cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qoyun keçidi döyüşü
Döyüşün gedişatı
Osmanlı ordusunda aclıq o qədər şiddətli idi ki, bir kiloqram arpa altı dukat, bir okka un isə yarım dukat idi. Lələ Mustafa paşa məhsul yığmaq üçün tarlalara on min nəfər döyüşçü göndərdi. Qızılbaş sərkərdələri ilk növbədə Osmanlıları tədarükdən məhrum etmək üçün yük heyvanlarını ələ keçirmək qərarına gəldilər və Osmanlı toplayıcıları Toxmaq Xan, Əmir Xan və İmamqulu xan tərəfindən pusquya salındı. Kürü Qoyun keçidi məntəqəsində keçən qızılbaş ordusu ərzaq toplamaq üçün göndərilmiş Osmanlı döyüşçülərinin avanqard dəstəsini məğlubiyyətə uğratdılar. Xeyli sayda Osmanlı döyüşçüsü öldürüldü, xeylisi Osmanlı bəyi də əsir götürüldü. Əmir xan bu qələbədən razı idi və ələ keçirdikləri qəniməti götürərək geri dönməyin tərəfdarı idi. Lakin başqa onun oğlu Murad xan da olmaqla, bir çox qızılbaş sərkərdəsi hücumu davam etdirməyi, geri qaçan Osmanlı döyüşçülərini təqib etmək istəyirdi. Mustafa paşa qızılbaşların təqibndən xəbər tutuduqdan sonra yeni taktiki gedişatlar fikirləşərək bu təqibə şərait yaratdı. Qanıx və Kür çayının birləşdiyi yerdə formalaşan yarımadaya doğru toplanmağa sövq edilən qızılbaş ordusuyla əsas döyüşün burada olması planlanmışdı. Mustafa paşa Dərviş paşanı (Diyarbəkir bəylərbəyisi və Sokullu Fərhad paşanın qardaşı) sol cinaha, Bəhram paşanı sağ cinaha yerləşdirdi. Özü isə mərkəz qüvvələrinin komandanı oldu. Həmçinin Kür çayının bir qolu olan Qabırrıçayı keçən Osmanlı ordusunun bir hissəsi qızılbaş ordusuna arxadan hücum etdi. Bundan sonra Osmanlı ordusunun əsas hissəsi və artilleriyası döyüşə girdi. Osman paşa, Hələb bəylərbəyisi Mehmed paşa və Dülqadir bəylərbəyisi Mustafa paşanın komandanlığı altında 3 hissəyə bölünən Osmanlı ordusu eyni anda 3 istiqamətdən hücuma keçdi. Say etibarilə rəqiblərindən çox az olan və artilleriya silahları olmayan qızılbaş ordusu hücuma tab gətirə bilməyib geri çəkilməyə başladı. Çaya qədər geri çəkildikdən sonra bəzi döyüşçülər çayı üzərək keçdilər, bəziləri isə çayı keçə bilməyərək boğuldular və ya Osmanlı döyüşçüləri tərəfindən öldürüldülər.
Nəticəsi
Rəhimizadəyə görə, 20 min döyüşçüdən ibarət qızılbaş ordusunun yarısı suda boğulmuş, 5 min nəfəri isə döyüşdə öldürülmüşdür. Övliya Çələbi isə, "şayiələrə görə, 10 min qızılbaş ölmüş, digər 10 min nəfər isə qoyun sürüsü kimi çayda boğulmuşdur" deyə yazmaqdadır. Şərəf xanın təsvirinə görə isə, "bir çox qızılbaş döyüşçüsü və əmiri döyüşdü öldürülmüş, bəziləri isə Kürün suları tərəfindən heçlik okeanı tərəfindən udulmuşdur". Övliya Çələbi yazır ki, döyüşün baş verdiyi yerdən qat-qat insan sümükləri toplanmışdır.
Bəzi qızılbaş sərkərdələri Osmanlı ordusunun əlinə düşmüş və edam edilmişdir. Döyüşdən sağ çıxmağı bacaran qızılbaşlar döyüşə qatılmayan Şirvan hakimi Araz xan Rumlunun ordusuna qatılmışdır. Rəhimizadəyə görə, Şirvan hakimi 10 min nəfərlik ordu ilə Qanıq çayını keçməmiş və digər sahildə gözləmişdir. Yürüşün iştirakçısı olan Gelibolulu Mustafa Əliyə görə isə, Araz xan özünü Əmir xan Türkmanın məğlub olduğu döyüşün yalnız sonlarına yaxın yetirə bilmiş və buna görə də, döyüşə qatılmamışdır.
Qoyun keçidi döyüşündə qazanılmış qələbə nəticəsində Şirvana gedə yol Osmanlı ordusu üçün açılmışdır.
Qızılbaş ordusunun məğlubiyyətinin səbəbləri
Qızılbaşların döyüşdə məğlubiyyətinin əsas səbəbi say etibarilə rəqiblərindən həddindən artıq az olması idi. Digər bir səbəb isə, Osmanlı ordusuna məxsus artilleriyanın döyüşdə mühüm rol oynaması oldu. Halbuki qızılbaş ordusu artilleriyaya sahib deyildi, həmçinin qızılbaş sərkərdələri artilleriyanın döyüşdə oynadığı rolu öz gözlərində çox kiçildirdilər. Bir digər səbəb isə, qızılbaş sərkərdələrinin Əmir xanın fikrinin ziddinə olaraq ilk toqquşmada məğlub etdikləri Osmanlı ordusunu təqib etmə qərarı olmuşdur.
Typhlodromips quaesitus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Çyay
𐕋 (səslənməsi, transkripsiyası C' , c') — Alban əlifbasının 28-ci hərfi. Matenadaran MS 7117 əlyazmasında hərfin adı Չայ (Čʿay) kimi verilmişdir. Tədqiqatçılar Jost Gippert və Wolfgang Schulze'nin fikrincə bu hərfin əsl adı "C'ay" olmalıdır.
Nümunələr:
II Maksimilian (Bavariya kralı)
II Maksimilian (28 noyabr 1811 - 10 mart 1864) — 1848-1864-cü illər arasında Bavariya kralı olaraq hökm sürmüş alman zadəgan. Atası I Lüdviqdən fərqli olaraq, Maksimilian çox populyar idi və şəxsi israfçılıqdan daha çox hökumətin işinə maraq göstərirdi. 1848-ci il Alman İnqilabı zamanı taxta çıxan kral Maksimilian öz dövlətində sabitliyi bərpa etdi. Onun hakimiyyətinin qalan hissəsi Almaniyanın birləşdirilməsi uğrunda müharibələr zamanı Bavariyanın müstəqilliyini qorumaq və paytaxtı Münhen şəhərini mədəni və təhsil şəhərinə çevirmək cəhdləri ilə səciyyələnir.
Vüsət Əliyev
Vüsət Həsən oğlu Əliyev (28 may 1971; Nərimanlı, Basarkeçər, Göyçə mahalı — 27 iyul 1993; Gəncə şəhəri, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Birinci Qarabağ müharibəsinin şəhidi.
Həyatı
Vüsət Əliyev Göyçə mahalının Basarkeçər rayonun Nərimanlı kəndində anadan olmuşdur. Erməni işğalçıları tərəfindən dədə-baba torpaqlarından didərgin düşən Vüsət Əliyev daha sonra Gəncə şəhərində yerləşir.
Hərbi xidməti
Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı könüllü olaraq cəbhə bölgəsinə yollanır. 1991-ci ildən 1993-cü ilə qədər döyüşlərdə iştirak etmişdir. Ağdərə rayonunun geri alınması uğrunda gedən əks hücum zamanı ağır döyüşlərdə iştirak edir, başından qəlpə yarası alır. Yaralı olduğu halda döyüş yoldaşlarını mühasirədən çıxarmışdır. Bakı şəhərindəki hərbi hosbitala gətirilən Vüsət Əliyev 26 iyul 1993-cü il tarixində Gəncə şəhər Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunmuşdur.
