cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Spec Ops: The Line
Narrativ dizayn
İstehsalçılar bir çox mediadan ilham almışdılar. Qurma və oyunun təməli hekayəsi bir insanın xaotik dövrlərdə keçirdiyi dəyişiklikləri ortaya qoyan "Qaranlığın ürəyi" əsərindən ilhamlanmışdır. Volker və onun komanda yoldaşları arasındakı münasibət "HBO"nun "Qatillər nəsli" miniserialından, Volkerin müharibədən sonrakı travmatik təcrübəsi isə "Yaqubun nərdivanı" filmindən ilhamlanmışdır. Babil qülləsinin hekayəsi də oyun üçün bir ilham olmuşdu. Oyunun hekayəsinin əvvəlcə bir neçə alman yazıçısı tərəfindən yazılması planlaşdırılırdı, lakin daha sonra onları amerikalı yazıçılar – "TimeGate Studios" tərəfindən istehsal edilən "Section 8" videooyununda işləmiş Riçard Pirsi və əvvəllər başqa "2K" şirkətinin başqa layihələrində, o cümlədən "BioShock 2" və "Mafia II" videooyunları üzərində işləmiş Valt Vilyams əvəz etmişdi. Oyunun əsas xüsusiyyətlərindən biri zorakılıqdır, lakin komanda bunun "dəxlisiz" və ya ifrat olmaması üçün çalışmışdı. Buna görə də komanda diqqətini oyunçuları öz seçdikləri hərəkətləri etməyə təşviq etmək məqsədilə oyunun hekayə xəttini inkişaf etdirməyə yönəltmişdi. Hekayənin yazılması prosesi oyunun qaranlıq mövzularına görə vaxt keçdikcə Vilyams üçün narahat və çətin olmuşdu.
Oyun üçüncü şəxs atıcı kimi nəzərdə tutulmuşdur ki, oyunçular üç personajın hadisələrin gedişatında dəyişdiyini və inkişaf etdiyini görə bilsinlər. Bu perspektiv həm də oyunu bazardakı digər atıcılardan fərqləndirdi. Oyunun bütün hekayənin yalnız oyun ardıcıllığı vasitəsilə izah edilməsi məqsədilə heç bir oyundaxili video olmadan oynanılan narrativ geympleyə sahib olması planlaşdırılmışdı. Bununla belə, istehsalçı komanda oyundaxili videoların oyunçuların daha emosional əlaqədə olmasına kömək etdiyini və komandaya dramatik ssenarili ardıcıllıqlar yaratmağa imkan verdiyini başa düşmüş, beləliklə bu ideya gündəmdən düşmüşdür.
Əsas oyunçu personaj Martin Volker oyunçuların oyunda daha dərindən iştirak etmələrinə və özünü personajla əlaqəli hiss etməsinə kömək olmaq məqsədilə mümkün qədər sadə formada tərtib edilmişdir. Buna baxmayaraq, istehsalçı komanda oyunun döyüş epizodları zamanı ona bədən dili və reaksiyaları ilə ifadə olunan bəzi şəxsi xüsusiyyətlər vermişdi. Onlar inanırdılar ki, Volkerin duyğularını oyunçulara əks etdirərək onlarında bu hissləri paylaşacaqlarına inanırdılar. "Delta Force" dəstəsi personajın inkişafı üçün əlavə imkanların yaradılması məqsədilə qurulmuşdu. Bu dəstənin üzvlərinin zehniyyətinin transformasiyası oyun zamanı mühüm süjet vasitəsi rolunu oynayır və əhəmiyyətli narrativ kontekstə malikdir. Onların geyimlərinin təmizliyindəki dəyişikliklər və bir-birlərinə qarşı reaksiyaları hekayəni izah etməyə kömək edir. Vilyamsın sözlərinə görə, onlar ümid edirdilər ki, oyunçular oyuna nisbətən aşağı gözləntilərlə başlayacaqlar və ya oyunu qəhrəmanlıq haqqında başqa bir tipik müharibə atıcısı hesab edəcəklər, sonra personajların transformasiyasını görərək oyunun hekayəsindən şoka düşəcəklər və "qaranlığa bürünəcəklər". İstehsalçı komanda transformasiya prosesini aydınlaşdırmaq məqsədilə güclü kontrast yaratmaq üçün oyunun əvvəlində personajların şəxsiyyətini göstərməyi lazım görmüşdü. Burada geympley həmçinin, süjet cihazı rolunu oynayır və oyunun hekayəsi ilə sıx bağlıdır, çünki oyunçular düşmənləri edam edib etməməyi seçə bilərlər, bu isə müharibənin vəhşiliyini və dəhşətini əks etdirir.
Vilyams hesab edirdi ki, bazardakı oyunların əksəriyyəti müharibə təcrübəsinin düzgün təsvirini yarada bilmirdi və ya bəzi döyüşçülərin müharibədə iştirak etdikdən sonra yaşadıqları psixoloji dəyişiklikləri ifadə etməyi bacarmırdı. O əlavə etmişdi ki, müharibə adətən müxtəlif atıcılarda təsvir olunduğu kimi sadə və uşaqcasına deyil. Nəticədə, oyunun mərkəzi mövzusu müharibənin mənəvi tərəfi haqqındadır. Bu mövzudan istifadə etməklə istehsalçı komanda 1970-ci və 1980-ci illərdə buraxılmış "Taqım", "Tammetal gödəkçə", "Apokalipsis indi" və başqa filmlərdə olduğu kimi, hərbi münaqişə zamanı və ondan sonra döyüşçülərdə baş verən psixi dəyişiklikləri əhatə edən bir hekayə nəql etməyi və real hiss yaradan təcrübə təqdim etmək niyyətində idi. İstehsalçı komanda oyunçulara bir atıcının da emosiyaları oyatmaq qabiliyyətinə malik layiqli hekayəsi ola biləcəyini göstərmək imkanı vermək niyyətində idi. Buna nail olmaq üçün istehsalçı komanda Konradın "messianik xəyallara sahib meqaloman" olduğu orijinal hekayə quruluşunu dəyişdirərək bunu "Qaranlığın ürəyi"nə daha çox bənzəyən bir mühitə çevirərək sadələşdirmişdir.
"Spec Ops: The Line" oyunçular üçün bir neçə seçim təqdim edir. Vilyamsın fikrinə görə, bu, oyunun istehsal prosesinin başlanğıcından nümayiş etdirilməli olan əsas konsepsiya idi. Oyunda əxlaq sistemi mövcud deyil, əksinə oyunçulara seçim azadlığı verən situasiyalar var. Bu seçimlərdən bəziləri daha realist olsunlar deyə onların nəticələri qəsdən qeyri-müəyyən buraxılmışdır. Bu addım oyunçuları birbaşa oyun tərəfindən təqdim edilməyən digər potensial variantları araşdırmağa təşviq etmək üçün atılmışdı. Bu seçimlər "Fallout 3"dən ilhamlanmışdı və çox vaxt "personajın bildikləri ilə oyunçunun cəhd və edə biləcəyi şeylər" arasında olur. Seçimlərin daha real hiss yaradan hala gətirmək və hekayənin təsirini artırmaq üçün istehsalçı komanda bir çox mənəvi cəhətdən qeyri-müəyyən olan seçimlər və "pis və ya daha pis" qərarlar ortaya qoymuşdur. Vilyams əlavə etmişdir ki, mütləq yaxşı seçimlər praktik deyil və bəzən real situasiyalarda mövcud olmaya bilər. Bunu əks etdirmək üçün bəzən döyüş ardıcıllıqlarında oyunçular bir neçə saniyə içərisində qərarlar verməyə və nəticələrdən asılı olmayaraq onları qəbul etməyə məcbur edilir. Vilyamsın fikrincə, bu, insanların real dünya ssenarilərində tez-tez etdikləri bir şeydir və onlar qərarlarından sonra "bununla yaşamalı" olurlar. Vilyams bu seçimləri etdikdən sonra oyunçuların fərqli hisslər yaşayacaqlarına ümid etdiklərini əlavə etmişdir, çünki bu, oyunçuların öz daxili duyğularını araşdırmaq imkanı yaratdıqlarını və budaqlanan hekayə xətti olmadan oyunçular üçün müvəffəqiyyətlə fərqli təcrübələr təqdim etdiklərini göstərirdi. İstehsalçı komanda bu seçimləri tərtib edərkən təkrar oynama dəyərini də nəzərə almışdı.
