cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Əbdülhəmid Həmidov
Yaradıcılığı
1967-ci ildə Ümumittifaq yeni dram əsərləri müsabiqəsində Həmidovun "Boj-Əlinin Düşməsi" pyesi üçüncü dərəcəli diplomla təltif edildi. İndi "Boj-Əli" adlandırılan bu tamaşa hələ də Çeçen Teatrının səhnəsində dəyişməz ünvana malikdir.
Əsərin qəhrəmanı Boj-Əli çox rəngarəng, iti ağıla malik və hazırcavablığı ilə seçilən enerjili bir insandır. Amma onun zəif cəhətləri, dost seçimində səhvlik həyatda və ailədə problemlərə yol açır. Tamaşa türk, ərəb və digər dillərə tərcümə edilərək Türkiyə, İordaniya, Suriya, Tatarıstan, Başqırdıstan və digər ölkələrin teatrlarında səhnələşdirilmişdir.
Onun şeirlərinin bir çoxuna məşhur çeçen bəstəkarları Umar Beksultanov, A.Xalebski, Zayndi Çərkizbiyev tərəfindən musiqi bəstələnmişdir. Bu mahnılar ən yaxşı çeçen müğənniləri Sultan Maqomedov, Valid Dagayev, Movlad Burkayev və başqaları tərəfindən peşəkarcasına ifa olunurdu. Bu mahnıların çoxu bu gün də məşhurdur.
İncəsənətdə
1964-cü ildə heykəltaraş İ.D.Bekiçiyev Əbdülhəmid Həmidovun büstünü yaradıb.
Xatirəsi
1984-cü ildə Qroznıda Həmidovun yaşadığı evə xatirə lövhəsi qoyulub.
I Vilhelm (İngiltərə)
Fateh I Vilhelm (, ; 1027/1028 — 9 sentyabr 1087) — 1035-ci ildən Normandiya hersoqu, 1066-cı ildən İngiltərə kralı olmuşdur, Normand sülaləsinin banisidir.
I Vilhelm 14 oktyabr 1066-cı ildə Hastinqs döyüşündə İngiltərə kralı və Anqlosakson qüvvələrinə liderlik edən Harold Qodvinsonla qarşı-qarşıya gəlmiş və nəticədə İngiltərəni fəth etmişdir ("Fateh" ləqəbi buradandır). Vilhelm, qısa zamanda bütün İngiltərəni fəth etdi və ölkə sistemini dəyişdirdi. Bu gün qanlı müharibə baş verən sahədə olan muzey, müharibənin nə qədər şiddətli olduğu haqqında kifayət qədər nümunəyə sahibdir.
Vilhelm Fatehə aiddir:
Əsfərəncan (Ərdəbil)
Əsfərəncan — İranın Ərdəbil ostanının Kövsər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 85 nəfər yaşayır (16 ailə).
Aydın Ağabəyov
Aydın Ağabəyov — Dünya Kikboksinq Federasiyasının beynəlxalq dərəcəli azərbaycanlı hakimi, Azərbaycan Kikboksinq Federasiyasında hakimlər kollegiyasının sədri, V İslam Həmrəyliyi Oyunlarının beynəlxalq dərəcəli hakimi
Həyatı
Aydın Ağabəyov 21 mart 1979-cu ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Orta təhsilini Seyid Cəfər Pişəvəri adına Humanitar Fənlər Gimnaziyasından oxumuşdur, 1986-cı ildə isə Azərbaycan Beynəlxalq Universitetinin Hüquqşünaslıq fakültəsinə qəbul olunmuşdur. 2000-ci ildə buradan məzun olduqdas sonra Ağabəyov 2003-cü ildən 2007-ci ilə qədər Milli Aviasiya Akademiyasında Avianəqliyyat istehsalatının təşkili üzrə təhsil almışdır.
Fəaliyyəti
Bakalavr təhsili başa çatdırdıqdan sonra Ağabəyov 2000–2001-ci illərdə hərbi xidmətdə olmuşdur.
Hava limanı
Hərbi xidmətdən qayıtdıqdan sonra Ağabəyov Heydər Əliyev adına Beynəlxalq Hava Limanında sərnişinlərə xidmətin təşkili üzrə agent, növbə rəisi kimi müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır. O, 2002–2009-cu illərdə "Silk Way" Aviaşirkət MMC-nin "Groun Handlinq Company" filialında, 2009–2012-ci illərdə isə "VİP Aviation Services Company" MMC-nin sürətli keçid filialında çalışmışdır. Həmçinin, Ağabəyov 2012–2016-cı illərdə "Silk Way West Airlines" Aviaşirkət MMC-nin "Baku Cargo Terminal"ında çalışmışdır.
Kikboksinq
Ağabəyov 1997-cu ildən Azərbaycan Kikboksinq Federasiyasının üzvüdür. O, Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin idman cəmiyyətinin kikboksinq bölməsinin idmançısı və məşqcisidir.
Respublika yarışları
15-17 fevral 2016. Kikboxsinq üzrə 22-ci Azərbaycan çempionatı. Bakı.
22 fevral 2017. Kikboxsinq üzrə 23-cü Azərbaycan çempionatı. Bakı.
14-18 fevral 2018. Kikboxsinq üzrə 24-cü Azərbaycan çempionatı. Bakı.
23-24 mart 2018.Kikboxsinq üzrə gənclər və yeniyetmələt arasında Azərbaycan birinciliyi. İsmayılı.
23-24 dekabr 2018. Kikboxsinq üzrə Baku Open.
Ortakənd (Tərtər)
Ortakənd — Azərbaycan Respublikasının Tərtər rayonunun Ortakənd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Aydın Ağabəyov
Respublika yarışları
5-28 may 2019 7-ci ZIRVƏ beynəlxalq uşaq oyunları.
Ortakənd (Tərtər)
Tarixi
Kənd Ağdərə rayonunun tərkibində olub. Ağdərə ermənilər tərəfindən işğal edildikdən və Ağdərə rayonu ləğv edilib ərazisi qonşu rayonlar arqsında bölüşdürüldükdən sonra Tərtər rayonunun ərazisinə düşüb.
Aydın Ağabəyov
Respublika yarışları
24-25 iyul 2021 Imişli idman kulubunun Şəhidlərin xatirəsinə həsir olnmuş turnirdə baş hakimlik etmişdir.
Ortakənd (Tərtər)
Tarixi
Hazırda erməni silahlı qüvvələrinin işğalı altındadır.
Aydın Ağabəyov
Beynəlxalq yarışlar
01-02 dekabr 2018. Wako Kikboxsinq üzrə böyüklər arasında VILNUS OPEN. (K1 / Kick Light) Ölkə Litva / Vilnus.
04-07 aprel 2019. Wako 4-cü Kikboxsinq üzrə  beynəlxalq Türkiyə Open  Avropa kuboku. (Full Contact / Low Kick / Kick Light) Ölkə Türkyə / Antaliya. 23 avqust – 01 sentyabr 2019. Wako Kikboxsinq üzrə uşaqlar, katetlər və yeniyetmələr arasında Avropa birinciliyi. (Full Contact / Low Kick / Kick Light) Ölkə Macarıstan / Gyor.
24-29 sentyabr 2019. Wako Dünya kuboku DİAMOND. (K1 / Full Contact / Low Kick/ Kick Light) Ölkə Rusiya / Anapa 19-27 oktyabr 2019. Wako Kikboxsinq üzrə böyüklər arasında  dünya  çempionatı. (K1 / Low Kick/Kick Light ) Ölkə Bosniya və Herseqovina / Saracevo 23 noyabr - 01 dekabr 2019. Wako Kikboxsinq üzrə böyüklər və vetranlar  arasında  dünya  çempionatı. (Full Contact / Kick Light) Ölkə Türkiyə / Antalya.
08-11 aprel 2021. Wako 4-cü Kikboxsinq üzrə  beynəlxalq Türkiyə Open  Avropa kuboku. (Full Contact / Low Kick / Kick Light) Ölkə Türkyə / Antaliya.
