cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Atal türkmənləri
Atal türkmənləri ( Atalyň Türkmenleri) — Rusiyanın Həştərxan oblastının Atal kəndində yaşayan və türkmənlərin bir qolu olan xalq. 5 qəbilədən ibarət olan Atal türkmənlərinin əsas hissəsi 1793-cü ildə buraya köç edən İğdır boyundan olan Türkmənistan türkmənlərinin nəslidən gəlirlər. Bu türkmənlərin gəldikləri yer kimi Manqışlaq yarımadası qəbul edilir.
Dini baxımdan sünni müsəlmandırlar.
Tarix
Əsilləri Mnaqışlar yarımadasından XVII və XVIII əsrin əvvəllərində köç edən İğdır boyundan olan Türkmənistan türkmənlərinə dayanır. 5 qəbilədən (Mamıt, Gökler, Tever, Qoldağlı, Yaxşıxoca) ibarətdirlər. Bundan əlavə, kənddə adları türkmən dilində açıqlanmayan, ehtimal ki, Xəzər xaqanlığından qalma Peçenek soyları (Ellindel, An-Bollar, Arindan, İrrahir, İntedaal) da vardır.
Müasir Atal türkmənlərinin əsas hissəsi 1793-cü ildə köç edən İğdır türkmənlərin nəsilləridir. Manqışlaq yarımadasından, Çovdur və Soyunaji tayfaları ilə birlikdə türkmən ığdır tayfasından ayrıldı. Onların sıraları fərdi köçəri türkmən ailələri tərəfindən 1813-cü ilə qədər artırılmağa davam etdi, P.I. Nebolina, 600 manqışlaq türkməninin son qrupu, aşağı Volqaya yerləşdi. Əvvəlcə aşağı Volqada otlaq üçün öz torpaqları yox idi, amma Noqai-Qaragaş onları onlara icarəyə verdi. Həştərxan türkmənlərinin dilində və mədəniyyətində bir neçə təbəqə nogay, tatar və rus mənşəli var.
Yuxarıda qeyd edildiyi kimi kənddə İğdır türkmanları yaşayır. Bu baxımdan beş qəbilə bölgüsü (çuxurlar) var: mamyt, gokler, tever, golddagles, yagshyhoja. Bundan əlavə, Mamyt cinsi Qara-Mamıt və Ak-Mamıt, gokler isə geok, Qızıl və Hırık Mergenə bölünür. İğdır mənşəli bütün ailələr yuxarıdakı nəsillərdən birinə aiddir. Klanların hər birinin özünəməxsus fərqli əlaməti (tamgası) var.
Əhali
2002-ci il əhalinin siyahıyaalınmasına görə, Qafqaz türkmənləri ilə Atal türkmənləri daxil, Rusiyadakı türkmənlərin ümumi sayı 33.053 nəfərdən ibarətdir.
Dil
Dilləri türkməncənin Qafqaz türkməncəsi deyilən formasına yaxın olan Böyük İğdır türkməncəsidir. Türkiyənin İğdır bölgəsinin adı ilə bu türkmənlərin adlarının eyni mənşədən gəlməsi düşünülür. Qafqaz və Anadolu türklərinin dilə oxşarlıq təşkil edir.
113 saylı Şəki şəhər seçki dairəsi
Azərbaycan Respublikası 113 saylı Şəki şəhər seçki dairəsi — Azərbaycan Respublikasında seçki dairəsi.
Məhabad şəhristanı
Məhabad şəhristanı — İran İslam Respublikasının Qərbi Azərbaycan ostanının (vilayətinin) 14 şəhristanından biri. Şəhristanın inzibati mərkəzi Məhabad (Soyuqbulaq) şəhəridir.
2006-cı ildə aparılmış əhalinin siyahıya alınmasının nəticələrinə görə şəhristanın əhalisi 197,441 nəfər (kişilər: 100,085 nəfər - qadınlar: 97,358 nəfər) olmuşdur.
Etimologiyası
Məhabad bir vaxtlar Savucbulaq / Sovucbulaq (Soyuqbulaq adının yerli ləhcədəki tələffüzü), sonralar isə (Qacar dövründə) kürdlər in mukri tayfası nın kütləvi şəkildə şəhərdə və ətraf bölgədə məskunlaşıb əhalinin böyük hissəsini təşkil etməsinin nəticəsində Sovucbulaq Mükri adlandırıldı. Pəhləvilər sülaləsi dövründə isə, 1936-cı ildə bölgənin mərkəzi şəhəri Məhabad olaraq adlandırıldı.
Sibay şəhər dairəsi
Sibay şəhər dairəsi (Сибай ҡалаһы ҡала округы) — Başqırdıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati ərazi vahidlərindən biri. Sibay inzibati vahidliyinə daxildir İnzibati mərkəzi Sibay şəhəridir.
Coğrafisı
1 yanvar 2006-cı ildə həyata keçirilən inzibati islahat zamanı təkil edilmişdir.
Yerli idarə etmə
Sibayın bələdiyyə başçıları
Meyvəli bazarı
Tarixi
Meyvəli Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti 16 may 2008-ci ildə bir qrup işadamı tərəfindən təsis edilmişdir. Meyvəli MMC-nin əsas faaliyət istiqaməti Meyvə və Tərəvəzlərin Topdan və Pərakəndə Satış işinin təşkilidir. Meyvəli MMC-nin əsas yaranma məqsədi Azərbaycan Respublikasında ölkə əhalisinin tələblərinə cavab verə bilən və yerli fermerlərin kənd təsərrüfatı məhsullarını keyfiyyətli və rahat şəkildə yerli bazara çıxarılmasını təmin etməkdir. Bunun üçün Meyvəli Bakı şəhərinin girişində yerləşməklə ölkənin hər bir istəqamətindən gətirilən kənd təsərrüfatı məhsullarının rahat şəkildə paytaxta gətirilməsinə şəait yaratmışdır. Bundan əlavə Meyvəli tikilib yerli fermelərin istifadəsinə verilən soyuducu anbarda kənd təsərrüfatı məhsullarının keyfiyyətini itirmədən əhalinin istifadəsinə verilməsi də bu məqsədə qulluq etməkdədir. Ən əsası olaraq da, ölkəmizdə müasir standartlara tələb verən Meyvəlinin qurulması nəinki regionda və hətta MDB məkanında analoqu olmayan bir Meyvə Tərəvəz Bazası olmaqla ölkənin inkişaf tempinə ozdəstəyi və əhalinin rifahini yaxşılaşdırılması və yeni iş yerlərinin açılması baxımından oz əvəzedilməz tovhəsini vermiş və bununla da ölkə rəhbərliyinə bir dəstək nümunəsi nümayiş etdirmişdir.
Pezinok
Pеzinоk  — Slovakiyanın cənub-qərbində şəhər. Kiçik Karpat dağ massivinin yamacında yerləşir. Şəhər və onun ətrafındakı kəndlər (Modra və Svetı Yur) öz yüksək səviyyəli şərabı və üzümlük sahələri ilə məşhurdur. Əhali sayı 21 min nəfərə yaxındır.
Coğrafiyası və iqlimi
Pezinok Bratislavadan 22 km şimal-şərqdə yerləşir.
Ubır
Ubır — Türk mifologiyası və xalq inancında Vampir mənasını verər. Obur, Hobur, Vupar, Opkur, Opkan olaraq da bilinər.
