cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
İnformasiyanın gizlədilməsi
İnformasiyanın gizlədilməsi – proqramlaşdırmada: elə layihələşdirmə təcrübəsidir ki, modul və ya altproqram hüdudlarında verilənlərin strukturunun və alqoritmlərin gerçəkləşdirilməsinin detalları, həmin modulu və ya altproqramı istifadə edən proqramlardan “gizlədilir” və bununla da proqramların, onların istifadə etdiyi modulların bəzi spesifik xüsusiyyətlərindən asılı olmaması təmin edilir. İnformasiyanın gizlədilməsi modul və ya altproqramı, onları çağıran proqramları sındırmadan, planlaşdırıldığından fərqli yolla işləyib hazırlamağa imkan verir (nəzəriyyədə).
Pomponi Mela
Pomponi Mela — Roma coğrafiyaşünası, tarixçi (1 əsrin 1-ci yarısı). Latın dilində yazılmış 3 kitabdan ibarət "Yerin təsviri" əsərinin müəllifidir. Qədim yunan müəlliflərinin əsərlərindən istifadə yolu ilə yazılmış bu əsərdə o dövrdə romalılara məlum olan ölkələr, xalqlar və s., habelə Atropatena və Qafqaz Albaniyasının çayları, dağları, bəzi tayfaları, Xəzər dənizi, Pirallahı adası və s. haqqında da məlumat verilmişdir.
Kombretum
-  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Növləri
[[SS 2 (*
Çahardulu (Marağa)
Çahardulu — İranın Şərqi Azərbaycan ostanında kənd.
Coğrafi yerləşməsi
Marağa şəhristanının Mərkəzi bölgəsinin cənub-şərqindədir.
Dizac-i Leylixani (Təbriz)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 2,965 nəfər yaşayır (781 ailə).
Çançun Yatay FK
Çançun Yatay FK — Çinin futbol klubu
Tarixi
1996-cı ildə yaranmışdır.
Azərbaycanla bağlılığı
Bir müddət Neftçi Bakı klubunda çıxış etmiş bolqar futbolçu Svetoslav Stefanovla 2007-ci ildə Çin çempionu olan "Çanqçun Yatay" 2008 mövsümünü 6-cı yerdə başa vurub. Azərbaycan millisinin üzvü Branimir Subaşiç 2009-cu ildə bu komanda ilə Çin Superliqasının gümüş medalını qazanıb.
Şaman
thumb|upright|[[Altay şamanı]] Şaman — sözünün mənası ruhlara, magiyaya inanan xalqlarda (əsasən şimal xalqlarında) sehrbaz, ovsunçu, cadugər deməkdir. Şamanlar Cu(onların dini kitabıdır), dəf çalıb-oxumaqla özlərini cuşa gətirərək, guya ruhlarla münasibətə girərək, adamların xəstəliklərini sağaltdıqlarını, onlara uğurlu ov təmin etdiklərinə və s.-yə inandılar. Bu sözdən törəyən "şamanlıq-şamanizm" isə bəzi şimal xalqlarında – Orta Asiya, İndoneziya, Okeaniya, Amerika, Afrika xalqlarında ruhlara, magiyaya sitayiş etməkdən ibarət din formasıdır.
Şaman və Şamanlıq
Şaman təsəvvürləri, görünür ki, şaman əfsanələrindən qidalanmışdır. Şaman əfsanələrindən aydın olur ki, şaman olacaq adamı albıslar əmizdirirlər. Bu əmizdirmə ritual-mifoloji səciyyə daşıyır. Bununla şaman yeni status qazanaraq, ruhlarla əlaqə yaradır, qamlıq etdiyi vaxt onları görür, onlarla danışır. Adi insan statusundan şaman statusuna keçmə mərasimində süd içməklə şaman olmağa hazırlaşan adam ruhlar aləminin sirlərinə bələd olur, beləliklə də, yeni mərhələyə qədəm qoyur. Bir sıra şaman əfsanələrində şamanı dağ ruhu əmizdirir (bu obraz çox vaxt qadın kimi təsəvvür olunur və mifoloji ana kompleksinə daxildir), bəzən isə qəflətən peyda olan bir qadın… Şaman folklorundan məlum olur ki, şaman olan hər bir adam özünü ruhların mənəvi oğlu adlandırır.
Tarixi şərtlər bir sıra türk boylarının şamanizmi mənimsəmələrinə səbəb olmuşdur, amma şamanlığın qədim türklərdə geniş kütlənin əsl inancı ilə bir bağlılığı olmamışdır. Şamanlıq monqol inancıdır. Yaxın sayılacaq bir tarixə qədər əski türk inancının şamanlıq olduğu qəbul edilirdi. Fəqət son zamanlarda tarixçi alimlər- İbrahim Qafəsoğlu, M. Eliadə və başqaları qədim türk inancının şamanlıqla əlaqəsi olmadığını sübut etmişlər.
Mahmud Qaşqarlının "Divan"ında şamanizmlə bağlı sözlər çoxdur. Bunun səbəbini Türk alimi Əbdülqadir İnan belə aydınlaşdırır: "Bu əsəri yazan ərəfədə M. Kaşğarlı 1041-ci ildə müsəlman türklərlə Yabaku və Basmıl türkləri arasında baş vermiş müharibədə iştirak edən Türk qazilərini görmüş və onlarla söhbətləşmiş, Qazilər haqqındakı dastanlarla tanış olmuş, həmin qazilər ona monqol inacı olan şamanizmdən, ona aid olan kəlmələrdən çox danışmışlar. M. Kaşğarlı müsəlman türklərin əski şamanlıq qalıqlarından olan kəlmələri izah edərkən tam bir şamançı türk kimi danışır. Bəzən, şamançı qalmış inancları ifadə edən kəlmə və terminləri anladarkən "Türklər böylə inanırlar", "Bu inanış çox yayğındır" deməklə kifayətlənir.
Maraqlıdır ki, inam anlayışlı şəxs adlarına qədim türkün yaratmış olduğu ümumtürk abidələrində də rast gəlmək olur. Qədim türklər inanılmış, sınaqdan çıxarılmış, etibarlı adamların adının əvvəlinə Inanç leksik vahidini əlavə etmişlər: Inançu Alp, Inançu Bilgə, Inançu Çikşi, Inançu Çor, Inan Uğraç.
Kamlançu toponimi. Toponimin ilkin komponentində şaman sözü olan kam\\qam öz izini saxlamışdır. M. Kaşğarlı "Divan"ın 3-cü cildində bu toponimin "kam" hissəsinin kahin, şaman mənasında işləndiyi qeyd edir və belə bir izah verir: Kamlançı =İki Öküze yakın iki küçük kasaba adı. Amma böyük türkoloq həmin toponimin bütövlükdə mənasını açmır. Bizə görə, Kamlançı – toponimi şamanların, kahinlərin adət-ənənə, mərasim və ayinlərinin icra etdiyi yer anlamında başa düşülməlidir.
Şamanlarda qaval
300px|thumb|([[Baykal)ın baş şamanı— Valentin Xaqdayev — Öz diyarlarının adət-ənənəsi haqqında məlumat verir.]] 300px|thumb|right|[[Tuva şamanı.]]
Şaman öləndə, bu dinin ardıcılları "o bu dünyanı tərk edib bir daha qayıtmayacağına görə onun qavalından ruhları azad etmək üçün" – aləti məhv edirlər. Onu odda yandırır və qığılcımları, tüstüsü vasitəsi ilə qanadlı atı və ya maralı sağanaqdan azad edib öz yiyəsinin – ŞAMANIN ruhu ilə qovuşdururlar.
Ədəbiyyat
лание изучено у ненцев и тувинцев. исследования). Новосибирск, 1994.
