cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Selenqa deltası
Selenqa deltası - Selenqa çayının Baykal gölünə tökülən hissəsində düzən bataqlıqlaşmış ərazidə yerləşir. İnzibati baxımından Rusiyanın Buryatiya Respublikası ərazisinə daxildir. Bu delta dünyada ən böyük şirinsulu höhzəyə açılan delta olmaqla yanaşı həm də ən böyük daxili deltadır. Qəliz hidrocoğrafi şəkilə malik olan deltanın formalaşmasında erozion-akumlyativ, abrazion-akumlyativ və seysmik-tektonik faktorlar nühüm rol oynayır. Selenqa deltası su quşlarının qidalanması və çoxalması baxımından mühüm rol oynayır. Həmçinin bölgə Rusiya Elmlər Akademiyasının quşları öyrənən əsas bölgələrdən biridir. Yaz ayları ərazidə yaranan toroslar səbəbindən çayın orta axarlarını daşqın basır.
Coğrafiya
Selenqa deltası Ust-Selenqa düzənliyi Baykal rift zonasını əhatə edir. Deltanın kənarlarında Proval və Sor-Çerkalovo körfəzləri yerləşir. Bu dünyada bütünlüklə şirinsu ilə əhatələnən ən böyük deltadır. Ancaq onun sahəsi İrkutsk SES inşasından sonra iki dəfə kiçilmişdir: 1 120 km²-dən 520 km². Sonradan sahəsi 680 km² qədər atır. ХХI əsrin əvvəllərindən baykal gölünün səviyəsinin enməsi ilə deltanın sahəsi böyüyür. Deltanın yaşı 500 min il olaraq qiymətləndirilir.
Deltaya çay il ərzində 3 600 000 ton qum, lil gətirir. Delta zonası seysmik baxımından aktiv zonadır. Burada maksimal seysmiklik 10 bal olaraq qiymətləndirilir.
Delta sektoru
Delta üç sektora bölünür: Selenqa, Orta mənsəb və Lobanovski (qərbdən şərqə). Deltada suların bölünməsi bərabərdir: qərb bölgə 27—35 %, orta bölgə 20—21 %, şərq bölgə 45—52 %. Baykal daxilinə deltanın şərq hissəsi daha çox daxil olmuşdur. Deltadan axan iri qollar: Levoberejnaya, Şananka və Xarauz qərbdə; Kolpinnaya, Sredneuste, Manzar, Doloqan və Lobanovskaya şərqdə.
Flora və faunası
Deltada əsasən qamış və digər su bitkiləri yayılmışdır. Delta ornitoloqları özünə cəlb edir. Bunun səbəbi burada 298 növ su quşu yaşamasıdır. Onlar əsasən köçəri quşlardır. Onuda nəzərə almaq lazımdır ki, noyabrdan aprel ayına kimi ərazini don olur.
Qoruma tədbirləri
1994-cü ildə Rusiya hökuməti Selenqa deltasını unikal təbiət obyekti elan etmişdir. Hazırda Baykalın qorunan mərkəzi zonasına daxildir. Həmçinin UNESCO Ümudünya irsi siyahısına daxildir. 1973-cü ildə deltada Qaban yasaqlığı təşkil edilmişdir. 1985-ci ildə hüquqi olaraq Bayqal yasaqlığı elan edilir.
Viola canina
(Viola canina) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Çin loropetalumu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Şimali Amerikada, Qərbi və Şərqi Asiyada bitir. XIX əsrin ortalarında bu bitki Britaniya botaniki Robert Broun tərəfindən təsvir edilmişdir və loropetalum adlandırılmışdır. İngiltərəyə loropetalumu XIX əsrin axırlarında məşhur Viktorian gətirmiş və Chinese fringe flower (Çin qayışləçəyi) adlandırmışdır.
Ekologiyası
Bol çiçəkləməsi və yarpağın parlaq rəngi üçün ona düz düşən günəş işığı lazımdır, lakin bu işıq birbaşa bitkiyə düşməməlidir. Yayda təmiz havada özünü yaxşı hiss edir. −15°C-dək soyuqlara dözür.
Teruaki Kurobe
(d. 6 mart 1978) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Çin loropetalumu
Azərbaycanda yayılması
Park və bağlarda mədəni şəraitdə becərilir.
İstifadəsi
Çiçəkləmə dövründə daha dekorativdir və tək, alleya əkinlərində geniş istifadə edilə bilər. Asanlıqla formalaşır, bitki bonsay üslubunda becərilmə üçün idealdır.
Teruaki Kurobe
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 4 oyun keçirib.
Bedantit
Bedantit — mineral, PbFe33+[(OH)6 | AsO4SO4]
Haqqında
Bedantit az miqdarda Fe3+-Al-la,  As-P-la əvəz olunur. Triqonal. Habitus rombo­edrik, tez-tez psevdokub. Ayrılma {0001} üzrə orta.Rəngi qara, tünd qonur, yaşıl, tünd yaşıl. Parıltı şüşəli, qatranı. Sərtliyi 3,5-4,5. Xüsusi çəkisi 4,3. Pb-lü yarozit, anqlezit, farmakosiderit, limonitlə oksidləşmə zonalarında.
Sent-Mari-d'Allua
INSEE kodu — 38194. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi 550 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 405 ilə 700 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 460 km cənub-şərqdə, Lion dan 70 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 29 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Viola cheiranthifolia
(Viola cheiranthifolia) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bulbophyllum quasimodo
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Sövran
Sövran — Suriyanın Hələb mühafəzəsində şəhər, Əzaz məntəqəsində eyniadlı nahiyənin inzibati mərkəzidir. 2004–cü il siyahıyaalınmasına əsasən şəhərin əhalisi 6.988 nəfərdir. Əhalini türkmanlar təşkil edir.
Körpülü Fazil Əhməd Paşa
Köprülü Fazil Əhməd Paşa — IV Mehmed dönəmində 30 oktyabr 1661 – 3 noyabr 1676 tarixlərində ümumilikdə 15 il Osmanlı imperiyasının sədrəzəmi olmuş dövlət adamıdır. Eyni zamanda Körpülülər ailəsinin üzvüdür.
Həyatı
1635-ci ildə Amasiyanın Vəzirkörpü qəsəbəsində dünyaya gəlmişdir. Körpülü Mehmed Paşanın oğludur. Anası isə buranın yerli zadəganlarından Yusif ağanın qızı Ayşə xanımdır. 7 yaşında ikən atası ilə birlikdə İstanbula gəldi və burada dövrün məşhur alimlərindən dərslər alaraq Qaraçələbizadə Əbdüləziz Əfəndidən məzun oldu. 16 yaşından etibarən Qara Əhməd Paşa, Qasım Paşa, Sahn-ı Səman və Sultan Səlim mədrəsələrində "paşazadə" ləqəbi ilə müdərrislik etdi. Ancaq alimlər arasındakı ixtilaf və dedi-qodular səbəbilə 10 ilə yaxın xidmət göstərdiyi bu sahədən ayrıldı. 1659-cu ildən etibarən Ərzurum və Şam bəylərbəyi oldu. Şamda etdiyi bəzi vergi endirimləri səbəbilə xalqın sevgisini qazandı. Ardından Hələb bəylərbəyi olan Əhməd Paşa, yola çıxmadan paytaxta çağırıldı və taxt naibi elan olundu. Ancaq iki ay sonra atasının nasaz olması səbəbilə Ədirnəyə gəldi və burada əvvəlcə sədarət naibi, atasının vəfatından sonra isə sədrəzəm seçildi (1 noyabr 1661).
