cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
We Can Do It!
Çəkicvuran Rozi
İkinci dünya müharibəsi dövründə "We Can Do It!" plakatı 1942-ci ilin "Rosie bu Riveter" mahnısına və ya Norman Rokvellin Çəkicvuran Rozi rəsminə bağlı deyil idi. Müharibə dövrünün filmləri, qəzetləri, şəkilləri və plakatlarında “Rozi”nin göstərilməsi ilə qadınların böyük işçi qüvvəsi olmasının vətənpərvərlik baxımından müstəsna əhəmiyyəti vurğulanırdı. “Rozi” bəzən feminist qadın obrazı kimi qəbul edilsə də, bu obrazın mesajı hamıya aydın idi. “Rozi”nin portretinin üzərində “Biz bunu edə bilərik!” sözlərinin yazılması təkcə qadınlarda özünə inam deyil, okeanın o tayında, eləcə də Asiyada milyonlarla amerikalının döyüşdüyü müharibədə qələbəyə inam mesajı göndərirdi.
Rokvellin simvolik "Çəkicvuran Rozi" rəsmi ABŞ Xəzinədarlıq Departamenti tərəfindən plakatlar və müharibə istiqrazlar təşviq kampaniyalarında istifadə olunmuşdur. Müharibədən sonra, müəllif hüquqlarına görə Rokvellin rəsmi tədricən ictimai yaddaşdan çıxdı. Bu qorunma orijinal rəsmin dəyər qazanması ilə nəticələndi — 2002-ci ildə rəsm təxminən $5 milyon ABŞ dollarına satıldı. "We Can Do It!" rəsminin qorunmaması "Çəkicvuran Rozi" rəsminin dirçəlişdə yaşama səbəblərindən biridir.
Ceraldin Hoffun fotosu
[[Ceraldin Hoffun 1942-ci ildə fotosu|thumb|right|upright]] İddia olunur ki, Miller "We Can Do It!" plakatını 1942-ci ildə Ann Arbor, Miçiqanda fabrika işçisi olan 17 yaşlı Ceraldin Hoffun fotoşəklindən əsaslandırmışdı. Fotoda başında polka-nöqtəli bandana olan Hoffun, metal-ştamplama maşın üzərində əyilib və əlləri ilə cihazı möhkəm idarə olunması əks olunub. Hoff publik fotoşəkil çəkildiyindən sonra zavod işini tərk etmişdir; O, metal damğalama maşının əvvəlki operatorın əlini yaralamasını eşitmişdi və violonçel çalmaq bacarığını itirmək istəmirdi. Hoff digər fabrikada tabelçi kimi yeni bir işə düzəlmişdi.
Miller plakatda yeni təfsir yaratmaq üçün Hoffun sağ əlində sıxdığı yumruq, onun sol əliylə sağ qolundakı köynəyin qolunu qatlaması kimi çəkmişdir. Miller Hoffun başını izləyicələrə çevirib, onu daha əzələli etdi. O, həmçinin onun yaxasına "Westinghouse" əməkdaş şəxsiyyət nişanı qoymuşdu. Hoff bu haqqda heç bir şey bilmirdi; O, Millerin plakat yaratmasından xəbərsiz idi. Hoff 1943-də evləndi və Ceraldin Doyl oldu.
"Westinghouse" tarixçisi Çarlz A. Ruxun sözlərinə görə, O, rəsmin Doyla bağlantısına şübhə ilə yanaşır. O, Millerin fotoşəkillərdən deyil, əksinə canlı modellərdən iş yaratmağı sevirdi. "Rosie the Riveter: Women working on the home front in World War II" kitabının müəllifi Penni Kolmanın sözlərinə görə, O və Rux, Millerin Doylu fotoşəkildə olub-olmadığını müəyyən edə bilməmişdilər.
Yenidən tapıntısı
thumb|left|Plakatın su şüşə avtomatlarında kommersiya üçün istifadə nümunəsi 1982-ci ildə "We Can Do It!" plakatı "Poster Art for Patriotism's Sake" məqaləsi Washington Post Magazine jurnalında dərc olunmuşdur. Doyl 1984-cü ilə qədər "We Can Do It!" plakatının modeli olduğunu bilmirdi; O, özünü Modern Maturity jurnalının məqaləsində görmüşdü. Doyl əvvəl özünü görməsə də, plakatda özünü tanımışdı.
Sonrakı illərdə, plakat feminizmi təşviq etmək üçün yenidən mənimsənilmişdi. Feministlər rəsmi qadın səlahiyyətlərin təcəssümü kimi görürdülər. Tarix professor Ceremiah Akselrod rəsmi qadınlığın kişilik kompoziyası və bədən dili ilə birləşməsi kimi izah etmişdir.
"Smithsonian" jurnalı 1994-cü il mart ayında oxucuları müharibə plakatlar haqqında məqaləyə cəlb etmək üçün rəsmi ön səhifəsinə yerləşdirmişdi. Fevral 1999-cu ildə ABŞ Poçt Servisi rəsm əsasında, "Qadın Dəstəyi Müharibə Cəhdlərində" ifadəsini əlavə edib, 33 ¢ poçt markası yaratmışdır. 1943-cü ilin plakatı Amerika tarixi milli muzeyində, 1930-cu və 1940-cı illərin əşyaları kimi sərgilənmişdir.
Miras
right|thumb|upright|Plakatın müasir fotoqrafiya formalarından biri. Hal-hazırda plakat İkinci Dünya müharibəsi zamanı müəyyən məqsədini keçib, çox tanınmış olmuşdur. Plakat bəzəkli köynək, döymə, qəhvə fincan və soyuducu maqnitlərə kimi işlənib, Vaşinqton Post bunu Vaşinqtonda "ən çox məruz olunan" suvenir adlandırıb. 2008-ci ildə ABŞ-də seçkiləri zamanı plakat müxtəlif regionlarda Sara Peylin, Ron Pol və Hillari Klintonun təbliğatında istifadə edilmişdir.
Utne Reader jurnalı Marc Simpsonu "We Can Do It!" jurnalın Yanvar-Fevral 2011 nəşrində parodiya kimi dərc etmişdir. 2011-ci ildə Birinci qisasçı filminin sonu üçün, "We Can Do It!" plakatının stereoskop (3D) versiyası yaradılmışdır.
Ad Council-un iddiasına görə, plakat 1942-ci ildə Müharibə Reklam Komitəsi tərəfindən, "iki milyon qadını" müharibə istehsal cəlb etmək üçün yaradılmışdır. 2012-ci il fevralda Ad Council-un 70 illik yubileyi qeyd olmasına aid, "Rosify Yourself" adlı Feysbuk Platformasını yaratmışdı. "Today" televiziya verilişinin işçiləri, aparıcılar Mett Loyer və Enn Karri "Rozi"ləşmiş şəkillərini öz saytına yerləşdirmişdilər. Lakin, Seton Holl Universitetinin professoru Ceyms C.Kimbl və Pittsburq Universitetinin professoru Lester C.Olsonun araşdarmalarına görə, plakat nə Ad Council tərəfindən, nə də müharibə istehsal cəlb etmək üçün yaradılmışdır.
Geriyə uyumlu
thumb Geriyə uyumlu (Backward compatibility)– köhnə kompüter, yaxud əməliyyat sistemi üçün əvəzetmə imkanı. Məsələn, Windows XP əməliyyat sistemi DOS ilə geriyə uyumludur, belə ki, DOS proqramlarının əksəriyyəti orada çalışa bilir.
Xətti alqoritm
Xətti alqoritmlər hesablama prosesini ifadə edən bir neçə ardıcıl əməliyyatlardan ibarət olur və onlar yazıldığı ardıcıllıqla da icra olunur.
Serekunda
Serekunda — Qambiyanın ən böyük şəhəri. Ölkənin paytaxtı Banjuldan 12 km qərbə doğru yerləşir. Əhalisi 416 min nəfər (2012) olan şəhər, Qambiyanın əsas sənaye və ticarət mərkəzidir.
Xudayar xan
Xudayar xan Xudayari — Qacar ordusunun generalı, Rza şah dövründə Poçt-Teleqraf naziri
Həyatı
Xudayar xan 1873-cü ildə anadan olmuşdu.1892-ci ildə Qacar dövründə təşkil edilmiş İran Kazak briqadasında xidmətə başlamışdı. 1906-cı ildə mayor, 1917-ci ildə polkovnik, 1921-ci ildə briqada generalı idi.
