cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Üveys Cəlayır
Həyatı
Tarixi mənbələrin qeyd etdiyinə görə, atası Böyük Həsənin 1356-cı ildə ölümündən sonra taxta çıxan Sultan Müizzəddin Üveys (1356-1375) Qızıl Orda hakimlərinə qarşı üsyan qaldıran (1357-ci il) Təbriz əhalisinə kömək məqsədilə oraya gəlir, Təbriz və ölkənin cənub vilayətlərini qızılordalılardan təmizləyir; Azərbaycan, Aran, Muğan, Şirvan cəlayirilərin nüfuzu altına keçir. Təbriz cəlayırlar dövlətinin paytaxtı oldu. Bu dövlətin tərkibinə Azərbaycan (Kürdən cənubdakı ərazi), Ərəb İraqı, Fars İraqı, Ermənistan və Şərqi Anadolu daxil idi. Qarabağ ərazisi isə köçəri Cəlayiri əyanlarının qışlaq yerinə çevrildi. Hakimiyyət dövründə dövlət sistemində Azərbaycanın əzəməti artdı.
Cəlayır Şeyx Üveysin hakimiyyəti illərində feodal müharibələrinə nisbətən ara verildi, kənd təsərrüfatında müəyyən dərəcədə dirçəliş, şəhərlərdə bərpa işləri başlandı. Akademik Ə.Əlizadə Üveysin dövründə cəlayirilər dövlətinin genişlənməsi və möhkəmləndiyini qeyd edərək yazırdı ki, "Şeyx Üveysin hakimiyyəti illərində Azərbaycanda bir canlanma yaranmış, əhalinin sayı çoxalmışdı. Təbrizlə yanaşı ticarət yolunun üzərində olan başqa şəhərlər də əhəmiyyətli dərəcədə inkişaf etmişdi".
Sultan Üveys dövründə bir tərəfdən Bağdad və Təbriz arasında, digər tərəfdən, Misir və başqa şəhərlər arasında siyasi, iqtisadi əlaqələr bərpa edilirdi. Hətta uzaq Misir sultanlığı ilə müqaviləyə əsasən oraya səfirlər göndərilir, ticarət və mədəni əlaqələr yaranırdı. Sultan Üveys Təbriz ilə Trabzon arasında qədim ticarət yolunun açılmasında, Azərbaycanla ticarət əlaqələrinin genişlənməsində səy göstərirdi.
On altıncı simfoniya (Motsart)
thumb|Motsartın rəssam Saverio dalla Rosa tərəfindən çəkilmiş rəsmi, 1770 Yanvar
On altıncı simfoniya Volfqanq Amadey Motsart tərəfindən 1772-ci ilin mayında yazılmış üç simfoniyadan birincisidir. O zaman gənc bəstəkarın 16 yaşı var idi. Simfoniyanın ifa müddəti 12 dəqiqədir. Bu simfoniyanın əlyazması hazırda Berlindəki "Preußischer Kulturbesitz" dövlət kitabxanasında saxlanılır.
Quruluşu
Simfoniya üç hissədən ibarətdir.
Pavlos Fissas
Killah P (tam adı: Pavlos Fissas; ; 10 aprel 1979, Afina, Yunanıstan — 18 sentyabr 2013, Afina, Yunanıstan) — Yunanıstan repçisi.
Ölümü
2013-cü il sentyabrın 17-də Pavlos həyat yoldaşı və 8-10 nəfərlə Afinanın Keratsini rayonunda futbol oyununa baxmaq üçün kafeyə getmişdi. Həmin gecə saat 23:57 radələrində polisə Keratsinidə beysbol bitaları ilə silahlanmş 50 nəfər dəstə haqqında zəng olunmuşdu. Dəstə "Coral" kafe-mağazasına tərəf gedirdi. Saat 23:59-da 8 nömrəli polis dəstəsinə kafeyə girmə təlimatı verildi. Polis kafeyə daxil olanda, artıq 30 nəfər artıq küçədə toplanmışdı və Talsdari prospektinə doğru qaçmağa başladılar, harada ki, 60 nəfərdən ibarət bir dəstə artıq yığılmışdı. Orada polis Pavlosu bıçaq yaraları ilə tapdı. Pavlos huşunu itirməmişdən əvvəl, hadisə yerində olan Giorgios Rupakiası hücüm edən şəxs kimi göstərmişdir. Bundan sonra Rupakias həbs olundu. Pavlos Fissas Nikea xəstəxanasına çatdırılsa da, orada vəfat etmişdir.
Giorgios Rupakias Yunanıstanda fəaliyyət göstərən ultra faşist Qızıl Şəfəq partiyasının ofisinin kafesində işləyirdi. O, Pavlosun qətlini təsdiq etsə də, onu ev dustaqlığında saxlayırdılar.
İrsi
2014-cü ilin sentyabr ayında Pavlosun qətlə yetirildiyi yerdə, onun şərəfinə abidə ucaldılmışdır.
Diskoqrafiya
Pavlos Fissasın mahnılarında anti-faşizm, dostluq, ailə, həyat və ictimatiyyətdə olan problemlər əks olunurdu.
Rusiya Tibb Elmləri Akademiyası
Rusiya Tibb Elmləri Akademiyası (rus. Росси́йская акаде́мия медици́нских нау́к (РАМН)) — 1992-ci ildə Rusiya Federasiyası Prezidentinin sərəncamı ilə SSRİ Tibb Elmləri Akademiyasının bazasında yaradılmış akademiya.
Yukagir dili
thumb|295px|Yukagir dilinin XVIII əsrdə ( ştrixli ərzai) coğrafi cəhətcə yayılması, XVII əsrtdə tam ərazi. Çukotca və rusca danışan çuvanlılar narıncı rəngdə.
Yukagir dilləri (yukagir-çuvan, odul) — Kolıma çayının sahillərində yaşayan Sibir xalqlarına aid olan yukagirlərinin dili. Əvvəllər yukagir-çukça dilləri geniş şimal-qərbi Asiya ərazisində yayılmışdı. XVIII əsrdən dil daşıyıcıları çukçalar və ruslar tərəfindən assimilyasiya edilib.
Ruzi Musayev
Musayev Ruzi Əbdürəhman oğlu  — texnika elmləri doktoru
Həyatı
Musayev Ruzi Əbdürəhman oğlu 1933-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Gəncə şəhərində anadan olmuşdur. 1955-ci ildə "Neft və qaz quyularının qazılması" ixtisası üzrə AzSİ-nun neft-mədən fakültəsini bitirmişdir. İnstitutu bitirdikdən sonra "Bibiheybət" NQÇİ-də operator, usta köməkçisi, usta və Dövlət şəhər texniki nəzarət idarəsində mühəndis-inspektor (müfəttiş) işləmişdir. 1961-ci ildən Azərbaycan EADNQYPİ-da mühəndis, kiçik elmi işçi, böyük elmi işçi işləmişdir. 1961-ci ildə bu institutun aspirantı olmuşdur. 1992–2015-ci illərdə Azərbaycan MEA Geologiya və Geofizika İnstitutunda "Layın fiziki kimyası" laboratoriyasının rəhbəri olmuşdur. 1965-ci ildə "Neftdə həll olunan səthi-aktiv maddələr, onların adsorbsiyası və quyudibi zonanın emalı üçün tətbiqi şəraitləri (Abşeron yarımadasının yataqları timsalında)" mövzusunda namizədlik, 1991-ci ildə isə "Neft hasilatının intensivləşdirilməsi üçün neft emalı və neftkimya məhsullarının tətbiqinin fiziki əsasları" mövzusunda doktorluq dissertasiyaları müdafiə etmişdir.
Elmi fəaliyyəti
Musayev R. Ə. neft və qaz quyularının işlənilməsi sahəsində tanınmış alimdir.
