aleksis Sançez
Aleksis Sançez (Alexis Sánchez) ― Çili futbolçusu.
Dirən
Dirən - türk və altay xalq inancında və mifologiyasında şeytan piri. Tiren (Tiyren, Teyren) də deyilir. Şeytanı İnsan. Quran-ı Kərimdəki "Şeytan Övliyası" təbiri ilə bənzərlik göstərir. İnsanların hər cür istəklərini yerinə yetirən şər ruhlara da bu ad verilər. Lakin bu ruhun qarşısındakı insan o qədər pisdir ki, onun tərəfindən aldadılar. Bu kəslərə "Diren" deyilər. Ərən anlayışının əleyhdarı olaraq qəbul edilər.
Təyrən
Təyrən - türk mifologiyasında iblis. Tayran da deyilir. Tek ayaqlı, tək qollu, tək əlli və tək ayaqlı, tek gözlüdür. Gözünə göründüyü adamın sahibi olar və o nə istəyirsə edər lakin qarşılığında onun ruhuna sahib olur. Sözün Ərəbcə "tayran" (quşlar) ilə heç bir əlaqəsi yoxdur. Çünki bu aktivin iştirak etdiyi Vugur türklərinin islam və ya ərəb dünyası ilə heç bir bağı olmamışdır.
Etimologiya
(Dir/Tir) kökündən törəmişdir. Canlılıq və ziddiyyətlər mənası vardır. Köhnə türkcə "Tirge/Tire", monqolca "Tarhı", tungusca "Türe" sözləri söymək, lanetlemek, xor görmək mənaları daşıyır və bu sözlə də əlaqəlidirlər.
Bidens radiata
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Dolun xan
Dolun Xan - türk və altay mifologiyasında məhsuldarlıq ilahı. Tolun Xan da deyilir. Heyvanların və əkinlərin məhsuldar olmalarını, çoğalmalarını təmin edər. Yer üzünə bərəkət verər. "Dolunay" (bütöv ay) ilə əlaqəli olma ehtimalı yüksəkdir. Çünki bütöv ay bərəkətin, tamlığın və gözəlliyin simvoludur. Nağıllarda, türkülərdə gözəl qızlar həmişə dolunaya bənzədilir.
Keçi söyüdü
Keçi söyüdü və ya kolvari söyüd — Söyüd fəsiləsindən bitki cinsi.
Botaniki təsviri
Bu növə Bədmüşk də deyilir. Boyu 18 m-ə və diametri 60 sm çatan ağac və ya koldur. Qabığı yaşılımtıl boz və hamardır. Yaşlı gövdələrinin qabığı qaramtıl və uzununa dərin çatlıdır. Zoğları yoğun, bozumtul yaşıl və tumurcuqları iridir. Yarpaqları qalın, iridir, 11-18 sm uzunluqdadır. Enli-yumurtavari, azacıq qarışıqlıdır, kənarı dalğavari dişlidir. Üstdən tünd-yaşıl, altdan sıx ağımtıl saçaqlı tükcüklüdür, yan damarları 6-9 cüt olub aydın seçilir. Yarpaq açmazdan qabaq çiçəkləyir, ikievlidir. Dişicik çiçəkləri bozumtul-yaşıl və solğundur. Erkəkcik çiçəklərin sırğası iridir, dəyirmi-silindrvaridir, parlaq-sarı rənglidir. Çiçək açarkən keçi söyüdü çox dekorativ görkəm alır. Çiçəkləri nektarlıdır, qabığında 21%-ə qədər aşı maddəsi vardır. Avropa və Asiyanın meşəli rayonlarında geniş arealda yayılmışdır. Azərbaycanın bütün meşəli rayonlarında, yuxarı dağ meşə qurşaqlarında bitir. Bəzən yaşıllaşdırmada isitifadə olunur. Şaxtaya davamlı, torpağa az tələbkar bitkidir. İlk dəfə Avropada təsvir olunub.
