cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
İrəvan qalasının işğalı
Nəticəsi və təsirləri
İrəvan işğal edildiyi zaman Abbas Mirzə ordusu ilə birlikdə Xoy şəhərində idi. Rus ordusunun İrəvanı tutduğu ortaya çıxandan sonra Abbas Mirzənin ordusunda ruh düşkünlüyü yarandı. General-leytenant Georgi Eristovun dəstəsi həmin vaxtda Çorsda idi. Ərzaq çatışmazlığı Eristovu Naxçıvana qayıtmağa məcbur edirdi, ancaq polkovnik Nikolay Muravyov onu Təbrizə getməyə razı saldı. İrəvanın işğalından bir gün əvvəl rus ordusu Arazı keçərək Azərbaycana soxuldu. İrəvanın işğalı Qacarlar dövlətinin ikinci ən böyük şəhəri və əhəmiyyətli ticarət mərkəzi olan Təbrizin işğalını asanlaşdırdı. Müqavimətlə qarşılaşmayan rus ordusu tarixində Mərəndi tutdu, Muravyovun komandanlığındakı rus avanqardı döyüşsüz Təbrizə girdi. 6 gün sonra İvan Paskeviç şəhərə daxil oldu.
tarixində Türkmənçay kəndində Qacarlar dövləti və Rusiya imperiyası arasında sülh müqaviləsi imzalandı. Müqavilənin şərtlərinə görə İrəvan xanlığı, Naxçıvan xanlığı və Talış xanlığının bir hissəsi Rusiya imperiyasının tərkibinə keçdi. Müqavilənin şərtlərinə görə hər iki tərəfdən əsir götürülmüş şəxslər xanın qardaşı Həsən xan da daxil olmaqla geri qaytarılmalı idi. Hüseynqulu xan Qacarın digər Azərbaycan xanlarından fərqli olaraq ruslarla anlaşmaması və onların 20 il ərzində İrəvanı işğal etmə planlarını pozması qarşı tərəfdə qəzəbə səbəb olmuşdu. Bu qəzəb özünü Türkmənçay müqaviləsinin XII maddəsində göstərirdi. Hüseynqulu xan və qardaşı tərpənməz əmlakı satma və dəyişdirmə hüququndan məhrum edilmişdilər.
XIX əsrin 50-ci illərində Azərbaycan rəssamı Mirzə Qədim İrəvani tərəfindən Sərdar sarayının restavrasiyası işi həyata keçirildi. İrəvani restavrasiya işi üçün şah və sərdarların divar rəsmlərini çəkdi. Bunların arasında Hüseynqulu xan və Həsən xanın da rəsmləri var.
Ermənilərin köçürülməsi
300px|thumb|left|Erməni vilayəti. Sarı rənglənmiş hissə köhnə İrəvan xanlığının, açıq-yaşıl rənglənmiş hissə isə köhnə Naxçıvan xanlığının ərazisidir. İşğaldan sonra ermənilərin keçmiş İrəvan xanlığını köçürülməsi başlandı. Köçürülmələrdən əvvəl əhalinin 80%-i müsəlmanlar ( Qacarlar, azərbaycanlılar, kürdlər), 20%-i isə xristianlar ermənilər təşkil edirdi. İrəvanın alınmasından dərhal sonra Rusiya erməniləri öz bayraqlarının və erməni idarəçiliyinin olacağı muxtar erməni regionu qurulması ideyasını irəli sürdülər. Xristofor Lazarev, Aleksandr Xudabaşev və Moisey Arqutinskiy-Dolqorukiy kimi rus ordusunda xidmət edən ermənilər rus protektoratında muxtar erməni knyazlığı qurulması üçün plan hazırladılar. Ancaq imperator I Nikolay (1825—1855) bu plandan imtina etdi və paytaxı İrəvan olan və rəhbərliyin ruslardan təşkil edildiyi Erməni vilayəti qurulması planını təqdir etdi. Bu vilayətin ərazisi Naxçıvan və İrəvan xanlığını və Ordubad mahalını (demək olar ki müasir Ermənistan və Naxçıvan Muxtar Respublikası) əhatə edir.
Türkmənçay müqaviləsinin XV bəndində İran Azərbaycanında yaşayan Qacar təbəələrinin bir il ərzində Rusiyaya maneəsiz köçməsini nəzərdə tuturdu:
İran hakimiyyəti əhalinin köçürülməsinin itkilərə səbəb olacağının başa düşəndə onların mülkiyyətlərini satmasını gizli şəkildə qadağan etdi. Köçürülmə işinə başçılıq edən L.E. Lazarev mühacirlərin siyahısını düzəltdi və kasıblara pul verdi. 3 ay yarım ərzində 8 mindən çox ailə (təqribən 40 min nəfər) Arazın o tayına keçdi.
Dalida (film, 2017)
Süjet
Dalidanın uşaqlıq illərindən ölümünədək baş verən hadisələrdən bəhs edir. Dalidanın atasının həbsi, onun Sanremo musiqisi yarışmasındakı iştirakından, sevgi dolu olan Dalidanın sevgililərindən və onun intiharlarından bəhs edir.
Tarton
Tarton (, Tartona) — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Barrem kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Din-le-Ben.
INSEE kodu — 04214.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 140 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 94 yaşda (15-64 yaş arasında) 60 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 34 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 63,8%, 1999-cu ildə 71.8%). Fəal olan 60 nəfərdən 55 nəfər (36 kişi və 19 qadın), 5 nəfər işsiz (3 kişi və 2 qadın) idi. 34 hərəkətsiz 12 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 12 nəfər təqaüdçü, 10 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Neqotin
Neqotin — Serbiyanın şərqində yerləşən şəhər. Neqotin icmasının inzibati mərkəzi.
Neqotin Serbiyanın Rumıniya və Bolqarıstan arasında olan sərhədə yaxın ərazidə yerləşir.
Şəhərin əhalisi 16,882 nəfərdir (2011).
Tarixi
İlk dəfə XVI əsrdə 1530-cu ildə qeyd edilmişdir. 1804-cü ildə buradan Osmanlı imperiyasına qarşı ilk Serb üsyanı başladı.
Görməli yerləri
Neqotin pivə saxlama zirzəmiləri Serbiyadakı YUNESKO-nun Dünya İrsi Siyahısına əlavə olunmuşdur.
Apataki
Coğrafiya
Atollun uzunluğu 36 км, eni — 25 km, quru sahəsi isə 20 km²-dir. Daxilində böyük laqun vardır. Şimal-qərb və cənub-qərbdən laqun okeanla kiçik boğazlarla birləşir.
İnzibati bölgüsü
İnzibati baxımından Arutua kommunasına daxildir.
Əhali
2012-ci il məlumatına görə adada 350 nəfər yaşayır. Niutahi əsas yaşayış məntəqəsidir. Məntəqə adanın qərbində yerləşir.
Tarixi
Ada 21 may 1722-ci ildə holland səyyah Yakob Roqqeveen tərəfindən kəşf edilmişdir. O, adanı Avondstond adlandırır. Adanın digər adı isə Qaqemasterdir. Bu ad rus dənizçisi Leonti Qaqemasterin şərəfinə adlandırılır. 1774-cü ildə adada ingilis səyyah Ceyms Kuk olmuşdur.
İqtisadiyyat
Niutaxi kəndi yaxınlığında uçuş-eniş zolağı yerləşir. Yerli əhalinin əsas məşquliyyəti kənd təsərrüfatı (Kopra istehsalı) və balıqçılıqdır (balıq ovu və mirvari yetişdirmək).