Oyunun əxlaqi seçimlərinin oyunla heç bir əlaqəsi yoxdur, çünki istehsalçı komanda oyunçuların onlara oyun mexanikası kimi baxacağından və onları hekayədən ayıracağından qorxurdu. Hər bir seçimin nəticələri oyunçu üçün gərginlik yaratmaq üçün gözlənilməz olacaq şəkildə hazırlanmışdır. Hər iki yanaşma oyunçuların "sistemi oynamaq" əvəzinə öz iradələrinə əsaslanaraq qərar qəbul etmələrinə imkan yaratmaq üçün tətbiq edilir. Vilyams oyunda zorakılığın "mənalı" olması üçün çalışdıqlarını qeyd etmişdir. Oyunun əsas şərti "Delta Force" un Dubayda yaşayan mülki insanları xilas etməyə çalışması olsa da, oyun öz təbiətinə görə oyunçuları odlu silahlardan istifadə edərək başqalarını öldürməyi tapşırır. Buna görə də istehsalçı komanda personajların zorakı hərəkətlərini əsaslandırmaq və rasionallaşdırmaq üçün çoxlu dialoq yaratmışdır. Bu, mürəkkəb dramatik hallar, süjet və kulminasiya nöqtələri ortaya çıxarmışdı. Komanda həmçinin, düşmən əsgərlərini humanistləşdirmək məqsədilə onlar aralarında söhbətlər də əlavə etmişdir.
Oyunun əsas mövzusu qəhrəmanlıqdır və burada qəhrəman olmaq xeyirdən çox ziyan yarada bilər. İstehsal prosesi zamanı oyunun əvvəlində oyunçuların Dubaydan ayrılmağı seçə biləcəyi bir məqam var əlavə edilmişdi. İstehsalçı komanda bunun kifayət qədər təsirli olmadığını və oyunçunun oyuna dalmasına mane olacağını düşündüyü üçün oyundan çıxarılmışdır. Vilyamsın sözlərinə görə, seçim sistemi əvvəlcə "Fable II"yə bənzəyəcək şəkildə hazırlanmışdı. Burada oyunçu müəyyən bir qərar verdikdən sonra yeni oyuna başlamadığı müddətcə oyunu yenidən yükləyə və fərqli seçim edə bilməz. Bu, daha sonra oyunun bir atıcı kimi quruluşuna görə çıxarılmışdır, çünki istehsalçı komanda oyunu bitirməyi imkansız hala gətirəcəyindən və oyunçuların hövsələdən çıxmasına səbəb ola biləcəyindən çəkinmişdir. Daha sonra Vilyams əlavə etmişdi ki, oyuna nailiyyətlər əlavə etmək səhv qərar idi, çünki bu, oyunun narrativini pozurdu.
Oyunun narrativinin əsas məqsədlərindən biri müharibəni televiziya və kitablar kimi mediada təsvir olunduğundan fərqli şəkildə təsvir etmək idi. Burada izlənilən başqa bir məqsəd təqdim olunan ssenarilərdən istifadə edərək oyunçuların videooyunlarda bir əyləncə forması kimi insanları öldürmək haqqında olan düşüncələrini sorğulatdırmaq idi. Buna nail olmaq üçün istehsalçı komanda oyunun yükləmə ekranında təqdim edilən göstərişləri getdikcə daha aqressivləşdirmiş, eyni zamanda oyunun ümumi hekayəsi "fiziki cəhətdən ziddləşdirən" olmaq məqsədi ilə tərtib edilmişdir. Bu, oyunçuların, xüsusən də dinc şəxslərin öldürülməsini nəzərdə tutan seçimlər edərkən özlərini protaqonistin mövqeyinə yönəldə bilmələri üçün edilmişdir. Onlar ümid edirdilər ki, oyunçular onları oyunda mülki şəxsləri öldürməyə "məcbur edən" istehsalçılara qəzəblənəcəklər. İstehsalçı komanda mülki şəxslərə qarşı zorakılığı təsvir edərkən istifadə edilən görüntülərlə bağlı çoxlu müzakirələr aparmışdı, çünki çoxları bunu ifrat və lazımsız hesab edirdi. Bununla belə, istehsalçı komanda narrativi ifrat səviyyəyə çatdırdıqlarını düşünəndə belə, "2K" onların təsəvvürünü təsdiqləmişdi.
Vilyams oyunun hadisələrinin interpretasiyaya açıq olduğunu bildirmişdir. İstehsalçı komanda tərəfindən bir çox müxtəlif nəzəriyyələr müzakirə edilmişdir. Devis oyunun tempinin "qəsdən" dizayn edildiyini söyləmiş, lakin əlavə etmişdir ki, oyunda tempin əhəmiyyətli dərəcədə yavaşladığı və oyunçuya ətraf mühitdəki obyektləri təftiş etməklə oyunun hekayəsi haqqında daha çox məlumat əldə etməyə imkan yaradan məqamlar mövcuddur. Dubay şəhəri qraffiti ilə doludur ki, bunlardan oyunçulara fraksiyalar və oyunun hadisələrindən əvvəl baş tutanlar haqqında məlumat vermək məqsədilə istifadə olunur. "Yager Development"a görə, qraffitilər oyunçulara əsas oyundan fərqli baxış bucağı təqdim etmək və məkanı daha həqiqi görünməsinə kömək etmək üçün hazırlanmışdır. İstehsalçı komanda həmçinin, ümid edirdi ki, oyunçular oyunu oynayarkən özlərini azmış hiss edəcəklər. Nəticədə komanda oyuna hallüsinasiyalar əlavə etmişdir. Onların burada məqsədi hallüsinasiyalardan süjet vasitəsi kimi istifadə edərək qartopu effekti yarada və oyunçuların oyunun sonluğuna çatdıqça hekayəyə daha cəlb oluna bilərlər. Bu hallüsinasiyalar bəzən gizli məna vasitəsilə təqdim edilir və oyunçular onların varlığını dərk edə bilməyə bilərlər. Vilyams əlavə etmişdir ki, gizli mənaya sahib olmaq vacib bir amildir və "ən yaxşı hekayələr içərisində gizli şeylər olanlardır". Oyun bir səhnədən digərinə keçid edən zaman ekran qara rəngə çevrilir, Volker hallüsinasiyalar görən və ya başqa bir şəkildə özünü aldadan zaman isə ekran ağ rəngə çevrilir.
Ümumi dizayn
thumb|left|300px|Oyun üçün konsepsiya əsəri. Oyunda təsvir olunan Dubay qum fırtınaları tərəfindən dağıdılmış haldadır və [[Apokaliptika və postapokaliptika|postapokaliptik mühit yaradır.]]
Oyunun hadisələri qum fırtınaları ilə dağıdılan Dubayda cərəyan edir. Bu hekayə quruluşu Devis və Vilyamsın Luiziana və Labbokdakı istilik dalğaları, qasırğalar və qum fırtınaları ilə bağlı şəxsi təcrübəsindən, eləcə də qum fırtınası zamanı Misir səhrasında itmiş İran ordusu haqqında hekayədən ilhamlanmışdır. Devis və Vilyams qum fırtınalarının arxasındakı xaotik qüvvələr onlara insanların nə qədər kövrək olduqlarını, eləcə də müharibənin sərtliyini çatdırmağa kömək edəcəyinə inanırdılar. İstehsalçı komanda hesab edirdi ki, yer onlara möhtəşəm vizuallar yaratmağa imkan verən "fantastik" real mühit təmin edir. Dubaydan bir mühit kimi istifadə etmək oyunda səviyyələrin şaquli və müxtəlif olmasına imkan yaratmışdır. İstehsalçı komanda lokal mühiti yoxlamaq üçün art-direktorlarını Dubaya göndərmişdi. Oyunun tipik "kirli, nahamar qəhvəyi mühit" nümayiş etdirməməsi üçün istehsalçı komanda oyuna daha çox rənglər, eləcə də məkanın parlaq və canlı görünməsi üçün şüşə, mərmər, qızıl və kristallar kimi əşyalar əlavə etmişdir.