Atasından daxili məsələləri həll olmuş bir ölkə təslim alan Əhməd Paşa, 15 il davam edən sədarəti dönəmində daha çox xarici məsələlərlə məşğul oldu. Əvvəlcə Ərdəl məsələsini həll etdi. Avstriyalıların və Osmanlıların Ərdəlhakimi seçdiyi iki şəxs aldıqları hərbi qüvvə ilə müharibəyə girişmiş, eyni zamanda Timeşvar bəylərbəyi Kiçik Mehmed Paşa da mərkəzdən gələn əmrlə bura göndərilmişdi. Ardından Avstriyaya qarşı səfər qərarı alındı və ordu Əhməd Paşanın rəhbərliyi ilə 13 aprel 1663 tarixində yola çıxdı. Osmanlı ordusu Belqrada çatanda qarşı tərəfdən sülh təklifi gəldi və müzakirələr başladı. Drava sahilində keçirilən 2 məclisdə Avstriya elçilərinə imperatorlarının Ərdələ gələrək burada iki qalanı işğal edib, Kanija yaxınlığındakı Yeniqala qalasını inşa etdirdiyi deyildi və sülh şərti olaraq bu qalanın dağıdılması, əsir alınan müsəlmanların dərhal azad edilməsi və Sultan Süleyman dövründə olduğu kimi illik 30 min qızıl vergi ödənilməsi tələb olundu. Ancaq bu tələblər qəbul edilmədi. Sülh danışıqları baş tutmadığı üçün irəliləyən Osmanlı ordusu Budinə gəldi və burada I Əhməd dövründə alınaraq Ərdəl krallığına verilən, ancaq daha sonra Avstriya tərəfindən işğal olunan Uyvar qalası hədəf seçildi. Qala qısa müddət sonra mühasirəyə alındı. Bu əsnada Avstriyanın böyük bir ordusu məğlub edilmiş, Krım qüvvələri isə Vyana yaxınlığına qədər irəliləmişdi. Nəhayət, Uyvar qalası 24 sentyabr 1663 tarixində təslim alındı. Bərpa olunan qala 4000 mühafizəçi və döyüş sursatı ilə təhkim edildi. Ardından Arslan Mustafa Paşa və Sarı Hüseyn Paşa Novqorod, Nitra və Levitse qalalarının fəthi ilə vəzifələndirildi, tatar qüvvələri isə Avstriyanın əlindəki Macarıstan torpaqları üzərinə göndərildi. Əhməd Paşa isə Belqrada geri döndü və qışı burada keçirdi.
Kanija qalasının mühasirəsi, ətrafdakı Yeniqala və Nitra qalalarının Avstriyanın əlinə keçməsi ilə Əhməd Paşa yeni bir səfərə çıxdı. Uyvar qalasının fəthi Avropada böyük səs-küyə səbəb olmuşdu. Papalıq, İspaniya, Saksoniya və Brandenburqdan başqa Fransa kralı XIV Lüdovik də 5 min nəfərlik könüllü dəstə yollamış, bütün Avropa ölkələri müqəddəs ittifaq qurmuşdu. Əhməd Paşanın rəhbərlik etdiyi Osmanlı ordusu bir neçə qala fəth edərək Raba çayı sahillərinə çatdı. Məqsədi Yeniqala qalasını ələ keçirməkdi. O əsnada Avstriya qüvvələrinin Kanija mühasirəsi uğursuzluqla nəticələnmiş, Kanija bəylərbəyi Yansur Həsən Paşa qalanı qəhrəmanca müdafiə etmişdir. Geri dönən müttəfiq orduları 1 avqust 1664 tarixində Osmanlı ordusu ilə qarşı-qarşıya gəldi. Cümə günü səhər saatlarında başlayan döyüş Osmanlıların əleyhinə irəliləsə də, burada Osmanlı ordusu tam şəkildə məhv edilmədi. Osmanlı qaynaqlarında bu döyüş kiçik bir çarpışma olaraq qeyd olunsa da, Avropa mənşəli tarixi qaynaqlarda bu döyüş Osmanlılar üzərindəki böyük qələbə olaraq qələmə verilir (Sentqothard döyüşü). Bu məğlubiyyətə baxmayaraq Əhməd Paşa 10 avqustda Avstriya elçisiylə Vasvar sülhünü imzaladı. 10 maddədən ibarət bu sülhlə Osmanlıların bütün tələbləri yerinə yetirildi. Varat və ətrafdakı qalalar birləşdirilərək əyalətə çevrildi. Bir müddət İstolnı Belqrad düzündə qışlayan Osmanlı ordusu Avstriyalıların Uyvar qalasını mühasirəyə almaq istəməsilə qalanın önlərinə irəlilədi. Qalanın ətrafında kiçik çatışmalar baş versə də, Vasvar sülhü ləğv edilmədi. Əhməd Paşa da 1665-ci ilin ortalarında Ədirnəyə geri döndü. Həmin il IV Mehmedlə birlikdə Çanaqqala boğazındakı qalaların təhkim olunmasına nəzarət etdi. O illərdə gündəmdə olan əsas məsələlərdən biri də Krit məsələsi idi. Xüsusilə də, illərdir mühasirədə saxlanılan Kandiye qalası alınmalı idi. Nəhayət, 15 may 1666 tarixində Əhməd Paşa Krit səfərinə çıxdı. Kandiye qalası önlərində toplanan Osmanlı ordusunun sayı 70 minə çatdı. Bu əsnada Misirdən gələn 20 döyüş gəmisiylə Arslan Mustafa Paşa idarəsindəki Osmanlı donanması da səfərə qatıldı. Mühasirə 26 may 1667 tarixində başladı. Venesiya admiralı Morosininin qalanın müdafiəsinə qatılmasıyla, çatışmalar şiddətləndi. Venesiyalılara Papa və Malta donanmaları da dəstək verirdi. Bütün il davam edən mühasirə qış aylarında qaldırıldı. Növbəti ilin yazında Misirdən gələn gəmilərin də yardımıyla 1668-ci ilin iyununda mühasirə yenidən başladı. Bu əsnada venesiyalılar padşaha elçi göndərərək sülh istədiklərini bildirdilər. IV Mehmed isə sədrəzəmə yolladığı fərmanda mühasirənin bu il nəticə verməsini əmr etmiş, növbəti il mühasirənin mümkün olmadığını yazmışdır. Əhməd Paşa isə cavab məktubunda bu il mühasirənin uğurla başa çatacağını müjdələmişdir. Padşahla yanaşı, padşahın müsahibi Mustafa Paşaya, bacısının əri Mərzifonlu Mustafa Paşaya, Şeyxülislam Minkarizadə Yəhya Əfəndiyə və padşahın lələsi Vanlı Mehmed Əfəndiyə məktublar yazaraq padşahı təskin etmələrini buyurmuşdur.
Fazil Əhməd Paşa 1668-ci ilin qışını da səngərdə keçirdi və növbəti ilin iyununda Kandiye qalası üçüncü dəfə mühasirəyə alındı. Nəhayət, venesiyalılar qalanı təslim etməyə məcbur oldular. Bir neçə gün davam edən müzakirələrin ardından 6 sentyabr 1669 tarixində 18 maddəlik təslim şərtləri müəyyən olundu. Bəzi kiçik qalalar istisna olmaqla, Kandiye qalası ilə birlikdə bütün Krit adası təslim edildi, venesiyalılar xərac ödəməyi və əsirləri geri qaytarmağı qəbul etdi. 3 həftə davam edən danışıqların ardından qalanın açarları Əhməd Paşaya göndərildi. Beləliklə, təxminən 50 ildir davam edən Krit məsələsi başa çatdı və ada ələ keçirildi. Əhməd Paşa başda Morosini olmaqla, işğalçı qüvvələrə və adanın sakinlərinə bütün əmlaklarını alaraq adanı tərk etmələri üçün icazə verdi. Burada öz adına məscid inşa etdirib, o qışı Kritdə keçirən Əhməd Paşa 3 il qaldığı adadan ayrılaraq 1 iyul 1670 tarixində Ədirnəyə gəldi.
