cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Polnaya çayı
Coğrafiya
Polnaya çayı başlanğıcını Mixaylovo-Aleksandrovla kəndi yaxınlığından götürür. Çay ilk əvvəl cənuba doğru axır. Juravka xutoru yaxınlığında ona Juravka axarı tökükür. Qrekoqo yaxınlığında çay şərqə istiqamətlənir. Derkul çayının mənsəbinə 55 km qalmış ona tökülür.
Əsasən Rusiyanın Rostov vilayətinin Çertkovski və Millerovski rayonu əraxisindən axır. Cəmi 3,2 kilometrlik axar isə Ukraynanın Luqansk vilayəti ərazisindən axır.
Çayın sağ sahili hündür, solu ilə düzəndir. Yuxarı axarları hündürdə yerləşsə də aşağı hissədə düzən ərazilərdən axır.
Meksika–Türkiyə münasibətləri
Türkiyə—Meksika münasibətləri — Türkiyə və Meksika arasında iki tərəfli diplomatik münasibətlər. Tarix 1864-cü ildə Meksika ilə Osmanlı İmperiyası arasında ilk rəsmi əlaqə qurulur. Meksika İmperatoru I Maksimilianın ölkədəki hökmranlığının rəsmi olaraq tanınmasına nail olmaq üçün başqa ölkələrə elçilər göndərir. 1928-ci ildə Osmanlı imperiyasının çökməsindən və Mustafa Kamal Atatürk tərəfindən Türkiyənin qurulmasından sonra ölkələr arasında rəsmi diplomatik əlaqələr qurulur. Elə həmin ildə hər iki ölkə Dostluq Sazişi imzalayaraq və bir-birlərinin paytaxtlarında diplomatik nümayəndəliklər açır. 1962-ci ildə diplomatik nümayəndəliklərə səfirlik statusu verilir.
1992-ci ilin iyun ayında Meksikanın Xarici İşlər Naziri Fernando Solana Türkiyəyə rəsmi bir səhər edir və ölkəni ziyarət edən ilk yüksək rütnəli Meksika hökumət nümayəndəsi olur. Fernando Solana və Türkiyənin Xarici İşlər Naziri Süleyman Dəmirəl arasında mədəniyyət sahəsində əməkdaşlıq, bu ölkələrin diplomatik pasport sahibləri üçün viza şərtlərinin ləğvi barədə müqavilələr imzalanır. İki ölkə, ikitərəfli və çoxtərəfli məsələləri müzakirə etmək üçün bir siyasi məsləhətləşmə mexanizmi qurmağı da qəbul etdilər.
2013-cü ildə Meksika Prezidenti Enrike Penya Nyetonun Türkiyəyə tarixi səfəri baş tutur və bu müddətdə aşağıdakı müqavilələri imzalanır: Meksika ilə Türkiyə arasında birbaşa uçuşların qurulması, cinayətkarlıq və mütəşəkkil terrorizmlə mübarizədə qarşılıqlı əməkdaşlıq; qanunsuz mal mübadiləsi ilə mübarizədə qarşılıqlı əməkdaşlıq haqqında; narkotiklərə qarşı mübarizə; ikiqat vergitutma, gömrük məlumat mübadiləsi haqqında və s.
Meksika və Türkiyə regional güc sayılır və beynəlxalq aləmdə böyük rol oynayır. Hər iki ölkə bir-birlərini diplomatik olaraq dəstəkləyir. Xüsusən bu Birləşmiş Millətlər Təşkilatında bu özünü bürüza verir. Meksika Türkiyənin Suriya Vətəndaş müharibəsindəki mövqeyini dəstəkləyir. 2013-cü ildə Meksika Türkiyəyə, hazırda ölkədə olan bir milyondan çox Suriyalı qaçqına dəstək olaraq 1 milyon ABŞ dolları vermişdir.
Ticarət əlaqələri
2016-cı ildə ölkələr arasında ticarət dövriyyəsi ABŞ dolları təşkil etmişdir. Türkiyə Meksikanın 47-ci ən böyük ticarət tərəfdaşıdır. Meksikanın Türkiyəyə ixracatı: buğda, telefon və nəqliyyat vasitələri. Türkiyənin Meksikaya ixracatı: tekstil, mis və alüminium məhsulları. Cemex, Gruma və Zinc Nacional kimi Meksikalı çoxmillətli şirkətləri Türkiyədə fəaliyyət göstərir. Onlar ölkə iqtisadiyyatına 600 milyon ABŞ dollarından çox sərmayə qoymuşdur. Meksikada fəaliyyət göstərən Orphan Holding, Tekno Kauch və Toto Max kimi Türk çoxmillətli şirkətləri də var. Meksika və Türkiyə sərbəst ticarət müqaviləsi imzalamaq üçün danışıqlar aparır.
Fərik Poladbəyov
Fərik Egit Poladbəyov ) və ya Fyodor Matveyeviç Lıtkin — kürd əsilli SSRİ siyasətçisi, şairi, jurnalisti, bolşevik inqilabçısı. O, Sibirdə sovet hakimiyyətinin qurulmasında iştirak etmişdir.
Həyatı
Fərik Poladbəyov 1897-ci ildə Rusiya imperiyasında, İrkutsk vilayətində anadan olmuşdur. Onun atası, yezidi əsilli Egit indiki Türkiyəyə bağlı Qars vilayətinin Diqor rayonunun Xarabadiqor (indiki Uzunqaya) kəndindəndir, lakin sonradan Sibirə sürgün edilmişdir. Poladbəyovun anası rus əsilli Anna Kartaşeva olmuşdur. O, 1907-ci ildə ailəsi ilə birlikdə atasının doğulduğu Qars vilayətinə, Diqora qayıtmış və həyatını orada davam etdirmişdir. Onun Baso adlı bir qardaşı, Nure və Marusya adlı iki bacısı var idi. Rusdilli sənədlərdə onun adı Fyodor Lıtkin kimi hallanır. "Lıtkin" anasının birinci həyat yoldaşının lastdır, Fyodor isə anasının ona verdiyi addır.
Valideynləri ayrıldıqdan sonra anası Anna Fərik və qardaşı Marusyanı götürüb Sibirə qayıtmışdır. Poladbəyov İrkutsk Gimnaziyasında poeziya və sosializmlə tanış olmuşdur. 1915-ci ildə Anna vəfat etmişdir, Poladbəyov həmin il ona həsr etdiyi "Gənclik mahnısı"nı şeir kitabını dərc etdirmişdir. Poladbəyov Diqora gedərək bacısını götürmüş, 1917-ci il iyulun sonunda Sibirə qayıtmış və Olqa adlı qadınla Tomsk şəhərində məskunlaşmışdır. Burada Tomsk Universitetinin filologiya fakültəsinə daxil edilmişdir. Sentyabr ayında onun məqalələri bolşevik "Znamya revolyutsii" (İnqilab bayrağı) qəzetində dərc olunmağa başlamışdır.
Tomsk sovet seçkilərində ən böyük partiya seçilən bolşeviklərə qarşı eserlər, menşeviklər və demokrat kadetlər kimi bütün digər partiyalar birləşərək öz antisovet güc tərəfdaşlıqlarını yaratmışdlar. 1917-ci il Oktyabr inqilabından sonra Tomskda bolşeviklər sovet hakimiyyətini qurmaq uğrunda mübarizə aparmışdır. Bolşevizmin əleyhdarları 15 dekabr 1917-ci ildə Tomsk sovetinin iclasını sabotaj etmiş, iclasın keçirildiyi binanı yandırmışdılar. Fərik yanğından çətinliklə xilas olmuşdur.
O, 21 yaşında Sibirdə sovet hökumətində daxili işlər naziri, Sibir Mərkəzi İcraiyyə Şurasının (Sentrosibir) üzvü vəzifələrində çalışmışdır. Fərik Poladbəyov 17 –22 noyabr 1918-ci il tarixlərində əsir götürülmüş Ağ ordu və Çexoslovakiya əksinqilabi qoşunları tərəfindən öldürülmüşdür.
