cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qəribə müharibə
Qış müharibəsi
1 dekabr 1939-cu ildə Sovet qoşunları tərəfindən işğal olunmuş Kareliya ərazisində Fin Demokratik Respublikası adlı kukla hökumət yaradıldı və Otto Ville Kuusinen bu hökumətin başçısı təyin olundu. Qırmızı Ordunun hücumu nəticəsində işğal olunmuş ilk yaşayış məntəqəsi olan Teriyoki kəndindən sonra Kuusinenin hökuməti "Teriyoki hökuməti" adlandırıldı. Müharibədən sonra kukla hökumət dağıldı. Müharibənin əvvəlindən etibarən işçi sinfindən olan finlər mərkəzi Helsinkidə yerləşən legitim hökumətin arxasında dayandı. Sovet işğalına qarşı finlərin milli birliyi sonradan "Qış müharibəsi ruhu" olaraq tarixə keçdi.
Şişkinot
—  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Aglaia glabrata
(Aglaia glabrata) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Pioneer (mahnı)
Pioneer — Macarıstanın 2016 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.
Freddi "Pioneer" mahnısı ilə Macarıstanı İsveçin Stokholm şəhərində keçirilən Avroviziya 2016-da təmsil etmişdir. Mahnının sözləri Borbala Çarnay, musiqisi isə Ze Sabo tərəfindən bəstələnmişdir.
Senecio erucifolius
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Yunan zukini piroqu
Bu piroq Azərbaycanın göyərti küküsünü xatırladır, amma ondan fərqlidir. Bir növ Türk börəyini də xatırladır, amma içincə yuxa yoxdur. Qabaqlı piroq həm səhər yeməyində, həm də pratik qəlyanaltı kimi çox ləzzətli olur.
Hazırlanma qaydası
Uzunluğu 38 cm, genişliyi isə 25 cm olan dərin soba formasını bir az yağlayın.
Tavada zeytun yağını qızdırın. Soğan və qabağı əlavə edərək tez-tez qarışdıraraq yumuşalana qədər (amma xaşıl olmasın) və suyu çəkilənə qədər təxminən 15 dəqiqə bişirin. Bir az duzlayın. Kənara qoyun.
Sobanı 180˚C-dək qızdırın.
Dərin bir qabda yumurtaları mikserlə yaxşıca çalın. Üzərinə qatığı əlavə edib qarışdırın. Sonra isə un və qabartma tozunu əlavə edib yaxşıca qarışdırın.
Bu qarışığa pendirləri və bişmiş qabağı əlavə edib qarışdırın. Zövqə görə istiot və qırmızı bibər tozu vurun. Duzu azdırsa, bir az duz əlavə edin.
Doğranmış göyərtini də əlavə edib qarışdırın. Alınan kütləni yağlanmış formaya tökün. Üzərini qabaq dilimləriylə bəzəyin (şəkildə gördüyünüz kimi) və qırmızı bibər tozu səpin.
Sobanın orta yerində təxminən 1 saat ərzində üstü qızaranadək bişirin. Sobadan çıxartdıqdan 15 dəqiqə sonra piroqu kəsin və servis edin. Bu piroq həm isti, həm də soyuq halda süfrəyə verilə bilər.
Tiksi
Tiksi (Тиксии) — Saxa Respublikasının Bulun ulusunun mərkəzi olan, şəhər tipli qəsəbə. Rusiyanın ən ucqar şimal ərazisində yerləşən dördüncü yaşayış mənyəqəsidir (Dikson, Xatanqa, Dikson).
Coğrafiya
thumb|250px Şəhər qütb en dairəsi daxilində, Lena deltası yaxınlığında, Laptevlər dənizinin Tiksi buxtasında yerləşir.
Tarixi
Şimal dəniz yolu üzərində dayanacaq məntəqəsi kimi 1933-ci ildə əsası qoyulmuşdur. Bir il öncə isə Tiksinin yaxınlığında 1932-ci ildə Qütb stansiyası istifdəyə veilmişdir. 1957-ci ildə Qütb qeokosmofizik abservatoriya istifadəyə verilir.
1939-ci ildə yaşayış məntəqəsinə şəhər tipli qəsəbə statusu verilir.
Nəqliyyat
Gəmiçilik üçün cəmi 3 aydan az müddətdə yararlı olur. Rusiyanın uzaq şimal ərazisində əsas limanlarındandır.
Tiksidə federal əhəmiyətli aeroport fəaliyyət göstərir ( 1 oktyabr 2012 ildən 16 aprel 2013 ilə qədər aeroport bağlanır . 16 aprel 2013 ildə dövlət daxili reyslər bərpa ediləcək ).
Şəhərin seçilmiş abidələri
thumb|Tundra lanşaftı. Tiksi.
İqlimi
Şəhər qütb dairəsi daxilində yerləşir. İqlimi sərtdir. Şaxtanı isə dəniz müəyyən qədər yumşaldır. Yanvar ayının orta temperaturu −37.3°S, iyul və avqust aylarında isə +2.9°, +7.7° S təşkil edir. Artıq sentyabr ayında qış başlayır. Qışın sonu iyunun ikinci yarısına təsadüf edir. İlk boyu şaxta müşahidə edilir. Yayda bəzən tempertur qısa müddət ərzində -25°S olur. thumb| Fevral 2013 ildə Tiksidə -49.5°S temperatur müşhidə edilmişdir. Burada 99 sm hündürlüyündə qar müşahidə edilir. Qütb gecələri 67 gün ( 19 noyabrdan 24 yanvar), qütb gündüzləri 86 gün (10 may).