IV Mehmed indiki Yunanıstanın Teselya əyalətində ikən Ukrayna kazaklarının rəhbəri olan Doroneşko bir elçi göndərərək Leh kralı və Krım tatarlarından şikayət etdi. Bu vəziyyətdən narahat olan Adil Gəray isə Ukrayna kazaklarına rəhbər olaraq başqa birini seçdi və ona hərbi qüvvə təsis edərək Doroneşkonun üzərinə yolladı. Bundan istifadə edən Leh kralı isə kazakların bəzi qalalarını ələ keçirdi. Nəticədə Krım xanını dəyişən Osmanlı hökuməti Leh kralına məktub yazaraq qalaların təslim edilməsini əmr etdi. Ancaq Leh kralından cavab gəlmədi və şəxsən padşahın da iştirakıyla Fazil Əhməd Paşa 4 iyun 1672 tarixində Lehistana səfər elan etdi. Səfər əsnasında bir neçə önəmli qala ələ keçirildi. Nəticədə 18 oktyabr 1672 tarixində Bucaş sülhü imzalandı. Sülh şərtlərinə görə, Lehistan Podolya bölgəsini itirdi, Ukrayna Osmanlıların təyinatıyla Doroneşkoya verildi və Lehistan Krımdan başqa Osmanlılara da illik 220 min dukat qızıl vergi verməli idi. Ancaq kral tərəfindən təsdiq olunan bu sülh kral məclisində qəbul edilmədi və buna görə də, sülhün şərtləri də yerinə yetirilmədi. Bu səbəbdən sonrakı illərdə də bu bölgəyə səfərlər tərtib olunmuş, hətta bunlardan ilk ikisinə Əhməd Paşa rəhbərlik etmişdir.
Bir müddət sonra İstanbula gələn Fazil Əhməd Paşanın səhhəti pisləşdi, hətta divan məclislərində iştirak edə bilmədi. İstanbuldan Silivriyə qədər dəniz yoluyla, oradan da Ədirnəyə gedərkən, Çorlu yaxınlığında 3 noyabr 1676 gecəsi vəfat etdi. Cənazə namazı burada qılındıqdan sonra İstanbula gətirildi və atasının Çəmbərlidaşdakı türbəsinə dəfn olundu. Ölüm səbəbi olaraq seyroz xəstəliyi göstərilir. Vəfatının ardından Əhməd Paşanın 1000 kisə qızıl axcası dövlət xəzinəsinə alındı.
Yoşinobu Minova
(d. 2 iyun 1976) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 1 oyun keçirib.
Ageratina proba
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Sent-Mari-dü-Mon
Sent-Mari-dyu-Mon  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Ot-Qrezivodan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl.
INSEE kodu — 38194. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi 239 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 405 ilə 700 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 460 km cənub-şərqdə, Lion dan 70 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 29 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Səhra çiçəyi
Səhra çiçəyi — Somaliyalı model Varis Diriein avtobioqrafiyası.
Haqqında
Varis Dirie onu dünyalarca məşhur edən bu romanı yazmaq üçün nə təxəyyülünə güc verib, nə də başqalarının həyat hekayələrini soraqlayıb. “Səhra çiçəyi” müəllifin öz başına gələnlərdir: kəlməbəkəlmə, addımbaaddım yaşadıqlarıdır. Kitab Varis(səhra çiçəyi)adlı qızın həyatından yaşamaq uğrunda apardığı mübarizəni bütün çılpaqlığı ilə əks etdirir,onun həyatının başladığı Afrika səhralarından,köçəri həyatından, ailəsindən,Somalidə qadınlara,qızlara olan münasibətdən,və böyüdükcə fərqinə vardığı bəzi şeylərin zamanla onun içindəki mübarizəyə çevrilməsindən bəhs edərkən onu da qeyd etmək isyəyirəmki onun bu mübarizəsi heç də cavabsız qalmır və bu mübarizə sadəcə özü üçün olan savaş meydanına deyil bütün qadınlara yönəlir onunla eyni həyatı yaşayan,eyni uydurma adət-ənənə adıyla sünnət edilən bütün qadınlara görə mübarizəyə il ərzində 30 milyondan çox qız uşağının qadınlıqdan məhrum edilməsinə yönəlir!
Məzmun
Kitabda məşhur Somali əsilli fotomodel V.Dirie Afrika səhralarından şöhrətin zirvəsinə uzanan həyat yolundan bəhs edir. Varis səhrada köçəri həyat yaşayan çoxuşaqlı bir ailədə dünyaya gəlir. Kiçik qız ilk zərbəni daha 3-4 yaşlarında zorlandığı zaman alır. Qabaqda isə onu daha böyük bir sınaq gözləyirdi - sünnət. 7 yaşlı qızın cinsi orqanların kəsilib tikilməsi və bunların baş verdiyi şərait insanı dəhşətə gətirir. Daha uzun illər qənc qız bu vəhşiliyin əziyyətini çəkir. Elə kitabın yazılmasının əsas səbəbi də dünyanın diqqətini Afrikada hələ də var olan bu adətə çəkmək və onunla mebarizə aparmaq idi. 13 yaşımda təsadüfən atasının onu 60 yaşlı kişiyə verməyə hazırlaşdığını eşidən Diriye evdən qaçır, paytaxt Moqadişoya tək başına gedib çıxır. Çətinliklərlə keçən bir neçə ildən sonra həyat onu Londana gətirib çıxarır...
Viola cryana
(Viola cryana) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bulbophyllum quadrisubulatum
(Bulbophyllum quadrisubulatum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ageratina prunellifolia
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Vasit mühafəzəsi
Vasit mühafəzəsi - İraqın 18 mühafəzəsindən biri. Vasit mühafəzəsinin ərazisi 17.153 km², 1997-ci ildə aparılmış rəsmi siyahıya almaya əsasən əhalisi 783.614 nəfər, inzibati mərkəzi Kut şəhəridir. Mühafəzanın Bədrə elçəsində kompakt halda türkmanlar məskunlaşıblar.
Çöl çiçəyi (film)
"Çöl çiçəyi" — 2009-cu ildə Almaniyada istehsal olunmuş bioqrafik film. Varis Dirienin eyniadlı avtobioqrafik əsəri əsasında çəkilmişdir.
Rollarda
Filmdə məşhur efiyopiyalı model Liya Kebede Varisin Londona gəldiyi ilk günlərini – gəncliyini oynamışdır.
Vadati-Beniof zonası
Beniof zonası - Yerin litosfer qatından başlayaraq mantiya qatında davam edən zonadır. Yarıq müstəvilərinnin meyli okeanlardan qitələrə doğru olur. Beniof zonası çox dərin (600–700 km) fokslu zəlzələ ocaqları və aktiv vulkan fəaliyyəti ilə səciyyələnir. Bu zona üzrə subduksion proses baş verir, yəni okean qabığı plitələri qitə plitələri altına batır.
Tələt Bakıxanov
Tələt Soltan oğlu Bakıxanov — Azərbaycan kamançaçalan ı, muğam ifaçısı, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1975).
Bioqrafiya
Tələt Bakıxanov 13 iyun 1927-ci ildə Bakı şəhəri ndə anadan olmuşdur. Musiqiçi kimi yetişməsində əmisi Əhməd Bakıxanov un böyük rolu olmuşdur. 1945–1947-ci illərdə teatr texnikomunu bitirmiş, 1947–1949-cu illərdə isə Asəf Zeynallı adına Azərbaycan Dövlət Musiqi Məktəbində kamança ixtisası üzrə Hafiz Mirzəliyev dən və Firuz Əlizadə dən dərs almışdır. 1947-ci ildən Müslüm Maqomayev adına Azərbaycan Dövlət Filarmoniyası nın mahnı və rəqs ansambılının solisti olmuşdur.
Tələt Bakıxanov 30 may 2000-ci ildə Bakı şəhəri ndə beyin insult xəstəliyindən vəfat etmişdir.
Yaradıcılığı
Fransa, İndoneziya, Malta, İran, Türkiyə, Suriya kimi bir sıra xarici ölkələrdə qastrol səfərlərində olmuş, muğam üçlüyünün tərkibində görkəmli xanəndələri müşayiət etmişdir. Azərbaycan muğam larının, xüsusilə, “Segah” instrumental muğamının gözəl ifaçılarından biri kimi tanınmışdır.
Tələt Bakıxanov respublika və beynəlxalq əhəmiyyətli müsabiqələrin, simpoziumların iştirakçısı və qalibi olmuşdur. 1970–1980-cı illərdə Səmərqənd şəhəri ndə keçirilən “Yaxın və Orta Şərq xalqları peşəkar musiqisinin ənənələri və müasirlik” mövzusunda birinci və ikinci beynəlxalq simpoziumlarinin iştirakçısı olmuş, Bəhram Mansurov, Canəli Əkbərov və Alim Qasımov kimi sənətkarlarla birgə Azərbaycan muğam ifaçılığı sənətini təmsil etmişdir.
