cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Səkkiz Gücün Alyansı
Alyansın qiymətləndirilməsi
Səkkiz gücün ittifaqı Çin tarixçiləri tərəfindən o zaman zəif Çini talan etmək istəyən güclü imperiyaların işğalı kimi, Boksçu üsyanı isə xarici işğalçılara qarşı üsyan kimi qiymətləndirilir. Səkkiz Qüvvə Alyansının humanitar tərəfi pərdə arxasında qalır. Yihetuanların müsbət qiymətləndirilməsi sovet tarixşünaslığı üçün də xarakterik idi. V. İ. Lenin 1900-cü ildə Boksçu üsyanını Avropa müstəmləkəçiliyinə qarşı hərəkat hesab edirdi.
Marvel Kinematoqrafiya Kainatı: Dördüncü faza
Marvel Kinematoqrafiya Kainatının Dördüncü fazası — Marvel Comics personajları əsasında Marvel Studios tərəfindən istehsal olunan ABŞ superqəhrəman filmlər seriyası.
Qara dul (2021)
Nataşa Romanova özünü tənha hiss edir və keçmişi ilə əlaqəli sui-qəsd nəzəriyyəsi ilə üzləşir. Onu yıxmaq üçün heç nədən imtina etməyəcək güc tərəfindən izlənilən Romanova cəsus olaraq keçmişi ilə və Qisasçı olmadan çox əvvəl geridə qalan qırıq münasibətlərlə mübarizə etmək məcburiyyətindədir.
Kevin Fayqi Qisasçılar: Altron dövründə Nataşa Romanova / Qara dul rolunun sevildiyini görüb bu rol üçün solo film hazırlamağı düşündüyünü dedi. 2018-ci ilin yanvarında ssenari üçün Cek Skaeffer, iyulda isə Keyt Şortland rejissorluq üçün işə gətirildi. Ned Benson fevral ayında ssenarini yenidən yazdı. Çəkilişlər 2019-cu ilin mayında başladı və oktyabra qədər Norveç, Birləşmiş Krallıq, Budapeşt, Mərakeş və Gürcüstanda davam etdi. Qara dulun premyerası 29 iyun 2021-ci ildə London, Los-Anceles, Melburn və Nyu-Yorkda baş tutdu. Film 9 iyul 2021-ci ildə ABŞ-də ilk baxışa çıxarıldı.
Şan-Çi və On halqa əfsanəsi (2021)
Şanq-Çi gizli "On halqa" təşkilatına qoşulduqda, geridə qoyduğunu düşündüyü keçmişi ilə üzləşməyə məcbur olur.
Şanq-Çi və on halqa əfsanəsindəki hadisələr Qisasçılar: Finaldakı hadisələrdən sonra baş verir. "Post-credits" səhnədə Mark Ruffalo (Halk) və Bri Larson (Kapitan Marvel) yer alır.
Əbədilər (2021)
Əhalinin yarısının geri qayıtması "ortaya çıxmağı" alovladıqdan sonra, Əbədilər — 7 min ildən çox müddət ərzində Dünyada gizli yaşayan Göylər tərəfindən yaradılmış ölməz yad irq bəşəriyyəti düşmənləri olan Deviantlardan qorumaq üçün yenidən birləşirlər.
Əbədilərdəki hadisələr Falkon və Qış əsgəri və Hörümçək-adam: Evdən uzaqda ilə eyni vaxtda, Qisasçılar: Finaldan isə 6–8 ay sonra baş verir. "Post-credits" səhnədə Maherşala Əli Bleydin səsi olaraq yer alır.
Hörümçək-adam: Evə yol yoxdur (2021)
2019-cu ilin avqustuna qədər Kris Makkenna və Erik Sommers ssenari üçün işə başladılar. 2020-ci ilin iyununa qədər rejissorluğa Con Vatts, başrola isə Tom Holland geri qayıtdı. Çəkilişlər 2020-ci ilin oktyabrında Nyu-York şəhərində başladı və həmin ayın sonunda Atlantada yerləşən Trilith studiosuna köçürüldü. Çəkilişlər mart ayının sonlarında başa çatdı. Filmin adı 2021-ci ilin fevralında rəsmi olaraq açıqlandı. Hörümçək-adam: Evə yol yoxdurun premyerası 13 dekabr 2021-ci ildə Los-Ancelesdə baş tutdu. Film 17 dekabr 2021-ci ildə ABŞ-də ilk baxışa çıxarıldı.
Filmdəki hadisələr Hörümçək-adam: Evdən uzaqdadakı hadisələrin ardınca başlayır. "Mid-credits" səhnədə Eddie Brok / Venom yer alır.
Doktor Strenc: Dəlilik multikainatında (2022)
Dr. Stefen Strenc həm keçmiş həm də yeni mistik tərəfdaşlarının köməyi ilə sirli düşmənlə savaşmaq üçün multikainata gedir.
2018-ci ilin dekabrında Doktor Strencin rejissoru və köməkçi ssenaristi Skott Derrikson Benedikt Kamberbetçin başrolda yer alacağı davam filminə rejissorluq etmək üçün müqavilə imzaladı. Filmin adı 2019 San Diego Comic-Conda rəsmi olaraq açıqlandı. Ceyd Berlett oktyabrda ssenari yazmaq üçün işə gətirildi. 2020-ci ilin yanvarında Derrikson rejissor olaraq işindən ayrıldı. Sonrakı ay Sem Raimi rejissorluq üçün müqavilə imzaladı. 2020-ci ilin aprelində Loki serialının baş ssenaristi Mişel Ualdron filmin ssenarisini yazmaq üçün heyətə qatıldı. Çəkilişlər 2020-ci ilin noyabrında Londonda başladı. Amma COVID-19 pandemiyası səbəbi ilə 2021-ci ilin yanvarında dayandırıldı. Çəkilişlər martda yenidən başladı və 2021-ci ilin aprelində Somersetdə başa çatdı. Doktor Strenc: Dəlilik multikainatındanın 6 may 2022-ci ildə ilk baxışa çıxarılması planlanır.
Filmdəki hadisələr Hörümçək-adam: Evə yol yoxdur və Lokinin ilk mövsümündən sonra baş verir.
Tor: Sevgi və ildırım (2022)
thumb|224x224px|[[Tor: Sevgi və ildırım (film, 2022)|Tor: Sevgi və ildırım və Tor: Raqnarokun rejissoru Taiki Vaititi]] Taiki Vaititi 2019-cu ilin iyuluna qədər dördüncü Tor filmini hazırlamaq üçün müqavilə imzaladı. Filmin adı 2019 San Diego Comic-Conda rəsmi olaraq elan edildi. 2020-ci ilin fevralında Cennifer Kaytin Robinson Vaititi ilə birlikdə ssenarini yazmaq üçün heyətə qatıldı. Çəkilişlər 2021-ci ilin yanvarının sonlarında Avstraliyada başladı və iyunda başa çatdı. Tor: Sevgi və ildırımın 8 iyul 2022-ci ildə ilk baxışa çıxarılması planlanır.
Filmdə Qalaktika mühafizəçilərindən Kris Prett, Pom Klementieff, Dave Baustusta, Karen Qillan və Vin Dizel rollarını yenidən canlandırılacaq.
Qara pantera: Əbədi Vakanda (2022)
Rian Kuqler 2018-ci ilin oktyabrına qədər Qara panteranın davam filmini hazırlamaq üçün müqavilə imzaladı. Coe Robert Kole Kuqler ilə birlikdə ssenari yazmaq üçün geri qayıtdı. Fayqi filmin adını 2019-cu ilin ortalarında Qara pantera 2 olaraq adlandırdı. Qara panteranın başrolu 2020-ci ilin avqustunda Çedvik Bouzmanın xərçəngdən ölməsindən sonra başrol Tiçalla dəyişdi. Filmin hazırkı adı 2021-ci ilin mayında açıqlandı. Çəkilişlər 2021-ci ilin iyununun sonlarında Atlantada yerləşən Trilith studiolarında başladı və 2021-ci ilin noyabrının əvvəllərində dayandırıldı. Çəkilişlər 2022-ci ilin yanvarında yenidən başladı. Çəkilişlər həmçinin Massaçusets və Corciya ştatlarında aparıldı. Qara pantera: Əbədi Vakandanın 11 noyabr 2022-ci ildə bazara çıxarılması planlanır.
