cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fikrət Abdullayev
Həyatı və elmi fəaliyyəti
1990-cı ildə Amerika Birləşmiş Ştatlarına ezam olunub. 1994-cü ilə qədər Nyu-Cersi ştatının Retger Universitetində çalışıb. Burada prof. Cerand Frenkelin laboratoriyasında birgə tədqiqatlar apanb. Onun ABŞ alimləri ilə birgə nüfuzlu beynəlxalq elmi jurnallarda 5 məqaləsi dərc olunub. 1994-cü ildə ABŞ-dən Bakıya qayıdaraq öz tədqiqatlarını genotip biokimyası laboratoriyasında davam etdirmişdir.
1995-ci ildə Meksika nın Elm və texnika Nazirliyinin dəvəti ilə işləmək üçün bu ölkəyə göndərilmişdir. Ömrünün axırına qədər orada işləmişdir. Meksikanın Keretar Universitetində yerli alimlərlə birgə tədqiqatlar aparmışdır.
Fikrət Abdullayev 1997-ci ildə "Eksperimental onkologiya laboratoriyasına" rəhbər təyin olunmuşdur. Xərçəng əleyhinə təbii və sintetik pereparatların axtarışı və öyrənilmesi istiqamətində elmi tədqiqatlar aparmış, bunların nəticələri ABŞ, Meksika, Çin və Hindistanda müxtəlif kitablarda nəşr olunmuşdur.
2000-ci ildə Meksika Elmlər Akademiyasının akademiki seçilmişdir. 100-dən çox elmi əsərin, bir neçə monoqrafiya və ixtiranın müəllifidir. Bir çox beynəlxalq akademiya, cəmiyyət və assosiasiyaların üzvü olmuşdur.
2006-cı ildə Meksikada vəfat etmiş, Bakıda dəfn olunmuşdur.
Farah Zeynəb Abdullah
Farah Zeynəb Abdullah (tam adı: ; ) — Türkiyə aktrisası və müğənnisi.
Həyatı
Farah 17 avqust 1989-cu ildə İstanbulun Beşiktaş səmtində dünyaya göz açmışdır. Anası Gülay Makedoniya, Türkiyə (Krımdan) və Bosniya əsillidir. Atası Osman İraq türkmanlarındandır (Ərbildən). Müharibənin başlaması ilə atası Osman hələ uşaq olarkən ailəsi Türkiyəyə miqrasiya edir. Osman türk əsillidir və ərəb dilini bilmir. Bununla belə, İraqda hərbi xidmət keçmişdir.
Farahın iki qardaşı var. Atasının işi ilə əlaqədar ailəsi Londona köçənədək orta təhsilini Sen-Mişel fransız liseyində almışdır. Hazırda öz işi ilə əlaqədar İstanbulda yaşasa da, Farahın bütün ailə üzvləri İngiltərədədir.
Fəaliyyəti
2010-cu ildə Kent Universitetində təhsil alarkən  türk serialından təklif alır. Nəticə olaraq, həmin serialda 2 sezon, 79 bölümdə çəkilir. Həmçinin, 2011-ci ildə Antalya Televiziya Mükafatlarında ən yaxşı köməkçi aktrisa nominasiyası üzrə qalib gəlir.
2013-cü ildə Kıvanç Tatlıtuğ ilə birgə Yılmaz Ərdoğanın Kəpənəyin röyası filmində rol alır. Film Türkiyə Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi tərəfindən 2014 Oskar mükafatına namizəd seçilir. Filmdəki roluna görə Farah 18-ci Sadri Alışık Kino və Teatr Mükafatlarında köməkçi aktrisa nominasiyasını qazanır.
2014-cü il Farah üçün olduqca gərgin və yorğun keçir. İlk öncə Engin Akyürek ilə Bi Küçük Eylül Meselesi filminə çəkilir. Filmin premyerası Sevgililər günü keçirilir. Daha sonra Kıvanç Tatlıtuğ ilə birlikdə ikinci dəfə Qurd Səyid və Şura serialında kamera qarşısına keçir. Həmin ilin yayında ara verməyən Farah, rejissor Çağan İrmakın Unutsam, pıçılda adlı musiqili-romantik filmində rol alır. Xədicə/Aypəri rolu filmdə aktrisalıq və müğənnilik istedadını nümayiş etdirən və tamaşaçı auditoriyasını heyrətləndirməyi bacaran Faraha bir neçə mükafat qazandırır.
2015-ci ildə Barbinin türk versiyasında Şahzadə Azra rolunu səsləndirir. 2015-ci ilin sonlarında rejissor Yılmaz Ərdoğanla ikinci dəfə əməkdaşlıq edərək Turş almalar filminə çəkilir və Muazzez rolunu canlandırır. Film 2016-cı il 28 oktyabrda Türkiyədə, noyabr ayının əvvəllərində isə Avropada nümayiş olunur.
2016-cı il iyul ayının sonlarında sosial mediada Farahın məşhur türk serialı Möhtəşəm Yüz İl Kösəmdə çəkiləcəyi ilə bağlı xəbərlər yayılır. Bir neçə gün sonra aktrisanın macar şahzadəsi Farya Betlen rolu ilə seriala daxil olacağı öz təsdiqini tapır. Serialın ilk bölümü 18 noyabr 2016-cı ildə Türkiyə telekanalı FOX-da yayımlanır.
Daşmərdan
Daşmərdan — Azərbaycan Respublikasında palçıq vulkanı.
Steypls-sentr
Staples Arena (ing. Staples Center) — 1999-cu ildə Los-Ancelesdə (Kaliforniya ştatı, ABŞ) açılmış çoxfunksiyalı idman kompleksidir. Los Angeles Convention Centerin yaxınlığında yerləşir. Müxtəlif idman yarışlarının və kütləvi tədbirlərin keçirildiyi məkandır. Staples Arena "Los-Anceles Kinqs", "Los-Anceles Klippers" və "Los-Anceles Leykers" (MBA), "Los-Anceles Sparks" (QMBA) komandaları üçün ev arenasıdır. Bu stadion, NBA-da iki komanda üçün ev sahibi olan yeganə Arenadır. Həm də ABŞ-də bir Liqanın iki komandası üçün ev sahibliyi edən iki stadiondan biridir. (digəri Metlayf Stadionu)
Daşmərdan
Haqqında
Qobustanda, Pirsaatçayın sol sahilində, Umbakı neft-qaz yatağının cənub-qərbindədir. Vulkan cənub yamacı dik, şimal yamacı isə az meyilli olan yastı konusşəkili yüksəklikdən ibarətdir. Hündürlüyü 513 m-dir. Tektonik cəhətdən eyniadlı antiklinalın tağ hissəsindən keçən uzununa qırılma ilə əlaqədardır. 21.11.1959 (əvvəlki püskürmələr haqqında məlumat yoxdur) və 12.5.2011-ci illərdə güclü püskürmüşdür. Fəaliyyətdə olan sopka, salz və qrifonlardan qaz, su və neft pərdəsi olan palçıq axır. Sopka brekçiyasının həcmi 2 milyon m³, yayıldığı sahə 3400 ha-dır.
Steypls-sentr
Arxitekturası
Staples Arenanın sahəsi 88 257,9 m2 təşkil edir. Arenanın ölçüləri 28,7 m-ə 61,0 m bərabərdir. Arenanın hündürlüyü 45,7 m-dir. Arena tutumu konsertlər üçün 20 000, basketbol oyunları üçün 18 997, xokkey və futbol oyunları üçün 18 118 təşkil edir.
Bulbophyllum colubrimodum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Steypls-sentr
Tarixçəsi
Arena tikintisi 1998-ci ildə başlamış və 1999-cu ildə başa çatmışdır. Tikinti xərcləri 375 milyon ABŞ Dolları təşkil edib. Açılış 17 oktyabr 1999-cu ildə açılış Brüs Sprinqstinin və E Street qrupunun çıxışı ilə açılıb.
Bulbophyllum colubrimodum
Arealı
Bulbophyllum colubrimodum növü Filippin üçün endemik növdür.
Aleksandr Praynfalk
Aleksandr Praynfalk — İkinci dünya müharibəsi zamanı Üçüncü Reyxin hərbi hava qüvvələri olan Lüftvaffedə xidmət etmiş as-pilot və Cəngavər Dəmir Xaçı mükafatı laureatı.
