cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stanislav Petrov
26 sentyabr 1983 hadisəsi
Stanislav Petrov, 26 sentyabr 1983-cü il tarixində Moskva yaxınlığında yerləşən Serpuxov-15 məxfi hərbi hissəsinin növbətçi zabiti idi. Sözügedən hərbi hissənin təyinatı SSRİ — ABŞ arasında münasibətlərin heç də isti olmadığı bir dövrdə Amerikanın hava hücumu qüvvələrinə nəzarət olub.Onun əsas vəzifəsi erkən xəbərdarlıq sistemini izləmək və hər hansı bir hücum zamanı ən sürətli şəkildə üst qurumları bu hücumdan xəbərdar etmək idi. Soyuq müharibənin kəskinləşdiyi bir zamanda SSRİ ordusu ABŞ hücumunu dəf etmək üçün dərhal əks hücuma keçərək qarşı tərəfin böyük itkilər verməsinə yol açan taktika işlədirdi. Polkovnik-leytnant Stanislav Petrov axşam saat 8-də növbəni qəbul edir. Növbətçi hissədə yerləşən bütün rabitə və kompüter sistemləri yoxladıqdan sonra, bütün müdafiə və xabərdarlıq sistemini əks etdirən M-10 monitorunun sazlığına xüsusi diqqət yetirir və jurnalda növbətçi hissədə hər şeyin qaydasında olduğu qeyd edir. Sakit başlayan növbə bir-neçə saatdan sonra həyəcanlarla müşayiət olunur. Belə ki, artıq sentyabrın 26-da 00:15 dəqiqədə sistemdə qırmızı rəngdə "START" sözü görünür. Bu artıq Amerikanın nüvə başlıqlı ballistik raketinin startı demək idi. Bir neçə dəqiqədən sonra 2-ci raketin buraxılması monitorda öz əksini tapır, daha bir neçə dəqiqədən sonra isə ABŞ-nin üçüncü raketi monitorda görünür. Petrov bu xəbərdarlığın bir xətadan meydana gəldiyini düşünür. Bundan başqa sözü gedən zaman belə erkən xəbərdarlıq sisteminin işləmə prinsipi müxtəlif şübhələr doğururdu. Təlimata uyğun olaraq əks tərəfdən gələn raket hücumunu növbətçi zabit qeydə aldıqdan dərhal sonra rəhbərliyə məruzə etməli idi. Qeyd edək ki, növbətçi hissədə SSRİ-nin müdafiə naziri və DTK sədri ilə birbaşa məxfi kodlaşdırılmış rabitə əlaqəsi olub. Bu cür vəziyyət yarandıqda növbətçi zabitin məruzəsindən sonra 40 dəqiqə ərzində qarşı tərəfə elə nüvə bombası ilə də cavab verilməli idi. Petrov əmin idi ki, onun məruzəsindən sonra SSRİ rəhbərləri nüvə silahlarının düymələrini dərhal basacaqdılar. Bu isə atom bombasının Amerikaya atılması demək idi. Növbətçi zabit bu ehtimalı nəzərə alaraq məsuliyyəti öz üzərinə götürərək, məruzə etmək üçün tələskənliyə yol vermir. Təcrübəsinə və biliyinə güvənərək sistemdə xətaların meydana gəldiyini, siqnalların yanlış olduğunu düşünür. İlk xəbərdarlıqdan sonra sistem ard-arda 4 raketin də SSRİ-yə yaxınlaşdığı siqnalını verir. Bu olduqca böyük bir risk idi. Çünki əks təqdirdə bu SSRİ ərazisinə bir neçə atom bombasının düşməsi ilə nəticələnəcəkdi. O, heç bir əsası olmasa da, yenə sistemin səhv işlədiyini düşünərək əks hücuma keçmir və gözləməyə davam edir. Gərgin dəqiqələrdən sonra raketlərin görünməməsi Petrovun haqlı olduğunu sübut edir. Havada heç bir raket yoxidi və peyklərlə ünsiyyətdə olan erkən xəbərdarlıq sistemi səhvə yol vermişdi. Aparılan araşdırmalar nəticəsində meydana gələn xətanın çox nadir bir hadisə olduğu və Molniya orbiti üzərində olan atmosferdə yerləşən buludların üzərinə gün işığının düşməsindən qaynaqlandığı məlum olur.
Mükafatları
21 may 2004-cü ildə San Fransiskoda fəaliyyət göstərən Association of World Citizens qurumu tərəfindən "Dünya vətəndaşlığı" mükafatına layiq görülmüşdür. Mükafatla yanaşı ona böyük bir faciənin qarşısını aldığına görə simvolik 1000 dollar təqdim edilir. 2006-cı ilin yanvar ayında ABŞ-yə səyahət edən Petrov burada Amerikan jurnalist Volter Kronkayt ilə tanış olur və CBS-in Nyu yorkda yerləşən ofisində müsahibə verir. Bu müsahibəsi və Nyu yorka səyahəti əsasında"Dünyanı Xilas edən adam" adlı sənədli film çəkilir. Rejissor Piter Antoni tərəfindən çəkilən bu film 2014-cü ildə Woodstock film festivalında "Honorable Mention: Audience Award Winner for Best Narrative Feature" və "Honorable Mention: James Lyons Award for Best Editing of a Narrative Feature" mükafatlarına layiq görülür. Bundan başqa 2013-cü ilin 17 fevral tarixində Drezden mükafatı və 32 min dollar ilə təltif olunur.
Landşaft rejimi
Landşaft rejimi (en. landscape mode) – kağız vərəqinin elə yönümüdür ki, mətn və ya görüntü vərəqin uzun tərəfi boyunca çap olunur, yəni görüntünün və ya səhifənin eni hündürlükdən çox olur.
Mir Tağı Mir
Mir Tağı Mir — Urdu ədəbiyatının tanınmış şairi və təzkirəçisi.
Həyatı
Hicazdan Hindistana köç etmiş bir ailəyə mənsub olub Aqrada (Əkbərabad) dünyaya gəlmişdi. Doğum iliylə ilgili olaraq 1134 (1722), 1135 və 1137 kimi dəyişik tarixlər zikr edilməkdəysə də dördüncü divanında qardaşı oğlu Məhəmməd Hüseynin yazdığı, Ləknəvdə doxsan yaşında ikən öldüyünə dair qeyddən 1135-ci ildə (1723) doğulduğu anlaşılır.
Sünni olan Əli xan Arzunun, Şiə olması səbəbiylə ona qarşı arzuolunmaz bir tövr sərgiləməsi və ya başından keçən bir eşq məcərası üzündən Əli xan Arzunun evindən ayrıldı. Bu arada qarşılaşdığı sıxıntılar dolayısıyla psixologiyası pozulmuşsa da müalicə sonucunda təkrar sağlığına qovuşdu. Mir Məhəmməd yeni bir hami ararkən öncə Riayət Əli xan, ardından Nəvvab Bahadır Cavid xan və Divan Mahanarain Racə Caqal Kişor kimi şəxslərin xidmətinə daxil oldu. Nadir şah və daha sonra Əhməd şah Dürrani tərəfindən Dehlinin yağmalandığı günlərdə bir neçə dəfə Dehlidən ayrıldı, ancaq getdiyi yerlərdə istədiyini tapa bilməyincə təkrar geri dönməyə məcbur oldu. Dehlinin 1196-cı (1782-ci) ildə xaraba qalmasına görə Nəvvab Asəfüddövlənin dəvətiylə o dönəmdə ən gözəl günlərini yaşamaqda olan Ləknəvə gedərək həyatının geri qalan hissəsini bu şəhərdə keçirdi və burada vəfat etdi.
