cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bəhram Əsgərov
Tədqiqat sahəsi və elmi uğurları
Əsas tədqiqat sahəsi yarımkeçiricilər və aşağıölçülü sistemlərdə elektron köçürmə hadisələrinin kvant nəzəriyyəsidir. 1974-cü ildə Bəhram Əsgərov Leninqradda "Nauka" nəşriyyatında özünün 21 çap vərəqi həcmində olan "Yarımkeçiricilərdə kinetik effektlər" adlı monoqrafiyasına görə elm və texnika sahəsində Azərbaycan Dövlət mükafatına, 2000-ci ildə isə Azərbaycan Respublikası Əməkdar Elm xadimi fəxri adına layiq görülmüşdür. 2001-ci ildə "Fizika" ixtisası üzrə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, 2007-ci ildə isə həmin ixtisas üzrə həqiqi üzvü seçilmişdir.
Eugenia floccosa
(Eugenia floccosa) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bəhram Əsgərov
Tədqiqat sahəsi və elmi uğurları
140 elmi məqalə, 4 monoqrafiya, 7 kitab və 1 patentin müəllifidir.
2004-cü ildə Azərbaycanın "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilib. 2009-cu ildə prezident təqaüdünə layiq görülüb.
12 mart 2014-cü ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.
Xatirəsi
5 oktyabr 2015-ci ildə Bakı Dövlət Universitetində Bəhram Əsgərovun 1971-ci ildə yaratdığı və ömrünün sonuna qədər rəhbərlik etdiyi "Bərk cisimlər fizikası" kafedrasının önündə anadan olmasının 82-ci ildönümü münasibətilə barelyefinin açılışı olub.
Ligularia botryodes
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Galium ruwenzoriense
(Galium ruwenzoriense) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ermənistan kərtənkələsi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Sinonimi, əvvələr bu növ Yaşıl kərtənkələlər cinsinə daxil edilmişdi.
Nostalgiya
Nostalgiya ( — vətənə qayıtmaq və — ağrı) — vətən və doğma ev üçün kədər. Həmçinin "keçmiş üçün kədər" anlamında da işlədilir.
Zabarlı (Şəbüstər)
Zabarlı — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Şəbüstər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Ermənistan kərtənkələsi
Ermənistan kərtənkələsi Ermənistanın şimal və şimal-qərb ərazilərində, Gürcüstanın cənub, Azərbaycanın isə qərb ərazilərində rast gəlinir. 1967-ci ildə elmi məqsədlər üçün Ukrayna aparılmış və hazırda Teterev çayı boyunca sərbəst yayıla bilmişdir.
Zabarlı (Şəbüstər)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 74 nəfər yaşayır (18 ailə).
Qabıllı
Qabıllı (əvvəlki adı: Qarabullu) — Azərbaycan Respublikası Naxçıvan Muxtar Respublikasının Kəngərli rayonunda kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 1 mart 2003-cü il tarixli, 423-IIQ saylı Qərarı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonunun Qıvraq kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Qarabullu kəndi Qabıllı kəndi adlandırılmışdır.
Ərazisində poliqorskit gil yatağı var.
Tarixi
Qabıllı etnogenezi kitabına əsasən, kəndin təməli təqribən 1792-ci ildə qoyulub. Qabıllı kəndi 13 tayfanı özündə birləşdirir:
Eugenia longicuspis
(Eugenia longicuspis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qabıllı
Tarixi
1. Eyvazalı tayfası 2. Qaraqoyunlu tayfası 3. Qurbanovlar 4. İbrahimovlar 5. Heydər uşağı 6.Əlimərdan 7. Alıverdi tayfası 8. Qacarlar (Qəcərilər) 9. Hüseyin uşağı 10. Seyidlər 11. Niftulla uşağı 12. Sübəli tayfası 13. Hadılı tayfası;
29 mart 2005-ci ildə Qabıllı kəndi Qıvraq kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, həmin kənd mərkəz olmaqla, Qabıllı kənd inzibati ərazi vahidi yaradılmışdır.
Əhalisi
1833-cü ilin statistikasına görə, Qabıllı kəndi 72-si kişi və 80-ni qadın olmaqla 30 evdən ibarət olub. (Viktor Qriqoryev "Naxçıvan əyalətinin statistik (hesablama) təsviri" kitabı. (2005)-ci ildə 1079 (Naxçıvan ensklopediyası ikinci cild), (2009))-cu ildə 1143 nəfərdir.
Qabıllı Günəş Elektrik Stansiyası
2019-cu ilin fevralın 22-də Kəngərli rayonunun Qabıllı kəndində yeni Günəş Elektrik Stansiyası istifadəyə verilmişdir. Stansiyada dünyada qəbul olunmuş son model müasir panellər quraşdırılıb. Şüşə tipli bu panellərin elektrik verilişi alüminium panellərə nisbətən daha yüksəkdir. Eyni zamanda bu panellər imkan verir ki, stansiya qurularkən daha az torpaq sahəsindən istifadə olunsun. 4,7 hektar ərazidə qurulmuş rentabelli Günəş Elektrik Stansiyası muxtar respublikamızın inkişafına, dayanıqlı elektrik enerjisi təminatına və yeni mütəxəssislərin hazırlanmasına imkan verəcəkdir.
Stansiyada yeraltı aşağı və yüksək gərginlikli xətlər, eləcə də rabitə, müşahidə və idarəetmə sistemi üçün optik kabel xətləri çəkilib. İdarəetmə binası 35 kilovoltluq kommutasiya avadanlıqları ilə təmin edilib. Yaxınlıqda yerləşən 110/35/10 kilovoltluq "Qıvraq" yarımstansiyasına qoşulmaq üçün 2 kilometr uzunluğunda 35 kilovoltluq elektrik xətti çəkilib, ərazi çəpərlənib, siqnalizasiya və video-müşahidə qurğuları ilə təmin olunub. Quraşdırılan yeni meteoroloji stansiya ərazidə hava şəraitinə, yağıntının və rütubətin miqdarına nəzarət etməyə imkan verir.
2 meqavat gücündəki Günəş Elektrik Stansiyasının tikintisi Naxçıvan Muxtar Respublikasının Dövlət Energetika Xidməti ilə İsveçrənin "Pure Energy Development" SARL Şirkəti arasında 2018-ci ildə imzalanmış müqavilə əsasında həyata keçirilib. İl ərzində 3 milyon kilovat-saat elektrik enerjisi istehsal ediləcək stansiyada tikinti-quraşdırma işləri qısa müddətdə və yüksək keyfiyyətlə aparılıb, 7452 "şüşə-şüşə" tipli günəş panelləri, hər birinin gücü 50 kilovat olan 41 invertor, içərisində kommutasiya aparatları və digər elektrik avadanlıqları qoyulmuş 2 ədəd 35/0,4 kilovoltluq transformator yarımstansiyası quraşdırılıb və idarəetmə binası tikilib.
Qabıllı günəş panelləri ilə işləyən yeni subartezianı
60 metr dərinliyi olan subartezian quyusunun günlük su verimi 8,5 tondur. Su nasosunun elektrik təminatı quraşdırılan 2 günəş paneli vasitəsilə həyata keçirilir. Bu da Günəş Elektrik Stansiyasının yaxınlığında salınmış badam bağının və yaşıllıq zolağının su təminatının ödənilməsinə imkan verəcəkdir. Kəngərli Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Kamal Ələkbərov Günəş Elektrik Stansiyasının və subartezian quyusunun istifadəyə verilməsinə görə rayon ictimaiyyəti adından Ali Məclisin Sədrinə minnətdarlıq edib.
