cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tarin-Kot
Son müharibə
Ertəsi gün, iyulun 28-i, saat 12 radələrində, üç intiharçı hökumət binalarının qapılarında partlayıcı ilə dolu nəqliyyat vasitələrini partladıb, ağır silahlarla təchiz edilmiş digər kamikadzelər isə binalara daxil olub və içəridəki hər kəsi öldürməyə başlayıblar. Atışma başa çatdıqdan sonra ən azı 19 nəfər ölüb, 37 nəfər yaralanıb. Ölənlər arasında “Pajhwok” müxbiri Xpalvak, 10 uşaq, 2 qadın və Əfqanıstan Milli Polisinin 1 üzvü var. Xpalvak bədəninin müxtəlif yerlərindən 20 dəfə güllələnib. İyulun 29-da ölənlərin sayı 21-ə yüksəldi. Bölgəyə yerləşdirilən Avstraliya qoşunlarının komandiri general-mayor Anqus Kempbell dedi: “Üsyanın sərt elementləri zorakılıq və məqsədyönlü qətllərə cəhd yolu ilə kampaniyasını davam etdirməyə davam edir. Dünən onlar öz işlərinə ağır qiymət ödədilər. Bütün üsyançıların öz missiyasına çata bilmədiyi halda öldürülməsi ambisiyaları.” Əfqanıstan Milli Ordusunun sözçüsü Hekmatullah Kuçi “Qubernatorun müavininin ofisində iki partlayış olub. Biri kamikadze tərəfindən partladılıb, digərinə isə ANA (Əfqanıstan ordusu) əsgərin başqa bir intiharçıya atəş açması səbəbilə baş verib.”
1 mart 2011-ci ildə 4-cü Batalyon, 70-ci Zirehli Alayından olan ABŞ əsgərləri Tarin-Kot və Deh-Ravodun məsuliyyətini öz üzərinə götürdülər. 23 noyabr 2011-ci ildə 1-ci Kəşfiyyat, Müşahidə və Hədəf Alma Eskadronu, 14-cü Süvari Alayının ABŞ əsgərləri Tarin-Kotdakı əməliyyatlara görə məsuliyyəti öz üzərinə götürdülər.
2016-cı ilin sentyabrında şəhəri Qəndəharla birləşdirən magistral yolu Taliban yaraqlıları tərəfindən ələ keçirilmə təhlükəsi altında idi, eyni zamanda Tarin-Kotun özünə də hücum edilmişdi.
Şəhər 13 avqust 2021-ci ildə beynəlxalq qüvvələrin ərazidən çıxarılmasından sonra Taliban tərəfindən ələ keçirilib.
Nəqliyyat
2014-cü ilin may ayından etibarən Tarin-Kot Hava Limanı müntəzəm olaraq Kabilə birbaşa sərnişin daşınması icra edir.
Coğrafiyası
Tarin-Kot bir qədər təcrid olunub: onun yeganə uçuş zolağı şəhərin kənarındakı NATO-nun rəhbərlik etdiyi BTDQ Yenidənqurma Qrupunun hərbi bazasındadır. Tarin-Kotun yeganə çıxışı cənubda Qəndəharın regional mərkəzinə gedən yoldur, bu yol bəzən Taliban hücumlarına məruz qalır.
İqlimi
Tarin-Kot soyuq yarı-quraq iqlimə malikdir (Köppen iqlim təsnifatı, BSk), isti yay və sərin və soyuq qışı var. Yağıntılar azdır və əsasən dekabrdan mart ayına qədər davam edir.
Xaliblər
thumb|[[Kappadokiya ilə Ermənistan arasında yaşayan xaliblər.]]
Xaliblər — Qara dəniz sahilində, Kiçik Asiyada yaşamış qədim xalq. Onların ölkəsi qərbdə tibarenlər və şərqdə mossiniklər arasında yerləşirdi. Rodoslu Apollona görə, xaliblər skif idi.
Qara dəniz xaliblərindən fərqli olaraq, şərqdə yaşayan və qədim yazıçılar tərəfindən xaldlar da adlandırılan xaliblər Babil xaldeylərindən və erməni-xaliblərdən bir qədər fərqlənirdi.
İlyas Tərxan
İlyas Tərxan — krım tatar dramaturq, "Yaş kuvet" qəzetinin redaktoru, SSRİ Yazıçılar İttifaqının üzvü, 1931-1937-ci illərdə Krım Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin sədri. 17 aprel 1938-ci ildə "əksinqilabçı millətçi pantürk təşkilat"ın üzvü olmaqda ittiham edilərək güllələnib. 24 noyabr 1956-cı ildə ölümündən sonra bəraət qazanıb.
Həyatı
İlyas Ömər oğlu Tərxan 1900-cü ildə torpaqsız kəndli ailəsində anadan olub. 1913-1917-ci illərdə Kazanda yaşadığı üçün tatar məktəbində təhsil alıb. Bağçasarayda Zəncirli mədrəsədə təhsilini bitirib. 1919-cu ildə Kommunist Partiyasına üzv olub. Krımda "ağlara" qarşı partizan hərəkatında iştirak edib. Daha sonra Türkiyədə yeraltı kommunist hərəkatının iştirakçısı olub. 1920-ci ildə sovet hökuməti tamamilə qurulduqdan sonra onun atası Korbek kəndinin inqilab komitəsinin sədri olur. O özü isə geri qayıdaraq fəaliyyət göstərməyə başlayır.
1921-ci ildən 1925-ci ilə qədər gənclər üçün nəzərdə tutulmuş "Yaş kuvet" (Gənc qüvvət) qəzetində redaktorluq edir. 20 fevral 1931-ci ildə Krım MSSR-nın MİK-nin sədri seçilir. Siyasi işlərlə yanaşı teatr və dramaturqluqla da məşğul olur. Onun "Hücum" (1932) və "Moskva ayta" (Danışır Moskva) pyesləri Krımda, Moskvada, Daşkənddə eləcə də Sovet İttifaqının digər şəhərlərində tamaşaya qoyulur. 1933-cü ildə onun təşəbbüsü ilə Krım Dövlər Tatar Dram Teatrı üçün ayrıca binanın inşasına başlanılır. 1934-cü ildə SSRİ Yazıçılar İttifaqına üzv olur və bununla yanaşı krım Yazıçılar Birliyinin də sədri seçilir. Ak Şeyx kəndindəki məktəb və Starokrımsk rayonundakı kolxoz onun adı ilə adlandırılır. Bunlarla yanaşı 1934-cü ildə bir müddət "Bolşevik yolu" jurnalının redaktoru olur.
8 sentyabr 1937-ci ildə RSFSR Cinayət Məcəlləsinin 58-7, 8, 11 maddələri ilə həbs edilib. O, Xalq Komissarları Sovetinin sədri A.Samedinov və Xalq Maarif komissarı B.Çaqarla birlikdə antisovet pantürk təşkilata rəhbərlik etməkdə günahlandırılır. Bu həbslər daha böyük miqyaslı "milli" siyasi həbs proseslərinin olmasına əsas verdi. 17 aprel 1938-ci ildə SSRİ Ali Məhkəməsinin Hərbi Kollegiyasının məhkəmə prosesində əvvəlcə "etiraf etdiyi" ifadələrdən imtina edərək özünü günahkar saymır. Elə həmin gün əmlakı müsadirə edilməklə güllələnmə cəzasına məhkum edilərək güllələnib.
24 noyabr 1956-cı ildə ölümündən sonra bəraət qazanıb. İş tədqiq edilərkən məlum olub ki " İlyas Tərxanın işinin aparıldığı Krım XDİK-da 1937-1938-ci illərdə əsassız həbslər, həbs edilənlərin döyülməsi, istintaq materiallarının saxtalaşdırılması və digər qanun pozuntularına rast gəlinib."
Ailəsi
Simferopolda Jukovskiy küçəsi 5 ünvanında Krım MSSR hökümətinin yaşayış binasında yaşayıb. Velyade Memetovna ilə ailə qurub. Bu evlilikdən Nədim və Hüseyin adlı oğulları olub.
