cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Etibar İsmayılov (kimyaçı)
Etibar Hümmət oğlu İsmayılov — Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun "Fiziki, fiziki-kimyəvi tədqiqatlar" şöbəsinin və "Kataliz problemlərinin spektroskopik metodlar ilə tədqiqi" laboratoriyasının müdiridir, kimya elmləri doktoru, professor
Həyatı
1978–1990-cı və 1998–2000-ci illər ərzində Bakı Dövlət Universitetinin kimya (1978–90) və fizika (1998–2000) fakültələrində baş müəllim və professor kimi fəaliyyət göstərmiş, fiziki tədqiqat metodlarının kimyaya tətbiqi, analitik kimya, radikal kimyası, neft fizikası, yüksək molekullu birləşmələr fizikası və elmi tədqiqatın əsasları kursları üzrə mühazirələr oxumuş, diplom işlərinə rəhbərlik etmişdir.
Professor Tariyel İsmayılovun qardaşıdır.
Əsas elmi nailiyyətləri
Onun əsas elmi nailiyyətləri fiziki, fiziki-kimyəvi, xüsusi ilə spektrometrik tədqiqat metodlarının katalizin fundamental və tətbiqi xarakterli problemlərinin həllində istifadəsi ilə bağlıdır və əsas elmi nəticələri cütləşməmiş spini olan maqnit təbiətli komplekslərin, radikalların, mərkəzlərin, para-, superpara-, ferromaqnit zərrəciklərin quruluşu, katalitik xassələrinin tədqiqi sahəsində alınmış və SCİ (Science Citation İndex) bazasına daxil olan jurnallarda, beynəlxalq konfrans və simpoziumların materiallarında çap olunmuşdur. E. H. İsmayılovun rəhbərliyi ilə in situ, katalitik reaksiyaların reallaşdığı şəraitdə aktiv mərkəzlərin identifikasiyasına və onların iştirakı ilə gedən reaksiyaların mexanizminin tədqiqinə imkan verən, spektroskopik (ESR, MS) və adsorbokinetik metodların birgə tətbiqinə əsaslanan eksperimental kompleks yığılmış və onun istifadəsi ilə kataliz sahəsində fundamental və praktiki baxımdan əhəmiyyət kəsb edən elmi nəticələr alınmışdır. Hal-hazırda elmi tədqiqatların əsas istiqamətləri: -Maqnit xassəli mərkəzlərin iştirakı ilə gedən katalitik reaksiyaların, bu reaksiyalarda ölçü effektlərinin tədqiqi; -insitut şəraitdə katalitik reaksiyaların tədqiqinin optik, elektron maqnit rezonansı və xromato-mass-spektrometrik metodların birgə tətbiqi imkanlarının araşdırılması və tədqiqi metodikalarının işlənməsidir.
Sarıqamış döyüşü
Sarıqamış hərəkatı — Rus İmperiyası ilə Osmanlı İmperiyası arasında Birinci dünya müharibəsi dövründə 1914-cü il dekabr ayından 1915-ci il yanvar ayına qədər Sarıqamış bölgəsində baş vermiş döyüşdür. Döyüş Osmanlı dövlətinin böyük hərbi səhvi nəticəsində Rusiya çarlığının qələbəsi ilə nəticələnmişdir.
Qırmızıbaldır pəncər
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Sarıqamış döyüşü
Məqsəd
1914-cü ilin noyabr ayında Azap və Köprüköyə hücum edən rus qoşunlarını məğlub edən III Ordunun komandanı Həsən İzzət paşa, rus ordusunu təqib etmək yerinə öz ordusunu 15 km geriyə çəkmişdi.
O dövrdə Osmanlı ordusunun əsas məqsədi rus ordusunu məğlub edərək Bakı neftinə çatmaq və Alman imperiyasının sənaye ehtiyacını qarşılamaq idi. Bundan əlavə 1877-1878-ci il müharibəsindəki torpaq itkilərini (Batum, Qars, Ərdahan, Sarıqamış və Artvin) geri qaytarmaq üçün 1914-cü ildə Osmanlı dövlətinin baş komandan vəkili və Hərbi nazir Ənvər Paşa, Sarıqamış hərəkatının planını öz qərərgah zabitlərinə təqdim etdi. Həm Osmanlı, həm də alman zabitləri bu planı qəbul etmişdir.
Qüvvələr
Şərqi qorumaqla vəzifələndirilən ordu III Ordu idi. Bu planı isə III Ordunun IX, X və XI Ordu korpusları və II Süvari tüməni tədbiq etməli idi. III Ordunun qərərgahı və IX Ordu korpusu Ərzurum qalasında, XI Ordu korpusu Elazığ qalasında bə X Ordu korpusu Sivasda yerləşmişdi.
III Ordu
II Süvari tüməni
III Ordunun ümumi gücünün 125.000 nəfər olduğu deyilsə də, bu saya döyüşçü olmayan nəqliyat birlikləri, anbar alayı, hərbi polis də daxil idi. Osmanlı imperiyasının döyüşən heyətinin 75.000 nəfər olduğu düşünülür. Bu hərbi heyətə 72 pulemyot vı 218 ədəd top dəstək verməkdə idi. Rus ordusunun sayı Osmanlı ordusunun sayından az olsa da, aöır silah, topşu və təminat baxımından mütləq üstünlüyə sahib idi. Rus qoşununa 4 ədəd erməni könüllü taborlarından 2-si d də daxil idi. Digər iki tabor isə İran cəbhəsində vuruşmaqda idi.
Tarix
thumb|200px|Sarıqamışda ordu qış geyimində thumb|200px|[[İsmayıl Ənvər]] thumb|175px|[[Nikolay Yudeniç]]
Ageratina venulosa
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
54 saylı Şabran-Siyəzən seçki dairəsi
Azərbaycan Respublikası 54 saylı Dəvəçi-Siyəzən seçki dairəsi — Azərbaycan Respublikasında seçki dairəsi.
Qlem-rok
Qlem-rok ( | ; sözündən) — 1970-ci illərin əvəllərində Böyük Britaniyada yaranan rok musiqi janrıdır. 70-ci illərin birinci yarımında dominant janrlardan biri olub. Qlem-rok ifaçıları üçun parlaq teatral imidj, ekzotik geyim, həddən artıq qrim istifadəsi, androgin görünuş xarakterlidi. Bu janrın ifaçıları musiqi və pop mədəniyyətinin müxtəlif şeylərindən, əsasən bablqam pop, 1950-ci illərin rok-n-rollu, kabare, elmi fantastika,  və   ilhamlanırdılar. Musiqi planda qlem-rok bir stilistikalı deyil, rok-n-roll, art rok, estrada, hard roku bir birinə birləşdirən bir janrdı. Qlitter rok Qeri Qlitter tərəfindən yaradılmış qlem-rokun daha ekstremal versiyasıdır.
Dayki Niva
Dayki Niva — Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli futbol komandasının heyətində 2 oyun keçirib.
Quyruqlu pəncər
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
British Council
British Council — Birləşmiş Krallığın mədəniyyət üzrə əlaqələr və təhsil imkanları sahəsində fəaliyyət göstərən beynəlxalq təşkilatıdır. British Council Birləşmiş Krallıq və digər ölkələrin xalqları arasında dostluq və qarşılıqlı anlaşma münasibətləri yaradır. Təşkilat dünyanın 100-dən çox ölkəsində mədəniyyət və incəsənət, ingilis dili, təhsil və vətəndaş cəmiyyəti sahələrində fəaliyyət göstərir.
Təşkilat 1934-cü ildə təsis edilmişdir. Birləşmiş Krallığın Kral Xartiyası tərəfindən idarə edilən xeyriyyə təşkilatı və Birləşmiş Krallığın dövlət qurumudur.
