cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sesernentlər
Xarici quruluşu
Lamisə orqanları yalnız baş kapsulasında papillər şəklində yerləşmişdir. Amfidlər kiçikdir, məsamə şəkillidir, önə çəkilmişdir, çox vaxt isə dodaqlarda olur. Fotoreseptorlar yoxdur. Hipodermanın yan qalınlaşmalarında şaxələnmiş tipdə olan boyun vəzisinin 2 və ya 1 kanalı vardır. Yan hipodermal və quyruq vəziləri yoxdur. Heyvan və bitki parazitlərində, xüsusilə çürüntü mənbələrində yaşayanlarda, kutikiula zəif keçiriciliyi və qoruyucu xassələri ilə fərqlənir. Erkəklərdə çox vaxt bursal qanadlar inkişaf etmiş olur.
Həyat tərzi
Heyvan və bitki parazitlərinin əksəriyyəti sesernentlərə məxsusdur. Dənizdə, şirin sularda, nadir hallarda sərbəst yaşayan nematodlardır.
Yayılması
Dünyada 9, Azərbaycanda 2, Qafqazda da 2 növlə təmsil olunmuşdur. Dünyada Almaniya, Ukrayna, Rusiya, Azərbaycanda isə Nohur gölü, Qızılağac qoruğunda yayılmışdır.
Cümə məscidi (Sumqayıt)
Sumqayıt şəhər "Cümə" məscidi — Sumqayıt şəhərində Cümə məscidi.
Tarixi
Sumqayıt şəhər "Cümə" məscidi 1991-ci ildə şəhər sakinlərinin vəsaiti hesabına inşa olunmuşdur. Sumqayıt Şəhər İcra Hakimiyyəti 2005-ci ildə məscidi yüksək səviyyədə əsaslı təmir etmişdir.
Məscidin sahəsi 30000 kvadrat metr, tutumu isə 450-500 nəfərdir.
2013-ci ildə yenidən təmir olunan məsciddə hündürlüyü 34 metr olan minarə tikilmişdir. Məscidin fəsadı, qübbəsi isə Şirvan-Abşeron memarlıq üslubunda xüsusi daşlarla üzlənmişdir. Gündəlik 300-350 nəfərin ibadətə gəldiyi məsciddə dövlət qeydiyyatından keçmiş dini icma fəaliyyət göstərir.
Kütüm
Kütüm və ya Ziyad balığı — Xəzər dənizində, duzsuz və az duzlu suda yaşayan balıqdır. Azərbaycanın və İranın Xəzər sahillərində tutulur. Balığın əti və kürüsü delikates hesab olunur. Azərbaycanda kütümdən Kütüm küküsü və Kütüm ləvəngisi hazırlanır. Sümüklü balıqdır.
Yayılması
Xəzərin cənubi-qərbində yaşayan əhalinin ən sevimli balığı olan kütüm yalnız Xəzər dənizində yayılmışdır. Ətindən təzə, hisə verilmiş və duzlanaraq qurudulmuş halda istifadə olunur. Kütümün Xəzər dənizi Xəzərdə arealı Terek çayından başlamış Qorqan körfəzinə qədər olan ərazini əhatə edir. İl ərzində Orta və Cənubi Xəzərin qərb sahili boyu 9–24 m dərinliklər kütümün ən çox yayıldığı zonalardır. Kütüm yayda dənizin cənubi-qərb hissəsində Qızılağac və Ənzəli körfəzi boyu toplanır. Xəzərin şərq sahilində az, Atrek-Xəzər rayonunda, Türkmənbaşı körfəzi və Karşi buxtasında isə tez-tez rast gəlinir.
Morfoloji əlamətləri
D III 9, A III 9, udlaq dişləri 5-6 və ya 5-5 olur. Bədəni uzunsovdur, hündürlüyü cavan fərdlərdə başının uzunluğundan və ya ona bərabərdir, yetkin fərdlərdə isə bir qədər çox olur. Ağzı ucda yerləşir. Rostrumu küt olub, başının uzunluğunun 26-28%-ni təşkil edir. Alnı enlidir, başının uzunluğu alnının enindən 2-2,5 dəfə çoxdur. Erkək və dişilər bir-birindən aşağıdakı əlamətlərlə fərqlənir: erkəklərdə rostrum, döş, qarın üzgəcləri və baş uzun, gözün diametri, bədənin hündürlüyü, döş üzgəci ilə qarın üzgəcləri arasındakı məsafə az olur.
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Kütüm yarımkeçici balıqdır, daim dənizdə yaşayır, kürü tökmək üçün şirin sulara girir. Dənizdə yaşayan canlılarla, əsasən ilbiz, yengəc, krevetka və s. ilə qidalanır.
Çoxalması
Kütüm yarımkeçici balıq olduğu üçün cinsi yetişkənliyə çatdıqda, çoxalmaq üçün çaylara (əsasən Qumbaşı, Səfıdrud, Lənkərançay, Kür, Samurçay, Terek, Sulak və s.) keçərək orada kürüsünü tökür. Cinsi yetişkənliyə erkəklər 3, dişilər isə 4 yaşında çatır. Ovlanan balıqlar arasında 5-6 yaşlı balıqlar kürütökmədə çoxluq təşkil edir. Kütümün cənuba çoxalma miqrasiyasi adətən martın əvvəllərində, suda temperatur 9-12 °C olduqda başlayır və kürü vermə aprelin axırlarına qədər davam edir. Qızılağac körfəzində tutulan balıqlarm uzunluğu 49-62 sm, kürü məhsuldarlığı orta hesabla 101,3 min ədəd olur. Kütümün ehtiyatını saxlamaq və səmərəli çoxalmasını təmin etmək məqsədilə bir sıra balıqartırma təsərrüfatları yaradılıb. Bu təsərrüfatlar kütüm körpələrini yetişdirərək Xəzərə buraxır. Kütüm sürətlə böyüyən balıqdır.
Təsərrüfat əhəmiyyəti
Kütüm Cənubi və Orta Xəzərdə qiymətli vətəgə əhəmiyyətli balıqdır. Bir sıra illərdə kütümün Xəzərdə illik ovu 7 min tona çatırdı. Son vaxtlar (1991-1998-cı illər) Azərbaycanda ildə 3-10 ton kütüm ovlanır. Artıq 10 ilə yaxındır ki, xüsusi qayda ilə tikilmiş inqubatoriyada kütüm kürüsü inkişaf etdirilir, hər il 50 milyon  sürfə yetişdirilb Xəzər dənizinə buraxılır. Kütüm Mingəçevir su anbarına köçürülüb, orada cinsiyyətcə yetkinləşməsi tezləşib.
Sonuncu imperator (film, 1987)
"Sonuncu imperator  — Ssenari müəllifləri Mark Peploe və Bernardo Bertoluççi olan, Çinin sonuncu imperatoru Pu İnin həyatından bəhs edən 1987-ci il istehsalı olan bioqrafik, tarixi dram filmidir. Filmdə Pu İnin kiçik yaşlarında taxta çıxmasından, Çin kommunistləri tərəfindən həbsə atılması və siyasi reabilitasiyasına qədər həyatı əks olunmuşdur.
Film Çin hökumətinin icazəsi ilə Pekindəki Yasaq şəhərdə çəkilən ilk bədii filmdir. Film ən yaxşı film və ən yaxşı rejissor nominasiyalarıda daxil olmaqla doqquz Oskar mükafatı qalibi olmuşdur.
Süjet
Filmdə hadisələr 1950-ci ildə Çinin sonuncu imperatoru Pu İnin türməyə gətirilməsi ilə başlayır. 1945-ci ildə Çinə daxil olan Qırmızı ordu tərəfindən əsir götürülərək 5 il ərzində sovet əsgərlərinin dustağı olan kecmiş imperator hərbi cinəyatkar və siyasi dustaq kimi həbsxanaya təcrid olunur. Həbsxanaya gətirilərkən kecmiş imperatoru vağzalda bir necə insan tanıyır və önündə baş əyir. Pu İn həbsxanya gələn kimi ayaqyolunda damarını kəsərək intihara cəhd edir. Xəyallar onu kecmişə iki yaşı olarkən 1908-ci ildə anasından alınaraq saraya ölüm ayağında olan nənəsi İmperatriça Cısinin önünə gətirildiyi vaxta aparır. Cısi özündən sonra taxt-tacın varisi kimi Pu İni elan edir. Tac qoyma mərasimindən sonra yeni mühitdən qorxan Pu İn dəfələrlə evə qayıtmaq istədiyini bildirir. Burada onun yeganə əsl dostu süd anası Modur. Türmə rəisinin səyi nəticəsində imperatorun həyatı qurtarılır və 981 nömrəli məhbus kameraya yerləşdirlir. Kamerada imperator balaca qardaşı Pu Cze ilə qarşılaşır. Hadisələr yenidən kemişə qayıdır və qəhrəmanlar yasaq şəhərdəki uşaqlıq xatirələrin yada salırlar.
