cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vulkan yaylası
Vulkan yaylası –   vulkan mərkəzləri sıx və düzgün yerləşməyən yüksəklik. Vulkan yaylası vul­kanların akkumulyativ konusları və lava axınları bir- birilə elə qovu­şurlar ki, onların fərdliyi demək olar ki, itir.
Mil Mi-6
Mil Mi-6 (Миль Ми-6; NATO kod adı: Hook), Mil Moskva Helikopter Zavodu tərəfindən buraxılan SSRİ mənşəli çoxməqsədli helikopter olub, daha çox ağır nəqliyyat helikopteri kimi istifadə olunur. Helikopter, ilk uçuşunu 3 iyun 1957-ci ildə həyata keçirmişdir. Hərbi və mülki təyinatlı olub, çoxlu sayda istehsal edilmişdir. . 1959-1980-ci illər arasında 926 ədəd istehsal edilmişdir.
thumb|300px|Mil Mi-6
Tekniki xüsusiyyətləri (Mi-6)
Mənbə
Qulaq falı
Qulaq falı və ya Açar falı, Azərbaycanlıların bayram dəblərindəndir.
Qaydası
Xalq arasında belə dəb var ki, ilaxır çərşənbədə qulaq falı və ya açar falına çıxarlar. Qulaq falında hər kəs ürəyində bir arzu tutur və sonra hər hansı bir evin qapısını pusur. Əgər yaxşı sözlər eşitsə, deyilir arzusu yerinə yetəcək, amma əgər ürəkaçmayan sözlər eşitsə, arzusu bu il yerinə yetməyəcək. Açar falında isə hər kəs niyyət edib bir açar ya sancaqı ayaqının altına qoyur, bəzilər isə yaxalarına iynə taxır dörd yolun ayrımında və ya qapı dalında pusquda durur danışılan sözlərə qulaq yatırdır və eşitdiyi sözləri ürəyində olan arzu və niyyətlərinə görə yozur. Ümum xalqın bu dəbdən xəbərləri olduğu üçün, hər kəs çalışır danışdıqları sözlər xoş və sevindirici olsun.
Tatami (yapon zirehi)
Quruluşu
Tatami gusoku (bükülən zirehin tam komplekti) tatami do və ya tatami katabiradan (jaket), tatami kabuto (kask), çoçin kabuto, tatami zukin (başlıq) və ya başqa növ baş qoruyucularından və yapon zirehlərinə xas olan digər hissələrdən ibarətdir. Söküləbilən haçi gane kimi qoruyucu başlıq və ənənəvi kabuto da tatami gusokunun hissələridir.
Tatami zirehi yüngül, portativ, daşınma üçün rahatdır, aşiqarular üçün hazırlanması ucuz başa gəlir. Tatami zirehi ən aşağı sinfə mənsub olan samuraylardan tutmuş ən yüksək sinfə mənsub olan samuraylara qədər bütün samuraylar tərəfindən geyinilmişdir. Lakin yüksək sinfə mənsub samuraylar bu zirehin daha inkişaf etdirilmiş versiyasını geyindikləri halda, aşağı sinfə mənsub olan samuraylar və xidmətçilər daha sadə versiyasından istifadə etmişdirlər.
"Samurayın silahı və zirehi: Qədim Yaponiyada silahların tarixi" kitabında İan Bottomley karuta tatami do və karuta tatami kabuto (88-ci səhifə) haqqında məlumat vermiş, kitabın 91-ci səhifəsində tatami do karuta gane do və kikko gane donun növlərini müzakirə etmişdir. Corc Kameron "Konstruksiya, dekorasiya lüğəti və silah ilə zirehin istifadəsi" adlı kitabının 606-cı səhifəsində kikko tatami zirehini göstərmişdir.
Yaraşıqlı kəkilli qartal
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Vulkan zəlzələsi
Vulkan zəlzə­ləsi –  vulkan püskürməyə hazır­laş­dığı və ya bilavasitə püskürməsi prosesində maqmanın hərəkəti za­manı kanalın divarlarının titrəməsi  nəticəsində yer səthinin zəif titrəyişi.
Rasim Ocaqov
Ocaqov Rasim Mirqasım oğlu — Azərbaycan kinorejissoru, kinooperatoru, ssenaristi, Azərbaycanın xalq artisti (1982), Azərbaycan SSR (1967) və Çeçen-İnquş MSSR (1964) əməkdar incəsənət xadimi, SSRİ Dövlət mükafatı laureatı (1981), Azərbaycan SSR Dövlət Mükafatı laureatı (1980).
Həyatı
Rasim Ocaqov 1933-cü il noyabr ayının 22-də Azərbaycanın Şəki şəhərində anadan olub. 1951-1956-cı illərdə Moskvada ÜDKİ-nin kinooperatorluq fakültəsində təhsil alıb. Daha sonra M.A.Əliyev adına ADİİ-nun rejissorluq fakültəsini bitirib. 1956-cı ildən "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında quruluşçu-operator, 1973-cü ildən quruluşçu rejissor işləyib. 50-ci illərin sonlarında Bakı kinostudiyasında ilk çəkilişlərinə başlayıb. 1957-ci ildə ilk dəfə operator kimi "Bir məhəlləli iki oğlan" filmini lentə alıb. Filmdə baş operator Marqarita Pilixina olub. "Onun böyük ürəyi" (1958) filmi R. Ocaqovun ilk sərbəst işi idi. Film Sumqayıt metallurqlarının həyatına həsr olunmuşdu. Bu ağır peşə adamlarının ekran həyatı operatorun kamerası ilə romantik və cəzbedici bir formaya salınmışdır. Bundan sonra lentə aldığı "Əsl dost", "Bizim küçə", "Mən rəqs edəcəyəm", "Sən niyə susursan?" və "Skripkanın sərgüzəşti" filmlərində Rasim Ocaqov Azərbaycan kinosunda operatorluq sənətinin ən layiqli nümunələrini yaratdı.
Rejissor kimi ilk işi 1975-ci ildə yarımçıq qalmış "Gəncəbasarlı qisasçı" filmini tamamlamaq olmuşdur. Bu tarixi-qəhrəmanlıq janrında çəkilən filmdə o qəhrəmanların ifaçılarını dəyişdi, ssenarini yenidən işlədi. Qatır Məmmədin obrazını isə aktyor Şahmar Ələkbərova tapşırdı. Film ekranlara çıxanda isə müəyyən iradlar deyilsə də, bütövlükdə filmin uğurlu olduğu mətbuatda geniş qeyd edildi. Onun ikinci rejissor işi "Tütək səsi" filmi oldu. "Tütək səsi" öz orijinal səhnələri, çəkiliş manerası, mövzunun bədii həlli baxımından Azərbaycan kinosuna xeyli yeniliklər gətirdi. Bundan sonra çəkdiri "Ad günü", "Bağlı qapı", "Özgə ömür", "Park", "Ölsəm bağışla", "Həm ziyarət, həm ticarət", "İstintaq" filmlərində R.Ocaqov müasirlərinin əsl obrazını yaratmaqla tamaşaçıları ətrafa diqqətlə yanaşmağa, cəmiyyətdə baş verən neqativ hallara göz yummamağa çağırır. "Təhminə", "Otel otağı" kimi son filmlərində də ciddi mövzulara toxunur, yenə də insanın ətraf aləmə münasibəti mövzusunda söhbət açır.
R.Ocaqov 2006-cı ildə Bakıda dünyasını dəyişib.
Xatirəsi
2013-cü il noyabrın 22-də Bakıda Azərbaycan kino sənətinin nümayəndəsi, kinorejissor, SSRİ və Azərbaycanın Dövlət mükafatları laureatı, Xalq artisti Rasim Ocaqovun yaşadığı evdə barelyefinin açılışı mərasimi keçirilib. Barelyefin müəllifləri Azərbaycanın Xalq rəssamı Səlhab Məmmədov və Əməkdar rəssam Əli İbadullayevdir.
2018-ci ildə Rasim Ocaqovun 85 illik yubileyi münasibətilə "Şəki, mən səni sevirəm" kino və foto müsabiqəsi təsis edilib.