Həyatı
1920-ci ilin 6 fevralında Bakıda Azərbaycan almanları ailəsində anadan olmuşdur. Sovet hakimiyyətinin qurulmasından sonra ailəsi ilə Almaniyaya köçən Fraynfalk 1941-ci ildə təhsilini başa vuraraq Üçüncü reyx hərbi hava qüvvələrinə daxil olmuşdur. Fəaliyyətinə JG-51 eskadronu ilə başlayan Aleksandr daha sonra yaralanmış və 1942-ci ildə JG-77 eskadronuna keçmişdir. Məhz bundan sonra Aleksandrının şöhrəti artmış, 13 sentyabr 1942-ci ildə Lüftvaffe şərəf kubokunu qazanmışdır. 3 oktyabr 1942-ci ildə Alman xaçı ordenini, 14 oktyabr 1942-ci ildə 50-dən artıq təyyarə vurduğu üçün II dərəcəli Dəmir xaç ordenini, 19 oktyabr 1942-ci ildə isə I dərəcəli Dəmir xaç ordenini qazanmışdır. Bundan sonra o Afrika kampaniyasına transfer edilmiş, 71-ci və son təyyarəsini 1943-cü il 26 apreldə vurmuşdur. 1943-cü ilin iyunundan pilotluq peşəsinə bir müddət ara vermiş və tədrislə məşğul olmuşdur. 1944-cü ilin avqustunda yenidən pilotluğa qayıtmış, 12 dekabr 1944-cü ildə Baden səmalarında amerikan pilotu tərəfindən təyyarəsi vurulmuşdur.
Mənbə
Die Träger des Ritterkreuzes des Eisernen Kreuzes 1939–1945 – Die Inhaber der höchsten Auszeichnung des Zweiten Weltkrieges aller Wehrmachtsteile [Cəngavər Dəmir xaçı laureatları 1939–1945 — İkinci dünya müharibəsində Vermaxtın ən üstün mükafatına sahib olan şəxslər] (Almanca). Friedberg, Germany: Podzun-Pallas. ISBN 978-3-7909-0284-6, Walther-Peer Fellgiebel
Trixofitiya
Trixofitiya- dərini və dəri artımlarını zədələyən göbələk xəstəliyidir. Saya dəri trixofitiyası — əksəriyyətlə bədənin açıq yerlərində: (üzdə, boyunda, əllərdə) olub, burada parlaq-qırmızı dəyirmi formalı və azca qabarıq ləkələr əmələ gətirməsi ilə fərqlənir. Ləkələr tədricən böyüyür və onların səthi nazik qabıqla örtülür, kənarlarında isə bəzən halqa şəklində xırda qovuqlar əmələ gəlir. Başın saçlı hissəsində — trixofitiya zədələnmələri nəticəsində, qabıqla örtülmüş xırda eritematoz ləkələrə peyda olur. Göbələyin saçlara daxil olması nəticəsində onlar lap kökü yanında (qara nöqtələr şəklində) və ya dəri səthində 1 – 3 mm yuxarı hissəsində sınır. Beləliklə, sanki qırxılmış dairəşəkilli sahələr (kötüklər) əmələ gəlir. Trixofitiya ilə zədələnmiş dırnaqlar dişlənmiş və ovulan şəkil alır və çirkli-boz rəngli olur. Bəzi hallarda bu dırnaqların səthində oyuqlar və çatlar əmələ gəlir. Yaşlılarda xronik trixofitiya — sürtünmə simptomları ilə xarakterizə olunur. Zədələnən saya dəridə açıq çəhrayı rəngli azca kəpəklənən ləkələr əmələ gəlir. Bu cür ləkələr əksəriyyətlə dirsəklərin, əllərin və sarğı sahəsinin dərisində müşahidə olunur. Başın tüklü hissəsində zəif qovuqlanan ovulub atrofiya ilə nəticələnən xırda eritematoz zədələnmə ocaqları qeyd edilir.
Əl sürütməsi
Əl sürütməsi — insan qüvvəsi ilə hərəkətə gətirilən ən qədim yükdaşıma qaydalarından biri.
Ümumi məlumat
Azərbaycanın dağlıq, dağətəyi, meşəkənarı kəndlərində bu bəsit nəqliyyat növü daha çox yayılmışdı. Əl sürütməsini düzəltmək üçün nisbətən iri ağac budaqlarının kiçik şaxlarını kəsərək bir yerə yığıb şələ bağlayır, üzərinə ot, odun, kol, dərz, saman və s. qoyaraq əllə sürüyürdülər. Zaman kecdikcə daşınan yüklərin çoxluğu və ağırlığı nəzərə alınmaqla, əl sürütməsi qoşqu heyvanları vasitəsilə sürütmə ilə əvəz olunmuşdur.
Cavanşir (film, 2002)
Cavanşir — rejissor Elçin Hami Axundovun 2002-ci ildə çəkdiyi hərbi-vətənpərvərlik mövzusunda olan cizgi filmi.
Məzmun
Hərbi-vətənpərvərlik mövzusunda olan bu kinolentdə yeniyetmə bir oğlanın Qarabağ müharibəsində göstərdiyi qəhrəmanlıqdan danışılır.
Tənqid
Azərbaycanlı kinoşünas Aygün Aslanlı bu filmi tənqid edib: ''“Cavanşir” cizgi filminə baxmaq mümkün deyil. Qəhrəmanın başı tərsinə dönür.. Ordan Babəkin başı çıxır, burdan Şah İsmayılın başı çıxır. Bu qorxu təlqin edə bilər, vətənpərvərlik yox.''
Ageratina elegans
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Trizen
Trizen (Triesen) – Lixtenşteyn knyazlığında bir əyalət
Ümumi məlumat
2010-cu ilin məlumatlarına görə əhalinin sayı- 4826 nəfər, sahəsi isə 26,477 km²-dir. Rəsmi kodu 7002, poçt indeksi 9495.
Aydın Xan
Aydın Əhməd oğlu Əbilov (təxəllüsü: Aydın Xan; ) — yazıçı, kulturoloq.
Trizen
Coğrafi mövqeyi
Trizen şəhəri şimaldan paytaxt Vadus şəhəri ilə, şimal-şərqdən Trizenberq, cənubunda isə Qraubyunden kantonu ilə (İsveçrə), cənub-qərbdən Balçers və qərbdən Sankt-Qallen (İsveçrə) ilə sərhədlənir.
Aydın Xan
Həyatı
Aydın Əbilov 14 may 1971-ci ildə Lənkəran rayonunun Aşağı Nüvədi qəsəbəsində müəllim ailəsində dunyaya göz açıb. 12 saylı Bakı şəhəri Texniki Peşə Məktəbini fərqlənmə diplomu ilə bitirib. 1989–1991-ci illərdə Rusiya Federasiyasının Kostrama şəhərində həqiqi əsgəri xidmətdə olub. 1992-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsinin hazırlığına daxil olub, sonra əyani şöbəsində oxuyub. Fakültə Həmkarlar İttifaqının sədri, BDU Həmkarlar İttifaqının İH-nin üzvü, Tələbə Elmi Şurasının sədri, həmçinin "İntibah" Gənclər Təşkilatının təsisçisi olub. Tələbə ikən "Gənclər "Pen-klubu" adlı ictimai Birlik yaradıb və onun sədri seçilib.
1997-ci ildə göndərişlə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun ədəbiyyat nəzəriyyəsi şöbəsinin əyani aspiranturasına qəbul olunub, elə oradaca yarımştat kiçik elmi işçi kimi çalışıb. Eyni zamanda "Ədəbiyyat qəzeti" redaksiyasında xüsusi müxbir kimi işə göturulub və hazırda burada ədəbi tənqid-publisistika şöbəsinin müdiridir. 1998-ci ildə yaradılmış və sonradan AR Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən dövlət qeydiyyatına alınmış Yeni Yazarlar və Sənətçilər Qurumunun təsisçisi və rəhbəri olub, hazırda təşkilatın sədridir. 1999-cu ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatıyla Azərbaycanın üçüncü sektorun inkişafyla bağlı layihənin eksperti kimi çalışıb, Milli QHT Forumunun yaradanlardan və təsisçilərindəndir, hazırda sıralarında 500-dən çox ictimai təşkilatı birləşdirən Milli QHT Forumun İdarə Heyətinin üzvüdür. Azərbaycan Jurnalistlərin Həmkarlar İttifaqının həmtəsisçisi və sədr müavini olub.
