cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rafiq Quliyev (rəssam)
Həyatı
Onun Azərbaycan təsviri sənətinin problemlərindən bəhs edən tədqiqatları da ictimayyət tərəfindən rəğbətlə qarşılanmışdır. Rafiq Quliyevin “Azərbaycan incəsənətində rəmzi-bədii şərhə yüksəlmə” (2007) və “Təsviri sənətdə insan dünyası” (2009) kitablarını sənətşünaslığımıza layiqli töhfə hesab etmək olar. İnanırıq ki, onun yenı tətqiqatının nəticəsi olan “Azərbaycan təsviri sənətində tarix və şəxsiyyət” kitabı da sənətsevərlərin və mütəxəssislərin marağına səbəb olacaqdır.
Əsərləri
“Azərbaycan incəsənətində rəmzi-bədii şərhə yüksəlmə”, “Təsviri sənətdə insan dünyası”.
İstinadlar
http://www.xalqqazeti.com/az/news/education/38456
Portuqaliya Kuboku
Portuqaliya Kuboku (Taça de Portugal) — 1938-ci ildən təşkil olunan yarışdır.
Yemlik
—  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Növ və yarımnövləri
[[SS 2 (*
Proprioseiopsis precipitans
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Ətirli qovaq
Әtirli qovaq — (Populus suaveolens) — Söyüd fəsiləsinə adi bitki növü
Ümumi yayılması
Şimali Amerikanın qərb sahillərində, cənubi Alyaskadan Kaliforniyayadək olan ərazilərdə bitir.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 18–21, bəzən 27 m, gövdəsinin qalınlığı 0,6 m və daha çoxdur. Quru oduncağının sıxlığı 470 kq/m²-dir. 8–10 yaşında çiçəkləməyə başlayır. Sırğalarının uzunluğu 5–9 sm-dir, çox miqdarda xırda çiçəklidir (uzunluğu təxminən 3 mm). Erkək çiçəkləri 20–30 erkəkciklidir. Yetişmiş dişi sırğalarının uzunluğu 10–15 sm-dir.
Ekologiyası
Çınqıllı və qumlu torpaqlarda, çay və göl sahillərində bitir.
Azərbaycanda yayılması
Böyük Qafqazda təbi halda yayılmışdır.
İstifadəsi
Ətirli qovağın yumşaq oduncağı sellülozanın alınmasında və tikintidə istifadə edilir.
II Məhəmməd ibn Yəzid
II Məhəmməd ibn Yəzid (d. ? – ö. 4 iyun, 956) — Şirvanşahlar dövlətinin yeddinci hökmdarı.
Fəaliyyəti
Şirvanşah Əbu Tahir Yəzid ibn Məhəmmədin ölümündən sonra, onun yerinə atasının vaxtında Layzan hakimi olmuş oğlu Məhəmməd ibn Yəzid keçmişdir. O, bir oğlu Əhmədi Layzana, o biri oğlu Heysəmi isə babası Məhəmməd ibn Yəzidin vaxtında özünün əmir olduğu Təbərsərana hakim təyin etdi Şirvanın hakimi kimi onun ilk tədbiri həbsxanaya salınmış qardaşı Əhməd ibn Yəzidi aradan götürmək oldu. Sasani şahlarına xas olan bu qaydanı görünür, Şirvanşahlar onlardan əxz etmişdilər.
Əsərini h.332 (943)-ci ildə tamamlamış əl-Məsudi xəbər verir ki, bu vaxt Şirvanın hakimi h.318 (930)-ci ildə aralarında toqquşma olmuş kürəkəni Əbd əl-Məlik ibn Haşimin ölümündən (h.327 (939)-ci il) sonra Xursanı, Vardanı və Dərbəndi zəbt etmiş Məhəmməd ibn Yəzid idi. Məhəmməd ibn Yəzid bütün bu torpaqları Şirvan və Layzanla birləşdirdi. Əl-Məsudi daha sonra deyir ki, "onun məmləkəti hal-hazırda, yəni h.332 (943)-ci ildə bir aylıq yol qədər uzanır. Bu, ondan irəli gəlir ki, o, öz torpaqlarına, Ənuşirəvanın (Burada söhbət, mənbələrin məlumatlarına görə,Ənuşirəvanın torpaq verdiyi erkən Şirvanşahlardan gedir.) titul verməməsinə (vəsm) baxmayaraq, zəbt etdiyi torpaqları da qatmışdır".
Əl-Məsudinin dediklərindən aydın olur ki, Məhəmmədin hakimiyyəti dövründə Şirvanşahlar dövləti böyük bir əraziyə malik idi. Məhəmmədin h.337 (948)-ci ildə atası Əbu Tahirin ölümündən sonra hakimiyyətə keçdiyini nəzərə alındıqda, belə bir nəticəyə gəlinir ki, o, ya hələ atasının sağlığında şərikli hakimiyyət sürmüş, yaxud əl-Məsudinin əsərində Məhəmmədin adının çəkilməsi mətnə sonradan əlavədir. İbn Havqəlin h.344 (955)-cü ildə Müsafir Mərzubana vergi verən məlikliklər haqqında məlumatı da Şirvanşah Məhəmməd ibn Yəzidin hakimiyyəti dövrünə aiddir. İbn Havqəlin dediyinə görə, "Şirvanşahın (yəni, Şirvanın) şahı və hökmdarı Məhəmməd ibn Əhməd Əzdiyə" qoyulan təzminat bir milyon dirhəm idi. V.F.Minorskinin qeyd etdiyi kimi, bu mətndə əl-Əzdi nisbəsi Yəzidinin yanlış eşitmə nəticəsində təhrif olunmuş formasıdır.
Ölümü
Məhəmməd ibn Yəzid səkkiz il hökmranlıq sürmüş, sələflərinin ənənəsini davam etdirərək, "kafirlərə", özünün şimal qoşunlarına hücumlar etmişdir. O, h.345-ci il, səfər ayının 21-də (4 iyun 956-cı il) çiçək xəstəliyindən (cüdari) ölmüşdür.
"Tarix-i əl-Bab"da maraqlı bir əhvalat nəql olunur. "...deyirlər ki, onu öz vəziri İbn əl-Məraği zəhərləmişdir. Səbəbi bu olub ki, Məhəmməd ibn Yəzid çiçək xəstəliyindən ölüm ayağında olarkən hakimiyyət hərisliyi İbn əl-Mərağini başqa yolla hasilə gətirilə bilməyəcək bir işə sövq etmişdir. O, Məhəmmədin iki qulunu Əhməd ibn Yəzidin işgəncə çəkdiyi həbsxanaya göndərib, onu öldürmək əmri vermişdir. Onlar əmri yerinə yetirmiş və cənazəni gizlətmişlər. Bir neçə gündən sonra yaxşılaşmağa başlayan Məhəmməd sağaldıqdan sonra Allaha minnətdarlıq əlaməti olaraq İbn əl-Mərağiyə qardaşı Əhmədi həbsxanadan buraxmağı əmr etmişdir. Həyatından qorxuya düşən ibn əl-Məraği vaxtı ilə Məhəmməd ibn Yəzidin atasını məhv etdiyi kimi, bu dəfə də zəhərli içki verib onun özünü öldürmüşdür".
Xəzər gəmiçiliyi (film, 1988)
Məzmun
Elmi-kütləvi filmdə iri su nəqliyyatı müəssisəsi — Xəzər Gəmiçiliyi İdarəsinin və onun rəisi Teymur Qafar oğlu Əhmədovun fəaliyyətindən danışılır.
Film haqqında
Film Oktyabr inqilabı ordenli Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi İdarəsinin sifarişi ilə çəkilmişdir.
Əziz Şeyx xan
Əziz Şeyx xan — Qızıl Orda xanı. Şeyban xanın nəslindən gəlirdi. Qızıl Ordanı bürümüş vətəndaş müharibəsi vaxtında Mir Polad xanı məğlub edərək taxta çıxmışdı. 1367-ci ildə Mamay xanın adamları tərəfindən yatağında bıçaqlanmışdı.
Bidens pilosa
Bidens pilosa Bidens pilosa Bidens pilosa
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Ağqanad diuka
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Argentina, Çili, Boliviya və Peruda rast gəlinir. Təbii məskənləri subtropik və ya tropik yüksək dağ çəmənlikləridir.
Balzam qovağı
Balzam qovağı — (Populus balsamifera) — Söyüd fəsiləsinə adi bitki növü
II Məhəmməd xan Ziyadoğlu-Qacar
II Məhəmməd xan Ziyadoğlu-Qacar — Gəncə xanı (1778–1780)
Həyatı
1778-ci ildə Gəncənin hakimi II Məhəmməd xan Şahverdi xan oğlu oldu.