Filmoqrafiya
thumb|300px|right|Rasim Ocaqovun xatirə lövhəsi ([[Bakı)]] thumb|300px|right|Rasim Ocaqovun xatirə lövhəsi ([[Şəki)]]
Tammetrajlı bədii filmlər
Rejissor kimi
Operator kimi
Bədii rəhbər kimi
İkinci rejissor kimi
İkinci operator kimi
Qısametrajlı bədii filmlər
Rejissor kimi
Operator kimi
Sənədli filmlər
Rejissor kimi
Operator kimi
İştirak etdiyi filmlər
Sənədli televiziya filmləri
Operator kimi
İştirak etdiyi film
"Mozalan" süjetləri
Rejissor kimi
Ssenari müəllifi kimi
Okkultizm
Okkultizm - müəmmalar haqqında elm.
Gizli məlumatlar mənasını verən okkultizm latın sözü olub "gizləmək", "saxlamaq" mənasını verən occulare sözünün kökündən gələn "okkultus" (gizli) sözündən götürülmüşdür. Ümumilikdə okkultizm keçmişdən bu günə, bu gündən gələcəyə mövcud olmuş, olan və olacaq müəmmaların açıqlanmasında xüsusi bir bilgi mənbəyidir və gələcəkdə daha da zənginləşəcəkdir.
Okkultizm özündə bir neçə sirli bilgiləri cəmləmişdir və bu bilgilərin istər qorunub saxlanılmasında, istərsə də açıqlanmasında xüsusi əhəmiyyətli yer tutur. İlkin başlanğıcda qərbdə, Avropada yaranıb formalaşan okkultizm sonradan bütün dünyada məşhurlaşan gizli bilgilər mənbəyi kimi tanınan məlumatlar toplusuna çevrilmişdir.
Okkultizmin içinə aldığı məlumatlardan magiya (cadu və cadugərlik), astrologiya (nücum elmi), numerologiya (rəqəmlərin sirri), simvolizm (simvolların sirri), teologiya (ruhi varlıqlar) kimi bilgilər xüsusi yer tutur.
Okkultizm bu gün Azərbaycanda yeni tanınmaqdadır. Ancaq bu o demək deyil ki, bu xalqın gizli elmlərdən xəbəri olmamışdır. Əksinə, Azərbaycan xalqının çox dərin keçmişi vardır. Bu böyük ulusun şafağ elmi şərqdə tarixin qaranlığında unudulmaqdaykən qərb alimləri tərəfindən araşdırılaraq müasir dünyamızda qərbdən dəyişmiş halda, haradasa qərb təsirində formalaşıb okkultizm adı ilə bizə qayıdan elmdir.
Okkultizm həm elmin, həm də dinin açıqlaya bilmədiyi müəmmaların açıqlanmasında vasitələrdən sayılır. Ədəbiyyatda okkultizmə geniş şəkildə Amerikalı yazıçı Hovard Filips Lavkraft müraciət etmiş, əsərlərində qədim Hindu inanc, din və tanrılarını təsvir etmişdir (Ktulxu kultu, Yiq tanrısı və s.)
Azərbaycanda zəliçilik
Azərbaycanda zəliçilik Nəhayətki, yaradıldı — Azərbaycan Respublikası ərazisində zəlilərin saxlanılıb, bala alınaraq yetişdirilməsi ilə bağlı təsərüfatı yaradan Baxşəliyev Balakişinin sözlərinə görə çox əziyyətli işdir.
Azərbaycan 1984-cü ildən "Qırmızı kitab"a daxil edilən zəlinin təbii şəraitdə rast gəlinən nadir ölkələrdən biridir. Digər ölkələr Rusiyanın cənubu, Ukrayna, Macarıstan, İsrail və Fransadır. Azərbaycanda zəlinin 17 növü var. Ən çox "Hirudo-orientalis", yəni zəlinin ən yaxşı növü sayılan Şərq zəlisi məhz Azərbaycanda geniş yayılıb.
Vaxtilə Azərbaycanda zəlini süni yolla artırmaq üçün biofabrik olub. SSRİ dövründə Masallının Mollaoba kəndində zəliyetişdirmə kombinatı var idi.
Hazırda bu ölkədə zəli tədarükünə heç bir nəzarət yoxdur, zəlilər təbii surətdə artıb-çoxalır; göllərdən tutulurlar.
Azərbaycanda bütün şəcərəsi, hətta ulu babası da bu işlə məşğul olanlar var.
Kəkilli qartal
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Mirseyid Sultanqaliyev
Mirseyid Heydərqaliyeviç Sultanqaliev (13 iyul 1892-28 yanvar 1940)—tatar siyasi xadimi.
Həyatı
Mirseyid Sultanqaliyev 1892-ci ilin iyulun 13-də Başqırdıstanın Kırımsakal qəsəbəsinə bitişik Elimbetova kəndində anadan olub. Atası müəllim olduğuna görə ilk təhsilini ondan alıb. Kazan şəhərində Tatar Pedoqoji İnstitutuna qəbul olunub. Ali təhsilini bitirdikdən sonra Sultanqaliyev bir müddət müəllimliklə məşğul olub. Bununla kifayətənməyən gənc Sultan Ufa bələdiyyə Kitabxanasında işləyəməyə başlayır. Burda çalışdığı dövrdə solçu İslam milliyyətçiləri və inqilabçılarıyla əlaqələr qurur.
Daha sonra mətbuat mühitinə gələn M. Sultanqaliyev müxtəlif qəzetlərdə müxtəlif təxəllüslərlə yazılar yazır. Müxtəlif yerlərdə çalışmasına baxmayaraq, 1915-ci ildə yenidən müəllimlik peşəsinə qayıdır. Azərbaycana gələn ziyalı M. Sultanqaliyev Bakıda bir tatar məktəbində müəllim işləməyə başlayır.
Bakıda baş verən ictimai siyasi fəaliyyəti yaxından izləməklə kifayətlənməyən M. Sultanqaliyev Məhəmməd Əmin Rəsulzadə ilə tanış olur. Daha sonra müsavatçılar başda olmaqla milli qüvvələrin başlatdığı hərəkata fəal olaraq qoşulur. Onun fəaliyyəti və düşüncələri, uğrunda mübarizə apardığı ideyalar illər keçsə də, bu gün də öz aktuallığını saxlayır və müasir dövrdə tarixin bir sıra müəmmalı və sirli məqamlarını öyrənmək baxımından əhəmiyyətlidir.
1917-ci il inqilabı və Qaliyevin fəaliyyəti
1917-ci ildə Rusiya inqilabı başlayarkən S. Qaliyev Bakıda idi. İnqilabdan sonra S. Qaliyev Bütün Rusiya Müsəlmanları Konqresində iştirak etmək üçün Moskvaya çağırılır.
1918-ci il yanvarın 10-u bolşevik partiya toplantısında İdil-Uralda Tatar Başkırd Milli Dövlətinin qurulması ilə bağlı cəhdlər edildi. Molla Nur Vahidovun istəyi ilə Mərkəz Müsəlman Komissarlığının adı Tatar-Başkırd Komissarlığı olaraq dəyişdirildi.
1918-ci il mayın 10-16-da Moskvada Tatar-Başqırd Cümhuriyyətinin Qurucu Məclis hazırlıq toplantısı keçirildi. Bu özlüyündə böyük tarixi hadisə sayıla bilərdi.
Tatar-Başqırd Burjua milliyətçiləri Əhməd Zəki Vəlidi Toğan və Sədri Maqsudi Arsal bölgə muxtarlıq istəkləri ilə bağlı Leninlə razılığa gələ bilmək üçün mübarizə aparırdı. M. Sultanqaliyev türk-müsəlman xalqların bölünməsinə qarşı idi.
1918-ci il mayın 2-i Molla Nur Vahidovun rəhbərliyi altında Mərkəzi Müsəlman Əsgəri Komitəsi qurularaq Müsəlman Qızılordusunun təşkilatlanması vəzifəsi Sultanqaliyevə tapşırıldı. O, Beşinci Qızıl ordunun yüzdə yetmiş beşini təşkil edən Tatar-Başqırd Taburlarını və Müsəlman Qızıl Alayını təşkilatlandırdı.
