cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qüstav Dore
Fransa
Dorenin şəkillərinin ilk hekayəsi rəssam on beş yaşında olkən yayımlandı. Bundan sonra Doré Parisdə ədəbi illüstrator kimi fəaliyyətə başladı. Ona verilən sifarislər içərisində Fransua Rable, Onore de Balzak, Dante Aligyeriyə məxsus aid əsərlərin rəsmləri də vardır. 1853-cü ildə Doreydən Corc Bayronun əsərlərinin rəsimlənilməsi istənildi. Bundan sonra sənətçi yeni nəşr olunmuş Müqəddəs Kitab nəşri də daxil olmaqla Britaniya nəşriyyatlarından bir neçə sifariş aldı. 1863-cü ildə Servantesin "Don Kixot" romanının fransızca bir nəşrinə illüstrasiyalar hazırladı. Cəngavərin və onun xidmətçisi Sanço Panzanın bu portretləri məşhurlaşdı və Don Kixotun, sonrakı rəssamların səhnə və film dizaynerlərinə təsir etmişdi. 1883-cü ildə Edgar Allan Poenin Raven şeirinin genişmiqyaslı nəşri üçün hazırladığı rəsimlər müqabilində "Harper & Brothers" nəşriyyatından 30.000 frank qazandı.
İngiltərə
Dorenin 1866-cı ildə ingiliscə İncil kitabı böyük bir müvəffəqiyyət qazandı və 1867-ci ildə rəssam Londonda əsərlərindən ibarət böyük bir sərgi açdı. Sərginin ardından New Bond küçəsindəki Dore qalereyası quruldu. 1869-cu ildə Villiam Blançard Cerrold Doreyə Londonun geniş bir portretində birlikdə işləməyi təklif etdi. Cerrold bu fikri 1808-ci ildə Londonun Mikrokosmosundan Rudolf Akkermann, Villiam Pune və Tomas Rovlandson tərəfindən almışdır. Sənətçi bu beş illik layihə üçün naşir Qrant & Co şirkəti ilə müqavilə imzaladı. Buna görə o, hər il üç ayını Londonda bu layihə üçün işləyərək ildə 10.000 funt sterlinq qazandı.
Dorenin 180 qravüründən ibarət London: A Pilgrimage adlı kitabı 1872-ci ildə nəşr olundu. Ticarət baxımından uğurlu olan kitab dövrün tənqidçilərini qane etmədi. Bəzi tənqidçilər Dorenin Londondakı yoxsulluğa çox diqqət etdiyini düşünürdülər. İncəsənət jurnalı rəssamı "gördüyünü deyil, xəyal etdiyini" çəkməkdə günahlandırdı. Vestminster Revyuda, "Dore bizə ən qüsurlu və aşağı xarici görünüşlərin şəkillərini təqdim edir" deyildi. Ancaq kitabın maliyyə uğuru nəticəsində Dore digər İngilis nəşriyyatlarından təklif aldı. Rəssamın sonrakı əsərləri arasında Samuel Teylor Koldricin "Qədim dənizçinin qafiyəsi", Con Miltonun "İtirilmiş cənnət", Alfred Tennisonun "Kralın İdilləri" ilə Tomas Hudun və İlahi Komediya əsəri vardır. Rəsimləri eyni zamanda "İllustrated London News" qəzetinde yayımlandı. Dore ömrünün qalan hissəsini Parisdə keçirdi və ölənə qədər kitabları təsvir etməyə davam etdi. Öləndə Parisdəki Per-Laşez məzarlığında dəfn edildi.
Opera
thumb|Avropada opera binası Opera — (italyanca — inşa, iş, əmək, məşğuliyyət deməkdir), teatr sənətinin ən mürəkkəb növlərindən biridir. Məzmunu musiqi dramaturgiyası, xüsusilə vokal musiqi vasitəsilə ifadə edilən musiqi-dram incəsənət janrı. Opera, teatr incəsənətinin növüdür, o, özündə rəngarəng bədii vasitələri, solo və xor oxuma ansamblları, simfonik orkestri, təsviri incəsənətinin elementlərini (dekorasiyalar, kostyumlar) birləşdirir. Operanın əsasını libretto təşkil edir. Operanın librettosu nəzmlə yazılır.
Haqqında
Operanın vətəni İtaliyadır. O, misteriyaların-dini tamaşaların bir hissəsi kimi yaranıb. Belə ki, misteriyaların musiqili hissəsi opera adlanırdı. İlk dəfə Beverinin "Müqəddəs Pavelin qayıdışı" (1480) dini komediyasında musiqiyə-operaya əhəmiyyətli yer ayrılıb, tamaşa boyu hadisələr əvvəldən sona qədər musiqi ilə müşayiət olunurdu. XVI əsrin ortalarında musiqili tamaşalara birsəsli ifalar (monodiya) daxil etmək cəhdləri operanın sürətli inkişafına təkan verdi. Adı çəkilən cəhdlərin müəllifləri öz musiqili-dramatik əsərlərini drama in musica və ya drama per musica adlandırırdılar: "opera" adından XVII əsrin ortalarından istifadə olunmağa başlanılıb. Hərçənd sonralar bəzi opera bəstəkarları (Rixard Vaqner) "musiqili dram" adına qayıtdılar.
Kütləvi tamaşaçı üçün ilk opera teatrı 1637-ci ildə Venesiyada açılıb. Buna qədər opera yalnız saray əyləncəsi hesab olunurdu. Cakopo Perinin 1597-ci ildə yazdığı "Dəfnə" əsəri ilk böyük opera sayılır. İtaliyadan sonra opera janrı digər Avropa ölkələrinə də yayılmağa başlayıb. Almaniyada Henrix Şyüts ("Dəfnə" 1627), Fransada Kamber ("La pastorale" 1647), İngiltərədə Pyörsell opera sənətinin pionerləri sayılırlar. Operada teatral dramaturgiya orkestr musiqisi və vokalla vəhdət təşkil edir. İncəsənətin bu növü müxtəlif bədii vasitələri özündə birləşdirir: solo və xor ifalar, fərqli ansambllar, simfonik orkestr, təsviri sənətin elementləri (kostyumlar, dekorasiyalar və sair), balet. Tərkibində balet səhnələrinin də vacib yer tutduğu operalar opera-balet adlanır. Operanın bu növü XVII–XVIII əsrlərdə Fransada geniş yayılmış (Ramonun "Zərif Hindistan" əsəri) və sonrakı dövrlərdə də bəzən rast gəlinir (məsələn, Rimski-Korsakovun "Mlada" əsəri). Operanın heyətinə — solist, xor, orkestr, hərbi orkestr və orqan daxildir. Operada səslər əsasən iki yerə- kişi və qadın səslərinə bölünür. Öz növbəsində onların da növləri var. Soprano, metso-soprano, kontralto — qadın səslərinin, kontrtenor, tenor, bariton və bas isə kişi səslərinin növləridir. Opera- aktlar, şəkillər, səhnələr və çıxışlardan ibarətdir. Aktlar proloqla başlayıb, epiloqla bitir. Reçitativ, ariozo, mahnılar, ariyalar, duetlər, trio, kvartetlər, ansambllar opera əsərinin hissələri, üvertüra, introduksiya, antraktlar, patomima, melodrama, yürüşlər, balet musiqisi isə simfonik formalarıdır.
