cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Azər Namazov
Fəaliyyəti
1992–1994-cü illərdə müxtəlif kommersiya strukturlarında çalışmışdır. 1994-cü ildə yeni yaradılmış AR Gənclər və İdman Nazirliyinə idarə rəisi vəzifəsinə təyin edilmiş, Nazirliyin Kollegiya üzvü olmuşdur. 1996–1998-ci illərdə Bakı şəhəri İcra Hakimiyyətinin aparatında şöbə müdiri olmuş, 1998–2005-ci illərdə BŞİH-nin "İnterservis" Müdiriyyətinin təsis etdiyi "Trans-Servis" şirkətinin prezidenti vəzifəsində çalışmışdır. 2011-ci ilin fevral ayından AR Rabitə və İnformasiya Texnologiyaları Nazirliyində məsləhətçi vəsifəsində işləyir. 2013-cü ilin iyul ayının 3-dən AMEA Rəyasət Heyətinin Hüquqi Təminat şöbəsinin rəisi vəzifəsində işləmişdir. 2014-cü ilin fevral ayının 18-də AMEA Rəyasət Heyətinin qərarı ilə AMEA Elmi İnnovasiyalar Mərkəzinin Baş direktoru vəzifəsinə təyin edilmişdir.
Yeva Qrin
Yeva Qael Qren (d. 5 iyul 1980, Paris) — fransız aktrisası, model. "Kazino "Royal"" filmində Ceyms Bond sevgilisi rolunu oynamışdı.
İlk kinorolu 2003 il "Xəyalpərəstlər" filmində almışdı. Əvvəlcə sarışın olmuş Qrin on dörd yaşında boyanıb. Qrinə görə, "fikirləşdim ki, bu rəng dərimə daha uyğundur".
Verden
Verden — fransız dilində Verdun, latın dilində Verodunum güclü volfram deməkdir. Şəhər Qrand-Este Maas çayının sol sahilində yerləşir. Sahəsi 31 kv.km, əhalisi 23 min nəfərdir. Digər şəhərlərlə avtomobil və dəmir yolları ilə əlaqə saxlanılır. I dünya müharibəsində şəhərin tarixi məhv edilir.
Tarixi
Romalıların bura gəlişinə kimi burda hollandlar məskunlaşmışıar. 843-cü ildə Verden müqaviləsinə əsasən frank imperatoru Böyük Karl onu Fransa, Almaniya və İtaliya arasında bölür. Orta əsrlərdə Verden katolik kilsəsinə aid olur. 1552-ci ildə İtaliya və Fransa arasında müharibədə Verden Fransaya verilir.
1870-73-cü illərdə prusiyanın tərkibinə daxil olur.
I dünya müharibəsinə məxsus abidə
Şəhər I dünya müharibəsində alman və fransız hərbçiləri arasında 1918-cı ildə müharibədə əsas hədəf olur. Bu zaman şəhər tamamilə məhv edilir. O vaxtan Verden qanlı müharibənin məskəni kimi tarixə düşür.
Mükafat
1922-ci ildə hərbi mükafat verilir. (ABŞ)
Beatriz Ortiz
Beatriz Ortiz (d. 21 iyun 1995) — İspaniyanı təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Beatriz Ortiz, İspaniya yığmasının heyətində 2016-cı ildə Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Beşinci pillə uğrunda görüşdə Çin yığmasını 11:6 hesabı ilə məğlub edən İspaniya yığması, Rio-de-Janeyro Olimpiadasını beşinci pillədə başa vurdu.
Quyruqsuz tinamu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Şəfa bulağı (film, 1981)
Məzmun
Filmin qəhrəmanı cövhərində sağlamlıq məlhəmi olan su-Darı Dağ suyudur. Qədim Naxçıvanın yenicə arayıb ərsəyə gətirdiyi şəfa qaynağı. Darı Dağın mərgümüşlü suyunun şəfaverici xüsusiyyəti ilə yanaşı xalq təsərrüfatında, yeyinti sənayesində istifadə edilməsi vacib olan bir sıra xassələri də aşkar edilmişdir. Film bu barədə söhbət açır.
Bakı dəmiryol vağzalında terror aktı (1994)
Bakı dəmiryol vağzalında terror aktı — 1994-cü il fevralın 1-də Bakı dəmiryol vağzalında "Kislovodsk-Bakı" sərnişin qatarında törədilmişdir.
Nəticəsi
Terror aktı nəticəsində 3 nəfər həlak olmuş, 20 nəfər müxtəlif dərəcəli bədən xəsarəti almışdı.
Glochidion johnstonei
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Aran (Tovuz)
Aran — Azərbaycan Respublikasının Tovuz rayonunun Yanıqlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Toponimikası
Kənd yerli əhali arasında Aran Yanıqlı kimi tanınır. Vaxtilə Yanıqlı kəndinin Aran adlı ərazisində əkin sahələri olmuş, İkinci Dunya müharibəsindən sonra isə həmin kənddən ayrılmış əhali burada yeni yaşayış məntəqəsi salmışdır. Oykonim "Aranda yerləşən Yanıqlı kəndi" mənasındadır.
Tarixi abidələri
Kənddə daşınmaz tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınmamışdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Çınqıldağ silsiləsinin ətəyində yerləşir.
Mədəniyyəti
Kənddə mədəniyyət müəssisəsi mövcud deyil.
Təhsil
Kənddə təhsil müəssisəsi mövcud deyil.
Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.
Səhiyyə
Kənddə Aran tibb məntəqəsi yerləşir.
Mənsur ağa Vəkilov
Mənsur ağa Vəkilov — kapitan
Bərklik
thumb|Brinel üsulu ilə bərkliyin ölçülməsi right|thumb|200px|Vikkers bərkliyi ölçmə cihazı
Mənsur ağa Vəkilov
Həyatı
Mənsur ağa Vəkilov Qazax şəhərində anadan olub, Krım muharibəsinin (1853-55-ci illər) qəhrəmanı kapitan Mənsur ağa Vəkilov idi. 1855-ci il sentyabrın 12-də Qafqaz Əlahiddə Ordusu komandanın verdiyi əmrdə oxuyuruq:
Bərklik
Bərklik — bir cismin digər cismə batmasına qarşı yönəlmiş müqavimət. Bərklik yalnız bərk cismlərə yox, həm də yumşaq cismlərə aid edilir. Bərklik, materialın daxili deformasiyaya və kəsilməyə qarşı müqaviməti ilə xarakterizə olunan möhkəmlikdən fərqlidir.
Mənsur ağa Vəkilov
Həyatı
"Üçüncü süvari-musəlman alayındakı qazaxlılardan ibarət sotniyanın komandiri, kapitan Mənsur ağa Vəkilova "İgidliyə görə" və üstü yazılı dördüncü dərəcəli "Müqəddəs Anna ordeni", Qazax - bəy polusotniyasından olan milis praporşiki Mir Mirzə Məhəmməd Şərif oğluna podporuçik rütbəsi, Borçalı bəy polusotniyasının vəkili Məmmədşah bəy Ağasultanova gümüş temlyak gəzdirmək hüququ və yunker rutbəsi, Qazax bəy polusotniyasından Mustafa ağa Eyyub ağa oğluna "İgidliyə görə" və üstü yazılı gümüş medal, Qazax sotniyasından Mustafa ağa Mirzəli ağa oğlu Vəkilova gumuş temlyak gəzdirmək hüququnda yunkerlik rutbəsi verilsin".
Professor Satur Arayan özünün 1978-çi ildə nəşr etdirdiyi "Erməni xalqının tarixi taleyində Rusiyanın rolu" monoqrafiyasında kapitan Mənsur ağa Vəkilovu oxucuya erməni "Martiros Vekilev" kimi təqdim edir. Hələ 1826-cı ildə Şamxor və Gəncə, Lori-Pənbək rayonunda, Dilican dərəsindəki döyüşlərdə Qazax süvari dəstəsinin iranlılara qarşı göstərdiyi qəhrəmanlıqlar xalqımıza yaxşı məlumdur. Raport və əmrlərdə kapitan Mənsur ağa Vəkilovdan danışılanda "M.Vekilov" yazılırdı. Görünür professor Ağayanın əlinə girəvə də buradan düşüb. Yuxarıda gətirilən sitat da onun əsassız olduğunu sübut edir.