Xudayar xan Xudayari Rza şah Pəhləvinin dövründə Qəzvinin valisi olmuşdu. Şah onu Poçt-Teleqraf naziri təyin etmişdi. 1929–1930-cu illərdə Sepah bankın direktoru vəzifəsində çalışmışdı.
Xudayar xan böyük mülkədar idi. Qum-Dizabad yolu boyunca mülkü vardı. O, 1950-ci ildə vəfat edib.
Avrasiya Akademiyası
Avrasiya Akademiyası  görkəmli elm və sənət adamlarının, mütəxəssislərin və intellektualların beynəlxalq birliyidir. thumb|Eurasian Academy logo Qərargahı Azərbaycan Respublikası Bakı şəhərində yerləşən Avrasiya Akademiyası Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən 28 sentyabr 2012-ci ildə qeydiyyata alınmışdır. Avrasiya Akademiyasının təsisçiləri: Halil İnalcık (Turkey), Lütfi Zadə (USA), M. Gazi Yaşargil (USA), Arif Məlikov (Azerbaijan), və Hamlet İsaxanlı (Azerbaijan). Avrasiya Akademiyası təbiət elmləri və texnologiya, humanitar və sosial elmlər, ədəbiyyat, incəsənət və musiqi kimi sahələri əhatə edir. Elm, sənət və insan inkişafına xidmət edən sahələrdə yüksək nailiyyətləri müstəqil surətdə və obyektiv şəkildə dəyərləndirmək və şərəfləndirmək Azərbaycan Akademiyasının əsas fəaliyyət sahələrindən biridir. Avrasiya Akademiyasına seçilən üzvlərə xüsusi hazırlanmış mükafat- “Avrasiya əfsanəsi” təltif olunur. Eyni zamanda Avrasiya Akademiyası öz xüsusi mükafatlarını və medallarını təsis edib layiq hesab etdiyi şəxsləri və qurumları təltif edir.
Fəaliyyət
2012-ci ildə elm adamları və sənətçilər arasında yeni Akademiyanın yaradılması barəsində çoxlu sayda müzakirələr və məsləhətləşmələr həyata keçirildi.
Təsisçilərin tərkibi haqqında yekun qərar qəbul edildi.
Akademiyanın adı və prinsipləri haqqında fikir mübadiləsi və müzakirələr həyata keçirildi.
Akademiyanın üzvlərinə veriləcək mükafatların növü və forması haqqında ilkin müzakirələr edildi.
Müzakirələr həyata keçirildi və Akademiya medallarının elmin, texnologiyanın və incəsənətin müxtəlif sahələrində fərqlənən şəxslərə verilməsi haqqında son qərar qəbul edildi.
Sonda Akademiyanın prinsipləri, ilkin qaydaları və prosedurları haqqında müzakirələr yekunlaşdırıldı.
Avrasiya Akademiyası elm və mədəniyyətin inkişafına kömək ictimai birliyi Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən 1112-Q42-3103 qeydiyyat nömrəsi ilə 28 sentyabr 2012-ci il tarixində qeydiyyata alınıb.
2013-ci ildə Martın 12-də Ədliyyə nazirliyində yenicə rəsmi qeydiyyata alınmış Avrasiya Akademiyasının (Bakı, Azərbaycan Respublikası) şəhadətnaməsi və Dövlət reyestrindən çıxarış bu akademiyanın təsisçilərindən biri olan Xəzər Universitetinin təsisçisi, Direktorlar və Qəyyumlar Şurasının sədri professor Hamlet İsaxanlıya təqdim olundu.
2013-ci ildə Mayın 14-də Avrasiya Akademiyasının təsisçilərindən biri olan professor Hamlet İsaxanlı Bakıda yerləşən Xəzər Universitetində Akademiyanın üzvlərinə təqdim olunacaq mükafat  dizaynı üçün elan olunacaq müsabiqəyə hazırlıqla bağlı görüş keçirdi. Mükafatın dizayn məsələsi hərtərəfli müzakirə edildikdən sonra iştirakçılar may ayının sonuna kimi elm və incəsənətdə məşhur olan tarixi və tanınmış fiqurlar əks olunmaqla beş medalın və mükafatın ən yaxşı eskizinin hazırlanması üçün müsabiqə elan edilməsi haqqında qərar qəbul etdilər.
Müsabiqə 2013-cü il 1 iyundan- 2013 cü il 15 sentyabra qədər çəkdi.
Keçirilmiş avrasiya hədiyyə kuboku eskiz və maket variantında təqdim edilmiş,müsabiqənin qalibi Afaq Kərimovadır. A.Kərimova 1985-ci ildən xalçaçı rəssam kimi əmək fəaliyyətinə başlamış,1995-ci  ilədək  Azərxalça İ.B.də baş rəssam,2004-cü ilədək AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat Muzeyində baş rəssam,şöbə müdiri  vəzifələrində çalışmışdır. 50-dən çox əsəri Azərbaycanın Dövlət muzeylərində, Dünya muzeylərində,ABŞ,Fransa,Türkiyə,İspaniya və şəxsi kolleksiyalarda saxlanılır. 1997-ci ildən Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvüdür. Hazırda Xəzər Universitetində müəllimə və xalça muzeyinin müdiri kimi çalışır.
Nailə xanım İsayevə və dərzi Mətanət Əsgərova Akademiyanın üzvləri üçün mərasim geyimlərini dizayn etdilər. Onlar öz planlarını 2013-cü il ərzində həyata keçirdilər.
2014 və 2015-ci illərdə mükafat və medalların hazırlanması haqqında hərtərəfli planlar hazırlandı.
2015-ci ilin sentyabr ayında mükafat və medallar hazırlandı və Avrasiya Akademiyasının Açılış Mərasimi planlaşdırıldı.
Avrasiya Akademiyasının rəsmi açılış mərasimi və “Avrasiya Əfsanəsi” mükafat mərasimi 2016-cı ildə yanvar ayında keçirildi. Professor Ali Cavan Akademiyanın birinci üzvü seçildi.
Avrasiya Akademiyasının İkinci Rəsmi Məclisi 2016-cı ildə noyabr ayında keçirildi. Robert Hossein və Türkan Şoray Akademiyanın üzvləri seçildilər, “Avrasiya Əfsanəsi” mükafatı təltif olundular.
Alisa güzgü arxasında
Alisa güzgü arxasında — Böyük Britaniya yazıçısı olan Luis Kerrolun "Alisa möcüzələr ölkəsində" əsərinin davamı olaraq yazdığı və 1871-ci ildə "Macmillan Publishers" nəşriyyatı tərəfindən nəşr olunmuş bədii əsəridir.
Ümumi milli məhsul
thumb|350px Ümumi milli məhsul  — ölkə vətəndaşlarının ölkə daxilində istehsal etdikləri bütün son əmtəə və xidmətlər ilə, ölkədən kənarda yaşayan vətəndaşların ölkəyə transfer etdikləri iqtisadi amillərin gəlirlərinin məcmu bazar dəyəridir. ÜMM-da, Ümumi Daxili Məhsuldan fərqli olaraq, vətəndaşların həm ölkə daxilində, həm də xaricində əldə etdikləri bütün gəlirlər nəzərə alınır.
ÜMG
Alıcılıq qabiliyyəti pariteti — milyonlarla beynəlxalq dollar (top 15).
Vasili Dokuçayev
Vasili Vasilyeviç Dokuçayev — rus geoloqu.
Həyatı
V.V.Dokuçayev Smolensk vilayətinin indiki Sıçov (Milyukovo) kəndində 1846-cı ildə anadan olmuşdur. 1867-ci ildə o, Peterburq universitetinə daxil olmaqla geologiya ixtisasını seçir. 1871-ci ildə təhsilini başa vurmaqla Vasili Dokuçayev dördüncü dövr çöküntülərini öyrənməyə başlayır. Tədricən onun marağı yerin üst qatının öyrənilməsinə yönəlir. Dövründə sadəcə olaraq dağ süxurları adlanan torpaqların fiziki-kimyəvi xüsusiyyətlərinin öyrənilməsi gələcəyin mütəxəssisində dərin maraq yaradır.
