cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 4923
NGC 4923, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. E/SB0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Məmmədəli Vəlixanlı
Məmmədəli Vəlixanlı — Azərbaycan aktyoru, Azərbaycan SSR xalq artisti (1949).
Həyatı
Məmmədəli Hacı Heydər oğlu Vəlixanlı Teatr sənətinə marağı uşaq vaxtlarında gördüyü dini şəbih tamaşalarından, "Qaravəlli", "Kosa-kosa" məzhəkəli xalq oyunlarından oyanan Məmmədəli Hacı Heydər oğlu Heydərzadə (Vəlixanlı) 15 mart 1899-cu ildə Bakıda doğulub. Baqqallıqla məşğul olan atası onu "Səfa" mədəni-maarif cəmiyyəti nəzdindəki məktəbə qoyub. Həmin dövrdə Azərbaycan realist aktyor məktəbinin banisi Cahangir Zeynalov "Səfa"nın teatr truppasında əsas simalardan biri idi. O, 1912-ci ildə quruluş verdiyi Mirzə Fətəli Axundzadənin "Hacı Qara" komediyasının tamaşasında Bədəl rolunu təbiətən çevik və hər şeyə maraq göstərən Məmmədəliyə tapşırıb. Bununla da gələcək aktyorun sənət yolunda ilk addımı atılıb.
Səhnə fəaliyyəti
1920-ci ildə Milli Dram Teatrının xor heyətinə işə qəbul olunub. Həmin dövrdə opera və operetta tamaşaları da burada oynanılırdı. İşə başladığı ilk illərdə "Leyli və Məcnun", "Əsli və Kərəm", "Şah İsmayıl" operalarında xorda oxuyan Vəlixanlı tədricən dram tamaşalarında sözsüz rollarda səhnəyə çıxıb. Məmmədəli Vəlixanlı teatrda işləyə-işləyə Bakı Teatr Texnikumunda təhsilini davam etdirib (1927–1930).
Otuzuncu illərin sonlarında realist aktyor məktəbinin duzlu komik aktyoru kimi tanınan Məmmədəli Vəlixanlı Mirzə Fətəli Axundzadənin "Lənkəran xanının vəziri" (Mirzə Həbib), Nəcəf bəy Vəzirovun "Hacı Qəmbər" (Hacı Qəmbər), Sabit Rəhmanın "Xoşbəxtlər", "Əliqulu evlənir" və "Nişanlı qız" (Mirzə Qərənfil, Mindilli, Xəlil), Mirzə İbrahimovun "Həyat" (Pardon Qurbanəli), Nikolay Qoqolun "Müfəttiş" (Osip) komediyalarında öz ifası ilə silınməz izlər qoyub. Faciə və dramatik janrda yazılmış Hüseyn Cavidin "Səyavuş" (Kosa), Vilyam Şekspirin "Qış nağılı" (Avtolik), "On ikinci gecə" (Ser Endri), "Maqbet" (Qapıçı), Mehdi Hüseynin "Cavanşir" (Saran), Konstantin Trenyovun bizdə "Düşmənlər" adıyla oynanmış "Lyubov Yarovaya" (Pikalov), Aleksandr Ostrovskinin "Cehizsiz qız" (Robinzon), Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin "Pəri cadu" (Əmrah), Fridrix Şillerin "Qaçaqlar" (Vurm), Səməd Vurğunun "Xanlar" (Araq Şəmistan), İmran Qasımov və Həsən Seyidbəylinin "Uzaq sahillərdə" (Rosselini), Brandon Tomasın "Tələbələrin kələyi" (Əli), Boris Lavrenyovun "Amerikanın səsi" (Skundirell), Süleyman Rüstəmin "Qaçaq Nəbi" (Mürsəl kişi), Məmməd Səid Ordubadinin "Dumanlı Təbriz" (Dərviş) pyeslərinin səhnə təfsirlərində son dərəcə şirin, duzlu və koloritli yumoristik və komik-dramatik rollara səhnə ömrü bəxş edib. Teatr sənətimizin inkişafındakı xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti (4 noyabr 1938) və xalq artisti (21 iyul 1949) fəxri adlarına layiq görülüb.
Məmmədəli Vəlixanlının yaradıcılıq potensialı ona faciə və dramatik əsərlərdə də uğurla çıxış etməyə imkan yaratmışdı. H.Cavidin "Səyavuş" (Kosa), U.Şekspirin "Qış nağılı" (Avtolik), "On ikinci gecə" (Ser Endri), "Maqbet" (Qapıçı), M.Hüseynin "Cavanşir" (Saran), K.Trenyovun səhnəmizdə "Düşmənlər" adı ilə oynanmış "Lyubov Yarovaya" (Pikalov), A.Ostrovskinin "Cehizsiz qız" (Robinzon), Ə.Haqverdiyevin "Pəri cadu" (Əmrah), F.Şillerin "Qaçaqlar" (Vurm), S.Vurğunun "Xanlar" (Araq Şəmistan), İ.Qasımov və H.Seyidbəylinin "Uzaq sahillərdə" (Rosselini), B.Tomasın "Tələbələrin kələyi" (Əli), B.Lavrenyovun "Amerikanın səsi" (Skundirell), S.Rüstəmin "Qaçaq Nəbi" (Mürsəl kişi), M.S.Ordubadinin "Dumanlı Təbriz" (Dərviş) pyeslərinin səhnə təfsirlərində son dərəcə şirin, duzlu və koloritli yumoristik və komik-dramatik rollara səhnə ömrü bəxş etmişdir. Həmçinin onun "Görüş" (Çayçı), "Mahnı belə yaranır" (Bədirxan) filmlərində oynadığı rollar bu gün də maraqla izlənilir.
Görkəmli aktyor milli xarakter yaratmaqda, xalq teatr tamaşaları estetikasını səhnədə yaradıcılıqla realizə etməkdə mahir ustad olmuşdur. Onun hərəkət və jestləri zəngin və əlvan idi. Aktyor hər obrazı fərdi xarakter kimi götürür, onu konkret tarixin, mühitin, ictimai təbəqənin təmsilçisi prizmasından tamaşaçılara təqdim edirdi. Məmmədəli Vəlixanlının çox orijinal, yapışıqlı və mütləq təbəssüm doğuran səs tembri, koloritli yumoru, zəngin sifət cizgi-ifadə vasitələri vardı. Yumor və satiranın ölçü-əndazələrini səhnədə dəqiq həssaslıqla gözləyə bilirdi.
Məmmədəli Vəlixanlı Sabit Rəhmanın "Əliqulu evlənir" tamaşasının premyerasından (9 mart 1961-ci il) az müddət sonra qəfildən iflic xəstəliyinə düçar olub. Altmış iki yaşlı sənətkar bir daha səhnəyə çıxmadan 12 aprel 1969-cu ildə dünyasını dəyişib. Məzarı Bakıda ikinci Fəxri xiyabandadır.
Məmmədəli Vəlixanlı milli xarakter yaratmaqda, xalq teatr tamaşaları estetikasını səhnədə yaradıcılıqla realizə etməkdə mahir ustad idi. Hərəkətlərindəki, jestlərindəki, sifət ifadələrindəki aktyorluq boyaları zəngin və əlvan idi. Məsələ təkcə bununla bitmirdi, çünki Vəlixanlı hər bir obrazı fərdi xarakter kimi götürür, onu konkret tarixin, mühitin, ictimai təbəqənin təmsilçisi prizmasından tamaşaçılara təqdim edirdi. Onun çox orijinal, yapışıqlı və mütləq təbəssüm doğuran səs tembri, koloritli yumoru, zəngin sifət cizgi-ifadə vasitələri vardı. Yumor və satiranın ölçü-əndazələrini səhnədə dəqiq həssaslıqla gözləyə bilirdi. Qeyd edək ki, Məmmədəli Vəlixanlının sənət yolunu sonralar oğlu Aqşin Vəlixanlı davam etdirib. Akademik Milli Dram Teatrında çalışan Aqşin Vəlixanlı 1998-ci ildə vəfat edib.