Qabıllı poliqorskit gil yatağı
Kəngərli r-nu ərazisində, Qıvraq kəndindən 5 km şimal qərbdə, Qabıllı kəndinin şərqindədir. Geoloji qruluşunda Üst Miosnin Sarmat mərtəbəsinin sarımtıl-boz, açıq qəhvəyi, rəngli poliqorskit gilləri və dördüncü dövrün gil və gilçələri iştirak edir.Yatak tcktonik cəhətdən orta Araz törəmə muldasının şimal qərb hissəsində yerıləşir. Sah. 4 kv. faydalı qatın qalınlığı 161-dir. Poliqorskit gilləri kərpiç, kirəmit. məsaməli bloklar, drenaj boruları, üzlük plitələr və aqloparit istehsalına yararlıdır. Yatağın sənaye ehtiyatı 992 min m³ -dir.
Qabıllı coğrafiyası
Qabıllı kəndi əsasən dağlıq relyefə malik olmaqla, Kənd şimaldan Dərələyəz silsiləsinin qollarından olan Tənənəm dağları ilə əhatələnərək cənubdan Araz çayına doğru istiqamətlənir. Muxtar Respublikanın hər yerində olduğu kimi, iqlimi kəskindir – yayda çox isti, qışda soyuq olur. Kəndin Şimal-qərbi ilə sıralanan çaylaqlar yerli bitki örtüyünü əsasən otlaqlar və kolluqlar ilə təmsil edir. 1, 2, 3, 4, 5-ci çaylaqdan sonra "Böyük təpə" ən yüksək təpə zirvəsidir. Ekoloji sistemində dəyişiklərin təsiri nəticəsində, 30 ildən bəri bu çaylaqlardan sel axmır. Halbuki, sovet dövründə güclü yağıntıların dağlardan gətirdiyi sel, çaylaqları doldurar, böyük bulağa dolar və kənd su daşqınına məruz qoyardı. Bu zaman çaylaqlar arası otlaq ərazilərdə kəndin iri və xırda buynuzlu heyvanları qurtarılmaq üçün gözləyərdi. Çaylaqlarboyu maili düzənliklərdən böyük təpəyə qədər olan ərazilərdə, yaz aylarında murçalıq, göbələk, donbalan sezonu başlayar. Torba və katanka simindən düzəldilmiş mıx (yer qazmaq üçün alət) götürən uşaqlar öncə kiçik təpə, sonra isə çaylaqlardan böyük təpəyə qədər olan ərazilərə yayılaraq göbələk, donbalan, murçalıq toplayardılar. Mürçalığın və çaylaq otunun südündən hazırlanan saqqız həm xeyirli həm də xüsusiləzzəti olardı. Toplanan göbələk və donbalanlar istəyə görə soğan və ya yumurta ilə qızardılır və bu özəl qoxu və ləzzətin dadı çıxardılardı. Çaylaq yamaclarından toplanan Kəklikotu çayının isə qış xüsusi yeri vardır. Kəndin şimal-şərq hissəsi kiçik təpə, kaftarlı qaya, cənuba doğru isə "sarılıq" adlanan gilli ərazi ilə əhatə olunur. Sarılıq, yaz ayları qız və gəlinlərin axışdığı, şomun və qəzayağı sezonu ilə yaddaşlarda həkk olunmuşdur. Bu bitkilər yumurta və soğan ilə qovrularaq yeyilərdi. Ayaqüstü açlığı gidərmək üçün dəvədabanı bitkisinin kökündəki soğanaqlardan qida kimi istifadə edilirdi. Sarılıqda mövcud olan müalicəvi bitkilərdən biri də Çilədağı'dır. Əsasən quyruq piyi ilə döyülərək qarışdırılan bu bitki məlhəmi sınıq və yaralar üçün müalicəvi əhəmiyyətə sahibdir. Cənub-qərbə doğru yarqan, ağıl altı, qazan altı, eşşək ölən, gül bulaq adı ilə tanınan ərazilərdə kəndin təssərüfat sahələri yer alır. Suvarma işi kəhrizlər, Şərqi Arpaçay kanalı və Araz çayı üzərində qurulan nasoslar vasitəsilə həyata keçirilir.
Stiv Şirippa
Steven Ralph "Steve" Schirripa (3 sentyabr 1957, Bensonhurst, Brooklyn) — ABŞ aktyoru.
Mühəndislik
VIII əsrdən başlayaraq güclənən ərəb xəlifəsi ölkədə elmin, o cümlədən mühəndisliyin inkişafı üçün əlverişli şərait yaratmışdır. Bu dövrdə yaşamış müsəlman mühəndislərinin işləri heç də sonralar Avropada mövcud olan mühəndislərinkindən geri qalmamışdır. Buraya Banu Musa qardaşları, Əl Cəzari, Tağıyəddin, Əl Qaracı, İbn Sina, Əl-Biruni kimi görkəmli şəxslərin işlərini göstərmək olar.Avropalılar Əndəlüsün Xaçlı yürüyüşləri zamanı işğalından sonra islam dünyasındaki bir çox elmi kəşflər və mədəniyyət nümunələriylə ilk dəfə tanış olmuşdur. Nümunə kimi Riyaziyyat elmlərindən olan Əl-Cəbr Avropada tanınmış və Algebra olaraq adlandırılmışdır.
Qərbdə mühəndis kimi Ingenieur kəlməsi (it.-fr. mənşəli olub ingenium (döyüş maşını) və ingeniarius (yaradıcı usta, sonra tikinti ustası) mənasını verir) işlədilir. İlk sivil ingenieur termini XVI əsrdə Hollandiyada körpü tikənlərə aid edilərək işlənmişdir. Leonardo da Vinçi o dövrdə italyan forması olan "ingenier" adını daşımışdır.
Ali məktəblər
Avropada mühəndislik üzrə ilk ali məktəblər XVIII əsrdə meydana çıxıb. Belə ki, mühəndislərin hazırlanması üçün ilk dəfə olaraq XVIII əsrdə Fransada politexnik məktəbləri yaradılır. İlk dəfə fransızlar 1747-ci ildə Parisdə Yol və Körpü Milli Məktəbinin əsasını qoymaqla texniki ali məktəb ideyasını həyata keçiriblər. Bunun ardınca bir çox başqa ölkələrdə də texniki məktəblər açılaraq mühəndislik elminin genişlənməsi üçün dəyərli töhfələr vermişlər. XIX əsrin əvvəllərində texniki universitetlər Praqa (1806-cı il), Vyana (1815-ci il) və Karlsruedə (1824-cü il) açılıb. XX əsrdən başlayaraq bu texniki məktəblərin çoxu inkişaf etdirilərək universitetlərə çevrilmişlər.
Zeynabad (Şəbüstər)
Zeynabad — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Şəbüstər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 887 nəfər yaşayır (205 ailə).
Uyal (Şaran)
Uyal — Başqırdıstan Respublikası nın Şaran rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Akbaris kənd şurası nın tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə Marilər (94%) üstünlük təşkil edir.
Səddam Hüseyn
Səddam Hüseyn, Səddam Hüseyn Əbdülməcid ət-Tikriti; — İraq dövlət və siyasi xadimi, İraqın 5-ci prezidenti (1979–2005), 11-ci və 15-ci baş naziri (1979–1991 və 1994–2005), 1979-cu ildən Bəəs partiyasının İraq bölməsinin rəhbəri və İnqilabi komandanlıq şurasının sədri (1968–1979-cu illərdə sədr müavini), marşal (1979).
1980-ci ildə onun rəhbərliyi altında İraqın İrana qarşı başlatdığı müharibə və 1991-ci ildə Küveyti işğal etməsindən sonra İraqın neft ixracına tətbiq edilən BMT embarqosu və ABŞ tərəfindən Küveytin azad edilməsi üçün həyata keçirilən "Səhrada tufan" əməliyyatı İraqın 1970-ci illərdə nail olduğu iqtisadi dirçəlişin nəticələrini heçə endirdi.
2003-cü ildə ABŞ və Böyük Britaniyanın rəhbərliyi altındakı çoxmillətli koalisiya qoşunlarının İraqı işğal etməsi nəticəsində hakimiyyətdən devrilmiş, həmin il dekabrın 13 — də Tikritdə həbs olunmuş və İraq məhkəməsinin 2006-cı il 5 noyabr tarixli qərarı ilə ölümə məhkum edilmişdir.2006-cı il dekabrın 30-da İraq Ali Məhkəməsinin qərarına əsasən insanlıq suçundan asılaraq edam edilmişdir.
