cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Əli Əmirli
Yaradıcılığı
Əli Əmirli 1971–ci ildən ədəbi yaradıcılıqla məşğul olur. Bu illər ərzində onun onlarla hekayəsi, povest və romanları dövri mətbuatda, o cümlədən "Azərbaycan", "Ulduz", "Literaturnıy Azerbaydjan" jurnallarında dərc edilmişdir. "İldırımötürən", "Axirətdən qabaq gəzinti", "Haram", "Meydan", "Sonalar gölü", "Bir il", "Ərizə", "Tapança", "Ölü doğan şəhər" kimi roman və povestlərin və iyirmidən yuxarı hekayənin müəllifidir. 1990-cı ildən başlayaraq dramaturji yaradıcılıqla məşğuldur. Pyesləri Azərbaycanın əksər teatrlarında, o cümlədən Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrında, Dövlət Musiqili Komediya Teatrında, Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrında, Dövlət Gənclər Teatrında, habelə Sumqayıt, Gəncə, Şəki, Lənkəran, Qazax, İrəvan, Mingəçevir, Qusar dövlət teatrlarında tamaşaya qoyulmuşdur. "Onun iki qabırğası" komediyası Tbilisidə, "Varlı qadın" pyesi isə Tacikistanda V.Mayakovski adına Dövlət Rus Dram Teatrında (rus dilində) və Vohidov adına Tacikstan Dövlət Gənclər Teatrında tacik dilində tamaşaya hazırlanmışdır. Vohidov teatrının tacik dilində hazırlanmış tamaşası Almaatada keçirilmiş Yaxın Şərq ölkələrinin ll Beynəlxalq Teatr festivalında iki nominasiya üzrə mükafata və qızıl medala layiq görülmüşdür. Elə həmin festivalda digər teatrların diqqətini cəlb edən "Varlı qadın" 2009-cu ildə Qırğızıstanın paytaxtında A.Umuraliyev adına Bişkek şəhər dram teatrında rus və qırğız dillərində tamaşaya qoyulmuşdur. Həmin əsər üzərində Qazaxıstanın yeni paytaxtı Astanada M.Qorki adına Rus Dövlət Dram Teatrında tamaşa hazırlanır. Dramaturqun əsərləri rus, türk, tacik, qazax, qırğız və sair dillərə tərcümə olunmuşdur. 1993-cü ildə yazdığı "Bala bəla sözündəndir?" komediyası əsasında çəkilmiş "Bala – başabəla" televiziya tamaşası (1995-ci il) Azərbaycan televiziyası (AzTV) və ölkənin digər televiziya kanalları ilə dəfələrlə nümayiş etdirilmiş və böyük populyarlıq qazanmışdır.
Pyeslər
26.İki aktrisa üçün baş rol 27. Nuri-didə Ceyhun (2018) 28. Gözəllik imperiyası (2014) 29. Kastinq və ya premyera (2012) 30. Sehirli alma (2017) 31. Hacı Murad (eyni adlı əsərin səhnələşdirilməsi, 2014) 32. Zalamca (eyni adlı əsərin motivləri əsasında dram, 2015) 33. Ah, bu uzun sevda yolu (2018) 34. Pərdəsiz (2020) 35. Mələk əmi (novella, monopyes, 2020)
NGC 440
NGC 440 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Tukan bürcü istiqamətində yerləşir. Sbc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Aşıq Əbülfəz Şahtaxtılı
Aşıq Əbülfəz Şahtaxtılı (Kəngərli) — Naxçıvan aşığı.
Aşığın həyat və yaradıcılığı
Çağdaş Naxçıvan aşıqlarından olan Aşıq Əbülfəz Şahtaxtılı (Kəngərli) 1944-cü il oktyabrın 9-da Naxçıvanın Şahtaxtı kəndində anadan olmuş, orta təhsilini həmin kənddə almışdır. 13-14 yaşlarından aşıqlıq sənətinə həvəs göstərdiyi üçün Xəlilli kəndinin tanınmış aşıqlarından olan Aşıq Bayraməlinin yanında şəyirdlik etmiş və aşıqlıq sənətini ondan öyrənmişdir. Bu sənətin sirlərini mənimsəyən Əbülfəz bir müddətdən sonra özü də Naxçıvanda istedadlı aşıq kimi tanınmış, el məclislərində iştirak etmişdir.
Aşıq Əbülfəzin özünün söylədiyinə görə o, bir müddət Şərur mədəniyyət evində aşıq kimi çalışmış, 1973-cü ildən 1985-ci ilədək Şahtaxtı mədəniyyət evinin müdiri vəzifəsində işləmişdir. Sonralar Qarabağlar kəndinə köçmüş və bir müddət orada yaşamışdır. Daha sonra o, Qazaxıstana getmiş və bir müddət orada Çimkənd vilayətinin Karnilovka kəndində yaşamışdır. Hazırda Bakı şəhərində yaşayır.
1979-cu ildə Şəmkirdə keçirilən aşıqlar qurultayında iştirak edən Aşıq Əbülfəz bu qurultayda keçirilən müsabiqədə ikinci yerə layiq görülmüşdür. Aşıq Əbülfəz xalq arasında istedadlı aşıq kimi tanındığı üçün Azərbaycanda keçirilən bir sıra tədbirlərə, aşıqların yubileylərinə dəvətlər almışdır. O, Aşıq Alının 180 illik yubileyində, Aşıq Ələsgərin 150 illik yubileyində iştirak etmiş, məhsul bayramlarında və bir sıra dövlət tədbirlərində istedadlı aşıq kimi çıxışlar edib alqışlanmışdır.
Aşıq Əbülfəz Naxçıvan aşıq mühiti ilə yaxından bağlı olmuşdur. O, Naxçıvanda Xəlilli kəndinin aşığı olan Aşıq Bayraməlidən aşıqlıq sənətini öyrəndikdən sonra Naxçıvanda Aşıq Qulu, Aşıq Fətullah, Aşıq Sultan, Aşıq Həsən, Aşıq Mirzalı, Aşıq Əli Şəhriyarlı, Aşıq İbrahim, Cəhri kəndinin aşıqlarından Aşıq Südeyib, Aşıq Qulu, Şahbuz aşıq və şairlərindən Sərraf Qasım, Aşıq Fərrux, Aşıq Hidayət, Nəzərəbaddan Aşıq Kərim, Aşıq Məhəmmədəli, Sədərəkdən Aşıq Yusif, Xokdan Aşıq Ələsgər, və Qafar kimi xalq aşıq və el şairləri ilə dostluq etmişdir.
Deyişmələri
Naxçıvanın çağdaş aparıcı aşıq və şair nümayəndələrindən olan Sərraf Qasım da Aşıq Əbülfəzlə yaxından dostluq etmiş, onlar arasında çox sıx yaradıcılıq əlaqələri olmuşdur. Aşıq Əbülfəzin ədəbi irsi içərisində onun Sərraf Qasımla dostluğunu və yaradıcılıq əlaqələrini təsdiq edən deyişmə və şeirləri də vardır. Aşıq Əbülfəzlə Sərraf Qasımın aşağıdakı deyişməsi didaktik-əxlaqi mahiyyətdədir, həm də tərbiyəvi-əxlaqi, millilik, azadlıq və vətənsevərlik baxımından çox dəyərlidir. Dastansayağı üslubda verilən deyişmədə hər iki aşıq-şair özlərinin mərdanəlik, dostluq, vəfadarlıq, əliaçıqlıq, təkəbbürlülük, acgözlülük, sadəlik, səxavətlilik haqqındakı nəsihətamiz fikirlərini ifadə edirlər. Deyişmənin seçilmiş hissələrini təqdim edirik: Sərraf Qasım: Gülüstan eşqiylə gül açarsa mərd, Mərdana beşikdə dil açarsa mərd, Dar gündə mərd dosta əl açarsa mərd, Əsirgəməz çoxa-aza gələndə.
Aşıq Əbülfəz: Mərd dost mərd evinə gələndə neylər? Haqqın kitabını tilavət eylər. Heç namərd söyləməz, ancaq mərd söylər, Əsirgəməz doğru sözə gələndə.
