cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Henrix Mann
Əsərləri
1902-1903-cü illər arasında " İlahələr " əsərini yazır. Roman 3 cilddən ibarət trilogiyadır. Hissələr "Diana", "Minevra", "Venera" adlanır. Trilogiyada cəmiyyətlə sənət arasındakı ziddiyyətlərin təsviri yer tutur. Həmçinin romanda üç məsələnin həllinə çalışmışdır: ictimai həyat, sənət və məhəbbət. Baş qəhrəman hersongiya Assi də daxil olmaqla buradakı obrazlar romantik sürətlərdir.
Ədibin yaradıcıllığında mühüm yer tutan əsərlərdən biri də 1905-ci ildə yazdığı " Unrat müəllim və ya Bir tiranın sonu " əsəridir. Əsər satirik üslubda yazılaraq Prussiya tərbiyə sistemi, məktəblərdəki kazarma üsulu və belə tərbiyənin törətdiyi nəticələr tənqid edilir.
1914-cü ildə Birinci Dünya Müharibəsi başlanan zaman isə məşhur " Sadiq təbəə " romanını tamamlayır. Əsər 1918-cü ildə çap edilir. Bu roman da forma etibarı ilə "İmperiya" trilogiyasının birinci hissəsidir. İkinci hissə "Yoxsullar" 1917-ci ildə meydana gəlib. Üçüncü hissə olan "Baş" romanında yazıçı 1890-1918-ci illər Almaniyasını göstərmək istəmişdir. Burada Almaniyanın diplomatik aləmi təsvir edilir.
1933-cü ildə " Nifrət " adlı kitabı çap olunur. Yazıçı burada Adolf Hitler və onun tərəfdarlarını ifşa edir.
1935-1939-cu illərdə " IV Henrixin gəncliyi " ," IV Henrixin kamilliyə çatması ", romanlarını yazır. Hər iki əsər Fransa tarixindən götürülmüşdür və XVI əsr Fransası təsvir edir.
Publisistik fəaliyyəti
1905-ci ildən başlayaraq o, mütərəqqi jurnal və qəzetlərdə məqalələrlə çıxış edir. "Bir dostluq haqqında", "Flober və Jorj Sand", " Höte və Volter" və s. məqalələrində realizmi müdafiə edirdi. Müəllif göstərirdi ki, Höte idrakın əzəmətli qəsrindən baxaraq hər şeyə istehza edir. Volter isə xarabalıq və tüstü-duman içində insanlıq üçün vuruşur. Buna görə də, o, üstünlüyü Volterə verirdi. 1911-ci ildə alman parlamentini ifşa edən satirik "Reyxstaq" məqaləsini yazır. Faşitlər həkimiyyətə gələndən sonra ölkədən qaçmalı olan yazar daim faşizmə qarşı kəskin mövqedə durduğu publisistik əsərləri ilə çıxış etmişdir və bu illərdə publisistik fəaliyyətlə daha çox məşğul olur. 1933-cü ildən sonra "Mərdlik", "O gün gələcək" adlı publisistik məqalələrin toplandığı kitabları çap olunur.
Kambay
Kambay  — Hindistanda ingilis istilası dönəmində xanlıq.
Tarixi
Kambay körfəzində yerləşirdi, mərkəzi Kxambxat idi. Müasir Qucarat ştatının ərazisində idi, 1730-cu ildə yaranıb. Böyük Moğollar imperiyasının nəvvablarından olan şiə I Mirzə Cəfər Mömün xan tərəfindən yaradılmışdı.
1802-ci ildən 1947-ci ilədək Kambay Böyük Britaniyanın protektoratı idi. 10 iyun 1948-ci ildə Hindistan xanlığı rəsmən ləğv etdi, Maxaraştra ştatının tərkibinə daxil oldu.
Segelər
Segelər – Rusiya Federasiyasının Dağıstan Respublikasının Dərbənd rayonunda yerləşən kənd.
Coğrafiya
Xəzər dənizi sahilində, Ulluçay çayının mənsəbində, Dərbənd şəhərindən 37 km şimal-qərbdə yerləşir.
Tarixi
Kənd 1976-cı ildə salınmışdır.
Vərdiş
Vərdiş – mütəmadi olaraq təkrarlanan və şüuraltı olaraq baş verməyə meylli davranışların rutinidir.
American Journal of Psychology (1903) "psixologiya nöqteyi-nəzərindən vərdişi, zehni təcrübənin əvvəlki təkrarı nəticəsində əldə edilmiş az və ya çox sabit düşüncə tərzi, istək və ya hisslər kimi" müəyyənləşdirib.
Adi davranış onu nümayiş etdirən insanlarda çox vaxt diqqətdən kənarda qalır, çünki insanın gündəlik işləri görərkən özünü təhlil etməyə ehtiyacı yoxdur. Vərdişlər bəzən məcburidir. Vərdiş tədqiqatçısı Wendy Wood və onun həmkarları tərəfindən 2002-ci ildə gündəlik təcrübə araşdırması aşkar etdi ki, gündəlik davranışların təxminən 43%-i vərdişdən kənar həyata keçirilir. Yeni davranışlar vərdiş formalaşması prosesi ilə avtomatik ola bilər. Köhnə vərdişləri pozmaq və yeni vərdişləri formalaşdırmaq çətindir, çünki insanların təkrar etdiyi davranış nümunələri sinir yollarına həkk olunur, lakin təkrarlar vasitəsilə yeni vərdişlər formalaşdırmaq mümkündür.
PostgreSQL
PostgreSQL -Linux, Windows, FreeBSD, Mac OS X və digər platformaları dəstəkləyən verilənlər bazasının idarəetmə sistemidir. PostgreSQL lizensiyası ilə istifadəyə buraxılır.
Vərdiş
Tarixi
Vərdiş sözü latınca “sahip olmaq, ibarət olmaq” mənasını verən habere və “şərt və ya vəziyyət” mənasını verən habitus sözlərindən götürülüb. O, həmçinin paltar mənasını verən fransızca "habit" sözündən əmələ gəlib. 13-cü əsrdə vərdiş sözü ilk dəfə geyimi adlandırmaq üçün istifadə olunmuşdur. Məna daha sonra sözün daha geniş yayılmış istifadəsinə, yəni “davranışın əldə edilmiş tərzinə” keçdi.
1890-cı ildə qabaqcıl filosof və psixoloq Uilyam Ceyms “Psixologiyanın Prinsipləri” kitabında vərdiş mövzusuna toxundu. Ceyms vərdişi həyatı idarə etmək üçün təbii meyl kimi qiymətləndirdi. Ona görə, "canlı varlıqlar... vərdişlər dəstəsidir" və "anadangəlmə meyli olan" vərdişlər instinktlər adlanır.[12] Ceyms vərdişlərin həyatımızı necə idarə edə biləcəyini də izah edir. O, deyir: "Tez-tez təkrarlanan hər hansı bir zehni fəaliyyət ardıcıllığı özünü əbədiləşdirməyə meyllidir; beləliklə, özümüzü avtomatik olaraq düşünməyə, hiss etməyə və ya əvvəllər düşünməyə, hiss etməyə və ya eyni şəraitdə etməyə vərdiş etdiyimizi etməyə təşviq edirik., heç bir şüurlu şəkildə formalaşmış məqsəd olmadan və ya nəticə gözlənilmədən."
Formalaşması
Vərdişin formalaşması davranışın müntəzəm təkrarlanma yolu ilə avtomatik və ya vərdiş halına gəlməsi prosesidir. Bu, asimptota qədər təkrarların sayı ilə avtomatikliyin artması kimi modelləşdirilmişdir. Bu vərdiş formalaşması prosesi yavaş ola bilər. Lally və başqaları. (2010) iştirakçıların avtomatizmin asimptotuna çatması üçün orta vaxtın 18-254 gün aralığında 66 gün olduğunu müəyyən etdi.