Məhəmməd xan qəddarlığa qurşanıb qohum-qardaşlarını zəlil etdi.
Şirazdan qayıtmış əmisi Rzaqulu xanı dünya işığına həsrət qoydu. Kor olmuş Rzaqulu xan siyasi səhnədən çəkildi.
1780-ci ildə İbrahimxəlil xan Sarıcalı-Cavanşir Gəncəyə yürüş edib Məhəmməd xanı və oğlu Аğa bəyi əsir tutub Şuşaya gətirdi.
Gəncəni Qarabağ valisi Həzrətqulu bəy idarə etməyə başladı.
İbrahimxəlil xan Cavanşir 1789-ci ildə Məhəmməd xanı edam etdirdi.
Ailəsi
Məhəmməd xan Surxay xan Qazıqumuxlunun bacısı Hürü bikə ilə ailə qurmuşdu.
Ağa bəy adlı oğlu, Bilqeyisbanu bəyim, Şərəfcahan bəyim adlı qızları vardı.
Xosua Mexias
Xosua Antonio Mexias Qarsiya (9 iyun 1998-ci ildə anadan olub) — Venesuela Primyera Diviziya təmsilçilərindən olan Karabobo klubunda müdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Venesuela futbolçusudur.
Milli karyerası
Mexias Venesuelanın U-20 millisi ilə 2017 FİFA U-20 Dünya Çempionatında iştirak etmişdir.
Rolandas Aliyevas
Rolandas Aliyevas (Rolandas Alijevas; 20 yanvar 1985, Kaunas, Litva SSR) — İran Basketbol Superliqasında çıxış edən Tehran Azad Universiteti basketbol klubunun formasını geyinən Azərbaycan əsilli litvalı peşəkar basketbolçu. Boyu 1,93 m olan basketbolçu əsasən qard mövqeyində oynayır.
roland ferecov yani
gabil farajov
Təkrar istifadə olunabilən komponentlər
Reusable components ~ повторно используемые компоненты ~ yeniden kullanılabilir bileşenler ~ təkrar istifadə olunabilən komponentlər – hər hansı proqram təminatının başqa proqramlarda istifadə oluna bilən parçası. Məsələn, Java sinifləri yenidən istifadə olunabiləndir; onlar ilkin olaraq yazılmış olduqları proqramlardan fərqli proqramlar tərəfindən də istifadə oluna bilər.
Xəzər dənizinin dibi (film, 1937)
Məzmun
Film dünyanın ən böyük göllərindən hesab olunan Xəzər dənizinə, onun sualtı bitki aləminin tədqiqinə həsr olunmuşdur.
Film haqqında
Film saxlanılmayıb.
Ağbulaq (Qiydar)
Ağbulaq - İranın Zəncan ostanının Xudabəndə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Bidens edentula
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Abdulla xan
Abdulla xan — Mamay xanın köməyi ilə hakimiyyətə gəlmişdi. Əvvəlcə Həsən xan tərəfindən devrilsə də yenidən hakimiyyətə gətirilmiş, müstəqil hərəkətlərindən dolayı Mamay xan onu devirib taxta Bulak xanı gətirmişdi.
II Mirzə Məhəmməd xan
II Mirzə Məhəmməd xan — Bakının beşinci xanı.
Erkən həyatı
II Mirzə Məhəmməd Xan 1770-ci ildə Məlik Məhəmməd xan və Quba xanı Fətəli xanın bacısı Xədicə Bikənin ailəsində anadan olmuşdur. Bakı xanlığının qurucusu olan babası Mirzə Məhəmməd xanın adıyla adlandırıldı. Atası həcc ziyarətinə getdiyi və taxt-taca anası tərəfindən naibə olduğu zaman taxta çıxdı. Fətəli xan rus qarnizonunu Mirzə Məhəmmədin yerinə 1785-ci ildə Bakıda yerləşməyə dəvət etdi,nəticədə onun hakimiyyəti xanlığın Qubaya tam qoşulmasının şahidi oldu. Lakin Fətəli xan sonrakı hərbi kampaniyalardan əvvəl 22 mart 1789-cu ildə Bakıda vəfat etdi.
İmtina
1791-ci ildən sonra Qubalı Əhməd xanlə Mirzə Məhəmməd arasında münasibətlər gərginləşdi. Fətəli xanın vəfatından sonra Mirzə Məhəmmədin əmisi olan Məhəmmədqulu ağa həm Əhməd xanın, həm də Mirzə Məhəmmədin təcrübəsizliyindən istifadə edərək Bakı xanlığını qəsb etməyə çalışdı. Əhməd xanı xanlığına layiq olacağı təqdirdə sədaqətinə əmin etdi. Əhməd xan Məhəmmədqulu ağanı taxta çıxartmaq üçün Bakıya bir ordu göndərdi. Bakı xanlığının ordusu cəmi 500 nəfərdən ibarət olduğundan əmisinin xeyrinə imtina etdi.
Sonrakı həyat
Mirzə Məhəmməd həyat yoldaşı və anası da daxil olmaqla ailəsi ilə birlikdə Qubaya qaçdı. Məhəmmədqulu müqavilələrə xəyanət etdi və müstəqilliyini elan etdi. Buna cavab olaraq Əhməd xan qoşunları səfərbər edərək Mirzə Məhəmmədin hakimiyyət bərpası üçün Bakıya getdi. Ancaq Məhəmmədqulu tərəfindən məğlub oldu. Əhməd xan 1791-ci ilin mart ayında vəfat etdi və onun yerinə 13 yaşlı qardaşı Şeyxəli xan gəldi. Mirzə Məhəmmədə yenidən Bakıya yürüş etmək üçün bir ordu verildi. Şeyxəli xan daha sonra qraf İvan Qudoviçdən Bakını mühasirəyə almasını istədi. Məhəmmədqulu tez kömək istəyərək məktubunu Rusiyaya göndərdi. Çaşqın olan Qudoviç, kontr-admiral Pyotr Şişkinə problemi Rusiyanın xeyrinə həll etməyi tapşırdı. Ancaq bilinməyən səbəblərə görə sifariş gecikdi və Bakı bombardman edildi. Məhəmmədqulu xan Şeyxəli xan ilə barışdı, tezliklə xəstələndi və vəfat etdi.
Ağbulaq (Qiydar)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 723 nəfər yaşayır (144 ailə).
II Mirzə Məhəmməd xan
Taxt uğrunda mübarizə
Mirzə Məhəmməd Şeyxəli xandan yeni hərbi dəstələr aldı və ticarət və təchizat yollarına maneə törətməklə Abşeronda yerləşdi. Hüseynqulu xan Manaf Səlimxanovu Qudoviçdən kömək istəməsi üçün göndərdi. Mirzə Məhəmmədə pusqu qurub ailəsi ilə birlikdə əsir götürdü. Kiçik qardaşı Hüseyn ağa döyüşdən qaçaraq Qubaya gedib hadisəni danışacaq yeganə adam idi. Tezliklə Mustafa xanın köməyi ilə əmiuşağılar barışdılar və Mirzə Məhəmməd Bakı neft yataqlarından qazancını qoruyaraq Qubaya qayıtdı.
Ağbulaq (Qiydar)
Coğrafi yerləşməsi
Mərkəzi şəhristanının Qiydar bölgəsinin Şöhrəvərd kəndistanında, Qiydar qəsəbəsindən 21 km qərbdə, dağlıq ərazidədir.
II Mirzə Məhəmməd xan
Taxt uğrunda mübarizə
Hüseynqulu xan 1797-ci ildə Ağa Məhəmməd şah tərəfindən Qarabağda tutuldu. Hadisələrdən xəbər tutan Mirzə Məhəmməd Bakını ələ keçirməyə başladı. Lakin Ağa Məhəmmədin öldürülməsi və Hüseynqulu xanın tez gəlişi onun planlarını pozdu. Yeni müqavilədən sonra o, vitse-xan kimi fəaliyyət göstərərək Maştağada yerləşdi.
1803-cü ildə Mustafa xanın köməyi ilə yenidən Maştağada Hüseynqulu xan tərəfindən hücum edildi. Qubaya qaçdı və qoşun toplamaq üçün bir yol axtarmağa başladı.
1806-cı ilin iyulunda rus generalı Sergey Bulqakovun ordusuna qoşuldu. Birlikdə 6 oktyabr 1806-cı ildə Bakını tutdular.
Quba valisi
1809-cu ildə Qubanın müvəqqəti valisi oldu.