Ligularia przewalskii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Pap Yonqa
Pap Yonqa (1 iyul 1997) — Qambiyalı üzgüçü. Pap Yonqa Qambiyanı 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Pap Yonqa birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Rio-de-Janeyroda baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər 50 m sərbəst stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 27.48 saniyəlik nəticəsi ilə 79-cu yeri tutdu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.
Ephedra californica
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Güllücə (Abaran)
Güllücə — İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indi Abaran rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 5 km məsafədə, Abaran çayının sahilində yerləşir. «İrəvan əyalətinin icmal dəftəri»ndə, Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.
Suzanna Klark
Suzanna Klark "Conatan Stranc və Mister Norrel" romanını 1993-cü ildə yazmağa başlamışdır. 2003-cü ildə "Bloomsbury" tərəfindən müəlliflik hüquqları alınmış və 2004-cü ildə kitab "çox satılanlar" siyahısına düşmüşdü. Suzanna Klark iki il sonra hekayələrini "The Ladies of Grace Adieu and Other Stories" adlı kitabı ilə yayınlandı yayımlandı.
Ligularia pterodonta
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Syzygium pondoense
(Syzygium pondoense) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Müşfiq Məmmədli
Müşfiq Məmmədli Fazil Oğlu — Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi VI çağırış deputatı.
Həyatı
Müşfiq Məmmədli 1972-ci il avqustun 1-də Sumqayıtda anadan olub. 1989-cu ildə Sumqayıt şəhər 25 saylı tam orta məktəbi bitirib. 1989-cu ildən 1990-cı ilə qədər 1 saylı Kliniki Tibbi Mərkəzdə (Semaşko) sanitar işləyib. 1990–1996-cı illər ərzində Azərbaycan Tibb Universitetinin Pediatriya fakültəsində təhsil alıb.
1996–1997-ci illərdə Sumqayıt şəhər Uşaq Xəstəxanasında internatura keçib, 1997–1999-cu illərdə isə qəbul şöbəsinin həkimi vəzifəsində çalışıb. 2000-ci ildə 3 il müddətində Türkiyənin İstanbul şəhərində təhsil alıb.
2004–2006-cı illər ərzində Tərtər bölgəsində N saylı hərbi hissənin tibb məntəqəsinin həkimi, sonra isə rəisi olub. 2006-cı ildən 2014-cü ilə qədər Təcili Tibbi yardım stansiyasının, daha sonra isə Sumqayıt Uşaq xəstəxanasının həkimi işləyib. 2015–2016-cı illərdə Uşaq xəstəxanasının pediatriya şöbəsinin müdiri, 2016-cı ildən isə xəstəxananın baş həkimidir. 2013–2015-ci illər ərzində Rusiyanın Sankt-Peterburq İqtisad Universitetinin Ali İqtisad Məktəbində MBA proqramı çərçivəsində "Səhiyyə təşkilatlarının menecmenti" ixtisasına da yiyələnib.
2016-cı ildən isə Rusiya Pediatrlar İttifaqının üzvüdür.
Ailəsi
Ailəlidir, 3 övladı var.
Siyasi fəaliyyəti
2006-cı ildən Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür.
İskəndər (Təbriz)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,377 nəfər yaşayır (336 ailə).
Palicourea
—  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Növləri
[[SS 2 (*
Aspirantura
Aspirantura — ali təhsilli şəxslərin ixtisas səviyyələrinin artırılması, təhsil sisteminin ali təhsildən sonrakı növbəti hissəsi. Məzmununa və praktikasına görə konkret elmi mövzu üzrə elmi-tədqiqat işinin aparılması və yekununa görə elmim dərəcənin elmlər namizədi adının verilməsi.
Ali məktəblərin və elmi-tədqiqat mərkəzlərinin yüksək səviyyəli ali məktəb müəllimləri və elmi işçilərin hazırlanması üçün xüsusi bölməsi. Aspirantura Sovet İttifaqı və kecmiş sosialist ölkələrinin ali təhsil sistemi üçün xarakterik idi. Müasir dövrdə o ölkələrin böyük əksəriyyəti aspirantura sistemindən imtina etmişdir. Aspirantura şəbəkəsi indi Rusiya Federasiyası və bir neçə ölkədə qalmaqdadır.
Azərbaycanda 2009-cu ildə "Təhsil haqqında" qanun qəbul edildikdən sonra aspirantura sistemi ləğv edilərək tamamilə Bolonya təhsil sisteminə uyğun doktarantura sisteminə keçilmişdir. Hal-hazrda ali və ondan sonrakı təhsil bakalavr, magistr, fəlsəfə doktoru, elmlər doktoru ardıcılllığı ilə aparılır.
Аspirant
Аspirant (latın dilində " aspirans " "nəyəsə can atan ") — aspiranturada təhsil alan, elmlər namizədi elmi adı almaq üçün dissertasiyasını müdafiəyə hazırlayan şəxs.
Breyv Lifa
Karyerası
Breyv Lifa birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Rio-de-Janeyroda baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər 50 m sərbəst stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 28.54 saniyəlik nəticəsi ilə 83-cü yeri tutdu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.
Yokohama Şəhər Universiteti
Yokohama Şəhər Universiteti — Yaponiyanın Yokohama şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.
Xarici əlaqələri
Liman Şəhərlərinin Universitet Liqasının üzvüdür.
Ulduz assosiasiyaları
Ulduz assosiasiyaları — XX yüzilliyin ortalarında müşahidələr və onların nəzəri interpretasiyası yolu ilə müəyyən etmişlər ki, O və B siniflərinə məxsus böyük işıqlıqlı ulduzlar dinamik bağlı olan müəyyən qruplar təşkil edirlər. Bunlar ulduz assosiasiyaları adlanır.
Növləri
İki növ ulduz assosiasiyası vardır. Böyük işıqlıqlı isti O və B ulduzları toplanır və belə assosiasiya OB tipli isti assosiasiya adlanır; hər belə assosiasiyafa yüzə qədər O və B siniflərinə məxsus işıqlıqları böyük olan isti ulduzlar vardır. İkinci növ assosiasiyalar T Buğa tipli dəyişənlərdən ibarətdir; belə assosiasiyalar T tipli soyuq assosiasiyalar adlanır.
Yerləşməsi
Yerə ən yaxın T assosiasiyalardan biri Orion bürcündədir; bu assosiasiyada 500-dən çox T Buğa tipli ulduz vardır. Ulduz assosiasiyalar da müstəvi altsistemdə yerləşirlər.
Ulduz assosiasiyalarda ulduzlar çox cavan olduğundan və assosiasiyalar həm də dayanaqsız olduğundan iki mühüm nəticə söyləmək olar: ulduzəmələgəlmə prosesi Bizim Qalaktik ada indi də davam edir və ulduzlar tək-tək deyil, qruplarda - ulduz assosiasiyalarında əmələ gəlirlər.
Kombretkimilər
—  aləminin  dəstəsinə aid bitki fəsiləsi.
Abşeron mahnıları (film, 1969)
Abşeron mahnıları qısametrajlı sənədli televiziya film-konserti rejissor Tofiq Mirzəyev tərəfindən 1969-cu ildə ekranlaşdırılmışdır. Film Azərbaycan Televiziyası nda istehsal edilmişdir. Film-konsertdə Azərbaycan Radio və Televiziya Verilişləri Komitəsinin "Qaya" Vokal Kvarteti iştirak edir. Onlar altı mahnı oxuyurlar. Mahnıların məzmunu və təsvir edilən yerlər Abşeron yarımadasının orijinal koloritini əks etdirir. "Qaya"nın oxuduğu mahnılar janr etibarilə müxtəlifdir.
Məzmun
Film-konsertdə Azərbaycan Radio və Televiziya Verilişləri Komitəsinin "Qaya" Vokal Kvarteti iştirak edir. Onlar altı mahnı oxuyurlar. Mahnıların məzmunu və təsvir edilən yerlər Abşeron yarımadasının orijinal koloritini əks etdirir. "Qaya"nın oxuduğu mahnılar janr etibarilə müxtəlifdir.