İrsi
Ermənistanın Armavir mərzinə tabe olan, əhalisinin əksəriyyəti yezidilərdən ibarət olan Fərik kəndinin adı onun şərəfinə verilmişdir. Kəndin əvvəlki adı Kürəkənd olmuşdur.
Trixotillomaniya
Trixotillomaniya – impuls nəzarətin pozğunluq növlərindən biridir. Eyni qrupa piromaniya (yanğına meyililik) və kleptomaniya (impulsiv oğruluq) pozuntuları da aiddir. Ancaq trixotillomaniya xəstənin özü özünə vurduğu ziyandır. Bu psixi pozuntu saçları yolmağa olan meyililikdir. Xəstə trans vəziyyətindəymiş kimi başında və ya bədəninin hər hansı hissəsində olan saçları yolub qoparmağa çalışır. Bu zaman onlar çox ağrı hiss etsələr belə, dayana bilmirlər – barmaqlarının hərəkəti tamamilə onlara tabe deyil.
Dan yeli
Dan yeli – Kamal Yaşarın rejissorluğu ilə 2019-cu ildə çəkilmiş qısametrajlı Azərbaycan filmi. Müharibədən əziyyət çəkən insanlardan bəhs edir. Film "Azərbaycanfilm" kinostudiyası tərəfindən çəkilmişdir.
Əlikəndi (Şövt)
Əlikəndi — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Şövt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 39 nəfər yaşayır (8 ailə)
Dan yeli
Heyət
Filmin quruluşçu rejissoru Kamal Yaşar, ssenari müəllifi Türkan Zamanova, operatoru Əli Sultanov, rəssamı Arif Niftiyev, bəstəkarı Azər Hacıəsgərli, ikinci rejissoru Elman Şeydayev, icraçı prodüseru Tofiq Musayev, prodüseri Müşfiq Hətəmovdur. Filmdə əsas rolları Rasim Cəfər, Məhəmməd Şəmmədzadə və Kəbirə Həşimli canlandırmışdırlar.
İstehsal
Filmin ilk rejissoru başqa şəxs olsa da, o film üzərində işləməkdən imtina edib və filmin rejissorluğuna Kamil Yaşar keçib. İlkin ssenaridə filmin adı "Protez" idi. O, 2 ay boyunca filmin ssenarisi üzərində işləyib, ssenari üzərində xeyli dəyişikliklər apararaq "müharibəsiz müharibə" filmi çəkməyə çalışmışdır. Rejissor bu filmi çəkdiyi filmlər arasında ən bəyəndiyi filmi olduğunu bildirmişdir.
Filmin çəkilişləri dörd ay davam edib və Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin sifarişi ilə "Azərbaycanfilm" kinostudiyası tərəfindən çəkilib.
Qəbul
Filmin ssenaristi Türkan Zamanova 2019-cu ild baş tutmuş X Bakı Beynəlxalq Qısa Film Festivalında "ən yaxşı ssenari" kateqoriyasının qalib olmuşdur. Film 2019-cu ildə Milli Kino Günü münasibətilə Nizami kinoteatrında, eləcə də, 2020-ci ildə baş tutmuş "Azərbaycan ailəsi" film festivalında nümayiş etdirilmişdir.
Ezop dili
"Ezop dili — üstüörtülü, müəmmalı, rəmzli dil."Bu ifadə qədim Yunanıstanda öz fikirlərini açıq, müstəqil deyə bilmədiyi üçün məcazi təmsillər yazan frakiyalı kölə Ezopun (e.ə VI-V əsrlər) adı ilə bağlıdır. Müasir dövrdə də məcburiyyət nəticəsində fikirlərin işarələrlə, dumanlı şəkildə, üstüörtülü kinayə ilə verilməsi ezop dili adlanır.
Marder
Marder ("Marder" – "Sansara") – Almaniyanın piyada döyüş maşını (PDM).
Abdal dili
Abdal dili — oyunçu peşəsi sahibləri arasında, bir-birini başa düşmək, söhbəti başqalarından gizli saxlamaq üçün işlədilən şərti söz və ifadələrə verilən ümumi ad, Avropada geniş istifadə olunan "Ezop dili" anlayışının Azərbaycan folklorundakı qarşılığı.
Bu danışıq tərzində məcazi məna, sətiraltı yük, fikrin eyhamlarla, işarələrlə bildirilməsi üstünlük təşkil edir. Abdal dili xalq arasında öz hazırcavablığı, tizfəhmliyi ilə tanınan baməzə və müdrik adamların — abdalların adı ilə bağlıdır. Belə xalq gülüşü qəhrəmanlarından biri olan Abdal Qasım haqqında el arasında çoxlu lətifələr mövcuddur.
Xalq abdal dilini "qayışdili", "oyunçu ağzı", "qurd dili" kimi anlayışlarla da ifadə etmişdir. Abdal dilinin əsas tələbi yuxarında qeyd olunduğu kimi, sətiraltı məna ilə pərdəli danışmağı bacarmaqdır ki, burada da xüsusi nitq məharəti və ustalığı zəruridir.
Molla Əhməd (Şövt)
Molla Əhməd – İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Şövt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 225 nəfər yaşayır (50 ailə)
Kandık
Eritronium cinsi yunancadan tərcümədə "qırmızı" deməkdir. "Kandık" isə soğanağının formasının it dişinə oxşadığına görə (lat. canis- it deməkdir) adlandırılmışdır. Bitkilər yabanı halda Cənubi Avropada, Qafqazda, Asiyada və Şimali Amerikanın mülayim iqlimli rayonlarında bitir. Onların gülçülükdə 15 növündən istifadə olunur və 2 növ bağ forması xüsusilə geniş yayılmışdır: Sibir eritroniumu (E. sibiricum) yarpaqlarında qırmızı-qonur xalları olan çoxillik bitkidir. Çiçəkləri sallaq, tək, bənövşəyi - çəhrayı, bəzən ağ rənglidir. Avropa eritroniumu (İt dişi) (E. denscanis) hündürlüyü 30 sm, çəhrayı gövdəli və yarpaqlarında al-qırmızı xalları olan bitkidir. Çiçəkləri çəhrayı, bənövşəyi, bəzən ağdır. Kandık yarımkölgəli, daşlıq yerlərdə yaxşı bitir. Yüngül, nəm torpaqlar yararlıdır. Bitkini əkməzdən əvvəl torpağa iri, dənəvər qum tökülməlidir. Bitkinin ətrafındakı torpağı vaxtaşırı yumşaltmaq və alaqlardan təmizləmək lazımdır.
Növləri
[[SS 2 (*
Cəmilə Rüstəmova
Cəmilə Rüstəmova (tam adı: Cəmilə Yaşar qızı Rüstəmova; d. 30 dekabr 1968. Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Azərbaycan tarixçisi, tarix elmləri doktoru, BDU-nun Azərbaycan tarixi (humanitar fakültələr üzrə) kafedrasının professoru.
Həyatı
30 dekabr 1968-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1986-cı ildə Bakı şəhəri 210 № -li orta məktəbi bitirmişdi.
1991-ci ildə Leninqrad Dövlət Universitetinin tarix fakultəsini bitirmişdir.
1992-ci ildən Baki Dövlət Universitetində "Azərbaycanın yeni və ən yeni tarixi" kafedrasında elmi- pedaqoji işə başlamışdı.
2003-cü ildə "Национальная буржуазия в период Азербайджанской Демократической Республики" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir.
2012-ci 17 aprel Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Yanında Ali Attestasiya Komissiyası qərarı ilə Azərbaycan tarixi (humanitar fakültələr üzrə) kafedrası üzrə dosent elmi adı vermişdir.
2014-cü ildə "Национальная буржуазия Азербайджана в годы I -вой мировой войны" müvzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir.
Haciye Cindi
Haciye Cindi Cauari — kürd əsilli SSRİ yazıçısı. O, kürd və erməni dillərində yazıb-yaratmışdır.