Tələt Bakıxanov 1988-ci ildən Bülbül adına Orta İxtisas Musiqi Məktəbi ndə çalışmışdır.
Uliss Qrant
Uliss Simpson Qrant (, ilk adı Hayram Uliss Qrant; ) — Amerika Birləşmiş Ştatlarının 18-ci prezidenti (1869-1877). ABŞ hərbi və siyasi xadimi. Vətəndaş müharibəsi dövründə ABŞ ordusunun komandanlarından biri və 1866-1869-cu illərdə general olmuşdur.
50 dollarlıq əskinasın üzərində təsvir olunmuşdur.
Maraqlı Faktlar
-Uliss Qrant atıyla qaydanı pozduğu üçün 24 dollar cərimə olunmuşdur.
Şinci Muray
(d. 1 dekabr 1979) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 5 oyun keçirib.
Viola cucullata
(Viola cucullata) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İctimai nəqliyyat
İctimai nəqliyyat — əhalinin geniş istifadə etdiyi sərnişin nəqliyyatı. İctimai nəqliyyat xidmətlərində, bir qayda olaraq, müəyyən ödəniş tələb olunur.
İctimai nəqliyyat, müəyyən marşrut xətti (cədvələ və ya tələbata uyğun olaraq) üzrə nəqliyyat vasitələri ilə sərnişin daşınmasını həyata keçirən xidmət sahəsidir.
İctimai nəqliyyat vasitələrinə misal olaraq avtobus, qatar, metro, təyyarə və bu kimi başqa nəqliyyat sistemlərini göstərmək olar.
Sent-Ondra
INSEE kodu — 38194. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 496 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 405 ilə 700 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 460 km cənub-şərqdə, Lion dan 70 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 29 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Rayan Babel
Rayan Babel — Türkiyə Super Liqası təmsilçilərindən olan "Galatasaray" klubunda çıxış edən hollandiyalı peşəkar futbolçudur.
Karyerası
Əsasən yarımmüdafiənin sol cinahında oynayan Babel, hücum mövqeyində də çıxış edir. 34 yaşlı futbolçu peşəkar karyerasına Hollandiyanın "Ayaks" klubunda başlayıb, daha sonra İngiltərənin "Liverpul", Almaniyanın "Hoffenhaym" və Türkiyənin "Kasımpaşa", Səudiyyə Ərəbistanının "Əl-Əin" kimi klublarında çıxış edib. 2016-cı ilin yayında isə futbolçu "Deportivo La-Korunya" klubuna transfer olunub. Hollandiya milli komandasıyla 43 oyuna çıxan Babel 5 qolla yadda qalıb. 2016/2017-ci il mövsümünün qışında Türkiyə klublarından Beşiktaş’a transfer olundu.
Burada başarılı çıxış edən Babel 2019 da Fulhemə transfer oldu. 6 ay sonra Qalatasaray a imza attı. Leipsing lə hazırlıq matçın da 2 qol atdı.
Ermənistan çöl gürzəsi
Ermənistan çöl gürzəsi (Vipera eriwanensis) — Əsl gürzələr fəsiləsinə aid ilan növü.
Təsviri
Elədə iri olmayan ilandır və uzunluğu 480 mm təşkil edir. Quyruqları 70–80 mm ola bilir. Bədəninin mərkəz hissəsində 19–21 cərgə pulcuq keçir. Üzəri parlaq-boz olur. Rəngin üzəri qara-qəhvəyi ziqzaqvari şəkil vardır.
Yayılması
Onlara Türkiyənin Kars, Ərzurun vilayətlərində və Ermənistanın dağ çöllərində yayılmışlar. 1000–2200 m yüksəkliklərdə yayılırlar. Qışlamadan aprel-may aylarında qayıdırlar.
Zəhəri
Digər gürzələr kimi bu növ ilanlarda zəhərli olurlar. Zəhəri insan və heyvanlar üçün təhlükəlidir. Zəhər qana keçdikdən sonra daxili orqanlarda qanaxma yatadır və şikar daxili qanaxmadan tələf olur.
Qidalanması
İlanlar əsasən gəmiricilər, sürünənlər və kərtənkələlərlə qaidalanır. Bu növün nümayəndələri mağaralar və gəmiricilərin yuvalarında qışlayır. Qışlama oktyabrdan başlayır.
Bulbophyllum wrayi
(Bulbophyllum wrayi) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ermənistan çöl gürzəsi
Ədəbiyyat
Ананьева Н. Б., Орлов Н. Л., Халиков Р. Г., Даревский И. С., Рябов С. А., Барабанов А. В. Атлас пресмыкающихся Северной Евразии (таксономическое разнообразие, географическое распространение и природоохранный статус). — СПб.: Зоологический институт РАН, 2004. — 232 с. — 1000 экз. — ISBN 5-98092-007-2.
Ageratina prunifolia
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Sellüloz
250px|thumb|right
Sellüloza bitki aləmində ən geniş yayılmış homopolisaxariddir. Karbon birləşmələrinin yarıdan çoxunu sellüloza təşkil edir. Bu ən çox kətanda (80-90%), çətənədə, samanda, bitkilərin oduncağında (40-50%) və pambığın lifində (90-98%) olur. Kimyəvi düsturu aşağıda: (C6H10O5)n
Bitkilər ildə 1011 ona yaxın sellüloza sintez edir. Bitkilərdə sellüloza başqa karbohidratlarala (hemisellüloza, liqinin və s.) birlikdə olur. Sellüloza hidroliz edilərkən D─qlükozanın β─forması əmələ gəlir. Sellülozanın molekul kütləsi 10-20 milyon arasında dəyişir, qlükoza qalıqlarının miqdarı 3000-dən 10 000-ə qədər olur və zəncirvari şaxələnir. Qlükoza qalıqları biri digəri ilə birinci və dördüncü karbonlar arasında β─1─4 qlükozid rabitələri hesabına birləşir. Təbiətdə sellüloz ən geniş yayılmış maddədir. Bitkilərin hüceyrələri ondan qurulmuşdur. Pambıq, süzgəc kağızı 90% sellülozdan ibarətdir. Oduncağın tərkibi əsasən sellüloz və liqnindən təşkil olunmuşdur:
250px|thumb|center|sellüloza
Sellülozun molekul kütləsi 50000 – 500000 arasında dəyişir. Nişasta və qlükogendən fərqli olaraq sellüloz hətta qatılaşdırıldıqda belə su ilə hidroliz olunmur və yoda təsir etmir. O yalnız fermentlərin təsiri ilə hidroliz olunduqda sellüloz adlanan polisaxarid əmələ gətirir. Sellüloz molekulu bir-birilə 1-4 – qlikozid rabitəsilə birləşmiş qlükopiranoz formalı monomerlərdən təşkil olunmuşdur. Sellülozun hidrolizindən qlükoza alınır. Aralıq məhsul kimi sellobiozaya rast gəlinir. Sellüloz nişastadan halqa ilə xətti xarakterdə olan zəncirin arasında olan β-konfiqurasiya əlaqəsi ilə fərqlənir. Sellüloza mikrofibrillər şəklində bitki hüceyrələri divarının əsas quruluş materialı sayılır. Sellüloza müxtəlif kimyəvi təsirlərə çox davamlıdır. Yalnız Şvesyser reaktivində (mis-ammonyak kompleksi) həll olur. Qlükozanın ayrı-ayrı qalıqlarının stereokimyası və xaricdən budaqlanmamış uzun zəncirdəki təkcə yerləşmiş OH qrupunun hesabına hidrogen əlaqəsinin yaranması üçün ideal şərait yaranmışdır. Nəticədə cod suda həllolmayan lif materialı alınır. Bu isə hüceyrə divarının qurulması üçün ideal haldır. β-Əlaqəli sellüloz insan orqanizmində fermentlər tərəfindən hidroliz olunmadığı üçün qida kimi istifadə olunmur. Lakin gövşəyən heyvanların mədəsində sellülaza fermenti olduğuna görə, onlar sellülozu qida komponenti kimi istifadə edirlər. Sellüloza Sveyser reaktivində, sink-xloridin qatı məhlulunda və qatı sulfat turşusunda həll olur. Sellüloz molekulunda yerləşən üc hidroksil qrupundan etil efiri, nitrosellüloz, ksantogenatsellüloz, asetilsellüloz almaq olur.