Ailəsi
Uşaqları Məmmədrza ağa Vəkilov, Nadir ağa Vəkilov
Rastgordan
Rastgordan — İranda, Mərkəzi ostanında, Komican şəhristanının Mərkəz bəxşinin İsfəndan dehestanında kənd. 2011–ci il siyahıyaalınmasına əsasən kəndin əhalisi 32 ailədə 59 nəfəri kişilər və 47 nəfəri qadınlar olmaqla cəmi 43 nəfərdir. Kəndin əhalisini türklər təşkil edir, türkcə danışırlar və şiə müsəlmandırlar.
Şari çayı
Şari çayı — Mərkəzi Afrikada yerləşən 949 km uzunluğu olan çay.
Başlanğıcını Mərkəzi Afrika Respublikasından götürərək Çada axar və Çadın paytaxtı Ncamena ilə Kamerunun Kousseri şəhəri arasındakı sərhəd xəttini əmələ gətirən Loqon çayı ilə birləşərək Çad gölünə tökülür.
Paytaxt Ncamena və Sarh şəhəridə daxil olmaqla Çad əhalisinin böyük hissəsi bu çayın sahillərində sıxlaşmışdır. Çay, Çad gölünü bəsləyən qaynaqların 90 %-ni təşkil edir. Çayın suvardığı ərazinin sahəsi təxminən 548747 km²-dir.
Çayın ən böyük qolu Loqon çayı olub, daha kiçik ölçülü qolları Bahr Salamat, Bahr Sahr, Bahr Aouk ve Bahr Keytadır. Bütün bu çay şəbəkəsi bölgədə böyük bir balıqçılıq sənayesinin yaranmasını təmin etmişdir. Çayda ovlanan ən dəyərli balıq Nil xanısıdır.
Təbrizi
Təbrizi — Cənubi Azərbaycanda daha çox işlədilən təxəllüs.
Bu təxəllüsü olan tanınmış insanlar
Digər
Pataqon tinamusu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Norveçin dənizaşırı əraziləri
thumb|450px|Norveç və onun dənizaşırı ərazisi thumb|450px|Norveçin Dənizaşırı Əraziləri Norveçin dənizaşırı əraziləri — ölkənin beş ərazi mülkiyyəti mövcuddur ki, onunda üçü asılı ərazi (Biland), ikisi isə inteqrasiya olunmuş ərazidir (Andre deler av landet).
Norveçin asılı əraziləri hüquqi mənada bu ölkənin Cənub yarımkürəsində yerləşən mülklər nəzərdə tutulur. Bu asılı ərazilər Atlantik okeanın cənubunda yerləşən vulkanik məşhəlli olan Buve adası (49 km²) və Cənub okeanının suları ilə yuyulan Kraliça Mod Torpağıında yerləşən 20° q. u. və 44°38’ q. u arasında yerləşən materik ərazisi, Bellinshauzen dənizi suları ilə yuyulan vulkan məşhəlli I Pyotr adasından ibarətdir.
Norveçin dənizaşırı ərazilərinə daxil olan inteqrasiya olunmuş mülklər Şimal yarımkürəsində olanlardır. Bu Norveç dənizində yerləşən vulkanik məşhəlli Yan Mayen adasından (377 km²) və Şimal Buzlu okeanda yerləşən Şpisbergen arxipelaqından (Ayı adasıda daxildir) ibarətdir.
İdarə
Beynəlxalq standlaşdırmsya görə inteqrasiya olunmuş ərazilər "Şpisbergen və Yan-Mayen" adı altında birləşdirilmişdir. Beynəlxalq standartlaşdırma və BMT Statistika bölməsi ərazinin milli internet domeni olaraq .sj qəbul etmişdir. Ancaq inzibati cəhətdən bu ərazilər bir-biri ilə əlaqəli deyildir. Yan-Mayen Nurlann quberniyasına tabedir. Şpisbergenin statusu isə (Sysselmannen på Svalbard) xüsusi siyasi statusa malikdir. Şpisbergenin statusu ölkə daxilində 1925-ci ildə təsdiqlənmiş "Şpisbergenin sratusu haqqında qanunla", beynəlxalq səviyyədə isə Şpisbergen traktatı (1920) ilə müəyyənləşdirilmişdir.
Bu beynəlxalq müqaviləyə görə arxipelaq Norveçin ərazi bütövlüyünü təşkil etsədə silahsızlaşdırılmış zonadır. Üstəlik bu ərazilərin təbii ehtiyyalarından tərəflər bərabər ssəviyyədə istifadə edə bilərlər. Mövcud maddə həmcinim məhəlli sularınada şamil edilir. Hazırda bu hüquqlardan Norveç və Rusiya yararlanır (1995-ci il məlumatına görə rusların sayı norveçlilərin sayını keçmişdir). Yan-Mayendən fərqli olaraq Şengen zonasına, Avropa İqtisadi zonasına daxil deyildir.
Aşıq Sakit Köçəri
Aşıq Sakit Köçəri — aşıq, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.
Norveçin dənizaşırı əraziləri
Əldə edilmə tarixi
XX əsrin əvvələrində Norveçdə milli özünü dərkin ən üst səviyyəsi müşahidə edilirdi. 1905-ci ildə Norveç tarixində ilk dəfə olaraq 1905-ci ildə referendum həyata keçirilir. Bununlada Norveç İsveçdən ayrılaraq müstəqil krallığa çerilir. Danimarka şahzadəsi Karl, VII Haakon adını qəbul edərək Norveç taxtına oturur. Gənc xalq dövlət rəmzləri və siyasət ilə əlaqədar adımlara ehtiyyac duyurdu. . Bu adımmlardan biri norveç ekspasionizmi olmuşdur. Ancaq dövlət müstəqilliyinin əldə edilməsinə qədər bütün düyna demək olar ki bölünmüşdür. 200px|thumb|left|Norveç xəritəsi
Aşıq Sakit Köçəri
Həyatı
1943-cü ildə Dağıstan MR Axtı rayonunun Xnov kəndində anadan olub.
Norveçin dənizaşırı əraziləri
Asılı ərazilər
Buve adası dünyanın quru sahələrindən ən uzaqda yerləşən quru parçasından biridir (Pasxa adası və Tristan-da-Kunya adaları). Yan almaq üçün lverişli sahəyə malik olmaması səbəbindən indiyənə kimi heç kəs onun ərazisində qışlamamışdır. İlk uzun müddətli dayanacaq kimi istifadə edilməsi isə kəşf edilməyindən 100 il sonraya 1927-ci ilə təsadüf edir. Bu zaman "Norveç" gəmisinin kapitanı Lars Kristensen adaya yan alaraq orada bir ay qalır və adanı Norveçin mülkiyyəti elan edir.
Böyük İran
Böyük İran və ya Antik İran ( - İran-e Bozorg və ya - Irānzamīn) — İranın mədəni təsirinə məruz qalan bölgələri özündə birləşdirən coğrafi ərazi. Adətən bu ərazi indiki İran platosu mərkəzdə olmaqla Qafqazı, Şərqi Anadolunu, Hind çayı boyunca olan torpaqları və Pakistanı əhatə edir. Bu termin Encyclopædia Iranica tərəfindən də istifadə edilməkdədir. Bu anlayış mədəni bir anlayışdır və irani xalqlarının yerləşdiyi sərhədləri təmsil edir. Bu anlayış heç bir siyasi vəziyyətlə bağlı deyil. Bu bölgü Tunc dövrü məskunlaşmasını göstərir, siyasi meydana gəlmələr isə bu mədəniyyətin süqutundan əsrlər sonra meydana gəlmişdir. III əsr kitabələrində Sasani İmperatorluğunun Böyük İran sərhədlərini tamamilə örtən siyasi bir quruluş olaraq bölgəni idarə etdiyi göstərilməkdədir. Bu vəziyyət yalnız mədəni məzmunla əlaqədar olaraq bir İranlı milləti meydana gətirmişdir.
Norveçin dənizaşırı əraziləri
Asılı ərazilər
VII Hakonun qərarı ilə 1928-ci idə Buve Norveçin ərazisi elan edilir. 1929–1930-cu illərdə Böyük Britaniya Buve adasına olan iddiasından imtina edir. 1930-cu ildə I Pyotr, Buve adaları və Antarktida sahillərində yerləşən ərazilərin Norveçin asılı əraziləri elan edilir.
Ryöpeyru (kanton)
Ryöpeyru  — Fransadakanton, region — Cənub-Pireneylər, departament — Averon. Vilfranş-de-Ruerq dairəsinə daxildir.