Sərraf Qasım: İnsan var heç ölməz, yaşayar adı, O kəs sevindirər qohumu, yadı. Sanıram ki, mənim üçün dünyadı, Səxavət görünüb gözə gələndə.
Aşıq Əbülfəz: Sadə gəzib, mən özümü öymədim, Bir kimsənin xatirinə dəymədim. Yetim incitmədim, yoxsul döymədim Çörəyə gələndə, duza gələndə.
Sərraf Qasım: Əgər ki, qarşına çıxsa yüksəklik, Dosta lazımdırsa, eylə köməklik. İgid tək olmasın, yamandır təklik, Yoxuşa gələndə, düzə gələndə.
Aşıq Əbülfəz: Bir məclisdə namərd olsa, qəsd olar, Yeyr-içər, acgözlükdən məst olar. Düşmən də süfrədə gəlib dost olar, Kabab ocaq üstə közə gələndə.
Sərraf Qasım: Sərraf Qasım deyər bir mərdlə bir mərd Qoymasın ortaya müxənnət, namərd. Qoy dostlar hər zaman eyləsin ülfət, Utanmasın üzbəüzə gələndə.
Aşıq Əbülfəz: Aşıq Əbülfəzəm, ay ağa, sən bil, Coşdur “Kərəmi”ni, şad eylə bir dil. Sənətkar sənətin qoy bilsin kamil, Utanmasın mizrab saza gələndə.
Şeirləri
Aşıq Əbülfəzin aşıq şeri janrlarında bir çox mövzuları əhatə edən şeirləri var. Aşığın aşağıdakı şeirində onun vətənə məhəbbəti və erməni daşnaqlarına nifrəti onun ifadə olunur. Bu qoşmasında Aşıq Əbülfəz özünü vətən və el aşığı kimi təqdim edir. Torpaqlarımızın azad olunması uğrunda canlarını qurban verib həlak olan şəhidlərimizin faciəsindən doğan milli kədər Aşıq Əbülfəzi qocaltmış, bu münasibətlə də aşıq özünün aşağıdakı şeirini qələmə almışdır: Vətən aşiqiyəm, el aşığıyam, Neynirsən soruşub yaşımı mənim. Şəhidlər məzarı qocaltdı məni, Bax, onlar ağartdı saçımı mənim, Neynirsən soruşub yaşımı mənim.
Yadıma düşəndə nənə laylası Çıxmaz yaddan anaların naləsi. Qalmayıb saçımın bircə qarası, Bax, bunlar ağartdı saçımı mənim, Neynirsən soruşub yaşımı mənim.
Əbülfəz, sözlərin var nəsihətli, Rəhmət qazanarsan, o kifayətdi. Eldə ağır dolan, qədir-qiymətdi, Sözlərin dillərdə gəzəcək bir gün. Aşıq Əbülfəzin aşiqanə-məhəbbət mövzusunda qələmə aldığı gəraylı və qoşmaları onun müasirləri olan Naxçıvan aşıqları ilə müqayisədə dil baxımından çox sadədir. Aşıq Əbülfəz bu istiqamətdə qələmə aldığı şeirlərini aydın, sadə və xəlqi üslubda təqdim edir: Ay nazlı qız, belə süzgün baxma sən, Alırsan canımı elə baxanda. Qəmzəlisən, demirəm ki, naz etmə, Alırsan canımı belə baxanda. Gözümün önündən ötdükcə hər an, Yolumdan çıxarıb edirsən candan. Necə üz döndərim səntək canandan? Alırsan canımı elə baxanda.
Elə bil ki, yaydı, çəkilib qaşın, Kənardan baxanda aldadır yaşın. Aşıq Əbülfəzin gəl alma huşun, Alırsan canımı elə baxanda.
Haqqında yazılanlar
Naxçıvanın qadın aşıqlarından və saz müəllimələrindən biri olan Sərraf Qasımın qızı Göycə müəllimə Aşıq Əbülfəzin aşıqlıq sənətini yüksək qiymətləndirmiş və ona “Ay ustad” rədifli gəraylı yazmışdır. Bu gəraylıda Aşıq Əbülfəz ehtirama layiq bir el sənətkarı və ağsaqqal aşıq kimi təqdim olunmuşdur: Göycəyəm, Allah bəndəsi, Kəsilməz heç haqqın səsi. Bəs sənə hörmət əvəzi Hörmət gördüm mən, ay üstad.
Dedin soruşma yaşımı, Soruşmaram mən yaşını. Ağarmış gördüm başını, Bil, dərd gördüm mən, ay ustad. Gəraylıda Göycə xanım Aşıq Əbülfəzi istedadlı el sənətkarı kimi səciyyələndirir və onu Azərbaycanın Aşıq Alı, Aşıq Şəmkir və Aşıq Ələsgər kimi xalq aşıqları sırasına daxil edərək dürr kəlməli hər sözündə hikmət olduğunu söyləyir, aşığı cürət, hünər və qüdrət sahibi kimi təqdim edir: Nəzər salanda üzünə, Alı, Şəmşir öz-özünə, Ələsgər gəldi gözümə, Xilqət gördüm mən, ay ustad.
Şahid olmusan özün də, Şirinliyi var duzun da. Dürr kəlməli hər sözündə Hikmət gördüm mən, ay ustad.
Şairlik təbi var məndə, Yazıram yeri düşəndə. Cürət, hünər gördüm səndə, Qüdrət gördüm mən, ay ustad. Bu şeir Aşıq Əbülfəzin çağdaş Naxçıvan aşıq mühitində böyük hörmətə malik olduğunu göstərir.
Cəldiyan (Lahican-i Qərbi dehistanı)
Cəldiyan - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Piranşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan hərbi şəhərciyi.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə məntəqədə 333 nəfər yaşayır (96 ailə).
Aleksandr Yeqorov
Qalın mətn
Aleksandr Yeqorov — Sovet İttifaqı Marşalı.
Şöhrət Həsənov
Şöhrət Usub oğlu Həsənov (23 dekabr 1944, Xocalı rayonu, Azərbaycan SSR, SSRİ – 25 fevral 1992, Xocalı rayonu, Azərbaycan) — "İgidliyə görə" medalı ilə təltif olunmuş Qarabağ müharibəsi şəhidi.
Erkən illəri
Şöhrət Həsənov uzun müddət müxtəlif vəzifələrdə çalışıb. Xocalı soyqırımı baş verən zaman rayon icra hakimiyyəti başçısının birinci müavini olub.
Ölümü
O, 1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə son nəfəsinə və son gülləsinədək vuruşdu. Avtomat silahının darağında olan 30 güllənin hamısı artıq qurtarmışdı. O, insanların sağ-salamat çayı keçməsinə kömək edib, sonra isə erməni snayperinə tuş gəlib, iki ayağından vuruldu. Onu işgəncə verərək öldürüblər. Əvvəlcə sağ qolunu və sağ qıçını kəsiblər, sonra sağ gözünü çıxarıblar və bu cür işgəncələri davam etdirərək onu qətlə yetiriblər.
Bakının Şəhidlər xiyabanında dəfn edilmişdir.
Şəxsi həyatı
Jurnalizmlə məşqul olurdu. O, "Xocalının səsi" qəzetinin nəşr edilməsinə də böyük dəstək göstərirdi və hətta qəzetin adını da seçmişdi.
Karel Fabrisius
Həyatı
Karel Pietersz. Fabrisius 1622-ci ilin fevral ayında Hollandiya Respublikasındakı on yaşlı Bemster polderində yerləşən Midenbeemster kəndində anadan olmuş və həmin ilin 27 fevralında vəftiz edilmişdir. O, bir rəssam və məktəb müəllimi Peter Karelsz-in oğlu idi.Onun iki kiçik qardaşları Barent və Johannes vardı, onlar da rəssam oldu.
Əvvəlcə dülgər kimi çalışdı. 1640-cı illərin əvvəllərində qardaşı Barent ilə birlikdə Amsterdamdakı Rembrandt studiyasında oxudu. 1650-ci illərin əvvəllərində Delft-ə köçdü və 1652-ci ildə Delft rəssamlarının gildiyasına qoşuldu.
