cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
At (Türk mifologiyası)
Türk mədəniyyətində at
Türklərdə çox böyük əhəmiyyəti vardır. Sahiblərilə birlikdə silkələnib daz (keçəl) bir ata çevrilən atlar vardır. Beləcə bir anda gücləri artır. Danışa bilən, uca bilən atlar vardır nağıllarda. Koroğlunun Qıratı vardır və sudan çıxıb gəlmişdir. Qırx gün günəş görməyən bir ahırda islah edilmişdir. Manas dastanında 200 qədər at adı iştirak edər. Burada yalnız Türk dastanları içində ən çox tanınan bir neçə atın adına veriləcəkdir. En bilinən və diqqət çəkici atlar bunlardır.
Atın küləkdən yaradıldığına inanılar. Beləcə küləyin gücü və sürəti ata keçmişdir. Ev edilərkən ən böyük dirəyə və ya çadırın orta direyine at qanı və ya at südü sürtülər. Dağ, meşə və atəş ruhlarına dua edilərkən qırmızı at yelesi istifadə edilər. Yaxşı at, uçan quşa yetişir, heç yorulmaz, düşməni hiss edər, sahibini əvvəldən xəbərdar edər, qəhrəmanın vəziyyətini anlar, rəngini dəyişdirər, ölən qəhrəmanı buraxmaz vətəninə geri aparar, yaralı sahibini yaxşı birinin yanına yetişdirər. Dəmirkazığa (qütb ulduzuna) bağlı olan Ağboz At və Göyboz At bu payanın ətrafında dönər dayanarlar. Başqırd dastanlarında Buzat (Boz At) və Sarat (Sarı At) olaraq iştirak edərlər. Balkarlara görə isə adları Doru Aygır və Saru Aygur şəklindədir. At olan evə şeytan girmeyeceğine, nəfəsinin cinləri kovduğuna inanılar. Atın quyruğunu, qadının saçını, kişinin bığını kəsməsi yas işarəsidir. Və bunlara icazəsiz toxunulması və ya kəsilməsi də təhqirdir. Evin ən böyük orta dirəklərinə at qanı, at yağı və ya at südü sürtülər. Qam atəşin qarşısında ayin edərkən Ağ At Dərisi üzərində dua edər və yerin, dağın, meşənin ruhlarına yakarırken qımız saçıb At Yelesi yelləyər. Bəzi bölgələrdə masaların ayaqları at toynağı şəklində yontulur. Altaylarda 1900-cü illərin başında belə ölülər atları ilə birlikdə basdırılardı. Yuxuda quyruğu kəsik at görmək ölüm xəbəridir, görən adam öləcək deməkdir. Atlar, ruhları o biri dünyaya daşıyır. Şeytanların atları üç ayaqlıdır. Müqəddəs atlar Günəş diyarından gəlirlər. Dağdan çıxma isə sudan çıxma qədər geniş olmasa da fərqli bir xüsusiyyətdir. Məhəmməd meraca çıxarkən Buraq adı verilən bir heyvandan istifadə eder və Türklərce daim at kimi təsəvvür edilmişdir. Burak sözü ərəbcə "berk" (şimşək) kökündən törəmiş bir sözdür və hızlılığı, işığı ifadə edər. Türklərə görə atlar günəşdən yer üzünə enmiş varlıqlardır. Koroğlunun atı Deniz Ayğırı və Çöl Kısrağının birləşməsindən törəmişdir. Bu dünyaya aid atlarla kənar dünyaya aid atların birləşməsindən doğan taylar çirkin olar amma sonradan dəyişərlər. Türklərdə və monqollarda insanın düşüncə gücü bir taya benzetilir və adına "Buyan" deyilər. At türklər və monqollarla qaynaşmış bir canlıdır. Türklər atlara rənglərinə görə adlar verirlər: Ağat, Buzat, Qırat, Alat, Sarat, Qarat, Dorat... Qara Atın yeraltına gedərkən, Ağ Atın isə səmaya gedərkən istifadə ediləcəyinə inanılır və bu səbəblə yeraltı Tanrısına qara at, səma Tanrısına ağ at qurban edilir. Bundan başqa əfsanələrdə adı çəkilən sıra xarici at növləri bunlardır:
Sudan Çıxma
Özü və ya atası sudan (göldən) çıxıb gələn (sudan doğulan) bir atın / heyvan. Belə bir canlı qeyri-adi və fövqəladə xüsusiyyətlərə malikdir. Məsələn Koroğlunun atı sudan çıkmadır. Bəzən sudan çıxmanın əks olunması (soyun digər tərəfi) Çöldən Gəlmə olaraq ifadə edilər.
Ağqula
Manas Xanın atıdır. Sıra xarici xüsusiyyətləri vardır, çox görkəmli və ağıllıdır. Sahibinə sadiqdir, döyüşlərdə onunla birlikdə düşmənə anlayaraq və istəyərək hücum. Kula gövdəsi tünd sarı, quyruğu, qıç tükləri və Yelesi quru olan at deməkdir. Bu söz mənşə olaraq anlamaq və yuxarı sıçrama mənalarını da daşıyır.
Şubar
Alpamış Xanın atıdır. Bayşubar və ya Kökşubar ya da Çubar olaraq da bilinər. Qeyri-adi xüsusiyyətləri vardır. Türk əfsanələrindəki fövqəladə atların xüsusiyyətlərinin hamısını daşıyar. Uça bilər, danışar, sahibini əvvəldən xəbərdar edər, onu tək buraxmaz, bir aylıq yolu bir gündə gedər, sahibinin nə vəziyyətdə olduğunu hiss edərək ona görə davranar. Qızıl yallı, gümüş üzengili, quyruğu doqquz hörgülü, doqquz kolanlı olaraq təsvir olunur. Atası sudan çıkmadır. Çox rənglidir. Üstündə kiçik ləkələr şəklində yumru nöqtələr olan heyvana "çubar" deyilir. Şubar sözcüyü sürətli getmək mənası ehtiva edər. Çapmaq (sürətli getmək, at sürmək) feli ilə eyni kökdən gəlir. Türkcə Çubar, monqolca Çabdar, buryatca Sabıdar sözü boz rəng ifadə edər.
Cida (Cirit)
Cida, türk mədəniyyətində müqəddəs sayılan bir oyundur. At üzərində ucu iti dəyənəklərin fırlatılmasıyla oynanır. Daha sonralar ərəbce Cirit və Farsca Çevgan/Çevgen/Çavgan sözləri ilə qarşılanmışdır. Əslində bu iki sözün də Türkcə olma ehtimalı yüksəkdir. Çevgen və ya Çavgan sözü Çevmek/Çavmak/Çapmak feli ilə əlaqəlidir. Çünki bu oyun Türklərdən qonşu mədəniyyətlərə keçmişdir, bu səbəbdən adların, hələ də Türkçe köklərə uyğun sözlərin başqa bir dildən alınmış olması çox məntiqli görünməməkdədir. Cirit Oyunu'nda iki komanda var. Bu komandalar geniş bir sahənin iki ucunda qarşılıqlı olaraq bəş, altı və ya yeddi adam olaraq düzülürlər. Sağ əllərinə atacaqları ilk cirit, digər əllərinə də ehtiyat və qamçı alarlar. İki tərəfin birindən bir atlı çıxıb, qarşı serialın önünə yaxınlaşar. Qarşı komanda oyunçularından birinə əlindəki ciriti sovurar, sonra geri dönər. Qarşı tərəfin oyunçusu onu təqib edər və əlindəki ciriti geri dönüb qaçan atlıya atar. Bu dəfə ilk oyunçunun çıxdığı sıravi digər bir ciritçi onu qarşılayar. Bu dəfə digəri yerini almaq üçün geri dönməyə çalışar. Cida sözcüyü, monqol mənşəlidir. Çit və Çıta sözləri ilə eyni kökdən gəlir.
Etimologiya
(At / Ad) kökündən törəmişdir. Hərəkət, sürət, getmə, atlama kimi mənalar ehtiva edər. Ad sözü ilə də əlaqəlidir. At, Türk anlayışında bir insanın şəxsiyyəti kimidir. Mançur dilində Adun, Evenk dilində Avdu olaraq iştirak edər.
