cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Divanı-Kəbir
Xarakteri
Mövlana bu qəzəllərində, "Şəms (günəş) başda olmaq üzrə, bağ-bağça, gül-bülbül, aşiq-məşuq, dəniz-damla, mey-saqi kimi simvollarla ilahi məhəbbəti həmişə ön planda tutur; Məsnəvi olduğu kimi Allaha qovuşmadan könlünün rahatlıq tapmayacağını, ilahi eşqi yazan aciz qalıb qələminin qırıldığını, bu dünyanın bir palçıqdan ibarət olduğunu, çox yeməyin mənzilə çatmağa əngəl təşkil etdiyini, artıq ağla olan üstünlük və ucalığını, nəfsin pisliyini,miskin- miskin oturan insanların bu tənbəllikləri məqsədə (ilahi aşmaq) çata bilməyəcəyini, gecələrini yatmaqla deyil də eşq və ibadətlə keçirilməsi lazım olduğunu” vurğulayaraq şeirlərini didaktik bir üslubla deyir. Bəzi şeirlərində də qəzəlin ruhundan fərqli olaraq sosial mövzulara girir; Rüşvət yeyən qaziləri tənqid edir; Yalançı şeyxləri, şovinist alimləri mənfəət və zəlil kimi səciyyələndirir; Bazar yerlərindən, toy adətlərindən, küçədə oynayan uşaqlardan, zülmətə müqavimətdən və azadlıqdan bəhs edər.
Divan-i Kəbrin ən qədim əl yazıları
347 Səhifə, Səlcuqlu nəsx yazısı, xəttatı məlum deyil, 13-ci əsr sonlarında yazıldığı təxmin edilir. 270 Səhifə, Səlcuqlu nəsx, xəttatı müəyyən deyil, 13-ci əsr sonlarına doğru yazıldığı güman edilir. 309 Səhifə, Səlcuqlu nəsx, xəttatı müəyyən deyil, 13-ci əsr sonlarına doğru yazıldığı güman edilir. Afyon-Gedik Əhməd Paşa Kitabxanası, No:158 277 səhifə, Nəsx yazı, Xəttat Məhəmməd, B. Yusif tərəfindən 203-ci Hicri (miladi təqvimə görə 1103) ilində yazılmışdır.
Divan-i Kəbrin qəzəl və rübai örnəkləri
thumb|432x432px|Divani- Kəbrin əlyazmalarından biri ( Konya)
Bizə Tərəf Gəl, Bizə!
Bir an olsun fikirlərdən imtina etsən nə olar? Balıq kimi bizim dənizimizə girsən, orada dalğalar udsan nə olar?
Fikirlərindən yatar, onlardan imtina etsən Əshab-i Kəhf-dən sayılarsan, fikirlərdən müqəddəs, pak bir nur olarsan Nə olar bu hala gəlsən!
Artıq bu dəfə torpaq olacağam - deyə, yüz dəfə əhd etdin. Bircə dəfə də əhdinə sadiq olsan nə olar.
Sən gizli bir incisən amma bu samanlıqda torpaq rəngini almısan. A gözəl üzlü, nə olar üzündəki tozu torpağı bir yusan da düzəltsən!
Padşah qızısan sən, Cəbrayılın da səcdə etdiyi varlıqsan sən. Nə olar a yoxsul, atanın yurdunu bir axtarsan!
Bütündən ayrılmış bir tikəsən, bədəndən ayrılmış bir əlsən ancaq; Barı bundan sonra bizdən ayrılmasan, nə olar.
O vaxt başsız qalarsan, malın mülkün gedər, hərislikdən, təkəbbürdən ayrılarsan; Lakin məhz o zaman qaranlıq aləmində baş göstərər, görünərsən; Nə olar bunu etsən.
Haqqın zikrindən bir şərbət iç də fikirdən qurtar. Ey ilahi razılığa nail olan, müharibəyə sarılmasan nə olar. Yetər artıq, sən bir dağa bənzəyərsən; Dağda qızıl mədəni ara, qışqırmağı burax. Qışqırıb dağı çağırmasan nə olar!
Yaradılmışdan keç, Yaradana çat!
Aşiqsənsə, aşiqlərlə otur!
Gecə də, gündüz də qapılarında dur!
Yaradılmışdan uzaqlaş; Yaradanla otur!
-
Könül Onu istəyir, Hər şey bəhanə.
Başımı qoyduğum hər yerdə, səcdə edilən Odur
Dörd künc və altı bucaqda sitayiş edilən Odur.
Bağ-bağça, gül-bülbül, səma, sevgili;
Bütün bunlar həmişə bəhanə; Əsas məqsəd Odur.
Yusif Qasımov (riyaziyyatçı)
Həyatı
Qasımov Yusif Soltan oğlu 1968-ci il iyun ayının 8-də Cəbrayıl rayonunda anadan olmuşdur. 1985-ci ildə Cəbrayıl rayonu Süleymanlı kənd orta məktəbini bitirmişdir.1992-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin Mexanika-riyaziyyat fakültəsini bitirmişdir. 1996-cı ildə namizədlik dissertasiyası müdafiə edib. 2010-cu il doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir.
Tədqiqat sahəsi
Spektral nəzəriyyə, dəyişən oblastlı məxsusi ədəd məsələləri, „shape“ optimallaşdırma
Kitablar
1.Abbasov,A.M., Aliev F.A. Gasimov Y.S. et al. English-Russian-Azerbaijanian Terminological Dictionary on Informatics, Telecommunication and Radioelectronics, Publishing House of Azerbaijan State University of Economics, 2003.
2.Niftiyev A.A. Gasimov Y.S. Control by Boundaries and Eigenvalue Problems with Variable Domain, Publishing House of Baku State University, 2004, 185p.
3.Yusif S. Gasimov. Variable domain eigenvalue problems with applications to some mechanical systems. In: Use of Risk Analysis in Computer-Aided Persuasion, pp. 222–244, NATO Science for Peace and Security Series - E: Human and Societal Dynamics, IOS Press, Netherlands, Volume 88, 2011, 327 p.
Məqalələr
1.Min Ma, Dumitru Baleanu, Yusif S. Gasimov, Xiao-Jun Yang. New results for multidimensional diffusion equations in fractal dimensional space, Romanian Journal of Physics, Vol. 61, No.5-6, pp. 784–794.
2.Gasimov Y.S., Allahverdiyeva N.A. Aliyeva A.R. On an optimal shape problem for the eigenfrequency of the clamped plate, TWMS J. Pure Appl. Math., Vol.7, No.1, 2016, pp. 28–33.
3.Yusif Gasimov, Ghasem Farjamia, Wireless sensor networks architecture, International Research Journal of Computer Science, Vol.3, No.1, 2016
4. H.F. Guliyev, Y.S. Gasimov, S.M. Zeynalli, Optimal control method for solving the Cauchy-Neumann problem for the Poisson equation, Journal of Mathematical Physics, Analysis, Geometry, Vol.10, No.4, 2014, pp. 32–41.