Elmi tədqiqatların sahəsi: laylarda baş verən səthi-molekulyar, kapilyar proseslər; neftin su ilə sıxışdırılması mexanizmi; layların neftverimi; SFM, qələvilərin, turşuların, aralıq neft emalı və neft kimyası maddələrinin fiziki-kimyəvi xüsusiyyətlərinin, məhsuldar qatda və quyudibi zonada fiziki və fiziki-kimyəvi üsulların təsiri altında baş verən mikroproseslərin öyrənilməsi; kimyəvi məhsulların əsasında sinergetik səmərəsi olan kompozisiyaların axtarışı; neft hasilatını intensivləşdirilməsinin yeni texnologiyalarının işlənilməsi; hasilat və suvurucu quyuların məhsuldarlığının artırılması; müəllif nəzarəti və texnologiyaların tətbiqi barədə alınmış barədə alınmış materialların təhlili; məhsuldar qatın (layın) ekologiyası.
Musayev R. Ə. 140-dan artıq elmi məqalənin, 8 təlimatın (instruksiyanın) müəllifidir. İxtiralara görə 14 müəlliflik şəhadətnaməsi alıb. Kadr hazırlığı ilə məşğul olub.
Kiberfəza
thumb Kiberfəza (cyberspace) – 1. Kompüter sisteminin yaratdığı virtual fəza. O, sadə elektron poçt şəbəkəsindən tutmuş, inkişaf edən virtual dünyalaradək hər hansı formada ola bilər. 2. İlk dəfə 1982-ci ildə yazıçı Uilyam Gibson (William Gibson) tərəfindən “Neuromancer” novellasında işlədilmiş termin. İndi kiberfəza dedikdə, kompüter şəbəkəsi vasitəsilə əldə edilə bilən informasiya resurslarının bütün diapazonu nəzərdə tutulur.
Panfiliya Tanailidi
Panfiliya Tanailidi — aktrisa.
Həyatı
Milliyyətcə yunan olan Panfiliya Nikolayevna Tanailidi 1891-ci ildə İrəvan xanlığı Zəngəzur mahalının Başkənd kəndində doğulub. Ailəsi buraya Türkiyənin Qars şəhərindən gəlib və bir müddət yaşayandan sonra Tiflisə köçüblər. Türkcə təmiz danışan Panfiliya xanım Tiflisdə rus və gürcü dillərini də öyrənib.
Xüsusi təhsil görməyib. Zərif bədəni mütənasib biçimli idi və o, ən müxtəlif ritmli rəqsləri uşaq yaşlarından məharətlə oynayıb. Buna görə də on dörd-on beş yaşlarından Tiflisin Kazyonnı teatr, Zubalov adına "Xalq evi" kimi böyük salonlarında azərbaycanlıların keçirdikləri müsamirələrdə, müxtəlif həvəskar teatr truppaların hazırladıqları tamaşalarda "Zəngəzurskaya" və "Sürəyya" təxəllüsləri ilə çıxışlar edib.
Mustafa Mərdanov və Mirseyfəddin Kirmanşahlının təşkil etdikləri truppa-dəstələrlə İranda, Türkiyədə qastrollarda Tanailidi dram, opera və operetta tamaşalarında oynayıb. Bu dövrdə ayrı-ayrı illərdə Bakıya gələrək müxtəlif teatr dəstələrinin tərkibində tamaşalarda oynayıb. Tiflis Dövlət Azərbaycan Teatrının yaradıcılarından biri də Panfiliya Tanailidi idi. 1925-ci ildə Tiflisdən gəlmiş baş rejissor Aleksandr Tuqanovun dəvətilə Panfiliya Tanailidi yenidən Milli Dram Teatrının truppasına daxil olub.
Panfiliya Tanailidi 1919-cu ildə Mehriban ("Dəmirçi Gavə", Şəmsəddin Sami), Şəmsa ("Trablis müharibəsi", Cəfər Cabbarlı), Azərbay ("Azərbay və Can", İsa bəy Aşurbəyli), 1925-ci ildən sonra isə Kəblə Fatma ("Ölülər", Cəlil Məmmədquluzadə), Emiliya, Karvansaraçı, Cülyettanın dayəsi ("Otello", "Şıltaq qızın yumşalması" və "Romeo və Cülyetta", Vilyam Şekspir), Marqarita, Ledi Ariyella ("80 gün dünya səyahətində" və "Kapitan Qrantın uşaqları", Jül Vern), Şamama cadu ("Pəri cadu", Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev), Tükəz ("Hacı Qara", Mirzə Fətəli Axundzadə), Köylü qadın, Rübabə, Marqo ("Topal Teymur", "Səyavuş" və "Knyaz", Hüseyn Cavid), Qəmər xanım ("Tələbələrin kələyi", Brandon Tomas), Tamara, Böyükxanım, Tafta ("Oqtay Eloğlu", "Aydın" və "Sevil", Cəfər Cabbarlı), Marri ("Tom dayının koması", Biçer Stou), Karoleva Anna ("Gülən adam", Viktor Hüqo), Amaliya ("Qorxu", Aleksandr Afinogenov), Qalçixa "Günahsız müqəssirlər", Aleksandr Ostrovski), Nisə xala ("Polad Qartal", Aleksandr Korneyçuk), Nənə ("Göy quş", Moris Meterlink) rollarını və digər səhnə surətlərini ifa edib.
Dəlidağ-Ağçay təzahürü
Dəlidağ-Ağçay təzahürü — Dəlidağ zirvəsinin cənub-qərb suayrıcında, Ağçayın mənbəyində yerləşir.
Haqqında
Filiz təzahürünün sahəsi 0,5–0,6 km2.–dir. Bu sahə eosen yaşlı vulkanogen, vulkanogen çökmə süxurlardan ibarət olub, burada Dəlidağ massivinin intruziv fasiyaları yayılıb. Burada 25-ə yaxın kvars-sulfid damarları və hidrotermal dəyişilmiş zonalar aşkar olunub. Zonaların qalınlığı 0,5 m.-dən 2– 3 m.-ə qədərdir. Zonalar kvars damarı və intensiv serisitləşmə, kaolinləşmə və piritləşmə ilə müşayiət olunur.
Balta
thumb|Balta thumb|Baltanın tili Balta — metalik kəsici tilə malik olan, sapaqda bərk oturdulmuş alətdir.
Baltaların müxtəlif növləri vardır. Baltalar adətən dülgərlik işlərində ağacların yonulub formaya salınmasında və kəsilməsində istifadə edilir. Qədimdə baltadan həm əl, həm də atılan silah kimi istifadə edilmişdir.
İlk balta hələ qədim daş dövründə mövcud olmmuşdur. Ağaca başlanmış, iti kəsici tilləri olan daş parçalarından balta kimi istifadə edilmişdir.
Bu günkü baltlara oxşarı olanlar mezolit (b.e.6000 il əvvəl) dövründən meydana gəlmişdir. Ona qədər insanlar uc hissəsi itilənmiş daşlardan istfadə edirdilər. İlk baltaların tilləri daşla bərabər sümükdən də hazırlanırdı. Baltalardan ağacların kəsilməsində və onların emalında istifadə olunurdu. O dövrdən baltaların funksiyalarında elə bir dəyişiklik olmamışdır. Sonrakı neolit dövründən başlayaraq düzbucaqlı tilə malik daş baltalardan istifadə edilmişdir. Daha sonralar baltaların uc hissəsi misdən hazırlanmağa başalyır. Bürünc baltalara bürünc dövründə təsadüf edilir.
İstixana effekti
Elmi-texniki tərəqqi bir çox təzadlar yaratmışdır ki, bunlar da təbiətdə ekoloji tarazlığın pozulmasına səbəb olmuşdur. Belə bir əsaslı fikir formalaşmışdır ki, ətraf mühitdə baş verən deformasiyalar məhz həmin tərəqqinin məntiqi nəticəsidir.
XX əsrin ortalarında az miqdar qazların konsentrasiyasının artım tendensiyası özünü xüsusilə kəskin göstərirdi. İndi parnik effektində onların rolu heç bir şübhə doğurmur.
Parnik effekti anlayışı əvvəlcə fizikada qeyd olunmuşdur. O hələ 1863-cü ildə Tindal tərəfindən istifadə edilmişdir. Az sonra, yəni 1896-cı ildə Arrenius göstərmişdir ki, atmosferin cüzi hissəsini – 0,03%-ni təşkil edən karbon qazı onun temperaturunu 5–60 °C artırır və əgər həmin maddə olmasaydı temperatur yəqin ki, bir o qədər az olardı. 1938-ci ildə ilk dəfə Kallender karbon qazının antropogen tullanmasının iqlimə mümkün təsiri ehtimalını əsaslandırılmışdır.
