cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Azərbaycanda Stalin repressiyaları
Azərbaycanda QULAQ düşərgələri
Təxminən 14 milyon insan, 1929-cu ildən 1953-cü ilə qədər QULAQ əmək düşərgələrində olmuşdur. 6–7 milyondan çox insan, SSRİ-nin uzaq ərazilərinə sürgün olunmuşdur. Bəzi hesablamalara əsasən, düşərgələrdəki insanların ümumi sayı, 1934-cü ildə 510,307 nəfər idi, lakin bu rəqəm artıq 1953-cü ildə 1,727,970 nəfər idi. Digər hesablamalara əsasən, 1953-cü ilin əvvəlində məhbusların ümumi sayı, 2.4 milyondan çox idi. Bunların 465.000 nəfəri, siyasi məhbus idi.
Azərbaycan ərazisində də fərqli vaxtlarda üç İslah Əmək Düşərgəsi mövcud olmuşdur. Bunlar Xəzəryanı İƏD, Xəzər İƏD və 108 nömrəli tikintidir.
Xəzəryanı İƏD
XDİK-nın 25 yanvar 1942-ci il əmrinə əsasən bütün şəxsi heyət, avadanlıqlar, materiallar və digərləri Stalinqrad İƏD-nin formalaşdırılmasına cəlb olundular, 22 fevraldan etibarən isə XDİK bütün qüvvələri yeni tikintiyə cəlb etdi. Bu vaxta qədər 107 nömrəli tikintinin və İƏD-nin dəyişməz rəhbəri M. V. Filimov olmuşdur. XDİK-nın 12 mart 1942-ci il tarixli əmri ilə Xəzəryanı İƏD ləğv edilmişdir. 1 aprel tarixində məhbusların sayı 7.509 nəfər idi.
Xəzər İƏD
Xəzər İƏD XDİK-nın 24 mart 1943-cü il əmri ilə Dövlət Müdafiə Komitəsinin 11 mart tarixli № 3023 saylı qərarının icrası üçün yaradılıb. Kaspiylaq (Xəzər İƏD) Aerodrom Tikintisi İdarəsinin tabeliyində idi və il öncə Həştərxanda yerləşirdi, 11 oktyabr tarixindən isə Bakıda fəaliyyətə başladı. 1944-cü ilin yanvar ayında məhbusların sayı 3282 nəfər idi. Xəzər İƏD-nin və 2 nömrəli Tikinti İdarəsinin Bakıya köçürülməsindən etibarən 23 mart 1944-cü ilə qədər onun rəhbəri mühəndis polkovnik V. İ. Papirovski olmuşdur.
13 fevral 1946-cı ildə Kaspiylaqı QULAQ-a tabe etdilər. ATBİ-ni (Aerodrom Tikintisi Baş İdarəsi) yanacaq sənayesi müəssisələrinin tikintisi üçün Xalq Komissarlığının tabeliyinə verəndə düşərgənin kontingenti QULAQ-ın tabeliyində qaldı. Bir müddət keçdikdən sonra isə həmin ilin 24 aprel tarixində Kaspiylaq Azərbaycan SSR DİN-nin İƏDKİ-nin (İslah Əmək Düşərgələrinin və Kaloniyalarının İdarəsi) tabeliyinə keçdi.
Tikinti 108 və İƏD
108 nömrəli tikinti və İƏD XDİK-nın 18 may 1944-cü il əmrinə əsasən yaradılmışdır. 27 may tarixindən etibarən isə DTDBİ-nin (Dəmir yolu tikintisi düşərgələrinin baş idarəsi) tabeliyinə keçmişdir. 1945-ci ilin iyun ayında düşərgə Gəncədə sonradan isə Göygöldə yerləşirdi. 1944-cü il 1 dekabr tarixində burdakı məhbus sayı 5568 nəfər, 1 yanvar 1946-cı ildə 2295 nəfər, 1 yanvar 1947-ci ildə 3200 nəfər, 1 yanvar 1948-ci ildə 3760 nəfər, 1 yanvar 1949-cu ildə 2707 nəfər, 1 yanvar 1950-ci ildə isə məhbus sayı 2142 nəfər olmuşdur. 108 nömrəli tikintidə və İƏD-də əsas işlər bitdiyinə görə bütün resursları və işçi qüvvəsi ilə DTDBİ-nin tabeliyindən QULAQ-ın yəni bilavasitə Azərbaycan SSR DİN-nin İƏDKİ-nin (İslah Əmək Düşərgələrinin və Kaloniyalarının İdarəsi) tabeliyinə keçdi.
Kretey (rayon)
Kretey —  Il-de-Frans regionun rayonlarından biri. Departamenti - Val-de-Marn. Suprefektura - Kretey. Rayonun əhalisi 2006-cı ildə 667.405 nəfər idi. Əhalinin sıxlığı 4571 nəfər / kv.kmdir. Rayonun sahəsi 146 km²dir.
UEFA Avro 1972 (seçmə mərhələsi, 2-ci qrup)
UEFA Avro 1972-nin seçmə mərhələsinin 2-ci qrupunda Bolqarıstan, Macarıstan, Norveç və Fransa milli futbol komandaları mübarizə aparmışlar. Turnirin 1/4 mərhələsinə vəsiqəni 1-ci yeri tutan Macarıstan millisi qazanmışdır.
Oyunların nəticələri
Oyunların başlama vaxtı - yerli vaxtdır
Mustafa Süleymanov
Aktyor
Alghadeer TV
«Alghadeer TV» — Qərargahı Bağdad şəhərində yerləşən İraq peyk televiziya kanalı. Telekanal 2003-cü ildən ingilis və ərəb dillərində yayım edir. Kanalın sahibi Bədr Təşkilatıdır.
Azərbaycanda pivə
thumb|[[Xırdalan (pivə)|Xırdalan pivəsi.|300px]] Azərbaycanda pivə populyar alkoqollu içkilərdən biridir. Pivəni Azərbaycanda "narıncı qızıl" da adlandırırlar. Carlsberg Azərbaycan ölkədəki ən böyük pivə istehsalçısıdır. 2014-cü ilin məlumatına əsasən Azərbaycan pivə istehlakına görə müsəlman ölkələri arasında dördüncü yerdədir. 2020-ci ildə Azərbaycanda 54,7 milyon litr pivə istehsal olunub və Azərbaycandakı arpa ehtiyatlarının cəmi 0,96 %-i (13.203 ton) pivə istehsalına sərf olunub.
1868–1960
Azərbaycanda pivə istehsalının əsası XX əsrdə Yelenendorfda yaşayan almanlar tərəfindən qoyulub. Yelenendorfdakı alman icmasına mənsub olan Forer qardaşları 1868-ci ildə pivə zavodu tikdiriblər. Zavodun illik pivə istehsal əvvəlcə cəmi 12 min litr idi. Vaxt keçdikcə Azərbaycanda pivəyə olan təlabat artmış və 1911-ci ildə zavodda 21.900 vedrə pivə istehsal olunmuşdur. Bu zavod gücünə görə XX əsrin əvvəllərində Zığda yerləşən Bakı pivə zavodundan sonra ikinci yeri tuturdu. Forer qardaşlarının Bakıda da mağazaları vardı, Kolyubakinskiy və Mariinskiy küçələrinin kəsişməsində, Nağıyevin evində yerləşirdi.
