cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fərəh Şəkinskaya
İctimai-siyasi fəaliyyəti
Fərəh Şəkinskaya 1960–1970-ci illərdə o, Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin inspektoru, 1970–178-ci illərdə Azərbaycan Kommunist Partiyasının Nərimanov Rayon Komitəsinin katibi, 1978–1989-cu illərdə Bakı Şəhər Soveti İcrayyə Komitəsinin Mədəniyyət İdarəsinin rəisi vəzifələrini icra etmişdir. left|300px|thumb|Azərbaycan KP Birinci katibi Heydər Əliyev Bakı Şəhər Soveti İcrayyə Komitəsinin Mədəniyyət İdarəsinin rəisi Fərəh Şəkinskayanı təltif edərkən. 1975-ci il Bakı. 27 yanvar 1989-cu ildə Fərəh Şəkinskaya Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin fərmanı ilə Azərbaycan SSR mədəniyyət nazirinin müavini vəzifəsinə təyin edilmişdir.
Azərbaycan Respublikası müstəqillik əldə etdikdən sonra yeni yeni formalaşdırılan Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetində, Baş nazir Həsən Həsənovun təkidi ilə, Fərəh Şəkinskaya Azərbaycan Respublikası mədəniyyət nazirinin müavini vəzifəsinə təyin edilmişdir və təqaüd yaşına qədər, 1993-cü ilədək bu dövlət vəzifəsini tutmuşdur.
Azərbaycan mədəniyyəti sahəsində müxtəlif dövlət siyasətinin həyata keçirilməsinə xüsusi töfə vermiş Fərəh Şəkinskaya 1993-ildə 2012-ci ilədək Azərbaycan Dövlət Uşaq Filarmoniyasının direktoru olaraq bu önəmli mədəniyyət ocağına rəhbərlik etmişdir.
Fərəh Şəkinskaya Azərbaycan milli mədəniyyəti sahəsindəki xidmətlərinə görə 1998-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezienti Heydər Əliyevin fərmanı ilə Azərbaycan Respublikasının "Əməkdar mədəniyyət işçisi" fəxri adına layiq görülmüşdür.
Ailəsi
Fərəh Şəkinskaya görkəmli alim-geoloq, 1991–1998-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Geologiya və Mineral Ehtiyatlar Komitəsinin Sədri Əkrəm Şəkinskinin (1929–1998) həyat yoldaşı idi.
Oğlu general-mayor Emin Şəkinski Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyində çalışıb. 2020-ci ildə dünyasını dəyişib.
Dağ-meşə çəmən torpaqları
Dağ-meşə çəmən torpaqları — dəniz səviyyəsindən 1800 (2000) - 2100 (2200) m hündürlüklərdə, meşələrin yuxarı sərhəddində yayılmış torpaq tipi. Ərazi üçün parkşəkilli meşələr və yüksək otlaqlarla örtülü geniş talalar səciyyəvidir.
İqlimi
Orta illik temperaturu 5,7-6,1°C, illik yağıntıların miqdarı isə 700-1200 mm arasında tərəddüd edir. Fəal temperatur cəmi 2000-2500°C arasında dəyişir. Rütubətlənmə əmsalı Böyük Qafqazda 2,2, Kiçik Qafqazda isə 1,4-ə bərabərdir.
Bitki örtüyü
Alçaqboylu ağaclar, sürünən kollar, palıd, tozağacı, ağcaqayın və taxılkimilərdən ibarət ot bitkiləri üstünlük təşkil edir. Hər il bitkilər torpağa çoxlu töküntü verir. Fitokütlənin miqdarı Böyük Qafqazda 70-80 s\ha (quru kütlə), Kiçik Qafqazda isə 40-60 s\ha arasında tərəddüd edir.
Morfoloji əlaməti
Humusun üst qatda miqdarı orta hesabla 9-10% təşkil edir. Bu göstəriciyə görə dağ-çəmən torpaqlara yaxındır. Humusun tərkibinə gəldikdə isə fulvo turşuların miqdarı humin turşularının miqdarından yüksəkdir. Udma tutumunun cəmi üst qatlarda 100 qr torpaqda 36-40 m.ekv təşkil edir ki, bu da qaramtıl dağ-çəmən torpaqlarında olduğundan bir qədər aşağıdır. Mexaniki tərkibcə orta və ağır gillicəlidir.
Norovirus
Norovirus ("Noruolk virusu" — ) — ailəsindən olan, RNT tərkibli virus. Dünyada 90 % hallarda bakteriyasız keçən mədə-bağırsaq epidemiyalarının səbəbkarı norovirus törədicisidir. Virus xəstə ilə birbaşa təmasdan, yoluxmuş qida məhsullarından əsasən fekal-oral yolu ilə ötürülür. Bu hal "bağırsaq qripi" də adlandırılır.
İlk olaraq norovirus özünü 1968 ci ildə Ohayo ştatının Noruolk şəhərində, ibtidai məktəb şagirdləri arasında kəskin baş qaldırmış mədə-bağırsaq pozğunluqları ilə büruzə verdiyinə görə adlandırılmışdır. Virus 1972 ci ildə konserv edilmiş fekal probunun immunnoelektron mikroskopiya müayinəsi zamanı aşkar edilmiş və Norulok adlandırılmışdır. Günümüzə qədər eyni simptomlu çoxsaylı xəstələnmə halları mövcuddur. Norovirusun klonlaşdırması və genomunun sekvensiyası onun ailəsinə məxsus viruslara bənzər genoma malik olduğunu gıstərir. Virusun adı virus taksonomiyası beynalxalq komitəsi tərəfindən 2002 ci ildə Norovirus kimi təsdiq edilmişdir.
Norovirus törədicisinin səbəb olduğu mədə-bağırsaq pozğunluğu mövsümi xarakterli olub əsasən payız-qış aylarında baş qaldırır və ürəkbulanmaç qusmaç ishal əlamətləri, qarın nahiyyəsində olan ağrı ilə özünü büruzə verir. Virusun inkubasiya müddəti 10–72 saat ola bilir. Simptomlar bir və iki gön ərzində özünü göstərməyə başlayır, bir neçə gün davam edir. Bir qayda olaraq xəstəlik öz-özünə sağalır.
And (film, 2002)
And qısametrajlı sənədli televiziya filmi rejissor Rafiq Quliyev tərəfindən 2002-ci ildə çəkilmişdir. Lider televiziyası nda istehsal edilmişdir. Film Azərbaycan əsgəri haqqındadır.
Məzmun
Film Azərbaycan əsgəri haqqındadır.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Hafiz Nəzərli Rejissor: Rafiq Quliyev Operator: Rüfət Məmmədoğlu, Vüqar Vaqifoğlu
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2002-ci ilin Azərbaycan filmləri 2000-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Qumlu yovşan
Qumlu yovşan.jpg
Qumlu yovşan
Təbii yayılması
Balkan yarımadasında,Azov və Qara dəniz sahillərində,Qərbi Qafqazda çöllərdə,qumluqlarda bitir.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 20-100 sm-ə çatan yarımkoldur.Gövdələri bünövrəsində oduncaqlı,vegetativ zoğları qısadır.Yarpaqları yaşıl,bir az ətli,təxminən çılpaq,uc hissələrdə ensiz seqmentlərə bölünmüşdür.Alt yarpaqları uzun saplaqlı,digərləri oturaqdır.Səbətləri yumurtavari oturaq olub,şaxələnmiş süpürgəyə yığılmışdır.Yarpaqların uc hissələri lansetvari-xətvari və ya xətvari formalı bölünmüş,uzunluğu 10-15 mm,eni 1 mm-dir.Səbətləri xırda,uzunluğu 3 mm,eni 2 mm-dir.İyul-avqustda çiçəkləyir.
Ekologiyası
İstiyə,soyuğa,küləyə davamlıdır.
Yalançı-orta söyüd
Təbii yayılması
Qafqazın bir neçə qoruqlarında, yaxın Şərqdə, Gürcüstanda yayılmışdır.