Məhəmməd Təqi
Məhəmməd ibn Əli ət-Təqi (İmam Cavad, İmam Təqi; ) —
Uydurulmuş hədislərə qarşı İmam Cavad (ə)-dan cavab
Yəhya ibn Əqsəm, İmam Cavad (əs)-a belə sual etdi:
İmam Cəvad (ə.s) buyurur ki: "Bu xəbəri rəvayət edən kəs, Peyğəmbərin (s) vida həccindəki bu sözünü də xatırlamaq məcburiyyətindədir: "Mənim adımdan yalan söyləyənlər olduqca çoxalmışdır, məndən sonra da çox olacaqdır. Hər kəs mənim adımdan bilərəkdən yalan söyləyərsə yeri cəhənnəm atəşi olacaqdır." İmam Cəvad (ə.s) sözünə belə davam etdi: "(Əbu Bəkr haqqındakı) bu rəvayət Allahın kitabı ilə uyğun gəlməməkdədir. Çünki Allah (Qurani-Kərimdə) belə buyurur: "And olsun ki, insanı Biz yaratdıq və nəfsinin ona nə vəsvəsə etdiyini də Biz bilirik. Biz ona şah damarından da yaxınıq!" [Qaf surəsi. 16]. Görəsən Əbu Bəkrin (ALLAHdan) razı olub olmadığı ALLAHa gizliydimi ki bunu Peyğəmbərindən soruşur?! Bu əqlən mümkünsüzdür."
2-Yəhya ibn Əqsəm belə sual edir: Rəvayət edilir ki: "Əbu Bəkr və Ömər yer üzündə, göydəki Cəbrail və Mikail kimidirlər." İmam Cəvad (ə.s) buyurur ki: "Bu hədisə də diqqət etmək lazımdır. Çünki Cəbrail və Mikail, ALLAH qatındakı iki müqərrəb mələkdirlər. O ikisi əsla heç bir şəkildə günah etməmişdirlər və ALLAHın itaətindən bir an belə olsun çıxmamışdırlar. Lakin Əbu Bəkr və Ömər müşrik (ALLAHa şərik qoşan, bütə sitayiş edən) idilər. Hər nə qədər İslam zühur etdikdən sonra Müsəlman oldularsa da, həyatlarının çoxunu şirk və bütpərəstliklə keçirmişdirlər. Xüsusiylə də ALLAHın o ikisini (Əbu Bəkr və Öməri) Mikail və Cəbrailə bənzətməsi mümkünsüzdür."
Həsən əl-Əskəri
Künyə və ləqəbləri
Künyəsi: Əbu Muhəmməd (Məhəmmədin atası)
Məhəmməd Təqi
Uydurulmuş hədislərə qarşı İmam Cavad (ə)-dan cavab
3-Yəhya ibn Əqsəm belə sual edir; "Eyni şəkildə: "Əbu Bəkr və Ömərin cənnət ağsaqqallarının ağası olduqları" rəvayət edilməkdədir. Bu barədə nə düşünürsünüz? İmam Cavad (ə.s) buyurur ki: "Bu rəvayətin doğru olması da mümkünsüzdür. Çünki cənnət əhlinin hamısı cavanlardır, içlərində qocalar olmayacaqdır (ki Əbu Bəkr və Ömər də onların ağası olsun). Bu rəvayət, Həzrəti Peyğəmbərin (s): "Həsən və Hüseyn Cənnət cavanlarının ağalarıdırlar." buyurmuş olduğu hədisə qarşı, Əməvilər tərəfindən uydurulmuşdur.
Həsən əl-Əskəri
Künyə və ləqəbləri
Ləqəbləri: İbni-Riza (Rizanın oğlu), Zəki, Hadi, Əskəri.
Məhəmməd Təqi
Uydurulmuş hədislərə qarşı İmam Cavad (ə)-dan cavab
4-Yəhya ibn Əqsəm; Rəvayət edildiyinə görə: "Ömər bin Xəttab, cənnət əhlinin çırağıdır." İmam Cəvad (ə.s) buyurur ki: "Bu da mümkünsüzdür, çünki cənnətdə ALLAHın müqərrəb mələkləri, Adəm, Muhəmməd (s), ALLAHın digər bütün Peyğəmbərləri və mələkləri orada olacaqdırlar. Necə olur ki cənnət bunların nuruyla işıqlanmır, lakin Ömərin nuruyla işıqlanır?!"
5-Yəhya ibn Əqsəm; Rəvayət edildiyinə görə Peyğəmbər (s) belə buyurmuşdur: "Əgər mən Peyğəmbər olaraq seçilməsəydim, Mütləq olaraq Ömər seçiləcəkdi." İmam Cavad (ə.s) buyurur ki: "ALLAHın Kitabı Quran bu hədisdən daha doğrudur. ALLAH kitabında belə buyurmaqdadır: "(Ya Rəsulum!) Xatırla ki, Biz bir zaman peyğəmbərlərdən əhd almışdıq: səndən də, Nuhdan da, İbrahimdən də, Musadan da, Məryəm oğlu İsadan da!…" [Əhzab surəsi. 7]. Bu ayədən başa düşülməkdədir ki, ALLAH, Peyğəmbərləriylə əhd bağlamışdır. Belə olan halda ALLAHın öz sözünü dəyişdirməsi necə mümkün ola bilər? Peyğəmbərlərdən heç birisi bir göz açıb yumacağı vaxt qədər belə ALLAHa şərik qoşmamışdırlar. Ömrünün böyük bir hissəsini ALLAHa şərik qoşmaqla keçirən birini (Öməri) ALLAH necə Peyğəmbər seçə bilər?! Yenə Həzrəti Peyğəmbərimiz buyurmuşdur ki: "Adəm, ruh ilə bədən arasında ikən (yəni hələ yaradılmamış) mən Peyğəmbər idim."
6-Yəhya ibn Əqsəm; Yenə Peyğəmbərin (s) belə buyurduğu rəvayət edilməkdədir: "Nə zaman vəhy kəsilsə (geciksə), vəhyin Xəttabın ailəsinə (Ömərə) endiyini sanırdım. Yəni Peyğəmbərliyin məndən onlara keçdiyini sanırdım." İmam Cavad (ə.s) buyurur ki: "Bu da mümkünsüzdür, çünki Peyğəmbərin öz Peyğəmbərliyində şəkk etməsi mümkünsüzdür. ALLAH buyurur ki: "ALLAH mələklərdən də elçilər (peyğəmbərlər) seçər, insanlardan da." (Xüsusiylə ALLAHın seçimiylə, artıq Peyğəmbərin Peyğəmbərliyində şübhə duymasına heç bir əsas qalmaz.)
7-Yəhya ibn Əqsəm; Peyğəmbər (s) buyurur ki: "Əgər əzab nazil olsaydı, Ömərdən başqa heç bir kəs qurtula bilməzdi!" İmam Cavad (ə.s) buyurur ki: "Bu da mümkünsüzdür, çünki ALLAH İslam Peyğəmbərinə buyurur ki: "Halbuki sən onların arasında ola-ola ALLAH (sənə hörmət əlaməti olaraq) onlara əzab verən deyildir. (Tövbə edib) bağışlanmalarını diləyərkən də ALLAH onlara əzab verməz!" [Ənfal surəsi. 33]. Beləcə, Peyğəmbər xalqın arasında olduğu müddətcə və Müsəlmanlar istiğfar etdikləri müddətcə ALLAH onlara əzab etməz…!"