Film haqqında
Film 1970-ci ilin avqust-sentyabr aylarında İzmirdə keçirilən beynəlxalq yarmarkada nümayiş etdirilib.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Tofiq Mirzəyev Rejissor: Tofiq Mirzəyev Operator: Aleksandr Ohanov, Faiq Aslanbəyov
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1969-cu ilin Azərbaycan filmləri 1960-cı illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Athoumane Solihi
Athoumane Solihi — Komor adalarını təmsil edən üzgüçü. Athoumane Solihi Komor adalarını 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Athoumane Solihi birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Rio-de-Janeyroda baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər 50 m sərbəst stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 27.31 saniyəlik nəticəsi ilə 76-cı yeri tutdu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.
Ephedra cutleri
(Ephedra cutleri) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ligularia purdomii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Ləvəndəvil
Ləvəndəvil — İranın Gilan ostanında yerləşən şəhər. . Ləvəndəvil əhalisinin əksəriyyətini azərbaycanlılar təşkil edir. Amma bəzi dağ kəndlərində talışlar da yaşayır. Ləvəndəvil şəhər əhalisi 11235 nəfərdir. Ləvəndəvil və Siblidə xələclər də yaşayırlar.
Dadaloğlu
Dadaloğlu — türk aşığı.
Həyatı
XIX əsr aşıqlarından biri də Aşıq Dadaloğludur. Aşıq Dadaloğlu haqqında da demək olar ki, ətraflı bilgi azdır. Doğum və ölüm tarixləri dəqiq bilinmədiyi kimi, harada anadan olduğu və öldüyai də bilinmir. Bizə bəlli olan odur ki, bu aşıq Toros dağlan ətrafındakı bölgələrdə köçəri halda yaşayan əfşarlardandır. Atası da şer yazmışdır. Adı da Aşıq Musa Dadaloğludur (Atası bəzi şerlərini Qul Mustafa imzası ilə də yazmışdır). Dadaloğlunun əsl adı Vəlidir. O da atası kimi "Dada-loğlu" təxəllüsü ilə yazmışdır. Ən çox göründüyü yer Kozan, Ərzin, Payas tərəfləri olubdur. Orta Anadolunu gəzib-dolaşmışdır. Belə rəvayət edirlər ki, Dadaloğlu az-çox savad əhli olduğundan əfşar bəylərinə katiblik etmiş və yeri gəldikcə mollalıqla da məşğul olmuşdur. Tarixi sənədlərdə qeyd olunur ki, Anadolunun güney bölgələrində yaşayan əfşarlar köçərilik həyatı sürür, dövlətə vergi ödəməkdən, uşaqlarını orduya göndərməkdən boyun qaçırdıqlarından həmişə hökumət nümayəndələri ilə aralarında anlaşmazlıqlar çıxmışdır. Erməniləri, kürdləri, lazlar və başqa etnik xalqları həmişə olduğu kimi, türklərin üzərinə qaldıran ingilislər, hətta, əfşarların da hökumətdən narazılıqlarından istifadə edərək, onları da qızışdıraraq bölgədə müstəqil bir dövlət qurmağa təhrik etmişlər. Buna görə də əfşar bəyləri və onların tərəfdarları dağlara çəkilərək mübarizəyə qoşulsalar da, ancaq hökumət onları ram eləyə bilmiş, bəylərdən bəzilərini İstanbulda yaşamağa məcbur etmiş, bəzilərinin də yaşayış yerini dəyişmişlər. Aşıq Dadaloğlu məhz onların hökumətə qarşı baş qal-dırmalarını şeirlərində göstərmişdir.
Dadaloğlu nəinki, Kərkük, Bayır-Bucaq, Anadolunun, ümumiyyətlə, türk dünyasının ən böyük ozan şairlərindən biridir.
Əfşar bəylərindən Küçük Alioğlu Dədə bəy, onun oğlu Mistik Paşa ilə Kozanoğlu Əhməd bəyin adlarına onun şerlərində rast gəlmək olar. Aşıq oturaq həyata keçmək istəməyən əfşarları müdafiə edirdi: "Fərman padşahın, dağlar bizimdir" deyən Dadaloğlu özünü də dönməz, qorxmaz, mərd bir qəhrəman kimi təqdim edir. Sultan hökumətinin fərmanına belə əməl etmək haqqında düşünmür. Bunları əfşarların adından söyləsə də, özünü onlardan ayırmır və onların sırasında olduğunu açıq büruzə verir. Hökumət Dərviş Paşanın başçılığı altında "Firqəi-islahiyə" (Qaydaya salan, düzəldən, yaxşılaşdıran bölük, dəstə, tümən, qoşun hissəsi) adlı bir ordu hissəsini oturaq həyata keçmək istəməyən və qiyam qaldıran əfşarların üstünə göndərmişdi. Şairin hökumətin bu hərəkətinə etiraz etdiyini bir sıra şerlərində açıq şəkildə görürük. Ordunun camaatla rəftarı, zorakılıq halları onun əsərlərinin başlıca mövzusu kimi diqqəti çəkməyə bilmir
Yaradıcılığı
Aşıq Dadaloğlunun yaradıcılığında bu tayfaların arasındakı didişmə və çəkişmələr, feodallarla camaatın münasibətləri, onların yaşam tərzi, sosial-ictimai əhvalatlar, mübarizələr də xüsusi yer tutur. Bəzi rəvayətlərə görə Aşıq Dadaloğlu ömrünün axırlarında ağ saqqallı bir qoca ikən Çuxurovaya qayıtmış, Adana şəhərində bazarda saz çalaraq şerlər söyləmiş, daha sonra da uşaqlıq və gənclik xatirələrini təzələmək üçün dağlara çıxmış, oralarda da ölmüşdür. Dadaloğlunun şerlərində dağlar bir qorunma, sığınma, bir azadlıq, qurtuluş məskəni kimi təqdim olunur. Təxminən yüzə qədər şeiri gəlib bizə çatmışdır. Sevgi şerləri ilə Qaracaoğlanı, qəhrəmanlıq şerlərilə isə Koroğlunu xatırladan Dadaloğlunun əsərləri sırf aşıq tərzində, lirik biçimdə, heca ölçüsü ilə yazılmışdır. Şerlərinin dili son dərəcə aydın, rəvan, təmiz türkcədir. Aşıq xalq dilinin incəliklərindən məharətlə yararlanmışdır.
Mövzusuna görə onun şerlərində Toros dağları ətrafında yaşayan köçəri tayfaların həyat tərzi, yaşam şərtləri, həyat və yaşamaq uğrundakı mübarizələri, ələm və kədərləri öz əksini tapsa da, sevgi, təbiət təsvirlərinin də özəl yeri vardır. Qoçaqlamaları onu üsyankar şair kimi tanıtsa da, onun səmai, qoşma, varsağı, türküləri onu lirik bir şair, incə ruhlu bir xalq aşığı zirvəsinə qaldırır.
Çaharqala (Marağa)
Çaharqala — İranın Şərqi Azərbaycan ostanında kənd.
Coğrafi yerləşməsi
Marağa şəhristanının Təkab bölgəsində, Təkab qəsəbəsindən 8 km simal-qərbdədir.
Nikobar adaları
Nikoba adaları (,, Tamil diliநக்காவரம்) — Benqal körfəzində yerləşən, Hindistana məxsus olan adalar. Hindisranın birləşmiş ərazilərinə daxildir. Sahəsi 1814 km² təşkil edir. 2004-ci ildə baş verən zılzələ və ardından olmuş sunami nəticəsində 42 min nəfər ölmüşdür. Adalar qrupuna 22 ada daxildir. Onlardan cəmi 12-də yaşayış vardır. Nikobar adalarının sakinləri demək olar ki, siviliziyasiya ilə heç bir əlaqəsi yoxdur. Onla ibtidai quruluşda yaşayırlar. Espertlərin məlumatına görə sunami adaların əhisinin ¼ məhv etmişdir.