Qumlu yovşan
Azərbaycanda yayılması
Böyük Qafqaz və Kiçik Qafqazda,Lənkəranda orta dağ qurşaqlarında,quru torpaqlarda rast gəlinir.
Yalançı-orta söyüd
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 1,5-6 m olan kol və ya kiçik ağacdır. Budaqları tünd boz-qonur, çox qalın, möhkəm burulmuşdu. Yarpaqları sıx, al qırmızı, ellipsvari-uzunsov, (1,5-) 6-8,5 x (1-) 1,6-2,2 mm, ucu biz, üstü çılpaq, alt tərəfi zəif tükcüklü, saplağının uzunluğu 3-7 mm-dir. Erkək çiçəkləri 2 х 1,5 sm-dək, erkəkcikləri 2, bünövrəsində tükcüklü, tozluqları 0,4-0,5 mm; dişicik çiçəkləri silindvari, saplağı 7-12 mm, çiçək saplağı 2 mm-dir. Aprelin axırlarında çiçəkləyir. Dekorativ oduncağı çıxıntılıdır.
Azərbaycanda yayılması
Böyük və Kiçik Qafqaz, Talış və Naxçıvan MR-da təbii halda rast gəlinir.
İstifadəsi
Çay kənarlarında, parklarda, bağlarda tək və qrup halında, canlı çəpərlərin salınmasında, müxtəlif əşyaların hazırlanmasında istifadə olunur.
Mirzə Əli xan Lisanüddövlə
Mirzə Əli xan Mirzə Məhəmməd xan oğlu Lisanüddövlə (1862-1920) — Müzəffərəddin şah Qacarın kitabdarı.
Həyatı
Mirzə Əli xan Lisanüddövlə 1862-ci ildə Təbriz şəhərində anadan olmuşdu. Mükəmməl mədrəsə təhsili almışdı. Şərq dillərini bilirdi. Qacarlar taxt-tacının vəliəhdi Müzəffərəddin mirzəyə xidmət etmişdi. Şahzadə 1896-cı ildə taxta çıxdıqdan sonra Mirzə Əli xanı Tehrana aparmış saray kitabxanasına baş kitabdar təyin etmişdi.
Mirzə Əli xan Lisanüddövlə ləqəbini daşıyırdı.
Mirzə Əli xan Lisanüddövlə 1920-ci ildə Tehran şəhərində vəfat edib.
Grevillea johnsonii
(Grevillea johnsonii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
5 qəpiklik sikkə
5 qəpiklik sikkə — Azərbaycanda işlədilən qəpik sikkələrindən biri. 2006-cı ildən dövriyyədədir.
Mövzusu
Hazırda dövriyyədə olan 5 qəpiklik sikkələr tarix mövzusuna həsr olunmuşdur.
Senecio subumbellatus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
5 qəpiklik sikkə
Təsviri
Dövriyyədə olan 5 qəpiklik sikkələr mislə örtülmüş qırmızı rəngdədir. Yan tərəfləri individual üsulla hazırlanmışdır.
Ölçüsi və çəkisi
2006-cı ildə dövriyyəyə buraxılmış 5 qəpiklik sikkələrin ölçüsi isə 19,75 mm, çəkisi isə 4,85 qramdır.
Zənzibar
Zənzibar və ya Zangibar — Afrikanın şərqində, iki adadan ibarət və Tanzaniya dövlətinə bağlı muxtar bölgə.
Zənzibar əsas ada olan Zangibar adasından və Pemba adasından ibarətdir. Paytaxtı Stoun Taun şəhəridir. İqtisadiyyatı ədviyyata və turizmə əsaslanır. Zənzibar əsil adı Forrux Bulsara olan və "Queen" rok qrupunun solisti olan Freddi Merkurinin doğum yeridir. Merkuri Stoun Taunda anadan olmuşdur.
Zənzibar dünyanın ən tanınmış ədviyyat ixracatçılarından biridir.
Tarixi
Zənzibar Şirazdan qaçıb gəlmiş iranlı köçkünlər tərəfindən yaradılmışdır. Fars dilində "Zangi bar"– "zəncilər sahili" deməkdir. 1503–1698-ci ildə Zənzibar Portuqaliyanın hakimiyyətində qalmışdır. 1698-ci ildə Oman sultanlığının əlinə keçmişdir.
1840-cı ildə Oman sultanı Seyid Said ibn Sultan Əl-Busaid sultanlığın paytaxtını Məsqətdən adadakı Ston Tauna köçürmüşdür. 1856-cı ildə ölümündən sonra oğulları hakimiyyət uğrunda savaşa çıxmış və 6 aprel 1861-ci ildə sultanlıq Oman və Zənzibar olmaqla iki yerə ayrılmışdır. 6-cı oğlu Məcid ibn Sultan Ə-Busaid (1834–1870) Zənzibar sultanı, 3-cü oğlu Seyid Tuvaini ibn Said Əl-Said Oman sultanı olmuşdur.
Zənzibar 1890–1963-cü illərdə Böyük Britaniya tərəfindən təyin olunan vəzirlərlə yarı-müstəqil idarə olunmuşdur. 19 dekabr 1963-cü ildə müstəqil sultanlıq olmuşdur. Amma tezliklə 12 yanvar 1964-cü ildə hökumət devrilmiş və 26 aprel 1964-cü ildə Tanzaniyaya birləşmişdir.
İdarəetmə
Zənzibarın 50 yerli və hər 5 ildən bir yenilənən milli məclisi vardır.
Turizm
Zənzibarda, xüsusilə də onun mərkəzi olan Stoun Taunda hər gün "ədviyyat turları" təşkil edilir. Vaxtı ilə bu ada dünyanın yarısını ədviyyatla təmin edirdi.
Aşağı Qobuüstü
Aşağı Qobuüstü (əvvəlki adı:Yeniarx (?-2015)) — Azərbaycan Respublikasının Ağdaş rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
29 may 2015-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin qərarı ilə Yuxarı Nemətabad kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Yeniarx kəndi Aşağı Qobuüstü kəndi adlandırılmışdır.
İnfrastruktur
2009-cu ildə kəndin əhalisinə təbii qazın verilməsi bərpa olunub.
Varfolomey gecəsi
Varfolomey gecəsi — Fransada dini müharibələrin nəticəsində 23 avqust 1572-ci ildə Parisdə baş vermiş hadisə. Bu dəhşətli gecə barədə filmlər çəkilmiş və bədii əsərlər yazılmışdır. "Varfolomey gecəsi" ifadəsi bir çox xalqların dilinə daxil olaraq, mənfi çalar qazanmış və müqavimətə gücü çatmayan günahsız insanların kütləvi halda qətlə yetirilməsi mənasını almışdır.
Səbəbi
thumb|300px Varfolomey faciəsinin baş verməsinə müəyyən proseslər səbəb olmuşdur. XVI əsrdə Avropada Roma Papası və hakim Roma Katolik Kilsəsinə qarşı yönəldilmiş reformasiya (dində islahatçılıq) hərəkatının geniş vüsət alması nəticəsində yeni xristian məzhəbi olan protestantlıq meydana gəlmiş və Qərb dünyası iki hissəyə parçalanmışdır. Protestantlarla katoliklər arasında fikirayrılığı teoloji-elmi müstəvidən uzaqlaşaraq, hərbi toqquşmalara, qanlı müharibələrə gətirib çıxarmışdır. Məzhəb ayrıseçkiliyi cəmiyyətdə təbəqə, qohum, dost, həmvətən anlayışını ortadan qaldırmış, hamı bir-birini etiqadına görə qiymətləndirməyə başlamışdır. XVI əsrdə digər Avropa ölkələrində olduğu kimi, Fransanı da məzhəb müharibələri bürümüşdü. Bu ölkədə qugenot (ilk vaxtlar katoliklərin protestantlara həqarətlə verdikləri, sonradan isə protestantların mənimsədikləri ad) müharibələri adlanan üç hərbi münaqişə baş vermişdir. 1570-ci ildə Sen-Jermen müqaviləsinin bağlanması ilə III Qugenot müharibəsi bitmiş, uzunmüddətli mübarizədən sonra qugenotlar müəyyən hüquqlar əldə etmiş, onların rəhbəri admiral Kolinyi isə Fransa Kral şurasına daxil olmuşdur.thumb|150px|Yekaterina Mediçi
Çox keçmədən, admiral Kolinyi Fransa kralı IX Karlın hüsnü-rəğbətini qazana bilmiş və onun ən yaxın məsləhətçisinə çevrilmişdir. Qatı katolik olan kralın anası Yekaterina Mediçi və ona yaxın zadəganlar admiral Kolinyinin sarayda artan nüfuzundan çəkinmiş, Fransanı tamamilə Katolik kilsəsinin qoynuna qaytarmaq istəmişlər. Zəif sülhü gücləndirmək məqsədilə kralın bacısı, katolik şahzadə Marqarita Valua ilə qugenotların başçılarından sayılan Navarralı Henri arasında nikah bağlanmışdır. Toy ərəfəsində Parisə xeyli yüksək rütbəli qugenotun axışmasından, əsasən, katoliklərdən ibarət şəhər əhalisi narazı qalmışdır.