İrtış QBK
"İrtış" (qazax dilində:Epтic) — Qazaxıstanın ən nüfuzlu qadın basketbol klubu. Klub 15 dəfə Qazaxıstan çempionu olmuş, 7 mövsümdə Rusiya basketbol çempionatında itirak etmişdir. Rusiya çempionatında ən yüksək nailiyyəti 2000/2001-ci il mövsümündə 6-cı yeri tutmasıdır.
Tarixi
"İrtış" qadın basketbol klubunun əsası 1984-cü ildə təşkil olunmuşdur. Komandanın uğurlu çıxışlarının başlanğıcı XX əsrin 90-cı illərində Pavlodar neft-kimya zavodu bu klubu öz himayəsinə götürməsindən sonra başlanmışdır. Qazaxıstan basketbol çempionatının 2013-2014-cü il mövsümündə "İrtış" komandası 15-ci dəfə ölkə çempionatının qalibi olmuşdur. Komanda eyni zamanda 15 dəfə Qazaxıstanın ən yaxşı milli komandası titulunu qazanmışdır. .
Pavlodar basketbol komandası Qazaxıstan basketbol çempionatında iştirak etməklə yanaşı, Rusiya çempionatında da iştirak etmişdir. Rusiya Basketbol Federasiyasının razılığı ilə İrtış komandası 1998-1999-cu il mövsümündə Rusiya birinciliyinin yuxarı liqasında iştirak etmiş və ardıcıl olaraq 2 dəfə turnirin qalibi olmuşdur. 2000-ci ildə klub Rusiyanın super liqasında iştirak etmiş və elə birinci mövsümdə 18 komanda arasında 6-cı yeri tutmuşdur.
Noks sahili
Noks sahili  — Şərqi Antarktidanın Uilks Torpağı ərazisində yerləşən ərazi. Mouson dənizi sahillərini yuyur.
Hoks sahilinin demək olar ki, hamısı buzla örtülüdür. Bircə Banger vahəsi istisnadır. Buz qatı sahildən uzaqlaşdıqca qalınlaşır və 1500 netrə çatır. Qərb hissədə dənizə Şeklton şelf buzlağı olaraq daxil olur.
Sahil ilk dəfə 1840-cı ildə ABŞ ekspedisiyasının rəhbəri Çarlz Uilks tərəfindən kəşf edilmiş və ekspedisiyada iştirak etmiş gəmilərdən birinin kapitanı Semyuel Noksın şərəfinə adlandırılmışdır. SSRİ tərəfindən bölgədə Oazis qütb stansiyası işə salınmışdır. Sonradan stansiya Polşaya dövr edilmişdir.
Robert Allen Rolfe
Robert Allen Rolfe ( - Britaniya botaniki.
Filip Mauntbetten
Filip Mauntbetten və ya şahzadə Filip, Edinburq hersoqu və ya kral-konsort — Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığının 12-ci monarxının həyat yoldaşı, kral-konsort.
Həyatı
Filip Mauntbetten qriqorian təqvimi ilə 10 iyun 1921-ci ildə Yunanıstanın Korfu şəhərində anadan olmuşdur, Ancaq o dövrdə Yunanıstan yulian təqvimidən istifadə etdiyinə görə onun doğum şəhadətnaməsində 28 may 1921-ci il qeyd edilib. Kraliça II Elizabetin həyat yoldaşıdır.
O körpə olarkən ailələri Yunanıstandan çıxarılıb. Almaniya və Şotlandiyada alman yəhudilərinin məktəblərində dərs alıb. 18 yaşında Böyük Britaniya Hərbi Qəniz Qüvvələrində qulluğa gedir və İkinci dünya müharibəsində iştirak edir. Bu zaman onun iki qardaşı Almaniya vətəndaşı kimi əks tərəfdə vuruşurlar.
Müharibədən sonra o, 1939-cu ildə tanış olduğu kral V Georqun qızı və Britaniya taxt-tacının vəliəhdi Elizabet ilə münasibətlərini davam etdirir. Ancaq milli köklərinin və provoslav dininin onun izdivacına mane olacağını görərək anasının Britaniya soyadını götürür. Rütbəsindən də imtina edərək  Leytenant Filip Mauntbetten rəsmi ad və titulunu götürür. Eyni zamanda xristian dininin provoslav kilsəsindən anqlikan kilsəsinə keçir.
Philip'in Elizabeth ilə dörd uşağı var idi: Uels şahzadəsi Çarlz, Şahzadə Anna, Şahzadə Endryu və Şahzadə Edward.
Ölümü
Şahzadə Philip, 100 yaşına iki ay qalmış, 9 aprel 2021-ci ildə Windsor qalasında 99 yaşında öldü. Ölümündən sonra Cəbəllütariqdə 40 dəqiqə ərzində hər dəqiqə 41 atəş edildi. Dəfn mərasimi 17 aprel tarixinə təyin edildi.
Kim Possibl: Belə Drama
Kim Possibl: Belə Drama - 2005-ci ildə çəkilmiş qısametrajı animasiyadır. Həmçinin, animasiyanın "Kim Possibl Film: Belə Drama" və ya "Kim Possibl 2: Belə Drama"  kimi səslənir.
Məzmun
Kim Possibl və Ron Stoppabl kömək üçün ikinci dəfə oyuncaq fabriki Nakasumiyə çağırırlar. Həkim Drakken Şiqonu, Nakasumini zorla qaçırmaq üçün önləyir. Lakin Şiqo Nakasuminin ancaq pencəyini ala bilir. Drakken isə pəncəkdə Nakasumi oyuncaq şirkətinə aid yeni bir oyuncaq şəkli tapır. Həkim Drakken artıq dünyanı ələ keçirmənin yolunu tapmışdır. Planlarına gizli bir sığınacaqda davam edir və "Synthodrone" robotlarını icad edir. "Synthodrone" bir növ süni insan bənzəri olan robot növüdür.
Planları arasında liseyli bir gənc qızın həyat şəkliylə əlaqədar araşdırmaları da vardır.Middleton Liseyində məktəb balı təşkil ediləcək və bu Kim üçün çox əhəmiyyətli bir hadisədir. Ancaq Kimin məktəb balına gedəcək bir yoldaşı yoxdur. Kim Possibl döyüşmə stili səbəbiylə bütün kişilərin ondan uzaq dayandığını düşünür. Ron mühərrikini məktəbin parkına yerləşdirərkən Erik adında şəxslə tanış olur...
Animasiyanın sonunda Kim Possibl və Ron Həkim Drakkenə qalib gələrək dünyanı xilas edir. Bu haqda bütün televiziya kanallarında danışılır.Kim və Ron bala gedirlər. Bonni onları ələ salmaq istəyir. Lakin Ron Kimi rəqsə dəvət edir. Kim onun bu təklifini qəbul edir. Onlar "Could It Be" mahnısının sədası altında rəqs edirlər. Rufus Ronu Kimin üzərinə itələyir. Bu zaman onların ilk öpüşü baş verir.
İnfrastruktur
İnfrastruktur ( — aşağı, alt və — tikinti, məkan) — sistemin fəaliyyəti üçün bir-biri ilə bağlı olan struktur və obyektlərin məcmusu. Məsələn, təhsildə - tədrisi təşkil edən idarə və təşkilatlar; hərbidə - hərbi qüvvələr və onların fəaliyyətini təşkil edən idarə və təşkilatların birgə sistemi.
May
May Majus — Qriqorian təqviminin beşinci ayı. Adını qədim Roma tanrısı Mayyadan götürüb. 31 günü var.
"May" sözü bəşəriyyətə Bizans İmperiyasından keçib.
Anthemis leucolepis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Summit Entertainment
Summit Entertainment LLC — Birləşmiş Ştatlarda fəaliyyət göstərən kino şirkətidir. Lionsgate tərəfindən idarə olunan şirkətin baş qərargahı Kaliforniyanın Santa Monika şəhərində yerləşir.
Rural Universiteti
Rural Universiteti (Universidad Rural) — Qvatemalaın paytaxtı Qvatemala şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.
Tarixi
Universitetin əsası 1988-ci ildə qoyulmuşdur.
İyun
"İyun" ilin 6-cı ayıdır. 30 gündən ibarətdir.
Etimologiyası
Romanın panteon ilahəsi sayılan "Yunona"nın adı ilə bağlıdır. O evlilik və qadınların gözəl rifahı kimi simvolizə edilir.