Filmdə Dominique Torni Riri Vilyams / Dəmir-ürək olaraq görünəcək.
Marvellər (2023)
Fayqi 2019-cu ilin iyulunda San Diego Comic-Conda Kapitan Marvelin davam filmini hazırladıqlarını təsdiqlədi. Meqan Makdonnel ssenarini yazdı. Filmin adı 2020-ci ilin dekabrında Kapitan Marvel 2 adı ilə açıqlandı. Hal-hazırkı adı isə 2021-ci ilin mayında açıqlandı. Əsas çəkilişlər 2021-ci ilin avqustunda Bakqinhemşirdə yerləşən Pinewood studiolarında başladı. Marvellərin 17 fevral 2023-cü ildə ilk baxışa çıxarılması planlanır.
Qalaktika mühafizəçiləri 3 (2023)
Üçüncü Qalaktika mühafizəçiləri filmi 2016-cı ilin aprelində Marvel Studios tərəfindən planlandı. Ceyms Qunn rejissorluq və ssenaristlik üçün geri qayıtdı. Fayqi 2019-cu ilin iyulunda San Diego Comic-Conda rəsmi olaraq filmi hazırladıqlarını açıqladı. Çəkilişlər 2021-ci ilin noyabrında Atlantada başladı. Çəkilişlərin 2022-ci ilin aprelinə başa çatması gözlənilir. Qalaktika mühafizəçiləri 3-ün 5 may 2023-cü ildə ilk baxışa çıxarılması planlanır.
Qarışqa-adam və Eşşək arısı: Quantumania (2023)
Qarışqa-adam və Eşşək arısı filmi çıxarılmadan əvvəl üçüncü Qarışqa-adam filminin çəkilməsi gözlənilirdi. Peyton Rid 2019-cu ilin noyabrına qədər rejissor olaraq geri qayıtdı. Ceff Loviness ssenarini 2020-ci ilin aprelinə qədər yazdı. İlkin çəkilişlər 2021-ci ilin fevralında Türkiyədə başladı. Əsas çəkilişlər isə iyulun sonlarında Bakqinhemşirdə yerləşən Pinewood studiolarında başladı və noyabrda başa çatdı. Qarışqa-adam və Eşşək arısı: Quantumanianın 28 iyul 2023-cü ildə ilk baxışa çıxarılması planlanır.
Mehdi Hüseynzadə
Mehdi Hənifə oğlu Hüseynzadə və ya ləqəbi ilə Mixaylo — leytenant, azərbaycanlı partizan və təxribatçı, İkinci Dünya müharibəsi dövründə kəşfiyyat-təxribat qrupun rəhbəri, Sovet İttifaqı Qəhrəmanı.
İkinci dünya müharibəsi zamanı əsir düşsə də, düşərgədən qaçaraq, Yuqoslaviya, Triest, İtaliya partizan dəstələri ilə Vermaxta qarşı mübarizə aparmış, çətin döyüş tapşırıqlarını və sabotaj əməliyyatlarını yerinə yetirmişdir.
Müharibəyə qədər
Mehdi Hənifə oğlu Hüseynzadə 22 dekabr 1918-ci ildə Bakının Novxanı kəndində anadan olmuşdur. Atası Hənifə Hüseynov (1881–1922) Hümmət təşkilatının üzvü olub, Azərbaycanda Sovet rejiminin qurulması üçün çalışan fəal döyüşçülərdən idi. Daha sonra o, Azərbaycan milisinin rəisi olmuş, ölkə ərazisində banditizmə qarşı mübarizə aparmış, həyatının sonlarına yaxın Bakı Sovetinin inzibati şöbəsinin müdiri olmuşdur. Erkən yaşda atasını itirən Mehdi əvvəl anası, sonra isə bibisi tərəfindən böyüdülmüşdür. thumb|left|Soldan sağa: Mehdi Hüseynzadə, [[Səid Rüstəmov və Mürsəl Nəcəfov, 1930-cu il]] 1925-ci ildə o, yazıçı Süleyman Sani Axundovun direktoru olduğu 77 saylı natamam (7 illik) orta məktəbə (sonradan 19 saylı orta məktəb olmuşdur) daxil oldu. Mehdinin ilk müəllimi bəstəkar Səid Rüstəmov idi. 1932-ci ildə o, orta məktəbi bitirərək Bakı Rəssamlıq məktəbinə daxil olmuşdur. Burada o, Kazım Kazımzadə, Əsgər Abbasov, Əli Zeynalov, Mürsəl Nəcəfov ilə birlikdə oxumuşdur. 1936-cı ildə buranı bitirmişdir. Onun diplom işinin mövzusu Qırmızı Ordu əsgərlərinin həyatı barədə idi və o bu rəsmini “Qırmızı Ordu əsgərləri düşərgələrdə” adlandırmışdı. Məktəbi bitirdikdən sonra Mehdi Suraxanıda ibtidai məktəblərdən birinə müəllim kimi göndərildi. O, burada bir neçə ay işlədi. Bununla yanaşı o, Abbas Səhhət adına kitabxanada oxu zalının rəhbəri kimi də işləyirdi.
Müharibə illəri
thumb|left|250px|Mehdi Hüseynzadənin [[Bakıda yaşadığı ev]] 22 iyun 1941-ci ildə Almaniya müharibə elan etmədən SSRİ-yə hücum etdi. Mehdi Hüseynzadənin ailəsi müharibə elanından Şüvəlandakı bağlarında xəbər tutdu. Kiçik bacısı Hürriyət Əzizbəyovanın xatirələrində deyilir ki, bibisi qardaşı oğlunu bağda qalmağa inandırmağa çalışırdı. Mehdi isə onun çiyinlərini qucaqlayaraq dedi:
''“Mən bağda qala bilmərəm. Birdən mənə hərbi komissarlıqdan çağırış gələr və mən isə evdə olmaram. Mən Komsomol üzvüyəm. Mənim vəzifəm Vətəni müdafiə etməkdir.”''
Bundan sonra o, hərbi çağırışı gözləmək üçün şəhərə gedir. Artıq 9 avqustda M.Hüseynzadə hərbiyə gedir. Qırmızı Ordu sıralarında olarkən K(b)P-ə qoşulur. thumb|190px|Mehdi Hüseynzadə Tiflis Hərbi Məktəbində oxuyarkən Tiflis hərbi-piyada məktəbini bitirdikdən sonra, 1942-ci ildə Mehdi Hüseynzadəni cəhbəyə göndərdilər. Bu dövrdə şiddətli döyüşlər gedirdi. Minaatanlar tağımının komandiri vəzifəsində o, Stalinqrad döyüşündə iştirak etmişdir. Stalinqraddan kiçik bacısına yazdığı son məktubda deyilirdi: Cəbhədən yazıram. Burada qəddar döyüşlər gedir. Faşistlərin qəddarlığını təsvir etmək çətindir. Onlar heç bir alçaq üsuldan çəkinmirlər. Sabah hücuma keçirik. Mən sizə söz verirəm ki, son damla qanıma qədər vuruşacağam, sizi əmin edirəm ki, mən qəhrəmancasına döyüşəcəyəm, sizin başınızı ucaldacağam, ölsəm də qəhrəmancasına öləcəyəm! Mənim barəmdə eşidərsiniz, hələlik sağ olun. Bu mənim son məktubumdur! 1942-ci ilin avqustunda Kalaç şəhəri ətrafındakı qanlı vuruşmaların birində ağır yaralanaraq, almanlara əsir düşdü. Orada o, Cavad Həkimli və digərləri ilə bərabər Azərbaycan legionuna salındı. . 1943-cü ilin ortalarında almanlar Ştrans (Almaniya) hərbi düşərgəsindən Yuqoslaviyanın, Triestin və İtaliyanın ərazisinə böyük miqdarda hərbi əsirlər, o cümlədən azərbaycanlılar gətirdilər. Hələ Almaniyada olarkən Sovet hərbi əsirləri gizli antifaşist təşkilatı yaratmışdılar. Onların İtaliya və Yuqoslaviya partizanları ilə əlaqəsi var idi. Mehdi Hüseynzadə Bu təşkilatın fəal üzvlərindən biri idi. 1943-cü ildə azərbaycanlı əsirlərin düşərgəsinin Şimali İtaliyada Udinə yaxın bir yerdə yerləşdiyi zaman o, alman komandanlığının ştabından "Harribaldçılar" partizan dəstəsinə qəfil hücum planını əldə etməyə müyəssər oldu. Partizanlarla gedib çıxmağı bacaran antifaşistlər (Rəşid Kərimov və Həsən Cabbarov) bu haqda onlara məlumat verdilər və partizanlara hücum edən polk Tolmin-Kobarid ətrafında böyük itkilər verərək geri çəkilməyə məcbur oldu. Antifaşistlərin özü isə nasistlər tərəfindən ələ keçirildi və öldürüldü.