15-24 oktyabr 2021. Wako Kikboxsinq üzrə böyüklər arasında  dünya  çempionatı. (K1 / Low Kick/Kick Light ) Ölkə Italiya / Jesolo
05-13 noyabr 2021. Wako Kikboxsinq üzrə uşaqlar, katetlər və yeniyetmələr arasında Avropa birinciliyi. (Full Contact / Low Kick / Kick Light) Ölkə Monteneqro / Budva.
10-12 noyabr 2021. Kikboksinq üzrə beynəlxalq turnir "Wizard open” Ölkə Ukrayna / Kiyev.
Digər
Ağabəyov Yeni Azərbaycan Partiyası, Milli Aviyasia Akademiyasının Tələbə Gənclər Təşkilatı və Gənc Diplomatlar Birliyinin üzvüdür.
Bəybulağı (Miyanə)
Bəybulağı — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 141 nəfər yaşayır (29 ailə).
Şirbit
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Təsviri
Şirbitlər əsasən Cənubi və Cənub-Şərqi Asiya, Afrika, Avropada yayılmışdır.
Çıraqlı (Tərtər)
Çıraqlı — Azərbaycan Respublikasının Tərtər rayonunun Ortakənd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Şirbit
Təsviri
bədənləri uzadılmış formadadır, quyruq üzgəcləri iki tirəlidir. Dişilər iri qarınları səbəbiylə daha böyük görünür. kürüləmə dövründə erkəklər daha parılaq görünür.
Çıraqlı (Tərtər)
Tarixi
Kənd Ağdərə rayonunun tərkibində olub. Ağdərə ermənilər tərəfindən işğal edildikdən və Ağdərə rayonu ləğv edilib ərazisi qonşu rayonlar arasında bölüşdürüldükdən sonra Tərtər rayonunun ərazisinə düşüb.
Şirbit
Növləri
Azərbaycan sularında iki növü yayılmışdır:
Çıraqlı (Tərtər)
Tarixi
Hazırda erməni silahlı qüvvələrinin işğalı altındadır.
Toponimikası
"Çıraqlı" etnotoponimdir. Q.Qeybullayevin fikrincə "Çıraqlı" toponimi "Siraklı"nın fonetik formasıdır. Türkdilli etnos olan sirakların bir hissəsi Azərbaycana da gəlmiş və "Çiraklı" adı ilə yaşamış, bu adı toponimlərdə əbədiləşdirmişlər. Azərbaycanın Ağdam, Daşkəsən, Laçın, Kəlbəcər, Şamaxı rayonlarının ərazisində, Qərbi Azərbaycanın Şörəyel mahalında, İrəvan quberniyasının Şərur-Dərələyəz qəzasında, indiki Paşalı (Əzizbəyov, Vayk) rayonu, Aleksandropol qəzasında, indi Düzkənd (Axuryan) rayonunun ərazisində kənd, Tiflis quberniyasının Loru-Borçalı qəzasında, indiki Barana (Noemberyan) rayonunda qışlaq adları bunun sübutudur.
Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğətində isə toponimin özündə qızılbaşların çıraqlı tayfasının adını əks etdirdiyi yazılır. Səfəvilərin hakimiyyəti dövründə çıraqlıların bir hissəsi Şirvana köçürülmüşdü. XIX əsrdə onların bir qolunun Cavad qəzasında yaşaması haqqında məlumat verilir. Dağıstanda Çirak (kənd, çay), İrəvan quberniyasında Çıraxlı (iki kənd və bir kənd xarabalığı), Cənubi Azərbaycanda Çıraxlı (kənd) toponimlərinin qeydə alınması bu etnotoponimin yayılma arealının genişliyindən xəbər verir.
Nəzəralılı
Nəzəralı — Azərbaycan Respublikasının Zərdab rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Coğrafiyası
Nəzəralı kəndi Zərdab rayon mərkəzindən 14 km cənub-şərqdə, Kür çayı sahilində yerləşir.
Tarixi
Sakinlərin dediyinə görə, kəndin əsl adı Nəzəralıxan olub. Güman olunur ki, 1800-cü illərdə Zərdab icmasının Şıxbağı kəndindən çıxmış bəzi ailələr bir zamanlar Nəzəralıxan adlı milyonçunun xidmətində olmuş və buna görə də bu yaşayış məntəqəsi yarandığı gündən həmin xanın adı ilə adlandırılmışdır.
Mədəniyyəti
Nəzəralıda məktəb, xidmət obyektləri və s. var.
Coğrafiyası və iqlimi
Nəzəralı kəndi Zərdab rayon mərkəzindən 14 km Cənub-Şərqdə, Kür çayı sahilndə yerləşir.
Ərazisi 618,23 hektardır.
Əhalisi
Əhalisi 210 nəfər.
Nəsillər
Kənddə Hacı Əhməd (Abdurəhmanlı), Yaqublu, İsmayıluşağı kimi böyük nəsillər var.
İqtisadiyyatı
Bu kənddə sakinlərin əsas məşğuliyyəti heyvandarlıq, taxılçılıq, quşçuluq, pambıqçılıq, baramaçılıq, yemçilik, bostançılıq, meyvəçilik, balıqçılıqdır.
Mənbə
http://www.zerdab.com/?p=1343
Xarici keçidlər
http://www.azerbaijanphoto.com/cgi-bin/site/main2.cgi?choice=thelast;l=0;id=19086;s=4597
İlqar Mahmudov
İlqar Mahmudov – rejissor.
Həyatı
İlqar Mahmudov 15 fevral 1985-ci ildə Göyçay şəhərində anadan olmuşdur. 1991-2002-ci illərdə Göyçay rayonu 7 saylı orta məktəbdə təhsil almışdır. 2002-2006-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində təhsil aldıqdan sonra 2006-2007-ci illərdə hərbi xidmətdə olmuşdur.
2003-cü ilin oktyabrından C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" Kinostudiyasında Azərbaycan Professional Kinorejissorlar Gildiyasında işləmiş, sonralar qısa müddət Lider Televiziyasında, Internews Azərbaycan şirkətində, sərbəst reklam və klip çəkilişlərində çalışmışdır.
Kinciro Nakamura
Kinjiro Nakamura (2 may 1975) — Yaponiyanı təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Kinjiro Nakamura Yaponiyanı 1992-ci ildə Barselona şəhərində baş tutan XXV Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və cüt turnirdə 17-ci pillənin sahibi olub.
NGC 3610
NGC 3610, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. E5 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Atsuşi Nakacima
– Yaponiya yazıçısı.
Həyatı
Atsuşi Nakacima Yaponiyanın paytaxtı Tokio şəhərində 5 may 1909-cu ildə anadan olmuşdur. Atası klassik Çin dilində ixtisaslaşmış mütəxəssis idi və həvəsini oğluna da ötürmüşdü. Nakacima uzaq tarixdə baş verən poetik qısa hekayələrə görə tanınır.
Nakacima 1941-ci ildə yapon dili müəllimi kimi Palauya göndərilmiş, lakin şiddətli bronxial astmadan əziyyət çəkdiyi üçün 1942-ci ildə Yaponiyaya dönmüşdür. 4 dekabr 1942-ci ildə pnevmoniyadan vəfat etmişdir. Əsas əsərləri Robert Stevensonun həyatından bəhs edən "İşıq, külək və arzular" romanı və Mikroneziya haqqında mübahisəli qısa hekayələrdir. Qısa hekayələrindən ibarət olan "Dağlar üzərində ay" əsəri Pol Makkarti və Nobuko Oçner tərəfindən ingilis dilinə tərcümə edilmişdir.
Bağçacıq (Ərdəbil)
Bağçacıq — İranın Ərdəbil ostanının Kövsər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 57 nəfər yaşayır (8 ailə).