Sovet hakimiyyətindən sonra zavod bağlanıb. 1949-cu ildə Yelenendorfdakı pivə zavodu Kirovabad pivə zavodu adı ilə fəaliyətini bərpa etsə də, 2006-cı ildə fəaliyyətini dayandırmışdır.
Azərbaycanda ikinci pivə zavodu Zığda inşa edilib. Bu zavodda Jiqulevskoe pivəsi istehsal olunurdu. Zavodun əsası avstriyalı tacir və zadəgan Alfred Yozef Mariya fon Vakano tərəfindən qoyulmuşdu. O, 1889-cu ildə Bakıda (indiki İsrafil Məmmədov küçəsində) pivə anbarı da tikdirmişdir.
1960–hazırda
1960–1970-ci illərində Azərbaycanın pivə təlabatı dayanmadan artdığı üçün bu dövrdə Azərbaycan ərazisində yeni-yeni pivə zavodları açılmağa başlayıb. Bu cür zavodlardan biri keçmiş Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin ərazisində yeganə olan Əsgəran alkoqolsuz pivə zavodu idi. Salyanda (1965), Yevlaxda (1967), Xaçmazda (1969), Mingəçevirdə (1975), Sumqayıtda (1975) və Zaqatalada (1979) pivə zavodları açılmışdır. 1969-cu ildə Azərbaycan SSR-də ən böyük pivə zavodu olan Xırdalan zavodu istifadəyə verilib. Bu zavod Bakıdan 10 kilometr aralıda, Xırdalan qəsəbəsində yerləşirdi. Həmin dövrdə zavod Bakı-Pivə istehsal birliyinə məxsus idi və SSRİ-dəki ən böyük altı pivə zavodundan biri idi.
1997-ci ildə zavod Fransanın "Group Castel" tabeçiliyinə keçmiş və 1998-ci ildə zavodda yenidənqurma işləri aparılmışdır. İllik istehsal gücü 6 milyon dekalitr olan "Bakı Kastel" zavodunun açılışı 2000-ci ildə baş tutmuşdur. Rəsmi açılışda Azərbaycan prezidenti Heydər Əliyev də iştirak etmişdi. Bu müəssisədə Xırdalan pivəsinin istehsalına başlanmış, "Xırdalan Qara", "Xırdalan 7/7", "33 Export", "Bizim pivə", "Əfsanə" pivə markaları ortaya çıxmışdır. 2008-ci ilə qədər bu şirkətin məhsulları Azərbaycan pivə bazarının 70 faizdən çoxunu əhatə edirdi.
18 may 2021-ci il Azərbaycan İqtisadiyyat Nazirliyi və Carlsberg Azərbaycan arasındakı müqaviləyə əsasən şirkət 2021–2025-ci illər ərzində pivə istehsalının inkişafına 25 milyon manatdan çox qoyacaq. 2021-ci ildə Carlsberg Azərbaycan tərəfindən ilk dəfə yerli arpadan pivə istehsal olunub.
10 Noyabr Atatürkün anım günü və Atatürk həftəsi
10 Noyabr Atatürkün anım günü və Atatürk həftəsi — 10 noyabr 1938-ci ildə saat 09:05-də həyatını itirən, Türkiyə qurucusu və ilk prezidenti Mustafa Kamal Atatürk xatirəsinə hər il tutulan milli yasdır. 10 noyabr gününü əhatə edən Atatürk Həftəsi isə Atatürkün yurd daxilində anıldığı, qanun və inqilablarının izah edildiyi, radio və televiziyada danışıqlarının öz səsindən nümayiş olunduğu, Atatürklə əlaqədar filmlərin göstərildiyi; Noyabrın 10–16-dək davam edən həftə adlanır.
10 noyabr günləri saat 09: 05-də fit səsləriylə birlikdə Türkiyə daxilində 2 dəqiqə sükutla Atatürk xatirəsinə hörmət duruşuna keçilir. Ardından Türkiyə Böyük Millət Məclisi binası önündəki bayraqlar xaric, Türkiyədəki bütün rəsmi binalarda və ölkənin xarici nümayəndəlikləri bayraqları, yas göstəricisi olaraq yarıya endirilər. Anıtqəbirdəki bayraqlar digər günlərdə heç bir səbəbə görə yarıya endirilmir. Bayraq daimi qaldırılmadığı yerdə bayraq əvvəlcə göndərən tərəfə çəkilir; sonra iki dəfə azalır.
Rəsmi mərasimlər
right|thumb| Atatürk məqbərəsi
Anıtqəbirdə təşkil edilən mərasimlər
Paytaxt Ankaradakı mərasimlər prezidenti, prezidenti müavini, Məclis Başçısı, Məclisdə qrupu olan siyasi partiyaların ümumi başçıları, Baş qərargah Başçısı, qüvvət komandirləri və digər dövlət nümayəndələrinin iştirakı ilə Anıtkqəbirdə həyata keçirilir. Mərasim Aslan Yolunda gəzinti ilə başlayır. Yürüşdən sonra Prezident Atatürkün məqbərəsinə çələng qoyur. 09:05-də dövlət adamları iki dəqiqə sükut içində dayanır və İstiqlal Himnini oxuyur. Mərasimdən sonra Anitqıbir Xüsusi Kitabına imza atılır.
Məktəblərdə bayraq mərasimləri
Məktəblərdə bayraq mərasimləri bayrağı yarıda kəsəcək şagirddən başlayır və bayraqın sağında və solunda dayanan digər iki şagird "hazır ol" yazısında bayrağını salamlayırlar. 09:05-də məşəllər siren və ya boru ilə yandırılır və iştirakçılar iki dəqiqə dayanırlar. 10 Noyabr istisna olmaqla, bu müddət bir dəqiqədir. Sükut duruşundan sonra daşınma üzərinə qaldırılan bayraq Dövlət Himni ilə yavaş-yavaş yarıya endirilir. Bayraq mərasimi himnin sonu və cavabdeh müəllimin əmri ilə başa çatır. Mərasim zamanı iki tələbə, bir qadın və bir kişi Atatürk büstünün sağ və sol tərəflərində ayıq-sayıq saxlanılır. Mərasim kurs gününün sonunda yenidən keçiriləcəyi təqdirdə bayraq yenidən qaldırılmayacaqdır. Yeni mərasim mobil motosikl ilə bayraq ilə keçirilir. Bayraq gün batanda vəzifəli şəxs tərəfindən mərasim olmadan təpəyə qaldırılır.
Yerli idarələr tərəfindən təşkil edilən mərasimlər
Bir çox vilayət və kənddə qubernatorluq tərəfindən təşkil edilən Atatürkü anma mərasimləri çərçivəsində, dövlət işçiləri və yerli xalqın iştirakı Atatürk abidəsinə çələng buraxılar. 09:05-də siqnal iki dəqiqə səslənəcəkdir. Bayraqlar daha sonra Dövlət Himni ilə yarıya endirildi. Mərasimdən sonra günün məna və əhəmiyyətinə uyğun olaraq bölgədəki məktəb və ya mədəniyyət mərkəzləri kimi yerlərdə tez-tez çıxışlar edilir, sərgi açılışı, oratoriya, şeir və musiqi konsertləri təşkil olunur.