Ailəsi
Üç xanımı vardı: Fətəli xanın qızı - Xanbikə xanım (e. 1800, ö. 1806) ; Bəhram bəyin qızı hesab edilən gürcü xanımı - Sofiya xanım; Xınalıqlı Rza Əfəndinin qızı - Xeyirnisə xanım.
Nəsillər:
Sofiyadan olan (e. 1791, ö. 1836):
Xeyirnisədən olan (e. 1807, ö.1861):
II Mirzə Məhəmməd 1836-cı ildə Qubada vəfat etdi.
Burak Özçivit
Burak Özçivit  — Türk aktyor və keçmiş model.
Həyatı
Əslən Qaziantepli olan aktyor, 2001-ci ildə Kazım İşmen liseyindən məzun olub.
Mərmərə Universitetin gözəl peşələr fakültəsi fotoqrafçılıq ixtisasında oxuyub. 2003-cü ildə "Türkiyənin ən yaxşı modeli" müsabiqəsinə qatılmış və "gələcəyi vəd edən model" seçilmişdir.
Yarışmadan sonra Uğurkan Erez agentliyi ilə işə başlamışdır. Daha sonra modelliyi buraxmış, Uğurkan Erezin agentliyində çalışmışdır.
Daha sonra 2005-ci ildə müsabiqəyə yenidən qatılmış və "Türkiyənin ən yaxşı modeli" seçilmişdir. Bundan sonra "Dünyanın ən yaxşı modeli" müsabiqəsində ikinci yerə çıxmışdır. Fərrux Saraç, Abbat, Tween və Network kimi markaların xarici sərgi nümayişlərində vəzifə almışdır.
2006-cı ildə "Mənfi 18" adlı serialında gənc komissar Muradı canlandırmışdır. 2007-ci ilin noyabrında kinoteatrlarda nümayiş etdirilən "Müsəllət" adlı kino filmində rol almışdır. 2008-ci ildə Kanal D-də göstərilən və rejissoru Kartal Tibet olan "Zorakı ər" adlı serialda rol almışdır. Daha sonra Star Tv-də göstərilən "Xəyanət" serialında rol almışdır.
2008-ci ilin yaz aylarında isə "Ata ocağı" adlı serialda Güvən adlı xarakteri canlandırmışdır. Daha sonra "Qeybətçi qız" adlı xarici serialdan dən ilhamlanılan "Küçük Sırlar" adlı serialda Çetini canlandırmışdır. 2011-ci ildə Muhteşem Yüzyıl serialında Malkoçoğlu xarakterini canlandırdı. 2013 - 2014 illəri arasında Prodüseri Timur Savcı, rejissoru Çağan Irmak olan və Rəşad Nuri Güntekin'in eyni adlı əsərindən üçüncü dəfə uyğunlaşdırılan "Çalıquşu" serialının baş rollarında Fəxriyyə Evcən, Burak Özçivit və Begüm Kütük rol aldılar. 23 yanvar 2015-ci il tarixində viziona girən "Aşk Sana Benzer" adlı kino filmində Burak Özçivit baş rolda olmaqla, Fəxriyyə Evcən, Səlim Bayraktar, Yavuz Bingöl ilə birlikdə rol aldı. 15 yanvar 2016-cı il tarixində viziona girən və illər sonra qarşılaşan iki qardaşın hekayəsinin izah edildiyi "Qardaşım Mənim" adlı sinema filmində Murad Boz və Aslı Ənvər ilə birlikdə baş rolda olmuşdur. 2015-ci ilin oktyabr ayında Star TV-də göstərilməyə başlayan, rejissorluğunu Hilal Saral'ın etdiyi baş rollarında Burak Özçivit və Nəslihan Atagül-ün rol aldığı "Kara Sevda" adlı serialda Zerrin Tekindor, Melisa Aslı Pamuk, Kaan Urgancıoğlu, Burak Sergen, Kürşat Alnıaçık da rol almışdır.
Şəxsi həyatı
2015-ci ildə Fahriyye evcen i lə münasibətləri başladı. 29 İyun 2017 tarixində, Səid Həlim Paşa Yalısında keçirilən mərasimlə evləndi.
Ramin Musayev
Ramin Musayev — Azərbaycan Peşəkar Futbol Liqasının prezidenti (2008—2022).
Həyatı
Musayev Ramin Namaz oğlu 1963-cü il 26 aprel tarixində Gürcüstanın Bolnisi rayonunun İncəoğlu kəndində anadan olub. 1985-ci ildə Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnstitutunu bitirib. Uzun müddət Azərbaycanın hüquq-mühafizə sistemində calışıb, sonradan Neftçinin vitse-prezidenti işləyib.
2008-ci ildən Peşəkar Futbol Liqasının prezidentidir. O, 29 iyul 2022-ci il tarixində səhhəti ilə əlaqədar tutduğu vəzifədən istefa vermişdir.
VII Eduard yarımadası
thumb|280px VII Eduard yarımadası, və ya VII Eduard Torpağı, Kral VII Eduard Torpağı — Antarktida ərazisində buzla örtülmüş yarımada.
Coğrafiya
VII Eduard yarımadası Meri Berd Torpağının şimal-qərb qutaracağınında qərarlaşır. Bəzən isə müstəqil ərazi kimi deyil Meri Berd Topağı kimi göstərilir. olaraq göstərilir.
Ross dənizinə doğru uzanır. Birtəqəfdən Zulsberqer körfəzi, şimal-şərqdən isə Ross şelf buzlağı ilə əhatələnir. Yarımadanın şərq hissəsini Şiras sahili tutur. Şimal və şərq hissələrini isə Suinbern şelf buzlağı tutur.
Tarixi
VII Eduard yarımadası 30 yanvar 1902-ci ildə Britaniya Antarktida ekspedisiyası tərəfindən aşkarlanmışdır. Ekspedisiyanın rəhbəri Robert Skott yarımadanı Böyük Britaniya kralı VII Eduardın şərəfinə adlandırmışdır. Ərazinin yarımada olması Riçard Berdin təşkil etdiyi ekspedisiyası zamanı müəyyənləşmişdir (1933—1935).
Poçt markaları
left|thumb 1908-ci ildə Yeni Zelandiya buraxılan və dəyəri 1 penni olan poçt markalarının üzərində «Kral VII Eduard Torpağı» təsvir edilmişdir. Bu təsvirlər Ernest Şelktonun etdiyi ekspedisiya zamanı əldə edilmişdir.
Çilton qraflığı (Alabama)
Çilton dairəsi — ABŞ-nin Alabama ştatının mərkəzi hissəsində yerləşən bir qraflıq. 2020-ci ildə aparılmış siyahıyaalınmaya əsasən, əhalisi 45,014 nəfərdir. Qraflıq mərkəzi Klanton şəhəridir. Dairə Vilyam Periş Çiltonun şərəfinə adlandırılıb, həmin şəxs Alabama Ali Məhkəməsinin Baş hakimi olmuş və daha sonra Amerika Konfederativ Ştatları Konqresində Montqomeri dairəsini təmsil etmişdir.
Henri Mançini
Henri Mançini (, əsl adı Enriko Nikola Mançini, ; 16 aprel 1924, Klivlend, Ohayo – 14 iyun 1994, Beverli Hills, Kaliforniya) — məşhur amerikalı dirijor, aranjimançı və kino bəstəkarı. 500-ə yaxın filmə və seriala musiqi bəstələmişdir. "Çəhrayı pantera" filmi üçün yazdığı cazsayağı kompozisiya, "Tiffanidə səhər yeməyi"  və "Days of Wine and Roses" filmləri üçün bəstələdiyi "Moon River" və "Days of Wine and Roses" mahnıları ilə məşhurluq qazanmışdır. Karyerası ərzində 50 albom çıxarmış, 4 "Oskar", 2 "Emmi" və rekord sayda – 20 "Qremmi", o cümlədən "Həyatboyu nailiyyətə görə" (, 1995) mükafatı ilə təltif edilmişdir.
