cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
İlya Selvinski
Həyatı
İlya Selvinski (anadan olanda Selevinski)1899-cu il 12(24) oktyabrda Simferopolda türk soylu krımçak ailəsində dünyaya göz açmışdır. Babası Elya(Elioqu) Şelevinski Fanaqoriya alayının kantonisti olub. Atası Leyba Elşaeloviç Selevinski (gündəlik həyatda Lev İliç və Lev Solomonoviç; ?–1923, Moskva), 1877-ci ildə Rus-türk müharibəsində iştirak etmiş, sonralar dəri və xəz ticarəti ilə məşğul olmuşdur. Anası – Nadejda(Nexa) Lvovna Selvinskaya (1856–1938), külü Yeni Donski qəbiristanlığında dəfn edilmişdir. İlya Lvoviçin avtobioqrafiyasında(1967) da qeyd olunduğu kimi onun atası "xəzçi idi, sonra isə kürkçüyə çevrildi". 1905-ci ildə süqut edən dalğalardan qaçan ana, kiçik oğlu və qızları ilə birgə İstanbula getməli olur. Burada 1905–1906-cı illərdə İlya fransız katolik missiyasında, sonra Edikulda bir ərəb məktəbində oxuyur, bir neçə ay sonra isə Simferopola qayıdırlar. 1909-cu ilin ortalarında ailə Odessaya köçür, İlya burada dövlət məktəbinə daxil olur. 1911-ci ilin avqustunda onlar Yevpatoriyaya köçürlər, burada İlya dörd illik şəhər ibtidai məktəbinə daxil olur və 1915–1919-cu illərdə Yevpatoriya kişi gimnaziyasında təhsilini davam etdirir. 1915-ci ildən əsərlərini (xüsusən "Yevpatoriya xəbərləri" qəzetində) çap etməyə başlayır. 1919-cu ildə orta məktəbi bitirdikdən sonra yayı otlaqda və şaxtada keçirir, payızda isə Taurida Universitetinin Tibb fakültəsinə daxil olur, bir müddət sonra təhsilini dayandırır, Taurida konserv zavodunda işçi kimi fəaliyyətə başlayır. 1920-ci ildə zavodda işləməklə yanaşı, günlük əmək fəaliyyəti ilə məşğul olur və Taurida Universitetinə, lakin bu dəfə hüquq fakültəsinə qayıdır. İnqilab illərində inqilabi hərəkatın iştirakçısı, Sevastopol həbsxanasının məhbusu olmuşdur. Bir çox peşələrdə özünü sınamışdır(yükdaşıyan, model, müsahibəçi, sirk güləşçisi və s. kimi işləyib). 1921-ci ilin yayında bacısı Henrietta Lvovna Konverin(1887–1958) yanına Moskvaya köçür və Moskva Universitetinin sosial elmlər fakültəsinə qəbul alaraq, təhsilini orada davam etdirir. Həyat yoldaşı ilə bacısıgildə, Böyük Kozinski küçəsi, ev № 2, mənzil 3-də yaşayır. 1923-cü ildə Selvinski 1-ci Moskva Dövlət Universitetinin Sosial Elmlər fakültəsini bitirir. Konstruktivistlər qrupunun faktiki lideri. !926-cı ildə ilk şeirlər toplusunu nəşr etdirir. 1920-ci illərin sonunda təcrübi epik poemalar qələmə alır. 1920-ci ilin ortalarında məşhur eksentrik müğənni və şanson ifaçısı Mixail Savoyarov İlya Selvinskinin təcrübi "solçu" şeirləri və poemaları ilə öz konsertlərində çıxış etmişdir. O, xüsusilə Siney Bluz teatrının kostyumu və estetikası ilə musiqi müşayəti altında "Ulyalayevşina" poemasını oxuyurdu (bəzən hətta ifa edirdi). 1927–1930-cu illərdə İlya Selvinski Vladimir Mayakovski ilə kəskin publisistik polemika aparırdı. 1930-cu ildə peşimanlıq ifadələri ilə çıxış edir. Elə həmin vaxtlarda avtovioqrafiyasında da qeyd olunduğu kimi "elektrozavodda qaynaqçı" işləməyə gedir.
1930-cu illər
1930-cu illərin əvvəllərində Selvinski avanqard üslublu nəzmlə dramlar yazmışdır. 1933–1934-cü illərdə "Çeylyuskin" paraxondunda O. Y. Şmidtin rəhbərlik etdiyi "Pravda" ekspedisiyasının müxbiri olmuşdur, lakin sürüşmə və qışlaqda iştirak etməmişdir: 8 nəfərlik bir qrupla O. Kolyuçin dayanacağında sahilə çıxdı və çukçalarla birgə itlərlə Arktik okeanın buzundan və tundradan keçərək Dejneva kapesinə qədər gedir. 1937-ci ildə Selvinskiyə qarşı sarsıdıcı partiya qətnamələri çıxır: 21 aprel 1937-ci ildə– onun "Umka – Qütb ayısı" pyesinə qarşı Siyasi bürosunun qətnaməsi, 4 avqust 1939-cu ildə isə Təşkilat bürosunun "Oktyabr" jurnalı haqda və "bədiiliyə zidd və zərərli " adlandırlan Selvinskinin şeirləri haqda qətnaməsi. 1937-ci ildən o nəzmlə tarixi dramlar yazır.
Müharibə illəri
1941-ci ildən VKP(b) üzvüdür. 1941-ci ildən Qırmızı Ordu sıralarında əvvəlcə batalyon komissarı, sonra isə podpolkovnik rütbəsi ilə cəbhədə olmuşdur. Xalq Batayətrafında iki kontuziya və bir ağır yara almışdır. Müdafiə Komissarlığının müavini Krım cəbhəsinin mahnısına çevrilən "Krımsayağı mübarizə" mahnısının sözlərinə görə qızıl saatla təltif edilmişdir. 1943-cü ilin noyabrının sonunda Selvinskini Krımdan Moskvaya çağırırlar. Onu "zərərli" və "qeyri-bədii" əsərlər yazdığına görə görə tənqid edirdilər. Hesab olunur ki, o almanların qurbanına çevrilmiş yəhudilər haqda "yanlış" danışıb. Digər versiyaya görə Selvinskinin tamamilə zərərsiz şeiri "Rusiya kimə beşik olub…" (1943) həssaslıqla Stalinin karikaturalı təsvirini görüblər("eybəcər" sözü altında). Ordudan tərxis olundu. Benedikt Sarnov bu hadisəni belə təsvir edir: Hadisə 10 fevral 1944-cü ildə baş verir.<…> SKVKP(b) katibliyinin iclası gedir. <…> İlya Selvinskinin "ideyaca cılız" olan "Rusiya kimə beşik olub" şeiri müzakirə olunurdu. Gözlənilmədən iclas zalında Stalin peyda olur və şairi saxtalaşdıranlara işarə edərək belə bir replika atır: –Bu adamla diqqətli davranmaq lazımdır, Trotski və Buxarin onu çox sevirdilər. Görünür, onu bağışladılar. Selvinski yenidən cəbhəyə dönməyə can atırdı. Nəhayət, 1945-ci ildə onun istəyi nəzərə alınmış, o rütbəsinə yenidən bərpa olunmuşdur.
Müharibədən sonrakı illər
İlya Selvinski 1950-ci illərdə öz yaradıcılığının əvvəlinə qayıdır və 1920-ci illərin əsərlərinin yeni nəşrlərini etdirir. O, 22 mart 1968-ci ildə vəfat etmiş, Moskvada Novodeviçye məzarlığında dəfn olunmuşdur (küçə № 7).
Xatirəsinin əbədiləşdirilməsi
Şairin şərəfinə Simferopol şəhərinin Kiyev rayonunda küçə adlandırılıb. 1989-cu ildə Boldarnıy küçəsi № 2 ünvanında Krım diyarşünaslıq muzeyinin Simferopoldakı şöbəsində İ. Selvinskinin ev muzeyi yaradılıb. 1993-cü ildə Evpatoriya şəhərində İ. Selvinskinin təhsil aldığı gimnaziyaya onun adı verilib.