Yaradıcılığı
Urdu şeirinin böyük üstadlarından olub qəsidə, tərciibənd, tərkibbənd, rübai kimi klassik şeirin həmən bütün janrlarında əsər yazan Mir Məhəmməd əsl ustalığını qəzəl və məsnəvidə göstərmişdir. Qəzəldə digər şairlərə öncülük etmiş, Mirzə Əsədulla xan Qalib kimi böyük bir şair dəxi özündən təsirlənmiş və onu ustadı olarak qəbul etmişdir. Qəzəllərinin dili axıcı və sadə olmaqla birlikdə bu sadəliyin ardında dərin anlamlar gizlidır. Bu yönüylə onu Urducanın Şeyx Sədisi olaraq dəyərləndirənlər də vardır. Urdu ədəbiyatının məsnəvi növündə də öncülük edən Mir Məhəmməd, eşqə dair bir qissəni Urducada məsnəvi tərzində qələmə alan ilk şair qəbul edilir. Urdu dilinin inkişaf olmasında önəmli qatqıları olan şairin şeirlərində işlətdiyi farsca tərkiblər ya da bunların Urduca qarşılıqları zamanla xalq arasında bəyənilərək yayılmışdır.
Mario Varqas Lyosa
Həyatı
Mario Varqas Lyosa 1936-cı ildə anadan olmuşdur. Xorxe Mario daha dünyaya gəlmədən, valideynləri — Ernesto Varqas Maldonado və Dora Lyosa Ureta boşanmışlar və Mario 10 yaşına qədər ailəsi haqqında bilgi sahibi olmamışdır.
Orta təhsilini Boliviyada konsul işləyən babasının yanında almış, daha sonra isə hərbi məktəbi bitirmişdir.
1953-cü ildə San Markos Milli Universitetinin (Universidad Nacional Mayor de San Marcos) Ədəbiyyat və hüquq fakültəsinə qəbul olunmuşdur. Bu addımı atası tərəfindən xoş qarşılanmadığı üçün bəzi problemlər yaşamışdır. 18 yaşındaykən dayısının 31 yaşlı baldızı — Xulia Urkidi ilə evlənmişdir.
1964-cü ildə Peruya qayıdır və Xulia Urkidi ilə boşanır.
1965-ci ildə Patrisiya Lyosa ilə evlənir və ondan Alvaro (1966), Qonzalo (1967) və Morgana (1974) adlı uşaqları dünyaya gəlir.
Yaradıcılığı
Yosa ədəbiyyata "İnkanın qaçışı" (1952) pyesi ilə gəlmişdir. Sonradan hekayələr yazmış, ədəbi jurnallar nəşr etdirmişdir. "Şəhər və itlər" (1962), "Yaşıl ev" (1966), "Pantaleon və qonaqlar" (1973), "Xuliya xala və yazıçı" (1979) romanları, hekayələri, pyesləri, tənqidi yazıları onu bütün dünyada tanıtmışdır.
1990-cı ildə Peruda prezident seçkilərində namizəd olmuşdur, lakin Alberto Fuximoriyə uduzmuşdur.
Lyosa 2010-cu il Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür. Mükafatı verən İsveç Akademiyasının açıqlamasında Nobel mükafatının Lyosaya "hakimiyyət strukturunun detallı açıqlamasına və insanın mübarizəsi, üsyanı və məğlubiyyətinin kəskin təsvirinə görə" verildiyi bildirilmişdir.
Yaşıl (Vərziqan)
Yaşıl - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 218 nəfər yaşayır (53 ailə).
Bidens oaxacana
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Tüklü cökə
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Sarı Əli bəy
Sarı Əli bəy (I Əli Sultan) (1601—1628) — İlisu sultanı. Şah I Abbasın Gürcüstana yürüşləri zamanı 1616-сı ildə Kaxetiyaya hücümlar təşkil etmişdir. 1628-cı ildə Sarıbaş (indiki Qax rayonunun Sarıbaş  kəndi)   yaxınlığında  Kaxetiya çarı I Teymurazın sərkərdəsi Zurab eristavinin qoşunları ilə döyüşdə həlak olmuşdur.Başı kəsilərək I Teymuraza göndərilmişdir.
Rasim Gənzəli
Rasim Gənzəli (tam adı: Rasim Qulu oğlu Məmmədli; ) — Azərbaycan yazıçısı, jurnalisti, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü , Milli Dirçəliş Hərəkatı Partiyasının sədrinin humanitar məsələlər üzrə müşaviri , “Beynəlxalq Əlillər Cəmiyyəti”nin İdarə Heyəti üzvü
Bioqrafiya
Rasim Qulu oğlu Məmmədli 9 fevral 1962-ci ildə Naxçıvan MSSR-nin Ordubad rayonunun Gənzə kəndində anadan olmuşdur. Uşaqlıqdan əlildir, yeriyə bilmir. Evdə fərdi surətdə orta, daha sonra isə ali təhsil almışdır. Naxçıvan Dövlət Universitetinin tarix-filologiya fakultəsinin kitabxanaçılıq və biblioqrafiya ixtisasını bitirmişdir.
Gənc yaşlarından publisistik və bədii yaradıcılıqla məşğul olmuşdur. Ordubadda çap olunan "Yeni Ordubad" və "El həyatı" qəzetlərində ştatdankənar müxbir kimi fəaliyyət göstərib. 2001-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür.
Bütün kitablarının adları “Q” hərfi ilə başlayır. Səbəbini özündən soruşduqda belə cavab verib: ''“İki kitabım nəşr olunmuşdu. Bir gün qardaşım qızı gəldi ki, əmi, bəs fikir vermisənmi, sənin kitablarının adı “Q” hərfi ilə başlayır? Doğrusu, özüm diqqət etməmişdim. O gündən sonra yazdığım kitablarıma “Q” hərfi ilə başlayan adlar seçdim”.''
2018-ci ilin fevral ayında Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Natəvan klubunda yazıçı-publisist Rasim Gənzəlinin 55 illiyi münasibətilə tədbir keçirilib. Görüşdə həmçinin oxuculara yazıçının yenicə çapdan çıxmış “Qərib gecələr” kitabı da təqdim olunub.
Respublikanın dövri mətbuatında 600-ə yaxın məqalə və publisistik yazıları dərc olunub.
12 avqust 2018-ci ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.
Ailəli idi. Həyat yoldaşı olmuş Kamilə Dönməz də şairədir, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür.
Kitabları
300px|thumb|right|Rasim Gənzəlinin kitabları
Kursoru idarə edən qurğu
Kursoru idarə edən qurğu — məsələn, siçan və ya trekbol; kursorun ekranda yerdəyişməsi həmin qurğunun yeri ilə deyil, onun yerdəyişməsi ilə bağlıdır. Məsələn, siçan masanın üzərində başqa yerə qoyulsa, ekranda kursorun yeri dəyişməyəcək, çünki bu halda siçanın kürəciyi fırlanmayacaq. Başqa növ qurğularda – mütləq göstərici qurğularda (məsələn, qrafik planşetlərdə) müəyyən zona çərçivəsində qurğunun yeri həmişə ekranda kursorun qabaqcadan müəyyən olunmuş yeri ilə bağlıdır.
thumb|right|200px|Kompüter mausu
Rıpilqın
Rıpilqın - Çukot dənizində yerləşən geniş əraziyə sahib, dayaz körfəz. İnzibati cəhətdən Çukot Muxtar Dairəsinin Şmidt rayonu ərazisinə daxildir. Laqun dənizin sahili boyunca uzanır. Ancaq ondan ensiz dillə ayrılır. Laqunun şərqində naviqasiya işarəsi yerləşir. Sahilləri güçlü şəkildə qataqlıqlaşmışdır. Termokarst mənşəlli göllərə sahibdir. Bu göllərlə kişik axarlar vastəsi ilə birləşir. Dibi lillidir. Sahilləri qum-gil materialından ibarətdir. Rıpilqın körfəzinə tökülən çaylar: Rıveem, Şimal və bir neşə adsız axar.
Maya Saviç
Maya Saviç (d. 30 aprel 1976) — Monteneqronu təmsil edən həndbolçu.
