cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Südotukimilər
—  aləminin  dəstəsinə aid bitki fəsiləsi.
Yuxarı boş vena sistemi
Yuxarı boş vena sistemi aorta qövsü və döş aortası şaxələrinin təchiz etdikləri nahiyələrdən: başdan, boyundan, yuxarı ətraflardan, döş qəfəsindən venoz qanı yığıb ürəyin sağ qulaqcığına daşıyır. Yuxarı boş vena sisteminə aid olan venalar:
Ember şəhəri (film, 2008)
Sehrli şəhər — ABŞ filmi
“The City of Ember”, Jeanne Dupraun 2003-cü ildə yazdığı eyni adlı kitaba çəkilmiş filmdir. Ssenarisi Caroline Thompsonun yazdığı filmin rejissorluğun Gil Kənan edib.
Film Lina və Doon adlı iki uşağın həyatından bəhs edir. Onlar göy üzünün hər vaxt qaranlıq olduğu, günəş heç çıxmadığı Ember şəhərində yaşayırlar. Şəhərdəki bütün işıqlar hər zaman yanır. Şəhərdəki enerji qaynaqları tükəndikcə işıqlar sönməyə başlayır. Bundan sonra iki uşaq bu sehrin səbəbini axtarmaq və insanları işığa qovuşdurmaq üçün axtarışlara başlayırlar.
Samara Solidarnost Arena
Təsvir
Stadionun əsas arxitektural xüsusiyyəti onun kosmosa bənzəməsidir. Bütün stadionu əhatə edən, ulduz və ya bir kosmik cihaza bənzəyən ümumi siluet ilə aşağıdan kiriş kimi strukturlar tərəfindən dəstəklənir. Qübbənin minimal əyriliyi olsa da, bizə düz bir səth olaraq göyə yüksəlmiş görünüşünü verir. Stadionun ellipsə oxşayan bünövrəsi ikimərtəbəli oturacaqlarını daşımağa imkan verir. Oturacaqların hamısı damla örtülü vəziyyətdədir. Stadionun diametri 330 metrdir. Arenanın damının ümumi kütləsi 13000 tondur. Sahəsi isə 76000 m²-dir. Arenanın bünövrəsi monolitik dəmir-beton döşəmədir. Stadion 4 mərtəbəlidir: yuxarı və aşağı səviyyəli açıq stendlər və onların arasında iki örtülü skybox.
Tamaşaçılar öz yerlərinə stadionun müxtəlif girişlərindən çata bilərlər.
Stadion təbii ot örtüyünə malikdir. Ot örtüyü altdan isitmə və avtomatik irriqasiya (özünü sulama) sistemləri ilə quraşdırılıb.
Mövqe
FİFA-ya təqdim edilən ilk təklifdə stadion şəhərin cənubundakı yaşayış məntəqəsi və infrastrukturu olmayan bir adada tikiləcəkdi. O vaxtı, bu adaya gediləcək körpü belə yox idi
Bu seçim tənqidə səbəb oldu və buna görə stadionun şəhərin şimalında tikilməsi planlaşdırıldı. Tikiləcək ərazinin 27 ha olması düşünülürdü, lakin sonralar bu rəqəm böyüyərək 240, sonralar isə 930 hektardır. Ərazinin genişləndirilməsi qərarı Samara sakinlərindən məsləhətləşmədən əvvəl verilmişdir. Planlaşdırılan binaların çoxusunun idmanla heç bir əlaqəsi yox idi.
Arena şəhərin şimal qərb hissəsində yerləşir. Stadion şəhərin ən yüksək nöqtəsində yerləşir. Tikilinin dəmiryol stansiyasından uzaqlığı 15, Kurumoç Beynəlxalq Aeroportundan isə 32 kilometrdir. Stadionun cənubunda sıx yaşayış məntəqələri yerləşir. Volqa mikrorayonu 1978-ci ildə tikildi və 1980-ci illərin ortalarına öz inkişaf zirvəsinə çatdı. Mikrorayon 19-cu əsrdən bəri yaxşı tanınan Yablonka kənd-fermasının ərazisində tikilmişdir. Kəndin ilk sakinləri Polşa, Rusiya və Ukraynanın müxtəlif bölgələrindən gələnlər idi. Hətta Sovet hakimiyyəti dövründə "dini uyuşdurucu" (dini yaymaq istəyən insanlara verilən təqsir) cinayəti ilə günahlandırılanlar da buraya sürgün edilirdi. 1930-cu ildə kənd sakinləri özlərinin kollektiv "Iskra" fermasını yaratdılar. Hal-hazırda Yablonka Taşkentskaya küçəsində yerləşir.
2018 FİFA Dünya Kuboku zamanı
Cədvəldəki vaxtlar Samara saatı ilə verilir.
Nijnekamsk su anbarı
Haqqında
Aşağı Kama Hidroelektrik Stansiyasının tikilməsindən sonra 1978-1981-ci illərdə dəniz səviyyəsindən 62 metr yüksəkliyə çatmışdır. Su anbarının su səviyyəsi daha yüksəkdə yerləşən su anbarlarının (Kama su anbarı və Votkinsk su anbarı) su rejimindən asılıdır. Nijnekamsk su anbarının sahəsi 1.084 km², həcmi isə 2,8 km2 təşkil edir. Kama çayı boyunca uzunluğu 185 kilometr, Ağidel çayı boyunca uzunluğu 157 kilometrdir. Su anbarından sulama və balıqçılıq fəaliyyətləri üçün istifadə olunur.
Su anbarının dəniz səviyyəsindən 68 metr yüksəkliyə çatdırılması planlaşdırılır. Tatarıstan hökuməti elektrik stansiyasının tam gücünə çatmağı planlaşdırdığını açıqlayıb. Lakin Tatarıstanın ekologiyadan məsul şəxsləri plana qarşıdır. Çünki bu halda su anbarı Kulyaqaş bataqlığında və digər yerlərdə daşqına səbəb ola bilər.
Dilqəm Nağıyev
Dilqəm Nağıyev — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı; Qarabağ müharibəsi şəhidi.
Döyüşlərdə iştirakı
Bakıdakı "N" saylı hərbi hissədə təlim keçdikdən sonra isə Füzuli cəbhəsinə göndərilir. Dilqəm Füzuli rayonunun Əhmədbəyli, Mahmudlu, Bala Bəhmənli, Kürdmahmudlu kəndlərində rəşadətlə vuruşmuş, erməni qəsbkarlarının xeyli canlı qüvvəsini məhv etmişdi. Komandirləri onun bu bacaracağlarını qiymətləndirərək ona çavuş rütbəsi vermişdilər. 1994-cü il Gəncədə dövlət çevirilişinə cəhd edilərkən Dilqəm də silahlı dəstənin zərərsizləşdirilməsində iştirak etdi. 1995-ci il 13 – 17 mart hadisələri zamanı o yenidən silahlı dəstənin zərərsizləşdirilməsi üçün əməliyyatda iştirak etdi. Qarşı tərəfdən açılan atəş gənc Dilqəmin arzularla dolu ömrünü qırdı…
Ailəsi
Subay idi.
Milli Qəhrəman
Azərbaycan Respublikası prezidentinin 4 aprel 1995-ci il tarixli 307 saylı fərmanı ilə Nağıyev Dilqəm Heydər oğluna ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adı verilmişdir.
Mingəçevir şəhərinin Şəhidlər xiyabanında dəfn edilib.
Mingəçevirdəki 9 saylı məktəb qəhrəmanımızın adını daşıyır, burada büstü qoyulub.
Mendeleyevsk rayonu
Mendeleyevsk rayonu — Rusiya Federasiyası, Tatarıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon. Rayon respublikanın şimalında yerləşir. Respublikanın Alabuqa rayonu və Udmurtiya (Alnaş, Qraxov rayonları), Nijnekamsk su anbarı ilə isə Tatarıstanın Tukay və Əgerce rayonları ilə həmsərhəddir. Rayonun inzibati mərkəzi Mendeleyevsk şəhəridir.
Coğrafiyası
Rayon respublikanın şimal-şərqində yerləşir, Prikamski iqtisadi rayonunun bir hissəsidir.