زيارت الإمام الجوادؑ
السَّلامُ عَلَيْكَ ياأَبا جَعْفَرٍ مُحَمَّدَ بْنَ عَلِيٍّ البَرَّ التَّقِيَ الإمام الوَفِيَّ السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّها الرَّضِيُّ الزَّكِيُّ، السَّلامُ عَلَيْكَ ياوَلِيَّ الله السَّلامُ عَلَيْكَ يانَجِيَّ الله السَّلامُ عَلَيْكَ ياسِرِّ الله السَّلامُ عَلَيْكَ ياضِياءَ الله السَّلامُ عَلَيْكَ ياسَناءَ الله السَّلامُ عَلَيْكَ ياكَلِمَةَ الله السَّلامُ عَلَيْكَ يارَحْمَةَ اللهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّها النُّورُ السَّاطِعُ السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّها البَدْرُ الطَّالِعُ السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّها الطَّيِّبُ مِنَ الطَّيِّبِينَ السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّها الطَّاهِرُ مِنَ المُطَهَّرِينَ، السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّها الايَةُ العُظْمى السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّها الحُجَّةُ الكُبْرى، السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّها المُطَهَّرُ مِنَ الزَّلاتِ السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّها المُنَزَّهُ عَنِ المُعْضِلاتِ السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّها العَلِيُّ عَنْ نَقْصِ الاَوْصافِ السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّها الرَّضِيُّ عِنْدَ الاشْرافِ السَّلامُ عَلَيْكَ ياعَمُودَ الدِّينِ. أَشْهَدُ أَنَّكَ وَلِيُّ اللهِ وَحُجَّتُهُ فِي أَرْضِهِ وَأَنَّكَ جَنْبُ الله وَخِيَرَةُ الله وَمُسْتَوْدَعُ عِلْمِ الله وَعِلْمِ الأَنْبِياءِ وَرُكْنُ الإيْمانِ وَتَرْجُمانُ القُرْآنِ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مَنِ اتَّبَعَكَ عَلى الحَقِّ وَالهُدى وَأَنَّ مَنْ أَنْكَرَكَ وَنَصَبَ لَكَ العَداوَةَ عَلى الضَّلالَةِ وَالرَّدى. أَبْرأُ إِلى الله وَإِلَيْكَ مِنْهُمْ فِي الدُّنْيا وَالآخِرةِ وَالسَّلامُ عَلَيْكَ مابَقَيْتُ وَبَقِيَ اللَيْلُ وَالنَّهارُ. وقل في الصلاة عليه: اللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَأَهْلِ بَيْتِهِ وَصَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ بْنَ عَلِيٍّ الزَّكِيّ التَقِيّ وَالبَرِّ الوَفِيّ وَالمُهَذَّبِ النَّقِيِّ، هادِي الاُمَّةِ وَوارِثِ الأَئِمَّةِ وَخازِنِ الرَّحْمَةِ وَيَنْبُوعِ الحِكْمَةِ وَقائِدِ البَرَكَةِ وَعَدِيلِ القُرْآنِ فِي الطَّاعَةِ وَواحِدِ الأَوْصِياء فِي الاِخْلاصِ وَالعِبادَةِ وَحُجَّتِكَ العُلْيا وَمَثَلِك الاَعْلى وَكَلِمَتِكَ الحُسْنى الدَّاعِي إِلَيْكَ وَالدَّالِّ عَلَيْكَ، الَّذِي نَصَبْتَهُ عَلَما لِعِبادِكَ وَمُتَرْجِما لِكِتابِكَ وَصادِعاً بِأَمْرِكَ وَناصِراً لِدِينِكَ وَحُجَّةً عَلى خَلْقِكَ وَنُوراً تُخْرَقُ بِهِ الظُّلَمُ وَقُدْوَةً تُدْرَكُ بِها الهِدايَةُ وَشَفِيعاً تُنالُ بِهِ الجَنَّةُ ، اللّهُمَّ وَكَما أَخَذَ فِي خُشُوعِهِ لَكَ حَظَّهُ وَاسْتَوْفى مِنْ خَشْيَتِكَ نَصِيبَهُ فَصَلِّ عَلَيْهِ أَضْعافَ ماصَلَّيْتَ عَلى وَلِيٍّ ارْتَضَيْتَ طاعَتَهُ وَقَبِلْتَ خِدْمَتَهُ وَبَلِّغْهُ مِنَّا تَحِيَّةً وَسَلاماً، وَآتِنا فِي مُوالاتِهِ مِنْ لَدُنْكَ فَضْلاً وَإِحْساناً وَمَغْفِرَةً وَرِضْوانا إِنَّكَ ذُو المَنِّ القَدِيمِ وَالصَّفْحِ الجَمِيلِ اللّهُمَّ أَنْتَ الرَّبُّ وَأَنا المَرْبُوبُ
NGC 899
NGC 899, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. IBm tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Rəvan Nurayev
Rəvan İsmayıl oğlu Nurayev (d. 3 mart 1997; Zaqatala, Azərbaycan — ö. 3 aprel 2016; Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri. 2016-cı ildə Aprel döyüşləri zamanı şəhid olub, ölümündən sonra "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" III dərəcəli medalı ilə təltif edilib.
Həyatı
Rəvan Nurayev 1997-ci ilin 3 mart günündə Zaqatala rayonunun Muxax kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Əsgər Rəvan Nurayev 2016-cı ilin aprel ayında Azərbaycan-Ermənistan təmas xəttində baş verən atışma zamanı qəhrəmancasına şəhid oldu.
Aprelin 3-ü isə Rəvan Nurayev Zaqatala rayonunun Muxaxkəndində son mənzilə yola salındı. Dəfn mərasiminə minlərlə rayon sakini ilə yanaşı, şəhidin qulluq etdiyi hərbi hissənin əsgərləri və zabitləri də qatıldı. Dəfn mərasiminin sonunda yaylım atəşi açıldı və əsgər Nurayev uğrunda şəhid olduğu torpağa tapşırıldı.
Rəvan Nurayev ölümündən sonra göstərdiyi qəhrəmanlığa görə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" III dərəcəli medalı ilə təltif edildi.
Muşklar
Muşklar — Tunc və Dəmir dövrlərinin qovşağında Anadolu ərazisində yaşamış xalq. Assuriya mənbələrində qeyd olunan, het heroqlifləri ilə "muskai" kimi tanınır. Bir sıra tarixçilər onları yunan mənbələrindən mosxlar, eləcə də Gürcüstanda Mesxetiya adı ilə əlaqələndirirlər. İosif Flavi muşkları Bibliyada Meşex ilə eyniləşdirdi. Paleobalkan dillərində "muşk" termini atlar ilə əlaqələndirilir.
Assuriya mənbələri qərbi muşkarı frigiyalılar ilə, yunan mənbələri isə frigiyalıları "" ilə aydın şəkildə fərqləndirir.
Qışlaq-i Zaxor (Əhər)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 328 nəfər yaşayır (64 ailə).
Ağa (titul)
thumb|[[Yeniçəri ağası]] Ağa (أغا ağa ağa  Qədim türk dilində aka — böyük) — bəzi Şərq ölkələrində (Osmanlı İmperiyası, Səfəvi dövləti və s.) rütbəli bir başçıya müraciət forması, qəbilə zadəganlığının və titulunun təyin edilməsi anlamında işlədilirdi.
Osmanlı İmperatorluğunda yeniçəri komandiri - yeniçeri ağası və sipahi komandiri - sipahi ağası adlanırdı. Habelə bəzi məhkəmə işçiləri qruplarının başçıları da daxil olmaqla hərbi rəhbərlərin adı ada adlanması ilə seçilirdi. Yeniçərilər ləğv edildikdən sonra (1826) Osmanlı ordusunun kiçik və orta zabitləri bu cür adlandırılırdı.
XX əsrə qədər Türkiyə və Azərbaycanda ağa çiçəklənən torpaq mülkiyyətçilərinə edilən müraciət forması idi. Bəzən bir adın ayrılmaz bir hissəsi ola bilirdi.
Səfəvi dövlətində qəbilə zadəganlığının və feodalların cəm şəklində işarəsi: fars dilində “agayan” və ya azərbaycanca “ağalar”.
Ayrıca bir çox türk dillərində "ağa" sözü "böyük qardaş" və ya "əmi" mənasını verir. Bəzən yaşlı insanlara hörmət əlaməti olaraq da istifadə olunur.
Herakles yarımdası
Herakles yarımadası — Krım yarımadasının cənub-qərbində yerləşən, Qara dənizin daxilinə üçbucaq şəklində daxil olan yarımada. Hansı ki, Sevastopol buxtası ilə Balaklav buxtasını ayırlr. Yarımadanın sahəsi 100 km² təşkil edir. Yarəmadanın digər adı Traxeyskidir. XIX əsrdə həmdə İrakliyski adı işlədilirdi. Yarımada Xersonesin kənd təsərrüfatı rayonu olmuşdur. Burada üzüm əkilir bağlar salınırdı.
Yarımada öz növbəsində daşlı slçaq dağlıq ərazidən ibarətdir. Ən hündür zirvəsi Sapun dağıdır
Qurugöl (Əhər)
Qurugöl - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əhər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 26 nəfər yaşayır (8 ailə).