300px|thumb|center
Sellüloza tam nitrolaşdırıldıqda tüstüsüz barıt deyilən partlayıcı piroksilin alınır. Asetilsellülozun mühüm əhəmiyyəti vardır. O nitrosellüloz kimi odadavamlı maddədir. Asetilsellülozdan örtüklər, süni ipək və kino lentləri hazırlanır. Qlükozanın alınmasında və etil spirtinin qıcqırdılmasında sellülozdan geniş istifadə olunur.
Viola cuicochensis
(Viola cuicochensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qırmızıçiçək atşabalıdı
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Avropanın cənubunda və Şimali Amerikada, Ukraynanın cənub bölgələrində rast gəlinir.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 15-25 m-ə çatan, yığcam yumru çətirli, möhkəm yarpaqlıdır; əsas zoğları şaquli yuxarıya istiqamətlənmiş, aşağı budaqları horizontaldır. Müxtəlif rəngli (çəhrayı-qırmızıdan tünd-qırmızıyadək), çiçəklərin uzunluğu 20 sm-dək olub, süpürgəvari çiçək qrupuna yığılmışdır. Çiçəkləmə mayın axırlarında müşahidə edilir. Meyvələri seyrək, barmaqvari-mürəkkəb, tünd yaşıl, parlaq və ya yaşıldır. Calaqla çoxaldılması mümkündür. Payızda yarpaqları uzun müddət yaşıl rəngini saxlayır.
Ekologiyası
Qışa, şəhər iqliminə, küləyə davamlıdır, ancaq quruluqdan əziyyət çəkir. Yaxşı drenajlı, gillicə torpaqlara üstünlük verir. İşıqsevən mezofit, mezotrofdur.
Azərbaycanda yayılması
Bir çox park və bağlarda dekorativ bitki kimi becərilir.
Dövran (qəzet)
Dövran qəzeti — 1997–2000-ci illərdə nəşr olunan müstəqil qəzet.
Həftədə bir dəfə nəşr olunan "Dövran" qəzeti iqtidaryönlü qəzet idi.
Babil mühafəzəsi
Babil mühafəzəsi — İraqın 18 mühafəzəsindən biri. Babil Livasının ərzisi 6.468 km², 2014-cü ildə aparılmış rəsmi siyahıya almaya əsasən əhalisi 2,000,000 nəfər, inzibati mərkəzi Əl-Hillə şəhəridir.
Mənbə
مجلة جامعة بابل / العلوم الإنسانية/ المجلد 18 / العدد (3) : 2010 — ازهار جابر مراد الحسناوي الواقع الديموغرافي لظاهرة الوفيات في محافظة بابل 1996–2005
Qırxlı oymağı
Qırxlı oymağı — Avşar elinin qolu.
Tarixi
Nadir şah Əfşar bu oymaqdan idi. Mirzə Mehdi Astarabadi Cahan Guşəyə-də yazıb: "o böyük kişi Qırxlı Avşarlardan idi və Avşarlar o Türkmənlərdən ki, əski yaşayış yerləri Türkistan imiş." Həmçinin Nəvai buyurur ki, Nadir şah Qırxlı elindən idi və onlar Türkistandan İrana gəlmişdilər.
Mis dövrü
Mis dövrü, mis-daş dövrü, xalkolit ( — mis + — daş kəliməsindən), eneolit ( — mis +  — daş kəliməsindən) — bəşəriyyətin inkişafının bir dövrü, neolitdən (daş dövrü) tunc dövrünə keçid mərhələsi. Termini ilk dəfə 1876-cı ildə beynəlxalq arxeoloji konqresdə macar arxeoloq Ferens Pulski Tompsenin ilkin təsnifatlandırmasının dəqiqləşdirilməsi üçün irəli sürmüşdür. Bu təsnifatlandırmada daş dövrünün ardınca birbaşa tunc dövrü gəlirdi.
Eneolit daş dövrünün sonu – metal əsrinin başlangıcı hesab edilən b.e.ə. VI—IV minillikləri əhatə edir. Bu dövr üçün aşağıdakı xüsusiyyətlər xarakterikdir:
Bəşəriyyət daş dövründən mis dövrünə,qədəm qoyraq inkişaf etmişdir.Alimlərin əksəriyyəti metal dövrünün e.ə IV minilliyin əvvəlində başladiğını ehtimal etsə də, ayrı-ayrı ərazilərdə bu mərhələ xeyli sonra başlamışdır.Lakin harda baş verməsindən aslı olmayaraq,istənilən halda metal əmək alətlərinin meydana gəlməsi Qobustanda olduğu kimi,həyat tərzinin ciddi surətdə dəyişməsinə səbəb olurdu.İnsanlar artıq darısqallaşmış beşiyə siğmayan körpə kimi,minilliklər boyu sığındıqları qayaları daha fəal surətdə tərk etməyə başlayırdı.Arxeoloqların fikrincə,insanın mislə ilk tanışlığı külçələr vasitəsilə baş verib.Onların emalı prosesində insanlar zərbə nəticəsində parçalanmayan külçələrin deformasiyaya uğramasına diqqət yetirmişlər.Yəni müəyyən bacarıq olduqda onlara zəruri şəkil vermənin mümkünlüyü,eyni zamanda materialın möhkəmliyinin artdığı dərk edildi.Mis kifayət qədər yumşaq material olsa da,ondan hazırlanan məmulatlar asanlıqla təmir edilir və onların istifadə muddəti xeyli uzanirdi.Üstəlik misdən düzəldilən silah və əmak alətləri daha kəskin və iş prosesində rahat,ovda və düşmənlə çapışmada daha öldürücü idi.
Azərbaycan ərazində tunc dövrünün başlanğıcı adətən e.ə V minilliyin sonlarına aid edilir. Bu,Xəzər dənizin sahillərində,Qafqazın dağətəyi və dağlıq ərazilərində,həmçinin Ön Asiya yaylalarının şərq hissəsində yaşayan qəbilələrin iqtisadi ,ictimai,mədəni,daha sonra isə siyasi həyatında olduqca ciddi dəyişikliklər dövrü idi. Mis filizləri ilə zəngin olan Azərbaycan tunc dövründə metallurgiya və metal emalının mərkəzinə çevrilir.Arxeoloji qazıntılar zamanı mis əridən kürələrin qalıqları,tökmə formaları,istehsal alətləri ve tullantıları aşkar edilmişdir.Tapıntıların sayı burda metallurgiya prosesinin yaxşı təşkil olunduğunu və genişmiqyaslı xarakter daşıdığını göstərir.Mis hasil edilir,mis-arsenli tunc əridilir,həm isti,həm də soyuq döymədən istifadə edən coxsaylı emalatxanalarda isə tunc baltalar,bıçaqlar,ox ucluqları,qadın və kişi bəzək əşyaları hazırlanırdı.Azərbaycan tarixçələri arasında belə bir fikir mövcuddur ki,e.ə III minilliyin sonu- II minilliyin əvvəllərində bu məmulatlar hətta Şərqi Avropaya ixrac edilirdi.
Rixard Ştraus
Rixard Georq Ştraus son romantik və erkən modern erasının aparıcı alman bəstəkarı.
Qızılgül kavalyeri, Elektra, Kölgəsiz qadın və Salomeyanın da daxil olduğu operaları ilə, alman poeziyasını klassik musiqiyə uyğunlaşdırması ilə — xüsusilə, Sonuncu Dörd Nəğməsi; Don Juan, Ölüm və Transformasiya, Till Ulenşpigelin şən zarafatları, Zərdüşt belə deyirdi, Bir qəhrəmanın həyatı, Ev simfoniyası, Alp simfoniyasının da daxil olduğu simfonik şeirləri ilə və digər instrumental əsərləri ilə məşhurdur. Ştraus həmçinin Qərbi Avropa və Amerikada görkəmli dirijor kimi tanınır.