2019-cu ildə Azərbaycanın görkəmli teatr xadimi, Xalq artisti Məmmədəli Vəlixanlının 120 illik yubileyi qeyd olunmuşdur. Mayın 30-da keçirilmiş tədbirdə, qüdrətli teatr xadiminin yaxın dostu olmuş, dahi dramaturq Cəfər Cabbarlının "Almaz" pyesi nümayiş etdirilmişdir.
Gədik aşırımı
Gədik aşırımı – Culfa rayonu ərazisində, Zəngəzur silsiləsi nin suayırıcısında, Qabaqlısu çayı nın mənbə hissəsində, Gədikdağ dan 500 m şərqdə  aşırım (hünd. 2563,0 m). Alt Pliosen yaşlı Biçənək lay dəstəsinin andezit, andezit-dasit, bazalt lavaları və piroklastlarını yaran gəzdəkdir. Tektonik cəhətdən Ordubad qarılma zonasının Şahbuz seqmentinin şimal-şərq cinahına aid Toğluqaya-Üçqardaş maili əyilməsinin şərq kənarında yerləşir.
Cebeci Hərbi Şəhidliyi
Cebeci Hərbi Şəhidliyi — Ankara şəhərində yerləşən xiyaban.
Aleksey Staxanov
Aleksey Qriqoryeviç Staxanov — kömür sənayesi yenilikçisi, mədən mühəndisi, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1970), 1936-cı ildən Sov.İKP üzvü.
Həyatı
Aleksey Staxanov əmək fəaliyyətinə 1917-ci ildə başlamışdır. 1927-ci ildən kömür sənayesində çalışmışdır. 1935-ci ilin avqustunda işlədiyi "Mərkəzi-İrminov" şaxtasında (Kadiyevka, indiki Staxanov şəhəri) növbə ərzində 102 ton (normadan 14 dəfə artıq) kömür çıxarmışdı. Staxanovun əmək qələbəsi ilə bütün ölkədə kütləvi sosializm yarışının yeni mərhələsinin — Staxanov hərəkatının başlanğıcı qoyulmuşdur. SSRİ Ali Sovetinin (1-ci çağırış) deputatı olmuş, 2 dəfə Lenin ordeni, Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni və medallarla təltif edilmişdir. Kadiyevka şəhəri 1978-ci ildən onun şərəfinə Staxanov adlandırılmışdır.
Əhməd Arifi paşa
Əhməd Arifi paşa — II Əbdülhəmid səltənətində 29 iyul 1879 - 18 oktyabr 1879-cu il tarixləri arasında iki ay iyirmi gün sədrəzəm olan Osmanlı dövlət xadimi.
Həyatı
Sədrəzamlıyindən əlavə Əhməd Arifi paşa noyabr 1875 - may 1876-cı illər Vyana səfirliyi, 1874-cü ildə Xariciyə nazirliyi daha sonra da 19 oktyabr 1879-12 sentyabr 1880, 30 noyabr 1882-2 dekabr 1882 və 25 sentyabr 1885-4 sentyabr 1891 tarixlərinde 3 dəfə Şura-yi Dövlət sədri olmuşdu. Əyan məclisinin ilk təşkilində əyanlığa seçilmiş və daha sonra Əyan məclisi rəis vəkilliyinə gətirilmişdir.
Aydın Bağırov
Bağırov Aydın Rövşən oğlu — Azərbaycan Respublikasının Əməkdar jurnalisti, Qol.az saytının baş redaktoru, "525-ci qəzet"in redaktoru.
Həyatı
Aydın Bağırov 1980-ci il sentyabrın 5-də Ağdam şəhərində anadan olub. 1987–1992-ci illərdə Ağdam şəhər 7 nömrəli rusdilli məktəbdə təhsil alıb. Ermənistan-Azərbaycan müharibəsi ilə əlaqədar sonradan orta təhsilini Ağcabədi və Bakı şəhərlərində davam etdirib. 1996-cı ildə Bakıda 32 saylı Ağdam köçkün məktəbini, 2005-ci ildə Müstəqil Azərbaycan Universitetinin jurnalistika fakültəsini bitirib.
1997-ci ilin sentyabrın 1-dən "525-ci qəzet"də jurnalist fəaliyyətinə başlayıb. Müxtəlif illərlərdə qəzetdə müxbir, şöbə müdiri və redaktor vəzifəsində çalışıb.
2008-ci il noyabrın 17-dən fəaliyyətə başlayan Qol.az idman saytının baş redaktorudur.
Daha çox idman, xüsusi ilə futbolla bağlı yazılarına görə tanınır. Televiziya kanallarında idmana dair verilişlərdə ekspert kimi çıxış edir. Peşə fəaliyyəti zamanı dünyanın 30-a yaxın ölkəsində səfərdə olub, oradan yazı və reportajlar hazırlayıb.
Baş redaktoru olduğu Qol.az saytı "Google analytics"in sayğac göstəricisinə əsasən, uzun illərdir Azərbaycanın ən oxunan idman saytları sırasında liderliyini qoruyur. Hər gün orta hesabla 20–24 min İP-dən Qol.az saytına giriş olur. Saytda Azərbaycan və dünya futbolu, idmanı ilə bağlı xəbərlər, analitik yazılar və müsahibələr dərc olunur. Aydın Bağırov həm də baş redaktoru olduğu saytın daimi təhlilçisi, yazarıdır.
Jurnalist kimi özü və rəhbərlik etdiyi Qol.az saytı müxtəlif təşkilatların keçirdiyi rəy sorğularında qalib adını qazanıb.
Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin 22 iyul 2020-ci il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının "Əməkdar jurnalist"i fəxri adına layiq görülüb.
Vernüs
Vernüs  — Fransa da kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Monmaro kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Monlyuson.
INSEE kodu — 03308.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 161 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 105 nəfər (15–64 yaş) arasında 70 nəfər iqtisadi fəal, 35 nəfər fəaliyyətsiz (fəaliyyət göstərici 66,7%, 1999-cu ildə 57,9%) idi. Fəal olan 70 nəfərdən 63 nəfər (35 kişi və 28 qadın), 7 nəfər işsiz (5 kişi və 2 qadın) idi. Aktiv olmayan 35 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 10 nəfər təqaüdçü, 15 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Blanko burnu (ABŞ)
Blanko burnu — Sakit okeanın Amerika sahillərində yerləşən burun. İnzibati baxımından Oreqon ştatının Karri dairəsinə daxildir. Alava burnu ilə eyni meridian üzərində yerləşir. Ancaq Alava burnu sahillərinin güclü şəkildə erroziyaya məruz qalmasına görə Blanko burnu ABŞ-nin materik hissəsi ən ucqar qərb nöqrəsi hesab edilir. For-Orford şəhərindən 8 km şimaldadır. Eyni adlı şəhər parkı ərazisinə daxildir. Burunda Blanko mayakı fəaliyyət göstərir. Onun haqqında ilk məlumat 1870-ci ilə aiddir.
Burunun adı Jül Vernin «Beş yüz milyon Bequn» romanınsa xatırladılır.
Antti Amatus Aarne
Antti Amatus Aarne — Finlandiya folklor tədqiqatçısı, filoloq, süjetlərin sistemləşdiricisi.
Dorper qoyunu
Dorper qoyunu — Cənubi Afrikada Dorset və Blekhed Persian irqi qoyunların mələzləşməsi nəticəsində əldə edilən cins.
Tarixi
300px|thumb|Dorper sürüsü Dorper qoyunu Cənubi Afrikada Dorset və Blekhed Persian irqi qoyunların mələzləşməsi nəticəsində əldə edilən cinsdir. Adınıda bu iki irqin adının ilk hecasından götürmüşdür. 1950-ci ildə rəsmi olaraq irq adını almışdır. Afrikanın inkişaf etdirilmiş ən uğurlu irqlərindən biridir.