Oyunun hadisələri Dubayda cərəyan etdiyinə görə istehsalçı komanda qumu oyunun əsas mexanikasının bir hissəsi kimi daxil edə bilmişdir. Devis oyunda təsvir edilən Dubayı "fantaziya və real dünya mühitinin qarışığı" kimi izah etmişdir. Qum mexanikasının hiyləgərliyə çevrilməsinin qarşısını almaq üçün istehsalçı komanda oyunçuların qumdan silah vasitəsi kimi istifadə etmələri üçün bir çox üsul təqdim etmişdir. Məsələn, oyunçu qumun üzərinə qumbara ataraq toz buludları yarada, zəif strukturları və dayaqları vuraraq qum uçqunu yarada bilər. Bundan əlavə, istehsalçı komanda oyunu dinamik saxlamaq üçün qumla bağlı bir neçə skript ardıcıllığı əlavə etmişdir. Bu anların baş verməsi oyunun istehsal dəyərinə əsasən qərarlaşdırılmışdır. İstehsalçı komanda hərbi məsləhət üçün Vil Makeneole ilə məsləhətləşmişdir.
Oyunun heyətinə komandanlıq sistemi daxil edildiyi üçün oyun təkmilləşdirilmiş süni intellektə sahib olmuşdur. Adams və Luqo Volkerə döyüşlərdə kömək edir və onlara heç bir əmr verilməsə belə, döyüş vəziyyətinə uyğun reaksiya verirlər. Onlar həmçinin, təlimat verildikdə vəziyyəti təhlil edir və düşmənləri məğlub etmək üçün ən yaxşı yanaşmanı seçirlər. Döyüş komanda sistemi əlçatan və istifadəsi asan olacaq şəkildə hazırlanmışdı ki, oyunçular heyəti idarə etməyə çox vaxt sərf etməsinlər. Luqo və Adams ağır yaralana bilər; əgər onlardan biri və ya hər ikisi həlak olsa, oyun başa çatır. Bu mexanik oyunçunu onları mümkün qədər tez xilas etməyə sövq edir və sistem gərgin vəziyyətlər yaratmaq üçün nəzərdə tutulmuşdur. Düşmənlər üçün süni intellekt müxtəlif amillərdən, o cümlədən görmə və eşitmə qabiliyyətindən təsirlənir.
Səs
İstehsalçı komanda bir neçə hərbi ekspert ilə məsləhətləşərək silah səsləri ilə bağlı araşdırma aparmışdır. İstehsalçı komanda yaranan səslər narrativə mane olmasın səslərin qarışdırılması ilə çox vaxt sərf etmişdir. Oyunun ssenarisini unikallaşdırmaq üçün istehsalçı komanda geympley momentlərində personaj dialoqlarına daha çox müxtəliflik əlavə etmiş və bu dialoqları personajların oyunda qarşılaşdığı ssenarilərə uyğunlaşdırmışdır. Elia Smiral oyunun musiqisini bəstələməsi üçün işə götürülmüşdür. Oyunun saundtreki "qeyri-adi" və "rokyönümlü" kimi təsvir olunmuşdur. Oyunun menyu ekran musiqisi Vudstok festivalında Cimi Hendriks tərəfindən ifa olunan "The Star-Spangled Banner"ın canlı səsyazmasıdır. Radioçu obrazını yaratmaq üçün istehsalçı komanda oyuna "Martha and the Vandellas" vokal qrupunun "Nowhere to Run" və "Mogwai" qrupunun "Glasgow Mega-Snake" mahnıları kimi müxtəlif lisenziyalı mahnılar əlavə etmişdir.
Çoxnəfərli
"Spec Ops: The Line" güclü birnəfərli oyun fokusuna malik olsa da, çoxnəfərli oyun komponentlərinə də malikdir. "Yager Development" yalnız birnəfərli oyun kampaniyasına cavabdeh olmuşdu, çoxnəfərli rejim isə "Darkside Game Studios"a təhvil verilmişdir. Əvvəllər "BioShock 2"nin çoxnəfərli rejimini inkişaf etdirən "2K Games"in çoxnəfərli oyun üzrə ixtisaslaşmış istehsalçı komandası da çoxnəfərli rejimin inkişaf etdirilməsinə kömək etmişdir.
Yalan illuziyası (film, 2013)
Yalan İllüziyası — Fransız rejissor Luiz Leterrier tərəfindən 2013-cü ildə çəkilmiş ABŞ filmidir. Film 21 may 2013-cü ildə təqdim edilmişdir.
Spec Ops: The Line
Buraxılış və marketinq
12 dekabr 2009-cu ildə "Spike Video Game Awards" mərasimində seriyanın doqquzuncu epizodu elan edilmişdir. Treyler oyunu bir neçə dəqiqəlik təsvir etmiş və oyunun hadisələrin cərəyan etdiyi mühiti nümayiş etdirmişdir. Sonrakı press-relizdə oyunun müqəddiməsi, digər geympley xüsusiyyətləri və oyunun 2011-ci ildə satışa çıxarılma ehtimalı təfərrüatlı şəkildə göstərilmişdir. Tezliklə rəsmi sayt istifadəyə verilmiş və 2011-ci ilin noyabrında yeni treyler buraxılmışdır. Oyun daha sonra 2012-ci ilin birinci və ya ikinci rübünə qədər təxirə salınmış, ardınca isə son sabit buraxılış tarixi elan edilmişdir. "Spec Ops: The Line" 26 iyun 2012-ci ildə "Microsoft Windows", "PlayStation 3" və "Xbox 360" üçün buraxılmışdır. Oyun 13 mart 2014-cü ildə "OS X" üçün buraxılmışdır. Oyunun bu versiyası "Digital Tribe Games" tərəfindən hazırlanmışdır.
Oyunun standart buraxılışına əlavə olaraq, oyunçular daha yüksək qiymətə oyunun "Premium Edition" versiyasını satın ala bilərdilər. Seçilmiş pərakəndə satış mağazalarında oyunu əvvəlcədən sifariş edən oyunçular əlavə ödəniş etmədən oyunlarını "Premium Edition"a təkmilləşdirə biilərdilər. "Premium Edition" oyunçulara oyunun çoxnəfərli seqmentində əlavə üstünlüklər, o cümlədən təcrübə xallarının artırılması və zabit sinfinə erkən giriş imkanı verir. "Xbox 360" platformasında seçilmiş ərizəçilər üçün çoxnəfərli beta versiyası 2010-cu ildə keçirilmi.dir/ Oyunnun kampaniyanın əvvəlindən iki fəsili ehtiva edən demo versiyası 8 may 2012-ci i "PlayStation 3" və "Xbox 360" üçün buraxılmışdır.
Tənqidçilərin mövqeyi
"Spec Ops: The Line" haqqında rəylər əsasən müsbət xarakter daşımışdır. Bir çox tənqidçi videooyunun narrativini, mövzularını və videooyunlarda zorakılığa acıqlandırıcı şəkildə toxunmasını tərifləmiş, lakin onun güclü çoxnəfərli komponentinə yenilik gətirə bilmədiyini və ya ümumiyyətlə həmin rjeimi təqdim edə bilmədiyini qeyd etmişdir. Bir çox tənqidçilər oyunu lazımi qədər qiymətləndirilməmiş və ya diqqətdən kənarda qalmış hesab edirlər. Dubayı dağılmış vəziyyətdə təsvir etdiyinə görə Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində oyunun ilk baxışları, eləcə də oyunun özü qadağan edilmişdir.