5.H.F.Guliyev, Y.S.Gasimov, S.M.Zeynalli, Application of the optimization methods to solution of the Cauchy-Dirichlet problem for Poisson equation, News of Baku University, No.3, 2013, pp. 12–18.
6.S. I. Kabanikhin, Y. S. Gasimov, D. B. Nurseitov, M. A. Shishlenin, B. B. Sholpanbaev, S. Kasenov, Regularization of the continuation problem for elliptic equations, Journal of Inverse and Ill-Posed Problems. Volume 21, Issue 6, November 2013, pp. 871–884, DOI: 10.1515/jip-2013-0041.
7.Gasimov Y.S. On a shape design problem for one spectral functional, Journal of Inverse and Ill-Posed Problems, Vol. 21, N. 5, 2013, pp. 629–637, DOI: 10.1515/jip-2012-0001
8.Aliev F.A., Gasimov Y.S., Velieva N.I., Safarova N.A., Agamalieva L.F. High accuracy algorithms to the solution of the optimal output feedback problem for the linear systems, Proceedings of the Romanian Academy, Series A, Vol. 13, N3, 2012, pp. 207–214.
9.Aliev F.A., Velieva N.I., Gasimov Y.S. Comments on “An alternate numerical solution to the linear quadratic problem” by P.L.D. Peres and J.C. Geromel, Applied and Computational Mathematics, V.9, N.1, 2010, pp. 146–148.
10.Aliev F.A., Gasimov Y.S. Application of the shape optimization method to one optimal control problem in oil extraction by gazlift method, Reports of ANAS, V. LXVI, N.2, 2010, pp. 18–23.
11.Gasimov Y.S., Nachaoui A., Niftiyev A.A. Nonlinear eigenvalue problems for -Laplacian, Optimization Letters, 2010, N.4, pp. 67–84.
12.Pourgholi R., Azizi N., Gasimov Y.S., Aliev F.A., Khalafi H.K. Removal of numerical instability in the solution of an inverse head conduction problem, Communications in Nonlinear Science and Numerical Simulation, V.14, N.6, 2009, pp. 2664–2669.
13.Mardanov M.J., Nachaoui A., Velieva N.I., Gasimov Y.S., Niftili A.A. Methods for the solution of the optimal stabilization problem for the descriptor systems, Reports of ANAS, V. LXIV, N.4, 2008, pp. 8–13.
14.Aliev F.A., Gasimov Y.S., Nachaoui A., Safarova N.A., Efendiev R.F. An iterative algorithm for the solution of the discrete periodic optimal regulator problem, Reports of ANAS, V. LXIV, N.6, 2008, pp. 3–7.
15. Gasimov Y.S. An inverse spectral problem W.R.T. domain, Mathematical Physics, Analysis, Geometry, V.4, N.3, 2008, pp. 358–370.
18. Gasimov Y.S. On a convex dependence of the eigenvalues of Schrödinger operator on the domain, News of Baku State University, N.2, 2006, pp. 29–33.
19. Gasimov Y.S., Ahmadov E. Algorithm to the solution of the discrete problem of the variational calculus with unknown boundaries, Reports of ANAS, V. LXI, N.5, 2005, pp. 31–37.
20. Gasimov Y.S. On one inverse problem for defining of the domain of the plate, Applied and Computational Mathematics, V.4, N.2, 2005, pp. 41–46.
21. Gasimov Y.S. On one inverse problem relatively domain for the plate, Archive: Math.SP/0506442, V.1, 2005, 7p.
22. Gasimov Y.S. On some properties of the eigenvalues by the variation of the domain, Mathematical Physics, Analysis, Geometry, V.10, N.2, 2003, pp. 249– 255.
23. Gasimov Y.S., Niftiyev A.A. On a dependence of the eigenfrequency of the plate under across vibrations, Problems of Durability and Plasticity, 2002, issue 64, pp. 91–95.
25. Gasimov Y.S. Variation of the eigenvalues of the second-order elliptic operator with respect to boundary conditions, Optimization Methods and Applications, V.4, 2001, pp. 82–88.
26. Gasimov Y.S., Niftiyev A.A. On a minimization of the eigenvalues of Schrödinger operator with respect to domain, Doklady Mathematics, V. 380, N.3, 2001, pp. 305–307.
27. Gasimov Y.S., Niftiyev A.A. On a minimization of the fist eigenvalue of the Laplace operator over domains, The Journal of Mathematics, University of Istanbul, V.57-58, 2001, pp. 99–102.
28. Gasimov Y.S., Niftiyev A.A. Some properties of the eigenvalues and their parametrical dependence on the domain, Theory, and Practice of Differential Equations, V.6, 2000, pp. 70–74.
29. Gasimov Y.S. On a minimization of the eigenvalues of Laplace operator with respect to domain, Theory and Practice of Differential Equations, V.7, 2000, pp. 70–73.
30. Niftiyev A.A., Gasimov Y.S. The optimal control problem for the elliptic equation, Statistics, Journal of Turkish Statistical Association, V.2, N.3, 1999, pp. 175 – 186.
31. Niftiyev A.A., Gasimov Y.S. The optimal control problem for the elliptic equation with unknown boundaries, News of Baku State University, N. 3-4, 1999, pp. 124–136.
Tezislər
1.Gasimov Y.S., Allahverdiyeva N. Amirova L., On a convexity property of the eigenfrequency of the clamped plate, International Conference on Differential Equations and Dynamic Systems, Suzdal, Russia, 8-12 July 2016
3.Gasimov Y.S., On a solution of the inverse spectral problems on reconstruction of the domain for some operators, 5th International Conference on Mathematics & Information Sciences, 11-13 Feb. 2016, Zeval City, Egypt
4.Gasimov Y.S., Farjamia G., Probe selection to reduce the power consumption in wireless sensor networks, International Conference on Electrical Engineering Computer Information Technology, Tabriz, İran, September 2016
5.Gasimov Y.S., Farjamia G., CS ideas on WSN deployment International Conference on Electrical Engineering Computer Information Technology, Tabriz, İran, September, 2016
6.Gasimov Y.S., Amirova L.I., Allahverdiyeva N., Investigation of one applied optimization problem by shape optimization method, Scientific Conference “Functional Analysis and Applications”dedicated to the 100th Anniversary of prof. A.Habibzade, Bakı, 2016
7.Gasımov Y.S., Murtuzayeva A., Aliyeva A. On an inverse problem for the composite type equation, Scientific Conference dedicated to the 100th Anniversary of prof. M.L. Rasulov, Sheki, Azerbaijan, November 2016.
8.Gasimov Y.S., A.Aliyeva, On a variation of the eigenvalues of Pauli operator with respect to domain V Congress of the Turkic World Mathematicians, Kyrgyzstan, “Issyk-Kul Aurora”, 5-7 June 2014, p. 70.
9.Gasimov Y.S. Allahverdiyeva N.A.On an extremal problem for the eigenvalue of Pauli operator with variable domain V Congress of the Turkic World Mathematicians, Kyrgyzstan, “Issyk-Kul Aurora”, 5-7 June 2014, p. 70.
