cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alatoran. Saqa: Yeni Ay (film, 2009)
Çəkilişlər
Portlenddə unikal ərazidə yerləşən Kallenlərin evinin qurulması ən çətin tapşırıqlardan biri idi. Çəkiliş heyəti, əvvəlcə Vankuver ətrafında Kallenlərin evinə oxşar interyerli – hündü emallı tavan və şüşə divarları olan, ən əsası isə meşəliklə əhatələnmiş ev axtarmağa başladılar. Portlenddə aşkar edilmiş məkanlardan biri tələblərə cavab verirdi və Veytz filmin bəzi səhnələrini məhz həmin məkanda çəkmişdi. Evin ilkin dizaynını saxlamaq üçün “Yeni Ay”da əvvəl görünməyən bəzi hissələrində dəyişikliklər edilmişdi. left|thumb|250px|[[Volterra, İtaliyanı canlandırmaq üçün çəkilişlər İtaliyanın Montepulçiano ərazisində aparılmışdır.]] Çəkiliş heyətinin Vankuverdəki məkanları seyr etməsindən sonra Svonların evi üçün uyğun yerin olmadığı məlum oldu və onlar ağac xətti arasında və yola yaxın yerdə Svonların evini inşa etmək qərarı aldılar. Çəkiliş heyəti evin daxili interyerini birinci filmdəkinə uyğun qurdular. Lakin, evin konkret hansısa məkanları ilə bağlı problem olduqda, çəkiliş heyəti Portlenddəki evin interyerini Vankuverdəki çəkiliş səhnəsində qurdu. İkinci filmdə Bellanın otağının yeri dəqiqləşir, belə ki, “Alatoran”da otağın evin qarşı tərəfində olması bilinsə də, “Yeni Ay”da evin otağın evin sağ tərəfində yerləşməsi məlum olur. Başqa bir problem isə “Alatoran” filminin çıxarılmasından sonra Portlenddəki evin rənglənməsi və görkəmini dəyişməsi idi. Buna görə də, çəkiliş qrupu həmin evin Vankuver maketini yaradarkən, “Alatoran” filminin yeksək keyfiyyətli Blu-ray diskindən istifadə etmişdilər.
Rejissor kimi Veytz yeni məkanlardan istifadə etmək imkanına da malik idi. Xüsusilə Quiletlərin məkanı və Ceykobun evi diqqət çəkirdi. Quiletlərin Vaşinqtondakı məkanını əsas alan çəkiliş heyəti, Ceykobun evini məkanın mərkəzində yox, bir qədər kənarında yerləşdirmək qərarı almışdı. Veytz üçün Ceykobun evi canavr adamlar dünyasının həqiqətlərinin gizləndiyi məkan idi. İstifadə edəcəkləri anbarın qırmızı deyil də, yaşıl rəngdə olduğunu gördükdə, quruluşçu rəssam “kitab dünyası”nın həqiqətlərinin əksinə olaraq, “real dünya”nın həqiqətləri ilə üzləşdi.
Volterra, İtaliyanı canlandırmaq üçün namizəd olan on iki çəkiliş məkanının müzakirəsindən sonra, çəkiliş heyəti ən müvafiq yerin İtaliyanın Montepulçiano ərazisi olması qərarını vermişdir. Əsas çəkilişlərə mayın 25-dən 29-na kimi bu ərazidə aparılan çəkilişlər də daxil idi. Volturilərin Edvardla üz-üzə gəlməsi səhnəsinin Edvardın alçaldılması kimi deyil, böyük partlayış kimi təqdim edilməsi nəzərdə tutulmuşdu. Əvvəlcə vampirlər arasında ətrafı dağıdan döyüş səhnəsi planlaşdırılsa da, sonradan Mayerin razılığı alındıqdan sonra Feliks və Edvardın döyüş səhnəsinin canlandırılmasına qərar verildi. Edvardı pis situasiyaya düşmüş adi oğlan kimi göstərən bu idey qısa zamanda dəyişikliyə məruz qaldı; Bella romantik hisslərin rəsiri ilə vampirlərin arasına girərək döyüşə mane olur və Edvard uğrunda ölməyə hazır olduğunu göstərir. Bu səhnənin çəkilməsi üçün xüsusi effektlərə, tryuklara və insandan xeyli sürətli olan vampirlərin necə döyüşməsini təsəvvür etməyə də ehtiyac var idi.
Xüsusi effektlər
right|thumb|250px|Filmdə Tippett Studio tərəfindən yaradılmış [[Canavar adam|canavar Ceykob obrazı.]] “Yeni Ay” filminin xüsusi effekt işlərinin rəhbəri əvvəllər də “Qızıl kompas” filminin çəkilməsi zamanı Veytzlə birgə çalışmış Syuzan MakLeod olmuşdur. MakLeod “Tippett Studio”-ya canavrları, “Prime Focus of Vancouver”ə isə vampirlərlə bağlı effektləri yaratmağı həvalə etmişdi. Mürəkkəb işə başlamazdan əvvəl yaradılacaq canavar obrazlarının mümkün qədər real olması üçün Tippet rəssamları bir müddət canavar mədəniyyətini öyrənmişlər. Onlar eyni zamanda lazımi köklük və hündürlüyü ala bilmək üçün insanın bəzi əzələ ölçülərini canavarlara tətbiq etməyə müvəffəq olmuşdular. 2009-cu ilin fevralında rəssamlar Los-Anceles kənarında yerləşən “Vulf Mauntin” qoruğuna gedərək real canavarları müşahidə edə bilmişdilər. Rəssamlar üç-beş üzvlük dəstələrlə gəzən boz və şimal canavarlarını müşahidə etmiş, hərəkətlərini izləmişdilər. Onlar yaratdıqları varlıqların hər kəsdə dərin təəssürat buraxmasını istəyirdilər.
MakLeod qabılqan canavar adamların yaradılması işinin asan başa gəlməyəcəyini təxmin edirdi. Canavarların hazırlanmasına fotoqrafik təsvir və canlandırma da daxil idi. Kitabda canavarlar atdan daha böyük təsvir olunduğuna görə aktyorlar və çəkiliş heyəti çün vizual canlandırmada tam ölçülü alüminium konstruksiya və taxta lövhələrdən istifadə olunmuşdu. Aktyorların təsəvvür istinadı formalaşdıqdan sonra kameraların rahat işləyə bilməsi üçün lövhələr çəkiliş meydançasından yığışdırılmışdı.
İstehsalçı qrupun qarşısına çıxan əsas problemlərdən biri Edvardın getməsindən sonra Bellanın yaşadığı dərin depressiyanın izləyicilərə necə çatdırılması idi. Kitabda bu təəssürat keçən ayların adının sadalanması ilə yaradılır, romanda isə otaqda oturan Bellanın ətrafında fəsillərin dəyişməsi effekti ilə göstərilir. Veytz Bellanın qarşısında oturduğu pəncərəyə oxşar məkan axtarsa da, bu cür yer tapmaq mümkün olmamışdı və buna görə də çəkiliş qrupu Svonların evini yenidən yaradarkən bu məkanı da qurmuşdular. Bu effekt Erik Paskarellinin rəhbərliyi ilə “Prime Focus” tərəfindən yaradılmış 300 vizual effektdən biri idi. Bu, iki kameralı çəkilişi tələb etmişdi: onlardan biri kresloda oturan aktrisanı, digəri isə pəncərədən bayırın görünüşünü çəkirdi. Qrinskrindən istifadə ilə “Prime Focus” fəsillərin dəyişməsi, yarpaqların və qarın tökülməsini verə bilmişdi.
