cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yusif Seyidov
Həyatı
Yusif Seyidov elmi məzmununa, metodiki mükəmməlliyinə görə qiymətli dərs vəsaitləri və dərsliklərin- "Müasir Azərbaycan dili"- (I h.-1959, II h - 1963); "Müasir Azərbaycan dili. IV hissə. Sintaksis"(1972, 1985, 2009) dərsliklərinin əsas müəlliflərindən biri, bir neçə dəfə nəşr edilmiş "Azərbaycan dili" və "Azərbaycan dilinin qrammatikası. Morfologiya" kimi ali məktəb dərsliklərinin müəllifidir.
Dağ velosipedi 2015 Avropa Oyunlarında (Qadınlar)
Dağ velosipedi 2015 Avropa Oyunlarında (Qadınlar) — Qadınlar arasında keçirilən idman növü. Dağ velosipedi 2015 Avropa Oyunlarında 13 iyun tarixində keçirildi. Yarışlar Bakı şəhərinin Binəqədi rayonunda yerləşən MTB Veloparkda baş tutdu.
Yusif Seyidov
Həyatı
Böyük dilçi alim Yusif Seyidov Azərbaycan dili tarixinə dair də səmərəli tədqiqatlar aparmışdır: "Nəsiminin əsərləri Azərbaycan ədəbi dilinin tarixi abidəsi kimi", "Dastani- Əhməd Hərami" haqqında bəzi qeydlər", "Kitabi- Dədə Qorqud"un dilində sadə cümlə (inkişaf səviyyəsi)", "Kitabi- Dədə Qorqud" dastanlarının dilində tərkib və budaq cümlə paralelizmi","Dövrün(XII- XIX əsrlər) şeir dilinə ümumi bir nəzər", "Ədəbi şəxsiyyət və dil" və s. məqalələri,habelə "Nəsiminin dili" monoqrafiyası ciddi müşahidə və axtarışların məhsuludur.
Dağ velosipedi 2015 Avropa Oyunlarında (Qadınlar)
Yarışlarda 18 ölkənin 26 idmançısı qüvvəsini sınadı.
Yusif Seyidov
Həyatı
Y.Seyidov dilçiliyin nəzəri və tətbiqi problemlərinə həsr edilmiş 200-dən çox elmi əsərin, o cümlədən 30- dan çox kitabın (monoqrafiya, dərslik və dərs vəsaitlərinin) müəllifidir. 18 noyabr 2013-cü ildə vəfat edib.
Dağ velosipedi 2015 Avropa Oyunlarında (Qadınlar)
2015 Avropa Oyunlarında Dağ velosipedində Qadınların yarışında 2 medalı İsveçrə 1 medalı isə Polşalı idmançılar qazandı. Qızıl medalı Yolanda Neff qazandı. Yolanda Neff 1 saat 31 dəqiqə 5 saniyə nəticə göstərdi. Gümüş medalı Katrin Ştirneman qazandı. O Yolanda Neffdən 2 dəqiqə 3 saniyə geri qaldı. Bürünc medalı isə Polşalı Maya Vloşovskaya qazandı. O qızıl medal sahibi Yolanda Neffdən 2 dəqiqə 8 saniyə geri qaldı.
Adi mantispa
Adi mantispa (Mantispa styriaca Poda.) — Baş hissəsi hipoqnatik tipdədir.
Quruluşu
Baş hissəsi hipoqnatik tipdədir. Pəncələri 5 buğumludur. Qanadlar çılpaq, torşəkillidir və iki cütdür. Əksər halda ön qanadlar dal qanadlara nisbətən enli olur. Mantispilər fəsiləsinin nümayəndələri özünəməxsus quruluşlu olub, ön döş uzundur və dəvədəlləyilərdə olduğu kimi tutucu ayağa malikdir. Xarakterik nümayəndəsi adi mantispadır (Mantispa styriaca Poda).
İnkişafı
Bu növün inkişafı hipermetamarfozla başa çatır. Yumurtadan çıxan hərəkətli kompodaşəkilli sürfə hörümçəklərin yumurtası olan baramaya keçir. Burada o, yumurta və kiçik hörümçəklə qidalanır və hərəkətsiz qurdvari sürfəyə çevrilir.
Qlükaqon
Qlükaqonun molekul kütləsi 3495-dir. 29 aminturşudan təşkil olunub. Əvvəlcə α-hüceyrələrində tərkibində 37 aminturşu qalığı olan proqlükaqon əmələ gəlir. Sonra isə hidrolizə uğrayaraq, aktiv qlükaqona çevrilir. Qlükaqon qanda kalsium kationunun və arginin aminturşusunun miqdarını yüksəldir və qlükoza, somatostatinin miqdarını azaldır. Qlükaqon əzələlərdəki toxumaların membran reseptorları ilə birləşir.
Bakı Müasir İncəsənət Muzeyi
Bakı Müasir İncəsənət Muzeyi — Bakıda fəaliyyət göstərən muzey.
Muzeyin açılışı 2009-cu il mart ayının 20-də olmuşdur. Muzeydə əsasən avanqard tərzdə işləyən azərbaycanlı rəssam və heykəltəraşların, o cümlədən Səttar Bəhlulzadə, Böyükağa Mirzəzadə, Elmira Şahtaxtinskaya, Tahir Salahov, Ömər Eldarov, Nadir Əbdurrəhmanovun əsərləri toplanmışdır.
Muzeyin dizaynının ideya müəllifi rəssam Altay Sadıqzadədir. Muzeydə uşaq incəsənəti zalı, kitabxana, həmçinin, restoran, videozal və art-kafe vardır.
Muzeyin açılış mərasimində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev, Azərbaycanın birinci xanımı Mehriban Əliyeva və UNESCO-nun Baş katibi Koişiro Matsuura iştirak etmişlər.
Paralel köçürmə
Paralel köçürmə Fayl:Parallel_transport.png
Müstəvinin (eləcə də fəzanın) bütün nöqtələrini eyni istiqamətdə və məsafədə saxlamaqla özü-özünə inikas etdirən çevirmədir.
Həmçinin bax
Vektor
Saqakat kilsəsi
Saqakat məbədi – Qərbi Azərbaycanın (indiki Ermənistan) Üçkilsə (12. 03. 1945 – ci ildən Eçmiədzin) rayonu ərazisində, Üçkilsə kilsəsindən şimal – şərqdə, Üçkilsə və Müqəddəs Ripsime məbədlərinin arasında yerləşən ərmən – türk xristian məbədi.
Tarixi
III əsrin sonlarında Ərməniyyəyə qaçan bakirə Ripsime öz rəfiqələri və dayəsi Qayana ilə Ərməniyyənin paytaxtı Vağarşabaddakı şərab anbarında gizlənmişlər. Lakin onlar Ərməniyyə çarı Trdat tərəfindən tapılıb qətlə yetirildikdən sonra Maarifçi Qriqorinin təşəbbüsü ilə Ərməniyyədə tikilən ilk üç sovmədən biri də məhz həmin anbarın yanında ucaldılmışdır. 483 – cü ildə həmin sovmə daş kilsə ilə əvəzlənmiş, sonrakı yüzillərdə dəfələrlə bərpa olunaraq, ona yeni tikililər əlavə edilmişdir.
İlkin tikililər
Bu günkü Saqakat məbədi VI – VII əsrlərdə inşa edilmiş məbədin bərpa edilmiş hissəsidir. Mütəxəssislər bu məbəd binasının daha qədim binanın özülləri üstündə inşa edilməsini düşünürlər. Məbədin cənub – qərb divarının özülündə aparılmış tədqiqatlar zamanı köhnə məbəd binasının otaqlarından birinin divarı aşkarlanmış və həmin divarın yeni məbədin inşası zamanı nərdivana dayaq kimi istifadə edilməsi müəyyənləşdirilmişdir. Məbədin cənub divarında kiçik yarımdairəvi apsisin izləri də görünməkdədir. Məbədin özülündə IV – V əsrlər bölgə memarlığı üçün xarakterik olan dayaq sistemi istifadə edilmişdir. Binada kiçik şapelə doğru yol göstərən iki portal biri cənub, biri isə qərb divarında çox uğurlu yerləşdirilmişdir.