Vərdişlərin formalaşması üçün 3 əsas komponent var: kontekst işarəsi, davranışın təkrarı və mükafat.[16] Kontekst işarəsi əvvəlki hərəkət, günün vaxtı, yer və ya adi davranışı tetikleyen hər hansı bir şey ola bilər. Bu, insanın ağlının həmin vərdişlə əlaqələndirdiyi hər şey ola bilər və insan avtomatik olaraq vərdişin üzə çıxmasına imkan verəcək. Davranış insanın nümayiş etdirdiyi faktiki vərdişdir və müsbət hiss kimi mükafat, buna görə də "vərdiş döngəsini" davam etdirir. Vərdiş ilkin olaraq bir məqsədlə tətiklənə bilər, lakin zaman keçdikcə bu məqsəd daha az zəruri olur və vərdiş daha avtomatik olur. Fasiləli və ya qeyri-müəyyən mükafatların vərdiş öyrənmənin təşviqində xüsusilə təsirli olduğu aşkar edilmişdir.
Vərdiş formalaşmasını dəstəkləmək üçün nəzərdə tutulmuş müxtəlif rəqəmsal alətlər, onlayn və ya mobil proqramlar təqdim edilmişdir. Məsələn, Habitica, təcrübə və qızıl kimi mükafatlar əlavə edərək, video oyunlarda tapılan strategiyaları real həyat tapşırıqlarına tətbiq edərək oyunlaşdırmadan istifadə edən bir sistemdir. Bununla belə, bu cür vasitələrin nəzərdən keçirilməsi göstərir ki, onların əksəriyyəti nəzəriyyə baxımından zəif dizayn edilib və avtomatizmin inkişafını dəstəkləmir.
Alış-veriş vərdişləri məzuniyyət, evlilik, ilk uşağın doğulması, yeni evə köçmə və boşanma kimi "əsas həyat anlarında" dəyişməyə xüsusilə həssasdır. Bəzi mağazalar bu hadisələri aşkar etmək və marketinq imkanından yararlanmaq üçün alış məlumatlarından istifadə edir.
Bəzi vərdişlər “əsas daşı vərdişləri” kimi tanınır və bunlar digər vərdişlərin formalaşmasına təsir göstərir. Məsələn, öz bədəninin qayğısına qalan və müntəzəm idman etmək vərdişi olan bir insan tipi kimi müəyyən etmək, daha yaxşı qidalanmağa və kredit kartlarından daha az istifadə etməyə də təsir edə bilər. Biznesdə təhlükəsizlik daha çox məhsuldarlıqla nəticələnən digər vərdişlərə təsir edən əsas vərdiş ola bilər.
Adriaanse et al. (2014) vərdişlərin özünə nəzarət və qeyri-sağlam qəlyanaltı istehlakı arasındakı əlaqəyə vasitəçilik etdiyini tapdı.[23] Tədqiqatın nəticələri empirik olaraq nümayiş etdirir ki, yüksək özünü idarə etmə vərdişlərin formalaşmasına və öz növbəsində davranışa təsir göstərə bilər.
Məqsədlər
Vərdiş-məqsəd interfeysi və ya qarşılıqlı əlaqəsi vərdişlərin öyrənildiyi və yaddaşda təmsil olunduğu xüsusi üsulla məhdudlaşdırılır. Konkret olaraq, assosiativ öyrənmə vərdişləri prosessual yaddaşda zamanla məlumatın yavaş, artımlı yığılması ilə xarakterizə olunur. Vərdişlər insanın qarşısına qoyduğu məqsədlərə ya fayda verə bilər, ya da zərər verə bilər.
Davranış proqnozu da məqsədlərdən əldə edilir. Davranış proqnozu vərdişin formalaşma ehtimalını qəbul edir, lakin bu vərdişi formalaşdırmaq üçün əvvəlcə məqsəd mövcud olmalıdır. Məqsədlərin vərdişlərə təsiri vərdişi ağıldakı digər avtomatik proseslərdən fərqləndirən şeydir.
Aşağıda məqsədə yönəlmiş və adi davranış arasındakı fərqi nümayiş etdirən klassik hədəf devalvasiyası təcrübəsinin təsviri (Scientific American MIND qonaq bloq yazısından vərdişlər və ya məqsədlər həyatınızı istiqamətləndirməlidirmi? Bu, asılıdır):
1980-ci illərin əvvəllərində İngiltərənin Kembric Universitetində Anthony Dickinson və həmkarları tərəfindən həyata keçirilən bir sıra zərif eksperimentlər, məqsədyönlü və adi proseslər arasında davranış fərqlərini açıq şəkildə ortaya qoyur. Əsasən, məşq mərhələsində bir siçovul bir az yemək almaq üçün qolu basmağa öyrədildi. Sonra, ikinci mərhələdə, siçovul rıçaq olmadan başqa bir qəfəsə yerləşdirildi və ona yemək verildi, lakin yemək yeyəndə xəstələndi. Bu, siçovulun yeməyi "dəyərsizləşdirməsinə" səbəb oldu, çünki o, qolu sıxmaq hərəkətini xəstə olmaqla birbaşa əlaqələndirmədən, yeməyi xəstə olmaq ilə əlaqələndirdi. Nəhayət, sınaq mərhələsində siçovul qolu ilə orijinal qəfəsə yerləşdirildi. (Əlavə öyrənmənin qarşısını almaq üçün sınaq mərhələsində heç bir yemək verilmədi.) Geniş bir məşq mərhələsindən keçmiş siçovullar qidanın dəyərsizləşməsinə baxmayaraq, sınaq mərhələsində qolu basmağa davam etdilər; onların davranışı adi adlanırdı. Orta səviyyəli bir məşq mərhələsindən keçən siçovullar bunu etmədi və onların davranışı məqsədyönlü adlandı. … [G]oal yönümlü davranış, siçovulun həmin hərəkəti seçmək üçün bir hərəkətin nəticəsini və ya nəticəsini açıq şəkildə proqnozlaşdırmaqla izah olunur. Əgər siçovul yemək istəyirsə, qolu sıxır, çünki qolu basmaqla yeməyi çatdıracağını proqnozlaşdırır. Əgər yemək dəyərsizləşibsə, siçovul qolu basmayacaq. Adi davranış bir hərəkətlə hərəkətin həyata keçirildiyi vəziyyət arasında güclü əlaqə ilə izah olunur. Siçovul qolu görəndə qolu sıxır, proqnozlaşdırılan nəticəyə görə deyil.
Əsəbilik
Bir sıra vərdişləri əsəb vərdişləri kimi təsnif etmək olar. Bunlara dırnaq yeməmək, kəkələmək, burnunu çəkmək və başını döymək daxildir. Onlar emosional vəziyyətin simptomları kimi tanınır və ümumiyyətlə narahatlıq, etibarsızlıq, aşağılıq və gərginlik şərtlərinə əsaslanır. Bu vərdişlər çox vaxt gənc yaşda formalaşır və diqqət ehtiyacı ilə bağlı ola bilər. Bir əsəbi vərdişdən qurtulmağa çalışarkən, bir vərdişin özü və ya bir dağ olan simptomu deyil, əsəbi hissin səbəbini həll etmək vacibdir, nəticədə narahatlıq yarana bilər.[28] Anksiyete, insanların gündəlik həyatına və iş rejiminə mənfi təsir göstərən həddindən artıq və gözlənilməz narahatlıqla tanınan bir xəstəlikdir.
"Pis" vərdişlər
Pis vərdiş arzuolunmaz davranış nümunəsidir. Ümumi nümunələrə aşağıdakılar daxildir: süründürməçilik, tərpənmək, həddindən artıq xərcləmə və dırnaq yeməmək.[30] İnsan bu pis vərdişləri nə qədər tez tanısa, onları aradan qaldırmaq bir o qədər asan olar. Pis vərdişi aradan qaldırmağa çalışmaq əvəzinə, onu daha sağlam mübarizə mexanizmi ilə əvəz etməyə çalışmaq daha məhsuldar ola bilər.
Pis vərdişi asılılıqdan və ya psixi xəstəlikdən ayırmaq üçün əsas amil iradədir. Əgər insan davranışını asanlıqla idarə edə bilirsə, deməli, bu vərdişdir. Yaxşı niyyətlər pis vərdişlərin mənfi təsirini üstələyə bilər, lakin onların təsiri müstəqil və əlavə kimi görünür—pis vərdişlər qalır, lakin ləğv edilmək əvəzinə, ram edilir.
