cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dan Anderson
Dan Anderson müasir dövrdə
1979-ci illərin əvvəlində «Omkring tiggarn från Luossa» mahnısı milli top-siyahıda (Svensktoppen) çox uzun müddət qalmışdır.Dan Andersonun mahnılarının ifaçları kimi ilk növbədə özünəməxsus ifası olan Sofiya Karlssonu, həmçinin Qunde Yuhansson, Torsteyn Berqman, Staffan Hellstrand, Rolf Vikström, Per Sörman, Dan Viktoru göstərmək olar.İoakim Toström "Blek Cim" adlı melodiyanı Dan Andersona həsr etmişdir (Blek Cim-Dan Anderssonun jurnalist ləqəbidir).
Əbdürrəzzaq Növrəs (Növrəs Qədim)
Əbdürrəzzaq Növrəs— XVIII əsr yaşamış şair, ictimai xadim, dövlət xadimi
Həyatı
Əbdürrəzzaq Növrəs Məhəmməd oğlu XVIII əsrdə Kərkükdə doğulmuşdur. Şairin əsl adı Əbdürrəzzaq Növrəsdir. Qədim sözü əsərlərində işlətdiyi təxəllüsüdür. Bu sözü 19-cu yüzilliyin şairlərindən olan Osman Növrəsdən fərqlənmək üçün götürmüşdür. Şairin dəqiq doğum tarixi bəlli deyil. İlk təhsilini doğulduğu Kərkükdə almışdır. Həm türkcə, həm farsca qələmə aldığı əsərlərindən yaxşı bir ailədə böyüməsi, bir neçə dil biliyi olması haqqında məlumat vardır. Sonralar Osmanlı dövlətində Diyarbəkir valisi Həkimoğlu Əli Paşanın yanında çalışmağa başlamışdır. Növrəs Əli Paşanın Şərqdəki sərdarlıq və valilik kimi vəzifələri əsnasında katiblik xidmətinə girərək onun yanında müxtəlif yerlərdə olmuş, Diyarbəkir valisi olarkən Həkimoğlunun rəhbərliyi ilə 1143-cü ildə (m. 1731-ci il) Təbriz səfərinə qatılmışdır. 1144-cü ildə (m. 1732) Zilqədə ayının ortalarında İstanbula qayıtmışdır. Əbdürrəzaq Növrəs hicri 1144-cü ildə Xocazadə Abdullahın qızı ailə həyatı qurmuşdur. Sonradan Məvali-i Dövriyyə məktəbinə daxil olmuşdur. Bir müddət Tokat hakimlik və naibliyində, bir müddətdə Filibe hakimliyində çalışdığı özünün "Münşəat" əsərində keçən müxtəlif məktublarında qeyd olunur. Filibe hakimliyinin sonlarına doğru əvvəlcə Kritin Resmo qəsəbəsinə sürgün edilmiş, daha sonra sürgün yeri Bursaya dəyişdirilmişdir. Sürgündən sonra Kütahya hakimliyinə gətirilmişdir. Həyatının sonlarında yenidən Bursaya sürgünə göndərilmiş, 6 may 1762-ci ildə orada vəfat etmişdir. Qəbrinin yeri dəqiq müəyyən olumasa da məzar daşının Bursa Muzeyində olduğu deyilir.
Yaradıcılığı
Əbdürrəzzaq Növrəs XVIII yüzilin ortalarında yetişən, bəziləri mənzum, bəziləri mənsur olmaqla qələmə aldığı əsərləri ilə divan ədəbiyyatında mühüm yer tutan şair və yazarlardan biridir. Qələmə aldığı əsərlər dövrün ictimai-siyasi reallığı ilə uzlaşıb. Mənzumələrində qürbətdə keçən sıxıntılı günlərini əks etdirmişdir. Şairin Farsca Divanı 1210 beytdən ibarətdir. Növrəs Qədim məşhur Osmanlı türk şairləri — Nədim, Seyid Vəhbi, Ragib, Nüzhətdən bəhrələnmişdir. Kərküklü şairin türkcə və farsca divanından başqa "Qəzveyi Bədr", "Loğaza dair", "Münşəat", "Məbalüğ ül-Hikəm", "Təbrizin istirdadina dair risalə" və s. əsərləri mövcuddur. "Təbrizin istirdadına dair risalə" müxtəlif mənbələrdə "Tarixçə", "Təbriziyyə", "Vaqeyi Təbriz", "Tarixçeyi Növrəs", "Təbriziyyəyi Həkimoğlu Əli Paşa" və s. adlanır.
NGC 5325
NGC 5325, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Tazılar bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Monastir (vilayət)
Monastir vilayəti (المنستير) — Tunisin 24 vilayətindən biri.
Ərazisi
Monastir vilayətinin ərazisi 1 024 km2-dır.
Əhalisi
2014-cü ilə olan məlumatlara əsasən Monastir vilayətinin əhalisi 548 828 nəfərdir. Əhalinin mütləqi ərəblərdən ibarətdir.
Gülqasım (Bostanabad)
Gülqasım — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Bostanabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 82 nəfər yaşayır (18 ailə).
Əmirabad (Urmiya)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə əhali yaşamır.
Cəhənnəm anatomiyası (film, 2004)
Cəhənnəm anatomiyası - 2004-cü il fransız erotik dram filmi.
Mövzu
Homoseksual lara özəl olan bara gedən kadın burada intiha ra təşəbbüs edir və bir kişi tərəfindən son anda xilas edilir. Özlərini küçələrə atan bu ikili razılığa gəlirlər. Razılığa əsasən, yaraşıqlı və özünəinamlı bu gey kişi pul qarşılığında qadının evinə gedib onu gecələr boyunca izləməlidir. Hər nə qədər istəksiz olsa da, bu təklifi qəbul edir və qadının evinə köçür. Dördüncü günün sonunda aralarında çox güclü hislər aşkara çıxır.
Qombe şimpanze müharibəsi
Dörd il davam edən qarşıdurma nəticəsində Kasakela şimpanzeləri Kahamanın bütün erkək şimpanzelərini öldürmüş və həmin icmanı məhv etmişdirlər. Kasakela icması yaşayış arealını genişləndirsə də, digər bir şimpanze icması tərəfindən geri çəkilməyə məcbur olmuşdur. Hadisələr primatoloq Ceyn Qudoll tərəfindən müşahidə edilmişdir.
Arxaplan
thumb|left|Qombedəki şimpanze icmaları (2007). Müharibədən öncə Qombe Milli Parkı Qombe Çayı Tədqiqat Mərkəzi kimi tanınırdı. Park Kokombe dərəsinin aşağı regionunda yerləşir və primat tədqiqatları üçün əlverişli olması ilə tanınır. Ceyn Qudoll Qombe Çayı Tədqiqat Mərkəzinin direktoru idi. Ərazi meşələrlə örtülmüş dik yamaclardan ibarət idi.
Şimpanzelər ərazidəki təpələrdə müxtəlif icmalar şəklində yaşayırdılar. Şimpanze qrupları 1-40 üzvdən ibarət idi. Ərazi 3 tədqiqat zonasına bölünmüşdü: Kasakela, Kakombe və Mkenke. Qudoll şimpanzelərin qidalanmasını müşahidə edərkən onlar arasında aqresiv ərazi davranışları olduğunu müşahidə etsə də, gələcək konflikti qabaqcadan proqnoz edə bilməmişdir.
Kasakela şimpanzelərinin bölünməsi nəticəsində Kahama icması yaranmışdır və bu icmanın başçısı Hyu və Çarli adlı qardaş şimpanzelər idi. İcmaya Qodi, De, Qoliaf və balaca Sniff adlı erkək şimpanzelər də daxil idi. Kasakela erkəkləri isə Fiqan, Satan, Şerri, Evered, Rodolf, Comeo və Hamfridən ibarət idi.