Nəsib bəy Yusifbəyli
Nəsib bəy Yusif bəy oğlu Yusifbəyli və ya Yusifbəyov və ya Usubbəyov — Azərbaycan ictimai-siyasi xadimi, publisist, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Nazirlər Şurasının sədri (1919–1920), Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin daxili işlər; maarif və dini etiqad; xalq maarifi; maliyyə və xalq maarifi naziri, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin üzvü, Müsavat və bitərəflər fraksiyasının üzvü, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Milli Şurasının üzvü, Zaqafqaziya Demokratik Federativ Respublikasının maarif naziri, Zaqafqaziya Seyminin və Zaqafqaziya Seyminin Müsəlman fraksiyasının üzvü, Türk Ədəmi-Mərkəziyyət Partiyasının ilk və son sədri, Müsavat Partiyasının Gəncə Təşkilatının ilk sədri.
Həyatı
left|thumb|Novorosiysk Universiteti tələbələri. Sağdan oturan 1-ci Nəsib bəy Yusifbəyli Nəsib bəy Yusifbəyli 1881-ci ildə Gəncə şəhərində anadan olmuşdur. Orta təhsilini Gəncə gimnaziyasında almışdır. 1902-ci ildə Odessa şəhərindəki İmperator Novorosiysk Universiteti hüquq fakültəsinə daxil olmuş, amma universiteti bitirə bilməmişdir. Universitetdə təhsil alarkən orada oxuyan Azərbaycandan olan tələbələrlə birlikdə Azərbaycan Yerlilər Cəmiyyətinin yaradılmasında iştirak edib. Tələbələrin inqilabi hərəkatından qorxuya düşən çar hökuməti universtiteti müvəqqəti bağladıqdan sonra Nəsib bəy təhsilini Xarkov Universitetinin hüquq fakültəsində davam etdirmək istəsə də, universiteti yarımçıq atmalı təhsilini tamamlamadan Krımda yerləşən Bağçasaray şəhərinə getmək məcburiyyətində qalmışdır. O, burada İsmayıl Qaspıralının əsasını qoyduğu "Tərcüman" qəzetində fəaliyyət göstərmişdir. Aybəniz Kəngərli yazır ki, Nəsib bəyi İsmayıl Qaspıralı ilə Nəriman Nərimanov tanış etmişdir. Bağçasarayda olarkən İsmayıl Qaspıralının qızı Şəfiqə Qaspıralı ilə tanış olur və daha sonra onunla ailə həyatı qurur. Nəsib bəy Yusifbəyli həmin illərdə Azərbaycan dramaturqlarının əsərlərini Bağçasarayda tamaşaya qoyub, özü də əsas rollarda çıxış edib. "Tərcüman" qəzetinin 13 yanvar 1907-ci il tarixli nömrəsində Bağçasaray şəhər teatr həvəskarları tərəfindən Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin Dağılan tifaq faciəsinin tamaşaya qoyulduğu Nəcəf bəy rolunu Nəsib bəyin oynadığı xəbər verilir. Həmin qəzetdə verilən məlumatlardan aydın olur ki, Nəsib bəy Yusifbəyli o illərdə Azərbaycan ədəbiyyatşünası Firidun bəy Köçərlinin "Azərbaycan ədəbiyyatı" və Hüseyn Əfəndi Qayıbovun "Azərbaycanda məşhur olan şüaranın əşarına məcmuədir" adlı əsərlərinin Bağçasaray şəhərində çap olunması üçün çox çalışıb. Lakin naməlum səbəblər üzündən bu məsələ baş tutmayıb. left|thumb|248x248px| Ayaq üstə: [[Osman Nuri Ağçoqraqlı. Əyləşənlər: Nəsib bəy Yusifbəyli (soldan) və Həsən Səbri Ayvazov (sağdan)]] Siyasi düşüncə və fəaliyyətlərinə görə çar hökuməti tərəfindən təqib olunduğu üçün daha sonra İstanbula köçən Nəsib bəy burada Türk Dərnəyi cəmiyyəti ilə təmasda olub. Nəsib bəy Bağçasaray (Krım) şəhərinə getmiş və burada İsmayıl Qaspıralının "Tərcüman" qəzetiilə əməkdaşlıq etməyə başlamışdır. Burada o, özü baş rolda oynamaqla Azərbaycan dramaturqlarının əsərlərini səhnələşdirir.
1909-cu ildə İstanbuldan Gəncəyə geri dönən Nəsib bəy burada Gəncə Şəhər Dumasında fəaliyyət göstərir. 1911-ci ildə "Molla Nəsrəddin" jurnalına və qəzetlərə məqalələr göndərmiş, Müsəlman xeyriyyə cəmiyyəti, Müsəlmanların maariflənməsi cəmiyyəti, Aktyorlar cəmiyyətinin fəaliyyətlərində yaxından iştirak etmişdir. Bu zaman o, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə ilə tanış olmuş və ictimai siyasi fəaliyyətə başlamışdır. Bununla yanaşı, müəllim olaraq da çalışan Nəsib bəy maarifçilik işləri ilə məşğul olur.
Vəfatı
28 aprel 1920-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süqut etməsindən sonra Tiflisə doğru hərəkət edərkən Göyçay qəzasına bağlı olan Kürdəmir yaxınlığında 31 may tarixində müəmmalı şəkildə həyatını itirmişdir.
Bəzi mənbələrə görə Nəsib bəy Yusifbəyli 1920-ci il mayın əvvəllərində Azərbaycanın Kürdəmir qəzasında Yevlaxın Qorxunlu kəndindən olan quldur Əşrəfin yaxın adamları tərəfindən qətlə yetirilmişdir.
Ədəbi fəaliyyəti
1911-ci ildə Azərbaycan ziyalıları Mirzə Fətəli Axundovun anadan olmasının 100 illiyini geniş qeyd etmək üçün təşəbbüs göstərdilər. Nəsib bəy Yusifbəyli də onların arasında idi. Onun 1911-ci il mayın 20-də "Tərcüman" qəzetində çap etdirdiyi məqalə bu yubileyə həsr olunub.
Həmin qəzetin 40-cı nömrəsində çıxmış məqaləsində isə tatar jurnalı "Yulduz" un redaktoru ilə polemika aparan müəllif "Molla Nəsrəddin" jurnalına olan hücumların haqsız olduğunu bildirirdi.
Çar Rusiyası dövrü
Nəsib bəy Yusifbəyli Müsəlman Xeyriyyə Cəmiyyətinin, Müsəlmanlar İçində Maarifi Yayan Cəmiyyətin və Müsəlman Aktyorlar Cəmiyyətinin fəaliyyətində yaxından iştirak etmişdir.
Keçid Dövrü
Fevral inqilabından sonra 1917-ci ilin martında Gəncədə Nəsib bəyin rəhbərliyində Türk Ədəmi-Mərkəziyyət Firqəsinin əsası qoyulur. Firqə daha sonra "Müsavat"la birləşmişdir və Nəsib bəy birləşmiş partiyanın Gəncə şöbəsinin sədri seçilmişdir.thumb|Müsavat Partiyasının I Qurultayı. Sağdan sola: [[Abbasqulu Kazımzadə, Kərbəlayi Vəli Mikayılov, Nəsib bəy Yusifbəyli, Mirzə Məhəmməd Axundov, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Məmməd Əli Rəsulzadə, Tağı Nağıyev|211x211px|left]]1917-ci ilin aprelində Bakıda çağırılan Qafqaz müsəlmanlarının qurultayındakı çıxışında Nəsib bəy Yusifbəyli Rusiyanın tərkibində Azərbaycana muxtariyyət verilməsini qəti şəkildə tələb etmişdir. Həmin ilin may ayında isə Nəsib bəy Moskvada keçirilən Rusiya müsəlmanlarının qurultayının iştirakçısı olmuşdur.