1872-ci ildən Peterburq Təbiətşünaslar cəmiyyətinin, 1873-cü ildən isə Mineralogiya Cəmiyyətinin həqiqi üzvü olan Vasili Dokuçayev 1871-1877-ci illərdə Volqanın yuxarı hissəsini, Dneprin və Qərbi Dvinanın yuxarı axınlarındakı çay vadilərinin quruluşunu, həmçinin orada olan çöküntüləri tədqiq etmişdir. Daha sonra məhsuldarlığı ilə seçilən qara torpaqların öyrənilməsi tədqiqatçını özünə cəlb edir. 1877-ci ildə qara torpaqlara ilk səyahəti də bununla əlaqədar olmuşdur. O, Rus düzənliyində on min kilometrlərlə məsafəni qət etmiş, minlərlə torpaq nümunələri götürmüş və analizlərdən keçirməklə 1883-cü ildə "Rus qaratorpaqları" əsərini yazmışdır.
Ayaçço
Tarixi
Latın dilində Acax olan bu kənd əvvəllər indiki müasir şəhərdən şimalda yerləşmişdir. Papa Böyük Qriqoriya öz məktublarında bu şəhər haqqında yazır. Müasir Ayaçço şəhərinin əsası 1492-ci ildə Müqəddəs Qeorqiya qoymuşdur. 1553-59-ci illərdə fransızlar tərəfindən işğal olunub. 1768-ci ildə Ayaçço Fransanın tərkibinə daxil olur.
İqtisadiyyatı
Dəniz sahili əsas turizm və istirahət mərkəzidir. Balıqçılıq, heyvandarlıq inkişaf etmişdir. Zeytun yağı, şərab istehsal edirlər.
Vasili Dokuçayev
Həyatı
Vasili Dokuçayev ilk dəfə olaraq göstərir ki, torpaq bu günə qədər deyilən kimi süxur deyil, o müəyyən təbii coğrafi qanunauyğunluqların qarşılıqlı təsiri altında yaranan keyfiyyətcə yeni bir komponentdir.
Vasili Dokuçayevin "Təbii zonalar haqqında biliklər" əsəri (1892) torpaq coğrafiyası ilə yanaşı geobotanika, fiziki coğrafiya, meşəçilik, geokimya elmlərinin inkişafında da dərin izlər buraxmışdır.
Yaponiya adalarının siyahısı
Yaponiya adalarının siyahısı - Yaponiyaya məxsus olan və əsasən Sakit okean akvatoriyasında yerləşən adaları birləşdirir. Yaponiyaya məxsus adalar özündə 3000-dən çox adanı özündə birləşdirir.
Bu adaların böyük qismi Yaponiya arxipelaqında birləşdirir. Üstəlik bura Ryukyu adalarıda daxildir.
Yaponiya adaları materik mənşəlidir.
Cənubi Kuril
İkinci Dünya müharibəsi bitdikdən sonra bütün Kuril adaları RSFSR ərazisinə keçir. Yaponiya İturup, Kunaşir, Şikotan və Xabomai adalarına iddia edir. Rusiya isə bu iddianı tanımır.
Vulkan ocağı
Vulkan ocağı – yer qabığında və ya yerin üst mantiyasında vulkanı qidalandıran, təcrid olunmuş maqma kamerası və ya çəlləyi. Vulkan ocağı 50- dərin­likdə yerləşir.
Topal Rəcəb Paşa
Topal Rəcəb Paşa (ö. 18 may 1632) — IV Murad dövründə ümumilikdə 3 ay 8 gün sədrəzəm olmuş Osmanlı dövlət adamıdır.
Həyatı
Bu əsnada Bağdadı mühasirəyə alan Sədrəzəm Hafiz Əhməd Paşa bu mühasirədə uğur qazanmamış, bu səbəblə 1626-cı ilin iyulu nda Topal Rəcəb Paşanın təşviqi ilə yeniçərilər ayaqlandı. Ancaq çox keçmədən bu ayaqlanma yatırıldı və üsyan rəhbərləri ələ keçirilərək edam olundu. IV Muradın cülus undan bəri sədarət naibi olan Gürcü Mehmed Paşa həmin il maliyyə islahatları aparmış, bu səbəblə Bağdad mühasirəsinə lazımi qaydada yardım göndərə bilməmişdi. Bu məğlubiyyətin səbəbkarı olaraq Gürcü Mehmed Paşa nı görən yeniçərilər yenidən ayaqlandılar və nəticədə 1626-cı ilin avqust unda Gürcü Mehmed Paşa sədarət naibliyi ndən alınaraq edam olundu. Onun yerinə bu vəzifəyə Topal Rəcəb Paşa gətirildi.
1626-cı ilin noyabrında orduyla bilikdə paytaxt a gələn Hafiz Əhməd Paşa dərhal sədarət dən və sərdarlıq dan azad olundu. 1 dekabr da Topal Rəcəb Paşanın köşkündə toplanan dövlət xadimləri və üləma Osmanlı tarixində ilk dəfə səsvermə yolu ilə yeni sədrəzəm i seçdilər. Beləliklə, Kürəkən Xəlil Paşa ikinci dəfə sədarətə gətirildi. Havanın soyuq olmasına baxmayaraq dərhal Üsküdar a getdi və səfər hazırlıqlarını burada tamamladı. Cəlali üsyanı nı yatırmaqla vəzifələndirilən sədrəzəm Xəlil Paşa üsyan etmiş Ərzurum bəylərbəyi Abxaz Mehmed Paşa nın üzərinə getdi ancaq məğlub olub Tokat a çəkildi. Bu əsnada 16 yaşlarına gələn IV Murad dövlət işlərini əlinə almaq istəyirdi və ilk işi Kürəkən Xəlil Paşa nı sədarət dən aldı.
Yeni sədrəzəm in seçilməsi üçün yeni bir məşvərət məclisi quruldu və divanın ən gənc vəziri olan Hüsrəv Paşa sədrəzəm namizədi olaraq IV Murad a təqdim olundu. Ancaq siyasi baxımdan çox güclü olan Topal Rəcəb Paşa da bu məclisdə iştirak edirdi və vəzifəyə onun gətiriləcəyini gözləyirdi. Bu səbəbdən həmin gün yeni sədrəzəm in adı açıqlanmadı. Guya Diyarbəkir bəylərbəyi seçilən Hüsrəv Paşa oraya göndərildi və sədarət möhürü ona yolda ikən İzmit də verildi. Beləliklə, İzmit dən sədrəzəm olaraq paytaxt a geri döndü.
1628-ci ildə sədrəzəm Hüsrəv Paşa Abxaz Mehmed Paşa nı məğlub edib, əsir olaraq paytaxt a gətirdi. Növbəti il isə sərdar-ı əkrəm olaraq Səfəvilər üzərinə səfərə çıxdı. Əsas hədəfi olan Bağdadı ala bilmədi və Diyarbəkirə çəkildi. Bundan sonra Səfəvilərə qarşı heç bir hücum edilmədi və 1631-ci ilə qədər burada qaldı. Bu dövrdə yerli əhaliyə etdiyi zülmlər haqqında mərkəzə şikayətlər gəlirdi. 25 oktyabr 1631 tarixində vəzifədən alınan Hüsrəv Paşa nın yerinə IV Muradın kürəkəni olan Hafiz Əhməd Paşa ikinci dəfə sədarətə gətirildi. Bu dəfə də sədrəzəm seçilməyən Topal Rəcəb Paşa bu dəfə Hüsrəv Paşa ilə birləşərək səfərdən geri dönən yeniçəri və sipahiləri təşviq edərək ayaqlandırdılar.
Nəhayət, 7 fevral 1632 tarixində İstanbul da böyük bir yeniçəri üsyanı başladı. Üsyançılar Topqapı sarayı na yürüdü və sədrəzəm Hafiz Əhməd Paşa ilə şeyxülislam başda olmaqla 17 dövlət adamının edamını istədilər. Sarayın daxili qapılarına qədər irəliləyən üsyançılar Sultan Muradı ayaq divanı na çıxmağa məcbur etdilər. 10 fevral da üsyançılar Topqapı sarayı na gələn Sədrəzəm Hafiz Əhməd Paşa ya hücum etmiş, ancaq onların əlindən sağ qurtulan sədrəzəm vəzifədən öz istəyilə ayrılmışdır. Bu vəziyyətdə yeni sədrəzəm i özləri seçmək istəyən üsyançılar Sultan Murad dan yeni bir ayaq divanı istədilər. Bu ayaq divanı na çıxarkən Topal Rəcəb Paşa IV Murad a “Padişahım, abdest aldınız mı ?” demiş, bununla da onun gözünü qorxutmaq istəmişdir. Padşahın qarşı çıxmasına baxmayaraq Hafiz Əhməd Paşa özünü önə ataraq üsyançılara təslim etmiş, sabiq sədrəzəm padşahın gözü önündə parça-parça edilmişdir. Nəticədə üsyançıların istəyilə Topal Rəcəb Paşa sədarətə gətirildi.