Norveçin dənizaşırı əraziləri
Asılı ərazilər
1938-ci ildə Norveç Kraliça Mod Torpağı üzərində mülkiyyət hüququnu irəli sürür. Bu 14 yanvar 1939-cu ildə fərmanla təstiqlənir. Yaradılan "Buve adası sektoru" 20° q. u. və 44°38’ ş. u. arasında yerləşirdi. Bu fərmanda deyilirdi : ''Materikin sahil bölgəsi, Folklend adaları ərazisindən başlayaraq Avstraliyanın Antarktika ərazisinə qədər uzanır. Üstəlik sahil zonazinda yerləşən dəniz suları Norveçin ərazisinə daxil edilir.'' Maraqlı cəhət ondadır ki, norveçin antarktika ərazilərinin cənub və şimal sərhədi müəyyənləşdirilməmiş olaraq qalır. Bu səbəbədən coğrafi xəritələrdə bu hissələr dalğavarı olaraq göstərilir.
Böyük İran
thumb|300px|right|"Böyük İran"ın xəritəsi
Aşıq Sakit Köçəri
Həyatı
1979–1984-cü illərdə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun mədəni-maarif fakültəsində təhsil alıb.
Ryöpeyru (kanton)
Əhali
2006-cı ildə əhalinin sayı 4 397 nəfər təşkil edirdi.
Suvalki
Suvalki (pol. Suwałki) — Polşanın şimalında yerləşən şəhər.
Böyük İran
Tarixi
Farscada Böyük İran; Iranzamin (ایرانزمین) yəni "İran ölkəsi" mənasını verməkdədir. İslamdan əvvəlki dövrdə iranlılar iki əsas bölgəni idarə etməkdə idilər. Bunlardan biri İran digəri isə Aniran olaraq adlandırılırdı. Rusiya imperiyası ilə İran arasındakı müharibələrin nəticəsində imzalanan Türkmənçay müqaviləsi və Gülüstan müqaviləsi ilə Azərbaycan ərazisi iki dövlət arasında bölüşdürülmüş, İranın Orta Asiyadakı torpaqlarının bir qismi Rusiya İmperiyasının tərkibinə daxil olmuşdur. İranın qərb sərhədlərində isə 1823-cü ildə Abbas Mirzənin gözlənilməyən ölümü və İranın baş vəziri Mirzə AbolQasem Qa'im Maqam'ın öldürülməsi nəticəsində bir çox Orta Asiya xanları çara qarşı olan döyüşlərində İran şahının onları dəstəkləmə ümidlərini itirmişdi. Rus ordusu Aral sahilini 1849-cu ildə işğal etmiş, Daşkəndi 1864-cü ildə, Buxaranı 1867-ci ildə, Səmərqəndi1868-ci ildə, Xivə və Amudəryanı isə 1873-cü ildə işğal etmişdi.
Aşıq Sakit Köçəri
Həyatı
Aşıq Sakit Köçəri Aşıq Şəmşirin sonuncu şəyirdi olub. Həm də yaradıcı aşıq olmuşdur.
Norveçin dənizaşırı əraziləri
İnteqrasiya olunmuş ərazilər
Norveç yazılarında Şpisbergenin adı 1194-ci ildə çəkilir. Ancaq norveçlərin orada görünməsi XVIII əsrə təsadüf edir. Balina ovu və dəri istehsalının zəyifləməsi ilə əlaqədar tamamən tərk edilir. Dünya güçlərinin adalara marağı XIX əsrdən başlayır. Bu isə qütb turizmi, qütb aviasiyası və kömür sənayesindən irəli gəlirdi. Kömür hasilatı ilə əlaqədar burada yeni yaşayış məntəqələri qurulur. 1920-ci ildə ərazi Norveçin ərazi bütövlüyü elan edilir. 1925-ci ildə Şpisbergen rəsmən Norveç krallığının ərazisi hesab edilir.
Suvalki
Tarixi
Şəhər statusunu 1715-ci ildə almışdır.
Aşıq Sakit Köçəri
Həyatı
Dərbənddə müəllim işləmişdir.
Norveçin dənizaşırı əraziləri
İnteqrasiya olunmuş ərazilər
Norveçdən 1000 km qərbdə yerləşən tənha ada XX əsrdən norveçlilərin ov məskəni rolunu oynayır. Ərazinin Norveçin hüquqi nəzarətinə verilməsi isə Millətlər Liqasının qərarı ilə həyata keçirilir. 1921-ci ildə adada ilk meteoloji stansiya açılır. 1922-cibildə isə adanı tam nəzarətinə alır. 1930-cu ildı rəsmi olaraq ada Norveç Krallığının ərazisi elan edilir.
Aşıq Sakit Köçəri
Həyatı
O, ömrünün sonlarını Dərbənddə yaşamış və orada vəfat etmişdir.
Yonca çiçək ağcaqanadı
Yonca çiçək ağcaqanadı — Buğumayaqlılar tipinin İkiqanadlılar dəstəsinin Fır əmələ gətirən ağcaqanadlar fəsiləsinə aid olan növ.
Aşıq Sakit Köçəri
Həyatı
20 aprel 2010-cu ildə Dərbənd şəhərində vəfat etmiş və Şəkidə dəfn olunmuşdur.
Norveçin dənizaşırı əraziləri
Sverdrup adası
Norveç arktika ekspedisiyası (1898—1902) başda Otto Sverdrup Kanada Arktik arxipelaqına daxil olan ərazidə bir çox adaları kəşf etmişdir. Xüsusi ilə Sverdrup adaları onlar arasında ən böyüyü olmuşdur. Adalar kəşf edilərkən Norveç adaların onun ərazisi olmasını elan edir. Ancaq bölgə Böyük Britaniyanın dominyonu olan Kananın Arktika sektoru elan edilmişdi. thumb|210px|Norveçin [[Danimarka torpağı olan Qrenlandiyaya 1931–1933 illər ərazi iddiası]] İlk əvvəllər Norveç bu ərazilərə maraq göstərməsədə sonradan arktikadakı adaların Yan-Mayen və Buve adaları ilə dəyişdirilməsini nəzərdə tutan hüquqi çərçivədə danışıqlar aparılır. Bu iş 2 il davam edir.
Nəticədə 1930-ci ilin noyabrında Norveç arktikadakı adalar üzərində Kanadanın hüquqlarını tanıyır. Əvəzində isə Britaniya Norveçin digər ərazi iddialarını tanıyırdı. Sonuncu sənən isə Otto Sverdrupun ölümündən iki həftə öncə imzalanmışdır.
Sarışın Erik Torpağı
Digər ərazi iddiası isə 1920-ci illərdə Danimarkanın sahib olduğu Qrenlandiyanın şərq hissəsinə irəli sürükürdü. Belə bir fakt ortaya qoyulurdu ki, burada ilk yaşayış məntəqəsini Kürən Erik hələ X əsrdə qurmuşdur. 1924-cü ildə Danimarka Norveçin bölgədə ov etməsi və elmi məqsədlərlə iş görməsi hüququnu təstiqləyir.
Ancaq 1931-ci ildə qrenlandiyanın Miqbukta qəsəbəsində Norveç bayrağı qaldırılır. Bir ay sonra Norveç buranı işğal edərək Şərqi Qrenlandiyada asılı Kürən Erik Torpağını qurur. Sonradan məsələ Millətlər Liqasında qaldırılır. 1933-cü ildə proses Norveçin əlehinə bitir. Ərazi Danimarkaya qaytarılır.
Fritof Nansen Topağı
Bu fakt 1920-cinillər ərzində mübahisə predmeti olaraq qalırdı. Norveçin ərazini nəzarətinə almaq və arxipelaqın "Fritof Nansen Torpağı" adlandırması cəhdi bir nəticə vermir. Rusiya imperiyasından fərqli olaraq SSRİ 1929-cu ildı Otto Şmidtin rəhbərliyi ilə təşkil etdiyi ekspedisiya zamanı Quker adasına SSRİ bayrağını sancaraq adaları SSRİ ərazisi elan edir.
Buve adası sektoru
Norveçin Kraliça Mod Torpağı, I Pyotr və Buve adalarını öz ərazisi elan etməsi SSRİ və ABŞ kimi dövlətlərin etirazına səbəb olurdu. 1939-cu ilin yanvarında Norveçə verilən notada Buve və I Pyotr adalarının Norveçin ərazisi elan edilməsi ilə əlaqədar olmuşdur.
Bu zaman SSRİ Norveçin Buve Sektoruna iddiasını qanunsuz elan edir. Üstəlik SSRİ Antarktidanın ruslar tərəfindən kəşf edilməsini əsas gətirərək öz iddiasını irəli sürmüşdür. Ancaq asılı ərazi statusu 1957-ci qanunvericiliyi ilə möhkəmlənir.
