cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Səbuhi Tağıyev
Səbuhi Gündüz oğlu Tağıyev (22 iyun 1998; Şada, Şahbuz rayonu — 11 aprel 2023; Laçın rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin çavuşu. 11 aprel 2023-cü ildə Laçın rayonu istiqamətində erməni hərbi birləşmələrinin törətdiyi təxribat nəticəsində şəhid olmuşdur.
Həyatı
Səbuhi Tağıyev 22 iyun 1998-ci ildə Şahbuz rayonunun Şada kəndində Gündüz Tağıyevin ailəsində anadan olmuşdur. Bir müddət orada yaşadıqdan sonra ailəsi ilə birgə rayonun Badamlı qəsəbəsinə köçmüş və burada yaşamışdır. 2004-2015-ci illərdə Şahbuz rayon Badamlı qəsəbə kənd tam orta məktəbində orta təhsil almışdır. Subay idi.
Hərbi xidməti
Səbuhi Tağıyev 2016-cı ildə Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Şahbuz rayon şöbəsi tərəfindən hərbi xidmətə çağırılmışdır. Çağırışa əsasən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında, "N" saylı hərbi hissələrdən birində müddətli həqiqi hərbi xidmət etmişdir. 18 aydan sonra hərbi xidmətini başa vuran Səbuhi Tağıyev mülki fəaliyyət göstərmişdir. Sonra Quru Qoşunlarının "Müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət" kursuna yazılmış, kursu bitirdikdən sonra müddətdən artıq hərbi xidmət qulluqçusu olmuşdur. Hərbi xidmət etdiyi müddətdə "çavuş" rütbəsi almışdır. Səbuhi Tağıyev sonuncu dəfə xidmət üçün yeni təyin olunduğu Laçın rayonunda, Azərbaycan-Ermənistan sərhədində yerləşən "N" saylı hərbi hissələrdən birində hərbi xidmət edirdi.
11 aprel 2023-cü ildə Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin bölmələri Gorus rayonunun Dığ yaşayış məntəqəsi istiqamətində yerləşən mövqelərindən Azərbaycan Ordusunun Laçın rayonu istiqamətində yerləşən üzbəüz mövqelərini atıcı silahlardan intensiv atəşə tutmuşdur. Qarşı tərəfin törətdiyi təxribat nəticəsində Azərbaycan Ordusunun hərbi qulluqçuları şəhid olmuş və yaralanmışdır. Baş verən qarşıdurma nəticəsində Səbuhi Tağıyev döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı şəhid olmuşdur. Səbuhi Tağıyevin nəşi Naxçıvan Beynəlxalq Hava Limanına, oradan da evinə gətirilərək 12 aprel 2023-cü ildə yaşadığı Şahbuz rayonunun Badamlı qəsəbəsində dəfn olunmuşdur. Dəfn mərasimində Səbuhi Tağıyevin yaxınları ilə yanaşı, hərbçi yoldaşları, rəsmi şəxslər, hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşları və rayon sakinləri iştirak etmişlər.
Azərbaycan Respublikasının müstəqilliyinin, ərazi bütövlüyünün qorunub saxlanılmasında xüsusi xidmətlərinə, öz xidməti vəzifələrini və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqları yerinə yetirərkən fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.06.2023-cü il tarixli Sərəncamına əsasən Səbuhi Tağıyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edilmişdir.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Daydar-i Ülya (İcrud)
Daydar-i Ülya — İranın Zəncan ostanı İcrud şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Mirsad Türkcan
Bioqrafiyası
Mirsad Yahoviç Yuqoslaviyanın Novi Pazar şəhərində anadan olmuşdur və gənc yaşlarında Efes Pilsen məşqişilərinin dəvəti ilə Türkiyəyə köçmüş və adını Mirsad Türkcan olaraq dəyişdirmişdir. Professional basketbol karyerasına Türkiyənin Efes Pilsen klubunda başlamışdır. 1998-ci ildə Hyuston Rokets klubu tərəfindən NBA seçmələri üçün seçildi, daha sonra oyunçunun hüquqları Filadelfiya Seventi Siksers klubuna keçdi. 1999-cu ildə isə Nyu-York Niksiyə verildi. 1999/2000 mövsümündə Türkan, New York Niks və Miluoki Baksda 17 matçda qalib gələrək, Türkiyənin NBA-dakı ilk nümayəndəsi oldu.
Daydar-i Ülya (İcrud)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 142 nəfər yaşayır (43 ailə).
Mirsad Türkcan
Bioqrafiyası
2000-ci ildə Türkan Avropaya qayıtdı. Karyerası boyu o Fransanın Racing, Rusiyanın MOİK və Dinamo, İtalyanın Siena, Türkiyənin Ulker və Fənərbaxça Ulker komandalarında oynadı. Karyerası boyu İki dəfə 2003 və 2004-cü illərdə Avroliqanın Final Dördlüyündə oynadı. Mirsad Avro Liqa tarixində ən çox rebound edən (1287) basketbolçu statusuna malik idi. Bu rekord sonradan Felipe Reys tərəfindən qırıldı.
O, oyun karyerasını 2012-ci ilin sentyabrında başa vurdu. Fənərbaxça Ulker Klubu onun 6 nömrəli formasını əbədiləşdirdi. .
Mirsadın bacısı Emine Yahoviç Serbiyada məşhur bir pop müğənnisidir. Türkiyədə Emin Sandal kimi tanınan, türkiyəli müğənni Mustafa Sandal ilə evlənib.
18 dekabr 2005-ci ildə Mirsad Miss Serbia və Monteneqro 2005 gözəllik müsabiqəsinin qalibi 18 yaşlı Dina Dzankoviç ilə evləndi. Üç övladı var: oğlu Nusret və qızları Naba və Kariya.
Əbdüləziz Cərad
Əbdüləziz Cərad — Əlcəzair Xalq Demokratik Respublikasının sabiq Baş naziri.
Həyatı
1989–1992-ci illərdə Cərad Əlcəzair Milli Hökumət Məktəbinin direktoru idi.
1990-lar
1996–2000-ci illərdə Əbdüləziz Cərad Əlcəzair Beynəlxalq Əməkdaşlıq Agentliyinin baş direktoru oldu.
Cərad Əli Kafi, Liamin Zerual və Əbdüləziz Buteflikanın rəhbərliyi altında xidmət etmişdir. Lakin, 2003-cü ildə Buteflika dövründə kənarda qaldı və o zamandan bəri keçmiş prezidentin açıq tənqidçisinə çevrildi.
Baş nazir fəaliyyəti
28 dekabr 2019-cu ildə Prezident Əbdülməcid Təbbun Cəradı Əlcəzairin Baş naziri təyin etdi və dərhal yeni hökumət qurmaq tapşırığını verdi.
29 dekabr 2019-cu ildə Brahim Buzebujeni Nazirlər Kabinetinin direktoru və Məhəmməd Lamin Səudiyyə Mabruku Baş Nazirlik Ofisinin rəhbəri təyin etdi.
Hökumət 2 yanvar 2020-ci ildə təyin edildi.
13 yanvar 2020-ci ildə Prezident Təbbun Əbdüləziz Cəraddan hər cür irqçiliyin, regionalizmin və nifrət nitqinin cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsi barədə qanun layihəsi hazırlamasını istədi. 2020-ci ilin oktyabr ayında Prezident Təbbun COVID-19 üçün pozitiv test verdi və müalicə üçün Almaniyaya uçdu. Bu vaxt Cərad onun vəzifələrini yerinə yetirməyə başladı. 29 dekabr 2020-ci ildə Prezident Təbbun vəzifəsini ondan təhvil aldı.
