cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Azərbaycan ordenlərinin siyahısı
Məlumat
1992-ci il 10 noyabrda Azərbaycanın II Prezidenti Əbülfəz Elçibəy, Azərbaycanın orden və medallarının təsis edilməsi haqqında 370 nömrəli Sərəncam imzaladı. Sərəncama əsasən dörd orden təsis edildi — "İstiqlal", "Şah İsmayıl", "Azərbaycan Bayrağı" və "Şöhrət" ordenləri.
1993-cü il dekabrın 6-da isə Azərbaycanın III Prezidenti Heydər Əliyev, həmin ordenlərin status və təsvirlərini təsdiq etdi. Sərəncama əsasən "İstiqlal" ordeni, Azərbaycanın ən yüksək təltifi, habelə "Şah İsmayıl" ordeni, Azərbaycanın ali hərbi ordeni oldu.
2003-cü il 7 noyabrda Azərbaycanın IV Prezidenti İlham Əliyev, üç dərəcədən ibarət olan "Vətənə xidmətə görə" ordeninin təsis edilməsi haqqında Sərəncam imzaladı. Həmin orden, dərəcələrdən ibarət olan birinci Azərbaycan təltifi oldu.
2007-ci il fevralın 16-da İlham Əliyev, daha iki orden təsis etdi — "Şərəf" və "Dostluq" ordenləri. "Dostluq" ordeni daha çox, əcnəbilərə və vətəndaşlığı olmayan şəxslərə Azərbaycan ilə xarici ölkələr arasında dostluq, iqtisadi və mədəni əməkdaşlıq əlaqələrinin inkişafında xüsusi xidmətlərinə görə verilir.
2016-cı il 29 noyabrda İlham Əliyevin Sərəncamı ilə daha bir orden təsis edildi — üç dərəcədən ibarət olan "Əmək" ordeni.
2017-ci il 17 noyabrda İlham Əliyevin Sərəncamı ilə daha bir orden təsis edildi — üç dərəcədən ibarət olan "Rəşadət" ordeni.
2020-ci il 26 noyabrda İlham Əliyevin Sərəncamı ilə daha iki orden təsis edildi — "Zəfər" və "Qarabağ" ordenləri.
Mikania grazielae
Mikania grazielae Mikania grazielae Mikania grazielae
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Typhlodromus beskaravainyi
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Vaqvan
Vaqvan - Yuxarı Qarabagda İbrahim xana məxsus kəndlərdən birinin adı İndi Ağdam r-nunda Bağbanlar kəndinin adında qalır.
Pikə Axundova
Pikə Axundova (Talıblı; ) — Bəstəkar-pianoçu, pedaqoq, prezident təqaüdçüsü, Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının üzvü, Beynəlxalq müsabiqələr və "Gənclər Mükafatı" laureatı.
Həyatı
Pikə Mirzəağa qızı Axundova (Talıblı) 1984-cü ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur.
2001-ci ildə Üzeyir Hacıbəyli adına Bakı Musiqi Akademiyasının bəstəkarlıq və fortepiano şöbələrinə qəbul olmuşdur. Bəstəkarlıq ixtisası üzrə akademik Arif Məlikov, fortepiano ixtisası üzrə isə Dilarə Mirzəquliyevanın sinfində təhsil almışdır.
2005-ci ildə Magistr pilləsinə qəbul olmuş, 2007-ci ildə həm bakalavr, həm də magistr pilləsini fərqlənmə diplomları ilə bitirmişdir. 2007-ci ildə aspiranturaya qəbul olmuş və 2010-cu ildə yenə də fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. Hal-hazırda Bülbül adına orta ixtisas musiqi məktəbində və G.Şaroyev adına 11 illik musiqi məktəbində bəstəkarlıq və fortepiano ixtisasları üzrə müəllim vəzifəsində çalışır. Bundan başqa Bakı Musiqi Akademiyasının, Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin müəllimi və doktorantıdır.
Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, AMEA akad. Z.M.Bünyadov adına Şərqşünaslıq İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, dosent Sübhan Talıblı ilə evlidir, 2 övladı var. "Azadlıq uğrunda mübariz" fəxri adına layiq görülmüş 20 yanvar qazisi, Qarabağ müharibəsi iştirakçısı, 2 dəfə (2000 və 2011-ci illər) Prezident təqaüdçüsü Ələkbər Talıbovun gəlinidir.
Mənim iki beşilliyim (film, 1975)
Məzmun
Kinooçerk Azərbaycan SSR-in tanınmış əmək adamlarına, bir beşillikdə iki beşillik planı yerinə yetirmiş buruq ustası Məmməd Qəmbərova, Bakı Şin Zavodunun fəhləsi Qaryağdı Mirzəyevə, Leytenant Şmidt adına Maşınqayırma Zavodunun tornaçısı Aleksandr Koçetkova, Sumqayıt Kimya Zavodunun aparatçısı Əlisəfaya həsr olunmuşdur.
II Ptolemey Filadelf
II Ptolemey —
Salix nakamurana
(Salix nakamurana) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qar adamı
Qar adamı, yeti, saskvoç və ya biqfut — Yerin müxtəlif hündür dağ və meşə ərazilərində rast gəlinən, əfsanəvi varlıqdır. Bir çoxları onu gördüklərini desələr də, amma hələ onun mövcudluğunun tam təsdiqi tapılmayıb. Fikirlər var ki, bu müqəddəs(bəzi yerlərdə elə sayılır) hominid məməlilərə aid olan, insanların əcdadlarından qalmış, primatlar dəstəsinin insan növünə aiddir. Karl Linney onu Homo troglodytes (mağara adamı) kimi təyin etmişdir.
Xarici görünüşü
Fərziyyələrə və təsdiqini tapmamış faktlara görə qar adamları müasir insanlardan möhkəm bədən quruluşu, kəllənin şiş formalı olması, bir qədər uzun əllləri, kiçik uzunluqlu boğazı, bir qədər gödək ayaqları ilə fərqlənirlər. Bədəni bütövlüklə qara, tünd narıncı və ya ağ rəngli tüklə örtülüdür. Sifəti tünd rənglidir. Başında tüklər bədində olanlardan uzundur. Bığı və saqqalı seyrək və qısadır. Ağaclara yaxşı çıxa bilirlər. Bildirirlər ki, dağ qar adamları mağaralarda, meşə qar adamları isə ağacın budaqlarında yuva qurub orda yaşayırlar. Etnoqrofik baxışdan müxtəlif yerlərdə qar adamları haqqında təəssüratlar maraqlıdır. Böyük qorxulu adam surəti müxtəif xalqlarda qaranlıqdan qorxu nəticəsində, naməlumluqlar haqqında, sirli qüvvələrə olan münasibət kimi formalaşa da bilər. Ola bilsin ki, qar adamı sadəcə olaraq bədənləri tüklə örtülü və ya vəhşiləşmiş insanlar kimi qəbul olunsun.
Əgər bu varlıqlar mövcuddurlarsa, onda onlar qruplar və ya ailə cütlüyü şəklində yaşayırlar. Arxa ətrafları üstündə hərəkət edə bilirlər. Hündürlüyü 1 −2,5 m arasında(bir çox hallarda 1,5–2 m) dəyişir. Bildirilir ki, daha böyüklərini Mərkəzi Asiyada(yeti) və Şimali Amerikada (saskvoç) görüblər. Sumatra ,Kalimantan və Afrikada bir çox hallarda boy 1,5 m-i keçməyib. Ehtimal edilir ki, bu varlıqların ən azı 3 olmaqla bir neçə növləri var.