Layol (kanton)
Layol  — Fransa da kanton, region — Cənub-Pireneylər, departament — Averon. Rodez dairəsinə daxildir.
Kantonun INSEE kodu — 1214. Layol kantonuna cəmi 5 kommuna daxildir, onlardan ən əsası Layol kommunasıdır.
Əhali
2006-cı ildə əhalinin sayı 2 509 nəfər təşkil edirdi.
SOPA
Stop Online Piracy Act (SOPA və ya H.R. 3261) — 26 oktyabr 2011-ci ildə Lamar Smit və 12 nəfər həmmüəlliflər tərəfindən ABŞ-nin Nümayəndələr Palatasına təqdim olunmuş qanun layihəsidir. Qanun layihəsi Amerika hüquq-mühafizə orqanlarına İnternetin gizli kontinenetlərinə, müəllif hüquqları ilə qorunan intellektual mülkiyyətin ticarətinə və kontrafaktlara qarşı mübarizədə imkanlarını genişləndirir.
Möcüzələr adası (film, 1978)
Məzmun
Filmdə nəql olunur ki, bir fərasətli və xəyalpərəst oğlan Neft Daşlarına gedib çıxır. O, komik vəziyyətlərə düşür. Lakin burada da öz bacarığını, fərasətini nümayiş etdirir.
Film haqqında
Kukla filmidir.
Cavanşir mahalı
Cavanşir mahalı — Qarabağ xanlığının 25 mahalından biri.
Cavanşir mahalının tarixi
Cavanşir mahalının 1 kənd və 32 oymağında 696 (370 vergi ödəyən və 326 ödəməyən) ailə yaşayırdı. Hamısı müsəlman-azərbaycanlılardan ibarət idi. Mahal sakinlərinin başlıca məşğuliyyəti maldarlıq və taxılçılıq idi. Ən böyük oymaqlar 97 ailədən ibarət Qaravənd, 51 ailədən ibarət Köçərli idi. Mahalı minbaşı Şərifxan bəy idarə edirdi.
Fətullah Arif Çələbi
Fəthullah Çələbi — Osmanlı imperiyasının ilk saray tarixçisi. 60000 beytdən ibarət Şahnamə-i Ali Osmanın müəllifidir. Əsərlərini farsca və türkcə yazmışdır Əlqas mirzə Səfəvinin nışançısı idi. 1561-ci ildə Misirdə vəfat etmişdir.
İyul
İyul— Qriqorian təqvimi ilə ilin yeddinci ayıdır. 31 gündən ibarətdir.
Etimologiyası
İyul adı Qədim Roma imperatoru Qay Yuli Sezarın adından götürülmüşdür
Solisitor
Solisitor — əsasən ümumi hüquq sistemli ölkələrdə ənənəvi olaraq hüquqi məsələlərlə məşğul olan hüquqşünas vəkil. Bir sıra ölkələrdə hökumətin yanında, yaxud dövlət departamentində və ya şəhər hökuməti yanında xüsusi hüquqi vəzifədir. Hər hansı hüquqşünasın solisitor kimi fəaliyyət göstərməsi üçün qanunla müəyyən edilmiş xüsusiyyətlərə malik olması tələb olunur, hansı ki bu tələblər müvafiq dövlətlərin qanunvericiliyində fərqli müəyyən edilir. Məsələn, İngiltərə və Uelsdə solisitorlara dair tələblər 1974-cü il tarixli Solisitorlar haqqında Qanunla tənzimlənir. Bəzi istisnalarla, fəaliyyətdə olan solisitorların sertifikatı olmalıdır. İngiltərədə solisitorlar barristerlərdən sayca daha çoxdur. Onlar, əsas etibarilə, ümumi məsələlərlə bağlı hüquqi məsləhətlər verir və məhkəmə proseslərində çıxış edirlər.
İngiltərə və Uels, eləcə də Şimali İrlandiya hüququnda, Avstraliyanın bəzi ştatlarında, Honkonqda, Cənubi Afrika Respublikasında (burada onlar attorney adlanırlar) və İrlandiyada hüquqi peşələr solisitorlar və barristerlər (bəzi dövlətlərdə advocate adlanırlar) arasında bölünür; adətən hüquqşünaslar bu iki tituldan birinə sahib olurlar. Şotlandiyada bu bölgü solisitorlar və vəkillər arasında aparılır. Baxmayaraq ki, hazırda Kanadada, Malayziyada, Yeni Zelandiyada, Sinqapurda və əksər Avstraliya ştatlarında hüquqi peşələrin praktiki məqsədlər üçün bölgüsü aparılmır və hüquqşünaslara "barrister və solisitor" tituluna sahib olmağa və təcrübədə da bu tituldan istifadə etməyə icazə verilir. Hətta bəzi hüquq məzunları iki tituldan biri ilə fəaliyyətə başlasalar da, sonradan digəri üzrə ixtisaslaşa bilirlər.
İngiltərə və Uels
1873-cü il tarixli Ali Məhkəmə haqqında Qanun əsasında Ali Məhkəmə yaradılanadək solisitorlar Kansler Məhkəməsində, attorneylər ümumi hüquq məhkəmələrində, proktorlar isə kilsə məhkəmələrində fəaliyyət göstərirdilər. 1873-cü ildən sonra, Kral və ya Kraliçanın Proktoru və Ümumi Attorney istisna olmaqla, hüquqşünasların "attorney" və "proktor" adlandırılmasına son qoyuldu və "İngiltərə və Uels Ali Məhkəməsinin Solisitoru" adı ilə əvəz edildi. Lordlar Palatasının məhkəmə aspektinin Ali Məhkəmə ilə dəyişdirildiyi gündən etibarən solisitorlar "İngiltərə və Uels Yuxarı Məhkəmələrinin Solisitoru" kimi adlandırılmağa başlandı.
"Attorney" termini İngilis hüququnda hələ də qanuna uyğun olaraq başqa bir şəxsin adından hərəkətlər etmək üçün səlahiyyət verilmiş şəxslərə münasibətdə istifadə olunur, hansı ki onların hüquq sahəsində ixtisaslaşmasına ehtiyac yoxdur. Son zamanlar, xüsusilə də əqli mülkiyyət sahəsində ixtisaslaşmış şəxslərə münasibətdə bu termin istifadə edilir.
İngilis hüquq sistemində solisitorlar adətən istənilən hüquq məsələsi ilə məşğul olur, o cümlədən məhkəmə proseslərində çıxış edirlər. Lakin onların yuxarı instansiya məhkəmələrində vəkil kimi çıxış etməsi üçün barrister tituluna sahib olmaları tələb olunur. Az ağır cinayətlərə məhkəmələrin böyük əksəriyyətini təşkil edən Magistratlar Məhkəməsində baxılır. Ağır cinayət işləri isə Magistratlar Məhkəməsində baxılmağa başlansa da, sonradan yuxarı instansiya məhkəmələrinə ötürülə bilər.
Mülki işlərin əksəriyyətinə qraflıq məhkəmələrində baxılır və belə işlər həmişə solisitorlara həvalə edilir. İddianın qiyməti £50,000 və daha artıq olduqda, eləcə də mülki işlər mürəkkəb olduqda həmin işlərə yuxarı instansiya məhkəmələrində baxılır. Bu zaman yuxarı instansiya məhkəmələrində, Kral Məhkəməsində və Apelyasiya Məhkəməsində ənənəvi olaraq barrister vəkil kimi çıxış edir. Keçmişdə barristerlərin ictimaiyyətlə birbaşa əlaqələri yox idi. Hazırda bu sərt ənənə aradan qaldırılıb. Hazırda solisitor vəkilləri geniş hüquqlara malik olmaqla bütün instansiya məhkəmələrində çıxış edə bilirlər. Eləcə də, hazırda insanlar müəyyən işlərin həlli üçün solisitora müraciət etmədən də barristerlərlə əlaqə saxlaya və onları vəkil kimi tuta bilirlər.