Müxtəlif vaxtlarda "Avanqard", "Şəhriyar", "Etimad", "Gəncliyin səsi" qəzetlərinin, "Yeni Dalğa", "Sara Xatun" dərgilərinin redaktor, təsisçi və baş redaktoru, "Xəzərçi" İnternet buraxılışının rəhbəri vəzifələrini yerinə yetirib, bəzilərinin indi də rəhbəridir. 1996-cı ildən dövri mətbuatda ədəbi-bədii, elmi-kütləvi, analitik-kulturoloji, tərcümə və publisistik yazılarıyla çıxış edir.
Yazıçı-kulturoloq, tənqidçi-publisist, tərcüməçi və ədəbiyyatşünas kimi onun Azərbaycan Respublikasının və xarici ölkələrin aparıcı dövri mətbuat orqanlarının, elmi jurnallarının səhifələrində, İnternetdəki müxtəlif elektron informasiya resurslarında 2000-dən artıq elmi-kütləvi, ədəbi-bədii, tənqidi-publisistik, analitik-kulturoloji və tərcümə yazıları işıq üzü görüb.
"Virtualizm: yeni kultoroloji cərəyan", "Virtual Azərbaycana doğru", "Texnomodernizm: yeni alternativ ədəbiyyat axtarışında", "Azərbaycanda yaradıcı qurumları: yeni cəmiyyət quruculuğu", "Mədəniyyət: millətlərarası dialoq forması" və b. elmi-kütləvi yazıları, həmçinin müxtəlif yazılı və elektron KİV-ki, İnternetdəki ekspert çıxışları, müsahibələri ictimai düşüncədə ciddi polemikalara səbəb olmuş, diskussiya mövzusuna çevrilib.
AYB-nin hesabına "Yeni ədəbi nəsil: axtarışlar, problemlər" və "Ədəbi həyat: qurultaydan qurultaya" adlı kitabları, həmçinin Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin maliyyə dəstəyi ilə "Kulturoloji — alternativ düşüncələr" (2006), Azərbaycan Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyinin maliyyə yardımiyla "Dunyanın kulturoloji dərki" (2008) adlı monoqrafik-analitik əsərlərdən ibarət iki sanballı kitabı nəşr olunub.
Hazırda Yeni Yazarlar və Sənətçilər Qurumunun sədri, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin İctima Qurumlarla Əlaqə və Analitik İnformasiya Mərkəzinin rəhbəri, http://www.kitabxana.net – Milli Virtual Kitabxananın yaradıcısı və rəhbəri, AYB elektron kitabxananın rəhbəri, Azərbaycan Respublikası Prezidenti Yananda QHT-lərə Dəstək Surasının sabiq eksperti, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Gənclər Şurasının sədr müavini, AR Gənclər Təşkilatları Milli Şurasının Büro və Məclis üzvü, Milli QHT Forumunun İdarə Heyətinin uzvu, MDB-nə daxil olan ölkələrin hər il keçirilən Beynəlxalq Kitab Sənəti Müsabiqəsinin Azərbaycan Respublikası üzrə Milli Müsabiqə Komissiyasının məsul katibi vəzifələrini yerinə yetirir. Eyni zamanda bir çox ictimai təşkilatların idarə heyətlərinin üzvü kimi ölkəmizin üçüncü sektorunun inkişafında xüsusi xidmətləri ilə fərqlənir. 2007-ci ildən "Xəzər" Universitəsində ədəbiyyat müəllimi işləyib, Yeni media (İnternet) jurnalistika xüsusi kurs təşkil edib.
Bir çox xarici ölkədə (Turkiyə, Rusiya, Gürcüstan, Ukrayna, Moldova və b.), o cümlədən Azərbaycanda keçirilən çoxsaylı mötəbər beynəlxalq və elmi konfransların iştirakçısı, eləcə də məruzəçisi olub.
Azərbaycanın, Rusiyanın, Türkiyənin, İranın, İraqın diplomları və mükafatlarına, habelə müxtəlif vaxtlarda "İlin Gənc yazarı", "İlin Jurnalisti", "İlin İctimai fəalı", "İlin Tənqidçisi", "Media açarı" kimi fəxri adlara, mükafatlara layiq görülüb.
Azərbaycan Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyinin, Azərbaycan Respublikası Müəllif Hüquqları Agentliyinin, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin, Azərbaycan Respublikası Gənclər Təşkilatları Milli Şurasının, Milli QHT Forumunun və başqa qurumların Fəxri fərmanları ilə təltif edilib.
2000-ci ildə Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinə keçirilən deputat seçkilərində fəal iştirak edib. Ölkə daxilində və xaricdə keçirilən müxtəlifx seçkilərdə müstəqil müşahidəçi və xarici beynəlxalq təşkilatların eksperti kimi iştirak edib.
2003-cü ildə "Prezident seçkiləri — 2003" Gənclərin Seçki Qrupunun təsisçilərindən və rəhbərlərindən olub. 2003 və 2006-cı illərdə Azərbaycan Respublikası Milli Məclisin — 74 saylı Lənkəran Kənd Seçki Dairəsindən — seçkilərində deputatlığa namizəd kimi fəal iştirak edib. Özünün yaratdığı "Müstəqil Gənclər" Seçki Bloku, həmçinin "İctimai Liderler" Seçki Bloku, "Yeni Parlament" Seçki Bloku, AR Gənclər Təşkilatları Milli Şurası, Azərbaycan Yazıçılar Birliyi, Yeni Yazarlar və Sənətçilər İctimai Birliyi, İctimai Nəzarət Kolaisiyası, Vətəndaş Cəmiyyəti Alyansı, kimi neçə-neçə ictimai-siyasi təşkilatlar onun Milli Məclisə namizədliyini dəstəkləmişlər.
2009–2012-ci illər Xəzər Universiteti Humanitar və Sosial Elmlər fakültəsi "Ədəbiyyat departmenti"nin müəllimikimi çalışıb.
Ailəlidir, iki oğul atasıdır.
Elmi-ictimai fəaliyyəti
Müxtəlif vaxtlarda "Avanqard", "Şəhriyar", "Etimad", "Gəncliyin səsi" qəzetlərinin, "Yeni Dalğa", "Sara Xatun" dərgilərinin redaktor, təsisçi və baş redaktoru, "Xəzərçi" İnternet buraxılışının rəhbəri vəzifələrini yerinə yetirib, bəzilərinin indi də rəhbəridir. 1996-cı ildən dövri mətbuatda ədəbi-bədii, elmi-kütləvi, analitik-kulturoloji, tərcümə və publisistik yazılarıyla çıxış edir. Yazıçı-kulturoloq, tənqidçi-publisist, tərcüməçi və ədəbiyyatşünas kimi onun Azərbaycan Respublikasının və xarici ölkələrin aparıcı dövri mətbuat orqanlarının, elmi jurnallarının səhifələrində, İnternetdəki müxtəlif elektron informasiya resurslarında 2000-dən artıq elmi-kütləvi, ədəbi-bədii, tənqidi-publisistik, analitik-kulturoloji və tərcümə yazıları işıq üzü görüb.
"Virtualizm: yeni kultoroloji cərəyan", "Virtual Azərbaycana doğru", "Texnomodernizm: yeni alternativ ədəbiyyat axtarışında", "Azərbaycanda yaradıcı qurumları: yeni cəmiyyət quruculuğu", "Mədəniyyət: millətlərarası dialoq forması" və b. elmi-kütləvi yazıları, həmçinin müxtəlif yazılı və elektron KİV-ki, İnternetdəki ekspert çıxışları ilə tanınıb. "Yeni ədəbi nəsil: axtarışlar, problemlər" və "Ədəbi həyat: qurultaydan qurultaya" adlı, "Kulturoloji – alternativ düşüncələr" (2006), "Dunyanın Kulturoloji Dərki" (2008) adlı kitabları nəşr olunub. Əsərləri rus, türk, fars, ingilis, fransız, alman, gürcü və başqa dillərə tərcümə edilərək xaricdə nəşr olunub.