Zəylik (Tərtər)
Zəylik — Azərbaycan Respublikasının Tərtər rayonunun Umudlu kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 13 oktyabr 1992-ci il tarixli, 327 saylı Qərarı ilə ləğv edilmiş Ağdərə rayonunun Zəylik kəndi Tərtər rayonunun inzibati tərkibinə verilmişdir.
Murtuza Mirzə Əfşar (Nəsrullah Mirzə)
Murtuza Mirzə Əfşar — Nadir şahın oğlu və Karnal qələbəsindəki roluna görə adı dəyişdirilərək Nəsrullah Mirzə adlandırılan Əfşar şahzadəsi. O, Səadət xanın qüvvələrini məğlub edərək onu əsir alan Əfşar ordusunun mərkəzinə komandanlıq edərək Karnal döyüşündə istedadlı bir sərkərdə olduğunu sübut etdi.
O, həmçinin 1743-46-cı illər İran-Osmanlı müharibəsi zamanı müstəqil olaraq komandanlıq etdi və burada Nadir şah tərəfindən Osmanlının nəzarətində olan Mosul vilayətinə soxulmaq və iki Osmanlı ordusundan biri ilə döyüşmək tapşırığı aldı, atası Nadir şah isə şimalda Qarsda digər orduya qarşı yürüdü. O, Mosul döyüşündə Mosul ətrafındakı türk və kürd qüvvələrinə həlledici zərbə vurdu.
Patris Çila
Patris Çila (27 noyabr 1969) — Fransanı təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Patris Çila Fransanı 1992-ci ildə Barselona şəhərində baş tutan XXV Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və cüt turnirdə 17-ci pillənin sahibi olub.
Daha sonra Patris Çila Fransanı 1996-cı ildə Atlanta şəhərində baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 9-cu, cüt turnirdə isə 9-cu pillənin sahibi olub.
Patris Çila Fransanı 2000-ci ildə Sidney şəhərində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və cüt turnirdə bürünc medalın sahibi olub.
Daha sonra Patris Çila Fransanı 2004-cü ildə Afina şəhərində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 33-cü pillənin sahibi olub.
Patris Çila Fransanı 2008-ci ildə Pekin şəhərində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 49-cu pillənin sahibi olub.
Daşbulaq (Miyanə)
Daşbulaq — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 141 nəfər yaşayır (26 ailə).
Kəndəbil
Gəndəbil — Azərbaycan Respublikasının Zərdab rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Çalqarud
Çalqarud — İranın Ərdəbil ostanının Kövsər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 531 nəfər yaşayır (110 ailə).
Uşaq baxıcısı (film, 2017)
Uşaq baxıcısı — 13 oktyabr 2017-ci ildə yayımlanmış ABŞ istehsalı qorxu-dram filmi.
Elnur İmamverdiyev
Həyatı
Elnur İmamverdiyev 1 sentyabr 2001-ci ildə Kürdəmir rayonunun Carlı kəndində anadan olmuşdur.
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin müddətli həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusu olan Elnur İmamverdiyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan və Ermənistan arasında başlanan Vətən müharibəsi zamanı 2020-ci il oktyabrın 25-də qəhrəmancasına şəhid olmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli sərəncamına əsasən Elnur İmamverdiyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edilmişdir.
Duzluca (İğdır)
Duzluca — İğdır ilinin ilçəsi. 1992-ci ildə İğdırın Qars ilindən ayrılaraq müstəqil il olmasından əvvəl bu ilçə Qarsa bağlı idi.
Ümumi məlumat
Keçmiş adı "Kulp"dur. Duzluca ilin qərbində yer almaqdadır. Dağlıq ərazilər üstünlük təşkil edir. Suyunun bol və ləzzətli olması, hər türlü tərəvəz və meyvənin yetişə bilməsi bölgəyə ayrı bir önəm qatmaqdadır.
Türkiyəyənin İran, Azərbaycan və Ermənistana bağlanan quruyolu Duzlucadan keçir. 1253.5 km²-lik bir sahəyə sahib ilçə, İğdır ili torpaqlarının (3587.81 km²) təxminən % 35,4'ini təşkil edir. Duz mədənləri burada yerləşir. Bu mədənlərin illərlə işlənməsindən sonra yaranan duz mağaralarında asma xəstələrinə xidmət verən şəfa mərkəzi mövcuddur. İlçəyə bağlı 81 kənd var.
Milli tərkibi
İlçə əhalisi əsasən yerli Azərbaycan türkləri və sonradan burada yerləşdirilmiş gəlmə kürdlərdən ibarətdir. Son bir neçə ildə yerli Azərbaycan türklərinin çoxu buradan Türkiyənin böyük şəhərlərinə miqrasiya edərək,elə buna görə də ilçədə kürdlərin sayı kəskin şəkildə artmaqdadaır.
Hacı Əbdürrəhim bəy Qulubəyov məscidi
200px|thumb|right|Məscidin sökülməsi Hacı Əbdülrəhim bəy Qulubəyov məscidi — Bakı şəhəri Yasamal rayonu, Nabat Aşurbəyova (keçmiş Mustafa Sübhi) küçəsi 63 ünvanında yerləşmiş məscid.
Məscid 1908-ci ildə tikilmişdir.
2016-cı ilə qədər Azərbaycanda rəsmi olaraq ölkə əhəmiyyətli abidə hesab olunmuşdur.
2016-cı ildə abidənin adı "Yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısı"ndan çıxarılmışdır.
11 aprel 2017-ci ildə məscid dövlət tərəfindən sökülüb.
NGC 6358
NGC 6358, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. S tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Daşkəsən (Miyanə)
Daşkəsən — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 88 nəfər yaşayır (16 ailə).
Abşeron yatağı
thumb Abşeron — qaz-kondensat yatağı Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda yerləşən nəhəng yataqlardan biridir. Yataq Azəri-Çıraq-Günəşli neft-qaz yatağından cənub qərbdə dənizin 500 meter dərinliyində yerləşir. Yatağın sahəsi 260 kvadrat kilometr təşkil edir.
Yataqda neftlilik-qazlılıq Təbaşir yaşlı çöküntülərlə əlaqədardır. Yataqda suyun dərinliyi 250-650 metr arasında dəyişir. Məhsuldar laylar isə 6500-6700 metr dərinlikdə yatır.
Nikolai Albov
Nikolay Mixayloviç Albov — Rusiya botaniki və coğrafiyaşünası. İlk olaraq Qafqazın kəşfiyyatçısı kimi iz qoymuş, İsveçrə Botanik Cəmiyyəti tərəfindən maliyyələşdirilən bir sıra geniş səfərlər etmidi. 1895-ci ildə Argentinaya köçdükdən sonra Cənubi Amerikanın cənub bölgələrinə səfər etmişdir. O, Pataqoniya və Tierra del Fueqo üzərində geniş səyahət etmiş və (rus və fransız dillərində yazaraq), onun florasını təsvir edən ilk Avropa tədqiqatçısı kimi tanınır.
Abşeron yatağı
İlkin qaz ehtiyatları 1 trilyon kub metr, kondensat ehtiyatları isə 945 milyon barel və ya 150 milyon ton təşkil edir. Abşeron layihəsində pay bölgüsü aşağıdakı qaydada bölünmüşdür: Total (operator, 40%), ARDNŞ (40%) və Engie (20%). SOCAR-ın qiymətləndirmələrinə görə, yatağın potensial ehtiyatları 350 mlrd. kubmetr qaz və 45 mln. ton kondensat təşkil edir.
Nikolai Albov
O, 155 bitki nümunəsinin adını dərc etdirmişdi.
Abşeron yatağı
İşlənilməsi
Yataq 2001-ci ildə Abşeron X-2 kəşfiyyat quyusu ilə kəşf olunub.