Rəşad Abbasov (idmançı)
Abbasov Rəşad Ələsgər oğlu — Almaniyanın Hamburq şəhərində keçirilən dünya çempionatının (2007), ABŞ-nin Kaliforniya ştatının Sakramento şəhərində keçirilən Dünya Qızıl Kubokunun, Fransada keçirilən Avropa çempionatının (2008) qalibi.
Həyatı
Rəşad Abbasov 1979-cu il iyun ayının 25-də Laçın rayonunun Mişni kəndində anadan olub. 1992-ci ildə Qaradağ rayon Sahil qəsəbəsində karate məşqlərinə başlayıb və 1993-cü ildən Süleyman Məmmədlinin rəhbərliyi altında Taekvondo ilə məşğul olub. 2001-ci ildən Hapkido idman növü ilə məşğuldur. 1998-ci ildən məşqçi müəllim işləyir.
2007-ci ildə Almaniyanın Hamburq şəhərində keçirilən dünya çempionatının, ABŞ-nin Kaliforniya ştatının Sakramento şəhərində keçirilən Dünya Qızıl Kubokunun, 2008-ci ildə Fransada keçirilən Avropa çempionatının qalibidir.
Rəşad Abbasov həmçinin Almaniyada keçirilən Avropa kubokunun bürünc mükafatçısıdır.
Yetirmələrindən Cahid Tağızadə dünya çempionudur. Fuad Məmmədov Avropa kubokunun gümüş mükafatçısı, Elvin Şükürov və Sahil Xəlilov dünya çempionatının bürünc mükafatçılarıdır.
Ailəlidir, iki övladı var.
Yakov Aqarunov
Yakov Mixayloviç Aqarunov  — Azərbaycan siyasi-ictimai xadimi, şair və dramaturq, Dağ yəhudilərinin yeni əlifbasının yaradıcısı.
Bioqrafiya
1925–1928-ci illərdə Moskva və Bakıda fəhlə institutlarında təhsil almış, Bakı Pedaqoji institutunun tarix fakültəsini və Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası(b) Mərkəzi Komitəsinin Ali Partiya məktəbini bitirmişdir.
1932-ci ildən — Azərbaycan KP (b) Mərkəzi Komitəsinin aparatında olmuş, 1934–1938 illərdə edir. — Dağ-yəhudi ləri dilində çap olunan Kommunist qəzetinin redaktoru, eyni zamanda — Azərbaycan Dövlət Nəşriyyatının direktor müavini idi (Dağ-yəhudilərinin dilindəki kitabların nəşrinə nəzarət edirdi).
1937-ci ildən — Azərbaycan KP (b) Mərkəzi Komitəsi üzvlüyünə namizəd idi. 1938-ci ildə isə Orconikidze rayonu raykomunun birinci katibi olmuşdur. 1938–1939-cu illərdə rayon SSRİdəki ən çox neftverən rayonlardan birinə çevrildiyi üçün Aqarunov "Qırmızı əmək bayrağı" ordeninə layiq görülmüşdü. 1939-cu ildə isə artıq Mərkəzi Komitə üzvü idi.
1947–1950-ci illərdə Bakı şəhər partiya komitəsi katibi olmuşdur.
1963–1971-ci illərdə Ümumittifaq Elmi-Tədqiqat İnstitutunun Neft sənayesinin təhlükəsizliyi üzrə direktor müavini təyin olunmuşdur.
Dəfələrlə Azərbaycan Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı və Mərkəzi Komitə üzvü olmuşdur. Bir çox partiya konfransında iştirak edərək, Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının XVIII qurultayında nümayəndə olmuşdur.
Təqaüdə çıxdıqdan sonra publisistik fəaliyyətinə davam etmişdir. 1992-ci ildə Bakıda vəfat etmişir.
Yaradıcılığı
Folkloru poeziya ilə birləşdirən Aqarunov dağ yəhudilərinin ədəbiyyatında önəmli yer tutur. O öz yaradıcılığında rəsmi dövlət siyasəti ilə sosial məsələlərə işıq tutub.
1929-cu ildə Bakıda İkinci Dağ Yəhudilərinin mədəniyyəti konfransında iştirak etmiş, tat dilinin latın əlifbasına keçirilməsi barədə işlər görmüşdü.
8000 sözdən ibarət tat-rus, rus-tat lüğətinin müəllifidir (oğlu tərəfindən nəşr olunub).
"Neft və Qələbə" (Bakı, 1991), "Kiçik millətin böyük taleyi" (1995), "Tat ədəbiyyatı necə yarandı" əsərlərinin müəllifidir.
Gi və Estopanın sərgüzəştləri
"Gi və Estopanın sərgüzəştləri" (As Aventuras de Gui & Estopa) — Cartoon Network, TV Cultura və Boomerang üçün Mariana Kaltabiano tərəfindən hazırlanan Braziliya cizgi-serialı.
Doqri dili
Doqri (डोगरी və ya ڈوگرى) Hind-ari dillərindən biri dir və Hindistan və Pakistanda əsasən də Cammu və Kəşmirin Cammu regionunda ,Himaçal Pradeş,həm də Pəncabın şimalında beş milyon nəfərin danışdığı dildir.Doqri dilində danışanlar Doqralar adlanırlar və Doqri danışan region Duqqar adlanır.
Corc Mid
Corc Mid (ingiliscə - George Herbert Mead ) - Amerikan filosofu, sosioloq, psixoloq
Həyatı
Mid 1863-cü 27 fevral tarixində, Masaçusetsdə,Cənubi Hadley-də anadan olmuşdur. O, protestant, orta sinif ailəsində doğulmuşdur- atası Hiram Mead, anası Elizabeth Storrs (Billings) Mead və bacısı Alisdən ibarət ailəsi vardı. Atası keçmiş konservalist pastor idi, anası isə Oberlin Kollecinin ilahiyyat seminariyasında Müqəddəs Retorik və Pastoral İlahiyyat kafedrasında oxumuşdur. Elizabet Storrs Mead iki il Oberlin Kollecində oxudu və sonradan, 1890-cı ildən 1900-cü illərə qədər, Cənubi Hadley, Massaçusets ştatının Mount Holyoke Kollecinin başçısı olaraq çalışdı.
Corc Mid də həmin kollecdə ilk təhsilini almışdı. 1887-ci ilin payızında Mid Harvard Universitetinə daxil olmuşdu. Onun əsas maraqlandığı sahələr fəlsəfə və psixologiya idi. O, Josiah Roys birgə oxuduğu müddətdə, ondan çox təsirlənmişdi və düşüncələri formalaşmağa başlamışdı. Daha sonra Almaniyaya-Leypziqə gedən Mid burada Vilhelm Vuntdan "jest" konsepsiyasını öyrəndi. Bu konsepsiya onun sonrakı işlərinin mərkəzi oldu.
Corc Mid və simvolik interaksionizm
Sosiologiyanın klassiki kimi, şübhəsiz,  haqlı olaraq indi də bu cür qəbul olunan Corc Herbert Mid özünəməxsus yer tutur. Bütün ömrü boyu bir kitab belə çap etdirməmiş, özünün bilavasitə şagirdlərinin və həmkarlarının dairəsindən kənarda praktik olaraq tanınmamış olan bir şəxsi klassik hesab etmək olarmı? İxtisas məşğuliyyəti sahəsinin fizioloji psixiologiyadan və fəlsəfədən ibarət olan bir mütəfəkkiri sosiologiyanın klassiki hesab etmək olarmı? Bütün bu yerli suallara baxmayaraq Midin ölümqabağı nəşr olunmuş kitablarının və çoxsaylı jurnal məqalələrinin əsasında yaradılan sosial psixologiyanın əsaslandırılmasına çalışmasının əhəmiyyəti bizə haqq verir ki, onu klassiklər kateqoriyasına aid edək. Bundan əlavə nəzərə alsaq ki, onun əsaslı ideyaları demək olar, müstəsna dərəcədə sosioloqlar arasında daha da inkişaf etdirirlmişdir; bu dairədə Mid tez-tez sitat gətirilən nüfuz olmuşdur; onun formulə etdiyi anlayışlar isə peşəkar deyimlərinin ayrılmaz hissəsinə çevrilmişdir; təəccüblənməmək olar ki,onun ən tanınmış sosioloqlar cərgəsinə daxil edirlər.