Amaranthus cruentus
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ageratina vernalis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
55 saylı Xaçmaz şəhər seçki dairəsi
Azərbaycan Respublikası 55 saylı Xaçmaz şəhər seçki dairəsi — Azərbaycan Respublikasında seçki dairəsi.
thumb|55 saylı Xaçmaz şəhər seçki dairəsinin Dairə Seçki Komissiyası|100px|left
Preşov diyarı
Preşov diyarı Slovakiyanın şimal-şərqində yerləşir. Şimalda diyar Polşa, şərqdə Ukrayna, cənubda isə Jilina, Koşitse və Banska Bistritsa diyarları ilə həmsərhəddir.
Preşov diyarı 1 iyul 1996-cı ildə ölkənin inzibati bölgüsü sayılan Şərqi-Slovak diyarının (Východoslovenský kraj) yenidən təşkili zamanı, onun iki hissəyə bölünməsi nəticəsində yaranmışdı (şimalda Preşov, cənubda isə Koşitse diyarları yaranmışdı).
İnzibati bölünmə
Preşov diyarı "okres" adlanan 13 rayona bölünür:
Statistik məlumatlar (2001)
Əhalinin etnik mənsubiyyəti
Əhalinin konfessional mənsubiyyəti
Şınıx (Borçalı)
Şınıx, Baysunqur , Şnox  — Ermənistan Respublikasının Loru mərzində kənd. Rayon mərkəzindən 24 km məsafədə yerləşir. 7 noyabr 1995–ci il tarixində Ermənistan Respublikası Milli Məclisinin qəbul etdiyi və 4 dekabr 1995–ci ildə Ermənistan Respublikasının prezidenti Levon Ter-Petrosyanın təsdiq etdiyi "Ermənistan Respublikasının inzibati-ərazi bölgüsü haqqında Qanunu" na əsasən "Şnox bələdiyyəsi"ni təşkil edir. 12 – 21 oktyabr 2011–ci il siyahıyaalınmasına əsasən kəndin (de–yuri) daimi əhalisi 2.561 nəfərdir.
Toponim
Toponim türk dilində «əyri sıldırım dağ yamacı, əlçatmaz», «dərin çuxur, xəndək» mənasında işlənən şın sözünə -ıx şəkilçisinin artırılması yolu ilə düzəlmişdir. Orotoponimdir. Quruluşca düzəltmə toponimdir. Kəndin adı erməni dilinə uyğunlaşdırılaraq Şnox kimi rəsmiləşdirilmişdir.
Əhalisi
Kənddə 1897-ci ildə 5 nəfər, 1926-cı ildə 2 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. İndi ermənilər yaşayır.
Ceyran Haşımova
Haşımova Ceyran Əsəd qızı — tarzən, Azərbaycanın xalq artisti.
Həyatı
Ceyran Haşımova 8 mart 1934-cü ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Ömrünün əlli ilindən çox hissəsini milli musiqi mədəniyyətimizin inkişafına və təbliğinə sərf etmişdir. 1952-1956-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Musiqi Məktəbində təhsil almışdır. 1958-ci ildən Azərbaycan Dövlət Musiqi Məktəbində müəllimə kimi fəaliyyət göstərmiş və Səid Rüstəmov adına xalq çalğı orkestrində saz qrupunun konsertmeysteri olmuşdur. 1964-cü il 8 mart tarixindədə ilk dəfə Azərbaycan xalq çalğı alətlərindən ibarət “qızlar” ("Lalə" qızlar) ansamblını yaratmışdır." Cehran Haşımovanın rəhbərliyi ilə Lalə" qızlar ansamblı Sovet İttifaqının müxtəlif ölkələrini və Azərbaycanı qarış-qarış gəzərək yüzlərlə konsertlər vermiş, milli musiqimizi təmsil etmişdir. Həmçinin, 90-cı illərdə cəbhə zonalarında əsgərlər qarşısında sayılı konsertlər vermişdir. Ansamblda istedadlı və özünəməxsus yer tutan mügənnilər yetişmişdir. Onların əksəriyyəti fəxri adlara (əməkdar artist, xalq artisti) layiq görülmüşdür. Eyni zamanda, 1956-cı ildən Asəf Zeynallı adına musiqi texnikumunda (indiki musiqi kolleci) fəaliyyət göstərdiyi dövrdə dərs dediyi istedadlı tar ifaçıları da fəxri adlarla (əməkdar artist, xalq artisti, İncəsənət xadimi) təltif olunmuşdur. Ceyran Haşımova Sovet İttifaqı dövründə və Azərbaycan Respublikası müstəqillik qazandıqdan sonra bir sıra medallara və fəxri adlara layiq görülmüşdür:
"Lalə" Qızlar ansamblında bir çox müğənnilər – Raziyə Şirinova, Təranə Vəlizadə, Mahrux Muradova, Nisə Qasımova, Ruhəngiz Allahverdiyeva, Kəmalə Rəhimli, Firuzə İbadova və s. həmçinin, musiqi alətləri ifaçıları fəaliyyət göstərmişlər.
Tanınmış musiqiçi,"Rast" qrupunun bəddi rəhbəri, bəstəkar və aranjimançı,"Əməkdar artıst" Rəşad Haşımov onun oğludur.
Ozren dağı
Ozren dağı — Bosniya və Herseqovinanın şimal hissəsində yerləşən kiçik dağ massividir. Doboy və Zavidoviçi şəhərlərinə qədər uzanan dağ massivinin uzunluğu təxminən 40 km-dir. Qərbdə Bosna çay vadisinin və şimalda Spreça çay vadisinin arasında yerləşmişdir. Cənubda Əyriçay boyunca davam edir. Şərqdə isə Modraço gölünü qədər enir. Dağ massivi Bosniya və Herseqovina Federasiyası, qismən də Bosniya Serb Respublikasının ərazisində yerləşmişdir. İnzibati cəhətdən Petrova və Maqlay icmasına daxildir.
Etimologiyası
Əfsanəyə görə, dağ öz adını Bosniya korolyovu Katerina Kosaça Kostromaniçdən almışdır. O, dağın zirvəsinə qalxmağa nail olmuşdur. Zirvəyə çatdıqdan sonra isə dağın mənzərisinə heyran qalmışdır. Katerina bu sözləri demişdir:«Мили Боже, лијепа обазарја» (Tərcüməsi: «İlahi, necə də gözəldir») «Oбазарја» sözü isə bir sıra məna dəyişərək Ozren ilə əvəz olunmuşdur.
Xarakteristikası
Dağ massivinin üç ən yüksək zirvəsi Petrovo bələdiyyəsinin ərazisində yerləşmişdir. Bunlar Böyük Ostravisa (918 m), Kralisa (883 m) və Kiçik Ostravisa (853 m) zirvələridir. Ozren dağı müxtəlif təbii resurslarla və bitkilər aləmi ilə zəngindir. Burada təmiz içməli su mənbələri vardır. Şəfaverici xüsusiyyətlərə malik olan geotermal bulaqlar, mədən suları və mineral bulaqlar üstünlük təşkil edir.
Ozren monastrı
Dağda Nikolay Çudotvoruça həsr olunmuş şərq provaslav monastrı yaradılmışdır. Həmin monastır Ozren monastrı kimi məşhurdur.
Ozren marafonu
Petrovo bələdiyyəsinin, Serbiya Radio və Televiziyasının dəstəyi ilə Petrovoda hər il Ozren dağ silsiləsi üzrə ənənəvi marafon qaçışı təşkil edir.
Ayos-Nikolaos (Lasition)
Ayos-Nikolaos, həmçinin Aqios-Nikolaos , gündəlik həyatda Ayos istifadə olunur – Yunanıstanda şəhər, inzibati mərkəzi eyniadlı icmadır (dima) və Krit periferiyasında periferiya vahidi Lasitiondur. Kritin şimal sahillərində yerləşən Mirabelon Körfəzinin qərb tərəfində yerləşən İerapetra şəhəri (36 km) şimalındakı Heraklion adasının paytaxtı və Sitiya şəhərinin (73 km) qərbindəki 63 km şərqdə yerləşir. Şəhərin adı Ayos-Nikolaos Körfəzində yerləşən Bizans kilsəsindən gəlir. Ən qədim adı — Mandraki. Kəndlilər arasında işlədilən ən məşhur adı — Yalos.
2001-ci ildə siyahıya alınmaya əsasən əhalinin sayı nəfərdir.