İngiltərə və Uelsdə solisitor kimi fəaliyyət göstərmək arzusunda olanlar sertifikat əldə etmək üçün illik ödəniş etməlidirlər. Həmin məbləğ solisitorların təmsil olunduğu İngiltərə və Uels Hüquq Cəmiyyyətinə ödənilir. Solisitorların Fəaliyyətinin Tənzimlənməsi Təşkilatı da həmin ödənişlər hesabına maliyyələşdirilsə də, Hüquq Cəmiyyətindən müstəqil, ayrılıqda fəaliyyət göstərir. Hər iki orqan solisitorların fəaliyyətinin peşəkar səviyyədə tənzimlənməsinin ümumi sistemini yaradırlar. Solisitorların fəaliyyəti barədə verilən şikayətlərin solisitor şirkətləri tərəfindən həlli qənaətbəxş olmadıqda, həmin şikayətlər Hüquqi Ombudsmana verilə bilər.
Xarici ölkələrdə ixtisaslaşmış hüquqşünaslar namizədin hüquqi bazasına əsaslanan QLTS qiymətləndirməsindən keçə bilərlər. Həmin qiymətləndirmədən keçmək üçün hər hansı hazırlıq və ya təcrübə tələb olunmur. Qiymətləndirmə iki mərhələ üzrə keçirilir: çoxsaylı seçmə testlər (14 mövzu üzrə 180 seçmə sual təqdim olunur) və OSCE1 və OSCE2 adlı iki praktiki qiymətləndirmə aparılır. Sonuncu, solisitorların əsas fəaliyyət sahələrinə (biznes hüququ, vərəsəlik, mülkiyyət, mülki işlər və cinayət işləri) aid olan mövzular üzrə 9 yazılı, 3 şifahi və 3 qarışıq yazılı-şifahi sualların cavablandırılmasından ibarətdir. Sözügedən qiymətləndirmə əksər ümumi hüquq və roman-german hüquq sistemli dövlətlərin, o cümlədən ABŞ, Avstraliya, Cənubi Afrika Respublikası, Nigeriya, Braziliya, Argentina, Türkiyə, Rusiya, Çin, Cənubi Koreya, Yaponiya, Sinqapur, Hindistan, Pakistan, bütün Avropa İttifaqı ölkələri, eləcə də digər ölkələrin hüquqşünasları üçün açıqdır.
1990-cı il tarixli Məhkəmələr və hüquqi xidmətlər haqqında Qanunun qəbul edilməsi ilə İngiltərə və Uelsdə solisitorlar və barristerlərin vəzifələri arasındakı ciddi fərqlər qismən aradan qaldırıldı. Həmin Qanunda barristerlərin vəkil kimi çıxış etməklə bağlı monopoliyasının aradan qaldırılması və müəyyən hallarda solisitorlara nümayəndəlik səlahiyyətlərinin verilməsi nəzərdə tutulurdu. Bundan sonra solisitorlar aşağı instansiya məhkəmələrində daha çox görülməyə başladılar. Xüsusilə də, testlərdən keçmələri və nəticədə nümayəndəlik səlahiyyətlərinin artması ilə İngiltərə və Uelsin yuxarı instansiya məhkəmələrində və apelyasiya məhkəmələrində onların iştirakı ilə baxılan işlərin sayı artmağa başladı.
2004-cü ildə Ədliyyə Nazirliyinin adından çıxış edən Devid Klementi barrister və solisitorların fəaliyyətinin tənzimlənməsini yenidən nəzərdən keçirmişdir. Həmin ilin dekabrında məsələ ilə bağlı ən son layihəsini təqdim edən Devid Klementi hər iki fəaliyyətin vahid formada tənzimlənməsini təklif edirdi. Onun təkliflərinin əksəriyyəti 2007-ci il tarixli Hüquqi xidmətlər haqqında Qanunda təsbit olunmuşdur.
Hüquqi intizam praktikası haqqında Qanunun qəbul edilməsi (31 mart 2009) və Alternativ Biznes Strukturu orqanının  (6 oktyabr 2011) yaradılması ilə barrister və solisitor arasındakı ciddi fərqlərin daha da aradan qaldırılması gözlənilirdi.
Honkonq
Honkonqda solisitorlar və barristerlər arasında fərqlər saxlanılır; belə ki, solisitorların fəaliyyəti Honkonq Hüquq Cəmiyyəti tərəfindən, barristerlərin fəaliyyəti isə Honkonq Vəkillər Kollegiyası tərəfindən tənzimlənir. Solisitor olmaq üçün hüquq üzrə bakalavr dərəcəsi və ya hüquq üzrə doktor və ya buna bərabər tutulan dərəcə və bir illik P.C.LL kursu üzrə sertifikat almaq tələb olunur. Onlar həmçinin hüquq şirkəti ilə solisitor müqaviləsi bağlamaqla iki illik təcrübə keçməlidirlər. Honkonqda bütün solisitorlar Honkonqun yuxarı instansiya məhkəmələrinə qəbul edilirlər.
ABŞ
Tarixən Amerika Birləşmiş Ştatlarında kansler məhkəməsində işi mübahisələndirən vəkillərə solisitor deyilirdi. Müasir ABŞ-də isə solisitor ifadəsi hökumət üçün çalışan vəkillərə münasibətdə istifadə olunur.
Müxtəlif ştatlarda "solisitor" ifadəsi qəsəbə, şəhər və qraflıq vəkillərinə münasibətdə istifadə olunur. Belə ştatlara Delaver, Corciya , Massaçusets, Merilend, Nyu-Hempşir, Nyu-Cersi, Pensilvaniya, Ohayo, Rod-Aylend, Cənubi Karolina, Qərbi Virciniya ştatları daxildir.
Əli Ömərov
Əli Ömər oğlu Ömərov — Azərbaycan Respublikasının Baş Prokuroru (1993–1994), Həqiqi Dövlət Ədliyyə Müşaviri. Yeni Azərbaycan Partiyasının qurucu heyəti olan "91-lər"dən biri.
Həyatı
1947-ci ilin 10 sentyabr tarixində Ermənistan SSR-nin Ağbaba mahalının Amasiya rayonunun Göllü kəndində anadan olub. 1973-cü ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsinin qiyabi şöbəsini bitirib. 1966–1973-cü illərdə Ermənistan SSR Amasiya rayonunun Göllü kəndində orta məktəb müəllimi işləyib.
1973-cü ildə Sovet Ordusu sıralarına çağırılaraq Çita vilayətinin Dauriya hərbi prokurorluğunda hərbi müstəntiq vəzifəsini icra edib. 1974-cü ildə ordu sıralarından tərxis olunaraq, həmin ildən 1976-cı ilədək Amasiya rayonunun DİŞ-nin müəssisədən kənar mühafizə şöbəsinin və xalq drujinası şöbəsinin rəisi vəzifələrində işləmişdir.
1976-cı ildə Azərbaycan Respublikasına köçərək DQMV prokurorluğunda prokuror köməkçisi və baş müstəntiq vəzifələrində çalışmışdır.
1980–1983-cü illərdə Gəncə şəhər prokurorluğunun baş müstəntiq vəzifəsində çalışmışdır. 1983–1993-cü illərdə Gəncə şəhər nəqliyyat prokuroru işləyib.
23 yanvar 1991-ci ildən etibarən Azərbaycan Milli Yaradıcılıq Akademiyasının hüquq doktorudur.
Ailəsi
Evlidir. 3 övladı: 2 oğlu, 1 qızı var. Oğlu Zaur Ömərov 2017-ci ildə Müasir Müsavat Partiyasına üzv olmuşdur. O, daha sonra partiyanın Gənclər Təşkilatının sədri seçilmiş və partiya üzvü olaraq 2020-ci il parlament seçkilərində 32 saylı Suraxanı üçüncü seçki dairəsindən deputatlığa namizəd olmuşdur.
Siyasi fəaliyyəti
Əli Ömərov 1992-ci ilin payızında Naxçıvan Ali Məclisinin sədri Heydər Əliyevin Azərbaycanda hakimiyyət uğrunda açıq və fəal mübarizəyə səsləyən 91 nəfər ziyalının sıralarında olan, yeganə vəzifə sahibi və iqtidar üzvü idi.
1990-cı ildə Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin deputatı seçilib, 1993-cü ildə Milli Məclisin üzvlüyünə qəbul olunub. Xocalı faciəsinə dair yaradılmış komissiyanın məsul katibi olub və faciənin törədilməsi, əmələ gəlməsi və nəticələri barədə əsas məruzəçi kimi çıxış etmişdir ki, bununla da Xocalı faciəsi birbaşa canlı yayımla bütün dünyaya bəyan edilmişdir.