Karyerası
Maya Saviç Monteneqro yığmasının heyətində 2012-ci ildə London şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Final oyununda Norveç yığmasına 26:24 hesabı ilə məğlub olan Monteneqro yığması, London Olimpiadasını 2-ci yerdə başa vurdu və gümüş medal qazandı.
Yədulla Səmədi
Yədulla Səmədi — İran kinosu və televiziyasının tanınmış azərbaycanlı rejissoru.
Həyatı və fəaliyyəti
Yədulla Səmədi 1952-ci ildə Marağa şəhərində dünyaya gəlib. Yədulla Səmədinin çəkdiyi bir çox kino-filmin mövzusu türk dili və mədəniyyəti, həmçinin Azərbaycan vilayətlərində baş verən hadisələrə həsr edilib. Rejissorun 1986-cı ildə çəkdiyi "Avtobus" kinofilmi o dövrün ən çox satılan filmlərindən olub. İran Azərbaycanının kəndlərində iki tayfa arasındakı qarşıdurmanı təsvir edən "Avtobus" filminin hekayəsi əslində Səfəvilər dönəmindən bəri davam edən "Heydəri-Neməti" münaqişəsinin bir təmsilidir.
Avtobus filmindən 3 il sonra çəkilən "Savalan" filminin hekayəsi də İran Azərbaycanında baş verən hadisələrə əsaslanır. Filmin baş qəhrəmanı Koroğlu Savalan kəndinin əhalisini basqınçıların hücumundan qoruyur.
Urmiyə Aşıq Məktəbinin iki böyük ustadı Aşıq Dərviş və Aşıq Yusuf müvafiq olaraq ‘Avtobus’ və ‘Savalan’ filmlərində rol alıb və mahnı ifa ediblər.
Anderson nizamnaməsi
Anderson nizamnaməsi — 1723-cü ildə İngiltərə Böyük Mason Lojasının üzvü Ceyms Anderson tərəfindən hazırlanmışdır. Nizamnamə özündə bir masonun iş və ya məişət şəraitndə necə davranmalı olduğu barədə məlumatlar verir. Bununla yanaşı dövlət və onun hakimiyyəti, din kimi məsələlərdə masonların izləməli olduqları yol göstərilir. Qəbul edildikdən sonra bütün dünyada yerləşən baş lojalar tərəfindən hamılıqla qəbul edilən Anderson nizamnaməsinə sonradan bəzi kiçik əlavə və dəyişikliklər edilmişdir. Bir masonun əməl etməli olduğu əsas qanunlar toplusu hesab olunan Anderson nizamnaməsində, mason olan bir şəxsin qeyri-mason olan bir şəxsə qarşı edə biləcək mümkün davranışları barədə deyilir: Danışığınıza və hərəkətlərinizə fikir verməlisiniz ki, iti zəkaya malik olan bir qeyri-mason belə sizin mason olduğunuzu anlamasın. Bəzən, möhtərəm qardaşlığın şərəfi naminə danışdığınız mövzunu dəyişdirə və yaxud həmin şəxs hiss etmədən vəziyyətin axarını başqa məcraya yönləndirməli ola bilərsiniz.
Yədulla Səmədi
Həyatı və fəaliyyəti
Rejissorun 1994 və 1997-ci illərində çəkdiyi "Dəli Domrul" və "Saray" filmləri İran Azərbaycanında türk dilində, ölkənin digər bölgələrində isə fars dilində nümayiş olunub.
Anderson nizamnaməsi
Nizamnamənin bir digəri bölümündə isə bir masonun məişət və yaxın ətrafında edə biləcək mümkün davranışları barədə belə deyilir: Əxlaqlı və ağıllı bir kimsə olaraq hərəkət etməlisiniz. Xüsusi ilə ailənizin, dostlarınızın və qonşularınızın Loja ilə bağlı məlumatları öyrənməsinə icazə verməyin. Bu məsələni diqqətdə saxlayarkən mason qardaşlığının şərəfini daim göz önünə gətirməniz lazımdır. Bununla yanaşı lojanın gələcək işlərində gümrah və sağlam fəaliyyət göstərmək üçün vaxtından çox işləməli və öz sağlamlığınıza daim önəm verməlisiniz. Çox yeməkdən və sərxoşluqdan uzaq durmanız lazımdır.
Yədulla Səmədi
Həyatı və fəaliyyəti
Rejissoru olduğu "Təkəmçi" adlı televiziya filmi isə İranda türk kimliyinin aşağılanması və türklərin paytaxt Tehranda lağa qoyulmasını təsvir edir.
Yədulla Səmədinin digər əsərlərinin böyük qismi komediya filmlərindən ibarətdir. O həmçinin İslam İnqilabı və İran-İraq müharibəsi mövzusunda filmlər çəkib.
Ölümü
Yədulla Səmədi uzun illər qara ciyər xəstəliyindən əziyyət çəkib. Ona yeni ciyər transplantasiya olunsa belə səhhətindəki problemlərə görə 66 yaşında Şirazda dünyasını dəyişib.
Hacıqara (Quqark)
Hacı Qara — İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında, indiki Quqark rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 12 km qərbdə, Pəmbək çayının sağ sahilində yerləşir. «İrəvan əyalətinin icmal dəftəri»ndə, Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.
Toponim nəsil adı bildirən Hacı sözü ilə Qara şəxs adından əmələ gəlmişdir. Antropotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.
Proprioseiopsis marrubiae
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Nisbi URL
Nisbi URL – cari sənədlə eyni bir kataloqda olan sənədin birformalı resurs göstəricisi (URL). Məsələn, əgər veb-səhifədə <a href=“doc1.html”> istinadı varsa, onda doc1.html sənədi cari səhifənin yerləşdiyi kataloqda axtarılacaq. Əgər hər iki faylı başqa bir kataloqa, yaxud ayrı-ayrı kompüterlərə köçürsəniz, istinad yenə də düzgün işləyəcək.
Balavani
Balavani Tiflis quberniyasının Duşeti qəzasında (indi Qori rayonunda) kənd adı.
Toponimkası
Balavani- Tiflis quberniyasının Duşeti qəzasında (indi Qori rayonunda) kənd adı. Pəhləvanlı adının gürcücə yazılışıdır. Tiflis əyalətinin Ağcaqala nahiyəsində Ərəbli tayfasının bir qolu və Borçalı elinin bir tayfası Pəhləvanlı adlanır. Orta əsrlərdə İrəvan əyalətinin Maku nahiyəsində Balaban kənd adı ilə eynidir.
Xarici keçid
axc.preslib.az
Aşağı Daşağıl
Aşağı Daşağıl — Azərbaycan Respublikasının Şəki rayonunun Aydınbulaq kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Tarixi
Aşağı Daşağıl Şəki rayonunun Aydınbulaq inzibati ərazi vahidində kənd. Dəhnə çayının sahilində, çökəklikdədir. Mənbələrin verdiyi məlumatdan və tədqiqatçıların yazılarından məlum olur ki, bu kənd Şəki rayonundakı Bucaq kəndinin yaxınlığında yerləşdiyinə görə keçmışdə Bucaq Daşağıl, bir müddət Qışlaq Daşağıl da adlandırılmışdır. XIX əsrdə Daşağıl kəndindən çıxmış bir qrup ailə kəndin yaxınlığında yeni yaşayış məntəqəsi - Aşağı Daşağıl yaratmışlar. Əvvəlki kənd isə indi olduğu kimi, Baş Daşağıl adlandırılmışdır. Oykonimin ikinci komponenti daş və ağıl (qoyun saxlanan yer; tövlə) sözlərindən ibarətdir. Həqiqətən də, kəndin ərazisində iki təbii mağara və bir qayaaltı daş mağara vardır.
Əhalisi
Kəndin əhalisi 584 nəfər təşkil edir ki, onun da 296 nəfəri kişi, 288 nəfəri isə qadındır. ləzgilər.
Hüquqi presedent
right|200px|frame Hüquqi presedent — müasir dünyada hüququn daha geniş yayılmış mənbəyi.