Sonrakı tikililər
Bu günkü məbəd binası birnefli bazilika quruluşuna malik olub, şərq divarında yarımdairəvi apsisi vardır. Apsisin bəzi hissələrinin V əsrin yadigarı olması güman edilir. Dörd qapı çıxış binanın mərkəzi küçə və koik gümbəzalı hissə ilə əlaqəsini təmin edir. Binanın qərb divarında olan əsas portal açıq qalereyadan binanın interyerinə keçid yaradır. Binanın əsas giriş qapısı üstündə kiçik kitabə yerləşdirilmişdir. Kitabə qəhvəyi tuf daşından hazırlanaraq binaya sonradan əlavə edilmişdir. Digər kiçik bir portal isə binanın cənub divarındadır. Əsas məbəd binasının fasadındakı kiçik ornamental naxışlar həndəsi fiqurlar silsiləsi şəklində yığılmışdır.
Məbədin qərb qurtaracağında binanın ümumi memarlığı ilə uyğun şəkildə dizayn edilmiş açıq qalereya yerləşir. Qalereyanın ortasında yerləşən yeganə böyük arkanı keçdikdən sonra kilsənin əsas portalına yaxınlaşmaq mümkündür. Qalereyanın ortasında kiçik altı sütunlu zəng qülləsi yerləşir.
Katalizator
Katalizator — kimyəvi reaksiyaların həyəcanlanma enerjisinin miqyasını kiçildərək reaksiyanın sürətini artıran və reaksiya sonunda kimyəvi quruluşunda heç bir fərq meydana gəlməyən maddələrə deyilir.
Katalizatorların reaksiya sürətinə təsiri
Kimyəvi reaksiyanın sürətinə katalizatorlar güclü təsir göstərir.
Kataliz
Katalizatorların təsiri ilə reaksiyaların sürətinin dəyişməsi hadisəsi kataliz adlanır. kataliz terminini elmə Berselius daxil etmişdir. O vaxt əsasən parçalanma reaksiyalarına fikir verildiyindən, kataliz xüsusilə belə reaksiyalar timsalında öyrənilirdi. bununla əlaq\ədar olaraq, kataliz termini yunan sözü olan "katalyuzus" sözündən götürülmüşdür ki, bu da "dağılma, parçalanma" mənasını verir. Kataliz həm əhatə dairəsinə, həm də vacibliyinə görə müasir kimyanın ən böyük sahələrindən birinə çevrilmişdir. Sənaye miqyasında gedən kimyəvi reaksiyaların, demək olar ki, böyük əksəriyyəti katalizlə əlaqədardır. bəzən katalizator nəinki reaksiyanın sürətini artırmaq və ya azaltmaq, hətta katalizator iştirakı olmadan heç getməyən reaksiyaların aparılması məqsədi ilə tətbiq edilir.
Katalizatorların canlı aləmdə əhəmiyyəti
Katalizatorların canlı aləmdəki əhəmiyyəti daha böyükdür. İnsan orqanizmində gedən bütün vacib reaksiyalar katalizatorların iştirakı ilə əlaqədardır. Çox ehtimal ki, təbiətin özündə gedən mürəkkəb kimyəvi çevrilmələrdə də katalizatorlar iştirak edir.
Müsbət və mənfi katalizatorlar
Katalizator təkcə reaksiyanın sürətini artırmır və həmçinin onu zəiflədə də bilir. Birinci növ katalizatorlar müsbət, ikinci növ isə mənfi katalizatorlar adlanır. Bəzən eyni bir katalizator bir reaksiya üçün özünü müsbət, digər reaksiya üçün isə mənfi katalizator kimi aparır. Məsələn, turşu iştirakı ilə suda məhlulda çuğundur şəkərinin qlükozaya çevrilmə reaksiyası
kəskin surətdə sürətlənir. Lakin məhlula hidrogen ionlarının daxil edilməsi ilə hidrogen-peroksidin parçalanma reaksiyası
əksinə zəifləyir. Mənfi katalizatordan texnikada antioksidantlar (yağların oksidləşməsini ləngidən, südün davamlılığını artıran, kauçukun oksidləşmə prosesini aşağı salan maddə), inhibitorlar (metalların korroziyasını aradan qaldırmaq məqsədilə işlədilən maddələr) kimi istifadə olunur. Lakin müsbət katalizatorlar texnikada daha böyük əhəmiyyət kəsb edir.
Avtomobillәrdә Katalizatorlar
thumbnail İşlənmiş qazın çıxması qazlarında zərərli maddələrin miqdarının azalması avtomobil katalizatorunun məsələsidir. Onların arasında:karbonun oksidi — rəngsiz və qoxusuz zəhərli qazdır karbohidrogenlər, həmçinin uçan orqanik birləşmələr kimi məlumlar. Smoqanın əsas komponentlərindən biri, yanacağın natamam yanmasının hesabına yaranır azotun oksidləri (NO və NO 2, hansılar ki, NO x işarəsinin altında tez-tez birləşdirirlər) — həmçinin smoqa komponentidir, həmçinin turşu yağışları, insanın selikli qişasına təsir göstərirlər.
Heterogen katalizator
Heterogen katalizdə katalizator ayrıca faza əmələ gətirir. Yəni, katalizator maddəsi ilə reaksiyaya daxil olan maddələr arasında səth bölgüsü olur. Belə halda qarşılıqlı kimyəvi təsir səthdə gedir. Buna görə heterogen katalizdə katalizatorun səth xarakteristikası başlıca rol oynayır. Texnikada daha geniş tətbiqə malik olan bu kataliz növü oksidləşmə reaksiyalarında, reduksiya reaksiyalarında, karbohidrogenlərin hidrogenləşmə reaksiyalarında, karbohidrogen molekullarının parçalanma reaksiyasında və s.-də xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bütün bu hallarda əsasən bərk katalizatorlardan istifadə olunur. Bərk katalizatorlar daha böyük səthə malik olduqda, yəni daha çox xırdalandıqda, alınma və emal prosesləri aşağı temperaturda aparıldıqda, daha aktiv olur.
Sadıq bəy Xalxali
Sadıq bəy Xalxali —XIX əsr Azərbaycan şairi.
Həyatı
Sadıq bəy Xalxal şəhərində anadan olmuşdu. Əslən Şəqaqi elinin İspərli oymağındandır.
Sadıq bəy şair idi. Sabit təxəllüsü ilə xoştəb şeirlər yazırdı. Ünlü bioqraf Mirzə Məhəmmədəli xan Tərbiyyət onun haqqında yazır: "Sabit Xalxali – adı Sadıq bəydir. O, İspərlu  elindən, Xalxal  mahalının  vəkilürrüayası  idi. Sabit  arif  olmuş  və  fars,  türk dillərində  bir  sıra  şeirlər qoşmuşdur.
O, qoca  yaşlarında da  eşqini,  həvəsini  itirməmişdir. Sabitin günü-ruzigarı  yaxşı  olmuş və dövründəki  böyük şəxsiyyətlərə  möhtac  olmamışdır. O, həyatı  sevən,  səmimiyyətli,  xoşsöhbət  və  arifməslək  olaraq,  gözəl məzmunlu  şeirlər  yaratmışdır. Aşağıdakı şerlər onundur:
Salma hörülmüş  sünbülü  gül  kimi  üzünə. Niyə salırsan  günəşi  bulud  pərdəsinə.
Yaradıcılığı
Ürəyin çarəsi  döyünməkdir  ancaq, Nə etsin  ki,  sənsiz aram  olmayacaq. Təkcə ayrılığın törətmir  iztirab, Cəmalın görcək  də qalmır  onda  tab. Könlümün bağbanı o çiçək bağından, Baxmaq diləyir  tək,  dirmək  yox,  sən  inan! Rəqiblə bir yerdə  necə  görüm səni, Tabım yox eşitmək rəqibin səsini. Sabit, hicri odundan qurtarmaq istəsən, Əcəl badəsini  gərək  sən içəsən.