Coğrafiyası
Zəlzələlər və sunamilər adaların qurulişuna öz təsirini göstərmişdir. Bəzi adaların hündürlüyü artmış bəziləri isə suya qər olmuşlar. Bəzi adalar iki yerlə bölünmüşdür: Trinkat. Ən güçlü təbiət hadisələri Kar-Nikobar və Çaura adalarına mənfi təsir göstərmişdir.
Arxipelaqın ən iri adaları: Kar-Nikobar, Böyük Nikobar, Çaura, Teressa, Nankauri, Katçall və Kiçik Nikobardır. Əsas yaşayış məntəqəsi Hankauridir.
Adaların şimal hissəsində yerləşən Onuncu Dərəcə boğazı onları Andaman adalarından ayırır.
Tarixi
1745-ci ildə adalarda Danımarka Ost-Hind şirkəti yaranır. 1778-1783 illərdə adalar Avstriya-Macarıstan imperiyanın tabeçilində olur. Bu Habusburqların tabeçiliyində olan ilk və yeganə müstəmləkə olmuşdur. Sonradan ərazi Danimarkaya qartarılır. 1868-ci ildə ərazi Böyük Britaniyaya satılır. Bundan sonra isə ərazi Britaniya Hindistanına birləşdirilir. 1947-ci ildə Hindistan müstəqilliyini elan etdikdən sonra adalar birləşmiş ərazi fonunda Andaman və Nikobar adaları adı altına onun tərkibində qərar tutur.
Nikobar adaları andaman adalarının yaxınlığında yerləşir. Hindistan hökuməti bu adalara girişi yasaq etmişdir. Hədəf isə yerli əhalinin ilkin, sivilizasiyadan arı yaşam tərzini qorumaq olmuşdur. Bu adalara ancaq bir necə araşdırmacılarvburaxılmışdır.
Əhali
Aborigenlər çətin keçilən ərazilərdə yaşarırlar. Digər insanlarla kontakt qurmurlar. Qədim ibtidai icma quruluşunda yaşayırlar. Hannibalizm müşahidə edilir.
Aborigenlərin dili Nikobar dillərinə daxildir. Adada cəmi 150 nəfər aberigen olması düşünülür. Onlar monqoloid irqinə mənsubdurlar. 26 dekabr 2004-ci ildə bsş vermiş sunamidən sonra onlar haqqında tam dolğun məlumat yoxdur.
Siyasət
Adaların strateji əhəmiyyəti hind hökumətini ərazidən özünün hərbi hava qüvvələrinin sınaq teri kimi istifadə edilir. Bu addımlar adaların yerli əhalisi dərəfindən etirazla qarşılanır.
Qarabulaq (Abaran)
Qarabulaq — İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indiki Abaran rayonunda kənd. 1590-cı ildən mə'lumdur
Tarixi
Rayon mərkəzindən 23 km məsafədə, Abaran çayının sol tərəfində yerləşir. "İrəvan əyalətinin icmal dəftəri"ndə, Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir. Kəndin digər adı Yuxarı Qapılı olmuşdur .Ermənistan SSR AS RH-nin 15.VII.1946-cı il fərmanı ilə adı yişdirilib Yerincatap qoyulmuşdur.
Toponimi
1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Abaran nahiyəsində kənd adı. "Kəndin başqa adı Yuxarı Qapılı Andondur". 1828–1832-ci illərdə Azərbaycan türklərindən ibarət əhalisi qovulmuş və xaricdən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir. 1946-cı ildə kənd ermənicə Yerincə-Tap adlandırılmışdır. 1728-ci ilə aid mənbədə Karuli adlanır. XIX əsrdə Cənubi Qafqazda mövcud olmuş 33 Qarabulaq toponimindən  biridir. Qarabulaq "yeraltə su", "yerdən qaynayıb çıxan və ona görə qara rəngə çalan su", "qara su", "içməyə yararsız su", "qışda donmayan bulaq" mə'nalarındadır.
Hidrotoponim
Toponim Azərbaycan dilində "içməyə, istifadəyə az yararlı", "ağır, aşağı keyfiyyətli su", "çirkli, bulanıq su mənasında işlənən qara sözü ilə bulaq sözünün birləşməsindən əmələ gəlib "Qarabulağın yanında salınan kənd" mənasını ifadə edir. Hidrotoponimdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir.
Əli Beydullayev
Əli Həzrətqulu oğlu Beydullayev — Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1948).
1892-ci ildə indiki Ağsu rayonunun inzibati ərazi vahidinə daxil olan Bico kəndində doğulmuşdur. 1932-ci ildən başlayaraq Bico kəndinin Əzizbəyov adına kolxozunda briqadir vəzifəsində işləmişdir. 1947-ci ildə yüksək əmək nəticələri qazanması ilə əlaqədar 1948-ci ildə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür. Eyni ildə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adı ilə təltif edilmiş, eyni kənddən olan 6 nəfərdən biridir.
1955-ci il may ayının 30-da Bico kəndində vəfat etmişdir.
Yeni Zelandiya qadın milli voleybol komandası
Tarixi
Yeni Zelandiyada voleybol istənilən səviyyədə inkişaf etməmişdir. Komandanın qatıldığı ən önəmli beynəlxalq səviyyəli turnir Asiya və Okeaniya çempionatıdır. Bu yarışlarda da ən yaxşı nəticəsi 1987-ci ildə qazandıqları dördüncülükdür. Son üç çempionatın isə ümumiyyətlə final mərhələsinə yüksələ bilməmişdilər.
Yırmayalan (Askın)
Yırmayalan — Başqırdıstan Respublikasının Askın rayonunda yerləşən kənd. Kənd Pertropavlovsk kənd şurasının tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kəndidə başqırdlar (94 %) üstünlük təşkil edir.
Vyetnam mətbəxi
thumbnail|Bun ça Vyetnam mətbəxi — Hind-Çin yarımadasında Cənub-Şərqi Asiyada yerləşən Vyetnam Sosialist Respublikasının mətbəxi. thumbnail|[[Banh mi]] Vyetnam mətbəxi qeyri-adiliyi və zərif dadıyla digərlərindən fərqlənir. Qonşu mətbəxlərdən nə Çin, nə Koreya, nə də yapon mətbəxinə oxşamır. Eyni zamanda bütün Asiyada olduğu kimi, burada da mətbəxin əsasını düyü, əriştə və ədviyyatlar təşkil edir. Nanə, keşniş, balıq sousu, istiot, sarımsaq Vyetnam yeməklərinə özünəməxsus ətir verir. Acı olmayan zərif ədviyyatlar, yağdan minimal dərəcədə istifadə, düyü yeməklərinin, tərəvəzlərin, dəniz məhsullarının rəngarəngliyi Vyetnam mətbəxini həm dadlı, həm də orqanizm üçün faydalı edir.
Uzun illər Fransanın müstəmləkəsi olmuş ölkədə fransız mətbəxinin ənənələri də geniş yayılıb. Vyetnam mətbəxində fransız təsiri özünü ilk növbədə paştet və pendirdə göstərir. Ölkə həmçinin fransızların qəhvəyə olan məhəbbətini də mənimsəyib. thumbnail|[[Vyetnam şərabı]] Vyetnam mətbəxi öz müxtəlifliyinə görə də digərlərindən çox fərqlənir. Deyilənə görə, burada 500-ə yaxın milli yemək nümunəsi var. Ölkənin ən məşhur milli yeməklərinə: "kom" (düyü), "fo" (əriştə supu), "soy" (yapışqan düyü), "çaka" (balığın qızardılmış yumşaq əti), "çajo" (ət və tərəvəzli rulet) aiddir. Düyü nişastasından və meyvələrdən hazırlanmış şirin desertlər də bu ölkədə çox populyardır. Burada müxtəlif orijinal meyvələr də vardır: əjdaha meyvəsi, jajabe, xaki, lonqan, pomelo, üççəyirdəkli albalı, su alması. Bəzi yeməklərin hazırlanmasında avropalılar üçün çox qəribə görünən inqrediyentlərdən, məsələn, ilanlar, qurbağalar, hörümçəklərdən istifadə edilir.