Abia ştatı
Abia ştatı  — Nigeriya Cənub-şərq geosiyasi zonasında ştat. Niger deltasının hissəsidir.
Səddam Hüseyn
Gənclik illəri
left|thumb|Səddam Hüseyn Qahirə universitetində oxuyanda (sağdan üçüncü) Maddi sıxıntılar səbəbi ilə anası Səddam doğulandan sonra onu Dəclə çayının sahilində yerləşən Tikrit şəhərində yaşayan dayısı Hayrallahın yanına göndərdi. Səddam həyatının dörd ilini dayısı Hayrallahın yanında keçirdi. Dayısı 1941-ci ildə İraqdakı Britaniya əsarətinə qarşı keçirilən üsyana qoşuldu. Dayısı Britaniya tərəfindən qarşısı alınan bu üsyana qatıldığına görə vəzifəsindən çıxarılıb həbs edildi. Sonradan anasının yanına qayıdan Səddam qısa müddət sonra dayısının yanına geri qayıtdı.
1956-cı ildə dayısının təşviqi ilə hərbi akademiyaya qəbul olmaq üçün imtahan verdi. Amma qəbul imtahanında uğursuz oldu. 1957-ci ildə Bəəs partiyasına qoşuldu. 1959-cu ildə Bəəs üzvlərinin İraq prezidenti Əbdülkərim Qasıma qarşı hazırladığı uğursuz sui-qəsdə qatıldı. Burada yaralandı və Suriyaya oradan da Misirə qaçdı. Sürgündə olduğu vaxtda Qahirə universitetinin hüquq fakültəsində təhsil almağa başladı (1962-63).
1963-cü ildə dayısın qızı Səcidə Talfah ilə evləndi. Bu evliliyindən Rəna, Raqad, Hala adlı üç qızı və Uday, Kusay adlı iki oğlu dünyaya gəldi. Daha sonra iki dəfə evlənən Səddam Hüseyinin Əli adlı bir oğlu da vardır.
Ölkəsinə qayıtdığı ildə Əbdül Salam Arifin Bəəsçilərə qarşı hazrıladığı çevrilişdə həbs edildi və beləcə bir neçə ilini həbsdə keçirtdi. 1967-ci ildə həbsdən qaçaraq qısa müddət Bəəsin liderlərindən biri oldu.
Galium saxatile
(Galium saxatile) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ligularia brassicoides
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Ronald Kempbell Qann
Ronald Kempbell Qann — Avstraliya botaniki.
Elmi fəaliyyəti
Ronald Kempbell Qann toxumlu bitkilər üzrə ixtisaslaşmışdır. .
Əmistican (Şəbüstər)
Əmistican — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Şəbüstər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 368 nəfər yaşayır (118 ailə).
Baharçılar
—  aləminin  tipinin  sinfinə aid heyvan dəstəsi.
Ümumi məlumat
Bu dəstənin nümayəndələri orta ölçülü olub, bədəni üst və alt hissədən yastılaşmışdır və uzunsovdur. Baş hissəsi sərbəstdir və proqnatik tipdədir. Ağız orqanları zəif inkişaf etmişdir.Başda bir cüt sapşəkilli və çoxbuğumlu bığcıq, bir cüt göz, 3 gözcük vardır. Döş buğumları yaxşı inkişaf etmişdir. Qanadları torşəkillidir. Ön danadlara nisbətən arxa qanadlar enlidir və yelpikşəkilli qatlanır. Çox da yaxşı uçmaq qabiliyyətinə malik deyillər. Bəzilərində isə cinsi dimorfizim müşahidə edilir. Dişilərə nisbətən erkəklər qısaqanadlı olur. Az bir qisim növləri isə tamamilə qanadsız olur. Ayaqları nazik və yüyürücü tipdədir. Pəncələri 3 buğumludur. Qarın hissəsinin buğumları, demək olar ki, eynidir və axırında serqi vardır. Yetkin dişi fərd suya yumurta tökdükdən sonra yumurtadan sürfələr çıxır. Onlar bədən formasına görə yetkin fərdə oxşayır, ancaq qanadları olmur. Qanadlar sürfə mərhələsinin inkişafının axırında əmələ gəlir. Yetkin mərhələdən fərqli olaraq, sürfədə diş-diş olan güclü çənələr vardır. Sürfələr əsasən yırtıcı həyat tərzi keçirir, suda yaşayan bir çox sürfələrlə və s. onurğasız heyvanlarla qidalanırlar. Sürfənin inkişafı 1-3 il davam edir və bu müddətdə 20-30 dəfə qabıq dəyişirlər. Əksəriyyəti traxeya qəlsəmələri ilə, bir qismi də bədən səthi ilə tənəffüs edir. Balıqların qidasını təşkil edirlər.
Azərbaycanda 32 növ baharçı yayılmışdır. Bunların əksəriyyəti sürfə formasında tədqiq edilir.
Naxçıvan MR faunasında 10 baharçı növü aşkar edilmişdir.
Təsnifatı
• 2
Məhərrəm Zülfüqarlı
Məhərrəm Paşa oğlu Zülfüqarlı — tarix üzrə elmlər doktoru, professor
Həyatı
19 avqust 1955-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Ucar şəhərində anadan olub. 1978-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin tarix fakültəsi əyani şöbəsini, 1986-cı ildə həmin universitetin aspiranturasını bitirib.
1977–1980-ci illərdə dövlət təyinatı ilə Saatlı rayonu Nərimankənd orta məktəbində müəllim işləyib. 1980–1981-ci illərdə Azərbaycan SSR EA Tarix İnstitutunda baş laborant vəzifəsində çalışıb.
Evlidir, 2 övladı var
Elmi fəaliyyəti
1990-cı ilədə BDU-nun tarix fakültəsində olan Müdafiə Şurasında dissertasiya müdafiə edərək tarix elmləri namizədi elmi dərəcəsinə layiq görülünb.2010-cu ildən dosent elmi adını alıb. 27 yanvar 2018-ci iltarixdə BDU-nun tarix fakültəsinin müdafiə şurasında müvəffəqiyyətlə elmlər doktoru elmi dərəcəsi almaq üçün dissertasiya müdafiə edib, Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının Rəyasət Heyətinin 04 iyul 2018-ci il tarixli qərarı ilə tarix üzrə elmlər doktoru elmi dərəcəsi verilib.
Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyası Rəyasət Heyətinin 07 .10.2022-ci il tarixli qərarı ilə elmi-pedaqoji fəaliyyətinə görə Tarix elm sahəsinin 5509.01-Tarixşünaslıq, mənbəşünaslıq və tarixi tədqiqat üsulları ixtisası üzrə Professor elmi adı verilmişdir.
AMEA Tarix İnsititutunun nəzdində tarix üzrə elmlər doktoru və fəlsəfə doktoru elmi dərəcələri almaq üçün təşkil olunmuş Müdafiə Şurasının üzvüdür.
"Фальсифицированная история Азербайджана с советскими памятниками"     və  "Роль татаро-монголов в истории Азербайджана  (Альтернативный подход к истории XIII-XIV веков)" kitabları rus, ingilis, fransız, alman, italyan, ispan, portuqal dillərində LAP LAMBERT ACADEMIC PUBLISHING nəşriyyatı tərəfindən nəşr olunub.
İctimai-siyasi fəaliyyəti
1997-ci ilin aprel-dekabr aylarında "Vətəndaş Cəmiyyəti Uğrunda" Müstəqil Məsləhət və Yardım Mərkəzində jurnalist vəzifəsində işləmişdir.
2004–2005-ci illərdə Azərbaycan Milli Araşdırma Assosiasiyasının icraçı direktor vəzifəsində çalışmışdır.