Fəxrəddin Atayev
Həyatı
Fəxrəddin Atayev 1972-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. F.Atayev əmək fəaliyyətinə 1988-ci ildə Azərbaycan Karlar Cəmiyyətinin mədəniyyət evində musiqiçi vəzifəsində başlamışdır. 1990-1992-ci illərdə həqiqi hərbi xidmətə çağırılmış və hərbi orkestrin baş musiqiçisi vəzifəsində xidməti başa vurmuşdur.
F.Atayev 1993-1999-cu illərdə Bakı Musiqi Akademiyasını magistr dərəcəsi ilə, dirijor ixtisası üzrə bitirmişdir. Onun ixtisas müəllimləri Yusif Axundzadə * və Yalçın Adıgözəlov * olmuşdur. 1993-cü ildən 1998-ci ilədək Azərbaycan Dövlət Nəfəs Alətləri orkestrində, valtorna alətləri qrupunun konsertmyestri vəzifəsində çalışmış və 1988-2014-cü illərdə həmin orkestrin dirijoru vəzifəsində fəaliyyət göstərmişdir.
Musiqi yaradıcılığı
Azərbaycan Dövlət Nəfəs Alətləri orkestri məsuliyyətli dövlət tədbirlərində yüksək səviyyədə çıxışlar etmişdir. Bunlardan, 2001-ci ildə dünya şöhrətli musiqiçi Mistislav Rastropoviçin atası Liyapold Rastropoviçin ev muzeyinin açılış mərasimini, 2002-ci ildə “Üzeyir Musiqi günü” zamanı Dövlət Kapellasını müşayiət edən orkestr Üzeyir Hacıbəyovun “Qalx ayağa millət”, ”Koroğlu” operasının uverturasını və M.Maqomayevin “RV-8”marşını ifa etmişdir. Səslənən əsərlərin ikisini F.Atayev qısa müddət ərzində orkestr üçün orkestrləşdirmişdir. Dövlət Nəfəs Alətləri orkestri *F.Atayevin rəhbərliyi ilə 2000-ci ildən başlayaraq Gəncə şəhər günlərində, 2005-ci ildən başlayaraq hər il H.Əliyev adına Yeni Təhsil Kompleksində tədris ilinin açılış və bağlanış mərasimlərində, hər ilin 9 may tarixində Nərimanov rayonunda yerləşən Qardaşlıq məzarlığındakı anım mərasimində, teatr mövsümlərinin açılışlarında, Novruz bayramıyla əlaqədar keçirilən kütləvi tədbirlərdə, Diplomatiya Akademiyasının magistr buraxılışlarında, Beynəlxalq Kitab sərgisinin açılış mərasimində və habelə İçəri şəhərdə keçirilən və İctimai televiziya tərəfindən yayımlanan “Üzüm” bayramında müvəffəqiyyətlə çıxışlar etmişdi. Qeyd etmək lazımdır ki, orkestrin repertuarında olan əsərlərin bir hissəsi F.Atayev tərəfindən orkestrləşdirilmişdir.
1999-2004-cü illərdə M.Maqomayev adına Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının Dövlət Rəqs ansamblının dirijoru vəzifəsində çalışmışdır. Bu dövr ərzində çox saylı dövlət tədbirlərində və eləcə də Dövlət Rəqs ansamblının 30 illik yubileyinə həsr edilmiş konsertin iştirakçısı olmuşdur.
Ağqaş qaz
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Təsviri
Ağqaş qaz digər qazlardan gövdəsinin nisbətən kiçik və rənginin nisbətən tünd olması ilə fərqlənir. Üst tərəfi qonur – boz, alt tərəfi ağdır. Dimdiyinin dib tərəfində 20–30 mm enində aö zolaq vardır. Dimdiyi ət rəngində və çəhrayıdır. Ayaqları sarıdır. Gözlərinin ətrafında sarı rəngdə çılpaq halqa vardır. Boynu və dimdiyi daha qısadır.
Yayılması
Ağqaş qaz Avropa və Asiyada yayılmışdır. Azərbaycanda Xəzər dənizi sahillərində, düzənlik sututarlarda, daxili su hövzələrində (Ağgöl, Sarısu, Qızılqaz gölü və Candargöldə) qışlayır. Naxçıvan Muxtar Respublikasında 2008-ci ildə qeyd edilmişdir.
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Ağqaş qaz Azərbaycanda qış dövründən taxıl sahələrində qidalanmağa üstünlük verir. Göllərdə, Xəzərin dəniz sahillərində kiçik adalarda dincəlir. Qışlama dövründə sürü halında yaşamağa üstünlük verir. Qidalanma vaxtında digər qazlarla birlikdə olmağa üstünlük verdiyi halda, gecələmək üçün onlardan ayrılıb adalara çəkilirlər. Payız miqrasiyası noyabrda kütləvi şəki alır, yaz miqrasiyası isə martın ortalarında başlayır. Ot bitkiləri ilə dənli bitkilərin cavan budaqları ilə qidalanırlar.
Sayı
Qızılağac Dövlət Təbiət Qoruğunda Ağqaş qazın sayı 1998-ci ildə 360, 1999-cu ildə 530, 2002-ci ildə 1430, 2004-cü ildə 2850. 2005-ci ildə 1200, 2009-cu ildə 900 fərd olmuşdur.
Parco (pərakəndəçi)
thumb|Oita Parco|left – Yaponiya mağazalar şəbəkəsi. İlk mağazası February 13, 1953 tarixində açılmışdır. Hazırda isə Yaponiyanın bütün şəhərlərində mağazaları fəaliyyət göstərir.
Şirkətin prezidenti Kozo Makiyamadır. Şirkətin 2000-dən çox işçisi var.
Aditya Çopra
Aditya Çopra — Hindistan kinorejissoru, ssenarist və prodüseri.
Həyatı
Aditya Çopra 21 may 1971-ci ildə məşhur kino xadimi Yaş Çopra və Pamela Çopranın ailəsində anadan olmuşdur. Uşaqlıq dövründə Aditya həddindən artıq utancaq olmuşdur. O zaman onun əsas maraqları müxtəlif filmlərə baxmaq və bəzən də hekayələr yazmaq idi. Aditya Bombey Şotland Məktəbini bitirmişdir. Bundan sonra o, bütün uşaqlığı boyu Karan Cohar və Uday Çopra ilə bir yerdə böyümüşdür.
Aditya Çopra kino yaradıcılığına 18 yaşından başlayaraq daha çox atasının filmlərində rejissor assistenti kimi çalışmışdır. 24 yaşından isə Aditya artıq müstəqil olaraq rejissor və ssenarist kimi fəaliyyət göstərməyə başlayır.
Şəxsi həyatına gəldikdə isə Aditya Çopra məktəb yoldaşı 2001-ci ildə Payal Xanna ilə ailə həyatı qurmuşdur. Onlar vaxtilə Bombey Şotland Məktəbində bir yerdə oxumuşdular. Payal Xanna isə öz təhsilini Londonda davam etdirmişdir. Payal sonradan "Yash Raj Studios"da dizayner kimi, eyni zamanda bəzi filmlərdə prodüser kimi fəaliyyət göstərmişdir. Cütlük 2009-cu ildə rəsmən boşanmışdır.
Aditya Çopranın 2008-ci ildə çəkdiyi "Bu cütlüyü Tanrı yaradıb" filmi nəinki Hindistanda, eləcə də dünyanın bir çox ölkələrində özünə şöhrət qazanmışdır. Baş rolda Bollivud şahzadəsi Şahrux Xanın çəkilməsi isə bu ekran əsərinə ikiqat uğur gətirmişdir.
Cümə məscidi (Salyan)
Cümə məscidi — Azərbaycanın Salyan rayonunun inzibati mərkəzində yerləşən tarixi-memarlıq abidəsi.