Baş nazir fəaliyyətindən sonrakı fəaliyyəti
5 sentyabr 2021-ci ildə Cərad Prezident Təbbun tərəfindən İsveçə səfir təyin edildi.
Fransa Sudanı
Fransa Sudanı —  Qərbi Afrikada keçmiş Fransa müstəmləkəsi, Qərbi Sudan bölgəsinin bir hissəsi. Niger və Seneqal çaylarının yuxarı və orta axını boyunca ərazi olmuş, indi Mali dövlətinin ərazisini əhatə etmişdir.
Tarixi
11 oktyabr 1899-cu ildə Fransa Sudanı bölünmüşdür. 11 cənub əyaləti Fransa Qvineyası, Kot-d'İvuar və Dahomeya müstəmləkələrinə verilmişdir. Növbəti il 2 əyalət geri verilmişdir. Müstəmləkənin paytaxtı Bamako şəhəri idi.
1902-ci ildə Fransa Sudanının hərbi idarəsi altında olmayan əraziləri Seneqambiya və Niger müstəmləkəsinə çevrilmişdir.
1920-ci ildə Fransa Qərbi Afrikasının yenidən təşkilindən sonra Fransa Sudanı yenidən qurulmuşdur. 1933-cü ildə Fransanın Yuxarı Volta müstəmləkəsinin 1932-ci ildə ləğv edilməsindən sonra onun əyalətlərinin bir hissəsi Fransa Sudanına verilmişdir.
28 sentyabr 1958-ci ildə keçirilən referendumdan sonra Fransa Sudanı xüsusi hüquqi status almış, Sudan Respublikası adı altında Fransa İcmasının üzvü dövlət olmuşdur. 17 yanvar 1959-cu ildə Sudan Respublikası Seneqalla birləşmə prosesinə başlamış və nəticədə Mali Federasiyası yaranmışdır.
İqtisadiyyat
Fransızlar müstəmləkədə suvarma əkinçiliyi inkişaf etdirmiş, sonra kənd təsərrüfatı məhsullarını Fransaya ixrac etmişdir. Fransanın investisiyalarının əsas hissəsi Sudanın infrastrukturunun inkişafına yönəldilmişdi. 1928–1939-cu illər üçün maliyyə xərcləri 4 milyard frank təşkil etmişdir. Bu dəstək sayəsində Fransa Sudanında kənd təsərrüfatı sektoru sürətlə inkişaf etmişdir.
Vahid Baxşiyev
Vahid Məclum oğlu Baxşiyev (17 may 1999; Xaçmaz rayonu, Azərbaycan — 30 oktyabr 2020; Tap Qaraqoyunlu, Goranboy rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Vahid Baxşiyev 17 may 1999-cu ildə Xaçmaz rayonunda anadan olmuşdur.
Hərbi xidməti
Vahid Baxşiyev 22 yanvar 2020-ci ildən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında hərbi xidmət edirdi.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Vahid Baxşiyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Vahid Baxşiyev 30 oktyabr 2020-ci ildə Suqovuşan döyüşləri gedişatında Goranboy rayonunun Tap Qaraqoyunlu kəndi istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Vahid Baxşiyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Vahid Baxşiyev ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Vahid Baxşiyev ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Daydar-e Sofla (İcrud)
Daydar-e Sofla — İranın Zəncan ostanı İcrud şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 69 nəfər yaşayır (18 ailə).
Yaşayış binası (İstiqlaliyyət küçəsi, 41)
Yaşayış binası— İstiqlaliyyət küçəsi, 41 ünvanında 1912-ci ildə inşa edilmiş üç mərtəbəli yaşayış binası. Binanın memarı İosif Ploşkodur.
Haqqında
Yaşayış binası 1912-ci ildə memar İosif Ploşkonun layihəsi əsasında inşa edilib. Şəhərin tarixi mərkəzinin formalaşmasında iştirak edən tikililərdən biridir. Bina iki zəif formada irəli çıxan rizalitlərlə birgə order sisteminin klassik üsulları əsasında həll edilmişdir. Fasadların memarlıq kompozisiyasının əsas elementi iki yuxarı mərtəbəni birləşdirən Korinf orderinin pilyastrlarıdır. Fasadın nəcib, təvazökar plastikası üçün detalların incə çəkilməsi səciyyəvidir. Zəngin yapma ilə yarımdairə şəkilli pəncərələrin qıfıl daşlarının dekorativ maskaları, birinci mərtəbənin qabarıq hörgüsü fonunda gerblərin təsviri evin sahibinin mötəbərlitini və hansı mövqeyə sahib olduğunu göstərir. Əsas fasad boyu sürahi bəndlə birgə uzadılmış eyvanlar, üfüqiliyi xüsusi olaraq nəzərə çarpdıran əlavə memarlıq mövzusu olmaqla, kompozisiya quruluşunun vahidliyini təşkil edərək pilyastrların şaqulləri və İoniya yarımsütunları ilə həmahəng şəkildə uyğunlaşırlar.
Süleyman Allahverdiyev (əsgər)
Süleyman Etibar oğlu Allahverdiyev — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsinin şəhidi.
Həyatı
Süleyman Allahverdiyev 22 sentyabr 1996-cı ildə Bərdə rayonunda anadan olmuşdur. Əslən Ağdam rayonunun Xıdırlı kəndindəndir.
2002 ci ilde Bərdə rayonunda yerləşən Ağdam 67 saylı köçkün məktəbinə daxil olub. 2014-cü ildə orta məktəbi bitirib. Hərbi xidmətə yola düşüb. Aprel döyüşlərində iştirak edib.
Subay idi.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Süleyman Allahverdiyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Oktyabrın 8-də Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Süleyman Allahverdiyev ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzulinin rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Süleyman Allahverdiyev ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Süleyman Allahverdiyev ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Slovak Respublikası Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası
Slovak Respublikası Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası (Konfederácia odborových zväzov Slovenskej republiky və ya qısaca KOZ SR) — Slovakiya Respublikasının ən irimiqyaslı və aparıcı həmkarlar ittifaqı təşkilatı. Qurumun baş qərargahı paytaxt Bratislavada yerləşir.
Elm Tarixi və Elmşünaslıq (Beynəlxalq elmi-nəzəri jurnal)
"Elm Tarixi və Elmşünaslıq '' jurnalı — Beynəlxalq elmi-nəzəri jurnal. Dünyada, o cümlədən Azərbaycanda elmin inkişaf tarixi, kəşflər və ixtiralar, müasir elmi nailiyyətlər, elm tarixi və elmşünaslığın aktual problemləri ilə bağlı məqalələr dərc edilir.
Gərnə (İcrud)
Gərnə — İranın Zəncan ostanı İcrud şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 71 nəfər yaşayır (21 ailə).
Kəhriz (Sayınqala)
Kəhriz - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sayınqala şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Qışlaq-i Yılatanhacıabbas (Biləsuvar)
Qışlaq-i Yılatanhacıabbas — İranın Ərdəbil ostanının Biləsuvar şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Kəhriz (Sayınqala)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 147 nəfər yaşayır (31 ailə).
