cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fallout: New Vegas
Məzmun
Oyunda hadisələr oyunçu personajın aldığı qərarlara əsasən irəliləyir və müxtəlif hadisələr, fraksiyalar, o cümlədən personajları əhatə edir. Oyunun əsas süjet xətti kuryerin aralarında oaln problemi həll etməsi və platin fişkanı əldə etməsi üçün Benninin izinə düşməsini əhatə edir. Bu zaman o, fərq-fərqli problemləri olan insanlara rast gəlir. O, bu insanlara kömək edə, onlara məhəl qoymaya və ya ziyan vura bilər ki, bu hərəkətlər də müsbət və mənfi karma ilə nəticələnir. Nəticədə, Benni və fişkanı aşkar edən kuryer özünü ekspansionist demokratik bir federasiya olan Yeni Kaliforniya Respublikası, Roma cəmiyyətindən ilhamlanan quldarlar olan Sezar legionu və Nyu-Veqasın müəmmalı de-fakto hakimi, şəhər nəzarət edən seküriton ordusunun rəhbəri Cənab Haus arasındakı bir münaqişənin ortasında tapır. Bu üç tərəf "Huver" bəndinin nəzarətini ələ keçirmək istəyir, hansı ki, regionun cənub-qərbini elektrik və təmiz, radiasiyasız su ilə təmin edir. Bu o deməkdir ki, bəndin nəzarəti regiona effektiv nəzarət üçün bir açardır. Böyük müharibədən əvvəl yaşamış və qapalı həyatta saxlama kamerası sayəsində sağ qalan bir insan olan Cənab Hausun müharibədən əvvəl həmin platin fişkanı sifariş etdiyi aşkar olunur. Həmin fişka əslində içərisində seküritonların döyüş effektivliyini xeyli dərəcədə təkmilləşdirən bir proqram olan data saxlama cihazıdır. Bu fişka yenidən proqramlaşdırılmış bir seküriton olan Yes-menin (səsləndirən: Deyv Foli) köməyi ilə Hausun təhlükəsizlik qüvvələri əl keçirərək Nyu-Veqasın nəzarətini ələ almaq istəyən Benni tərəfindən oğurlanmışdır.
Kuryer xəbər tutur ki, Sezar legionu "Huver" bəndinə hücum etmək istəyir. Oyunçu personaj baş verəcək bu döyüşün nəticəsinin necə olacağına qərar verməlidir. Qorxulu leqat Lani öndərliyindəki legion qüvvələri bəndə hücum edərkən general Li Oliver  rəhbərliyindəki YKR qüvvələri öz mövqelərini qoruyur. Oyunçu personajın bənd uğrunda olan döyüş zamanı tərəfində durmaq üçün seçdiyi fraksiyadan asılı olaraq, bənd ya heç kəsin əlinə keçməsin deyə məhv edilir, ya Sezar legionu tərəfindən ələ keçirilir, ya YKR tərəfindən uğurla müdafiə olunur, ya da Cənab Hausun şəbəkəsinə qoşdurulur ki, o və ya Yes-menin nəzarətinə keçsin. Oyun oyunçunun qərarlarının nəticələrini, "Huver" bəndi uğrunda döyüşdən sonra Nyu-Veqas və Moxaveyə kimin rəhbərlik etdiyini, eləcə də digər fraksiyaların taleyini göstərən və izah edən slayd-şou ilə sona çatır.
Sonluqlar
Oyunçu Moxave çöllüyünün taleyini qərarlaşdıracaq qərarlar alır.
İstehsal
"Fallout 3" 2008-ci ildə satışa çıxarılmış, tənqidi və kommersial uğur olmuşdu ki, bu da "Bethesda"nın oyun üçün sikvelin istehalına start verməsinə səbəb olur. "Bethesda" şirkətinin istehsalçı komandası "The Elder Scrolls V: Skyrim" videooyunu üzərində işləyirdi deyə məşğul idi. Buna görə də rəhbərlik yeni bir buraxılışın istehsalı üçün "Obsidian Entertainment" şirkətinə müraciət edir, hansı ki, "Interplay" şirkətinin orijinal "Fallout" istehsalçı studiyası olan "Black Isle Studios"un keçmiş əməkdaşları tərəfindən yaradılmışdır. "Bethesda" və "Obsidian" qərara gəlir ki, "Fallout 3" süjeti əvəzinə "Qərb sahili" hekayəsini davam etdirmək daha məqbuldur. Oyunun hadisələrinin "Fallout 2" və "Fallout 3" videooyunlarının hadisələrinin arasındakı bir dövrdə cərəyan etməsi təklifi "Bethesda" rəhbərliyi tərəfindən rədd edilmişdir. Buna baxmayaraq, rəhbərlik oyunun hadisələrinin Las-Veqas şəhəri və onun ətrafında cərəyan etməsi fikri ilə razı olmuşdur.
"Fallout: New Vegas" 2009-cu ilin aprel ayında rəsmi olaraq, anons edilir. "Obsidian" studiyasının istehsalçı komandasında keçmiş "Interplay" və "Black Isle" əməkdaşları da var idi. Bunlara oyunun rejissoru Coş Soyyer, o cümlədən oyunun baş ssenaristi və endirilən bilən məzmununun rejissoru Kris Avellon da daxildir. "New Vegas"ın süjet xətti "Black Isle" studiyasının istehsal etdiyi, çox zaman "Van Buren" adlandırılan orijinal "Fallout 3" videooyunundan böyük dərəcədə ilham almışdır, hansı ki, ləğv edilməzdən əvvəl rejissorluğunu Coş Soyyer edirdi. Bu ilhamlardan ən əhəmiyyətlisi videooyuna əslində "Van Buren" üçün yaradılmış olan Sezar legionu fraksiyasının əlavə edilməsidir. "Obsidian" şirkəti oyuna keçmiş "Fallout" buraxılışlarında görünən fraksiyaları da əlavə etmiş və fraksiyaların yaxşı ilə pis şəklində ayırd edilməsindən yayınmışdır. Bunun əvəzinə, fraksiyalar oyunçunun seçdiyi yoldan asılı olaraq, onların potensial rəqib obrazını canlandırır.
Oyunun istehsal müddəti təqribət 18 aydır. "New Vegas" əslində "Fallout 3"-ə bənzəyir, çünki hər iki videooyun da "Gamebryo" mühərrikindən istifadə edir. Buna baxmayaraq, "New Vegas"da istifadə olunan mühərrikin əvvəlki buraxılışın mənbə kodundan istifadə edərək yenilənmiş versiyasıdır ki, bu versiya ilə qrafika renderləmə təkmilləşdirilmiş və yeni incəsənət aktivləri əlavə edilmişdir. Həmçinin, Las-Veqas stripinə daha çox işıq və effektlərin yerləşdirilməsi üçün mühərrik üzərində yenidən işlənmişdir. "Obsidian" studiyasının istehsalçı komandası "Gamebryo" mühərriki ilə tanış deyildilər və "Oblivion" modderi Xorxe Salqadodan kömək almalı olmuşdular. "Obsidian" real zamanlı atış mexanikalarını inkişaf etdirmiş və arpacıq əlavə etmişdir ki, oyunu V.Y.H.S. sistemindən istifadə edərək oynamaq "Fallout 3"-də olduğu kimi, məcburiyyətə çevrilməsin. Oyunun PC versiyası nailiyyətlər və bulud yaddaşı bazası, o cümlədən müəllif hüquqlarının qorunması üçün texniki vəsait (DRM) kimi onlayn funksiyalar üçün "Steamworks" funksiyalarından istifadə edir. Oyunun DRM-dən istifadə etməyən versiyası 1 iyun 2017-ci il tarixində GoG.com virtual satış platformasında satışa çıxarılmışdır.