Aspara
Aspara Tiflis quberniyasının Axalkalaki qəzasında xaraba kənd adı.
Hüquqi presedent
Hüquqi presedentin mahiyyəti, konkret iş üzrə dövlət orqanının (məhkəmə orqanının və ya inzibati orqanın) əvvəllər çıxardığı qərarın sonradan oxşar işlərin həlli zamanı hüquq norması qüvvəsinə malik olmasıdır. Hüquqi presedentin vətəni İngiltərədir.
Aspara
Toponimkası
Aspara- Tiflis quberniyasının Axalkalaki qəzasında xaraba kənd adı. Qədim türkmənşəli Az tayfasının adından və farsca para "kənd" sözündən ibarətdir.
Hüquqi presedent
Məhkəmə presedenti o zaman hüquq mənbəyi hesab olunur ki, konkret iş üzrə məhkəmənin qəbul etdiyi qərarın gələcəkdə oxşar işlərin həllində məhkəmədə ümumi qayda ola biləcəyi qəbul edilsin. Belə hallarda məhkəmə qərarları mahiyyətcə hüquq normasına çevrilir və ona ümumməcburi qayda kimi istinad edilə bilər. Məhkəmə presedenti xüsusən Böyük Britaniyada geniş yayılmışdır. Azərbaycanda məhkəmə praktikasına, məhkəmə qərarlarına başqa cür yanaşma var ki, bunu aşağıdakı kimi ifadə etmək olar: məhkəmənin vəzifəsi norma yaratmaq yox, mövcud normaları tətbiq etməkdir.
Aspara
Həmçinin bax
Tiflis quberniyası
Xarici keçid
axc.preslib.az
Bayram Təbrizli-Marağalı
Bayramov Söhrab Səfəralı oğlu (Bayram Təbrizli-Marağalı) — şərqşünas-alim.
Həyatı
Bayram Təbrizli-Marağalı 31 oktyabr 1944-cü ildə Ağcabədi rayonunda anadan olub. Ulu babası XVIII əsrin ortalarında Cənubi Azərbaycanın Tufarqan şəhərindən Qarabağa gəlmişdir. Bayram Təbrizli-Marağalının uşaqlığı Ağdam rayonunun Şelli kəndində keçmişdir. 1961-ci ildə Ağdam şəhər 2 saylı orta məktəbini bitirmiş və 1963-cü ildə Bakı Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsinin "Ərəb filologiyası" bölməsinə daxil olmuşdur. 1963-cü ildən 1965-ci ilə qədər Belorusiyada hərbi xidmətdə olduğuna görə Bakı Dövlət Universitetini 1971-ci ildə bitirmişdir. Universitetdə oxuduğu illərdən Əbülfəz Elçibəy ilə dost olmuş və Milli Elmlər Akademiyasının Əlyazmalar İnstitutunda birlikdə çalışmışlar. Əbülfəz Elçibəyin məsləhəti ilə Nəsrəddin Tusinin "Şərh-əl-işarat" əsərinin "Məntiq" bölməsini tərcümə etmişdir. 1977-ci ildən Milli Elmlər Akademiyasının Əlyazmalar İnstitutunda işləyən şərqşünas alim Bayram Təbrizli-Marağalı hazırda Bakı şəhərində yaşayır və ədəbi fəaliyyətini davam etdirir.
Firudin Davudov
Firudin Eynulla oğlu Davudov — Görkəmli alim, kriminalist, hüquq elmləri doktoru, professor, Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Məhkəmə Ekspertizası İnstitutunun (indiki Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzi) banisi və fasiləsiz rəhbəri.
Həyatı
Firudin Davudov 1926-cı il mart ayının 21-də Astara şəhərində anadan olmuşdur.
1944-cü ildə orta məktəbi bitirdikdən sonra S.M. Kirov adına Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki Bakı Dövlət Universiteti) Hüquq fakültəsinə daxil olmuş və II kursdan təhsilini Leninqrad Dövlət Universitetində (indiki Sankt-Peterburq Dövlət Universiteti) davam etdirərək oranı müvəffəqiyyətlə bitirmişdir.
Moskvada SSRİ Elmlər Akademiyasının Dövlət və Hüquq İnstitutunun aspiranturasında təhsilini davam etdirmiş və 1955-ci ildə hüquq elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır. Bakı Elmi-Tədqiqat Kriminalistika Laboratoriyasının yaradıcısı olan F.E. Davudovun gərgin əməyi sayəsində bu laboratoriya sonralar İnstituta, mükəmməl bir elm ocağına çevrilmişdir.
O, uzun illər Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Məhkəmə Ekspertizası İnstitutunun direktoru olmuş, Azərbaycan üçün böyük mütəxəssis qrupu yaratmış, kriminalistika elminin inkişafına dəyərli töhfələr vermişdir.
F.E. Davudov 1983-cü ildə 57 yaşında ikən avtomobil qəzası nəticəsində vəfat etmişdir.
Mənbə
‏
Uşaq bağçası
thumb|Uşaq bağçası
1837-ci ildə alman pedaqoqu Fridrix Föbel (Friedrich Fröbel) uşaqlar üçün maarifləndirici-tərbiyələndirici mərkəz açır, harada ki, körpələr həm oynayırlar, oxuyurlar, rəqs edirlər, həm də həyati mühüm vərdişlərə öyrədilirlər. Mərkəzi də "Kindergarten" adlandırır, hansı ki, "uşaq bağçası" mənasını verir. Bu anlayış üzərində Föbel belə bir müəssisə və adət edilmiş bağça ilə analogiya etmək istəyirdi: gərək bitkilərə necə ki, qayğı və qulluq edirlər, körpələrə də eləcə nəvaziş göstərilməlidir. Dünyanın bir çox dillərində, bugünkü günlərdə məktəbəqədərki idarələr uşaq bağçası adlandırılır.
Qoritsa qayası
Qoritsa qayası (скали Горица, ‘Skali Goritsa’ \ska-'li go-'ri-tsa\) — Zed adaları arxipelaq qrupuna daxil olan iki qayadan biridir. Qayalıq Antarktidanın Varna yarımadasının Cənubi Şetland adalarında, Livinqston adasının şimal sahillərində yerləşmişdir. Qayanın uzunluğu şimal-qərbi və cənub-şərqi istiqamətində 330 m, eni 700 m-dir. Qaya 19-cu əsrdə ağ sənayeçilər tərəfindən kəşf olunmuşdur.
Qoritsa qayası Bolqarıstanın şimal-şərqi və cənub-şərqində yerləşən Qoritsa şəhərinin adını daşıyır.
Yerləşməsi
Qoritsa qayası -62.42556°N, -60.15694°W koordinatlarında yerləşmişdir. Qaya Dlaqinya qayasından 100 m şimal-şərqdə, Piramid adasından isə 2.82 km cənub-qərbdə yerləşir. Britaniya xəritəsinə 1968-ci ildə, Bolqarıstan xəritəsinə 2009-cu ildə daxil edilmişdir.
Xaqani (film, 1980)
Xaqani — Rejissor Xamiz Muradovun filmi.
Məzmun
Film Azərbaycan poeziyasının klassiki, görkəmli şair və mütəfəkkir Xaqani Şirvaninin anadan olmasının 850 illiyinə həsr edilmişdir.
Filmdə dahi humanist şairin həyatından səhnələri əks etdirən qədim əsərlərdən-klassik miniatürlərdən, əlyazma kitablardan, Xaqani yaradıcılığını təsvir edən fırça ustalarımızın əsərlərindən, heykəl və barelyeflərdən istifadə olunmuşdur. Şairin saray mühitindən uzaqlaşıb uzaq səfərlərə çıxması, Yaxın Şərq ölkələrini dolaşıb sonradan Təbrizə qayıtması, filosof şair kimi yüksək yaradıcılıq zirvələrinə ucalması filmdə poetik notlarla əks etdirilmişdir. Qəmli, həzin kamançanın və udun müşayiəti ilə qədim şəhərin xarabalıqları görünür və şairin məşhur "Mədain Xərabələri" əsərindən parçalar verilir. Filmin sonunda Şərqin görkəmli söz sənətkarlarının Xaqani haqqında fikirləri səslənir.