Qışlaq-i Yılatanhacıabbas (Biləsuvar)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 14 nəfər yaşayır (4 ailə).
Dırqoyu
Dırqoyu — iki hissəli yallı havası.
Dırqoyu "qırqovul" sözünün təhrif olunmuş formasıdır. Burada qanadı qırılmış quşun obrazı əks olunduğundan rəqs süjetli yallılardan sayılır. İkinci adı "qaleyi" olan bu yallıya "siyaqutu" da deyirlər. Lakin "siyaqutu" rəqsin 2-ci hissəsinin adıdır. Bu hissə Şərurda ayrıca bir yallı kimi də (bir hissəli) ifa edilir. Yallının melodik dili də bu baxımdan fərqlidir. Belə ki, rəqsin 1-ci hissəsi "bayatı-qacar" muğamında, 2-ci hissəsi isə "şur" muğamında səslənir.
Rəqsin süjet xəttinə əsasən, quş qanadı sındığından uça bilmir, lakin buna baxmayaraq tez-tez onu qaldıraraq hərəkətə gətirmək istəyir. Quşun uçmaq istəyi, yaşamaq həvəsi rəqsin xoreoqrafik quruluşunda çox dolğun şəkildə öz əksini tapmışdır. "Dırqoyu"nun musiqi məzmunu, tempi, xüsusilə də ritmi rəqsin süjetini o qədər düzgün açıqlayır ki, yallını izləyən hər kəs istər-istəməz təsirlənərək quşun bu əlacsız vəziyyətinə acıyır. Rəqs həm kollektiv şəkildə "yallı" kimi, həm də "solo" ifadə süjetli oyun-tamaşa formasında ifa edilir.
Outlaw in 'Em
Outlaw in 'Em — Niderlandın 2018 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.
Ueylon "Outlaw in 'Em" mahnısı ilə Niderlandın Portuqaliyanın paytaxtı Lissabonda keçirilən Avroviziya 2018-də təmsil etmək hüququ əldə etmişdir. Kantri-rok janrında ifa olunan mahnının musiqisi və sözləri məhz Ueylona aiddir.
Dırnaq göbələyi
Tinea Unguium kimi də tanınan onikomikoz (Dırnaq Göbələyi) dırnağın göbələk infeksiyasıdır. Simptomlara ağ və ya sarı dırnaq rənginin dəyişməsi, dırnağın qalınlaşması və dırnağın dırnaq yatağından ayrılması daxil ola bilər. Ayaq və ya əl dırnaqları təsirlənə bilər, lakin ayaq dırnaqlarında daha çox rast gəlinir. Bir sıra müxtəlif növ göbələklər dermatofitlər və Fusarium da daxil olmaqla onikomikoza səbəb ola bilər. Risk faktorlarına atletin ayağı, digər dırnaq xəstəlikləri, bu xəstəliyə məruz qalma, periferik damar xəstəliyi və zəif immun funksiyası daxildir. Diaqnoz ümumiyyətlə görünüşə görə və laboratoriya testləri ilə təsdiqlənir.
Onikomikoz yetkin əhalinin təxminən 10 faizində baş verir, yaşlı insanlar daha tez-tez təsirlənir. Kişilər qadınlardan daha çox təsirlənir. Onikomikoz dırnaq xəstəliyinin təxminən yarısını təşkil edir. İlk dəfə 1853-cü ildə Georg Meissner tərəfindən göbələk infeksiyasının nəticəsi olduğu müəyyən edilmişdir.
Etimologiya
Termin qədim yunanca ὄνυξ oniks "dırnaq", μύκης mykēs "göbələk", və -ωσις ōsis "funksional xəstəlik" deməkdir.
Əlamətlər və simptomlar
Dırnaq göbələyinin ən çox görülən əlaməti dırnağın qalınlaşması və rənginin dəyişməsidir: ağ, qara, sarı və ya yaşıl. İnfeksiya irəlilədikcə dırnaq kövrəkləşə bilər, dırnaq itkisinə səbəb ola bilər. Müalicə edilmədikdə, dırnaq altında və ətrafındakı dəri iltihablı və ağrılı ola bilər. Dırnaq yatağında ağ və ya sarı ləkələr və ya dırnaq yanında pullu dəri və pis qoxu ola bilər. Xəstəlik şiddətli deyilsə, adətən ağrı və ya digər əlamətləri olmur.
Dermatofitidlər bəzən bədənin başqa nahiyəsində göbələk infeksiyası nəticəsində əmələ gələn göbələksiz dəri lezyonlarıdır. Bu, bədənin göbələklə yoluxmamış bölgəsində səpgi və ya qaşınma şəklində ola bilər. Dermatofitidlər göbələklərə qarşı allergik reaksiya kimi düşünülə bilər.
Səbəbləri
Onikomikozun törədici patogenləri hamısı göbələk krallığındadır və dermatofitlər, Candida (mayalar) və qeyri-dermatofitik kiflər daxildir. Dermatofitlər mülayim qərb ölkələrində onikomikoza ən çox səbəb olan göbələklərdir; Candida və qeyri-dermatofitik kiflər isə isti və rütubətli iqlimi olan tropik və subtropiklərdə daha çox iştirak edir.
Digər törədicilər
Digər törədici patogenlər arasında Candida və qeyri-dermatofitik kiflər, xüsusən kif cinsinin Scytalidium (adı bu yaxınlarda Neoscytalidium olaraq dəyişdirilib), Scopulariopsis və Aspergillus daxildir. Candida növləri, əsasən, əlləri tez-tez suya batan insanlarda dırnaq onikomikozuna səbəb olur. Scytalidium əsasən tropik bölgələrdə yaşayan insanlara təsir edir, lakin onlar daha sonra mülayim iqlim zonalarına köçdükləri təqdirdə də davam edir.
Digər qəliblər daha çox 60 yaşdan yuxarı insanlara təsir edir və onların dırnaqda olması dırnağın göbələk istilasına qarşı müdafiə qabiliyyətinin bir qədər zəifləməsinə səbəb olur.
Risk faktorları
Şəkərli diabeti olanlar, qan dövranı problemi olanlar (bu da əllərdə və ayaqlarda periferik temperaturun aşağı düşməsinə və ya zəifləmiş immunitetə səbəb ola bilər), immuniteti zəif olanlar (məsələn, QİÇS/HİV infeksiyası), 65 yaşdan yuxarı olanlar, ayaqlarında göbələk infeksiyası olanlar, ayaqları çox tərləyənlər, idmançılar və rəqqaslar kimi ayaqlarına çox təzyiq edənlər infeksiyaya qarşı həssaslığının artması səbəbindən onikomikoz üçün ən ümumi risk faktorudur. Dırnaq göbələyi kişilərdə qadınlardan daha çox rastlanır və bu infeksiyanın ailə tarixi ilə əlaqələndirilir.
Digər risk faktorlarına rütubətli və ya nəmli mühitdə olmaq, sedef xəstəliyi, ventilyasiyaya mane olan və təri udmayan corab və ayaqqabı geyinmək, hovuz, idman zalları və duş otaqları kimi nəm ictimai yerlərdə ayaqyalın gəzmək, atalet ayaq (tinea pedis), dəri və ya dırnaq zədəsi aiddir.
