cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Balaca lord Fauntleroy (roman)
Balaca lord Fauntleroy (bəzi tərcümələrdə "Balaca lord") — ingilis-amerikan qadın yazıçısı və dramaturqu Frensis Eliza Börnetin ilk uşaq romanı. İlk dəfə hissələrlə 1885-ci ilin noyabrı və 1886-cı ilin oktyabrında "St.Nicolas" jurnalında çap olunmuşdur. Kitabın illustrasiyalarını isə Recinald Berç çəkmişdir. Kitab sonralar 20 dəfədən artıq nəşr olunmuşdur.
Süjeti
Kapitan Errolun oğlu olan 7 yaşlı Sedrik İngiltərədən Amerikaya yollanır, atasının ölümündən sonra anası ilə yaşayır. O çox vaxt çəkmə təmizləyən Dik və baqqal Hobbsla ünsiyyətdə olurdu. Amma bir dəfə qraf Dorinkortun vəkili olan cənab Heviş adlı birisi onların evinə gələrək bildirir ki, Sedrik 2 böyük qardaşının ölümündən sonra yeganə varisdir və o mütləq İngiltərəyə qayıdıb lord Fauntleroy olmalıdır.
Dəbə təsiri
Recinald Berç tərəfindən çəkilmiş Fauntleroyun kostyumu orta məktəb uşaqlarının rəsmi geyiminə böyük təsir göstərmişdir.
Fauntleroyun kostyumu İngiltərədə yaradılsa da, Amerikada olduğu kimi heç yerdə bu qədər populyar deyildi. Fauntleroyun klassik kostyumu qara məxməri vizitka və bu cür şəkildə dizə qədər olan şalvardan, büzmələnmiş krujevalı böyük yaxalıqlı köynəkdən ibarət idi. Bu cür geyim XX əsrin əvvəllərinə qədər dəbdə olur. Çoxlu oğlan uşaqları Fauntleroyun kostyumunu geyinməsələr də, onun bəzi hissələrindən — bant və naxışlı köynəkdən istifadə edirdilər. Bu cür görkəm 3-8 yaşlı uşaqlar arasında populyar idi.
Bu cür geyim stili XVIII əsrdə I Karlın sarayının əhatəsində olan uşaqlar arasında dəbdə olan “Van Deyk” (Van Dyke) stilinin variantı idi. Tomas Geynsboronun "Mavi geyimli oğlan" ("The Blue Boy") rəsm əsəri  "Van Deyk" stilini nümayiş etdirir.
Birinci dünya müharibəsinə qədər 10 yaşına qədər olan bütün uşaqlar Fauntleroy kostyumuna xas olan dizə qədər şalvar geyinirdilər.
Courage (mahnı)
Courage – Haruka Tomatsu tərəfindən ifa olunmuş sinql. 3 dekabr 2014-cü ildə CD + DVD formatında buraxılmışdır.
Mahnı "Sword Art Online II" anime serialının 15-24-cü seriyalarının açılış mahnısı olmuşdur. Haruka Tomatsu həmçinin Asuna personajının seyyusudur.
Senecio pensilis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İstinadlar
Senecio pensilis Senecio pensilis Senecio pensilis
Ucarlı
Ucarlı — Azərbaycan Respublikasının Kürdəmir rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 99 nəfər əhali yaşayır.
Tau adası
Tau adası-- Tısbağa ada sı mənası verən bu ada lar Siam körfəzi ndə yerləşən Tailand a məxsus ada.
Etimologiyası
Bu adanın sahillərində çoxlu dəniz tısbağaları yaşayıb çoxalmışlar. Son dövrlərdə isə tısbağalar yox olmuşlar. Bu onunla izah olunur ki, yeni doğulmuş dəniz tısbağa balaları daha çox işıqlı sahillərə meyl edirdilər. Belə ki, hal-hazırda sahil əraziləri plyaj lar, otel lər tutduğu üçün onların dəniz yolunu tutması daha rahatlanmışdır. Bəzi fərziyyələrə görə isə ada formasına görə tısbağa nı xatırladırdı. Ada nın əsas limanının sahilində dəniz tısbağa sının heykəlini görə bilərik.
Coğrafiyası
Qonşu adaların içərisində bu adanın fərqi, dəniz lərlə əhatə etməsi, dayvinq, snorklinq idman növlərinin buranın bütün plyajl arında geniş yayılmışdır. Burada həmçinin fridayvinq, bolderinq, tailand boksu, tailand massajı ilə də məşğul olurlar.
Nəqliyyat əlaqələri
Ada ya yaxın olan aeroport Samuy adasında yerləşir. Əsas liman a getmək üçün katamaranlardan istifadə edilir. Belə ki, bu liman materik və digər ada larla əlaqəni qurmaq üçündür. Adanın içərisində isə motasikl və motorollerlə səyahət edilir.
Ovdan
Ovdan — suyu yığıb saxlamaq üçün üstü tikili yeraltı hovuz, nohur.
Məzmun
Ovdanlar əsasən yeraltı torpaq sularından qidalanırlar. Ovdana giriş əsasən küləyin əks tərəfindən qoyulur. Ovdan 2 hissədən ibarət olur. Yeraltı və yerüstü hissələrdən. Yeraltı giriş pilləkənlər vasitəsilə olur. Əgər ovdan yağış suyu yığılması üçündürsə, pilləkənlərin axırındakı hovuzlar quyularla əvəz edilir. Ovdanlar əsasən yol ayrıcında, karvan yolunun yaxınlığında tikilərmiş. Ovdanların yanında yolçuların istirahəti üçün ağac əkilərmiş. Ovdanlar həmçinin yolçuların susuzluğunu aradan qaldırmaq üçün də nəzərdə tutulurmuş.
Aleksandr Rıbak
Aleksandr İqoreviç Rıbak (Аляксандр Ігаравіч Рыбак; 13 may 1986, Minsk, Belorusiya SSR) — Belarus-Norveç müğənnisi, bəstəkarı, skripkaçısı və aktyoru. O, "Fairytale" mahnısı ilə Moskvada keçirilən 2009 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Norveçi təmsil etmiş və nəticədə 387 xalla ölkəyə müsabiqədə üçüncü qalibiyyətini qazandırmışdır. Avroviziyanın keçmiş səsvermə metodu ilə Rıbakın topladığı səs müsabiqədə rekord göstərici olmuşdur. Onun Fairytales adlı debüt albomu doqquz Avropa ölkəsində Top 20-yə daxil ola bilmiş, Rusiya və Norveçdə isə birincilikdə qərarlaşmışdır. Rıbak 2012 və 2016-cı illərdə Avroviziyada interval aktlarında yer almışdır. O, "That's How You Write a Song" mahnısı ilə Norveçi Portuqaliyanın paytaxtı Lissabonda keçirilən 2018 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdir.
Həyatı
Aleksandr Rıbak 13 may 1986-cı ildə Belarusun paytaxtı Minskdə anadan olmuşdur. Onun anası Nataliya Valentinovna Rıbak klassik pianoçu və atası İqor Aleksandroviç Rıbak isə klassik skripkaçıdır. Dörd yaşında ikən Rıbak ailəsi ilə birlikdə Norveçə köçmüşdür. Beş yaşından etibarən o piano və skripkada ifa etməyi öyrənmiş və 10 yaşında Osloda yerləşən musiqi institutuna daxil omuşdur. Avroviziyada qazandığı uğurun ardınca o, təhsilini yarımçıq qoymuş və 2011-ci ildə yenidən instituta geri dönmüşdür. 2012-ci ildə Rıbak təhsilini bakalavr dərəcəsi ilə bitirmişdir. O ingilis, rus, norveç, belarus dillərində səlis danışa bilir.
