cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Əliabbas Müznib
Yaradıcılığı
Müznib də bir çox yazıçı və şair çağdaşları kimi ədəbiyyat və mətbuat aləminə 1905-ci ilin Rus qiyamından sonra gəlmiş və iti qələm, is-yankâr ruhu, milliyyətçi və Türkçü inancları ilə, qısa zamanda ədəbi dairələrdə böyük maraq toplamışdır. O, ilk əvvəl, mollaxanada təhsil almış, bir müddət də rus-tatar (Azərbaycan) məktəbində davam etmişdi. Fars və rus dillərin, Türk tarixinə və İslam kül-növünə dair geniş məlumatlarını şəxsi oxuma yolu ilə əldə etmiş və bu mövzularda dövrünün məlumatın şəxsiyyətindən biri kimi tanınmışdır.
Qazaxıstanda islam
Tarix
X əsrin sonralında Qaraxanilər sülaləsi dönəmində islam artıq rəsmi dövlət dininə çevrilir. Çingizxanın hakimiyyəti dönəmində islamın yayılması ləngimişdir. Belə ki, türklərin Tenqriçilik dininə bağlılığı hələ də sürməkdə idi. Ancaq islam sonrakı dövrlərdə də yayılmağa başlamışdır. Qızıl Orda xanlarından Bərkə xan (1255–1266) və Özbək xan (1312–1340) islamı qəbul etməsi ilə dinin yayılması sürətlənir. Bu dövrdə türklər arasında sufizm dərin kök salır. Sufizmə böyük töhfəsini Əhməd Yəsəvi vermişdir. O, 1166-cı ildə Türkistan şəhərində vəfat etmişdir.
Əliabbas Müznib
Yaradıcılığı
İlk şeirlərini 1907-ci ildən başlayaraq "Təzə Həyat", "İttifaq", "Zənbur" kimi qəzet və jurnallarda nəşr etdirən Əliabbas Müznib, qısa bir müddət sonra, 1910-cu ildə "Hilal" adlı bir qəzeti nəşr etdirmiş; həddindən artıq tənqidçi ruhu və ifşaçılığı ilə diqqəti çəkən bu qəzetin ilk sayı hələ mət-buatda ikən müsadirə olunmuşdur. Buna səbəb, Müznib'in "Hökumət, ah bir insan yeyən qurd, nə pul qoyar nə bir yurd" misraları ilə başlayan şeiri olmuşdur. Rəsmi dairələrdən icazəsiz nəşr etdiyi ikinci sayda isə, Müznib milli gəncliyi, öz haqqını tələb etməməsi baxımından günahlandıraraq belə yazmışdır: "Namusu qatı, garet etməklə ka-zanmak olmaz, bəlkə hüquqi-vətən yolunda öl-mekle olar. Görürsünüz mü, ata babadan qalan torpağımız zalımın çoxluğundan bir taxta pul menasmda olmuş; bu gün səhər kark olmaqla məhv nabud olmadığımız dəxi mühekkek ol-muştur … geyretli cavanlarımız; namuslu ol-madığınız biri birinizi öldürməklə olmaz, o bi-namusluğdur. Əlimizdən gedən ihtiyaratm istirdadına çalımaxla sübut olunabiler ". "Hilal" 1911-ci ilin ilk aylarında bağlanır. Şa-irin yayınlamağa başladığı "Şihab-sağıb" deyir-sinin də aqibəti eyni olar. 1911də Müznib hökumətə istiqamətli yazılarından ötəri, əvvəl qısa müddət üçün həbs olunar və günahlandırılar. Daha sonra isə, çar hökuməti tərəfindən ömür boyu Sibirə sürgün edilir.
Qazaxıstanda islam
Tarix
İslamın yayılması Qazaxıstan ərazisində tədricən baş vermişdir. Belə ki, iri şəhərlərdə din yayılsa da köçəri həyat keçirənlər arasında şamanizm XIX əsrə qədər mövcudluğunu saxlaya bilmişdir. Rusiya öz işğal zonasını genişləndirmək məqsədi ilə II Yekaterina köçəriləri ram etmək üçün islamı dəstəkləmişdir. . XIX əsrdə isla artıq bütün qazax xalqının günlük həyatının bir parçasına çevrilmişdir.
Əliabbas Müznib
Yaradıcılığı
Amma isyankar ruhlu şair, Sibirdə də yazmaqdan qalmaz. Burada yazmış olduğu şeirlərini Bakı matbuatında nəşr etdirir. 1913-cü ildə Romanovlar sülaləsinin qurulmasının 300 ili qeyd olunduğu sırada, Müznib də əfv olunaraq Bakıya qayıdır və yenidən mətbuat və nəşriyyat aləminə atılar. 1914-cü ilda böyük qardaşı Əbülfəz Mütəllibzâdənin adına "Dirilik" adlı bir məcmuə qurar. "Müsavat" partiyasının lideri, Azərbaycan Parlamentinin ilk başçısı Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin "Milli dirilik" adlı ardıcıl yazıları ilk dəfə bu jurnalın sahifələrində nəşr olunmuşdur. Azərbaycanda türkçülüyün fikrinin yayılmasında, Müznib və onun "Dirilik" jurnalı ətrafına yığdığı ədəbi qüvvələr əhəmiyyətli rol oynamışdır. 1915-ci ildə Müznib bu jurnalın səhifələrində Rus imperatoru Deli Petronun Türk-Müsəlman düşmənliyi ilə dolu "Vasiyyef'ini nəşr etdikdən sonra, yenidən təkiblərə məruz qalar; az sonra da jurnal bağlanır. Daha sonra Müznib" Türkün səsi "adlı bir qəzet çıxartmaq fikrinə düşsə də, rəsmi dairələrdən lazım olan izini ala bilməz. 1913–1917 illəri arasında Müznib, milli yayım səhnəsində geniş bir şəkildə çalışır. Özgün əsərlərlə birlikdə Şərq və Qərb ədəbiyyatından tər-cümə edər. Öz əsərlərindən və tər-cümə ibarət olan onlarla kitab yayınlatır. Rus imperiyasının süqutundan sonra Müznib ədəbi və siyasi sahələrdə daha geniş fa-aliyet göstərir. 1919da yeni Azərbaycan Cumhuriyeti'inin Dövlət Marşını yazar. Respublikanın rəsmi nəşr orqanı olan "Azərbaycan" qəzetində Türklüyün tarixi və məsələləri üzərinə bir ardıcıl maqalalar nəşr etdirir.
Qazaxıstanda islam
Tarix
Bu gün Qazaxıstan əhalisinin böyük əksəriyyəti özünü nmüsəlman sayır. Bunu sünnət, dəfn adətlərində müşahidə etmək olar. Bununla belə qazaxlar arasında köçərilik dönəmindən qalma adətlər bu gündə mövcudluğunu qoruyur. Bunlar təbii ki islama zid olmayan adətlərdir. Oğlan uşaqları aydar adlı saç düzümunə sahib olurlar. Üstəlik onlar "Allah" (c.c) kəlməsi ilə yanaşı "tanrı" və "kuday" sözlərinidə işlədirlər.
Əliabbas Müznib
Sovet rejimi dövründə
Sovet rejimi dövründə bir müddət 1920–1926 illəri arasında Müznib yenə mətbuatda çalışır. Amma, burada ona hər zaman millətçilik sahəsində köhnə yazdıqları xatırladılar və nəhayət, 1926-cı ilde, erkən yaşda təqaüdə ayrılmağa məcbur edilir. Türkçü və milliyyətçi olduğu üçün Müznib Sovet dövründə də, Çar dövründə olduğu kimi təzyiq və reaksiyalara məruz qalar.