Diferensial diaqnoz
Dırnaqlarda oxşar klinik dəyişikliklər psoriaz, liken planus, ekzema və kontakt ekzema səbəb ola bilər. Yanlış diaqnozun qarşısını almaq üçün laboratoriya testi tələb oluna bilər.
Təsnifatı
Dırnaq göbələklərinin infeksiyası bir çox şəkildə özünü göstərə bilər. Fiziki görünüşünə görə təsnif edilən dırnaq göbələklərinin beş əsas növü var.
Müalicəsi
Dırnaq göbələyi yoluxucudur və ciddi estetik problemlər yaradır. Xüsusilə diabet xəstələri, damar problemi və nöropatik xəstəlikləri olanlarda, ikincil mikrob xəstəlikləri ilə inkişaf edə biləcək ciddi problemlərə səbəb olduğu üçün müalicə edilməlidir.
Müalicə nəticələri dərhal görünmür. Ancaq dırnağın 2–4 aylıq böyümə dövründə yaxşılaşma müşahidə edilə bilər.
Oral göbələk əleyhinə dərmanlar:
Bu dərmanlar dırnaq göbələklərinin müalicəsi üçün ilk seçimdir, çünki infeksiyanı yerli dərmanlardan daha sürətli təmizləyirlər. Bu məqsədlə terbinafin və itrakonazol kimi aktiv maddələr olan dərmanlar təyin edilə bilər. Bu dərmanlar yoluxmuş hissənin yavaş-yavaş dəyişməsinə imkan verərkən, yeni dırnağı infeksiyadan qorumağa kömək edir.
Oral göbələk əleyhinə dərmanlar adətən 6–12 həftə istifadə olunur, lakin dırnaq tam uzanana qədər müalicənin nəticəsi müşahidə olunmaya bilər. Bir infeksiyanı aradan qaldırmaq üçün dörd ay və ya daha çox vaxt lazım ola bilər.
Ağızdan qəbul edilən göbələk əleyhinə dərmanlar bir çox ciddi yan təsirlərə səbəb ola bildiyi üçün bu növ dərmanlardan istifadə zamanı müntəzəm qan testləri tələb oluna bilər.
Göbələk əleyhinə dırnaq lakı:
Siklopiroks adlı göbələk əleyhinə dırnaq lakı müalicə üçün başqa bir seçimdir. Bu dırnaq lakı gündə bir dəfə yoluxmuş dırnaqlara və ətrafdakı toxumalara tətbiq olunur. Yeddi gündən sonra bütün tətbiq olunan təbəqələr spirtlə təmizlənir və tətbiq yenidən başlayır. Bu tip dırnaq lakından demək olar ki, bir il ərzində gündəlik istifadə etmək lazım gələ bilər.
Cərrahi müdaxilə
Bəzi xüsusi hallarda, həkim göbələk əleyhinə dərmanı birbaşa dırnaq altındakı infeksiyaya tətbiq etmək üçün dırnağın müvəqqəti çıxarılmasını tövsiyə edə bilər. Bəzi ciddi dırnaq göbələkləri dərmanlara cavab vermir. İnfeksiya şiddətli və ya çox ağrılıdırsa, dırnağın çıxarılması tövsiyə edilə bilər.
Profilaktikası
Müalicə zamanı və sonra dırnaqlarınızı qorumaq üçün:
Rəqabət (iqtisadiyyat)
Rəqabət (, — bərabər olmaq) — bütün iştirakçıları üçün vahid qaydalarla istehsal amillərinin ən səmərəli istifadəsi üçün iqtisadi iştirakçılar arasındakı mübarizədir. Rus dilində mənbələrdə ilk dəfə 1878-ci ildə alman mənşəli bir konsepsiya olaraq xatırlanır, Marksın əsərlərində bəhs edilmir (səhv məlumatlar, çünki "Fəlsəfənin Yoxsulluğu" əsərində "Rəqabət və İnhisar" adlı bir fəsil var), lakin sinonimi "ictimai istehsal"-dır.
İqtisadiyyatda, hər biri öz hərəkətləri ilə bir rəqibin malların bazarda dövriyyə şərtlərinə birtərəfli təsir etmək qabiliyyətini məhdudlaşdıran iqtisadi subyektlərin işgüzar rəqabətindən, yəni bazar şərtlərinin ayrı-ayrı bazar iştirakçılarının davranışlarından asılılıq dərəcəsindən danışırlar. Rusiya Federasiyasının 26 iyul 2006-cı il tarixli 135-FZ saylı "Rəqabətin qorunması haqqında" Qanununa uyğun olaraq, rəqabət, hər birinin müstəqil hərəkətlərinin, hər birinin malların dövriyyəsinin ümumi şərtlərinə uyğun olaraq birtərəfli təsir göstərməsini istisna etdiyi və ya məhdudlaşdırdığı iqtisadi subyektlərin rəqabətidir. əmtəə bazarı.
İqtisadi baxımdan rəqabət 4 əsas aspektdə nəzərdən keçirilir:
Mükəmməl rəqabət
Mükəmməl rəqabət — hər biri nisbətən az bazar payı tutan və malların alqı-satqı şərtlərini diktə edə bilməyən istehsalçı olan çox sayda alıcı və satıcı olduğu bazar vəziyyətidir. Yalnız bu yerdəki deyil, digər bölgə və şəhərlərdəki qiymətlər, dinamikalar, satıcılar və alıcılar haqqında lazımlı və əlçatan məlumatların mövcud olduğu güman edilir. Mükəmməl rəqabət bazarı istehsalçı bazarı üzərində gücün olmamasını və qiymətlərin istehsalçı tərəfindən deyil, tələb və təklif funksiyası ilə təyin olunmasını nəzərdə tutur.
Mükəmməl rəqabətin xüsusiyyətləri heç bir sənayedə tam xas deyil. Hamısı yalnız modelə yaxınlaşa bilər.
İdeal bazarın əlamətləri (ideal rəqabət bazarı) bunlardır:
Qeyri-mükəmməl rəqabət
Qeyri-mükəmməl rəqabət — fərdi istehsalçıların istehsal etdikləri məhsulların qiymətlərini idarə etmək qabiliyyətinə sahib olduqları bir mühitdəki rəqabət. Bazarda həmişə mükəmməl rəqabət mümkün deyil. Qüsurlu rəqabətin formaları inhisarçı rəqabət, oliqopoliya, inhisar, oliqopsoniya və monopsoniya. Bir inhisar ilə inhisarçının digər firmaları bazardan sıxışdırması mümkündür.
Bir neçə fərqli baxış mövcuddur. Deməli, Adam Smitin tərəfdarları rəqabəti və inhisarı qütb anlayışları hesab edirlər. Həmişə qarşılıqlı müstəsna olmasa da. Marksistlər inhisarçılığı rəqabətin ayrılmaz hissəsi və rəqabət forması hesab edirlər. Çox vaxt rəqabəti fərqli inhisar növləri ilə eyniləşdirmək və qarışdırmaq.
Qüsurlu rəqabətin əlamətləri bunlardır:
Qüsurlu rəqabətdən gələn itkilər:
Monopoliya
İnhisar — bir şeyə müstəsna hüquqdur. İqtisadiyyata gəldikdə — bir şəxsə, müəyyən bir qrupa və ya dövlətə məxsus müstəsna istehsal, alqı-satqı hüququ. Kapitalın və istehsalın yüksək konsentrasiyası və mərkəzləşdirilməsi əsasında yaranır. Məqsəd ultra yüksək mənfəət əldə etməkdir. İnhisarın yüksək və ya inhisarın aşağı qiymətlərinin qoyulması ilə təmin olunur. Bazar iqtisadiyyatının rəqabət potensialını basdırır, qiymətlərin artmasına və tarazlığın pozulmasına səbəb olur.