Prodüser Ceyson Berqman oyunun hadisələrini rəvayət edən Ron Perlman və radio disk jokeyi "Cənab Nyu-Veqas"ı səsləndirən Ueyn Nyuton kimi bir neçə aktyorun oyunun istehsalında iştirak edəcəyini anons etmişdir. O həmçinin, oyunun səs aktyoru heyətində Metyu Perri, Zakari Levi, Kris Kristoferson, Denni Trexo, Maykl Dorn və Felisiya Deyin olacağını təsdiqləmişdir. "Obsidian"ın istehsalçı komandası oyunun kastinq prosesinə, eləcə də səs istehsalına nəzarət etməsi üçün kastinq rejissoru və səs prodüseri Timoti Kubbisonu işə götürmüşdü. Oyun birnəfərli döyüş rol videooyunları arasında ən çox dialoq sətirlərinə sahib olmaq üzrə yeni rekord qırmışdır. "New Vegas"da təxminən 65.000 dialoq sətiri var. Beləliklə, oyun öz sələfi və rekordun keçmiş sahibi olan "Fallout 3"-ü keçmişdir, hansı ki, təqribən 40.000 sətirli bir dialoq sisteminə malik idi.
"Obsidian Entertainment" 4 fevral 2010-cu il tarixində "Fallout: New Vegas" üçün tizer treyleri yayımlamışdır. 11 iyun 2010-cu il tarixində, "E3" tədbirinin "GameTrailers" hissəsində ikinci bir treyler nümayiş edilmişdir.
Buraxılış
"Bethesda" içində müəyyən oyundaxili əşyalar olan öncədənsifariş bonus paketləri anons etmişdir. Onlar: "Klassik", "Tayfa", "Karvan" və "Muzdlu". Bu paketlər sadəcə müəyyən satıcılarda mövcud idilər, ancaq 27 sentyabr 2011-ci il tarixində ayrı formada satışa çıxarılmışdır. Oyunun "Kolleksiyaçı buraxılışı" 11 may 2010-cu il tarixində anons edilmiş, qlobal səviyyədə Microsoft Windows, PlayStation 3 və Xbox 360 platformalar üçün satışa çıxarılmışdır. Buraxılışın təqdim etdiklərinə "Fallout: New Vegas" oyununun kazinolarındakından yeddi real poker fişkası, hər birinin üzərində müəyyən bir personaj şəkli və onlar haqqında məlumat olan kartlar, "New Vegas" oyununun hadisələrindən əvvəl baş verənləri əhatə edən, "All Roads" adlı qrafik roman, oyundakı "Laki 38" platin fişkasının böyük surəti və oyunun istehsalı haqqında sənədli film aiddir.
"Fallout: New Vegas" 19 oktyabr 2010-cu il tarixində Şimali Amerikada, 21 oktyabr 2010-cu il tarixində Avstraliyada, 22 oktyabr 2010-cu il tarixində Avropada, 4 noyabr 2010-cu il tarixində isə Asiyada Microsoft Windows, PlayStation 4 və Xbox One platformaları üçün satışa çıxarılmışdır. Oyunun 19 oktyabr 2010-cu il tarixində satışa çıxarıldıqdan bir neçə saat sonra "Fallout: New Vegas" oyunçuları yaddaşda saxlanılan oyunların xarab olması, oyunun donması, oyunçuların oyundaxili relyefin içində ilişib qalması və ixtiyari qeyri-oyunçu personajların oyunçunun arxasında spaun olaraq döyüşə başlaması kimi müxtəlif texniki xətalardan şikayətlənməyə başlamışdır. "Bethesda Game Studios" çox keçməmiş "Obsidian" ilə birlikdə yeniləmələr üzərində işlədiklərini və bunun "olduqca qısa zamanda" buraxılacağını qeyd edən bir bəyanat yaymışdır. Onlar müştəriləri satın aldıqları "New Vegas" nüsxələrini mağazaya qaytarmaq əvəzinə, özlərində saxlamağa çağırmış, şirkətin priotetinin istifadəçilərinə mümkün olan ən yaxşı təcrübəni təqdim etmək olduğunu qeyd etmişdir.
Oyunun satışa çıxarılmasından bir həftə keçməmiş, onun PC, Xbox 360 və PlayStation 3 versiyaları üçün patç buraxılmışdır, hansı ki, tapşırıq və skriptləşdirmə ilə bağlı 200-dən çox düzəlişlər ehtiva edirdi. 14 dekabr 2010-cu il tarixində buraxılan başqa bir yeniləmə yoldaşlarla əlaqədar qüsurlar kimi digər xətaları və yaddaş problemlərini aradan qalmışdır. Fevral və aprel aylarında müxtəlif xətaları və geympley problemlərinə toxunan yeniləmələr buraxılmışdır. 5 iyul 2011-ci il tarixində buraxılan patç oyunun son mərhələsindən əvvəl avtomatik olaraq yaddaş faylı yaradır ki, oyunçular yeni oyuna başlamaq məcburiyyətində qalmadan endirilə bilən məzmunları oynaya bilsin. Oyunun istifadəçi icması yerdə qalan xətaları aradan qaldıran qeyri-rəsmi patçlar da hazırlamışdır.
Oyun mühərrikinin PlayStation 3 konsolunda ciddi performans problemləri var. Uzunmüddətli oyun və ya endirilə bilən məzmun yükləndiyi zaman oyunun yaddaş faylı çox böyük olur. Bu isə oyunun kadr təzliyini oynanması mümkün olmayan dərəcəyə çatdırır. Buna oxşar problemlər "The Elder Scrolls V: Skyrim" videooyununda da var idi, ancaq "New Vegas" üçün performans patçı buraxılmamışdır. Soyyer bildirmişdir ki, problem oyun mühərrikində olduğundan bu problemləri aradan qaldıracaq bir patç hazırlamaq asan deyil.
Endirilə bilən məzmun
"Bethesda Softworks" 18 oktyabr 2010-cu il tarixində açıqlamışdır ki, "Fallout 3" oyununda olduğu kimi, "New Vegas" üçün də endirilə bilən məzmunlar (EBM; ingiliscə – DLC) buraxılacaq. Oyun üçün satışa çıxarılan EBM-lər bunlardır: "Dead Money", "Honest Hearts", "Old World Blues", "Lonesome Road", "Gun Runners' Arsenal" və "Courier's Stash". EBM-lərin birlikdə ümumi effekti səviyyə limitinin 30-dan 50-yə qalxmasıdır.
Oyunun birinci EBM paketi 21 dekabr 2010-cu il tarixində Xbox 360, 22 fevral 2011-ci il tarixində isə PlayStation 3 və PC. "Dead Money" buraxılışının süjetində dəli olmuş keçmiş Polad qardaşlığı lideri Elayca ata kuryeri oğurlayır və o, digər üç məhbus ilə əməkdaşlıq edərək zəhərli bulud ilə əhatə olunmuş "Serra-Madre" kazinosunun əfsanəvi xəzinəsini tapmalıdır. Paket oyuna yeni nailiyyətlər/kuboklar, silahlar, bacarıqlar, məkanlar, düşmənlər və məzmun əlavə edir, o cümlədən oyunçu səviyyəsinin limitini beş vahid artırır. Bu, oyun üçün buraxılmış dörd hekayə EBM-sindən yeganəsidir ki, əsas süjet xəttinin bitməsindən sonra geri qayıtmaq mümkün deyil.
Oyunun ikinci EBM paketi 17 may 2011-ci il tarixində "Xbox Live" və "Steam" platformaları, 2 iyun 2011-ci il tarixində isə "PlayStation Network" platforması üçün satışa çıxarılmışdır. "Honest Hearts" buraxılışının süjetində daha sonra basqınçılar tərəfindən məhv edilən "Xoşbəxt yol" karvanına qoşulan kuryer Yuta ştatında yerləşən Zayon milli parkındakı bir ticarət ekspedisiyasında iştirak edir. Moxave çöllüyünə qayıtmağa çalışan kuryer tayfalar, Mormonizmin postapokaliptik inkarnasiyası olan "Yeni kənanlılar" və Sezarın "Huver" bəndi uğrunda birinci döyüşdə məğlub olduqdan sonra qatranlanmış, yandırılmış və Böyük Kanyona atılmış keçmiş leqatı – "Yanmış adam" adlanan bir şəxs arasındakı münaqişənin ortasına düşür. Paket oyuna yeni nailiyyətlər/kuboklar, silahlar, bacarıqlar, məkanlar, düşmənlər və məzmun əlavə edir, o cümlədən oyunçu səviyyəsinin limitini beş vahid artırır.