Toy
Toy — çoxlu adət-ənənələrlə müşayiət olunan, evlənmə prosesinin son mərhələsi, qonaqlıqla başa çatan şənlik, çalıb oynamaq mərasimi. Toyun sosial əhəmiyyəti yeni ailənin yaradılması, qohumluq əlaqələrinin qurulması, ailə və yaş statusunun dəyişməsi, ər-arvadın statusunun ictimaiyyət tərəfindən tanınması ilə əlaqədardır. Toy özündə dil, folklor-poetik, ritual, musiqi, vizual və digər planları birləşdirir. Bir çox xalqlarda toya gəlinin ata-ana evindən bəy evinə ritual olaraq köçürülməsi, hədiyyə mübadiləsi, süfrə və s. adətlər daxildir. Bütün xalqlar arasında bir çox inanclar, əlamətlər və mərasimlər toyla əlaqələndirilir. Dindarlar üçün toy dini ayinlərlə (xristianlıqda toy, islamda nikah və s.) müşayiət olunur.
Tarixi
thumb|200px
Azərbaycanda evlənməyin ənənəvi yolu qızı elçilik vasitəsilə ilə nişanlayıb toy etmək olmuşdur. Ulu babalarımız "toy" dedikdə, şənlik məclisi, qonaqlıq, yeyib-içmək, çalıb-oynamaq başa düşüblər. El arasında deyilir: "Filankəs şadyanalıq edib toy çaldırıdı".
Qaynaqlarda Azərbaycanda qədim toyun 40 gün-40 gecə edilməsi haqqında məlumat vardır. XIX-XX əsrlərdə isə boyük toy varlı ailələrdə 7 gün-7 gecə, orta təbəqəli və yaxud yoxsul ailələrdə 3 gün, cox vaxti isə bir gün davam edirdi.
Toy şənliyinə 2-3 gün qalmış "çağırışçı", bəzi bölgələrdə "salaçı" və ya "xəlfə" adlanan bir nəfər muəyyən qədər noğul verib adamları toya dəvət etməyə göndərərdilər. Çağırışçı evləri gəzib noğulu paylar və adamları toya dəvət edərdi. Dəvət olunanlar "mubarək olsun", - deyib şirni nəlbəkidə yumurta, meyvə və yaxud xırda pul qoyardılar.
Toya bir neçə gün qalmış oğlan evində çörək və yaxud yuxa (lavaş) bişirib tədaruk görərdilər. Ətlik heyvanlar isə toydan bir gün əvvəl kəsilərdi. Həmin axşam yaxın qohumlar və qonşular bəy oğlanın evinə məsləhətə yığışardılar. Bu vaxt sabahkı toy üçün heyvanlar kəsilər və ət tədaruk edilərdi.
Xarici ölkə təcrübəsi
ABŞ və İngiltərədə hər bir gəlin toy günü üzərində bir təzə, bir köhnə, müvəqqəti kimdənsə götürülmüş bir şey və mavi nəyinsə olmasına fikir verməlidir. Almaniyada toy günü bəyin cibinə bir qədər buğda qoyurlar. Onların inancına görə, bu, uğur və var-dövlət gətirir. Yunanıstanda yeni ailə quranların yataqları üstündə gənc cütlüyə sağlam nəsil təmin etmək üçün ilk öncə uşaqlar oynamalıdır. Həmçinin dost və rəfiqələrinin paltarlarında cütlüyü uğursuzluqdan qoruyacaq göz təsvir olunmalıdır. Macarıstanda toy kartejini görəndə digər maşınlar siqnal verməyə başlar. Və bununla bəy və gəlini salamlayıb, təbrik edərlər. Hindistanda toy mərasimi başa çatdıqdan sonra ailənin kiçik üzvlərindən biri gəlin və bəyin başına gül ləçəkləri səpir. Bu, ritual gəncləri şər qüvvələrdən qorumaq mənasını daşıyır.
Xalça haqqında dastan (film, 1985)
Məzmun
Film bütün dünyada məşhur olan Azərbaycan xalçaları haqqında, xalı üzərində simvollaşdırılmış çeşnilərin rəngarəng möcüzəsindən bəhs edir.
Sinqapur Milli Universiteti
Sinqapur Milli Universiteti və ya qısaca: NUS — Sinqapurun ən məşhur universitetlərindən biri; ölkədə yaranmış ilk ali təhsil müəssisəsi. Sinqapurun Kent Ric rayonunda yerləşir. Dünyada biotibbi, ictimai, dəqiq elmlər və maşınqayırma sahəsi üzrə tanınıb.
Tarixi
1904-cü ilin sentyabrında Tan Jiak Kim bir qrup Çin və digər icma nümayəndələrinə rəhbər təyin edilir. T.J.Kim Streyts Settlmentsin (Böyük Britaniyanın Cənub-Şərqi Asiyadakı müstəmləkəsi) qubernatoru Con Andersona müraciət edərək Sinqapurda tibb məktəbi yaratmaq istədiyini bildirir. 3 iyul 1905-ci ildə tibb məktəbi yaradılır və onun adı bütövlükdə Streyts və Malayziya Federativ Hökumətinin Tibb Məktəbi kimi qeyd olunur. Məktəbin binası ilə birgə tibb kitabxanasının binası da tikilir. 1912-ci ildə kral VII Edvard Tibb Məktəbinə 120000 dollar dəyərində yardım edir. 1913-cü ildə Tibb Məktəbi Kral VII Edvard adına Tibb Məktəbi, 1921-ci ildə isə təhsil müəssisəsinin akademik statusunu vurğulamaq üçün məktəb Kral VII Edvard adına Tibb Kolleci adlandırılır.
1929-cu ildə malayziyalı gənclərə incəsənət və ictimai elmlərin öyrədilməsi məqsədilə Raffles Kolleci yaradılır. 20 il sonra, 8 oktyabr 1949-cu ildə Raffles Kolleci və Kral VII Edvard adına Tibb Kolleci birləşdirilərək Malaya Universiteti açılır. Bu iki təhsil müəssisəsi Malayziya Federasiyası və Sinqapur sakinlərinə ali təhsil vermək məqsədi ilə birləşdirilir. Malaya Universiteti sürətlə inkişaf etməyə başlayır, lakin 1959-cu ildə Sinqapurda və Kuala-Lumpurda yerləşməklə iki hissəyə bölünür. 1960-cı ildə Malayziya Federasiyası və Sinqapur hökumətləri universitetin statusunu dəyişmək qərarına gəlir. 1962-ci ildə Sinqapurda yerləşən Malaya Universiteti Sinqapur Universiteti adlandırılır, Kuala-Lumpurda yerləşən ali təhsil müəssisəsinin adı isə Malaya Universiteti olaraq qalır.
1980-ci ildə Sinqapurda yerləşən Sinqapur və Nanyanq universitetləri birləşdirilir və həmin ali təhsil ocağına Sinqapur Milli Universiteti adı verilir. Bu hadisə Nanyanq Universitetinin məzunları və Çin icması tərəfindən etirazla qarşılanır. Çin icması Nanyanq Universitetini Çin elminin, mədəniyyəti və ictimai inkişafının istehkamı hesab edirdi. Nanyanq Universiteti Çin və Tayvanın hüdudlarından kənarda yerləşən və Çin təhsili verən yeganə ali təhsil müəssisəsi idi.
Sinqapur Milli Universiteti Britaniya təhsil sisteminə uyğun yaradılıb. 2005-ci ildə 1,9 km² ərazidə "Şəhər Universiteti" adlı plana əsasən universitetin yeni kampusu tikilib. Buraya səkkiz kollec yataqxanası daxildir. 2007-ci ildə universitetdə avtomobil və piyadalar üçün nəzərdə tutulmuş, iki kampusu birləşdirən körpü və keçid tikilib. Hazırda Universitet şəhərciyinin inşası davam etdirilir və 2013-cü ildə də yeni qurğuların tikintisi planlaşdırılır.