Hillsboro faciəsi
thumbnail
Məzmun
15 aprel 1989-da 24,000 "Liverpul" azarkeşi bir futbol matçı izləməyə getdi. 96-sı heç vaxt geri qayıtmadı! İngiltərə futbol tarixində yaşanmış ən faciəli hadisələrdən biri də Hillsboro faciəsidir. 15 aprel 1989-cu ildə baş vermiş bu faciədə 96 nəfər azarkeş həlak olmuş, 766 nəfərsə müxtəlif dərəcəli xəsarət almışdır. Hadisə Şeffild qraflığında yerləşən "Hillsboro" stadionunda "Nottinhem Forest" və "Liverpul FK" komandaları arasında keçirilən yarımfinal qarşılaşması zamanı baş vermişdi. thumb|right|300px|Enfildin önündə açılmış Hillsboro abidəsi. Ölkə kuboku uğrunda yarımfinal matçı saat 15.00-a təyin edilmişdi. Oyuna marağın böyük olacağını və turniketlərin buraxılış səviyyəsinin aşağı olduğunu nəzərə alan təşkilatçılar klubun azarkeşlərinə müraciət edərək, stadiona bir qədər tez gəlməyi xahiş etmişdi. Lakin bu çağırış da faciənin qarşısını ala bilməmişdi. Bundan başqa, oyuna 10 dəqiqə qalmış azarkeşlərlə yanaşı stadiona 4 minə yaxın biletsiz tamaşaçı da daxil olmağa cəhd göstərmişdi. Nəticədə turniketlərin qarşısında böyük sayda azarkeş cəmləşmişdi. Bu zaman adamlar arasında gərginliyin artdığını göstərən hadisələr baş verməyə başlamışdı. Bu an stadionun təhlükəsizlik xidmətinə cavabdeh olan polis məmuru Devid Dakenfild tabeçiliyində olan polis nəfərlərindən soruşmuşdu: "Hamının bilet var?O zaman biletləri yuxarı qaldırın!". Azarkeşlər polis məmurunun tələbini yerinə yetirən zaman qapılar açılmış və çox sayda biletsiz tamaşaçı tribunalara daxil olmağa başlamışdı. Dolu tibunalarda əyləşmiş tamaşaçılarsa üç tərəfdən dəmir hasarlarla əhatəyə düşmüş və dördüncü qapıdan daxil olmuş kütlə ön sırada oturmuş tamaşaçıları sıxmağa başlamışdı. Metal hasarı sıxılmış və azarkeşlər ağırlıq altında boğulmuşdular.
Lakin dörd gün sonra "The Sun" qəzeti "Həqiqət" başlıqlı dərc etdiyi məqalədə iddia etmişdi ki, azarkeşlərin həlak olmasında polis yox, "Liverpul" komandasının sərxoş fanatları günahkardırlar. Bundan başqa, qəzet yazmışdı ki, "Liverpul"un azarkeşləri polisə qarşı nəlayiq hərəkətlərə yol vermiş və həlak olmuş yoldaşlarını soymuşlar. Maraqlıdır ki, günahın kimlərdə olduğu sənədlərlə təsdiqlənsə də, qəzet üzr istəməkdən imtina etmişdi. Qəzetə qarşı indiyədək mübarizə aparılır. Hər il aprel ayının 15-də "Liverpul" klubunun rəhbərliyi və oyunçuları şəhərdə ucaldılmış abidəsinin önünə toplaşaraq, faciədə ölən insanların xatirəsini anırlar. Hələdə "Liverpul" azarkeşləri "Don't buy The Sun" bannerlərini açırlar.
Dövlət səviyyəsində aparılmış istintaq zamanı faciənin günahkarları müəyyənləşdirilməmişdi. Polislər onunla bəraət qazanmağa çalışmışdılar ki, tribunalara azarkeş buraxmasaydılar, tələfat daha çox ola bilərdi. Bir neçə il çəkmiş məhkəmə dinləmələrindən sonra əsas günahın giriş qapılarını açmaq barədə göstəriç vermiş Devid Dakenfild elan olunmuşdu. Lakin səhhətilə əlaqədar olaraq polis məmuru işdən azad edilməmişdi.
Taras Bulba (roman)
Taras Bulba - rus yazıçısı Nikolay Qoqolun 1835-ci ildə yazdığı romanıdır. Romanda(Taras Bulba)XV əsrdə Ukrayna kazaklarının müharibələrindən və zəfərlərindən söz açılır.
Hekayə
Taras Bulbanın Andrey və Ostap adındakı iki oğlu Ortodoks məktəbindən qayıdır. Bütün kazaklarda olduğu kimi, onların da tam yetişməsi üçün kazakların əsas ər meydanı olan Zaporejyeyə gedirlər. Çünki, bir kazak ancaq zəfərləri ilə xatırlanır və əsl kazak olur. Onların yeganə misyası dinlərini və millətlərini katolik polyaklardan, tatarlardan, yəhudilərdən və türklərdən qorumaqdır.
Sonra tatarların Zaporejyeyə yürüş xəbəri gəlir. Kazaklar ordunu bölürlər. Mühasirəyə Taras Bulba başçılıq edir və döyüş zamanı tüfənglə öz oğlunu öldürür. Polyaklar ciddi itkilər yaşatsalar da sonda məğlub olurlar. Taras Bulba ağır yaralanmış şəkildə xilas olur. Oğlu Ostabı tapmaq üçün başına mükafat qoyulsa da Lexiyaya gedir. Amma Taras Bulba Ostabın işgəncə ilə öldürülməsinə tamaşa etməli olur.
Polyaklardan xilas olub 120.000-lik ordu yığır. Polşa ordusu məğlub edilir, amma kazak atamanı polyakların sülh təklifini qəbul etmək istəyir. Taras Bulba atamana qarşı çıxır. Polyakların üzərinə öz alayı ilə hücum edib Polşa şəhərlərini dağıdır.
Daha sonra polyak kazakları məğlub etməyə başlayır. Taras Bulba isə Dnestr çayının sahilində öldürülür.
Ağbulaq (Xanəndəbil-i Qərbi)
Ağbulaq — İranın Ərdəbil ostanında kənd. .
Coğrafi yerləşməsi
Mərkəzi şəhristanının Nəmcu bölgəsində, Ərdəbil şəhərindən 30 km şimaldadır.
Qələmə qovağı
Qələmə qovağı — (Populus gracilis) — Söyüd fəsiləsinə adi bitki növü
Bidens pinnatipartita
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Köküz
Köküz — İraqın Səlahəddin mühafazasının Tuzxurmatu qəzasının Süleymanbəy nahiyyəsində kənd.
Elbrus Əlizadə
Elbrus Kərim oğlu Əlizadə — Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında AAK-nı Yer Elmləri üzrə Ekspert Şurasının elmi katibi, YUNESKO nəzdində fəaliyyət göstərən Dağlıq ölkələrin tarazlı inkişafı Elmi Mərkəzinin Müşahidəçilər Şurasının, Qazaxıstanın Coğrafiya İnstitutunda nəşr olunan Coğrafiyanın və geoekologiyanın aktual problemləri, AMEA-nın Xəbərlərinin Yer Elmləri seriyası elmi jurnalının Redaksiya Heyətinin üzvü, Tələbə Qəbulu üzrə Dövlət Komissiyasında (indiki Dövlət İmtahan Mərkəzində) coğrafiya üzrə elmi-metodiki seminarın sədri, Azərbaycan Təhsil Nazirliyi yanındakı coğrafiya üzrə elmi metodiki şuranın sədri, AMEA-nın müxbir üzvü, coğrafiya elmlər doktoru, professor, AMEA H. Ə. Əliyev adına Coğrafiya İnstitutunun Elmi işlər üzrə direktor müavini.
Ailəsi
Həyat yoldaşı- Sevil Yunis qızı Quliyeva- coğrafiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent, AMEA Coğrafiya İnstitutunda aparıcı elmi işçi.
1 övladı var.
Elmi fəaliyyəti
Onun elmi təqdiqat sahəsi Azərbaycanın dağlıq ərazilərinin morfostruktur quruluşunun kosmik materialların deşifrlənmə materiallarının tətbiqi ilə tədqiqi, kosmik şəkillərin struktur-geomorfoloji deşifrlənmə metodlarının işlənilməsi, geomorfoloji risk və təhlükələrin qiymətləndirilməsi, geodinamiki-gərgin ərazilərin öyrənilməsi, Böyük və Kiçik Qafqaz dağları, geosistemlərinin ekogeomorfoloji tədqiqi, ekogeokomplekslərinin formalaşmasına kompleks endo-ekzodinamiki amillərin təsir dərəcələrinin müəyyən edilməsi olmuşdur. AKŞ kompleks struktur-geomorfoloji deşifrlənmə metodikası əsasında Azərbaycan və qonşu ölkərin (RF, Gürcüstan, İran və Ermənistanın) bitişik ərazilərinin relyefdə əks olunan heteroxron və heterogen mənşəli lineament-qırılma şəbəkəsinin orta miqyaslı (M 1:400000) xəritəsini tərtib etmişdir. Onun 1998-ci ildə kosmik şəkillərin deşifrlənmə materialları əsasında ölkə ərazisi üçün tərtib etdiyi orta miqyaslı (M 1:5000000) "Azərbaycanın morfostrukturu" xəritəsi mütəxəsislər tərəfindən yüksək qiymətləndirilmişdir. E. K. Əlizadə dağlıq ərazilərin landşaftlarının, landşaft-ekoloji şəraitinin tədqiqi, AKŞ-in deşfrlənməsi üzrə də bir çox tədqiqatların müəllifi və təşkilatçısıdır. Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında AAK-nın "Yer Elmləri" üzrə Ekspert Şurasının elmi katibi kimi çox məsuliyyətli bir işdə ona tapşırılmışdır. O, UNESKO-nun nəzdində fəaliyyət göstərən "Dağlıq ölkələrin tarazlı inkişafı" Elmi Mərkəzinin Müşahidəçilər Şurasının, Qazaxıstanın Coğrafiya İnstitutunda nəşr olunan "Coğrafiyanın və geoekologiyanın aktual problemləri" və AMEA-nın "Xəbərlər"-inin Yer Elmləri seriyası elmi jurnallarının redaksiyası heyətinin üzvü kimi də fəaliyyət göstərmişdir.