Fabrisius, 1654-cü il oktyabrın 12-də şəhərin dörddə bir hissəsini məhv edən Delft silah tüfəng jurnalının partlayışına düşərək, studiyası və bir çox rəsm əsəriylə birlikdə öldü. Yalnız onca rəsm əsəri qalıb. Haubraken'in dediyinə görə, tələbəsi Mattias Spoors və kilsə keşişi Simon Decker birlikdə bir rəsm üzərində işlədikləri üçün onunla birlikdə öldü. Arnold Bonun xatirəsinə yazdığı bir şeirdə o, Karel Faber adlanır.
Yaradıcılıq
Rembrandtın bütün şagirdlərindən Fabrisius öz bədii üslubunu inkişaf etdirən yeganə insan idi. Rembrandtın tələbələrindən yalnız Fabrisius orijinal bir bədii üslub inkişaf etdirə bildi. Xiaroskuro pyesini əsasən qaranlıq fonda ötürməkdə portretlərində mükəmməlliyə nail olan Rembrandtdan fərqli olaraq, Karel Fabrisius, soyuq rənglərdən istifadə edərək kətan üzərindəki cisimlərin işığının və konturlarının ötürülməsinin texniki tərəfinə böyük əhəmiyyət verərək, modeli bir qədər işıqlandırılmış toxumalı fona qoydu.İntibah dövründən ikonoqrafiyaya diqqət çəkərək, Fabrisius rəssamlığın texniki tərəfləri ilə maraqlandı.Parlaq bir rəsm üslubunda forma yaratmaq üçün sərin rəng harmoniyalarından istifadə etdi. "Delft mənzərəsi" ndə (1652) əks olunan mürəkkəb fəza effektləri və səxavətli isladılmış fırça ilə hazırlanmış şirəli bir fırça vurması ("Qızılfinç", 1654) ilə maraqlanmışdır. Bütün bu keyfiyyətlər Delftin ən məşhur rəssamları Vermeer və de Huçun əsərlərində görünür; ehtimal ki, Fabrisiusun onlara güclü təsiri olmuşdur.
Meksikalılar
Meksikalılar Meksika vətəndaşlarıdır. Meksikalılar əsasən ispan dilində danışırlar. ABŞ-də, xüsusən də Texas və Kaliforniyada böyük bir Meksika diasporu var.
NGC 3256B
NGC 3256B, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Yelkən bürcü istiqamətində yerləşir. SBbc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Sinay və Fələstin cəbhəsi
Sinay və Fələstin cəbhəsi (,, ; 28 yanvar 1915-ci il — 30 oktyabr 1918-ci il) — Birinci Dünya müharibəsi zamanı Sinay yarımadasında, Fələstində və Suriyada Antanta orduları (Böyük Britaniya, onun dominyonları və Fransa birlikləri) ilə bir tərəfdə, digər tərəfdə İttifaq dövlətləri (Almaniya imperiyasının dəstəyi ilə Osmanlı imperiyası) arasında döyüş. Osmanlı imperiyasının Birinci Dünya müharibəsinə daxil olmasından sonra Osmanlı rəhbərliyi Süveyş kanalını ələ keçirmək qərarına gəldi. 1915-ci ildə Süveyş uğrunda mübarizə başladı, bu müddətdə İngilis qoşunları türk ordusunun kanalı ələ keçirmək cəhdlərini dəf edə bildilər.
1916-cı ildə və 1917-ci ilin əvvəllərində Sinay kampaniyası davam etdi və bu müddət ərzində İngilis qoşunları Osmanlı ordusunu Fələstinə geri çəkilməyə məcbur edə bildilər. 1917-ci ilin yanvarında Fələstin yürüşü Rəfa yaxınlığındakı döyüşlə başladı.
1917-ci ilin sonunda Qəzza və Beer-Şeva yaxınlığındakı döyüşlərdə ingilislər Osmanlı cəbhəsini yarıb Qüdsü ələ keçirə bildilər. 1918-ci ilin sentyabrında bir illik sakitlikdən sonra İngilis qoşunları türk ordusunun məğlubiyyəti və Fələstinin, eləcə də demək olar ki, bütün Suriyanın Britaniya imperiyasının qoşunları və ərəb üsyançılarının dəstələri tərəfindən ələ keçirilməsi ilə başa çatan hücuma başladılar. Döyüş Mudros müqaviləsinin imzalanmasından bir gün sonra başa çatdı.
Müharibədən sonra Fələstin Britaniyanın mandatılığına keçdi.
Sinay və Fələstin kampaniyası ümumiyyətlə müharibə zamanı tam aydın deyildi və yaxşı başa düşülmürdü. İngiltərədə ictimaiyyət bunu kiçik bir əməliyyat, qiymətli resursların israfı kimi qəbul edilirdi. İctimaiyyətə görə qüvvələr daha çox Qərb Cəbhəsinə sərf olunsa idi yaxşı olardı. Üstəlik Hindistan xalqları da daha çox Mesopotamiya kampaniyası və Bağdadın işğalı ilə maraqlanırdılar. Avstraliyanın ilk rəsmi fotoqrafı olan kapitan Frank Hurley 1917-ci ilin avqustunda Qərb Cəbhəsini ziyarət etdikdən sonra bura gələnə qədər Avstraliyanın bölgədə müharibə müxbiri yox idi. Bölgəyə ilk rəsmi müharibə müxbiri Henri Qullet 1917-ci ilin noyabrında gəldi.
Bu kampaniyanın uzunmüddətli təsiri Fransanın Suriya və Livan, Britaniya imperiyası isə Mesopotamiya və Fələstin üçün mandat qazandığı zaman Osmanlı imperiyasının Parçalanması oldu. Türkiyə Cümhuriyyəti 1923-cü ildə Türkiyə İstiqlaliyyət müharibəsi sonrası Osmanlı imperiyasının süqutundan sonra yarandı. 1932-ci ildə İraq krallığının, 1943-cü ildə Livan Respublikasının, 1948-ci ildə İsrail dövlətinin, 1946-cı ildə Trans-İordaniya Haşimilər Krallığının və Suriya Ərəb Respublikasının yaradılması ilə Avropa mandatları başa çatdı.
Tarixi
1914-cü ilin noyabrında Rusiyaya müharibə elan edən Osmanlı imperiyası dünya müharibəsinə qoşuldu. Osmanlı imperiyası Birinci Dünya müharibəsinə İttifaq dövlətləri tərəfində daxil olduqdan sonra Antanta ölkələri üçün Yaxın Şərqdə vəziyyət kəskin şəkildə mürəkkəbləşdi. Osmanlı imperiyası rəhbərliyi Qafqaz cəbhəsini əsas hesab edirdi. Qafqazda rus qoşunları ilə vuruşmaqla yanaşı, Antanta qoşunlarının Mesopotamiya, Suriya və Fələstinə daxil olmasının qarşısını almaq, həmçinin Britaniya Misirinə məxsus Süveyş kanalını ələ keçirmək nəzərdə tutulurdu.
Osmanlı komandanlığı Süveyş kanalını tutmaq qərarına gəldikdən sonra Sinay yarımadası istiqamətində hücuma keçdi. 1914-cü il noyabrın 18-də türk qoşunları Sinay yarımadasının ərazisini ələ keçirərək, Süveyş kanalını tutmaq niyyəti ilə ona doğru irəliləməyə başladılar.
Tərəflərin qüvvələri
Süveyş kanalını Osmanlı qoşunlarının mümkün hücumlarından qorumaq üçün bölgədə İngilis komandanlığının tabeliyində 10-cu və 11-ci Hindistan piyada diviziyaları, bir süvari briqadası, bir hind dəvə korpusu, 3 Hindistan dağ artilleriya batareyası və bir Misir artilleriya batareyası var idi. Həmçinin Britaniya qoşunları Süveyş kanalında yerləşən gəmilərin dəstəyinə arxalana bilərdi.