Qədim
Müasir şəhər
Müslüm ibn Həccac
Əbu-l-Hüseyn Müslim ibn Həccac ibn Müslim ibn Vard əl-Quşeyri ən-Nisaburi (821 (hicri-qəməri 204)-875 (hicri-qəməri 261)—İslam alimi.
Həyatı
Müslim hicrətin 204-cü ilində (821) Nişapur şəhərində anadan olmuşdur.
Uşaq ikən hədis elmini çox sevirdi. Təhsilini ilk dəfə yaşadığı şəhərdə olan alimlərdən mənimsəmişdir. Sonralar o, Məhəmməd peyğəmbərin hədislərini toplamaq üçün İraq, Şam, Misir, Hicaz, Xorasan, Bağdad və bir çox başqa yerlərə səyahət etmişdir.
Müslim hicrətin 261-ci ilində (875) Rəcəb ayının 2-si Nişapur şəhərində vəfat etmişdir.
Onun haqqında deyilənlərdən
Əbu-l-Fadl Əhməd ibn Sələmə demişdir: "Mən Əbu Zura və Əbu Hatimin Müslimə qarşı olan münasibətini gördüm. Onlar hədis elmində Müslim ibnu-l-Həccacı əsrinin alimlərindən üstün sayırdılar". Əbu Qüreyş demişdir: "Dörd hafiz mövcuddur: bunlar Əbu Zura, Məhəmməd ibn İsmail, əd-Dərimi və Müslimdir". Məsləmə ibn Qasim demişdir: "O, mötəbər hafizlərdən olub, hədis elmindən çox anlayışı var idi". Xəlili demişdir: "Onun fəzilətlərini qeyd etməyə ehtiyac yoxdur. Çünki, o, bundan da artıq məşhurdur".
Maqdalin çubuqlucası
(Philadelphus magdelenae) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Çində yabanı halda bitir.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 3-5 m olan koldur. Zoğları cavan vaxtı tüklü olur, sonradan isə çılpaqlaşır. Yaşlı budaqları qonur və ya sarımtıl-qonur rəngli olub, soyulan qabıqla örtülmüşdür. Yarpaqları yumurtavari və ya yumurtavari-neştərşəkilli, uzunluğu 2,5-6 sm, eni 1-2 sm-dir. Uc hissəsi sivri, qaidəsi pazvari və ya dairəvi, kənarları xırda dişlidir. Üst tərəfdən sıx, qısa tüklü, alt tərəfdən isə biz və sıx tükcüklərlə örtülmüşdür. May ayının ikinci yarısından iyun ayının əvvəllərinə qədər çiçəkləyir. Çiçəkləri ağ, 2-2,5 sm diametrində olmaqla qoxusuz, 3-11 ədədi salxımvari çiçək qrupunda yerləşir. Çiçək saplağı və kasacığı tüklü, çox hallarda qırmızımtıl-qonur rəngdə olur. Kasayarpaqları yumurtavari, ləçəkləri enli, ellips formalı, sütuncuqları erkəkciklərdən qısa, qaidəsi tüklü, yarıya qədər bitişik olur. Meyvəsi iyun ayında yetişir. Payızda yatmış tumurcuqlardan güclü zoğları inkişaf edir. Gələn yazda zəif zoğları təmizlənir və hər gövdədə 2-3 güclü zoğlar saxlanılır. Bu zoğlar yeni kolun əsasını təşkil edir. Bir ildən sonra budanmış və artıq zoğlardan təmizlənmiş çubuqluca kolu gözəl görünüşlü olur, 3 ildən sonra isə bol çiçəkləyir.
Ekologiyası
Toxumlar qışda -100C temperaturdan aşağı olmayan küləksiz havada, 25-30 sm dərinlikdə, əvvəlcədən hazırlanmış ləklərə səpilir. Səpindən sonra ləklər üstdən iri yarpaqlarla örtülür.
Azərbaycanda yayılması
Azərbaycanda Mərkəzi Nəbatat bağında introduksiya edilmişdir. Abşeronda, Zaqatalada mədəni şəraitdə rast gəlinir.
İstifadəsi
Yol kənarlarının yaşıllaşdırılmasında istifadəsi məqsəd-yönlüdür.
Başmaq dimdikli leylək
Başmaq dimdikli leylək, Balinabaş və ya Kral leylək (Balaeniceps rex) — leyləyə bənzər bir quş növü. Adını çox böyük və başmağa bənzəyən dimdiyinə görə almşdır. Forma etibarı ilə leyləyə oxşasa da leyləkkimilər (Ciconiiformes) fəsiləsindəki quşlarla qohumluq əlaqəsi güclü deyil. Bəzi alimlər onları Qutankimilərə (Pelecaniformes) aid edir. Yetkin quşlar ümumi olaraq boz tüklərə sahib olsalar da, cavan ikən tükləri qəhvəyi çalara sahib olur.
Yayılması
left|thumb|190px|Afrikanın tropik bataqlıqları Afrikanın tropik şərq bölgəsində, Sudandan Zambiyaya qədər böyük bataqlıqlarda yaşayırlar. Mərkəzi Afrikanın Konqo Demokratik Respublikası, Uqanda, Keniya, Tanzaniya və Zambiya kimi ölkələrində rastlanılır. Onları bəzən Botsvanada belə görürlər.
Təsviri
Boyları 110–140 sm olsa da bəzi fərdlər 152 sm-ə qədər çata bilirlər. Quyruqdan dimdiyə olan uzunluğu 100–140 sm arasındadır. 2 açıq qanad arasındakı məsafə 230 ilə 260 sm-dir. Kütləsi 4 −7 kq arasında dəyişir. Belə ki erkəkləri 5,6 kq ilə 4.9 kq olan dişilərdən canlıdır. Növün özünə xas xüsusiyyəti saman sarısı rəngində olan və üzərində boz izlər olan çox böyük və qabarıq dimdiyidir. Dimdiyinin uzunluğu 18,8 sm ilə 24 sm arasındadır. Yeni yumurtadan çıxan başmaq dimdiklilərin dimdikləri kiçik ölçüdə olur və gümüşü boz rəngə çalır. Balalar 23 günlük olanda dimdik nəzərə çarpır və 43 günlük olduqlarında əsl ölçülərinə çatır. Dimdiklərin kəskin kənarları tutduqları ovun başını qoparmağa və ov ilə birlikdə daxil olan bitkilərdən qurtulmağa uyğunlaşıb. Əsl bataqlıq ovçularıdır, hərəkət edən və yeyə bildiyi hər şeylə qidalanır. Tünd rəngli ayaqları olduqca uzundur və uzunluğu 21,7 ilə 25,5 sm. arasında dəyişir. Ölçüsünə baxmayaraq uçmağı da bacarır. Belə ki, dəqiqədə 150 qanad çırpma sürəti ilə əksər quşlardan geri qalsa da uça bilir. Təxminən yeddi saniyə davam edən bu uçuş ilə 100–500 m kimi yerini dəyişib təhlükədən qaça bilir. Yavaş hərəkətləri və uzun müddət "heykəl kimi" tərpənmədən ayaq üstə dayanması diqqət çəkici xüsusiyyətlərindəndir.
Çoxalması
Erkək və dişi quş birlikdə təxminən 3 m. səviyyəsində bir sahəni təmizlədikdən sonra üzən bir platformaya yuva qururlar. Ümumiyyətlə suya basdırılmış olan bu paltforma 3 m dərinliyində ola bilər. Yuvanın özü isə 1–1,7 m arasındadır. Həm yuva həm də üzən platforma su bitkilərindən valideynlər tərəfindən qayğı ilə tikilir. Sudanda yuvalar yetkin bir insanın ağırlığına dözür. Yuva qurulduqdan sonra, dişi bir və ya üç ədəd ağ yumurta yumurtlayır. Bu yumurtaların uzunluğu 80–90 mm eni 56–61 mm və təxminən 164 q ağırlığındadır. Qırt yatmaq müddəti təxminən 30 gün çəkir. Həm erkək həm də dişi qırt yatır və balaları bəsləyib qoruyur. Balaların qayğısı 105 gün çəkilir və gənc quşlar 112-ci gündə yuvadan köçə bilər. Ancaq uçmağa başladıqdan sonra bir ay da valideynlər tərəfindən bəslənirlər. Yetkinliyə 3 yaşlarında çatırlar. Bala quşlar yemək istədikdə insan hıçkırığına oxşuyan səslər çıxararırlar.
Qorunması
Başmaq dimdikli leylək olduqca nadir quşdur. Sayları 10–15 min arasında ddəyişir. İnsanlar onların yayılma arealını məhv edir. Ornitoloqların rəyinə görə Afrikada ən çox sevilən 5 quş növündən biri olduğu bildirilir. Hətta qədim Misirdəki daş kitabələrdə belə şəkli var.
Zaynulla Rasulev
Zaynulla Rasulev (Зәйнулла Рәсүлев; d. 25 mart 1833 – ö. 2 fevral 1917) — başqırdların XIX əsrdə və XX əsrin əvvəllərində yaşamış dini lideri; işan. Cədidiyənin ən əhəmiyyətli nümayəndələrindən biri və ilk cədidi mədrəsəsinin qurucusu. 1859-cu ildə nəqşibəndi olmuş, 1869-1870-ci illərdə İstanbulda şeyx Əhməd Ziyaüddindən təlimat almışdır.
Həyatı
Zaynulla Rasulev 25 mart 1833-cü ildə indiki Uçalı rayonunun Şaripova kəndində molla ailəsində anadan olmuşdur.
Əvvəlcə öz doğma kəndində, daha sonra digər kəndlərdə mədrəsədə oxumuşdur.
2 fevral 1917-ci ildə indiki Çelyabinsk vilayətinin Troitsk şəhərində vəfat etmişdir. O, həmin şəhərdəki qədim müsəlman qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.
Başqırdların xatirəsində Zaynulla Rasulev tərəfindən törədilən möcüzələr və xəstələrin müalicəsi halları haqqında bir çox əfsanəvi rəvayətlər qalmışdır.
Ailəsi
Əsli Kuvakan adlı başqırd soyundandır.
Oğlu Qabdrəhman Rasulev də başqırdların məşhur din xadimi olmuşdur.
Dmitri Nazarov
Dimitri Nazarov həmçinin 2014-cü ildən Azərbaycan yığmasının uğurları üçün çalışır. Azərbaycan yığmasında 35 oyunda meydana daxil olan Dimitri Nəzərov 8 qol vurub.
Azərbaycan yığması karyerası
2014-cü ilin may ayında Dimitri Nəzərov, Berti Foqts tərəfindən Amerika Birləşmiş Ştatları ilə oyun üçün Azərbaycan yığmasının heyətinə çağırıldı. 27 may 2014-cü ildə ABŞ-yə qarşı baş tutan yoldaşlıq oyununda, 60-cı dəqiqədə Vaqif Cavadovun əvəzinə meydana daxil olaraq Azərbaycan yığmasında debüt etdi.
Dimitri Nəzərov 9 sentyabr 2014-cü ildə Bolqarıstana qarşı keçirilən UEFA Avro 2016-nın seçmə mərhələ oyununda 35 metrədən möhtəşəm qol vuraraq Azərbaycan yığmasında birinci qolunu vurdu.
2015-ci ildə Dimitri Nəzərov UEFA Avro 2016-nın seçmə mərhələsində Malta ilə baş tutan və Serbiyaya qarşı keçirilən yoldaşlıq oyunda qol vurdu.
Dimitri Nəzərov Azərbaycan yığmasında son qolunu 2016-cı ildə Kanada yığmasına qarşı keçiriən yoldaşlıq oyununda vurub.
Pirbidağ
thumb|440px|Pirbidağ kəndi — Oğlan qalası kəndin şərqində yerləşir. Pirbidağ və ya Pirbılağ və ya Pirbulaq — İran İslam Respublikasının Ərdəbil ostanında kənd. Kənd Kövsər şəhristanının Qərbi Səncəbəd kəndistanında yerləşir.
2006-cı ildə aparılmış əhalinin siyahıya alınmasının nəticələrinə görə kəndin əhalisi 316 nəfər (kişilər: 140 nəfər — qadınlar: 176 nəfər) olmuşdur. Kənddə 57 ailə yaşayır. Kəndin əhalisi azərbaycanlılardır və azərbaycanca danışırlar.
Coğrafiyası
Ərdəbildən 90 km cənub-qərbdə, Givi şəhərindən 30 km qərbdə,37° 42' 16" şimal enində və 48° 08' 11" şərq uzunluğunda, dəniz səviyyəsindən 1810 m yüksəklikdə yerləşir. Şimaldan Təbrizək, cənub-şərqdən Aftafa, şərqdən Pərdəsti və Nilaq, qərbdən isə Üçbulaq və Bağçacıq kəndləri ilə əhatə olunub.
İqtisadiyyatı
Kənd sakinlərinin əsas məşğuliyyəti heyvandarlıq və əkinçilikdir.
Təhsilin vəziyyəti
Kənddə ibtidai məktəb fəaliyyət göstərir.
Din
Pirbidağın əhalisinin 100% müsəlmandır və hamısı şiə təriqətinə (İsnə Əşəriyyə) məxsusdur.
Əzvay
—  sırasının  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Botaniki təsviri
Quşqonmazçiçəklilər sırasının dərman əhəmiyyətli növlərindən biri də aloe (əzvay) bitkisidir. O, isti ölkələrdə geniş yayılmışdır. Ən çox becərilən növü ağacşəkilli aloyadır. Aloe uzun, yaşıl, lətli-şirəli, kənarları tikanlı yarpaqlara malik çoxillik sukkent bitkidir. Təbii halda ən çox Afrikanın cənub-şərq hissəsində, yarımsəhra yerlərdə yayılmışdır. Azərbaycanda Abşeron istixanalarında becərilir. Aloenin yarpaqlarından alınan dərmanlar dəri, mədə-bağırsaq, sümük-oynaq və göz xəstəliklərinin müalicəsində istifadə olunur. Xalq təbabətində aloe şirəsini bal ilə qatıştırıb ciyər və mədə-bağırsaq xəstəliklərinin müalicəısində istifadə edirlər. Aloe toxum və qələm vasitəsi ilə çoxalır. Onun qırmızı və sarı rəngdə gözəl çiçəkləri olur.
Ekologiyası
Əzvay toxum və qələm vasitəsilə çoxalır. Onun qırmızı və sarı rəngdə gözəl çiçəkləri olur.
İstifadəsi
Azərbaycanda qədimlərdə əzvayın səbur adlı qəliz şirəsi dərman və ətriyyat kimi gеniş istifadə еdilirdi. Əzvayla maska qurumuş və bozarmış saçlar üçün məsləhət görülür. O, həmçinin saçların tökülməsinin qarşısını alır. Tətbiqi sadədir: ½ xorək qaşığı əzvay şirəsi, 2 çay qaşığı bal və ½ xorək qaşığı gənəgərçək yağını başı yumazdan 30 dəqiqə qabaq saçların köklərinə sürtürlər. Sonra başı yuyurlar və çobanyastığı çiçəyi və gicitkan otunun dəmi və ya həlimi ilə yaxalayırlar. Sonda başınızı təmiz su ilə yuyun. Bu prosеduranı hər 4-7 gündən bir təkrar еdin.
Bundan başqa xalq təbabətində əzvay şirəsini bal ilə qarışdırıb ciyər və mədə-bağırsaq xəstəliklərinin müalicəsində istifadə edirlər.
Amerikalı alimlərin apardığı (laboratoriya siçanları üzərində) araşdırmalar nəticəsındə böyük dozalarda əzvayın qəbulu konserogen təsırə malikdir və gələcəkdə xərçəng xəstəliyinə gətirib çıxara bilər.
Xalq təbabətində əzvay (aloe) istifadəsi
Əzvay şirəsi xaricə istifadə olunduqda antiseptik, iltihab əlehinə, yaranı sağaltmaq təsirinə malik olur. Yaraları, sıyrıntıları, zədələnmiş dərini müalicədə yaxşı təsirə malikdir.
Əzvay həmçinin yanıqları və onkoloji xəstələrin şüa prosedurlarından sonra əmələ gələn dəri zədələnmələrini müalicə edə bilir. Müalicə üçün təzə əzvay şirəsi istifadə olunur və sutkada bir neçə dəfə dəriyə sürtülür. Hətta stimullaşmamış bitki də yaxşı kömək edir: yanıqdan zədələnmiş dəri tezliklə bərpa olunur.
'''Əzvay şirəsi daxilə qəbul olunduqda iltihabi xəstəlikləri, mədə-bağırsaq traktının xəstəliklərini müalicə edir. Əgər siz burnunuza əzvay şirəsi damızdırsanız, xüsusən də ictimai yerlərdə olduqdan sonra, onda özünüzü qripdən və kəskin respirator xəstəliklərindən qoruyarsınız.'''
Əzvay şirəsi daxilə qəbul olunduqda həmçinin iltihab əlehinə, ağrıkəsici təsirə malik olur.
'''Əzvayı digər dərman inqredientləri və bal ilə birgə istifadə etmək olar. Vərəmin, pnevmoniyanın, öskürəyin müalicəsi üçün yoxlanılmış bir neçə resepti aşağıda veririk.'''
'''Bu dərman infeksiyalı xəstəlikdən sonra zəifləmiş insanlara yaxşı kömək edir. Vərəm olduqda qarışığı uzun müddət, fasiləsiz istifadə etmək olar.'''
Mədə-bağırsaq traktının xəstəlikləri, hətta xora kimi ciddi xəstəlik də əzvay şirəsinə malik preparatlarla müalicə oluna bilir.
Əzvay təkcə müalicə etmir, həm də gözəlləşdirir: Qədim Misirdə hesab olunurdu ki, barbados əzvayı qadına xüsusi gözəllik verir. Qədim əfsanəyə görə çariça Kleopatra gözəlliyini və cavanlığını məhz əzvaydan hazırlanmış dərmanlarla saxlamışdır. Qədim traktatlarda dəriyə və saçlara qulluq üçün əzvay istifadəsi haqqında məlumatlar var. Sizə də bu qədim reseptlərdən istifadə etməyi məsləhət görürük.
Parni iz Baku (1988–2001)
Parni iz Baku — 1988-2001-ci illərdə fəaliyyət göstərmiş Azərbaycanın Şən və Hazırcavablar Klubu. 1992-ci il mövsümünün çempionu, 1993-cü il mövsümünün vitse-çempionu, 1995-ci il yay kubokunun qalibi və 2000-ci ildə Onnillik turnirinin (XX əsrin çempionu) qalibi olmuşdur.
Tarixi
"Parni iz Baku" komandası 1988-ci ildə Anar Məmmədxanov tərəfindən yaranıb. Komandanın ilk üzvləri Anar Məmmədxanov, Ənvər Mansurov, Samir Abdullayev, Rauf Əsgərov, Aleksandr Blank, Fariz Cəsimov və direktoru Leonid Robinoviç idi. 2011-ci ildə Anar Məmmədxanov Azərbaycan KİV-lərinə verdiyi müsahibədən:
1987-ci ilin yanvarında, 160 saylı məktəbdə oxuduğum vaxt, onu da deyim ki, Qusmanın komandası da 160 saylı məktəbdə ən əsas qrup idi. Bizim ”Bakılı oğlanlar” Şən və Hazırcavablar komandasının üzvləri də 160 saylı məktəbdən idilər. Birinci dəfə mən Qusmanla 10-cu sinifdə oxuyarkən tanış oldum. Biz 23 nömrəli məktəblə KVN yarışması keçirəndə o bizə kömək edirdi. Sonra mən universitetə daxil oldum. O zaman Bakıda yeni çempionatın keçirilməsi təyin olundu. 4 universitetin komandası iştirak edirdi. 1987-ci ilin dekabrında birinci təqdimetmə mərasimi keçirildi. Biz birinci oyunu 1988-ci ilin may ayında o vaxtkı Politexnik İnstitutu ilə keçirtdik. Ondan sonra 4 komandanın əsasında 1988-ci ildə "Bakılı oğlanlar” yaradıldı.
1991-ci il mövsümündə Böyük Liqaya daxil olmaq üçün dörd iddiaçı dörddəbir final oyunlarında təmsil olundu, onlardan biri 1992-ci ildə KVN-nin əsas liqasına daxil olan Azərbaycan komandası idi. Komandanı həmin illərdə Azərbaycanın mədəniyyət naziri Polad Bülbüloğlu dəstəkləyirdi. İlk oyununda bakılılar hazırkı vitse-çempion olan "Eskandron Qusar"-ın heyətini məğlub edərək yarımfinala yüksəldilər. Daha sonra "Parni iz Baku" Simferopol Dövlət Universitetinin komandasını məğlub etdi və mövsümün finalına çıxdı. Ancaq İrəvan Tibb İnstitutunun komandası ikinci yarımfinalda qalib gəldiyinə görə, "AMiK" o an Qarabağ müharibəsi olan ölkələrin komandaları arasında finalın təşkili problemi ilə üzləşdi. Nəticədə hər iki komandanı 1992-ci il mövsümünün çempionu elan olundu və digər KVN komandalarının iştirakı ilə onların şərəfinə yeni il konserti keçirmək qərara alındı.
1993-cü ildə "çempion mövsümü buraxır" yazılmamış qaydasına baxmayaraq "Parni iz Baku" komandası Premyer Liqaya qayıtmaq qərarına gəldi. Bakılılarla yanaşı, mövsümdə daha iki çempion geri qayıdır — "Odessa centlmenləri" və "NQU". Dörddəbir finalda Azərbaycan komandası "Dream Team" komandasına məğlub olsa da, NQU komandasını (Cazda olan qızlar) məğlub edir və ikinci yeri tutur. Yarımfinalda bakılılar yenidən NQU ilə qarşılaşır və bu dəfə də heç-heçə olur. İkinci yarımfinalda "Dream Team" komandası qalib gəlir və beləliklə, mövsümün ikinci dörddəbir final komandaları yenidən finalda qarşılaşırlar. Oyunun nəticəsi bu dəfə əksinə olur və Novosibirsk komandası çempion oldu. 1993-cü ilin finalı qeyri-adi mühakimə sistemi ilə yadda qaldı, buna görə oyun birmənalı münsiflər heyətinin qərarı ilə başa çatdı. Oyunda iki münsiflər heyəti var idi — ənənəvi heyət və Moskva hökuməti üzvlərindən ibarət olan münsifləri heyəti. Hər yarışdan sonra hər iki komanda komandalara verdikləri balları elan edirdilər. Müsabiqənin məbləği kompüterin ona yuvarlandığı iki elan edilmiş reytinqdən ibarət orta bal idi. Belə bir sistemlə NQU komandası qalib olsa da, ancaq bal yüzə yuvarlananda hesab "Parni iz Baku"-nun xeyrinə idi. Buna görə komandanın nümayəndələri və azarkeşləri Yelena Boqatovanın kompüterinin ətrafına toplaşdılar. Boqatova onlara hər şeyin düzgün hesablandığını izah etməyə çalışırdı. Görüşdən sonra münsiflər heyəti 1993-cü il çempionu ilə bağlı ümumi qərara gəldilər. Konstantin Buravlyov qeyd etdi ki, "Biz mübarizə aparan Bakı komandasının əzmkarlığına hörmətlə yanaşırıq, amma bizim qərarımızla "Qızlar" qalibdirlər". 1993-cü ildə Qarabağ müharibəsi dövründə "Parni iz Baku" Vahid Mustafayev ilə cəbhə zonasında konsert verib.
1995-ci ildə AMiK, 1960-cı illərin Bakı və Odessa komandaları arasındakı oyunun 25 illiyi şərəfinə "Bakıdan oğlanlar" və "Odessa centlmenləri" komandaları arasında Yay Kubokunun Bakıda keçirilməsinə qərar verdi. Oyunu bakılılar qazandı, köhnə "Parni iz Baku" komandasının kapitanı Yuli Qusman isə kapitan yarışında bığını çıxartdıqdan sonra, saqqalını da çıxartdı.
thumb|left|[[1997-ci ildə "Parni iz Baku"]]
1999-cu ildə "Parni iz Baku" ABŞ-nin Nyu-York şəhərində konsert verib.
thumb|[[Bəhram Bağırzadə Onnillik turnirin yarımfinalında. 2000-ci il]]
2000-ci ildə Premyer Liqa çərçivəsində "Parni iz Baku"-nun dəvət olunduğu Onnillik turnir təşkil edildi. Yarımfinalda rəqibləri yenə "Odessa centlmenləri" olan "Parni iz Baku", Odessa komandasını yenidən məğlub etdi. Komanda ilə səhnədə müğənni Larisa Dolina və Bilal Əliyev çıxış edirdi. Finalda münsiflər heyəti, salondakı tamaşaçılar və televiziya tamaşaçıları yenidən "Parni iz Baku" komandasına üstünlük verdilər. Ən çox səs toplayan "Parni iz Baku" Onnillik turnirinin qalibi oldu.
Böyük Liqa və Yay Kuboku oyunlarına əlavə olaraq, komanda 1995 və 1997-ci illərdə "Səsli KiViN" festivallarında iştirak etsə də, KiViN qazana bilməmişdir. Komandanın üzvləri bəzən KVN-nin ad günü üçün xüsusi layihələrdə iştirak edirlər.
2001-ci ildə komanda sonuncu konsertini Heydər Əliyev Sarayında verdi.
KVN-dən sonra
2001-ci ildə komanda ləğv olunandan sonra komandanın bəzi üzvləri Planet Parni iz Baku studiosunu yaradıb. 2004-cü ildə studiyanın nəzdində "Planet Parni iz Baku" KVN Teatrı fəaliyyətə başlayıb.
2007-ci ildə komandanın 15 illik yubileyi münasibətilə Moskvada benefisi olub.
2015-ci ildə "Planet Parniz iz Baku"nun Azərbaycan telekanallarında çıxışına qadağa qoyulub. Qadağa 2019-cu il mart ayında KVN-çilərin Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva bir qrup mədəniyyət və incəsənət xadimi ilə görüşündən sonra ləğv olunub.
Takumi Minamino
(d. 16 yanvar 1995) — Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 2 oyun keçirib.
Ageratina vernicosa
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Alma mənənəsi
Alma mənənəsi — buğumayaqlılar tipinin bərabərqanadlılar dəstəsinin mənənələr fəsiləsinə aid olan növ.
Alma ağacını (xüsusilə tingləri və cavan ağacları) zədələyir. Yetkin alma mənənəsi oval formalı və yaşıl rəngli, başı qəhvəyi və ya yaşılımtıl-sarı olur. Payızda mayalanmış dişi mənənələr cavan zoğlarda tumurcuqlara yaxın yumurta qoyur. Yazda tumurcuqlar qabardıqda yumurtalardan çıxmış sürfələr tumurcuqlara, onlar açıldıqda isə tumurcuq yarpaqlarının arasına keçir. Bütün yay ərzində mənənə partenokenez (mayalanmamış yumurtadan rüşeymin inkişaf etməsi) yolla çoxalır və 8—17 nəsil verir. Payızda mənənənin nəslində erkək və dişi fərdlər əmələ gəlir, onlar cütləşir və cavan zoğlar üzərində qışlayan yumurtalar qoyur.
Mübarizə tədbirləri
Alma mənənəsi ilə mübarizədə sayfos, fozolon, karbofos və s. kimyəvi preparatlardan istifadə edilir. Parabizən və qızılgözün sürfələri alma mənənəsinin təbii düşmənləridir.
Güllü Əbilova
Güllü Əbil qızı Əbilova — arxeoloq, tarix elmləri namizədi.
Həyatı
Güllü xanım 1924-cü il sentyabr ayının 16-da Bakının "Qara şəhər" adlandırılan bir guşəsində, adlı-sanlı neftçi ailəsində dünyaya göz açmışdır. Atası Əbil Abdulla Əli oğlu yarım əsrdən artıq bir müddətdə neft mədənlərində işləmiş, əməksevərliyinə, işinə olan ciddi məsuliyyətinə görə böyük şan-şöhrət qazanmışdır. Anası Kübra xanım İkinci dünya müharibəsinin ağır illərində əmək fəaliyyətinə başlamış, Bakı Şəhər Sovetinə deputat seçilmişdi.
Müharibənin ağır illərində orta təhsilini uğurla başa çatdıran Güllü xanım 1943-cü ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin tarix fakültəsinə daxil olur, qədim və zəngin tariximizi öyrənməyi qarşısına məqsəd qoyur. Minillikləri əhatə edən təkrarolunmaz maddi mədəniyyət tariximiz, Azərbaycan arxeologiyası Güllü Əbilovanın əsas maraq dairəsini, elmi araşdırmalarının başlıca istiqamətini təşkil edir. Tələbə ikən çöl axtarışlarında fəal iştirak edir. Onun dövrümüzün ən genişmiqyaslı qazıntıları sayılan Mingəçevir tədqiqatlarında iştirakı daha səmərəli işlərindəndir. Mingəçevir qazıntıları Azərbaycan arxeoloqları, o cümlədən Güllü Əbilova üçün əsl təcrübə məktəbi olmuşdur. Mingəçevirdə — Kürün hər iki sahilində mədəni irsimizin bütün tarixi mərhələlərinə aid 20 mindən artıq nadir maddi mədəniyyət nümunələri üzə çıxarılmışdı. Onların sistemləşdirilməsi və qeydiyyata alınmasında Güllü xanımın əməyi böyükdür.
1948-ci ildə Güllü Əbilova ali təhsilini müvəffəqiyyətlə başa vurarkən ona universitetdə qalmaq, elmlə məşğul olmaq, arxeologiya ixtisası üzrə mühazirələr oxumaq təklif olunmuşdu. Gənc mütəxəssis bundan sonra universitetdə təzə yaradılan arxeologiya kafedrasında fəaliyyətə başlayır. Tezliklə Güllü xanım tərəfindən ilk dəfə olaraq Azərbaycan dilində arxeologiya fənninə aid dərs proqramı hazırlanır və çapa verilir. Eyni vaxtda, onun təşəbbüsü ilə universitetdə zəngin arxeoloji fond yaradılır. Beləliklə, müxtəlif illərdə Azərbaycanın ayrı-ayrı bölgələrindən, o cümlədən Mingəçevirdən tapılmış nadir maddi mədəniyyət nümunələri fondun əsasını təşkil edir. Arxeologiya ixtisası üzrə elmi araşdırmalarını genişləndirmək və dərinləşdirmək məqsədilə Güllü Əbilova 1950-ci ildə universitetin aspiranturasına daxil olur. Azərbaycan alimi Yevgeni Alekseyeviç Paxomov ona elmi rəhbər təyin edilmişdi. Güllü Əbilovaya "Cənubi Qafqazın meqalit abidələri" mövzusunu işləmək tapşırılmışdı. Mövzu uzaq tunc dövründə Azərbaycanın dağlıq bölgələrində — əlçatmaz yüksəkliklərdə ucaldılmış qalalar — meqalit tikililər mövcud qədim cəmiyyətlərin iqtisadi-ictimai və ideoloji sistemləri haqqında məlumatları ehtiva edirdi. Cənubi Qafqazın, o cümlədən Azərbaycanın meqalit abidələri hələ 30-cu illərdə rus sovet alimi İ.Meşşaninov və azərbaycanlı alim İ.Cəfərzadənin tədqiqatlarında mühüm yer tutmuşdu.
Güllü xanım 1953-cü ildə dissertasiya işini uğurla başa çatdıraraq müdafiəyə təqdim edir. Dissertasiya işində ilk dəfə olaraq meqalit abidələrin dəqiq təsnifatı verilir, Avrasiya məkanının oxşar abidələri ilə müqayisə aparılır.