IV Murad bu üsyanları Hüsrəv Paşa və Rəcəb Paşa tərəfindən hazırlandığını bilirdi. Buna görə də, Diyarbəkir bəylərbəyi Murtuz Paşaya göndərdiyi gizli bir əmrlə Tokat da olan Hüsrəv Paşa nı edam etdirdi və 2 mart günü paşa nın kəlləsi paytaxt a gətirildi. Bu dəfə də öz canının qorxusuna düşən Rəcəb Paşa yeni bir üsyan tərtib edərək guya Hüsrəv Paşa nın intiqamını almaq üçün yeniçəri və sipahiləri ayaqlandırdı və onları yenidən saray qapılarına topladı. Sultan Murad bu dəfə də ayaq divanı na çıxarıldı. Bu dəfə də yeniçəri ağası Həsən xəlifəni, dəftərdar Mustafa Paşanın və digər önəmli şəxslərin edamını tələb edən üsyançıların istəyilə bu şəxslər də onlara təslim edildi. Ələ keçirdikləri şəxsləri öldürərək cəsədlərini Sultanəhməd meydanı nda asan üsyançılar sakitləşmirdi. Həmin il Ramazan ayı bu üsyançıların yaratdığı ixtişaşlarla keçdi.
Nəhayət, 18 may günü Topal Rəcəb Paşa saray a çağırıldı. Sədrəzəm padşahın qəbuluna girərək burada boğularaq edam olundu. Onun yerinə sədarətə Dabanıyasdı Mehmed Paşa gətirildi və həmin ilin iyun una qədər şəhərdəki üsyançılar aradan qaldırıldı. Cəsədinin hara dəfn olunduğu məlum deyil. Bəzi mənbələrə görə, edamının ardından cəsədi dənizə atılmışdır.
Vulkan palçığı axını
Vulkan palçığı axını –   kraterində buzlaq və ya göl olan vulk. püskürməsi nəticə­sində su ilə doymuş yumşaq vulk. materiallarından təşkil olunmuş kütlənin  yamac boyu axması. Güc­lü Vulkan palçıq axını Kamçatkada krateri buzla örtülmüş vulkanlarda  tez –tez baş verir (Avaçi və Klyuçevsk sopkaları).
Sarı koramal
Xariçi görünüş
Koramallar ayaqlara malik olmurlar, halbuki kərtənkələdirlər. Sarı koramal öz sinfinə daxil olan ilanlar arasında ən irisidir. Onlar bəzən 1,5 m təşkil edir. thumb|left|Cavan Sarı koramal Uzun quyruğa malik olular və təhlükə zamanı onu atırlar.
Yayılması
Onların arealı Cənub-şərqi Avropa, Orta və cənub-qərbi Asiya, Qafqaz və Krım ərazilərini təşkil edir.
Qidalanması və çoxalması
Əsasən molyusklar və Cücülərlə qidalanır. Bəzən onurğalılarlada qidalanması müşahidə edilib. 8–10 olmaqla yumurta qoyur. Üstəlik yumurtaları (dişilər) qoruyur.
2009 Voleybol üzrə qadınlararası Avropa Çempionatı
Qadınlar arasında voleybol üzrə XXVI Avropa çempionatının final mərhələsi 2009-cu il 25 sentyabr-4 oktyabr tarixində Polşanın dörd şəhərində keçirilmişdir. Bu yarış Avropa qadınlar voleybol çempionatının iyirmi altıncısıdır.
Ardarda ikinci dəfə İtaliya yığması çempion adını qazanmışdır.
Komandalar
Ev sahibi olan ölkə Avropa qadınlar voleybol çempionatı 2007də ilk 6-ya girən ölkələr Təsnifat mərhələsindən gələn 9 ölkə
Salonlar
left|190px
TVSeans
TVSeans — 2017-ci ildə yaradılmış, qərargahı Dubayda yerləşən media xidmətləri təminatçısı. Şirkətin əsas məhsulu yerli dildə dublaj olunmuş film, sənədli film və cizgi filmlərdir. Yerli filmlər istisna olmaqla, bütün film, sənədli film və cizgi filmləri izləmək üçün qeydiyyat icbari və ödənişlidir. Bununla yanaşı, saytda videomateriallar haqqında geniş məlumatlar əks etdirilmişdir. Vebsayt bütün dünyada istifadəyə açıqdır və üç dildə: Azərbaycan, İngilis və Rus dillərində fəaliyyət göstərir. Veb-səhifənin mobil applikasiyaları da mövcuddur.
Emfizem
Emfizem — bədənin hər hansı yerində qazların toplanması xəstəliyi.
Bu xəstəlik qanın oksigenlə təminatında çətinlik olan zaman yaranır. Əksər hallarda bu xəstəliyin səbəbi siqaret çəkmə nəticəsində ağciyərin öz funksiyasını normal yerinə yetirə bilməməsi ilə bağlı olur.
Qaregin Njde
Qareqin Njde- (Qareqin Ter-Arutyunyan ; ) — erməni dövlət xadimi.
Həyatı
Qareqin Njde 1 yanvar 1886-cı ildə İrəvan quberniyasının Naxçıvan qəzasında anadan olmuşdur. 1902-ci ildə Peterburq universitetinin hüquq fakültəsinə daxil olur, 1904-cü ildə təhsilini yarımçıq qoyub, erməni millətçilərinə qoşulur. İrana köçərək daşnakların orada təşkil etdiyi hərbi məktəbdə təhsil alır, sonra Sofiyadakı zabit məktəbinə daxil olur. Məktəbi bitirdikdən sonra Murad Sebastasinin başçılıq etdiyi erməni silahlı dəstələrindən birinə qoşulur. Eyni vaxtda Qareqin Daşnaksütuna üzv olur və Njde ləqəbini alır. 1909-cu ildə Rusiyaya (Qafqaza) silah almaq məqsədi ilə gəlir, Njde həbs olunur. Lakin 1912-ci ildə azad olunur və Bolqarıstana qayıdır. I Balkan müharibəsində Osmanlı imperiyasına qarşı döyüşlərdə iştirak edir, 272 nəfərlik könüllü erməni dəstəsinə başçılıq edir.
Birinci dünya müharibəsində
Birinci dünya müharibəsi başlayanda Rusiya imperiyasının Sofiyadakı səfirliyinə gələn Qareqin Njde öz xidmətlərini təklif edir. Drastamat Kanayanın başçılıq etdiyi erməni könüllü dəstəsinin komandir müavini təyin olunur. 1915-ci ilin mayında 3-cü dərəcəli Müqəddəs Vladimir, 4-cü dərəcəli Müqəddəs Anna ordenləri ilə, həmin ilin iyulunda isə 2-ci və 3-cü dərəcəli Georgi xaçı ilə təltif olunur.
Müharibədən sonra
Daşnakların Türkiyəyə qarşı vuruşan dəstələrindən birinə rəhbərlik edən Njde Ermənistan respublikasının ordu quruculuğu məsələləri ilə də məşğul olur. 1919-cu ilin sentyabrında, daşnak hökuməti tərəfindən Zəngəzura göndərilir, onun vəzifəsi bu əraziləri azərbaycanlılardan təmizləmək idi. Njdenin rəhbərlik etdiyi silahlı dəstələr, burada yaşayan azərbaycanlı əhalinin kütləvi qətli ilə məşğul olur, Njdenin bilavasitə rəhbərliyi və göstərişi ilə azərbayacanlılar yaşayan kəndlər yandırılır, əhalisi qətlə yetirilir və öz evlərindən qovulur.