Müharibə
7 yanvar 1974-cü ildə 6 erkək Kasakela şimpanzesi (Hamfri, Fiqan, Comeo, Şerri, Evered və Rodolf) ağacda qidalanan Kahama erkəyi olan Qodini qəsdən öldürmüşdürlər. İlk dəfə idi ki, hansısa şimpanzenin digərini qəsdən öldürdüyü müşahidə olunmuşdur. Onlar Qodini öldürəndən sonra budaqlar ataraq və qışqıraq bunu qeyd etmişdirlər.
Qodinin ölümündən sonra De, daha sonra isə Hyu öldürülmüşdür. Qoliaf Kasakela şimpanzeləri ilə yaxşı yola getsə də, sonda o da onlar tərəfindən öldürülmüşdür. Cəmi 3 Kahama erkəyi qalmışdır: Çarli, Sniff və uşaq iflici olan Villi Valli. Çarlinin də öldürülməsindən sonra Villi Valli yoxa çıxmış və bir daha görünməmişdir. Sonuncu Kahama erkəyi Sniff bir ildən çox sağ qala bilmişdir. Sniff yeni bir icmaya keçmək və ya Kasakelaya qayıtmaq istəsə də, sonda o da öldürülmüşdür. Müharibənin sonunda Kahamanın 1 dişisi öldürülmüş, 2-si itkin düşmüş, 3-ü isə Kasakela erkəkləri tərəfindən qaçırılmışdır. Kasakela Kahamanın ərazisini ələ keçirmişdir.
Bu baxmayaraq, Kasakela yeni ərazisini qoruya bilməmişdir. Daha güclü və sayca daha çox olan Kalande şimpanzeləri yeni ərazini ələ keçirmişdirlər. Hətta bundan öncə Kasakela və Kalanda şimpanzeləri arasında sərhəd bölgəsində bir neçə qarşıdurma yaşanmışdır. Bundan əlavə, sayca üstün olan Mitumba şimpanze icması da Kasakelanı narahat etmişdir. Nəhayət sonda bütün düşməçiliklər aradan qalxmış və şimpanzelər əvvəlki kimi yaşamağa başlamışdır.
Avstriyalı Yekaterina
Avstriyalı Ketrin (d. 14 yanvar 1507 — ö. 12 fevral 1578) — Portuqaliya kralı III Conun xanımı. Nəvəsi I Sebastiyan kiçik olduğu üçün 5 il naibə olaraq Portuqaliyanı idarə etdi. Kastiliya kraliçası Yuannanın kiçik qızı idi və 1525-ci ildə Portuqaliya kralı III Conla evləndirildi.
İlk illəri
Ketrin 14 yanvar 1507-ci ildə Kastiliya kraliçası Yuanna və Habsburqlu Filipin qızı olaraq Torquemada qalasında dünyaya gəldi. Atasının ölümündən 4 ay sonra dünyaya gələn Ketrinin digər bacı-qardaşları (Ferdinand istisna olmaqla) Burqundiyada dünyaya gəlmişdi və atalarının vəfatının ardından əqli səhhəti pozulan analarından alınaraq bibiləri Avstriyalı Marqaritanın himayəsinə verilmişdi. Ancaq yenicə dünyaya gələn Ketrin anasıyla birlikdə qaldı və babası Araqonlu Ferdinandın naibliyi dönəmində Tordesillas qalasında həbs tutulan anasıyla birlikdə qaldı. Evlənmə yaşına qədər burada anasıyla birlikdə qalan Ketrin 18 yaşı tamam olduqdan sonra buradan ayrıldı.
Evliliyi — Portuqaliya kraliçası
Ketrin 10 fevral 1525-ci ildə xalası oğlu olan Portuqaliya kralı III Conla evləndi. Bu evlilikdən 9 övladı dünyaya gəlsə də, onlardan yalnız ikisi yetkinlik yaşına çata bildi.
Övladlarının təhsil həyatıyla yaxından maraqlanan Ketrin bu səbəblə dövrün məşhur elm adamlarını, eləcə də qadın alimlərini ətrafında topladı. Qızı Mariya ilə yanaşı, böyük bacısı Elyanoranın qızı Mariyanın da təhsilindən məsul olan Ketrin sarayda xüsusi bir kitabxana qurmuşdu.
1557-ci ildə ərinin ölümündən sonra 3 yaşlı nəvəsi Sebastiyan Portuqaliya kralı elan edildi. Ancaq körpə krala naiblik etmək uğrunda Ketrin rəqibsiz deyildi. Həm gəlini, həm də qardaşı V Karlın qızı olan Yuanna oğluna naibəlik etmək uğrunda Ketrinlə siyasi mübarizəyə başladı. V Karlın məsələyə müdaxilə etməsinin ardından Ketrin bu mübarizədə qalib gəldi və 1557–1562-ci illərdə Portuqaliya kralının naibəsi olaraq xidmət etdi. Gəlini Yuanna isə qardaşı olan İspaniya kralı II Filipin yoxluğunda İspaniyada kral naibəsi olaraq xidmət etdi. 1562-ci ildə bu vəzifəni xalası oğlu Portuqaliyalı Henriyə həvalə etdi.
Son illəri
Avstriyalı Ketrin 12 fevral 1578-ci ildə Lissabonda vəfat etdi. Onun şəcərəsi isə ölümündən yalnız 6 ay sonra tükəndi. Belə ki, yetkinlik yaşına çatan 2 övladı da ondan öncə vəfat etmişdi. Digər tərəfdən bu övladlarından dünyaya gələn nəvələri də övladı dünyaya gəlmədən gənc yaşda vəfat etmişdi.
Qız dostu
Gölfrend yaxudda qız dostu – Platonik, romantik və ya intim baxımdan əlaqələr yaradılan qadın cinsindən olan şəxsi ifadə edən termindir. Belə münasibətdə olan insanlar bir-birlərini “qiymətli” və “partnyor” kimi müəyyən edib, bir-birlərinə sevgilim, balım, əzizim kimi sözlərlə müraciət edirlər. Evli kişi ilə münasibətdə olan qadınlara “məşuqə” deyirlər. Bu terminin kişilər üçün olan formasına isə oğlan dostu deyirlər.
Birinci metatarsal sümük
Birinci metatarsal sümük — ayaqda baş barmağın arxasındakı sümük. Birinci metatarsal sümük metatarsal sümüklərin ən qısası, ən qalını və ən güclüsüdür.
Hissələri
Digər 4 metatarsal sümüklər kimi, 3 hissəyə bölünə bilər: əsas, govdə və baş:
Sümük bir qədər yastı və 2 tərəflidir: plantar (ayaq dabanına doğru) və dorsal tərəf (ayaqda dayanarkən yuxarıya baxan sahə). Əsas hissəsində bir qayda olaraq, yan tərəflərdə oynaq fasetləri (oynaq səthləri) yoxdur, lakin bəzən yan tərəfdə oval faset var və onun vasitəsilə ikinci metatarsal sümük ilə birləşir. Plantar səthinin yanal hissəsində fibularis longusun vətərinin bağlanması üçün oval çıxıntı və ya yumruluq var.
Birinci metatarsal orta mixi sümük ilə və az dərəcədə aralıq mixi sümüklər ilə birləşir (oynaqlar əmələ gətirir). Onun proksimal artikulyar səthi böyük və böyrək şəklindədir, ətrafı tarsometatarsal bağlar üçün yivlidir və medial olaraq tibialis anterior vətərinin bir hissəsinə daxil olur.
Əzələ əlavələri
Birinci metatarsal sümüyə 3 əzələ birləşir: tibialis anterior, fibularis longus və birinci dorsal interosseus.
Birinci dorsal interosseus əzələsinin yan hissəsi sümüyün medial tərəfindən əmələ gəlir. Onun funksiyası ayaq barmaqlarını tərpədməkdir.