Azərbaycanda opera
Azərbaycanda opera sənəti keçən əsrin əvvəllərində təşəkkül tapmağa başlayıb. Azərbaycanda opera sənətinin əsası 1908-ci il yanvarın 12-də (25-də) dahi Üzeyir Hacıbəylinin H.Z.Tağıyev teatrında səhnələşdirilən və şərq- müsəlman aləminin ilk opera əsəri olan "Leyli və Məcnun"u ilə qoyulmuşdur. Teatrın binası isə 1910-cu ildə məşhur inşaatçı-mühəndis Bayev tərəfindən tikilmişdir. 1918-ci il oktyabrın 18-də Azərbaycan Demokratik Respublikası (ADR) hökuməti bu binanı satın alaraq rəsmən dövlət teatrına çevirmək haqqında qərar qəbul etmiş və Dövlət Opera Teatrının yaranma tarixi bu vaxtdan başlayır. Uzun müddət, yəni Azərbaycanda Sovet hakimiyyəti qurulana qədər milli operamız, məhz, Ü.Hacıbəyovun əsərləri sayəsində — "Şeyx Sənan" (1909, opera), "Ər-arvad" (1909, operetta), "Rüstəm və Söhrab" (1910, opera), "O olmasın, bu olsun" (1911, operetta), "Fərhad və Şirin" (1911, opera) və s. — yaşayıb və inkişaf edib. Sonrakı illərdə Zülfüqar Hacıbəyov ("Aşıq Qərib" 1916), Müslüm Maqomayev ("Şah İsmayıl" 1919), Əfrasiyab Bədəlbəyli ("Nizami" 1948), Fikrət Əmirov ("Sevil" 1955) və digər görkəmli bəstəkarlarımız da milli opera sənətinə öz töhfələrini vermişlər. Adları çəkilən müəlliflərin, xüsusilə də Ü.Hacıbəyovun əsərləri hazırda da Milli Opera və Balet teatrının repertuarındadır.
Teatr 1959-cu ildən Akademik Teatr statusu almışdır. Müxtəlif dövrlərdə Opera və Balet Teatrının səhnəsində bir çox dünya şöhrətli sənətkarlar — Fyodr Şalyapin, Leonid Sobinov, Valeri Barsov, İrina Arxipova, Yelena Obraztsova, Mariya Bieşu, Maya Plisetskaya, Vyaçeslav Qordeyev, Zurab Sotkilava, Vladislav Pyavko, Monserrat Kabalye, Anastasiya Voloçkova, Svetlana Zaxarova və b. çıxış etmiş və bu gün də çıxış etməkdədir.
Opera janrının tarixi
Opera İtaliyada misteriyalarda – musiqisi epizodik işlədilən və əhəmiyyəti o qədər də yüksək olmayan ruhani tamaşalarda yaranıb. Beverininin "Müqəddəs Pavelin dönməsi" (1480) ruhani tamaşasında əsər boyu səslənən musiqi ilk dəfə ciddi mövqe tutur.
XVI əsrin ortalarında musiqisi motet, yaxud madriqal səciyyəsində xor ilə məhdudlaşan "çoban oyunları" – pastorallar geniş intişar tapır. Orasio Vekkinin "Amfiparnasso" madriqal komediyasında səhnə arxasından beşsəsli madriqal formasında səslənən xor aktyorların səhnədəki çıxışları müşayiət edirdi. "Commedia armonika" – "Harmonik (yəni ifa ilə müşayiət olunan) komediya" ilk dəfə Modena sarayında 1597-ci ildə səhnəyə qoyulub. XVI əsrin sonlarında madriqal komediyalara təksəsli ifa monodiya formasında yazılmış partiyaları daxil etmək cəhdləri yer almışdır. Məhz bu cəhdlər sayəsində opera adlanacaq janr öz inkişafını sürətləndirmişdir. Həmin cəhdlərlə əsərlərini zənginləşdirən müəlliflər artıq öz musiqili-dram əsərlərini "drama in musica", yaxud "drama per musica" adlandırmağa başlayırlar.
XVIII əsrin ortalarında bəstəkar Kristof Villibald Qlyuk operanın köklü islahatını aparır. Virtiozluğun həddindən artığına qarşı cıxır, o, vokal partiyalarının ifadəli sadəliyinə üstünlük verir. Musiqini səhnə danışığı intonasiyasına yaxınlaşdırır. Onun məşhur operası — "Orfey"dir.
Operanın növləri
Opera musiqisinin tarixən müəyyən növləri formalaşmışdır. Opera dramaturgiyasının bəzi ümumi qanunauyğunluqlarının olmasına baxmayaraq, komponentləri operanın növündən asılı olaraq müxtəlif şəkildə başa düşülür.
Böyük opera
Böyük opera (opera seria — italyan dilində, tragédie lyrique, daha sonra grand-opéra — fransız dilində) — XIX əsrin I yarısında Avropada "böyük opera" əsas yer tutur (C.Meyerber "Quqenotlar", "Peyğəmbər").
Böyük operanın xarici effekfliyinin mübarizəsində realistik cərəyanlar əks çıxmağa başladılar. Onların parlaq nümayəndələri Cüzeppe Verdi və Jorj Bize idilər. Verdi əvvəlki sənətini böyük operaya həsr etmiş, sonrakı illərdə isə o gözəl realistik operalarınıı yaratmışdır (Traviata, Riqoletto, Otello). Dünya operası incəsənətinin yüksək zirvəsinə çatmış J.Bizenin "Karmen" operasıdır. Realizm ideyalarına verizmin nümayəndələri İtalyan bəstəkarları Pyetro Maskanyi, Rucero Leonkavallo, Cakomo Puççini qoşulmuşdular.
XIX əsr opera incəsənətində opera islahatçısı Rixard Vaqner əsas yer tutur. Pariltılı böyük operaya qarşı çıxan R.Vaqner, alman xalq əfsanələri əsasında dərin fəlsəfi məzmun ilə bağlı musiqi dramını yaradır. ("Tanqeyzer", "Loenqrin", "Tristan və İzolda", "Nibelunqun üzüyü" — tetralogiyası). R.Vaqner operanın ayrı nömrələrin (ariya, ansambllar) bölünməsindən imtina etmiş, səhnə hərəkətinin bütövlüyünə nail olaraq, operanı dramaya yaxınlaşdırır. Ən vacib rolu və üstünlüyü o orkestrə verirdi. R.Vaqnerin islahatı alman operasının inkişafına böyük təsir etmişdir.
Azərbaycanda operanın islahatçısı — Üzeyir Hacıbəyovdur. O, şərq və qərb musiqisini operada birləşdirmişdir. Onun ən vacib əsəri "Azərbaycan xalq musiqisinin əsasları" idi. Üzeyir Hacıbəyovun operaları "Leyli və Məcnun", "Koroğlu" və başqalarından ibarətdir.
Yarıkomik
Yarıkomik (semiseria)
Komik opera
Komik opera (opera-buffa — italyan dilində, opéra-comique — fransız dilində, Spieloper — alman dilində) — Müxtəlif ölkələrdə paralel olaraq canlı sənət hərəkətləri ilə və xalq mahnılarına oxşayan sadə vokal partiyaları ilə komik operası yaranır. Komik operanın görkəmli müəllifləri Covanni Perqolezi, Domeniko Çimaroza, Coakkino Rossini (İtaliyada), A.Qretti, P.Moncini (Fransada), Yozef Haydn, Volfqanq Amadey Motsart (Avstriyada) olmuşlar. Mosartın yüksək zirvəsinə çatan bəzi operaları (Fiqaronun toyu, Don Juan, Sehirli fleyta) komik operanın, opera-seriyanın və Qlyukun islahatının nailliyyətləri ilə qarşılıqlı bağlıdır.
Romantik opera
Romantik opera, romantik məzmunlu operadır. Komik alman və fransız operalarında musiqi nömrələr arasında dialoqun olması mümkün sayılır. Ciddi operalar arasında da belələrinə rast gəlinir, məsələn, "Fidelio" (Lüdviq van Bethoven), "Medeo" (Kerubini), "Sehrli oxatan" (Veber).
Operetta
Komik operanın törəməsi qismində XIX əsrin ikinci yarısında xüsusi intişar tapmış operettanı hesab etmək olar.
Uşaq ifası üçün operalar (məsələn, "Balaca bacatəmizləyən", "Nuhun gəmisi", (Bencamin Britten), "Kral Birinci Matiuş" "Asqard" "Çirkin ördək balası" "Kokinvakasü" (Lev Konov).
Operanın elementləri
Opera — bir teatr səhnəsində incəsənətin müxtəlif növlərinin – dramaturgiya, musiqi, təsviri incəsənət (dekorasiyalar, geyimlər), xoreoqrafiya (balet) – vəhdətini ehtiva edən sintetik janrdır.