Hadisələrin gedişi
18 avqust 1572-ci ildə keçirilmiş möhtəşəm toy mərasimi və qugenotların kral əyanlarının arasında olması katolikləri daha da qəzəbləndirmişdir. Hadisələr sürətlə inkişaf etmiş, 22 avqustda admiral Kolinyiyə qarşı sui-qəsd təşkil olunmuşdur. Fanatik katolik və böyük nüfuz sahibi hertsoq Henrix de Giz həmin əməliyyatın rəhbəri idi. Protestant zadəganları kraldan hertsoqun cəzalandırılmasını tələb etmişlər. Yeni müharibənin başlamasından ehtiyat edən qugenotlar Parisi tərk etməyə başlamışlar. Yaranmış vəziyyətdən istifadə etmək qərarına gələn kralın anası hökmdarı yeni vətəndaş müharibəsinin qarşısını almaq naminə protestant başçılarının öldürülməsinin zəruri olduğunu inandıra bilmişdir. Bu planın həyata keçirilməsi üçün Müqəddəs Varfolomey günü, yəni 1572-ci il avqustun 24-ü seçilmişdir. O gün şəhər qapıları bağlanılmış və hərbi dəstələr hazır vəziyyətə gətirilmişdir. Gecə sui-qəsdçilər yaralı admiralın otağına daxil olaraq, onu və mühafizəsini qılıncdan keçirmiş, sonra isə kilsə zənglərinin işarəsi ilə şəhər əhalisi protestantları qətlə yetirməyə çağrılmışdır.
Parisdə başlanmış bu qırğın, kralın xeyir-duası ilə ölkənin digər şəhərlərinə də yayılmışdır. Azğınlaşmış əhali protestantların əvvəlcədən təbaşirlə işarələnmiş evlərinə girərək onları eyvandan küçəyə atmış, qadınlara təcavüz etmiş, soyğunçuluqla məşğul olmuşdur. Qadın-uşaq demədən hər kəs öldürülmüş, təkcə protestantlar deyil, hətta katolisizmə məxsus olmayan digər din nümayəndələrinə də mərhəmət edilməmişdir.
Nəticə
Bu qətliam təqribən bir həftə davam etmiş, küçələr qana boyanmışdır. Tarixçi Jül Mişelin sözləri ilə desək, '''"Varfolomey gecə"si sadəcə bir gecə deyildi. O, bir mövsüm idi". Katolik ruhanilər bu qəddarlığa pis münasibət bəsləyənləri kilsədən uzaqlaşdırmaqla hədələmiş, canilərin günahlarını isə elə küçədə, meyitlərin üzərində "bağışlamışlar". thumb|250px|"Kraliçə Yekaterina Mediçi saray xanımları ilə qurbanlara tamaşa edir"''' Eduard Deba Ponsanın portreti "Varfolomey gecəsi"nin qurbanlarının sayı barədə yekdil fikir yoxdur. Hesab edilir ki, Parisdə təqribən üç min, bütün Fransada isə on min ilə əlli min arasında protestant qətl edilmişdir. Həmin dövrdə Fransada baş vermiş qətliam katolik dünyasında rəğbətlə qarşılanmış, Roma Papası XIII Qriqori bu faciəni alqışlayaraq Vatikanda fişəng atılmasını və medal təsis edilməsini əmr etmişdir. Ədalət naminə qeyd etmək lazımdır ki, 425 il sonra Roma Papası II İoann Pavel rəsmi şəkildə Varfolomey qətliamını qınamışdır.
"Varfolomey gecəsi" kimi din və məzhəb zəminində yaranmış faciələrin təkrar baş verməməsi üçün onların yad edilməsi və öyrənilməsi zəruridir. Çünki, məhz belə qanlı tarixi hadisələr dar məzhəb düşüncəsinin müəyyən mənafelər naminə təhlükəli vasitəyə və silaha çevrilə biləcəyini, günahsız insan qanının axıdılmasına səbəb olacağını göstərir.
Almanax
Mənşəyi
Sözün mənşəyinin haradan gəldiyi dəqiq bilinmir, lakin bununla bağlı bir neçə nəzəriyyə var:
Sözün fərziyyəvi şəkildə ərəb mənşəli "al-manax" kimi tələffüz olunmasının səbəbi onun "almanax"(latınca "almanach" və ya "almanac") kimi işlədilməsində idi. Rocer Bekon bu sözlərin hər ikisini("almanach" və "almanac") istifadə edirdi. Sözün ilkin istifadəsi astroloji təqvim çərçivəsində ortaya çıxmışdı.
Sözün Qərbdə peyda olduğu, eyni zamanda ərəb dilindən yoxa çıxdığı bir zamanda Toledonun cədvəllərinin nüfuzunun qalmxası və digər ərəb dünyasına aid astroloji araşdırmalar onun Qərbdə kəşf olunduğunu, ərəb mənşəli olmasının saxta olmasını düşüncəsini irəli sürür. Həmin dövrdə Qərbdə müəyyən cədvəllərə Ərəb adı qoyulması prestijli sayıla bilərdi. Eyni zamanda bu motivdən irəli çıxaraq bildirmək olar ki, təxminən bu dövrdə Pseudo-Geber adlı latın yazıçı ərəb təxəllüsündən istifadə edirdi. Bundan başqa kimaygərlik mənasını verən "alkahest" sözünün də ərəb dilində olmadığı ortaya çıxmışdı.
İlk almanaxlar
Almanax gələcək il baş verəcək hadisələrin mətn siyahısıdır. Ən sadə almanaxlar içərisində təqvim olan, zamana nəzarət etmək üçün, yazılı formada istehsal edilir: onun daxilində həftənin cari günü barədə xüsusi məlumat, önəmli bayramlar, ayın həmin günki forması və s. təsvir olunur. Bir sıra hadisələr almanaxda xüsusi qrupların - fermerlər, dənizçilər, astronomlar və digərlərinin az və ya çox dərəcədə təsiri ilə qeyd olunur.