Molla Nur Vahidov ve Sultan Qaliyev 1918-ci ilin yayında, 17-20 iyunda Kazanda Müsəlman Bolşeviklərin Bütün Rusiya Konqresini topladılar. Müstəqil dövlət qurma istəyinin müzakirə edildiyi bu konqresdə S. Qaliyev bütün türk və müsəlman xalqların Birləşmiş Cəbhəsi modelini müdafiə etdi.
Burjuva milliyətçisi Zeki Velidi Togan qrupu isə Türk xalqlarının ayrı ayrı federativ dövlətlər qurması fikrini müdafiə etdilər.
Ağlar və çex legionları 1918-ci ilin avqustunda Kazan şəhərinə hücum etdilər. Həmin vaxt Moskvada olan Molla Nur Vahidov Tatar Qızıl alayının başına keçərək Kazana yollandı. Döyüşlərdə əsir düşən Molla Nur edam edildi.
1923-cü ilin aprel ayında Rusiya Kommunist Partiyasının 12-ci partiya konqresi toplanıldı. Maneələrə baxmayaraq, Sultanqaliyev konqresə qatıldı və çıxış etdi. Qısa bir müddət sonra isə Kommunist Partiyasının 4-cü konfransı təşkil edildi.
Konfransdan sonra M. Sultanqaliyev həbs edildi. Onun həbsi xalqa aylar sonra Rus Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin bölgə və cümhuriyyətlərin məsul əməkçiləri ilə Moskvada İosif Stalinin rəhbərliyi ilə təşkil edilmiş və qeyri-rus idarəçilərin də olduğu IV konfransda bəyan edildi. Ancaq o, Kommunist Partiyası içində nüfuz və etibar qazandığına, inqilab üçün gördüyü xidmətlərə görə həbsdən azad edildi. Bundan sonra inqilab düşüncəli ziyalının fəaliyyəti gizli, çətin və təhlükələrlə zəngin olub.
Sultanqaliyevin milli mübarizəsi
Sultan Qaliyev də belə ziyalılardan idi. O, Sovet və Kommunist İnternasyonal siyasətini təhlil edən, ona şəxsi fikir bildirən ilk şəxs kimi tanınır. Bu ilk təhlillər birinci növbədə əsarət altındaki xalqların imperializmə qarşı qurtuluş mücadiləsi və dünya inqilabı kimi mövzuları əhatə edirdi. Maraqlıdır ki, Sovetlər Birliyi və Komintern rəhbərləri Avropa proletariatından dünya inqilabını başlamalarını gözləyirdi. Ancaq Sultan bəy çalışırdı ki, imperializm üzərində qələbə çalmaq üçün onların diqqətini Şərqin əsarət altındakı xalqlarına yönəltsin. Bu məqsədlə əsarətdə olan xalqların imperializmə qarşı ilk ortaq toplantısının təşkil edilməsinə xüsusi önəm vermiş və bu ideyanı dəstəkləmişdir.
1920-ci il 1-8 sentyabr tarixlərində Bakıda təntənəli sürətdə baş tutan Birinci Şərq Xalqları Qurultayının fikir baxımından ortaya atılmasında Sutanqaliyevin xüsusi rolu var. Komintern rəhbərlərinin fikrincə imperializmin məğlubiyyəti və xalqların qurtulması dünya inqilabından asılıdır. Sultanqaliyevin bu mövzuda fikirləri isə fərqli idi. Belə ki, o, imperiya daxilində əzilən xalqların xilas və qurtuluşunu məhz onların mübarizəsi sayəsində mümkün olacağını qeyd edirdi. Dünya inqilabı məhz imperialist ölkələrin proletariatlarının öz burjuaziyalarını devirməsi ilə istənilən vəziyyətə gələ bilərdi. Onun üç böyük ideyası vardı;
Sultanqaliyev bu ideyalarını Turan Sosialist Federativ Xalq Cümhuriyyəti, Kommunist Əsarətlər İnternasyonalı və Dünya inqilabı adlı anlayışlarla izah edirdi. Milli mübarizədə M. Sultanqaliyevin bir sıra dostları və həmfikirləri xüsusilə də Mustafa Sübhi qətlə yetirildi. Mustafa Sübhi o adam idi ki, Bakıda keçirilən Şərq müsəlmanlarının birinci qurultayında iştirak etmiş, başqan seçilmişdi. Yoldaşlarının qətlinə hökumətin, rəsmi dairələrin bir reaksiya verməməsi onu əsəbləşdirmişdi. Bununla bağlı yeganə xatirə və tənqidi yazını S. Qaliyev özü yazdı. Şərq Müsəlmanlarının birinci qurultayında qərara alınmışdı ki, bu tədbir hər il təkrarlansın. Ancaq növbəti il qurultayın toplana bilməməsi, orada qəbul edilən ideyaların həyata keçirilməməsi Sultanqaliyevin düşüncələrinin alt-üst olması demək idi. O, daxilən bütün ruhuyla bu toplantının gələcəkdə Türk müsəlman xalqlarının həmrəyliyi və azadlığa qovuşmasına aparan yol kimi dəyərləndirirdi.
Onun “Əsarətlər İnternasyonalı” layihəsinin reallaşmasıyla şərqli kommunistlər təşkilatlanacaq, imperializm məhv ediləcək, dünyanı inqilab bürüyəcək, ən önəmlisi şərqli kommunistlərin idarə edə biləcəyi bir qurum yaradılacaqdı.
Bu həm də S. Qaliyevin düşüncələri və ideyalarının Rusiya imperiyasının xaricindəki türk xalqlarına çatdırılması və onlarla da birləşmək mənasına gəlirdi. Sosialist Rusiyasının zaman keçdikcə çar idarəsi kimi şovnist və hegemonluq siyasəti onun bu quruluşa olan inam və ümidini sarsıtdı. “Rusiya artıq inqilab yolunda geri gedə bilməz, amma marksizmi də nə daha çox inkar edə bilər, nə də inqilab öncəsi durumlara geri dönə bilər, önündə təkcə bir yol var. Yavaşca sağa sürüşmək, beləliklə də sağçı bir rejimə zəmin hazırlamaq.
İnkişafı Sovet Sosialist respublikalar Birliyi formulası altında davam etdirən Rusiya çox uzun müddət davam edə bilməz. Sovet Rusiyası keçici bir keçiş olqusudur...”
1923-cü ildən başlayaraq, Sultanqaliyev fəaliyyətini gizli davam etdirmişdir. Daim təqiblər və təhlükələrlə üz-üzə olsa da, düşüncə və ideyalarından vaz keçməmiş, onlar uğrunda mübarizəsini davam etdirmişdir. Sultanqaliyev müxtəlif xalqların inqilabçı ziyalılarıyla görüşür, fikir və ideyalarıyla onları mənəvi baxımdan təşkilatlandırırdı. Bu məhdud şəraitdə onun bacardığı son işi idi.
Sultanqaliyevin adını çəkmək, məqalələrini araşdırmaq uzun müddət yasaqlansa da, bu sonacan davam etmədi. Onun fəaliyyət və düşüncələrini tədqiq edən Qərb araşdırmaçıları bu düşüncə adamını öyrənməyə çalışmışlar. Onlar Sultan bəyin ideyasını “Müsəlman ulusal kommunizmi” olaraq dəyərləndirmişlər. Əslində isə S. Qaliyevin düşüncələri nəticə olaraq “Türk-İslam sosializmi” anlayışına uyğun gəlirdi.
1921 idə yazdığı "Müsəlmanlara yönəlik Din Əleyhinə Təbliğat Metodları" sərlövhəli yazısı əvvəlcə "Milliyətərin Yaşamı" dərgisinin iki sayısında yayımlandı.