Oyunun ümumi narrativi tənqidçilər tərəfindən yüksək qiymətləndirilmişdir. Çoxları onu cəlbedici, cazibədar, heyranedici və yetkin hesab etmiş, buna oyunun əsas xüsusiyyəti kimi baxmışdılar. Bəziləri inanırdılar ki, hekayə layiqli səs aktyorluğu, yaddaqalan personajlar və atmosferə uyğun saundtrek ilə əla təqdimata malikdir. Nortun çıxışı xüsusilə yüksək qiymətləndirilmişdir. Bir çox tənqidçilər bunun "Yager Development" tərəfindən cəsarətli bir cəhd olduğunu, səhvlər və nəticələr haqqında hekayənin oyunun narrativinin keyfiyyət baxımından rəqiblərini üstələməsinə imkan verdiyini düşünmüşdü. Bəzi tənqidçilər hesab edirdilər ki, "Yager Development" hekayə vasitəsilə uğurla mesaj yaratmağa, bunu oyunçuya çatdırmağa və fərqli bir şey etməyə çalışdığı üçün hörmətə layiqdir. "IGN"də çalışan Mitç Dayer oyunun narrativinin zorakılığı "mənalı" etdiyini, hekayənin gözlənilməz halda yaxşı və şəxsi olduğunu bildirmişdir. Bəziləri hekayənin təsirli və bəzən sarsıdıcı olduğuna, "Modern Warfare 2"nin məşhur "No Russian" səviyyəsinin "Spec Ops" videooyununun süjeti ilə müqayisədə "olduqca əhliləşdirilmiş" göründüyünü inanırdılar. Oyunun seçimləri, budaqlanan hekayə xətti təklif etməməsinə baxmayaraq, "güclü" olduğu üçün təriflənmişdir. Bəzi tənqidçilər bu seçimlərin acıqlandırıcı, təbii, təsirli, kədərləndirici və tematik baxımdan düzgün olduğuna inanırdılar, lakin onların qənaətbəxş olmadıqlarını, bəzən isə içiboş olduğunu və ikili xarakter daşıdığını qeyd etmişdilər. Oyunun sonluqları yüksək qiymətləndirilmişdir. Bəzi tənqidçilər "Spec Ops: The Line"ın emosional olaraq xoş bir oyun olmadığını qeyd etmişdilər.
2014-cü ildə "IGN"-nin keçmiş baş redaktoru Kolin Moriarti "Spec Ops: The Line"ı "bütün zamanların ən yaxşı 25 sevimli oyunu" siyahısına daxil etmişdir. O yazmışdır: "qardaş atıcı fasadının altında tapdıqlarım, hamısı tamamilə zəhmli üçüncü şəxs müdafiə vasitələrinə əsaslanan atıcı ətrafında qurulmuş, bəlkə də bir oyunda yaşadığım ən yaxşı hekayələrdən biri idi. 'Spec Ops ' aşağı qiymətləndirilib və bu, heç vaxt bir sikvel görməyəcək (heç görməməlidir də), lakin bu, təkcə hekayəsi üçün belə mütləq oynanmalıdır".
Mükafatlar
"Spec Ops: The Line" Qızıl Coystik Mükafatlarında "Ən yaxşı atıcı" kateqoriyasında, ağ fosfor səhnəsi isə "Ən yaxşı oyun anları" kateqoriyasında mükafata nominasiya olmuşdur. 2012-ci ildə "Inside Gaming Awards"da oyun "Ən yaxşı hekayə" kateqoriyasında mükafata layiq görülmüş və "Ən yaxşı oyun kinematoqrafiyası" kateqoriyasına nominasiya olmuşdur. "IGN"nin 2012-ci ilin ən yaxşısı mükafatlarında oyun "Ən yaxşı PC hekayəsi" mükafatını qazanmış və "Ən yaxşı PS3 hekayəsi" kateqoriyasında namizəd olmuşdur. Bundan başqa, oyun burada "Ən yaxşı ümumi hekayə", "Ən yaxşı PS3 aksiya oyunu", "Ən yaxşı Xbox 360 atıcı oyunu" və "Ən yaxşı Xbox 360 hekayəsi" nominasiyalarına layiq görülmüşdür. Oyun XVI "D.I.C.E. Awards"da "Hekayədə görkəmli nailiyyət" nominasiyasına layiq görülmüşdür.
Gələcəyi
"Yager Development" tərəfindən verilən məlumata görə, "2K" oyunun istehsal prosesi zamanı heç vaxt bir sikvelin tərtib edilməsi şansını müzakirə etməmişdir. "Yager"in idarəedici direktoru Timo Ulman oyunun digər atıcılarla rəqabət apara bilmədiyini bildirmiş, "Spec Ops: The Line" kimi oyunlar üçün bazarın çox kiçik olduğunu əlavə etmişdir. Yekun qərara görə, komanda franşizaya bir daha qayıtmayacaq. Komanda üzvləri bunun üzərindən keçmək və daha yüngül tonda olan videooyun istehsal etməyi arzuladıqlarını ifadə etmişdilər.
Taro Aso
Taro Aso — Yaponiya siyasi xadimi. Yaponiyanın Maliyyə Naziri və Baş Nazirinin Müavvini (2012-günümüz). Yaponiyanın 92-ci Baş Naziri (2008-2009).
Həyatı
Katolik olan Aso 1940-cı ilin sentyabrın 20-də Fukuoka prefekturasının İizuka şəhərində anadan olub. O, Qakuşuin Universitetinin Siyasət və İqtisadiyyat fakultəsini bitirib. Qakuşuini qurtarıb, Aso Stenford Universitetində oxumaq üçün ABŞ-a köçür, lakin bir müddət sonra ailəsi (özəlliklə babası, Şiqeru Yoşida) onu "həddən artıq Amerikanlaşdığına" görə geri çağırıb. O, ailəsi ilə insafa gəlmək çalışıb, lakin onlar Taronun pullarını kəsəndən sonra, o Yaponiyaya gedən gəmiyə minmək məcbur olub. Sonra Aso yenə xaricə, bu dəfə London Universitetinə oxumağa gedib.
Londondan sonra, o Syerra Leone bir almaz mədənçiliknən məşqul olanşirkətdə işləyirdi. Halbuki, bir müddət sonra bu ölkədə başlamış vətəndaş müharibəsinə görə yenə Yaponiyaya qayıtmaq məcbur qalıb. 1966-cı ildən Taro ailəsinin Aso Industry (bundan öncə Aso Mining Company, sonra isə Aso Cement Company kimi bilinən) şirkətində işləyirdi, 1973-1979 illərdə isə orda prezident vəzifəsini tutub.
Həmçinin, 1976 Yay Olimpiya Oyunlarında Taro Aso Yaponiyanın güllə atıcılığı yığımında olmuş.
Siyasi nailiyyəti
Taro Aso Yaponiya Nümayəndələr Palatasına ilk dəfə 1979-cu ildə seçilib və bundan sonra, indiyə qədər daha səkkiz dəfə seçilmişdi. 1988-1989 illər arasında o, parlamentin təhsil, idman, elm və mədəniyyət vitse naziri olmuş.
2003-cü ildə o, Baş Nazir Cuniçiro Koyzumi kabinetində Daxili İşlər və Kommunikasiya Naziri, 2005-ci ildə isə Xarici İşlər Naziri vəzifəsinə təyyin olunmuş.
2006-cı ildə Taro Aso öz namizədliyi Yaponiya Liberal Demokrat Partiyasının Prezidentliyinə, və beləliklə Yaponiyanın Baş Nazirliyinə irəli sürüb. Lakin, bu seçkilərdə Şinzo Abe ən çox dəstək toplayan favorit idi. Abe qalib gələndə, Aso onun kabinetində öz nazir vəzifəsini saxlamış.
Benni
Benni — ad.
Taro Aso
Siyasi nailiyyəti
2007-ci ildə Şinzo Abe istefa verib və az sonra, Taro Aso onun yerinə öz namizədliyini yenə irəli sürüb. Əvvəl favorit olduğuna baxmıyaraq, nəticədə o, 23 sentyabr seçkilərindən öncə, Yasuo Fukuda tərəfindən ehtimali məğlubunu fərz edib. Sentyabrın 23-də keçən LDP Prezidenti seçkilərində Aso 197 səs alıb, 330 səs alan Fukudaya uduzub.