Midin təsirinin tarixçisi hər şeydən əvvəl bundan ibarətdir ki, o sosiologiya məktəblərindən biri olan, ictimai strukturların açıqlığına və fəaliyyətdə olan şəxslərin  subyektiv şüuruna xüsusi diqqət yetirən simvolik interaksionizmin banisi olmuşdur; uzun müddət kölgədə qalmış məhz bu məktəb özünə yaxın olan fenomenoloji sosiologiya ilə birlikdə funksionalizmin aradan qaldırılması dövründə daha böyük nüfuz qazanmağa başlamışdır.
Tarixi-fəlsəfi mövqelər
Mid Kantdan sonra alman idealizminin Fixtenin, Şellinqin və Hegelin əsərlərində inkişaf etdirildiyini məhz bu nöqteyi-nəzərdən göstərir. Həmin üç filosofda "Mən"in "Qeyri-Mən" vasitəsilə reallaşdırılması və özinikas problemin mərkəzi yer tutsa da, bununla belə onların hamısı fundamental transsendental-fəlsəfi struktura tərəfdar olaraq qalırlar və ayrıca subyektdən çıxış edirlər.
Beləliklə, fərdi perspektivlərin əlaqəsi məsələsi labüd şəkildə ümumi məsələyə çevrilir: birliklərin iradə yaradacılığının yerini tutan mütləq ilahi "Mən"in funksiyasına zərurət yaranır;  söhbət idrakın ilkin tarixi şərtləri məsələsindən gedir, çünki indi tarix və hətta təbii tarix müəyyən borc estetik yaradıcılıq və ya refleksiya materallarından yaranan kateqoriyalarla izah olunmalıdır; gələcəyin açıqlığı və yarada bilməsi məsələsidir, çünki indi mütləq bilik və tarixin sonunun müəyyənləşdirilməsi qeyri-müəyyənliyi aradan qaldırır, elm isə biliyin tabe tərkib hissəsinə çevrilir. Mid alman idealizmini tənqid edərək, onu fərdiliyi tarixi-fəlsəfi qarşılıqlı əlaqələrdə əriyib getməyən konkretliyi ilə tam əhatəyə etməyə qadir olmadığına görə, həmçinin eksperimental elmlərin tam başa düşülməsindən irəli gələn nəticələrə gəlib çata bilmədiyinə görə günahlandırırdı.
Bu çatışmamazlığın aradan qaldırılmasını, doğrudur, Mid heç tanımadığı sol hegelçilərə, həmçinin Middə şərhi eybəcərləşdirilmiş şəkildə görünən Maksla (8) qətiyyən əlaqələndirmirdi. Midin "problemin yeni konustruktiv ifadə edilməsi"nə ümidləri psixologiya ilə əlaqələndirilirdi. Bu psixologiya isə Darvinin təkamül nəzəriyəsinin təsirinə məruz qalıb, ruhu üzvi təbiətlə, sonralar isə nisbilik nəzəriyyəsinin, fəlsəfi adaptasiya ilə xüsusilə də Uatheddə olduğu kimi qırılmaz surətdə əlaqələndirir. Midin anlamında Darvinin təkamül nəzəriyyəsi fəlsəfi ənənəyə lap əvvəldən zidd gəlir. Midin orqanizmin sağ qalmaq üçün uyğunlaşmalı olduğu xarici aləmdə  prinsipial modeli hər cür biliyin davranışla əsaslandırılmasına və hər cür davranışın ilkin olaraq təşkil olunmuş "Mən"in şüurundan çıxış edərək davranışın və nəticədə xarici aləmi hasil etmək əvəzinə özü özünü və öz növünü təbiətlə şərtlənmiş şəkildə yenidən istehsal etmək zərurəti ilə əsaslandırılmasına kömək edir. Darvinin növlərin mənşəyi nəzəriyyəsi inkişafın mexanistik və yaxud teleoloji izahının alternativini aradan qaldırır. Mid və bütövlükdə praqmatizm  üçün determinist konsepsiyasının izahı zamanı  Darvin əsas dəlil deyildir. Əksinə, burada heyvanların uyğunlaşa bilmə proseslərinin əsas strukturunu insanların şüurlu davranışına primitiv analogiya kimi və praqmatizmin özünün "məntiqi ümumiləşdirilməsi" hesab etdiyi eksperimental elmlərin metoduna primitiv analogiya kimi şərh etməyə təşəbbüs göstərilir.
Midin düşüncələri gedişində birinci addım belə bir nəticədən ibarətdir ki, qıcıqlanma orqanizmin aktiv surətdə axtarmaqda olduğu davranışın özləri üçün sövqedici gərginliyinin müvcud olduğu müəyyən üsullarının ifadə edilməsi imkanlarıdır. Beləliklə, qıcıqlanma və reaksiya arasında birtərəfli, qövsəbənzər əlaqə deyil, dəyişən dairəşəkilli münasibət mövcuddur. Davranış problemi ortaya çıxan zaman, yəni iki implus arasında münaqişə yarananda və yaxud davranışa ətraf mühüt tərəfindən yaradılan maneələr ortaya çıxdıqda bu cür problemi təsadüfi axtarış vasitəsilə, yaxud sınaq və səhvlər metodu ilə həll edirlər. İnsanda isə əksinə,- bu isə ikinci addımdır - fəaliyyətin həyata keçirilməsi qarşısındakı maneə ilə bağlı olan oxşar stiuasiya şüurda yaranır. Fəaliyyətin həyata keçirilməsi yolundakı maneə ətraf aləmin obyektlərinə yönəldilmiş diferensiasiya olunmuş diqqət doğurur; bu diqqətin məqsədi fəaliyyəti davam etdirmək imkanını təmin etməkdir. Deməli, şüur insanın konstitusional şəraitində fəaliyyət üçün funksional zərurətdir, sadəcə əlavə hadisə deyildir. Mid funksional psixologiya nəzəriyyəsinin baniləri sırasına daxildir. Funksional psixologiya bütün psixi prosesləri və hadisələri onların həyat prosesləri üçün funksional əhəmiyyət baxımından tədqiq etməyə çalışır. Lakin Mid mərkəzi məqam olaraq psixi hadisələrin özünün funksionallığı məsələsini irəli sürməklə daha da irəliyə gedir.
Məsələnin bu cür qoyuluşu həmçinin buna gətirib çıxarır ki, Mid sonralar özü barəsində "funksionalizm" anlayışını işlətmir. Psixi olan məxsusi substansiya deyil və bu cür xarakteristika ilə ya razılaşıb ya da onu inkar edən alimlərin bütün nöqteyi – nəzərləri psixi olana substansional münasibətləri məsələsini irəli sürür və bu münasibətləri ya inkar edir yaxud da işlənilmə dərinliyinə görə müxtəlif müxtəlif olan,  psixiki –fziki parallelizmdən bəhs edən nəzəriyyələrdə yanlış olduğu aşkara çıxır. Midə görə psixi olanın mənbəyini fəaliyyətin müntəzəm olaraq təkraralanan strukturu təşkil edir: psixi olan "fəaliyyət prosesində böhran"dır. Bu böhran isə həmişə fərdi və konkret olur. Əgər fəaliyyət prossesində maneələr yaranarsa, reaksiyaların implusları və sxemləri artıq bir – birinə uyğun gəlmir; elə bir faza formalaşır ki, həmin fazada bu implus və sxemlər yeni ardıcılıq aktının mümkün olması üçün sərbəst oyunun sərəncamına verilir. Üçüncü addım situasiyaların təhlilini aparır; fəaliyyətin davam etdirilməsi imkanını təmin etmək üçün obyektə yönəldilmiş yalnız təkcə bir kəskinləşdirirlmiş diqqət kifayət deyildir. Burada fəaliyyətdə olan insanın özünün stimul olduğu və bu səbəbə görə də özünün xüsusi hərəkətlərinə diqqət yetirməyə məcbur olduğu sosial stiuasiyalar nəzərdə tutulur, çünki bu hərəkətlər digər insanların reaksiyalarını, bununla da onun özünün reaksiyası üçün şəraiti müəyyən edir. Sosial situasiyalarda mənlik şüuru birinci dəfə olaraq funksional şüura çevrilir.