1922-ci ildə isə Moskvada broşur kimi çap edildi. Maraqlıdır ki, məqaləni üstü örtülü “qəsidə” saymaq olar, belə ki, müəllif mətnaltı da olsa, islamın mədəni və ictimai dəyərləri və dünya tarixindəki rolunu izah edib. İslam dünyasının imperializm tərəfindən əsarət altına alınmasına qarşı müqavimətində İslam dininin milli kimliklə qaynaşıb qarışması yazıda xüsusi olaraq vurğulanıb.
Mirseyid Sultanqaliyevin qətli
XX əsrin 30-u illəri NKVD –nin əliylə milyonlarla milli ruhlu ziyalının, mütəfəkkirlərin Stalin respressiya maşınından keçirilməsi ilə yadda qaldı. İmperiyanın bütün əyalətlərində qorxu, xof və həyəcan hökm sürürdü. Bugün təriflənən, haqqında xoş söz deyilən ziyalı gecə qəfildən həbs edilir, güllənirdi. Odur ki, xalq arasında “Gecə döyülən qapılar xeyirliyə döyülmür” məsəli yaranmışdı. Əsasən daha çox türksoylu xalqların ağrı-acısını yaşadığı repressiyya dövrü tatar xalqının layiqli oğlu M. Sultanqaliyevdən də yan keçmədi. Əksinə Leninin ölümündən sonra mübarizədə hakimiyyəti ələ alıb rəhbər vəzifəyə yiyələnən Stalin Sultanqaliyevin qabiliyyətini, nüfuzunu diqqətdən keçirir, onu özünə rəqib görürdü. Məhz buna görə də Qaliyev də digərləri kimi anti inqilabçı, burjua millətçisi damğasıyla günahlandırıldı. 1940-cı il yanvarın 28-də Levortofo həbsxanasında o dövrün milli təhlükəsizlik orqanı sayılan rusca “KQB” adlanan qurumun əliylə acımasızcasına güllənərək qətlə yetirildi.
Ancaq aradan 50 il keçəndən sonra Sovet Ali məhkəməsinin 1990-cı il aprelin 30-da çıxardığı qərarla M. Sultanqaliyevə bəraət verildi.
Ben 10
Ben 10 — Man of Action Studiyaları tərəfindən yaradılan və Cartoon Network Studios tərəfindən istehsal olunan bir Amerikan cizgi televiziya seriyası və media franşizasıdır. Serialın süjet xətti, Ben adlı oğlan və ona müxtəlif yadplanetlilərə çevrilmək imkanı verən "Omnitriks"-dən ibarətdir. Bu media franşizasının bir çox serialları vardır. Hər birində Ben fərqli yaşlarda və başqa dostları ilə Yeri qorumaq üçün düşmənləri ilə mübarizə aparır. Əvvəlcə 10 yadplanetli ilə mübarizə aparsada, DNT-si vasitəsilə saatına başqa yadplanetlilər əlavə etmişdir.
Bocnurd
Bocnurd — İranın Şimali Xorasan ostanında yerləşən şəhər, Bocnurd şəhristanının mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən şəhərin əhalisi 172772 nəfər və 44217 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti Şadlı eli və Gəraylı elindəndir.
Uge
Uge xan — 839-cu ildə Külüg Bəyin intiharından sonra 13 sərkərdə tərəfindən xan seçilmişdi. Həmin il 100.000 Yenisey qırğızı Are xanın (阿熱) başçılığı ilə Ordu Balıq şəhərini ələ keçirdi və yandırdı. Uyğurlar Uge xanın başçılığı ilə cənuba köçdülər.
Köç
Uyğurların köçə məcbur olması Çini narahat edirdi. Txyan-Te qalasını mühasirəyə alan uyğurlar çinlilərin elçilərini qəbul etmədilər. İmperator uyğurların köçündən qorxurdu. 841-ci ildə xaqan Şofan başda olmaqla onlarla Çin şəhərini yağmaladı və yürüşünə davam etdi. Xaqanın 100.000 əsgəri var idi. Lumunşan dağı yaxınlığında 30.000 əsgərdən 4 aymak da ona qoşuldu. 841-ci ildə Uyğur ordusunda sərkərdə olan Külüg Bəyin qardaşı Umus Çin ordusunda fəaliyyət göstərməyə başladı və Li Sişonq adını aldı. Umusun Çin tərəfinə keçməsini görən digər sərkərdələr Aliçji, Sivuçjo, Ulosi və s. də Çin tərəfinə keçdi. 846-cı ildə Monqolustana çəkilən Uge orda yerli qəbilələr tərəfindən öldürüldü. Xaqana sadiq qalanlar Enyan xanı hökmdar seçdilər.
Flikin macəraları (cizgi filmi, 1998)
Böcəklərin həyatı — 1998-ci ildə istehsal olunmuş animasiyadır. Film ilk dəfə 14 noyabr 1998-ci il tarixində ABŞ-də göstərilmişdir. Filmin rejissoru "Pixar" studiyasının yaradıcılarından biri olan ABŞ rejissoru Con Lasseterdir.
Abram burnu
Abram burnu — Barens dənizinə daxil olan Kola körfəzinin qərb sahillərində yerləşən burun. Murmansk şəhərinin mərkəzi hissəsində yerləşir. Burun yaxınlığında eyni adlı qəsəbə vardır. Burunda dəniz limanına aid tikililər vardır. Sərnişin gəmilərini qəbul edən priçal isə 2010-cu ildən fəaliyyətini dayandırmışdır.
Burunun cənub hissəsindən körfəzə Varyajski axarı tökülür.
Adi itburnu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Jak Mariten
Həyatı
Jak Mariten XX əsrin 30-cu illərində ABŞ və Kanadada dərs deyərkən tanınmış və katolisizmin mövqeyinin Amerika qitəsində möhkəmlənməsi üçün çalışmışdır. 1945–1948-ci illərdə Mariten Vatikanda Fransanın səfiri olmuş, İnsan hüquqları haqqında Ümumi Bəyannamənin layihəsinin hazırlanmasında iştirak etmişdir. Onun sosial-siyasi nəzəriyyə problemlərinə həsr olunmuş əsas əsərləri "İnteqral humanizm", "İnsan hüquqları və təbii qanun", "İnsan və dövlət"dir.
Dünyaya baxışı
Jak Mariten (1882–1973) – fransız filosofu, neotomizmin görkəmli nümayəndəsidir. Neotomizm ruhunda sosiomədəni konsepsiyalar kulturologiya üçün xüsusilə böyük əhəmiyyət daşıyır. Neotomizm müasir Qərb dini fəlsəfəsinin və kulturologiyanan əsas istiqamətlərindəndir. Bu fəlsəfi təliminin kökləri Qərb orta əsrlər fəlsəfəsinə və hətta xristianlığın meydana gəldiyi eramızın əvvəllərinə təsadüf edir. Onun tam təlim kimi formalaşması XIII əsrə aiddir və bilavasitə orta əsrlər sxolastı Akvinalı Fomanın adı ilə bağlıdır. XIX əsrdə neotomizmin meydana gəlməsi Avropanın sosial-mədəni situasiyasında baş vermiş dəyişikliklərlə bağlı idi. 1879-cu ildə "Alterni Patris" adlı xüsusi ensiklopediyada Akvinalı Fomanın fəlsəfi doktrinası "əbədi fəlsəfə" kimi təsdiqlənmişdir, filosofun özü isə dünyada ən böyük mütəfəkkir adını qazanmışdır. Bu dövrdən neotomist fəlsəfənin sərəncamına ən yaxşı tədris müəssisələri, tipoqrafiyalar ayrılır, filosoflar yetişdirilir bir çox dildə jurnallar buraxılır, katolik filosofların əsərləri çapdan çıxır. Qeyd etmək lazımdır ki, uzun müddət ərzində xristian filosofları bu fəlsəfə sisteminin ayrı-ayrı hissələrini – qnoseologiyanı, ontologiyanı, tarixini, etikasını, estetikasını və o cümlədən də kulturoloji problematikasını formalaşdırırdılar. Keçmiş dövrlərin fəlsəfə mədəniyyətinin neotomist interpretasiyası bilavasitə xristian dininin və katolik kilsənin mövcud sosial şəraitə adaptasiyası ilə bağlıdır. Beləliklə, "əbədi fəlsəfə"nin neotomist variantının vəzifəsi – dövrün çağırışına cavab verməkdən, inqilablar, dünya müharibələri, texniki nailiyyətlər və elmi kəşflər dövrünün kulturoloji, tarixi və sosial-siyasi fenomenlərini katolik noqteyi-nəzərdən aşkarlamaqdan ibarətdir. Akvinalı Fomanın əsas problemi olan dini inamın biliklərlə dinlə fəlsəfənin harmoniyası problemini Mariten XX əsrdə meydana gəlmiş köklü çevrilişlərlə qarşılıqlı əlaqədə təhlil etməyə çalışır. Mariten Yeni dövrün fəlsəfəsini tənqid edərək onun təmsilçilərini orta əsrlər mədəniyyətinin dəyərlər bünövrəsinin dağıdılmasında suçlayırdı. Alim Martin Lüterin elmi-fəlsəfi yaradıcılığını bu fəlsəfənin proloqu kimi qiymətləndirirdi. "Üç böyük fiqur bu dünyaya başçılıq edib, dövrümüzü narahat edən məsələləri müəyyənləşdirməyə qadirdir: dinin islahatçısı, fəlsəfənin islahatçısı və əxlaqın islahatçısı – Lüter, Dekart və Russo. Bunlar həqiqətən də Yeni dövrün böyükləridir."