Mənim dünyam (film, 2013)
Mənim dünyam 2013-cü ildə Uğur Yücel tərəfindən çəkilmiş bədii filmdir. Baş rollarda Beren Saat və Uğur Yücelin çəkildiyi bu filmdə, baş rolları ifa edən aktyorları Ayça Bingöl, Melis Mutluç, Turqay Kantürk, Hazar Ergüçlü, Yasemin Conka və Erdal Küçükkömürcü müşayiət edir. Bu, Helen Kellerin "Yaşadığım Dünya" adlı avtobioqrafik romanı əsasında 2005-ci ildə çəkilmiş Qara adlı hind filminin kopyasıdır. Filmin premyerası 22 oktyabr 2013-cü ildə baş tutmuşdur.
Akçabük (Türkeli)
Akçabük — Türkiyənin Sinop ilinin Türkeli ilçəsində yerləşən kənd.
Tarixi
Akçabük kəndinin məlum olan ən qədim adı "Makdil" olub indiki Marbel məhəlləsindən almışdır. Daha sonrakı adı "Yervi" olub Yervi məhəlləsindən götürmüşdür. Bu adlar romalılardan qalmışdır. Son adı "Akçabük"ü isə indiki Sancaqoğlu məhəlləsinin keçmiş adı "Bayaz" adından almışdır. "Bayaz" fars sözü olub "ağ, axça" deməkdir. "Bük" isə ağacsız yer mənasını verir.
Haqqında
Əhalinin başlıca gəlir mənbəyi heyvandarlıq və əkinçilikdir. Qışda yanacaq kimi odundan istifadə olunur. Kənddə 5 avtobus, 30 avtomobil, 4 yük maşını, 10 traktor vardır. Burada 3 ibtidai məktəb, 1 sağlamlıq evi, 1 dəyirman, 1 karxana, 1 məscid, 4 ibadətxana yerləşir.
Məktəblərində 137 şagir təhsil almaqdadır. Kəndin əsas problemi işsizlik, köç və gəlir çatışmazlığıdır.
Coğrafiya
Sinop ilinin mərkəzindən 96 km, Türkeli ilçəsinin mərkəzindən 14 km uzaqlıqdadır. Dəniz səviyyəsindən 300 metr yüksəklikdədir.
İqlimi
Kəndin iqliminə Qara dəniz iqlimi hakimdir.
Əhalisi
2012-ci ilin məlumatına əsasən kəndin əhalisi 706 nəfərdir.
Karlos Çaves
Həyatı
P.L. Oqason və M. Ponsedən fortepiano da çalmaq dərsləri almış, kompozisiyanı müstəqil surətdə öyrənmişdir. 1925–26-cı illərdə Mexiko da müasir musiqidən ibarət konsertlər təşkil etmişdir. 1928-ci ildə Mexiko simfonik orkestrini yaratmış (sonralar Milli simfonik orkestr) və 1949-cu ilə qədər ona rəhbərlik etmişdir. Milli Konservatoriyanın direktoru (1928–34), Meksika musiqi nəşriyyatını yaradanlardan biri (1945), “Nuestra Musica” jurnalının təsisçisi (1946), Zərif Sənətlər Milli İnstitutunun baş direktoru (1947–52) olmuşdur. Meksika və Latın Amerikası bəstəkarlarının yaradıcılığını təbliğ edərək, dirijor kimi Amerika və Avropa ölkələrində konsertlər vermişdir. Musiqi tənqidçisi kimi mətbuatda çıxış etmişdir.
Fəaliyyəti
Bir çox xarici akademiya və institutların fəxri üzvü seçilmişdir. S. Revueltasla bərabər Meksika müasir bəstəkarlıq məktəbinin banisi, Latın Amerikası aparıcı bəstəkarlarından olmuşdur. 20–30-cu illərdə yaratdığı əsərlərdə Meksika xalq musiqisinin, hindi musiqisinin elementləri (asteklərin həyatından götürülmüş süjetlərə yazılmış baletlər, “Hindi simfoniyası”) üstünlük təşkil edirdi. Həmin illərdə Çaves musiqi modernizmi ilə maraqlanaraq bir sıra əsərlər (“Çoxbucaqlılar”, “Altıbucaqlılar”, “Enerji”, “Spiral” və s.) yaramışdır. Xor və orkestr üçün “Proletar simfoniyası” (1934), “Respublika uvertürası” (1935), Meksika şairi K.Qutyerres Krusun sözlərinə yazılmış xor və orkestr üçün “Günəş” kantatası (1934) və s. əsərlərin müəllifidir. 20-ci əsrin 40-cı illərindən başlayaraq Çavesin musiqisi milli xüsusiyyətlərini saxlamaqla akademik xarakter almışdır. Müasir Meksika bəstəkarlarına Çaves yaradıcılığının böyük təsiri olmuşdur.
Britaniya uğrunda döyüş
Britaniya uğrunda döyüş — 1940-cı ilin iyul-oktyabr aylarında İkinci dünya müharibəsi zamanı hava döyüşləri.
"Britaniya uğrunda döyüş" termini ilk dəfə Britaniyanın baş naziri Uinston Çörçill tərəfindən nasist Almaniyasının İngiltərənin cənubu üzərində hava üstünlüyü əldə etmək və Britaniya xalqını mənəvi cəhətdən sarsıtmaq cəhdini təsvir etmək üçün istifadə edilmişdir.
Şiddətli hava döyüşlərində Kral Hərbi Hava Qüvvələri ilə nasist Almaniyasının Hərbi Hava Qüvvələri (Luftwaffe) arasında hava üstünlüyünə nail olmaq uğrunda mübarizə getmiş, Almaniyanın Britaniya Hərbi Hava Qüvvələrini məhv etmək, ölkənin sənayesini və infrastrukturunu məhv etmək, əhalinin mənəviyyatını pozmaq və bununla da Britaniyanı təslim olmağa və ya sülh bağlamağa məcbur etmək cəhdləri dəf edilmişdir.
Britaniya döyüşü Hava Qüvvələri və Hava Hücumundan Müdafiə Qüvvələrinin müstəsna olaraq iştirak etdiyi ilk hərbi kampaniya idi. 1940-cı ilin iyulundan Almaniyanın bombardmanının əsas hədəfləri sahil konvoyları və Portsmut kimi dəniz bazaları idi, lakin bir ay ərzində Lüftvaffe Britaniya aerodromlarına hücuma keçdi. Döyüş zamanı təyyarə zavodları və yerüstü infrastruktur obyektləri də bombalandı. Nəhayət, Almaniya Hərbi Hava Qüvvələri qorxuducu bombardman taktikasına və yüksək siyasi əhəmiyyət kəsb edən hədəflərə hücum etmə üsuluna əl atdı.
Almaniyanın bu kampaniya zamanı məqsədlərinə çatmaması nasist Almaniyasının İkinci dünya müharibəsindəki ilk məğlubiyyəti və dönüş nöqtələrindən biri hesab olunur. Almaniya hava üstünlüyünə nail ola bildiyi təqdirdə, Adolf Hitler Dəniz şiri əməliyyatını - İngiltərənin dənizdən və havadan işğalını planlaşdırırdı.
Sentyabrın 15-i hər il Böyük Britaniyada “Britaniya döyüşü günü” kimi qeyd olunur; ingilislərin fikrincə, 1940-cı ilin bu günündə Almaniya Hərbi Hava Qüvvələrinin verdiyi itkilər alman komandanlığını Britaniya adalarının müdafiəsini və ingilislərin mənəviyyatını qırmağın mümkünsüzlüyünü etiraf etməyə məcbur etdi.
Nabul (vilayət)
Nabul vilayəti (نابل) — Tunisin 24 vilayətindən biri.
Ərazisi
Nabul vilayətinin ərazisi 2 840 km2-dır.
Əhalisi
2014-cü ilə olan məlumatlara əsasən Nabul vilayətinin əhalisi 787 920 nəfərdir. Əhalinin mütləqi ərəblərdən ibarətdir.
Güllücə-i Səid (Bostanabad)
Güllücə-i Səid — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Bostanabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 307 nəfər yaşayır (71 ailə).