Kasato Maru
Kasato Maru və ya Kasado Maru – 1900-cü ildə Wigham Richardson tərəfindən tikilmiş Yaponiyaya məxsus yük və sərnişin gəmisi. İlk olaraq Potosi adlandırılan gəmi Rusiya Dobroflotu tərəfindən alınmış və Kazan adlandırılmışdır. Bu zaman tibbi gəmiyə çevrilmişdir. Rus-yapon müharibəsində Yaponiya tərəfindən batırılmış, daha sonra sudan çıxarılmış və Yaponiyanın istifadəsinə keçmişdir.
Daha sonra gəmi yaponları 1906-cı ildə Havay adalarına, 1907-ci ildə Peru və Meksikaya aparmaqda istifadə edilmişdir. 1908-ci ildə ilk rəsmi qrupu Braziliyaya gətirmiş və yaponların Braziliyaya miqrasiyası başlamışdır. Səyahət Kobe limanında başlamış və 52 gün davam edərək 18 iyun 1908-ci ildə Santos limanında başa çatmışdır. Bura San-Paulunun qərbindəki kofe plantasiyalarında işləmək üçün 165 ailə (781 nəfər) gəlmişdir. thumb|left|Kasato Maru ilə Braziliyaya gəlmiş ilk yapon sərnişinlərin siyahısı Kasato Marudan əvvəl bəzi yapon immiqrantlar Rio-de-Janeyro ştatında Sonseysan-di-Makabu bələdiyyəsində koloniya qurmuşdular. Lakin Kasato Marunun gətirdiyi ilk qrup yaponların kütləvi miqrasiyasının əsasını qoymuşdur. Kasato Marunun bəzi sərnişinləri Argentinaya keçmişdir.
1942-ci ildə Yaponiya İmperiya donanmasına qatılmışdır və İkinci dünya müharibəsində döyüş gəmisi olmuşdur.
9 avqust 1945-ci ildə saat 11:15-dən 14:30-a qədər üç sovet təyyarəsi gəmini bombalamışdır. Kasato Maru SSRİ-nin su məkanında, Berinq dənizində, Kamçatka yarımadası yaxınlığında batmışdır. Gəmi hələ də suyun 18 metr dərinliyindədir və yaxşı vəziyyətdədir.
Əlizadə Nuri
Nuriyev Əlizadə Mətləb oğlu — Azərbaycan şairi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1994-cü il).
Həyatı
Əlizadə Nuri 1962-ci il dekabrın 28-də Cəlilabad rayonunun Adnalı kəndində anadan olmuşdur. Burada orta məktəbi bitirdikdən sonra ordu sıralarında xidmət etmişdir (1981-1983). Nəsirəddin Tusi adına Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin fılologiya fakültəsində, (1983-1988), Bakı Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsində təhsil almışdır. Şeirləri müntəzəm olaraq Azərbaycan qəzet və jurnal səhifələrində dərc olunur.
Eldar Novruzov
Eldar Novruzov — Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Botanika İnstitutunun elmi işlər üzrə direktor müavini, Bitki ehtiyatları şöbəsinin müdiri. Biologiya elmləri doktoru, dosent. Amerika Birləşmiş Ştatları Nyu-York Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü.
Həyatı
Eldar Novruzov 1942-ci ilin 30 may tarixində Naxçıvan Muxtar Respublikası Kəngərli Rayonunun Qarabağlar kəndində anadan olmuşdur. Orta təhsilini Qarabağlar kənd orta məktəbində almışdır. 1961-ci ildə Naxçıvan Kənd Təsərrüfatı Texnikomunun aqranomluq fakultəsini, 1969-cu ildə Gəncə Dövlət Pedoqoji İnstitutunun (indiki GDU) biologiya fakultəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1970-ci ildə Botanika İnstitutunun əyani aspiranturasına daxil olmuş, 1975-ci ildə namizədlik dissertasiyasını müdafiə edərək biologiya elmləri namizədi alimlik, 2007-ci ildə doktorluq dissertasiyası müdafiə edərək biologiya elmləri doktoru alimlik dərəcəsi almışdır. 1987-ci ildə SSRİ Ali Atestasiya Komissiyası Eldar Novruzova “biokimya” ixtisası üzrə baş elmi işçi (dosent) elmi rütbəsini vermişdir.
Elmi fəaliyyəti
E.Novruzovun 1973-cü ildə aspiranturanı bitirdikdən sonrakı bütün elmi fəaliyyəti Botanika İnstitutu ilə bağlı olmuşdur. Burada o, kiçik elmi işçi vəzifəsindən baş elmi işçi vəzifəsinə kimi yüksəlmiş və hazırda bitki ehtiyatları şöbəsinə rəhbəri, eyni zamanda AMEA Botanika İnstitutunun elmi işlər üzrə direktor müavinidir.
Eldar Novruzov keçən əsrin 70-ci illərin axırlarından Azərbaycanda yayılmış çaytikanı bitkisini öyrənməyə başlamışdır. Aparılmış tədqiqatlar nəticəsində Azərbaycan florasında yayılmış çaytikanının sənaye miqyasında istifadəsi üçün - əhəmiyyətli olan formaları müəyyən etmiş, onların kimyəvi tərkibini öyrənmişdir. E.Novruzovun çaytikanının öyrənilməsinə dair tədqiqatlarının nəticələri yüksək reytinqli “Bitki ehtiyatları”(Leninqrad), “Təbii birləşmələr kimyası” (Daşkənd), “Beynəlxalq Ekologiya” (Hindistan) jurnallarında, “Çaytikanı çoxcəhətli möcüzəvi bitkidir” (Dehli, 2001), “Çaytikanının kimyası və farmakologiyası” (Dehli, 2006) kitablarında, çap edilmişdir. Kanada, Almaniya, Hindistan, Pakistan, Çin, Rusiyada çağrılmış konqres və konfranslarda məruzələrlə çıxış etmişdir. Çaytikanının tədqiqi sahəsində apardığı tədqiqatlar dünya elmi-ictimayəti tərəfindən yüksək qiymətləndirildiyi üçün E.N.Novruzov 2003-cü ildə “Beynəlxalq çaytikanının tədqiqi və tətbiqi assosiyasının direktorlar şurasının üzvü və Azərbaycan üzrə kordinatoru seçilmişdir. Onun son apardığı tədqiqatlar nəticəsində Azərbaycan florasında yayılmış 61 fəsiləyə, 125 cinsə aid 550 növün tərkibinin antioksidant, antimutagen, antiradiant, antikonserogen və başqa xüsusiyyətlərə malik antosian, flavonoid, karotinoid, betasian və digər bioloji fəal maddələrlə zəngin olması aşkar edilmişdir.
Eldar Novruzovun apardığı işlər bitki sistematikasında, filogenetik sistemin yaradılmasında da olduqca əhəmiyyətlidir. O Azərbaycanda kimyəvi taksonomiyanın əsasını qoymuşdur.
Eldar Novruzovun apardığı tədqiqatlar nəticəsində əldə etdiyi elmi yeniliklər “Пигменты репродуктивных органов растений и их значение” monoqrafiyasında öz əksini tapmışdır. O, müasir dövrdə botanika elminin aktual problemlərindən olan təbii bitki sərvətlərinin qorunub saxlanmasına dair geniş tədqiqatlar aparmışdır. E.Novruzov təbii bitki sərvətlərindən səmərəli istifadə etmək üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edən, botanika elminin cavan sahələrindən olan bitki ehtiyatşunaslığının problemləri həllinə dair qiymətli tədqiqatlar aparmışdır. Eldar müəllimin apardığı tədqiqatlar nəticəsində Azərbaycan florasında 100 növdən çox yağlı bitki aşkar edilmişdir. E.N.Novruzov elmi-tədqiqatlarının nəticələri ilə 15-dən çox Beynəlxalq simpozium, konqres və konfransda - Sofiyada (Bolqarıstan), Buxarestdə (Rumıniya), Berlində (Almaniya), Bordoda (Fransa), Varşavada (Polşa), Moskvada, Sank Peterburq, Novosibirskdə, Barnaulda, Ulyanovskidə (Rusiya), Kiev, Semferapolda (Ukrayna), Daşkənddə, Buxarada (Özbəkistan), Astanada (Kazaxıstan), Pekində (Çin), Karaçidə (Pakistan), Dehli (Hindistan), Məşhəddə (İran), Əksişəhərdə, Ankarada, Gümüşxanada, (Türkiyədə), İspaniyada, Banqladeşdə və başqa ölkələrdə keçirilən beynəlxalq simpoziumda məruzələr etmişdir. O, 1996-cı ildə Fransada Beynəlxalq Polifenol birləşmələrinə həsr edilmiş simpoziuma dəvət almış və məruzə ilə çıxış etmişdir.