Bizon (İzer)
Bizon  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Qran-Lem kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — La-Tur-dyu-Pen.
INSEE kodu — 38046. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 629 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 529 ilə 642 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 450 km cənub-şərqdə, Lion dan 55 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 45 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Sergey Karyakin
Sergey Karyakin — Ukraynada doğulmuş Rusiya qrosmeysterdir. O, 12 yaş 7 ayında ikən dünyanın ən gənc qrosmeysteri rekordunu qazanmışdır.
Karjakin iki dəfə Norveç turnirinin (2013, 2014-cü illər) və bir dəfə Corus Chess turnirinin qalibi olmuşdur (2009-cu il). Sergey həmçinin 2012-ci il Sürətli Şahmat üzrə Dünya Çempionatının qalibi olmuşdur.
Sergey üç dəfə Ukrayna, üç dəfə isə Rusiya komandaları tərkibində Olimpiada iştirakçısı olmuş, üç qızıl, iki gümüş, və bir bürünc medal qazanmışdır. O, 2013-cü il Antalyada keçirilən Komandalar arasında Dünya Çempionatında qızıl medal qazanmış Rusiya komandasının üzvü olmuşdur.
Həyatı
Karakin Simferopolda anadan olub. Şahmat oynamağı beş yaşında olanda öyrənib və 11 yaş 11 aylığında IM ( beynəxalq usta) olur. 2001-ci ildə 12 yaşlılar arasında Dünya Çempionu olur. 2002 Fide Dünya Çempionluğu ərəfəsində Karyakin ilk dəfə Ukraynalı Ruslan Ponomariovun yerlisi olduğu üçün diqqəti çəkdi. GM normasını 2002-ci ildə Moskvada Aeroflot turnirində, mayda Aluşta turnirində və avqusta Sudakda Beynəxalq turnirdə yığdı və Bu Xiangzhini keçərək ən gənc qrosmeyster oldu.
14 yaşıda Dortmund Sparkassen Şahmat Görüşündə blitzdə dünya çempionu Vladimir Kramniki məğlub elədi. 2004-cu ildə İspaniyada Bilbaoda keçirilən Kişi və Maşın Dünta Komanda Man vs Machine World Team Championship) komputeri udan yeganə şəxs idi, o ən gənc və ən az reytinqli oyuncu idi Deep Junioru udan. Sonrakı ildə dekabrın 20-dən 29-a kimi keçirilən Navarra turnirində Karyakin ikinci yerə çıxdı, birinci yerə Boris Qelfand çıxmışdır.
Karyakin 2005-ci ilin aprelində FİDE-nin reytinq listində top yüzlüyə daxil oldu, 2635 Elo reytinqi ilə 64-cü sırada qərarlaşmışdır. Mayın 14-dən 26-na kimi Rusiyanın Kirişi şəhərində keçirilən Dünyanın Gənc Ulduzları Turnirində 8½ (+7−3=1) qalib oldu. Turnirdən əvvəl Karyakin Yunanıstanda Nigel Shortla hazırlaşırdı, Afina hava limanına gedən zaman avtomobil qəzasına düşdü və kiçik zədə aldı. Daha sonra qeyd elədiki : demək olar ki, mənim qayğımda olan potensial gələcək dünya çempionunun ölümünə icazə verməklə şahmatın tarix yolunu dəyişdi.
Baqali Dabo
Baqali Dabo — Kipr klubu olan Apollon klubunda hücumçu kimi çıxış edən Fransalı peşəkar futbolçudur.
Klub karyerası
Dabo öz peşəkar karyerasında debütünü 2014-cü ildə İstres klubu ilə Liqa 2-də Anje klubuna qarşı 4–2 hesablı məğlubiyyət yaşandığı oyunda etmişdir.
29 iyun 2016-cı ildə Dabo Azərbaycan Premyer Liqası təmsilçilərindən olan Qəbələ klubu ilə 2 illik müqavilə imzalamışdır.
17 iyun 2018-ci ildə Dabo Azərbaycan Premyer Liqası təmsilçilərindən olan Neftçi klubu ilə iki illik müqavilə imzalamışdır.
Klub
19 avqust 2018-ci il məlumatlarına əsasən.
Səfəvi-Şirvanşahlar müharibələri
Səfəvi-Şirvanşahlar müharibələri — XV-XVI əsr lərdə iki siyasi blok, Səfəvi və Şirvanşahlar arasında baş vermişdir. Bu müharibə əsasən Azərbaycanın şimal və şimal-şərq əraziləri uğrunda olmuşdur.
I mərhələ
"Əsas məqalə: Samur döyüşü"
II mərhələ
Şeyx Heydər də atası kimi Şirvanı tutmağa çalışırdı. O, Şirvanşah dan Cüneyd in ölümünün qisasını almaq istəyərək "kafir" çərkəzlər əleyhinə mübarizə bəhanəsi ilə 10.000 süvari qoşun topladı və Uzun Həsənin 1478-ci ildə ölümündən sonra yerinə keçən oğlu Sultan Yaqub dan Şirvanşah Fərrux Yasar a məktub gətirməklə ondan Şirvan torpaqlarına daxil olan Dərbənddən keçərək, Dağıstan a, çərkəzlər ölkəsinə getmək üçün icazə alıb yürüşə yollandı, oranı talan edərək çoxlu əsir götürdü və təntənə ilə Ərdəbilə qayıtdı. 1487-ci ildə çərkəzlər üzərinə ikinci dəfə basqın edən Şeyx Heydər 6.000 nəfər əsir alaraq, eyni yolla Ərdəbilə döndü.
Növbəti səfər zamanı Şeyx Heydər atasının qisasını almaq üçün Şirvanşaha müharibə elan etdi. Şirvanşah Fərrux Yasar qiymətli əmlakla ailəsini, habelə şəhər əhalisinin bir hissəsini Şamaxı yaxınlığındakı Gülüstan qalasına ötürdü, özü isə qızılbaşlar ilə döyüşə yollandı, ancaq Şeyx Heydər öz qoşunları ilə üzərinə hücuma keçəndə Şirvanşah Gülüstan qalasına çəkilməyə məcbur oldu. Qisas alan Şeyx Heydər Şamaxıda çoxlu adam qırdı və Şamaxını yandırdı. Sonra Heydər Gülüstan qalasını uzunmüddətli mühasirəyə aldı. Yeddi aya yaxın mühasirədə qalan Şirvanşah çıxılmaz vəziyyətə düşüb yardım üçün Sultan Yaqub a müraciət etdi.