Harun
Harun (, Aron; "ali", "dağ", "işıq dağı", "müəllim", "ziyalı"; ) — Tövratda Musanın böyük qardaşı və yəhudilərin Misir əsarətindən azad edilməsi zamanı yoldaşı, yəhudilərin ilk baş kahini. Levi qəbiləsindən Amram və İoxavedanın oğludur. İslamda o, Musanın qardaşı Harun ibn İmran kimi tanınır.
Pivovarovun gəlirli binası
Pivovarovun gəlirli binası — Rostov vilayəti Rostov-na-Donu şəhəri ərazisində yerləşən tarixi arxitektur bina. Bina Rostov-na-Donu şəhəri Şaumyan küçəsi ev 45/28 ünvanında yerləşir. Bina XIX əsrin sonları XX əsrin əvvəllərində inşa edilmişdir. Binanın hazır ki, vəziyyəti idealdır. Bina 2004-ci il 29 dekabr tarixli qərarla regional əhəmiyyətli mədəni irs siyahısına daxil edilmişdir. Binanın adının kimin adından götürülməsi dəqiq müəyyən edilməmişdir.
Tarixi
Pivovarovun gəlirli binası XIX əsrin sonları XX əsrin əvvəllərində həkim Petr Pavloviç Çubuxçiev tərəfindən inşa edilmişdir. Bina 1915-ci ilə qədər onun mülkiyyətində olmuşdur. Binada onun həkim kabineti yerləşirdi. Bu kabinetdə əsasən dəri xəstəliklərinin müayinəsi və malicəsi təşkil edilirdi. Üstəlik burada diş həkimləri Reviç və Rozovski-Sulikovun stomoloji kabineti və Abramovun kontoru yerləşirdi. Bina öz mövcudluğunu XXI əsrə qədər davam etdirə bilmişdir.
2013-cü ilin fevralında o məlum olmuşdur ki, binada aparılan restavrasiya işləri ilə rəsmi icazə alınmamışdır. Halbuki bina mədəni irs elan edilmişdi. Binanın birinci mərtəbəsində kafe yerləşirdi. 2013-cü ilin aprelində oda məlum olmuşdur ki, binanın təməlində təmir işləri aparılmışdır. Belə ki, buradan kanalizasiya xətti aparılmışdır. Bununla belə bütün tikinti normalarına tam əməl edilmişdir. Tikinti işləri aparılması zamanı mənzillərdə çatlar əmələ gəlmişdir. Mədəniyyət nazirliyin əməkdaşları binanın bütövlüyünün pozulması haqqında həyəcan təbili çalmışlar. Bundan sonra bina dövlət qorunmasına alınmışdır.
Vircin adaları
thumb|250px|right|Virgin adalarının xəritəsi Vircin adaları — Karib dənizində olan, bir hissəsi ABŞ, digər hissəsi isə Böyük Britaniyaya aid olan adalar toplusu.
ABŞ-yə aid adalar ABŞ Vircin adaları, Böyük Britaniyaya aid adalar isə Britaniya Vircin adaları adlanır.
Larisa Seriç
Tərcümeyi-hal
2009-cu ildən bəri böyük beynəlxalq yarışlarda çıxış edir. 2014-cü ildə Seriç 78 kiloqram çəki dərəcəsində Avropa vitse-çempionu oldu.
2016-cı ildə Braziliya Rio-de-Janeyroda 2016 Yay Olimpiya Oyunlarında iştirak etdi. Lakin, Seriçin çıxışı son dərəcə uğursuz alındı. O, ilk döyüşdə Tunisli cüdoçu Niel Şeyx Rüuya məğlub olaraq çıxışını dayandırdı.
Haçaqaya dağı
Haçaqaya dağı-Tovuz və Gədəbəy rayonları arasında yerləşən,2200 metr yüksəkliyində olan ziyarətgah.
Telanqana
thumbnail
Telanqana — Hindistanın cənubunda ştat. 114,840 km2 ərazi ilə Hindistanın 12-ci iri ştatıdır.
Ərazisinin böyük hissəsi Heydərabad ştatının tərkibində olmuş (Medak və Varanqal rayonları), Britaniya Racı dönəmində Heydərabad Nizamı tərəfindən idarə olunmuş, 1948-ci ildə Hindistan dominionuna qoşulmuşdur. 1956-cı ildə ştatların linqvistik xüsusiyyətlərə görə yenidən təşkil olunarkən Heydərabad ştatının Teluqu dilində danışan hissəsi – Telanqana Andhra ştatına birləşdirildi, yeni Andhra Pradeş ştatı quruldu. 2014-ci ilin iyunun 2-də Telanqana Andhra Pradeşdən ayrılaraq paytxatı Heydərabad şəhəri olan 29-cu yeni ştat oldu. Heydərabad on ildən çox olmayan müddətdə Andhra Pradeş və Telanqana ştatlarının birləşmiş paytaxtı kimi fəaliyyət göstərməyə davam edəcəkdir.
Telanqana şimaldan Maharaştra, Çhatisqarh; qərbdən Karnataka; cənub, şərq və şimal-şərqdən Andhra Pradeş ştaları ilə qonşudur. Ştatın 35,286,757 nəfər (2011-ci ilin statistikası) əhalisi var. Əsas şəhərləri Heydərabad, Nizamabad, Xarimnaqar, Xammam, Varanqal şəhərləridir.
Masal şəhristanı
Masal şəhristanı və ya Masal bölgəsi (farsca: شهرستان ماسال‎) — İran İslam Respublikasının Gilan ostanının şəhristanlarından biridir. thumbnail|250px|Gilan vilayətinin bölgələri
Ərazi
Şəhristan 1998-ci ildə Talış şəhristanının ərazisinin bir qismi hesabına təşkil edilmişdir. Şəhristanın ərazisi 633 km²-dir. Şəhristanın inzibati mərkəzi Masal şəhəridir. Masal şəhəri Fumən şəhərindən 35 km, ostanın inzibati mərkəzi olan Rəşt şəhərindən isə 60 km uzaqlıqda yerləşir.
Milli tərkib
Şəhristan əhalisi əsasən talışlardan, qismən giləklərdən və az sayda azərbaycanlılardan ibarətdir.
Dehestanlar
Şəhristanın bəxşləri 4 dehestana ayrılır: Şeyxneşin, Şandirman, Humə və Masal dehestanları.
Kəndlər
Şəhristanın dehestanlarında 98 kənd yerləşir, onlardan 12-sində əhali yaşamır.
Bərəncabad (Urmiya)
Bərəncabad - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 114 nəfər yaşayır (40 ailə).
Qabes (vilayət)
Qabes vilayəti (قابس) — Tunisin 24 vilayətindən biri.
Məşuqə
Məşuqə — münasibətdə olduğu şəxsin evli olmasına baxmayaraq həmin kişi ilə sevgi-məhəbbət münasibətlərini davam etdirən qadınlar üçün istifadə edilən ifadə. Daha çox kişi partnyorun evli olduğu vəziyyətlər üçün istifadə olunur. Belə münasibətlər zamanı kişi və qadın bir yerdə yaşamır və münasibətin vəziyyəti adətən gizli saxlanılır.
Qabes (vilayət)
Ərazisi
Qabes vilayətinin ərazisi 7 166 km2-dır.
Əhalisi
2014-cü ilə olan məlumatlara əsasən Qabes vilayətinin əhalisi 374 300 nəfərdir. Əhalinin mütləqi ərəblərdən ibarətdir.
NGC 6575
NGC 6575, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Herkules bürcü istiqamətində yerləşir. E3 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Avstriyalı İzabella
Avstriyalı İzabella (Isabella von Österreich) (d. 18 iyul 1501 - ö. 19 yanvar 1526) — Danimarka, Norveç və İsveç kraliçası. Kastiliya kraliçası Yuannanın qızı olaraq Brüsseldə dünyaya gəldi və 1514-cü ildə Danimarka və Norveç kralı II Xristian ilə evləndirildi.
