cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Co Hankott
Co Hankott (8 mart 2001-ci ildə anadan olub) — İngiltərə Birinci Liqa təmsilçilərindən olan Portsmut klubunda müdafiənin sol cinahında çıxış edən peşəkar İngiltərə futbolçusudur.
Portsmut
Hankott öz peşəkar karyerasında debütünü 16 avqust 2017-ci ildə İngiltərə Liqa Trofeyində Fulhem U-23 klubuna qarşı oyunda etmişdir. Həmin görüşdə Portsmut rəqibi ilə 3-3 hesabı ilə bərabərə qalmışdır. Oyuna 16 yaş 161 günlüyündə çıxan Hankott Qari O'Neilin rekordunu yeniləyərək meydana daxil olan ən gənc futbolçu kimi pompeylərin tarixinə düşmüşdür.
Sikkim
250px|thumbnail|right Sikkim — Hindistanda yerləşən əyalət.
Bu əyalət, 16 may 1975-ci ildə bir krallıqdan Hindistanın nəzarəti altına keçmişdir. 2011-ci ilin statistikasına əsasən əyalətdə yaşayan insan sayı 607.000-dir. Əyalətin mərkəzi Qanqtok şəhəridir. Sikkim əyaləti Himalay dağ silsiləsində yerləşir. Dünyanın ən hündür dağı hesab edilən Kançencunga dağı, Sikkim ilə Nepalı ayıran təbii sərhəd hesab edilir.
Toponimiya
Sikkim adının mənşə nəzəriyyəsi onun iki Limbu sözünün birləşməsindən ibarətdir: "yeni" mənasını verən su və "saray" və ya "ev" mənasını verən khyim.
Coğrafiya
Himalay dağlarında yerləşən Sikkim əyaləti dağlıq ərazi ilə xarakterizə olunur. Demək olar ki, bütün əyalət dağlıqdır, hündürlüyü cənubda Qərbi Benqal ilə sərhəddə 280 metrdən (920 fut) Nepal və Tibet yaxınlığındakı şimal zirvələrində 8,586 metrə (28,169 fut) qədər dəyişir. Dünyanın üçüncü ən hündür zirvəsi olan Kangchenjunga zirvəsi Sikkim və Nepal arasında sərhəddə yerləşən ştatın ən yüksək nöqtəsidir.
Şəhərlər
Sikkim'in əsas şəhərləri aşağıdakılardır:
Gangtok, Pakyong, Namchi, Jorethang, Singtam, Gyalshing, Gyalshing, Mangan, Soreng, Pelling, Rhenock, Rentathang, Ravangdan, Ravangdan, Lachen, Nayabazar, Dikchu, Dikchu, Majitar, Majitar, Melli, Yuksom, Sherathang, Namthang, Rinchenpong, Singhik, Hee Burmiok, Tashiding, Yangang və Damthang.
Avtarkiya
Avtarkiya — qədim yunan filosoflarının təliminə görə, xarici (o cümlədən maddi) şəraitdən asılı olmamaq. Avtarkiya əsl müdrikin fərqli cəhətidir. Bəzən avtarkiya bir dövlətin digərlərindən siyasi və iqtisadi cəhətdən asılı olmamasını bildirir.
Dəyhan
Dəyhan — Azərbaycan Respublikasının Laçın rayonu Mığıdərə kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
1992-ci ildə Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. 2020-ci ildə İkinci Qarabağ müharibəsi sonunda imzalanmış atəşkəs bəyanatına əsasən 1 dekabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad olunub.
İqtisadiyyatı
Əsas təsərrüfatı heyvandarlıq idi.
Əhalisi
2006-cı ilin statstikasına görə kəndin əhali sayı 220 nəfər olmuşdur.
Oyungezer (jurnal)
Oyungezer – Türkiyədə qurulmuş olan videooyun jurnalı. Jurnal videooyunlara bağlı məsələlərin müzakirəsi üçün yaradılmış müstəqil bir jurnaldır. Jurnalın redaktoru Serpil Ulutürktür. Jurnalın hər sayı təxminən 158 rəngli səhifədən ibarətdir. Jurnalde hərəkət oyun, birinci şəxsdən atəşli oyun, taktik atəşli oyun, real vaxtında strategiya, rol oyun və simulyator kimi əsas janrlar müzakirə edilir.
Səyyarə Əliyeva
Səyyarə Əliyeva (tam adı: Səyyarə Qulam qızı Əliyeva) — Azərbaycan alimi, texnika elmləri doktoru, AMEA Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun “Reaktiv və dizel yanacaqları” laboratoriyasının müdiri.
Həyatı
Səyyarə Qulam qızı Əliyeva 30 avqust 1949-cu ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Bakının Sabunçu rayonundakı 155 saylı orta məktəbi 1967-ci ildə bitirmiş və həmin ildə, Azərbaycan Neft - Kimya İnstitutunun (indiki ADNA) kimya-texnologiya fakultəsinə daxil olmuş və 1972-ci ildə kimyaçi texnoloq mühəndisi ixtisası ilə bitirmişdir.
1972-ci ildə akademik Y.H. Məmmədəliyev adına Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun “Reaktiv və dizel yanacaqları” laboratoriyasında ali təhsilli laborant kimi işə başlamışdır. 1974-cü ildə mühəndis, 1980-cı ildə kiçik elmi işçi vəzifəsinə təyin edilib. 1982-ci ildə istehsalatdan ayrılmadan, Azərbaycan SSR EA-nın Y.H.Məmmədəliyev adına NKPI-nin nəzdində «Yanacaqların və qazın kimyəvi texnologiyası» ixtisası üzrə aspiranturaya daxil olub. 1990-cı ilin mayında «Azərbaycanın parafinli neftlərindən və katalitik krekinq məhsulları əsasında reaktiv yanacaqların alınması» mövzusunda «Məxfi» qriflə namizədlik dissertasiyası müdafiə edib. 1993-cü ildə attestasiyanın nəticələrinə görə elmi işçi, 1994-cü ildə attestasiyanın nəticələrinə görə baş elmi işçi vəzifəsinə təyin edilib. 1997-ci ildən baş elmi işçi elmi dərəcəsinə layiq görülüb. 2002-ci ildən etibarən, Əliyeva S.Q. aparıcı elmi işçi vəzifəsində reaktiv və dizel yanacaqların alınması, onların ehtiyatını öyrənmək, keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq və hidravlik aviasiya yağının baza məhsulunun alınma, texnologiya-sının işlənməsi istiqamətində aparılan işlərə rəhbərlik etmişdir. Eyni zamanda uzun müddət yanacaq distillatların hidrogenləşmə pro-sesləri üzrə müasir sənaye katalizatorlarının modifikasiyası əsasında yeni katalizator alınması texnologiyası işlənilmişdir. Onun neftlərin təkrar emal məhsullarının əsasında yüksək termostabil yanacaqlarının alınması sahəsində tədqiqatları da diqqətə layiqdir. 2009-ci il 18 dekabrda o, «Azərbaycan neftlərindən perspektiv reaktiv yanacaqlarının və hidravlik mayesinin baza məhsulunun alınması» mövzusu üzrə doktorluq dissertasiyası müdafiə etmiş, 2010-cu ildə AAK-ın qərarı ilə texnika üzrə elmlər doktoru diplomunu almışdır. O, bu illər ərzində 87 elmi əsər nəşr edib, o cümlədən 3-patent, 11 keçmiş SSRI-nin müəlliflik şəhadətnaməsinin müəllifidir. 2009-cu ildən bu günə kimi «Reaktiv və dizel yanacaqları» laboratoriyasının müdiri vəzifəsində işləyir. Institutun «Elmi Şura»larının üzvüdür, institutda nəşr olunan «Neft kimyası və neft emalı prosesləri» jurnalının redaksiya heyətinin üzvüdür. Institutda işlədiyi müddət ərzində Əliyeva Səyyarə Qulam qızı özünü zəhmətkeş, bacarıqlı elmi işçi kimi göstərmişdir. Mütəmadi olaraq elmi biliyini artırmaqla, ölkə və beynəlxalq konfranslarda elmi məruzələrlə çıxışlar etmişdir.