Əli Ömərov 3 iyul 1993-cü il tarixində Azərbaycan Respublikasının Baş Prokuroru vəzifəsinə təyin olunub. 8 oktyabr 1994-cü il tarixində öz ərizəsi ilə vəzifəsindən vaxtından əvvəl azad olunub. Əli Ömərov Azərbaycan Respublikasında prokurorluq orqanları yaranan gündən, yəni 1 oktyabr 1918-ci il tarixindən etibarən tək və yeganə Baş Prokurordur ki, fəaliyyətdə olan daxili işlər və müdafiə nazirlərinə qarşı cinayət işləri başladıb və onların vəzifələrindən uzaqlaşdırılmasına nail olub.
Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının hazırlanmasına dair yaradılmış komissiyanın üzvü olub.
1993-cü ildən etibarən Beynəlxalq İnterpol Bürosunun İcraiyyə Komitəsinin Həqiqi üzvüdür.
2010-cu ildə Azərbaycan Deportasiya Qurbanları Cəmiyyətinin təsisçilərindən biri olmuş və həmin ildən cəmiyyətin üzvüdür. 2015–2017-ci illərdə Azərbaycan Deportasiya Qurbanları Cəmiyyətinin sədri olub.
Beynəlxalq Prokurorlar Assosiasiyasının üzvüdür ( International Association of Prosecutors).
Təltifləri
Azərbaycanda yeganə Həqiqi Dövlət Ədliyyə Müşaviri (Ədliyyə Ordu Generalı) ali xüsusi rütbəyə malik şəxsdir.
Typhloseiulus calabriae
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Mikania hastata
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İsa Əhmədov
İsa Vəli oğlu Əhmədov — Azərbaycan iqtisadçı alimi, professor, BMT yanında Beynəlxalq İnformatizasiya Akademiyasının həqiqi üzvü və bu akademiya xətti ilə keçirilən "Dünya informasioloqlarının elitası" müsabiqəsinin qalibi olmaqla xüsusi diploma layiq görülmüşdür. Respublikamızda riyazi üsulların iqtisadiyyatda tətbiqi sahəsi üzrə ilkin tədqiqatçılardan olmaqla kənd təsərrüfatının idarəedilməsi sahəsində tədqiqat aparan ilk alim, Azərbaycan Elmi Tədqiqat Kənd Təsərrüfatının İqtisadiyyatı və Təşkili İnstitutunda "İqtisadi-riyazi üsullar" şöbəsinin təsisçisi və müdiri, Azərbaycan Respublikası Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı Akademiyasında prorektor, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Kənd Təsərrüfatı Kreditləri üzrə Dövlət Agentliyi çərçivəsində icrası təmin edilən və Dünya Bankı tərəfindən maliyyələşən "Kənd Təsərrüfatının İnkişafı və Kreditləşməsi layihəsi"nin İnformasiya və məsləhət xidmətləri komponentinin rəhbəri. "Əmək şöhrəti" medalı ilə təltif olunmuşdur.
Həyatı
İsa Əhmədov 1 iyul 1941-ci ildə Qazax rayonunun Qaymaqlı kəndində anadan olmuşdur. 1949-cu ildə Qaymaqlı kəndindəki orta məktəbin 1-ci sinfinə getmiş və 1959-cu ildə həmin məktəbi bitirərək Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı institutunun Kənd təsərrüfatının iqtisadiyyatı fakültəsinə daxil olmuşdur. 1964-cü ildə ali məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Elmi Tədqiqat Kənd Təsərrüfatının İqtisadiyyatı və Təşkili İnstitutunda elmi işçi və mühəndis proqramlaşdırıcı vəzifəsində çalışmış, 1967-ci ildə Ümumittifaq Elmi Tədqiqat Kənd Təsərrüfatının İqtisadiyyatı İnstitutunda "İqtisadi hesablamalarda riyazi üsulların və elektron hesablayıcı maşınların tətbiqi" ixtisası üzrə aspiranturaya daxil olaraq, 1971-ci ildə "Kənd Təsərrüfat məhsullarının tədarük tapşırıqlarının optimal yerləşdirilməsi" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir. Aspiranturanı qurtardıqdan sonra SSRİ Kənd Təsərrüfat Nazirliyinin Baş Hesablama mərkəzinə təyinatla işə göndərilmişdir.
1972-ci ildən 1979-cu ilə kimi Azərbaycan Elmi Tədqiqat Kənd Təsərrüfatının İqtisadiyyatı və Təşkili İnstitutuna "İqtisadi tədqiqatlarda riyazi üsullar" şöbəsinin müdiri vəzifəsinə təyin edilmişdir. 1979-cu ildən Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı Akademiyasında "İdarəetmə və hüquq" kafedrasının müdiri, 1990–2000-ci ilə kimi elmi işlər üzrə prorektor vəzifələrində çalışmışdır.
2000-ci ildən ömrünün son günlərinə kimi Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Kənd Təsərrüfatı Kreditləri üzrə Dövlət Agentliyi çərçivəsində icrası təmin edilən və Dünya Bankı tərəfindən maliyyələşən "Kənd Təsərrüfatının İnkişafı və Kreditləşməsi layihəsi"nin İnformasiya və məsləhət xidmətləri komponentinin rəhbəri vəzifəsində çalışmışdır.
2 mart 1995-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı ilə Dövlət Aqrar İslahat Komissiyasının üzvü təyin edilmişdir. Aqrar İslahat Komissiyasının üzvü kimi aqrar islahatı üzrə qəbul edilən bütün qanuni və hüquqi normativ aktların işlədilməsində iştirak etmişdir.
2000–2010-cu illərdə Azərbaycanda fermerlərə məsləhət milli şəbəkəsinin qurulmasında onun böyük rolu olmuşdur. Əvəz olunmaz xidmətləri sayəsində respublikanın 58 rayonunu əhatə edən 10 regional məsləhət mərkəzi və onların nəzdində fəaliyyət göstərən 201 kənd təlim mərkəzi yaradılmışdır.
2010-cu ilin 23 fevral tarixində vəfat etmiş və doğma kəndi Qaymaqlıda dəfn edilmişdir.
Elmi fəaliyyəti
Elmi rəhbərliyi ilə 44 nəfər iqtisad elmləri namizədi hazırlanmış. 200-dən yuxarı elmi əsərin, o cümlədən 8 monoqrafiyanın, 28 kitabçanın, 2 dərsliyin və 8 dərs vəsaitinin müəllifidir.
Azərbaycanda aqrar-sənaye kompleksinin idarəetmə problemləri ilə bağlı elmi araşdırmalar aparmış, respublikada aqrar islahatların qanunçuluq əsaslarının və hüquqi normativ bazasının hazırlanmasında yaxından iştirak etmişdir.
Respublikamızda riyazi üsulların iqtisadiyyatda tətbiqi sahəsi üzrə ilkin tədqiqatçılardan olmaqla kənd təsərrüfatının idarəedilməsi sahəsində tədqiqat aparan ilk alimdir. Onun təşəbbüsü ilə o, dövrdə Azərbaycan Elmi Tədqiqat Kənd Təsərrüfatının İqtisadiyyatı və Təşkili İnstitutunda "İqtisadi-riyazi üsullar" şöbəsi yaradılmışdır. Uzun illər həmin şöbəyə rəhbərlik etmişdir. Onun rəhbərliyi ilə aqrar sahə üzrə yaradılacaq Baş Hesablama Mərkəzinin strukturu və texniki vasitələrlə təchizatı layihəsi əsaslandırılmış və onun təşkilinə nail olmuşdur. Həmin dövrdə aqrar sahə üzrə bir çox mühüm məsələlərin iqtisadi-riyazi modeli işlənib hazırlanmaqla bir neçə iqtisadi gipoteza əsasında məsələlər həll edilmiş və onların nəticələrindən müxtəlif idarəetmə orqanlarında istifadə edilmişdir.
Keçmiş SSRİ məkanında idarəetmə sistemi və idarəetmə sisteminin hüquqi təminatı üzrə keçirilən seminarlarda, elmi konfrans və simpoziumlarda iştirak etmişdir. Keçmiş SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 23 fevral 1978-ci il tarixli fərmanı ilə "Əmək şöhrəti" medalı ilə təltif olunmuşdur.