Müasir vəziyyəti
thumbnail|Mədəniyyət Mərkəzi Sinqapur Milli Universiteti Sinqapurun qərbində yerləşən Kent Ric rayonu ərazisindədir. Bu rayon dinc yaşayış mühitinə və bol bitki örtüyünə görə seçilir. Sinqapur Milli Universiteti Kent Ric rayonunda 1,5 km² ərazini əhatə edir.
Bu təhsil ocağı üç kampusdan ibarətdir: Kent Ric, hüquq fakültəsinin yerləşdiyi Bukit Timah və tibb məktəbinin yerləşdiyi Outram kampusları.
Sinqapur Milli Universitetinin şəhərciklərində tələbələr üçün yüksək səviyyəli şərait yaradılıb. Burada 3000 yerlik yataqxanalar, kampus daxilində həftə boyu pulsuz hərəkət edən avtobuslar mövcuddur. Yataqxanalarda tələbələrə bir və ya iki otaq təklif edilir, hər bir otaq telefon, kabel televiziyası, İnternet, istilik sistemi, paltaryuyan, qurudan maşınlar və s. ilə təmin olunub. Universitetin ən böyük yataqxanalarından Kouk Fond Evi, Şahzadə Corc Park, Ric Vyu, Eusoff, Kent Ric, Kral VII Edvard, Raffles, Sheares, Temaseki rezidensiyalarını qeyd etmək olar.
İncəsənət və İctimai Elmlər Məktəbinə Çin dili, Çin elmləri, media və kommunikasiya, iqtisadiyyat, ingilis dili, ingilis ədəbiyyatı, fəlsəfə, siyasi elmlər, ictimai fəaliyyət, psixologiya, sosiologiya, coğrafiya, tarix, Avropa, Yaponiya, Malayziya, Cənubi Asiya elmləri, teatr fakültələri daxildir.
Biznes Məktəbi biznes idarəetməsi, menecment (mühasibatlıq) fakültələrindən, mühasibat, işgüzar siyasət, qərar elmləri, maliyyə, idarəetmə və təşkilat, marketinq departamentlərindən ibarətdir. Bu məktəb 1965-ci ildə yaradılıb. Məktəbin proqramına MBA (biznes idarəetməsi masteri), beynəlxalq MBA və s. daxildir. Sinqapur Milli Universitetinin Biznes Məktəbi dünyanın bir çox universitetləri ilə (Pekin, Fudan, Koreya, Paris, Los-Anceles universitetləri və s.) birgə MBA proqramları həyata keçirir. Məktəb, həmçinin bütün bu sahələr üzrə PhD dərəcəsi verir.
Kompüter (İnformatika) Məktəbinə media və kommunikasiya, hesablama biologiyası, kompüter mühəndisliyi, kompüter elmləri, hesablama texnikası, elektron ticarət, informasiya sistemləri fakültələri daxildir. Məktəb 1998-ci ildə yaradılıb və altı bakalavr diplomu təklif edir.
Dizayn, Ətraf Mühit və Memarlıq Məktəbi inşaat, sənaye dizaynı, layihə və binaların istismarı, daşınmaz əmlak fakültələrindən ibarətdir. Məktəb 1969-cu ildə İnşaat və Daşınmaz Əmlakın İdarəolunması Departamenti adı altında yaradılıb, 2000-ci ildə isə məktəbə hazırkı adı verilib. Məktəb, əsasən, bakalavr dərəcəsi təklif edir.
Mühəndislik Məktəbinə mühəndislik, biomühəndislik, mülki tikinti, kimya, kompüter, elektrotexnika mühəndisliyi, layihələşdirmə və texnologiya idarəetməsi, texniki elmlər, ətraf mühit mühəndisliyi, sənaye və sistemlər mühəndisliyi, materiallar elmləri, maşınqayırma fakültələri daxildir. Mühəndislik Məktəbi universitetin ən böyük məktəbidir və 1968-ci ildə yaradılıb. Məktəb bakalavr, magistr və doktorluq dərəcələri təklif edir.
Dəqiq Elmlər Məktəbinə tətbiqi kimya, riyaziyyat, ümumi kimya, ümumi riyaziyyat, əczaçılıq, hesablama biologiyası, qida elmi və texnikası, həyat haqqında elmlər, fizika, miqdar maliyyəsi (quantitativ), statistika fakültələri daxildir.
Tibb Məktəbi tibb və tibb bacısı fakültələrindən ibarətdir. Universitetin təməlini qoymuş bu məktəb 1905-ci ildə açılıb. Tibb fakültəsi, öz növbəsində, anesteziya, anatomiya, biokimya, ailə təbabəti, diaqnostik radiologiya, mikrobiologiya, ginekologiya, oftalmologiya, ortopediya, otolarintologiya, pediatriya, patologiya, farmokologiya, fiziologiya, psixiatriya, səhiyyə, cərrahiyyə və digər bölmələrdən ibarətdir. Bütün bu sahələr üzrə magistr və doktorluq proqramları da təklif olunur, tibb üzrə alimlər hazırlanır. Tibb Məktəbi Britaniya tibb sisteminə əsaslanıb, tələbələr bütün gün ərzində iş başında olurlar. Məktəb tibb bacısı sahəsi üzrə bakalavr dərəcəsi verir.
Stomatologiya Məktəbi Uzaq Şərqdə bu sahə üzrə yaradılmış ilk təhsil ocağıdır. Sinqapur Milli Universitetində stomatologiya fakültəsi 1929-cu ildə açılıb. Tədris proqramı iki il klinikaya qədər və iki il klinikadan sonrakı dövrü əhatə edir, bakalavr, magistr və doktorluq dərəcələri verilir.
Hüquq Məktəbi 1956-cı ildə Malaya Universitetində yaradılıb. 2006-cı ildə təhsil müəssisəsi Bukit Timah kampusuna köçüb. Burada mövcud olan fakültələrdən hüquq, ictimai siyasət, qanun və həyat elmləri, politologiya və s. qeyd etmək mümkündür. Məktəb bir neçə xarici universitetlə əməkdaşlıq edir və tələbə mübadiləsi aparır.
Yonq Syu Toh Musiqi Konservatoriyası Sinqapur Milli Universiteti, Pibodi İnstitutu və Con-Hopkins Universitetinin əməkdaşlığı çərçivəsində fəaliyyət göstərir. 2001-ci ildə konservatoriya mərhum doktor Yonq Lu Linin qızının şərəfinə Yonq Syu Toh Musiqi Konservatoriyası adlandırılıb. Hazırda məktəb dördillik (bakalavr) musiqi təhsili verir. Konservatoriya musiqi performansı (orkestr musiqisi) və kompozisiya fakültələrindən ibarətdir.
Doktorantlar üçün nəzərdə tutulmuş məktəblərdən (graduate schools) Li Kuan Yu İctimai Siyasət Məktəbi ən müasir və savadlı siyasətçi və liderlər nəslinin hazırlanması məqsədi ilə fəaliyyət göstərir.
İnteqrativ Elmlər və Mühəndislik Məktəbi elmin bir sıra sahələri, xüsusilə texnologiya və bununla əlaqəli tibbin digər aspektləri üzrə dünya səviyyəli tədqiqatçılar, doktorant və alimlər hazırlayır.
Dyuk-Sinqapur Ali Tibb Məktəbi biotibbi elmlər üzrə yeni tədqiqatçı həkimlər nəsli yetişdirir. Bu məktəb Sinqapur Milli Universiteti ilə Dyuk Universitetinin sıx əməkdaşlığı altında fəaliyyət göstərir.
Sinqapurdan kənarda universitetin 5 kolleci fəaliyyət göstərir. Bunlar Silikon Vadisində, Bio Valleydə, Şanxayda, Stokholmda və Banqalorda yerləşən ali təhsil müəssisələridir.