***
Qoy açılmasın  gündüz heç  qiyamətəcən, Bəlkə də  qucaqladım  ayı  bir  gecə  mən.
Zöhhak qalası
Zöhhak qalası – İranın Şərqi Azərbaycan ostanında, Marağa – Miyanə yolunun kənarında yerləşən antik və erkən orta əsrlər dövrünə aid qala-şəhər.
İki təpədən və onların arasındakı çökəkdən ibarət olan Qaleye-Zöhhak qədim şəhər yeri şimaldan cənuba təqribən bir kilometrlik ümumi uzunluğa malikdir və Əhəmənilərə qədərki dövrdən islam zamanınadək müxtəlif vaxtlarda tikilmiş qurğuları özündə ehtiva edir. Şimaldakı təpə qədim şəhər yeri həyatının Parfiya dövrünə aiddir. Bu təpə e.ə. II – I minilliklərə aid olan məskən izlərini saxlamış çökəkdən ayrılmışdır. İkinci təpədə Sasanilərin hakimiyyəti dövründə tikilmiş qala qurğuları vardır. Bu qala qurğuları yonulmamış daşlardan bərkidici məhlul olmadan hörülmüşdür, diizbucaqlı qüllələrə malikdir. Bu divarın qərb qurtaracağında, Keranku çayı tərəfdəki yerdə qala qapılarının izləri nəzərə çarpır. Görünür bütün təpənin müdafiəsi üçün təqribən tam şəkildə qalmış, daha erkən zamanlarda tikilmiş qala divarından istifadə edilirdi. Divarın xarici tərəfindən, düz qala qapılarının qarşısında yonulmamış daşlardan tikilmiş ayrı-ayrı binalar görünməkdədir. Divarın daxili tərəfindəki binalar kompleksi böyük ərazidə yerləşmişdir ki, bu da tədqiqatçının fikrincə, kompleksin saray xarakteri daşıdığını təsdiqləyir.
Sadıq bəy Xalxali
Yaradıcılığı
***	Hər kim  istərsə  yar  kuyundan keçsin, Ona əvvəl gərək  canından  keçsin. Ölüm mənə yeydir  bu  yaşayışdan, Sabit istər belə ömürdən keçsin.
Zöhhak qalası
Qaleye-Zöhhak qədim şəhər yerinin daha mühüm və yaxşı hifz edilmiş qurğusu pavilyondur. Pavilyon saray kompleksindən cənub-qərbdə yerləşir və həmin kompleksdən terrasla ayrılmışdır. Plan baxımından kvadrat təşkil edən (daxili ölçüləri 5,90x5,80 metr) pavilyon yonulmamış daşlardan olan özül üzərində yanı üstə qoyulmuş kərpiclərdən (32x32x6–33x33x6 santimetr) tikilmişdir. Tağları olan daxili binanın hündürlüyü 9,40 metrə (çəlləyin zirvəsinədək), pavilyonun ümumi hündürlüyü isə 12 metrə, eni 8,90 metrə çatır. Pavilyona girişin eni 2,50 metrdir və bu giriş şimal-şərq tərəfdə yerləşir. Cənub-qərb və şimal-qərb tərəflərdən pavilyon 4 metrdən artıq eni olan yarımdairəvi tağlarla çay vadisinə açılır. Cənub-şərq tərəfdən isə pavilyon bağlıdır və belə hesab edirlər ki, bu cəhət pavilyonun atəşpərəstlik məbədi və yaxud çahartaq kimi ibadət obyekti olduğu fikrini təkzib edir. Eyni zamanda pavilyonun çayın sıldırımlı sahilində, dərin dərənin qarşısındakı uca qayalığın üzərində yerləşməsi onun saray strukturunda görkəmli funksiyaya malik olduğunu göstərir.
Sadıq bəy Xalxali
Yaradıcılığı
Aşağıdakı türk  dilində  şeir  də  Sabitdəndir:
Zöhhak qalası
Daxili və xarici tərəflərdən divarların üzərində, divar oyuqlarında, habelə tağların daxili səthində bəzi yerlərdə boya təsvirlərinin izləri olan suvaq qalmışdır. Həmin təsvirlər qadın başcıqlarının əks olunduğu kesson, meandr ornamenti, relyef şəklində verilmiş qıvrımşəkilli bəzək rəsmlərindən və s. ibarətdir. Pavilyon İranın, xüsusilə Əhəmənilər dövrünün tikinti ənənəsinə uyğun gələn üçpilləli merlonlara malik olan dişli məhəccərlə başa çatır.
Pavilyonun həm Ön Asiyanın, həm də Romanın memarlığı ilə bənzərliklərə malik olan memarlıq xüsusiyyətləri (Aşşurdakı və Kuhi-Xocadakı saraylar, binaların daxilindəki memarlıq detallarının profilləri, dekor və s.), habelə keramika fraqmentləri onu Parfiya dövrünə, daha dəqiqi eramızın I əsrinə aid etməyə imkan verir.
Sadıq bəy Xalxali
Yaradıcılığı
Dağıdıb qamətinə  sərv  səmənbər geysu, Kim görüb  sərvdə  bir  bəylə müənbər  geysu. Kah zəncirim olur,  gah  könül  murğuna  dam, Gətürür başimə  Sabit, nə  bəladır  keysu. (“Nigaristani-Dara”)
Kolin O’Donoqu
Kolin Artur O’Donoqu — İrlandiyalı aktyor və musiqiçidir. Biri Var İdi, Biri Yox İdi serialında oynadığı Kapitan Kilian ”Huk” Cons rolu ilə tanınır. Bundan başqa 2011-ci il istehsalı olan Ayin filmində kahin Maykl Kovak rolunu ifa etmişdi.
Kariyerası
Kolinin ilk karyera illəri İrlandiya və İngiltərədə teatrda və televiziya seriallarında rol almaqla başladı. 2003-cü ildə Krismas Üçün Ev filmində oynadığı Norman roluna görə Ən yaxşı yeni istedad nomonasiyası üzrə İrland Film və Televiziya Mükafatı-na layiq görüldü.
2009-cu ildə Tudorlar adlı tarixi serialın 3-cü mövsümündə "Bavariadan olan Duk Filip" adlı seriasında rol ifa etdi. Hollivuddakı ilk film debütünü Antoni Horpinks ilə Ayin (2011) filmi ilə etdi. O kastinq üçün özünün kastinq videosunu Droqedada dostunun studiyasinda hazırladı və ABŞ-yə göndərdi. 2003-cü ildə fəaliyyətə başlamış "The Enemies (Düşmənlər)" adlı musiqi qrupunun üzvüdür və qrup üçün mahnı oxuyur və gitara çalır.
2012-ci ildə ABC-nin hit serialı olan Biri Var İdi, Biri Yox İdi serialının ikinci mövsümünə Kapitan Huk roluna seçildi. 2014-cü ildə o Qum Fırtınası filmində əsas rol olan musiqiçi Brennan roluna çəkildi. Filmin çəkilişləri Tennessi ştatının Neşvill şəhərində baş tutdu.
The Enemies
Kolin 5 nəfərdən ibarət olan The Enemies (Düşmənlər) adlı İrland musiqi bandının üzvü olmuşdur. Bu band o və yaxın dostu Ronan Makqullian tərəfindən 2003-cü ildə yaradılmışdır. Band özlərinin ilk albomunu 7 mart 2011-ci ildə satışa çıxartdılar. Kolin albom üçün mahnı ifa etmiş və gitara çalmışdır.
Band Koka-Kolanın "5BY20" layihəsi üçün mahnı hazırlamışdır. Onların debut albomları olan Sounds Big on the Radio 2013-cü ilin mart ayı üçün nəzərdə tutulsada sonradan 2014-cü ilə dəyişdirildi. 2013-cü ilin may ayında Kolin Biri Var İdi, Biri Yox İdi serialının çəkilişlərinə görə qrupu tərk etdiyini bildirdi.
Şəxsi həyatı
Kolin 2009-cu ildə məktəb müəlliməsi olan Helena ilə Tudorlar serialındakı ifasından sonra evləndi. Çütlük 18 yaşlarından sevgili idilər və bir oğlan və bir qızları var.