Yaradıcılıq
Mid sosial psixologiyanı əsaslandırarkən kommunikasiyanın antropologiyası; sosial psixologiya ayrıca bir orqanizmin deyil, spesifik insan orqanizmlərinin kooperasiya təşkil edən  qrupun davranışından çıxış edir. Mid üçün başlanğıc nə isə bir robinzonçuluq deyil, sosial əlaqələrə yenicə daxil olmalı olan və ümumzəruri dəyərləri təsdiq etməli olan təklikdə fəaliyyət göstərən insanın nəzərdən keçirilməsi deyil, sosial aktdır, kompleks qrup fəaliyyətidir. Sosial psixiologiya üçün hissə tamdan əhəmiyyətli deyil, tam (cəmiyyət) hissədən (fərddən) əhəmiyyətlidir; tam hissə və yaxud hissələr nöqteyi-nəzərindən deyil, hissə tam nöqteyi-nəzərindən izah olunur.
İnsan orqanizmləri qrupları insanaqədərki inkişaf mərhələsindəki şəraitdən fərqlənən şəraitə malikdir. Məsələn, həşərat koloniyalarının əksinə fzioloji diferensiasiyanın hesabına sərt əmək bölgüsü sisteminə zəmanət verilmir. Hətta onurğalı heyvanlara tətbiqən davranışın yalnız birxətli hökmranlıq iyerarxiyasında status qazanılması nəticəsində dəyişən sərt instinktiv formaları vasitəsilə qrup həyatının tənzimlənməsi prinsipi insan nəslinin üzvi, orqanik ilkin müqəddəm şərtləri müqabilində mümkün olmur. İnsan cəmiyyəti üçün əksinə, müəyyən davranış tiplərinin qarşılıqlı gözləmələri vasitəsilə təbiət tərəfindən qabaqcadan müəyyən edilmiş davranışın qrup fəaliyyətinə inteqrasiya olunması problem deyil, fərdi olanın inteqrasiyası problemi mövcuddur. Mid spesifik insan kommuniksiyasının mənşəyi barədə antropoloji nəzəriyyəsinin köməyi ilə buna nail olmağa imkan verən mexanizmi aşkara çıxarmağa çalışır. Bununla da kommmunikasiya hər şeydən əvvəl təhlil mərkəzinə keçir, lakin Midi bunda məzəmmət etmək səhv olardı ki, onun formulə etmiş olduğu cəmiyyət anlayışı yalnız kommunikasiya proseslərinə müncər edilir. Mid tam qətiyyətlə bəyan edir: "İnsan cəmiyyətinin mexanizmi bundan ibarətdir ki, fiziki fərdlər özlərinin kooperativ fəaliyyətləri prosesində fiziki şeylərlə manipulyasiya yolu ilə bir- birlərinə kömək edirlər və ya maneə olurlar"
Heyvanlarda emosiyaların təzahürünün Darvin təhlili və Vundt tərəfindən işlənib hazırlanmış jest anlayışı Mid tərəfindən öz xüsusi konsepsiyası hazırlanması   üçün mühüm implus olmuşdur. Mid Darvinin və Vundtun belə bir təsəvvürünə tərəfdardır ki, jest "sinkopirov" edilmiş aktdır, sosial münasibətlərin tənzimlənməsi üçün istifadə oluna biləcək nəisə müəyyən fəaliyyətin, hərəkətin ilkin fəzasıdır. Bu o  zaman nümkün olur ki, heyvan artıq başqa bir heyvanın fəaliyyətinin bu ilkin fazasına tam fəaliyyət aktına reaksiya bildirdiyi tərzdə reaksiya bildirir. Məsələn, itdə dişlərin şaqqıldaması digər it tərəfindən hücumun başlanğıcı olaraq başa düşülür. Bunu da həmin it ya qaçmaqla, ya da elə həmin şəkildə dişlərini şaqqıldatmaqla cavab verir. Əgər məhz bu cür münasibət yaranırsa, onda ilkin hərəkət, fəaliyyət fazası bütün hərəkət aktı üçün "işarə" ola bilər və yaxud onu əvəz edə bilər. Doğrudur, Mid Darvindən fərqli olan şərh verir. Mid belə güman edir ki, jestin arxasında davranış niyyətləri gizlənir: heyvan heç bir şey göstərmək niyyətində deyildir, onun davranışı implus enerjisinin nəzarət olunmayan şəkildə aşkara çıxmasıdır. Lakin bununla belə Mid Vundtun konsepsiyasını qəbul etmir. Vundt belə güman edir ki, anlama jestləri təqlid etmək vasitəsilə baş verir; bir heyvanda jest şəklində ifadə olunan elə həmin emosiya həmin jest təqlid etmək nəticəsində digər heyvanda da yaranır. Bu konsepsiyanın zəif yeri belə bir tezisdən ibarətdir ki, yamsılama impulsiv və sadə mexanizmdir. Bu mexanizm də izah üçün, sözsüz, istifadə oluna bilər. Middə məsələ tamam əksinədir; təqlidin, özü izaha ehtiyac olan çətin işdir. Əslində  kommunikasiya prossesinin hər iki iştirakçısı üçün eyni məzmuna malik olan jestlər vasitəsilə anlama necə baş verir.
Jestin kommunikasiya prossesinin hər iki iştirakçısı üçün eyni əhəmiyyət daşıması üçün lazımdır ki, bir jestin iştirakçısı öz tərəf müqabilində doğurduğu məhz məhz həmin reaksiyanı özündə doğura bilsin. Belə olduqda həmin jest iştirakçısında tərəf müqabilin reaksiyası təqdim olunacaq. Beləliklə, jest icraçısının öz tərəfindən qavranılmalı, başa düşülməlidir. Buna oxşar hal hər şeydən əvvəl, stiuasiyadan aslı olaraq, üstəlik də olduqca fərdi şəkildə yarana biləcək jestlərin müəyyən növü ilə əlaqədar insanlarda baş verir. Söhbət səs "jest"indən gedir Bu, Mid səs jestinin əhəmiyyətini şişirtmişdir söyləmində olduğu kimi deyildir: Mid jestin yüksək tezliyindən bəhs etmir, lakin qeyd edir ki, bu jest özünüqavrayış üçün yüksək dərəcədə uyğun gəlir.
Midin daim insan və heyvan sosiallığının müqayisəsinə şamil etdiyi bu antropoloji təhlil onun sosial psixiologiyası üçün çox mühüm anlayışların formalaşması üçün çox mühüm anlayışların formalaşması üçün əsas yaradır.
İnstrumental fəaliyyət; fəaliyyət və praktika
Əgər sosial psixologiyaya giriş üzrə "Ruh, identiklik və cəmiyyət" kitabında dərc olunmuş mülahizələri, həmçinin 1908-1912-ci illər dövrünə aid olan, əsas ideaların işlənib hazırlandığı məqalələrin böyük bir seriyasını nəzərdən keçirdikdə fərdlərin kooperasiyasının və fərdiləşmənin nə şəkildə, necə mümkün olması sualına cavab olaraq etiraf etmək lazımdır ki, Midin sağlığında dərc olunmamış əlyazmalarının daha az məlum olan toplusu – "Davraniş fəlsəfəsi" –mahiyyət etibarı ilə daha fundamentaldır. Əvvələr bir çox məqalələrdə olduğu kimi, burada Mid (26;14) belə insturemental fəaliyyətin özünün necə mümkün olması sualını qoyur. Xüsusilə Midi predmetlərlə məqsədyönlü manipulasiya etməyin mühüm ilkin şərtinin yaranması maraqlandırır, yəni permanent obyektlərin konstitusiyasından söhbət gedir. Mid "fiziki obyekt"in konstitusiyasının kommunikativ və instrumental qabiliyyətlərin inkişafının sosiallaşmasını nəzəri olaraq əlaqələndirmək rolunu öz üzərinə götürmək qabiliyyəti ilə şərtlənməsi nəzəriyyəsini işləyib hazırlayır.