1990-cı ildə dərslik, dərs vəsaiti və monoqrafiyalar toplusuna və hazırladığı çoxsaylı elmlər namizədi sahəsində xidmətlərini nəzərə alaraq İ. V. Əhmədova professor elmi adı verilmişdir. Respublikamız müstəqillik əldə etdikdən sonra inkişaf etmiş ölkələrin aparıcı elmi mərkəzləri ilə əməkdaşlıq etməyə başlamışdır. 1995-ci ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatı yanında Beynəlxalq İnformatizasiya Akademiyasının həqiqi üzvü seçilmiş və bu akademiya xətti ilə keçirilən "Dünya informasioloqlarının elitası" müsabiqəsinin qalibi olmaqla xüsusi diploma layiq görülmüşdür. Bolqarıstan, Macarıstan, İspaniya, Çexiya, Amerika Birləşmiş Ştatlarında, Birləşmiş millətlər təşkilatının, Ümumdünya Kənd təsərrüfatı və ərzaq təşkilatının keçirdiyi elmi seminar və simpoziumlarda iştirak etməklə Türkiyə, Fransa, Albaniya, Almaniyada, Hollandiya, Belçika və Danimarkada xidməti ezamiyyətlərdə olmuşdur.
Bədii yaradıcılıq və şeirləri
Ömrünün son illərində İ. Əhmədov bədii yaradıcılıqla məşğul ollmuş və bir neçə şeir yazmışdır. "Cağırdı dağlar məni" (toplayan və tərtib edən Nigar İsa qızı Əhmədova).
Sarıqamış (Qars)
Sarıqamış — Qars ilinin ilçəsi.
Tarixi
Sarıqamış Türkiyənin şimal qərbində Qars vilayətinə aid qəsəbədir. Kiçik qəsəbədir, amma adı Türkiyə və I Dünya Müharibəsi tarixinə düşmüş bir məkandır. Osmanlı İnperiyası ilə Çar Rusiyası arasında 1878-79-cu illərdə baş vervmiş Balkan müharibəsində bu ərazilər Çar ordusu tərəfindən işğal edilmişdir. O vaxtdan 1920-ci ilə qədər bu ərazilər Çar Rusiyası tərəfindən idarə edilib.Rəsmi məlumatlara görə bu dağlarda hücum zamanı 60 min Osmanlı əsgəri donaraq ölmüşdü. Müharibə şəraitində güllə atmadan bu qədər insanın ölümü “Sarıqamış faciəsi” adlandırılır.
Bandipur Milli Parkı
Bandipur Milli Parkı (ಬಂಡೀಪುರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ) — Hindistanın cənubunda, Karnataka ştatındakı Maysur rayonunda yerləşən milli park. Milli park Hindistanın ən əhəmiyyətli milli parklarındandır. Quru torpaqlı meşələrə sahibdir.
Tarixi
1931-ci ildə Maysur Krallığı bu bölgədə Maharajada Venuqopala Vəhşi Həyat Parkını qurmuşdur. 1974-cü ildə "Tiger" layihəsi çərçivəsində bu parkla Bandipur Qoruğu birləşdirilərək Bandipur Milli Parkı yaradılmışdır.
Nataniel Vallix
Nataniel Vallix — XIX əsrin birinci yarısında Danimarka və İngiltərə cərrahı və botaniki.
Vallixin adı ilə bağlı bitki adları
thumb|
Qoğuç
Qoğuç - türk, yakut, qırğız və altay şamanizmində Şeytan çıxarma, Cin qovma, Şeytan qovalama (eksorsizm) mənalarını verən bir sözdür. Pis ruhların kənarlaşdırılması əməliyyatıdır. Qərb xristianlığında şeytan çıxarma əməliyyatı işgəncə də daxil hər cür üsulu mübah qəbul etmişdir və orta əsrlər bu tip proqramlara səhnə olmuşdur. Ancaq şamanist ənənədə isə belə hadisələr görülməz. Ruhları görüb insanlardan uzaqlaşdıra bilən kəslərə Qovucu/Quvuçu/Kuvucu/Kuğuçu/Kuğunçu deyilir. Pis ruhu bir dəfə tutan adam qovucu olmağa haqq qazanmış deməkdir. Söz, "qovmaq" feli ilə əlaqəlidir.
Şaman tərəfindən cin dəyən adamın üzünə soyuq su səpilərək "qovuç, qovuç!" deyə müraciət ediləcəkdir. Üzərlik və öd ağacları yandırılaraq tütsü edilər, bununla xəstə və olduğu oda tütsülənir. "Qovuz" sözcüyü də cin vurmasına qarşı edilən efsun, üfürün, urasa kimi mənalara gəlir.
Quğuçuların müalicə üsulları arasında qəti bir tətbiq yoxdur. Qırğızlara görə Quğuçunun xəstənin yanında olması kifayətdir. Məsələn, onun orada tapılması Albastı'yı qorxudub qaçırmağa və qadının sağlam bir doğum etməsi üçün kafi olar. Bəzən hər hansı bir səbəbdən ötəri gələ bilmədikləri təqdirdə, onun geyimi və ya hətta başlığının gətirilməsi belə kafi ola bilməkdədir. Qırğızlara görə bu insanlar həm Qara Albastı həm də Sarı Albastıyı qorxutmaq gücünə sahibdirlər.
Qoğuçu
Qoğuçu (Qovucu/Quvuçu/Kuvucu/Kuğuçu/Kuğunçu), cinlərlə məşğul olan şəxslərə deyilir. Çoramun və ya Şoramun olaraq da ifadə edilər. Cin çıxarıcı, cinci müəllim. Digər dünyaya aid varlıqların yarım, əskik, tək orqanlı olmaları səbəbiylə onlarla məşğul olan bu cür insanların da, fikrən və ya bədənlə yarım olduqları və ya gələcəkdə ola biləcəkləri inancı məşhurdur. Bu anlayış çarpılma, çarpıq, çarpılmış kimi sözlərlə ifadə olunur. Bu varlıqlarla məşğul olmaq təhlükəlidir.
Nəyim varsa sazımdadır (film, 2008)
Məzmunu
Film istedadlı saz ifaçısı Zahid Aslanoğlu haqqındadır.
Typhloseiulus carmonae
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Muğam (film, 1976)
Məzmun
Sənədli televiziya filmində respublikanın xalq artistlərindən Hacıbaba Hüseynov, Vera Şirye, Tamilla Şirəliyeva və başqaları çıxış edirlər.
Dalbergiya
thumb|Dalbergia sp.
—  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Qoç (bürc)
Qoç  (lat. Aries) - zodiakal bürc. 500px|thumbnail|left| Qoç (bürc) (Latınca:Aries)
Xəsənqata Qabəşi
Xəsənqata Qabəşi — tatar tarixçisi, din alimi, qazı.
Həyatı
Xəsənqata Qabəşi 1863-cü il yanvarın 11-də Keçe Sılabaş kəndində molla ailəsində doğulmuşdur. Onun atası Möxəmməd və babası Kəlimulla Qobeydulla oğlu kənd təsərrüfatı işləri ilə məşğul olmaqla yanaşı, əlyazma kitablarının üzünü köçürmək və qəbir daşları üzərində ölənlər haqqında bilgi yazmaqla da məşğul olarlarmış.
Xəsənqata da ilk təhsilini evdə atasından və babasından aldığından mədrəsədə ibtidai siniflərdə oxumayıb. Atası onu 1875-ci ildə Kazandakı Vəli həzrətləri mədrəsəsinə göndərib. Bu mədrəsə o dövrdə Üsul-i Qədim, yəni köhnə qaydalarla dərs verən təhsil ocağı sayılırdı. Avropanın təsiri ilə formalaşan, yeni üsulla dərs verən, yəni proqramında riyaziyat, coğrafiya, kimya və başqa fənlər tədris edilən, xarici dillər öyrədilən mədrəsələrlə Üsul-i Qədim adlandırılan mədrəsələr arasında bir qarşıdurma, açıq və gizli bir ziddiyət vardı.
Ata və babası Xəsənqatanın mühafizəkar bir təhsil ocağında oxumasını istəsələr də, o, rus dilini, riyaziyyatı, coğrafiyanı, təbiət elmlərini, tarixi öyrənmişdir.