İlk illəri
İzabella 18 iyul 1501-ci ildə Kastilyalı Yuanna və Kastilyalı Filipin ikinci qızı olaraq Brüsseldə dünyaya gəldi. Anası Yuanna katolik monarxlar - Araqonlu Ferdinand və Kastilyalı İzabellanın qızı, atası Filip isə Müqəddəs Roma imperatoru I Maksimilyan və Burqonlu Mariyanın yeganə oğlu idi. Anası əqli cəhətdən zəif idi və bu səbəblə öncə atası, daha sonra isə əri tərəfindən dövlət idarəsindən uzaqlaşdırılmışdı. 1506-cı ilin sentyabrında atasının vəfatından sonra İzabella bibisi Marqaritanın Antverpendəki sarayında yaşamağa davam etdi.
İbrahim Sarcveladze
İbrahim Məmməd oğlu Sarcveladze — sovet futbolçusu, SSRİ idman ustası.
Avstriyalı İzabella
İlk illəri
Ailə şəcərəsi və varisi olduğu taxt-tac səbəbilə İzabella üçün uşaq yaşlarından evlilik planları qurulurdu. Danimarka kralı ilk öncə böyük bacısı Elyanora ilə evlənmək istədi. Ancaq Elyanora valideynlərinin ən böyük övladı idi və bu səbəblə daha böyük bir siyasi fiqurla evləndirilməli idi. Bu səbəblə Danimarka kralı üçün İzabella seçildi. 11 iyul 1514-cü ildə İzabella ilə Danimarka kralı II Xristianın nikah mərasimi keçirildi. Danimarka kralı mərasimdə iştirak etməmiş, bu səbəblə babası Müqəddəs Roma imperatoru I Maksimilyan onun vəkili oldu. Mərasimin ardından Niderlandda yaşamağa davam edən İzabella bir il sonra Kopenhagenə göndərildi. Cütlüyün toy mərasimi 12 avqust 1515-ci ildə Kopenhagendə baş tutdu.
İbrahim Sarcveladze
Həyatı
İbrahim Sarcveladze 1924-cü ildə anadan olmuşdur. Orta təhsilli olub. 1940-cı ildən futbol oynamağa başlayıb. İlk peşəkar komandası Tbilisinin "Spartak" komandası olub. 1946-cı ildə Tbilisinin başqa təmsilçisi olan "Dinamo"ya keçib. 1946–1955-ci illərdə formasını geyindiyi "Dinamo" komandasının heyətində ümumilikdə çempionat və Kubok oyunlarında 181 oyun keçirib.
Avstriyalı İzabella
Danimarka kraliçası
İzabella Danimarka və Norveç kraliçası olaraq elan edildi və adının başqa versiyası olan Elizabet adını istifadə etməyə başladı. Ancaq Kopenhagenə gəldiyi ilk il onunla yeni ailəsi arasında soyuqluq yarandı. Belə ki, kralın 1507-ci ildən bəri birlikdə olduğu alman əsilli məşuqəsi Divek Siqbrisdaterlə münasibəti davam edirdi. Üstəlik məşuqəsinin anası da kral sarayında olduqca nüfuzlu idi və məclis üzvü seçilmişdi. Bu məsələ İzabellanın babası I Maksimilyanla II Xristian arasında diplomatik gərginliyə səbəb olmuşdu ancaq 1517-ci ildə Divekin ölümü ilə məsələ həll oldu və cütlüyün münasibətləri tədricən düzəlməyə başladı.
1520-ci ildə II Xristian İsveç taxtını ələ keçirdi və İzabella İsveç kralının xanımı olaraq İsveç kraliçası elan edildi. Stokholmu ələ keçirdiyi əsnada uşaqları çox kiçik yaşda idi və bu səbəblə, İsveç təmsilçilərindən özünə bir şey olduğu təqdirdə övladlarının yerinə xanımı İzabellanın naibə olaraq krallığı idarə etməsini tələb etdi. Ancaq İzabella bütün bu hadisələr zamanı hamilə idi və bu səbəblə heç vaxt İsveçə gedə bilmədi. Üstəlik ertəsi il II Xristian I Qustavla girişdiyi siyasi mübarizənin nəticəsində İsveç taxtından uzaqlaşdırıldı. İntiqam məqsədilə II Xristian Danimarka və Norveçdəki bütün İsveç əsilli əsilzadə xanımları Kopenhagen qalasına həbs etdirdi. İsveçdə hakimiyyəti ələ alan I Qustav isə bu qadınların kraliça İzabella tərəfindən qorunduğunu, kralın isə onları ac qoyaraq zülm verdiyini elan edərək II Xristiana qarşı propaqanda apardı.
Nəticədə II Xristian 1523-cü ildə əmisi Fridrixi dəstəkləyən əsilzadələr tərəfindən taxtdan endirildi və ölkədən qaçmağa məcbur oldu. Yeni kral isə İzabellanın ailəsiylə münasibətləri qorumaq məqsədilə on abir məktub yolladı və dul kraliça ünvanı ilə onun Danimarkada təhlükəsiz şəkildə yaşamasına icazə veriləcəyini bildirdi. Ancaq İzabella cavab məktubunda "ubi rex meus, ibi regnum meum" ("kralım hardadırsa, krallığım da oradır") dedi.
Sürgün illəri
II Xristianın taxtdan endirilməsinin ardından İzabella uşaqlarını da yanına alaraq əriylə birlikdə Danimarkanı tərk etdi və Niderlanda qayıtdı. Xristian səltənətini bərpa etmək məqsədilə ailəsiylə birlikdə bütün Almaniyanı gəzməli oldu. Bu səyahətlər əsnasında İzabella da öz qohumlarını ziyarət etdi və əri üçün dəstək toplamağa çalışdı. Berlində olduğu günlərdə o, Lüterin dini reformasiya ilə bağlı yazılarıyla tanış oldu və protestanlığa qarşı simpatiyası yarandı. Bu isə özünün də mənsub olduğu qatı katolik Habsburq ailəsinin etirazlarına səbəb oldu. Bu səbəblə İzabella heç vaxt rəsmi şəkildə din dəyişdirdiyini elan etmədi.
Cığır (Bostanabad)
Cığır — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Bostanabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 31 nəfər yaşayır (6 ailə).
Dədə Saqi
Dədə Saqi - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 346 nəfər yaşayır (88 ailə).
Qafsa (vilayət)
Qafsa vilayəti — Tunisin 24 vilayətindən biri.
Əhalisi
2014-cü ilə olan məlumatlara əsasən Qafsa vilayətinin əhalisi 338 332 nəfərdir. Əhalinin mütləqi ərəblərdən ibarətdir.
Həştərxan qoruğu
Həştərxan qoruğu — Bu qoruq Volqa çayı deltasında 1919-cu ildə salınmışdır.
Məlumat
Həştərxan qoruğu çayın deltasının nadir təbii kompleksinin mühafizəsi və ilk növbədə burada su quşlarının qışlaması və yuvalaması, onların tüləmə yerlərinin qorunması məqsədilə yaradılmışdır. Həştərxan qoruğu vətəkə balıqlarının təbii çoxalmasında böyük əhəmiyyət kəsb edir. Qoruğun ümumi sahəsi 63,4 min hektardır. Həştərxan qoruğunun su quşlarının qorunmasında beynəlxalq əhəmiyyəti vardır. 1968-ci ildə Həştərxan qoruğu nəzdində ornitoloji stansiya təşkil edilmişdir. Qoruqun iqlimi mülayim kontinentaldır: yayı isti, qışı isə soyuqdur. Qar örtüyü 60 gün, buz örtüyü isə 60–90 gün qalır. Qoruqda olan bütün hövzələrin suyu şirindir.
İspaniya Mətbəə İşçilərinin Həmkarlar İttifaqı
İspaniya Mətbəə İşçilərinin Həmkarlar İttifaqı — İspaniyanın mətbəə işçilərinin birləşdiyi aparıcı həmkarlar ittifaqı təşkilatı.