Təqdimatı
right|thumb|220px|Filmin yaradıcı heyəti Parisdə fanatlar qarşısında, soldan sağa: Kris Veytz, [[Kristen Stüart, Teylor Lotner və Robert Pattinson]]
Marketinq
“Yeni Ay” filminin ilk təbliğat posteri 19 may 2009-cu ildə çıxarılmışdı. 31 may 2009-cu ildə “MTV Movie Awards” mərasimi zamanı Robert Pattinson, Kristen Stüart və Teylor Lotner filmin ilk treylerini təqdim etdi. İlk treylerin yayımlanmasından sonra “2009 San Diego Comic-Con” mərasimi zamanı filmdən iki qısa səhnə təqdim edildi. İkinci treylerin 14 saniyəlik qısa versiyası 12 avqust 2009-cu ildə, tam versiyası isə “Bendslem” filminin kinoteatr baxışından əvvəl təqdim edildi. Filmin üçüncü treyleri 13 sentyabr 2009-cu ildə “MTV Video Music Awards” mərasimi zamanı təqdim edildi. 27 oktyabr 2009-cu ildə “Scream Awards” mərasimi zamanı “Spike TV” də filmin üçüncü treylerini yayımladı.
“American Idol” verilişinin səkkizinci mövsümünün finalçılarından biri olan Ellison İraeta filmin təqdim edilməsindən əvvəl, ABŞ ərazisində filmin 1200-dən çox kinoteatrda vizyona girəcəyini xəbər verdi və yeni çıxacaq albomu haqqında danışdı. Bundan başqa Stefani Mayer filmin təbliği üçün “Ofra Uinfri Şou”nun qonağı oldu.
Çıxarılması
Filmin satışa çıxarılmasından hələ iki ay əvvəl əksər kinoteatr baxış biletləri satılmışdı. Əvvəlcədən bilet satışı miqdarına görə, “Yeni Ay” rekord qırmış və bəzi kinoteatrlar əlavə seanslar təyin etməli olmuşlar. Film həm də “Fandango” ilə satışda “Ulduz müharibələri. III Epizod: Sithin intiqamı” filmini geridə qoyaraq ən çox bilet satılan film olmuşdur. Film satışa çıxarılana kimi, həftəsonu nəticələrində, “Fandango” satışlarının 86 faizini təşkil etmişdi və 20 noyabr 2009-cu ildə səhər satışlarından film 13.9 milyon $ gəlir gətirmişdi.
Ev üçün buraxılış
20 mart 2010-cu ildə ABŞ-də, 22 mart 2010-cu ildə BK-da satışa çıxarılmış DVD və Blu-ray disklərin təbliği üçün çoxsaylı partilər təşkil olunmuşdu. Disklərin əlavə materiallarında rejissor Kris Veytz və montajçı Piter Lambertin səsli şərhləri, səhnə arxası görüntülər və musiqi videoları daxil idi. DVD və Blu-ray versiyalardan fərqli olaraq, Ultimate Fan versiyalı disklərə “Yeni Ay”ın davamı olan növbəti “Alatoran. Saqa: Tutulma” filminin 7 dəqiqəlik ilkin baxış videosu əlavə edilmişdi. Satışa çıxarıldığı ilk həftəsonunda 4 milyondan çox nüsxə ilə satılan “Yeni Ay”, 3.8 milyon nüsxə ilə satılmış “Alatoran” filminin nəticələrini geridə qoymuşdu. Ümumilikdə Şimali Amerikada 8,864,541 nüsxə ilə satılan film, disk satışından 185,166,822 $ gəlir gətirmişdi.
Gəlirləri
İlk açılış günündə 3,514 kinoteatrdan 26.3 milyon $ gəlir götürən “Yeni Ay” bilet satışı tarixində (ABŞ və Kanadada) ən böyük açılış kimi yadda qalmışdır. Əvvəlki rekord isə ilk açılışında 22.2 milyon $ gəlir gətirən “Harri Potter və Mələz Şahzadə” filminə məxsus idi. Növbəti ildə 4.000 kinoteatrda 30 milyon $ gəlir gətirən “Alatoran. Saqa: Tutulma” filmi isə “Yeni Ay”ın nəticəsini geridə qoymuş, lakin, 2011-ci ildə 43.5 milyon $ gəlir gətirən “Harri Potter və Ölüm Hədiyyələri. II Hissə” filminin nəticələrindən geridə qalmışdır. Ev baxışından ilk gündə 72.7 milyon $ gəlir gətirən film, 67.2 milyon $ gəlir gətirən "Qara cəngavər" filminin nəticəsini geridə qoymuşdur. Bu nəticə həm də başqa bir rekordun yaranmasına səbəb olmuşdur; ilk dəfə olaraq ev üçün baxışda tək gündə 100 milyon $-dan çox gəlir əldə olunmuşdur. Lakin, bu rekord da, qısa zaman sonra, 2011-ci ildə 91.1 milyon $ gəlir gətirmiş “Harri Potter və Ölüm Hədiyyələri. II Hissə” filminin göstəricisi ilə qırılmışdır.
142,839,137 $ gəlirlə “Yeni Ay” ABŞ-də doqquzuncu ən böyük açılış həftəsonu, ümumilikdə 274.9 milyon $ gəlirlə, dünyada onuncu ən böyük açılış həftəsonu olmuşdur. Noyabrda ən böyük həftəsonu debütünü edən “Yeni Ay” filmi, “Harri Potter və Alov Kuboku” filminin rekordunu (102.7 milyon $) qırmış və “Aclıq oyunları: Alov yanacaq” filminin 158.1 milyon $ gəlir əldə etməsinə kimi öz nəticəsini saxlamışdır. 50 milyon $ büdcəsi olan “Yeni Ay” filmi bütün dünyada 200 milyon $-dan çox gəlirlə ən bahalı açılış olmuşdur. Şükranlıq həftəsonu 42.5 milyon $ gəlir əldə edən film, Çərşənbə və Cümə axşamı bilet satışları ilə birgə 66 milyon $ gəlir gətirmişdir. Beynəlxalq həftəsonu nəticəsinə görə 85 milyon $ əldə edən film, on gün nəticəsinə görə 473.7 milyon $ gəlir gətirmişdir. Üçüncü həftəsonunda film, ev baxışından 15.7 milyon $, beynəlxalq həftəsonunda 40.7 milyon $, ümumilikdə 570.1 milyon $ beynəlxalq gəlir əldə etmişdir. Dördüncü həftəsonunda ev baxışından 10 milyon $ gəlir gətirən film dördüncü yerdə qərarlaşmış və ümumilikdə ev baxışından 296,623,634 $ əldə etmişdir.
Tənqidçilərin mövqeyi
"Yeni Ay" tənqidçilərdən əsasən mənfi rəy almışdır. Filmi 10 bal üzərindən 4.6 balla qiymətləndirən “Rotten Tomatoes” 216 tənqidçinin 28%-nin filmə müsbət rəy verdiyini bildirir. Saytın ortaq rəyində qeyd edilir: “Alatoran filmlər seriyasından olan növbəti film, fanatları sevindirsə də, hadisələrin yavaş sürəti, sıxıcı rənglər və filmin uzunluğu ilə çətin ki, autsayderləri cəlb edə bilsin.” “Metacritic”, 32 tənqidçinin rəyinə əsasən filmi 100 bal üzərindən 44 balla qiymətləndirir.
“Time Out” jurnalı filmə beş ulduzluq cədvəllə 3 ulduz verir və deyir: “yaşlılar nəzərə alnmazsa, ölümsüz xəyal şahzadəsi uğurunda mübarizə gənclər üçün maraqlı görünə bilər.” “Variety” jurnalından Cordan Mintzer isə qeyd edir ki, “Stüart filmin ürəyi və ruhudur” və əlavə edir ki, “o, dialoqlara dərinlik və ağırlıq verir, daha az cazibədar görünmək üçün cılız səslə danışır və Bellanın psixoloji vəziyyətini daha yaxşı çatdırır.”
"San Francisco Chronicle"dan Mik Lasalle filmi daha qarışıq bir incələmə ilə şərh edir və bildirir: "Güman eləmək olar ki, film fanatları razı salacaq. Digərlərini isə qəribə köpük operası/dəbdəbə xarakterli bir film gözləyir." “Digital Spy” saytı filmə beş ulduzlu cədvəl üzrə 2 ulduz verir və Stüartın fəaliyyətini qiymətləndirərək, “film onun çiyinləri üzərində dayanır” deyə qeyd edir. Rocer Ebert filmə dörd ulduz üzərindən bir ulduz verir. Riçard Ruper “Yeni Ay”ı C kateqoriyasına layiq görür.
Mükafatlar
right|200px|thumb|Teylor Lotner, Kristen Stüart və obert Pattinson "[[MTV Film Mükafatı"nın təqdimat mərasimindən sonra.]] Təqdim edilməsindən sonra, "Yeni Ay" bir çox nominasiya və mükafatlara layiq görülmüşdür. 2010-cu ilin martında film, 2009-cu ilin Ən Yaxşı Filmi nominasiyasında "ShoWest Fandango" Fanatların Seçimi Mükafatına layiq görülmüşdür. 2010-cu ilin “İmperiya Mükafatı”nın verilməsi mərasimində Robert Pattinson “İlin Ən Yaxşı Aktyoru”, Anna Kedrik isə “İlin Ən Yaxşı Yeni Aktyoru” nominasiyalarında mükafata namizəd olmuş, “Yeni Ay” “İlin Ən Yaxşı Fentezi Filmi”, Pattinson isə “İlin Ən Yaxşı Performansı” nominasiyalarında mükafata layiq görülmüşdür. 2010-cu il “Nickelodeon Kids' Choice Awards” mərasimində film “İlin Ən Yaxşı Filmi” nominasiyasında mükafata namizəd göstərilsə də, “Elvin və burunduklar 2” filminə uduzmuş, lakin, Lotner “İlin Ən Yaxşı Film Aktyoru”, “Edvard və Bella” isə “ilin In Yaxşı Cütlüyü” nominasiyasında mükafata layiq görülmüşdür. 2010-cu il “MTV Film Mükafatı” mərasimində Pattinson, Stüart və Lotnerlə birlikdə nominanat olmuş, Pattinson “Qlobal superstar” nominasiyasında mükafata layiq görülmüş, həmçinin “Ən Yaxşı Kişi Performansı” nominantında Lotner və Pattinson mübarizə aparmış və mükafat yenə də Pattinsona verilmişdir. “Yeni Ay” “İlin Ən Yaxşı Filmi”, Stüart və Pattinson isə “Ən Yaxşı Öpüş” nominasiyalarında mükafata layiq görülmüşdür. 8 avqustda baş tutan 2010-cu il “Yeniyetmə Seçimi Mükafatı”nın təqdim edilməsi mərasimində film 10 nominasiyada mükafata namizəd olmuş və səkkiz nominasiyada mükafatı qazanmışdır. 36-cı “Saturn mükafatı”nın təqdim edilməsi mərasimində “Yeni Ay” “İlin Ən Yaxşı Qorxu Filmi”, Lotner isə “Ən Yaxşı Gənc Aktyor Performansı” nominasiyalarında mükafata nominant olmuş, lakin birinci nominasiyada “Məni cəhənnəmə sürüklə” filminə, ikinci nominasiyada isə Sirşa Ronana məğlub olmuşdur. 2010-cu il “Gənc Aktyor Mükafatı” mərasimində Lotner “Bədii filmdə Ən Yaxşı Aparıcı Aktyor” nominasiyasında mükafata namizəd göstərilmişdir.
Davamı
2009-cu ilin fevral ayında “Summit Entertainment” Stefani Mayerin üçüncü romanı əsasında “Alatoran. Saqa: Tutulma” filminin çəkiləcəyini elan etdi və filmin 30 iyun 2010-cu ildə təqdim ediləcəyini açıqladı. “Yeni Ay”ın üzərində işlərin davam etdiyi vaxtda “Tutulma” üzərində ilkin istehsal işlərinə başlanıldığı üçün Veytz “Tutulma” filminin rejissorluğunu üstlənə bilməmişdir. 22 aprel 2009-cu ildə Devid Sleyd “Alatoran. Saqa: Tutulma” filminin rejissoru kürsüsünə təsdiqlənmişdir.
Həmçinin bax
ABŞ filmlərinin siyahısı
Xarici keçidlər
Filmi izlə (azərbaycan dilində)
Ueyn Runi
Mark Runi — İngiltərə futbolçusu. İngiltərənin Everton" klubunun oyunçusu və İngiltərə milli futbol komandasının kapitanıdır.
Runi, futbola 10 yaşındaykən Liverpool Schoolboys adındakı yerli bir klubda başladı. 1996-cı ildən 2002-ci ilə qədər karyerasına Everton-un futbol məktəbində davam etdi. 2002-ci ildə ilk peşəkar matçına çıxdı. 17-ci doğum günündən 5 gün öncə Premyer Liqada atdığı ilk qol, onu liqa tarixində qol atan ən gənc futbolçu etdi. Qısa zamanda komandasının dəyişilməz oyunçularından oldu və klubu ilə 2 sezon keçirdi. 2004-05 sezonu başlamadan öncə Mançester Yunaytedə 25.6 milyon £ qarşılığında transfer oldu. Mançester Yunayted forması ilə beş Premyer Liqa, bir UEFA Çempionlar Liqası, iki İngiltərə Liqa Kuboku, üç FA Community Shiled və bir Dünya Klublar Kuboku çempionluğu ilə bərabər həmçinin iki dəfə Premyer Liqa və Çempionlar Liqası ikinciliyi qazandı. Sentyabr 2013-də Mançester Yunayted formas ilə oynadığı rəsmi matçlarda atdığı qol sayı 200-ü keçdi və bu səddi keçən dördüncü oyunçu oldu. Rooney eyni zamanda klub tarixinin ən çox qol atan 3-cü futbolçusdur.
Xüsusilə Mançester Yunayteddəki performansı ilə başda Bravo Mükafatı, İngiltərədə İlin Futbolçusu, Barclays Sezon Oyunçusu, İngiltərədə Azərkeşlərin Oyunçusu, Futbol Yazarları Dərnəyi İlin Futbolçusu, və Ser Mett Bazbi İlin oyunçusu olmaq üzrə müxtəlif futbol mükafatları qazandı. Premyer Liqada Ayın Oyunçusu mmükafatını toplamda 5-dəfə qazanaraq,6 dəfə qazanan Stiven Cerard-dan sonra Robin van Persi ilə birlikdə mükafatı ən çox alan ikinci oyunçududur.
Əfqanıstan Baş icraçısı
Əfqanıstan Baş icraçısı — Əfqanıstan İslam Respublikasının 1-ci baş icraçısı.
Vəzifələr
Əfqanıstan İslam Respublikasının baş icraçı direktoru, prezidentə siyasət tövsiyələrini verə biləcək Nazirlər Şurasının həftəlik iclasına rəhbərlik edir. Əfqanıstan İslam Respublikasının baş icraçı direktoru, prezidentin rəhbərlik etdiyi bir qurum olan Əfqanıstan Nazirlər Kabinetinə nazirlərə də tövsiyə edə bilər.
Paraseiulus erevanicus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Naji-Yurt
Naji-Yurt (Нажи-Юрт) — Çeçenistan Respublikası, Naji-Yurt rayonu ərazisində yerləşən kənd. İnzibati cəhətdən Naji-Yurt rayonunun və Naji-Yurt kənd sovetliyinin mərkəzidir. Naji-Yurt kənd inzibati vahidliyinin yeganə yaşayış məntəqəsidir.
Coğrafiya
Çeçenistan Respublikasının şərqində, yamansu çayının sahilində, Qroznı şəhərindən 90 km cənub-şərqdə, Xasavyurtdan km cənub-qərbdə yerləşir.
yaınlıqda yerləşən yaşayış məntəqələri: şimalda — Balansu və Yamansu kəndləri; şimal-şərqdə — Çapayevo və Novolak kəndləri; cənub-şərqdə — Çurç-İrzu kəndi; cənubda — Biltı və Mexkeştı kəndləri; cənub-qərbdə — İşxoy-Xutor, Roqun-Kaja və Ayti-Moxk kəndləri; qərbdə — Betti-Moxk kəndi; şimal-qərbdə — Yeni Zamay-Yurt kəndi. Dağların oynunda yerləşən kənd demək olar ki, hərtərəfdən meşələrlə əhatələnmişdir. Yamansu çayı kəndin mərkəzindən keçərən onu iki hissəyə bölür.
Etimologiya
Kəndi adı Nojay — «palıd» və yurd — «kənd» sözlərinin birləşməsindən ortaya çıxmışdır. «Palıd yolunda kən» anlamındadır.