Qazaxıstanda islam
Tarix
Hazırda Qazaxıstanda 2500 məscid var. Halbuki, sovetlər dönəmində onların sayı cəmi 63 idi.
Müasir vəziyyət
Qazaxıstanda digər dövlətlərin dəstəyi ilə islam məktəbləri formalaşdırılır. 1991-ci ildən ölkədə məscid imamlarını hazırlayan İslam İstitutu fəaliyyət göstərir. 2001-ci ildə isə Misirin dəstəyi ilə ölkədə "Nur" Universiteti təşkil edilir. 2012-ci ildə ölkədə ilk islam televiziyası olan "Asıl Arna" telekanalı fəaliyyətə başlayır.
Əliabbas Müznib
Sovet rejimi dövründə
Həyatının 20 ilini mətbuata vermiş Müznib, 1926-cı ildə 44 yaşında mətbuatdan ayrılır; siyasətdən tam uzaqlaşır və ədəbiyyat araşdırmacılığı ilə məşğul olur. 1927–1937 arasında, XIX–XX əsr. Azərbaycan ədəbiyyatı klassiklerinin əsərlərindən ibarət olan on kitab yayınlayır. Bütün bu əsərləri özü yığmış, on-lara geniş ön söz, Biografi və şərhlər əlavə etmişdir.
1937-ci ildə yenidən həbs olunan Müznib, XX. əsr. Azerbacan ədəbiyyatının bir sıra tanınmış şah-siyetleri kimi, milliyyətçiliklə və pantürkizmle cinayət-landı və ölüm cəzasına çarpdırıldı. Son zamanlarda ortaya çıxan sənədlər, yorulmaz jurnalist, şair və ədəbiyyat mütəxəssisi Əli Abbas Müznib'in 27 avqust 1937-ci ildə gülləyə dizildiğini açıqlayır.
1956-da dövlət tərəfindən suçsuzluğu etiraf edilib, ölümündən sonra bəraət edən Müznib'in əsərləri hələ toplanıb nəşr olunmamış, yaradıcılığı tədqiq edilməmişdir.
Əsərləri
thumb|Xurşidbanu Natəvanın əsərlərinin ilk çapı (Bakı, 1928)
Fərxundə Məlikzadə cinayəti
Fərxundə Məlikzadə - 27 yaşlı əfqan qadın Fərxundənin Əfqanıstanın paytaxtı Kabul şəhərində linç edilərək öldürülməsi ilə nəticələnmiş cinayət hadisəsi. Hadisə 2015-ci ilin 19 mart tarixində baş vermişdir. 27 yaşlı qadın İslamın müqəddəs kitabı olan Quranı yandırmaqda və təhqir etməkdə günahlandırılır. Polis tərəfindən aparılan ilkin araşdırmlardan sonra qadın tərəfindən heç bir kitabın yandırılmadığı müəyyənləşmişdir. Fərxundə Məlikzadə cinayətinə görə Kabul şəhərində 49 nəfər məsuliyyətə cəlb olunub. Baş verən cinayət hadisəsi Əfqanıstanda qadın hüquqları məsələsini yenidən gündəmə gətirmiş və ölkə miqyasında Fərxundə Məlikzadə üçün mitinqlər təşkil edilmişdir. 2015-ci ilin may yayında Əfqanıstanda keçirilən məhkəmə prosesi nəticəsində Fərxundənin cinayətində günahlandırılan 4 nəfər edam edilmiş, 8 nəfər isə həbsxanaya göndərilmişdir. Cəzalandırılan şəxslərin hamısı kişidir.
Arxa plan
İlk öncə, Fərxundə dini müəllim işlədiyi Şahdu-Şəmşəyra məscidinin qarşısında məsciddə zinət əşyaları satan bir molla ilə bu barədə mübahisə etmiş və mübahisə zəminində molla onu “Qurani-Kərim” i yandırmaqda ittiham edərək izdihamı ətrafına toplamışdır. Gənc qadın onun yalan danışdığını sübut etmək üçün tez-tələsik Qurandan ayələr gətirərək müsəlman olduğunu sübuta yetirməyə çalışsa da, qaragüruh vəhşicəsinə onu damdan aşağı atmış, maşınla vurmuş, dəyənəklərlə döymüş və az deyilmiş kimi, məscid ətrafındakı daşlarla daş-qalaq etmişdir. Bununla hirsini soyutmayan kütlə gənc qadının cəsədinə od vuraraq polisin gözü qarşısında onu Kabul çayına atmışdır. Əfqanıstan prezidenti Əşrəf Qani qətlin araşdırılmasına göstəriş vermişdir. Mobil telefonlarla çəkilmiş bu hadisənin videosu sosial şəbəkədə geniş yayılmışdır. Qadın öldürüldükdən sonra yandırılarkən, məlumatlara görə, polis bir kənarda səssiz dayanıbmış. Fərxundənin ailəsinin sözlərinə görə, qızlarının ölüm səbəbi mübahisə girdiyi mollanın qəsdən öz “iş” ini və həyatını qurtarmaq üçün Fərxundəni “Qurani-Kərim”i yandırmaqda ittiham etməsi olmuşdur. Şahidlərin sözlərinə görə, Fərxundəni döyən qaragüruh tez-tez anti-demokratik şüarlar səsləndirirdi.
Avrokosmos
Avrokosmos — kosmik texnika və kosmonavtikanın inkişafına kömək etmək məqsədi ilə Avropanın 12 ölkəsində sənaye müəssisələri tərəfindən 1961-ci ildə yaradılan birlik. 1970-ci illərdə bütün aviasiya, elektronika, kimya, dəqiq mexanika və s. firmalar daxil olmaqla Avrokosmosun təqribən 150 üzvü var idi. Əsas fəaliyyəti Avropa ölkələri və təşkilatlarına kosmosun öyrənilməsi ilə əlaqədar təkliflər verməkdir. Avrokosmosun əsas məqsədi radiorabitə və telaviziya verilişləri üçün Yerin süni peyklərini buraxmaqdır.
Qarışıq Milliyətlilik
Qarışıq milliyətlilik, fərqli milliyətlilik və ya qarışıq irqlilik — fərqli millətlərə və ya irqlər malik insanlar üçün istifadə olunan termindir. Bu termin ilə insanlar valideynlərinin mənsub olduğu ölkələrə, millətlərə, dinə və irqə görə ayrılır. Lakin bundan başqa bəzi təhqir xarakterli terminlərdə mövcuddur.
Üzeyir İbrahimov
Üzeyir İbrahimov — Azərbaycan qapıçı məşqçisi, qapıçı mövqeyində çıxış etmiş keçmiş futbolçusu. al-hazırda Azərbaycanın U-19 Milli yığma komandasında qapıçılar üzrə məşqçi vəzifəsində çalışır.
Həyatı
Üzeyir İbrahimov 18 yanvar 1984-cü ildə Laçın rayonunda anadan olub. 1998-ci ildə yeniyetmələr arasında ölkə çempionu, 2000-ci ildə ölkə çempionatının bürünc mükafatçısı olub.
2004–2006-cı illərdə "Neftçi" FK-nın yeniyetmə komandalarının qapıçılar üzrə məşqçisi işləyib. 2007–2017 ci ildə "İnter" FK-nın əvəzedici komandasında qapıçılar üzrə məşqçi vəzifəsində çalışıb. 2017–2018 ci ildə "Keşlə" FK-nın əvəzedici komandasında qapıçılar üzrə məşqçi vəzifəsində çalışıb. 2007-ci ildə Azərbaycan Beynəlxalq Universitetinin "Maliyyə və kredit" fakultəsini bitirmişdir. UEFA-nın qapıçı məşqçiləri üçün "A" lisenziyalarına malikdir.