Njde həmçinin Vedibasarda və Göyçə mahalında azərbaycanlı əhaliyə qarşı qırğınlar törədir. Njdenin dəstələri 1920-ci ildə Azərbaycan Demokratik Respublikasının ordusu ilə döyüşlərdə iştirak edir. Ən gərgin döyüşlər 1920-ci ilin mart ayında gedir. Azərbaycan Sovet Rusiyası tərəfindən işğal edildikdən sonra, Njde sovet ordusunun hərbi birləşmələri ilə də döyüşlər aparır. 1920-ci ilin sentyabrında sovet ordusunun hissələri Qafanı tutur, Njde öz dəstələri ilə Mehri tərəfə çəkilir və burada mövqe tutur. 1920-ci ilin qışında Njde Zəngəzurdakı digər erməni dəstələri ilə birgə qırmızı ordunu sıxışdırıb çıxara bilir. 25 dekabr 1920-ci ildə Njde və silahdaşları Zəngəzurda "Dağlıq Erməni Respublikası"nın yaradılmasını elan edirlər. 1921-ci ilin fevralında Ermənistanda kommunistlərə qarşı yönəlmiş üsyan, Qırmızı Ordunun əsas qüvvələrini İrəvan üzərinə göndərməyə vadar edir. Bütün bu zaman ərzində silahlı erməni dəstələri Qarabağ və Naxçıvanda yaşayan azərbaycanlı əhalinin kütləvi qətllərini törədir.
Qaregin Njde özünü yaratdığı oyuncaq respublikanın "ali baş komandan"ı elan edir. Lakin iyulun ilk günlərində hücuma keçən sovet qoşunları, erməni dəstələrini darmadağın edir və Ndje öz dəstələrinin qalıqları ilə İrana qaçır.
Mühacirət və İkinci dünya müharibəsi
Qafqazdan qaçandan sonra Njde Bolqarıstana gəlir və bu ölkənin vətəndaşlığını qəbul edir. Lakin 1933-cü ilin yayında ABŞ-yə köçür, burada o Tanderqyana türk səfiri Muxtar bəyin öldürülməsində kömək etmək niyyətində idi. ABŞ-da Njde "Tseqakron" hərəkatını təsis edir (qatı millətçi, faktiki faşist ideologiyasına malik təşkilat). 1937-ci ildə Daşnaksütunun sıralarından ayrılır. Faşist Almaniyası ilə əlaqələr yaradır, Rozenberqlə görüşür, onları Türkiyəyə hücum etməyə çağırır və öz köməyini təklif edir.
1942-ci ildə general Dro ilə (Drastamat Kanayan) birlikdə Vermaxt nəznində erməni hərbi birləşmələrinin formalaşdırılmasında iştirak edir.
15 dekabr 1942-ci ildə Njde almanların yaratdığı "Erməni milli şurası"nın 7 üzvündən biri və "Azad Ermənistan" qəzetinin redaktor müavini olur. Dro və Njdenin başçılıq etdiyi erməni hərbi birləşmələri, Krım yarımadasının işğalında və Qafqazdakı döyüşlərdə iştirak etmişdilər.
Almaniya rəhbərliyi Qafqazdakı və Türkiyədəki erməni əhalisini bu ölkələrdə qarışıqlıq yaratmaq üçün istifadə etməyə hazırlaşırdı, lakin cəbhədəki uğursuzluqlar onları bu planlarından imtina etməyə məcbur etdi.
Sovet ordusu Bolqarıstana girəndə Njde, müharibənin sonunun yaxınlaşdığını görüb özünə yeni müttəfiqlər axtarır və sovet generalı Tobluxinə məktubla müraciət edir. Məktubunda o, özünə bəraət qazanmaq məqsədilə nasistlərlə yalnız onların Türkiyəyə müharibə elan edəcəyinə inandığı üçün əməkdaşlıq etdiyini iddia edir və Sovet İttifaqının Türkiyəyə müharibə elan etməsinin zəruri olduğunu bildirir, özünün isə bu işdə SSRİ ordusuna istənilən yardımı edəcəyinə söz verir. Lakin sovet hərbi əks-kəşfiyyatı onu həbs edərək Moskvaya göndərir. Bir müddət Dövlət Təhlükəsizlik Nazirliyinin həbsxanasında qaldıqdan sonra Njde İrəvana göndərilir. Məhkəmə zamanı Qareqin Njde antisovet fəaliyyətində və kütləvi qətlləri təşkil etməkdə günahkar bilinir və 25 illik həbs cəzasına məhkum olunur. Njde 21 dekabr 1955-ci ildə Vladimir şəhərində həbsxanada vəfat edir.
İttiham aktından
Bolqarıstanda yaşayarkən Ter-Arutunyan Daşnaksütunyun rəhbəri kimi, SSRİ-yə qarşı yönəlmiş fəaliyyətlə məşğul olub. 1941-ci ildə alman kəşfiyyatı ilə əlaqə yaradıb və almanların göstərişi ilə Balkan yarımadasında millətçilərin arasında agentura yaradılması ilə məşğul olub. Ter-Arutunyan almanların Berlində yaratdığı "Erməni Milli Şurasnın" üzvü olaraq xaricdə yaşayan ermənilərin arasında SSRİ-yə qarşı yönəlmiş fəaliyyətlə məşğul olub. Bu məlumatlar və bir sıra digər sənədlər arasında 2 noyabr 1944-cü ildə Qaregin Ter-Arutyunyan həbs edilərək istintaqa cəlb edilmişdir. İstintaq müəyyən etmişdir ki, müttəhim Ter-Arutunyan 1908-ci ildən 1937-ci ilə qədər Daşnaksütyun partiyasının üzvü olub, 1918-ci ildə daşnak hökuməti tərəfindən, millətçi hərbi hissələr yaratmaq məqsədi ilə Zəngəzura göndərilmişdir. Daşnak hökumətinin Zəngəzurda silahlı qüvvələrinin komandanı, 1921-ci ildən isə baş naziri olaraq, Sovet ordusuna qarşı hərbi əməliyyatlar aparmışdır.
Onun əmri ilə bir sıra kommunist və Qırmızı Ordunun mənsubları həbs olunmuş və güllələnmişdir həmçinin, yüzlərlə kommunist, qırmızı ordu mənsubu inqlabi əhval ruhiyyəli fəhlə və kəndlilər Tatev qayalığından aşağı atılaraq öldürülmüşdür. (II cild səhifə NN 251–253, 257–259, 263–266, 355–359, 360, 364–369) 1933-cü ildə müttəhim Ter-Arutunyan ABŞ-yə yollanıb və orada daşnak gənclər təşkilatı olan "Tseqakron" təşkilatını yaradıb, təşkilat irqçiliyi təbliğ etməklə, mahiyyət etibarı ilə faşist təşkilatıdır.
Müttəhim Ter-Arutunyan Sovet İttifaqının barışmaz düşməni kimi, 1941-ci ildə özünün yaxın tanışı olan alman agenti Burev Semyon İvanoviçin vasitəsilə alman kəşfiyyat və əkskəşfiyyat orqanlarının Balkanlardakı rəhbəri "Doktor Delius" təxəllüslü Vagner Otto ilə əlaqə yaradaraq, onun tapşırığı əsasında Buxarest, Varna, Plovdiv, Sliven, Şumen şəhərlərində olub və burada SSRİ-yə qarşı istifadə üçün adamların seçilməsi və almanlara təqdimatı ilə məşğul olub.(Cild I səhifə NN 22–29, 31–33, 37–44, 45–48, 66, 68–88, 93, 157, 208–302, II cild səhifə NN 192–195, 311, 318, 320, 327, 332, 352). Bundan sonra Arutunyan alman kəşfiyyatçısı mayor Drumyun göstərişi ilə 1942-ci ilin payızında Berlində olmuşdur. Özünün köməkçisi olan Asatryan Qayk ("Smerş" tərəfindən həbs olunmuşdur) vasitəsilə, Bolqarıstanda yaşayan 30 nəfər ermənini Berlinə göndərmişdir, burada onlar Xoxenbande kəndində yerləşən kəşfiyat-təxribat məktəbində təlim keçərək Krıma qöndərilmişdilər, onların məqsədi Sovet Ermənistanına keçmək və orada kəşfiyyat-təxribat fəaliyyəti ilə məşğul olmaq idi, alman ordusunun Ermənistan sərhədlərinə yaxınlaşacağı təqdirdə isə bu adamlar üsyan qaldırmalı idilər (Cild I səhifə NN 1574, 155, 158–165; Cild II səhifə NN 49–51, 59–62). 1943-cü ilin avqustunda Qaregin Ter-Arutunyan Krıma gələrək, yuxarıda göstərilmiş kəşfiyyatçı-təxribatçıların qarşısında çıxış edərək onları almanların bütün göstərişlərini yerinə yetirməyə çağırmışdır (Cild II səhifə NN 309, 310). Müttəhim Ter-Arutunyan Almaniyanın işğal olunmuş şərq əraziləri nazirliyinin yaratdığı "Erməni milli şurasının" tərkibinə daxil olur, şuranın məqsədi Almaniyaya SSRİ-yə qarşı mübarizədə yardım etmək və Ermənistanda Almaniyanın protektaratı ilə millətçi-burjua hökumətinin qurulmasına nail olmaq idi (Cild I səhifə NN 69–71 Cild I səhifə NN 245–248, 352). Özünü qismən günahkar hesab edir. Devedjyan Ovanes Akopoviçin, Burev Semyon İvanoviçin, Plev Xristo Dmitriyeviçin, Pastandaryan Krikor Andranikoviçin, Asatryan Qayk Kirakosoviçin, Doğramacyan Mardın Mkrtıçeviçyin, Davidyan Nşan Akopoviçin, Tomasyan Mkrtıç, Astvatsaturyan Nerses Srapionoviçin, Sarkisyan Qurgen Semyonoviçin ifadələri əsasında Ter-Arutunyanın günahı sübuta yetirilmişdir. İlkin təhqiqatı bitməsi və irəli sürülmüş ittihamın təsdiqini tapmasına arxalanaraq Ermənistan SSR-in C.P.M. 200-cü maddəsini rəhbər tutaraq hesab edirəm ki, 11278 nömrəli cinayət işini Ermənistan SSR-in DİN. qoşunlarının hərbi prokuroru vasitəsilə SSRİ Dövlət Təhlükəsizliyi Nazirliyinin nəznində, xüsusi məşvərətin dinləmələrinə göndərilə bilər. Müttəhimə qarşı cəza tədbiri kimi 25 illik həbs cəzasını təklif etmək. İttiham aktı 10 mart 1948-ci ildə tərtib olunmuşdur.