Xüsusiyyətləri
Günahkar kəslər məzarda bir heyvan şəklinə bürünər və Ubır halına çevrilər. İri başlı, uzun quyruqlu bir varlıqdır. Ümumiyyətlə ölən cadugərlər Ubıra çevrilər. Ağızından atəş püskürür. Günlərlə hətta aylarla hərəkətsiz qala biləcəyi kimi istədiyində uça bilər də. Heç kimə qorxmaz. Ətrafına yoluxucu xəstəlik yayır. Nə tapsa yer. Ubır olan bir ölünün məzarı açılıb mismar çırpılır. Istədiyində istədiyi şəklə girə bilər. Kurt və ya çöl iti qılığına girib qoyunları parçalar. Bir dağın başında toplanıb, qaçırdıqları insanları yerlər. Bir ölünün o biri olmaması üçün atəşin altından keçirilməsi lazımdır. Daha çox Rumıniya və Moldovada yaşayan türk topluluklarınca Vampir mənasında istifadə edilər. Fin Ugor qövmlərinə də bənzər söyleyişlerle iştirak edər. Ele keçirdiyi insanın içində yaşayan qorxunc bir varlıqdır. İçində Ubır olan kimsə ona bənzəməyə başlayır, yeməyə doymaz. Amma yesə də zəif qalır. Çünki onun yediyi yemək öz bədəninə deyil, Ubır'a siner. Tatar xalqında "Ubır özü doysa da gözü doymaz" kimi bir deyim də vardır. Ubırlı insanlar gecə qalxıb yemək axtarırlar, tapa bilməyincə də alov yumağına çevrilərək bacadan çıxarlar və başqa insanların yeməyini çalarlar. Ubır da eynilə alov kimi doymaq bilməz, azğın, acgöz, hər şeyi udan bir varlıqdır. Bundan başqa Lesli bəslənər. İstədiyi an pişik, it və ya gözəl bir qız qılığına girə bilər. Ubır qadınları və heyvanları əmməyi də sevər.
Obot
Obot — türk və altay xalq inancında doyumsuzluq cini. Ubot olaraq da deyilər. Ubırın bir növüdür. Görünüşləri son dərəcə çirkindir. Dişləri çox böyük və qorxuncdur. İri sümükləri vardır. Davamlı yerlər amma doymazlar çünki, yediklərini anında geri çıxararlar. Atəşli gözləri vardır. Ailələri və evləri mövcuddur. İnsanların içinə girərək və ya müsəllət olaraq bütün sərvətini xərcləməsinə səbəb olarlar. Söz mənası olaraq ələ alındığında yemək, udmaq, yox etmək mənaları var. Obur sözü ilə eyni kökdən gəlir.
Opqan
Opqan (və ya Vupqan, Çuvaşca: Вупкăн, Vupkăn — "səfalət gətirən, ziyan verən"); Çuvaş mifologiyasında pis bir ruh.
Çuvaşlar epidemiya xəstəliklər və ruhi xəstəliklər daxil olmaq üzrə bir çox qorxunc xəstəliklərin səbəbi olaraq onda mütəfəkkirlər. Vupqan sürətli bir külək şəklində insanlara gəlir və düşüncələrinin pozulmasına gətirib çıxarar. Vupqan özünü görünməz edər. Onu sakitləşdirmək üçün üç qara qoyun qurban edilir. Birincisi ata vupqana ("vupkăn aşşĕ"), ikinci ana vupqana ("vupkan amăşĕ") və son qoyun vupqan tanrısına (vupkăn turro) hədiyyə edilir. Vupqan bir it kimi təmsil edilir və dağıdıcı bir varlıqdır. Ondan yalnız hiyləgərlik sayəsində xilas olmaq mümkündür.
Vupar
Vubar (Vopar, Vapar, Vubar Çuvaşca: Вупăр, Vupăr); Çuvaş mifologiyasında pis bir ruh. Vubar gecələri görünər və heyvanların və insanların havasız qalaraq boğulmasına səbəb olar. Atəş saçan bir ilan kimi görsənir. Qadın və ya kişi qılığına bürünər. Yatan insanlara hücum edər, onu əllə tutmaq qeyri-mümkündür. Xristian Çuvaşlar ondan qorunmaq üçün qollarını yatarkən çarpaz olaraq qoyarlar (xaçı xatırlatdığı üçün).
Etimologiya
(Ub/Ob) kökündən törəmişdir. Acgözlük, gonbul mənası ehtiva edər. "Obruk" sözü də eyni kökdən gəlir və girdap deməkdir.
Küftə
right|thumb|Küftə ve bibər right|thumb|Çiy küftə right|thumb|İçli küftə thumb|right|Təbriz küftəsi thumb|right|Akçaabat küftəsi
Küftə - Azərbaycan mətbəxinin önəmli yeməklərindən biridir. Çəkilmiş ətin qarışıq tərkiblə bişirilmiş halıdır və çox növləri vardır. Ən çox məşhur olanları Küftə-bozbaş, Təbriz küftəsi, Rizə küftə və Tava küftəsidir.
Müqəddəs İohann kilsəsi (Göygöl)
Müqəddəs İohann lüteran kilsəsi — Azərbaycanın Göygöl şəhərində tarixi-memarlıq abidəsi.
Təbriz küftəsi
thumb|right|Təbriz küftəsi
Müqəddəs İohann kilsəsi (Göygöl)
Tarixi
Müqəddəs İohann kilsəsi 1854-cü ildə almanlar tərəfindən tikilib, 1857-ci ildə istifadəyə verilib. O dövrdən 1941-45-ci illərdəki müharibəyədək kilsə kimi fəaliyyət göstərib. Almanlar buradan sürgün olandan sonra müxtəlif məqsədlər üçün istifadə edilib. Hərbi qospital və idman məktəbi kimi fəaliyyət göstərib. 2005-ci ildən isə Göygöl rayon Tarix Diyarşünaslıq muzeyi kimi fəaliyyətdədir. .
Təbriz küftəsi
Hazırlanma qaydası
Təbriz küftəsi hazırlamaq üçün əvvəlcə əti soğanın bir hissəsi ilə birlikdə ətçəkən maşından keçirdib qarışdırın. Bundan sonra düyünü sarıköklə qarışdırın. Tam bişmədən, biraz yumşaldıqdan sonra ocaqdan götürün. Suyunu süzüb qiyməni əlavə edin. Noxudu bişirin. Bundan sonra kartofu da bişirin. Bişmiş kartofu yaxşıca əzib qiyməyə qatın. Üç ədəd yumurtanı da qiyməyə əlavə edərək qarışdırın. Yumurtalı qiyməyə duz, istiot əlavə edib qarışığı yaxşıca qarışdırın. Sonra qiyməli qarışığa kiçik – kiçik doğranmış qöyərtini də əlavə edin. Təbriz küftəsi hazırlanarkən əvvəlcədən qurudulmuş göyərti də istifadə etmək mümkündür. Ancaq qurudulmuş göyərti istifadə edilirsə, onları yumşalması üçün əvvəlcədən suda isladın və bu suyu süzün.
Müqəddəs İohann kilsəsi (Göygöl)
Tarixi
left|200px|thumb|Alman lüteran kilsəsi 1908-ci ildə
Təbriz küftəsi
Hazırlanma qaydası
İki ədəd yumurta suda bərk bişirilir. Bu yumurtaların qabıqları soyulur və bunlar 4 hissəyə bölünür.
Qalan soğanı halqa şəklində doğrayın. Böyuk bir qazana bir az yağ əlavə edin və bu doğranmış soğanları bu yağda qızardın. Soğan halqaları bişib qızılı rən alana qədər bişirin. Bu bişmiş soğanların 2/3 hissəsini ayırın. Qalan soğanın içərisinə doğranıb qabığı təmizlənmiş 450 qram doğranmış pomidor töküb bişirməyə davam edin.
Pomidor bişərkən, qiyməni 4 – 5 hissəyə bölün. Yumru hala gətirib küftə hazırlayın. Adətən Təbriz küftəsi iri olmalıdırş Əllırinizdə qiyməyi girdələyib içini açıb dərinləşdirin. Küftələrin içərisində hazırladığınız oyuğa qızardılmış soğanı, bərk bişmiş yumurtanı, quru alçanı əlavə edin və qiyməni küftə halına gətirin. Hazır küftələri qazana düzün. Qalan qiyməni də eyni qaydada küftə hazırlayın.
Qeyd: Küftənin içərisinə yumurta yerinə quru meyvə və qoz da qoymaq mümkündür. Bunun üçün adətən armud qurusu (armud qaxı), quru albalı qoymaq məqsədəuyğundur.
Soğana pomidor bişib qızarılan kimi, üzərinə qazana qaynar su əlavə edin. İstəyə görə qazana bir az turş təzə alça, kiçik – kiçik doğranmış yaşıl bibər də əlavə etmək mümkündür. Su qaynamağa başladıqdan sonra küftələri qaynayan suolan qazana əlavə edin. Qazanın qapağını örtün. Biraz qaynadıqdan sonra suyun içərisindəki küftə və bişmiş tərəvəzlər suyun  üzünə çıxacaq. Bundan sonra da təbriz küftəsi təqribən 45 dəqiqə vam odda bişməlidir.