Tarixi
1897-ci ildə yaradılmışdır. Bu təşkilat ölkədə yaradılmış ilk katolik həmkarlar ittifaqı idi.
Nura Bazdul-Hubiyar
Tərcümeyi-hal
Foka əsilli olan Hubiyar Sarayevo Məktəbində və Tibb Kollecində təhsil almış, sonraTravnikə köçmüşdür. İxtisasca mikrobioloqdur. Bir çox hekayə, povest və roman, habelə şeir və dramatik əsərlər toplusunun müəllifi kimi tanınır. Uşaq jurnallarında dərc edilir.
Cüvərim (Bostanabad)
Cüvərim — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Bostanabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 88 nəfər yaşayır (18 ailə).
Tərlan Məmmədov (əsgər)
Tərlan Müşfiq oğlu Məmmədov (31 avqust 1996; Sumqayıt, Azərbaycan — 8 oktyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Tərlan Məmmədov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Tərlan Məmmədov oktyabrın 8-də Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. Abşeron rayonunun Saray qəsəbəsində dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Tərlan Məmmədov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Kiçik su pərisi (heykəl)
Kiçik su pərisi – Danimarkanın Kopenhagen şəhərindəki qayanın üzərində nümayiş etdirilən heykəl.
Tərlan Məmmədov (əsgər)
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Tərlan Məmmədov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Kiçik su pərisi (heykəl)
Haqqında
Hündürlüyü 1,25 metr və çəkisi 175 kiloqramdır. Heykəl 1960-cı illərin ortalarından bəri müxtəlif səbəblərdən dəfələrlə zədələnmiş və deformasiyaya uğramış, lakin hər dəfə bərpa edilmişdir.
Tarixi
Heykəltəraş Edvard Eriksen 23 avqust 1913-cü ildə açılışı olan bürünc heykəli yaratmışdır. Balerina çılpaq şəkildə modelləşdirməyə razı olmadığı üçün heykəltaraşın həyat yoldaşı Eline Eriksenin bədən fiqurlarından istifadə olunmuşdur.
Balatı
Balatı - buğda unu, maya və sudan hazırlanan, xəmirin yoğrulması zamanı bütövlükdə istifadə olunan yarımfabrikatdır. Adətən balatıya duz qatılmır, çünki duz mayaların aktivliyini azaldır. Lakin elə üsullar vardır ki, balatıya duz qatılır (bu üsula görə balatıya qatılan duzun miqdarı xəmirin resepturasında nəzərdə tutulmuş duz miqdarının təxminən 1/3 hissəsi qədər olur). Bundan başqa elə üsullar da vardır ki, balatı hazırlamaq üçün duz mühitinə uyğunlaşdırılmış mayalardan istifadə edilir. Balatının tərkibindəki un və suyun miqdarından asılı olaraq müxtəlif xəmirhazırlama üsulları mövcuddur:
Balatının hazırlanması
Balatı və xəmir porsiyalarla (dövri üsul) yaxud fasiləsiz hazırlana bilər. Bundan başqa, balatı porsiyalarla hazırlandığı təqdirdə xəmiri həm porsiyalarla, həm də fasiləsiz hazırlamaq olar.
Unutmaməni
Unutmaməni — latın sözü olub, tərcüməsi "siçan qulağı" deməkdir.
Haqqında
Alp unutmamənisinin (M.alpestris) hündürlüyü 35 sm-ə qədər olan, çoxşaxəli, gövdəli bitkidir.Yumurtavari yarpaqları boz tükcüklərlə örtülüdür. Mavi, göy, ağ ya da çəhrayı gülləri salxım hamaşçiçəklərə yığılmışdır. Alp unutmamənisinin vətəni Orta Avropanın dağ rayonlarıdır.Toxumları əkildikdə birinci ildə bitkinin qısa rozet yarpaqları və kökləri əmələ gəlir. Bitkini qələmlə də çoxaltmaq olar. Bunun üçün bitkinin baş zoğları yararlıdır. Qələmləri mayda ya da iyunda ləklərə əkilir.
Növləri
[[SS 2 (*
NGC 7480B
NGC 7480B, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balıqlar bürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Əsgərin Ulduzu (film, 2006)
Əsgərin ulduzu — 2006-cı ildə çəkilmiş bədii filmdir. Filmin premyerası 5 sentyabr 2006-cı ildə çəkilib.
Filmin çəkilişləri Əfqanıstanda və Rusiyada həyata keçirilib.
Süjet
Fransız jurnalist Kristofun vasitəçiliyi ilə əfqan mücahidləri onu buraxmağa icazə verirlər. Əfqanlar fransızlara əsiri sərhəddən keçirməyi həvalə edirlər. Onlar ikilikdə Pakistan sərhəddini keçirlər. Sərhəddi keçərkən Kristofu Fransa vətəndaşı kimi buraxsalar da, Sovet əsgərini güllələyirlər.
Xarici keçidlər
Звезда солдата — L'étoile du soldat
Qəznəq
Qəznəq - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Pərviz Abasov
Pərviz Abasov — Azərbaycanlı rəssam, heykəltaraş.
Haqqında
Pərviz Abasov 1992-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Əzim Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Kollecində heykəltaraşlıq ixtisası üzrə təhsil almışdır. 2015-2019-cu illərdə Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasında heykəltaraşlıq üzrə bakalavr təhsili almışdır. 2021-2022 ci illərdə isə Rəssamlıq Akademiyasıda heykəltəraşlıq üzrə magistr təhsili almışdır.
Əsərlərində daha çox neon və parlaq rənglərdən istifadə edən rəssam özünəməxsus yeni tərz yaratmışdır. Onun əsərlərində Bakı motivləri qabarıq formada nəzərə çarpır.
Mirzə Mehdi xan Astrabadi
Mirzə Məhəmməd Mehdi xan Kövkəbi Astrabadi (tam adı Nizaməddin Məhəmməd Hacı əl-Hüseyn əs-Səfəvi Astrabadidir) — XVIII əsrin görkəmli Azərbaycan alimi, tarixçisi, yazıçısı, Nadir şah Əfşarın (1688–1747) münşisi və saray tarixçisi olub. Onun doğum tarixi məlum deyil, 1760-cı ildən sonra vəfat etməsi güman olunur.
Sfaqs (vilayət)
Sfaqs vilayəti (صفاقس) — Tunisin 24 vilayətindən biri.
Mirzə Mehdi xan Astrabadi
Həyat və fəaliyyəti
Mirzə Mehdi xanın Şah Sultan Hüseynin hakimiyyəti illərində (1696–1722) İsfahanın bağbanbaşısı təyin edilməsi barədə fərmanın surəti mövcuddur. Bu vəzifə sahibi şəhərin dövlət idarələrinin tikintisinə nəzarət edirdi. Mirzə Mehdi xan uzun müddət Səfəvilərin və Nadir şahın sarayı ilə ünsiyyətdə olub. Tarixdən bilirik ki, o, təxminən 1726-cı ildə II Təhmasibin (1722–1732) sarayında münşi vəzifəsini icra edib. İranda fəaliyyət göstərən rus diplomatik nümayəndələri onu dövlət naziri adlandırmışlar. M. M. Astrabadinin geniş biliyinə, istedadına yüksək dəyər verən Nadir şah ona xan titulunu, müasir dövrümüzdə xarici işlər nazirinə uyğun gələn münşi əl-məmalik vəzifəsini vermişdi. 1736-cı ildə taxta çıxdıqdan sonra Nadir şah onu baş vaqiənəvis – sarayın baş tarixçisi vəzifəsinə təyin edir. Mirzə Mehdi xan Səfəvilər dövründə də, Nadirin hakimiyyəti zamanında da ölkədə baş verən bütün əsas siyasi hadisələrdən xəbərdar idi, buna görə də bu vəzifəyə tam uyğun gəlirdi. O, sarayda katiblik vəzifəsini də icra edir, Nadir şahı hərbi yürüşlərdə müşayiət edir, xarici ölkələrlə danışıqlarda, dövlətin xarici siyasət məsələlərinin həllində fəal iştirak edirdi.
