cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
UEFA Avropa Liqası 2021/2022
Turnirin final matçı Sevilya şəhərindəki Ramon Sançez Pizxuan stadionunda "Ayntraxt Frankfurt" ilə "Reyncers klubları arasında oynandı. Əsas və əlavə vaxtı 1–1 qurtaran matçın qalibi penalti zərbələri ilə müəyyənləşib. Yekunda penalti zərbələrində 5–4 hesabı ilə kuboku başı üzərinə qaldıran "Ayntraxt Frankfurt klubu olub. Bununla da, klub həmçinin 2022–23 mövsümü Çempionlar Liqasında birbaşa iştirak hüququ əldə etməklə bərabər, 2021–22 UEFA Çempionlar Liqası mövsümü qalibi "Real Madrid" ilə 2022 UEFA Super Kuboku çərçivəsində oyun şansı qazandı.
1998–99 mövsümündən sonra ilk dəfədir ki, məhz bu mövsümdə UEFA klublar üçün 3 müsabiqə təşkil edir. Belə ki, bu mövsümdən UEFA Konfrans Liqası da keçiriləcək. Bu mövsümdən etibarən Avropa Liqasının formatında çox ciddi dəyişikliklər olacaq. Qrup mərhələsindəki klubların sayı 48-dən 32-yə salındı. Bundan əlavə, turnirdə iştirak edən klubların sayı da ötən mövsümlərlə müqayisədə kifayət qədər aşağı düşdü.
Finala doğru gedilən mərhələlərin formatında da ciddi dəyişiklik mövcuddur. Belə ki, artıq qruplarda birinci yer tutanlar birbaşa 2-ci 1/8 finala vəsiqə qazanır. Qruplarını ikinci sırada tamamlayanlar isə 1-ci 1/8 finala çıxırlar. Çempionlar Liqasında qruplarını 3-cü sırada tamamlamış klublar da 1-ci 1/8 final mərhələsində mübarizələrini davam etdirirlər.
Hələ dəyişikliklər bunlarla bitmir. 24 iyun 2021-ci ildə UEFA klub müsabiqələrinə şamil olunan qaydalarda çox ciddi bəzi dəyişikliklərə getdi. Belə ki, artıq səfərdə vurulan qolun xüsusi bir üstünlüyü olmayacaq. Əgər cütün hər iki komandası iki oyunun sonunda eyni sayda qol vurarsa, səfərdə vurulan qola əhəmiyyət verilməyəcək, və oyun əlavə vaxta gedəcək. Qeyd etmək lazımdır ki, səfər qolu qaydası 1965-ci ildən istifadə olunurdu.
Qatılacaq komandaların müəyyənləşməsi
UEFA Avropa Liqasının 2021–22-ci il mövsümündə UEFA-ya üzv 55 federasiyadan 29-sı iştirak edir. Bu federasiyalardan toplamda 68 komanda mübarizə aparır. Bu federasiyaların 16-sı turnirdə iştirak üçün birbaşa klub göndərir. Yerdə qalan bütün federasiyalar bu hüquqdan məhrumdurlar. 19 komanda Çempionlar Liqasında mübarizəni dayandırıb burada iştirak edəcək. Ölkələrin sırası UEFA Ölkə Reytinqinə əsasən müəyyən edilir. Reytinqə əsasən;
Ölkə sıralaması
Ölkələrin toplam xalları 2015–16-cı il mövsümündən 2019–20-ci il mövsümünə qədər klub müsabiqələrində mübarizə aparmış ölkə komandalarının toplam xallarıdır.
Ölkə əmsallarına əsaslanan bölgüdən başqa, aşağıda qeyd edildiyi kimi Çempionlar Liqasından da turnirə klublar gəlir.
Qeyd
Klubların bölgüsü
Aşağıdakı cədvələ əsasən klublar mübarizəyə başlayırlar:
Komandalar
Turnirə qatılan komandaların yerli liqalarda tutduqları yerlər həm rəqəmlə həm də abreviaturalarla mötərizə içərisində verilmişdir.
Abreviaturaların açıqlamaları:
Turnirin təqvimi
Oyunların tarixləri aşağıdakı kimidir. Qrup mərhələsi istisna olmaqla, bütün mərhələlərin püşkü İsveçrənin Nyon şəhərində keçirilir. Qrup mərhələsinin püşkü isə İstanbulda atılacaq.
Üçüncü təsnifat mərhələsi
Üçüncü təsnifat mərhələsinin püşkü 19 iyul 2021-ci ildə atıldı. İlk matçlar 3 və 5 avqust, ikinci matçlar isə 10 və 12 avqustda oynanıldı. Bu turda mübarizəni dayandıran klublar Konfrans Liqasının play-off turunda yollarına davam etdirdilər.
Play-off turu
Turun püşkü 2 avqustda atıldı. İlk matçlar 17, 18 və 19 avqust, ikinci matçlar isə 26 avqustda oynandı. Bu mərhələdə mübarizəni dayandıran klublar Konfrans Liqasının qrup mərhələsində yollarına davam edəcəklər.
Qrup mərhələsi
Qrup mərhələsinin püşkü 27 avqust 2021-ci ildə, İstanbulda atıldı. (Digər iki UEFA klub turnirinin də püşkatma mərasimi İstanbulda keçirildi) 32 klub hərəsində dördü olmaqla səkkiz qrupa ayrılır. (Eyni ölkədən klubların düşməməsi və Rusiya və Ukrayna komandalarının bir düşməməsi şərti ilə) Püşkatma üçün klublar 2021 UEFA klub reytinq xallarına əsasən 4 səbətə bölünürlər.
Hər qrupda komandalar dairəvi sistem üzrə bir-biriləriylə həm evdə həm də səfərdə matçlar keçirirlər. Qrup oyunlarının sonunda 1-ci yeri tutmuş komandalar birbaşa 2-ci 1/8 Finala vəsiqə qazanır. Qruplarını ikinci sırada bitirən klublar isə 1-ci 1/8 Finala yollanırlar. Bu mərhələdə onların rəqibləri UEFA Çempionlar Liqasında qrupunu üçüncü yerdə tamamlamış klublar ola bilər.
Bu mövsümdən etibarən Avroliqada qrupda 3-cü yeri tutmuş komanda tamamilə mübarizədən kənarlaşmır. Belə ki, artıq həmin klublar öz yollarına Konfrans Liqasının 1-ci 1/8 Finalında davam edirlər.
Matçlar 15–16 sentyabr, 30 sentyabr, 19 və 21 oktyabr, 4 noyabr, 24–25 noyabr və 9 dekabrda oynanacaq.
"Brondbü" və "Vest Hem Yunayted" ilk dəfə Avropa Liqasının qrup mərhələsində iştirak edirlər.
Finala doğru gedilən mərhələlər
1-ci 1/8 Final mərhələsindən etibarən komandalar iki matçlı klassifikasiya sistemi ilə mübarizə aparırlar.
Püşkün mexanizması aşağıdakı kimidir:
Klublar
1-ci 1/8 Final:
2-ci 1/8 Final:
1-ci 1/8 Final
1-ci 1/8 Final mərhələsinin püşkatma mərasimi 13 dekabr 2021-ci ildə atıldı. Turun ilk matçları 17 fevral, ikinci matçları isə 24 fevral 2022 tarixlərində oynandı.
2-ci 1/8 Final
2-ci 1/8 Final mərhələsinin püşkatma mərasimi 25 fevral 2022-ci ildə keçirildi. Turun ilk matçları 9–10 mart, ikinci matçları isə 17 martda oynandı.
Qeydlər
1/4 Final
1/4 Final mərhələsinin püşkü 18 mart 2022-ci ildə atıldı. Turun ilk matçları 7 aprel, ikinci matçları isə 14 apreldə oynandı.
Yarı Final
Yarı final mərhələsinin də müqəddəratı bundan əvvəlki mərhələdə olduğu kimi 18 martda bəlli oldu. İlk matçlar 28 aprel, ikinci matçlar 5 mayda oynandı.