10.Г.Ф.Кулиев, Ю.С.Гасымов, С.М.Зейналлы, Об определении правой части уравнения колебаний струны Mathematics and ICT Applications Sphere: New Training Technologies, Ganja, Azerbaijan, 5-6 June, 2014, pp. 198–199.
11.F.A.Aliev, N.A.Ismailov, Y.S.Gasimov, M.M.Mutallimov Mathematical modeling, control and stabilization of gas-lift process V Congress of the Turkic World Mathematicians, Kyrgyzstan, “Issyk-Kul Aurora”, 5-7 June 2014, p. 235.
12.Gasimov Y.S., Allahverdiyeva N.A.On an optimal shape design problem for the eigenvalues of the biharmonic operator, Extended abstracts of the 4th International Conference on Control and Optimization with Industrial Applications, 10-12 July 2013, Borovets, Bulgaria.
15.Gasimov Y.S., Amirova L.I. On a shape design problem for the eigenfrequency of the membrane with fixed boundary length, The 1st Eurasian Conference on Mathematical Sciences and Applications, September 03-07, 2012, Pristine, Kosovo, p. 144.
16.Aliev F.A., Gasimov Y.S., Velieva N.I., Agamalieva L.F. A method for the solution of the optimal control problem for the linear descriptor systems, The 1st Eurasian Conference on Mathematical Sciences and Applications, September 03-07, 2012, Pristine, Kosovo, p. 107.
18.Gasimov Y.S., Mardanov I.J., Safarova N.A. On a minimization of the first eigenfrequency of the plate with respect to its domain, IV Congress of the Turkic World Mathematical Society, Baku, Azerbaijan, 1-3 July 2011, p. 353.
19.Aliev F.A., Ismayilov F.S., Ismayilov N.A., Gasimov Y.S. On a problem of identification in the linear stationary case, The 3rd International Conference on Control and Optimization with Industrial Applications, Ankara, Turkey, 2011, pp. 134–135.
21.Aliev F.A., Velieva N.I., Gasimov Y.S. High-accuracy algorithm to the solution of the optimal control output feedback problem, The 3rd International Conference on Control and Optimization with Industrial Applications, Ankara, Turkey, 2011, p. 97.
22.Gasimov Y.S. Variable domain eigenvalue problems with applications to some mechanical systems, The NATO Science for Peace and Security Programme Workshop on Use of the Risk Analysis in Computer-Aided Persuasion, Antalya, Turkey, 22-26 May 2011.
23.Aliev F.A., Mutalimmov M.M., Gasimov Y.S. Algorithm to the solution of the spatial problem of construction program trajectory and control of the gaslift process, International Conferense Dedicated to the 80th Anniversary of prof. F.G.Maksudov, Baku, 2010, pp. 56–58.
Minaxür
Minaxür — Azərbaycan Respublikasının Qusar rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ saylı Qərarı ilə Qusar rayonunun Qalacıq kənd inzibati-ərazi vahidi tərkibindəki yaşayış məntəqəsi Minaxür kəndi adlandırılmış və rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatına daxil edilmişdir.
Yusif Qasımov (riyaziyyatçı)
Tezislər
24.Gasimov Y.S.On an optimization problem with respect to domain for the eigenvalues of Laplace operator, The Second International Conference on Mathematical Physics and its Applications, Samara, 2010, pp. 54–55.
Minaxür
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 240 nəfər əhali yaşayır.
Yusif Qasımov (riyaziyyatçı)
Tezislər
25.Aliev F.A., Velieva N.I., Gasimov Y.S.High-accuracy algorithm to the solution of the optimal control output feedback problem for the linear systems, 7th International Conference on Applied Mathematics, Baia Mare, Romania, 1-4 September 2010, 1p.
26.Gasimov Y.S., Safarova N.A. An iterative method to the solution of the optimal regulator problem, 7th International Conference on Applied Mathematics, Baia Mare, Romania, 1-4 September 2010, 1p
27.Gasimov Y.S.Necessary optimality condition with respect to domain for one spectral functional, International Conference on Differential Equations and Dynamical Systems, Suzdal, 2010, p. 211.
29.Aliev F.A., Ilyasov M.M., Gasimov Y.S. Space optimal control problem in the oil extraction by gazlift method, III Congress of the Turkic World Mathematical Society, Almaty, Kazakhstan, 2009, vol.2, p. 114.
30.Gasimov Y.S. Eigenvalue problems for -Laplacian with variable domain, III Congress of the Turkic World Mathematical Society, Almaty, Kazakhstan, 2009, V.1, p. 306.
31.Gasimov Y.S. On one shape optimization problem for - Laplacian, International Conference “Modern Problems of Applied Mathematics and Information Technologies – Al-Khorezmiy-2009”, V.2, pp. 78–81.
32.Gasimov Y.S. How to find an optimal shape for one spectral functional, International Conference on mathematical physics and applications, Samara, 2008, p. 52.
33.Gasimov Y.S., Nachaoui A. On an existence of the optimal shape for one spectral functional, The 2nd International Conference on Control and Optimization with Industrial Applications, Baku, 2-4 June 2008, p. 65.
34.Gasimov Y.S. On a numerical solution of a domain optimization problem for the eigenvalues, International Conference Dedicated to the 100th Anniversary of prof. A.I. Huseynov, Baku, 2007, p. 61.
35.Gasimov Y.S.On a minimization of one functional over domain, Proceedings of the 38th Annual Iranian Mathematical Conference, Zanjan, 2007, pp. 267–269.
36.Gasimov Y.S. On an optimization problem for the eigenvalues, International Conference “Inverse and Ill-Posed Problems of Mathematical Physics” dedicated to prof. M.M. Lavrentev in Occasion of his 75-th Birthday, Novosibirsk, 2007, pp. 1–3.
37.Gasimov Y.S. On a Numerical Solution of one Shape Optimization Problem for the Eigenvalues, The Second Turkic World Mathematical Symposium, Sakarya 4-7 June 2007, p. 66.
39.Gasimov Y.S., Niftiyev A.A. On one minimization problem for the eigenvalues relatively domain, The 1st International Conference on Control and Optimization with Industrial Applications, Baku, 2005, pp. 76–77.
40.Gasimov Y.S. On an inverse problem relatively domain for the plate, The 1st International Conference on Control and Optimization with Industrial Applications, Baku, 2005, pp. 42–43.
41.Gasimov Y.S. On a convex dependence of the eigenvalues on the domain, Proceedings of the 2nd Conference “Modern Problems of Informatics, Cybernetics and Information Technologies”, Baku, 2004, V.3, pp. 106–109.
43.Gasimov Y.S., Niftiyev A.A. Convex dependence of the eigenvalues on the domain, International Conference “Modern Problems of Mathematics, Mechanics and Informatics” dedicated to the 80th anniversary of prof. Tolokonnikov, Tula Russia, 2003, pp. 16–17.
44.Gasimov Y.S.On the extremal properties of the eigenvalues with respect to domain, International Conference “Ill Posed and Inverse Problems” dedicated to prof. M.M. Lavrentev, Moscow, 2002, p. 64.
45.Gasimov Y.S. On a variation of the eigenvalues of the second-order elliptic equation with the second condition relatively domain, Conference Dedicated to the 85th Anniversary of prof. A.S. Habibzade, Baku, 2001, p. 105.