Sultan Yaqub qayınata sı olan Şirvanşaha yardım etmək qərarına gəldi. Sultanın yaxınlaşması xəbərini eşidən Şeyx Heydər tələsik Şamaxının ətrafını tərk edərək Şamaxı dan 6 km şimal-şərq də yerləşən Cabanı ya çəkildi və oradan Dərbəndə tərəf yollandı. Şeyx Heydər Gülüstan qalası nı mühasirədə saxlayarkən, Şirvanın müxtəlif yerlərinə dağılmış əmirlər Şirvan əyanlarından Kiçi Bəyin başçılığı altında toplaşaraq, üləmaların və zahidlərin razılığı ilə Şirvan qoşunlarından və əhalisindən 1.000.000 nəfərədək adam (şişirdilmiş rəqəmdir) yığıb Şeyx Heydərə qarşı cihad elan etdilər. Ancaq Şeyx Heydər Gülüstan qalasının mühasirəsindən əl çəkib, əksərən Şirvan kəndlilərindən ibarət bu qeyri-nizami qoşunu darmadağın etdi. Qızılbaş qoşunlarının tələsik getmələrini görən Fərrux Yasar Şeyx Heydər in qorxudan və ərzaq qıtlığından geri çəkildiyini güman etdi və onu təqib etmək məqsədilə qaladan çıxdı. Lakin onun qələbə çaldığını və qayıdıb Gülüstanın mühasirəsini davam etdirmək niyyətində olduğunu biləndə, Şirvanşah Şamaxı dan 20 km şimal-qərb də yüksəklikdə yerləşən əlçatmaz Sulut qalası na sığınmağa məcbur oldu. Bu vaxt başda sərkərdə əmir Süleyman bəy Bicək oğlu və Ayba Sultan Yaqub olmaqla böyük qoşun Şeyx Heydər lə müharibədə Fərrux Yasar a kömək etmək üçün Şirvan a yollandı. Şeyx Heydər isə Dərbəndə doğru hərəkət edərək, onu mühasirəyə aldı.
Əmir əl-üməra Süleyman bəy Bicanoğlu qoşunları ilə viran edilmiş Şirvan a daxil oldu. Şah Sulut qalası nı tərk edərək, qoşunun qalan hissəsi ilə əmirlərə qoşuldu. Süleyman bəy qoşunları ilə Şeyx Heydər in ordusu Təbərsəran da qarşılaşdı. 9 iyul 1488-ci il Şirvanşahın və Ağqoyunlu əmirlərinin birləşmiş qoşunları Şeyx Heydər in qızılbaşlılarına hücum etdi. Hər iki tərəf inadla vuruşurdu. Süleyman bəy vuruşmada yaralanıb, döyüşçüləri tərəfindən kənara çıxarıldı. Bu zaman Şeyx Heydər də oxla boynundan ölümcül yaralandı. Qızılbaşlar onu atdan endirib araya alaraq, düşmənin həmləsini dəf etməyə cəhd göstərdilər. Lakin qızılbaşların qüvvələri tükənmişdi və əmirin qoşunları onların cərgələrini pozdu. Qapıçı Əli ağa Şeyx Heydər in başını kəsərək əmirə gətirdi. Şeyx in həlak olduğunu görən qızılbaşlar döyüş meydanına qayıdaraq mərdliklə vuruşdular. Lakin əmirlərin və Şirvanşahların qoşunları onları məğlub və məhv etdilər. Sultan Yaqub un qərargahına göndərilən qasid döyüşün nəticəsi haqqında xəbərlə yanaşı, Şeyx Heydər in başını da apardı. Sultan Yaqub şeyxin başını bir neçə günlüyə tamaşaya qoyduqdan sonra anasına (Uzun Həsən in bacısı Xədicə Bəyim) verməyi əmr etdi.
IV mərhələ
S. Aşurbəyliyə görə, Sultan Mahmud öldürüldükdən sonra Şeyxşah Şirvan taxtı nda ancaq Şah İsmayılın ali hakimiyyətini qəbul etmək və onun adından pul kəsdirməklə möhkəmlənə bilmişdi. Lakin Şirvanşah Şeyxşah Şirvanı müstəqil idarə etmək fikrindən əl çəkməmişdi. Şah İsmayılın h. 913 (1507/8)-cü ildə zülqədərlər tayfası nın iğtişaşını yatırtmaq üçün Maraş vilayəti nə işğalçılıq yürüşündən istifadə edən Şeyxşah İsmayıl a ödəməli olduğu xəracı verməkdən boyun qaçırdı və onun elçilərinə ehtiram göstərmədi. 1507-ci ildən Şeyxşah yenidən öz adından sikkə zərb etdirməyə başladı. Şah İsmayıl Şeyxşahın xərac vermək istəməməsi ilə əlaqədar h. 915 (1509)-ci ilin sonlarında ikinci dəfə Şirvan a yürüş etdi. O, Kür çayı na çatıb onu ponton körpülərlə keçdi. Şahın gəlməsini eşidən Şeyxşah qüvvələr nisbətini nəzərə alıb Buğurt qalası na çəkildi. İsmayıl əmirlərini Şamaxı nı tutmağa göndərdi, özü isə qoşunlarının bir hissəsi ilə Bakı ya yollandı. Bakı qalası nın hakimi hədiyyələrlə şahın qərargahına gələrək itaət göstərdi və şəhərin açarlarını ona təqdim etdi. İsmayıl Bakıdan Şabrana getdi. Bu vilayətin valisi və digər Şirvan qalalarının hakimləri də şahın hüzuruna tələsərək, öz itaətlərini bildirdilər və buna görə mükafata və fəxri paltara layiq görüldülər. Şah həmin qalaların idarə olunmasını Lələ bəy Şamluya həvalə etdi.
Bakı nın fəthindən sonra İsmayıl Dərbəndə yaxınlaşdı. Dərbənd istehkamlarının möhkəmliyinə güvənən əmirlər Yar Əhməd ağa və Məhəmməd bəy əvvəlcə müqavimət göstərmək fikrində olsalar da, qısa müddət sonra qalanı təslim etdilər. Şah Mənsur bəyi Dərbənd hakimi təyin etdi. İsmayıl Şeyx Heydər in 22 il Təbərsəran da qalmış cənazəsinin qalıqlarını Ərdəbilə köçürüb orada ailəvi türbədə dəfn etməyi əmr etdi. Şirvan a səfərindən sonra şahın uğurlarını və qələbələrini görən Şirvanşah Şeyxşah onunla yaxınlaşmaq qərarına gəldi və xərac verməyə razı oldu.
V mərhələ
"Əsas məqalə: Dövlətin süqutu"
İki sülalə arasındakı qohumluq əlaqələri
Şah İsmayıl h. 916 (1510/11)-cı ildə Xorasanda Şeybək xana qalib gəldikdə Şeyxşah, digər hakimlər kimi, İsmayılın sarayına səfirlik göndərərək, onu təbrik etdi. Həmin vaxtdan şah la dostluq münasibətləri kəsilmirdi. 1518-ci ildə şahzadə Sam Mirzə nin doğulması təntənəli şəkildə qeyd edilərkən Şah İsmayıl əmirləri Mirzə şah Hüseyni və Cəmaləddin Məhəmmədi Şirvan a göndərdi. Onlar Şirvanşahı İsmayılın ona yaxşı münasibət bəslədiyinə əmin etdilər və Təbrizə gəlmək dəvətini yetirdilər. Şeyxşah cavabında onlarla birlikdə İsmayıl a cins atlar, Bərdə qatırları, türk və Avropa parçaları, çoxlu pul, daş-qaş yolladı və oğlunu səfəvi sarayına göndərməyi, əgər şah əmr edərsə, şəxsən özünün gəlməsini vəd etdi.
Şirvanşah söz verdiyi kimi oğlu, Sultan Xəlil i qiymətli hədiyyələrlə Təbrizə, İsmayılın sarayına göndərdi və dostluq münasibətlərini daha da möhkəmləndirmək məqsədilə şahın qızını oğluna istədi. Təklif qəbul edildi və İsmayıl qızı Pərixan xanımı Şirvanşahın oğlu Sultan Xəlilə nişanladı. H. 919 (1523)-cu ildə Şah İsmayıl Şirvanşah Şeyxşahın qızı ilə evlənmək istədiyini bildirdi. O, həmin məqsədlə əmir Cəlaləddin Məhəmmədi və Dəmir bəyi qiymətli hədiyyələrlə Şamaxıya göndərdi. Bu təklifdən son dərəcə məmnun qalan Şeyxşah şahın elçilərini böyük ehtiramla qəbul edib, qızı Münəvvər xanımı onlarla və məiyyətin müşayiətilə şah a göndərdi. H.929-cu il zilhiccə ayının 25-də (5 noyabr 1523-cü il) Təbriz yaxınlığında Şah İsmayıl la Şirvanşahın qızının dəbdəbəli toyu oldu.