Elmi naliyyətləri
Aparılan elmi-tədqiqat işlərinin nəticələri 2004-cü ildə H. Əliyev adına Bakı NEZ-də “Katalitik krekinq” qurğusunun 100 saylı hidrotəmizləmə bölməsində tətbiq olunmuşdur. Müəssisə bu texnoloji prosesin tətbiqindən ildə 9,0 milyon manat gəlir əldə edir. 2006-cı ildə “Azərneftyağ” NEZ-də “Azdövrlü və orta dövrlü” DT markalı dizel yanacağının “İstehsal texnologiyası” işlənib hazırlanmış və tətbiq olunmuşdur. RT markalı reaktiv yanacağının Г-43 107 M qurğusunun 100 saylı hidrotəmizləmə bölməsində alınmasının texnoloji reqlamenti hazırlanmış və zavoda təqdim olunmuşdur. Həmçinin АМГ-10 hidravlik yağının baza məhsulun parafinli neftlərindən ətraf mühitə zərər verməyən yeni ekoloji təmiz texnologiya ilə alınması işlənib hazırlanmış və Respublika patenti ilə təsdiq olunmuşdur.
Elmi əsərlərin adları
Səyyarə Əliyevanın 132-ə yaxın elmi əsəri var.
Mənbə
Neft-Kimya Prosesləri İnstitutu
Dompyer-sür-Şalaron
Dompyer-syur-Şalaron  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Şatiyon-syur-Şalaron kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Burk-an-Bres.
INSEE kodu — 01146.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 389 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 243 nəfər arasında (15-64 yaş arasında) 209 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 34 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 86.0%, 1999-cu ildə bu 69.4%). Aktiv 209 sakindən 191 nəfəri (97 kişi və 94 qadın), 18 nəfəri işsizdir (6 kişi və 12 qadın). 34 hərəkətsiz 14 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 11 nəfər təqaüdçü, 9 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Ceyms Hekman
Ceyms Hekman  — amerikalı iqtisadçı. 2000-ci ildə Deniel Makfaddenlə birlikdə İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.
Həyatı
Ceyms Hekman 19 aprel 1944-cü ildə Çikaqo şəhərində Con Ceykob Hekman və Bernays İrina Medli cütlüyünün övladı kimi anadan olub.
Ceyms Hekman Kolarado Kollecində riyaziyyat üzrə məzun olduqdan sonra, 1971-ci ildə Prinston Universitetində doktorluq dərəcəsinə yüksəldi.
Ceyms Hekman 1973-cü ildə Çikaqo Universitetində keçməzdən əvvəl Kolumbiya Universitetində köməkçi dosent olaraq işləmişdi.
Bilman Qüdrət
Bilman Qüdrət, Dədə Bilman, — Azərbaycan şairi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü
Həyatı
15 fevral 1957-ci ildə Ermənistan SSR Vedibasar mahalının Şidli kəndində anadan olmuşdur. Rostov Dəmiryol İnstitutunu bitirib.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür.
Ailəsi
Ailəlidir, bir qızı, iki oğlu var.
Yaradıcılığı
Bilman Qüdrət təxəllüsü ilə yazır. "Ağrıdağ ağrısı" (1999-cu il), "Sinəmin çarpaz dağı" (2001-ci il), "Qızlar eşqə düşəndə" (2007-ci il), "Ömürdən düşən illər" (2007-ci il), "Ömrün əlli birinci baharı" (2009-cu il) kitabları işıq üzü görüb.
Əhmədli
Yaşayış məntəqələri
Digər
Bulbophyllum goliathense
(Bulbophyllum goliathense) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kəndir (bitki)
Çoxillik ot və yarımkollardır. Yarpaqları qarşı-qarşıya düzülür. Ağ, çəhrayı, qırmızı-bənövşəyi xırda çiçəkləri yarımçətirvarı çiçək qrupunda yerləşir. Şimali Amerika, Cənubi Avropa və Cənub-Şərqi Asiyada 6, Azərbaycanda 1 növü — sarmat kəndiri (T. sarmatiense) bitir. Bir qismi lifli, digəri kauçukverən, bəzi növləri isə dərman bitkisidir. Qafqazda geniş yayılmışdır. Kəndirə Azərbaycanda başlıça olaraq Lənkəran və Quba zonalarında təsadüf edilir. Məişətdə və təsərrüfatın müxtəlif sahələrində işlənən kəndir məmulatı son zamanlaradək qalmaqda idi. Azərbaycanda keçmişdə kəndir lifi istehsalı ev peşəsi səciyyəsi daşımışdır. XIX əsrdə kəndir lifi istehsalı kustar sənət səviyyəsinə qalxdı. Kustar kəndir istehsalının inkişafında, Azərbaycanda gəmiçiliyin və quyu üsulu ilə neft çıxarma işinin inkişafı xüsusilə mühüm rol oynamışdır.
Növləri
[[SS 2 (*
Moisey Kalankatlı
Moisey Kalankatlı və ya Movses Kağankatvatsi — tarixçi. Etnik mənşəyi haqqında məsələ mübahisəli olaraq qalır.
Həyatı
Moisey Kalankatlı qüdrətli alban hökmdarı Cavanşirin müasiri idi. Məhz bu dövr Qafqaz Albaniyasının siyasi və mədəni dirçəlişi dövrü sayılırdı. Hərbi istedadı, müdrik və çevik siyasəti ilə Albaniyanı öz əzəli hüdudlarında - cənubda Araz çayından, şimalda Dərbəndədək olan ərazidə birləşdirən və bərpa edən, müstəqil daxili və xarici siyasət yürüdən, alban kilsəsinin müstəqilliyini qoruyub saxlayan Cavanşir, şübhəsiz ki, xüsusi yazılı abidədə öz dövrünün inkişafını görmək arzusu ilə Moisey Kalankatlıya "Alban tarixi" kitabını sifariş verir. Həmin kitabın meydana gəlmə səbəblərindən biri də budur.
Sərkərlər
Sərkərlər — Azərbaycan ın tanınmış soylarından biri. Xançobanı eli nin bir hissəsi olmuşdurlar. Şirvan xanlığı nı idarə edirdilər.
Bulbophyllum bidenticulatum
Arealı
Bulbophyllum bidenticulatum növü Tropik Afrikadan Keniyaya qədər yayılmışdır.
Fransada ilin gənc futbolçusu
Bu, hər il mövsümün sonunda Fransada seçilən ilin gənc futbolçusu siyahısıdır. Fransada ilin ən yaxşı gənc futbolçusu mükafatı 1994-cü ildən bəri sahibinə təqdim edilir. İlk qalib isə Zinəddin Zidan olmuşdur. Eden Hazard isə mükafatı qazanmış ilk əcnəbi futbolçudur. O, bu uğura 2008 və 2009-cu illərdə nail olmuşdur.
thumb|180px|[[Zinəddin Zidan mükafatı qazanan ilk futbolçudur.]] thumb|upright|220px|[[Eden Hazard mükafatı qazanmış ilk əcnəbi futbolçudur.]]
Anna Semenoviç
Anna Qriqoryevna Semenoviç — rus müğənnisi, aktrisa, "Blestyaşiye" pop qruppanın eks solisti (2003-2007-ci illər).
Bioqrafiya
Valideynləri: Tatyana Dmitrievna Semenoviç və Qriqori Timofeyeviç Semenoviç. Qardaşı — Kirill Semenoviç (doğ. 05.07.1986).
İdman
Anna Semenoviç tanınmış rus fiqurlu konki sürənidir.
Kiyonosuke Marutani
— keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 1 oyun keçirib.
Kos-kosa
Kos-kosa - Azərbaycanda əsasən Novruz bayramında geniş yayılmış oyun növüdür. Novruz bayramında Kosa və Keçəl personajları seçilir. Onlar məzəli oyunlar göstərir, lətifələr danışır və Kosa-kosa oyunu oynayırlar. Oyuna qatılanlar qurd, tülkü, çaqqal qılıqlarına girərlər. Kosabaşı üzərinə götürdüyü kürkü tərs geyər. Belinə və boynuna zınqırov asar. Kosa kimin evinə girsə o evə bərəkət girər və il boyunca əskik olmaz. Bəzi bölgələrdə uşaqlar bəzilərində isə qadınlar tərəfindən oynanır. Kosanın son günündə Səməni (Sem/Som) adı verilən bir mərasim keçirilir. Som eyni zamanda Yula deyilən ruhun qoruyucusudur. Səməni bir növ halva olub, bişirildiktən sonra Novruz gecəsi bir qismi suya buraxılır.