Filmoqrofiyası
thumb|Kolin 2013-cü ildə PaleyFest mərasimində
Mafetenq
Mafetenq — Lesoto qərbində, paytaxtı Maserudan 76 km aralı yerləşən şəhər.Eyniadlı distriktin inzibati mərkəzidir.Əhalisi 2012 ildə-43 min sakin.Şəhərin əsasını 1880 ildə ingilislər qoydular.Burada taxıl dəyirmanı,tikiş fabriki,farmakoloji müəssisə işləir,iki mehmanxana var.
Seyid Saleh Xalxali
Ağa Seyid Məhəmməd Saleh Məhəmməd Səid oğlu Xalxali — İslam alimi.
Həyatı
Seyid Saleh Xalxali bir çox kitablar qələmə almışdı. Onlardan ən görkəmli əsəri "Şüruhi-sələsə" (üç izah)dır. O, Mühyəddin ibn əl-Ərəbinin (?-1240) "On iki imam" əsərini, Mir Findiriskinin (?-1640) "Qəsideyi-yaiyyə" əsərinin və Şeyx Mürtəza Ənsarinin (?-1864) "Fəraid" əsərinin izahını yazmışdır. Həmin əsərlər Tehranda çap olunmuşdur.
Seyid Saleh Xalxali 7 sentyabr 1888-ci ildə vəfat edib.
Tanto
Tanto (Qısa qılınc) — Feodal Yaponiyada samuraylar tərəfindən işlənən yapon qılıncı (nihonto). Ümumiyyətlə tək, bəzən də cüt tərəfli tanto — 1 şaku (15–30 cm) uzunluğundadır.
Lomon
Lomon — Fransa kommunası, Franş-Konte regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Sona. Qərbi Erikur kantonuna daxildir. Kommuna rayonu — Lur.
Coğrafiya
Kommuna Parisdən təxminən 350 km cənub-şərqdə, Bezansondan 65 km şimal-şərqində, Vezouldan 35 km şərqində yerləşir. .
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə 238 nəfərdən (15-64 yaş) olanlar arasında 164-ü iqtisadi cəhətdən aktiv, 74-ü qeyri-aktivdir (fəaliyyət göstəricisi 68,9%, 1999-cu ildə isə 65,0%). 164 aktiv sakindən 150 nəfər işləyib (89 kişi və 61 qadın), 14 nəfər işsizdir (9 kişi və 5 qadın). 74 qeyri-aktiv arasında 14 nəfər tələbə, 34 nəfər təqaüdçü, 26 nəfəri isə digər səbəblərlə qeyri-aktivdir. .
Əhəmiyyətli yerləri
Kommunanın aşağı hissəsində bulaq və ictimai camaşırxana yerləşir (XIX əsr). Tarixi abidə 1980-ci ilə aid.
Karamanspor
Karamanspor (Karamanspor) vəya köhnə adı ilə Larendespor— Türkiyənin köhnə futbol klubu.
Ağa Zeynal hamamı
Ağa Zeynal hamamı — XIX əsrin II yarısında hamаmın sifarişçisi və sahibi Ağa Zeynal tərəfindən tikilmiş hamam. Hacı Ağa Zeynal Bakı milyonçusu Ramazanovun babasıdır. Hamаm yaşаyış tikililərinin sisteminə dахil olub ondan seçilmir. Binanın dахili məkanı ənənəvi üslublara sadiq qalаraq soyunma və yuyunma otaqlarından, xəzinə (qaynar və soyuq su anbarı) və odluq kamerasından ibarət olan əsas bölmələrə ayrılmışdı. Ağa Zeynal hamаmı XIX əsrin II yarısına aid mülki memarlıq abidəsidir. Hazırda hamam təyinatına uyğun şəkildə fəaliyyət göstərir.
Qansu Uyğur idikutluğu
Qansu Uyğur idikutluğu — Çinin Qansu vilayətində mövcud olmuş qədim dövlət. Uyğur xaqanlığının dağılmasından sonra yaradılmışdı.
Tarixi
Uyğurların bir dəstəsi Qansuda hələ 840-cı ildən yaşayırdılar. Çin ilə ticari əməkdaşlıqları olan bu uyğurlara daha sonra 890-cı ildə Uyğur xaqanlığından qaçqın düşən uyğurlar qoşuldu.Yağlakar sülaləsindən olan və Hörmüzd xaqan olaraq da bilinən Panq Təkinin başçılığı ilə qurulan bu dövlət bir əsr yarım ömür sürmüşdü. İndiki davamçıları Sarı uyğurlardır.
Luis Bes
Luis Bes (25 dekabr 1891 — 1 yanvar 1961) — Fransalı keçmiş peşəkar velosiped yarışçısı. Luis Bes Fransanı 1912-ci ildə V Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Luis Bes birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 1912-ci ildə qatıldı. O, Stokholmda baş tutan V Yay Olimpiya Oyunlarında iki yarışda iştirak etdi. Yarışı sona qədər başa vura bilmədi.
Səmsəmkəndi (Vərziqan)
Səmsəmkəndi - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 41 nəfər yaşayır (10 ailə).
Hanafuda
Hanafuda — Yaponiyada yaranmış oyun kartları.
Music & Me
Music & Me – Maykl Cekson üçüncü solo albomudur. Dünyada albomun 2 milyondan çox nüsxəsi satılıb.
Ludar burnu
Ludar burnu —  Baykal gölünün şimal-qərbində, Baykalskoe kəndindən 2 km şimal-şərqdə yerləşir. Burunda qədim mağara vardır. Mağarada qədim dövrə aid saxsı qablar aşkarlanmışdır. Mağara yaxınlığında isə qədim dövrə aid olan yaşayış yerinin qalıqları vardır. Bu yaşayış yerinin yaşı təqribi olaraq 4 min il götürülür.
Burunda yerləşən Ludar dağında, hündürlüyü 0,3—0,5 m olan daş tikilinin qalıqları vardır. Daş tikilinin sahəsi 3–4 km²-dir.
Acanthocreagris
Acanthocreagris — Yalançıəqrəblər dəstəsinə daxil olan cins.
Növləri
Cinsə daxil olan növlər:
Metacritic
Metacritic — musiqi albomları, video filmlər, videooyunlar haqqında rəylər toplayan ingilisdilli veb-sayt. Burada hər bir mal üçün verilmiş icmallar əsasında ümumi rəy verilir. Hər bir icmallın təqdim olunmuş ixtisar forması mənbələrə istinadlanır. Beləliklə, təqdim olunan malın müsbət və mənfi xüsusiyyətləri haqqında ümumi təsəvvür yaranır.
Sust
Sust:
Kann FK
Kann FK — Fransanın Kann şəhərini təmsil edən futbol klubu.
Ağdimdik qaqar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Yuyçzülyü Tiefa
Yuyçzülyü Tiefa - Anaxuanın ölümündən sonra nominal xaqan titulunu daşıyırdı. 553-cü ildə xitaylar tərəfindən öldürüldü. Yerinə Çindən qayıtmış atası Yuyçzülyü Denqçu keçdi.
Mustafa Mehmandarov
Mehmandarov Mustafa Adil oğlu — dirijor.
Həyatı
Mehmandarovlar soyuna şöhrət gətirənlər çox olub. İlk azərbaycanlı ali təhsilli hüquqşünas Mirzə Sadıq bəy Mehmandarov, Azərbaycan Demokratik Respublikasının hərbi naziri, general leytenant Səməd bəy Mehmandarov, ilk azərbaycanlı ali təhsilli həkimlərdən biri, tanınmış ictimai xadim Kərim bəy Mehmandarov Azərbaycan tarixinə töhfələr bəxş etmişlər. Bu gün bu soyadı daşıyan Mustafa da istedadı, sənətdə pillə-pillə qazanmağa çalışdığı uğurları ilə bu missiyanı davam etdirir.
Mustafanın təlim-tərbiyəsində valideynləri ilə yanaşı, nənəsi Leyla xanımın da xüsusi rolu olmuşdur. O, məşhur Rüstəmbəyovlar nəslindəndir. Leyla xanım həm də Bakı milyonçusu Hacı Zeynalabdin Tağıyevin nəticəsidir. Leyla xanım ömrünün sonuna qədər Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında dərs deyib, Musiqi tarixi kafedrasında dosent vəzifəsində çalışıb. Leyla xanımın evdəki pianosu Mustafa üçün ilk musiqi aləti olub.
Mustafa Mehmandarov 1992-ci il iyunun 2-də Bakıda dünyaya göz açıb. O, 1998-2009-cu illərdə Ü. Hacıbəyli adına Bakı Musiqi Akademiyasının nəzdində Orta İxtisas Musiqi Məktəb-Studiyanın, mərhum professor Bayandur Mehdiyevin sinfində "skripka" aləti üzrə təhsil alıb, həmin məktəbin məzunudur. Daha sonra ixtisas müəllimi professor Zəhra Quliyeva olmuşdur.
Mustafa Mehmandarov skripkaçı kimi bir sıra beynəlxalq müsabiqələrin laureatıdır:
2007-ci ildə Bolqarıstanda keçirilən Beynəlxalq Müsabiqədə 2-ci yerə və "Laureat" adına layiq görülüb.
2011-ci ildə Lüksemburqda keçirilən Beynəlxalq Müsabiqədə "Qızıl" medala və "Laureat" adına layiq görülüb.
2012-ci ildə İtaliya və Avstriyada keçirilən Beynəlxalq Müsabiqədə "I"-ci yerə və "Laureat" adına layiq görülüb.
2013-cü ildə Ü. Hacıbəyli adına Bakı Musiqi Akademiyasının "skripka" fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.
Dirijorluq üzrə ilk dərslərini görkəmli dirijor, Xalq artisti, professor Rauf Abdullayevdən almışdır. 2018-ci ildə Vyana Konservatoriyasının (Avstriya) "Opera-Simfonik Dirijorluğu" fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirən ilk Azərbaycanlı dirijor olmuşdur.
Mustafa Mehmandarov "Caspian Virtuosos" Orkestrinin təsisçisi, bədii rəhbəri və baş dirijoru, TÜRKSOY Kamera Orkestrinin qonaq-dirijoru və Üzeyir Hacıbəyli adına Azərbaycan Dövlət Simfonik Orkestrinin dirijorudur. Tanınmış simfonik orkestrlərin iştirakı ilə ABŞ, Böyük Britaniya, Almaniya, Avstriya, Fransa, İtaliya, Slovakiya, Finlandiya, Türkiyə, Monteneqro, Makedoniya, Bosniya və Herseqovina, Sebiya və bu kimi ölkələrdə konsert proqramları ilə çıxış etmişdir.
Mehmandarovun repertuarına Avropa, Rus klassikləri və həmçinin Azərbaycan bəstəkarlarının əsərləri daxildir.
Mükafatları
31 yanvar 2019-cu ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamına əsasən Gənclər üçün Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.https://president.az/articles/31740
Tibbi subyekt rubrikası
Tibbi subyekt rubrikası (qısaca: TSR (, qısaldılmış MeSH) - genişhəcmli, nəzarət olunan tibbi lüğət, indeksləşdirilmiş elmi məcmuə, jurnal və kitabların, eyni zamanda informasiyaların əldə edilməsini asandlaşdıran Amerika Birləşmiş Ştatlarının "Milli Tibbi Kitabxanası" (NLM) tərəfindən Medline və PubMed məqalələri bazası əsasında yaradılmış və daim yeniləşən bir xidmət rubrikasıdır.
Acanthocreagris redikorzevi
Acanthocreagris redikorzevi — Yalançıəqrəblər fəsiləsinə, Acanthocreagris cinsinə aid olan yalançıəqrəb növü. Azərbaycanın endemik canlısıdır
Tibbi subyekt rubrikası
MeSH və ya Tibbi subyekt rubrikası internet vasitəsilə izlənilə bilinir. İlk olaraq ingilis dilində yaradılan bu rubrika artıq bir neçə dillərə tərcümə olunmuşdur.
Yuyçzülyü Anaxuan
Yuyçzülyü Anaxuan - Jujan dilindəki adı ilə Dayanan xan 520-ci ildə qardaşından sonra taxta çıxmış jujan xaqanı.
İlk illəri
Hakimiyyətə gələndən sonra qardaşı Yuyçzülyü Yujufanın üsyanı ilə rastlaşdı. Qardaşını devirmək üçün Şimal Vey sülaləsi ilə müttəfiq olan Anaxuan tezliklə imperatorun vassalına çevrildi. 3 il Şimal Vey dövlətində qaldığı dövrdə əmisi xaqanlıq edirdi. Əmisinin ölümündən sonra yenidən xaqanlıq etməyə başladı. 535-ci ildə qızını imperator Yuan Baocu ilə evləndirərək gücünü daha çox artırdı. 538-ci ildə isə o artıq Çin imperatoruna ard-arda zərbələr endirə biləcək gücə gəlmişdi. Bir çox şəhərləri yandıraraq artıq vassal olmadığını göstərirdi. 541-ci ildə isə Qərbi Vey imperiyasını tamamilə dağıdaraq, torpaqlarını müttəfiqi Şərqi Vey ilə bölüşdürdü. Onun dövründə Jujan xaqanlığı artıq Şərqi Asiyanın ən güclü dövləti olmuşdu.
Anaxuanın ölümü
Anaxuanın ordusunda tümən komandiri olan Aşina qəbiləsinin başçısı Aşina Tuvunun oğlu Bumın Qaoçe Ulu Bəyliyinin son bəyi olan Kubini də məğlub edəndən sonra xidmətinə qarşılıq olaraq Anaxuanın qızı ilə evlənmək istədi. Anaxuan isə Sən mənim filiz əridənimsən, belə bir təklifi nə cürətlə mənə verirsən? deyərək ona qarşı yürüşə çıxdı. 552-ci ildə baş verən müharibədə Anaxuan öldürüldü. Göytürk İmperiyası öz müstəqilliyini elan etdi. Anaxuan əmisi nəvəsi Yuyçzülyü Tiefa tərəfindən əvəz olundu.
Şərəfabad (Vərziqan)
Şərəfabad - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 694 nəfər yaşayır (140 ailə).
Molla Nəsrulla Vaqif
Molla Nəsrulla Məhəmməd Ömər oğlu Vaqif (?-1553) — XVI əsr Azərbaycan şairi.
Həyatı
Molla Nəsrulla Məhəmməd Ömər oğlu Vaqif 1503-cü ildə Xalxalda doğulmuşdur. Doğma yurdunda mədrəsə təhsili aldıqdan sonra Osmanlıya köçüb, uzun müddət orada yaşamışdır. Bəzi müəlliflərə görə onun Osmanlı dövlətinə getməsi onun sünni məzhəbində, şafii təriqətində olması idi.
Molla Nəsrulla Vaqif 1553-cü ildə Osmanlı dövlətində vəfat edib.
Yuyçzülyü Polomen
Yuyçzülyü Polomen — Jujan dilindəki adı ilə Sakit xan 521-ci ildə qardaşı oğlunun yoxluğu vaxtında dövlət başsız qalmasın deyə taxta çıxmışdı.
Yuyçzülyü Yujufanın üsyanını yatırmış və Qaoçeləri məğlub etmişdi. Anaxuanı neçə dəfə taxta qayıtmağa çağırsa da o qorxaraq gəlməmişdi. 524-cü ildə öldürüldükdən sonra Anaxuan hakimiyyətə qayıtmışdı. Ölümündən sonra hersoq titulu ilə mükafatlandırılmışdı.
Katib
thumb|Katib Katib – müəllif və ya başqa adamların xahişi ilə əsərləri gözəl xətlə yazan, yaxud hökmdarların, varlı ziyalıların sifarişi ilə əsərlərin üzünü köçürən şəxsdir. Şərqdə onlara – xoşnəvis, müstənsix, Qərbdə– kalliqraf, deyirdilər. Kitab çapı ixtira olunana qədər ədəbi əsərlərin qorunub yaşamasında və yayılmasında katiblərin mühüm xidməti olmuşdur. Katiblərin bir çoxu kitab üçün yazı ləvazimatı (qələm, mürəkkəb, rəng və s.) hazırlamış və əlyazma kitabına cild də çəkmişdir.