Ekologiyası
İşıqsevən, şaхtaya davamlı, torpağa az tələbkar bitkidir.
İstifadəsi
Çiçəkləmə dövrundə çoх dekorativ görünür. Abşeronda yaşıllaşdırmada geniş istifadə olunur.
Luka Jinko
Luka Jinko — Qəbələ FK oyunçusu
Həyatı
23 mart 1983-cü ildə Sloveniyada anadan olub. Jinko peşəkar futbolçu karyerasına doğma ölkəsində 2003-cü ildə “Smartno” klubunda start verib. Karyerası boyunca “İstres” (Fransa), “Bela Krayina”, “Domjale”, “Rudar Valenye” (hamısı Sloveniya), “Kocaelispor” (Türkiyə), “Alki”, “APOP Kinyras” kimi klublarda top qovub.
Luka Jinko Sloveniya milli komandasının formasını da geyinib.
“Qəbələ” FK futbolçu ilə 6 ay + 1 illik müqavilə imzalamışdır. .
Çapağan (Şəki)
Çapağan — Azərbaycan Respublikasının Şəki rayonunun Aşağı Küngüt kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Polygonum arenastrum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Çapağan (Şəki)
Tarixi
Çapağan Şəki rayonunun Aşağı Küngüt inzibati ərazi vahidində kənd. Alazan-Əyriçay çökəkliyindədir. Oykonim eyniadlı çayın adındandır.
Əhalisi
Kəndin əhalisi 326 nəfər təşkil edir ki, onun da 161 nəfəri kişi, 165 nəfəri isə qadındır. .
Xəzinə (film, 1970)
Məzmun
Xəzər dənizində xəzinə axtarışı ilə bağlı əhvalat filmin əsasını təşkil edir.
İfeanye Emeqara
İfeanye Emeqara — müdafiəçi mövqeyində çıxış etmiş keçmiş Nigeriya peşəkar futbolçusu
Həyatı
Emeqara 24 mart 1984-cü ildə Nigeriyada anadan olub. Peşəkar futbolçu karyerasına Avropada başlayan müdafiəçinin ilk klubu Serbiya "Partizan"ı olub. İki mövsüm – 2004-2005, 2005-2006 müvsümlərində sözügedən ölkədə top qovan Emeqara 2006-cı ildən 2012-ci ilin sonunadək Ruminiya klublarının – "Poli Timişuara" (2006-2007) və "Styaua"nın (2007-2012) şərəfini qoruyub.
"Qəbələ" FK futbolçu ilə 1 illik müqavilə imzalayıb.
Proprioseiopsis tulearensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Bidens forbesii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Polygonum bidwelliae
(Polygonum bidwelliae) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İçite
İçite Xatun — türk və altay mifologiyasında sağlamlıq tanrıçası. Xəstəlikləri önləyər, insanlara sağlamlıq verir. Yaşlı və müdrik görünüşlü bir qadındır. Sahib olduğu güc köməyilə dərdi xəstənin bədənindən qovar. Qırmızı saçlı, inci dişli, gələcəkdən xəbərlər verə bilən, insanları bəladan qoruyan bir varlıqdır. Ətrafı sıx meşələrlə qablı bir gölün içində yaşar.
Etimologiya
(İy/İz/İç) kökündən törəmişdir. İye/İçə yəni qoruyucu ruh və sahib mənalarıyla əlaqəlidir. Bundan başqa Ece/Ece yəni kraliça və bacı sözləriylə də yaxından əlaqədardır. Türkcədə inyeksiya etmək (şpris etmək) mənasını verən "İçitmek" adlı sözlə bənzərliyi də ilgi maraqlıdır.
Soilwork
Soilwork — 1995-ci ildə Helsinqborqda yaradılan İsveç metal musiqi qrupu.