Digər rəsmi mərasimlər
Bir çox iri dövlət qurumları və universitetləri də öz anma mərasimlərini təşkil edirlər. Qurum işçilərinin qatıldığı bu mərasimlərdə Atatürkün büstünə çələng qoyulur; iki dəqiqəlik sükut və Bayraqları müşayiət edən İstiqlal Marşı ikiqat endirilir. Mərasimin ardından günün mənasını və əhəmiyyətini vurğulayan çıxışlar və təqdimatlar edilir; sərgilər və konsertlər təşkil edilir.
İctimai iştirak
right|thumb| 10 noyabr 2012, Anıtkabir
Siqnalların hər il 10 noyabr saat 09:05-də səslənməsi ilə, ölkə daxilində bir çox insan, o zaman mərasimdə olmasa da, bir anlıq susur. Yol hərəkətində olan insanlar bu an maşınlarından düşürlər, bir səssizlik durumunda olurlar və ya siqnal səsləndirirlər və siqnal müşayiət edirlər. Dövlət qurumlarının təşkil etdiyi anma mərasimləri ilə yanaşı qeyri-hökumət təşkilatları da mərasimlər, nümayişlər və ya yürüşlər kimi fəaliyyətlər təşkil edir və ya rəsmi qurumların təşkil etdiyi tədbirlərdə iştirak edirlər. Dolmabahçe Sarayında Atatürkün həyatını itirdiyi otaqda təşkil edilən anma mərasimində iştirak etmək istəyənlər uzun növbələr təşkil edirlər.
Ayrıca Türkiyənin bir çox yerindən yüz minlərlə insan, hər il Atatürkü məzarı başında xatırlamaq üçün Anitkabirin ziyarət edir. Türkiyə Baş Qərargahının açıqladığı məlumatlara görə, 2013-cü ildə Atatürkün ölümünün 75-ci ildönümündə bu say 1 milyon 89 min 615-ə çatdı. 2014-cü ildə ziyarətçilərin sayının 850 min ətrafında olduğu təxmin edilir.
Nicat Qasımov
Nicat Elşan oğlu Qasımov (17 oktyabr 1991; Gəncə, Azərbaycan — 2 oktyabr 2020; Kəlbəcər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Nicat Qasımov 17 oktyabr 1991-ci ildə Gəncə şəhərində Elşan Qasımovun ailəsində anadan olmuşdur. 1997-2007-ci illərdə Gəncə şəhər 33 nömrəli tam orta məktəbdə təhsil almışdır. Ailəli idi, 2 övladı yadigar qaldı.
Hərbi xidməti
Nicat Qasımov 2010-cu ildə Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Gəncə şəhər Kəpəz rayon üzrə Hərbi Komissarlığından hərbi xidmətə çağırılmışdır. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında, "N" saylı hərbi hissədə müddətli həqiqi hərbi xidmət etmişdir. Hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra mülki şəxs olaraq fəaliyyətinə davam etmişdir.
2020-ci ilin 14 iyul tarixində Tovuz döyüşləri zamanı general-mayor Polad Həşimovun şəhid olmasından sonra səfərbərlik başlamışdır. Nicat Qasımov da səfərbər olunmuş, hərbi təlim toplantılarına çağırılmışdır.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Nicat Qasımov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində könüllü atıcı olaraq iştirak etmişdir. Murovdağın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Hikmət Məmmədov 2 oktyabr 2020-ci ildə Murovdağ istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur. Gəncə Şəhidlər Xiyabanında dəfn edilmişdir.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nicat Qasımov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Kəlbəcər rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nicat Qasımov ölümündən sonra "Kəlbəcərin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını və xidməti vəzifələrini yerinə yetirən zaman fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 30.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nicat Qasımov ölümündən sonra "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Volkers-Ki
Coğrafiya
Adanın sahəsi 15 km2, uzunluğu 1,3 km, eni 88 ilə 485 m arasında, dəniz səviyyəsindən hündürlüyü 1 metrdir. Volkers-Ki Baham adalarının ən şimalında yerləşən adadır.
İnzibati bölgü
İnzibati cəhətdən Qrand-Ki rayonuna aiddir. Adada Volkers-Ki-Taun şəhəri yerləşir.
Turizm
Ada idman balıq ovu və dalğıclıq üçün məşhurdur. 2002-ci ildə Volkers-Ki sahillərindəki dəniz ərazisi milli park elan edilmişdir.
Yusif Miroğlu
Yusif Miroğlu — Dəli ürək serialının baş qəhrəmanıdır. Obraz Kənan İmirzalıoğlu tərəfindən canlandırılmışdır.
Hələ də hərbi xidmətini davam etdirən Yusuf bir gün məzuniyyət almaq üçün yaşadığı İstanbula gəldiyi zaman hərbi maşına qarşı həyata keçirilən terror hücumunun ortasında qalır. Sağlam düşüncəsi və qəhrəmanlara xas olan instinktiv reflekslə hərəkətə keçərək, hərbi bacarıqlarından və təcrübəsindən istifadə edərək hücumu həyata keçirən terrorçulardan birini tutur və silahını ələ keçirir, digərlərini silahı yerə qoymağa çağırır, lakin bu çağırışa qulaq asmayıb onu nişan alan başqa bir terrorçunu başından vuraraq öldürür. Bu hadisə ölkənin gündəminə çevrilir və onun adı bütün ölkəyə yayılaraq məşhurlaşır. Bundan sonrakı müddətdə baş verən ardıcıl proseslər Yusuf Miroğlunu Birim adlı rəsmi məxfi xidmətin özünəməxsus xüsusi layihəsində işə götürmək üçün axtardığı istedadlı şəxsə və qəddar insanlardan zərər görən məzlumların müraciət etdiyi ümumxalq qəhrəmanına çevirəcəkdir.
Serial ümumilikdə ölkədəki cari problemlərə işıq salmış və bu personaj da həmişə bu problemlərin bir ucunda özünü tapmış və mafiya başçıları, dərin dövlət məmurları, rəsmi dövlət məmurları və hətta müxtəlif məxfi xidmət əməkdaşları ilə mübarizə aparmaq məcburiyyətində qalmışdır.
Yusuf Miroğlu, öz adamları Bozo Sabri və Cihan ilə birlikdə serialın 113-cü final bölümündə Cek adlı düşməni tərəfindən anqarda pusquya salınaraq öldürülmüşdür.
Malmö MFI-9
Malmö MFI-9 — 1960-cı illərdə İsveçdə istehsal olunan yüngül təyyarə. Byörn Andreason tərəfindən BA-7 adı ilə hazırlanmış və prototipi ilk dəfə 10 oktyabr 1958-ci ildə uçmuşdur. Andreason ilk təyyarə layihəsini ABŞ-də işləyərkən Convair üçün hazırlamışdır. Hazırladığı təyyarə hava soyuducu, 56 kVt (75 HP) Kontinental A-75 mühərriki və dəyişkən meydançası olan iki bıçaqlı pərə sahib olmuşdur.
Özbəkistan siyasi partiyalarının siyahısı
Özbəkistan siyasi partiyalarının siyahısı - Özbəkistan Respublikasının siyasi partiyalarının siyahısı.