Roman memarlığı
Roman memarlığı — Şimali Avropa ölkələrində XI-XII əsrlərdə Roma sənətinin təsiri altında inkişaf edən sənətə şərti adı.
Tarixi
Şimali Avropa ölkələrində XI-XII əsrlərdə Roma sənətinin təsiri altında inkişaf edən sənətə şərti olaraq Roman incəsənəti deyilir. Bu dövrdə Avropada memarlıq sənəti insanlara gərəkli baxımdan mühüm əhəmiyyət kəsb etdiyindən təsviri sənət növləri də Roman üslubunda tikilmiş abidələrlə əlaqədar yaranıb və inkişaf edirdi. XI-XII əsrlərdə tikilən kilsələrdə Katolik kilsəsinin tələblərinə cavab verən boyakarlıq, heykəltaraşlıq və s. sənətlərdən geniş istifadə olunurdu. Roman kilsələrinin memarlıq nümunələri kimi həm zahiri görünüşü, həm də daxili quruluşu və bəzəyinə görə asanlıqla tanımaq mümkündür. Kilsənin fasad tərəfindən yanlarından adətən, müdafiə qüllərinə bənzər dairəvi qüllələr tikilirdi. Roman kilsələri bayır tərəfdən çox möhkəm, ağır və bir qədər də kobud görünür. Qapı pəncərələr kiçik olduğundan kilsənin içərisi çox zaman qaranlıq olur. Roman kilsəsi içəridən porlar hissəsi ilə bölünür. Əsasən, Fransada nailiyyətlər qazanmış Roman memarlığı nümunələrində müxtəlif şəhərlərdə tikilmiş kilsələri qeyd etmək olar. İtalıyanın fəxri sayılan Piza şəhərindəki XI əsrə aid olan "Yıxılan qüllə" və bir sıra başqaları Roman memarlığının yadigarıdır. Onlar adətən, möhkəm qala divarları ilə əhatə olunurdu. XII əsrin axırlarına XV əsrin sonuna qədər Qərbi Avropa ölkələrində memarlıq və incəsənət Qotik üslubda yaradılırdı. Bu üslub Orta əsrlər Avropa incəsənətinin ən son mərhələsidir. Qotik kilsələr – səciyyəvi cəhətdən şaqüli şəkildə uzanması, ucalması, boyakarlıq memarlığın heykəltaraşlığın ayrılmaz vəhdətidir. Belə bir yeniliyi də qeyd etmək lazımdır ki, kilsənin inşasında karkas tətbiq olunur və beləliklə, Roman tikililərinə xas ağırlıq azalır. Divarlar yonulmuş daşlardan deyil, kərpicdən kəsilir. Daxili məkan böyük binanın içərisi genişlənir, binanın içərisi böyüyür. Roman kilsələrindən fərqli olaraq, Qotik kilsələrdə pəncərələr qoyulur və onlar vitraj texnikası ilə bəzədilirdi. Nəticədə, Qotik kilsələrində heykəl və barelyef növlərindən daha çox istifadə edilirdi. Bu zaman Roman üslubuna xas hərəkətsiz, sütuna bənzər heykəllər canlı və realist səpkidə yaranmış heykəllərlə bəzədilirdi. Erkən Qotika dövründə Parisdə "Noterdam" kilsəsi, "Reyms qotik" sənətin son mərhələsində tikilmişdir. Bu növ kilsələrin pəncərə çərçivələrdə alovun dillərinə bənzər saysız-hesabsız naxışlar qoyulur. Bu naxışlara "Alovlanan Qotika" sənəti deyirlər. XV əsrin sonunda qotika üslubu tədricən aradan çıxır və sənət aləmində yeni mərhələlər başlayır.
General Dynamics F-111 Aardvark
General Dynamics F-111, 1960-cı illərdə yaradılmış olan orta mənzilli bombardmançı, strateji bombardmançı, kəşfiyyat təyyarəsi, və taktiki hücum təyyarəsidir. ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri (USAF) modelləri rəsmi olaraq “Aardvark” adlandırılmışdırlar. 1998-ci ildə USAF bu təyyarələri xidmətdən uzaqlaşdırılmışdır. Avstraliya Hərbi Hava Qüvvələrində xidmət edən F-111 təyyarələrinin ləqəbi donuzdur. SSRİ-dəki rəqibi Mikoyan-Gurevich MiG-23 təyyarələri hesab olunur.
F-111 hərbi təyyarələri dəyişə bilən geometrik qanadlar, əlavə yanacaqlı turbofan mühərriklər, aşağı hündürlükdən yüksək sürət ilə hərəkət edərkən yeri müşahidə etməyə imkan verən radarlar kimi bir çox qabaqcıl tətbiq edilmiş olan yeniliklərdə də, birinci olmuşdur. Dizaynı xüsusilə SSRİ mühəndisləri üçün yeni bir ilham mənbəyi olmuşdur. Öz dövrü üçün qeyri-adi olan texnologiyası da, müasir dövrün standart tələblərini müəyyənləşdirmişdir.
USAF əlində olan F-111 təyyarələrini orta mənzilli dəqiq bombardmanlar üçün F-15E Strike Eagle modelləri ilə, supersonik bombardman rolu üçün də Rockwell B-1 Lancer təyyarələri ilə əvəz etmişdir. Avstraliya Kral Hərbi Hava Qüvvələri (RAAF) isə əlindəki F-111 təyyarələrini 2010-cu ildə aktiv xidmətdən uzaqlaşdırmışdır.
Xidmətdən azad edilən təyyarlərin zamanları isə belə olmuşdur:
F-111 supersonik sürətlərdə uçmağı bacaran və hər cür hava şəraitində xidmət etməyə qadir olan çoxməqsədli taktiki qırıcı-bombardmançı təyyarə növüdür. Üstündə ən çox münaqişələrə səbəb olmuş xidmətdəki təyyarələrdən biri olmasına baxmayaraq USAF tarixində ən etibarlı bir şəkildə xidmət rekordunu həyata keçirmiş və hər bir hava şəraitində yüksək məhsuldarlığa malik olan hücum təyyarəsi olmuşdur.
F-111 ABŞ Donanmasının filolarını müdafiə edəcək qırıcı-önləmə təyyarələrinə olan ehtiyac ilə USAF-ın supersonik hücum təyyarəsi ehtiyaclarını bir yerdə təmin etmək məqsədilə 1962-ci ildə başladılmış (TFX) “Taktiki Sınaq Qırıcı Təyyarəsi” layihəsinin bir nəticəsidir. Bu həyata keçirilməsi olduqca çətin olan bir layihə idi. Konstruktorlar birinciliyi USAF ehtiyaclarının ödənilməsinə vermişdirlər və sonralar bu təyyarəni ABŞ Donanmasının ehtiyaclarını ödəyə biləcək bir səviyyəyə adaptasiya edə biləcəklərini fikirləşmişdilər. Uğursuz olmuş donanma modeli F-111B heç bir zaman istehsal edilməmişdir. Hərbi Hava Qüvvələri üçün hazırlanmış versiyası isə ilk uçuşunu 1964-cü ildə reallaşdırmışdır, 1967-ci ilin oktyabr ayından etibarən isə xidmətə başlamış F-111A modeli ilə F-111D, F-111E, F-111F və FB-111A strateji bombardmançı modelinin də daxil olduğu bir çox modeli istehsal edilmişdir. Bu modellərin hamısında çoxsaylı problemlər meydana çıxmışdır. TFX dizayn xüsusiyyətlərini tam mənası ilə yalnız F-111F yerinə yetirmişdir. Avstraliya Hərbi Hava Qüvvələri üçün də, F-111C modeli istehsal edilmişdir. Son F-111 1996-cı ildə təqaüdə göndərilmişdir.
F-111 ağac təpələri səviyyəsindən 18200 metr hündürlüyə qədər fəaliyyət göstərə bilən bir təyyarə olmuşdur. Pilota aşağı yaxınlaşma sürətindən dəniz səviyyəsində səs sürətinin iki mislindən daha çox supersonik sürətlərdə uçmağa imkan verən dəyişkən geometrik qanadlara sahib idi. Qanad bucağı 16°-dən 72,5°-yə qədər nizamlana bilirdi. Qabağa doğru açılmış qanadlar maksimum qanad səthini və qaldırma gücünü təmin etdiyi üçün qısa məsafəli eniş və qalxmalar həyata keçirməyi bacarırdı, əyləc paraşütü və ya “thrust reverser”a (itələmə istiqamətini dəyişdirici) ehtiyac duymurdu.