Yeni Şvabiya
1939 ilin yanvarında Almaniya Antarktidaya Alferd Riçerin başçılığı ilə ekspedisiya göndərir. "Şvabiya" gəmisində gələn ekspedisiya 4°50' və 16°30' q. u. arasında yerləşən bölgəni Yeni Şvabiya adlandıraraq, bölgəyə ərazi iddiası irəli sürür.
Kral VII Hakonun fərmanından sonra, Almaniyada eyni bölgəyə ərazi iddiası irəli sürür. Bu zaman "Şvabiya" gəmisində olan amfibiya təyyarələri bölgənin şəklini çəkir. Onlar hər 25–30 kilometrdən bir xüsusi işarələr qoyurlar. 15 aydan sonra Üçüncü Reyx Norveçi işğal edir. Almaniyanın kapitulyasiyasına qədər bölgə onun nəzarətində olmuşdur.
Yunqanadlar
—  aləminin  tipinin  sinfinə aid heyvan dəstəsi. Dəstəyə 2 növ daxildir.
Yonca çiçək ağcaqanadı
Xarici quruluşu
Yetkin ağcaqanad 2 mm böyüklükdə olub, uzun qırmızımtıl bədənə malikdir. Qarıncığında tutqun rəngli köndələn zolaqlar vardır. Xortumu qısadır. Duyğu orqanları 4 buğumludur. Bığcıqlar uzundur. Qnadları bədənə nisbətən iridir. Pəncələri beş buğumludur. Dişilərin yumurta qoyanları uzun olub ucları şişdir. Sürfəsi ağ, yaxud da limon rəngindədir.
Norveçin dənizaşırı əraziləri
Şpisbergen Kondominiumu
1924-ci ildə SSRİ Norveçin Şpisbergen üzərində hüquqlarını tanıyır. 1935-ci ildə SSRİ Şpusbergen traktatına qoşulur. Ancaq 12 noyabr 1944-ci ildə Norveçin Alman qoşunlarından təmizlənməsindən sonra SSRİ arxipelaqa olan iddiasını irəli sürür.
Yonca çiçək ağcaqanadı
Həyat tərzi
Torpaqda sürfə fazasında qışlayır. Yazda qışlama yerində puplaşma gedir. Aprel ayından başlayaraq bu puplardan yetkin ağcaqanadlar uçur və yumurtalarını bu dövrdə hələ yaşıl olan qönçələrin daxilinə qoyur (hər bir qönçə daxilinə 50-yə qədər). Bir qönçədə 2-14 sürfəyə təsadüf edilir. Yumurtadan çıxan sürfələr çiçəklərin daxili ilə qidalanır ki, nəticədə fır əmələ gəlməyə başlayır. Belə çiçəklərdə qapalı şişkinlik əmlə gəlir, onların kasaları saralır, meyvə başlanğıcları isə qısalaraq şişir. Qidalanması başa çatan sürfələr fırları tərk edib, torpağa düşür və onun üst səthində puplaşır.
Norveçin dənizaşırı əraziləri
Şpisbergen Kondominiumu
SSRİ ikili kondominium yaratmağı təklif edir. SSRİ Ayı adasının ona verilməsini istəyir. 9 aprel 1945-ci ildə güzəştə getməli olur. Onlar hər ikisi adaların müdafiəsini birgə həyata keçirməyi razılaşdırır.
Yonca çiçək ağcaqanadı
Yayılması
Yonca çiçək ağcaqanadı Avropa, Asiya, Pribaltika ölkələrində, Ukrayna, Rusiyanın Avropa hissəsində, Orta Uralda və Moldovada, Azərbaycanda isə Tovuz və Ucar rayonlarında geniş yayılmışdır.
Norveçin dənizaşırı əraziləri
Şpisbergen Kondominiumu
Sonradan bu məsələ öz ardıcılığını tapmır ancaq Norveç SSRİ-nin iqtisadi marağını tanıdığını bildirmişdir.
Keçmiş dənizaşırı ərazisi
thumb|350px|[[Norveç, Şimali Avropa və Qrenlandiya. Jirolamo Ruşellinin xəritəsi (1599)]] IX əsrdən XV əsrin ortalarına qədər vikinqlər Şimali Avropada yerləşən bir çox adaları öz nəzarətində saxlayırdılar. O zamanlar Norveç Hebrid adaları və Men adası, Şetland adaları, Orkney adaları, Farer adalarına sahib olmuşdur. Onların hətta Qrenlandiya, Şotlandiya və İrlandiya sahillərində yaşayış məntəqələri olmuşdur. Üstəlik bu tip yaşayış məntəqələrinin qalıqlarına Nyufaundlend və Labrador yarımadası sahillərində belə rast gəlinir.
Ancaq 1319-ci ildə Norveç krallığı müstəqilliyini itirir. Britaniya adalarındakı mülklər XV əsrdən itirilmişdir. İslandiya, Qrenlandiya və Farer adaları Kil anlaşmasına görə Danimarkaya verilmişdir.
Rüfət Həsənov
Həyatı
Rüfət Həsənov 24 aprel 1987-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. 2009-cu ildə Bates Kollecindən məzun olub.
Fəaliyyəti
2013-cü ildə Elvin Adıgözəl ilə çəkdiyi "Buqələmun" tammetrajli bədii filmi Beynəlxalq Lokarno festifalının proqramına daxil olub. 2013–2017-ci illərdə Vilnüs şəhərində yerləşən "Lupa Q" prodakşn şirkətində rejissor və Rusiyanın Moskva şəhərində yerləşən "Lemon Films" studiyasında montaj rejissoru kimi işləyib. 14–21 Avqust tarixlərində keçirilən 26-cı Sarayevo Film Festivalında "ən yaxşı rejissor" mükafatını qazanıb.
Kəlvan (Komican)
Kəlvan — İranda, Mərkəzi ostanında, Komican şəhristanının Mərkəz bəxşinin İsfəndan dehestanında kənd. 2011–ci il siyahıyaalınmasına əsasən kəndin əhalisi 226 ailədə 411 nəfəri kişilər və 406 nəfəri qadınlar olmaqla cəmi 817 nəfərdir. Kəndin əhalisini türklər təşkil edir, türkcə danışırlar və şiə müsəlmandırlar.
Glochidion comitum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Cudit Forsa
Cudit Forsa (d. 7 iyun 1996) — İspaniyanı təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Cudit Forsa, İspaniya yığmasının heyətində 2016-cı ildə Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Beşinci pillə uğrunda görüşdə Çin yığmasını 11:6 hesabı ilə məğlub edən İspaniya yığması, Rio-de-Janeyro Olimpiadasını beşinci pillədə başa vurdu.
Şəfa nəğməsi (film, 1944)
Məzmun
Film gənc həkim Hüsniyyə Diyarova haqqındadır. O, Abşeronda hərbi qospitalda işləyir və yüzlərlə cəbhəçinin sağlamlığını özünə qaytarırdı. Sonralar bu həkim cərrah-endokrinoloq, tibb elmləri doktoru, Nəriman Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun ümumi cərrahlıq kafedrasının professoru kimi məşhurlaşmışdır.
Almaniya kəndli müharibəsi
thumbnail
Almaniyada kəndli müharibəsi (1524—1526) — Alman kəndlilərinin şəxsi qurtuluşu və zümrə bərabərliyi uğrunda mübarizəsi. Almaniyadakı bütün Reformasiya dövrü müxalif hərəkatın kulminasiyası.
Üsyan səbəbləri və hazırlıqları
Yuxarı Reyndən tutmuş Elbanın sol sahilinə, Elzasdan Avstriyanın Ştiriya və Karintiya torpaqlarına qədər yayılmış ölkə tarixində ən böyük kəndli üsyanı. Kəndlilərin üsyanı şəhərlərin aşağı qatlarında, orta bürqer kəsimində, dağ mədənlərinin işçilərində, ruhani və cəngavərlərin ayrı nümayəndələrində özünə dəstək tapdı. Üsyan Almaniyadakı bütün Reformasiya dövrü müxalif  hərəkatının kulminasiyası oldu.
Sedan (şəhər)
Sedan — Fransanın Maas çayı sahilində yerləşən şəhəridir. Şəhər Belçikaya yaxındır. Heç vaxt burada müharibə mərkəzi olmamışdır. Əhalisi 20110 nəfərdir (1990).