Mid dörd fazalı fəaliyyət modelini əsas kimi götürür. Buna uyğun olaraq fəaliyyət aşağıdakı mərhələlərdən ibarətdir; fəaliyyət implusu, qavrayış, manipulyasiya və fəaliyyətin təlabatın ödənilməsi ilə başa çatması. Bununla əlaqədar olaraq insan üçün səciyyəvi olan üçüncü fazanı – manipulyasiya fazasını fərqləndirmək lazimdır. Bu fazanın aralıq vəziyyətdə yer tutması və nisbi müstəqilliiyi Midin nəzərində insanda instiklərin reduksiya olunmasını ifadə edir və təfəkkürün meydana gəlməsi prosesində əlaqələndirici vəsilə kimi çıxış edir. Heyvanlarda toxunma təcrübəsi təlabatların təmin edilməsinə yönəldilmiş hərəkətlərə tam şəkildə inteqrasiya olunmuşdur; hətta meymunlarda əl uzadılması funksiyası hələ də daha çox buna yönəldilmişdir ki, predmetə toxunulsun, predmet duyulsun; yalnız insanda əl konkret təlabatla bağlı olan manipulasiya hərəkətlərində ixtisaslaşmış orqan kimi inkişaf edir. Bununlada əl və dil Midin nəzərində insanın təşəkkülü prosesinin iki mənbəyidir. Əlin azad edilməsilə şərtlənmiş toxunma, lamisə təcrübəsinin diferensiasiyası və toplanması ilə yanaşı insan bir sıra distasiya-məsafə reseptorlarına (məsələn, gözlər və qulaqlar kimi), həmçinin daxili aparat kimi beyinə malikdir. Əgər distansiya hiss orqanları vasitəsilə alınan təəssüratlar əvvəlcə bədən hərəkətləri ilə ifadə olunan reaksiyalar doğrursa, qavranılmış obyektin uzaqlaşdırılması nəticəsində reaksiyaların ləngidilməsi və toxunma təcrübəsi sahəsinin müstəqilliyi qarşılıqlı aslılıq imkanını təmin edir: gözlər və əlllər bir-birinə nəzarət edir, onlar kooperasiya təşkil edirlər. Midin söylədiyi kimi, obyektlərin şüurlu qavranılması və konstitusiya o yerdə baş verir ki, orda distansiya hiss orqanlarının fəaliyyətinin nəticələri şüurlu sürətdə toxunma təcrübəsi ilə müqayisə olunur. Lakin bu Midin daha sonra qeyd etdiyi kimi yalnız o halda mümkün olar ki, əvvəlcə müvafiq rolu qəbul etmək qabilliyəti yaransın və bu qabilliyət də sosial obyektlərə şamil edilməsin. Bunu necə başa düşməli?
Predmet yalnız o zaman predmet kimi qavranılır ki, nə isə daxil olan bir şeyi - biz ona toxunan kimi bizə təzyiq göstərən şeyi ona əks qoymuş olaq. Təzyiq  göstərəcək bu daxili olan tərkib hisslərinə parçalamaq yolu ilə dərk oluna bilməz, çünki bu cür parçalanama getdikcə daha yeni-yeni səthlərin meydana gəlməsinə gətirib çıxarır. Bütün vaxt hansısa gümanları irəli sürmək lazımdır. Məsələn, mən mənim özümün özümə göstərdiyim təzyiqin özüm tərəfindən qavranılması prosesində dərk etdiyim təzyiq və əkstəzyiq sxemi üzrə ehtimal yürüdürəm, məsələn, iki əllə oyun oynadığım halda olduğu kimi. Bu təcrübəni mən predmetlər üzərinə   köçürərək, özümdə mənimkinə  bərabər olan nə isə bir təzyiq təssəvür edə bilərəm, bu şərtlə ki, əks istiqamətə yönəldilmiş və predmentin özündən əmələ gələn təzyiq olsun. Mid bunu predmetin rolunu öz üzərinə götürülməsi adlandırır. Əgər bunu fikrən təssəvvür etməyə (antisipasiya etmək) müvvvəfəq oluramsa, onda mən nəzarət olunmaqla predmetlərlə rəftar edə bilərəm və manipulyasiyalar prosesində təcrübə toplaya bilərəm. Gözlərin və əllərin kooperasiyası nəzərə alınmaqla bu o deməkdir ki, artıq orqanizmdə distant hiss orqanları manipulyasiyaya uyğun olan müqavimət duyğusu reaksiyası doğura bilər və həqiqətən də doğrudur. Uzaqlaşdırılmış obyekt bu halda antisipasiya olunmuş konkret mənasında qavranılır: biz predmentə hansısa ağırlıq, möhkəmlik, istilik görürük.
Universialist etikası
Midin etikasının onun bir sıra mühüm məqalələrinin əsasında, həmçinin elementlər etika üzrə onun xüsusi kursunu dinləmiş tələblərin ətraflı qeydlərinə əsaslanaraq bərpa etmək olar. Bu etika, bir tərəfdən, Midin nəzəri və sosial psixoloji müddəalarına əsaslanır, digər tərəfdən, ayrı-ayrı elmi sahələr üzrə Midin əsərlərinə nə isə ümumi bir görünüş verir. Mid etikasının çıxış nöqtəsini utilitarist və Kant etikasının tənqidi araşdırılması təşkil edir. Nə fəaliyyətin nəticələrinə sadə istiqamətlənmə, nə də fəaliyyətdə olan şəxsin fikir tərzi Midin fikrincə problemi lazımınca həll etmir. Əksinə, Mid üçün başlıca cəhət utilitarist etik yanaşmanın aradan qaldırılmasıdır. Məlumdur ki, utilitarist etikası motivlər məsələsini irəli sürmürdü, eyni ilə də fikir tərzinin fəaliyyətin məqsədləri ilə Kantda olduğu kimi, onun obyektiv nəticəsi ilə kifayət qədər əlaqələndirmirdi. Bunun yolunu Mid hər iki etik təlimin ümmumi psixoloji bazisinin tənqidində görürüdü. Mid arzunun motivi və obyektuinin bir-birindən ayrılmasını emprik təcrübə anlayışından istifadə edilməsinin nəticəsi kimi şərh edir və əlavə edir ki, bu anlayış üstüörtülü şəkildə Kantın meyl anlayışını səciyyələndirir. Mid etikaya obyektlərin sosial konstitusiyası nəzəriyyəsini daxil edir; bununlada o, arzu formasının universallığının Kant tərəfindən əsaslandırılması hüdudlarından kənara çıxmağa çalışır.
Mid identikliyin formalaşması pillələrini əxlaqi inkişafın pillələri kimi və eyni zamanda da cəmiyyətin hökmranlıqdan azadlığa doğru inkişafının pillələri kimi təsvir etməyə çalışır. Mütəşəkkil başqalarına, müəyyən qrupa istiqamətlənmə konkret olan başqasına istiqamətlənmənin nəticəsidir. Bunun vasitəsilə və müxtəlif "böyüdülmüş başqaları" arasındakı münaqişələr vasitəsilə daha böyük və eyni zamanda daha mükəmməl sosial vahidlərə və nəhayət, bəşər nəslinin hərtərəfli öyrənilməsi idealının universialist prespektivinə istiqamətlənmə baş verir. Bu universalist prespektivə biz meydana gələn dəyərləri anlamağa çalışmqla, lakin onlara qiymət vermədən relyativistcə bir-birinin ardınca terləşdirməklə, amma onların düzgünlüyünü müəyyən ettməklə və universal koommunikasiya və kooperativ birliyin yaradılması üçün faydalı olması baxımından qiymətləndirməklə nail oluruq. Əxlaqi stiuasiyada tərəfmüqabillərlə hərtərəfli qarşılıqlı anlaşma və ideal birliyin reallaşması üçün əhəmiyyətə istiqamətlənmə kimi rasional  davranış - əxlaqi problemlərin həlli zaman təsir göstərən iki qayda bunlardır. Bu cür prespektiv bizi hər cür konkret birliyin dairəsində kənara çıxarır və buna gətirib çıxarır ki, fəaliyyət göstərən bütün standartları onların legitimliyin müəyyən etmək üçün çox sərt şəkildə təyin edilsin. Hər bir əxlaqi qərarda nə isə hər hansı mükəmməl qarşılıqlı əlaqə gizlənmişdir.
