cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
İonol
Kimyəvi xassələri
İonol izopentanda, benzoda,spirtlərdə, asetonda, mürəkkəb efirlərdə yaxşı həll olunur. Suda və 10% natrium hidroksiddə həll olunmur. Kimyəvi xüsusiyyətlərinə görə ionol, E vitamininin sintetik bir analoqudur. İonol, peroksid radikallarını hidroperoksidlərə çevirən hidrogen atomunun donorudur.
burada R — alkil və ya aril qrupudur, ArOH — ionol və ya fenol antioksidantı, P- fenolun oksidləşməsi nəticəsində alınan qeyri-radikal və passiv məhsuldur.
Təhlükəsizlik
İyonolun xərçəng riski ilə əlaqəsi haqqında mübahisələr var. Bəzi araşdırmalarda artımı, bəzilərində riskin azalması göstərilir. Az miqdarda ionolu qida ilə qəbul etdikdə zərərli maddələrdən qorunmada faydalı təsir göstərə bilər.
Tətbiqi
Antioksidan olaraq qida məhsullarında (qida qatqısı E321), sürtkü yağların, kauçukların, plastiklərin və s. istehsalında istifadə olunur. Tibdədə çox istifadə olunur. Rektal suppozitoriyaların tərkib hissəsidir.
Mənbə
1.	S.F.Qarayev, U.B.İmaşev, G.M.Talıbov "Üzvi kimya", Bakı- 2003.
2.	Харлампович Г. Д., Чуркин Ю. В. Фенолы. — М.: Химия, 1974. — С. 19–20. — 376 с.
NGC 2647
NGC 2647, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Xərçəng bürcü istiqamətində yerləşir. C tipli. tərəfindən ildə 121.92 sm (48 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Cilligöl
Cilligöl Tiflis quberniyasının Tiflis qəzasında (indi Qardabani rayonunda) bataqlaşmış göl adı.
Toponimkası
Cilligöl- Tiflis quberniyasının Tiflis qəzasında (indi Qardabani rayonunda) bataqlaşmış göl adı. Türk dillərində çil - "kiçik çökəklik", "çay yatağı", Azərbaycan dilində çil - "sucaq yerdə bitən bitki növü" sözündəndir. Lənkəran bölgəsində cil bataqlıq yer, yeraltı sulardan yaranmış bitki ili örtülmüş göldür. Lənkəran rayonunda Cil və Balakən rayonunda Cillik (göl adı) adları ilə eynidir.
Həmçinin bax
Tiflis quberniyası
Xarici keçid
preslib.az
Nincütsu
Nin-dzütsu, Nincütsu və ya Nincitsu (ingiliscə: Ninjutsu, yaponca: 忍術 - gizlənmə sənəti) - Yapon döyüş sənətlərindən fərqli olaraq həyat sənətidir. Bu səbəbdən bu sənət döyüş sənətlərinə aid deyil və yarışmalar keçirilmir. Nincütsu sənəti tarixdə 2 məktəb ilə bağlı idi: Koqa və Ryu. Koqa və Ryu bir-birlərinə bənzəyən 2 fərqli bölgənin adı olub. Zamanımızda Koqa stili son usta Fucita Seykonun ölümü ile yox olmuşвur. İqa Ryu isə Soke Masaaki Hatsuminin öndərliyində davam etməkdədir. Bu məktəbin adı Bucinkandır.
Tarixi
Nincütsu Feodal Yaponiya zamanında Nindzalar (Şinobilər) tərəfindən öyrədilmiş və inkişaf etdirilmişdir. Nindzalalar klan şəklində təxminən VIII əsrdə yaranmışdır. İlk dəfə Nincütsu sənətini öyrənən Nindzalar müxtəlif məşqlər edirdilər. XVI əsrdə Nindzaların təxminən 70 klanı var idi.
Doğma sahillər (film, 1989)
Məzmun
Film sərhədçilər, onların çətin və şərəfli əməyi haqqındadır.
Sistemləri, ideologiyaları müxtəlif olan iki qonşu dövlət sərhəddə birgə iri su-elektrik stansiyası inşa etməyə hazırlaşır. Lakin bu əməkdaşlıq Qərb dairələrində müsbət qarşılanmır. Müxtəlif yollarla tikintini dayandırmağa çalışırlar. Sərhədçilərin təxribat törətməyə can atan düşmənlərlə mübarizəsi filmin əsas süjetini təşkil edir.
Filmdə xalqımızın Cənubi Azərbaycanla bağlı dərdlərinə də toxunulmuşdur. Bu xətt Araz və Aşıq Həsrət obrazları vasitəsilə göstərilmişdir.
Film haqqında
Film ilk sərhədçi general Mustafa Nəsirova həsr olunub.
Film üzərində işləyənlər
thumbnail
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Fotometrik analiz üsulları
Fotometrik analiz üsulları
Pşent
Pşent (düzgün pa-sxemit sḫm.tỉ "iki güclü" ψχεντ "psxent") Qədim Misir fironlarına məxsus iki tacın : Aşağı Misir hökmdarlarına məxsus qırmızı "deşret"in və Yuxarı Misir hökmdarlarına məxsus ağ "hecet" ilə birləşməsindən yaranmışdır.
Astrolyabiya
right|thumb|Fars astrolyabiyası,1208 thumb|Təbriz astrolyabiyası thumb|Fars astrolyabiyası, XVIII əsr Astrolyabiya və ya Üstürlab (ulduzları götürən) — fəzada bucaqların ölçülməsi üçün tətbiq edilən cihazdır. Tarixi mənbələrə görə ilk dəfə olaraq bu cihaz Eratosfen tərəfindən b.e.ə.250-ci ildə düzəldilmişdir. Başqa mənbələrə görə bu cihaz isgəndəriyyəli qadın-astronom və riyaziyyatçı Hipatiya tərəfindən (370-415) ixtira edilmişdir. Həmin cihaz bu gün sferik astrolyabiya kimi tanınır. Bu cihazla Hipparkos Ptolomey üçün səma ulduzlarının kataloqunu tərtib edir.
Sonralar Farslar astrolyabiyaların təkmilləşdirilməsi ilə məşğul olurlar və onu gecə və gündüzün uzunluğunun və yer üzərində horizontal bucaqların təyini, həmçinin bəzi riyazi hesabatların aparılması üçün tətbiq edirlər. Xilafətin inkişafı dövründə IX — XI əsrlərdə astrolyabiyaların tətbiqi daha da genişlənir. Çünki, onların düzəldilməsi dərin riyazi (proyeksiya həndəsəsi, sferik koordinatların hesablanması) və astronomik bilikləri tələb edirdi. Bunlar isə şərq dövlətlərində daha güclü inkişaf etmişdir.
Astrolyabiyanın konstruksiyası və işləmə prinsipini ilk dəfə olaraq Əl-Biruninin "Astrolyabiyanın hazırlanmasında bütün mümkün imkanlardan istifadə etmək" kitabında (təxm. 995-ci il) təsvir edilmişdir. O, bu kitabda cox sayda astrolyabiyanın konstruksiyasını izah etməklə bərabər, onların tətbiqi və həmçinin fəza cisimlərinin koordinatlarının təyin olunmasında yaranan xətaların qiymətləndirilməsi haqqında da tövsiyələr verir.