Həyatı
Haciye Cindi Cauari 1908-ci ildə Rusiya imperiyasında, Yamançayır (indiki Türkiyə) kəndində anadan olmuşdur. O, uşaq yaşlarında yetim qalmış və Aleksandropoldakı uşaq evində tərbiyə almışdır. Cindi 1929-cu ildə Pedaqoji Texnikumu bitirmiş, İrəvan Pedaqoji İnstitutuna daxil olmuş və 1933-cü ildə oradan məzun olmuşdur. O, 1930-cu ildən "Riya Təzə" qəzetində, o cümlədən radioda işləmişdir. Cindi 1934-cü ildə SSRİ Yazıçılarının I qurultayında Ermənistan SSR-dən nümayəndə olmuşdur.
Haciye Cindi 1937-ci ildə həbs olunmuş, lakin bir sıra tanınmış yazıçıların səyləri nəticəsində tezliklə azadlığa çıxmışdır. O, 1940-cı illərdə kiril əlifbasına əsaslanan kürd əlifbasını hazırlamışdır. Cindi 1959–1967-ci illərdə Ermənistan SSR Elmlər Akademiyasında işləmişdir. O, bundan sonra 1974-cü ilə qədər İrəvan Universitetində kürd dili və ədəbiyyatından dərs demişdir.
Ərak (İran)
Əsasən fars dilli əhaliyə sahib olan Ərak şəhəri Mərkəzi ostanın inzibati mərkəzi olmaqla bərabər həmçinin ostandakı eyniadlı şəhristanın da inzibati mərkəzidir. Tarixən Soltanabad adı iləla məşhur olmuşdur.
Ərak şəhəri ölkənin paytaxtı Tehran şəhərindən 284 km uzaqlıqda yerləşir.
NGC 1481
NGC 1481, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Ailənin, xüsusi mülkiyyətin və dövlətin mənşəyi
Ailənin, xüsusi mülkiyyətin və dövlətin mənşəyi — Fridrix Engelsin əsəri.
Məzmunu
Fridrix Engelsin "Ailənin, xüsusi mülkiyyətin və dövlətin mənşəyi" kitabında insan cəmiyyətinin inkişafının ilkin mərhələlərində onun tarixinin dialektik-materalist təhlili verilir, qəbilə quruluşunun dağılması və xüsusi mülkiyyətə əsaslanan sinfi münasibətlərin meydana gəlməsi prosesi göstərilir, ailə formalarının təkamülü tədqiq olunur, sinfi hökmranlıq silahı olan dövlətin mənşəyi izah edilir və mahiyyəti açılır, sinifsiz cəmiyyətə – kommunizmə keçilməsi ilə dövlətin məhv olmasının labüdlüyü əsaslandırılır.
Əsər 9 fəsildən ibarətdir. 1–2-ci fəsillərdə qəbilə quruluşunadək insanların həyat şəraitinin təhlili, sinifli cəmiyyətdə ailə-nikah münasibətlərinin inkişafınınn tədqiqi, burjua ailəsinin tənqidi verilir. 3–9-cu fəsillərdə sinifli cəmiyyətdən əvvəlk cəmiyyətin əsas özəyi olan qəbilə quruluşunun xüsusiyyətlərindən bəhs edilir, ibtidai "kommunizm" xarakterizə olunur. Fridrix Engels qəbilə quruluşunun dağılmasını izləyərək, cəmiyyətin qəbilə quruluşunu onun inkişafının yüksək mərhələsində sarsıdan, sonra isə sivilizasiyaya keçməklə əlaqədar olaraq, onu tamamilə aradan qaldıran iqtisadi şərtləri tədqiq etmişdir. Məhsuldar qüvvələrin inkişafı, əmək bölgüsü və onun məhsuldarlığının artması ilə özgə əməyinin məhsullarını mənimsəmək imkanlarının necə yarandığını, insanın insan tərəfindən istismarının və cəmiyyətin düşmən siniflərə parçalanmasının, bunun nəticəsində isə istismarçılar sinfinin məzlum sinfi əzmək silahı olan dövlətin necə meydana gəldiyini göstərmişdir. Fridrix Engels dövlətin müxtəlif konkret formalarını nəzərdən keçirərək onların sinfi təbiətini açıq göstərir, burjua dövlətinin sonrakı inkişaf meyllərini araşdırır.
Yazılması və nəşri
Əsər 1924-cü ildə rus, 1934-cü ildə Azərbaycan dilinə tərcümə edilmişdir. 1976-cı ilin məlumatına görə, əsər SSRİ-də 34 dildə, 4,696 tirajla 117 dəfə çap olunmuşdur.
Qaltoniya
Qaltoniya- cinsi ingilis antropoloqu E. Qaltonun şərəfinə adlandırılmışdır. Cinsə 4 növ soğanaqlı bitki daxildir. Onların vətəni Cənubi Afrikadır. Gülçülükdə 2 növündən istifadə olunur. Ağ qaltoniya ya da Kap (Afrika) sünbülçiçəyinin (G. Candicans) hündürlüyü 100-150 sm-ə çata bilir. Bu soğanaqlı bitkinin yarpaqları ətli, ağımtıl ətirli çiçəkləri azacıq sallaq salxıma toplanmışdır. Qaltoniya işıqsevən bitkidir, ona görə onun günəşli sahələrdə əkilməsi yüksək məhsuldarlıq əldə etməyə imkan verir. Bitkinin vegetasiya dövründə gübrə vermək xeyirlidir. Qaltoniya rütubətsevən bitki olduğu üçün vaxtaşırı suvarılmalıdır.
Tələt Kəngərli
Tələt Kəngərli (Kəngərli Tələt Nəsrulla oğlu; d. 21 noyabr 1948, Bakı şəh., Azərbaycan) — Geologiya-mineralogiya elmləri doktoru, AMEA-nın müxbir üzvü (2014).
Həyatı
Tələt Kəngərli 21 noyabr 1948 Bakı şəhərində anadan olub.
Qara Ayaq (Şot)
Qara Ayaq - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Şot şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Brukfild hamamı
Brukfild hamamı BLB 701 və BLB702 — Neft məhsullarının dinamiki özlülüyünü təyin edən aparat.
BLB seriyalı aşağı temperaturlu Brukfild hamamı
BLB seriyalı aşağı temperaturlu Brukfild hamamı – neft məhsullarının ASTM D2983 üsulu ilə geniş temperatur intervalında (-700C-+300C) dinamiki özlülüklərini ölçən stolüstü cihazdır. Sınaq üçün lazım olan aşağı temperatur - çihazın içində quraşdırlımış hermetik refrijeratorun (soyuducunun) istifadəsi nəticəsində əldə edilir.
Cihaz rəqəmsal temperatur nəzarətçisi, Brukfild viskozimetri, 12 yuva saxlayıcı və iri nəzarət pəncərəsi ilə təchiz olunub.
Şüşə yuvası və şpindel
Yuvasaxlıyıcıların unikal konstruksiyası nümunələrin temperaturunun stabil olmasını təmin etməklə bərabər maksimal dəqiq nəticələrin əldə edilməsinə imkan yaradır. Eyni zamanda hər bir yuvacıqla ayrı-ayrılıqda işləmək mümkündür.
Cihazın içində quraşdırlımış çərəyan sistemi analizin fasiləsiz yerinə yetirilməsini təmin edir. Bu da onun ümumi elekrik şəbəkəsindən asılı olmasını aradan qaldırır.
Brukfild aşağı temperatur hamamının texniki göstəriciləri
Texniki göstəricilər
Şərifabad (Şot)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 382 nəfər yaşayır (94 ailə)
Fransa Hind-Çini
Fransa Hind-Çini (,, 東洋屬法, , ), Hind-Çin İttifaqı , , , , , ) və ya Hind-Çin Federasiyası — Cənub-Şərqi Asiyada Fransa müstəmləkələri qrupu. Buraya qərbdə Kamboca, Laos (1899-cu ildən), şimalda Çinin Quançjouvan ərazisi (1898–1945) və Vyetnamın Tonkin bölgəsi, mərkəzdə Annam və cənubda Koxinxina daxil idi. Müstəmləkə 1887-ci ildə təsis edilmişdir və 1954-cü ildə ləğv olunmuşdur. Tarixinin böyük hissəsində paytaxtı Hanoy olmuş, 1887–1902-ci illərdə Sayqon ilə əvəz edilmiş və yenidən 1945–1954-cü illərdə Hanoy olmuşdur.