Ermənistan SSR Dövlət Təhlükəsizlik Nazirliyinin birinci idarəsinin üçüncü bölməsinin rəisi mayor Melkumyan.
Vulkan platosu
Vulkan platosu –  vulk. püskürmələri zamanı iri həcmli lava axınlarının qədim rel­yefin çala-çuxurlarını doldu­raraq əmələ gətirdiyi yüksək  düzənlik (Qarabağ vulkanik yaylasında bir çox platolar, Şm. Amerikada Ko­lumbiya platosu, Yeni Zelandi­yadakı bəzi platolar).
Ağcaqayın
thumb|250px| Ağcaqayın
Ağcaqayın (lat. Acer L.) — ağcaqayın fəsiləsindən ağac və kol bitkisi cinsi. Avropa, Asiya və Şimali Amerikada geniş yayılmışdır.
Qarşı-qarşıya düzülən yarpaqları dilimli, nadir hallarda lələkvarı mürəkkəb və ya bütövdür; çiçəkləri salxım, yaxud qalxanabənzər çiçək qrupunda toplanmışdır. Meyvəsi ikiqat qanadlıdır. Avropa, Asiya, Şimali Afrika, Şimali Amerika və Mərkəzi Amerikada 150-dək növü məlumdur. Azərbaycanda 8 növü var. Oduncağından mebel, musiqi alətləri və s. hazırlanır. Ağcaqayın dekorativ və ballı bitkidir. Amerikada bəzi növlərin-dən ağcaqayın şəkəri istehsal olunur.
Azərbaycanda hündürlüyü 30 m-ə, diametri 1 m-ə çatan sivriyarpaq və ya çinarabənzər ağcaqayın (lapan) (Acer platanoides), keçəl ağcaqayın (Acer laetum), çöl ağcaqayını (Acer campestre), məxməri ağcaqayın (Acer velutinum), ağ ağcaqayın (Acer pseudoplatanus), tpaytfettep ağcaqayını (Acer trautvetteri), Hirkan ağcaqayını (Acer hyrcanum) vənyappaq ağcaqaın (Acer negundo) bitir.
Riturnel
Riturnel (,, "qayıdış" mənasını verən ritorno sözündən) — Barokko musiqisi ndə xor və orkestr üçün təkrarlanan parça.
XVII əsrin əvvəllərində XVIII əsrin sonunda baletdə rəqs üçün instrumental giriş kimi də istifadə olunurdu.
Boğayrı oymağı
Boğayrı və ya Bəğayrı Gəraylı elinin oymaqlarındandı.3 əsr qabaqdan İsfərayenin neçə qismində və Nişapur ilə Səbzivarın neçə kəndində yaşayırdılar.Əfşarlar dövründə, Boğayrıların neçə başçısı Azərbaycan və Gürcüstanın baş komandiri və Farsın hakimi oldular.Fətəli şah Qacar dövründə bu tayfanın bəzi əmirləri dəfələrlə Qacar dövlət ilə düşmənçiliyə qalxdılar. Onların ən məşhuru Səadət Qulu xan Boğayrı və qardaşları idi.Nasirəddin şah Qacar dövründə Boğayrı əmirlərinin gücü, tədricən azaldı və irsi hükimət Boğayrı əmirlərinin ailəsindən çıxdı.İndi bu oymağın törəmələri Esfərayenin Bam və Səfiabad şəhərləri ilə yanaşı Məşhəd və Tehranda da yaşayırlar.
Bəğayirilər Nadir şah dövründə
Nadirqulu xana qarşı fitnə quran qüvvələr bununla da kifayətlənmədilər. Onlar qərara aldılar ki, Nişapurla Səbzəvar arasında məskunlaşan Bəğayiri tayfasına divan tutsunlar. Çünki bu tayfa Nadiri müdafiə edirdi və həmin tayfanın talan edilməsi Nadiri də özündən çıxara bilərdi. Nadir Herata tərəf hərəkət etdiyi zaman doğrudan da Səbzəvar ətrafında toplanmış olan dəstələr Bəğayiri camaatını soyub talamağa başladılar. Bəğayiri camaatı onları təhdid edən təhlükənin xeyli ciddi olduğunu görüb şah qoşunlarına qarşı müxalifət yaratdılar və müqavimətə əl atdılar. Eyni zamanda baş verənlər barədə Nadirə xəbər göndərdilər. Bu xəbəri alan kimi Nadir qoşunları ilə yenidən Məşhədə döndü. Əbdali əfqanları da bundan istifadə etdilər. Musa xanın rəhbərliyi altında olan əbdali əfqanları Biyarcümənd və Qayinə hücum edib oraları talan etdilər. Əbdali əfqanlarının bu yürüşləri Nadirin gümanlarının doğru olduğunu sübut etdi. O, Şah Təhmasibin yanına adam göndərib əbdali əfqanlarının Heratdan qovulmasına kömək göstərilməsini xahiş etdi. Nadir eyni zamanda Bəğayiri camaatına divan tutulmasını səbəblərini aydınlaşdırmağa çalışdı.
Kəmalə Hüseynova
Kəmalə Hüseynova (tam adı: Kəmalə Müzəffər qızı Hüseynova; ) — Azərbaycan aktrisası, Azərbaycanın əməkdar artisti (2011).
Həyatı
Kəmalə Müzəffər qızı Hüseynova 29 may 1967-ci ildə Şəki şəhərində anadan olmuşdur. 1986-1990-cı illərdə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun "Dram və kino aktyorluğu" fakültəsində ali təhsil almışdır. İnstitutda oxuduğu illərdə filmlərə çəkilməyə başlamışdır. Artıq dördüncü kursda Kəmalə Hüseynova Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrına dəvət olunmuşdur. O zaman birbaşa baş rolda, Əli Əmirlinin "Ərizə" tamaşasındakı Reyhan rolunda çıxış etmişdir. 1 avqust 1990-cı ildən Gənc Tamaşaçılar Teatrının aktrisasıdır. Azərbaycan kinematoqrafiyasının inkişafındakı xidmətlərinə görə 2011-ci ilin avqust ayında Əməkdar Artist fəxri adına layiq görülmüşdür.
30 aprel 2014-cü ildə, 6 may 2015-ci ildə, 6 may 2016-cı ildə , 1 may 2017-ci ildə , 9 may 2018-ci ildə , 7 may 2020-ci ildə , 7 may 2021-ci ildə və 10 may 2022-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür. 10 dekabr 2018-ci il tarixində Azərbaycanda teatr sənətinin inkişafında xidmətlərinə görə "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilmişdir.