2008-ci ilin avqustun 1-də Fukuda Asonu LDP-nın Baş Katatibi yerinə təyin edib. Beləliklə, Taro Aso LDP-də nömrə iki vəzifəni tutub. Həmin ilin sentyabrın 1-də Fukuda Baş Nazir vəzifəsindən istefa verdiyini elan edib. Sentyabrın 22-də Aso 525-dən 351 səs toplayaraq, ASO LDP-nın Prezidentliyi alıb, ölkənin Baş Naziri olub. İkinci ən çox səs toplayan Karo Yosano idi. Ona 66 səs veriblər.
Manqa sevgisi
Asonun fikirincə, başqa ölkələrlə əlaqə yaratmağda Yapon pop mədəniyyətini istifadəsi vacib addım ola bilər və ümid edir ki, manqa dünyaya bir körpü kimi işləyəcək.
O, otaku sayılır, lakin özü bunnan əlaqədər demiş ki, "Media məndən manqa fanatdan kimi, "anime" və "otaku" yazır. Bunun doğru olduğndan əmin deyiləm, amma manqa mənim xoşuma gəlir".
Stenford Universitetində oxuyanda ailəsi ona Yaponiyadan manqa jurnalları göndərirdi. 2003-də deyib ki, həftədə 10-20 manqa jurnalı oxuyur (və bu oxuduğunun ancaq bir hissəsidir). 2007-ci ildə Yaponiyanın Xarici İşlər Naziri olaraq, Beynəlxalq Manqa Mükafatını təsis eləyib.
Dini
2009-cu ildə yeni il mərasimi üçün şintoist İse məbədini ziyarət edib, orda məbədin qabağında əl vurub. Sonra bunun haqqında demiş ki, o "yaponların xeyrinə dua edirdi".
Polad Fətəliyev
Polad Sabir oğlu Fətəliyev — Azərbaycanı təmsil edən su poloçusu. Polad Fətəliyev, Azərbaycan yığmasının heyətində 2017-ci ildə baş tutan IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarına qatılıb və 4-cü yeri tutub.
Karyerası
Polad Fətəliyev, 2017-ci ildə Azərbaycan yığması ilə birgə IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarına qatıldı. Yarışlarda, 1 dəfə qalib gələn, 3 dəfə isə məğlub olan Azərbaycan yığması, IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarını 5 yığma sırasında 4-cü yerdə başa vurdu.
Biotibbi elektrodlar
Biopotensial qeydedicilər
Biopotensialların qeydə alınması texniki prosesdir, diaqnostika üçün çox vacib informasiya daşıyıcısıdır, çünki biopotensial orqanların və toxumaların normal funksional vəziyyətini çox dəqiq əks etdirir. Elektrofizioloji tədqiqatlarda orqanizmdə və ya bioobyektdə baş verən prosesləri xarakterizə edən bioelektrik siqnallarının alınması üçün biotibbi elektrodlardan geniş istifadə olunur. Alınan fizioloji informasiyanın həcmi və dəqiqliyi hiss olunacaq dərəcədə onların düzgün seçilməsi və tətbiqindən asılıdır. Diaqnotika zamanı elektrodlardan həm elektrik siqnallarını ötürmək məqsədilə, həm də xarici elektromaqnit təsirini bioobyektə çatdırmaq məqsədilə istifadə olunur. Elektrodları qızıl (Au), platin (Pt), civə (Hg), gümüş (Ag), paslanmayan polad, iridium xəlitələri və.s - dən hazırlayırlar.
Növləri
Elektrik prosesləri haqqında məlumat almaq üçün əsasən iki növ elektroddan istifadə edilir: −dəriüstü (səthi)-insan orqanizminə daxil edilməyən elektrodlar (qeyri-invaziv elektrodlar); −dərialtı (iynəli)-insan orqanizminə daxil olan elektrodlar (invaziv üsulda istifadə olunan elektrodlar).
Elektrodların qoşulma sxemləri
Elektrodların yerləşməsi nöqteyi nəzərdən əsasən 2 üsuldan istifadə edilir: Birqütblü (unipolyar) üsul- bu üsulda birinci elektrod tədqiq olunan aktiv zonada yerləşir, ikinci elektrod isə bioelektrik aktivliyi sıfra bərabər olan zonada yerləşir. Bəzi hallarda bu elektroda indeferent elektrodu deyilir və adətən bu elektrod tədqiq olunan zonadan nisbətən uzaq məsafədə yerləşir. Misal üçün, elektroensofaloqrafiya üsulunda indeferent elektrodu qulaq və ya burun nöqtəsi ilə birləşir. İkiqütblü (bipolyar) üsul-belə halda elektrodların hər ikisi bioloji toxumanın aktiv hissəsində yerləşir və iki nöqtə arasındakı biopotensiallar fərqini   ölçür.
Tətbiq sahələri
Tətbiq olunma xüsusiyyətlərinə görə elektrodları 4 qrupa bölmək olar:
Salih Uçan
Salih Uçan bir türk futbolçudur. Super Liqa komandalarından biri olan Alanyaspor'da oynayır.
NGC 6977
NGC 6977, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Dolça bürcü istiqamətində yerləşir. SBb tipli. tərəfindən ildə 121.92 sm (48 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Əhməd Laçınov
Əhməd Qurban oğlu Laçınov (28 iyul 1999; Yuxarı Çardaxlar, Zaqatala rayonu — 3 oktyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Əhməd Laçınov 1999-cu il iyulun 28-də Zaqatala rayonunun Yuxarı Çardaxlar kəndində anadan olub.
2004-2013-cü illərdə R.Muradov adına Yuxarı Çardaxlar kənd tam orta məktəbində, 2015-2019-cu illərdə Zaqatala Dövlət İdarəetmə və Texnologiya Kollecində təhsil alıb. Subay idi.
Hərbi xidməti
Əhməd Laçınov 2019-cu ildə müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb.
Vətən müharibəsinə qədər Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin “N” saylı hərbi hissəsində xidmət edirdi.
Əhməd Laçınov oktyabrın 3-də Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. Zaqatala rayonunun Yuxarı Çardaxlar kəndində torpağa tapşırılıb.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əhməd Laçınov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əhməd Laçınov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi zamanı döyüş əməliyyatlarının rəhbəri olan, düşmənin canlı qüvvəsinin məhv edilməsində rəşadət göstərən, vəzifə borcunu ləqayətlə və vicdanla yerinə yetirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əhməd Laçınov ölümündən sonra "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif edildi.
Böyük Kanyon
Böyük Kanyon  — dünyanın ən dərin kanyonlardan biri. ABŞ-nin Arizona ştatının Kolorado platosunda yerləşən bu kanyon Böyük Kanyon Milli Parkın ərazisinə
daxildir. Bu ərazi həm də, hindu tayfaları olan navaho, xavasupay və xyalapayların rezervasiyaları hesab olunur. Böyük kanyonun uzunluğu 446 km, dərinliyi 1600-1800 metrdir. Eni yuxarı hissədə 8 km-dən 25 km arasında dəyişir, aşağı hissədə isə bəzi yerlərdə 120 m-dən çox deyil. 1979-cu ildən Böyük kanyon UNESCO-nun Ümumdünya irsinə aid edilib.
Seyfi Düzgörən
Seyfi Düzgörən — Türk əsgəri və siyasətçisi.
Böyük Kanyon
Geologiyası
Böyük Kanyon ərazinin ən yüksək hissələri olan və hündürlüyü 2500 m-ə çatan Kokonino və Kaybab platolarını kəsir. Elə buna görə də Böyük kanyonda süxurların geoloji kəsilişi uzun müddətli zaman kəsiyini əhatə edir. Ən aşağıda, kanyonun dibində Üst Kembriyəqədərki və ya Rifey əhəngdaşları və qumdaşları ilə örtülmüş Kembriyəqədərki şistlər açılır. Bu süxurlar qırışıqlığa yığılmışdır, onların üzərində isə kəskin qeyri-uyğunluqla böyük qalınlıqlı Paleozoy süxurları yatır. Kanyonun yamaclarının aşağı hissələri Kembri yaşlı nisbətən yumşaq gilli çöküntülərdən təşkil olunmuşdur. Onların üzərində karbon və qismən də Kembri yaşlı boz rəngli əhəngdaşlarından təşkil olunmuş asılı sıldırım ucalır. Bu divar bütün kanton boyu çox aydın izlənilir.