2010–2012-ci ildə Azərbaycanın U-17 yığma komandasında qapıçıların məşqçisi vəzifəsində işləyib. 2011-ci ildən bu günə kimi Azərbaycanın müxtəlif yaş yığma komandalarında qapıçılar üzrə məşqçi vəzifəsində çalışır. Hal-hazırda Azərbaycanın U-19 Milli yığma komandasında qapıçılar üzrə məşqçi vəzifəsində çalışır.
NGC 4298
NGC 4298, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Nemət Orucov
Nemət Əkbər oğlu Orucov (15 noyabr 1994; Qaraçinar, Goranboy rayonu, Azərbaycan — 27 sentyabr 2020; Xocavənd rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin leytenantı, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Nemət Orucov 1994-cü il noyabrın 15-də Goranboy rayonunun Qaraçinar kəndində anadan olmuşdur. Əslən Kəlbəcər rayonundan idi. 2001-2011-ci illərdə Goranboy rayon Qaraçinar kənd tam orta məktəbində təhsil almışdır. 2012-2016-cı illərdə Azərbaycan Texnologiya Universiteti-nin (ATU) ekologiya mühəndisliyi fakültəsində ali təhsil almışdır.
Hərbi xidməti
Nemət Orucov 2016-2017-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olmuşdur. Xidmətini kəşfiyyatçı olaraq qurtarmışdır. 2018-ci ildən hərbi xidmətini "leytenant" rütbəsi ilə davam etdirmişdir. Zabitlik kursunu bitirdikdən sonra Beyləqan və Ağcabədi rayonlarında yerləşən "N" saylı hərbi hissədə post komandiri vəzifəsində xidmət etmişdir. 17 noyabr 2018-ci ildə Azərbaycan Ordusunda "Ən yaxşı motoatıcı bölük" adı uğrunda keçirilən yarışlarda yüksək nəticələr əldə etdiyinə və 3 mart 2019-cu ildə hərbi hissənin yaranmasının 27-ci ildönümü münasibəti ilə döyüş və ictimai siyasi hazırlıqda əldə etdiyi nailiyyətlərə görə fəxri fərmanlar ilə təltif olunmuşdur.
Azərbaycan Ordusunun leytenantı olan Nemət Orucov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində motoatıcı olaraq iştirak etmişdir. Xocavəndin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Nemət Orucov sentyabrın 27-də Xocavənd döyüşləri gedişatında rayonda yerləşən Nərgiztəpə ərazisində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur. Doğulduğu Goranboy rayonunda dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nemət Orucov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yerinə yetirən zaman mərdliyin və igidliyin göstərilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nemət Orucov ölümündən sonra "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nemət Orucov ​ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Peruşin-Qavixin binası
Peruşinoy-Qavixanın binası — Rostov vilayəti Taqanroq şəhəri ərazisində üç mərtəbəli bina. Bina XIX əsrin 70-ci illərində inşa edilmişdir.
Nemət Orucov
Hərbi xidməti
Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək igidlik və mərdlik göstərmiş, hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirərək şəhid olmuş Nemət Orucov ölümündən sonra Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edildi.
Peruşin-Qavixin binası
Adres: Taqanroq ş, Petrovskaya küçəsi, 79, 81.
Tarixi
Taqanroq şəhəri Petrovskaya küçəsi ev 79 və 81 ünvanında yerləşən bina XIX əsrin 70-ci illərində inşa edilmişdir.
Solunda yerləşən iki mərtəbəli tikili 1871-ci ildə 2-ci gildiya taciri Marten Nikitiç Bataşevin maliyyəsi hesabına inşa edilmişdir. Ərinin ölümündən sonra dul qadın tacirlik işini davam etdirnişdir. Nəticədə o qızı və oğlunu tərbiyə etmişdir. Onun tərəfindən iki mərtəbəli bina gözəl fasada malikdir. Binanın ikinci mərtəbəsində yeddi pəncərə vardı. Onun sol hissəsində əsas giriş yerləşirdi.
Peruşkinin binasının inşası bitdikdən burada "Donskaya" mehmanxanası yerləşirdi. Yarım zirzəmiyə malik binanın altında kitab mağazası və kitabxana fəaliyyət göstərirdi. Adı çəkilən müəssisələr Livinskiyə məxsus olmuşdur.
Sağ kompleksdə isə keçmiş Qavixa binası yerləşir. Hazırda isə Cənub Federal Universitetinin elmi-araşdırma mərkəzi yerləşir. XIX əsrin sonlarında binada "Fransa" mehmanxanası yerləşirdi. Əsas girişin önünda uzun eyvan vardı. 1894 və 1898 illərdə mehmanxanada A. P. Çexov otaq virayələmişdir.
Hər iki binada olan mehmanxanalar bir müddıt sonra bağlanmışdır. XX əsrin əvvəllərində 1-ci gildiya taciri Otto Ottoviç Qavix "Fransa" mehmanxanasının yerində "Avropa" mehmanxanasını təsis edir. 2 aprel 1911-ci ildə mehmanxananın sahibi özünü öldürmüşdür.
Birinci dünya müharibəsi dönəmində binada xəstəxana, bir müddət sonra isə paraşutçular məktəbi yerləşirdi.
Oktyabr inqilabından öncə Qavix binasında tarix və coğrafiya müəllimi Dmoti Pavloviç Drobyazqo mənzil kirayələmişdir. 1928–1941-ci illərdə binada NKVD bölməsi yerləşirdi.
Böyük Vətən müharibəsindən sonra hər iki binada təmir işi aparılmış və binalar birləşdirilmişdir. Burada bu zaman dəniz aviasiyası uçılışı yerləşirdi. Sonradan birləşdirilmiş binanın üçüncü şərtəbəsi inşa edilmişdir.
Hazırda bınanın sol hissəsində "Rostovqrajdanproekt" və "Standlaşdırma və metrologiya" kimi təşkilatlar yerləşir. Sağ hissədəisə Kalmıkov adına Radiotexnika Universitetinin mikroprosessor kafedrası yerləşir. Binanın zirzəmisində "Ruski çay" kafesi yerləşir. Bina regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekti siyahısına daxildir
Ədəbiyyat
Гаврюшкин О. П. Вдоль по Питерской (хроника обывательской жизни). Таганрог, 2000.
Taksa-Sena
Taksa-Sena  — Fransa da kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Şantel kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Mulen.
INSEE kodu — 03278.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 227 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 120 nəfər (15–64 yaş) arasında 96 nəfər iqtisadi fəal, 24 nəfər fəaliyyətsiz (fəaliyyət göstərici 80,0%, 1999-cu ildə 63,4%) idi. Fəal olan 96 nəfərdən 92 nəfər (49 kişi və 43 qadın), 4 nəfər işsiz (1 kişi və 3 qadın) idi. Aktiv olmayan 24 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 8 nəfər təqaüdçü, 10 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir
Aydın Mansurov
Aydın Bəhram oğlu Mansurov — Azərbaycan musiqiçisi, kinooperator.
Həyatı
Aydın Mansurov 14 sentyabr 1953-cü ildə Bakıda musiqiçilər ailəsində anadan olub. Asəf Zeynallı adına Orta Musiqi Məktəbində xor dirijorluğu fakültəsində təhsil alıb (1968-1973). Bir müddət musiqi məktəbində nəzəriyyədən dərs deyib (1975-1982). 1983-2005-ci illərdə AzTV-də kinooperator vəzifəsində çalışıb. 2005-ci ildən isə ömrünün sonuna qədər İctimai Televiziyada işləyib. Aydın Mansurov bir çox televiziya və sənədli filmlərin quruluşçu operatoru olub.