Həmçinin bax
ÇXR filmlərinin siyahısı İtaliya filmlərinin siyahısı Böyük Britaniya filmlərinin siyahısı Fransa filmlərinin siyahısı ABŞ filmlərinin siyahısı
Xarici keçid
Filmi izlə (azərbaycan dilində)
Senecio landbeckii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Xudayarlı
Xudayarlı — Azərbaycan Respublikasının Cəbrayıl rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Xudayarlı Cəbrayıl rayonunun Qumlaq inzibati ərazi vahidində kənd. Araz çayı sahilində, düzənlikdədir. Xudayarlı kənddə yaşayan dord nəsildən birinin adıdır. Böyük Vətən müharibəsi illərində kənd əhalisinin bir hissəsi Xələfli qəsəbəsinə, qalan hissəsi isə Xudafərin korpusunun yanına köçmüşdür. Odur ki, kənd bəzən Xudafərin də adlanır. .
Tarixi
1993-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. Kənd öz adını Xudayar yüzbaşı Çələbiyanlıdan alıb. O, 1799-cu ildə Qaradağ vilayətinin Çələbiyanlı elində öz adı ilə adlanan оbada anadan оlmuşdu. Bəzi bilgilərə görə Şərəfabad şamı deyilən yurdda dünyaya gəlib. Mоlla yanında оxumuşdu. Atasından sоnra оbalarına yüzbaşılıq еtmişdi. Xudayar yüzbaşı 1835-ci ildə Çələbiyanlı elinin bir neçə obası ilə Qarabağa gəlmişdi. Hələ Qaradağdan tanıdığı Cəfərqulu xan Məhəmmədhəsən ağa oglu Sarıcalı-Cavanşirə (Cəfərqulu xan Nəvaya) müraciət etmiş, ondan Diridağını almışdı. Burda qışlaq qurmuş, yayı yaylaqda keçirmişdi. Adi bir yüzbaşı olmasına baxmayaraq bir sıra görkəmli adamlarla dostluq etmişdi. İran şahının vəliəhdi Abbas mirzə Naibəssəltənə onu şəxsən tanıyırmış. II Rus-İran savaşında şahzadənin tapşırıqlarını yerinə yetirmişdi. Abbas mirzənin vəfatından sonra Qaradağ hakimi ilə yola getməmiş, Qarabağa mühacirət etmişdi. Qarabağda heyvandarlıqla məşğul olmuş, hakimin xahişlərinə baxmayaraq geri qayıtmamışdı. Xudayar yüzbaşı 1870-ci ildə vəfat edib. Xudayar yüzbaşı Şərəfnisə xanımla ailə qurmuşdu. Mustafa (1830-?), Əsədulla (1832-?), Fərəculla (1839-?), Əmənulla (1842-?) adlı оğulları, Hürnisə və Gülnisə adlı qızları vardı.Kəndin aparıcı tayfası onun törəmələri idilər. Xudayarlı obasından Əziz Fərəc yüzbaşı oğlu çar zabiti idi. Teymur Fərhad oğlu I Dünya müharibəsində iştirak etmişdi.
Physalis minima
(Physalis minima) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü. thumb|left
Xudayarlı
Toponimikası
Xudayarlı Cəbrayıl rayonunun Qumlaq inzibati ərazi vahidində kənddir. Araz çayı sahilində, düzənlikdədir. Xudayarlı kənddə yaşayan dörd nəsildən birinin adıdır. Böyük Vətən müharibəsi illərində kənd əhalisinin bir hissəsi Xələfli qəsəbəsinə, qalan hissəsi isə Xudafərin körpüsünün yanına köçmüşdür. Odur ki, kənd bəzən Xudafərin də adlanır.
Mədəniyyəti
Azərbaycan aşıq şeirinin babası Dirili Qurbani, Dirili Surxay əslən bu kəndəndirlər.
Tarixi abidələri
Kənddə anaxaqanlığı dövründən qalma Mazan nənə türbəsi, Qız qalası (Cəbrayıl) istehkamı, Dirili Qurbaninin məzarı, Mərmər ana türbəsi və başqa tarixi abidələr qərar tuturdu. thumb|right|250|Qızqalası istehkamı
Tayfaları
Xudayarlı, Hacıabasəlilər, Abışlı, Hacıhüseynli...
Həmid Rüstəmov
Rüstəmov Həmid Molla Abbas oğlu (1884–1938) — Azərbaycan Rеspublikası Torpaq Komissarının müavini.
Həyatı
Həmid Rüstəmov 1884-cü ildə Cəbrayıl qəzasının Yağləvənd obasında dünyaya gəlib. İbtidai təhsilini atasından alıb. Sonra ali məktəbdə oxuyub. Azərbaycan Rеspublikası Torpaq Komissarının müavini vəzifəsində işləyib. 1937-ci ildə həbs olunub.
Həmid Rüstəmov Rəşid bəy Əfəndiyevin qızı Mahtəban xanımla ailə qurmuşdu. Rəna xanım adlı qızı var.
Minik avtomobili
Minik avtomobili — sürücünün oturacaq yeri daxil olmaqla, oturacaq yerlərinin sayı doqquzdan çox olmayan avtonəqliyyat vasitəsi.
Minik avtomobillərinin təsnifatı
Kuzasının növü görə avtomobilləri qapalı (limuzin, sedan, universal), açıq (fayton, kabrolet, torpedo) və kombinə edilmiş (açılabilən) kuzalı olurlar. Qapılarının sayına görə kuzalar 2, 4 və 5 qapılı olurlar.
Arif Əliyev
Əliyev Arif Aslan oğlu — jurnalist, ictimai əlaqələr sahəsi üzrə mütəxəssis.
Minik avtomobili
Mühərrikin işçi həcminə (litrlə) görə və öz kütləsinə görə minik avtomobilləri ən kiçik (1.2-dən az), böyük (3.5-dən çox) və ali (məhdudlanmır) siniflərə bölünürlər. Minik avtomobilləri əvvəllər tətbiq olunan sovet təsnifatında əsas təsnif əlaməti olaraq mühərrikin işçi həcmi istifadə olunurdu. Müasir avtomobilqayırma praktikasında bir modeldən olan avtomobillərin müxtəlif həcmli və güclü mühərriklərlə təchiz olunmasının geniş yayıldığı nəzərə alınarsa bu cür təsnifat səmərəli deyildir. Ona görə də, adətən minik avtomobillərinin Avropa təsnifatından istifadə edilir. Belə təsnifatda Minik avtomobilləri qabariti və kuza və şassinin konstruksiyasının xüsusiyyətlərinə görə fərqləndirilir. Təsnifatda istehlak məqsədləri və bazarın marketinq seqmentasiyası üçün şərti olaraq 10 qrup-altı sinif (A-dan F-ə qədər latın hərifləri ilə işarələnir) və dörd kuza və ya şassi növü ayırd edilir. Kuzasının növünə görə; Qapalı, Limuzin, Sedan, Furqon – Van, Universal, Hetçbek. Kuzasının növünə görə; Açıq, Fayton, Kabrolet, Torpedo -  Kupe, Pikap, Kupe, Kupe Sport, Kombinə edilmiş (açılabilən, Kabrio, 							Rodster – Raritet (Nadir, Fayton, Minik avtomobillərinin ümumi istifadə və təyinat süsusiyyətlərinə görə tipləri isə bunlardır (şərti):
Arif Əliyev
Həyatı
Arif Əliyev 31 avqust 1960-cı ildə anadan olmuşdur.
Minik avtomobili
Şəhər tipli avtomobillər Ailəvi avtomobillər Yolsuzluq avtomobilləri Yolsuzluq avtomobilləri krossoverlər İdman tipli avtomobillər
Arif Əliyev
Həyatı
"Media açarı" Jurnalist mükafatının təsisçisidir. Qəzet və jurnallarda 800-dən artıq publisistik məqaləsi çap olunub, televiziya və radio verilişlərinin, sənədli filmlərin müəllifidir. 9 kitabın müəllifi və tərtibatçısıdır.