Karl Ritter
Karl Ritter — alman coğrafiyaçısıdır. O müasir coğrafiyanın yaradıcılarındandır. Qədim və yeni İran haqqında əsas tədqiqatçıdır.
Tərcümeyi-hal
Karl Ritter 1779-cu ildə Saksoniyada akademik ailədə anadan olub. o 6 uşaqdan biridir. Karlın atası həkim idi. O öləndə atasının 2 yaşı var idi. onun 5 yaşı olanda onu Şnepfentalyaya məktəbə göndərdilər. Məktəbi bitirdikdən sonra isə o təhsilini davam etmək üçün Betman-Qolvequnun yanına göndərirlər. Onun yanında işlədikdən sonra sahibinin imkanı daxilində təhsilini davam etdirir. Bankir onu Ritteri 1798-ci ildən yanında uşaqlarına baxmaq üçün tutdu. Həmçinin bu dövr ərzində yəni ötən 15 il ərzində o universitetə gedib gəlmiş və coğrafiyanı öyrəndi. 1798–1814-cü illərdə Karl Ritter İsveçrə, Fransaya və İtaliyada olmuşdur.
1819-cu ildə frankfurt gimnaziyasında dərs deyir. 1820-ci ildən ölənə qədər Berlin universitetində coğrafiya kafedrasında lafedra müdiri olmuşdur. 1821-ci ildə doktorluq dissertasiyasını müdafiə eləmişdi. O Avropanın bütün ölkələrində olmuşdur Yalnız Rusiya və İspaniyadan başqa.
Ritter Peterburq universitetinin baş müəllimi seçilir (1835). Onun əsas əsəri "Torpaqşünaslıq, təbiətə və cəmiyyətin tarixnə təsiri"dir.
Ritter qeyd edir ki, Coğrafiya yer kürəsinin anatomiyasıdır. çaylar, dağlar, göllər və s. onun orqanlarıdır.
Ritterin fikirləri XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərinə qədər inkişaf edib. Ritterin adına Nanşane silsiləsinin bir hissəsinin adını daşıyır.
Nitq hissəsi
Nitq hissələri — Dilimizdə hər bir söz müəyyən nitq hissəsinə aiddir. Nitq hissələri iki qrupa ayrılır: əsas və köməkçi nitq hissələri. Əsas nitq hissələri leksik və qrammatik mənaya malik olur, cümlə üzvü olur, müvafiq suala cavab verir. Altı əsas nitq hissəsi var: isim, sifət, say, əvəzlik, feil, zərf. Məsələn: kitab (isim), qəşəng (sifət), çox (say), qaçmaq (feil) və s. Köməkçi nitq hissələrinin yalnız qrammatik mənası olur, suala cavab vermir, ayrılıqda cümlə üzvü rolunda çıxış etmir. Məsələn: və, çünki, üçün, amma, lap, isə və s.
Əsas nitq hissələri leksik və qrammatik mənaya malik olur, cümlə üzvü olur, müvafiq suala cavab verir. Altı əsas nitq hissəsi var: isim, sifət, say, əvəzlik, feil və zərf.
Nitq hissələrinin təsnif prinsipləri
Ümumi qrammatik əlamət dedikdə sözün ifadə etdiyi məna, daşıdığı sual və cümlədə mövqeyi nəzərdə tutulur. Sözün ifadə etdiyi məna onun yalnız mənasını əhatə edir. Hər bir sözün müəyyən nitq hissəsinə aid olması üçün həmin söz leksik məna ilə yanaşı qrammatik məna da kəsb etməlidir. Qrammatik məna isə sözün öz daxilində olmur. Qrammatik formalarla meydana çıxır.
Deməli, sözlər nitq hissələrinə bölünmək üçün dilin qrammatik quruluşuna xas olan qrammatik kateqoriyalara Malik olmalıdır. Beləliklə leksik mənaya malik olan sözlər qrammatik məna kəsb edərək qrammatik əlamətlər qəbul edir, digər sözlərlə əlaqələnərək fikrin ifadə olunmasına təminat verir. Nəticədə cümlələr formalaşır və sözlər cümlədə müəyyən sintaktik vəzifə daşıyır. Qrammatik məna ilk növbədə cümlədə başqa sözlərlə əlaqə və münasibətlərdə müəyyənləşən mənadır.Qrammatik mənanın həm morfoloji həm də sintaktik ifadə vasitələri vardır. Qrammatik mənanın morfoloji ifadə vasitəsinə sözlərin dəyişməsi (şəkilçilər və vurğular), sintaktik ifadə vasitələrinə isə sözlərin bir- birinə yanaşması intonasiya və sözlərin sırası daxildir. Azərbaycan dilindəki nitq hissələrini müstəqil mənalarına, qrammatik formalarına( morfoloji əlamətlərinə) və sintaktik roluna görə əsas, köməkçi və xüsusi nitq hissələri olmaqla üç qrupa ayırmaq olar. Hər şeydən əvvəl, sözləri lüğəvi mənaya malik olan və lüğəvi mənası olmayan sözlər adı ilə iki qrupa bölmək olar. Dilimizin lüğət tərkibindəki sözlərin 99% dən çoxunun lüğəvi mənası var. Lüğəvi mənası olmayan sözlər köməkçi vasitələrdir.Əslində köməkçi vasitələr olmasada fikir ifadə etmək mümkün olur. Lakin fikrin bütün incəliyinə qədər ifadə olunmasında bu vasitələrin rolu danılmazdır.Vaxtilə dildə belə köməkçi vasitələr olmamış, onlar dilin inkişafı prosesində kütləvi mənaya malik olan sözlərdən əmələ gəlmişdir. 1.Əsas nitq hissələri leksik( lüğəvi mənaya malik olur, müvafiq suala cavab verir, müəyyən sintaktik vəzifə daşıyır, söz yaradıcılığı prosesində fəal iştirak edir. Onlar əşyanın adını,əlamət və keyfiyyətini,miqdarını, hal-hərəkətini, hərəkətin əlamətini bildirir.Əsas nitq hissələrinə isim, sifət, say, əvəzlik, feil və zərf daxildir. Əsas nitq hissələri içərisində əvəzlik digərlərindən fərqlənir.Beləki əvəzliyin lüğəvi mənasında konkretlik, dəqiqlik yoxdur. O hansı nitq hissəsini əvəz edirsə həmin nitq hissəsinində əlamətlərini qəbul edir.
Əvəzliyin özünəməxsus qrammatik xüsusiyyətləri olmadığından tarixən müəyyən mübahisələrə səbəb olmuş,bir sıra dilçilər onu ayrıca nitq hissəsi kimi qəbul etməmişlər.
2. Köməkçi nitq hissələrinin müstəqil leksik mənaları olmur, heç bir suala cavab vermir və buna görə də cümlə üzvü ola bilmir. Köməkçi nitq hissələri mənşə etibarilə əsas nitq hissələrindən törətmişlər və cümlənin təşkilində yardımçı rol oynayırlar. Onlar ya sözlər ya cümlələr arasında qrammatik əlaqəni təmin edir, ya da fikrin formalaşmasında müxtəlif çalarlıqlar və emosional-ekspressiv xüsusiyyətlər yaradaraq danışan şəxsin bəzən də başqasının müxtəlif hissi münasibətlərinin ifadəsinə xidmət göstərmiş olur. Bu baxımdan köməkçi nitq hissələrinin özlərini də iki hissəyə ayırmaq olar.a) sözlər və cümlələr arasında müxtəlif əlaqə və münasibətləri təmin edən köməkçi nitq hissələri. Bunlara qoşma və bağlayıcı daxildir.b) müxtəlif emosional-ekspressiv və hissi münasibətlərin ifadəsinə xidmət edən köməkçi nitq hissələri. Bunlara ədat və modal sözləri daxil etmək olar.