Osmanlı komandanlığı Suriya və Fələstini qorumaq üçün 4-cü Ordunu (komandan Camal Paşa) Aralıq dənizinin şərq sahilinə yerləşdirdi. Süveyş kanalını ələ keçirmək üçün Osmanlı komandanlığı təxminən 25.000 nəfərdən ibarət 25-ci piyada diviziyasını ayırdı.
1915-ci il hərbi əməliyyatları
250px|thumb|left|Süveyş kanalında Osmanlı qoşunları tərəfindən tərk edilmiş pontonlar 250px|thumb|right|1914-cü ildə Qüdsdə alman əsgərləri 1915-ci il yanvarın 26-da Osmanlı qoşunları Sinay yarmadası istiqamətindən Süveyş kanalı üzərinə hücuma keçdi. Onlar kanalı keçməyə cəhd etdilər. Lakin ingilis qoşunları türklərin bütün cəhdlərini dəf edə bildilər. Fevralın 2-də alman hərbi müşaviri, polkovnik Fridrix Freyherr Kress fon Kressenşteyn döyüş əməliyyatları bölgəsinə gəldi. Fevralın 3-də Osmanlı qoşunları yenidən hücuma keçdi. Lakin bu cəhddə uğursuz oldu. Osmanlı qoşunları ən böyük uğuru kanalı keçməyə yaxın olduqları İsmailiyyə bölgəsində əldə etdilər. Süveyş kanalına ilk hücum zamanı osmanlılar 1500-ə yaxın adam (o cümlədən 700-ə yaxın məhbus) itirdilər. İngilis qoşunları 32 nəfəri itirdi (ölü), həmçinin 130-a yaxın adam yaralandı.
Hücumun uğursuzluğu səbəbindən Osmanlı rəhbərliyinin Şimali Afrikada yerli müsəlman əhalisinin Antanta qoşunlarına qarşı “müqəddəs müharibə” başlatmaq planları iflasa uğradı. Süveyş kanalına edilən ilk hücum uğursuzluqla nəticələnəndən sonra Osmanlı qoşunları kanaldan şərqə doğru geri çəkildi. Fridrix Freyherr Kress fon Kressenşteyn Qüdsə getdi və burada Osmanlı qoşunlarına təlim keçmək və kanala ikinci hücum təşkil etmək üçün alman hərbi mütəxəssislərinin Sinay cəbhəsinə gəlməsini gözləmək qərarına gəldi.
Türk qoşunlarının Süveyş kanalına yeni hücum təhlükəsi ingilis komandanlığını Misirdə öz qüvvələrini artırmağa məcbur etdi. Çanaqqala əməliyyatı zamanı Misir ingilis qoşunlarının ən böyük bazası idi və qoşunlar buradan Gelibolu yarımadasına göndərilirdi. Çanaqqala əməliyyatında, Saloniki cəbhəsində fəaliyyət göstərən və Misirdə yerləşən (komandir general Con Maksvel) İngilis qoşunları, general Arçibald Murrayın komandanlığı altında qərargahı Qahirədə olan Aralıq dənizi Ekspedisiya Qüvvələrinə birləşdirildi.
Xaldar (Piranşəhr)
Xaldar - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Piranşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 326 nəfər yaşayır (55 ailə).
Sinay və Fələstin cəbhəsi
1916-cı il hərbi əməliyyatları
Eyni zamanda Osmanlı komandanlığı Süveyş kanalına kiçik hücumlarla məşğul olan bir neçə təxribat dəstələri yaratdı. Çanaqqala əməliyyatı başa çatdıqdan sonra Osmanlı ordusunun baş komandanı Ənvər Paşa Süveyş kanalını ələ keçirmək üçün ikinci hücumun təşkili qərarını verdi. Alman komandanlığı da bu planları dəstəklədi və burada mümkün qədər çox Britaniya qoşununun ilişib qalacağına ümid edirdi. Kanalın ələ keçirilməsi əməliyyatını həyata keçirmək üçün Osmanlı komandanlığı Kress fon Kressenşteynin komandanlığı altında ekspedisiya qüvvələri yaratdı. Onun tərkibinə 3-cü və 14-cü osmanlı piyada diviziyaları, həmçinin Avstriya-Almaniya artilleriya dəstəsi daxil idi. Kanal ərazisindəki İngilis qüvvələri üç (42-ci, 52-ci və 53-cü) piyada diviziyasından, bir süvari briqadasından və bir Anzak süvari diviziyasından ibarət idi. Bundan əlavə, doqquz böyük döyüş gəmisi və bir neçə torpedo gəmisi də quru bölmələrinə dəstək verirdi.
Osmanlı qoşunları Sinay səhrasını keçdi və avqustun əvvəlində İngilislərin Katia və Romanidəki müdafiə mövqelərinə çatdı. Avqustun 3-dən 5-dək türk qoşunları Romani yaxınlığında (Süveyş kanalından 37 km şərqdə) ingilis qoşunlarının mövqelərinə hücum etdi. 52-ci diviziya və Anzak süvari diviziyasının bölmələri Osmanlı qoşunlarının hücumlarını dəf edə bildi. İngilis bölmələri əks hücuma keçərək türklərə xeyli itki yaşatdılar. İngilis süvari birləşmələri tərəfindən təqib edilən Alman-Osmanlı qoşunları avqustun 12-də El Arişə qayıtdılar. Romani yaxınlığındakı döyüş zamanı 300-ə yaxın Britaniya əsgəri öldürüldü və 900-dən çoxu yaralandı. 250px|thumb|right|Avstraliya plyumotçusu Britaniya mənbələri alman-türk qoşunlarının 9 minə yaxın itki verdiyini bildirir. Bunlardan döyüşdə həlak olan 1250 nəfər döyüşdən dərhal sonra dəfn edildi. 4000-ə yaxın əsgər ingilislər tərəfindən əsir götürüldü. 2300 tüfəng, 4 ağır səhra topu, iki səhra xəstəxanası və digər qənimətlər də ələ keçirildi. Osmanlı və alman komandanlıqları ümumi itkilərini 5,500 - 6,000 nəfər olaraq qiymətləndirdi. Romanidəki qələbə Britaniya qoşunlarına İttifaq dövlətləri komandanlığının Süveyş kanalını ələ keçirmək cəhdlərini dəf etməyə imkan verdi. Bu döyüşdən sonra Osmanlı qoşunları kanalı təhdid etməyi dayandırdılar və şərqə doğru geri çəkilməyə başladılar. Dekabrın 28-də ingilislər türk qoşunları tərəfindən tərk edilmiş Əl Arişə daxil oldular. Maqdaba (23 dekabr 1916) və Rafa (9 yanvar 1917) döyüşlərində ingilis qoşunları osmanlıları geri otuzdurdu. Fələstinin cənub sərhədi keçən Qəzzə bölgəsinə yaxınlaşdı.
Süveyş kanalını ələ keçirmək üçün ikinci uğursuz cəhdə baxmayaraq, osmanlı qoşunları Sinay-Fələstin cəbhəsinə xeyli Britaniya qüvvələrinin cəmləşməsinə və onların başqa cəbhələrə göndərilməməsinə səbəb oldu.
1917-ci il hərbi əməliyyatları
250px|thumb|left|Osmanlı süvariləri, 1917-ci il Sinay kampaniyası başa çatdıqdan sonra, 1917-ci ilin əvvəllərində döyüşən tərəflər mövqelərini möhkəmləndirmək, arxa cəbhəni yenidən təşkil etmək və bir-birlərinin mövqelərinə hava hücumları ilə məşğul oldular. Mürreyin komandanlığı altında ingilis qoşunları Süveyş kanalının təhlükəsizliyini təmin etdi və Sinay yarımadasının bütün ərazisinə nəzarətə aldı. Rafada uğurlu döyüşdən sonra Britaniya komandanlığı Osmanlı imperiyasının ərazilərini ələ keçirmək üçün Fələstinə hücum hazırlayıb başlatmağa qərar verdi. Fələstinə hücum barədə qərar qəbul edildikdən sonra Britaniya diplomatları Fransa tərəfi ilə təsir dairələrinin bölüşdürülməsinə dair Says-Piko sazişi adını alan müqavilə bağladılar. Müqavilə Britaniyanın müharibədən sonra Fələstini işğal etmək hüququnu tanıdı, Fransa isə Suriyanı ələ keçirməli idi.