Sərabbağ
Sərabbağ — İranın İlam ostanının Abdanan şəhristanının Sərabbağ bəxşində şəhər və onun mərkəzi. 2006-cı ilin siyahıya alınması əsasında bu şəhər 2,273 nəfər və 458 ailədən ibarət idi.
Melaleuca rhaphiophylla
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Leucopternis
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Tam ətraflı axtarış
Tam ətraflı axtarış – 1. Verilənlər bazasının hər bir yazısında, yaxud axtarış ağacının bütün bəndləri üzrə axtarış. 2. Bütün variantları araşdırmaqla məsələnin həlli. Tam ətraflı axtarış alqoritmlərinin tətbiqinə variantların sayının kombinator partlayışı (COMBINATORIAL EXPLOSION) mane olur. Məsələn, şahmat lövhəsində mümkün vəziyyətlərin sayı 10 üstü 120 olur, yəni onların tam ətraflı axtarışı praktik olaraq mümkün deyil.
Floranten-la-Kapel
Floranten-la-Kapel  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Sent-Aman-de-Kot kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Rodez.
INSEE kodu — 12103.
Kommuna təxminən Paris dən 470 km cənubda, Tuluza şəhərindən 150  km şimal-şərqdə, Rodez dən isə 32  km qərbdə yerləşir.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 328 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
thumb|200px|left|Kommuna xəritəsi 2007-ci ildə 197 yaşda (15-64 yaş arasında) 131 nəfər İqtisadi cəhətdən fəal, 66 nəfər hərəkətsiz idi (fəaliyyət göstərici 66.5%, 1999-cu ildə bu 69.9% idi). Fəal 131 nəfərdən 120 nəfər (65 kişi və 55 qadın), 11 nəfər işsiz (7 kişi və 4 qadın) idi. 66 hərəkətsiz şəxs arasında 14 nəfər şagird və ya tələbə, 36 nəfər təqaüdçü, 16 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Dilarə Nəzərova
Nəzərova Dilarə Şamil qızı — aktrisa.
Həyatı
Dilarə Nəzərova 13 yanvar 1974-cü ildə Bakıda anadan olub. 1998-ci ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin Dram və kino aktyorluğu fakültəsini bitirib. Aktrisalıq sənətinə Sumqayıt Dövlət Dram Teatrında başlayıb. Sumqayıt səhnəsində Həlimə ("Yanmış evin nağılı" A.Zeynalov), Taclıbəyim ("Çaldıran döyüşü" İ. Ağalaroğlu), Kukla Teatrında Şərəfnisə ("Müsyö Jordan" M.F.Axundov), Əzrayıl ("Dəli Domrul" Dədə Qorqud Dastanı) kimi obrazlar yaratmışdır.
1996-cı ildə Akademik Milli Dram Teatrının artist heyətinə qəbul edilib. O, teatrın səhnəsində aşağıdakı rolları ifa edib: Güllər ("Ah, Paris…Paris!.." Elçin), Kəniz ("Özümüzü kəsən qılınc" B.Vahabzadə), Susanna ("Aydın" C.Cabbarlı), Böcək ("Köhnə ev" Ə.Əmirli) Səkinə ("Bu dünyanın adamları" Hidayət), Papopa ("Fedra" J.Rasin), Gözəl ("Mənim günahım", İlyas Əfəndiyev), Bettino ("Silindr", Eduardo de Filippo).
İslam Quliyev
İslam Quliyev — Qarabağ müharibəsi iştirakçısı, şəhid.
Həyatı
Quliyev İslam İdris oğlu 1957-ci il iyulun 1-də Laçın rayonunun Fingə kəndində anadan olmuşdur. Laçında doğulsa da, İslam uşaq yaşlarından Kərkicahanda yaşamış, orta məktəbi orada bitirmişdir.
Erməni təcavüzünün ilk vaxtlarında Kərkicahanda özünümüdafiə dəstəsinin yaradıcılarından biri olmuş, ona rəhbərlik etmişdir. Müdafiə Nazirliyi nəzdində yaradılmış partizan dəstəsinin komandiri olmuşdur. Kərkicahan, Kosalar, Şuşa, Ağdərə döyüşlərində özü və rotası həmişə seçilibdir. Onun rəhbərlik etdiyi Kərkicahan rotası Şuşanın işğalı zamanı axıra qədər döyüşüb və oranı axırıncı tərk edənlərdən olublar.
Azərbaycan Respublikası Prezidenti Heydər Əliyevin 25 fevral 1997-ci il tarixli fərmanı ilə "İgidliyə görə" medalı ilə təltif olunmuşdur.
Laçın rayon Fingə kənd orta məktəbi şəhid İslam Quliyevin adını daşıyır.
Debian
Debian - sərbəst yayılan proqram təminatından ibarət olan və ilkin kodu açıq olan əməliyyat sistemi. thumb Debian-OpenLogo.svgLinux əməliyyat sistemidir. Bir çox Linux əməliyyat sistemi Debian əməliyyat sistemi əsasında yaradılmışdır. Hazırda Linux əməliyyat sisteminin ən populyar və önəmli distributivlərindən biri Debian GNU/Linux sistemidir. “Debian” adı layihənin əsasını qoyan Yan Mördok (Ian Murdock) və onun qız dostu (sonradan arvadı, indi isə keçmiş həyat yoldaşı) Debra Linn’in (Debra Lynn) adlarından yaranıb. Debian heç bir şirkətə məxsus olmayıb, cəmiyyətin məhsuludur. Debian 5.0 lenny-nin bütün paketlərinin yaradılması (323 milyon sətir kod) 8 milyard dəyərində işə barəbər hesab edilir. thumb|Debian GNU/Linux 6.0 (“Squeeze”)
Paket idarə edilməsi
Debianda yeni paket lokal sistemdən qurulduğu zaman dpkg paket idarə etmə alətindən istifadə edilir. Əgər paket internet üzərindən qurulursa, onda apt-get alətindən istifadə olunur.
Rəhilə İbadova
Rəhilə İbadova — Azərbaycanlı aktrisa; Əməkdar artist Firuzə İbadovanın bacısı
Həyatı
1951-ci il sentyabrın 20-də Bakı şəhərində anadan olub. 1986-cı ildə Mirzağa Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunu bitirib. 1969-cu ildən həbs olunanadək (37 ildən artıq) Abdulla Şaiq adına Dövlət Kukla Teatrında səhnə ustası və aktrisa işləyib. “Tıq-tıq xanım”, “Cırtdan” və bir çox nağılın qəhrəmanlarını oynayıb. Deyilənə görə, hələ də həmin teatrda onun oynadığı rollar heç kimə verilmir. Lider TV-də dublyaj olunan cizgi filmlərinin səsləndirilməsində iştirak edib, “Adam ol” filmində çəkilib.
Ailə həyatı
1970-ci ildə ailə qurub, beş uşaq anasıdır. 1999-cu ildə həyat yoldaşı vəfat edib.
Məhbus həyatı
2006-cı ildə Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178.3.2 (dələduzluq, külli miqdarda ziyan vurmaqla törədildikdə) maddəsilə təqsirləndirilərək 9 il azadlıqdan məhrum edilib (sonradan Bakı Apelyasiya Məhkəməsi işi 8 ilə endirib). Cəza çəkdiyi dövrdə həbsxanadakı Dram Dərnəyinin rəhbəri olmuşdur. 2013-cü il dekabrın 11-də azadlığa buraxılıb.
Bostandık üsyanı
Bostandık üsyanı ( Бостандық көтерілісі) — yüksək vergilərə və sovet hökuməti tərəfindən "çörək hazırlama kampaniyası" çərçivəsində baş vermiş məcburi hərəkətlərə qarşı Qazaxıstan Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Sır Dərya dairəsinin Bostandık bölgəsinin (Müasir Özbəkistan ərazisi) sakinləri tərəfindən qaldırılmış üsyan. T.Musabaev, U.Maylıbaevin rəhbərlik etdiyi üsyanda 500 nəfər iştirak edirdi. Briçmolla qışlağında baş tutmuş döyüşdə üsyançıların köməyinə İ.Canıbəyovun basmaç dəstəsi köməyə gəlir. Üsyan Birləşmiş Dövlət Siyasi İdarəsi tərəfindən yatırılır, üsyançıların 50 nəfəri öldürülür, 2 nəfər isə güllələnməyə məhkum edilir. 36 nəfər 10 il müddətinə islah əmək düşərgələrinə, 7 nəfər isə 5 il müddətinə sürgün edilir.