"Abşeron" qaz-kondensat yatağında qaz hasilatının 2020-ci ilin III rübündə başlanılması planlaşdırılır. Yatağın işlənməsinin I mərhələsində ildə 1,5 mlrd. kubmetr qaz, 700 min ton kondensat hasilatı nəzərdə tutulur. "Abşeron" yatağından 2022-2023-cu illərdə isə illik hasilatın ən azı 4 mlrd. kubmetrə qədər artacağı gözlənilir.
Şıxbağı
Şıxbağı — Azərbaycan Respublikasının Zərdab rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Coğrafiyası
Şıxbağı kəndi Zərdab şəhərindən 14 km cənub-şərqdə Zərdab-Çöl Ərəb yolunun yaxınlığında, Kür çayının sahilində yerləşir.
Tarix
Kəndin tarixi haqqında dəqiq məlumat yoxdur. Lakin yaşlı nəslin nümayəndələrinin əhvalatlarından məlum olur ki, kəndin tarixi ən azından 1700-cü ildən də əvvələ aiddir. Kəndin adı "Şıx" və "bağ" sözlərinin birləşməsindən yaranmışdır. "Şıx" sözü "Şeyx" sözünün təhrif olunmuş formasıdır. "Şeyx" ərəb sözü və dini tituldur. "Şeyxbağı" formasından "Şıxbağı" formasına keçərək tarixə düşmüşdür. Kənddə yaşayanlar dövrünün adlı-sanlı nəsillərinə aid insanlarıdır. Kənddə Azamanlı, Əbdürəhmanlı, Mərdkətdi, Məmmədli, Cavadlı, Marallı kimi nəslin nümayəndələri yaşayır. Əvvəllər böyük olan Şıxbağı kəndində bu gün 400-ə yaxın əhali yaşayır. Kəndin böyüklüyünü kəndə aid iki (böyük və kiçik) qəbristanlıq sübut edir. Dövrünün böyük ağaları, bəyləri, hacıları, övliyaları ilə məşhur olan bu kənddə həmin insanların məzarlari durmaqdadır. Bu kənddən Hacı Manaf Əfəndi (qəbri qonşu kənddədir), Molla Şəmi Əfəndi (əsl adı Şəmsəddin-bölgənin ən imkanlı Əfəndisi olmuşdur), Molla Mustafa Əfəndi, Molla Sarı Əfəndi (Əfəndi-islam dini Sünni məzhəbində din başçısı, Azamanlı nəslindəndir), Abdulla Əfəndi (ilan ovsunçusu-ilan vuran şəxs bu pirə tapınar, Mərkətdi nəslindəndir), İslam baba(məşhur baxıcı və cindar olmuşdur, Əbdürəhmanlı nəslindəndir), Ədil Bəy (varlı bəy olmuşdur, Məmmədli nəslindəndir) və s. Vaxtilə kənddə balıq vətəgəsi olmuş 1920-ci illərdə fəaliyyəti dayandırılmışdır. Ateizmi təbliğ edən SSRİ hökuməti kənddə taxtadan tikilmiş Məscidi qurd saxlamaq üçün istifadəyə vermişdir. Hazırda kənddə İcra Nümayəndəliyi, orta məktəb, kitabxana, tibb məntəqəsi, klub, poçt və s. xidmət obyektləri fəaliyyət göstərir.Admin Camal.Kəndim üçün...
Vasif Səmədov
Vasif Səmədov ( 24.01.1950, Masallı) — Azərbaycanlı Əməkdar jurnalist.
“Kamil sənətkar”, “Qızıl qələm”, “Zərdabi”, “ Araz” mükafatlarının laureatı, Amerika Biblioqrafiya İnstitutunun Direktorlar Şurasının tərtib etdiyi “Dünyanın 1000 nüfuzlü şəxsi” adlı biblioqrafik sorğu kitabında jurnalistika üzrə Azərbaycanı təmsil edib.
Həyatı
22 yanvar 1950-ci ildə Masallıda anadan olub. ADU-nun Jurnalistika fakültəsini bitirdikdən sonra, Ukraynada əsgərlik kecirib. “Azərbaycan pioneri”nin səhifələrindən başlanan, Azərbaycan Dövlət Radio və Televiziya Verilişləri Komitəsindən, “Azərbaycan gəncləri”, “Kommunist”, “İzvestiya”, “Possiyski fermer” qəzetlərindən keçən, “Oqonyok”dan və “Literaturnaya qazeta”dan şaxələnən jurnalistlik fəaliyyəti, “Oqonyok” jurnalının və “Literaturnaya qazeta”nın Mərkəzi, Qərbi Asiya ölkələri üzrə xüsusi müxbiri və müxbir bürosunun müdiri, “Kaspiyan-İzvestiya” Beynəlxalq İnformasiya Agentliyinin təsisçisi və prezidenti vəzifələrində işləyib.
Yazıçı-publisistin həmmüəllif olduğu “Leyla Əliyeva: “Xocalıya ədalət!” (Beynəlxalq erməni terroruna qarşı yeni strateji model)” üçcildliyi araşdırmaların, aparılan tədqiqatlar nəticəsində ərsəyə gələn mənbədir.
Mehmed Ali Şahin
O, hakim Ədalət və İnkişaf Partiyasının namizədi kimi üç dəfə İstanbul vilayətindən və Antalya vilayətindən millət vəkili olmuşdur. Şahin baş nazirin müavini, ədliyyə naziri və idmana məsul dövlət naziri vəzifələrində çalışmışdır. O, hüquqşünasdır və İstanbul Universitetinin hüquq fakültəsinin məzunudur. Şahin parlamentə girməzdən əvvəl regional siyasətlə məşğul olmuş, İstanbulun Fateh rayonunun bələdiyyə başqanı, Rifah Partiyası, daha sonra Rəcəb Tayyib Ərdoğanın Ədalət və İnkişaf Partiyası ilə birlikdə çalışmışdır.
Vasif Səmədov
Həyatı
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Protokol xidmətinin rəisi Arif Səmədovun atasıdır.
Uşaq baxıcısı: Qatil kraliça (film, 2020)
Uşaq baxıcısı: Qatil kraliça — 2020-ci ildə yayımlanan ABŞ istehsalı komediya-qorxu filmi.
Kyursya-Donqalon
Kyursya-Donqalon  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Sen-Trivye-de-Kurt kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Burk-an-Bres.
INSEE kodu — 01097.
Coğrafiyası
thumb|200px|left|Kommunanın xəritəsi Kommuna Paris şəhərinin 340 km cənub-şərqində, Lion şəhərindən 85 km şimalda yerləşir və Burk-an-Bres şəhərindən 31 km şimalda yerləşir.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 456 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə (15-64 yaş) əmək qabiliyyətli 249 nəfər arasında 197 nəfər iqtisadi cəhətdən aktiv, 52 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi% 79,1, 1999-cu ildə 72,2%). 197 aktiv sakindən 182 nəfər işləyirdi (103 kişi və 79 qadın), 15 işsiz (8 kişi və 7 qadın) var. 52 hərəkətsiz insan arasında 9 şagird və ya tələbə, 23 nəfər təqaüdçü, 20 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Ömər İzgi
Ömər İzgi — Türkiyə siyasətçisi və hüquqşünası. 2000–2002-ci illərdə Türkiyə Böyük Millət Məclisinin sədri olmuşdur İzgi 1999–2002-ci illərdə Milliyətçi Hərəkat Partiyasından (MHP) Konya seçki dairəsi üzrə millət vəkili olmuş, lakin 2002-ci il ümumi seçkilərində yerini itirmişdir.
Siyasi karyerası
Ömər İzgi 1983-cü ildə Mühafizəkarlar Partiyasının qurucu üzvlərindən biri olmuşdur. Mühafizəkarlar Partiyası 30 noyabr 1985-ci ildə adını dəyişərək Milliyətçi Əmək Partiyası olmuşdur. İzgi daha sonra yeni partiyanın baş katibinin müavini seçilmişdir. Milliyətçi Əmək Partiyası 24 yanvar 1993-cü ildə ikinci dəfə adını dəyişərək Milliyətçi Hərəkat Partiyasına çevrilmişdir. İzgi Milliyətçi Hərəkat Partiyasının Ankara Vilayət Təşkilatının sədri, eyni zamanda partiyanın sədr müavini vəzifələrində çalımışdır.