Malmö MFI-9
1960-cı ildə Byörn Andreason İsveçə qayıtdı və Malmö Flygindustri şirkətində işə başladı. Burada BA-7 təyyarəsinin təkmilləşdirilmiş bir versiyasını hazırlayan Adnreasonun dizaynı MFI-9 Junior adı altında istehsala başladı. Onun hazırladığı təyyarə BA-7-dən fərqli olaraq böyük bir kokpit və 75 kVt (100 HP) Continental O-200 dörd silindrli mühərrikə malik olmuşdur. Yeni modelləri 1962-ci ildə MFI-9B, 1963-cü ildə MFI-9B hərbi təlim təyyarələri olmuşdur.
İstehsalı
BA-7 Byörn Andreasson tərəfindən tərtib edilmiş və 10 oktyabr 1958-ci ildə ilk dəfə uçmuşdur. O, ilk təyyarəsini boş vaxtlarında ABŞ-da Convair şirkətində işləyərkən inşa etmişdir. Onun hazırladığı ilk təyyarə 56 kVt (75 at gücünə) malik Kontinental A-75 mühərriki ilə təchiz olunmuşdur. 1960-cı ildə Andreasson İsveçə qayıtdı və MFI-9 Junior olaraq istehsala çıxan BA-7 təyyarəsinin təkmilləşdirilmiş versiyasını hazırladığı Malmö Flygindustri şirkətində işə başladı. Dəyişikliklərə daha böyük bir kokpit və 75 kVt (100 HP) gücə malik pistonlu mühərrik aid olmuşdur. 1962-cü ildə MFI-9B, 1963-cü ildə isə MFI-9B hərbi təlim təyyarələrinin müəllifi olmuşdur.
Xüsusiyyətlər
frameless|right
Elşən Kərimov
Həyatı
Elşən Kərimov 1989-cu il avqust ayının 4-də Göyçay rayonunda dünyaya göz açıb. 7 bacının tək qardaşı idi.
Hərbi xidmətləri
2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Elşən Kərimov Füzuli döyüşlərində savaşıb. Elşən Kərimov oktyabrın 13-də Füzuli rayonu istiqamətində gedən döyüşlərdə düşmən tərəfindən atılan artilleriya atəşi nəticəsində şəhid olub. Goranboyda dəfn edilib.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı verilmiş tapşırıqları şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elşən Kərimov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elşən Kərimov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Bədii detal
Bədii detal, bədii təfərrüat — bədii yaradıcılıqda istifadə olunan real ifadə və təsvir vasitəsi. Təkcə təsviri xarakter daşımır, həm də bədii obrazın ideya və məzmununun açılmasına xidmət edir. Mənzərə və portret yaradılmasında, hadisə, hərəkət və nitqin təqdimində əsas ünsürdür. Yerinə görə bədii ümumiləşdirmə, tamamlama, dolğunlaşdırma, aşkarlama mahiyyəti daşıya bilir. Bəzən bədii detalın həddən artıq şişirdilməsi onun mövzu və məzmunla əlaqəsini zəiflədir. Mövzunun bədii həlli bədii detalın seçilməsindən və işlədilməsindən, ifadə sərrastlığından, təfərrüatların dəqiqliyindən və tutumluluğundan çox asılıdır. Realist bədii nəsrdə bədii detal xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Mirzə Fətəli Axundzadə, Cəlil Məmmədquluzadə, Əbdürrəhim Bəy Haqverdiyev, Cəfər Cabbarlı və başqalarının əsərlərində orijinal bədii detallar çoxdur. Məsələn, Cəlil Məmmədquluzadənin "Danabaş kəndinin əhvalatları" povestində Xudayar bəyin burnunun əyriliyinin təsviri portret səciyyəli bədii detaldır.
Təndir kababı
Təndir kababı — Əsasən Orta Asiya xalqlarına məxsus ətdən hazırlanan kabab növü
Qısa məlumat
Tandır kavap və ya tono kavap (uyğurca tono kavap — tonur kavap) və ya tandır kabob (özbəkcə - tandir kabob) — Mərkəzi Asiyada   ətdən hazırlanmış məşhur qızardılmış yeməyin  adıdır. "Tandıre" adlanan xüsusi sobada bişirilir. Özbəklər onun öz milli yeməyi hesab edirlər.
Hazırlanması
Yeməyin hazırlanması üçün adətən quyruqlu qoyunların ətindən və dağlıq rayonlarında keçilərin ətindən istifadə olunur. Yemək tez-tez ardıcın ( Asiyada ardıcın müxtəlif dağlıq növləri vardır) iynəyarpağıyla (iynəyarpaqlı ağacın budağıyla) ədviyyat vurulur və bu da ona xüsusi dadı verir. Bu yeməyi təndirdə hazırlayırlar. Havanın girişini məhdudlaşdırılmaqla və təndirin ağzının sıx tıxanmasıyla yüksək temperatur əldə edilir. Sonra onu dəmir tavaya çıxardırlar. Qədimdən Türkistanın ərazisində xüsusi yolla  hazırlanmış qoyun əti köçərilərin, döyüşçülərin və səyahətçilərin sevimli yeməyi  idi. Yürüş zamanı hazırlanan bu üsul olduqca sadədir. Yerdə çuxuru bir metrə və təxminən eyni diametrə qədər dərinliklə qazırdılar, ona odunları qoyurdular. Yanacaq kömürlərə qədər yanırdı, qoyunu kəsilirdi, onu böyük tikələrə ayırırdılar,duz səpilirdi, qalın taxta şişlərə keçirirdilər. Sonra isti çuxura salırdılar və onun üstündən şüvüllər qoyurdular, keçəylə örtürdülər.Yerdə onun qalın tərəfiylə qatıyla səpirdilər və gözləyirdilər.
Beşik nəğmələri
Beşik nəğmələri — folklor növü; körpə uşaqları oxşamaq, əzizləmək, ovutmaq və yatırtmaq məqsədilə beşik başında avazla oxunan nəğmələr. Formaca müxtəlif (daha çox bayatı şəklində) olur. Beşik nəğmələrinə el arasında bəzən "nənnilər" (ninnilər) də deyilir. Bu nəğmələrdə ana öz körpəsinin boy-buxununu, hərəkətlərini şirin bir dillə əzizləyib tərifləyir, ona gümrahlıq, xoşbəxtlik, uğurlu tale arzulayır. Beşik nəğmələrinə laylalar, nazlamalar və oxşamalar daxildir. Həzin avazla oxunan laylalar körpənin duyğularına emosional təsir göstərir və onu uyudur.
Nazlama və oxşamalarda isə körpənin iməkləməsi, dil açması, yeriyib-yüyürməsi, böyüyüb başa çatması və s. arzulanır. Beşik nəğmələri həcmcə yığcam, ölçü və bənd quruluşuna görə oynaqdır.
Meteoritlər
Meteorit və ya aerolit — elə nisbətən böyük kütləyə malik obyektlərdir ki, onlar Yerin cazibə sahəsinə daxil olarkən meteorlar kimi atmosferdə yanıb yox olmur və yerin səthiə düşürlər. İndiyədək yerdə 3000-ə qədər meteorit tapılıb. Güman etmək olar ki, ibtidai insanlar bu meteorit parçalarından metal alətlər düzəltmək üçün istifadə etmişlər.
Meteoritlərin kimyəvi tərkibi
Meteoritlər kimyəvi tərkiblərinə görə üç qrupa bölünür: daş (aerolit), dəmir-daş (sidepolit) və dəmir (siderit)
Aerolitin tərkibində 47% oksigen, 21% silisium, 16% dəmir, 14% maqnezium və 2% qarışıq vardır. Buradan görünür ki, daş meteoritin tərkibində O və Si elementlərinin nisbi miqdarı yer qabığındakına yaxındır, metal isə çoxdur.