Vyetnam mətbəxinin əsasını müxtəlif tərəvəz və ölkədə çox məşhur olan balıqla bəzədilmiş ağ düyü təşkil edir. Vyetnamlılar özləri öz mətbəxlərini belə xarakterizə edirlər:
Milli mətbəx Vyetnamın regionlarına görə çox fərqlənir. Ölkənin şimalı daha çox məşhur şorbası, qızardılmış əti, dəniz məhsulları ilə tanınır. Ölkənin cənubunda isə ədviyyatlardan daha çox istifadə olunur.
Yerli əhaliyə gəlincə, vyetnamlılar çox zəngin mədəniyyətə malik sülhsevər bir xalqdır və bu xüsusiyyətləri ilə turistləri daha çox cəlb edirlər. Turistlər Vyetnamın böyük şəhərlərində hər zövqə və münasib qiymətə uyğun restoran tapa bilirlər.
Spartak
Spartak (Spartacus; ) — Qədim Romada qulların ən böyük üsyanının (e.ə. 73 və ya 74-71) başçısı. Mənşəcə frakiyalı idi. Romalılar Spartakı əsir almış və qladiator məktəbinə vermişdilər. E.ə. 74 ildə Kapuya şəhərində qladiator məktəbində Spartakın rəhbərliyi ilə başlanmış üsyana bir çox qaçqın qullar, icarədar kəndlilər də qoşulmuşdu.
Spartak üsyanı
Üsyan haqqında onun iştirakçılarından alınan heç bir məlumat yoxdur. Buna görə də üsyançıların bir çox planları və onların həyat təfsilatları hələ də naməlum olaraq qalır. Eramızdan əvvəl 1-ci əsrdə İtaliyaya qulların axını davam edirdi. Qulların vəziyyəti əvvələrdə olduğu kimi çox ağır idi. Bu, qulların öz zülmkarlarına qarşı mübarizəsinin daha da güclənməsinə gətirib çıxarırdı. Kapuya şəhərində qladiatorların böyük həbsxana məktəbi var idi. B.e.-dan əvvəl 74-cü ildə qullar gizlincə qaçmağa hazırlaşırdılar. Keşikçilər bundan xəbər tutdular. Buna baxmayaraq, onlarla qladiator həbsxanadan qaçmağa müvəffəq oldu. Onlar Vezuvi dağında gizləndilər. Üsyanın rəhbəri böyük qüvvə, ağıl və cəsarətilə seçilən Spartak idi. İlk vaxtlarda üsyançılar ucu itilənmiş ağaclarla və mətbəx bıçaqları ilə silahlanmışdılar, onlar özləri üçün üzüm tənəklərindən qalxan hörmüşdülər. Üsyançılar varlı malikanələrə və yoldan keçən arabalara hücum etməklə, düşmənin əlindən alınmış silahla silahlanırdılar. Ətraf malikanələrin qulları da Spartaka qoşulmağa başladılar. Üç min Roma döyüşçüsü qulların sığındığı yeri mühasirəyə aldı. Romalılar qayadan aşağı düşən yeganə cığırı tutdular. Onlar ümid edirdilər ki, aclıq üsyançıları təslim olmağa məcbur edəcək. Lakin qullar cır üzüm tənəklərindən uzun nərdivanlar hördülər və gecə ikən sıldırım qayadan aşağı endilər. Romalılar bu yerdə aşağı enməyi qeyri-mümkün hesab etdiklərindən burada keşikçi qoymamışdılar. Üsyançılar qəflətən Roma dəstəsi üzərinə hücum edərək onları darmadağın etdilər.
Üsyançıların uğurları haqqında xəbər bütün ölkəyə yayıldı. İtalyanın hər yerində öz acı taleləri ilə barışmaq istəməyən qullar Spartakın yanına gəlirdilər. Müxtəlif dillərdə danışan, çox vaxt bir-birini başa düşməyən on minlərlə qul bir yerə toplaşdı. İstedadlı sərkərdə olan Spartak ciddi hərbi intizama malik güclü ordu (təqr. 70 min nəfər) yaratmışdı. Spartak onlardan Roma qoşunu qaydasında piyada və süvari qoşunları, eləcə də kəşfiyyat dəstəsi düzəltdi. Üsyançıların düşərgəsində dəmirçilər gecə-gündüz silah düzəldirdilər. Senat nəhayət, üsyançılar ordusunun çox zəhmli qüvvə olduğunu başa düşdü və E.ə. 72 ildə Roma senatı Spartaka qarşı konsullar Q. Lentulun və Q. Gellinin başçılığı altında iki ordu göndərdi.
Spartak üsyançıları İtalyanın şimalına apardı. O, qoşunda möhkəm intizam yaratdı. Spartak qoyduğu qayda-qanunlar heç də bütün qulların xoşuna gəlmirdi. Üsyançıların bir hissəsi ondan ayrıldı və tezliklə də ağır cəzalandı, romalılar bu dəstənin üzərinə hücum edərək onu darmadağın etdilər. Konsullar üsyançıların əsas qüvvələrini mühasirəyə alıb məhv etmək istəyirdilər. Lakin Spartak konsulların bu planını başa düşürdü. Spartak bu orduları ayrı-ayrılıqda darmadağın etməyə müvəffəq oldu. Spartakın ordusu Adriatik dənizi sahili boyu irəliləyərək Mutina yaxınlığında Roma prokonsulu Kassinin qoşununu məğlub etdi. Spartak qulları İtaliyada çıxarmaq istəyirdi ki, onlar öz doğma yerlərinə qayıda bilsinlər. Üsyançılar vuruşa-vuruşa Po çayı vadisinə çatdılar. Azadlıq yolu artıq açıq idi. Lakin Spartak gözlənilmədən geri döndü. Görünür, qulların çoxu İtalyanı tərk etmək istəmirdi.
Pavel Naximov
Pavel Stepanoviç Naximov — Rus dəniz qüvvələri tarixinin ən məşhur admirallarından biri, Krım müharibəsi zamanı Sevastopolun mühasirəsində dəniz və quru qüvvələrinin komandiri olaraq xatırlanır.
Həyatı
Smolensk Qubernatorluğunun Vyazma uyezdindəki Qorodok kəndində zadəgan bir rus ailəsində anadan olub. 11 uşaqdan 7-cisidir. Qardaşlarının altısı körpə ikən öldü; dörd qardaşının hamısı vitse-admiral Sergey Stepanoviç Naximovdaxil olmaqla peşəkar dənizçi oldu.
1817-ci ildə Sankt-Peterburqdakı Dənizçilik Akademiyasına (Morskoy Dvoryanskiy Korpus) daxil oldu. İlk dəniz səyahətini 1817-ci ildə, Feniks freqat gəmisində İsveç və Danimarka sahillərində etdi. Daha sonra serjant rütbəsinə yüksəldi. 1818-ci ilin fevralında imtahanlardan keçdi və dərhal Rusiya İmperator Donanmasının Baltik Donanmasının ikinci Donanma heyətinə (Flotskiy ekipaj) təyin edildi.
Dəniz karyerasının başlanğıcında, Naximovun təcrübəsi Baltik dənizində səyahətlərlə və Ağ dəniz limanından Arxangelsk limanından Sankt-Peterburq yaxınlığındakı Kronstadt dəniz bazasına qədər daha geniş bir səyahətlə məhdudlaşdı. 1822-ci ilin martında Krayser freqatına ("Cruiser") təyin edildi. Gəmi tanınmış rus kəşfiyyatçısı Mixail Petroviç Lazaryev tərəfindən idarə edilirdi. Dünya səviyyəsində bir ekspedisiyada iştirak etmiş və bir neçə belə səyahətə başlamışdı.