Tarixi
Rayon 10 avqust 1930-cu ildə Bondyujski rayonu olaraq qurulur (mərkəzi Bondyujski q). 1921-ci ilə qədər onun ərazisi Vyatka vilayətinə, 1921-ci ildən Alabuqaya daxil olur. 1928-ci ildən Tatarıstan Muxtar Sovet Sosialist Respublikasınınn Çallı kantonuna aid olur. 20 yanvar 1931-ci ildə rayon ləğv edilir, ərazi Alabuqa rayonuna verilir. 10 fevral 1935-ci ildə rayon yenidən bərpa edilir. Tatarıstan Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının inzibati vahidlərinin birləşdirilməsi nəticəsində 1 fevral 1963-cü ildə Bondyujski rayonu ləğv edilir, ərazisi Alabuqa rayonuna verilir. 11 avqust 1967-ci ildə şəhər tipli qəsəbə Bondyujski regional tabeçiliyə çevrildiir və Mendeleevsk adlandırılır. 15 Avqust 1985-ci ildə Alabuqa rayonundan ayrılan Mendeleyevk rayonunun inzibati mərkəzi olur.
Əhali
Şəhər şəraitində (Mendeleyevsk şəhəri) rayon əhalisinin 73,7% -i yaşayır. Rayon əhalisi tatarlar (52,8,3%), ruslar (35,6%), udmurdlardan (4,4%) və marilər (4,0%) ibarətdir.
Yerli özünü idarəetmə
Mendeleyevsk rayonu ərazisinə 1 şəhər və 14 kənd inzibati vahidliyi daxildir. Rayon ərazisinə ümumilikdə 38 yaşayış məntəqəsi daxildir.
İqtisadiyyat
Mendeleevsk rayonu əsasən kimya məhsulları, mineral gübrələr, neft istehsalı, səmt qazı ilə xarakterizə olunan inkişaf etmiş bir sənaye-kənd təsərrüfatı bölgəsidir. Tikinti materialları sənayesi və yüksək keyfiyyətli yeraltı mineral suları kimi əhəmiyyətli xammal ehtiyatları mövcuddur.
Kənd təsərrüfatı sektorunda çovdar, arpa, yulaf, noxud, kartof və digər tərəvəzlər, yem üçün çuğundur və qarğıdalı yetişdirilir. Mal-qara, donuz, at kimi heyvandarlığın sahələri inkişaf etmişdir. Üstəlik burada tülkü, gəlincik, qütb tülküsünün xəz dərisinin işləmə müəssisələri fəaliyyət göstərir
Parthenolecanium persicae
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Xarici quruluşu
Dişi fərdinin bədəni oval formadadır. Tünd qəhvəyi rəngə malikdir. Cavan dişilərdə bədənin üzərində zolaqlar olur ki, bir müddətdən sonra onlar itir və bədən tamamilə qəhvəyi rəngdə olur. Uzunluğu 3 mm., eni isə 2,5-2,7 mm-dir. Uzun nazik ayaqları və uzun bığcıqları vardır. Bığcıqlar adətən səkkiz buğumludur. Bədəninin kənarı isə xırda qıllarla örtülmüşdür. Erkək fərdləri qəhvəyi-qırmızımtıl, baş hissəsi qara rəngdə olub, bığcıqları, ayaqları və ağımtıl qanadları vardır.
Həyat tərzi
Ədəbiyyat məlumatlarına əsasən, il ərzində iki nəsildə inkişaf edir. Bizim tədqiqatlara əsasən isə Abşeronda bir nəsildə inkişaf edir. Əsasən ikinci yaş sürfə mərhələsində qışlayırlar. Sürfələr aprel ayında tədricən oyanmağa başlayırlar. Yumurtaqoyma may ayının sonunda, sürfələrin çıxması isə iyun ayının ortalarında baş verir. Yumurtaqoyma zamanı dişi fərdlər iriləşirlər, çanağın altı isə yumurta ilə dolu olur. Yumurtalar sarı rəngdədirlər. İnkişaf edən yumurtalar rəngini dəyişərək narıncı-qırmızımtıl rəngə çalır. Orta hesabla 1500-2000-dək yumurta qoya bilir. Sürfələr yumurtadan çıxdıqdan bir gün sonra yetkin dişi fərd ölür. Erkəklər olduqca az saydadır. Bir dişi fərd 2500-ə qədər yumurta qoyur. Ağaclar, yayın ikinci yarısında birinci yaş sürfələrlə yoluxurlar. Nəticədə yarpaqlar quruyur və saralır. Birinci yaş sürfələr yarpaqların alt tərəfindəki damarların üzərində, yaşlı sürfələr və dişilər isə gövdə və budaqda yaşayırlar. Bir-iki ay ərzində sürfələr inkişaf edərək ikinci yaş mərhələsinə keçirlər. Sürfələrin bədəninin hər iki tərəfində nazik mumabənzər saplar vardır. Payıza qədər ikinci yaş sürfələri yarpaqların üzərində qalırlar. Sonra isə qışlamaq üçün budaqlara keçirlər.
Yayılması
Rusiya Federasiyasında, Krım vilayətində, Qafqazda, Qazaxıstanda, Saxalində, Türkiyədə, İranda, Hindistanda, Avstraliyada və digər ölkələrdə qeydə alınmışdır. Orta Asiya ölkələrinə isə başqa ölkələrdən introduksiya olunmuşdur. Azərbaycanda Naxçıvan MR, Abşeronda qeydə alınıb.
Mark Çepmen
8 dekabr 1980-ci ildə The Beatles qrupunun üzvü olan Con Lennonu qaldığı otelin qarşısında güllələyərək öldürür. Vurmadan əvvəl eyni günün axşam saatlarında isə, Conun həyat yoldaşı Yoko Onoya Conun “Double Fantasy” adlı albomunu imzalatdırmışdır. Nyu York polisi Çepmeni həbs etdikdə, vəkili Conatan Marks onun günahkar olmadığını iddia edirdi. Vəkil Çepmenin zehni pozuntuları olduğunu bildirmişdir. 1981-ci ildə Çepmen, ikinci dərəcəli cinayətdən həbs edilmiş və 20 ildən az olmamaqla ömür boyu həbsə məhkum edilmişdir. 7 dəfə həbsdən azad olunması üçün müraciət edilsə də, müraciətlər məhkəmə tərəfindən rədd edilmişdir.
"Bu mütləq bir ehtiyac idi. O mərhələdə artıq özümə mane olmaq üçün heç bir şey edə bilmədim, bütün ruhumla və şüurumla buna tamamilə inanmışdım. Bu, qatar kimi idi, heç bir şeyin dayandıra bilməyəcəyi, sürücüsü olmayan bir qatar. Orda, bir yanda bütün dünyanın heyran olduğu bir insan, digər tərəfdə isə mən, şəxsiyyətsiz, sadə bir insan. Con Lennonu öldürməklə kim olduğumun ortaya çıxacağını düşündüyümü xatırlayıram."
Mark Çepmen, Lennonu gördükdə beynində bir səsin özünə,  Bunu etməlisən, bunu et  dediyini də söyləyir. Səs qeydlərinin Channel 4 adlı ingilis kanalında yayımlandığı bildirilmişdir.
2007-ci ildə Chapter 27 adlı Lennonun qətlinə səbəb olmuş Çepmen haqqında bioqrafiya filmi çəkilir. Film Cek Consun Let Me Take You Down adlı kitabından ilhamlanılmışdır. Çepmeni məşhur ulduz Cared Leto canlandırmışdır.
Cyrebia
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Növləri
Bu cinsə aşağıdakı növlər daxildir:
Cyrebia anachoreta
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Təsviri
Kəpənəyin qanadları açılmış halda uzunluğu 26-29 mm-dir. Ön qanadları qırmızımtıl – sarı rəngdə olub, yaşılımtıl-boz yaxud qonur rəngli pulcuqlarla qarışıqdır. Yumuru və böyrəkşəkilli naxışlar qanadın ön kənarında yerləşir. Üzərində zəif görünən açıq rəngli eninə uzanan zolaq vardır. Arxa qanadları sarıdır, ensiz qara rənglə haşiyələnmişdir. Qarıncığı sarımtıla çalır.