Geriqatlanan pəncər
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Öcəşmə
Öcəşmə - Azərbaycanda ən çox yazqabağı (bayramqabağı) günlərdə, eləcə də digər fəsillərdə əsasən uşaq və gənclər arasında, geniş şəkildə oynanılan qədim oyunlarından biridir.
Ümumi məlumat
Bu oyunu əsas hallarda uşaqlar dəstələrə bölünərək oynayırlar. Bəzən bu oyun iki uşaq arasında da keçirilir. Hətta kiçik yaşlı uşaqlar bir-biriniə öcəşmək (sataşmaq) məqsədilə bu oyunun sözlərindən (öcəşmədən) istifadə edirlər.
Oyunun qaydaları
. Əvvəlcə dəstəbaşılar seçilir. Dəstəbaşı iki cür təyin olunur: ya onları oyunçular özləri seçirlər, ya da ümumin razılığı ilə (oyunda və uşaqlar arasında müəyyən keyfiyyətləri fərqlənənləri), çox hallarda isə (əgər oyunçular bir-birini tanımırlarsa) püşk yolu ilə seçirlər. Dəstələrə bölünərək oynanılan bu oyunu başlamaq üçün halay yolu ilə uşaqlar dəstələrə bölünürlər.
Dəstələr bir-birindən bir neçə addım aralı dayanır. Dəstələrdən biri sanama üsulu ilə oyuna başlayır. Oyuna başlayan dəstənin nümayəndəsinin söylədiyi sözü digər dəstənin bir üzvü təkrar etməlidir. Əvəzində sözü təkrarlayan oyunçuya əks tərəf öcəşəcək söz söyləyir. Sonra oyunun estafeti qarşı tərəfin oyunçularına verilir. Beləliklə oyun aşağıdakı kimi davam edir:
350px|thumb|Öcəşmə oyunu
Deynən: xala! -	Xala! -	Sıramızdan qalma dala.
Deynən:xala! -	Xala! -	Qazan dibi yala.
Deynən:Vəli! -	Vəli! -	Adını qoydum dəli.
Deynən:dəmir! -	Dəmir! -	Al sümüyü gəmir.
Deynən:Badam! -	Badam! -	Ürəyinə qadam.
Deynən:Varsaq! -	Varsaq! -	Çərənləmə sarsaq.
Deynən:Çarıq! -	Çarıq! -	Çox danışma ağzıyırtıq.
Deynən:Saymaq! -	Saymaq! -	Tez aldanma, maymaq.
Deynən:Sarmaşıq! -	Sarmaşıq! -	Sir-sifəti bulaşıq.
Deynən:Yovşan! - Yovşan! - Ağzına çullu dovşan..
Deynən:Çırtıq! -	Çırtıq! -	Qapıdan qovlan sırtıq.
Deynən:Bibər! -	Bibər! -	Çox yeginən, gəbər.
Deynən:Süsən! -	Süsən! -	Tez özündən küsən.
Deynən:Bələk! -	Bələk! -	Gəlmə mənə kələk.
Deynən:Qırov! -	Qırov! -	Başını qoyum girov.
Hansı dəstə öcəşmə tapıb deyə bilməsə həmin dəstə oyunda uduzmuş olur. Oyun yenidən başlanır.
Pirsəid məscidi
Pirsəid məscidi — Nardaran qəsəbəsi ərazisində yerləşən XIV əsrə aid memarlıq abidəsi. Abidə 1363—1364-cü illərdə Şirvan-Abşeron memarlıq məktəbi üslubunda inşa edilmişdir.
Tikili müxtəlif dövrlərdə inşa edilmiş bir neçə otaqdan ibarətdir ki, bu da onların həm planlaşdırmasında, həm də müxtəlif konstruktiv həll məsələlərində özünü büruzə verir. Binanın ən qədim hissəsi qəbir və məscid otağı olan hissədir. Məscid Məscidül-Nəbi Məscidül-Həram
Tarixi
İbadət zalının giriş qapısı üzərində yerləşən, hazırda məscidin içərisində qalmış tikinti kitabında, tikilinin 1363—1364-cü illərdə inşa edildiyi göstərilmişdir.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Tikili müxtəlif dövrlərdə inşa edilmiş bir neçə otaqdan ibarətdir ki, bu da onların həm planlaşdırmasında, həm də müxtəlif konstruktiv həll məsələlərində özünü büruzə verir. Binanın ən qədim hissəsi qəbir və məscid otağı olan hissədir. Bunu məscid otağının giriş qapısı üzərində yerləşdirilmiş, lakin, hazırda tikilinin içində qalmış kitabə də sübut edir. Bu cür kitabələr adətən binanın fasadına vurulurdu, Tikilidə kitabənin tikilinin içində qalması, məscid otağı qarşsındakı otaqların binaya sonradan əlavə edildiyini sübut edir.
Məscid otağı, tağtavanla örtülmüş düzbucaqlı otaqdan ibarətdir. Qəbirin məscidin ümumi həcminə daxil edilməsi nəticəsində otağın şimalında bir qədər izolyasiya olunmuş kiçik ərazi formalaşmışdır. Məscidin şimal hissəsinin döşəməsi, qalan hissələrin döşəməsindən 45 sm yuxarı qaldırılmışdır. Bu hissənin dam örtüyü əhəmiyyətli dərəcədə aşağıdır, tağın oxu isə, məscidin qalan hissəsinin tağ oxu ilə üst-üstə düşmür. İ. Şeblıkin belə hesab edir ki, məscidin bu hissəsi qadınlar üçün nəzərdə tutulmuşdu. Bu cür uzadılmış düzbucaq formasına malik məscid otaqlarına Abşeronun Pirşağı, Maştağa, Qala, Ramana kəndlərində də rast gəlmək mümkündür.
Qəbirin yerləşdiyi kiçik otaq XIII-XIV əsr Şirvan-Abşeron memarlıq məktəbi üçün xarakterik olan oyma tənək naxışı ilə bəzədilmiş oxvari girişə malikdir. Bu cür naxışa Pirsaatçay xanəgahının və digər tikililərin interyer dekorasiyasında da rast gəlirik.
Heydərbəy
Heydərbəy, (1940–cı ildən) Sverdlov — Ermənistan Respublikasının Loru mərzində kənd. Rusiya imperiyası zamanına aid rəsmi sənədlərdə kəndin adı həmçinin Aydarbeq və ya Haydarbeq kimi qeyd edilir. 7 noyabr 1995–ci il tarixində Ermənistan Respublikası Milli Məclisinin qəbul etdiyi və 4 dekabr 1995–ci ildə Ermənistan Respublikasının prezidenti Levon Ter-Petrosyanın təsdiq etdiyi "Ermənistan Respublikasının inzibati-ərazi bölgüsü haqqında Qanunu" na əsasən "Sverdlov bələdiyyəsi"ni təşkil edir. 12 – 21 oktyabr 2011–ci il siyahıyaalınmasına əsasən kəndin (de–yuri) daimi əhalisi 1.033 nəfərdir.
Tahir ibn Hüseyn
Tahir ibn Hüseyn (?-822)—Tahirilər sülaləsindən sərkərdə, Xorasan canişini.
Həyatı
Tahir ibn Hüseyn bin Məsəb bin Razikdir. Bəzi mülahizələrə görə Razik Rüstəmi Zalın soyundan gəlir. Abdullah Tahirilər sülaləsindən idi. VII əsrdə onun soyu müsəlmanlığı qəbul edib Xuzaa qəbiləsinə qoşulmuşdu.
Tahir ibn Hüseyn xəlifə sarayında türklərə qarşı müxalifətdə idi. Çox çalışırdı ki, sərkərdələr əsasən farslardan olsun.
Başqa bir iri torpaq sahibi Tahirilər ailəsindən olan, Əminlə, ixtilaf zamanı Məmunun tərəfini saxlayıb, hakimiyyətə gəlməsinə böyük kömək göstərən Tahir ibn Hüseyn 821-ci ildə Xorasanın canişini təyin edildi. Bəzi mülahizələrə görə Tahiri türklərin təpkisi-təsiri ilə göndərmişdilər.