Visim qoruğu
Tarixi
Qoruq 1946-cı ildə 56,4 min hektar ərazidə "Visim" adı altında qurulmuşdur. Qoruq 1951-ci ildə ləğv edilir. 6 iyul 1971-ci ildə keçmiş ərazinin bir hissəsində, 9,5 min hektar ərazidə müasir Visim qoruğu adı altında yenidən bərpa edilir. Qoruğun yenidən qurulması zamanı bəzi həvəskarlar yazıçı Dimitri Mamin-Sibiryakın şərəfinə "Maminski" adlandırılması təklifini irəli sürür.
1973-cü ildə qoruğun ərazisi 13,5 min hektara çatdırılır, əlavə olaraq 66,1 min hektar ərazisi olan qoruyucu zona da ayrılır. 2001-ci ildə bufer zonası səbəbindən ehtiyat sahəsi 33,5 min hektara çatdırılır. Xüsusilə bir biosfer poliqonunun qurulması üçün 7750 hektar ərazi ayrılmış, qoruq biosfer qoruğu statusu almışdır. Tampon zonanın sahəsi hazırda 46,1 min hektardır. Visim qoruğunun mühafizə zonası daxilində təbii abidələr müəyyən edilmişdir: "Starik-Kamen", "Kameşek", "Notixa çayı üzərindəki Kedrovnik", "Böyük Qalaşki kəndi yaxınlığındakı ibtidai meşə", "Sülem çayı üzərində çıxıntılar", "Şaytanskoye bataqlığı"
Ərazinin ümumi xüsusiyyətləri
Qoruq mülayim kontinental iqlim ilə xarakterizə olunur. Havanın orta illik temperaturu -0.1 ° C-dir. Mütləq minimum temperatur -50.0 ° C, mütləq maksimum + 37.0 ° C, ən isti ayın (iyul) orta temperaturu 16.6 ° C, ən soyuq (yanvar) ayın orta temperaturu -16.8 ° C-dir. İllik atmosfer yağıntılarının miqdarı 350 ilə 700 mm arasında dəyişir. Qoruğun ərazisi Orta Uralın qərb yamacında, Çusovaya çayının sağ qollarının yuxarı hissəsində (Sulem, Dariya, Şişim çayları) yerləşir. Avropa ilə Asiya arasındakı sərhəd qoruqdan keçir. Qoruğun böyük hissəsi Avropada yerləşir və Volqa hövzəsinə aiddir. Şərq yamacında (Asiyada) Voqulka axını qoruqdan əmələ gəlir və Ob-İrtış hövzəsinə aiddir. Relyefi alçaq dağlıqdır. Ən yüksək nöqtə Böyük Sutuk dağıdır (dəniz səviyyəsindən 699 m yüksəklikdə yerləşir). Ərazinin 87% -i meşə ilə örtülmüşdür. Bitki örtüyünün hündürlük zonallığı yaxşı ifadə edilmişdir. Dağlıq cənub tayqa meşələrinin və daşqın alçaq dağ mənzərələrinin bütün əsas növləri burada təmsil olunur. İbtidai meşələr, həmçinin meşə qırılması və yanğınlardan sonra bərpa ardıcıllığının bütün mərhələləri mövcuddur.
Flora və fauna
Qoruğun ərazisində 400-ə yaxın damarlı bitkisi var.
Qoruq və ətrafı göbələklərlə zəgindir. Göbələk florası intensiv şəkildə öyrənilir, yalnız 2001-2006-cı illər ərzində burada 172 yeni növ aşkar edilmişdir. Ərazidə təxminən 800 növ çətirli göbələk böyüdüyü güman edilir ki, bu da Perm və ya Leninqrad kimi bütün bölgələrin növ zənginliyi ilə biomüxtəliflik ilə müqayisə edilə bilər.
Onurğalılar faunası: balıq - 13 növ, suda-quruda yaşayanlar - 4 növ, sürünənlər - 4 növ, məməlilər - 48 növ, quşlar - 181 növ. Onurğasızların faunasına 1322 növ, o cümlədən hörümçəkkimilər - 267 növ, həşəratlar - 998 növ daxildir.
Bell-Ayl (boğaz)
Bell-Ayl boğazı - Kanadanın şərqində Labrador yarımadasını Nyufaundlend adasından ayırır. Müqəddəs Lavrentiya körfəzini Atlantik okeanı ilə birləşdirir. Uzunluğu ortalama 125 km, eni 15–60 km, orta eni 18 km təşkil edir.
Uvaç qoruğu
Uvaç (Специјални резерват природы Увац ) - Serbiyada xüsusi mühafizə olunan təbiət ərazisi. Qoruq ərazisi əsasən ağbaş kərkəzlərin qorunması layihəsi ilə tanınır.
Yerləşməsi
Uvaç qoruğu Serbiyanın cənub-qərbində, Zlatibor dairəsinin Nova-Varoş və Seniçe rayonları ərazisində yerləşir. Mühafizə ərazisi Uvaç çay dərəsi boyu uzanır.
Coğrafiyası
left|thumb|Uvaç meandrları Coğrafi baxımdan Uvaç çay dərəsi Raşka yüksəkliyinə aiddir. Yüksəkli qərbdən Zlatar dağları ilə, şimaldan Murteniça və Çemerniça dağları ilə, şərqdən isə Yavrom dağları ilə əhatələnir. Qoruq ərazisinin ən yüksək zirvəsi dəniz səviyyəsindən 1322 metrdə yerləşir. Ən alçaq nöstəsi isə 760 m-dir. Geomorfoloji baxımdan çay dərəsi kanyona bənzər formadadır. Çay əhəng daşlı süxurlar kəsərək dərin və dik dərələr yaratmışdır. Dərənin orta dərnliyi 200-300 metr, ən dərin yeri isə 350 metrdir. Uvaç dərəsi həm də çayın yaratdığı əsrarəngiz meandrları ilə də məşhurdur. Əksər turizm şirkətləri reklam üçün məhs bu meandrların fotolarından istifadə edir. Karst relyef formaları üstünlük təşkil edir. Karst mağaraları, karst qıfları və çuxurları bölgənin əsas relyef formalarındandır.
Рельеф местности карстовый, с многочисленными карстовыми особенностями: карстовые равнины , увалы , воронки , пещеры , ямы и скальные укрытия.
Dərə kənarlarında 12 müşahidə meydançası yerləşir. Bunlardan ən populyar olanları bunlardır: Veliki Krš ("Great Karst"), Veliki Vrh ("Great Peak") və Molitva ("Prayer"). Çay üzərində üç su elektrik stansiyası inşa edilib. Nəticədə üç süni göl formalaşıb.
Florası
Uvaç qoruğunda 219 bitki növü qeydə alınıb. Bunlardan 3 növ Qırmızı kitaba daxil olunmuş. 25 növ bitki xüsusi qorunma statusuna malikdir. 50 növ isə dərman bitkisi kimi qeydə alınmışdır.
Faunası
Uvaç çayında 25 balıq növü var. Məməlilərdən ayı, canavar, çöl donuzu, dovşan, porsuq və s. geniş yayılıb.
Typhlodromips robusticalyx
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Karlos Slim Elu
Karlos Slim Elu — livan əsilli meksikalı biznesmen.
