cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Müqəddəs Pyotr bazilikasının orqanı
Kiçik orqan
Bazilikada əlavə olaraq Valkerin layihəsi əsasında hazırlanmış iki manuallı və 11 registrli kiçik orqan yerləşir. Orqan 1981-ci ildə Helmut Şmidt Müqəddəs Pyotr meydanında təşkil olunan sərgi zamanı Roma Papası II İohann Pavelə hədiyyə edilmişdir. Abraziv musiqi aləti mexaniki oyun və registr trakturalarına malikdir
Ploniya çayı
Ploniya — Polşanın şimal-qərbində çay.
Coğrafiya
Polşanın şimal-qərbində çay. Cənubi Pomorsk əyalətinindən axaraq Dombe gölünə tökülür. Çayın uzunluğu 72,6 km, hövzəsinin sahəsi isə 1171,2 km²-dir. Çay başlanğıcını Barlinek şəhərindən 1.5 km məsafədə yerləşən Barlinek-Qorjuv landşaft parkında yerləşən Mıslibor gölündən götürür. Demək olar ki, mənbəni keçən kimi Barlin gölü və Barlinek şəhəri başlayır. Şimal-qərb istiqamətində axaraq o, Plon və Medve göllərini yuyur. Yuxarı axarlarında çay sürətli axır, Plon gölü sahillərində artıq sürəti azalır. Plon və Medve gölləri arasında çay kanallaşdırılıb. Medve gölünə o cənub-şərq istiqamətdə, gölün ortasından isə qərbdən axır.
Sergey Qorodetski
Qorodetski Sergey Mitrofanoviç (1884-1967) – rus şairi.
Həyatı
Dəfələrlə Azərbaycanda olmuş, Azərb. mədəniyyəti ilə maraqlanmış və diqqətəlayiq fikirlər söyləmişdir. O yazmışdır: "Azərbaycan Qərbin artıq unutduğu qədim sənət növlərini hələ də saxlayır. Burada aşıqlar oxuyur, musiqi improvizasiyası yaşayır, məişətdə ornament işlənir, Qərbin muzeylərdə tamaşa etdiyi hər bir şey burada diridir".
Limberq Qutierrez
Milli karyerası
Qutierrez Boliviya milli futbol komandasında debütünü 23 mart 2017-ci ildə 2018 FİFA Dünya Kubokunun təsnifat mərhələsi görüşünüdə Kolumbiya millisinə qarşı oyunda etmişdir. O, 90-cı dəqiqədə Xuan Aponteni əvəz etmişdir. Həmin görüşdə Boliviya rəqibinə 1-0 hesabı ilə məğlub olmuşdur.
Boyer-Əhməd dialekti
Buyer Əhməd dialekti Lur dilinin dialektlərindəndir və Boyer-Əhməd elinin danışan dilidir ki, Kohgiluyə və Boyer-Əhməd ostanının mərkəzi Yasucda danışılır.Bu dialekt çox az fərq ilə Kohgiluyə və Boyer-Əhməd ostanının Kohgiluyə şəhristanı,Fars ostanının Məməsəni şəhristanı Və Buşehr ostanının Genave şəhristanı və Deyləm şəhristanında da yayqındır.Bəxtiyari dialektinə yaxındır.
Bafata
Bafata — Qvineya-Bisauda şəhər,Bafata reqionun inzibati mərkəzidir. Ölkə paytaxtı Bisaudan 150 km şərqində yerləşir. Sənayesi kərpiç istehsalatı, pambıqtəmizləmə, yerfındıqı və kokos qozu emal müəssisələrindən ibarətdir. Yaxılıĝında hava limanı yerləşir.
Kompilyasiya
Kompilyasiya – [lat. compilatio – oğurluq, soyğun, qarət, sənədlərin yığılması]
Xarici keçidlər
Kompilyasiya haqqında
Ələddin Allahverdiyev
Ələddin Məmmədhüseyn oğlu Allahverdiyev — Dünya okeanı və kosmik fəzanın tədqiqatlarında, dəniz seysmik kəşfiyyatı, elektron, müdafiə və tibb sənayesində istifadə olunan piezoelektrik cihazların və aparatların yaradılmasında dalğa və rəqs proseslərinin öyrənilməsi üçün riyazi modellərin və metodların yaradılması sahəsində Sovet, Rusiya və Azərbaycan alimi. Professor (2001).
Həyatı
Ələddin Allahverdiyev 1947-ci il may ayının 29-da Qərbi Azərbaycanda Basarkeçər rayonunun Kəsəmən kəndində anadan olmuşdur. 1964-cü ildə Bakı şəhərindəki 190 saylı orta məktəbi medalla bitirib (məktəbi medalla bitirən ilk Kəsəmənlidir), S.M.Kirov adına Azərbaycan Dövlət Universitetinin mexanika-riyaziyyat fakültəsinin mexanika şöbəsinə daxil olmuşdur. Üçüncü kursu bitirdikdən sonra M.V.Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin mexanika-riyaziyyat fakültəsində təhsilini davam etdirmişdir. Həmin Universiteti bitirdikdən sonra onun aspiranturasında saxlanılmış, Moskva Dövlət Universitetinin qapalı Elmi Şurasında "Pyezoelektrik konstruksiyaların əlaqəli rəqslərdə elektrofiziki parametrlərinin tədqiqi" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmiş və fizika-riyaziyyat elmləri namizədi elmi dərəcəsi almışdır. Elmi rəhbəri Sosialist Əməyi Qəhrəmanı akademik Xəlil Raxmatulin olmuşdur.
1996-cı ilin sentyabrından Moskva Dövlət Biznesi İdarəetmə Akademiyasında (MDBİA) ali və tətbiqi riyaziyyat kafedrasının müdiri və professoru vəzifələrində işə başlamış, 1997-1999-cu illərdə eyni zamanda iqtisadiyyat və menecment fakültəsinin dekanı olmuş, 2000-ci ildən etibarən həmin Akademiyanın 1-ci prorektoru – tədris-metodika işləri üzrə prorektoru vəzifəsində çalışmışdır. Bu illər ərzində ali və tətbiqi riyaziyyat (riyaziyyatın iqtisadiyyatda və menecmentdə tətbiqinə aid) sahələrinə həsr olunmuş 24 monoqrafiya, dərslik və dərs vəsaitləri çap etdirmişdir.
Elmi fəaliyyəti
Ələddin Allahverdiyev 1970-ci illərdən İnstitutun baş nəzəriyyəçisi kimi pyezo- və akustoelektronika, tibb texnikası, müdafiə sənayesi və s. sahələrdə istifadə olunan cihaz və aparatların yaradılmasına həsr edilmiş 30-dan çox etlmi-tədqiqat və təcrübi-konstruktor işlərinin (ETİ və TKİ) elmi rəhbəri və ya rəhbər müavini olmuşdur. Bu illərdə 150-dən çox elmi məqaləsində alınmış çoxsaylı yeni elmi nəticələr və 7 ixtirasında həllini tapmış yeni texniki ideyalar texnikanın ayrı-ayrı sahələrində - dünya okeanının və kosmik fəzanın tədqiqatında (sualtı qayıqlarda və tədqiqat gəmilərində, süni peyklərdə və kosmik gəmilərdə) geniş miqyasda istifadəsini tapmış, elektron (xüsusilə mikro- və akustoelektronikada), müdafiə və tibb sənayesi müəssisələrində tətbiq olunmuşdur. Məsələn, onun 04.09.1980-ci il və 06.10. 1982-ci ildə qeydə alınmış ixtiraları (uygun olaraq Müəllif Şəhadətnamələri № 169926 və № 179728) dünya okeanında su altında hərəkət edən obyektlərin yerini və ayrı-ayrı xarakteristikalarını müəyyən etməyə imkan yaradıb. 01.09.1989-cu il və 01.02.1990-cı ildə qeydə alınmış ixtiralar (uygun olaraq Müəllif Şəhadətnamələri № 300747 və № 308342) isə müvafiq elmi sahələrin mütəxəssislərini maraqlandıran informasiyaların kosmik obyektlərdə (süni peyklərdə və kosmik gəmilərdə) qeydə alınıb Uçuşların İdarəetmə Mərkəzinə (UİM) göndərilməsində uğurla tətbiq olunmuşlar. Tibbi texnikanın inkişafında xüsusi xidmətlərinə görə Ələddin Allahverdiyev Ümumittifaq Elmi Tibbi-Texniki Cəmiyyətinin Mərkəzi İdarəsi Rəyasət Heyətinin baxış-müsabiqəsinin qalibi Diplomu ilə təltif edilmişdir (həmmüəllifləriylə birgə hazırladığı pyezokeramik ötürücü süni ürəyin yaradılmasında uğurla tətbiq olunmuşdur).