Karyerası
2004-cü ildə Rıbak İspaniyanın Madrid şəhərində keçirilən ənənəvi mədəniyyət festivalında Viktoriya Rıbak tərəfindən Anders Jahre mədəniyyət mükafatına layiq görülmüşdür. 2005-ci ildə o Norveçin Idol musiqi yarışmasında iştirak etmişdir. 2006-cı ildə isə gənc ifaçı Norveçin Kjempesjansen məharət yarışmasına qatılmış və özünün bəstələdiyi "Foolin" mahnısı ilə yarışmada qələbə qazanmışdır. Daha sonra Rıbak bir neçə tanınmış Norveç sənətçiləri ilə birlikdə əməkdaşlıq etmişdir. 2007-ci ildə o, Oslo Nye Teatrında skripka ilə çıxış etmiş və Hedda Award mükafatına layiq görülmüşdür.
2009 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
thumb|right|150px|Rıbak Avroviziya qələbəsindən sonra mətbuat konfransında
2009-cu ildə Aleksandr Rıbak Norveç folk musiqisindən ilhamlanaraq bəstələdiyi "Fairytale" mahnısı ilə Norveçin NRK telekanalının 54-cü Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi üçün təşkil etdiyi milli seçim turuna qatılmış və nəticədə böyük səs fərqi ilə bütün rəqiblərini məğlub edərək, ölkəni Moskvada keçirilən müsabiqədə təmsil etmək hüququ qazanmışdır. Mahnı musiqi tənqidçilərindən əsasən müsbət rəylər qazanmış və Avroviziya veb saytlarından birində aparılan sorğuda 71,3% səslə qalib gəlmişdir.
Rıbak mübarizəyə 14 may 2009-cu il tarixdə keçirilən ikinci yarımfinal mərhələsindən qoşulmuş və 19 ölkə təmsilçisi arasından finala vəsiqə qazanmışdır. 16 mayda baş tutan final mərhələsində o ifa etdiyi "Fairytale" mahnısı ilə 387 xal toplayaraq qalib gəlmişdir. Bu göstərici ilə o, 2-ci yerin sahibi olan İslandiya təmsilçisini 169 xal qabaqlayaraq müsabiqə tarixində yeni rekorda imza atmışdır. Avroviziyanın keçmiş səsvermə metodu ilə Rıbakın topladığı 387 xal müsabiqədə rekord göstərici olmuşdur.
Avroviziyadan sonra və debüt albom
2009-cu ildə o Timur Bekmambetovun rejissorluq etdiyi Чёрная молния filmi üçün "I Don't Believe in Miracles/Superhero" mahnısını yazmışdır.
2010-2011
thumb|right|180px|Rıbak 2011-ci ildə konsertdə 2010-cu ilin yanvar ayında Rıbak "Europe's Skies" adlı yeni sinqlı ilə Finlandiyanın 2010 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi üçün keçirdiyi milli seçim turunda çıxış etmişdir. Mart ayında ifaçı Böyük Britaniyanın Avroviziya milli seçim turunda "Fairytale" mahnısı ilə səhnə almışdır. Aprel ayında onun "Fela Igjen" adlı növbəti sinqlı təqdim olunmuşdur. İyunda ifaçının ikinci studiya albomundan olan ilk sinql "Oah" video klip ilə birlikdə təqdim olunmuşdur. Daha sonra mahnının rus dilində olan versiyası "Strela Amura" təqdim olunmuşdur. Rybakın No Boundaries adlı ikinci studiya albomu 2010-cu ilin iyun ayında işıq üzü görmüşdür. İfaçının ilk albomu kimi uğur qazana bilməsə də, albom Norveçdə 7-ci, İsveçdə 8-ci və Finlandiyada 32-ci yerdə qərarlaşmışdır. 2011-ci ildə Rıbak İsveçin Ulduzlarla rəqs yarışmasında iştirak etmiş və digər isveç ulduzlarını məğlub edərək, yarışmada qələbə qazanmışdır. Həmin ildə onun Visa vid vindens ängar adlı üçüncü studiya albomu satışa buraxılmışdır. 2011-ci ilin dekabr ayında Rıbak Rumıniyanın X Factor musiqi yarışmasına qonaq olmuşdur.
2012-2013
2012-ci ildə onun "Strela Amura" mahnısı üçün Kiyevdə çəkilmiş video klipi təqdim olunmuşdur. Həmin ilin may ayında Rıbakın Rumıniyaya 2010 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində üçüncü yeri qazandıran ifaçı Paula Selinq ilə birlikdə ifa etdiyi "I'll Show You" mahnısı təqdim olunmuşdur. Mahnı il ərzində Rumıniyada ən çox dinlənilən mahnılardan biri olmuşdur.
2012-ci ilin oktyabr ayında Rıbakın "Leave Me Alone" adlı yeni sinqlı təqdim olunmuşdur. Sinqlın təqdimatından qısa zaman sonra ona çəkilmiş video klip də təqdim olunmuşdur. Noyabr ayında mahnının rus dilində olan versiyası "Dostala" təqdim olunmuşdur. İlin sonunda onun Christmas-tales adlı yeni studiya albomu işıq üzü görmüşdür.
2014-hal-hazırda
thumb|180px|Rıbak [[2016 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi|Avroviziya 2016 səhnəsində]] 2014-cü ildə Rıbak How to Train Your Dragon 2 filmi üçün "Into a Fantasy" soundtrekini ifa etmişdir. Həmin ilin oktyabr ayında ifaçı Norveçin NRK telekanalında yayımlanan The Hit televiziya verilişində qonaq olmuş və "What I Long For" mahnısı ilə çıxış etmişdir. 2015-ci ilin yazında isə o Rusiyanın Odin v Odin şousunda iştirak etmişdir. Şouda Rıbak 6-cı yeri qazanaraq, finala keçməməli olsa da, münsiflər heyətinin qərarı ilə ona güzəşt edilmişdir. Finalda Rıbak SMS səsverməsi ilə ikinci yerə layiq görülmüşdür. 2015-ci ilin iyun ayında onun "Kotik" adlı yeni sinqlı Moskvada çəkilmiş video klip ilə birlikdə təqdim olunmuşdur.
2018-ci ilin yanvar ayında Aleksandr Rıbakın "That's How You Write a Song" mahnısı ilə Norveçin NRK telekanalının 2018 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi üçün təşkil etdiyi milli seçim turunda iştirak edəcəyi öz təsdiqini tapmışdır. Mart ayında baş tutan milli finalda Rıbak həm SMS, həm də münsif səsləri ilə ən çox səs toplayaraq, Norveçi Portuqaliyanın paytaxtı Lissabonda keçirilən 2018 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmək hüququ qazanmışdır.
Rıbak 10 may tarixində baş tutan müsabiqənin ikinci yarımfinal mərhələsində səhnə almışdır. Nəticədə ifaçı 266 xalla yarımfinalda qalib gələrək, Norveçi Avroviziya finalına yüksəltməyə nail olmuşdur. 26 ölkə təmsilçisinin mübarizə apardığı final mərhələsində mahnısını bir daha ifa edən Rıbak ümumi nəticədə 144 xal toplayaraq, 15-ci yeri tutmuşdur.
Qalimeda (peyk)
Qalimeda və ya Neptun IX Neptunun əks istiqamətdə dönən düzənsiz peyklərindən biridir. Peyk Metyu Holman və bir neçə alim tərəfindən 4 avqust 2002-ci ildə kəşf edilmişdir.
Xarakteristikaları
thumb|left|Neptunun düzənsiz peykləri Halimede Neptun ətrafında dönən ikinci ən ekssentrik və üçüncü ən meylli orbitə malik peykdir.Bu Neptun digər düzənsiz peykləri ilə bağlı diaqramda təsvir edilmişdir.Üfiqi oxdan yuxarıda olan peyklər düz (prograde),ondan aşağıda olan peyklər isə əks (retrograde) istiqamətdə dönür.
Halimede diametri təxminən 62 kilometrdir və görünən işıqda neytral (boz) görünür.Nerida peyki ilə eyni rəngdə olmarı nəzərə alaraq, belə hesab edilir ki,peyk Nereidanın fraqmenti bilər.
Adlandırma
Halimede və ya Neptun IX, Neptunun bir çox xarici peykləri kimi Nerey və Dorisin qızları olan əlli Nereiddən birinin adı ilə adlandırılmışdır.3 Fevral 2007-ci ildə (İAUC 8802) peykin adı elan olunmazdan əvvəl, Halimede müvəqqəti olaraq S/2002 N 1 adlandırılmışdır.
Rejans
Kafe de la Rejans - məşhur Paris kafesi, XVII-XVIII əsrlərdə şahmat oyununun mərkəzi kimi məşhurlaşmışdır. Bu kafedə öz dövrünün ən tanınmış şahmatçıları olmuş və şahmat partiyaları oynamışdılar.
Parisdə ilk kafelərdən biri 1681-ci ildə fr. Café de la Place du Palais-Royal adlı kafe olmuş və 1715-ci ildən sonra öz adını dəyişmişdir. Kafenin yeni adı azyaşlı kral XV Lüdoviqin əvəzinə ölkəni idarə edən Orleanlı II Filippin dövru sayılan Regentlik dövrünün ( 1715-1723) adı ilə adlandırılmışdır. Lakin kafe öz adını saxladı. 1740-cı ildən başlayaraq Paris şahmatçıları əvvəllər şahmat partiyası oynadıqları “Prokop” kafesinə yox, məhz bura gəlməyə başladılar.
Kafenin daimi müştəriləri sırasında Deni Didro, Jan-Jak Russo, Fransua-Andre Fillidor, Napoleon Bonapart və Bencamin Franklin kimi məşhur şəxslərə rast gəlmək olardı.Didro özünün “Le neveu de Rameau” ( “Qardaş oğlu Ramo” ) kitabında bu kafenin təsvirini vermişdir.
Kafe uzun illər 1798-ci ildə Napoleonun oynadığı mərmər şahmat stolu ilə fəxr etmişdir. Bu kafedə şahmatdan əlavə bilyard və dama oyunu da oynanılmışdır. 1858-1859-cu illərdə Avropaya səfəri zamanı amerikalı məşhur şahmatçı Pol Mörfi bu kafedə tez-tez olurmuş. Hətta o burada Qarviçi 5,5-2,5 hesabı ilə məğlub etmişdir. 1894-cu ildə bu kafe ilə Sankt-Peterburqda yerləşən kafe ilə məsafəli (distansiyalı) şahmat turniri keçirilmişdir.
1910-cu ildə kafenin sahibi dəyişildi və bu kafe restoran görkəminə salındı.Keçmiş kafenin bəzi dekorasiyaları restoranda 1950-ci illərin ortalarına qədər qalmışdır.
Sinir
Sinir (nervus qısa N.; cəmdə nervi; qısa Nn.) sinir liflərinin mərkəzi sinir sistemi xaricində toplanmasından əmələ gəlir. Müəyyən miqdar sinir lifləri bir yerə toplaşaraq sinir dəstələri əmələ gətirir; binlar xaricdən endoneurium adlanan nazik birləşdirici toxuma qişası ilə örtülü olur. Kiçik sinir dəstələri də bir yerə toplaşıb böyük sinir dəstələri təşkil edir; bunlar da perineurium deyilən birləşdirici toxuma qişası ilə əhatə olunmuşdur. Böyük sinir dəstələri öz növbəsində bir yerə toplaşaraq sinir – nervus, ya sinir kötüyü – truncus nervosus əmələ gətirir. Hər bir sinir xaricdən epineurium deyilən sərt birləşdirici qişa ilə örtülü olur. Sinirlərin daxilində olan birləşdirici toxuma qatları onların istinad elementini təşkil etməklə bərabər, eyni zamanda qan və limfa damarlarını (vasa nevrosum) və sinir kötüyünü innervasiya edən sinir liflərini (nervi nervosum) müşayiət edir. Adətən kiçik sinirlər bir dəstədən, böyük sinirlər isə bir neçə dəstədən əmələ gəlir. Sinirlər şaxələndikcə onları təşkil edən dəstələrin miqdarı azalır.
Sinir lifləri
Sinirləri təşkil edən sinir lifləri fizioloji cəhətdən müxtəlif olur; hər bir sinir lifi müəyyən qıcığı nəqletmə qabiliyyətinə malikdir. Sinir lifləri vəzifə etibarilə aşağıdakı növlərə bölünür: Sinir liflərinin mərkəzi sinir sistemindən çıxan hissəsinə kök – radix deyilir. Bir çox nahiyələrdə sinrlər bir birinə şaxələr verir; bəzi yerlərdə bu rabitələrin sayı o qədər çox olur ki, nəticədə kələf – plexus nervosus əmələ gəlir. Buraya onurğa beyni sinirlərinin ön şaxələrinin əmələ gətirdiyi kələflər (boyun kələfi, bazu kələfi və s.) daxildir.
Nəsx xətti
Nəsx xətti—Ərəb xətt növü.
Tarixi
Nəsx xətti (lüğəvi mənası "üzünü köçürmək", "ləğv etmək", "şəklini dəyişmək"dir) – XII əsrdən etibarən kufi xətti təkmilləşdikdən sonra İbn Muğlə Şirazi bu xətt növünü ixtira etmiş və bu ad özündən əvvəlki xətti, yəni kufi xəttini aradan çıxardığı üçün yeni xətt növünə verilmişdir. Digər qədim xətlərlə müqayisədə nəsx özünün sadəliyi, rahat oxunuşu və rəvan yazılışı ilə diqqəti daha çox cəlb edir. Kufi xəttinin yerini tutan nəsx meydana gəldiyi ilk gündən "Quran", dua, bədii kitabların yazılışı və üzünün köçürülməsində, habelə dəftərxana işlərində geniş istifadə olunmuşdur.
Hazırda İslam ölkələrində nəsx xəttinin iki növündən – yaquti nəsx və İrani nəsxdən istifadə olunur. Yaquti nəsx hicri tarixlə 698-ci ildə ildə vəfat etmiş ustad Yaqut Mustəsəmi tərəfindən ixtira olunaraq təkmilləşdirilmişdir.
İrani nəsx isə Səfəvilərin hakimiyyəti dövründə yaşayıb-yaratmış xəttat Əhməd Neyrizi tərəfindən ixtira olunaraq bütün İslam ölkələrində, xüsusilə də İran ərazisində geniş istifadə olunmuşdur.
Inga spiralis
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Registan meydanı (Səmərqənd)
Registan meydanı — Orta Asiya Türk memarlığının nadir nümunələrindən biridir. Əsası XV əsrdə Uluqbəy tərəfindən qoyulan, üzəri möhtəşəm kaşılarla bəzədilmiş nəhəng qapılara malik 3 ayrı mədrəsənin əhatə etdiyi bir sahədir.
Tarixi
Registan meydanı (qum ölkəsi) Səmərqəmdin mərkəzi idi. Meydan 3 mədrəsədən ibarətdir: Uluqbəy mədrəsəsi (XV əsr), Şir-Dor mədrəsəsi (XVII əsr) və Tilla-Kari mədrəsəsi (XVII əsr). İlk mədrəsənin qurulması ilə birlikdə bütün bayramlar, festivallar və Bazar günü bazarı burada qurulmağa və qeyd olunmağa başlamışdır. Mədrəsə İslam dininin ali məktəbləri sayılır. Uluqbəy mədrəsəsi 1417-1420-ci illər tarixlərində Uluqbəy tərəfindən qurulmuş və şəxsən özü burada, ölümünə qədər riyaziyyat və astronomiyadan dərs keçmişdir.
Uluqbəyin ölümündən 200 il sonra, Səmərqəndin hakimi olan Yalangtuş Bahadurın əmri ilə birinci mədrəsənin eynisi olaraq, ikinci bir mədrəsə inşa etdirilmiş və Şir-Dor mədrəsəsi adı verilmişdir. Aralarındakı yeganə fərq yeni mədrəsədə artıq iki dənə qışın istifadə edilmək üçün hazırlanmış təhsil dəhlizi olmasıdır. Bunun xaricində baş quruluş birinci mədrəsə ilə eynidir. Bundan bir neçə il sonra təkrar üç mədrəsə, Tilla-Kari tikdirilmişdir. Kənardan görünüşü digər iki mədrəsəyə oxşamaqla birlikdə bu mədrəsənin daxili quruluşu bir qədər fərqlidir. Mədrəsələr eyni plan əsasında inşa edilmişdir. Dörd künclü bir bağça, dörd eyvan və dairə boyunca sıralanmış otaqlar. Otaq qapıları İslam dinində mühüm bir xüsusiyyət olan hörmət və alçaq gönüllüğü vurğulamaq üçün xüsusən alçaq düzəldilmişdir. Qapılardan girərkən və çıxarkən mütləq başın aşağıəyilməsi lazımdır.
XI çağırış Bakı sovetinin I plenumu (film, 1931)
XI çağırış Bakı sovetinin I plenumu filmi 1931-ci ildə çəkilmişdir. Film Azərkinoda istehsal edilmişdir. Film XI çağırış Bakı Sovetinin I plenumunun keçirilməsindən bəhs edir.
Məzmun
Film XI çağırış Bakı Sovetinin I plenumunun keçirilməsindən, bu plenumda rəhbər orqanların seçilməsindən, şəhərin məişət və təsərrüfat problemlərinin müzakirəsindən və burada yeni qərarların qəbul olunmasından danışır.
Mənbə
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 56.
Senecio pentactinus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
V Bəhram
V Bəhram ( Uəhrām, Bəhrām) və ya Bəhram Gur  — 15-ci Sasani şahənşahı. 420-438-ci illərdə 21 il hakimiyyətdə olmuşdur.
Teymur Rzayev
Teymur Rzayev — Azərbaycan rəssamı, Azərbaycan Respublikası Əməkdar rəssamı, Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvü.
Həyatı
Teymur Rəsul oğlu Rzayev 1959-cu il iyulun 15-də Bakı şəhərinin Xırdalan qəsəbəsində anadan olmuşdur. 1966–1974-cü illərdə ibtidai təhsilini Abşeron Rayonu Xırdalan orta təhsil məktəbində almışdır. 1975–1979-cu illərdə Əzim Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbində təhsil almışdır. 1982–1988-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasında təhsil almış, bakalavr və magistr proqramını professor Mikayıl Abdullayevin emalatxanasında tamamlamışdır. 1985–1986-cı illərdə Sankt-Peterburq Rəssamlıq Akademiyasında professor Devyatov M. M. emalatxanasında təhsilini davam etmişdir. 2004–2008-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində təhsilini davam etdirərək doktorluq elmi dərəcəsini qazanmışdır.2012-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının qərarı ilə dosent adı verilmişdir. 2014-cü ilin iyulunda Türkiyə Universitetlərarası İdarə Heyəti tərəfindən Plastik Sənətlər Sahəsində dosent adı verilmişdir.
Ailəsi
Ailəlidir. İki övladı var.
Fəaliyyəti
Teymur Rzayev 1991-ci ildə SSRİ Rəssamlar Birliyinə üzv olmuşdur, hazırda Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvüdür. 1992–1994-cü illər ərzində Azərbaycan Dovlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində müəllim, 1994 2006-cı illərdə isə İstanbul şəhəri İstək Kamal Ataturk liseyində müəllim işləmişdir. 1993-cü ildə Nyu-Yorkda Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Mərkəzində fərdi sərgi təşkil etmiş və həmin il "İstək" Fondunun qurucusu və sədri Bedrettin Dalan tərəfindən İstanbula dəvət edilmişdir. 2005-ci ildən etibarən YUNESKO-nun Beynəlxalq Plastik Sənətlər Assosiasiyası Türkiyə Milli Komitəsinin Üzvlüyə Qəbul Komissiyasının üzvüdür. 1998–1992-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Yaradıcılıq Təşkilatının Rəsm bölməsində rəssam kimi çalışmışdır. 2006-cı ildə Azərbaycanın Diasporla İş uzrə Dovlət Komitəsi tərəfindən təşkil olunmuş Dünya azərbaycanlıları ziyalıları forumunda iştirak edən rəssamlar tərəfindən xaricdə yaşayan rəssamların koordinatoru seçilmişdir. 2006–2015-ci illərdə Yeditepe Universiteti İncəsənət fakültəsi Plastik sənətlər şöbəsində müəllim işləmişdir. 2011-ci ildə Xarici ölkələrdə yaşayan azərbaycanlı rəssamların əsərlərindən ibarət kitabın redaktoru olmuşdur. 2015-ci ildən indiyə qədər Yeditepe Universiteti İncəsənət fakültəsi Plastik sənətlər şöbəsində dosentdir.
Üzvlükləri
1991-ci ildə SSRİ Rəssamlar Birliyinə üzv olmuşdur, hazırda Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvüdür. 2005-ci ildə YUNESKO-da UPSD-in (Beynəlxalq Plastik Sənətlər Dərnəyi) üzvü və üzvlüyə qəbul Komissiyasının idarə heyətinin üzvü olmuşdur. 2006-cı ildə Azərbaycanın Diasporla İş uzrə Dovlət Komitəsi tərəfindən təşkil olunmuş Dünya azərbaycanlıları ziyalıları forumunda iştirak edən rəssamlar tərəfindən Türkiyədə yaşayan rəssamların koordinatoru seçilmişdir. 2011–2016-cı illərdə Dünya Azərbaycanlılarını Əlaqələndirmə Şurasının üzvü seçilmişdir. 2015-ci ildən bu günə qədər Türkiyə Azərbaycan Dərnəkləri Federasiyası tərəfindən nəşr olunan "Azərbaycanın səsi" aylıq jurnalının Akademik heyətinin üzvüdür. 2016-cı il iyunun 4-də Bakı şəhərində keçirilən Dünya Azərbaycanlılarının IV Qurultayında Dünya Azərbaycanlılarını Əlaqələndirmə Şurasının üzvü seçilmişdir.
Layihələr
2008-ci ildə Yeditepe Universitetində Gözəl Sənətlər Fakültəsinin Plastik Sənətlər Bölümündə Rəsm Emalatxanası layihəsinin təsisçisi və icraçısı kimi çalışmışdır. 2015-ci ildə Nizami Gəncəvi irsinin dünya təhsil sistemində tədrisi ilə bağlı layihədə, həmçinin, həmin ildə Çanaqqala Döyüşündə şəhid olan azərbaycanlıların xatirəsinə Abidə ucaldılması ilə bağlı layihələrdə iştirak etmişdir.
Təltifləri
2011-ci il iyulun 4-də Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə elm, mədəniyyət, incəsənət sahəsindəki nailiyyətlərinə, Azərbaycan diasporunun inkişafındakı xidmətlərinə gorə "Əməkdar rəssam" fəxri adı verilmişdir. 2013-cü il iyulun 5-də 3-cü Qəbələ Beynəlxalq İncəsənət Sərgisi "Portretlərin Melodiyası" müsabiqəsində "Fevzi Karakoç Portreti" ilə Klassik Portret nominasiyasında birincilik Mükafatını qazanmışdır (Qəbələ, Azərbaycan). 2013-cü ildə Rusiya İncəsənət Akademiyası İdarə heyəti tərəfindən Böyük Yaradıcılıq və Xeyirxahlıq Fəaliyyətinə görə Rusiya İncəsənət Akademiyasının prezidenti Zurab Sereteli tərəfindən təqdim edilən "İvan İvanoviç ŞUVALOV" medalı ilə təltif olunmuşdur (28 May — Moskva, Rusiya). 2015-ci ildə Rusiya İncəsənət Akademiyası İdarə heyətinin qərarı ilə Rusiya və Türkiyə arasındakı sənət körpülərinin təməlinin atılmasına verdiyi töhfələrə görə "Akademiyaya xidmət" qızıl medalı təqdim edilmişdir (26 May – İstanbul).
2016-cı ilin iyununda Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı Azərbaycan diasporunun inkişafındakı xidmətlərinə görə bir qrup şəxsin təltif edilməsi haqqında ilə xalqlar arasındakı dostluq əlaqələrinin möhkəmləndirilməsi və Azərbaycan diasporunun inkişafına göstərdiyi xidmətlərə görə 3-cü dərəcəli "Vətənə Xidmətə görə" ordeni ilə təltif edilmişdir.
2017-ci il sentyabrın 12-də Teymur Rzayev Rəsul oğlu Rusiya Rəssamlıq Akademiyasının fəxri akademiki seçilib.
Babil qülləsi
Tarixi
Dünyanın yeddi möcüzəsindən biri hesab edilən və Babilin asma bağlarında yerləşən Babil qülləsi Tanrı Mardukun adına tikilib Şumerlər göylərə sitayiş edir, göylə yeri birləşdirən müqəddəs ağacın varlığına inanırdılar. Şumerlər yeri göylə birləşdirən bu ağacı təmsil edən və Tanrı dağı adlandırdıqları qülləni bizim dövrümüzdən təxminən 5000 il əvvəl tikiblər.
Qüllə əsasən eni 90 metr, hündürlüyü 90 metr olan 7 mərtəbəli bina idi. Qüllənin ətrafında kahinlərin sarayları, taxıl anbarları, qonaq otaqları və tanrı Mardukun başqa bir məbədi olan Esagilaya gedən liturgik yol var idi.
Babili işğal edən Tikulti-Ninurta, Sarqon, Sanherip və Aşurbanipal qülləni dağıdıb. Babil padşahları Nebupolassar və Navuxodonosor isə qülləni yenidən bərpa edirlər. Bununla belə, e.ə. 479–cu ildə Babili işğal edən Fars kralı Xerkes qülləni dağıdandan sonra bir daha təmir edilməmişdir. Lakin Makedoniyalı İskəndər Babilə gələndə uçuq-sökük qüllə onu heyran etdi və onu bərpa etmək qərarına gəldi. Bu səbəbdən dağıntıları təmizləmək üçün 10.000 nəfəri iki ay işlətdi. Lakin İsgəndər öləndə qüllənin təmiri yarımçıq qaldı.
Yahudi və Xristian mənbələrində
Tanax və Əhdi-Ətiq demək olar ki, eyni olduğundan, Babil bahisi hər iki dində eynidir. Tövratın Yaradılış bölməsində Babil qülləsinin adı çəkilir. Nuhun oğulları Böyük Daşqından sonra Sinarda (Şumer) məskunlaşaraq orada bir şəhər və göyə ucalan bir qüllə tikmək istəyirdilər. Rəvayətə görə, tanrı ona çatmağa çalışan insanların həyasızlığına qəzəblənir və eyni dildə danışan insanların dillərini qarışdıraraq onların bir-birini başa düşməsinə mane olur. Qüllənin dağılması Tövratda deyil, Jubilees və ya Leptogenesis kimi tanınan yəhudi sənədlərində təsvir edilmişdir.
İslam mənbələrində
Quranda Babil şəhəri Bəqərə surəsinin 102-ci ayəsində qeyd olunur. Harut və Marut adlı iki mələk Allah tərəfindən insanları sehrlə sınamaq üçün Babilə göndərilir, “ Süleymanın hökmranlığı haqqında şeytanların uydurduqlarına tabe oldular. Lakin Süleyman sehr edərək kafir olmadı. Lakin şeytanlar kafir oldular. Çünki onlar insanlara sehri və Babildə Harut və Marut adlı iki mələyə nazil olanı öyrədirdilər. Halbuki o iki mələk hamıya dedi: Biz ancaq imtahan üçün göndərilmişik, siz haqsız iman gətirməyin və kafir olmayın, demədən heç kimə öyrətə bilməzdilər. Halbuki sehrbazlar Allahın izni olmadan heç kimə zərər verə bilməzlər. Onlar özlərinə fayda verəni deyil, zərər verəni öyrənirlər”.
Daha ətraflı məlumat IX əsr İslam tarixçilərindən olan əl-Təbərinin “ Peyğəmbərlər və şahlar tarixi ” kitabında verilmişdir. Hekayəyə görə Nəmrud Babildə bir qüllə tikdirir. Allah bu qülləni yıxır və o vaxta qədər eyni dildə danışan insanların dilini 72-yə bölür. XIII əsr İslam tarixçisi Əbülfida da eyni hekayəni danışır və əlavə edir ki, İbrahimin əcdadı Huda öz dilini (ivritcə) saxlamağa icazə verilmişdir. Çünki Hud qüllənin tikintisində iştirak etməyib.
Babil sözünün mənşəyi
Akkadca bāb-ilû sözü Tanrının qapısı deməkdir. Şumer dilində eyni mənalı söz Kadingirradır. Əhdi-Ətiqdə Babil sözü Babildir. Bu söz ibranicə Bavel sözündəndir və Əhdi- Ətiqdə "qarışıqlıq" kimi izah olunur.
Yenikənd (Kürdəmir)
Yenikənd — Azərbaycan Respublikasının Kürdəmir rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Albaniya 2009 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində
2009 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Albaniyanı Keysi Tola "Carry me in your dreams" adlanan mahnıyla təmsil etmiş və finala vəsiqə qazanmışdır. Finalda isə 17-ci yerə çıxmışdır. Mahnının bəstəkarı Edmond Zhulali, sözlərinin müəllifi isə Agim Doçidir.
Yenikənd (Kürdəmir)
Toponimikası
Kürdəmir rayonunun eyniadlı i.ə.v.-də kənd. Şirvan düzündədir.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 3247 nəfər əhali yaşayır.
İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyətini kənd təsərrüfatı — əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq təşkil edir.
Livilla
Liviya Yuliya, Klavdiya Liviya Yuliya , Livilla ( Liviyanın əzizlənmə, kiçildilmə forması) (e.ə. 13, Roma – 31, Roma) Neron Klavdi Druz və Gənc Antonianın qızı IV Roma imperatoru Klavdinin bacısi, Seyana qarşı sui-qəsdin iştirakçısı. Xatirənin lənətlənməsi damğası almışlardandır.
Birinci nikah
İlk dəfə e.ə. 2-ci ildə, 10 yaşında Avqust tərəfindən Aqrippin ölümündən dərhal sonra oğulluğa götürülmüş 17 yaşlı Qay Yuli Sezar Vipsaniana ərə verilmişdir. O zamanlar Qay Yuli Avqust səltənətinin inamlı xələfi sayılırdı. Nigah 6 il sürür. 4-cü ildə Qay Yuli vəfat edir. Livilla təzə-təzə həddi buluğa çatdığına görə ilk nikahdan evladı olmur. Liviya Germanikanın arvadı Yaşlı Aqrippina ilə yola getmirdi. Həddindən gözəl olsa da bir qədər oğlan bənizliyi ilə seçilirdi.
İkinci nikah
Ərinin ölümündən sonra Livillanı ikinci dəfə yeganə xələf Gənc Druza – Tiberin oğluna ərə verirlər. Bir ildən sonra onların bir qızı sonradan Neron Druzun arvadı olan Yuliya Druza dünyaya gəlir. 19-cu ildə 14 ildən sonra Yuliya Tiber Gemella və Germanika Gemellanı dünyaya gətirir. Lakin Germanik doğumdan dərhal sonra tələf olur. 23-cü ildə Druz qəflətən vəfat edir və Livilla dul qalır.
Livilla və Seyan
17-18-ci ildə Tiber Romaya 30 koqort pretorian qvardiyası yeridir. Onun prefekti Lusiy Eliy Seyan get-gedə Romanın ən güclü və avtoritetli şəxsinə və imperatorun oğlu Druyun rəqibinə çevrilir. 20-ci ildə Seyan hakimiyyətə gedən yolda qarşısına çıxanları aradan götürməyə başlayır. Əvvəlcə Livillanı yoldan çıxardaraq öz tərəfinə çəkə bilir.
23-cü ildə Druz qəflətən vəfat edir. Uzun müddət naməlum qalan ölümün səbəbi Seyanın birinci arvadı Apikata tərəfindən yazılmış və qulları tərəfindən təsdiqlənən apokalipsisdə qeyd olunduğu kimi Livillanın Druzu zəhərləməsi olmuşdur.