Partizan "Mixaylo"
Aprelin 2-də Mehdi Hüseynzadə Mirdaməd Seyidovla birgə Triest şəhəri yaxınlığında yerləşən Opçine (Opčine) yaşayış məntəqəsindəki kinoteatr binasını kinoseans zamanı partlatdı. Onlar kinoteatr zalına girərək gözə çarpmadan kürsünün altına mina quraşdırıb binanı tərk etdilər. Partlayış nəticəsində 80 nəfər öldü, 60 nəfər ağır, eyni zamanda 200 alman əsgəri yüngül yaralandı. Onlardan 40 nəfəri hərbi hospitalda aldıqları yaralardan öldü. Həmin ay, aprelin 22-də Mixaylo ikinci böyük diversiyanı həyata keçirir. Bia Qeqa küçəsində əsgər evi olan alman restoranının binasını partladılır. Alman əsgəri paltarında M.Hüseynzadə və Mirdaməd Seyidov restorana girib əvvəlcədən detonatorların ampulalarını əzdilər. Onlar stol arxasında iki yer tutub stolun altında partlayıcı cantanı qoyub zaldan talon almaq adı altında çıxıb oradan da küçəyə çıxdılar. Alman barı havaya uçduqdan sonra hitlerçilər iki sutka ərzində dağıntıların altından ölüləri və yaralıları çıxarırdılar. İtaliyan faşist qəzeti olan "İl Pikkolo"nun 23 apreldə dərc etdiyi məqalədə deyilirdi: ''“Dünən, şənbə günü kommunist elementləri Triestdəki alman əsgər kazarmalarına terrorçu sui-qəsdi törətdilər ki, bu da bir neçə alman əsgərinin və italiyan vətəndaşının həyatına son qoydu. ”'' Partlayışı törətməkdə təqsirləndirilən və elə bu binada yerləşən bərbərxanadakı insanlar gestapoçular tərəfindən tutuldu və edam edildi.
Partizan qərargahının qərarına əsasən, Mixaylo və M.Seyidov gestapo mayoru N.Kertneri edam etdilər. Yayın sonunda diviziya rəhbərliyinin tapşırığı ilə M.Hüseynzadə və Əkbər Ağayevlə birgə partizan vzvodunun başında geri çəkilən alman hissələrinə qarşı əməliyyat apardı. Döyüşdə çoxlu alman əsgər və zabiri həlak oldu, düşmənin 10-dan çox yük maşını məhv edildi.
Oktyabr ayında Mixaylonun komandanlığı altında partizanlar yerli həbsxanaya hücum etdilər. Hüseynzadə vermaxt zabiti formasında alman əsgəri formasında olan iki partizanla birgə “hərbi əsirlərin” əhatəsində alman həbsxanasının darvazasına yaxınlaşdılar və keşikçidən qapını açmağı tələb etdilər. Həbsxananın ərazisinə daxil olan kimi Hüseynzadə və yoldaşları keşikçilərin silahını aldılar və bütün kameraların qapısını açıb 700 hərbi əsiri, o cümlədən 147 sovet hərbçisini azad etdilər. Həbsxana rəisi də tutularaq partizan qərargahına gətirildi. Növbəti gün faşist radiosu xəbər verdi ki, guya həbsxanaya 3 minlik partizan diviziyası hücum edib. Bundan əlavə aksiyaların biri zamanı Mixaylo banka girirərək 1 milyon italyan lirəsi götümüş və partizan qərargahına təhvil vermişdi.
M.Hüseynzadə uzaq Adriatikdə döyüşərkən öz vətənini xatırlamaqdan yorulmurdu. Öz şeirlərindən birində vətənini xüsusi istiqanlılıqla yad edirdi: Kaş ki, mən bir sarı yarpaq olaydım, Sabahın yelləri alaydı məni; Aşaraq o qarlı, uca dağları, Vətən torpağına salaydı məni...
Onun 1943-cü ildə vətəndən uzaqda yazdığı 1 bəndlik şeir vətəninə olan məhəbbətini xarakterizə edir: Süd verib qoynunda bəslədin məni, Mən sənin gözündə qurbanam, Vətən! Qoymaram incidə yad ellər səni, Bil ki, etibarlı oğlunam, Vətən!
Yuqoslaviya xalq-azadlıq ordusunun 9-cu korpusunun tapşırığı ilə Mixaylo 31-ci diviziyanın qərargahı nəzdində diversiya-kəşfiyyat qrupu yaratdı və ona başçılıq etdi. Cavad Həkimlinin xatirələrində deyilir: “Mehdi elə qorxu yaratmışdı ki, almanlar şəhərə tək çıxmaqdan qorxurdular və onlara elə gəlirdi ki, Mixaylo nəhəng bir dəstənin adıdır və ona pəhləvan rəhbərlik edir.” Almanlar başına 400 min lirə mükafat təyin etmələrinə baxmayaraq Mehdi Hüseynzadə ələ keçməz olaraq qalırdı. Yuqoslaviyada tapılan sənədlərin birində deyilirdi: ''“Hesab etmək olar ki, onun fəaliyyəti zamanı 1000-ə yaxın alman öldürülmüşdü və bunların içində əsasən zabitlər idi. Faşistlər necə olursa olsun, onun başını əldə etmək istəyirdilər.”'' Cavad Həkimlinin xatirələrinə görə gestapo mayoru Şultsun dəstəsi bir dəfə Sejanda kəndli formasında olan Mixaylonu tutmuşdu. Mehdi Hüseynzadə özünü rəssam kimi qələmə verdi və özünü elə təbii apardı ki, heç kim onun kim olduğunu başa düşmədi. Sonunda, 15 gün sonra almanların partizanları axtarmağa getməyindən istifadə edib keçikçi alman yefreytorunu öldürüb tüfəngi ələ keçirib kazarmanı dağıdıb qaçmışdı.
Almaniyaya göndərilən Mehdi Berlində üçaylıq tərcüməçi kurslarında iştirak etmiş və alman dilini öyrənmişdir. 1943-cü ilin sonlarında Mehdi, bir dəstə azərbaycanlı əsir ilə faşist əsarətindən qaçıb, Yuqoslaviya və İtaliya partizanlarına qoşuldu. Mehdi Qradnik adına 31-ci diviziyanın 9-cu qarışıq italyan-yüqoslav körpüsü qərargahının xüsusi təxribat-kəşfiyyat dəstəsini yaratmışdı. Mehdi hitlerçi zabit forması və yoxsul kəndli libasında Adriatik sahilində şəhər və kəndləri sərbəst gəzir, partizanlara lazım olan kəşfiyyat xəbərlərini toplayırdı. Bundan bir az sonra Mixaylonun rəhbərlik etdiyi dəstə Triestdə alman hərbi xidmətçilərinin aşxanasını partlatmışdı ki, bunun nəticəsində də 100-dən çox alman zabiti ölmüş və yaralanmışdı. Mixaylo, faşistlərə xidmət edən "Il Pikkolo" qəzeti redaksiyasını və mətbəəsini, Qaritsa yaxınlığında faşistlərin 200 ton benzinlə dolu anbarını partlatmış, Qaritsa səhərində faşist bankını talayıb, partizan dəstəsinə bir milyon manat pul gətirmişdir.