Tarixi
Kənd 1810-ci ildə salınmışdır.
1944 -cü ildə, Çeçen və İnquşların deportasiyası zamanı, Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının ləğv edilməsindən sonra Naji-Yurt kəndi Andalalı adlandırıldı. Buraya isə Dağıstandan əhali köçürüldü.
Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikası bərpa edildikdən sonra kəndin əvvəlki adı bərpa edilir və dağıstanlılar geri qaytarılır.
Əhali
2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasının məlumatlarına görə kəndin milli tərkibi haqqında aşağıdakı məlumatlar verilmişdir :
Əhalisinin böyük əksəriyyətini müsəlmanlar təşkil edir. Əhalinin böyük qismi sünni-müsəlmanlardır. Ruslar isə provaslar mənsəbində etiqad edirlər.
İqtisadiyyat
Naji-Yurtda kərpiç zavodu fəaliyyət göstərir. 1994-cü ildə, Birinci Çeçenistan müharibəsi zamanı zavod tamamən dağıdılır. 2006-cı ildə isə yenidən qurularaq istifadəyə verilir. Zavodda il ərzində 8 milyon kərpiç istehsal edilir
Küçə və prospektləri
Krasnoarmeeysk k., Orjanikidze k., Lenin k., Karl Marks k., Axriyev k., Osmayev k., 1 May k., Qələbə k., Nuradilov k., Prvıy Pereval k., Şeripova k., Vtoroy preval k., Treti pereval k., Pervovo Poryadka k., Vtorovovo Poryatka k., Treti Poryatka k. və s.
Macarıstan Həmkarlar İttifaqı Milli Birliyi
Macarıstan Həmkarlar İttifaqı Milli Birliyi — Macarıstanın ən irimiqyaslı və aparıcı həmkarlar ittifaqı təşkilatlarından biri. Baş qərargahı Budapeştdə yerləşir.
Tarixi
1990-cı ildə yaranmışdır.
Beynəlxalq əlaqələri
Beynəlxalq Həmkarlar İttifaqları Federasiyasının, Avropa Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının üzvüdür. Həmçinin Beynəlxalq Əmək Təşkilatının işlərində də yaxından iştirak edir.
Veritas
thumb|Veritasın abidəsi. Kanada Ali məhkəməsinin qarşısı Veritas Roma mifologiyasında həqiqət ilahəsi, Saturnun qızı, Virtusun anası hesab edilir. Müqəddəs bulaqda gizləndiyi və bu səbəbdən də əlçatmaz olması güman edilir. Ağ geyimli bakirə kimi təsvir edilir.
Veritas həm də dürüstlük ilahəsi hesab edilirdi və ən mühüm ilahələrdən biri kimi qəbul edilirdi. Bütün Romalıların bu ilahəyə sitayiş etmələri və dürüst olmaları zəruri hesab edilirdi.
Devizlər
Latin sözü olan "veritas" bir çox kolleclərin və universitetlərin devizi kimi istifadə edilməkdədir. Adətən mükəmməlliyi, həqiqəti, gözəlliyi və mərhəməti təcəssüm etdirir. Veritas Hutchesons' Grammatika məktəbinin, Harvard Universitetinin, Qərbi Ontario Universtetinin, Dreyk Universitetinin, Noks Kollecinin (Illinois), Bilkənd Universitinin, Kalifornyia Universitetinin - Hastinq hüquq kollecinin, həmçinin Roma Katolik kilsəsinə məxsus Dominikan Orderinin devizidir. Eyni zamanda Nyuyorkdakı Bakli məktəbi "Veritasın şərəfinə" sözünü deviz kimi elan etmişdir. İndoneziya universiteti "Veritas, Probitas, Iustitia" söz birləşməsini, Qanada yerləşən Keyp Kost univecrsiteti isə "Veritas Nobis Lumen" söz biləşməsini deviz kimi istifadə edir.
Rapunzel
Rapunzel — Alman ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi Qrimm qardaşları tərəfindən yazılmış eyniadlı hekayənin baş qəhrəmanı.
Hekayə kasıb bir ailənin yeni doğmuş qızını yaşlı cadugər bir qadına vermək məcburiyyətində olmaqla başlayır. Cadugər ilə qonşu olan cütlüyün kişisi kasıbçılıqdan və arvadının davamlı olaraq qonşusunun baxçasındakı kahıları istədiyindən oğurluğa əl atır, amma ikinci dəfə cadugər tərəfindən tutulur. Cadudan qorxan ata yeni doğulmuş qızını ona verməyə qərara alır.Cadugər isə qıza baxçada yetişdirdiyi kahıların tipinin adı olan Rapunzel adını verir.
Hekayənin sonrakı hissələrində cadugər Rapunzeli qaçmaması üçün yüksək və nərdivansız bir qəsrdə saxlayır. Buraya hər ziyarətində qəsrin təpəsinə çıxmaq üçün illər ərzində Rapunzelin qəsrdən yerə qədər uzanan hörüklərindən bir nərdivan kimi istifadə etməyə başlar. Hekayənin də hamı tərəfində bilinənən tərəfi də elə budur.
Meyl (film, 1988)
Məzmun
Mənasız müharibə illərində Livanda yeni həyat tərzi yaranmışdır: nə kapitalist, nə sosialist sisteminə oxşamır. Bu, hərbi həyat tərzidir. Belə bir vaxtda ölümə, qarmaqarışıqlığa meyl nəticəsində livanlıların bütöv bir nəsli müharibə ab-havasında doğulmuş və böyümüşdür. Bu nəsil başqa həyatı təsəvvür etmir. Hər bir bayramda və ya ailə şənliyində xalq çalğı alətlərinin səslərinə avtomat atəşinin səsləri də adi bir şey kimi qarışır.
Filmdə hərbi həyat tərzində yaşamağa məhkum olmuş livanlılardan bəhs edilir.
Sultan Hüseyn Fəttahi
Həyatı
Sultan Hüseyn Fəttahi, 1957-ci ildə Miyananın Kəsəlan kəndində anadan olub, 5 yaşında atasın əldən verib.1985-ci ildə Emersan zavodun təsis edib.O, İranın böyük və tanınmış sahibkarlarıdandır.Şərif Texnologiya Universiteti tərəfindən nəşr olan " Mühəndis Sultan Hüseyn Fəttahi Üslubu ilə Sahibkarlıq" kitabı onun sahibkarlıq üslublarına işarə edir.
Aşkenazi yəhudiləri
Aşkenazi yəhudiləri (, aşkenazim; təkdə: aşkenazi) — Mərkəzi Avropada formalaşmış yəhudi subetnik qrupu. Bu mədəni icma üçün bu terminin işlənilməsinə ilk dəfə XIV əsr mənbələrində rast gəlinir. Tarixən əşkinazi yəhudilərinin böyük əksəriyyət üçün danışıq dili idiş olmuşdur.
İkinci dünya müharibəsi zamanı baş verən holokostun qurbanlarının böyük əksəriyyəti əşkinazi yəhudisi olmuşdur. Yəhudilər bu gün dünyanın demək olar, bütün ölkələrində yaşayırlar. 1948-ci ildən yəhudi dövləti - İsrail mövcuddur. Ənənəvi dini iudaizmdir. Yəhudilərin çoxu yaşadıqları ölkənin dilində danışırlar. İsraildə isə rəsmi dövlət dili XIX əsrdə danışıq dili kimi dirçəldilmış ivritdir. Ayrı-ayrı ölkələrdə spesifik yəhudi dilləri var. Onlardan ən çoxsaylısı alman dil qrupuna daxil olan idişdir. Qədim özünü adlandırma bney-İsrael — İakov İsrailin oğulları, ulu baba İakov İsrailin nəslidir. İlk əvvəl yəhudi adı İuda nəslinə deyilirdi. Sonradan İuda çarlığında tayfasından asılı olmayaraq yaşayan hər kəsə deyildi. İuda çarlığı süquta uğradıqdan sonra yəhudi adı spesifik əhəmiyyətini itirdi və milli-dini bağlılığı göstərdi. Yəhudiliyin əlamətlərini müəyyənləşdirən ən qədim mənbə yəhudi hüququ olan Qalaxadır. O qanun Talmudun qərarları əsasında yaranıb. Qalaxa görə, "yəhudi o adamdır ki, anası yəhudidir, ya da yəhudi qaydalarına görə yəhudi adlanıb (qiyur)". Yəhudi diasporları tədricən ardıcıllıqla bir neçə əsas mərkəz şəklində formalaşıblar. Edot adlanan etnik yəhudilər dil və məişət cəhətcə fərqləniblər: • Bavli (Mesopotamiya, Cənubi Qafqaz) — V-XI əsrlər; • Sefardlar (Pireney yarımadası) — b.ə. əvvəli - 1492; • Aşkenazlar (Mərkəzi Almaniya, Şərqi Avropa) — X əsr-XX əsrin ortası.