Ələddin Allahverdiyevin elmi cəmiyyət tərəfindən yüksək qiymətləndirilən bəzi elmi uğurları xüsusi qeyd edilməlidir. Məsələn, o tələb olunan tezliklə rəqs edən və əvvəlcədən müəyyən olunmuş ayrı-ayrı fiziki xarakteristikalara cavab verən, minimum kütləyə və ya həcmə malik olan pyezoeelektrik elementlərin optimal formasını təyin etmək məsələsini həll edən ilk alimdir. Bu tipli məsələlərin həllində Ələddin Allahverdiyev ilk dəfə riyaziyyatda məşhur olan Pontryaginin maksimum prinsipini tətbiq etmişdir. O elektroelastiqiyyət nəzəriyyəsinin iki-və üçölçülü dinamika məsələlərinin həllinə ümumiləşmiş variasiya prinsipi əsasında sərhəd və sonlu elementlər metodlarını ilk dəfə uğurla tətbiq edən alimlərdəndir. Variasiya prinsipinin tətbiqi pyezoelektrik elementlərin rabitəli rəqslərinin çoxsaylı məsələlərinin həllinə də uğur gətirmişdir. Disk formalı pyezokeramik membranlarda “kənar effekti”nin (“краевой эффект”) mövcudluğunu nəzəri cəhətdən ilk dəfə Ələddin Allahverdiyev aşkar etmişdir.
Onun «Математический анализ (для экономических специальностей)»(“Riyazi analiz” (iqtisadiyyat yönlü ixtisaslar üçün), «Теория вероятнестей и математическая статистика» (“Ehtimal nəzəriyyəsi və riyazi statistika”), «Линейная алгебра и элементы аналитической геометрии» (“Xətti cəbr və analitik həndəsənin elementləri”), «Дифференциальные уравнения» (“Differensial tənliklər”) dərslikləri Rusiya Federasiyası Ali Təhsil Nazirliyi tərəfindən iqtisad ixtisasları üçün dərslik kimi qəbul edilmişdir. Bu əsərlər M.V. Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin, Rusiya Federasiyasının digər müvafiq ali təhsil məktəblərinin nüfuzlu alimləri tərəfindən yüksək qiymətləndirilmişdir. Bu dərsliklər əsasında uzun illər Ə.Allahverdiyev MDBİA-da tələbələrə mühazirə oxumuş və təcrübi məşğələlər aparmışdır. Ali peşə təhsilinin təşkilinə və tədris texnologiyasına həsr edilmiş bir sıra elmi məqalə dərc etdirmişdir.
Ələddin Allahverdiyev məxfi elmi - texniki işləri də daxil olmaqla 450-dən çox monoqrafiya, ixtira, elmi məqalə, dərslik və dərs vəsaitinin müəllifidir.
Beynəlxalq konfranslarda iştirakı
30-dan çox beynəlxalq, ümumittifaq elmi konfrans, qurultay və simpoziumda pyezoelektrik mühitlərdə dalğaların yayılmasının, pyezokeramik konstruksiyaların əlaqəli rəqslər zamanı elektrofiziki parametrlərinin tədqiqinə həsr edilmiş 60-dan çox elmi məruzə, o cümlədən 10-a yaxın sifarişli məruzə ilə çıxış etmişdir. Bu fakt Ələddin Allahverdiyevin elmi işlərinə yuxarıda adı çəkilən elm sahələrində çalışan sovet və dünya alimlərinin verdiyi yüksək qiymətin təzahürüdür. Nümunə üçün, professor Ə. M. Allahverdiyevin uzun illər boyu aldığı elmi nəticələri müntəzəm olaraq elmi-texniki tədbirlərdə məruzələriylə dünya və sovet elmi ictimaiyyətinin nəzərinə çatdırdığı bir neçə konfrans, qurultay və simpoziumların adını çəkmək yerinə düşərdi:
"Всесоюзный симпозиум по распространению упругих и упруго-пластических волн" (Фрунзе, 1974, Новосибирск, 1986), "Всесоюзная конференция по механике сплошных сред" (Ташкент, 1979), "Всесоюзная конференция по сегнетоэлектричеству" (Ростов-на-Дону, 1979, Минск, 1982), Всесоюзная конференция "Прочность материалов и элементов конструкций при звуковых и ультразвуковых частотах нагружения" (Киев, 1979, 1980, 1981, 1982), "Всесоюзная конференция по теории упругости" (Тбилиси, 1984), "Всесоюзная конференция по акустоэлектронике и квантовой акустике" (Москва, 1984), Всесоюзная конференция "Влияние внешних воздействий на реальную структуру сегнето- и пьезоэлектриков" (Черноголовка, 1984), Всесоюзная конференция "Моделирование отказов и имитация на ЭВМ статических испытаний изделий электронной техники" (Москва, 1985), "Всесоюзный съезд по теоретической и прикладной механике"(Ташкент, 1986), "Всесоюзная акустическая конференция" (Москва, 1994), Международная конференция "Кристаллы: рост, свойства, реальная структура, применение" (Александров, 2001, 2002, 2003), The International Jubilee Conference "Single crystal and their application in the XX century — 2004" (Aleksandrov, Russia, 2004) və s.
Yeri gəlmişkən, son adı çəkilən 2 konfransda Ə. M. Allahverdiyev 13 məruzəylə, o cümlədən 3 sifarişli-plenar məruzəylə çıxış etmişdir.
O bir çox adı çəkilən konfransların təşkilat və ya proqram komitələrinin üzvü olmuşdur. Hələ aspirant olarkən Ə. Allahverdiyev Bakı şəhərində keçirilən (1973-cü il) aeronavtika üzrə beynəlxalq konfransda iştirak etmişdir.
Təltif və mükafatları
thumb Ə.M.Allahverdiyev “Moskvanın 850 illiyi” dövlət medalı (1997) ilə, üç dəfə - 1975, 1977 və 1980-ci illərdə Sov.İKP MK-nın, SSRİ Nazirlər Sovetinin, Həmkarların MK-nin, ÜİLKGİ MK-nin təsis etdiyi “Əməkdə fərqlənməyə görə” döş nişanları ilə təltif olunmuşdur.
O "Rusiya Federasiyasının ali peşə təhsilinin fəxri işçisi" adına və döş nişanına layiq görülmüş, Ümumrusiya Sərgi Mərkəzinin qızıl medalı, "M.V. Lomonosov adına MDU-nun 250 illiyi" yubiley medalı (2004) ilə təltif edilmişdir.
Elm və təhsildəki yüksək nəticələrinə görə dalbadal 4 il (2001-2004) Moskva Hökumətinin təhsil sahəsində elm və texnologiyalara dair təsis etdiyi "Moskva Qrantı" müsabiqəsinin laureatı adına və pul mükafatlaırna layiq görülmüşdür.
Tibbi texnikanın inkişafında xüsusi xidmətlərinə görə Ümumittifaq Elmi Tibbi-Texniki Cəmiyyətinin Mərkəzi İdarəsi Rəyasət Heyətinin baxış-müsabiqəsinin qalibi Diplomu ilə və Rusiya Federasiyasının çoxsaylı fəxri fərmanları və diplomları ilə təltif edilmişdir.
REA-nın nəzəri və tətbiqi mexanika üzrə Milli Komitəsinin təsis etdiyi görkəmli alim-mexanik, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı, akademik, professor, f.r.e. doktoru, 4 Lenin ordeni laureatı, bir neçə Dövlət mükafatı laureatı Xəlil Əhmədoviç Raxmatulin adına medalla təltif olunub;
Rusiya kosmonavtika federasiyasının təsis etdiyi Sosialist Əməyi Qəhrəmanı, general-leytenant, Lenin mükafatı laureatı, professor, tex.е. doktoru, kosmik proqramlar üzrə Dövlət komisiyasının sədri Georgi Aleksandroviç Tyulin adına medalla təltif olunub.