Ölümü
Mehdi Hüseynzadə 1944-cü ilin noyabrın 2-də tapşırıqdan Çepovan yaşayış məntəqəsində yerləşən 9-cu korpusun qərargahına qayıdarkən Vitovlye kəndində həlak oldu.
Sloveniya versiyasına görə 1944-cü ilin 1 noyabrında Mixaylo və 3 sloven diversantı – İvan Suliç, Adam Zorn və Yordan Qoryan 9-cu korpusun qərargahına gedərkən Vitovlye kəndində dayandılar. Burada və Rençe kəndində partizanların konspirativ bazarları var idi. Onlar bundan almanların nəzarətində olan ərazilərə tapşırığa gedərkən istifadə edirdilər. Hadisələrin iştirakçısı A.Zornun şahidliyinə görə 8 nəfər partizanın əvvəlcədən gəlib gizləndiyi pəyə gecə qəfildən almanlar tərəfindən mühasirəyə alındı. Mixaylo və sloveniyalı Dreykeç (əsl adı: Andrey Komel) mühasirədən çıxıb qaçmağa çalışdılar, amma avtomatdan açılan güllələrlə vuruldular. A.Zornun versiyasına görə həmin gecə almanlar kənddə rekvizit aksiya keçirdilər. A.Zornun özü başqa partizanla birgə almanlar tərəfindən ələ keçirildi. Qalanları isə tapılmadı.
Sovet Bazovitsk batalyonunun qərargah rəisi və Mixaylonun yaxın dostu Cavad Həkimlinin hekayəti isə bəzi detalları ilə fərqlənir. Almanlar onları mühasirəyə alan zaman Mixaylo qaçmağa cəhd göstərərkən yaralanır və əsir düşməmək üçün özünü vurur. C.Həkimli belə güman edir ki, partizanları yerli əhalidən biri satıb.
Yuqoslaviya xalq azadlıq ordusunun 9-cu korpusunun 30-cu diviziyasının komandanlığının 9 noyabr 1944-cü il məlumatına əsasən, Mehdi Hüseynzadənin həlak olduğu ərəfədə, oktyabrın 30-dan 31-nə keçən gecə almanlar öz bölmələrini Tronovsk ovalığı ətəyində partizanların nəzarəti altında olan ərazilərə hücum etmək üçün planlı şəkildə yerləşdirdilər. Alman əməliyyatı 31 oktyabrda Qoritsa-Aydovşçina yolundan qabaqcıl dəstələrin Vitovlye və Şmihel kəndlərinə tökülməsi ilə başlandı. 31 oktyabrdan 1 noyabra keçən gecə 19-cu Sloveniya briqadasının patrulu Vitovlyedən Trnovo-Lokveyə gedən yolda alman hərbçilərinin olduğunu qeydə aldı. Bu zaman Vitovlyenin özünə partizanlar tərəfindən göndərilmiş patrul Müqəddəs Boqoridisa kilsəsinin yanında almanlarla toqquşdu. 1-2 noyabrda almanlar Trnovsk ovalığının ətəklərinə girmək üçün dəfələrlə cəhd etdilər. Trnovo kəndi istiqamətində döyüşlər 6 noyabra qədər davam etdi.
Ölümündən sonra
Mehdi Hüseynzadənin Yuqoslaviya Xalq Azadlıq Ordusu cərgələrində rolu və fəaliyyəti uzun müddət Sovet İttifaqının geniş ictimaiyyətinə məlum deyildi. 1956-cı ilin 31 mayında “Krasnaya Zvezda” (“Qızmızı Ulduz”) qəzeti Keçmiş Partizan V.Sokolovun xatirələrinə əsaslanaraq Mixaylonun hünərlərinə həsr olunmuş “Partizan igidliyi” məqaləsini dərc etdi. Sonralar, həmin ilin oktyabrında başqa bir keçmiş partizan – Q.A.Jilyayev “Mehdi Hüseynzadə (Mixaylo) haqqında xatirələr” yazdı və əlyazmanı Azərbaycan SSR EA-nın tarix institutuna verdi. Tez bir zamanda institut tərəfindən partizanın rəşadəti haqqında əhəmiyyətli miqdarda material toplandı və bununla əlaqədar Azərbaycan KP MK-nın birinci katibi İmam Mustafayev Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitəsinə gizli məktubla müraciət etdi. Azərbaycan SSR DTK əvvəlcə leytenant Mehdi Hüseynzadənin İkinci Dünya müharibəsi dövründə Yuqoslaviya və İtaliya ərazisində etdiyi qəhrəmanlığı təsdiq edən gizli axtarış aparmağa başladı. F.Kopılov Azərbaycan SSR MK-ya yazırdı: “SSRİ-nin Yuqoslaviyadakı səfirliyi Hüseynzadənin Yuqoslaviya partizan birliyindəki fəaliyyətini araşdırmaq və sənədləşdirmək üçün Yuqoslaviyanın münasib orqanlarına xahişlərlə müraciət etmişdi”. Araşdırma Sovet leytenantının rəşadətini təsdiq edən məlumatları almaqla başa çatdı; Yuqoslavlar tərəfindən həm də əlavə sənədlər təqdim edildi. Nəticədə SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 11 aprel 1957-ci il tarixli əmri ilə Mehdi Hüseynzadəyə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adı verildi (ölümündən sonra).
1957-ci ildə başda S.A.Kovpak olmaqla partizan və antifaşist hərəkatının iştirakçılarından ibarət nümayəndə heyəti Yuqoslaviyaya səfər edəndə bu heyətin tərkibində Sloveniya ərazisində fəaliyyət göstərən sovet partizan batalyonunun komandiri Anatoli Dyaçenko da var id. O, Mehdi Hüseynzadənin qəbrini ziyarətindən belə təəssüratla ayrılmışdı: “Yuqoslaviya xalqı bizim Mehdinin xatirəsini əbədiləşdimək üçün onun qəbrində gözəl bir abidə ucaltmışlar. Qəbir tər güllərlə bəzədilmişdir. Gülləri hər gün onun qəhrəman və cəsur əməlləri haqqında dəfələrlə eşidən yerli əhali gətirir. Yuqoslaviyanın şərəfli azərbaycanlı oğlu haqqında hekayətləri “Bizim dostumuz Mixaylo” sözləri ilə başlayır.”
7 dekabr 2012-ci ildə yazıçı P.Ameliettinin Sloveniyada əfsanəvi partizan Mehdi Hüseynzadə haqqında yazdığı “Bir nəfər hamı üçün və ya Mixaylonun intiqamı” adlı romanının təqdimatı baş tutdu. Tədbirdə çıxış edən Azərbaycan Respublikasının Sloveniyadakı səfirliyinin müvəqqəti işlər vəkili Azər Xudiyev Mehdi Hüseynzadənin İkinci Dünya müharibəsi illərindəki rəşadətindən ətraflı danışdı. Kitabın müəllifi toplaşanları romanın məzmunu ilə tanış etdi. Daha sonra “Onun təxəllüsü Mixaylo idi” adlı sənədli film nümayiş etdirildi.
Tarixçilər M.Hüseynzadə haqqında
1939-1945 İkinci Dünya müharibəsi tarixi nəşriyyatı Mehdi Hüseynzadəni Yuqoslaviyanın milli qəhrəmanları səviyyəsinə aid edir.
Tarixçi V.N.Kazak keçmiş YXAO 9-cu korpusunun 31-ci qərargahının rəisi Stanko Petalina-Vaykodan misal gətirir. Onun dediklərinə əsasən, təkcə Mehdi Hüseynzadə müxtəlif əməliyyatlar zamanı minə qədər faşist işğalçısını məhv etmişdi.