Məşhur insanlar
1912-ildə, qeyddə olan vəkil və həkimlərin üçdə biri Yəhudi idi.Çar və Sovet dövründə Azərbaycanda əksəriyyət köçəri kimi, Aşkenazların dilləri də ruslaşdı. Aşkenazların çoxu Rus dilini bilməklə bərabər, Azərbaycancan türkcəsindədə sərbəst danışmaqda xüsusi səygöstərirdilər.Yidiş dilini bilənlərin sayı məlum deyil. Hal hazırda aşkenaz yəhudiləri azərbaycanda dağ yəhudilərindən sonra ikinci ən böyük yəhudi icmasıdır. Aşkenaz yəhudilərinə ait bakıda bir sinaqoq fəaliyyət göstərir.
Həmçinin bax
Yəhudilər
Dağ yəhudiləri
Sinaqoqlar
Xarici keçidlər
Yəhudilər kimdir?
Tristan və İzolda
Tristan və İzolda - sevgi dastanı və ya romantik faciə janrlı dastan. XII əsrdən bəri bir çox mənbələrdə, fərqli versiyalarda təqdim olunur. Dastan Korniş sərkərdəsi Tristan və İrlandiya şahzadəsi İzoldanın sevgisindən bəhs edən bir faciədir. Bəzi mənbələrdə bu faciəni "zina eşq" də adlandırırlar. XII əsrdən bəri hekayənin təfərrüatları və detalları hər müəllifə görə dəyişsə də ümumi məzmun, indiyə qədər olduğu kimi qalır.
Leyla Vəkilova
Leyla Məhəd qızı Vəkilova — Azərbaycanın milli balet sənətinin əfsanəvi və klassik dühalarından. Azərbaycan SSR Xalq Artisti, SSRİ xalq artisti, xoreoqraf, professor, Azərbaycan Dövlət Rəqs Ansamblının bədii rəhbəri (1976–1982), Bakı Xoreoqrafiya Məktəbinin bədii rəhbəri, Lenin ordeni və "Şöhrət" ordeni ilə təltif olunmuşdur. İlk dəfə klassik dünyəvi balet elementləri ilə milli rəqslərimizin hərəkət zəifliyini hünərvər ustalıqla birləşdirə və onu öz ifasının estetik hüsnünə çevirə bilmişdir.
Tristan və İzolda
Personajların əfsanəsi
Tristanın xarakteri və hekayəsi müəllifdən müəlifə dəyişir. Hətta qəhrəmanın adı belə müxtlif dillərdə, müxtəlif formalarda təqdim olunur. Bunanla belə, ən əsas ad; "Tristan" olaraq qəbul olunur. Tristanın əfsanəsi iki əsas mənbədən qaynaqlanır. Birinci mənbə XII əsrin ikinci yarısında yaşamış iki fransız yazar, Tomas Britaniyalı və Beruol Normandiyalının (və ya Bretonlu) romanlarından qaynaqlanır. İkinci mənbə isə Tomas və Beroulun əsərlərindən ciddi şəkildə fərqli yazılmış Pros Tristandan qaynaqlanır.
Leyla Vəkilova
Həyatı
Leyla Məhəd qızı Vəkilova 1927-ci il yanvar ayının 29-da Bakıda doğulub. Əslən Qazax rayonunun Yuxarı Salahlı kəndinin Vəkilovlar soyundandır. Səkkiz yaşında Bakı Xoreoqrafiya Məktəbinə daxil olub. Əvvəlcə Ədilə Almaszadənin, son siniflərdə isə görkəmli balet ustası və pedaqoq Qəmər xanım Almaszadənin rəhbərliyi ilə sənətin incəliklərinə yiyələnib. 1943-cü ildə məktəbi uğurla bitirən aktrisa Azərbaycan Dövlət Opera və Balet Teatrının balet truppasına solist götürülüb.
1945–1946-cı illərdə ixtisas səriştəsini təkmilləşdirmək, sənətkarlıq qabiliyyətini formalaşdırmaq məqsədi ilə iki il dünya şöhrətli Moskva Xoreoqrafiya Məktəbində xüsusi kurs keçib. Bakıya qayıdaraq Opera və Balet Teatrının aparıcı balet aktrisası olub. Tezliklə o, repertuarın ən sanballı balet tamaşalarında qadın qəhrəmanların partiyalarını ifa etməyə başlayıb. Onun zəngin yaradıcılığının ən parlaq yaradıcılıq qələbələrini təmin edən obrazlar dünya balet ulduzlarının da əsas repertuarlarını təşkil edir.
Yaradıcılığı
300px|thumb|left|Qız Qalası baletindən səhnə Leyla Vəkilova ilk dəfə klassik dünyəvi balet elementləri ilə milli rəqslərimizin hərəkət zəifliyini hünərvər ustalıqla birləşdirə və onu öz ifasının estetik hüsnünə çevirə bilmişdir. Yüksək səhnə mədəniyyətinə və ifa texnikasına malik sənətkar olub.
İfası həmişə özünün emosional lətafəti, ülviyyəti, zərifliyi, cazibəli coşğunluğu, hərarətli qaynarlığı, fəza boşluğunda yaratdığı nağılvarı görünüşü ilə seçilib. Səhnədə son dərəcə çevik, hərəkətlərinin plastikası ifadəli və dərin məzmunlu idi, sanki dil açıb danışırdı.
Sənətkar yöndaşları diqqət və səmimiyyətinə, hərəkətlərinin psixoloji dərinliyinə, ünsiyyətinin təbiiliyinə və təbii canlanmağına görə Leyla xanımla bir tamaşada oynamağa xüsusi cəhd göstəriblər. Səhnə boyu uzanan, genişmiqyaslı lirik, dramatik və ehtiraslı hərəkətlər toplusundan ibarət mizanları icra etməkdə böyük peşəkar səriştəsi vardı.
Leyla xanım müxtəlif illərdə teatrın səhnəsində Gülyanaq ("Qız qalası", Əfrasiyab Bədəlbəyli), Odetta-Odilliya, Avrora, Mulla ("Qu gölü", "Yatmış gözəl" və "Şelkunçik", Pyotr Çaykovski), Pao Xoa ("Qırmızı lalə", Reynqard Qlier), Kitri ("Don Kixot" Lüdviq Minkus), Laurensiya ("Laurensiya", Aleksandr Kreyn), Zarema ("Bağçasaray fəvvarəsi", Boris Asafyev), Gülşən ("Gülşən", Soltan Hacıbəyov), Aişə, Sari ("Yeddi gözəl" və "İldırımlı yollarla", Qara Qarayev), Şirin ("Məhəbbət əfsanəsi", Arif Məlikov), Jizel ("Jizel", Adolf Adan), Malvina ("Qızıl açar", Boris Zeydman), Qaraca qız ("Qaraca qız", Əşrəf Abbasov) partiyalarını ifa edib. Azərbaycan milli balet sənətinin tərəqqisində və təkamülündə, beynəlxalq aləmdə tanınmasında göstərdiyi böyük xidmətlərə görə Leyla xanım Vəkilova 30 aprel 1955-ci ildə Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti, 26 aprel 1958-ci ildə xalq artisti, 31 dekabr 1967-ci ildə SSRİ xalq artisti fəxri adları ilə təltif olunub.