Almaniya kəndli müharibəsi
Üsyan səbəbləri və hazırlıqları
Kəndli üsyanın əsas səbəbləri 15-ci əsrin ikinci yarısından başlayan ruhani və dünyəvi feodalların kəndli rəiyətin hüquqları üzərinə hucumları oldu. Bazar münasibətlərinin artması və kapitalizmin erkən ünsürlərinin yaranması şəraitində feodallar öz gəlirlərini, əski rəiyət mükələfiyətlərini dirçəldərək və yenilərini tətbiq edərək, yüksəltməyə çalışırdılar. Eyni zamanda alman knyazları, siyasi cəhətdən pərakəndə olan imperiyada öz hakimiyətlərini möhkəmləndirərərk, hərəsi - öz ərazisində - onların özünüidarə və müstəqillik hüquqlarını pozaraq kəndli icmalarına sıxışdırmağa çalışırdılar. Vəziyəti kənddaxili mübahisələr və kəndlilərin təbəqələşməsi də qəlizləşdirirdi. Bütün bu proseslər xüsusi ilə intensiv olaraq Almaniyanın sıx əhalisi olan Cənub - Qərbində gedirdi. Məhz burada sosial ziddiyətlərin artması 15 – ci əsrin sonu -16-cı əsrin əvvəlində ağalara və hakimiyətə qarşı bir neçə kəndli sui-qəsdinə gətirdi. Bu gizli ittifaqların üzvləri öz qurtuluşlarının simvolu kimi uzun bağlı kəndli başmağı təsvirini seçmişdilər. Qəsdlərin üstü açılsa, "Başmaq” təşkilatının üzvləri isə şiddətli cəzalara məruz qalsalar  da, onların ideyaları Kəndli müharibəsinin hazırlanmasında az rol oynamadı.
Sedan (şəhər)
Tarixi
Şəhər Sedan qalasının adı ilə adlandırılır. Bu qala 1424-cü ildə tikilib. XVI əsrin sonunda qalanın sahəsi 30 000 kv.km idi. Bu Qərbi Avropanın ən böyük qalası idi. Onun müttəfiqi Buyon qalası idi. Bu qala İspaniyada yerləşir.
Almaniya kəndli müharibəsi
Tələblər və üsyanın başlaması
1524-cü ilin yayında İsveçrə sərhədi yaxınında sonra isə qonşu Yuxarı Reyn və Yuxarı Dunay rayonlarındakı üsyanlar onun başlanğıcı oldu. Yaraqlı kəndlilər dəstələrə toplanırdı, özlərinə komandirlər seçirdi, ağalarına qarşı çoxmaddəli şikayətlər tərtib edərdilər və bir yerdən o birisinə keçərərk öz tələblərinin fəal təbliğatını aparırdılar. Bəzi şəhərlərlə ittifaq edirdilər, başqaları ilə mübahisəli edirdilər. Feodallar, knyaz iqtidarı, şəhər maqistratlarının bir hissəsini hərəkatın genişlənməsi qorxutmuşdu, ancaq 1524-cü ildə üsyançıları ilk məğlub etmək  cəhdi baş tutmadı: dəstələrin biri məğlub olsa da üsyan daha da  genişləndi. İqtidar, vaxt udaraq və qüvvə toplayaraq, bütün mübahisələrin kompromis həlli üzərində əsaslanaraq, sülh barədə danışırdılar. Kəndlilərin ilk şikayətlərində ancaq son onilliklərdə tətbiq olunmağa başlayan yeni xəraca və mükələfiyətlərə qarşı tələblər vardı. Kəndlilərin bir hissəsinin şəxsi asılılığının möhkəmləndirilməsi və biyarın artırılması xüsusi narazılıq doğururdu. Əski xəraclardan imtina bu şikayətlərdə yox idi. Ancaq Gec Orta Əsr kəndli üsyanları üçün ənənəvi olan belə, “əski adəti” müdafiə edən yanaşma,  kəndlilərin vəziyətinin daha da pisləşməməsi məqsədini güdürdü. Lakin tezliklə vəziyət dəyişdi: bütün zamanlar üçün keçərli olan mütləq həqiqətlərin Müqəddəs kəlamda olmasını təzələyən reformasiya ideyalarının xalq arasında yayılması öz sözünü dedi. Artıq 1524-cü ilin payızında kəndlilərin arasında “Tanrı kəlamına”, “Tanrı ədalətinə” istinadlar getdikcə məşrulaşırdı, ancaq “Müqəddəs kəlam” mətnləri ilə təsdiq olunan qaydaların qəbul olunması tələb olunurdu. Bu mövcud qayda qanundan imtina demək idi. Bu Reformasiyanın sırf xalq qavraması, kəndlilərin konkret tələbləri ilə birləşirdi. 1524 –ci ilin sonunda -1525-ci ilin əvvəlində üsyançıların ən qətiyətli qismi “Məddə məktubu” adlı kəndli üsyanının əsas proqram sənədlərindən birini qəbul etdilər. Ancaq “Tanrı haqqı” ilə idarə olunmağa çağıraraq, məktubun müaəllifi ruhani və dünyəvi feodallar tərəfindən qoyulan “yoxsul və sadə camaatın” ağır güzəranının tamamilə aradan qaldırılmasını, yəni faktiki olaraq sosial –siyasi quruluşun devrilməsini  tələb edirdi. Xalq qurtuluşunun bütün tərəfdarları “Xristian ittifaqında” birləşməliydilər, bütün əleyhdarları boykot olunmalıydı. Adi insanlar kimi yaşamaq və işləməkdən üçün öz imtiyazlarından imtina etməyən və öz qəsrlərini və monastırlarını tərk etməyən zadəganlar, rahiblər, keşişlər boykot olunmalı və “dünyəvi təcridə” məruz qalmalı idi, onların qəsrləri və monastırları isə uçurulmalı idi. “Xristian ittifaqı” tam xalqın hakimiyətinə gətirməli idi.
Sedan (şəhər)
Tarixi
2 sentyabr 1870-ci ildə Frank-Prusiya müharibəsi zamanı Sedanda güclü döyüşlər gedir. Bu zaman III Napoleon əsir düşür. 70 ildən sonra 1940-cı ildə Sedan yenidən almanların əsarəti altına düşür. İkinci Dünya müharibəsi zamanı Adolf Hitler Sedanı fransızlardan alır, Majinoya ordan da Parisə daxil olur.
Kürdüstan
Kürdüstan və ya Kürdistan (tələffüzü: ; Kurdistan/کوردستان, Kurdıstan, ; mənası – "Kürdlərin ölkəsi") və ya Böyük Kürdüstan — Qərbi Asiyada, əsasən kürdlərin məskunlaşdığı dağlıq vilayət. Kürdüstan kürd mədəniyyətinin, dillərinin və milli kimliyinin tarixən əsaslandığı bir ərazidir. Vilayət təxminən Zaqros dağlarının şimal-qərbini və Tavr dağlarının şərqini əhatə edir. Ərazi kürd irredentist iddialarına uyğun gəlir.
Kürdüstan adı ilk dəfə 1150-ci ildə Böyük Səlcuq hökmdarı Sultan Səncər tərəfindən qərbi İranı təsvir etmək üçün istifadə edilmişdir. Bu ad daha əvvəllər istifadə olunan Kurdiya və qədim Korduena toponimləri ilə əlaqədardır.
Terminin çağdaş istifadəsi bu ərazilərə aid edilmişdir: cənub-şərqi Türkiyə (Türkiyə Kürdüstanı), şimali İraq (İraq Kürdüstanı), şimal-qərbi İran (İran Kürdüstanı) və şimali Suriya (Rojava). Bəzi milliyətçi kürd təşkilatları bu ərazilərinin hamısını və ya bir qismini əhatə edən, kürd əksəriyyətə sahib müstəqil bir dövlət qurmağı, digərləri isə mövcud milli sərhədlər çərçivəsində daha böyük muxtariyyət əldə etməyi arzulayırlar.
Etimologiya
Kürd adının əsl mənşəyi haqqında alimlər tərəfindən bir səs çoxluğu qəbul edilməyib, lakin bir nəzəriyyəyə görə, kürd etnonimi Pəhləvi dilində "köçəri" mənasını verən 𐭪𐭥𐭫𐭲, kwrt- sözündən törəmişdir. Fars əsilli -stan şəkilçisi ölkələr və vilayətlər üçün istifadə edilmişdir. Toponimin Azərbaycan dilindəki birbaşa mənası – "Kürdlər ölkəsi".