3. Xüsusi nitq hissələrinə nida və təqlidi sözlər daxildir. Bunlarda həm əsas həm də köməkçi nitq hissələrindən fərqli xüsusiyyətlər özünü göstərir. Xüsusi nitq hissələri cümlədə hec bir qrammatik vəzifə daşımır, daha çox hiss və duyğuların ifadə olunmasına xidmət edir. Nidalar hiss və həyəcan ifadə etsələr də, əsas nitq hissələrindən fərqli olaraq onları adlandıra bilmir. Təqlidi sözlər isə söz yaradıcılığında iştirak etməklə əsas nitq hissələrinə yaxın olsalar da müəyyən təbiət səslərinin bəzən də görünüşün təqlid olunması bunlara xüsusi nitq hissəsi səciyyəsi qazandırır.
Bunlardan əşyanın adını bildirən sözlər isim, əlamətini bildirən sözlər sifət, miqdarını bildirən sözlər say, əşyanın adını əvəzetmə yolu ilə ikinci dəfə bildirən sözlər əvəzlik, əşyanın hərəkətini bildirən sözlər feil, hərəkətin yerini, istiqamətini , hal- vəziyyətini, əlamətini, zamanını bildirən sözlər zərf adı altında öyrənilir.
Batman (ölçü vahidi)
Batman – Şərq metrologiyasında geniş yer tutan qədim çəki vahidi.
Haqqında
Batman Girvənkədən böyük çəki vahididir. Kitabi Dədə Qorqud dastanlarında “Kafər altmış batman kür salardı”, “Hər atanda on iki batman taş atardı” və s. şəkildə adı çəkilir. Orta əsr mənbələrində “batman” “man” termini ilə yanaşı işlənmişdir. “Batman” ölçüsü müasir sorğu kitablarında bir qayda olaraq 20 girvənkəyə və ya 8 kiloqrama bərabər tutulur. Əslində isə batman (man) öz real ölçüsünə görə fərqlənir. Bu isə ölçü sisteminin vahid standartı olmadığından irəli gələn qüsur idi. Tədqiqatçılar hələ X əsrdə şərqdə müxtəlif man (batman) ölçüləri olduğunu və lap yaxın dövrlərə qədər geniş istifadə edildiyini qeyd edirlər. Lakin ticarət münasibətlərinin inkişafı ölçülərin islahatını tələb edirdi. Belə islahatlardan biri 1300-cü ildə Hülakü hökmdarı Qazan xan dövründə (1295-1304) aparılmış və Təbrizdə bir batman (man) 260 dirhəmə (832 qr) bərabər tutulmuşdur. Səfəvilər dövründə 832 qramlıq batman artıq işlək deyildi.
Veriko Ancaparidze
Veriko İvlianovna Ancaparidze — Aktrisa
Batman (ölçü vahidi)
Haqqında
Batmandan da girvənkə kimi çox geniş istifadə olunmuşdur.
Veriko Ancaparidze
Həyatı
Veriko İvlianovna Ancaparidze 6 oktyabr, 1900-cü ildə Kutaisidə (Gürcüstan) anadan olmuşdur. 1916–1917-ci illərdə S. V. Aydarovun Moskva dram studiyasında və Q. Cabadarinin Tiflisdəki studiyalarında təhsil almışdır.
Batman (ölçü vahidi)
Haqqında
"Ağır otur, batman gəl" deyimi də bununla bağlı yaranmışdır.
Veriko Ancaparidze
Həyatı
31 yanvar, 1987-ci ildə Tbilisidə vəfat etmişdir.
Batman (ölçü vahidi)
Həmçinin bax
fa:من (یکای جرم)
Veriko Ancaparidze
Fəaliyyəti
1918–1921-ci illərdə Ş. Rustaveli adına teatrın aktrisası, 1921-ci ildən isə K. A. Marcanişvilinin rəhbərliyi altında olan dram teatrının aktrisası olmuşdur. 1933-cü ildən N. P. Oxlopkovun rəhbərliyi altında Moskva real teatrında işləmişdir. K. A. Marcanişvili adına teatrın bədii rəhbəri, Ş. Rustaveli adına Tbilisi teatr institutunun pedaqoqu olmuşdur. 1992-ci ildə "Who is Who" (London) ensiklopediyası redaksiya heyətinin qərarına əsasən V. Ancaparidze XX əsrin 10 ən yaxşı aktrisası sırasına daxil edilmişdir. Kinoda 1923-cü ildən fəaliyyət göstərmişdir.
Girvənkə
Girvənkə— riyaziyyatda əski çağlarda çəkini ölçmək üçün istifadə edilən çəki ölçü vahidi.
Ümumi məlumat
Girvənkə ən çox işlədilən çəki vahidlərindən biridir. Bir girvənkə 400 q-a bərabərdir. Çəkisi 400 q olan çəki daşına da girvənkəlik daş deyilir. Vaxtilə girvənkə daha çox ərzaq ticarətində işlədilmişdir. Girvənkə həm də su ölçü vahidi kimi işlədilmişdir.
Mənbə
'''Azərbaycan etnoqrafiyası, Bakı-2007, "Şərq-Qərb" nəşriyyatı. Üç cilddə. III cild. səh. 460. ISBN 978-9952-34-152-2
Hindi Zəmi
Hindi Zəmi - İranın Qəzvin ostanının Qəzvin şəhristanının Aşağı Tarım bəxşinin ərazisinə daxil olan kənd.
Söyüdlü (Başkeçid)
Söyüdlü — Gürcüstan Respublikasının Aşağı Kartli mxaresinin Başkeçid bələdiyyəsinin inzibati-ərazi vahidində kənd.
Hindi Zəmi
Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 192 nəfər yaşayır (66 ailə).
Söyüdlü (Başkeçid)
Fiziki-coğrafi oçerk
Söyüdlü kəndi Qaraxaç silsiləsinin şərq yamaclarında, rayon mərkəzindən şimal-qərbdə, dəniz səviyyəsindən 1600-1630 metr yüksəklikdə yerləşir. Coğrafi cəhətdən rayonun Yuxarı Qarabulaq, Məmişlər, Gödəkdağ və Qəmərli kəndləri ilə qonşudur. Yırğançay və Məmişlər kimi Söyüdlü də bölgənin ən hündür dağ kəndlərindən biridir. Kəndə yüksək alp çəmənliklərinə xas olan sərt iqlim şəraiti səciyyəvidir.
Təsərrüfatı
Yüksək dağ kəndi olan Söyüdlü mühüm heyvandarlıq zonasıdır. Ətlik-südlük maldarlıq, ətlik-yunluq qoyunçuluq və gecyetişən kartofçuluq inkişaf etmişdir.
Yadanarbon FK
Yadanarbon — Öz ev oyunlarını Bahtoo stadionunda keçirən Myanma futbol klubudur. Klub Myanmanın Mandalay şəhərini təmsil edir. Klub yarandığı gündən, yəni 2009-cü ildən Myanma Milli Liqasında mübarizə aparır.
Uğurları
3 dəfə Liqanın çempionu olan Yadanarbon FK 2 dəfə kubokun: 2009 və 2009-10 mövsümünün qalibi olub.
Horomos monastırı
Horomos monastırı — Türkiyə Cümhuriyyətinin Qars ilinin Ani şəhər xarabalığının 15 km şimal-şərq tərəfində yerləşən və orta əsrlərə aid erməni abidəsi.
Tarixi
Monastır Arpaçayın sahilində yerləşir və monastıra yeganə yol bu çayın sahili ilə uzanan çətin keçilən yoldur. Ani çarlığının ən mühüm dini və mədəni mərkəzlərindən biri olan bu monastırın kral I Abbasın (943–953) dövründə inşa edildiyi bildirilir. XI əsr erməni tarixçisi Stefanos Asogik monastırın qədim bir karvan yolu üzərində inşa edildiyini bildirir.
1064-cü ildə türklərin Anini fəth etməsindən sonra monastır rahat həyatını sürməyə başlamışdır. Monastırın divarındakı 1180-ci il tarixli kitabə buranın böyük dini mərkəz olmasından bəhs edir. Horomos həmçinin XIII əsrdə Anini idarə edən gürcü mənşəli Mxraqdzeli xanədanı üçün də məzarlıq rolunu oynamışdır. Mənbələrdə monastırın böyük və zngin kitabxanasının olması haqqında da məlumatlar vardır.