Hemerologiyalar və parapeqmata
Almanax hesab edilən ilk mətnlər eradan əvvəl ikinci minilliyin ortalarında Yaxın Şərqdə aşkar edilib. Onlar əsasən yunanca "gün"("hēmerā") mənasını verən hemerologiya adlandırılırdılar. Onların arasında "Beyblon Almanağı" adlandırılan - arzuolunan və arzuolunmaz günlərin siyahısını göstərən və həmin günlərdə nələr etməklə bağlı məsləhətlər verən almanax da var idi. Müxtəlif tipli oxucuların marağına köklənən uğurlu variantlar və versiyalar mövcud idi. Misirlilərə aid olan gün ərzində 3 dəfə yaxşı və pis anları təsvir edən növlər də tapılmışdı. Bu proqnozların necə verildiyi bilinmir, amma onların daim ilahi hadisələrlə əlaqələndiriliyi təxmin edilir. Qədim Misirdə ən önəmli hadisə olan Nil vadisinin daşmasının ilin ən uzun günü olduğu zənn edilirdi, lakin adi təqvimdə 365 günün olması ilə əsrlər ərzində həmin hadisə təqvimdəki yerini dəyişmişdi. Sirius ulduzunun ilk heliak yüksəlişi(ulduzun günəşin çıxmasından əvvəlki hərəkəti, üfüq aydınlanmadan, yəni ulduzun işığının sönmədən öncəki hərəkət) kəhanəti olaraq istifadə olunurdu və bu təcrübə, yəni bir ulduzun müşahid edilməsi və onun hər hansı hadisə ilə uyğunlaşdırılması da uyğun olaraq geniş yayılmışdı. Parapeqma adlanan yunan almanaxında daşın üzərində açılmış dəliklərə mismarları yerləşdirməklə ayın günlərini və onların adlarını öyrənmək olurdu. Daşın üzərində həmçinin mətnlər də həkk edilmişdi və Diogenes Laërtiusa görə Parapeqma Demokrat, Ptololemey və 2-ci əsr İsgəndəriyyə astroloqu bununla bağlı bir traktat yazmışdı. Parapeqmadan yaranan Fezis(tərcüməsi: müəyyən ulduzların mərhələləri və hava dəyişikliyi kolleksiyası), fəsillərin günlərinə aid müntəzəm hava dəyişiklikləri, ulduzun gündəlik ilk və son görünüşü və ya bürclərin günəşin doğub-batmasi ilə peyda və yox olması və ya günəşə aid olan ən uzun və ən qısa günlər, hamısı günəş təqviminə görə təşkil edilir. Astroloji hesablamalar aparılan hava hadisələri, xüsusi seçilmiş müşahidələr həmin dövrün müxtəlif səlahiyyətli şəxsləri tərəfindən aparılırdı. Parapeqmata yüzillər ərzində ərsəyə gəlmişdi.
Garcinia gummi-gutta
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Senecio microspermus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Grevillea jephcottii
(Grevillea jephcottii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ulduz Həşimova
Ulduz Fayızi qızı Həşimova — Azərbaycan alimi, biologiya elmlər doktoru, AMEA-nın A. İ. Qarayev adına Fiziologiya İnstitutunun direktoru
Həyatı
Ulduz Həşimova 1951-ci il dekabrın 5-də Şamaxı şəhərində anadan olmuşdur. 1968-ci ildə Bakı şəhərindəki 134 saylı orta məktəbi bitirmiş, N. Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun (hazırda Azərbaycan Tibb Universiteti) daxil olmuşdur. 1973-cü ildə İnstitutunu fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. İnstitutu bitirdikdən sonra təyinatla Tibb İnstitutunun biologiya kafedrasında, daha sonra isə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Tarix İnstitutunda baş laborant vəzifəsində işləmişdir. 1975-ci ildə antropologiya ixtisası üzrə SSRİ Elmlər Akademiyasının Etnologiya İnstitutunun antropologiya şöbəsinin aspiranturasına qəbul olunmuşdur.
1979-cu ildə M. Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin Antropologiya İnstitutunda Biologiya fakültəsinin antropologiya ixtisası üzrə namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1985-ci ilədək dissertasiya müdafiə etdikdən sonra Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Tarix İnstitutunda kiçik elmi işçi, elmi işçi, baş elmi işçi vəzifələrində çalışmışdır.
Elmi fəaliyyəti
1985-ci il aprelin 1-də Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Prezidiumunun Qərarı ilə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Fiziologiya İnstitutuna keçirilmiş və baş elmi işçi, daha sonra aparıcı elmi işçi vəzifələrində işləmişdir. 1996-cı ildə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Genetika İnstitutunda Genetika ixtisası üzrə doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir.
1999–2004-cü illərdə Qərb Universitetində müəllim, daha sonra isə magistratura şöbəsinin dekanı vəzifəsində işləmişdir.
2004–2009-cu illər ərzində davamlı inkişaf və ətraf mühitin qorunması sahəsində müstəqil ekspert kimi fəaliyyət göstərmiş və Azərbaycanda həyata keçirilən bir sıra beynəlxalq layihələrə rəhbərlik etmişdir, o cümlədən, 2004–2005-ci illərdə Londonda yerləşən "Din, Elm və Ətraf Mühit" ("RSE") Beynəlxalq Komitənin "Xəzər dənizi: Böyük sivilizasiyalar arasında Əlaqə" adlı layihəsinin Azərbaycan üzrə koordinatoru işləmişdir.
2005–2009-cu illərdə BMT-nin Layihə Xidmətləri üzrə Ofisinin və ÜST-nın Qlobal Fondunun Azərbaycanda həyata keçirilən layihələrə, 2010–2014-cü illərdə isə özəl konsaltinq firmasına rəhbərlik etmişdir.
Digər fəaliyyətləri
Ulduz Həşimova bir sıra peşə cəmiyyətlərinin işində iştirak etmişdir, o cümlədən:
2014-cü ildən institutun direktoru vəzifəsində çalışır. .
Rus və ingilis dillərini mükəmməl bilir.
Misir heroqlifləri (U qrupu)
U qrupu 41 heroqlifdən ibarət olub, bura təsərrüfatla, əkinçiliklə və sənətkarlıqla bağlı təsvirlər daxildir.
Senecio suffultus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Göte mükafatı
Göte mükafatı - yüksək prestijli Alman ədəbi mükafatdır (baxmayaraq ki, yazıçılar ilə məhdudlaşmır) ki hər üç ildən bir İohann Volfqanq Götenin doğum günü (28 avqust 1749), onun doğum yeri, Frankfurtda qaliblərə layiq görülür. İlkin bir illik mükafat idi, lakin üç illik oldu.
Laureatları
thumb|160px|[[Ziqmund Freyd]] thumb|160px|[[Amos Oz]]
Leyla ilə Məcnun personajlarının siyahısı
"Leyla ilə Məcnun" serialındakı personajların siyahısı. Serial 2011-2013-cü illərdə Türkiyənin TRT 1 kanalında yayımlanmışdır. Absurd-komediya janrındadır.
Grevillea irrasa
(Grevillea irrasa) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Klinoxlor
Klinoxlor (Mg, Fe2+)5 Al (Si3 Al) O10 (OH)8 — monoklinik sinqoniya. Rast gəlmə tezliyi şkalası: çox da tez-tez rast gəlməyən.
Növ müxtəliflikləri
Kemmererit mineralın xromlu (~ 2 % Cr2O3), leyxtenbergit isə azdəmirli növ müxtəliflikləridir.
Xassələri
Rəng – müxtəlif çalarlı yaşıl, sarı, çəhrayımtıl-ağ, ağ, bənövşəyi; Mineralın cizgisinin rəngi – ağ; Parıltı – yağlı, ayrılma müstəvilərində – sədəfi; Şəffaflıq – yarımşəffaf, nazik vərəqlərdə şəffaf; Sıxlıq – 2,5–2,7; Sərtlik – 2–2,5; Vərəqləri əyilgəndir, lakin elastik deyil; Ayrılma – {001} üzrə tam mükəmməl; Morfologiya – kristallar: lövhə şəkilli, çəlləkvari; İkiləşmə: xlorit və mika qanunları üzrə; Mineral aqreqatları: pulcuqlu, gizlipulcuqlu, bəzən torpaqvari kütlələr, vərəqlər, süxur boşluqlarında – druzalar.
Mənşəyi və yayılması
Metamorfik mənşəli klinoxlor xlorit şistlərinin tipik əsas süxurəmələgətirən mineralıdır. Habelə alp tipli damarlarda, skarnlarda, kolçedan və mis-nikel yataqlarının filizyanı dəyişilmiş süxurlarında, mineralın xromlu əmələgəlmələri isə dəyişilmiş hiperbazitlərdə və xromit yataqlarında müşahidə edilir. Birlikdə rast gəldiyi minerallar: epidot, diopsid, qranat, vezuvian, kalsit. Mineralın tapıldığı yerlər: Saranov və Axmatov yataqları, Nazyam dağları (Rusiya); Sermatt (Avstriya); Tirol, Binnental (İsveçrə); Kop-Krom mədəni (Türkiyə); Bryuster (ABŞ) və b. Azərbaycanda klinoxlor və onun azdəmirli növ müxtəlifliyi olan leyxtenbergit skarn tipli Daşkəsən dəmir filizi yatağında, mineralın xromlu növ müxtəfliyi – kemmererit isə Göydərə xromit və Ağqaya civə yataqlarında aşkar edilmişdir.