2017-ci ildən Ayna TV-nin "Aynada" verilişinin iştirakçılarından biridir.
Montanyarlar
Montanyarlar ( — dağlılar) — Böyük Fransa inqilabı dövründə yaranmış solçu siyasi partiya. Sol demokratik bir quruluş idi.
Kiqali
Kiqali — Ruandanın paytaxtı və ən böyük şəhəri. Əhalisi 2010-cu ilin hesablamalarına görə 1 029 384 nəfərdir. Sahəsi 730 km² təşkil edir. Ölkənin siyasi, iqtisadi və mədəni mərkəzi, əsas nəqliyyat qovşağıdır.
Şəhərin əsası 1907-ci ildə alman kolonistləri tərəfindən qoyulmuş və 1962-ci ildə ölkə müstəqillik əldə etdikdən sonra paytaxt statusu qazanmışdır. Ölkənin əvvəlki ənənəvi mərkəzi şəhəri Nyanza, kolonial paytaxtı isə Butare olsa da, müstəqillikdən sonra yeni paytaxt seçilərkən Kiqalinin ölkənin mərkəzi hissəsində yerləşməsi məhz onun seçilməsində həlledici rol oynamışdı.
thumb|290px|Kiqali hava limanı
Qrinvill anlaşması
thumb|right|250px|Anlaşmanın imzalanması
thumb|right|250px|Anlaşmanın birinçi mətni Qrinvill anlaşması ABŞ-la hindu qəbilələrinin birliyi Qərbi Hindu Konfederasiyası arasında bağlanmışdır. Müqavilə Şimal-Qərbi İndiana müharibəsindəki məğlubiyyətdən sora imzalanır.
Münasibət
thumb| Məşhur hindu sərkərdəsi Tekumse hansı ki, bu müqavilənin imzalanmasında iştirak etməmişdi. Bu anlaşmanı tanımadığını bildirir.
Senecio rosei
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
10 mart
1901–cari
thumb|[[Şeron Stoun]]
1601–1900
thumb|[[Mirzə Fətəli Axundov]]
Fövqəltəbii qüvvə
Fövqəltəbii qüvvələr — varlığı isbat olunmayan, dini, mifoloji, əfsanəvi mahiyyət kəsb edən anlayışlar. Tanrı, ruh, tale, cin, şeytan, mələk, təpəgöz, pəri və s. fövqəltəbii qüvvələrə misal ola bilər. Bu qüvvələr və ya varlıqlar elmə məlum deyil, aşkarlanması isbat olunmayıb və təbii hesab olunmur.
Vladimir Leqoşin
Vladimir Georgiyeviç Leqoşin (27 may 1904, Bakı, Rusiya İmperiyası-21 dekabr 1954, Moskva, SSRİ) — SSRİ kinorejissoru, üçüncü dərəcəli Stalin mükafatı laureatı (1951)
Həyatı
Vladimir Leqoşin Bakı Mərkəzi İşçi Klubunun dram studiyasında fəaliyyət göstərən Qırmızı gənclər evindəki studiyada oxumuşdur. Rəssam və jurnalist işləməklə yanaşı həmçinin kinostudiyada filmlərə çəkilirdi. 1924-cü ildə Bakı teatr texnikumunu bitirdikdən sonra Moskvaya köçmüşdür. Burada o ömrünün sonlarına qədər müxtəlif kinostudiyalarda kino sahəsində fəaliyyətini davam etdirmişdir. Həmçinin dublyaj ustası kimi də məşhur idi.
Dinsizlik
Dinsizlik, kontekstə bağlı olaraq, ateizm, aqnostisizm, deizm, skeptisizm, azad düşüncə və ya dünyəvi humanizm mənası daşıya bilən bir sözdür.
İnsanların dini baxışlar üzrə bölgüsündə Dentsu Institute (2006) və Zuckerman (2005) təşkilatlarının statistikası əsas götürülür. Verilən rəqəmlər maksimal qiymətlərdir. Statistikaya görə, 16% dünya əhalisi (1,1 milyard insan) özünü "dinsiz" sayır, buraya aqnostiklər, ateistlər, dünyəvi humanistlər və dini görüş haqda suala "yox", "dini seçimim yoxdur" deyə cavab verən kəslər aiddir. Araşdırmalara görə, varlı ölkələr daha çox dinsizdir, kasıblar isə dindardır; "təhsillilik" və "təhsilsizlik" göstəricisi də buna müvafiqdir. .
Hesabatda qeyd olunur ki, dinsizlər müəyyən qədər inanclara malikdirlər, həmçinin dinsizlərin əksəriyyəti Asiya-Sakit okean bölgəsində yaşayırlar. 2012-ci il sorğusu göstərdi ki, ateistlər də daxil olmaqla 36% insan dinsizdir və 2005-ci ildən 2012-ci ilə qədər onların sayı 9% artıb. . Həmin mənbəyə görə, təxminən 40–50% özünü dinə bağlı saymayan insan heç olmasa tək tanrıya və ya hansısa fövqəltəbii qüvvəyə inanır. .
Dünya ölkələrinin göstəriciləri
Fayl:Countries by percentage of Unaffiliated–Pew Research 2010.svg
Peru yergilası
(Physalis peruviana) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Səftər Quliyev
Quliyev Səftər Mehdi oğlu  - texnika elmləri doktoru (1948), professor, Əməkdar elm xadimi, AMEA-nın həqiqi üzvü (1959).
Həyatı
Səftər Quliyev 1908-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Ali təhsilini 1930-cu ildə Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetinin Neft və qaz quyularının qazılması ixtisası üzrə bitirmişdir. 1939-cu ildə "Qazıma boruları dəstəsinin tarazlığının dayanıqlı formaları barədə" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə edə­rək texnika üzrə fəlsəfə doktoru, 1948-ci ildə isə "Neft quyuları üçün çınqıllı filtrlər" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə edərək texnika üzrə elmlər doktoru elmi də­rəcələrini almışdır. Səftər Quliyev 1955-ci ildə Azərbaycan EA müxbir üzvü, 1959-cu ildə isə həqiqi üzvü seçilmişdir.
Əmək fəaliyyəti
Əmək fəaliyyətinə 1928-ci ildə başlayan Səftər Quliyev 1928-1942-ci illərdə "Azərneft" İB-nin qazma müəssisələrində texnik vəzifəsində çalışmış, baş mühəndisə qədər müxtəlif vəzifələri icra etmişdir. 1932-1960-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetində Neft və qaz quyularının qazılması kafedrasında assistent, dosent, professor kimi fəaliyyət göstərmiş, habelə ilk azərbaycanlı kafedra rəhbəri işləmişdir. 1945-ci ildə Quliyev S.M. Azərbaycan EA-nın yenidən yaradılmış Neft İnstitutunda elmi işlər üzrə direktor müavini təyin edilmişdi. 1960-1971-ci illərdə AEA-nın Dərin Neft Qaz Yataqları Problemləri İnstitutunun direktoru ol­muş­dur.
Elmi fəaliyyəti
Səftər Quliyev neft və qaz quyularının qazılması sahəsində görkəmli alim, çox dərin qazıma üsulunu ilk tətbiq edənlərdən biri, neft və qaz hasilatı sənayesi sahəsində Azərbaycan dilində elmi-texniki terminologiyanın yaradıcısıdır.
Elmi tədqiqatların sahəsi: qazıma rejimlərinin nəzəri əsaslarının işlənilməsi; quyuların bərkidilməsi; sürətli qazıma texnologiyasının işlənilməsi; şaquli və maili quyuların rasional turbin qazımasının əsasları, dağ süxurlarının mərhələ-mərhələ dağıdılması.
Alim 200-dən artıq elmi məqalənin, 20 monoqrafiyanın və ali məktəb dərsliklərinin müəllifidir. Həmin dərsliklərdən biri 1947-ci ildə çap olunan "Neft quyu­larının qazılması" dərsliyidir. Onun rəhbərliyi ilə bir neçə elmlər doktoru və 63 fəlsəfə doktoru hazır­lanmışdır. Eyni zamanda 46 fəlsəfə və elmlər doktorunun rəsmi opponenti olmuşdur.
Səftər Quliyev "Azərbaycanın əməkdar elm xadimi", "SSRİ Fəxri neftçisi" adlarına layiq görülmüşdür. "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni və bir çox medallarla təltif olunmuşdur.