Horomosda orta əsrlərə aid ən son kitabə 1336-cı ilə aiddir. O dövrdən XVII əsrə qədər monastırın tarixi haqqında bir şey bilinmir və hətta bəzi alimlər bu bir neçə əsr ərzində monastırın tərk edildiyini zənn edirlər. 1788-ci ildə monastırda yenidənqurma işləri aparılmış, bayır divarları yenidən inşa edilmiş, həmçinin zəng qülləsi əlavə edilmişdir. Səyyah John Ussher XIX əsrin 60-cı illərində bir keşişin müşaiyyəti ilə monastıra gəlmiş və binanın qəzalı və uçmaq vəziyyətində olduğunu görmüşdür. Sonrakı dövrlərdə — 1852, 1868, 1871 və 1878-ci illərdə də monastırda yenidənqurma işləri aparılmışdır.
Monastır 1920-ci ilə qədər fəaliyyət göstərmiş, Qars ruslar tərəfindən işğal edildiyi dövrdə ətrafında kənd olmuşdur, lakin indi bu kənd tamamilə tərk edilmişdir. 1920-ci ildən sonra isə monastır kompleksinə daxil olan binalar tədricən dağılmağa başlamışdır. Sağlam divaraların üz daşları isə ermənilər tərəfindən sökülərək daşınmışdır. 1970-ci ildə isə Yəhya Peyğəmbər kilsəsinin qübbəsi çökmüşdür.
Horomos monastırı mənbələrdə həm də Qoşavəng olaraq adlandırılır, lakin bu adın haradan qaynaqlanması haqqında heç bir dəqiq informasiya yoxdur. Sadəcə olaraq o qeyd edilir ki, monastırın əsasını Bizansdan qaçan kşişlər qoyub və bu ad da o dövrün hansısa hadisələri ilə əlaqədardır, lakin eyni əhvalatın Çukurovadakı (Kilikiya) erməni qalası ilə də bağlı söylənməsi bunun həqiqiliyi şübhə altına alır.
Kompleks iki ayrı qrup abidələrdən ibarətdir. Monastırın əsas hissəsi Arpaçaya baxan uçurumlarn kənarında, qoruyucu divarla əhatələnmiş ərazidədir. Əsas kompleksin Şimalında (aşağısında) kiçik bir təpəciyin üstündə yanaşı düzülmüş üç kiçik kilsə vardır. Monastırın yaxınlığında başqa abidələrin də qalıqları vardır. Monastırın 500 m Şimalında, Aniyə gedən yolun üstündə Zəfər Tağı deyilən abidənin qalıqları vardır.
Əsas kompleks
Əsas monastır kompleksi düzbucaqlı şəkildə müdafiə divarları ilə əhatə olunmuş ərazidə inşa edilmişdir. Bu divarların indi yalnız bəzi hissələri qalmışdır. Bu qapalı ərazinin girişi isə Şimal divarının Qərb ucunda olmuşdur. Burada xarabalıqları hələ də qalan iki qrup bina olmuşdur. İlk qrup monastırın ən önəmli kilsəsi olan Yəhya Peyğəmbər kilsəsinin ətrafındakı binalardan ibarətdir. İkinci qrup binalar isə birinci qrupun Cənub tərəfindədir. Əvvəllər jamatunun önündən qapalı ərazini qonaqlar üçün qarşılanma yerinə çevirən bir divar keçirmiş. Qarşılanma yerinin içində qonaqların dinlənməsi üçün inşa edildiyi düşünülən bir bina və monastır rahibləri üçün inşa edilmiş bir neçə kiçik hücrə olmuşdur. Bu iki abidə XX əsrin əvvəllərində dağılmış, günümüzə isə onlardan heç nə çatmamışdır.
Yəhya peyğəmbər kilsəsi
thumb|left|200px|Yəhya peyğəmbər kilsəsinin planı və en kəsiyi Monastırın əsas binası olan Yəhya peyğəmbər kilsəsi qübbəli düzbucaqlı formada idi. Yarımdairəvi şəkilli qübbənin tağlarla dəstəklənmiş silindrik alın hissəsi və konik şəkilli damı olmuşdur. İçi çox sadə olmuş, yalnız XIII əsrdən qalma bəzi şəkil qalıqlarına təsadüf edilmişdir. Daha qədim kilsələr üçün xarakterik olan bir cəhət — apsisində iki pəncərəsi vardı. Şimal, Cənub və Şərq bayır divarlarındakı nişlər kilsəsnin inşasından sonrakı bərpalarda o qədər də dəyişikliyə uğramayan bir tikili olduğunu göstərirdi. Bu nişlərin Qərb divarında az olmaları və həin divardakı qapının sadəliyi jamatunun nşasının kilsənin inşasə zamanı düşünüldüyü qənaətinə gəlməyə imkan verir. Kilsənin Qərb divarında jamatunun izələrinin X əsrdən etibarən, xüsusiylə XIII əsrdə rastlanır. Jamatun kəlməsi "kilsə ev" deməkdir və toplantı məkanı olaraq və ölüləri yola salmaq üçün istifadə olunurdu. Çünki, ölüləri kilsədən yola salmaq qadağan idi.
Teseyin gəmisi (paradoks)
“Teseyin gəmisi” və ya Tesey paradoksu - əşyaların mahiyyətinə dair paradoksdur. “Əgər obyektin bütün tərkib hissələri dəyişdirilibsə, obyekt həmin obyekt olaraq qalırmı?”.
Horomos monastırı
Yəhya peyğəmbər kilsəsi
Jamatun eyni zamanda çox qeyri-adi plana və bu tip dizayna daha çox XII əsrin ortalarında rast gəlindiyi üçün həm də dövrü üçün qeyri-adi bəzək ünsürlərinə sahibdir. Jamatunun damı iri və yuvarlaq kəmər silsiləsiylə dəstəklənirdi. Bunlar otaqda hər iki yövə kəsişir və dörd böyük sütun üzərində birləşir. Bu sütunlar qalın və qısa olmaqla, sadə və yumru sütun başlığı və altlıqlarına malikdir. Sütun altlıqları səkkizguşəli təməl üzərində yerləşdirilmişdir. Kəmərlər tavanı doqquz düzbucaqlı bölməyə ayırmışdır. Orta hissə üzərindəki kəmərlər içəridə Şərq- Qərb yönünü vurğulamaq və keçidlərlə əhatələnmiş orta hissəsi görüntüsü yaratmaq məqsədi ilə daha uzun hazırlanmışdır.
Teseyin gəmisi (paradoks)
Yunan mifologiyasında “Teseyin gəmisi”
Plutarxın ötürdüyü yunan mifində deyilir ki, Teseyin Kritdən Afinaya qayıtdığı otuz avarlı gəmi Falerli Demetrinin dövrünədək afinalılar tərəfindən mühafizə olunub saxlanırdı. Gəmi təmir olunduqca köhnə lövhələr tədricən yeniləri ilə əvəz olunurdu və buna görə də, filosoflar arasında “bu hələ həmin gəmidirmi?” mövzusunda mübahisələr yaranmışdı.
Paradoksun həlli yolları
Yunan filosofu Heraklit bu paradoksun həlli yolu kimi “bir çaya iki dəfə girmək olmaz” iddiasını səsləndirmişdir.
Aristotelin fəlsəfi məktəbinə uyğun olaraq, obyektin bir neçə xarakteristikası var: forma, material və əşyanın mahiyyəti. Aristotelin təliminə görə, əşyanın mahiyyəti ən vacib əlamətdir və “Teseyin gəmisi”nin mahiyyəti dəyişmədiyindən o, həmin gəmi olaraq qalır.
Digər bir yanaşmaya görə, əşyalar kəmiyyət və keyfiyyət əlamətlərinə görə eyniləşdirilə bilərlər. Bu halda, lövhələr dəyişdirildikdən sonra Teseyin gəmisi kəmiyyətcə həmin gəmi olsa da, keyfiyyətcə artıq başqa gəmidir.