XX əsrin 70-ci illərində sübut edilmişdir ki, digər qazlar karbon qazından daha kiçik miqdarlarda, hiss olunan parnik effektlər verirlər. Bu illərdə aparılan eksperimentlər təsdiq etmişdir ki, karbon qazının iki dəfə artırılması nəticəsində qlobal iqlimin 2–40 °C, şimal yarımkürənin qütb oblastında isə 6–80 °C çox istiləşməsi mümkündür. Az miqdar qazların, ilk öncə karbonun, azot oksidlərinin əsas mənbəyi qazıntı yanacağının, biotanın yanmasıdır. Metanın ayrılması kənd təsərrüfatı fəaliyyəti, həm də təbii metan filtrlərinin pozulması nəticəsində baş verir.
Hazırkı vaxta qədər parnik effektinin stereotipi və onun qlobal iqlimə təsiri artıq qərarlaşmışdır və bu vəziyyət özünü aşağıdakı hallarda göstərir:
1. Parnik qazlarının, xüsusilə də karbon qazının atmosferə atılması ardıcıl olub artmaqda davam edir. Sonuncunun mənbəyi – kömürün və digər karbon tərkibli yanacaqların, neftin, qazın və onların törəmə məhsullarının ilk öncə, benzinin yanmasıdır. Parnik effektini artıran digər qazların – metanın, azot oksidlərinin, halogen – karbohidrogenlərin tullantısı böyük sürətlə artmaqda davam edir. Bəzi rəylərə görə, son illərə 15–20% parnik effekti düşür. Təkcə 1988-ci ildə tropik meşənin məhv edilməsi nətəcəsində atmosferə 5,5 milyard ton karbon atılmışdır. Əgər bu artım tendensiyası gələcəkdə də davam edərsə, o halda 2010-cu ildən sonra atmosferə hər il orta hesabla 10 milyard ton karbon atılacağı közlənilir.
2. Atmosferə tullantılar nəticəsində Yer kürəsində orta illik temperatur artmış və artmaqda davam edir bəzi rəylərə görə, 1890-cı illərdə dünya üzrə bu göstərici bütünlüklə 14,50 °C, 1980-ci ildə isə — 15,20 °C olmuşdur. Əlbəttə, 90-cı illərdə temperaturun 0,70 °C artması çox da böyük göstərici deyildir, lakin təhlükə temperaturun artma tendensiyasıdır. Proqnozlara görə, 2030–2050-ci illərdə Yer kürəsində orta illik temperatur indikinə nisbətən 1,4–4,50 °C çox ola bilər, yəni Yer üzərində son iki milyon ilə nisbətən istiliyin artacağı gözlənilir. Güman edilir ki XXI əsrin I yarısında istiləşmə sürəti keçmiş əsrlə müqayisədə 5–10 dəfə artacaqdır.
3. İstiləşmənin müxtəlif ölkənin əhalisi və iqtisadiyyatı üçün pis və yaxşı tərəfləri ola bilər. Qlobal miqyasda proqnozlaşdırılan həddən artıq dəyişilmə çətinliklərlə və yaxud da yeni şəraitə kifayət qədər tez adaptasiya olunmağın mümkünsüzlüyü ilə üzləşməyə məcburdur. Məsələn, elə ola bilər ki, okeanın səviyyəsi XXI əsrin ortalarında 0,5–1 metr, sonlarına yaxın isə 2 metr qalxsın və nəticədə qurunun çox böyük bir hissəsi su altında qalsın. Bu halda çox yəqin ki, meteoroloji fəlakətlərin sayı sürəylə artacaqdır. Bütün bunlar isə öz təsirini biotaya göstərməyə bilməz: ola bilər ki, flora və faunanın növ müxtəlifliyi kəskin azalsın, meşəsizləşmənin sahələri artsın, ən təhlükəlisi odur ki, bu halda ekosistemin dağılması dönməz xarakter alsın.
Bu gün iqlimin qlobal dəyişilməsi prinsipləri aşağıdakılara əsaslanır:
Senecio ovoideus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İstixana effekti
1. Antropogen tullantıların güclü artması prosesi davam edir.
2. Son yüz ildə havanın yerüstü temperaturunun qlobal miqyasda 0,3–0,60 °C artması müşahidə edilir.
3. İstiləşmənin ölçüləri modelləşmə əsasında alınan proqnozlara tam uyğun gəlir, lakin o da iqlimin təbii şərtləndirilən dəyişilməsi göstəricilərinə adekvat göstəricilərə malikdir.
4. Parnik effektin birmənalı güclənməsinin 10 ildən tez müşahidə olunması az ehtimal olunan haldır.
Ümumiyyətlə, iqlimin qlobal tədqiqi sahəsində olan müasir situasiyanı mütəxəssislər olduqca ziddiyyətli hesab edirlər.
İqlimin dəyişilməsi insanların nə zamansa rast gəldikləri ətraf mühitin ən mürəkkəb problemidir. İstiləşmənin təsirinin və iqlimin dəyişilməsinin qiymətləndirilməsi olduqca çətin və mürəkkəb məsələdir. Bununla belə, iqlimin dəyişəlməsinin səbəb və nəticələrini tam dərk etmək hələlik mümkün olmamışdır və bir çox mütəxəssislər hesab edirlər ki, iqlimi formalaşdıran proseslər buzlaqlar dövründəkindən az fərqlənirlər və keçmişi xarakterizə edən göstəricilərdən proqnozlaşdırmada istifadə etmək olar.
Düzdür, yerin iqliminin atmosferin tərkib xassəsinin qısa müddətli dəyişilməsinə kifayət qədər tez və nəzərə çarpan münasibət bildirir. Belə ki, vulakan püskürmələri zamanı atmosferə külli miqdarda yanar kül və çirkləndirici maddələr atılır. Məsələn, Subava adasında (İndoneziya) Tambora vulkanının 1915-ci ildə püskürməsi nəticəsində qaz və kül atmosferin yuxarı qatlarında qalın örtük əmələ gətirərək günəş işığını ekranlaşdırmışdır. Nəticədə şimal yarımkürəsinin hər yerində soyuqlar düşmüş, qar iyunun ortalarına qədər yerdə qalmış, avqustda isə şaxtalar əmələ gəlmişdir. Bu vaxt İngiltərədə yay olmamış, ölkə məhsulsuz qalmışdır.
Neft buruqlarında neft saxlanan yerlərdə və neft emalı zavodlarında baş verən yanğınlar və XX əsrin axırları, XXI əsrin əvvəllərində dünyanın bəzi yerlərində gedən müharibələr atmosferə böyük ölçüdə qazların, külün və müxtəlif çirkləndirici maddələrin atılmasına səbəb olmuşdur. Məsələn, Fars körfəzində gedən müharibədə hər gün 3 milyon bareldən artıq neft və 70 milyon kub kilometr qaz məhv edilirdi və bunun nəticəsində atmosferə 40 min ton kükürd 2-oksid, 3 min ton azot oksid, 500 min ton karbon 2-oksidi atılırdı.
Əgər mineral yanacaqların yandırılmasının indiki tempi azaldılmasa, o zaman parnik effektinin təbii istiləşməsinə karbon 2 oksidin cə əlavə olunması ehtimalı artacaq, bu isə sonrakı minillikdə dəhşətli və misli olmayan nəticələr verə bilər.
Əyyub Haqverdiyev
Əyyub Haqverdiyev Məmmədəli oğlu — Azərbaycan aktyoru, Azərbaycan SSR Xalq artisti (1964).
Həyatı
Əyyub Məmmədəli oğlu Haqverdiyev 15 mart 1911-ci ildə Naxçıvanda anadan olmuşdur. O, 1930-cu ildə Naxçıvan Pedaqoji Texnikumunu bitirmişdir. 1930-1996 illərdə C.Məmmədquluzadə adına Naxçıvan Dövlət Musiqili Dram Teatrında işləmişdir. Komik rollar ifaçısı kimi tanınmış, lakin dramatik və faciəvi obrazlar da yaradıb. 1948-50- ci illərdə Naxçıvan MSSR Ali Sovetinin deputatı olub.