29 may 2022-ci ildə Bakı şəhərində Ələddin Allahverdiyevin 75 illik yubileyi təntənəli şəkildə qeyd olunmuş, tədbirdə "Dədə Ələsgər Ocağı" İctimai Birliyinin ən ali mükafatı olan "Aşıq Ələsgər – 200" yubiley medalı və fəxri diplomla təltif olunmuşdur.
Ailəsi
1978-ci ildə ailə qurmuşdur. Bir oğlu, bir qızı, dörd nəvəsi var.
Həyat yoldaşı Kəngərli Məhsəti İsmayıl qızı 1951-ci ildə Naxçıvanda anadan olmuşdur. Orta məktəbi Naxçıvanda medalla bitirmişdir. M.V.Lomonosov adına MDU-nun kimya fakültəsinin və onun aspiranturasının məzunudur. Kimya elmləri namizədidir. Moskva Elmi Tədqiqat Materialşünaslıq İnstitutunda böyük elmi işçidir. Çoxsaylı elmi məqalələr və ixtiralar müəllifidir.
Qızı, Allahverdiyeva-Rəfibəyli Aytən 1982-ci ildə Moskva şəhərində anadan olmuşdur. Moskvanın 842 saylı orta məktəbini medalla bitirib profil imtahanından "əla" qiymət alaraq İ.M.Seçenov adına Moskva Dövlət Tibb Akademiyasına daxil olmuş və oranı "Fərqlənmə" diplomu ilə bitirmişdir. Ordinaturanı qurtarıb. Hal-hazırda Qətər dövlətinin paytaxtı Doha şəhərində plastik cərrahiyyə üzrə həkim işləyir. 3 övladı var.
Accipiter erythrauchen
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Şəmkir şəhər Olimpiya İdman Kompleksinin stadionu
Şəmkir şəhər Olimpiya İdman Kompleksinin stadionu - 2009-cu il mayın 25-də istifadəyə verilmiş Şəmkir Olimpiya İdman Kompleksində stadion. 2 minlik tamaşaçı tutumuna malikdir. 2009-cu ilin avqust ayından yenidən bərpaolunmuş Şəmkir FK ev oyunlarını bu stadionda keçirir.
Əliqulu Səmədov
Əliqulu Qüdrət oğlu Səmədov (19 avqust 1953, Astara, Azərbaycan SSR) — azərbaycanlı aktyor və rejissor.
Həyatı
Əliqulu Qüdrət oğlu Səmədov 19 avqust 1953-cü ildə Astara şəhərində anadan olmuşdur. Rusiyanın paytaxtı Moskva şəhərində Ümuittifaq Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutunda sovet aktyoru, SSRİ Xalq Artisti Yevgeni Matveyevdən aktyorluq dərsi almış, Vətənə qayıdandan sonra bır sıra filmlərdə yaddaqalan obrazlar yaratmışdır.
Fəaliyyəti
Hazırda "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında çalışır. 70-ə yaxın filmin heyətində çalışmışdır.
Onun “Azərbaycanfilm” kinostudiyasının istehsalı olan “Nizami”, “Qara gölün cəngavəri”, “Atları yəhərləyin”, “Yol əhvalatı”, “Bağlı qapı arxasında”, “Papaq”, “Bəyin oğurlanması”, “Cavad xan” və başqa filmlərdə oynadığı rollar tamaşaçlar tərəfindən rəğbətlə qarşılanmışdır.
Ə.Səmədov, həmçinin, Rusiya, Ukrayna, Türkiyə və İranda istehsal olunan filmlərə dəvət alaraq irili-xırdalı müxtəlif rollara çəkilmişdir.
Prezident İlham Əliyevin 2011-ci il 28 iyun tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan Kinemotoqrafiyasının inkişafında səmərəli fəaliyyətinə görə “Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Artisti” fəxri adına layiq görülmüşdür.
Filmoqrafiya
Aktyor kimi
İkinci rejissor kimi
Filmi səsləndirən kimi
Səs effektçisi kimi (Sinxron səslər)
Koordinator kimi
Yakov Polonski
Polonski Yakov Petroviç — rus şairi, etnoqrafı, dövlət məmuru.
Həyatı
Polonskinin şeirləri Rusiyada çox məşhurlaşmış, onun sözlərinə romanslar bəstələnmişdir ("Qaraçı qızının mahnısı" bu günə kimi xalq mahnısı kimi ifa olunur). O, 1840-1850 illərdə Qafqazda İmperator dəftərxanasında çalışmış, rəsmi dövlət orqanı olan "Zaqafqazskiy vestnik" qəzetinin redaktor müavini olmuşdur.
Bimetal
Bimetallik element
Elektrik avadanlıqlarının uzunömürlülüyü yüksək dərəcədə onların artıq yüklənməsindən asılıdır. Elektrik avadanlıqları artıq yüklənmə cərəyanlarından mühafizə etmək üçün bimetallik elementli istilik releləri geniş yayılmışdır. Bimetallik element müxtəlif xətti genişlənmə əmsalına α malik olan iki lövhədən ibarətdir. Onlar bir-biri üzərinə qoyular və sərt bərkidilir və ya qaynaq olunur. Əgər belə elementi tərpənməz bərkitsək və qızdırsaq, onda onun α əmsalı aşağı olan materiala tərəf əyilməsi baş verir. Artıq yük cərəyanının təsiri altında bimetallik lövhənin belə qızması və əyilməsi sayəsində lövhənin sərbəst ucuna bərkidilmiş kontakt açılır və avadanlığın idarə dövrəsini qızdıraraq, onu artıq yüklənmədən mühafizə edir.
Auqusts Kepke
Auqusts Kepke (6 yanvar 1886 — ölüm tarixi məlum deyil) — Rusiyalı keçmiş peşəkar velosiped yarışçısı. Auqusts Kepke Rusiyanı 1912-ci ildə V Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Auqusts Kepke birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 1912-ci ildə qatıldı. O, Stokholmda baş tutan V Yay Olimpiya Oyunlarında iki yarışda iştirak etdi. Yarışı sona qədər başa vura bilmədi.
Voyacer qızıl plastinkası
thumb|250px| Voyager Qızıl Plastinkası thumb|250px| Voyager Qızıl Plastinkasının Qutusu Voyacer qızıl plastinkası — 1977-ci ildə Voyacer 1 kosmik gəmisində kosmosa göndərilən müxtəlif informasiyalar yığımından ibarətdir. Burada Yer sivilizasiyası haqqında dolğun informasiya, şəkillər və musiqi parçaları vardı. Voyacer-1-in 40.000 il sonra 17.6 işıq ili uzaqlıqda olan AC+79 3888 ulduzuna çatması gözlənilir.
İçindəkilər
Amerikalı astronom Karl Saqanın hazırladığı plastinkanın içərisində 116 şəkil, 55 dildə müxtəlif salamlama və diləklər və 27 musiqi parçası vardı. Həmçinin BMT başçısı Kurt Valdhaym və ABŞ prezidenti Cimmi Karterin səsli mesajları əlavə olunmuşdur. Voyacer qızıl plastinkasının içərisinə 27 melodiya daxil olunmuşdur. Bu melodiyalardan biri Kamil Cəlilovun balaban ilə çaldığı "Muğam" adlanan kompozisiyadır.
Material
Plastinka qızılla örtülmüş misdən düzəldilmişdir. Plastinkanın qutusu alüminiumdur ve tam saflaşdırılmış uran-238 izotopu ilə örtülmüşdür. Uran-238-in yarım parçalanma periodu 4.51 milyard ildir. Plastinkanı ələ keçirdən mümkün varlıqlar uranın radioaktiv parçalanmasından yaranan elementlərə olan nisbətinə baxaraq plastinkanın yaşını təyin edə bilər.
Əyrisifət
Əyrisifət — İrəvan xanlığının Sürməli mahalında kənd adı.
Toponimikası
Ağrısifət — İrəvan xanlığının Sürməli mahalında kənd adı. Yerli tələffüz forması Əyrisifətdir. 1828-ci ildə ermənilər tərəfindən azərbaycanlılardan ibarət əhalisi qovulduqdan sonra Türkiyədən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişlər. 1940-cı ildə kənd ləğv edilmişdir. Türk dillərində ağruki — "sakit" (yavaş axan mənasında) və suvat — "suvarılan sahədə dairəvi axıdılan su" sözlərindən ibarətdir. Azərbaycandakı Pirsaat çayının orta axınında "Səbət düzü" toponimi ilə mənaca eynidir.