MSDN
300px|thumb|right MSDN (Microsoft Developer Network) – Microsoft şirkətinin proqramçılar üçün nəzərdə tutulmuş proqramının adı. Müxtəlif səviyyəli informasiyalardan ibarət olan kompakt disklərin üç seriyasından (MSDN Library, Peşəkar və Universal) birinə abunə olmaq şəklində həyata keçirilir. Bundan başqa, MSDN Library seriyasının materiallarına msdn.microsoft.com saytında da baxmaq olar.
Şah Abbas məscidi (Füzuli)
Şah Abbas məscidi və ya Qarğabazar məscidi — Qarabağın qədim məscidlərindən biri. Füzuli rayonunun Qarğabazar kəndində yerləşir. Məscid kəndin mərkəzindəki sal qayalı təpənin üstündə inşa edilmişdir. Tarixi abidə kimi qorunur.
Tarixi
thumb|180px|left|Məscidin planı Şah Abbas karvansarasından yuxarı, qayanın üstündə yerləşir. Yerli əhali onu Şah Abbas məscidi də adlandırmışdır.El arasında Şah Abbas məscidi kimi tanınan bu məscid elmi ədəbiyyatlarda Hacı Qiyasəddin (Qiyas əd-Din məscidi) məscidi kimi öz əksini tapmışdır. Çünki məscidin qapı çatı üzərindəki kitabədə aydınca yazılıb: "Bu məscidi Böyük Allahın mərhəmətli bəndəsi Hacı Qiyasəddin tikdirirb hicri təqvimi ilə 1095". Bu da miladi tarixi ilə 1683–84-cü ilə uyğundur. Məscidin qapı çatı üzərindəki kitabədə aydınca yazılıb: "Bu məscidi Böyük Allahın mərhəmətli bəndəsi Hacı Qiyasəddin tikdirirb h. t. 1095". Bu da miladi tarixi ilə 1683–1684-cü ilə uyğundur.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Hacı Qiyasəddin məscidi eyvansızdır. Tamamilə yerli daş materialları ilə bir zaldan ibarət tikilmişdir. Dam örtüyü tağtavan şəkilindədir. Giriş qapısı nəzərə alınmasa burada ağac materialından istifadə olunmamışdır. Məscid kəndin mərkəzindəki sal qayalı təpənin üstündə inşa edilmişdir. Onunla eyni dövrdə (XVII əsrdə) tikilmiş karvansara isə həmin təpənin cənubunda yerləşir. Karvansara və məscid konstruksiyasının memarlıq təhlili hər iki abidənin eyni memar tərəfindən tikildiyini söyləməyə imkan verir. Füzuli şəhərində, eləcə də bu rayonun digər kəndlərində də qədim məscidlər çoxdur.
Bellona (mifologiya)
Bellona – Qədim Roma mifologiyasına görə müharibə və yeraltı dünya ilahəsi.
Bellona sözünün mənası (bellum və ya duellum) müharibə deməkdir. Digər əfsanəyə görə Marsın anasıdır. Şəkillərdə uzun ətəkli donda, bir əlində qılınc, digər əlində məşəl təsəvvür olunur.
E.ə. 458-ci ildə Romada Bellonanın şərəfinə məbəd inşa edilmişdir.
Çox zaman Bellona Yunan mifologiyasındakı Enio ilahəsi ilə eyniləşdirilir.
Lumar
Lumar — İranın İlam ostanının şəhərlərindən və Sirvan şəhristanının mərkəzidir. 2006-cı ilin siyahıya alınması əsasında bu şəhər 2,702 nəfərdən və 591 ailədən ibarət idi.
Doğan Babacan
1930-cu ildə anadan olan Doğan Babacan FİFA Dünya Kubokunda oyun idarə edən yeganə Türkiyəli hakimdir. O, 1974-cü il mundialında Almaniya – Çili (1:0) matçının baş hakimi olub. Həmin oyunda Çilili futbolçuya göstərdiyi qırmızı kartla FİFA Dünya Kuboku tarixində ilk qırmızı kart göstərən hakim olmuşdur.
NGC 72
NGC 72, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Andromeda bürcü istiqamətində yerləşir. SBab tipli. tərəfindən ildə 182.88 sm (72 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Xarici keçidlər
NGC 72
Avaz Otar
Avaz Otar (15 avqust 1884, Xivə — 1919, Xivə) — Özbək şairi.
Həyatı
Avaz Otar 1884-cü ilin avqust ayında Xivədə dünyaya gəlmişdir. Atası, sənət və ədəbiyata olan həvəsi səbəbiylə zamanında olduqca tanınmış bir şəxs idi. "Bərbərlik etməsi səbəbiylə xalq arasında "Usta Otar" ünvanı ilə anılmaqda və zamanının öndə gələn sənətçi və elm adamlarıyla yaxın münasibətlər qurmaqdaydı. Onun evində əsasən Agəhi, Kamil Xarəzmi, Mütrib Xanəxarabi, Bəyani və başqa şairlərin iştirakıyla ədəbi sohbətlər aparılırdı.
Bu məclislərdə təbii ki, gənc Avaz da iştirak etməkdəydi." Bu ədəbi söhbətlər daha o yaşlarda Avaz Otarın təqip edəcəyi yolu böyük ölçüdə təyin etmişdi. Onun ədəbiyata olan ilgisi uşaq deyilə biləcək yaşlarda başlamışdı. Avaz Otarın mədrəsə təhsili aldığı illərdə ədəbiyata olan ilgisi daha da artmışdı. "Avazın ədəbiyata olan həvəsi çox erkən yaşlarda başlayıb, mədrəsədə oxuduğu illərdə şərq ədəbiyatının seçkin təmsilçilərindən Hafiz Şirazi, Əbdürrəhman Cami, Lütfi və Əlişir Nəvailərin əsərləri ilə yaxından tanış oldu və onlardan təsirlənib eşq şeirləri yazmaya başladı."
On dörd yaşında şeirlər yazmağa başlayan Avaz Otar, on səkkiz yaşına çatdığında xalq arasında artıq tanınır olmuşdu. Onun lirik şeirləri, sazəndə və xanəndələr tərəfindən bəstələnib söylənməyə başlandı. Şairin bu ünü, Xivə xanı sarayına qədər çatdı. Bu dönəmdə Xivə xanlığı siyasi və iqtisadi yöndən bir çox çətinliklər yaşasa da, taxta olan II Məhəmmədrəhim xan sarayda ədəbi fəaliyətləri sürdürməkdə və eyni zamanda "Firuz" təxəllüsüylə şeirlər də yazmaqdaydı. Sənətsevər Məhəmməd Rəhim, Avaz Otarı sarayına dəvət etdi. Artıq şair, xan məclislərinə iştirak edirdi. Bu səbəblə, şairin ilk dönəm məhsulları şəkil və içərik açısından digər saray şairlərində olduğu kimi, özəlliklə qəsidə və mədhiyə janrında idi. Bu dönəm çox uzun sürmədi. Şair, zamanla sarayın xarici aləmdən fərqli, saray yaşantısının özünə xas özəllikləri olduğunu, bu ortamda yaradılan əsərlərin sənət üçün sənət əndişəsi ilə ortaya qoyulduğunu, saray ədəbiyatının seçkin bir zümrəyə xitab etdiyinə inanmağa başladı. Şair, bu durumdan rahatsız olurdu. Çünkü sözünü etdiyimiz bu dönəmlərdə Xivə əhalisi böyük sıxıntılar çəkirdi.
Xanlığın sosial, siyasi və iqtisadi həyatı olduqca ağırlaşmışdu. Bu ağır şərtlər altındakı insanların acısını şair dərindən hiss etməkdəydi. Avaz Otarın təbii olaraq başqa qaynaklara yönəlməsi lazım gəlirdi. "Bu qaynaq Munis, Agəhi və Kamil Xarəzmilərin yaratmış olduğu yeni ədəbi axınlardı. Bundan başqa klassik şərq ədəbiyatı, xalq ədəbiyatı məhsulları və nəticədə dünya ədəbiyatı da şairin yaradıcılığının yüksəlməsində önəmli bir rol oynadı."