Fəaliyyəti
Əyyub Haqverdiyev Məşədi İbad, Vəli ("O olmasın, bu olsun", "Arşın mal alan", Ü. Hacıbəyov), Dursun ("Durna", S.Rüstəm), Mirzə Səməndər, Aqşin ("Almaz", "Od gəlini", C.Cabbarlı), Surxay ("Toy", Sabit Rəhman) və s. rolları oynamışdır.
Onun Ü. Hacıbəyovun "O olmasın bu olsun" komediyasında oynadığı Məşədi İbad rolu təkcə tamaşaçılar deyil, o cümlədən Xalq artisti, gülüş ustası Lütfəli Abdullayev tərəfindən də yüksək qiymətləndirlib. Lütfəli Abdullayev Naxçıvan teatrında Məşədi İbadı obrazını oynayandan sonra xatirə və ehtiram olaraq öz parik və saqqalını ona hədiyyə edib. Hazırda bu yadigar aksesuarlar Əyyub Haqverdiyevin oğlu, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti Behruz Haxverdiyevdədir.
Vəfatı
Əyyub Haqverdiyev 12 iyun 1996-cı ildə Naxçıvanda dünyasını dəyişmişdir.
Mükafatları
Əyyub Haqverdiyev "Əməkdə fərqlənməyə görə", "Əmək igidliyinə görə" medalları və "Mədəniyyət əlaçısı" döş nişanı ilə təltif edilib. Aktyora 17 iyun 1943-cü ildə Azərbaycan SSR Əməkdar artisti, 14 oktyabr 1964-cü ildə Azərbaycan SSR Xalq artisti fəxri verilmişdir.
Qalatasaray QVK
"Qalatasaray" qadın voleybol klubu (İndiki adı: Qalatasaray Daikin Qadın Voleybol Komandası) — Qalatasaray İdman Klubunun voleybol şöbəsidir. Komanda hal-hazırda ev oyunlarını 7500 nəfərlik "Burhan Felek spor salonu"nda oynayır.
Heyəti
2014-cü il mart ayına qədər
İz buraxmış oyunçuları
• 3
1957 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
1957 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi — ikinci Avroviziya Mahnı Müsabiqəsidir. Müsabiqə 3 mart 1957-ci ildə Almaniyanın Frankfurt şəhərində təşkil edilmişdir. Bu müsabiqə də ilk Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi kimi radio verilişinə bənzəyirdi. Müsabiqədə İtaliya təmsilçisinin ifa etdiyi mahnının 5 dəqiqədən artıq, Böyük Britaniya təmsilçisinin ifa etdiyi mahnının isə cəmi 1 dəqiqə 30 saniyə olması bundan sonrakı müsabiqələrdə mahnılar üçün 3 dəqiqəlik limitin müəyyənləşdirilməsinə gətirib çıxarmışdır. 1957-ci ildə keçirilən Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin qalibi isə Niderland təmsilçisi olmuşdur.
Keçirilən yer
thumb|left|250px|Großer Sendesaal des hessischen Rundfunks studio's, Frankfurt am Main. Host venue of the 1957 Eurovision Song Contest.
İkinci müsabiqənin keçirilməsi üçün seçilmiş yer Großer Sendesaal des hessischen Rundfunks studiyası idi. Studiya Frankfurt Maynda yerləşən keçmiş televiziya studiyası və musiqi zalı idi. Bu Hessen Yayım kompaniyasının keçmiş qərargahı idi. Hal-hazırda bura musiqi zalı kimi istifadə edilir.
Format
Bu ilki müsabiqədə İtaliya təmsilçisinin mahnısı 5:09 dəqiqə davam etdiyi halda, Böyük Britaniya təmsiçinin mahnısı cəmi 1:52 dəqiqə davam etmişdir. Buna görə növbəti müsabiqələrdə mahnıların 3 dəqiqədən uzun olmaması şərti qoyulmuşdur, bu qayda hal-hazırda da mövcuddur.
Əvvəlki müsabiqədən fərqli olaraq bu ilki müsabiqədə duetlərin iştirak etməsinə icazə verilmişdi. Danimarkalı təmsilçilər Birte Vilke və Qustav Vinkler müsabiqədə çıxış edən ilk duet olub. Öz çıxışlarının sonunda cütlük öpüşüblər, bu öpüş müsabiqə tarixindəki ən uzun müddətli öpüş olub.
Bu, münsiflərin telefonla əlaqə saxladığı ilk müsabiqə idi. Həmçinin, bu müsabiqə Niderlandın qalib gəldiyi ilk müsabiqə idi. Başqa əhəmyyətli dəyişiklik münsiflərin öz ölkələrinin nümayəndələrinə səs verə bilməməsi idi. Bu qayda da indiyə kimi mövcuddur.
İştirakçı ölkələr
Belçika, Fransa, Almaniya, İtaliya, Lüksemburq, Niderland və İsveçrə müsabiqədə ikinci dəfə təmsil olunurdular. Avstriya, Danimarka və Böyük Britaniya müsabiqədə debüt edirdilər. Bu ölkələr 1956-cı ildə də təmsil olunmaq istəsələr də, müraciət etdikləri tarix təyin olunmuş vaxtdan sonra olmuşdu.
Beynəlxalq yayımlanma və səsvermə
Aşağıdakı siyahıda hər bir ölkənin verdiyi səsləri açıqlayan nümayəndələrin adı ardıcılıqla qeyd olunub. Hər bir yayımlayan kanal həmçinin müsabiqənin öz dillərində şərh edilməsi üçün müsabiqəyə şərhçi göndərmişdi.
Nikolay Yohansen
Nikolay Vesterqaard Yohansen (24 fevral 1994-cü ildə Danimarkada anadan olub) — Vanlose klubunda müdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Danimarkalı futbolçudur. Millinin əsas oyunçuları federasiya ilə mübahisə zamanı yığmanı tərk etdikləri üçün Anders Fonss 2018-ci ilin sentyabr ayında Danimarka milli futbol komandasında debüt etmişdir.
Milli karyerası
2018-ci ilin sentyabr ayında Danimarka Futbol Assosiasiyası və futbolçular birliyi UEFA Millətlər Liqasında Uels millisinə qarşı açılış oyununda və Slovakiya millisinə qarşı yoldaşlıq oyununda iştirak edəcək milli komandanın futbolçuları haqqında yeni müqaviləni imzalamalı idilər. Lakin müqavilədə futbolçuların kommersiya hüquqları ilə bağlı bənd mübahisəyə səbəb olmuşdur. Beləliklə, onlar müqaviləni imzalamaqdan imtina etmişlər. Gələcək danışıqları təmin etmək üçün əvvəlki sövdələşmənin uzadılması təklifinin verilməsinə baxmayaraq, DBU UEFA-nın cəzasından yaxa qurtara bilmək üçün komandanın əsas oyunçularını millidən göndərmişdir. Onun əvəzində Yon Yensen yeni baş məşqçi təyin edilmiş və komandanın heyəti yenidən qurulmuşdur. Yeni heyət Danimarka 2-ci divizionu və Danimarka Seriyasında (Danimarkanın üçüncü və dördüncü liqası) çıxış edən futbolçuların qarışığından, həmçinin Danimarka milli futzal komandasında çıxış edən futzal oyunçularından təşkil olunmuşdur.
4 sentyabr 2018-ci ildə Yohansen 24 oyunçudan ibarət olan heyətə daxil edilmişdir. O, milli ilə debütünü 5 sentyabr 2018-ci ildə Slovakiya millisinə qarşı yoldaşlıq oyununda etmişdir. O, 90 dəqiqə meydanda mübarizə aparmışdır. Həmin görüşdə Danimarka rəqibinə 0-3 hesabı ilə məğlub olmuşdur.
0
Sıfır — ədəd oxunu müsbət və mənfi ədədlərə ayıran tam ədəd.
Tarixi
Qədim yunan astronomu və riyaziyyatçısı Klavdi Ptolemey astronomik cədvəllərində boş kvadratlara O işarəsi qoyardı (yunan əlifbası ilə omikron hərfi,  — heç nə). Sıfır rəqəmi işarəsinin ondan yarandığı güman edilir.
Əsas hesablamalarda
Əsas hesablama zamanı ədədi 0-a vurub böldükdə sıfır, 0-dan çıxdıqda mənfi, topladıqda isə müsbət alınır.