Süfrəyə veirilmə qaydası
Küftə və bulyon süfrəyə ayrılıqda verilir. Xörəyin bulyonu şorba kimi, küftələr isə ikinci xörək kimi yeyilir.
Xarici yaddaş
thumb|Sərt disk: [[CompactFlashа 2 Гб ]] thumb|Fləş yaddaş
Xarici yaddaş - məlumatların uzun müddət saxlanması üçün yaddaş qurğularının məcmusudur. Xarici yaddaşın tərkibinə elastik və bərk maqnit disklərində toplayıcılar, optik və maqnit-optik toplayıcılar, maqnit lentində toplayıcılar daxildir. Adətən proqram və verilənlərin arxivləri xarici yaddaşda saxlanılır. Xarici daşıyıcılarda yerləşdirilmiş informasiya kompyuterin işə salınıb salınmamasından asılı deyildir.
Toğrul
Toğrul — türk mifologiyasında Anka Quşu. Tuğrul və ya Doğrul da deyilir. Macar da Turul olaraq bilinər. Fövqəltəbii xüsusiyyətləri olan qırmızı rəngli nəhəng quş. Ölümsüzlüyü və yenidən dirilişi işarələr. Hər gün yenidən doğular. Digər bir çox Dünya xalqlarının mifologiyalarında də müxtəlif adlarla mövcuddur. Ancaq Türk mifologiyasındakı bu quşun digər mifologiyalardakı bənzərlərindən ən əhəmiyyətli fərqi tək başına olmayıb bir bənzərinin hətta əkizinin olmasıdır. Qonrul Kuşu, Toğrul Kuşu ilə birlikdə xatırlanar. Hər ikisi də Anka quşunun bütün xüsusiyyətlərini saxlayarlar. Toğrul Kuşu yeraltına də enə bilər. Atilla Xanın və bəzi Oğuz boylarının bayraqlarında iştirak etmişdir. Oğuz Kağan ilk yoldaşını başında Tuğrul Kuşu olan bir ağacın kovuğunda tapmışdır. Macarlar armalarında iştirak edən bu quşa "Turul" deyərlər. Bir əfsanəyə görə Toğrul Kuşu Monqolları, Konrul Kuşu isə Türkləri işarələr. Igidləri qanadlarının altına alıb kömək edər, nə istəsə edəcəyini söyləyir. Tükləri sihirlidir, iki tükünü bir-birinə sürtünce zənci bir cin gəlir və üç diləyi yerinə yetirər. Üfüq nöqtəsinin kənarındakı sonsuz dənizdə olan kafdağının ardındakı qaranlıqda yaşayır.
Etimologiya
(Tog/Doğ) kökündən törəmişdir. Doğan, yenidən doğan mənalarını daşıyır. Doğan adlı bir quşun tapılması da bu sözün quşlarla olan əlaqəsini açıqca ortaya qoyar. Bundan başqa təbiət, doğurmaq sözləri ilə də kökendeştir.
Şamaxı yeparxiyası
Şamaxı yeparxiyası — 1815-ci ildə Qafqaz Albaniyası katolikosluğu nun ləğvindən sonra onun ərazisində yaradılmış iki yeparxiyadan biri. Digəri isə Qarabağ yeparxiyası idi. 1911-ci il məlumatlarına görə kilsə üzvlərinin sayı 60.000 nəfər idi. 1918-ci ildən sonra Bakı yeparxiyası kimi tanınmağa başlamışdır.
Tarixi
Yeparxiyanın ilk mərkəzi əvvəl indiki Şamaxı rayonun o dövrdə xristian tatlar yaşayan Saqiyan kəndindəki Müqəddəs Şəhid Stepannos monastırı idi. Yurisdiksiya ərazisi Dağıstan vilayəti və Şamaxı quberniyası ndan (Göyçay, Şamaxı, Bakı və Saqiyan) ibarət idi. 1838-ci ildə yepiskop Hovhannes Şahxatunyants (Հովհաննես Շահխաթունյանցի) tərəfindən mərkəzi Saqiyandan Şamaxı şəhəri nə köçürülmüşdü. Baş kafedral məbədi Şamaxı Surp Astvatsatsin kilsəsi (1701-ci ildə tikilib) təyin edilmişdi. 1844-cü ildə yurisdiksiyaya Türkmənistan da daxil edilsə də, 1892-ci ildə Rusiya hökumətinin tələbi ilə Həştərxan yeparxiyasına verildi. 1853-cü il məlumatlarına əsasən 34 kilsə və 31 kilsə işçisi vardı. 1890-cı ildə bu say 39 kilsəyə çatmışdı.
Azərbaycan Demokratik Respublikası qurulandan sonra yepiskop Baqrat Vardazaryan tərəfindən kilsə mərkəzi Bakıdakı Müqəddəs Qriqori kilsəsi nə köçürüldü. Bu dövrdən sonra yeparxiya Bakı Yeparxiyası kimi tanınmışdır. Cumhuriyyətin süqutundan sonra isə 3 sentyabr 1920-ci ildə yeparxiya müvəqqəti olaraq Gəncə vikarlığı ilə birləşdirildi və Gəncə dən Səmərqənd əcən geniş bir yurisdiksiyaya çevrilərək "Bakı-Türkmənistan yeparxiyası" adlandırıldı. 3 il sonra Gəncə yenidən yeparxiyadan çıxarılaraq əvəzində Nişapur və Məşhəd kimi İrandakı erməni kilsələri tabe edilərək "Bakı-Türküstan yeparxiyası" quruldu. 1927-ci ildə o vaxtadək Qarabağ yeparxiyasının tərkibində olmuş Lənkəran da bu yurisdiksiyaya verildi. 1930-cu illərdə yeparxiyanın fəaliyyətinə son verilmişdir. Yeparxiyanın ərazisində sonradan Erməni Qriqorian Kilsəsinin Bakı yeparxiyası fəaliyyətə başlamışdı.
Məktəbləri
Yeparxiya ərazisində müəyyən dini məktəblər açılmışdı. Bunlar 1864-1885-ci illərdə fəaliyyət göstərən Saqiyan kəndindəki Müqəddəs Şəhid Stepannos monastırı məktəbi, Şamaxı teoloji seminariyası (1844-cü ildə tikilib), Mədrəsə kəndi prixod məktəbi, Bakı da 1869-cu ildə açılmış Mesrop prixod məktəbi, Müqəddəs Hripsime Qız məktəbi, 1873-cü ildə Dərbənd də fəaliyyətə başlamış Məryəmyan məktəbi idi.
Alman lüteran kilsəsi (Gədəbəy)
Alman lüteran kilsəsi — Azərbaycanın Gədəbəy şəhərində tarixi-memarlıq abidəsi.
Tarixi
Lüteran kilsəsi 1868-cu ildə almanlar tərəfindən inşa olunub.
Bruney bayrağı
Bruney bayrağı — Bruneyin Dövlət bayrağı
Küllülü
Küllülü — Azərbaycan Respublikasının Ağsu rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Kulullu Ağsu rayonunun Padar inzibati ərazi vahidində kənd. Şirvan düzündədir.
Mis Sərçeşmə
Mis Sərçeşmə — İranın Kirman ostanının Rəfsəncan şəhristanının mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 8,451 nəfər və 2,182 ailədən ibarət idi.
Küllülü
İnfrastruktur
2015-ci ilin iyun ayının 25-də kəndə ilk dəfə olaraq təbii qaz verilmişdir.
Hər bir insan hökmdardır (kitab)
200px|thumb|right|Kitabın 3-cü nəşrinin üz qabığı (2015) Hər bir insan hökmdardır — Rövşən Abdullaoğlunun "Psixoloji kitablar silsiləsində" yazdığı və 2012-ci ildə Qədim Qala nəşriyyatında nəşr olunmuş əsər.
Haqqında
Var-dövlət içində üzən insanın batini mənfi narahatedici fikirlər və əzabverici hislərlə doludursa, o, yenə də özünü dünyanın ən kasıb, miskin insanı kimi hiss edəcəkdir. O, hər nə qədər böyük alınmaz qəsrlərdə yaşasa belə, yenə də Somalidə küçədə yatan, lakin ruhu gələcəyə ümidlə dolu olan, müsbət düşüncələrlə yaşayan gəncdən daha çox özünü evsiz-eşiksiz biri kimi hiss edəcəkdir…
Batini yoxsulluqdan azad olan ən az vasitələrlə varlı olacaqdır. Batini yoxsul olan kəs isə dünya sərvətinin üzərində otursa belə, yenə də kasıbdır.