Oyunun üçüncü EBM paketi 19 iyul 2011-ci il tarixində Xbox 360, PlayStation 3 və PC platformaları üçün satışa çıxarılmışdır. "Old World Blues" buraxılışının süjetində kuryer oğurlanır və təcrübə üçün məcbur bir laboratoriyaya yerləşdirilir. Bu təcrübə uğursuz alınır və kuryer Moxavenin bəzi mutasiyaya uğramış varlıqları və təlükəli texnologiyalarının mənşəyini aşkar edir. "Old World Blues" buraxılışının hadisələri müharibədən əvvəl mövcud olmuş "Böyük dağ" araşdırma mərkəzində cərəyan edir. Oyunçu ya onu oğurlayanlara qarşı vuruşa, ya da onlara qoşula bilər. Paket oyuna yeni nailiyyətlər/kuboklar, bacarıqlar, məkanlar və məzmun əlavə edir, o cümlədən oyunçu səviyyəsinin limitini beş vahid artırır.
Oyunun üçüncü EBM paketi ilkin olaraq, 2011-ci ilin avqust ayında Xbox 360, PlayStation 3 və PC platformaları üçün satışa çıxarılacaqdı, ancaq bu, naməlum səbəblərdən 20 sentyabra qədər təxirə salınmışdı. "Lonesome Road" buraxılışının süjetində kuryer Uliss ilə tanış olur. Uliss ehtimal olunan çatdırıcıların siyahısında kuryerin adını gördükdən sonra xidmətdən imtina edən keçmiş bir legioner və kuryerdir. Uliss personajının "New Vegas" süjetindəki iştirakına oyunun ilkin buraxılışından bəri işarə edilirdi və "Lonesome Road" Uliss ilə kuryerin hekayəsini tamamlayır.
"Bethesda Softworks" 27 sentyabr 2011-ci il tarixində Xbox 360, PlayStation 3 və PC platformaları üçün "Gun Runners' Arsenal" və "Courier's Stash" adlı iki məzmun paketi satışa çıxarmışdır. "Gun Runners' Arsenal" paketi oyuna katana, vaxtlı bomba və zəncirli mişar kimi müxtəlif silahlar, o cümlədən susdurucu, nişangahlar, lazerli arpacıqlar və üst-üstə yığılmış maqazinlər kimi silah modifikasiyaları, həmçinin yeni mərmi növləri əlavə edir. "Courier's Stash" paketində oyunu öncədənsifariş etdikdə təqdim edilən bütün bonusları ("Caravan Pack", "Classic Pack", "Mercenary Pack" və "Tribal Pack" ) özündə daşıyır.
"Bethesda Softworks" 3 noyabr 2011-ci il tarixində "Fallout: New Vegas – Ultimate Edition" buraxılışını anons etmişdir ki, hansı ki, oyunun özünü və bütün endirilə bilən məzmunlarını əhatə edir. Buraxılış 7 fevral 2012-ci il tarixində Şimali Amerika, 10 fevral 2012-ci il tarixində isə Avropada Xbox 360, PlayStation 3 və PC platformaları üçün satışa çıxarılmışdır.
"Fallout: New Vegas" oyununun rejissoru Coş E. Soyyer 29 dekabr 2011-ci il tarixində oyunun PC versiyası üçün qeyri-rəsmi bir mod buraxmışdır. Bu mod oyunçunun səviyyə limitini 35-ə qaldırır, oyunçunun təcrübə ballarının artım nisbətini ikiyə bölür, oyunçunun əsas sağlamlıq sayğacını kiçildir, oyunçunun daşıya bildiyi əsas yük ölçüsü balacalaşdırır, spesifik personajları neytral əvəzinə, yaxşı və pis deyə müəyyənləşdirir və oyuna başqa dəyişikliklər əlavə edir. Soyyer bu dəyişiklərin orijinal oyunda mövcud olmasını istəyirdi, ancaq bu, rəsmi bir yeniləmə kimi buraxılmamışdır. Bu mod bütün EBM-lərin yüklənmiş halda olmasını tələb edir.
Saundtrek
Oyunun saundtrekini "Fallout 3"-ün saundtreki üzərində də işləmiş olan İnon Zur bəstələmişdir. "New Vegas"da üç əsas oyundaxili radiostansiya var. Bu radiostansiyalarda kantri, blüqrass, caz və klassik janrlarda olan mahnılar, eləcə də 1940-cı və 1950-ci illərin populyar mahnıları səsləndirilir. Hər bir radiostansiyanın əvvəlcədən müəyyənləşdirilmiş və ixtiyari şəkildə təkrarlanan bir trek siyahısı var. Oyunda Mark Morqanın ilk iki "Fallout" oyunu üçün bəstələdiyi musiqilərdən də istifadə olunur.
Bütün musiqilər İnon Zur tərəfindən bəstələnmişdir.
Tənqidçilərin mövqeyi
Rəy toplayıcısı "Metacritic" portalına əsasən "Fallout: New Vegas" bütün platformalarda "ümumiyyətlə yaxşı" rəylər almışdır. Tənqidçilər oyunun "Fallout 3" buraxılışına nisbətən daha yaxşı geympleyə və geniş məzmuna sahib olmasını tərifləmiş, ancaq onu sözügedən oyuna olan oxşarlığı və texniki problemlərinə görə pisləmişdir.
"IGN" mütəxəssisi Keza MakDonald oyunun ssenarisini tərifləmiş, ancaq personaj modellərini və sifət animasiyalarını "ölüvay və inanılmaz" adlandıraraq onları tənqid etmişdir. "Eurogamer" əməkdaşı Den Uaythed qeyd etmişdir ki, ""Obsidian" tamamilə dəfedilməz bir dünya yaratmışdır və onun pozuntuları oyunun təqdim etdiyi başqatan, mübtəlalıq yaradan təcrübənin yanında əhəmiyyətsiz qalır. Möhtəşəm fon əmələ gətirən dağıdılmış mənzərədə olduğu kimi, "New Vegas" nəhəng və geniş, bəzən alabəzək, hətta açıq-aydın çirkin, ancaq həmişə səy göstərmədən həyasızcasına əyləncəlidir". "GameSpot" tənqidçisi Kevin VanOrdun fikrinə görə, oyunun "oxşar ritmi seriyanın azarkeşlərini heyran edəcək, nəhəng dünyası, geniş tapşırıqları və yaratdığı gizli məmnunluğu oyunçuları aşkar edə biləcəkləri digər fərəhləndirici şeyləri axtarmağa məcbur edəcək. Buna baxmayaraq, daimi xətalar vaxt keçdikcə oyunun bütün elementlərinə müdaxilə edir və nəticədə, oyunçunu əldən salır".
"Giant Bomb" əməkdaşı Ceff Gerstmann "Fallout: New Vegas" oyunun "Xbox 360" versiyasının resenziyasını, olduqca çoxlu sayda olan baq və xətalarına baxmayaraq, müsbət qiymətləndirmişdir. Gerstmann yazmışdır ki, "Mən öz təcrübəmi əks etdirəndə, böyük ehtimalla əvvəl oyunun onlarla fərqli üsullarla ilişməsini və ya xarab olmasını, daha sonra isə onun böyük dünyasını və onu dolduran tapşırıqları xatırlayıram. Əgər siz özündən əvvəl "Fallout 3" və "Oblivion"da dolu olan bu xətalar üzərində qalmaqdan qaçınsanız, "New Vegas" axırda, sizə yaxşı vaxtlar verəcək". "1UP.com" mütəxəssisi Mayk Nelson qeyd etmişdir ki, "Bir tərəfdən, oyun hər hansı bir "Fallout" seriyası azarkeşinə tövsiyə ediləcək bir şey imiş hissi yaradır. Mən o azarkeşləri ayrı götürürəm, çünki onlar divara qarşı yeriyən və bəzi hallarda göydə uçan personajlarla tanış olmaq kimi axmaqca olan xətaları bağışlayar. Bu azarkeşlər oyunun kiçikhəcmli bütövlükdə qrafik anormallıqlardan qat-qat daha möhtəşəm olduğunu dərk edir. Digər tərəfdən, mən sadəcə ya Moxave çöllüyündə gəzərkən oyunun kraş olmasına, ya oyundakı xətalara görə bitirə bilmədiyim tapşırıqlara, ya da oyunun yoldaşlarımı mənə ən çox lazım olduqları anlarda ortadan çıxartmasına məhəl qoymaya və onu buna görə bağışlaya bilmirəm. Bunlar mənim hansısa oyunda rast gəldiyim ən məyusedici baqlardan bəziləridir, xüsusilə də bunlar mənim çox sevdiyim bir seriyada olanda".