Elmi əsərləri
Eldar Novruzovun 169 elmi əsəri çapdan çıxmışdır. Onun məhsuldar elmi yaradıcılığı sayəsində əldə etdiyi uğurlu nəticələr elm aləminin diqqətini 150-dən çox əsərlərdə, o cümlədən bir monoqrafiya, 17 müəlliflik şəhadətnaməsi, 3 Texniki şərt və 3 Texnoloji instruksiyada öz əksini tapmış, bir sıra beynəlxalq simpozium və konqresslərdə təqdim olunmuşdur.
Quantic Dream
Quantic Dream SA — Parisdə yerləşən Fransız videooyun tərtibatçı və yayımlayıcısı şirkətidir. 1997-ci ilin Mayında əsası qoyulan şirkət 5 oyun istehsal etmişdir: The Nomad Soul (1999), Fahrenheit (2005), Heavy Rain (2010), Beyond: Two Souls (2013), və Detroit: Become Human (2018). Şirkət interaktiv hekayəçiliyin təşviqi ilə tanınır. 2022-ci ilin Avqust ayında NetEase şirkəti tərəfindən alınan şirkət "NetEase"in ilk Avropa oyun studiyası olmuşdur.
Siyahdolan (Əhər)
Siyahdolan - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əhər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 39 nəfər yaşayır (8 ailə).
Xərclərin uçotunun proses metodu
Tərifi
İngilis professoru Kolin Druri prosesin maya dəyərinin hesablanması metodunu, hesabat dövründə məhsula (xidmətə) çəkilən ümumi məsrəflərin məhsulun (xidmətlərin) ümumi sayına bölündüyü zaman istehsal olunan hər bir vahid üçün orta xərclərin hesablanması metodueyni müddətə buraxılmışdır kimi müəyyən edir.
Metod bir çox eyni istehsal vahidləri istehsal olunduqda istifadə olunur və hər bir vahidin maya dəyərini müəyyən etməyə ehtiyac yoxdur. Bu halda məhsullar eyni istehsal olunur və birbaşa və qaimə məsrəflərinin eyni bölüşdürülməsini tələb edir. Ayrı-ayrı sifarişlər üzrə ayrıca məsrəflərin uçotu registrləri aparılmır və maya dəyəri obyekti istehsal prosesinin hər bir başa çatmış mərhələsinin məhsuluna çevrilir.
Bir sıra iqtisadçılar məsrəflərin uçotu və məhsulun maya dəyərinin hesablanması metodunu, bitməmiş istehsalat olmadan məhdud çeşiddə məhsulların istehsalına çəkilən xərclərin uçotu metodu kimi müəyyən edirlər, burada məsrəf uçotunun obyektləri istehsalda fərdi məhsulların bütün istehsal prosesinin tərkib hissəsi kimi proseslərdir.
Proses metodunun növləri
Bir sıra iqtisadçılar istehsal vahidinin maya dəyərinin hesablanmasının üç variantını ayırd edirlər :
Hesabat dövrünün sonunda bitməmiş istehsal prosesi olan kifayət qədər uzun istehsal prosesi olan sənayelərdə (ağacçıxarma, torf sənayesi və s.) hesabat dövrünün əvvəli və sonu, müəssisə tərəfindən müəyyən edilmiş meyarlarla qiymətləndirilir və istehsal edilmiş vahidlərin sayına bölünür.
Xüsusi metod və proses metodu
Xərclərin uçotunun sifariş üzrə metodu müxtəlif texniki tələblərə malik sifarişlərin diskret istehsal olunduğu müəssisələrdə tətbiq edilir. Hər bir sifarişin qiyməti fərdi. Xərclərin uçotu hər bir sifariş üzrə ayrıca aparılır.
Proses üsulu istehsalın davamlı olaraq (partiya və ya böyük partiyalarla) həyata keçirildiyi müəssisələrdə tətbiq edilir. Sifarişlər eynidir. Sifarişdəki məhsulun dəyəri bir-birindən ciddi şəkildə fərqlənmir. Hər bir istehsal prosesi üzrə məsrəflərin uçotu aparılır.
Xərclərin uçotunun xətt üzrə uçotu üsulu çox emallı istehsalı olan müəssisələrdə tətbiq edilir, o, hər bir yenidən bölüşdürülmə üzrə məsrəflərin uçotunu əhatə edir, məsrəflər istehsal olunmuş yarımfabrikata aid edilir.
Proses üzrə metoddan məhsul çeşidi məhdud olan, bitməmiş istehsalın olmadığı və ya əhəmiyyətsiz olduğu müəssisələrdə istifadə olunur, məsrəflərin uçotu obyektləri ayrı-ayrı proseslərdir, məsrəflər hazır məhsula aid edilir. İstehsal prosesindən keçdikdən sonra yarımfabrikat yaranmır.
Retrofuturizm
200px|thumb|right|1940-cı illərin əvvəllərini xatırladan dizelpunk üslubunda uçan lokomotivin retrofuturistik təsviri Retrofuturizm — keçmişin və ya indinin texnologiyalarına əsaslanaraq, real dünyada, bir qayda olaraq, istifadədən çıxmış və ya istifadədən çıxacaq gələcək dünyasını təsvir edən bədii ədəbiyyat janrı. Başqa sözlə, keçmişdən gələcəklə bağlı fikirlər.
Dövrlər dəyişdikcə bəşəriyyətin gələcəyi ilə bağlı təsəvvürü də müxtəlif cür dəyişir. Ən məşhur nümunə, Gələcəyə Qayıdış filminin gələcək təsviridir. Filmin tarixinin gələcəyi ilə bağlı proqnoz uçan avtomobillər, öz-özünə quruyan paltarlar və holoqrafik filmlərlə qısaca ümumiləşdirilə bilsə də, TRON filminin gələcək proqnozu rəqəmsal dünyaya daxil ola biləcək bir gələcək kimi təsvir edilir. Memarlıq, dizayn, həyat tərzi, oyunlar, musiqi və film kimi geniş sahə gələcək proqnozlar üçün qiymətləndirilir. Məsələn, Fallout oyunu 1950-ci illərdə gələcək proqnozlaşdırma tərzinə əsaslanır, lakin oyun 97-ci ildə edildiyi üçün bu, retrofuturizm nümunəsidir, çünki o tarixdə insanların gələcək təsvirinin nə olacağı fikri ilə hazırlanmışdır. Son nümunələr arasında Far Cry: Blood Dragon misal göstərilə bilər. Bu, 2007-ci ilin 80-ci illərdə necə olacağı fikrinə əsaslanır. Retro-futurizm mövzusu Bioshock və Fallout oyunlarında və Lost seriyasında da qeyd olunur."
Terminin mənşəyi
1988–1993-cü illərdə nəşr olunan Retrofuturizm jurnalının məlumatına görə, "retrofuturizm" sözü ilk dəfə 1983-cü ildə jurnalın redaktoru Lloyd Dunn tərəfindən istifadə edilib. Termin 1970-ci illərin əvvəllərində yaranan, keçmişə yarı-nostalji, yarı-ironik baxışı əks etdirən daha geniş "retro" anlayışı ilə əlaqələndirilir.
Komsomol poeması
Komsomol poeması — Azərbaycan SSR xalq şairi Səməd Vurğunun müəllifi olduğu nəzm romanı. Müəllifin ilk epik əsəri. Poemanın süjet xəttini Azərbaycanda sovet hakimiyyətinin qurulması uğrunda insanların mübarizəsi və bu mübarizədə komsomol gənclərinin rolu təşkil edirdi.
Süjet
Yeddi komsomolçu yeni sovet hakimiyyətinə tabe olmaqdan boyun qaçıran və şiddətli müqavimət göstərən bəy-torpaq sahibi Geray bəyin ucqar kəndinə göndərilir. Şiddətli mübarizə gedir, atışmalar olur. Bu mübarizə fonunda poemada komsomol şairi Cəlalın Gəray bəyin qızı Humaya olan faciəli məhəbbəti təsvir olunur. Humay Cəlala qarşılıq verir, lakin dədə-baba adətlərinə sadiq qalaraq atasının iradəsinə qarşı çıxa bilmir.