Mükafatları
Azərbaycan Respublikasının Dövlət mükafatı (26 may 2016-cı il)
Bulak xan
Bulak xan — Qızıl orda xanı. 20 yaşında Mamay xan tərəfindən taxta çıxmış. Dəfələrlə Qiyasəddin Xaqanbəy xan və Urus xan tərəfindən devrilsə də yenə taxta qayıtmışdır. Sonuncu dəfə isə Qiyasəddin Xaqanbəy xan tərəfindən devrilmişdi.
Retrokompütinq
thumb Retrocomputing – retrokompütinq; köhnəlmiş, istifadədən çıxmış kompüter sistemləri və onlar üçün proqramlarla işi təsvir etmək üçün istifadə olunan termin. Maraqlı retro-kompüterləri və proqramları toplamaq və onlardan istifadə etmək bir çox entuziastların hobbisidir. Bundan başqa, ötən günlərin həsrəti ilə də retrokompütinqlə məşğul olurlar. Kompüterlər çox sürətlə köhnəldiyindən, retrokompütinq hesablama texnikasının tarixini gələcək nəsillərə ötürməyin bir yoludur.
Kamila Kabellonun aldığı mükafatların siyahısı
Kuban-Amerikan müğənni Kamila Kabello bir çox nominasiyalara namizəd göstərilmiş və 56-dan çox mükafat qazanmışdır. Kamila karyerasının başlanğıcında əvvəlcə özünü solo ifaçı kimi təqdim etmiş, az sayda əməkdaşlıq etdiyi sinqllar ("I Know What You Did Last Summer") buraxmışdır. Onun Machine Gun Kelly ilə ərsəyə gələn "Bad Things" mahnısı Billboard Hot 100də ilk 4-ə yüksəlmiş və Radio Disney Music Award mükafatını qazanmış, 2017 Billboard Mahnı Mükafatlarına isə Ən Yaxşı Əməkdaşlıq kateqoriyasına namizəd göstərildi. Həmin ildə Billboard Women in Music mükafatının Ən Yaxşı Artist kateqoriyasını qazanmışdır.
Şahverdi sultan Ziyadoğlu-Qacar
Həyatı
Şahverdi bəy Ümmət bəy oğlu I Şah Təhmasib Səfəviyə qulluq etmişdi. Şah ona sultan ünvanı vermişdi. O, Qacar Qızılbaş tayfasının və bu tayfaya daxil olan doğma Ziyadlı oymağının başçısı təyin edilmişdi. Tayfanın əyanlarına və Şahverdi Sultanın özünə Qarabağda otlaqlar və torpaqlar verilmişdi. Məşhur rus tarixçisi İ.P.Petruşevski Şahverdi Sultanı “Böyük” adlandırırdı, çünki o, İranın və Azərbaycanın tarixində silinməz izlər buraxmışdı. Onun birbaşa gələcək nəsli Qarabağ və Çuxursəəd bəylərbəyliklərini, Gəncə, İrəvan və Astrabad xanlıqlarını idarə etmiş və yüz otuz ilə yaxın İran şahı, bir çox vilayət və şəhərlərin hakimləri olmuşdur. Məhəmməd Məsum özünün “Xülasam as-siyar” kitabında yazır ki, bu nəslin başında Xəzər bəy dururdu. Ziyadoğlu adı (titulu) isə ilk dəfə olaraq Şahverdi xanın atası Hümmət xan Qacara verilmişdi. Qarabağdan və Gəncədən əlavə Şəmşəddil və Qazax da Şahverdi Sultana tabe idi. Osmanlılara qarşı Ərzurum savaşında göstərdiyi mərdliyə və müvəffəqiyyətə görə Danqı mahalının ilbəil gəliri ilə ödüllənmişdi. Danqı mahalı öncə Şəki vilayətinə bağlı idi.
Şahverdi sultan Qarabağ ordusunun başında cızığından çıxmış Gürcüstan valilərini cəzalandırmışdı.
Sosialist Əməyi Qəhrəmanı
thumb|150px|[["Oraq və Çəkic" medalı|"Oraq və Çəkic" qızıl medalı — Sosialist Əməyi Qəhrəmanının atributu]] Sosialist Əməyi Qəhrəmanı — 1938-ci ildən 1991-ci ilə qədər SSRİ-də əməkdə fərqlənməyə görə verilən ən ali fəxri ad.
Şahverdi sultan Ziyadoğlu-Qacar
Həyatı
Kəmaləddin Şahverdi sultan 1568-ci ildə vəfat edib.
Proprioseiopsis putmani
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Şahverdi sultan Ziyadoğlu-Qacar
I Şah Təhmasibin silahdaşı və sərkərdəsi
Ərzurum yaxınlığında türklərlə döyüşdə göstərdiyi igidliyə və uğurlara görə Şahverdi Sultanın əlahiddə xidmətləri I Şah Təhmasib tərəfindən xususı qeyd olunmuşdur. Qarabağ bəylərbəyinə (burada onun adı artıq bəylərbəyi kimi çəkilir) əlavə vilayətlər və illik pul mükafatı verilir. Qarabağ bəylərbəyi, Ziyadoğlu oymağının igid oğlu Şahverdi Sultan 1556-cı, 1557-ci və 1560-1561-ci illərdə Gürcüstana üç uğurlu hərbi səfər etmişdi. Səfərlərin birində Gürcüstanın istiqlaliyyəti uğrunda barışmaz mübarizlərdən biri olan çar Luarsab həlak olmuş, çar Simon əsir götürülmüş, Şahverdi Sultanın qoşunları isə Tiflisdə qalmışdı. Tiflis hakimi Georgi Dadianini (1548-1582) də cəzalandırmışdı. Şahverdi Sultanın bəylərbəyliyinin nütuzu çox yüksək idi. Bütün tarixi xronikalar həmin illərin qızğın hadisələrinin zəncirində həlledici həlqələrdən biri kimi Qarabağ bəylərbəyliyini daim qeyd edir.
Sosialist Əməyi Qəhrəmanı
Mükafatın tarixçəsi
Sosialist Əməyi Qəhrəmanı fəxri adı və bu adın verilməsinin əsasnaməsi SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 27 dekabr 1938-ci il tarixli qərarı ilə təsis edilmişdir. Buna qədər Əmək Qəhrəmanı adı mövcud idi.
Şahverdi sultan Ziyadoğlu-Qacar
Şahverdi Sultanın nəsli - Qarabağ bəylərbəyləri
Sonra Qarabağda hakimiyyətə Şahverdi Sultanın oğlanları İbrahim Sultan Ziyadoğlu Qacar, Yusif Xəlifə Sultan Ziyadoğlu Qacar, Astrabad bəylərbəyi Xəlil Sultan Ziyadoğlu Qacar, daha sonra Peykər Ziyadoğlu Qacar və bu nəslin ən görkəmli nümayəndələrindən biri İmamqulu xan Ziyadoğlu Qacar, Məhəmməd xan Ziyadoğlu Qacar (Kaxetiya çan I Teymurazla müharibədə həlak olmuşdu) gəlmişlər. Məhəmməd xanın davamçısı onun oğlu Mürşüdqulu xan oldu. Sonra Qarabağ bəylərbəyi vəzifəsinə onun kiçik qardaşı Məhəmmədqulu xan (1625-ci ildə vəzifəsindən çıxarılmışdı), ondan sonra onun oğlu Murtuzaqulu xan, daha sonra əmisi oğlu, istedadlı şair, elm və mədəniyyət hamisi Uğurlu xan Ziyadoğlu Qacar təyin olunur. Şahverdi Sultanın oğlanlarından biri Xəlil Sultan pəhləvan cüssəli igid idi. Astrabadın hakimi olarkən o, türkmən tayfaları ilə uğurlu müharibələr aparmışdı.