Siderolitin tərkibində 55% dəmir, 19% oksigen, 12% maqnezium, 8% silisium, 5% nikel və 1% qarışıq vardır.
Siderit 91% dəmirdən, 8% nikeldən, 0,5% kobalt dan və qalan çox az hissə fosfor, kükürd və başqa qarışıqlardan ibarətdir.
Meteorit növlərinin kimyəvi tərkibinin müqayisəsindən onlara verilən adların tərkiblərinə uyğun olduğu görünür. Qeyd edək ki kimyəvi elementlərinin faizlərini göstərən qiymətlər meteoritdən asılı olaraq öz yaxın ətrafında nisbətən aşağı və ya yuxarı ola bilər.
Meteoritlərin quruluşu və yaranma şəraiti
Quruluş və yaranma şəraitinə görə meteoritlər iki qrupa bölünürlər: differensasiya olunmuş meteoritlər və xondritlər.
Differensasiya olunmuş meteoritlər böyük cismin ( asteroidin) dağılmasından əmələ gəlir, xondiritlər isə kiçik hissəciklərin birləşməsindən yaranır.
Azərbaycan ərazisində Qazax rayonu ərazisinə, Ağcabədi rayonunun Hindarx bölməsinə və nəhayət, Yardımlı rayonu ərazisinə isə kütləsi 127 kq olan meteorit düşmüşdür.
Yardımlı meteoriti
Azərbaycan ərazisinə düşən məlum olan ən böyük meteoritdir, 1959-cu ildə Yardımlı rayonunda dağlıq əraziyə düşmüş, çəkisi 127 kq, əsas tərkib hissəsi dəmirdir.
NGC 3284
NGC 3284, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. E3 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Karl Braun
Karl Ferdinand Braun – Alman elektrik mühəndisi, ixtiraçı, fizik və Fizika üzrə Nobel mükafatı laureatı. Braun radio və televiziya texnologiyasının inkişafına əhəmiyyətli dərəcədə töhfə vermişdir: O, 1909-cu ilin Fizika üzrə Nobel mükafatını "Radioteleqrafın inkişafında verdikləri töhfələrinə görə" Qulyelmo Markoni ilə bölüşdü.
Bioqrafiya
Braun Almaniyanın Fulda şəhərində anadan olub və Marburq Universitetində təhsil alıb və 1872-ci ildə Berlin Universitetindən doktorluq dərəcəsi alıb. 1874-cü ildə bir təmas nöqtəsi yarımkeçiricinin dəyişən cərəyanı yaratdığını kəşf etdi. 1895-ci ildə Fizika İnstitutunun direktoru və Strasburq Universitetində fizika professoru oldu.
Braun 1905-ci ildə fazalı antena qəfəsini ixtira etdi. Nobel mükafatı mühazirəsində istiqamətlənmiş siqnalı ötürmək üçün üç antenanı necə diqqətlə düzəltdiyini izah etdi. Bu ixtira radar, ağıllı antenalar və MIMO-nun inkişafına yol açdı.
Braun Birinci Dünya Müharibəsinin əvvəlində Marconi Korporasiyasının Seyvill, Nyu-Yorkda teleqrafiya stansiyasına qarşı patent iddiası ilə əlaqədar bir məhkəmədə müdafiədə şahidi olmaq üçün (ABŞ müharibəyə başlamazdan əvvəl) ABŞ-yə getdi. ABŞ müharibəyə daxil olduqdan sonra Braun nəzarət altına alındı, lakin Bruklin və Nyu-York arasında sərbəst hərəkət edə bilirdi. Braun 1918-ci ildə müharibə bitmədən əvvəl Bruklindəki evində vəfat etdi.
Şövkət Seydamətov
Şövkət Seydamətov — Krım tatar əsilli sovet və ukraynalı teatr, kino və incəsənət və sənətkarlıq rəssamı.
Bioqrafiya
Özbəkistanın Buxara vilayətinin Narpay kəndində deportasiya olunmuş Krım tatarlarının ailəsində anadan olub. 1957-ci ildə ailəsi ilə birlikdə Tacikistan SSR-in Leninabad vilayətinə köçüb.
1972-ci ildə Düşənbə (Tacikistan) M. Olimov adına Respublika Rəssamlıq Texnikumuna daxil olmuş və 1976-cı ildə oranı bitirmişdir. O, Leninabad İncəsənət Fonduna göndərilib, burada dizayn işləri ilə məşğul olub, keramika sənətinə yiyələnib, monumental rəngkarlıq işləri aparıb. Həmin 1976-cı ildən rayon və respublika sərgilərində iştirak etmişdir.
1992-ci ildə SSRİ-nin dağılmasından sonra Krıma qayıdıb, Simferopol vilayətinin Dubki kəndində məskunlaşıb. 1993-cü ildən Krım Tatar Musiqili Dram Teatrında çalışır, 1994-cü ildən teatrın baş rəssamıdır. 1993-2004-cü illərdə teatrın səhnələşdirdiyi tamaşaların əksəriyyətini Şövkət Seydamətov hazırlayıb.
2003-cü ildən kinoda fəaliyyətə başlayıb. 2004-cü ildə Kiyevə köçüb.
Teatrda fəaliyyəti
Krım Tatar Musiqili Dram Teatrının tamaşaları üçün ssenari və geyim dizaynları:
Şamatəli qonşular (1993).
Arşın Mal-Alan (1995).
Oynayık, kuleyik, burada sefa sureyik (1997).
Qadınçıqlar (1997).
Dubaralı toy (1998).
Məmlük Baybars (1998).
Əsas işləri
Leninabad restoranının interyerindəki relyef, 1983 (şamot, terakota, şir).
"İsfara" kimya zavodunun interyerində mozaika pannosu, 1979 (smalt, rustik).
Xücənd 29 saylı məktəbin interyerində divar rəsmi, 1989 (qesso, yağlı).
"Mart" toxuması, 1980.
"Zaman" qobeleni, 1990.
Kino işi
2009 - Gözəllik ərazisi.
2010 - Qoru və saxla.
2011-2013 - Taksi.
2013 - Qadın həkim-2.
2013 - Qaytarma.
2016 - Həyat xəttində.
2017 - Kiborqlar.
2017 - Başqasının duası.
Şərqi Böyük Bahama
Şərqi Böyük Bahama — Baham adalarında rayon. Böyük Bahama adasının şərq hissəsində yerləşir.
İnzibati bölgü
right|thumb|259x259px| Baham adalarının rayonlarının xəritəsi. Şərqi Böyük Bahama xəritədə 11-ci rayon olaraq göstərilir. Şərqi Böyük Bahama Baham adalarının 32 rayonundan biridir. Rayonun inzibati mərkzəi Hay-Rok şəhəridir.
Boqos silsiləsi
Boqos silsiləsi (bir sıra mənbələrdə Boqoz kimi qeyd olunur) — Dağıstan Respublikası ərazisində yerləşən dağ silsiləsi. Böyük Qafqaz sistemində Boqos dağ silsiləsinin bir hissəsidir, Baş Qafqaz silsiləsinə perpendikulyardır.