Yayılması
Şimali Qafqaz (Qruş, Qars, Dağıstan, Zarıdağ); Gürcüstan (Laqodexi, Sikro-Sxaro) və Türkiyədə yayılmışdır. Azərbaycanda Qax, Zaqatala, Göygöl, Ordubad, Kəlbəcər rayonlarında rast gəlinir.
Həyat tərzi
Böyük və Kiçik Qafqazın subalp, alp çəmənikləri və meşə açıqlıqlarında görünürlər. Biologiyası məlum deyil. Kəpənəyi gündüzlər iyulun ortalarından avqustun axırlarına qədər uçur. Uçuşu çox iti və sürətlidir. Günün çox hissəsini çobanyastığı, qarabaşaq və digər bitkilərin çiçəkləri üzərində keçirir. Ona toxunduqda uçmur, dərhal özünü otluğa atır və gizlənir. Sonra onu tapmaq mümkün olmur.
Sayı
Azsaylıdır, nəsli kəsilmək üzrədir
Məhdudlaşdırıcı amillər
Yaşayış yerlərinin antropogen təsirlərə məruz qalması (mal-qara otarılması, ot çalımı, dərman bitkilərinin toplanması), kəpənəyin kolleksiyaçılar tərəfindən tutulması.
Qorunması üçün məsləhət görülən tədbirlər
Yaşayış ərazilərində qoruqların təşkili.
Qurban Abbasov (aktyor)
Qurban Məmiş oğlu Abbasov — Azərbaycanın teatr aktyoru, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1981).
Həyatı
Qurban Abbasov 2 yanvar 1944-cü ildə kiçik Vedi mahalının Qarabağlar kəndində dünyaya gəlmişdir. O, 1964–1968-ci illərdə Mirzağa Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Teatr İnstitutunun dram və kino aktyorluğu fakültəsində təhsil alıb. Təyinatla Gəncə Dövlət Dram Teatrına göndərilib və 1968–1998-ci illərdə yaradıcılığı ancaq bu kollektivlə bağlı olub.
Qurban Abbasov sadə dramatik rollarda, tipik-xarakterik personajların ifasında daha çox uğur qazanırdı. Lirik-psixoloji və həmçinin romantik səciyyəli qəhrəman rolları da olmuşdur.
Qarneran
Qarneran  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Şalamon kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Burk-an-Bres.
INSEE kodu — 01167.
Qvido de Aretso
thumbnail|Qvido de Aretso Qvido de Aretso (Qvido Monako) — XI əsr italyan musiqiçisi.
Qarneran
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 656 nəfər təşkil edirdi.
Qvido de Aretso
Orta əsr musiqi nəzəriyyəsinin görkəmli islahatçılarından biridir. O, musiqi səslərinin ucalığını göstərməkdən ötrü hərfi işarələrin not xətlərinin üzərində və arasında yazılmasından istifadə etmişdi. Qvido de Aretsonun yaratdığı sistem müasir not yazısının əsasını təşkil edir. Not yazısını dəqiq səsləndirmək və müğənnilərin oxumasını asanlaşdırmaq məqsədi ilə altıpilləli səsdüzümü tətbiq etmişdi; burada sözlər müəyyən intervallarla düzülmüş, pillələr do, re, mi, fa, sol, lya hecaları ilə adlandırılmışdı. Pillələrin adı müqəddəs İonnaya həsr olunmuş məşhur latın himninin birinci altı sətrinin başlanğıc hecalarından götürülmüşdür.
Qarneran
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 423 nəfərin (15-64 yaş arasında) 314 nəfəri İqtisadi fəal, 109 nəfər hərəkətsizdir (fəaliyyət göstərici 74.2%, 1999-cu ildə bu 69.3%). 314 aktiv sakindən 301 nəfər (170 kişi və 131 qadın), 13 nəfəri işsizdir (8 kişi və 5 qadın). Aktiv olmayan 32 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 45 nəfər təqaüdçü, 32 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Yoko Ono
Yoko Ono Lennon daha çox Yoko Ono(小野 洋子) kimi tanınır;  — Avanqard stildə işləyən rəssam, müğənni, sülh aktivisti və kinoşünas, eyni zamanda Con Lennonun keçmiş həyat yoldaşıdır. Nyu-Yorkda yaşayır, ABŞ vətəndaşıdır.
Jaguar XJ
Jaguar XJ - Jaguar Cars avtokonserninin 1968-ci ildən bu günə kimi istehsal etdiyi tam ölçülü lyuks avtomobillər seriyası. Jaguarın flaqmanı sayılan XJ "Mr. Jaguar" kimi tanınan Ser Uilyam Layonsun yaratdığı son avtomobildir. Hal-hazırkı model 2009-cu ildə istehsal olunmağa başlayıb və Kral ailəsinin və Böyük Britaniyanın baş nazirinin rəsmi avtomobillərindən biridir.
Aşağı boş vena sistemi
Aşağı boş vena sistemi Aşağı boş vena vasitəsilə aşağı ətraflardan, çanaq və qarın boşluğu divarı və üzvlərindən venoz qanı yığıb ürəyin sağ qulaqcığına daşıyır.
Aşağı boş vena sisteminə aid olan venalar:
Rhodanthe pollackii
Rhodanthe pollackii Rhodanthe pollackii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Şərəfli oymağı
Şərəfli oymağı — Ustaclı elinin böyük qollarından biri.
Aranas
Aranas(Aranaz) — İspaniyanın Navarra əyalətində bələdiyyə.
Əhalisi
2005-ci ilin məlumatına görə bu bələdiyyənin əhalisi 625 nəfərdir.
Şokoladlı tort
thumb Şokoladlı tort — şirniyyat növü.
Hazırlanması
Sobanı 160˚С – yə qədər qızdırın. Diametri 25 sm olan qabın içərisini və divarlarını yağlayın. Tavaya şəkər tozu tökün. Yumurtaların sarısını içərisinə vurub, durmadan çalın. Ağ rəng alınana qədər bu prosesi davam etdirin. Daha sonra ayrıca bir qabda şokoladı yaxşıca əzin və 3 xörək qaşığı su əlavə edin. Əgər şokolad çox qurudursa bir az da su əlavə edə bilərsiniz. Müəyyən qədər yumşalmasına şərait yaradın. Bütün bunlardan sonra əldə olunmuş isti şokoladı əvvəlcədən qarışdırdığınız yumurtanın sarısı ilə şəkər tozunun üzərinə əlavə edin. Həmçinin yumşaldılmış yağı və tort üçün nəzərdə tutduğunuz apelsin qabığının qurusunu da bura əlavə edin. Ələnmiş un qatıldıqdan sonra qaşıqla yavaşca onları bir – biri ilə qarışdırmağa başlayın. Yumurta ağlarını isə bir qaşıq şokoladla birlikdə yavaşca qarışdırın. Daha sonra onu bayaqkı qarışıma əlavə edin və yenə də qarışdırın.
Bu qarışımı öncədən yağladığınız formaya tökün. Demək olar ki, bu qarışım həmin qabın ağzından bir az aşağı olmalıdır. 1 saat 20 dəqiqə müddətində sobada saxlayın. Bişdiyini öyrənmək üçün ağacdan olan çöplə yoxlaya bilərsiniz. Əgər, çöpün arxa hissəsi quru çıxacaqsa deməli sizin tortunuz hazırdır. 15 dəqiqə soyumağa qoyun, daha sonra formadan çıxardın. Tamamilə soyumasına imkan verin. Tortu soyuducuya qoyun. Süfrəyə verməzdən əvvəl şəkərli pudra ilə bəzəyə bilərsiniz. 20 nəfərlik pors üçün nəzərdə tutulmuşdur.
Bulbophyllum arsoanum
(Bulbophyllum arsoanum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum arsoanum növü Yeni Qvineya üçün endemik növdür.
Mənəşli
Mənəşli (əvvəlki adı: Manaşid) — Azərbaycan Respublikasının Goranboy rayonunun Mənəşli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 29 dekabr 1992-ci il tarixli, 428 saylı Qərarı ilə Goranboy rayonunun Manaşid kəndi Mənəşli kəndi adlandırılmışdır.