İkinci Fransa imperiyası 1862-ci ildə Koxinxinanı ilhaq etmiş, 1863-cü ildə Kambocada protektorat qurmuşdur. Üçüncü Fransa Respublikası Tonkin kampaniyasında Vyetnamın şimalını ələ keçirdikdən sonra, 1887-ci ildə bu protektoratlar ittifaqda birləşdirilmişdir. İttifaqa sonradan Laos protektoratı və Çinin Quançjouvan ərazisi olmaqla daha iki qurum daxil edilmişdir. Fransızlar hakimiyyətdə olduqları dövrdə bölgənin sərvətləri istismar etməklə yanaşı, regionda səhiyyə və təhsil sisteminin yaxşılaşdırılmasına da öz töhfələrini vermişdilər. Bununla belə, yerli əhali ilə müstəmləkəçilər arasında dərin fikir ayrılıqları qalmış, yerlilər ara-sıra üsyanlar qaldırmışdır. İkinci Dünya müharibəsi zamanı Fransanın süqutundan sonra müstəmləkə Vişi rejimi tərəfindən idarə olundu və 1945-ci ilin martına qədər Yaponiyanın işğalı altında qalmışdır. Bu zaman Yaponiya müstəmləkə rejimini devirmişdir. Yaponiyanın təslim olmasından sonra Ho Şi Minin başçılıq etdiyi kommunist təşkilatı olan Vyetmin Vyetnamın müstəqilliyi elan etmiş, lakin sonradan Fransa regiona nəzarəti bərpa etmişdir. 1946-cı ilin axırlarında Fransa və Vyetmin qoşunları arasında Birinci Hind-Çin müharibəsi kimi tanınan tammiqyaslı müstəqillik müharibəsi başlamışdır.
Vyetnam əleyhinə mübarizə aparmaq üçün 1949-cu ildə keçmiş imperator Bao Dayın başçılıq etdiyi Vyetnam Dövləti elan edilmişdir. Fransanın Vyetnamı yenidən birləşdirmək cəhdləri uğursuz olmuşdur. 1953-cü il oktyabrın 22-də və noyabrın 9-da Laos krallığı və Kamboca krallığı müstəqilliklərini elan etmişdir. 1954-cü il Cenevrə Konfransından sonra fransızlar iki ölkəyə (1976-cı ilə qədər) bölünmüş Vyetnamdan könülsüz şəkildə geri çəkilmiş, Fransa Hind-Çini ləğv edilmişdir.
Çaylı məhəlləsi
Haqqında
Çaylı camaatının Gəncəyə nə vaxt və haradan gəlməsi haqqında dəqiq məlumat azdır. Çaylının tarixi təxminən XVII-XVIII əsrlərdən başlayır. Kəndə köç XVII əsrin əvvəllərindən başlamışdır. Köç edənlərin əksəri indiki Ağstafa rayonunun Kəsəmən kəndindən olmuşdur. Bunun səbəbi Çar Rusiyasının öz xidmətlərinə görə bu torpaqları hərbiçilərindən birinə vermək idi. Kəndə əvvəlcə üç nəsil — bənnalar (Bənayevlər), qocalar (Qocayevlər), çarçılar (Çarçıyevlər) gəlmişlər. 1736-cı ildə Muğanda şah seçilən Nadir Gəncə bəylərbəyliyinin torpaqlarının bir qismini Kaxet çarı II Teymuraza verdi. Verilən elatlardan biri də Çaylı idi. Rus çarından aldığı hədiyyələrə və xoş vədlərə uyan II İrakli ölkəsində yaşayan müsəlmanlara ögey münasibət bəsləyirdi. Bu münasibətlərə dözməyən Borçalı, Qazax, Şəmşəddil elatları Gəncənin müxtəlif bölgələrinə köçdülər. Köçənlərdən biri də Çaylı camaatı idi. Onlar Gəncəyə pənah gətirdilər və Gəncəçayın sağ sahilində məskən saldılar.
1905-ci il erməni-müsəlman qırğınından sonra məhəllə qonşuları Hacı Məlikli, Molla Cəlilli məhəlləsinin sakinləri kimi çaylılar da Gəncəçayın sol sahilinə köçdülər və müxtəlif məhəllələrdə yerləşdilər. Onların əvvəllər yerləşdiyi məhəllədə Kərbəlayi Həsən ağanın üzüm bağı var idi. 1930-cu illərdə həmin bağın yerində "Spartak" stadionu salındı. 1905-ci ildə məhəllədə "Zaraznıy lazaret" təşkil olundu. Çaylı məhəlləsinin camaatı Gəncədə qəssablıq, əkinçilik, dabbaqlıq, dulusçuluq və arabaçılıqla güzəran keçirirdilər.
Rafal Poborski
Həyatı
6 fevralda 1976-cı ildə Varşavada anadan olmuşdur.
Peşəkar karyerasına Polşa İnformasiya Agentliyi Səhmdar Cəmiyyətində redaktor kimi başlamışdır. Sonra 2000–2003-cü illərdə Varşava Şərqşünaslıq Mərkəzinin Rus bölməsində analitik kimi çalışmışdır. 2003-cü ildən Xarici İşlər Nazirliyi ilə peşəkar əlaqəlidir, burada diplomatik və konsulluq təhsillərindən başlayaraq ta şöbə müdiri, departament direktorunun müavini və Polşa Respublikasının Səfiri vəzifələrinə keçmişdir.
Xarici İşlər Nazirliyinin qərargahında Poborski həmçinin çalışmışdır Avropa Departamentində, Şərq Siyasəti Departamentində, eləcə də Təhlükəsizlik Siyasəti Departamentində. 2006-cı ildə Hərbi Kəşfiyyat Xidmətinə həvalə edildi, oradan 2008-ci ildə diplomatiyaya qayıtdı.
2010–2014-cü illərdə Lyublyanadakı Səfirlikdə çalışmış, orada siyasi müşavir və təşviq məsləhətçisi və vitse-konsul kimi çalışmışdır. Sloveniya Respublikasında diplomatik missiyasını başa vurduqdan sonra Xarici İşlər Nazirliyinin Təhlükəsizlik Siyasəti Departamentinə qayıtdı. 2015-ci ilin sentyabr ayından Şərq Departamentinə qoşuldu, burada 2016-cı ilin fevral ayında Orta Asiya və Cənubi Qafqaz üzrə direktor müavini təyin edildi.
Polşa Respublikasının Prezidenti Andjey Dudanın 19 iyun 2019-cu il tarixli Qərarı ilə Polşa Respublikasının Azərbaycan Respublikasındakı Fövqəladə və Səlahiyyətli Səfiri təyin edildi. Türkmənistan Onun əlavə akkreditasiya ölkəsidir.
12 dekabr 2019-cu ildə Polşa Prezidenti Andjey Dudanın Sərəncamı ilə Səfir Rafal Poborski Gümüş Xaç Medalı ilə təltif edildi.
Səfir Rafal Poborski İngilis, Rus və İspan dillərində danışır.
Autosarkofaqiya
Autosarkofaqiya psixoloji xəstəlik növü. Bu pozuntu ağır və təhlükəli xəstəliklər siyahısına aiddir. Autosarkofaqiya xəstənin öz bədədnini yeməyə olan həvəsini aradan qaldıra bilməməsinə deyilir. Bu bir növ özünə yönəlmiş kannibalizm kimidir. Bu zaman həkimlər xəstənin öz-özünü yeməsinin qarşısını almağa çalışırlar. Ən dəhşətlisi budur ki, xəstənin özü baş verənləri anlamır və trans vəziyyətindəymiş kimi özünə zərər verir. Bu çox nadir psixi pozuntunu müasir tibb tarixində cəmi bir neçə dəfə qeydə alınıb. Lakin xəstəliyin az rast gəlinməsi onun dəhşətli olmasının qarşısını almır.