24 aprel 2015-ci ildə "Bakılı" Beynəlxalq Mədəniyyət Cəmiyyətinin "Humay" Milli Mükafatına layiq görülmüşdür. Azərbaycan Respublikasında televiziya və radio sahəsində xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə 7 noyabr 2016-cı ildə "Əməkdar mədəniyyət işçisi" fəxri adına layiq görülmüşdür.
Senhime
– şoqun Tokuqava Hidetadanın qızı və Toyotomi Hideyorinin həyat yoldaşı. Anası Tatsuhime və Hideyorinin anası Yodoqimi bacı idilər.
Həyatı
Senhime 1597-ci ildə doğulmuşdur. 4 sentyabr 1603-cü ildə Toyotomi Hideyori ilə evləndirilmişdir. İki uşaq arasındakı bu birlik ölmüş Toyotomi Hideyoşinin vəsiyyəti əsasında baş versə də, əslində, Tokuqava və Toyotomi ailələri arasındakı pis münasibətləri yaxşılaşdırmaq məqsədi güdürdü. Lakin Toyotomi klanı Tokuqavaya itaət etmək istəmədiyi üçün bu plan uğursuzluğa düçar olmuş və Tokuqavanın Osaka hərakatını (1614–15) başlatması ilə nəticələnmişdir.
Osaka qəsrinin süqutundan sonra Senhime həyat yoldaşının həyatını xilas etmək üçün atasının yanına göndərilmiş, lakin xahişi qəbul edilməmiş və Hideyori intihar etmişdir. Növbəti il Kuvana daymyosunun oğlu Honda Tadatoki ilə evlənmişdir. Hondanın 1626-cı ildəki ölümündən sonra həyatının qalan hissəsini Edoda dul keçirmişdir.
Mədəniyyətdə
Senhimenin həyatı bir çox əfsanə və rəvayətin yaranmasına gətirib çıxarmışdır. Ən məşhur rəvayətə görə Sakazaki Naomori onu Osaka qəsrindəki yanğından xilas edərək onunla evlənmək istəmiş və onu qaçırmağa cəhd etmişdir. Hətta Senhimenin Honda ilə evliliyinə qarışmışdır. Bəzi hekayələr Senhimeni acgöz, kişiləri yoldan çıxaran gənc dul kimi təqdim edir. Takeşiba Kenci onun həyatından bəhs edən "Yoşida qoten maneku furisode" (1891) adlı kabuki tamaşası yazmışdır.
Bayram Kürdəxanılı
Bayram Kürdəxanılı — azərbaycanlı meyxanaçı.
Həyatı
Bayramqulu Məşədi Məmmədqulu oğlu Quliyev 1961-ci ilin dekabrın 31-ində Kürdəxanıda doğulub. Kürdəxanıdakı 113 saylı orta məktəbi bitirib. Meyxana sənətinə kiçik yaşlarından gəlib. Məşhur meyxanaları "Noldu sana"
İlk şeirlərini böyük qardaşı şair Nəcəfqulunun təsiri ilə yazmışdır. Əsgərlikdən qabaq da şeir deyən Bayram, bunu sonra da davam etdirir. 1982-ci ildən 1985-ci ilə qədər AzTV-də işləyib.
Həbsi
2014-cü ilin iyul ayında narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi maddəsi ilə 1 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib.
Vəfatı
Bayram Kürdəxanılını avtomobil vuraraq öldürüb. Hadisə 22 avqust 2017-ci il tarixində gecə vaxtı Kürdəxanı qəsəbəsində baş verib. Belə ki, toy mərasimindən evə qayıdan meyxana ustası qəsəbə ərazisində yolu keçərkən, Emin Fərhadovun idarə etdiyi "Peugeot" markalı, 10-PS-782 dövlət seriya nişanlı avtomobil onu vurub. Nəticədə meyxana ustası ağır xəsarət alıb. Hadisəni törətmiş sürücü Bayram Kürdəxanılını 3 saylı Şəhər Kliniki Xəstəxanasına çatdırsa da, həkimlər onun həyatını xilas edə bilməyiblər.
Türk Hava Yolları reys 6491
Eniş edən təyyarə, Manas Beynəlxalq Hava Limanında 26 pistin bütün uzunluğunu uçdu və pistin ən ucundan 900 metre məsafədə yerə dəydi. Qəzadan sonra Qırğızıstanda bir günlük matəm elan edildi. Qırğızıstan Höküməti və ACT Airlines təyyarənin yanacaqdoldurma və heyət dəyişikliyi üçün Bişkekə eniş etdiyini elan etsə də, Qırğızıstan müxalifətinin təyyarənin yük qalıqlarına Rus və Qırğızıstan dili etiketlər basılmışdı və ACT Hava Yolları təyyarənin Hong Kongdan İstanbula birbaşa getmək üçün yanacaq olduğunu elan etdi. Yüklərin Bişkekdə boşaldılacağını və hava limanında qaçaqmalçılıq və ya korrupsiya ola biləcəyini söylədi.
Qəzadan sonra Dövlətlərarası Aviasiya Komitəsi təyyarədə hər hansı bir nasazlıq olmadığını və ya hava hərəkəti nəzarətçilərinin səhv etmədiyini; Təyyarənin pilot səhvinə görə səhv sürüşmə xətti səbəbindən qəza etdiyi açıqlandı.
Yuxarı Baş Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu
300px|thumb|right|Yuxarı Başın əsas alış-veriş küçəsi Yuxarı Baş — Azərbaycanın Şəki şəhərinin yuxarı (hündür) tarixi hissəsində tarix-memarlıq qoruğu. Bura Şəki şəhərinin ən qədim hissəsidir. Qoruğun ərazisi 283 hektardır, direktoru isə Təranə Abdullayevadır.
Qoruq ərazisinə Şəki xan sarayının da yerləşdiyi Nuxa qalası və karvansarayların və müxtəlif sənət növlərinə aid dükanların yerləşdiyi əsas alış-veriş küçəsi daxildir. Alış-veriş küçəsinin ətrafında hələ də öz qədim adlarını daşıyan məhəllələr yerləşir: Gileyli, Qırıçı, Qullar, Duluzlar, Aqvanlar, Otaq eşiyi, Sarı torpaq və s. Qoruq ərazisində həmçinin Şəkixanovların evi, məscidlər və hamamlar yerləşir.
Yuxarı Baş 6 mart 1968-ci ildə Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin qərarı ilə memarlıq qoruğu elan edildi. Şəhərin tarixi hissəsi Şəki xan sarayı ilə birlikdə 2019-cu ildən Ümumdünya İrsidir.
Nikos Anastasiadis
Nikos Anastasiadis — 2013-cü ildən 2023-cü ilə qədər Kipr Prezidenti.
Həyatı
Anastasiadis ixtisasca hüquqşünasdır və "Nicos Chr. Anastasiades & Partners" hüquq firmasının qurucusudur. Afina Universitetində hüquq təhsili aldı və London Universitet Kollecində gəmiçilik hüququ üzrə aspiranturanı bitirdi. Universitetdə oxuduğu müddətdə Afinada yerləşən və Georgios Papandreu tərəfindən yaradılan Mərkəz koalisiyasının üzvü idi.
1971-ci ildə Andri Mustakudi ilə evləndi və iki qızı var. Əkiz qardaş və bacısı var. Anastasiadis ailəsi iki dəfə viza proseduru ilə ittiham olunub. 2001-ci ildə əkiz qardaşı Pambos Anastasiadis "çəhrayı viza", yəni qeyri-qanuni fahişəxanalarda işləyən əcnəbi qadınlar üçün iş icazəsi saxtalaşdırmaqla bağlı qalmaqaldakı roluna görə 18 ay həbs cəzasına məhkum edildi. 2019-cu ildə Anastasiadis ailəsi üçün "qızıl viza" proqramı bağlandı. Anastasiadis ailəsi kabinet tərəfindən Kipr vətəndaşlığı alan rus iş adamlarından faydalanmaqda günahlandırıldı.