47.Gasimov Y.S. On a variation of the eigenvalues relatively two connected domains, International Conference “Tools for Mathematical Modeling”, Saint-Petersburg, 2001, р. 23.
48.Gasimov Y.S., Niftiyev A.A. Parametrical dependence of the eigenvalues of Laplace operator on the domain, International Conference “Differential Equations and Applications”, Saint- Petersburg, V.6, 2000, p. 43.
Abakan çölü
Abakan çölü — Rusiya Federasiyasında, Xakas Respublikası ərazisində düzənlik. Abakan və Yenisey çaylarının sol sahilləri boyu Minusa çökəkliyinin qərb hissəsini əhatə edir. Hündürlüyü 500 metrədəkdir. Relyefi, əsasən düzənlik, qərb hissəsi təpəlikdir. Abakan çölündə çoxlu xırda göllər var. Ərazisi qismən şumlanır və dənli bitkilər əkilir. .
Yusif Qasımov (riyaziyyatçı)
Tezislər
49.Gasimov Y.S. On some parametrical properties of the eigenvalues relatively domain, The Second Joint Seminar on Applied Mathematics, Zanjan University, 2000, p. 44.
50.Gasimov Y.S., Niftiyev A.A. On Minimization of the Fist Eigenvaule of Laplace Operator over Domains, International Conference “Tools for Mathematical Modeling”, Saint- Petersburg, 1999, pp. 94–95.
51.Gasimov Y.S.Asymptotical formulas for some series of the eigenvalues of Pauli operator in sphere, Proceedings of the Conference Dedicated to the 80th Anniversary of prof. G.Ahmadov, Baku, 1998, pp. 154–156.
52.Niftiyev A.A., Gasimov Y.S. Optimal Control Problem for the Elliptic Equation with Unknown Boundaries, International Conference Dedicated to the 90th Anniversary of L.S. Pontryagin, Moscow, 1998, pp. 147–149.
Əsas iş yeri və ünvanı
Azərbaycan Universiteti
Vəzifəsi-Elmi İşlər üzrə prorektor
Quş qırxbuğumu
–  cinsinə aid bitki növü.
Polygonum aviculare L. (P. Heterophyllum Lindm.) – Quş qırxbuğumu (Quş qarabaşağı, quş qızılcığı, quşdili, yaşıl-ot, qazotu, bağayarpağı, quğuotu, ququ quşu, şəfəq, sporış, qaz (quş) qarabaşağı, cənazə arabası, məndəcər otu)
Botaniki xarakteristikası:
Birillik ot bitkisidir. Gövdəsi budaqlanan, düyünlü, adətən sərilən bitkidir. Yarpaqları çoxsaylı, növbəli, ellipsşəkilli və ya neştərşəkilli, bütövkənarlı, uzunluğu 1-3 sm olub, daralmış qısa saplaqla birləşmişdir. Çiçəkləri kiçik olmaqla, 2-5 ədəd qoltuq tumurcuqları ilə əhatə olunmuşdur. Çiçək yatağı 5 bölümlü, yaşılımtıl olub, kənarları çəhrayı və ya ağ rənglidir. Erkəkciyi 8, dişiciyi qısa sütuncuqlu, az görünən dişicik ağzından ibarətdir. Meyvəsi üçtilli fındıqcıqdır. İyuldan payızın sonuna qədər çiçəkləyir.
Zəif iyli olub, azacıq büzücüdür.
Yaşayış sahələrinə yaxın yerlərdə, yol boyunca, çöllərdə, bostan və örüşlərdə yayılır. Talalarda, çəmənlərdə, kiçik yarğanlarda, yolkənarı kanallarda, dəmiryol və şose yollarına yaxın yamaclarda, meşə və meşə-çöllərdə rast gəlinir. Turş torpaqların indikatoru sayılır. çətin sağalan yaralarda (trofik yara) tətbiq olunur.
Çoxillik yabanı quşdili bitkisi çiçəkləyən dövrdə çiçəkləri və otu toplanılır və keyfiyyətli dərman bitki xammalı kimi istifadə edilir. Çiçəklərini yay ayında toplamaq lazımdır. Yaşayış sahələrinə yaxın, çox çirklənmiş yerlərdən bitkinin toplanılması məsləhət görülmür. Gövdə çiçək və yarpaqları iti oraq və digər kəsici alətlərlə torpaqdan 4-5 sm yuxarı hündürlüyündə toplanılır. Xammal çardax və naveslərdə, yaxşı ventiliyasiyalı yerlərdə nazik qatla sərilməli və ya 40-500C temperaturda quruducu şkafda qurudulmalıdır.
Qaranlıq, yaxşı havalı yerlərdə stellaj və yeşiklərdə saxlanılmalıdır. Saxlanılma müddəti 3 ildir.
Tərkibi və təsiri:
Bitkinin tərkibində flavonoidlər (0,2-1%), xüsusən də avikulyarin və kverçetin, aşı maddələri (1,8-4,8%), askorbin turşusu (900mq%), fenol, karotinoidlər (39mq%) və 1% silikat turşusu törəmələri vardır.
Diuretik və urolitik dərmandır. Tərkibində silikatlar (1,2% həllolmayan və 0,25% həllolan), aşı maddələri (4% qədər), selik, qatran, flavonoidlər, saponinlər, piy və şəkər vardır. Qədim xalq təbabətinə və elmi təbabətə görə keyfiyyətli qankəsici, diuretik və urolitik dərman olmaqla, sidik konkrimentlərini orqanizmdən kənarlaşdırır.Eyni zamanda büzücü, sidikqovucu, iltihabsorucu və antimikrob xassəsi vardır. Avikulyarin qlükozidi qanın laxtalanma qabiliyyətini artırır, uşaqlıq əzələsini tonuslandırır. Xammalından sidik konkrimentlərini çıxaran vasitə kimi tətbiq olunur. M.N.Zdrenko metodu ilə ödqovucu, hepatoprotektor dərman «Hepavit» adlanır.
Ekstrakt. Qarışıq tərkibli preparat «Fitolizin» adlanır.
Quşdili sidikqovucu, iltihabsorucu, büzücü, möhkəmləndirici, qankəsici və ödqovucu təsir göstərir. İshalla müşayət olunan enterkolitdə təyin edilir. Quşdili xüsusilə böyrək və sidikyolu, nefrit, pielonefrit, sistit xəstəliklərində qastrit, qaraciyər, ödyolu (öddaşı) xəstəliklərində, iltihab etiologiyalı genekoloji xəstəliklərdə, şonsuzluqda, podaqra, vərəm, malyariya, difteriya, raxit və diatez xəstəliklərdə tətbiq edilir. Bir çox qanaxmalarda (mədə-bağırsaq, böyrək, ağciyər və uşaqlıq) və öskürəklə müşayət olunan ağciyər xəstəliklərində tətbiq edilir.