Yerləşməsi
Boqosski silsiləsi Baş Qafqaz silsiləsinin cənub-qərbindən şimal-şərqə doğru və Meçiqala dağından (hündürlüyü 3116) Xapurda aşırımına qədər uzanır. Silsilənin uzunluğu təxminən 72 km-dir.
Silsilə Avar və Andi Koysusu çay hövzələrini ayırır.
Boqos silsiləsi Dağıstanın altı inzibati vahidindən: Tsunta rayonu, Tlərata rayonu, Tsumada rayonu, Axvax rayonu, Şamil rayonu, Bejtin rayonlarından keçir.
Boqos silsiləsinddən keçir:
Geologiyası
Silsilənin strukturunda qalın gil şist və qumdaşı təbəqələri üstünlük təşkil edir.
Massiv Dağıstanın əsas eninə qırılmalarından biridir.
Boqos dağ silsiləsinin relyefi yamacların böyük sıldırımlığı, qayalılıqları ilə xarakterizə olunur.
Flora və faunası
Bejtinski və Kosobsko-Kelebski qoruqları Boqos silsiləsinin ərazisində yerləşir.
Faunası ayı, qarapaça, Dağıstan dağ keçisi, ular, dələ kimi müxtəlif qiymətli növlərlə təmsil olunur.
Veronika Borisova, əsasən xerofitik kollar, subalp və alp çəmənlikləri ilə örtülmüş Boqos silsiləsinin qayalı yamaclarında böyüyür.
Təbii abidələri
Boqos silsiləsində qorunmağa ehtiyacı olan təbiət abidələri var:
Tədqiqatçıları
Boqos silsiləsinin ilk kəşfiyyatçılarından biri Qustav Radde (1885) olmuşdur.
Boqos silsiləsinin ən yüksək zirvəsində Addala-Şuxqelmerdə 2927 m hündürlükdə Rusiya və Avropanın ən yüksək hündürlüyündə meteoroloji stansiya (sərhəd Qafqaz silsiləsi ilə çəkilərsə) - “Sulak, alp” yerləşir. Massiv boyunca uca dağ zirvələri yerləşir. Bu səbəbdən hər il yerli və xarici alpinistlərin zirvə qalxma yarışı keçirilir. Üstəlik dağ yamacı boyunca istirahət məkanları və yay düşərgələri yerləşir.
E-dövlətin analizi texnologiyaları: text mining və sosial şəbəkələr
“İnformasiya Texnologiyaları” nəşriyyatında “E-dövlətin analizi texnologiyaları: text mining və sosial şəbəkələr” adlı ekspress-informasiya işıq üzü görüb. Yeni nəşrin müəllifləri AMEA İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun şöbə müdiri, texnika üzrə elmlər doktoru Ramiz Alıquliyev və institutun kiçik elmi işçisi Günay Niftəliyeva, elmi redaktoru isə institutun Təhsil şöbəsinin müdiri, texnika üzrə fəlsəfə doktoru Fərhad Yusifovdur.
Ekspress-informasiyada elektron dövlət anlayışı, onun inkişaf modelləri təhlil edilmiş, e-dövlətin analizində text mining və sosial şəbəkə analizi texnologiyalarının rolu araşdırılmış və bu istiqamətdə aparılan elmi-tədqiqat işlərinin müasir vəziyyəti analiz edilmişdir. Araşdırma nəticəsində bu sahədə mövcud olan problemlər identifikasiya edilmiş, gələcək tədqiqat istiqamətləri müəyyənləşdirilmişdir.
Yaşadığımız əsr informasiya və yüksək texnologiyalar əsridir. İnkişaf etmiş texnologiya məhsulları həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilmişdir. İnformasiya texnologiyalarının (İT) inkişafı günümüzdə müxtəlif təşkilatların, şirkətlərin, dövlət qurumlarının fəaliyyətinə, iş prinsipinə, səmərəliliyinə təsir edən əsas amillərdən biridir. İT-in cəmiyyətin idarə olunması proseslərinə cəlb olunması e-dövlət anlayışının yaranması ilə nəticələnmişdir.
E-dövlət – informasiya və kommunikasiya texnologiyalarının geniş tətbiqi ilə dövlət orqanlarının fəaliyyətinin səmərəliliyinin - operativliyinin yüksəldilməsini və insanların elektron xidmətlərə çıxışının asanlaşdırılmasını nəzərdə tutur. E-dövlətin yaradılmasında əsas məqsəd vətəndaşlara göstərilən xidmətlərin sadələşdirilməsinə, biznes, sənaye müəssisələri ilə əlaqələrin təkmilləşdirilməsinə, daha səmərəli dövlət idarəetməsinə, daha az korrupsiyaya və şəffaflığın artırılmasına nail olmaqdır.
E-dövlət anlayışı ilk dəfə 1990-cı illərin ortalarında Veb-in tətbiqi ilə dövlət idarəçiliyində aparılan islahatlara İT-in tətbiqi nəticəsində yaranmışdır. Ümumilikdə qeyd etmək lazımdır ki, e-dövlət anlayışı bu dövrdə ortaya çıxsa da, kompüterin idarəetmədə tətbiqi ilk kompüterin tarixinə qədər gedib çıxır.
E-dövlətin təkmil modelləri: E-dövlətin inkişaf mərhələlərinin modellərinin qurulması yolu ilə öyrənilir. Edövlətin inkişafını qiymətləndirmək üçün tədqiqatçılar tərəfindən müxtəlif modellər təklif olunmuşdur. E-dövlətin təkmil modelləri e-dövlət portalının kamilliyini müəyyən edən mərhələlər çoxluğundan (sadədən mürəkkəbə doğru) ibarətdir.
E-dövlətin analizi texnologiyaları: text mining və sosial şəbəkələr
Nurlan Bağırov
Nurlan İsmayıl oğlu Bağırov (21 yanvar 2001; Gəncə, Azərbaycan — 25 oktyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Nurlan Bağırov 21 yanvar 2001-ci ildə Gəncə şəhərində İsmayıl Bağırovun ailəsində anadan olmuşdur. 2008-2019-cu illərdə Kəlbəcər rayon 28 nömrəli tam orta məktəbdə təhsil almışdır. Subay idi.
Hərbi xidməti
Nurlan Bağırov 2019-cu ildə Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Gəncə şəhər Kəpəz rayon üzrə Hərbi Komissarlığından hərbi xidmətə çağırılmışdı. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında, "N" saylı hərbi hissədə müddətli həqiqi hərbi xidmət edirdi.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Nurlan Bağırov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində atıcı olaraq iştirak etmişdir. Xocavəndin və Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Nurlan Bağırov 25 oktyabr 2020-ci ildə Füzuli rayonu istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur. Gəncə Şəhidlər Xiyabanında dəfn edilmişdir.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nurlan Bağırov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nurlan Bağırov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Merzifonlu Qara Mustafa Paşa Məscidi
Merzifonlu Qara Mustafa Paşa Məscidi və ya Paşa Məscidi, Merzifon mahal mərkəzində olan və 1666-cı ildə Osmanlı Sadrazamı Merzifonlu Qara Mustafa Paşa tərəfindən inşa edilən məscid, eyni zamanda nahiyənin ən böyük məscididir.
Tarix
Məscid 19. Osmanlı Sultanı IV. Mehmed dövründə tikilmişdir.