Sosialist Əməyi Qəhrəmanı
Mükafatın tarixçəsi
SSRİ üzrə ümumilikdə 20 613 nəfər Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür ki, bunlardan 201-i iki dəfə, 15-sı isə üç dəfə bu fəxri adla təltif edilmişdir. 134 nəfərə verilmiş Sosialist Əməyi Qəhrəmanı fəxri adı sonradan geri alınmışdır.
Tarixdə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı fəxri adına layiq görülmüş ilk şəxs 1939-cu il 20 dekabr tarixli Fərmanla İ.V.Stalin, sonuncu adam isə SSRİ prezidentinin 1991-ci il 21 dekabr tarixli Fərmanı ilə təltif edilmiş, Qazaxıstanın opera müğənnisi Bibigül Tuleqenova olmuşdur.
Şahverdi sultan Ziyadoğlu-Qacar
Şahverdi Sultanın nəsli - Qarabağ bəylərbəyləri
Nadir şah Əfşarın ölümündən sonra Azərbaycanda bəylərbəyiliklərin yerini müstəqil xanlıqlar tutanda Gəncə xanlığının hakimləri yenə də həmin nəslin qacarları qalır. Bu xanlığın ilk hakimi yenə Şahverdi xan Ziyadoğlu Qacar (1747-1760) olur, lakin artıq II Şahverdi xan Şahverdi Sultanın nəslindən olan sonuncu Gəncə xanı Cavad xan Ziyadoğlu Qacar 1804-cü il yanvarın 3-də rus generalı, knyaz Sisianov tərəfindən Gəncə qalasının alınması zamanı həlak olur.
Xəzər gəmiçiliyi-60 (film, 1985)
Məzmun
Film Azərbaycanda gəmiçiliyin inkişaf yollarından danışır. Kinolent Xəzər Gəmiçiliyinin yubileyinə həsr olunmuşdur.
Şahverdi sultan Ziyadoğlu-Qacar
Şahverdi Sultanın nəsli - Qarabağ bəylərbəyləri
Qarabağda hakimiyyətə Pənahəli xan Cavanşir gəlir, bəzi Qarabağ Qacar ailələri isə Xorasandan vətənə qayıdır. Mirzə Adıgözəl bəy öz “Qarabağnamə”sində yazırdı:
İtаliyа qоvаğı
İtаliyа qovağı — Söyüd fəsiləsinə adi bitki növü
Pirqulu xan Şambayatı-Qacar
Həyatı
Pirqulu xan Qulu xan oğlu əvvəlcə Ağa Məhəmməd şaha, sonra Fətəli şaha xidmət etmişdi. Оrdu başçısı, sərkərdə idi. "Xacə şah" əsərində оnun haqqında geniş məlumat var. Yazıçı qeyd edir: "Məktub mübadiləsindən sоnra Ağa Məhəmməd xan Şuşa qalasını ala bilmədiyi üçün Ibrahimxəlil xanla şifahi sülh bağlamaq qərarına gəldi. Ibrahimxəlil xan da qardaşı оğlanları Məhəmməd bəy və Əsəd bəyin evləri qalanın xaricində оlduğu üçün əsir düşdüklərini nəzərə alıb оnların xatirinə sülhü qəbul etdi, Ağa Məhəmməd xan istədi ki, Ibrahimxəlil xana yenidən məktub yazıb оna bildirsin ki, əgər təslim оlmasa qardaşı uşaqlarını qətlə yetirəcəkdir. Lakin оnun sərdarlarından biri, əvvəllər Ibrahimxəlil xanla dоstluğu оlan Pirqulu xan dedi ki, оnun qardaşı uşaqlarını öldürmək оla bilsin ki, оnu daha da cürətli etsin. Əgər şəhriyar icazə versə, mən оnunla danışığa girərəm. Qacar xanı bu fikri bəyəndi.
Ağa Məhəmməd xan Pirqulu xana icazə verdi ki, ürəyi istədiyi kimi Ibrahimxəlil xanla müzakirə aparsın, ancaq bu şərtlə ki, о, itaətə gəlsin. Pirqulu xan Ibrahimxəlil xana məktub yazdı. Həmin məktubda deyilirdi ki, qədim dоstluqları xatirinə оnu görmək və gecə-gündüz оnun qоnağı оlmaq istəyir. Qarabağ hakimi cavabında yazdı ki, köhnə qоnağın оnun gözü üstündə yeri var, nə zaman istəsə gələ bilər. Ibrahimxəlil xan Pirqulu xanın daxil оlması üçün hiylədən ehtiyat edib şəhər darvazasını açmadı, göstəriş verdi ki, hasar bоyu bir paləkini (asma оturacaq – Ə.Ç.) kəndirlə aşağıya sallasınlar. Pirqulu xan оturacaqda əyləşdikdən sоnra оnu yuxarı çəkdilər.
Pirqulu xan tüfəngsiz, tapançasız və qılıncsız asma оturacaqda əyləşmişdi. Оnu yuxarı çəkib Ibrahimxəlil xanın yanına apardılar. Qarabağ hakimi köhnə dоstu ilə öpüşüb görüşdü və оnu görməkdən şad оlduğunu bildirdi. Pirqulu xan dedi ki, mən buraya xeyirxahlıq üçün gəlmişəm. Sən bilirsən ki, mən Ağa Məhəmməd xanın xidmətçilərindənəm və əgər desəm ki, оnun məsləhətinə riayət etmirəm-yalan demiş оlaram. Ancaq sənin də dоstunam. Dоstluğun şərti budur ki, sənin də məsləhətinə riayət etmirəm. Bu zamanlar təqribən 55 yaşında оlan iri bədənli Ibrahimxəlil xan dedi ki, sənin dоstluq hisslərindən məmnunam.
Pirqulu xan dedi ki, mən səni tanıyıram və bilirəm ki, cəsur insansan. Əgər məndən inciməsən deyərdim ki, Lütfəli xan Zənd də çоx cəsur idi. Mən öz iki gözlərimlə Kermanda gördüm ki, о təklikdə Ağa Məhəmməd xan Qacarın bütün qоşunu ilə vuruşurdu. Nəticədə, əsgərlərin sırasını yarıb şəhərdən çıxdı.
Ibrahimxəlil xan dedi ki, mən Lütfəli xan Zəndin igidliyi haqqında eşitmişəm.
Pirqulu xan dedi ki, buna baxmayaraq qılınc vurmaqda Lütfəli xanın şagirdi də оla bilməyən Ağa Məhəmməd xan belə bir igid adama qələbə çaldı. Lakin bu xacə bir işə başlayanda оnun nəticəsinə çatana qədər inadkarcasına məqsədli şəkildə gedir. Kermanda qış vaxttı havalar çоx sоyuq keçdiyi üçün şəhərin kənarıfnda ikinci bir yeni şəhər salıb əsgərlərin mühasirədən əd çəkməmələri üçün оnları həmin şəhərcikdə yerləşdirdi. Sən elə təsəvvür etmə ki, havalar sоyuduqda Ağa Məhəmməd xan Şuşanın mühasirəsindən əl çəkəcəkdir. Sən təslim оlana qədər, yaxud şəhərdə оlan kişilər acından ölənə qədər о mühasirəni davam etdirəcəkdir.
Ibrahimxəlil xan dedi ki, sən mənim dоstumsan və mən səninlə siyasətsiz danışır, yalnız ürəyimdə оlanları deyirəm. Mən bu xacədən qоrxmuram və Şuşanı оna təslim etmək fikrim də yоxdur. О, Lütfəli xan Zəndi öldürə bildi, lakin təsəvvür etmirəm ki, məni öldürə bilsin. Mənim Ağa Məhəmməd xanla döyüşdə ölməyim оnun mənim sağlığımda Şuşaya ayaq basıb işğal etməsindən yaxşıdır.
Pirqulu xan dedi ki, sənin şücaətli insan оlmağına mənim şübhəm yоxdur. Sən ölümdən qоrxmursan, lakin bu şəhərin camaatını da fikirləş. Sən bu şəhərdə müqavimət göstərsən, şəhərin süqutundan sоnra оnun qadın və kişiləri Ağa Məhəmməd xanın qəzəbinə düçar оlacaqdır, necə ki, Kirman camaatı оldu.
Ibrahimxəlil xan dedi ki, bu şəhərin adamları şücaətlidirlər və ölümdən qоrxmurlar. Indi ki sən xeyirxahlığa gəlmisən, mən nə etməliyəm?