İki nəfərlik ekipajı havalandırmalı və sıxılmış xüsusi kabinə modulunda yan-yana otururdular, təhlükəli vəziyyətlərdə də, kapsulu qaçış vasitəsi kimi istifadə edirdilər. Eyni kapsul həm quruda, həm də dənizdə həyat fəaliyyətinin davam etdirilməsi üçün istifadə edilirdi. Partlayış vasitəsi ilə kabinədən ayrılan modul, yerə paraşüt vasitəsi ilə enirdi.
Təyyarənin qanadlarında və ekipaj modulunun arxa hissəsində yanacaq çənləri mövcud idi. Yalnız bu gövdə daxilində yerləşdirilmiş çənləri istifadə edərək 4.000 kilometrdən artıq məsafəni qət etmək mümkün idi. Qanad altında olan pilonlarda daşınması mümkün olan çənlər isə lazım gəldikdə atıla bilirdi.
F-111 şərti və nüvə döyüş başlığı ilə təchiz edilmiş olan silahları daşımaq qabiliyyətinə malikdir. Gövdə daxilində yerləşdirilmiş olan anbarda iki bomba və ya əlavə yanacaq daşıya bilirdi. Xarici yükü isə bombalar, döyüş raketləri və yanacaq çənlərindən ibarət idi. Qanad altındakı pilonlardan yalnız gövdəyə yaxın olanlar qanadlara bağlı olaraq hərəkət edərək daima gövdəyə paralel qalırdılar. Digər xarici pilonlar isə sabit idi, ancaq yüksək sürət üçün yükü atmaq tərtibatı mövcud idi.
Avioniklər (elektron qurğular) xəbərləşmə (xəbər alma və xəbər vermə), naviqasiya, ərazinin müşahidə edilməsi, hədəfin müəyyənləşdirilməsi və hücum edilməsi, düşmənin müdafiə sistemini çökdürmək kimi xüsusiyyətlərə malik idi. Əlverişsiz hava şəraitində və ya gecə uçuşlarında bombanı dəqiq bir şəkildə hədəfə doğru göndərə bilmək üçün bir radar bombalama sisteminə malik idi.
F-111 təyyarəsinin ərazini müşahidə radarı, təyyarənin yer üzünün konturlarını izləyərək davamlı olaraq eyni hündürlükdə uça bilməsini təmin edirdi. Bunun sayəsində təyyarə hava şəraitindən asılı olmayaraq gecə və gündüz dağların üstündən, yaxud vadilərin içərisindən uçmağı bacarırdı. Bu sistemlərə qarşı hər hansı bir şəkildə hücum edilməsi, yaxud da, bu sistemlərin hər hansı birinin işinin pozulması hadisəsi baş verən zaman, təyyarə avtomatik olaraq yuxarıya doğru qalxmaga başlayırdı.
İmamət
İmamət ( İmāma; ) - İslam dininin şiə qanadında qəbul edilən dini rəhbərlik və siyasi idarə üsulu. İmamət düşüncəsi İslamda siyasi rəhbərliyin yalnız Məhəmməd peyğəmbərin ailə davamçısı olan imamlara aid olduğunu qəbul edir. Şiəliyin 12-imam və İsmayili təriqətləri isə imamların Əhl əl-Beyt (peyğəmbər ailəsinin) üzvləri olduğu üçün qeyri adi biliyə, məsumluğa və aliliyə malik olduğuna inanır .
Əhli-beyt məktəbinə görə imamətin bir neçə xüsusiyyəti vardır ki, onların bəzisi aşağıdakılardan ibarətdir:
1-İmamın Allah tərəfindən təyin olunması:
Sünnilərdən fərqli olaraq şiələr imamın seçkilər (müsəlmanlar icması) yolu ilə deyil, məhz Allah tərəfindən təyin edilməsinə əqidə bəsləyir.
2-İmamın ilahi biliklərə yiyələnməsi:
3-İmamın məsum olması:
Xalqın İslam dininin də'vət etdiyi qanunlara riayət edib, cəmiyyətdə ədaləti bərpa etməsi, ədalətsiz imamın rəhbərliyi ilə mümkün deyildir.
5-İmamın xalqdan təmənnasız olması:
İlahi peyğəmbərlər öz vəzifələrinin əvəzində xalqdan bir şey istəmədikləri kimi, onların ardıcılları olan imamlar da öz rəhbərliyi üçün xalqdan heç bir şey istəməməli və öz ilahi risalətini təmənnasız olaraq yerinə yetirməlidir.
Marlon Brando
Marlon Brando — məşhur Amerika kinoaktyoru. İki dəfə Oskar mükafatı sahibi. Müasir Amerika kinosunun ən dahi aktyorlarından biridir.
İmamət
İmamın təyin olunması
Onlardan biri əhli-sünnət qardaşlarımıza aiddir ki, onlar islam ümməti üçün rəhbərin (xəlifənin) seçkilər və şura vasitəsi ilə təyin olunmasının tərəfdarıdır.
Marlon Brando
1999-cu ildə "Time" jurnalı "Əsrin 100 dahi adamı"nı seçdi. Onlar arasında Çarli Çaplin və Marlon Brando yeganə peşəkar aktyor idi. Martin Skorseze onun haqqında bildirirdi: "O müəyyənedici nişanədir. Kinoda Brandoya qədər və Brandodan sonra anlayışları mövcuddur."
İmamət
İmamın təyin olunması
Digər əqidə isə Əhli-beyt məktəbi ardıcıllarına aiddir ki, onlar ümmət üçün rəhbərin yalnız Allah tərəfindən təyin olunmasını qəbul edir və məhz bu yolu ağıl və məntiqə uyğun hesab edirdilər.
Marlon Brando
Həyatı
Marlon Brando 1924-cü il aprelin 3-də Nebraska ştatının Omaha şəhərində anadan olub. Atası kimyəvi dərmanlar düzəldilən zavodda çalışırdı. Onlar İllinoysa köçürlər və 11 yaşı olarkən valideynləri ayrılır. Anası Marlonu və digər iki uşağını özü ilə birlikdə anasının yanına, Kaliforniyaya aparır. 1937-ci ildə valideynləri barışır və yenidən İllinoysa qayıdırlar. Onun valideynləri əsasən irland və fransız mənşəlidirlər. Anası Dodi Brando tez-tez sərxoş olur, o vaxtlar qadın üçün qeyri-adi hal hesab edilən şalvar geyir və maşın sürürdü. Lakin onun aktyorluq qabiliyyəti var idi və hətta əfsanəvi aktyor Henri Fondaya aktyor olmaqda yardımçı olmuşdu. Marlonda da aktyor olmağa maraq oyatmışdı.
İmamət
İmamın təyin olunması
Bu məktəbin əqidəsinə görə xalq tərəfindən seçilmiş rəhbər yalnız bir sıra zahiri işləri idarə edə bilər və xalqın ilahi rəhbərliyi heç vaxt şura və seçki vasitəsilə təyin ola bilməz.
Marlon Brando
Həyatı
Dəhlizdə motosiklet sürdüyündən Marlonu "Libertville" ali məktəbindən kənarlaşdırırlar və o "Shattuck" hərbi məktəbinə daxil olur.
İmamət
İmamın təyin olunması
Çünki belə bir üslubun tətbiqi, bir sıra xoşagəlməz işlərin yaranması və son dərəcə həyati olan vəzifənin təsadüfi şəxslərin əlinə düşməsinə səbəb ola bilər. Məsələn; xalq arasında böyük mənsəb sahibi olanlar, var-dövlət və qüdrət sahibləri çox asanlıqla bu ilahi rəhbərliyi ələ keçirib, xalqı və islam ümmətini Allahın dediyi kimi deyil, öz istəyi və nəzəri ilə idarə edə bilərlər.