Xarici keçidlər
Katib ne demek?
Nəbi Tamayev
Nəbi Koroğlu oğlu Tamayev — çoban, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1948).
Həyat və əmək fəaliyyəti
Nəbi Tamayev 1887-ci ildə İrəvan quberniyasının Naxçıvan qəzasının (indiki Babək rayonu) Sust kəndində anadan olmuşdur. Əmək fəaliyyətinə "26 Bakı komissarı" kolxozunda başlamış, bu kolxozda çoban işləmişdir. 1947-ci ildə qoyunçuluq sahəsində yüksək əmək göstəricilərinə nail olmuşdur. SSRİ Ali Sovetinin 17 avqust 1948-ci il tarixli qanunu ilə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adına layiq görülmüş, "Oraq və Çəkic" medalı və Lenin ordeni, ilə təltif olunmuşdur. Nəbi Tamayev 2 iyun 1957-ci ildə Babək rayonunda vəfat etmişdir.
Külək enerjisi
thumb|220px|[[Külək turbini]] Külək enerjisi — küləyi meydana gətirən hava axınının sahib olduğu hərəkət (kinetik) enerjisidir. Alternativ enerji (bərpa olunan) mənbələrindən biri hesab olunur. Bu enerjinin bir hissəsi faydalı olan mexaniki və ya elektrik enerjisinə çevrilə bilər.
Külək enerjisi digər alternativ enerji mənbələri olan günəş, hidroenergetika, geotermal və biokütlə enerjisindən özünün maya dəyərinə, ekoloji təmizliyinə və tükənməzliyinə görə ən sərfəlisidir.
Sust (Niderland)
thumb|Sust şəhəri Niderland xəritəsində Sust — Niderlandda şəhər. Əhalisi 45 milyon, ərazisi 46,45 km²-dir.
Külək enerjisi
Küləyin gücündən çox köhnə illərdən bəri faydalanırlar. Külək gücündən ilk faydalanma şəkli olaraq yelkənli gəmilər və yel dəyirmanları göstərilə bilər. Daha sonra taxıl üyüdmə, su nasosla vurma, ağac kəsmə işləri üçün də külək gücündən faydalanılmışdır. İndiki vaxtda daha çox elektrik çıxarmaq məqsədiylə istifadə edilməkdədir.
Elektrik enerjisi istehsalı üçün daha səmərəli texnologiyalardan biridir. Külək qurğularının inşasına ənənəvi elektrik stansiyalarının qurulmasına nisbətən daha az vaxt sərf olunur. Bundan başqa, külək, əslində, istənilən ölkənin malik olduğu daimi təbii enerji mənbəyidir. Külək enerjisindən istifadə olunması energetikanın daha tez inkişaf edən sahələrindən biridir.
Azərbaycanda külək enerjisi
Azərbaycan ərazisində əsasən Bakı, Sumqayıt, Abşeron, Binə, Maştağa külək enerjisindən istifadə etmək məqsədəuyğun sayılır.
Azərbaycan Elmi Tədqiqat Energetika İnstitutu Respublikanın Meteroloji stansiyalarında toplanmış bütün flüger müşahidələri materiallarını qruplara ayırıb, rayonların landışaftlarına görə külək sürətlərinin paylanması rejimlərinin aşağidaki tiplərini müəyyən etmişdir: Ona görə də bu zona külək enerjisindən istifadə üçün yararsız hesab edilir. Nəzərə almaq lazımdır ki, əsasən Vzonasını təşkil edən yüksək dağlıq ərazilərin iqlim xüsusiyyətləri hələ yaxşı öyrənilməmişdir.
Hesablamalara görə Azərbaycan Respublikası özünün coğrafi vəziyyətinə, təbii şəraitinə və iqtisadi infrastrukturuna görə 800 MVt-a yaxın illik külək enerji ehtiyatına malikdir. Bu ehtiyat ildə təxmini hesablamalara görə 2,4 milyard kVt/saat elektrik enerjisi deməkdir. Bu isə, öz növbəsində, ildə 1 milyon tona yaxın şərti yanacağa qənaət, ən əsası isə ildə küllü miqdarda tullantıların, o cümlədən azondağıdıcı olan karbon dioksidin atmosferə atılmasının qarşısının alınması deməkdir.
1999-cu ildə Yaponiyanın "Tomen" şirkəti Azərbaycan Elmi-tədqiqat Energetika və Enerjilayihə İnstitutu ilə birlikdə Abşeronda hündürlüyü 30 və 40 metr olan iki qüllə quraşdırmış, küləyin sürətinin orta illik qiyməti v = 7,9–8,1 m/san olması müəyyən edilmiş və Qobustan rayonu ərazisində ümumi gücü 30 MVt olan külək elektrik stansiyasının quraşdırılmasına dair texniki iqtisadi əsaslandırma hazırlanmışdır.
2002-ci ildə Azərbaycanın bərpa olunan enerji resurslarının qiymətləndirilməsi həyata keçirilmiş və aşkar olunmuşdur ki, Abşeron yarımadası iri həcmdə külək enerjisi potensialına malikdir. Uzunmüddətli küləyin orta sürəti 6 m/san-dan artıqdır ki, bu da külək enerjisi üçün əlverişli texniki-iqtisadi potensialın olmasını göstərir. Şimal DRES-nin yerləşdiyi ərazidən toplanılmış külək enerjisi üzrə statistik məlumatlar bir daha təqdim olunan göstəriciləri təsdiq etmişdir. Aparılmış bu tədqiqatlar zamanı Qobustan rayonu ərazisi üçün təqdim olunmuş göstəricilər külək enerjisi potensialının 4-cü sinfinə aid edilir ki, bu da yüksək potensial hesab olunur.
Yuyçzülyü Denqçu
Yuyçzülyü Denqçu - Yuyçzülyü Tiefaın ölümündən sonra nominal xaqan titulunu daşıyırdı. 553-cü ildə Göytürklər tərəfindən öldürüldü. Yerinə oğlu Yuyçzülyü Kanqti keçdi.
Qaqarlar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Sifar (Vərziqan)
Sifar - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Artur Stoks (velosipedçi)
Artur Stoks (13 noyabr 1875 — 4 aprel 1949) — Böyük Britaniyalı keçmiş peşəkar velosiped yarışçısı. Artur Stoks Böyük Britaniyanı 1912-ci ildə V Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Artur Stoks birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 1912-ci ildə qatıldı. O, Stokholmda baş tutan V Yay Olimpiya Oyunlarında iki yarışda iştirak etdi. Yarışı sona qədər başa vura bilmədi.
Yuyçzülyü Kanqti
Yuyçzülyü Kanqti - Atasının ölümündən sonra nominal xaqan titulunu daşıyırdı. 553-cü ildə Göytürklər tərəfindən öldürüldü. Yerinə Anaxuanın oğlu Yuyçzülyü Anloçen keçdi.
Hidrogen enerjisi
Hidrogen iqtisadiyyatı, Hidrogen enerjisi - önümedilməkdədir.
Bu enerji, sudan əldə edilə bilməkdə və yüksək məhsuldarlıqla, ətraf üzərində heç bir mənfi təsir yaratmadan faydalı bir enerjiyə çevrilə bilməkdədir. Dünyanın enerji problemini həll etmək üçün istifadə ediləcək hidrogen enerjisi ilə milyardlarla il çatacaq enerji davamlı olaraq çıxarıla biləcək.
Tətbiqi
Yaponiyanın “JR Higashi Nihon” dəmir yolu şirkəti 2020-ci ilin ortalarından başalayaraq ekoloji cəhətdən təmiz, hidrogen yanacağı elementindən istifadə edən qatarlardan istifadəni planlaşdırır. Şirkət hidrogen yığılan çənlərin vaqonların damında və döşəmənin altında yerləşdirilməsini nəzərdə tutan layihə üzərində işləyir. Həmin qatarlarda elektrik enerjisi çənlərdəki hidrogenin atmosferdəki oksigenlə kimyəvi reaksiyası zamanı əldə ediləcək. Hesablamalara görə, qatarlardakı bütün çənlər dolu olduğu halda onun təqribən 140 kilometr məsafəni qət etməsi mümkündür.