Seyfi Düzgörən
Həyatı
Seyfi Dözgörən 1880-ci ildə İstanbulda anadan olmuşdur. 1990-ci ildə Hərbi Akademiyaya daxil olmuş, 1902-ci ildə oranı leytenant rütbəsi ilə bitirmişdir. Lakin daha sonra isə 1905-ci ildə təhsilini davam edərək kapitan rütbəsinə yüksəlmişdir.
Böyük Kanyon
Geologiyası
Kanyon yamaclarının yuxarlarında Supay qırmızı rəngli formasiyanın bütün dərəyə görkəm verən qırmızı və bənövşəyi rəngli çoxsaylı pillələri yerləşir. Müxtəlif möhkəmlikli qumdaşlarından ibarət bu çöküntülər artıq Perm sisteminə məxsusdur. Kanyon sıldırımının yuxarı hissəsini, həmçinin, bozrəngli Perm qumdaşları və Kaybab əhəngdaşları təşkil edir.
Seyfi Düzgörən
Fəaliyyəti
Minaatan bölük komandirliyi, Divân-ı Harb-î Örfî İdare-i Mahsusa Tövsiyə komissiyası üzvü, Hüdeydə firqəsi ərkan rəisliyi, Mürəttəp ordu komandirliyi ərkan rəisliyi, Türkiyə-Bolqarıstan Təhdid Komissiyasının rəisi, Hərbi Nəzarət Kəşfiyyat Şöbəsinin zabiti, Yeniköy Firqəsi Qurmay Rəhbərliyi, Ümumi Qərargah Kəşfiyyat Şöbəsinin rəhbəri, Danimarka Üsera Mübadilə Konqresində türk nümayəndəsi, Şərq cəbbhəsi komandirliyi, 13-cü Qafqaz Tümən Komandirliyi, Şərq Cəbhəsi Qurmay Rəhbərliyi, Milli Müdafiə Nazirliyində ordu dairəsi rəhbəri, Gömrük-mühafizə Xidməti Ümumi komandirliyi və s. vəzifələrdə xidmət etmişdir.
Böyük Kanyon
İqlimi
Böyük Kanyon üçün bir-neçə iqlim zonası xarakterikdir. Kanyonun dibindən 2000 m və daha yüksək ərazilərə qədər yerləşmə mövqeyindən asılı olaraq temperatur dəyişir. Dərə dibində olan iqlim daha çox arizona səhrasını xatırladır. Yay aylarında temperatur +40 °C-yə qədər qalxır. Yuxarıya qalxdıqca hava nisbətən sərinləşir: kanyonun yuxarı hissələrində yayda havanın temeperaturu +38 °C, qışda isə -17 °C-yə qədər düşür. Bu ərazilərdə qarın yağması nadir hal hesab edilmir.
Yay
2135 metr yüksəklikdə yerləşən Saut-Rimdə temperatur +27+32 °С, 762 metr yüksəklikdə yerləşən Fantom-Rançda +38 °C olur. Nort-Rimdə isə ən yüksək temperatur nisbətən aşağı olur: +21+26 °C. Buna səbəb ərazinin daha yüksəkdə yerləşməsidir (2440 m). Yay aylarının ən aşağı temperaturu isə +4 +15 °C-i ilə +16 +26 °C arasında dəyişir. Leysan yağışlar daha çox iyul, avqust aylarında və sentyabrın əvvələrində qeydə alınır. Bəzən yağıntılar dolu düşməsi və güclü küləklə müşahidə olunur.
Seyfi Düzgörən
Fəaliyyəti
Türkiyə Böyük Millət Məclisinin VI, VII Və VIII çağırışlarında Mardinin millətvəkili seçilmiş və IV, VII və VIII çağırışlarında Gömrük və Monopoliya Komissiyasının sədri kimi xidmət etmişdir. Məcidiyyə ordeni, Almaniyanın Dəmir xaç ordeni, Dəmir xaç ordeni ilə Gümüş Ləyaqət və İstiqlal Medalı ilə təltif edilmişdir.
Oberin Martell
300px|thumb|right|Oberin Martellin [[Tirion Lannister üçün Dağla döyüşməsi]] Oberin Martell və ya Qırmızı Vipera (zəhərli ilan növü)  — amerikan yazıçısı Corc R. R. Martinin "Buz və odun nəğməsi" romanının və romandan adaptasiya olunmuş "Taxtların oyunu" serialının personajı. Romandakı hadisələr Oberin Martellin baxış bucağından verilmir. Buna görə də onun hərəkətləri digər roman qəhrəmanları tərəfindən izah edilir.
Seyfi Düzgörən
Fəaliyyəti
20 fevral 1923-cü ildə təqaüdə çıxmışdır.
Böyük Kanyon
Payız
Yayın qızmar günləri payızda sərin havalarla əvəz olunur. Kanyonun yuxarı hissələrində orta aylıq temperatur +16 +21 °C-dən + 10 +15 °C-yə düşür. Çay boyu ərazilərdə isə +32 +37 °C-dən +21 °C-yə enir. Kanyonun kənarlarında isə bəzən sıfır dərəcyə yaxınlaşır. Yay yağışları sentyabrın ortalarna kimi davam edir və payızın ikinci yarısı daha quru keçir. thumb|left|Böyük Kanyonda qar örtüyü
Yaz
Aprelin ortalarından yaz qışı əvəz etməyə başlayır. Kanyonun yuxarılarında temperatur tədricən +10 +21 °C-dən +21+32 °C-yə qədər yüksəlir. Kolorado çayı bölgəsində isə +27 +32 °С-dən, +41 °C-yə qədər yüksələ bilir. Yaz ayları adətən quru keçir. Quru hava kütlələrinin üstünlüyü nəticəsində yaz aylarında bəzən gecə vaxtları şaxtalar müşahidə olunur.
Flora və faunası
thumb|right|Yoğunbuynuz. Böyük Kanyon. 2008-ci il.
Flora
Böyük Kanyon ərazisində 1737 borulu (sporlu) bitki növü, 167 göbələk, 64 mamır və 195 şibyə növü qeydə alınmışdır. Bu müxtəliflik kanyonun dibindən 2400 metr yüksəkliyə qədər yayılmışdır. Ərazidə onlarca endemik və ekzotik bitki növü var. Kanyonda olan 63 növ ABŞ-nin xüsusi qorunan bitkilər statusunu almışdır. Bölgənin qərb zonasına Moxave səhrası, şərq zonasına isə Sonara səhrası böyük təsir göstərir. Sarı şam və şam ağacı meşələri kanyon ərazisinə geniş yayılıb. Kanyon divarlarından axan və sızan suların yaratdığı təbii məkanlar 11 % bitkilərin məskunlaşma ərazisidir. Kanyon həm də, qərb və şərq arasında bir növ dəhliz rolunu oynayır. Bitki örtüyünün yayılmasında yamacların mövqeyidə önəmlidir. Daha çox günəş enerjisi alan güney yamaclarında səhra bitkiləri, güzey yamaclarında isə şimal enliklərinə xarakterik bitkilər üstünlük təşkil edir.
Fauna
Ərazidə 89 məməli, 355 quş, 47 sürünən, 17 balıq növü yayılıb. Kolorado çayı dərəsi boyu qeydə alınan 89 növ məməlilərdən 18 növü gəmirici və yarasalardı. Ümumiyyətlə, kanyon ərazisi bir neçə ekoloji zonadan ibarətdir. Bu zonaların bölgüsündə ərazinin hündürüyü, iqlimi, geoloji və geomorfoloji xüsusiyyəti əsas götürülüb.
