cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aset İsekeşev
Bioqrafiyası
2012-ci ilin yanvarından sentyabr ayınadək — Qazaxıstan Respublikasının sənaye və yeni texnologiyalar naziri.
Sentyabr 2012-dən — Qazaxıstan Respublikası Baş nazirinin müavini — Sənaye və Yeni Texnologiyalar Naziri.
6 avqust 2014 — 21 iyun 2016 —  Qazaxıstan Respublikasının investisiya və inkişaf naziri. Eyni zamanda, 2015-ci ilin fevral ayından investisiya ombudsmanıdır.
21 iyun 2016-cı ildən — Astana şəhərinin bələdiyyə başçısı.
16 yanvar 2020-ci ildə Qazaxıstan Prezidentinin köməkçisi — Təhlükəsizlik Şurasının katibi təyin edildi.
Akim vəzifəsindəki fəaliyyətləri
Sosial şəbəkələrdə, xüsusən də Facebook-da geribildirim etdiyinə görə Asetin sakinləri tərəfindən ən çox bələdiyyə sədri olan Aset İsekeşev seçildi. Paytaxt meri sosial şəbəkədə sakinlərə gecə ikidə cavab verə bilər. Bələdiyyə başçısına çox sayda müraciət olduğu üçün “tag İsekeşev” zarafatı Kaznetin açıq məkanlarında belə ortaya çıxdı. Bələdiyyə sədri şəhər sakinlərini və qonaqlarını yaxınlaşan yağışlar barədə xəbərdar etməyi və Astana sakinlərini yaxşı hava xəbərləri ilə sevindirməyi öz səhifəsindən unutmadı.
Yulia Zdanovska
Yuliya Zdanovska — 2022-ci ildə Rusiyanın Ukraynanı işğalı zamanı öldürülən ukraynalı riyaziyyatçı.
Həyatı
4 may 2000-ci ildə doğulub.
Təhsili
Yuliya Taras Şevçenko adına Kiyev Milli Universitetinin Ukrayna Fizika-Riyaziyyat Liseyində oxuyub. O, 2017-ci ildə Avropa Qadınların Riyaziyyat Olimpiadasında gümüş medal qazanıb. Kiyevdəki Taras Şevçenko adına Milli Universitetinin riyaziyyat və informatika fakültəsini bitirib.
Ölümü
Yulia Zdanovska Xarkov döyüşü zamanı bombardman nəticəsində ölüb.
Anası onun ölümündən kədərlənərək Facebook-da açıq məktub yazıb.
Kimberlit
Kimberlit — porfir quruluşlu ultraəsasi süxur kimberlit eruptiv hipabissal brekçiya olub, tərkibində müxtəlif möhtəvilər içərisində, habelə həmişə dərinlik mənşəli pirop saxlayan ultraəsasi süxurlar (pirop peridotitləri, bəzən pirop olvinit və piroksenitləri) iştirak edir. Möhtəvilərin varlığı kimberlit fərqləndirici əlaməti olub, kimberlit maqmasının böyük dərinlikdə yaranmasını və onun sürətlə qalxaraq hipabissal şəraitdə kristallaşmasını göstərir. Pirop peridotitlərin qırıntılarına nisbətən onların ayrı-ayrı mineralları (olivin, pirop, ilmenit, xrom-diopsit, floqopit və bəzən almaz) daha çox yayılmışdır. Qırıntıların miqdarına görə massiv, brekçiyavari kimberlit, kimberlit brekçiyası və tufları fərqləndirilir. Kimberlit sementi, mineral tərkibi olivin və floqopitin fenokristallarından, dəyişilmiş olivin, piroksen, floqopit, perovskit, maqnetit, bəzən montiçellit və apatitin xırda dənələrindən, habelə serpentinitləşmiş və karbonatlaşmış şüşəvari əsas kütlədən təşkil olunmuşdur. Piroksen kimberlit içərisində fenokristal əmələ gətirmir, yalnız əsas kütlədə mikrolitlər şəklində rast gəlinir. Hazırda yalnız yuxarıda göstərilən əlamətləri kompleks şəklində özündə birləşdirən süxurlar kimberlit adlandırılır. Kimberlit almazın köklü mənbəi hesab olunur. Dünyanın almazlı əyalətlərində kimberlit partlayış "trubkalarını" doldurur və daykalar şəklində rast gəlir. Kimberlit ən çox Yakutiyada, Cənub və Mərkəzi Afrikada yayılmışdır. Şimal Afrikada, Hindistanda, Çexiyada da kimberlit məlumdur.
NGC 2994
NGC 2994, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Əmsal (Ərəb Atalar Sözləri)
Əmsal (ərəb. أَمْثَال) və ya təkdə Məsel (ərəb. مَثَل), əslində ərəb dili ndə atalar sözləri ni təsvir etmək üçün istifadə olunan ədəbi termindir. Ərəb ədəbiyyatında bu atalar sözlərinin toplandığı Kitâbu'l-Əmsal adlı əsərlər yazılmışdır. Bu səbəbdən də ilkin cəm söz olan əmsal termininin terminologiya kimi işləndiyi müşahidə edilir.
Türk Dilindən Ərəb Dilinə Köçürülmüş Atalar Sözləri
Hesab olunur ki, mədəniyyətlərarası qarşılıqlı əlaqə nəticəsində türk dilinə xas olan bəzi atalar sözləri ərəb xalq şivələrinə keçib. Məsələn; “Ayağını yorğanına görə uzat” türk atalar sözü ərəb xalq ləhcələrinə “على قد لحافك مد رجليك” kimi keçmiş ola bilər. Əslində sözügedən atalar sözü qədim türkcədə belə işlənir: Yogurkanda artuk aḍak kösülse üşiyür. [Yorğandan kənara çıxan ayaq soyuyur.] Eyni atalar sözünə qazax kimi türk dillərində, monqol kimi Asiya dillərində də rast gəlmək olar.
Həmçinin bax
Esat Ayyıldız. “Arapça, Türkçe ve Kazak Dillerindeki Ortak Atasözleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Çalışma”. International Congress of Kazakhs History, Culture and Language: Full Texts Book. ed. Osman Kabadayı. Ankara: IKSAD Global Publishing House, 2021), 54-70.
Ebrar Ayyıldız, Arap Dilinde Doğum ve Ölümle İlgili Deyimler. Ankara: Sonçağ Akademi, 2021.
Qriqor Artsruni
Qriqor Artsruni  — erməni liberal-burjua publisisti, "Mşak" qəzetinin naşiri və redaktoru. O, Andrey Artsruninin qardaşı olmuşdur.
Həyatı
Qriqor Artsruni 27 fevral 1845-ci ildə Rusiya imperiyasının Moskva şəhərində anadan olmuşdur. O, latın, alman, fransız, rus və erməni dillərini öyrənmişdir. Artsruni 1863-cü ildə Birinci Tiflis Kişi Gimnaziyasında kurs bitirmiş, sonra Moskva və Sankt-Peterburq Universitetlərində təhsil almışdır. O, ardınca Heydelberq Universitetinə daxil olmuş, burada siyasi və iqtisadi elmlər üzrə təhsil almışdır. Artsruni 1869-cu ildə elmlər namizədi alimlik dərəcəsi aldıqdan sonra Tiflis şəhərinə qayıtmışdır. Qriqor Artsruni ədəbi fəaliyyətinə "Meğu hayastani" ("Ermənistan arısı") və "Haykakan aşxar" ("Erməni dünyası") qəzetlərində başlamış, sonra 1872-ci ildə "Mşak" ("Əməkçi") qəzetini təsis etmişdir. Qəzetin ilk əməkdaşlarından biri yazıçı Perç Proşyan olmuşdur. Buna baxmayaraq, o, Artsruni ilə fikir ayrılığına görə tezliklə istefa vermişdir.
Qriqor Artsruni 31 dekabr 1892-ci ildə Tiflis şəhərində vəfat etmişdir.