Tahir Xorasanın idarə olunmasında müstəqil hərəkət etməyə başladı. Bu vaxtları Babəkilər xilafət ordusu üzərindəilk qələbələr çalır, xürrəmilik geniş yayılırdı. Xilafətin zəifliyini hiss edən Tahir 822-ci il noyabr ayında cümə günü məsciddə xütbə oxunarkən əmr edir ki, Məmunun adı xütbədən çıxarılsın. Bu xəlifəni tanımamaq demək idi. Həmin günün sabahı, yəni Məmunun adı xütbədən çıxarılandan birgün sonra Tahirin öz otağında ölüsünü tapdılar.
Ailəsi
Tahirin Abdullah adlı oğlu vardı.
Körpü idarəetmə sistemi
Körpü idarəetmə sistemi və ya BMS körpülərin dizaynı, tikintisi, istismarı və saxlanılması, onların idarə olunması üçün vasitədir. Mövcud vəsaitlər daha çox artdıqca, dünyada yol idarələri körpülərin idarə olunması ilə bağlı problemlərlə üzləşirlər və böyük infrastruktur obyektlərinin saxlanılması üçün ehtiyac artır.
Fəaliyyəti
Köprü idarəetmə sistemləri tikinti inventar və yoxlama məlumat bazaları, texniki baxım, sistemli bir şəkildə təmir və reabilitasiya (MR & R) müdaxilələri, maliyyə resurslarının ayrılmasını optimallaşdırmaq və körpü istifadəçilərinin təhlükəsizliyini artırmaqda qurumlara kömək edir. Körpünün idarə edilməsində əsas vəzifələrə inventar məlumatlarının toplanması, müayinə, vəziyyətin və qüvvənin qiymətləndirilməsi, komponentlərin təmiri, möhkəmləndirilməsi və ya dəyişdirilməsi, və fondların ayrılmasının prioritetləşdirilməsi daxildir. BMS, xərclərin məhdudlaşdırılmasında xidmət proqramlarını formalaşdırmaq üçün körpü məlumatlarını idarə etmək vasitəsidir.
BMS dörd əsas komponentdən ibarətdir: məlumatların saxlanması, dəyəri və pozulma modelləri, optimallaşdırma və analiz modelləri və funksiyaları yeniləmək. 1980-ci illərdə dövlət və federal səviyyələrdə effektiv və körpülərin idarə olunması sistemlərinin (BMS) inkişaf etdirilməsində əhəmiyyətli maraq görüldü.
Ageratina viburnoides
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Zaynulla Rasulev məscidi
Zaynulla Rasulev məscidi və yaxud da Zeynulla-İşan məscidi — Rusiya Federasiyasının Başqırdıstan Respublikasının Uçalı şəhərinin "Tsarskoe selo" səmtində yerləşən məscid.
Tarixi
Məscid 2009-cu ildə tikilmişdir O vaxta qədər Uçalı şəhərində bir məscid – Uçalı məscidi var idi. Uçalı şəhərinin əhalisinin əksəriyyəti başqırdlar olduğu üçün burada ikinci məscid də tikildi. thumb|Məscid və onun ətrafı thumb|[[Zaynulla Rasulev]] Adını daşıdığı Zaynulla Rasulev başqırdların XIX əsrdə və XX əsrin əvvəllərində yaşamış dini lideri olmuşdur. O, cədidiyənin ən əhəmiyyətli nümayəndələrindən biri və ilk Cədidi mədrəsəsinin qurucusudur. 1859-cu ildə nəqşibəndi olmuş, 1869-1870-ci illərdə İstanbulda şeyx Əhməd Ziyaüddindən təlimat almışdır.
Eyni adda məscid 2016-cı ildə Dağıstanın Mahaçqala şəhərində də açılmışdır.
Forması
Zeynulla-İşan məscidində üç minarə var. Əsas minarənin hündürlüyü 20 metr yüksəkliyindədir.
Səadət Əsgərzadə
Səadət Əskərzadə (tam adı: Səadət Məmməd-Emin qızı Əskərzadə) — Azərbaycan alimi, AMEA akad. Yusif Məmmədəliyev adına Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun "Neftin kompleks emalı və texniki-iqtisadi əsaslandırılması" laboratoriyasının müdiri, texnika elmləri doktoru.
Ümumi məlumatlar
Səadət Məmmədəmin qızı Əsgər-zadə 1949-cu il oktyabrın 14-də hərbi həkim ailəsində Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1966-cı ildə Bakıdakı 175 saylı orta məktəbi müvəffəqiyyətlə bitirmiş və həmin il M. Əzizbəyov adına Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti) kimya-texnologiya fakultəsinə daxil olmuşdur. 1971-ci ildə həmin fakultəni “Neftin və qazın kimyəvi texnologiyası” ixtisası üzrə bitirmişdir. Təyinatla Azərbaycan EA Y.H. Məmmədəliyev adına Neft-Kimya Prosesləri İnstitutuna (NKPİ) göndərilmiş və texnik vəzifəsindən işə başlamışdır. 1971-ci ildə EA NKPİ-nin “Neftin və qazın kimyəvi texnologiyası” ixtisası üzrə aspiranturaya daxil olmuş və M.İ. Rüstəmovun rəhbərlik etdiyi “Katalitik krekinq və piroliz” laboratoriyasında 1971-1974-cü illərdə aspirantura təhsili keçmişdir. 1974-1977-ci illərdə bu laboratoriyada mühəndis vəzifəsində yüksək keyfiyyətli benzinlərin istehsalı istiqamətində tədqiqatlar aparmışdır.
Əsas elmi nailiyyətləri
Azərbaycan neftlərinin xüsusiyyətləri neft-kimya və Enerji sənayelərinin infrastrukturu nəzərə alınmaqla, Müəssisələrin fəaliyyətinin və məhsulların ekoloji və iqtisadi tələblərinə, bazar strukturuna əsaslanaraq Respublikanın neft emalı sənayesinin səmərəli fəaliyyətinin təşkili üzrə əsaslı kompleks işlər aparılmışdır.
Nəaliyyətləri
Respublika, beynəlxalq və xarici ölkələrin elmi qurumlarında üzvüdür
Elmi Tədqitatlar
S.M. Əsgər-zadə 107 elmi əsərlərin, o cümlədən, 10 elmi ixtira və 1 Azərbaycan patentinin müəllifidir. S.M. Əsgər-zadənin rəhbərliyi ilə 2 namizədlik (texnika üzrə fəlsəfə doktoru) dissertasiyası yerinə yetirilmişdir və hal-hazırda O 2 dissertanta rəhbərlik edir.
Elmi əsərləri
S.M. Əsgər-zadə 107 elmi əsərlərin, o cümlədən, 10 elmi ixtira və 1 Azərbaycan patentinin müəllifidir.
Onun elmi məqalələri Azərbaycanın və xaricin tanınmış («Нефтепереработка и Нефтехимия», «Химия и технология топлив и масел», «Химическая промышленность», «Химическая техника» Hydrocarbon Processing, Australian journal of Chemistry Ekonomics World və s.) jurnallarında dərc edilmişdir. Onun bir çox elmi forumlarda (Qroznı, Yaroslavl, Bakı, Moskvanın I Neft konqresi, Neft kimyanın aktual problemləri, Elmi praktiki konfrans,  Mendeleyev qurultayı), “Xəzər və Orta Asiya ticarət, loqistika, neftemalı-neftkimya” Socar beynəlxalq praktiki konfransda çıxışlarının tezisləri başqa ölkələrdə çap olunmuşdur.
Benedikt Spinoza
Benedikt Spinoza (əsl adı Barux Spinoza — ivritdəברוך שפינוזה; sonralar latınca Spinoza, Benedictus Baruch; ) — yəhudi əsilli niderland filosofu, yeni dövr fəlsəfəsinin ən görkəmli nümayəndələrindən biri, rasionalist, panteist.
Adı Tarixdə 100 ən çox öyrənilmiş şəxsiyyətlər siyahısına daxil edilib.