Xəsənqata Qabəşi 12 il mədrəsədə oxumuş, 5 ildən çox da orada dərs demişdir. Kazan mühiti onun dünyagörüşünün formalaşmasına güclü təsir göstərmişdir. Belə ki, Şibahəddin Mərcani, Kamal Nasrı, İsmayıl bəy Qaspıralı, Nikolay Katanov, Qalimcan Barudi və başqa elm adamları ilə yaxından tanış olmuşdur. Şibahəddin Mərcanini yüksək dəyərləndirən Xəsənqata Mərcaniyə ithaf etdiyi kitabında yazmışdı: "Tarixi bir elm olaraq tanımayan bizim millətimiz qarşısında Mərcaninin rolu böyük olmuşdur. O, bizim milli tarixşünasılğımızın təməlini qoymuşdur".
Xəsənqata elmə və yaradıcılığa böyük maraq göstərsə də, nədənsə Kazandan ayrılmalı olur. Doğulub, boya-başa çatdığı kəndə dönür. Bir müddət kənd məscidində mollalıq edir, ətraf bölgələri gəzərək xalqların yaşayış tərzi, hansı tayfadan, hansı nəsildən olduğu ilə maraqlanır. Necə deyərlər, gələcək əsərləri üçün material toplayır. .
1889-cu ildə yenidən Kazana dönən Xəsənqata Qabəşi Yunusov qardaşlarının müsəlman uşaqlarının təlim-tərbiyəsi üçün açdıqları internat tipli məktəbdə müəllim işləməyə başlayır. O, üsul-i qədim mədrəsəsini bitirib orada dərs desə də, yeni iş yerində cədidçi kimi tanınır. Mədrəsədə oxuduğu və işlədiyi illərdə dərslik qıtlığının yaratdığı çətinliyi aradan qaldırmaq üçün özü dərslik yazıb çap etdirməyə başlayır. 1889-1890-cı illərdə beş kitab nəşr etdirir. Bu kitablardan biri də ata babası Qobeydulla Qabeşinin seçilmiş şeirlər kitabı olur.
Dini xadim
Xəsənqata Qabəşi bu dəfə Kazanda çox qalası olmur. Yenidən Sılabaş kəndinə dönərək evində uşaqlara dərs deyir, elmi araşdırmalar aparır. Onun kənd məktəbini müasirlərinin bir çoxu Sılabaş Universiteti adlandırmışdır. 1893-1894-cü ildə kənddə yaşayan Xəsənqata Qabəşi 1895-ci il fevralın 10-da Orenburq İslam Dini İdarəsinə qazi seçdiklərindən Ufa şəhərinə köçməli olur.
Dörd ilə yaxın qazi işləyir və 1897-ci ildə "Türk ırıqları", yəni "Türk tayfaları", 1899-cu ildə isə "Muxtəsər tarixi qövmü Türk" kitablarını çap etdirir. Ensiklopediya tipli bu kitablar yalnız Rusiyada yaşayan Türk xalqları arasında deyil, düya türkoloqları arasında da böyük maraqla qarşılanır.
Xəsənqata Qabəşi 1907-ci ildə yenidən qazi seçildiyindən yenidən Ufaya köçür. Burada vəzifəsinin verdiyi imkanlardan istifadə edərək kasıb uşaqlar üçün sənət məktəbinin təşkilinə, Ufa həbsxanasındakı müsəlman məhbuslar üçün savadsızlığı aradan qaldırma kurslarının açılmasına nail olur.
Elmi fəaliyyəti
16 il üzərində işlədiyi "Müfəssəl Tarix-i Qövmi Türki" kitabını 1909-cu ildə Ufada çap etdirir. Doğu və Avropa alimlərinin tarixə yanaşma metodlarının sintezindən yaranan bu kitabda Xəsənqata Qabəşi çağdaşı olduğu Türk tayfalarından, onların keçmişindən söz açmaqla kifayətlənmirdi.
Kitabın çapından az sonra alim dünyanın müxtəlif guşələrindən 200-dən çox məktub alır. Hətta Osmanlı sultanı Muhammed Reşad ona 1910-cu ildə hədiyyə olaraq, xalça, qızıl cib saatı və qiymətli daşlarla bəzədilmiş təsbeh göndərir.
Məlum məsələdir ki, Xəsənqata Qabəşi kimi vətənsevər, mömin birisi müstəmləkəçidən, antiislam və antitürk bir hökumətdən razı ola bilməzdi. Fikirlərini də gizlətməyərək soydaşlarının yanında açıq söyləyirmiş. Soydaşlarının əksəriyyəti onu ələ vermədiklərindən istintaq haqqında cinayət işi aça bilmir.
Orenburqda 1906-1918-ci illərdə çap olunan "Vakıt" və Kazan’da 1906-1918-ci illərdə çap olunan "Yıldız" qəzetlərinə, Orenburqda 1906-1917-ci illərdə çap olunan "Din və məişət", 1908-1917-ci illərdə nəşr olunan "Şura" jurnallarına mütamadi məqalələr yazan Xəsənqata Qabəşi "Məlumat-i məhkəmə-yi şəriət" və "Məcəllə məhkəmə-yi şəriət" jurnallarını da redaktə etmişdir.
Onun "İslamda müsiqi və nəğmə haqqında", "Misyonerlik hərəkatı haqqında", "Müsəlman kəndlərinin isimləri", "Milli türk tarixi", "Xalq Universitetləri haqqında", "Yeddisu vilayətindəki zəlzələ haqqında", "İç Rusiya və Sibir müsəlmanlarının əsgərlik məsələsi" və başqa əsərləri bu gün də elmi dəyərini itirməmişdir.
1917-ci ildə Xəsənqata Qabəşi siyasətlə fəal məşğul olmaq istəsə də, bu uzun sürmür. Siyasətdən uzaqlaşaraq doğma kəndinə qayıdaraq məktəbdarlıq etməyə başlayır. Lakin onun əkdiyi toxumlar cücərirdi. O, Türk tarixini üç dövrə, birinci Bulqardan əvvəl və Bulqar dövrünə, ikinci Monqol istilasında Kazan xanlığının Rusiya tərəfinfən işğalı dövrünə, üçüncü isə işğaldan sonrakı dövrə bölürdü.
Həyatının sonu
Bolşeviklərin tərəfini tutan, sosializm quruculuğunda canından keçməyə hazır olan kommunistlər belə Xəsənqata Qabəşi əsərlərini həvəslə oxuyur, ondan ilhamlanırdılar. Milli şüurun oyanması isə Sovetlər adı altında xalqları yenidən əsarət altına alan Rus siyasətçilərinin xeyrinə deyildi. Odur ki, Xəsənqata Qabəşi kimi düşünən başları aradan götürmək üçün müxtəlif yollar axtarırdılar.
1931-ci ildə Xəsənqata Qabəşi’n malı, mülki əlindən alınır və özü də Kokuşkin kəndində yaradılmış kollektiv təsərrüfatda işləməyə məcbur edilir. Lakin bu da Sovet məmurlarını razı salmır. İslami dəyərləri hər şeydən uca tutan və onu təbliğ edən qoca alimi 1932-ci ilin yanvarında həbs edərək Ağ Dəniz-Baltik kanalının tikintisində işləməyə göndərilir.
İnsanlara edilən zülmdən və qəddarlıqdan ağlını itirən alimi 1936-cı ildə doğulduğu kəndə, Sılabaşa göndərirlər. Xəsənqata Qabəşi orada çox yaşamır, 1936-cı il avqustun 7-də dünyasını dəyişir.
Onun əsərlərinin tədqiqi, nəşri qadağan edilsə də, Sovet hökuməti yıxıldıqdan sonra Xəsənqata Qabəşi’yə bəraət verilmiş, irsinin öyrənilməsi və təbliğinə başlanmışdır.
Lessak (kanton)
Lessak  — Fransa da kanton, region — Cənub-Pireneylər, departament — Averon. Rodez dairəsinə daxildir.
Kantonun INSEE kodu — 1215. Lessak kantonuna cəmi 8 kommuna daxildir, onlardan ən əsası Lessak kommunasıdır.
Əhali
2006-cı ildə əhalinin sayı 4 413 nəfər təşkil edirdi.