Rus mediasının verdiyi xəbərə görə, artıq axtarışlar üçün xüsusi mütəxəssislərdən ibarət qrup yaradılıb. Qrup Kemerova və Sibirdəki bütün mağaraları gəzərək, yarı insan, yarı heyvan olan və "qar adam" olaraq tanınan canlını axtaracaq.
Sözügedən canlının varlığına dair çoxlu sayda hekayələrin olduğu bildirilir. Məsələn, amerikalı Roger Pattersonun 1967-ci ildə Kaliforniya meşələrində lentə aldığı dişi "qar adam"ın varlığı ABŞ alimləri tərəfindən təkzib olunsa da, sovet mütəxəssisləri görüntülərin doğru olduğunu bildirmişdilər. Bu cür canlını gördüyünü iddia edən ən tanınmış şəxs isə ABŞ prezidentlərindən Teodor Ruzveltdir. Ovçuluğa meylli olan Ruzveltın yazdığına görə, 1903-cü ildə İdaho ştatında, Salmon çayı sahilində 2 ovçu qorxunc bir canlının hücumuna məruz qalıb.
ABŞ-nin Şimali Karolina ştatındakı Rezerford kəndinin yaxınlığında nəhəng meymun-adam və ya "qar adam" kimi tanınan məxluq gözə görünüb. Vyetnam müharibəsinin veteranı Tomas Bayersin dediyinə görə, həmin gün kənd ətrafındakı meşəlikdə ova çıxmışdılar. "Dostum Karolin Rayt da yanımda idi. Qəflətən yolu nəhəng məxluqun keçdiyini gördük. O, bizi görəndə boğuq səslə mırıldadı və tələshik yolu keçərək meşəyə daldı. Qorxmadıq. O məxluqa tərəf atəş açdım. Əminəm ki, qarşımıza çıxan nəhəng məxluq "qar adam" idi. Şimali Amerikanın sıx meşələrində bu məxluqların yaşaması barədə çox eşitsəm də, onlardan birini belə görməmişdim", — Bayers deyib.
ABŞ-də çəkilən kadrlar bu əfsanənin doğru olduğunu sübut edə bilər. Amerika Birləşmiş Ştatlarının paytaxtı Vaşinqtonda iki yeniyetmənin gəzinti zamanı çəkdikləri görüntülər bütün ölkədə sensasiya yaradıb. Mobil telefonla çəkilən görüntülərdə heç nədən xəbərsiz gənclər sonradan videoya baxarkən bir qaraltı onların diqqətini çəkib. Görüntüləri diqqətlə izləyən gənclər bunun indiyədək əfsanə hesab edilən Qar Adamı olduğunu görüblər. Kadrlarla bağlı mütəxəssislərdən hələ heç bir açıqlama gəlməsə də, indidən bununla bağlı çox sayda şərhlər verilir
Bundan əlavə, Amerika Tuson "kriptozooloji" (biologiyada mövcud olmayan və ya əfsanəvi qəbul edilən heyvanları araşdıran elm) Dərnəyi "qar adamı"ın ölüsünü gətirənə 100 min, canlısını ələ keçirənə isə bir milyon dollar verəcəyini açıqlayıb.
1961 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
'1961 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi — 6-cı Avroviziya Mahnı Müsabiqəsidir. Jaklin Boyenin ifa etdiyi "Tom Pillibi" mahnısı ilə 1960 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində qələbə qazanmasının ardınca 1961-ci ildə Fransa müsabiqəyə ikinci dəfə ev sahibliyi etmək hüququ qazanmışdı. Müsabiqə ölkənin Kann şəhərində Festival və konqresslər sarayında keçirilmişdir. Müsabiqə 1961-ci ilin 18 mart tarixində baş tutmuşdur. Lüksemburqu müsabiqədə təmsil edən Jan-Klod Paskal Nous les amoureux adlı mahnı ilə müsabiqənin qalibi olmuşdur.
Lejandr çoxhədliləri
Riyaziyyatda, Lejandr funksiyaları aşağıdakı Lejandr differensial tənliyinin dəqiq həlli şəklində meydana çıxır:
Mərəzə gəvəni
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Qafqazda, Azərbaycanda yayılmışdır.
Botaniki təsviri
15-40 sm hündürlükdə, aşağı hissəsi bərk, yarpağını tökən, ağacvari yarımkoldur. Üzəri çökük, boz tüklüdür. Yarpaqcıqları 3-4 (5) cüt, 8-15 mm uzunluqda, 1 mm enində, ucları küt, hər iki tərəfdən ağ tüklüdür. Çiçək oxu çoxdur, boz tüklü, 4 dəfə yarpaqdan uzundur. Çoxçiçəkli, 25-ə qədər çiçəkləri salxım çiçək qrupu əmələ gətirir. Paxlası qısa, 4,5 sm uzunluqda, sıx, ağ tüklü, qısa burunludur. Mayda çiçəkləyir, meyvəsi iyun-iyulda yetişir. Təbiətdə toxum vasitəsilə çoxalır.
Ekologiyası
Günəşli, rütubətli, daşlı yamaclarda, quru, gilli sahələrdə bitir.
Azərbaycanda yayılması
İlk dəfə Mərəzə dağlarında təsvir edilmişdir. Qobustan dağlarının aşağı bölgələrində yayılmışdır. Azərbaycanın nadir bitkisidir, "Qırmızı kitab"a salınması tövsiyə edilir.
İstifadəsi
Gövdəsindən qatran, yarpaqlarından efir yağı alınır. Yaşıllaşdırmada rast gəlinmir.
İstinadlar
Azərbaycan Dendroflorası III cild-Bakı:"Elm",2016,400 səh. T.S.Məmmədov
ABŞ-dakı türk lobbisi
ABŞ-dakı Türk lobbisi — Amerika hökuməti ilə birlikdə millətin maraqlarını təbliğ etmək üçün Türk hökuməti adından çalışan bir lobbidir.
Əsas lobbiçilər
2009-cu ildə Türk lobbisi ABŞ-dakı Ərəb lobbisi ilə birgə Türkiyə tərəfindən əhəmiyyət daşıyan Yaxın Şərq siyasəti adından çıxışı üçün Amerika rəsmilərinə təxminən 1,7 milyon dollar xərclədi. Türkiyə hökuməti adından işləyən və maliyyələşən lobbiçilərə keçmiş konqresmen Dick Gephardt və keçmiş konqresmen Bob Livingston də daxildir.
Güc
"ProPublica"ə görə, 2007–2008-ci illərdə ödənişli olaraq, Türkiyə hökuməti adından fəaliyyət göstərən peşəkar lobbiçilər, digər xarici hökumətlər üçün fəaliyyət göstərən lobbiçilərdən daha çox konqres üzvləri ilə əlaqə qurmuşdular.