Vüsal Cəfərov (əsgər, 1989)
Vüsal Sərhədxan oğlu Cəfərov (6 mart 1989; Göytəpə, Cəlilabad, Azərbaycan — 22 oktyabr 2020; Qubadlı, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələri'nin MAXE hərbi qulluqçu'su, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Vüsal Cəfərov 6 mart 1989-cu ildə Cəlilabad rayonunun Göytəpə şəhərində anadan olub. 2006-cı ildə Göytəpə şəhər 1 saylı məktəbin 11-ci sinfini bitirib. O, 2007-ci ilin aprel ayında həqiqi hərbi xidmətə gedib, Naxçıvan Muxtar respublikasının Ordubad rayonunda əsgəri borcunu yerinə yetirib. 2008-ci ildə hərbi xidməti başa vurduqdan sonra evə qayıdıb.
Hərbi xidmətləri
2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Vüsal Cəfərov Füzuli, Hadrut, Cəbrayıl və Qubadlı döyüşlərində bir kəşfiyyatçı kimi yüksək peşəkarlıq göstərib. Cəfərov Vüsal oktyabrın 22-də Qubadlı uğrunda gedən döyüşlərdə qəhrəmancasına həlak olub. Cəlilabadda dəfn edilib.
Vüsal Cəfərov göstərdiyi xidmətə görə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 25 iyun 2020-ci il sərəncamı ilə "Vətənə xidmətə görə" ordeni (III dərəcəli) ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Vüsal Cəfərov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Vaqif Nəsirov
Vaqif İbad oğlu Nəsirov — Azərbaycanlı alim, fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor
Vüsal Cəfərov (əsgər, 1989)
Hərbi xidmətləri
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Vüsal Cəfərov ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Vaqif Nəsirov
Həyatı
Vaqif Nəsirov 4 oktyabr 1945-cü ildə Masallı rayonunun Mollaoba kəndində anadan olmuşdur. V.Nəsirov 1983-87-ci illərdə Əlçəzair Xalq Demokratik Respublikasının Bumerdes şəhərində Yüngül Sənaye İnstitutuna ezam olunmuş, həmin institutun  fizika kafedrasına rəhbərlik etmişdir. Eazamiyyətdən qayıtdıqdan sonra ADPU-da fəaliyyətini davam etdirmişdir. O, Azərbaycan MEA Fizika problemləri əlaqələndirmə şurasının komissiya sədri, AzTU-nun  və Bakı Mühəndislər Universitetinin “Elmi əsərlər”i “Amerika müasir fizika”jurnallarının redaksiya heyətinin üzvüdür.
Vüsal Cəfərov (əsgər, 1989)
Hərbi xidmətləri
Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında şəhid olmuş Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin hərbi qulluqçularının təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Vüsal Cəfərov ölümündən sonra "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif edildi.
Vaqif Nəsirov
Elmi tədqiqatları
Professor Vaqif Nəsirovun aldığı elmi nəticələr dünyanın bir sıra görkəmli alimləri tərəfindən çox yüksək qiymətləndirilmişdir. Onların arasında xalqımızın böyük oğlu, dünya şöhrətli alim X.S.Məmmədov, Vaqif müəllimin elmi rəhbərləri prof.A.İ.Kitayqorodski, prof.Y.Q.Əsədov, fransız fizikləri Mişel Maqa, Henri Svark, İvet Ajen və b. vardır.
Vaqif Nəsirov 1977-78-ci illərdə XI Paris Universitetində elmi ezamiyyətdə olmuş, fransız fizikləri ilə birlikdə elmi təcrübələr aparmışdır. O ölkəmizdə temperaturun təsiri baş verən quruluş çevrilmələrini Fransada təzyiqin təsirilə davam etdirmiş, bir sıra maraqlı nəticələr əldə etmişdir. Bu tədqiqatların nəticələri “Fransada ezamiyyətdə olduğu müddətdə olkənin müxtəlif universitetlərində o cümlədən VI və XI Parıs, Bordo, Qrenobl, Strasburq, Tuluza universitetlərində elmi məruzə edilmişdir. 1978 -ci ildə Fransa Kimyəvi Fizika Çəmiyyətinin Fəxri Prezidenti prof. M.Maqa və prof. H.Svarkin təqdimatı ilə həmin cəmiyyətə üzv seçilmişdir.
Tədqiqat sahəsi:
Bədii yaradıcılığı
Vaqif Nəsirov geniş oxucu kütləsi tərəfindən şair və yazıçı kimi də tanınır. O, ilk şeirlərini keçən əsrin 70-ci illərindən başlayaraq dövri mətbuatda çap etdirmişdir. Onun “Sonradan bilmişəm” şeirlər toplusu oxucular tərəfindən rəğbətlə qarşılanmışdır. Daha sonra o, “Etiraf”, ”Dünya çətin düzələ”, “Dərd budur”, “Anamın düaları”, “Şairlər vaxtsız qocalır”, “Qardaş harayı”, “Tanrı payı” seirlər kitabını, 2016-cı ildə iki cilddə “Seçmələr”ini oxucuların ixtiyarına vermişdir.
Vaqif Nəsir nəsr sahəsində də qələmini sınamış, “Ömrün qürbət payı”, “Öz odunda yanan ürək”, “Əsrin loğmanı” (sənədli povestləri), habelə “Yenə də qatarda”, “Bir elmi-tədqiqat sektorunda” adlı səhnə əsərləri ilə oxucuların görüşünə gəlmişdir. “Yenə də qatarda” səhnə əsəri televiziya tamaşası kimi tamaşaçıların ixtiyarına verilmişdir.
V.Nəsir 2001-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdr.
Ailəsi
Ailəlidir, üç oğlu, 9 nəvəsi var.
NGC 402
NGC 402 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduz. Göy üzündə Balıqlar bürcü istiqamətində yerləşir. * tipli. tərəfindən ildə 182.88 sm (72 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Andrey Artsruni
Andrey (Andreas) Yeremeyeviç Artsruni — Rusiya və Almaniya mineraloqu, İmperator Sankt-Peterburq Elmlər Akademiyasının xarici müxbir üzvü (1895). O, Qriqor Artsruninin qardaşı olmuşdur.
Həyatı
Andrey Artsruni 15 noyabr 1847-ci ildə Rusiya imperiyasının Moskva şəhərində anadan olmuşdur. O, Ermənistanda və Bizansda böyük siyasi rol oynamış Artsruni zadəgan erməni ailəsindən gəlirdi. Atası Qafqaz ordusunun general-mayoru Yeremiya Georgiyeviç Artsruni idi. Artsruni uşaqlıqda Almaniyada böyümüşdür. O, 1863-cü ildə Tiflis gimnaziyasında kurs bitirmişdir. Artsruni Sankt-Peterburq və Derpt universitetlərində mühazirələrdə iştirak etmiş, kurs bitirmiş, daha sonra Heydelberq və Berlin universitetlərində təhsilini başa vurmuşdur.
İrsi
thumb| Beziehungen zwischen physikalischen Eigenschaften və Chemischer Zusammensetzung der Korper, 1898 Onun adını daşıyır:
Malay qavialı
Malay qavialı — sürünənlər sinfinə, timsahlar dəstəsinə daxil olan Tomistoma cinsinin yeganə nümayəndəsi. Tomistoma adı yunan dilindən gəlir. τόμος — iti və στόμα — ağız; növün adının ikinci hissəsi isə schlegelii sözüdürki, bu da hollandiyalı zooloq Herman Şlegelin (1804–1884) şərəfinə verilir. Təsnifatçılar Tomistoma cinsinin və Tomistominae yarımfəsiləsinin hansı fəsiləyə mənsub olduqlarına qərar verə bilmirdilər. Belə ki, morfoloji quruluşlar əsasında Əsl timsahlara, molekulyar və genetik metodlar əsasında isə qaviallara aid edilir.