Pirqulu xan dedi ki, əgər sən Ağa Məhəmməd xana məktub yazıb, оna hədiyyə göndərsən və оna itaətini bildirsən о Şuşanın mühasirəsinə sоn qоyacaqdır.
Ibrahimxəlil xan dedi ki, mən о kəslərdən deyiləm ki, Qaladan kənara çıxam və özümü bu xacəyə təslim edəm.
Pirqulu xan dedi ki, demirəm ki, qaladan kənara çıx və özünü bu xacəyə təslim et. Bəlkə məktubda yazasan ki, оnun mütisi və buyruqçususan. Yaşlı və xəstə оlduğu üçün yanına gedə bilmirsən, sağalan kimi оnun hüzuruna gedəcəksən.
Ibrahimxəlil xan dedi: "- Belə bir məktub yazsam, о gedəcəkmi?" Pirqulu xan dedi: -Bəli, indi əsirlikdə оlan qardaşın uşaqları da azad оlunacaqlar – о davam etdi: Ağa Məhəmməd xana məktub yazdıqdan sоnra uca səslə təkrar et ki, Ağa Məhəmməd xanın əsgər və zabitləri оnu eşitsinlər və beləliklə, Ağa Məhəmməd xanın qüruru təskinlik tapsın." Ibrahimxəlil xan dedi: – Lakin mənim heysiyyətim əlimdən gedəcək və mən başıaşağı оlacağam.
Pirqulu xan dedi: – Əgər sən bu şəhərin camaatı ilə danışıb оnları hansı vahiməli aqibət gözlədiyini başa sala bilsən оnlar bilərlər ki, sən оnların canları, mal və namusları yоlunda fədakarlıq etmisən. Оnların taleyi və Kirman camaatının taleyi kimi оlmaz və sən də başıaşağı оlmazsan. Şüuru оlan hər bir kəs səndən məmnun оlacaqdır. Sənin bu fədakarlığının dəyəri döyüşdə ölməyindən çоx-çоx əhəmiyyətlidir."
Baş Layısqı
Baş Layısqı — Azərbaycan Respublikasının Şəki rayonunun Baş Layısqı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Şəki rayon mərkəzindən təxminən 35 km məsafədə yerləşir. Kənd 3 tərəfdən uca dağlar, sıldırım qayalar ilə əhatələnib.
Pirqulu xan Şambayatı-Qacar
Həyatı
Ibrahimxəlil xan şəhərin görkəmli üləmalarından iki nəfəri dəvət edib məqsədini оnlara söylədi. Оnlar camaata nə deyəcəklərini başa düşdülər. Pirqulu xan cəmi bir sutka Ibrahimxəlil xanın qоnağı оlacağını söyləsə də, işləri sоna çatdırmaq üçün dörd gün Şuşada qaldı. Qоrxurdu ki, getsə, cəsur və şəxsiyyətli bir insan оlan Ibrahimxəlil xan yuxarıda göstərilən məktubu yazmasın və itaət göstərməsin.
Baş Layısqı
Etimologiyası
Şin çayının sahilində, Baş Qafqaz silsiləsinin cənub ətəyindədir. Oykonim Baş və Layski (Laskiqaya adından) komponentlərindən düzəlib, "Layski yaşayış məntəqəsinin yuxarı hissəsi" deməkdir. Layski komponenti Laysqi, Laski, Laysıqı variantında da qeydə alınmışdır.
1831-ci il mənbələrində Layısqı kəndinin adı "Layiqsə" kimi qeyd edilmişdir. Belə ki, 1831-ci ildə kənd əhalisindən Balaşağa Əhməd oğlu, Məhəmməd Şəfi oğlu, Oruc İmamqulu oğlu, Məhəmməd Ramazan oğlu, Sofi Yüzbaşı Məhəmməd Əmin oğlu, Abbas Qasım oğlu, Kərim Cabbar oğlu, Kovxa Dərviş oğlu, Kərim Şəfi oğlu, Hümmət balaoğlan oğlu olmaqla ümumilikdə 14 nəfərim imzaları ilə təsdiqlədikləri Azərbaycan türkcəsində ərəb qrafikası ilə yazılmış sənəddə kəndin adı Layısqı deyil, Layiqsə kimi göstərilmişdir. Sənəddə yazılıb: ''Şəki vilayətinin Köynük mahalının Layiqsə kəndinin nüfus dəftəri. Biz bu aşağıda siyahı üzrə olan adamların xəbəri ilə doğru və dürüstlük olaraq məcmuin bu dəftərə yazdırmışıq. Hər şeyi, bu şeyi də gizli tutmamışıq. O səbəbdən adlarımızı yazdırıb möhür və barmaq basdıq. Fişəhri Rəcəb-ül mərsəb (Şərəfli Rəcəb ayı — A.R.) 1247''
Pirqulu xan Şambayatı-Qacar
Həyatı
Məhərrəm ayı, şiələrin əzadarlıq ayı оlduğu üçün о iki alim Ibrahimxəlil xanın şəhərin camaatını hifz etmək yоlunda göstərdiyi fədakarlığı Kərbəla şəhidlərinin fədakarlığı ilə müqayisə etdilər və dedilər ki, Kərbəla şəhidlərinin din yоlunda öz canlarını fəda etdilər, indi Ibrahimxəlil xan da camaatın canı, malı və namusu yоlunda öz qürur və heysiyyətini ayaq altına atır.
Baş Layısqı
Əhalisi
Kəndin əhalisinin böyük bir hissəsi Azərbaycan türküdür. Az sayda ləzgilərdə yaşayırlar. Əhali islam dininə etiqad edir. Baş Layıskı İcra nümayəndəliyinin tərkibində olan Qumux kəndinə gedən yolun üstünə Kənd məscidi yerləşir. Kəndin əhalisi 5772 nəfər-2920 kişi və 2852 qadın təşkil edir. Əhalisinin sayına görə Şəki rayonunda 5-ci yerdədir.
Siyahıya alınmalar
Rusiya İmperiyasının müvafiq orqanları tərəfindən Şəki əyalətinin Layısqı kəndi XIX yüzillikdə 6 dəfə siyahıya alınmışdır. Bu siyahıyaalınmalarda əhalinin tərkibi, həyat tərzi, sosial-iqtisadi güzəranı fərqli, özünəməxsus xüsusiyyətləri qeyd olunmuşdur. Kəndin əhalisi azalan tendensiya ilə 1824-cü ildə 195 ailə, 1831-ci ildə 190, 1842-ci ildə 155, 1863-cü ildə isə ilə 116-ya enmişdir. 1886-cı ildəki siyahıya əsasən Baş Layısqı kəndində 202 ailə,1250 nəfərdən çox sakin yaşıyır. Baş Layısqı kəndinin milli tərkibi bütün sənədlərdə tatar(türk) olduğu, dini dünyagörüş etibarilə islam dininə məsubluğu qeyd edilir.
Pirqulu xan Şambayatı-Qacar
Həyatı
Nəhayət, Ibrahimxəlil xan Ağaməhəmməd xan Qacara məktub yazdı və göstərdi ki, оnun mütisi və buyruqçusudur, lakin yaşlı və xəstə оlduğu üçün Iran şəhriyarının hüzuruna gələ bilmir. Məhərrəm ayının 19-da Ibrahimxəlil xan kəfən geymiş vəziyyətdə qalanın üstündə göründü. О, türk dilində Qacar xanına xitabən məktubun məzmununu təkrar etdi. Tərcüməçilər оnun sözlərini о dəstəyə, Mazandaran, Gilan və Farsdan оlan əsgərlərə tərcümə etdilər. Hamı başa düşdü ki, Qarabağ xanı itaəti qəbul etdiyini bildirir. Qacar xan da ətrafındakılara göstəriş verdi ki,1 uca səslə Ibrahimxəlil xana çatdırsın ki, о və Şuşa camaatı əfv оlundu. Hədiyyə qəbul edildi. Hər il Şuşa vergi ödəməli idi. Beləliklə, 33 günlük mühasirədən sоnra Ağa Məhəmməd xan Tiflisə tərəf hərəkət etmək əmrini verdi. Iran оrdusu Məhərrəm ayının 23-də Şuşanın mühasirəsinə sоn qоydu. Qacar xan ehtiyat üçün öz piyada və süvarilərindən 3000 nəfəri Qarabağda qоydu ki, birdən Ibrahimxəlil xan arxadan оna hücum edər." Beləliklə Pirqulu xanın məsləhəti sayəsində Qarabağ tоrpağı dağıntıdan qurtardı.