Filosof Con Lokkun nəzərdən keçirdiyi variantda söhbət corabdan və yamaqlardan gedir və ilkin corabla tamam yamaqlardan ibarət corab qarşılaşdırılır
Astrometriya
Astrometriya – "Astron"-göy cismi, ulduz, "metrik"-ölçmə deməkdir. Astrometriya zaman və məkanın ölçülməsi haqqında elmdir.
Astrometriya 3 hissədən ibarətdir:
Sferik astronomiya
Sferik astronomiyada müxtəlif astronomik koordinat sistemləri,bu sistemdə göy cisimlərinin və süni peyklərin koordinatlarının təyini və bu koordinatların zamandan asılı olaraq dəyişməsi ilə əlaqədar məsələlərin riyazi həlli üsulları vaxtın hesablanmasının nəzəri əsasları öyrənilir.
Fundamental astrometriya
Fundamental astrometriyada seçilmiş (fundamental) parlaq ulduzların ekvatorial koordinatlarını mümkün qədər dəqiq ttəyin etməklə onların kataloq ları tərtib edilir, fundamental astronomiya sabitlərin (pressesiya, nutasiya, aberasiya, illik parallaksın) ədədi qiymətlərini nəzərə almaqla bu ulduz ların məxsusi hərəkəti öyrənilir.
Radioastronomiya
Astrometriyada tətbiq edilən çox güclü üsullardan biri də radioastronomiyadır. Bu üsulla Kainat obyektlərinin koordinatları daha dəqiq təyin olunur; radiolokasiya və lazer lərin tətbiqi yaxın göy cisimləri nə qədər məsafələri çox böyük dəqiqliklə təyin etmək
Tokyo Godfathers
Tokyo Godfathers – 2003-cü ildə çəkilmiş tammetrajlı anime. Animenin rejissoru Satoşi Kondur.
Moğollar (musiqi qrupu)
Moğollar, 1967-ci ildə İstanbulda qurulmuş türk rok qrupu. Murad Səs və Əziz Azmet tərəfindən qurulan qrup 1960-1970-ci illərdə buraxılan albomları ilə şöhrət qazanır və Anadolu rokun inkişafında önəmli rol oynayır. İlk 45lik valları “Eastern love/Artıq çox gec” 1967-ci ilin fevralında çıxdı. Eyni il Qızıl mikrafon yarışmasına qatıldılar və “Ilgaz” adlı mahnı ilə üçüncü oldular. 1969-cu ildə musiqilərinə Anadolu Pop adını verdilər. 1970-ci ilin sonunda Parisə getdilər və burada CBS firması ilə çalışdılar. 1971-ci ildə çıxardıqları "Academie Charles Cros" albomu Böyük Val mükafatına layiq görüldü. Daha sonra Türkiyədə Barış Manço, Cem Karaca və Selda Bağcan kimi müğənnilərlə ortaq işlər gördülər. Qrup 1972-ci ildə dağıldı. 1992-ci ildə bir televiziya proqramında Moğolları görərək təsirlənən Ləman dərgisinin rəssamlarından Kaan Ertem “Moğallar təkrar bir araya gəlsin” imza kampaniyası keçirdir və kampaniya daxildi 4000-dən çox imza toplayır. Cahid Berkay, Tanər Örgür və Engin Yörükoğlu, yanlarına Sərhat Ərsözü də alaraq, 31 May 1993-cu ildə İstanbul Camal Rəşid Rey konsert salonunda möhtəşəm bir konsertlə geri döndülər.
Anadolu Pop dövrü
1969-cu ilin başlarında Həsən Sel qrupdan ayrıldı. Yerine Ərkin Koray dörtlüsünün bas ifaçısı Tanər Öngür gəlir. Moğollar 1969-cu ili bütün Türkiyəni əhatə edən turne ilə keçirdi. Bu turne ərzində yaşadıqları onların musiqisində önəmli bir dəyişimə səbəb oldu. Konsertlərində sazı ifa etmə tərzləri hər zaman marağa səbəb oldu. Turne zamanı Anadolu ilə daha yaxından tanış oldular. Bu da onların tərzinin formalaşmasını gerçəkləşdirdi. 25 Oktyabr 1969-də verəcəkləri konsertdən əvvəl musiqilərini ilk dəfə olaraq Anadolu Pop adlandırdılar. Lakin bu sıralarda daha bir ayrılıq yaşandı. Qrupun vokalisti Əziz Azmet, qrupun türkülərə daha çox önəm verməsinə qarşı çıxır və qrupdan ayrılır. Bir müddət solo çalışmalarına davam etsə də, 1972-ci ildə iş həyatına atılır və maliyyə məsləhətçiliyi eləməyə başlayır.
Moğollar və Barış Manço
Moğollar Parisdəykən Belçikada yaşamaqda olan Barış Manço ilə qarşılaşır və bir yerdə işləməyə başlayırlar. Qurduqları birliyə "ManchoMongol" adını verirlər. Barış Manço bu barədə "Hey" Dərgisinə verdiyi müsahibədə " Artıq biz bir bütünük. Nə mən Moğolların müğənnisiyəm, nə də onlar mənim qrupum. Adımız MançoMongol. Eyni düşüncədə olan bizlər, elədiklərimizin daha yaxşı olması üçün, səsimizi dünyaya daha qüvvətli şəkildə eşitdirə bilmək üçün, bir yerə gəlməyin vaxtı olduğunu anladıq. Xaric planları əvvəli konsert verib pul toplamaq üçün Belçikadan bir avtobus və avadanlıqlarla Türkiyəyə qayıdan Barış Manço və Moğollar 4 ay ərzində müxtəlif bölgələrdə konsertlər verdilər. Bu konsertlər ərəfəsində Moğollar, Academie Charles Cros mükafatını qazandıqlarını öyrəndilər. Qısa bir müddət sonra Kütahyada verdikləri konsert zamanı avtobuslarına atılan molotof kokteyli səbəbi ilə avtobus yandı. Bu hadisədən sonra qrup Türkiyədə bir daha sonra konsert verməyəcəklərini açıqlasalar da Aprel ayında Ankarada geniş təhlükəsizlik tədbirləri altında konsertlərinə davam etdilər. Turne bitdikdən sonra Moğollar, aldıqları mükafatın da təsiri ilə Parisə qayıtmaq istədi. Lakin 1 il əvvəl söylədiyi "Dağlar-Dağlar"ın hit olmasına görə Manço kariyerasını Türkiyə-də davam etdirdi və Moğollar ilə yollarını ayırdı.
Moğollar və Cem Karaca
1972-ci ilin payızında Cahid Berkay ilə qarşılaşan Cem Karaca, qrupu Qardaşlar-dan narazı olduğunu dilə gətirdikdə, Cahid Berkay da Cem Karaca kimi bir vokalistə ehtiyacları olduqlarını dedi və birlikdə işləmə qərarı aldılar. Cem Karaca və Moğollar güclü bir qrup və uzun çəkəcək bir dostluğun təməlini atdılar.
Cem Karaca və Moğollar ilk bəstələrini hazırlayarkən, digər tərəfdən də konsertlər verirdilər. 1973-cü ildə bu ortaqlığın ilk işləri olan "Obur Dünya/Əl Çək Təbib" və "Gəl-Gəl/Üzüm Qaldı" 45-likləri yayımlandı. Yay aylarında qrupa gitarist Orxan Atasoy qatıldı və qrup 2 ildən sonra ilk dəfə olaraq 4 nəfər oldu. Amma bu bərabərlik çox çəkmədi. Orxan Atasoy, Tanər Özgür və Ayzer Danga işlərinə birliktə xaricdə davam etmək qərarı alır. Beləliklə Cahid Berkay qrupda tək qalır. Qrupu ayaqda saxlamaqda qərarlı olan Berkay, Öngürün yerini Mithat Danışan, Danganın yerini isə Tufan Altın ilə doldurdu. Qrupa sintezator ifaçısı Turxan Yüksələr də daxil oldu. Qrup ilk konsertlərini dekabr ayında verdi. 1974-cü ildə Cem Karaca və Moğollar ən önəmli işlərindən biri olan "Namus Bəlası"nı çıxartdı. "Namus Bəlası" qrupa yenidən şöhrət gətirdi.