Royalti qalmaqalı
"Obsidian Entertainment" studiyasının "Bethesda Softworks" şirkəti ilə olan müqaviləsinə əsasən, "Fallout: New Vegas" oyunun "Metacritic" portalında 85 və ya ondan yüksək bir bal qazandığı haldan, studiya oyun üçün royalti alacaqdı. Buna baxmayaraq, oyun həmin portalda 84 bal almışdır – hədəflənən baldan 1 vahid az. Kris Avellon bildirmişdir ki, "Obsidian" studiyası "New Vegas" üzərində gördüyü işə görə sadəcə birdəfəlik ödəniş almışdır. Çox keçməmiş, studiya 30 əməkdaşını işdən çıxarmalı və üzərində işlədikləri, "North Carolina" layihəsi adlanan bir oyunu ləğv etməli olmuşdur.
Satışlar
"Fallout: New Vegas" 8 noyabr 2010-cu il tarixində əldə edilən məlumatlara görə, qlobal səviyyədə 5 milyon nüsxə satmış, 300 milyon ABŞ dolları məbləğində qazanc əldə etmişdir. Bazar üzrə araşdırma firması olan "Electronic Entertainment Design and Research" təxmin etmişdir ki, oyun 2015-ci ilə qədər qlobal səviyyədə 11.6 milyon nüsxə satmışdır.
Ağ atlar üçün vals (film, 1987)
Ağ atlar üçün vals  tammetrajlı televiziya tamaşası rejissor Bünyad Məmmədov tərəfindən 1987-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Televiziya tamaşası Azərbaycan televiziyası nda istehsal edilmişdir. Televiziya tamaşası Özbəkistanın rayonlarından birində pambıq yığımında baş verən saxtakarlıq hadisəsindən bəhs edir. Teletamaşada əsas rolları Loğman Kərimov, Nübar Novruzova, Məhbubə Məlikova və Yasin Qarayev ifa edirlər.
Məzmun
Televiziya tamaşası Özbəkistanın rayonlarından birində pambıq yığımında baş verən saxtakarlıq hadisəsindən bəhs edir. Traktorçu Teşa (Loğman Kərimov) isə bu saxtakarlığın üstünü açmağa çalışır. Lakin işin bir tərəfi istədiyi qız Zümrada (Nübar Novruzova), bir tərəfi də bacısı Munisə (Məhbubə Məlikova) toxunanda işlər qarışır...
Film haqqında
Televiziya tamaşası özbək yazıçısı Şərəf Başbəyovun əsəri əsasında ekranlaşdırılmışdır.
Rollarda
Loğman Kərimov — Teşa Nübar Novruzova — Zümrad Məhbubə Məlikova — Munis Yasin Qarayev — Turqun Elxan Ağahüseynoğlu — Soltan Mirvari Novruzova(Mirvarid Novruzova kimi) — Həlimə xala Süleyman Ələsgərov — Camal ata
Kamran Musayev
Kamran Kazım oğlu Musayev — ürək-damar cərrahı, tibb elmləri doktoru, professor, Azərbaycan Respublikasının əməkdar həkimi (2011), Mərkəzi Klinik Xəstəxananın baş həkimi, Azərbaycan Ürək və Damar Cərrahiyyəsi Cəmiyyətinin sədri.
Ağ atlar üçün vals (film, 1987)
Filmin üzərində işləyənlər
Əsərin müəllifi: Şərəf Başbəyov Rejissor: Bünyad Məmmədov Operator: Fərman Nəbiyev Rəssam: Rəfael Əsədov Bəstəkar: Cavanşir Quliyev
Kamran Musayev
Həyatı
Kamran Kazım oğlu Musayev 30 oktyabr 1973-cü ildə Qərbi Azərbaycanın Ağbaba mahalının (Amasiya rayonu) Göllü kəndində ziyalı ailəsində anadan olub. 1990-cı ildə Bakıdakı kimya-biologiya təmayüllü məktəbi qızıl medalla bitirdib və həmin il Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun (indiki Azərbaycan Tibb Universiteti) müalicə-profilaktika fakultəsinə qəbul olunub. 2 il burada təhsil aldıqdan sonra, 1992-ci ildə təhsilini davam etdirmək üçün rektorluq tərəfindən müsabiqə yoluyla istedadlı tələbələr sırasında Türkiyənin İstanbul Universitetinin İstanbul Tibb Fakultəsinə göndərilir. 1996-cı ildə bu təhsil ocağında 6 illik tibb təhsilini uğurla başa vurub və elə həmin il (uzmanlıq) rezidentura təhsili üçün imtahan verir. İmtahandan müvəffəqiyyətlə keçən Dr. Kamran Musayev, İstanbul Universitetinin Cərrahpaşa Tibb fakultəsində illərdir xəyalını qurduğu ürək-damar cərrahiyəsi ixtisası üzrə rezidentura təhsilinə başlayır.
Ağ atlar üçün vals (film, 1987)
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1987-ci ilin Azərbaycan filmləri 1980-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Kamran Musayev
Həyatı
1996–2002-ci illər arasında adı çəkilən təhsil müəssisəsində rezidentura təhsilini davam etdirməklə yanaşı, Türkiyənin Kadir Has Universitetinin Florence Nightingale xәstәxanasında ürәk–damar cәrrahı olaraq işləyir. Nəhayət 2002-ci ildə tibb təhsilini yekunlaşdıraraq tam təkmilləşmiş şəkildə ürək-damar cərrahiyəsi mütəxəssisi olaraq vətənə qayıdır. Həmin ildən Mərkəzi Klinik Xəstəxanada ürək-damar cərrahı və klinikanın stasionar şöbə müdiri vəzifəsində işə başlayır. İngiltərə (Harefield Hospital) və Amerika Birləşmiş Ştatları nda (Mayo Clinic) ixtisasartırma kurslarında da iştirak edən Kamran Musayev 2005-ci ildə Beynəlxalq Bioqrafiya Mərkəzi (İngiltərə, Kembric) tərəfindən "XXI əsrin görkəmli ziyalıları" (2000 — Outstanding Intellectuals of the 21st Century) siyahısına daxil edilib.
2006–2009-cu illərdə adı çəkilən klinikanın icraçı direktorunun tibb işləri üzrə müavini, 2009-cu ildən indiyə qədər isə baş həkimidir. Eyni zamanda Azərbaycan Ürək-Damar Cərrahiyəsi Cəmiyyətinin sədridir. Çox sayda tibbi məqalələri milli və beynəlxalq mətbuatlarda yayınlanmış, dəfələrlə beynəlxalq konfranslarda çıxış etmişdir. Bunlardan biri də 2009, 2011, 2013, 2015 və 2017-ci ilin may aylarında onun təşəbbüsü ilə Bakıda keçirilən ümummilli lider Heydər Əliyevin anadan olmasının ildönümünə həsr olunmuş "Bakı Ürək Günləri" Beynəlxalq Konqresidir. Bundan başqa, 2009-cu ildən etibarən hər ilin sentyabr ayında Dünya Ürək Federasiyasının başlatdığı "Dünya Ürək Günü" məhz Dr. Kamran Musayevin təşəbbüsü ilə Azərbaycanda də qeyd edilir.