Opera heyətinə daxildir: solist, xor, orkestr, hərbi orkestr, orqan.
Opera səsləri: qadın: soprano, metso-soprano, kontralto; kişi: kontrtenor, tenor, bariton, bas.
Opera əsəri aktlara, şəkillərə, səhnələrə, çıxışlara bölünür. Aktları proloq öncələyə və epiloq sonuclaya bilər.
Opera əsərinin hissələri – reçitativlər, ariozo, mahnılar, ariyalar, duetlər, trio, kvartetlər, ansambllar və i.a. Simfonik formalar: uvertüra, introduksiya, antraktlar, pantomima, melodrama, yürüşlər, balet musiqisi.
Qəhrəmanların xarakterləri "solo çıxışlarda" (ariya, ariozo, arietta, kavatina, monoloq, ballada, mahnı) tam açılır. İnsan nitqinin musiqili-intonasiyalı və ritmik səsləndirilməsi olan reçitativ operada müxtəlif vəzifələr yerinə yetirilir. Əksər hallarda reçitativ bitmiş olan çıxışları həm məzmun, həm də musiqi baxımından bir-biri ilə əlaqələndirilir və ya musiqi dramaturgiyasının təsirli amili kimi çıxış edir. Operanın bəzi növlərində, xüsusilə komik operalarda, reçitativ əvəzinə adətən dialoq şəklində adi danışıq səslənir.
Dram tamaşasındakı dialoq səhnəsinə operada "musiqili ansambl" (duet, trio, kvartet, kvintet və i.a.) müvafiqdir. Bu "musiqili ansambl" xüsusi səciyyəyə malikdir ki, o da münaqişə situasiyalarını yaratmaq imkanı əldə etməklə yanaşı təkcə dramaturji xəttin inkişafını göstərməklə kifayətlənmir, həm də xarakterlərin, ideyaların toqquşmasını ifadə etmək imkanına malikdir. Bu səbəbdən ansambllardan əsas etibarilə operanın kulminasiya yerində, yaxud sonunda istifadə olunur.
Xor operada müxtəlif formalarda təzahürünü tapır. Bəzi hallarda xor əsas süjet xətti ilə əlaqədə olmayıb fon olaraq işlənir, bəzi hallarda isə baş verən hadisələri özünəməxsus şəkildə şərh edir. Üzeyir bəy Hacıbəylinin "Koroğlu" operasına işlətmiş olduğu xor səhnələri buna bariz sübutdur.
Operanın musiqili dramaturgiyasında əsas rolu orkestrə ayrılıb. Orkesrtin simfonik vasitələri obrazların tam şəkildə açılmasına xidmət edir. Uvertüra, antrakt – operanın ayrıca orkestr epizodlarıdır. Opera tamaşasının daha bir komponenti balet (Nikolay Rimski-Korsakovun "Mlada" operası misal kimi göstərilə bilər), xoreoqrafik səhnələr hesab olunur.
Bulbophyllum sinapis
(Bulbophyllum sinapis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Pikşa
Pikşa — treskakimilər dəstəsinin treskalar fəsiləsinə aid balıq növü.
thumb|200px|right
Flora Əhmədova
Əhmədova Flora Cəfər qızı (d.9 dekabr, 1934, İrəvan-v.3 avqust, 2012, Bakı) — Respublikanın Baş Dövlət arbitri, əməkdar hüquqşünas.
Həyatı
Flora Əhmədova 1934-cü il dekabrın 9-da İrəvan şəhərində doğulub.
Azərbaycan Respublikası Ali Arbitraj Məhkəməsinin sədri (1979-cu ildən), əməkdar hüquqşünas. Azərbaycan Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsini bitirmişdir (1962). Əmək fəaliyyətinə Məhkəmə Ekspertizası İnstitutunda ekspert-kriminalist kimi başlamış, Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyində idarə rəisi, respublikanın Baş Dövlət arbitri olmuşdur.
Azərbaycan müstəqillik qazandıqdan sonra Ədliyyə Nazirliyində və Respublika Məhkəmə-Tibbi Ekspertiza Mərkəzində mühüm postlarda işləyib. Ölkədə məhkəmə islahatları aparılan dövrə – 2000-ci ilə qədər Azərbaycan İqtisad Məhkəməsinin Rəyasət Heyətinin sədri olub.
F.Əhmədova 3 avqust 2012-ci il saat 05.00 radələrində ürək tutmasından vəfat edib. O, həmin gün Bakının Yasamal rayon qəbiristanlığında torpağa tapşırılıb.
Böyük Kəhrizli
Tarixi
Böyük Kəhrizli Ağcabədi rayonunun Kəhrizli inzibati ərazi vahidində kənd. Qarqar çayının sol sahilindən 2 km. aralı, Qarabağ düzündədir. Ərazidəki Bala Kəhrizli kəndindən fərqləndirmək üçün belə adlandırılmışdır. Kəhriz "içməli suyu olan quyu, bulaq" deməkdir. Cəlil Məmmədquluzadənin ömür gün yoldaşı, Qarabağ mahalında öz dövrünün maarifçi və yardımsevər qadını sayılan Qarabağ xanı Pənahəli Xanın nəslindən olan, Həmidə xanım Cavanşir bu kənddə yaşamışdır. .
Məlikan şəhristanı
thumb|338x338px|Məlikan şəhristanının [[Şərqi Azərbaycan ostanındakı yerləşimi]] Məlikan şəhristanı — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının 21 şəhristanından biri və bu ostanda inzibati ərazi vahidi.
Su iyəsi
Su İyesi - mifologiyada suyun qoruyucu ruhu. Müxtəlif Türk dillərində Suv (Sub, Suğ, Sıv) İyesi olaraq da bilinər. Monqollar Usan (Uhan) Ezen olaraq adlandırırlar.
Məlikan şəhristanı
İnzibati mərkəzi Məlikan (Məlikkəndi) şəhəridir.
Su iyəsi
Xüsusiyyətləri
Her suyun bir iyəsi vardır. Hamısı sularda yaşayırlar. İnsanlara zərər verməzlər. Cisimsiz varlıqlardır. Ağ geyimlər geyinərlər. Suları qoruyarlar. Quş və ilan cildinə girə bilərlər. Yaşadıqları suyun dərinliklərindəki böyük bir qayanın altında olan keçiddən girilən bir sarayda yaşayarlar. Bəziləri dəniz qızı (Русалка) kimi balıq quyruqludurlar. Maviyə çalan bir rəngləri vardır. Ətraflarında üzən və işıldayan mavi rəngli balıqlarla təsvir edilirlər. Bəzən buynuzlu olaraq təsvir edilir. Saçsız, saqqalsız bir varlıqdır. Burada nəzərdə tutulan daha çox su qaynaqlarının qoruyucu ruhudur. Onun xasiyyətini anlaya az qala qeyri-mümkünmüş. Heç gözlənilməyən bir anda suyu dalgalandırıp su anbarlarını yuya bilər, heyvanların, insanların boğulub ölməsinə səbəb ola bilərmiş. Su Sonası / Su Sunası olaraq bilinən yarı balıq yarı qız olan bir canlının daş üzərində oturduğunu görülər. Tatar mifologiyasında Su Atası, Su iyəsi və Su Anası bəzən tək bir varlığa verilən müxtəlif adlar olduğu müşahidə edilir. Lakin aralarındakı ən əhəmiyyətli fərq, Su iyəsinin yalnız müəyyən bir su qaynağına bağlı olmasıdır. Su anası və Su atası isə bütün su qaynaqlarının sahibidir və istədiyinin yanına gedə bilər. Su iyelerini bu qaynaqları qorumaq üzrə Su Ana və Su Ata göndərir.