Arealı və yaşayış yerləri
İndoneziyada (Sumatra, Kalimantan, Yava adalarında, ehtimal ki, Sulavesidə), Malayziyada (Malay yarımadası, Kalimantan) və Vyetnamda (bəlkə də nəsli kəsilmişdir) yayılmışdır. Taylandda 1970-ci ildən bəri nəsli kəsilmiş olaraq sayılır. Malay qavialının populyasiyaları olduqca azdır. Şirin su göllərində, lal axan çaylarda və bataqlıq ərazilərdə yaşayır. Həyatlarını çox vaxt qaranlıqlar arasında və ya üzən bitki örtüyündən ibarəyt olan adalarında keçirir.
Görünüşü
Malay qavialı əsl timsahlara bəznsəsədə uzun və ensiz buriunları səbəbindən qavillara aud edilir. Rəngi tünd qəhvəyi olsada bədənində və quyruğunda qara zolaqlar var. Yaşla demək olar ki, rəngi dəyişmir. Erkəklər dişilərdən daha böyükdür. Maksimum uzunluğu 6 m-dən çoxdur, lakin bizim dövrümüzdə çox az erkəyin uzunluğu 5 metrə çatır. Uzanan ağız qida ixtisaslaşmasının bir nəticəsidir: Malay qavialının əsas qidası yumşaq bədənli, daha çox hərəkətli heyvanlardır.
Qidalanması
Keçmişdə Malay qavialının əsas yeməklərinin qavillarda olduğu kimi əsasən balıq və digər kiçik onurğalılardan ibarət olduğu düşünülürdü. Ancaq məlum olduğu kimi, dar burunları olmasına baxmayaraq, Malay qavialının geniş bir yemək çeşidi var və balıq heç bir halda pəhrizinin ən vacib komponenti deyil. 14-dən çox fərdin üzərində aparılan bir araşdırmaya əsasən meymunların, vəhşi donuzların və ilanların, xüsusilə pitonların bu yırtıcılar tərəfindən ən çox yeyilən heyvanlar olduğu təsbit edilir. Malay qavialının mədələrində rast gəlinən digər yırtıcı növlərə samur, maral, krevet, balıq, quş, varan və hətta tısbağalar daxildir. Şərqi Kalimantanda bir inəyə edilən hücumun sübutları var. Burada xalq arasında bir pələnglə mübarizə aparan qavialın lətifəsinə görə hər iki heyvanın ölür.
Zaxar Dorofeyev
Zaxar Fedoroviç Dorofeyev — mokşa əsilli Rusiya və SSRİ şairi, müəllimi, tərcüməçisi, folklor tədqiqatçısı, tarixçisi, etnoqrafı, ictimai xadimi. O, müasir mokşa ədəbiyyatının qurucularından biridir.
Malay qavialı
Qidalanması
Bu timsah dar çənələri olmasına baxmayaraq geniş bir pəhrizə sahib olan və geniş çənələrə sahib olmadan daha çox böyük yırtıcılara hücum edən Orinoko və itiburunlu timsahların ekoloji ekvivalenti kimi qəbul edilə bilər.
İnsanlara hücumlar
Malay qavialı ənənəvi olaraq dar burnuna görə insanlar üçün təhlükəli bir növ sayılmırdı. Ancaq bu təəssürat aldadıcıdır, çünki böyük bir piton, çöl donuzu və ya maralın öhdəsindən gələ bildiyindən, o bir insanı parçalamaq üçün kifayət qədər güclüdür. 2008-ci ilin sonunda 4 metrlik dişi timsah, Kalimantanın mərkəzindəki bir balıqçıya hücum edir. Bu hadisə növün insana edilən ilk təsdiqlənmiş hücum olur. Bundan əlavə 2012-ci ildə Malay qavialının insanlara istiqamətli ən azı iki ölümcül hücumu haqqında məlumat yayılır. Bu onların yaşayış yerlərinin məhv olması və təbii ovlarının sayının azalması ilə əlaqəli ola bilməsi ehtimal olunur.
Zaxar Dorofeyev
Həyatı
Zaxar Fedoroviç Dorofeyev 24 mart 1890-cı ildə Rusiya imperiyası daxilindəki Tambov quberniyasının Salazqor kəndində anadan olmuşdur. Dorofeyev ibtidai və orta təhsilini aldıqdan sonra 1905-ci ildə Kazan Qeyri-rus Müəllimlər Seminariyasına daxil olmuşdur. O, 1909-cu ildə məzun olduqdan sonra məktəb müəllimi olaraq çalışmağa başlamışdır.
Malay qavialı
Çoxalması
Dişilər cinsi yetkinliyə 2,5–3 m uzunluğa olduqda çatır. Yumurta qoymaq üçün hündürlüyü 60 sm-ə qədər olan quru yarpaqdan və ya torfdan yuvalar qururlar. Adətən diametri 10 sm olan 20–60 yumurta qoyurlar. İnkubasiya 90 gün davam edir. Dişinin yuvanı və ya balalarını qoruduğuna dair heç bir dəlil yoxdur. Yuvalar əsasən vəhşi donuzlar və sürünənlər tərəfindən məhv edilir. Bir çox digər timsah növlərindən fərqli olaraq Malay qavialı nəslinə baxmır.
Zaxar Dorofeyev
Həyatı
1912-ci ildə Dorofeyevin "Xalq müəlliminin mahnıları və düşüncələri" şeirlər toplusu nəşr olunmuşdur. Birinci Dünya müharibəsi zamanı Dorofeyev cəbhəyə getmiş və döyüşlərdə ağır yaralanmışdır. 1920-ci illərin əvvəllərinə qədər Dorofeyev rus dilində yazıb-yaratmışdır. 1925-ci ildə şairin mokşa dilində ilk şeirlər toplusu "Mənim mahnılarım" nəşr olunmuşdur.
Zaxar Fedoroviç Dorofeyev 18 iyul 1952-ci ildə SSRİ respublikalarından olan Rusiya SFSR-in paytaxtı Moskva şəhərində vəfat etmişdir.
Oya Uysal
Oya Uysal — Türkiyə şairi. Yazıdığı ilk şeir 1968-ci ildə nəşr edilmişdir. doğdu. Yazığı şeirlər Adam Sanat, Milliyet Sanat, Gösteri, Düşler və Yaşasın Edebiyat jurnallarında da nəşr edilmişdir. Hal-hazırda şeirləri Kitap-lık, Varlık və Yasakmeyve jurnallarında nəşr olunur.
Mixail Bezborodov
Mixail İliç Bezborodov — Mokşa-sovet şairi, yazıçısı və dramaturqu.
Oya Uysal
Gənclik dövründə beş kitab nəşr etdikdən sonra 1980-ci illərin ikinci yarısında şeir yazmağa ara verən şair, Uçuruma Düşen Nehir (1997) əsəri ilə Ceyhun Atuf Kansu şeir mükafatına, Mevsimini Kaybetmiş Rüzgâr əsəri ilə 1999 Camal Süreya şeir mükafatına layiq görülmüşdür.
Mixail Bezborodov
Həyatı
Mixail İliç Bezborodov 10 yanvar 1907-ci ildə Rusiya imperiyasının Starıy Piçinquşi kəndində anadan olmuşdur. Onun ilk nəşr olunan şeiri "Moraftoma quds" idi. Şeir 1927-ci ildə "Od vele" qəzetində dərc olunmuşdur. Bezborodov 11 mart 1935-ci ildə anadan olduğu kənddə vəfat etmişdir.
Oya Uysal
2003-cü ildə nəşr olunan Günaydın Sevgili Gece əsərindən sonra 2008-ci ildə Kimselerin Akşamı, 2012-ci ildə Uzak Olan Sendin, 2014-cü ildə isə Siyah Zaten bir Gecelik adlı şeir kitabı nəşr olunmuşdur.