Kürdüstan bölgə adı olaraq ilk dəfə Edessalı Matfey tərəfindən yazılmış «Erməni salnaməsi» adlı əsərində bir bölgəni təsvir etmək üçün istifadə edilmişdir. Edessalı Matfey Diyarbəkir və Sivərək arasında yerləşən bir bölgəni Kürdstanats (, K’rdstanats) adlandırmışdır.
Toponimin indiki mənası yazılı mənbələrdə ilk dəfə XII əsrdə Böyük Səlcuq Sultanı Səncər tərəfindən qurulan, müasir İranın Həmədan, Kirmanşah, Dinavər və Sənəndəc şəhərlərini əhatə edən vilayət üçün istifadə edilmişdir.
Roy Orbison
Roy Kelton Orbison (23 aprel 1936–6 dekabr 1988) — "Böyük O" (The Big O) ləqəbi ilə tanınan amerikalı müğənni və bəstəkar. Özünəməxsus səs tembri, mürəkkəb musiqi kompozisiyaları və gərgin emosional balladaları ilə məşhurluq qazanmışdır.
Kürdüstan
Qədim dövrlər
Kürdüstan qədim dövrlərdə heterogen bir ərazi idi. Qədim dövrdə Kürdüstanda lulubilər, kutilər, hürrilər, karduxilər, mannalılar və ermənilər kimi müxtəlif tayfalar yaşamıdır. Mannalıların əsl yurdu Urmiya gölünün şərqində və cənubunda yerləşirdi. Vilayət Midiliya Kir və Böyük Daranın hakimliyi dövründə fars Əhəməni dövlətinin hakimiyyəti altına girmişdir.
Roy Orbison
Orbison Texasda böyümüş və orta məktəbdə ikən rokabilli/kantri və vestern musiqi qruplarında ifa etməyə başlamışdır. Ən böyük uğurlarını 1960–1964-cü illərdə Monument Records şirkətində yazdırdığı və Billboard Top Forty siyahısında yer alan 22 mahnısı ilə qazanmışdır, o cümlədən "Only the Lonely", "Crying" və "Oh, Pretty Woman". 1970-ci illərdə karyerasında durğunluq yaşansa da, bəzi mahnılarının kaver-versiyalarının ifası və Devid Linçin 1986-cı ildə çəkdiyi "Blue Velvet" filmində onun "In Dreams" mahnısının ifa edilməsi, Orbisonun karyerasını yenidən canlandırdı. 1988-ci ildə o, Corc Harrison, Bob Dilan, Tom Petti və Ceff Linnlə birlikdə "Traveling Wilburys" superqrupuna qoşulur və həmin il yeni solo albomunu buraxır.
Kürdüstan
Qədim dövrlər
E.ə. III minillikdə yaşamış lulubilərin yurdu Lulubum adlanırdı. Həmin ərazi indiki İraqın Zaqros dağlarının Şəhr-i Zor düzənliyini və İranın Kirmanşah ostanını əhatə edirdi. Lulubi dili təyin edilməmiş bir dil hesab edilmişdir, çünki onların nə ədəbiyyatı, nə də ki yazısı var idi. Buna görə də onların dili elam, hürri, Şumer, Akkad, het və amorit kimi dövrün qonşu dilləri ilə əlaqələndirilə bilinməz. Lulubilərin yaşadığı dövr İrandilli xalqların əraziyə köçündən əsrlər əvvəl olmuşdur. Yəni, lulubilərin indiki kürdlərlə heç bir tarixi, mədəni, linqvistik və ya genetik bir əlaqəsi yoxdur. Buna baxmayaraq, İqor Dyakonov iddia edir ki, lulubilər dağlarda yaşayırdılar və onların dilləri elam dilinə bənzəyirdi. Ehtimal olunur ki, lulubi termininin özü hürri mənşəlidir.
Roy Orbison
Roy Orbison 6 dekabr 1988-ci ildə Tennessidə, anasının evində ürək tutmasından vəfat etmişdir. O ard-arda müxtəlif faciələrlə üzləşmişdi, birinci həyat yoldaşının və iki böyük oğlunun müxtəlif hadisələrdə ölümü onu sarsıtmışdı.
Kürdüstan
Qədim dövrlər
E.ə. III–I minilliklərdə Zaqros dağları ətrafında yaşamış qədim kutilərin yurdu Kutiyum adlanırdı. Onlar e.ə. XXII əsrdə Mesopotamiyanın əhəmiyyətli bir hissəsini idarə edirdilər. E.ə. III minillikdə Akkad imperiyasını süquta uğradan kutilər, daha sonra sonra Zaqros dağlarına doğru irəliləyərək Yuxarı Mesopotamiyada bir neçə nəsil Şumer dövlətinə hökmranlıq etdilər. Şumer lövhələrində kutilərin barbar bir xalq olduğu qeyd edilmişdir. Axırıncı kuti kralı Tirikanın Uruk şəhərində qubernator olan və daha sonra kutilərə qarşı üsyan qaldıran Utuxenqal tərəfindən məğlub edilməsilə kuti hökmdarlığı sona çatır.
Roy Orbison
Mükafatları
1987-ci ildə Orbison "Rok-n-roll Şərəf zalına" və "Naşvill bəstəkarların Şərəf zalına", 1989-cu ildə isə "Beynəlxalq bəstəkarlar assosiasiyasının Şərəf zalı"na qəbul edilmişdir. Rolling Stone jurnalının "Bütün dövrlərin ən yaxşı 50 ifaçısı siyahısı"nda 37-ci və 2008-ci ildə tərtib edilmiş "Bütün dövrlərin 100 ən yaxşı vokalistindən 20-si" siyahısında isə 13-cü yeri tutur.
Kürdüstan
Qədim dövrlər
Kutilərin mənşəyi haqqında çox az məlumat mövcuddur. Kuti dilində adlardan başqa bir mətn tapılmadığından onun başqa dillərə olan oxşarlığını müəyyən etmək qeyri-mümkündür. Şumer dövlətinin kuti krallının adları onu göstərir ki, onlar Şumer, Akkad, hürri, het və ya elam dilləri ilə yaxından əlaqəli deyildilər. Valter Bruno Henninq təklif etmişdir ki, kral adlarının sonları Sincanda tapılan Hind-Avropa dillərindən olan toxar dillərindəki adlar ilə oxşarlığı var. Bu isə kuti dilini ən qədim yazılı Hind-Avropa dilinə çevirir. Onun fikrinə görə, kutilər daha sonra Tarım hövzəsinə köç ediblər. Qamkrelidze və İvanov Henninqin təklifi üzərində tədqiqat aparmışdılar. Buna baxmayaraq, alimlərin əksəriyyəti bu iki dil qrupunu – kuti və toxar dillərini əlaqələndirmək cəhdinin həqiqətə uyğun olmadığını bildirmişdir.
Roy Orbison
Mükafatları
2002-ci ildə "Billboard" jurnalı Orbisonun adını "600 ən çox yazılan artist" siyahısında 74-cü yerdə yerləşdirmişdi. 29 yanvar 2010-cu ildə Hollivuddakı Şöhrət yolunda Roy Orbisonun ulduzu qoyulmuşdur.
Kürdüstan
Qədim dövrlər
300px|right|thumb|[[Makedoniyalı İsgəndərin imperiyasının xəritəsi. E.ə. IV əsr. Burada Kürdüstan Kard-uchi kimi verilmişdir.]]
Türkiyənin Şərqi Anadolu Regionundakı erkən tunc dövrünə aid xarabalıq yaşayış məntəqələrindən olan Kür-Araz mədəniyyətində və Suriyada aşkar edilən dulusçuluq nümunələrinin hürrilərə aid olduğu qəbul edilmişdir. Hürrilər ilə əlaqədar Akkad dövrü mənbələrdən onların e.ə. II minilliyin axırlarında Cənub-şərqi Anadolu regionu və Mesopotamiyada yaşadıqları qənaətinə gəlinir. Bir müddət Akkad Dövlətinin hakimiyyəti altına girən və Akkad yazı dilindən istifadə edən hürrilər Akkad dövlətinin süquta uğramasından sonra müstəqillik əldə edir, bir cür çarlıqlar qurmağa çalışırlar, lakin Şumer dövlətinin Üçüncü Ur sülaləsi dövründə Şulginin bölgəyə hakim olmasından sonra hürrilər müstəqilliklərini yenidən itirirlər. Mari şəhərində aşkar edilən məktublarda bildirilir ki, turukkilər hürrilərin qida mənbələrini yağmalayıblar. Kayseri yaxınlıqlarında yerləşən Kültəpədə tapılan mixi yazılı mənbələrdə çoxlu hürricə mənbə aşkar edilmişdir. Bu mənbələrdə hürri dilində sözlərin tapılması, bu dövrdə hürrilərin Mərkəzi Anadoluya qədər təsir göstərdiyini vurğulayır. Babil mənbələrində Het kralı I Mursilinin Babil səfərindən geri qayıdanda hürrilər ilə vuruşduğu yazılır.