Marlon Brando
Karyera
O, fəaliyyətə Nyu-Yorkda, yay teatrında başlamışdı. Lakin onun davranışı teatrdan uzaqlaşma ilə nəticələndi. Bu teatrdakı bir tamaşa zamanı onun oyunu təşkilatçıların çox xoşuna gəldi və onu "Broadway" teatrına dəvət etdilər. Marlon 1944-cü ildə "Mən anamı xatırlayıram" dramı ilə bu teatrda debüt etdi. Brando 1947-ci ildə Tennesi Uilliamsın "Arzu adlı Tramvay" (A Streetcar Named Desire) adlı əsəri əsasında eyniadlı tamaşada oynadığı Stenli Kovalski obrazı ilə böyük uğur əldə etdi. Tamaşanın rejissoru Elia Kazan idi. Onun aktyor oyunu amerika kinosuna yeni nəfəs gətirdi.
İmamət
İmamın təyin olunması
Bu isə İslam şəriəti və ümməti üçün ən böyük təhlükədir.
Marlon Brando
Karyera
thumb|Marlon Brando
Yüksəliş
Brando kino debütünü 1950-ci ildə "The Men"(Kişilər) filmində etdi. Hal-hazırda film o qədər uğurlu hesab edilməsə də, Marlon Brandonun ilk filmi kimi tarixə düşüb. 1951-ci ildə "Arzu adlı Tramvay" ekranlaşdırıldı. Elia Kazanın rejissorluğu ilə baş rolları Marlon Brando və Vivyen Li ifa edirdilər. Filmə görə Brando "Ən Yaxşı Aktyor" kateqoriyasında ilk Oskar nominasiyasını qazandı. Ardıcıl üç il ərzində Brando "Viva Zapata!" (1952), "Julius Caesar" (1953) və "On the Waterfront" (Limanda) (1954) filmlərinə görə də Oskara namizəd oldu və sonuncuya görə mükafatı qazandı. O, 1951-53-cü illərdə ardıcıl olaraq üç BAFTA mükafatı da qazandı.
İmamət
İmamın təyin olunması
Bunu da qeyd etmək lazımdır ki, Əməvi və Abbasi xilafətləri zamanı uzun müddətli bir siyasət nəticəsində xilafət və ilahi rəhəbrlik məsələsi sü'ni şəkildə dəyişdirilmiş, əvəzində isə padşahlıq, varislik və dünyəvilik əsasında hökm edən hökumətlərə gətirilmişdir.
Marlon Brando
Yüksəliş
1953-cü ildə "The Wild One" (Vəhşi) filmi ekranlara çıxdı. Filmdə Brando şəxsi "Triumph Thunderbird 6T" markalı motosikletindən istifadə etmişdi.
İmamət
İmamın təyin olunması
İmamət və rəhbərlik məsələsi, həqiqətdə İslam peyğəmbəri Həzrət Mühəmməd səlləllahu ələyhi və Alihi və səlləmin ümmət üzərində olan ilahi rəhbərliyinin davamıdır. Həzrət Peyğəmbərin (s) isə xalq tərəfindən deyil, yalnız Allah tərəfindən bu mühüm iş üçün tə'yin olunması hamıya aydındır.
Unutmaq olmaz ki, islam ümməti üçün rəhbərin şura və seçkilər vasitəsilə deyil, məhz Allah tərəfindən tə'yin olunması, məntiqlə uyğun gələn bir əqidədir.
Marlon Brando
Yüksəliş
Bu filmdən sonra motosikletçilər (baykerlər) hərəkatı başlandı. Bu obrazdan bəhrələnən Elvis Preslinin timsalında "rock 'n' roll" musiqisi inkişaf etməyə başladı. Kinoda isə Ceyms Din əsasən bu tipli obrazlar yaratmağa çalışırdı. Brandonun bu filmdəki obrazı "Madam Tüssonun Mum Fiqurlar Muzeyi"-ndə əks etdirilib. 1957-ci ildə "Sayonara" filminə görə o, 5-ci Oskar nominasiyasını qazandı.
"Xaç atası"
1970-ci illərin əvvəllərində Frensis Ford Koppola Mario Pyuzonun "Xaç atası" əsəri əsasında eyniadlı filmin çəkilişlərinə başladı.
İmamət
İlahi rəhbərin vəzifələri
İslam peyğəmbəri Həzrət Mühəmməd səlləllahu əleyhi və Alihi və səlləmin canişini olan ilahi rəhbərlərin bir neçə vəzifəsi vardır ki, onlar aşağıdakılardan ibarətdir:
1-Qurani-Kərimin mənalarını xalq üçün aydınlaşdırıb onlara aid olan məsələləri izah etmək;
Marlon Brando
"Xaç atası"
Don Vito Karleone roluna isə sənətinin vurğunu olduğu Marlon Brandonu dəvət etdi. M.Puzo da qeyd edirdi ki, əsəri yazarkən Karleoneni Brandonun obrazında təsəvvür etmişdi. 1972-ci ildə ekranlara çıxan film Brandonun yüksək səviyyəli aktyor oyunu nəticəsində böyük uğur əldə etdi. Film "Ən Yaxşı Film" kimi Oskar aldı, Marlon Brando da öz növbəsində "Ən Yaxşı Aktyor" Oskarını qazandı. Lakin o mərasimdə iştirak etmirdi və öz yerinə özünü hindu (apaçi) əsilli qadın kimi təqdim edən Sakin Litlfezeri göndərmişdi. Sakin səhnəyə çıxdı və amerika hökumətinin yerli hindulara qarşı ayrı-seçkiliyini əsas gətirərək Oskardan imtina etdi.
İmamət
İlahi rəhbərin vəzifələri
2-Dini hökmləri xalqa çatdırıb, bəyan etmək;
Marlon Brando
Son illər
Marlon Brandonun çəki ilə bağlı problemləri var idi. O, tez-tez yaxın dostu, Maykl Ceksonun "Neverland" rançosuna gedir və orada istirahət edirdi. 2001-ci ildə isə onun "You Rock My World" mahnısına çəkilən klipdə göründü.
İmamət
İlahi rəhbərin vəzifələri
3-Ümmət arasında etiqadi azğınlığın qarşısını almaq;
Lalə Kramarenko
Lalə Kramarenko (6 Dekabr 2004, Moskva, Rusiya) - əvvəlcə Azərbaycanı, hal-hazırda isə Rusiyanı təmsil edən bədii gimnast. 2014-cü ilə kimi Azərbaycanı təmsil edirdi, həmin il Moskvaya köçərək Rusiya yığmasının tərkibində çıxış etməyə başladı. Atası Dmitri Kramarenko Azərbaycan milli futbol komandasının keçmiş qapıçısı olub. Əkiz bacısı Diana tennislə məşğuldur.
İmamət
İlahi rəhbərin vəzifələri
5-Cəmiyyətdə təhlükəsizlik, əminəmanlıq və ədaləti yaratmaq;
Bənövşə (oyun)
Ümumi məlumat
Yaz fəslinin gəlişi ilə əlaqədar uşaqların, cavanların həyatında yeni bir gün başlayır – "Bənövşə günü". Üz tuturlar bənövşə ətirli dağ ətəklərinə, dərələrə, güney yamaclarına, bulaqların yan-yörəsinə, minbir həvəslə gül-çiçək toplayırlar. Qız-gəlinlər tellərinin uclarına bənövşə düzər, yaxalarına bənövşə taxar, saçlarına minbir rəngli, minbir ətirli çiçəklərdən çələng hörürlər. Bənövşədən dəstə tutub "yaz nübarı"dır, – deyə ana və bacılarına, qohum-qonşuya paylayar, nişanlı qızları sevindirər, şənlik edər, mahnı oxuyarlar:
İmamət
İlahi rəhbərin vəzifələri
6-Düşmənlər qarşısında islamın sərhəd, sərvət və varlığını müdafiə etmək;
Gördüyünüz kimi hər hansı bir ilahi rəhbərin boynunda belə ağır vəzifələr vardır. Bu vəzifələrin öhdəsindən gələn şəxsi, yalnız Allah-taala tə'yin edə bilər və adi camaat belə bir şəxsi tanıyıb onu özü üçün imam seçə bilməz.
Bənövşə (oyun)
Ümumi məlumat
Boynu bükük bənövşəm, Könlü sökük bənövşəm. Qar üstündən boylanan, A dərdlərə haylanan, Yaz ətirli bənövşəm! Yaz ətirli bənövşəm!