Nəşr
Kitab azərbaycan dilində 4 dəfə — 2012, 2013, 2015 və 2017-ci illərdə təkrar nəşr olunub.
Satış
Kitabevim. AZ kitab mağazasının 2016-cı ildə ən çox satılan 30 bədii, uşaq və tərcümə ədəbiyyatı kitablarının siyahısında "Bədii (Çağdaş Azərbaycan Ədəbiyyatı silsiləsi üzrə)" kateqoriyası üzrə 25-ci olub.
Kursor
thumb|Kursor Kursor (cursor) - displey ekranında klaviaturadan daxil edilən növbəti işarənin əks etdiriləcəyi mövqeyi göstərən işıqlanan simvol.Kursor mətn kursoru və maus kursoru fərqləndirilir.
Mətn kursoru ekranda sayrışan simvoldur (adətən şaquli xətt). Bu simvol ekrana növbəti simvolun daxil ediləcəyi yeri göstərir. Maus kursoru mausun ekranda hərəkətini və onun köməyi ilə aparılan əməliyyatları əks etdirən qrafik nişandır (çox vaxt ox şəklində olur).
Növləri
Blokşəkilli kursor – ekranda piksellə ölçülən eni və hündürlüyü mətn rejimində olan simvol oyuğunun ölçülərinə uyğun gələn kursor. Mətn emalı proqramlarında istifadə olunur.
Erigeron schalbusi
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Alman lüteran kilsəsi (Şamaxı)
Alman lüteran kilsəsi — Azərbaycanın Şamaxı şəhərində tarixi-memarlıq abidəsi.
Tarixi
Alman lüteran kilsəsi 1869-cu ildə almanlar tərəfindən inşa olunub.
Echeveria elegans
(Echeveria elegans) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Meksikanın yarımsəhra zonalarında bitir.
Botaniki təsviri
Echeveria elegans sukkelent bitki növü olub 5-10 sm hündürlükdı və 50 sm genişliyində olur, yarpaqları göy-yaşıl rənglidir.
Şərqi Timor bayrağı
Şərqi Timor bayrağı — Şərqi Timorun Dövlət bayrağı
Müntəxəbat
Müntəxəbat — Müəlliflərin, yazıçıların seçilmiş əsərlərindən və ya onların hissələrindən ibarət dərs vəsaiti.
Su polosu arenası (Bakı)
Su polosu arenası — Bakı şəhərinin Səbail rayonunda, əsasən su polosu yarışlarının keçirilməsi üçün nəzərdə tutulan arena. Arena Dövlət Bayrağı Meydanının cənub ucunda yerləşir. Arena təxminən üç min insan üçün nəzərdə tutulmuşdur. 2015-ci ildə arenada 2015 Avropa Oyunları çərçivəsində su polosu yarışmaları keçirildi.
Tarixi
İlk Avropa Oyunlarının Təşkilat Komitəsinin sədri Mehriban Əliyeva ilk dəfə olaraq, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sədrliyi ilə 2013-cü il fevralın 3-də keçirilmiş Oyunların Təşkilat Komitəsinin ilk iclasında Bakıda su polosu arenasının qurulacağını elan etdi.
Mənucan
Mənucan — İranın Kirman ostanının şəhərlərindən və Mənucan şəhristanının mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 12,110 nəfər və 2,501 ailədən ibarət idi.
Bağdad Amreyev
Bağdad Kultay oğlu Amreyev (, d. 1 mart 1959, Şolakkorğan, Sozak rayonu, Cənubi Qazaxıstan vilayəti, Qazaxıstan SSR, SSRİ) — qazax bürokrat, diplomat, Qazaxıstan baş nazirinin sabiq müşaviri, Türk Dövlətləri Təşkilatının sabiq baş katibi və hal-hazırkı Türk İnvestisiya Fondunun prezidenti.
Təhsili
1982-ci ildə Tacikistan Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsindən məzun olmuşdur. Qazaxca, rusca, ərəbcə, ingiliscə, türkcə və farsca bilir.
Fəaliyyəti
Daha əvvəllər Qazaxıstan Respublikasının İran, Türkiyə, Misir və Səudiyyə Ərəbistanında səfiri olan Amreyev 3 sentyabr 2018-ci ildə Çolpan-Atada reallaşan Türk Şurası dövlət başçılarının VI zirvə görüşündə 3 dövrlük Türk Şurası (indi ki Türk Dövlətləri Təşkilatı) baş katibi seçilmişdir.
Eyni zamanda, Qazaxıstan baş nazirinin müşaviri və Qazaxıstan Respublikasının Orta Şərq və Afrika üzrə xüsusi səfiridir.
21 oktyabr 2022-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən Türk Dövlətləri Təşkilatının Baş katibi vəzifəsində səmərəli fəaliyyətinə və Azərbaycan Respublikası ilə Təşkilatın üzvü olan ölkələr arasında tərəfdaşlıq əlaqələrinin inkişafında xüsusi xidmətlərinə görə "Dostluq" ordeni ilə təltif edilib
Xudaverdi Abbasov
Abbasov Xudaverdi Məhəmməd oğlu — "Azərbaycan Bayrağı" ordeni Qarabağ döyüşçüsü.
Həyatı
Xudaverdi Məhəmməd oglu Abbasov 9 noyabr 1957-ci ildə Agcabədi rayonunun Kəhrizli kəndində anadan olub. Kəhrizli kənd orta məktəbində 10 il təhsil alıb. Bakı şəhərindəki texniki peşə məktəblərinin birində elektrik qaynaqcısı peşəsinə yiyələnib. 1977-ci ildə ailəliklə Agdam rayonuna köcüblər. Moldaviyada hərbi xidmətdə olub. Orada yaxşı xidmət etdiyinə görə komandanlıq tərəfindən müxtəlif fəxri fərmanlara layiq görülüb. Xudaverdi hərbi xidməti başa vurduqdan sonra Agdama qayıdıb. Rayonda elektrik qaynaqcısı peşəsində calışıb.
1992-ci ilin fevral ayında "Qarabagın müdafiə Şahinləri" dəstəsində döyüşməyə başlayıb. Rota komandiri kimi bütün tapşırıqları layiqincə yerinə yetirib. Naxcivanik, Kətik, Xramort kəndləri ugrunda vuruşub. Xanabad, Orta kənd, Kasaped, Dəmirlər, Aterk əməliyyatlarında, Canyataq, Gülyataq kəndlərinin müdafiəsində böyük qəhrəmanlıqlar göstərib. Xocalı faciəsi zamanı yüzlərlə soydaşımızın xilas olunmasında iştirak edib.
Xudaverdi Abbasovun Agdərə rayonunun Mehmanə kəndinin azad edilməsində əvəzsiz şücaəti olub. Kəndin müdafiəsini onun komandirlik etdiyi rota təmin edirdi. Ermənilərin Mehmanə kəndinə növbəti hücumu zamanı igid döyüşcü düşmənlə son nəfəsinədək döyüşüb, düşmənin xeyli canlı qüvvəsini və texnikasını məhv edib və elə bu döyüşdə də 24 avqust 1992-ci ildə qəhrəmanlıqla Şəhid olub. 25 avqust tarixində Xudaverdi Abbasov Kəhrizli kənd qəbiristanlıgında torpaga tapşırılıb.
16 sentyabr 1994-cü ildə Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyev tərəfindən Xudaverdi Abbasova "Hərbi Xidmətlərə görə" medalı təltif edilmişdir.
Haiti bayrağı
Haiti bayrağı — Haitinin Dövlət bayrağı
Keqon şəlaləsi
Keqon ( Keqon-taki) — Yaponiyada şəlalə. Şəlalə Toçiqi prefekturasının Nikko şəhəri yaxınlığındadır. Nikko Milli Parkı ərazisində yerləşir. Tyudzendi gölündən çıxan Daiyaqava çayı üzərində yerləşən şəlalənin hündürlüyü 97 metrdir. Vaxtıilə çay yatağı vulkan püskürməsi zamanı lava ilə dolmuşdur. Çayın geoloji fəaliyyəti nəticəsində yataq böyümüş və Keqonla yanaşı on iki kiçik şəlalələr meydana gəlmişdir.