Üç illik səyahət zamanı Naximov leytenant rütbəsinə yüksəldi. Bundan sonra o ilk mükafatını, IV dərəcəli Müqəddəs Vladimir Ordenini aldı. Smolenskə qayıtdı və 1826-cı ilin payızında Arxangelskdən Krunstadta ilk səyahətini edən 74 silahlı döyüş gəmisi Azova təyin edildi.
1827-ci ilin yayında, Azov, kontr-admiral Loqin Qeydenin komandanlığı altında Rus eskadronunun flaqmanı olaraq Aralıq dənizinə üzərək Fransız və İngilis donanmalarıyla birlikdə Osmanlıya qarşı ekspedisiya etdi. Getməmişdən bir az əvvəl İmperator I Nikolay Azovu ziyarət etdi və əmr etdi ki, döyüş əməliyyatları zamanı ekipaj düşmənlə "rusların etdiyi kimi" davransın.
1853–1856-cı illər Krım müharibəsi zamanı Naximov 1853-cü ildə Sinopedə Osmanlı donanmasını məhv etməklə fərqləndi. Limanın komandiri və şəhərin hərbi qubernatoru olaraq, Naximov Sevastopol dəniz və quru müdafiə qüvvələrinin başçısı oldu. 10 iyul 1855-ci ildə, Malaxov-Kurqan üzərindəki müdafiə mövqelərini yoxlayarkən, snayper atəşi nəticəsində ölümcül yaralandı və iki gün sonra dünyasını dəyişdi.
Sevastopolda Mixail Lazarev, V. A. Kornilov və Vladimir İstominin də dəfn edildiyi Müqəddəs Vladimir kafedralında dəfn edildi. Sovet hökuməti onu ölümündən sonra da təltif etdi, 1943-cü ildə yeniyetmələr üçün Naximov Hərbi Dənizçilik məktəbi yaradıldı. 1944-cü ildə həm Naximov ordeni (iki dərəcə ilə) həm də Dəniz Qüvvələri personalı üçün Naximov medalını təsis etdi. Sovet İttifaqında ən yüksək hərbi mükafatlardan biri olan Naximov ordeni Rusiya Federasiyasında hələ də mövcuddur.
VI Ferdinand
VI Ferdinand və ya Adil Ferdinand   — Burbon sülaləsi nə mənsub üçüncü İspaniya kralı.
Bioqrafiyası
Ögey anası Elizabet Farnese nin ona qarşı olan düşmən münasibətindən ötəri hökumətin işlərində iştirak etməyənə qədər ömrünün 33-cü ilində taxtdan qalxdı. Zərif bir xasiyyəti və melankoliyasından əziyyət çəkən, ağıllı və enerjili həyat yoldaşı Barbara, Portuqaliya kralı qızı V Juan. Ferdinandın təsirinə tabe idi. Bir ovçu bacarığına görə tərifləndikdə cavab verdi: "Heç bir şey edə bilməsəm çətin olardı." 1758-ci ildə həyat yoldaşının ölümü kral üçün ağır bir zərbə idi, ruhi xəstə idi və qısa müddətdə sağalmağa bacardı.
Hakimiyyətin siyasi tərəfi
Ferdinandın hökumət işçilərinə maliyyə ilə əlaqəli olan markiz de Ensenada, xarici siyasətə nəzarət edən Baş nazir Xose de Karvaxal, kralın etirafçısı Ravaqo və müğənni Farinelli, V Filip keçmiş müşavir. Karvaxalın keçmiş müşaviri, İspaniya ilə İngiltərə arasında dostluq münasibətləri qorumağa çalışdı; ölümündən sonra (1754) İngiltərənin düşməni olan Ensenade, istefasının səbəbi olan Fransa ilə yaxınlaşmaqda israr etdi.
Ferdinand beynəlxalq münasibətlərdə neytral qalmağı arzuladı və narahatlıqlarını ordu, donanma, məhkəmə və idarəetmə sistemindəki islahatlara, kənd təsərrüfatının, sənayenin və ticarətin canlandırılmasına, elmi və bədii təhsilin inkişafına yönəltdi. Bu baxımdan o, III Çarlz və hörmətli nazirlərinin öncülüdür.
Miskinli Vəli
Bayramov Vəli Alı oğlu (Miskinli Vəli) — Azərbaycan aşığı.
Həyatı
Miskinli Vəli 1894-cü ildə Gədəbəy rayonunun Böyük Qarabulaq (indiki Miskinli) adlanan kənində yoxsul bir ailədə doğulmuşdur. Atası Vəlinin 2 yaşı olanda vəfat edib. O, doqquz yaşında ikən muzdurluğa başlamış, sonralar bir müddət çobanlıq etmişdir. 19–20 yaşlarında aşıqlığa başlamışdır. Onun ustadı olmayıb. Saz çalmağı, məclis aparmağı və ümumiyyətlə, aşıqlıq sənətinin sirlərini müstəqil öyrənib.
Miskinli Vəlinin şerləri janrca müxtəlifdir. Onun qoşma, qoşayarpaq qoşma, gəraylı, təcnis, dodaqdəyməz, gedərgəlməz təcnis, müxəmməs, divani, qıfılbənd və s. kimi şerləri vardır.
Palicourea anderssoniana
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Syzygium phyllyraeoides
(Syzygium phyllyraeoides) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Je (hərf)
Ժ, ժ — (Səslənməsi: je, ) — erməni əlifbasının onuncu hərfi. Orta əsrlərdə «yerkatagir», «qraçagir», «notrgir», «şxagir» yazı üslublarında istifadə edilmişdir.
Unicode nömrəsi:
Çaharoymaq (Marağa)
Çaharoymaq — İranın Şərqi Azərbaycan ostanında kənd.
Coğrafi yerləşməsi
Marağa şəhristanının Qaraağac bölgəsinin şimalındadır.
Estiyar (Təbriz)
Estiyar — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Təbriz şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Antarktik səhra
Аntarkti səhra — Təbii zona antarktik qurşaq boyunca yerləşir. Bütünlüklə Antarktika materikinin ərazisini əhatə edir. Ən cənub zonadır. Qış ayları ən aşağı temperatur −60 ; −70 °C arası, yayda isə −30 ; −50 °C arası dəyişir. Yay ayları -20° C yuxarı qalxmır. Ən isti bölgə isə Antarktik yarımadasıdır. Burada temperatur 10-12° C çatır. Bəzi hissələrdə rütubət 60—80 % çatır. Sahil hissələrdə rütubət 20 və hətta 5 % çatır. Ankartik səhrada yağıntının miqdarı 30—50 mm-dən 600—700 mm qədər arasında dəyişir. Şelf zonasında yağıtının illik miqdarı 700—1000 mm qədər çata bilir.
Flora və Fauna
Burada şirinsulu ərazilərdə yaşayan balıqlar, quru məməliləri və uçan həşəratlara rast gəlinmir. Burada Protozoylar, Rotatorilər və Yumru qurdlara rast gəlinir.
Antarktik vahələrdə mamır və şibyələr üzərində kiçik Gənələr və qanadsız Cücüləri görmək olar. Antarktik səhralarda bir sıra quş növləri endemikdir: Ağ çovdarçı, Böyük əncir quşu (Anthus antarcticus), Anas georgica və bir necə pinqivin növü.
Çin mətbəxi
thumbnail|Mətbəx şefi Çin mətbəxi — Çin Xalq Respublikasının mətbəxi.