Astrolyabiya əsasən boşqaba oxşayan bir metallik lövhədən ibarət olub, onun daxilində bütün mexanizm yerləşdirilir. Bu lövhənin üzərinə üç yastı dairəvi lövhə – timpanlar yerləşdirilir. Bu timpanların üzərinə səma koordinat torunun xətləri (stereoqrafik proyeksiya), səma meridianları, dünya qütbünü və horizontunu göstərən xətt qeyd olunur. Verilən coğrafi endən asılı olaraq dünya qütbünün vəziyyəti və səma koordinat torunun proyeksiyası müxtəlif olur. Ona görə də, timpanların üzərində müxtəlif cografi enlər üçün səma koordinatları qeyd olunur. Cihazın mərkəzi oxuna bərkidilmiş nişanlama xəttkeşini ölçülən əşyaya tuşlamaqla onun uzərində qeyd olunmuş tarixi və ya vaxtı təyin etmək olur. Bu cihazın köməyi ilə həm də günəşin və ayın vəziyyəti, həmçinin ayın üzünün tutulması fazalarını tapmaq olur. Astrolyabiyanın triqonometrik hesablamalara əsaslanan işləmə prinsipinin dəqiqliyi, onun hissələrinin hazırlanma dəqiqliyindən asılı idi.
Avropada astrolyabiyalar XV-XVIII əsrlərdə gəmiçilikdə naviqasiya üçün tətbiq olunmağa başlayır. Əvvəlcə burada fars astrolyabiyaları tətbiq olunur, sonralar isə onların əsasında özləri düzəltməyə başlayırlar. Onlar sekstantların öndəri idilər. Bu zaman avropalılar öz hesabatlarını aparırlar ki, Avropaya uyğun coğrafi enliklərin koordinatlarını ölçə bilsinlər.
Azad Bəkirli
Azad Rasim oğlu Bəkirli — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən Müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Azad Bəkirli 27 sentyabr 1992-ci ildə Bakı şəhəri Nərimanov rayonunda anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetində ali təhsil almışdır. Hərbi xidmətini bitirdikdən sonra Bakı metropolitenində və "SOCAR Polymer" şirkətində çalışmışdır.
Hərbi xidməti
Tovuz döyüşlərindən sonra könüllü şəkildə qeydiyyata yazılan Azad Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyü uğrunda 27 sentyabr 2020-ci il tarixindən başlayan Vətən müharibəsində orduya qoşulmuş, Cəbrayıl, Xocavənd və Füzuli rayonları uğrunda gedən döyüşlərdə şücaət göstərmişdir. Oktyabrın 21-də Füzulidə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Azad Bəkirli ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Azad Bəkirli ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Re-Te sistemində alınan ərintilər
Re-Te sistemində alınan ərintilər —
Re-Te sistemi (ReTe2, Re2Te5, Re2Te7)
Hal-hazırda elm və texnikada telluridlər əsasən təbəqə şəklində istifadə edildiyindən, kütlə və ya toz şəklində alınmış birləşmələrin üzərində daha əlavə təcrübələr aparmaq lazımdır ki, bu da müxtəlif cihazların, əlavə təcrübə və reaktivlərin sərf olunmasına gətirib çıxarır.
Lalə (ad)
Lalə — bir çox şərq ölkəsində kişi və qadın adı. Lalə (xaşxaş gülü) Azərbaycan dilində gül adıdır. Həmçinin, qırmızılıq bildirir. Bu söz fars dilindəki "Lale" (لاله) sözündən gəlir, bu söz isə pəhləvi dilindəki "Alalaq" (Alālag) sözündən gəlir ki, bu da çələng əsməsi bitkisinə verilən addır. Bu söz fars dilindəki "Lal" (لال, lāl; mənası – qırmızı) sözü ilə eyni kökü daşıyır. Sözün ruslaşdırılmış variantı – "Lala" (Лала).
Re-Te sistemində alınan ərintilər
Re-Te sistemi (ReTe2, Re2Te5, Re2Te7)
Bununla əlaqədar olaraq renium-telluridlərin nazik təbəqələrinin müxtəlif əsaslar üzərində alınması aktual məsələlərdən biridir.
Tayyibə Gülək
Tayyibə Gülek Domac — türk siyasətçisi, Türkiyə siyasi tarixinin önəmli adlarından biri olan Qasım Güləyin qızı.
Re-Te sistemində alınan ərintilər
Re-Te sistemi (ReTe2, Re2Te5, Re2Te7)
Renium və onun ərintilərinin alınması üçün müxtəlif üsullar mövcuddur. Re-Te sistemində aşağıdakı birləşmələr var: Re2Te, ReTe2, Re2Te5, Re3Te, Re2Te7. Re–Te sistemi öyrənilmiş və ReTe2 birləşməsini komponentlərin stexiometrik miqdarının havası çıxarılmış, ucu lehimlənmiş kvars ampulada 20 gün müddətində 7000C temperaturda qızdırmaqla alırlar. Nümunələri xırdaladıqdan sonra müxtəlif temperaturlarda (500–11000C) yandırırlar, sonra həm buzlu suda, həm də havada soyudurlar. Müəlliflər güman edirdilər ki, ReTe2-nin kristal qəfəsi rombikdir və qəfəs parametrləri aşağıdakı kimidir: a= 12,987 ± 0,007, b= 13,055 ± 0,008, c= 14,271 ± 0,008 Å.
Tayyibə Gülək
Həyatı və təhsili
Tayyibə Gülək 1991-ci ildə Harvard Universitetinin, İqtisadiyyat fakültəsini (ABŞ) fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1992-ci ildə London Universiteti, London İqtisadiyyat və Siyasi Elmlər Məktəbinin (İngiltərə) magistratura pilləsini bitirmişdir. 1996-cı ildə Brüggedəki College d'Europe (Belçika)-un Avropa İttifaqı kursunu bitirmişdir.
Re-Te sistemində alınan ərintilər
Re-Te sistemi (ReTe2, Re2Te5, Re2Te7)
Termiki və mikroquruluş analizlərinə görə 1000±50C ərimə temperaturuna malik konqruyent əriyən birləşmə Re2Te7 (29% Re) əmələ gəldiyi ehtimal olunur. 30–50% tərkibli termofaza oblastında termiki effektin tədqiqi və onların mikrobərkliyinə əsasən 968±50C peritektik inkonqruyent əriyən Re2Te5 (37% Re) birləşməsinin olduğu ehtimal olunur.
Tayyibə Gülək
Siyasi karyerası
Tayyibə Gülək 1994-cü ildə Baş Nazirlikdə məsləhətçi kimi fəaliyyətə başlayıb. 1999-cu ilə qədər işlədiyi müddətdə Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəməri, iqtisadiyyatın koordinasiyası, Avropa İttifaqının koordinasiyası, Cənub-Şərqi Anadolu layihəsi və hökumətdə ümumi keyfiyyət menecmentinin həyata keçirilməsi sahələrində çalışıb. 18 aprel 1999-cu il seçkilərində Demokratik Sol Partiyası siyahısından ən gənc qadın deputat kimi Türkiyə Böyük Millət Məclisinin XXI çağırış millət vəkili olaraq seçildi. O, Rəhşan Amnistiyasını (Rahşan Amnistiyası və ya Şərti Azad və Təxirə salınma Qanunu Rahşan Ecevitin təklifi ilə 22 dekabr 2000-ci ildə qüvvəyə minmiş bir amnistiya qanunudur) dəstəklədi və 21 dekabr 2000-ci ildə parlamentdə keçirilən səsvermədə lehinə səs verdi. 12 iyul 2002-ci ildə Baş nazir Bülənd Ecevit tərəfindən Kipr və Xaricdə Yaşayan Vətəndaşlar üzrə Dövlət naziri vəzifəsinə təyin edilmişdir.