2-3 xörək qaşığı bitkini 2 stəkan qaynanmış soyuq suda qaynayana qədər qızdırmaq lazımdır (sutqalıq doza). Yaz və payızda profilaktik məqsədlə hər gün 2-3 dəfə, hər dəfə 1 fincan qəbul etmək olar. Müalicə kursu bir neçə həftədir. İshal zamanı gündə 3 fincan qəbul etmək məsləhətdir. Bundan başqa revmatizm, podaqra, sidik yolu və böyrək xəstəliklərində, sidik tutulmalarında və babasildə istifadə edilir. Xaricə dəri səpkilərində işlədilir. Bitkinin dəmləməsindən böyrək konkrimentlərinin tökülməsində və iltihabi proseslərdə tətbiq edilir. M.N.Zdrenko miksturası kimi bədxassəli şişlərdə təyin edilir.
Xalq təbabətində maddələr mübadiləsini normallaşdıran bitki kimi böyrək və öddaşı xəstəliklərində tətbiq edilən tərkiblərə daxildir. Bitkidən hazırlanmış təzə sokdan əsasən yanıqların müalicəsində istifadə edilir.
Əks göstəriş – Hamiləlik.
Nəzərəli xan Şahsevən
Nəzərəli xan Bədr xan oğlu Sarıxanbəyli-Şahsevən — Ərdəbil xanı (1763–1792). O qardaşı Nəsir xan Şahsevən ilə şərik hakimiyyətə malik idi.
Həyatı
Nəzərəli xan atasından sonra el başçısı olmuşdu. Sonra elin yaxından yardımı ilə Ərdəbil xanlığını ələ keçirmiş, müstəqil xanlıq qurmuşdu.
Kərim xana tabe olmayan, hədiyyə, peşkəş və sairə adlarla vergilər verməkdən imtina edən Nəzərəli xanı məhdudlaşdırmaq, sıradan çıxarmaq məqsədilə Gilan hakimi Hidayət xanı səfərbərliyə aldı. O, dolayı yollarla Hidayət xanı Nəzərəli xana qarşı qaldırdı və onu pul, silah və sairə vəsaitlə təmin etdi. Kərim xan Zəndin hərtərəfli yardım və himayəsindən istifadə edən Hidayət xan Nəzərəli xanı tutdu və Ənzəli limanında həbsxanaya saldı. Kərim xanın vəfatından sonra Şahsevən elinin igidləri Ənzəliyə hücum edib, Nəzərəli xanı xilas etdilər.
Nəzərəli xan Pənahəli xan Sarıcalı-Cavanşirlə düz dolanmadığından başı bəlalar çəkdi. Tez bir zamanda Qarabağ qoşunu Arazı adlayıb, Muğanda düşərgə qurdu. İki qoşun üz-üzə gəldi. Ağır vuruşmadan sonra Qarabağ qoşunu qalib gəldi. Tarixçi Mirzə Adıgözəl bəy Qarabaği yazır: "Sarıcalı Dərgah bəyi Ərdəbil şəhərində hökumət işlərini idarə etmək üçün təyin etdi".
Nəzərəli xan bacısı Şahnisə xanımı Pənahəli xanın oğlu İbrahimxəlil xana verib, qohum oldu. Bu qohumluqdan sonra araları düzəldi. Qarabağ xanlığının vassallığını qəbul etdi.
1780-ci ildə İbrahimxəlil xan qaynı Nəzərəli xanı Təbriz üstünə yürüşə göndərmişdi. Duruş gətirə bilməyən Təbrizli Nəcəfqulu xan Dünbüli qaçıb, qohumu Xoylu Əhməd xan Dünbiliyə sığınmışdı.
1783-cü ildə Təbrizə hücum edən Urmiya hakimi İmamqulu xan Qasımlı-Avşar sərkərdələrinə göstəriş vermişdi ki, Nəcəfqulu xan Dünbiliyə bildirsinlər ki, biz Nəzərəli xan Şahsevənlə və Əli xan Şəqaqi ilə savaşa gedirik, sən də silah-sursatla yardım et. Nəcəfqulu xanın onların hiyləsini başa düşüb, elçiləri rədd etdi.
Öncə Təbriz hakiminə yardım edən Nəcəfqulu xan Şahsevən və Hüseynqulu sultan Şəqaqi Əli xan Şəqaqidən üz döndərib, İmamqulu xan Qasımlı-Avşara qoşuldular. Sərab hakimi Əli xan Şəqaqi onların dönüklüyünü görüb, Nəzərəli xan Şahsevəndən yardım istədi. Nəzərəli xan Ərdəbildən çıxıb Səraba tələsdi. Əli xan Şəqaqiyə qoşulub dönük başçıların, Nəcəfqulu xan Şahsevənin və Hüseynqulu sultan Şəqaqinin üstünə getdilər. Sərabın ətrafında qarşılaşıb, döyüşdülər. Nəzərəli xan bu savaşda qalib gəldi. Hüseynqulu sultan Marağaya tərəf qaçdı. Nəzərəli xan onu izləməyə başladı. Marağa qalasını mühasirə etdi. Marağanın hakimi Əhməd xan Müqəddəm İmamqulu xanın yanında idi. 20 gün Marağanı mühasirədə saxladı. Uğur qazanmayacağını görüb ətraf kəndləri qarət edib Ərdəbilə döndü.
1784-cü ildə Quba xanı Fətəli xan İbrahimxəlil xanın acığına Ərdəbilə hücum etmişdi. Nəzərəli xan duruş gətirməyib Qarabağa qaçmışdı.
1785-ci ildə Gəncədəki gürcü nümayəndəsi Andronikaşvili Kartli-Kaxetiya hakimi İrakliyə yazırdı ki, İbrahimxəlil xan, Nəzərəli xan Şahsevən və Niftalı bəy (Lütfəli bəy Sarıcalı) 3 min və yaxud 4 min nəfərlik qoşunla Tuğda qərar tutublar.
1791-ci ildə Təbrizə doğru irəliləyən Ağaməhəmməd xan Qovanlı-Qacar yolu üstündəki Seyidabad adlı yerdə dayandı və xanlara elçilər göndərərək, öz uşaqları, qardaşları və arvadlarını ona itaət əlaməti olaraq girov göndərmələrini tələb etdi. Naxçıvan xanı öz qardaşını, Xoy xanı arvadlarından birini və qardaşını, Təbriz xanı 15 əyanını və varlı adamını, Ərdəbil xanı Nəzərəli xan arvadını və qardaşını, Qaradağ xanı öz arvadını və oğlunu girov verdi. Marağa xanı öz arvadı və uşaqları, Şəqaqi Sadıq xan isə öz qoşunu ilə birlikdə Ağaməhəmməd xanın düşərgəsinə gəldilər. Ağaməhəmməd xan xanların üzərinə illik xərac təyin etdi.
Ailəsi
Nəzərəli xan Qəmərağa xanım Mir Mustafa xan qızı Lənkərani ilə dünya evinə girmişdi. Nəsirəli xan, Fərəculla xan adlı oğulları vardı.
Senecio leucanthemoides
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Azot
Azot bioelement olub, orqanizmlərin qurulmasında və onların həyat fəaliyyətinin təmin olunmasında iştirak edən üzvi birləşmələrin struktur vahididir. Əhəmiyyətli biopolimerlərin – zülalların, nuklein turşularının (DNT, RNT), həmçinin bəzi vitaminlərin və hormonların tərkibinə daxildir. Havada azot həcmcə 78 % və kütləcə 75,50 % olur.