Çin mətbəxində ətli və ya tərəvəzli yeməklər arasında dəqiq ayırma yoxdur. Əksinə olaraq müxtəlif inqrediyentlər vahid bir xörək hazırlamaq üçün birləşdirilir. Qidanın ahəngdarlığı Çin mətbəxin səciyyəvi xüsusiyyətidir. Məsələn, süfrəyə heç vaxt tərkibi eyni ətdən ibarət olan və yaxud oxşar dadlı və ya tərkibli iki xörəyi heç vaxt qoymazlar. Bu ənənə Çinlilərin qədim Çin filosofu Yi Yinın nəzəriyyəsinə inandıqlarından irəli gəlir. Bu nəzəriyyəyə əsasən, hər bir dad insan orqanizmindəki müəyyən daxili orqana aiddir ki, buna görə xörəkdə dadların tarazlaşdırılması insan sağlamlığını qorumağa kömək edir.
Çin mətbəxində tərəvəzlər vacib rola malikdir. Burada minlərlə müxtəlif tərəvəz növlərindən istifadə olunur. Onların çoxu Çində bitir. Lakin əksər hallarda onlar Avropada yayılmış növlərdən fərqlənir.
Çin mətbəxinin müxtəlifliyi ölkənin böyüklüyü ilə izah oluna bilər. Çində dörd reqional mətbəx mövcuddur :
Çin mətbəxin səciyyəvi elementi göbələkdir. Burada bir az parlaq və xırcıldayan pişik qulağı deyilən qara göbələklər və həmçinin zərif dadlı və ətirli göbələklərdən olduqca çox istifadə olunur.
Başqa tez-tez istifadə olunan inqrediyentlər: zəncəfil, çox yüksək qida dəyəri olan soya zoğları, ət və balıq xörəklərinə əlavə olan Çin kələmi, tərəvəzlər, souslar və kekslər üçün istifadə olunan bir az şirin və maraqlı dadı olan cirə. Əriştə həmçinin çox populyardır, və Çin mətbəxində onun dörd növü var: yumurta və buğda unundan hazırlanan əriştə, spaqettiya oxşar buğda unundan hazırlanan əriştə, maş lobyadan hazırlanan əriştə (şəffaf) və düyü unundan hazırlanan əriştə.
Abşeron rəngləri (film, 1983)
Abşeron rəngləri filmi rejissor Xamiz Muradov tərəfindən 1983-cü ildə çəkilmişdir. Film "Azərbaycanfilm" kinostudiyası nda istehsal edilmişdir. Mənzərə filmi tamaşaçıları rəssam Rasim Babayevin əsərləri və pianoçu-bəstəkar Vaqif Mustafazadənin "Payız lövhələri" vasitəsilə Abşeronun görməli yerləri ilə tanış edir.
Məzmun
Mənzərə filmi tamaşaçıları rəssam Rasim Babayevin əsərləri və pianoçu-bəstəkar Vaqif Mustafazadənin "Payız lövhələri" vasitəsilə Abşeronun görməli yerləri ilə tanış edir.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Nuhbala Quliyev Rejissor: Xamiz Muradov Operator: Vladimir Konyagin
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1983-cü ilin Azərbaycan filmləri 1980-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Ephedra fasciculata
(Ephedra fasciculata) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ligularia pyrifolia
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Yokohama Milli Universiteti
Yokohama Milli Universiteti — Yaponiyanın Yokohama şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.
Xarici əlaqələri
Liman Şəhərlərinin Universitet Liqasının üzvüdür.
Palicourea anianguana
(Palicourea anianguana) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bolid
thumb thumb|220px Bolid ( — nizə) — parlaq meteor. Bollidin uçuşu  zamanı  bəzən   top  atəşinə,  ildırım  gurultusuna  bənzər   səs   çıxarır. Ən parlaq   bollid  gündüzdə  görünür. Bollidin uçuşu  zamanı  bəzən  yer  səthinə   meteroit  düşür.
Artemia salina
- Artemia cinsinə mənsub duzlu sularda yayılmış xərçəngkimilərin qədim növüdür.
Morfoloji quruluşu
Bədən baş, döş və qarıncıqdan ibarətdir. Başda tək nauplial göz, fasetlı göz, antennullalar və antennalar, döşdə isə döş ətrafları yerləşmişdir. Qarıncıq çəngəlciklə qurtarır.
Təsnifatı
Kar Linneyin 1758-ci ildə nəşr olunan "Təbiətin sistemi" əsərində Cancer salinus kimi təsvir edilmişdir
Yayılması
Şimali Afrika, Cənubi Avropa və Anadoluda geniş yayılmışdır.
Əhəmiyyəti
Artemia salina balıqçılıq zavodlarında çoxaldılıb, körpə nərə balıqlarının yemləndirilməsində istifadə olunur.
Pavel Yuraşek
Pavel Yuraşek (8 oktyabr 1994) — Polşalı üzgüçü. Pavel Yuraşek Polşanı 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Pavel Yuraşek birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Rio-de-Janeyroda baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər 50 m sərbəst stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 22.50 saniyəlik nəticəsi ilə 35-ci yeri tutdu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.
Fətulla Fətullayev
Fətulla Qəni oğlu Fətullayev — Sosialist Əməyi Qəhrəmanı
1908-ci il sentyabrın 29-da indiki Ağsu rayonunun inzibati ərazi vahidinə daxil olan Bico kəndində doğulmuşdur. 1947-1965-ci illərdə Bico kəndinin M.Əzizbəyov adına kolxozunda kolxozçu və briqadir işləmişdir. 1948-ci ildə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı fəxri adı ilə təltif edilmişdir. Eyni ildə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adı ilə təltif edilmiş, eyni kənddən olan 6 nəfərdən biridir. 1965-ci ildə İttifaq əhəmiyyətli fərdi pensiyaya çıxmışdır.
Bico kəndində vəfat etmişdir.
Fəthabad (Təbriz)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,610 nəfər yaşayır (461 ailə).
Syzygium micranthum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Adi kommelina
(Commelina communis) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Palicourea asplundii
(Palicourea asplundii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ligularia qiaojiaensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Gavar (Təbriz)
Gavar — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Təbriz şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 175 nəfər yaşayır (45 ailə).
Uniya
Uniya ( – birlik, təşkilat) — dövlətlər arasında ittifaqın, birliyin növü.
Haqqında
Uniyanın personal və real növləri mövcuddur. Personal uniyada iki və daha çox monarxiya quruluşlu dövlətlərin bir dövlətin tərkibində birləşir, lakin hər biri özünün hakimiyyət və idarəetmə orqanlarını saxlayır. Məsələn, Millətlər Birliyinin üzvü olan 54 ölkədən 15-i şəxsi uniya münasibəti vəziyyətindədir, yəni Böyük Britaniya və və Şimali İrlandiya krallıqlarına birləşmişlər və özlərinin monarxları yoxdur. (Avstraliya, Yeni Zelandiya, Kanada, Barbadas, Yamayka və b.) İngilis kraliçası eyni zamanda bu ölkələrin hər birinin kraliçasıdır. Lakin həmin ölkələrdə onun funksiyasını əsasən hər bir ölkənin hökuməti tərəfindən namizədliyi təqdim olunmuş və kraliça tərəfindən təsdiqlənmiş general-qubernator yerinə yetirir. Real uniya öz dövlət başçısı, öz pul sistemi, birləşmiş ordusu və digər xarici siyasəti həyata keçirən vacib dövlət orqanları olan monarxiya quruluşlu dövlətlərin daha sıx birliyidir.
Bruselyoz
Bruselyoz – zoonoz infeksion-allergik xəstəlikdir, Brucella cinsi bakteriyaları tərəfindən törədilir. Bəzən – vaxtında aparılmamış diaqnostikada və gecikmiş müalicədə xəstəlik xronik residivləşən gedişə malik olur. Xəstəlik infeksion patologiyanın ümumi əlamətləri, həmçinin yerli zədələnmə əlamətləri, əsas eti- barilə daima inkişaf edən dayaq-hərəkət aparatının zədələnməsi ilə səciyyələnir.