Siyasi fəaliyyəti
Anastasiadis 1981-ci ildə Nümayəndələr Palatasına seçildi və 1997-ci ildən 2013-cü ilə qədər partiyasının lideri oldu.
Prezident fəaliyyəti
2012-ci ilin mart ayında Demokratik Səfərbərliyin 1.008 üzvü arasında keçirilən səsvermədə rəqibi millət vəkili Eleni Teoxarusa qarşı 2013-cü il prezident seçkilərinə namizəd olaraq irəli sürüldü. Nikos Anastasiadis 673, Teoxarus 103 səs aldı. 17 fevral 2013-cü ildə keçirilən prezident seçkilərinin ilk turunda Anastasiadis 45%, Stavros Malas və Giorgos Lilikas isə müvafiq olaraq 26,9% və 24,9% səs aldı. İkinci turda 57,48% səslə Malasa qalib gəldikdən sonra, 28 fevral 2013-cü ildə prezident olaraq and içdi.
Dövlət xərclərinin azaldılması
O, iqtisadi yardım almaq üçün Avropa Komissiyasının tələb etdiyi struktur islahatlarını həyata keçirəcəyinə söz verdi.
ƏDV və yanacaq vergilərini artırmaqla bərabər, dövlət və özəl sektorda sosial müavinətləri, pensiya və maaşları azaltdı. O, dövlət qulluqçularının sayının azaldılmasına da qərar verdi.
Bank təminatı
Anastasiadis beynəlxalq kreditorlardan 10 milyard avroluq yardım almaq üçün banklara 2013-cü ildə 100.000 avrodan çox bank hesablarının 47,5%-i müsadirə etməyə icazə verən kampaniya vədlərini pozmalarını söylədi.
Adanın iqtisadi çöküşünü araşdıran komitə qarşısında danışan Anastasiadis alternativin Kipr üçün fəlakətli olacağını vurğulayaraq, depozitləri qəbul etməyəcəyini açıqladı.
Daha sonra o, Kiprə əvvəllər heç vaxt tətbiq edilməmiş həddindən artıq tədbirləri məcburiyyət qarşısında qəbul etdiyini açıqladı, əks təkliflərə baxmayaraq qərar Avroqrupun görüşü zamanı rədd edildi. Bununla belə, üzvlər xilas planının əslində Anastasiadisin təklifi olduğunu qəbul etdilər. Tənqidlər maliyyə böhranı başlamazdan öncə, prezidentin müttəfiqləri ilə apardığı müzakirələr sonrasında susduruldu.
Ağır tənqidlərə baxmayaraq, hökumətin kapital nəzarətini effektiv idarə etməsi ölkənin bank sistemini canlandırdı və Kipr 2016-cı ildə yardımdan çıxa bildi.
Hərbi xidmətə çağırış
2013-cü ildə Kipr Prezidenti vəzifəsinə seçki kampaniyası zamanı vəzifəsinin ilk yüz günü ərzində Kiprdə hərbi xidmətə çağırış müddətini 14 aya endirmək öhdəliyini götürdü. Anastasiadis hökumətinin ilk aylarında 18 yaşına çatmış gənclərin hərbi xidmətə həvəsləndirilməsini artırmaq və Kipr dövlətinə maliyyə yükünü azaltmaq üçün hərbi xidmətə çağırışın 14 aya endirilməsi üçün əhəmiyyətli planlama var idi. Müdafiə naziri Fotis Fotiu 2013-cü ilin sonlarına doğru hərbi çağırışların azaldılması ilə bağlı son qərarın veriləcəyini açıqladı. 2012–13 Kipr maliyyə böhranı səbəbiylə hərbi çağırışa son qoyulması üçün təzyiqlər artdı.
2013-cü ilin avqust ayının əvvəllərində Müdafiə Naziri Fotis Fotiu Anastasiadisin prezident seçilməsi üçün bu şərti ortaya qoyduğunu açıqladı. Hərbi xidmətin ilk mərhələdə 18 aya, 2014-cü ilin sonuna qədər isə 14 aya endiriləcəyini dəstəklədi. 25 fevral 2016-cı ildə kabinet tərəfindən hərbi xidmətə çağırılan hər kəs üçün hərbi xidmətin 18 aya endirilməsinə qərar verildi. 2015-ci ilin yazında və bundan sonra qoşulanlar üçün xidməti 14 aya endirdi.
Kipr mübahisəsi
Anastasiadis partiyasının əksəriyyəti əlehinə səs versə də, Annan Kipr Planını dəstəklədi. Partiyadaxili müxaliflərindən bəziləri hətta Anastasiadisin hakimiyyətdən getməsini istədi. Bir çox partiya üzvləri Anastasiadisin Avropa Parlamentinə yazdığı məktubla əlaqədar olaraq hökumətin referendumun "Bəli" kampaniyası zamanı söz və insan haqlarını tapdaladığını iddia etdi. Hökumət Milli Televiziya Şurasının "Xeyr" lehinə səs verən altı partiyanın BMT planını dəstəkləyən iki partiya qədər efir vaxtı aldığını göstərən məlumatlara istinad etdi. Nikos Anastasiadis ilə kiprli türk həmkarı arasında sülh danışıqlarının başlanğıcı Barak Obama da daxil olmaqla beynəlxalq medianın və dünya liderlərinin marağına səbəb oldu.
Qızıl vizalar və çirkli pulların yuyulması
3 noyabr 2019-cu ildə qəzetlər Nikos Anastasiadis hökuməti dövründə malayziyalı cinayətkar və qaçaq Co Louya Kipr vətəndaşlığı verildiyini bildirdi. Co Lounu Kiprdə bəzi mülklərə sərmayə qoyduqdan cəmi iki gün sonra Kipr vətəndaşlığı investisiya proqramı çərçivəsində pasport aldığı bildirildi. 1MDB qalmaqalı ilə bağlı Co Louya qarşı heç bir sənəd tapılmadı, lakin o, artıq istintaq altında idi və müstəntiqlər çirkli pulların yuyulması fəaliyyəti ilə əlaqədar onu bağlamışdılar. Siyasi cəhətdən ifşa edilmiş şəxs statusu, saxtakarlıq və qanun pozuntuları səbəbiylə bir neçə yoxlama agentliyi tərəfindən təsdiqlənən ifşalara baxmayaraq ona pasport verildi. Qızıl pasport sxemində adətən müraciət edənlərin ölkədə ən azı yeddi il yaşamalarını və əmlak almalarını tələb etdiyi halda, bu tələbi ləğv etmək qərarı ölkə kabineti tərəfindən qəbul edildi. Co Lounun Kipr vətəndaşlığı ilə bağlı açıqlaması Kipr hökumətinin Nikos Anastasiadisin başçılığı altında Kamboca elitlərinə vətəndaşlıq verdiyini ortaya çıxardıqdan sonra, Kipr vətəndaşlığı investisiya sxemi araşdırıldıqdan sonra ortaya çıxdı. "Reuters"-ə əsasən Kamboca Baş naziri Hun Senin 8 qohumu və ya köməkçisi Kipr pasportu almışdı.
21 oktyabr 2019-cu ildə araşdırmaçı jurnalistlər Nikos Anastasiadis hökuməti dövründə Hüqo Çavezin qızı Mariya Qabriela Çavez ilə bir neçə şübhəli əməliyyatda Kipr Bankının rolu olduğunu bildirdi.