Azotlu birləşmələr
Daha çox məlum olan və geniş istifadə edilən azotlu birləşmələr aşağıdakılardır:
N2 – azot; NH4Cl – ammonium xlorid;
NH4OH – ammonium hidroksid, naşatır spirti;
NH4NO3 – ammonium nitrat;
NH3 – ammonyak.
Şoralar – azot gübrələri
NaNO3 – natrium şorası (çili şorası);
KNO3 – kalium şorası (hind şorası);
Ca(NO3)2 – kalsium şorası (norveç şorası);
NH4NO3 – ammonium şorası.
Azot insan orqanizmində
İnsan orqanizmində azot atomlarının sayı 9,1·1025, bir hüceyrədəki azot atomlarının sayı 9,1·1011 ədəddir.
Çəkisi 70 kq olan insanın bədənində 1,8 kq azot var.
Qanda azotun miqdarı 3077 mq/l, tüklərdə 140000–157000 mq/kq, dırnaqlarda 146000–148000 mq/kq olur.
Qida məhsulları ilə gündəlik azot qəbulu 13–16 q həddində olur.
Azot maddələr mübadiləsi prosesləri üçün lazımdır. Hüceyrələrin əhəmiyyətli hissələrinin hamısı (sitoplazma, nüvə, qabıq və s.) zülal molekullarından qurulmuşdur. Züllallar insanın qidalanmasının vacib tərkib hissəsidir. Azot tərkibində zülallar və digər azotlu birləşmələr olan qida məhsulları ilə orqanizmə daxil olur. Bu maddələr mədə-bağırsaq traktında parçalanır və sonra aminturşular və kiçik molekullu peptidlər şəklində sorulur ki, onlardan orqanizm öz xüsusi aminturşularını və zülallarını yaradır. Həyat üçün lazım olan bəzi aminturşuları (əvəz olunmaz aminturşular: valin, leysin, izoleysin, treonin, femnilalanin, triptofan, lizin, arqinin, histidin, metionin) insan orqanizmi sintez etmək qabiliyyətinə malik deyil və onları qida ilə birlikdə "hazır" vəziyyətdə alır. Orqanizmdə azotun fizioloji rolu hər şeydən əvvəl zülallar və aminturşularla, onların metobolizmi ilə, həyati əhəmiyyətli proseslərdə iştirakı ilə əlaqədardır. Aminturşular zülalların, hormonların, vitaminlərin, piqmentlərin və digər maddələrin biosintezində ilkin birləşmələrdirlər. Zülallar canlı orqanizmdə bir sıra həyati əhəmiyyətli funksiyaları icra edirlər: plastik (hüceyrələrin, toxumaların, orqanların orqanoidlərinin tərkibinə daxildirlər); fermentativ (kimyəvi reaksiyaların bioloji katalizatorlarıdırlar); yığılmaq (hüceyrədə və orqanizmdə hərəkət mexanizmlərini təmin edir); nəqliyyat (maddələri daşıyır); ehtiyat (yumurtada, kürücükdə orqanizmin formalaşmasını təmin edir); müdafiə (immunit formalaşmasına kömək edir) və s.
Heyvan mənşəli məhsullar – ət, balıq, quş. Bitki mənşəli məhsullar – noxud, soya, mərci, qoz, göbələklər. Turş süd məhsulları.
Azot (I) oksid N2O oksigen ilə qarışıq halında qaz narkozu üçün istifadə edilir. Natrium nitrit NaNO2 spazmatik vasitədir.
Bütün canlı orqanizmlərin hamısının zülallarının tərkibinə 20 aminturşu daxildir. Təbiətdə 180 aminturşu mövcuddur ki, onlardan 10-u əvəzolunmazdır və heyvan və bitki mənşəli qidalarla orqanizmə daxil olmalıdır.
Aminturşuların kimyəvi formulu aşağıdakı kimidir:
R – NH – CH2 – COOH
R – radikal olub bu radikala görə bütün aminturşular bir-birindən fərqlənirlər.
Azot bitkilərdə
Kök bakteriyalarının paxlalılar fəsiləsinə aid olan bitkilərlə simbioz şəraitində azotu (N2) əlaqələndirərkən bir hektar torpaq ildə 200–300 kq azot ilə zənginləşə bilir, sərbəst yaşayan bakteriyalar isə ildə 15–30 kq azot ilə torpağı zənginləşdirir. Çoxlu sayda bakteriyalar var ki, azotu fiksasiya edir.
Nitrozomonas, nitrobakter bakteriyaları üzvi qalıqların çürüməsi zamanı əmələ gələn ammonyakı nitrat turşusuna və nitratlara qədər (nitrat turşusu mineral duzlar ilə reaksiyaya girərək nitrat duzlarına çevrilir) oksidləşdirirlər. Oksidləşmə prosesi iki mərhələdə gedir (nitritlərin NO2-, sonra isə nitratların NO3- əmələ gəlməsi):
Nitrozomonas: 2NH3 + 3O2 → 2HNO2 + H2O + enerji Nitrobakter: 2HNO2 + O2 → 2HNO3 + enerji Bəzi bakteriyalar (psevdomonas, alkaligenes, basillus və s.) azotun oksidləşmiş birləşmələrini (nitratlar, nitritlər) qaz halında azotlu birləşmələrə qədər (adətən N2 –yə qədər, bəzən azot (I) oksidə N2 O qədər, nadir hallarda azot (II) oksidə NO qədər) reduksiya edir. Bu azotsuzlaşma prosesi azot oksidlərinin toplanmasına mane olur (onlar yüksək qatılıqlarda zəhərlidirlər).
Bitkilər torpaqdan azotu həll olan nitratlar və ammonium duzları (NH4+) şəklində mənimsəyir. Duzlar gövdə və yarpaqlara nəql olunur və orada biosintez prosesində olduqca sürətlə aminturşulara və zülallara çevrilirlər. Zülallar isə istənilən canlı orqanizmin ayrılmaz tərkib hissəsidir.
Bitkilərin kütləsinin 0,3-dən 4,5 %-ə qədərini azot təşkil edir. Azot gövdənin və yarpaqların böyüməsini gücləndirir. Azot çatışmadıqda bitkilərin inkişafı ləngiyir, kiçik yarpaqlar formalaşır, onların saralması müşahidə olunur, az xlorofil əmələ gəlir, yarpaqlar solğun-yaşıl rəng alır və vaxtından əvvəl saralır, böyümə ləngiyir, gövdə nazik olur və zəif şaxələnir, yeni yaranan yarpaqlar daha kiçik olur, açılmadan quruyur və tökülür. Uzun müddət azot aclığı olduqda yarpaqların yaşıl rəngi sarı, narıncı və ya qırmızı çalarlar əldə edir.
Elə bitki – indikatorlar mövcuddur ki, torpaqda azot çox olduqda çox yaxşı inkişaf edir. Bu bitkilər moruq, gicitikən, dəmirovotu, sürünən ayrıqdır.