Əhalinin ürək-damar xəstəlikləri haqqında məlumatlandırılması və maariflənməsi üçün mütəmadi olaraq kütləvi informasiya vasitələrində çıxış edir. Məhz Dr.Kamran Musayevin ölkəyə gəlişi ilə ürək-damar xəstəliklərindən əziyyət çəkən pasiyentlərin xarici ölkələrə axını kəskin şəkildə dayanmışdır. O, Azərbaycanda fəaliyyət göstərdiyi 2002-ci ildən bu yana 13 minə yaxın ürək-damar cərrahi əməliyyatı həyata keçirib. Bunların 60–65%-i aorta-koronar şuntlama əməliyyatı olub.
2013-cü ilin yanvar ayında Azərbaycanda ilk dəfə olaraq Mərkəzi Klinik Xəstəxanada süni ürək köçürülməsi əməliyyatı da məhz Kamran Musayev tərəfindən həyata keçirilib. 2017-ci ilin sentyabr ayında Azərbaycanda ilk dəfə olaraq Kamran Musayev və onun komandası tərəfindən qan dövranı dayandırılmaqla Ağciyər damarlarının endarterektomiyası adlanan əməliyyat icra olunub. 2018-ci ilin noyabr ayında ölkəmizdə ilk dəfə olaraq "Ozaki əməliyyatı" adlanan cərrahi müdaxilə Mərkəzi Klinik Xəstəxanada Prof. Dr. Kamran Musayevin komandası tərəfindən xəstənin özünün ürək pərdəsindən yeni ürək qapağı düzəldilərək pozulmuş ürək qapağının əvəzolunması əməliyyatı həyata keçirilib.
Bunlardan əlavə Dr.Kamran Musayev gənc həkimlərə verdiyi dəstəklə də tanınır.
Azərbaycan səhiyyəsinin inkişafındakı xidmətlərinə görə ölkə başçısı cənab İlham Əliyev in 16 iyun 2011-ci il tarixli sərəncamı ilə "Əməkdar həkim" fəxri adına layiq görülüb.
Ailəlidir, 3 övladı var.
Anthurium campii
(Anthurium campii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kanyonlends Milli Parkı
Kanyonlends Milli Parkı — ABŞ-nin Yuta ştatında, Moab şəhərinin yaxınlığında yerləşən milli park. Milli parkın ərazisi 1 366,21 km2-dir.
İqnati Loyola
İqnati Loyola — Yezuitlər ordeninin banisi
Həyatı
İqnati Loyola 1491-ci ildə İspaniyanın Bask bölgəsinin Qipuskoa əyalətində doğulmuşdur. O, son dərəcə zəngin zadəgan ailəsinin 13 uşağından ən kiçiyi idi. Uşaqlıq illərini ailə mülkü olan Loyola qəsrində keçirmişdir. On dörd yaşında ikən ata və anasını itirmişdir. Gənclik illərini qayğısız keçirmişdir. Sonralar yaxın dostu Qonsales de Kamaraya xatirələrini danışarkən, deyirmiş: "Mən dəbdəbə içərisində yaşayan, xarici görünüşümə qarşı son dərəcə diqqətli, qadınların yanında uğurlu, qüruruma toxunan hərəkətlərə qarşı kəskin, qorxmaz, özümün və digərlərinin həyatını aşağı qiymətləndirən birisiydim".
Yeniyetməlik dövrünü başa vurduqdan sonra hərbi xidmətdə olmuşdur. Bir sıra döyüşlərdə fərqlənmişdir, İspaniya-Fransa müharibəsində iştirak etmiş, Pamplona şəhərinin mühasirəsi zamanı yaralanmışdır. O, özü bu barədə demişdir: "Mərminin partlaması nəticəsində bir ayağımdan yaralandım, digəri isə qırıldı." Bu zədə onun səhhətində ciddi problemlər yaratmışdır. O, bir neçə cərrahiyyə əməliyyatlardan keçsə də, ömrünün sonunadək axsaq qalmışdır. Düşdüyü şərait onda mütaliyəyə güclü həvəs yaratmışdır. Lakin qəsrdə cəngavər romanları olmadığından, o, yalnız Həzrət İsanın (ə) və xristian müqəddəslərinin həyatından bəhs edən kitablar oxumaq məcburiyyətində qalmışdır. Məhz bu kitabların təsiri altında onun mənəvi dünyasında xeyli dəyişikliklər yaranmışdır. Loyola bunu belə təsvir edir: "Burada qəhrəmanlıq təsvir olunur və bu qəhrəmanlıq mənim rəşadətimdən daha üstündür. Görəsən, mən belə hərəkətlərə qadirəmmi?" Bu dövrdən etibarən o, həyatını dəyişdirmək qərarına gəlmişdir.
Bir ildən sonra o, ziyarət məqsədilə Qüdsə yola düşmüşdür. Lakin yolüstü Barselona yaxınlığındakı benediktçi rahiblərin monastrında qalmışdır. Buradakı həyat onun dünyagörüşünü dəyişdirmişdir və o, rahib olmuş, bütün paltarlarını dilənçilərə paylamışdır. Vaxtının xeyli hissəsini əvvəlki günahlarının bağışlanılması üçün tövbə etməklə keçirmişdir. Burada xəstələnmiş, dominikan monastrında müalicə almışdır. Məhz elə bu zamanlar, dərin mənəvi sarsıntılar keçirmişdir. Həmin sarsıntılar nəticəsində də Loyolanın dini görüşləri tam olaraq təşəkkül tapmışdır. O bu barədə belə xatırlayır: "Çay kənarı ilə gedərkən, dayanıb suya baxdım. Birdən bəsirət gözüm açılmağa başladı və mənə müxtəlif dini və dünyəvi məsələləri anlamaq gücü verildi. Əgər bu anda aldığım elmi və gücü, ömrüm boyu Allahdan aldığım yardımla müqayisə etsəm, üstünlüyün birincidə olacağına heç bir şübhəm yoxdur. Mənə elə gəldi ki, tamamilə başqa insana çevrilmişəm. Bütün bunlar üç dəqiqədən az davam etdi".
Nəhayət Qüdsə ziyarətdən sonra, İspaniyaya qayıtmaq məcburiyyətində qalmış və təhsil almaq qərarına gəlmişdir. Yaşının çox olmasına baxmayaraq, əvvəlcə məktəbdə, sonra isə universitetdə oxumuşdur. Bu dövrdə o, təhsildən əlavə, missionerlik fəaliyyəti ilə də məşğul olmuşdur. Məhz buna görə inkvizisiya tərəfindən problemlə üzləşmiş, nəticədə İspaniyanı tərk edərək, Parisə getmişdir. Burada altı il latın dili, fəlsəfə, qrammatika, həndəsə, astronomiya, riyaziyyat və ilahiyyat elmləri üzrə təhsil almış və doktor diplomuna yiyələnmiş, beləliklə, müəllimlik və elmi mübahisələrdə iştirak etmək hüququ qazanmışdır.
Parisdə təhsil alarkən, o gələcəkdə ona yardım edəcək şəxslərlə — Pyer Lefevr, Fransisk Ksavyer, Yakov Laynez, Salmeron, Bobadilya və Simon Rodrigeslə dostlaşmışdır. Onların hamısı Həzrət İsaya (ə) həsr olunmuş yeni qardaşlıq yaratmaq xəyalına şəxslər idi.
1534-cü ildə Parisin Monmartr məhəlləsinin Müqəddəs Dionisi kilsəsində onlar birlikdə zahidlik, bəkarət və Müqəddəs Torpaqlarda missionerlik andı içmişlər. Şərtə əsasən, dörd il sonra onlar Qüdsə gedə bilməsələr, onda Romaya qayıdıb, Papaya xidmət etməli idilər.
Ordenin yaradılmasındakı əsas məqsədlərindən biri də o dövrdə Avropada geniş yayılmış bidətçi (protestant) cərəyanlarla mübarizə aparmaq olmuşdur. Həmçinin, onlar dünyanın bir sıra ərazilərində missioner fəaliyyəti göstərmişlər.