Kodonopsis
—  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Məhərrəm Zülfüqarlı
İctimai-siyasi fəaliyyəti
2005-ci ilin May-Oktyabr aylarında "İctimai Liderlər" seçki blokunun rəhbəri olmuşdur. 2005-ci ilin Dekabr ayından İctimai Problemlərin Tədqiqi Assosiasiyasının sədridir.
Kodonopsis
Azərbaycanın dərman bitkiləri
[[SS 2 (*
Məhərrəm Zülfüqarlı
İctimai-siyasi fəaliyyəti
Milli QHT Forumu İdarə Heyətinin üzvüdür.
İştirak etdiyi beynəlxalq seminar, simpozium və konfranslar
2.     Azərbaycan, Bakı  Böyük Britaniya Konservatorlar Partiyası- « Böyük Britaniya konservatizminin ideoloji kökləri»- İyul 1998
3.     Bolqarıstan, Sofiya, Plovdiv ABŞ Respublikaçılar İnstitutu - İlkin Seçki Təcrübəsi -Oktyabr 1999
4.     Polşa, Varşava, Lodz ABŞ Milli Demokratiya İnstitutu- Koalisiya təcrübəsi- Aprel 2000
5.     Gürcüstan, Tiflis ABŞ Beynəlxalq Respublikaçılar İnstitutu Seçki Akademiyası -Mart 2001
6.     İran, Tehran  İran İslam Respublikası Xarici İşlər Nazirliyi –“ Region ölkələrin tarixi” elmi konfrans- Oktyabr 2002
8.     İsveç, Mösko adası  İsveç Moderant Partiyası yay məktəbi - Avqust 2004
10.  ABŞ, Voşinqton. ABŞ senatı, konqresi, müxtəlif İnstitutları və fondlarda təcrüb mübadiləsi. Dekabr 2007
11.  İran, Tehran   İİR Parlamenti Fələstin Probleminə aid beynəlxalq konfrans Mart 2009
12.  Gürcütan, Tbilisi – ASSOCIATION OF EUROPEAN ELECTION OFFICIALS təşkilatının  təşkil etdiyi beynəlxalq konfrans- Sentyabr 2010
13.  Quzey Kıpris Universitetində təcrübə mübadiləsi- mart 2010
14.  Türkiyənin Samsun şəhərində “Qara dəniz” öıkələrində türizmin inkişaf perspektivləri. İyun 2010
15.  Polşa, Varşava, Krakov, Lodz AVRONESTin təşkilatçılığı ilə təhsil sahəsində əməkdaşlıq- yanvar 20012
16.  Belçika parlamentində “Qarabağ probleminə aid dinləmələr”-  mart 2012
17.  Almaniyanın Berlin, Frankfurt və Hamburq şəhərləri- fevral 2013
18.  İİR Ərdəbil şəhəri Şah İsmayıl Xətainin fəaliyyətinə həsr olunmuş beynəlxal elmi konfrans-Oktyabr 2014
19.  Türkiyə Cümhuriyyəti, Kostamola  şəhəri MİLLETLERARASI TÜRKİYE-AZERBAYCAN MÜNASEBETLERİ SEMPOZYUMU  -may 2016
20.  MİLLETLERARASI TÜRKİYE-AZERBAYCAN MÜNASEBETLERİ SEMPOZYUMU  - Bakı -oktyabr 2017
21.  “Ermenistanın Savaş  Suçları ve Karabağ Zaferinin Etkileri” mövzusunda Beynalxalq Konfrans. Türkiyə Cümhuriyyəti, Ankara Universiteti, 20 may 2021
Təltifləri
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 27 may 2019-cu il 1205 nömrəli sərancamı ilə "Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi (1918–2018)" Yubley Medalı ilə təltif olunub.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurasının Fəxri Fərmanı,(2015)
Millli QHT Forumunun İdarə Heyətinin Fəxri Fərmanı, (2015)
Şah İsmayıl Xətainin fəaliyyətinə həsr olunmuş beynəlxal elmi konfransın (İİR Ərdəbil şəhəri 06 avqust 2014) qızıl nişanı, stolüstü medalı ilə təltif olunub.
Azərbaycan Turizm və Menecment Universiteti Rektorunun Fəxri Fərmanları (2015, 2022-ci illər)
Dielektriklər
Dielektriklər — elektrik cərəyanını keçirməyən maddələrdir. Dielektriklərin qaz, maye və bərk növləri var. Dielektriklər neytral atom və ya molekullardan təşkil olunmuşdur. Dielektriklərin iki növü vardır: polyar və qeyri-polyar. Onlar molekulların quruluşuna görə bir-birindən fərqlənirlər. Elektrik sahəsində dielektrikin bağlı yükləri əks istiqamətlərdə yerini dəyişir; dielektrik polyarlaşır. Polyarlaşmış dielektrik özü elektrik sahəsi yaradır. Bu sahə dielektrikin daxilində xarici elektrik sahəsini zəiflədir.
Ömər Qudinq
Ömər M. Qudinq (19 oktyabr 1976, Los-Anceles, Kaliforniya) — ABŞ aktyoru.
AFK Çempionlar Liqası
AFK Çempionlar Liqası — AFK Çempionlar Liqası (ACL olaraq qısaldılmış), Asiya Futbol Konfederasiyasının (AFK) təşkil etdiyi illik qitə klub futbolu yarışması. 2002-ci ildə təqdim olunan yarış, 1967-ci ildə başlamış Asiya Klublar Birinciliyinin davamıdır.
Yarışın qrup mərhələsində cəmi 32 klub mübarizə aparır. Asiyanın ən güclü milli liqalarından olan çempionlar avtomatik qatılır, seçmə pley-off mərhələsinə vəsiqə qazanan aşağı səviyyəli ölkələrdən olan klublar AFK Kubokunda iştirak etmək hüququ qazanır. 2009-cu ildən bəri çempionlar avtomatik olaraq CONCACAF Çempionlar Liqasına bənzəyən növbəti ilki yarışlarda iştirak etmirlər. AFC Çempionlar Liqasının qalibi FİFA Klublararası Dünya Kubokuna vəsiqə qazanır.
Bütün finallar
thumb|FİFA prezidenti Gianni Infantino və 100.000-dən çox azarkeş Azadi Stadionunda 2018 AFC Çempionlar Liqası Finalını izləyir.
Eugenia luschnathiana
(Eugenia luschnathiana) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Azərgah
Azərgah və ya Azərcan — Azərbaycan ərazilərində oynanılan qədim oyunlardan biri.
Qədim təqvimə əsasən Azər ayının IX günü (24-29 noyabr) icra olunan azər şənlikləridir. Şənlik insan bədəninə və canlı təbiətə “görünməz alov” hərarət bəxş edən od alov tanrısına həsr olunur. Əsasən soyuq günlərdə evdə istilik gətirən yeməklər yeyərdilər və eşiyə çıxaraq oynayıb özlərinin soyuğa hazır olduqlarını nümayiş etdirirdilər. Burada Kəvsəc tamaşası oynanılardı.
Baluçi qoyunu
Baluçi qoyunu — cənub-şərqi Pakistan, şərqi İran və cənubi Əfqanıstandan gələn yağlı quyruqlu qoyun cinsi. Baluçi qoyunları yun üçün yetişdirilir.
Xüsusiyyətləri
Şərqi İranın quraq və subtropik bölgələri Baluçi qoyunlarının yetişdirilməsi üçün uyğundur. Baluçi qoyunlarının başları və ayaqları ağ-qara rəngdədir. Yetkin anaç qoyunların orta çəkisi 35 kg olur. Təqribən 120 gün süd verirlər. Laktasiya dövründə 35 to 40 kg süd verir.
İlona Staller
İlona Staller və ya Çiççolina — İtaliya pornoaktrisası, müğənnisi və siyayasətçisidir.