İzgi 1999-cu ildə keçirilən ümumi seçkidə Konyadan millət vəkili seçilmişdir. O, sonradan və sonra Milliyətçi Hərəkat Partiyasının qrup rəhbəri olmuşdur. İzgi 2000-ci ildə keçmiş baş nazir İldırım Ağbuluddan sonra Türkiyə Böyük Millət Məclisinin sədri vəzifəsinə keçməsi üçün Milliyətçi Hərəkat Partiyasının namizədi olmuşdur. Onun namizədliyi Demokratik Sol Partiya tərəfindən də dəstləklənirdi. O, 2002-ci ilin noyabrında keçirilən ümumi seçkilərlə Türkiyənin XXI parlamentinin səlahiyyət müdəti çatana qədər ona sədrlik etmişdir. Bütün digər Milliyətçi Hərəkat Partiyası millət vəkilləri ilə birlikdə İzgi də partiyasının Türkiyə Böyük Millət Məclisində yer qazanmaq üçün tələb olunan 10%-lik seçki baryerinin altına düşməsi səbəbindən mandatını itirmişdir.
Şəxsi həyatı
Ömər İzgi evlidir. Onun dörd övladı var.
Səbuhi Qarayev
Səbuhi Qarayev — Azərbaycanlı idman idarəçisi və məşqçi, "Qafqaz-Arena" İdman Klubunun təsisçisi və direktoru (2012–h.h.); Qəbələ İdman Klubunun ümumi işləri üzrə kordinatoru (2016–h.h.); Azərbaycan Respublikasının Əməkdar məşqçisi (2017); Azərbaycan Reqbi Federasiyasının vitse-prezidenti (2020–h.h.)
İdmanın cüdo, sambo, ciu-citsu növləri ilə məşğul olmuş, bir neçə beynəlxalq və respublika miqyaslı turnirlərin qalibidir.
A.R. Gənclər və İdman Nazirliyi tərəfindən 2019-cu ilin yekunlarına görə "Bədən Tərbiyəsi və İdmanın İnkişafında Xidmətlərinə Görə" fəxri diplomu , 2021-ci ildə şəxsən müdafiə naziri Zakir Həsənov tərəfindən “Azərbaycan ordusuna göstərdiyi maddi və mənəvi dəstəyə görə” fəxri fərmanı ilə təltif olunmuşdur.
Ebli-i Ülya
Ebli-i Ülya — İranın Ərdəbil ostanının Kövsər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 58 nəfər yaşayır (18 ailə).
Səbuhi Qarayev
Bioqrafiya
2000-ci ildə cüdo üzrə tələbələr arasında Azərbaycan Çempionatında 3-cü, Ciu-citsu üzrə 2000-ci ildə Bakıda keçirilən Zaqafqaziya çempionatında 1-ci, Tbilisidəki Şərqi Avropa Çempionatında 2001-ci ildə 3-cü, 2003-cü ildə isə 1-ci yer olub.
2004-2005-ci illərdə Azərbaycan Ordusunda həqiqi hərbi xidmət keçmişdir, ehtiyatda olan zabitdir.
Cüdo üzrə idman ustalığına namizəd və 1 dekabr 2017-ci ildən Azərbaycan Respublikasının Əməkdar məşqçisidir.
2012-ci ildən "Qafqaz-Arena" İdman Klubunun təsisçisi və direktorudur. Klubda 5 döyuş növü və futbol bölməsi fəaliyyət göstərir.
2013-cü ildən "Qəbələ" İdman Klubunda cüdo, 2014-cü ildən döyüş növləri bölmələrinin rəhbəri vəzifələrində çalışmışdır. 2016-cı ildən klubun ümumi işlər üzrə koordinatorudur.
2020-ci ildən Azərbaycan Reqbi Federasiyasının vitse-prezidentidir.
Sadiq dost
Bir çox əsərlərin müəllifi Oskar Uayldı ən çox məşhurlaşdıran onun nağıllları olmuşdur. Kiçikhəcmli əsərlərin adi dialoqlarında belə böyük mətləblər ifadə etmək bacarığı, humanizm, ədalətsizliyə və amansızlığa qarşı üsyankarlıq,onları ifşa etmək onun yaradıcılığının əsas məziyyətlərindəndir.Bu məqamda demək olar ki, bu nağılda bədii gülüş aparıcıdır. Əlbəttə ki, bu gülüş ironiya, kinayə olub insanlardan istifadə edən, hər cür əliaçıqlığa, sədaqətə, dostluğa yad olan insanlaradır.
Talış-Muğan böhranı
1993-cü il Talış-Muğan böhranı və ya Cənub bölgəsində siyasi böhran — Azərbaycanda Birinci Qarabağ müharibəsi illərində, 1993-cü ilin iyunundan avqustuna qədər davam edən böhran.
Vəzifəsindən azad edilmiş keçmiş hərbçi Surət Hüseynov Ermənistanla müharibə zamanı gerçəkləşən məğlubiyyətlər ardıcıllığı və hakimiyyətlə bağlı narahatlıqlar səbəbilə Gəncə şəhərində milisləri silahlandıraraq qiyam qaldırmış, bu əsnada digər bir hərbçi, Əbülfəz Elçibəy rəhbərliyindəki Azərbaycan Xalq Cəbhəsi (AXC) hakimiyyətinə müxalif, İrana meylli və eks-prezident Ayaz Mütəllibovu dəstəkləyən Ələkrəm Hümbətov 704-cü hərbi hissənin köməyi ilə Azərbaycanın cənub-şərqində yerləşən yeddi rayonda Talış-Muğan Muxtar Respublikasını (TMMR) elan etmişdir. Ələkrəm Hümbətovun məqsədi devrilmiş Mütəllibovun dövlət başçısı kimi vəzifəsini bərpa etmək idi.
Elçibəyin hakimiyyəti Surət Hüseynova və onunla ittifaq bağlamış Heydər Əliyevə verməsi ilə Ələkrəm Hümbətovun yeni rəqibi Yeni Azərbaycan Partiyası hökuməti olmuşdur. Uğursuz danışıqlar sonrası Heydər Əliyev xalqı Ələkrəm Hümbətov hakimiyyətinə qarşı üsyan qaldırmağa çağırmışdır. Yerli əhaliyə repressiya həyata keçirmiş və xalqdan dəstək qazana bilməmiş Ələkrəm Hümbətov AXC-yə bağlı etirazçılar tərəfindən tanınmayan yerli parlamentdən qovulur. Ələkrəm Hümbətov bir müddət gizlənir, lakin sonradan ailə üzvlərinə qarşı cinayət işlərinin açılmasına görə təslim olmuşdur. Ələkrəm Hümbətov ömürlük həbs cəzası almış, 704-cü hərbi hissənin bəzi zabitlərinə qarşı isə cinayət işləri açılmışdır. Ələkrəm Hümbətov 2004-cü ildə əfv edilmişdir və hal-hazırda Niderlandda yaşayır.
Zəmin
Talışlar Azərbaycanın cənubunda, İranla sərhəd ərazidə yaşayan bir İrandilli xalqdır. Talış dili özü İran dillərinin şimal-qərbi qrupuna aiddir. 1989-cu ildə keçirilən əhali siyahıyaalmasına görə, talışlar ümumi Azərbaycan əhalisinin 0.3%-ni təşkil edirdi. Azərbaycanda yaşayan talışların demək olar ki, hamısı Azərbaycan dilində də danışır. Talışlar böyük dərəcədə Azərbaycan əhalisinə assimilyasiya olmuşdur və ümumi mənada, talışlar Azərbaycan cəmiyyətinə inteqrasiya olunmuş bir etnik azlıqdır.