Re-Te sistemində alınan ərintilər
Re-Te sistemi (ReTe2, Re2Te5, Re2Te7)
Renium-tellur sistemi eyni zamanda T. X. Qurbanov, R. A. Dovlyətşina və b. tərəfindən də geniş tədqiq edilmişdir. Aparılan tədqiqat işində renium və tellurun qarşılıqlı təsiri bütün qatılıq intervalında öyrənilmişdir.
Tayyibə Gülək
Siyasi karyerası
Məclisdəki fəaliyyəti dövründə Avropa Şurası Parlament Assambleyasında Türkiyə Nümayəndəliyinin və Qərbi Avropa İttifaqının Türkiyə Nümayəndəliyinin üzvü olan Gülək Hüquq və İnsan Hüquqları Komissiyasının sədr müavini olmaqla yanaşı, Gender Bərabərliyi Komissiyasının da üzvü olub. 2002-ci ildə Dünya İqtisadi Forumu (Davos) tərəfindən gələcəyin gənc liderlərindən biri seçilib. Ayşə Kulinin real həyat hekayəsi əsasında yazdığı, "adı Aylin" kitabının qəhrəmanı Aylin Devriməl Radomisli Tayyibə Güləkinin bibisidir.
Ailəsi
1997-ci ildə aparıcı Murad Birsəllə ailə həyatı quran Tayyibə Gülək 1 il sonra Murad bəydən boşandı. Tayyibə xanım 2002-ci ildə İlkər Domac ilə ailə həyatı qurub.
Re-Te sistemində alınan ərintilər
Re-Te sistemi (ReTe2, Re2Te5, Re2Te7)
Nümunələr komponenlərin havasızlaşdırılmış (qalıq təzyiqi 10–3 mm c. süt.) kvars ampulada 3500C-də 250 saat müddətində əridilməklə alınmışdır. Alınmış nümunələrin rentgen faza analizi tədqiq edilmiş, bərkliyi ölçülmüş, xüsusi elektrikkeçiriciliyi və termo e.h.q. öyrənilmişdir. Əldə edilən nəticələrə əsasən tellur və renium arasındakı mürəkkəb kimyəvi qarşılıqlı təsir müəyyən edilmişdir. Tərkibində 33,3 at.% Te olan ərinti peritektik növlü birləşmədir – Re2Te. Dəyişən tərkibli 900 və 9700C-də yüksək konqruyent ərimə temperaturuna malik birləşmə 43–47 at.% Te və 66,6–72 at.% Te olan ərintilərdir.
Lope Milli Parkı
Lope Milli Parkı — Qabonun mərkəzində yerləşən milli parkdır. Ərazisi əsasən rütubətli meşələrdən ibarət olsa da, parkın şimalında 15 min il əvvəl son Buz dövrü ərzində Mərkəzi Afrikada yaranan savannaların son qalıqları var. 1946-cı ildə Lope-Okanda Vəhşi Təbiət Qoruğu yaradıldığı zaman bura Qabonda ilk qorunan bölgə idi. 2007-ci ildə Lope-Okanda ladşaftı UNESCO-nun Ümumdünya irsi siyahısına əlavə edilmişdir.
Əlaqə (film, 1989)
Məzmun
"Yerdənkənar varlıqlarla səylə əlaqə axtarırlar, bəs bizim aramızda, Yer kürəsinin adamları arasında əlaqə varmı?.." Personajların birinin verdiyi bu sual filmin müəlliflərini düşündürür və onlar "belə bir bəşəri, millətlərarası əlaqələr barədə həmişəkindən daha çox düşünməliyik" mesajını tamaşaçılara çatdırmağa çalışırlar.
Lope Milli Parkı
Parkda Mikonqo adlanan kənddə yerləşən və kəndə uyğun olaraq Mikanqo kimi tanınan, Zooloji Cəmiyyət tərəfindən idarə olunan kiçik bir tədqiqat stansiyası var. Ərazidə turistlərin dincəlməsi üçün infrastruktur mövcuddur. Buraya bir neçə otaq və ən azı beş metr məsafədə olan geniş, açıq hava yemək otağı daxildir. Parkda CEDAMM Tədris Mərkəzi, Vəhşi Təbiəti Qoruma Cəmiyyəti və beynəlxalq qoruma təhsili mərkəzi də fəaliyyət göstərir.
Re-Te sistemində alınan ərintilər
Re-Te sistemi (ReTe2, Re2Te5, Re2Te7)
Mikrobərkliyin ölçülməsi göstərir ki, 66,6–72 at.% Te – 150 kQ/mm2; 43–47 at.% Te – 466 kQ/mm2. Tərkibində 66,6 at.% Te olan nümunələr gümüşü-boz rəngli, 33,3 at.% Te olan nümunələr isə boz-qara rəngli tozşəkilli ərintilərdir.
Ədəbiyyata görə elementar telluru Re ilə 4500C temperaturda qızdırdıqda ReTe2 əmələ gəlir. Re2Te H4ReO4, Te və (COONH4)2 qarışığının bağlı farfor qabda qızdırılması nəticəsində ayrılmışdır. Proses 5000C temperaturda 0,5 saat müddətində aparılmışdır. Alınan boz rəngli reaksiya məhsulu 20%-li KOH məhlulu və su ilə yuyulmuş, sonra 2000C-yə qədər qurudulmuşdur. ReTe2 hidrogen atmosferində 4500C-də əriyir, vakuumda 6000C-dən yuxarı temperaturda isə parçalanır, bu zaman tellurla yanaşı havanın da iştirakı nəticəsində Re2O7 əmələ gəlir.
ReTe2-in H2 qazı ilə birləşməsi isə Re və H2Te əmələ gətirir.
Re-Te sisteminin elektrokimyəvi üsulla tədqiqi
Renium-tellur sisteminin elektrokimyəvi yolla tədqiqi Şaripova və Songina tərəfindən civə elektrodu üzərində öyrənilmişdir. Daha doğrusu, renium (VII) məhluluna tellurun (IV) əlavə edilməsi ilə civə elektrodu üzərində elektrokimyəvi proseslər tədqiq edilmişdir. Müəyyən edilmişdir ki, reniumun (VII) verilmiş məhlulunda, –0,35–0,8 V potensialda, bir dalğa müşahidə edilir. Lakin məhlula tellur (IV) əlavə edildikdə, –0,7 V potensialda maksimum dalğa müşahidə edilir ki, həmin maksimum nə tellur, nə də renium üçün ayrılıqda müşahidə edilmir. Tədqiqatlar nəticəsində reniumun tellurun çökməsinə katalitik təsiri aşkar edilmişdir.
İlk dəfə olaraq Re-Te sistemi Salahova E. Ə. tərəfindən xlorid-sulfat, xlorid-borat elektrolitlərdə tədqiq edilmişdir.
Elektrokimyəvi yolla alınmış renium-tellur ərintilərinin bir sıra fiziki və elektrofiziki xassələri tədqiq edilmişdir. Renium-tellur ərintisi əsasında diod quruluş yaradılmış, onun dinamiki və statik voltamper xarakteristikaları öyrənilmişdir.
Re-Te ərintilərinin tədbiqi
Hal-hazırda elm və texnikanın elə bir sahəsini tapmaq mümkün deyil ki, orada metalların və ərintilərinin elektrokimyəvi çökdürülməsi üsulundan istifadə edilməsin. Ona görə də bütün bunları nəzərə alaraq, müxtəlif metallar üzərində renium-tellur ərintilərinin örtük şəkilli nazik təbəqələrinin alınması üçün elektrokimyəvi üsulun işlənib hazırlanması perspektivli hesab edilir.
Deşret
Deşret - Sülalə öncəsi dövrdən başlayaraq Aşağı Misirə məxsus hökmdar tacı ("qırmızı tac").
