cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hacı Mirzə Ağa Billuri
Fəaliyyəti
12 iyun 1914-cü ildə Batum və Qarsda toplaşmış Osmanlı ordusu Azərbaycana daxil olaraq, Naxçıvan və Xoya doğru hücum etdi. Osmanlılar bu yürüşdə Qarsda mövqe tutmuş qoşundan başqa, Azərbaycandakı tərəfdarlarına və Osmanlı dövlətinin ərazisinə köçmüş azərbaycanlı məşrutəçilərə də arxalanırdılar. Azərbaycanda şəkak tayfasının başçısı olan Simitko, Köhnəşəhərli Teymur ağa kimi insanlar ruslara əməkdaşlıq edirdilər. Hətta Azərbaycana dövlət tərəfindən təyin olunmuş vali Səmədxan Şücaüddövlə də rusların əli altında işləyirdi. Osmanlılar Simitkonun ruslarla əlbir olduğunu əvvəlcədən bilirdilər. Belə ki, 28 yanvar 1913-cü ildə Osmanlı dövlətinin sərhəd xidmətinin 19-cu bölüyünün komandanı yüzbaşı Abdullah Əfəndi, Yəhya Çavuş və daha bir nəfər şəxs vəzifə başından qayıdarkən, 15 nəfər Simitko atlısı tərəfindən tutularaq, Simitkonun yanına gətirilmişdi. Simitko Abdullah Əfəndiyə demişdi: "Siz Seyid Tahanın evini topa tutub xaraba qoymusunuz, onun əmlakını müsadirə və bizi isə təhqir etmisiniz. Siz kafirsiniz, imansızsınız. Görün, ruslar bizə necə hörmət edirlər, necə qayğı göstərirlər. Bizə orden və rütbə verirlər. Savadlanmağımız üçün məktəb açırlar Kürdlərin sizin zülmünüzdən qurataracağı vaxt uzaqda deyil. Əgər ruslarla döyüşə girsəniz, öz tayfamla sizə zərbə endirəcəyəm və Abdullah Əfəndini Salmasın mərkəzi Dilmanda rus kosuluna verəcəyəm". Yəhya çavuşu isə şəhid edib Urmiyeda dəfn etdilər. Birinci Dünya müharibəsi başlayarkən, kardar, somay və lahican tayfaları da Osmanlılarla birləşdilər. Osmanlı dövlətinin daxilində isə Əbdüssalam Şeyx Barzan və başqa bəzi tayfa başçıları ruslarla əlbir oldular. Osmanlı dövlətindən Mirzə Səid Salmasinin dostu olan məşhur vaiz Ömər Naci "İttihad və tərəqqi" partiyasınınnın fəal üzvü və Osmanlı gizli təşkilatının üzvü olan Rəşid bəy, Çərkəs Ədhəm, Rövşəni bəy ilə birgə Azərbaycana gəldi. Onların məqsədi ruslara qarşı azərbaycanlıların səylərini birləşdirmək və rus qüvvələrinin bir hissəsini sıradan çıxarmaq idi. 200-ə qədər azərbaycanlı məşrutəçi mühacir də Osmanlı qoşununun sıralarına daxil oldu. Bunların arasında Əmir Hişmət, Hacı Mirzə ağa Billuri, Mirzə Nurullah xan Yekani, Haşım xan, Nəsrullah xan, Farisül-mülk, Heydər xan Əmoğlu, Hüseyn Ağa Fişəngçi kimi şəxslər var idi.
Ramil Qasımov (cüdoçu)
Ramil Famil oğlu Qasımov (13 avqust 1981; Gəncə, Azərbaycan) — Azərbaycanı təmsil edən cüdoçu. 2016-ci ildə XV Yay Paralimpiya Oyunlarının qalibi olub.
Həyatı
Ramil Qasımov 1981-ci il avqustun 13-də Gəncə şəhərinin anadan olub. Şəxsi məşqçisi Əli Hacıyevdir.
Karyerası
Ramil Qasımov 2008-ci ildə Çində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Ramil Qasımov birinci görüşdəcə Rusiya nümayəndəsi Alim Qadanova məğlub oldu və mübarizəsini dayandırdı. Növbəti illərdə Ramil Qasımovun gözündə problemlər əmələ gəldi və o, para-cüdo üzrə turnirlərdə mübarizə aparmağa başladı.
Ramil Qasımov 2015-ci ildə Odivelaş şəhərində (Portuqaliya) baş tutan Avropa Çempionatının qızıl medalına sahib oldu.
Ramil Qasımov 2016-cı ildə Rio-de-Janeyro şəhərində (Braziliya) baş tutan XV Yay Paralimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Turnirin 1/4 final mərhələsində Kuba nümayəndəsi Xerardo Rodrigeza qalib gələn Ramil Qasımov, 1/2 final mərhələsində Almaniya nümayəndəsi Niholay Kornhassa ipponla qalib gəldi və Paralimpiadanın finalı görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi Ukrayna nümayəndəsi Dmitri Solovey oldu. Həmin görüşdə rəqibinə ipponla qalib gələn Ramil Qasımov, XVI Yay Paralimpiya Oyunlarının qalibi oldu.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 21 sentyabr 2016-cı il tarixli Sərəncamına əsasən XV Yay Paralimpiya Oyunlarında qazandığı nailiyyətlərə və Azərbaycan idmanında xidmətlərinə görə Ramil Famil oğlu Qasımov "Şöhrət" ordeni ilə təltif edildi.
Ramil Qasımov 2017-ci ilin mayında baş tutan IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarının qalibi oldu.
2016-cı il Rio-de-Janeyro Paralimpiadasının qalibi olan amil Qasımov, Paralimpiadanın 1/8 final mərhələsində Qazaxıstan nümayəndəsi Temircan Daulet ilə üz-üzə gəlməli idi. Amma Ramil Qasımovdan COVID-19 (Koronavirus) üçün götürülən analiz nümunəsi müsbət çıxdığı üçün turnirdə mübarizə apara bilmədi.
Sergey Dovlatov
Həyatı
1941-ci il, 3 sentyabrda Başqırdıstanın paytaxtı Ufa şəhərində anadan olub. 1959-cu ildə Leninqrad Dövlət Universitetinin fin dili fakültəsində oxumağa başlayıb. Fakültədən qovulan S. Dovlatov üç il hərbi xidmətdə olub. Sonra Komi respublikasında həbsxanada çalışıb. SSRİ-nin dağılmasından sonra hekayələri Rusiyada nəşr olunub.
Mühacirət həyatı
1978-ci ilin avqustunda hakimiyyətin təqiblərinə görə Dovlatov SSRİ-dən mühacirət etdi və Nyu-Yorkun Forest Hills bölgəsində məskunlaşdı və burada New American həftəlik qəzetinin baş redaktoru oldu. Onun redaksiya heyətinin üzvləri Boris Metter, Aleksandr Genis, Pyotr Veyl, balet və teatr fotoqrafı Nina Alovert, şair və esseist Qriqori Rıskin və başqaları idi. Qəzet tez bir zamanda mühacirlər arasında populyarlıq qazandı. Bir-birinin ardınca onun nəsr kitabları nəşr olunurdu.
1980-ci illərin ortalarına qədər Dovlatov bir oxucu kimi böyük uğur qazandı, "Partisan Review" və "The New Yorker" jurnallarında dərc olunub. On iki illik mühacirətdə ABŞ və Avropada on iki kitabı nəşr olundu. İlk əsərlərini çapa hazırlayaraq onları yenidən yazdı[28] və vəsiyyətində SSRİ-də yaratdığı bütün mətnlərin nəşrinə qadağa qoyulmasını şərtləndirdi. SSRİ-də yazıçını samizdat və “Azadlıq” radiosunda müəllifin yayımı ilə tanıyırdılar. Sergey Dovlatov alkoqolizmdən əziyyət çəkirdi. 24 avqust 1990-cı ildə Nyu-Yorkda ürək çatışmazlığından 49 yaşında vəfat etdi. Nyu-York şəhərindəki Hebron dağı yəhudi qəbiristanlığında dəfn edildi.
Şəxsi həyatı
Sergey Dovlatov rəsmi olaraq iki dəfə evləndi.