A.M.Sergienko RF Müdafiə Nazirliyinin Mərkəzi Arxivinin sənədlərini araşdıraraq SSRİ Xalq Müdafiə Komissarlığının Əks Kəşfiyyat Agentliyi kard əməkdaşı polkovnik-leytenant İvan Petroviç Rıbaçenkova böyük köməyindən danışır, hansı ki, 9-cu korpus qərargahı nəzdində sovet hərbi missiyası nümayəndəsi sifətində fəaliyyət göstərmişdir. Tarixçi yazır: “Alman dilini gözəl bilərək o, düşmənin hərbi müəssisəsinə daxil olur, qiymətli məlumatlar gətirirdi. Sovet komandanlığı üçün Rıbaçenkovun və onun köməkçilərinin alman hərbi hissələrinin İtaliyadan Macarıstana köçürülməsi haqqında ələ keçirdiyi məlumatlar böyük əhəmiyyət kəsb edirdi.”
Yuqoslaviya hərbi tarixçisi Stanko Patelin öz Qradnıkovun briqadası monoqrafiyasında Mehdi Hüseynzadəyə xüsusi başlıq həsr etmişdi. Tarixçi hesab edirdi ki, diversant Mixaylo daha çox rəqibin rəhbər kadrını məhv etmişdi, nəinki öz mövcudluğu ərzində bütün 9-cu korpus.
Mehdi Hüseynzadənin iki nəhəng diversiya aktı (2-22 aprel, 1944-cü il) haqqında məlumatlar “1941-1945-ci illərin xalq azadlıq müharibəsi xronologiyası”na daxil edilmişdir. 9-cu korpusun 31-ci diviziyası qərargahlarının bu aksiyalar haqqında məlumatları Belqrad hərbi-tarix institutu tərəfindən dərc edilmiş, Yuqoslaviyadakı xalq-azadlıq müharibəsi zamanı YXAO haqqında sənədlər toplusunda nümayiş etdirilmişdir.
Mehdi Hüseynzadənin fəaliyyətində sovet kəşfiyyatının rolu haqqında
1944-cü ilin 2 aprelindən müharibənin sonuna qədər xalq azadlıq ordusunun və Sloveniya partizan dəstələrinin nəzdində sovet hərbi missiyasının qrupu fəaliyyət göstərirdi. Ona SSRİ Xalq Müdafiə Komissarlığının Baş Kəşfiyyat Agentliyinin kadr kəşfiyyatçısı missiya rəisinin köməkçisi, diversiya-kəşfiyyat fəaliyyəti mütəxəssisi polkovnik Nikolay Kirilloviç Patraxalçev rəhbərlik edirdi. 6 iyunda daha bir BKA-nın əməkdaşı İvan Petroviç Rıbaçenkov rabitəçi Leonidovla bir araya gəldi. Rıbaçenkov və Leonidov 9-cu korpusun qərargahında möhkəmləndirildi. Onların vəzifəsi sovet hərbi köməyi çərçivəsində yüklərin qəbulunu təşkil etmək, rəqib haqqında məlumatlar yığmaq və hərbi mövzular üzrə Sloveniya komandirlərinə məsləhət vermək.
Mehdi Hüseynzadənin qrupu 9-cu korpusun ayrıca diversiya bölməsi qismində fəaliyyət göstərirdi. Bu məlumatları Qorişka bölgəsindəki 9-cu diversiya-kəşfiyyat qrupunun rəhbəri ilə (sabotažno skupino) Mehdi Hüseynzadənin kəşfiyyat qrupu arasında konspirativ kuryer əlaqəsi yaratmaq tapşırılan Simon Viçiç də təsdiq edir. Viçiç qeyd edir ki, Mehdi Hüseynzadə “… əsl kəşfiyyatçı tipi idi. Heç zaman adını demirdi. O həmişə sadəcə Mixaylo idi. Heç kəs onun haradan gəldiyini bilmirdi. O ancaq “Çar” (Car) (İvan Suliç) ilə  danışırdı.” 30 oktyabr 1944-cü ildə Rençe (Renče) kəndindəki görüş zamanı M.Hüseynzadə və “Çar”, sovet diversiya qrupu ilə “Çar”ın dəstəsinin birləşməsinin məqsədəuyğunluğunu müzakirə etdilər. Bu məsələnin tam həlli üçün Sovet hərbi missiyasının razılığını və 9-cu korpus qərargahının sanksiyasını almaq tələb olunurdu.
Sloveniya xalq-azadlıq müharibəsi tədqiqatçısı Marian F. Kranç (Marijan F. Кranjc) Mehdi Hüseynzadənin qrupunun xidmətlərini analiz edərkən belə bir fərziyyə irəli sürür ki, Mehdi Hüseynzadə sovet kəşfiyyatının marağı və sovet hərbi missiyası əməkdaşlarının tapşırığı ilə işləyirdi. Mehdi Hüseynzadənin kəşfiyyatla əlaqəsi haqda tarixçi A.M.Sergienko da məlumat verirdi.
Şəxsi həyatı
Mehdi Hüseynzadənin iki bacısı var idi – Biko Əlizadə və Hürriyət Əzizbəyova. Böyük bacısının oğlu Aqşin Əlizadə məşhur Sovet və Azərbaycan bəstəkarı və Azərbaycan SSR xalq artisti oldu.
Mehdi Hüseynzadə həm şəkil çəkir, tar çalır, şeir yazır, həm də minatəmizləmə işini bilirdi, yüksək məharətlə maşın sürürdü. M.Hüseynzadənin dostu, sonralar isə Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının katibi M.Tərlanovun dediklərinə görə onun ən sevdiyi şairlər Hüseyn Cavid, Mikayıl Müşfiq, Səməd Vurğun və Süleyman Rüstəm idi.
Şərhlər
<references group="К"/>
Belçika inqilabı
Belçika inqilabı — cənubi əyalətlərin (əsasən, keçmiş Cənubi Niderland) Niderland Birləşmiş Krallığından ayrılmasına və müstəqil Belçika Krallığının qurulmasına səbəb olan münaqişə.
Adamlar
Adamlar-2014-ci ildə qurulmuş vokalist, gitaraçı Tolga Akdoğan, gitaraçı Gürhan Öğütücü, baş gitaraçı Berat İşçioğlu və nağaraçı Bartu Özbatur'dan ibarət rok musiqi qrupudur.
Karyera
İlk olaraq Tolga Akdoğan "Adamlar" adı ilə əlavə layihə olaraq musiqi hazırlamağa başladı. Sonralarda o kariyerasına bu adla davam etmək qerarına gəldi. Albom prosesi albomdakı mahnıları toplamaq ideyası ilə başladı. Beləliklə albomun hazırlanması prossesi başladı. Bu müddət ərzində qrupda fəaliyyət göstərəcək üzvlər müəyyənləşdirilib. Heyət Tolga Akdoğan, Berkan Tilavel, Burak Güngörmüş, Gürhan Öğütücü və sonradan gələn Burak Irmak ilə tamamlanıb. 2014-ci ilin sentyabr ayında Eski Dostum Tankla Gelmiş adlı ilk albomlarını hazırlamışdırlar. Tərz olaraq əyləncəli sözlərə və musiqilərə sahib olan bu albom dinləyiciləri tərəfindən maraqla qarşılanıb. 2016-cı ilin oktyabr ayında ikinci albomları olan Rüyalarda Buruşmuşuz dinləyicilərə təqdim olunub. 2018-ci ilin avqust ayında "Hikaye" sinqlı klipi ilə birlikdə işıq üzü gördü. 12 aprel 2019-cu ildə bu mahnınında yer aldığı Dünya Günlükleri adlı üçüncü albom ərsəyə gəlmişdir. 2021-ci ilin iyun ayında isə Sezen Aksu -nun "Küçüğüm" adlı mahnısına cover etmişdirlər.
Diskoqrafiya
Albomları
Ep'ləri
Single'ları
Mərkəz bəxşi (Astara şəhristanı)
Astara şəhristanının Mərkəz bəxşi — İranda, Gilan ostanının Astara şəhristanında inzibati ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Astara şəhəridir.
Əhalisi
24 oktyabr – 13 noyabr 2011–ci il siyahıyaalınması yekunlarına əsasən bəxşin əhalisi:
İnzibati bölgü
2011–ci il siyahıyaalınmasına əsasən bəxş inzibati cəhətdən Astara şəhərini və 2 dehestanı əhatə edir. Dehestanlarda isə 41 kənd yerləşir və onlardan 2–sində əhali yaşamır.