92-ci ilin qarı (film, 2014)
Məzmun
Film 1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən Rusiyanın 366-cı motoatıcı alayının iştirakı ilə Xocalı şəhərini işğal edərkən, etnik azərbaycanlılara qarşı baş vermiş soyqırım — Xocalı soyqırımından bəhs edir. Xocalı faciəsi 200 ildən artıq bir müddətdə ermənilər tərəfindən azərbaycanlılara qarşı müntəzəm olaraq həyata keçirilən etnik tənzimləmə və soyqırımı siyasətinin davamı və ən qanlı səhifəsidir.
Xocalı soyqırımı nəticəsində 63-ü uşaq, 106-sı qadın, 70-i qoca və qarı olmaqla, 613 Xocalı sakini qətlə yetirilib, 8 ailə tamamilə məhv edilib, 25 uşaq hər iki valideynini, 130 uşaq valideynlərindən birini itirib. Düşmən gülləsindən 76-sı uşaq olmaqla, 487 nəfər yaralanıb. 1275 nəfər əsir götürülüb. Girov götürülənlərdən 150 nəfərinin, o cümlədən 68 qadın və 26 uşağın taleyi bu günədək məlum deyil.
Filmdə qanlı gecənin şahidlərinin ifadələri də yer almışdır. Film Xocalı faciəsinin 22-ci ildönümünə həsr olunmuşdur.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenarist: Gültəkin Nəriman Rejissor: Gültəkin Nəriman Operator: Elman Nəbiyev Prodüser: Natiq Əliyev
NGC 667
NGC 667, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Stepnov rayonu
Stepnov rayonu — Rusiya Federasiyası, Stavropol diyarının tərkibində inzibati ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Stepnoe kəndidir. Əhalisi 21 194 nəfərdir (2020).
Coğrafiyası
Rayon Stavropol diyarının cənub-şərq hissəsindədir. Cənubdan Kursk, şərqdən Neftekumski, şimaldan Budyonnovski, qərbdən Sovet və Kirov rayonları ilə həmsərhəddir.
Stepnov rayonus dəniz səviyyəsindən 100 metrdən yüksəkliklərdə endirilmiş düzənlik olan Tersko-Kumskaya ovalığında yerləşir. Rayon ərazisi az yağıntı alır, əksinə isə yüksək buxarlanma müşahiddə edilir. Şərq küləyinin üstünlüyü ilə xarakterizə olunan kəskin kontinental iqlimə malik 2-ci quru aeroklimatik zonaya daxil edilmişdir.
Tarix
Stepnov rayonu 1924-cü ilin aprelində Terski dairəsi bir hissəsi olaraq qurulur.
Tersk Regional İcraiyyə Komitəsi Rəyasət Heyətinin 16 dekabr 1924-cü il tarixli fərmanı ilə rayon mərkəzi Solomenskoye kəndindən Stepnoye kəndinə köçürülür və Solomenski rayonu Stepnov olaraq adlandırılır. Ümumrusiya Mərkəzi İcraiyyə Komitəsi Rəyasət Heyətinin 4 fevral 1926-cı il tarixdə icraiyyə komitəsinin bu qərarını təsdiqləyir.
1925-ci ildə aşağıdakı kənd sovetləri və yaşayış məntəqələri Stepnov rayonunun bir hissəsi idi: Kursk, Solomenski, Stepnov, Edisseyski, Andreevski, Kolonii, Olqino və Romanovskaya.
Tersk İcraiyyə Komitəsinin Rəyasət Heyətinin 28 sentyabr 1925-ci il tarixli qərarı əsasında rayonda 4 yeni kənd sovetliyi quruldu: Andreevski, Olqinski, Nadejdenski, Eyqenqelski. Kənd sovetliklərinin sayı 1 yanvar 1926-cı ildə Ümumrusiya Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin inzibati komissiyası tərəfindən təsdiq edildi.
Rayon 10 yanvar 1943-cü ildə nasist işğalçılarından azad edilmişdir.
16 mart 2020-ci il tarixdən etibarən, Stavropol diyarının 31 yanvar 2020-ci il tarixli 13 saylı qanununa uyğun olaraq, Stepnov inzibati dairəsinin bütün bələdiyyələri vahid bələdiyyə forması olan Stepnov bələdiyyə dairəsinə birləşdirildi.
Ərazi vahidi statusunu qoruyur.
Əhali
2010-cu il Ümumrusiya əhalisinin siyahıyaalınmasının nəticələrinə görə, rayonda 10 565 kişi (47,61 %) və 11 627 qadın (52,39 %) yaşayırdı.
Yaşayış məntəqələri
Rayonun və müvafiq şəhər dairəsinin ərazisi 21 yaşayış məntəqəsini əhatə edir.
Dəmir (səma daşı)
Dəmir (Səma daşı) Dəmir yer qabığında ən çox yayılmış elementlərdən biridir. Bu cəhətdən o bütün keçid elementləri arasında birinci yeri tutur. İnsan bədənində dəmirin miqdarı 3-4 qramdır ki, bu da orqanizmdəki bütün digər keçid metalların ümüumi miqdarından çoxdur. Bədənin dəmir ehtiyatının 65-70% -i hemoqlabinin tərkibində 15%-I qaraciyərdə, dalağda, sümük iliyində və böyrəklərdə cəmlənmişdir. Qalanı isə zülal sintezində və plazmada oksidləşmə-reduksiya reaksiyalarında iştirak edir. Bioloji sistemlərdə dəmir onunla birləşən liqandın təbiətindən asılı olaraq, müxtəlif ion halında, məsələn, mioqlobin və hemoqlabində Fe2+-ionu katalaza və oksidazalarda isə Fe3+-ionu şəklində olur. Dəmirin insan orqanizmindəki bir vacib vəzifəsi çoxlarına məlumdur. Çox adam bilir ki, bu sehrbaz metal qanın tərkibinə daxildir və qana qırmızı rəng verən də odur. Qanda dəmirə həyat aləmində ən vacib bioloji məsələlərdən biri- molekulyar oksigenin bədəndə ağciyərlərdən hüceyrələrə daşınması və aktivləşdirilməsi həvalə olunmuşdur. Qanda dəmir iki valentli şəkildə olur, lakin o, ağciyərdə dəmirə oksigen molekulu birləşdikdə üç valentli hala da keçə bilir. Dəmirə olan gündəlik tələbat sağlam kişilər üçün 10 mq, sağlam qadınlar üçün isə 15-20 mq-dır. Orqanizmdə dəmir çatışmamazlığı anemiyalara səbəb ola bilir. Tarixi məlumatlar və hətta indiyə kimi həyat səhnəsində qalan ayrı-ayrı nişanlar göstərir ki, canlı aləmin təkamülü gedişində təbiət molekulyar oksigenin orqanizmdə yüksək effektlə daşınması üçün onu koordinasion bağlamaq və sonar da tələbat yerində özündən ayırmaq məqsədilə müxtəlif metal ionları üzərində iş aparmış və bu məsədlə sınaq meydanında dəmirdən başqa mis, vanadium, sink və s. metalları da yoxlamışdır. Son nəticədə isə ən münasib olan dəmirin üzərində dayanmışdır. Hər şeydən əvvəl məlum olmuşdur ki, dəmirin oksigen daşıyıcı qabiliyyəti daha yüksəkdir. Məsələn, atmosferlə tarazlıqda olan 1 l suda 20˚C temperatur və 1 at, təzyiqdə cəmi 6,59 sm3 oksigen həll olduğu halda, eyni şəraitdə 1l insan qanında 200sm3 oksigen həll olur. Beləliklə də təmiz suya nisbətən tərkibində oksigen daşıyıcısı dəmir olan qan təxminən 30 dəfə çox oksigen daşıya bilir. Bu qayda ilə mahir səmərələşdirici olan təbiət orqanizmdə olan ən əlverişli oksigen daşıyıcısının axtarılıb tapılması üzərində uzun müddət tədqiqat aparmış və nəhayət bu təkamül prosesinin son noqtəsini Fe2+ ionunun kompleksi təşkil etmişdir. Bəs bu həyati vacib məsələnin həllində təbiət öz lövbərini nə üçün məhz Fe2+ ionunun üzərinə salıb? Sözsüz ki, bunun ciddi səbəbləri olmamış deyil bu bəzən bizim düşündüyümüz kimi də sadə deyil. Bilmək olmur ki, bu dəmirin təbiətdə ehtiyatının çoxluğu iləmi, yoxsa orqanizmdə bir oksigen daşıyıcısı kimi üstünlüyü iləmi əlaqədardır, yaxud onun hələlik ağlagəlməyən və gözəgörünməyən digər səbəbləri vardır Bütün bunların hamısı açılmamış sirlər kimi qalmaqdadır.