Ümumrusiya Müəssislər Məclisinə keçirilmiş seçkilərin nəticəsində Nəsib bəy namizəd olduğu Zaqafqaziya seçki dairəsindən 10 nömrəli siyahı üzrə (Müsəlman Milli Komitələri və "Müsavat" partiyası) parlament üzvü seçildi. Qurucu Məclisin təsis olunduğu gün bolşeviklər tərəfindən dağıdılması bolşevik hökuməti altında Rusiyada parlament sisteminin qurulması ehtimalı ilə bağlı şübhələrə son verdi. Bu hadisədən sonra Cənubi Qafqazdan olan deputatlar bolşeviklərin gücünün tanınmadığını və özlərinin regional güclərinin — Zaqafqaziya Seyminin yaradılmasını elan etməyə məcbur etdi.
Beləliklə, Nəsib bəy 1918-ci ilin 23 fevralından sonra yaranan Zaqafqaziya Seyminə seçilir. Seymdə Cənubi Qafqazın müsəlman xalqlarını təmsil edən 44 nümayəndə Zaqafqaziya Seyminin Müsəlman fraksiyası adlı fraksiyanı təşkil etmişdir. Fraksiyanın sədri Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, sədr müavinlərindən biri isə Nəsib bəy Yusifbəyli olmuşdur. biri də Nəsib bəy olur. Nəsib bəy daha sonra seymin əsasında 26 aprel tarixində yaradılan Zaqafqaziya Demokratik Federativ Respublikasında xalq maarif naziri vəzifəsinə seçilir.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövrü
left|thumb|241x241px|Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti IV Nazirlər Şurasının heyəti. Ortada — Nazirlər Şurasının sədri Nəsib bəy Yusifbəyli 28 may 1918-ci ildə Az ərbaycan Xalq Cümhuriyyəti elan edildikdən sonra da Nəsib bəy yüksək dövlət vəzifələrini icra etmişdir.
Hökumətdə
thumb|I Yusifbəyli hökumətinin üzvləri. Ön sırada soldan: [[Aslan bəy Səfikürdski, Xudadat bəy Məlik-Aslanov, Səməd bəy Mehmandarov, Nəsib bəy Yusifbəyli, Məmməd Yusif Cəfərov, Əliağa Həsənov. Arxa sırada: Xoren Amaspür, Rəşid xan Qaplanov, Ağa Əminov, Camo bəy Hacınski, Viktor Klenevski, Nəriman bəy Nərimanbəyli|251x251px|alt=]]Nəsib bəy Yusifbəyli bitərəf Fətəli xan Xoyskinin baş nazir olduğu I Xoyski hökumətində xalq maarifi naziri vəzifəsini icra edib. O, II Xoyski hökumətində əvvəlcə maarif və dini etiqad naziri, daha sonra isə kabinə daxili dəyişikliklər sonrasında xalq maarifi naziri vəzifəsini tutmuşdur. Nəsib bəy III Xoyski hökumətində maarif və dini etiqad naziri postunu tutmuşdur.
1919-cu il aprelin 14-də Nazirlər Şurasının sədri seçilən Nəsib bəy Yusifbəyli bu vəzifəni 1920-ci il aprelin 1-nə kimi icra edib. Nəsib bəy tərəfindən Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə 2 hökumət təşkil olunmuşdur: I Yusifbəyli hökuməti və II Yusifbəyli hökuməti.
Partiya fəaliyyəti
1917-ci ilin mart ayında Nəsib bəy Yusifbəyli öz yaxınları ilə Gəncədə Milli Federalistlərin Türk Partiyasını yaratmışdır. Yeni yaradılan partiyanın əsas tələbi Rusiyanın milli ərazi muxtariyyətləri əsasında təşkili idi. 1917-ci ilin iyulunda bu partiya M. Ə. Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin başçılığı ilə Müsəlman Demokratik Müsavat Partiyası ilə birləşərək Müsavat adlandırılmağa başlamış və onun proqramlarında millətçi federalistlərin əsas tələbi – Rusiyanın milli ərazi muxtariyyətləri əsasında qurulması saxlanılmışdır.
Məhəmməd Əmin Rəsulzadə Müsavat Partiyasının Mərkəzi Komitəsinin sədri seçildikdən sonra Gəncədə partiyanın rəhbəri N. Yusifbəyli olmuşdur. 1917-ci ildə Rusiyada bolşeviklər hakimiyyətə gəldikdən sonra partiya öz nizamnaməsində dəyişiklik edərək Azərbaycanın tam müstəqilliyini tələb etməyə başlamışdır.
Ailəsi
Nəsib bəy Yusifbəyli İsmayıl bəy Qaspıralının böyük qızı Şəfiqə Qaspıralı ilə ailə həyatı qurmuşdur. Onların iki övladı olmuşdur: Zöhrə xanım və Niyazi bəy. alt=Şəfiqə xanım övladları Zöhrə və Niyazi ilə|thumb|Şəfiqə xanım övladları Zöhrə və Niyazi ilə Nəsib bəy Yusifbəyli 1909-cu ildə Şəfiqə Qaspıralıdan ayrılmış, sonralar başqa bir qadınla evlənmişdir.
Nəsib bəyin qaynatası ilə onun ölümünədək yüksək səviyyədə əlaqələri olmuşdur. İsmayıl bəy Qaspıralının dəfnində çəkilən şəkildə oğlu Rifət bəy və Nəsib bəy Yusifbəyli var. Həsən Səbri Ayvazov İsmayıl bəyin son saatlarında onun yatağı yanında Nəsib bəy Yusifbəylinin də olduğunu, İsmayıl bəy Qaspıralının vəsiyyətlərini həm də ona xitabən söylədiyini bildirmişdir.
Sent-Opr
Sent-Opr  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Vuaron kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl.
Nəsib bəy Yusifbəyli
Soyu
Nəsib bəy Yusifbəylinin ailəsinin Gəncəyə XVII–XVIII əsrlərdə Cənubi Azərbaycandan gəldiyi ehtimal olunur. Ailənin ulularından olan Nəsib və Usub bəylərin XVIII əsrdən etibarən Gəncədə nüfuz və torpaq sahibi olduğu məlumdur. Usub bəy Gəncə xanı Cavad xanın vəziri olmaq dərəcəsinə qədər yüksələ bilmişdir. Bu ailədən olan Şükufə xanımın Cavad xanın ilk həyat yoldaşı olduğu qeyd olunur. Ailəyə məxsus mülklərə Tovuzun Yuxarı Öysüzlü kəndində yerləşən malikanə daxil olmaqla ətrafda yerləşən torpaq sahələri, eləcə də Gəncə və Hacıkənddə yerləşən mülklər daxil idi.
Yusifbəylilər nəsili XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində Gəncə şəhərində yaşayırdı. Gəncənin Səfərabad məhəlləsində Nəsib bəyin yaşadığı ev yerləşirdi. Nəsib bəy sonralar həyat yoldaşı olmuş Şəfiqə Qaspıralıya yazdığı məktubunda Səfərabad məhəlləsində yerləşən ikiotaqlı evdə yaşadığını qeyd edirdi. Hal-hazırda Nəsib bəy Yusifbəylinin adını daşıyan küçədə yerləşən mənzildə Yusifbəylilər nəslinin XIX əsrin 60-cı illərindən məskunlaşdığı məlumdur.
Sent-Opr
INSEE kodu — 38362. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 872 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 405 ilə 700 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 460 km cənub-şərqdə, Lion dan 70 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 29 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Çılpaq atşabalıdı
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Şimali Amerikanın şərqində meşələrdə yayılmışdır.