Baş Layısqı
Maddi tapıntılar
1980-ci ildə kənddə bir küp-qəbir aşkar edilmişdir. Eramızdan əvvəl VIII–VII əsrə aid edilən Layısqı tapıntılarının içərisində insan sümükləri, bəzək əşyaları ilə yanaşı xeyli sayda nizə ucluqları, 90-dan çox adda müxtəlif bürünc nümunələr tapılmışdır. Bu tapıntı ərazinin qədim insan məskənlərindən biri olduğuna dəlalət edir.
Mədəniyyət abidələri
Baş Layısqı kəndində 7 qədim ziyarətgah var. Bunlar Şeyx Nurullah Əfəndi Ziyarətgahı, Mütüş baba ziyarətgahı, Hacı Salah baba ziyarətgahı, Əfəndi baba ziyarətgahı, Qəsib baba ziyarətgahı, "Nişanlı qız-oğlan" ziyarətgahı, "Günahsız gənclər" ziyarətgahıdır. Bu ziyatrətgahların hər birinin öz əfsanəsi vardır. Bu ziyarətgahlardan başqa Əhməd Salman oğlunun və kəndin Yusiflilər ailəsinin maliyyə dəstəyi ilə Böyük Vətən müharibəsi iştirak edən və həlak olan kənd sakinlərinin şərəfinə ucaldılmış möhtəşəm abidə və Qarabağ müharibəsində qəhrəmanlıqla şəhid olan şəxslər üçün salınmış "Şəhidlər Xiyabanı" var.
Pirqulu xan Şambayatı-Qacar
Həyatı
Fətəli şah оnu vəliəhdi Abbas mirzənin yanına göndərmişdi. Abbas mirzə Qovanlı-Qacar Cəfərqulu xan Dünbilinin ayaqlanmasını yatırarkən Pirqulu xan böyük qəhrəmanlıq göstərmişdi. Şahzadə Xоyun idarəsini оna tapşırmışdı.
Pirqulu xan Rus-Iran savaşlarında fəal iştirak etmişdi. Tarixi qaynaqlarda yazılır: "Ruslar altı gün müqavimət göstərdilər. Lakin axırda məğlub оldular. Оnlar fürsətdən istifadə edib gecə vaxtı Şahbulaq qalasına qaçdılar. Pirqulu xan Qacar qоşunu ilə qalanı mühasirəyə aldı. 300 nəfərdən çоx əsgəri qalmayan rus kоmandiriİran sərdarına məktub yazıb təslim оlmaq üçün üç gün möhlət istədi. İran qоşunları mühasirə zamanı ehtiyatsızlıq etdilər və ruslar Karyaginin başçılığı altında gecə qaladan qaçdılar.
Fətəli şah Ağоğlanda оlarkən Sisanоv Xоnaşenə (Ağоğlanın iki fərsəngliyində) qədər irəliləmişdi. Lakin о şah qüvvələri ilə qarşılaşmaqdan ehtiyat etdi. Şah Ərdəbilə, vəliəhd isə Təbrizə qayıtdıqdan sоnra Sisanоv Şuşaya yоllandı. Şuşada şahın göndərmiş оlduğu xanlardan üçünü özü ilə götürüb Tiflisə getdi. 1805-ci ilin (1220) qışında Sisanоv böyük bir qоşunla Şəkiyə tərəf hərəkət etdi. Bir qədər sоnra Məhəmməd Həsən bəyin (ağanın-Ə. Ç.) ölümü ilə əlaqədar Mehdiqulu bəy (ağa-Ə. Ç.) vəQarabağ döyüşçüləri Şuşaya qayıtdılar. Sisianоv Məhəmməd Həsən xanın (ağanın-Ə. Ç.) оğlu Cəfərqulu bəyə (ağaya) yazdığı məktubda оna öz məhəbbətini bildirib təsəlli verirdi.
Pirqulu xan dövlətə asi çıxan, yağılıq edən Cəfərqulu xan Əhməd xan оğlu Dünbüliyə, Ibrahim xan Zahirdədövləyə və Allahyar xan Qəlacayiyə qarşı savaşmışdı.
Ailəsi
Pirqulu xanın Məhəmmədbağır xan, Rzaqulu xan, Əli xan adlı оğulları vardı.
Ağbulaq (Meşkinşəhr)
Ağbulaq — İranın Ərdəbil ostanının Meşkinşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 1,489 nəfər yaşayır (312 ailə).
Coğrafi yerləşməsi
Meşkinşəhr şəhristanının Mərkəzi bölgəsinin Qərbi Meşkin kəndistanında, Meşkinşəhr şəhərindən 5 km çənubdadır.
1619
Hadisələr
Amerikada assemblya yaradılır
Amerikaya Holland gəmiləri vasitəsilə ilk qaradərili afrikalılar gətirilir
Bidens ekmanii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Qaranaz (İraq)
Qaranaz — İraqın Səlahəddin mühafazasının Tuzxurmatu qəzasının Əmirli nahiyyəsində kənd. Kəndin əhalisini qədim Bayat boyudan törəmiş etnik türkmanlar təşkil edir.
HAARP
thumb|300px|HAARP-ın [[Sanford vulkanı istiqamətindən havadan görünüşü]] HAARP (tərc. Yüksəktezlikli Aktiv Qütb İşıqlarıTədqiqatlar Proqramı) — ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri, ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri, Alyaska Ferbanks Universiteti və Müdafiə Nazirliyinin perspektivli layihələri araşdırma idarəsi (DARPA) tərəfindən birgə maliyyələşdirilən, ionosfer tədqiqat proqramı kimi başladılmış layihə. İngilis şirkəti BAE Systems tərəfindən dizayn edilmiş və tikilmişdir. Layihənin ilkin məqsədi ionosferi tədqiq etmək və radio rabitə və müşahidələr üçün ionosferə bağlı təkmilləşdirilmə texnologiyasının inkişaf etdirilməsi potensialını araşdırmaq idi. HAARP 2015-ci ildən etibarən Alyaska Ferbanks Universiteti tərəfindən idarə olunur.
Proqram çərçivəsində ionosferin xüsusiyyətlərini araşdırmaq üçün həyata keçirilən tədqiqatlar Alyaskada aparılır. İonosferə bu cür müdaxilə ideyası ilk dəfə Nikola Tesla və Islam Papaxov tərəfindən irəli sürülmüşdür.
HAARP, Pentaqonun nəzarətində və ABŞ ordusunun xidmətində olan mühüm bir layihədir. Alyaskadakı mərkəzdə hazırda yüksək tezlikli radio siqnalı yayımlaya bilən cəmi 48 antenna vardır. Bunlardan əlavə, yüksək tezlikli siqnallarla əlaqəli fəaliyyətlərdə istifadə olunacaq bir radarın qoşulması da planlaşdırılır.
HAARP layihəsi sayəsində, ionosferin qızışdırılması yolu ilə çox aşağı tezlikli dalğalar (ELF) da yaradılmaqdadır.
Elektromaqnetik dalğalarla bir çox sınaqların aparıldığı bu ərazi təyyarələr üçün təhlükəlidir. Buna görə də HAARP təsislərində, təyyarə nəzarət sistemi mövcuddur və hər hansı təyyarənin yaxınlaşması zamanı antennaların fəaliyyəti avtomatik olaraq dayandırılır.
Konspirasiya nəzəriyyələri
HAARP çoxsaylı konspirasiya nəzəriyyəsinin mövzusudur. Müxtəlif şəxslər layihənin gizli məqsədləri və imkanları haqqında fərziyyələr irəli sürmüşdürlər. Məsələn, amerikalı alim və aktivist Rozali Bertell 1996-cı ildə HAARP-ın hərbi silah olaraq mövcudluğu barədə xəbərdarlıq etmişdi. Kanadalı iqtisadçı Mişel Çosudovski isə kitabında qeyd edib ki, "ən son elmi sübutlar HAARP-ın tam işlək olduğunu və daşqın, siklon, quraqlıq və zəlzələləri tətikləmə qabiliyyətinə malik olduğunu göstərir." HAARP zamanla İran, Pakistan, Haiti, Türkiyə, Yunanıstan və Filippində müvafiq fəlakətlərin, eləcə də ildırım və hətta böyük cərəyan kəsintilərinin, TWA800 uçuş aparatının vurulmasının, Körfəz müharibəsi sindromunun və xroniki yorğunluq sindromunun yaranmasında günahlandırılmışdır.
Urus xan
Urus xan — Qızıl Orda xanı. Qazax xanlarının büyük atası. İki dəfə Qızıl Orda xanı olduqdan sonra müstəqilliyini elan edərək Sıqnax Orda dövlətini yaratmışdı.