Erməni Soyqırımının tanınmasına qarşı edilən tədbirlər
Türk lobbisi, ABŞ Nümayəndələr Palatasının erməni soyqırımı ilə bağlı HR106 qətnaməsinin keçməsinin qarşısını almaq üçün "intensiv" şəkildə işləmişdir. "The New York Times" qəzeti yazır:
2010-cu ildə "Washington Post" qəzeti erməni soyqırımı qətnaməsinin "olduğunu" yazdı. Konqresdə olarkən erməni soyqırımını tanımamağa çağıran Türkiyə hökumətinin və keçmiş lider Richard A. Gephardtın (D-Mo) rəhbərlik etdiyi lobbi firmasının təcavüzkar cəhdləri danışıldı. İctimaiyyətlə əlaqələr firması Fleishman- Qeyd edək ki, Hillardın Türkiyə ilə ayda 100.000 dollardan çox dəyəri olan bir müqaviləsi var. Washington Post qəzetinin yazdığına görə,
Bunun çox hissəsi erməni soyqırımı məsələsinə yönəlib. Ölkənin hazırkı lobbiçisi Gefardt Qrupu lobbi xidmətləri üçün ayda təxminən 70.000 dollar toplayır. Ankaradakı hökumət, federal açıqlama qeydlərinə görə. Digər bir qrup, Amerika Türk Koalisiyası, qrupun prezidentindən yerli qəzetlərdə etdikləri nəşrlər də daxil olmaqla potensial qərara təsir göstərən səslərin sahibi olan komitə üzvləri hədəf aldı. "
Xərclər
ProPublica görə, Türkiyə 2007 və 2008-ci illərdə Amerika hökumətinin lobbiçiliyinə 3,524,632 dollar xərcləyən "Xarici Agent Lobbiçiliyində Ən Yaxşı Oyunçulardan" biridir. Günəş İşıq Fondunun məlumatına görə, Türkiyə hökuməti "hər il ardıcıl olaraq Vaşinqtonun lobbi firmalarına milyonlarla pul xərcləyir."
Typhlodromus betulae
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Armud
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Armud ağ çiçəkli bir ağacın yumşaq, sulu və şirin meyvəsidir. Armud sarı-yaşıl arası rənglərdə, lifli, həzmi asan və mineral baxımından olduqca zəngin bir meyvədir.
Vətəni Çindir. Hündürlüyü 30 m-ədək, yarpağı tökülən ağac və ya koldur; budaqları bəzən tikanlı olur. Kökü milşəkillidir; torpağın dərinliklərinə gedir. Gövdəsi və budaqları boz və ya qəhvəyi qabıqla örtülüdür. Zoğları çılpaq, bəzən tükcüklüdür. Yarpaqları sadə, bəzi hallarda dilimli, yaxud lələkvarı yarılmış olur. Çiçəkləri ikicinsiyyətli, ağ və ya çəhrayıdır, qalxanvarı çiçək qrupunda 4–15 ədəd çiçək (bəzən tək-tək) yerləşir. Lətli meyvəsi uzunsov, yaxud dəyirmi formadadır, çəkisi 25–300 qr gəlir. Ləti daşlaşmış hüceyrələrdən ibarətdir. Əsasən, avqust–sentyabr aylarında yetişir: Uzunömürlüdür. 4–5 (bəzən 8–10) yaşında meyvə verməyə başlayır. Adi armud və Qafqaz armudu 150–300 il, peyvənd edilmiş armud ağacı isə 50–70 il yaşayır. Avrasiyanın mülayim və subtropik qurşaqlarında 60-adək, Azərbaycanda 11 növü məlumdur. Adi, yaxud becərilən armud (P.communis) və gecyetişən armud (P.serotina) növləri yayılmışdır. Adi armudun yarpaq və meyvəsinin rənginə, ölçüsünə, formasına, çiçəklərinin ləçəyinə, yetişmə vaxtına və s. əlamətlərinə görə bir-birindən fərqlənən 10 minə qədər sortu var. Yay armudu sortlarından Abasbəyi, Vilyams, Klappın sevimlisi; payızlıq sortlardan Bere Bosk, Əhmədqazı, Düşes Anqulem, Jozefina; qış armudu sortlarından Bere Ardanpon, Pass Krassan, Nararmudu, Küre yetişdirilir. Armud sortları üçün ən yaxşı calaqaltı armudun yabanı növləri, heyva, yemişan və quşarmududur. Azərbaycandakı armud sortları, o cümlədən Qafqaz cır armudu da yabanı armud növündən alınmışdır. Quraq dağlıq yerlərdə söyüdyarpaq cır armud (P.passiflora) yaxşı əmələ gəlir. Bu sort da becərilən sortlar üçün yaxşı calaqaltıdır. Becərilən armudun meyvəsi yabanı armuddan iri, şirəli və zərif olur. Armud meyvələrinin tərkibində 76–85% su, 10–11% aşı və pektin maddələri, şəkər, C, B, P vitaminləri, A provitamini var. Təzə və qurudulmuş halda yeyilir; mürəbbə, xoşab, şirə, meyvə şərabı, sərinləşdirici içkilər, püre, cem və s. hazırlanır. Oduncağı möhkəm və qiymətlidir; musiqi alətləri çanağının hazırlanmasında, mebel istehsalında, inşaat işlərində istifadə olunur. Zərər vericilər i: armud meyvəyeyəni, armud uzunburunu, armud ballıcası, armud mişarçısı, armud mənənəsi və s. Xəstəlikləri dəmgil, meyvə çürüməsi, armud mozaikası və s. thumb|300px|Armud ağacının çiçəkləri
Armud sortları
thumb|300px|Armudun növləri
Armudun müalicə vasitəsi kimi istifadəsi
Armud eramızdan üç min əvvəl yetişdirilməyə başlanılıb və şumer həkimləri onu müalicə məqsədilə tətbiq ediblər. Homerin “Odisseya” əsərində armud haqqında xatırlatma verilir. Hətta qədimdə rus kəndliləri armudu qurudur, onu toz halına salaraq şirin kökə bişirirdilər.
Armud orqanizmə möhkəmləndirici, sidikqovucu, dezinfeksiyaedici, qızdırmasalıcı, öskürək və iltihab əleyhinə təsir göstərir. Bu məqsədlə bitkinin nəinki təzə, həmçinin quru meyvələri və şirəsindən də istifadə edilir. Şəkərli diabet xəstələrinə onu müalicəvi qida kimi verirlər. Tər yarpaqlarında fungisit təsir göstərən maddələr var.
Armud mədəaltı vəzin fəaliyyətinin pozulması zamanı tətbiq edilir. Tərkibinə daxil olan unikal efir yağları və bioloji aktiv maddələrin hesabına immun sistemin müqavimətini artırır, infeksiyalara dayanıqlığı təmin edir. Armud xroniki yorğunluqda, başgicəllənmədə, taxikardiyada, ağır fiziki yüklənmədə, iştaha pozulanda, yaraların sağalması, həm də anemiya zamanı geniş istifadə olunur.
Meyvənin tərkibindəki üzvi turşular həzmə kömək edir, maddələr mübadiləsini yaxşılaşdırır, qaraciyər və böyrəklərin fəaliyyətini stimullaşdırır. Prostatitin müalicəsində də çox yaxşı səmərə verir. Armudu acqarına, ət yeməklərindən əvvəl və ya su ilə birlikdə yemək məsləhət deyil.
Armudun növlərindən olan quşarmudu avitaminozların, xüsusilə sınqanın müalicəsi və profilaktikasında istifadə edilir. Tərkibindəki karotinin miqdarına görə hətta bəzi kök sortlarını da üstələyir. Təzə dərilmiş kal quşarmudu ishal əleyhinə təsirə malikdir. İshala meyillik olanda isə quşarmudunun meyvələrindən istifadə etmək olmaz. Tərkibində sorbit olduğuna görə vərəmin yüngül formalarında və diabetli xəstələrə məsləhət görülür. Yarpaqları göbələk əleyhinə təsir göstərir.
Növləri
[[SS 2 (*
"Qırmızı bayraq" ordeni
"Qırmızı Bayraq" ordeni — ilk sovet ordeni. Sosialist Vətəninin müdafiəsi zamanı göstərilən xüsusi şücaət, fədakarlıq və cəsarət görə mükafatlandırma üçün 1918-ci ildə təsis olunub.
Daşarx nekropolu
Daşarx nekropolu — Şərur rayonunun Yuxarı Daşarx kəndi yaxınlığında qədim arxeoloji abidə.