Bundan sonra o, ordenin təşkilati işlərilə məşğul olmuş, habelə öz xatirələrini yazmışdır. Loyola 1556-cı ildə Romada vəfat etmişdir. 1622-ci ildə isə o, yaxın dostu Fransisk Ksavyer ilə birlikdə "müqəddəs" adı almışdır.
İqnati Loyolanın dini görüşlərinə gəlincə, onun fikrincə, insan saflığa çatmaq üçün bir sıra mərhələlərdən keçməlidir. Bu mərhələlərin hər birini şərti olaraq, "həftə" adlandırmışdır. İlk həftədə insan günahlarını yadına salır. Onlardan uzaqlaşmağın yollarını aydınlaşdırır. Bundan sonra isə "təlim" adlanan ikinci həftə gəlir. Bu mərhələdə insan Həzrət İsanın (ə) həyatı haqqında düşüncələrə dalır, bu mövzuda dualar edir. Daha sonra Həzrət İsa (ə) ilə birlikdə özünü çarmıxa çəkilmiş və ölmüş hiss edir. Son mərhələdə isə onunla birlikdə dirilir və göyə yüksəlir. Sonda insan Allahda hər şeyi və hər şeydə də Allahı sevməyə başlayır.
Maqbet Məmmədov
Maqbet Məmmədov – coğrafiya elmləri doktoru, professor.
Həyatı
Maqbet Ədil oğlu Məmmədov 9 iyul 1937 ildə Ağdamda anadan olmuşdur.. Ağdam 1 nömrəli orta məktəbdə oxumuş, 1953–1958 illərdə Azərbaycan Politexnik İnstitutunun (indiki Azərbaycan Texniki Universiteti) Hidromeliorasiya fakültəsində ali təhsil almışdır. Onun ilk elmi işi 1958 ildə Tbilisidə "Zaqafqaziya ali məktəblərinin elmi konfransının materialları" məcmuəsində dərc olunmuşdur.
Maqbet Məmmədov Moskva İnşaat Mühəndisləri İnstitutunun Hidravlika kafedrasının aspirantı olmuş (1962), dissertasiya müdafiə edərək (1967), texnika elmləri namizədi alimlik dərəcəsini almışdır.
Maqbet Məmmədov Bakıya qayıtdıqdan sonra Elmi-Tədqiqat Su Problemləri İnstitutunda ikifazalı axın laboratoriyasını təşkil etmişdir. 60-cı illərdə Şırlan mineral suyunun Şuşa şəhərinə boru kəməriylə nəqli ilə bağlı tədqiqatların rəhbəri olmuşdur. Şimali Qafqazda mineral suların boru kəməri ilə "daşınması" məsələsi ilə bağlı Pyatiqorsk Elmi-Tədqiqat Kurortologiya İnstitutuna dəvət alan Maqbet Məmmədov bir neçə il Kislovodskda "Narzan suyunu", Yessentukidə termal suyunu və sonra da Şırlan suyunu nəql edən kəmərlərdə tədqiqat işi aparmışdır.
Maqbet Məmmədov Leninqrad Dövlət Hidrologiya İnstitutunun xüsusiləşdirilmiş müdafiə şurasında "Dağ çaylarının maksimal su sərfinin yaranma şəraiti və hesablama metodları" mövzusunda dissertasiya müdafiə edib (1984), coğrafiya elmləri doktoru alimlik dərəcəsinə layiq görülmüşdür. O, 1990–2004 illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Hidrometeorologiya kafedrasının müdiri işləmişdir.
Elmi fəaliyyəti
Maqbet Məmmədov 145 elmi əsərin o cümlədən 12 monoqrafiya, dərslik və dərs vəsaitinin müəllifidir. İlk dəfə ana dilində "Qurunun hidrologiyası" adlı iki hissəli dərs vəsaitini, "Hidrologiya və hidrometriyadan rusca-azərbaycanca terminlər lüğəti"ni (1973) nəşr etdirmişdir. Bir sıra termin ilk dəfə elmi dilimizə daxil edilmişdir. Onun əsərlərindən 40-ı Türkiyədə, Fransada, Bolqarıstanda, Çexoslavakiyada, Amerika Birləşmiş Ştatlarında, İngiltərədə və hazırkı MDB ölkələrində nəşr olunmuşdur. "Dağ çaylarının maksimal su sərfinin hesablanması" monoqrafiyası Leninqradda (hidrometeoizdat, 1989) çapdan çıxmışdır.
Maqbet Məmmədov Dağ çaylarının maksimal su sərfinin layihə üçün tələb olunan hesab qiymətini müəyyən etməkdən ötrü regional düsturlar hazırlamışdır. Dəyişkənlik əmsalının hövzənin yüksəkliyindən və sahəsindən asılı olmasının analitik təhlilini vermişdir. Araz çayı üzərində tikilməsi nəzərdə tutulan Xudafərin su anbarının layihəsi tərtib edilərkən maksimal su sərfinin hesablanması Maqbet Məmmədova tapşırılmışdır.
Senecio cremnicola
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Kiril qrafikası
Kiril qrafikası, köhnə mənbələrdə Kirill — bir çox dillərin əlifbalarının qrafiki təsviri.
Kiril əlifbası aşağıdakı slavyan dillərində istifadə olunur:
Bu əlifba həmçinin keçmiş Sovet İttifaqında 100-dən artıq xalqın əlifbasının tərtib olunmasında istifadə edilmişdir. Hazırda Rusiyada yaşayan əksər xalqlar və müstəqillik qazanmış bəzi keçmiş Sovet respublikaları bu əlifbadan istifadə etməkdədirlər. Həmin ölkələr aşağıdakılardır:
Plutokratiya
Plutokratiya ( − sərvət, güc, hakimiyyət) − siyasi hakimiyyətin formal və faktiki olaraq hökmran təbəqələrin ən varlı dairələrinin əlində cəmləşdiyi quruluşdur.
Şam ağacı
— şamkimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi. Şam ağacının 115 növü məlumdur.
Müalicəvi əhəmiyyəti
Şam ağacının iynəyarpaqlarından diş ağrısının müalicəsində istifadə olunur. Ağızı iynəyarpaq həlimi və sirkə ilə yaxalamaq uğurlu nəticə verir. İynəyarpaq buxarı ilə inhalyasiya etmək aborta kömək edir və aybaşının başlanmasına təkan verir. İynəyarpağın tüstüsü qaş və kipriklərin tökülməsində, gözdən yaş gəldikdə və zəif görmədə kömək edir.
Şamağacı tumurcuğunun həlimi öskürəyə qarşı vasitədir. İynəyarpağından böyrək xəstəliklərinə qarşı preparatlar və vanna üçün şamağacı ekstraktı hazırlanır. İynəyarpaq-karotin pastası yaraların müalicəsində işlənir. Şamağacı gövdəsini yardıqda qatranın efir yağında məhlulu olan və "terpentin" adlanan qatı qatran əldə edilir. Bu qatran yara sağaldıcı vasitə kimi istifadə olunur.
Hindistan Prezidenti
Hindistan Prezidenti və ya Raştrapati — Hindistan Respublikasının dövlət başçısı, Hindistanın birinci vətəndaşı, həmçinin Hindistan Silahlı Qüvvələrinin ali baş komandanı.
Prezidentin səlahiyyətləri
Hindistanın Prezidenti parlamentarlar və ştat nümayəndələrindən ibarət Elektoral Kollegiya tərəfindən 5 il müddətinə seçilir  .. Hindistan Konstitusiyasına əsasən Prezident nəzəri cəhətdən mühüm əhəmiyyətli səlahiyyətlərə: ştatların qanunverici məclislərini buraxmaq, ştatların hökumətlərini ləğv etmək və onların yerinə Prezident üsul-idarəsi tətbiq etmək (ştatların idarəsi qubernatorların ixtiyarına keçir) səlahiyyətlərinə malikdir. Lakin əməli olaraq hakimiyyət başçısı səlahiyyətlərinin əksəriyyəti Baş nazirın başçılıq etdiyi Hindistan hökuməti tərəfindən həyata keçirilir. Prezidentin icra etdiyi vəzifələrin əsas hissəsini formal şəkildə hökumət qərarlarının təsdiq edilməsi təşkil edir. Bir sıra hallarda o, məhkumların bağışlanması hüququna da malikdir.