Avaz Otar, o dövrdə heç alışılmayan bir biçimdə, səmimi olmayan din adamlarının riyakarlıqlarını, yetənəksiz yönətiçiləri, gözünü para, mal-mülk qazancı bürümüş insanları acımasızca tənqid etdi. İnsanlardakı ədalət duyğusunun deqenerasiya oluşunu, rüşvəti, xalqın çəkdiyi sıxıntıları heç çəkinmədən şeirlərinə mövzu etdi. Belə bir yaxınlaşma, hakimlər baxışından olduqca can sıxıcıydı. Şairin bu tövrünü, hakimiyyət önündə şairə qarşı pis nəticələrin yaranmasına səbəb oldu. Bu səbəblə xanlıq hakimiyyətinə yaxın şəxslər şairi mərcək altına almışlar və onu dinsizliklə suçlamışdılar. Məhəmməd Rəhim xana yaxın bu şəxslər, onun şeirlərini xana göstərərək şairin müxtəlif sıxıntılar çəkməsinə səbəb olmuşdular. Dəli olduğu söylənib qısa müddət ilə dəlixanaya belə atdılar. Hətta 1909-cu ild qısa müddətlə həbsxanaya da saldılar.
Bütün bu edilən basqılar Avaz Otarı yolundan döndürə bilmədi və şair inandığı doğrular mövzusunda heç zərrə də olsun tövr dəyişmədi. Zamandaşı şair və elm adamları ilə münasibətlərini sürdürdü. Dövrün yenilikləri və fikir hərəkətləri ilə yaxından ilgiləndi. Rusca, Türkcə və Tatarca nəşr olunan mətbuatı izlədi. Yazmış olduğu şeirlərini qəzet və dərgilərdə çap etdirdi. Bu şeirlər, şairin novator və insan perspektivli bir şair sifətiylə anılmasına səbəb oldu. "Avaz Otar, "Məktəb", "Fədai xalqım" kimi yenilikçi ruhdakı şeirləri ilə birlikdə, "Uləmalərgə", "Sipahiylərgə", "Şeyx", "Pul istər" kimi kəskin tənqidi-satirik əsərləri də yaratdı."
Xivə xanı II Məhəmmədrəhim xan və ondan sonra taxta çıxan İsfəndiyar xanın şairə qarşı göstərmiş olduqları tövrlər, onun çətin şərtlər içində bir həyat keçirməsinə səbəb oldu. Bu ağır şərtlər altında yaşamaq şairi vərəm xəstəliyininn pəncəsinə atdı və 1919-cu ildə otuz beş yaşında həyata "əlvida" dedi.
Melaleuca ryeae
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Cryptoleucopteryx plumbea
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Barnsdal incəsənət parkı
350px|thumb|right|Barnsdal incəsənət parkı şimaldan. 300px|thumb|right|Barnsdal incəsənət parkının plot planı Barnsdal incəsənət parkı Los-Ancelesdə, Hollivudun şərq hissəsində yerləşən bir şəhər parkıdır. Parkın şimal tərəfindəki Hollivud bulvarı park və incəsənət binalarına girişə imkan yaradır. Park Los Anceles tarixi-mədəniyyət abidəsidir və Los Anceles şəhər mədəniyyət işləri idarəsinin bir obyektidir. Alin Barnsdal Barnsdal parkı tarixi memarlıq və landşaft xüsusiyyətlərinin qorunması da daxil olmaqla Los-Anceles şəhərinə sənət və istirahət məqsədləri üçün bağışlamışdır. Park, Barnsdalın Hollihok evi, memar Frank Lloyd Rayt tərəfindən hazırlanan, milli tarixi bir yer, Los Anceles tarixi-mədəniyyət abidəsi, dünya irsində və Los Ancelesdəki tarixi yerlər milli reyestrində yer alır.
Tarixi
Kaliforniyaya bir səfər Barnesdalın diqqətini Los-Ancelesə çəkdi. Barnesdal 1915-ci ildə Rayta millətin qərb mədəni sərhədində yenilikçi bir teatr cəmiyyətini inkişaf etdirməyə kömək etmək tapşırığını vermişdir. Oliv Hill, Barnesdal və Rayt Şərqi Hollivudda 36 hektar bir ərazini seçərək Barnesdal və kiçik qızı üçün bir ev, iki orta iqamətgah, bir teatr, bir rejissor evi və aktyor yataqxanası olan bir plan hazırladılar. Ərazinin planı, mövcud zeytun bağından 1225 ağacın bir toru üzərində qurulmuşdu. Sonrakı onilliklərdə park yaxın ərazilərdən gələn sakinlər arasında populyarlaşdı. Park, bir sıra Los-Anceles demoqrafik qruplarının kəsişməsində yerləşdiyi üçün çox sayda park ziyarətçisinə sahibdir.
Hollihok evi
Hollihok evi olaraq bilinən Alin Barnsdal yaşayış yeri, Frank Lloyd Raytın ilk Los Anceles layihəsi idi. Rayt burada 1919–1921-ci illər arasında qurulan Cənubi Kaliforniya üçün regional bir memarlıq üslubunu inkişaf etdirmək üçün ilk səylərini təmsil etmişdir. Sahənin mülayim iqlimindən faydalanaraq Hollihok evi ev və bağların birləşməsidir. Bu Raytın təbiətə olan sevgisinin və onu dizaynlarına necə daxil etdiyinin əlamətdar bir nümunəsidir. Ev adını Alin Barnsdalın ən sevimli çiçəyi olan "Hollihok" çiçəyindən almışdır. Raytın mücərrəd hallihok nümunələri yaşayış yerində və içərisində bəzək motivlərinə daxil edilmişdir.
İncəsənət Parkı
250px|thumb|left|Art Park-da alış-veriş arabaları Maddi və bədii fərqlər səbəbindən, yalnız iki orta iqamətgah və Hollihok evi olan Barnesdal evi sonda tikilmişdir. 1926-cı ildə Aline Barnsdal Hollihok evi və on bir ətraf ərazini atası Teodor Barnsdalın xatirəsinə ictimai park olaraq istifadə etmək üçün Los-Anceles şəhərinə verdi. Şəhər Hollivud əmlakını almağa razılıq verdi, lakin əvvəlcə Barnsdalın ərazinin necə istifadə olunacağına dair məhdudiyyətləri, həm də mübahisəli idealları ilə əlaqədar heç bir şey etmədi. 1950–1960-cı illərdə parkdakı Oliv təpəsində müasir bir teatr, bir sənət qalereyası və studiya da daxil olmaqla əlavə sənət mərkəzi binaları inşa edildi. 1990-cı illərdə Oliv Hill restavrasiyasının planı və görüləcək iş, o cümlədən orijinal zeytun bağlarının bərpası da tamamlandı.
Los-Anceles bələdiyyə sənət qalereyası
Los-Anceles bələdiyyə rəsm qalereyası böyük, tematik qrup və fərdi işlərin böyük retrospektiv sərgiləri üçün uyğun olan 10.000 kvadrat metrlik bir məkandır. Gənc İncəsənət Mərkəzi Qalereyası daha sıx bir qalereya sahəsi təqdim edən binada 2000 kvadrat metrlik bir yerdir. Bəzən iki qaleriya geniş sərgilər üçün birlikdə istifadə olunur.
Sərgilər proqramı
Bələdiyyə Rəsm Qalereyasının sərgi proqramı ildə təxminən doqquz müasir incəsənət sərgisini nümayiş etdirir. Proqramın vəzifəsi Cənubi Kaliforniya sənətkarlarının müasir sənətini tanıtmaq, şərh etmək və geniş ictimaiyyətə təqdim etməkdir. Kuratoriya mərkəzinə rəssamlıq, heykəltəraşlıq, fotoqrafiya, memarlıq, dizayn, video, elektronika, performans və quraşdırma işləri daxildir. Barnsdal incəsənət parkında sərgləri hər il 45 mindən çox ziyarətçi qəbul edir.