Rusiya və Zaqafqaziya qanunların müvəqqəti saxlanması
thumb|Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin [[Azərbaycanın İstiqlal Bəyannaməsi|İstiqlal Bəyannaməsi|226x226px]] Rusiya və Zaqafqaziya qanunların müvəqqəti saxlanması — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Hökumətinin reallıqla hesablaşaraq, qəbul etdiyi müvəqqəti qərarlardan biri.
Tarixi
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin hakimiyyətə başladığı dövrdə dövlət quruluşunun, bütövlükdə, siyasi sistemin dəyişdirilməsi yeni qanunların qəbulunu zəruri edirdi. Lakin bunun üçün müvafiq təşkilati tədbirlər və qanunvericilik prosesi tələb olunurdu. Buna görə də, çıxış yolu kimi müvəqqəti olaraq köhnə qanunvericilik sistemi saxlanıldı.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Hökuməti bu məqsədlə 1918-ci il 23 iyun tarixli qərarı ilə idarəetmə və məhkəmənin bütün sahələri üzrə mövcud olan qanunları, həmin qanunlar hökumət tərəfindən ləğv olunana və ya dəyişdirilənədək qüvvədə saxlanıldı. Eyni zamanda, Milli Şura, Parlament və Hökumət qanunvericilik sahəsində gərgin çalışaraq, bu qanunlann xeyli hissəsini ləğv etməyə və yenilərini qəbul etməyə nail oldu.
Azərbaycan Şimali Amerika mətbuatında
250px|thumb|right|[[Cənubi Karolina ştatının Çarleston şəhərində nəşr edilən "Charleston Mercury" qəzetinin 1823-cü il 25 mart tarixində çap edilmiş məqalə.]] Azərbaycan Şimali Amerika mətbuatında — XIX və XX əsrlərdə Amerika Birləşmiş Ştatları və Kanada dövrü mətbuatında (qəzet və jurnal Azərbaycan, onun şəhərləri, mədəniyyəti və iqtisadiyyatı haqda verilmiş məlumatlar.
Tarixi
Azərbaycan haqda məlumatlara Avropa mətbuatında hələ orta əsrlər mənbələrində rast gəlmək olur. Rusiya mətbuatında isə Azərbaycan və onun şəhərləri haqda məlumatlara XIX əsrin əvvəllərindən geniş işıqlandırılsa da, hələ XVIII əsrdə rus mətbuatında Azərbaycandan gələn xəbərlərə yer verilirdi. Uzaq Şimali Amerikada isə XIX əsrdən başlayaraq yerli dövrü mətbuatda Azərbaycan barədə az da olsa məlumatlara rast gəlmək olur. Bunlar əsasən iqtisadi, satış və epidemiya xəbərləridir.
XIX əsr
Şimali Amerikada Azərbaycan adı ilk dəfə Cənubi Karolina ştatının Çarleston şəhərində nəşr edilən "Charleston Mercury" qəzetində 1823-cü il 25 mart tarixində çəkilib. Qəzetin 373-cü sayının II səhifəsində Azərbaycan şəhərlərində geniş yayılmış vəba xəstəliyindən söhbət açılır və xəstəliyin Azərbaycanın bir çox şəhərlərində vüsət aldığı deyilir. Xəbərə görə 5–20 gün ərzində təkcə Təbriz şəhərində 4.800 şəxs sözügedən xəstəlikdən vəfat edib.
Şimali Amerika qəzetlərində Azərbaycan bölgələrində istehsal olunmuş məhsullara dair reklam xarakterli məlumatlar daha çoxdur. "The Chicago Chronicle" qəzetinin 1897-ci il 20 may tarixli sayının 12-ci səhifəsinə yerləşdirilən reklam xarakterli yazı bu qəbildəndi. Yazıda deyilir ki, "Chicago Carpet CO. Ltd" şirkəti mart ayı münasibəti ilə böyük endirim elan edir. Mart endirimləri münasibəti ilə Qarabağ xalçaları 12$ əvəzinə 5$'dan, Şirvan xalçaları isə 25$ əvəzinə 12.50$ dan təklif olunur. Başqa bir qəzetdə isə "Qarabağ xalcaları digər xalcalardan niyə daha ucuzdur?" sualı ünvanlanır. Sualın cavabı kimi isə Qarabağ xalcalarının daha asan əldə olunan olduğu göstərilib.
1892–1905-i illər ərzində ABŞ-nin 70-dən çox qəzetində başda Qarabağ olmaqla, Şirvan və Gəncə xalçalarının satışı və təmiri üzrə azı 200 reklam xaraterli elanı yerləşdirilib.
20–30-cu illər
İlk bu qəbildən olan məlumatlardan biri 1920-ci ildə ABŞ-nin mərkəzi Kanzas ştatında nəşr olunan qəzetdə verilmişdir. Qəzetdə erməni vəhşiliyi əksini tapmışdır. Ştatın Vicita şəhərində dərc edilən "The Wichita Beacon" qəzetinin 1920-ci il 5 aprel bazar ertəsi nömrəsinin 1-ci səhifəsində Naxçıvandakı 3 müsəlman-tatar kəndinin ermənilər tərəfindən məhv edilməsi ilə bağlı məqalə dərc edilmişdir. Bu xəbər təkcə "The Wichita Beacon" qəzetində yox, Kanzasın ətrafında yerləşən ştatların 50-dən çox qəzetlərində, hətta Kaliforniya ştatında belə yayımlanmışdı.
Ermənilərin qisası (cavab tədbiri) başlıqlı məqalənin alt başlığında "Kiçik Asiyada üç müsəlman kəndi məhv edildi" yazılıb. Xəbərdə deyilir: "Amerikalı arbitrların gedişindən bəri Trans-Qafqazdakı Naxçıvanın mübahisəsiz qubernatoru kimi görünən Djem Djemlinski, Londonun "Tayms" qəzetinə göndərdiyi yazıda 18 mart tarixində 10.000 erməni silahlısının Naxçıvan-Ordubad istiqamətində hücum etdiyini bildirib. Kəndlərə üç tərəfdən hücum edilib və bir necə müsəlman kəndi dağıdılıb, yerli əhali qətlə yetirilib. Qətliam 24 mart tarixinə qədər, yəni ermənilərin hücumları dayandırdığı günə qədər davam edib".
Xəbərin axırında göstərilir ki, ermənilərin Naxçıvan-Ordubad istiqamətindəki kəndlərdə qətliamlar törətməsinin səbəbi Aqulis (Əylis) bölgəsindəki erməni kəndlərinə edilmiş hücumlara cavab xarakteri daşımaqdadır.
1920-ci ilin 6 aprel tarixində çap olunmuş "The Guardian" qəzetinin VI səhifəsində isə məqalə ilə yanaşı Yelizavetpol quberniyasının xəritəsi də əksini tapmışdır. Quberniyanın bir hissəsi olan Göyçə gölü ətrafı, Göyçə mahalı və Zəngəzur qəzası Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ərazisi kimi göstərilmişdir. Xəritədə yer adlarının hamısı azərbaycan dilində verilmişdir. Xankəndi və Göyçə adları erməni yox, azərbaycanlıların dediyi kimi istifadə edilmişdir. Məqalənin özünə gəldikdə isə o "Ermənilərin türklərin üzərinə hücumu adlanır." Qazetdə erməni yaraqlılarının Şuşa, Əsgəran və Xankəndiyə yerli əhaliyə hücum etməsi barədə yazılır.
Loja ilə bağlı xəbərlərin yalnız "The Winona Daily News" qəzetində dərc olunmasından təxmin etmək olar ki, loja Minnesota ştatının Vinona şəhərində fəaliyyət göstərib. Sözügedən qəzetin 1953-cü il 9 fevral saylı sayının VI səhifəsində Azarbaijan Grotto lojasında 400 nəfər masonun iştirakı ilə yığıncağın keçirilməsindən bəhs olunur. Minnesota ştatında yerləşən və 400 nəfərə yaxın masonu qəbul edə bilən bir lojaya niyə 9.651 km aralıda yerləşən Azərbaycanın adı verilməsinin bir izahı yoxdur. Qəzetdə çap edilən xəbərdə deyilir: "Azərbaycan Grotto"sunun yeni zabitləri, 3 yanvar tarixində mason məbədində Grottonu yaradacaqlar. Mason məbədində B. F. Perkins, monarx (böyük ehtimalla bu hansısa masonik rütbədir) olaraq C. E. Uilliamsın yerinə keçmişdir. Cümə axşamı, axşam iclasında seçilən digər məmurlar cənab Perkinsdən sonra George Rose baş hakimdir. Grant Stuck, Mr. Rose H. L. Harringtonun ardından mərasim xadimi olaraq yenidən xəzinədar seçildi. E. S. Moe yenidən seçilmiş katib və Lester H. Steveansın möhtərəm kahini olmaq, Mr. Stuka müvəffəq oldu".
İkinci Dünya müharibəsindən sonra
ABŞ mətbuatı xüsusən "Soyuq müharibə" illərində antisovet məqalələri ilə zəngin olmuşdur. Belə məqalələrdən biri də məşhur "Pomidor işi" ilə bağlı idi. Bu məhkəmə prosesinin işıqlandırılması bütün dünya ilə yanaşı ABŞ-də da geniş marağa səbəb olmuşdu. Sonradan "Pomidor işi" adını alan hadisə 1975-ci ildə Azərbaycan SSR-nin Lənkəran rayonu ərazisində yerləşən kolxozlarının birində baş vermişdi. Belə ki, əvvəlcədən əlbir olmuş bir qrup şəxs 9 milyon rubl (həmin dövr üçün 12 milyon $) dəyərindəki dövlət əmlakını talasada, sonradan işin üstü açılıb. Məhkəmə prosesi zamanı ümumilikdə 500-dən çox şahidin ifadəsi alınmışdı. Məhkəmənin hökmü ilə 5 nəfərə edam cəzasına, 59 nəfər isə həbs məhkum edilmişdi. Hadisə barəsində 100-dən çox ABŞ qəzeti eyni məzmunlu xəbəri müxtəlif başlıqlar altında yayımlayıblar. 250px|thumb|left|[[Kanadanın "The Gazette" qəzetinin 1967-ci il 21 sentyabr tarixli sayının 25-ci səhifəsində "Expo-da Sovet Azərbaycanı günü" başlıqlı məqalə]] Vaşinqton ştatının Longviv şəhərində nəşr olunan "Longview Daily News" qəzetinin 1975-ci il 26 dekabr tarixnə olan buraxılışının 37-ci səhifəsində hadisə ilə bağlı hazırlanmış xəbərdə deyilir: "5 SSRİ vətəndaşı barəsində ölüm hökmü, 59 nəfər barəsində isə həbs qərarı çıxarılıb. Əvvəlcədən əlbir olmuş bir qrup şəxs tərəfindən həyata keçirilən kənd təsərrüfatı dələduzluğu nəticəsində dövlətə məxsus 9 milyon rubl dəyərində ziyan dəyib. Azərbaycan Kommunist Partiyasının mətbuat orqanı olan "Bakinski raboçi" qəzetinin verdiyi məlumata görə, hökm İranla həmsərhəd ərazidə, Xəzər dənizinin sahilində yerləşən Lənkəran şəhərində, 500-də çox şahidin iştirakı ilə 1/2 il müddətində davam edən məhkəmə prosesindən sonra verilib. Dekabr tarixli olan qəzet, şənbə günü etibarı ilə Moskva şəhərinə çatıb. Xəbərə görə, Lənkərandakı bitki mənşəli konserv zavodu, regional və rayon kommunist partiya komitələri vasitəsi ilə bitki yetişdirilməsi məqsədilə bir neçə balıq istehsal edən dövlət fermalarına torpaq vermək üçün saxta sənəd təşkil edib. Qəzetin bildirdiyinə görə, fermada heç bir tərəvəz yetişdirilməyib və dələduzluqla məşğul olanlar özləri üçün iki milyon rubldan (2,65 milyon dollar) daha çox pul alıblar. Ölüm cəzası verilənlərin arasında tərəvəz fabrikinin iki rəhbəri və təsərrüfat rəhbərlərinin üç nəfəri var. "Bakinski raboçi" qəzetinin son məlumatına görə təqsirləndirilən şəxslərdən dələduzluq yolu ilə alınmış zərgərlik əşyaları, avtomobillər və evləri müsadirə edilib".
1967-ci ilin sentyabr ayında Kanadanın Monreal şəhərində təşkil olunmuş EXPO67 sərgisində Azərbaycan SSR, SSRİ pavilyonun tərkibində təmsil olunub. Kanadanın 20-dən çox qəzeti Azərbaycan stendi ilə bağlı xəbərlər hazırlayıb. Ən geniş xəbər isə Kvebek əyalətinin Monreal şəhərində çap olunan "The Gazette" qəzetinin 1967-ci il 21 sentyabr tarixli sayının 25-ci səhifəsində verilib.
"Expo-da Sovet Azərbaycanı günü" başlıqlı məqalənin alt başlığında "Qara qızılın vətəni" cümləsi yazılıb. Səhifənin sol yuxarı tərəfində Monrealdakı tədbirdə Azərbaycan SSR-ni təmsil edən 9 nəfərin ümumi fotosu, adları və tutduqları vəzifələr göstərilib. Bundan əlavə 162 yaşlı Şirəli Müslümov, azərbaycanlı rəqqasların Monreal səhnəsindəki çıxışı, Azərbaycandakı neft sənayesinin tarixi və inkişafı haqqında da ayrıca xəbərlər hazırlanıb. Ümumiyyətlə, Şirəli Müslümov haqqında ABŞ, Kanada və Avstraliya qəzetlərində müxtəlif başlıqlar altında 700-dən çox xəbər dərc olunub ki, bunların mütləq əksəriyyəti ABŞ mətbuatının payına düşür. Bir adamın 162 yaşaması (əgər ki, yaşayıbsa) amerikanlıları xeyli heyrətləndiribmiş. Məqalədə Azərbaycanın təhsil səviyyəsi Türkiyə, səhiyyə səviyyəsi isə İsveçlə müqayisə olunur. Təhsil və səhiyyə ilə bağlı yazılmış hissədə belə deyilir: "Bu il Azərbaycanın dörd nəşriyyatı 1.250 nüsxə kitabı 12 milyon tirajla çap edəcəkdir. Ölkədəki 2.500 kitabxanada, bir və 1.800 adambaşına — 390 ədəd kitab ehtiyatı mövcuddur. Qonşuluqdakı Türkiyə üçün isə bu göstərici 4%-dir. YUNESKO-nun məlumatına görə Azərbaycanda adambaşına ABŞ, Böyük Britaniya və Yaponiyadan daha çox kitab düşməkdədir. Azərbaycanda hər 478 sakinə 1 həkim düşür. Müqayisə üçün bu göstərici Türkiyədə 1 həkim — 3.500 sakin, İsveçdə isə 1 həkim — 1.000 sakin nisbətindədir".
Qəzetdə Monrealdakı tədbirdə Azərbaycan SSR-ni təmsil etmiş 9 nəfər şəxsin adları da qeyd edilib. Nümayəndə heyətinə Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin sədri Məmməd İsgəndərov rəhbərlik edib. Qəmbər Kazımov, Mixayıl Allahverdiyev, Şamama Həsənova, Azad Mirzəcanzadə, Olga Savinka, Qara Qarayev, Nadir Balakişiyev, Ələkbər Rzaquliyev və İzzət Oruczadə isə nümayəndə heyətinin tərkibində Kanadaya səfər digər dövlət xadimi və ziyalılarımızdan olublar.
4 gün davam edən Azərbaycan günləri münasibəti ilə qonaqlara Azərbaycan rəqsləri göstərilib, kinozalda Azərbaycan filmi izlədilib və hətta "Sovet Azərbaycanı haqqında nə bilirsiz?" mövzusunda sual-cavab viktorinası təşkil edilib, qalib kinonun nümayiş olunduğu zaldaca mükafatlandırılıb.
Qarabağ münaqişəsi də ABŞ mətbuatından da kənar qalmayıb. Ən maraqlısı münaqişə haqda aparıcı ABŞ qəzetlərində iformasiyalar getməsi ilə yanaşı yerli mətbu orqanları da öz səhifələrində bu haqda yazılar vermişdilər. Belə ki, 1991-ci ildə Naxçıvanda baş vermiş bir hadisə Amerika Birləşmiş Ştatlarının 70-dən çox qəzetində işıqlandırılmışdır. Xəbərlərdə istifadə olunan məzmun eynidir və böyük bir ehtimalla amerikalı jurnalistlər bu xəbəri də, Böyük Britaniya mətbuatından əldə ediblər. Konnektikut ştatının Hartford şəhərində nəşr edilən "Hartford Courant" qəzetinin 1991-ci il, 15 sentyabr tarixli sayının VII səhifəsində hadisə ilə bağlı hazırlanmış xəbərdə deyilir: "Azərbaycanlı qaçaqlar qatarı qaçırdı, çobanları və qoyunları tələb edirlər. Xəbər agentliyinin verdiyi məlumata görə şənbə günü bir qrup azərbaycanlı oğurlanmış iki çoban və 1.500 qoyuna görə içində 81 sərnişinin olduğu sərnişin qatarını girov götürüblər. Azərbaycanın müstəqil jurnalistlərindən Assa İradənin verdiyi məlumata görə Ermənistan rəsmiləri girovların müqabilində iki çoban və 1.500 qoyunun geri qaytarılmasına razıdırlar. Bu barədə həmçinin Azərbaycan polisinin sözçüsü kapitan Hüseyn Mustafayev də məlumat verib. Çobanlar ermənilər tərəfindən İran sərhədinə yaxın olan Naxçıvan Muxtar Respublikasının ərazisində oğurlanıb. Ermənistan və qonşusu Azərbaycan uzun müddətlik düşmənçilik tarixinə malikdir. Xəbər agentliyinin və sovet televizisyasının məlumatlarına görə qatar Naxçıvanın cənubunda yerləşən Ordubad dəmiryolu stansiyasında ələ keçirilib. Polis sözçüsünü dediyinə görə girov götürülənlər arasında olan qadın və uşaqlar qısa müddət sonra sərbəst buraxılsa da, 81 nəfər şənbə günü etibarı ilə hələ də girov olaraq saxlanılmaqdadırlar. Sovet televiziyasının bir digər məlumatına görə qatar Qafan-İrəvan xətti üzrə hərəkət edib və əsasən azərbaycanlıların kompakt yaşadığı Naxçıvan Muxtar Respublikasının ərazisindən keçən zaman ələ keçirilib".
Dəhnamə
Dəhnamə (On məktub) — xüsusi ədəbi janrla və bədii obrazlar sistemi ilə seçilən bir sıra şərq farsdilli və türkdilli müəlliflərin əsərləri.
Anastasiya Həsənova
Anastasiya Həsənova — Azərbaycan əsilli Rusiya tennisçisi.
Həyatı
1999-cu il mayın 15-də Saratov şəhərində doğulub. Ata tərəfindən azərbaycanlıdır.
Tennis ilə altı yaşından məşğul olur.
İdman karyerası
2020-ci ilin sentyabr ayında Rusiya çempionu olmuşdur.
Non mi avete fatto niente
Non mi avete fatto niente — İtaliyanın 2018 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.
Ermal Meta və Fabritsio Moro dueti "Non mi avete fatto niente" mahnısı ilə İtaliyanın əsas musiqi hadisələrindən hesab olunan Sanremo musiqi festivalında qalib gəlmişdir. Qələbənin ardınca onların bu mahnı ilə İtaliyanı Portuqaliyanın paytaxtı Lissabonda keçirilən Avroviziya 2018-də təmsil edəcəkləri öz təsdiqini tapmışdır. Mahnı ifaçıların italyan söz yazarı Andrea Febo ilə əməkdaşlığı nəticəsində ərsəyə gəlmişdir.
Mahnının əsas mövzusu dünyadakı müharibələr və son illərdə Avropanın və dünyanın müxtəlif şəhərlərində baş vermiş terror aktlarıdır. Mahnının sözlərində terror hücumuna məruz qalmış şəhərlərdən London, Nitsa, Barselona və Qahirənin adları çəkilir. "Non mi avete fatto niente" Mançester Arenadakı terror hadisəsindən sonra yazılmışdır.
Çarlz Albert (Savoyya hersoqu)
Çarlz Albert (Carlo Alberto di Savoia) — Savoyya hersoqu və Sardiniya kralı. Atası Karinano şahzadəsi Çarlz Emanuel, anası isə Polşa kralı III Avqust un nəvəsi Saksoniyalı Mariya Kristinadır.
NGC 7427
NGC 7427, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Peqas bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
İdraki psixologiya
İdraki psixologiya — düşünmə, emosiya, öyrənmə, xatırlama, qərar vermə, dil, problem həll etmə və mühakimə etmə kimi zehni müddətin ən geniş mənada araşdırılmasıdır. Yəni idraki psixoloqlar insanların məlumatı anlama, yadda saxlama və yada salmaları ilə maraqlanırlar. İdraki psixoloqlar zehni müddətlərin tədqiq edilə biləcəyinə və araşdırılması lazım olduqlarına inanırlar. Hər nə qədər idraki müddətlər birbaşa müşahidə edilməsələr də, davranışlar müşahidə oluna və bu davranışların altında yatan idraki müddətlər haqqında nəticələr çıxardıla bilər.
Zehni müddətlər
İdraki psixoloqların əsl diqqət mərkəzi davranışlara təsir edən zehni müddətlərdir. Bu müddətlərdən bəziləri bunlardır: diqqət, yaddaş, qavrayış, metaboransiya.
Rüstəm Kərimov (aktyor)
Rüstəm Kərimov (tam adı: Rüstəm Elçin oğlu Kərimov d. 18 noyabr 1990, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Azərbaycan teatr və kino aktyoru, “Planet Parni İz Baku” komandasının səhnə ifaçısı (2004–2012), Azərbaycan Dövlət Akademik Rus Dram Teatrının üzvü (2012). Eyni ildən də öz aparıcılıq təcrübəsini başlamışdır.
Həyatı
1998-2008-ci illərdə 160 nömrəli orta məktəbi, 2000-2007-ci illərdə Rəşid Behbudov adına 2 nömrəli musiqi məktəbini bitirib. 2015-ci ildə Moskva Dövlət olmayan Akkreditasiya edilmiş xüsusi ali təhsil müəssisəsi olan Müasir Humanitar Akademiyasını (hüquq fakültəsi) bitirib. 10 oktyabr 2012-ci ildə RDİ (Rus Dram Teatrı) yardımcı kadra üzrə aktyor kimi qəbul edilib və hazırda 11-ci dərəcəli aktyordur.
Yuan Byao
Yuan Byao (, kantonca:元彪, tam adı: Balaca pələng; ) — Honkonq aktyoru və döyüş ustasıdır. Əsl adı Siya Pincendir. Pincen "Yuan Byao" ləqəbini Pekin teatr məktəbində götürmüşdür.
Sərt quramit
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bu bitki 20-50 (60) sm hündürlüyündə taxıllar fəsiləsinin bir illik ot bitkisidir. Çox gövdəlidirlər, gövdələri nazik və dik qalxandırlar. Yarpaqları ensiz xətlidir. Aprel-may aylarında çiçəkləyirlər, iyunun əvvəlində meyvə verirlər. Efemerlik xüsusiyyətlərinə malik olub yovşanla fitosenoloji qruplaşma əmələ gətirirlər. Neftlə çirklənmiş torpaqların bioloji rekultivasiya mərhələsində yaxşı bitmə qabiliyətinə malik taxıl bitkisidir. Qara yonca ilə birlikdə sıx cəngəllik əmələ gətirməklə yüksək məhsuldarlığa (190 s/ha) malikdirlər.
Yalvarış (film, 2010)
Yalvarış (Rom: Guzaarish) 2010-cu ildə Sanjay Leela Bhansali tərəfindən ssenari xətti yazılmış, musiqisi bəstələnmiş və rejissorluğu edilmiş, hind dilində çəkilmiş olan romantik dram filmidir. Filmdə baş rollarda Hrithik Roshan və Aishwarya Rai Bachchan oynayarkən, digər əsas rolları Shernaz Patel, Aditya Roy Kapur, Monikaqanana Dutta, Suhel Set, Swara Bhaskar və Makrand Deshpande canlandırmışdırlar. Film Bhansali və UTV Motion Pictures şirkətləri tərəfindən müştərək istehsal olunmuşdur. Filmin kinematoqrafiyasını Sudeep Chatterjee, montajını isə Hemal Kothari həyata keçirmişdir.
Mixail Kozlovski
Mixail İvanoviç Kozlovski — rus heykəltaraş, İmperator Rəssamlıq Akademiyasının akademiki.
Həyatı
thumb|193x193px|Aleksandr Nevski lavrasının Lazarevskoye qəbirstanlığıda qəbri 1753-cü ildə donanma trubaçalanın ailəsində anadan olmuşdur. Sank-Peterburq Rəssamlıq Akademiyasında təhsil almışdır, burada onun ən yaxın tərbiyəçi müəllimləri N. F. Jille və A. Losenko oldular. Rəssamlıq Akademiyasından müxtəlif mükafatlar almışdır: böyük gümüş (1771), kiçik qızıl (1772), böyük gümüş və böyük qızıl (1773). Universiteti 1-ci dərəcəli attestatla heykəltaraşlıq rəssamı dərəcsini aldı.
Kursun sonunda (1773), akademiyanın pensiyaçısı olaraq Romaya (1774—1779) və Parisə (1779—1780) göndərildi. 1782-ci ildə Rusiyaya qayıdaraq, xaricdə düzəltdiyi "Yupiter Qanimed ilə" adlı heykəltaraşlıq qrupuna görə "təyin olunmuş akademik" nüfuzunu aldı. 1788 — 1797-ci illərdə yenidən Parisdə oldu, burada ona Rəssamlıq Akademiyası tərəfindən göndərilən təqaüdçülərə nəzarət etmək tapşırıldı. 1794-cü ildə əvvəlki əsərləri ilə istedadı və biliyini sübut etmiş bir sənətkar kimi akademik dərəcəsinə qaldırıldı, bundan sonra isə professor dərəcəsinə yüksəldi. 1794-cü ildən ömrünün sonuna qədər akademiyada heykəltaraşlıqdan dərs demişdir. 1802-ci ildə vəfat etdi.
Heykəltaraş ilk öncə Smolensk Pravoslav qəbirstanlığında dəfn olundu. 1931-ci ildə qəbri Aleksandr Nevski lavrasının Lazarevskoye qəbirstanlığına köçürüldü.
Vüqar Şirinli
Vüqar Tofiq oğlu Şirinli (14 sentyabr 1992) — Azərbaycanı təmsil edən cüdoçu. 2020-ci ildə XVI Yay Paralimpiya Oyunlarının qalibi olub.
Həyatı
Vüqar Şirinli 1992-ci il sentyabrın 14-də anadan olub.
Nizami Gəncəvinin heykəli (Kişinyov)
Tarixi
Abidənin açılış mərasimi 2005-ci ildə Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin Moldovaya rəsmi səfəri çərçivəsində baş tutmuşdur. Abidənin qoyulması fikri Vüqar Novruzovun rəhbərlik etdiyi Moldova Azərbaycanlıları Konqresinə məxsusdur.
Vüqar Şirinli
Karyerası
Vüqar Şirinli 2016-cı ildə Kazan şəhərində (Rusiya) baş tutan Avropa Çempionatında mübarizə apardı və bürünc medala sahib oldu. 2018-ci ildə gözündə olan problemlərə görə Vüqar Şirinli para-cüdo üzrə turnirlərdə mübarizə aparmağa başladı.
Nizami Gəncəvinin heykəli (Kişinyov)
Tarixi
12 noyabr 2012-ci ildə əsaslı yenidənqurma və bərpadan sonra Nizami Gəncəvinin adını daşıyan parkın açılışı olub. Tədbirdə Moldovanın mədəniyyət naziri Boris Fokşa, Azərbaycan mədəniyyət və turizm nazirinin müavini Ədalət Vəliyev, Azərbaycanın Moldovadakı səfiri Namiq Əliyev, Moldovanın tanınmış ziyalıları çıxış ediblər.
Vüqar Şirinli
Karyerası
Vüqar Şirinli 2018-ci ildə Portuqaliyada baş tutan Dünya Çempionatını bürünc medalla başa vurdu. Komanda turnirində də o, bürünc medalın sahibi oldu.
2019-cu ilin may ayında Qran-Pridə qalibi olan Vüqar Şirinli, 2021-ci ilin may ayında həmin turnirin bürünc medalına sahib oldu və il ərzində beynəlxalq turnirlərdə topladığı reytinq xalları hesabına Paralimpiya Oyunlarına vəsiqə qazandı.
2021-ci ilin avqust ayında Vüqar Şirinli Yaponiyada baş tutan XVI Yay Paralimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Vüqar Şirinli Paralimpiadanın 1/4 final mərhələsi çərçivəsində Türkiyə nümayəndəsi Rəcəb Çiftçi ilə üz-üzə gəldi. Son Dünya Çempionatının finalçısı olan Rəcəb Çiftçi ilə görüşdə Vüqar Şirinli rəqibinə ipponla qalib gəldi və Paralimpadanın yarım-final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi 2016-cı il Rio-de-Janeyro Paralimpiadasının bürünc medalına sahib olan Rumıniya təmsilçisi Alex Bologa ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Vüqar Şirinli rəqibinə vaza-ari ilə qalib gəldi və Paralimpiadanın final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi Qazaxıstan nümayəndəsi Anuar Sarıyev oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşün sonuna 20 saniyə qala Vüqar Şirinli rəqibinə ipponla qalib gəldi və XVI Yay Paralimpiya Oyunlarının qalibi oldu. Vüqar Şirinli final görüşündən sonra müsahibəsində bunları bildirdi: "çempion olduğum üçün çox şadam. Bu mənim məqsədim idi. Yaponiyada bayrağımızı dalğalandıra bildiyim üçün şadam.".
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 6 sentyabr 2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən, XVI Yay Paralimpiya Oyunlarında qazandığı nailiyyətlərə və Azərbaycan idmanında xidmətlərinə görə Vüqar Tofiq oğlu Şirinli 1-ci dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edildi.
Filipp Peten
1940—1944-cü illərdə Fransada Vişi rejimi adlanan kollaborsionist avtoritar hökumətin başçısı olmuşdur. Kollaborsionizm (collaboration) anlayışı Petenə məxsusdur.
Xəlil Sultan
Xəlil Sultan bin Miranşah — Əmir Teymurun böyük oğlu Miranşahın oğludur və Teymurilər dövlətinin ikinci hökmdarıdır. 1405–1409 arası Teymurilər Sultanı olmuşdur. Əmir Teymurun ölümündən sonra xələf olaraq ordunun dəstəyi ilə Səmərqənddə taxta çıxdı. Lakin eyni zamanda Teymurun oğlu Heratda taxta çıxmışdı. 1409-cu ildə Şahrux Mirzə Səmərqəndə yürüş etdi və Xəlil Sultanın arvadını əsir götürdü. Bundan sonra Xəlil Sultan təslim oldu və taxtdan endirildi. Taxtdan endirilən Xəlil Sultan Şahrux Mirzə tərəfindən Rey qubernatoru təyin olundu. Həyatını Rey qubernatoru olaraq 1411-ci ildə itirdi və ölümündən sonra arvadı da intihar etdi.
Balakən döyüşü
Balakən döyüşü (rusca:Битва при Белоканах) — 1803-cü ilin 9 (21) mart tarixində rusların Car-Balakən yürüşü çərçivəsində baş vermiş döyüş. Döyüş rus ordusu ilə Car-Balakən camaatlığı arasında baş tutmuşdur. Rusları gürcülər, Car-Balakəni isə İlisu sultanlığı və müttəfiq dağlılar dəstəkləmişdir.
Arxa plan
General Sisianov general Qulyakova Qanıxçay sahilləri boyunca irəliləməyi, burada dağlıların vəziyyəti ilə bağlı kəşfiyyat materialları toplamağı, habelə gələcəkdə bölgədə rus işğlalını asanlaşdırmaq üçün gücləndirilmiş istehkamların tikilməsi üçün yerlər seçməsini əmr etmişdi. Düşmənlə qarşılaşma və onların məğlub edilməsi halında, ruslar şahzadə Aleksandrın onlara verilməsini, həmçinin rus ordusunun Cara və Balakənə daxil olmasını istəməli idi.
Döyüşün gedişatı
Rusların yürüşü başlayan kimi yerli əhali sahilboyu kəndləri tərk etdi və Qulyakov yerli sakinləri danışıqlara məcbur edə bilmək üçün Balakənə doğru irəliləməyə məcbur oldu. Bələdçinin olmadığı, güclü yağışla müşayət olunan yürüş zamanı rus ordusu bataqlıqlardan keçməyə məcbur oldu. Nəhayət, 9 (21) mart tarixində Balakənə yaxınlaşdılar. Kəşfiyyata göndərilən polkovnik Drenyakinin dəstəsi Balakən qalasına yaxınlaşdığı zaman qalanın çox güclü divarlara malik olduğunu, ətrafının bataqlıqlar və qamışlarla əhatələndiyi üçün keçilməsinin qeyri-mümkün olduğunu gördü. Belə olduğu halda, balakənliləri ələ keçirə bilmək üçün istehkam ələ keçirilməli idi. Buradakı müdafiədə 10 min yerli döyüşçünün olduğu bildirilir. Həmçinin şahzadələr Aleksandr və Teymuraz da burada idilər.
Dağlıların istehkamlarını şəxsən yoxlayan və ərazi ilə tanış olan general Qulyakov əmin oldu ki, meşədən artilleriya keçirmək mümkün deyil. Gürcü süvarilərini vaqonburqu (səyyat qüllə) təşkil etmək üçün buraxaraq, yerlilərin istehkamlarını cinahlardan keçmək üçün qoşunlar ayırır və özü də əsas qüvvələrin başında sürətlə süngü hücumuna keçir. Qalanın müdafiəçiləri hücum edənləri güclü tüfəng atəşi ilə qarşılasalar da, sonda məğlub oldular. Qala ruslar tərəfindən ələ keçirildi və müdafiəçilər Balakənə doğru geri çəkildilər. Balakən şəhəri açıq və düz biryerdə yerləşsə də, daş hasarla əhatələnmiş hər bir ev demək olar ki, qala rolunu oynaya bilərdi. Buna görə də, Balakəndə döyüş olacağı hər ev uğrunda güclü döyüç gedəcəyi güman edilirdi. Lakin yerli döyüşçülər təqib olunduqları üçün şəhərə çata bilmədilər və bütün bölgəyə yayıldılar. Mayor Alekseyevin rəhbərlik etdiyi Kabardiya taboru yerli və dağlı döyüşçülərinin dağlara çəkilməsinin qarşısını ala bilmək üçün sağ cinaha keçərək onları ələ keçirməyə çalışdı. Lakin onların yalnız arxa mühafizə dəstəsini yetişə bildi və onlara ciddi ziyan vurdu. Ruslar 7 ölü və 33 yaralı verdikləri halda, yerli döyüşçülərdən 500 nəfər həyatını itirdi, 850 nəfər əsir düşdü. Həmçinin gürcü süvariləri 6 bayraq ələ keçirdi. Ruslara qarşı müvaqimət göstərən gürcü şahzadəsi Aleksandrın iki gürcü knyaz müttəfiqi, onların ailələri, mülkləri və məktubları da ələ keçirildi. Gürcü süvariləri dağlıların ara-sıra baş verən hücumlarına cavab olara ətraf kəndlərə aramsız hücumlar təşkil edib, yağmalarla məşğul olurdular. Balakəndə bir neçə daş ev istisna olmaqla, demək olar ki, bütün evlər yandırıldı. Bu dağıtma və yağmalamalara son qoymaq üçün Qulyakov sərt addımlar atmağa məcbur oldu.
Nəticəsi
Döyüş yürüşdə əsas rol oynadı, yerlilərin və dağlıların məğlubiyyət xəbəri bütün bölgəyə sürətlə yayıldı, onların müttəfiqi Şəki xanın qoşunları yol boyu müttəfiqlərinin kəndlərini viran qoyaraq Şəkiyə qaçmağa tələsdilər. Dağlıların sıralarında çaşqınlıq hökm sürürdü. Martın 29-da (10 aprel) Qulyakov yerlilər tərəfindən tərk edilmiş Cara döyüşsüz daxil oldu. Aprelin 12-də (24) sülh danışıqları başladı, Car-Balakən camaatı və İlisu sultanlığı xərac ödəmək, basqınları dayandırmaq və Dağıstandan gələn dağ dəstələrinin öz ərazilərindən keçməsinə icazə verməmək öhdəliyi ilə Rusiyadan asılılığı qəbul etdi.
Əbdüllətif Əhməd Mustafa
Əbdüllətif Əhməd Mustafa — İraq kürd din xadimi və sələfi təbliğatçısı.
Həyatı
Əbdüllətif Əhməd Mustafa 1969-cu ildə anadan olmuşdur. O, ibtidai, orta və lisey təhsilini tamamladıqdan sonra ərəb dilini öyrənmək üçün Bağdada getmiş, Müstənsiriyə Universitetinin ərəb dili bölməsinə qəbul olmuşdur. Mustafa 1992-ci ildə universiteti bitirdikdən sonra Raniya rayonunun Çvarqurna şəhərində müəllim kimi işə düzəlmişdir. O, bir müddət sonra ölkəni tərk edərək şəriəti öyrənmək üçün bir neçə başqa islam ölkələrinə səfər etmişdir. Mustafa daha sonra Tikritdə magistr və doktorantura təhsilini tamamlamışdır. O, ardınca Səudiyyə Ərəbistanında daha bir doktorluq dərəcəsi qazanmışdır.
Əbdüllətif Əhməd bir neçə dəfə kürd mediasında çıxış etmişdir. 2012-ci ildə "NRT News"da bir sıra videolarda görünmüşdür. O, hal-hazırda kürd dilində sələfi kanalı olan "Amojgari"nin direktoru və Süleymaniyyədə yerləşən Beheşt məscidinin imamıdır.
Rusiyanın və bütün şərqin müsəlman zəhmətkeşlərinə
Rusiyanın və bütün şərqin müsəlman zəhmətkeşlərinə — Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikası Xalq Komissarları Sovetinin (RSFSR XKS) 1917-ci il noyabrın 20-də (dekabrın 3-də) qəbul olunmuş müraciətnaməsi.