Birinci həyat yoldaşı (1960-1968) - Asya Markovna Pekurovskaya (1940-cı il təvəllüdlü), filoloq və yazıçı, Leninqrad Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsinin məzunu (1966); nikah 1962-ci ildə Dovlatovun orduda xidməti zamanı pozuldu, lakin boşanma 1968-ci ildə başa çatdı. 1970-ci ildə boşandıqdan sonra onun hazırda Universal Pictures kino şirkətinin reklam departamentinin vitse-prezidenti olan Mariya Pekurovskaya adlı bir qızı var. 1973-cü ildə SSRİ-dən ABŞ-yə mühacirət etdilər. İkinci həyat yoldaşı Elena Davidovna Dovlatova (née Ritman, 1941-ci il təvəllüdlü), filoloq (korrektor və redaktor).
● Qızı Yekaterina (1966-cı il təvəllüdlü).
● Oğlu Nikolas (Nicholas Dawley; 23 dekabr 1981-ci ildə ABŞ-də anadan olub). Vətəndaş nigahlı həyat yoldaşı (1975-1978) - Tamara Nikolaevna Zibunova (1945-ci il təvəllüdlü), Tartu Dövlət Universitetinin fizika-riyaziyyat fakültəsinin məzunu (1968),
● qızı Aleksandra (1975-ci il təvəllüdlü).
Anjelika və Sultan (film, 1968)
Anjelika və Sultan — 1968-ci ildə Ann və Serj Qolonun əsəri əsasında çəkilmiş Fransa filmidir. "Anjelika və Sultan" filminin heyətini şəxsən Tunisin ilk prezidenti Həbib bin Əli Burqiba qarşılamışdır. Sultanın rolunu isə görkəmli Tunis aktyoru Əli Ben Ayed canlandırmışdır.
Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti
Lüğət Əliheydər Orucovun rəhbərliyi və ümumi redaktəsi ilə "Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti" I cild (Bakı, Azərbaycan Elmlər Akademiyası nəşriyyatı, 1966), II cild (Bakı, Elm, 1980), III cild (Bakı, Elm, 1983) və IV cild (Bakı, Elm, 1987) nəşrləri əsasında 2006-cı ildə Ağamusa Axundovun rəhbərliyi ilə Əliheydər Orucov, Bəhruz Abdullayev, Nərgiz Rəhimzadə tərəfindən təkmilləşdirilərik "Şərq-qərb" mətbəəsində yenidən nəşr edilmişdir.
Anjelika və Sultan (film, 1968)
Məzmun
Filmin əvvəlki hissəsində Anjelikanı qaçırdaraq gəmi ilə aparırlar. Joffrey de Peyrak isə şəxsi gəm heyəti ilə onları izləməyə başlayır. Joffrey de Peyrak gəmini ələ keçirir, lakin Anjelikanın burada olmadığını görür. Dəstələr Anjelikanı sultanın hərəmxanasına aparmışlar. Bunu başa düşən Joffrey de Peyrak dəstələrin izi ilə düşüb, uzun və ağır sınaqlardan keçməyə məcbur olur...
Həmçinin bax
Anjelika, mələklər markizası Fransa[ filmlərinin siyahısı İtaliya filmlərinin siyahısı Almaniya Federativ Respublikası filmlərinin siyahısı
Xarici keçidlər
Filmi izlə (azərbaycan dilində)
Bakıdan Göy-gölədək (film, 1947)
Bakıdan Göy-gölədək qısametrajlı sənədli filmi rejissor Həsən Seyidbəyli tərəfindən 1947-ci ildə çəkilmişdir. Bakı Kinostudiyası nda istehsal edilmişdir. Mənzərə filmi tamaşaçıları doğma Azərbaycana səyahətə çıxarır.
Məzmun
Mənzərə filmi tamaşaçıları doğma Azərbaycana səyahətə çıxarır. Kinooçerk köhnə və yeni Bakıya, Bakıdan müxtəlif istiqamətlərə gedən dəmir yol xətlərinə, Gəncəyə, Göy-gölə həsr olunmuşdur.
Film haqqında
Film ilk rəngli sənədli filmdir.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: İmran Qasımov Rejissor: Həsən Seyidbəyli Operator: Əsgər İsmayılov
Mənbə
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 109-113.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1947-ci ilin Azərbaycan filmləri 1940-cı illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Əczaçıbaşı QVK
"Əczacıbaşı" Dynavit (Dynavit sponsorun adı) — 1966-cı ildə qurulan qadın voleybol komandasıdır. "Əczacıbaşı İdman Klubu"nun bir parçasıdır. Lakin idman klubunun hələ ki, başqa idman növündə komandası yoxdur. Komanda ev oyunlarını əczacıbaşı idman salonunda oynayır.
Tarixi
Komanda 1968-ci ildən etibarən İstanbul voleybol liqasında mübarizə aparır.1970-ci ildə liqanın qalibi olur. 1972-ci ildə ölkə çempionatında çempionluq yaşayan komanda on yeddi il bu titulu itirməmişdir. Bu isə Türkiyədə hələ də qırıla bilməyən rekorddur. Neçə illər də qırılması gözlənilmir. 1999-cu ildə qazanılan Top komandalar kuboku Türkiyə voleybolunun CEV turnirlərində qazandığı ilk belə uğur idi. Komanda həmçinin CEV Çempionlar Liqasında da müvafiq olaraq ikincilik, üçüncülük və dördüncülük qazanmışdır.
Heyəti
2022-23 mövsümü üçün
Polibi
Polibi (E.ə. 200, Meqolopol, Arkadiya — E.ə. 120) — Yunan tarixçisi və sərkərdəsi.
Həyatı
Qədim yunan tarixçisi və mütəfəkkiri Polibi e.ə. 200-ci ildə anadan olmuşdur. Romalılar tərəfindən 16 il girov saxlanılmış Polibi öz bacarıq və qabiliyyəti sayəsində dövlət xadimi və sərkərdə səviyyəsinə qalxa bilmişdir. O, Roma sərkərdəsi Ssipionla birlikdə Afrika sahillərində hərbi səfərlərdə olmuş, I Pun müharibəsində iştirak etmişdir. Vətəni Yunanıstanla Roma arasındakı müharibədə Korinf məğlubiyyətindən sonra həmvətənlərinə hər cür köməklik göstərməyə çalışmışdır. Buna baxmayaraq Roma əzəmətinin qızğın tərəfdarı olan Polibi 40 cildlik "Yeni tarix" əsərində Romanın dünya hökmranlığına can atmasını əsaslandırmağa çalışmışdır. Təəssüf ki, bu əsərin yalnız beşinci cildi, 6-18-ci cildlərin xeyli hissəsi və qalan cildlərdən isə yalnız fraqmentlər qalmışdır. Bir çox siyasi hadisələrdə və müharibələrdə bilavasitə iştirakı, dövlət arxivindən geniş istifadə etməsi Polibinin əsərinə əvəzsiz keyfiyyətlər bəxş etmişdir.
Polibinin əsərində Aralıq dənizi ölkələrinin tarixi, Romanın dövlət quruluşu və ordusunun tərkibi, Yunanıstanın siyasi inkişafı, Roma-Karfagen və Roma-Yunanıstan müharibələrinin gedişi təsvir olunmuşdur. Ancaq bu kitabların mühüm hüssələri itib-batdığından hadisələri ardıcıllıqla izləmək qeyri-mümkündür. Polibinin bir tarixçi kimi böyüklüyü ondadır ki, o, hadisələrin yalnız xronoloji təsvirini verməklə kifayətlənməmiş, onların məntiqi əlaqələrini və səbəblərini də aydınlaşdırmağa çalışmışdır. Bu nənada o, antik dünyanın ən praqmatik tarixçisidir. Polibi də Aristotel kimi hər hansı dövlət hakimiyyətinin üç forması olması fikrini irəli sürür: monarxiyalı, aristokratiyalı və nəhayət, demokratiyalı dövlət. Hər hansı dövlətdə bu üç cəhət birləşərsə, Polibinin fikrincə. o ən ədalətli və faydalı dövlət sayıla bilər.