Fatmavati
Fatmavati İndoneziyanın Milli Qəhrəmanıdır. İndoneziyanın birinci xanımı olan Fatmavati İndoneziyanın ilk prezidenti Sukarnonun üçüncü həyat yoldaşı və İndoneziyanın ilk qadın prezidenti Meqavati Sukarnoputrinin anasıdır. İndoneziyanın ilk bayrağı onun tərəfindən qurulub.
Hadisə üfüqü
thumb|right|223px|Dönən qara dəliyin ətrafındakı iki səth. İç sfera statik sərhəddir (hadisə üfüqü). Erqosferanın iç sərhədidir. Qütblərdə hadisə üfüqünə toxunan oval formada səth isə erqosferanın digər sərhədidir. Erqosferanın içindəki bir zərrəcik fəza-zaman dreyfində olub dönməyə məcbur edilir (Penrouz müddəti). Hadisə üfüqü — işıq və maddənin artıq qaça bilmədiyi bölgəni sərhədləyən qurşaq. Hadisə üfüqü hər hansı bir fiziki araşdırma edə bilmədiyimiz bir kosmos parçasıdır. Nə hadisə üfüqündən kənarı bilinən qanunlarla açıqlama imkanı var, nə də orada nə olub bitdiyini bilməyin bir yolu var. Bir ulduzun hadisə üfüqü ulduzun çökmədən əvvəlki kütləsi ilə mütənasibdir. Məsələn, kütləsi 10 günəş kütləsi olan bir ulduz içə çöküb qara dəlik halına gəldiyində diametri 60 km olan bir hadisə üfüqünə sahib olur. Bir qara dəlik maddə udduqca hadisə üfüqünü genişlədir, hadisə üfüqü genişləndikcə də daha güclü qravitasiya sahəsinə sahib olur. Qara dəliyin hadisə üfüqündə nəzəri olaraq zaman tamamən dayanır. Bəzi qara dəliklərdə iki hadisə üfüqü vardır.
Rəngli monitor
thumb|Rəngli monitor Rəngli monitor —Kompüter monitoru məlumatı şəkilli və ya mətn şəklində göstərən çıxış cihazıdır. Monitor adətən vizual displeydən, bəzi sxemlərdən , korpusdan və enerji təchizatından ibarətdir. Müasir monitorlardakı displey cihazı adətən soyuq katodlu flüoresan lampa (CCFL) arxa işığını əvəz edən LED arxa işıqlandırması olan nazik film tranzistorlu maye kristal displeydir (TFT-LCD). Əvvəlki monitorlarda katod şüa borusu (CRT) və bəzi Plazma (həmçinin Qaz-Plazma adlanır) displeylərdən istifadə olunurdu. Monitorlar VGA vasitəsilə kompüterə qoşulur ,Rəqəmsal vizual interfeys (DVI), HDMI, DisplayPort , USB-C , aşağı gərginlikli diferensial siqnal (LVDS) və ya digər xüsusi konnektorlar və siqnallar.
Fatmavati
Həyat
thumb|left|Fatmavati İndoneziyanın ilk bayrağını qurur. Şəkil İndoneziya bayrağının ilk dəfə qaldırıldığını göstərir.
Dramaturq
Dramaturq (yunanca dramaturges tamaşa yaradan sözündəndir) - dramatik əsərlər, pyeslər yazan şəxs. thumb|Mirzə Fətəli Axundov- Azərbaycanın ilk dramaturqu
Fatmavati
Həyat
Fatmavati 5 fevral 1923-cü ildə Benqkulu şəhərində Həsən Din və Xədicənin evində doğulmuşdur. Əcdadlarından biri Inanapura Sultanlığı, Minanqkabau Krallığının bir şahzadəsidir. Sukarno ilə tanış olduğu zaman o, yeniyetmə idi və 53 yaşlı Inqit adlı bir qadınla evli idi. Şübhəsiz ki, Sukarnonun həyat yoldaşı ərindən boşanmaq istəmirdi, lakin iki ildən sonra boşanmağı qəbul etdi. Sukarno yeni uşağının adını daşımaq istəyi olduğunu ifadə edərək yeni həyat yoldaşı bildirdi.
Hadisə üfüqü
Bəziləri "hadisə üfüqü" termini yerinə qara dəliyə çox da uyğun olmayan "qara dəliyin səthi" terminini istifadə edirlər. (Terminin uyğun olmamasının səbəbi bir planet və ya ulduzdakı kimi qatı və qazlardan təşkil olan bir səthinin olmamağıdır.) Lakin burada bəzi xüsusi xüsusiyyətlər göstərən bir bölgədən danışılmır; bir müşahidəçi qara dəliyə üfüqü aşacaq qədər yaxınlaşmış ola bilsəydi, özünə səth təəssürat sağlayacaq heç bir xüsusiyyət və ya dəyişiklik hiss edə bilməyəcəkdi. Buna qarşılıq geri dönmə cəhdini edəndə, artıq bu bölgədən qaça bilməyəcəyinin fərqinə varmış olacaq. Bu sanki "dönüşü olmayan nöqtə"dir. Bu vəziyyət axıntısı güclü bir dənizdə axıntıdan xəbərsiz bir üzgüçünün vəziyyətinə bənzədilə bilər.
Digər bir tərəfdən hadisə üfüqünün sərhədinə yaxınlaşmış bir müşahidəçi qara dəlikdən yetərincə uzaqlıqdakı bir müşahidəçiyə nəzərən zamanın fərqli bir şəkildə axtığının fərqinə varacaqdır. Qara dəlikdən uzaqda olan müşahidəçinin digərinə sabit aralıqlarla (məsələn, bir saniyə ara ilə) işıq işarələri yolladığını qəbul edək: qara dəliyə yaxın müşahidəçi bu işarələri həm daha enerjili (işığın qara dəliyə düşmək üzrə yaxınlaşdıqca "maviyə sürüşmə"si nəticəsiylə bu işıq işarələrinin tezliyi daha yüksək olacaq), həm də ardıcıl işarələrin aralarındakı zaman aralığı daha qısalmış (bir saniyədən daha az) olaraq alacaq. Yaxın müşahidəçi uzaqdakına nəzərən zamanın daha sürətli axdığını görəcəkdir. Uzaqdakı müşahidəçi də, əksinə, digərində meydana gələn şeylərin get-gedə daha yavaş olduğunu, zamanın daha yavaş axdığını görəcək.
Fatmavati
Həyat
thumb|Fatmavati Sukarno ilə birlikdə beş uşağı ilə
Hadisə üfüqü
Uzaqdakı bir müşahidəçinin bir obyektin qara dəliyə doğru düşüşünü müşahidə edilməsi halında müşahidəçiyə görə "qravitasiya qırmızı yerdəyişməsi" və "zamanın genişlənməsi" təsirləri birləşəcək: obyektdən çıxan işarələr get-gedə qırmızı, get-gedə sönük (uzaqdakı müşahidəçiyə çatmazdan əvvəl get-gedə artan enerji itkisi ilə çıxarılan işıq) və get-gedə aralıqlı olacaqdır. Yəni praktikada müşahidəçiyə çatan işıq fotonlarının sayı, get-gedə sürətlə azalacaqdır və obyektin qara dəliyə basdırılıb görünməz olmasının ardından tükənəcək. Obyektin hələ hadisə üfüqü sərhədində hərəkətsiz durduğunu görən uzaqdakı müşahidəçinin onun düşməsinə mane olmaq üzrə hadisə üfüqünə yaxınlaşması boşuna olacaq.
Qara dəliyin "təkliy"inə yaxınlaşan bir müşahidəçiyə təsir etməyə başlayan faktorlara "gəl-get faktorları" deyilir. Bu təsirlər qravitasiya sahəsinin homogen olmayan bir quruluşa sahib olması səbəbi ilə obyektin qeyri-formallaşmasına (təbii formasını itirməsinə) səbəb olur. Bu "gəl-get təsirləri bölgəsi" böyük qara dəliklərdə tamamilə hadisə üfüqündə yer alır; lakin xüsusilə "ulduz qara dəlikləri"ndə hadisə üfüqünün sərhədini də aşaraq təsir edir. Bu səbəbdən ulduz qara dəliyinə yaxınlaşan bir kosmonavt daha hadisə üfüqünə keçmədən parçalanacaqkən, nəhəng qara dəliyə yaxınlaşan bir kosmonavt daha sonra "gəl-get təsirləri" ilə yox edilməklə bilikdə, hadisə üfüqünə bir asanlıqla giriş edəcək.