Səni axtarıram (veriliş, 2011)
"Səni axtarıram" — 2011-ci ildən Azərbaycanın Azad Azərbaycan TV, ANS TV, Xəzər TV və ARB kanallarında yayımlanan tok-şou. Verilişin aparıcısı Xoşqədəm Hidayətqızıdır.
Tarixi
26 aprel 2015-ci il tarixindən veriliş "Xoşqədəmlə axtarıram səni" adı altında ANS TV-də həftənin bazar günü, saat 22:00-da yayımlanırdı.
Veriliş 2016-cı il sentyabrın 25-dən 2021-ci il iyulun 30-dək "Səni axtarıram Xoşqədəmlə" adı altında Xəzər TV-də yayımlanıb.
2021-ci il noyabrın 22-dən etibarən həftəiçi 5 gün ARB-də "Səni axtarıram" verilişi yayımlanır.
Cimahi
Cimahi (sunda yazısı. ᮎᮤᮙᮠᮤ) — Qərbi Yava əyaləti Bandunq şəhərinin qərbində, Böyük Bandunq Metropoliti ərazisində yerləşən şəhər. Şəhər əsas tekstil istehsalçısıdır və bir neçə hərbi təlim mərkəzinə ev sahibliyi edir.
Səni axtarıram (veriliş, 2011)
Tənqid
2013-cü ildə veriliş çəkiliş zamanı real faktlar yox, quraşdırılmış səhnələrdən istifadə etdiyi üçün Azərbaycan cəmiyyəti tərəfindən tənqid olunub.
Cimahi
300px|thumb|right|[[Qərbi Yavanın daxilində Cimahi]]
Coğrafiya
thumb|left|Tanqkuban Perahu və Buranqranqın Citeureupdan görüntüsü
Cimahi Cakartanın 180 km cənub-şərqində yerləşir, Bandunq və Qərbi Bandunq recensinin arasında yerləşir. Cimahi üç rayondan ibarətdir və bu da on beş kəndə bölünür. Ən aşağı hündürlüyü dəniz səviyyəsindən 685 metr yuxarıdadır və Citarum çayına yönəlir. Onun ən yüksək məsafəsi dəniz səviyyəsindən 1,040 metr (Tanqkuban Perahuand Buranqranq dağı yamacının bir hissəsidir). Cimahi çayı şəhər boyunca axır.Cimahidə Cikuda və Cisontok adlı iki bulaqlar var.
Tarix
Cimahi adı şəhərdən axan Cimahi çayından götürmüşdür. Söz Sunda dilindən "kifayət qədər su" deməkdir. Cimahi sakinləri su təchizatını çaydan alırlar.
Qubernator Herman Vilyem Daendels Böyük Poçt xətti qurduqda 1811-ci ildə Cimahinin rolu artdı. Cimahi meydanında Loci kimi tanınan bir keçid məntəqəsi tikildi. 1874-1893 illəri arasında Cimahi dəmir yolu stansiyası ilə Bandunqand Ciancuru birləşdirən bir dəmir yolu inşa edilmişdir. Hərbi təlim mərkəzlərinin və digər hərbi binaların tikilişi 1886-cı ildə başlamışdır. Cimahi 1935-ci ildə rayon statusuna layiq görülmüşdür. 1975-ci ildə Cimahi Qərbi Yavada ilk inzibati şəhər, İndoneziyada isə üçüncü şəhər olmuşdur. 2001-ci ildə Cimahiyə tam şəhər statusu verilmişdir.
İdarə sistemi
Şəhər idarə sistemi üç rayon və on beş kəndə bölünür. Bələdiyyə başçısı şəhər rəhbərliyinə rəhbərlik edir. Cimahinin üç rayonu aşağıda verilmişdir:
Turizm
Cimahi Alam Visata Cimahi, Pandiga Rekreasyon İdmanı, Rumah Pajang, Lembur Batik və Kampunq Adat Cirendeu kimi turistik nöqtələrə malikdir. Yerli turizm ofisinə görə bu yerlər təbiətin, mətbəxin, əl sənətinin və ənənəvi cəmiyyətin fərqli təcrübələrini təqdim edir. Bundan əlavə Dustira Xəstəxanası, Ereveld qəbiristanlığı, Hərbi Həbsxana və Sudirman Binası kimi tarixi yerlərin olduğu bəzi binalar var.
Frensistaun
Frensistaun — Botsvananın ikinci iri şəhəri. Əhalisi 2011-ci ildə 100 minə çatan şəhər ölkə paytaxtı Qaboronedən 450 km aralı yerləşir. Frensistaun - Şimal-Şərqi distriktin inzibati mərkəzidir. Əsas iqtisadiyyat sahəsi əlvan metallurgiyadır: mis, nikel, kobalt. Burada həmçinin kənd təsərrüfat xammalını emal edən müəssisələr var. Mühüm nəqliyyət qovşaqıdır (dəmir yol stansiyası və beynəlxalq hava limanı).
Alanin
thumb|150px|right|Alanin: Kimyəvi quruluşu thumb|150px|right|Alanin: Kimyəvi quruluşu thumb|150px|right|Alanin: 3D modeli
Alanin (Ala, A) (HO2CCH(NH2)CH3) eyni zamanda 2-aminopropanoik turşusu olaraq adlandırılır. Ən çox istifadə olunan aminturşulardandır. Proteinlərin təxminən %7.8'i alanin özülündən ibarətdir. D-alanin, bəzi bakteriyaların hüceyrə divarlarında və peptid antibiotiklərin formullarında da vardır.
Sosialist əməyi qəhrəmanlarının siyahısı (R)
1970-ci illər
200px|thumb|[[Süleyman Rüstəm|Rüstəmzadə Süleyman Əliabbas oğlu]]
Lonq-Biç (Kaliforniya)
Lonq Biç  — Sakit Okean'ın sahilində Los-Ancelesin 30 km cənubunda yerləşən, əhalisinə görə ABŞ-nin 38-ci, Kaliforniya ştatının 7-ci böyük şəhəri. Təxminən 500 min əhalisi olan şəhər dünyanın ən böyük limanlarından birinə və inkişaf etmiş neft sənayesinə sahibdir. Şəhərdə Təyyarə və Avtomobil hissələri istehsal edilir.
Coğrafiyası
Lonq-Biç Los-Ancelesin məkəzindən təxminən 30 km uzaqlıqda yerləşir. Ümumi səhəsi 170,7 km², quru sahəsi 130,5 km², su sahəsi isə 40 km²-dir. 1964-cü ildə Təyyarə qəzasında ölmüş kosmonavt Teodor Friman və 1967-ci ildə Apollon 1'də baş verən yanğında ölən 3 kosmonavt Qas Qrissom, Edvard Vayt və Rocer Çaffinin adı verilmiş 4 süni ada mövcuddur.
Demoqrafiya
1 iyul 2015-ci il tarixli statistikaya görə əhalinin sayı 474,140 nəfərdir
Braşov (judets)
Braşov judetsi  — Transilvaniya regionunda yerləşən Rumıniya judetsi.
Coğrafiyası
Sahəsi — 5363 km².
Şərqdə — Kovasna, qərbdə — Sibiu, şimalda — Mureş və Xarqita, cənubda — Ardjeş, Dımbovitsa və Praxova judetsləri ilə sərhəddir.
İnzibati bölgüsü
Judetsə 4 bələdiyyə, 6 şəhər və 47 kommuna daxildir.
Fyodor Borisov
Fyodor Borisov (5 fevral 1887 — ölüm tarixi məlum deyil) — Rusiyalı keçmiş peşəkar velosiped yarışçısı. Fyodor Borisov Rusiyanı 1912-ci ildə V Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Fyodor Borisov birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 1912-ci ildə qatıldı. O, Stokholmda baş tutan V Yay Olimpiya Oyunlarında iki yarışda iştirak etdi. Yarışı sona qədər başa vura bilmədi.
Məntiq fəlsəfəsi
Məntiq fəlsəfəsi — məntiq fəlsəfəsinin məqsədi məntiq elminin əsas konsepsiyalarını aydınlaşdırmaq və onun prinsiplərini əsaslandırmaqdır.
Azərbaycan SSR əməkdar ali məktəb işçisi
Azərbaycan SSR əməkdar ali məktəb işçisi — 20 may 1980-ci ildə təsis edilən fəxri ad.