Haqqında
Cümə məscidi 1283-cu ildə (miladi təqvimi ilə 1865-ci il) Hacı Mehdinin oğlu Ağahüseynin şərəfinə usta Kərbəlayi Əli Əkbər tərəfindən inşa edilib. Əsas giriş qapısının sol tərəfində divara vurulmuş dəmir lövhədə yazılmışdır: "1865. Məscidi usta Kərbəlayı Əli Əkbər Hacı Mehdinin oğlu Ağa Hüseynin adına tikmişdir."
Cümə məscidinin ustası Kərbəlayı Əli Əkbər Hindistanda, eləcə də Ərdəbildə də məscid tikmişdir. O, əslən ərdəbillidir.
18 günbəzdən ibarət olan Cümə məscidi sovetlər dönəmində repressiya qurbanına çevrilib. Yol çəkilişi adı altında abidənin bir hissəsi sökülüb və məscid kimi fəaliyyət göstərilməsinə qadağa qoyulub.
1969-cu ildə tarixi abidə statusu alan bu məsciddən anbar, rəsm qalareyası və digər məqsədlər üçün istifadə olunub.
Cümə məscidi 2003-cü ildə Kür daşqınlarına məruz qalıb. Nəticədə 15 günbəzdən 9-u uçub, 6-sı isə qəzalı vəziyyətə düşüb.
8 il qapıları bağlı qalan Cümə məscidi tamamilə uçulub yox olmaq təhlükəsi qarşısında qalıb. Nəhayət 2012-ci ildə dövlət səviyyəsində bu tarixi abidənin əsaslı təmir və bərpasına başlanılıb. Təmir və bərpa işləri Respublika Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin 5 saylı tikinti idarəsi tərəfindən həyata keçirilib.
Tikinti xüsusiyyətləri
Divarları daş plitələrlə üzlənmiş məscidin həyətyanı sahəsi 21x20 metr, iç sahəsi isə 21x12 metrdir. Məscid vaxtilə 18 günbəzə malik olduğu halda, indi 15 günbəz qalmışdır. Həmin 3 günbəz 1930-cu ildə sökülmüşdür. Məscidin günbəzləri 10 ədəd daş sütun üstündə dayanıb. Sütunlar isə sal daşlardandır.
Məscidin iç divarları qırmızı kərpiclə işlənib. Salyan Cümə məscidi əsasən olduğu kimi saxlanılsa da, vaxtilə tikilmiş minarəsi sökülmüşdür. İndiki minarənin hündürlüyü isə 8 metrdir. Minbəri taxtadandır və beşpilləlidir.
Kitabələr
Giriş qapısının yan tərəflərində 2 daş kitabə, habelə giriş qapısından içəridə daha bir daş kitabə həkk olunub.
Mehrabının kənarlarında ərəbcə kitabələr həkk edilib.
Dəniz işarə bayraqları
Beynəlxalq dəniz işarə bayraqları — 1857 ci ildən tətbiq olunmağa başlanılmışdır. Bu işarələr donamada gəmilərarası məlumat ötürməyə xidmət edirdi. 1887 ci ilə qədər "Ticarət gəmiləri üçün işarə kodlarının sistemi". İlkin işarə qövsü 18 bayraqcıqdan ibarət olmuşdur. 1 yanvar 1901 ci ildən bütün dəniz ölkələri bu işarə tağını qəbul etmişdirlər. 1931 ci ildə 8 ölkənin nümayəndəsi olan beynəlxalq komissiya işarələr tağını təkmilləşdirmişdirlər.
Bulbophyllum pardalotum
(Bulbophyllum pardalotum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qax rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sistemi
Qax rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin vəzifəsi rayon əhalisinə kitabxana xidməti göstərmək, müxtəlif tədbirlərlə insanları kitabxanalara cəlb etmək, kitab oxumağı sevdirməkdir.
Qaxda kitabxananın tarixi
Azərbaycanda kitabxana işinin tarixi çox qədimdir. Qax rayonunda ilk kitabxana arxiv sənədlərinə əsaslanaraq 1906-cı ildə “Qiraət koması” şəklində Qaxın İçəri Bazar adlanan ərazisində o dövrün maarifçi ziyalılarından olan, Tiflisdəki “Zaqafqaziya” qəzetinin Azərbaycan bölməsinin müdiri Həmzət bəy Qəbulov Şirvanskinin evində fəaliyyət göstərmişdir. H. Qəbulov Şirvanski o dövrün mütərəqqi insanlarını da bu işə cəlb etmiş, onlara öz hesablarına kitabxanaya kitab almalarını təvəqqe etmişdi. Tarixi mənbələr və araşdırmalar göstərir ki, 1906- cı ildən bu günə qədərki dövrdə ziyalılarımızın səyi ilə yaradılan mədəni-maarif ocağı olan kitabxan ləğv olunmamış, inkişaf etdirilərək bu günkü səviyyəyə çatdırılmışdır. Qaxda kitabxanalar 1920-ci ildən 1945-ci ilədək Xalq Maarif şöbəsinin nəzdində fəaliyyət göstərmişdir. 1945-ci ildə rayonlarda Mədəniyyət şöbələri təşkil edilərkən bütün mədəni-maarif müəssisələri, o cümlədən kitabxanalar mədəniyyət şöbəsinin nəzdinə keçmişdir. 1979-cu ildən rayonumuzda kitabxanalar Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sistemi şəklində fəaliyyət göstərməyə başladı. 1979-cu ildən Mərkəzi kitabxana görkəmli Azərbaycan dramaturqu, şairi və nasiri Cəfər Cabbarlının adını daşıyır. 2017-ci il yanvar ayı tarixindən Azərbaycan Respublikası Prezidentinin “Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin strukturunun təkmilləşdirilməsi haqqında” 29 mart 2016-cı il tarixli sərəncamına uyğun olaraq Qax rayon MKS-i Şəki Regional Mədəniyyət  İdarəsinin tərkibində fəaliyyətini davam etdirir.
Kitabxananın fəaliyyət istiqamətləri
Qax MKS-nin fondunda 4 dildə - azərbaycan, rus, gürcü və ingilis dilində ədəbiyyat vardır. Qax MKS-i 2003, 2005, 2007-ci illərdə ABŞ-nın Azərbaycanda fəaliyyət göstərən Səfirliyi tərəfindən kitabxana layihələrində iştirak etmişdir. 2005-2008-ci illərdə Regional Kitabxanaların İnkişafı Proqramı çərçivəsində Mərkəzi kitabxanada Regional Kitabxana Məlumat Mərkəzi fəaliyyət göstərmişdir. Bu zaman kitabxana işçiləri, həmçinin oxucular kompüter kursları keçmiş və kompüterdə işləməi öyrənmişlər. Qax rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sistemi 01.27.2010 Beynəlxalq Assossasiya ЭБНИТ (ELNİT) – in üzvüdür. Mərkəzi kitabxanada ALİSA avtomatlaşdırılmış kitabxana proqramı fəaliyyət göstərir. ALİSA "Azərbaycanın Avtomatlaşdırılmış Kitabxana İnformasiya Sistemi” adlı Elektron sistemdir. ALİSA (Automated Library İnformation System of Azerbaijan) i Azərbaycanın kitabxana sistemini inkişaf etdirmək üçün yaradılıb. Sistem kitabxanadaxili prosesləri və kitabxana-oxucu münasibətlərini tam avtomatlaşdırır və bu proses üçün lazımi mühitin yaranmasına imkan verir.