2019-cu ilin avqust ayında MCKHL hesabatı birgə sahibi olduğu və 2013-cü ildə prezident seçkilərkən ayrıldığı hüquq firmasını "Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin dostu ilə əlaqəli iş anlaşmaları ilə əlaqələndirdi". Prezident Anastasiadisin hər iki qızı hələ də firma ortağıdır və hələ də binada şəxsi ofisləri var. Hesabatda Anastasiadisin hüquq firmasının rus pullarını firma tərəfindən yaradılan və onunla əlaqəli olan şirkətlərə köçürən kompleks əməliyyatlar həyata keçirdiyi ortaya çıxdı. Nikos Anastasiadis ilə bunu müzakirə edən Nazirlər Kabineti qızıl pasportlar sistemində şəffaflığı əldə etməyə nail oldu.
Samir Vəliyev
Samir Vəliyev (Samir Teymur oğlu Vəliyev; ) — iqtisad elmləri namizədidir, energetika nazirinin müavini.
Həyat və fəaliyyəti
Samir Vəliyev 1962-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub.
Ailəsi
Ailəlidir, 2 övladı var.
Start heyət (futbol)
250px|thumb|right|[[Azərbaycan milli futbol komandasının start heyəti. 4 aprel 2014-cü il.]]
Start heyət və ya ilk 11-lik — futbol klubunun əsas komandasını təşkil edən on bir qabaqcıl futbolçu. Start heyətdə çıxış edən futbolçu oynadığı mövqedə komandasının ən yaxşısı hesab edilir. Məsələn, bir futbol klubunun bombardiri demək olar ki, həmişə bacarığı və komandaya verdiyi töhfə sayəsində start heyətdə çıxış etmək üçün seçiləcəkdir.
Rəhilə Hacıbababəyova
Rəhilə Hacıbababəyova — Bakıda ali-ibtidai qız məktəbinin yaradılmasının (1914) təşəbbüsçüsü və müdiri, görkəmli pedaqoq.
Həyatı
1925-ci ildə Hacıbabəyova Azərbaycan SSR Maarifçilər Həmkarlar İttifaqı mərkəzi şurasının üzvü olmuşdur.
1927-ci ildə Rahil Hacıbabəyova 5-ci Ümumittifaq Sovetlər Sovetləri və Azərbaycan qadın fəhlələri və kəndliləri qurultayının nümayəndəsi seçildi.
Rahil Hacıbabəyova 1954-cü ildə Bakıda vəfat etdi.
Soçi teleqülləsi
Soçi teleqülləsi - Soçidə, Krasnodar diyarında , Rusiyada yerləşən bir televiziya və yayım qülləsi. 1958 - ci ildə   Batareyka dağının cənub yamacında tikilmişdir.
Layihə yayım məsafəsi - 3803 km. Hündürlüyü 180 m, təməl hündürlüyü 93 m, antennanın ümumi hündürlüyü isə Qara dəniz səviyyəsindən 273 m dir.
Azərbaycan–Uqanda münasibətləri
Azərbaycan–Uqanda münasibətləri — Azərbaycan Respublikası ilə Uqanda Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.
Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1995-cü ilin avqust ayının 19-da qurulmuşdur.
Mədəni əlaqələr
2018-ci ilin may ayının 25-də Bakıda, "Elektra Events Hall"da Azərbaycan Tələbə Gənclər Təşkilatları İttifaqının təşəbbüsü ilə Gənclər və İdman Nazirliyi tərəfindən "Həmişə gənc" şüarı altında keçirilən "Youthvision 2018" beynəlxalq mahnı müsabiqəsində birinci yeri Uqanda təmsilçisi tutmuşdur.
Əhməd Mithəd Qalabalıq
Əhməd Mithəd Qalabalıq — Türkiyə siyasətçisi.
Həyatı
İstanbul Universitetinin hüquq fakültəsinin məzunudur. Bir çox dövlət vəzifəsində çalışmışdır. Ailəli olmuşdur, üç övladı olmuşdur.
Şeyx Səid üsyanı başlayanda Diyarbəkir valisi olmuşdur. O, qiyam zamanı Diyarbəkir millət vəkili olmuş Feyzi Riceçioğlu və ailəsinin köməyi ilə qiyamı müvəffəqiyyətlə yatırmışdır.
24 dekabr 1927–11 iyul 1928-ci il tarixlərində qısa müddət İstanbul valisi olmuşdur. O, 6 ay 17 gün vali vəzifəsində çalışmışdır.
Avstraliya iqlimi
250px|right|thumb|Köppen təsnifatına görə Avstraliyanın iqlim xəritəsi.
Avstraliya iqlimi — Avstraliyanın hüdudları daxilində mövcud olan iqlim komponentləri. Avstraliyanın bir çox hissəsi tropik, şimalında subekvatorial, cənubu subtropik iqlim qurşağındadır. Düzənliklərdə az hündürlüklü düzənliklərin olması bütün materikdə daim yüksək tempraturun yaranmasına səbəb olur. Tempraturun mövsümi tərəddüdü, əsasən, tropik və subtropik qurşaqların daxili rayonlarında müşahidə edilir. Mütləq maksimum tempratur (53,1 °C) Klonkarridə (Kvinslend) müşahidə olunur. Mütləq minimum tempratur Avstraliyanın daxili rayonlarında – 4 °C-dən 6 °C-yə çatır. Avstraliyanın çox hissəsinin tropik qurşağın kontinental hissəsində yerləşməsi, materikin qərbdən şərqə böyük məsafədə uzanmada, sahillərinin az parçalanması, Böyük Suayırıcı Silsilənin okeandan gələn rütubətli küləklərin qarşısını saxlaması iqlimin quraqlığına səbəb olur. Avstraliya Cənub yarımkürəsinin ən isti və quru sahəsidir. Avstraliya sahilinin 38%-nə ildə 250 mm-dən az yağıntı düşür. Yayda (dekabr–fevral) materik 30 °C və daha artıq (Böyük Qumlu səhra) qızır. Yağıntının miqdarı sahildən (1,500 mm) materikin içərilərinə doğru azalır (22° cənub enliyindən cənubda 300 mm-dək).
Tarje (kommuna)
Tarje  — Fransa da kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Şantel kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Mulen.
NGC 1412
NGC 1412, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Soba bürcü istiqamətində yerləşir. SB0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Tarje (kommuna)
INSEE kodu — 03277.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 260 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 144 yaşda (15-64 yaş arasında) 91 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 53 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 63,2%, 1999-cu ildə 62.1%). Fəal olan 91 nəfərdən 85 nəfəri (46 kişi və 39 qadın), 6 nəfəri işsizdir (4 kişi və 2 qadın). Aktiv olmayan 53 nəfər arasında 17 nəfər şagird və ya tələbə, 16 nəfər təqaüdçü, 20 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Samson Mkrtumov
Samson Movsesoviç Mkrtumov (əsl soyadı: Mkrtumyan; ; ; ) — erməni əsilli SSRİ hərbi pilotu, Sovet İttifaqı Qəhrəmanı, kapitan.
Həyatı
Samson Mkrtumov 28 iyul 1910-cu il tarixində Rusiya imperiyası tərkibindəki Yelizavetpol quberniyasının Zəngəzur qəzasında yerləşən Brnakot kəndində anadan olmuşdur. O, 1928-ci ildə Bakıya köçmüş, Bibiheybət neft mədənində işləmişdir. Mkrtumov 1931-ci ildən Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası üzvüdür. O, 1936-cı ildə Borisoqlebsk Təyyarəçilik Məktəbini bitirmidir. Mkrtumov 1939-cu ildən Sovet Ordusunda xidmət etmişdir. O, Sovet-Finlandiya müharibəsində iştirak etmişdir. Mkrtumov İkinci Dünya müharibəsində eksadrilya komandiri olan Mkrtumov 219 döyüş uçuşu keçirmişdir. O, Qafqaz uğrunda döyüşdə iştirak etmişdir. Mkrtumov 1 noyabr 1943-cü il tarixində Qomel uğrunda döyüşdə həlak olmuşdur.