Ermənistan–Səudiyyə Ərəbistanı münasibətləri
Səudiyyə Ərəbistanı—Ermənistan münasibətləri — Səudiyyə Ərəbistanı və Ermənistan arasında iki tərəfli diplomatik münasibətlər. Ermənistan və Səudiyyə Ərəbistanı arasında rəsmi diplomatik əlaqələr yoxdur. Buna səbəb isə Səudiyyə Ərəbistanının Ermənistanla diplomatik əlaqələr qurmaqdan imtina etməsidir. Bununla belə iki ölkə arasındakı münasibətlərdə, türk nüfuzunun artmasına qarşılıq ümumi müqavimət üzündən 2010-cu illərdən bəri əhəmiyyətli dərəcədə istiləşmə müşahidə olunur.
1990-cı illərdən 2010-cu illərin əvvəllərinə
Dağlıq Qarabağ münaqişəsinə görə Səudiyyə Ərəbistanı, Azərbaycanın Qarabağdakı mövqeyini dəstəklədiyi üçün Ermənistanla rəsmi münasibətlər qurmamışdır. Səudiyyə Ərəbistanı Azərbaycanın bir hissəsi olaraq Qarabağ bölgəsi ilə bağlı mövqeyində möhkəm qaldığından və əlaqələr qurmadığından bu məsələ bu formada qalır.
2010-cu ilin ortalarından
Lakin Səudiyyə Ərəbistanının vəliəhd şahzadəsi Məhəmməd ibn Salmanın hakimiyyətə gəlməsindən, Səudiyyə Ərəbistanı və Ermənistanla münasibətləri pis olan Türkiyə ilə artan düşmənçiliyindən sonra iki ölkə arasında münasibətlər yeni bir inkişaf səviyyəsini qədəm qoyur. Həm Səudiyyə Ərəbistanı, həm də Ermənistan Rəcəb Tayyib Ərdoğan dövründə türk ekspansionizminin bu ölkələr üçün bir təhdid kimi ortaq bir baxışa sahibdirlər. Səudiyyə Ərəbistanı 2019-cu ildə antitürk boykotu elan edir. Vəziyyəti Türkiyə hökumətinin Səudiyyə əleyhinə açıqlamaları ağırlaşdırır. Ermənistanın isə Qondarma Erməni Soyqırımı və Azərbaycanla ittifaqı mövzusunda Türkiyə ilə mübahisələri var.
2019-cu ildə Səudiyyə Ərəbistanı ABŞ Konqresində Qondarma Erməni Soyqırımının tanınmasına dair son qərara vasitəçilik etməyi qəbul edir. Səudiyyə şahzadəsi Rima bint Bəndər əl-Səud açıqlamasında Türkiyəni soyqırımı tanımağı rədd edən ikiüzlülüyünə görə qınayır. Səudiyyə Ərəbistanının Livandakı səfiri Səudiyyə Ərəbistanının Ermənistanla həmrəyliyini nümayiş etdirmək üçün Qondarma Erməni Soyqırımı Memorialını da ziyarət edir. 2018-ci ilin sentyabr ayında iki ölkə arasında rəsmi əlaqələrin qurulmamasına baxmayaraq, Səudiyyə Ərəbistanının vəliəhdi Məhəmməd bin Salman və Səudiyyə Ərəbistanının Kralı Salman bin Əbdüləziz əs-Səud Ermənistanı Müstəqillik Günü münasibətilə təbrik edirlər. 2020-ci ildə Dağlıq Qarabağda silahlı qarşıdurma başlayanda, Səudiyyə Ərəbistanı Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri ilə birlikdə, gizli şəkildə Azərbaycana qarşı mübarizədə Ermənistanı dəstəkləməsi iddia olunur. Bundan əlavə Səudiyyə Ərəbistanının təsir darəsində olan Əl-Ərəbiya telekanalı Ermənistan Prezidenti Armen Sarkisyanın xüsusi bir nitqini yayımlayır. Çıxışında Ermənistan Prezidenti beynəlxalq ictimaiyyəti Türkiyə və Azərbaycanın münaqişəyə ortaq müdaxiləsinin qarşısını almağa çağırışlar edir. Səudiyyə Ərəbistanı Ermənistan yaxınlaşmasının əsas səbəbi Türkiyə faktorudur.
Digər tərəfdən Səudiyyə Ərəbistanı Azərbaycanı İrana qarşı potensial tərəfdaş kimi qəbul etməsi səbəbi ilə hər iki tərəfi (Ermənistan və Azərbaycan) problemi həll etməyə çağırmaq əvəzinə birbaşa Ermənistanı dəstəkləməkdən çəkinir.
Amilopektin
Amilopektin — suda həll olunan polisaxarid və bitkilərdə olan α-qlükoza birləşmələrinin yüksək budaqlanmış polimeridir. Nişastanın iki komponentindən biridir, digəri amilazadır.
Haqqında
Amilopektin daha da budaqlana bilən bir sıra yan zəncirlərlə birlikdə düz xətti zəncir daşıyır. Qlükoza vahidləri α(1→4) qlikozid bağları ilə xətti şəkildə bağlanır. Budaqlanma adətən 25 qalıq intervalında baş verir. Yan zəncirin mənşəyində baş verən budaqlanma α(1→6) qlikozid bağı daşıyır, nəticədə fermentlərin bağlana biləcəyi çoxlu son nöqtələrə malik olduğu üçün tez parçalana bilən həll olunan molekul yaranır. Volform və Tomson (1956) Amilopektin halında α(1→3) əlaqələri də bildirmişlər. Amilopektin tərkibində 200–1000 α-qlükoza vahidi olan amilaza ilə müqayisədə daha çox qlükoza vahidi (2000–200.000) var. Bunun əksinə olaraq, amilazada çox az α(1→6) bağ var və ya heç yoxdur. Bu, amilazun daha yavaş hidrolizə olmasına səbəb olur, lakin daha yüksək sıxlığa malikdir və həll edilmir.
Bitkilər
Bitkilər nişastanı amiloplastlar adlanan xüsusi orqanellələrdə saxlayır. Hüceyrə işi üçün enerji lazım olduqda, bitki nişastanı hidroliz edir, qlükoza alt hissələrini buraxır. Nişasta çəkiyə görə təxminən 70–80% amilopektindən ibarətdir, baxmayaraq ki, o, mənbədən asılı olaraq dəyişir (orta taxıllı düyüdə daha yüksək, yapışqanlı düyüdə, mumlu kartof nişastası və mumlu qarğıdalıda 100%-ə qədər, uzun taxıllı düyüdə isə aşağı). Amilopektin yüksək şaxələnmişdir, 2000–200000 qlükoza vahidindən əmələ gəlir. Onun daxili zəncirləri 20–24 qlükoza alt vahidindən ibarətdir.
Həll edilmiş amilopektin nişastası saxlama və soyutma zamanı daha az retroqradlaşmaya (jelləşmə) meyllidir. Bu əsas səbəbə görə mumlu nişastalar müxtəlif tətbiqlərdə əsasən qatılaşdırıcı və ya stabilizator kimi istifadə olunur.
Heyvanlar
Heyvanlardakı analoqu eyni tərkibə və quruluşa malik olan, lakin hər qlükoza vahidində baş verən daha geniş budaqlanan qlikogendir.
insanlar və digər heyvanlar da amilopektin parçalanmasına kömək edən bir ferment olan amilazadan istifadə edirlər.
Krım əfsanələri
Krım əfsanələri Krım tatarlarına məxsus folklor ədəbiyyatında yer alan əfsanələr toplusuna verilən addır. Krım əfsanələrinə maraq 19-cu əsrin sonlarından etibarən oyanmışdır. Əfsanələr turizmi təşviq etmək məqsədilə nəşr edilirdi. Krım xalq ədəbiyyatı nümunələrinin toplanması və nəşri üzrə fəaliyyətlər daha çox qeyri-peşəkarlar tərəfindən həyata keçirilirdi. Buna görə də əksər vaxtlarda toplanmış materialların təsnifat prinsipləri və əfsanələrin milli mənşəyi naməlum olaraq qalır.