"Yapon" və yaponiyalı
"Yapon" və yaponiyalı (kir. ) – 1990-cı ildə Sergey Ratnikovun rejissorluğu ilə çəkilmiş Azərbaycan filmi. Ratnikovun rejissor kimi debüt filmidir. Film 1944-cü ildə Nardarana düşmüş yaponiyalı əsgər və "yapon" ləqəbli yerli sakindən bəhs edir.
Marlon Brando
Şəxsi həyatı
Marlon Brando "Anamın mənə oxuduğu mahnılar" adlı avtobioqrafiyasında qeyd edir ki, məclislərin birində Merilin Monro ilə tanış olmuşdu. O, pianoda ifa edirdi. Aktyor bildirir ki, onlar arasında qısa sevgi münasibətləri olmuşdu.
İmamət
İlahi rəhbərin vəzifələri
Qeyd etdiyimiz vəzifələr ilk növbədə Həzrət Peyğəmbərin (s) öhdəsində olmuş və o həzrətdən sonra isə ilahi rəhbərlərə (imamlara) tapşırılmışdır. Lakin həzrət peyğəmbərimizin ayrı bir vəzifəsi də var idi ki, o vəzifə imamlara aid deyildir.
"Yapon" və yaponiyalı
Məzmun
Hadisələr 1944-cü ildə baş verir. Okinavada bir kamikaze dəstəsi döyüşə çıxır. Onlara ölmək əmri verilsə də, kamikazelərdən biri (Eduard Pak) tapşırığı yerinə yetirə bilmir və istiqamətini itirib Nardaran qəsəbəsinə düşür. Bu zaman dənizdə balıq tutan Gülbala (Davud Davudov) ilə rastlaşır. Qəsəbədə qıyıq gözlərinə görə "yapon" adlandırılan Gülbala onu xilas edərək evə gətirir.
Marlon Brando
Şəxsi həyatı
1960-cı ildə Brando özündən altı yaş böyük olan aktrisa Movita Kastanada adlı aktrisa ilə ailə həyatı qurdu və evlilik iki il sürdü. Birlikdə iki uşağa sahib oldular.
İmamət
İlahi rəhbərin vəzifələri
Həzrət Peyğəmbərin istisna olan bu vəzifəsi vəhy yolu ilə Allah göstərişlərini alıb ümmətə çatdırmaq və başqa sözlə desək, Allah izni ilə qanunvericilik ixtiyarına malik olması idi. İlahi rəhbərlərə (imamlara) isə vəhy olunmaz və yeni bir şəriət göndərilməz.
"Yapon" və yaponiyalı
Məzmun
Yaponiyalı Gülbala və onun kor anası (Lətifə Əliyeva) ilə birlikdə yaşamağa başlayır. O, tapşırığı yerinə yetirə bilmədiyi üçün kədərlənir, hər dəfə harakiriyə cəhd edəndə Gülbala və anası ona mane olur. Gülbalanın qəsəbədə yerli avtoritetlə (Ömür Nağıyev) münaqişə yaşayır. O, Gülbalaya onun ərazisində balıq tutmağı qadağan edir, buna əməl etməyəndə onu döyür. Yaponiyalı bu vəziyyəti öyrənib avtoriteti döyərək onun qisasını alır.
Digər tərəfdən Dövlət Təhlükəsizliyi Komitəsinin nümayəndəsi Məlik Babanov (Oqtay Ağayev) Nardaranda yapon casusunun olması haqda məlumat əldə edir. Məsələ Stalinin nəzarəti altında olduğu üçün yapon casusu tutmaq əmri alır. Qəsəbəyə gələn təhlükəsizlik xidmətinin əməkdaşları araşdırma aparır. Onlara yapon ləqəbli Gülbalanı göstərirlər. Gülbala həbs olunub işgəncələrə məruz qalır, lakin azərbaycanlı olduğu aydın olanda sərbəst buraxılır.
Yaponiyalı yenə harakiri etməyə qərar verir və anasına ölümqabağı məktub yazır. Məktub ələ keçirən təhlükəsizlik komitəsi silahlı dəstə ilə Nardarana Gülbalanı tutmaq üçün gəlir. Gülbala ələ keçməmək üçün harakiri edir. Gülbalanın öldüyünü görən yaponiyalı bundan sonra Gülbalanın anasının yanında qalır, ona kömək etməyə başlayır.
Bənövşə (oyun)
Ümumi məlumat
Bu zaman yaz çiçəyi bənövşənin adından götürülən sözlü-nəğməli "Bənövşə" oyunu oynayarlar.
Novruz bayramında da "Bənövşə" oyunu oynamaq adətdir. Bənövşə oyunu zamanı gənclər iki dəstəyə ayrılır və bir dəstə o biri dəstəyə müraciət edərək deyir: Bənövşə, sizdən bizə kim düşə?
Oyunun qaydaları
Bu oyun uşaqlar arasında iki qrupa ayrılaraq oynanan oyundur. Bir qrupdan digər qrupa bir kişi qaçaraq gəlir əl-ələ tutan digər qrupun ən zəif yerindən keçməyə çalışır. Qrupu keçə bilirsə, o qrupda bir nəfəri öz qrupuna götürür (yalnız özünün yardığı əllərdən birini tuta bilər).
Qrupu yara bilməzsə, o qrupda qalır və digər qrup oyuna davam edir. Qırıla bilən qrup azalmağa davam edir, komandada 1 nəfər qalanda oyun bitir. Oyun qrupu yara bilməyənə qədər və ya qrup bitənə qədər davam edir. A ve B qruplarının dediyi ifadələr:
A: Bənövşə
B: Bəndə düşə
B: Adı gözəl özü gözəl (Məs: Əli)
Əli A qrupundan B qrupuna sürətlə gələrək qrupda əl-ələ tutan uşaqları ayırmağa çalışır.
I
Bir neçə uşaq cəm olub sanama yolu ilə iki usta(başçı, dəstəbaşı və ya molla) seçirlər. Sonra ustalar (başçı, dəstəbaşı və ya molla) təyin olunduqdan sonra dəstələrə bölünmək üçün halaya gedərək oyun iştirakçıları olan oğlan və qızlar iki dəstəyə bölünüb bir-birindən 10–15 m aralı üzbəüz dayanır və əl-ələ tutub sıra dəstə düzəldirlər. . Oyuna başlayan dəstə iştirakçıları bir-birilə deyişirlər: 1-ci dəstə: Qıy qılınc, qıy qılınc. 2-ci dəstə: Qıyma qılınc. 1-ci dəstə: Ox atdım. 2-ci dəstə: Oğru tutdum. 1-ci dəstə: Bənövşə. 2-ci dəstə: Bəndə düşə. 1-ci dəstə: Bizdən sizə kim düşə? 2-ci dəstə: Sizdən bizə Adı gözəl, özü gözəl Filankəs düşə (adı ilə deyilir).
2-ci dəstə elə uşaq seçməyə çalışır ki, ... onların səfini yara bilməsin. Adı çəkilən qaçaraq rəqib dəstənin səfini yarıb o biri tərəfə keçə bilsə, həmin dəstədən bir nəfəri özü ilə dəstələrinə əsir aparırdı. Hərgah keçə bilməsə, özü onların dəstəsinə qoşulmalı idi. Oyunçuların hamısını öz tərəfində saxlayan dəstə qalib hesab edilirdi. Göründüyü kimi, oyun uşaqları həyatla üzləşdirir, ətrafdakılarla, təbiətlə ünsiyyətə dəvət edir, onun bilik almasına, əmək vərdişləri əldə etməsinə, hərəkət fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsinə kömək edir.
II
Uşaqlar özlərinə iki başçı (molla) seçirlər. "Halay-halay" gəlməklə iki dəstəyə ayrılırlar. Dəstələr bir-birindən yüz addım aralı əl-ələ tutuşub dayanırlar. Başçılardan biri o birisinə deyir: - Bənövşə! O birisi cavab verir: - Bəndə düşə! Əvvəlki molla deyir: - Bizdən sizə kim düşə? O biri molla uşaqların birinin adını çəkib deyir: - Əli, yaxud Qəmər düşə! Əli, ya Qəmər cərgədən ayrılıb yüyürə-yüyürə əl-ələ tutuşmuş uşaqların səfini yarmalıdır. Burada güclulük əsas şərtlərdəndir. Əgər oyunçulardan biri güç verib əl-ələ tutuşmuş uşaqların əlini bir-birindən ayırsa, o biri tərəfə keçə bilsə, bir uşaq da götürüb yenə öz əvvəlki yerinə qayıdır. Yox, əgər keçə bilməsə, orada qalmalı, o dəstəyə qoşulmalıdır. Hansı tərəf uşaqların hamısını öz tərəfində saxlaya bilsə, o dəstə oyunda qalib gəlir, o biri tərəfi töhmətləyir.