Xyetil Andre Omodt
Xyetil Andre Omodt beş Qış Olimpiya Oyunlarında iştirak etmişdir. O, 4 qat olimpiya çempionu olmuş, həmçinin 8 Olimpiya mükafatı qazanmış ilk və yeganə xizəkçidir.
Dorper qoyunu
Görünüşü
thumb|Ağ Dorper qoyunları — [[Cənubi Afrika]] Bu qoyunların baş və boyun hissəsi qara, bədəni ağ və bütöv ağ rəngli iki növü vardır. İrqi quyruqsuz qoyun irqlərinə aiddir. Dorper qoyununun quzusu 12 aylıq olduqda 70–80 kiloqrama qədər çəkisi olur. Dişi qoyunun diri ağırlığı 100 kq, qoçların isə 120–130 kq çəkisi olur.
Xyetil Andre Omodt
Həyatı
Xyetil Andre Omodt Osloda anadan olmuşdur. Atası Finn Daq Norveçdə məşhur xizək təlimatçısıdır və onun rəhbərliyi altında Xyetil Andre yeddi yaşında yaxşı xizək sürməyi öyrənmişdir. O, uşaqlıqda isveçli xizəkçi İngemar Stenmarkın pərəstişkarı olmuşdur. Dağda xizək sürməklə yanaşı, Omodt uşaqlıqda bir çox idman növləri ilə məşğul olmuşdur. O, qolf, futbol və buz xokkeyi oynamağa davam edir. Omodtun uşaqlıq dostu başqa bir məşhur norveçli xizəkçi, 10 il otaq yoldaşı olduqları, eyni xizək məktəbinə getdikləri və dəfələrlə yüksək səviyyədə yarışdıqları Lasse Küsdür.
Omodt 1999-cu il Dünya çempionatındakı uğursuzluğuna görə kombinasiyada qalib gələrək və enişdə bürünc medal qazanaraq özünü sübut etmişdir. O, 2001-ci ildə yenidən kombinasiya üzrə dünya çempionu və nəhəng slalomda gümüş mükafatçı olmuşdur. 2002-ci ildə Solt-Leyk Sitidə keçirilən Olimpiya Oyunlarında Omodt supergigant və birləşmiş yarışlarda iki qızıl medal qazanaraq Olimpiya medallarının sayını yeddi rekorda çatdırmışdır. 2003-cü ildə 12-ci Dünya Çempionatında medal qazanaraq daha bir rekorda imza atmışdır. Omodtun son rekordu 2006-cı il Olimpiadasında olmuşdur. O, burada supergigant yarışında qızıl medal qazanmışdır.
NGC 322
NGC 322 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Feniks bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Rəşad Ağayev
Rəşad Ağayev — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Ağayev Rəşad 2 iyul 2000-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Evin tək oğlu olan Rəşad,Binəqədi rayon 283 nömrəli tam orta məktəbdə təhsil almışdır. 1-ci və 2-ci kursu 7 nömrəli Peşə liseyində oxuduqdan sonra, 3-cü kursda Step Akademiyasına qəbul olub və Akademiyanı proqramist dizayner kimi bitirib.
Hərbi xidməti
Rəşad Ağayev 4 iyul 2019-ci il tarixində Mingəçevir şəhərində yerləşən “N” saylı hərbi hissəsinə müddətli hərbi xidmətə yollanmışdır. 27 sentyabr 2020-ci il tarixində başlayan Vətən müharibəsində ordu sıralarına qatılmışdır. 3 oktyabrda isə, Tərtər rayonunun Suqovuşan kəndinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə həlak olmuşdur. Bakı şəhər Şəhidlər xiyabanında dəfn edilmişdir.
Həkimoğlu Əli paşa
Həkimoğlu Əli paşa (?-?) —Sultan I Mahmud səltənətində, 12 mart 1732–12 avqust 1735, 21 aprel 1742–23 sentyabr 1743 və 15 fevral 1755–18 may 1755-ci il tarixləri arasında toplam beş il dörd gün sədrəzəm olan Osmanlı dövlət xadimi. Trabzon, Hələb (1724) və Bosniya (1734) valisi olmuşdur. İstanbulda Kocamustafapaşada öz adını daşıyan bir külliyədən qalan bir camisi mövcuddur.
Fərqanə Quliyeva
Fərqanə Tələt qızı Quliyeva — Aktrisa.
Həyatı
Fərqanə Quliyeva 29 aprel 1957-ci ildə anadan olub. Orta məktəb illərində Kitab Evində bədii qiraətlə məşğul olub, Şən və Hazırcavablar Klubunda çıxış edib.
F.Quliyeva 1975-1979-cu illərdə Ümumittifaq Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutunun aktyorluq şöbəsində təhsil alıb. Sənətin incəliklərini görkəmli teatr rejissoru, pedaqoq, SSRİ Xalq artisti Yevgeni Matveyevdən öyrənib.
Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində, Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasında pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olub. Teatr və kino sənətinə aid bir çox sahələr üzrə dərs deyib.
O, “Azərbaycanfilm” kinostudiyasının istehsal etdiyi bir çox filmlərdə (“Gözlə məni” (1980-Gülgəz), “Gümüşü furqon” (1982-qarayanız qız), “Qaladan tapılan mücrü”(1982-qaraçı), “Tilsim” (2005-Pakizə), “İki yad adam” (2017 qısametrajlı bədii film) filmlərində maraqlı obrazlar yaradıb. Eyni zamanda xarici film istehsalçılarının (“Silah” (2008, rejissor Aleksandr Kasatkin / Rusiya) serial) filmində də rol alıb. Bir çox animasiya filmlərini (“Qarğa balası və özgə yuvası” (2005), “Ayna (II) (2006), “Siçan və pişik” (2007), “Cəsur təyyarə” (2009), “Ultionis (2011), “Cırtdan və Təpəgöz” (2012), “Cırtdan və sehirli xalat (2016) və s.) səsləndirib.
Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində Kino tarixi dərsini tədris edib.
22 sentyabr 2022-ci ildə vəfat edib.
Albiri
Albiri Tsinxvali rayonunda kənd adı.
Toponimkası
Albiri - Tsinxvali rayonunda kənd adı. XII əsrə aid rus salnamələrində (məsələn, "İqor polku haqqında dastan"da) Olber kimi yazılmış qıpçaq tayfasının adını əks etdirir. N.A.Baskakovun fikrincə bu etnonim türk dillərində alp "igid" və "ər" (kişi, döyüşçü) sözlərindən ibarətdir.
Xarici keçid
lib.az/maps/52
Mey burnu
Mey burnu — Atlantik okeanın Amerika sahillərində yerləşən burun.
Burun Olimpik yarımadasında yerləşir. Üstəlik Olimpik Milli parkı ərazisinə daxildir. Nyu-Cersi ştatının ən cənub nöqtəsini təşkil edir. Burun Delaver körfəzini Atlantik okeandan ayıran təbii sərhəd rolunu oynayır. Holland dənizçisi Kornelius Meyin şərəfinə adlandırılmışdır.
Sibuyan dənizi
Sibuyan dənizi — Sakit okeanında Filippin arxipelaqına daxil  olan Papay, Tablas, Marinduke, Luson və Masbate adaları arasında yerləşir. Dərinliyi 1700 m təşkil edir. Tropiq iqlim qurşağında yerləşir. Yağıntının miqdarı 3000 mm təşkil edir. Səthində temperatur 23-28 s arasında dəyişir. Duzluğu 32,0 - 32,5 ‰ təşkil edir. Mərkəzində Sibuyan adası yerləşir. 23-26 oktyabr 1944-ci ildə İkinci Dünya müharibəsinin ən qanlı donanma döyüşlərindən biri baş vermişdir. ABŞ və Yaponiya arasında baş vermiş döyüşdə yapon donanmasının əsas qüvvələri məhv edilir.
Abbas Rzayev (alim)
Abbas Heydər oğlu Rzayev (12 dekabr 1945) — texnika üzrə elmlər doktoru, Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyi İdarəetmə Sistemləri İnstitutunun baş elmi işçisi.