Haqqında
Qrupun oxuduğu janr 1980-ci illərdəki qrupların üslubu və muasir metaldan yaranmış bir üslubdur. Qrupun ilk studiya və debüt albomu 1998-ci ildə çıxan "Steelbath Suicide" adlı albom olmuşdur. Qrup indi ən tanınmış metal albom şirkəti olan Nuclear Blast ilə birlikdə çalışır.
Qrupun ikinci albomu "The Chainheart Machine" 2000-ci ildə, üçüncü albomu "A Predator's Portrait" isə 2001-ci ildə buraxıldı. Bu albomlardan sonra qrup In Flames, Annihilator və Nevermore kimi qruplarla, Wacken Open Air festivalında çıxış etdi.
2002-ci ildə qrup "Natural Born Chaos" adlı albomu buraxdı. Bu albomdan sonra ABŞ-də Hypocrisy, Scar Culture, Chimaira,Unearth və Killswitch Engage qrupları ilə birgə konsertlərdə çıxış etdi.
Qrupun daha sonraki albomları Figure Number Five (2003), Stabbing the Drama (2005), Sworn to a Great Divide (2007), The Panic Broadcast (2010) və The Living Infinite (2013) albomları olmuşdur.
Dismorfofobiya
thumbnail Dismorfofobiya və ya Güzgü xəstəliyi — hər hansı şəxsdə var olan, amma onun düşündüyü qədər gözə batmayan qüsurların həmin şəxs tərəfindən kifayət qədər çox şişirdilməsi. İlk dəfə E.Morselli tərəfindən 1886-cı ildə işlədilmişdir. Yunanca "δυσ" (dis) anti, "μορφή" (morfo) forma, "φόβος" (fobos) qorxu deməkdir. Çox vaxt heç estetiklə əlaqəsi olmayan bu xəstəlik əslində psixoloji xəstəlikdir. Şəxs bu kiçik qüsuruna fikir verir və onunla daimi məşğul olur.
Bu tip insanlarda bu qüsuru düzəltmə meyli ortaya çıxar. Əslində heç gözə batmayan bu qüsurları görən həkimlər xəstəni psixoloqa yönləndirirlər. Amma bu insanlar psixoloji problemləri olduqlarını heç vaxt qəbul etməzlər. Və müalicə olunmağı rədd edirlər. Estetik əməliyyatlar üçün bütün pullarını səfərbər etməyə hazırdırlar.
Səbəbi
Dismorfofobiya əsasən içinə qapanan, çox dostu olmayan, çox gözəl olmayan, həmişə qıraqda qalan və ya çox kök olan insanlarda ortaya çıxır. Son zamanlarda məşhur insanların efirlərdə özlərini nümayiş etdirmələri bu cür şəxslərdə özlərini onlara oxşatma hissini oyadır.
Müalicəsi
Dismorfofobiyanın diaqnozunu qoymaq aşağıdakılara əsaslanır:
Bu cür problemi olan şəxslər mütləq psixoloji dəstək almalıdırlar. Psixoloji dəstəklə yanaşı dərmanlar da qəbul etməlidirlər. Psixoloji xəstəlik olduğundan insanlarda birbaşa ölümə yol açmır, amma bu insanda depresiya və stresə səbəb olaraq həmin şəxsi intahara qədər sürükləyə bilməkdədir.
İlk veriləcək müalicə şəxsə pis görünmədiyini qəbul etdirməkdir. Bu mümkün olduqda insan qalan pis fikirlərdən uzaqlaşa biləcəkdir.
Simptomları
İlk simptomu şəxsin güzgüyə baxmaqdan imtina etməsidir. Amma özünü bəyənməmə, güzgüyə çox baxmaq da xəstəliyin əlamətləri ola bilər. Əgər özünü bəyənməmə pik nöqtəsinə çatıb həmin şəxsin həyatına təsir göstərirsə mütləq psixoloqa görünməlidir.
Xınalıq etüdləri (film, 1974)
Məzmun
Film Quba rayonunun dağlıq hissəsində yerləşən nadir Xınalıq kəndi və onun sakinləri haqqındadır.