Hazırda Yeni Yazarlar və Sənətçilər Qurumunun sədri, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin İctima Qurumlarla Əlaqə və Analitik İnformasiya Mərkəzinin rəhbəri, Azərbaycan Respublikası Prezidenti Yanında QHT-lərə Dəstək Surasının eksperti, AYB Gənclər Şurasının sədr müavini, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Gənclər Şurasının sədr müavini, AR Gənclər Təşkilatları Milli Şurasının Büro və Məclis üzvü, Milli QHT Forumunun İdarə Heyətinin uzvu, MDB-nə daxil olan ölkələrin hər il keçirilən Beynəlxalq Kitab Sənəti Müsabiqəsinin Azərbaycan Respublikası üzrə Milli Müsabiqə Komissiyasının məsul katibi vəzifələrini yerinə yetirir. Bir çox xarici ölkədə (Turkiyə, Rusiya, Gürcüstan, Ukrayna, Moldova və b.), o cümlədən Azərbaycanda keçirilən çoxsaylı elmi konfransların iştirakçı və məruzəçisi olub.
Azərbaycanın, Rusiyanın, Türkiyənin, İranın, İraqın müxtəlifx diplomları və mükafatlarına, habelə müxtəlif vaxtlarda "İlin Gənc yazarı", "İlin Jurnalisti", "İlin İctimai fəalı", "İlin Tənqidçisi", "Media açarı" kimi fəxri adlara, mükafatlara layiq görülüb.
Azərbaycan Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyinin, Azərbaycan Respublikası Müəllif Hüquqları Agentliyinin, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin, Azərbaycan Respublikası Gənclər Təşkilatları Milli Şurasının, Milli QHT Forumunun və başqa qurumların Fəxri fərmanları ilə təltif edilib.
2000-ci ildə Azərbaycan Respublikası daxilində və xaricdə keçirilən müxtəlif seçkilərdə müstəqil müşahidəçi və xarici beynəlxalq təşkilatların eksperti kimi iştirak edib. 2003-cü ildə "Prezident seçkiləri – 2003" Gənclərin Seçki Qrupunun təsisçilərindən və rəhbərlərindən olub. 2006-cı ildə Azərbaycan Respublikası Milli Məclisin – 74 saylı Lənkəran Kənd Seçki Dairəsindən – deputatlığa namizəd kimi seçkilərdə fəal iştirak edib.
Elmi kitab, araşdırma, məqalə və saytların siyahısı
Yeni Yazarlar və Sənətçilər Qurumunun sədri, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin İctima Qurumlarla Əlaqə və Analitik İnformasiya Mərkəzinin müdiri, http://www.kitabxana.net – Milli Virtual Kitabxananın yaradıcısı və rəhbəri, AYB elektron kitabxananın rəhbəri, Azərbaycan Respublikası Prezidenti Yananda QHT-lərə Dəstək Surasının eksperti, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Gənclər Şurasının sədr müavini, AR Gənclər Təşkilatları Milli Şurasının Büro və Məclis üzvü, Milli QHT Forumunun İdarə Heyətinin uzvu, MDB-nə daxil olan ölkələrin hər il keçirilən Beynəlxalq Kitab Sənəti Müsabiqəsinin Azərbaycan Respublikası üzrə Milli Müsabiqə Komissiyasının məsul katibi vəzifələrini yerinə yetirir. Eyni zamanda bir çox ictimai təşkilatların idarə heyətlərinin üzvü kimi ölkəmizin üçüncü sektorunun inkişafında xüsusi xidmətləri ilə fərqlənir. 2007-ci ildən "Xəzər" Universitəsində ədəbiyyat müəllimi işləyir.
Dövri mətbuatdakı yazıları
Müxtəlif vaxtlarda "Avanqard", "Şəhriyar", "Etimad", "Gəncliyin səsi" qəzetlərinin, "Yeni Dalğa", "Sara Xatun" dərgilərinin redaktor, təsisçi və baş redaktoru, "Xəzərçi" İnternet buraxılışının rəhbəri vəzifələrini yerinə yetirib, çoxsaylı yazılarla onların səhifəsində çıxış edib, bəzilərinin indi də rəhbəridir. 1996-cı ildən dövri mətbuatda ədəbi-bədii, elmi-kütləvi, analitik-kulturoloji, tərcümə və publisistik yazılarıyla çıxış edir. Yazıçı-kulturoloq, tənqidçi-publisist, tərcüməçi və ədəbiyyatşünas kimi onun Azərbaycan Respublikasının və xarici ölkələrin aparıcı dövri mətbuat orqanlarının, elmi jurnallarının səhifələrində, İnternetdəki müxtəlif elektron informasiya resurslarında 1000-dən artıq elmi-kütləvi, ədəbi-bədii, tənqidi-publisistik, analitik-kulturoloji və tərcümə yazıları işıq üzü görüb. "Virtualizm: yeni kultoroloji cərəyan", "Virtual Azərbaycana doğru", "Texnomodernizm: yeni alternativ ədəbiyyat axtarışında", "Azərbaycanda yaradıcı qurumları: yeni cəmiyyət quruculuğu", "Mədəniyyət: millətlərarası dialoq forması" və b. elmi-kütləvi yazıları, həmçinin müxtəlif yazılı və elektron KİV-ki, İnternetdəki ekspert çıxışları, müsahibələri ictimai düşüncədə ciddi polemikalara səbəb olmuş, diskussiya mövzusuna çevrilib.
Dodo mağara kilsəsi
Dodo mağara kilsəsi — Keşikçidağ monastır kompleksinə daxil olan tarixi-memarlıq abidəsidir. Kilsənin əsası VI əsrin I yarısında David Qarecinin tələbələrindən biri olan Dodo tərəfindən qoyulmuşdur.
Tarixi
Kilsənin əsası VI əsrin I yarısında David Qarecinin tələbələrindən biri olan Dodo tərəfindən qoyulmuşdur. Onun tarixi aid olduğu monastırın ümumi tarixi ilə birbaşa əlaqəlidir. XII-XV əsrlərdə tikili monastır və monastır kilsəsi kimi fəaliyyət göstərmişdir. XIII-XVIII əsrlərdə kompleks monqollar, Teymurilər, Səlcuqlular və Səfəvilərin hücumlarına məruz qalmış, dəfələrlə yağmalanmış və tərk edilmişdir.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Kilsə müxtəlif dövrlərə (VI-XVIII əsrlərə) aid mağaralar kompleksindən ibarətdir. Kilsənin əsas zalı XI-XIII əsrlərə aid edilir. Qayanın küncündə yerləşən kiçik sövmə kilsənin ən mühüm və qədim hissəsi olmaqla ziyarətgah kimi istifadə olunur.
Kilsənin əsas zalı mühüm tarixi və mədəni əhəmiyyətə malik olan freskalarla bəzədilmişdir. Mərkəzi altar freskasında Xeyir-dua verən İsa təsvir edilmişdir. O, sol əlində üzərində gürcü əlifbası ilə yazı yazılmış qapalı kitab tutmuşdur. Məsihdən aşağıda arxangellər Mikayıl və Cəbrayıl, o cümlədən xeruvimlər təsvir edilmişdir.
Andorra milli futbol komandası
Andorra milli futbol komandası Andorra knyazlığını futbol üzrə beynəlxalq yarışlarda təmsil edir. Andorra Futbol Federasiyası tərəfindən nəzarət edilir. 8 sentyabr 2011-ci il tarixinə FİFA reytinqində 203-cü yeri tutr.
Şələ (nəqliyyat)
Şələ — ən qədim yükdaşıma qaydalarından biri.
Ümumi məlumat
Şələ - bağlama yük daşıması formasına oxşasa da ondan tamamilə fərqlənir.
Şələ vasitəsilə odun, ot, dərz, təndir üçün corpə və s. daşıyırdılar. Şələni düzəltmək üçün muəyyən yükü üst-üstə yığıb bir necə yerindən ilgəkili və ya doğanaqlı irəşmə, çatı vasitəsilə sarıyır, sonra bellərinə qaldırırdılar.
Kəndlərimizdə bu üsuldan hal- hazırda da geniş ə istifadə olunur.
Amar Das
Amar Das — Siqhlərin üçüncü qurusudur. Quru Anqadın tələbəsi olmuş, 1552-ci ildə Quru olmuşdur. Siqhlərin müqəddəs kitabı Adi-Qranthın mətnində onun 907 şeiri var.