Toponimikası
Mənəşli kəndi dağətəyiə ərazidədir. XIX əsrdə Çar Rusiyası Azərbaycanı işğal etdikdən sonra burada Türkiyənin Qars vilayətindən və Gürcüstandan gəlmə ermənilər yerləşdirilmiş və kənd bir müddət Manaşid adlandırılmışdır. 1992-ci ildən Mənəşli kimi rəsmiləşdirilmişdir. Mənəş türk dillərində "gözal surət, görünüş, mənzərə" deməkdir. Oykonim "mənzərəli", "gözəl görünüşlü" mənasındadır.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 244 nəfər əhali yaşayır.
I İmadəddin Zəngi
I İmadəddin Zəngi (1085–14.sentyabr.1146) — həmçinin Zangi, Zengui, Zenki və Zanki kimi də adlandırılır. O, Oğuz türklərindən olan atabəy idi və Mosul, Hələb, Həma və Edessa qraflığını idarə etmişdir. Zəngilər sülaləsi adını məhz ondan almışdır.
I İmadəddin Zənginin atası İmadəddin Zəngi bin Qasımüddövlə Ağsunqur olmuşdur. Tarixi qaynaqların Qasımüddövlə Ağsunqur haqqında verdiyi bilgilərdən onun dördüncü Səlcuq sultanı Məlikşah bin Arslanın yaxın qohumu olması bəllidir. Sultan Məlikşahla Ağsunqur həm də uşaqlıq yoldaşı olmuşdur. Qasımüddövlə ayamasını da Ağsunqura Sultan Məlik şah vermiş və onu 1084-cü ildə Hələb şəhərinə vali təyin etmişdi.
İmadəddin Zəngi uşaq ikən atası Qasımüddövlə Ağsunqur öldürülmüşdür. Aqsunqur I Məlikşah tərəfindən Hələb valisi təyin olunmasına baxmayaraq, 1094-cü ildə xəyanətə görə edam olunu. Atası edam olunan zaman İmadəddin təxminən 10 yaşında idi və bu hadisədən sonra o, Mosul valisi Kürbuğa tərəfindən böyüdülmüşdür.
Zəngi Dəməşqə qarşı
1128-ci ildə Dəməşqin (Şam) atabəyi olan Tuğtəkinin ölümündən sonra zəifləyən Suriya üçün yenidən Səlib yürüşləri təhlükə yaratmağa başladı. Zəngi 1127-ci ildə Mosul və 1128-ci ildə Hələbin atabəyi oldu, iki şəhəri öz hakimiyyəti altında birləşdirdi və ona rəsmi olaraq Böyük Səlcuq İmperatoru II Mahmud tərəfindən bu torpaqları idarə etmək üçün səlahiyyət verildi. Zəngi gənc sultanı rəqibi Xəlifə əl-Müstərşidə qarşı dəstəkləmişdi.
1130-cu ildə İmadəddin xaçlı yürüşlərinə qarşı Dəməşqdən olan Tacülmülk Börü ilə müttəfiq oldu, lakin bu, Zəngi tərəfindən yalnız hakimiyyət gücünü atırmaq üçün edilmiş bir strategiya idi; O, Börünün oğlunu əsir götürmüş və Həmanı əlindən almışdı. Zəngi eyni zamanda qubernatoru olduğu Hümsü mühasirəyə aldı, lakin tuta bilmədi və daha sonra Börünün oğlu və Dəməşqdən olan digər məhbusların 50.000 dinar qarşılığında girovdan azad edildiyi şəhər olan Mosula qayıtdı. Növbəti il Zəngi Börüyə şərt qoydu ki, əgər Əl-Mustarşidi xilas etmək üçün Dəməşqə qaçan İraqdakı əl-Hillə əmiri Dubais ibn Sədəqəni ona təhvil versə, 50.000 dinarı qaytaracaq. Xilafətdən bir elçi Dubaisi geri qaytarmaq üçün gələndə Zəngi ona hücum etdi və adamlarının bir qismini öldürdü. Beləliklə, elçi Bağdada Dubaissiz qayıtdı.
II Mahmud 1131-ci ildə varislik hüququ üçün müharibə başlatdı. İranda Səlcuq şahzadələri bir-biri ilə vuruşduqları zaman Zəngi Bağdad üzərinə yürüş etdi və onu da öz hakimiyyəti altına aldı. Lakin daha sonra xəlifə qoşunları tərəfindən məğlub edildi və yalnız Səlahəddinin gələcək atası, Tikrit valisi Nəcməddin Əyyubinin köməyi ilə xilas oldu. Bir neçə il sonra isə qubernatoru ordusunda yüksək bir mövqe ilə mükafatlandıracaq və bu, sonralar Səlahəddinin böyük nailiyyətlərinin olmasına yol açacaqdı. 1134-cü ildə Zəngi əmir Timurdaşla (Elqazi oğlu) Artuqluların işlərinə qarışmaq üçün Timurdaşın əmisi oğlu Davuda qarşı müttəfiq oldu. Zənginin əsas istəkləri isə cənubda — Şamda idi. 1135-ci ildə atası Börüyə qalib gələrək Dəməşq əmiri olmağa müvəffəq olmuş və vətəndaşları tərəfindən qəddar, zalım hesab edilən İsmayıl Zəngidən kömək istədi. Sülhü bərpa etmək üçün İsmayıl şəhəri Zəngiyə təslim etmək istədi. İsmayılın həm ailəsi, həm də müşavirləri bunu istəmədilər və daha sonra o, şəhərin Zənginin əlinə keçməsinin qarşısını almaq istəyən anası Zümrüd tərəfindən öldürüldü. İsmayılın yerinə hakimiyyətə qardaşı Şihabəddin Mahmud gəldi.
Səlibçilər və Bizanslılarla qarşıdurma
1137-ci ildə Zəngi yenidən Hümsü mühasirəyə aldı, lakin Müinəddin şəhəri müvəffəqiyyətlə müdafiə etdi. Buna cavab olaraq Dəməşq şəhəri Yerusəlim krallığı (birinci səlib yürüşü iştirakçılarının 1099-cu ildə Qüdsü işğal etdikdən sonra yaratdıqları dövlət) ilə müttəfiq oldu. Zəngi yürüş edərək səlibçilərin Baarindəki qalasını mühasirəyə aldı və tezliklə Qüds ordusunu darmadağın etdi. Yerusəlim kralı Fulk təslim olmağa razı oldu və ona sağ qalan qoşunları ilə qaçmağa icazə verildi. Dəməşqə qarşı bu yeni ekspedisiyanın uğursuz olduğunu başa düşən Zəngi Bizans İmperatoru II İoann Komninin göndərdiyi ordu ilə Hələbdə vuruşmaq üçün tez bir zamanda Şihabəddinlə barışdı. İmperator isə bu dövrlərdə Antioxa Knyazlığını Bizansın hakimiyyəti altına almış, Edessa hökmdarı II Yoskelin və Antioxiya hökmdarı Raymund ilə müttəfiqlik yaratdı. Birləşmiş Bizans-Səlibçilər təhlükəsi ilə qarşılaşan Zəngi qüvvələrini səfərbər etdi və həmçinin digər müsəlman liderlərdən də kömək istədi. 1138-ci ilin aprelində Bizans imperatoru və səlib knyazlarının birləşmiş qouşunları Şayzarı mühasirəyə aldı, lakin bir ay sonra Zənginin qüvvələri tərəfindən geri qaytarıldılar.
1138-ci ilin mayında Zəngi Dəməşqlə razılığa gəldi. O, oğlu İsmayılı öldürən Zümrüdlə evləndi və Hümsü cehiz olaraq qəbul etdi. 1139-cu ilin iyulunda Zümrüdün sağ qalmış tək oğlu Şihabəddin öldürüldü və Zəngi Dəməşqi ələ keçirmək üçün şəhərə yürüş etdi. Dəməşqlilər Şihabəddinin xələfi olan Cəmalədinin köməkçisi Müinəddin Unur altında birləşdi və Zəngini geri qaytarmaq üçün bir daha Yerusəlimlə saziş bağladılar. Zəngi Cəmaləddinin əvvəlki mülkü olan Bəəlbəki də mühasirəyə almışdı və buranın müdafiəsinə də, həmçinin Müinəddin cavabdeh idi. Zəngi təhlükəsiz keçid vədi qarşılığında geri çəkildi, amma bu onun əsas istəyi deyildi. O, ərazini müavini — Səlahəddinin atası Nəcməddin Əyyubiyə verdi. Zəngi Dəməşqin mühasirəsini tərk etdikdən sonra Cəmaləddin ağır xəstəlikdən öldü və onun yerinə oğlu Müjirəddin gəldi, Müinəddin isə yenə də hökmdarın əsas köməkçisi olaraq qaldı.
Müinəddin Zəngiyə qarşı qarşılıqlı müdafiə üçün Yerusəlim ilə yeni sülh müqaviləsi imzaladı. Müinəddin və səlibçilər 1140-cı ildə Baniyası mühasirəyə almaq üçün bir araya gəldikdə Zəngi bir daha Dəməşqi mühasirəyə aldı, ancaq tezliklə tərk etdi. Səlibçilər, Dəməşq və Zəngi arasında növbəti bir neçə il ərzində heç bir güclü qarşıdurma olmadı, ancaq Zəngi bu vaxt şimala yürüş etdi. Bu zaman o, Aşibi və ermənilərə məxsus qala olan Hizanı ələ keçirdi. 1144-cü ildə Zəngi ən zəif və ən az latınlaşmış səlibçi dövləti olan Edessanı mühasirəyə aldı və dörd aylıq mühasirədən sonra 24 dekabr 1144-cü ildə ələ keçirdi. Bu hadisə İkinci Səlib yürüşünə səbəb olmuşdur və sonradan müsəlman salnaməçilər bunu Səlib yürüşü dövlətlərinə qarşı cihadın başlanğıcı kimi qeyd etmişlər.
Ölüm və irsi
Zəngi 1145-ci ildə Dəməşqi ələ keçirmək cəhdlərini davam etdirdi, lakin 1146-cı ilin sentyabrında atabəy sərxoş olarkən onun qədəhindən içki içdiyi üçün əslən Frank olan Yarankaş adlı bir qulu ölümlə təhdid etdiyinə görə həmin qul tərəfindən öldürüldü. Onun xələfləri Mosulda I Seyfəddin Qazi, Hələbdə isə Nurəddin Mahmud Zəngi olmuşdur.
Səlibçi əfsanələrinə görə Zənginin anası avstriyalı İda (Avstriya hökümdarı III Leopoldun anası) idi və guya 1101-ci ildəki Səlib yürüşü zamanı tutulmuş, hərəmxanaya salınmışdı. İda 1101-ci ildə 46 yaşında idi, Zəngi 1085-ci ildə anadan olub və atası isə 1094-cü ildə vəfat edib ki, bu da fərziyyənin ağlabatan olmadığını göstərir.
Zəngi öz dövrünün bütün müsəlman salnamələrinə görə cəsarətli, yüksək liderlik qabiliyyətlərinə malik və çox bacarıqlı bir döyüşçü idi.
1187-ci ildə Yerusəlimdə Səlahəddinin etdiyindən fərqli olaraq Zəngi 1139-cu ildə Bəəlbəkdəki əsirlərini qorumaq barədə verdiyi vədə əməl etmədi. İbn əl-Ədim deyirdi ki: "Zəngi qala əhlinə çoxlu vədlər vermiş və Qurana and içmişdi. Halbuki qaladan endikdən sonra o, xəyanət etdi, hökmdarın dərisini soydurdu və qalanlarını isə asmağı əmr etdi".
Daha sonra İbn əl-Ədim əlavə etmişdir: "Atabəy coşğun, güclü, heyrətləndirici idi və qəfildən hücuma keçməyə vərdiş etmişdi… Zəngi at minəndə qoşunlar onun arxasıca iki cərgə sap kimi getməyə çalışar, qorxaraq məhsulların yanıyla hərəkət edər və qorxudan heç kim onları tapdalamağa və ya atına minməməyə cəsarət etməzdi… Hər kim həddini aşsa, çarmıxa çəkilərdi. O (Zəngi) deyirdi: "Eyni zamanda birdən çox zalımın olması mümkün deyil"".
Abissal düzənlik
Abissal düzənlik — çökəkliyin dibində zəif maili, akkumulyativ, horizontal səthli, dərin dəniz düzənliyi. Onun yaranması suspenzion axınlar vasi­təsilə dib çöküntülərinin yerdəyiş­məsi prosesi ilə əlaqədardır. Abisal düzənlikləri okean dibinin sahəsinin təqribən 40%-ni əhatə edir və 2,500–5,500 metr dərinlikdə yerləşir. Onlar qitənin ətəyi ilə Orta-Okean silsiləsi arasında yerləşirlər.
Ağbulaq (Sübhanverdi)
Ağbulaq - İrəvan xanlığının Aqin mahalında kənd adı.
Toponim
Ağbulaq - İrəvan xanlığının Aqin mahalında kənd adı. Digər adı Sübhanverdi. 1886-cı ilə aid məlumata görə əhalisi azərbaycanlılardan və ermənilərdən ibarət idi. 1919-cu ildə azərbaycanlılar qovulmuşdur. 1947-ci kənd ermənicə Lyusaxpur adlandırılmışdır. XIX əsrdə Qafqazda mövcud olmuş 24 Ağbulaq toponimindən biridir. Sübhanverdilər adlı oymağın Ağbulaq adlı yerdə məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır.
Ağbulaq Azərbaycan dilində ağ içməli su, axan su, yağış və qar sularından qidalanan su və bulaq sözlərindən ibarətdir.
Ədəbiyyat
Budaqov B.Ə. Azərbaycan toponimlərinin problemləri. “Azərbaycan onomastikası problemlərinə dair”. Bakı, 1986. Budaqov B.Ə. Ermənistanın Azərbaycan mənşəli coğrafi adları. “Didərginlər” məcmuasi. Bakı, 1990.
Tito Qobbi
thumbnail|Tito Qobbi (1973) Tito Qobbi — İtalyan opera bariton müğənnisi.
Opera səhnəsində ilk çıxışı 1938-ci ildə Romada olmuşdur. 1942-ci ildən La Skala teatrının solistidir. 1947-ci ildən bir çox ölkənin məşhur teatrlarında (Metropoliten opera, Qrand-opera və s.) çıxış etmişdir. Dünyanın müğənnilərindən olan Qobbi geniş diapazonlu gözəl səsə malikdir. Onun ifaçılığı üçün vokal partiyaların kamilliyi, yüksək üslub duyumu, müstəsna artistlik məharəti səciyyəvidir.
Bədr xan Ustaclı
Bədr xan Şərəfli-Ustaclı (?-1558) — Qızılbaş əmiri, I Şah Təhmasib Səfəvinin dövründə sərkərdə.
Həyatı
Şərəfli oymağından  çıxan  adlı  əmirlərdən  biri  Bədr  bəydir. Bədr bəy  Mustafa  bəy  Təmişli-Ustaclıya (Köpək sultana) xidmət  edirdi. I Şah Təhmasibdən  öncə  sultan,  sonra  xan  ünvanı  aldı. Mustafa bəyin  ölümündən  sonra  şahzadə  Əlqasib (Alxaz) mirzənin  lələsi  oldu.
Əlqas mirzə 1532-ci ildə Bədr xan Ustaclının qəyyumluğu altında Astarabad hakimliyini almışdı. 1534-1535-ci illər ərzində Səfəvi ordusunun bir sərkərdəsi kimi Osmanlıya qarşı müdafiəsində başçılıq etmişdir.
1558-ci ildə Astarabad yaxınlığında  özbəklərlə  savaşda  əsir  düşmüşdü. Əsirlikdən xilas  olub  saraya  döndü. Şahın gözündən  düşdüyündən  xərifləyib  vəfat  etdi.
Ətirli ağ şam
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Şimali Amerikanın iynəyarpaqlı meşələrində, Kanada və ABŞ-da tundra zonasına qədər bitir, daşlıqlarda isə meşənin yuxarı sərhədlərinə qədər (1500-2500 m) yayılmışdır. Uzunömürlüdür, 150-200 ilə qədər yaşayır. Hündürlüyü 15-25 m, gövdəsinin diametri 50 (70) sm, düz, konusvarı, sıx, çətiri aşağı əyilmiş ağacdır. Cavan ağacların qabığı boz, hamar, çox miqdarda ətirli, qabarıq, sonradan qırmızı-qonur, xırda yarıqlıdır. Cavan zoğları əvvəlcə yaşıl, qısa, düz dayanan tükcüklərlə örtülmüşdür, sonradan qırmızı-qonur olur, çılpaqdır. Tumurcuqları şarşəkilli və ya yumurtavarı, qatranlı, yaşılımtıl, açıq-bənövşəyi çalarlıdır. İynəyarpaqların uzunluğu 15-35 mm, eni 2 mm, üstü tünd-yaşıl, parlaq, ucu kütdür, budaqların üzərində 4-7 il qalır, sürtüldükdə ətirli qoxu verir. Zoğda iynəyarpaqları iki cərgədə yerləşir. Qozaları oavl-silindrik, uzunluğu 5-10 sm, eni 2-2,5 sm, kal halda tünd-bənövşəyi, yetişdikdən sonra boz-qonur rəngdə olur, çox qətranlıdır. Toxum qabıqlarının uzunluğu təxminən 15 mm, eni 17 mm, yuxarı tərəfi yumru, ensiz kiiçk ayaqlıdır, rəngi bənövşəyi çalarlıdır. Küləyə, soyuğa davamlıdır, tez böyüyür. Aşağı budaqları asanlıqla kök atır, ana bitkinin ətrafında böyüyən caavn ağaclar çox effektli qrup yaradır. Meyvə verməyə 20-30 yaşından başlayır. Budaqların budanması bitkinin formasını dəyişir. Xiyaban, qrup və tək əkinlərdə istifadə edilir. Mədəni şəraitdə 1697-ci ildən becərilir. Abşeron]da və Astarada mədəni şəraitdə becərilir.
Fərman Bağırov
Fərman Bağırov (tam adı:Bağırov Fərman Camal oğlu; ) — Fotoqraf, jurnalist
Həyatı
1936-cı ildə Bakıda anadan olub. Bakı Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsini bitirib. Bakı Dövlət Universitetində müəllim işləyib. "Kommunist" qəzetində işləyib. Daha sonra isə Milli Məclisin (MM) rəsmi orqanı olan "Azərbaycan" qəzetinin fotoillüstrasiya şöbəsinin müdiri olub.
15 iyun 2020-ci ildə koronavirusdan Bakı şəhərində vəfat etmişdir.
Atmosfer proseslərinin laboratoriya modelləşdirilməsi
Atmosfer proseslərinin laboratoriya modelləşdirilməsi – bir sıra atmosfer proseslərinin sadələşdirilmiş şəraitdə müxtəlif laboratoriya qurğularında kicik miqyasda gedişinin modelləşdirilməsidir. Belə üsul atmosfer hərəkətlərinin ümumi xassələrini təyin etməyə imkan verir.
Xarici keçidlər
SİNOPTİK METEOROLOGİYA
Məşədiqaralar
Məşədiqaralar — Azərbaycan Respublikasının Goranboy rayonunun Boluslu kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Toponimikası
Kənd Gəncə-Qazax düzənliyindədir. Bəzən Qaraməşədilər də adlanır. Yerli məlumata görə, kəndi vaxtilə Türkiyədən gəlmiş Məşədi Qara adlı şəxs saldığına görə onun nəslinin adı ilə adlanmışdır.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 620 nəfər əhali yaşayır.
Rəfi (İran)
Rəfi — İranın Xuzistan ostanının Huveyzə şəhristanının Neysan bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 3,810 nəfər və 631 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti ərəblərdən ibarətdir, ərəb dilində danışırlar və şiə müsəlmandırlar.
Mussa Silla
Mussa Silla — Liqa 1 təmsilçilərindən olan Monako klubunda hücumçu kimi çıxış edən peşəkar Fransa futbolçusudur.
Monako
Silla Monako akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. O, 10 fevral 2017-ci ildə klub ilə 2020-ci ilin iyun ayına kimi olan ilk peşəkar müqaviləsini imzalamışdır. Silla peşəkar karyerasında debütünü 21 aprel 2018-ci ildə Genqam klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 63-cü dəqiqədə Adama Diakabini əvəz etmiş və komandası Liqa 1 görüşündə rəqibinə 3–1 hesabı ilə məğlub olmuşdur. O, peşəkar karyerasında ilk qolunu 6 may 2018-ci ildə Kann klubuna qarşı oyunda vurmuşdur. O, oyunda dublla yadda qalmış və komandası Liqa 1 görüşündə rəqibinə 2–1 hesabı ilə qalib gəlmişdir.
Şəxsi həyatı
Silla Fransada anadan olmuşdur. Valideynləri isə Mali vətəndaşlarıdır. Onun qardaşı Yakuba Silla Mali millisinin üzvüdür.
Heydər Gəray
Heydər Gəray — Krım xanlığının və Gəraylar sülaləsinin banisi Hacı Gəray ın böyük oğlu. Müxtəlif vaxtlarda 2 dəfə Krım taxtı uğrunda ayaqlanmış, bu səbəblə tarixi mənbələrdə xan olaraq qeyd edilmir.
Həyatı
Heydər Gəray xanlığ ın və ailənin banisi Hacı Gəray ın ən böyük oğlu idi. Anasının kim olduğu bilinmir. Doğum tarixi və gənclik illəri barədə məlumat yoxdur. Ancaq atası Hacı Gəray xan olduqca sərt daxili siyasət yeridirdi. Bu səbəblə yerli əyanları özündən narazı salmışdı. Digər yandan Osmanlılarla ittifaq quraraq Kəfə qalasını mühasirəyə almış, qalanı ala bilməsə də genuyalıları vergi verməyə məcbur etmişdi.
Atasının vəfatından sonra qardaşları Nurdövlət və Məngli Gəray arasında taxt mübarizəsi başladı. Ancaq 1475-ci ilin martında yerli əyanlar Məngli Gərayı devirdi və həbs tutulan Heydər Gəray Krım taxtına oturdu. Taxta keçdikdən sonra Şirin qəbiləsindən Əminək bəylə birlikdə Litva knyazlığına məxsus bəzi qalalara hücum etdi ancaq müvəffəqiyyət qazana bilmədi.
Heydər Gərayın ikinci səltənəti də uzun çəkmədi. Həmin ilin sonunda Osmanlılar Krımın cənub bölgələrini ələ keçirdilər və burada həbs tutulan Nurdövlət Gərayı azad edərək yenidən Krım xanı təyin etdilər. İki qardaşın münasibətləri yaxşı olmasa da, Heydər Gəray kiçik qardaşına tabe olmağa məcbur oldu. Nurdövlət Gərayın üçüncü və son səltənəti olan bu dövrdə iki qardaş yerli bəylərlə mübarizəyə davam etdilər. Ancaq Osmanlı dəstəyini alan Məngli Gəraya məğlub olaraq 1479-cu ildə ölkəni tərk etdilər.
Əvvəlcə Litva knyazlığına gələn qardaşlar daha sonra Kiyev ə, ardından Moskvaya üz tutdular. Burada Knyaz III İvan tərəfindən yaxşı qarşılansalar da, çox keçmədən Heydər Gəray bilinməyən bir səbəblə ölkənin şimal torpaqlarına sürgünə göndərildi. 1487-ci ildə Voloqda vilayətində Belozerski qalasında vəfat etdi.
Ailəsi və övadlarının olub-olmaması barədə məlumat yoxdur.
Qeren (kommuna)
Qeren  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Tuasse kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Burk-an-Bres.
INSEE kodu — 01183.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 1308 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə 838 əmək qabiliyyətli insan (15-64 yaş) arasında 665 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 173 nəfər hərəkətsizdir (fəaliyyət göstərici 79.4%, 1999-cu ildə 73.0%). Fəaliyyət göstərən 665 sakindən 618 nəfər (337 kişi və 281 qadın), 47 nəfəri işsizdir (22 kişi və 25 qadın). 173 hərəkətsiz olan 59 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 74 nəfər təqaüdçü, 40 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsiz idi.