Öğüz iyəsi
Öğüz iyəsi - türk və mərkəzi Asiya xalq inancında axar su ruhudur. Su iyəsi ilə bənzər xüsusiyyətlər daşıyan və ona çox yaxın olan bir varlıqdır. Hətta kimi görüşlərə görə eyni canlıdır. Öz iyəsi olaraq da bilinər. Axar (Akar) iyəsi və ya Axarsu iyəsi təbiri də istifadə edilər. Çay iyəsi və Dərə iyəsi də bənzər bir məna ehtiva edər. Hər axar su üçün fərqli bir iye vardır. Yaşlı qadın qılığındadır. Çaylarda, dərələrdə yaşayır. Körpüdən keçərkən suya nazirlərə hirslənər və başını çevirər. O adam da suya düşər və bəzən boğulur. Suların çirklədilməsi onu çox üzər. Suya çirkli şeylər tökənlərin başına bəlalar gətirir. Su kənarlarında yaşayır. Bəzən quraqlıq və xəstəlik gətirər. İlk dəfə su doldurmağa gedən bir gəlin özünə saçı verir. Dəmir pul atıla bilər. Və ya sudakı canlıları bəsləməsi üçün pendir, çökelek, çörək tökülə bilər. İnsanları ayaqlarından tutub suya çəkər. Bəzən əslində çox dayaz olan bir yerdə insanlar onlarla qulac dərinliyə batarlar. Dağınıq saçları vardır. Öğuz sözü, axar su deməkdir. Öz olaraq da istifadə edilər. Öz sözü eyni zamanda bir varlığın əsas ünsürü deməkdir ki, su bütün canlıların təməl ünsürlərdən bəlkə də ən əhəmiyyətlisidir.
Müqəddəs Sular
Müqəddəs kurortlara türk xalq inancında ümumiyyətlə "çermik" adı verilər və buraların da iyeler tərəfindən qorunduğuna inanılar. Bu yerlər ümumiyyətlə isti su qaynağı şəklindədir. Çox vaxt bir dağın başında, çarəsiz bir xəstəliyə tutulduğu üçün ölümə tərk edilən bir gənc, yaralı qurdların yada çöl itlərinin müqəddəs bir suya ya da balçığa girdiyini və yaxşılaşdığını görərək özü də eyni şeyi edər və üç gün üç gecə o suda və ya palçıqda qaldıqdan sonra sağlam olaraq çıxar. Suyun və ya istinin (odun) müqəddəsliyini bir araya gətirən yerlərdir. Hətta çox vaxt ağaclıq, dağlıq bölgələrdə tapılması bu məkanlara qarşı müsbət və ruhi mənada təsiri artırar. Bəzən bu su qaynaqlarına yaxın yerlərdə bir ərənin türbəsi tapılar. Xəstəliklə imtahan edilən bu müqəddəs insana yaxşılaşması üçün Tanrı tərəfindən göndərildiyi də düşünülür. Çermik sözü, suyun toplandığı yer deməkdir. İddia edildiyi kimi Ermənicə deyildir. Ermeniceye Türkcədən keçmişdir. Çör kökü türkcədə və monqolcada Yer ilə əlaqədar mənalar daşıyar.
Etimologiya
(Su / Suv / Sub) kökündən törəmişdir. Normal şərtlərdə maye halda olan, içilə bilən axıcı maddə. Su məcazi yaradılış və xasiyyət mənası da ehtiva edər. "Bu adamın sununa get," sözündə olduğu kimi.
Bred Pitt
Bred Pitt (Uilyam Bredli Pitt, ) – məşhur ABŞ kinoaktyoru, prodüseri, film səsləndiricisi.
1995-ci ildə "12 Meymun" kinofilmindəki 2-ci planda canlandırdığı obraza görə Qızıl qlobus mükafatına, "12 İllik əsarət" filminə görə 2014-cü ilin ən yaxşı prodüseri Oskar Mükafatına və 2020-ci ildə Bir vaxtlar Hollivudda filmindəki ən yaxşı 2-ci plan kişi roluna görə Oskar mükafatına layiq görülmüşdür. Həyat yoldaşları – Ancelina Coli (2014–2016); Cennifer Eniston (2000–2005). Üçü bioloji olmaqla altı uşaq atasıdır.
Həyatı
Pitt 1963-cü ilin Dekabrın 18-də Oklahoma ştatının Şauni şəhərində anadan olub. Atası Ulliam Pitt yükdaşıma şirkətinin birində menecer, anası isə məktəbdə müəllimə vəzifəsində çalışıb. Bred anadan olduqdan bir müddət sonra Pitt ailəsi Missuri ştatının Sprinqfild şəhərinə köçür və o burada özündən yaşca kiçik olan qardaşı və bacısı ilə birlikdə böyüyür. Məktəbdə Bred bir neçə idman növü ilə məşğul olur. Bir neçə intellektual klubların aktiv üzvünə çevrilir. Məktəbi bitirdikdən sonra təhsilini 1982-ci ildə qəbul olduğu Missuri Universitetinin jurnalistika fakültəsində davam etdirir, lakin universitetdən məzun olmağa az müddət qalmış Bred öz gələciyini jurnalistika sahəsində görməyərək,Hollivud ulduzu olmaq kimi bayağı bir istəklə filmlərin vətəninə-Los Angeles şəhərinə üz tutur. Burada o aktyorluq dərsləri keçir və həmçinin öz maddi imkanlarını ödəmək üçün "El Pollo Loco" restoranlar şəbəkəsinin toyuq kostyumunda reklam edilməsi, sürücü kimi vəzifələrdə çalışır.
Karyera
İlkin
Bredin karyerası 1987-ci ildə "Çıxış yolu yoxdur","Neytral xətt" "Başqa Dünya" kimi teleseriallarda epizodik rollarda çəkilməklə başlayır. Daha sonra isə o dövr artıq kifayət qədər populyarlıq qazanmış "Dallas" teleserialının bir seriyasında rol alır. Növbəti ildə isə Bred gələcəyin digər Hollivud ulduzu Conni Depp ilə "21 Jump Street" adlı serialda yer alır.
1988-ci ildə müalicəsi olmayan dəri xəstəliyindən əziyyət çəkən bir Amerikalı gəncdən bəhs edən "Günəşin qaranlıq tərəfi" adlı filmdə baş rol alır, lakin filmin çəkilişlərinin, montaj işlərinin keçmiş Yuqoslaviya dövlətindəki baş vermiş daxili çəkişmələrə təsadüf etməsi səbəbindən, onun yalnız 1998-ci ildə ərsiyə gəlməsinə gətirib çıxarır. Pitt 1989-cu ildə "Happy Together" və "Cutting Class" adlı yeniyetmə filmlərində baş və aparıcı rollara çəkilir.
Növbəti il Pitt aktrisa Culietta Luis ilə birlikdə "Ölmək üçün çox gəncsən?" filmində narkotik audəçisi rolunu əks etdirir.1991-ci ildə Pitin gələcək karyerasının parlamasına və daha geniş auditoriyada tanınmasına səbəb olan "Ən yaxşı qadın iştirakçısına görə Oskar mükafatı"na layiq görülmüş Cina Devis ilə birlikdə çəkildiyi "Telma və Luiza" adlı film ərsəyə gəldi.1993-cü ildə daha əvvəlki filmdə də ekranları bölüşdürdüyü aktrisa Culietta Luis ilə triller janrında olan "Kalifornia" filmi ilə karyerasının ilkin pillələrinin son mərhələlərini tamamlamış olur.
Uğura gedən yol
Pitt-in uğurunun əsas dönüş nöqtəsi Anna Raisin eyniadlı romanı əsasında çəkilmiş "Vampirlə Müsahibə" filmində 200 yaşlı vampirin bir jurnalistə öz həyat hekayəsindən bəhs edən obrazı ilə tamamlanır. Film 1995-ci il MTV Film Mükafatı müsabiqəsində 2 mükafata layiq görülüb. Həmən ərəfələrdə Pitt artıq ona ilk ən yaxşı aktyora görə Qızıl Qlobus mükafatına namizədliyini bərqərar edən Cim Xarrisonun eyni adlı romanı əsasında çəkilmiş "Payızın əsatirləri" adlı filmdə o zamanlar artıq kifayət qədər şöhrət qazanan Entoni Xopkins-in canlandırdığı polkovnikin oğlu rolunda çəkilmək ona nəsib olur.