Teleslər
Teleslər—Qədim türk tayfası.
Tarixi
Jujan xanlığının əsas qüvvəsi teles tayfalarını itaət altında saxlamağı bacarmasında idi. Öz tarixlərinin başlanğıcında, yəni bizim eranın III əsrində teleslər Ordosdan qərbdəki çöllərdə yaşayırdılar. 338-ci ildə onlar Tobas xanına tabe oldular və IV əsrin sonlarında şimala, Cunqariyaya köçüb Selenqa çayına qədər bütün Qərbi Monqolustana yayıldılar. Dağınıq yaşadıqlarından teleslər jujanlara müqavimət göstərə bilmir və buna görə xərac verməli olurdular.
Teles tayfaları jujanlara çox lazım idi, jujan ordası isə əksinə, teleslərə gərək deyildi. Jujanlar elə adamlar idilər ki, hər vasitə ilə yorucu əməkdən qaçırdılar, onların övladları isə, ümumiyyətlə xərac almağı işləməkdən daha üstün tuturdular. Teleslər isə heyvandarlıqla məşğul olurdular, onlar mal-qaraları otarır və heç kimə bac-xərac vermək istəmirdilər. Hər iki xalqın siyasi sistemləri də bu meyllərə uyğun surətdə formalaşmışdı: jujanlar hərbi güc sayəsində qonşuların hesabına yaşamaq üçün ordularda birləşirdilər; teleslər isə tayfaların zəif əlaqələndirilmiş konfederasiyası kimi qalmaqda davam edir, lakin bütün qüvvə və bacarıqları ilə müstəqilliklərini qoruyurdular.
Teleslər jujanlarla qonşuluqda yaşayır, lakin heç bir cəhətdən onlara bənzəmirdilər. Onlar öz patriarxal quruluş və köçəri məişətlərini saxlamaqla Xunnu imperiyasının tərkibindən erkən çıxmışdılar. Çinliləşdirmə uzaq çöllərdə yaşayan sadə köçərilərə toxunmamışdı. Çinlilərin özlərini də həmin çöllərdə cəlb edən elə bir şey yox idi. Teleslərin ümumi təşkilati strukturu mövcud deyildi. 12 nəslin hər biri başçı — ağsaqqal tərəfindən idarə olunurdu, həm də «qohumlar sülh və sakitlik şəraitində yaşayırdılar».
Teleslər hündür təkərli arabalarla çöldə bir yerdən o biri yerə köçürdülər. Onlar təbiətcə döyüşkən və azadlıqsevər adamlar idilər, heç bir mütəşəkkilliyə meyl göstərmirdilər. Onlar özlərini «tele» adlandırırdılar, bu ad «telsut» şəklində indiyə qədər Altay etnonimində yaşamaqdadır. Teleslərin nəsilləri yakutlar, telenqutlar, uyğurlar və başqalarıdır. Onlardan çoxu dövrümüzə qədər gəlib çatmamışlar.
Teleslər Göytürk xaqanlığının yaranmasında mühim rol oynamışdılar. Lev Qumilyov bildirir ki, teleslər türkütlərin şərq qolu idilər. Onlar Altay və Sayanda yaşayırdılar. XIII əsr monqol abidəsi olan "Monqolların gizli tarixi"ndə teleslərn adı xatırlanır. Çingiz xana tebe olan "Meşə adamları" kimi göstərilir.
VIII əsrdə teleslər artıq 15 tayfadan (quliqar, tuba, telengit və s.) ibarət idi.
Müasir teleslər
Altaylıların tərkibində etnoqrafik qrupdur. Teleslərə qohum olan sümüklər (seoklar): Köbək, Almat, Təbək, Teti-Tas, Çaqat, Tərik, Şakşılık. Tös- Baktı-kaan.
Xarici keçidlər
Тёлёс
Proprioseiopsis umidus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Bidens raiateensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.