Marlon Brando
Şəxsi həyatı
1962-ci ildə isə 20 yaşlı Tarita Teripiya adlı qadınla evləndi və onların iki uşağı oldu. Evlilik 1972-ci ildə ayrılıqla nəticələndi.
Son evliliyi isə Maria Kristina Ruislə oldu. Onlar birlikdə üç uşağa sahib oldular. Beləliklə, Brando on bir uşağa sahib idi. Bunlardan üçü övladlığa götürülmüşdü.
Xatirə və mükafatları
Marlon Brando bütün dövrlərin ən yaxşı aktyorlarından biri kimi kino tarixində özünə yer tutub. Hollivud Şöhrət Xiyabanında ulduza malikdir. Karyerası ərzində 8 Oskar, 7 BAFTA, 6 Qızıl Qlobusa nominant olan Brando Amerika Film İnstitutunun (AFİ) bütün dövrlərin "100 ən yaxşı aktyor"u siyahısında 4-cü yerə layiq görüldü. "Time" jurnalı onu 20-ci əsrin ən dahi adamlarından biri seçdi. Ondan sonra incəsənətə gələn yüzlərlə aktyor və musiqiçi onu əsas ideal kimi qələmə veriblər. Onlar arasında Ceyms Din, Elvis Presli, Cek Nikolson, Al Paçino, Robert De Niro, Uorren Bitti, Ömər Şərif, Conni Depp və b. var.Onun məşhurlaşmasında Elia Kazanın çəkdiyi ""Arzu" tramvayı" filmində Stenli Kovalski obrazı və canlandırdığı Terri Malloy roluna görə Oskar mükafatına layiq görüldüyü "Sahil xətti"  böyük rol oynayıb. Aktyorun sənət karyerasının zirvəsində Frensis Ford Koppolanın rejissoru olduğu "Xaç atası" filmində yenə də Oskarla təltif olunduğu Vito Korleone rolunun ifası dayanır.
thumb|Marlon Brando
Liqula
Liqula — qayışa bənzədiyi üçün bəzən də onu "qayış" qurdu da adlandırırlar. Liqulanın bir əsas iki aralıq sahibi vardır. Əsas sahibi müxtəlif quş növləridir (qağayı). Aralıq sahibləri isə siklop və balıq növləridir. Uzunluğu bəzən 15-40 sm-ə qədər olur. Yumurta mərhələsindən sonra inkişafı su mühitində gedir. İnkişaf etdiyi balığın bədəni boş kimi olur ki, ona toxunduqda partlayır. Törətdiyi xəstəlik liqulyoz adlanır. Xəstəliyə qarşı mübarizə məqsədi olaraq liqulyoz olan balığın yaşadığı gölməçələr qurudulur və dizenfeksiya  olunur.
Çinarkimilər
—  aləminin  dəstəsinə aid bitki fəsiləsi.
Bulbophyllum gomesii
(Bulbophyllum gomesii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Xanverdi Turaboğlu
Xanverdi Turab oğlu Fərziyev (3 sentyabr 1967) — ədəbiyyatşünas, tənqidçi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (2002-ci ildən).
Badambura
alt=|thumb|300x300px|Badambura Badambura və ya badamlı borucuq - Azərbaycan mətbəxinə aid şirniyyat növüdür.
Şərqdə, o cümlədən Azərbaycanda geniş yayılmış şirniyyat növü. Badambura bişirmək üçün buğda unu, xama, yumurta, çay sodası, maya, yaxud xəmir qabartması, badam, şəkər tozu, hil və kərə yağından istifadə olunur. Yoğrulmuş xəmir kündə lənir, yayılır, qat-qat yağlanır və kiçik dairələrə bölünür; hər dairənin arasına hil qatılmış iç (xırdalanmış badam və şəkər tozundan ibarət) qoyulur və kənarları bükülür. Sobada bişdikdən sonra üstünə şəkər tozu səpilir.
Hazırlanma qaydası
Una kərə yağı, xama, şəkər kirşanı, duz və maya əlavə edilib xəmir yoğrulur. İç hazırlamaq üçün badam qaynar suda pörtülür, qabığı təmizlənir və qurudulur. Quru badam sürtgəcli maşında üyüdülür, ona şəkər tozu, hil və konyak əlavə edilib qarışdırılır. Xəmir gəldikdən sonra 40 qramlıq paylara bölünür. Bundan sonra qolu borucuqda olduğu kimi hazırlanır.
Xaşxaşkimilər
—  aləminin  dəstəsinə aid bitki fəsiləsi.
Jurinea bucharica
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Şaiq İbrahimov
Şaiq Rəhim oğlu İbrahimov — Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Zoologiya İnstitutunun "Su heyvanları şöbəsi", professor.
Həyatı
Şaiq Rəhim oğlu İbrahimov 1 mart 1951-ci il Bakı şəhərində anadan olub. 1967-ci ildə Bakı şəhəri 190 saylı orta məktəbi, 1972-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) biologiya fakültəsini bitirmişdir. 1973-cü ildə AMEA Zoologiya İnstitutunun aspirantı olmuş, 1977-ci ildə "Lənkəran təbii vilayəti su hövzələri balıqlarının parazitləri" mövzusunda namizədlik,1991-ci ildə "Xəzər dənizi balıqlarının parazitləri (növ tərkibi, ekologiyası, faunasının mənşəyi və formalaşması" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir. 2010-cu ildə professor elmi adını almışdır. AMEA Zoologiya İnstitutu nəzdindəki D.01.071 Dissertasiya Şurasının üzvü, Müxtəlif universitetlərdə,o cümlədən xaricdə) zoologiya, ekologiya, parazitologiya, tibbi biologiya və genetika fənlərindən mühazirələr (Azərbaycan, rus və ingilis dillərində) mühazirələr oxumuşdur. Azərbaycan Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının biologiya və kənd təsərrufatı elmləri üzrə ekspert şurasının üzvü olmuşdur.
Elmi fəaliyyəti
Elmi fəaliyyətinin ilk dövrlərində 1973-cü ildə Azərbaycan MEA Zoologiya İnstitunda baş laborant, 1973-cü ildə aspirant, 1976-cı ildə kiçik elmi işçi, 1981-ci ildə böyük elmi işçi, 1988-ci ildə yaradıcı qrup rəhbəri, 1992-ci ildə laboratoriya müdiri və 2012-ci ildə şöbə müdiri vəzifələrində çalışmışdır. Onun apardığı tədqiqatlar nəticəsində Azərbaycanın daxili sularında 324 növ, Xəzər dənizində isə 357 növ parazitin ixtioparazitin olduğu müəyyən edilmişdir. O, balıqların parazit faunasının ətraflı morfoloji, sistematik, ekoloji və zoocoğrafi təhlilini, epizootoloji və epidemioloji qiymətləndirilməsini həyata keçirmişdir. Ş.İbrahimov ixtiologiya və parazitologiya sahələrində nəzəri elmi araşdırmaları ilə yanaşı nəzəri və tətbiqi ekologiya üzrə də uzun müddətdir ki, fəaliyyət göstərir. O,Azərbaycan MEA Zoologiya İnstitunda elmi fəaliyyəti ilə bərabər YUNESKO-nun, Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankının, Asiya İnkişaf Bankının ətraf mühit məsələləri üzrə expertidir, 10 il ərzində Böyük Britanıyanın ekologiya sahəsində fəaliyyət göstərən AETC şirkətinin rəsmi baş elmi məsləhətçisi olmuşdur.Ş.İbrahimov öz əsərlərində qlobal istiləçmə ilə bağlı bioloji tədqiqatlar qarşısında duran vəzifələri açıqlamış, Azərbaycanda biosfer rezervatların yaradılması perspektivlərini ilk dəfə olaraq təhlil etmiş, 2003-cü ildə YUNESKO-nun patronajlığı ilə Hirkan bisfer rezervatı pilot layihəsinin müəllifi olmuş, 2004-cü ildə Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankının sifarişi ilə Azərbaycanda ilk dəfə olaraq ekoloji audit (Mpro südçülük şirkətinin müəssisələrində) həyata keçirmişdir.O, hal-hazıra qədər BP, ARDNŞ, Total, URS və başqa şirkətlərin sifarışı ilə irimiqyaslı ekoloji layihələrin icrasında iştirak edir.