Həyatı
Anna İlona Staller 26 noyabr 1951-ci il tarixində Macarıstanın paytaxtı Budapeştdə doğulub. 1964-cü ildə model agentliyində işləməyə başlayıb. İtalyan vətəndaşı ilə ailə qurduqdan sonra İtaliyaya köçmüş və buranın vətəndaşlığını almışdır. 1970-ci illərdə rejissor Rikardo Skikki ilə tanış olaraq, bir sıra porno janrlı filmlərdə iştirak etmişdir. Populyarlıq qazandıqdan sonra özünə Çiççolina ləqəbini götürmüşdür. 1992-ci ildə sonuncu pornoqrafik filmə çəkilir və 1996-cı ilə qədər digər janrlı filmə iştirak edir.
1979-cu ildən Çiççolina Yaşıllar partiyasına qoşulur. İtaliyanın siyasi arenasında aktivliyi ilə seçilir. Nüvə silahının yayılmasına, İtaliyanın NATO üzvlüyünə qarşı çıxışlar edir. 1987-ci ildə isə 20 min səs yığaraq Romanın Latsio rayonundan parlamentə deputat seçilir. 1991-ci ildə "Sevgi partiyası" adlı siyasi cərəyanın əsasını qoyur.
Yaşıl boşləçək
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bizim Azərbaycan Bloku
Bizim Azərbaycan bloku - Azərbaycanda siyasi partiyalar ittifaqı. 2003-cü il Azərbaycan Respublikası prezident seçkiləri ərəfəsində müxalif siyasi partiyaların birliyi kimi yaradılmışdır.
Haqqında
Blok 29 mart 2003 tarixində Müsavat Partiyasının sədri İsa Qəmbərin təşəbbüsü ilə 2003-cü il Azərbaycan Respublikası prezident seçkiləri ərəfəsində bəzi müxalif siyasi partiyaların və ictimai təşkilatlar tərəfindən təsis olunub. İlk öncə seçki bloku olaraq yaradılsa da sonradan siyasi partiyalar blokuna çevrilmişdir. Bloka 29 siyasi partiya və 67 ictimai təşkilat daxil olub. Blok 2003-cü il prezident seçkilərində İsa Qəmbəri dəstəkləyib. Blokun vahid namizədi İsa Qəmbər seçkidə 338 145 seçicinin səsini toplayaraq, 14 %-lə II yeri tutmuşdur. Lakin blok seçkilərin kütləvi saxtalaşdırıldığını iddia etmiş və nəticələri tanımamışdır. 15-16 oktyabr 2003-cü ildə seçki nəticələrinə etiraz etmək məqsədilə Azadlıq meydanında keçirilən icazəsiz mitinqlərdən sonra isə bloka daxil olan bir çox siyasi partiya rəhbərləri və mitinq iştirakçıları həbs olunmuşdur.
19 noyabr 2005-ci ildə bloka üzv olan İslam Demokrat Partiyasının sədri Tahir Abbaslı İsa Qəmbəri müdafiə etməyəcəklərini söyləmişdir. 30 noyabr 2005-ci ildə bloka üzv olan Türk Millətçi Partiyasının sədri Vüqar Bəyturan bildirib ki, ""Bizim Azərbaycan" bloku noyabrın 30-da saat 15.00-da keçirəcəyi növbəti iclasında Müsavat Partiyasının sədri İsa Qəmbərin blokun rəhbərliyindən uzaqlaşdırılması məsələsini müzakirəyə çıxaracaq"" Bu hadisələrdən sonra blokda ikifikirlilik yaranıb. Belə ki, bloka üzv olan Əhrar, Cümhuriyyət Xalq, Demokratik Birlik, Xalq və Əmək partiyaları İsa Qəmbəri "Bizim Azərbaycan" blokunun sədri kimi qəbul edir. Bloka daxil olan digər – Türk Millətçi, Xalq Azadlıq, İslam Demokrat, Yeni Turan, Demokratik Şəxsiyyətlər, Azad Azərbaycan, Xalq Qurtuluş, Yaşıllar və Demokratik Sağ partiyalar isə bunun əksinə çıxış edir. Belədə blok 2 qrupa parçalanır. 1 qrupa İsa Qəmbər sədrlik etməkdə davam edir, digər qrupda isə sədrlik rotasiya üsulu ilə həyata keçirilib.
Sonradan İsa Qəmbərin sədrliyinə tərəfdar əksər siyasi partiya və ictimai təşkilat blok sıralarını tərk etmişdir. İsa Qəmbərin sədrliyinin əleyhinə olan partiya və ictimai təşkilatlar isə blok üzvlüyünə davam ediblər. Bloka sədrlik rotasiya üsulu ilə davam etmişdir. 20 aprel 2007-ci ildə Blok 2008-ci il Azərbaycan Respublikası prezidenti seçkilərində iştirak etmək qərarı alıb.
Cənubi ABŞ
thumb|[[ABŞ Siyahıyaalma Bürosu tərəfindən müəyyənləşdirilən Cənubi ABŞ bölgəsi. Amma "Cənub" və rayonları müxtəlif şəkildə də müəyyən edilmişdir (Bax coğrafiya bölməsinə).]]
Ayaqdöymə
Azərbaycan da xüsusən də Naxçıvan da oynanılan qədim zorxanada oynanılan oyunlardan biridir. Ordubad rayonu nda geniş yayılmışdır. Oyun idmançılara dözümlülük, cəsarət aşılayırdı.
Cənubi ABŞ
Cənubi ABŞ - (həmçinin Amerikanın Cənubu, Diksi və ya sadəcə Cənub) Amerika Birləşmiş Ştatlarının orta-şimal hissəsində yerləşən və ABŞ Siyahıyaalma Bürosu tərəfindən müəyyənləşdirilən iqtisadi rayon. Cənub coğrafi cənuba uyğun gəlmir, daha çox cənub-şərq hissəsində yerləşir; ölkənin coğrafi baxımdan cənubunda yerləşən Arizona və Nyu-Meksiko bəzən Cənuba aid edilir, lakin 1863-cü ildə Virciniyadan ayrılan Qərbi Virciniya isə adətən bura aid edilir. Bəzi alimlər ştat sərhədləri ilə üst-üstə düşməyən Cənub anlayışının müəyyənləşdirilməsini təklif etmişdi. Delaver və Merilend, eləcə də Kolumbiya Dairəsi Vətəndaş müharibəsinə qədər köləliyə icazə versə də, İttifaqda qaldı. 1960-cı illərin Vətəndaş Hüquqları Hərəkatından sonra onlar sənayesi inkişaf etmiş Şimal ştatları ilə mədəni, iqtisadi və siyasi cəhətdən daha bərabər oldular və bir çox vətəndaş, firma, ictimai qurum və özəl təşkilatlar tərəfindən Orta Atlantik və ya Şimal hissəsinə aid edildilər. Lakin, ABŞ Siyahıyaalma Bürosu onları Cənuba aid etdi.
Adətən Cənuba ABŞ-nin cənub-şərqi və cənub-mərkəzi hissəsi aid edilir. Rayon öz mədəniyyəti və tarixi ilə tanınır, həmçinin burada ABŞ-nin digər hissələrindən müəyyən mənada fərqlənən adətlər, musiqi üslubu və mətbəx inkişaf etmişdir. Cənubun etnik irsi rəngarəngdir və daha çox Avropalı (əsasən Şotland-İrland, Şotland, İngilis və Fransız), Afroamerikalı və az miqdarda Hindilərdən təşkil olunmuşdur.
Ayaqdöymə
Ədəbiyyat
Elçin Aslanov. El-oba oyunu xalq tamaşası. Bakı, İşıq, 1984, 275 s.
Cənubi ABŞ
Coğrafiyası
ABŞ Siyahıyaalma Bürosunun tərifinə əsasən Cənub 16 ştatdan ibarətdir. ABŞ Siyahıyaalma Bürosunun 2010-cu il hesabatına əsasən 114,555,744 nəfər və ya ABŞ əhalisinin 37%-i ölkənin ən çox məskunlaşan Cənubda yaşayır. Siyahıyaalma Bürosu tərəfindən Cənubu üç dairəyə bölür :
Cənubla bağlı digər anlayışlar bunlardır :
Amerika futbolu
Cənubi ABŞ-də bir çox idman məşhurdur, lakin ən Amerika futbolu ən məşhurudur. Aşağıdakı cədvəldə illik ortalama tamaşaçı sayına görə ən məşhur Cənubi ABŞ kklubları göstərilmişdir. Cənubi ABŞ-də ən çox tamaşaçısı olan klublar Amerika futbolu klublarıdır.