Tətbiqi
Geniş miqyasda yayıldıqları halda xlorit şistləri kağız sənayesində istifadə edilir.
Anno Hideaki
Anno Hideaki — yaponiyalı anime və kinofilmlər rejissoru. Vegetariandır. 2002-ci ildən manqaka Moyoqo Anno ilə evlidir. Onun ən məşhur əsəri Neon Genesis Evangeliondur.
Fəaliyyəti
Animator kimi ilk dəfə Super Dimensional Fortress Macross-da işə başlayıb, lakin yalnız 1984-cü ildə Küləklər vadisindən Navsikaya anime filmindən sonra məşhurlaşdı. Bundan sonra Gainax studiyasını yaradıb quruluşçu rejissor kimi ilk tammetrajlı filmi Wings of Honneamise, Gunbuster və Nadia: The Secret of Blue Water-sı çəkdi. Lakin Nadia: The Secret of Blue Water-sı çəkdikdən sonra depressiyaya düşüb az qala sui-qəsd torətmişdi.
1998-ci ildə Love & Pop, 2000-ci ildə isə Shiki-Jitsu (Ritual) filmlərini çəkdi. 2004-cü ildə Cha no aji (Çayın dadı) filmində anime rejissoru, 2006-cı ildə isə Naisu no mori: The First Contact (Qorxmuş meşə: İlk təmas) filmində öz rolunda oynayıb. 2013-cü ildə Hayao Miyazakinin dəvəti ilə Külək güclənir anime filmində baş qəhrəman Jiro Horikoshi-ni səsləndirdi.
Hamlet İsaxanlı. Biblioqrafiya
right|180px|thumb "Biblioqrafiya. Hamlet İsaxanlı. Alim, Qurucu, Şair" kitabı — 2010-cu ildə Xəzər Universiteti Nəşriyyatında işıq üzü görmüşdür.
Kitab ikidillidir, eyni məlumatlar əvvəlcə azərbaycanca, sonra isə ingiliscə verilmişdir. Azərbaycan variantında əsərlərin siyahisi orijinal dildə (azərbaycan, rus, ingilis və digər dillərdə), ingilis variantında isə hər biri ingiliscəyə tərcümədə verilmişdir.
Tərtibçidən
Bu Biblioqrafiya professor Hamlet İsaxanlının 1973–2009-cu illərdə yazdığı əsərlərini əhatə edir. Kitaba Hamlet İsaxanlının 37 il ərzində yazdığı elmi və publisistik yazıları, ölkədaxili və beynəlxalq konfranslardakı məqalə və tezisləri, redaktoru olduğu əsərlər, tərcümələri, rəhbərlik etdiyi namizədlik və doktorluq dissertasiyaları haqqında məlumatlar daxil edilmişdir. Xarakterinden və məzmunundan asılı olmayaraq kitaba daxil edilmiş bütün materiallar dərc edildiyi dildə və xronoloji ardıcıllıqla verilmişdir.
10 qəpiklik sikkə
10 qəpiklik sikkə — Azərbaycanda işlədilən qəpik sikkələrindən biri. 2006-cı ildən dövriyyədədir.
Hamlet İsaxanlı. Biblioqrafiya
Biblioqrafiya
Kitabın bu əsas hissəsi aşağıdakı fəsillərdən ibarətdir:
10 qəpiklik sikkə
Təsviri
Dövriyyədə olan 10 qəpiklik sikkələr latunla örtülmüş qızılı rəngdədir. Yan tərəfləri individual üsulla hazırlanmışdır.
Hamlet İsaxanlı. Biblioqrafiya
Həmçinin bax
Hamlet İsaxanlı Xəzər Universiteti
10 qəpiklik sikkə
Ölçüsi və çəkisi
2006-cı ildə dövriyyəyə buraxılmış 10 qəpiklik sikkələrin ölçüsi isə 22,25 mm, çəkisi isə 5,25 qramdır.
Hardi fəzası
Hardi fəzası — funksional fəzanın kompleks analizində xüsusi növüdür, funksional analizdə L^p-fəzanın analoqudur. Hardi fəzası ingilis yazıçısı Hardinin adına həsr olunub.
Tərifi
Hardi fəzası \ H^p, 0<p<\infty  olduqda— aşağıdaki şərti ödəyən açıq vahid  kürədə kompleks müstəvidə holomorf funksiyanın sinifidir Bərabərsizliyin sol tərəfi \ p-Hardi fəzasında norma və ya sadəcə \ f üçün Hardi norması adlanır, və \ |f|_{H^p} işarələnir.
L^p-fəzasında olduğu kimi, p=\infty norma üçün kimi ümumiləşdirilmişdir.
hal üçün \ H^q çoxluğu \ H^p çoxluğun altçoxluğu olduğunu göstərmək olar.
Tofiqi
Tofiqi — Azərbaycan Respublikasının Ağdaş rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tofiqi kəndi Şirvan düzündədir. XIX əsrə aid mənbədə Toyfiqi formasında qeydə almmışdır. Yerli əhali Toroo şəklinda da işlədir. Oykonim çox güman ki, Tofiq antroponimi ilə əlaqədardır.
Din
Kənddə Tofiqi kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Şəhidləri
Birinci Qarabağ müharibəsində həlak olanlar
İkinci Qarabağ müharibəsində həlak olanlar
Əhməd Kabaklı
Əhməd Kabaklı (5 dekabr 1924 - 8 fevral 2001)—Türk yazıçısı, jurnalisti, ədəbiyyatşünası.
Həyatı
XX əsr Türkiyəsinin elmi-ədəbi, ictimai-fəlsəfi fikir gündəmində Şeyxül-mühərrir Əhməd Kabaklı fədakar araşdırıcılıq səriştəsinə, analitik təfəkkürə, yenilikçi düşüncəyə, milli ruha malik ədəbiyyat tarixçisi, ədəbiyyatşünas-alim, yazar, pedaqoq və jurnalist kimi yetərincə tanınır, təqdir və təbliğ olunur. Onun son qırx beş ildə on dörd dəfə nəşr edilən, ümumi həcmi 4330 səhifədən çox olan beş cildlik “Türk ədəbiyyatı” tarixi bu sahəyə həsr edilən ilk və ən mükəmməl ensiklopediya, türk ədəbi-mədəni mühitinin dolğun və sanballı atlasıdır. Onun “Kültür imperializmi” (1970), “Müsəlman Türkiyə” (1970), “Məbəd və millət” (1970), “Yunus Əmrə” (1971), “Mehmet Akif Ərsoy” (1970), “Mövlana” (1975), “Təməllərin duruşmasi” (1989), “Güney-doğu yaxından” (1990), “Şeir incələmələri” (1992), “Doğudan doğuş” (1993), “Sultan-üş şüəra Nəcib Fazil” (1995), “Şairi Cahan Nədim” (1996), “Millətə vurulan canlı qandal - bürokratiya” (2002), “İstanbul gül dəstəsi” (2003), “İslamla qaynaşmış türk ədəbiyyatı” (2006), “Aşıq ədəbiyyatı” (2006), “Alpərən” (2007), “Nazim Hikmət” (2007), “Dövlət fəlsəfəmiz” (2007), “Türkiyəni yoğuranlar” (2008), “Çağlara hökm edənlər” (2008), “Fateh və İstanbul” (2011), “Divan ədəbiyyatı” (2011) və b. kitabları nəsillərin təlim və tərbiyəsində, milli şüurun oyanışında, ədəbiyyatşünaslıq elminin zənginləşməsində əlahiddə əhəmiyyət kəsb edən mənəvi xəzinədir. Bir elmi-tədqiqat institutunun on illərlə görə bilməyəcəyi işi təkbaşına yerinə yetirən, çətinliklərə, məşəqqətlərə sinə gərən, min beş yüz ildən artıq mürəkkəb, keşməkeşli bir dövrün ədəbi, tarixi materiallarını incələyən, əlyazmaları, arxiv sənədlərini saf-çürük edən, dəyərləndirən Əhməd Kabaklı mənsub olduğu türk ədəbiyyatına, mədəniyyətinə misilsiz milli mənəvi töhfələr bəxş etmişdir.