Daimi Kapridə yaşayan Tiber faktiki Romada olmur. Seyan imperatordan sonra ikinci adama çevrilir. Yeganə onun səlahiyyətini məhddudlaşdıran imperatorun anası Liviya olduğundan vəziyyəti dəyişmək məqsədilə 25-ci ildə Livillaya evlənmək təklifini edir. İmperator onların birgə yaşamalarına baxmayaraq buna razılıq vermir.
Övraqi-nəfisə (jurnal)
"Övraqi-nəfisə" ("Nəfis vərəqlər"; ) — aylıq milli demokratik ruhlu ədəbi-bədii, ictimai-siyasi jurnalı, Azərbaycan mətbuatı tarixində ədəbiyyat və incəsənət məsələlərinə həsr olunmuş ilk dövrü mətbuat orqanı. 1919-cu ilin mart-avqust aylarında Bakıda cəmisi 6 nömrəsi nəşr edilmişdir.
Haqqında
Naşiri Zülfüqar Hacıbəyov, redaktoru Əliabbas Müznib idi. Rəngli şəkillərini rəssam Əzim Əzimzadə çəkmişdir. Jurnalın səhifələrində Firidun bəy Köçərli, Abdulla Şaiq, Cəmo bəy Cəbrayılbəyli, Zülfüqar Hacıbəyov, Əliabbas Müznib, Əmin Abid, Məhəmməd Hadi və başqa müəlliflər iştirak edirdi. Burada ədəbiyyat, musiqi, teatr, həmçinin memarlıq abidələri haqqında məqalələr və fotoşəkillər, aktyorların həyatı və səhnə fəaliyyəti barədə yazılar dərc olunurdu. Jurnalda ədəbiyyat tarixi məqalələri aparıcı yer tuturdu. Burada Molla Pənah Vaqif, Əbdülqasım Nəbati, Mirzə Fətəili Axundov, Əli bəy Hüseynzadə, Haşım bəy Vəzirov, Məhəmməd Hadi, Rəşid bəy Əfəndiyev, Əlabbas Müznib, Xədicə Ədvi, Hacı Səlim Səyyah, Bədri Seyidzadə, Əliağa Vahid və başqalarının tərcümeyi-halı və şeirlərindən nümunələr verilirdi. Topluda Şərq musiqisi və musiqi alətlərinə dair məşhur ərəb yazıçısı Cürci Zeydanın əsəri, memarlıq abidələrindən "Tac Mahal" haqqında məqalə və Bakı abidələrinin rəsmləri dərc edilmişdi. Jurnalın birinci nömrəsi yenicə qətlə yetirilmiş Hüseyn Ərəblinskiyə həsr olunmuşdu.
Toplunun səhifələrində Azərbaycanda erməni soyqırımı və zorakılığı, daşnak vəhşilikləri barədə publisistik məqalələr də çap olunurdu. Toplu müstəqillik dövründə milli oyanışın dirçəldilməsinə, türkləşmək, islamlaşmaq, müasirləşmək ideyalarının təbliğinə üstünlük verirdi.
"Övraqi-nəfisə", özünün 5-ci sayında yazdığına görə, kağız qıtlığı üzündən 1919-cu ilin 6-cı sayından sonra bağlanmışdır.
Süls xətti
thumb|right|300px|[[Məhəmməd İzzət Əfəndidən (1841–1904) bir Süls xəttində yazı]] thumb|right|300px|[[İbn Muklə zamanından qalma bir Süls xəttində yazı]] thumb|250px|Süls xəttindən bir nümunə thumb|[[Əmanətxan Şirazinin Hindistanın Tac Mahalında Süls xətti ilə yazmış kitabə]] thumb|250px|Süls kitabələri [[Qüdsün Qübbətüs-Səhrasında]]
Tarixi
Süls xətti (hərfi mənası "üçdə bir" deməkdir) – Ərəb əlifbasında yazılan klassik xətt növlərindən biri sayılan süls X əsrdə məşhur ərəb xəttatı Əbu Əli Məhəmməd ibn Muğlə tərəfindən yaradılmışdır. Bu xətt növündə hərflərin üçdə bir hissəsi əyri, qalan hissəsi isə düz cizgidə yazılır ki, bu da sözlərin bir-birinə toxunaraq yazılmasına imkan verir. Süls xətti özünəməxsus gözəlliyə malik olduğu üçün xətt ustadları onu "ummul-xutut", yəni "xətlərin anası" adlandırmışlar.
Qədim xəttatlar belə hesab etmişlər ki, süls ilə yaza bilən bir şəxs çox asanlıqla ruqə, tərfi, müsəlsəl və nəsx kimi xətlərlə də yaza bilər. Çünki xətlərə mükəmməl yiyələnməyi, möhkəm əli və böyük məharəti daha çox süls xətti tələb edir.
İslam memarlığında məscid və ziyarətgahların bəzədilməsinə xüsusi diqqət yetirildikdən sonra süls xəttindən də günbəzlərin tavanlarının, minarələrin, ziyarətgahların, habelə qəbir daşlarının yazılmasında geniş istifadə edilmişdir.
Asiya qıtəsinin faydalı qazıntıları
Asiya qitəsi faydalı qazıntılarla olduqca zəngindir.Ayrı-ayrı geoliji formasiyalar və geosinklinal sahələrlə müxtəlif filiz,qeyri-filiz faydalı qazıntı yataqları əlaqədardır. Asiyada qeyri-filiz faydalı qazıntılardan daş kömür və neftin olduqca böyük ehtiyatları vardır.
Daş kömür
Daş kömürün böyük yataqları şimal və şimal-qərbdə Tunqus, Lena, Çeremxova, Kuznetsk hövzələri, Karaqanda, Saxalin və s.yerlərdədir. Xarici Asiyada isə daş kömür yataqları Yaponiyada,Şimal-Şərqi Çində, Koreyada, Hindistanda və s. ölkələrdədir.
Neft-qaz
Neft-qaz ehtiyatları Qərbi-Sibirdə, Ərəbistan platformasının şərq və şimal-şərqində əyilmələr sahəsində məlumdur. Hazırda bu iki platforma neft-qaz yataqlarının zənginliyinə görə dünyada görkəmli mövqe tutur. Dağətəyi və dağarası əyilmələr sahəsinin tektonik strukturları ilə əlaqədar olan böyük neft-qaz yataqları İraqda, İranda, Zaqafqaziya depressiya sahəsində, Türkmənistanda və Mərkəzi Asiyanın bəzi çökəklərində, Cənubi və Cənub-Şərqi Asiyada yerləşir. Şimal və Ön Asiya qitənin başqa böyük sahələrinə nisbətən bu cəhətdən daha zəngindir. Hazırda neft çıxarılmasına görə Ön Asiyada İraq, İran, Küveyt, Səudiyyə Ərəbistanı, Cənub-Şərqi Asiyada isə Birma mühüm yer tutur.
Dəmir filizi
Asiyada böyük dəmir filizi yataqları qədim qırışıqlıq sahələrində skarn intruzivləri və metamorfik komplekslərlə əlaqədardır. Qazaxıstanda, Yenisey təpəliyində, Zabaykalyedə, Anqara sahillərində, Xarici Asiyada isə Mancuriya-Koreya dağlarında, Hindistanda Çuxota-Nakpur yaylasında dəmir filizi yataqları istismar edilir.
Xromit
Xromitin dünya əhəmiyyətli yataqları Türkiyədədir. Asiyada əsas əlvan metal yataqları qitənin qədim kristallik,metamorfik və qırışıqlıq sahələri ilə əlaqədardır.Qazaxıstanda (Çezqazqan, Baykonur və s.), Filizli Altayda, Salair təpəliyində, Şərqi Asiyada, Ön Asiyanın Alp qırışıqlığı sahəsində bir çox əlvan metal yataqları məlumdur.
Qızıl
Qızılın ən məşhur yataqları Sibirdə, Uzaq Şərqdə, Hindistanda və başqa sahələrdədir. Asiyanın şərq və cənub-şərqində Sakit okean filizli qurşağında zəngin polimetal yataqları (qalay, quğuşun, civə,sürmə və s.) yerləşir. Bu qurşaqda dünya əhəmiyyətli olan polimetal yataqları vardır.