Məzmun
"Azərbaycan SSR əməkdar ali məktəb işçisi" fəxri adı ali təhsil sahəsində ən azı 15 il işləmiş və təlim-tərbiyə işində, tələbə gənclərin kommunist tərbiyəsi və təlimi işində, xalq təsərrüfatı üçün yüksək ixtisaslı mütəxəssislər hazırlanmasında, elmin inkişafında mühüm xidmətləri olan, ictimai həyatda fəal iştirak edən ali məktəb professorlarına, dosentlərinə, assistentlərinə, müəllimlərinə, elmi əməkdaşlarına, Azərbaycan SSR Ali və Orta İxtisas Təhsili Nazirliyinin inspektorlarına, metodistlərinə və digər yüksək ixtisaslı işçilərinə verilir.
Analiz və sintez
Analiz anlayışı  - Analiz dedikdə hər hansı bir şəkildə verilmiş qurğunun giriş informasiyasının çıxış informasiyasına çevrilməsi və bu çevrilmə prosesinin xüsusiyyətlərinin aydınlaşdırılması başa düşülür.
Haqqında
Sonlu avtomatlarda və kombinasiyalı DQ-də analiz məsələsi qurğunun verilmiş sxemi üzərində həll olunur. Bunun üçün isə sxemin qurulma qaydasını və funksiyaların hesablanma üsulunu bilmək vacibdir. Deməli, əvvəl sxemi təşkil edən hər bir elementin funksiyası və bu elementlərin bir-biri ilə birləşməsinə görə qurğunun funksiyası təyin edilməlidir.Yaddaşsız və ya sonlu yaddaşa malik qurğuların sxemlərində reallaşdırıla biləcək funksiya üçün bütün informasiya olursa, belə DQ-r çox zaman sərt məntiqli qurğular adlanır. Sonsuz yaddaşa malik qurğularda isə qurğunun fəaliyyət funksiyası proqramda olur. Əvvəlki movzularda deyildiyi kimi bu qurğular proqramlaşdırıla bilən məntiqli qurğular adlanır. Odur ki, məntiqli proqramlaşdırıla bilən qurğularda analiz məsələsi funksiyanın təyinindən və proqrama görə onun xüsusiyyətinin müəyyənləşdirilməsindən ibarətdir. Sintez məsələsinin həlli yaddaşsız və sonlu avtomatlarda giriş  informasiyasının çıxış informasiyasına çevrilməsinə görə sxemin qurulmasından irəli gəlir
Xüsusiyyətləri
Sonlu avtomatların sintezi bir neçə mərhələdə yerinə yetirilir: Yuxarıda göstərilən mərhələlər şərtidir, təcrübədə müəyyən mərhələlər birləşdirilir və ya ixtisara salınır. Hazırda avtomatlaşdırılmış layihələndirmə sistemləri mövcud olduğundan, mürəkkəb avtomatlar üçün bu mərhələlər avtomatik yerinə yetirilir.
Accipiter brachyurus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Yuşə
Yuşə və ya Yeşua (, Yexoşua bin-Nun; ,Yəşu bar Non;  mənası – "Yahve xilas edir"), xristianlıqda İisus Navin,  İsus Navin və ya Yisus Navin, Qafqaz albanlarına görə Esu, islamda Yuşa ibn Nun  (, Yuşə ibn Nun) — Çıxış və Saylar kitablarında Musanın köməkçisi kimi fəaliyyət göstərmiş, daha sonra Yəhudi Bibliyasının Yuşənin kitabında Musadan sonra İsrail qəbilələrinin başçısı olmuşdur. Bibliyada verilən məlumata görə, o, Çıxışdan əvvəl Misirdə anadan olmuşdur.
Bəhram Gur stansiyası
Tarixi
1960-ci il mayın 5-də istifadəyə verilmişdir.
Səudiyyə Ərəbistanının İraq səfirliyi
Səudiyyə Ərəbistanının İraq səfirliyi — Səudiyyə Ərəbistanının İraqndakı diplomatik nümayəndəliyidir. Paytaxtda - Bağdad şəhərində yerləşir. Səudiyyə Ərəbistanının İraqdakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri 2015-ci ildən Tamer əs-Sabhandır
Fəaliyyəti
Səudiyyə Ərəbistanının İraqdakı səfirliyi Səddam Hüseynin Küveytə hərbi müdaxiləsinə cavab olaraq 1990-cı ildə bağlanmışdır. Yalnız bundan 25 il sonra – 2015-ci ilin sonunda fəaliyyəti yenidən bərpa olunmuş və Tamer əs-Sabhan ölkənin İraqdakı səfiri təyin edilmişdir.
Beşikdağ kilsəsi
Beşikdağ kilsəsi və ya Vəngəsər kilsəsi — Ağdərədən Xankəndinə gedən yolun sağ tərəfində, Xaçınçayın sahilindəki Beşikdağ dağında yerləşən VII əsrə aid alban kilsədir. Kilsə Şahbulaq qalasının tam üstündə yerləşir.
Kilsə xaç-günbəz formalı plana malikdir və memarlıq həlli baxımından Gədəbəy kilsəsi ilə oxşarlıq təşkil edir. Xaçın dörd kvadrat formalı tərəflərindən üçü daxildə yarımdairəvi formaya malikdir. Onun gümbəzini saxlayan dörd pilonu Kilsədağ kilsəsindən fərqli olaraq zalın ortasında dayanmır və divarlara birləşir. Onlar tağlarla birləşərək model zalın mərkəzi hissəsində günbəzaltı kvadrat formalaşdırırlar. Həmin kvadrat üzərində keramit damlı qübbə ucalır.
Yerləşməsi
Ağdərədən Xankəndinə edən yolun sağ tərəfində, şimaldan cənuba doğru qozbel dağ uzanır. Bütün il ərzində onun səthi quru səhra bikiləri ilə örtülü olur. Bunun səbəbi ərazidə minimal miqdarda yağışların olmasıdır. Beşikdağ sanki dağlıq və düzən Qarabağ arasında təbii sərhəd rolunu oynayır. Cənub-şərq tərəfdən ona Kür-Araz ovalığı, qərb tərəfdən isə Ermənistan yaylası birləşir.
Beşikdağın cənub ətəyində, qayalıqların düzənliklə birləşdiyi yerdə, əhəng qayalıqları altından məşhur təbii mənbəyi olan Şahbulaq qaynayır. Ərazi qədim dövrlərdən məskunlaşmışdır ki, bunu da çoxsaylı tarix-mədəniyyət abidələri sübut edir. Şahbulaqdan cənubda Qarabağ xanlığı dövrünə aid Şahbulaq qalası yerləşir. S. Barxudaryan tərəfindən 1964-cü ildə nəşr edilmiş məqalədə Şahbulaq ərazisindən aşkarlanmış və Azərbaycan Tarix Muzeyində saxlanan məzar daşından bəhs edilir. Qriqor Hammamın qohumuna aid olan bu məzar daşı Şahbulaq ərazisinin də IX əsrdə onun hakimiyyətinə aid olduğunu sübut edir.
Bulaqdan şimal-qərbdə dağın enişində qədim xristian qəbirsanlığı yerləşir. Əsrlər ərzində məzar daşlarının bir çox aşaraq ilkin görünüşünü itirmiş, bəziləri qismən və tamamilə torpaq altında qalmışdır. Beşikdağın yüksək qayalıq ərazisində xaç-günbəz formalı kiçik kilsə yerləşir. İlk baxışdan kilsənin ətraf mühitin sərt landşaftına uyğunlaşması diqqəti cəlb edir. Belə təəssürat yaranmasının əsas səbəbi dəqiq müəyyən edilmiş ölçülər, həmçinin rəng çalarlarıdır. Kiçik ölçülərinə baxmayaraq, kilsə hündür divarlara malikdir. Onun divarları yonulmuş boz əhəng daşlarından hörülmüşdür.
Tarixi və tədqiqi
Abidə haqqında ilk məlumat S. Cəlalyants tərəfindən verilir, o, 1858-ci ildə nəşr edilmiş əsərində Şahbulaq qalasından yuxarıda yerləşən kilsəni qeyd edir. Makar Barkudaryan “Artsak” adlı əsərində kilsənin Arşakilər sülaləsindən olan Qafqaz Albaniyası hökmdarı II Vaçe tərəfindən inşa etdirildiyini qeyd edir.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Xaç-günbəz formalı plana malik kilsə, erkən orta əsrlərə aid edilir. Xaçın dörd kvadrat formalı tərəflərindən üçü daxildə yarımdairəvi formaya malikdir. Şərq-qərb oxu 10, şimal-qərb oxu isə 9.15 metr uzunluğa malikdir. Qərb divarı istisna olmaqla (burada hündür pəncərə yerləşir) xaçın digər üç qolunda giriş qapıları yerləşir. Düzbucaqlı formaya malik qapı yerləri anker daşlarla işlənməklə divarla eyni hündürlüyə malikdir və onun pyedestalının bir hissəsi kimi qəbul edilir.