Əsərlərində, xüsusilə “Türk ədəbiyyatı”nda xalq yaradıcılığına, “Alp Ər Tonqa”, “Şu”, “Boz qurd”, “Ergenekon”, “Törəyiş”, “Köç” və s. əfsanələrin şərhinə geniş yer ayıran Əhməd Kabaklı 1924-cü ilin mayın 24-də əfsanəvi Harputda, Saray Xatun məscidinin azançısı (müəzzini) Ömər əfəndinin ailəsində həyata göz açmışdır. Türkiyənin tanınmış ədəbiyyatşünası Bəşir Ayvazoğlunun fikrincə Əhməd Kabaklının ata-babaları Harputun Daşlıbağında meyvə, özəlliklə kabak (balqabaq yetişdirdikləri üçün onlara kabaklılar deyilirdi . Fərqli bir dəyərləndirməyə - Dr. S.Sərvət Kabaklının düşüncələrinə əsasən bu nəslin nümayəndələri həmişə xeyirxahlıqda, zəhmətsevərlikdə, müdriklikdə öndə, irəlidə, qabaqda olduğu üçün xalq onlara Kabaklı adı vermişdir. Sonuncu fikrin dolğunluğunu, doğruluğunu, dürüstlüyünü zaman keçdikcə tarix özü də təsdiqlədi. Dövrün, epoxanın məhrumiyyətlərinə, məşəqqətlərinə baxmayaraq zəhmətin və istedadın sayəsində Kabaklılar nəslinin öndə, qabaqda gedənləri bu soyadı qədim və böyük bir xalqın ədəbiyyat, mədəniyyət tarixinə ləyaqətlə həkk etdilər.
1926-cı ildə Harputda Kabaklılar ailəsinə ağır itki üz verdi. Təsadüfi qəza nəticəsində Ömər əfəndi həlak oldu. İki yaş yarımında ikən atasını itirən Əhməd Kabaklı çətinlik, yoxsulluq və ehtiyac içində böyümüş, anası Münirə xanımın himayəsi altında təlim-tərbiyə almış, anasından və xalasından çoxsaylı əfsanələr, nağıllar, atalar sözləri dinləmiş, Elazığda ibtidai məktəbi və liseyi yüksək qiymətlərlə başa vurmuşdur. İstanbul Universitetinin ədəbiyyat fakültəsinin türkologiya bölümündə oxuduğu illərdə Əhməd Cəfəroğlu, Cəmil Meriç, Cahid Okurer, Mehmet Kaplan və b. görkəmli şəxsiyyətlərdən dərs alirdı. Ə.Kabaklı ilk tənqidi məqalələrini də tələbəlik illərində çap etdirir, 1948-ci ildə bu universiteti bitirdikdən sonra isə Diyarbəkir liseyində pedaqoji fəaliyyətə başlayır. Bu şəhər onun həyatında və taleyində unudulmaz xoş duyğular yaradır, zərif izlər buraxır. Əhməd bəy Diyarbəkir qız liseyində riyaziyyat müəlliməsi işləyən Məşkurə Elbir xanımla tanış olur və onunla ailə həyatı qurur. Bu izdivacdan onun sonralar kimyaçı kimi tanınan Taner adlı oğlu dünyaya gəlir. Ötən əsrin 50-ci illərində Milli Təhsil Nazirliyi onu Parisə oxumağa göndərir, qayıtdıqdan sonra İstanbul Pedaqoji İnstitutunda müəllimliyə başlayır, eləcə də İstanbul Texniki Universitetində ədəbiyyatdan dərs deyir. 70-ci illər Türkiyəsinin mədəniyyət aləmində iki böyük ədəbi hadisə Əhməd Kabaklı ilə birbaşa bağlıdır. Mətbuat ailəsinə 1972-ci ilin yanvarın 15-də ilk uğurlu sayı ilə qədəm qoyan “Türk ədəbiyyatı” dərgisi Ə.Kabaklının təsisçiliyi və baş redaktorluğu ilə yarandı və az vaxtda ədəbi qüvvələri ətrafında cəmləyərək milli məfkurəyə, mənəvi dəyərlərə dayalı yeni cərəyanın, çağdaş ədəbi məktəbin təməlini qoydu. Digər əlamətdar hadisə isə dərgidən 6 il conra – 1978-ci ildə dövrün görkəmli siyasət, ədəbiyyat və mədəniyyət xadimlərinin iştirakı ilə Türk Ədəbiyyatı Vəqfinin yaradılması idi. Ə.Kabaklının öndərliyi ilə vəqfin üzvləri arasında Süleyman Dəmirəl, Alparslan Türkeş, prof.Məhərrəm Ergin, prof.Faruk Kadri Timurtaş, prof.Mehmet Kaplan, prof.Tahsin Banguoğlu, Nəcip Fazil Qısakürək, qurucuları sırasında Sevinc Çokum, İskender Öksüz, Tahir Kutsi Makal, İrfan Atagün, Halis Akaydın, İsmayıl Gerçəksöz və b. tanınmış qələm əhli yer almışdır. Bu günədək Türk Ədəbiyyatı Vəqfi və “Türk ədəbiyyatı” dərgisi eyni ideala – türkçülüyə və türk ədəbiyyatına heç bir əyintiyə və sapıntıya yol vermədən ləyaqətlə xidmət edir. Kabaklı xocamızın bir sıra əsərlərinin ilk variantı Vəqfin yığıncaqlarında, “Çərşənbə axşamları”nda dinlənilmiş, bəyənilmiş və dərgidə nəşr olunmuşdur.
Ana (film, 1999)
Ana — rejissor Xamis Muradov tərəfindən 1999-cu ildə çəkilən Azərbaycan sənədli filmi.
Film üzərində işləyən
Rejissor: Xamiz Muradov
Səudiyyə Ərəbistanında ali təhsil
Səudiyyə Ərəbistanında ali təhsil — Səudiyyə Ərəbistanı Krallığında ali təhsil sistemi.
Ali Təhsil Nazirliyi
Ölkənin ali təhsil sisteminə Ali Təhsil Nazirliyi nəzarət edir. Onun tabeliyində bir sıra qurumlar fəaliyyət göstərir:
Təhsil müddəti
Ölkədə humanitar və sosial elmlər sahələri üzrə ali təhsil proqramları 4 illikdir. Tibb, mühəndislik və əczaçılıq sahələri üzrə ali təhsil müddəti isə 5–6 il davam edir.
Ali məktəblər
Səudiyyə Ərəbistanında 32 universitet fəaliyyət göstərir. Onlardan 24-ü dövlət, 8-i isə özəl ali təhsil müəssisəsidir.
Ölkə üzrə ali təhsilə cəlb olunma göstəriciləri ilbəil artır.
İnkişaf tarixi
Ölkədə ali təhsil sisteminin özünəməxsus inkişaf tarixi var. Şəriət elmlərini öyrənən ilk müasir ali təhsil müəssisəsi 1949-cu ildə Məkkədə yaradılmışdır. 4 il sonra elə bu şəhərdə Pedaqoji İnstitut, Ər-Riyadda isə Şəriət İnstitutu açılmışdır.
1957-ci ildə Kral Səud Universiteti yaradılmışdır. Kral Səud Universitetinin təsis olunması ölkədə müasir dünyəvi ali təhsil sisteminin tətbiqinin başlanğıcı hesab edilir. Bu ali təhsil müəssisəsi Fars körfəzi regionunda və ərəb ölkələrində ilk universitetdir. Kral Səud Universitetində filologiya, pedaqoji, təbiət elmləri, idarəetmə, əczaçılıq, tibb, mühəndislik, aqrar mühəndislik, stomatologiya, tətbiqi sənət, uçot və informasiya, planlaşdırma, ərəb dili, xarici dillər və digər fakültələr fəaliyyət göstərir.