Heydər Mirzə
Heydər Mirzə — Azərbaycan jurnalisti və televiziya aparıcısı. "İstiqlal" analitik qrupunun rəhbəridir.
Həyatı
2018-ci ildə Azərbaycanın İctimai Televiziya kanalında "Radius" həftəlik hərbi-analitik layihəsinin yaradıcısı olub.
2020-ci ilin sentyabr ayında hərbi mütəxəssis Hans Klossla (məxfilik səbəbi ilə adı açıqlanmır) birlikdə "Caliber" müstəqil rusdilli hərbi-analitik internet-layihəsinə başlayıb.
Qafqaz derbisi (Ararat–Neftçi)
Ararat–Neftçi — SSRİ dövründə faktiki milli statusunu daşıyan futbol klublarının – Azərbaycan təmsilçisi Neftçi Bakı və Ermənistan təmsilçisi Ararat Yerevan klublarının mübarizəsi. Bu komandalar arasındakı qarşılaşmalar həmişə prinsipial xarakter daşımışdır.
Ölkə miqyaslı uğurların müqayisəsi
Bu müqayisədə Ararat Yerevan klubunun açıq-aşkar üstünlüyü vardır:
Qitə miqyaslı uğurların müqayisəsi
Neftçi Bakı klubunun SSRİ dövründə qitə miqyaslı heç bir uğuru olmamışdır. Ararat Yerevan klubu isə üç dəfə qitə kuboklaında iştirak etmişdir. Hətta bir dəfə Bayern Münhen klubunun 1:0 hesabı ilə məğlub etməyi də bacarmışdı. Bu nəticə UEFA Çempionlar Kuboku 1974/1975 mövsümünün 1/4 finalında qeydə alınmışdır.
SSRİ çempionatlarında
SSRİ çempionatlarının güclülər və birinci dəstəsində, həmçinin kubok yarışlarında, ümumilikdə 72 oyunda üz-üzə gəliblər. 19 dəfə Neftçi Bakı, 29 dəfə isə Ararat Yerevan qalib olub və 24 matçda bərabərlik qeydə alınıb. Top fərqi də 88-64 Ararat Yerevan klubunun xeyrinədi. Ararat Yerevan klubunun ən böyükhesablı qələbəsi 1981-ci ildə İrəvanda 6:1 hesabı ilə qalib gəlmələridi. Neftçi Bakı isə 1983-cü ildə Bakıda 3:0 hesabıyla rəqibini darmadağın edib.
Ararat Yerevan SSRİ-nin ən güclü klubları arasında yer aldığı dövrlərdə Neftçi Bakı qarşısında heç vaxt böyük üstünlüyə malik olmayıb. SSRİ çempionatının elitasında bakılılar mümkün qədər Ararat Yerevan klubuna qarşı uğurla mübarizə aparıb. Elitada onlar 44 dəfə qarşılaşıb. Bu oyunların 16-da ermənilər, 12-də azərbaycanlılar qalib gəlib. Top fərqi 27-10 bakılıların xeyrinədi.
Ararat Yerevan ənənəvi olaraq xüsisilə Bakıda mütəmadı olaraq xal itkisinə məruz qalıb. İrəvan klubu ən uğurlu illərində belə Bakıda qələbəyə həsrət qalıb. Yalnız iki dəfə – 1982-ci ildə 1:0, 1984-cü ildə 2:0 hesabı ilə Neftçi Bakı klubunu Respublika stadionunda məğlub etməyi bacarıblar. Hər iki halda Bakıda böyük iğtişaşlar baş vermişdir. Paytaxdakı 22 oyunda Neftçi Bakı 11 dəfə qalib gəlib, 9 dəfə bərabərlik qeydə alınmışdır.
Bakılılar isə komandalar arasında 1963-cü ildə İrəvanda keçirilən oyunda 2:1 hesablı qalibiyyət sevinci yaşayıb. Düzdü, bundan sonra "neftçilər" səfərdə qələbə üzü görməyib. İrəvandakı 22 qarşılaşmaların balansı 14-1 meydan sahiblərinin xeyrinədi. 7 dəfə rəqiblər xalları yarı bölüb. Top fərqində də 38-12 ermənilərin üstünlüyü var.
SSRİ çempionatının güclülər dəstəsində keçirilən bütün oyunlar
Qeyd: Bir müddət "Neftçi"nin adı "Neftyanik", "Ararat"ın adı isə "Dinamo" olmuşdur.
SSRİ kubokunda
Kubok oyunları çərçivəsində keçirilən qarşılaşmalarada Neftçi Bakı lap əvvəldən ən prinsipial rəqibi olan ermənilərə qarşı uğursuz çıxış edib. 5 oyunun 4-də uduzub, yalnız bircə dəfə heç-heçə oynayıb.
Dimetil sulfoksid
Dimetil sulfoksid (DMSO) — (CH3)2SO formulu olan kimyəvi maddədir. Xüsusi şirin dadı olan rəngsiz, qoxusuz bir maye (kifayət qədər təmiz deyil, dimetil sulfidin xarakterik bir qoxusu var).
Tarix
İlk dəfə 1866-cı ildə rus kimyaçısı Aleksandr Zaytsev tərəfindən dimetil sulfidi azot turşusu ilə oksidləşdirərək sintez edilmişdir. Növbəti on illikdə bu birləşmənin xüsusiyyətləri ilə bağlı tədqiqatlar çox aparılmamışdır. Ancaq Birinci Dünya Müharibəsi zamanı Rusiya ordusunun xəstəxanalarında yaraların, qırıqların, müalicəsində fəal şəkildə istifadə edilmişdir. 1958-ci ildə bənzərsiz həll etmə qabiliyyəti aşkar edildikdən sonra Qərbdə dimetil sülfoksidə maraq çox artdı. 1960-cı ildə dimetil sülfoksidin sənaye istehsalı başlandı. Bundan sonra DMSO-in xüsusiyyətlərinin öyrənilməsinə həsr olunmuş nəşrlərin sayı kəskin şəkildə artdı.