İnhisar modeli:
Təbii inhisarçılığı, yəni demonopolizasiyası praktik və ya qeyri-mümkün olan strukturları ayırmaq lazımdır: kommunal xidmətlər, yeraltı, enerji, su təchizatı və s.
İnhisar rəqabət
İnhisar rəqabəti — bir çox satıcıların yeni satıcıların meydana çıxma ehtimalı olduğu bir bazarda fərqli məhsul satmaq üçün rəqabət etdikləri zaman meydana gəlir.
İnhisarçı rəqabət aparan bazar aşağıdakılarla xarakterizə olunur:
Antiinhisar siyasət
Dünyanın bütün inkişaf etmiş ölkələrində inhisar və onların birliklərinin fəaliyyətini məhdudlaşdıran antitrest qanunları mövcuddur. Avropa ölkələrində anti-inhisar siyasəti daha çox inhisar mövqelərini əldə etdikləri yollardan asılı olmayaraq onsuz da qurulmuş inhisarların tənzimlənməsinə yönəldilmişdir və bu tənzimləmə struktur dəyişikliklərini nəzərdə tutmur, yəni firmaların müstəqil müəssisələrə bölünməsi, dekonsantrasiya tələblərini ehtiva etmir.
ABŞ dövlət antiinhisar siyasəti üçün ilk növbədə və əlbəttə ki, belə bir mövqe xarakterikdir, ona görə bir şirkətin "yüksək iş keyfiyyətləri, ixtiraçılıq və ya sadəcə şanslı bir şans sayəsində" bazarda inhisar mövqeyinə gəldiyi təqdirdə yüksək mənfəətdən məhrum edilməsinə ehtiyac yoxdur.
Bütövlükdə, Rusiyada antiinhisar tənzimləmə sistemi hələ başlanğıc mərhələsindədir və köklü bir şəkildə təkmilləşdirilməsini tələb edir. Rusiyada anti-inhisar tənzimləmə orqanı Rusiyanın Federal Antiinhisar Xidmətidir.
Ed Qin
Bioqrafiya
Ed Qin dörd nəfərlik bir ailədə böyüyür: alkoqolik bir ata, dominant və qatı dindar bir ana və böyül qardaşı Henri. Anasınln özünə olan təsiri çox böyükdür. Atası və qardaşından sonra 1945-də anası da vəfat edəndə Ed dünyada tək başına qalır.
Anasını diriltməyi bacara bilmədiyini anlayanda anasının yaşında bir qadınln cəsədinin dərisini soymağa qərar verir və bəzən bu dərini (anasının köhnə paltarıyla birlikdə) paltar kimi geyinir.
Həyatı boyunca cinsi əlaqəyə girməmiş olan Qin qadınlara qarşı hiss etdiyi qarma-qarışıq duyğuları çox da anlamır və onda bir qadın olma istəyi yaranır. Əvvəllər öz-özünü xədim etməyi düşünən Qin bir qadın dərisinun özünü yetərincə qadına xas göstərdiyinə inanaraq bu fikrindən əl çəkər. Qadın bədənlərinə duyduğu istəyi get-gedə daha da böyüyən Qin bir müddət sonra sadəcə məzarlardan cəsəd çıxarmaqla qalmırr, 1954-cü ildən etibarən bir cinayət işləməyə qərar verir və qurbanını anasının öldüyü yaşdan seçir.
Dəri emalında gün keçdikcə daha da professionallaşan Qin bir müddət sonra qadın məməciyindən kəmər, kəllə sümüyündən stəkan və digər bəzək əşyaları düzəltməyə başlayır.
İlk cinayətindən sonra qəsəbənin şərifi Ed Qenin izini tapır və həbs edir. Evdə axtarış edən polis bir çox cəsəd, insan dodaqlarında düzəldilmiş qolbaqlar və digər qəribə əşyalarla qarşılaşır. Qinin birdən çox cinayət işlədiyini düşünür, amma daha sonra edilən araşdırmalarda bu cəsəd parçalarının yaxındakı məzarlıqdan çıxardılan yaşlı qadın cəsədlərindən kəsildiyi anlaşılır. Qin nekrofil və kannibal kimi günahlandırmaları şiddətlə inkar edir: özünə görə cinayətləri sadəcə evini bəzəmək üçün etmişdir.
Həkimlər Qinə xronik şizofreniya diaqnozu qoymuşdurlar. Həmçinin etdiklərindən yola çıxaraq onun gizli biseksual ola biləcəyi də düşünülmüşdür.
Dəliliyi sayəsində həbsə atılmayan Qin qalan həyatını ıslahevlerinde keçirir və 1984-cü ildə 77 yaşında uzun zamandır tutulduğu xərçəng xəstəliyindən həyatına son verir.
Haqqında kitab
Seriyalı qatillər, Fikrət Topallı (2006), İthaki Yayınevi, 400 səhifə
Eftalitlər
thumb|320x320px|Eftalitlərin imperiyası Eftalitlər — erkən orta əsrlərdə (IV-VI əsrlər) yaşamış irandilli    tayfalarıdır, onlara Soqdiana və Baktriya, Əfqanıstan və Qandharaya daxil olmaqla nəhəng dövlət yaratmışlar. VI əsrin 60-cı illərində eftalitlər Aşina türkləri tərəfindən fəth edilib. Onlara bəzən Ağ Hunlar (İran dillərində "Spet Xyon" və sanskritdə "Sveta-huna" kimi) deyilir.
Tarixi
457-ci ildə Eftalit padşahı Toxaristan və Bədəxşanı özünə tabe etdi, Mərvi işğal etdi və İrana ağır xərac qoydu. Sonra eftalitlər Kabil və Pəncab vadisini tutdular, Qaraşəhr, Kaşqar və Xotanı fəth etdilər. Beləliklə, onlar Türkmənistan, Özbəkistan, Tacikistan, Qırğızıstan və Əfqanıstan ərazilərini qüdrətli vahid dövlətdə birləşdirdilər. Bundan əlavə, şərqə doğru genişlənmələri zamanı Hindistan və Pakistanın şimal hissələrini (Kəşmir və Pəncab) ələ keçirdilər, daha sonra 460-cı ildən bəri Qupta imperiyasına qarşı bir neçə kampaniya apardılar və onların dövlətçiliyini məhv etdilər.
I Firuzun oğlu I Qubad “maqlar” və zadəganlar tərəfindən öz ölkəsindən qovularaq onu girov saxlayan padşahın yanına qaçaraq onun qızına orada evləndirir. Qayınatası Qubadın xahişi ilə ona bir ordu verdi, onun köməyi ilə Qubad yenidən taxta çıxdı və Bizansa tabe olan Asiya ərazilərinə qarşı yürüş etdi. Bu kampaniyalar nəticəsində Konstantinopol təzminat ödəməyə məcbur oldu.
Qeyd etmək lazımdır ki, ağ hunlarla dəfələrlə adı çəkilən kadisenlər – erməni mənbələrinin “Katiški”   ilə əlaqələndirir. Josef Markwart əvvələr onları xionitlər, yoxsa eftalitlər kimi hesab etməkdə tərəddüd edirdi, lakin sonrakı yazılarında onları eftalitlər kimi qeyd etdi.