Qrupun dağılması
Cem Karaca ilə böyük bir uğur qazanılsa da, Cahid Berkay əvvəlcədən anlaşdıqları RCA ilə albom çıxartmaq haqqını işlətmək üçün Fransaya qayıtmaq istəyəndə Cem Karaca və digər üzvlərlə yolu ayrılır. Fransaya gedən Berkay isə orada yaşayan Engin Yörükoğlu ilə görüşür və "Hittit Sun" adlı ikinci uzun albomlarını çıxardırlar. Albomda Cahid Berkayın istrumental bəstələri Anadolu Rock-dan Jazz Rock-a doğru yönəlməyinə işarə edirdi. Albom eyni il Türkiyədə "Düm-Tək" adıyla yayımlandı, amma uğurlu olmadı. Qrup 1976-cı ildə aralarına yeni qatılan Oğuz Abadanın Türkiyəyə geri dönməsi ilə və Cahid Berkayın da əskərliyə getməsi ilə fəaliyyətlərinə son verdi.
Moğolların üzvləri fərdi olaraq işlərinə davam etdilər. Cahid Berkay aradakı illərdə film musiqiləri bəstələdi. 90-cı illərdə Cem Karaca və Uğur Dikmən ilə bərabər "Rock Kumpanyası" adlı qrupu qurdu. Qrup 2 albom çıxartdı. Engin Yörükoğlu Fransada müxtəlif caz qrupları qurdu. Daha sonra isə İstanbulda Jazz Stop adlı klub açdı və orada ifa eləməyə başladı. Tanər Öngür isə Dostlar, Dadaşlar və Dərvişan kimi qruplarda çaldı. Bir müddət Almanyada yaşadıqdan sonra 1992-ci ildə Türkiyə-yə geri dönür və Alarm adlı ilk solo albomunu çıxardır. Murad Səs isə bir müddət Kurtalan Express, Dostlar və Dərvişan qruplarında yer alır. Sonralar öz qrupu olan Ağrı Dağı Əfsanəsi qrupunu qurur. 1979-cu ildə Avstriya-ya gedən Murad Səs, hələ də orada yaşayır.
Qrupun fəaliyyətini yeniden bərpa etməsi
1992-ci ildə bir televiziya proqramında Moğolları görərək təsirlənən Ləman dərgisinin rəssamlarından Kaan Ertem “Moğallar təkrar bir araya gəlsin” imza kampaniyası keçirdir və kampaniya daxildi 4000-dən çox imza toplayır. Cahid Berkay, Tanər Örgür və Engin Yörükoğlu, yanlarına Sərhat Ərsözü də alaraq, 31 May 1993-cu ildə İstanbul Camal Rəşid Rey konsert salonunda möhtəşəm bir konsertlə geri döndülər. Qrupa Murad Səs-i daxil eləmək istəsələr də şərtlərdə razılaşa bilmədilər.
Qrup, 1994-cü ildə Moğollar 94 albomu ilə musiqi dünyasına geri döndülər. Albomda qrupun köhnə əsərlərindən olan Alageyik xaricində, Moğolların klassikləri arasına girən Dinləyiverin Gari" və "Tənhalığın Ortasında"'' musiqiləri yer aldı.
2000-ci ilin əvvəllərində Moğollar 1968-2000 albomunu çıxartdılar. 2007-ci ildə Cem Karaca-nın oğlu Əmrah Karaca qrupa qatıldı. Qrup, 2009-da ''Ümid Yolunu Tapar" albomunu çıxarır. Albomdan qısa müddət sonra Engin Yörükoğlu dünyasını dəyişir.
Cənubi Koreyada təhsil
Cənubi Koreyada təhsil — Şərqi-Asiyada, Koreya yarımadasının cənub hissəsində yerləşən Koreya Respublikasında mövcud olan çoxşaxəli təhsil sistemi.
Tarixi
Cənubi Koreya tarixinə nəzər saldıqda burada təhsillə bağlı bir sıra mühüm hadisələrə rast gəlmək olar.
Təhsil sistemi
Təhsil, elm və texnologiya sahəsində əldə olunmuş tərəqqi ahənginin qorunub saxlanılması Koreyanın inkişaf strategiyasının əsasını təşkil edir.
Koreyada təhsilin ilkin təşəkkül tarixi IV əsrin ikinci yarısına təsadüf edir. XIX əsrdən etibarən xristian missionerləri tərəfindən dövlət və özəl təhsil müəssisələrindən ibarət olan müasir məktəblər yaradılmağa başlanıb. 1945-ci ildə Yaponiyanın 35 illik əsarətindən azad olduqdan sonra Koreyada demokratik təhsil forması təşəkkül tapmağa başlamışdır.
Koreyada uşaqlar 3 yaşından məktəbəqədər təhsilə cəlb olunur. 6 yaşı (istisna hallarda 5 yaşı) tamam olmuş uşaqlar pulsuz və icbari ibtidai təhsil məktəblərinə qəbul ola bilərlər. İbtidai təhsil 6 il davam edir. Daha sonra heç bir məhdudiyyət qoyulmadan şagirdlərə 3 illik əsas məktəblərdə oxumaq imkanı verilir. Əsas təhsil pilləsini bitirənlər orta təhsil almaq hüququna malikdir. Orta məktəblər 3 illik ümumi orta, peşə və ixtisaslaşmış məktəblərə (xarici dil, incəsənət, təbiət təmayüllü) bölünür. Orta məktəblərdə təhsil xərcləri şagirdlər tərəfindən ödənilir.
Orta məktəblərdə tədris olunan fənlər ümumi orta məktəblər üçün müəyyən olunmuş fənlərə və peşə məktəbləri, ixtisaslaşmış orta məktəblər üçün nəzərdə tutulmuş ixtisaslaşmış fənlərə bölünür. Bu mərhələdə əsas və yüksək səviyyəli olmaqla, dərsliklər də 2 yerə bölünür.
Koreyada təlim və fiziki qüsuru olan uşaqlara məktəbəqədər təhsil müəssisələrində, ibtidai, əsas və orta məktəblərdə xüsusi təhsil verilir. Ölkədə 141 xüsusi məktəb fəaliyyət göstərir. Bu məktəblərdə təxminən 24000-ə yaxın kəskin fiziki qüsurlu şagird təhsil alır. 28000-dən artıq uşaq isə müntəzəm məktəblərdə xüsusi ehtiyaclı şagirdlər üçün təşkil olunmuş siniflərə cəlb olunub.
Konstitusiyaya görə hökumət həyatboyu təhsilin təmin olunmasına cavabdehdir. Fasiləsiz təhsil məktəb təhsili istisna olmaqla, təhsilin bütün formalarını əhatə edir. Koreyada təklif olunan fasiləsiz təhsil proqramlarına məktəbdənkənar, texniki peşə təhsili, ümumi və humanitar təhsil daxildir.
Koreyada müəllimlər fəaliyyət uyğunluğuna görə bir neçə kateqoriyaya (I və II dərəcəli, assistent müəllimlər, peşəkar məsləhətçilər, təlim müəllimləri, I və II dərəcəli uşaqlara qayğı müəllimləri) bölünür. Hər bir müəllimin müvafiq kateqoriya üzrə müəyyən olunmuş ixtisas meyarlarına cavab verməsi onlara Baş nazirin müavini və təhsil və insan resurslarının inkişafı naziri tərəfindən lisenziyaların verilməsi ilə təsdiqini tapır.
Müəllimlər müvafiq qaydada vaxtaşırı ixtisasartırma təhsilinə cəlb olunurlar. Proqramlardan asılı olaraq ixtisasartırma təhsili 30 gün və ya daha uzun müddət davam edir.
Koreyada ibtidai təhsil üzrə 11, orta təhsil üzrə 67, təhsilin idarə olunması üzrə 1, tam orta təhsil üzrə 18 və distant təhsil üzrə 55 ixtisasartırma institutu fəaliyyət göstərir.