Ehtirasdan dəli olan Cəlal Gəray bəydən qızını ona verməsi üçün yalvarmaq ümidi ilə düşmən düşərgəsinə getməyə qərar verir. Geray bəy ilə üz-üzə gələn və onların barışmaz düşmənçiliklərini davam etdirdiklərini ondan gizlətməyən Cəlal qızının xoşbəxtliyini əziz tutan ata hisslərinə müraciət edir. Lakin Geray bəy Cəlaldan şübhələnirdi ki, onun yanına gəlişi düşmənin ağıllı hiyləsidir. Gəray bəy Cəlalı öz əlləri ilə öldürür. Sevgilisinin ölüm xəbərindən sarsılan Humay da ölür.
Yaranması
Şair 1928-ci ildən 1956-cı ilə qədər poema üzərində işləmişdir. Gənc yaşlarından başlayan Səməd Vurğun onu yazıb bitirən zaman, artıq respublikanın xalq şairi kimi tanınırdı.
Qeyd edək ki, poemanın birinci hissəsi 1933-cü ildə yazılmışdır. Amma şair poema üzərində işi bitmiş hesab etməmişdir.
Nəşrləri və tərcümələri
Şairin sağlığında poema oxucuya ancaq fraqmentlərdə təqdim olub, toplu halında çap olunmayıb. Vurğunun ölümündən sonra şair Osman Sarıvəlli bir-birindən ayrı mətnlər toplayıb, poemanı çapa hazırlayıb. 1958-ci ildə "Komsomol poeması" ilk dəfə Azərbaycan dilində ayrıca kitab kimi nəşr edilmişdir.
Poemanın tam mətni ilk dəfə 1960-cı ildə rus dilində "Literaturnı Azerbaijan" jurnalında dərc edilmişdir. "Komsomolskaya poeması"nın rus dilində ilk ayrıca nəşri 1961-ci ildə "Azərbaycan Uşaq və Gənclər Ədəbiyyatı Nəşriyyatı"nda çap olunub. Azərbaycan dilindən Adelina Adalis və Vladimir Sergeev tərcümə etmişlər.
Şərhlər
Yazıçı Mir Cəlal yazırdı:
Ədəbiyyatçı alim və tənqidçi Vladimir Oqnev poemanın romantik xəttini təhlil edərək yazırdı:
Ekranlaşdırılması
1970-ci ildə "Komsomol poeması" əsasında rejissor Tofiq Tağızadə "Yeddi oğul istərəm" filmini çəkib.
Qismət
Qismət — Azərbaycanda daha çox işlədilən ad və təxəllüs.
Bu adı olan tanınmış insanlar
Bu təxəllüsü olan tanınmış insanlar
Digər
BakuBuild
BakuBuild — beynəlxalq tikinti sərgisidir. Qeyd olunan sərgidə beynəlxalq istehsalçılar ən son tendensiyaları, materialları və tikinti texnikasını təqdim edirlər. Sərgi tikinti, dizayn və memarlıq sahəsində ən əlamətdar hadisələrdən biridir. BakuBuild uzun illərdir unikal platformadır; sənayenin peşəkarlarını bir araya gətirir və ən son yenilikləri nümayiş etdirir. BakuBuild Azərbaycanda və bütün Xəzər regionunda aparıcı tikinti forumu mövqeyini möhkəm saxlayır. Sərgi bazar araşdırması, biznesin inkişafı, distribyutor axtarışı və regionda mövqelərin möhkəmləndirilməsi üçün platformadır.
2016-cı il BakuBuild
Dünyanın 26 ölkəsini təmsil edən 298 şirkət iştirak edib və üç ölkə — İtaliya, İran və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri sərgidə öz milli pavilyonları ilə təmsil olundu. Həmçinin tədbirdə fransız şirkətləri kollektiv stendlə, Türkiyəni təmsil edən istehsalçılar isə böyük qrup şəklində iştirak edib.
2017-ci il WorldBuild Baku
Sərgidə dünyanın 23 ölkəsindən 200-dən artıq şirkət iştirak edib. Almaniya, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və İran sərgidə öz milli pavilyonları ilə təmsil olundu. Polşa milli stendi ilə çıxış etdi.
2018-ci il BakuBuild
BakuBuild 2018-də sərgidə 22 ölkədən 301-ə yaxın sərgi iştirakçısı və 8089 ziyarətçi iştirak etmişdir.
2021-ci ildə BakuBuild
BakuBuild 2021-də 17 ölkədən 279 şirkət iştirak etmişdir. İştirakçı ölkələr: Azərbaycan, Almaniya, BƏƏ, Böyük Britaniya, Belarus Respublikası, Gürcüstan, Çex Respublikası, Fransa, İsrail, İtaliya, İran, Macarıstan, Qazaxıstan, Özbəkistan, Rusiya, Türkiyə və Ukrayna Sərgi sahəsi: 7907 m2 BakuBuil sərgisi Rebuild Karabakh sərgisi ilə birlikdə keçirilmişdir.
Sərgi bölmələri
• 2
Robert Mantran
Robert Mantran — fransız tarixiçisi, türkoloq, islamşünas, Osmanlı tarixi mütəxəssisi.
Həyatı
Robert Mantran 1917-ci il yanvarın 19-da Parisdə anadan olmuşdur. Orta təhsilini Parisdəki Condercet Liseyində tamamlamışdır. Daha sonra Sorbon Universitetinin tarix və coğrafiya fakültəsini bitirmişdir.
Vəfatı
Robert Mantran 1999-cu ildə həyatının son dönəmində çalışdığı Aix-en-Provence şəhərində vəfat etmişdir.
Yaradıcılığı
Robert Mantran, tarix sahəsində bir çox beynəlxalq elmi qurumun akademik və inzibati heyətində xidmət etmiş görkəmli tarixçi və türkoloqdur. Bununla birlikdə, O, 1992-ci ildə hazırlanmış və nəşr edilmiş “İslam Ensiklopediyası”nın ikinci cildinin elmi redaktoru olmuşdur. Robert Mantran elmi karyerası boyu ərəbcə kitabələr və tarixi sənədlər qədər türkcə yazılara və sənədlərə əhəmiyyət vermişdir. Araşdırmalarında ərəb və türk mənbələrini müqayisəli şəkildə elmi dövriyyəyə cəlb etmişdir. Onun elmi araşdırmalarına qədər qədər yalnız ərəb mənbələri nəzərdən keçirilmiş, türk mənbələrinə isə laqeydlik göstərilmişdir. Robert Mantran Övliya Çələbinin səyahətnaməni, Osman Nuri Erginin yazdığı “Mecelle-i Umur-ı Bələdiyyəsi” və Türkiyə, Fransa və Venesiya arxivlərində tapılan sənədləri, XVII yüzilin ikinci yarısında İstanbulun hüququ, iqtisadi ve sosial yapısını araşdırmaya cəlb etmişdir. Osmanlı və fransız mənbələri, habelə Venesiya qaynaqlarından istifadə edərək yazdığı 2 cildlik Osmanlı tarixi kitabını nəşr etdirmişdir. Onun bu sahədəki araşdırmaları 1970-ci ildən sonrakı dövrün tarixçiləri üçün bir örnək olmuş və tarixşünaslıq üçün zəmin yaratmışdır.
Türkiyə alimi, professor Server Tanilli Robert Mantranın fransızca yazdığı əsərləri türkcəyə çevirərək nəşr etdirmişdir.
Mikayıl Rzaquluzadə
Mikayıl Manaf oğlu Rzaquluzadə — nasir, şair, tərcüməçi, 1934-cü ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycanın qabaqcıl maarif xadimi (1968), əmək veteranı (1976). Ədəbi təxəllüsü otuzuncu illərdə "Mim-Re", "M.R.", "R. Mikayıl", sonralar "M. Rzaquluzadə" olmuşdur.
Kemeraltı
thumb|262x262px|Kemeraltı Çarşısı Kemeraltı və ya Kemeraltı Çarşısı — Türkiyənin İzmir şəhərindəki tarixi bir bazar (çarşı) bölgəsi. İzmirin ən canlı hissələrindən biri olaraq qalır.