Tarix
Sırf Krım tatarlarına aid olan əfsanələrin nəşrinə əsas etibarilə 1937-ci ildən start verilmişdir. Digər bir qism əfsanalərin isə Yunan və Yəhudi Krım Türk xalqı olan Kəraimlərə aid olduğu deyilir. Əfsanələrin əksəriyyəti öz orijinal dillərində toplanmış və nəşr olunmaq üçün rus dilinə tərcümə edilmişdir. Əfsanə mətnlərinin məzmunu bəzi hallarda tərcüməçilərin və ya onları toplayanların şəxsi və aid olduqları mədəniyyətin təsirlərinə məruz qalmışdır.
Əfsanələrin toplanmasına ən elmi yanaşma 1920–1930-cu illərdə hakimiyyətə yenicə gəlmiş və milli azlıqların mədəni inkişafına dəstək verməyə başlayan Kommunist Partiyasının elmi ekspedisiyaları dəstəkləməyə başlamasından sonra müşahidə edilmişdir. Lakin Stalinin repressiyalarından və Krım tatarlarının deportasiyasından sonra folklor da o dövr hakimiyyətin ideoloji mahiyyətinə uyğun olan dəyişikliklər və təhriflərə məruz qalmışdır.
Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqı (SSRİ) dağıldıqdan sonra Krım əfsanələrinin nəşrinə yenidən başlanılmışdır. Lakin bu dəfə əfsanələr kommersiya məqsədilə buraxılırdı. Ticari məqsədli nəşrlərdən başqa, tatar cəmiyyəti də əfsanə toplularını nəşr etməyə başlamışlar.
Çex Respublikası Milli Kitabxanası
thumb|Ümumi oxu salonu
Çexiya Milli Kitabxanası– Çexiyanın mərkəzi kitabxanasıdır.
Kitabxananın əsas binası Praqada Klementium tarixi binasında yerləşir. Burada fondun yarısı saxlanılır. Digər yarısı isə Qostivarj rayonundakı binada mühafizə olunur. Kitabxananın fondunda təxminən 7 mln. nüsxə ədəbiyyat vardır.
Qışlaq-i Hacıabbas (Germi)
Qışlaq-i Hacıabbas — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Çermen (kənd)
Çermen (Oset. Черменыхъæу ) kəndi Şimali Osetiya Respublikasının Priqorodnı rayonunda yerləşir. Çermenski kənd yaşayış məntəqəsinin inzibati mərkəzidir.
Coğrafiya
Vladiqafqazdan 12 km şimalda, Kambileyevka çayının sağ sahilində yerləşir. Kəndin şimal kənarında "Qafqaz" federal magistral yolu keçir və "Çermen" federal postu yerləşir.
Tarix
1844-cü ildə İnquş zadəganı M. B. Bazorkin tərəfindən təsis edilmişdir. Qismən müasir kəndin yerində Qraf Uvarovun əmlakı var idi.
1944-cü ilə qədər Çermen kəndi Bazorkino adlanırdı və Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının tərkibində idi və İnquşetiyanın ən vacib siyasi və iqtisadi mərkəzi idi. Xüsusilə, 1917-ci ildə Sovet hakimiyyəti İnquşetiyada ilk dəfə burada elan edildi.
Kəndlilər yüksək təhsilli idilər. İnquşetiyanın ilk məktəbləri burada yarandı. Kəndin sakinləri generallar, elm adamları, yazıçılar, şairlər, idmançılar var idi. Onların arasında yazıçı və alim İdris Bazorkin, şair K.O. Çaxkiev, çar generalı B. B. Bazorkin və başqaları fəaliyyət göstərirdi.
Mokşen pravda
Mokşen pravda — Mordoviyada nəşr olunan mokşa dilində qəzet. Sahibləri Rusiya hökuməti və Mordoviya Dövlət Məclisidir. Həftədə bir dəfə nəşr olunur. Tirajı 4500 nüsxədir. 1970-ci illərdə tiraj 8 min nüsxə idi. Qəzet respublikada baş verən ictimai, siyasi və iqtisadi hadisələrlə bağlı materiallar dərc edir, həmçinin mokşa dili və mədəniyyəti ilə əlaqədar məsələləri işıqlandırır.
Çermen (kənd)
Tarix
1944-cü ildə İnquşun Orta Asiyaya sürgün edilməsindən və Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının ləğv edilməsindən sonra kənd Şimali Osetiya Muxtar Sovet Sosialist Respublikasına verildi və Çermen adlandırıldı. Eyni zamanda, Gürcüstan SSR Kazbekski rayonunun Trusovski dərəsindən olan osetinlər və tarixi Tırsiqom cəmiyyətindən olan osetinlər, Terek çayının başlandığı Kazbek dağının ətəyindəki dərə kənddə məskunlaşmağa başladı. 1957-ci ildən bəri, İnquşlar kəndə qayıtdı, Çermen böyük qarışıq kəndə çevrildi.
Osetiya-İnquş qarşıdurması zamanı kənd əziyyət çəkdi.
1992-ci ildəki qarşıdurmadan sonra kənd üç hissəyə bölündü: İnquşlar şimal və cənub hissələrdə, osetinlər mərkəzdə yaşayırlar. Rusiyada milli məktəblərdə ayrıca təhsil alınan yeganə kənd idi.
Əhali
2010-cu il Ümumrusiya Əhali Siyahısına  görə kəndin əhalisini 63,1 % inquşlar, 29,4 % osetinlər, 5,0 % ruslar və 2,5 % digərləri təşkil edir.
Sosial obyektlər
Kənddə 2009-cu ildə tikilmiş məscid fəaliyyət göstərir. Həmçinin kənddə bir hərbi məktəb, bir klinika, təcili yardım stansiyası, aptek, diş klinikası, üç orta məktəb (iki Osetiya, biri İnquş), mədəniyyət sarayı, kitabxana və nevropsixiatrik dispanser var.
Gömeç qülləsi
Gömeç qülləsi ― Cənubi Türkiyədə, tarixi Kilikiyada Roma dövrünə aid gözətçi qülləsi.
Yer
Gözətçi qülləsi Mersin ilinin Ərdəmli ilçəsində, Qız qalasının təxminən üç kilometr şimalında və Ərdəmlinin 20 kilometr cənub-qərbində yerləşir. Qüllə divar qalıqları ilə birlikdə Qız qalasının arxa hissəsində, 240 metr yüksəkliyindəki təpənin üstündə dayanır.
Təsvir
Demək olar ki, tamamilə bütöv olan qüllənin hündürlüyü 11,32 metrdir. Zəminin ölçüləri 4,7 x 4,7 metr olduğu halda, üst hissədə bu ölçü 4,2 x 4,2 metrə qədər azalır. Blokların hündürlüyü 80 ilə 30 santimetr arasında dəyişir. Qapı cənub tərəfdədir və ölçüləri 1,9 x 0,96 metrdir.
Qüllənin dörd mərtəbəsi var. Birinci mərtəbənin cənub tərəfində kərpiclənmiş bir pəncərə, yuxarıda, ikinci mərtəbədə bir yarıq pəncərə, üçüncüsündə isə hər tərəfi təxminən 85 santimetr olan bir kvadrat pəncərə var. Birinci mərtəbənin qərb divarında hələ də yarıq bir pəncərə mövcuddur. Heç bir mərtəbənin şimal divarından pəncərə açılmamışdır. Qapı içəri və sağa tərəf açılır.
Qüllənin ətrafında zeytun yağı presi də daxil olmaqla müxtəlif tikililərin dağıntıları var.