Ümumi məlumat
Şəlalə öz adını buddist mənbələrindən götürmüş (華厳経 Keqonqe). Nikko şəhəri yaxınlığında ümumən 48 şəlalə mövcuddur. Keqon isə bunlardan ən məşhurudur. Bundan başqa Keqon ölkənin ən gözəl üç şəlaləsindən biridir (Nati -Vakayam prefekturası, Fukuroda - İbaraki prefekturası) 1900-cu illərə qədər şəlaləyə gediş çox çətin idi. Şəlalə yaxınlığında Çaşitsu (çay evi) tikildikdən sonra ərazi turistlərin sevimli məkanına çevrildi. 1930-cu ildən xüsusi qaldırcı qurğu xidmət göstərir. Yay aylarında şəlalə ətrafında qaranquşların uçuşunu müşahidə etmək olar. Bu mənzərəni pulsuz müşahidə meydançasından seyr etmək olar. Əraziyə qalxan lift 100 metrdən sonra şəlaləyə çatır. Yaxınlıqda Aketidayra rəsədxanası yerləşir. Payız zamanı ərazi daha cəlb edici olur. Bəzən bölgəyə yaxın olan magistiral yolda tıxaclar meydana gəlir. Qış aylarında şəlalə donur.
2003-cü ildə şəlalənin geri çəkilmə sürrəti müəyyən olunmuş və məlum olmuşdur ki, şəlalə gölə il ərzində 1,8 sm gölə yaxınlaşır. Şəlaləyə gedən yol 1300 m hündürlükdən keçir. Həm şəlalə, həm də, Nikko şəhərində yerləşən  buddizm və sintoizm məbədləri YUNESKO-nun Ümumdünya irsi siyahısına daxil edilmişlər.
Şəlaləyə getmək üçün daha çox ictimai nəqliyyatdan istifadə olunur. İlk öncə eKeqon və ya Kinu kspress qatarına minmək lazım. Qatar Asakusa stansiyasından yol düşür və Simo-İmaiti dayanacağına kimi getmək gərək. Ümumi səfər 2 saat çəkir. Sonra yerli elektrik qatarı sizi son məntəqəyə qədər aparır. Bundan başqa Tobu-Nikko Station dəmiryolu stansiyasından avtobus fəaliyyət göstərir. Şəlaləyə ən yaxın dayanacaq Tyudzen-dzi-onsendir.
İntiharlar
Fudzimuranın intiharı və vida məktubu qısa müddətdə qəzetlərdə sensasiyaya səbəb oldu və məşhur yazıçı Natsume Soseki tərəfindən əsər kimi qələmə alındı. Bu şəlaləni sevgi ümidini itirən və ya başqa səbəblərdən ümidsiz olan gənclər üçün populyar bir intihar məkanı halına gətirdi (Verter effekti).
114 saylı Şəki kənd birinci seçki dairəsi
Azərbaycan Respublikası 114 saylı Şəki kənd birinci seçki dairəsi — Azərbaycan Respublikasında seçki dairəsi.
Vəzi
Vəzi yaxud Vəz — (glandula; glandulae; buna görə vəzilərin iltihabına adenit — adenitis deyilir.) sekresiya ya ekskresiyaya malik epitel hüceyrələrindən (vəzi toxumasından) təşkil olunmuş üzvə deyilir. Epitel toxuma vəzinin əsas kütləsini, birləşdirici toxuma isə onun stromasını (istinadını) təşkil edir.
Vəzilərin inkişafı
Digər hallarda həmin qovuqcuq, ya borucuq qeyri-bərabər inkişaf nəticəsində ətrafa doğru yeni çıxıntılar buraxır, ətraf mezenxim elementləri buna qarşı reaksiya törədərək həmin çıxıntıların arasına daxil olur və gələcək vəzinin stromasını (istinadını) təşkil edir. Bu üsul ilə şaxəli ya mürəkkəb vəzi əmələ gəlir. Bunun ifrazedici kütləsini vəzi epitelindən əmələ gəlmiş qovuqcuqlar ya borucuqlar, istinadını mezenximdən diferensasiya etmiş birləşdirici toxuma təşkil edir. Bu törəmələri xaricdən əhatə edən mezenxim qatından vəziyə məxsus kapsul hasil olur. Beləliklə, vəzi iki növ toxumanın (epitel və birləşdirici toxumaların) birlikdə inkişafı nəticəsində əmələ gəlir.
Bəzi hallarda vəzi selikli qişanın epitel qatından inkişaf edib oradaca qalır, digər hallarda vəzi epitel qatdan tədricən uzaqlaşır və inkişaf etdiyi mənbə ilə axacaq vasitəsilə rabitədə qalır.
Quruluşu və vəzifəsi
Hər bir təkborulu vəzinin dibi — fundus, cismi — corpus, boynu — collum və dəliyi (ağzı) — ostium vardır. Vəzinin dibi ilə cismi birlikdə uz kamera adlanır. Şaxəli vəzilərdə boyun axacaq vəzifəsini ifa edir. Mürəkkəb vəzilərdə bir baş axacaq və bir neçə əlavə kiçik axacaqlar olur ki, bunlar da uz kameralara açılırlar. Vəzinin ifrazedici hissəsini həmin kameralar təşkil edir. Axacaqların və kameraların daxili səthləri bir və ya çoxqatlı epitel ilə örtülüdür; epitel təbəqəsini xaricdən birləşdirici toxuma fibrillərindən təşkil olunmuş əsas zar — membrana basalis əhatə etmişdir. Bir sıra kameraların toplaşmasından paycıqlar — lobuli; bunların birləşməsindən paylar — lobi və nəhayət payların da bir yerə yığışmasından vəzinin özü hasil olur. Pay ya paycıqlar bir-biriləri ilə birləşdirici toxuma qatları vasitəsilə birləşir.
Vəzi xaricdən lifli qişa — tunica fibrosa və ya ağlı qişa — tunica albuginae ilə, yəni kapsul ilə əhatə olunmuşdur. Beləliklə vəyilər ifrazedici epitel ünsürlərindən (vəzi toxumasından) — parenximadan və onları bir-birilə birləşdirən birləşdirici toxumadan — stromadan təşkil olunmuşdur. Ona görə vəzi toxumasından təşkil olunmuş böyük vəzilərə parenximatoz üzvlər deyilir. Vəzilərdə qeyd olunan ünsürlərdən başqa artıq miqdarda qan və limfa damarları və sinirlər də vardır.
Vəzilərin vəzifəsi məhsul hazırlamaqdır. Bunların hasil etdikləri məhsul iki nıvdür: ifrazat — sekret və ifrağat — ekskret. Sekret bədənə lazım olan məhsula deyilir, məsələn: mədə şirəsi, ağız suyu. Ekskret isə bədənə lazım olmayan məhsuldur, məsələn: sidik, tər. Sekret çox vaxt maye halında olur, bəzən isə diri, ya ölü hüceyrələrdən ibarət olur, məsələn cinsiyyət vəzilərinin sekreti kişilərdə toxum, qadınlarda — yumurtadır.
Portal (veb)
Portal — web-saytlarda məhdud yönümlü tematik axtarış sistemlərinin yaradılması, paylanmış şəbəkədə tematik sorğunun yerinə yetirildiyi başlanğıc nöqtəsidir. Portal müraciət edilmə göstəricisi kifayət qədər yüksək trafiki və istinadların sayı çox olan hər hansı sayt da ola bilər.
Portal İnternet resurslarından baş çıxarmağa imkan verən, bu sistemə optimal, səmərəli daxil olmaq və çıxmaq imkanlarını nəzərdə tutan, sonradan digər oxşar portallara elektron istinadlar edilən və zəruri hallarda virtual məsləhətlər verən rahat sorğu-axtarış sistemi. Həmçinin, şəbəkə istifadəçilərinin müəyyən serverlər çoxluğuna müraciət etməsinə imkan verən serverdir.