Universitetin nəzdində fəaliyyət göstərən digər təhsil mərkəzlərindən Təhsil və Tədrisin İnkişafı, İngilis Dili Kommunikasiyası, Genişlənmə (NUS Extension) mərkəzlərini, Sistemlər Elmi İnstitutunu qeyd etmək olar. Təhsil və Tədrisin İnkişafı Mərkəzi pedaqogika sahəsinin inkişafı, universitetdə tədrisin səviyyəsinin qaldırılması məqsədlərinə xidmət edir. İngilis Dili Kommunikasiyası Mərkəzi universitetdə ingilis dilinin tədrisini, tələbələrin müvəffəqiyyətli kommunikasiya bacarıqlarını və effektiv tədqiqat bacarıqlarını inkişaf etdirir. Sistemlər Elmi İnstitutu informasiya texnologiyalarının tədrisini və onlayn təhsil təklif edir. İnstitut informasiya texnologiyaları üzrə peşəkar fasiləsiz təhsili ilə seçilir. Genişlənmə Mərkəzi fərdi və korporativ şəxslərə peşəkar, fasiləsiz təhsil təklif edir, təhsilin davam etdirilməsi məqsədlərinə xidmət edir.
Bütün sadalananlardan əlavə, Sinqapur Milli Universitetində 22 elmi-tədqiqat institutu mövcuddur.
Sinqapur Milli Universitetinin kitabxana sisteminə ümumilikdə 1,5 milyon cild kitab, 43000 elektron nəşr, 32000 informasiya proqramı, 26000 mikroforma və s. daxildir. Universitetin ayrılıqda 8 kitabxanası var: Mərkəzi, Çin, CJ Koh Hüquq, Suy Sen Memorial, Tibb, Musiqi, Elmi,Yuxarı Məktəb. Hər bir kitabxanada öz sahəsinə uyğun minlərlə kitab var. Kitabxananın İnternet portalı fəaliyyət göstərir və gün ərzində 24 saat xidmət təklif edir. Universitetin zəngin kitabxanası müxtəlif istiqamətlər üzrə tədqiqatlar aparmağa geniş imkanlar yaradır.
Sinqapur Milli Universitetinin kansleri Sinqapurun hazırkı Prezidenti Sellapan Ramanathan, prezidenti isə professor Tan Çorh Kuandır. 2009-2010-cu tədris ilində Sinqapur Milli Universitetində ümumilikdə 8444 nəfər işçi heyət qeydə alınıb. Onlardan 2207 nəfəri professor-müəllim, 2098 nəfəri tədqiqatçı, qalanları isə inzibati işçilərdir.
Hazırda Sinqapur Milli Universitetində dünyanın 100 ölkəsindən 33741-dən çox tələbə təhsil alır. Onların 25391 nəfəri bakalavr, 8350 nəfəri isə magistr və doktorantlardır. Dünyanın bir çox ölkəsində universitetin 20000-dən artıq məzunu müxtəlif sahələr üzrə fəaliyyət göstərir.
Sinqapur Milli Universitetinin dünya elminə verdiyi nailiyyətlərdən aşağıdakıları nümunə göstərmək olar: 2-D karbon nanostrukturlarının kəşfi, NASA üçün Delphipad portativ fərdi kompüterinin yaradılması, kariyesin alçaq enerjili lazerlə müalicəsi, üçölçülü (3-D) holoqrafik təsvirlərin modelləşdirilməsi, 3-D nanostrukturlar üçün proton şüasının mikroemalı, Kvant kriptoqrafiyası, gövdə hüceyrələrinin kəşfi və s. Burada uranın zənginləşməsi üzrə geniş iş aparılır, nanotexnologiyanın öyrənilməsinə xüsusi diqqət yetirilir. Elmi-tədqiqatların aparıldığı əsas məkanlar Biomühəndislik və nanobiomühəndislik koridoru, Antena şüa nümunələrini ölçmək üçün yığcam diapazon, Kiberart studiyası, Grid İnnovasiya Zonası, NUS (Sinqapur Milli Universiteti) Hollivud laboratoriyası, Bioloji variativlik tədqiqatı muzeyi, Parisdə yerləşən Sondra laboratoriyası, Struktur Biologiya Tədqiqatı koridoru, Sinxrotron İşıq Mənbəyi və digərləridir.
Sinqapur Milli Universiteti tələbələrə savad verməklə yanaşı, onlara həyat dərsi verir. Burada tələbə mübadiləsi, dünya ölkələrinin tanınmış universitetləri ilə sıx əməkdaşlıq, təcrübə toplamaq məqsədi ilə xarici səfərlər həyata keçirilir. Bu günədək topladığı zəngin təcrübəyə əsaslanan ali təhsil müəssisəsinin gələcək məqsədi geniş fənn spektri yaratmaq, qabaqcıl elmi nailiyyətlərə yiyələnmək, ali məktəbdən sonrakı təhsili, müdafiə tədqiqatlarını gücləndirmək, həyat haqqında elmlərə daha böyük diqqət ayırmaq və bəşəriyyətə yüksək zəkaya malik şəxsiyyətlər bəxş etməkdir.
Xarici əlaqələri
Sinqapur Milli Universiteti mütəmadi olaraq beynəlxalq elmi-tədqiqat konfranslarında iştirak edir. Zəngin Asiya təcrübəsini özündə birləşdirən universitet Sakit Okean regionu Universitetləri Assosiasiyasına, Beynəlxalq Tədqiqat Universitetləri Alyansına və "Universitas 21"-ə daxildir.
Universitetin Münhen Texniki Universiteti və Nanyanq Texnoloji Universiteti ilə əməkdaşlığı çərçivəsində 2002-ci ildə Sinqapurda Elm və Texnologiya üzrə Alman İnstitutu adı altında Münhen Texniki Universitetinin filialı fəaliyyətə başlamışdır.
Büdcə və təhsil haqqı
Sinqapur Milli Universiteti hazırda Sinqapur hökuməti tərəfindən yüksək maliyyə yardımı alır. Universitetin əməliyyat və infrastruktur xərcləri dövlət tərəfindən ödənilir, toplanan yardımlar isə tələbələrin təhsilinin yüksəldilməsinə sərf olunur.
Sinqapur Milli Universitetində 2009-2010-cu tədris ilində tələbələrin təhsil haqqı bakalavr pilləsində təhsil alan tələbələr üçün oxuduqları məktəb və fakültədən asılı olaraq Sinqapur sakinləri üçün 25620 Sinqapur dollarından (S$) başlayaraq 69600 dollara qədər dəyişib. Əcnəbi tələbələrin təhsil haqqı isə 28930-73700 Sinqapur dolları təşkil edib. Universitetdə ən bahalı fakültələr Stomatologiya və Tibb məktəblərindədir. Burada təhsil haqqı yerli tələbələr üçün 107160 Sinqapur dolları, əcnəbi tələbələr üçün isə 116640 Sinqapur dolları təşkil edib.
Sinqapur Milli Universitetində təqaüd almaq istəyən tələbə universitetə yazılı ərizə ilə müraciət etməli, sonradan isə bu təhsil müəssisəsinin seçim meyarlarına cavab verməlidir. Tələbə bütün tələblərə cavab verərsə, tələbənin ailə vəziyyətinə, maliyyə durumuna uyğun olaraq ona təqaüd və kredit ayrılır. Bununla yanaşı, tələbəyə tədqiqat işlərində kömək göstərilir. Sinqapur Milli Universitetində tələbəyə ayrılan kreditin məbləği, təxminən, ildə 3600 Sinqapur dolları təşkil edir. Ümumiyyətlə, dünyanın başqa universitetlərində olduğu kimi, burada da tələbələrə müxtəlif məbləğdə bir çox təqaüd və kreditlər təklif olunur.
Reytinqi
Universitet tələbələrin çoxluğuna və tədris proqramının zənginliyinə görə də ölkənin ali məktəbləri arasında birinci yeri tutur.