Qoniometr
thumbnail|Qoniometr Qoniometr (yunanca gonio-bucaq +... metr) - kristalın üzləri arasındakı bucaqları ölçmək üçün cihaz. İki növü var: tətbiqi qoniometr və əksedici qoniometr. Tətbiqi qoniometr qoniometr transportir və onun mərkəzinə bərkidilmiş sərbəst fırlanan xətkeşdən ibarətdir. Tətbiqi qoniometrlə (1782-ci ildə fransız alimi Karanjo ixtira etmişdir) böyük ölçülü kristallar, əksedici qoniometrlə nisbətən kiçik ölçülü kristallar üzərində ölçmə aparılır. Əksedici qoniometrlər bir və ya iki dairəli olur. Birdairəli əksedici qoniometri 1809-cu ildə ingilis alimi U.H.Vollaston, ikidairəlini isə 1890-cı ildə rus alimi Y.S.Fyodorov ixtira etmişdir. Birdairəli qoniometrdə kristal limbin mərkəzindən keçən fırlanan oxa bərkidilir və tərpənməz işıq mənbəyindən yönəldilmiş pralel şüa dəstəsi işıqlandırılır. Üzlərdən əks olunan şüalar növbə ilə tərpənməz üfüqi müşahidə borusuna daxil olur. İxtiyari üzdən əks olunmuş şüaları müşahidə etdikdə limbdən götürülmüş ölçülər arasındakı fərq müvafiq üzlər arasındakı bucağı 180°-yə tamamlayır. İkidairəli qoniometrdə üfüqi və şaquli limblər olur. Bu qoniometrlə üzlərin sferik koordinatları ölçülür və buna əsasən istənilən bucaq müəyyən edilir. Səmtləşdirilmiş şliflərin hazırlanmasında, təbii üzləri olmayan kristallik cisimlərdə kristalloqrafik istiqamətləri tapmaq üçün, rentgen-struktur təhlildə və antropometriyada (klinik tətqiqatlarda) lazımi bucaqları ölçmək məqsədilə xüsusi qoniometrlərdən istifadə edilir.
Çixura FK
"Çixura" Saçxere Futbol Klubu — Gürcüstan çempionatında (Umaqlesi Liqa) çıxış edən peşəkar futbol klubu. Adını Saçxerede yerləşən bir çaydan almışdır. Klub yarandığı dövrdən oyunlarını 4000 nəfərlik Mərkəz stadionunda keçirir. Amma komanda avrokubok oyunları zamanı Saçxere şəhərindən 130 km uzaqlıqda yerləşən Tiflisdəki 27.233 nəfərlik Mixayıl Mesxi stadionundan istifadə edir. 2013-cü ildə klub tarixində ən böyük uğurunu qazanaraq Gürcüstan kubokunun finalında "Dinamo Tbilisi" ilə oynamış, 1:3 uduzsa da, UEFA Avropa Liqasının 1-ci təsnifat mərhələsinə qatılmaq imkanı əldə etmişdir. Bu "Çixura"nın ilk Avropa macərası idi və ilk rəqibi Lixtenşteyn kubokunun qalibi "Vadust" klubu olmuşdur.
Mövsümlər
! Mövsüm ! Liqa ! Yer ! O ! Q ! H ! M ! VQ ! BQ ! X ! Kubok ! Avropa ! Qeydlər ! Məşqçi
Bulbophyllum artostigma
Arealı
Bulbophyllum artostigma növü Papua-Yeni Qvineya üçün endemik növdür.
ATI
ATI Technologies (qısa adıyla ATI) — yarımkeçirici texnologiyası əsasında Ontarioda fəaliyyət göstərən şirkət idi. 1985-2006-cı illərdə fəaliyyət göstərib.
Mörfi qanunları
Mörfi qanunları — amerikalı mühəndis Edvard A. Mörfi tərəfindən yaradılan qanun. Mühəndis Mörfi 1949-cu ildə raket texnikası sahəsində sınaq apararkən cihazların birinin cüzi fərqlə səhv bağlanması bütün sistemi pozmuşdur və bu uğursuzluq Edvard Mörfinin öz məşhur qanunlarının təməlini qoymağa səbəb olmuşdur. Mörfi qanunlarına görə "hər hansı bir işdə bir tərslik yaşanması ehtimalı varsa deməli bu ehtimal yaşanacaq". Sonra Mörfinin həmkarları, dünyanın bir çox ölkələrindəki davamçıları iş həyatında və ümumiyyətlə həyatda rastlaşdıqları tərslikləri yığcam qanunlar şəklində ifadə etməyə başlayıblar.
Əsas qanunlar
Mörfinin qızıl qaydası:
Yhprum qanunları
Mörfi qanunlarının tam əksi olan Yhprum qanunları da mövcudur. Bu qanun "Murphy" sözünün yazılışının əksinə yazılmaqla (Yhprum) Mörfi qanunlarının əksi olduğunu göstərir. Bu qanunların banisi isə Harvard Universiteti Siyasi İqtisad fakültəsinin müəllimi Riçard Zekhauserdir. Onun fikrincə "İşləməyən hər şey, işləyir". Paulo Koelyonun "Brida" romanında işlədilən bir ifadəni "İşləməyən saat belə, gündə iki dəfə doğru vaxtı göstərir" Yhprum qanunlarından hesab etmək olar.
Şərq meyvəyeyəni
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Xarici quruluşu
Şərq meyvəyeyəninin kəpənəyinin qanadlarının açılmış halda ölçüsü 12-14 mm olmaqla rəngi bozumtul-qonurdur. Ön qanadlarının qabaq kənarlarında dırnaq şəkilli 7 cüt ağ ləkə, arxa kənarlarında isə 7 cüt qara ləkə vardır. Arxa qanadları bozumtul qonur olmaqla, bürünc kimi parlaqdır, saçaqlı haşiyələrlə örtülüdür. Bığcıqları sapvaridir, üzərində nazik nəzərə çarpacaq dərəcədə halqalar vardır. Qarıncığın alt tərəfi ağ rəngdə, üst tərəfi isə boz-qonur rəngdədir. Yumurtaları oval şəkildə olub, uzunluğu 0,4-0,5 mm, eni isə 0,15 mm-dir. İlk əvvəl ağ rəngdə olan yumurtalar 2-3 gündən sonra çəhrayı-narıncı rəngə çalır. Tırtılı birinci yaşda ağımtıl-süd rəngində, 4-5-ci yaşda isə çəhrayı ağımtıl rəngdə olmaqla uzunluğu 11 mm-dir. Pupu oval formada, qonur rəngdə olub, uzunluğu 6-8 mm-dir.
Həyat tərzi
Şərq meyvəyeyəni axırıncı yaş (4-5 yaş) tırtıl mərhələsində, ipək sapdan hazırlanmış barama içərisində, torpaqdan 30-40 sm hündürlükdə olan ağac gövdəsinin qabığı altında qışlayır. Bundan başqa yerə tökülmüş yarpaqlar və heyva meyvəsinin içərisində də qışlaması müşahidə edilmişdir. İsmayıllı, Qəbələ və Şəki rayonlarında aparılan tədqiqatlara əsasən, barama daxilində qışı keçirmiş tırtıllar, mart ayının axırı, aprel ayının əvvəli pup mərhələsinə keçirlər. Pupun inkişafı 10-12 gün çəkir. Aprel ayının ikinci yarısında puplardan kəpənəklər çıxmağa başlayır və uçuş may ayının axırınadək çəkir. Pupdan çıxan kəpənəklər elə həmin gündən cütləşməyə başlayırlar. Cütləşmədən 14-18 saat sonra yumurta qoyurlar. Yumurtalar tək-tək olmaqla, yarpağın üst və alt hissəsinə, tumurcuq yanlığına və meyvə saplağına qoyulur. Bir dişi kəpənək 50-250 ədəd yumurta qoya bilir. 8-10 gündən sonra yumurtalardan kiçik yaşlı tırtıllar çıxmağa başlayır. Onlar ağacların cavan zoğlarının içərisinə daxil olur, orada 10-25 gün qidalanaraq 4-5-ci yaş dövrünə çatır və puplaşırlar. 25-30 gündən sonra puplardan yeni nəslin kəpənəkləri çıxır. Şərq meyvəyeyəninin bir nəslinin inkişafı 30-45 gün çəkir. Aparılan hesablamalara əsasən, şərq meyvəyeyəninin tırtılları heyva və ərik ağaclarına 45-50%, tez yetişən şaftalı sortlarına 28-36%, gec yetişən şaftalı sortlarına 50-60%, bəzi illərdə heyva ağacına 80-90 % zərər verir.