Tena Lukas
Lukas öz karyerası boyunca İTF turu ərzində 4 dəfə fərdi və 3 dəfə cütlüklərdə titul sahibi olub. 21 sentyabr 2015-ci ildə o, öz rekorduna imza ataraq dünya reytinqində 262-ci sırada qərarlaşmışdır. 27 iyun 2016-cı ildə isə Lukas cütlüklərdə dünya reytinqində 395-ci sırada yer alaraq rekorduna imza atmışdır.
Federasiya Kubokunda Xorvatiya üçün oynayan Lukasın 2-1 qələbələr və məğlubiyyətlər rekordu var.
Silahsızlaşdırılmış zona
250px|thumb|right|Koreya Silahlı Zonasının relyefinin sxemi. 250px|thumb|right|[[Vyetnam silahsız zonasının planı.]] Silahsızlaşdırılmış zona— beynəlxalq müqavilə və ya digər (daxili daxil olmaqla) akt əsasında hərbi obyektlərin və digər obyektlərin ləğv olunduğu ərazidir, silahlı qüvvələrin saxlanılması, istehkamların inşası, manevrlərin həyata keçirilməsi qadağandır.
Beynəlxalq müqavilələrə müəyən olunmuş Silahsızlaşdırılmış zonalar :
Aktiv Olanlar
Qitəyə görə silahsız zonalar aşağıdakılardır:
Çağrı
Davud Çagrı bəy Mikayıl bəy oğlu (989-1060) — Oğuz elinin Qınıq boyundan, Səlcuqlu sultanı.
Həyatı
Davud Çağrı bəy Mikayıl bəy oğlu 989-cu ildə anadan olmuşdu. Ömrünün çoxunu türklərin zəfərlər qazanmasına və yeni torpaqların fəthinə sərf edən Çağrı bəy 1060-cı ilin martında Səraxs şəhərində 70 yaşında ikən vəfat etdi. O, dünyasını dəyişərkən böyük oğlu Alp Arslan Xorasanda atasının yanında idi və onun yerinə ölkəni idarə edirdi. Çağrı bəyin digər oğlanları Qavurt bəy Kirmanda, Yakut bəy isə Azərbaycanda baş vali idilər. Çağrı bəyin digər arvadından olan oğlu Süleyman isə çox gənc olduğu üçün ona hər hansı bir vəzifə tapşırılmamışdı. Çağrı bəy vəfat edəndən sonra ölkəni idarə edən Sultan Toğrul bəy onun övladlarının hamısını öz vəzifələrində saxladı
Ailəsi
Oğulları
Yürüşləri
thumb|right|250px|[[Dəndənəkan döyüşü]]
Urfalı Matvey (Matheos/Mattew) adlı bir erməni keşişi özünün salnaməsində Böyük Səlcuq İmperatorluğunun iki banisindən biri olan Çağrı bəyin (digəri onun qardaşı Toğrul bəydir) 1016-1021-ci illərdə Orta Asiyadan Anadoluya tərtib etdiyi hərbi səfəri qeyd edərkən deyirdi: "Həmin il bizim ölkəmizə yel kimi uçan atlarının üstündə, əllərində uzun nizələri, çiyinlərində oxları və yayları olan və qadın kimi uzun saçları olan cəngavər bir qövm (millət) gəldi. Aman ya Rəbb, onlar nə qədər qorxunc idilər". Həmin vaxta qədər heç türk döyüşçüsü ilə qarşılaşmamış erməni ordusunda, üstlərinə yağış kimi yağan oxların yatdığı dəhşət səbəbi ilə, başlayan panika ağır məğlubiyyətə səbəb olmuşdu. Bəli, erməni keşiş Matveyin dediyi bu "qorxunc" millət Çağrı bəyin oğuzları idi və 3000 nəfərlik oğuz süvarisi erməni Vaspurakan çarlığının ərazisini cəmi bir gün ərzində fəth etmişdilər. Keşiş Matvey bunu Tanrının öz məllətinin günahları ucbatından onların üzərinə göndərdiyi bir bəla olduğunu deyirdi. Daha sonra bu "bəla" ermənilər üçün böyük bir nemətə çevrildi.
Mənim qızılı Lənkəranım (film, 1964)
Məzmun
Film Azərbaycanın Lənkəran diyarının inkişafı, son illər onun əldə etdiyi müvəffəqiyyətlər haqqındadır.
III Ptolemey
III Ptolemey — Ptolemeylər sülaləsindən Misir fironu.
Dana qalası
Danaqalası — Şərur rayonunun Axura kəndindən şərqdə, Havuş kəndinin cənub tərəfində hündür dağ üzərində arxeoloji abidə.
Səlcuq sərkərdəsi Tananın adı ilə bağlıdır. Ə.İ.Novruzlunun apardığı arxeoloji tədqiqatlar nəticəsində buradan qala divarlarının izləri aşkar edilmişdir. Divarlar iri daşlardan inşa edilmişdir. Arxeoloji tapıntıların əsas hissəsini şirsiz saxsı məmulatı təşkil etsə də, qaladan şirli qab hissələri, metal əşya qalıqları da tapılmışdır.
Qalada mədəni təbəqə çox yığılmamışdır. Materiallar müxtəlif tarixli dövrlərə aiddir. Şirli qablar anqob təbəqəsini qazma və qravirovka üsulu ilə naxışlanaraq yaşıl rəngli şirlə örtülmüşdür. Keramika XI-XVII əsrlər üçün xarakterikdir. Bu əsasda Dana qalasının XI əsrdə inşa edildiyi ehtimal edilir. Qalada XVIII əsrə dək Azərbaycan torpaqlarını qoruyan hərbi qüvvələr yerləşmişdir.
Salix reinii
(Salix reinii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
20 dekabr
1901–cari
thumb|[[Makaonun səma xətti]]
thumb|[[Nizami Rəmzi]]
thumb|[[Karl Saqan]]
Zanoqe təpəsi
thumb|Triniti yarımadasının yerləşməsi.
Zanoqe təpəsi (хълм Заноге, ‘Halm Zanoge’ \'h&lm za-'no-ge\) — Antarktidanın Qreyam torpağının Triniti yarımadası sahillərindən şimal-qərbdə yerləşən, 710 m hündürlüklü təpədir. Təpə Srednoqori yüksəkliyinə daxildir və Malorad buzlağından şimal-şərqdə yerləşmişdir.
Yerləşməsi
Zanoqe təpəsi -63.58194°N, -58.76806°W koordinatlarında yerləşmişdir. İqnatiyev dağından 6.53 km şimal-qərbdə, Qreben təpəsindən 2.6 km şimalda, Henson təpəsindən 2.96 km şimal-şərqdə, Eremiya təpəsindən 4.78 km cənub-qərbdə, Korner zirvəsindən 4.41 km qərbdə yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.
Kolorado çayı
Kolorado çayı — ABŞ-nin cənub-qərbindən və Meksikanın şimal-qərbindən axan, uzunluğu təxminən 2330 km olan çaydır.
İstiqaməti
Kolorado çayı ABŞ-nin qərbində yerləşən Kordilyer dağlarının qərb yamaclarının quraqlıq rayonlarından başlanğıc götürür. Kaliforniya körfəzinə tökülür, lakin kənd təsərrüfatı ehtiyaclarına və suvarmaya suyun həddən artıq sərf olunmasına görə çayın suyu quruyaraq dənizə çatmır. Kolorado çayının hövzəsinə ABŞ-nin 7 və Meksikanın 2 ştatının ərazisi düşür. Kolorado çayının hövzəsinin sahəsi 629.100 km²-dir. Çayda suyun sərfi quraqlıq dönəmində 570 m³/saniyə, güclü yağıntılar dönəmində isə 28.000 m³/saniyə təşkil edir. Çayın alt axınında böyük su bəndlərinin tikintisindən sonra suyun sərfi nadir hallarda 2000 m³/saniyədən çox olur. Çayda suyun illik orta məsrəfi 4069 m³/saniyə təşkil edir
Şimali Amerika ərazisində Sakit okean hövzəsinə aid olan dağ çayları qısa və bolsulu olması ilə fərqlənir. Bu çayların dərələrində nəhəng kanyonlar vardır. Kolumbiya və Kolorado çayları dağlıq ərazilərdən axdıqlarına görə hidroenerji ehtiyatları zəngindir. Bu çaylar üzərində tikilən SES-lər böyüklüyünə görə fərqlənir.