Say sistemində
Say sistemlərində sıfırdan geniş istifadə olunur, sıfır mərtəbələrin yüksəldiyini bildirir. İkilik, səkkizlik, onluq, ve onaltılıq say sistemində sıfır vardır. Sıfır riyazi çəki kəsb etmir, yəni sıfır dedikdə təsəvvürə "boşluq", "heç bir şey" gəlir.
Devid Hokni
Devid Hokni (David Hockney) ingilis rəssam, qrafik, səhnə dizayneri, fotoqraf və pop art cərəyanının görkəmli nümayəndəsi. O, 20-ci əsrin ən nüfuzlü rəssamlarından biri hesab edilir.
Həyatı
Atası hesabdar və həvəskar rəssam olub və Hokninin rəssam kimi formalaşmasında mühüm rol oynayıb. Hokni 1948-ci ildən rəssam olmağa qərar verir və məktəb üçün rəsmlər və plakatlar hazırlayır. 1953-cü ildə Bredford Rəssamlıq Məktəbinə daxil olur. 1959-cu ildə isə Londonda incəsənət üzrə təhsil alır. 1963-cü ildən artıq tanınmağa başlayır.
Yaradıcılığı
1960-ci ildə Ron Kitayla tanışlıq və P.Pikassonun sərgisində iştirakından sonra o, incəsənətə baxışını yenidən nəzərdən keçirir. Hokni Londonda olduğu müddətdə kontraslı, əlvan rəsmlər çəkir, rəsmlərə sözlər, qraffiti və reklam fraqmentləri əlavə edir. 1961-ci ildə "Gənc müasirçilər" sərgisində iştirak edir və onun rəsmləri insanlarda böyük maraq oyadır. 1962-ci ildə Rəssamlıq Akademiyasını tərk edir və qaleristin dəstəyi ilə şəxsi sərgisini təşkil edir. O, həmçinin Endi Uorholla tanış olur. Hokni Kaliforniyaya gedir, Los Anceles üzgüçülük hovuzlarının rəsmlər seriyasını çəkir (1967-ci ildə "Piter hovuzdan çıxır" əsəri Walker Art Gallery-də John Moores Rənkarlıq Mükafatını qazanır. Burada yaşadığı müddətdə onun əsərlərinin əsas mövzusunu işıq, su və kişi gözəlliyi təşkil edir.
O, çap edir, dostlarının portretlərini çəkir və Royal Kort Teatrı, Qlayndborn, La Skala, Metropoliten Opera Teatrları üçün səhnə dizaynı hazırlayır. 1982-ci ildə Parisdə keçirilən "Devid Hokni - Fotoqraf" sərgisi və "Devid Hokni:Fotolar" kitabı ona fotoqraf kimi böyük şöhrət qazandırır.
1985-ci ildə Hokniyə birbaşa ekrana çəkməyə imkan verən Quantel Paintbox kompüter proqramı ilə çəkmək tapşırılır.
Onun 60 rəsmin birləşməsi olan nəhəng "Böyük Kanyon" əsəri Avstraliya Milli Galereyası tərəfindən 4,6 milyon dollara alınıb.
Hokninin ən bahalı əsəri "Böyük sıçrayış" 2006-cı ildə satılıb və 2,6 milyon ingilis sternilqi dəyərindədir. 2007-ci ildə ən böyük əsəri olan "Uorter yaxınlığında hündür ağaclar" əsəri Kral Akademiyasının ən böyük qalereyasında asılıb. 2008-ci ildə Hokni bu əsəri Teyt Qalereyasına bağışlayıb. 2009-cu ildən bəri Hokni iPhone və iPad-da Brushes-dan istifadə edərək çoxlu natürmordlar, portretlər və mənzərələr çəkib. 2012-ci ildə yanvarın 21-dən aprelin 9-na kimi Devid Hokninin Kral Akademiyasında "Böyük Rəsm" adlı sərgisi keçirilmişdir. Bu sərgidə rəssamın 150-dən çox əsəri nümayış olunub. Onlardan 50-si iPad-da çəkilib və kağız üzərinə çap edilib.
2008-ci ildə Devid Hoknidən ilhamlanan rəssam Billy Pappas haqqında "Hoknini Gözləyərdən" adlı sənədli filmi çəkilib.
Akif Ağayev
Akiv Ağayev - fotoqraf, fotojurnalist.'''
Həyatı
Akif Ağayev 3 May 1946-cı il, Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1963-cü ildə, orta məktəbi bitirdikdən sonra o M.F.Axundov adına Azərbaycan Pedaqoji Dillər İnstitutun filologiya fakultəsinə daxil olmuşdur. Axırıncı kursda oxuyarkən "Bakı" qəzetində ştatdankənar fotomüxbir kimi çalışmışdır. İnstitutu bitirdikdən dərhal sonra, 1968-ci ildə o "Bakı" qəzetinin "Mədəniyyət və İncəsənət" şöbəsinin müdiri vəzifəsinə qəbul olunmuşdur. Bu qəzetin ən populyar rubrikalarından biri olan "Axtarışlar və tapıntılar" silsiləsinin yaradılması ideyası məhz ona məxsus idi. Həmin illərdə o Bakı şəhərinin, Azərbaycanın tarixi, memarlıq abidələri haqqında, tanınmış mədəniyyət xadimləri, təzə-təzə yazmağa başlayan, hal-hazırda isə bütün dünyada tanılan istedadlı yazıçılar, müğənnilər haqqında məqalələr yazardı və bu məqalələri öz cəkdiyi fotoqrafiyalarla müşaiət edərdi. Elə məhz bu silsilə məqalələrinə görə Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Akif Ağayevi "Qızıl qələm" mükafatı ilə təltif etdi. 1976-cı ildə o APN-nin (Aqenstvo Peçati Novosti) Azərbaycan bölməsinin rəhbəri vəzifəsinə təyin edilmişdir. 1984-cü ildən Akif Ağayev Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin informasiya şöbəsinə rəhbərlik etmişdir. Bir neçə kitabın tərtibatçısı və müəllifidir. Akif Ağayev tanınmış foto ustası kimi respublika və beynəlxalq miqyaslı fotomüsabiqə və sərgilərinin iştirakçısı olmuşdur. Onun işlərindən biri isə hətta Yunanıstatın Saloniki şəhərində keçirilən beynəlxalq foto sərgisinin devizi seçilmişdir. Moskvanın və bütün Rusiyanın patriarxı II Aleksi onu "Danila Moskovski" ordeni ilə təltif etmişdir. 2003-cü ildə Azərbaycan Fotoqraflar Birliyinin ənənəvi mükafatı olan "İlin ən yaxşı foto ustası" adına layiq görülmüşdür. 30 mart 2008-ci ildə, uzun sürən xəstəlikdən Bakıda vəfat etmişdir. 2009-cu il yanvarın 8-də Azərbaycan Fotoqraflar Birliyi tərəfindən Fransa Mədəniyyət Mərkəzində Akif Ağayevin fərdi fotosərgisini keçirmişdir.
İstinadlar
Azərbaycan Fotoqraflar Birliyi
Kozlov adası
Kozlov adası — Yapon dənizində, Böyük Pyotr körfəzində yerləşən ada. Popov adasında yerləşən Alekseev burnundan 2,3 km, Reyneke adasından 2,2 km şimal-qərbdə, Vladivostokdan 26 km cənub-qərbdə yerləşir.
Tarixi
Ada V. Babkinin ekspedisiyası 1862–1863-cü illərdə araşdırılmışdır. 1885-ci ildə A. Malsev tərəfindən yenidən araşdırılır.
Kozlov adasının maksimal hündürlüyü 40,2 metrdir. Sahilləri yüksək, qayalı və sıldırımlıdır. Ərazisi ot və kol bitkiləri ilə örtülüdür. Adadan cənub-qərbdə bir qaya yerləşir.
Şimaldan cənuba doğru uzunluğu 540 m, maksimal eni isə 140 metrdir. Şərq sahilləri daha sıldırımlıdır. Qərb sahilləri nisbətən alçaqdır. Burada az bir ərazidə gilli çimərlik vardır. Kiçik ölçülərinə baxmayaraq qərb ətəkləri sıx meşə ilə örtülüdür. Bircə adanın şimal hissəsi və cənubunda yerləşən bir burun istisnədir.