Müasirləri və ondan sonra gələn tarixçilər Polibinin əsərinə çox yüksək qiymət vermişlər. Posidoni isə onun əsərinin davamını yazmışdır.
Polibi e.ə. 120-ci ildə vəfat etmişdir.
Fəlsəfəsi
Polibi adlı bir görkəmli yunan bu işdə romalılara, hətta kömək etdi. Çünki Polibi aristokratizmdən xali olan demokratik azadlığı qəbul etmirdi, aristokratik zəmindən və dəyərlərdən qopub ayrılmayan azadlığı qəbul edirdi.
Buna görə də onun demokratiya anlamı bir qədər fərqli idi və bu anlam onun "Demokratiya nədir?" sualına verdiyi cavabda konkretləşdirilmişdi: "Çoxları onu anarxiya kimi başa düşür. Yəni kimin ürəyi nə istəsə edə bilər. Əslində isə o dövlət demokratik sayılmalıdır ki, onda tanrılara etiqad, valideynlərə hörmət, böyüklərə ehtiram, qanunlara isə itaət ululardan qalıb və bütün bunlarla yanaşı son həlledici söz xalqın əksəriyyətinə məxsusdur".
Polibi, əlbəttə ki, zadəgan ruhuna ən çox uyğun gələn dövlət forması olaraq aristokratiyanın əhəmiyyətini yuxarıda göründüyü kimi inkar etmirdi, lakin bu əhəmiyyəti mütləqləşdirmirdi də. O, aristokratiyanın, eləcə də, demokratiyanın tarixi əhəmiyyət daşıdığını qeyd edir və bu əsasda da öz siyasi nəzəriyyəsini irəli sürürdü. O, belə hesab edirdi ki, öz-özlüyündə tam kamil olan bir dövlət forması yoxdur. Dövlət yalnız o zaman kamil olur ki, bütün dövlət formalarının ən müsbət cəhətlərini özündə cəmləşdirsin. Polibi düşünürdü ki, Sparta dövləti ona görə güclü idi ki, Likurq onu ilk dəfə məhz bu üsulla yaratmışdı. Polibinin sözlərinə görə, təbiətin öz qanunlarına uyğun olaraq hakimiyyət formaları dəyişir, bir-birini əvəz edir və yenidən əvvəlki vəziyyətinə qayıdır.
Polibinin zəmanəsi o dövrün yunan cəmiyyəti üçün öz-özlüyündə təxminən elə Polibinin təsvir etdiyi kimi azğın bir zəmanə idi. Hətta Romanın güclü qanadları da əslində onu bu azğınlıqdan xilas etməmişdi.
Mətnlər və tərcümələr
Rus dilinə tərcümələr:
Başqa tərcümələr:
Tədqiqatlar
Bədii ədəbiyyat:
Toxluca
Toxluca — Göyçə mahalında Çəmbərək rayonunda (Krasnoselo) kənd. (Çəmbərək rayonundan Göyçə mahalına aid olan 5 kənddən biri)
Coğrafiyası
Toxluca ərazisində nəmişliyin normada olması buranın təbiətinin əsas üstünlüklərindən biridir. Yayda dağlar çən-çisəkli, səhərlər isə şeh düşən gül-çiçəkli yaşıl çəmənlər, saf sulu buz bulaqlar, min bir dərdin dərmanı olan bitkilər, Gölətrafı “Sovxoz” deyilən ərazilərdəki  kolluqlardakı giləmeyvələr, təmiz dağ havası, yayla və yamacdan ibarət təbiət möcüzəsi, dağlar gözəli Göyçə gölü ətrafında eninə 20 km-lik məsafədən dağların arasına 3 km-lik məsafəyədək uzanan kənd Qərbi Azərbaycanın ən iri yaşayış məskənlərindən olmuşdur. Bu gözəlliyin əhatəsində fiziki əməklə məşğul olmaq, ekoloji cəhətdən təmiz qida məhsulları insanı sağlam saxlayan, uzunömürlü olmasını təmin edən başlıca amillərdəndir.
İqlimi
Havası yayda sərin, qışda isə soyuq olmaqla, qurudur. Ətraf ərazilər tamamilə alp və subalp çəmənlikləridir. Havanın quruluğu yüksəkliyə görə təzyiqin aşağı olmasını o qədər də hiss etdirmir. İlin yağıntılı vaxtlarında belə buludlu hava şəraiti uzun sürmür, səma isə ilin çox vaxtı açıq və günəşli olurdu. Payız və qış aylarında əsasən şimal, yaz və yay aylarında isə əsasən şimal-şərq və şimal-qərb küləkləri üstünlük təşkil edir. Yayda dağların və dərələrin qeyri-bərabər qızması səbəbilə dağ-dərə küləkləri əmələ gəlir. Gündüz mülayim küləklər dərələrdən dağlara doğru, axşam və gecə isə soyuq küləklər dağlardan dərələrə doğru əsir. Yeri gəlmişkən, el arasında – Göyçə-Qaraqoyunlu elatlarına məxsus dialekt fərqləri mövcud idi.Belə ki, Göyçə Qarabağ, Qaraqoyunlu isə Qazax dialekt zonasına daxil idi.
Bitki örtüyü
Mədəni bitkilərdən arpa, buğda, çovdar, vələmir, yonca, qorunca, kartof, tütün, çuğundur, qarğıdalı və s. becərilirdi. Meyvə ağaclarından alma, armud, gilas, qoz, gavalı, alça, ərik, giləmeyvələrdən isə qarağat və çay tikanı geniş yayılmışdı. Qeyd etmək lazımdır ki, Toxluca ərazisində əsasən kolluqlar, eləcə də gölətrafı ərazilərdə seyrək ardıc meşələri və Göyçə gölünün sahili boyunca sonradan salınmış meşə zolaqları mövcuddur. Yaşlı nəslin söylədiklərinə əsasən, XIX əsrədək Toxlucada dağətəyi sıx meşəliklər, kəndin indiki yerində isə calalıq-sucaq yaşıllıq mövcud olub. Lakin insanların təsərrüfat fəaliyyəti nəticəsində həmin meşəliklər məhv edilib,calalıq qurudularaq evlər salınmışdır. Təbii ki, meşə altında olan torpaqların tərkibi meşələrin qırılmasından sonra tədricən dəyişmiş, bu isə öz növbəsində heyvanat və bitki aləminə təsirsiz ötüşməmişdir. Gölətrafı dağ və gagətəyi silsilədə oradakı kol bitkilərindən alaçəhrə, tuvulğu, qarağac, ardıc, qaraqoyungözü, qatırquyruğu, dovşan alması, itburnu, yemişan, dovşanalması, zirinc, gərməşov, kol armudu, meşə xirniyi, başınağacı, və s. kol meyvələri yetişir. Göyçə gölünün sahilində salınmış meşə zolağında şam, iydə, akasiya, çinar, qızıl söyüd, qarağac ağacları və çaytikanı (kol bitkisi), gəvən təbiətə xüsusi bir gözəllik bəxş edirdi.
Heyvanat aləmi
Toxluca ərazisində canavar,  çaqqal, porsuq,sincab, kor siçan,tülkü, gəlincik, kirpi, dovşan, ilan, qaya kərtənkələsi və keçəmən yaşayır. Əvəllər kəndin ətrafı sıx meşəlik imiş və bu meşələrdə maral, ayı və digər heyvanlar geniş yayılıbmış. İnsan fəaliyyəti nəticəsində məhv olub və burada yaşayan heyvan növlərinin nəsli kəsilmişdir. Məməli heyvanlardan əlavə, Toxluca ərazisində çoxlu quş növü, o cümlədən kəklik ("Qırmızı kitab"a düşüb), boz sərçə, qartal, torağay, qırğı, arı quşu, sarıköynək, qarğa, sığırçın, alabaxta, bildirçin, qaranquş, şanapipik (hop-hop), çobanaldadan, ağacdələn, göyərçin, bayquş, alacəhrə və sağsağan, "Göyçə gölü"ndə qağayı, su ördəyi, qarabatdaq, mövsümlə əlaqədar olaraq hacıleylək və digər köçəri quşlar da yaşayır. Faunanın tərkib hissəsi sayılan həşəratlara gəlincə, bu sahədə vaxtilə kifayət qədər elmi-tədqiqat işləri aparılmadığından müvafiq məlumatları bu gün elmi mənbələrdən əldə etmək mümkün deyildir. Lakin müşahidələrimiz söyləməyə əsas verir ki, Toxluca ərazisindəki torpaqlarda yüzlərlə həşərat növü yaşayırdı.