Cümə məscidi (Urmiya)
Cümə məscidi – İranın Urmiya şəhərində yerləşən məscid. Urmiya Cümə məscidi Azərbaycan memarlığının Səlcuqlu və Elxani mərhələlərini öyrənmək baxımından önəmli abidədir.
Tarixi
Urmiya şəhərinin ən önəmli abidələrindən olan cümə məscidi geniş ərazini tutur. İç həyəti güneydən qapayan uzunsov tikili (uzunluğu 80 metrə yaxın) məscidin əski hissəsidir. Bu hissə də birbaşa tikilməmişdir. Onun kompozisiya mərkəzi tikintisi XII yüzilliyinə aid edilən səlcuq məqsurəsidir. Plan məkan quruluşuna görə Mərənd məqsurəsinə oxşayan Urmiya cümə məscidinin məqsurəsinə sonradan şərq tərəfdən kiçik, qərb tərəfdən isə uzunsov üç nefli iri salon artırılmışdır. İndi məqsurənin kubvari gövdəsi ona bitişik salonların alçaq tutumundan xeyli yüksəyə qalxır.
Urmiya cümə məscidinin özəyi ilkin halında güney tərəfi bütöv,üç tərəfinin hər birində iki uca sivri tağ açırımı olan və günbəzlə (diametri 11,5) örtülən səciyyəvi səlcuq məqsurəsi olmuşdur. Günbəzə keçid bölümü səkkizüzlü tutum şəklindədir. Urmiya Cümə məscidinin mehrabı Elxanilərin hakimiyyəti zamanında - hicri 676 – cı ildə (miladi 1277) yenidən işlənmişdir. İri ölçüləri (7,82 m X 5,48 m) və yüksək bədii – texniki səviyyəsi ilə dəyərli gəctəraşlıq əsəri olan bu mehrabın müəllifi Nəqqaş Əbdülmömin Şərəfşah oğlu Təbrizidir. Uzunsov, üçnefli salon görünür həmin çağda tikilmişdir. Cümə məscidinin düzbucaqlı əyətinin qərb, şərq və şimal tərəflərini qapayan hücrələr, yerləşgələr və digər yardımçı binalar sonrakı dövrlərdə inşa edilmişdir.
Zəkiyyə Qiyasbəyli
Zəkiyyə Qiyasbəyli' (Tam adı:Zəkiyyə Nadir qızı Qiyasbəyli; d.30 dekabr 1932, Tbilisi) — Ədəbiyyatşünas, publisist, tərcüməçi, filologiya elmləri doktoru, professor.
Həyatı
Zəkiyyə Qiyasbəyli 30 dekabr 1932-ci ildə Tbilisi şəhərində müəllim ailəsində anadan olmuş, Tbilisidəki M. F. Axundov adına 97 saylı orta məktəbi bitirdikdən sonra ADU-nun filologiya fakültəsində təhsil almışdır. Əmək fəaliyyətinə Azərbaycan Dövlət Nəşriyyatında başlamışdır. 1992–1993-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində Dünya mədəniyyəti tarixi və nəzəriyyəsi‖ fənnini tədris etmişdir. 1993-cü ildə Təfəkkür Universitetinin filologiya fakültəsində professor, 1997–2002-ci illərdə dekan vəzifəsində çalışmışdır. Zəkiyyə xanım 1971-ci ildə Mehdi Hüseynin əsərlərində "Fəhlə-neftçi surətləri" adlı elmi işini müdafiə edib filologiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır. 1989-cu ildə isə "Azərbaycan sovet ədəbiyyatında ictimai fəal qəhrəmanın təkamülü" adlı doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir.
Yaradıcılığı
Zəkiyyə xanım Qiyasbəyli ədəbi yaradıcılığa publisistik yazılar, tənqidi məqalələrlə başlamışdır. Əmək adamlarının həyatından bəhs edən kitabların: "İllər və insanlar" (1980), "Bu günün həqiqəti" (1980), "Söz və iş" (1982), "Dama-dama göl olar" (1987) adlı kitabların tərtibçisi olmuşdur. Zəkiyyə Qiyasbəyli həmçinin bədii tərcümə ilə də ardıcıl məşğul olur. Hind yazıçısı Kulvant Sinqx Virkin povest və hekayələrini, çuvaş yazıçısı Mixail Yuxmanın "Albanın çiçəkləri" kitabındakı hekayələrini müasir Orta Asiya yazıçılarının bir sıra əsərlərini dilimizə çevirmişdir. Z. Qiyasbəyli Məhsəti Gəncəvi laureatıdır.
Estados adası
Estados adası (Ştatlar Torpağı, ) — Odlu Torpaq arxipelaqına daxil olan və əsas adadan şərqdə yerləşən ada. İnzibati cəhətdən Argentinaya məxsusdur. Sahəsi 534 km² təşkil edir. Lemer boğazı ilə Odlu Torpaqdan ayrılır.
Basutolend
Basutolend (rəsmi - Basutolend ərazisi) - Cənubi Afrikada yerləşən və 1884-cü ildə Böyük Britaniya taxt-tacının müstəmləkəsi elan edilmiş yeddi inzibati rayondan ibarət ərazi.
Estados adası
Coğrafiya və iqlim
Dağlıq ərazilərdən ibarətdir. Sahilləri parçalıdır. Şərqdən qərbə uzunluğu 63 km, eni isə 4–8 km arasında dəyişir. Buzlaq məşəlli gölləri vardır.
Basutolend
4 oktyabr 1966-ci ildə Basilend Böyük Britaniya müstəmləkəçiliyindən azad olunaraq Lesoto krallığı kimi öz istiqlaliyyətini elan etmişdir.
Estados adası
Coğrafiya və iqlim
Ada haqqında J. Qabriel "Dünyanın sonunda yerləşən mayaq" povest yazmışdır. O, adnın iqlimini dəqiq təsvir etməmişdir. Qışı rütubətli, qar örtüyü kövrək olur. Yay ayları ada bütünküklə yaşıla bürünür. Küləklərdən qorunan hissələrdə Notofaqus yayılmışdır. Qışda temoeratur 0°S, yayda isə (qündüz) — 12–15 °S olur.
Tarix
right|thumb|300px right|thumb|300px Ada 25 dekabr 1615 ildə hollan dənizçiləri olan Yakob Lemer və Bill Kornelis Sxauten tərəfindən kəşf edilir. Onlar adanı Ştatlar Torpağı adlandırırlar. Onlar adanı Naməlum cənub torpağının şimal ərazisi hesab edirdilər.
Eksperimental pedaqogika
Eksperimental pedaqogika XIX əsrin sonu, XX əsrin əvvəllərində Qərbi Avropada və ABŞ-də yayılmış pedaqoji cərəyanlardan biri.