Kilikiyadakı qüllələr
Kilikiyada, xüsusən də Kalikadnos (müasir Göksu) və Lamos (müasir Limonlu) çayları arasındakı ərazidə bir çox Ellin və Roma qalaları var. Bunlardan bəziləri sərbəst, bəziləri isə yaşayış məntəqələrinin və ya qalaların bir hissəsi olsa da, hamısının gözətçi qülləsi rolunu oynadığı düşünülür. Qüllələr ərazinin xarici hücumlardan, xüsusən də eramızdan əvvəl II əsrdə bölgənin Selevkilərdən Romanın hakimiyyəti altına keçdiyi dövrdə bölgədə məskunlaşmış piratlardan qorumuşdur. Bu qüllələrin eyni zamanda, ev və anbar kimi də xidmət etdiyi görünür.
Tikililərin alt mərtəbələri qaranlıq idi. Bu səbəbdən, bu hissə taxıl kimi qida məhsullarının saxlanılması üçün və ya ətrafdakılar üçün sığınacaq yeri olaraq istifadə edilmiş ola bilər. Müstəlif qüllələrin bənzər üsluba sahib olması və bir-birindən üç-beş kilometr məsafədə yerləşməsinə görə, onların bir qrup şəklində inşa edildikləri və bəlkə də siqnallardan istifadə edərək bir-birləri ilə əlaqə qurduqları qənaətinə gəlmək olar. Qüllələr ehtimal ki, e.ə. 133-cü ildə Selevki hakimiyyətinin sonu ilə e.ə. 65-də Pompey tərəfindən quldurların məğlub edilməsi və ərazinin eramızın 74-cü ilində Roma əyalətinə çevrilməsi arasında inşa edilmişdir.
NGC 3989
NGC 3989, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə 182.88 sm (72 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Mariya Lyalkova
Mariya Lyalkova (Marie Ljalková; ) — Çexiyalı snayper, Böyük Vətən müharibəsinin iştirakçısı. Polkovnik.
Bioqrafiyası
3 dekabr 1920-ci ildə Polşanın Qorodenka şəhərində (indi İvano-Frankovsk vilayəti) Volın çexlərinin ailəsində anadan olmuşdur. 12 yaşında valideynlərini itirir və xalası onu yanına aparır. Daha sonra Mariya, texniki məktəbdə oxuduğu Stanislavova (indiki İvano-Frankovsk) köçür. Almanların SSRİ-yə hücumundan sonra Qırmızı Ordunun 1-ci Çexoslovakiya piyada taborunun qurulduğu Orenburq vilayətində yerləşən Buzuluk şəhərinə təxliyə edilir. 1 mart 1942-ci ildə tibb kurslarını və ilk hərbi hazırlığı bitirdikdən sonra bu bölmənin sıralarına qəbul edilir. Sonra snayper kurslarına gedir.
İlk döyüşü 1943-cü ilin martında Sokolovoda baş verir. Bu döyüşdə öz SVT-40 tüfəngindən Lyalkova beş alman əsgərini (bir pulemyotçu da daxil olmaqla) öldürür. Yalnız gecə buzda donmuş halda Çexoslovakiya əsgərləri tərəfindən tapılır. Mariya eyni zamanda, ən azı 30 alman əsgər və zabitini öldürdüyü Sol Sahil və Sağ Sahil Ukraynanın azad edilməsi üçün döyüşlərdə iştirak edir. 1-ci Çexoslovakiya tank taborunun baş tibb bacısı olaraq Çexoslovakiyanın qurtuluş döyüşlərində iştirak edir. Şərqi Karpat əməliyyatı zamanı (1944 sentyabr) Dukel keçidindəki döyüşlərdə bir top mərmisinin partlaması onurğasını qırır. Yarım santimetrlik qırıntı başın zədələyir, lakin Mariya sağ qalmağı bacarır.
Müharibədən sonra Mixail Lyalkovla evlənir. Sonradan Çexoslovakiyaya gedir və soyadını dəyişdirərək Vaçlav Lastovetski ilə evlənir. Polkovnik Lyalkova Praqa və Olomoutsdakı hərbi xəstəxanalarda işləyir, daha sonra Brnoda yaşayır. 1960-cı illərin əvvəllərindən 1990-cı illərin sonuna qədər Brno şəhərində bir turist bələdçisi olaraq çalışır, rus dilini mükəmməl bilməsi sayəsində keçmiş ittifaq ölkələrindən gələn turistlər üçün ən arzuolunan bələdçi olur. Çexoslovakiya Legionerlər Cəmiyyətinin (İkinci Dünya Müharibəsi Veteranları Cəmiyyətinin) üzvü olmuşdur. Cənubi Moraviyada bir sıra idman, mədəni və ictimai tədbirlərə himayədarlıq etmiş, məktəblərdə mühazirələr oxumuşdur.
Böyük Vətən müharibəsindəki göstəricilərinə görə Qırmızı Ulduz ordeni ilə təltif edilmiş və Çexoslovakiya hərbi xaçına da layiq görülmüşdür. 28 oktyabr 2010-cu ildə Çex Respublikasına xüsusi xidmətlərinə görə II dərəcəli Ağ Aslan Ordeninə layiq görülür.
7 noyabr 2011 tarixində Brnoda dünyasını dəyişir. Ölümünü Çex Legionerləri Cəmiyyətinin rəhbəri Milan Rzepka elan edir.
Mükafatları
Sovet dövlət mükafatları:
Çexoslovakiya dövlət mükafatları:
Çexslovakiya Hərbi xaçı;
Ağ Aslan ordeni (Çexiya, 2010);
Sokolov xatirə medalı (1948).
Metafizika (jurnal)
"Metafizika" — Azərbaycan Respublikasında çap olunan beynəlxalq fəlsəfi və fənlərarası araşdırmalar jurnalı. Azərbaycan və dünya fəlsəfəsi, tarixi, mədəniyyəti, ədəbiyyatı, incəsənəti və sair elm sahələri ilə bağlı elmi məqalələr oxuculara təqdim edir.
Çap və yayım
"Metafizika" beynəlxalq fəlsəfi və fənlərarası araşdırmalar junalı abunə və pərakəndə satış vasitəsilə yayılır.
"Aşıq Ələsgər – 200" yubiley medalı
"Aşıq Ələsgər – 200" yubiley medalı — Azərbaycan aşıq poeziyasının inkişafında xüsusi xidməti olan və aşıq poeziyasında uğurlar qazanmış, habelə Azərbaycan aşıq poeziyasının inkişafında, tanıdılmasında xüsusi xidmətlərə görə təltif ediləcək medal.
Təsviri
Medal diametri 40 mm olan, latundan tökülmüş və qızıl suyuna çəkilmiş dairəvi lövhədən ibarətdir.
Medalın ön tərəfində üç dairə əks olunmuşdur. Birinci dairə boyu Azərbaycanın buta ornamenti əks olunmuşdur. İkinci dairədə yuxarı qövs boyunca "Aşıq Ələsgər", aşağı qövs boyunca "200" sözləri yazılmışdır. Üçüncü dairədə Aşıq Ələsgərin, Göyçə gölünün, Ağrı dağının və günəşin təsviri həkk olunmuşdur. Medalın ön tərəfindəki yazılar və təsvirlər qabarıqdır.
Medalın arxa tərəfində iki dairə əks olunmuşdur. Birinci dairədə yuxarı qövs boyunca ""Dədə Ələsgər Ocağı" İctimai Birliyi", aşağı qövs boyunca "2021" sözləri yazılmışdır. İkinci dairənin üzərində səkkizguşəli ulduz, üst hissəsində dəryadan doğan günəş, alt hissəsində "Aşıq Ələsgər" sözləri, ondan aşağıda "1821–1926" rəqəmləri, və ondan aşağıda saz təsviri göstərilmişdir. Medalın arxa tərəfindəki yazılar və təsvirlər qabarıqdır.