Həyatı
Rzayev Abbas Heydər oğlu, 12 dekabr 1945-ci ildə Azərbaycan Respublikası Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunun Nehrəm kəndində anadan olmuşdur.
Namizədlik (PhD) dissertasiyasının mövzusu: 05.17.08 – "Kimya texnologiyasının proses və aparatları", "Neftin kompleks hazırlanması proseslərinin riyazi modelləşdirilməsi və optimallaşdırılması".
Doktorluq dissertasiyasının mövzusu: 05.17.08 – "Kimya texnologiyasının proses və aparatları", "Nefthazırlamada və neft emalında neft emulsiyasının ayrılması proseslərinin hesablanması, layihələşdirilməsi və idarəolunmasının elmi əsasları".
Pedaqoji fəaliyyəti
Az.Dövlət Neft və Sənaye Universitetinin professoru.
NGC 5928
NGC 5928, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə İlan bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Paul Milqrom
Paul Robert Milqorm — Amerikalı iqtisadiyyat professoru. O, 2020-ci ildə İqtisadiyyat sahəsində auksion nəzəriyyəsinin təkmilləşdirilməsi və yeni auksion formatlarının ixtiralarına görə Robert Vilson ilə birlikdə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.
Alvani Samebo
Alvani Samebo Tiflis quberniyasının Tianeti qəzasında kənd adı.
Vik (Alye)
INSEE kodu — 03311.
Alvani Samebo
Toponimkası
Alvani Samebo — Tiflis quberniyasının Tianeti qəzasında kənd adı. Batumi əyalətinin Artvin dairəsində Alvanqala və Alvani-Kam, Alazan çayının aşağı axarında "Alvan düzü", Türkiyə ərazisində Alvankala toponimləri ilə mənşəcə eynidir.Qədim türkmənşəli Alban tayfa adının fonetik formasıdır. Qədim mənbələrdə "Alvan" formasındadır. Rus mənbələrində "Alvanğə" şəklindədir.
Vik (Alye)
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 324 nəfər təşkil edirdi.
NGC 365
NGC 365 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Heykəltəraş bürcü istiqamətində yerləşir. SBbc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Səni əvəz eləmir (albom)
Səni əvəz eləmir – Azərbaycan Respublikasının xalq artisti, müğənni Faiq Ağayevin ikinci studiya albomu.
Donika Kastrioti
Donika Kastrioti kimi də tanınan Andronika Arianiti — alban zadəgan qadını və alban lideri İskəndər bəyin (Georgi Kastrioti doğum adıdır) həyat yoldaşı. O, Osmanlılara qarşı davam edən üsyanın öncəki lideri Georgi Arianitinin qızı idi.
Səni əvəz eləmir (albom)
Albom haqqında
Tərkibində 14 mahnı olan alboma Eldar Mansurov, Gülər Həsənova, İlham Abdullayev kimi bəstələri daxildir. Aranjimanların müəllifi Yaşar Baxış və Pavel Bulakdır. Albom 21 mart, 1996-cı il tarixində işıq üzü görmüşdür.
Donika Kastrioti
Həyatı
Donika 1428-ci ildə Kaninada anadan olub. Onun atası Georgi Arianiti Arianiti ailəsinin üzvü idi, onun ərazisi Şkumbin vadisi və köhnə Via Egnatia yolu boyunca uzanaraq indiki Bitolanın şərqinə qədər uzanırdı. Anası Mariya Muzaka Myzeçe bölgəsinə hökmranlıq edən Muzaka ailəsinin üzvü idi.
Qaeta müqaviləsindən bir ay sonra, 21 aprel 1451-ci ildə İskəndər bəy Donika ilə evləndi və beləliklə, indiki Albaniyanın cənub-qərbində yerləşən Luşnya şəhərindəki Şərqi Pravoslav Ardenika Monastırında Arianiti ailəsi ilə əlaqələri gücləndirdi. Daha sonra bacısı Angelina serb hökmdarı Stefan Brankoviç ilə evləndi. O, Serb Pravoslav Kilsəsində müqəddəs kimi hörmətlə qarşılanır.
Osmanlının Albaniyanı fəth etməsindən sonra Kastriotilərə Neapol Krallığında torpaq verildi. Onlar feodal domenini, Qalatinadakı San-Pietro Hersoqluğunu və Soleto Qraflığını (İtaliya, Leççe əyaləti) əldə etdilər. Donika və İskəndər bəyin yeganə övladı olan II Corc Kastrioti Serbiya despotu Lazar Brankoviçin qızı İrene Brankoviç Palaiologina ilə evləndi.
Donika, Neapol Kralı I Ferdinandın ikinci həyat yoldaşı, Araqonlu İoanna ilə yaxın dostluq münasibətləri qurmuşdu. 1494–1498-ci illər İtaliya Müharibəsi başlayandan sonra Donika Neapolu tərk etmək məcburiyyətində qaldı və nəvəsi Alonso Kastrioti ilə birlikdə təxminən 1501-ci ildə Valensiyaya gəldi. Onlar kral sarayında sığınacaq tapdılar.
NGC 7041A
NGC 7041A, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Hindi bürcü istiqamətində yerləşir. SBd tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Xırdayarpaq yemişan
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Təbiətdə növün arealı Krım, Qafqaz, Kiçik Asiya və İranı əhatə edir.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 1-1,5 m-dək olan kiçik ağacdır. Budaqları açıq boz, kiçik budaqları al qırmızı qonurdur, zoğları nazik, əsasən çılpaq və ya ancaq cavan budaqlarda tükcüklüdür. İynələri çox vaxt çoxsaylı, uzunluğu 5-12 mm, nazikdir. Yarpaqları nazik, uzunluğu 1,2-3 sm, eni 1-2,8 sm (uzunluğu 5,5 sm-dək və eni 3,5 sm), uzunsov-yumurtavari, bəzən enli-yumurtavari, 5-7 yerə bölümlü və ya dərin pərli, hissələri yumurtavari, küt, bəzən ucu biz, bünövrədən dişlidir. Çiçək qrupu sadə, çətirvari, 4-10 çiçəkli, çiçək saplağı çılpaq, uzunluğu 2-3.5 sm-dir. Çiçəklərin diametri 13-16 mm, ağ ləçəkli, kasayarpaqları uzun ucu-biz, meyvə yumurtalığı bəzən tüklüdür; erkəkcikləri 20; sütuncuğu 1, düzdür. Meyvələri uzunsov-ellipsvari, yumurtavari və armudvari, bəzən təxminən şarşəkilli, uzunluğu 9-12 mm, al qırmızıdır. Çəyirdəyi 1, arxa tərəfdə 2-3 şırımlı, yanlardan yığcam ön tərəfdən hamardır. May-iyun ayında çiçəkləyir. Sentyabr-oktyabr ayında meyvə verir.
Ekologiyası
Münbit torpaqlarda yaxşı bitir, rütubət sevəndir.
Azərbaycanda yayılması
Talışda təbii halda rast gəlinir.
İstifadəsi
Yaşıllaşdırmada geniş istifadə olunur.
Ayka Hakoyama
Ayka Hakoyama (d. 27 iyul 1991, Naqano, Yaponiya) — Yaponiyanı təmsil edən sinxron üzgüçü. Ayka Hakoyama 2016-cı ildə Yaponiyanı Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi və yarışların bürünc medalını qazandı. Hakoyama həmdə 2015-ci ildə Kazan şəhərində Dünya Çempionatının bürünc medalını qazanıb.
Karyerası
Ayka Hakoyama 2016-cı ildə karyerasında birinci dəfə Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində Olimpiya Oyunlarında qüvvəsini sınadı. Ayka Hakoyama komanda yoldaşları ilə birgə yarışların finalında 189.2056 xal topladı və XXXI Yay Olimpiya Oyunlarının bürünc medalını qazandı.
Heydər Əliyev Muzeyi (Qax)
Heydər Əliyev Muzeyi — Qax rayonunda Azərbaycan Respublikasının Ümummilli Lideri Heydər Əliyevin həyat və fəaliyyətini, zəngin dövlətçilik irsini özündə təcəssüm etdirən muzey.