Strukturu
Qax rayon C. Cabbarlı adına Mərkəzi Kitabxanada 6 şöbə fəaliyyət göstərir:
1. Metodiki - biblioqrafiya şöbəsi 2. Kitabişləmə və komplektləşdirmə şöbəsi 3. Kitabxana – biblioqrafiya proseslərinin avtomatlaşdırılması şöbəsi 4. İnformasiya – resurs şöbəsi 5. Abonement - Oxuculara xidmət şöbəsi, oxu zalı 6. Uşaq şöbəsi
Qax MKS-in kitabxana filialları
Qax MKS-in tərkibinə 33 kitabxana - C. Cabbarlı adına Mərkəzi kitabxana və kənd  kitabxan filialları daxildir. Mərkəzi kitabxana digər kənd kitabxanaları üçün metodik mərkəz rolunu oynayır. C.Cabbarlı adına Mərkəzi kitabxana 1 saylı Şəhər kitabxanası 2 saylı Şəhər kitabxanası 3 saylı Səhər kitabxanası 4 saylı Şəhər kitabxanası 2 saylı Sarıbaş kənd kitabxana filialı 3 saylı	İlisu kənd kitabxana filialı 4 saylı Ağçay kənd kitabxana filialı 6 saylı	Qaxingiloy kənd kitabxana filialı 7 saylı Qum kənd kitabxana filialı 9 saylı	Ləkit kənd kitabxana filialı 11 saylı Zərnə kənd kitabxana filialı 12 saylı Güllük kənd kitabxana filialı 15 saylı Turaclı kənd kitabxana filialı 16 saylı Marsan kənd kitabxana filialı 20 saylı Tasmalı kənd kitabxana filialı 21 saylı Zəyəm kənd kitabxana filialı 26 saylı Almalı kənd kitabxana filialı 28 saylı Cəlayer kənd kitabxana filialı 29 saylı Qıpçaq kənd kitabxana filialı 30 saylı Baydarlı kənd kitabxana filialı 31 saylı Ağyazı kənd kitabxana filialı 34 saylı İbaxlı kənd kitabxana filialı 35 saylı Əlibəyli kənd kitabxana filialı 36 saylı Qaratala kənd kitabxana filialı 37 saylı Qaşqaçay kənd kitabxana filialı 38 saylı Armudlu kənd kitabxana filialı 40 saylı Əmbərçay kənd kitabxana filialı 41 saylı Əmircan kənd kitabxana filialı 46 saylı Toppaq kənd kitabxana filialı 47 saylı Qaxbaş kənd kitabxana filialı 64 saylı Şıxlar kənd kitabxana filialı 66 saylı Ləkit Malax kənd kitabxana filialı
Nailiyyətlər
Azərbaycan Mədəniyyət və Turizm naziri cənab Əbülfəs Qarayevin 09 yanvar 2014-cü il tarixli 2 №-li əmrinə əsasən Qax MKS-in C. Cabbarlı adına Mərkəzi kitabxanası "İlin Mərkəzi Kitabxanası" nominasiyası üzrə “İlin kitabxanası”  baxış müsabiqəsinin qalibi olmuşdir.
Xarici keçidlər
http://gakh.cls.az/ https://www.facebook.com/profile.php?id=100071115650445
Çanaqlı yastıcalar
Çanaqlı yastıcalar — buğumayaqlılar tipinin həşəratlar sinfinə aid olan fəsilə.
Xarici görünüşü
Koksidlər yastıcıları və çanaqlı yastıcaları, o sıradan, yalançı yastıcaları və uzunsov çanaqlı yastıqçaları birləşdirir. Koksidlər çox xırda ölçülü (0,5 mm-3mm), az hərəkətli və hərəkətsiz həşəratlar olub, aydın şəkildə cinsi demorfizmə malikdir. Dişi fərdlər, sürfələr və erkək fərdlərin pronimfalarının bədəni çanaqla örtülü olur. Çanaq bədənin üstünü ortür, lakin bədənə birləşmir. Uzunluğu 1-12 mm-dir. Kəskin cinsi dimorfizm səciyyəvidir. Dişilər qanadsız, bir çox çanaqlı yastıca hərəkətsiz, mumabənzər qalxancığın mühafizəsi altındadır. Bədəni baş, döş və qarıncığa bölünməmişdir. Örtükləri mumdan və ya çox möhkəm, məsələn, laklıdır. Ağız aparatı sorucu olub, bədənin qarıncıq tərəfinə doğru yerini dəyişmişdir. Çox vaxt ağac qabığındakı artımları xatırladır. Erkəklərin bir cüt qanadı var: arxa qanadlar qarmaqlı qıllara çevrilmiş və ya yoxdur; ağız aparatı reduksiyaya uğramışdır. Yaşlı fərdlər qidalanmır. Qarıncığın qurtaracağında iki və ya bir neçə quyruq sapı vardır.
Zərərvericiliyi
Zaqafqaziyada ziyanlı koksidlərin növ tərkibi xeyli artaraq bu cücünün MDB-nin Avropa hissəsindəki növ tərkibini üstələyir. Burada çəyirdəkli və toxumlu meyvələri, hər şeydən öncə, almanı bənövşəyi çanaqlı yastıca güclü zədələyir. Azərbaycanın subtropik zonasında son illər nəcib dəfnə və feyxoa Yapon mumlu çanaqlı yastıcalar çanaqlı yastıcası tərəfindən şiddətli ziyan çəkir. Elə buradaca uzunsov çanaqlı yastıca çay kollarına, yumşaq yalançı çanaqlı yastıca isə sitrus bitkilərinə zərər vurur. Quba-Xaçmaz və Şəki-Zaqatala zonalarının məhsul massivində Kaliforniya və bənövşəyi çanaqlı yastıcalar məhsuldarlığa daim böyük ziyan vurur. Akasiya yalançı çanaqlı yastıcası çanaqlı yastıcalar isə Zaqatala rayonunun təsərrüfatlarında fındığın məhsuldarlığını xeyli aşağı salır. Naxçıvan MR-da şaftalı ağaclarını mehri kürəvi yalançı çanaqlı yastıcası qurudur. Respublikada tut ağacları Pseudococcus comstocki-dan, eləcə də şaftalı yalançı çanaqlı yastıcalısından güclü ziyan görür. Azərbaycanın bir çox rayonlarında, o sıradan Bakı şəhərində böyük sərv ağaclarını Qafqaz sərv çanaqlı yastıcalısı başdan-ayağa qurudur. Erika bitkilərini – erika çanaqlı yastıcalısı, qarağac bitkisini isə qarağac keçəçisi eyni cür qurudur. Azərbaycanın bir çox üzümçülük təsərrüfatlarına üzüm unlu yastıcası böyük zərər vurur. Bütün Azərbaycanda qızılgül çanaqlı yastıcalısı qızılgülə və böyürtkənə ziyan vurur. Azərbaycanın bir çox rayonlarında Xəzər qlediçiyası və göyrüş kimi endemik bitkilər bənövşəyi çanaqlı yastıcalıdan zərər görür. Respublikanın nəcib dəfnə, zeytun və başqa dekorativ park əkmələrinə oleandr çanaqlı yastıcalısı daim güclü zərər vurur.Bundan başqa, koksidlər hər yerdə oranjereya və otaq bitkilərinə güclü ziyan vururlar. Meyvə bağlarında bir çox çanaqlı yastıca növlərinə təsadüf edilir. Bunlardan ən çox yayılanı bənövşəyi, vergülşəkilli və Diaspidiotus perniciosus-dir. Verdiyi zərər və yayılması cəhətdən Diaspidiotus perniciosus daha mühüm yer tutur. Onun bədəni sarı rəngdə olub, üzəri dəyirmi çanaqla örtülüdür, 150-dən artıq bitki növünə zərər verir. Həmin zərərverici meyvə və bəzək bitkilərinin budaqları, yarpaqları və meyvələri üzərində toplanıb, onların şirəsini sorur, nəticədə zədələnmiş budaqlar quruyur, yarpaqlar tökülür. Lənkəran bölgəsində il ərzində iki nəsil verir.