Almaz
Qiymətli qeyri-metal faydalı qazıntılardan almaz yataqları son zamanlar Yakutiyada müəyyən edilmiş və hazırda istismar edilməkdədir.
Duz
Daşduzun əhəmiyyətli yataqları Ön Asiyada ( İran, Pakistan və s.) və Sibirdədir. Mirablit Qaraboğaz-Qol körfəzində çıxarılır.
Asiya müxtəlif tikinti materialları və mərmərlərlə də ( Sibir və cənubi Asiya )olduqca zəngindir.
Asiyanın böyük çaylarının hidroenerji ehtiyatları tükənməzdir.
Süsvil
Süsvil  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Matezin-Triyev kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl.
INSEE kodu — 38499. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 1 472 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 874 ilə 1 600 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 510 km cənub-şərqdə, Lion dan 120 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 31 km cənubda yerləşir.
Reyhani xətti
thumb|right|375px|Reyhani xəttindən bir nümunə Reyhani xətti—Ərəb xətt növü.
Tarixi
Reyhani xətti XI əsrdə məşhur ərəb xəttatı İbn Muğlənin tələbəsi və davamçısı olmuş, daha çox İbn Əl-Bəvvab təxəllüsü ilə tanınmış görkəmli xətt ustası Əli ibn Hilal tərəfindən yaradılmışdır. Zahiri görünüşü bir qədər süls xəttinə bənzəsə də, bəzi özünəməxsus elementləri ilə fərqlənir. Belə ki, sülsdən fərqli olaraq burada “əlif” və “ləm” kimi hərflərin başları yazı istiqamətində çevrilir. Bu xətdən əsasən yazılı ədəbiyyatda istifadə olunur.
Trekul yukkası
(Yucca treculeana) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Vətəni Şimali Amerikadır (Texasdan Şərqi Meksikaya qədər).
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 5 m-ə qədər, oduncaqşəkilli, zəif şaxələnmiş, yavaş böyüyən həmişəyaşıl növdür. Gövdəsi düz, ağımtıl rəngdədir. Yarpaq rozetləri ilə qurtaran budaqlı balaca ağacdır. İynəyarpaqları 30 dərəcəlik bucaq altında düzünə, dairəvi şətir əmələ gətirir. Mavi-yaşıl rəngli düz və ya bir az əyilmış yarpaqları sıx rozetlərə yığılmışdır. Sıx yerləşmış yarpaqları qılıncşəkilli, uzunluğu 120 sm-ə qədər, ortasında eni təxminən 7-9 sm olub, bünövrəsində tərəf ensizləşir. Yarpaqları dərili, hər iki tərəfdən çıxıntılı, xətvarıdır, tünd-yaşıl rəngdədir, uzunluğu 60-80 sm, süpürgə oxu çılpaqdır. Çiçək saplağı qısadır, çiçək qrupunun süpürgəsi şaxələnmişdir. Abşeron şəraitində çiçəkləyir, meyvə vermir. Yazda və yayda kök ətrafı zoğlarla və ya yarpaqsız gövdənin orta hissəsindən ayrılmlş qələmlərlə çoxaldılır.
Ekologiyası
İşıqlı sahələrdə və yaxşı drenajlı qidalı torpaqlarda normal böyüyüb inkişaf edir.
Azərbaycanda yayılması
1989-cu ildə Mərdəkan dendrarisinə introduksiya olunmuşdur. Abşeronda, Lənkəran zonasında park və bağlarda mədəni şəraitdə əkilib becərilir.
İstifadəsi
Dekorativ bitki kimi tək və qrup əkinlərində, mərkəzi alleyalarda istifadəsi məqsədyönlüdür.
Nəsib Göyüşov
Həyatı
5 sentyabr 1947-ci ildə Azərbaycanın Kəlbəcər rayonunda doğulmuş, Onbirillik orta məktəbi bitirdikdən sonra 1965-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsinin İran bölməsinə daxil olmuş, 1970-ci ildə həmin Universiteti  fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.
Yaradıcılığı
1981-ci ildə iki ixtisas (Türk dilləri və İran dilləri) üzrə namizədlik dissertasiyası (Ph.d) müdafiə etmiş, 2009-cu ildə isə “Füzulinin sənət və mərifət dünyası” mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək filologiya üzrə elmlər doktoru dərəcəsi almişdır. 15 kitab və 160-dən çox elmi məqalənin müəllifidir. Türkiyə, İran, Kipr, Moskva və Sankt-Peterburqda keçirilən beynəlxalq konfranslarda elml məruzələrlə çıxış etmiş, xaricdə iki kitabı və on beş məqaləsi nəşr edilmişdir. Rus, fars və Türkiyə türkcəsini mükəmməl bilir.
2010-cu ildə Routledge (London and New York) nəşriyyatı tərəfindən çap edilmiş “Sovet şərqşünaslıq araşdırmaları irsi” (The Heritage of Soviet Orientalist Studies) adlı kitabın (Müəllifləri: Michal Kemper, Stephan Conermann) Azərbaycan İslam araşdırmaları bölməsində məşhur şərqşünas akademik Vasim Məmmədəliyevlə yanaşı, N.Göyüşovun elmi fəaliyyəti haqqında məlumat verilib. Amerikanın San-Fransisko şəhərində fəaliyyət göstərən “Academia.edu” saytında isə onun 3 kitab və 21 məqaləsi PDF formatında yerləşdirilib, həmin əsərlərdən 45 ölkədən (ABŞ, Kanada, İngiltərə, Fransa, Almaniya, Rusiya, Danimarka, İsveç, İtaliya, İspaniya, Meksika, Braziliya, Türkiyə, İran, Hindistan, Pakistan, İndoneziya və s.) olan istifadəçilər faydalanmışlar və bu proses davam edir.
1974-1976 və 1984-1986-cı illərdə keçmiş Sovet İttifaqının Xarici İqtisadi Əlaqələr Komitəsinin xətti ilə İranda tərcüməçi kimi çalışmış, Səfirliyin yüksək Fəxri Fərmanı ilə təltif edilmişdir.
2.1. Elmi maraq sahələri:
Yazılı abidələrin kataloqlaşdırılması, tədqiqi və nəşri, Orta əsrlər farsdilli və türkdilli ədəbiyyat, müsəlman Şərq xalqlarının elm və mədəniyyət tarixi, İslam estetik nəzəriyyəsi, təsəvvüf, sufi ədəbiyyatı və simvolikası, İslam mədəniyyəti, irfan və onun bədii təfəkkürlə əlaqəsi, Orta əsrlər təsəvvüf, fəlsəfə  və digər humanitar sahələr üzrə klassik abidələrin fars dilindən Azərbaycan dilinə izah və şərhlərlə akademik tərcüməsi.
2.2. Monoqrafiyaları:
1. Füzulinin sənət və mərifət dünyası. İran Beynəlxalq «Suruş» nəşriyyatı. 1997
2. Təsəvvüf anlamları və dərvişlik rəmzləri. Bakı: Tural-Ə, 2001
4. Milli sənətin nəzəri təhlilinə giriş. Bakı: Nurlan. 2006
5. Füzuli: Düşüncə və ruhun poetikası. Bakı: Nurlan. 2011
2.3. Tərcümələri:
1. Xalq təbabəti xəzinəsindən (Ön söz, tərcümə, tərtib, izah və şərhlər). Azərbaycan Milli
Ensiklopediyası Baş Redaksiyası, Bakı, 1992
2. Abdulla Nəsri. Qur'anda dünyaşünaslığın əsasları. Bakı: Qələm.2003
3. Eynülqüzzat Həmədani. Təmhidat. Bakı: Adiloğlu. 2006
4. Şeyx Mahmud Şəbüstəri. “Gülşəni-raz”. Şəmsəddin Məhəmməd Lahici.