Cin məscidi
Cin məscidi — İçəri Şəhərdə yerləşən və yerli əhəmiyyətli abidə olan məscid.
Haqqında
Məscid Şirvanşahlar saray kompleksinə daxil olub Şərq darvazasının aşağı hissəsində yerləşir. Məscidini fasadı üzərində epiqrafik yazı mövcud deyil. Tikilinin XIV əsrdə inşa olunduğu və adını Qurandakı Cin surəsindən aldığı ehtimal edilir. Məhəllə məscidi rolunu oynamışdır. Planda uzadılmış dördbucaq şəkildə olan bu bina, çatma formalı daş qübbə ilə örtülmüş birkameralı ibadət zalını təşkil edir. Ox üzrə interyerin cənub divarında dördbucaq çərçivəyə alınmış beşyaruslu stalaktik mehrab Şirvan-Abşeron memarlıq məktəbinin müəyyən kompozisiya motivini bütövlüklə təşkil edir. Cinahlarda kiçik taxçalar yerləşdirilmişdir. Əsas fasadı assimetrik olan məscidin sərt, iri həcmli kompozisiyası, klassik tipli portal-girişlə vurğulanır. Portalın dəqiq profillənmiş dördbucaq çərçivəsi, fasadın bütöv daş divarının fonunda klassik formada təsvir edilmişdir. Məscidin portalı klassik formaya malikdir.
Ağboyun qaqar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Chthoniidae
Chthoniidae — Yalançıəqrəblər dəstəsinə daxil olan fəsilə. Fəsiləyə 30 cins, 600 növ daxildir.
Cinslər
Chthoniidae fəsiləsinə daxil olan cinslər:
Vərdin (Vərziqan)
Vərdin - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 496 nəfər yaşayır (98 ailə).
Hidroelektrik enerji
Hidroelektrik enerji — sürətlə axan suyun enerjisiylə çevirilən elektrik generatorlarından əldə edilən elektrikdir. Hidroelektrik enerji stansiyaları içmə, istifadə etmə ya da sənaye suyu təmin etmək məqsədiylə çayların önü kəsilərək yaradılan su anbarında qurulmaqdadır. Hidroelektrik stansiyanın ana hissələri cəbri borular, hidrolik turbinlər, generatorlar, transformatörler ilə su axışını və elektrik enerjisi paylamasını nəzarət edən köməkçi təchizatlardır. Cəbri borular suyu aşağıya doğru turbinlərə çatdıran böyük borular ya da tunellərdir. Turbinlər, axan suyun hidrolik enerjisini mexaniki enerjiyə çevirən maşınlardır. Transformatörler üreteçlerden əldə edilən alternativ gərginliyi uzaq məsafələrə çatdırmaq üzrə çox yüksək gərginlik dəyərlərinə yüksəltməkdə istifadə edilər.
Bordo FK
FC Girondins de Bordeaux — Fransız futbol klubu. Oyunlarını Bordodakı 35.200 nəfərlik Stade Chaban Delmas oynayan klub, 6 dəfə Liqa 1 çempionluğu qazanma müvəffəqiyyəti göstərmişdir. 1995-96 mövsümündə UEFA Intertoto Kubokunu qazanıb UEFA Kubokunda seçmələrə qalmış və daha sonra final oynamış ancaq Bayern Münhenə 2-0 və 3-1 məğlub edərək çempion olmağı bacarmışdır.
Robert Kapa
Robert Kapa (, əsl adı Endre Erne Fridman, 22 oktyabr 1913, Budapeşt – 25 may, 1954, Vyetnam) — Macarıstanlı fotoreportyor, fotojurnalist, müharibə fotoqrafı, Kornell Kapanın böyük qardaşıdır. Beş müxtəlif müharibələrdə: İspaniya vətəndaş müharibəsi, İkinci Çin-Yapon müharibəsi, İkinci Dünya Müharibəsi, 1948-ci il Ərəb-İsrail müharibəsində və birinci Vyetnam müharibəsində fotoçəkilişlər aparıb.
Həyatı
thumb|250px|Əsgərin ölümü. 1936-cı il. Müəllifin ən məşhur fotoşəkli. Robert Kapa 1913-cü ildə Dezso və Yuliya Fridman ailəsində, Macarıstanın Budapeşt şəhərində anadan olub. Macarıstandakı rejimlə əlaqədar öz gələcəyini görmədiyindən 18 yaşında, 1931-ci ildə Berlinə köçür. Orada siyasi elmlərdən mühazirələrdə iştirak edir, jurnalistika ilə məşğul olmağa başlayır. İlk olaraq Kapa yazıçı olmaq istəyirdi. Berlində tapdığı iş fotoqrafiya ilə əlaqədar olduğundan incəsənətə marağı artır. 1932-ci ildə Kopenhagendə Lev Troskiyin seriya portretlərini çəkir. Nasizmin daha da artmasina görə Kapa 1933-cü ildə Almaniyadan Fransaya köçür. Parisdə Anri Kartye Bressonla tanış olur. 1935-ci ildən Robert Kapa ləqəbindən istifadə edib. İspaniyadakı vətəndaş müharibəsində respublikaçı əskərin güllə dəyən anda ölümünü çəkdiyi işi bu gün də onun ən məşhur işlərindəndir. Madrid yaxınlığında rəfiqəsi, alman fotojurnalisti Qerda Taro vəfat edir. Qerda Taronun həyatına təsadüfən manevr edən tank son qoyur. 1938-ci ildə Çin-Yapon müharibəsi dövründə fotomüxbir işləyib. 1940-cı ildə ABŞ-yə köçüb. Şimali Afrikada və İtaliyada işləyib. Müttəfiq qoşunlarının Normandiyə hüçumunu çəkib. 1947-ci ildə Anri Kartye-Bresson və digərləri ilə "Magnum" fotoagentliyini yaradıb. 1951-ci ildə agentliyə rəhbərlik edir amma, 1953-cü ildə makkartizmdən ehtiyatlanaraq Avropaya köçmək məcburiyyətində qalır. 1948-ci il və 1950-ci illərdə İsraildə işləyib. Vyetnamda, 1954-cü ildə Çinhindi müharibəsinin sonlarında minaya düşərək həlak olub. Steynbekin "Rus Gündəliyi" adlı kitabının tərtibatında yaxından iştirak edib.
Günəş paneli
right|thumb|200px|Günəş paneli
Günəş paneli - üzərində günəş enerjisini sovurmaya yarayan bir çox günəş batareyası saxlayan bir enerji qaynağıdır. 8-24 panellik bir sistem, ehtiyac olan yerlərdə bir evin bütün elektrik ehtiyacını qarşılaya bilər. Sənaye tətbiqləri və ya elektrik stansiyaları üçün minlərlə Günəş batareyasının istifadə edildiyi böyük sistemlər qurulmaqdadır. Günəş batareyasının performansı səmərəsi ilə ölçülər.
Hicaz
right Hicaz — Səudiyyə Ərəbistanının qərbində bir region. Qırmızı dənizin şərq sahilində yerləşir.
Mənаsı mаneə deməkdir. Hicаz Yəmənin şimаlı ilə Təhаmənin şərq tərəfində yerləşib onlаrı bir-birindən аyırır. Bunа görə də o ərаziyə belə bir аd verilib. Bu əyаlətdə olаn vаdilərin аrаsındа dаğlаr vаrdır ki, onlаrın bəzilərinin hündürlüyü 2 km-dən çoxdur.
Saşa Qrey
Saşa Qrey — ABŞ aktrisası, modeli, yazıçısı, ifaçısı və keçmiş pornoaktrisası. 2006–2011-ci illərdə pornoqrafik filmlərdə iştirak etmişdir.