Rəngli monitor
Müasir kompüter monitorları adi televizorlarla və əksinə asanlıqla dəyişdirilə bilər. Bununla belə, bir çox kompüter monitorlarına inteqrasiya edilmiş dinamiklər və TV Kəmərləri (məsələn, rəqəmsal televiziya adapterləri ) daxil olmadığından, kompüter monitorunu xarici komponentləri olmayan televizor kimi istifadə etmək mümkün olmaya bilər.
Vadims Logins
Vadims Logins ( 30.12.1981, Rezekne, Latviya SSR, SSRİ) – Latviya futbolçusu. Almaniyanın Lokomotiv Leypsiq klubunun üzvüdür.
Karyera
Karyerasına Rezekne şəhərinin eyniadlı komandasında başlayıb və 16 oyun keçirib. 2000-ci ildə Dinaburqa transfer olunub. 4 il ərzində 69 dəfə meydana çıxıb və üç dəfə rəqib qapıçıları məyus edib. 2005-ci ildə Ventspils klubuna keçib. Bu komandanda 7 oyun keçirəndən sonra 2006-cı ildə yenidən Dinaburqa qayıdıb. İndiyə qədər 46 dəfə forma geyinib. 2005-ci ildə bir dəfə Latviya millisinə dəvət olunub.
Fatmavati
Həyat
1943-cü ildə Fatmavati Sukarnonun üçüncü həyat yoldaşı oldu və sonrakı il ilk uşağı bir oğlu dünyaya gəldi. Sukarno oğlunu ildırım mənasını verən Gunturk adlandırdı. 1945-ci ildə İndoneziya müstəqil elan edilərkən həyat yoldaşı idi. Yeni ölkənin bayrağı Fatmavati tərəfindən tikilib və eyni bayraq 1967-ci ilə qədər hər il yenidən dalgalandı. O, bir neçə dəfə evləndiyi kimi ilk həyat yoldaşı deyildi. Lakin bütün əvvəlki xanımları dövlət qanunlarına uyğun olaraq boşanmışdı. Buna görə Fatmavati o dövrdə tək həyat yoldaşı idi.
Dramaturq
İlk dram əsərləri XVIII-XIV əsrlərdə yazılmışdır. İlk dəfə alman yazıçısı Qottlob Lessinq teatr üçün səhnələr yazmış və ilk dramaturqlardan olmuşdur.
Dramaturgiyanın başqa bir qolu kino və televiziya üçün yazılmış ədəbi əsərlərdir. Bu sahədə məşğul olanlara kinodramaturq deyilir.
Azərbaycan ədəbiyyatının, bütövlükdə XX əsr poetik fikrinin görkəmli nümayəndəsi, xalq şairi Bəxtiyar Vahabzadə ömrünün sonuna qədər böyük sənət ehtirası ilə yazıb yaratmışdı. Bəxtiyar Vahabzadə yalnız poeziyası ilə deyil, dramaturgiyası ilə də müasir ədəbiyyatın imkanlarına öz təsirini göstərmiş, onun vəzifələrini həyata keçirmişdi. Azərbaycan xalqının görkəmli dramaturqlarından Cəlil Məmmədquluzadə, Cəfər Cabbarlı, Hüseyn Cavid və s. yazışılarının da adını çəkmək olar.
Mənbə
http://anl.az/down/meqale/azerbaycan/2010/fevral/107662.htm
http://www.anl.az/down/meqale/medeniyyet/medeniyyet_may2009/77178.htm
http://anaveusaq.az/qadin-ana/596-lk-azerbaycanli-qadin-dramaturq-sekine-axundzade.html
Zərdüşt (tanker)
Zoroastr — dünyada ilk neft tankeri.
Senecio conyzifolius
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Suxoe Ozero (Əbyəlil)
Suxoe Ozero kəndi (Северный) - Rusiyanın Başqırdıstan Respublikası Əbyəlil rayonu Alməhəmməd kənd sovetliyinə daxil olan kənd.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Pluto (okeanida)
Pluto — yunan mifologiyasında mifik personaj, okeanida, titanlar Okean və Tefidanın qızı. Digər
Əbu Kamil
Əbu Kamil (850 – 930) — ərəb riyaziyyatçısı, əslən misirlidir.
Maiao
Raivavae — Küləküstü adalar qrupuna daxil olan ada (Fransa Polineziyası).
Əbu Kamil
Fəaliyyəti
Əl-Xarəzminin kvadrat tənliklər nəzəriyyəsini, qeyri-müəyyən tənliklər haqqında Diofant təlimini inkişaf etdirmişdir. Cəbr üzrə "Əl-cəbr və əl-mukabala haqqında kitab" traktının müəllifidir (IX əsrin sonu X əsrin əvvəli).
Maiao
İnzibati bölgüsü
İnzibati baxımından Cənub adaları kommunasına daxildir.
Əhali
2007-ci il məlumatına görə adada 209 nəfər yaşayır.
Qutenberq layihəsi
Qutenberq layihəsi — elektron universal kitabxananın yaradılması və təbliği üzrə ictimai təşəbbüs. 1971-ci ildə Maykl Ştern Hart tərəfindən əsası qoyulan layihə, dünya ədəbiyyatının istifadəsi sərbəst olan müxtəlif əsərlərinin rəqəmsallaşdırılması və mətn formatında qorunmasını nəzərdə tutur.
Mətnlərin əksəriyyəti ingilis dilindədir. Digər dillərdən isə daha çox fransız, alman, fin və niderland dilləri təmsil olunublar. Həmçinin, rus, katalan, sanskrit dillərində də mətnlər var.
Bu layihədəki bir çox mətnlər LibriVox layihəsi tərəfindən audiokitabların yaradılması üçün istifadə edilir.
Dejnyov burnu
Dejnyov burnu (esx/Тугнехалха) — Rusiyanın və Çukot yarımadasının, Asiya qitəsinin, Avrasiya materikinin ucqar şərq nöqtəsi.
Coğrafiyası
Burun dənizdən əhatələnmiş və hündürlüyü 740 metrə çata dağlıq massivə malikdir. Sahilləri hündürdür.
İqlimi
Materikin şərq hissəsi Şimal buzlu okeanın təsirinə məruz qalır. Arktik iqlim ilin böyük qismi öz hakim olur. İlin bütün hissəsi aşağı temperatur, qışda daha kəskiş şaxtalarla müşahidə edilir. Qışa yay müddətində qütb günəşi torpağı qızdıra bilmir. Hava hər quru və soyuq olur. Sakit okeandan əsən küləklər havaya müəyyən mülayimlik gətirir. Qışda tempratur −40°S, yayda isə +8°S olur.
Fauna
Burunda Morj yerləşim yerləri və quş koloniyalarına rast gəlinir. Sahil sularında isə boz balina, kosa, morj və suitiləri görmək olar.
Tarixi
Əraziyə gələn ilk avropalı Semyon Dejnyov olur. O, 1648-ci ilin payızında əraziyə ayaq basan ilk avropalı olur. Burun onun şərəfinə Dejnyov burnu olur. Berinq boğazını ilk dəfə keçən Dejnyov bir çox məsələlərə aydınlıq gətirmişdir. Beləki, Amerikanın müstəqil materik olması bunulada isbat edilmişdir Üstəlik Şimal Buzlu okeanın Sakit okeanla bir başa əlaqəsi olması müəyyənləşir. Bundan xəbərsiz olan avropa bundan gec xəbər tutur. Boğazı keçən ikinci şəxs Vitus Berinq olur. Boğaz onun adı ilə adlandırılmışdır. Burnun adı XVIII əsrə qədər Çukot burnu. 1778 ci ildə Ceyms Kuk burunu Şərq burnu adlandırır.
1879 ildə Nordenşeldin təklifi ilə burun onu ilk dəfə kəşf edən Dejnyovun şərəfinə adlandırılır. Rusiya Coğrafiya cəmiyyəti 1898-ci ildə bunu rəsmən təstiqləmişdir.
Əhalisi
Burundan 10 kilometr şimalda Uelen yaşayış məntəqəsi yerləşir. Üstəlik burada 1958-ci ildən etibarən tərk edilmiş balina ovçularının Naukan kəndi vardır. Burada tarixən 400 nəfər yaşayırdı. Onlar əcdadlarının adət-ənənələrini davam etdirirdilər. Hazırda Naukan qəsəbəsindən köçmüş insanlar Uelen, Lavrentiya, Novoye Çaplino, Sireniki və Uelkan qəsəbələrində yaşayırlar.