Nəbatilər dövləti
thumb|right|300px|[[Petra (Nəbatilər dövlətinin paytaxtı)]] thumb|right|300px|[[Şivt milli markı]]
Nəbatilər dövləti və ya Nəbatiya ( — «nabatim»,,  — «nabatayoy») — İordaniyada iqtidarda olmuş tarixi dövlət.
Tarixi
Ərəbistan yarımadasının şimal və şimal-qərb nahiyəsində, Aralıq dənizinin sahilində yağışların yağması və yaxşı ticarət mövqeyi olması baxımından bir sıra dövlətlər təsis edilmişdir. Şimalda Əqəbə körfəzində Əl-Ərbə vadisinə qədər uzanan ərazi Nəbatilərin torpaqları olmuşdur. Deyilənə görə Nəbati tayfası Ərəbistan səhralarından eramızdan 600 il qabaq bu ərazilərə köç etmişlər. Babil dövləti suquta uğradıqdan sonra onlar bir dövlət yaratmışlar. Eramızdan əvvəl dördüncü yüzilliyin sonunda – Makedoniyalı İsgəndərin hücumu nəticəsində Səba dövlətinin dənizdəki qüdrəti aradan getdikdə – Nəbatilərin dövləti qüvvətlənmişdir. Onlar Sərhan vadisindən keçən ticarət yolunu da ələ keçirdilər.
Nəbatilərin paytaxtı Petra olmuşdur. Yunan mənşəli olan bu sözün mənası "daş" deməkdir. Nəbatilər öz evlərini dağın qoynunu oyaraq düzəltdiklərinə görə ora belə adlandırılmışdır. Deyilənə görə ərəbcə o məhəllənin adı "hisni səl’" qaya divar (sıldırm qala) olmuşdur. Onların evlərinin qalıqları hələ də Musa vadisində Harun dağının yüksəkliklərində (İordaniya ərazisindədir) qalmaqdadır. Nəbatilərin hakimiyyəti miladi tarixinin ikinci yüz illiyinə qədər davam etmişdir. 106-cı ildə Roma imperiyası bu ərazini işğal edərək öz torpaqlarına qatmışdır. Petra nəbatilər hakimiyyətinin qüdrətli dövründə mühüm ticarət mövqeyinə malik idi. O Fars körfəzi ilə Aralıq dənizini ticarət baxımından bir-birinə birləşdirən bir nöqtə idi.
Boleslav Prus
Boleslav Prus(Bolesław Prus; Əsl adı və soyadı Aleksandr Qlovaski, Aleksander Głowacki; ) — Polşa yazıçısı.
Sol mədəcik
Sol mədəcik (Ventriculus sinister) — ürəyin sol və arxa hissəsini tutaraq sivriləşmiş ellipsə bənzəyir; sağ mədəcikdən uzun və ensizdir; divarlari təxminən üç dəfə qalındır, daxili səthində olan ətli atmaların miqdarı çox, ensiz həm də bir-birinə sıxdır. Məməyəbənzər əzələlər - (mm. papillares anterior et posterior) mədəciyin ön və arxa divarlarında olurlar. Mədəciklərarası arakəsmənin - (septum interventriculare) çıxıq səthi sağ mədəciyə tərəf olduğu üçün sol mədəciyin eninə kəsiyi ovala bənzəyir; bu arakəsmənin yuxarı hissəsində əzələ elementləri yoxdur; odur ki, buna zarlı hissə - (pars membranacea (septum membranaceum ventriculorim - BNA)) və mədəciklərarası arakəsmənin yerdə qalan hissəsinə əzələvi hissə - (pars muscularis (septum musculare ventriculorum - BNA)) deyilir. Sol qulaqcıq-mədəcik dəliyi sol qulaqcıq-mədəcik qapağı, ya ikitaylı qapaq (mitral qapaq) - (valva atrioventricularis sinistra s. bicuspidalis (s. mitralis)) ilə və aorta dəliyi aorta qapağı - (valva aortae) ilə tutulmuşdur.
Boleslav Prus
Həyatı
Boleslav Prus bir yazıçı kimi məşhurlaşanacan başı çox bəlalar çəkmişdir. Valideynlərini erkən yaşlarında itirmiş, XIX əsrin altmışıncı illərin əvvələrində baş vermiş Polşa üsyanında iştirak etdiyi üçün 1963-cü ildə həbs olunmuşdur. Həbsxanadan çıxandan sonra Varşavanın Baş məktəbində fizika-riyaziyyat fakültəsində oxumuş, fəhləlik etmişdir.
Əsərləri
Boleslav Prusun "Forpost", "Kukla", "Firon" romanları var.
Sol mədəcik
İkitaylı qapaq sol qulaqcıq-mədəcik dəliyini əhatə edən lifli halqadan (anulus fibrosus) başlayaraq vətər telləri vasitəsilə sol mədəciyin ön və yuxarı divarlarında olan məməyəbənzər əzələlərə bağlanmışdır. Bu qapaq iki taydan ibarətdir; ön tay - (cuspis anterior) və arxa tay - (cuspis posterior). Ön tay dal taydan böyükdür və özü də qabaqda və sağ tərəfdə yerləşərək sol qulaqcıq-mədəcik dəliyini aorta dəliyindən ayırır. Ön və dal tayların arasında bəzən əlavə kiçik taylara da təsadüf olunur. 250 px|thumb|left|Sol mədəciyin əzələ qişasının en kəsikdən görünüşü Aorta qapağı - (valva aortae) ağciyər kötüyü qapağı kimi üç aypara qapaqcıqdan ibarətdir. Bunlardan biri - (valvula semilunaris posterior) arxada, ikinci - (valvula semilunaris dextra) sağda və üçüncüsü - (valvula semilunaris sinistra) solda yerləşmişdir. Bunların hamısı ağciyər kötüyünün eyniadlı qapaqcıqlarından qalın və möhkəmdir və üzərində olan düyüncüklər və aycıqlar (noduli et valvularium semilunarium aortae) yaxşı gözə çarpırlar.
Aorta dəliyini örtən aypara qapaqcıqların ciblərinə aorta cibləri - (sinus aortae (Valsalvae - BNA)) deyilir. Sağ və sol aorta ciblərindən ürəyi qidalandıran tac arteriyalar - (art-ae coronariae dextra et sinistra) başlayırlar.
Mənbələr
Herz
Ageratina enixa
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Noemi Almonte
Noemi Almonte (3 fevral 1999-cu ildə anadan olub) — Dominikan Respublikasını təmsil edən qadın badmintonçu.
BWF International Challenge/Series
Qarışıq cütlük
Sandıq (film, 1982)
Məzmun
Film sehrli sandıqla bağlı maraqlı əhvalatdan bəhs edir.
Film haqqında
Film şair Yuri Yakovlevin şeri əsasında çəkilmişdir.
Film rejissor Vahid Talıbovun diplom işidir.
Niko Georgiadis
Niko Georgiadis (d. 22 yanvar 1996, Bülax, İsveçrə) — yunan əsilli İsveçrə şahmatçısı, beynəlxalq qrosmeyster (2017).
Həyatı
Niko Georgiadis 22 yanvar 1996-cı ildə İsveçrənin Bülax şəhərində anadan olub. 2013-cü ildə beynəlxalq usta, 2017-ci ildə isə beynəlxalq qrosmeyster adını alıb. Georgiadis FİDE-nin 2018-ci ilin iyul ayı üçün olan reytinq siyahısında 2526 xalla İsveçrə şahmatçıları arasında dördüncü yerdə qərarlaşıb.
Künkütçay
Küngütçay — Əyriçayın sağ qoludur. Şəki rayonu ərazisindən axır.
Ümumi məlumat
Uzunluğu 52 km, hövzəsinin sahəsi 365 km²-dir. Başlanğıcını Saylaxan dağından (3190 m) alır. Axımı qar, yeraltı və qismən də yağış sularından əmələ gəlir. Suyunun çox hissəsi (50-60%) yaz-yay aylarında keçir. Küngütçayın aşağı axımında suvarma işlərində istifadə edilir.