Baftalı
Baftalı — Azərbaycanın qədim xalq rəqslərindən biri.
Qədimdə saray xanımlarının geyindikləri bahalı parçalar, qadın geyimlərinin yaxalıqları, məhz, qızılı-ipək bafta ilə bəzədilərdi. Rəqsin melodiyasını Üzeyir Hacıbəyli özünün "Arşın mal alan" musiqili komediyasında istifadə etmişdir. Burada Əsgərin evlənmək istədiyini öyrənən Cahan xalanın; Çadramı sallam başıma, üz-gözümü bəzərəm, Gedib sənə qız axtarıb, hər tərəfi gəzərəm. Bəyin, xanın və tacirin qızlarını düzərəm, Çəməndəki o güllərin ən gözəlin üzərəm. sözləri ilə oxuduğu mahnı bu rəqsin musiqisi ilə səsləndirilmişdir.
Eyvan (memarlıq elementi)
Eyvan (Farsca: ایوان eyvān, ərəbcə: إيوان Iwan) üzəri daha çox tağlarla örtülmüş; Üç tərəfi bağlı, bir tərəfi tam açıq olan bir memarlıq elementidir. Eyvana İran memarlığında, Səlcuq və Osmanlı memarlığında tez-tez rast gəlinir.
NGC 3383
NGC 3383 - Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Hidra bürcü istiqamətində yerləşir. SBbc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Məmmədəli Mehdiyev
Məmmədəli Mehdiyev — Azərbaycan cüdoçusu.
Həyatı
Məmmədəli Mehdiyev 1993-cü il 9 apreldə Bakı şəhərinin Əmircan qəsəbəsində anadan olub.
Qışlaq-i Yılatanülhürdidövlət (Biləsuvar)
Qışlaq-i Yılatanülhürdidövlət — İranın Ərdəbil ostanının Biləsuvar şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 24 nəfər yaşayır (4 ailə).
Alışdım-yandım
Alışdım-yandım — Azərbaycanın qədim xalq rəqslərindən biri.
Rəqsin ilk adı "fason" olmuşdur. Bu söz "fors", "əda", "dəb" mənalarında işlədilmişdir. Rəqsə sonradan verilmiş "alışdım-yandım" adı isə o dövrdə tanınmış bahalı parça adından götürülmüşdür. Belə ki, hələ XVIII əsrdə Azərbaycan milli geyimlərində istifadə olunan bir çox parçalar xalq arasında "gecə-gündüz", "sürüşdüm-düşdüm", "küçə mənə dar gəlir", "indiko", "gendə dur", "alışdım-yandım" və s. adlanırdı.
Andriy Vorobey
Andriy Vorobey — ukraynalı futbolçu. Futbolçu kimi hücumçu mövqeyində oynamışdır.
Klub
22 Aprel 2013-cü ilə qədər ki
Qışlaq-i Zeynal-i Ülya (Biləsuvar)
Qışlaq-i Zeynal-i Ülya — İranın Ərdəbil ostanının Biləsuvar şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 27 nəfər yaşayır (7 ailə).
Mircəlal Kazımi
Mircəlal Kazımi — Azərbaycan alimi, ümumi-cərrah, cərrah-transplantoloq, tibb elmləri üzrə fəlsəfə doktoru, "Səhiyyə Əlaçısı". Mərkəzi Gömrük Hospitalının cərrahiyyə və orqan transplantasiyası şöbəsinin rəisi, Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin orqan transplantasiyası üzrə mütəxəssis eksperti. Azərbaycanda milli transplantasiya komandasının formalaşdırılması üzrə tanınır. Azərbaycanda, Cənubi Qafqaz və Orta Asiyada ilk dəfə qaraciyər transplantasiyası əməliyyatını, Azərbaycanda ilk dəfə uşaqlarda qaraciyər transplantasiyası əməliyyatını və ilk dəfə pediatrik böyrək transplantasiyası əməliyyatını uğurla həyata keçirib. Azərbaycanda ilk və dünya səhiyyəsində nadir hesab olunan 5 yaşlı uşaq üzərində eyni anda həm ürək, həm də qaraciyər köçürülməsini icra etmişdir.
Həyatı
14.09.2010-cu ildə Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin fəxri fərmanı, 2016-cı ildə Səhiyyə Nazırliyi tərəfindən "Səhiyyə Əlaçısı" döş nişanı və "Fəxri Fərman", Azərbaycan Dövlət Gömrük Komitəsinin 30 illiyi yubiley medalı, Azərbaycan Dövlət Gömrük Komitəsinin "Fəxri Fərman"-ları ilə təltif edilmişdir.
Əmək fəaliyyəti
Mircəlal Kazımi əmək fəaliyyətinə 2001–2002-ci ildə Azərbaycan Tibb Universiteti Ümumi Cərrahiyyə kafedrasında baş laborant kimi başlamışdır. 2007–2009-cu illərdə Ege Universitetinin orqan transplantasiyası və hepatobiliyar cərrahiyyə bölməsinin məsul şəxsi kimi fəaliyyət göstərmişdir. Eyni zamanda ölümündən sonra orqanlarını bağışlamış şəxslərdən orqanların götürülməsini həyata keçirən Ege Universiteti, tibb fakültəsi, ümumi cərrahiyyə və orqan transplantasiyası kafedrasındakı cərrahi briqadaya rəhbərlik etmişdir. 2008-ci ildə Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının baş həkimi doktor Fəxrəddin Cavadov tərəfindən dəvət olnunaraq Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanası endoskopik cərrahiyyə şöbəsində həkim-cərrah kimi fəaliyyətə başlamış və burada orqan transplantasiyası bölməsinin yaradılmasına rəhbərlik etmişdir. O həmin ildən 2018-ci ilədək Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasında cərrahiyyə və orqan transplantasiyası şöbəsinin müdiri, 2018-ci il sentyabrın 28-dən etibarən isə Mərkəzi Gömrük Hospitalında cərrahiyyə və orqan transplantasiyası şöbəsinin rəhbəri olaraq fəaliyyətini davam etdirir.
Heydər Əliyev Fondunun təşəbbüsü, Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin dəstəyi ilə doktor Mircəlal Kazımı komandası ilə Qəbələ, Quba, Şirvan, Şamaxı, Cəlilabad rayonlarında regionların sosial inkişafı proqramı çərçivəsində sosial vəziyyəti aşağı olan xəstələrə təmənnasız böyrək transplantasiyası icra etmişdir.
Azərbaycan Respublikasında ilk dəfə uşaqlar üzərində böyrək transplantasiyasını həyata keçirmişdir. Bununla yanaşı 7 aylıq (6kq) körpəyə də qaraciyər transplantasiyası, eyni seansda bir xəstəyə həm qaraciyər, həm də böyrək transplantasiyası, bir xəstəyə qaraciyərin iki payı (dual liver transplantation) transplantasiyasını, bir xəstəyə eyni seansda açıq ürək və qaraciyər transplantasiyası, bir xəstəyə eyni seansda açıq ürək və böyrək transplantasiyası, çarpaz qaraciyər və böyrək transplantasiyası əməliyyatlarını etmişdir.