Tətbiqi
Azot fiksasiya edən bakteriyalar havadan azotu udaraq onu ammonyaka çevirə bilirlər. Bu bakteriyalar ya sərbəst yaşayır (məsələn, azotobakter, sianobakteriyalar, azospirillər), ya da paxlalı bitkilərin kökünə yerləşirlər (belə bakteriyalar rizobium tipində bakteriyalardır). Bir hektar torpaq üzərində olan atmosferdə 70 min tondan çox sərbəst azot olur və yalnız azotifikasiya nəticəsində bu azotun bir qismi ali bitkilərin qidalanması üçün istifadə oluna bilən hala keçir (torpaqda bitkinin mənimsəyə biləcəyi azotun miqdarı çox deyil). Naşatır spirti – ammonyakın suda 3–10 %-li məhlulu ürək fəaliyyə-tini və nəfəsalma mərkəzini həyəcanlandırmaq üçün istifadə olunur.
NH4Cl – ammonium xlorid – bəlğəmgətirici vasitə.
Plyevlya
Plyevlya - Monteneqroda şəhər. Eyniadlı bələdiyyənin mərkəzidir. Əhalisi 30.786 nəfərdir.
Azot
Dünyadakı azot miqdarı
Canlılar həyatlarını davam etdirə bilmələri üçün oksigen və karbondioksidə, böyüyə bilmək üçün də azota (N2) ehtiyacları var. Azot canlı orqanizminin xüsusilə də, nuklein turşularının, zülalların və vitaminlərin 15%-ni təşkil edir. Yəni həyatın davam edə bilməsi üçün əsas maddələrdən biri hesab olunur. Atmosferdə də təxminən 78% azot var. Ancaq canlılar azota olan tələbatlarını havadan ala bilməzlər, yəni bu qaz hər hans bir yolla canlıların istifadə edə biləcəyi formaya çevrilməlidir. Bu qaz canlılar tərəfindən istifadə edilib tükənməməsi üçün isə dövr edərək təkrar atmosferə daxil olmalıdır. Bu prosesi isə mikroskopik bakteriyalar yerinə yetirir.
Azot qazı həm də havadan birbaşa torpağa daxil ola bilir. Bəzi noxud və lobya kimi paxlalı bitkilərin köklərində olan bakteriyalar havadakı azot qazını torpağın içinə çəkirlər. Burada möhtəşəm dizaynla qarşılaşırıq. Bütün orqanizmlərin inkişafı üçün ən əhəmiyyətli mineral azotdur. Nuklein turşu hüceyrələrinin orqanoidlərinin çoxu bu maddəyə möhtacdır. Bitkilərin böyüməsi üçün azota ehtiyacları var. Buna görə də, azot və bitkilər demək olar ki, dünyanın ən faydalı işbirliyini qurmuşlar.
Bitkilər bakteriyaları köklərindən özlərinə tərəf çəkmək üçün xüsusi qida maddələri ifraz edirlər. Sonra bakteriyalar köklərdə meydana gələn xüsusi boşluqlardan içəri girərək, bitki kökünə yerləşir və burada çoxalaraq düyünlər meydana gətirirlər. Yediyimiz əksər tərəvəzlərin, bitkilərin, taxılların yetişməsi və ekoloji tarazlığın azotun dövr etməsi ilə stabil qalması üçün bu proseslərin olması vacibdir.
Təkamülçülərin bəsit dedikləri bakteriyalar azotun dövr etməsinə kömək edir. Bakteriyalar kimya laboratoriyasında çalışan insanlara bənzəyir və bu elmi bilməyənlər üçün mənasız olan qarışıq kimyəvi reaksiyaları ilk yaradıldıqları gündən etibarən heç dayanmadan həyata keçirirlər. Aşağıdakı azotun alınması reaksiyasını tapmaq belə alimlər üçün böyük müvəffəqiyyətdir.
N2 + 8H+ 8e- + 16 ATP = 2NH3 + H2 + 16ADP + 16 Pi
Bu reaksiyanın reallaşa bilməsi üçün həm də fotosintez, tənəffüs və ya qıcqırma prosesləri də olmalıdır. Bakteriyalar əksər insanların fikirlərini qarışdıran bu formullardan gündəlik istifadə edirlər. Amma bakteriyalar bu kimyəvi prosesləri yerinə yetirmək üçün xüsusi bir təhsil almayıblar.
Hər yeni bakteriya xüsusi olaraq öyrədilmiş bir kimyaçıya aid bütün ləvazimat və məlumatlarla birlikdə yaradılır. Həmçinin bu proseslər yalnız bitkinin kökləri ilə də məhdudlaşmır. Məsələn, bəzi bakteriyalar müxtəlif yerlərdə və formalarda olmalarına baxmayaraq, eyni reaksiyanı həmin ləvazimat və məlumatlarla mükəmməl şəkildə həyata keçirə bilirlər.
Bu nümunələrdən göründüyü kimi, insanların və digər canlıların qidalanması üçün azot qazı müəyyən formalara çevrilməlidir. Azot qazı və birləşmələri bütün dünyanı əhatə edəcək qədər müxtəlif formada və çoxdur. Həmçinin bu müxtəlif birləşmələr üçün də müəyyən bir sistem olmalıdır.
Anthurium myosurus
(Anthurium myosurus) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Dizəvər
Dizəvər — Azərbaycan Respublikasının Xızı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 25 may 1991-ci il tarixli, 123-XII saylı Qərarı ilə Xızı rayonunun faktiki mövcud olan Dizəvər kəndi dəqiqləşdirmə qaydasında rayonun yaşayış məntəqələri siyahısına daxil edilmiş və Qarabulaq kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir.
III Salmanasar
Eradan əvvəl 853-cü ilde III Salmanasar (e.ə. 859-824) 11 qedim vilayətlər arasında etilaf qurdu. Damascus'un Arami hökümdarı Hadadezer, Hamath hökümdarı İrhuleni, İsrail hökümdarı Ahab, Ərəb hökümdarı Gindibu.
Əmbizlər
Əmbizlər — Azərbaycan Respublikasının Xızı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 25 may 1991-ci il tarixli, 123-XII saylı Qərarı ilə Xızı rayonunun faktiki mövcud olan Əmbizlər kəndi dəqiqləşdirmə qaydasında rayonun yaşayış məntəqələri siyahısına daxil edilmiş və Qasımkənd kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir.
Firidun bəy Köçərli adına Respublika Uşaq Kitabxanası
Tarixi
1999-cu ildə qüvvəyə minmiş "Kitabxana işi haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanunu, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin imzaladığı 2004-cü il 12 yanvar tarixli "Azərbaycan dilində latın qrafikası ilə kütləvi nəşrlərin həyata keçirilməsi haqqında", 2004-cü il 27 dekabr tarixli "2005–2006-cı illərdə Azərbaycan dilində latın qrafikası ilə çapı nəzərdə tutulan əsərlərin siyahısının təsdiq edilməsi haqqında" sərəncamları və 6 oktyabr 2008-ci il tarixli "Azərbaycan Respublikasında kitabxana-informasiya sahəsinin 2008–2013-cü illərdə inkışafı üzrə Dövlət Proqramı"nın təsdiq edilməsi barədə Sərəncamı kitabxana işinin inkişafında yeni bir mərhələ olmuşdur.