1995-ci ildə qaranlıq detektiv triller obrazında Devid Finçerin rejissorluğu əsasında çəkilmiş "Yeddi" filmində Morqan Friman ilə yeddi ölümcül günahla bağlı olan ardıcıl bir neçə qətl hadisəsini araşdıran iki detektiv rolunu bölüşdürür. Aktyorun özü filmi möhtəşəm adlandırır və bu filmdəki rolunun onun aktyorluq qabiliyyətinin genişləndirməsində çox böyük rol oynadığını vurğuluyur.
1999-cu ildə Devid Finçerin rejissorluq etdiyi XX əsrin sonunun ən səs küylü filmi hesab edilən, Çak Palanikin eyniadlı əsəri əsasında çəkilən "Döyüşçü klubu" filmində 30 yaşlı siğorta agentliyində işləyən filmin baş qəhrəmanı ilə tanış olan Tayler Dörden adlı personajı canlandırır.
Filmoqrafiya
thumb|right|220px|[[Ancelina Coli və Bred Pitt Kann kinofestivalında (2011)]]
Aglaia multinervis
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Sayda
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Olimpiya posteri
Olimpiya posteri Olimpiya Oyunlarınının başlanmasını təsvir etmək üçün tərtib olunur. Hər bir Olimpiya Oyunlarının Olimpiya Oyunlarını Əlaqələndirmə Komissiyası və Milli Olimpiya Komitəsi tərəfindən təklif olunan və yaradılan xüsusi Olimpiya posteri var. Olimpiya Oyunları üçün Olimpiya posterinin təsdiqi Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinin səlahiyyətindədir. Olimpiya posteri, reklam materiallarında Olimpiya emblemi kimi, Olimpiadanın sponsorları tərəfindən istifadə oluna bilər.
Xarici keçidlər
Athens Info Guide-Əvvəlki Olimpiya posterlərinin siyahısı
Qordon Benks
Qordon Benks  — keçmiş ingilis futbolçu, qapıçı, 1966-cı il dünya çempionu. Eləcə də 1962 və 1970-ci illərdəki dünya çempionatında iştirak etmişdir. Futbol Tarixi və Statistikası Beynəlxalq Federasiyasının dünyadakı futbol mütəxəssisləri arasında keçirdiyi referendumun nəticələrinə əsasən o xx əsrin ən yaxşı qapıçıları arasında Lev Yaşindən sonra ikinci yeri tutmuşdur.
Ceyms Stirlinq (memar)
Ceyms Stirlinq — şotland memar. XX əsr memarlığına böyük təsir göstərmişdir.
Qordon Benks
Onun "Stouk" komandasına keçməsindən ötrü 25 min funt verilmişdi. Bu komandanın kapitanı olmuşdu. İngiltərə yığma komandasının heyətində 62 oyun keçirib. FİFA Dünya Kuboku 1966 və FİFA Dünya Kuboku 1970-in iştirakçısı olmuşdur.
Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyevin girov götürülməsi
Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyevin girov götürülməsi — 2014-cü il iyulun 11-də Rusiya vətəndaşı Dilqəm Əsgərov və Azərbaycan vətəndaşı Şahbaz Quliyev Kəlbəcər rayonunda öz ata-baba yurdlarını ziyarət etmək istəyərkən Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən girov götürülüblər, Azərbaycan vətəndaşı Həsən Həsənov isə öldürülüb. İşğal altındakı Dağlıq Qarabağda Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyev üzərində qanunsuz "məhkəmə" qurublar. "Məhkəmə"nin qərarı ilə Dilqəm Əsgərov ömürlük, Şahbaz Quliyev isə 22 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilmə cəzasına məhkum olunub.
Ceyms Stirlinq (memar)
Həyatı
II Dünya müharibəsi boyunca əsgərlik edən Sterlinq 1945–1950-ci illəri arasında Liverpul Univesitetində memarlıq təhsili gördü. O, burada karyerasına böyük təsir göstərən Kolin Rouv ilə tanış oldu.
Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyevin girov götürülməsi
2020-ci il dekabrın 14-də erməni girovluğunda saxlanılan Şahbaz Quliyev və Dilqəm Əsgərovun təyyarə ilə Bakıya gətirilməsi təmin edilmişdir.
Zəmin
Dilqəm Əsgərov Kəlbəcər rayonunu ilk dəfə işğaldan 5 il sonra, 1998-ci ildə Hidayət Abdullayevlə ziyarət edib. O, daha sonralar 1999-cu (yevlaxlı Rəfi ilə), 2005-ci (Şahbaz Quliyev ilə), 2007-ci, 2009-cu və 2010-cu (Anar Əliyev ilə) illərdə Kəlbəcər rayonunu yenidən ziyarət edib.
Ceyms Stirlinq (memar)
Həyatı
1963-cü ildə Sterlinq Ceyms Qovanla əməkdaşlığını bitirdi və şəxsi ofisini açdı. Daha sonra partneri olacaq Maykl Uilfordu da köməkçi kimi işə aldı. Həmin dövrdə ən məşhur işi Olivetti Mərkəzi idi.
Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyevin girov götürülməsi
Zəmin
2009-cu ildə Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyevin Kəlbəcərin Şaplar kəndində olmasının videosu yayılmışdı. Videoda çıxış edən Dilqəm Əsgərov Kəlbəcər rayonunun Şaplar kəndinin onlar üçün "ikinci Mədinə" olduğunu deyib. O, videoda həm də qeyd edirdi ki, o, iki ildir dalbadal 16 gün ac-susuz buranı ziyarət edirdi.
Hadisə
thumb|200px|Əməliyyat zamanı ermənilər tərəfindən öldürülən Həsənov Həsən Fərman oğlunun Binəqədi qəbiristanlığındakı məzarı.
Ceyms Stirlinq (memar)
Həyatı
Ceyms Sterlinq 1981-ci ildə Pritsker mükafatını qazanmış, 1992-ci ildə ölümündən az müddət qabaq cəngavər tituluna layiq görülmüşdür.
Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyevin girov götürülməsi
Hadisə
2014-cü il oktyabrın 2-də Həsən Həsənovun nəşi qarşı tərəfdən alınıb və oktyabrın 4-də Həsən Həsənov Bakının Binəqədi qəbiristanlığında dəfn edilib. Dəfn mərasimində Cəbrayıl rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Mahmud Quliyev və rayon ictimaiyyətinin nümayəndələri iştirak edib.
Ermənilər tərəfindən verilən işgəncə
Qarabağ Azadlıq Təşkilatının sədri Akif Nağının sözlərinə görə, Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyevə ermənilər girovluqda işgəncə veriblər.
Məhkəmə
Qondarma "DQR" Dilgəm Əsgərov və Şahbaz Quliyev üzərində qanunsuz "məhkəmə" qurmuşdur. "Məhkəmə"nin qərarı ilə Əsgərova ömürlük, Quliyev isə 22 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib.
Azərbaycanın reaksiyası
2016-cı il noyabrın 23-də Bakıda Dağlıq Qarabağda saxlanan Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyevin hüquqlarının müdafiə komitəsi yaradılıb. Müdafiə komitəsinə 80-ə qədər üzv qəbul olunub. Komitəyə Əlövsət Ağalarov sədrlik edib.
Köçürülmə
Azərbaycan ordusunun əkshücum əməliyyatlarına görə 4 oktyabr 2020-ci ildə Dilgəm Əsgərov və Şahbaz Quliyev saxlanıldıqları Şuşa həbsxanasından Ermənistana aparıblar. 2020-ci ilin noyabrında Dilqəm Əsgərovun oğlu Kürdoğlu Əsgərov Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsi əməkdaşlarının verdiyi məlumata istinad edərək, atasının Şuşa qalasından oğurlanaraq, əvvəlcə Gorusa, bir müddət sonra, noyabrın 13-də isə Şiraka aparıldığı, "Artik" adlı həbsxanada saxlanıldığı barədə açıqlama verib.