TMMR-nin qurulması
Azərbaycan 1993-cü ildə Ermənistanla Qarabağ müharibəsindəki hərbi uğursuzluqlar səbəbiylə vətəndaş müharibəsinin astanasında idi. Prezident Əbülfəz Elçibəy Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin komandiri və keçmiş kommunist Surət Hüseynovu hərbi uğursuzluqlarına görə ordudan uzaqlaşdırmış, doğulduğu Gəncə şəhərinə qayıdan Hüseynov isə üsyankar milisləri silahlandırmışdır. Surət Hüseynov əmrində olan əsgərlərlə Azərbaycanın paytaxtı Bakıya doğru hərəkət edərək ölkədə siyasi böhrana səbəb olmuş, Elçibəy isə Bakıdan qaçmışdır.
Ələkrəm Hümbətov keçmiş müdafiə naziri Rəhim Qazıyevin dəstəyini almış və eks-prezident Ayaz Mütəllibova sadiq qalmışdır. O həmçinin, iyun qiyamı zamanı rəsmi olaraq Surət Hüseynovu dəstəkləmişdir. Buna baxmayaraq, Surət Hüseynov bu mübarizədə dostu olan Ələkrəm Hümbətova dəstək verməmiş, bununla belə bitərəf mövqe tutduğu üçün Heydər Əliyev açıq şəkildə onu tənqid etmişdir. Bundan sonra Ələkrəm Hümbətov 21 iyun 1993-cü ildə Lənkəranda yerli televiziyada çıxış edərək xalqa müraciətində Azərbaycanın cənub-şərqində Talış-Muğan Muxtar Respublikasını (TMMR) yaratdığını elan etmişdir. Bu ad 1919-cu ilin martından iyun ayına kimi mövcud olmuş, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinə qarşı vuruşmuş və bolşevikpərəst Muğan Sovet Respublikasından gəlirdi. Tanınmayan respublika Azərbaycanın Lənkəran, Lerik, Masallı, Yardımlı, Cəlilabad və Biləsuvar rayonlarını əhatə edirdi. Hümbətov respublikanı bir neçə hərbi zabit və əsasən də 704-cü hərbi hissənin köməyi ilə qurmuşdu. Onun üzdə olan prinsipial tələbi muxtariyyət və Azərbaycanın federal bir ölkə kimi yenidən strukturlaşdırılması olsa da, alternativ olaraq İrana qoşulmağı da düşünürdü.
Çevrilişin lideri Hüseynov bu zaman ölkədəki başqa bir siyasətçi, Heydər Əliyev ilə ittifaq yaratmış, Əliyev isə bunun nəticəsində ölkənin müvəqqəti prezidenti seçilmiş, Hüseynov isə baş nazir təyin olunmuşdur. Əliyev ilk növbədə muxtariyyətlə bağlı qeyri-müəyyən mövqe tutmuşdu. O, bu təklifin tərəfdarı olmasa da, açıq şəkildə ona qarşı çıxmamışdı. Əliyev bu böhrana görə AXC, onun milliyətçilik və türkçülük siyasətini günahlandırmışdı. O, çıxışında Ələkrəm Hümətovun "layiqli vətən oğlu" adlandırmışdı. 10 iyulda Bakıda Ələkrəm Hümbətovla Heydər Əliyev arasında dörd saatlıq bir görüş keçirilmişdi. Heydər Əliyev Ələkrəm Hümbətova yüksək vəzifə vəd etmiş və bu görüşdə onu muxtariyyət fikrindən əl çəkməyə çağırmışdır. Öz növbəsində, Ələkrəm Hümbətov Heydər Əliyevdən hakimiyyətin muxtariyyəti tanınmasını tələb etmişdi. Bu görüşdən sonra Heydər Əliyevlə Ələkrəm Hümbətovun bir-birinə münasibəti dəyişmişdir. Ələkrəm Hümbətov avqustun əvvəlində Lənkəranda Hüseynovla görüşəndə Əliyevin istefasını və eks-prezident Ayaz Mütəllibovun vəzifəsinə bərpa olunmasını tələb etmişdi. 7 avqustda Lənkəranda TMMR Xalq Məclisinin təsis yığıncağı keçirilmiş və yeddi rayon sovetinin deputatları böyük səs çoxluğu ilə respublikanın yaradılmasını bəyan etmişdir. Burada Konstitusiya, eləcə də dövlət himni, bayraq və digər dövlət rəmzləri qəbul edilmişdir. Muxtar respublika rəhbərliyi Azərbaycan hakimiyyətindən TMMR-nin rəsmi səviyyədə elan edilməsi üçün səsvermə keçirmək məqsədilə Azərbaycan Ali Sovetindən növbədənkənar iclas çağırmağı tələb etmişdi. Hümbətov saat 14:00-da Bakıya nota göndərmışdır. Bu addımlar AXC, Müsavat və Azərbaycan Sosial Demokrat Partiyası tərəfindən qınanılmışdır.
Toqquşmalar
250px|thumb|[[Sürət Hüseynov və Heydər Əliyev.]]
Yeni hökuməti dəstəkləmək üçün 704-cü briqada daxilində Elman Osmanovun rəhbərliyi ilə 3 min nəfərlik Milli Qvardiya yaradılmışdır. TMMR hakimiyyəti Cəlilabad, Lənkəran, Masallı, Lerik, Yardımlı, Astara rayonlarında kütləvi repressiyalar həyata keçirmişdi. Milli Qvardiya 5 avqustda Cəlilabad rayon Prokurorluğunun binasını mühasirəyə almış, 11 avqustda isə Astara rayon prokuroru Sahib Süleymanov və polis idarəsinin rəisi İbrahim Quliyevi oğurlamışdır. Həmçinin, həmin gün ikinci dəfə rəsmi Bakıya ultimatum göndərilmişdir.
Heydər Əliyevlə Ələkrəm Hümbətovun növbəti görüşü 12 avqustda baş tutmuşdur. Rəhim Qazıyevin də iştirak etdiyi görüşdə yenə də müsbət nəticə çıxmamışdı. Prezident Heydər Əliyev 16–17 avqust tarixlərində Azərbaycan Milli Məclisinin növbədənkənar iclasını çağırmış, burada parlament üç gün ərzində "Cənub bölgəsində ictimai asayişin bərpası" haqqında qərar qəbul etmişdir. TMMR bu vaxta qədər talışlar arasında əhəmiyyətli dəstək əldə edə bilməmişdi. 23 avqustda Heydər Əliyev televiziya ilə yeddi rayonun əhalisinə və oradakı silahlı qüvvələrə müraciət edərək Hümbətovu devirməyə çağırmışdır. Heydər Əliyevin bu çıxışından 1 gün sonra Ələkrəm Hümbətova qarşı Lənkəranda 10 min nəfərdən çox insanın iştirak etdiyi mitinq keçirilmişdir. Hümbətovun silahlıları parlament önündə yığışan kütləyə atəş açmış, etirazçılar isə binaya soxularaq Hümbətovu qaçmağa məcbur etmişdir. Bəzi mənbələrə görə, mitinqdə mərkəzi hökumətə bağlı təhlükəsizlik qüvvələri də iştirak edirdi. AXC qarşıdurma nəticəsində çoxlu itkilərin olduğunu, yerli xəstəxanaların ölü və yaralılar ilə dolu olduğunu bildirmişdir. Mitinq iştirakçıları ilə Milli Qvardiya arasında baş verən toqquşmalarda 3 nəfər həlak olmuş, 7 nəfər isə yaralanmışdır.