Arxeologiya
Burun ərazisində federal əhəmiyyətli tarixi abidə olan Ekven yerləşir. Buradakı qəbirstanlıqda 2000-dən çox qəbr vardır. Bu abidə b.e.ə 1 minillikdən b.e 1-ci minilliyə aid edilir
İncəsətdə
So weit die Füße tragen romanında yazıçı Yozef Martin Bauer burunda yerləşən Qulaqdan söhbət açır. Əsərin qəhrəmanı 1949-cu ildə düşərgədən Sibirə, oradan Mərkəzi Asiyaya və sonradan isə İrana qaça bilir. Bu əsərin motivləri əsasında 2001-ci ildə «Qulaqdan qaçış» adlı kino çəkilmişdir. Əslində isə burada hec bir düşərgə olmamışdır.
Giyom Lopital
Qiyom Fransua Antuan de Lopital (d. 1661, Paris – ö. 2 fevral, 1704, Paris) — Fransız riyaziyyatçısı, diferensial hesabı üzrə ilk çap olunmuş dərsliyin müəllifi.
Senecio langei
Braziliyada bitir.
Munsyö sülaləsi
Münsö sülaləsi - Ən qədim İsveç kralları sülalələrindəndir. Həm yarı-əfsanəvi, həm də tarixi üzvləri var. Banisi I Björndür.
Əfsanə
Hervarar ok Heiðreks adlı saqaya əsasən sülalə Ynglinga sülaləsinin davamı olsa da, bu iddia tarixi mənbələr tərəfindən təsdiqlənməyib.
Tarixilik və əfsanə
VI Erik elmdə ilk tarixi İsveç kralı hesab edilir.
Nəhəcir (Babək)
Nəhəcir — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunun Nəhəcir kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 1 mart 2003-cü il tarixli, 423-IIQ saylı Qərarı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Culfa rayonunun Nəhəcir kəndi Qazançı kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla, Nəhəcir kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmışdır. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 28 noyabr 2014-cü il tarixli, 1119-IVQ saylı Qərarı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Culfa rayonunun inzibati ərazi bölgüsünə daxil olan Nəhəcir kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Nəhəcir kəndi Babək rayonunun inzibati ərazi bölgüsünə daxil edilmiş, Nəhəcir kənd inzibati ərazi dairəsi Culfa rayonunun tabeliyindən çıxarılaraq Babək rayonunun tabeliyinə verilmişdir.
Physalis philadelphica
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü. O, ispan dilində tomatiyo, yaşıl pomidor və ya qabığlı pomidor  kimi, ingilis dilində isə Meksika qabığlı pomidoru  kimi tanınır.
Nəhəcir (Babək)
Tarixi abidələri
Kəndin ərazisində qədim insan məskəni, qədim qəbiristan və bu qəbiristanda daşdan təbii qoç fiqurları aşkar edilmişdir.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Nəhəcirçayın sahilində, dağətəyi ərazidə yerləşir.
Mədəniyyəti
Kənddə mədəniyyət müəssisəsi mövcud deyil.
Təhsil
Kənddə Nəhəcir kənd tam orta məktəbi fəaliyyət göstərir.
Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.
IntelliJ IDEA
IntelliJ IDEA JetBrains tərəfindən yaradılan Java IDEdir. Google tərəfindən Android Studio IntelliJ Community Edition üzərdə yaradılıbdır.IntelliJ ilk versiyası 2001-ci ildə istifadəyə verilibdir. İntelliJ 12.1 versiyası Java 8, Scala, Play framework və s dəstəkləyir.
Azərbaycanlıların Mədəniyyət Mərkəzi
Azərbaycanlıların Mədəniyyət Mərkəzi (AMM) - əsas məqsədi azərbaycanlıların Gürcüstan cəmiyyətinə inteqrasiya olunması, gənclərin təhsilə marağının artırılması, azərbaycanlıların mədəniyyətinin, tarixinin, ədəbiyyatının təbliğini aparan, Gürcüstanın Marneuli şəhərində yerləşən qeyri-hökumət təşkilatıdır. Mərkəz 2006-cı ildə indiki sədri Fazil Həsənovun Azərbaycan Respublikasının prezidenti İlham Əliyev və Gürcüstan Respublikasının prezidenti Mixail Saakaşvilinin Marneulidəki görüşləri zamanı müraciətindən sonra yaranmışdır.
Fəaliyyəti
Azərbaycanlılarn Mədəniyyət Mərkəzinin nəzdində sistematik gürcü dilöyrətmə və kompüter kursları fəaliyyət göstərir. Eləcə də, mərkəzin nəzdində "Sarvan" folklor rəqs qrupu fəaliyyət göstərir. Qrupun bədii rəhbəri Cəmilə Məmmədovadır, xoreoqrafı isə Nino Lomidzedır. Qrupun repertuarında azərbaycan və gürcü milli rəqsləri var. Gürcüstanda yaşayan etnik azlıqlar (Gürcüstan, Ukrayna, Estoniya, Ermənistan və s) arasında keçirilən Global Peace Festivalda qrupun solisti Aygün Həsənova milli rəqs "Sarı gəlin"i ifa edərək 1 yer qazanmışdır. Bundan əlavə, "Open new world 2009" yarışmasının solo nominasiyasında "Sarı gəlin" rəqsi 1-lik qazanmışdır, qrup nominasiyasında isə "Nazilə" rəqsini ifa edərək Sarvan qrupu 2 yerə sahib olub.
KİV
Azərbaycanlıların Mədəniyyət Mərkəzi qəzet və jurnal nəşri ilə məşquldur. "Region press" qazeti artıq ayda 3 dəfə oxucuların qarşısına çıxır, qazetdə gənc qələmlərin yazılarına və hüquq məsləhətlərinə rublika ayrılıb. AMM-də elmi-kütləvi "Qarapapaqlar" dərgisi və rəngli "Meydan" jurnalı nəşr olunur.
Tədbirlər
Mərkəzdə Gürcüstanın və Azərbaycanın milli bayramları ilə yanaşı Azərbaycan tarixində olan qara səhifələr də qeyd edilir (20 yanvar, Xocalı faciəsi, 9 aprel və s.).
Vroom-un gözlənti teoriyası
Vroom- un gözlənti teoriyasına əsasən bir işçi ona verilən tapşırığı yerinə yetirdikdə, onların fikirlərinə aşağıdakılar təsir edir: Tapşırığı yerinə yetirmə ehtimalı Tapşırığı yerinə yetriməyin mümkün nəticəsi Gözlənti teoriyasına görə fərdlər özlərinə xeyir verəcək və ya zərəri azaldacaq fəaliyyətləri seçirlər. Bu teoriyaya əsasən “məqsəd” fərdlər üçün önəmli deyildir, əksinə həmin məqsədə çatanda, önəmli olan çatdıqları məqsədin onlar üzərində formalaşdırdığı təsirdir.
Azərbaycanlıların Mədəniyyət Mərkəzi
Tədbirlər
Tədbirlər geniş şəkildə ziyalıların və gənclərin iştirakı ilə qeyd edilir.
Vroom-un gözlənti teoriyası
İşçilərin fikirlərinə təsir edən faktorlar:
Vroom-un gözlənti teoriyasına görə fikirlər aşağıdakı faktorlar tərəfindən təsir altına düşür: Gözlənti – Fərd özü tapşırığı yerinə yetirə biləcəyinə inanır? Dəyərlik – Tapşırığı yerinə yetirdiyi təqdirdə fərd üçün xeyir və ya zərərli olacağını anlayır? İnstrumentallıq – Tapşırığı yerinə yetirərkən fərd tərəfindən tapşırığın arzulanan nəticəyə çatmasının ehtimalı nə qədərdir? Gözlənti (Subyektiv Ehtimal)
Azərbaycanlıların Mədəniyyət Mərkəzi
Humanitar yardım
Azərbaycanlılar yaşayan ucqar kəndlər üçün 6 bölgəyə bütün ləvazimatları ilə birgə xeyir-şər üçün çadır-palatkalar çatdırılıb. AMM-nin Gürcüstanın Qardabani, Bolnisi, Marneuli, Dmanisi bölgələrində Azərbaycanın Səhiyyə Nazirliyinin xətti ilə 6 nəfərdən həkim briqadası bir neçə gün ərzində imkansız xəstələri təmənnasız müayinədən keçiriblər.