Tarixi
thumb|right|Mərmər kanyon. Pauellin ekspedisiyası, 1872-ci il. Böyük Kanyon Amerikanın yerli əhalisi olan hindilərə hələ min il əvvəl belə məlum idi. Hindilər tərəfindən kanyon divarlarına çəkilmiş rəsmlərin hardasa 3 min il yaşı var. 1540-cı ildə Böyük Kanyon ilk dəfə olaraq avropalılar, ispan əsgərləri tərəfindən kəşf olunmuşdur. Qrupa Qarsia Lopes de Kardenasa rəhbərlik edirdi. Səyahətin məqsədi qızıl axtarışı idi. Səyahət zamanı bir neçə ispan əsgər hindilərin bələdçiliyi ilə kanyonun dibinə enmək istəsələr də su çatışmazlığı üzündən geriyə dönmüşlər. Məhz o tarixdən kanyon avropalıların diqqətindən iki əsr kənarda qalmışdır.
1776-cı ildə iki ispan din xadimi bir qrup əsgərlərlə Böyük Kanyon boyu səyahət etmiş və məqsəd Santa-Fe ilə Kaliforniya arasında mövcud ola biləcək yolu tapmaq idi.
1869-cu ildə Qayalı dağlar rayonunda olan geoloji idarəyə rəhbərlik etmiş Con Uesli Pauellin Kolorado çayı boyu dörd kiçik qayıqla Vayominq ştatının ərazisindən keçən Qrin-River çayının mənsəbindən Nevada ştatındakı Verçin çayının mənsəbinə qədər üzmüşdür. O vaxtlar üçün heç də təhlükəsiz olmayan bu səyahət (onun üç üzvü hindilər tərəfindən öldürülmüşdür) regionda ABŞ-nin məşhur elmi təsisatı olan Smitson İnstitutu tərəfindən maliyyə yardımı almış ilk səyahət idi. 1872-ci ildə Pauell ilk dəfə olaraq Grand Kanyon terminini işlətmişdir. Ona qədər ancaq Böyük Kanyon ifadəsi tətbiq olunurdu.
Böyük Kanyon 1908-ci ildə ABŞ-nin milli abidəsi, 1919-cu ildə isə Böyük Kanyon Milli Parkı elan edilib.
Ərazidə olan tarixi abidələr
150px|thumb|left|Dezert-Vyu müşahidə qülləsi. 2004-cü il. Böyük Kanyonun cənub ətəkləri boyunca bir çox tarixi özəlliyi olan abidələr yerləşib.
Turizm
thumb|right|Skywalk müşahidə meydançası. Böyük Kanyon, eləcə də Milli Park ərazisi dünyanın ən çox ziyarət olunan təbiət abidələrindən biri hesab olunur. İl ərzində kanyona beş milyon turist səyahət edir. Turistlərin 83% ABŞ ərazisindən: Kaliforniya (12,2%), Arizona (8,9%), Texas (4,8%), Florida (3,4%) və Nyu-Yorkdan (3,2%) gələnlərdir. Ümumi turistlərin on yeddi faizi kənardan gələnlərdi. Xarici turistlərin əksəriyyəti Böyük Britaniya (3,8%), Kanada (3,5%), Yaponiya (2,1%), Almaniya (1,9%) və Hollandiyadan (1,2%) gələnlərdi. Kanyonun Saut-Rim bölgəsi il boyu ziyarətçilərə açıqdır, Nort-Rim isə mayın ortalarından oktyabrın ortalarına qədər fəaliyyət göstərir.
Kanyona səyahəti bir neçə üsulla etmək olar: piyada (kanyon ərazisində bir çox cığırlar var), xüsusi rezin qayıqlarla, kanyon boyu hərəkət edən qatarla, velosipedlər və avtomobillə. Ekstremallar üçün təyyarə və hava şarı da nəzərdə tutulub. Kanyonda bir neçə müşahidə meydançası var. Onlardan ən diqqət çəkəni Skywalkdır. Meydançadan istifadə 70 dollardır. Bundan başqa, Səma yolu adlı şüşə körpü 1219 metr yüksəklikdə asılmış və turistlərin sevimli məkanıdır.
Aviaqəzalar
1940—1950-ci illərdə bu ərazidən keçən əksər təyyarə uçuşları qəsdən planlaşdırırdı ki, sərnişinlər Böyük Kanyonun görüntüsündən zövq ala bilsinlər. Kanyon boyu pilotlar bir neçə dövr edir və bununla sərnişinlərin görüş qabiliyyətini artırmaq istəyirlər. O zamanlar görüntü baxımdan edilən müxtəlif səmada olan uçuşlara qanunla qadağa yox idi. 30 iyun 1956-cı ildə yuxarıda göstərilən qaydalar əsasında hərəkət edən iki təyyarə sonda kanyon səmasında toqquşdular. Toqquşan Lockheed Constellation Trans World Airlines və DC-7 United Airlines şirkətinini təyyarələri idi. Toquşma zamanı 128 nəfər həak oldu. Bu 1960-cı ildə olan Nyu-York qəzasına qədər ən dəhşətli qəza idi. Məhz bu qəzadan sonra bu ərazidə olan uçuşlara qadağa qoyuldu. Kanyonda növbəti qəza 1986-cı ildə baş vermişdir.
Ponorama
thumb|center|900px|Böyük Kanyonun ponoraması
NGC 3148
NGC 3148, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. * tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
NGC 6118
NGC 6118, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə İlan bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Dövlət Su İşləri (Türkiyə)
Türkiyə Respublikası Dövlət Su İşləri Baş İdarəsi (DSİ) Türkiyənin ölkədəki bütün su ehtiyatlarının istifadəsinə cavabdeh olan, Kənd Təsərrüfatı və Meşə Nazirliyi yanında dövlət agentliyi. Qurumun dörd əsas funksiyası enerji, kənd təsərrüfatı, xidmətlər və ekologiyadır. DSİ-nin baş direktoru Qaya Yıldızdır.
"Müqəddəs xəzinə" ordeni
– Yaponiya ordenlərindən biri. Həm yapon, həm də əcnəbi şəxslərə Yaponiya dövləti qarşısındakı xidmətlərə görə təqdim olunur.
Tarixi
"Müqəddəs xəzinə" ordeni 4 yanvar 1888-ci ildə İmperator Meyci tərəfindən "Meyci" ordeni adı ilə təsis olunmuşdur. Ancaq kişilərə təqdim olunması planlaşdırılsa da, 1919-cu ildə qadınlara da verilməsi barədə qərar verilmişdir. Orden 2003-cü ilə qədər 8 dərəcə üzrə təqdim olunmuşdur. 2003-cü ildə VII və VIII dərəcələr ləğv edilmiş, 6 dərəcə üzrə təqdim olunmağa başlamışdır.
Dizayn
Orden Yaponiyanın iki müqəddəs xəzinəsini – Yata güzgüsünü və Yasakani cəvahiratını özündə əks etdirir. Orden pavlovniya çiçəklərinin və yarpaqlarının formasında dizayn edilmişdir.
Pakistan Təhrik-i İnsaf
Pakistan Təhrik-i İnsaf — Pakistanda siyasi partiya.Sədri keçmiş kriket oyunçusu İmran Xandır.
Cümə məscidi (Maykop)
Maykop Cümə məscidi Мыекъуапэ йы гурыт мэщыт — Adıgey Respublikasının Maykop şəhərinin əsas katedral cümə-məscidi. Adıgey Respublikası və Krasnodar Diyarı Müsəlmanları Ruhani İdarəsinin yerləşdiyi yerdir. Məscidin tikinti Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin keçmiş vəliəhdi-Əl-Qasimi qəbiləsinin üzvü Хalid Bin Sakr-əl-Qasiminin şəxsi vəsaiti hesabına inşa edilmişdir. Məscidin imamı İbrahim Şxalaxovdur.
Tarixi
XVII əsrdə Osmanlı səyyahı Övliya Çələbi dağlarda yaşayan adıgeyləri ziyarət edərək, "Adıgeylərin Allah dininə sitayiş etdiyini və donuz əti yemədiyini" bildirir.
XIX və XX əsrin əvvəllərində, Adıgey kəndlərinin əksəriyyətində bir neçə məscid fəaliyyət göstərirdi.