1917-ci ilin mart ayına qədər Osmanlı qoşunları Qəzzədən (Aralıq dənizi sahilində) Beer-Şevaya qədər (şəhərdən 40 km cənub-şərqdə) yeni müdafiə mövqeləri tutdular. Martın 26-da Britaniya qoşunları Qəzza yaxınlığında Osmanlı ordusunun mövqelərinə qarşı hücuma keçdi. Lakin ingilislər Osmanlı müdafiəsini yara bilmədilər. Qəzzəyə ilk hücum zamanı ingilislər 4000-ə yaxın adam itirdi (523 nəfər ölü, 2932 nəfər yaralı və 512 nəfər itkin düşdü və əsir götürüldü). Osmanlı ordusundan 1370 ölü və yaralı olmaqla, 1020 nəfər də itkin düşdü. Alman və Avstriya bölmələrindən 16 nəfər həlak olmuş və yaralanmış, 41 nəfər isə itkin düşmüşdü. 4-cü ordunun komandanı Camal Paşanın məlumatına görə, Osmanlı itkiləri 300-dən çox şəhid, 750 yaralı və 600 itkin olub.
Qəzzəyə edilən ilk uğursuz hücumdan sonra Britaniya ordusu Qəzzədə Osmanlı ordusunun cəbhəsini yarıb keçmək üçün ikinci cəhd etdi. Aprelin 17-19-da Qəzzə uğrunda ikinci döyüş baş verdi. Osmanlı qoşunlarının möhkəmləndirilmiş mövqelərinə açıq ərazilərdə piyadaların səkkiz Mark I tankının dəstəyi ilə hücumu da nəticə vermədi. Antanta qoşunları Qəzzə yaxınlığındakı müdafiəni yenə də yara bilmədilər. Fələstindəki Britaniya ordusunun komandanları Çarlz Dobell və Arçibald Mürrey bu uğursuzluqdan sonra vəzifələrindən azad olundular. İkinci Qəzzə döyüşü zamanı Britaniya ordusu 6444 nəfər itki verdi. İngilislərdən 509 nəfər ölü, 4359 nəfər yaralı və 1534 nəfər itkin var idi ki, onlardan da 272 nəfəri əsir düşmüşdü. Müxtəlif mənbələrə görə, Osmanlı qoşunlarında 82 nəfərdən 402 nəfərə qədər həlak olmuş, 1300 nəfərdən çox yaralı və 240 nəfərdən çox itkin düşmüş. Osmanlı tərəfindən 200 nəfəri əsir götürülmüşdü. 250px|thumb|right|Osmanlı əsgərləri Qəzzə ətrafında Bundan sonra tərəflər Fələstin cəbhəsində qoşunlarını xeyli gücləndirdilər. Osmanlı komandanlığı Alman generalı Erix fon Falkenhaynın ümumi komandanlığı altında İldırım Ordular qrupunu (4-cü Ordu və formalaşan 7-ci və 8-ci Ordular) təşkil etdi. Əlavə qoşunların gətirilməsindən sonra Osmanlı ordusunun Fələstin cəbhəsində cəmi 45.000 piyada, 2180 süvari, 308 silah və 526 pulemyotla səkkiz diviziyası var idi. Britaniya qoşunlarına 7 piyada diviziyasının və Səhra atlı korpusun tərkibində 70-80 min piyada, 350 top və 15 min süvari daxildi. Bundan əlavə, Fransa bölmələri Misir Ekspedisiya Ordusuna qoşuldu. Ümumi komandanlıq general Edmund Allenbiyə tapşırıldı.
1917-ci ilin oktyabrında ingilis komandanlığı Osmanlı imperiyasının başqa bir müdafiə bölgəsinə - Beer-Şevaya zərbə endirmək qərarına gəldi. Hazırlıqları gizli aparılan hücum oktyabrın 31-də güclü artilleriya hazırlığı ilə başladı. İngilis-Fransız donanmasının irəliləyən bölmələrə dəstək verdiyi Qəzza bölgəsinə də daha bir zərbə endirildi. Beer-Şevadakı türk mövqeləri ingilislər tərəfindən tutuldu və ingilis süvariləri Osmanlı qoşunlarının sol cinahını dövrə vuraraq Hebrona gedən yolu tutdular. Noyabrın 6-da Osmanlı cəbhəsi yarıldı və türk qoşunları ümumi geri çəkilməyə başladı. İngilislər səhrada təmin edilməsi vacib olan su çatışmazlığı səbəbindən ilkin uğurunu davam etdirə bilmədilər. Qəzza və Beer-Şeva yaxınlığında Osmanlı cəbhə xəttinin yarılması zamanı tərəflər xeyli itki verdilər. Osmanlı ordusundan təkcə 12 minə yaxın əsir düşdü.
Allenbi qüvvələrini yenidən topladıqdan sonra geri çəkilən Osmanlı birliklərinə hücum etdi. Noyabrın 17-də İngilis qoşunları Yaffanı ələ keçirdilər, həmçinin Osmanlı ordusundan 10.000 əsir və 100-ə yaxın silahı ələ keçirdilər. Sonra ingilis qoşunları 1917-ci il dekabrın 9-da Qüdsə doğru irəliləməyə başladılar. Şəhər uğrunda gedən döyüşlərdə Osmanlı ordusu 1000-ə yaxın şəhid və yaralı itki verdi, 750 nəfər isə ingilislərə əsir düşdü. Qüds uğrunda döyüşlərdə Britaniya ordusunun itkiləri məlum deyil. 1917-ci ilin sonlarında qoşunların yorğunluğu və pis hava şəraiti səbəbindən ingilislərin hücumu dayandırıldı. Fələstin cəbhəsindəki 1917-ci il kampaniyası Fələstinə soxulan və ən mühüm yaşayış məntəqələrini - Yaffa və Qüdsü ələ keçirən Antanta üçün uğurlu oldu.
Bununla belə, Fələstin cəbhəsi Qərb Cəbhəsinə göndərilə bilən xeyli sayda Britaniya qoşununu özünə cəlb etmişdi. Bununla bağlı ingilis hərbi tarixçisi Liddell Hart yazırdı:
1918-ci il hərbi əməliyyatları
250px|thumb|right|General [[Edmund Allenbi Qüdsə daxil olarkən ]] 1918-ci ilin əvvəllərində Fələstin cəbhəsində sakitlik yarandı. İngilis komandanlığı rabitənin yaxşılaşdırılması və dəmir yolunun tikintisi ilə məşğul idi. 1918-ci il yanvarın 21-də Antanta komandanlığı Osmanlı imperiyasını müharibədən çıxarmaq qərarına gəldi. Bunun üçün “osmanlı ordularını məhv etmək və türklərin müqavimətini darmadağın etmək üçün Türkiyəyə qarşı qəti hücuma keçmək” lazım idi. 1918-ci ilin martında alman ordusunun Qərb cəbhəsində başlayan yaz hücumundan sonra ingilislər qoşunların bir hissəsini Fələstindən Fransaya aparmağa məcbur oldular. Nəticədə Antanta qoşunları Yerixon (fevral 1918), As-Salt və Əmman (1918-ci ilin mart-aprel) yaxınlığındakı hərbi əməliyyatları yerli döyüşlərlə məhdudlaşdırmağa məcbur oldular. Almaniyanın Qərb Cəbhəsində yaz hücumu başa çatdıqdan sonra ingilis komandanlığı Fələstində genişmiqyaslı hücum hazırlığına başladı. Yenidən təşkil olunduqdan sonra Misir ekspedisiya ordusu 69.000 nəfərdən, o cümlədən 540 silah və 90 təyyarə ilə 12.000 süvaridən ibarət idi.