Vroom-un gözlənti teoriyası
– Tapşırıq üçün ehtiyac olunan bacarıqlar – Həmkar və rəhbərlərin dəstəyi – Təchizat və ləvazimatlar – Uyğun informasiyaya çıxış
Gözləntiyə təsir edən faktorlardan biri də əvvəlki iş təcrübəsidir. Əgər əvvəlki təcrübələrdə tapşırıq uğurla yerinə yetirilibsə, gözlənti yüksək olacaqdır, əgər əksi olmuçdursa, o zaman gözlənti aşağı olacaqdır.
Azərbaycanlıların Mədəniyyət Mərkəzi
Mükafatlar
Azərbaycanlıların Gürcüstan cəmiyyətinə inteqrasiya olunması prossesində apardığı uğurlu fəaliyyətinə görə 2008-ci ildə Berlində Azərbaycanlıların Mədəniyyət Mərkəzi "Beynəlxalq Qobustan" mükafatına layiq görülmüşdür. 2009-cu ildə isə uğurlu ictimai fəaliyyətinə görə "Qızıl buta" mükafatı ilə təltif olunub.
Vroom-un gözlənti teoriyası
Dəyərlilik (Şəxsi Xeyir/Şəxsi Zərər)
3G
3G — üçüncü nəsil rabitə texnologiyası. 3G-dəki G (generation) hərfinin ingilis dilindən dilimizə anlamı da "nəsil" deməkdir. Təqdim etdiyi xidmətlər arasında mobil istifadəçilər üçün geniş sahədə kabelsiz telefon əlaqələri, görüntülü əlaqələr və verilənlərin kabelsiz ötürülməsi mövcuddur. Bu texnologiya 1998-ci ildə Yaponiyanın NTTdocomo şirkəti tərəfindən yaradılmışdır. 2002-ci ildən Amerikada, 2003-cü ildən isə Avropada istifadə olunmağa başlamışdır.
Vroom-un gözlənti teoriyası
Dəyərlilik – bir işçinin tapşırığı yerinə yetirdikdə, onun nəticəsinin hansı səviyyədə bilməsini ölçür. Əgər tapşırığı yerinə yetirmə, fərd tərəfindən arzuladığı nəticə verirsə, o zaman dəyərlilik pozitiv olur. Pozitiv dəyərliliyə nümunə olaraq, tərif, promot edilmə, təltifnamə, əmək haqqı yüksəlişini qeyd etmək olar. Əksi olarsa, neqativ dəyərlilik olur ki, buna da nümunə olaraq, yorğunluq, “tərli paltar”, bezmək, işdən qalmalar və s.
3G
Bu sistem yalnız sürətli internet şəraitində işlədiyindən internet sürətinin dəfələrlə artırılmasını və yaxşılaşdırılmasını tələb edir. 3G sistemlərində sürətlər artıq megabitlərlə ifadə edilir. Sürətdəki bu artım xüsusilə internetə daxilolmanı asanlaşdırır. 3G vasitəsilə həm də telefondan görüntülü danışıq artıq bizdə də həqiqətə çevrilib. Bu sistem mobil internet sürətinin azı 70 qat artması deməkdir. Bu isə həm də mobil telefondan modem kimi istifadə edilməsi imkanını əldə edilməsi deməkdir. Bu yenilik cib telefonundan televiziyaya baxmaq imkanı yaratmaqla yanaşı səhiyyə xidmətlərində də inqilab sayıla biləcək yeniliklər gətirə bilər. Səhiyyə xidmətləri ən ucqar kəndlərə qədər gedib çata bilər. Bu texnologiyanın dəstəyi ilə birlikdə həkim xəstənin cib telefonundan onun ümumi halını öyrənmək imkanı əldə edə biləcək. Lakin bu vasitələr hələ də xəstənin daha dərindən müayinə edilməsinə imkan verməyəcək (məs. rentgen şüasına malik olan aparatın olmadığı halda telefon vasitəsilə adi görüntüdən yararlanma imkanı və s.) Bunun Afrika, Cənubi Amerika və Cənub-Şərqi Asiyada nümunələri vardır.
Vroom-un gözlənti teoriyası
İnstrumentallıq
Ehtimal 1 – Tapşırığı uğurla yerinə yetirmə arzulanan nəticəyə gətirir. Ehtimal 0 – Tapşırığı yerinə yetirmə arzulanmayan nəticəyə gətirir. Ehtimal 0 və 1 arası – Tapşırığı yerinə yetirmənin arzulanan nəticəyə gətirməsi şansı var. Rəqəm nə qədər yüksək olarsa, fərdlər bir o qədər arzulanan nəticəyə çatacaqlarına inanırlar.
Vroom qeyd edir ki, dəyərlilik, gzölənti və motivasiya aşağıdakı formula ilə əlaqələnir:
Heron düsturu
Tərəfləri a, b, c olan üçbucaq Heron düsturu — Üçbucağın sahəsini hesablamaq üçün istifadə olunan düstur.
Heron düsturundan istifadə etməklə alınan düsturlar
Tərəfi a olan bərabərtərəfli üçbuçağın Heron düsturuna görə sahəsi:
Adil Adilzadə
Adil Kamran oğlu Adilzadə (d. 17 aprel 1993; Mingəçevir, Azərbaycan - ö. 2 aprel 2016; Tərtər, Azərbaycan) — Azərbaycan Ordusunun kiçik çavuşu, 2016-ci ilin 2-4 aprelində Dağlıq Qarabağ istiqamətində olan döyüşlərdə dünyasını dəyişmişdir.
Həyatı
Adil Adilzadə 1993-cü il aprelin 17-də Mingəçevir şəhərində anadan olub. O, subay idi.
Hərbi xidməti
Adil Adilzadə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin kiçik çavuşu idi. O, 2016-c ilin 2-4 aprelində Dağlıq Qarabağ istiqamətində olan şiddətli döyüşlər zamanı dünyasını dəyişib.
Aprelin 11-də Adil Adilzadə, doğulduğu Mingəçevir şəhərində, Şəhidlər Xiyabanında dəfn olundu. Onunla vida mərasiminə Mingəçevir şəhər İH nümayəndələri, Azərbaycan Ordusunun zabitləri qatıldı.
Sasani memarlığı
Sasani memarlığı — Sasani dövründə yayılmış fars memarlıq stilidir. Bir çox sahələrdə Sasani imperyası dövrünü fars sivilizasiyasının ən inkişaf etmiş dövrü saymaq olar. Sonradan müsəlman mədəniyyəti, memarlığı, yazısı kimi tanınan bir çox şey farslar tərəfindən müsəlman dünyasına gətirilmişdir.
Əbülvəfa
Əbü-l-Vəfa Məhəmməd ibn Məhəmməd (ابوالوفا محمد بن محمد بن یحیی بن اسماعیل بن العباس البوزجانی, ) — fars astronomu və riyaziyyatçısı, Diofantın "Hesabının" şərhçisi; kəsrlər nəzəriyyəsinə ətraflı baxmış, pərgar və xətkeşin köməyi ilə əsas həndəsi qurmaları tətbiq etmişdir.
Fəaliyyəti
X əsrdə yaşamış Bəttani ilk dəfə triqonometriyanı kəşf etmişdir. Onunla eyni əsrdə yaşamış Əbü’l Vəfa isə triqonometriyaya "sekant-kosekant" terminlərini gətirmişdir.
Əbül Vəfa tangens, kotangens və kosekantı ilk istifadə edən alim kimi tanınır.
Şəki dövləti
Şəki dövləti; Şəki məlikliyi; Şəki şahlığı; Şəki çarlığı daha sonra Şəki hakimliyi və sonra Şəki xanlığı— indiki Azərbaycan Respublikası ərazisinin şimal-qərbində, Gürcüstan Respublikası ərazisinin şərqində və Rusiya Federasiyasının Dağıstan Respublikası ərazisinin cənubunda ən geci VII əsrin ortalarından 1117-ci ilə qədər mövcud olmuş dövlət.
Mənbələrdə ilk olaraq ərəblərin VII əsrin ortalarında Cənubi Qafqaza etdikləri yürüşlərindən bəhs edilərkən adı çəkilir. Gürcü mənbələrinə əsasən Şəkidə VIII əsrin ortalarında knyazlıq formalaşmış, IX əsrin əvvəlləri üçün bu çarlığa çevrilmişdir. “Albaniya tarixi”ndə isə Şəki hökmdarlığının mövcud olması ilk dəfə yalnız IХ əsrin ortaları üçün xatırlanır.