Bütün bina yonulmuş əhəng daşından hazırlanmış bir pilləkənli plint üzərində inşa edilmişdir. Onun gümbəzini saxlayan dörd pilonu Kilsədağ kilsəsindən fərqli olaraq zalın ortasında dayanmır və divarlara birləşir. Onlar tağlarla birləşərək model zalın mərkəzi hissəsində günbəzaltı kvadrat formalaşdırırlar. Həmin kvadrat üzərində keramit damlı qübbə ucalır.
Reyhan Tağıyeva
Reyhan Qəmbər qızı Tağıyeva — Gürcüstan SSR əməkdar artisti, Gəncə Dram Teatrının aktrisası.
Həyatı
Reyhan Tağıyeva 21 mart 1910-cu ildə Tiflisdə dünyaya gəlib. Burada gimnaziya tipli məktəbdə ibtidai təhsil alıb. Bu illərdə Tiflisdə qadınlar klubunda qızların dram dərnəyi fəaliyyət göstərib. Məhz 15 yaşında olarkən ilk dəfə olaraq bu dərnəkdə Üzeyir Hacıbəylinin "Məşədi İbad" və "Arşın mal alan" komediyalarında Qoçu Əsgər və Soltan bəy obrazlarında çıxışlar edib. 150px|thumb|left Qeyd etmək lazımdır ki, həmin dövrdə Tiflis Azərbaycan Teatrının məşhur truppaları birləşərək 1922-ci ildə dövlət teatrı kimi fəaliyyət göstərib. 1927-ci ildə daha da möhkəmlənən aktyor truppası kimi fəaliyyət göstərən Tiflis Dövlət Azərbaycan Dram Teatrına Mirzəli Abbasov və İbrahim İsfahanlının dəvəti ilə Reyhan Tağıyeva aktrisa olaraq gəlib. İyirmi illik səhnə fəaliyyəti dövründə bu teatrın səhnəsində bitgin obrazlar qaleriyası yaradan Reyhan Tağıyeva 1947-ci ildə Gürcüstan Respublikasının Əməkdar artisti fəxri adına layiq görülüb. Aktrisa məhz bu teatrın səhnəsində Cəfər Cabbarlının "Yaşar"ında Tanya, "Od gəlini"ndə Gülgün, "Almaz"ında Yaxşı, Hüseyn Cavidin "Knyaz"ında Ana, Üzeyir Hacıbəylinin "Arşın mal alan"ında Telli, Sabit Rəhmanın "Toy"unda Zalxa, Rza Şahvələdin "Dağlılar"ında Ana, Heydər İsmayılovun "Koroğlu"sunda Gülsənəm, Rəsul Rzanın "Vəfa"sında Ülkər xala, Süleyman Rüstəmin "Qaçaq Nəbi"sində Leyla, Konstantin Trenyovun "Düşmənlər"ində Baronesa, Tur qardaşları və Lev Şeyninin "Üzləşdirmə"sində Vera, Konstantin Simonovun "Vətən oğlu"nda Yasəmən obrazlarını böyük sevgi və məhəbbətlə yaratmağa müvəffəq ola bilib.
Tiflis Dövlət Azərbaycan Dram Teatrı 1947-ci ildə fəaliyyətini dayandırıb. Bundan sonra Reyhan Tağıyeva Azərbaycana gəlib. Bu illərdən başlayaraq o, əvvəl Zaqatala, sonradan isə Ağdaş Dövlət Dram teatrlarında aktrisa olaraq fəaliyyətini davam etdirib. O, 1949-cu ilədək aktrisa kimi bu teatrlarda çalışıb. Azərbaycanda bir çox teatrlar maliyyə çətinliyinə görə bir-birinin ardınca bağlandığından 1949-cu ildən Reyhan Tağıyeva Ağdaş kinoteatrının direktoru kimi fəaliyyət ğöstərib. 1950-ci ilin sonlarında Gəncə Dövlət Dram Teatrının direktoru, respublikanın xalq artisti Məhəmməd Burcəliyevin dəvəti ilə bu teatra gəlib və ömrünün sonuna kimi burada aktrisa olaraq fəaliyyətini davam etdirib.
Qeyd etmək lazımdır ki, aktrisa Reyhan Tağıyeva Gəncə Dövlət Dram Teatrının səhnəsində Azərbaycan klasik və çağdaş dramaturqların pyeslərində maraqlı obrazlar qalereyası yarada bilib. Onun ifasında Mirzə Fətəli Axundzadənin "Xırs quldurbasan"da Zalxa, "Lənkəran xanın vəziri"ində Pəri xanım, Süleyman Sani Axundovun "Eşq və intiqam"ında Xalisə nənə, Hüseyn Cavidin "Səyavuş"da Qarı, Sabit Rəhmanın "Nişanlı qız"da Ceyran, "Əliqulu evlənir"də Gövhər, "Toy"da Zalxa, Cəfər Cabbarlının "1905-ci ildə"də Gülsüm, "Yaşar"da Şərəbanı, "Solğun çiçəklər"də Gülnisə, "Almaz"da Kərbəlayı Fatmanisə, Səməd Vurğunun "Vaqif"ində Saray quşu, Altay Məmmədovun "Həmyerlilər"ində Zəhra, İlyas Əfəndiyevin "Atayevlər ailəsi"ndə Zabitə, Məcid Şamxalovun "Qayınana"sında Cənnət xala və başqa obrazları hər zaman maraqla izlənilən surətlər silsiləsinə daxildir.
Azərbaycan səhnəsinin ilk "Qayınana"sı-Cənnət xala obrazını isə Reyhan Tağıyeva ifa edib. Tamaşa boyu aktrisa Reyhan Tağıyeva Cənnət xalanın varlığını, bəd xasiyyətini, pula, var-dövlətə hərisliyini, xəsisliyini bütün incəliklərinə qədər açıb göstərməyə nail ola bilib. Səhnədə tamaşaçı Cənnət xalanın simasında ancaq özünü düşünən qəddar bir qaynana obrazını görüb. Rejisor, əməkdar incəsənət xadimi Həsən Ağayev "Qayınana"nın uğurlu səhnə traktofkası ilə bir daha quruluşunda göstərə bilib ki, həyat və insanlıq amili heç də pulda, var-dövlətdə deyil. Məhz Həsən Ağayevin bu pyesə müraciətindən sonra Məcid Şamxalovun 4 pərdəli, 7 şəkildən ibarət olan "Qayınana" komediyası Azərbaycan teatrlarında səhnəyə qoyulmağa başlayıb və bu pyesin motivləri əsasında senari müəllifləri Əjdər İbrahimov və Marqarita Maleyeva olan, quruluşçu rejisoru Hüseyn Seyidzadə, quruluşçu operatoru Fikrət Əsgərov, quruluşçu rəssamı Nadir Zeynalov və bəstəkarı Tofiq Quliyev olan "Qayınana" bədii filmi 1978-ci ildə ekranlara çıxıb.