Məktəbəqədər təhsil
Koreyada məktəbəqədər təhsil pulsuzdur. Ölkədə 1976-cı ilə qədər özəl məktəbəqədər təhsil müəssisələri uşaqların inkişafında mühüm rol oynayıb. Daha sonra ibtidai məktəblərin nəzdində yaradılmış bağçalar fəaliyyətə başlayıb. Bununla da dövlət uşaq bağçaları ön plana çıxıb. Hazırda ölkədəki 4460 dövlət və 3830 özəl məktəbəqədər təhsil müəssisəsində təxminən 546000 3-6 yaşlı uşaq təhsil alır.
Onu da qeyd edək ki, 2000-ci ildən bəri Koreyada məktəbəqədər təhsil müəssisələrinin sayının tədricən azalmasına baxmayaraq, bağçalarda təhsil alan uşaqların sayı getdikcə artmaqdadır. 2007-ci ilin statistik göstəricilərinə görə, bu göstərici 3-6 yaşlı uşaqlar arasında 35,3 faiz təşkil edir.
5 bölmədən ibarət olan məktəbəqədər təhsil üzrə milli kurikuluma əsasən, erkən uşaqlıq təhsili azyaşlıların tərbiyə olunması üçün müvafiq şəraitin yaradılmasına və xidmətlərin göstərilməsinə, o cümlədən müxtəlif əyləncəli fəaliyyətlər vasitəsilə onların potensialının tam inkişaf etdirilməsinə xidmət edir.
Ölkədə erkən uşaqlıq təhsili müəssisələrinə büdcə ayırmaları ilbəil artır. 2007-ci ildə erkən uşaqlıq təhsili üzrə ümumi büdcə vəsaiti 408300000000 von (təxminən 380203000 ABŞ dolları) təşkil edib ki, bunun da 217100000000 vonu (təxminən 202136000 ABŞ dolları) dövlət xərclərindən, 191200000000 vonu (təxminən 178067000 ABŞ dolları) isə yerli xərclərdən ibarət olub. Özəl bağçaların dəstəklənməsi üçün ayrılan büdcə vəsaiti də hər il artırılır.
İbtidai təhsil
Koreyada ibtidai təhsil pulsuz və icbaridir. Qanunvericiliyə əsasən uşaqlar 6 yaşından ibtidai məktəbə gedir. Əgər 5 yaşlı uşağın qabiliyyət və bacarıqları onun məktəbə getməsinə imkan verirsə, belə uşaqlar da ibtidai təhsilə cəlb oluna bilərlər.
Ölkə üzrə uşaqların 99,9 faizi ibtidai məktəblərdə oxuyur. İbtidai təhsil pilləsində belə yüksək göstərici təhsilə olan böyük ictimai maraqdan və hökumətin təhsil siyasətindən irəli gəlir.
Şagirdlərin sayı həddindən artıq çox olan tədris ocaqları kiçik məktəblərə bölünür. Bu, ikinövbəli tədris sisteminin ləğv olunmasına xidmət edir. Xarici dilin tədrisinin genişləndirilməsi üçün III və IV siniflərdə həftədə bir saat, V və VI siniflərdə isə həftədə iki saat ingilis dili tədris olunur.
Orta ixtisas təhsili
Cənubi Koreyada orta ixtisas təhsili 2 və ya 3 illik proqramlardan ibarətdir. Orta ixtisas təhsili müəssisələri əsasən sürətlə inkişaf edən sənayenin texniki işçi qüvvəsinə olan tələbatının ödənilməsinə xidmət edir. Bu baxımdan orta ixtisas təhsili müəssisələrində təbiət elmləri və mühəndislik sahəsi üzrə mütəxəssislərin hazırlanmasına böyük diqqət yetirilir.
Orta təhsili başa vurmuş məzunlar həm ali məktəblərə, həm də yeniyetmə kolleclərinə müraciət edə bilərlər. Yeniyetmə kolleclərinə qəbul akademik nailiyyətlərə, elmi nailiyyət imtahanına və əsas qəbul imtahanı balına görə müəyyənləşir.
Kolleclərdə təhsil əsasən istehsalat sahələri ilə əlaqəli qurulur və orta səviyyəli ixtisaslı mütəxəssislər hazırlanır. Tələbələrin istehsalat təcrübələrinə göndərilməsi, kollec və sənaye sahələri arasında müştərək tədqiqat, təcrübə və məlumat mübadiləsinin aparılması, müəssisələrin tələb etdiyi kurikulumlara əsasən təhsilin təşkili iqtisadiyyatın inkişafına misilsiz töhfələr verir.
Kollec təhsili müvafiq ixtisas üzrə təhsilin heç də son pilləsi deyil. Belə ki, kollec məzunları təhsillərini universitetlərdə də davam etdirə bilərlər. Onlara 4 illik universitetlərdə, açıq universitetlərdə, media universitetlərində və qiyabi universitetlərdə oxumaq imkanı verilir.
Ali təhsil
Cənubi Koreyanın ali təhsil müəssisələri sırasına kolleclər və universitetlər, sənaye universitetləri, təhsil universitetləri, yeniyetmə kollecləri, media və qiyabi universitetlər, texniki kolleclər daxildir. Ölkədə 400-dən artıq universitet və müxtəlif ali məktəb fəaliyyət göstərir.
Elmi tədqiqatlar
Koreyada elm və texnologiyanın inkişaf strategiyası cəmiyyətin tələblərinə uyğun hazırlanır. Koreya elm və texnologiyanın inkişafı vasitəsilə ölkədə sənaye, elm və dövlət tədqiqat təşkilatları arasındakı əməkdaşlığın gücləndirilməsinə, rəqabətin yüksəldilməsi üçün balanslaşdırılmış innovasiya sisteminin qurulmasına nail olub. Elm və texnologiyanın uzunmüddətli inkişafında özəl sektorun rolunun artırılması, tədqiqat və inkişaf sisteminin qlobal standartlara uyğunlaşdırılması əsas prioritetlərdəndir.
Maraqlıdır ki, ötən əsrin ikinci yarısına qədər Koreyada sənayenin inkişafı üçün texnoloji və mütəxəssis baxımından xeyli çatışmazlıqlar hökm sürürdü. Bütün bunların aradan qaldırılması və ölkənin sənaye ehtiyaclarını ödəmək üçün 1966-cı ildə Koreya Elm və Texnologiya İnstitutu yaradıldı. 1970-1980-ci illərdə çoxsaylı digər ixtisaslaşmış tədqiqat institutları fəaliyyətə başladı. Bu institutlar gəmiqayırma, elektronika, telekommunikasiya, energetika, maşınqayırma, kimya sənayesi və digər sahələri əhatə edirdi.
XX əsrin 80-ci illərində hökumət müxtəlif nazirliklərin tabeliyində olan 15 tədqiqat institutunu Təhsil, Elm və Texnologiya Nazirliyinin strukturuna daxil etdi. Elmi-tədqiqat institutlarının bəziləri birləşdirilərək Təhsil, Elm və Texnologiya Nazirliyinin nəzdində 9 böyük tədqiqat müəssisəsi kimi fəaliyyət göstərməyə başladı. Bununla da dövlət əsaslı tədqiqat müəssisələri formalaşdı, ölkənin elmi-tədqiqat imkanlarının yüksəldilməsi və gücləndirilməsində yeni dövrün əsası qoyuldu.
1996-cı ildə elmi-tədqiqatların səmərəliliyini və məhsuldarlığını artırmaq üçün hökumət tədqiqatların maliyyələşmə sistemində islahatlar apardı. Tədqiqatların ümumi sabit məbləğ vasitəsilə maliyyələşməsi qaydası Layihəyə Əsaslanan Maliyyələşmə Sistemi ilə əvəz olundu.
1999-cu ildə müvafiq hüquqi sənədlərdə aparılan dəyişiklikdən sonra dövlət tədqiqat müəssisələrinə müstəqillik verildi. Yeni sistemə görə dövlət tədqiqat institutlarının fəaliyyətinə 5 tədqiqat şurası nəzarət edir.