Futbol topu
thumb|160px|[[1984 Yay Olimpiya Oyunlarında istifadə olunan "Adiddas Tanqo" adlı top]] Futbol topu — futbol oynamaq üçün top. Onun parametləri futbol qaydalarının ikinci qaydasına görə müəyyən olunur. Futbol topunun çevrəsi 68 ilə 70 santimetr, çəkisi 410 ilə 450 qram arasında olmalıdır.
Tarix
thumbnail|right|Fussball 1936 Futbolun inkişafının ilkin mərhələsində topu heyvanların sidik kisələrindən düzəldilirdi; amma belə toplar, güclü zərbə vuranda, tez sıradan çıxırdı. Topun istehsalı, 1838-ci ildə Çarlz Qudier tərəfindən vulkanizasiya edilmiş kauçuk kəşf edəndən sonra, daha keyfiyyətli oldu. 1885-ci ildə Qudier rezindən hazırlanmış topu təqdim edir. Topun rezindən hazırlanması onun sıçrayış keyfiyyətini və möhkəmliyini artırdı.
7 ildən sonra Riçard Lindon ilk hava ilə doldurulan top üçün rezin kamera hazırlamışdı. Sonra o kamera üçün nasos hazırladı və Londondakı sərgidə medal qazandı. Kauçuk və hava ilə doldurulan kameralar saəsində futbol topunun sənayə istehsalı üçün lazımi texniki şərait yaranıb.
1863-ci ildə, futbol qaydallarını bəlli edən, İngiltərə Futbol Assosiasiyası yarandı, amma həmin vaxt futbol topu haqqında heçnə yox idi. 1872-ci ildə topun rəsmi standart ölçüsü və kütləsi elan olundu. O vaxta qədər topun ölçüsünü və kütləsini iki komanda arasında qarşılıqlı razılaşmasıyla müəyyənləşdirilirdi. Yeni qaydalara əsasən, sferik formasında olmalı və həcmi 68,6-71,7 sm olmalıdı.Kütləsi isə 368-dən 425 qrama qədər dəyişə bilərdi 1937-ci ildə topun kütləsi 410-450 qrama qədər artırıldı və bu qayda indiyədək tətbiq olunur. 1888-ci ildə İngiltərə futbol liqası yaranır və məhz bu liqanın sifarişləri sayəsində topun istehsalı artdı. Bu topları “Mitre” və “Thomlinson” kompaniyası hazırlıyırdı. XX əsrin əvvəllərində topun keyfiyyəti yaxşılaşdı. Bu yeni və daha möhkəm kauçuk sayəsində baş verdi. Top daxili kameradan və cilddən ibarət idi. Cild təbii dəridən və bir birinə tikilmiş 18 paneldən hazırlanırdı. Nippel (topu dolmaya kömək edən və boşalmağa imkan vermiyən topun içində olan qurğu) kəndirlərin altında yerləşirdi. 1960-cı ildə ilk sintetik top hazırlanmışdı. Təbii dəri yenədə istifadə olunsada 1980-ci ildə sintetik materiallar onu tam əvəzlədi.
Təchizatçılar
Bütün dünyada bir çox şirkətlər toplar istehsal edir. . Hesablamalara görə, bütün futbol topların 40% Sialkot şəhərində (Pakistanda) olmaqla, qalanı Çində, Hindistanda və digər iri istehsalçılar hazırayır. 1962 FİFA Dünya Kubokunda top problemini həlli kimi Adidas "Adidas Santyaqo" topunu təqdim etmişdi, bununlada o, FİFA və UEFA-nın keçirdiyi oyunlarda top tədarükünə dair müqavilə imzalamışdı (müqavilə 1970-ci ildən qüvədədi). Həmçinin Adidas 2008 Yay Olimpiya Oyunlarını toplarla təmin etmişdi.
Konstruksiya
Futbol topunun 3 əsas komponentləri var:cild,altlıq və kamera thumbnail|right|Kəsilmiş ikosaedr
Cild
Əvvəl cild təbii dəridən hazırlanırdı,indi isə sintetikaya üstünlük verilir,ona görəki dəri suyu özünə çəkir və top buna görə ağırlaşır.Əsasən top hazırlayanda PVC (viniplast) və PU (poliüretan) materiallarından istifadə olunur.Müasir topların çoxusu 32 su keçirməz panellərdən ibarətdir,onlardan 12 beşbucağ formasında,20 isə altıbucağ formasındadı.Panelləri əl və maşın üsulla tikirlər yada yapışqanan bir birinə yapışdırılar.
Topa sferik forması içəri vurulan havanın təzyiqi nəticəsindədi.İlk dəfə belə top 1950-ci ildə Danimarkada Select firması hazırkamışdı,sonra isə Avropada geniş yayıldı.Dünyada isə 1970 ilin dünya çempionatından sonra daha çox istifadə olunmağa başlandı və Adidas firması tərəfində belə toplar istehsal olunmağa başlandı.Əvvəl toplar 18 uzunsov hissələrdən və iplənmədən ibarət idi və daha çox voleybol topuna bənziyirdi.Belə konstruksiyalı toplar indidə kifayət qədər yayılıb.
2004- il avropa çempionatında Adidas top hazırlamada yenilik elədi və Roteiro adlı topu təqdim elədi.Panellər bu topda yeni metodla bitişdirilmışdı.2006-ci ilin futbol üzrə dünya çempionatının finalında Teamgeist topu isitfadə olundu və 1970-ci ildən bəri Adidas 32 panelli topdan imtina edib, 14 panelli topu təqdim elədi.Topun panelləri termal birləşmə metodu ilə bir birinə bağlanıldı.2010-сu ilin futbol üzrə dünya çempionatının finalı isə 8 panelli cabulani topuyla oynalınmışdı və bu dəfədə termal birləşmə metodu istidadə olunmuşdu.
Altılıq
Maddə və kamera arasında olan daxili qatda altılıq yerləşir. Topun keyfiyyəti bir başa altılıqdan aslıdı. . O, topun sıçrayış keyfiyyətinə təsir göstərir və onun formasını saxlamağa kömək edir. O, pambıq kiplərindən və poliesterdən hazırlanır. Müasir peşəkar futbol topu dörd və daha çox altılıq qatından ibarətdir.
Bulbophyllum hexarhopalon
(Bulbophyllum hexarhopalon) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Areal
Sakit Okeanın cənub-qərbində Bismark arxipelaqında yayılmışdır.
Futbol topu
Ölçülər
Bu ölçüdə toplar əsasən reklam məqsədilə istifadə olunur və reklam xarakterli yazılarla və ya loqolar ilə istehsal olunur. Onlar adətən sintetik materiallardan hazırlanır,, 32 paneldən (12 beşbucaqlılardan və 20 altıbucaqlılardan) ibarətdir və çevrəsi 43 sm artıq olmur. Öz strukturu üzrə 1 nömrəli ölçüsünə sahib olan top standart toplardan heç nə ilə fərqlənmir, yalnız ölçüsü o birlərinə nisbətən daha kiçikdi.
Bu ölçüdə top 8 yaşadək uşaqların məşqləri üçün nəzərdə tutulur. Top çəkisi 340 q çox deyil, çevrəsi 61 sm çox olmamalıdır. . Adətən bu ölçüdə olan top sintetik materiallardan yaxudda viniplastdan hazırlanan 32 tikilmiş və ya bitişdirilmiş panellərdən ibarətdir. Bəzən belə toplar 18 və ya 26 panelli olurlar
Bu ölçüdə toplar mini futbol üçün standartdı, həmçinin 12 yaşadək uşaqların məşqləri üçündə nəzərdə tutulur. FİFA-nın qaydalarına əsasən top:
1. Sferik formasında olmalıdı;
2. Dəridən və ya digər icazə verilmiş materialdan hazırlanmalıdır;
3. Çevrəsinin uzunluğu çoxu 64 sm, azı 62 sm olmalıdır;
4. Matçın əvvəlində çəkisi maksimum 440 qram, minimum 400 qram olmalıdı
5. Təzyiqi dəniz səviyyəsində 0,6 - 0,9 atmosferaya (ölçü) bərabər olmalıdır
6. 2 metr hündürlükdən atılanda ilk sıçrayışı ən azı 50 sm, ən hündürü isə 65 sm olmalıdı
Bu ölçüdə top FİFA-nın bayrağı altında bütün dünyada keçirilən hər bir rəsmi yarışında istifadə olunur. Belə topnan peşəkar futbolda oynanılır. Dünyada ən çox bu nömrəli ölçüdə toplar hazırlanır.