F. Köçərli adına Respublika Uşaq Kitabxanasında Avtomatlaşdırma və kompüterləşdirmə şöbəsi 2005-ci ildən fəaliyyət göstərir. Hazırda şöbə kitabxana fondunun elektron informasiya daşıyıcılarına köçürülməsi və elektron kataloqun yaradılması proseslərini müvəffəqiyyətlə həyata keçirir. 2009–2014-cü illər ərzində Elektron kataloqa 119 min 932 nüsxə kitab, "Qızıl fond" bazasına 386 kitab, "Retro" bazasına 19 min 993 adda, Elektron kartotekaya isə 60 min 865 yazı daxil edilmişdir. Milli mənəvi dəyərlərimizin qorunması məqsədilə kitabxananın saytında (www.clb.az) kitab adidələri rubrikası açılmış və orada "Qızıl fond"da olan kitabların təqdimatı hazırlanaraq oxucuların diqqətinə çatdırılmışdır. Milli dəyərlərimizin qorunması və təbliği işində kitabxana bir sıra tədbirlər həyata keçirir. Hər il kitabxanada 2 aprel Beynəlxalq Uşaq Kitabı günü ilə əlaqədar Milli Uşaq Kitabı Sərgisi təşkil olunur.
2009-cu il uşaq İli ilə əlaqədar kitabxanada "Dünya uşaq ədəbiyyatının inciləri" adlı Beynəlxalq kitab sərgisinin açılışı oldu. Azərbaycanda fəaliyyət göstərən 20 ölkənin səfirlikləri uşaq ədəbiyyatlarını kitabxanada nümayiş etdirməklə təkcə uşaq ədəbiyyatı nəşri ilə məşğul olan nəşriyyatların, redaktorların, yazarların deyil, həmçinin uşaqların marağına səbəb oldu. Sərgidən sonra (min 100 nüsxə) kitab kitabxananın dünya uşaq ədəbiyyatı fonduna daxil edilmiş və geniş oxucu kütləsinin istifadəsinə verilmişdir.
2009-cu ildə Almaniyanın Azərbaycandakı səfiri Per Kristofer Stançinanın təşəbbüsü ilə kitabxanada alman uşaq ədəbiyyatı sərgisi keçirilmişdir. Almaniyanın Azərbaycandakı səfiri Per Kristofer Stançina sülh mövzusunda üç plakatı kitabxanaya hədiyyə etdi. Kitabxana mütəxəssisləri Elektron kataloqun formalaşmasında dünya kitabxanalarının təcrübəsini. F. Köçərli adına Respublika Uşaq Kitabxanasının qarşısında duran mühüm vəzifələrdən biri oxuculara metodika, biblioqrafiya və elmi informasiya xidmətini dünya kitabxanaları səviyyəsinə qaldırmaq, oxucuların tələbatını ödəmək üçün yeni informasiya texnologiyalarını tətbiq etmək, İnternet şəbəkəsinin elektron ehtiyatlarından istifadə etməkdir.
2015-ci ilin 01 yanvar tarxinə olan məlumata əsasən kitabxananın Elektron kalatoquna 34 min 167 adda, 183 min 407 nüsxə kitab daxil edilmişdir. Elektron kitabxanaya isə 191 kitab daxil edilmişdir. Kitabxananın saytında "Səsli nağıllar" rublikasında 51 kitab var.
Kitabxananın Elektron kataloqu AZLİBNET-də olan (www.azlibnet.az) Milli Toplu kataloqa daxil edilmişdir. Toplu kataloqdan ödənişsiz istifadə etmək mümkündür. F. Köçərli adına Respublika Uşaq Kitabxanası respublikada uşaqlara kitabxana xidmətinin vəziyyətini öyrənir və təhlil edir.
Ölkəşünaslığı inkişaf etdirmək məqsədi ilə Milli ədəbiyyat və ölkəşünaslıq şöbəsində ölkəşünaslığa və diyarşünaslığa aid kataloq və kartoteka vardır. Oxucuların Elektron kataloqdan istifadəsini təmin etmək üçün kitabxanada ödənişsiz WI-FI zonası yaradılmışdır.
Uşaq kitabxanasında mütəmadi olaraq elmi-təcrübi konfranslar, müşavirələr, seminarlar keçirir, qabaqcıl təcrübə məktəbini təşkil edir. Kitabxanada yazıçı və şairlərdən Süleyman Rəhimov, Mir Cəlal, Fikrət Qoca, Nazim Hikmət, Tofiq Bayram, Bəxtiyar Vahabzadə, Nəriman Həsənzadə, uşaq yazıçılarından Gülnar İbrahimova, Sevinc Nuruqızı, Ələmdar Quluzadə, Reyhan Yusifqızı, Zeynal Xəlil, Qəşəm İsabəyli, Rafiq Yusifoğlu, Aygün Bünyatzadə, İlyas Tapdıq və b. ilə görüşlər, uşaqların dünya görüşlərinin inkişafında mühüm yer tutan tədbirlər həyata keçirilir.
Kitabxana 1999-cu ildən Azərbaycan Kitabxanaçılar Cəmiyyətinin üzvüdür. Hazırda kitabxananın fondunda 270 mindən çox kitab var. 18 mindən çox oxucusu, 25 min 800 virtual oxucusu vardır.
F. Köçərli adına Respublika Uşaq Kitabxanası 1965-ci il yanvarın 1-də Azərbaycan Respublikası Nazirlər Sovetinin Qərarı ilə M. Qorki adına Kitabxana Fondunun bazası əsasında yaradılmışdır. 12 sentyabr 1967-ci ildən Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Komitəsinin 25 saylı (§ 22) Qərarına əsasən uşaq ədəbiyyatının inkişafında mühüm xidmətləri olan, Azərbaycan ədəbi dilinin saflığı uğrunda daim mübarizə aparmış Azərbaycan ədəbiyyatşünası, pedaqoq, maarifpərvər, uşaq folklor antologiyasının banisi Firidun bəy Köçərlinin adını daşıyır. Respublika Uşaq Kitabxanasının yaradılması nəticəsində uşaqlara kitabxana xidmətinin ümumrespublika metodik mərkəzi meydana gəldi, uşaqlara xidmət edən digər kitabxanalara, o cümlədən, 3 mindən çox məktəb kitabxanasına metodik rəhbərlik təmin edildi.
F. Köçərli adına Respublika Uşaq Kitabxanası müstəqillik illərində Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafı və mədəni sərvətlərimizin mühafizə olunaraq gələcək nəsillərə çatdırılması, dünya kitabxanaları səviyyəsinə qaldırılması istiqamətində də mühüm addımlar atılmış, bir çox dünya kitabxanaları ilə əlaqələr yaradılmış, onların iş təcrübələrindən istifadə etməklə uşaqlara kitabxana xidmətində müasir metod və formalar tətbiq olunmuşdur.