Başkəhriz
Başkəhriz - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Şövt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 764 nəfər yaşayır (170 ailə)
İnsomniya
İnsomniya (ἀγρυπνία  — yuxusuzluq, asomniya, dissomniya, aqripniya ) — psixoloji xəstəlik növü. Bu sindromun bir digər adı isə məşum ailəvi yuxusuzluq xəstəliyidir. Xəstəliyin adı o qədər də qorxuducu olmasa da, əslində isə, bu dəhşətli ölümcül psixi pozuntudur. Xəstəlik 30 yaşdan sonra, daha çox isə 50 yaşdan sonra başlayır. Nəticədə xəstə yatmaq hissinin nə olduğunu demək olar ki, bilmir. Ümumiyyətlə, qısamüddətli qarabasmalardan sonra özünə gələn insanlarda daha tez-tez müşahidə olunur. Qarabasmalardan sonra isə, xəstə hallusinayalar görməyə başlayır və təqribən maksimum bir ildən sonra ölür. Bu xəstəliyin dərmanı yoxdur. Xəstəliyi dəhşətli edən amillərdən biri də odur ki, bu xəstəlik ulu babalardan gen ilə ötürülür və dünyada yalnız, təxminən, 40 ailədə müvafiq genlər mövcuddur.
Əlamətlər
Yuxusuzluq hər hansı presomnik (uzun müddət yuxuya getmə), intrasomnik (gecə tez-tez oyanmalar, bundan sonra xəstənin yenidən yuxuya getməsi çətinləşir, səthi, bərpa olunmayan bir hiss) təkrarlanan şikayətlərin olması ilə xarakterizə olunan klinik bir sindromdur. yuxu) və / və ya yuxu üçün kifayət qədər vaxtın və uyğun mühitin olmasına baxmayaraq baş verən postsomnik pozğunluqlar (erkən oyanma, canlılığın olmaması, zəiflik hissi).
Diaqnoz üçün zəruri olan ümumi təsnifat xüsusiyyətləri bunlardır:
Yuxusuzluqla yuxu müddətinin azalması, oyaqlığın təmsil olunmasının artması və səthi birinci mərhələ, REM olmayan yuxunun üçüncü və dördüncü mərhələlərində azalma var; ağır pozğunluqlarla REM yuxu müddətində azalma var.
Diaqnostika
Yuxu pozğunluğunun səbəblərini diaqnoz etmək üçün xəstənin hərtərəfli müayinəsi lazımdır, o cümlədən :
Siluet
thumb|[[XVIII əsrdən qalmış tipik bir siluet portret]]
Siluet, yalnız bir haşiyə, kölgə olaraq bir şeyin vahid rəng kimi görünməsi, kölgəsi. Siluet termini əsasən müəyyən yüksəkliklərə malik şəhərlərin, dağların, coğrafi elementlərin panoramik görüntüsü üçün istifadə olunur.
Adı, Étienne de Silhouette (1709–1767) adlı fransız siyasətçisinin adından gəlir. Bəzilərinə görə malikanəsinə dəvət etdiyi sanballı qonaqların siluetlərini asmaqla texnikanın dəb halına düşməsinə səbəb olduğu üçün, bəzilərinin fikrincə, bu şəxsin ölkə idarəçiliyin tətbiq etdiyi məhdud iqtisadi siyasətlərinə görə, daha sonralar daha ucuza başa gələn şəkillərə onu adi verilmişdir.
Sevişmə
200px|thumb|Bir sevişmə [[silueti]]
Sevişmə (Making out və petting) — Amerika mənşəli termindir. Ən azı 1949-cu ilə aiddir və öpmək və ya ağır sevişmək kimi nüfuz etməyən cinsi aktlar da daxil olmaqla öpüşmək üçün istifadə olunur. Digər ləhcələrdəki ekvivalentlər arasında İngilis ingiliscəsi azalır və Hiberno-İngilis dili dəyişir.
Sevişmə çox vaxt sevgi və ya cinsi cazibə ifadəsidir. Geniş cinsi davranışları əhatə edir və ABŞ-nin fərqli bölgələrində fərqli yaş qruplarına görə fərqli şeylər deməkdir. Tipik olaraq, uzunmüddətli, ehtiraslı, kəskin öpüş (fransız öpüşü kimi də tanınır) və dəri ilə təmasda olan öpüşü ifadə edir. Bu termin bəzən, ağır sevişmə (bəzən sadə sevişmə adlanır) kimi digər ön sevişmə formalarına da aid ola bilər ki, bu da adətən bəzi cinsiyyət stimullaşdırılmalarını ehtiva edir, lakin çox vaxt nüfuz edən cinsi əlaqənin birbaşa hərəkətini əhatə etmir. Sevişmənin qəbul edilən vacibliyi iştirakçıların yaşı və nisbi cinsi təcrübəsindən təsirlənə bilər. Gənclər bəzən əsas fəaliyyətin baş verdiyi bir kəşfiyyat hərəkəti olan partiya oyunları da oynayırlar. Gənclər əsl hadisənin baş verdiyi sosial görüşlər keçirə bilərlər. ABŞ-də bu hadisələr "makiyaj qonaqlıqları" adlandırılırdı və bəzən "makiyaj otağı" adı ilə də bilinən müəyyən bir sahə ilə məhdudlaşırdı. Bu cür qonaqlıqlar ümumiyyətlə qrup seksi olaraq görülmürdü, ancaq qrupdan asılı olaraq ağır seks də baş verə bilərdi.
Quançjouvan
thumb|250x250px|Xəritədə Quançjouvan. Quançjouvan (, ̺) — Çinin cənub sahilində yerləşən, 27 may 1898-ci Tzin imperiyası tərəfindən Fransaya icarəyə verilmiş kiçik eksklav. Fransa Hind-Çininin bir hissəsi kimi Fransa tərəfindən idarə olunurdu. Ərazidə sürətli əhali artımı yaşanmamışdı. Sahilyanı Çinin digər hissələrindən fərqli olaraq, əhali 1911-ci ildə 189,000 nəfərdən 1935-ci ildə cəmi 209,000 nəfərə yüksəlmişdi. Regondakı sənayeyə gəmiçilik və kömür hasilatı daxildir.
Müstəmləkə 1943-cü ilin fevralında işğal edilmiş və Yaponiyaya verilmişdir. Bu, 1945-ci ildə Fransaya qaytarılmış, lakin 1946-cı ildə yenidən Çinə verilmişdir. Ərazinin ilkin adı olan Çjantzyan bərpa edilmişdir. Bu ərazidə yaşayan əhali kanton dili əvəzinə hokken dilində danışır.
Səthi cazibə
Səthi cazibə (və ya qeyri-səmimi cazibə) — insanın həqiqətən inandığı və ya etmək istədiyi şeydən çox, başqaları tərəfindən yaxşı qarşılandığı üçün bir şey söyləmək və ya etmək sosial hərəkətinə aiddir. Buna bəzən "insanlara eşitmək istədiklərini söyləmək" deyilir. Səthi cazibə ümumiyyətlə həvəsləndirmək və ya inandırmaq üçün təsirli bir yoldur və təəssürat/özünü təqdimetmə nəzarətinin çoxsaylı elementlərindən biridir.
Açıq-aşkar gizli niyyətlərlə müşayiət olunan yaltaqlıq və cazibədarlıq cəmiyyətdə ümumiyyətlə qiymətləndirilmir və insanların çoxu özlərini səmimi tərifləri səthi olanlardan ayırmağa çalışırlar, lakin tədqiqatçılar hətta zahirən manipulyasiya cazibəsinin də təsirli ola biləcəyini efektiv olduğunu deyirlər. İfadə edilən münasibətlər mənfi və ya rəddedici olsa da, gizli münasibətlər çox vaxt müsbət təsir göstərir. Cazibədarlığın və yaltaqlığın effektivliyi adətən adamın özünü yaxşı hiss etmək təbii istəyindən irəli gəlir.