Aktrisa həmçinin Gəncə Dövlət Dram Teatrının səhnəsində tərcümə əsərlərində də maraqlı obrazlar qaleriyası yarada bilib. Belə ki, Nazim Hikmətin"Kəllə"də Qapıçı, Yan Saloviçin "Qəribə dilənçi"də Doktor Plaka, Kita Buaçidzenin "Həyətdə qapan it var"da Sasena, Mustay Kərimin "Aygül diyarı"nda Bakat, Bertold Brextin "Üç qəpiklik opera"sında Qoca fahişə, Nikolay Qoqolun "Evlənmə"də Fekla İvanovna, Karlo Qoldoninin "İki ağanın bir nökəri"ndə Beatriçe Rasponi, İlo Mosaşvilinin "Qərq edilmiş daşlar"da Qoca qarı, Riçard Şeridanın "Aldanmış adaxlı"sında Dayə, Aleksandr Gizburqun "Qanq qızı"nda Nobinqholi obrazları bu silsiləyə daxildir. Aktrisa Reyhan Tağıyeva hər hansı bir obrazı yaratdıqda obrazın daxili aləmini, sevinc və kədərini, cürət və tərəddüdünü, fikir ziddiyyətlərini, xarakterlər arasındakı konflikti şəxsən yaşaya-yaşaya, duya-duya yaratmağı bacarırdı. Bu kimi ifa vasitələri onun səhnədə yaratdığı bir çox obrazlarında çox aydın bir şəkildə görünməkdə idi. 1981-ci ildə "İşıq" Nəşriyyatı tərəfindən profesor Bağır Bağırovun Gəncə Dövlət Dram Teatrının yaradıcılıq yolu haqqında nəşr etdirdiyi "60 il xalqın xidmətində" kitabında aktrisa Reyhan Tağıyeva haqqında yazırdı: "Reyhan Tağıyeva həyati müşahidəsi geniş olan, daim düşünən, ifa edəcəyi rola yeni cizgilər, əlamətlər əlavə etməyə can atan zəhmətkeş bir aktrisa idi. Təbiilik, səmimilik, oynayacağı hər bir rola şüurlu münasibət, nikbinlik, gəncliyə həssas və qayğıkeş münasibət Reyhan Tağıyeva üçün xas məziyyətlərdəndir." thumb Reyhan Tağıyeva 29 noyabr 1973-cü ildə Gəncədə vəfat edib və buradakı qədim Səbiskar qəbiristanlığında dəfn olunub. Bu gün təəssüf hissi ilə qeyd etmək istəyirəm ki, Reyhan Tağıyevanın vəfatından 46 il ötməsinə baxmayaraq, onunla bağlı heç bir dövrü mətbuatda geniş formada yazılar dərc edilmir və ya xatirə verilişləri belə hazırlanmır. Hətta xatirəsinin əbədiləşdirilməsi üçün yaşadığı binanın önündə belə xatirə-barelyef lövhəsi yoxdur. Görəsən, böyük bir sənət məktəbi keçən və sözün əsl mənasında özünün möhtəşəm sənət məktəbini yarada bilən bu kimi sənət fədailərinin unudulmasının və ya unudulmağa məhkum olunmasının əsas səbəbi nədir? Bəlkə də elə biz, özümüzük!
Təltifləri
SSRİ Ali Sovet Rəyasət Heyətinin Fərmanları əsasında 1941–1945 qələbə medalı, Kavkaz medalı, Əməkdə fərqləndiyinə görə əmək medalı, SSRİ Mədəniyyət Nazirliyin əla işlədiyinə görə döş nişanı Fəxri Fərmanlar
Kibernetik yanaşma
Kibernetik yanaşma – kibernetik yanaşmanın mahiyyəti ondan ibarətdir ki, hər bir məqsədyönlü davranış idarəetmə kimi nəzərdən keçirilir. Geniş, kibernetik mənada idarəetmə – süni obyektlər və canlı orqanizmlərin idarə olunması haqqında müxtəlif elmlərdə toplanmış metod və üsulların ümumiləşdirilməsidir. İdarəetmə dedikdə mühitin, idarəetmənin obyekti adlandırılan bir hissəsinə məqsədyönlü təsirin təşkili prosesi başa düşülür. Bu proses zamanı obyektlə qarşılıqlı təsirdə olan subyektin tələbatları ödənilir.
Xarici keçidlər
Kibernetika
Bəyoğlu
Bəyoğlu — İstanbul ilinin ilçəsi. Bəyoğlu ilçəsi şimal-qərbdən Kağıtxana, şimaldan Şişli, şərqdən Beşiktaş və İstanbul Boğazı, cənubdan və qərbdən Haliç əhatə edir. Ərazisi 8.76 km²-dır. İlçə 45 məhəllədən ibarətdir.
Tarixçəsi
Qalatanın ilk əsrlərə qədər uzanan tarixinə dayanaraq, Bəyoğlu, XVI əsrin ilk yarısında, içində tək-tük quruluşların yer aldığı, hər yerin bağlıq olduğu bir sahə olmuşdur.
Bəyoğlu, Qalatadan gələn Xristian əcnəbilərin, səfirliklər vasitələrinə və o zamanlar "Grand Rue de Pera" deyilən İstiqlal Prospekti boyunca yerləşməsi Avropa şəhəri mənzərəsində bir məskunlaşma olaraq ortaya çıxdı.
Beləliklə, İstanbul içində fərqli bir icma XVII əsrdə inkişaf etməyə başladı. İlk əvvəllər, fransız və Venesiya səfirlikləri ilə onların ətrafında yerləşmiş Fransiskan missionerləri məskunlaşmanın özəyini təşkil edirdi. XVII əsrin əvvəllərində Qalatanı göstərən bir qravürdə qala divarların xaricində çox az bina görünür.
1700-cü illərdə Bəyoğlu, bugünkü Tunel-Qalatasaray küçəsinin hər iki tərəfinə də yayılmışdı. Qərbində qəbiristanlıqlar, şərqində isə səfirliklər yerləşirdi. XVIII əsrdə tədricən Avropa təsiri artmışdır. XVIII əsr sonunda, İstiqlal Küçəsində, tikililərin hamısı daş və ya kərpic olmuşdur.
Bəyoğlu, ilk əvvəllər bir diplomatiya mərkəzi kimi inkişaf etmiş, lakin sonralar xarici ticarətinin, iqtisadi nəzarətinin artması və burada genişlənməsi nəticəsində İstanbulun ticarət mərkəzi halına çevrilmişdir. Ticarətlə yanaşı, əyləncə, mədəniyyət təşkilatlarının da burada yer alması və mövqeyi, bütün İstanbulun mərkəz nöqtəsi olmasını təmin etmişdir.
Əhali
Bəyoğlu ilçəsi bugünkü sərhədlərinə çatdığı 1950-ci illərdən bəri 220-250 min arasında dalğalanan əhali qrafikinə malikdir. Bunun başlıca səbəbi normal inkişaf prosesi ərzində inkişaf etməli olan hər hansı bir yer qalmaması ilə əlaqədardır.
Məhəmməd Abduyev
Məhəmməd Abduyev Abdu oğlu Coğrafiya elmlər doktoru
Həyatı
Abduyev Məhəmməd Abdu oğlu 1961-ci ildə Ermənisatan Respublikasının Krasnoselo rayonunda anadan olub. 1978-ci ildə orta məktəbi bitirib. 1983-cü ildə Bakı Dövlət Universitetinin Geologiya-coğrafiya fakültəsinin əyani şöbəsinin I kursuna daxil olmuş və 1988-ci ildə həmin fakültəni fərqlənmə diplomu ilə bitirərək təyinatla AMEA-nın akad. H.Əliyev adına Coğrafiya İnstitutuna göndərilib. 1989-cu ildə Coğrafiya İnstitutunun əyani aspiranturasına daxil olub.1995-ci ildə dissertasiyanı müdafiə edərək, coğrafiya elmləri namizədi, 2013-cü ildə isə "Azərbaycanın dağ çaylarının hidrokimyəvi xüsusiyyətlərinin tədqiqi və su ilə təminatın ekoloji təklükəsizliyinin qiymətləndirilməsi" mözusunda dissertasiya müdafiə edərək, coğrafiya elmləri doktoru elmi adını alıb.
Elmi fəaliyyəti
1992-ci ildən 2013-cü ilədək AMEA-nın akad. H.Əliyev adına Coğrafiya İnstitutunda kiçik elmi işçi, elmi işçi, böyük elmi işçi və aparıcı elmi işçi vəzifələrində çalışıb.İşlədiyi müddətdə 15 elmi hesabatı yerinə yetirib və 126 elmi məqalə nəşr etdirib, 35 yerli və Beynəlxalq səviyyəli konfransda iştirak edib, sertifikat və diplomlarla təltif olub AMEA-nın 60 illiyi ilə əlaqədar Yer elmləri bölməsinin təşəkkürnaməsini və AMEA Rəyasət Heyətinin Fəxri Fərmanını alıb. AMEA-nın akad. H.Əliyev adına Coğrafiya İnstitutunun nəzdində fəaliyyət göstərən DO1.091 Dissertasiya Şurasının və ADPU-nun "Xəbərlər" jurnalının Redaksiya Heyətinin üzvüdür. 2014-cü ildən ADPU-nun Tarix və Coğrafiya fakültəsinin "Ümumi coğrafiya" kafedrasında müdir vəzifəsində çalışır.