Memarlığı
Məscid düzbucaqlı formada olub, yonma daşdan tikilmişdir. İbadət bölməsi iki hissədən ibarətdir. Məscidin əsas ibadət bölməsi tək günbəzlidir. Sütunlar arası kəsiklərdən orta hissəsi iri yarımqübbəli taxçaya çevrilmişdir. Bölmələr kiçik günbəzlərlə örtülmüş və əsas ibadət yeri ilə birləşdirilmişdir. Orta hissədəki taxçanın hündürlüyü yanlardan hündür olduğundan məscidin daxili tərtibatı fərqli dizayna malikdir. Üç sıra pəncərələr məscidi işıqlandırır.
Elektromiqrasiya
thumb| Elektromiqrasiya (qırmızı ox) naqildə hərəkət edən elektronlardan impuls ötürülməsi ilə əlaqədardır Elektroköç və ya elektromiqrasiya keçirici elektronlar və yayılan metal atomları arasında impuls ötürülməsi səbəbindən keçiricidəki ionların tədricən hərəkəti nəticəsində yaranan materialın daşınmasıdır. Təsir, mikroelektronika və əlaqəli strukturlar kimi yüksək birbaşa cərəyan sıxlığının istifadə edildiyi tətbiqlərdə önəmlidir. İnteqral sxemlər (IC) kimi elektronik struktur ölçüsü azaldıqca, bu təsirin praktik əhəmiyyəti artır.
Şeyx Ədəbalının Əskişəhərdəki türbəsi
Şeyx Ədəbalının Əskişəhərdəki türbəsi, Əskişəhərin Odunbazarı məzarlığında olan, cənazəsi Biləcikdə dəfn edilən Şeyx Ədəbalının adına Əskişəhərdə inşa edilən türbədir.
Tərzili (Urmiya)
Tərzili - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 18 nəfər yaşayır (6 ailə).
Qreyt-Raqqed-Aylend
Qreyt-Raqqed-Aylend ərazisi 23 km2-dir. Baham adalarının cənubunda ada.
Coğrafiya
Qreyt-Raqqed-Aylend Xumentos zəncirinin bir hissəsidir. Aypara formalı zəncir 177 kilometrdən çox uzunluğa maikdir və Rakkun-Ki, Hoq-Ki və Dabl-Brested-Ki kimi tanınan kiçik adaları əhatə edir.
İnzibati bölgü
right|thumb|259x259px| Baham adalarının rayonlarının xəritəsi. Qreyt-Raqqed-Aylend xəritədə 24-cüdür. Qreyt-Raqqed-Aylend Baham adalarının 32 rayonundan biridir. Rayonun inzibati mərkəzi Dunkan-Taun qəsəbəsidir. Rayonun sahəsi 23 km2, əhalisi isə 70 nəfərdir.
Şeyx Ədəbalı türbəsi
thumb|[[Şeyx Ədəbalının Biləcikdəki türbəsi]]
Şeyx Ədəbalı türbəsi Osmanlı dövlətinin mənəvi və ruhani yaradıcısı Şeyx Ədəbalının cənazəsinin yerləşdiyi türbədir.
Türbə Orxan Qazi tərəfindən Köhnə Biləcik şəhərinin əsasının qoyulduğu vadinin arxasında kiçik bir təpə üstündə inşa edilmişdir. Əvvəllər günbəzli olan, lakin yunanların hücumları nəticəsində dağıdılan türbənin üzərinə kirəmitli dam örtülmüşdür. Zal və iki ayrı otaqdan ibarət olan türbədə böyük otaq mehrablı məscid, qarşı tərəfdəki otaq isə söhbət otağı və qonaqxana kimi istifadə olunmuşdur.
Şeyx Ədəbalı və qohumlarının yerləşdiyi hissədə günbəzli tavan düzbucaqlı formada olmaqla yeddi böyük və dörd kiçik sənduqə mövcuddur.
Allahın səltənəti qəlbimizdədir
"Allahın səltənəti qəlbimizdədir", anti-zorakılıq və xristian anarxist hərəkatının tərəfdarları üçün əsas mətndir.
Fon
thumb|Allahın səltənəti qəlbimizdədir 1-ci nəşri, 1894-cü ildə. Kitabın adı Luka 17: 21- dən başlayır. Kitabda Tolstoy, İsa Məsih tərəfindən öyrədildiyi kimi, zorakılıqla qarşılaşdıqda qeyri- zorakı müqavimət prinsipindən danışır. Məsih "digər yanağını çevir dedikdə", Tolstoy Məsihin zo müdafiə olunduqda belə zorakılığı ortadan qaldırmaq və intiqam almaqdan imtina etməyi iddia edir. Tolstoy, əhatə dairəsini məhdudlaşdırmağa çalışan Roma və orta əsr alimlərinin şərhini rədd edir:
"Allahın əmrində insanları öldürməməlisiniz yazıla-yazıla siz necə insanları qətlə yetirirsiniz?"
Tolstoy müharibə aparan bütün hökumətlərin xristian prinsiplərinə hörmətsizlik etməsi ilə bağlı fikir söyləyib. Rus Pravoslav Kilsəsi zamanında — Rusiya dövləti ilə birləşən və dövlətin siyasətini tam dəstəkləyən bir təşkilat olduğu üçün Tolstoy təlimlərini Məsihin həqiqi İncili olduğuna inanmaqdan, xüsusən də Dağdakı Xütbədən ayırmağa çalışırdı.
Tolstoy anti-zorakılığın həllini millətçi bəlaların həllində və kilsənin riyakarlığını görmək üçün bir vasitə kimi müdafiə etdi. İncildəki İsanın sözlərini oxuyarkən Tolstoy qeyd edir ki, müasir kilsə dinə qarşı bir yaradılışdır:
"Kilsənin dediklərindən başqa heç bir yerdə və ya heç bir şeydə Allah və ya Məsihin kilsələrin Kilsələr tərəfindən başa düşdükləri kimi bir şey dediyini tapa bilmirik."
Tolstoy müxtəlif şəxsi təcrübələri ilə əlaqəli jurnallardan və qəzetlərdən çıxarışlar təqdim etdi və az sayda dindar tərəfindən etiraf edildiyi kimi, xristianlığın təməlindən müqavimət göstərməmək tarixinə də aydınlıq gətirdi.
"Bu sosial nizamın səfehlik, aclıq, həbsxanalar, cəlladlar, ordular və müharibələr ilə cəmiyyət üçün zəruri olması; bu təşkilat məhv edilsə daha böyük fəlakət baş verəcəyini; bütün bunları yalnız bu təşkilatdan qazancı olanlar söyləyir, bundan əziyyət çəkənlər isə on qat çoxdur — düşünür və əksinə deyirlər."
"Əlbəttə ki, fikirlərin təsiri altına düşən yavaş və məntiqli olanların hamısına instinktiv olaraq inamsız olan ingilislərin qaranlıqda bir sıçrayış görəcəyini və Tolstoyun həyat nəzəriyyəsini tətbiq etməyə çalışacağını gözləmək olmaz. Ancaq heç olmasa əmin ola bilər ki, hazırkı ictimai və siyasi rejim dağıdıcı tənqid, ətrafımızda gedən parçalanma və sosial yenidən qurulma işində güclü bir gücə çevriləcəkdir."