Təltifin şərt və tələbləri
"Aşıq Ələsgər 200" yubiley medalı ilə Azərbaycan aşıq poeziyasının inkişafında xüsusi xidməti olan və aşıq poeziyasında uğurlar qazanmış, habelə Azərbaycan aşıq poeziyasının inkişafında, tanıdılmasında fəal iştirak edən şəxslər təltif edilirlər. Aşıq Ələsgər adına Qızıl medal və onun diplomu "Dədə Ələsgər Ocağı" İctimai Birliyinin İdarə Heyətinin qərarı ilə, birliyin sədri tərəfindən təqdim olunur.
Metafəlsəfə
Metafəlsəfə, bəzən fəlsəfənin fəlsəfəsi adlanılan, fəlsəfənin məqsədlərini, metodlarını və sərhədlərini öyrənən elmdir. Fəlsəfə elminin əsası mövcudluğun təbiəti, cisimlərin varlığı və biliyin mümkünlüyü kimi mövzuların sorğulanmasından ibarətdir. Lakin metafəlsəfə fəlsəfənin özünün nə olduğunu araşdıraraq onun təbiətdəki zərurətini, nə kimi suallar verib nə kimi cavablar almalı olduğunu və bu cavablarla nail olunacaqları araşdırır. Bəziləri metafəlsəfəni fəlsəfəyə giriş və hazırlıq olaraq, bəziləri isə onu fəlsəfənin özünün bir parçası olaraq görür.
Fəlsəfənin əksər istiqamətlərinin də öz metafəlsəfə bölmələri var, məsəl üçün: meta-estetika, meta-epistemologiya, meta-etika və metafizika.
Metafəlsəfə anlayışı və ona olan maraq XX əsrdən etibarən geniş yayılmağa başlasa da, bu elmin fəlsəfə elmi qədər qədim olduğu düşünülür. Platon, Aristotel kimi filosofların işlərində də metafəlsəfə öz əksini tapmışdır.
= Terminologiya = Metafəlsəfə termininin ən qədim istifadəsi fransız dilində, Jorj Klemansonun Au soir de la pensée kitabında müşahidə olunub. Polşa əsilli amerikan filosof və yazıçı Moris Leyzerovitz isə ingilis dilində 'metaphilosophy' sözünü ilk dəfə 1940-cı ildə kəşf etdiyini və 1942-ci ildə çap etdiyini iddia etmişdir. Leyzerovitz, metafəlsəfəni 'fəlsəfənin təbiətinin araşdırılması' kimi qələmə almışdır.
Qışlaq-i Hacısamid (Germi)
Qışlaq-i Hacısamid — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 55 nəfər yaşayır (11 ailə).
Yurd
right|thumb|300x300px| "Vətən". Müəllif: [[Apollinari Vasnetsov. 1886-cı il.]] Yurd — bir şəxsin doğulduğu, əslən gəldiyi yer, vətəni, vətəndaşı olduğu ölkə, həmçinin fərd ilə cəmiyyət arasında, vətəndaş ilə dövlət arasında, şəxsiyyət ilə mərkəzləşdirilmiş ideoloji sistem arasında münasibətlər modeli.
Etimologiyası
"Yurd" sözü qədim türk mənşəlidir. Sevan Nişanyana görə, bu söz qədim türkcədə "ur-" feilindən "+ut" şəkilçisi ilə törəmiş ola bilər, lakin bu dəqiq deyil. Sözün ilkin mənası "çadır" və "oba", həmçinin "məskən" demək idi.
İkinci yurd
"İkinci yurd" bir şəxsə sığınacaq verən, doğma olmuş yerdir. .
Əgər bir insan yaşadığı ölkəni dəyişirsə, bu milli quruluşun mədəniyyətinə yiyələnirsə və yeni ölkəyə intuitiv şüurlu bağlılıq inkişaf etdirərsə, yeni yaşayış ölkəsi onun üçün "yeni yurd" ola bilər.
Yurdun təsviri
Təbii və insan yaradıcılığı ilə yaradılmış yurd təsvirləri onun kimliyinin şüurlu və şüursuz dərkini formalaşdırır, ona münasibəti əvvəlcədən müəyyən edir. İncəsənətdə yaradılmış yurd obrazları kimliyin ona aid olduğunu hiss etməyə imkan yaradır. Yurd obrazları da dövlət ideologiyası sistemində şüurlu quruculuğun nəticəsi ola bilər.
Teti
Teti — Köhnə Padşahlıqnın VI sülalənin ilk hökmdarı.Təxminən e.ə 2347-2337 illər aralığında hökmdarlıq etmişdir.
Sülalə
Teti, kralın anası Seşeşet in oğludur.
Zmeyskaya
Zmeyskaya (Oset. Zmeykæ) kəndi Şimali Osetiya Respublikasının Kirov bölgəsində yerləşir. Tərkibində yeganə qəsəbə kimi "Zmeyski kənd qəsəbəsi" bələdiyyəni təşkil edir.
Coğrafiya
Kənd Kirov rayonunun mərkəzi hissəsində, Terek çayının sol sahilində yerləşir. Bölgə mərkəzindən 2 km qərbdə - Elxotovo və Vladiqafqazdan 50 km şimal-şərqdə yerləşir. Federal magistral yol - Qafqaz M 29 - kəndin cənub hissəsindən keçir.
Kənd yaşayış məntəqəsinin sahəsi 78.62 km². Ərazinin böyük hissəsi kəndin şimalında yerləşən kənd təsərrüfatı üçün istifadə olunur.
Qəsəbə torpaqları ilə həmsərhəddir: şərqdə Elxot, cənub-qərbdə İran və şimal-qərbdə Stavd-Durt.
Kənd respublikanın dağətəyi zonasında yerləşir. Kənd yaşayış məntəqəsinin orta hündürlüyü dəniz səviyyəsindən 303 metr yüksəkdir. Mütləq yüksəkliklər kənd yaşayış məntəqəsinin cənubunda 700 metrə çatır. Kənd Kabardino-Sunjenski silsiləsinin şimal ətəyində yerləşir.
İqlimi mülayimdir. Orta illik temperatur + 10 °C-dir. Ən soyuq ayın (yanvar) orta temperaturu -5 °C, ən isti ay (iyul) + 24 ° S-dir. Qış, yüngül şaxta ilə nisbətən mülayimdir və dekabr ayının ortalarında baş verir. Bir ildə orta yağıntının miqdarı təxminən 700 mm-dir. İlin ən yağışlı ayları may və iyun aylarıdır. Şərqdə küləklər üstünlük təşkil edir.
Tarix
1820-ci illərdə Rusiya hökuməti Gürcüstan Hərbi Magistralını qorumaq üçün Mozdokdan Vladiqafqaza qədər mövcud xətti əvəz etmək üçün Terek çayının sol sahilində istehkamlarla Yekatorinoqradskayadan Vladiqafqaza qədər bir müdafiə xəttinin çəkilməsi üçün radikal tədbirlər gördü. Beləliklə, bir sıra kəndlər - Prişibskaya, Kotlyarevskaya, Aleksandrovskaya, Uruxskaya, Nikolayev, Ardon və Arxonskaya quruldu.
1838-ci ildə, bu xəttdə, Teruxdakı Urux çayının axdığı ərazidə Uruxskaya kəndi quruldu. Kənd əvvəlcə 2-ci kiçik rus alayının kazakları tərəfindən məskunlaşmışdı, lakin ərazisi keçilməz idi və tamamilə sıx meşə ilə örtüldü, bu da malyariyadan əziyyət çəkməyə başlayan kazakların şikayətinə səbəb oldu. Bundan əlavə kəndlər daim kabardinlər tərəfindən mühasirəyə alındı, öz torpaqlarında hərbi istehkamların inşasından məmnun deyildilər.
1848-ci ildə İmam Şamil Kabardaya köçdü və üsyankar kabardinlərin köməyi ilə bir neçə dəfə Tereki keçdi və kəndlərə və hərbi istehkamlara hücum etdi.
Qafqazdakı Rusiya hərbi idarəsi Uruxskaya kəndinin sakinlərini Elxot qapısının girişindəki strateji əhəmiyyətli bir yerə köçürmək qərarına gəldi.