Leyla xanım Vəkilova Polşada (1956, 1962, 1968), Suriyada (1960), Çexoslovakiyada (1964), Hindistanda (1965), Bolqarıstanda (1966), Fransada (1969, 1974), Macarıstanda (1973), İtaliyada (1976), Türkiyədə (1977, 1982), Tiflisdə və Almaniyada (1979), Nepalda (1981) ifaçı və baletmeyster kimi uzunmüddətli qastrol səfərlərində olub. 1959-cu ildə Moskvada keçirilən Azərbaycan Ədəbiyyatı və İncəsənəti Dekadasında iştirak edib.
1976-cı ildən 1982-ci ilə kimi Azərbaycan Dövlət Rəqs Ansamblına bədii rəhbərlik edib.
Balet ustası 1953-cü ildən ömrünün sonuna kimi Bakı Xoreoqrafiya Məktəbində klassik rəqslər fənnindən dərs deyib və 1992-ci ildən həm də bu təhsil ocağına bədii rəhbərlik edib. Leyla Vəkilovanın yetirmələri nəinki Azərbaycanda, hətta Moskvanın Böyük Teatrında, Almaniyada milli balet sənətinin çiçəklənməsində səmərəli xidmətlər göstəriblər. O, 1996-cı il sentyabr ayının 6-dan Bakı Xoreoqrafiya Məktəbinin professoru idi. Onun layiqli yetirmələri bu gün də sənət fəaliyyətlərini davam etdirirlər.
Görkəmli balet ustası, milli səhnə mədəniyyətimizin nadir incilərindən olan Leyla Məhəd qızı Vəkilova 20 fevral 1999-cu ildə Bakıda vəfat edib. Məzarı Fəxri xiyabandadır.
Anthemis hebronica
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Miçiqan Universiteti
Miçiqan Universiteti — ABŞ-nin ən nüfuzlu və tanınmış dövlət ali məktəblərindən biri; Miçiqan ştatının Enn Arbor şəhərində yerləşir. Dünyanın ən nüfuzlu elmi-tədqiqat mərkəzlərindən biridir.
Tarixi
Miçiqan Universiteti 1817-ci ildə Detroyt şəhərində Miçiqan ştatının qubernatoru və hakimləri tərəfindən yaradılıb. Universitetin banilərindən olmuş Con Monteyt təhsil ocağının ilk prezidenti kimi tarixə düşüb. 1837-ci ildə Miçiqan ştatının I qubernatoru Stivens Mason universitetin Enn Arbor şəhərinə köçürülməsinə nail olur. Burada universitetə 40 akrlıq (16 hektar) ərazi ayrılır. Enn Arbor şəhərində fəaliyyətə başlayan universitetdə ilk dərslər 1841-ci ildə keçirilir və burada çalışan iki professor yeddi tələbəyə dərs keçir. 1845-ci ildə Miçiqan Universitetini 11 məzun bitirir. 1871–1909-cu illərdə universitetə rəhbərlik etmiş Ceyms Encl xüsusi səy göstərərək stomatologiya, memarlıq, mühəndislik, idarəetmə və tibb fakültələrini yaradır. Miçiqan Universiteti seminar məşğələsini tətbiq etmiş ilk Amerika universitetidir.
1900–1920-ci illərdə universitetin kampusunda stomatologiya və əczaçılıq, kimya, təbiət elmləri üçün binalar, Hill auditoriyası, böyük hospital və kitabxana kompleksləri, iki yataqxana tikilir.
İkinci Dünya müharibəsi zamanı Miçiqan Universitetində torpeda gəmiləri hazırlanır, hərbi dəniz qüvvələri, hava və quruda müdafiə, radiolokasiya qurğuları yaradılır. 1950-ci ildə burada təhsil alan tələbələrin sayı 21000 nəfərə çatır. 1959-cu ildə "Ford Motor" şirkəti Miçiqan ştatının cənub-şərq hissəsində müvafiq tələbatı nəzərə alaraq ali təhsil müəssisəsinə 196 akrlıq ərazi bağışlayır. Həmin ərazidə universitetin Derborn kampusu salınır. Soyuq müharibə və kosmik rəqabət dövründə strateji tədqiqatlar məqsədilə Miçiqan Universiteti əsas dövlət subsidiyası alan tədqiqat mərkəzinə çevrilir və nüvə enerjisinin istifadəsində dövlətə köməklik göstərir.
14 oktyabr 1960-cı ildə ABŞ prezidentliyinə namizəd Con Kennedi "Miçiqan İttifaqı" adlı tələbə klubunun binasında hazırda Sülh Korpusu (ABŞ-də müstəqil federal agentlik) adlanan konsepsiyanı irəli sürür. 1965-ci ildə Miçiqan Universitetinin 3000 tələbə və müəllimi ABŞ-nin Cənub-Şərqi Asiyadakı siyasətinə qarşı aksiya keçirir. Universitetə ilk qız tələbələr 1871-ci ildə qəbul olunur. 1980-ci illərdə universitetdə ictimai və dəqiq elmlər üzrə tədqiqatların aparılması üçün yardımın məbləği artırılır. 1980–1990-cı illərdə Miçiqan Universitetində xəstəxana kompleksi, inzibati binalar tikilir, kompüter və informasiya texnologiyaları sürətlə inkişaf edir.
2000-ci ilin əvvəllərində universitetə dövlət tərəfindən edilən yardımların məbləği xeyli aşağı düşür, bu da universitet administrasiyası və həmkarlar ittifaqları arasında qarşıdurmaya gətirib çıxarır. 2009-cu ildə universitet daha 30 böyük bina, kosmik laboratoriya istifadəyə verir. Hazırda universitetdə 2,5 milyard dollar dəyərində olan tikinti layihəsi həyata keçirilir.
Elmi nailiyyətləri
thumb|300 px|Miçiqan Universiteti Miçiqan Universiteti kompüter şəbəkəsi yaradan ilk elmi-tədqiqat mərkəzlərindən biridir. Universitetin məzunu olmuş Klod Şenon riyaziyyatda mövcud olan informasiya nəzəriyyəsinə önəmli yeniliklər gətirib, Conas Solk poliomielit xəstəliyinə qarşı vaksin kəşf edib. Miçiqan ştatının Nortern Louer yarımadasında yerləşən Bioloji stansiya ABŞ-dəki 47 biosfer qoruqlarından biridir. Universitet optika, virtual yaddaş modeli, simsiz kompleksli mikrosistem və sosial elmlər sahəsində böyük uğurlar əldə edib. Miçiqan Universitetində müharibə, silahlı qüvvələr sahəsi xüsusi öyrənilir və bu məqsədlə yeni-yeni qurğular yaradılır. Ali təhsil müəssisəsinin nəzdində Qrup dinamikası, Siyasi tədqiqatlar, Əhalinin məskunlaşması tədqiqatları mərkəzləri, Siyasi və sosial tədqiqatlar konsorsiumu fəaliyyət göstərir.
Müasir vəziyyəti
Miçiqan Universiteti üç tələbə şəhərciyindən ibarətdir: Enn Arbor, Derborn və Flint. Universitetin bu ərazilərdə 524-dən çox inzibati binası var. Enn Arbor şəhərində Miçiqan Universitetinin 4 kampusu yerləşir — Şimali, Mərkəzi, Tibbi və Cənubi kampuslar. Plimut Yolu adlanan ərazidə universitetin Tibb şəhərciyi salınıb. Burada tibbi məktəblər, ambulator qayğı və diaqnostika mərkəzləri, bir neçə cərrahiyyə binaları və s. mövcuddur. Universitet ilk dəfə 1837-ci ildə Mərkəzi kampusda yerləşib. Kampusun binaları çox qədimdir və qotik, klassik üslubda inşa edilib. Şimali kampus 1952-ci ildə istifadəyə verilib. Burada müasir üslubda tikilmiş binalar, universitetin ən böyük yataqxanası olan Bursli Holl və çoxlu sayda kompüter laboratoriyaları, videostudiyaları, 3D virtual otaqları özündə birləşdirən Duderstadt mərkəzi yerləşir.