Torpaq növləri
Toxlucanın əksər ərazilərində şabalıdı torpaqlar da çox yayılıb. Bu torpaqlar dağ-dərə torpaqları ilə birlikdə əkinçilik üçün olduqca yararlıdır. Tərkibində dəmir oksidinin miqdarı 15-20% olan torpaqlar sarı qonur torpaqlardır. "Ara güney", "Ozanlar", "Dərəyurd" və "Sarı yal" adlanan ərazi belə torpaqların formalaşdığı ərazilərdir. Düzənliklərdə isə boz və boz-qonur torpaqlar mövcuddur. Dağ-çəmən torpaqları da geniş yayılmışdır. Bu torpaqlar subalp və alp çəmənlikləri altında inkişaf etmişdir. Otlaq və biçənəklərdən ibarət bu ərazilər əsasən kəndin göldən Kirkitli dağından və Dərəyurdadək uzanan şimal hissəsinə aid edilir. Dağətəyi və kolluqlarda qara və boz-qəhvəyi torpaqlar geniş yayılıb.
Təbii sərvətlər və faydalı qazıntılar
Toxluca ərazisindəki meşə və su ehtiyatlarından əlavə, Qaraqoyunlu mahalının Salah kəndi ilə həmsərhəd ərazilərdə əhəng, gölətrafında isə tikinti işləri üçün qum və daş ehtiyatı da mövcuddur. Zəngin əhəng daşı ehtiyatları tikintidə bu materiala olan ehtiyacın 90-95%-ni ödəməyə imkan verirdi. Sadəcə, divarın tin hissələrində az miqdarda mişar daşına ehtiyac duyulurdu. Nəticədə ev və ya təsərrüfat tikilisi olduqca ucuz başa gəlirdi. Buradakı daş ən bahalı və keyfiyyətli qranit növlərindəndir. Çal dağında diadomit (sement istehsalında əlavə xammal), obsidian (şüşə istehsalında istifadə edilir), xromit (qara metal) yataqları var. Qonşu Cubuxlu kəndinin yaxınlığında xromit istehsalı isə hələ keçən əsrdən həyata keçirilirdi.
Su mənbələri
Toxluca ərazisi su mənbələri ilə zəngindir. Yaşlı insanların verdiyi məlumata əsasən kəndin ərazisində su mənbələri olan gözələr nəzərə alınmamaqla 200-dən çox bulaq olub. Bulaqların suyuna da iki cür ad vermişdilər: ağ su və qara su. Ağ su güneydə yerləşən bulaqların, qara su isə quzey ərazilərdə yerləşən bulaqların suyudur. Məişət və təsərrüfat əhəmiyyətli dörd çay yaşayış məntəqəsinin bilavasitə içərisindən keçir. Suvarmada və məişətdə XX əsrin 80-ci illərinə qədər bu çaylardan istifadə edilib. Əvvəllər Göyçə gölündəki balıqlar 3 km-lik məsafə boyunca bu çaylarda kürü tökər,əhali çaydan balıq tutardı.Sonralar gölətrafı nəqliyyat qovşağı genişlənərkən ermənilər bu çaylar üzərindəki körpülərin altında şluzlar yaratmaqla balıqların kənd çaylarına çıxışını bağlamışlar.
İqtisadiyyatı
Ermənistanda ilk azərbaycanlı Sovxoz təsərrüfatı olub (1956). Uzun müddət Ermənistan Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin elmi-tədqiqat sovxozu kimi fəaliyyət göstərib.
1956-61-ci illərdə Nazirliyin nümayəndələri olan alimlər Sovxoz direktoru kimi işləsələr də, Sovxoza cins qoyunçuluq birliyinin müdiri və Sovxozun partkomu olan Təşkilat Bayram kimi tanınan (Bayramov Bayram Qurban oğlu ) islahatçı gənc rəhbərlik etmişdir. Bu dövrdə Sovxoz -Elmi Tədqiqat stansiyası kimi Rusiyanın Stavropol diyarının iri qoyunçuluq təsərrüfatları və elmi-tədqiqat müəssisələri ilə təcrübə mübadiləsində olmuşdur. Təsərrüfat respublikada cins qoyunçuluq sovxozu kimi şöhrət qazanıb. Sovxoz təsərrüfatında 24500 baş xırda heyvan, 3200 baş mal-qara saxlanırdı. Bu qədər də camaatın şəxsi təsərrüfatında mal-qoyun olmuşdur.İqtisadiyyatda arıçılıq, heyvandarlıq, taxılçılıq və tütünçülük başlıca sahə sayılmışdır.Sovxozda 80-dən artıq maşın və traktor, çoxlu kənd təsərrüfatı aqreqatları var idi.
Mədəniyyəti
Kənddə böyük orta məktəb binası,uşaq baxçası, 24 çarpayılıq xəstəxana,4 mağaza, 3 yeməkxana, inzibati bina, məişət xidməti emalatxanası, aptek, rabitə şöbəsi, mədəniyyət evi, ATS, iri heyvandarlıq kompleksləri və digər obyektlər olub.
Toxlucada uzun müddət Uvoylar tayfasından Hacı Hümbətin oğlu " qlava Bayram "ın, yəni Qara Bayramın (onun əmiləri Hacı Əhməd,Hacı Məhəmməd adlı-sanlı, imkanlı və nüfuzlu ağsaqqallar olmuşlar- H.B.) təsis etdiyi və bu məqsədlə Təbrizdən xüsusi olaraq dəvət etdiyi Axund tərəfindən, eləcə də sonralar  Məşədi Mir İsmayıl Ağa və  Molla Əhməd (akademik Hüseyn Əhmədovun babası),nəhayət, mollalar tayfasının tanınmış üləmaları-Molla Zülfüqar- Qara Molla, Molla Mustafa tərəfindən davam etdirilən  dini məktəblər, 1929-cu ildən isə həm də dünyəvi məktəblər fəaliyyətə başlamışdır. 1988-ci il deportasiyası ərəfəsində bu məktəbdə 100-ə yaxın müəllim, 1000-ə yaxın şagird oxumuşdur ki, bu müəllimlıərdən altı nəfəri ( Həsən Bayramoğlu, İbrahim Bayramov, Zakir Məmmədəliyev, Firudin Məmmədov, Əliyannaqi Məhərrəmov, Sara Bayramova ) elmlər namizədi olmuşlar.
Sonralar qəsəbənin yetirmələrindən Ağəli Əsədov, Eyvaz Məmmədov, Hacan Orucov, Sadıq Bayramov, Həsən Talıbov sovxoza rəhbərlik etmişlər. A. Əsədov həm də, müxtəlif vaxtlarda rayonda rəhbər partiya - təsərrüfat işlərində, eləcə də qonşu kəndlərdə rəhbər vəzifələrdə çalışmışdır.
Ziyalıları
və s.
● Vilayət Ramazanov- AMEA-nın İqtisadiyyat İnstitunun aparıcı elmi işçisi, iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru
● Məhərrəmov Əliyənnaqi - Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin biologiya fakültəsinin sabiq dekanı, Biologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent
● Məhərrəmova Ümmühəbibə - Bakı Dövlət Universitetinin dosenti, İqtisad üzrə fəlsəfə doktoru
Kordova (İspaniya)
Tarixi
İspaniyanın Əndəlus vilayətinin tərkib hissəsi olan Kordova şəhəri ölkənin cənubunda yerləşir. Bu şəhər X əsrdə yaranmış Kordova əmirliyinin mərkəz şəhəri olmuş və hal-hazırda əhalisinin sayı 300 minə yaxındır. İspaniyanın konfessional durumunda katolik kilsəsi dominantlıq təşkil etsə də, bu ölkənin islam dəyərlərinə və mədəniyyətinə ehtiram və tolerantlıqla yanaşması, onun yüksək bəşəri mədəniyyətə malik olmasına dəlalət edir. Qeyd etmək lazımdır ki, Kordovada olan “qədim şəhər” doğma Bakının İçərişəhərini çox xatırladır. Maraqlıdır ki, Kordovanın “İçərişəhər”inin düz mərkəzində möhtəşəm bir məsçid ucalır. İspaniyada “Mesheti” kimi tanınan bu məsçid hələ Kordova əmirliyi (929-cu il) yaranana qədər, 711-718-ci illərdə ərəblərin İspaniyaya yürüşündən sonra tikilməyə başlayıb.”San-Visente” kilsəsində saxlanılan qədim əlyazmalara əsaslanan çağdaş İspan tarixşünaslığı göstərir ki, “Mesheti”nin inşası 785-ci ildə başlanıb və onun tikintisi dörd mərhələ keçib.