Botaniki təsviri
Mədəni şəraitdə 1809-cu ildən becərilir. Avropa, Orta Asiyanın və Şimali Amerikanın botanika bağlarında yayılmışdır. Hündürlüyü 10 (20) m-ə catan, yarpağı tökülən, dekorativ ağacdır. Çətiri gözəl yarpaqlı və özünəməxsus yumşaq iynəli, çıxıntılı meyvəlidir. Ləçəklərinin sarımtıl, meyvə səthinin kələ-kötür olması ilə fərqlənir. Yarpaqları növbəli və ya qarşı-qarşıya düzülməklə lələkvari, ikiqat lələkvari, üçyarpaqlı və ya sadədir. Əsasən birevlidir. Çiçəkləri xırda, ətirli olub, süpürgə və ya salxımlara toplaşır. Kasa yarpaqları 4-5, erkəkcikləri 8-10, bəzən 6-8, dişiciyi üst, 3 yuvalıdır. 9 yaşından çiçəkləyir. Meyvələri qutucuqdur. Mayın ikinci yarısından iyunun ortasınadək çiçəkləmə müşahidə edilir. Meyvələri sentyabrın ikinci yarısında yetişir. Peyvəndlə çoxalması mümkündür.
Ekologiyası
İşıqsevən mezofit, mezotrofdur. Yavaş böyüyür. Qışa davamlılığı yüksəkdir.
Azərbaycanda yayılması
Respublikamızda mədəni şəraitdə becərilir.
İstifadəsi
Yaşıllaşdırma üçün istifadəsi məsləhət görülür.
Qabriella d'Estre bacısı ilə
Qabriella d'Estre bacısı ilə — naməlum rəssam tərəfindən təxminən 1594-cü ildə çəkilmiş rəsm əsəridir. Hazırda, Parisdəki Luvr muzeyində saxlanan əsərin Fontenblo məktəbi rəssamlarından birinə aid olması güman edilir.
Təsviri
Rəsm əsərində Fransa kralı IV Henrixin xanımı Qabriella d’Estre çılpaq vəziyyətdə hamamda oturmuş və əlində üzük tutmuş vəziyyətdə dəfn edilmişdir. Onun bacısı çılpaq vəziyyətdə üzbəüz oturaraq sol əli ilə sağ döş giləsini tutmuşdur.
Qabriellanın hamiləliyi
Döş giləsinin sıxılması jesti bəzən Qabriellanın Henrixin uşağı olan Sezar de Burbona hamiləliyinin simvolik elanı kimi qiymətləndirilir. Luvr muzeyinin saytında qeyd edilir: ''“Qabriella d’Estrenin sağ döş giləsinin bacısı tərəfindən incə şəkildə tutulması, onun IV Henrixin qeyri-qanuni uşağına hamilə olmasını simvolizə edir. Bu ehtimal arxa səhnədə oturan qadının körpə üçün geyim tikməsi ilə də təsdiqlənir.”'' Qabriellanın əlində tutduğu üzük isə, ölümündən bir müddət əvvəl Henrixin sevgi göstəricisi kimi ona hədiyyə etdiyi tacqoyma üzüyüdür.
Erotik təfsirlər
XVII əsrin əvvəllərində fransız tarixçi Pyer de Burdeyl bir qrup qadının rəsm əsərinə baxmağa gəlməsini qeyd edir. O, bildirir ki, rəsmdə hamamda iki “tam çılpaq qadın” təsvir edilmişdir və əlavə olaraq vurğulayır ki, onlar bir-birinə “toxunur və hiss edir, sığallayır, əzizləyirlər.” Burdeyl bildirir ki, qadınlar dəstəsi rəsmə baxarkən, dəstəyə daxil olan ''“böyük xanımlardan biri” “rəsm qarşısında səbrini itirərək sevgilisinə müraciət edərək demişdir: Burada yaman çox vaxt itirdik. Gəlin elə indicə mənim karetama minərək iqamətgaıma gedək; içimdə çoxdan məni incidən alovu söndürmək istəyirəm.”''
XIX əsrin birinci yarısında rəsm əsəri Paris Polis Perfekturasında asılmışdı. Doktor Ver Heyden Del Lesey 1935-ci ildə yayımlanmış məqaləsində qeyd edir ki, “Heç kim əsərin niyə və necə bura gəlib çıxmasından xəbərdar deyil; əsər ictimayətə açıq olan zallardan birinin qapısı üzərində asılmışdır.” O, qeyd edir ki, bir gün, “yüksək vəzifəli məmurlardan biri” əsərə diqqət yetirmiş və onu ictimai qınaqdan qorumaq üçün yaşıl pərdə altında gizlətmək qərarına gəlmişdir. Bu hərəkət göstərir ki, məmur rəsm əsərinin erotik məzmunlu və ya əxlaqsız olmasını düşünmüş, lakin, ictimai nəzərdən uzaqlaşdırmaq əvəzinə üstünü örtməyə üstünlük vermiş, buna görə də, ola bilsin ki, əsəri, açıq sir, göz qabağında olmaması gərəkən əşya kimi qəbul etmişdir. Bundan sonra, Doktor Ver Heyden Del Lesey qeyd edir ki, “Kimsə, əsərin bədii və mədəni əhəmiyyətini dərk edərək onu ictimai açıq məkandan uzaqlaşdırmaq qərarı veriri...Buna hazırlıq üçün əsərin təmizlənməsinə ehtiyac olduğundan ilk öncə təmizlənmə prosesinin aparılması nəzərdə tutulur, lakin rəsmin üstünü örtən pərdə açıldıqda orda yalnız boş çərçivənin asılması görünür.” ref>"A Picture of Gabrielle d'Estrées attributed to François Pourbus le Jeune," Connoisseur, Vol. 96 (1935): 137-8.
XX-XXI əsrlərdə “Qabriella d’Estre bacısı ilə” əsəri adətən qadın homoseksuallığının təsviri kimi qəbul edilmişdir. Əsər, “Lezbiyan, Gey Tarix və Mədəni Ensiklopediyası”na və “sappho.com” kimi informativ saytlara daxil edilmişdir. LGBT toplumundan kənarda da əsər, lezbiyanlığın təsviri kimi qəbul olunur. 1991-ci ildə rəsm lezbiyan qızın hekayəsinin dərc edildiyi “L’Événement du jeudi ” jurnalında illüstrasiya kimi istifadə edilmişdir. 2002-ci ildə Almaniyanın Yaşıl Partiyasının eynicinsli nigahlara dəstək məqsədiylə hazırladığı afişalarda aktrisalar rəsm əsərini canlandırmışdılar.
Sənət tarixçiləri və tənqidçilər bəzən rəsmdəki homoerotizmi qəbul etsələr də, bəzən bu iddianı inkar edirlər. Luvr muzeyinin rəsmi saytında isə əsərin lezbiyanlıqla bağlı təfsiri haqqında isə heç bir məlumat verilmir.
Sol əlin vurğulanması
Rəsm əsərində sol əlin hərəkəti ciddi şəkildə vurğulanır. Qabriellanın bacısı onun döş giləsini sol əli ilə tutur, Qabriella özü üzüyü sol əlində tutur, arxa səhnədəki qadın isə sol əli ilə tikir. Arxa planda yuxarı hissədə rəsm əsərinin aşağı hissəsi görünür; burada kişi cinsiyyət orqanını sol əli ilə tutmur, yalnız qırmızı parça ilə örtür.
Populyar mədəniyyətdə
“İki çılpaq hamamda” adlı Böyük Britaniya dramında anonim rəsm əsərinin mənşəyindən bəhs edilir.
“Tüdorlar” teleserialının I mövsümünün “Əsl sevgi” adlı VI seriyasında rəsm əsərinə anaxronik vizual istinad yer almışdır.
Yaylaq
350px|right|thumb|Yaylaq Yaylaq — mal–qaranın yay zamanı otarıldığı ərazi, yer. Maldarlıq meydana gəldikdən sonra yaylaqlardan geniş istifadə olunur. Azərbaycanda yaylaqların əksəriyyəti dəniz səviyyəsindən orta hesabla 2800 m-ə qədər yüksəklikdədir. Böyük və Kiçik Qafqaz dağlarındakı alp və subalp çəmənlikləri qoyunçuluğun qədim yaylaqları sayılır. Yaylaq həm də sərinliyinə görə yay istirahəti üçün əlverişli olan dağ yeridir. Azərbaycanda təqribən 6 minillik tarixi olan yaylaqlardan indi də geniş istifadə olunur.
Yaylaq Azərbaycanda geniş yayılmış müvəqqəti yaşayış məskənlərindən biridir.