Maktak
thumb|Doğranmış və hazırlanmış maktak thumb|Mantak yeyən eskimoslar thumb|Mantak iri planda
Maktak (inuit dilində:Maktak, "muktuk" variantında da tez-tez rast gəlinir; (çukça dilində: итгилгын, ман'так'; nen dilində: кылтын'гын) — Eskimos, nen və çukça mətbəxlərində dondurulmuş balina dərisindən və balina piyindən hazırlanan ənənəvi yemək. Bəzi dialektlərdə, xüsusilə inuinnaktun dialektində sözü "yeməli dəri" mənasında ifadə olunur..
Qidalanmada əhəmiyyəti
Maktak - S vitamininin (Askorbin turşusunun) əsas mənbələrindən biridir. 100 qram baliba dərisində 38 mq askorbin turşusu vardır. . Balina piyi eyni zamanda D vitamini ilə zəngindir. .
Fars körfəzi pro-liqası
Fars körfəzi pro-liqası, eləcə də İran pro-liqası (İPL) — İranın peşəkar futbol liqası.
Reqlament
Çempionat payız-yaz sistemi olmaqla iki dövriyyədə keçirilir. Nəticələrə uyğun olaraq üç ən pis nəticə göstərmiş komanda birinci liqaya düşür.
Çempionlar siyahısı
İranda futbol çempionatları keçirilməyə başlanandan bu dövrə qədər ən çox çempion adına üç Tehran komandası - Persepolis, İstiqlal (1979-cu ilə qədər "Tac" adı altında çıxış edib) və "Pas" (2008-ci ildən komanda Həmədan şəhərini təmsil edir) layiq görülüblər.
NGC 6516
NGC 6516, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. S tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Albalı dondurması
Albalı dondurması – albalı istifadə edilərək hazırlanan dondurma çeşidi. Müxtəlif növ və müxtəlif sort albalıdan istifadə olunur. Xüsusilə ABŞ-də populyar dondurma çeşididir. 1917-ci ildən bəri ABŞ-də kütləvi şəkildə hazırlanır.
Ümumi məlumat
Albalı dondurması xüsusilə ABŞ-də populyar olan dondurma çeşididir. Tipik dondurma inqredientləri və albalıdan hazırlanır. Albalı ya bütöv, ya da dilimlənərək istifadə olunur. Bəzən isə albalı şirəsindən, albalı ekstratından və ya albalı yağından istifadə olunur. İstifadə olunan albalı sortları da müxtəlifdir: qara albalı, Binq albalısı, adi albalı sortları. Maraskin albalısı da istifadə olunur. Albalı celatosu da hazırlanır və softu-kuremu kimi servis olunur. Bəzən albalı dondurmasına şokolad da əlavə edilir.
Tarix
Aleksandr Viar ilk 1806-cı ildə nəşr olunmuş "Le Cuisinier Impérial" ensiklopediyasında albalı dondurması üçün resept vermişdir. Albalı dondurması ABŞ-də 1892-ci ildən hazırlanır. Dondurmanın bir versiyası isə 1932-ci ildə hazırlanmışdır: bu dondurmaya acı badam ekstratı əlavə edilir.
Hər il Corciya ştatının Meykon şəhərində keçirilən Beynəlxalq Albalı Çiçəyi Festivalında albalı dondurmasının servis edilməsi ənənə halını alıb.
Kütləvi istehsal
1917-ci ildən bəri ABŞ-də kütləvi şəkildə hazırlanır.
Populyar mədəniyyətdə
1987-ci ildə dondurma istehsalçısı Ben & Jerry's Grateful Dead rok qrupunun üzvü Cerri Qarsiyanın şərəfinə Cherry Garcia adlı dondurma çeşidi təqdim etmişdir.
Arkaşon (rayon)
Arkaşon  — Fransanın Akvitaniya regionun rayonlarından biri. Departamenti — Jironda. Suprefektura — Arkaşon. Rayonun əhalisi 2006-cı ildə 128.290 nəfər təşkil edirdi. Rayon ərazisi — 2903 km².
Georq de Xeveşi
Georq de Xeveşi- Nobel mükafatı laureatı olan macar alim. Hollandiyalı alim Dirk Koster ilə birlikdə Hafnium kimyəvi elementini kəşf etmişdir.
Həyatı
Georq de Xeveşi 1885-ci ilin avqustun 1-də Budapeştdə anadan olmuşdur. 1908-ci ildə Budapeşt universitetini bitirmişdir. Sonra mühəndis-kimyaçı olmaq qərarına gələn Xeveşi Berlin texnologiya universitetində təhsilini davam etdirir və bundan sonra Almaniyanın cənubunda yerləşən Frayburq universitetində oxuyur və burada fiziki kimya onun əsas fənni olur. 1908-ci ildə ərimiş natrium hidroksid ilə metallik natriumun qarşılıqlı təsirinə həsr olunmuş dissertasiya işini müdafiə edərək doktorluq dərəcəsi alır. O, 1911-1913-cü illərdə Sürix universitetində, Karlsruedə Ali texniki məktəbdə F. Qaberin laboratoriyasında, Mançester universitetində E. Rezerfordun yanında işləmişdir. 1913-cü ildə isə Vyanada Radium institutunda F.A. Panetin yanında çalışmışdır. Georq de Xeveşi Birinci Dünya Müharibəsi zamanı Avstriya-Macarıstan ordusunda xidmət etmişdir. 1913-1920-ci illərdə Budapeşt universitetində çalışmışdır (1918-ci ildən professor vəzifəsində). 1920-1926 və 1934-1943-cü illərdə Kopenhagen, 1926-1934-cü illərdə Freyburq və 1943-cü ildən Stokholm universitetlərinin Georq de Xeveşi professoru olmuşdur.
Elmi fəaliyyəti
Xeveşinin əsas elmi işləri radiokimya sahəsindədir. O, birincilərdən biri kimi  belə nəticəyə gəlmişdir ki, eyni elementlərin izotopları kimyəvi olaraq eynidir. Panet ilə birlikdə 1913-cü ildə izotop indikatorları üsulunu təklif etmişdir. Radioaktiv yerdəyişmələr qanununun ifadəsinin hazırlanmasında aktiv iştirak etmişdir.
Rusiya Federasiyasının Krımı ilhaq etməsi
Rusiya Federasiyasının Krımı ilhaq etməsi — beynəlxalq birliyin çoxu tərəfindən tanınmayan Krım yarımadasının 2014-cü ilin əvvəlində Ukrayna bölgələri — Krım Muxtar Respublikası və Sevastopol şəhərinin inzibati sərhədləri daxilində Rusiya Federasiyasına daxil edilməsi.
Georq de Xeveşi
Hafnium elementinin kəşfi
Hafnium – gümüşü rəngli korroziyaya dayanıqlı plastik metaldır. 1911-ci ildə fransız kimyaçısı Jorj Urben ilk olaraq atom kütləsi 72 olan elementin kəşfi haqda xəbər vermişdir. Lakin Georq de Xeveşi hollandiyalı Dirk Koster ilə birlikdə bu elementi Danimarkada kəşf etmiş və onun rentgen şəkillərini təqdim edərək, elementi kəşf etdiklərini sübüt etmişlər. Bundan başqa onlar sübut edirlər ki, Hafnium sirkoniumun kimyəvi analoqudur. Günümüzdə Hafnium metalı nüvə reaktorlarının tənzimləyici elementlərinin hazırlanmasında istifadə olunur. Xeveşi 1923-cü ildə birinci olaraq bitkilərdə qurğuşunun paylanmasını öyrənmək üçün biologiyada radioaktiv indikator (radium D) istifadə etmişdir. 1927-ci ildə nadir torpaq elementlərini 2 sıraya (Ce-dan Eu-a qədər və Gd-dan Lu-a qədər) ayıraraq və ittriumun xüsusi mövqeyini izah edərək bu elementlərin sistematikasını təklif etmişdir. 1931-ci ildə alim kimyəvi elementlərin rentgen şüalanması zamanı ikinci şüaları buraxması hadisəsini müəyyən edir. Bu da analizin fluoresent üsulunun əsasını təşkil etmişdir. Xeveşi 1932-ci ildə izotop durulaşdırma üsulunu işləyib hazırlamış və 1934-cü ildə radioaktiv izotopları biokimyəvi prosesləri öyrənmək üçün tətbiq etmişdir. 1936-cı ildə macar kimyaçısı Q. Levi ilə birlikdə neytron aktivləşdirici analiz üsulunu işləyib hazırlamışdır. 1941-ci ildə isə canlı orqanizmlərdə su balansını müəyyən etmək üçün ağır su istifadəsi imkanını kəşf etmişdir.