Danshi Koukousei de Urekko Light Novel Sakka wo Shiteiru keredo, Toshishita no Classmate de Seiyuu no Onnanoko ni Kubi wo Shimerareteiru.
— Kohaku Kuroboşinin rəssamlığı ilə Keyiçi Siqsava tərəfindən yazılan ranobe seriyası. ASCII Media Works nəşriyyatı tərəfindən 3 cildi buraxılmışdır.
Ranobe
Əsər Kohaku Kuroboşinin rəssamlığı ilə Keyiçi Siqsava tərəfindən yazılan ranobe seriyasıdır. Ranobe seriyasının ilk cildi 10 yanvar 2014-cü ildə ASCII Media Works nəşriyyatı tərəfindən buraxılmışdır. 10 iyun 2014-cü ilə kimi 3 cildi çapdan çıxmışdır.
Eucalyptus grandis
(Eucalyptus grandis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Nərəcan
Nərəcan — Azərbaycan Respublikası Xaçmaz rayon inzibati ərazi vahidində kənd.
Mədəniyyəti
Kənd ərazisində 2 məscid var. Həmçinin burada fəaliyət göstərməyən klub da var.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Xaçmaz və Xudat şəhərləri arasında Qusarçay çayının sağında yerləşir.
İqtisadiyyatı
Kənd ərazisində kifayət qədər mağaza (məişət, ərzaq, tikinti materialları), çayxana, un fabriki, 2 aptek, 2 qəssabxana, bərbərxana və s. var. Həmçinin burada kənd əhalisinə məxsus olan bağlar da var.
Təhsil
Burada 2009-cu ildə yeni məktəbin açılışı olub. Məktəb şəhid Cəbiyev Cavidin adını daşıyır. Məktəbin hər il təqribən 30 məzunu olur və hər il təqribən 10 məzun ali məktəblərə qəbul olur.
Senecio pusillus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Sədo
-  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Növləri
[[SS 2 (*
Arbitraj (hüquq)
Arbitraj (en.Arbitration, ru.Арбитражный суд)— qeyri-rəsmi təşkilat olub, vətəndaşların mübahisələrini araşdırmaq və həll etməklə məşğuldur. Arbitraj xidmətini hüquq təhsil olan şəxs göstərir və məhkəmənin müdaxiləsi olmadan məsələ həll olunur. Mübahisələrin məhkəmədən kənar və ya alternativ həlli üsullarından biridir. Mübahisələrin alternativ həllinin əsas formaları danışıqlar, mediasiya və arbitrajdır və bu üsullar 21-ci əsrdə beynəlxalq səviyyədə və əksər dövlətlərdə milli səviyyədə müasir hüquq praktikasının ayrılmaz hissəsinə çevrilmişdir.
Vikipediyada Arbitraj komitəsi və ya AK - (en.Arbitration committee, ru.Арбитражный Комитет) idarəçilərdən və bürokratlardan təşkil edilmiş xüsusi komitədir. Bütün mübahisəli məsələlər və məqalələr Arbitraj komitəsində müzakirəyə çıxarıldıqdan sonra onlarla bağlı yekun qərar qəbul edilir.
Əhməd Qəmərlinski
Əhməd Qəmərlinski və ya Əhməd Qəmərli (doğum adı: Əhməd Haşım oğlu Məlikov; ) — aktyor, Bakı kinostudiyasının artisti, Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1940).
Həyatı
Əhməd Haşım oğlu Qəmərlinski (Məlikov) 1880-ci ildə Bakıda anadan olmuşdur. İçərişəhərdə boya-başa çatan Əhməd Məlikov Sultanməcid Qənizadənin məktəbində təhsil almışdır. Səhnəyə ilk dəfə 1906-cı ildə Balaxanıda həvəskar aktyorların hazırladığı "Adı var, özü yox" (N.B.Vəzirov) tamaşasında çıxmış, həmçinin xalq mərasim, oyun və əyləncələrində fəal iştirak etmişdir. Sonralar "Nicat" cəmiyyətinin nəzdindəki teatr truppasının aktyoru kimi milli teatrın inkişafında xüssi xidmətləri olmuşdur.. 1908-ci ildən etibarən Azərbaycanın bir sıra kənd və rayonlarını gəzib, ən ucqar guşələrdə aktyor dostları ilə birlikdə çıxışlar etmişdir. O,Azərbaycan Xalq Cumhuriyyəti dövründə təşkil olunmuş (1919-cu il, 17 noyabr)Dövlət türk opera dram teatrında işləmişdir. 1924-cü ildən Bakı Azad Tənqid Təbliğ Teatrının aktyoru və rejissoru olmuşdur. Hüseyn Ərəblinski Qəmərli kəndindən qastroldan qayıdarkən dostuna Qəmərlinski təxəllüsünü təklif etmiş və Əhməd həyatının sonunadək bu familiyanı daşımışdır. Əhməd Qəmərlinski ədəbi yaradıcılıqla da məşğul olmuş, tarixi və müasir mövzuda yazdığı 12 əsərinin, demək olar ki, hamısı 1910–1920-ci illərdə H.Ərəblinski, S. Ruhulla və başqa görkəmli sənətkarlar tərəfindən tamaşaya qoyulmuşdur. Bunlardan "Cavanlar", "Tufan Kərbəla", "Rüstəm və Söhrab", "Məkri-zənən", 1920–1945-ci illərdə yazılmış "Eşq-məhəbbət", "Məktəb vodevili", "Ziyarət nəticəsi", "Maymaq" və s. kiçik həcmli pyeslərdə Əhməd Qəmərlinski ictimai həyatda baş verən mühüm problemlərə toxunmuşdur. Əməkdar incəsənət xadimi (27 aprel 1940) fəxri adına layiq görülmüşdür.
Əhməd Qəmərlinski 9 mart 1952-ci ildə vəfat etmişdir.
Upuaut
Upuaut (Wep-wawet, mənası "yol açan") Qədim Misirdə müharibə və ölüm tanrısı. Misir mfologiyasında ölüləri Duata yola salan qara xəz dərili çaqqal ya canavar. Onun kult mərkəzi Siut şəhəri (canavar şəhəri) sayılırmış. Onun epiteti - "öndər" (aparıcı). Müharibə tanrısı kimi rəmzləri toppuz və kaman (yay) sayılır. Upuatu bəzən Anubislə eyniləşdirilir.
İstinadlar
Llista de personatges de la mitologia egípcia
Asparagus densiflorus
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Eucalyptus goniocalyx
(Eucalyptus goniocalyx) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
On səkkizinci simfoniya (Motsart)
thumb|Motsartın rəssam Saverio dalla Rosa tərəfindən çəkilmiş rəsmi, 1770 Yanvar On səkkizinci simfoniya Volfqanq Amadey Motsart tərəfindən 1772-ci ilin mayında, bəstəkarın 16 yaşı olarkən yazılmış üç simfoniyadan sonuncusudur.
Quruluşu
Simfoniya 4 hissədən ibarətdir, ifa müddəti 19 - 23 dəqiqədir.
İpək xrizotil və amfibol asbest təzahürü
Yerləşməsi
Laçın rayonunun İpək kəndindən 2,0-2,5 km. cənub-şərqdə yerləşmişdir. Təzahürün şimal-qərb hissəsində xrizotil-asbest kütləsi yerləşir. O, orta ipək çayının sağ sahilində en dairəsi istiqamətində uzanmış zona əmələ gətirir.
Sahəsi
Zonanın uzunluğu 0,9- 1,0 km, eni 100–150 m.-dir.
Ümumi məlumat
Xrizotil-asbestin tor şəkilli damarcıqları serpentinitləri müxtəlif istiqamətdə yararaq, birbirlərinə müxtəlif bucaq altında yerləşmişdir.