Miçiqan Universitetinin nəzdində Memarlıq və şəhərsalma (1906), İncəsənət və Dizayn (1974), Ross biznes (1924), Təhsil (1921), Mühəndislik (1854), Rekhem ali (1912), İnformasiya (1969), Kineziologiya (1984), Hüquq (1859), Ədəbiyyat, elm və mədəniyyət (1841), Musiqi, teatr və rəqs (1880), Tibb (1850), Tibb bacısı (1893), Səhiyyə (1941), Stomatologiya (1875), Əczaçılıq (1876), Təbii resurslar və ətraf mühitin mühafizəsi (1927), İctimai siyasət (1914), Sosial fəaliyyət (1951) məktəbləri vardır. Ümumilikdə, universitetdə 3000 fakültə mövcuddur. Miçiqan Universitetinin Tibbi kampusunda məktəblərdən başqa üç xəstəxana, onlarla ambulator poliklinika, tibbi yardım və tədqiqat mərkəzləri yerləşir.
Yataqxana sistemi
Miçiqan Universiteti yataqxana sisteminin böyüklüyünə görə ABŞ-də altıncı yerdə durur. Yataqxanalar üç ərazidə cəmlənib — Mərkəzi (Betsi, Kembric, Şərqi, Qərbi, Cənubi, Şimali Dördbucaq, Fletçer, Helen Nyuberi, Marta Kuk rezidensiyaları) Şimali (Beyts I və II, Bursli, Nortvud yataqxanaları) kampuslar və Hill Ərazisi (Kouzens, Alisa Loyd, Meri Markli, Moşer-İordaniya, Stokvell və Oksford yataqxanaları). Universitetin yataqxana sisteminə, eyni zamanda Henderson Haus, Hüquqşünaslar Klubu da daxildir. Elmi mərkəzlər Miçiqan Universitetinin yataqxanalarında da mövcuddur. Moşer-İordaniya Holl rezidensiyasında elmi-tədqiqat cəmiyyəti, Rezidensiya Kollecində ədəbiyyat, elm və incəsənət, şərqşünaslıq bölmələri fəaliyyət göstərir. 2006-cı ildə universitet Mərkəzi kampusun şimal hissəsində yeni yataqxana kompleksinin tikintisinə başlayır və hazırda bu iş davam etdirilir.
Kitabxana sistemi
Miçiqan Universitetinin kitabxana sisteminə 8 milyondan çox kitab daxildir. Bu rəqəm hər il 177000 artır. Universitetdə 19 kitabxana vardır. Kitabxanalar, həmçinin təhsil müəssisəsi kimi fəaliyyət göstərərək tələbə, müəllim və tədqiqatçılara kurslar, proqramlar təklif edir. "JSTOR" adlanan verilənlər bazasında 75000 rəqəmsal səhifə yerləşdirilib. Universitet bu yaxınlarda kitablarını şəbəkəyə qoşmaq üçün "Google" axtarış sistemi ilə birgə razılaşma imzalayıb. 31 avqust 2006-cı ildə universitet, ilk mərhələ kimi, kitabların bir hissəsini artıq bu şəbəkədə yayımlayıb. Miçiqan Universitetinin nəşriyyatı və mətbuatı bu təhsil müəssisəsinin kitabxana sisteminin bir hissəsini təşkil edir.
Muzeyləri
Miçiqan Universitetinin muzeyləri Enn Arbor şəhərciyində cəmlənib. Mərkəzi kampusda Təbii tarix (eləcə də Paleontologiya), Kelsi arxeologiya və Təsviri incəsənət muzeyləri, Şimali kampusda isə Uorren Robbins və Slasser qalereyaları yerləşir. Təbii tarix muzeyinin Rutven binasında geologiya, paleontologiya, antropologiya sahəsinə, hindu mədəniyyətinə aid eksponatlar saxlanılır. Eləcə də burada quşların, həşəratların, suda-quruda yaşayan, sürünən canlıların əksər nümunələri, Miçiqanda tapılmış dinozavr qalıqları saxlanılan Zoologiya muzeyi mövcuddur.
Rəhbərlik
2002-ci ildən Miçiqan Universitetinə ixtisasca həkim olan Meri Syu Koulman rəhbərlik edir. O, universitetin sayca 13-cü prezidentidir. M.S.Koulmanın ofisi Enn Arbor şəhərciyində qədim binada yerləşir. ümumilikdə, universitetdə 6200-dən çox akademik heyət, 38000 inzibati işçi çalışır. Onların əksəriyyəti ABŞ Milli Akademiyasının üzvləri, Nobel, Pulitser mükafatları laureatlarıdır. Hazırda Miçiqan Universitetində 56000 tələbə təhsil alır. Onların 65%-i ədəbiyyat, elm və mədəniyyət, 20%-i Mühəndislik məktəblərində təhsil alır. Magistrların əksəriyyəti Biznes, doktorantların çoxu isə Ədəbiyyat, elm və mədəniyyət məktəblərində təhsil alır.
Büdcəsi
2008-ci ildə Miçiqan Universitetinin illik gəlirləri 4 milyard 104 milyon 608 min ABŞ dolları təşkil edib. Universitetin büdcəsi əsasən qrantlar, donorların ödəniş və yardımları sayəsində formalaşır. ötən il tələbə və müdavimlərin təhsil haqlarından gələn gəlirlər 791 milyon 221 min, Federal Hökumət tərəfindən verilmiş qrantlar 712 milyon 963 min, Yerli Ştatın verdiyi qrantlar 9 milyon 649 min ABŞ dolları təşkil edib. İanə (yardım) fondu isə 7 milyard 570 milyona çatıb. Universitetin ianə fondu ABŞ-nin yeddinci, ABŞ dövlət universitetləri arasında isə üçüncü ən böyük fondudur. Lakin son zamanlar universitetin xərcləri də az olmayıb.
Təhsil haqqı
2008–2009-cu tədris ilində Miçiqan Universitetində illik təhsil haqqı, orta hesabla, Miçiqan ştatının sakinləri üçün 11037, başqa yerlərdən gələnlər üçün 33069 ABŞ dolları təşkil edib. ümumiyyətlə, bu məktəbdə tələbələrə bir cox güzəştlər olunur — maliyyə yardımları, qrantlar, iş yerləri, kreditlər və s.
Xarici əlaqələri
Bu ali təhsil müəssisəsi Amerika Universitetləri Assosiasiyasının ilk üzvlərindən biridir.
Temnothorax hyrcanus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü. Çox nadir sosial parazitar qarışqadır. Azərbaycanın endemik canlısıdır.
Ətraflı məlumat
Kiçik ölçülü qarışqadır. Onun uzunluğu 3 mm təşkil edir. Gözləri iridir və başın ön hissəsində yerləşir. Ümumi xüsusiyyətlər baxımından Leptothorax cinsinə daxil növlərlə oxşarlığı vardır.
Sistematikası
Növ ilk dəfə 2010-ci ildə rus entomoloqu D. А. Dubovikov (Sank-Peterburq) və ukraynalı alim А. Q. Radçenko (Kiyev) tərəfindən aşkarlanmışdır. 2014 Myrmicinae fəsilə üstündə aparılan araşdırmalar nəticəsində növ Temnothorax hyrcanus adlandırılmış və cinsinə daxil edilmişdir.
Paraseiulus inobservatus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Hybrid Theory EP
Hybrid Theory EP - Linkin Parkın ilk yoxlama albomudur. 1998-ci ildə Mayk Vekfildin qrubu tərk edincə yeni vokal axtarıldı və Çester Benninqton qruba daxil edildi. 1999-cu ildə çıxarılan bu albom 500 ədəd satdı. Bundan sonra Xero adı Hybrid Theory olaraq dəyişdirildi ancaq Hybrid Theory adlı bir qrubun olması onları yene adılarını dəyişməyə məcbur etdi. Bu albomdaki bəzi mahnılar 2002-ci ildə çıxan Reanimation albomunda da yer aldı.
= Albomdakı mahnılar =
Mədəni ticarət (film, 1937)
Məzmun
Filmdə əhaliyə göstərilən xidmətdən — mədəni ticarətdən danışılır.
Film Haqqında
Film saxlanılmayıb.
Palm-Aylend
Ada Arubadan bərə ilə 5 dəqiqəlik məsafədə yerləşir. Burad kiçik çimərlik və su parkı vardır
Çimərlik zonası okean sahilinin bir hissəsini təşkil edir. Təhlükəsizlik məqsədi ilə uzaq məsafələrə üzməyə icazə verilmir.