Həmçinin bax
Hindistanın dövlət quruluşu
Düztahir
Düztahir (Tihir)— Azərbaycan Respublikasının Qusar rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kəndə 1635 nəfər əhali yaşayır.
Anthurium camposii
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Fedotov dili
Fedotov dili (Федотова коса) — Utlyok limanını Azov dənizindən ayıran dil (coğrafiya). Biryoçiy adası ilə arasında 1929-cu ilə qədər boğaz mövcud olmuşdur.
Coğrafiyası
Isasən qum və lildən təşkil olunmuşdur. Materikə yaxın hisdələrdə meşə torpaqlarına sahibdirlər. Maksimal hündürlüyü 3 metrdir. Fırtınalar zamanı dilin bəzi hissələri yuyularaq eni 200 metr, dərinliyi isə 0,7 m olan dayazlıqlar əmələ gətirir.
Əhali və təbiət
Mərkəzinə yaxın Stepok kəndi yerləşir. Burada balıqçı evləri vardır. Digər hissələrdə səhra tipi hakimdir.
Maraqlı fakt
1737-ci ildə Pyotr Drfremeri qaçış təşkil etmişdir. O, türk gəmilərindən qaçarkən gəmisini məhv etmişdir.
Nəcəf Qəhrəmanov
Nəcəf Qəhrəmanov (tam adı: Nəcəf Tofiq oğlu Qəhrəmanov; 25 yanvar 1946, Bakı şəhəri, Azərbaycan SSR) — azərbaycanlı alim, kimya elmləri doktoru, professor.
Həyatı
Qəhrəmanov Nəcəf Tofiq oğlu 25 yanvar 1946-cı ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. O, 1953-1964-cü illərdə Bakı şəhərinin 189 saylı orta məktəbini, 1969-cu ildə M.Əzizbəyov adına Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun kimya-texnologiya fakültəsini «Plastik kütlələrin emalı texnologiyası» ixtisası üzrə bitirərək Ümumittifaq Elmi-Tədqiqat «Olefinlər» institutunun polimer emalı laboratoriyasına işə qəbul olunmuşdur. N.T.Qəhrəmanov həmin institutda «Yüksəkmolekullu birləşmələr kimyası» ixtisası üzrə əyani aspiranturada təhsil almış və 1975-ci ildə Y.H.Məmmədəliyev adına Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunda elmlər namizədi dissertasiya işini müdafiə etmişdir. Dissertasiyada polietilenə heterogen şəraitdə calaq olunmuş poliakrilonitrilin sopolimerləşmə mexanizmi göstərilmişdir. İlk dəfə olaraq, calaq sopolimerləşmə prosesi polietilenin müxtəlif molekul kütləsi olan monomolekulyar fraksiyalar üzərində aparılmışdır. 1983-1989-cu illərdə “Kompozisiya materiallarının kimyəvi modifikasiyası” sektoruna, 1989-1994-ci illərdə isə “Polimerlərin kimyəvi modifikasiyası” laboratoriyasına rəhbərlik etmişdir.
Elmi fəaliyyəti
Orta təzyiqli polietilenin quruluş və xassələri haqqında dəqiq məlumat almaq məqsədilə ilk dəfə olaraq polietilenin ifrat dar fraksiyası səviyyəsində (molekul kütləsi 3000-dən 1.000.000 qədər) nümunələrin tərkibi, quruluşu, fiziki-kimyəvi və fiziki-mexaniki xassələri tədqiq edilmişdir. Alınan nəticələrə əsaslanaraq polietilenin quruluş və xassələri arasında qarşılıqlı əlaqənin öyrənilməsi istiqamətində geniş tədqiqatlar aparmış və alınan nəticələrin ətraflı nəzəri təsviri vermişdir.
N.T.Qəhrəmanov tərəfindən oksidləşmənin və UB-şualanmanın polimerlərin qocalma prosesinə təsiri istiqamətində aparılmış elmi-tədqiqat işləri nətiəsində sübut edilmişdir ki, qocalma prosesi polimerlərin molekul kütləsinin paylanmasına böyük təsir göstərir və kövrəkliyin artmasına səbəb olur. Müəyyən edilmişdir ki, UB-şualanmanın təsiri nəticəsində birinci növbədə molekul kütləsi yüksək olan makromolekullar parçalanır və bu da aşağı molekul kütləli fraksiyaların artmasına səbəb olur. Bu istiqamətdə N.T.Qəhrəmanovun 2007-ci ildə “Старение и стабилизация полимеров” mövzusunda monoqrafiyası çap edilmişdir.
SSRİ EA Kimyəvi Fizika institutunun və Moskvanın D.İ.Mendeleyev adına Kimya-Texnologiya İnstitutunun alimləri ilə "birgəpolimerləşmə zamanı doldurulmuş" polietilenin alınması ilə əlaqədar elmi işlər aparılmışdır. Tədqiqatlar nəticəsində aşkar edilmişdir ki, tərkibində 80%-ə qədər mineral doldurucusu olan polietilen kompozitlərini də bu üsulla sintez etmək mümkündür. Müəyyən edilmişdir ki, polimer materiallarının əsasında alınan konstruksiya məmulatları yüksək fiziki-mexaniki xassələri ilə seçilirlər.
2005-ci ildə N.T.Qəhrəmanovun «Polimerlərin kimyəvi modifikasityası» mövzusunda monoqrafiyası çap edilmişdir. N.T.Qəhrəmanov Müdafiə Nazirliyinin Elmi-Tədqiqat Mərkəzində yüksək möhkəmliyə və istiliyə davamlı polimer materialların işlənib hazırlanması və onların əsasında xüsusi təyinatlı polimer məmulatların alınması istiqamətində Dövlət əhəmiyyətli geniş elmi tədqiqat işləri aparmışdır. Yüksək dispersliyə malik doldurucuları, nanohissəcikləri polimerlərə qatmaqla müəyyən etmişdir ki, onların fiziki-mexaniki xassələri xeyli yüksəlir.
2007-ci ildə N.T.Qəhrəmanov AAK tərəfindən «Yüksəkmolekullu birləşmələr kimyası» ixtisası üzrə professor adına layıq görülür.
Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunda N.T.Qəhrəmanovun rəhbərliyi ilə aparılan tədqiqat işləri stirol polimerlərin sintezinə yönəlmişdir. Aşkar olunub ki, kompleks-radikal mexanizmi ilə alınan zərbəyə davamlı polistirolun və akrilonitril-ataktik polipropilenstirol birgəpolimerinin xassələri sənayedə alınan stirol polimerin xassələrindən üstündür.
Onun pəhbərliyi altında Polimer Materialları İnstitutunda Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetinin əməkdaşları ilə birgə su və torpaq səthindən agır metalların və neft məhsullarının təmizlənməsi üçün yeni tip köpüklənmiş polimer sorbentlərin alınması, tədqiqi və tətbiqi istiqamətində geniş elmi-tədqiqat işləri aparılır. Sübut olunmuşdur ki, bu sorbentlər ağır metallar və neft məhsullarına qarşı sorbsiya prosesi yüksək seçiciliyi ilə fərqlənir. N.T.Qəhrəmanovun rəhbərlik etdiyi laboratoriya Rusiyanın D.İ.Mendeleyev adına Kimya-Texnologiya Universiteti və Belarusiya Milli Elmlər Akademiyasının Metal-Polimer Sistemləri İnstitutu ilə birgə nanoquruluşlu polimerlərin alınması, emalı, tətqiqi və tətbiqi istiqamətində geniş elmi-tədqiqat işləri aparır.
Əsas elmi nailiyyətləri
Polimerlərin molekulyar-kütlə paylanmasına qocalma prosesinin təsiri tədqiq edilmişdir. Polietilenin monodisper fraksiyalarının molekul kütləsindən asılı olaraq xassələrinin qanunauyğunluğu təyin edilib.