Yeppe Norqaard
Yeppe Norqaard (24 aprel 1988) — Danimarkalı kişi ağır atlet. 94 kq çəki dərəcəsində yarışır və beynəlxalq yarışlarda Danimarkanı təmsil edir. Yeppe Norqaard dünya çempionatlarında iştirak etmişdir. Son dəfə 2015 Ağır atletika üzrə Dünya Çempionatında mübarizə aparmışdır.
Daş əməliyyatı
Daş əməliyyatı və ya Dəliliyin müalicəsi (ing. The Stone Operation) — Holland rəssam İeronim Bosxun çəkdiyi tablo. Yağlı boya ilə taxta üzərində çəkilmiş rəsm, 1475–1480-ci illər arasında hazırlanmıştır. Hündürlüyü 48 sm, eni isə 35 sm olan tablo, hal-hazırda Madriddəki Prado muzeyində mühafizə olunur.
Əsər haqqında
İeronim Bosxun məişət mövzulu ilk əsəri olan Daş əməliyyatı, dövrün insanlarının cahilliyini əks erdirir. Əsərdə təsvir olunan hadisə o dövrdə məşhur olan daş əməliyyatıdır. Dəlilərin başlarında daş olduğuna inanan savadsız insanlar, fırıldaqçı həkimlərin daşı çıxararaq onları müalicə edəcəyinə inanır. Şəkildə əməliyyatı həyata keçirən həkimin başındakı qıf onun yalançı olduğuna bir işarədir. Göründüyü kimi həkim dəlinin başından, gözlənilənin əksinə daş yox gül çıkarır. Beləliklə rəssam bu əsərlə fırıldaqçı həkimləri ifşa etməyə çalışır.
Əsl arılar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi. 5700-ə yaxın növü əhatə edir. Fəsilə ən çox rast gəlinən bombuslar və bal arıları da daxil olmaqla, az yayılan digər növləri də əhatə edir. Əksəriyyəti təbii senozlarda və kənd təsərrüfatı bitkilərində qiymətli tozlayıcılardır.
Dünyada yayılması
Antarktidadan başqa dünyanının hər yerində yayılıblar.
Mart pişiyi (personaj)
Mart pişiyi – Luis Kerrollun Alisa möcüzələr ölkəsində və Alisa güzgü arxasında əsərlərinin baş qəhrəmanlarından biridir. Həmkarı Papaqçı ilə birgə çay içməyi xoşlayır.
Etyen Laspeyres
Etyen Laspeyres (Ernst Louis Étienne Laspeyres; ) — alman iqtisadçısı.
Fəaliyyəti
1871-ci ildə Laspeyres indeksini elmə daxil etdmişdir. Bu qiymət indeksində yalnız baza ilə aid əmtəə və xidmət miqdarları - standart miqdar səbətinə qoyulur və cari ilin qiymətləri ilə qiymətləndirilir, sonra isə baza ilin qiymətləri ilə qiymətləndirilir. Bu iki dəyərin nisbəti Laspeyres qiymət indeksi adlanır.
Sadıq Əhmədov
Sadıq Əhmədov-Vəkilov — Azərbaycan teatr və kino aktyoru.
Həyatı
Sadıq Əhmədov 5 fevral 1960-cı ildə anadan olmuşdur. Əslən məşhur Vəkilovlar nəslindəndir. 1978–1982-ci illərdə İncəsənət İnstitutunda görkəmli sənətkar Mehdi Məmmədovun kursunda təhsil almışdır. Hərbi xidmətdən sonra — 1984-cü ildə Rus Dram Teatrında, sonra isə "APOPOS" Teatrında, 2000–2012-ci illərdə isə, Rüstəm İbrahimbəyovun İbrus Teatrında aktyor kimi fəaliyyət göstərmişdir. İbrus Teatrında "Şirəbənzər", "Arabir görüşməyə kişi axtarıram" və s. tamaşalarda maraqlı obrazlar yaratmışdır.
62 yaşlı aktyor 18 dekabr 2022-ci ildə Bakıda yaşadığı evdə ölü tapılıb. Tanınmış aktyorun iki gün öncə vəfat etdiyi məlum olub.
Vulkan relyefi
Vulkan relyefi –  mağmanın püskürməsi  və həm­çinin litosferin üst qatına so­xulması nəticəsində yaranmış rel­yef.
Budaqlanan alqoritmlər
Budaqlanan alqoritmlərin tərkibində bir və ya bir neçə məntiq mərhələsi olur. Bu mərhələdə müəyyən kəmiyyətlərin hər hansı bir şərti ödəyib-ödəmədiyi yoxlanılır və ona uyğun olaraq sonrakı gedişin istiqaməti seçilir. Yəni nəzərdə tutulan şərt ödənilirsə, bir istiqamətə, həmin şərt ödənilmirsə, əks istiqamətə doğru hərəkət edilir. Beləliklə, alqoritmdə budaqlanma baş verir.
Mənbə
AMEA İnformasiya Texnologiyaları İnstitutu, "İnformatika mühazirələri", tex.f.d. Şəfəqət Mahmudova
Transfer pəncərəsi
Transfer pəncərəsi — Futbol üzrə Azərbaycan çempionatındakı klubların etdikləri transferlər və futbolçuların transfer dəyəri haqqında məlumatlar toplusu.
2017
Gələnlər:
Nikolay Muravyov
Nikolay Nikolayeviç Muravyov, ) — Rusiya hərbçisi.
Həyatı
N. N. Muravyov (1794–1866) I Nikolay dövrünün hərbi xadimlərindəndir. 1812-ci il Vətən müharibəsinin, II rus-İran (1826–1828) və 1828–1829-cu illərdəki rus-türk müharibələrinin iştirakçısıdır. 1816-cı ildə Yermolovun İrana gedən missiyasının üzvlərindən biri olub. II rus-İran müharibəsində polkovnik hərbi rütbəsini daşıyıb. 1837-ci ildə istefaya çıxıb. Ancaq 1848-ci ildə yenidən hərbi xidmətə çağırılıb və 1854-cü ildə Qafqaz canişini təyin edilib. 1856-cı ildə öz xahişi ilə istefaya göndərilib. Memuar kitabların müəllifidir. O həm də Karsski titulunun sahibi olub.
N. N. Muravyovun bu səfərlə bağlı xatirələri ölümündən sonra 1886-cı ilin aprelində nəşr edilmişdir. Kitab belə adlanır: "N. N. Muravyovun qeydləri 1816. İrana səyahət". Qeyd edək ki, onun xatirələri 3 kitabda toplanılıb.
Ferens List
Ferens List — Macarıstan bəstəkarı, virtuoz pianoçusu, dirijoru, həssas pedaqoqu, fəal musiqi-ictimai xadimi. XIX əsrin ən məşhur pianoçularından biri olan Ferens List, həm də simfonik şeir tərzinin banisidir.