Barnsdal qalereya teatrı
Barnesdal qalereya teatrı Los-Anceles şəhər "Mədəniyyət İdarəsinin İfaçılıq Sənəti" idarəsinə məxsusdur. Bu canlı teatr, rəqs, musiqi, mühazirələr, filmlər və digər tədbirlər üçün şəxslərə və təşkilatlara nominal olaraq icarəyə verilən 299 yerlik bir məkanıdır. Zal ikiqat səs, işıqlandırma, film, slayd və video proyektorlar, eyni zamanda soyunma otaqları və kassalar ilə təchiz olunmuşdur.
Müstəqil Şekspir Şirkəti Müstəqil Şekspir Şirkəti parkda açıq bir ərazidə keçirilən davamlı pulsuz yay seriyasıdır. İSC 2004-cü ildə, şəhər Mədəniyyət İdarəsi ilə birlikdə Barnsdal incəsənət parkında bir iqamətgah qurdu. İlk tamaşa "Veronadan iki cənab" idi.
Barnsdal İncəsənət Mərkəzi
250px|thumb|right|Açıq iş sahəsi Unikal Frank Lloyd Rayt binasında Barnsdal incəsənət mərkəzi kollec səviyyəli sənət əsərlərini aşağı qiymətə təqdim edir. Təhlükəsizliyə görə Frank Lloyd Rayt binasının bağlanmasına görə mərkəz müvəqqəti olaraq Gənclər incəsənət mərkəzində yerləşmişdir. Tələbə Məsləhət Komitəsi mərkəzin inkişafında tələbələrə dəstək və təsir göstərir. Qeyri-kommersiya təşkilatı, şəhərin maliyyələşdirə bilmədiyi proqram və sinifləri əhatə etməklə könüllülərə qeydiyyat və maliyyə yardımı ilə xidmət göstərir.
Gənc İncəsənət Mərkəzi
Gənc İncəsənət Mərkəzi 3–18 yaşlı uşaqlar və gənclər üçün bədii proqramlar təqdim edir. İl ərzində mərkəzdə keçirilən sənət təlimlərinə rəsm, film çəkmə, çap işi, aktyorluq, fotoqrafiya və heykəltəraşlıq daxildir. Valideyn, uşaq dərsləri də mövcuddur. Sənət mərkəzinin uşaq qalereyasında gənc rəssamların əsərləri nümayiş olunur.
Buteogallus schistaceus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Aloysia
(Aloysia) — fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Melaleuca sapientes
(Melaleuca sapientes) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Majin
Majin — İranın İlam ostanının Dərəşəhr şəhristanının Majin bəxşində şəhər və onun mərkəzi. 2006-cı ilin siyahıya alınması əsasında bu şəhər 3,166 nəfərdən və 619 ailədən ibarət idi
ICESCO
ICESCO — IslamiC World Educational, Scientific and Cultural Organization — İslam Dünyası Təhsil, Elm və Mədəniyyət Təşkilatı) — İslam Əməkdaşlığı Təşkilatı nəzdində İslam ölkələri üzrə təhsil, elm və mədəniyyət məsələləri ilə məşğul olan, üzv ölklələri arasında əlaqələrinin daha da möhkəm olmasına xidmət edən xüsusi təşkilatdır. Təşkilatın Baş direktoru Dr. Salim bin Məhəmməd Əl-Malikdir.
Kistlər
Kistlər və ya Kistinlər — Nax-Dağıstan dillərinin Nax dil qoluna aid olan və çeçenlərin subetnik qrupu sayılan müsəlman etnik qrup.
ICESCO
Azərbaycan dövləti ICESCO ilə yaxından əməkdaşlıq edir və dünyada mədəniyyət abidələrinin qorunması prinsipini dəstəkləyir. thumb|274x274px|ICESCO-nun qərargahı. Mərakeş, Rabat Ə.Səid: "Bakı şəhərinin 2009-cu il üçün İslamın paytaxtı elan olunması Azərbaycanın dinamik inkişafının təzahürüdür.
Kistlər
Toplum adını Çeçenistandakı Key-Yista məntəqəsindən almışdır. Kompakt halda Gürcüstanda yaşayırlar. 2002-ci il siyahıyaalınmasına əsasən Gürcüstanda 7,110 nəfər kist yaşamışdır. Onlardan 6,928 nəfəri Axmeta rayonunda məskunlaşmışdı.
ICESCO
Tarixi
25–28 yanvar 1981-ci il tarixdə Səudiyyə Ərəbistanı Krallığının Məkkeyi-Mükərrəmə şəhərində keçirilən Üçüncü İslam Zirvəsi Konfransında İslam Əməkdaşlığı Təşkilatı çərçivəsində dünyadakı İslam qurumlarının birgə fəaliyyəti məqsədilə "İslam Təhsil, Elm və Mədəniyyət Təşkilatı" adlı yeni beynəlxalq İslam təşkilatının təsis edilməsi qərara alındı.
29–30 yanvar 2020-ci il tarixlərində İslam Təhsil, Elm və Mədəniyyət Təşkilatının (ICESCO) Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Əbu-Dabi şəhərində baş tutan qırxıncı iclasında təşkilatın İcra Şurası 30 yanvar 2020-ci il tarixində təşkilatın adını dəyişərək "İslam Dünyası Təhsil, Elm və Mədəniyyət Təşkilatı" kimi təsdiqlədi.
ICESCO-nun Baş direktoru Dr. Salim bin Məhəmməd Əl-Malik təşkilatın adının dəyişdirilməsinin qeyri-təbliği vəzifələrinin təbiəti ilə bağlı yayılmış qarışıqlığı aradan qaldırması və beynəlxalq səviyyədə iştirakı üçün daha geniş üfüqlər açmağı hədəflədiyini, yeni adın təşkilatın təhsil, elm, mədəniyyət və ünsiyyətdəki fəaliyyət sahələrində təbliğ etdiyi mədəni missiyanın təbiətini və reallaşdırmağa çalışdığı məqsəd və hədəflərini dəqiq şəkildə ifadə etməsini söylədi.
Nizamnaməsi
ICESCO-nun ilkin nizamnaməsi 1982-ci ildə Mərakeşin Fəs şəhərində keçirilən təsis konfransı tərəfindən təsdiqlənmişdir. 1986-cı ildə Rabat şəhərində keçirilən fövqəladə baş konfrans tərəfindən, 1991-ci ildə Rabat şəhərində keçirilən dördüncü baş konfrans tərəfindən, 1994-cü ildə Dəməşq şəhərində keçirilən beşinci baş konfrans tərəfindən, 1997-ci ildə Ər-Riyad şəhərində keçirilən altıncı baş konfrans tərəfindən, habelə, 2006-cı ildə Rabat şəhərində ICESCO-nun daimi qərargahında keçirilən doqquzuncu baş konfrans tərəfindən, 2009-cu ildə Tunis şəhərində keçirilən onuncu baş konfrans tərəfindən, 2012-ci ildə Ər-Riyad şəhərində keçirilən on birinci baş konfrans tərəfindən, 2015-ci ildə Bakı şəhərində keçirilən on ikinci baş konfrans tərəfindən, 2018-ci ildə Rabat şəhərində keçirilən on üçüncü baş konfrans tərəfindən və 2020-ci ildə Əbu Dabi şəhərində qırxıncı sessiyasını keçirilən İcraiyyə Şurasının tərəfindən dəyişikliklər edilmişdir.
İrsi hemoxromatoz
İrsi hemoxromatoz - Sinonimlər: Bürünc diabet, birincili hemoxromatoz.
İrsi hemoxromatoz (İHX) – genetik defekt nəticəsində dəmirin mədə-bağırsaq traktında sorulmasının artması və onun orqanizmin toxumalarında toplanması ilə müşayiət olunan ağır, çoxsistemli xəstəlikdir.
İnsan orqanizmində dəmir artığının ifraz olunmasının xüsusi mexanizmi olmadığından bu hal, bir qayda olaraq, qaraciyərin, mədəaltı vəzin, ürəyin, hipofizin funksiyasının pozulmasına səbəb olur.
İHX “dəmirin izafi yüklənməsi” (DİY) nozoloji qrupuna daxildir. Bu xəstəliklərin əsas klinik təzahürləri ümumi patogenetik mexanizmlə – orqan və toxumalarda dəmirin izafi toplanması ilə əlaqədardır. İHX çox da nadir xəstəlik deyil. Avropoid populyasiyası nümayəndələri arasında bu xəstəliyin geninin yayılmasına təxminən 5%, xəstəliyin özünə (homoziqotlar) 0,3%, gəzdiriciliyinə isə (heterozigotlar) 10% tezlikdə rast gəlinir.