Sfaqs (vilayət)
Ərazisi
Sfaqs vilayətinin ərazisi 7 545 km²-dır.
Əhalisi
2014-cü ilə olan məlumatlara əsasən Sfaqs vilayətinin əhalisi 955 422 nəfərdir. Əhalinin mütləqi ərəblərdən ibarətdir.
Mirzə Mehdi xan Astrabadi
Mirzə Mehdi xan Astrababinin əsərləri
M. M. Astrabadi "Tarixi-Nadiri" adı ilə tanınan "Tarixi-cəhangüşayi-Nadiri", "Dürreyi-nadirə", "İnşa", "Sənglax", "Məban əl-lüğət" adlı dəyərli əsərlərin müəllifidir. Bunlardan "Tarixi-Nadiri" və "İnşa" əsərlərinin AMEA Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutunda saxlanan nüsxələri barədə məlumatı "Fars əlyazmaları kataloqu. Tarix və coğrafiyaya aid əsərlər" (tərtibçi: Həsənağa Nəcəfov, redaktor və ön söz müəllifi: Rəna Məmmədova) kitabından ala bilərik. Tam adı "Tarixi-cəhangüşayi-Nadiri" ("Dünyanı fəth edən Nadirin tarixi") olan əsərin Əlyazmalar İnstitutunda 39 əlyazması saxlanılır. Bunlardan 137 vərəqdən ibarət ən mükəmməli 1827-ci ilin iyulunda köçürülmüşdür. Əsər iki redaksiyada dövrümüzə çatmışdır. Birinci redaksiyada Nadir şahın doğumundan ölümünə, şahın xələfləri Əli və İbrahimin ölümünə qədərki vaxtda baş verən hadisələr təsvir olunur. İkinci redaksiyada Nadirin nəvəsi Şahruxun (1748–1796), Səfəvi Seyid Məhəmmədin (II Süleyman) hakimiyyəti illəri (1749–1750) barədə məlumat verilir, Ağa Məhəmməd Qacar (hakimiyyəti: 1796–1797), Astrabad qacarlarının başçısı Məhəmməd Həsən xan təriflənir. Çoxsaylı şeir parçaları daxil edilmiş bu əsər vaxtı ilə böyük oxucu marağına səbəb olmuşdu. Kitabın dünya kitabxanalarındakı əlyazma nüsxələrinin, İranda daşbasma nəşrlərinin çoxluğu bunun əyani sübutudur. M. M. Astrabadinin əsərlərində yerləşdirdiyi rəngli miniatür rəsmlər tarixi, hərbi hadisələr barədə daha dolğun təsəvvür yaradılmasına kömək edir.
Mirzə Mehdi xan "Məbən əl-lüğət" ("Sözlərin əsası") və "Sənglax" ("Daşlıq") adlı əsərlərini ömrünün sonlarında, təxminən 1760-cı ildə bitirmişdir. A. M. Şebakın göstərdiyinə görə, cığatay dilinin qrammatik oçerki olan ("Məbən əl-lüğət") cığatayca-farsca lüğət olan "Sənglax"a giriş kimi yazılmışdır. "Məbən əl-lüğət"in tam adı "Sərfü nəhvi-lüğəti-cığatayi"dir. Qrammatik oçerk də, lüğət də başlıca olaraq böyük özbək şairi Əlişir Nəvainin əsərləri əsasında tərtib edilmişdir. "Məbən əl-lüğət"in müqəddiməsində müəllif Nəvainin on iki poetik, on nəsr əsərinin adını çəkmiş, sonra isə bunların əsasında qrammatik oçerk yazmışdır.
Əfşarlar dövrünün ən məşhur əsəri "İnşa"
Mirzə Mehdi xanın "İnşa" əsəri əfşarlar dövrünün ən məşhur nəsr nümunəsi, Azərbaycanın, İranın, bir sıra qonşu ölkələrin tarixinə dair dəyərli sənədlər toplusudur. Qeyd edildiyi kimi, M. M. Astrabadi bir sıra tarixi hadisələrin, diplomatik missiyaların müqavilələrinin imzalanmasının, rəsmi dövlət sənədlərinin tərtibinin bilavasitə iştirakçısı olmuşdur. Buna görə də bu əsər dövrün tarixinə dair ciddi mənbə hesab edilir. Müəllif buraya daha əvvəliki dövrlərə aid sənədlər, məktublar da daxil etmişdir. Məsələn, Əmir Teymurun (1336–1405) Osmanlı imperatoru İldırım Bayəzidə (1389–1402), Babur şahın (1483–1530) Seyid Məhəmməd Nurbəxşə, I Təhmasibin (1524–1576) Osmanlı imperatoru I Sultan Süleymana (1520–1566) və başqalarına məktubları bu sıradandır.
Topluda Səfəvi hökmdarlarından Sultan Hüseynə (1694–1722) və II Təhmasibə (1722–1732) dair əsərlər də var, lakin sənədlərin, məktubların çoxu Nadir şah Əfşar dövrünə aiddir. Tarixi və coğrafi əsərləri əhatə edən farsdilli əlyazmalar kataloqunda bu sənədlərin bölgüsü aşağıdakı kimi aparılıb: ilk növbədə topludakı materiallar dövlət və şəxsi sənəd və məktublara ayrılır, dövlət sənədləri öz növbəsində rəsmi və diplomatik məktublara bölünür. Rəsmi sənədlər bunlardır: Əyanların təyinatına dair Şah Sultan Hüseynin verdiyi rəqəmlər (fərmanlar); II Şah Təhmasibin rəqəmləri; Nadir şahın rəqəmləri; Nadirlə Osmanlı dövləti arasında imzalanmış sülhnamə (sülh müqaviləsi); Fəthnamə (qələbə barədə yazılı məlumat); Mirzə Mehdi xanın vəqfnaməsi; Nadir şahın İbrahim xanı əfv etməsi barədə məktubu; Nadir şahın İranın ayrı-ayrı vilayət hakimlərinə göndərdiyi məktubları; Nadir şahın Hindistanın fəthindən sonra Rzaqulu Mirzəyə yazdığı məktubu; Mirzə Mehdi xanın Bağdad alimlərinə məktubu və s.
Ədəbiyyat tariximizdə görkəmli şair, rəssam və alim Sadiq bəy Əfşarın (1533–1610) cığatayca və farsca məktublardan ibarət münşəatı məlumdur. Şairin Təbriz Mərkəzi Kitabxanasında saxlanan külliyyatında bu əsərin adı "Münşəati-türki və farsi ki, be müləmməat məşhurəst" ("Müləmməat kimi məşhur olan türkcə və farsca münşəat") kimi təqdim olunur. Qeyd etmək istərdik ki, müsəlman Şərqi ölkələrində münşəat (məktub, sənədlər) bədii bir janr olmuşdur və məsələn, Məhəmməd Füzulinin Osmanlı dövlətinin yüksək vəzifəli məmuru Nişançı Paşaya yazdığı, "Şikayətnamə" adı ilə məşhur olan məktubu bədii əsər, nəsr nümunəsi kimi oxunmuşdur və oxunmaqdadır. Münşəatlar, məktub və sənədlər toplusu katiblər tərəfindən köçürülər və ən müxtəlif oxucular üçün maraq doğuran sənət nümunəsi kimi yayılardı. Müxtəlif Şərq əlyazmaları kitabxanalarında məktub və sənəd topluları-münşəatların əlyazma nüsxələri saxlanmaqdadır.