Xoboy burnu
Buryat dilindən tərcümədə "xoboy" sözü "azı dişi" mənasını verir. Bu isə adanın bir sivri dişə bənzəməsi ilə əlaqədardır. Burunun digər adı isə Devadır. Bu isə buruna sudan baxdıqda qadın bədənini xatırladması ilə əlaqədardır. Buryat əfsanəsinə görə burun bir daşlaşmış qadındır. Əfsanəyə görə tenqri onu daşa döndərmişdir. . Əsazidə səslər exo verir. Bu isə ərzinin monolit qayalardan ibarət olması ilə əlaqədardır.
Xoboy burnu Baykalın ən enli hissəsində yerləşir (79,5 km). Aydın havalarda gölün şərq sahili görünür.
Mehriban Əfəndiyeva
Mehriban Əfəndi (tam adı: Mehriban Cavanşir qızı Əfəndiyeva 5 may 1968) — Azərbaycan sürrealisti, kino və geyim rəssamı, Azərbaycanın əməkdar rəssamı (2016).
Həyatı
Mehriban Əfəndiyeva 1968-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. Ə. Əzimzadə adına rəssamlıq məktəbini, Moskvada "Soyuzmultfilm"in animasiya məktəbini bitirib. "Azərbaycanfilm"də çəkilən bir çox animasiya filmlərində qrafik-animator, bədii filmlərdə geyim üzrə rəssam kimi çalışır.
Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının, Azərbaycan Dizaynerlər İttifaqının üzvüdür. Əsərləri Azərbaycanda və xarici ölkələrin qalereyalarında nümayiş etdirilib.
Mükafatları
29 iyul 2016-cı ildə Azərbaycan kinematoqrafiyasının inkişafında xidmətlərinə görə Azərbaycanın əməkdar rəssamı fəxri adına layiq görülmüşdür.
Xarici ölkələrdə uğurları
24 avqust 2012-ci ildə əsərləri ABŞ-nin Muskeqon şəhərindəki "Dünya incəsənəti" qalereyasına nümayiş etdirişmişdir. Sərgidə 12 rəssamın əsərləri də nümayiş olunmuşdur. Rəssam qalereya ilə uzunmüddətli əməkdaşlıq barədə təklif alıb. Bu rəssamın bu il ABŞ sərgilərdə üçüncü iştirakıdır.
İsfərayen
İsfərayen — İranın Şimali Xorasan ostanında yerləşən şəhər, İsfərayen şəhristanının mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən şəhərin əhalisi 51321 nəfər və 13376 ailədən ibarət idi.
Muxtar Əhməd
Muxtar Əhməd (Tam adı: Muxtar İsmayıl oğlu Əhmədov; d. 1 noyabr 1948, Puşkin rayonu, Azərbaycan SSR) — şair, publisist, 2003-cü ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.
Həyatı
1948-ci ilin noyabrın 1-də Azərbaycanın Biləsuvar rayonunda anadan olub. Burada 1 saylı şəhər orta məktəbini bitirdikdən sonra 1966-cı ildə rayon Partiya Komitəsində texniki katib vəzifəsində işləyir. 1967-69-cu illər hərbi xidmətdə olan Muxtar Əhməd 1970-75-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun tarix fakültəsində qiyabi təhsil almış, eyni zamanda rayon mədəniyyət evində "Qırmızı Çadır"a müdir təyin olunur. 1970-73-cü illər mədəniyyət evinin metodisti olan şair 1973-83-ci illər ərazində həm də Biləsuvarın Zəhmətabad kənd orta məktəbində və 2 saylı şəhər orta məktəbində müəllim, 1983-1994-cü illər isə 4 saylı şəhər orta məktəbində tədris işləri üzrə direktor müavini olmuşdur. Həmçinin Muxtar bəy 1995-2003-cü illər Biləsuvar rayon təhsil şöbəsində Filmoteka üzrə müdir, inspektor işləmişdir.
Fəaliyyəti
Muxtar Əhməd 2003-2005-ci illərdə Biləsuvar Rayon İcra Hakimiyyətinin orqanı - "Məhsul" qəzetinin baş redaktorunun müavini 2005-ci ildən "Region-press" qəzetinin baş redaktoru, 1999-2009-cu illər arasında isə "Biləsuvar töhfələri" ədəbi ictimai birliyinin sədri olmuşdur. Hazırda "Məhsul" qəzetinin baç redaktoru olan şair Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Aran şöbəsi üzrə əlaqələndiricisidir. Respublika Kitabsevərlər Cəmiyyətinin medalına layiq görülmüş Muxtar bəy ədəbi fəaliyyətə tələbəlikn illərində başlamışdır. Şair şeir, məqalə, və oçerqlərini "Qala", "Yol", "Məhsul", "Mübarizə", "Qələbə" qazetlərində, "Ulduz", "Şəfəq", "Azətrbaycan" jurnallarında dərc etdirirdi.
Elçin Zeynalov (idmançı)
Elçin Zeynalov (Elçin Hidayət oğlu Zeynalov; ) — Azərbaycanın sərbəst güləş üzrə məşqçisi, SSRİ əməkdar məşqçisi və əməkdar idman ustası, Azərbaycan Respublikasının əməkdar bədən tərbiyəsi və idman xadimi. Olimpiya çempionu Toğrul Əsgərovun şəxsi məşqçisi.
Həyat və fəaliyyəti
Elçin Zeynalov 1 aprel 1948-ci ildə Gəncə şəhərində anadan olub.
1968-ci ildə Kirov adına Bədən Tərbiyəsi İnstitutunun qiyabi şöbəsinə daxil olub. Hal-hazırda sərbəst güləş idman növü üzrə məşqçilik fəaliyyətini davam etdirən Gəncə şəhər yığma komandasının baş məşqçisi vəzifəsində çalışır. Bir çox yetirməsi Dünya, Avropa çempionatlarının, Dünya Kubokunun qalibi və mükafatçılarıdır. Bunlardan Abil İbrahimov, Rza Xəlilov, Vüsal Həsənov və Rəhim Əliyevi misal göstərmək olar. Elçin Zeynalovun yetirməsi Toğrul Əsgərov 2012-ci ildə London Olimpiya Oyunlarının qızıl medalını qazanıb, 2016-cı il Rio de-Janeyro Olimpiya Oyunlarında gümüş medala yiyələnib.
Güləşin inkişafındakı xidmətlərinə görə Elçin Zeynalov 1973-cü ildə SSRİ idman ustası, 1989-cu ildə əməkdar məşqçi adlarına layiq görülüb.
Vyana çayı
Vyana çayı - Fransa nın cənubunda çay. Luara çayı nın iri sol qoludur.
Coğrafiyası
Mərkəzi Massivdə Milvaş platosundan axır. Millevac kəndi yaxınlığında uzunluqları 860 m və 885 m olan çayların birləşməsindən yaranır. O, beş departamentin ərazisindən axır. Onun yuxarı axarında Limoj şəhəri yerləşir. Uzunluğu 372-km olub, çayının su sərfi isə 210 m³/san-dir. Sahəsi 21105 km², olub ən bol sulu dövrü qış fəslidir. Dekabr dan yanvara qədər bol sulu olur ki, ən çox da yanvar-fevral aylarında. İllik su sərfiyyatı 290 və 362 m³/san arasında dəyişir. Çayda suyun ən aşağı göstəricisi yayda müşahidə edilir. Belə ki, iyul-sentyabr ayları arasına bu vaxt təsadüf edir. Ən uzun qolları- Kröz (sağ) və Klen (sol)-dur. Çayın 75 km-lik hissəsi təsərrüfat əhəmiyyətlidir.