Birinci mərhələ Kordova əmirliyinə qədərki dövrə təsadüf edir və I Əbd-əl-Rəhmanın göstərişi ilə onun tağları tikilib. İkinci mərhələ Kordova əmirliyinin tarixi ilə bağlıdır. Əmirliyin hakimi II Əbd-əl-Rəhman məsçidin, onun həyətinin genişləndirilməsi və məsçid minarəsinin tikilməsi haqda göstəriş verib. Kordova əmirliyinin süqutundan sonra abidəyə sintez edilən kilsə minarəyə birləşdirilib. Üçüncü mərhələ əmir II Əl-Həkəmin dövrünə təsadüf edir. Həmin dövrdə öz möhtəşəmliyi və əsrarəngizliyi ilə seçilən məscidin mehrabını Bizansdan gətirilmiş sənətkarlar mozaika ilə bəzəyiblər. Dördüncü mərhələ əmir Əl-Mənsurun hakimiyyəti illəri ilə bağlıdır. Bu vaxt abidə tikilib qurtarıb və dövlətin güc rəmzinə çevrilib. O, nəinki dini, eyni zamanda ictimai-siyasi, mədəni mərkəz kimi fəaliyyət göstərir. Hal-hazırda “Mesheti” təkcə İspaniyanın deyil, ümumən dünyanın bir çox ölkələrindən gəlmiş səyyah və turistlərin maraq dairəsindədir. Hər gün minlərlə insan “Mesheti”nin ziyarətinə gəlir.
Kordovada nəzər-diqqəti cəlb edən abidələrdən biri də şəhərdən 6 km aralıda yerləşən “Mədinə-əl-Zəhra” arxeoloji kompleksidir. Özünün 112 hektar ərazisi ilə İspaniyanın və ümumən Avropanın ən mühüm orta əsr arxeoloji abidələrindən olan bu kompleks özündə ərəb-islam mədəniyyətini əks etdirir. Abbasilərlə mübarizə aparan əməvilər sülaləsinin nümayəndəsi III Əbd -əl-Rəhman bu şəhərin əsasını qoymuşdur. X əsrdə Mədinə-əl-Zəhra Əl-Əndəlusun siyasi-inzibati paytaxtı olmuş, ərəblərin Pireney yarımadasındakı böyük mədəniyyətini əks etdirmişdir. Hal-hazırda İspaniya dövləti bu tarixi kompleksdə arxeoloji qazıntı işləri ilə bərabər, bərpa işləri də aparır. Qeyd etmək lazımdır ki, bu maddi-tarixi abidə II Dünya müharibəsi illərində tamamilə dağılmış, xarabalığa çevrilmişdi. İspaniya dövlətinin öz tarixinin bütün səhifələrinə hörmət və ehtiramla yanaşması digər dövlətlərə bir örnəkdir.
Kulturoloq
Kulturoloq — müəllim müxtəlif ölkələrin sosial-mədəni fəaliyyət sahələri, idarəetmə və mədəni inkişafın milli texnologiyaları, eləcə də bu sahədə beynəlxalq təcrübə barədə dürüst və müfəssəl informasiyaya malik olmalıdır. Universal bilikli mütəxəssislər olan kulturoloqların praktiki iş sahəsi artbiznes, media, reklam və beynəlxalq əlaqələrlə məhdudlaşmamalıdır.
Kulturoloqun praktiki işi dövlət və ictimai həyatın geniş sosial-mədəni fəaliyyət sahəsini əhatə etməlidir. Universal kulturoloji biliklərə istinadən, kulturoloq tədqiqat, təhsil, maarif məsələlərini həll etməyi bacarmalı, sosial-mədəni həyat fəaliyyətinin tərəqqipərvər texnologiyalarına istiqamətlənən inkişafın  innovasiyalı modellərini hazırlamalı,  investisiya siyasətini düzgün formalaşdırmalı, mədəniyyətin inkişafını idarə etməlidir. Dövlətin beynəlxalq nüfuzunun, onun sivil dünya birliyinə inteqrasiyasının möhkəmlənməsinə yardım edən, ölkənin xarici mədəni siyasəti də kulturoloqun diqqət mərkəzində olmalıdır. Beləliklə, Müasir kulturoloq — insan, cəmiyyət və dövlət haqqında elmi biliklərin qoruyucusudur.
Chanteius
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Kita (Tokio)
Kita — Tokionun xüsusi rayonlarından biri.
Qara şəkərqamışı
-  cinsinə aid bitki növü.
Stok Siti FK
Stok Siti (Stoke City FC) — İngiltərənin futbol klubu.
Tarixi
1863-cü ildə yaranmışdır.
Baccharis longoattenuata
Baccharis longoattenuata Baccharis longoattenuata
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Atamurad etrapı
Atamurad etrapı (Atamyrat etrapy) — Türkmənistan Respublikasının Lebap vilayətində inzibati-ərazi vahidi. Etrapın inzibati mərkəzi etrap tabeli Atamurad şəhəridir.
Topologiya
Topologiya (yun. τόπος (topos) – yer və λόγος (loqos) – elm, öyrənmə) — ən ümumi şəkildə kəsilməzlik haqqında elmdir.
Ümumi topologiya
Ümumi topologiya kəsilməzliyi aksiomatik oyrənir və cəbrlə birgə nəzəri çoxluq üsulunun əsasıdır. Əsas anlayışları topoloji fəza və kəsilməz inikasdır. Belə fəza elə (x,τ) cütüdür ki, Χ ixtiyarı çoxluq, τ isə onun altçoxluqlarının boş çoxluğunu və Χ-i özündə saxlayan ixtiyari birləşmə və sonlu kəsişmə əməllərinə görə qapalı sistemdir. Topologiyanın ünsürlərinə (x,τ)-də açıq çoxluqlar deyilir. İxtiyari  νετ 2 açıq çoxluğunun  ƒ---1 (ν) tam proobrazı (x1,τ1) fəzasında açıqdırsa, ƒ: (x1,τ1) → (y,τ2) kəsilməz inikas adlanır. Ümumi topologiya topoloji fəzaların aksiomatik təyin olunmuş siniflərini və bunların fəzaları arasında kəsilməz inikasları öyrənir. x,τ  açıq örtüyü elə  τ  sisteminə deyilir ki, onun ünsürlərinin birləşməsi x -i verir. (x,τ)-nin ixtiyarı açıq örtüyündən sonlu altörtük ayırmaq mümkündürsə, o, kompakt fəza adlanır. Sonlu ölçülü Evklid fəzasında məhdud qapalı çoxluqlara aid bütün əsas teoremlər ixtiyari kompakt fəzalara keçirilir. Belə fəza anlayışının ümumiləşmələri parokompakt, lokal-kompakt və metrik fəzalardır.
Abbasəlili (Germi)
Abbasəlili — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Mattyu Zammit
Mattyu Zammit ( 18 may 1995) — Maltalı üzgüçü. Mattyu Zammit Maltanı 2017-ci ildə XXXVII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında təmsil etdi.
Abbasəlili (Germi)
Coğrafi yerləşməsi
Mərkəzi şəhristanının Germi bölgəsinin Ənqut kəndistanında, Təzəkənd-Ənqut kəndindən 24 km qərbdə, Germi-Ərdəbil avtomobil yolunun 27 kilometrliyindədir.