Alınması
Dimetil sulfoksidi almaq üçün əsas metod dimetil sulfidin oksidləşməsidir. Sənayedə bu proses azot turşusunu istifadə edilərək həyata keçirilir. DMSO sellüloz və kağız sənayesinin yan məhsuludur. DMSO-nun illik istehsalı on min tonlarla ölçülür. Laboratoriya şəraitində, dimetil sülfidin yüngül oksidləşməsi üçün kalium periodat istifadə edilə olunur. Amma DMSO-nu hazırlamaq üçün laboratoriya metodlarının heç bir praktik əhəmiyyəti yoxdur. Bunun səbəbi dimetil sulfidlə işləmək çox narahatlıq verir və həmçinin hazır məhsulun ticarət dəyəri aşağıdır.
Fiziki xassələri
Su ilə qarışdırıldıqda nəzərə çarpan istiləşmə baş verir. Metil yodid ilə reaksiyaya qirərək sulfoksonium ionu alınır, oda natrium hidridlə reaksiyaya daxilola bilir.
Tətbiqi
Dimetil sulfoksid tibdə çox istifadə olunur. Dərman vasitəsi kimi təmizlənmiş dimetil sülfoksid sulu məhlul şəklində (10–50%) iltihab əleyhinə və ağrı kəsici vasitə kimi istifadə olunur. DMSO mikroelektronika istehsalında getdikcə daha çox tətbiq olunur. Boya ləkələrini təmizləmək üçün benzin və ya dixlormetandan daha təhlükəsiz və təsirli olur.
Mənbə
2.	Кукушкин Ю. Н. Диметилсульфоксид. Соросовский образовательный журнал, 1997, 9, С. 54–59.
Ninel Yultıyeva
Ninel Yultıyeva — Sovet balerinası, müəllim, xoreoqraf. Tatarıstan Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının əməkdar artisti (1953). Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikası xalq artisti (1957). Tatarıstan Respublikasının xalq artisti (1996). Başqırdıstan Respublikasının xalq artisti (1995)
Bioqrafiyası
3 fevral 1926-cı ildə Ufada bir başqırd yazıçısı və ictimai xadimi Daut Yultiyevin ailəsində anadan olmuşdur. 1935–1941-ci illərdə A. Y. Vaqanova adına Rusiya Balet Akademiyasında oxumuşdur. 1968-ci ildə A. Y. Vaqanova adına Rusiya Balet Akademiyasının pedaqoji şöbəsini bitirir. 1972-ci ildə N. A. Rimski-Korsakov adına Sankt-Peterburq Konservatoriyasının xoreoqrafiya şöbəsini bitirib. 1941–1946-cı illərdə Başqırdıstan Opera və Balet Teatrının solisti olmuşdur.
1946-cı ildə Kazana gələrək Musa Cəlil adına Tatar Opera və Balet Teatrında N. C. Ciqanovun "Zyuqra" baletində baş rolunda debüt edir.
1946–1966-cı illərdə prima balerinası və M. Cəlil adına Tatar Opera və Balet Teatrının balet truppasının bədii rəhbəri olur.
1972-ci ildən ömürünün sonuna qədər Kazan Mədəniyyət İnstitutunun xoreoqrafiya şöbəsinin müdiri işləyir. 1974–1977-ci illərdə Qahirə balet truppasının əsas xoreoqrafı və bədii rəhbəri (Misir) olur. 1981–1983-cü illərdə Venesueladakı T. Karano Karakas Teatrının xoreoqrafı və müəllimi kimi çalışır. 1988–1989-cu illərdə Qahirə Ali Balet İnstitutunun bədii rəhbəri (Misir) işləyir.
1998-ci ildən Ninel Yultıyeva Kazan Xoreoqrafiya Məktəbinin bədii rəhbəri olur.
1950-ci illərdə başlayan fəal pedaqoji fəaliyyətə başlayan Ninel Yultıyevanın bu günə qədər yüzlərlə şagirdi institutlarda, məktəblərdə və kolleclərdə dərs deyir, komandalar idarə edir və teatrlarda işləyir.
Ninel Yultıyeva 23 noyabr 2014-cü ildə Kazanda vəfat edir.
Mükafatları
Tatarıstan muxtar Sovet Sosialist Respublikasının əməkdar artisti (1953)
Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikası xalq artisti (1957)
Tatarıstan Respublikasının xalq artisti (1996)
"Can rəqsi" mükafatı.
Sankt-Peterburq Petrovski Elm və İncəsənət Akademiyasının həqiqi üzvü, professor.
"1941–1945-ci illər Böyük Vətən Müharibəsində fədakar əməyə görə" medalı.
Çarıqlı milyonçu (film, 1983)
Çarıqlı milyonçu- 1983-cü il istehsalı komediya janrında film. Filmin rejissoru Qartal Tibet, ssenaristi isə İhsan Yücedir. Filmin baş rolunda Kamal Sunal və Nəcla Nazır ifa edir.
Karelin tritonu
Xarici görünüşü
Adi tritondan bədən ölçüsünün iriliyinə görə fərqlənir. Uzunluğu 180 mm-ə çatır. Dərisi iri ziyillərə malikdir. Üst tərəfdən qara və ya şabalıdı rəngdədir, qarın hissəsi narıncı rəngdə olub, iri xallıdır. Erkəyin bel darağı çoxalma dövründə dişli olub, quyruğun əsasında kəsilir; quyruğun yan tərəfində mavi-ağ zolaq uzanır. Dişilər həmişə daraqsızdır. Quyruğu yanlardan basıq, ucu sapşəkilli uzunsovdur.
Yayılması
Karelin tritonu Kiçik Asiyanın şimalında və Avropanın çox hissəsində, Azərbaycanda isə Böyuk Qafqazın cənub və şimal-şərq yamaclarında, o cümlədən Lənkəran təbii vilayətinin müxtəlif ərazilərində yayılıb. Bu ərazilərdə nominativ Triturus karelinii karelinii (Strauch, 1870) yarımnövünə rast gəlinir.
Həyat tərzi
Adi triton kimi Karelin tritonu da gecə həyat tərzi keçirir. Gündüzlər çürümüş kötüklərdəki boşluqlarda, daşların arasında, ağac kökləri altında, meşə döşənəyində və gəmiricilərin yuvasında gizlənir. Suda, həm gündüz, həm də gecə fəal olur. Qışlama yerlərini mart-aprel aylarında tərk edib, su hövzələrinə gedir. Bu dövrdə onları adi tritonlarla birgə müşahidə etmək olur, lakin yaşayış ərazisinə görə onlar arasında rəqabət yoxdur. Onların ekoloji mövqeyi müxtəlifdir. Karelin tritonu su hövzəsinin daha dərin qatlarında, adi triton isə suyun yaxşı qızan hissəsində, yəni səthinə yaxın üst qatında yaşamağa üstünlük verir. Suya daxil olduqdan az sonra onlarda "nikah oyunları" başlayır. Erkəklər bu zaman çox bəzəkli olur. 80–600 yumurta qoyur (əksər hallarda 150–200). Adi tritondan fərqli olaraq, dişilər yumurtalarını yarpağa bükmür, əksinə, suda üzən yarpaqların alt tərəfinə yapışdırır və 13–18 gündən sonra sürfə əmələ gəlir. Onun xarici qəlsəmələri olur. Oktyabrda qışlamağa gedir. Karelin tritonunun sürfəsi adi tritonun sürfəsindən quyruğunun uc hissəsinin uzunluğu və ətraflardakı daxili barmaqların çox uzun olması ilə fərqlənir. Müxtəlif onurğasızlarla qidalanır. Zərərli cücülərlə məhv etməklə böyük xeyir verir və yerli meşə təsərrüfatı üçün əhəmiyyətli növdür. Qış yuxusuna getməsi oktyabrın sonu və ya noyabrın əvvəllərində baş verir. Suda–quruda yaşayanların Avropa növləri içərisində aşağı temperatura ən dözümlüsüdür. Adi triton kimi, onlar da quruda mamır örtüyü altında, köhnə kötüklərdəki boşluqlarda, gəmirici yuvasında qışlayır.