I Suppiluliumanın Het taxt-tacına sahiblənməsindən sonra hetlər regionda yenidən güclənməyə başladılar. Suppiluliumanın ilk işi Kissuvatna Dövlətini bir müqavilə ilə hetlərdən asılı vəziyyətə salmaq, daha sonra isə Vasukani şəhərinə yürüş edərək Hürri və Mitanni dövlətlərini işğal etmişdir. Buna baxmayaraq, I Suppiluliumanun ölümündən sonra bölgədəki het hökmranlığı zəifləmiş və Hürri ilə Mitanni dövlətləri özlərini idarə etməyə başlayırlar. Dövlətin varlığı Assuriya kralı I Tukulti-Ninurta dövrünə (e.ə. 1244–1208-ci illər) qədər davam etmişdir.
Əsası Selevkilər imperiyasının süqutundan sonra qoyulan Korduena krallığı Van gölünün cənubu və cənub-şərqində, İran və Mesopotamiyanın arasında yerləşirdi. Korduena krallığı e.ə. 189-cu ildən e.ə. 384-cü ilə qədər bir-birləri ilə mübarizə aparan Parfiya və Roma imperiyalarının vassal dövləti olaraq şimali Mesopotamiyanı və cənub-şərqi Anadolunu idarə edirdilər. Korduena krallığı e.ə. 66-cı ildə Roma Respublikasının vassalına çevrildi və romalılar ilə b.e. 384-cü ilinə müttəfiq qaldı. Krallıq e.ə. 66-cı ilə qədər beş dəfə Roma və İran arasında tərəf dəyişdirdi. Korduena şərqi Anadoluda yerləşən Tiqranakert şəhərinin şərqində – indiki Türkiyənin cənub-şərqindəki Diyarbəkir şəhərinin şərqində və cənubunda yerləşirdi.
250px|left|thumb|Uilyam R. Şeperd tərəfindən XIX əsrdə tərtib edilmiş e.ə. 60-cı ilin [[Yaxın Şərqinin xəritəsi. Burada Korduena krallığı göstərilmişdir.]]
Corc Roulinson kimi XIX əsr alimləri Korduena krallığını müasir kürdlər ilə əlaqələndirir, onun qədim "Kürdüstan" olduğunu irəli sürürdülər. T. A. Sinkler bu təyinetmənin həqiqətə uyğun olmadığını bildirmişdir. Kolumbiya Ensiklopediyasında bu iddianın həqiqətə uyğun olduğu qəbul edilmişdir.
Qədim dövrlərdə Kürdüstanın çoxlu rayonları var idi. Onlara Korduena (Siirt, Bitlis və Şırnak), Sofena (Diyarbəkir), Zabdikena (Cizrə), Baseniya (Bəyazid), Mokena (Muş), Neferkerta (Silvan) və Artemitanı (Van) misal çəkmək olar.
"Kürdlər ölkəsi" deyiminin ən erkən qeydlərində biri son antik dövrlərə aid xristian aysor sənədlərindədir. Bu sənədlər Abdişo kimi aysor müqəddəslərinin hekayələrindən bəhs edir. Sasani mərzbanı Mar Abdişodan haralı olduğunu soruşanda, o, cavab olaraq, valideynlərinin dediklərinə görə, Assuriyanın Həzza kəndindən olduğunu demişdir. Buna baxmayaraq, onlar daha sonra büdpərəstlər tərəfindən Həzzadan qovulmuş və Tamanonda məskən salmışdılar. Abdişoya görə, Tamanon "Kürdlərin ölkəsi"ndə yerləşirdi. Tamanon indiki İraq–Türkiyə sərhədində, Həzza isə Ərbil şəhərinin 12 km cənub-qərbində yerləşir. Həmin sənəddə yazılmış başqa bir mətndə qeyd edilmişdir ki, Xabur çayı regionu da "Kürdlərin ölkəsi"ndədir. Əl-Məqdisi və əl-Həməviyə görə, Tamanon Cudi dağının cənub-qərbi və ya cənubi yamacında yerləşirdi. süryani mənbələrində kürdlərə olan başqa coğrafi istinadlar Suriyalı Mixail və Əbül-Fərac bin Harun tərəfindən yazılmış «Zuknin salnaməsi» əsərində yerləşir. Orada Kərdu, Kərdu şəhəri və Kərdavayə ölkəsinin adı çəkilmişdir
Orta əsrlər
thumb|225px|Mesopotamiyanın dağlıq şimal-şərqində yerləşən [[Cibal regionunun xəritəsi. Burada "Kürdlərin yay və qış iqamətgahları" ön plana çıxarılıb. İbn Havqəl. 977-ci il.|alt=]]
X əsrin ikinci yarısında beş kürd dövləti var idi – Arran və Ərməniyyəda Şəddadilər (951–1174), Cənubi Azərbaycanda Rəvvadilər (955–1221), İran Kürdüstanı və Cəzirədə Həsənveyhilər (959–1015), Qərbi İranda Ənnazilər (990–1117), Cənub-şərqi Anadoluda isə Mərvanilər (990–1096).
Kürdüstan orta əsrlərdə əmirlik adlanan yarımmüstəqil və müstəqil dövlətlər toplusundan təşkil olunmuşdu. Onlar nominal olaraq, xəlifə və ya şahların birbaşa siyasi və ya dini təsiri altında idi. Şərəf xan Bitlisinin bu dövlətlərin və onların qonşuları ilə olan münasibətlərini hərtərəfli əhatə «Şərəfnamə» əsəri 1597-ci ildə yazılmışdır. Bu dövlətlərə cənubda Baban, Soran, Bədinən və Germiyan əmirlikləri, şimalda Bəkran, Bohtan və Bitlis əmirlikləri, şərqdə isə Mukryan əmirliyi və Ərdalan xanlığı aiddir.
Kürdüstan toponiminin orta əsrlərə aid olan ən erkən istifadə Edessalı Matfey tərəfindən XII əsrdə yazılmış erməni dilində olan tarixi bir mətndədir. O, burada 1062-ci ildə Diyarbəkir ilə Sivərək yaxınlıqlarında baş verən döyüşün Kürdüstanda olduğunu bildirib. Bu ad daha sonra 1200-cü ildə erməni dilində yazılmış bir İncil əlyazmanın kolofonundakı duada çəkilib.
Toponimin növbəti illərdəki istifadəsi Trabzon imperiyasının 1336-cı ilə aid sənədlərində və 1340-cü ildə Həmdullah Qəzvini tərəfindən yazılmış «Nüzhət əl-qulub» əsərindədir. Əlavə olaraq, Marko Polo səyahəti zamanı Mosul şəhərində kürdlər ilə görüşmüşdür.
Şəddadilər Arran və Ərməniyyəni idarə etmiş kürd mənşəli bir müsəlman sülalə idi. Regionda uzun müddət qaldıqlarından onlar tez-tez erməni Baqratuni sülaləsinin üzvləri ilə evlənirdilər. Onlar Dvin şəhərində əsaslanmışdılar və ilk dövrlərdə yalnız həmin şəhəri idarə edirdilər, ancaq daha sonra onlar Bərdə və Gəncə kimi əhəmiyyətli şəhərləri də idarə etməyə başladılar. Vassalları olduqlar Böyük Səlcuq imperiyası onlara Ani və Tiflis şəhərlərinin idarəsini vermişdir. Şəddadilər 1047–1057-ci illərdə Bizans imperiyası ilə bir neçə dəfə müharibəyə girdilər. Kür və Araz çayları arasındakı ərazi Şəddadilər sülaləsinin nəzarəti altında idi.
Rəvvadilər əslən ərəb mənşəli idilər və regiona VIII əsrin ortalarında Yəməndən gəlmişdilər, ancaq onlar X əsrin əvvəllərində kürdləşmiş, Məhəmməd yerinə Məmlan, Əhməd yerinə Əhmədil kimi kürd adlarından istifadə etməyə başlamışdılar. Rəvvadilər Kürdüstana VIII əsrin ortalarında gəlmiş, X əsrdən etibarən isə kürd tayfası olaraq bilinirdi. X əsrin ikinci yarısında və XI əsr boyunca bu kürdləşmiş tayfanın nümayəndələri Cənubi Azərbaycan və Ərməniyyəni idarə edirdilər. Buna görə də bu xanədanlıqdan olan hakimlər "Azərbaycanşah" titulu daşıyırdılar. XI əsrdə türklər Orta Şərqə soxulmağa başlayırlar. Toğrul 1054-cü ildə Rəvvadiləri fəth edir. Rəvvadilər sülaləsi 1227-ci ildə Monqolların Azərbaycana yürüşünə qədər Marağa atabəyi titulunu daşıyırlar.