Zərəri
Səthi cazibə dağıdıcı ola bilər. Həddindən artıq sosial zəka ustası olmaqla və digər insanların sosial siqnallarını sonsuz olaraq qəbul edərək özünə hörməti qurban verə bilər.
Müsbət nəticələri
Zahirən cazibədar olmaq bacarığı tez-tez teatr, ticarət, siyasət və diplomatiya kimi sahələrdə uğur qazandırır. Səthi cazibədarlar daha xoş təzahürləri ilə müxtəlif müsbət nəticələr yarada bilirlər, onların danışıq bacarıqları xoşa gəlmək qabiliyyətinə görə ictimai yerlərdə yüngül əyləncə təmin edir.
Tənqidi
Tənqidçilər səthi təbii cazibədən fərqləndirən bir neçə obyektiv meyarın olduğunu və normal nəzakət qaydaları çərçivəsində hamının gündəlik həyatda müntəzəm olaraq səthi cazibədarlıqdan istifadə etdiyini bildilir. Məsələn sosial qarşılıqlı əlaqə şəbəkələri vasitəsilə səthi həmrəylik və uydurma xeyirxahlığını çatdırmaq.
Tacikistan–Türkiyə münasibətləri
Tacikistan–Türkiyə münasibətləri — Tacikistan və Türkiyə arasındakı ikitərəfli diplomatik münasibətlər 1992-ci ilin yanvarında qurulmuşdur. Ölkələr arasında 30-dan çox müqavilə imzalanmışdır.
Tacikistanın Ankarada, Türkiyənin isə Düşənbədə səfirliyi var. Ölkələr Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, Ümumdünya poçt ittifaqı, BMT-nin Təhsil, Elm və Mədəniyyət məsələləri üzrə Təşkilatı, Beynəlxalq Yenidənqurma və İnkişaf Bankı, BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı, Beynəlxalq Mülki Aviasiya Təşkilatı, Beynəlxalq Telekommunikasiya İttifaqı, Beynəlxalq Valyuta Fondu, Beynəlxalq Kənd Təsərrüfatının İnkişafı Fondu, Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlıq və İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının üzvüdür. Hər iki ölkə beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində bir-biri ilə əməkdaşlıq edir.
Çağdaş münasibətlər
Türkiyə Tacikistanın müstəqilliyini 16 dekabr 1991-ci ildə tanımış və 29 yanvar 1992-ci ildə ilk diplomatik əlaqələr qurulmuşdur. Türkiyənin Düşənbədəki səfirliyi 4 avqust 1992-ci ildə, Tacikistanın Ankaradakı səfirliyi isə 16 oktyabr 1995-ci ildə açılır.
İki ölkə arasındakı münasibətlər, Türkiyənin Orta Asiyanın digər ölkələri ilə münasibətləri kimi inkişaf edir. Türkiyə səfirliyi vətəndaş müharibəsi dövründə ölkədə açılan yeganə diplomatik nümayəndəlik olur. Həm də bu dövrdə Türkiyənin Baş naziri Süleyman Dəmirəl Tacikistanı ziyarət etdi.
Tacikistan Prezidenti Emoməli Rəhmon 19-22 yanvar 2006-cı il tarixlərində Türkiyəyə rəsmi səfərə olur.
Rəşad Qənbərli
Rəşad Əlizamin oğlu Qənbərli (25 iyun 1996; Uzuntəpə, Cəlilabad rayonu, Azərbaycan — 16 sentyabr 2022; Kəlbəcər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri. 2022-ci il sentyabrın 12-dən 13-nə keçən gecə Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin Kəlbəcər rayonu istiqamətində, Azərbaycan-Ermənistan sərhədində Azərbaycan Ordusuna qarşı törətdiyi təxribat nəticəsində şəhid olmuşdur.
Həyatı
Rəşad Qənbərli 25 iyun 1996-cı ildə Cəlilabad rayonunun Uzuntəpə kəndində anadan olmuşdur. Turanə Rzayeva ilə ailəli idi.
Hərbi xidməti
Rəşad Qənbərli Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Cəlilabad rayon şöbəsi tərəfindən hərbi xidmətə çağırılmış, bir müddət Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında, "N" saylı hərbi hissələrdən birində müddətli həqiqi hərbi xidmət etmişdir. Hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra bir müddət mülki fəaliyyət göstərmişdir. Sonra yenidən müddətli həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olaraq xidmətinə davam etmişdir. Quru Qoşunlarının "Komando" Briqadasının tərkibinə daxil olmuşdur.
2022-ci il sentyabrın 12-si gecə və 13-ü səhər saatlarında Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən Azərbaycan-Ermənistan dövlət sərhədinin Daşkəsən, Kəlbəcər, Laçın və Zəngilan istiqamətlərində genişmiqyaslı təxribat törədilmişdir. Təxribat nəticəsində Azərbaycan-Ermənistan sərhədində sərhəd toqquşması baş vermişdir. Döyüşlərdə Quru Qoşunlarının "Komando" Briqadasının kəşfiyyatçısı kimi iştirak edən Rəşad Qənbərli 16 sentyabr 2022-ci ildə Kəlbəcər rayonu istiqamətində döyüş tapşırığını yerinə yetirərkən şəhid olmuşdur. Həmin gün nəşi doğulduğu Cəlilabad rayonunun Uzuntəpə kəndində dəfn edilmişdir. Dəfn mərasimində rayon rəsmiləri, şəhidin yaxınları, hərbçilər, ictimaiyyət nümayəndələri iştirak etmişlər.
Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək igidlik və mərdlik göstərmiş, hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirərək şəhid olmuş Rəşad Qənbərli Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2022-ci il tarixli Sərəncamına əsasən ölümündən sonra 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni və "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edilmişdir.
İstinadlar
<references group="" responsive="0">
Elmira Muradəliyeva
Elmira Muradəliyeva (tam adı: Elmira Böyükağa qızı Muradəliyeva) — Azərbaycan tarixçisi, Bakı Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsinin "Azərbaycan tarixi (humanitar fakültələr üzrə) kafedrası"nın professoru, tarix elmləri doktoru.
Təhsili
1982-ci ildə Moskva Dövlət Universitetində "Bakı neft sənayesində inhisarçı kapitalın tarixinə dair kütləvi mənbələr" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir.
1983 ildə bu işə görə Gənc tədqiqatçıların Ümumittifaq Müsabiqəsində Laureat diplomu ilə təltif olunmuşdur.
1991-ci ildə isə AMEA-nın Tarix institutunda "XIX yüzillyin II yarısında Quzey Azərbaycan şəhərləri"mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edib.
Elmi fəaliyyəti
1973-cü ildən günümüzədək öz elmi-pedaqoji fəaliyyətini Azərbaycan tarixi kafedrasında davam etdirir 80-dən artıq elmi əsərin, o cümlədən 3 monoqrafiyanın müəllifidir. 7 elmlər namizədi yetişdirib." Azərtelefilm " in çəkdiyi "Odlu məmləkət" monumental 12 seriyalı elmi-publisistik (rejissor Nazim Rza İsrafiloğlu) elmi məsləhətçisi və iştirakçısı olmuşdur.
Siyasi fəaliyyəti
Elmira Muradəliyeva Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası üzvü və Partiya Ali Məclisi sədrinin müavinidir.
Qaramanoğlu Günəri bəy
17 aprel 1300-cü ildə vəfat etdi.
Qlenn Vilyam Şou
Qlen Vilyam Şou – ABŞ pedaqoqu, yazıçısı, tərcüməçisi, dövlət məmuru. 1916–1940 və 1949–1957-ci illərdə Yaponiyada aktiv fəaliyyət göstərmişdir. İkinci dünya müharibəsinə qədər bir çox müasir Yaponiya yazıçısının əsərlərini ingilis dilinə tərcümə etmiş, Qərb dünyasının Yaponiyanı başa düşməsinə töhfə vermişdir. Müharibədən sonra ABŞ–Yaponiya münasibətlərinin yaxşılaşdırılması üçün çalışmışdır.