Bu zaman Osmanlı imperiyasının 4-cü, 7-ci və 8-ci orduları Aralıq dənizi sahillərindən Ölü dənizin şimal sahilinə qədər və İordan çayından 30–40 km şərqdə cəbhəni təşkil edirdilər. Fələstindəki osmanlı qoşunlarına komandanlığı alman generalı Otto Liman fon Sanders həyata keçirirdi. Osmanlı qoşunlarının şəxsi heyəti 34.000 nəfər, o cümlədən 402 silah və 25 təyyarə ilə 2.000 süvaridın ibarət idi. Osmanlı qoşunları da düşməni sıxışdırmaq, Suriya və Mesopotamiya cəbhəsi üçün təhlükəni aradan qaldırmaq üçün ingilis qoşunlarının mövqelərinə hücum etməyə cəhd edirdi.
Osmanlı qoşunlarına qarşı həlledici hücuma hazırlıq gizli şəkildə aparılırdı. Güclü cinah hücumları cəbhədən keçməli, sonra isə Osmanlı qoşunlarını mühasirəyə almalı idi. Qarşıdan gələn hücumda əsas rolu Yaffada sol cinahda cəmlənmiş süvarilər oynamalı idi. Sağ cinahda Antanta qoşunları Osmanlı imperiyasına qarşı üsyan edən ərəblərin silahlı birləşmələrinə dəstək verirdilər.
Hayfada Britaniya Hindistan Ordusunun süvariləri Osmanlı qoşunlarına qarşı hücumu 1918-ci il sentyabrın 19-da saat 04:30-da güclü artilleriya hazırlığı ilə başladı. Bundan sonra ingilis qoşunlarının piyada bölmələri hücuma keçdi. Günün ortasında Osmanlı mövqeləri 40 km-lik cəbhə boyu yarıldı. Süvarilər ingilislərin uğurunu daha da davam etdirdi. Cəbhənin yarılan hissəsindən hücum edən süvarilər Osmanlı cəbhəsinin 40 km dərinliyə qədər irəlilədilər. Ertəsi gün ingilis süvariləri Nazaretə çatdılar. Süvarilərin fəaliyyəti ingilislərin qələbəsində ən mühüm amil oldu. Osmanlı qoşunları Antanta süvariləri və təyyarələri tərəfindən təqib edilən nizamsız geri çəkilməyə başladılar.
Bir həftə ərzində Fələstindəki Osmanlı qoşunları məğlub oldu və faktiki olaraq hərbi qüvvə kimi mövcudluğunu dayandırdı. Fələstindəki Osmanlı qoşunlarının bütün tərkibindən yalnız 6000 əsgər əsir düşməkdən xilas ola bildi. Britaniya qoşunları oktyabrın 1-də Suriyaya daxil olaraq Dəməşqi işğal etdilər. Oktyabrın 26-da Antanta qoşunları və üsyankar ərəb birləşmələri Hələbi ələ keçirdi. Beləliklə, oktyabrın sonunda Osmanlı qoşunları bütün Fələstini və demək olar ki, bütün Suriya ərazisini itirərək məğlub oldular.
Belə vəziyyətdə Osmanlı imperiyası Antanta ölkələri ilə barışıq haqqında danışıqlara başladı. 30 oktyabr 1918-ci ildə Yaxın Şərqdə hərbi əməliyyatlara son qoyulan Mudros sülh müqaviləsi imzalandı.
Nəticələr və yekunları
250px|thumb|right|İngilis təyyarələri tərəfindən məhv edilən türk arabaları və vaqonları, Nablus-Beysan yolu Birinci Dünya müharibəsi başa çatdıqdan sonra Levant ərazisi Antanta ölkələrinin (Britaniya imperiyası və Fransa) nəzarətinə keçdi. Müasir Livan və Suriya ərazisi Fransanın mandatına keçdi, Fələstin və İordaniya isə ingilis qoşunları tərəfindən işğal edildi. Hələ 1917-ci ildə Böyük Britaniyanın xarici işlər naziri Artur Balfur Britaniya yəhudi icmasının nümayəndəsi Lord Valter Rotşildə məktub yazmışdı. Bu məktubda Balfur "Fələstində yəhudi milli evinin yaradılmasını" təşviq etmək arzusunu ifadə etdi. Balfur Bəyannaməsinin mətnində Qüds və Fələstinin sərhədləri qeyd olunmayıb. Bu qeyri-müəyyənlik sonralar bəyannamənin şərhində uyğunsuzluq mənbəyinə çevrildi. 1920-ci il aprelin 24-də San-Remoda keçirilən konfransda “Balfour bəyannaməsi” Müttəfiqlər tərəfindən Fələstində müharibədən sonrakı nizamlanmanın əsası kimi təsdiq edildi. San-Remoda keçirilən konfransın qərarlarına əsasən, Millətlər Liqası 1922-ci ildə Böyük Britaniyaya Fələstinə mandat verdi və bunu ölkədə "Yəhudi milli evi"nin təhlükəsiz formalaşdırılması üçün siyasi, inzibati və iqtisadi şəraitin yaradılmasının zəruriliyi ilə izah etdi.
İtkilər
Osmanlı ordusunun Sinay yarımadasında və Fələstində gedən döyüşlərdə itkiləri məlum deyil. Sovet demoqrafı Boris Urlanisin məlumatına görə, Sinay-Fələstin cəbhəsində Britaniya qoşunları 7000-ə yaxın insanı itirib, 2000-ə yaxın insan isə itkin düşüb.
Avstraliya Silahlı Qüvvələri Komandanlığının məlumatına görə, Avstraliya bölmələri Sinay-Fələstin kampaniyası zamanı 4851 hərbçini (onlardan 416 zabit və 4435 əsgər) itirib.
Xatirə
250px|thumb|right|[[Beer-Şevada Britaniya məzarlığı]] Sinay-Fələstin kampaniyası zamanı Britaniya ordusunun döyüş abidələri və qəbiristanlıqları Misir, İsrail, Fələstin Dövləti və Suriyada mövcuddur. Ən böyük abidələr və qəbiristanlıqlar Qüdsdə (I Dünya müharibəsi dövründə Qüds Memorialında 2514 dəfn və Qüds Hərbi Qəbiristanlığında 2515 dəfn ), Qəzzada (I Dünya müharibəsi zamanı 3217 dəfn) və Beer-Şevada (I Dünya müharibəsindən qalan 1241 dəfn) yerləşir. Bundan əlavə, Birlik Müharibəsi Qəbirləri Komissiyası bölgədə bir çox digər kiçik Birinci Dünya müharibəsi və İkinci Dünya müharibəsi müharibə xatirələrini və qəbiristanlıqlarını saxlayır. Həmçinin, bu qəbiristanlıqlarda, məsələn, Ramla qəbiristanlığında Osmanlı və Alman ordularının ölmüş əsgərləri dəfn edilib.
Nazaretdə (Otto Liman fon Sandersin qərargahının yerləşdiyi yer) Fələstin cəbhəsində döyüşlərdə iştirak etmiş alman imperiya ordusunun əsgərlərinin dəfn olunduğu alman hərbi qəbiristanlığı var. Hər il noyabr ayında qəbiristanlığı Almaniya səfirliyinin əməkdaşları ziyarət edirlər.
Ruhəngiz Musəvi
Ruhəngiz Musəvi — Azərbaycan müğənnisi, aktrisa,Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti(2007)
Həyatı
Ruhəngiz Mirməhəmmədəli qızı Musəvi 1953 ilin aprelin 4-də Bakı şəhərində doğulub.
1972-ci ildən Mahnı teatrının, 1974-ci ildən Azərbaycan Dövlət Rəqs Ansamblının, 1975-ci ildən Dövlət Filarmoniyasının solisti. Səs yazıları ilə val buraxılıb.
Mükafatları
2007-ci ildə Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti fəxri adına layiq görülüb.
Şəxsi həyatı
1978-ci il təvəllüdlü Lalə adlı bir qızı var.