Əxlaqi qiymət
Əxlaqi qiymət — sosial gerçəkliyin müxtəlif hadisələrinin və insanların davranışlarının hansı əxlaqi məna daşımalarından asılı olaraq bəyənilməsi və ya pislənməsidir. İnsanlara müəyyən əxlaqi davranışların həyata keçirilməsini təlqin edən Əxlaq normasından fərqli əxlaqi qiymət davranışların əxlaqın tələblərinə uyğunluğu və ya uyğun gəlməməsinin müəyyən edir. Ümumi əxlaqi qiymət xeyir və şər kateqoriyaları ilə həyata keçirilir, əxlaqın obyektiv meyarına əsaslanır. Bu meyar da tarixi xarakterə malikdir və ictimai quruluşdan, sinfi mübarizədən və. s. asılı olaraq dəyişir. Əxlaqi qiymətin əsasında davranışların sosial əhəmiyyətinin dərk edilməsi durur. Bu əsasda da əxlaqi qiymətin köməyilə insanların davranışını tənzim etmək mümkündür.
Tez (Yuxarı Provans Alpları)
Tez (, Tesa) — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. La-Mot-dyu-Ker kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Forkalkye.
INSEE kodu — 04216.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 205 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 125 yaş arasında (15-64 yaş arasında) 97 nəfər iqtisadi cəhətdən, 28 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici - 77,6%, 1999-cu ildə bu 67,5%). Aktiv olan 97 nəfərdən (47 kişi və 38 qadın) 12 nəfər işsiz (4 kişi və 8 qadın) işlədi. 28 hərəkətsiz 6 nəfər şagird və ya tələbə, 11 nəfər təqaüdçü, 11 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Gəmiçi (Üskü)
Gəmiçi — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Üskü şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd. Gəmiçi Şahı adasında yerləşir.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 527 nəfər yaşayır (184 ailə).
Harayçı qu quşu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Uzunluğu 140-160 sm, qanadlarının genişliyi 205-235 sm-dir. Çəkisi 8-15 kq arasında dəyişir.
Statusu
Adi saylıdır.
Qısa təsviri
Fısıldayan qulələyə oxşayır, lakin ondan az kiçikdir (5-10 kq). Xoş səsi var: “anqa-a, anqa-a”. Rəngi qar kimi ağdır. Dimdiyi qaradır, yalnız ucu sarıdır. Suda və yerdə boynunu dik saxlayır. Dimdiyinin sarı hissəsi üçbucaq formalı qara rəngə daxil olur; qara və sarı rənglərin birləşməsi iti bucaq əmələ gətirir. Cavan quşun dimdiyi çəhrayıdır, yalnız ucu qaradır.
Yayılması
Reproduktiv arealı Avropa və Asiyada yerləşib. Azərbaycana qışlamaq üçün gəlir və buradan keçən miqrant populyasiyası da var. Əsas qışlama yeri Xəzər dənizi və düzənlik rayonlarda olan böyük hövzələrdir. Adətən dekabr ayında gəlir, fevralda-martda reproduksiya yerinə (vətəninə) qayıdır. Amma qalın qarlı-şaxtalı illərdə ləngiyib aprel ayına qədər qalır, hətta populyasiyasının müəyyən qədəri qırılır.
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Ruhani mədəniyyətli yerli əhali qulələk cinsinə (Cygnus) "Məlakə" adı verib. Azərbaycanda tək-tək ovçulardan savayı heç kim bu quşa atəş açmır. Ona görə də populyasiyanın sıxlığı dinamik-stabil qalır.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Qışın uzun müddət qarlı-şaxtalı keçməsi, Rusiyada daha çox sərt olması.
Əhali üçün əhəmiyyəti
Elmi, estetik və dekorativ əhəmiyyəti var.
Qorunması üçün qəbul edilmiş tədbirlər
Ovlanması qadağandır. Ramsar, Bern konvensiyalarına və AEWA sazişinə daxildir. Şirvan, Ağgöl və Abşeron milli parklarında, Qızılağac Dövlət Təbiət Qoruğunda nəzarət altında saxlanılır.
Qorunması üçün məsləhət görülmüş tədbirlər
Ekoloji qanunçuluğa tam riayət olunması, qış sərt keçən vaxtlarda əsas qışlaq yerlərində əlavə yemləndirilməsi.
Braziliya Demokratik Hərəkat Partiyası
Braziliya Demokratik Hərəkat Partiyası (Partido do Movimento Democrático Brasileiro, qısa — PMDB) — Braziliyanın siyasi partiyalarından biri. Ölkənin hərəkətverici partiyalarındandır. Partiya 1980-ci ildə Mariu Kovas tərəfindən yaradılmışdır. Partiyanın bəyamnaməsi Roberta Manqabeyra Unqer tərtib etmişdir. Partiya 2006 il seçkilərində parlamentdə 513 yerdən 89 yerə sahib çıxmışdır. 2010-cu il seçkilərində isə deputatlar palatasında 79 yerə sahib olmaqla senatda böyük fraksiyaya sahib olmuşlar. Ölkədə İşçilər Partiyasından sonra ikinci güçlü partiya hesab edilir. İslahatçı, Mərkəzçi olaraq tanınırlar. Bununla belə millətçilər, konservantlar və sağ liberalları təşsil edirlər.
Pakuişa müharibəsi
thumb|right|350px
Magellan buludları
thumb|right|Böyük və Kiçik Magellan buludları Magellan buludları — anlayış özündə Böyük Magellan Buludu və Kiçik Magellan Buludunu birləşdirir. Bizim kimi şimal yarımkürəsinin digər sakinləri də bu gözəlliyi görməkdən məhrumdurlar. Bu qalaktikalar, yəni Böyük və Kiçik Magellan buludları cənub yarımkürəsindən müşahidə olunur. Hətta binoklsuz və ya teleskopsuz belə, cənub yarımkürəsində onları görmək mümkündür.Təxminən 180 min işıq ili uzaqlıqda yerləşən Magellan Buludları bizim qalaktikamızın çox yaxınındadırlar. Bizim qalaktikamız Süd Yolu qalaktikasının peykləri hesab olunan bu qalaktikalar "cırtdan" qalaktikalar hesab olunur. Cırtdan dedik sizə kiçik bir cisim kimi gəlməsin. Belə ki, Böyük Magellan Buludu 30 min işıq ili genişliyindədir və 1 milyarda qədər ulduza ev sahibliyi edir. Kiçik Magellan Buludu isə bir az daha kiçik olub, 20 min işıq ili genişliyindədir. Bu qalaktikaya isə 3-5 milyon ulduz daxildir. Adlarını təxmin etdiyiniz kimi Magellandan almış olsalar da, 1-ci illərdə fars astronom Əl Rəhman əl Sufi tərəfindən kəşf olunmuşdur.
Pakuişa müharibəsi
Müharibənin başlaması
Ekvador sərhədyanı üc postu 1981-ci ilin yanvar ayında ələ kecirir.22 yanvarda Peru bölgəyə Mi8 helikopterini kəffiyata göndərir.Helikopter yerdən atəşə tutulur.28 yanvarda Peru düşmən üzərinə öz hərbi qüvvələrini göndərir.Hərbi helikopterlə əraziyə desant cıxarılır.Qısa müddətə Ekvador ordusu geriyə atılır və mübahisəli ərazilər Perunun əlinə kecir.Postlardan birini hətta Peru prezidenti Belaunde Terri tərəfindən ziyarət edilir.Jurnalistlərə hərbi qənimətlər nümayiş etdirilir.2 Fevral Amerika Dövlətlər Birliyi tərəfindən atəşkəs elan edilməsinə nail olunur .19 fevralda Ekvador bölgəni geri qaytarmaq istəsə də hecnəyə nail ola bilmir. Bununla da müharibə rəsmən bitir.