Elmi kadrların yetişdirilməsi üzrə fəaliyyəti
Ş.İbrahimovun elmi rəhbərliyi iləbiologiya üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi almaq üçün 9 dissertasiya və elmi məsləhətçiliyi iləbiologiya elmləri doktoru elmi dərəcəsi almaq üçün 1 dissertasiya müvəffəqiyyətlə müdafiə edilmişdir.
Pedaqoji fəaliyyəti
Ş.İbrahimov 1978-ci ildən başlayaraq bioloji fənlərdən müxtəlif ali məktəblərdə, o cümlədən İtaliyanın məşhur "La Sapiensa" (Roma) Unversitetində – parazitologiyadan (ingilis dilində), Azərbaycan Tibb Unversitetində – tibbi biologiya və genetikadan (ingilis və rus dillərində), Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Unversitetində – zoologiya və ekologiyadan (Azərbaycan dilində) mühazirələr oxumuşdur.
Təhsili
Azərbaycan Dövlət Universitetində təhsil alıb.
Təltif və mükafatları
AMEA fəxri fərmanları.
Həmçinin bax
Zoologiya İnstitutu
Cins (insan)
thumb|Cinsiyyət) Cins (cinslilik olaraq da adlandırılar ), kişi və qadının arasındakı cinsilik əsaslı bioloji fərqliliyi və feminist nəzəriyyədə qadın  və kişi davranışı arasındakı ictimai olaraq inşa edilmiş fərqlilikləri göstərən və bu istiqamətiylə fərqli məzmunlarda fərqli istifadəyə sahib bir anlayışdır. Gender anlayışı , bir fərdin sahib olduğu fiziologiya , bioloji və genetik xüsusiyyətləri olaraq da təyin oluna bilər. Bu xüsusiyyətlər fərdlər arasında bərabərsizliyin meydana gəlməsi üçün bir səbəb deyil. Bu xüsusiyyət yalnız cinsiyyət fərqi yaradır. Yenə tibb elmlərində gender iki şəkildə;  dişi və kişi cinsiyyət  olaraq ikiyə ayrılır.
Bioloji və ictimai cinsiyyət
İctimai cinsiyyət anlayışı, bioloji cinsiyyətdən fərqli olaraq , bir adamın , "sosial " və ya " psixoloji" cinsiyyətini müəyyən edir. Söz mövzusu anlayış İngilis dilindən, xüsusilə ictimai cinsiyyət ( gender) ilə bioloji cinsiyyət (sex) arasındakı ayrı-seçkiliyin fərqinə varmaq üçün alınmışdır. Türk dilində " gender " hər iki mənada da istifadə edilə bilər; cəmiyyət və ictimai elm lərdə bu anlayış (gender) xüsusiyyət bir texniki termin olaraq funksionallıq qazanmaqdadır.
Bioloji mənada, iki cins vardır : Qadın və kişi. Artıma sistemləri, bu cinsiyyətləri ayıran xüsusiyyətdir. Fərdlər,mütləq doğuşdan,bu iki cinsiyyətdən birinə aid olar. Yalnız, qadın və kişini tanımaqda istifadə edilən bu bioloji xüsusiyyətin yanında, fərdlərin bir də cəmiyyət içərisində ələ alınan gender xüsusiyyətləri vardır. Buna da ictimai cinsiyyət deyilir. Bu cinsiyyətdə, fərdin ictimai baxımdan cinsi xüsusiyyəti ələ alınar. Ayrıca,bir mədəniyyətdəki cins üçün təyin edici olan hər şeyi (məsələn;paltar,peşə və s) içinə alır. Bedensel xüsusiyyətlərə göndərmə etməz. Qısaca, qadın və kişiyə verilən rollar və onların cəmiyyətdəki məsuliyyətləri.İctimai cinsiyyət rejimləri bu iki cinsiyyətin , ictimai həyata nə nisbətdə qatılacağı , harada dayanacağı və necə təmsil ediləcəyini müəyyən edir. İctimai Cins anlayışı, bu mənada , 1955-ci ildə amerikalı tədqiqatçı John Money tərəfindən,bioloji cinsiyyətləri müəyyən olmayan,lakin müəyyən bir cinsi şəxsiyyətə sahib olan "interseksuallar'' insanların duyğu və davranışlarını təsvir etmək üçün ortaya atılmışdır. İnterseksuallıq,başlanğıcda bioloji rol və bioloji şəxsiyyət olaraq bilinirdi,lakin bu tip insanların əslində bioloji cinsiyyətləri müəyyən deyildi.
" Cins rolu anlayışı, bir adamın , öz gender şəxsiyyətini sübut etmək üçün söylədiyi və etdiyi hər şeyi ifadə etmək üçün istifadə edilir.  -Money , 1955 '' . İctimai Cins və gender şəxsiyyəti anlayışlarını , 1963-cü ildə Robert Stoller və Ralph Greenson bu şəkildə təyin etmişdir: " Cins şəxsiyyəti, informasiya və şüurla başlar , şüurla və ya şüursuzca də tək bir cinsiyyətə aid olunur. Cins rolu, adamın cəmiyyətdə sərgilədiyi davranışlar , xüsusilə də digər insanlarla oynadığı rollarda .'' - Stoller,1968
Bir çox insanda, fiziki, ictimai və gender şəxsiyyəti bir uyğunlaşma içindədir.Bu kəslər,müəyyən bir cinsiyyətin xüsusiyyətlərinə sahibdirlər və mədəniyyətlərinin də təsiriylə bu cinsiyyətə uyğun davranır,özünü o cinsiyyətə aid kimi hiss edərlər. Bu kəslərə "transcinsi'' deyilir.
Bioloji və ictimai cinsiyyət anlayışı ayrı-seçkiliyi, irəliləyən illərdə , həm feminizm ədəbiyyatı içində , həm də cinsiyyətini dəyişdirmək istəyən insanlar ələ alınmışdır. Beləliklə 1970 -ci illərdə, Virginia Price "transcinsi'' anlayışını ortaya atmışdır : Transcinsi , bioloji cinsiyyətini dəyişdirməyə yanaşmayan transeksual əksinə , gender şəxsiyyətini , bioloji cinsiyyətinə əməl etmədikdə ötəri dəyişdirmək istəyən insanları izah edər. Əslində transcinsi anlayışının istifadəsi dəyişmiş , indiki vaxtda gender rolunu ya da gender şəxsiyyətini , cəmiyyətin ona verdiyi rola uyğun gəlmədiyi səbəbiylə , dəyişdirmək istəyən kəsləri təyin etmək üçün istifadə edilməyə başlanmışdır.
Irsi quruluşa görə gender
Gonozomal kromozomal quruluşda Y xromosomu nun tapılıb olmamasına görə adlandırılan cinsiyettir.
44 + XX kromozomlarına sahib bir fərd irsi olaraq dişi gender etməkdədir.
44 + XY kromozomlarına sahib bir fərd irsi olaraq kişi gender etməkdədir.
Bunu da döllənmə əsnasında atadan gələn sperma hüceyrəsinin kromozomal strukturu ( X xromosomu mu Y xromosomu mu ehtiva etdiyi ) təyin edər.
Irsi cinsiyyəti təyin edən kişidən gələn gonozomal xromosomun (X, Y) növüdür.
Daxili artım orqanlarına görə gender
Döllənmə sonrası Y xromosomundakı "testis təyin edici faktor = TBF ( testis determinating factor = TDF) geni" Testis həlledici amil " adlı məhsulu sintez lemekte və bu məhsul  farklılaşmamış  ( andiferansiye  ) gonadal quruluş nı testis istiqamətində farklılaştırmaktadır . ( Farklılaşım = Diferansiyasyon )