Mühafizə statusu
Sayı azalmaqda olan növdür (EN). Azərbaycanın Qırmızı Kitabının II nəşrinə daxil edilmişdir.
Sayı
Lənkəran təbii vilayəti ərazisində süni su hövzələrində kiçik qruplar şəklində 4–6 fərdinə rast gəlinir.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Əsasən, meşələrin qırılması, su mənbələrinin quruması və çirklənməsi.
Qorunması üçün qəbul edilmiş tədbirlər
İUCN siyahısına (LC kateqoriyası) salınmışdır. Konkret qorunma tədbirləri hazırlanmamışdır. Zaqatala Dövlət Təbiət Qoruğunda və Hirkan Milli Parkında qorunur. Bern Konvensiyasına (əlavə II) daxil edilib.
Qorunması üçün məsləhət görülmüş tədbirlər
Kənd və meşə təsərrüfatlarında qorunmasını təbliğ etmək vacibdir. Bu növün İUCN siyahısına LR kateqoriyası ilə daxil edilməsi məsləhət görülür
Martin Val
Martin Val  — Danimarka (Norveç) botaniki və zooloqu.
Səidə Şərifəliyeva
Yaradıcılığı
2006-cı ildən ÜNS yaradıcılıq səhnəsinin solistidir. 2007-ci ildə Çexiyanın Karlovı-Varı şəhərində A.Dvorjak adına 42-ci Beynəlxalq vokal müsabiqəsində 1-ci yerə, elə həmin il Bakıda keçirilən Bülbül adına 4-cü Beynəlxalq vokal müsabiqəsində 2-ci yerə çıxıb. 2010-cu ildən Q.Vişnevskayanın Opera Mərkəzində (prof. Badri Maysuradzenin sinfi) təcrübədədir. 2014-cü ildən Azərbaycan Dövlət Musiqili Teatrının solistidir. Ü.Hacıbəylinin "O olmasın, bu olsun” (Gülnaz), O.Kazımi və R.Heydərin "Qızıl toy” (Aygün), F.Sücəddinov və T.Vəliyevanın "Mən dəyərəm min cavana” (Naz-Naz), R.Hacıyevin "Qafqazlı qardaşqızı" (Lala), R.Mirişli və M.Haqverdiyevin "Qısqanc ürəklər” (Səbinə), F.Allahverdi və Elçinin "Baladadaşın toy hamamı” (Sevil), İ.Kalmanın "Silva” (Silva), E.Sabitoğlu və V.Kalmanovskinin "Bir dəfə Baqdadda” (Zuleyxa) tamaşalarında yaddaqalan obrazlar yaradıb.
Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artistidir. 10 may 2019-cu ildə, 7 may 2020-ci ildə və 7 may 2021-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.
Sorqo
Sorqo (Sorghum) — qırtıckimilər ailəsindən olan birillik və çoxillik cinsləri olan ot bitkisi. Asiya, Afrika, Cənubi və Şimali Amerika, Avropa və Avstraliyada yayılmışdır.
Sorqo şoranlığa, quraqlığa qarşı davamlı olmaqla pöhrə vermək qabiliyyətinə məxsusdur. Bu üstün cəhətlər onu dağ və aran rayonlarında yetişdirib yaşıl və qaba yem kimi istifadə olunmasına imkan verir. Sorqo qağıdalı, buğda, arpa, vələmir və s. bitkilərə nisbətən 2–3 dəfə az su tələb edir. O, çox qidalı bitkidir, tərkibində 70% nişasta, 12% zülal, 3,5% yağ vardır. Sorqo bitkisindən 800–900 sen yaşıl kütlə, 30–35 sen dən məhsulu almaq mümkündür. Qarışıq əkində məhsuldarlıq 20%-dan artıq olur.
NGC 5651
NGC 5651, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. * tipli. tərəfindən ildə 38.1 sm (15 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Sorqo
Sorqo bitkisi üçün torpağın becərmə üsulu, vaxtı və əsas şumun dərinliyi torpaq-iqlim şəraitindən, sələflərdən və torpağın alaqlanma dərəcəsindən asılı olaraq dəyişir
Payızda sələflərin məhsulu toplanan kimi sahə 27–30 sm dərinliyində şumlanır və şum altına 2–3 sen superfosfat gübrəsi verilir. Sonra tarla iki istiqamətdə eninə və uzununa malalanır. Suvarılan torpaqlarda ehtiyat nəmlik yaratmaqdan ötrü yanvar, fevral aylarında sorqo əkiləcək torpaqlar qış aratına qoyulur. Səpinqabağı sahələr üzdən yumşaldılır və malalanır.
Toxumun səpilməsi
Səpinə bir neçə gün qalmış toxumun keyfiyyəti yoxlanılmalıdır. Ümumiyyətlə, toxumların cücərmə qabiliyyəti 90% və bundan yuxarı olduqda səpmək məsləhətdir. Sorqo bitkisi istiliyə daha tələbkar olduğundan torpağın 0–10 sm dərinliyində 13–14 dərəcə sabit istilik yarandıqda səpmək lazımdır. Toxumların basdırılma dərinliyi yüngül torpaqlarda 6–8 sm, ağır torpaqlarda isə 4–6 sm olmalıdır. Səpin SPÇ-6, SUK-24 markalı və digər toxumsəpən maşınlarla aparılmalıdır.
Səpin norması. Sorqo bitkisindən yüksək məhsul götürməyin əsasını təşkil edən aqrotexniki tədbirlərdən biri də səpin normasının düzgün təyin edilməsidir. Səpin norması bitkilərin qida sahəsinin dəyişməklə onun su, hava, işıq və başqa yaşayış tərzini də dəyişir. Yaşıl yem üçün hektara 20–22 kq, dən üçün 18–20 kq toxum səpmək tövsiyə olunur.
Qida sahəsi. Aqrotexniki tədbirlərlə yanaşı, bitkinin qida sahəsi mahsuldarlığa təsir göstərir. Sorqonun cərgəarası 60 sm, bitki arası məsafə 15–20 sm olmaqla hər yuvada bir bitki saxlamaqla səpmək tövsiyə edilir.
Səpin müddəti. Sorqo bitkisinin məhsuldarlığı səpin müddətindən çox asılıdır. Onların toxumları torpaqda 10–14 dərəcə istilik olduqda yaxşı cücərir. Məhz buna görə də aran rayonlarında sorqonu aprel ayında, dağətəyi rayonlarda isə may ayında səpilməsi optimal səpin müddəti hesab olunur.
Əkinlərə qulluq. Sorqo əkinlərə qulluq işləri yüksək keyfiyyətlə və vaxtlı-vaxtında yerinə yetirilməsi məhsuldarlığa böyük təsir göstərir. Əkinlərə qulluq alaqları məhv etməkdən, hava, qida, istilik və rütubətlə bitkini tam təminetməkdən ibarətdir. Bitkilərdə 3–4 yarpaq əmələ gələndə sahədə seyrəltmə aparmaq lazımdır.