Mükafatlar
13 dekabr 1942-ci il tarixində Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür.
Baltik boğazı
Baltik boğazı - Rusiyanın ucqar qərb qutaracağında yerləşən Kalininqrad vilayəti ərazisinə daxildir. Baltik dənizini Kalininqrad körfəzi ilə birləşdirir və Pillau yarımadasını Baltik burnundan ayırır. Baltiysk rayonu ərazisində daxildir. Eni 0,4 km, uzunluğu 2 km, dərinliyi 12 m təşkil edir.
Tarixi
Ərazidə ilk boğaz 1337-ci ildə meydana gəlsə də bir müddət sonra qumla örtülür. 1497-ci ildə fırtına səbəbindən yeni boğaz əmələ gəlir. Ancaq boğaz yenidən qumla örtülür. 1510-cu ildə güclü fırtına nəticəsində boğaz formalaşır. 1901-ci ildə boğaz ərazisində Veniqsberq dəniz kanalı inşa edilir. 1960-cı ildə kanal dərinləşdirilir. İkinci Dünya müharibəsi zamanı boğaza sahiblənmə üstündə şiddətli döyüşlər getmişdir.
Tövsiyə məktubu
Tövsiyə məktubu — akademik və ya iş fəaliyyətini əks etdirən, müvafiq şəxslər tərəfindən yazılmış məktub. Gələcək akademik və ya iş karyerası üçün tələb olunan sənədlərdən biridir.
Tövsiyə məktubu nümunəsi:
Azərbaycan–Niger münasibətləri
Azərbaycan–Niger münasibətləri — Azərbaycan Respublikası ilə Niger Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.
Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1995-cü ilin noyabr ayının 10-da qurulmuşdur.
Nəsimi Abudov
Həyatı və hərbi xidməti
Nəsimi Abudov 1969-cu il 10 sentyabrdə Xaçmaz rayonunun Çarxı qəsəbəsində anadan olub.
1993-cü ildə hərbi xidmətə yollanan Nəsimi Abudov, Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri qismində I Qarabağ müharibəsinin bir sıra döyüşlərinə qatıldı. O, 1993-cü ildə şəhid oldu.
Möbius lenti
alt=Möbius lenti|thumb|Kağızdan hazırlanmış Möbius lenti Möbius lenti — bir lentin bir ucunu 180 dərəcə çevirərək digər ucu ilə birləşdirməklə yaranan səthdir. Bu həndəsi fiqurun adi lentdən fərqli olaraq bir üzü (Evklid fəzasında yerləşdirildikdə) və bir sərhədi var. İlk dəfə 1861-ci ildə Yohan Benedikt Listinq tərəfindən kəşf edilmiş, dörd il sonra Avqust Ferdinand Möbius tərəfindən tərifi verilmişdir.
Möbius lentinin bir nümunəsi bir kağız lentin bir ucunu tərs çevirib digər ucuna şəkildəki kimi dövrə yaradacaq şəkildə yapışdırmaqla yaradıla bilər.
Xüsusiyyətləri
Möbius lentinin bir sıra maraqlı xüsusiyyətləri var. Tikiş nöqtəsindən(şərti olaraq ucların birləşdiyi yer) başlayaraq ortaya doğru çəkilən xətt yenidən gəlib tikiş nöqtəsinə çıxır, lakin digər üzdə. Davam etdikdə, xətt başlanğıc nöqtəyə birləşir və ilkin lentin iki qatı uzunluğunda olur. Bu vahid kəsilməz əyri Möbius lentinin yalnız bir sərhədi olduğunu göstərir.
Sukat
Sukat - müxtəlif meyvələrdən hazırlanan quru mürəbbə.
Sukat istehsalında sıx ətliyi olan meyvə (alma, armud, heyva, ərik, şaftalı, gavalı, əncir, limon, portağal qabığı və s.) və tərəvəz (qovun, qarpız, qabaq və s.) şəkər şərbətində bişirilir, sonra qurudulur, toz-şəkərlə urvalanır. Sukatdan tort, pirojna, keks və digər şirniyyat məmulatlarını bəzəmək və içlik hazırlamaq, eləcə də çay yanında süfrəyə vermək üçün istifadə olunur.
Ruslan Məmmədov
Ruslan Ramiz oğlu Məmmədov (6 iyun 1997; Sumqayıt, Azərbaycan — 1 noyabr 2020; Tərtər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin leytenantı, Vətən müharibəsi şəhidi.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun leytenantı olan Ruslan Məmmədov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Tərtər rayonunun Suqovuşan qəsəbəsinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Ruslan Məmmədov noyabrın 1-də Ağdərə istiqamətində şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ruslan Məmmədov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ruslan Məmmədov ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Laçın rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ruslan Məmmədov ölümündən sonra "Laçının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Dundas boğazı
Dundas boğazı — Şimal ərazisi (Avstraliya) torpaqlarında yerləşir. Melvill adasını Koburq yarımadasından ayırır. Ərazidə Garig Gunak Barli Milli Parkı yerləşir. Arafur dənizini Van Dimen körfəzi ilə birləşdirir.
Opera tortu
thumb|right|200 px Opera tortu — fransız biskvit desertidir.
Hazırlanması
Biskvitlər badamlı olur. Biskvitlər siroplarla isladılır. Bəzən kofe, şokolad kremi və ya şokolad qlazuru ilə isladılır. Larus ensiklopediyasına görə opera tortu-çətin badamlı kofe ilə isladılmış biskvitdir.
Tarixi
thumb|right|200 px Tort fransız şirniyyatçısı tərəfindən 1906-cı ildə Lui Klişi tərəfindən Fransada hazırlanmışdır. Bu desert Klişinin ən məşhur şirniyyatıdır. Bəzilərinə görə isə tort 1960-cı ildə Qaston Lenotr tərəfindən hazırlanmışdır. Dİgər bir mülahizəyə görə isə tort fransız operasının şərəfinə Dalloyau şirniyyat şirkəti tərəfindən hazırlanmışdır.
Bakı Soveti
Bakı Soveti, Bakı Fəhlə və Hərbi Deputatları Soveti, Bakı Fəhlə və Əsgər Deputatları Soveti, Bakı Fəhlə, Əsgər və Matros Deputatları Soveti və ya Bakı Fəhlə, Əsgər və Dənizçi Deputatları Soveti — 1917-ci ilin martından 1918-ci il 31 iyula qədər Bakıda fəaliyyət göstərmiş hakimiyyət orqanı.
Yaradılması
Rusiyada 1917-ci il Fevral inqilabından sonra Bakıda, həmçinin digər şəhərlərdə ikinci hakimiyyət orqanı kimi Fəhlə Deputatları Soveti və Hərbi Deputatları Soveti yaradılırdı. Bakı Rayonu Fəhlə Deputatları Soveti ilə Hərbi Deputatları Sovetinin birləşməsi nəticəsində yaradılan Bakı Soveti onların içərisində ən nüfuzlusu hesab edilirdi. O, 7 mart 1917-ci il tarixində təsis edilmişdir.