Həyatı
Karlos Slim Elu 28 yanvar 1940-cı ildə livan əsilli meksikalı biznesmen Karlos Slim Elu (Carlos Slim Helu) anadan olmuşdur. "Forbes" jurnalının 2010-cu il üçün olan statistik verilənlərinə görə o, dünyanın ən varlı 100 şəxsi arasında birinci yeri tutmuşdur. Latın Amerikasının ən varlı şəxsi olan Elu öz sərvətini "Teléfonos de México", "Altria Group", "Telcel" və "América Móvil" kimi rabitə şirkətlərində işləyərək əldə etmişdir.
thumb|24 oktyabr 2007
Zaur Əliyev (dövlət xadimi)
Zaur Rafik oğlu Əliyev — İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin İdarə Heyətinin sədri.
Həyatı
Əliyev Zaur Rafik oğlu 5 mart 1981-ci ildə Azərbaycanda, Bakı şəhərində anadan olmuşdur.
Evlidir, üç övladı var.
Təhsili
2000-2003-cü illərdə “East Anglia” universitetində (Norviç şəhəri, Böyük Britaniya) mühasibat və maliyyə ixtisası üzrə ali təhsil almışdır.
2003-2009-ci illərdə “Ernst & Young” şirkətinin Almatı, Bakı və London şəhərlərindəki ofislərində müxtəlif vəzifələrdə işləmişdir.
“London Business School” (London şəhəri, Böyük Britaniya), “Harvard Business School” (Boston şəhəri, Birləşmiş Ştatlar) və “IE Business School” (Madrid şəhəri, İspaniya) tərəfindən keçirilmiş təlimlər də daxil olmaqla, bir sıra peşəkar təlimlərdə iştirak etmişdir.
Fəaliyyəti
İxtisaslaşmış Sertifikatlı Mühasiblər Assosiasıyasının (London şəhəri, Böyük Britaniya) üzvüdür.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2015-ci il 27 oktyabr tarixli 1474 nömrəli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti yanında İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin direktoru vəzifəsinə təyin edilmişdir.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2017-ci il 11 sentyabr tarixli 3222 nömrəli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin İdarə Heyətinin sədri vəzifəsinə təyin edilmişdir.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 13 may 2022-ci il tarixli 1677 nömrəli Fərmanı ilə  “Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyi”nin (TƏBİB) Müşahidə Şurasının sədri təyin olunub.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 7 aprel 2023-cü il tarixli Fərmanı ilə  “Azərbaycan Respublikasının Tarif (qiymət) Şurası"nın üzvü təyin olunub.
Təltifləri
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin 27 may 2019-cu il tarixli 1205 nömrəli Sərəncamı ilə İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin İdarə Heyətinin sədri Zaur Əliyev “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi (1918-2018)” yubiley medalı ilə təltif edilib.
Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin adından Azərbaycan Respublikası Müdafiə nazirinin 0214t nömrəli 24 dekabr 2020-ci il tarixli əmri ilə İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin İdarə Heyətinin sədri Zaur Əliyev “Hərbi əməkdaşlıq sahəsində xidmətlərə görə” medalı ilə təltif olunmuşdur.
Həmişəyaşıl şümşad
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Qərbi Əlcəzairdə, Şimali və Şərqi İspaniyada, Cənubi və Mərkəzi Fransada, İsveçrədə və Kiçik Asiyada təbii halda yayılmışdır.
Botaniki təsviri
6-10 m hündürlüyə çatan ağac və ya koldur. Qabığı bozumtul-sarı, hamar, yaşlı gövdələrdə isə xırda çatlıdır. Yarpaqların hər iki tərəfi tükcüklü, 1,5-3 sm uzunluğunda, 0,5-1,0 sm enində olub, uzunsov yumurtavari, ellipsvari, rombvari və ya dəyirmi formalıdır. Üst tərəfdən tünd-yaşıl, parlaq, altdan çox açıq rəngli və qısa saplaqlıdır. Mart ayında çiçəkləyir. Çiçəkləri qoltuq çiçək qrupunda yerləşmişdir. Dişicik çiçək qrupunda təkdir, bəzi hallarda inkişaf etmir. Erkək çiçəklərdə çiçəkyanlığının xarici yarpaqcığı çox batıqdır. Daxili yarpaqcıq 2-2,5 mm uzunluğundadır. Erkəkciyi çiçəkyanlığının daxili yarpaqcığından 1,5-2 dəfə böyükdür. Mart ayında çiçəkləyir, meyvəsi iyulda yetişir. Qutucuq meyvəsi 5-10 mm uzunluğunda, 5-6 mm enində olub, yumurtavari-kürəşəkillidir.
Ekologiyası
Mülayim iqlim zonalarında, quru yerlərdə, qarışıq meşələrdə, əhəngli torpaqlarda yayılmışdır.
Azərbaycanda yayılması
Təbii halda cənub bölgəsində, Gəncədə, Göygöldə, Bakıda bağ və parklarda rast gəlinir.
İstifadəsi
Müxtəlif fiqurların, yaşıl çəpərlərin, bordürlərin və s. düzəldilməsində istifadə olunur.
I Lüdviq (Bavariya kralı)
I Lüdviq və ya I Lüdovik (Ludwig Karl August; 25 avqust 1786 - 29 fevral 1868) — 1825-ci ildən 1848-ci il inqilabları na qədər Bavariya kralı idi. Hələ vəliəhd olanda Napoleon müharibələri ndə iştirak etmişdi. Kral kimi o, Mayn və Dunay çayları arasında Lüdviq kanalı nı işə salaraq Bavariyanın sənayeləşməsini təşviq etmişdi. 1835-ci ildə Fürs və Nürnberq şəhərləri arasında ilk dəfə onun dövlətində dəmir yolu tikildi. Onun təşəbbüsü ilə Bavariya 1834-cü ildə Zollverein iqtisadi ittifaqı na qoşuldu. Fransada 1830-cu il İyul İnqilabı ndan sonra Lüdviqin əvvəlki liberal siyasəti getdikcə repressiv xarakter aldı. 1844-cü ildə Bavariyada pivə iğtişaşları baş verdi. 1848-ci il inqilabları zamanı kral tələbələrin və orta təbəqələrin artan etirazları və nümayişləri ilə üzləşdi. 20 mart 1848-ci ildə o, böyük oğlu Maksimilian ın xeyrinə taxtdan imtina etdi.
Lüdviq taxtdan əl çəkdikdən sonra daha iyirmi il yaşadı və nüfuzunu qorudu. Qədim Yunanıstan və İtaliya İntibahı nın pərəstişkarı olan Lüdviq incəsənətə himayədarlıq etdi və xüsusilə Münhen də bir neçə neoklassik binaları istifadəyə verdi. O, erkən Alman və Erkən Hollandiya dövrlərinə aid rəsmləri, eləcə də Yunan-Roma heykəllərini toplayan həvəskar sənət kolleksiyaçısı idi.
NGC 2501
NGC 2501, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Göyərtə bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Efemera
thumb|right|300px|ABŞ Milli Tibbi Kitabxanasının təşkil etmiş olduğu efemera sərgisinin [[afişası.]]
Efemera (ingiliscə: Ephemera) gündəlik həyata aid olan və “trivia” (əhəmiyyətsiz əşyalar) olaraq ifadə edilə bilən qısa ömürlü kiçik və müvəqqəti sənədləri ifadə edən termindir. Efemeraları yığanlara “efemeraçı” və ya “efemera kolleksiyaçıları” deyilir.