Azad olunmaları üçün danışıqlar
Azərbaycan tərəfi 2019-cu il sentyabrın 11-də beynəlxalq təşkilatlara Dağlıq Qarabağda girov saxlanılan Dilqəm Əsgərovla Şahbaz Quliyevin Azərbaycanda saxlanılan Karen Kazaryan və Araik Kazaryanla dəyişdirilməsinə hazır olduqları ilə bağlı müraciət göndərilib. Ermənistanın müdafiə naziri David Tonoyan iki erməni əsirini iki azərbaycanlı girov müqabilində dəyişdirmək barədə Azərbaycanın təklifinin qəbul olunacağının mümkünlüyünü bəyan etmişdi. David Tonoyan onu da vurğulamışdı ki, bununla bağlı qərar Qarabağ separatçıları tərəfindən verilməlidir. Qarabağ separatçıları liderinin mətbuat katibi David Babayan isə Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyevdən Azərbaycanda "qəhrəman düzəldəcəklərindən" ehtiyat edərək sərbəst buraxılmasının əleyhinə olduqlarını bildirib.
Beynəlxalq reaksiya
Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsinin nümayəndəliyi müntəzəm olaraq girovlara baş çəkir. Onların məktublarını ailələrinə çatdırır. Dilqəm və Şahbaz adətən məktublarında normal olduqlarını qeyd edirlər, lakin bəzi hallarda məktubda bəzi cümlələr qaralanmış formada olur.
Azad olunması
2020-ci il dekabrın 14-də erməni girovluğunda saxlanılan Şahbaz Quliyev və Dilqəm Əsgərovun təyyarə ilə Bakıya gətirilməsi təmin edilmişdir. Müvafiq karantin tədbirləri həyata keçirildikdən sonra azad olunmuş şəxslər ailələrinə qovuşublar.
Bala Kəhrizli
Bala Kəhrizli — Azərbaycan Respublikasının Ağcabədi rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Kənd Mil düzündədir. Yaşayış məntəqəsini XIX əsrdə Kəhrizli (indiki Böyük Kəhrizli) kəndindən çıxmış ailələr salmışlar. Oykonim bala (kicik) və Kəhrizli (kənd adı) komponentlərindən düzəlib, "kicik Kəhrizli kəndi" deməkdir. Kəhriz isə yeraltı su yolu, su kəmərinə deyilir.
Bulbophyllum singaporeanum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yaz çınqıllıqotu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Hündürlüyü (8) 15-50 sm, gövdəsi düz, zəif tüklü və ya çılpaqdır, tünd rəngli uzununa cizgili və düyünaraları uzanmış olan birillik ot bitkisidir.
Yarpaq
Yarpaqları qarşı-qarşıya düzülmüş, oturaqdır, uzunsov-neştərvari, neştərvari və ya ensiz neştərvaridir, sivri, küt və ya demək olar ki, yastı dişcikləri olan mişarvari-dişlidir, təpə hissədə qısa daralmışdır, qısa tüklü və kələkötürdür.
Çiçək
Tac açıq-sarı rəngdədir, uzunluğu 15-20 mm-dir, tacın borucuğu azacıq bükülmüşdür və kasacıqla eyni uzunluqdadır.
Meyvə
Qutucuq ovalşəkillidir, kasacıqdan qısadır, uzunluğu 10-12 mm-dir. Toxumlarının uzunluğu 5 mm-ə qədər, oval, eni 1 mm-ə yaxın olan qanadı vardır.
Çiçəkləməsi
İyul
Meyvə verməsi
İyul-avqust Azərbaycanda yayılması: BQ (Quba) BQ şərq, BQ qərb, KQ şimal, KQ mərkəzi, Nax. dağ. Orta və ya subalp qurşaqlarında.
Tematanqi
Coğrafiya
Atollun sahəsi 7,7 km²-dir. Daxilində dərin laqun vardır. Okean sularından tam təcrid olunmuşdur.
İnzibati bölgüsü
İnzibati baxımından Tureia kommunasına daxildir.
Tarixi
Tematanqi ilk dəfə 1792-ci ildə ingilis dənizçisi Vilyam Bley tərəfindən kəşf edilmişdir. O, adanı Atol adası olaraq adlandırır.
Əhali
2007-ci il məlumatına görə adada yaşayış yoxdur.
Şərəfxanlı
Şərəfxanli — Azərbaycan Respublikasının Ağcabədi rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 8 fevral 2000-ci il tarixli, 809-IQ saylı Qərarı ilə Ağcabədi rayonunun Şərəfxanlı kəndi Kəhrizli kənd inzibati ərazi vahidi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla Şərəfxanlı kənd inzibati ərazi vahidi yaradılmışdır.
Şahzadələr türbəsi
thumb|305px|Türbə inqlabdan əvvəlki dövrə aid açıqcanın üzərində. Şahzadələr türbəsi — Rusiya, Sankt-Peterburqda, Petropavlovsk qalası daxilində, Pyotr və Pavel kafedralı yaxınlığında yerləşən və Rusiya imperator sülaləsinin taxta keçməyən şahzadələrinin dəfn olunduğu türbə. Obyektin ənənəvi adı olan "Böyük knyaz türbəsi" ifadəsi məkanın daşıdığı məzmunu dəqiq ifadə etmir: görünür bu ad ona görə yaranmışdır ki, türbədə şahzadələrdən başqa, böyük knyaz və knyaginya titulları daşıyan digər şəxslərin, həmçinin imperator qanı daşıyıb Boqarne ailəsində doğularaq Leyxtenberq knyazları titulu daşıyan şəxslərin də dəfninə icazə verilmişdir.
1959-cu ildən abidə Sankt-Peterburq Tarixi Dövlət Muzeyi kompleksinin tərkibinə daxil edilmişdir.
Tarixi
Türbə binasının əsası 1896-cı ildə məşhur Rusiya memarı David Qrimmin layihəsi əsasında qoyulmuşdur. Layihənin həyata keçirilməsi ilə 1897–1908-ci illərdə A. O. Tomişko və L. N. Benua məşğul olmuşlar. 1908–1916-cı illər arasında türbədə imperator soyadını daşıyan on üç nəfər (onlardan səkkizi Pyotr və Pavel kafedralından köçürülmüşdü) dəfn edilmişdi.
1992-ci ildə türbədə imperator II Aleksandrın nəticəsi knyaz Vladimir Kirilloviç Romanov, 2010-cu ildə isə onun həyat yoldaşı Leonida Georgiyevna (1995-ci ildə onun valideynlərinin cəsədləri də buraya köçürülmüşdü) dəfn edilmişdi.
Dəfn edilənlərin siyahısı
1908-ci ildən əvvəl vəfat etmiş şəxslərin məzarı (II–IX nömrələr) Pyotr və Pavel kafedralından köçürülmüşdür. Kirill Vladimiroviç və Viktoriya Fyodorovnanın məzarları (XV–XVI nömrələr) isə 1995-ci ildə Koburqdan köçürülmüşdür.
Qorunması və bərpası
Şahzadələr türbəsinin daxili memarlıq quruluşu SSRİ dövründə dağıdılmışdır, ikonostas saxlanılmamış, rəssam N. A. Bruninin eskizi əsasında hazırlanmış altar vitrajı isə Böyük Vətən Müharibəsi zamanı açılan atəşlər nəticəsində məhv edilmişdir. Abidədə 1950–1960-cı illərdə və 1980-ci illərdə bərpa işləri aparılmışdır.
2008-ci ildə türbənin damında və fasadında bərpa işləri aparılmışdır. Bərpa işlərinin 2008-ci ilin sonlarında yekunlaşdırılması nəzərdə tutulsa da, artıq may ayında işlər yekunlaşdırılmışdı.
Aglaia odorata
(Aglaia odorata) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İstinadlar
Aglaia (Charis)
Mərənd şəhristanı
thumb|240x240px|Mərənd şəhristanının [[Şərqi Azərbaycan ostanı ndakı yerləşimi]] Mərənd şəhristanı — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının 21 şəhristanından biri və bu ostanda inzibati ərazi vahidi.
Qədim Roma memarlığı
Qədim Roma memarlığı — Qədim Yunan memarlığının müxtəlif aspektlərini və yeni memarlıq üslublarını inkişaf etdirdi. thumb|316x316px
Üzüklərin hökmdarı: Kralın qayıdışı (film, 2003)
Üzüklərin hökmdarı: Kralın qayıdışı — 2003-cü ildə çəkilmiş ABŞ filmi. Filmin distribüteri New Line Cinema kinokompaniyasıdır. Film Con Tolkinin Üzüklərin hökmdarı əsəri əsasında çəkilmişdir.