Magellan buludları
Böyük Magellanın Buludun Haqqında Məlumat
Böyük Magellan buludu Südyolunda bir peyk qalaktikasıdır. Təxminən 50 kiloparsek (≈163,000 yüngül illər), məsafəsində LMC Yayaq Cıtdan Spheroidal (~ 16) sonra, Süd yolu üçün ikinci və ya üçüncü ən yaxın qalaktikadır ( kpc) və Canis Major Majority kimi tanınan mümkün cırtdan qeyri-müntəzəm qalaktikadır. Hazırda görülə bilən ulduzlara və təqribən 10 milyard günəş kütləsinə əsaslanaraq LMC diametri təxminən 14 min light-year (4.3 kpc) təşkil edir və Samanyolu kimi kütləvi olaraq 1/100 qədərdir. LMC, Yerli qrupdakı Andromeda Galaxy (M31), Samanyolu və Triangulum Galaxy (M33) 'dan sonra dördüncü böyük qalaktikası edir.
Pakuişa müharibəsi
Müharibədə istifadə olunan hərbi texnikalar
Bu müharibədə hər iki tərəf hərbi qüvvələrdən istifadə edirdi.Peru 107 ,Ekvador isə 179 hərbi ucuş təşkil edir.2 hərbi hava döyüşü olur.Hər iki tərəf A-37 dən istifadə edir.Ekvador <<Miraj F1>> ilə Peruya məxsus Cu-22 təyyarələrini hədəfə alsa da buraxılan raketlər boşa cıxır.
Magellan buludları
Böyük Magellanın Buludun Haqqında Məlumat
LMC Magellanik spiral kimi təsnif edilir. Kiçik Magellan Buluddan (SMC) və Süd yolu buludluğunun çəkisi ilə ehtimal ki, spiral qolları pozulmadan əvvəl çubuqlu cırtdan spiral galaktikası olduğunu göstərən geometrically off-center olan bir stellar bar var. LMC-nin indiki qeyri-müntəzəm görünüşü, ehtimal ki, SMC ilə təkrarlanan tidal qarşılıqlı təsirlərin nəticəsi və Samanyolu-nun tidal sahəsinin nəticəsidir.
-70 ° -ə yaxın bir maya ilə LMC yalnız Cənub göydə yarımkürədə və Dorado və Mensa bürcləri arasında sərhəddə yerləşən 20 ° N-də cənubdan eni olan "bulud" kimi görünür və 20 Qara yerlərdən yüngül çirklənmədən uzaqlaşan ayın diametri (təxminən 10 dərəcə). LMC Magellanik spiral kimi təsnif edilir
Barrandov studiosu
Barrandov studiosu (Barrandov Studio) — 1921-ci ildə Vatslav Maria Havel (Çexiyanın gələcək prezidentinin atası) və Miloş Havel qardaşları tərəfindən qurulan Çexiya studiyası.
Studiya 1930-cu illərin əvvəllərində, Praqadan beş kilometr uzaqlıqda, Barrandov şəhərətrafı ərazidə inşa edilmişdir, hansı ki fransız paleontoloqu Yoaxim Barrandın adını daşıyır. İlk film 1933-cü ilin mart ayında yayımlanmışdır, Svatopluk Innemanın rejissorluq etdiyi "Ada küçəsində cinayət".
Boz ördək
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Bulbophyllum parviflorum
(Bulbophyllum parviflorum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Lepechinia
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Növləri
[[SS 2 (*
Gürcüstanda zəlzələlər
Gürcüstanda baş verən zəlzələlərin siyahısı
Yaşılbaş ördək
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
İrəvan xanlığının bayrağı
İrəvan xanlığı bayraqları — İrəvan xanlığında istifadə olunmuş döyüş tuğları və bayraqlar. 1 oktyabr 1827-ci ildə İrəvan qalası rus qoşunları tərəfindən işğal edildiyi zaman İrəvan xanlığının 4 bayrağı rus qoşunlarının əlinə keçmişdi. Sonralar bu bayraqlar Tiflisdəki Qafqaz Hərb Tarixi Muzeyində saxlanılırdı. Qafqaz Hərb Tarixi muzeyinin bələdçi kitabındakı məlumat həmin bayraqların bu muzeyin fondlarında saxlanılmasından xəbər verirdi. 1924-cü ildə bu bayraqlardan yalnız ikisi Azərbaycan SSR Dövlət Muzeyinə (Azərbaycan Tarix Muzeyinə) verilmişdir. Bunlardan biri İrəvan xanlığının sərdarı Hüseyn xana məxsus 1 oktyabr 1827-ci ildə əldə edilən ştandart, digərləri isə ordu hissəsi bayraqlarıdır.
Sərdar Hüseyn xanın bayrağı
300px|thumbnail|right|Bayraq
İrəvan sərdarına məxsus bayrağın qumaş hissəsinin ölçüləri 145 x 261 x 217 sm-dir. Tünd qırmızı mahud parçadan hazırlanmışdır. Bayrağın yuxarı enli hissəsində Şiri-Xurşid təsvirləri tikilmişdir. Sarıya çalan açıq qəhvəyi rəngli quramadan hazırlanmış şir yandan təsvir olunmuşdur. Şir quyruğunu belinə qatlanmış, sağ qabaq pəncəsini qaldırılmışdır. Şirin gözləri qara və sarı, dişləri, dili və caynaqları Sarı sapla tikilmişdir. Şirin arxasından yarımdairə formasında çıxan insan sifətli günəş sarı mahud parçadan quranmışdır. Günəşin burnu və qaşları qara, gözləri isə qara və sarı saplardan tikilmişdir. Mavi parçadan olan günəşin şüaları açıq qəhvəyi ipək saplarla bayrağın qumaşına tikilmişdir. Şir və günəşin təsvirindən yuxarıda, ona paralel olaraq, bir birinin yanında, açıq qəhvəyi mahud parçadan iki altıguşəli kartuş quranmışdır. Şirin quyruğu yanındakı kartuşda ərəb dilində "Mən şəriətə uyğun hərəkət edirəm", digərində isə "Kömək Allahdandır, yaxın qələbə" sözləri təkəlduz tikməsi ilə qara ipək saplarla tikilmişdir. Bayrağa müxtəlif rəngli (qəhvəyi, açıq qəhvəyi və qızılı) ipək saplardan saçaq salınmışdır. Bayraq qumaşını bayrağın sapına taxmaq üçün tikilmiş torbacıq yaşıl mahud parçadandır. Bayraq sapının yuxarı hissəsinə gümüşü saplardan toxunmuş uzun qotaz asılmışdır. Həmin bayraq 1825–1826-cı illərdə hazırlanmışdır.
Alay bayrağı
thumbnail|left|Alay bayrağı (orijinal)300px|thumbnail|right|Alay bayrağı (modernləşdirilmiş)
İrəvan xanlığının digər bayrağının qumaş hissəsi 156 x 156 sm ölçüsündədir, zoğalı rəngli dördkünc ipək qanovuz parçadandır. Zamanın təsirindən bayraq bej rəngini almışdır. Muzeyə qəbul edilərkən tərtib edilən elmi pasportdakı qeydə əsasən həmin bayraq ağ rəngdə olmuş dördkünc qanovuz parça quranmış, ortasında üstündə təbii boyalarla Şiri-Xurşid təsvirləri çəkilmişdir. Yan tərəfdən təsvir edilən şir başını arxaya döndərmiş, qabaq sol pəncəsində qılınc tutmuş, quyruğunu belinə tərəf yuxarı qaldırmış şəkildə təqdim edilmişdir. Şirin arxasında doğan sarı rəngli Günəş və onun qızılı şuaları görünür. Şirin başı üstündə damcıvari sarı kartuşda "Əs-sultan ben əs-sultan şah Fəthəli Qacar, 1239" sözləri yazılmışdır. Bu 1239-cu il tarixi onun 1823–1824-cü ilə aid olduğunu bildirir. Bayraq qumaşının zoğalı hissəsində əmələ gəlmiş üçbucaqların hər birində yerləşdirilmiş yerliyi qara olan dörd kartuşun içərisində sarı rəngli hərflərlə aşağıdakı Quran ayələri yazılmışdır: aşağıda sağda – "Möminləri müjdələ", solda – "Kömək allahdandır və yaxın qələbə", yuxarıda sağda – "Həqiqətən biz sənə açıq-aşkar bir qələbə bəxş etdik", solda – "Mərhəmətli, rəhmli Allahın adı ilə" sözləri yazılmışdır. Bayrağın üz və astar üzlərindəki təsvirlər biri digərini təkrarlayır. Bayrağın, xüsusilə sağ tərəfdən parçası zədəlidir. Parçaya bayraq sapını taxmaq üçün tikilmiş torbacıq qırmızı mahud parçadandır. Qarağacdan düzəldilmiş uzunluğu 261 sm, kəsikdə diametri 3,8 sm olan bayraq sapı lakla örtülmüşdür. Sapın aşağı hissəsinə taxılan alt ucluğu dəmirdən konusvari formada düzəldilmişdir. Alt ucluğun uzunluğu 14,5 smdir. Burulmuş gümüşü iplərdən toxunmuş qotaz bayraq sapının başına salınmışdır.