Xəstəliyin ekspressiyasına bir sıra faktorlar, xüsusən qadınlarda menstruasiya və doğuşla əlaqədar qanitirmə təsir göstərir.
Kişilərdə bu xəstəlik qadınlara nisbətən 5-10 dəfə çox rast gəlinir. Xəstələrin 70%-də ilk simptomlar 40-60 yaşda meydana çıxır. 20 yaşadək şəxslərdə xəstəliyin klinik simptomlarına nadir halda təsadüf olunur, lakin ailə skrininqində dəmirin izafi toplanması müəyyənləşdirilən şəxslər, o cümlədən gənc menstruasiya edən qadınlar aşkarlana bilər.
Klinik mənzərə
Xəstəliyin erkən simptomları adətən orta yaşlı kişilərdə aşkar olunur. Qadınlar daha az və gec xəstələnirlər. Belə ki, onlarda dəmirin artığı təbii yolla – aybaşı və hamiləlik zamanı xaric olur. Klinik təcrübədə İHX-nin 4 inkişaf mərhələsi ayırd edilir: 1. Latent mərhələ – genetik defektin mövcudluğu, DİY əlamətlərinin olmaması, bu mərhələdə dəmirin orqanizmdə tədricən toplanması baş verir. 2. Simptomsuz mərhələ – xəstəliyin klinik əlamətlərinin olmaması, DİY-nin laborator əlamətlərinin aşkarı. 3. DİY-nin erkən əlamətləri mərhələsi – klinik mənzərə az spesifikdir, zəiflik, əzginlik, apatiya və astenovegetativ sindromun digər əlamətləri. 4. DİY hədəf orqanların yüklənməsi ilə daha gec mərhələ olub ayrı- ayrı orqanların zədələnmə əlamətləri aşkarlanır. Tam inkişaf etmiş xəstəliyin ən dəqiq obyektiv əlamətləri bunlardır: hepatomeqaliya, piqmentasiya, hörümçəyəbənzər angiomalar, splenomeqaliya, artropatiya, assit, ürək ritminin pozğunluqları, durğun ürək çatışmazlığı, bədəndə tüklərin tökülməsi, yumurtalıqların atrofiyası və sarılıq.
Qaraciyər adətən birinci olaraq prosesə cəlb olunur və şikayətləri olan xəstələrin 95%-dən çoxunda hepatomeqaliyaya rast gəlinir. Qaraciyər şikayətlər olmadıqda və onun funksional sınaqları dəyişilmədikdə belə böyüyə bilər. Hemoxromatoz əlamətləri olan xəstələrin yarıdan çoxunda, hepatomeqaliya və fibroza baxmayaraq, qaraciyər funksiyasının pozulmasının laborator əlamətləri zəif ifadə olunur. Çox vaxt bədəndə tüklərin tökülməsi, ovuc səthinin eriteması, yumurtalıqların atrofiyası və ginekomastiya müəyyənləşdirilir. Laennek sirrozuna nisbətən portal hipertenziya və qida borusu venalarının varikoz genəlməsinə daha az təsadüf olunur. Qaraciyərin xərçəngi xəstələrin 30%-də inkişaf edir. Bu fəsadın tezliyi yaş artdıqca yüksəlir və hazırkı dövrdə İHX-li xəstələrin ən çox təsadüf edilən əsas ölüm səbəblərindəndir. Lakin xərçəngin əsasən qaraciyərin sirrozu mərhələsində inkişaf etməsi xəstəliyin erkən aşkarı və müalicəsinin vacibliyini önə çəkir.
Dərinin hiperpiqmentasiyası diaqnozun qoyulduğu anda xəstələrin 90%-də aşkarlanır. Xarakterik metal-boz rəng, dəridə melaninin və ya melaninlə dəmirin miqdarının artması ilə əlaqələndirilir. Piqmentasiya, adətən diffuzdur, bədənin bütün dəri səthini tutur və üzdə, boyunda, saidin açıcı səthinin aşağı hissələrində, əllərin arxa tərəfində, baldırın aşağı hissələrində, cinsi orqanlar nahiyəsində və dəri çapıqlarında daha çox nəzərə çarpandır. Ağızın selikli qişasının piqmentasiyası 10-15% hallarda aşkarlanır. Bəzən damaq və torlu qişa piqmentasiyaya uğrayır.
Şəkərli diabet xəstələrin 65%-də, böyük ehtimalla ailə anamnezində diabet olan şəxslərdə inkişaf edir. İHX zamanı diabetin patogenezində hər iki faktor – həm irsi meyllilik, həm də mədəaltı vəzin dəmir çöküntüləri ilə birbaşa zədələnməsi iştirak edir. Bu halda diabetin gedişi idiopatik şəkərli diabetdən bir o qədər də fərqlənmir, yalnız daha çox insulinrezistentlik və lipodistrofiyaya rast gəlinir. Gecikmiş degenerativ fəsadlar da şəkərli diabetin nəticələrindən fərqli deyil.
Dekorasiya
Dekorasiya ( — bəzək) — geniş anlamda əşyanın və ya yaşayış, fəaliyyət məskəninin müxtəlif bədii bəzədilməsi. Dekorasiya bəzədilən yerin xarakterinə və stilinə uyğun gəlməli, onun formalarını pozmamalı, onun gözəlliyini daha qabarıq verə bilməlidir.
Morphnarchus princeps
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
İrsi hemoxromatoz
Klinik mənzərə
Artropatiya xəstələrin 25-50%-də inkişaf edir. Çox vaxt yaşı 50- dən yuxarı olan şəxslərdə rast gəlinir, lakin xəstəliyin istənilən mərhələsində qoşula bilər, bəzən onun birinci təzahürü olur və ya xəstəliyin başlanğıcından xeyli gec inkişaf edir. Əvvəlcə, bir qayda olaraq, prosesə əlin kiçik oynaqları, xüsusən 2-ci və 3-cü biləkfalanqa oynaqları qoşulur. Proqressivləşən poliartrit mil-bilək, bud və diz oynaqlarına yayıla bilər. Sinovitin qısamüddətli kəskin tutmaları müşahidə oluna bilər. Bu da kalsium-pirofosfatın (xondrokalsinoz və ya psevdopodaqra) əsasən diz oynağında çökməsi ilə əlaqədardır. Rentgenoloji olaraq sümüklərin sklerozlaşmış subxondral səthlərinin kistoz dəyişiklikləri, oynaq qığırdaqlarının itirilməsi ilə oynaq boşluqlarının daralması, diffuz demineralizasiya, sümüyün hipertrofik proliferasiyası və sinovial qişaların kalsinozu təyin olunur.
Ürəyin patologiyası xəstələrin 15%-də müəyyənləşdirilir. Əsas təzahür – durğun ürək çatışmazlığıdır ki, cavan şəxslərin təxminən 10%-də təsadüf edir. Simptomları qəflətən baş verə və müalicəsiz tezliklə ölümlə nəticələnə bilər. Ürək diffuz böyüyür, nəticədə hemoxromatozun aşkar əlamətləri olmadığı hallarda səhvən idiopatik kardiomiopatiya diaqnozu qoyulur. Ürək ritminin müxtəlif pozğunluqları, xüsusən supraventrikulyar ekstrasistolalar və paroksizmal taxiaritmiyalar qoşula bilər. Bəzən qulaqcıqların səyriməsi, qulaqcıqönü fibrillyasiya və müxtəlif dərəcəli atrioventrikulyar blokada baş verir.
Bəzi xəstələrdə libido itir, onun yumurtalıqları atrofiyaya uğrayır. Libidonun itməsi başqa klinik əlamətlərdən əvvəl ola bilər. Yumurtalıqların atrofiyası, adətən dəmirin çökməsi ilə əlaqədar hipotalamo-hipofizar funksiyanın pozulması nəticəsində qonadotropinlərin azalmış sintezi ilə əlaqədar olur. Bəzən xəstələr böyrəküstü vəzlərin çatışmazlığı, hipotireoz və hipoparatireozdan əziyyət çəkirlər.