Adnan Qəhvəci
Adnan Kahveci (tam adı: Adnan Kahveçi, ; ) — elektrik mühəndisliyi üzrə professor, sabiq Türkiyə deputatı, sabiq maliyyə və gömrük naziri.
Həyatı
1949-cu ildə Trabzonun Körpübaşı mahalı Beşköy diyarının Yılmazlar kəndində anadan olmuşdur. İbtidai məktəb illərində "Milliyyət" qəzetinin keçirdiyi yarışmada birinci olmuşdur. Təhsilinə İstanbul Kabataş Liseyində davam etmişdir. 1966-cı ildə cari ilin birincisi kmii məzun olmuşdur. Universitetə qəbul imtahanında birinci olmuş və İstanbul Universitetinə daxil olmuşdur. Təhsilinə ABŞ-də İndianadakı Purdue Universitetində davam edərək elektrik mühəndisi ixtisası üzrə məzun olmuşdur. Missuri Universitetində doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir. Bu universitetdə bir müddət akademik işlərinə davam etdikdən sonra Türkiyəyə qayıdaraq Boğaziçi Universitetində pedaqoji fəaliyyətə başlamışdır.
Universitetdəki vəzifəsindən sonra Türkiyə Cümhuriyyəti Daxili İşlər Naziriyində texniki məsləhətçi vəzifəsi ilə siyasi həyata addım-addım yaxınlaşır. Qorqud Özala məsləhətçiliklə başlayan bürokratiyayla tanışlığı 12 sentyabrdan sonra Turqut Özala məsləhətçiliklə davam etdi. 12 sentyabr dövründə Baş nazirlik müşavirliyinə təyin edildi və o dövrdə Turqut Özalla tanış oldu.
Çarlz Ostin Qardner
Çarlz Ostin Qardner — Avstraliya botaniki.
Adnan Qəhvəci
Həyatı
5 fevral 1993-cü ildə həyat yoldaşı və iki uşağı ilə birlikdə Bolu-Gərədə yaxınlarında şosedə əks yola girərək yol qəzası keçirdi. Yol qəzası saxta olaraq hazırlanmış yol vasitələri ilə Adnan Kahveçinin əks yola girməsinə səbəb olmuşdur. Hadisə yerində Adnan Kahveçinin yoldaşının ürəyi hadisə yerində dayanmışdır. Oğlu Cihan Kahveçi qəzada ölməmişdir. Adnan Kahveçi, yoldaşı və qızı xəstəxanada həyatlarını itirmişdir. Adnan Kahveçi və yoldaşı hadisə anında həyatlarını itirərkən, 17 yaşındakı uşaqları Əslixan Ceylan Kahveçi yaralı olaraq xilas oldu, ancaq komaya girdi və 10 gün sonra öldü. Adnan Kahveçinin məzarı yoldaşı və qızıyla birlikdə İstanbulun Anadolu hissəsində Qartal-Yaxacıq qəbiristanlığındadır.
Çarlz Ostin Qardner
Elmi fəaliyyəti
Çarlz Ostin Qardner 8 bitki cinsi və 200-ə yaxın bitki növü təsnif etmişdir.
Adnan Qəhvəci
Həyatı
Ən çox istifadə etdiyi ifadə: "Məncə bir insanın uğurlu olub-olmaması o insan ölənə qədər bəlli olmur".
Çarlz Ostin Qardner
Ədəbiyyat
1996. Description of botanist's work (Gardner, C. A.) Wildflower Society of Western Australia newsletter 34 ( 4): 15-18
Adnan Qəhvəci
Həyatı
Haqqında Türkiyənin televiziya kanallarından biri TRT-də "Tanıklar" serialı göstərilib.
Çalmalı (Şaran)
Çalmalı — Başqırdıstan Respublikası nın Şaran rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Çalmalı kənd şurası nın tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar (68%), tatarlar (29%) üstünlük təşkil edir.
Elbəy Babayev
Elbəy Babayev (tam adı: Elbəy Rasim oğlu Babayev; ) — kimyaçı alim, Aşqarlar Kimyası İnstitutunda labortoriyada aparıcı elmi işçi.
Həyatı
Elbəy Babayev 1974-cü il martın 30-da Bakı şəhərində ziyalı ailəsində anadan olub. Orta təhsilini Bakı şəhər 160 saylı məktəbdə aldıqdan sonra, 1990-cı ildə Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasının kimya-texnologiya fakültəsinə qəbul olunub. E.Babayev 1995-1996-cı illərdə Almaniyanın Frankfurt-Mayn şəhərinin VHS institutunda alman dilini təkmilləşdirmiş və 1996-2001-ci illərdə Frankfurt-Mayn şəhərinin J.V.Göthe Universitetində Biokimya ixtisası üzrə təhsil almışdır. E.R.Babayev əmək fəaliyyətinə 2000-ci ildə Almaniyanın Frankfurt-Mayn şəhərinin Grüner-Domek klinikasının laboratoriyasında başlamışdır. Sonradan Almaniyanın J.V.Göthe Universitetində Ətraf mühitin Analitikası İnstitutunda elmi işçi kimi fəaliyyət göstərmişdir. O, AMEA-nın Aşqarlar Kimyası İnstitutunda 2011-ci ilin iyun ayından əvəzçiliklə mühəndis, 2013-cü ilin sentyabr ayından əvəzçiliklə elmi işçi, 2016-cı ilin aprel ayından əvəzçiliklə böyük elmi işçi vəzifələrində işləmişdir. 2017-ci ilin yanvar ayından o, əvəzçiliklə  aparıcı elmi işçi vəzifəsində çalışır. E.R.Babayev 26 aprel 2013-cü il tarixində Azərbaycan MEA akademik Y.H.Məmmədəliyev adına Neft Kimya Prosesləri İnstitutu nəzdində fəaliyyət göstərən D.01.031 Dissertasiya Şurasında 2314.01 - "Neft kimyası" ixtisası üzrə "Abşeron yarımadasının neftlə çirklənmiş müxtəlif ərazilərində gedən biodestruksiya prosesləri nəticəsində çirklənmələrin tərkib və xassələrinin dəyişmə xüsusiyyətləri" mövzusunda dissertasiya işini müdafiə etmişdir E.R.Babayev 2014-cü  ildə 2314.01 - "Neft kimyası" ixtisası üzrə elmlər doktoru hazırlığından qiyabi doktoranturaya qəbul olmuşdur. Hal-hazırda o, “Mühafizəedici aşqarlar” laboratoriyasında “Neft məhsullarının mikrobioloji zədələnməsinin qarşısını alan birləşmələrin kimyəvi və mikrobioloji skrininqi əsasında yüksəktəsirli biosidlərin işlənib hazırlanması” mövzusu üzərində çalışır.