Anar Qarazadə
Anar Vidadi oğlu Qarazadə (24 aprel ) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri. 2014-cü ilin 1–3 avqust tarixləri arasında Azərbaycan-Ermənistan təmas xəttində baş verən döyüşlər zamanı yaralansada, bir gün sonra şəhid olub, ölümündən sonra "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" III dərəcəli medalı ilə təltif edilib.
Həyatı
Anar Qarazadə 24 aprel 1996-cı ildə Biləsuvar rayonunun Nərimankənd kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Anar Qarazadə ölümündən sonra göstərdiyi qəhrəmanlığa görə Azərbaycan Respublikası Müdafiə Naziri general-polkovnik Zakir Həsənovun sərəncamı ilə "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" III dərəcəli medalı ilə təltif edildi.
Harasban (Hurand)
Harasban — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Hurand şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 95 nəfər yaşayır (19 ailə).
İmran Qurbanov (həkim)
Həyatı
İmran Qurbanov 1964-cü il aprel ayının ayının 17-də Qərbi Azərbaycanın Göyçə mahalının Basarkeçər rayonunun Nərimanlı kəndində anadan olub. 1971-1981-ci illərdə Nərimanlı kənd orta məktəbində orta təhsil almış, orta məktəbi “Qızıl medal”la bitirmişdir. 1982-ci ildə Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun “Əzcaçılıq” fakültəsinə qəbul olsa da, istədiyi fakültəyə qəbul olmadığı üçün imtina edərək, 1982-1984-cü illərdə həqiqi hərbi xidmət keçmişdir. 1985-ci ildə Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun "Müalicə proflaktika" fakültəsinə ən yüksək qiymətlə qəbul olmuş, 1991-ci ildə ATU-nu fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1991-ci ildə Respublika Kliniki Xəstəxanasında internaturaya başlamış, 1992-ci ildən könüllü hərbi xidmətə getmişdir.
Hal-hazırda Qarabağ qazisi və Prezident təqaüdçüsüdür. 1998-ci ildən Akademik M.Ə.Mirqasımov adına Respublika Kliniki Xəstəxanasında qəbul şöbəsinin müdiri və 2013-cü ildən həmçinin baş həkimin cərrahi işlər üzrə müavinidir.
Qarabağ müharibəsində iştirakı
1992-ci ilin may ayının 19-dan birinci birqadanın (701 saylı) tibb bölüyünün baş ordinatoru kimi hərbi qulluğa başlamışdır. Kəlbəcər-Ağdərə istiqamətində gedən döyüşlərdə iştirak etmiş, 1992-ci ilin iyun ayında tibb bölüyünün komandiri təyin olunmuşdur. 1992-ci ildə SSRİ ordusunun Salyan kazarmasında yerləşən tibb batalyonunu akta qəbul etmişdir. Qısa müddətdə heç bir sturkturu olmayan tibb bölüyünü formalaşdırmağa başlamışdır. Ağdərə işğaldan azad olunduqdan sonra Laçın istiqamətinə dislokasiya olunaraq Laçın rayonunun Taxtazavod (Hacısamlı) kəndində “Ön Səhra hospitalı” kimi fəaliyyət göstərən tibb bölüyünü tam formalaşdırmışdır. Laçın rayonunun 44 kəndinin, Hocaz yüksəkliyinin azad olunması uğurunda gedən döyüşlərdə yaralanan bütün şəxsi heyətə tibb xidməti həmin hospitalda göstərilmişdir. Kəlbəcərin işğal olunmasına – mart ayının 31-nə qədər Laçın rayonunda yerləşən hospital 31 martdan Kəlbəcər istiqamətinə dislokasiya olunmuşdur. Kəlbəcər rayonunun tam işğalından sonra aprel ayının 3-dən hospitalı Toğana kəndində yerləşdirmişdir. Kəlbəcər rayonunun 16 kəndinin geri alınması uğurunda gedən döyüşlərdə (1993-cü il dekabrın 30-dan, 1994-cü il fevral ayının 13-dən) yaralanan şəxsi heyətə onun rəhbərlik etdiyi hospitalda ixtisaslaşdırılmış tibbi yardım göstərilmişdir. Kəlbəcərdən – Murovdağdan keçməklə yaralıların 3 mərhələli təxliyyəsinin təşkili, ixtisaslaşdırılmış tibbi yardımın düzgün və vaxtında yerinə yetirilməsi hesabına hospitalda ölüm faizi cəmi 7% olmuşdur. Bütün bunlara görə dəfələrlə kamandanlığın fəxri fərmanları ilə təltif olunmuşdur. 1994-cü ilin may ayında növbədənkənar tibb xidməti kapitanı hərbi rütbəsi verilmiş və Müdafiə Nazirliyinin Baş Qərargah polikilinkasının cərahiyyə şöbəsinin rəisi vəzifəsinə təyin olunmuşdur. 1997-ci ilin oktyabr ayından ehtiyata tərxis olunmuşdur.
Kurs və təlimlər
2000-ci ildə Gürcüstanın Tbilisi şəhərində; 2001-ci ildə ildə Özbəkistanın Daşkənd şəhərində; 2002-ci ildə ABŞ-nin Hyuston şəhərində, Beylor Tibb kollecində; 2005-ci ildə Türkiyənin İstanbul şəhərində təkmilləşdirmə kurslarında olmuşdur.
Təltif və mükafatları
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin adından Azərbaycan Respublikası Müdafiə nazirinin “0175 t” nömrəli, 4 sentyabr 2013-cü il tarixli əmri ilə "Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin 90 illiyi (1918-2008)" yubiley medalı ilə təltif olunmuşdur.
9 iyul 2007-ci ildə "Hippokrat" Tibb jurnalının təsis etdiyi "Şəfalı əllər" Fəxri diplomuna layiq görülmüşdür.
2021-ci ilin mart ayında Azərbaycan Vətən Müharibəsi Veteranları İctimai Birliyi (AVMVİB) tərəfindən koronovirusa qarşı aparılan mübarizəyə və Vətən müharibəsində ön cəbhədə hərbi hospitalda göstərdiyi xidmətlərə görə Fəxri Fərmanla və təşkilatın təsis etdiyi "AVMVİB 25 İL" Xatirə medalıyla təltif edilib.
Haqqında
thumb|[[Dönüş (film, 2018)|"Dönüş" filminin posteri (2018)]] 2014-cü ildə həkimlər Alı Qurbanov, İmran Qurbanov, tibb bacıları Radə Abbas və Doləfuruz Hüseynova haqqında APA TV tərəfindən "Hərbi həkimlər" adlı film çəkilmişdir.
2018-ci ildə Orxan Fikrətoğlunun ssenarisi əsasında, Rüfət Əsədovun rejissorluğu ilə "Dönüş" filmi çəkilmişdir.
Ailəsi
Böyük oğlu Fərhad İstanbul Dövlət Universitetinin iqtisadiyyat fakültəsini bitirib, hazırda Mərmərə Universitetində magistr təhisli alır.
İkinci oğlu Etibar Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetini bitirib.
Həyat yoldaşı Qurbanova Sevinc İsrafil qızı həkimdir.
Yeganə İsmayılova
Yeganə İsmayılova ( 31 oktyabr 1962, Lənkəran) — filologiya üzrə elmlər doktoru, professor.
Ailəsi
Ailəlidir, 2 övladı var.
Əmək fəaliyyəti
81 elmi məqalənin, 3 monoqrafiyanın müəllifi, 2 kitabın tərtibçisidir. 24 beynəlxalq və respublika konfransının iştikraçısıdır.
Fadimə (film, 1970)
"Fadimə" filmi — Türker İnanoğlunun rejissoru və prodüseri olduğu 1970-ci ildə çəkilən Türk filmidir.
Riot Games
Riot Games mərkəzi Los Ancelesdə, Kaliforniyada yerləşən oyun istehsalı və paylama işi ilə məşğul olan şirkətdir. 2006-cı ildə şirkət Cənubi Kaliforniya Universitetində otaq yoldaşları olan Brandon Beck və Marc Merrill tərəfindən təsis edilmişdir. Şirkətin digər şirkətlərdən müstəqil olan birinci məhsulu isə 2009-cu ilin oktyabr ayında bazara çıxarmış olduğu League of Legends olmuşdur. 2015-ci ildə isə şirkətin səhmlərinin 4%-ni Tencent Inc. almışdır. Hal-hazırda dünyanın müxtəlif şəhərlərində şirkətin 23 ofisi mövcuddur və şirkət üçün 2500-dən çox insan işləyir.