Dariqanqa
Dariqanqa (Дарьганга) — Monqolustanın şərqində Süxbaatar aymakında təpəli düzənlik sahə.
Haqqında
Sahənin çox hissəsi bazalt lavası ilə ör­tülüdür. Çoxlu sönmüş vulkan konusları (Şiliyn-­Boqdo­-Ula, 1778 m; Boqdo­Ula, 1750 m; Dzotol­-Xan­-Ula, 1373 m və s.), cənub-qərbdə qum massivləri var. Dariqanqa üçün qədim quru çay vadiləri xarakterikdir. Bitkisi yarımsəhra və çöl tiplidir.
Qıpçaq (Üskü)
Qıpçaq — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Üskü şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd. Qıpçaq kəndi Şahı adasında yerləşir.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 620 nəfər yaşayır (169 ailə).
Siccin (film, 2014)
Siccin - rejissor Alper Mestçi ssenari müəllifi Ersan Özer olan Türkiyə istehsalı qorxu filmidir.Türkiyə ərazisində 26 sentyabr 2014 tarixində ekrana girən film ilk həftədə 89 min 203 dəfə izlənmişdir.
Odlu Torpaq (arxipelaq)
Odlu Torpaq arxipelaqı — Arxipelaq Cənubi Amerikanın cənubunda yerləşir və 40 min adadan ibarətdir. Ümumi sahəsi 73 753 km², ən böyük adası isə Odlu Torpaq adasının 47 992 km² sahəsi vardır.
Arxipelaqa daxil adaların böyük hissəsi Çiliyə məxsus olan Maqalyanes-i-la-Argentina-Çilena vilayətinə daxildir. Odlu Torpaq adası isə iki ölkə arasında bölünüb. Argentinaya məxsus hissədə ərazi Odlu Torpaq, Antarktida və Cənubi Atlantika adaları vilayətinə daxildir.
Coğrafiyası
Arxipelaq Cənubi Amerika materikindən Magellan boğazı, Antarktika ilə isə Dreyk boğazı ilə ayrılır. Arxipelaqın ən iri adası Odlu Torpaqdır. Cənub hissədə yerləşən Oste və Navarino adaları bir-birindən Biql boğazı vastəsi ilə ayrılır.
thumb|left|Odlu Torpağın səmadan çəkilən şəkili
Ən hündür zirvəsi Darvin dağıdır (2488 m), əvvəllər isə Şipton zirvəsi (2469 m) hesab edilirdi. Arxipelaqın adalarının sahilləri çox parçalıdır. Bu relyef formalarına xüsusi ilə cənub-qərb hissədə daha çox rast gəlinir.
Arxipelaqın cənubunda Cənubi Amerika qitəsinin ən ucqar nöqtəsi olan Dieqo-Ramires adası yerləşir.
Tarixi
Fernan Magellan arxipelaqı naməlum cənub torpağının bir hissəsi hesab edirdi. Magellan ərazidən keçərkən yerli odpərəst əhalinin qaladığı tonqalların vulkan olduğunu zənn etmiş və bu səbəbdən ərazini Odlu Torpaq adlandırmışdır.
Odlu Torpağın koloniyalaşdırılması XIX əsrin ikinci yarısında Culius Popper tərəfindən həyata keçirilmişdir.
Əhalisi
Odlu Torpaq adasında cənub yarımkürəsinin ən cənubda yerləşən şəhəri olan Uşuaya, Navarino adasında isə cənub yarımkürəsinin ən cənubda yerləşən yaşayış məntəqəsi olan Puerto Toro yerləşir. Əhalinin böyük qismi Odlu Torpaq adasında yaşayır.
Ziddiyyət qanunu
Ziddiyyət qanunu — məntiq qanunudur və bu qanuna görə bir-birini inkar edən iki təklif eyni vaxtda həqiqi ola bilməz. Ziddiyyət qanununun ilk ifadəsini Aristotel vermişdir. Ziddiyyət qanununu belə də ifadə etmək olur; təklif eyni vaxtda həqiqi və yalan ola bilməz. Formal ziddiyyətlərin düşüncəyə və ya elmi nəzəriyyəyə daxil olması, nüfuz etməsi onları əsassız edir. Ziddiyyət qanunu obyektlərin keyfiyyət müəyyənliyinin təfəkkürdə əks olunmasıdır. Belə bir sadə faktın təfəkkürdə əksidir; əgər obyektin dəyişməsindən sərf-nəzər etdikdə o, eyni vaxtda qarşılıqlı bir-birini istisna edən xassələrə malik ola bilməz.
Odlu Torpaq (arxipelaq)
Əhalisi
Arxipelaqın əhalisinin bir qismi odpərəstlərdir. Onlar yqanlar adlanır. Materikə yaxın adalarda isə materikdən olan digər xalqlar yaşayır.
Balabəy Əlibəyov (mühəndis)
Əlibəyov Balabəy İsa oğlu  - texnika elmləri doktoru, professor
Elmi fəaliyyəti
Əlibəyov B.İ. neft və qaz yataqlarının işlənilməsi sahəsində tanınmış alimdir. Elmi tədqiqatların sahəsi: dik hündürlük boyu enən neft yataqlarına kombinə edilmiş təsir məsələləri; mürəkkəbləşmələrlə mübarizə üsulları; intensiv qum təzahürü məsələlərinin tədqiqi. Əlibəyov 40-dan artıq elmi məqalənin və bir sıra monoqrafiyaların müəllifidir. Əlibəyov B.İ. Lenin ordeni ilə mükafatlanıb və "Azərbaycanın əməkdar mühəndisi" adına layiq görülüb.
Alışdırma şamları
thumb
Alışdırma şamları — Yanma şamları hava ilə yanacağın qarışığının alışdırılması üçün istifadə olunur. Şamların qığılcım, qızma, yarım keçiriçi, katalik və s. növləri var.
Benzin ilə işləyən mühəriklərdə qığılcım şamlardan istifadə edilir. Yanma kamerasında hava ilə yanacağın qarışmasına minlərlə vəya on minlərlə voltun qığılcımı nəticəsində alışma baş verir. Şamlar hər silindirdə idarə etmə blokundan vəya "traplordan" gələn informasiya əsasında qığılcım verir. Bunlar mühərrikin t/o vəziyətinə uyğun hesablanılıb qoyulur. Raket mühərriklərində şamlar yalnız işə salma zamanı istifadə edilir və ikinci dəfə istifadə edilməsi mümkün olmur, amma avtomobil mühərriklərində yanacaqdan asılı olaraq şamlar bir neçə min km istifadə edilə bilir.