XI əsrin birinci rübündə Şəki iki dəfə gürcü çarı III Baqrat (1008–1014/15) tərəfindən tutulmuş, onun ölümündən sonra (1014/15) isə müstəqilliyi bərpa olmuş, az sonra – XI əsrin otuzuncu illərinin əvvəllərindən geç olmayaraq Kaxeti ilə birləşmişdir. Bu gürcü mənbələrində “Hereti-Kaxeti”, yaxud “Kaxeti”, digər mənbələrdə isə əvvəlki kimi yenə də “Şəki” yaxud, “Albaniya”, adlanmış, hökmdarları isə artıq “ranların və kaxların çarı” titulunu daşımışdır. Birləşməyə qədər isə Şəki hökmdarlarının titulu “ranların çarı”, yəni “albanların çarı” olmuşdur. Birləşmə 1104-cü ilə qədər – gürcü çarı IV David tərəfindən Kaxetinin tutulmasına qədər davamlı olmuş, birləşmiş dövlətin birinci hökmdarı Böyük Kvirikedən sonra onun bacısının oğlu, nəvəsi, nəticəsi və ən nəhayətdə kötücəsi hakimiyyətdə bir-birlərini əvəz etmişlər.
1117-ci ildə isə IV David Şəkinin yerli knyazı Qriqolun Asat və Şot adlı iki oğlunun sığındığı Kiş qalasını da tutaraq Şəki dövlətinin müstəqilliyinə son qoydu. Bundan sonra gürcü çarlarının rəsmi, yaxud qeyri-rəsmi titulları sırasına “ranların çarı”, yaxud “Şəki çarı” titulu da əlavə olundu.
1117-ci ildə Şəkinin müstəqilliyi uğrunda Kiş qalasının müdafiəsinə başçılıq etmiş Asat Qriqol oğlunun oğlu Qriqol Asat oğlu isə 61 il sonra 1178-ci ildə Şəkidə mərkəzi hakimiyyətə qarşı baş vermiş üsyanın rəhbərlərindən biri olmuş, onun oğlu Asat çariça Tamaranın (1184-1213) dövründə əvvəlcə Hereti eristavı, sonra ali orqanın üzvü olmuş, Asatın oğlu Qriqol isə atasından sonra Hereti eristavı vəzifəsini tutmuşdur.
Senecio roseiflorus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Şəki dövləti
XIII əsrin birinci rübündə Şəki ərazisi Şirvanşahlar dövlətinin, daha sonra – XIV əsrin əvvəllərində isə ayrıca vilayət kimi Hülakülər dövlətinin Azərbaycan adlı bölgəsinin tərkibində idi. XIV əsrin son rübündə isə Şəkinin müstəqilliyi bərpa olunmuş, 1117-ci ildə ləğv edilmiş Şəki dövlətinin yerində Şəki hökmdarlığı meydana çıxmışdır.
Adlanması
Müasir gürcü tarixçilərindən David Musxeleşvili hesab edir ki, ərəb mənbələrində adı çəkilən Şəki çarlığı, gürcü mənbələrində Hereti, erməni və Bizans mənbələrində isə Albaniya çarlığı kimi göstərilir. David Musxeleşviliyə görə gürcülər bu dövləti ən yaxın qonşularının, qədim alban tayfalarından biri olan herlərin adı ilə, ərəblər bu dövləti paytaxtı Şəki şəhərinin adı ilə, ermənilər və bizanslılar isə onu bu yerdə daha əvvəl mövcud olmuş Albaniya çarlığının adı ilə tanıyırmışlar. David Musxeleşvili bununla yanaşı olaraq həm də qeyd edir ki, nədənsə, “Kartlis tsxovreba”da da «bəzən “Hereti” termininin əvəzinə “Şəki” termini işlədilir»; «gürcü mənbələrində X əsrə qədər Hereti knyazlığı barədə heç bir məlumat yoxdur».
“Şəki” adı “Kartlis tsxovreba”da
Şəki dövləti tarixinin öyrənilməsi üçün ən əhəmiyyətli ilkin mənbə rolunu oynayan və XIV əsrə qədərki tarixi hadisələrdən bəhs edən “Qədim Kartlis tsxovreba” müxtəlif dövrlərdə, ayrı-ayrı müəlliflər tərəfindən yazılmış, bir-birini tamamlayan 10 məqalədən ibarətdir; XV—XVII əsrlərə aid redaktə variantları var, son redaktəsi isə XVIII əsrdə edilib. “Qədim Kartlis tsxovreba”da yer adı kimi “Şəki” sözünə yalnız 1 dəfə – XI əsr müəllifi Cauanşer Cauanşerianinin qələmə aldığı “Vaxtanq Qorqasalın həyatı” adlı məqalədə, “Şakix” şəklində təsadüf edilir; 1 yerdə – XI əsr gürcü tarixçisi “Baqrationilərin tarixi və hekayəsi”ndə isə etnos adı kimi “şaklar” sözü işlədilir. Bunlar istisna olmaqla “Qədim Kartlis tsxovreba”da Şəki ərazisi “Hereti”, Şəki əhalisi isə “herlər” adı ilə təqdim olunur.
Şəkinin adı çəkilən ilk tarixi hadisələr və Şəkidən çıxmış Albaniya katolikosları
IX əsr ərəb tarixçisi əl-Bəlazuri VI əsrdə baş vermiş hadisələrdən bəhs edərkən, göstərir ki İran şahı I Xosrov Ənuşirəvan öz hakimiyyəti dövründə (531-579) «Arran torpağında “Şəkkən”, Kəmibəran qapılarını və Dudaniyyə qapılarını saldırdı». Bu Şəkinin adı çəkilən ilk iki tarixi hadisələrdən biridir.
Şəkinin adı çəkilən ikinci ilk tarixi hadisə isə erməni katolikosu II İovannesin öz katolikosluğu dövründə – 557-574-ci illərdə, Albaniya katolikosu Abbasa (551-595) ünvanladığı məktubunda Şəki yepiskopu Ambakumun da adını çəkməsidir. Məktubdan aydın olur ki, artıq 557-574-cü illər arasında Alban kilsəsinin tabeliyində olan 8 yepiskopluqdan birinin adı Şəki imiş və Şəki yepiskopun adı isə Ambakum imiş. Bundan sonra “Albaniya tarixi”ndə daha bir Şəki yepiskopunun – Yeliazarın, və bir də Şəkidə kiçik keşiş olmuş Mikayılın adları göstərilir. Bunlardan birincisi 683-689-cu illərdə, ikincisi isə 707-744-cü illərdə Albaniya katolikosu idi və hər ikisi katolikos kürsüsünə əyləşənə qədər Şəkidə dini fəaliyyətlə məşğul olmuşlar. Adları çəkilənlərdən sonra Albaniya katolikos kürsüsü hələ 1000 il mövcud olsa da bu kürsüdə Şəkidən bir nəfər belə oturmamışdır, o cümlədən, Albaniya katolikosuna tabe olan sonrakı Şəki yepiskop və keşişlərinin adları da məlum deyil.
Şəkinin adının ilk dəfə vilayət kimi çəkilməsi
“Albaniya tarixi”ndə Şəkinin vilayət, yaxud şəhər olması ilə bağlı heç bir qeyd yoxdur. Əvəzində isə VII əsr erməni müəllifi Ananiya Şiraklı “Aşxaratsuyts”da Şəkini Qafqaz Albaniyasının bir vilayəti olaraq göstərir. O cümlədən, VIII əsr erməni tarixçisi da Şəkinin adını vilayət adı kimi çəkir – o, VII əsrin sonlarında Cənubi Qafqazda xəzərlərin hücumuna məruz qalmış vilayətlərin adlarını sadalayarkən, Şəkinin adını da göstərir və bu vilayətin Albaniya vilayəti olduğunu qeyd edir.
Hökmdarlığın meydana çıxması və anonim hakimlər
Şəkinin Albaniyanın bir vilayətindən, müstəqil bir hökmdarlığa çevrilməsi mənbələrdə ilk olaraq VII əsrin ortalarında baş vermiş bəzi tarixi hadisələrin təsvirində göstərilir. Məsələn, Bəlazuri yazır ki, Osman ibn Əffanın xəlifəliyi zamanı (644–656) Salman ibn Rəbiənin komandanlığı altında Qafqaz Albaniyasına gələn ərəblər Kür çayını keçərək Qəbələni tutmuş, sonra isə “Şəkkən” və “Kəmibəran” hökmdarları ilə vergi ödəmələri şərti ilə müqavilə bağlamışdırlar.