2018-ci ildən Mərkəzi Gömrük Hospitalının Cərrahiyyə və Orqan transplantasiyası şöbəsinin rəisi vəzifəsində işləyir.
Elmi fəaliyyəti
Mircəlal Kazımi xarici dövlətlərdə təhsil almış azərbaycanlı həkimləri işə dəvət edərək, onlara orqan transplantasiyası sahəsində təlimlər keçmiş və orqan transplantasiyası sahəsində Azərbaycanın ilk milli komandasını yaratmışdır. Həkim və tibb bacılarının bu sahədə Türkiyə Respublikasında təhsil almalarını təşkil etmişdir. O Azərbaycanda orqan transplantasiyası sahəsində həkimlərin, həkim-rezidentlərin və tibb personalının yetişməsində fəaliyyətləri ilə tanınır.
"İnsan orqan və toxumalarının donorluğu və transplantasiyası haqqında" Azərbaycan respublikası qanununun yenilənməsi zamanı Milli Məclisdə yaradılan işçi qrupunun üzvü olmuş və bu işdə yaxından iştirak etmişdir.
Özbəkistan ədəbiyyatı
Özbəkistan ədəbiyyatı — Özbəkistanlı şair və yazıçıların Özbəkistan mədəniyyətinə, eləcə də dünya mədəniyyətinə bəxş etdikləri ədəbi-mədəni fikrin ən yaxşı nümunələri.
Azərbaycan – Özbəkistan ədəbi-mədəni əlaqələri
Cəmiyyətin inkişafında mədəniyyətin rolunun artması dövrümüzün ən mühüm qanunauyğunluqlarından biridir. Mədəniyyətin formalaşması və inkişafı, xalqların mədəni irsi və irsə varislik, bu sahədə tərəqqi mədəni əlaqələr vasitəsilə də təzahür edir. Mədəniyyətin əsas sahələrindən biri olan ədəbiyyat və incəsənətin xalqa təsir qüvvəsi həmişə artmış və mədəni nailiyyətlərin mübadiləsi əsasında inkişaf etmişdir. Mədəni əlaqələrin təsiri ilə milli ədəbiyyat və incəsənətin inkişafı xalqın mənəvi aləminin zənginləşməsinə də kömək edir. Azərbaycan xalqı öz mədəniyyətini başqa ölkələrin xalqları, ilk növbədə türk xalqları ilə əməkdaşlıq, ədəbiyyat və incəsənətin qarşılıqlı surətdə zənginləşdirilməsi və milli nailiyyətlərin mübadiləsi əsasında inkişaf etdirir. Müasir dövrdə türk xalqları arasında mövcud olan mədəni əlaqələr bu xalqların tarixi keçmişinə əsaslanır. Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyev bu məsələyə böyük önəm verərək demişdir ki, Azərbaycan sülhsevər ölkə olaraq bütün dövlətlərlə və xalqlarla qarşılıqlı anlaşma, mehriban dostluq və əməkdaşlıq şəraitində yaşamaq istəyir.
Ölkəmizin yaradıcılıq ittifaqları mədəni əlaqələrin yaranması və inkişafında yaxından iştirak edir. Bu əlaqələrin forma və vasitələri zəngin, coğrafi dairəsi geniş, əhəmiyyəti isə böyükdür. Yaradıcılıq ittifaqlarının ədəbi-mədəni əlaqələr dairəsinə tərcümə problemləri, müzakirələr, söhbət-lər, yaradıcılıq görüşləri, festivallar, görkəmli şəxsiyyətlərin yubileyləri ədəbiyyat və incəsənət günləri, poeziya günləri, elmi əlaqələr və s. daxildir. Bu baxımdan Özbəkistanla mədəni əlaqələrimizin yaxın tarixinə nəzər salaq.
1970-ci ildə Azərbaycan Yazıçılar İttifaqı görkəmli özbək şairi M.Şeyxzadənin 70 illiyini qeyd etmək üçün onun əsərlərini iki cilddə nəşr etmək haqqında qərar çıxarır. Bununla əlaqədar M.Şeyxzadənin kitabları Azərbaycan dilində nəşr olunur. Bu kitablardakı əsərləri şairlərdən M.Dilbazi, B.Azəroğlu, Ə.Ziyatay, N.Xəzri, Ə.Kürçaylı, M.İbrahim, X.Rza, İ.Səfərli, N.Həsənzadə, T.Bayram və başqaları tərcümə edirlər.
Bu dövrdə özbək-Azərbaycan ədəbi-mədəni əlaqələrini tədqiq edən xüsusi qruplar yetişdirilmişdi. Belə ki, Azərbaycandan Daşkəndə göndərilmiş Q.Qasımov və. A.Bağırov Daşkənd Dövlət Universitetində təhsilini başa vurub. Eləcə də Özbəkistandan Bakıya-Azərbaycan Dövlət Universitetinə təhsil almaq üçün özbək tələbə-Ə.Cabbarov və T.Mahmudəliyev göndərilmişdilər. Onlar Azərbaycan şeirini orijinaldan tərcümə edirdilər. Özbək şairi E.Vahidovun "Damlalar" şeirlər məcmuəsi 1980-ci ildə A.Vəfalının tərcüməsində Bakıda "Gənclik" nəşriyyatı tərəfindən nəşr olunmuşdu. Respublikamızın Bədii Tərcümə və  Ədəbi Əlaqələr Mərkəzi Yazıçılar İttifaqının rəhbərliyi altında fəaliyyət göstərirdi.
1979-cu ildə Azərbaycanda keçirilən ədəbiyyat və incəsənət günlərində elm, ədəbiyyat və incəsənət xadimləri K.Yaşen, Q.Qulam, Zülfiyyə, T.Tülə, Şükrullo, A.Muxtar, A.Aripov, N.Nərzullayev, İ.Ametov, Mirmöhsün, N.Səfərov, ədəbiyyatşünas L.Kəyumov və başqaları iştirak edirdilər. Azərbaycanda Özbəkistan günləri müvəffəqiyyətlə keçmişdi.
Özbəkistan ədəbiyyatı və incəsənəti günlərində özbəkistandan gələn nümayəndə heyəti Azərbaycanın şəhər və rayonlarında 190 görüş keçirmiş, 100-dən çox, o cümlədən 41 hamilik konserti vermişdilər. Bu tədbirlərdə 530 min nəfər iştirak etmişdi. Həmçinin Özbəkistan və Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio komitələrinin hazırladıqları 230 televiziya və radio verilişləri efirdə səslənmişdir.
Azərbaycanda keçirilən Özbəkistan SSR ədəbiyyatı və incəsənəti günlərinin davamı olaraq 1980-ci ilin iyununda Özbəkistanda Azərbaycan ədəbiyyatı və incəsənəti günləri oldu. On gün ərzində Azərbaycan şairləri bir çox görüşlərdə iştirak etmişdilər. Fərqanədəki "Azərbaycan küçəsi" iki xalqın dostluq nümunəsidir. Azərbaycanın xalq şairi M.Dilbazi Özbəkistanın xalq şairi, Lənkəranın fəxri vətəndaşı Zülfiyyəyə onun mis üzərində döyülmüş portretini hədiyyə vermişdi.
1978-ci ildə Azərbaycan bəstəkarları və musiqişünasları Səmərqənddə muğam sənətinə həsr olunmuş Beynəlxalq musiqi simpoziumunda iştirak etmişdilər.