Orta əsr nəsrinin digər nümunələri kimi, məktublar, sənədlər səsli-daxili qafiyəli nəsrlə, Şərq poetikasının bədii ifadə vasitələrindən geniş istifadə edilməklə yazılardı ki, bu da onların müasir oxucu tərəfindən oxunub başa düşülməsinə çətinlik törədir. Klassik ədəbiyyatda "münşiyanə üslub" ifadəsi var. "İnşa" məktub və sənədlər, bunlardan tərtib olunmuş kitab, "münşi" – katib, yazıçı deməkdir. "Münşiyanə üslub" dedikdə klassik Şərq bəlağət sənətindən bəhrələnən, müxtəlif bədiiyyat vasitələrindən geniş istifadə edilən məktub və əsərlərin dili başa düşülür. S. Əfşarın məktublarında da poetik fiqurlardan geniş istifadə edildiyini görürük. Şairin dostlarından birinə yazdığı məktubunda belə bir yer var: "…yəni ol bir gülşənin sərvnazları və ol bir aşiyanənin şəhbazları və ol bir dumanın şəmi-ənvarları və ol bir sağərnin rahi-ruhpərvərləri filanlar bu kəminəlarni til qələmin və qələm tilin rəncə qılub bir neçə kəlmə birlə sərəfraz qılmışlar". Bu mətn parçasının əvvəlində tərsi poetik fiqurundan (ritmik-sintaktik parallelizm) istifadə edildiyini görürük. Təkrar edilən həmcins ifadələrin əvvəlində gələn "ol bir" ifadəsi klassik poetika baxımından təkrir, dilçilik baxımından leksik anaforadır. Burada əks bədiyyat vasitəsindən (sözlərin düzümündə tərsinə inversiya) də istifadə edilmişdir: "til qələmin və qələm tilin". Məktublarda "səhra-səhra səna töhfəsi və tağ-tağ dua hədiyyəsi" kimi mübaliğəli təşbihlərin işlədildiyini, "müdriki-idrak" kimi ifadələrdə isə iştiqaq sənətindən (eyni mənşəli sözlərin müxtəlif variantlarda işlədilməsi) istifadəni də görürük.
"İnşa"ya daxil edilmiş sənədlər içərisində Nadir şahın məktubları Azərbaycan və İranın tarixinin öyrənilməsi baxımından böyük əhəmiyyətə malikdir. Nadir şahın dövlət başçısı, diplomat, sərkərdə kimi fəaliyyəti gözlərimiz önündə canlanır. Bu mətnlərdə Nadir şah özünün türklüyünü dərk edən bir hökmdar kimi çıxış edir. Bu, onun qonşu türk dövlətlərinin – Osmanlı və Moğol imperatorluqlarının hakimlərinə müraciətlərində özünü daha qabarıq göstərir. Nadir şah bu sənədlərdə hakimiyyətinin qanuniliyini sübut etmək üçün Səfəvilərin davamçısı olduğunu iddia edir, 1736-cı ildə Muğan qurultayında şah seçildiyini xatırladır. I Sultan Səlim – I Şah İsmayıl dövründəki müharibələri, ixtilafçılıq siyasətini tənqid, türk, islam birliyini təbliğ edir.
Marat Allahverdiyev
Marat Allahverdi oğlu Allahverdiyev — azərbaycanlı dövlət və siyasi xadim, 1990–1995-ci illərdə Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı
Həyatı
Marat Allahverdiyev 1941-ci il mayın 18-də Bakı şəhərində anadan olub. Azərbaycan Politexnik Universitetini bitirib.
Ailəsi
3 övladı, 6 nəvəsi var. Azərbaycan Milli Məclisinin VI çağırış üzvü Elnur Allahverdiyevin atasıdır.
Əmək fəaliyyəti
Tikinti sahə rəisliyindən başlayaraq Bakı şəhər komitəsində tikinti instruktoru, dəmir-beton zavodunun direktoru, Azərbaycan Rabitə Nazirliyi rabitə montaj-tikinti trestinin rəhbəri, sonralar Mətbuat və İnformasiya Nazirliyinə çevrilən Azərbaycan Respublikası Dövlət Poliqrafiya və Kitab Ticarəti İşləri Komitəsinin sədr müavini, sədri, məşhur "Bərpaçı" mərkəzinin rəisi, Azərbaycan Mədəniyyət nazirinin müavini, Respublika Xalq Nəzarət Komitəsi sədrinin birinci müavini, Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Ali Nəzarət İnspeksiyasının sədri vəzifələrində çalışıb.
Elmi fəaliyyəti
Beynəlxalq İctimai Telekommunikasiya Akademiyasının üzvü, akademik, texniki elmlər doktoru olub.
Fransa tarixi
Fransa tarixi — Qərbi Avropa ən böyük şəhərlərindən biri idi. Onun tarixi Merovinqlər (V–VIII əsrlər), Karolinqlər (VIII–X əsrlər), Kapetinqlər (X–XIV əsrlər) və Valua kimi tanınan dörd kral sülaləsinin hakimiyyət dövrlərini əhatə edir. Hələ qədim zamanlardan bəri şəhər üç şərti hissəyə bölünmüşdü (Site adası, şimal sağ sahili və cənub sol sahili); bu ərazilərin hər birisi öz fərdi inkişaf xüsusiyyətlərinə malik idi.
Ölkənin birləşdirilməsi uğrunda mübarizə
XI əsrdə Fransa iri və xırda feodal mülklərinə parçalanmışdı. Ölkənin şimal-şərq torpaqları Paris və Orleanla birlikdə krala məxsus idi. Kral bütün ölkə üçün qanun verə bilməzdi, vergi toplamaq hüququna malik deyildi. Hətta vassallar da kral torpaqlarında qəsrlər tikirdilər. Kral öz mülkündən əldə etdiyi gəlirin hesabına yaşayırdı. Onun qoşunu və muzdla işləyən məmurları yox idi.
X–XI əsrlərdə Avropanın hər yerində olduğu kimi, Fransada da kənd təsərrüfatı və sənətkarlıqda irəliləyiş yarandı. Şəhərlər meydana gəldi, vilayətlər və şəhərlər arasında əmək bölgüsü yarandı, ticarət inkişaf etdi. Normandiyada dəmir filizi, şampan, Burqundiyada taxıl və kətan parça istehsal olunurdu. Əmək bölgüsü və ticarət vilayətlər arasında əlaqə, ölkənin birləşməsi üçün şərait yaratdı.
Scarlet
Scarlet — Belçikada bir İnternet provayderi və sabit və mobil telefon provayderi kimi fəaliyyət göstərən bir telekommunikasiya şirkətidir.Lüksemburq, Curaçao, Aruba və Sint Maartendə kiçik əməliyyatları var.Daha əvvəl Hollandiyada fəaliyyət göstərmişdi. Belgacom Group, 15 fevral 2008-ci ildə, Antitrust səlahiyyətlilərinin razılığı ilə, Scarlet NA / SA'nın satın alınmasını açıqladı.Belgacom, Belçikalı və beynəlxalq müştərilər üçün Scarlet'in əsas aşağı qiymətli sabit və mobil telefoniya və İnternet məhsulları ilə öz təkliflərini artırmağı hədəfləyir.
Fransa tarixi
Ölkənin birləşdirilməsi uğrunda mübarizə
Feodalların pula ehtiyacı artdı, feodallar məhsul töycüsünü pul töycüsü ilə əvəz etdilər. Kəndlilər yüksək ödəniş müqabilində şəxsi asılılıqdan azad olurdular. Vergilərin artırılmasına qarşı üsyanlar baş verirdi. Orta və xırda feodallar bu üsyanın qarşısını ala bilmirdilər, onlar bu üsyanı yatırtmaq üçün krala arxalanırdılar. Sənətkar və tacirlər Feodal dağınıqlığının aradan qaldırılmasına, şəhərlilər senyor zülmündən xilas olmağa çalışırdılar. Şəhərlilər feodaldan xilas olmaq üçün krala müraciət edir, ona pulla, silahlı dəstələrlə kömək edirdilər.
Scarlet
Niderland
Scarlet, 1992-ci ildə Hollandiyada müstəqil internet və telefon xidməti provayderi olaraq quruldu.2008-ci ildə Belgacom Group tərəfindən əldə edilmişdir. 2014-cü ilin iyun ayından etibarən rəhbərliyin satın alınmasından sonra Stipte (Hollandiyada "Dəqiqlik") adlandırıldı.