Məşhur məzunları
Buranın məzunu olan məşhurlardan misal olaraq aşağıdakıların adlarını çəkmək olar:
Sadə ədədlərin tənhalığı (film, 2010)
"Sadə ədədlərin tənhalığı" — rejissor Saverio Kostandzonun filmi.
Məzmun
Sadə ədədlər yalnız birə və özlərinə bölünürlər. Onlar tək rəqəmlər sırasında olub digərləri tərəfindən anlaşılmazdırlar. Alisa və Mattiya — hər ikisi "sadə ədədlərdir" və hər ikisi uşaqlıqda faciə yaşayıblar: Alisa xizək sürərkən başına gələn hadisə nəticəsində ayağından zədə almış, Mattiya isə əkiz bacısını itirmişdir. Yeniyetməlik dövründə məktəb dəhlizində tanış olan iki gənc bir-birinin acısını hiss edir. Zaman keçdikcə onların həyat yolları özünəməxsus dostluqla kəsişir. Bu kəsişmə fizika bölməsi üzrə universiteti bitirən Mattiyanın xaricdə iş təklifini qəbul etməsinədək davam edir. Uzun müddət bir-birindən ayrı qalan iki gənci baş verən hadisələr yenidən üzləşdirir. Bu dəfə Alisa və Mattiya bu vaxta qədər etiraf etmədiklərini dilə gətirməyə və özləri haqqında suala cavab verməyə məcbur olacaqlar: iki sadə ədəd birlikdə olmaq üçün yol tapacaqlarmı?
"Sadə ədədlərin tənhalığı" filmi yalnızlıq, sevgi və keçmişin nəticələrindən bəhs edən təsiredici fikir ifadəsidir.
Kabil vilayəti
Kabil vilayəti (, Kabəl,,  Kabol) — Əfqanıstan İslam Respublikasının 34 vilayətindən biri.
Coğrafiyası
Vilayətin ərazisi 4.462 km², 2009-cu ilin əvvəlinə olan rəsmi məlumata əsasən əhalisi 3.568.500 nəfər, inzibati mərkəzi Kabil şəhəridir.
Təsviri
Orta əsrlərdə vilayətin tərifini verən Babur şah Baburnamə əsərində vilayətlə bağlı belə yazır:
Əhalisi və dili
Babur şah Baburnamə əsərində vilayətin əhalisi və istifadə edilən dillər barədə belə yazır:
Rayonları
right|300px|thumb|Kabil vilayətinin rayonları Vilayət inzibati cəhətdən 15 rayona bölünür. Rayonlar :
And böhranı
And böhranı — Birinci dünya müharibəsinin sonlarına yaxın Almaniya İmperiya Ordusu ilə Yozef Pilsudski rəhbərliyindəki Polşa ordu birləşmələri arasında yaşanan siyasi qarşıdurma.
Bu məqamda Pilsudski Antanta ölkələrinin, xüsusilə də İngiltərə və Fransanın dəstəyini qazana bilmək üçün tərəf dəyişdirməyə qərar verdi. Polşa Legionundan 1917-ci ilin iyul ayında Almaniya İmperatoru II Vilhelmə bağlılıq və itaət göstərməsi istənildiyi zaman bunun üçün bəhanə ortaya çıxmış oldu. Pilsudskinin razı saldığı Polşa Legionunun 1 və 3-cü briqadalarının əsgərləri and içməkdən imtina etdilər. Hadisənin nəticəsində legiona bağlı birliklər dağıdıldı. Avstriya-Macarıstan öz vətəndaşı olan 3000 nəfəri öz ordusuna cəlb elədi. Birliklərin bir hissəsi zorla Polşa Krallıq Ordusununnın tərkibinə verildi. Bu qüvvələrin bir hissəsi İtaliya cəbhəsinə göndərildi, rütbələri və imtiyazları endirildi. Təqribən 7500 nəfər polyak əsgəri isə Polşa Köməkçi Korpusuna qoşuldu. Yozef Pilsudski və Baş Qərərgah Rəisi Kazimir Sosnkovski isə 22 iyul 1917-ci il tarixində almanlar tərəfindən həbs edilərək Maqdeburq qalasında həbs olundular.
1581
Vəfatlar
Mahidevran sultan vəfat etmişdir
Proprioseiopsis mauiensis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
III Rocer
III Rocer — Apuliyanın beşinci hersoqu. II Rocerin oğlu idi. Atası ilə birgə üsyançılara və Papalıq ordusuna qarşı döyüşmüşdü. 1139-cu ildə Neapol şəhərini ələ keçirərək qardaşı Alfonsonu taxta çıxartmışdı. Heç vaxt evlənməsə də, qeyri-qanuni 2 oğlu var idi. 1148-cu ildə, 30 yaşında bilinməyən bir səbəbdən qəflətən vəfat etdi. Yerinə daha sonra kral olacaq olan qardaşı III Vilyam keçdi.
Medal of Honor (video oyun, 1999)
Məzmun
Oyunun hekayəsi 12 iyun 1944 ilə 25 mart 1945 tarixləri arasında, İkinci Dünya müharibəsi nin son mərhələlərində keçir. Oyunun baş qəhrəmanı hərbi nəqliyyat korpusunun pilotu olan Ceyms Patterson, akademiyada bir kursu tamamlaya bilməmiş və cəbhəyə çağırılmışdır. 6 iyun 1944-cü il gecəsi, Antihitler Komandanlığı Normandiya da eniş etmək üçün müharibə tarixinin ən iddialı aviasiya əməliyyatlarından birini etdi. Ancaq əməliyyatın nəticəsi faciəvi idi. Çoxlu sayda təyyarə vuruldu və əsgərlər alman ordusunun mərkəzinə düşdü. O təyyarələrdən birinin pilotu Leytenant Ceyms Patterson idi. O, yaralı yoldaşlarını alman patrullarından cəsarətlə müdafiə və çox sayda düşmənləri məhv etdi. Axırda Ceyms və yoldaşları ABŞ hərbi paraşütçüləri tərəfindən xilas edildi. Ceyms Patterson cəbhədəki hərbi fəaliyyətibə ABŞ Konqresi tərəfindən Amerika Birləşmiş Ştatları nın ən yüksək hərbi mükafatı olan Şərəf Medalı na layiq görüldü. Daha sonra ona, Strateji Xidmətlər İdarəsinə (abr. SXİ) qoşulmaq təklifi gəlir. Bu təklifi qəbul etsə Fransa cəbhəsində hərbi aviasiya fəaliyyəti göstərəcək, qəbul etməsə otaqda danışılanları heç kimə deməyəcək. Hekayənin sonrası haqda bir məlumat verilmir, ancaq ilk missiyada paraşütdən düşməsi leytenantın təklifi qəbul etdiyini göstərir.
Sağlamlıq
Sağlamlıq, kompas ətrafındakı yaşıl bir dairə ilə göstərilir ki, bu həm getdiyiniz istiqamətinizi, həm də sizə dəyən güllələrin gəldiyi yeri göstərir. Əgər qəhrəman yaralanmağa başlasa, dairə getdikcə qırmızı rəngə çevriləcək və qövsvari formada olacaq. Sağlamlıq, bəzən düşmənlərdən düşən müxtəlif dəyərlərdən və ya su bankalarından ibarət ilk yardım dəstləri ilə təmin edilir.
Missiyalar
Oyun 7 missiya üçün olan 24 yarusdan ibarətdir. Koordinator Manon Batist hər bir tapşırığın məqsədini, vəzifələrini və yerləşdiyi mövqə haqda məlumat verir. Missiyasının uğurla başa çatması üçün məcburi şərt, yarusda olan bütün vəzifələrin tam yerinə yetirilməsidir. Əgər bir vəzifə belə yerinə yetirilməsə, missiya uğursuz sayılacaq və təkrardan başlayacaq.
Süni intellekt
Düşmən Sİ-də realist vərdişlər yoxdur, lakin bəzi imkanlar sayəsində onlar layiqli müqavimət göstərə bilirlər: