cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Via della Konsilisione (Roma)
Via della Konsilisione (, mənası: “Barışıq küçəsi”) — Romanın ən mühüm küçələrindən sayılır. XVII munisipiya aid olub, Borqo və Prati rioneləri ərazisindən keçir. Küçə Müqəddəs Pyotr bazilikası ilə Müqəddəs Mələk qəsri arasında yerləşərək 500 m uzunluğa malikdir. Mussolini zamanında Romanın planlaşdırılması zamanı 1936 cı ildə nəzərdə tutlmuş və 1950 ci ildə təhvil verilmişdir. Küçədə çoxlu sayda turist mağazalrı, dini və tarixi istehkamlar yerləşir. Küçə II Viktor Emanuel və Müqəddəs Mələk qəsri körpüləri vasitəsilə Tiber çayı üzərindən keçir. Ottavian metro stansiyası Via della Konsilisone yə çıxır.
Anthemis bourgaei
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Azərbaycanın qadınlardan ibarət milli futbol komandası
Azərbaycanın qadınlardan ibarət milli futbol komandası — Azərbaycanı beynəlxalq futbol arenasında təmsil edir və AFFA tərəfindən idarə olunur. Azərbaycan milli futbol komandası əsasən iki peşəkar futbol turnirində iştirak etmək üçün mübarizə aparır: FİFA Dünya Kuboku və UEFA Avropa Çempionatı. Azərbaycan futbol komandasının ev oyunlarının əksəriyyəti Tofiq Bəhramov adına Respublika Stadionunda keçirilir.
Azərbaycan heç vaxt FİFA Dünya Kuboku və UEFA Avropa Çempionatında seçmə mərhələni keçməyib.
Kitabu-cəvahirin-nəhv fi luğati-t-turk
"Kitabu-cəvahirin-nəhv fi luğati-t-turk" (Türk dilinin qrammatika (sintaksis) cövhərləri kitabı) — Mahmud Kaşğarinin müəllifi olduğu əsərlərdən biri. Türk dili qrammatikası haqqında olan bu əsərin adı bizə məlum olsa da özü tapılmamışdır.
Azərbaycanın qadınlardan ibarət milli futbol komandası
1990-cı illər
Azərbaycan SSRİ-nin tərkibindən çıxmasından sonra, 1992-cı ildə ölkədə Azərbaycan Futbol Federasiyaları Assosiasiyası yaranmışdır.
Kitabu-cəvahirin-nəhv fi luğati-t-turk
Türkiyənin dilçi alimlərindən Besim Atalay "Divanü Lüğat-it-Türk"ün birinci cildində bu kitabın varlığı ilə bağlı dəlili aşağıdakı şəkildə göstərir: "Mahmud Qaşqarlının "Kitabu cəvahirin-nəhv fi luğati-t-turk" adında bir kitabı da olmuşdur. Müəllif özü "Divan"da bu haqda məlumat verir. Bununla yanaşı bu kitab hələ tapılmamışdır."
Azərbaycanın qadınlardan ibarət milli futbol komandası
2000-ci illər
Azərbaycanın qadınlardan ibarət futbol yığması ilk dəfə 2006-cı ilin noyabrında Avropa Çempionatının seçmə turnirinə qatılıb. Azərbaycanın qadınlardan ibarət milli futbol komandası 2009-cu ildə Ukraynadan və Moldovadan xeyli sayda legioneri "lipalaşdırma" (saxtakarlıq) qalmaqalına görə AFFA tərəfindən ləğv edildi.
Kitabu-cəvahirin-nəhv fi luğati-t-turk
UNESCO tərəfindən "Mahmud Kaşğari ili" elan olunan 2008-ci ildə Avrasiya Yazıçılar Birliyi kitabın tapılması üçün təşəbbüs göstərsə də əsər tapılmamışdır. .
Azərbaycanın qadınlardan ibarət milli futbol komandası
Stadion
thumb|[[Tofiq Bəhramov adına Respublika Stadionu]]
Bakıda yerləşən Tofiq Bəhramov adına Respublika Stadionu Azərbaycan milli futbol komandasının ənənəvi ev stadionudur.
Ləqəbi
Azərbaycan milli futbol komandasının ləqəbi olmasa da, azarkeşlər və yerli media tərəfindən "Milli" çağırılır.
Komandanın heyəti
Aşağıdakı oyunçular 2022-ci il iyunun 25-də və 28-də Türkiyə ilə oyunlara çağırılıblar.
Son çağırışlar
Son 12 ayda yığmaya çağırılan oyunçular.
INJ Zədə səbəbindən kənarlaşdırılıb PRE İlkin heyət RET Milli komandada karyerasını başa vurub SUS Cəza səbəbindən kənarlaşdırılıb
Son nəticələr
Son 24 ayda qeyd olunan nəticələr və qarşıdan gələn oyunlar.
Oyunçu statistikası
Azərbaycanın qadınlardan ibarət milli futbol komandasının həyətində ən çox qol vuran və ən çox oyun keçirmiş futbolçuların siyahısı (qalın şriftlərlə göstərilən oyunçular hələ seçim üçün mövcuddur):
Aechmea pineliana
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Varid Fərzəlibəyov
Varid Fərzəlibəyov (2 iyul, 1933 - 23 mart, 1999) — Azərbaycanlı ixtiraçı-mühəndis, həvəskar tarzən, bəm tarın yaradıcısı.
Həyatı və yaradıcılığı
1933-cü ildə Şəki şəhərində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. M.Əzizbəyov adına Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun energetika fakültəsini bitirmişdir. Uzun illər "Azərelektroişıq" istehsalat birliyinin laboratoriya müdiri kimi çalışmışdır.
Azərbaycanın musiqi mədəniyyətinə yeni bir musiqi aləti - bas (bəm) tarı bəxş etmişdir. XX əsrin 60-cı illərində musiqi kollektivlərində bas (bəm) səslərə olan ehtiyacı ödəmək üçün bəm tarı yaratmışdır.
Bəm tarı Sadıqcanın tarından fərqləndirən odur ki, çanağın içindəki arakəsmədə alətin səs temrbini (səs çalarını) dəyişdirən diafraqmalı dəlik var və tarın qoluna birləşən çanaq üstü açıqdır. Bas tarın quruluşuna görə tarın böyük formasıdır, mizrabı adi tar mizrabından iki dəfə böyükdür. Bir qayda olaraq, tarzənlər tərəfindən ifa olunur. Alətin notları bas açarında yazılır. 1966-cı ildə müəllif bu alətə görə SSRİ miqyasında patent almışdır. Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında İ.Hacıbəyov, Ə.Abbasov, C.Hacıyev, Ə.Bakıxanov və H.Xanməmmədovun iştirak etdiyi komissiya ixtiraya yüksək qiymət vermişdir.
Sənətkarlıq və tətbiqi sənətə xüsusi maraq göstərdiyindən ağac oyma sənəti sahəsində də tanınmışdır. Layihələndirdiyi və ağacdan hazırladığı bir sıra suvenirlər Azərbaycan SSR Mədəniyyət Nazirliyi nəzdində fəaliyyət göstərən suvenir fabrikində kütləvi istehsal olunmuşdur.
Phytoseius viaticus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Qoşaoba
Qoşaoba — Azərbaycan Respublikasının Zərdab rayonunun Qoşaoba kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ saylı Qərarı ilə Zərdab rayonunun Zərdab şəhər inzibati-ərazi vahidi tərkibindəki yaşayış məntəqəsi Qoşaoba kəndi adlandırılmış və rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatına daxil edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 1 sentyabr 2004-cü il tarixli, 727-IIQ saylı Qərarı ilə Zərdab rayonunun Qoşaoba kəndi Zərdab şəhər inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla, Qoşaoba kənd inzibati ərazi vahidi yaradılmışdır.
Əl-Muqit
Əl-Muqit (ər. المقيت) - Allahın adlarından biri.
Aechmea pittieri
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mikania michelangeliana
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Mirzə Mahmud Züi
Züi Mirzə Mahmud — XIX əsr Şamaxı şairlərindən biri, "Beyt üs-Səfa" şeir məclisinin üzvü idi.
Əl-Muqaddim
Əl-Muqaddim (ər. المقدّم) - Allahın adlarından biri.
Əgər Allah insanları hər etdikləri zülmə görə cəzalandırsaydı, yer üzündə heç bir canlını (sağ) qoymazdı. Lakin (Allah) onlara müəyyən vaxta qədər möhlət verir. Onların əcəlinin çatdığı an bircə saat belə nə yubanar, nə də tezləşə bilər.
Allah dilədiyini təxirə salan, geridə buraxan, dilədiyini də önə alan, irəli keçirəndir. Hər şeyin tək Yaradıcısı olduğu üçün kainat üzərindəki hər cür canlı və cansız varlıq üzərində dilədiyini etmək gücünə malikdir. Dünya üzərində reallaşan hər hadisənin zamanı Allah Qatında əvvəldən təsbit edilmişdir. Hər şeyin varlığının gerçək sahibi olan Allah, bu varlıqların həyatları ərzində görüb keçirəcəkləri bütün hadisələri vaxtıyla təyin edib. Günü, saatı, hətta saniyəsi gəldiyində reallaşacaq olan hadisə mütləq reallaşar. Və bu reallaşan hadisə ancaq Allahın diləməsiylə olar; Onun xaricində heç kim hər hansı bir hadisəni qabaqlaya və ya təxirə sala bilməz. Necə ki, bu gerçəyə Quranda belə diqqət çəkilir:
Hər ümmətin bir əcəli vardır. Onların əcəli gəldiyi zaman bircə saat belə nə yubanar, nə də qabağa keçə bilərlər.
Təyin edilən bu vaxtları Allahdan başqa heç kim bilməz. Allahın təqdir etdiyi an gəlməzdən əvvəl bir yarpaq belə düşməz. Var olan hər şey doğumundan ölümünə bu ilahi zamanlamaya tabedir. Heç kimin Allahın özü üçün təyin etdiyi vaxtın xaricinə çıxamağa, heç bir hadisəni təxirə salmağa, ya da qabağa keçməyə gücü çatmaz. Ancaq və ancaq Allah təqdir etsə, dilədiyini təxirə salar, dilədiyini də qabağa keçirər. Allah ayələrində bunu belə bildirir:
Zalımların etdikləri əməllərdən Allahın xəbərsiz olduğunu sanma. (Allah) sadəcə onları (cəzalandırmağı) gözlərin bərələ qalacağı günə saxlayır.
Heç bir ümmət öz əcəlini nə qabaqlaya bilər, nə də yubada bilər.
Bu vəziyyətdə Allaha iman edən bir qulun boynuna düşənsə, Allahın nəyi irəli çəkdiyini, nəyi təxirə saldığını araşdırmadan Ona yaxınlaşmağa çalışmaq, Allahın özünə verdiklərindən tam razı olmaqdır. Çünki ayələrdə də bildirildiyi kimi insan "tələsəndir". Bəzən bir hadisənin dərhal reallaşmasını istər, bəzən də bir hadisənin dərhal bitməsini istər. Amma insan üçün ən xeyirli olanı bilən, təsbit edən Allahdır. İnsanın xeyirli gördüyü bir şey özü üçün bir şər ola bilər. Bu səbəbdən mömin üçün əhəmiyyətli olan Allahın təqdir etdiyi hadisələrdən tamamilə razı olmasıdır.
Aleksey Serebryakov
Aleksey Serebryakov — Aktyor.
Həyatı
Rusiyanın əməkdar artistidir (1999).
Əl-Muqsit
Əl-Muqsit (ər. المقسط) - Allahın adlarından biri.
Yekaterina Davıdenko
Yekaterina Davıdenko — Rusiyanı təmsil edən həndbolçu.
Karyerası
Yekaterina Davıdenko Rusiya yığmasının heyətində 2012-ci ildə London şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. 1/4 final mərhələsində Cənubi Koreya yığmasına 25:24 hesabı ilə məğlub olan Rusiya yığması, London Olimpiadasını 8-ci yerdə başa vurdu.
Dağ gölü
Dağ gölü – əsasən tektonik, uçqun-bənd və buzlaq mənşəli olur. Tektonik göllər dağəmələgəlmə prosesləri nəticəsində Yer qabığının qırışması və sınması ilə əlaqədar olaraq əmələ gəlir, bu cür göllər adətən dərin olur. Məsələn, Baykal gölü (dərinliyi 1620 m), Tanqanika və s. Dağlıq yerlərdə bənd gölləri dağ uçqunu zamanı süxurların çay dərəsini qismən doldurması nəticəsində əmələ gəlmişdir. 1139-cu ildə şiddətli zəlzələ zamanı Kəpəz dağının bir hissəsi uçub Ağsu çayının dərəsində bəndələr yaratmış və nəticədə dərinliyi 90 m çatan gözəl Göygöl meydana gəlmişdir.
Qazmada elektrotexnika kompleksləri (film, 1977)
Məzmun
Texnika-təbliğat filmində neft quyularının qazılmasında elektrotexnika kompleksinin tətbiqindən səmərəli istifadə olunması qaydalarından söhbət gedir.
Film haqqında
Film SSRİ Elektrotexsənaye Nazirliyinin sifarişi ilə çəkilmişdir.
Xəzan
thumb|Xəzan
Xəzan — ilin bəzi mövsümlərində (payız, yayın quraqlıq dövrü) bitkilərin kütləvi surətdə yarpaqlarının tökülməsi. Torpaq səthində töküntünün toplanmasına, torpağın üst qatlarının üzvi və mineral maddələrlə zənginləşməsinə səbəb olur.
Aechmea podantha
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kiş
Kiş - bu mənalarda gələ bilər:
Daimi donuşluq
Həmçinin bax
Taymır yarımadası
Tayqa
Tundra
Phytoseius wainsteini
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
İbn Vərid
İbn Vərid — III əsrdə yaşamış ərəb alimi.
Anthemis boveana
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Əliyar
Əliyar — Azərbaycanda daha çox işlədilən ad.
Bu adı olan tanınmış insanlar
Kəndlər
Digər
Ənvər Rüstəmov (jurnalist)
Ənvər Rüstəmov (tam adı:Ənvər Cavad oğlu Rüstəmov d. 1 sentyabr, 1936. Şişqaya, Basarkeçər, Göyçə) — SSRİ Jurnalistlər İttifaqının üzvü, müəllim, jurnalist, mühəndis.
Həyatı
Ənvər Rüstəmov 1936-cı il sentyabrın 1-də Göyçə mahalının Basarkeçər rayonunun Şişqaya kəndində anadan olub. 1944-1954-cü illərdə Şişqaya kənd orta məktəbində oxuyub. 1954-cü ildə Bakı Dövlət Universitetinin fizika-riyaziyyat fakültəsinə daxil olub və 1959-cu ildə mexanika-riyaziyyat fakültəsini bitirib.
1974-cü ildə Bakı Ali Partiya Məktəbini bitirib. SSRİ Jurnalistlər İttifaqının üzvü olub.
1959-cu ildə Bakı Dövlət Universitetini bitirdikdən sonra doğma kəndinə qayıdıb və Şişqaya kənd orta məktəbində riyaziyyat müəllimi kimi fəaliyyətə başlayıb. Daha sonra müəllimliklə yanaşı tikinti sektorunda çalışıb, rayonlararası tikinti idarəsində iş icraçısı, plan-texniki şöbənin müdiri olub.
1980-ci illərdə bir neçə il Göysu kolxozunun sədri olub.
Yaradıcılığı
Ənvər Rüstəmov gəncliyindən şeirlər yazır. Həmçinin tar və saz ifaçısıdır. Tələbəlik illərində Bakı Dövlət Universitetinin özfəaliyyət xalq çalğı alətləri ansamblının üzvü olub. 1970-ci ildən Basarkeçərdə çıxan "Bolluq uğrunda" qəzetində məsul katib kimi fəaliyyətə başlayıb. Daha sonra Bakı Ali Partiya Məktəbində təhsil alıb və təhsilini bitirdikdən sonra adı "Vardenis"ə dəyişilmiş rayon qəzetində yenidən fəaliyyətini davam etdirir. Arada müəyyən fasilə olsa da 1988-ci ildə azərbaycanlılar Ermənistan SSR-dən deportasiya edilənə kimi həmin qəzetdə məsul katib, redaktor müavini kimi vəzifələrdə çalışıb.
2011-ci ildə Bakıda "Şişqaya" seirlər kitabı çapdan çıxıb.
Ailəsi
Qardaşı Salman Cavad oğlu İbrahimov 1941-1945-ci illərdə İkinci Dünya müharibəsində həlak olmuşdur. Qardaşı İbrahimov Əziz Cavad oğlu 1941-1945-ci illərdə İkinci Dünya müharibəsinin iştirakçısı olub və 1988-ci ilin dekabr ayında Göyçədən deportasiya zamanı həlak olmuşdur.
Su buxarı
Su buxarı
Su buxarı fasiləsiz olaraq su səthindən, rütubətli torpaqdan buxarlanma və bitkilərin transpirasiyası vasitəsilə atmosferə daxil olur. Havadakı su buxarının miqdarı en dairəsindən asılıdır. O, yer səthindən yuxarı yayılır və hava axınları vasitəsilə Yer kürəsinin bir yerindən digər yerinə daşınır.
Atmosferdə su buxarının doyma halı yarana bilər. Belə vəziyyətdə su buxarı havada verilən temperaturda mümkün ola bilən qədər ola bilər. Bu zaman su buxarı doymuş su buxarı adlanır. Adətən doyma vəziyyəti havanın temperaturunun azaldığı zaman yaranır. Bu hala çatdıqdan sonrakı temperatur azalması zamanı su buxarının bir hissəsi izafi olur və kondensasiya baş verərək maye və yaxud bərk hala keçir. Buludlarda və dumanda su damcıları və buz kristalları əmələ gəlir. Buludlar yenidən buxarlana bilər.Digər halda damcılar və kristallar böyüyərək yağış şəklində yer səthinə düşür. Bunun nəticəsində atmosferin ayrı-ayrı yerlərində su buxarının vəziyyəti fasiləsiz olaraq dəyişir. Havada su buxarı və onun qaz halından maye və bərk hala keçməsilə havanın vacib prosesləri və iqlim xüsusiyyətləri əlaqədardır. Atmosferdə su buxarının miqdarı onun və yerin temperatur şəraitində öz əksini tapır. Su buxarı yer tərəfindən şüalanan uzundalğalı infraqırmızı radiasiyanı udur. Digər tərəfdən o özü infraqırmızı radiasiyanı şüalandırır onun əsas hissəsi Yer səthinə gəlir. Bu isə yer səthinin və havanın aşağı qatının gecə soyumasını azaldır. Yer səthindən suyun buxarlanmasına böyük miqdarda istilik sərf olunur, kondensasiya zamanı isə bu istilik havaya ötürülür. Kondensasiya nəticəsində yaranan buludlar günəş radiasiyasını udur və əks etdirir. Buluddan yağan yağış isə havanın və iqlimin vacib elementlərindəndir.
Həmçinin bax
atmosfer,Atmosfer yağıntıları, Su
Zurab Karumidze
Zurab Karumidze (22 avqust 1957, Tbilisi) — gürcü yazıçı.
Həyatı
Zurab Karumidze Tbilisi Dövlət Universitetində "İngilis dili və ədəbiyyatı" təhsili alıb. 1984-cü ildə Con Don ilə bağlı disertasiya müdafiə edib. Uzun müddət Tbilisidəki XX əsr Ədəbiyyatı İnstitutunda çalışıb.
Smit boğazı
Smit boğazı -Qrenlandiya adasını Elsmir adasından ayırır. Nersa boğazının davamında yerləşir. Baffin dənizini Keyra körfəzi ilə birləşdirir. Boğaz Viliyam Baffin tərəfindən 1616-cı ildə ingilis diplomatı Tomas Smitin şərəfinə adlandırılmışdır. Hətta o öz zamanında bu coğrafi abyekti körfəz olaraq bilmiş adlandırmışdır. Uzunluğu 50 km,ən dar yeridə 50 km təşkil edir.
Emirates (stadion)
250px|thumb|Emirates Stadionu
Emirates şimali Londondakı Hollovay-da Aşhburton Grove-a tikilmiş futbol stadionudur. Stadionun ev sahibi Arsenal komandasıdır. Açılışı İyul 2006-ci ildə olmuşdur. 60.355 tamaşaçı tutumu olan stadion bu xüsusiyyəti ilə Old Trafforddan sonra İngiltərə Premyer Liqasının ən böyük ikinci stadionudur və bütün növlər arasında Londondakı Uembley və Tvickenhamdan sonra 4-cü böyük stadiondur. Stadionun plan və tikinti mərhələsində adının Ashburton Grove olması planlaşdırılırdı ancaq Oktyabr 2002-ci ildə stadionun adının haqqlarını Emirates Airlines satın alanadan sonra stadion Emirates adlandırıldı. Stadionun inşası 430 milyon sterlinqə başa gəldi.
thumb|Stadionun içindən bir görüntü thumb|left|240px|Emirates Stadionunun havadan görüntüsü
Aldo Moro
Aldo Moro(23 sentyabr 1916, Malye, Apuliya — 9 may 1978, Roma) — İtaliyanın baş naziri, Xristian Demokratik Partiyasının rəhbərlərindən biri.
Həyatı
Aldo Moro 23 sentyabr 1916-cı ildə anadan olmuşdu. Ali hüquq təhsili almışdı.
İtaliyanın mərhum Baş naziri Aldo Moro öz ölkəsi üçün müəyyən edilən "postindustrial sıfır inkişafı" və əhalinin sayının ixtisarı siyasətinin əleyhinə çıxan liderlərdən biri idi. O, bununla "Roma Klubunu" hiddətləndirmiş oldu, çünki "Olimpiyaçılar" bu siyasətin həyata keçirilməsini məhz "Roma Klubuna" tapşırmışdılar. 1982-ci il noyabrın 10-da Romada keçirilən məhkəmədə Moronun yaxın dostu bildirdi ki, Baş Nazirə "Beynəlxalq İşlər üzrə Kral İnstitutunun" (RRLA, Böyük Britaniya) agenti hədə-qorxu gəlirdi və həmin şəxs eyni zamanda həm də ABŞ-nin Dövlət Katibi, eləcə də Komitet 300-ün üzvüdür. Şahidin adını çəkdiyi adam Henri Kissincer idi və onun sürətli yüksəlişi aşağıda təfərrüatı ilə nəzərdən keçiriləcəkdir. Xatırladaq ki, Baş Nazir Aldo Moro 1978-ci ildə "Qırmızı briqadalar"nın terrorçuları tərəfindən oğurlanmış və sonra vəhşicəsinə qətlə yetirilmişdi. "Qırmızı briqadalar"nın üzvlərinə qarşı keçirilən məhkəmədə onlardan bəziləri Moronun məhv edilməsi məqsədilə həyata keçirilən sui-qəsddə ABŞ-nin yüksək səviyyəli rəsmı şəxslərinin iştirak etdiklərindən xəbərdar olduqlarını bildirmişdilər. Moroya hədə-qorxu gələn Kissincer, əlbəttə, ABŞ-nin xarici siyasətini həyata keçirməkdən çox, Komitet 300-ün xarici siyasət bölməsi olan "Roma Klubu"nun təlimatlarına uyğun hərəkət edirdi. Açıq məhkəmə iclaslarında partlayan bomba effektli ifadələr verən şahid – Moronun yaxın məsləkdaşı Qorrado Gersoni idi. Onun inanılmaz şahidlik ifadələri 1982-ci il noyabrın 10-da İtaliya televiziyası və radiosu ilə verilmiş, eləcə də İtaliyanın bir neçə qəzetində dərc etdirilmişdi, lakin bu çox vacib informasiya ABŞ-də sadəcə olaraq sükuta qərq edildi. Azadlığın qalaları kimi məşhur olan, həmişə hər şey haqda hər şeyi bilən "Vaşinqton Post" və "Nyu-York Tayms" qəzetləri buna azacıq da olsa əhəıniyyət vermədilər və Gersoninin şahidlik ifadələrindən bircə sətir belə dərc etmədilər.
Molla Əli Əliyari
Həyatı
Molla Əli Mirzə Abdulla oğlu Əliyari 1820-ci ildə Təbrizin Sərdrud kəndində anadan olmuşdu. Əslən Qaradağ vilayətinin Qərbi Dizmar mahalının Əliyar kəndindəndirlər. Babası Məhəmməd ibn Cəfər ibn Mühibulla bin Məhəmmədcəfər Qaradaği Azərbaycanın tanınmış şəxsiyyətlərindən idi.
Molla Əli ibtidai və orta təhsilini Təbriz şəhərində almışdı.
1855-ci ildə Nəcəf şəhərinə yollanaraq müctəhidlərin yanında kamil savad almışdı. On beş il təhsildən sonra vətənə dönmüşdü. Təbrizdə əyləşərək ətrafına tələbələr topladı. Bir çox əsərlər qələmə aldı.
Molla Əli Əliyari 1902-ci ildə vəfat edib.
Molla Əlinin Məhəmmədhəsən adlı oğlu vardı.
Aechmea politii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mikrosığorta
Mikrosığorta — Ümumqəbuledilmiş sığorta təcrübəsinə uyğun olaraq əhalinin az gəlirli təbəqəsi üçün sığortalana bilən risklər üzrə təklif olunan, cüzi sığorta haqqı müqabilində adi sığortaya nisbətən daha az məbləğdə sığorta təminatını nəzərdə tutan və lisenziyalaşdırılmış şəxslər tərəfindən həyata keçirilən sığorta mexanizmi.
Mikrosığorta xidmətlərinin təqdim olunması zamanı sığortaçılar daha az sığorta haqları aldıqlarına görə daha az əldəetmə xərcləri sərf etmək üçün adi sığorta əməliyyatlarına xas olmayan üsullardan istifadə edirlər. Məsələn, şəxs mobil telefonla SMS göndərməklə 1000 dollar məbləğində həyat sığortası təminatı əldə edir. Yaxud kəndli gübrə aldığı zaman 20 dollarlıq gübrənin qiymətinin üzərində əlavə 1–2 dollar ödəməklə, becərmək istədiyi məhsulu 500–600 dollar məbləğində sığorta etdirmiş olur. Sığortaçılar eyni qayda ilə poçt şöbələri, bilet satıcıları vasitəsilə mikrosığorta xidmətlərini təqdim edirlər.
Mikrosığorta müqavilələri üzrə hadisələr baş verdikdə də sığorta şirkətləri ciddi araşdırmalar aparmır, çünki araşdırmaya sərf olunacaq əmək və vaxtın dəyəri onsuz da çox olmayan sığorta ödənişi həcminə yaxın olur.
Dəniz zəlzələsi
Dəniz zəlzələsi - okeanın altında baş verən zəlzələnin su kütləsini hərəkətə gətirməsi və okeanın səthində qeyri-adi nəhəng dalğaların əmələ gəlməsidir. Sualtı vulkanların püskürmələri də dəniz zəlzələsinə səbəb olur. Dalğaların hündürlüyü bir neçə metrə (25 m-ə) çatır, nəhəng dalğalar iti sürətlə sahilə irəliləyir və dəhşətli fəlakətlərə səbəb olur. Yaponiyada bu nəhəng dalğalara sunami deyilir. 1960-cı ildə Çilidə baş verən dəniz zəlzələsinin sunamisi nəinki Çilidə, eyni zamanda Yaponiyada böyük fəlakətə səbəb oldu. 2004-cü il dekabrın sonunda Şərqi Asiyada (Hind okeanında) baş verən Sunami nəticəsində 160 mindən artıq insan həlak olmuşdur. Dalğanın hündürlüyü 10-12 m-ə çatmışdır.
Həmçinin bax
Assam zəlzələsi
Senday zəlzələsi
Sunami
Çin yazısı
Çin yazısı (sadələşdirilmiş çincə: 汉字; ənənəvi çincə:漢字; pinyin: hànzì; ) — çincə yazmaq üçün yaradılmış loqoqramlar.
Abbasbəyli
Abbasbəyli — Azərbaycan soyadı və toponim.
Çin yazısı
Müasir işlətmə
Çin heroqlifləri Çindən başqa başqa ölkələrdə də işlənilir. Yapon yazısında onlar hiraqana və katakana əlifbaları ilə birlikdə işlənilir.
İqlim Elmi-İstehsalat Müəssisəsi
İqlim Elmi-İstehsalat Müəssisəsi — Azərbaycan Respublikası Müdafiə Sənayesi Nazirliyinin tabeliyindəki müəssisə.
Aechmea prava
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Vəlixanlı (Zərdab)
Vəlixanlı — Azərbaycan Respublikasının Zərdab rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Münster
Münster — Almaniyanın Şimali Reyn-Vestfaliya vilayətinin Münster inzibati dairəsində şəhər. Sahəsi 302.89 km2, əhalisi 299 708 nəfərdir (2013).
Nadejda Muravyeva
Nadejda Muravyeva (d. 30 iyun 1980) — Rusiyanı təmsil edən həndbolçu.
Karyerası
Nadejda Muravyeva Rusiya yığmasının heyətində 2012-ci ildə London şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. 1/4 final mərhələsində Cənubi Koreya yığmasına 25:24 hesabı ilə məğlub olan Rusiya yığması, London Olimpiadasını 8-ci yerdə başa vurdu.
Migel Servet
Migel Servet — teoloq, həkim və hümanist alim. Servet bir çox elm sahəsində fəaliyyət göstərmişdir. Astronomiya, meteorologiya, coğrafiya, hüquq və incil kimi müxətlif sahələrdə çalışmışdır. Migel Servetin əsas fəaliyyət sahəsinə teologiya və həkimlik daxil olub.
Həyatı
Migel Servet Villanueva se Sijena şəhərciyində, İspaniyada 1511-ci ildə anadan olmuşdur. Doğum tarixi haqqında, dəqiq məlumat yoxdur. Bəzi qaynaqlarda 1509-cu ildə, doğuldu göstərilmişdir. Servetin atası Araqon krallığının zadəganlarından olan Sərveto nəslindəndir. Anası Monzon bölgəsində keçmiş yahudi ailəsindən idi. 1524-cü ildə Servetin atası Sijena kral sarayında kargüzar vəzifəsində çalışarkən, gənc oğlunun təhsilinə ciddi fikir vermişdir. Migel Servet atasının dəstəyi ilə Zaraqoza Universitetinə daxil olur. Servetin üzvü olduğu ailədə, üç uşaq vardı. Onun digər iki qardaşından biri atası kimi kargüzar, digəri isə katolik rahibi olmuşdur. Servetin dil öyrənmək sahəsində olan qabiliyyəti, ali təhsil aldığı müddətdə daha da genişlənmişdir. latın, yunan və ivrit dilini dərindən öyrənmişdir. 15 yaşında Maykl Xuan de Quinata adlı rahibin himayəsinə verilmişdir. Rahibə Servetə din sahəsində təhsil verməsi tapşırılmışdı, Migel Servet XVI əsrdə İncilin İspaniyada mövcud olan bütün əlyazmalarını bir neçə dildə oxumuşdur. Dini təhsilini bitirdikdən sonra 1526-cı ildə Fransanın Tuluza şəhərində yerləşən Tuluza Universitetində hüquq təhsili almağa başlamışdır. Təhsil aldığı dövr ərzində, protestant tələbələrlə birlikdə, gizli yığıncaqlar təşkil etmiş və mərasimlərdə iştirak etmişdr. Katolik məzhəbinin əqidəsinə uyğun davranmadığı üçün Tuluza Universiteti tərəfindən xəbərdarlıq almışdır.
1529-cu ildə Servet kral V Carlsın dini işlər üzrə rəhbəri keşiş Quintana ilə birlikdə Almaniya və İtaliyaya səfər etmişdir. 1530-cu ildə İsveçrənin Bazel şəhərinə gələn Servetin burada katoliklər tərəfindən sevilməyən alim Yohann Oklempedus yanında on aya yaxın müddət yaşamışdır. Migel Servet katolik təhsili alsa da, bu dini inancı yayılmasının tərəfdarı deyildi. O, daha çox protestant və bərabərliyi müdafiə edirdi. 1531-ci ilin may ayında Fransanın Strasburq şəhərində Martin Buser və Fabriso Kapito ilə tanış olmuşdur. Həmin ilin iyul ayında Servet əsas kitablarından olan Teslisinin səhvləri haqqında kitabını yazmışdır. Sonrakı illərdə Migel Servetin bir-birinin ardınca Telhis barəsində söhbətlər və İsa dövrünün ədaləti kitablarını yazmışdır.
Servet teslisinin incilini həqiqəti əks etdirmədiyini və qədim yunan əsatirlər əsasında yazıldığını iddia edirdi. Tərəfindən yazılan ilk üç kitabda, bu fikrini əsaslandırmağa çalışmış, bu barədə böyük mülahizələr sistemi yaratmışdır. Servet kitablarında, vəzifəsinin insanlara həqiqəti catdırmağ olduğunu və kilsənin insanlara zülm etməsinin, dinə uyğun olmadığını açıq şəkildə bəyan etmişdir. Servetin fikirlərində yəhudilik və islam dinlərinin böyük gələcəyə sahib olacağını bildirmişdir. Onun kitablarında İsanın Tanrının övladı olması fikri üstü örtülü şəkildə inkar edilirdi. İsanın Məryəmin övladı olması ilə razılaşan Servet Tanrının ruhunun Məryəmin uşağlığına gələrək, İsanın formalaşdığı fikrini şərti olaraq qəbul edirdi. Katolik məzhəbinin güçlü olduğu bu dövrdə, bu fikrin ziddinə getmək, həmin şəxsin tonqdalda yandırılması ilə nəticələnirdi.
Servet kitablarında İsa barəsində Tanrının əzəli və əbədi oğlu yox Əzəli və əbədi oğul ifadəsini istifadə etmişdir. Katoliklərin təziqlərinə məruz qaldığında özünü müdafiə etmək üçün fikirlərinin düzgün anlaşılmadığını bildirmişdir. Bu barədə ikinci kitabında İsanı Tanrının oğlu olduğunu yazmışdır. Katoliklərin Servetin fikrilərindən məlumatları vardı. Onun üç müqqədəsin (Tanrı, İsa və Məryəm) eyni ruhda birləşməsi fikrini inkar etməsi və əvvəlcədən İsa haqqında bəzi zidiyyətli fikirləri, Servetin üzərində olan təziqləri daha da artırmışdır. Kilsənin və din xadimlərinin təziqlərindən gizlənmək məqsədi ilə yazılarını Villanuevalu Migel adı ilə çap etdirməyə başlamışdır. 1553-cü ildə Paris şəhərində Kalvin kollecində işləməyə başlayır. Burada bir müddət çalışmış, sonra şəhəri tərk etmişdir. 1556-cı ildə yenidən Parisə qayıdan Migel Sevet həkimliklə məşğul olmağa başlayır. Onun Paris şəhərində olan tələbələri arasında sonradan dövrünün məşhur həkimləri olacaq, Silvius, Fernel və Quintarda vardı.
Fəaliyyəti
Həkimlik sahəsində fəaliyyətini genişləndirən, Servet bəzi tibbi təcrübələr aparmağa başlamışdır. Vyana şəhərinin baş yepiskopu Palmiyerin şəxsi həkimi olmuşdur. Bu vəzifə ona qarşı olan dindarların təziqini nisbətən azaltmışdır. Dauphine şəhərinin valisi Guy de Maugironunda şəxsi həkimi Migel Servet olmuşdur. Servet Lion şəhərində və ətraf ərazilərdə 15 il müddətində həkimlik etmişdir. Həkimlik etdiyi dövrdə, yaradıçılığınıda dayandırmayan Servet Coğrafiya sahəsində kitabların yazılmasına başlamışdır. Migel Servet Batlayamus haqqında olan ilk kitabını və özünün Müqqədəs kitab adlı kitabını xaç atası olmuş Huges de la Porteyə ithaf etmişdir. Coğrafiya haqqında yazılan ikinçi kitab isə Vyana şəhərinin baş yepiskopu Palmiyerə ithaf olunmuşdur. Lion şəhərində fəaliyyət göstərdiyi müddətdə, humanizm cərəyanının nümayəndələri olan alimlərlə tanış olan, Servet öz əsərlərində onları müdafiə etmişdir.
Migel Servet tibb sahəsində olan biliklərini Lion şəhərində həkim işləyərkən daha da genişləndirmişdir. Onun tibb sahəsində bir sıra kitablar yazdığı məlumdur. 1553-cü ildə dini məzmunlu tənqidi ruhda Christianismi Restitutio adlı kitab yazmışdır. Kitabın yazılmasından bir neçə il sonra Servet kitabın bir nüsxəsini Jan Kalvinə göndərmişdir. Kitabın göndərilməsinə, Jan Kalvin tərəfindən cavab yazılması ilə hər iki şəxs arasında məktublaşma başlamışdır. Migel Servet Jan Kalvinin dini hakimiyyətindən çəkindiyindən, məktubun sonunda öz adını yox sadəcə Migel de Villeneuve imzasından istifadə etmişdir. Hər iki şəxs arasında, aparılan ilk məktublaşmalar normal şəkildə davam etsə də, sonradan Servet Jan Kalvini insanları cəhalətə aparmaqda günahlandırmışdır. Bu fikirlərdən sonra, Jan Kalvin tərəfindən yazılan sonuncu məktubda Servetə qarşı olan böyük nifrət öz əksini tapmışdır. Jan Kalvin yazmışdır:
Sənə nə nifrət edirəm nə də səni təhqir etmək fikrim var. Ancaq sənin müqqədəs xüsusiyyətlər haqqında, təhqir edici fikirlər yazmağın, dinimizə qarşı yönəlmiş böyük günahdır. Bu səbəbdən sənin fəaliyyətini daim nəzarətdə saxlayacam.
Migel Servet dostu Uliyam Farelə 1546-cı ildə 13 fevral tarixində yazdığı məktubda, onu gözləyən təhlükə haqqında belə yazmışdır:
'',
Həbs edilməsi və edamı
16 fevral 1553-cü ildə, Servet Vyana şəhərində yaşadığı müddətdə, Cenevrə şəhərində yaşayan varlı tavir və Jan Kalvinin yaxın dostu və silahdaşı Guillame Tirye tərəfindən Lion şəhərində yaşayan Antonio Arneysə adlı xalası oğluna yazdığı məktubda Migel Serveti fəaliyyətinə və dini görüşünə görə kafir adlandırmışdır. Fransa ağır cəza məhkəməsi Mateyo Orinin tələbi ilə, Servet və Kristianismi kimi katoliklərin əleyhinə kitablar yazan şəxslərə çap işində kömək edənlərin cəzalandırlmasını tələb etmişdir. Bu məqsədlə Arnollet adlı şəxs həbs olunmuş, lakin ona qarşı olan dəlilərin az olması səbəbindən, azadlıqa bıraxılması barədə qərar qəbul edilmişdir. Mateyo Ori Guillam Tiryeyə yazdığı məktubda, Arnollet və Servetin katolik məhzəbi əlehinə olan fəaliyyətləri barədə daha çox dəlik göndərməsini istəmişdir. 26 mart 1553-cü ildə Servetin Jan Kalvinə göndərdiyi məktublar və katoliklik əlehinə yazılmış iki kitab Tirye tərəfindən məhkəmənin davam etdiyi Lion şəhərinə göndərilmişdir.
4 aprel 1553-cü ildə Migel Servet Roma-Katolik kilsəsinin əmir ilə Vyana şəhərində həbs edilir. 7 aprel 1553-cü ildə Servet həbsxanadan qaçmağı bacarır. Həmin ilin 17 iyun tarixində Fransa ağır cəza məhkəməsinin qərarı ilə dini görüşü təhqir etməyə görə ikinci dəfə həbs edilir. Migel Servetin dini görüşləri haqqında məhkəmə sənədlərində göstərilmişdir ki, onun həbsi Jan Kalvinə göndərilən məktublar, kitabları əsasında geçəkləşmişdir. kalvinistlər Migel Servetin tonqalda yandırılmasını tələb edirdilər. Servet ikinçi dəfə həbs olunmasına baxmayaraq, yenidən həbsdən qaçmağı bacarmışdır. İtaliyaya getmək istəyən Servet Jan Kalvinin idealarının qəbul edilmədiyi Cenevrə şəhərində gizlənmək qərarına gəlmişdir. 13 avqust 1553-cü ildə Jan Kalvin tərəfindən idarə olunan dini mərasimə qatılmışdır. Mərasim vaxtı uca səslə kim olduğunu demiş və dərhal həbs olunmuşdur. Servet üçüncü dəfə həbs edilərkən, daha ciddi rejimli həbsxanaya göndərilmiş və bütün əmlakı məhkəmə qərarı ilə müsadirə edilmişdir. Jan Kalvin həmin dövrdə, Cenevrə şəhərində zəifləmiş nüfuzunu bərpa etmək üçün mübarizə aparırdı. Kalvin Servetə qarşı açıq mübarizə aparmırdı. Kalvinin rəqibləri Serveti dəstəklədiyindən, Kalvinist tərəfdarları rahat şəkildə hərəkət edə bilmirdilər. Migel Servetin məhkəmə prosesi uzandıqca, Jan Kalvin etibarının azaldığını görürdü. İnsanlar Kalvinizm dəyərlərindən kənarlaşmağa başlamışdılar. Bu səbəbdən Jan Kalvin Servetin ən qısa zamanda ən ağır cəza almasına çalışırdı. Radikal kalvinistlərin əsas tələbi, Servetin tonqalda yandırılması idi.
Servetin məhkəmə zalındaca həbs olunacağını düşünürdüm. Yaxın dostum Nikolas ona ölüm hökmü verdi və lex talionis'' həbsxanasında tək adamlıq hücrəyə salındı. Məhkəmənin ilk günü, əsasız və yalan iddialara özünü müdafiə, etməyə başladı. Ona verilən dəqiq suallardan, ustalıqa yayınırdı. Migel Servetin günahını sübuta yetirməkdə cətinlik cəkən məhkəmə, şahid kimi bizi çağırdı. Servet məni ağır sözlərlə təhqir etməyə başladı, görsən deyərdin ki, iblisə lənət yağdırır. Məndə ona layiq olduğu cavabı verdim. Onun bütün təhqirlərinə cavab vermədim, çünki mən onun necə dinsiz və zalım insan olduğunu bilirəm. Servet iblisə inandığını "İlahi varlıq şeytanın əlindədir" sözləri ilə bir daha təsdiq etdi. Migelin dinsiz olmasını hamı bilir, o bizim inandığımıza inanmır və tanrıları utanmadan təhqir edir. Özünü isə tanrı hesab edir. Əgər o tanrıdırsa, o zaman özünə kömək etsin. Mən onun ölüm hökmünün vaxtının gəldiyinə inanıram, Tanrıdan Migel Servetə ağrsız ölüm arzu edirəm . (23 avqust, 1553)''
Migel Servet Cenevrə şəhərinin vətəndaşı olmaması səbəbindən, məhkəmə onu ən pis halda sürgünə göndərə bilərdi. Kalvinistlərin bu cəzadan narazı qalaçağlarını anlayan məhkəmə rəhbərliyi məsələ barədə İsveçrədə olan digər şəhərlərlə məsləhətləşmələrə başladı. Sürix, Bern və Bazel kimi kanton rəhbərləri qanunlardan aslı olmayaraq, Servetin edam edilməsinin tərafdarı idilər. Servetin edam edilməsinə qarşı olanlar Libertinlər adlandırılırdı. Onlar katolik kilsəsinin şəxsi maraqları naminə, insanların həyatlarını məhv etməkdə günahlanırıdı. Tanınmış alim Martin Lüterdə Servetin edam edilməsinə qarşı olanlar arasıda idi. Ancaq bütün cəhdlərə baxmayaraq, Katolik və Kalvinist kilsəsinin böyük rolu nəticəsində, Migel Servet 1553-cü ilin 24 dekabr tarixində, dinə, dini kitablara və rahiblərə qarşı çıxdığı üçün yandırılaraq edam edilməsi barədə qərar qəbul edildi. Migel Servet 1553-cü ilin 27 dekabr tarixində Cenevrənin kənarında yerləşən düzənlikdə dor ağacına bağlı şəkildə yandırılaraq edam edilmişdir.
Xarici keçidlər
Miguel Servet Araşdırma
Mikania cacerensis
Mikania cacerensis Mikania cacerensis Mikania cacerensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Phytoseius wangii
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Qarvan burnu
thumb|Triniti yarımadasının yerləşməsi.
Qarvan burnu (нос Гарван, ‘Nos Garvan’ \'nos 'gar-van\) — Antarktidanın Qreyam torpağının Triniti yarımadası sahillərindən cənubda yerləşən burundur. Burun Retije buxtasından şərqdə yerləşmişdir.
Burun şimal-şərqi və şimali Bolqarıstanda yerləşən Qarvan şəhərinin adını daşıyır.
Aechmea pseudonudicaulis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İbn Yəmin Əmir Fəxrəddin Mahmud
Yaxın Şərq poeziyasında qitə ustadı kimi tanınır. İbn Yəminin atası Azərbaycan Elxanilər sülaləsinə mənsub dövlət xadimi və görkəmli türk sərkərdəsi olmuşdur. O, Elxanilər tərəfindən Nişapura hakim göndərilmişdir.
Tarumovka
Coğrafiyası
Maxaçqala — Həştərxan magistralı üzərində yerləşir. Mahaçqaladan 175 km aralıda yerləşir. Ən yaxın dəmiryolu stansiyası Qarabağlıdır (kənddən 13 km məsafədə yerləşir).
Tarixi
1782-ci ildə II Yekaterina hökuməti Stavropol və Kuma ilə Terek çayları arasındakı torpaqlara dövlət kəndlilərinin köçürülməsi və kəndlilərə torpaqların paylanması haqqında fərmaz inzalamışdır.
kənd 1786-cı ildə həştərxanlı prakror Andrey tarumov tərəfindən saınmışdır. O, mülkiyyətində olan torpaqlara kəndliləri köçürüərək kəndi salmışdır. Kənd onun şərəfinə adlandırılmışdır. Kənddə yaşayan əhali Srednaya, Belovaya və Prorva çaylarında balıq ovu ilə, üzümçülüklə və ipəkçiliklə məşqul olurdular.
1856-cı ildə kənddə Müqəddəs Andrey Pervozvannı Kilsəsi inşa edilir. Kilsə yaxınlığında bir dini məktəb və kiçik mağazalar vardı. Andrey Tarumov torpaqda xristian kəndlilərini “əkməklə” nəinki tarixdə öz adı ilə yazdırmışdı, həm də böyük gəlirli torpaq mülkiyyəti təsis edə bilmişdi.
Əhalisi
XX əsrin 80-ci illərinə görə kəndin əhalisi ruslardan ibarət idi. Ancaq respublikanın dağlıq rayonlarından əhalinin bura köçü və rus dili əhalinin kəndi tərk etməsi ilə əhalinin milli tərkibində köklü dəyişiklik baş vermişdir. 2010-cu il məlumatına görə kənddə əhalinin çoxluğunu avarlar təşkil etsə də, kənddə eyni saya yaxın rus və dargin yaşayır.
1926-cı il Ümumittifaq siyahıya alınmasının məlumatlarına görə kəndin milli tərkibi haqqında aşağıdakı məlumatlar verilmişdir :
2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasının məlumatlarına görə kəndin milli tərkibi haqqında aşağıdakı məlumatlar verilmişdir :
Din
Həvarri Andrey Pervozvannı Kilsəsi (1856-cı ildə inşa edilmişdir)
2 məscid.