Gigiyena
thumb|right| Təmizlik gigiyenanın ilkin şərtidir. Gigiyena ( — "sağlam") — tibbin həyat şəraitinin, insan əməyinin insana təsirini və müxtəlif xəstəliklərin profilaktikasını öyrənən sahəsidir. İnsan sağlamlığını qorumağı əmək və istirahətin düzgün təşkilini öyrənir. Bu sağlamlığı qorumağa və ömrü uzatmağa kömək edir.
Gigiyena sözü Qədim Yunan mifologiyasından götürülmüşdür. Qədim Yunanların təbabət tanrısı Asklepinin (yun. Ἀσκληπιός, Asklepios) beş qızından biri olan Higieya təmizlik ilahəsi idi.
Şəxsi gigiyena
Şəxsi gigiyena – sağlamlığı qorumağa və möhkəmləndirməyə kömək edən gigiyena qaydaları toplusu. Bu qaydalar orqanizmə təsir edən aşağıdakı təsirləri neytrallaşdırır:
Cartoon Network
Cartoon Network (Abbreviaturası CN, korporativ adı The Cartoon Network, Inc.) - Turner Broadcasting System tərəfindən qurulan Amerikan kabel televiziyası və rəqəmsal peyk kanalıdır. 1 oktyabr 1992-ci ildən etibarən yayıma başlamışdır.
7-15 yaş arası uşaqlara və yeniyetmələrə müraciət etmək nəzərdə tutulsa da, gecə saatlarında, adətən 20:00-06:00 radələrində böyüklər və gənclər üçün Adult Swim kanalı fəaliyyət göstərir.
Kanalda macəra, animasiya, komediya kimi müxtəlif şoular da yayımlanır. 1994-cü ildə məşhur cizgi-filmi olan Space Ghost Coast to Coast-dən başlamış və Deksterin Labaratoriyası (ing. Dexter's Lab), Coni Bravo (ing. Johnny Bravo), İnək və Toyuq (ing. Cow and Chicken), Mən Veseləm (ing. I am Weasel), Güclü Qızlar (ing. Powerpuff Girls), Ed, Edd və Eddy (ing. Ed, Edd and Eddy) Qorxaq İt (ing. Cowardly Dog) kimi cizgi filmləri ilə davam etmişdir.
Tarixçə
1980-ci ildə böyük televiziya şirkətinin sahibi olan Ted Törner, Turner Broadcasting System, MGM və Warner Bros. karikatura kitabxanasını satın aldı. 1990-cı ildə Hannah-Barbera Productions animasiya studiyasını satın aldı. Kanalda əvvəlcə yuxarıda göstərilən studiyaların köhnə cizgi filmləri göstərildi. Sonradan, 1995-ci ildə kanal üçün cizgi filmləri hazırlanmağa başlandı.
1996-cı ildə Time Warner şirkəti satın aldı, sonra kanal Warner Bros. karikatura kitabxanasına daxil oldu. Time Warner, Hanna-Barberanın (indi Cartoon Network) istiqamətini dəyişdi. 2001-ci ildə böyük cizgi filmləri üçün "Adult Swim" adlı bir blok açıldı.
Şüarlar
Zaman irəlilədikcə, kanalın şüarlarında da ciddi dəyişikliklər baş tutdu.
İerro
İerro — Kanar adalarında, Atlantik okeanda, Afrika materikinin şimal-şərq sahillərində yerləşən ada. O, adalar qrupunun yeddi böyük adalarından biri olub ən qərbdə, La Palma adasının cənubunda və La Qomera adasının cənub-qərbində yerləşir.
İnzibati quruluş və əhali
İerro İspaniyanın Kanar adaları Muxtar Birliyinə aid Santa-Kruz da Tenerife əyalətinin bir hissəsidir. Mərkəzi Valverde şəhəridir. Ada əhalisi 2010-cu ilin məlumatına görə 10 960 nəfərdir ki, bunun 5 035 nəfəri ada mərkəzində yaşayır. Valverdedə "Cabildo da El Hierro" (İerro Məclisi) yerli idarəsi var. Adada 3 bələdiyyə fəaliyyət göstərir: La-Frontera, El-Pinar, Valverde. Bütün Kanar adaları olduğu kimi İerro adası da turistləri cəlb edən turizm mərkəzidir.
Mərkəzi Qan Bankı
Haqqında
B.Ə Eyvazov adına Elmi-Tədqiqat Hematologiya və Transfuziologiya İnstitutu 1944-cü ildən fəaliyyətdədir. Hal-hazırda Elmi-Tədqiqat Hematologiya və Transfuziologiya İnstitutu Respublikada qan xidməti üzrə baş müəssisə rolunu oynayan mürəkkəb tibbi istehsalat kompleksindən ibarətdir. İnstitut respublika əhalisinə yüksək səviyyəli ixtisaslaşdırılmış hematoloji yardımın göstərilməsi,qan və onun komponentlərinin hazırlanması və onların tibb müəssisələri arasında tələbata uyğun bölüşdürülməsi, transfuzion mühitlərin düzgün istifadə olunmasına nəzarət edir, eyni zamanda hematologiya və transfuzilogiya elminin inkişaf etdirilməsi və kadr hazırlanması işinə rəhbərlik edir.
200px|thumb|left|Mərkəzi Qan Bankı (Mirəli Qaşqay 87
Hazırda ETHTİ-nin strukturu “Elm”, “Klinika” hissələrindən və “Mərkəzi Qan Bankı”ndan ibarətdir. İnstitutun “Elm” hissəsində hematologiya və transfuziologiya sahəsinin aktual problemlərinə həsr olunmuş elmi tədqiqatlar aparılır. Elmi araşdırmaların nəticələri Azərbaycanda və xarici ölkələrdə nəşr edilən nüfuzlu jurnallarda nəşr edilir və institutun əməkdaşları müxtəlif ölkələrdə keçirilən möhəşəm elmi forumlarda iştirak edirlər. İnstitutda monoqrafiyalar,metodik vəsaitlər,klinik protokollar hazırlanır və dərc edilir. İnstitutun Mərkəzi Qan Bankı donor qanının tədarükü,işlənilməsi,yoxlanılması və paylanması məşqul olur.
Qanunvericilik
Bununla yanaşı institutda Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin Ailə məcəlləsində dəyişikliklər edilməsi barəsində 17 oktyabr 2014-cü il tarixli qərarına əsasən nigaha daxil olan şəxslər talassemiyalara görə müayinədən keçirilir. Cütlüyün hər ikisi daşıyıcı çıxarsa onlarda prenatal diaqnostika aparılır və xəstə uşaqların doğulmasının qarçısı alınır.
Qan xidməti üzrə Dövlət proqramının yerinə yetirilməsi nəticəsində, hal-hazırda müalicə müəssisələrinin təhlükəsiz və keyfiyyətli qan və qan komponentləri ilə təmin edilməsi məsələsi həll edilmişdir.
Fəzəl İlahi Çaudhri
Fəzəl İlahi Çaudhri — Pakistan İslam Respublikasının 5-ci prezidenti.
Erkən Həyatı
Fəzəl İlahi Çaudhri 1 yanvar 1904-cü ildə Pəncab əyalətinin Qucarat rayonu, Xairan şəhəri yaxınlığındakı Marala kəndində nüfuzlu Qucarar ailəsində anadan olmuşdur. Təhsilini oradan aldıqdan sonra, Çaudhri 1920-ci ildə nüfuzlu Aliqarx Müsəlman Universitetinə qatıldı, 1924-cü ildə Mülki Hüquq təhsilini Qanunlar üzrə bakalavr aldı. Bundan sonra Çaudhri Pəncab şəhərinə qayıtdı və Pəncab Universitetinin hüquq və siyasi elmlər üzrə aspiranturasında iştirak etdi. 1925-ci ildə Çaudhri, 1925-ci ildə Siyasi Elmlər üzrə magistr dərəcəsini, 1927-ci ildə Hüquq və Ədalət üzrə qabaqcıl Qnunlar Magistri almışdır.