Dizel mühərriklərində yanma şamları sadəcə mühərrik işə salan zaman ilk növbədə qızır və yanmanı verir. Bundan sonra növbəti partlayış üçün sönür və alışma özü özündən daxili baş verir. Yəni, əsas iş prinsipi ilk startı verməkdir. İlk şam Robert Boş tərəfindən 1902-ci ildə yaradıldı. İlk şamlar çox yüksək gərginlik əsasında işləyirdi. Bunlar ilk dəfə daxili yanma mühəriklərində istifadə olundu. İlk mühərrik Karl benzin idi. Orada yoxlanıldıqdan sonra artıq ümumi mühərriklərdə istifadə edilməyə başladı. Hal-hazırdada müasir şamlar elə 1902-ci ildəki şamların işləmə prinsipi ilə işləyirlər. Şamlar Dəmir metalından, daxili naqildən və izolyatordan ibarətdir. Şamların üzərində keramikadan korpus qoyulur. Bunun əsas funksiyasi 450–1000 dərəcəyə kimi dözümlülüyünü qoruyur. Həmçinin 60 min V-ə qədər cərəyan keçirə bilir.
Şamların sıradan çıxmasının əlamətlərindən biri də, yanma kamerasında olan kompressiyanı keramikadan buraxmasıdır. Burada kompressiya itkisi olacaq.
Şamların vəziyətinə görə mühərrkyin işləməsini də təyin etmək mümkün olur.
1. Açıq şabalıdı rəngdə olan çamlar və üzərində yağ ləkəsi yoxdursa bu mühərrikin əla işlədiyini göstərir. Burada hər şey qaydasındadır.
2. Əgər şamların mərkəzi qığılcım hissəsi qara rəngdədirisə (naqar), bu zaman mühərrikdə varlı yanmanın getdiyini bildirir.
3. Əgər şamlar ağ rəngdədisə burada kasıb yanma gedir, və yanacaq ya çatışmır vəya yanma düzgün getmir. Buda avtomobili "qovsanız" qaynatmağa gətirib çıxardacaq.
5. Şamların zərində nəmişlik və yağ əlamətləri varsa, burada mühərrikin yağ yeməsini göstərir və həmçinin də belə mühərriklər uzun müddət qaldıqda və ilk start verdikdə mühərrik düzgün işləməyəcək (priboy). Bunlar da tez bir zamanda şamları sıradan çıxardacaq.
7. Şamın qığılcım verən hissəsi (kəlləsi, başı) yoxdusa bu şam artıq yararsızdır. Bunun səbəbi uzun müddət detonasiya ilə işləyən mühərriklərdə və ya oktan ədədi aşağı olan yanacaq ilə çalışan mühərriklərdə rast gəlinir.
8. Əgər çamın üzərində ağ pas kimi ləkələr varsa bu artıq mühərrikin külli miqdarda yağ yeməsini göstərir.
Küp qəbir
thumb|Küp qəbir. [[Azərbaycan Tarix Muzeyi.]] right|thumb|Küp qəbir. [[Azərbaycan Tarix Muzeyi (Qəbələ rayonundan tapılmışdır).]] Küp qəbir — ölmüş şəxsin küpdə dəfn edilmə ənənəsi; qədim dövrlərdə müxtəlif xalqlar arasında geniş yayılmışdır.
Elmə məlum olan ən qədim küp qəbirləri e.ə IV minilliyə aiddir və Misirdə tapılmışdır. Mesopotamiya, Aralıq dənizi sahilləri və Kiçik Asiyadakı ən qədim küp qəbirləri isə e.ə. III — II minilliklərə aiddir. Qafqazda ən qədim küp qəbirləri Dağıstanda (e.ə II minilliyin II yarısı), Abxaziyada (e.ə. I minillik) Kolxidada (e.ə. V-IV əsrlər) aşkar edilmişdir. Amma bunlarla e.ə. II əsr - b.e.nın I əsri Şərqi Zaqafqaziya Küp qəbirləri mədəniyyəti arasında ortaq əlaqə yoxdur.
Məlumdur ki, Cənubi Amerikadakı hindilər, tupi və aravaklar son zamanlara dədər ölülərini gil küplərdə dəfn edirdilər.
Küp qəbir təcrübəsi Laosda hələ  qədim dövrlərdə məlum idi, belə ki, oradakı Küplər vadisində çoxlu sayda küp qəbirlər aşkar olunmuşdur. thumbnail|200px| [[Myaolar|Myao tayfasının qızları Küplər vadisində]]
Başqırd döyüşçüləri abidəsi
alt=Drezden yaxınlığındakı döyüşə həsr olunmuş abidə.|thumb|268x268px|Drezden yaxınlığındakı döyüşə həsr olunmuş abidə. Başqırd döyüşçüləri abidəsi – Almaniyanın Drezden şəhərində Napoleon koalisiyası əleyhinə rus ordusu sıralarında döyüşmüş başqırd döyüşçüləri xatirəsinə qoyulmuş abidə. Drezden yaxınlığındakı döyüşə həsr olunmuş abidə.
Abidənin tarixçəsi
Abidə təxminən 80 santimetr hündürlükdə qaya parçası formasından və ona bərkidilmiş tunc lövhəcikdən ibarətdir. Tunc lövhəcikdə ox və kamanla silahlandırılmış və at çapan başqırd döyüşçüsü təsvir edilmişdir. alt=Leyptsiq 2013-cü il. Başqırd döyüşçüləri abidəsi ətrafında. Rusiya nümayəndələri və Leypsiqin burqomistri|left|thumb|318x318px|Leyptsiq 2013-cü il. Başqırd döyüşçüləri abidəsi ətrafında. Rusiya nümayəndələri və Leypsiqin burqomistriLövhəcikdəki mətndə almanca, başqırdca və rusca belə qeyd olunub:
Abidə 26 avqust 2006-cı il tarixində Leypsiq yaxınlığındakı döyüşün 190 illiyi şərəfinə qoyulub.
Abidə İrek Bayşevin və məşhur alman rejissor və jurnalist Nasur Yuruşbayevin şəxsi vəsaiti hesabına yaradılıb. 1812-ci il vətən müharibəsində və rus ordusunun 1813-1814-cü illərdə sərhəddən kənar yürüşlərində 28 başqırd alay iştirak edib.
Birinci başqırd alay Drezden şəhəri yaxınlığında 1813-cü ilin martın 2-də, 4-cü və 5-ci başqırd alayları isə 1813-cü ilin sentyabr və noyabr aylarında baş verən döyüşlərdə iştirak etmişdir.
Qırmızıbaş qaraördək
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Voljski rayon bayrağı
Voljski rayon bayrağı — Samara vilayətində yerləşən Voljski rayonun bayrağı
Bulbophyllum parvum
(Bulbophyllum parvum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ən yaxşı filmə görə Oskar mükafatı
Ən yaxşı filmə görə "Oskar" mükafatı – Amerika kino sənəti akademiyasının hər il təqdim etdiyi nüfuzlu mükafat. Aşağıda verilmə anından başlayaraq bu mükafata layiq görülmüş və namizəd olan filmlər göstərilib.
1920-ci illər
160px|right|thumb| [[Qanadlar (film, 1927)|Qanadlar]] 1927
1930-cu illər
1930 3-cü
1931 4-cü
1932 5-ci
1934 7-ci
1935 8-ci
1936
1937
1938
1939
1940-cı illər
1940
1941
1942
1943
1944
1945
1946
1947
1948
1949
1950-cı illər
1951
1952
1953
1954
1955
1956
1957
1958
1959
1960-cı illər
1960
1961
1962
1963
1964
1965
1966
1967
1968
1969
1970-ci illər
1970
1972
1973
1974
1975
1976
1977