Albaniya milli futbol komandası
thumb|upright=1.5|Albaniya milli futbol komandası (2016) Albaniya milli futbol komandası - Albaniyanı beynəlxalq futbol turnirlrində təmsil edən milli futbol komandası. Albaniya ev oyunlarını Kemal Stafa stadionunda keçirir. Ölkədə daha böyük – 30 min tamaşaçı tutan arena olsa da, albaniyalılar əksər hallarda 19200 nəfərlik stadiona üstünlük verir.
Tarixi
Albaniya milli komandası 1930-cu ildə yaransa da, ilk beynəlxalq oyununa düz 16 il sonra çıxıb. 1946-cı ildə Yuqoslaviyaya 2:3 hesablı məğlubiyyətlə dünya səhnəsinə çıxan rəqibimiz ilk qələbəsini də həmin il qazanıb. Bolqarıstanı 3:1 hesabı ilə üstələyən Albaniya yığması ilk səfər qələbəsini iki il sonra Rumıniyada qazanıb – 1:0.
Tarixinin ilk illərində yalnız yoldaşlıq oyunları ilə kifayətlənən albanlar ən uğursuz nəticəsini də o zaman rəsmiləşdirib. 1950-ci ildə Macarıstan yığması bu komandanın daşını daş üstdə qoymayıb – 12:0. 1963-cü ilə qədər dünya və Avropa çempionatlarının seçmə mərhələlərinə qatılmayan yığmanın debütü 45 il əvvələ təsadüf edib. Əvvəl Olimpiadanın seçmə oyunlarında Bolqarıstana hər iki qarşılaşmada uduzan rəqibimiz qitə çempionatına gedən yolda Danimarka ilə görüşdə uğursuz siftə edib - 0:4. Lakin ilk qələbə də şimallılarla cavab matçında reallaşıb - 1:0.
1960 və 1976-cı ildə keçirilən qitə birinciliklər istisna olmaqla, daim seçmə mərhələlərdə iştirak edən Albaniya Avropa çempionatının final mərhələlərinə heç yaxınlaşmayıb. Bu mərhələlərdəki 73 matçda rəqibimiz 10 qələbə və 17 heç-heçəyə sevinibsə, 46 dəfə məğlubiyyət acısı yaşayıb (top fərqi - 55:140).
1966-cı ildə keçirilən dünya çempionatının seçmə mərhələsində debüt edən albanlar 1974-cü ildə də analoji yarışa qatılır. 1982-ci ildən isə onlar turnirin daimi iştirakçılarıdır. Bu müddətdə qazancı 11 qələbə və 9 heç-heçə olan milli komandanın 58 dəfə meydanı xalsız tərk edib (top fərqi – 50:153).
Seçmə mərhələlərdə autsayderlərdən olmağa adət edən Albaniya təsadüfi qələbələri ilə təsəlli tapır. 1986-cı ildə dünya çempionatında dördüncü olan Belçikanı evdə 2:0 udub, səfərdə əvvəlki çempionatın yarımfinalçısı Polşa ilə heç-heçə (2:2) edən yığma seçmə mərhələnin sensasiyaları ilə öyünürdü. 1998-ci ildə tarixinin ən böyük qələbələrindən birini qazanan albanlar səfərdə keçirilən yoxlama oyununda Türkiyəni 4:1 hesabı ilə udub. Sonralar seçmə mərhələlərdə əvvəl Rusiyanı 3:1, ardından qitə çempionu titulunu daşıyan Yunanıstanı 2:1 üstələyən Albaniya ən yaxşı halda, qrupda iki rəqibini qabaqlaya bilib. Rusiyanın məğlub edildiyi 2003-cü ildə Albaniya tarixinin ən böyük hesabına sevinir. Onlar Vyetnam komandasını 5:0 hesabı ilə udur.
Albaniya yığması 2008-ci ildə FİFA tərəfindən cəzalanmışdı. Dövlətin futbola qarışmasına görə yığma beynəlxalq oyunlar keçirmək hüququndan məhrum edilmişdi. Əslində, rəqib belə cəzalara öyrəncəlidir. 1998-ci ilin dünya çempionatının seçmə oyunları öz meydanında keçirməsinə də qadağa qoyulmuş albanlar neytral meydana üz tutmuşdu.
Albaniya yığmasının tarixində cəmi iki titul var. İlk oyununu keçirdiyi 1946-cı ildə Yuqoslaviya, Rumıniya və Bolqarıstanla mübarizədə birinci olan rəqibimiz Balkan kubokunu qazanmaqla, beynəlxalq arenaya atılmışdı. Lakin ikinci titulu 54 il gözləmək lazım gəldi. Avropanın zəif yığmaları üçün Maltada təşkil olunan “Rothmans Football International Tournament” kubokunda birinci yeri tutan albanlar Malta, Andorra və Azərbaycan millilərini arxada qoyub.
Baş məşqçilər
2008-ci ilin yanvarında hollandiyalı Ari Haanı yığmanın baş məşqçi postuna gətirən albanlar da bizim kimi almaniyalıların rəhbərliyi altında inkişaf edib. 2002-2006-cı illərdə milliyə rəhbərlik edən Hans Peter Brigel Rusiya və Yunanıstan üzərindəki adıçəkilən qələbələrin memarı olub. Ondan sonra bir mərhələlik yığmaya rəhbərlik edən xorvat Otto Bariş isə postunu hollanda verib.
Ageratina espinosarum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Bertuban monastırı
Bertuban monastırı — Keşikçidağ monastır kompleksinə daxil olan tarixi-memarlıq abidəsidir. Abidə XII əsrdə inşa edilmişdir. Kilsənin divarlarını bəzəyən Böyük Tamara və IV Georgi Laşa freskaları isə XIII əsrə aid edilir. Monastırdakı "Lukianın ölümü" freskası isə orta əsr Gürcü rəssamlığının ən gözəl nümunələrindən biri hesab edilir. Abidə, Azərbaycan və Gürcüstan arasında mübahisəli ərazidə yerləşir.
Amimiya
Amimiya — mimikanın zəifləməsi və ya heç olmaması halı. Ruhi xəstəliklər, parkinson xəstəliyi zamanı müşahidə olunur.
Dovşankələmikimilər
—  aləminin  dəstəsinə aid bitki fəsiləsi.
Təbii yayılması
Cənubi Afrika, Meksika və Aralıq dənizi ölkələrinin quru, daşlıq yerlərində yayılan 35 cinsi və 1400 növü məlumdur.
Botaniki təsviri
Dovşankələmikimilərin çiçəkləri müntəzəmdir. İkicinsli, az-az hallarda bircinsli, ikievli bitkilərdir. Sadə, qarşılıqlı düzülmüş yarpaqları ətli, gövdəsi şirəli olur. Çiçəkləri ikiqat yanlıqlı, çox vaxt ikicinsiyyətli, beşüzvlüdür, ayrı-ayrı hallarda 3-4-6 üzvü olur. Kasacıqları sərbəstdir ya da nadir hallarda aşağıdan bitişikdir. Ləçəkləri sərbəstdir və ya az-çox bitişikdir. Erkəkcikləri 10, bəzən 6-8-12 və ya 20-dir. Yuxarı yumurtalıqdır, az-az hallarda yumurtalığı yarım aşağıdır. Meyvəsi 5-10 meyvə yarpaqcığının birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Meyvəsi çoxtoxumlu yarpaqmeyvədir. Ot və ya kol şəklindədir. Yarpaqları adətən ətli (sukkulent) və bəsitdir. Entonomofil və kserofit bitkilərdir.
Azərbaycanda yayılması
Azərbaycanda bu fəsilənin 4 cinsi və 30 növü yayılmışdır. Əksəriyyəti sukkulentdir, yəni dağ yamaclarında, quru qayalıq, daşlıq, susuz yerlərdə və meşə kənarlarında bitir. Bəzi növləri bəzək bitkisi kimi becərilir. Əsasən vegetativ çoxalır.
İstifadəsi
Qayaotu cinsinin kürəvi qayaotu  növünün cavan yarpaqlarını şorabaya tökürlər. Bəzək bitkisidir. Qayaqoruğu cinsinin ağ qayaqoruğu  növünün yarpaq və zoğlarının ucları salat üçün işlədilir.
Abdulla Bağırlı
Bağırlı Abdulla Sadıq oğlu (?-?) — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin xüsusi qərarına əsasən dövlət hesabına ali təhsil almaq üçün xaricə göndərilmiş tələbələrdən biri.