Haqqında
Eksperimental pedaqogika qarşısında uşağı eksperimentlər əsasında öyrənmək məqsədini qoymuşdur. Eksperimental tədqiqatlarda uşaq psixologiyasını dərindən öyrənmək və buna əsasən də riyazi dəqiqliklə onun alacağı tərbiyənin məzmununu müəyyənləşdirmək zərurəti əsaslandırılırdı. Tədqiqatçılar uşağı və onun davranışını öyrənməyə səy göstərirdilər.
Eksperimental tədqiqatlarda test üsulundan da istifadə edilir: bu, sual və məsələ şəklində düzəldilmiş tapşırıqlar idi. Tədqiqat zamanı uşaq psixologiyası və fiziologiyasının, eyni zamanda sosiologiyanın elmi nailiyyətlərindən və faktlarından geniş istifadə olunurdu. Alman pedaqoqu İ.Kerçmarın “Fəlsəfi pedaqogikanın sonu” kitabında fakt kultu ön plana çəkilirdi. Fransız pedaqoqu Pol Lapi də pedaqoji tədqiqatlarda psixologiyanın nailiyyətlərindən istifadəni zəruri sayırdı. O yazırdı ki, əgər əvvəllər pedaqogika ya metafizik fərziyyələr, ya da ədəbi roman olmuşdursa, psixologiya elminin nailiyyətlərindən istifadə etməklə öz mövzusunu müəyyənləşdirdi. Psixologiya təfəkkürün və qabiliyyətin müxtəlif növlərini üzə çıxararaq şagird şəxsiyyətinin fərdi keyfiyyətlərini açıqladı ki, bu da pedaqogika elmi üçün dəyərli töhfə oldu. O, qavramanın 3 növünü fərqləndirir, buna uyğun da 3 növ təlim üsulunu təklif edirdi.
Layın nəzəriyyəsi “hərəkət pedaqogikası”, “hərəkət məktəbi” adını almışdır. Lay əməyi tədris planına bir fənn kimi daxil etmir, onu tədrisin prinsipi hesab edirdi. Onun fikrincə, dini məktəbdən çıxarmaq ruhu bədəndən çıxarmaq deməkdir. Alfred Bine hər şeydən əvvəl, uşağın irsi xüsusiyyətlərinə istinad etməyi zəruri sayırdı. O tərbiyə prosesində pedaqoji nümunəyə o qədər də əhəmiyyət vermir, əksinə, ciddi cəza sistemini məqsədəuyğun sayırdı. 250px|thumb|right|Eksperimental pedaqogika Eksperimental pedaqogika nümayəndələri fitri əqli istedad nəzəriyyəsini irəli sürdü. Bu nəzəriyyə İngiltərədə, Fransada, xüsusilə də ABŞ-də çoxlu tərəfdarlar qazandı. Fitri əqli istedadı müəyyənləşdirməyin əsas üsulu intellektual testləşdirmədir. İntellekt testləri nə qədər geniş yayılsa da, həmin testlərin fitri istedadı üzə çıxara bilməsinə şübhə ilə yanaşanlar da vardı. Fransız pedaqoqu və psixoloqu Anri Vallon söyləmişdi: “Fitri qabiliyyətlərin testlə yoxlanılması uşaqların qeyri-bərabər imkanlara və təhsil almağa məhkum olmaq təhlükəsini yaradır” Alman eksperimental pedaqogikasının görkəmli nümayəndələrindən biri Ernst Meymandır. O, uşağın hərtərəfli öyrənmək məqsədilə pedaqogikadan, anatomiyadan, fiziologiyadan alınan məlumatları birləşdirməyi vacib hesab edirdi. Amerikada eksperimental pedaqogika geniş yayılmışdı. Orada onun ən görkəmli nümayəndəsi Eduard Torndayk olmuşdur. Torndayk eksperimental pedaqoji işi testlərlə eyniləşdirərək iki tip testlər müəyyən etmişdir:
İstedad və müvəffəqiyyət testləri
Qabaqcadan müəyyən edilmiş müvafiq istedad göstəriciləri əsasında uşaq bu və ya digər qrupa daxil olur, müvəffəqiyyət testləri isə müəyyən fənn üzrə uşağın istedad dərəcəsini göstərir. Lakin bütün məhdud cəhətlərinə baxmayaraq, eksperimental pedaqogika uşağı öyrənmək sahəsində irəliyə atılmış bir addım idi.
Eksperimental pedaqogika əsasında pedalogiya meydana çıxdı və Qərbi Avropadan Rusiyaya da keçdi. Sonralar isə 1936-ci ildə pedalogiya Sovet məktəbindən aradan qaldırıldı. Pedaloqların fikrincə, uşağın taleyi irsiyyətdən və az hissə də mühitdən asılıdır. İki pedaloqun eyni yaşlı uşaqlar üzərində apardıqları eksperimentlər müxtəlif, bir-birinə zidd nəticələr verirdi.
Neodarvinizm
Neodarvinizm - təkamül amilləri içərisində təbii seçməni yeganə əhəmiyyətli amil hesab edən təkamül nəzəriyyələri. Bununla belə, neodarvinistlərin görüşlərinə görə, təbii seçmə yalnız uyğunlaşmamış dəyişiklikləri rədd edən xarici qüvvə — "ələk" rolunu oynayır, uyğunlaşma dəyişiklikləri isə seçmənin təsirindən asılı olmayaraq meydana gəlir. Sinonim: Veysmanizm.
Vaqif Abdullayev (siyasətçi)
Abdullayev Vaqif İdris oğlu — siyasi elmlər doktoru, professor, Beyləqan Rayon İcra Hakimiyyətinin sabiq başçısı, Xızı Rayon İcra Hakimiyyətinin sabiq başçısı, Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin II çağırış deputatı, Yeni Azərbaycan Partiyasının sabiq Siyasi Şura üzvü.
Həyatı
Vaqif Abdullayev 16 oktyabr 1956-cı il tarixdə Qərbi Azərbaycanın Basarkeçər rayonunun Aşağı Şorca kəndində anadan olmuşdur.
1996-cı ildə Bakı Sosial İdarəetmə və Politologiya İnstitutunu fərqlənmə diplomu ilə bitirmiş, 1998-ci ildə siyasi elmlər üzrə namizədlik dissertasiyası, 2004-cü ildə siyasi elmlər üzrə doktorluq dissertasiyasını müdafiə edərək alimlik dərəcəsi almışdır.
2007-ci ildə Azərbaycan Respublikası Ali Attestasiya Komissiyasının qərarı ilə professor adı verilmişdir.
Ailəlidir, 5 övladı, 12 nəvəsi var.
Siyasi fəaliyyəti
1992–1994-cü illərdə Azərbaycan Respublikası Prezidenti İcra aparatının nəşri olan "Yurd" jurnalında şöbə müdiri, 1994–2000-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İşlər idarəsində məsləhətçi vəzifəsində işləmişdir.
24 sentyabr 2001-ci ildə 24 saylı Nərimanov Birinci seçki dairəsi üzrə deputat seçilmiş Yeni Azərbaycan Partiyası üzvü Samur Novruzov ölmüşdür. 12 aprel 2002-ci ildə 24 saylı Nərimanov Birinci seçki dairə üzrə əlavə seçkilər keçirilmişdir. Seçki nəticələrinə əsasən Yeni Azərbaycan Partiyası üzvü Vaqif Abdullayev Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin II çağırış deputatı seçilmişdir. O, 13 may 2003-cü ildə Azərbaycan-Ukrayna parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun rəhbəridir.
Vaqif Abdullayev 2 aprel 2007-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 2076 nömrəli sərəncamı ilə Xızı Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsinə təyin olunmuşdur. O, 10 aprel 2012-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 2135 nömrəli sərəncamı ilə vəzifəsindən azad edilmişdir.