Həyatı
Ferens List 22 oktyabr 1811-ci ildə Macarıstanın Doborjan qəsəbəsində (1921-ci ildən Avstriya, Raydinq) anadan olmuşdur. Atası Adam List piano, violoençel, violin kimi bir çox musiqi alətində ifa etməyi bacarırdı. Listin musiqi ilə tanışlığı da məhz atasının təşəbbüsü illə olmuşdur. Atası ona pianoda ifa etməyi öyrətmiş və hələ 7 yaşı olan List kiçik bəstələr yazmağa başlamışdı. Sonralar macar əsilzadələr tərəfindən 6 il müddətində təqaüdlə təmin edilərək təhsilini davam etdirmək üçün Vyanaya yola düşmüşdür. Burada Antonio Salieri və Ludoviq van Bethovenin tələbəsi olan Karlo Çernidən təhsil almışdır. 12 yaşında Ferens List artıq krallar, əsilzadələr tərəfindən rəğbət bəslənən bir musiqiçi idi, lakin 15 yaşında ikən atasının vəfat etməsi ilə onun musiqiyə olan həvəsi azalmış, ədəbiyyat və dinlə maraqlanmağa başlamışdı. Onun bu marağı yaratdığı bəstələrdə də öz təsirini göstərirdi. 1830-cu il inqilabı ilə List yenidən musiqi ilə məşğul olmağa başladı. Həmən il o "İnqilab simfoniyası" adlı əsərini bəstələməyə başlasa da bəstəkar bu əsərini tamamlaya bilməmişdir. List romantizm dövrünün ən qabaqcıl sənətkarları — Berlioz, Şopen, Paqanini, Hüqo, Jorj Sand, Balzak, Heyne və başqaları ilə sıx yaradıcılıq ünsiyyətində olub. Sənətşünasların fikrincə, məhz Paqanininin ecazkar sənəti Listin həm ifaçı, həm də bəstəkar kimi püxtələşməsinə ciddi təsir göstərib. 1834-cü ildə Parisdə Mariya Aqaultla tanış olaraq ailə həyatı qurmuşdur. 1844-cü ilədək davam edən bu evlilikdən 3 övladı olmuşdur. List 1839-cu ilin axırlarında Avropa ölkələrinə qastrol səfərinə çıxarkən, Parisdə başqa bir pianoçunun – Trauberqin şöhrəti dillər əzbəri idi. List özünü sınamaq, kimin daha virtuoz pianoçu olduğunu sübut etmək üçün onunla yarışmaq qərarına gəlmiş və bu səbəbdən Parisə yola düşmüşdü. Burada bir çox konsertlər vermiş, qazandığı pulları isə Macarıstanda sel fəlakətindən əziyyət çəkən ailələrə kömək məqsədilə xərcləmişdir. 1840–1847-ci illərdə İrlandiyadan yola çıxaraq, Osmanlı imperiyasına, Portuqaliyaya orada isə Rusiyaya səyahət etmişdir. 1847-ci ildə Osmanlı sultanı Əbdülməcid qarşısında konsert verdi. 1847-ci ildə o, Veymar şəhərində məskunlamış və saray kapelmeysteri işləməyə başlamışdı. Veymar tezliklə təkcə Almaniyanın deyil, həm də bütün Avropanın musiqi mərkəzinə çevrilmişdi. Artıq gənc musiqiçilər məhz bu şəhərə axışmağa başlamışdılar. Müəllim kimi çalışıdığı illərdə tələbələrindən ibarət "Altenberq qartalları" qrupunu yaratdı, lakin mühafizəkalar tərəfindən tez-tez tənqid edilməsi nəticəsindən müəllimlik peşəsindən istefa etdi. 1861–1869-cu illərdə Romada yaşayan bəstəkar burada dini kitablar yazmış, rahib olmaq üçün təhsil almağa başlamışdı. Bu illərdə Budapeşt Musiqi Məktəbini yaratmış və onun rəhbəri olmuşdur. 31 iyul 1886-cı ildə Beyrutda sətəlcəm xəstəliyinə tutulmuş, vəfat etmişdir.
Yaradıcılığı
F. List başlıca olaraq simfonik musiqi və fortepiano musiqisi sahəsində fəaliyyət göstərmiş, hər iki sahədə eyni dərəcədə çox böyük nailiyyətlər qazanmışdır. Bir cəhəti xüsusi qeyd etmək lazımdır: simfonik musiqidə List yeni bir formanın yaradıcısıdır. Simfonik poema adı ilə tanınan bu forma adi simfoniyadan fərqli olaraq dörd hissədən deyil, cəmi bir hissədən ibarətdir. F. Listin həyatında fortepiano yaradıcılığı qanunauyğun formalaşma, olduqca real təşəkkül tapmış və inkişaf prosesi keçirmişdir. Hələ gəncliyində List fortepianoda orkestri təqlid etməyi sevirdi. Onun ən böyük nailiyyəti də fortepianoya orkestr əhəmiyyəti verməsi, fortepianonu simfonikcəsinə şərh etməsindən ibarətdir. F. Listin həcm etibarilə böyük olan fortepiano yaradıcılığında müxtəlif janrlar təqdim olunub: parafrazlar, transkripsiyalar, etüdlər, çox vaxt silsilədə birləşən proqramlı pyeslər, sonatalar, rapsodiyalar. List fortepiano yaradıcılığına parafrazlarla başlayıb. Bəstəkarın Motsart, Veber, Rossini, Bellini, Meyerber, Quno, Vaqner, Verdinin opera melodiyalarına fantaziyaları klassik və başlıca olaraq müasir incəsənəti təbliğ edirdi. List o dövrdə hələ az məşhur olan operaların ayrı-ayrı səhnələrini də fortepiano üçün işləmişdir. Məsələn, Vaqnerin "Uçan Hollandiyalı", "Tangeyzer", "Tristan və İzolda", "Leonqrin", "Nibelunqların üzüyü", "Meysterzingerlər", "Parsifal"; Verdinin "Lombardlılar", "Trubadur", "Aida"; Qunonun "Faust"; Qlinkanın "Ruslan və Lüdmila" (Çernomorun marşı); Çaykovskinin "Yevgeni Onegin" (Polonez) operalarını göstərmək olar.
F. Listin transkripsiya sahəsindəki cəsarətli işləri H. Berlioz və L. V. Bethovenin bütün simfoniyaları və C. Rossini, K. M. Veber, R. Vaqner, H. Berliozun bir çox opera üvertüraların fortepiano üçün köçürməsində daha qabarıq şəkildə özünü göstərir. List dahi İ. S. Baxın da orqan əsərlərini – 6 prelüd və fuqa, bəstəkarın məşhur H-moll fantaziya və fuqası, eləcə də digər əsərlərini fortepiano üçün işləmişdir.
Əsərləri
Bəstəkar yaradıcılığı boyunca etüd janrına xüsusi diqqət yetirmiş və 12 etüd yaratmışdır. 1851-ci ildə həmin 12 etüdün III nəşrini yaratmış " Yüksək ifaçılıq sənətkarlığı etüdləri" adı altında çap etdirmişdir. Həmin etüdlərdə List fortepiano texnikasının 4 əsas növünü yaratmışdır.
Bəstəkarın 2 etüd məcmuəsindən başqa proqramlı etüdləri də vardır. F. List bütün yaradıcılığı boyu musiqidə mənzərəçiliyə, təsvirçiliyə də müəyyən meyl göstərib. Onun məşhur "Səyahət illəri" əsəri fortepiano pyesləri bəstəkarın təbiətdən, rəssamlıq və heykəltəraşlıqdan, oxuduğu ədəbi əsərlərdən aldığı təəssürat əsasında yazılıb. "Səyahət illəri" məcmuəsi 3 hissədən ibarətdir. Bu hissələrdə toplanan pyeslər müxtəlif illərdə yazılıb. I hissədəki pyeslər 30-cu illərin əvvəlində bəstələnib və 1855-ci ildə çap olunub. Bu hissədə 9 pyes var. ("Valenştad gölündə", "Bulaq başında", "Cenevrə zəngləri", "Pastoral", "Vətən həsrəti", "Tufan", "Vilhelm Tel Kilsəsi") II hissədə toplanan pyeslər 1838–1858-ci illərdə yazılıb. Burada 7 pyes toplanıb. "Səyahət illəri"nin III hissəsində toplanan pyeslər 1867–1877-ci illərdə yazılıb. Bu hissə 7 pyesdən ibarətdir. Əgər I və II hissədə romantik kədər hökm sürürdüsə, III hissədə kədər və məyusluq hakimdir, təbiət kədərli boyalarla verilir. Bəstəkarın "19 Macar rapsodiyaları" dinamik, təzadlı bir məzmuna malikdir. Onların əsasında folklor mənbələri durur. List instrumental rapsodiya janrının banisi hesab edilir. Bu rapsodiyalar macar milli müstəqillik uğrunda mübarizə zamanı yaradılmışdır.
Komanda dövrü
Komanda dövrü ( ing. instruction cycle ~ ru. командный цикл ~ tr. komut çevrimi) – mikroprosessorun aşağıdakı əməliyyatları yerinə yetirdiyi proses: komandanı yaddaşdan götürür, dekodlaşdırır və icra edir. Komanda dövrü iki hissədən ibarətdir: komandanın yaddaşdan götürülmə zamanı və çalışdırma (translyasiya və icra olunma) zamanı; komanda dövrü bütün əməliyyatların baş verdiyi takların (kompüterin sistem saatının impulslarının) sayı ilə ölçülür.
thumb
Harmsil
Harmsil- Kopetdağın və Qərbi Tyanşanın ətəklərində yayda cənubdan və şərqdən əsən quru isti fon tipli küləkdir.Harmsil kənd təsərrüfatı bitkilərinə məhvedici təsir göstərir.
Dövrü alqoritm
Mənbə
AMEA İnformasiya Texnologiyaları İnstitutu, "", tex.f.d. Şəfəqət Mahmudova