Fail Mayılov
Mayılov Fail Əlibala оğlu — şəhid
Həyatı
- 1971 ci ildə Neftçala rayonu Şorkənd kəndində anadan olmuşdu. Kənd orta məktəbini bitirdikdən sonra Saylan peşə məktəbində təhsil almışdır. Vətənin düşmən hücumuna məruz qaldığı bir dövürdə əlinə silah alıb döyüşə yollanan mərd oğullar içində Faildə vardı. Lakin onun döyüş yoluda ömür yolu kimi çox qısa və keşməkeşli keçdi. 1992 ci ilin sentyabr ayında Fail döyüşlərin birində şəhidlik zirvəsinə yüksəldi.Məzarıdoğma kəndlərindədi. Şorkənd natamam orta məktəbi Failin adını daşıyır.
Aglaia odoratissima
(Aglaia odoratissima) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Katex
Katex — Azərbaycan Respublikasının Balakən rayonunun eyniadlı inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
XVII əsrdə Cənubi Dağıstandan gəlmiş avarların Katex adlanan yerdə məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Ərazi adını buradan axan Katex çayının adından almışdır. thumb|200px|Katex qalası
Coğrafiyası və iqlimi
Katex çayı sahilində, Alazan-Əyriçay çökəkliyindədir.
İqtisadiyyatı
thumb|250px|İki saylı məktəb Kənddə soyuducu anbar kompleksi var. Kompleksin inşasına 2011-ci ilin sentyabrında başlanmış, 17 avqust 2013-cü ildə açılışı olmuş və açılışda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev iştirak etmişdir. Sahəsi 1,36 hektar olan kompleksə 12 soyuducu kamera və inzibati bina daxildir. Katex kəndində kompleksə məxsus 50 hektar sahədə meyvə bağları da salınmışdır. Meyvə bağlarında xaricdən gətirilmiş alma sortları əkilmiş, damcı üsulu ilə suvarma sistemi qurulmuşdur.
Din
Kənddə Katex kəndi "Mərkəzi" məscidi və Katex kəndi Kombinat məscidi dini icmaları fəaliyyət göstərir.
Bulbophyllum singulare
(Bulbophyllum singulare) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Anadolu Mədəniyyətləri Muzeyi
300px|thumb|right|Anadolu Mədəniyyətləri Muzeyi Anadolu Mədəniyyətləri Muzeyi – Türkiyənin Ankara şəhərində yerləşən tarix və arxeologiya muzeyi.
Ümumi məlumat
Anadolu Mədəniyyətləri Muzeyi Türkiyənin Ankara şəhərində yerləşir. Əsası 1921-ci ildə qoyulmuşdur. Əvvəllər imperator Avqustun məbədində və erkən Bizans termalarında saxlanılan arxeoloji tapıntıların bir hissəsi sərgilənmək məqsədilə buraya gətirilmişdir. Sonra isə Ankara qalasının cənub-şərqində yerləşən 15-ci əsrə aid binalar bərpa olunaraq muzey genişləndirilmiş və 1968-ci ildə kütləvi baxış üçün açılmışdır. Anadolu Mədəniyyətləri Muzeyində Paleolit (Karain mağarası), Neolit (Çatalhöyük və Hacılar), Eneolit (Canhasan, Tülkütəpə, Alacahöyük və Alişarhöyük və s.) və Erkən Tunc (Hasanoğlan, Mahmatlar, Horoztəpə, Beycəsultan, Qaraoğlan, Merzifon, Bollu, Eskiyapar və s.) dövrlərinə aid Hett, Frigiya, Urartu və son Hett mədəniyyətlərini əks etdirən arxeoloji materiallar, həmçinin yunan, Roma və Bizans incəsənətinin nadir əsərləri nümayiş olunur. Muzeyin rentgen otaqları, tədqiqat labaratoriyası, kitabxanası, bərpa emalatxanaları və konfrans zalı var.
Platonun gözəllik fəlsəfəsi
Platonun gözəlliyin təsnifatına dair fəlsəfi fikirləri üç mərhələyə bölünür:
Platon’un Kamillik dönəmində Gözəllik
Bu dövrdə Platon gözəlliyin öz özünə gözəl olduğu anlayışını irəli sürür.Filosof kamillik dönəmində gözəlliyi dəyər olaraq adlandırarkən daha dərindən qavramağa çalışmışdır. Bayram adlı əsərində gözəlliyi qavrama yolu Erosdan başlanaraq açıqlanır. Eros sevgi, eşq anlamında bir sözdür. Eros vasitəsilə gözəlliyə çatma istəyi və eyni zamanda ölümsüzlüyü tapmaq yolu burada əsas məsələdir. İnsan üçün iki cür ölümsüzlük var a) Bədən Vasitəsilə: Qadınla, onun övlad sahibi olması ilə ölümsüzlüyü gerçəkləşər.	b) Ruh Vasitəsilə: Burada Eros gənclərə yönəlir. Onların düzgün yetişdirilməsi, elmi biliklərə yiyələnməsi nəzərdə tutulur. Erosun gənclərin ruhuna girməsi ilə onlarda üstün bacarıqlar və iradə meydana gəlir. Bu məqamda insan ruh gözəlliyinə çatmış sayılır. Ruh gözəlliyinə çatan insan üstəlik gözəlliyi insan yaşayışındaki davranışlarda da axtarmağa başlayır. Bundan sonraki mərhələ elmdir. Eros’un bu qədər ucaltdığı insan artıq tək tək gözəlliklərlə kifayətlənmir, o gözəlliyin özünə yönəlir və onu axtarır. Platon bu məqamda gözəlliyi hisslər dünyasından qopararaq ideyalar dünyasına yerləşdirmək və onu ideya şəklinə salmağa çalışır. Artıq gözəlliklər varlığın özü ilə əlaqəli bir gözəllik, yəni öz özündən gözəl olan mütləq gözəl halına düşür. Bu gözəlliyə çatan insan ölümsüzlüyə və xoşbəxtliyə də çatmış olur.
''' Platonun Yaşlılıq dönəmi gözəlliyin qavranması
Platonun yaşlılıq dönəmində gözəlliyin riyazi formasını öyrənməklə gerçəkləşir. Bu dönəmdə filosof əsasən iki fəlsəfə məktəbinin təsirində qalır. Eleya və Fitoqorasçılıq Platonun bu dönəmdə kainatı və kainatın içindəki varlıqları bir səviyyədə görməsindən ibarətdir. Formaların gözəlliyi dedikdə yalnız sayların gətirdiyi səviyyələr pərgar və cədvəl istifadə olunaraq hazırlanan eskizlər nəzərdə tutulur. Platonun bu dönəmdə artıq ideya formalaşdırmaq fikrindən daşındığı anlaşılır. Platon gözəlliyi sadəcə həndəsi formalar kimi görür. Formanın gözəlliyi bir əşyanın gözəlliyi ilə eyni şey deyil. Formanın gözəlliyi bir əşyanı gözəlləşdirən prinsipdir. Əgər bir obyektdə say dəqiqdirsə bu obyektlər yaradılışdan gözəldir.
Şaitdin Əliyev
Şaitdin Sərdar oğlu Əliyev — Azərbaycan dövlət və siyasi xadimi; Azərbaycan Milli Məclisinin I və II çağırış üzvü.
Həyatı
Şaitdin Əliyev 1947-ci il sentyabrın 18-də anadan olub. Azərbaycan Politexnik İnstitutunda hidromeliorasiya üzrə ali, S. Kirov adına Azərbaycan Dövlət Universitetində isə hüquq üzrə ali təhsil alıb. Rus dilini bilir. Əvvəl bitərəf olub, 2000-ci ildən isə Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) üzvüdür.
Şaitdin Əliyev ailəlidir, beş övladı var.