1982-ci ildən fəaliyyət göstərən Koreya Milli Tədqiqat və İnkişaf Proqramı Elm və Texnologiya Nazirliyinin təşəbbüsü ilə qəbul edilib. Texnoloji qabiliyyət və rəqabətin gücləndirilməsinə xidmət edən bu proqram iqtisadi inkişafa və əhalinin həyat səviyyəsinin yüksəldilməsinə əvəzsiz töhfələr verir. Ölkədə biliyə əsaslanan iqtisadiyyata keçidin sürətləndirilməsində Milli Tədqiqat və İnkişaf Proqramının rolu danılmazdır.
1999-cu ildə təsis edilmiş Milli Tədqiqat Laboratoriyasının əsas məqsədi texniki rəqabətin yüksəldilməsində mühüm rol oynayan peşəkar tədqiqat mərkəzlərinin yaradılması və genişləndirilməsidir. Hökumət 250000 ABŞ dolları həcmində hər bir fərdi layihəni 5 il müddətində illik maliyyələşdirir. Ölkə üzrə 444 milli tədqiqat laboratoriyası hökumət tərəfindən dəstəklənir ki, bunun 278-i akademiyaların, 114-ü tədqiqat institutlarının, 52-si isə sənaye sektorunun payına düşür.
Koreya elmi-tədqiqat xərclərinin ümumi həcminə görə dünyada öncül yerlərdən birini tutur. Son 10 il ərzində Koreyanın müvafiq xərcləri orta hesabla 11,8 faiz artıb. Ümumi Daxili Məhsulda Koreyanın elmi-tədqiqat xərcləri 3,37 faiz təşkil edir ki, bu da Avropa İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatına üzv ölkələr üçün müəyyən olunmuş göstəricidən (2,29 faiz) yüksəkdir. Tədqiqat və elmin inkişafına ayrılan vəsaitin adambaşına düşən həcminə görə (644 dollar) Koreya yalnız ABŞ, Yaponiya və Almaniyadan geridə qalır.
Hökumətlərarası və institutlararası müqavilələr vasitəsilə beynəlxalq müştərək elmi-tədqiqatlara xüsusi önəm verən Koreya bir sıra müvafiq proqramların, ikitərəfli müqavilələrin reallaşdırılmasına ciddi maraq göstərir. Bu baxımdan Beynəlxalq Müştərək Tədqiqat Proqramı (1985) və Fransa (1981), İtaliya (1984), Yaponiya (1985), Birləşmiş Krallıq (1985), Almaniya (1986), Çin (1992), Rusiya (1992), Avropa İttifaqı (1992), İsveçrə (1992), İsrail (1994), Amerika Birləşmiş Ştatları (1995), Kanada (2002) ilə Koreya arasında imzalanmış elmi-tədqiqat və təhsil sahəsində əməkdaşlığı nəzərdə tutan sənədlər mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Təhsilin idarə olunması
Koreyanın Təhsil, Elm və Texnologiya Nazirliyinin əsas vəzifəsi bütün uşaqların təhsilə cəlb olunmasını, təhsil, elm və texnologiya vasitəsilə hərtərəfli inkişaf strategiyasının həyata keçirməsini təmin etməkdir. Bu nazirlik həmçinin akademik fəaliyyətlərin tənzimlənməsinə, elm, dövlət təhsili ilə bağlı strategiyanın hazırlanmasına və icrasına cavabdeh olan dövlət qurumudur.
Təhsil, Elm və Texnologiya Nazirliyi ibtidai, orta, ali təhsil strategiyasını planlaşdırır, əlaqələndirir, dərslikləri təsdiq edir, nəşrini həyata keçirir, məktəb təhsilinin bütün pillələrinə inzibati və maliyyə dəstəyi verir. Bu qurum, eləcə də yerli təhsil idarələrinə və dövlət universitetlərinə nəzarət edir, müəllimlərin təhsilinin təşkili işini həyata keçirir, insan resursları üzrə müvafiq strategiya hazırlayır və fasiləsiz təhsil məsələlərini tənzimləyir.
Hamı üçün bərabər təhsil imkanlarının yaradılması və təhsilin keyfiyyətinin təmin olunması məqsədlərinə xidmət edən milli məktəb kurikulumu Təhsil, Elm və Texnologiya Nazirliyinin nəzarəti altında həyata keçirilir. Milli məktəb kurikulumunda məktəblərin xarakterik xüsusiyyətlərinə və hər bir məktəbin məqsədlərinə uyğun olaraq təhsil müəssisələrinə çevik və sərbəst fəaliyyət imkanı verilir.
Təhsil İnnovasiya Şurası ölkə prezidentinə təhsil siyasəti, insan resurslarının inkişafı, təhsil vəsaitlərindən səmərəli istifadə və təhsil büdcəsi ilə bağlı məsləhətlər verir. Təhsil İnnovasiya Şurası dövlət təhsili müəssisələrinin, sənaye və elm sahələrinin, kütləvi informasiya vasitələrinin, qeyri-hökumət təşkilatlarının, valideynlərin, hüquqşünasların təmsil olunduğu 25 üzvdən ibarətdir. Üzvlər 2 il müddətinə seçilir və təkrar seçilmə hüququna malikdir.
Koreyada təhsil mərkəzi hökumət və yerli idarələr tərəfindən, həmçinin özəl məktəblərin gəlirləri hesabına maliyyələşir. Özəl təhsil sektorunda təhsil haqları ümumi maliyyələşmənin böyük hissəsini təşkil edir. Özəl məktəblərin hər hansı bir çətinliyi olarsa, onlar hökumətin maliyyə yardımlarından da istifadə edə bilərlər.
Request Tracker
Request Tracker — sorğuları işləmək üçün pulsuz sistemdir. Request Tracker anlayışını müxtəlif cür konfiqurasiya etmək olar. Request Tracker e-poçtla göndərilən insident məlumatını avtomatik qeydiyyata alır və bu məlumatı göndərən istifadəçiyə bilet verir. İnformasiya verilənlər bazasında saxlanılır.
Senecio portulacoides
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Uluqbəy rəsədxanası
thumb|250px|Uluğbəy rəsədxanasının girişi, Səmərqənd Uluqbəy rəsədxanası, Səmərqənd rəsədxanası — orta əsrlərin ən böyük rəsədxanalarından biri. Səmərqənd şəhəri yaxınlığında Uluqbəy tərəfindən tikilmişdir. Tikilib istifadəyə verilmə tarixi haqqında müxtəlif (1420, 1428/29 və s.) fikirlər var.
Calliandra chilensis
(Calliandra chilensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İzem (Şaran)
İzem — Başqırdıstan Respublikası nın Şaran rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Nürəy kənd şurası nın tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar (75 %) üstünlük təşkil edir.
Calliandra conferta
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Senecio murrayanus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Obyektivizm
İlk olaraq psixiatr Alan Blumenthal tərəfindən, romançı Ayn Randın kitablarından alınan ilhamla alınıb. Bu yol təməldən, adamın özündən üstün bacarıqlar və zəka qazanmasına və beləliklə mövcud əskikliklərindən doğan olumsuzluqların ortaya qoyduğu ruhi gərginlikdən xilas olmasına dayanır. Kişi bu üsul istiqamətində, həyatındakı mənfilikləri, davamlı fərdi təlqinlərlə başqa insanların zəka və qabiliyyət qüsurlarına yüklər və bu yolla özünə inamını davamlı olaraq təzə tutar. Bu yol indiki vaxtda əvvəlki qədər rəğbət görməsə də işlədilməyə davam edir.
Obyektivlik — qərəzsizlik, bir şeyin qiymətləndirilməsində elmi dəqiqlik və vicdanlılıq.
Andre Osseyn
Andre Osseyn— Əsl adı Əminulla Hüseynov (, təxəllüsü — André Gosselain; ) — Azərbaycan əsilli Fransa bəstəkarı, skiipkaçısı, aktyor Rober Osseynin atası.
Həyatı
Əminulla Hüseynov Səmərqənd azərbaycanlılarından idi. Oktyabr çevrilişindən sonra Fransaya mühacirət etmişdi.O,2 fevral 1905-ci ildə anadan olmuşdu.