Həsənveyhilər 959–1015-ci illərdə Dinavər, Şəhr-i Zor, Həmədan, Nəhavənd və Əhvaz kimi vilayətlərdə hökmranlıq etmiş kürd mənşəli müsəlman bir sülalə idi. Sülalənin qurucusu Həsənveyh Barzikani adlı bir kürd tayfasından idi. Onun ölümündən sonra oğulları arasında münaqişə yaranır. Bu vaxt taxta Bədir ibn-Həsənveyh keçir. Dövlətin sərhədləri Bədir ibn-Həsənveyh dövründə Əhvaz, İlam, Bürucird və Əsadabad şəhərlərinə qədər uzanırdı. Buna görə də Abbasilər xilafəti Bədirə "Nəsrəddin" titulunu verir. 1015-ci ildə Ənnazilər bu sülalənin hökmranlığına son versələr də onlar Böyük Səlcuq sərkərdəsi İbrahim Yınalın 1947-ci ildə ərazini fəth etməsinə qədər Sərmac qalasını idarə edirdi.
thumb|200px|left|[[Mahmud Kaşğari tərəfindən 1074-cü ildə tərtib edilən xəritə. Burada, Ərd əl-Şam (Suriya) ilə Ərd əl-İrakəyn (İraq) arasında ərəb dilində Ərd əl-Əkrad, yəni Kürdlər ölkəsi adı verilib.]]
Mərvanilər 990–1096-cı illərdə Cəzirənin Diyar Bəkir regionunu, eləcə də Ərməniyyənin bir qismini idarə etmiş kürd əsilli müsəlman sülalə idi. Dövlət Diyarbəkir şəhərində mərkəzləşmişdi. Baxmayaraq ki, akademik mənbələrin əksəriyyəti sülaləsi kürd əsilli hesab edir,  «İranika Ensiklopediyası» kitabına görə, sülalə ərəb mənşəli idi. Sülalənin əsası Əbu-Şücə Bəd bin-Dustaq adlı bir qoyunotaran tərəfindən qoyulmuşdur. Buveyhilər sülaləsinin böyük hökmdarı Adudüddövlə vəfat edəndə o, Silvan şəhərini fəth edir. O həmçinin, Diyarbəkir şəhərini və Van gölünün şimal sahillərdə yerləşən əraziləri ələ keçirir. Dövlətin ən qüdrətli dövrü Əbü Əli əl-Həsən bin-Mərvanın üçüncü oğlu Nəsr əl-Dəvlə Əhməd bin-Marvanın hakimiyyəti dövrü idi. Onun dövləti Buveyhilər əmiri Sultan əl-Dəvlə, Fatimilər xəlifi əl-Hakim və Bizans imperatoru II Vasili arasında qalmışdı. O, Diyabəkir şəhərini öz əlinə alır, Bizans imperiyası ilə bir-birlərinə hücum etməmək haqqında müqavilə imzalayır, Şanlıurfa şəhərini fəth edir və yerli ərəb tayfalarını məğlub edir. Nəsr əl-Dəvlənin ölümündən sonra Mərvanilər tənəzzülə uğrayır. Dövlətin keçmiş vəiri İbn-Cahir Bağdad şəhərinə gedir. İbn-Cahir orada Böyük Səlcuq sultanı I Məlikşah və Nizamülmülk ilə görüşür, Diyarbəkiri almaq təklifini verir. Beləliklə, dövlət Böyük Səlcuq imperiyası tərəfindən ilhaq edilmişdir. Sülalənin sonuncu əmiri Nəsir əl-Dəvlə Mansur sadəcə Cizrə şəhərini idarə edirdi.
XV–XVIII əsrlər
Mark Sayksa görə, kürdlər Mərkəzi Anadoluya ilk dəfə Osmanlı sultanı I Səlim tərəfindən köçürülmüşdür.
250px|thumb|right|[[Şah İsmayıl Xətai|I İsmayılın kürd üsyançılarına qarşı döyüşünün təsviri.]]
1508-ci ildə Kürdüstan hakimi Şah İsmayıl Xətaidən asılı vəziyyətə düşür. 1585-ci ildə bütün Kürdüstan Osmanlı imperiyasının nəzarəti altında idi, ancaq Şah Abbas daha sonra İran Kürdüstanını geri ala bilmişdir.
Rusiya və daha sonra SSRİ etnoqrafı Qriqori Çursinə görə, kürdlər indiki Azərbaycan Respublikası ərazisində yaşayışı 1589-cu ildə Səfəvilərin şiə kürdləri Zəngəzur ilə Qarabağ vilayətləri arasınakı əraziyə köçürməsi ilə başlamışdır.
Canpoladoğlu Suriyada yaşayan bir kürd tayfası idi. Onların başçısı Hüseyn Canpoladoğlu 1604-cü ildə Hələb bəyi təyin olunur, ancaq daha sonra Urmiya döyüşünə gec çatmasına görə Cığalızadə Yusif Sənan Paşa tərəfindən edam edilmişdir. Əbül Vəfa əl-Urdinin fikrinə görə, Canpoladoğlu sırf kürd olduğuna görə öldürülmüşdür. Onun qardaşı oğlu Əli paşa 1606-cı ildə müstəqillik əldə etmək üçün üsyan qaldırır. Toskana hersoqu I Ferdinand onun bu əməllərini dəstəkləyirdi. Əli paşa 30.000 nəfərdən təşkil olunmuş ordusu ilə Həmadan Adanaya qədər olan ərazini zəbt edir. Osmanlı sədrəzəmi Quyucu Murad Paşa 1607-ci ildə Əli paşaya qarşı yürüş edir və onu məğlub edir.
Baxmayaraq ki, kürdlər Gürcüstana ilk dəfə XII əsrdə gəliblər, kürd tayfaları birinci dəfə XVI əsrdə Msxeta şəhərində olmuşdular.
1609-cu ildə kürdlər Səfəvilərə qarşı üsyana qalxır. Hatəm bəy Ordubadinin öndərlik etdiyi Dimdim döyüşündən sonra Dimdim qalası qızılbaşlar tərəfindən zəbt edilmişdir. Şah Abbas Bəradost və Məhabad şəhərlərində qətliam əmri verir və əraziyə əfşarları yerləşdirir.
XVIII əsrdə kürdlər Anadoluda üsyanlarına dəstək olmaq üçün Kartli çarı II İrakli ilə görüşmüşdülər.
XIX əsr
1807-ci ildə Rusiya-İran müharibəsi əsnasında Mehmed Şəfi Sultan adlı bir tayfa başçısı 600 ailə ilə birlikdə İrandan Qarabağ xanlığı ərazisinə köçür. XIX əsrin ikinci yarısında kürdlər Zəngəzur, Cavanşir və Cəbrayıl qəzalarında kompakt şəkildə yaşayırdılar. Naxçıvan, Şərur-Dərələyəz və Ərəş qəzalarında da kiçik miqdarda kürdlər yaşayırdı.
Osmanlı sultanı III Səlimin Bağdad vilayəti ərazisində yerləşən Süleymaniyyə şəhərinin valisi olan Baban əşirətindən Babanzadə İbrahim paşanın 1806-cı ildə ölməsindən sonra Osmanlı imperiyasının eyni əşirədən Babanzadə Halit paşanı qubernator təyin etməsi İbrahim paşanın qardaşı oğlu Babanzadə Əbdürrəhman paşanı qəzəbləndirmişdi. O, rejimin ona ədalətsizlik etdiyini irəli sürərək Osmanlı hakimiyyətinə qarşı üsyan başlatmışdır. Babanzadə Əbdürrəhman paşa üsyanı olaraq bilinən bu üsyan Osmanlı imperiyası tərəfindən 1808-ci ildə yatırılmışdır. Buna baxmayaraq, 1812-ci ildə – birinci Babanzadə üsyanından 6 il sonra Babanzadə Əhməd paşa əmisi Babanzadə Əbdürrəhman paşanın intiqamını almaq üçün üsyan qaldırmış, lakin qısa bir müddət sonra yatırılmışdır.