Heydər Əliyev muzeylərinin mahiyyət etibarı ilə mərkəz kimi fəaliyyət göstərdiyini, onların regionlarda ictimai-siyasi və mədəni mərkəzlər kimi mühüm rol oynadığını nəzərə alaraq, habelə yerlərdən daxil olan çoxsaylı müraciətlərə əsasən Azərbaycan Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin müvafiq əmri ilə Heydər Əliyev Muzeyləri mərkəz adlandırılmışdır.
Haqqında
Qax rayon Heydər Əliyev Mərkəzin inşasına 2011-ci ilin noyabrında başlanmışdır. Yerli inşaat materiallarının istifadə edildiyi tikinti işləri rayonun daxili imkanları hesabına həyata keçirilmişdir. Foyedə Ümummilli lider Heydər Əliyevin möhtəşəm abidəsi və məlumat-informasiya köşkü vardır. Ümumi sahəsi 670 kvadratmetr olan dörd hissəyə bölünən əsas zal, 600 nəfərin iştirakı ilə konfrans keçirməyə imkan verir. Zalın yan divarları səkkizguşəli ornamentli şüşələrlə örtülmüş, xüsusi ekranlar və tablolarla Ümummilli liderin həyat və fəaliyyətini əks etdirən fraqmentlərlə işıqlandırılmışdır. Zalın bir hissəsi 8 qatlı xüsusi elektron pərdə ilə kəsilərək kinozala çevrilmişdir. Burada Azərbaycanın müasir tarixini, iqtisadi və sosial inkişafını əks etdirən filmlər nümayiş olunur.
Mərkəzdə xoreoqrafiya, milli və bal rəqsləri, sənət dərnəkləri ilə yanaşı ingilis, yapon və rus dilləri sinifləri də fəaliyyət göstərir. Mərkəzdə internet kafe, elektron kitabxana, virtual otaqlar da yüksək standartlara cavab verir.
Prezident İlham Əliyev Heydər Əliyev Mərkəzində yaradılmış şəraiti yüksək qiymətləndirir.
Mərkəzdə, həmçinin Respublika Prezidenti cənab İlham Əliyevin tapşırığına uyğun olaraq, mərkəzi icra orqanları rəhbərləri və nazirlərin yerlərdə vətəndaşların qəbulu ilə bağlı görüşlər, əlamətdar və tarixi günlərə həsr olunmuş tədbirlər, respublika səviyyəli seminar- treninqlər və maarifləndirici tədbirlərin keçirilməsi təmin olunur.
Qax rayon İcra Hakimiyyəti tərəfindən sifariş edilmiş Heydər Əliyev Mərkəzinin layihəsi fiziki şəxs Nadir Qasımova aiddir. İç dizayn işləri "Erginoğlu və Calıshlar" şirkəti (Türkiyə), əsas dəhliz və sərgi zalının dizaynı ZED Consulting (İspaniya) şirkəti, podratçı təşkilat "Əfqan" firmasına məxsusdur. Layihə, dizayn, tikinti və təqdimetmə üzrə koordinasiya edən şirkət Advisorscodur.
Vilbre
Vilbre  — Fransa da kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Marsiyya-an-Kombray kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Monlyuson.
INSEE kodu — 03314.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 1258 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 849 nəfər əmək qabiliyyətli insan (15-64 yaş arasında) 642 nəfəri iqtisadi cəhətdən fəal, 207 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi - 75.6%, 1999-cu ildə bu 72.9%). Fəal olan 642 nəfərdən 613 nəfər (321 nəfər və 292 qadın), 29 nəfər işsiz (16 kişi və 13 qadın) idi. 207 hərəkətsiz 75 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 82 nəfər təqaüdçü, 50 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Homogen sistem
Homogen - yunan sözü olan "qomos"dan götürülmüşdü ki, o da, "eyni" mənasını verir. Sistemin daxilində fiziki halına və ya kimyəvi xassələrinə görə fərqlənən sistem hissəciklərini bir-birindən ayıran səth bölgüsü olmursa, belə sistem "homogen" sistem adlanır.
Nümunələr
Homogen sistemlərə misal qazlar qarışığı, birincili maye məhlul, individual kristal maddə.
Komponent
Sistemin asılı olmayan tərkib hissəsini təşkil edən individual maddələrə komponent deyilir. Komponent sistemdən ayrıla bilir və təcrid olunmuş halda mövcud olur. Məsələn, NaCl-in suda məhlulunda komponentlər H2O və NaCl-dir. Lakin həmin məhlulda sərbəst hissəciklər şəklində olan, məhluldan kənarda isə mövcud ola bilməyən Na+ və Cl- ionları komponent sayıla bilməz. Sistemin termodinamik xassələri onun komponentlərinin sayı ilə müəyyən edilir. Sistemin komponentlərinin sayı müəyyən edilərkən aşağıdakı qayda əsas götürülür: kimyəvi reaksiya getməyən sistemlərdə komponentlərin sayı tərkib hissələrinin sayına bərabər olur. Kimyəvi reaksiya gedən sistemləedə isə komponentlərin sayı, tərkib hissələrinin sayı ilə onların arasında mövcud olan kimyəvi reaksiyaların sayı fərqinə bərabər olur.
Sistemin növləri
Komponentlərin sayına görə sistemlər: olurlar.
Fiziki-kimyəvi analiz
Sistem əsasən fiziki-kimyəvi analiz metodları ilə tədqiq olunur. Bu metodlar termik, mikroquruluş, rentgenoqrafik və s.-dir. Fiziki-kimyəvi analiz kimyanın bir sıra sahəsi olmaqla, müvazinətdə olan sistemdə gedən çevrilmələri fiziki və həndəsi metodların birgə tətbiqi vasitəsi ilə öyrənir. Başqa sözlə, fiziki-kimyəvi analiz sistemdə təzyiq, temperatur, həcm və komponentlərin miqdarının dəyişməsi ilə əlaqədar olaraq, fiziki-kimyəvi xassələrinin dəyişmə xarakterini həndəsəni tətbiq etməklə müəyyənləşdirir. Buradan alınan rəqəmlərə əsasən verilmiş müəyyən sistem üçün hal dioqramı qurulur ki, bu vaxt absis oxu üzərində tərkib, ordinat oxu üzərində isə onların xassələrini xarakterizə edən rəqəmlər verilir. "Tərkib-xassə" diaqramı sistemin komponentlərinin qarşılıqlı kimyəvi təsirinin xarakterini və bunun komponentlərin miqdarı nisbətlərindən asılılığını, ayrı-ayrı ərintilərin tərkibini və s. müəyyən etməyə imkan verir.
Aaron Henk
Henri Luis (Henk) Aaron  — ABŞ beysbolçusu. O, 1954–1974-cü illərdə "Miluoki Breyvz" komandasında, 1966–1976-cı illərdə "Atlanta Breyvz" komandasında çıxış etmişdir. Henk 1957-ci ildə Milli Liqanın Ən dəyərli oyunçusu mükafatına layiq görülmüşdür. Ləqəbi "Çəkic" idi. O, 1974-cü ildə Beyb Rutun 1930-cu illərdən bəri davam edən rekordunu geridə qoyaraq 715 meydança hitinə çatmışdır. 1976-cı ildə karyerasına son qoymuşdur. 1982-ci ildə Beysbol Şöhrət Zalına daxil edilmişdir.