Müxtəlif xarici faktorların təsiri nəticəsində polietilenin destruksiya prosesində iştirak edən əsas molekulyar fraksiyalar müəyyən edilmişdir.
SSSR-inin Elmlər Akademiyasının Kimya-Fizika İnstitutu ilə birgə polimerizasiya zamanı doldurulmuş polimer kompozisiyalarının alınma texnologiyası işlənib hazırlanmışdır.
İlk dəfə olaraq poliolefin və akril monomerləri əsasında calaqla-doldurulmuş kompozisiya materiallarının alınma texnologiyasının elmi əsasları işlənib hazırlanmışdır: xüsusi markalı polimer kompozisiyalarının istehsalı üçün texnoloji reqlament təsdiq edilmişdir.
Kompleks-radikal prosesi zamanı poliolefin ilə akril monomerlərin calaq sopolimerləşməsinın kinetik modeli işlənib hazırlanıbdır.
Yüksək möhkəmliyə və istiliyə davamlılığı olan yeni tip polimer komozisiyaları alınıb və texnikanın müxtəlif xüsusi sahələrin istiqamətlərində öz praktiki tətbiqini tapmışdılar.
Bir-birinə uyğunlaşa bilməyən polimerlərin əsasında mexaniki-kimyəvi sintez prosesi zamanı reaktor-ekstruderdə “monotrem” texnologiyanın prinsipial xüsusiyyətləri müəyyən edilmişdir.
Kompozisiya materiallarının quruluş və fiziki-mexaniki xassələrinə tərkibində olan müxtəlif tip kompatibilizatorların və polimer qarışıqlarının nisbətinin təsiri tıdqiq edilmişdir.
Polimer qarışıqları əsasında köpüklənmiş polimerlərin alınma texnologiyası işlənib hazırlanmışdır.
Quru və su səthindən neft və neft məhsullarının təmizlənməsi üçün yüksək effektli köpüklənmiş sorbentlər alınmışdır.
Elmi tədqiqatları
Prof. N.T.Qəhrəmanov 380-ə yaxın elmi əsərin, o cümlədən 3 monoqrafiyanın, 47 patent və müəlliflik şəhadətnaməsinin müəllifidir. Onun 77 elmi əsəri xaricdə dərc olunub. Prof. N.T.Qəhrəmanovun elmi rəhbərliyi ilə 1 elmlər doktoru və 9 elmlər namizədi dissertasiyalarını uğurla müdafiə etmişdilər.
Mənbə
Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun alimləri: bioqrafik portret, elmə və təhsilə töhfələr. "Müəllim" nəşriyyatı. Bakı 2019. s.91–94.
Əhalisinə görə Fransa departamentləri
Fransa departamentlərinin əhali sayına və sıxlığına görə siyahısı (2008).
Pontiya rododendronu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Qafqazda, Balkan yarımadasının şərq sahilində,Suriyada, Livanda rast gəlinir.
Botaniki təsviri
Düz və ya əyilmiş gövdəli, hündürlüyü 8 m-ə qədər olan, həmişəyaşıl ağac və yaxud iri koldur. Təbii şəraitdə qoca gövdələrin diametri 40 sm-ə çatır. Qabığı qonur və ya tünd-qırmızı qonurdur. Cavan zoğları tükcüklü, lakin tez çılpaqlaşandır. Yarpaqları uzunsov-lansetvarı, uzunluğu 9-28 sm, eni 2-9 sm, ucu biz, bünövrəsi ensiz, kənarı bir az burulmuş, üst tərəfi parlaq, tünd-yaşıl,alt-tərəfi açıq, hər iki tərəfdən çılpaq, 12-16 cüt damarcıqlıdır. Çiçəkləri 10-15 ədəd, böyük, möhkəm çiçək qruplarında yerləşir. Çiçək tacının diametri 4,5-6,0 sm, bənövşəyi,al-qırmızı, açıq-çəhrayı, sarımtıl-xallı, qıfvari-zəngvari, 5 uzunsov dilimlidir. Çiçək saplaqlarının uzunluğu 2,0-4,5 sm, çılpaq və ya vəziciklidir. Sütuncuğu və dişicik ağzı tükcüklüdür. Yumurtalığı xırda vəziciklidir. Sütuncuğu və dişicik ağzı al-qırmızıdır. Qutucuğu silindrik, çılpaq, uzunluğu 1,5-1,8 sm-dir. Təbiətdə apreldən iyuna qədər, bəzən ikinci dəfə payızda çiçəkləyir, meyvə qutucuğu çılpaqdır.
Ekologiyası
Dənizə yaxın əhəngsiz ərazilərdə, meşə yamaclarında, sıx cəngəlliklərdə bitir.
Azərbaycanda yayılması
Böyük Qafqazda əsasən subalp qurşaqda təsadüf edilir və bəzən qrup şəklində bitərək fon yaradır.
İstifadəsi
Mədəni şəraitdə Pontiya rododendronunun ağ çiçəkli formasına rast gəlinir- R.h. ponticum L. var.album (Sweet) Zbl.Pontiya və Qafqaz rododendronunun alınan preparatların bioloji aktivliyi çoxdur.
Müslüm Eldarov
Müslüm Ömər oğlu Eldarov — Heykəltəraş, rəngkar, qrafik ustası. Londonda Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzi və onun tərkibində "Humay" qalerayasının (1997) təsisçisi.
Həyatı
Müslüm Eldarov 1956-cı ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1971–1975-ci ilərdə Ə. Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq məktəbində təhsil almış, 1975–1981-ci illərdə Rusiya Rəssamlıq Akademiyasında(Sankt-Peterburq şəhərində) təhsilini davam etdirmişdir. 1982–1986-cı illərdə SSRİ xalq rəssamı, heykəltaraş M. K. Anikuşinın aspiranturasında oxumuşdur. Bundan əlavə, Müslüm 80-ci illərin ortalarında vüsət almış yaradıcı gənclərin geniş hərəkatının ən parlaq nümayəndələrindən idi. O, Azərbaycan ziyaları üçün yeni ideya mənbəyinə çevrilimiş, 1986-cı ildə açılmış Azərbaycanda ilk qeyri-formal mədəniyyət təşkilatının – Yaradıcı Gənclər Assosiasiyasının yaradılmasında iştirak etmiş və sonralar rəhbərlərindən biri olmuşdur. Müslüm Eldarov nəinki Azərbaycanda, həm də onun hüdudlarından kənarda milli mədəniyyətimizin tanınmasında böyük işlər görmüşdür. 1995-ci ildə Londonda Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzini və onun tərkibində "Humay" qalerayasını (1997) təsis etmişdir. Müslüm Eldarov Avrasiya məkanında enerji sahəsinə həsr olunmuş ən sanballı nəşrlərdən hesab olunan Beynəlxalq regional "Caspian" jurnalının (1995) nəşrinə başlamışdır. 1999-cu ildə "Great Silk Road World" beynəlxalq informasiya agentliyini, 2000-ci ildə "Anglo Caspian Publishing Ltd" beynəlxalq nəşriyyat evini təsis etmişdir. 2001-ci ildə Müslüm Eldarov təşəbbüsü ilə Birinci Bakı Beynəlxalq Foto müsabiqəsi keçirilmişdir.
Ekspozisiyada rəssamın "Gedən" (kətan, yağlı boya) "Kompozisiya" (kətan, yağlı boya).
Müslüm Eldarovun heykəltaraşlıq, rəngkarlıq və qrafika əsərləri müxtəlif illərdə həm Azərbaycanda, həm də xaricdə təşkil olunan sərgilərdə nümayiş etdirilib.
Xatirəsi
2017-ci ilin noyabrında Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasında Müslüm Eldarovun xatirə gecəsi keçirilib.
Anthurium canaliculatum
(Anthurium canaliculatum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Senecio lelyi
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Rays Universiteti
Rays Universiteti və ya tam adı Vilyam Marş Rays Universiteti  və ya sadə şəkildə adlanması Rays — ABŞ-nin özəl elmi-tədqiqat universiteti. Texas ştatında, Hyustonda, Hyuston muzeylər rayonu və Texas Tibb Mərkəzi yaxınlığında yerləşir.