Nəticə
Ələkrəm Hümbətov parlamentdən qaçdıqdan sonra Talış dağlarında gizlənmişdir. O, buradan İrana qaçmış, lakin tezliklə Azərbaycana ekstradisiya edilmişdir. Azərbaycanın təhlükəsizlik strukturlarından qaçan Ələkrəm Hümbətov həyat yoldaşı Südabə Rəsulovaya qarşı cinayət işi açılması, qardaşlarının həbs edilməsi səbəbilə təslim olmuş və bir neçə ay sonra öz evində həbs edilmişdir. Əvvəlcə o, edam cəzasına məhkum olunmuş, lakin bu, sonradan ömürlük həbslə əvəz edilmişdir. 20 sentyabr 1994-cü ildə "Əsrin müqaviləsi"nin imzalanmasından bir gün sonra Ələkrəm Hümbətov Rəhim Qazıyev və dövlətə xəyanətdə ittiham olunaraq məhkəmə qarşısına çıxarılan daha iki məhbusla birlikdə Azərbaycan təhlükəsizlik xidmətinin Bakıdakı təcridxanasından Moskvaya qaçmışdır. Buna baxmayaraq, 1995-ci ilin avqustunda Azərbaycanın təhlükəsizlik qüvvələri tərəfindən ələ keçirilən Ələkrəm Hümbətov 2004-cü ildə Avropa Şurasının təzyiqi ilə əfv edilmişdir. O, hal-hazırda Niderlandda yaşayır. TMMR ləğv edildikdən sonra 704-cü hərbi hissənin bəzi zabitlərinə qarşı cinayət işləri açılmışdır.
Heydər Əliyev imzaladığı fərmanı ilə 23 avqustda həlak olanları Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı elan etmiş və ailələrini dövlət dəstəyi ilə təmin etmişdir. Həmçinin o, efirdə onlar üçün bir dəqiqəlik sükut istəmişdir. Lənkəran şəhərində "23 Avqust" meydanı açılmış və burada həlak olanların xatirəsi əbədiləşdirilmişdir. Hər ilin 23 avqustunda burada həlak olanlar yad edilir.
Böhran Qarabağ cəbhəsini müdafiəsiz buraxmışdı. Bundan maksimum istifadə edən erməni qüvvələri iyulda Ağdama hücuma keçmiş və Qarabağın şimalının böyük hissəsini işğal etmişdir. Onlar daha sonra cənuba doğru irəliləmiş və növbəti ay Cəbrayıl şəhəri uğrunda döyüşlərə başlamışdır. 3 dəfə əldən ələ keçən şəhər 20 avqustda tam olaraq erməni ordusu tərəfindən işğal edilmişdir. Əlavə olaraq, Ələkrəm Hümbətovun İrana meylli siyasi mövqeyinə baxmayaraq, İran hökuməti böhrana müdaxilə etməmişdi.
Professor Brüs Parrota görə, TMMR-nin etnik xarakteri əhəmiyyətli dərəcədə deyildi, eyni zamanda Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə onun mövcudluğu ilə yaratdığı aşkar təhlükənin yeganə nəticəsi Ələkrəm Hümbətov və Surət Hüseynovu gözdən salması idi. Bəzi müşahidəçilər hesab edir ki, bu hərəkat Ayaz Mütəllibovun yenidən hakimiyyətə gətirilməsi məqsədini daşıyırdı.
İndiki dövrdə Azərbaycanda TMMR hərəkatına birmənalı separatizm kimi baxılır. Buna baxmayaraq, azərbaycanlı tarixçi Arif Yunusov bu fikirlə razılaşmır. O bildirmişdir ki, 1990-cı ildə Azərbaycanın müstəqilliyi uğrunda mübarizə aparmış Ələkrəm Hümbətovun rəhbərliyi ilə Lənkəranda sovet hakimiyyəti ləğv edilmişdi. Üstəlik, o dövrdə Ələkrəm Hümbətov özünü milliyyətcə bir azərbaycanlı hesab edirdi və onun 1993-cü ildəki addımları siyasi xarakter daşıyırdı, eks-prezident Ayaz Mütəllibovun rəhbərlik etdiyi rusiyapərəst qüvvələrin hakimiyyətə gəlməsinə hesablanmışdı. Yunusov əlavə edir ki, Əliyevin xalqa müraciətindən sonra onun devrilməsində əsas rolu da talışlar oynamışdı.
Əhmədxan Əbu-Bakar
Musa Maqomedoviç Əhmədov — SSRİ, Dağıstan roman yazarı, yazıçısı, şairi, publisisti, ssenaristi, dramaturqu. Milliyətcə dargidir. Dağıstan ASSR xalq yazıçısı (1969).
Həyatı
'Musa Maqomedoviç Əhmədov 12 dekabr 1931-ci ildə Dağıstanın ucqar Kubaçı kəndində anadan olub. Milliyətcə dargi-kubaçidir. Musa Əhmədov ilk təhsilini kəndə almışdır. Sonradan Mahaçqalada oxumuşdur.
Onun debütü şair kimi olmuşdur. Əbu-Bakarın ilk nəşrləri 1949-cu ildə "Dostluq" almanaxının Dargin nəşrinin səhifələrində çıxmışdır. İlk əsəri 1954-cü ildə dərc olunan "Zarevo" şeirlər toplusu idi. 1955-ci ildə isə Əhmədxan Əbu-Bakarın "Acı Əfsanə" poeması dərc edilmişdir.
Müasir Dağıstan həyatından bəhs edən hekayələr və pyeslərin müəllifi kimi məşhurlaşmışdır. Əbu-Bakarın "Dargin Qızları" (1958) hekayəsi rus, fransız, ingilis, alman, ispan, polyak dillərinə tərcümə edilmişdir.
Əhmədxan Əbu-Bakar böyüklərlə yanaşı uşaqlar üçün də əsərlər yazırdı. Onun "Bağlar Vadisindən Həbibula baba" hekayələr kitabı (1966), "Nur-Eddin-Qızıl Əllər" pyesi (1964) gənc və balaca oxuculara həsr olunmuşdur.
60 ildən az bir müddətdə o, öz doğma mədəniyyəti üçün müasirlərindən daha çox şey etmişdir. Nəzmdə, nəsrdə, dramda və publisistikada çalışırdı. Ssenarist və dramaturq Əhmədxan Əbu-Bəkər 12 film, 8 pyes və opera librettosunun da müəllifidir.
1957-ci ildən Əhmədxan Əbu-Bakar SSRİ Yazıçılar İttifaqıının üzvü seçilmişdir. 1978-ci ildən SSRİ Kinematoqrafçılar İttifaqının üzvlüyünə qəbul olunmuşdur. 1980-ci ildən isə SSRİ Jurnalistlər İttifaqına üzv qəbul edilmişdir.
Əsərləri
romanları povestləri dramları nağılları poeziyası
Spayderhed (film, 2022)
Spayderhed — 2022-ci ildə yayımlanan ABŞ istehsalı elmi fantastika-triller filmi.
Cozef fon Semlin
İohann Cozef fon Semlin (doğum adı: Mustafa Əli Mirzə Xan; ) — Nadir şahın məşhur oğlu. Atasının öldürülməsindən sonra bir sadiq adamı Əli Mirzə xanı Avstriyanın Vyana şəhərindəki Mariya Terezanın yanına gətirdi və o, ona İohan Cozef Freiherr fon Semlin adını verdi. 1746-cı ildə Fon Semlin 10 yaşında olanda onu alman dilini və Avropa mədəniyyətini öyrənmək üçün Qratsa göndərdilər. 1756-cı ildə o, xristianlığı qəbul etdi və iki il sonra Vyanaya qayıtdı.
Erkən həyat
Fon Semlin 1736-cı ildə  İsfahanda, Səfəvilər dövlətində anadan olmuşdur.
1746-cı ildə 10 yaşında Qratsa köçdü və alman dilini öyrənməyə başladı.
Hərbi xidmət
Vyana hərbi məktəbində təhsilini başa vuran Fon Semlin Avstriya ordusuna qatıldı və bir neçə ildən sonra komandir rütbəsinə yüksəldi. Von Semlin Rusiya imperiyasının xidmətinə girdi və Yeddillik böyük bir müharibədə mayor rütbəsində döyüşdü. Müharibənin sonunda o, "Şərəf" medalı aldı.