Həyatı
Qlen Vilyam Şou 1886-cı ildə ABŞ-nin Los-Anceles şəhərində doğulmuşdur. 1910-cu ildə Kolorado Kollecindən məzun olmuş, Havay adaları, Yaponiya, Çin və Hindistanda ingilis dili dərsləri vermişdir. 1916–1940-cı illərdə Yaponiyanın Osaka prefekturasında fəaliyyət göstərmişdir. "Osaka Mainichi" qəzet şirkəti üçün radio yayımları hazırlamış, "Osaka Asahi Shimbun" qəzetinin köşə yazarı olmuşdur.
Yapon dilini bildiyi üçün 1940–1949-cu illərdə ABŞ donanması üçün işləmiş, yapon dili təlimi ilə məşğul olmuş, Kolorado ştatında yerləşən Donanma Dil Məktəbinin direktoru olmuş, Vaşinqtonda yerləşən Donanma Kəşfiyyat Məktəbinin dekanı təyin olunmuşdur. 1949-cu ildə dövlət tarixçisi kimi Yaponiyaya qayıtmış, Yaponiya Xarici İşlər Nazirliyinin sənədlərinin lentə alınma prosesinə başçılıq etmişdir. 1952–1957-ci illərdə ABŞ-nin Tokio səfirliyində ABŞ İnformasiya Agentliyinin mədəniyyət işçisi kimi işləmişdir.
Əsərləri
Əsas əsərlərinə "Osaka eskizləri" (1929), "Yapon qaralama dəftəri" (1932) və "Yaponiyada yaşamaq" (1936) daxildir. O, bir sıra müasir Yaponiya yazıçılarının əsərlərini tərcümə etmişdir: "Keşiş və onun şagirdləri" (1922, Hyakuzo Kurata), "Tocuronun sevgisi" (1925, Kikuçi Kan), "Adilik" (1927, Futabatey Şimey). Rünoske Akutaqavanın hekayələrini tərcümə edərək 1930-cu ildə "Qrotesk və maraqlı hekayələr" adı ilə nəşr etdirmişdir.
Somatoparafreniya
Somatoparafreniya — Somatoparafreniya zamanı xəstə bədəninin bir hissəsinin, daha çox qolunun və ayağının, ona aid olmadığını deyir. O iddia edir ki, onun bədəninin həmin hissəsi müstəqil hərəkət edir və xəstə ona heç cür nəzarət edə bilmir. Hətta bəzən, o öz bədəninin hissəsi ilə başqa bir şəxsiyyət kimi ünsiyyət yaratmağa çalışır. İşin qəribəliyi onadadır ki, xəstənin ətraf hissələri həqiqətən də ona ziya vura bilər. Məsələn, başından vura bilər. Və pasiyent tam əmindir ki, bu hərəkətin onun özünə heç bir aidiyyəti yoxdur.
Danabulaq
Danabulaq - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Şövt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 262 nəfər yaşayır (45 ailə)
Vəzirov
Vəzirov — Azərbaycan soyadı.
Konstantinopol divarları
sağ|thumb|300px|İstanbul və divarları
Feyzullahzadə Mustafa Əfəndi
Feyzullahzadə Mustafa Əfəndi — Osmanlı alimi, şairi və şeyxülislamı. Atası Seyid Feyzullah Əfəndi II Süleyman və II Mustafa səltənətlərində, qardaşı Seyid Murtuz Əfəndi isə Sultan Mahmud və Sultan Osman səltənətlərində şeyxülislam olmuşdur.
Konstantinopol divarları
thumb|300px|II Theodosius divarları
Konstantinopol divarları, Konstantinopolun müdafiə divarları və ya İstanbul divarları, hazırda İstanbulun sərhədləri içərisində olan İstanbulu əhatə edən və Şərqi Roma İmperiyası dövründə inşa edilmiş şəhər divarlarıdır. V əsrdən başlayaraq şəhəri əhatə edən divarlar sökülmə və yenidənqurma işləri ilə dörd dəfə əsaslı təmir edilmişdir. Son konstruksiyası eramızın 408-ci ilindən sonra olmuşdur. II Theodosius (408–450) dövründə İstanbul divarları Sarayburnudan Haliç sahili boyunca Ayvansaraya, bu tərəfdən Mərmərə dənizi sahilləri boyunca Yeddiqülləyə, Yeddiqüllədən Topqapıya, Topqapıdan Ayvansaraya qədər uzanırdı.
Feyzullahzadə Mustafa Əfəndi
Həyatı
1679-cu ildə İstanbulda dünyaya gəldi. Atası II Süleyman və II Mustafa səltənətlərində şeyxülislam olan Seyid Feyzullah Əfəndi, anası isə yenə II Mustafanın müəllimlərindən Vani Mehmed Əfəndinin qızı idi. Atasından və onun mühitindəki bir çox mühüm alimlərdən dərslər aldı. Atasının nüfuzundan istifadə edərək qısa müddətdə yüksəldi və bu vəziyyət müxtəlif söz-söhbətlərə və tənqidə yol açdı. Hələ 23 yaşında ikən yüksək dərəcəli bir rütbə olan Məkkə qazılığına gətirildi (1701). Vəzifə müddətini tamamlayıb geri dönərkən yol boyunca onu qarşılayan üləma zümrəsinə mənsub şəxslərin ona hədiyyələr təqdim etməsi barədə dövrün tarixçilərindən Raşidi geniş şəkildə danışır. Döndükdən dərhal sonra 1703-cü ilin aprelində birbaşa Anadolu qazəsgəri təyin edilməsi, illərdir bu vəzifəni gözləyənlərin narazılığına səbəb oldu. Buna baxmayaraq həmin ilin iyununda Rumeli qazəsgərliyi payəsi də məhz Mustafa Əfəndiyə verildi.
Yenə tarixçi Raşidiyə görə, bu təyinat o illərdə Rumeli qazəsgəri olan qardaşı Seyid İbrahim Əfəndini qısqanan Mustafa Əfəndinın könlünü almaq üçün atası tərəfindən qəbul edilmişdir. Ancaq atası Feyzullah Əfəndiyə qarşı etirazların artması və 1703-cü ildə baş verən Ədirnə hadisələrində faciəvi şəkildə qətlə yetirilməsi Mustafa Əfəndidən də yan keçmədi. Bir müddət Yeddiqüllə zindanlarında həbs edilən Mustafa Əfəndi öncə Kipr adasına, ardından Bursaya sürgün edildi. Sultan Əhməd səltənətinin sonlarına qədər təxminən 27 il Bursada yaşayan Mustafa Əfəndi 1730-cu ildə Sultan Mahmudun taxta cülusunun ardından bağışlanaraq İstanbula çağırıldı. 2 avqust 1732-ci ildə Rumeli qazəsgəri, 13 aprel 1736-cı ildə Dürri Mehmed Əfəndinin yerinə şeyxülislamlığa gətirildi. Ədalətli bir şeyxülislam olaraq anılan Mustafa Əfəndi keçirdiyi iflicin ardından vəzifəsinə davam etsə də, çox keçmədən 4 mart 1745-ci ildə vəfat etdi. Cənazəsi bacısının əri və özü kimi şeyxülislam olan Mirzəzadə Mehmed Əfəndinin yanında Qaracaəhməd məzarlığında dəfn edildi.
Yaşlılığı və keçirdiyi xəstəlik səbəbilə Sultan Mahmud tərəfindən verilən icazəylə verdiyi fətvalarda imza yerinə möhür istifadə etdiyi bilinir. Özü kimi üləma zümrəsinə daxil olan oğullarından müdərris Osman Əfəndi 1738-ci ildə vəfat etmiş, digər oğlu Abdullah Əfəndi Rumeli qazəsgərliyi və naqibüləşraflığa qədər yüksələrək 1770-ci ildə vəfat etmişdir. Hər iki övladı da atasının yanına dəfn edilmişdir.
Konstantinopol divarları
Divarlar və bürclər
Divarların uzunluğu 22 km-dir. Haliç divarları 5,5 km, quru divarları 7,5 km, Mərmərə divarları 9 km-dir.