70-ci illərdə Azərbaycan rəssamlarının da sərgiləri Daşkənddə nümayiş etdirilmişdir. Daşkənddə Azərbaycan rəssamlarının, o cümlədən T.Salahovun, M.Abdullayevin, T.Nərimanbəyovun və digərlərinin 42 əsərindən ibarət sərgisi açılmışdı. Özbəkistanın əməkdar incəsənət xadimi, sənətşünaslıq doktoru R.Taktaş Daşkənddən göndərdiyi məktubunda yazırdı: "Moskvada Azərbaycan təsviri sənət ustalarının sərgisinə baxmışdım. S.Bəhlulzadənin mənzərələri, T.Salahovun portretləri, həmçinin T.Sadıqzadənin kənd əməkçilərinə həsr olunmuş tablosu orijinallığına, dərinliyinə görə məni valeh etmişdi". 1978-ci ildə Bakıda, Gəncədə (o zaman Kirovabad) və Sumqayıtda "Sovet Özbəkistanının incəsənəti" adlı sərgi nümayiş etdirilmiş və bu sərgiyə 40 min tamaşaçı baxmışdır.
1970-ci ildə Azərbaycan və Özbəkistan teatr cəmiyyətləri arasında sıx əlaqə yaratmaq, təşkilati təcrübə mübadiləsi keçirmək haqqında razılıq əldə olunmuşdu. 1985-ci ildə gənc bəstəkar S.İbrahimovanın "Nənəmin nağılları" adlı uşaq operası ilk dəfə Səmərqənd Opera və Balet Teatrında tamaşaya qoyulmuşdu. 70-ci illərin birinci yarısında Azərbaycanda Özbəkistan teatr günləri maraqla qarşılanmışdır.
Daşkənddə keçirilən Asiya və Afrika ölkələrinin I Beynəlxalq kinofestivalına göndərilmək üçün "Ulduzlar sönmür", "Salam, Azərbaycan" və s. filmlərin milli variantlarının surəti hazırlanmışdı. Müəyyənləşdirilmiş nümayəndə heyətinin arasında A.İsgəndərov, rejissor Ə.İbrahimov və digərləri də var idi. 1973-cü ildə "Özbəkfilm" studiyasının çəkiliş qrupu iki seriyalı "Əbu Reyhan Biruni" filminin bir çox kadrlarını, səhnələrini Bakıda, Şirvanşahlar sarayı və Qız qalasında çəkmişlər. Özbəkistanda Azərbaycan ədəbiyyatı və incəsənəti günləri ərəfəsində respublikamızda istehsal olunmuş "Nəsimi", "Qayınana", "Qərib cinlər diyarında", "Mezozoy əhvalatı", "Sönmüş ocaqların işığı" və s. filmlərimiz bu respublikanın kino teatrlarında, televiziya verilişlərində göstərilmişdi. Dekada zamanı Azərbaycan filmlərinin festivalına 600 mindən çox tamaşaçı baxmışdı. Özbəkistanda keçirilən Azərbaycan ədəbiyyatı və incəsənəti günlərindən yadigar olaraq C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" studiyası "Dostluq görüşləri" adlı tammetrajlı sənədli film çəkmişdi.
Azərbaycanın Özbəkistanla ikitərəfli və çöxtərəfli əlaqələri, o cümlədən mədəni əməkdaşlığı bu gün də uğurla davam etdirilir.
Məlum olduğu kimi, SSRİ dağıldıqdan sonra Azərbaycan, Özbəkistan, Qazaxıstan, Qırğızıstan və Türkmənistan kimi müstəqil dövlətlər yarandı. Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Asiyanın bu ölkələri ilə iqtisadi, siyasi və mədəni əlaqələrin yaranması və inkişafına böyük diqqət yetirir. Çünki milli ənənələrimiz, dil birliyimiz, mədəniyyətimiz, tariximiz, müasir dövrdə milli mənafe və vəzifələrimiz bunu tələb edir. Bununla əlaqədar olaraq dövlət başçılarının səfərləri, parlament üzvlərinin və müxtəlif təşkilatların əlaqələri mühüm əhəmiyyət kəşb edir.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev bu il sentyabrın 27-də Özbəkistan Respublikasında rəsmi səfərdə olmuşdur. Səfər zamanı ikitərəfli və çoxtərəfli münasibətlərə dair bir sıra məsələlər müzakirə olunmuşdur. Tərəflər mədəni-humanitar məsələlərin – azərbaycanlıların və özbəklərin tarixində, milli maraqlarında, onların yaşadıqları həyat tərzində ümumi cəhətlərin olduğunu xüsusi vurğulamış, dilimizin, mədəniyyətimizin, Azərbaycan və Özbəkistanın birmənalı şəkildə qürur duyduğu mənəvi dəyərlərin ümumiliyini qeyd etmişdilər.
Özbəkistan Respublikasının prezidenti İslam Kərimov dövlətlərimiz və xalqlarımız arasında mədəni əlaqələrə toxunaraq demişdir ki, Daşkənd və Bakı şəhərlərində dahi əcdadlarımız Nizami Gəncəvi və Əlişir Nəvainin abidələrinin açılması, Azərbaycan  paytaxtında   küçələrdən   birinə dünya şöhrətli astronom Mirzə Uluqbəyin adının verilməsi azərbaycanlılar və özbəklər arasında qarşılıqlı marağın, tarixən mövcud olan qarşılıqlı hörmətin parlaq nümunəsidir. İslam Kərimov öz çıxışında həmçinin Dağlıq Qarabağ probleminə toxunaraq bu sahədə Özbəkistanın Azərbaycanın haqq işini dəstəklədiyini bildirib.
Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev ölkələrimiz arasında əlaqələrin, xüsusən də humanitar sahədə əməkdaşlığın əhəmiyyətini önə çəkərək bildirib: "Biz ölkələrimiz arasında humanitar əməkdaşlığı çox yüksək qiymətləndiririk. Bu, tamamilə təbiidir, çünki xalqlarımız qardaş xalqlardır, yaxın xalqlardır. Biz özbək ədəbiyyatını, musiqisini, mədəniyyətini çox sevirik. Yəni, bunlar sizin üçün olduğu kimi, bizim üçün də əziz və doğmadır".
Sentyabrın 27-də Daşkənddə Azərbaycanın Özbəkistandakı səfirliyinin nəzdində Heydər Əliyev adına mədəniyyət mərkəzinin açılışı olmuşdur. Mədəniyyət mərkəzinin sərgi salonunda Səmərqənddə yaşamış mərhum azərbaycanlı heykəltaraş Eynulla Əliyevin əsərlərindən ibarət sərgi təşkil olunmuşdur.
Bu rəsmi səfər Azərbaycanla Özbəkistan arasında biri neçə sahədə, o cümlədən mədəniyyət sahəsində sənədlərin imzalanması ilə yadda qaldı. Özbəkistan Milli Teleradio Şirkəti və Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti arasında əməkdaşlıq haqqında, Özbəkistan Rəssamlıq Akademiyası və Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Memarlıq və İncəsənət İnstitutu arasında əməkdaşlıq haqqında bağlanmış müqavilələr mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Əbu Bəkr ibn Əli
Əbu Bəkr ibn Əli (أبو بكر بن علي) — Əli ibn Əbu Talib və Leyla binti Məsudun oğludur. O, Kərbəla döyüşündə şəhid olan Hüseynin səhabələrindən olmuşdur.