Həyatı
1920-1925-ci illərdə Kiyev Kommersiya İnstitutunda oxumuş, lakin Rusiyada Oktyabr inqilabından sonra təhsilini yarımçıq buraxıb vətənə qayıtmışdır.
Parlamentin 1919-ci il 1 sentyabr tarixli qərarına əsasən, təhsilini iqtisadiyyat sahəsində davam etdirmək üçün Kiyev Kommersiya İnstitutuna göndərilmişdir.
Sonrakı taleyi barədə məlumat aşkar olunmamışdır.
Yeni Ulduz (veriliş, 2004)
İstehsal
Veriliş Britaniyanın "Pop Idol" verilişi üzərində əsaslanıb.
Bulbophyllum coloratum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum coloratum növü Yeni Qvineya üçün endemik növdür.
Katexçay
thumb|250 px|Çayın Mazıx kəndinin sahilindən görüntüsü
Katexçay (კატეხისწყალი) — Qanıxçayın (Alazançayın) sol qoludur. Zaqatala rayonu ərazisindən axır.
Osteoparoz
Osteoparoz (yunanca: osteo — sümük, poros-dəlik deməkdir)- skeletin metabolik xəstəliyi olub,sümük toxumasının zədələnməsi, sümüklərin deformasiyası və sınığı ilə nəticələnən xəstəlikdir. Osteoparoz çox geniş yayılmış bir xəstəlik olub, xüsusilə qadınlarda menopauza dövründə daha çox rast gəlinir.Osteoparozun əsas fəsadı kiçik travmalar zamanı belə sınıqların yarana bilmə təhlükəsidir. Osteoparoz zamanı onurğanın sınığı ağır yük qaldırma və bədənin sirkələnməsi zamanı baş verə bilər. Dünyada yaşlı insanların əlilliyinin və ölümünün əsas səbəblərindən biri osteoparoz hesab olunur. 60 yaşdan yuxarı qadınlarda bud sümüyü boynunun sınıqlarının əsas səbəbi osteoparoz göstərilir. Osteoparoza və osteopeniyaya yol açan bir sıra hallar vardır:
Katexçay
Ümumi məlumat
Uzunluğu 54 km, hövzəsinin sahəsi 620 km²-dir. Başlanğıcını Baş Qafqaz silsiləsindəki Quton dağından (3659 m) alır. Çay sağdan Verketel (uzunluğu 10 km) Murovçay (uzunluğu 12 km), kimi iki kiçik qol qəbul edir. İllik axımının 25%-ni qar, 22%-ni yağış, 53%-ni isə yeraltı sular əmələ gətirir. Şəki-Zaqatala bölgəsindən axan çaylar arasında ən çox sululuğa malik olması ilə fərqlənir. Çayın orta illik su sərfi 9,64 kub m/san-dir. Bunun 65%-i ilin isti (mart, avqust aylarında) və 36%-i ilin soyuq (sentyabr, fevral aylarında) keçir. Yayda və payızda yağan yağışlar nəticəsində çayda su artır. Bu zaman illik axımın 25-35%-i, qış fəslində isə 10-12%-n keçir. Qar və yağış suları hesabına çayda daşqın əmələ gəlir. Daşqın apreldə başlayıb, iyun ayının axırına kimi (100-120 gün) davam edir. Belə küclü daşqınlar tez-tez sel xarakteri alır. Ən küclü sel 1964-cü ilin avqust ayınıi 19-da olmuşdur.
Çoxillik asılı gətirmələr sərfi 0,79 kq/san, lillənməsi isə 70 q/kub m-dir. Asılı gətirmələrin çox hissəsi (50-70%-i) may, iyun aylarında keçir. Suyu hidro-karbonatlı-kalsiumlu olmaqla orta minerallaşması 150 mq/l ilə (mənbədə) 300-500 mq/l (mənsəbdə) arasında dəyişir. Katexçaydan Alazan-Əyriçay dərəsi daxilində suvarma işlərində geniş istifadə edilir. Masex kəndi yaxınlığında çayın üzərində HES qurulmuşdur.
Belarus milli futbol komandası
Belarus milli futbol komandası - Belarusu beynəlxalq futbol turnirlrində təmsil edən milli futbol komandası.
Tisifona
thumb|Tisifona Atamantı və Inonu dəli edir thumb|Tisifona. A B. Ryabininin "Sfenksin tapmacası" kitabından illüstrasiya. Tisifon ( <span style="font-family: palatino linotype, new athena unicode, athena, gentium, code2000, serif; font-size: 105%;">Τισιφόνη  "qətl üçün <span style="font-family: palatino linotype, new athena unicode, athena, gentium, code2000, serif; font-size: 105%;">qisas alan  ") — qədim yunan mifologiyasında erinilərdən biridir. Uranın axtalanması zamanı axan qan damlalarından yaranıb. Virgil'in təsvirinə görə, Hadesdə bir dəmir qüllədə oturur.
Digər Tisifonalar
Evriidin "Alkmeon Korinfdə" faciəsində — TisifonaAlkmeonun anadan olanda adı Manto olan qızıdır. Qardaşı ilə birlikdə atası tərəfindən təhsil almaları üçün Korinf Kralı Kreona verilmişdir. Tisifona böyüdükcə o qədər gözəlləşdi ki, Kreonun arvadı ərinin qızı həyat yoldaşı edəcəyindən qorxaraq onu kölə olaraq satdı. Tisifonanın öz qızı olduğundan şübhələnməyən Alkmeon onu satın aldı; yalnız sonra, Korinfdə uşaqları nı aparmaq üçün peyda olduqda həqiqəti öyrəndi (Apollod). III 7, 7).
Manna
Manna, Minni və ya Manas — e.ə. IX əsr–e.ə. VI əsrlərdə tarixi Azərbaycan ərazisində,        indiki Cənubi Azərbaycanın şimal-qərbindəki Urmiya gölünün sahilində    qədim dövlət. Manna yazılı mənbələrdə qeyd olunan ilk mərkəzləşdirilmiş dövlət hesab edilir. Paytaxtı İzirtu şəhəridir. Manna dövləti qədim ənənələri olan bir ərazidə, qədim tarixin çox böyük bir kəsiyində iqtisadi və mədəni cəhətdən öndə gedən bir rayonda meydana gəlmişdi. Manna e.ə. III-II minilliklərdə bu regionda mövcud olmuş kuti, lullubi, turukki tayfalarının, digər tayfaların və tayfa ittifaqlarının bilavasitə varisi idi.
Manna dövləti e.ə. 615-613-cü illər arasında Midiyaya birləşdirilmişdir. Prof. Q. Qeybullayev qeyd edir ki, qədim türk xalqlarının tarixində Manna ilk türk dövlətidir. Azərbaycanlıların dövlətçilik ənənəsinin tarixi Mannadan başlayır.
Adı
Mannanın adı və ilk hökmdarı Udakinin adı mixi yazılı mənbələrdə ilk dəfə e.ə. 843-cü ildə III Salmanasar kitabəsində çəkilir. Adətən assurlar Mannanı "Manneylər ölkəsi", Mannaş, urartulular isə Manna ölkəsi adlandırırdılar.
III Salmanasarın hakimiyyətinin XVI ilindəki (e.ə. 843) yürüşü təsvir edilərkən məlumat verilirdi ki, car Daxili Zamuada məskənləri tuta-tuta Munna ölkəsinə çatmışdılar, lakin səlnamədə Manna dövlətinə yürüşdən və ya bac alınmasından heçnə bəhs edilmir. Mümkündür ki, assurlar ya Mannanı istila edə bilməmiş, ya da yalnız Mannanın sərhəddinə kimi irəliləmiş və daha sonra yolunu dəyişərək qonşu Allarabia ölkəsi üzərinə yerimişlər.