Voysava Kastrioti
Voysava Kastrioti — doqquz övladı ilə alban zadəganlarından Corc Kastriotinin həyat yoldaşı, onlardan biri də İskəndər bəy kimi tanınan alban milli qəhrəmanı Corc Kastriotidir. XVI əsrin əvvəllərinə aid iki mənbədə onun adı çəkilir. Birinci mənbə Corc Muzakanın (Covanni Musaki) vəsiyyətindən gəlir. O, öz şəcərəsində yazır: Dominikus ləqəbi Monkinus: "1. Agnese Andre Angeli mater, & 2. Voisava Ivani uxorem". "Uxor" latınca "arvad, həyat yoldaşı" deməkdir və Dominikus ləqəbi Monkinus sənədə görə Voysavanın atasıdır. İkinci mənbə, oğlunun tərcümeyi-halıdır, onu "Tribal zadəganının" qızı kimi qeyd edir, bu da onun serb, Brankoviç sülaləsinə mənsub olduğunu işarə edən müasir nəzəriyyə kimi şərh olunur. Brankoviç ailə ağacında onun adı qeyd olunmadığı üçün bu şərh çox mübahisəlidir. Digər fikir Voysava Kastriotinin Muzaka soylu ailəsinin üzvü olmasıdır.
Ailəsi
Voysava "Albaniyanın bir hissəsinin ağası" (dominus partium Albanie) olan Corc Kastrioti ilə evləndi. O, Corcdan 9 uşaq, 4 oğlan və 5 qız doğdu:
Erkən mənbələr
Voysavadan bəhs edən ilk əsərlər bunlardır:
Müasir mənbələr
Bununla belə, Vasilevskinin sözlərinə görə, Voysava Brankoviç sülaləsinin ailə ağacının üzvü kimi siyahıya alınmayıb.
Uçan ağıl yaşayış yeri
Uçan ağıl — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonu ərazisində qədim yaşayış yeri. Yaşayış yeri rayonun Sirab kəndindən şimalda yerləşir.
Tədqiqi
Uçan ağıl 2015-2017-ci illərdə Vəli Baxşəliyev və Katrin Marronun rəhbərliyi ilə beynəlxalq Azərbaycan-Fransa arxeoloji ekspedisiyası tərəfindən arxeoloji qazıntılarla öyrənilmişdir.
Uçan ağıl yaşayış yerinin yerüstü materialları boyalı qablar və samanlı keramika nümunələrindən ibarətdir. Tapıntılar arasında Kür-Araz mədəniyyətinə aid keramika parçalarına da rast gəlinmişdir. Tapıntılar arasında Duzdağdan məlum olan daş baltalara bənzər bir ədəd əmək alətinin aşkar olunması da diqqətəlayiqdir. Yaşayış yerində üç yerdə qazıntı aparılmışdır. Birinci sahənin ölçüsü 5x5 m, ikinci sahənin ölçüsü 5x5 m, üçüncü sahənin ölçüsü 5x10 m olmuşdur. Qazıntılar mədəni təbəqənin relyefdən asılı olaraq 0, 20-1, 20 sm arasında qaldığını göstərir. Uçan ağıl yaşayış yerinin tədqiqi zamanı saman qarışığı olan qırmızı rəngli keramika nümunələri, o cümlədən boyalı qabların parçaları aşkar olunmuşdur.
Tarixi
Keramika nümunələrinin araşdırılması onların e. ə. V minilliyin birinci yarısına və Ovçular təpəsindən əvvələ aid olduğunu təsdiq edir. Bu, abidələrdən götürülən karbon nümunələrinin analizi ilə də təsdiq olunmuşdur. Uçan ağıl yaşayış yerindən Kültəpə yaşayış yerindən (Culfa, İran) məlum olan Dalmatəpə tipli boyalı keramika parçalarının aşkar olunması bu yaşayış yerləri arasında əlaqələrin olduğunu təsdiq etməkdədir. Qeyd edək ki, Uçan ağıldan aşkar olunan boyalı keramika nümunələrinin biri də Mesopotamiya abidələrində yayılan boyalılarla bənzərdir. Keramika nümunələrinin bir qismi isə qaba qum qarışığı olan gildən hazırlanmışdır. Bu yaşayış yerinin araşdırılması Naxçıvanın erkən və orta eneolit dövrü mədəniyyətinin Urmiya hövzəsi və Şərqi Anadolu ilə əlaqələr şəraitində inkişaf etdiyini göstərir.
Vilkis adaları
Vilkis adaları — Nordenşeld arxipelaqının tərkibinə daxil olan adalar qrupu. Adalar Şimal Buzlu okeanın Kara dənizi suları ilə əhatələnirlər. İnzibati cəhətdən Rusiyanın Krasnoyarsk diyarı Taymır Dolqan-Nenes rayonu ərazisinə daxildir. 1993-cü ildə Arktika qurşağının qorunması məqsədi ilə burada qoruq yaradılmışdır. Adalarda həmçinin Böyük Arktik qoruğunun ərazisinə daxildir. Nordenşeld arxipelaqının cənub-qərbində qərarlaşır və onun ən cənub qrupunu təşkil edir. Şimal-şərqdən Paxtusov adaları, şimal-qərbdən isə Şivolki adaları ilə sərhədlənir. Arxipelaqın digər adalarından Radzeevski boğazı ilə ayrılır.
Vilkis adaları cənub-qərbdən şimal-şərqə uzanır. Cənub-qərbdən şimal-şərqə qədər olan məsafə 35 kilometrdir. Adalar arasında mədafə 8kilometri keçmir. Qrupun tərkibinə daxil olan Çabak adası ən böyük ada olmaqla yanaşı həmdə ən hündür adasıdır. Onun hündürlüyü 107 metr təşkil edir. Adaların cənub nöqtəsi ilə Rusiyanın materik hissəsi ilə arasında olan məsafə 20 kilometr təşkil edir. Adalar 1901-cu ildə Eduard Toll tərəfindən rus geodeziyaçısı, hidroqrafı və Arktika araşdırmaçısı Andrey İppolitoviçin Vilkisin şərəfinə adlandırılmışdır.
Adalar qrupuna daxil olan adalar (şimal-şərqdən cənub-qərbə)
Çabak adası — qrupun ən böyük adası.
Çenrtalnıy adası — qayalıqdan ibarət olan ada, Çabak adasının cənubunda yerləşir
Qroznıy adası — elədə hündür olmayan ada. Çabak və Peta adaları arasında yerləşir.
Tuqut adası — elə də böyük olmayan ada, qrupun mərkəzində yerləşir.
Peta adası — orta olçülərə malik ada, Ada aypara formasına malikdir. Qrupun mərkəzindı yerləşir.
Smejnıy adası — elə də böyük olmayan ada, qrupun mərkəzində yerləşir.
Şvesov adası — kiçik düzən ada, qrupun mərkəzində yerləşir.
Cekman adası — qrupun sahəsinə görə ikinci böyük adası.
Kamenistı adası — ensiz uzun ada, Cekman adasının qərb sahillərinə yaxın yerləşir.
Ovalnıy adası — ovalvari formaya malik ada, qrupun cənubuda yerləşir.
Xoqard adası — ensiz, uzun ada. Şimaldan cənuba uzanır. Ürupun cənubunda yerləşir.
Gəmiqaya dağı
Gəmiqaya  dağı – Ordubad rayonu ərazisində dağ (hünd. 3725,9 m). Zəngəzur silsiləsi nin suayırıcısında, Nəsirvaz kəndi ndən 7 km cənub-şərq də yerləşən zirvə. Alt Eosen in İpr mərtəbəsi nə aid Kələki lay dəstəsi nin vulkanogen-çökmə süxurlarından təşkil olunmuş sıldırım yamaclı, meridional istiqamətdə uzanan piramıdaya oxşar qayalıqdır. Tektonik cəhətdən Zəngəzur qalxım zonasının cənub-qərb kənarında yerləşir. Cənub-şərq yamacından şimal-şərq istiqamətli fay qırılmaları keçir. E.ə. III-I minilliklərə aid qayaüstü rəsmlər – piktoqramlar və Bibqətəl piri buradadır.
Qədim dünyanın ən müqəddəs panteonlarından biri sayılan Gəmiqaya dağı Ordubaddadır. Dağın üzərindəki təsvirlər və buradakı yurd yerləri Ordubad ərazisində m.ö. VII-I minilliklərdə yaşamış qədim əhalinin həyat tərzini və mədəni inkişaf yollarını izləməyə imkan verir
NGC 4147
NGC 4147, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. VI tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Nikol Fucita
– Yeni Zelandiya əsilli Yaponiya modeli və tarentosu. Oscar Promotion qabiliyyət agentliyi ilə əməkdaşlıq edir və Tokioda aktiv fəaliyyət göstərir. "Vivi" dəb jurnalının ekslüsiv modelidir. Boyu 167 santimetrdir.