Yuyçzülyü Anloçen
Yuyçzülyü Anloçen - Yuyçzülyü Kanqtinin ölümündən sonra nominal xaqan titulunu daşıyırdı. Anaxuanın oğlu və Jujanların son xaqanıdır. 555-ci ildə Muğan xaqanın istəyi üzərinə imperator Toba Qonq tərəfindən edam edildi.
Con Kirk (velosipedçi)
Karyerası
Con Kirk birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 1912-ci ildə qatıldı. O, Stokholmda baş tutan V Yay Olimpiya Oyunlarında iki yarışda iştirak etdi. Yarışı sona qədər başa vura bilmədi.
Əndirqan (Vərziqan)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 911 nəfər yaşayır (228 ailə).
Hacı Heybət məscidi (İçərişəhər)
Hacı Heybət məscidi — İçərişəhərdə yerləşən və ölkə əhəmiyyətli abidə olan məscid.
Tarixi
Hicri tarixi ilə 1206-cı ildə (1791-ci il) memаr Hаcı Heybət Əmirəli оğlu tərəfindən tikilmişdir.
Haqqında
Kiçik оlub yаşаyış məhəllələrinin cərgəsinə dахildir. Plаndа dördbucаq şəklindədi. Kvаdrаt fоrmаlı vestibüldən, xidməti оtаqdаn və tахçаlı ibаdət zаlındаn ibаrətdir. Məscidin memаrlıq-kоnstruktiv quruluşu yerli üslublаrın sаrsılmаzlığını qоruyаrаq və оnlаrа sаdiq qаlаrаq dаş qübbələrdən və çаtmа fоrmаlı tаğlаrdаn ibаrətdir. Sаdə ifаdə оlunmuş tаclı giriş və "Qurаn" məzmunlu, eləcə də memаr hаqqındа məlumat verən epiqrаfik yazı məscidin yüksək dəyərini göstərir. İbаdət zаlının interyerində, künclərin birində memаrın və onun həyаt yоldаşının məzаrı yerləşir.
Leyb-Qvardiyanın Qafqaz eskadronu
Leyb-Qvardiyanın Qafqaz eskadronu-Leyb-Qvardiya-Rusiya imperatorlarını mühafizə edən xüsusi birlik idi. 18 may 1811-ci ildə mühafizə xidməti, 18 noyabr 1856-cı ildə isə Qafqaz eskadronu yaranıb. Bu birlik bir neçə eskadrondan ibarət idi. Əsası Qafqaz eskadron sayılırdı. Bu eskadron özündə 4 taqımı birləşdirirdi.
Digər qvardiyalardan fərqli bu eskadron birbaşa Sankt-Peterburq hərbi dairəsinə bağlı idi. Bu eskadron imperatoru və məiyyətini müşayiət edirdi. Çarın qərar tutduğu Krasno Selo (Красно Село) düşərgəsində yerləşirdi. Eskadronun bəzi üzvləri Krım müharibəsində və 1877-1878 Rusiya-Osmanlı müharibəsində rus ordusunun tərkibində iştirak ediblər. Rusiya imperatorununun konvoyunda xidmət göstərən sonuncu azərbaycanlı 1903-cü ilin aprel ayında Leyb-Qvardiyanın Kuban eskadronunda sotnik rütbəsində xidmətə başlamış Aleksandr Rzaqulu Mirzə olub. 30.03.1917-ci ildə eskadron buraxılıb.
Qırmızıdöş qaqar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Kostyum
right|thumb|260px Kostyum — klassik kişi və ya qadın geyimi.
Kostyumun tarixi
Kostumun tarixi İngiltərədən başlayır, hansı ki, XIX əsrdən formalaşmış və həmin dövrdə "siqaret çəkənlər kurtkası" – "smoking jacket" kimi dəyərləndirilmişdir. Bu səbəbdən kurtka çox soyuq idi, daha əvvəllər isə isti forması da yaradılmışdı. Atlasdan hazırlanan geyim özündə qoxu saxlamırdı. Yeməkdən sonra kişilər adətən siqaret çəkmək üçün qadınlardan uzaq bir yerə yığışardılar. Mərasim üçün onlarda olan paltrarlarını kirlətməmək istəyən şəxslər kostumda yəni smokingdən istifadə edirdilər. İrəli sürülən fikirlərə görə kostum insan həyatına asan formada daxil olan kostum Böyük Britaniyanın baş naziri Benjamin Dizraelinin yardımı ilə olmuşdur. Həmin şəxs kitabxanada oturub siqaret çəkməyi çox sevirmiş.
Digər düşüncələrə görə kostum ilk dəfə gecə mərasimləri üçün nəzərdə tutulmuşdur və 1880-ci ildə Mote Karloda yaradılmışdır. Həmin vaxtı xüsusi yerlərə oyun oynamaq məqsədi ilə gələn insanlar o qədər yorulurmuş ki, əynindəki palıtarlara belə diqqət yetirmirmişlər. Lakin içəri daxil olmaq bu cəhətdən çətinlik törədirmiş. Bu səbəblərə görə insanlar etiket şərəfinə daha yüksək səviyyəli geyinərək başqalarının gözündən pərdə asmağa çalışmışlar.
Kostyum hazırkı dövrdə
Hazırkı dövrdə yalnız qara rəngdə deyil, digər rənglərdə də kostumlara rast gəlmək mümkündür. Çox hallarda ağ rəngdə hazırlanmış təntənəli mərasimlərdə geyinilən kostumlar da insanların diqqətini cəlb edir. Digər rənglər üzərində isə eksperimentlər demək olar heç aparılmamışdır. Bütün bunlara baxmayarq əksəriyyət baboçka və yaxalarında gül də daşımağa üstünlük verir. Kostumu yalnız kişi geyimi hesab etməyin. Baxmayaraq ki, bu siqaret çəkənlər üçün kurtkadır, əvvəllər bu geyim güclü cinsin nümayəndəsi yəni kişilər üçün nəzərdə tutulmuşdu. Bir müddət keçdikdən sonra qadınlar da bu geyimdən istifadə etməyə başladılar. Bunlardan biri Marlen Ditrixdir, hansı ki, öz kişi geyimləri ilə cəmiyyətdə xüsusi mövqe tuturdu. Hələ XX əsrin ortalarında o, özünə ağ rəngdə olan və Berlində böyük ustalıqla hazırlanan kostumlar sifariş edirdi. Parisə gəldikdə isə bu xanımı müəyyən yerlərə öz xarici görünüşünə görə buraxmırdlılar.
Kostyumda haralara getmək?
"Kostyumda haralara getmək?" olar bu sual həmişə insnaları narahat etmişdir. Əgər siz "Black tie" adlanan yerə dəvət almısınızsa, siz əsl centlmen kimi baboçkalı kostyumla ora getməlisiniz. Kostyumun seçimi zamanı xüsusən tünd rənglərə üstünlük verməyiniz məsləhət görülür. Həmçinin bu geyim sizin saat 5 dən sonrakı layihələrin müzakirəsi üçün nəzərdə tutulmuş axşam yeməklərinz üçün də keçərlidir. Bu zaman sizin kostyumunuz 100% qara rəngdə olmalıdır, həmçinin xüsusi keyfiyyətinin də olması mühümdür. Ən yaxşı parça növü "super – 200" sayılır. Bu zaman bir kq yundan 200 metr parça əldə edilir. Həmin parça xüsusi ilə qiymətləndirilir və almaz, qızılı rəngdə olan rənglərlə zənginləşdirilir.
Ağ kostyum yalnız Rusiya və Avropada hazırlanır. Çünki yay aylarında isti havalarda bu daha mühüm rol oynayır. Xüsusən evlənən şəxslər çox vaxt ağ rəngli kostyuma yer verirlər. Düzdür, bəzi insanlar pencəyi qara şalvarla da uyğunlaşdırmağı bacarır. Lakin kateqorik cəhətdən qara pencəklə qara baboçka taxmaq məsləhət görülmür. Bu zaman sizi metro işçisinə, ofisanta və orkestr işçisinə bənzədə bilərlər. Baboçkaların ideal forması kənarları dik vəziyyətdə olanlardır və ideal insanlar da bunu taxmağı və bağlamağı bacaranlardır.