Təsərrüfat
Kənddə Kirov adına Bələdiyyə Unitar Müəsissəsi vardır. Müəssisə heyvandarlığın inkişafı üçün respublikada aparıcı rola malikdir və eyni zamanda kənd təsərrüfatı məhsullarının aparıcı istehsalçısıdır.
Xəzri (külək)
Xəzri və ya Bakı nordu – Abşeron yarımadasında və onun ətraf zonasında əsən güclü şimal küləyi.
Xarakteristikası
Xəzri küləyinin sürəti 10 m/san-dən çox olur, bəzən 40–42 m/san-yə çatır. Adətən, 1-3 sutka, bəzən bir həftəyədək davam edir. İldə 100 dəfəyədək təkrarlanır.
Qüvvətli xəzri təsərrüfat fəaliyyətini pozur, dənizdə iri dalğalar (hünd. 10–11 m-dək), güclü axın lar yaradır, dəniz nəqliyyatına və hidrotexniki qurğulara zərər verir. Xəzri havanı kəskin dəyişdirir. Qış da havanı soyudur, bəzən çoxlu qar yağmasına, çovğun a səbəb olur, yay da havanı xeyli sərinlədir, hərdənbir yağıntı gətirir. Xəzri zamanı Bakı və Sumqayıt şəhərlərinin havası zərərli qaz və tüstü dən təmizlənir. Xəzri böyük külək enerjisi nə malikdir.
Xarici keçid
KÜLƏKLƏR
Elçin İsgəndərov
İsgəndərov Elçin Abbas oğlu — "Azərbaycan Respublikasının Əməkdar həkimi" (2000), Laçın Rayon Mərkəzi Xəstəxanasının baş həkimi.
Həyatı
Elçin İsgəndərov 1942-ci ildə Laçın rayonunu Bozlu kəndində doğulub. 1949-cu ildə Bozlu kənd ibtidai məktəbinə daxil olub. 1959-cu ildə Qarqışlaq kənd orta məktəbini bitirib. 1960-cı ildə Bozlu kənd qiraətxanasında müdir işləyib. 1961-ci ildə Bakı şəhərində Təmir Tikinti idarəsində fəhlə işləyib. 1962-1965-ci ilin avqust ayına kimi həqiqi hərbi xidmətdə olub. 1965-ci ildə Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutuna qəbul olunub. 1971-ci ildə həmin institutun müalicə profilaktika fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirərək, Laçın rayonunun Qarıqışlaq xəstəxanasına təyinatla baş həkim göndərilib. 1971-ci ildən 1989-cu ilə qədər kənd xəstəxanasının baş həkimi vəzifəsində işləyib. Baş həkim işlədiyi müddətdə kənd xəstəxanasının tutumu 25 çarpayıdan 50 çarpayıya çatdırılmışdır. 1989-cu ilin iyun ayından 2011-ci ilin oktyabr ayına kimi Laçın Rayon Mərkəzi Xəstəxanasının baş həkimi vəzifəsində işləmişdir. Laçın rayonunun işğalına qədər əhaliyə göstərilən tibbi xidməti yaxşılaşdırmaq üçün 180 çarpayılıq xəstaxana-poliklinika kompleksinin tikintisi başlamış, 60 nəfərlik 2 saylı Baza Tibb Məktəbinin Laçın filialının açılması təmin edilmiş, 1 stomotoloji şöbə, 1 uşaq infeksion xəstəxanası, iki 25 çarpayılıq kənd xəstəxanası, 12 həkim ambulatoriyası tikilib istifadəyə verilmişdir.
Laçın rayonun baş həkimi
Şuşa və Laçın rayonları işğal edilən zaman Şuşa istiqamətindən Laçın rayon xəstəxanalarına kütləvi şəkildə daxil olan 300-dən artıq ağır yaralı döyüşçüləri və mülkü əhalini atəş altında təcili və təxirəsalınmaz tibbi yardım göstərərək evakuasiya olunmasını təşkil etmişdir. Onları Qubadlının Muradxanlı kəndindən helikopterlər vasitəsi ilə evakuasiya edilib respublikanın ixtisaslı xəstəxanalarına göndərilməsi üçün tibbi xidmətin təşkilinə şəxsən rəhbərlik etmişdir.
Laçın rayonunun işğalından sonra üç istiqamətdə (Güləbird kəndi, Kəlbəcər-Murov, Ağcabədi qış yataxları ərazisində) məcburi köçkün əhaliyə, döyüşçülərə Laçın DİŞ-nin əməkdaşlarına göstərilən tibbi xidmətin təşkil etmişdir.
Təltifləri
2000-ci ildə Prezident Heydər Əliyevin fərmanı ilə ona Şuşa və Laçın ətrafında gedən döyüşlərdə yaralanan polis və hərbi qulluqçuların vertolyotlar vasitəsi ilə respublikanın ixtisaslı tibb müəssisələrinə göndərilməsində baş  həkim kimi göstərdiyi xüsusi xidmətlərinə görə AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ ƏMƏKDAR HƏKİMİ fəxri adı verilmişdir. Qızıl Aypara Cəmiyyətinin yubley medalı, SSRİ səhiyyə əlaçısı döş nişanı,Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin 85 illik yubleyi ilə əlaqədar Səhiyyə Nazirliyinin Fəxri Fərmanı və medalı, ilə təltif edilmişdir.
Ailəlidir, beş övladı vardır. Övladlarının dördu həkim,1 İqtisadçı hüquqşünasdır
12 iyun 2016-cı ildə Bakı şəhərində vəfat edib
Əl-Musəvvir
Əl-Musəvvir (ər. المصور) — Allahın adlarından biri.
Hər məxluqu fərqli yaradan, təsvir edən, ona məxsusi forma verən deməkdir.
Varlıqlar aləmini seyr etdikdə, nəzərimizə ilk növbədə onların xarici görkəmi çarpır. Bütün bunlar mahiyyətlərinə uyğun yaradılmışdır. Bu xüsusiyyəti insanda daha aydın görmək mümkündür. İnsanın hər orqanı öz funksiyasını yerinə yetirə biləcək tərzdə xəlq edilmişdir. Bu ad Allahın varlığının ən bariz nümunəsidir. Kainatda varlıqlar o dərəcə gözəl, nizam-intizamlı, ahəngli yaradılmışdır ki, insan onlara baxdıqca, sanki, rəssamın əli ilə çəkildiyini düşünür.
"ət-Təğabun" surəsinin 3-cü ayəsində buyurulur: "O, göyləri və yeri haqq-ədalətlə (yerli-yerində) xəlq etdi, sizə surət verdi, surətlərinizi də gözəl yaratdı. (İnsan bütün canlıların ən gözəli və ən kamilidir). Axır dönüş də Onun hüzurunadır!"
Allah-Təala insanı yalnız gözəl yaratmaqla kifayətlənməmiş, həm də ondan gözəl, xeyir əməllər etməsini, çirkinliklərdən uzaq olmasını istəmişdir.
"əl-Müsəvvir" adı Qurani-Kərimdə yalnız bir ayədə - "əl-Həşr" surəsinin 24-cü ayəsində keçmişdir.
Daniel Libeskind
thumb|Daniel Libeskind Daniel Libeskind(Daniel Libeskind; d. 12 may 1946, Lodz, Polşa) — yəhudi əsilli ABŞ memarı.
Həyatı
Yəhudilərin ən çalışqan memarlarından biri də irqçi təfəkkürə malik Daniel Libeskint adlı şəxsdir. O 1946-cı ildə Polşada dünyaya gəldi. İsraildə musiqi təhsilinə başladı. Amerikada rəssamlıq və riyaziyyat oxuduqdan sonra memarlıq ixtisasını seçdi və 1971-ci ildə İngiltərə memarlıq tarixi və nəzəriyyəsi üzrə yüksək ixtisasa sahib oldu. Libeskind şimali və cənubi Amerika və Avropa, Yaponya və Avstraliyanın müxtəlif universitetlərində dərs keçib. “Berlin muzeyinin Yəhudi Muzeyi bölməsi ilə genişləndirilməsi” beynəlmiləl müsabiqəsinin qalibi olub.