Karyerası
Fucita 2012-ci ildə XIII Nikola Model Auditoriyasının qalibi olmuş və jurnalın ekslüsiv modeli olmuşdur. 2014-cü ilin iyulunda "Popteen" jurnalına keçmişdir. 2015-ci ildə Mezamashi TV kanalının şou-biznes verilişinin dəb aparıcısı seçilmişdir. Həmin il o, Yaponiyada Yahoo! platformasında ən çox axtarılan yeni model olmuş və buna görə xüsusi mükafat qazanmışdır. 2016-cı ilin iyulunda Fuji TV kanalının "Sevdiyim insanın olması məsələsi" serialının spin-offunun baş rolunda oynamışdır. 3 avqust 2016-cı ildə müğənni kimi debüt etmişdir.
2018-ci ildə Nicoron adlı öz brendini yaratmışdır.
23 fevral 2019-cu ildə öz YouTube kanalını yaratmış və avqustda videolar yükləməyə başlamışdır. 2019-cu ilin sentyabrında 500 min aboneyə çatmışdır.
Şəxsi həyatı
Fucita 2000-ci illərin və 2010-cu illərin "Popteen" modellərindən (məsələn, Kumiko Funayama) təsirlənmişdir. Atası polyak və rus əsillidir.
Fallout Shelter
Fallout Shelter — "Bethesda Game Studios" və "Behaviour Interactive" tərəfindən hazırlanan və "Bethesda Softworks" tərəfindən nəşr olunan free-to-play simulyasiya videooyunu. "Fallout" videooyun seriyasının bir parçası olaraq dünya səviyyəsində 14 iyun 2015-ci ildə iOS platforması, 13 avqust 2015-ci ildə Android platforması, 14 iyul 2016-cı ildə Microsoft Windows platforması, 7 fevral 2017-ci ildə Xbox One platforması və son olaraq 10 iyun 2018-ci ildə PlayStation 4 və Nintendo Switch platformaları üçün buraxılmışdır. Həmçinin, oyunu "Tesla" avtomobillərində oynamaq mümkündür. "Fallout Shelter" oyunçulara öz sığınacaqlarını tikmək və təşkil etmək tapşırığını verir.
Buraxılmasından sonra "Fallout Shelter" əsasən müsbət rəylər almışdır. Tənqidçilər oyunun "Fallout" kainatının bir uzadılması olmasını, əsas geympleyini və vizual üslubunu tərifləmişdir. Adi tənqidlər arasında oyunda dərinlik azlığının olması, lazımsız mikroödənişlərdən istifadəsi və sonluq azlığı var idi. Oyun buraxılışının ilk iki həftəsində mikroödənişlərlə 5.1 milyon ABŞ dolları qazanmışdır.
Geympley
"Fallout Shelter" bir simulyasiya oyunudur və burada oyunçular bir Nəzarətçi – sığınacağın rəhbəri və kordinatoru olaraq öz sığınacaqlarını tikir və təşkil edirlər. Oyunçular vətəndaşları çöllükdən qurtarırlar və onları öz sığınacaqlarına yönəldirlər, əsas ehtiyaclarla — elektrik, qida və su ilə təmin edirlər. Oyunda irəliləmək üçün oyunçu öz sığınacaqlarının həcmini yeni otaqlar əlavə edərək və ya otaqları inkişaf etdirərək artırmalıdır.
Sığınacaq otaqları
"Fallout Shelter"da sakinlərin sayının çoxaldılması ilə açılan tam 23 tikiləbilən otaq var. Bu otaqlar iki kateqoriyaya — istehsal və məşq kateqoriyalarına bölünürlər. Oyunda 25 mərtəbə var və bu mərtəbələrin hər birində maksimal olaraq 8 otaq tikmək olur. Hər bir otağa məhdud sayda sakin təyin etmək olar və hər bir istehsal otağının idarə edilməsi üçün ən azı bir sakinə etiyacı var. Hər otaq birinci mərhələdən başlayır və üçüncü mərhələyə qədər inkişaf edilə bilər. Hər bir otaq maksimal effektivlikdə işləmək üçün müəyyən bir "S.P.E.C.I.A.L." ( sözləri üçün bir abreviatura) bacarığını tələb edir. Otaqları eyni otaqları yan-yana yerləşdirərək birləşdirmək olar. Birləşdirilmiş otaqlar daha böyük olurlar, ehtiyat yaratmaq üçün daha çox vaxt sərf edirlər və inkişaf etdirmək dəyəri daha çoxdur, ancaq effektivlik dərəcəsi daha yüksəkdir.
Sakinlər
Sığınacaq sakinləri oyunun mühüm bir hissəsidirlər və istehsal otaqlarının idarə edilməsi, reproduksiya, sığınacağın düşmən hücumlarından qorunması və çöllüyün araşdırılmasında fəaliyyət göstərirlər. Hər bir sakinin öz "S.P.E.C.I.A.L." profili onların fərqli-fərqli ehtiyat əmələ gətirməyinə təsir edir. Bundan əlavə olaraq oyunçular həmin personajların "S.P.E.C.I.A.L." statistikasını təlim otaqlarında inkişaf etdirə bilərlər. Sakinlər vaxtilə yeni səviyyə qazanırlar, bu isə həmin sakinlərin sağlamlığını artırır və onlar daha keyfiyyətli silahları və əşyaları daşıya bilərlər. Sakinlərin sayı çöllükdən gələcək vətəndaşları gözləməklə artırıla bilər. Sakinlərin sayının artırılmasının başqa bir yolu kişi və qadın sakinləri cütləşdirməkdir.
Nahar qutuları
Oyunçular müəyyən tapşırıqları bitirərək və ya mikroödənişlərdən istifadə edərək nahar qutuları ilə mükafatlandırıla bilərlər. Hər bir nahar qutusunda beş kart olur, bu kartlarda isə sakinlər, silahlar, geyimlər, ehtiyatlar, butulka qapaqları, zibil məmulatlar, Kvant Nüvə-Kolalar, ev heyvanları və ya "Cənab Köməkçi"lər olur. Oyunçular nahar qutularından "adi", "nadir" və "əfsanəvi"  sakinlər əldə edə bilərlər.
İstehsal və buraxılış
Todd Hovard 2009-cu ildə "Engadget" ilə keçirdiyi bir müsahibədə iOS üçün çıxarılacaq mümkün bir "Fallout" oyunu haqda danışan zaman Hovard "Fallout" oyunlarının "hər hansı bir platformaya tərcümə edilə biləcək qədər xüsusi" olduğunu deyərək bir neçə mobil Fallout oyun dizaynlarının hazırlanmış olduğunu və bunların ləğv edildiklərini bildirmişdir.
5 noyabr 2009-cu il tarixində vaxtilə "id Software"də işləmiş Con Karmak rəsmi olmasa da, iPhone üçün olan bir "Fallout" oyunu barədə konseptlər olduğunu demişdir. Karmak digər layihələr üzərində işləməyinə baxmayaraq, oyunun hazırlanmasında özünün də iştirak edəcəyinə inandığını demişdir. O, daha sonra "ən azından mən onları kodlarla təmin edəcəyəm" demişdir.
"Fallout Shelter" "Bethesda Softworks" tərəfindən 14 iyun 2015-ci il tarixində "Electronic Entertainment Expo" press konfransında açıqlamışdır. Oyun "Behaviour Interactive" şirkətinin əlavə dəstəyi ilə və "Unity" oyun mühərrikindən istifadə edərək hazırlanmışdı. Oyun 13 avqust 2015-ci il tarixində Android qurğuları üçün buraxılmışdır.