“Məfatihül-icaz fi Şərhi- Gülşəni-raz”. c. 1-2. Bakı, Adiloğlu. 2008
5. Əbu Hamid əl-Qəzali. “Kimiyayi-səadət”. Bakı: “Şərq-Qərb”. c. I-II. 2013
6. Ömər Xəyyam. Rübailər. Türkiyə, Bursa: “Dora”. 2014
7. Nüzhətül-məcalis. Camal Xəlil Şirvani (X-XIII əsrlərdə farsca yazılmış məşhur rübailər toplusundan Seçmələr.  (Farscadan Azərbaycan dilinə filoloji tərcümə, ön söz və şərhlər). Bakı: TEAS.Press. 2016
2.4. Kataloqlar:
Onychoprion fuscatus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Belçika mədəniyyəti
Belçika mədəniyyəti — Belçika ərazisində dünyanın mədəniyyət xəzinəsinə daxil olmuş mədəni irs. Belçikanın ərazisində qədim kelt və qədim Romaya aid olan incəsənət abidələri mövcud  olmuşdur. Ayrı-ayrı feodallıqlara parçalanmış Belçikanın  şəhərləri Orta əsrlərdə sürətlə inkişaf etmiş  və Avropanın mədəni mərkəzlərindən biri olmuşdur. Belçikanın Turn, Brügge, Gent, Brüssel, Antverpen və Mehelen şəhərlərində XI-XII əsrlərdə roman üslubunda, XIII-XIV əsrlərdə qot üslubunda çox əzəmətli kilsələr tikilmişdir. XIV-XV əsrlərdə Niderland mədəniyyətinin təsiri altında vahid flamand  rəssamlıq məktəbi yaranmışdır və bu məktəbin yaradıcısı Yan Van Deyk idi. İntibah dövrü flamand rəssamlığının ən görkəmli nümayəndələri isə  P.Bregel (Böyük) və P.Bregel (Kiçik) olmuşdur. XVII əsrdə Flandriyada T.Rombouts, A.Yansens, F.Sneyders, Y.Feyt, Y.İordans, K.Yeqer, L.van Uden, K.de Vos, D.Tenirs və K.Heysmans kimi məşhur rəssamlar olmuşdur. Bütün bunlarla yanaşı Qərbi Avropa rəssamlığının ən görkəmli nümayəndələrindən olan  P.P.Rubens və A.van Deyk məhz bu dövr flamand rəssamlıq məktəbinin içərisindən çıxmışdır. XVIII əsrdə flamand ədəbiyyatı elə də inkişaf  etməsə də, memarlıq, rəssamlıq və digər incəsənət sahələri xeyli irəli getmişdir.
Belçikada yaşayan flamandlar da bir sıra başqa Avropa xalqları kimi azad yaşamaq, müstəqil olmaq arzusu ilə yaşayırdılar. Onlar ilk növbədə katolik dininin buxovlarından yaxa qurtarmağa çalışır, bundan sonra isə uzun əsrlər boyu onların üzərində ağalıq edən ispan, fransız, alman və ingilis ağalığından azad olmağa can atırdılar.
Almaniya 2009 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində
Almaniyani 2009 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Alex Swings və Oscar Singsin ifa edəcəyi Miss Kiss Kiss Bang mahnısı təmsil etmişdir.
İntibah dövrü fəlsəfəsi
Fəlsəfi fikir tarixində İntibah Dövrünün fəlsəfəsi mühüm yer tutur. Bu fəlsəfə ənənəvi cəmiyyətin böhranı və ilkin sənaye cəmiyyətlərinin təşəkkülü dövründə(XIV əsr –XVII əsrin əvvəli) Avropada (xüsusilə İtaliyada) kilsəyə və sxolastikaya qarşı mübarizədə meydana gəlmişdir.
Nümayəndələri
İntibah fəlsəfəsi Antik dövrün fəlsəfi irsinə əsaslanırdı. Təbiət fəlsəfəsinin nümayəndələri sxolastikaya və sxolastik aristotelçiliyə qarşı çıxırdı. Elmdəki yeni meyllər öz əksini Leonardo da Vinçinin, Nikolay Kopernikin, İohann Keplerin, Qalileo Qalileyin yaradıcılığında tapmışdır.
Leonardo Da Vinçi
Dünyanın elm, mədəniyyət və fəlsəfi fikir tarixində Leonardo Da Vinçi (1452-1519) böyük rol oynamışdır. O. İntibah dövrünün dahi rəssamı, böyük riyaziyyatçısı və mexaniki idi. Leonardo dünya gerçəkliyinin elmi surətdə dərk edilməsini fəlsəfənin başlıca vəzifəsi hesab edirdi. O, deyirdi ki, həqiqət birdir, o da dinə deyil elmə əsaslanır.
Nikolay Kopernik
Yeni təbiətşünaslığın görkəmli nümayəndələrindən biri də Nikolay Kopernik (1473-1543) idi. Onun ən böyük xidməti heliosentrik sistemi kəşf etməsi idi. O, «Səma cisimlərinin dövranı haqqında» əsərində  bu sistemin əsas müddəalarının şərhini vermişdir.
Bernhardo Telezio
İtalyan intibahının ən görkəmli filosofu, təbiət fəlsəfəsinin banilərindən biri də Bernhardo Telezio (1509-1583) olmuşdur. O, göstərirdi ki bütün şeylər cisimdir, maddidir, hərəkət və dəyişmə bir-birinə əks olan iki fəal qüvvənin – isti və soyuğun mübarizəsi nəticəsində meydana gəlir. Onun fikrincə «hərəkətin mənbəyi təbiətdən kənarda deyil, təbiətin özündədir».
Senecio pentaphyllus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İntibah dövrü fəlsəfəsi
Nikolay Kuzanlı
İntibah fəlsəfəsinin nümayəndələrindən biri də Niko­lay Ku­­zanlı (1401-1464) idi. Ku­zanlı həmin dövrün əksər filo­sof­la­rı kimi, neoplatonizm ənənələrindən çıxış edərək, intibah dia­lek­tika­sı­nın əsasını qoymuşdur. Onun fikrincə “Vahidə heç nə əks deyildir”, yəni “vahid - hər şeydir”. Vahidin öz əksliyinə malik ol­­mama­sı müd­dəa­sın­­dan Kuzanlı, belə nəticə çıxarır ki, vahid hü­dud­suz, sonsuz ilə ey­nidir. Sonsuz elə bir şeydir ki, heç nə on­dan artıq ola bilməz. Buna görə də Kuzanlı onu “maksi­mum” ad­­lan­dırır; vahid isə “mini­mum­dur”. Beləliklə, O əks­lik­lə­rin mak­­si­mum və minimum üst-üstə düşməsi prinsipini kəşf et­miş­­dir. Bu prinsip də onu yeni Av­ro­pa dialektiklə­rin­dən biri edir. Ku­zanlı tərəfindən vahidin hü­dud­suz ilə eyniləşdiril­məsi yalnız Platon və Aristotel deyil, eyni zamanda Ptolomey və Arximedin əsaslandığı kosmos mənzərəsini dağıdır.
Antik dövr elminin və fəlsəfəsinin əksər nümayəndələri üçün kos­mos çox böyük, lakin son­lu cisim idi. Kuzanlıya görə kos­mo­sun mər­­kəzi və əhatə çev­rə­si Allahdır, buna görə də dünya son­suz olmasa da onu sonlu da fikirləşmək olmaz, çünki onu qa­palı edən hüdud­ları yox­dur. Ku­­zanlı antik və orta əsrlərdə kai­na­tın mərkəzində Yerin oldu­ğu sonlu kosmosu dağıtmaqla, dün­ya­nın Aristotel və Ptolomey tə­­rəfindən irəli sürülən geo­sent­rizmini aradan qaldıran Kopernik təli­mini hazırlayır. Nikolay Kuzanlı üçün səciyyəvi olan var­lı­ğın ali baş­lanğıcını əksliklərin vahid və sonsuzun eyniyyəti kimi fi­kir­ləş­mək meyli, Allah və dün­ya­nın, yaradıcı və yara­dılanın pan­teist­cəsinə ya­xın­laşdırılması nəti­cəsi idi.