Yoluxma yolları
Yoluxma yolları bunlardır:' alimentar – termiki emaldan keçməmiş süd məhsulları vasitəsilə, təmas, aerogen (dölyanı sular havada, həmçinin yun qırxımı zamanı aerozol əmələ gətirir). Yoluxmanın şaquli yolu — transplasentar yol da mümkündür: brusellalar həmçinin xəstə anaların südündə aşkar edilir. Bruselyoza yoluxmuş döşlə əmizdirən ananın südü vasitəsilə infeksiyanın ötürülməsi imkanı axıra qədər təyin edilməmişdir. Tək-tək hallarda bətndaxili yoluxma təsvir olunmuşdur. Əhali arasında süd, süd məhsullarının və digər qida məhsullarının işlədilməsi zamanı alimentar yoluxma hallarına daha çox rast gəlinir. Təmas yoluxma yolu nisbətən az hallarda bruselyozla xəstə heyvanlarla və ya onların ifrazatları ilə çirklənmiş əşyalarla təmasda olduqda müşahidə edilir. Bu yola daha çox keçi bruselyozu ocaqlarında rast gəlinir və yoluxma bu halda dəri örtükləri və selikli qişalardan baş verir. Aerogen yoluxma yolu toz şəklində havaya qalxan yun hissələrində, peyində, tor- paqda törədicinin olması ilə şərtlənə bilər. Yoluxmanın bu yolu nadir təsadüf olunur və yun qırxımı, tükün daranması və onların sonradan emalı zamanı (çeşidləmə, toxuma və s.), habelə heyvanların saxlandığı və ya onlardan alınmış xammalın emal edildiyi yerlərin və ərazilərin yığışdırılması zamanı mümkündür. Brusel- yozla xəstə insandan yoluxma son dərəcə nadir hallarda müşahidə edilir. Bruselyozla xəstələnmə müəyyən dövrlərdə artmaqla bütün il boyu qeyd olunur. Keçi-qoyun tipli bruselyoz üçün xəstəliyin qış-yaz mövsümiliyi xarakterdir ki, bu da qoyunların və keçilərin balalama dövrü ilə bağlıdır. İribuynuzlu mal-qaradan yoluxma zamanı insanların xəstələnməsinin mövsümiliyi xeyli az təzahür edir, nəinki keçi bruselyozunda. Balalama dövründə xəstəliklərin sayı az da olsa artır, sonra isə bir qədər azalır və bütün laktasiya mövsümündə, demək olar ki, eyni göstəricilərdə qalır. Kənd əhalisi arasında xəstələnmənin mövsümiliyi daha qabarıq ifadə olunur.
Klinik və laborator diaqnostikası
Bruselyoz infeksiyası dayaq-hərəkət aparatında ağrılarla, qaraciyərdə, dalaqda dəyişikliklərin yaranması ilə sürərək bəzən revmatizm, angioxolesistit, qastrit, hepatit və digər xəstəliklərin maskası altında gizlənir. Ona görə də bruselyoza görə qeyri-sağlam ərazilərdə dayaq-hərəkət aparatının, hepato-biliar sistemin hər hansı xəstəliyində bruselyoza görə müayinə olunmaq vacibdir. Bu xəstəliyə şübhə yaran- dıqda ümumi anamnestik məlumatlarla və epidemioloji anamnezlə, xəstənin obyektiv müayinəsi ilə yanaşı, laborator müayinələr də dəyərli məlumatlar verə bilər. Ona görə bruselyoza düzgün diaqnozun qoyulması yalnız müayinə metodlarının bütün kompleksinin yerinə yetirilməsi ilə təmin edilə bilər. Qanda anemiya, limfositozla birgə leykopeniya, monositoz, EÇS-nin artması qeydə alınır. Kəskin bruselyozlu xəstələrin qanının ümumi müayinəsi zamanı həm leykositlərin normal miqdarı, həm də az nəzərə çarpan leykopeniya aşkar edilə bilər.
=== Bruselyozun laborator diaqnostikası aşağıdakı metodlarla aparilha.hamilelik Zamani
2) seroloji,
3) allergik dəri sınağı.
Həssaslıq
İnsanların brusellalara qarşı həssaslığı haqqında ətraflı məlumatlar yoxdur. Güman edilir ki, insan orqanizminin brusellalara qarşı həssaslığı yüksəkdir və bunu laboratoriyadaxili yoluxmalarla bağlı xəstələnmələrin baş verməsi təsdiq edir. Yal- nız ciddi əksepidemik rejimin aparılması sayəsində laboratoriya işçilərinin yoluxması qeydə alınmır. Məsələn, bağırsaq bakteriyaları (qarın yatalağı, paratiflər, salmonelyozlar, şigelyozlar və s.) ailəsinə aid olan törədicilərlə iş aparılan laboratoriyalarda qoyulan tələblər daha mülayimdir. Digər tərəfdən, bruselyoz zamanı infeksiyanın çoxsaylı simptomsuz formaları müşahidə olunur. Bu, onun nəticəsidir ki, infeksiyanın manifest formalarının yaranması üçün kifayət qədər böyük dozalar tələb olunur. N.N.Raqoza müharibədən əvvəlki dövrdə və Böyük Vətən müharibəsi illərində, yəni spesifik profilaktika vasitələrinin və effektiv müalicə preparatlarının olmaması şəraitində bruselyozla yoluxanlar arasında 32,5%-də infeksiyanın simptomsuz formalarını aşkar etmişdir. Diqqəti o da cəlb edir ki, heyvandarlıq sahəsində və ya ət emalı sənayesində çalışan şəxslərdə klinik əlamətlər olmadan infeksiyanın keçirilməsi faktı məlumdur. P.F.Zdrodovski öz monoqrafiyasında (1953) dünyanın bir çox ölkələrində aparılan bir sıra müşahidələri təsvir etmişdir: adları çəkilən peşə qruplarında 12,5–62% hallarda xəstəliyin keçirilməməsi ilə müşayiət olunan brusellalarla infeksiyalaşma faktı aşkar edilmişdir. Bu zaman infeksiyanın manifest formalarının yaradılması üçün lazım olan dozanın kifayət qədər olmaması,lakin immunitetin inkişafını təmin edən infeksion dozanın təsiri nəticəsində tədricən immunlaşdırmadan söhbət gedir. Görünür ki, simptomsuz infeksiya və bruselyozla immunlaşma insanlar üçün aşağı virulentli B. abortus və B.suis növlərlə yoluxma üçün səciyyəvidir. B.melitensis ilə yoluxma zamanı belə əlamətlərə az təsadüf edilir. Praktik şəraitdə immunitetin in- kişafına hansı törədicinin səbəbkar olduğunu təyin etmək çox çətindir, belə ki, aqqlütinasiya reaksiyasından istifadə edərək diferensiasiyanı aparmaq mümkün deyildir. Brusellalarla yoluxma orqanizmin allergizasiyasına gətirib çıxarır. Bu, infeksion prosesin inkişafında təzahür edir və təkrar yoluxmalar zamanı böyük əhəmiyyət daşıyır. Bruselyoz zamanı yaz-yay dövründə mövsümilik xəstələn- mənin artması ilə təzahür edir. Daha kəskin mövsümilik xəstələnmənin sənəti xarakterini (qaramalın abortları və doğuşlar dövründə iş) əks etdirir. Əgər qida yolu nəticəsində yüksək xəs- tələnmə (insidentlik) qeyd olunursa, onda mövsümilik bir o qədər nəzərə çarpmır və epidemik prosesin aktivləşməsi il boyu müşahidə olunur. Bruseloyozla yüksək xəstələnmə həmçinin ət emal edən və süd məhsulu istehsal edən müəssisələrin, xüsusilə də ilkin xammal emalı sexlərinin işçiləri arasında müşahidə olunur. Kənd əhalisinin xəstələnməsi şəhərlilərə nisbətən yüksəkdir. Uşaqlar böyüklərə nisbətən az xəstələnir.