Haqqında
XKS-nin sədri V.İ.Lenin və xalq milli işlər komissarı İ.V.Stalin imzalamışlar. Mətni Bakıda nəşr edilən qəzetlərdə, o cümlədən "Hümmət" qəzetində (1917 il 5 dekabr, № 22) dərc olunmuşdu. Müraciətnamədə deyilirdi:
Bunun ardınca Rusiyada baş vermiş Oktyabr çevrilişinin {1917) rolundan bəlağətlə bəhs edilirdi:
Lakin ən başlıca məsələ müraciətdə irəli sürülən müddəalar idi. Müraciətdə göstərilirdi ki, "Bu gündən sizin dininiz və adətləriniz, sizin milli və mədəni təsisatlarımız azad və toxunulmazdır. Öz milli həyatınızı azad və mümaniətsiz qurun. Sizin buna haqqınız vardır. Bunu biliniz ki, Rusiyanın bütün xalqlarınm hüququ kimi, sizin də hüququnuzu inqilab və onun orqanları, Fəhlə, Əsgər və Kəndli Deputatları Sovetləri var qüvvəsi ilə qoruyur" və i.a. 1917 il noyabrın 2 (15)-də elan edilmiş Rusiya xalqlartnın hüqııq bəyannaməsi kimi, bu sənəd də bilavasitə təbliğat xarakteri daşımış, orada elan edilmiş, prinsipial müddəalara əməl olunmamışdı. Bu, "Zaqafqaziyanın türk və müsəlmanları"na, xüsusilə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinə münasibətdə özünü əyani şəkildə göstərmişdi. Müraciətdə göstərilirdi ki, "bu gündən sizin dininiz və adətləriniz, sizin milli və mədəni təsisatlarımız azad və toxunulmazdır". Lakin işdə buna məhəl qoyulmadı. Aprel işğalı (1920) nəticəsində sovet Rusiyası Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin varlığına son qoydu.
Sübhan Əzizov
Sübhan Məmməd oğlu Əzizov (17 yanvar 1999; Dayıkənd, Salyan rayonu, Azərbaycan — 6 noyabr 2020; Şuşa, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Sübhan Əzizov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsində könüllü olaraq iştirak etmişdir. Füzulinin, Cəbrayılın, Laçının, Qubadlının və Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Sübhan Əzizov noyabrın 6-də Şuşa istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur. Noyabrın 7-də Salyan rayonunun Dayıkənd kəndində dəfn olunmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Sübhan Əzizov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətində Avstriya-Macarıstanın hərbi heyəti
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətində Avstriya-Macarıstanın hərbi heyəti — Avstriya-Macarıstan imperiyası nın, Bakının azad edilməsindən sonra buraya göndərdiyi nümayəndə heyəti nəzərdə tutulur.
Fəaliyyəti
Avstriya-Macarıstan hərbi heyəti polkovnik-leytenant Paulun yanındakı bir zabit, bir neçə əsgər və əlavə olaraq əsir məsələləri ilə məşğul olan iki-üç zabitdən ibarət idi. Polkovnik-leytenant Paul müəyyən müddət Bakı da qaldıqdan sonra Tiflisə qayıtdı. Yalnız əsir məsələləri ilə məşğul olanlar Bakı da qalmağa davam edirdi. Avstriyalılar Rusiya dan gələn Avstriya əsirləri arasında bəzilərinin ordu adından mülki şəxs kimi zavod və müəssisələrdə işləməsinə icazə vermişdilər.
Sardiniya krallığı
Sardiniya krallığı (Regno di Sardegna; Regnu de Sardigna) və ya Pyemont-Sardiniya — 1720-1861-ci illərdə Avropada mövcud olmuş dövlət. Paytaxtı Turin şəhəri, sahəsi 76 000 km²; əahlisi — 5 167 000 nəfər olmuşdur.
NGC 4286
NGC 4286, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. S0-a tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Mavi Mələklər
Blue Anqels  — ABŞ Hərbi Donanmasına məxsus aerobatika eskadronudur. 1946-cı ildə əsası qoyulmuşdur və 1931-ci ildə yaradılmış Fransanın Aerobatik Patrulundan sonra ikinci ən qədim aerobatika komandasıdır. Şou təyyarəsi kimi Boeing F/A-18E istifadə olunur. Nəqliyyat təyyarəsi kimi Lockheed Martin C-130J Super Hercules istifadə olunur.
Missiya
Birləşmiş Ştatların Hərbi Dəniz Qüvvələrinin Uçuş Nümayiş Eskadrilyasının missiyası uçuş nümayişləri ilə ölkəyə mükəmməllik və xidmət mədəniyyətini ilhamlandırmaqla Birləşmiş Ştatların Hərbi Dəniz Qüvvələrinin və Dəniz Piyadaları Korpusunun qürurunu və peşəkarlığını nümayiş etdirməkdir.
Sammo Hun
Hun Tszinbao və ya Sammo Hunq Kam-bo (, kantonca: 洪金寶) — Honkonq aktyoru, rejissoru, prodüseri və döyüş ustasıdır.
Mavi Mələklər
Tarixi
Komanda ilk dəfə 1946-cı ilin Aprel ayında "Navy Flight Exhibition Team" adı altında yaradılmışdır. Daha sonra ad dəyişilib Blue Anqels olmuşdur. Komanda ilk dəfə 1946-cı il iyun ayının 15-i Blue Anqels adı altında təqdim olunmuşdur.
Sammo Hun
= Filmoqrafiya =
Mavi Mələklər
Hadisələr
Blue Anqels tarixində ümumilikdə 26 pilot və 1 heyət üzvü həlak olmuşdur.
Pürən yovşan
Pürən yovşan mürəkkəb çiçəklilər fəsiləsinə aid olub 30-70 sm hündürlüyündə çox budaqlı dik qalxan quraqlığa davamlı çoxillik yanm kol bitkisidir.
Pürən yovşan
Kökü çox da yoğun olmayıb torpaqda aşağıya şaquli enən xüsusiyyətə malikdir. Cavan yarpaqlan boz rəngli olub yumşaq tüklüdür. Çiçək yanlığı kiçik səbətçiklidir və qısa saplaqda yerləşmiş, şaquli durumludurlar, süpürgələri piramida formasında olur.
Pürən yovşan duza və quraqlığa davamlı olub, qumlu- qumsal torpaqlarda yaxşı bitir. Əlverişli torpaq-iqlim şəraitində 1 nrr sahədə 5-10 ədəd çoxbudaqlı kol əmələ gətirə bilirlər. Avqust-sentyabr aylannda çiçəklənirlər oktyabr-noyabr aylannda meyvə verirlər. Abşeronun rekultivasiya olunmuş torpaqlarında yaxşı inkişaf edib cəngəllik əmələ gətirə bilirlər. Son payız və qış aylarında xırda buynuzlu mal-qara üçün yaxşı yem otuaur Bioloji rekultivasiya mərhələsində fitomeliorativ xassəli bitki hesab olunub, həmçinin torpaqda aqronomik baxımdan əlverişli struktura yarada bilirlər.
Bədi Nişaburi
Bədi Nişaburi (həmçinin "Şəhidlərin iftixarı") — Bab və Bəhaullahın tərəfdarı olan Əbdül-Məcid Nişapurinin oğlu. Bədi ən çox Bəhaullahın Nasirəddin Şaha ünvanladığı Lövhü şaha çatdırması, bu zaman işgəncəyə məruz qalması və 17 yaşında öldürülməsinə görə tanınır. O həmçinin Bəhaullahın qabaqcıl həvarilərindən biridir.
Səfərləri
Bədinin atası bəhai olmasına baxmayaraq, Bədi əvvəlcə qətiyyən bu yeni dindən təsirlənməmişdi. O asi və üsyankar təbiətli bir gənc idi və atası onu "ailənin naümidi" kimi təsvir edirdi. Bəhaullahın sadiq tərəfdarı Nəbili-Əzəm ilə görüşdə ondan Bəhaullahın nazil etdiyi şeirlər eşidir və ağlamağa başlayır. Təhsilini başa vuran kimi nəyi vardısa geridə buraxıb Bağdada doğru piyada səfərə çıxır, harada ki, əhəmiyyətli sayda bəhailər təqib altında idilər. Nəhayət o Mosuldan çıxaraq Bağdaddan keçməklə o zaman Osmanlının məhbəs şəhəri olan Əkkaya yollanır.