Rusiya Federasiyasının Krımı ilhaq etməsi
Bu hadisədən dərhal əvvəl Ukraynada bir neçə aylıq anti-prezident və hökumət əleyhinə hərəkətlər (Evromaydan) başladı, 2014-cü ilin fevralında Viktor Yanukoviçin prezidentlikdən devrilməsi ilə sona çatdı və Krımda bir çoxları dövlət çevrilişi kimi qəbul etdi. Yeni hökumətin və onun tərəfdarlarının bir sıra hərəkətləri (Radanın dövlət dili siyasətinin əsasları haqqında qanunun ləğvi, səs vermə qanununun hazırlanması, Euromaidan fəalları və siyasi xadimlərinin radikal bəyanatları) Rusiya ictimai təşkilatlarının fəallaşması və Rusiyanın etimadlı Krımlarının əhəmiyyətli bir hissəsinin Ukraynanın yeni rəhbərliyinə qarşı səfərbər edilməsi, bu da Rusiya KİV-lərinin informasiya təzyiqi və ictimai rəy manipulyasiyasına kömək etdi.
Adnan Yücel
Adnan Yücel — Türkiyəli şair.
Rusiya Federasiyasının Krımı ilhaq etməsi
Krım tatar xalqının Məclisi tərəfindən Krım tatarlarının bir nümayəndə heyəti rolunu tələb edən xüsusi bir mövqe tutuldu. 21-23 fevral tarixlərində yeni Ukrayna hökumətini dəstəkləmək üçün kütləvi aksiyalar təşkil etdi və daha sonra Krımın Rusiya Federasiyasına birləşdirilməsinə dair referendum təyin etdikdən sonra onun qanuniliyini tanımaqdan imtina etdi.
Adnan Yücel
Diyarbakır Eğtim İnstitutunun Türk Dili və Ədəbiyyatı Bölümü və Ankara Universiteti Eğtim Fakültəsi Gözəl Sənətlər Eğtim Bölümünü bitirdi. Bir müddət müxtəlif orta təhsil müəssisələrində müəllim olaraq işlədikdən sonra Çukurova Universitetində müəllim olaraq işlədi.
Şiirleri, Ədəbiyyat 81, Universal Mədəniyyət, Petek, İncəsənət Əməyi, Somut, Söylem, Yapıt,, və Yeni Hadisə kimi jurnallarda nəşr olundu.
Georq de Xeveşi
Mükafatları
1944-cü ildə Xeveşi “ izatopların kimyasal proseslərin araşdırılmasında izləyici olaraq istifadəsi” ilə bağlı apardığı tədqiqatlara görə, 1943-cü il Nobel Kimya mükafatına layiq görülmüşdür. Bundan başqa macar alim 1958-ci ildə sülhyönümlü radioaktiv izatop istifadəsinə görə “Sülh üçün Atom” mükafatı almışdır
Oleq
Oleq — Dünyada daha çox işlədilən rus kişi adı.
Bu adı olan tanınmış insanlar
Ləvəndəvil bəxşi
Ləvəndəvil bəxşi — İranda, Gilan ostanının Astara şəhristanında inzibati ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Ləvəndəvil şəhəridir.
Əhalisi
24 oktyabr – 13 noyabr 2011–ci il siyahıyaalınması yekunlarına əsasən bəxşin əhalisi:
İnzibati bölgü
2011–ci il siyahıyaalınmasına əsasən bəxş inzibati cəhətdən Ləvəndəvil şəhərini və 2 dehestanı əhatə edir. Dehestanlarda isə 18 kənd yerləşir və onlardan 2–sində əhali yaşamır.
Vüsal Cəfərov (əsgər, 1996)
Vüsal Cəfərov (tam adı: Vüsal Şəfi oğlu Cəfərov; 16 yanvar 1996; Xələc, Salyan rayonu — 11 noyabr 2020; Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri (müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu), Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Vüsal Cəfərov 1996-cı il yanvarın 16-da Salyan rayonunun Xələc kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun Daxili Qoşunlarının əsgəri olan Vüsal Cəfərov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsində savaşıb. Vüsal Cəfərov noyabrın 5-də şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Vüsal Cəfərov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İlya Suxişvili
İlya İliç Suxişvili (ილია (ილიკო) ილიას ძე სუხიშვილი;) — Sovet, gürcü rəqqası (balet artisti), xoreoqraf, baletmeyster. Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1990), SSRİ xalq artisti (1963).
Həyatı
Milliyyətcə osetin olan İlya Suxişvili 1907-ci il martın 22-də (4 aprel) Tiflisdə anadan olub.
1922–1924-cü illərdə Gürcü Xalq Rəqsləri Studiyasında (indiki Tbilisi Xoreoqrafiya Məktəbi) (müəllim A. Q. Aleksidze) və Mariya Perinin rəhbərliyi ilə balet məktəbində təhsil almışdır. İlya Suxişvili 1924-cü ildə səhnədə gürcü xalq rəqslərinin ifaçısı kimi debüt edib.
O, 1926-cı ildən Tiflis Opera və Balet Teatrının truppasının rəqqası olmuş, tamaşalarda gürcü xalq rəqslərini ifa etmişdir.
Suxişvili 1928–1932-ci, 1935–1939-cu və 1941–1945-ci illərdə Tiflis Opera və Balet Teatrında aparıcı rəqqası (balet solisti) və gürcü rəqslərinin rejissoru olub.
1935-ci ildə Londonda keçirilən Ümumdünya Peşəkar Xalq Rəqsləri Festivalının laureatı olub.
İlya Suxişvili 1939–1941-ci illərdə SSRİ Qırmızı Bayraqlı Qırmızı Ordu Mahnı və Rəqs Ansamblının solisti olub. Daha sonra ansamblda gürcü rəqslərini səhnələşdirib.
O, gürcü rəqslərini ölkənin digər teatrlarında səhnələşdirib. Bunların arasında Kiyev Musiqili Komediya Teatrı (1939), Kiyev Opera və Balet Teatrı, Moskva Teatrı və Leninqrad Musiqili Komediya Teatrı var.
Gürcü rəqs folkloru əsasında o, "Lekuri", "Xorumi", "Kartuli", "Xadjeluri", "Kintouri", "Parts" rəqslərini, gürcü və Xevsur süitalarını ifa edib. Suxişvili Şota Rustavelinin "Pələng dərisi geymiş pəhləvan" əsəri əsasında yazılmış kompozisiyanı ifa edib.
Suxişvili rəhbərlik etdiyi ansambl 1968-ci ildə La Skalaa teatrı (Milan, İtaliya) səhnəsində çıxış edən ilk xalq rəqs ansamblı olub.
O, ansamblla birlikdə Macarıstan, Avstriya, Danimarka, İtaliya, ABŞ və s. ölkələrdə qastrol səfərlərində olub.
İlya Suxişvili 1985-ci il martın 24-də Tbilisidə vəfat etmişdir. O, Didube panteonunda dəfn edilmişdir.
Ailəsi
250px|thumb|right|2002-ci ildə Nina Ramişvilinin xatirəsinə Gürcüstanda buraxılmış poçt markası
Pia Bretianu
Pia Bretianu — Rumıniyanın məşhur siyasətçisi İon Bratianunun həyat yoldaşı.