Qadınlar və uşağlar üçün xüsusi toplarda var, hansındakilardaki çevrəsi və çəkisi rəsmi qəbul edilmiş parametlərdən fərqlənə bilər.
Zərər almış topun dəyişdirilməsi
Oyun zamanı top yalnız hakimin göstərişi ilə dəyişdirilə bilər.
Rəngi
thumbnail|right|Total 90 Aerow İlk toplar monoxrom ( bir, rəng), qəhvəyi və ağ rəngdə idilər. Sonra ağ-qara televizorlada rahat futbol izləmək üçün topu qara beşbucaqlılarla və ağ altıbucaqlarla xallı etdilər. Belə reng uyqunluğu toplar üçün standart oldu. Nike-nın istehsalı olan “Total 90 Aerow ” adlı toplarda xüsusi halqalar varki, onlar, qapıçıya topun hara fırlanacağını daha aydın göstərir. Qarlı meydançada və ya qar vaxtı keçirilən oyunlarda, toplar əsasən narıncı vəya başqa parlaq rəngdə tətbiq olunur.
FİFA-nın qərarına əsasən, rəsmi oyunlarda toplarda istənilən emblemlər və ya reklamlamlar qadağandı, bunlardan başqa:
Topun keyfiyyətinə nəzarət
FİFA futbol qurumunun bayrağı altında keçirilən oyunlarda hansısa topu istifadə etmək üçün əvvəlcədən “FIFA INSPECTED” və ya “FIFA ADPPROVED” nişanlarını almalıdır. “FIFA INSPECTED” nişanı almaq üçün toplar bu sınağlardan keçməlidir: çəki nəzarəti, rütübət hopdurması, sıçrayış, yumruluq, dairə və təzyiq itirmə. “FIFA APPROVED” nişanı almaq üçün top forma və ölçü saxlanılması üzrə əlavə sınaqlardan keçməlidir.
Qonrul
Qonrul, Kongrul,  Konkrul — türk mifologiyasında fövqəltəbii xüsusiyyətlərə malik olan olan qırmızı rəngli nəhəng quş. Adını rəngindən alır, ölümsüzlüyü və yenidən dirilmə qabiliyyəti ilə fərqlənir. Əfsanəyə görə hər gün yenidən doğulur. Digər bir çox dünya xalqlarının mifologiyalarında müxtəlif adlarla mövcuddur. Məsələn, Anka, Simurq, Feniks və s.
Kongrul quşu digər xalqların əfsanələrindəki Zümrüd quşu ilə bir çox bənzər xüsusiyyətləri vardır, hətta zaman-zaman əfsanəyə o mifologiyalardan əlavələr də edilmişdir. Məsələn, İran mədəniyyətindəki Zümrüd quşunun xüsusiyyətləri tamamilə bu quşa köçürülmüşdür. Ancaq türk mifologiyasındakı bu quşun digər mifologiyalardakı bənzərlərdən ən əhəmiyyətli fərqi, bənzərinin, hətta əkizinin olmasıdır. Kongrul quşu Toğrul quşu ilə birlikdə xatırlanır. Hər ikisi də Zümrüd quşunun bütün xüsusiyyətlərini saxlayarlar.
Kongrul və Toğrul, ikibaşlı qartal olan Öksökönün hələ bütünləşməmiş, ayrı forması olaraq da tarixin dərinliklərində ortaya çıxmış hesab edilirlər. Lakin ad və xüsusiyyət olaraq Öksöködən fərqli canlılardır. Bir əfsanəyə görə Toğrul quşu monqollara, Konrul quşu isə türklərə işarədir. Quş iki aləmi, yeri və göyü bir-birindən ayıran sərhədə qədər gedə bilər və bu səbəblə o sərhədi keçə bildiyi də düşünülür.
Dimdiyi çox uzundur və üzərində minlərlə dəlik olan bir qaval kimi səs çıxarır. O oxuyanda digər quşlar susub onu dinləyirlərr. Səsinin əks-sədası 1000, 10 000 quşun səsi kimi çıxır. Günlərlə fasiləsiz oxuduqdan sonra yanmağa başlayır və sonra küllərindən yenidən doğulur.
Etimologiya
Kon/Qon kökündən törəmişdir. Qonur sözü ilə eyni mənaları daşəyər. Qonur isə tünd qırmızı, qəhvəyi deməkdir. Qonmaq sözünü də ifadə edir, məğrurluk bildirir. Türkcə, monqolca və tunguscada ortaq bir kök olub, hamısında da bu kökdən törəyən rənglər kiçik fərqlərlə tünd qəhvəyi, tünd qırmızı kimi rəngləri ifadə etmək üçün istifadə edilir.
İskəndər bəy Minbaşıyev
Minbaşıyev İskəndər bəy Sadıq bəy oğlu (1901–1943)-xeyriyyəçi
Həyatı
İskəndər bəy Sadıq bəy oğlu 1899-cu ildə Cəbrayıl qəzasının Minbaşılı kəndində anadan olub. Qimnaziyanı bitirdikdən sonra bir neçə il Cəbrayil rayonunun məktəblərində rus dili müəllimi işləmiş, daha sonra İran Azərbaycan sərhəd keçid məntəqəsinin Cəbrayıl qömrük məntəqəsinin rəisi işləmişdir.
Qimnaziyada oxuduğu illərdə qizli inqilabçı dərnəklərlə.onların rəhbərləri və fəalları ilə şəxsi tanışlığı və dostluğu olmuş, lakin inqilabın məramını qəbul etmədiyi üçün inqilqbi fəaliyyətə qoşulmamışdir. Bu səbəbdən bəzi inqilabçılarla pis, sonralar düşmənçılık səviyyəsinə çatan münasibətləri olmuş, bəziləri ilə isə şəxsi dostluq münasibətləri ömrünün sonuna qədər davam etmişdir. Onların içərisindən Azərbaycanda — Teymur Quliyev (sonralar Nazirlər kabinetinin sədri olmuş), Vahid Qəhrəmanov (prokurorluq orqanlarında məsul vəzifələrdə çalışmış, huquq elmləri doktoru, professor), Rusiyada- Mixail Kalinin həyatının çətin məqamlarından çıxmasina, hətta qüllələnmə cəzasından azad olunmasında müstəsna köməkləri olmuşdur. İ. V. Stalin(Koba) ilə şəxsi tanışlığları olmuşdur. İ. V. Stalinin İskəndər bəyə şəxsi məktubunu onun ölümündən sonra Minbaşılı kəndinin ağsaqqalı, qabaqçıl kolxoz sədri Həmid İsmayılov tərəfindən yadiqar kimi saxlanılırdı.
Tələbəlik illərində Rusiyada baş verən proseslərdən, inqilabin qedişindən, onun nəticııılırinin qaçılmaz olduğundan xəbərdar olduğu üçun atası Sadıx bəyin ölümü ilə əlaqədar Cəbrayila qələrkən Cəbrayılın rayon mərkəzindəki ata evindən başqa bütün torpaqlarıını, mal və mulklərini dəyər-dəyməzinə satması ona "ata mülkini viran qoydu" qınağını qətirsə də inqilabdan sonrakı illərdə represiyalardan yayınmasına hüquqi əsas vermişdir.
Düşmən münasibətlərində olduğu, İnqilabın tanınmış simalarından Məmmədxan Məmmədxanov Qaryaqin-Cəbrayil bölqəsində qeyri-məhdud səlahiyyətlərindən istifadə edərək öz əlehdarlarnıa qarşı "sosializmi bəyənməyən-əksinqilabçı " damğası ilə vaxtaşırı böhtan xarakterli ittihamlar təşkil etmişdir. İskəndər bəy müxtəlif ittihamlarla 3 dəfə həbs olunmuşdur. M. Məmmədxanovun təsir dairəsinə daxil olan Cəbrayılda yaşayıb onunla mübarizə aparmağın çətin olduğunu hesaba alaraq Teymur Quliyevlə(o vaxt Cəbrayilda rus dili müəllimi işləyən və B. Məmmədxanova qarşı olan) birlikdə Cəbrayılda müəllimlik fəaliyyətini dayandırıb Bakıya köçmüş, oradakı əlaqələrindən və dostlarının köməyindən istifadə edərək həyatlarını yenidən qurmuşlar. İsskəndər bəy Bakıda ikiillik hüquq institunu bitirmiş, Teymur Quliyev Ali Məhkəmənin sədri olarkən o, da "Xüsusi idarə"nin rəisi vəzifəsində calışmışdır.
