Katın_qırğını
Aşkara çıxması
250px|thumb|right|Katında açılan kütləvi məzarlıqdan görüntü. 1943-cü il. Polyak məhkumların aqibəti haqqındakı suallar 1941-ci ilin iyununda Barbarossa əməliyyatı başladıqdan sonra ortaya çıxdı. Mühacir Polşa hökuməti SSRİ ilə həm Nasist Almaniyasına qarşı birgə mübarizə aparmaq, həm də Sovet torpaqlarında Polşa ordusu qurma istəyini dilə gətirən Sikorski-Mayski müqaviləsini imzaladı. Polşalı general Vladislav Anders bu yeni yaradılacaq ordunu təşkilatlandırmağa başladı və bir müddət sonra itkin düşmüş polyak zabitlər haqqında məlumat istədi. Şəxsi görüş əsnasında Stalin ona və Polşa Baş naziri Vladislav Sikorskiyə bütün polşalı əsgərlərin azad edildiyini və bəzilərinin Mancuriyada "izlərini itirdiklərinə" görə hər biri haqqında məlumat verilə bilməyəcəyini bildirdi. Yozef Çapski 1941–1942-ci illərdə itkin düşmüş polyak zabitlərin aqibətini araşdırdı. 230px|thumb|left|Kütləvi məzarlardakı əsgərlərin üzərindən tapılan paqon və əskinaslar. 1942-ci ildə alman işğalı altında olan Smolenskdə əsir olan və dəmiryolu işlərində çalışan polyak işçilər yerli əhalidən Katın meşəsi yaxınlığındakı Kozelskdə polyak zabitlərinin kütləvi məzarlarının olması haqqında məlumat əldə etdi. Daha sonra onlar axtarışlar edərək bu məzarlardan birini tapa bildilər və bu məsələ haqqında gizli Polşa hökumətinin üzvlərinə məlumat ötürdülər. Bu məlumat aşkara çıxarılan məzarlarda çox əsgərin ola biləcəyini düşünmədikləri üçün əhəmiyyətli hesab olunmadı. 1943-cü ilin əvvəllərində Vermaxtın Mərkəz Ordu Qrupu və Abver kəşfiyyat təşkilatı arasındakı əlaqələndirici şəxs olan kəşfiyyatçı Rudolf Kristof fon Gersdorf polyak zabitlərinin kütləvi məzarlıqlarının olması haqqında məlumat əldə etdi. Bu hesabatlarda kütləvi məzarların Katın meşəsi yaxınlığındakı Keçi təpəsində yerləşdiyi qeyd olunurdu. O, əldə etdiyi məlumatlar haqqında rəhbərliyinə hesabat verdi. Mənbələrdə alman rəhbərliyinin məlumatlara hansı vaxtda sahib olması haqqında ziddiyyətlər vardır. Bəzi mənbələrə görə, bu məlumatlar onlara 1942-ci ilin axırı, bəzi mənbələrə görə 1943-cü ilin yanvar-fevral aylarında, bəzi mənbələrdə isə 1943-cü ilin 1 mart və ya 4 aprel tarixlərində çatdırılmışdır. Yozef Gebbels bu kəşfi SSRİ ilə Qərb müttəfiqləri arasında boşluq yaratmaq, bolşevizmin dəhşətlərini dünyaya göstərmək və nasist təbliğatı aparmaq üçün əla fürsət olaraq dəyərləndirdi. Reyxsender Berlin radiosu ciddi hazırlıqlardan sonra 13 apreldə Smolensk yaxınlığındakı Katın meşəsində alman hərbi qüvvələrinin 28 metr uzunluğunda, 16 metr enində xəndək aşkarladığını və burada 3000 polyak zabitinin 12 qat üst-üstə olmaqla cəsədlərinin aşkarlandığını bildirdi. Radio çıxışda Sovetlər 1940-cı ildə qətliamı törətməkdə günahlandırıldı. 350px|thumb|right|[[Vişi rejiminin Xarici İşlər Naziri Fernan de Brinon və başqaları Meçislav Smoravinski ilə Bronislav Boqatıreviçin məzarları önündə.]] Alman tərəfi Katın Komissiyası adının verildiyi Belçika, Bolqarıstan, Xorvatiya, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Macarıstan, İtaliya, Hollandiya, Rumıniya, İsveçrə və Slovakiyanın məhkəmə tibbi ekspertlərindən təşkil olunmuş heyəti kütləvi məzarların aşkarlandığı yerə tədqiqat üçün çağırdı. Almanlar qırğının arxasında Sovet tərəfinin aşkara çıxmasında o qədər maraqlı idilər ki, kütləvi məzarların tapıldığı yerə əsirlikdə əllərində olan Ferdinand Hötelin də aralarında olduğu müttəfiq qüvvələrdən olan əsirləri də gətirmişdilər. Müharibədən sonra Ferdinand Hötel haqqında olan həbs əmri səbəbindən saxta passportla ölkədən qaçdı. Yan Emil Skiviç onunla əməkdaşlıq edirdi və Yozef Makiyeviçlə birlikdə cinayət ilə bağlı yazılar yazdı. Ekspertizada iştirak edən bolqar Marko Markov və çex Fransisek Hayek müharibədən sonra dövlətləri SSRİ-nin peyk dövlətlərinə çevrildiyi üçün Sovetləri dəstəkləyən, almanları isə günahlandıran mövqedən çıxış etməyə məcbur qaldılar. Xorvat pataloji eksperti Eduard Miloşoviç isə ABŞ-yə qaçmağı bacardı.