Mühafizlər bəhailərin Əkkaya girişini əngəllədikləri üçün Bədi qiyafəsini dəyişərək su daşıyan kimi görünür və mühafizlərdən sıyrıla bilir. Sonra o dərhal məscidə yollanır, orada Əbdül-Bəhanı tanıyır və ona yazılı bir qeyd verir. Bədi Bəhaullahla 2 dəfə görüşür və Bəhaullahın Nasirəddin Şaha ünvanladığı "Lövhi-Sultan"ı ona çatdırmaq tapşırığı alır. Osmanlı rəsmilərinin əlinə keçməsin deyə o Lövhü Hayfada alır. Bundan sonra o Tehrana doğru 4 ay boyunca piyada səfər edir. Ona tapşırılmışdı ki, yol boyunca "tam şadlıq, gülüş, şükranlıq və dözüm içində yürüsün və hər yüz addımdan sonra üzünü geriyə, Əkkaya çevirsin, səcdəyə varsın və desin: "Ey Allahım, öz səxavətinlə mənə bəxş etdiyini öz ədalətinlə geri alma; əvəzində onu qorumaq üçün mənə güc ver."
Edamı
3 gün oruc tutduqdan sonra Bədi şahın yay düşərgəsinə yollanır, şah isə bu zaman meşədən ovdan qayıdırdı. Bədi şaha yaxınlaşdı və aramlı səslə dedi: "Ey Şah! Sənə Səbadan doğru bir xəbər gətirmişəm." Bədi həbs edildi, 3 gün boyunca qızğın dəmirlərlə damğalandı, nəhayətdə başı tüfəngin qundağı ilə ölənə kimi əzildi və xəndəyə atılaraq üzəri daş və torpaqla örtüldü.
Bədinin o işgəncə günlərindən qalma bir şəkli mövcuddur, harada ki, o zəncirlər altında damğalanır, lakin üzündə heç bir hissiyat görünmür.
Sahil tonqal otu
Sahil tonqal otu - sıx çim əmələ gətirən,dik duran, çox gövdəli ot bitkisidir.
Sahil tonqal otu
Taxıllar fəsiləsinin efemer xassəli çoxillik ot bitkisidir. Yarpaqlan ensiz xətli olub 30-60(70) sm-ə qədər boy verirlər. Çiçəkyanlığı süpürgəvaridır və hər gövdənin tilində 10-15 sm uzunluğunda yerləşirlər. May ayının əvvəlində çiçəkləyir, sonunda isə meyvə verirlər. Bir qədər quraqlığa davamlıdır, suvarıldıqda bol yaşı, kütlə verirlər. Sahil tonqa, otu rekultivasiyanın bioloji mərhələsində əkin qara yoncası ilə sıx cəngəllik əmələ gətirə bilirlər. Yaxşı fitomeliorativ xüsusiyyətə malikdir.
Qriqori Bar-Ebrey
Qriqori Bar-Ebrey, həmçinin Əbülfərəc bin Harun — arami yazıçı, alim, həkim, 1264–1286-cı illərdə Süryani Pravoslav Kilsəsinin mafrianı.
Alilikdə sadəlik... Heydər Əliyev (film, 2018)
Məzmun
Film Azərbaycan Ümummilli Lideri Heydər Əliyevin 95 illik yubileyinə həsr olunub. Filmdə taleyinə Ulu Öndərlə görüşmək imkanı düşən sadə xalq nümayəndələrinin maraqlı xatirələri və bununla bağlı olduqca maraqlı arxiv materialları əks olunub. Film Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Yanında Qeyri -Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurasının sifarişi ilə hazırlanıb.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Tədris
Tədris termini aşağıdakı mənalarda istifadə oluna bilər:
Tədris fənni – təhsil müəssisələrində öyrənilmək üçün elmin, texnikanın, incəsənətin, istehsalat fəaliyyətinin müəyyən sahəsindən seçilmiş bilik, bacarıq və vərdişlər sistemi.
Tədris institutları – elm və mədəniyyətin müxtəlif sahələri üçün ali ixtisas təhsilli mütəxəssis, elmi və pedaqoji kadrlar hazırlayan ali təhsil müəssisələri.
Tədris planı – hər hansı tədris müəssisəsində öyrənilən tədris fənnlərinin tərkibini və vaxtını müəyyənləşdirən, bunları illik və bütün təhsil müddəti üçün bölüşdürən sənəd.
Tədris proqramı – hər hansı tədris fənni üzrə təhsilin əsas məzmununu, şagirdlərin mənimsəyəcəkləri zəruri bilik, vərdiş və bacarığın həcmini müəyyənləşdirən, həmçinin bölmə və mövzuların məzmununu tədris ili üzrə bölüşdürən sənəd.
Harun Əfəndi
Harun Osman Osmanoğlu — Osmanlı sülaləsinin on birinci rəisi və Osmanlı şahzadəsi.
Həyatı
Şahzadə Harun Əfəndi 1932-ci ildə Dəməşqdə dünyaya gəlmişdir. Atası Sultan Əbdülhəmidin oğlu Mehmed Səlim Əfəndinin oğlu Mehmed Əbdülkərim Əfəndi, anası isə onun xanımı Nemət xanım idi. Balaca Harun atasının sürgündə yaşadığı Dəməşqdə dünyaya gəlmiş, doğumundan dərhal sonra atası siyasi mübarizəylə bağlı Hindistana səfərə çıxmışdı. Atasının taxt mübarizəsi uğrunda Şərq ölkələrinə səyahət etməsi səbəbilə bundan sonrakı həyatını anasıyla keçirmişdir. 1935-ci ildə atası vəfat etmiş, bu səbəblə 2 il boyunca Beyrutdakı babası Mehmed Səlim Əfəndinin yanında qalmışdır. Ancaq babasının 1937-ci ildə vəfat etməsiylə yenidən Dəməşqə döndülər. Burada Fərzad xanımla evləndi və bu evlilikdən 3 övladı dünyaya gəldi.
1974-cü ildə Osmanlı sülaləsinin vətənə dönməsinə icazə verən qanunla Türkiyəyə geri döndü və ailəsiylə birlikdə İstanbulda yaşamağa başladı. Böyük qardaşı Dündar Əli Əfəndinin 18 yanvar 2021-ci ildə vəfat etməsinin ardından Osmanlı sülaləsinin rəisi elan olundu.
Kəlbəcərdə helikopter qəzası (1989)
Kəlbəcərdə helikopter qəzası — 14 iyul 1989-cu ildə Kəlbəcər şəhər stadionunda helikopter qəzası.
Hadisə
Hadisədən bir müddət əvvəl 8 erməni təxribatçı Kəlbəcər rayonunun Ağdaban kəndinə basqın edib, onlar sakinlər tərəfindən tutulublar. Tərk-silah edilən terrorçular Kəlbəcər milisinə təhvil veriliblər.
Həmin erməniləri Xankəndiyə aparmaq üçün gələn hərbi helikopter havaya qalxarkən qəza törədib. Helikopter yerə yaxın olduğundan stadiondakı 8 uşağı vertolyotun pəri tikə-parça edib.
Helikopterin pilotları 366-cı motoatıcı alayın sərxoş hərbçiləri olublar.
Hadisədən sonra
1991-ci ildə Kəlbəcər Xeyriyyə Cəmiyyətinin təşəbbüsü ilə rayon mərkəzində həlak olan 8 uşağın xatirəsinə abidə qoyulmuşdur. Kəlbəcər işğal olunandan sonra həmin abidə ermənilər tərəfindən dağıdılmışdır.
2022-ci ildə "Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri" QSC-nin "Azərbaycantelefilm" Yaradıcılıq Birliyi Kəlbəcərin ilk şəhidləri olan 8 uşağın başına gətirilən faciə ilə bağlı "Gizli qalsın" adlı sənədli film hazırlayıb. Film iyulun 17-də saat 21:30-da AzTV-də yayımlanıb.