Ərazi Smirna Aqorası səviyyəsindən Konak meydanı boyunca dəniz sahilinə qədər geniş bir ərazini əhatə edir. Şimal-şərqdəki Fevzipaşa Bulvarı, cənub-qərbdəki Eşrefpaşa küçəsi və Kadifekale silsilələri ilə əhatə olunan cənub-şərqdəki Xəlil Rıfat Bəşav küçələri ilə məhdudlaşır.
Tarixi
Çarşı əvvəlcə uzun bir küçə ətrafında meydana gəldi. Orta əsrlərdə bu ərazi, buradakı dərgahın (sufi qardaşlığının yığıncaqları üçün tikilmiş bina) varlığı səbəbilə "Mövləvilər küçəsi" adlandırılırdı.17-ci əsrdə bazarın olduqca genişləndirlir. Bu gün, indi Anafartalar Caddesi ("Anafartalar Prospekti") adlanan küçə, dayaz daxili buxtanın dairəsini geniş bir əyri ilə tamamlamaq üçün dolanır. link=https://az.wikipedia.org/wiki/%C5%9E%C9%99kil:Hisar_Camii.jpg|right|thumb|İzmirin Kemeraltı ərazisində yerləşən [[Hisar məscidi (1592–1598)]]
Xancin (İcrud)
Xancin — İranın Zəncan ostanı İcrud şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 396 nəfər yaşayır (113 ailə).
Kemeraltı
17-ci əsr
Bazar özü daxili körfəzin dayaz yerlərinin 1650-1670 arasında doldurulması ilə meydana gəldi. Körfəzdən torpaq almaq prosesi 1744-cü ildə Bazarın nüvəsi olaraq ortaya çıxan təsirli bir karvansara (və bu günümüzə qədər mövcud olan) Kızlarağası Hanının inşası ilə birlikdə davam etdirildi. Digər iki karvansara 17-ci əsrin böyük vəziri Körpülü Fazil Əhməd Paşa tərəfindən inşa edilən "Böyük Vəzir Hanı" və qonşuluğundakı Məzirfonlu Qara Mustafa Paşa tərəfindən qurulan "Kiçik Vəzir Hanı" idi. Digər bir tarixən əhəmiyyətli bir han (artıq mövcud olmayan) "Cezayir Han" (və ya "Əlcəzairlər Hanı") idi. Buradan qərbi Anadolunun həddindən artıq işçi qüvvəsi əsrlər boyu Osmanlı protektoratına göndərilirdi. thumb|Kestenpazar məscidi
18-19-cu əsrlər
Daxili körfəzin qalan hissəsi 18-ci əsr ərzində dağıldı. Kemeraltı ilə üzbə-üz sahil xətti 19-cu əsrin əvvəllərində mövcud formasını aldı, baxmayaraq ki, gəmi sahillərinin bir hissəsi o əsrin sonlarına qədər istifadəsiz qaldı. 1829-cu ildə Sarı Kışla, vaxtı üçün nəhəng olan şəhərin əsas Osmanlı kazarmaları dərhal dəniz kənarında inşa edildi və kazarmaların arxasında bir qədər çapraz olaraq yerləşən fərdi yaşayış evi, konak genişləndirildi. Öz adını malikanədən alan və öz növbəsində İzmirin mərkəzi şəhər mahalında (Konak) yerləşən, Kemeraltının başlanğıc səviyyəsində adlandırdığı Konak Meydanı ayrılaraq qubernator evinə çevrildi.
20-ci əsrlər
1922-ci ildə Smirnada baş vermiş böyük yanğından sonra 20-ci əsrin əvvəllərində Kemeraltının yüzlərlə "han"-larının yalnız bir qismi tam, ya da qismən qaldı, əksəriyyəti məhv oldu. 1955-ci ildə Konak Meydanının yenidən qurulmasını görmək istəyən o vaxtkı Baş nazir Adnan Menderesin göstərişi ilə Sarayın sökülməsinə baxmayaraq qubernator qalası hələ də qalmaqdadır və şəhərinin əsas əlamətlərindən biridir.
21-ci əsr
1990-cı illərdə ayaqqabı istehsalının azalması 2000-ci illərdə işdə boşluq yaratsa da, sonda 2010-cu illər ərzində İzmir əhalisinin artması ilə Kemeraltıda ticarət fəaliyyəti canlandı. 2020-ci ildə Kemeraltı, "İzmirin tarixi liman şəhəri" daxilində Ümumdünya irsinin müvəqqqəti siyahısına daxil oldu.
Məscidlər
Kemeraltında Başdurak Məscidi, Hisar Məscidi, Kemeraltı Məscidi, Kestanepazarı Məscidi, Salepçioğlu Məscidi və Şadırvanaltı Məscidi yerləşir.
Sinaqoqlar
2004-cü ildə Dünya Abidələr Fondu "Mərkəzi İzmir Sinaqoqları"-nı Dünya Abidələri İzləmə illik siyahısına 81 nömrəli əlavə etdi. Fond bildirir:"Divarların və bağların arxasında gizlənən, rəngli tarixi bazarın cığırları boyunca yerləşən Mərkəzi İzmir Sinaqoqları şəhərin zəngin yəhudi irsinə misilsiz bir vəsiyyətdir. İzmirin ən qədim ərazisi, Kemeraltı Roma dövrünə aiddir və bütün Türkiyədəki yəhudi yerlərinin ən sıx yerləşməsidir. Sinaqoq kompleksini əhatə edən altı məscid yerli Osmanlı və Yəhudi icmalarının əsrlər boyu sülh şəraitində yaşadığını sübut edir.""İzmir layihəsi" adlandırılan təşkilat (Mordeçai Kiriati Vəqfi, İzmir-Konak bələdiyyəsi, İzmir Sədərad Mədəni İrs Dərnəyi və İzmir Amerika Dostları Yəhudi İrsi Muzeyi tərəfindən planlaşdırılan və qismən maliyyələşdirilən ) İzmiri " dünyada tipik orta əsrlər İspan memarlıq üslubuna sahib sinaqoqların qeyri-adi bir çoxluğunun qorunub saxlanıldığı yeganə şəhər" adlandırır. Ən zirvəsində İzmirdə "dünyada misilsiz bir tarixi memarlıq kompleksi yaradan" 34 sinaqoq var idi. Oraya əvvəlcə İspaniya və Portuqaliyadan qovulan (məsələn 31 mart 1492-ci ildə imzalanan Əlhambra qanunnaməsi ilə) Səfərad yəhudiləri səfərad yəhudi irsi, Ladino dili və səfərad ibadət ənənələri ilə İzmirə gəldilər. Bu irsə orta əsrlər İspaniyasından gələn sinaqoqların səfərad memarlıq üslubları daxil idi.
Yaxınlıqdakı sinaqoqlar
Qarşıyaxada :
Qismət (riyaziyyat)
Qismət - Bölmənin üçüncü komponenti. Ədədi ədədə böldükdə alınan ədəd bu ədədlərin qisməti adlanır.
Təpə Türkman (Urmiya)
Təpə Türkman - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Seyidqışlağı (Əhər)
Seyidqışlağı - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əhər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Xangah (İcrud)
Xangah — İranın Zəncan ostanı İcrud şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Seyidqışlağı (Əhər)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 32 nəfər yaşayır (8 ailə).
Xangah (İcrud)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 311 nəfər yaşayır (83 ailə).
Çex-Moraviya Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası
thumbnail|Konfederasiyanın binası Çex-Moraviya Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası — Çexiyanın ən irimiqyaslı və aparıcı həmkarlar ittifaqı təşkilatlarından biri. Konfederasiyanın baş qərargahı Praqa şəhərində yerləşir.
Kalliqram
Kalliqram — şrifti vizual formada düzülmüş şeir, ifadə və ya söz. Sözlərlə əmələ gələn forma sözü və ya sözləri vizual şəkildə ifadə edir. Şeirdə mətnin mövzusunu əyani şəkildə izah edir.
Çex-Moraviya Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası
Tarixi
Çex-Moraviya Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası 1990-cı ilin martında yaradılmışdır.