Mattyu Zammit
Karyerası
Mattyu Zammit birinci dəfə Dünya Çempionatına 2017-ci ildə qatıldı. O, Budapeştdə baş tutan XXXVII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında kişilər 100 m sərbəst stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 52.09 saniyəlik nəticəsi ilə 119 üzgüçü arasında 66-cı oldu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.
Abbasəlili (Germi)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 369 nəfər yaşayır (81 ailə).
Cocoseius
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Səhənd Texniki Universiteti
Səhənd Texniki Universiteti — İranın Şərqi Azərbaycan əyalətinin Təbriz şəhərində yerləşən tədqiqat mərkəzi və ali təhsil ocağı.
"Bakılı" press-avtomatı (film, 1967)
"Bakılı" press-avtomatı — qısametrajlı sənədli film.
Rejissor Seyfulla Bədəlov tərəfindən 1967-ci ildə çəkilmişdir. "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Filmdə yeni texnikanın-"Bakılı" press-avtomatının istehsalatda tətbiqindən, bunun xalq təsərrüfatının inkişafında əhəmiyyətli rolundan danışılır.
Məzmun
Filmdə yeni texnikanın-"Bakılı" press-avtomatının istehsalatda tətbiqindən, bunun xalq təsərrüfatının inkişafında əhəmiyyətli rolundan danışılır.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: C. Məmmədov Rejissor: Seyfulla Bədəlov Operator: Seyfulla Bədəlov
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1967-ci ilin Azərbaycan filmləri 1960-cı illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
2015/2016 Azərbaycan Kuboku
2015–16 Azərbaycan Kuboku — Futbol üzrə Azərbaycan kubokunun 24-cü mövsümü.
2015–16 mövsümündə 19 komanda mükafat üçün mübarizəyə aparmışdır.
Bombardirlər
5 qol:
4 qol:
3 qol:
2 qol:
1 qol:
Avtoqol:
Abbas-i Qərbi dehistanı (Bostanabad)
Abbas-i Qərbi dehistanı — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Bostanabad şəhristanının dehistanı. Dehistana ümumilikdə 28 kənd daxildir
Sərdarabad etrapı
Sərdarabad etrapı (Serdarabat etrapy) — Türkmənistan Respublikasının Lebap vilayətində inzibati-ərazi vahidi. Etrapın inzibati mərkəzi etrap hüquqlu Türkmənabad şəhəridir.
Abbas-i Qərbi dehistanı (Bostanabad)
Coğrafi yerləşməsi
Təbriz şəhristanının Bostanabad bölgəsinin 4 kəndistanınindan biri, Bostanabad qəsəbəsindən 36 km cənub-şərqdədir.
Luis de Qonqora
220px|thumb|Luis de Qonqora, [[Dieqo Velaskesin fırçası ilə çəkilmiş portret]] Luis de Qonqora (, 11 iyul 1561–23 may 1627)— İspaniya şairi, barokko üslubi cərəyanının banisi.
Həyatı
O, 1561-ci ildə Kordovada qədim zadəgan ailəsində doğulmuşdur. Atası Fransisko de Arqote Kordova şəhər hakimi idi. İlk təhsilini şair evdə almış, Salamanka universitetində oxumuşdur. Qonqora təhsilini bitirib keşiş rütbəsi alır və bir vəzifə tutmaq arzusu ilə Madridə gəlir. Lakin latın və yunan dillərini mükəmməl bilməsi və aristokratlığı ona kömək etmir. Qonqora uzun müddət müxtəlif vəzifələrə namizəd olur, ancaq gəlirli bir vəzifə tutmağa layiq görülmür. Ancaq ölümündən bir az əvvəl, 1616-cı ildə o, III Filippin saray kapellanı vəzifəsini tutmağa layiq görülür. Bu rütbə nə qədər şərəfli olsa da, şairi maddi cəhətdən təmin etmirdi. Qonqora bu dövrdə yazdığı məktublarda yoxsulluqdan, onu təqib edən uğursuzluqlardan, borclarını ödəmək üçün ev əşyalarını satmasından danışır, şikayətlənir. Şeir yaradıcılığı da onu sevindirməmişdir. Madriddə olarkən o, şeirlərindən çox az bir hissə çap etdirmişdir. Ölümündən iki il əvvəl şair səhhəti pozulmuş halda ciddi baş ağrıları ilə doğma şəhəri Kordovaya qayıdır. Qonqoranın şeirləri ilk dəfə 1627-ci ildə, ölümündən bir az sonra "İspan Homerinin mənzum əsərləri" adı ilə çap olunur, əsərlərinin tam toplusu isə 1634-cü ildə işıq üzü görür. Ölümündən sonra o, İspaniyanın ən böyük şairi kimi şöhrət qazanır.
Qonqora İspaniyanın həyatında baş verən güclü siyasi-ictimai və mədəni böhran dövründə yaşayıb və yeni dövrün qarşıya qoyduğu problemlərə cavab verərək öz poetik üslubunu yaratmışdır. Ədəbiyyat tarixində qonqorizm, yaxud kulteranizm adı ilə məşhur olan bu üslub ispan ədəbiyyatının sonrakı inkişafı üzərində güclü təsirə malik olmuşdur. hətta Lope de Veqa, Fransisko Kevedo kimi ədəbi düşmənləri də Qonqoranın təsirindən yaxa qurtara bilməmişdir. Bəzən onu qaranlıq, dumanlı, cəfəng şair saymışlar. Lakin XIX əsrin sonlarında Fransada, XX əsrdə isə İspaniyada Qonqoranın irsinə maraq güclənmişdir. Ruben Daria, Qarsiya Lorka, Pablo Neruda kimi şairlər, Damaso Alonso, Menendas Pedal və başqa ədəbiyyatşünaslar onun poetik təcrübəsini yeni şəkildə dərk etməyə çağırırdılar.
Qonqoranın poeziyasında İntibah humanizmi yeni, adət olunmamış formalarda təzə həyat qazandı və yaşadı. Adətən, Qonqoranın yaradıcılığını iki dövrə bölürlər: aydın üslub dövrü /1610-cu ilə qədərki dövr/, dumanlı üslub dövrü /1610-cu ildən sonrakı dövr/. Müasir ədəbiyyatşünaslıq belə bir bölgünü rədd edir. Aparılan tədqiqatlar nəticəsində sübut olunur ki, poetik üslubların şüurlu şəkildə qarışdırılması, şairin şəxsi bədii tapıntılarının problemləşdirilməsi, latinizmlər və neologizmlər hesabına şeirdə işlənən söz ehtiyatının genişləndirilməsi, sintaksisin qətiyyətlə yenidən qurulması kimi xüsusiyyətlər onun yaradıcılığının bütün dövrləri üçün xasdır. Onun ilk dövrlərdə tez-tez müraciət etdiyi romans, letrilya, sonet janrlarına 1616-cı ildən sonra da rast gəlirik.
Müasir ispan filoloqu Damaso Alonso doğru qeyd edir ki, Qonqora özünün ən yaxşı əsərlərini yaradıcılığının ikinci, dumanlı dövründə yazmışdır. "Polifem və Qalateya haqqında dastan", "Piram və Fisba", "Tənhalıqlar" kimi əsərlərində onun şeir texnikası, sənətkarlığı əlçatmaz bir yüksəkliyə qalxır. Onun bu dövrdə yazılan şeirlərində sönük, süst bir misra belə tapmaq çətindir. Şair üslubu son dərəcə gərginləşdirir, metonimiya, istiarə və mübaliğələrdən sıx-sıx bəhrələnir. Şeir mətninə artıq işlək olmayan latın sözləri daxil edilir, ifadələrin quruluşu mürəkkəbləşdirilir. Ona görə də Qonqoranı birdən-birə, asanca başa düşmək çətindir, onu anlamaqdan ötrü müəyyən hazırlıq və diqqət tələb olunur.