Libeskindin qərbin kütləvi informasiya vasitələri ilə müxtəlif şəkillərdə insanlara təbliğ etdiyi memarlıq əsərlərindən biri də Berlin Yəhudi Muizeyidir. Berlin Yəhudi Muzeyi ikinci dünya müharibəsində öldürülmüş yəhudilərin xatirəsi üçün Berlində tikilib. Libeskind bu kompleksi hazırlamaq üçün yəhudilərin həyatının aşkar nümunələrinə, əlamətlərinə diqqət göstərib. Bu nişanələr həndəsi fiqurlar formasında hazırlanıb.
Qaranlıq və naməlum divarlar, çıxılmazlıqla tamamlanan fəzalar, qorxu yaradan qaranlıqlar, bir küncdən içəri saçan kiçik nur və holokost qülləsinə doğru gedən xarabalıq yol. Bütün bunlar muzeyin hissələridir. Berlin yəhudi muzeyinin döşəməsində içik üz şəkilləri nəqş olunub. Muzeyə baxış keçirənlər həmin üz şəkillərinin üzərindən keçməyə məcburdular və onların üzərinə ayaq basıldıqda insan qışqırtısına oxşar səs yüksəlir. Bina üzərindəki xətlər Berlin şəhərinin xəritəsindən qaynaqlanır və yəhudilərin sakin olduğu məhəllələri, yəhudilərlə bağlı baş verən hadisələrin məkanı olmuş küçələri özündə əks etdirir.
Muzey başdolandırıcı yollarla doludur. Bu yollarla üzbəüz pəncərələr mövcuddur. Bu yollar və pəncərələr xüsusi bir yerə gedib çıxmır; bunlardan məqsəd baxış keçirənlərdə gicəlmə anlayışı yaratmaqdır. Muzey binası sınıq, əyri xətt uzunluğunda formalaşdırılıb və bu yəhudilərin tarixdəki əhvalatlarının göstəricisidir.
“Davud ulduzunun” parçalanmasını bu muzeyin ümumi formasında müşahidə etmək olar. Muzeyin quruluşunu müxtəlif mənalarda anlamaq olar. Bu muzeydə sınmaq, mənasızlıqa çatmaq və eyni zamanda yeni mənaların yaranmasını görürük. Bu kompleksin intizamsız planı arasından bir xətt formasında keçən boş fəzanın yaradılması Berlində yəhudilərin boş yerini xatırladır. Yəhudi muzeyinin layihəsi yəhudi tarixini məzlum görkəmdə dolayı yolla nümayiş etdirir və muzeyə daxil olan ziyarətçi sionistlərin holokast əhvalatını özündən xəbərsiz olaraq qəbul edir.
Muzeyin daxilində heç bir düz xətt yoxdur. Libeskind bilərəkdən divarları əyri və tavanı taxtadan hazırlayıb ki, bu baxış kecirənlərə bir qayıqda olduqlarını hiss etdirsin. Bütün bunlar isə həmin dənizin coşmasını xatırladır ki, minlərlə yəhudi nasistlərin işğalı altında Danimarkadan onun üzəri ilə İsveçə doğru hərəkət edirdilər.
11 sentyabr muzeyinin layihəsini təklif edən şəxs yəhudi memar Daniel Libeskind oldu. Bu muzey dünya ticarət mərkəzində tikilməyə başladı. Ekiz qüllələrin təməli qoyulduğu məkanda iki böyük kvadrat formasında olan hovuz tikildi. Hovuzun dörd tərəfindən fantanlar onun mərkəzinə doğru axır. Bu hovuzun proyektindəki əsas məqsəd “yoxluq refleksiyasıdır”. Sabiq ekiz qüllələrin məkanında yerləşən bu iki hovuzu bürüncdən hazırlanmış 79 səhifə əhatə edir. Bu səhifələrin üzərinə 11 sentyabr hadisəsində həyatını itirmiş 2983 şəxsin adı yazılıb. Memarlar bu üsulla 11 sentyabr hadisəsinin qurbanlarının adını hamının gözü qarşısında nümayiş etdiriblər. Hovuzları ötüb keçdikdən sonra 11 sentyabr xatirəsi üçün tikilmiş binaya daxil oluruq. Teatr salonundan əlavə mağaraya bənzər muzey zirzəmidə hazırlanıb. “Çöhrə divarı” bu muzeyin bir hissəsini təşkil edir, bu divara hadisə qurbanlarının çöhrəsi təvsir olunub. Bu divarı ötüb keçdikdən sonra “qalanlar enişi” adlı yerə çatırıq. Bu hissə baxış kecirənlərdə 11 sentyabr hadisəsi zamanı həyatda qalanların qorxu, dəhşət xatirəsini, hisslərini xatırladır. Daha sonra bayrağ otaqına çatırıq. Amerikanın yarısı yanmış bayrağı və işğalçı sionist rejimin bayrağı hər yerdə gözə dəyir. Bu bayraqlar xatirə bayrağı kimi bu məkanda yerləşdirilib. Daha sonrakı məkanda öyük bir otaq hazırlanıb, bu otaqda 11 sentyabr hadisəsini özündə əks etdirmiş müxtəlif ölkələrə aid filmlər, şəkillər, jurnal və qəzetlər toplanıb.
Mikania micrantha
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Kambey körfəzi
Kambey körfəzi — Ərəbistan dənizində Hindistanın şimal-qərb sahillərində körfəz. Körfəz Hindistanın Qucarat ştatı ilə sərhədlənir.
Ümumi məlumat
Kambey körfəzinin uzunluğu təxminən 200 kilometrdir. Körfəzin eni şimalda təxminən 20 km-ə (12 mil), cənubda isə təxminən 70 km-ə (43 mil) çatır. Körfəzə tökülən əsas çaylar Narmada, Sabarmati, Mahi və Tapti çaylarıdır. Çaylar mənsəbdə estuari forması yaradır. Səthin dərinliyi dalğalanmalara səbəb olur. Bu xüsusilə yerli tərsanələrdə istifadə olunur.
Kambey körfəzi Kathiyavar yarımadasını Qucaratın cənub-şərq hissəsindən ayırır. Körfəzdə Kalpasar proyektinə görə 30 km-lik bəndin tikilməsi planlaşdırılmışdır.
Limanları
Kambey körfəzi qədim dövrlərdən bəri əhəmiyyətli bir ticarət mərkəzidir. Körfəzin limanları Hind okeanının dəniz ticarət yolları ilə Hindistanı birləşdirir. Tarixən əhəmiyyətli limanlar Bxaruç, Surat, Kambey, Bhavnaqar və Damandır. Bxaruç qədim dövrlərdə, Kambey isə orta əsrlərdə ən mühüm limanlar idi. Kambey limanın qarşısından qum çox yuyulduqdan sonra Böyük Moğal İmperiyasının ən əhəmiyyətli limanı olaraq bilinən yer Surat tərəfindən işğal edildi.
2002-ci ildə Kambey körfəzinin yaxınlığında Hind sivilizasiyasına (qəsəbə Lotxal) aid olan qədim yaşayış yerlərinin izləri aşkar edilmişdir. Ərazidə tapılmış karbonlaşmış ağacın bir parçasının yaşı 9500 ilə qədər olduğu təyin olundu.
Vəhşi həyat
Körfəzin qərbində Kathiyavar və ya Sauraştra bölgəsində, Qir Meşəsi Milli Parkı və park ətrafında Asiya şirləri yaşayır. Körfəzin şərqindəki Danqs meşəsi Benqal pələnglərinə ev sahibliyi edir.
Əl-Mubdi
Əl-Mubdi (ər. المبدىء) — Allahın adlarından biri.
Şahzadə Bəyazid (I Süleymanın oğlu)
Şahzadə Bəyazid (Osmanlıca: الأمير بايزيد; ), Sultan Süleyman Qanuninin Xürrəm Sultanla nigahdan dünyaya gələn oğlu. Kütahya, Konya və Karaman vilayətlərində vali olmuşdur.