Prussiyadakı müharibədə əsir düşmüş, qoşunları arasında Fars şahzadəsi kimi tanınırdı. Böyük Fridrix onu öz sarayına dəvət etdi və Mariya Terezaya qaytardı.
Hərbi xidməti zamanı aldığı iki xəsarətlə Fon Semlin 1792-ci ildə 810 qulden aylıq pensiya ilə təqaüdə çıxdı.
Təqaüd
thumb|Fon Semlinin Vyananın 2-ci rayonundakı evi
Fon Semlin ordudan təqaüdə çıxdıqdan sonra Fransa hökumətinin diqqətini çəkdi. Napoleonun səfiri fon Semlindən İran taxtını ələ keçirməyə cəhd göstərməsini və ona hərbi dəstəyi təklif etdi. Fon Semlin təklifi rədd edərək dedi: "Nə mən, nə də övladlarım tovuzquşu taxtı (Moğol taxtı) haqqında düşünmürəm. İran şahı olmaq hüququm olsa belə, onu bu yaşa qədər məni dəstəkləyən Müqəddəs Roma imperatoru II Fransa verirəm."
Ölüm
Fon Semlin 90 yaşında Vyana yaxınlığındakı Mödlinqdə vəfat etdi və öz bağçasında dəfn edildi. Onun vəsiyyətinə uyğun olaraq, onun dəfnində iştirak edən hər kasıba 5 qulden verildi. O, ölümünə qədər əsl adı olan Əli Mirzə xandan istifadə edərək qanun layihələri imzalayıb.
Şəxsi həyat
Fon Semlin 1792-ci ildə türk qadını Roza ilə evləndi. Onların İohann (Yəhya) və Cozef (Yusif) adlı iki oğlu var idi. Qanuni yaşa çatdıqdan sonra hər ikisi Avstriya ordusuna qatıldılar.
NGC 1512
NGC 1512, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Saat bürcü istiqamətində yerləşir. SBa tipli. tərəfindən ildə 22.86 sm (9 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Sequn Toriola
Sequn Toriola (18 sentyabr 1974) — Nigeriyanı təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Daha sonra Sequn Toriola Nigeriyanı 1996-cı ildə Atlanta şəhərində baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 33-cü, cüt turnirdə isə 17-ci pillənin sahibi olub.
Sequn Toriola Nigeriyanı 2000-ci ildə Sidney şəhərində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 33-cü, cüt turnirdə isə 17-ci pillənin sahibi olub.
Daha sonra Sequn Toriola Nigeriyanı 2004-cü ildə Afina şəhərində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 33-cü, cüt turnirdə isə 25-ci pillənin sahibi olub.
Sequn Toriola Nigeriyanı 2008-ci ildə Pekin şəhərində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 17-ci, Komanda turnirində isə 9-cu pillənin sahibi olub.
Daha sonra Sequn Toriola Nigeriyanı 2012-ci ildə London şəhərində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 49-cu pillənin sahibi olub.
Kyulo
Kyulo  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Sesel kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Belle.
INSEE kodu — 01138.
Coğrafiyası
thumb|200px|left|Kommunanın xəritəsi Kommuna Paris şəhərinin 430 km cənub-şərqində, Lion şəhərindən 75 km şərqdə yerləşir və Burk-an-Bres şəhərindən 60 km cənub-şərqdə yerləşir.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 2909 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 1767 nəfər (15-64 yaş) arasında 1239 nəfər iqtisadi cəhətdən aktiv, 528 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 70,1%, 1999-cu ildə 66,8%). 1239 fəal sakindən 1105 nəfər işləyirdi (613 kişi və 492 qadın), 134 işsiz (66 kişi və 68 qadın) var. 528 hərəkətsiz insan arasında 129 nəfər şagird və ya tələbə, 169 nəfər təqaüdçü, 230 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Karli Çaykin
Karli Hanna Çaykin — ABŞ aktrisası. Karyerasına 2009-cu ildə "Suburgatory" sitkomu ilə başlamışdır.
Tamil İlamin Azadlıq Pələngləri
Tamil İlamin Azadlıq Pələngləri — Şri-Lankanın ən təhlükəli terror təşkilatı olmuşdur.
Təşkilat 1976-cı ildə ölkədə əksəriyyət təşkil edən sinhal cəmiyyətinin diskriminasiya siyasətinin güclənməsinə etiraz əlaməti olaraq yaranmışdır. Təşkilatın əsas məqsədi müstəqil Tamil dövlətinin yaradılması idi. Təşkilatın lideri Velupillayi Prabxakaran ideoloqu isə Balasinqam idilər. 1983-cü ildən Tamil İlamin Azadlıq Pələngləri hökumətə qarşı partizan müharibəsi başlatmışdır. Onlar əsasən kənd yerlərindəki məmurlara siyasi və hərbi liderlərə qarşı terror aktları törədirdilər. 1990-1993-cü illər ərzində təşkilat yüksək vəzifəli məmurlara qarşı silsilə terror aktları həyata keçirmişdir.
Belə ki 1990-cı ildə tamil siyasətçisi Amer Talinqam nazir Rəncan Viceratın 1991-ci ildə Hindistanın baş naziri Raciv Qandi 1992-ci ildə ordu generalı Denzil Kobbakadova baş vitse-admiral Klansi Fernando 1993-cü ildə isə Şri Lanka prezidenti Ranasinqh Premadasa qətlə yetirilmişdir. Tamil İlamin Azadlıq Pələngləri həmçinin əhalinin daha çox toplaşdığı yerlərdə məbədlərdə banklarda nəqliyyat vasitələrində terror aktları törədir. Təşkilatın döyüşçü qüvvələrinin sayı on min nəfərdən çoxdur. Tamil İlamin Azadlıq Pələngləri Şri-Lankanın şimal və qərb hissələrini nəzarət edir.
Terrorçuların əsas toplaşdığı yer Cafna yarımadasıdır. Təşkilatın xarici ölkələrdə çoxsaylı filialları var. Ümumdünya Tamil Assosiyası Ümumdünya Tamil Hərəkatı Kanada Tamilləri Assosiyaları Federasiyası bu qabildəndir. Amerika Birləşmiş Ştatları və Avropa İttifaqı tərəfindən beynəlxalq terrorçu təşkilatlar siyahısına daxildir. Tamil İlamin Azadlıq Pələngləri 2009-cu ilin 19 may tarixində ABŞ, Hindistan və Şri Lanka tərəfindən təşkil olunan birgə hərbi əməliyyat zamanı məğlub edilmişdir.
Gulrıpş rayonu
Gulrıpş bölgəsi (gürcü: გულრიფშის რაიონი, Abxaz: Гәылрыҧшь араион) Gürcüstanın ayrılmış respublikalarından biri olan Abxaziyanın rayonudur. Eyni adlı Gürcüstan bölgəsinə uyğundur. Paytaxtı eyni adlı bir şəhər olan Gulrıpşdır. 2008-ci ilin Avqustunda Kodori Vadisi Döyüşünə qədər, Gulrıpş rayonunun şimal-şərq hissəsi Gürcüstanın nəzarət etdiyi Abxaziyanın bir guşəsi olan Yuxarı Abxaziyanın bir hissəsi idi. Yuxarı Abxaziyada, əksəriyyəti etnik Svanlar (gürcü xalqının bir alt qrupu) olan 19.918 rayon əhalisinin 1.956 -sı yaşayırdı. Onların çoxu döyüşdən əvvəl qaçdı və geri qayıtmadı. Abxaziyanın əsas hava limanı olan Suxumi Dranda Hava Limanı da Gulrıpş rayonunda yerləşir.
İdarəetmə
Adqur Xarazia, 2001 -ci ilin Mart ayında rayonda keçirilən yerli seçkilərdən sonra 10 May 2001 -ci ildə yenidən İdarə Başçısı təyin edildi.