Sovet dövründə, din əleyhinə kampaniya çərçivəsində tarixçilər və publisistlər islamın Adıgey tarixinə və mədəniyyətinə təsirini minimuma endirməyə çalışırdılar. Mistik təsəvvürlərə və insanların sadə cahilliyinə əsaslanan qədim bütpərəst dinlərin öyrənilməsinə üstünlük verilirdi. Ateist məqsədlər üçün, adıgeylərin güclü islam tərəfdarlarının olmadığı barədə yalançı bir nəzəriyyə hazırlanmışdı. Bu mif hələ də ictimai şüurda və bəzi elm adamları arasında bu günə qədər mövcuddur.
Lakin buna baxmayaraq, SSRİ dağıldıqdan sonra əhali yenidən sərbəst şəkildə dinlə məşğul olmağa başlayır. Nəticədə məscidlərin də sayı artır. 2019-cu ildə artıq Adıgeydə 40, Krasnodar diyarında 7 məscid fəaliyyət göstərirdi. Lakin bu məscidlərin xırda olması, əhalinin artan tələblərini ödəmirdi. Nəticədə Adıgey Respublikası rəhbərliyi yeni iri məcsidin tikilməsinə qərar verdi.
Tikintisi
Maykop şəhərinin Cümə Məscidi respublika rəhbərliyinin təşəbbüsü ilə inşa edilmişdir. Tikinti işləri Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin keçmiş Ras əl-Xaimah vəliəhd şahzadəsi-Əl-Qasimi qəbiləsinin üzvü şahzadə Xalidə bin Sakr əl-Qasiminin şəxsi vəsaiti hesabına aparılıb. Binanın dizaynı Adıgey Respublikasının əməkdar rəssamı Abdulah Bersirov tərəfindən hazırlanıb.
Cümə Məscidinin inşası 1999-cu ilin aprelində başlamış və rekord müddətdə 18 ay ərzində bitmişdir. Məscidin inşası 2000-ci ilin oktyabrında tamamlanmışdır. 2000-ci il noyabrın 2-də Cümə Məscidinin təntənəli şəkildə açılşı baş tutmuşdur.
Xüsusiyyətləri
Məscidin xarici üzü ağ daşdan hazırlanmışdır. Minarələrin günbəzləri və günbəzlərin üzəri göyü simvolizə edən mavi rəngllə rənglənmişdir.Məscid binası əsas binanın mərkəzində yerləşən 4 kiçik qübbə, ardınca 4 minarə ilə əhatə olunmuş cəmi 5 günbəzə malikdir.
Məscidin daxili divarları müasir qızılı şriftlə yazılmış Qurandan ayələrlə bəzədilmişdir.
Dənyalın dörd padşahlığı
Tarixi zəmin
Dənyalın kitabı Əhəməni və erkən ellinizm dövrlərdə (e.ə. V–III-cü əsrlər) Babil və Mesopotamiyada mövcud olan yəhudi icmasında yayılan əfsanələr toplusundan formalaşmış, daha sonra makkaveylər dövründə (II əsrin ortaları) 7–-12-ci fəsillər ilə genişləndirilmişdir.
"Dörd padşahlıq" mövzusu Dənyal 2 və Dənyal 7-də açıq şəkildə müşahidə edilir, Daniel 8-in təsvirində gizlidir. Danielin ardıcıl dörd dünya imperiyası konsepsiyası yunan mifoloji tarixi nəzəriyyələrindən götürülmüşdür. 2-ci fəsildə haqqında bəhs edilən heykəldə dörd metalın simvolizmi farsca yazılardan götürülmüş, 7-ci fəsildəki dörd "dənizdən gələn heyvan" isə Huşə 13:7-8-i əks etdirir, burada tanrı İsraili ona aslan, bəbir, ayı və ya vəhşi heyvan kimi davranmaq ilə hədələyir. Alimlər arasında yekdil fikir ondan ibarətdir ki, 7-ci fəsildə haqqında bəhs edilən dörd nəhəng heyvan, 2-ci fəsildə qeyd edilən metallar kimi, Babil, Midiya, Persiya və Selevki dövlətlərini simvollaşdırır. Bundan başqa, IV Antiox digər üç tərəfi kökündən çıxaran "kiçik buynuz" kimi simvollaşdırılır (Antiox bir neçə başqa iddiaçının padşah olmaq hüququnu qəsb etmişdi).
Cümə məscidi (Maykop)
Xüsusiyyətləri
Cümə məscidi Maykop şəhər meydanlarından birində "Dostluq" meydanında Maykopskaya küçəsini ikiyə bölərək Sovetskaya və Pioneerskaya küçələri arasında, yerləşir. Məscidin rəsmi ünvanı Sovetskaya küçəsi, 200-dür.
Xəlil Rüfət Paşa (sədrəzəm)
Xəlil Rüfət Paşa (d. 1827 - ö. 9 noyabr 1901) — II Əbdülhəmid in səltənətində 6 il 2 gün sədrəzəm olmuş Osmanlı dövlət adamı.
Həyatı
1827-ci ildə Saloniki vilayətinin Lika kəndində dünyaya gəlmişdir. Atası əslən hərbçi ailəsinə mənsub olan İbrahim ağadır. 3 yaşında ikən ailəsi Sərəz bölgəsinə təyin edildi və ilk təhsilini burada aldı. 1844-cü ildə Sərəzdə şəhər idarəsinə maaşsız olaraq işə qəbul oldu. 1851-ci ildə bu idarənin rəisi, daha sonra isə Vilayət məclisində eyni vəzifədə fəaliyyət göstərdi. 1868-ci ilədək həm Balkan yarımadası nda, həm də Anadolu nun fərqli bölgələrində xidmət göstərdi və divan katibliyinə qədər yüksəldi. Bu xidmət illərində Mithat Paşa ilə yaxın əlaqələr qurdu və onun təcrübələrindən yararlandı.
1868-ci ildə Varna, 1869-cu ildə Trikala, 1873-cü ildə isə Vidin sancağının idarəsinə gətirildi. 1875-ci ildə Rumeli bəylərbəyi seçilən Xəlil Rüfət Paşa 1876-cı ildə vəzir rütbəsiylə Dunay valiliyinə gətirildi. Ardından sırayla Hələb, Kosova, Saloniki valisi olaraq xidmət göstərdi. Ancaq son təyinat bölgəsi olan Saloniki də artan quldurluq fəaliyyəti səbəbilə 1880-ci ildə istehfa etdi. Həmin il Nafiyə komitəsinə üzv, 1882-ci ildə isə Sivas valisi təyin edildi. Burada bölgənin kənd təsərrüfatı, təhsil və memarlığına təkan verdi. 2 il sonra Krit valiliyinə təyin edilsə də, Sivas da qaldı. Bəzi şayələrin yayılmasının ardından 1885-ci ildə vəzifədən alınıb Aydın, 1886-cı ildə isə Bağdad valiliyinə təyin edildi. Ancaq maddi vəziyyətinin pis olmasını səbəb göstərməsinin ardından Bağdada göndərilmədi. 1887-ci ildə Monastır, 1889-cu ildə isə ikinci dəfə Aydın valisi oldu. İzmir də önəmli miqyasda memarlıq və abadlıq işləri gördü. 1891-ci ildə Daxili işlər nazirliyinə, 1895-ci ildə isə əlavə olaraq Dövlət şurası rəisliyinə vəkil olaraq təyin olundu.
7 noyabr 1895-ci ildə vəzifədən alınan Mehmed Kamil Paşa nın yerinə sədarətə gətirildi. Uzun zamandır Bab-ı Əlidə baş verənləri saraya xəbər verən Xəlil Rüfət Paşa beləcə padşah tərəfindən mükafatlandırıldı. Bundan başqa sədarətə gətirilmə səbəbi olaraq təyinatından 3 gün öncə padşaha təqdim etdiyi “Devlet-i Ebed-müddet-i Aliyye-i Osmâniyye’nin Ahvâl-i Hâzırası” adlı layihənin də rolu oldu. Bu layihədə Osmanlı torpaqlarında yaşayan erməni və bolqarlar ın yaratdığı çətinliklərdən, ölkədəki iqtisadi böhranın dərinləşməsindən bəhs edilir və Xarici işlər nazirliyi nin fəaliyyəti tənqid olunurdu.