1970-ci ildə yaradılmış Kral Fəhd adına Neft və Minerallar Universitetində sırf neft sənayesi, energetika, geologiya sahələri üzrə mütəxəssislər hazırlanır. Bu ali məktəbin məzunları əsasən, ABŞ-Səudiyyə müştərək şirkəti olan "Saud-ARAMKO"nun müəssisələrində çalışırlar.
Ölkənin digər nüfuzlu ali məktəbləri sırasında 1961-ci ildə Mədinə şəhərində əsası qoyulmuş İslam Universiteti və elə həmin ildən Ciddə şəhərində fəaliyyət göstərən Kral Abduləziz Universitetinin misal göstərmək olar.
Taibba, Qassim və Taif universitetləri də yüksək səviyyəli tədris imkanları ilə tanınan ali məktəblərdəndir.
Beynəlxalq əməkdaşlıq
Səudiyyə Ərəbistanı təhsil sahəsində bir çox ölkələrlə səmərəli əlaqələrə malikdir. Bu baxımdan tələbə mübadiləsi istiqamətində daha nəzərəçarpan uğurlar qazanılmışdır.
2005-ci ildə ölkə rəhbərliyinin təşəbbüsü ilə gənclərin inkişaf etmiş Qərb ölkələrinin qabaqcıl ali məktəblərində təhsil almasına dair təqaüd proqramı elan edilmişdir ki, həmin təqaüdlər təhsil və yaşayış xərclərini əhatə edir. Təkcə 2007–2008-ci tədris ilində 5000 nəfər səudiyyəli tələbə bu təqaüd proqramı hesabına xaricdə təhsil almışdır.
Xaricdə təhsil almaq istəyən tələbələr əsasən Kanada, ABŞ, Böyük Britaniya, Avstraliya, Yeni Zelandiya, İsveçrə, Fransa və Almaniyanın ali məktəblərini seçirlər. Proqram çərçivəsində təkcə Böyük Britaniyada 15.000 nəfər tələbə təhsil almışdır ki, onların da 25 faizini qızlar təşkil edir.
Rəfael Süleymanov
Rəfael Süleymanov — BDU Slavyan ölkələri tarixi kafedrasının professoru, BDU Tarix fakültəsi dekanının elmi işlər üzrə  müavini, tarix elmləri doktoru.
Həyatı
1940-cı il yanvarın 25-də Qax rayonunun Qaşqaçay kəndində anadan olmuşdur.
1949-1955-ci illərdə Qax və Zaqatala şəhər uşaq evlərində tərbiyə almışdır. 1955-1957-ci illərdə Bakı şəhəri 14 saylı sənət məktəbində oxumuşdur.
1957-1961-ci illərdə Azərnefttikinti idarəsində çalışmışdır.
1961-ci ildə Bakı şəhəri 33 saylı orta məktəbi bitirdikdən sonra 1961-1964-cü illərdə Sovet Ordusu sıralarında həqiqi hərbi xidmətdə olmuşdur.
Təhsili, elmi adları və dərəcələri
1975-ci ilin mayında Azərbaycan Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsinin Müdafiə Şurasında «XIX əsrin birinci yarısında Azərbaycanın Mərkəzi Rusiya quberniyaları ilə ticarət əlaqələri» mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir.
1990-cı ilin dekabrında Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Tarix İnstitutunun Müdafiə Şurasında «Azərbaycanda orta ixtisas təhsilli mütəxəssislərin hazırlanması 1920-1985-ci illər» mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir.
Əmək fəaliyyəti
1969-1972-ci illərdə ADU tarix fakültəsinin SSRİ tarixi kafedrasında laborant və baş laborant vəzifələrində çalışmışdır.
1972-ci ilin fevralında həmin kafedrada əvvəl müəllim, sonra isə baş müəllim vəzifəsinə keçirilmişdir. 1973-1977-ci illərdə tarix fakültəsinin dekan müavini vəzifəsində işləmişdir. 1984-cü ildə SSRİ tarixi kafedrasında dosent vəzifəsini tutmuşdur.
1993-cü ildə Şərqi Avropa xalqları tarixi (hazırda Slavyan ölkələri tarixi kafedrası adlanır) kafedrasında professor vəzifəsini tutmuşdur.
2001-ci ilin yanvarından hal-hazıradək qədər eyni zamanda tarix fakültəsi dekanının elmi işlər üzrə müavinidir.
Çalışdığı kafedrada bakalavr pilləsində «Slavyan ölkələrinin müasir tarixi» və magistratura pilləsində «SSRİ və onun xarici siyasəti» mövzusunda mühazirə və məşğələ dərslərini aparır. 2 monoqrafiyanın (həmmüəllif), 2 dərsliyin (həmmüəllif), 2 metodik vəsaitin və 45-dən artıq elmi məqalənin müəllifidir.
SSRİ Ali və Orta İxtisas təhsili Nazirliyinin fəxri fərmanı ilə təltif edilmişdir.
Beynəlxalq seminar, simpozium və konfranslarda iştirakı
Bakı, Aşqabad və Sankt-Peterburqda keçirilən konfranslarda iştirak etmişdir.
Senecio microtis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Mirzə Əliəkbər Dehxuda
Mirzə Əliəkbər Dehxuda — ictimai-siyasi xadim, yazıçı, lüğət tərtibçisi, şair. Təxəllüsü Əllamə idi.
Həyatı
Əslən İran azərbaycanlısı olan Dehxuda Tehranda anadan olmuşdur. Atası Xan Babaxan (خان باباخان) Qəzvin şəhərinin ortabab mülkədarlarından olmuşdur.
Fəaliyyəti
”Sur-e İsrafil” – 1907-1908-ci illərdə Tehranda nəşr olunan ictimai-siyasi və ədəbi jurnal idi. Redaktoru Cahangir xan Şirazi, naşiri isə Ələkbər xan Dehxuda olmuşdur. 1905-1911-ci il inqilabı dövründə İranın ədəbi-ictimai həyatında mühüm rol oynayan “Sur-e İsrafil”in “Çərən-pərən” adı altında xüsusi satirik rubrikası var idi. Dehxuda bu rubrikada öz yazılarını Dəxu təxəllüsilə imzalamışdır.
“Sur-e İsrafil” jurnalı bir sıra məsələlərdə “Molla Nəsrəddin”lə səsləşirdi.
Xarici keçidlər
thumb|right|250px|Mirzə Ələkbər Dehxuda gəncliyində
Grevillea involucrata
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Xocalı soyqırımı abidələri
Xocalı soyqırımı abidələri — Dünya üzrə Xocalı soyqırımı abidələrinin siyahısı.
Akbaris (Şaran)
Akbaris, ) — Başqırdıstan Respublikasının Şaran rayonunda yerləşən kənd. Kənd Akbaris kənd şurasının tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə Marilər (79%) üstünlük təşkil edir.
Almas Yıldırım (film, 2004)
Almas Yıldırım tammetrajlı sənədli-bədii televiziya filmi rejissor Şahəddin Elxan Mayıloğlu tərəfindən 2004-cü ildə çəkilmişdir. Azərbaycan Televiziyasında istehsal edilmişdir. Film Azərbaycanın mühacir şairi Almas Yıldırım haqqındadır.
Məzmun
Film Azərbaycanın mühacir şairi Almas Yıldırımın həyat və yaradıcılığından bəhs edir. Vətən həsrəti, qəribliyin hüznü Almas Yıldırımın demək olar ki, bütün əsərlərinin aparıcı ahəngini təşkil edir.