Orta əsr ispan poeziyasının ən mühüm xüsusiy-yətlərindən biri onun ərəb şeiri ilə sıx əlaqəsi olmasıdır. Bu əlaqə XVI–XVII əsrlərdə da davam etmişdir. Əndəlisdə isə ərəb poeziyasının forma və motivləri daha güclü olmuşdur. Qonqora keçmiş ispan-ərəb xilafətinin paytaxtı Kordovada doğulduğu üçün onun şeirlərində ərəb poeziyasından gələn cəhətlər daha güclü olmuşdur, o cümlədən, Andalusiyada yaşamış ərəb şairi İbn Səidin şeirləri ilə Qonqoranın şeirləri arasında bir sıra bədii vasitələrin, poetik üsulların yaxınlığı tədqiqatçıların diqqətini nahaq yerə cəlb etməmişdir. Lakin bu poeziyada yunan-latın mədəniyyəti ilə yaxınlaşan Qonqora həm də yeni bir hadisə kimi meydana çıxır.
O, ilk dəfə İspaniyada poetik dilin zərif incəliyi ilə fikrin dumanlığı prinsipini dəb halına gətirdi. Bu yolla Qonqora özünün irsinin yüksək mədəni təbəqələr üçün olduğunu, sadə, qara camaatdan ötrü yazılmadığını nəzərə çatdırırdı. O, belə güman edirdi ki, hamı üçün yox, seçmələr, mədənilər /ispanca, "los kultos"/ üçün yazmaq lazımdır. Kulteranizm termini belə yaranmışdır.
Qonqora öz şeirlərində həmişə ən ağılkəsməz söz birləşmələri düzəldir, bir-birini rədd edən anlayışları qarşılaşdırır, gözlənilməz müqayisələr aparır, nadir bən-zətmələr, istiarələr işlədir. Fransisko Kevedo Qonqoranın şeirlərində olan bu cəhətə işarə edərək yazır: "Kul-teranistlərin zərgərlik emalatxanasında çaylar üçün axan büllur və dəniz köpüyü üçün donmuş büllur, dənizin hamar səthi üçün yaqut xalça, çəmənliklər üçün zümrüd süfrələr hazırlanır. Qadın gözəlliyi orada cilalanmış gümüşdən boyunlar, saçlar üçün qızıl saplar, gözlər üçün inci ulduzlar, sifətlər üçün mərcan və ləl dodaqlar, pəncələr üçün fil sümüyündən əllər, fısıldamaq üçün ənbər nəfəslər, sinələr üçün brilyantlar, yanaqlar üçün çoxlu miqdarda sədəf hazırlanmışdır. Onların şeirlərində qadınlara əvvəlcədən kürk və çəkmə geyib ancaq xizəkdə yaxınlaşmaq olar: əl, alın, boyun, sinə hamısı buzdan və qardandır." Kevedo bir qədər mübaliğəyə yol versə də, onun iradları doğrudur. Bu iradlar Sabirin klassik Azərbaycan ədəbiyyatında geniş yayılan, qadın gözəlliyinin təsvirində sıx-sıx işlənən bənzətmələrə qarşı yazılmış şeirini xatırladır.
Qonqora və onun davamçıları ispan ədəbiyyatında barokko ədəbi cərəyanının əsas nümayəndələridir. Məsələ təkcə formada, dildə, üslubda deyil, bəlkə onların həmin formadan istifadə edərək irəli sürdükləri baxış və görüşlərdədir. Onların əsərlərində barokko üslubuna məxsus bir bədbinlik, faciəvilik, nizamsızlıq, sistemsizlik var. Qonqoranın işlətdiyi bəzi müqayisələrə diqqət yetirək: "ən şirin zəhər", "oxşamalar və iniltilər", "bəxtiyar iztirab". Ümidsizlik, bədbinlik, dünyanın puçluğu, mənasızlığı haqqında danışmaq, uğursuzluğu, ölümü, iztirabları qələmə alman qonqoristlər üçün təbii bir haldır. Qonqoranın bir şeirindən götürdüyümüz aşağıdakı parça bu cəhəti doğru əks etdirir.
Abbaslı (Zəncan)
Abbaslı - İranın Zəncan ostanında kənd. .
Luis de Qonqora
Həyatı
Xeyir – bir günlük çiçək, Açılar tezdən səhər. Günorta artıq solar, Qalmaz ondan bir əsər. Kədər – müəzzəm palıd, Ucalar asimana. Saqqalı yamyaşıldır, Zaman toxunmaz ona. Həyat saçan bir ceyran, Köksündən vurur əcəl. Uğur – ilbiz. Sürünür. Çatmaz ölümdən əvvəl. "Ümid sübhü aparır, gözləmir zaman ancaq: Xeyir dağlar dalında, ölüm qapıdadır, bax!"
Abbaslı (Zəncan)
Coğrafi yerləşməsi
Mərkəzi şəhristanının Qiydar bölgəsinin Qışlaqat-Əfşariyyə kəndistanında, Qiydar qəsəbəsindən 34 km qərbdədir.
Luis de Qonqora
Həyatı
Belə bir kədər, ümidsizlik zamanın doğurduğu əhvali-ruhiyyə idi. Süqut, tənəzzül dövrünün doğurduğu bədbinlik idi. Qonqora ilk dəfə ispan ədəbiyyatında bu süqutu görən, onu yeni, orijinal poetik forma ilə əks etdirən qüdrətli, yenilikçi bir şair olmuşdur. Klassistlərin, Lope de Veqa və Kevedonun hücumlarına baxmayaraq qonqorizm XVII əsrin ədəbiyyatına güclü təsir göstərmiş, hətta onun düşmənləri də bu təsirdən yaxa qurtara bilməmişlər. Kalderonun yaradıcılı-ğında bu ədəbi cərəyanın təsiri daha güclü olmuşdur.
Qonqora şüurlu şəkildə yaradıcılıq işi aparan, nə istədiyini çox gözəl bilən, öz poetik sistemini nəzəri cəhətdən əsaslandırmağı bacaran bir sənətkar idi. 1613-cü ildə öz "Tənhalıqlar" poemasını bitirib Kordovadan Madridə göndərəndə onu başa düşməmiş və etirazla qarşılamışlar. Anonim rəyçinin poemanın dili haqqındakı kəskin tənqidi qeydlərinə cavab olaraq şair yazırdı ki, o, ümumişlək ispan dilinə kamillik və mürəkkəblik verib, onu nəsr dilindən fərqlənən qəhrəmanlıq dilinə yaxınlaşdırmaq istəmişdir. İfadələrin tam aydın olmaması, qaranlıq qalması oxucunu düşünməyə, şairlə fəal yaradıcılıq əməkdaşlığına yönəldir. Adi, adət olunmuş, hamının işlətdiyi söz və ifadələr oxucunu hərəkətə gətirmir, dumanlılıq isə onu fəallaşdırır, düşündürür, aydın olmayanı aydınlaşdırmağa çağırır. Gördüyümüz kimi, Qonqora mürəkkəblikdən, fikrin aydın olmamasından şeirin estetik təsir gücünü artırmaq məqsədilə istifadə edir.
Cydnoseius
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Artemisia togusbulakensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İstinadlar
Artemisia togusbulakensis Artemisia togusbulakensis
Pol (Averon)
Pol  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Şərqi Miyo kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Miyo.
INSEE kodu — 12178.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 346 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
thumb|200px|left|Kommuna xəritəsi 2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 245 nəfər (15-64 yaş arasında) arasında 164 nəfər iqtisadi fəal, 81 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici - 66.9%, 1999-cu ildə 75.3%). Fəal olan 164 nəfərdən 154 nəfər (85 kişi və 69 qadın), 10 nəfər işsiz (5 kişi və 5 qadın) idi. Aktiv olmayan 18 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 46 nəfər təqaüdçü, 17 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Gəlincik (oyuncaq)
Gəlincik — insanı təsvir edən oyuncaq növü.
Gəlinciklərə İranda münasibət
İllər uzunu Qərb mədəniyyəti və xüsusən də kino və musiqisi populyarlığının artması İranın ruhani təsisatlarında narahatlığa səbəb olub.
İranın baş prokuroru Qurban Əli Doru Nəcəfəbadi bu cür təsirə malik və son illər geniş yayılan belə oyuncaqların qarçısını almaq üçün tədbirlər görməyə çağırıb. Onun dediyinə görə, Barbi gəlincikləri, Bətmen, Spaydermen, Harry Potter kimi oyuncaqların kompüter oyunları və filmlərlə yanaşı axını mənfi sosial təsirə malikdir və bunun ağır mədəni nəticələri ola bilər.