Snorkelinq ada turizminin əsasını təşkil edir. Burada çoxlu sayda balıq növünə rastlamaq mümkündür. Burada balılq ovlamaq və ya istənilən heyvanı öldürmək qadağandır. Bunun sayəsində balıqlar insanlardan qorxmur və dayazlığa yaxın ərazilərə üz tuturlar.
Akvalanq
Akvalanq və ya skuba  — su altında nəfəs almağa imkan yaradan fərdi dalğıc aparatı. 1943-cü ildə Fransada kəşf olunmuşdur. Akvalanq sıxılmış hava (təzyiqi 20–60 MPa) doldurulmuş iki balondan, hava verişini tənzim edən tənəffüs avtomatından ibarətdir. Sıxılmış hava reduktordan keçərək tənəffüs avtomatına daxil olur. Tənəffüs avtomatı dalğıcın nəfəs aldığı havanın təzyiqini tənzimləyir, nəfəslə verilən havanı isə suya buraxır. Akvalanq dalğıcın kürəyinə qayışla bağlanır. Ondan istifadə etməklə su altında 40 m dərinlikdə 8–10 dəq, 5 m-dən az dərinlikdə 1 saat qalmaq olur. Sıxılmış havanın tərkibindəki azot dalğıca narkotik təsir göstərdiyindən 40 m-dən çox dərinə üzmək məsləhət görülmür. Akvalanqdan sualtı tədqiqatlarda, xilas etmə işlərində, idmanda və s. istifadə edilir.
Avranlı
Avranlı Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasında (indi Salqa rayonu) kənd adı.
Toponimkası
Avranlı- Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasında (indi Salqa rayonu) kənd adı. Gürcücə yazılış forması Avranlo. XIX əsrin II yarısında əhalisi Türkiyədən gəlmə yunanlar idi (yenə orada). XIX əsrin 70-ci illərində Trialeti kənd icmasına mənsub məntəqələrdən idi. Yerli tələffüz forması Əvrənli olmuşdur. "Kitabi-Dədə Qorqud" eposunda Əvrən şəxs adı ilə səsləşir.
Həmçinin bax
Tiflis quberniyası
Xarici keçid
axc.preslib.az
Molla Səfi Gecəgözlü-Cavanşir
Molla Səfi Gücəgözlü-Cavanşir — qazı, məktəbdar.
Həyatı
Molla Səfi Gecəgözlü-Cavanşir 1797-ci ildə Cavanşir-Dizaq mahalının Gecəgözlü оbasında dünyaya gəlmişdir. İlk təhsilini atasından almışdı. Sonra Şuşa şəhərində molla, müctəhid yanında təhsilini davam etdirmişdi. Öncə obanın dini işləri ilə ilgilənmiş, məscidlərdə axundluq etmiş, 1878-ci ildə Zəngəzur qəzasının qazısı təyin edilmişdi.
Olma Molla Səfitək aldan hörülən ipək, Ya edən Səfiqulu buğdasın məğsub oldun.
Molla Səfidən xoşu gəlməyən şair Bəhram bəy Fədai yazırdı:
Övladını görsən Molla Nəbinin, Qövlün inkar edər şəri-mübinin, Heç zad üçün satar dünyayə dinin, Nəfsi əqlin ötüb onu Zal edər.
Mir Mehdi Xəzani Molla Səfi ilə dost idi. Qəsidələrinin birində yazırdı: Hanı Molla Səfi, yoxdu xəbəri bunlardan Məshəfi-ruyi qoyub, hansı kitablara baxar?
Süleyman Mirzə
Süleyman Mirzə — I Təhmasib in ikinci xanımı Sultan Ağa xanımdan olan oğlu, Səfəvi şahzadəsi.
Həyatı
Süleyman mirzə 28 mart 1554-cü ildə Naxçıvanda doğulmuşdu. Dayısı məşhur Şəki valisi Şamxal sultan olmuşdur. Şahın əmri ilə lələlərinin himayəsi altında Şiraz (1555-58) və Məşhəd (1567-73) hakimi olmuşdur. 1570-ci ildən atasının yanında yaşamışdır.
1576-cı ildə I Təhmasibin ölümündən sonra Əmiraslan bəy Əfşar, Xüləfa Rumlu və dayısı Şamxal sultan Süleyman mirzəyə dəstək olaraq onu hakimiyyətə gətirmək istəsələr də, II İsmayılın tərəfdarlarının çoxluğu üzündən bu fikrdən daşındılar. 22 avqust 1576-cı ildə II İsmayıl taxta çıxdı və tacqoyma mərasimi keçirildi. Məhz bundan sonra şahzadələrin öldürülməsinə başlanıldı.
İsmayıl taxta çıxdıqdan sonra ilk əvvəl öz hakimiyyətini möhkəmləndirməyi qərara aldı. Bu məqsədlə o, sülalədən taxt-taca namizəd ola biləcək şəxslərin zərərsizləşdirilməsini zəruri hesab etdi. Heydər mirzə nin ölümündən sonra isə şahzadə Süleymanın öz bacısı Pərixan xanım və çərkəzlər in başçısı Şamxal tərəfindən taxta namizəd irəli sürüldüyünü unuda bilmirdi.
Beləliklə şahın əmri ilə qardaşı Mustafa mirzə Pirə Məhəmməd xanın, Süleyman mirzə isə dayısı Şamxalın himayəsinə göndərildi. Və hər iki şahzadə şahın fərmanı ilə qətl edildilər. Süleyman mirzə 1576-cı il noyabrın 1-nə keçən gecə dayısı Şamxal sultanın əli ilə öldürüldü.
Ayaz Əfəndiyev
Həyatı
Ayaz Adil oğlu Əfəndiyev 1938-ci il yanvarın 15-də Bakı şəhərində anadan olub. Orta məktəbi bitirdikdən sonra o, 1954–1959-cu illərdə ali təhsilini Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunda kimya texnologiyası fakültəsində alıb.
Əmək fəaliyyətinə 1959-cu ildən Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunda kiçik elmi işçi kimi başlayan A.Əfəndiyev 1960–1963-cü illərdə Moskvada Fiziki Kimya İnstitutunun aspiranturasında oxuyub.
Aspiranturanı başa vurduqdan sonra Bakıya qayıdaraq fəaliyyətini 1963–1965-ci illərdə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunda kiçik elmi işçi kimi davam etdirib, 1965–1987-ci illərdə isə Akademiyanın Kimya Texnologiyasının Nəzəri Problemləri İnstitutunda kiçik elmi işçi, böyük elmi işçi, şöbə müdiri, laboratoriya müdiri vəzifələrində çalışıb.
Elmi fəaliyyəti
A.Əfəndiyev 1987-ci ildən ömrünün sonunadək Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Polimer Materialları İnstitutunun direktoru olub. O, 2001-ci ildən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının kimya elmləri bölməsinin akademik katibi, 2007-ci ildən isə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının akademik katibi kimi məsul vəzifələri icra edib.
A.Əfəndiyev 1965-ci ildə L.Y.Karpov adına Fiziki Kimya İnstitutunda namizədlik, 1982-ci ildə Moskva Dövlət Universitetində doktorluq dissertasiyalarını müdafiə edib. O, 1986-cı ildə professor elmi adını alıb, 2001-ci ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, 2007-ci ildə həqiqi üzvü seçilib.
Yüksəkmolekullu birləşmələr kimyası sahəsində fundamental tədqiqatları ilə tanınan A.Əfəndiyev kompleks əmələ gətirən polimer sorbentlər və metal polimer kompleks katalizatorların alınmasının və xassələrinin tənzimlənməsinin yeni prinsiplərini işləyib hazırlayıb. Alimin apardığı elmi araşdırmaların digər istiqaməti reagentsiz ampermetrik biosensorların sintezi və tədqiqindən ibarət olub. Onun həmçinin sənaye polimerlərinin modifikasiyası, yeni kompozisiya materiallarının yaradılması, polikondensasiya polimerlərin sintezi, sənaye tullantılarından səmərəli istifadə olunması və kimyəvi ekologiya sahələrində tədqiqatları da diqqətəlayiqdir.