Quru divarlar üç hissədən ibarətdir: xəndək, xarici divar və daxili divar. Xəndəklər bu gün əkinçilik ərazisinə çevrilib. Divara bitişik və quru divarlarının kənarında 50 m aralıqlarla əksəriyyəti çökmüş və çatlamış 96 bürc vardır. Bu bastionlar boydan-boya uzanan divarlar arasında 10 metrlik bir proyeksiyada, əsasən kvadrat planlı və 25 m hündürlükdədir. Pəncərələri, tağları və qapıları var. Daxili divarlarla xarici divarlar arasında qapılar və pilləkənlər var. Kefeki daşı və kərpic daxili divarlarda və qalalarda istifadə edilmişdir.
Xarici divarlar sandıq və ya qazamat divarlarıdır. Xarici divarlarda daha kiçik və daha böyük bürclər arasında gediş-gəlişi təmin etmək üçün kiçik bürclər mövcuddur. Bütün bu xəndək, bürc, xarici və daxili divarların ümumi eni 70 m-dir. Divarların içərisində dəhlizlər və kiçik boşluqlar mövcuddur.
Bu bürclərdən bəzilərinin tarixi şöhrəti vardır: Yedikule, Sulukule, Anemas, Isaakios.
Dəniz divarları
Dəniz divarları şəhəri Propontis (Marmara dənizi) və Qızıl burun (Χρυσοῦν Κέρας) tərəflərdən əhatə edirdi. İlkin Bizans şəhərinin dəniz divarlarına sahib olduğu məlum olsa da, sağ qalan orta əsr şəhər divarlarının dəqiq tikilmə tarixi müzakirə mövzusudur. Uzun müddət dəniz divarlarının əsas quru divarlarını inşa edən I Konstantin tərəfindən tikildiyi düşünülürdü. Bununla birlikdə, bu inşaat üçün ilk həqiqi istinad 439-cu ildə, şəhər valisi Cyrus Panopolisin quru divarlarının bərpası və dəniz tərəfə olan hissəsinin tamamlanması barədə verdiyi əmrlə oldu. Bu hadisə, Vandalların Karfageni fəth etməsi və eyni ildə dəniz təhlükəsinin meydana gəlməsi siqnallarından şübhəsiz ayrı deyildir. Buna baxmayaraq dəniz divarları təxminən 700-cü illərə qədər dəqiq göstərilməmişdir.
Dəniz divarları memarlıq baxımından Theodosian Divarlarına bənzəyirdi, lakin daha sadə bir quruluşda inşa edilmişdir.
Quru divarlarından aşağı olan dəniz divarları, limanların içərisini qoruyan tək bir divar halında idi. Qızıl burun divarları, Qızıl burun limanının girişində İmparatoru III Leon tərəfindən qurulmuş, üzən çəlləkllərlə dəstəklənən ağır bir zəncirlə müdafiə olunurdu. Bu zəncirin bir ucu bugünkü Sirkeci ərazisindəki Eugenius Qülləsinə, digəri isə alt mərtəbəsi daha sonra Yeraltı Məscidə çevrilən Qalatadakı böyük kvadrat qalaya bağlanmışdı.
Qapılar
sağ|thumb|316x316px|Belqrad qapısı, ikinci böyük hərbi qapıdır.
Konstantinopol divarları boyunca əsas qapılar və yan qapılar var. Qapılar divardakı 5 m enində bir tağın altındadır. Əsas küçələrin keçdiyi Topqapı və Ədirnəqapı xaricindəki qapılar iki arabanın yan-yana keçməsi üçün çox dardır. Bu qapıların mərmərlə üzlənmiş içərisi və taxta qapıları var idi. Divara dırmaşmaq üçün tikilmiş pilləkənlər qapıların içərisində sağda və soldadır. Qapı divarlarının içərisindəki boşluqlarda əsas qapını bağlamaq üçün istifadə olunan dəmir qapılar və ya barmaqlılar mövcud idi. Ayrıca, bəzi əsas qapıların xarici qapısı var idi. Bunların çoxu tarixdə itmişdir. Bəzi qapılarda kitabələr var, ancaq bunlar Osmanlı imperiyasındandır. Xarici qapı ilə daxili qapı arasındakı məsafə 25 metrdir.
Topqapı sarayı qapısından Qızıl buruna, buradan Yeddiqülləyə və yenidən Topqapı sarayına qayıdan divarların qapıları belədir.
Konstantinopol ətrafının gücləndirilməsi
thumb|200px|[[Xristofor Buondelmonti|Cristoforo Buondelmontiyə məxsus Liber insularum Archipelaginin Marciana kitabxanasında yerləşən və 1420-ci illər ilə 1430-cu illər ətrafında olan kopyasındakı Konstantinopol ilə Qalata xəritəsi]]
Müxtəlif dövrlərdə Konstantinopol ətrafında bir çox gücləndirmə işləri aparılmışdır. Şəhərin əsas divarları boyunca müdafiə sistemini tamamlayan ünsürlərin olduğunu söyləmək mümkündür. Bunlardan birincisi və ən böyüyü 56 km uzunluğunda olan Anastasiya Divarıdır. V əsrin ortalarında Konstantinopolun 65 km qərbində şəhərin xarici müdafiəsi üçün inşa edilmişdir. Bu divar 3.30 metr qalınlığında və 5 metr hündürlüyündə idi. Ancaq etibarlılığı məhdud idi. Bir müddət sonra VII əsrdə tərk edildi. Materialları yerli bina tikintisində istifadə edilmişdir. Ancaq bəzi hissələri hələ də mövcuddur.
Azadlıq küçəsi (Taqanroq)
Petrovskaya küçəsi — Taqanroq şəhərində yerləşən küçə. Taqanroqun İnstrumental və Transport küçələri arasında yerləşir. Küçənin uzunluğu 2120 metr təşkil edir. Küçələrin nömrələnməsi İnstrumental küçəsindən başlayır.
Konstantinopol divarları
Qalata divarları
thumb|Qalata müdafiə divarlarının qalıqları
Azadlıq küçəsi (Taqanroq)
Tarixi
Küçənin hazlr ki, adı 1957-ci ildə verilmişdir. Ona qədər küçə Sovet İttifaqı qəhrəmanı, qütb təyyarəçisi Vasili Serqeeviç Molokovun şərəfinə Molokov küçəsi adlandırılmışdı.
Konstantinopol divarları
Qalata divarları
Qalata Bizans dövründə Sykainin xarici məhəlləsi olduğu vaxtlar gücləndirilməmişdir. Qızıl buynuzun ağzında uzanan zəncirin mühafizəçisi kimi fəaliyyət göstərirdi. Ancaq 1204-cü ildə şəhərin zəifləməsindən sonra Qalata Venesiya ərazisinə çevrildi və daha sonra Genuya Respublikasının müstəmləkəsi oldu. Bizanslıların etirazlarına baxmayaraq, Genuyalılar Bizans nəzarətinin xaricində qalmış öz məhəllələrini xəndəklə əhatə etməyə müvəffəq oldular. Koloniyanın ətrafındakı qala tipli evləri özlərinin yaratdıqları ilk divarla birləşdirdilər. Qalata qülləsi və digər şəhər divarlarının uzantıları 1349-cu ildə şimal hissədə həyata keçirilmişdir. Sonrakı istehkam və müdafiə divarı uzantıları 1387, 1397 və 1404-cü illərdə davam etmişdir. Kobud şəkildə deyilsə, təxminən trapesiya formasında həyata keçirilmiş genişlənmə onlara böyük bir qapalı ərazi verdi. Genişlənmə Azapkapıdan şimala Şişxana istiqamətində, oradan Topxanaya və daha sonra Karaköy istiqamətində olmuşdur.
Azadlıq küçəsi (Taqanroq)
Tarixi
Hazırda şəhərdə aparılan planlı tədbirlər sayəsində Azadlıq küçəsi bir xəttli olmuşdur. 1 avqust 2009-cu ildə İnstrumental küçəsindən Kolxoznu xiyabanına hərəkətin bir xətli olması barədə qərar qəbul edilmuşdir.