Bioqrafiyası
O, 1841-ci ildə Vılça dairəsində boyar olan, Luka və Evqeniya Pleşoyanu ailəsində Pleşoya adlı ərazidə dünyaya gəlir. Gənc anası 1842-ci ildə ikinci qızının dünyaya gətirir. O, doğuşdan sonrakı qızdırmadan ölür.
Lans FK
«Lans» Futbol Klubu qısaca olaraq RC Lens — Fransanın Lans şəhərini təmsil edən eyni adlı futbol klubu.Əsası 1906-cı ildə qoyulmuşdur.Hal-hazırda Liqa 2-də çıxış edir. Ev oyunlarını 38 min tamaşaçı tutumu olan "Bollar-Delelis" stadionunda keçirir.
Pia Bretianu
Bioqrafiyası
Kaliopiya və bacısı nənəsi Sultana Kapeleanu tərəfindən böyüdülür. Krayova şəhərindəki internat məktəbində oxuyurlar. Atasının ölümündən sonra 16 yaşında yetim qalır. Onlar mühafizəkar fikirləri olan iki əmisinin - Yanku Kapeleanu və Mateya Vladeskunun himayəsinə alınır. Qızı Kalimanesti şəhərində Schitul Ostrov monastırına, ana Maksimiliyanın himayəsi altında göndərirlər. Ana Maksimiliya İon Bratianunun bacısı olur. İonla görüşənlərdən sonra 6 iyul 1858-ci ildə eyni monastırda evlənirlər. Yaş fərqinə və Pia ailəsinin müxalifliyinə baxmayaraq evlilik baş tutur. Gənc ailə, atasının ölümündən sonra Pia Bretianuya keçən mülklərdən birində Stefanestidə yerləşməyə qərar verirlər. Elə həmin il evi düzəltməyə başladılar və İonun bacılarından biri Anika Furduesku ilə müvəqqəti yaşadılar. Toydan sonrakı ilk illərdə Pia, şotland əsilli rumıniyalı jurnalist Maria Rosetti tərəfindən böyük təsirə məruz qalır. Evləndikdən sonra açdığı yeni dünyadan təsirlənərək təhsilindəki qüsurları görür və özünü təhsilə ayırmağa qərar verdi: fransız dili dərsləri alır, ədəbiyyat, qrammatika və tarix öyrənir. İon Bratianu özü könüllü olaraq oan tarix dərslərini öyrədir. 200px|left|thumb|Pianın övladları və İon Bretianu 260px|right|thumb|Florica mədəniyyət mərkəzi Ailədə səkkiz uşaq dünyaya gəlir: üç oğlan və beş qız. Onlardan birincisi Florika (Florica), üç yaşında ikən ölür. Onun xatirəsinə İon Bratianu Stefanestidəki iqamətgahı adlandırır. Ailəsindəki digər uşaqlar: Sabina (1863-1941), İonel (1864-1927), Dinu (1866-1950), Vintile (1867-1930), Mariya (1868-1945), Tatyana (1870-1940) və Pia (1872-1946). Oğullardan ikisi: İonel və Vintile Rumıniyanın Baş naziri olur.
Pia Bretianu 1920-ci ildə Buxarestdə vəfat etdir. Buxarestdəki Școala Gimnazia gimnaziyası onun adını daşıyır.
Niyazi (ad)
Niyazi — Azərbaycanda daha çox işlədilən kişi adı.
Filmlər
Hökmdarın taleyi (film, 2008)
Hökmdarın taleyi — Film Azər­bay­can ta­ri­xi­nin ən mü­rək­kəb və çə­tin döv­rü­nü əha­tə edir. Ek­ran əsə­ri­nin döv­lət­çi­lik ta­ri­xi­mi­zin qa­pa­lı mə­qam­la­rı­nın öy­rə­nil­mə­sin­də xü­su­si əhə­miy­yət kəsb edir. Bö­yük dra­ma­turq İlyas Əfəndiyevin "Hökm­dar və qı­zı" fa­ciə­li pye­si­nin mo­tiv­lə­ri əsa­sın­da çə­ki­lən fil­min sse­na­ri mü­əl­li­fi ya­zı­çı-dra­ma­turq Elçin Əfəndiyev­dir. "Hökm­dar və qı­zı" fil­mi­nin mu­si­qi­si Po­lad Bül­bü­loğ­lu­na məx­sus­dur. Mü­rək­kəb və çə­tin sü­je­tə ma­lik olan gər­gin dra­ma­tiz­mi ilə fərq­lə­nən film Şə­ki­də len­tə alın­mış­dır.
Məzmun
Film hökmdarın siyasi meydanda tənhalığı haqqındadır və bu problem dövlətçilik problemidir. Siyasəti ilə onun ətrafının razılaşmaması sonda İbrahimxəlil Xanın (Fəxrəddin Manafov) tək qalmasına və sonda qətlinə gətirib çıxarır. Bu film Azərbaycanın o vaxtkı xanlıqlarının əmin-amanlıqda yaşaması üçün birləşib bir dövlət yaratmamasından və Azərbaycan torpaqlarının Rusiya və İran kimi iki nəhəng imperiya tərəfindən zəbt edilməsindən bəhs edir. Filmin ssenarisi tarixi hadisələr üzərində qurulmuşdur.
Bartelemi Derblo
Bartelemi Derblo — fransız şərqşünası. Şərq əlyazmalarını toplamış, şərq dilləri üzrə katib-tərcüməçi, Kollec de Fransda professor olmuşdur. Bartelemi Derblo Kral kitabxanasında işləmişdir. Şərq kitab xanası, yaxud Şərq xalqları haqqın da bütün biliklərin lüğəti (1697) monumental əsərinin, latınca izahı verilən Ərəb-fars-türk lüğəti və Şərq antologiyası əsərlərinin müəllifidir. Hər iki əsər əlyazması şəklində Paris Milli Kitabxanasında saxlanılır.
Kral kitabxanasındakı nadir Şərq əlyazmaları əsasında yazılmış Şərq kitabxanası ensiklopedik lüğətində Azərbaycan ədəbiyyatına dair altı məqalə dərc edilmişdir. Onlardan dördü Nizami Gəncəviyə, biri Xaqani Şirvaniyə, digəri isə Fələki Şirvaniyə həsr olunmuşdur. Həmin məqalələr, hələlik, Avropada Azərbaycan ədəbiyyatına dair ilk yazılı məxəzlər sayılır. Nizami Gəncəvi haqqında məqalələrdə şairin əsərlərinin fransız ədəbiyyatına təsirindən bəhsedilir. Bartelemi Derblonun Nizami Gəncəvinin nisbəsini Gəncəvi yox, Gəncəli kimi yazması onun vətəninin dəqiqləşdirilməsi baxımından təqdirəlayiqdir.
Hökmdarın taleyi (film, 2008)
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Xarici keçid
Filmi izlə
Qaraçı dili
Qaraçı dili və ya Roman dili — qaraçılar danışan dildir. Qaraçıların yaşadığı bütün ölkələrdə danışılır, ancaq bölgədən bölgəyə çox ətraflı dəyişənlik göstərir və bir çox qaraçı bu dili unudub yaşadıqları ölkənin dilini danışmağa başlamışdır. Bu dil Hind-Avropa dillərinə mənsubdur və Qaraçılar Hindistan mənşəli olduğu üçün hind dilləri ilə yaxından qohumdur.
Azərbaycanda
Kerope Patkanov öz essesində roman dilləri arasında ayrıca bir qol olan, Azərbaycan qaraçılarının danışdığı, Avropa və Asiya qaraçıları tərəfindən başa düşülməyən "qaraçı dili"ndə yüzdən çox ifadəni sənədləşdirmişdir. Qaraçı dilində olan ifadələr:
Müqayisə üçün, roman dilində eyni ifadələr:
Niyaz
Niyaz — Azərbaycanda daha çox işlədilən kişi adı.
Bu adı olan tanınmış insanlar
Tianmen dağı
Tianmen dağı və ya Cənnət qapısı dağı (Sadələşdirilmiş çincə. 天门山; Ənənəvi Çin. 天門山) — Çinin Xunan əyalətinin şimal-qərb hissəsində, Zhangjiajie şəhərinin Tianmen dağı Milli Parkı içərisində yerləşən dağ.