Vaqif Abdullayev 10 aprel 2012-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin 2136 sərəncamı ilə Beyləqan Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı təyin edilmişdir. O, 5 oktyabr 2018-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin 524 nömrəli sərəncamı ilBeyləqan Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsindən azad edilmişdir. .
Mükafatları
Vaqif Abdullayev 15 oktyabr 2015-ci ildə Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyevin 1453 nömrəli sərəncamı ilə 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Əsərləri
Əsərləri rus, ingilis, latış, gürcü, ukrayna dillərinə tərcümə olunmuşdur.
Mikania paucifolia
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Typhlodromus bifurcuta
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
V Ptolemey
V Ptolemey — Ptolemeylər sülaləsi ndən Misir fironu.
Maksim Qorki (Arxangel)
Maksim Qorki — Başqırdıstan Respublikası nın Arxangel rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Arx-Latış kənd şurası nın tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Eremiya təpəsi
thumb|Triniti yarımadasının yerləşməsi.
Eremiya təpəsi (, ‘Eremiyski Halm’ \e-re-'miy-ski 'h&lm\) — Antarktidanın Qreyam torpağının Triniti yarımadası sahillərindən qərbdə yerləşən, 863 m hündürlüklü təpədir. Təpə Mareskot silsiləsinə daxildir və Malorad buzlağından cənub-qərbdə yerləşmişdir.
Yerləşməsi
Eremiya təpəsi -63.54583°N, -58.62944°W koordinatlarında yerləşmişdir. Kroun zirvəsindən 3.48 km şimal-qərbdə, Korner zirvəsindən 4.83 km şimal-şərqdə, Tanaron burnundan 6 km cənub-şərqdə, Bardarevo təpəsindən 5.89 km cənub-qərbdə yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.
Fərman Məmmədov (riyaziyyatçı)
Fərman İmran oğlu Məmmədov (25 iyun 1955, Qazax rayonu)— AMEA Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun Riyazi fizika tənlikləri şöbəsinin baş elmi işçisi, riyaziyyat elmlər doktoru, professor.
Həyatı
Fərman İmran oğlu Məmmədov, 25 iyun 1955-ci ildə Azərbaycan SSR Qazax rayonu Qıraq Kəsəmən kəndində anadan olmuşdur. 1972-1977-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Neft və Kimya İnstitutunu ( indiki ADNSU) "Tətbiqi riyaziyat" ixtisası üzrə fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1981-1984-cü illərdə AzTU-nun "Ali riyaziyyat" kafedrasında əyani aspirant, 1984-cü ildən 2005-ci ilə kimi asistent və dosent vəzifələrini icra etmişdir. 2007-2010-cu illərdə Türkiyənin Diclə Universitetində professor, 2006-2007 və 2011-2013-cü illərdə AMEA Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunda "Riyazi analiz" və ”Riyazi fizika tənlikləri” şöbəsinində baş elmi işçi vəzifəsində işləmişdir. 2013-cü ildən SOCAR Neftqazelmitədqiqatlayihə institutunda aparıcı elmi işçi vəzifəsində işləyir.
Əsərləri
58 elmi məqalənin müəllifidir.
Mənim Mingəçevirim (film, 1967)
Məzmun
"Respublikamızın şəhərləri" silsiləsindən olan bu film energetiklər şəhəri Mingəçevirə həsr olunmuşdur.
Mehdixan Kəlbəcərli
Mehdixan Kəlbəcərli – şair.
Həyatı
Mehdixan Kəlbəcərli (Həmid oğlu İbrahimov) 1940-cı ildə Kəlbəcər rayonunun Zar kəndində anadan olub. Orta məktəbin 7 ilini həmin kənddə, qalan 3 ilini isə rayon məktəbində oxuyub. 1965-ci ildə Gəncə Dövlət Pedaqoji İnstitutunun dil-ədəbiyyat fakültəsinə qəbul olub, 1969-cu ildə ali məktəbi fərqlənmə diplomu ilə bitirib. 1969-cu ildən 1993-cü ilin aprel ayına qədər öz doğma kəndi olan Zardakı orta məktəbdə ixtisas müəllimi, daha sonra isə bir müddət həmin məktəbin direktoru vəzifəsində çalışmışdır. 1993-cü ildən bəri məcburi köçkün kimi Bakı şəhərində məskunlaşan el şairi müəllimlik peşəsində çalışmaqla yaradıcılığını uğurla davam etdirir.
Bədirxan Əhmədov
Bədirxan Əhmədov — ədəbiyyatşünas alim, filologiya elmləri doktoru, professor. B.Əhmədov həm də Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvüdür. AMEA Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutu Asiya xalqları ədəbiyyatı şöbəsinin müdiridir.
Həyatı
Bədirxan Balaca oğlu Əhmədov 20 aprel 1955-c ildə Gür­cüstan Respublikasının qədim Baş­keçid (indiki Dmanisi) rayo­nundakı Az-Gəyliyən kəndində anadan olub. 1973-cü ildə orta mək­təbi bitirib və elə həmin il Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İns­ti­tutunun (indiki Azər­baycan Dövlət Pedaqoji Universitetin) fi­lo­logiya fakültəsinə daxil olub. 1977-ci ildə ali məktəbi mü­vəf­fəqiyyətlə başa vurub. 1977-1982-ci illərdə Sabirabad rayo­nun­ Abdulabad kəndində Azər­bay­can dili və ədəbiyyatı müəllimi işləyib. 1980-ci ildə Azər­baycan Milli Elmlər Aka­demiyası Nizami adına Ədə­biyyat İns­titu­tu nda qiyabi aspiranturaya daxil olub. 1982-ci ildə təyinat müddəti başa çatdıqdan sonra Bakıya gələrək Azərbaycan Nazirlər Kabineti yanın­da Baş Ar­xiv İda­rə­sində müx­təlif poleoqraf, baş poleoqraf, şöbə müdiri vəzifələrində çalışıb (1983-1990). 1986-cı ildə Azər­bay­can Milli Elmlər Aka­demiyası Nizami adına Ədə­biyyat İns­ti­tutunda “Sabit Rəhmanın satirası” mövzusunda namizədlik dis­­sertasiyası müdafiə edib. 1990-ci ildən “Vətən səsi”, “Cümhuriyyət”, “Azər­baycan ordusu” qəzetlərində şö­bə müdiri, baş redaktor müavini işləyib. 1993-1998-ci illərdə Azər­baycan Silahlı Qüvvələri sıralarında olub. Azərbaycan Res­publikasının Müdafiə Nazirliyinin “Azər­bay­can ordusu” qə­ze­tində baş redaktor müavini işləyib. Azər­baycan Silahlı Qüvvələrinin ehtiyatda və istefada olan ka­pitanıdır. Qarabağ veteranıdır.
Elmi fəaliyyəti
B.Əhmədov ehtiyata çıxdıqdan sonra yenidən elmi fəaliyyət sahəsinə qayıdaraq Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun XX əsr (sovet dövrü) Azərbaycan ədəbiyyatı şöbəsində işə başlamış (1999) kiçik elmi işçi, elmi işçi, böyük elmi işçi, aparıcı elmi işçi, şöbə müdirini icraedən, baş elmi işçi vəzifələrini tutmuşdur. 2013-2016-cı illərdə Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun Elmi katibi işləmişdir.