Film üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Əhməd Oğuz, Şahəddin Elxan Mayıloğlu Rejissor: Şahəddin Elxan Mayıloğlu Operator: Nəriman Şıxəliyev
Rollarda
Lətifə Əliyeva — mamaça; nənə Məmmədkamal Kazımov — Abdullayev Şövqi Hüseynov — agent; kəndli İlqar Cahangirov Zahid Mehdiyev — kəndli
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2004-cü ilin Azərbaycan filmləri 2000-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Moris Vinsent Uilks
Moris Vinsent Uilks (, 26 iyun 1913, Dadli, Böyük Britaniya  — 29 noyabr 2010, Kembric, Böyük Britaniya) — Kompüter sahəsində Böyük Britaniya alimi.
Həyatı
Moris Vinsent Uilks 1913-cü il, 26 iyul tarixində İngiltərənin Staffordşir qraflığının Dadli ərazisində anadan olub. 1934-cü ildə Müqəddəs Con kollecini bitirən Uilks təhsilini Kembric Universitetində davam etdirir. O, uzun radio dalğaların ionosferdə yayılmasına həsr olunmuş elmi işinə görə fəlsəfə doktoru dərəcəsini alır.
M.Uilks universiteti bitirəndən sonra riyaziyyat laboratoriyasında demonstrator (ABŞ-də professor assistenti vəzifəsinə uyğun gəlir) vəzifəsinə təyin olunur. Onun vəzifəsinə yeni diferensial analizatorun işinə nəzarət və Mançester Universiteti ilə bu sahədəki konsultasiya işi daxil idi. II Dünya müharibəsi illərində Uilks orduda xidmət edir. 1945-ci ilin sentyabrında Kembricə qayıtdıqdan sonra riyaziyyat laboratoriyasının direktoru təyin olunur və bu vəzifədə 1980-ci ilə qədər çalışır.
1946-cı ildə C.F.Neymanın “EDVAC” kompüterinə həsr olunmuş qeydlərinin bir nüsxəsini əldə edir və bir gecədə bu hesabatı oxuyub anlamağa nail olur. Burada kompüterdə proqramın köçürülməsi və saxlanması təsvir olunmuşdu. Hesabatda əks olunan bütün detallarla ətraflı tanış olan Uilks 1946-cı il, iyulun 8-dən avqustun 31-dək Pensilvaniya Universitetinin Mur Məktəbində “Elektron rəqəmli kompüterlərin quraşdırılmasının metodları və nəzəriyyəsi” adlı mühazirələrdə iştirak edir.
O, burada “ENİAC” və “EDVAC” kompüterləri haqqında ətraflı biliklərə yiyələnir. M.Uilks yazır: “Mənim həyatımda ən önəmli hadisə 1946-cı ildə baş verdi. Mənə kompüterlər barədə təlim kurslarını dinləmək nəsib oldu və bu, məndə çox güclü təəssürat yaratdı”.
Kursu 28 nəfər və 20 təşkilat dinləyirdi. Əsas təlimçilər Mauçli və Ekkert idi. Həmin dövrdə onlar artıq “ENİAC” və “EDVAC”-ın quraşdırılması prinsiplərinin yaradıcıları kimi şöhrətin zirvəsində idilər. Uilks Kembricə qayıtdıqdan sonra riyaziyyat laboratoriyasının gücü hesabına saxlama proqramlı kompüterin hazırlanması layihəsini həyata keçirməyə başlayır. Layihəni reallaşdırmaq üçün laboratoriyanın kifayət qədər imkanları vardı. Növbəti 3 il “EDSAC” (Electronic Delay Storage Automatic Calculator) hazırlanmasına həsr olunur və maşın 1949-cu il, may ayının 9-da işləməyə başlayır.
Bu kompüter mahiyyət etibarilə “EDVAC” layihəsinin eyni idi. Lakin Uilks “EDSAC”-ın proqramlaşdırma işində bəzi məqamların ilk təşəbbüskarı və yaradıcısı idi. Hər bir əmrin kodlaşdırılması qaydası 2 rəqəmin(1 və 0) köməyilə reallaşırdı. Görkəmli alim maşınla ünsiyyətin rahat yollarını təqdim etməyə çalışırdı. Belə ki, bu səylərin ilk nəticəsi ingilis dilindən götürülmüş hərflər və qısa sözlər əsasında yaradılan yeni kodlar idi. O, yaddaşı mükəmməlləşdirmək (mnemonika) üçün hər əmri hərflərlə işarə etmişdi. Məsələn, S-oxuma, T-məlumatları yaddaşa ötürmə, Z-maşının dayanması və s.
“EDSAC”-da mnemonikanın yaradılmasından daha önəmli bir yenilik alt proqram kitabxanası olub. Qeyd etmək lazımdır ki, artıq proqramçılar alt proqramdakı “q” ilə tanış idilər. Q.Hopper və komandası isə alt proqramları H.Aykenin Harvard maşınında tətbiq etmişdilər. Problem ondan ibarət idi ki, yaddaşdakı dəyişdirilmiş alt proqramlar və yerləşdirilən əmr sonuncunun yerləşməsindən asılı olaraq dəyişirdi.
Yaddaşın müəyyən yerində alt proqramın sazlanmasının avtomatlaşdırmaya ehtiyacı vardı. İlk dəfə olaraq bu, “EDSAC” kompüterində öz həllini tapıb. EDSAC proqramçıları kitabxananı təşkil edən, vahid şəklə salınmış (unifikasiya edilmiş) alt proqram dəstini yazmışdılar. Bundan sonra qısa əmri belə daxil etmək kifayət edirdi ki, kompüter əsas proqram daxilində sazlama və alt proqramın yerləşməsinə dair bütün işləri müstəqil olaraq yerinə yetirsin.
M.Uilks EDSAC üçün mnemonika sxemini və alt proqram kitabxanasını toplayıcı sistem (assembly system) adlandırıb. Buradan da assembler termin yaranıb. Hazırkı vaxtda kiçik proqram dilləri assambler dilləri adlanır. Beləliklə, Uilks assambler dilləri adlandırılan bu dillərin yaradıcılarından biri hesab olunur. Qeyd edək ki, əsas parametrlərə cavab verən EDSAC kompüteri Kembricdə həyata keçirilən nüvə araşdırılmalarında müvəffəqiyyətlə istifadə olunub. M.Uilks mikroproqramlaşdırma ideyasının müəllifi hesab olunur 50-ci illərin əvvəllərində Uilksin rəhbərlik etdiyi heyət EDSAC kompüterinin 2-ci versiyası – EDSAC II maşınını hazırlamağa başladılar və bu iş 1958-ci ildə başa çatdırıldı. Bu kompüterin haırlanmasında ilk dəfə olaraq mikroproqramlaşdırma ideyasından istifadə olunub. Məlumdur ki, kompüterlərin quraşdırılmasında həll edilməsi vacib olan önəmli məsələlərdən biri də bu maşınlarda informasiya daşıyan elektrik siqnal axınını necə idarə etmək işidir. Uilksin irəli sürdüyü mikroproqramlaşdırma ideyası idarəetmə funksiyasını anlamağı asanlaşdırırdı. Ən önəmlisi isə o idi ki, bu prinsip maşına elastiklik verirdi: idarəetmə sistemini aparat hissəsini yenidən quraşdırmadan dəyişmək mümkün idi.
M.Uilks mikroproqramlaşdırma sahəsində ideyalarını 1951-ci ildə Mançester Universitetində keçirilən konfransda “Avtomat hesablama maşınlarının ən yaxçı quraşdırma metodu” adlı hesabatında bəyan edir. Bu metod multiproqramlaşdırma texnikasının əsası oldu və uzun müddət – 70-ci illərin əvvəllərinə qədər populyar idi.
1951-ci ildə Uilks həmkarları D.Uiller və S.Qillə birlikdə proqramlaşdırmaya dair ilk dərsliyi yazıb. Qeyd edək ki, EDSAC-II kompüteri yaradılandan sonra kompüterlərin inkişafının hansı istiqamətdə gedəcəyini müəyyənləşdirdi. Bu da layihənin mükəmməlliyindən və peşəkarcasına hazırlamasından xəbər verirdi.
Senecio sukaczevii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Ak Jol (Qırğızıstan)
Seçkilər nəticəsində 90 yerdən 71-nə sahib olan "Ak Jol" parlamentə daxil olmuş 3 partiyadan biri idi.