Martın 8-də elan olunmuş müraciətdə bildirilirdi ki, Bakı fəhlələrinin 2/3-dən çoxu seçkilərdə iştirak etmişdir. Sovetin tərkibinə 52000 fəhlə və qulluqçu tərəfindən seçilən və əksəriyyəti ermənilərdən ibarət olan 9-u bolşevik, digərləri isə menşevik və eserlərdən ibarət 52 deputat daxil idi. Sovetinin İcraiyyə Komitəsi və komitəyə rəhbərlik üçün sədr, iki müavin və iki katibdən ibarət rəyasət heyəti seçilmişdi. Sovetin birinci iclasının sədri menşevik Qriqori Ayollo, katibi isə o zaman menşevik olan M.N.Mandelştam idi. Martın 8-də Stepan Şaumyan qiyabi olaraq sovetin sədri seçildi. Sovetin İcraiyyə komitəsinə isə bolşeviklərdən İ.Fioletov, İ.Ter-Qabrielyan, eserlərdən isə V.İ.Soçnev daxil idi.
Bakı Rayonu Fəhlə Deputatları Soveti özünü Bakı fəhlələrinin yeganə səlahiyyətli orqanı hesab edirdi. Sovet öz fəaliyyətini Petroqrad Fəhlə Deputatları Soveti və bütün Rusiya fəhlələrinin fəaliyyəti ilə uyğunlaşdırmaq niyyətini bildirmiş, sırf yerli xarakterli hər cür çıxışların əleyhinə olduğunu, Bakı qarnizonunun ordu və donanmasının Bakı Rayonu Fəhlə Deputatları Soveti ilə həmrəyliyinə nail olmaq vəzifəsini elan etmişdi. Bakı Rayonu Fəhlə Deputatları Soveti İcraiyyə Komitəsinin ilk müraciəti "Yaşasın Müəssislər məclisi! Yaşasın demokratik respublika!" şüarları ilə bitirdi.
10 may seçkiləri
Bakı Rayonu Fəhlə Deputatları Soveti 1917 il mayın 1-dən Bakı rayonunda 8 saatlıq iş günü qoyulmasını özünün ilk qələbəsi hesab etmişdi. Menşeviklər və eserlərin güclü olduğu bir digər qurum 50 min Bakı fəhləsinin daxil olduğu Bakı Həmkarlar Şurası idi. 10 may 1917-ci ildə bu şura vahid bir Bakı Fəhlə və Hərbi Deputatlar Sovetinə birləşdirildi. Bu birləşmə Bakı Sovetində menşeviklərin və eserlərin mövqelərini daha da gücləndirdi. Bolşevik fraksiyası Bakı Sovetində 25, menşeviklər 56, eserlər isə hərbi deputatlar hesabına daha da çox sayda deputatla təmsil olunurdu.
Bakı Sovetinə bundan başqa daşnaklar da daxil idi. Müsavat Partiyası isə bu ərəfələrdə Bakı Sovetində təmsil edilmirdi. Bolşeviklərin Bakı Sovetinə rəhbərliyi çox qısa çəkdi. 10 mayda Bakı Sovetinə seçkilərdə bolşevik Stepan Şaumyan ın əvəzinə eser Sako Saakyan Sovet Sədri seçildi, menşevik Ramişvili isə İcraiyyə Komitəsinin sədri oldu. 10 may seçkilərində məğlubiyyətdən sonra Bakı Partiya Komitəsinin tapşırığı ilə Məşədi Əzizbəyov, Dadaş Bünyadzadə, Möhsün İsrafilbəyov, Həmid Sultanov və digər bolşeviklər Bakı quberniyası rayonlarında təşviqat və təşkilatçılıq işlərinə başladılar. Xüsusən, əsgərlər arasında aparılan təbliğat effektiv oldu. Bu tədbirlərin nəticəsində 1917-ci ilin yayında Bakı, Şamaxı və Naxçıvan qarnizonlarının mütləq əksəriyyəti bolşeviklərin tərəfinə keçdi.
Bolşevik hakimiyyəti
Bakı bolşevikləri Sovetdə rəhbərliyi ələ almaq üçün gərgin mübarizə aparırdılar. Bolşeviklər Petroqradda hakimiyyəti ələ keçirən kimi, 1917-ci il oktyabrın 27-də Bakı Sovetinin fövqəladə yığıncağı keçirildi. Sovetin eser-menşevik-daşnak bloku, bolşeviklərin kəskin etirazına baxmayaraq, 168 səsə qarşı 246 səslə Bakıda, ali hakimiyyət orqanı kimi, İctimai Təhlükəsizlik Komitəsi nin yaradılması haqqında qərarın qəbul edilməsinə nail oldu.
Sovet Oktyabr çevrilişinin (1917) dinc yolla ləğvini tələb edirdi. Sovetin bu qərarı ilə razılaşmayan bolşeviklər, mədən-zavod komitələri üzvlərinin dəstəyinə arxalanaraq oktyabrın 31-də Bakı Sovetinin geniş iclasını çağırdılar. Onları müdafiəyə gələnlərin sayı Sovetin üzvlərindərı xeyli çox idi. Hakimiyyətin sovetlərə keçməsi ilə razılaşmadıqlarını bildirən menşevik və eserlərin iclas zalından çıxıb getməsi bolşeviklərə olduqca sərfəli idi. İclas Bakı rayonunda bütün hakimiyyətin Bakı Sovetinə keçməsi haqqında qətnamə qəbul etdi.
Noyabrın 2-də bolşeviklər öz mövqelərini daha da möhkəmləndirmək məqsədilə yenidən bütün hakimiyyətin Sovetə verilməsi məsələsini qoydular, geniş iclas çağırmaq taktikasından bir daha istifadə edərək, siyasi qüvvələr nisbətini öz xeyirlərinə dəyişə bildilər. Noyabrın 2-də 468 deputatın qatıldığı növbəti iclasda sağ eserlər, menşeviklər və daşnaklar hakimiyyət məsələsinin müzakirəsini təxirə salmağı təklif edərək Soveti tərk etdilər. Bakı Sovetində 344 bolşevik, onlar ilə müttəfiq olan sol eserlər və bir neçə beynəlmiləlçi menşevik deputat qaldı. Şaumyanın təklifi ilə Bakı Sovetinin İcraiyyə Komitəsinin yeni tərkibi seçildi. Bakı Sovetinin İcraiyyə Komitəsi Bakıda ali hakimiyyət orqanı elan olundu.Bununla İctimai Təşkilatların İcraiyyə Komitələrinin ləğv edilməsinə başlandı. İcraiyyə Komitəsinin sədri Stepan Şaumyan, üzvləri isə Caparidze, Fioletov, Əfəndiyev, Basin, Vəzirov, Vaçek, Zərgərov olmaqla 36 nəfər seçildi. Həmin iclasda Bakı Fəhlə və Hərbi Deputatları Sovetinin adının dəyişdirilərək, Bakı Fəhlə və Əsgər Deputatları Soveti adlandırılması qərara alındı. Eser və menşeviklərlə "müsavat"çılar arasındakı ziddiyyətlərdən istifadə edən bolşeviklər Bakı Sovetində əsas vəzifələri asanlıqla ələ keçirə bildilər.
Müsavatın iştirakı
Müsavat 1917-ci ilin yayına qədər Bakı Sovetinə daxil edilmədi. Bunun əsas səbəbi kimi Müsavatın federasiya tərəfdarı olması və Azərbaycanın muxtariyyətini istəməsi idi. Müsavat Bakı Sovetinə daxil olmasa da yerli özünüidarəetmə orqanları seçkilərində iştirak edirdi. Məsələn, 1917-ci il 12 iyul tarixindəki Duma seçkilərində Müsavat çox böyük fərqlə qalib gəlmişdi. Dumanın əsas vəzifələri şəhər təsərrüfatını yaxşılaşdırmaqla yanaşı, kimsəsiz insanlara daha asan yaşayış şəraiti və maddi tələbatlarını təmin etmək idi. Dumanın İcraiyyə Komitəsinin sədri Topçubaşov, müavini isə Məmmədhəsən Hacınski seçilmişdi.