2005-ci il dekabrın 7-də “Azərbaycan satirasının inkişaf problemləri (1920-1980-ci illər)” mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir. Yüzdən çox elmi, iki yüzdən çox publisistik məqalənin, 5 monoqrafiyanın, 2 kitabın müəllifi olan
B.Əhmədov ölkə daxilində və xaricdə keçirilən onlarla Beynəlxaq elmi konfrans və elmi simpoziumların iştirakçısı olmuş (Türkiyə, Almaniya, Polşa və s.), məruzələr etmiş, məqalələri nüfuzlu xarici və ölkə elmi məcmuələrində dərc olunmuşdur. “Sabit Rəhmanın satirası” (1998), “Azərbaycan satirasının inkişaf problemləri” (2000), monoqrafiyaları Azərbaycanda satiraşünas alim kimi tanıtmışdır. “Bir istiqlal yolçusu” (2003) monoqrafiyasında ilk dəfə olaraq görkəmli ədəbiyyatşünas alim, Qorqudşünas, ədəbiyyat tarixçisi Əmin Abidin həyat və yaradıcılığı araşdırılır. Respublika prezidentinin sərəncamı ilə çıxan Əmin Abidin “Seçilmiş əsərləri” (2005, “Şərq-Qərb” nəşriyyatı) kitabının nəşri (əsərlərinin toplanması, tərtibi və Ön sözün yazılması) ona tapşırılmışdır. 1999-cu ildən Bakı Slavyan Universiteti və Xəzər Universitetində müxtəlif vaxtlarda Azərbaycan ədəbiyyatı, Ədəbi tənqid tarixi, Ədəbi proses və başqa fənlərdən mühazirələr oxumuşdur. Bu gün də bakı slavyan Universitetində XX yüzil Azərbaycan ədəbiyyatından tələbələrə mühazirələr oxuyur. Azərbaycan ədəbiyyatı və jurnalistikaya aid ona qədər proqram və metodik vəsait və dərs vəsaitlərindən müəllim və tələbələr istifadə edirlər. Bakalavr və magistrlər üçün 3 cilddə nəşr edilən “XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi” kitabları yüzilin ədəbi prosesini, inkişaf yolları və meyllərini özündə ehtiva edir. "XX yüzil Azərbaycan ədəbiyyatı; mərhələlər, istiqamətlər, problemlər" (2015) monoqrafiyası son illər Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığının uğurlarından hesab olunur.
Metodik vəsaitləri və dərslikləri
1.Azər­baycan satirası. Metodik vəsait. Bakı, 2007.
2. XX əsr Azərbaycan ədə­biyyatı tarixi. (Arzular çin olanda.) Dərs­lik. Bakalavr və ma­­gistrlər üçün. 3 cilddə, 1 cild. Bakı, Elm və təh­sil.2011.476 səh
3. XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi. Dərslik. Bakalavr və ma­gistr­lər üçün. 3 cild­də, 2 cild. Bakı, “Apostrof çap evi”. Dərslik, 2010. 436 səh.
Beynəlxalq elmi konfranslarda məruzələri
2. 20-30-cu iller Azerbaycan edebiyyatını me­todoloji deyerlendir­menin bazi as­pekt­leri. Bakı Slavyan Universiteti. Mükayiseli ede­biy­yat. 2-ci Uluslarası konfransın ma­terialları. Bakı.2006, 19-21 noyabr.;
3.Satirik gü­lüş­de stereotipler ve milli özünüderk problemi. Bakı Slavyan Universiteti. Müka­yi­seli ede­­biyyat. 3-cü Uluslarası konfran­sın materialları. Bakı. 2008, 21-22 noyabr. s.35.;
4.Türk dünyasının ortak problemi Kuzey Kıbrıs Azerbaycan ba­sınında. 1 Ulus­lar­ara­sı Kıb­rıs Sem­poziumu. 21-23 kasım 2008. Sempozium bildiri kitabı. Ankara. 2009. s. 169-177.
5.M.F.Ahundzadenin Elifba projesi ve Türkiye Harf devrimi. Ye­ditepe Univer­si­teti Atatürk İl­ke­leri ve İnkilap Tarihi Enstitisü. 2008, 9-11 Kasım. İstanbul 2009, s.37-43
6.Azərbaycan mühacirət ədəbiyyatında "Əli və Nino" gizlinləri. Kars, 21-23 oktyabr, 2015, s. 46-59
7. Postmodernist bakış acısından "Kitabi Dədə Qorqud". "Türk dünyası və Kitabi Dədə Qorqud". Türkiyə, İzmir, 19-23 oktyabr, 2015
8. Azərbaycan mühacirətinin formalaşmasında Polşa amili. Materialy III konferensyı Naukovoy Azerbayjdzan-Dolska. Warszawa-2014.s.11-15
Jurnallarda çap olunmuş məqalələri
2. Problemler, portretler, etüdler. .
3.Böyük satirik. .
4. Vıdayuşiysya satirik.
5. Molla Nəsrəddindən başlanan yol.
6. Sabit Rehman gülüşü ekranda.
7. Qarşıdan 37-ci il gelirdi.
8. Bir şairin taleyi. .
9.Her şey elifbadan başlanıyor
10.Beydulla Musayev və onun gündeliyi.
11. Ahmed Cavad hakkında okuduklarım ve düşündüklerim.
12. Emin Abid və onun “Azerbaycan türklerinin ədəbiyyatı tarixi.
13. Dramaturgiyaya aid daha bir tedqiqat. .
14. Satira ve yumor; onların ekvivalentliyi ve bir-birine münasibeti.
15.Azerbaycan serbest şeirinin 20-30-cu iller edebi prosesinde foemalaşma problemleri. .
16. “Nibelunqlar” ölkəsindən başlanan “Dede Korkud” yolunun milli areal­da araş­dırıl­ması prob­lemləri. .
17. Repressiya və ədəbiyyat; genezisi, xarakteri və yanaşma meyl­ləri. .
Qəzetlərdə çap olunmuş məqalələri
1. Kelefin ucu açılır.
2. Bestekar aşıq müsiqisi haqqında.
3. Ahundovşünaslığın ilkin ahtarış merhelesi
4. O, senetkara qiymet verirdi.
5. Tesadüfi tehrif, yoksa?.. .
6. Nicat sahilinde tale.
8. Yazıçının mektubları, yazıçıya mektublar (Mehdi Hüseyn haq­qında).
9. Qeribe taleli şair (Samed Mensur haqqında).
11.  Hepimiz bir güneşin zerresiyiz.
12.  Otuz iki yıldan sonra.
13.  Dost kimdir, düşmen kim? .
14.  Senet yolçusu.
15.  “Molla Nesreddin” ne üçün bağlandı?.
16.  “Açıq söz”-istiqlal yolu.
17.  Ömrümün ne yazık günleri bardı.
18.  Latından kirile-yahud merkezsayağı evezetme.
19.  Kim kimdir?. .
20.   Bir gündeliyin tarihi. .
21.   Yaşayan aktyor ömrü.
22.   Bir sual işaresi.
24.  Yürü, yürü batan günün yüzüne.
25.   Turan şairi.
26.  Tarih her kese öz deyerini verir. Azadlıq.
27.  Siyasi repressiya heyatda ve edebiyyatda.
28.  37-ci ilin repressiya qurbanlarından biri.
29.  “Dede korkud” un ilk azerbaycanlı tedqiqatçısı.
30.  Cabbarlı yaradıcılığında satira ve yumor.
32.  Gülen ve güldüren senetkar.
33.   İstiqlalçı şairin “Buzlu cehennemi”.
34.   Senetkarı yaşadan amiller.
35.   Hürriyet fedaisi. Azerbaycan müellimi.
36.  Qiymetli tedqiqat eseri.
37.    Malum repressiyanın namelum sehifeleri.
38.  “Molla Nasreddin” ne üçün bağlandı.
39.  Ertoğrul Cavidin elyazmalarının tedqiqi.
40.   Monoqrafik tedqiqatlar ustası.
41.   Senetkar gülüşüne üvertura.
42.   Müasirliyin bedii tesviri.