E. ə. 829-cu ilin salnamələrində Mannanın adı darmadağın edilmiş ölkələrin adları sırasında çəkilir. III Salnamasar artıq qocalmışdı və Assuriya qoşunlarına bu dəfə sərkərdə Dayan-Aşşur başçılıq edirdi. Assuriya kitabəsində yazılmışdır: "Mən mannalı Udakinin məskənlərinə yaxınlaşdım. Mannalı Udaki mənim silahımın parıltısından dəhşətə gəlib, canını qurtarmaq üçün öz çar şəhəri Zirtanı tərk etdi. Mən onun dalınca düşdüm. Saysız-hesabsız qaramalını, qoyunlarını, mülkiyyətini apardım. Şəhərlərini viran qoydum, dağıtdım, od vurub yandırdım"
Tarixi coğrafiyası
S. Qaşqay qeyd edir ki, mənbələrin məlumatlarına əsasən, Manna dövlətinin möhkəmlənməsini və tarixi coğrafiyası müəyyən dərəcədə izləmək mümkün olmuşdur. Atçılıq və dəvəçiliklə məşğul olan, qaramal və davar saxlayan cəngavər tayfanın (və ya tayfaların) yaşadığı Mes/s/i (Misi, Misu) ölkəsinin böyük əhəmiyyəti var idi. Messinin adı Zamua, Maday, Gizilbunda və Parsua ilə bir çəkilir. Daha sonrakı qaynaqlardan məlum olur ki, bu vilayət Mannanın cənub qurtaracağında idi və Manna sonralar onu işğal edib öz ərazisinə qatmışdı, lakin Messi hökmdarları onda da özlərini müstəqil aparmağa cəhd etmişlər. Messi vilayətinin boyun əyməyən əhalisinin gizləndiyi dağ qalası Mesunun adını II Aşşurnasirapal e. ə. IX əsrin 80-ci illərində çəkir. Bu ölkəyə sonra III Salmanasar, V Şamşi-Adad, II Adadnerari yürüşlər etmişdilər. Assurların verdiyi məlumata görə, bu vilayətin ərazisi olduqca geniş idi. Manna hökmdarı Ullusunu dövründə Missi əyaləti artıq Mannaya birləşdirilmişdi. Onun sərhədində Sirdakka (Zirdiakka) qalası inşa edilmişdi. Q. A. Melikişvili belə hesab edir ki, Taştəpədəki Urartu kitabəsində adı çəkilən bu Menua tərəfindən işğal edilmiş Meişta şəhəri Missi ərazisində yerləşmişdir və belə güman edir ki, onun əhalisi etnik cəhətdən mannalılarla qohum olmuşdur.
Urmiya gölü hövzəsində Allabria çarlığının böyük əhəmiyyəti vardı. Allabrianın adı ilk dəfə IX əsrin ortalarında çəkilir. III Salmanasar Allabrianın qala şəhəri Şurdirranı və orada olan var-dövləti ələ keçirməsi haqqında məlumat verir. Hökmdar Yanziburiaş dövründə Allabria cəmiyyəti haqqında müəyyən fikir söyləməyə imkan verən maraqlı məlumat vardır. Assuriya Allabrianı sonralar özünə tabe etmişdi, hərçənd məlum olduğuna görə, II Sarqon zamanında mannalı Ullusunu ölkənin hökmdarı İttini dilə tutub "Urartuya xidmət etməyə" razı salmış və İtti onun fitvası ilə Assuriyaya qarşı üsyan qaldırmışdı. Lakin Assuriya əleyhinə koalisiya darmadağın edilmiş, çar İtti isə öz ailəsi ilə birlikdə Suriyadakı Amatiya şəhərinə sürgün edilmişdi. Allabria hökmdarı Belapaliddina dövründə onlar Assuriyaya bac verirdilər. Sonralar çar Ahşeri zamanında və ya hətta bir az əvvəl assurlar tərəfindən istila edilmişdi.
Mannanın şərq sərhədlərində "dağlıq diyar" adlanan Gizilbunda vilayəti yerləşirdi. Artıq e. ə. IX əsrin son rübündə assurlar bu ölkədə olmuşdular. Gizilbunda hökmdarları arasında birlik yox idi. Ölkənin ayrı-ayrı rayonlarının hökmdarları bac verərək V Şamşi-Adadı (e. ə. 823–810) rəhmə gətirməyə çalışdıqları halda, çar Pirişati müqavimət göstərməkdə davam edirdi. Assuriya hökmdarı bunun üstündə ölkəni dağıdıb viran qoydu. O, ətraf məskənlərin əhalisinin daldalandığı "möhkəmləndirilmiş şəhər" Uraşı işğal etdi, "şəhərin küçələrini onun döyüşçülərinin qanına boyadı… 6000 döyüşçünü qırdı, çar Pirişatini 1200 döyüşçüsü ilə birlikdə diri-diri tutdu. Əsirlər apardı, onların əmlakını, var-dövlətini, qaramalını, davarını, atlarını, gümüşdən, saf qızıldan və tuncdan qayrılmış saysız-hesabsız əşyalarını qarət etdi. Dağıtdı, viran qoydu, od vurub yandırdı…". III Adadnerarinin (e. ə. 805–782) kitabələrindən birində onun başqa ölkələrlə bərabər "Gizilbundanı ta hüdudlarınadək" istina etdiyi haqqında məlumat verildiyinə baxmayaraq Gizilbunda öz suverenliyini qoruyub saxlamışdı, hətta II Sarqon, gizilbundalıları "öz güclərinə güvənən, başının üstündə hökmranlıq tanımayan" adamlar adlandırır. Gizilbundanın ayrı-ayrı hökmdarları bac versələr də, assurlar onları tam itaət altına ala bilməmişdilər.
Zikertu əyaləti müasir Miyanə – Ərdəbil şəhərləri rayonu ilə lokalizə edilir. O, mənbələrdə artıq Mannadan asılı ərazi kimi xatırlanır. II Sarqonun verdiyi məlumata görə Zikertunun başında mannalıların canişini dayanırdı. Bu canişin çox güman ki, Mannadan asılı olan və Manna tərəfindən təsdiqlənən Zikertunun öz hakimi olmuşdur. Zikertu əyalətinin özünün Parda "hökmdar şəhəri" var idi. Zikertunun adını antik mənbələrdə xatırlanan saqartilərin adı ilə eyniləşdirirlər. Zikertu ola bilər ki, həqiqətən də həmin dövrdə İran tayfaları ilə məskunlaşmışdı. Mixi yazılı mənbələrdə 100–200 il əvvəl adları çəkilən qonşu əyalətlərlə müqayisədə bu əyalətin adı çox-çox sonralar çəkilir. II Sarqon öz hakimiyyətinin 3, 6 və 8-ci illərində (yəni e. ə. 719, 716 və 715-ci illərdə) Manna hökmdarı Azaya qarşı çıxmış Zikertuya hərbi yürüşlər edir. O, ətraf yaşayış məskənləri ilə birlikdə üç möhkəmləndirilmiş şəhəri ələ keçirməsi və paytaxt Pardanı qarət etməsi haqqında məlumat verir. Görünür Zikertu əyaləti Mannaya yenidən II Sarqonun e. ə. 714-cü ildə 8-ci yürüşü zamanı tabe edilmişdir. II Sarqon həmin yürüş zamanı Zikertuya dağıdıcı zərbə endirmiş, onun 13 şəhərini, 84 ətraf yaşayış məntəqələri ilə birlikdə müdafiə divarlı 12 möhkəmləndirilmiş məntəqəsini qarət etmişdi.
Mannanın şərq sərhədlərində ən uzaq əyalət Qızılüzən çayı hövzəsinin aşağı və orta hissəsində yerləşən Andiya əyaləti idi. Andiyanın ilk dəfə adı qoşunları Andiyaya gedib çıxmış və andiyalılardan xərac alan III Salmanasarın hakimiyyətinin sonlarına aid olan kitabələrdə çəkilir. III Adadnerari işğal etdiyi ölkələr arasında "Günəşin batdığı böyük dənizə"dək uzanan Andiyanın da adını qeyd edir. Bu dəniz Xəzər dənizi hesab olunur. Manna dövləti görünür özünün ən qüdrətli dövründə Andiyanı aşşurlulardan geri almış və onu özünün təsir dairəsinə daxil etmişdir. Hökmdar Azanın və Ullusunun dövründə andiyalılar digər əyalətlərlə birlikdə öz müstəqilliklərini qaytarmaq məqsədilə mannalılara qarşı çıxdılar. Mənbələrdə Andiyanın hakimi Telusinanın adı çəkilir. Hürricə hesab edilən bu ada, və Hürri-Urartu şəkilçisi vasitəsilə düzəldilmiş Andiya əyalətinin öz adına görə Andiya əhalisini hürridilli etnik qruplara aid edirlər.