Elmi fəaliyyəti
AMEA AKİ-də fəaliyyətə başladığı andan E.Babayev Neft məhsullarının mikrobioloji zədələnməsinin qarşısını alan birləşmələrin kimyəvi və mikrobioloji skrininqi əsasında yüksəktəsirli biosidlərin sintezi, tədqiqi və tətbiqi istiqamətində səmərəli işlər aparmışdır. Aşqarlar Kimyası İnstitutunda işlədiyi müddət ərzində o, Respublika üçün önəmli olan və müxtəlif donorlar tərəfindən maliyyələşdirilmiş bir sıra aktual layihələrdə - "Neftlə çirklənmiş torpaqların bioloji təmizlənməsi", "Azərbaycan neftlərinin bionişanları", "Neftlə çirklənmiş torpaqların fitoremediasiyası", "Ekoloji təmiz gübrələrin biokimyəvi istehsal texnologiyasının işlənməsi"(Ukrayna Elm və Texnologiya Mərkəzi); "Az komponentli, ekoloji təmiz və biostabil yağlayıcı-soyuducu kompozisiyaların işlənib hazırlanması", "Zülali yemin mikrobioloji sintezi" (CRDF - U.S.Civillian Research and Development Foundation-Amerikanın Vətəndaş Tədqiqatları və İnkişaf Fondu); "Yağlar, yanacaqlar və yağlayıcı-soyuducu mayelərin effektiv mühafizə vasitələrinin işlənib hazırlanması"(Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondu) iştirak etmişdir. Bu layihələr yerinə yetirilərkən təbiət-iqlim amillərinin və mikrobioloji oksidləşmə nəticəsində neftlə çirklənmiş torpaqlarda gedən deqradasiya proseslərinin təsirilə neft çirklənmələrinin karbohidrogen tərkibinin xüsusiyyətləri öyrənilmiş, Abşeron yarımadasının neftlə çirklənmiş torpaqlarının təmizlənməsi üçün seçilmiş mikroorqanizmlər və torpağı münbitləşdirən əlavələrdən ibarət yeni biopreparatların alınması üsulları işlənib hazırlanmışdır. Bir neçə mərhələdən ibarət laboratoriya sınaqlarının nəticəsində müxtəlif təbii mikroorqanizm və bitkilərin metabolik potensialından istifadə etməklə Abşeron yarımadasının neftlə çirklənmiş torpaqlarının effektli zərərsizləşdirilmə və rekultivasiya texnologiyasının elmi əsasları işlənib hazırlanmışdır. Azərbaycan neftlərinin genetik təsnifatı üçün məlumat bankının zənginləşdi-rilməsinə kömək edəcək Abşeronun müxtəlif neft yataqları üçün səciyyəvi olan bioloji nişanların (relikt karbohidrogenlərin) təbiəti və quruluş tərkiblərinin xüsusiyyətləri dərindən öyrənilmişdir.
Elmi əsərləri
E.R.Babayev 85 elmi əsərin, o cümlədən 2 Azərbaycan patenti, 2 müəlliflik şəhadətnaməsi, 45 məqalə (bunlardan 27-si xarici, 18-i yerli nəşrlərdə) və 36 tezis müəllifidir. O, bir sıra beynəlxalq (CRDF, STCU) və respublika (EİF, ARDNŞ-ın Elm Fondu) qrant layihələrinin qalibi olmuşdur.
Valentin kərtənkələsi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü. Bu növ alman naturalist Jan Valentinin (1868—1898) şərəfinə adlandırılmışdır. O, Qustav İvanoviçlə birlikdə 1890-cı ildə bu növü Qarabağda tətqiq etmişdir.
Ümumi uzunluğu 18—21 sm təşkil edir. Başı sıxılmış formaya malikdir. Pulcuqları hamardır. Bədəni yuxarı hissədə sarı-yaşıl, mavi-yaşıl və ya yaşımtıl-sarı rəngdə olur. Belində qara nöqtələr vardır. Başının üzərində qara qeyri-müəyyən formaya malik olan nöqtələr vardır. Çütləşkə zamanı sarı-narıncı formaya malik olurlar.
Onlar əsasən dağlıq ərazilərd, qayalarda, dağ çöllərində, hündürlüyü 1900–3000 m yüksəkliyə malik ərazilərdə yaşayırlar. Əsasən cücülər, kiçik onurğasızlar, uzunburunlular, ikiqanadlılar, qarışqalar, kəpənəklər, sərtqanadlılar, hörümçəklər, həmcinin molyusklarla qidalanırlar.
Qışlamanın sonu 2000 metr yüksəklikdə aprel ayının sonu, mayın əvvələrinə təsadüf edir.
Bu növ Azərbaycanın dağlıq ərazilərində, şimal-şərqi Türkiyə və şimal-şərqi, mərkəzi Ermənistan ərazilərində yayılmışdır. Üstəlik Acarıstan ərazisindədə görmək olar.
Ligularia bucovinensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Eugenia marchiana
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Altunqabaq
Azərbaycanda o cümlədən Naxçıvan ərazisində geniş yayılmış oyunlardan biri. Əsasən gənc oğlanlar oynanayrdılar. Orta əsrlərdə və XX əsrdin əvvəllərində qədər Azərbaycanın bütün bölgələrində oynanılan at üstü oyunlarardan biri. Bu zaman yaxşı at çapan kişilər meydanın ortasında sütuna bərkidilmiş qızıl və ya gümüş xəlqəni oxla vurmalı idilər. Bu zaman atlar üzərində sürətlə həlqənin müəyyən məsafəsindən keçərək nişan alaraq atardılar. Keçən əsrin əvvəllərinə qədər qorunub saxlanılmış oyunda Yay və oxun yerini odlu silahlar almışdır. Bu zaman isə əsasən mis qəpik qoyardılar.
Ədəbiyyat
Elçin Aslanov. El-oba oyunu xalq tamaşası. Bakı, İşıq, 1984, 275 s.
Qobustan rayonu
Qobustan rayonu — Azərbaycan Respublikasında inzibati – ərazi vahidi. 1990-cı ildə Azərbaycan SSR Ali Sovetinin qərarı ilə yaradılan yeni ərazi-inzibati vahidlərdən biridir. İnzibati mərkəzi Qobustan şəhəridir.
Etimologiyası
Qədim yaşayış mərkəzlərindən olan Qobustan Şirvan tarixi vilayətinin tərkibində olmuşdur. Qədim türk sözü olan "qobu" (qobi) — quru, susuz yer. ölkə, oba mənasnı daşıyır. Landşaftşünaslıda "qobu" quru və ya müvəqqəti su axan olan dərə, yarğan landşaflarına deyilir. Başqa mülahizələrə görə "qobu" sözünün bu məkana heç bir uyğunluğu yoxdur. O, müqqəddəs yer mənasında ərəbcə "qabustan’' sözündən yaranmışdır. Bu söz iki hecadan ibarət olub "Qabu" — Allaha yaxın. "stan" İSD məkan mənasını verir "Qabus- can" və ya "Qabistan" Allaha yaxın məkan deməkdir. Beləliklə, "Qabis- tan" çox müqəddəs ad və məna kəsb edir. Yaşlı və dindar insanların sözlərinə görə yay aylarında Qobustanın səmasında "ağ yol" uzanır. Bu "yol" Məkkəyə qədər "gedir". Keçmişdə Kəbəyə "Həcc Ziyarəti"nə gədənlər bundan kompas kimi istifadə edirmiş. Qobustan rayonunun mərkəzi olan Mərəzə qəsəbəsi Mərəz yaylasnın mərkəzində. magistral yolun kənarında yerləşir. Rəvayətlər sözu- nün dövrünün məşhur bir insanının ağır xəstə olan xannnmən burada şəfa tapmasmdan qaynaqlandınr. Digər versiyaya görə "mərəzə" sözü ''mərz" -sərhəd. hüdud, havaqovuşan sərhəd mənasnı verir.''
Tarixi
Qobustan rayonu Azərbaycanın Şirvan tarixi vilayətinin rayonlarından biridir. Qobustan diyarı Böyük Qafqaz dağlarının şərq və cənub-şərq ətəklərində Azərbaycan Respublikasının şərq hissəsində yerləşir. Qobustan ərazisi tarixi-coğrafi məkan olmaqla qədim Şirvanın tarixi ərazisi Mingəçevirdən tutmuş Kür çayının böyük sol sahil torpaqları Dərbənd də daxil olmaqla Dərbənd Səddinə (qədim Dağıstana) kimi uzanmışdır. Elə buna görə də tarixi-coğrafi baxımdan Şirvan dedikdə Qobustan Şirvan ərazisi hesab edilməlidir. Lakin bununla yanaşı keçən əsr yazılı mənbələrində inzibati ərazi vahidi kimi Şamaxı qəzasının iki böyük nahiyəyə (sahəyə) ayrılması məlumdur. Bunlardan biri Qoşun sahəsi, digəri isə Qobustan sahəsi adlanmışdır.