"Bethesda"nın vitse-prezidenti Pit Haynsın dediyinə görə, oyun "Little Computer People", "Progress Quest", "XCOM", "SimCity" və "FTL: Faster Than Light" kimi digər videooyunlarından ilhamlanmışdır.
Yeniləmələr
30 iyun 2015-ci il tarixində oyuna ilk dəfə olaraq "Fallout 4"-dən bir personaj əlavə edilmişdir. Preston Qarvi — "Kommonuelt Xalq Milis Əsgərləri"nin (, translit. Kommonuelt Minutmen) rəhbəri və onun şəxsi silahı olan və digər sakinlər tərəfindən istifadə edilə bilən lazer muşketi oyuna nahar qutularından çıxan bir hədiyyə olaraq əlavə edilmişdir. 10 iyul 2015-ci il tarixində oyuna bir neçə texniki problemi aradan qaldıran və oyuna yeni "Şəkil modu" əlavə edən ilk rəsmi yeniləmə gəlmişdir. 13 avqust 2015-ci il tarixində oyunun iOS versiyasına mühüm bir yeniləmə gəlmişdir. Bu yeniləmədə oyuna yeni düşmənlər, yəni köstəbək siçovulları və ölüm pəncələrini əlavə etmişdir. Bu yeniləmə oyuna reyderlərin sadəcə ehtiyat yox, bultulka qapağı da oğurladığı yeni bir xüsusiyyət və yalnız nahar qutularından çıxan "Cənab Köməkçi" əlavə edilmişdir.
15 oktyabr 2015-ci ildə oyunun iOS versiyasına bulud yaddaşı sistemi, sağ qalmaq modu, rus dili dəstəyi və Fallout 4 personajı olan və yalnız nahar qutularından çıxan Payper Uraytı əlavə edən 1.2 nömrəli yeniləmə gəlmişdir. Yeniləmə oyuna statistika səhifəsini, öyrədici proqramı keçə bilmək və sığınacaq sakinlərinin ölü reyderlərin təchizatını götürə bildikləri yeni bir geympley xüsusiyyəti əlavə edilmişdir. Oktyabr ayının sonlarında oyuna hellouin mövzulu bir yeniləmə gəlmişdir. Bu yeniləmə oyuna hellouin bayramıyla bağlı əşyalar və dekorasiyalar əlavə edir, çöllüyə səyahətə göndərilə bilən sakinlərin say limitini artırır.
22 noyabr 2015-ci il tarixində oyuna Şükran günü mövzulu bir yeniləmə gəlmişdir. Yeniləmə oyuna yeni geyimlər və dekorasyalar əlavə etmişdir. 10 dekabr 2015-ci il tarixində oyuna Doqmit kimi ev heyvanları, sığınacaq sakinlərini qovmaq, inventardakı bütün əşyaları aradan qaldırmaq üçün "hamısını sil" funksiyası və sığınacaq sakinləri üçün yeni söhbətlər əlavə edən 1.3 nömrəli yeniləmə gəlmişdir. Bu yeniləmə oyuna qar və Milad bayramı mövzulu dekorasiyalar əlavə etmişdir.
2016-cı ilin mart ayında oyuna yeni kraftinq sistemi, otaqlar, yeni ev heyvanları və bərbərxana əlavə edən 1.4 nömrəli yeniləmə buraxılmışdır. 2016-cı ilin aprel ayında oyuna sığınacaq sakinlərini özəlləşdirmək üçün yeni seçimlər, istənilməyən əşyaları məhv etmək funksiyasını və 3D Touch dəstəyi əlavə edən 1.5 nömrəli yeniləmə buraxılmışdır. 14 iyul 2016-cı il tarixində oyuna tapşırıq sistemi, iki yeni düşmən (xortdanlar və radskorpionlar) və mağazaya iki yeni əşya əlavə edən 1.6 nömrəli yeniləmə buraxılmışdır. Əlavə olaraq, bu yeniləmədə döyüş sisteminə kiçik dəyişikliklər edilmişdir.
Oyunun PC versiyasının və 1.6 nömrəli yeniləməsinin iyul ayında çıxarılacağı Bethesda tərəfindən 12 iyun 2016-cı ildə "Electronic Entertainment Expo 2016"-dan əvvəl keçirilən press konfransında açıqlanmışdır. Oyunun PC versiyası və 1.6 nömrəli yeniləməsi 14 iyul 2016-cı il tarixində Bethesda.net platformasında çıxarılmışdır. 7 fevral 2017-ci il tarixində "Fallout Shelter"in Xbox One versiyası çıxarılmışdır. 28 mart 2017-ci il tarixində oyunun PC versiyası "Steam" satış platformasından çıxarılmışdır.
"Bethesda Softworks" şirkətinin 10 iyun 2018-ci il tarixində, E3 2018 tədbirində keçirdiyi nümayişdə oyunun PlayStation 4 və Nintendo Switch platformaları üçün elə həmin gün buraxılacağı açıqlanmışdır. "Fallout Shelter" 2020-ci ilin may ayında "Tesla" avtomobillərinə əlavə edilmişdir. Sürücülər avtomobil park edildiyi zaman orada oyunu oynamaq imkanına malikdirlər. Həmin ilin axırlarında "Fallout Shelter" üçün çoxnəfərli stolüstü oyun adaptasiyası buraxılmışdır.
Məhkəmə işi
21 iyun 2018-ci ildə "Bethesda Softworks" şirkəti "Behaviour Interactive" studiyasını və "Warner Bros." şirkətini müəllif hüquqları və müqavilə pozuntusu iddialarına görə məhkəməyə vermişdir. "Bethesda" bu şirkətlərin "Fallout Shelter" oyununun buraxılış-əvvəli kodundan əsaslanaraq "Qərb dünyası"-mövzulu bir videooyunu buraxdıqlarını iddia etmişdir. Bu müəllif hüquqlarının pozuntusuna oyunun geympleyi, animasiyaları və interfeys dizaynı kimi amillərinin "Fallout Shelter"dəki ekvivalentlərinə çox bənzəməsi daxildir.
15 yanvar 2019-cu ildə "Westworld" applikasiyası Google Play və App Store onlayn satış platformalarından çıxarılmışdır. Oyun daxilində verilən açıqlamada oyunçuların oyunu ləğv edilənə qədər, yəni 16 aprel 2019-cu ilə qədər oynaya biləcəkləri bildirilmişdir.
Tənqidçilərin mövqeyi
Rəy toplayıcısı "Metacritic"ə əsasən "Fallout Shelter" bütün platformalarda "qarışıq" rəylər almışdır.
Rəyçilər ümumiyyətlə oyunun geympleyini tərifləmiş, ancaq dərinlik azlığını tənqid etmişdilər. "Pocket Gamer" heyətinin üzvü Herri Sleyter "bu, ən həyəcanverici post-apoloptika oyunu deyil, ancaq gündəlik oyunları sevirsinizsə, burada xoşlaya biləcəyiniz çox şey var" demişdir. "Destructoid" heyətinin üzvü Kris Karter "Mən bunu hər gün oynamaq istəmirəm, fəqət sözsüz ki, oyun üzərində xərclədiyim bütün vaxta dəyər" yazmışdır. "IGN" heyətinin üzvü Castin Deyvis oyun haqda ""Fallout Shelter"in ümidsizcə oyunsonu hədəflərə və ya maneələrə ehtiyacı var" demişdir.
Oyunun vizualları da təriflənmişdir. "Game Informer" heyətinin üzvü Daniel Tek oyunun vizuallarını "tanınmış Volt-Boy estetikasında səliqəli" olaraq cəmləmişdir. Kris Karter "vizual baxımından, Fallout Shelter bazardakı digər resurs-menecment oyunlarından daha çox təsirlidir" demişdir. "Gamezebo" heyətinin üzvü Ceyson Faulkner oyun qrafikalarının "mənalı" olduğunu və "kiçik şirin sığınacaq sakinlərinin aydın, "Fallout"a sadiq bir stildə təqdim edilməsi bir yana, sığınacağın özü olduqca heyrətləndiricidir" demişdir.