Bu söz qədim yunan dili mənşəlidir və “bir gündən çox yaşamayan” mənasını verən “ephemeron” sözünün cəm formasıdır. Etimoloji olaraq, Qədim Yunan dilindən tərcümədə ephēmerón (εφημερόν) “Bir günlük həyatı olan May böcəyi” mənasını verən bir sözdür. Bu sözdən yaranmış ephēmerós (εφημερός) sözünün tərcüməsi “gündəlik”, ēméros (ἡμέρος) isə “gün” deməkdir. Bu iki sözün birləşməsindən yaranan və ingilis dilinə daxil olan “efemera” (ephemera) isə bu dildə qısa ömürlü şeyləri, qalıcı olmayan nəşrləri təsvir etmək üçün istifadə olunur. Bu materiallar yığılmaq məqsədi ilə istehsal olunmayan, qısa ömürlü olan və başlanğıcda çox dəyər daşımayan, lakin sonradan bəzi kolleksiyaçılar tərəfindən kolleksiyaya çevrilən “əhəmiyyətsiz” məhsulların ümumi adıdır. Bu məhsullara adətən çap materialları daxildir.
Bu efemera məhsullarının arasında məktəb diplomları, hesabat kartları, avtobus və kino biletləri, lotereya biletləri, idman və mərc kuponları, qəzet nüsxələri, təbliğat broşüraları, məktublar, vizit kartları, restoran menyuları, mülkiyyət sənədləri, notarius sənədləri, bank qəbzləri, şokolad və saqqızlardan çıxan kartlar, siqaret kağızları, afişalar, pasportlar, fotoşəkillər, açıqcalar, toy dəvətnamələri kimi gündəlik həyatın təfərrüatlarını sənədləşdirən materialları saymaq olar.
Bu gün şəxsi kolleksiyaçılardan başqa, böyük milli kitabxanalar və muzeylərdə tarixin müəyyən sahəsinə işıq sala bilən efemera kolleksiyalarının yığılması işində maraqlıdırlar.
Typhlodromips septentrionalis
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Briefcase
Briefcase– Windows əməliyyat sistemində: özü və başqa qovluq arasında faylların iki sadə üsulla sinxronlaşmasını dəstəkləyən xüsusi qovluq. Windows 95 sistemindən tətbiq olunmağa başlayıb. Briefcase fərdi kompüterlərin mobil istifadəçiləri üçün nəzərdə tutulub.
Masiela Luşa
Masiela Luşa (23 oktyabr 1985, Tirana, Albaniya — ABŞ aktrisası, yazıçı və filantrop.
Blida (şəhər)
Blida  — Əlcəzairin şimalında şəhər, eyniadlı vilayətin inzibati mərkəzi. Ölkənin paytaxtı Əlcəzair şəhərindən təqribən 45 km cənub-qərbdə, Tell-Atlas silsiləsinin ətəyində, dəniz səviyyəsindən 260 m yüksəklikdə yerləşir. Əhalisi 2008-ci ilin məlumatına görə 163586 nəfərdir. Blida adı ərəbcə şəhər mənasını verən "bəlda" sözündəndir.
Şəhərin yaxınlığında varvar meymununun azsaylı yaşayış yerlərindən biri olan Çiffa dərəsi yerləşir.
Əhalisi
Şəhər əhalisinin dinamikası:
Xoy tüməni
Xoy tüməni — inzibati vahid. Elxanilər dövləti Azərbaycan vilayətinin 9 tümənindən biri
H.Qəzvininin “Nüzhət əl qülub” əsərində verilmiş məlumatların təhlili göstərir ki, Xoy Azərbaycan vilayətinin tərkibində bir tümənə çevrilmişdir. Belə ki, əsərin VIII bölümündə Azərbaycan vilayətinin tərkibindəki tümənliklər sırasında Təbriz, Naxçıvan, Pişkin, Xoy, Sərab, Marağa və Mərənd lə yanaşı Xoy tümənin da adı çəkilmişdir. . Xoy tüməni öz növbəsində mahallara bölünmüşdü. Tümən əmir tərəfindən, mahal isə mahal hakimi tərəfindən idarə edilirdi.
San-Paulu FK
San Paulu FK (São Paulo Futebol Clube (SPFC) — 1930-cu ildə Braziliyanın San-Paulu şəhərində yaradılan futbol klubu.
NGC 1404
NGC 1404, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. E1 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Proprioseiopsis atrichos
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Növrəstə Haşımova
Növrəstə Xankişi qızı Haşımova — Aktrisa.
Həyatı
Növrəstə Həşimova 27.11.1954 -cü il tarixində anadan olub. 1973-1977 -ci illərdə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun "Dram və Kino aktyorluğu" fakültəsində təhsil alıb.
1973-cü ildən bu günə kimi Sumqayıt Dövlət Dram Teatrında çalışan N.Həşimova onlarca səhnə obrazı yaratmış və tamaşaçıların hüsn-rəğbətini qazanmışdır. Sumqayıt teatrında işlədiyi dövrdə N.Həşimova milli dramaturqların əsərlərində yaratdığı obrazlarla yanaşı həm də rus və xarici ölkə dramaturqlarının səhnə qəhrəmanlarının həllində yaddaqalan obrazlar yarada bilmişdir. Onun səhnə obrazları öz təbiiliyi, xarakterik cizgiləri ilə seçilir.
N.Həşimovanın gözəl səs tembri ona teatrda hazırlanan musiqili komediya və operettalarda oynamağa imkan yaradır. Belə ki, teatrda tamaşaya qoyulan “Arşın mal alan”, Subaylarınızdan görəsiniz” və “Dünya xanım ev axtarır” musiqili komediyalarında yaratdığı Telli, Gülxanım və Fira obrazları tamaşaçılar tərəfindən rəğbətlə qarşılanmışdır. N.Həşimovanın yaratdığı istər komik, istərsə də dramatik obrazları onun aktyor ampulasının genişliyini göstərir.Səhnəda cəld və çevikdir, dinamik və xarakterik plastikaya malikdir.
Mükafatları
N.Həşimova 2000-ci ildə Respublikanın “Əməkdar artisti” fəxri adına layiq görülmüşdür .1 may 2017-ci ildə, 9 may 2018-ci ildə və 10 may 2019-cu ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.
Azərbaycan–Qvineya-Bisau münasibətləri
Azərbaycan–Qvineya-Bisau münasibətləri — Azərbaycan Respublikası ilə Qvineya-Bisau Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.
Alan Kurtis Key
Alan Kurtis Key — amerikalı kompüter sistemləri nəzəriyyəsi sahəsi üzrə alim.
Həyatı
17 may 1940-cı ildə hesablama sistemləri nəzəriyyəsi üzrə amerikalı mütəxəssis, obyektyönümlü proqramlaşdırmanın və qrafik interfeysin ilk tədqiqatçılarından biri, Smalltalk proqramlaşdırma dilinin müəllifi Alan Kurtis Key anadan olmuşdur. Key "Hər uşağa bir laptop" (One Laptop Per Child) layihəsinin müəlliflərindən biridir. 2003-cü ildə müasir obyektyönümlü proqramlaşdırma dillərinin inkişafındakı ideyalarına görə, "Smalltalk" dilinin yaradılmasına və fərdi kompüterlər sahəsinin inkişafına verdiyi töhfələrə görə Türinq mükafatına layiq görülmüşdür.
Oral Çalışlar
Oral Çalışlar — türk jurnalist və yazıçı.
Ceylan Mumoğlu
Ceylan Mumoğlu (tam adı: Ceyran Qurban qızı Nadirova; ) — Azərbaycanlı yazıçı, tərcüməçi və publisist.
Həyatı
Ceyran Qurban qızı Nadirova 19 dekabr 1976-cı ildə Azərbaycan SSR-in Sumqayıt şəhərində anadan olub.
1983-1993-cü illərdə Sumqayıt şəhər 24 nömrəli orta məktəbində təhsil alıb. 1993-cü ildə M. Ə. Rəsulzadə adına Bakı Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsinə qəbul olunub, 1997-ci ildə həmin fakültəni bitirib. 1997-2007-ci illər ərzində müxtəlif məktəblərdə tarix müəlliməsi işləyib. 2007-ci ildən ailə quraraq Türkiyənin İstanbul şəhərinə köçüb. 2011-ci ildən Türkiyə vətəndaşıdır.
Fəaliyyəti
2009-2017-ci illərdə Azərbaycanın ilk milli qadın portalı olan qadin.net saytında həmtəsisçi və baş redaktor vəzifəsində işləyib.