Sorqonun qarışıq əkinləri. Sorqonun yaşıl yeminin tərkibində zülallı maddələrin miqdarını artırmaq məqsədilə birillik paxlalı bitkilərlə (yem paxlası və soya ilə) qarışıq əkmək daha faydalıdır. Qarışıq əkinlərdə komponent bitkilərin yetişmə müddətdlərinin eyni vaxta düşməsi başlıca şərtdir. Qarışıq əkinlərdə torpağın becərilmə üsulu, vaxtı, əsas şumun dərinliyi sorqonun yazlıq səpinlərində olduğu kimidir. Səpin toxum səpən maşınla aparılır. Qarışıq səpində, sorqo səpildikdən sonra eyni xətlə komponent bitki səpilir. Hər hektara sorqonun səpin norması 18–20kq, soya isə 80 kq götürülür. Səpindən sonra sahələrə şırımla suvarılır. Tam çıxış alındıqdan sonra sıx əkilmiş sahələr 3–4 yarpaq əmələ gəldikdən sonra seyrəldilir. Sorqonun qarışıq əkinlərdən keyfiyyətli yaşıl yem almaq üçün sahələrə 3–4 dəfə kultivasiya çəkilməlidir. Paxlalı bitkilərin çiçəkləmə fazasında kultivasiya dayandırılmalıdır.
Qarışıq əkinlərdə yaşıl yem üçün sorqonu süpürgə əmələgəlmə və paxlalıları isə çiçəkləmə fazasında toplamaq lazımdır. Həmin fazalarda istər sorqo, istərsə də paxlalı bitkilər yaşıl, şirəli və maksimum qidalı olur. Odur ki, çalışmaq lazımdır ki, hər iki komponent bitkidə həmin fazalar eyni vaxta düşsün.
Sorqonun dən üçün yığım vaxtı. Sorqonun dən üçün vaxtında yığılmasının çox əhəmiyyəti vardır. Dənin yığım vaxtı gecikdirdikdə onun dərkibində quru maddə azalır, cücərmə qabiliyyəti xeyli aşağı düşür. Məhz buna görə də dən üçün məhsul yığımına dənin nəmliyi 25–30% olduqda başlamaq lazımdır.
Xarici keçidlər
http://aqronom.blogspot.com/2015/04/sorqo.html
Teodor Aman
Teodor Aman — rumın rəssamı, çap ustası və professoru.
Timur Arslanov
Timur Faritoviç Arslanov — rusiyalı qılınc oynatan. Rusiyanın gənc qılıncoynatma komandasının üzvü (2007), milli komandanın üzvü (2014). Qılıncoynatma üzrə Rusiya idman ustası (2007), komanda üzrə rapira Avropa çempionu (2018). Rusiya çempionatının finalçısı (2013). Kişilər arasında Rusiya Kubokunun qalibi (2010), ölkə çempionatının gümüş medalçısı (2012). Gənclər arasında Avropa çempionatının qalibi (2014).
Ümumi məlumat
19 nömrəli Uşaq-gənclər idman məktəbini (birinci məşqçi — F. Arslanov), 5 nömrəli idman profilli respublika internat məktəbini, 19 nömrəli Ufa Uşaq-gənclər idman məktəbi (məşqçilər — L. R. Gruşina, R. R. Nasibullin) bitirmişdir.
Başqırd Bədən Tərbiyəsi İnstitutunun tələbəsidir. Prezident təqaüdü laureatı (2007) ("2007–2008 tədris ilində xüsusilə istedadlı tələbələr üçün Başqırdıstan Respublikası Prezidentinin təqaüdlərinin təyin edilməsi haqqında" fərmana görə).
Buncar
Buncar-İranın Sistan və Bəlucistan ostanının Zabul şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 3,619 nəfər və 847 ailədən ibarət idi.
Lətif Əliyev
Lətif Oruc oğlu Əliyev (15 avqust 1995; Şərur rayonu, Azərbaycan — 27 oktyabr 2020; Laçın rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Lətif Əliyev 1995-ci il avqustun 15-də Şərur rayonunun Xanlıqlar kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Lətif Əliyev 2013-2015-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olub. 2020-ci ilin mayından isə müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu idi.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Lətif Əliyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin, Xocavəndin və Laçının azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Lətif Əliyev oktyabrın 27-da Laçın döyüşləri zamanı şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Lətif Əliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yerinə yetirən zaman mərdliyin və igidliyin göstərilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Lətif Əliyev ölümündən sonra "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Lətif Əliyev ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Lətif Əliyev ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Lətif Əliyev ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Braziliya Qırmızı Xaç Cəmiyyəti
Braziliya Qırmızı Xaç Cəmiyyəti — 1978-ci ildə təsis edilib və baş qərargahı Braziliyada yerləşir.
Sahəsinə görə göllərin sıralaması
Sahəsinə görə göllərin sıralanması
sahəsi 4000 km² çox olan göllər
* Duzlu göl
Xosrov və Şirinin xidmətçilərin nağıllarını dinləmələri
Xosrov və Şirinin xidmətçilərin nağıllarını dinləmələri - I Şah Təhmasibin sifarişi ilə 1539-1543-cü illərdə hazırlanmış və Təbriz miniatür məktəbinin sənətkarları tərəfindən çəkilmiş rəsmlərlə bəzədilmiş Nizami Gəncəvinin "Xəmsə" əlyazmasına daxil olan, Ağa Mirək Mirzə Qiyas tərəfindən çəkilmiş rəsm əsəridir. Tədqiqatçı N. Zamanov bu miniatürü "monumental sənət nümunəsi" adlandırır. Miniatürün daxil olduğu əlyazma hazırda Britaniya Milli Kitabxanasında (MS Or. 2265) saxlanılır.
Mövzu
Nizaminin "Xosrov və Şirin" poemasında, Xosrov, Şirinlə görüşü münasibətilə kef məclisi qurmuşdur. Onlar, müğənnilərin mahnısını dinləyir, ecazkar musiqi təranələrindən məst olurlar. Bu zaman sevgililər musiqiyə bir an fasilə verərək, xidmətçilərin maraqlı nağıllarına qulaq asırlar: Bir gün əmr etdi o, düzəlsin işrət, Bu işdə taleylə etdi rəqabət. Dörd bir dövrəsində o uca taxtın, Əyan səcdədəydi hey yığın-yığın. Nizami poemasında Xosrovla Şirin iki baş qəhrəman kimi qələmə alınsalar da, şair bu surətlərin səciyyəsindəki ziddiyyəti qabarıq şəkildə verməyi lazım bilmişdir. Xosrovu görmədən, tanımadan sevən Şirin, Şapurun tərifi ilə Şirinə məhəbbət bağlayan Xosrov macərası şairin əsərində gözəl səsləndiyi kimi, miniatür dilində də eləcə gözəl və valehedici səslənməli idi. Ağamirək, "Xəmsə"yə çəkdiyi bütün miniatürlərdə olduğu kimi, bu əsərində də tutduğu qayəyə sadiq qalmış və buna görə də, onun əsərləri miniatür şərtiliyinə baxmayaraq, Nizami epizodlarının mayasından pərvazlanmışdır.
Təsvir
Miniatürün mərkəzində, zəngin bəzədilmiş tağ-tavan altındakı geniş taxtda Xosrovla Şirin əyləşmişlər. Sol tərəfdə verilən on səkkiz kəniz (poemaya görə bunlar Firəngiz, Süheyl, Əcəbnuş, Fələknaz, Hamilə, Humayun, Səməntürk, Pərizad, Xətan Xatun və Gövhər-Mülkdür) növbə ilə Xosrovu mədh edən hikmətli sözlər söyləyir, nağıl deyirlər. Son söz verilən rəssam Şapur da məclis iştirakçıları arasındadır. O, məhəbbətin baisi və bilavasitə iştirakçısı kimi şahın yanında fəxri yer tutur. Bir əlini şəstə qaldırmış məğrur görünüşlü Şapur surətində rəssam nfuzlu, özündən razı saray adamının tipik obrazını yaratmışdır.