Damarcıqların qalınlığı 1–8 mm.-dir. Asbest eninə liflidir. Filiz zonasından götürülmüş az miqdarda sınaqlarda asbestin filizlərdə miqdarı 3,08 kq/t. və yaxud 0,3% müəyyən edilib. Təzahür daxilində asbest IV-VII növlərə aid edilir. Təzahürün cənub-şərq hissəsində amfibol-asbest çıxışı məlumdur. Burada asbest daşıyan süxurlar en dairəsi istiqamətində 2 km.-ə qədər uzanır. Şərqdə zona Xəlifə çayının yuxarısından başlayır. İpəkçayının hövzəsinə qədər davam edir. Zonanın eni 150–500 m.-dir.
Mərkəzi Afrika şiri
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinin  növünə aid heyvan yarımnövü.
Konqo Demokratik Respublikasının şimal-şərqində və Uqandanın qərb hissəsində yaşayırlar. Həmcinin "Uqanda şiri" adı ilə tanınır.
Araşdırılma tarixi
thumbnail|left|[[Virunqa Milli Parkı ərazisində Mərkəzi Afrika şirləri]] Amerikalı zooloq Coel Allen yarım növə Leo leo azandicus adını təklif edir və tipik nümunələrin təsvirini verir. Onun topladığı materiallar Amerika Diyarşünaslıq muzeyində saxlanılır. Bu erkək 1912-ci ildə parkın əməkdaşları tərəfindən muzey ekspanatı olmaq üçün vurulmuşdur. Muzeydə yırtrıcılara aid 588-ci eksponat olmuşdur. Allen bu yarımnövün masai şirlərinə yaxın olmasını qeyd etmişdir. Belə ki, kəllənin beyin strukturu və diş quruluşları baxımından eyni olsa da, rəng baxımından fərqlənir
1930-cu ildə Reginald İnnes Pokok şirləri Pantera cinsinə daxil edir. Con Ellerman və Terense Morrison-Skott yalnız iki yarımnöv qeydə alırlar: P. l. persica və Afrika şiri olan P. l. leo.
Yayılma arealı və populyasiyasının statusu
left|thumb Konqo çayı hövzəsində rast gəlinir. Onlar Virunqa Milli parkı ilə Viktoriya Milli parkı ərazisində böyük populyasiyaya malikdirlər. Əgər qanunsuz ovun qarşısı alınsa və onların ovlandığı heyvanlar ərazidə çoxala bilsə populyasiya bərpa olunacaqdır
Qulançarşəkilli qulançar
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mərkəzi Afrika şiri
Yayılma arealı və populyasiyasının statusu
Bundan əlavə onlara Videpo Velley, Murçison Folls, Akaqera və Cənubi Sudan ərazisində rastlanılır.
Qulançarşəkilli qulançar
Yayılması
Yabanı halda Cənubi Afrika nın dağ meşələrindən və sahilyanı qumlarında bitir.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 1,7 m-dək böyüyən, sürənən və sarmaşan zoğları olan bitkidir. İynəli gövdələrinin uzunluğu 100 sm-ə çatır, çılpaq, açıq- yaşıl, nazik zoğludur. Fillokladiləri (dəyişmiş gövdələri) yarpaqşəkilli, yumurtavari, parlaq yaşıldır. Yarpaqları hamar, parlaq olub, uzunluğu 4 sm-ə çatır. Ürəkşəkilli kladodiləri vardır. Çiçəkləri xırda, ağdır. Meyvələri narıncı-qırmızı giləmeyvələrdir.
Azərbaycanda yayılması
Mərdəkan dendrarisində introduksiya  olunmuşdur. Yaşıllaşdırmada çox az rast gəlinir.
İstifadəsi
Bu növün kəsilmiş zoğları uzun müddət öz təravətini saxlayır, ona görə dəstələr və çiçək kompozisyaları düzəltdikdə onları tamamlayır. Meyvələri portağal qoxuludur. Bu növdən dirəkdə və ampel bitkisi kimi də istifadə olunur.
Göyrəngli birəcik
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Xarici quruluşu
Yaşlı fərdlərin qanadları göy və yaşıldır. Uzunluğu 2,2-2,8 mm-dir.
Həyat tərzi
Azərbaycanın şimal rayonlarının təsərrüfatlarına daha çox zərər verirlər. Onlar yabanı kələmkimilərin üzərində yaşayırlar. Böcəklər aprelin axırı və mayın əvvəllərində mədəni bitkilər üzərində görünürlər. Əsasən turpun yarpaqları ilə qidalanırlar.
Dişi fərdlər yumurtalarını kələmkimi, kökümeyvəli bitkilərə, alaq otlarının və torpağın üzərinə qoyurlar. Sürfələrin kələmkimilərin kiçik rişələri ilə qidalanır, lakin ciddi zərər vermirlər. Onların rüşeym inkişafının müddəti 3-11 gün davam edir. Puplaşma torpaqda başa çatır. Sürfələrin inkişafı 15-30 günə, pupun inkişafı 6-19 günə qədər davam edir.
Yayılması
Azərbaycanda arealı və miqdarı məhduddur. Azərbaycanın Quba-Xaçmaz, Gəncə-Daşkəsən, Şəki-Zaqatala və Abşeron zonalarında yayılmışdır.
Asparagus fallax
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Fransa Konstitusiyası (1946)
Məzmun
Sədri ibarət Nazirlər Kabinetinin - parlament respublikası gücləndirici, dövlət hakimiyyəti ali orqanları proporsional sistem üzrə seçilir Milli Məclisin və seçki kollec və Milli Məclis tərəfindən seçilmiş Respublikasının Şurası oldu dövlət başçısı Respublikasının Milli Məclisi, icra orqanının şurası seçilmiş prezidenti qaldı Nazirlər və Nazirlər Şurasının Prezidenti tərəfindən təyin və Milli Məclisə cavabdeh idi. Konstitusiya nəzarəti orqanı yaradıldı - Konstitusiya Komitəsi və məhkəmələrdə kadr siyasətini idarə edən orqan - Magistratura Ali Şurası, Prezidentin məhkəmə iclaslarının funksiyaları və Nazirlər Kabinetinin üzvləri Senatdan yeni orqana keçdi - Milli Məclis tərəfindən təyin olunmuş Yüksək Ədliyyə Palatası Milli Məclisin özü yekun qərar qəbul etdi.
Konstitusiya islahatı 1953-cü il
Konstitusiya islahatı 1953-cü ildə həyata keçirilmişdir - güzəştli hərəkət bitərəf olmaqla sadə səs çoxluğu ilə tətbiq olunmağa başladı Nazirlər Şurasının sədri, Milli Məclisi həll etmək üçün əlavə səlahiyyətlər əldə edib, hökumət həvalə səlahiyyətləri daxilində məhdud qanunvericilik fəaliyyəti hüququ qazanıb Respublika Şurası, qanunvericilik təşəbbüsü hüququndan verilib (sadə səs çoxluğu ilə, müzakirə olmadan) prezidenti seçilməsi üçün sadələşdirilmiş proseduru təqdim koalisiya hökuməti haqqında hökm ləğv edildi, majoritar seçki sistemi ilə əvəz olundu.
Ləğv
1953-cü il Konstitusiya Qanununun Nazirlər Kabinetinin təklifi ilə xalq tərəfindən qəbul olunduqdan sonra, 1946-cı il Konstitusiyasının bütün mətni ləğv edildi, əsas insan hüquq və azadlıqlarını və Fransanın dövlət sisteminin iqtisadi və siyasi prinsiplərini təsbit edirdi.
Senecio parodii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Pərvin Mirzəzadə
Həyatı
Pərvin Mirzəzadə 19 iyun 1965-ci ildə Bakı şəhərində, məşhur bəstəkar Xəyyam Mirzəzadənin ailəsində anadan olub. 1972–1983-cü illərdə Bül-Bül adına orta ixtisaslı xüsusi musiqi məktəbini, 1983–1988 Azərbaycan Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsinin ərəb bölməsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1993-cü ildə Qahirədə Misir Ərəb Respublikasının Diplomatik Akademiyasında akademik kursları, 2000-ci ildə Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin Hərbi Akademiyasında Strateji Tədqiqatlar və Dövlət Müdafiəsinin İdarəetmə akademik kursunu bitirib. o, həmçinin, 2003–2007-ci illərdə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin Beynəlxalq İqtisadi Əlaqələr fakültəsinin fərqlənmə diplomu bitirmişdir.
Ailəsi
Xalq artisti Xəyyam Mirzəzadənin oğlu olan Pərvin Mirzəzadənin 2 övladı var.