Rus hərbi istehkamlarını tez-tez boşaltması və İmam Şamil tərəfindən hərbi əməliyyatlara kömək etdiyi üçün Tatartup vadisindəki torpaqlara sahib olan Kabardiya şahzadəsi Anzorov Maqomed-Mirzə, bir neçə kampaniya nəticəsində Çeçenistana qovuldu və torpaqları Qafqazdakı Rusiya qubernatorluğunun istifadəsinə verildi.
Uruxskaya kəndinin sakinləri yeni bir yerə köçdükdə, onların qurduğu yeni kənd Zmeyskaya adlandırıldı, çünki bu yerdə Terekə axan çay ilan əyilməsinə bənzəyirdi.
Böyük Vətən Müharibəsi illərində, 1942-ci ilin dekabrında Qafqaz uğrunda döyüş zamanı kəndin yaxınlığında ən vacib və şiddətli döyüşlərdən biri baş vermiş, burada Alman qoşunları Elxot qapısının girişində dayandırılmış və geri qatarılmışdır. Qafqazın nasistlərdən azad edilməsinə başlandı.
İndi kəndin yaxınlığında arxeoloji qazıntılar aparılır, burada Qafqaz federal magistral yolunun genişləndirilməsi zamanı tapılan məzarlıqlar və qədim qəbristanlıqlar araşdırılır. Bundan əlavə, kəndin yaxınlığında müxtəlif mədəniyyətlərə, xüsusən də sonradan onları əvəz edən İskiy-Alanyan və Kabardaya aid bir çox fərqli kurqanlar var.
Əhali
2010-cu il Ümumrusiya Əhali siyahıyaalmasına görə əhalinin milli tərkibini 86,6 % osetinlər, 11,4 % ruslar və digərləri təşkil edir.
İqtisadiyyat
Kəndin iqtisadiyyatının əsasını kənd təsərrüfatı, xüsusilə bitkiçilik təşkil edir. Əvvəllər Şimali Osetiyadakı ən böyük kərpic zavodu kənddə işləyirdi, indi də çökmüş və tərk edilmişdi.
The Empty Box and Zeroth Maria
The Empty Box and Zeroth Maria, Yaponiyada tanınan adı ilə və ya qısaca  — Tetsuonun rəssamlığı ilə Eyci Mikaqe tərəfindən yazılmış ranobe seriyası. 10 yanvar 2009-cu ildən 10 iyun 2015-ci ilə kimi ASCII Media Works nəşriyyatı tərəfindən 7 cildi buraxılmışdır. Polşada Waneko, Şimali Amerikada Yen Press nəşriyyatı tərəfindən lisenziyalaşdırılmışdır.
Məzmun
Kazuki Hoşino adi lisey tələbəsidir. Normal gündəlik həyat tərzi keçirir, dostları ilə əylənir. Lakin məktəb ilinin başa çatmasına bir gün qalmış – 2 martda onun sinfinə Aya Otonaşi adlı gözəl qızın gələcəyi məlum olur. Otonaşi sinfə daxil olar-olmaz üzünü Kazukiyə çevirərək bu sözləri deyir:
"Mən səni məğlub etməyə gəlmişəm. Bu mənim 13.118-ci məktəb transferimdir və mənim belə bu qədər təkrardan sonra narahat olmamam əldə deyil. Buna görə də dəyişiklik olsun deyə bu dəfə müharibə elan edirəm".
Bu başqarışdırıcı sözlərdən sonra Kazukinin həyatı tamamilə dəyişir. O, Otonaşinin əsl adının Mariya olduğunu, "qutular" adlandıran müəmmalı cihazların mövcudluğunu, Mariyanın günü minlərlə dəfə təkrarlamasının (Mariya bu hadisəni "Rədd edən sinif" adlandırır) səbəbkarının özünün olduğunu öyrənir.
Ranobe
Ranobe seriyası Tetsuonun rəssamlığı ilə Mikaqe Eyci tərəfindən yazılmışdır. ASCII Media Works nəşriyyatı 10 yanvar 2009-cu ildən 10 iyun 2015-ci ilə kimi ranobe seriyasının 7 cildini buraxmışdır. Polşada isə Waneko nəşriyyatı tərəfindən 5 fevral 2016-cı ildə nəşr olunmağa başlamış və 6 oktyabr 2016-cı ilə kimi 5 cildi buraxılmışdır. Şimali Amerikada isə Yen Press ranobeni lisenziyalaşdırılmışdır.
Limonlu çayı
Limonlu çayı ( Lamos; ) və ya Gökler çayı ― qədim Kilikyada, müasir Türkiyənin Mersin ilində çay.
Çay Tavr dağlarındakı Yüğlük dağından başlayır və Ərdəmli ilçəsindəki Limonlu (qədim Antakiya Lamotis) qəsəbəsi ərazisində Aralıq dənizinə tökülənə qədər dərin dərəsi boyu cənub-qərb istiqamətində axır. Hövzəsinin təxminən yarısında qərbdən qol olaraq Susama çayını qəbul edir.
Tarix
Çayın qədim adı Lamos (:, al-Lāmis) olmuşdur. Çay qərbdən Dağlıq Klikiya (Kilikia Traxeya) ilə şərqdən Düzənlik Kilikiya (Kilikia Pedias) arasındakı sərhədi təşkil etmişdir. Çayın mənsəbindəki Antakya Lamotis və ya əvvəlki adı ilə Lamos əvvəllər ətraf regionun, Lamotisin paytaxtı olmuşdur. Daha sonralar imperatorluğun Kleysoura olaraq tanınan sərhəd bölgəsinin bir hissəsi olan Seleukiya (Silifke) Bizansın şərq sərhədini təşkil etdmişdir. Beləliklə, çay imperatorluğun İslam xilafəti ilə sərhədinin bir hissəsini təşkil edirdi. 9–10-cu əsrlərdə çay bir neçə Ərəb-Bizans əsir mübadiləsinin yeri idi. Bu mübadilənin birincisi 797 və ya 805-ci illərdə xəlifə Harun ər-Rəşid və Bizans İmparatoru I Nikeforun dövründə olmuşdur. Mübadilədə on iki gün ərzində 3 700 ərəb məhbus sərbəst buraxılmışdır. Son məhbus mübadiləsi 946-cı ildə VII Konstantin və Əl-Mutinin dövründə baş vermişdir. 2 482 müsəlman kişi və qadın sərbəst buraxılmış, 230 nəfər isə əsirlikdə saxlanılmışdı. Sonralar bu proses sərhəd irəlilədikcə Bizansa aid olan başqa yerlərdə həyata keçirilməyə başlamışdır.
Hüseyn Dadaşzadə
Hüseyn Zülfüqar oğlu Dadaşzadə (27 may 1996; Kəndoba, Ağsu, Azərbaycan — 5 noyabr 2020; Şuşa, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələri'nin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Hüseyn Dadaşzadə 1996-cı ildə Ağsuda anadan olub. Ağsu şəhər A.Nadirov adına 1 saylı məktəb-liseyi bitirdikdən sonra 2015-ci ildə hərbi xidmətə gedib. 2016-cı ildə Aprel döyüşlərinin iştirakçısı olub.
Hərbi xidmətləri
2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Hüseyn Dadaşzadə Füzuli, Cəbrayıl, Hadrut, Qubadlı, Şuşa döyüşlərində savaşıb. 5, oktyabr 2020-ci il tarixində Daşaltı kəndinin azad edilməsi uğrunda gedən hərbi əməliyyat zamanı qəhrəmancasına döyüşərək şəhid olub. Ağsu Şəhidlər Xiyabanın'da torpağa tapşırılıb.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı verilmiş tapşırıqları şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Hüseyn Dadaşzadə ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Qubadlı rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Hüseyn Dadaşzadə ölümündən sonra "Qubadlının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
NGC 5166
NGC 5166, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Tazılar bürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.