Xarici keçid
Abduyev Məhəmməd Abdu oglu
Oktay Seyidov
Oktay Xəlil oğlu Seyidov, Oqtay Xalloğlu — Azərbaycan Respublikasının Gəncə şəhərinin və Goranboy, Tovuz, Culfa, Babək, Göygöl, Daşkəsən rayonlarının keçmiş Hərbi komissarı, Polkovnik-leytenant, Şair. Azərbaycanda ən gənc hərbi komissar olmuşdur.
Həyatı
Oqtay Seyidov 1959-cu ildə Azərbaycan Respublikasının Qazax rayonunun Aslanbəyli Kəndində anadan olmuşdur. 1976-cı ildə Aslanbəyli kənd tam orta məktəbini bitirmişdir. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasına daxil olur. Universiteti bitirdikdən sonra hərbçi kimi fəaliyyətə başladı. 1982-ci ildən keçmiş SSRİ silahlı qüvvələrində hərbi xidmətə başlamışdır. Ailə qurduqdan sonra Gəncə şəhərində yaşamışdır. 26 mart 2003-cü il tarixdə Daşkəsən Rayon Rərbi Komissarı polkovnik-leytenant Oktay Seyidov xidməti vəzifəsini yerinə yetirərkən yol qəzasında vəfat etmişdir.
Ailəsi
1 qardaşı və 2 bacısı var. Atasının adı Xəlil olduğundan "Oqtay Xalloğlu" deyirlər. 1 oğlu və 1 qızı var.
Fəaliyyəti
Oqtay Seyidovun şairlik istedadı vardı və gözəl saz çala bilirdi. Bir çox şerlər yazmışdır. Məşhur "Layla de layla" sözünün və şerinin müəllifidir.
Şəhrəbanu
Şəhrəbanu və ya Şəhrbanu (adının mənasi, torpağın xanımı)— III Yəzdigirdin qızı, İslami qaynaqlara görə Hüseyn ibn Əlinin (ə) həyat yoldaşı, şiələrdə dördüncü imam hesab edilən Əli ibn Hüseynin (ə) anası. Lakin təqzibedilməz elmi-tarixi faktların işığında tarixçilərin araşdırmaları göstərir ki, onun Hüseyn ibn Əlinin (ə) həyat yoldaşı və Əli ibn Hüseynin (ə) anası olması bir tarixi mifdir.
Halbuki, Mürtəza Mütəhhəri, Seyyid Cəfər Şahidi və Doktor Əli Şəriəti kimi böyük ilahiyyatçı, və tarixçilər İmam Hüseynin (ə) Şəhrəbanu ilə evlənməsi hekayəsinin həqiqiliyinə şübhə ilə yanaşıp və bu rəvayətləri rədd ediblər.
Həyatı
Tarixi nöqteyi nəzərdən Sasani hökmdarı lI Xosrov (591–628) və süryani xristian etiqadlı, indiki Suriya ərazisindən olan Şirinin (bax : Xosrov və Şirin) nəticəsidir. Nənəsi afrika əsilli, qaradərilidir. Belə ki, II Xosrovun Şirinlə izdivacından doğulmuş, III Yəzdigirdin atası olan Şəhriyar afrikalı bir cariyə ilə evlənmişdi. . Bəhai dininin qurucusu Bəhaullah öz şəcərəsini də Şəhrəbanuya bağlayırdı. Əl-Məsudinin yazdıqlarına görə III Yəzdigirdin iki oğlu və üç qızı var idi, qızlarının adı Adraq Şahar Banu və Mərdavand idi. Bəzi şiə tarixçilərinə görə Əli ibn Hüseynin doğulmasından sonra vəfat etmişdir. Bu Şəhrbanunun təxminən 659-cu ildə vəfat etdiyini deməyə əsas verir. Ərəb orduları Sasaniləri məğlub edib paytax Mədaini ələ keçirərkən Şəhrbanunu qul kimi Mədinə bazarına gətirirlər. Qabusnamə əsərinin müəllifinə görə bu zaman Mədinədə olan Salman Farsi işə qarışaraq Şəhrbanunu Hüseyn ibn Əlinin arvadı olmasını təklif edir, çünki adlı-sanlı şahzadə xanıma başqa aşağı dərəcəli birini rəva bilmir. Bəzi mənbələrin yazdıqlarına görə III Yəzdigirdin digər qızı yəhudi Eqzilarxı, yəni ərəb ağalığında yaşayan yəhudilərin dini başçısı Bostanai ilə evlənib.
Şəhrbanunun İran ərazisində ölməməsinə baxmayaraq Tehranda onun adına bir movzeley və onun bu ərazidə vəfat edildiyinə inanılır.
Elmi-tarixi faktlar : Şəhrbanu mifi
Şəhrbanu tarixi şəxsiyyəti şiəlik inancı ilə islamaqədər İran-fars ənənələrinin arasındakı bir körpüdür. Baxmayaraq ki, bu sasani şahzadəsinin imamların anası kimi təqdim edilməsi bir tarixi uydurmadır və Şiəliyin İran ərazisində yayılmasında bir legitimlik vasitəsi olub. Bu mif kifayət qədər islami mənbələrdə şübhə altına qoyulmayıb və hələ də çox insan onun doğruluğuna inanır. Belə ki, əlimizdə olan 9-cu əsrə aid ən qədim mənbələrdə İmam Zeynəlabdinin, dördüncü imamın anasının, Sind vilayətindən bir hindli cariyənin olması və adının Qazala və ya Solafa olması açıq-aşkar bəllidir. Ebn Saʿd (ö. 844–45) and Ebn Qotayba (ö.889) bu barədə dəqiq məlumat verir. Üstəlik Ərəblərin Sasanilər ilə savaşlarını və İranın işğalının detallı təsvirlərini verən dövrün tarixçilərinin, nə ərəb, nə də ki digər, heç biri bu kimi vacib məsələdən qətiyyən bəhs etmir. Bircə o faktı xatırlatmaq kifayətdir ki, Firdovsi Şahnamə əsərində Sasani şahlarının son aqibətlərindən bəhs etsə də bu mövzudan o da bəhs etmir. Özünün əl-Kamel əsərində dilşünas Mobarrad (ö.900-cü il) ilk dəfə olaraq, Əli Zeynəlabidinin anası olan hind cariyəsi olan Solafanın əslində III Yezdəgirdin qızı olmasını yazır. O həmçinin Fars qadınlarının alicənablığından və onların necə nəzakətli olmasından bəhs edir. Eyni zamanlarda, tarixçi Yaqubi (ö.904) və din alimləri Musa Novbaxti və Sad ibn Abd-Allah (ö. 912–13) ilk şiə müəllifləridir ki, Şəhrbanu haqqında əfsanə tarixi fakt kimi təqdim edirlər və onu imam Hüseynin xanımı olmasından bəhs edirlər. Ən təəcüblüsü isə budur ki, 10-cu əsr şiə və həmçinin sünni alimləri bu tarixi əfsanəyə doğruluq köynəyi geyindirmək üçün bəzən uydurma hədislərdən sitatlar gətirirlər. Ṣaffar Qomi (ö. 902–903) bu müəlliflərdəndir. İlk dəfə olaraq Saffar Qomi Şəhrbanu haqqında məlumatları hədis kimi təqdim edir, yəni müqəddəs istinad kimi. Onun uydurma tarixi faktları çox təəsüff ki sonradan digər islam alimləri və tarixçiləri tərəfindən tarixi fakt kimi qəbul edilib. Məsələn, müəllif yazır ki, Şəhrbanu İmam Əli ilə farsca danışıb. Əmir Moezzinin elmi kitabında deyildiyi kimi, İmam Zeynələbdini və ondan sonra gələn imamları həm vəlayət mərtəbəsində Əli və Fatiməyə, həm də qədim fars-İran tarixinə bağlamaq üçün Şəhrbanu personajı bir xüsusi funksiya daşıyıb. 9–12-ci əsrdə islami mənbələrdə İmam Hüseyn ilə Şəhrəbanun evliliyi haqqında onlarla tarixi istinad tapmaq olar, lakin onların hamısı bu 9–10 əsr ilkin uydurma mənbələri və sənədi-istinadı olmayan imamlara, o cümlədən 8-ci imama aid edilən hədislərdir.