İş fəaliyyəti
P. Mirzəzadə 1989–1991-ci illərdə Azərbaycan SSR Xarici İşlər Nazirliyinin Xarici İqtisadi Əlaqələr şöbəsinin II katibi, 1991–1993-cü illərdə AR XİN Dövlət Protokolu İdarəsinin II katibi, 1993–1997-ci illərdə AR XİN Dövlət Protokolu İdarəsinin bölmə müdiri, 1997–2002-ci illərdə AR XİN Dövlət Protokolu İdarəsinin şöbə müdiri, 2002–2004-cü illərdə AR XİN Dövlət Protokolu İdarəsinin rəis müavini, 2004-cü ildən AR XİN Dövlət Protokolu İdarəsinin Rəisi, Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 06.06.2012-ci il tarixli Sərəncamı ilə Fövqəladə və Səlahiyyətli Səfir rütbəsi, Brüssel Almanaxı Komitəsinin müxbir üzvü vəzifələrində çalışmışdır.
Boz kardinal
Boz kardinal ( — boz ucalıq) — "pərdə arxasında" qeyri-dövlət və ya qeyri-rəsmi güclü qərar qəbul verən və ya məsləhətçi.
Robert Vayt
Robert Vayt  — Şotlandiya botaniki, həkim, cərrah.
Boz kardinal
Etimologiya
XIII Lüdovikin atası IV Henri 1610-cu ildə qətlə yetiriləndə onun cəmi 8 yaşı olduğundan dövlətin idarəçiliyi müxtəlif qüvvələrin əlinə keçmiş, pərən-pərən olmuş, ölkə vətəndaş müharibəsinin astanasına çatdırılmışdır. Bu səbəbdən yetkinlik yaşına çatan kral 1624-cü ildə ölkənin baş naziri vəzifəsinə savadlı və hiyləgər siyasətçi-kardinal Rişelyönü dəvət edir.
O tez bir zamanda kral hakimiyyətini gücləndirərək ölkənin inkişafına başlamasına nail olur, bu vəzifədə ölümünə qədər 18 il qalır. Kardinal əslində dini bir vəzifə idi-kardinallar katolik kilsəsində Roma papasından sonra ən yüksək vəzifəli şəxslərdir. Roma papasını məhz onlar seçirlər. XIII əsrdən onlara qırmızı papaq və qırmızı geyim geyinmək göstərişi verilmişdir. Bu, onların son damla qanlarınadək kilsəni müdafiə etməli olduqlarını simvolizə edirdi.
Tatenen
Tatenen ya Ta-tenen (T3 ṯnn, eyni zamanda T3-nn, Tnn) Qədim Misirə aid yer üzünün tanrısı. Ramzeslilər zamanında suvarma və dağlar tanrısı hesab edilirmiş, onun yer üzü yaranana qədər okeandan əmələ gəldiyi güman edilirdi. XVIII sülalədən ta sonrakı dövrlərə qədər Tatenenə qədim və yaradan tanrı kimi sitayiş olunmuşdur.
İmperiya
450x450px|thumb|1936 cı ildəki İmperiyalar|alt=
İmperiyaya imperator rəhbərlik edir. Hal-hazırda yeganə rəsmi imperator Yaponiya imperatorudur. Ancaq onun adı daha çox simvolik xarakter daşıyır.
Liverpul FK
Liverpul FK — İngiltərə Premyer Liqasında Liverpul şəhərini təmsil edən peşəkar futbol klubu (ləqəbi – Qırmızılar). Klub 6 dəfə UEFA Çempionlar Liqasını, 3 dəfə UEFA Avropa Liqasını, 4 dəfə UEFA Superkubokunu, 19 dəfə İngiltərə Premyer Liqasını, 8 dəfə İngiltərə Federasiya Kubokunu, rekord sayda - 9 dəfə İngiltərə Liqa Kubokunu və 15 dəfə İngiltərə Milli Futbol Superkubokunu qazanmışdır.
Klub 1892-ci ildə yaradılıb və növbəti il futbol liqasına qoşulmuşdur. Klub yaranandan bəri oyunlarını Enfild stadionunda keçirir. Liverpul 1970-1980-ci illərdə Uilyam Bil Şenkli və Bob Peyslinin başçılığı altında həm İngiltərədə həm də Avropada ümumilikdə, 11 dəfə İngiltərə çempionluğunu və 7 dəfə Avropa miqyaslı kuboku qazanmaqla, özünü böyük bir güc olaraq qəbul etdirdi. Rafael Benitezin məşqçiliyi və Stiven Cerrardın kapitanlığı ilə Liverpul 2005-ci ildə matçın ilk hissəsində 0-3 hesabı ilə geridə olduğu "Milan"a qarşı oyunda geri dönüş edərək növbəti dəfə UEFA Çempionlar Liqasının qalibi oldu.
Liverpul 2016-17 mövsümündə 424.2 milyon funt sterlinq gəlirlə dünyanın ən çox gəlirli olan doqquzuncu klub olmuşdur və 2018-ci ildə dünyanın səkkizinci ən gəlirli klubu olmuşdur ki, ümumi məbləğ 1.994 milyard $ dəyərində qiymətləndirilmişdir. Komanda dünyanın ən çox tərəfdarı olan klublardan biridir. Liverpulun "Everton" və "Mançester Yunayted" ilə uzun müddətdir davam edən rəqabəti mövcuddur.
Niyazoba
Niyazoba (əvvəlki adı: Nizovaya) — Azərbaycan Respublikasının Xaçmaz rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Soveti Milli Şurasının 29 aprel 1992-ci il tarixli, 112 saylı Qərarı ilə Xaçmaz rayonunun Nizovaya kəndi Niyazoba kəndi adlandırılmışdır.
Liverpul FK
Klubun azarkeşlərinin adı baş vermiş 2 böyük faciədə hallanır. Bunların birincisi 1985-ci ilde baş vermiş Heyzel faciəsidir. Belə ki, Liverpul azarkeşləri matçın gedişində digər sektora qaçaraq, tribunadakı sektorları ayıran divarı itələməsi nəticəsində 39 insan həyatını itirmişdir. Həyatını itirənlərin bir çoxu İtaliyanın "Yuventus" klubunun azarkeşləri idi. Bu hadisədən sonra İngiltərə klubları 5 illik müddətə bütün Avropa miqyaslı yarışlardan kənarlaşdırıldı. İkinci buna bənzər hadisə isə 1989-cu ildə baş vermiş Hillsboro faciəsidir ki, nəticədə 96 Liverpul azarkeşi həyatını itirmişdir. Klub 1964-cü ildən qırmızı köynək və ağ şortdan ibarət rəsmi formanı bütöv qırmızı rəngli formaya dəyişmişdir. Klubun himni isə You'll Never Walk Alone adlandırılır.
Tarixi
thumb|upright|180px|Liverpul klubunun yaradıcısı [[Con Houldinq|alt=Black and white photograph of elder and bald John Houlding, wearing beard and bow tie.]] Liverpul futbol klubu "Everton" və klub prezidenti, həmçinin Enfild stadionunda pay sahibi olan Con Houldinq arasında yaranmış münaqişə sonrası yaradılmışdır. Stadionda keçirdiyi 8 ildən sonra 1892-ci ildə "Everton" Qudison Park stadionuna köçdü və Houldinq Liverpul adlı klubun əsasını qoydu. Beləliklə klub ev oyunlarını Enfild stadionunda keçirməyə başladı. Əsl adı Everton və Atletik Qraunds Ltd (qısaca Everton Atletik) olan klubu futbol assosiasiya Everton adlı klub kimi qəbul etməkdən imtina etməsindən sonra klub adını dəyişərək Liverpul etdi və 1892-ci ilin martında yaradılmasından 3 ay sonra futbol assosiasiyası tərəfindən rəsmi olaraq tanındı. Debüt mövsümündə klub Lankaşayr liqasını qazandı və 1893-94 mövsümündə ikinci divizyonda iştirak üçün vəsiqə qazandı. Klub mövsümü birinci pillədə tamamladıqdan sonra birinci divizyona yüksəldi ki, burada 1901 və 1906-cı ildə turniri birinci pillədə başa vurmağa müvəffəq oldu.