Qobustan rayonu 1920–1930-cu illərdə Şamaxı qəzasının Mərəzə dairəsinin tərkibinə daxil olmuşdur. 1930-cu ildə Şamaxı rayonu təşkil edildikdə Mərəzə də onun tərkibində olmuşdur. Qobustan rayonu 8 oktyabr 1943-cü il tarixində Mərəzə rayonu adı ilə təşkil olunmuşdur. 4 dekabr 1956-cı il tarixində ərazisinin bir hissəsi hesabına Xızı rayonu təşkil edilmişdir. 4 dekabr 1959-cu il tarixində Mərəzə rayonu ləğv edilmiş, ərazisi isə Şamaxı rayonuna birləşdirilmişdir. 24 aprel 1990-cı il tarixində müstəqil Qobustan rayonu təşkil edilmişdir.
1893-cü ildə neftin xaricə nəqli üçün yaradılmış Duvannı stansiyası asasında formalaşmışdır. Azərbaycan neftinin xaricə ilk ixracı 1901-ci ildə bu stansiyadan həyata keçirilmişdir. 1950–54-cü illərdə Səngəçal, Çeyildağ, Ələt və Atbulaq qəsəbələri əsasında Duvannı rayonu yaradilmış, 1956-cı ildə yenidən Molotov (indiki Qaradağ) rayonuna birləşdirilmişdir.
Coğrafi mövqeyi
thumb|250px|Rayonda külək turbinləri Qobustan rayonu Şamaxıdan şərq tərəfdə, Bakıdan 101 km aralıda yerləşir. Azərbaycanın müasir fiziki-coğrafi bölgəsinə əsasən Qobustan özlüyündə ayrıca bir fiziki-coğrafi sahə (rayon) kimi qeyd edilir. Qobustan fiziki-coğrafi ərazisi şimaldan Baş Qafqaz silsiləsinin suayırıcı cənub yamacı Kürəkçi dağın (527 m) suayırıcı ilə Altıağac kəndinin cənubundan keçir.
Qərbdə Baş Qafqaz suayırıcı üzərindən Altıağac yanından başlayaraq Aladaş yaylası, Xilmilli (Xiləmilli) və Pirsaat çayının sol qolu Acıdərə çayla uzanaraq cənubunda Pirsaat çayının yatağı ilə davam edərək Səba düzünə çıxdıqdan sonra Hərəmi sıra dağlarının suayırıcı ilə Kiçik Hərəmi və Mişov dağ istiqamətində Ələt burnundan Xəzər dənizi ilə qovuşur. Şərq sərhəddi Xəzər dənizi, Abşeron yarımadasında Yasamal dərəsi Ceyrankeçməz çökəkliyi istiqamətində uzanır. Qobustan qərbdən şərqə 80 km, şimaldan cənuba 100 km məsafədə uzanır. Ümumiyyətlə fiziki-coğrafi sahə olmaqla Qobustan ərazisinin bir qismi Xızı, Abşeron, Qaradağ, Hacıqabul inzibati rayonlarına daxil olmaqla yanaşı onun əsas hissəsi (1369,4 km2 ) 24 aprel 1990-cı ildə yaradılmış Qobustan inzibati rayonuna daxildir.
Qobustan inzibati rayonunun ərazisi az istisna olmaqla keçmiş Mərəzə inzibati rayonunun ərazisinə uyğun gəlir. Onun şimal sərhəddi Şamaxı rayonu ərazisində Taxtayaylaq sistemi, şimal-şərqdən Xızı inzibati rayonu Çingil çayı boyu uzanaraq Cəngi kəndinin az şərqdə, şərqdə və cənub-şərqdən Abşeron inzibati rayonu, cənubdan kiçik bir məsafədə (6 km) Hacıqabul inzibati rayonu, cənub-qərbdən, qərbdən və şimal-qərbdən Şamaxı inzibati rayonları ilə sərhədlənir. Təxmini şimaldan cənuba 51 km, qərbdən şərqə isə 45 km məsafədə uzanır.
Relyefi
Qobustan rayonu Azərbaycamn şərqinin alçaq dağlıq sahəsində, Böyük Qafqazın cənub-şərq qurtaracağında yerləşir. Şimalda Baş Qafqaz silsiləsinin cənub yamacı, qərbdə Pirsaat çayı və onun qolu Acıdərə çayı, Aladaş yaylası, cənubda Girdədağ (648 m). Hərəmi (300 m) və Mişov dağlan (paiçıq vulkanı), şərqdə Süngürdağ (676 m), Keçiqaya (641 m) və Böyük Siyaku (786 m) kimi alçaq dağlar ilə hüdudlanır. Ərazinin orta hündürlüyü 600 – 700 m, maksimal hündürlüyu isə 1500 m-dir. Şimalda Baş Qafqaz sisiləsinin qolları olan Aladaş, Kəmçi, Taxtayaylaq silsilələri (Gümbüdağ 1286 m, Kətandağ 980 m, Yurtandağ 898 m) ycrləşir Qərb Sündü, Nabur, Mərəzə silsilələri ilə əhatə olunur, Mərkəzdə Ceyran keçməz depressiyası (çöl ərazilərdo 150 mm və daha azdır. Zirvələri şimal — şərqdə Quşludağ (1421 m), Quşudağ (1368 m), Arpa- bulaq (1356 m), şərqdə Şeşni-şeytan (1241 m), şimalda Gümbüdağ (1286 m) zirvələridir.
Qobustanda ərazinin relyefi – dərələr, yarğanlar, qayalar, toponimik şəkildə öz əksini tapmışdır. Bu yerlərin baharı çox gözəl olur – lalələr, çobanyastığı, qaymaqçiçəyi gül açır. Qobustan relyef formalarının əmələgəlməsində küləklərin, yağıntıların palçıq vulkanlarının rolu böyükdür. Qobustan relyefinin öyrənilməsi ümumi Qobustan ərazisi daxilində tədqiqatçıların diqqətindən kənarda qalmamış, onun tərkibində araşdırılmışdır. Qobustan rayon ərazisi cənub-şərqə doğru meyllidir. Ərazi oroqrafiyasına görə dağlıq yayla tənəli öndağ, düzənliklər olmaqla üç yerə bölünür. Dağlıq yayla Qobustanın şimal-qərb hissəsini əhatə edir. Bura dərin dərələrə parçalanmış düzən (penplen) səthli dağlıq sahələridir. Cənub-şərqə doğru alçalaraq yastı düzənliklər mövcuddur. Üçüncüsü, dördüncü dövrlərin yumşaq çöküntü süxurlarından ibarət olduqlarına eroziyaya daha çox məruz qalıb yuyulub aşınaraq yarğan və dərələrin inkişafına səbəb olmuşdur. Acıdərə yaxınlığında dağlarda gil karstı inkişaf etmişdir. Buna görə də tipik karst landşaftı yayılmışdır. Belə karstı sahələr Pirsaat çaylı göl qolları, Acıdərə çaylı, Zəngi dərə (Qapçı) çay arasında bedlend (yararsız) psevda-karst (yalançı karst) inkişaf etmişdir.
Sumqayıt, Ceyrankeçməz çay dərələrində sürüşmə hadisələri yayılmışdır. Öndağ şərq cənub-şərq hissələrini əhatə edir. Burada palçıq vulkanları geniş yayılmışdır, gil karst relyefi müşahidə edilir. Düzən Qobustan isə inzibati rayonunun ərazisindən kənarda-cənubdadır. Qobustan relyef formalarının əmələgəlməsində küləklərin, yağıntıların palçıq vulkanlarının rolu böyükdür. Palçıq vulkanları relyefdə xüsusi xarakterə malikdir. Rayon ərazisində Cəyirli, Şorsulu, Kolanı, Şeyxsərli, Qoduq qıran və s. palçıq vulkanları vardır.