Fəaliyyəti
Təşkilat hər zaman üzvlərinin iş şəraitinin yaxşılaşdırılması, əməkhaqqının yaşayış minimumuna uyğunlaşdırılması və işçilərin iqtisadi rifahının təmin edilməsinin əsas qarantı kimi çıxış edir. Sosial partnyorluğa böyük önəm verir.
Son illər Konfederasiya fəaliyyət siyasətini dəyişib. Belə ki, təşkilat əvvəllər işini adi klassik həmkarlar ittifaqı prinsipi üzərində qururdusa, hazırda müasir, uzunmüddətli strateji konsepsiyaya üstünlük verir. Belə ki, iş yerlərində müasir tələblərə uyğun şəraitin yaradılmasına, son model avadanlığın tətbiqinə və bu avadanlıqları idarə edən işçilərin ixtisaslaşmasına nail olmağa çalışır.
Konfederasiya hüquqi resursların qorunması istiqamətində də fəaliyyətini gücləndirib. Bununla yanaşı, iş yerlərində diskriminasiyanı aradan qaldırmaq məsələsi də konfederasiyanın gündəmindədir. Təşkilat rəsmiləri hər zaman bildirirlər ki, bütün insanlar bərabər iqtisadi və sosial şəraitdə yaşamalıdır:
"Həmkarlar ittifaqlarının əsas məqsədi əhalinin bu şəraitlə təmin edilməsi uğrunda mübarizə aparmaqdır. Bunun üçün sosial portnyorlarımızın dəstəyinə böyük ehtiyacımız var".
Konfederasiya gender bərabərliyi mövzusuna böyük önəm verir. Bir neçə il əvvəl bu məsələ bir o qədər də diqqət çəkmirdi, çünki ötən dövrlərdə əsas işçi qüvvə kişi hesab olunurdu. Lakin indi, qadınların işləməyə ehtiyacları olmasa belə, onlar işləmək arzusundadırlar, aktiv iş karyerasına sahib olmaq istəyirlər. Bu, qadınlara cəmiyyətdə öz mövqeyini yaratmaq və onu qoruyub saxlamaq imkanı verir. Konfederasiya iş yerlərində qadınlara xüsusi diqqət və yer ayrılması məsələsini önə çıxardır. Təşkilatda qadın problemləri ilə məşğul olan şöbə yaradılıb.
Konfederasiya layiqli əməyin təminatı məsələsinə də böyük önəm verir. Bu məsələ ilə bağlı 2013-cü ilin əvvəlində təşkilat "Sosial dialoq layiqli əməyin təminatçısıdır" adlı layihəyə start verib. Layihədə bir neçə xarici dövlətin həmkarlar ittifaqları da iştirak edirlər.
İcraedici orqanı
Konfederasiyanın əsas icraedici orqanı İcraedici Şuradır. Dörd ildən bir keçirilən Şura zamanı konfederasiyanın prezidenti və iki müavini seçilir.
Tərkibi
Konfederasiya özündə 29 təşkilatı cəmləşdirir. 772 min üzvü var.
Rəhbərləri
Təşkilata 2014-cü ildən Yozef Stredula rəhbərlik edir.
Xarici əlaqələri
Beynəlxalq Həmkarlar İttifaqlarının və Avropa Həmkarlar İttifaqlarının konfederasiyalarının və Həmkarlar İttifaqlarının Məşvərət Komitəsinin üzvüdür.
Qurum beynəlxalq münasibətlərə çox böyük yer verir. Konfederasiyanın hazırladığı yeni fəaliyyət proqramına əsasən, işçilərin sosial və əmək hüquqları Avropa ölkələrinin qanunvericiliyindən götürülən standartlara uyğun olaraq qorunur.
Akkomodasiya (dilçilik)
Akkomodasiya və ya samitlərlə saitlərin uyuşması — Bu hadisə assimilyasiya hadisəsinə oxşardır. Fərqi isə, bu hadisə saitlərlə samitlər arasında baş verir. Al, əl, ol, öl sözlərində l samiti dörd çalarda tələffüz edilir. Saitin keyfiyyəti samitə təsir edir, onu öz məxrəcinə çəkir. Örtülü-qapalı sözlərdə bu təsir söz əvvəlində də hiss olunur. Bal və bil sözlərində l samiti qalın və incə çalarlığa malik olduğu kimi, sözün əvvəlindəki b samiti də a saitinin təsiri altında, nisbətən, dil arxasında, i saitinin təsiri altında isə dil önündə deyilir.
Həmçinin bax
Akkomodasiya (biologiya)
Şirbit (Əhər)
Şirbit - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əhər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 140 nəfər yaşayır (28 ailə).
NGC 2558
NGC 2558, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Xərçəng bürcü istiqamətində yerləşir. Sab tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
GTL
GTL texnologiya (ing. Gaz-To-Liquid, qazdan - maye) – təbii qazdan yüksək keyfiyyətli, kükürdsüz karbohidrogen məhsullarının alınması prosesidir.
Yaranma tarixi
GTL texnologiyasının təməli alman kimyaçıları Frans Fişer və Hans Tropş tərəfindən qoyulmuşdur. Onların kömürün tədqiqi üzrə “Adi təzyiq altında neft karbohidrogenlərin birbaşa sintezi haqqında” adlı işi 1926-cı ildə işıq üzü gordü. Sonralar bu proses Fişer-Tropş prosesi adlandırıldı. Alman alimləri yanacaq mənbəyi olan maye karbohidrogenləri - daş kömürünü qızdırılmaqla, su buxarının keçirilməsi ilə almışlar. Beləliklə, GTL texnologiyası yaradıldı, yəni təbii qazın yüksək keyfiyyətli kükürdsüz karbohidrogen məhsullarına çevrilməsi prosesi. Bu proses üç mərhələdən ibarətdir: Shell firması bu texnologiyaya 1973-cü ildə qayıtdı. Bir neçə onillik lazım oldu ki, GTL texnologiyası yenidən təkmilləşdirilsin və işə salınsın. Bu sahədə Şhell firmasının kimyaçıları 3500 –dən çox patentə sahib oldular. 2012-ci ildə Qətərdə Shell firması 20 mlrd. dollarlıq sərmaye qoyaraq təbii qazdan sintetik karbohidrogenlərin istehsalı üzrə iri bir zavod işə saldı. 400px|thumb|right|INFRA M100 GTL Plant Zavod – sutkada 30 min barrel baza yağı, ildə təxminən 1 mln tona yaxın yağ istehsal etmək gücünə malikdir. Sahəsi – 453 futbol meydançasına ekvivalentdir. Zavod, qaz-maye konversiyalı məhsulları – nafta, normal parafinləri, baza sürtkü yağlarını, kerosini (avia yanacaq qismində) və qazoylları (dizel)- istehsal edir. Bu birləşmələri neftdən də almaq olar, lakin onların qazdan sintez edilməsinin bir neçə üstün cəhəti var.
Baza yağlarının qazdan alınmasının üstünlüyü
Qazdan alınan baza yağının üstünlüyü - qatqısız, kristal qədər təmiz olmasıdır. GTL texnologiyası ilə sintez edilən baza yağı əsasında alınan sürtkü materiallarının istifadəsinin üstünlüyü
Con Erp
Con Erp (d. 1860, Sutton, İngiltərə – ö. məlum deyil) — ingilis futbolçu; onun müntəzəm mövqeyi hücumçu idi. "Mançester Yunayted" komandasında çıxış edib.
Həyatı
Con Erp 1860-cı ildə İngiltərənin Sutton şəhərində anadan olmuşdur.
Avqustin Kazotiç
Avqustin Kazotiç (Augustin Kažotić, Agostino Gasotti; ) — Xorvatiya orta əsr yepiskopu, dominikan rahibi. 1303–1322-ci illərdə Zaqreb yepiskopu idi.
Milliyətcə xorvat idi, təxminən 1260-cı ildə dənizkənarı Trоqirdə anadan olmuşdur. Zadəgan ailədə doğulmuşdur, lakin gənclik illərində mirasdan imtina etdi və dominikanlılar ordeninə qoşuldu. Onun Parisdə təhsil aldığı illəri Akvinalı Fomanın orada dərs dediyi zamanla üst-üstə düşür. Təhsilini bitirdikdən sonra Dalmasiyaya qayıtdı, burada parlaq xütbələri, şəxsi asketizm və dindarlığı ilə tanındı.