Fəaliyyəti
Daha sonra 2000-ci il noyabrın 5-də baş tutan Parlament seçimlərində 18 saylı Əzizbəyov dairəsindən Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) namizədi olan Şaitdin Əliyev, II çağırış Milli Məclisin deputatı seçildi. 2000-ci il noyabrın 12-dən səlahiyyətlərinin icrasına başlayan Şaitdin Əliyev, Milli Məclisin Regional məsələləri Daimi Komissiyasının sədr müavini, Azərbaycan—Albaniya parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun üzvü, Azərbaycan—Rumıniya parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun isə rəhbəri oldu.
Şaitdin Əliyev Mərkəzi Seçki Komissiyasının 2010-cu il iyunun 8-dən üzvü, iyunun 10-dan isə sədr müavinidir.
Şaitdin Əliyev Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamı ilə 2007-ci ildə "Şöhrət" ordeni, 2017-ci ildə isə 2-ci dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edildi.
Kilsəbuqov
Kilsəbuqov — Azərbaycan Respublikasının Balakən rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Od iyəsi
Od iyəsi - Türk, Altay və Tatar mifologiyasında atəşin qoruyucusu, himayəçisi ruhudur. Vot (Vut, Uğot, Uvot) iyəsi və ya Yalgın (Yalkın) iyəsi  və Alov (Alav) İyesi olaraq da bilinər. Moğollar Qal Ezen adı verirlər.
Xüsusiyyətləri
Hər atəş üçün fərqli bir iye vardır. Türk mədəniyyətində atəş çox əhəmiyyətli bir yerə malikdir. Atəşə hörmət göstərilməsi lazımdır. Onun yatağı yağlı qurum və quru hisdir; nəfəsi dumandır, yeməyi quru odundur. Köz kisəsi, kül yorganıdır. Odla əlaqəli olaraq duman və qor, köz, kül, alov, qığılcım üçün belə ayrı iyelerin olduğuna dair əfsanələr var. Atəşə qoyulan sac üç ayaqlıdır: Bunlar keçmişə, bu günə və gələcəyə işarələrdir. Odu insanlara Tanrı vermişdir. Bəzi əfsanələrdə Günəş, Ay və Od qardaşdırlar. Və hamısı da İldırımın oğludurlar. Od İldırımdan yaradılmışdır. Atəş məcazi fərqli tərkib saxlayar, məsələn eşq odu anlayışı, eşq ilə insanın bədənində meydana gələn enerjini və yenidən doğuşu ifadə edər. Qədim türk inanclarına görə od "Ülgen tərəfindən göydən endirilmiş biri qara, biri ağ iki daş arasına quru otlar qoyulması və daşları bir-birinə vurması nəticəsində otların yanmasıyla əldə edilmişdir". Bu ruhun dünyanın yaradılmasından bəri var olduğuna inanılar. O, kiri, kini, pisliyi, pisliyi sevməz. Yer üstündəki bütün ruhlara dua edə bilmək üçün ilkin atəşin ruhuna əhd vermək lazımdır. İnanca görə atəş insana hər şeyi söyləyə, onları xəbərdar edə bilər, onlara öyrədər. Yaxşılıq istəyən insanları qoruması, onlara köməkçi olması, mümkündür. Od üçə ayrılar:
Tatar mifologiyasında Od Atası, Od iyəsi və Od Anası bəzən tək bir varlığa verilən müxtəlif adlar olduğu müşahidə edilir. Lakin aralarındakı ən əhəmiyyətli fərq, Od iyəsinin yalnız müəyyən bir ocağa və ya atəşə bağlı olmasıdır. Od anası və Od atası isə bütün ocaqların və ateşlerin sahibidir və istədiyinin yanına gedə bilər. Od iyelerini bu atəşləri qorumaq üzrə Od Ana və Od Ata göndərir.
Otuy
Otuy - türk və altay xalq inancında atəş cini. Od iyəsine bənzər bir varlıqdır. Atəşin içində oynayır. Qısa boyludur. Saqqalı yeddi qarışdır. Saqqalları kirpi oxu kimidir. Sarı bir samura çevrilə bilər. Söz, atəş mənası ehtiva edər. Atəşin içində olan deməkdir.
SSRİ Ali Soveti
SSRİ Ali Soveti  — 1936–1989-cu illərdə SSRİ-nin konstitusiya ilə birbaşa, bərabər və gizli seçilən ali hakimiyyət orqanı. 1989–1991-ci illərdə SSRİ xalq deputatları qurultayı vasitəsi ilə seçilən daimi fəaliyyət göstərən parlamenti.
Strukturu
İki bərabərhüquqlu palatadan — İttifaq Sovetindən və Millətlər Sovetindən ibarət idi. 1936-cı il SSRİ Konstitusiyasına görə səlahiyyət müddəti 4 il, 1977-ci il SSRİ Konstitusiyasına görə isə 5 il idi.
İnzibati ərazilərin Ali Sovetdə təmsilçiliyi
1977-ci il SSRİ Konstitusiyasına görə müttəfiq respublikalar əhali sayından asılı oımayaraq hər biri 750 yerlik Millətlər Sovetində 32 yerə malik idilər. Muxtar respublikalar, muxtar vilayətlər və muxtar dairələr müvafiq olaraq 11, 5 və 1 yerə malik idilər. İttifaq Sovetində isə 750 yerlik palataya əhali sayına görə deputat seçilirdi.
Mayk Braun
Mayk Braun — Erida və bir sıra Neptunxarici cisimi kəşf edən ABŞ-lı astronom.
Həyatı
Mayk Braun 2003-cü ildən Kaliforniya Texnologiya İnstitutunda planetlərlə bağlı sahədə professor kimi fəaliyyət göstərir. Komandası ilə birlikdə Erida kimi Neptunxarici cisimlər kəşf etmişdir. Özünü "Plutonu öldürən insan" kimi qəbul edir, çünki Erida kimi Plutondan böyük Neptunxarici cisimləri kəşf etdikdən sonra, Pluton cırtdan planetlər sırasına daxil edilmişdir. 2010-cu ildə "Plutonu kim öldürdü?" adlı kitabı dərc olunmuşdur.
Gənclik illəri və təhsili
Mayk Braun ABŞ-nin Alabama ştatının Hantsvill şəhərində anadan olmuşdur. Bu şəhərdə yerləşən Virgil Qrissom məktəbinin məzunudur. Prinston Universitetində fizika təhsili almışdır. Prinston Şəhər klubunun üzvüdür. Berkli Kaliforniya Universitetində tədqiqatlarda iştirak etdi və burada astronomiya ilə bağlı magistr dərəcəsini qazandı. Doktorluq dərəcəsini də astronomiya sahəsində tamamlamışdır.
Əsərləri
“Mən Plutonu necə öldürdüm və nə üçün bu qaçınılmaz idi”
Kəşfləri
Mayk Braun Günəş ətrafında hərəkət edən uzaq cisimlərlə bağlı yazdığı məqalələri ilə tanınır. Komandası ilə birlikdə bir çox Neptunxarici cisim kəşf etmişdir. Bunlardan ən önəmliləri Erida və onun peyki olan Disnomiyadır. Mayk Braun həmkarı Konstantin Bariginlə birlikdə Koyper qurşağındakı cisimlərin hərəkətlərini müşahidə edərək kəşf edilməmiş Doqquzuncu Planetin olması fərziyyəsini ortaya atmışdılar.
Şotlanlı (Ağcabədi)
Şotlanlı — Azərbaycan Respublikasının Ağcabədi rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 8 fevral 2000-ci il tarixli, 809-IQ saylı Qərarı ilə Ağcabədi rayonunun Kəhrizli kənd inzibati ərazi vahidinin Şotlanlı kəndi Şərəfxanlı kənd inzibati ərazi vahidinin tərkibinə verilmişdir.
Toponimikası
Şotlanlı oykonimini hunların varisi olan qədim türk mənşəli şot-şatı etnonimi ilə əlaqələndirən tədqiqatçılar vardır. Toponimin tərkibindəki -lan komponenti "məskən", "yurd" mənasındadır, -lı səkilçisi mənsubluq bildirir. Şotlanlı toponimini "dəvəli" yozumu ilə izah edənlər var.