Savadlı hüquqşünas olması, rus dilini mükəmməl bilməsi onun bir cox vəzifələrdə çalışmasına imkan versə də bəy oğlu olması, Cəfərqulu xanin qardaşı Şukrulla xanın nəvəsi olan Teymur ağanın kiçik qızı Bikə xanımla evliliyi onun qarşısında böyuk maneə idi. Sovet rejiminin mübarizə apardığı zümrəyə mənsubluğunu itirmək üçün partiya sıralarına daxil olmaq," Minbaşı" soyadını dəyişmək təklıfini isə hec vəhclə qəbul etmirdi. Ona qörə vəkillik fəaliyyətinə keçmiş, bir müddət Bakı şəhərində çalışdiqdan sonra səhhətində yaranmış problemlərə əlaqədar Cəbrayıl rayonuna qayıtmış, 1942-ci ildə,43 yaşında vəfat etmişdir.
Sovet dönəmində xalq sevqisini qazanmış müsbət dəyərlərə sahib Bəy obrazı yaradılmasının yasaq olmasına baxmayaraq qörkəmli yazıçımız Sabir Əhmədov "Yasaq edilmiş oyun" romanında İskəndər bəyin surətini " İsfəndiyar bəy "adı ilə əbədiləşdirmişdir. Müasirləri onu ucaboylu,(iki metrə yaxın) qeyri-adi fiziki qücə sahib, hər zaman zövqlə qeyinən fərqli-aristokrat ədaları və vərdişləri olan savadlı hüquqşünas kimi, eyni zamanda insanlarla münasibətdə səmimi, həmişə əltutan xeyirxah şəxsiyyət kimi xatırlayırlar. İskəndər bəy barəsində:" Şura hökuməti onun bəyliyini əlinnən ala bilmədi"deyər və onun həyatından qənclərə örnə üçün maraqlı hadisələr danışarlardı. Onlardan ikisi daha ibratəmiz olduğu üçün burada qeyd edirik.
"Alyanlı qaçaqları" ilə mübarizəyə şəxsən rəhbərlik edənMir Cəfər Bağirov Cəbrayıl rayonunda olarkən hazırlanan döyüş əməliyyatında şəxsən iştrak edəcəyini təkid etdikdə, Muzdurlar Komitəsinin sədri "kəköv Xanlar": " təhlü- kəsizliyiniz üçün bütün atlardan daha sürətli olanını- İskəndər bəyin atını qötürün" demişdir. Bağırov İskəndər bəyi yerləşdiyi qərarqaha (sonralar M. Bağirovun həbsinə qədər "Bağırov Muzeyi" olmuşdur) çağırtmış,"atınızı bir-neçə qünlüyə mənə lazımdır" demişdir. İskəndər bəy isə- " əziz qonağımsınız, evimi belə istəsəniz imtina etmərəm ancaq Sizdə cox qözəl bilirsiniz ki, at qeyrət simvoludur və mən onu verə bilmərəm!" M. Bağırov da təkid etməmişdir. Lakin o, Bakıya qayitdıqdan sonra B. Məmmədxanov bu hadisədən məharətlə istifadə edərək "qaçaqları təşkilatlandırır və onlara yardım edir" ittihamı ılə İskəndər bəyi həbs etdirmiş, qüllələnmə hökmu çıxarılması üçün sənədləri "Troykaya"(Üçlər Məhkəməsi) verdirmişdir. Atı isə müsadirə etdirərək Rusiya cəbhəsinə qöndərtmişdir.
İskəndər böyük əzm, savad və bacarıqla bu ittihamı havaya sovurmuşdu."Tyroyka"nın üzvlərindən birinin hökmü imzalamaması nəticəsində üç qün ərzində onuqüllələmək mümkün olmamış, sonra Vahid Qəhrəmanovun vasitəsilə şikayətini Bakıya catdıra bilmiş, bəraət almışdır. Həbsdən çıxdıqdan sonra Moskvaya qetmiş, M. Kalinin vasitəsilə atını müsadirədən azad etdirmiş, yük qatarı ilə onu Rusiyadan Cəbrayılın Mahmudlu stansiyasına qədər qətirtmiş, oradan atına minərək üç aylıq səfərdən qaliob kimi rayon mərkəzinə qəlmişdir.
Başqa maraqlı tarixcə belədir ki, İskəndər bəy dostu və qonşusu Mirkişi Mirkişiyevlə qəzə-qəzə "Bazar meydanı"na çatırlar, qörürlər ki, haradansa səyyar pəhləvanlar qəlb tamaşa düzəldiblər, pəhlavan zurna sədaları altinda "mənə qənim, mənə birqənim!"deyə cövlan eləyir. Bunlar da bir müddət dayanıb tamaşa edirlər. Qənclərdən heç kim cavab üçün meydana çıxmır. Pəhlavan birdə: "burada mənim qarşıma çıxa bilən yoxdurmu?" deyəndə İskəndər bəy paltosunu çiynindən alıb (adətən paltonu qeyməz, çiyninə salarmış) yanında dayanan Mirkişi bəyə verir. Meydana qirərək pəhlavanı "paçalayıb" başının üstünə qaldırır, bir necə dəqiqə yuxarıda saxladıqdan sonra: " mən səni yerə vurmuram, ancaq biləsən ki, burada sənin kürəyini yerə vura biləcək cox oğlanlar var!" deyib, pəhləvanı ehmalca yerə qoyur.
Ailəsi
İskəndər bəy Bikə bəyim Teymur ağa qızı Cavanşirlə evlənmişdi. Sadıq bəy, Nadir bəy, Əsgər bəy, İldırım bəy adlı oğulları, Bəşər xanım və Fəridə xanım adlı qızları var.
Perpendikulyar
right|thumb|250px|AB düz xətt parçası CD parçasına perpendikulyardır, çünki əmələ gətirdikləri (narıncı və mavi ilə göstərilmiş) iki bucaq  da 90 dərəcədir.
Perpendikulyar — həndəsədə iki düz xətt və ya iki müstəvinin (və ya bir düz xətt və bir müstəvi) kəsişdiyində əmələ gətirdikləri qonşu bucaqlar bir-birinə bərabərdirsə kəsişən fiqurlar perpendikulyar olaraq qəbul edilir.
Perpendikulyarlıq simvolu
Perpendikulyarlıq simvolu \perp-dır. Məsələn, AB \perp CD AB düz xəttinin CD düz xəttinə perpendikulyar olduğunu göstərir.
Perpendikulyar düz xətt çəkmə
right|thumb|P nöqtəsindən AB düz xəttinə çəkilən perpendikulyar düz xətt (mavi).
P nöqtəsindən AB düz xəttinə pərgar və xətkeşdən istifadə edərək perpendikulyar çəkmək üçün aşağıdakı mərhələlər tətbiq edilməlidir:
Erigeron schikotanensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Türk Dövlətləri Təşkilatının bayrağı
Türk Dövlətləri Təşkilatının bayrağı – Türk Dövlətləri Təşkilatı tərəfindən istifadə olunan bayraq.
Dizaynı
Bayrağın dizaynı üzv ölkələrin bayraqlarında olan ünsürlərin bir araya gətirilməsi ilə yaradılmışdır. Azərbaycan bayrağının ulduzu, Qazaxıstan bayrağının rəngi, Qırğızıstan bayrağının günəşi və Türkiyə bayrağının ayparasından istifadə edilmişdir.
Nəcəfşəhr
Nəcəfşəhr — İranın Kirman ostanının Sircan şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 6,768 nəfər və 1,606 ailədən ibarət idi.
Sofiya tramvayı
thumb|290px Sofiya tramvayı — Sofiya şəhərində əsas nəqliyyat növlərindən biri. Bolqarıstan ərazisində mövcud olan yeganə tramvaydır.
Faktiki olaraq tramvay iki sistemdən ibarətdir. Onların biri 1009 mm digəri isə 1435 mm reyslərə malikdir.
Sofiyada ilk tramvay 1 yanvar 1901-ci ildən fəaliyyət göstərir.