Typhloseiulus eleonorae
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Senna alata
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kriştiano Ronaldo
Kriştiano Ronaldo dos Santos Aveiro — Səudiyyə Ərəbistanının Əl Nəsr futbol klubunun oyunçusu və Portuqaliya yığmasının kapitanı olan portuqaliyalı futbolçu. thumb|Kriştiano Ronaldo və [[Lionel Messi. 9 fevral 2011]] Ronaldonun "Mançester Yunayted" klubundan "Real Madrid"ə keçidi üçün 94 milyon€ (94 milyon avro) ödənilib. Bu da onu futbol tarixinin ən bahalı oyunçusuna çevirdi. Real Madrid ilə bağladığı müqaviləyə əsasən ildə 12 milyon avro qazanan Ronaldo, dünyanın ən çox qazanan futbolçusu idi. 2018-ci ildə İtaliyanın "Yuventus" klubuna keçmişdir. 2021-ci ildə Mançester Yunayted klubuna geri dönüş edib. Kriştiano Ronaldo futbol karyerasında 838 qol vurub. Tarixin ən yaxşı futbolçularından biri hesab olunur.
Həyatı
Doğulmazdan əvvəl atası və anası onun adı ilə bağlı mübahisə edirdilər. Atası onun adını Dos santos, anası isə Ronaldo qoymaq istəyirdi. Son qərar olaraq körpənin adını Kriştiano Ronaldo Dos Santos Averio qoydular. Ronaldo karyerasına gənc oyunçu kimi Andorinha klubunda başlamışdır. 2 ildən sonra C. D. Nasional klubuna keçmişdir.1997-ci ildə Portuqaliya nəhəngi olan Sportinq Lissabon klubuna keçid almışdır. Ronaldonun gözəl oyunu Mançester Yunaytedin məşqçisi olan Aleks Ferqyusonun diqqətindən yayınmadı, elə 2003-cü ildə Kriştiano £12.24 milyon funt-sterlinqə (€15 milyon) Mançesterə transfer olundu. Növbəti mövsümlərdə o ilk mükafatını FA Kubokunu qazandı.
Ronaldo 2007-ci ildə 4 ümumi PFA və FWA mükafatını alan ilk futbolçu oldu. 2008,2013,2014,2016-cı illərdə Qızıl top mükafatını qazandı. Ronaldo həmçinin bu mükafatın 2007, 2009, 2011.2012 və 2015-ci illərdə keçirilən müsabiqələrində ikinci yeri almışdır. Kriştiano həmçinin 2008,2011,2014,2015-ci ildə Avropa Qızıl Butsi Mükafatının sahibi oldu və bu mükafatı 4 dəfə qazanan ilk və hələki tək futbolçudur. Ronaldo 2008-ci ildə dörd əsas PFA and FWA kuboklarından hesab olunan FIFPro İlin Futbolçusu, World Soccer İlin Futbolçusu, Onze d'Or və FİFA Dünyada İlin Futbolçusu mükafatlarına layiq görülüb. 2008,2013 və 2014-cü illərdə isə FYA İlin Futbolçusu adını qazandı. Ronaldo 2009-cu ildə FİFA Puskas Mükafatının ilk qalibi olmuşdur. Ronaldo Real Madrid tarixinin ən qolçu oyunçusudur. O həmçinin UEFA Çempionlar Liqası tarixindədə ən çox qol vurmuş futbolçudur. Potuqaliya yığmasında 132 oyunda 61 qol vuran Ronaldo yığma tarixində ən çox oyun keçirmiş və ən çox qol vurmuş oyunçudur. Kriştiano Ronaldo çıxış etdiyi Real Madrid klubunun heyətində 2011–12 mövsümündə bütün klubların qapısına yol taparaq, bir mövsüm ərzində bütün komandalara qol vuran ilk futbolçu olmuşdur. Ronaldo hələ 23 yaşındaykən çıxış etdiyi Mançester Yunayted klubunun heyətində çempionatın bombardiri olmuşdur və dünya futbol tarixində 31 qolla bombardir olan ilk və tək sol cinah yarımmüdafiəçisi kimi də adını tarixə yazdırmışdır. Kriştiano futbol tarixində 4 fərqli Avropa Çempionatında qol vuran yeganə futbolçudur, həmçinin 9 qolla Avropa Çempionatı tarixində ən çox qol vurmuş oyunçudur. Portuqaliyalı 2004,2006,2008,2010,2012,2014,2016-cı illərdə keçirilmiş Dünya və Avropa çempionatlarında qol vurmaqla,7 fərqli böyük turnirdə qol vurmuş tək futbolçu olmuşdur. Kriştiano Ronaldo 21-ci əsrin bombardiridir. Belə ki, müasir futbolda bütün futbolçular qol sayına görə portuqaliyalı "Futbol Kralı"ndan geridə qalır.
Ronaldo hal-hazırda əksər futbol mütəxəsisləri tərəfindən dünyanın ən yaxşı futbolçusu kimi qiymətləndirilir və bir çox futbol şərhçiləri, idman yazarları və mütəxəsislər tərəfindən futbol tarixinin gəlmiş keçmiş ən nəhəng oyunçularından biri kimi qəbul edilir. Kriştiano təkcə hələ Real Madriddə 450 qol vurub.
Klub karyerası
Kristiano Ronaldo Mariya Doloreş duş Santuş Aveyru və Joze Dinişa Aveyru (1954–2005) ailəsində anadan olmuşdur. Kriştiano Ronaldo ailədə dördüncü uşaq olmuşdur, böyük qardaşı Uqu (d. 1975) və iki bacısından sonra Elma (1974-cü il), Liliana Katya (1976-cı il).
Erkən karyerası
Hələ 8 yaşındaykən atasının avadanlıq meneceri vəzifəsində çalışdığı həvəskar komanda olan Andorinha klubunda oynayırdı. O, 14 yaşında olarkən anasının razılığı ilə futbol oynamağa başlamışdır. Conal klubundan bir müddət oynadıqdan sonra Sportinq Lissabon klubu ilə bilinməyən məbləğdə müqavilə imzaladı. Burada ulduzu parlayan Ronaldonun növbəti komandası Manchester United olacaqdı.
Anthemis lithuanica
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Möhtəşəm tikintinin adamları (film, 1962)
Məzmun
Film Kirovabad (indiki Gəncə) Alüminium Zavodunun tikintisindən, burada çalışan adamların fədakar işlərindən bəhs edir.
Yemişçi Həsən Paşa
Yemişçi Həsən Paşa  — III Mehmed dövründə 22 iyul 1601 – 4 oktyabr 1603 tarixlərində ümumilikdə 2 il 2 ay Osmanlı imperiyasının sədrəzəmi olmuş dövlət adamıdır
Həyatı
Əslən albandır. 1577–1578-ci illərdə Zülüflü Baltaçılar ocağına alınaraq burada yetişdirilmişdir. Daha sonra çeşnigirbaşı və qapıçılar kəndxudası oldu. Bu vəzifədə ikən Qoca Sənan Paşaya sədarət möhürünü vermək üçün Səfəvilərlə sərhəddə yerləşən ordugaha göndərildi (avqust 1580). 1589-cu ildə qapıçıbaşı olan Həsən ağa Sənan Paşanın 1593 tarixli Macarıstan səfərində iştirak etdi. 1594 və 1595 tarixlərində qısa fasilələrlə 2 dəfə yeniçəri ağalığına gətirildi. Sədrəzəm tərəfindən bu vəzifəyə gətirilən ilk ağadır. 1596-cı ildə vəzir rütbəsiylə Şirvan bəylərbəyi təyin edildi. Bu vəzifədə ikən 1598-ci ilin ortalarında Xəzər dənizi sahilində məskunlaşan ruslara ağır zərbələr vurdu və ordu rəhbərlərini ələ keçirərək İstanbula göndərdi. Şirvandan döndükdən sonra dördüncü vəzir olaraq divan məclisinə daxil oldu. Onun səylərilə 1 sentyabr 1600 tarixində 950 ədəd 100 dirhəmlik sikkə dövriyyəyə buraxıldı. Bundan başqa əvvəllər yüksəldilən qiymətləri tənzimləmək üçün bazar və çarşılarda yeni qiymət tənzimləməsi apardı.