Yayılması
Şərq meyvəyeyəninin vətəni Şərqi Asiya ölkələri- Koreya, Çin və Yaponiyadır. Şərq meyvəyeyəni bu ölkələrdən Avropa ölkələrinə (Bolqarısrana, Macarıstana, Yunanıstana, İtaliyaya və Fransaya), Amerika ölkələrinə (Kanada, ABŞ, Argentina) və eləcə də Avstraliyaya yayılmışdır. Son illərə qədər keçmiş SSRİ-də xarici karantin obyekti sayılan şərq meyvəyeyəni ilk dəfə 1964-cü ilin sentyabr ayında Krasnodar diyarının Soçi şəhəri ətrafında, 1965-ci ildə isə Azərbaycanın Quba-Xaçmaz zonasında qeydə alınmışdır.
Eltən Qədimbəyli
Eltən İdris oğlu Qədimbəyli — Qafqaz TV-nin direktoru, azərbaycanlı rejissor, yazar, tv menecmenti, yapımcı, "Çölçü" Sosial Klubunun yaradıcısı.
Həyatı
Eltən İdris oğlu Qədimbəyli 7 yanvar 1979-cu ildə Naxçıvan MR Sədərək kəndində anadan olmuşdur. İlk təhsilini Naxçıvan MR Sədərək rayonu 1 saylı orta məktəb almışdır. 1992–1995-ci illərdə təhsilini Bakı şəhərində, Kimya-biologiya təmayüllü liseydə davam etdirib.
1995–1999-cu illədrdə ADMİU teatr-kino fakültəsini dram rejissorluğu ixtisası üzrə başa vurduqdan sonra, 2010-cu ildə təhsilini K. Karpenko adına Kiev Dövlət Kino, Televiziya və Teatr Universitetinin ekran incəsənəti fakültəsində televiziya rejissorluğu ixtisası üzrə davam etdirib. 2011-ci ildə isə K. Karpenko adına Kiev Dövlət Kino, Televiziya və Teatr Universiteti kinoşünaslıq fakültəsinin aspiranturasında təhsil alıb.
Bir neçə filmin və televiziya layihələrinin müəllifidir. "Qafqaz" Müstəqil Televiziya və Radio Şirkətinin rəhbəridir.
Əsası Azərbaycanda qoyulan "Çölçü" sosial klubunun yaradıcısıdır.
Elektron və yazılı mediada sosial mövzularda köşə yazıları yazır.
Ənənəvi oxçuluqla məşgul olur.
Ailəlidir, iki övladı var.
Danielle Robles
Danielle Robles ( 23 avqust 1994) — Braziliyalı suya tullanan. Danielle Robles Braziliyanı 2019-cu ildə XVIII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında təmsil etdi.
Karyerası
Danielle Robles birinci dəfə Dünya Çempionatına 2019-cu ildə qatıldı. O, Kvanjuda baş tutan XVIII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında qadınlar 1 m tramplin yarışlarında təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 124.65 xal toplayaraq 43-cü yeri tutdu və finala vəsiqə qazana bilmədi.
Black Sabbath Vol. 4
Black Sabbath Vol. 4 – İngilis heavy metal qrupu Black Sabbath-ın 1972-ci ildə çıxardığı dördüncü studiya albomu.
Albom Böyük Britaniyanın albom siyahılarında 8-ci sıraya, Billboard 200 siyahılarında isə 13-cü sıraya qədər qalxdı.
Qrup əvvəlcə albomu Snowblind adlandırmaq istəyirdi. Ancaq səsyazma şirkəti, eyniadlı trekin kokain ilə bağlı mahnı sözlərinin doğuracağı qalmaqaldan qorxdu. 2000-ci ildə Q jurnalı bütün dövrlərin 100 ən böyük albomu siyahısında Vol.4-ü, 60-cı yerə layiq gördü.
Şahzadə qız — Qu quşu
Şahzadə qız — Qu quşu — Rus rəssamı Mixail Aleksandroviç Vrubel tərəfindən 1900-cü ildə çəkilmiş rəsm. Şəkil Aleksandr Puşkinnin Çar Saltan haqqında nağıl əsərinin və N.A.Rimski-Korsakovun eyniadlı operasının personajına həsr edilib.
Tabloda rəssamın zövcəsi Nadejda Zabela-Vrubel təsvir olunub. O, həmin operada Şahzadə qız — Qu quşu rolunda məşhurlaşmışdı.
Vrubelin şəklindəki Şahzadə qız əsrarəngiz və anlaşılmazdır, siması çox kədərlidir. Şahzadə qız — Qu quşu dəniz üzərinə enən alaqaranlıq, üfüqdəki ensiz qürub və uzaq şəhər zolağının fonunda təsvir edilib.
Rəsm tarixi
Vrubeldən ilham alan musiqili dramın premyerası 1900-cü il dekabrın 21-də S. İ. Mamontovun Şəxsi Opera Teatrında baş tutdu. Vrubel dekorasiya və kostyumlar üçün eskizlər yaratdı, həyat yoldaşı Nadejda Zabela-Vrubel isə Qu Şahzadəsi partiyasını ifa etdi.
Bununla belə, onun şahzadə rolunda çəkilmiş fotoşəkilləri qorunub saxlanılıb ki, bu da rəssamın əsərini yaradan zaman təbiətdən kifayət qədər uzaqlaşdığını göstərir.
"Şəkildə "Çar Saltan"ın səhnə təfsiri ilə birbaşa əlaqə yoxdur və şahzadənin özü portret oxşarlığının olduğu "Dəniz şahzadəsindən" fərqli olaraq tamamilə fərqli bir şəxs olan N.I. Zabelaya oxşamır. şübhəsiz. N. A. Praxov Qu Şahzadəsinin simasında bacısı E. A. Praxova ilə oxşarlıq tapıb. Çox güman ki, Vrubel həm həyat yoldaşının, həm də vaxtilə sevdiyi qadının və bəlkə də başqasının cizgilərini uzaqdan əks etdirən və birləşdirən Şahzadənin üzünü icad etdi.
Rəssam İvanovski fermasında qohumları ilə — 1900-cü ilin yayında Çerniqov vilayətindəki Pliska stansiyasının yaxınlığında rəssam Nikolay Genin ailəsi (o zaman artıq mərhum) ilə şəkil çəkir.
Rəsm 1910-cu ildə M. A. Morozovun vəsiyyəti ilə Tretyakov Qalereyasına daxil oldu. Əsər Dövlət Tretyakov Qalereyasının inventar kitabında Zh-42 nömrəsi ilə qeyd edilmişdir. Rəsmin iki eskizi Dövlət Rus Muzeyindədir
Təsvir
Vrubelin kətanından olan şahzadə sirli və müəmmalı, üzü kədərlidir. Qu Şahzadəsi dənizin üzərinə enən alaqaranlıq fonunda, üfüqdə dar gün batımı zolağı və uzaq bir şəhər fonunda təsvir edilmişdir.
"Lakin şəkil rəssamın geyimli portreti deyil, ən yüksək gözəllik haqqında, onun dünyada təzahürünün sirri haqqında sehrli bir mifdir. Simvolizm estetikasında qu quşu həm ruhu yüksəldə, həm də həyatın qaranlıq, sirli tərəflərini bilməyə apara bilən ilhamı təcəssüm etdirir. Rəssam obrazına şeytani xüsusiyyətlər bəxş edir. Swan Princess ikili təbiətli bir məxluqdur, o, iki elementi — qaranlıq, soyuq su və eyni zamanda hava, cənnəti təcəssüm etdirir. Rəssam qızın quşa çevrilmə anını, qürubun son şüalarında əriyən kimi formaların ecazkar metamorfozasını çəkməyə çalışır. O, gedən şahzadənin çətin hərəkətini çatdırır. Görüntü cisimsiz bir xəyal kimi görünür."
Vrubel yaradıcılığının ilk ciddi tədqiqatçısı, sənətşünas A.P. İvanov bu şəkil haqqında belə danışdı: "Qədim bir şeirin dediyi kimi, "mavi dənizə qu quşu qanadlarını sıçrayan Bakirə-İncinin özü deyilmi" böyük fəlakətlər günlərindən əvvəl?", "İqorun yürüşü haqqında nağıl" mənasını verir