İran, deyib baş prokuror, oyuncaqlar idxalı üzrə dünyada üçüncü yerdə olsa da, bir çox oyuncaqlar ölkəyə qaçaqmalçılıq yolu ilə gətirilir.
Keçmişdə İran rəsmiləri Barbi və bu gəlinciyin Ken adlı oğlan dostunun populyarlığını azaltmaq üçün bir sıra cəhdlər etmişlər, hətta İran dəyərlərinə uyğun paltar geyinmiş Sara və Dara adlı gəlinciklərin istehsalına başlanmışdır.
Məhəmməd Yusif Qəzvini
Məhəmməd Yusif Qəzvini (1609-?) —Mirzə Hüseyn xan Qəzvininin oğlu, Azərbaycanın XVII-XVIII əsr şair, xəttat və tarixçisi
Həyatı
Məhəmməd Yusif Qəzvini Müvərrix XVII əsrin sonlarında vəfat etmiş saray tarixçisi idi. Məhəmməd Yusif «Xulde-barin» («Əbədi cənnət») adlı ümumtarix əsərinin müəllifidir. 8 hissədən ibarət olan bu əsərin son hissəsi Səfəvilər hakimiyyəti tarixinə həsr edilmiş, hadisələrin təsviri 1694-cü ilədək aparılmışdır.
Məhəmməd Yusifin hansı ildə vəfat etdiyi il hələlik bizə məlum deyildir. Tarixçi alim və şair olan «Baleh» təxəllüslü Məhəmməd Yusifin «Xolde bərin» əsərində Azərbaycan tarixi haqqında, o cümlədən yerli hakimlər haqqında elə məlumatlar vardır ki, başqa mənbələrdə onlara təsadüf olunmur.
Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəylik Günü
Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəylik Günü — 31 dekabr Dünya azərbaycanlılarının həmrəylik və birlik günü.
Yaranması
Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəylik Gününün əsası 1989-cu il dekabrın axırlarında Naxçıvanda SSRİ-İran sərhədlərinin dağılması zamanı qoyuldu. Şimali və Cənubi Azərbaycan arasındakı sərhəd dirəkləri dağıdıldı. 1989-cu ilin noyabrında keçirilən Məclisi xalqın iradəsini bir daha ifadə edərək Cənubi və Şimali Azərbaycan arasında humanitar, mədəni, iqtisadi və qohumluq əlaqələrini bərpa etmək məqsədilə sərhəd çəpərlərinin götürülməsi və mühəndis-texniki qurğuların sökülməsi haqqında qərar qəbul etmişdir. Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının, Azərbaycan Kommunist Partiyasının mərkəzi komitələri, partiyanın yerli orqanları, SSRİ sərhəd qoşunlarının rəhbərliyi buna mane olmaq üçün bütün siyasi və hərbi təsir vasitələrinə əl atdılar, lakin buna baxmayaraq Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin Naxçıvan Vilayət şöbəsi ardıcıl olaraq "Sərhəd hərəkatı" adlı bir sıra siyasi aksiyalar həyata keçirdi. Genişlənən demokratik hərəkatın nəticəsində SSRİ-nin dövlət sərhədi boyunca çəkilən sərhəd çəpərləri elliklə söküldü. İlk dəfə olaraq Arazın o tayında, bu tayında olan qohumların, həmvətənlərin ünsiyyət imkanları yarandı, sadələşdirilmiş keçid məntəqələri təşkil edildi.
1989-cu il dekabrın 31-i Dünya azərbaycanlılarının həmrəylik bayramına çevrildi, 1990-cı ildə isə həmin günün ildönümü Naxçıvan Muxtar Respublikasında geniş qeyd edildi.
Naxçıvan Muxtar Respublikasından başlanıb, Azərbaycanın digər sərhəd rayonlarına da keçən bu ümumxalq hərəkatına imperiya mövqeyindən yanaşan SSRİ-nin və Azərbaycanın kommunist rəhbərliyi, hərbi dairələr ona qara yaxmağa başladılar. Onlar bunu bir qrup ekstremist və cinayətkar ünsürlərin əməli kimi qiymətləndirib, dünya ictimaiyyətinin gözündən salmağa çalışdılar. Bu məqsədlə sərhəd zonasında fövqəladə vəziyyət rejimi yaradıldı. "Sərhəd hərəkatı" ilə bağlı kommunist rəhbərlərin göstərişinə əsasən Xalq cəbhəsi üzvlərinə qarşı repressiyalar daha da gücləndi, onlardan bir neçəsi həbs olundu, işdən çıxarıldı, bir çox yerlərdə sökülmüş sərhəd çəpərləri bərpa olundu, lakin qonşu ölkələrin, dünyanın müxtəlif yerlərində yaşayan azərbaycanlıların bu prosesi parçalanmış xalqın təbii birləşmə meyli kimi müdafiə etməsi, ölkədə və dünyada gedən demokratik proseslər mövqeyindən qiymətləndirməsi xalqımıza qarşı yönəldilmiş təbliğatın qarşısını qismən aldı. 1990-cı ilin noyabr ayının 3-də Türkiyədə keçirilən Birinci Millətlərarası Azərbaycan dərnəkləri qurultayı isə Naxçıvan Muxtar Respublikasından başlanmış sərhəd hərəkatının real davamı kimi milli birlik və həmrəylik yolunda atılan daha bir mühüm addım oldu. Noyabr ayının 5-də qurultayın qəbul etdiyi qərarda 31 dekabr gününün hər il geniş qeyd edilməsi zərurəti irəli sürüldü. 1991-ci ilin 16 dekabrında Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin sədri Heydər Əliyev dünya azərbaycanlılarının birliyini yaratmağın əhəmiyyətini nəzərə alaraq dekabrın 31-ni Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəylik Günü elan etdi. Bu barədə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məclisi 6 bənddən ibarət qərar qəbul etdi. Qərarda belə qeyd olunurdu:
Əhəmiyyəti
Bu bayram ayrı-ayrı ölkələrdə yaşayan azərbaycanlılarla əlaqələr qurmaq, onlar arasında birlik və həmrəylik yaratmaq işində mühüm rol oynayır. Bu günün əhəmiyyəti barədə Azərbaycanın sabiq prezidenti Əbülfəz Elçibəy çıxışında belə deyirdi:
31 dekabr — Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəylik Günü bayramı dünyanın 70-dən çox ölkəsində azərbaycanlılar tərəfindən qeyd olunur. Həmrəylik günü Azərbaycan diasporu üçün ən mühüm bayrama çevrilib, Yeni il isə ikinci plana keçib. Həmrəylik gününü hətta milliyyətcə azərbaycanlı olmayıb, lakin Azərbaycanda doğulub böyümüş, Azərbaycan əsilli diaspor nümayəndələri də qeyd edirlər. Azərbaycanlılar minilliklər boyu özlərinin doğma torpağı olan tarixi Azərbaycan ərazisində yaşayaraq dünya sivilizasiyasına böyük töhfələr vermişlər. Müharibələr, inqilablar, hərbi münaqişələr, dünyada gedən müxtəlif ictimai-siyasi proseslər nəticəsində Azərbaycan parçalanmış, azərbaycanlıların bir qismi öz yurd-yuvalarından didərgin salınmış, deportasiyalara məruz qalmış, bir-birindən ayrı düşmüşdür. İş tapmaq, təhsil almaq məqsədilə doğma yurdu tərk edərək başqa ölkələrdə qərar tutub yaşayan azərbaycanlılar da vardır. Beləliklə də, azərbaycanlılar tarixi Azərbaycan torpaqlarından bütün dünyaya yayılmışlar. Hazırda onlar dünyanın bir çox ölkələrində yaşayırlar. Rusiyada, Ukraynada, Müstəqil Dövlətlər Birliyinin digər ölkələrində, Baltikyanı ölkələrdə, Avropada, Amerikada, Şərq ölkələrində iri Azərbaycan icmaları yaranmışdır.