Ajen
Ajen (fr. və ) — Fransanın Yeni Akvitaniya regionunda yerləşən Lo və Qaronna departamentinin inzibati mərkəzi. 162 metrə çatan Ermitaj təpəsinin ətəyində Qaronna sahillərində yerləşir. Əhalisi — 30 170 nəfər (1999).
Riot Games
Tarixi
Onların diqqətəlayiq təcrübəli işçiləri mövcuddur. Warcraft 3 Defense of Ancients (digər adı ilə Dota) keçmiş işçilərindən olan Stiv "Guinsoo" Feak, Defense of Ancients oyununun fansaytının qurucusu Stiv "Pendragon" Mescon, həmçinin də şirkətin işçi komandasının tərkibində Tom Cadwell də daxil olmaqla onlarla Blizzard heyətinin işçiləri mövcuddur.
Ajen
Tarixi
İlk olaraq Yuli Sezar tərəfindən "Qalli müharibə haqqında notlar" da Aginnum kimi deyilir, nitiobriq qəbilənin şəhəri. 509-cu ildə Xlodviq tərəfindən fəth edilmişdir.
Mangistau vilayəti
Mangistau vilayəti ( / Maŋğıstau oblısı) — Qərbi Qazaxıstan regionda vilayət.
Xəzər dənizin şərqi sahilindəki eyni adlı yarımadada yerləşir; şimal-şərqdə Atırau və Aqtöbe vilayətləri, cənubda Türkmənistan, şərqdə isə Özbəkistan ilə həmsərhəddir.
Külic (Piranşəhr)
Külic - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Piranşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 684 nəfər yaşayır (113 ailə).
Məşkan (Piranşəhr)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 305 nəfər yaşayır (45 ailə).
Stevan Mokranyats
Stevan Mokranyats (Стеван Мокрањац, əsl soyadı Stoyanoviç (Стојановић); ) — Serbiya bəstəkarı və xormeyster.
Həyatı
9 yanvar 1856-cı ildə Neqotin də anadan olmuşdur. O, Leypsiq şəhərində Salomon Yadasson və Karl Rayneke dən, Mühnendə isə Yozef Raynberger dən kompozisiya sənətini öyrənirdi. 1887-1914-cü illərdə Belqrad vokal cəmiyyətinin xorunu idarə edirdi və onunla bir çox ölkələrə qastrollara getmişdir.
1906-cı ildən Serbiya Elmlər və İncəsənət Akademiyası nın üzvü, 1907-ci ildən Serbiya Musiqiçiləri Birliyinin sədri olmuşdur.
28 sentyabr 1914-cü ildə Skopye şəhərində vəfat etdi.
Əsərləri
Mokranyatsın əsas işi "Rukovetı" hesab olunur. Əsər Serbiya, Çernoqoriya, Makedoniya, Slavoniya, Dalmasia və Serbiya mahnılarının işlənməsindən ibarətdir və ona musiqi müşayiəti olmadan solistli xor üçün 15 süita daxildir. Bu xor əsərləri keçmiş Yuqoslaviya nın ərazisində çox məşhurdur. Mokranyatsın əsərləri arasında macar, türk və rumın mahnılarının işlənməsi, ruhani mahnılar, teatr üçün musiqilər və rekviyem daxildilər.
Havay (Hurand)
Havay — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Hurand şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 743 nəfər yaşayır (167 ailə).
Nəbilər (Kəlbəcər)
Nəbilər — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun Günəşli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
1993-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. 25 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzarətindədir.
Mir Bəşir Qasımov
Mir Bəşir Fəttah oğlu Qasımov — Azərbaycan-sovet dövlət xadimi, Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin sədri (1938–1949).
Həyatı
Mirbəşir Fəttah oğlu Qasımov 1879-cu ildə Cənubi Azərbaycanın Daşbulaq kəndində anadan olmuşdur. 1898-ci ildən inqilabi işə qoşulmuşdu.
M. Qasımov 1920-ci ilin aprelində Müsavat hakimiyyətinə qarşı üsyanın əsas təşkilatçılarından olub. 1921-ci ildən 1935-ci ilədək Azərbaycan hökumətinin sədr müavini, 1935–1937-ci illərdə Azərbaycan SSR xalq sosial təminat komissarı, 1938-ci ildə Azərbaycan SSR Ali Sovetinin rəyasət heyətinin sədri olub.
Mirbəşir Qasımov 23 aprel 1949-cu ildə vəfat edib.
1949-cu ildə Mirbəşir Qasımovun vəfatından sonra onun xatirəsini əbədiləşdirmək məqsədilə Tərtər rayonunun tarixi adı dəyişdirilərək Mirbəşir qoyulmuşdur.
Meyvəli salat
Meyvəli salat - müxtəlif meyvələrdən hazırlanan salat növü.
Məlumat
Meyvə salatı-kiçik bir parçalara (hissələrə) kəsilmiş, təzə müxtəlif meyvələr qarışığından hazırlanmış yeməkdir. Meyvəli salat reseptinə alma, armud, portağal, dessert banan daxildir. Hərdən tumsuz üzüm, ananas və narıncı əlavə edilir. Neyvə salatın üstünə adi və ya qəhvəyi şəkər tozu, bal və şokalad tökürlər. Dadı gücləndirmək üçün hətta kişmiş ( quru üzüm), döyülmüş badam və ya fındıqdan istifadə edirlər. Meyvə salatlarına hərdən onların təzə qalmağı üçün və xarici görüşünün saxlanması üçün lumu turşusunu əlavə edirlər. Azacıq rom, konyak və ya likyor meyvə salatına xüsusi dad verir. Ənənəvi salatın qatması (sousu), lakin yoğurt və ya bərk çalınmış qaymaqdan istifadə etmək olar. Adətən meyvə salatını desert kimi verirlər. Salatı soyudulmuş halda vermək tövsiyə olunur. Meyvə salatının saxlama müddəti çox olmammalıdır, hətta soyuducuda belə.
İncar (Hurand)
İncar — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Hurand şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 927 nəfər yaşayır (190 ailə).
Türkmənistan Konstitusiyası
Bölmə 1
2008 Konstitusiyasının birinci bölməsində 17 maddə var. 1 -ci maddə Türkmənistanı dünyəvi demokratik və prezident respublikası elan edir. Dövlətin suverenliyi və ərazi bütövlüyü toxunulmazdır və bölünməzdir. 3 -cü maddə fərdi hüquq və ləyaqəti dövlət tərəfindən qorunan bir dəyər kimi təsbit edir. Maddə 8-də, xarici rezidentlərin və vətəndaşlığı olmayan şəxslərin, tətbiq olunan qanunlara və beynəlxalq müqavilələrə uyğun olaraq Türkmənistan vətəndaşları ilə eyni hüquqlardan istifadə etdikləri bildirilir. Xüsusi olaraq sadalanan hüquqlara mülkiyyət hüququ (maddə 9) və din azadlığı (maddə 12) daxildir.
4 -cü maddə, məhkəmə müstəqilliyi də daxil olmaqla, hakimiyyət bölgüsünü təyin edir. Maddə 14 Türkmənistanı rəsmi dil olaraq, Maddə 17 isə Aşqabadı dövlətin paytaxtı olaraq təyin edir. 2008-ci il Konstitusiyasına əlavə edilən iki yeni maddə, dövlətin kiçik və orta sahibkarlığı təşviq etmək də daxil olmaqla bazar iqtisadiyyatına bağlılığını elan edir (Maddə 10) və ölkənin inzibati bölgüsünü velayatlara, velayat statuslu şəhərlərə, etraplara (rayonlara) bölüşdürür. , etrap statuslu şəhərlər, etrap şəhərləri və müxtəlif səviyyələrdə kəndlər.