Laborator tədqiqatlar
Transferrinin dəmirlə doyması (TDD) – dəmirin qan zərdabında miqdarının ZÜDBQ-yə olan nisbəti əmsalıdır. Bu göstəricinin həssaslığı 95%-i keçsə də, spesifikliyi 65% təşkil etdiyindən o, skrininq müayinələrində istifadə olunur. Zərdab ferritini. Zərdab ferritininin konsentrasiyası ilə qaraciyərdə dəmirin ehtiyatı arasındakı əlaqə dəqiq müəyyənləşdirilib. Nəzərə almaq lazımdır ki, ferritinin konsentrasiyası xroniki iltihab, şiş, qaraciyərin alkoqol xəstəliyi və xroniki hepatitlər zamanı yüksələ bilər.
Molekulyar-genetik müayinə üsulları. HFE genin mutant allelinin gəzdiriciliyi ilə əlaqədar İHX-nin genetik əsasını HFE genin missens mutasiyası təşkil edir: C282Y, H63D, S65C – müxtəlif kombinasiyalarda. HFE genin mutasiyası ilə əlaqədar İHX-li əksər xəstələr – C282Y/C282Y homoziqotlarıdır (dünyanın müxtəlif regionlarında 50-100%-ə qədər). Qeyd etmək vacibdir ki, HFE genin iki allelinin C282Y mutasiyası olan şəxslərin heç də hamısında DİY inkişaf etmir, yəni genetik defekt heç də həmişə fenotipik təzahür etmir. Eyni zamanda HFE genin mutasiyaları olmayan şəxslərdə xəstəliyin inkişafı digər etioloji faktorların olmasını göstərir. İHX diaqnozunun təsdiqindən sonra qaraciyər biopsiyası əsasında molekulyar-genetik metodlarla HFE genin mutasiyasını təyin edirlər. C282Y mutasiyası üzrə homoziqot vəziyyətin və ya kompaundheteroziqot vəziyyətin – C282Y/H63D aşkar olunması, HFE genin mutasiyasının təyin olunması və xəstəliyin inkişaf riskinin müəyyənləşdirilməsi üçün xəstənin qohumlarının müayinə olunmasına əsas verir.
İnstrumental müayinələr
diaqnozunun qoyulması üçün “qızıl standart” hesab olunurdu. Hazırkı dövrdə molekulyar-genetik metodların tətbiqi zamanı qaraciyərin biopsiyası xəstəliyin proqnozlaşdırılmasında böyük əhəmiyyət kəsb edir. Qaraciyərin biopsiyası və onun toxumasında dəmirin təyini diaqnozun qoyulmasında çox dəqiq metoddur. QDİ = qaraciyər dəmiri (mkmol/q quru maddə)//yaş (illər)
Dursun Hüseynov
Hüseynov Dursun Yaqub oğlu — tibb elmləri doktoru, professor, əməkdar elm xadimi, "Tərəqqi" medalı laureatı(17.06.2000)
Həyatı
Dursun Hüseynov 1915-ci ildə Qəbələ rayonu Vəndam qəsəbəsində anadan olub.
Etibar Elçiyev
Etibar Elçiyev — kik-boksinq üzrə Gürcüstan idmançısı, "maqnit adam" təxəllüslü Ginnes kitabı rekordçusu.
Dursun Hüseynov
Həyatı
ATU-nun farmakologiya kafedrasının professoru olmuşdur.
Etibar Elçiyev
Həyatı
Etibar Elçiyev 1972-ci ildə Gürcüstan SSR Tetriskaro (keçmiş Ağbulaq) rayonunun Kosalar kəndində anadan olmuşdur. Hazırda Marneuli şəhərində yaşayır. Milliyyətcə azərbaycanlıdır.
Dursun Hüseynov
Həyatı
1990-cı ildə Azərbaycanın əməkdar elm xadimi fəxri adına layiq görülmüşdür.
Etibar Elçiyev
Uğurları
Etibar Elçiyev 2011-ci ilin dekabr ayında öz bədənində 50 metal qaşıq saxlamaqla Ginnes rekordlarını təzələmişdir. Bundan əvvəlki rekord 2009-cu ildə bədənində 17 qaşıq saxlamış kanadalı Aaron Caissieyə məxsus idi.
Bundan sonra o, 26 saniyə ərzində 14 kiloqramlıq dəmir lövhəni və onun üzərində dayanan 92 kq. çəkisi olan adamı saxlayıb. Yükün birlikdə çəkisi 106 kq. təşkil edib.
Fondamant
Fondamant  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Kornyu kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Miyo.
INSEE kodu — 12155.
Kommuna təxminən Paris dən 560  km cənubda, Tuluza şəhərindən 140  km şərqdə, Rodez dən isə 70  km cənub-şərqdə yerləşir.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 298 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
thumb|200px|left|Kommuna xəritəsi 2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 167 nəfər (15-64 yaş arasında) 117 nəfər iqtisadi fəal, 50 nəfər hərəkətsizdir (fəaliyyət göstəricisi - 70.1%, 1999-cu ildə 65.9%). Fəal olan 117 nəfərdən 109 nəfəri (58 kişi və 51 qadın), 8 nəfəri işsiz (3 kişi və 5 qadın) idi. 50 hərəkətsiz 10 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 23 nəfər - təqaüdçü, 17 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Citharexylum berlandieri
(Citharexylum berlandieri) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İnternet-kafe
thumb thumb
İnternet kafe ( ~ ru. Интернет-кафе ~ tr.İnternet kafe) – İnternetdən istifadə imkanı verən ictimai müəssisə. Adətən, İnternet-kafedə qəlyanaltı etmək, kofe (yaxud başqa içkilər) içmək, söhbətləşmək olar. Bəzi müəssisələrdə İnternetdən istifadə pulsuzdur və giriş qiymətinə daxil edilir. Evdə İnternetə çıxışı olan fərdi kompüteri olmayanlar, yaxud özgə şəhərdə olan və evə məktub yazmaq istəyənlər üçün İnternet kafelər çox əlverişlidir.
NGC 72A
NGC 72A, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Andromeda bürcü istiqamətində yerləşir. E3 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Miyako adaları
Miyako adaları  — Sakişima adaları qrupunun tərkibinə daxil adalar. Öz növbəsində bu qrup Ryukyu arxipelaqına daxildir. Adalar inzibati cəhətdən Yaponiyanın Okinava prefekturası ərazisində yerləşir. Adalarda yaşayanlar Miyako dilində danışırlar.
Coğrafiyası
thumb|left|250px|Miyako adalarının siyahısı Arxipelaqın sahəsi 226,47 km² təşkil edir. Maksimal hündürlüyü 115 metrdir təşkil edir ki, bu da Miyakodzima adasında yerləşir. Arxipelaqın əhalisi 2010-ci ilə olan məlumata görə 53 270 nəfər təşkil edir. Miyako dairəsində 52 039 nəfər, Tarama dairəsində 1231 nəfər təşkil edir. Ən iri şəhəri Miyakodzima adasında yerləşən Hirara şəhəridir.
Leucopternis melanops
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Hall Siti FK
Hull Siti — İngiltərədə futbol klubu. Klub 1904-cü ildə qurulmuşdur. Klub tarixində yaddaqalan ən böyük uğuru FA Kubokunun yarım finalına yüksəlməsi olmuşdur (1930).
Nəhəng cənub fırtınaquşu
Nəhəng cənub fırtınaquşu — olduqca iri, yırtıcı quş. Növ Fırtınaquşular (Procellariidae) fəsiləsinə, Fırtınaquşukimilər (Procellariiformes) dəstəsinə daxildir. Növ ilk dəfə alman həkimi, botanik və zooloqu İohan Qmelin Fridrix (, 1748–1804) tərəfindən 1789 ildə Odlu Torpaq arxipelaqına daxil olan İsla-de-los-Estados adasında aşkarlamışdır. Nəhəng fırtınaquşu cinsinə daxil olan iki növdən biridir.
Yamayış arelı əsasən Cənub okeanı akvatoriyası üzərində yerləşən məkandır. Nəhəng şimal fırtınaquşu ilə arealının üst-üstə düşməsinə baxmayaraq nisbətən cənubda yayılmışdır.