Jaeger-LeCoultre
Jaeger-LeCoultre — İsveçrə lüks saatlarının istehsalçısı.
Tarixi
19-cu əsrin birinci yarısında əsası qoyulan Jaeger-LeCoultre fabriki Le Sentierdə (Vo Kantonu, İsveçrə) yerləşir. Şirkətin yüzlərlə ixtiraları və mindən çox markalı kalibrləri, o cümlədən dünyanın ən kiçik mexanizmi, dünyanın ən mürəkkəb qol saatı və demək olar ki, fasiləsiz hərəkətlə təchiz olunmuş saatları var. Jaeger-LeCoultre bu günə qədər səkkiz saat kolleksiyasına sahibdir və dənizin mühafizəsi, motorsport və polo kimi sahələrdə əməkdaşlıq edir. 2000-ci ildən şirkət dəbdəbəli mallar bazarında fəaliyyət göstərən İsveçrənin Richemont konqlomeratının 100% törəmə şirkətidir.
Hüseyn Mirzəyev
Hüseyn Elsevər oğlu Mirzəyev (19 iyul 2001; Gəncə, Azərbaycan — 13 oktyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Hüseyn Mirzəyev 19 iyul 2001-ci ildə Gəncə şəhərində Elsevər Mirzəyevin ailəsində anadan olmuşdur. 2007-2018-ci illərdə Gəncə şəhər 49 nömrəli tam orta məktəbdə təhsil almışdır. Subay idi.
Hərbi xidməti
Hüseyn Mirzəyev 2019-cu ildə Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Gəncə şəhər Kəpəz rayon üzrə Hərbi Komissarlığından hərbi xidmətə çağırılmışdı. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında, "N" saylı hərbi hissədə müddətli həqiqi hərbi xidmət edirdi.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Hüseyn Mirzəyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində atıcı olaraq iştirak etmişdir. Cəbrayılın, Xocavəndin və Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Hüseyn Mirzəyev 13 oktyabr 2020-ci ildə Füzuli rayonu istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur. Uzun müddət nəşi tapıla bilməmişdir. Müdafiə Nazirliyi onun itkin olduğunu bildirərək intensiv axtarışlara başlamışdır. Nəticədə, Hüseyn Mirzəyevin nəşi 22 dekabr 2020-ci ildə tapılaraq Gəncə Şəhidlər Xiyabanında dəfn edilmişdir.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Hüseyn Mirzəyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Abiogenez
link=https://en.wikipedia.org/wiki/Fayl:Stromatolites.jpg|thumb|265x265px|Nature elmi jurnalında 2002-ci ildə dərc olunmuş məqalənin iddiasına görə ABŞ milli parkda tapılmış 3.5 milyard il yaşındaki bu daşlar fosilləşmiş siyanobakteriyalar ehtiva edir. Bu iddialara əasasən bu qalıqlar Yer kürəsindəki ən qədim canlılıq işarələridir. Abiogenez — Yerdə həyatın mənşəyi nəzəriyyəsinə aiddir. İlkin oksigensiz atmosferdə qeyri-üzvi (bioloji) reaksiyalar, yəni canlı orqanizmlər iştirak etmədən üzvi birləşmələrin əmələ gəlməsi prosesi.
Canlı həyatın bəsit üzvi birləşmələr kimi cansız maddədən təbii olaraq əmələ gəlmə prosesidir. Bu hadisənin Yer kürəsində 3.8 ilə 4.1 milyard il əvvəl baş verdiyi təxmin olunur. Abiogenez araşdırmaları laboratoriya təcrübələri yanaşı çağdaş canlılar haqqında biliklərdən yola çıxaraq həyat öncəsi kimyəvi reaksiyaların Yer kürəsindəki canlı orqanizmləri necə əmələ gətirdiyini aydınlaşdırmağa çalışır.
Biologiyada Yer üzərində həyatın təkamülü 2 əsas mərhələyə bölünür.
Mərhələləri
Abiogen inkişaf özü 3 ardıcıl mərhələdən ibarətdir.
1. Bioloji monomerlərin abiogen (kimyəvi, fiziki) yolla əmələ gəlməsi. 1924-cü ildə Sovet alimi Oparinin "Yer üzərində həyatın törəməsi" (Возникновение жизни на земле) kitabını nəşr edildi. Bu kitabda o, abiogen təkamülü sübut üçün arqumentlər irəli sürdü. Tezlikə elm aləmində Oparinin ideyaları qəbul olunmağa başladı. Onun ardınca ingilis təbiətşunası Holdeyn bu sahədə işlər görməyə başladı. Abiogen təkamül nəzəriyyəsinə görə ilkin atmosfer indiki atmosferdən öz tərkibinə görə çox fərqlidir. Onun tərkibi sərbəst H2 və onun birləşmələri olan H2O, CH4, NH3, HCN-ilə boldur. Sonralar uzun Abiogen təkamül nəticəsində bu maddələrdən üzvi maddələr törədi. Lakin IX əsr-XX əsrin əvvəllərində bu fikir elədə inandırıcı görünmürdü. Çünki vitalistlərin fikrincə, üzvi maddələr yalnız və yalnız canlı orqanizmdə "həyat qüvvəsinin" təsiri ilə yarana bilər. Başqa cür qeyri-mümkündür. Sanralar bu nəzəriyyə darmadağın edildi. 1953-cü ildə amerikan alimi S.L.Miller ilkin atmosferdə mövcud olmuş maddələrin qatışığına 60000 V gərginliyində elektrik cərəyanı buraxdı. Həmin bu sistemdə 80 C0 temperatur və təzyiq yaratmaqla bir neçə gündən sonra qarışqa turşusunu və bir neçə amin turşusunu almağa müəssər oldu. Beləliklə Qeyri-üzvi maddələrdən Üzvi maddələrin əmələ gəlməsi praktiki olaraq sübut olundu.
2. Bioloji monomerlərdən Bioloji polimerlərin əmələ gəlməsi.Abiogen təkamüldən sonra yer üzərində şərait nisbətən yaxşılaşdı- həyat üçün yararlı oldu. Bu şəraitdə sadə monomerlərin birləşib daha mürəkkəb və daha yüksək molekul kütləsinə malik olan yüksəkmolekullu birləşmələr əmələ gətirdi. Beləliklə mürəkkəb fəza formasına, yüksək molekul kütləsinə və su ilə məhdudlanan pərdəyə malik, "orqanizmlər" əmələ gəldi. Bunlar koaservatlar idi. Zaman keçdikcə koaservatlar bir birini "udur" (sadə qidalanma) və böyüyürdü
3. Bioloji polimerlərdən daha mürəkkəb orqanizmlərin—ilkin orqanizmlərin (probionit), membran strukturunun, lipidlərin əmələ gəlməsi.Təkamül nəticəsində koaservatların ətrafında lipid-yağ təbəqəsi əmələ gəldi. Tədricən onlar mürəkkəbləşərək seçici membrana çevrilə bildilər. Seçici membranın təkmilləşməsi nəticəsində ilkin hüceyrələrdən əvvəl özünü tənzimləyən orqanizmlər meydana çıxdı. Daha sonra ilkin nüvəsiz hüceyrələr-prokariotlar meydana çıxdı. İlkin orqanizmlər hetrofit olmuşlar və sudakı üzvi maddələrdən qida kimi istifadə etmişlər.