Björn "Speed" Strid
thumbnail
Björn "Speed" Strid — Soilwork qrupunun vokalisti Byörn Ove Ingemar Strid.
Həyatı
10 sentyabr 1978-ci ildə İsveçdə anadan olmuşdur. 1995-ci ildə Soilwork qrpunun əsasını qoymuşdur.
Andrea Pirlo
Andrea Pirlo — — peşəkar italyan futbolçusu, Nyu-York Siti klubunun və İtaliya milli komandasının yarımmüdafiəçisi. Dünyanın ən yaxşı pleymeykerindən biri. Cərimə zərbələrinin, uzun və qısa ötürmələrin ustası. Meydanda oyunu incə görmə xüsusiyyətinə malikdir.
Həyatı
Andrea öz ilk sevgisi və gələcək həyat yoldaşı Debora ilə 18 yaşında tanış olub. "İnter"də çıxış etdiyi üçün Andrea Debora ilə çox nadir hallarda görüşə biliblər. Bütün buna baxmayaraq 2001-ci ilin yayında onlar evlənirlər. Cütlüyün ilk uşaqı Nikkolo Breşiyada doğulur. 2006-cı ildə Pirlo ikinci dəfə ata oldu, onun Angela adlı qız övladı dünyaya gəldi. Pirlo ailəsi ilə mediadan uzaq durmağı üstün tutur.
Klub karyerası
180px|thumbnail|left| Pirlo "Milan"ın heyətində 16 yaşında "Breşiya" klubunun heyətində A Seriyasında debüt edib yaxşı oyun göstərərək 1998-ci ildə "İnter" klubuna transfer olunub. Yaxşı oyun sərgiləməsinə baxmayaraq, əsas heyətdə yer tapa bilməyib. Əsas heyət rəqibləri isə Roberto Bacco, Yuri Corkaeff və Alvaro Rekoba idi. 1999–2000-ci illər mövsümündə "İnter" Pirlonu icarə əsasında "Recina" klubuna verir. Yaxşı oyun göstərən Andrea növbəti mövsümü yenidən "İnter"də başlayır. Yeni məşqçisi ilə ortaq dil tapa bilməyən oyunçu 2001-ci ildə 10 milyon dollar qarşılığında "Milan" klubuna transfer olunur. Burada o, özünü müstəqil və əsas heyət oyunçusu kimi göstərməyi bacarır. O, Milanın heyətində 284 oyun keçirib və həmin oyunlarda 30-dan çox qol vurub, iki dəfə isə Çempionlar Liqasının qalibi olub.
18 may 2011-ci ildə Andrea Pirlo mövsüm sonunda "Milan"dan ayrılacağın açıqladı. Altı gün sonra, 24 mayda, "Yuventus" Pirlo ilə üç illik müqavilə imzaladı. Andreadan yeni komandada çox şey gözləyirdilər, lakin o, bütün gözləntiləri üstələməyi bacardı. İlk oyundan etibarən o, oyun qurulmasını öhdəsinə götürdü. Bir neçə təcrübədən sonra, Antonio Konte Pirlo ilə yarımmüdəfiədə üçlü orta xətt sxemi yaratdı ki, bu müdəfiə xəttində də Pirlo oyun qurucusu və dayaq yarımmüdəfiəçi rolunu oynayırdı. Demək olar ki, "Yuventus"un hər bir hücumunda Pirlonun əli var idi. A Seriyasının 35 oyununda Pirlo 3 qol və 13 məhsuldar ötürmə ilə yadda qaldı. Pilro ümumilikdə 2643 ötürmə etdi. Ötürmələrin dəqiqliyi 86,8% təşkil edirdi. Avropada bu göstəricidə onu yalnız Xavi üstələməyi bacarır.
Millidə çıxışları
210px|thumbnail|left| Pirlo Avro 2012 çempionatında İtaliya milli komandasında ilk oyununu 7 sentyabr 2002-ci ildə Azərbaycana millisinə qarşı keçirmişdi. Avro 2004 ikinci oyunda, o, möhkəm və birmənalı şəkildə milli komandanın mərkəzində yer tuturdu.
2000-ci ildə o gənclər arasında Avropa çempionatında birinci olur, 2004-cü ildə Pirlo Afina Olimpiya Oyunlarında bürünc medal alır, 2006-cı ildə isə o, Dünya çempionu olur.
2006-cı ilin Dünya Çempionatında, o ilk qolunu Qana ilə oyunda vurur. Yarım finalda onun Fabio Qrossoya etdiyi gözəl ötürmə futbol fanatlarının yadında uzun müddət qalacaq. Dünya Kubokunun final oyununda o küncdən Marko Materazziyə dəqiq ötürmə etmiş və Marko hesabı bərabərləşdirmişdi, oyundan sonra penaltidə o qol vurmaqla bir dəqiqə sonra karyerasının ən böyük nailiyyətini əldə edir — dünya çempionatında qızıl medal qazanır.
Avro 2008-ci ilin dörddə bir mərhələsindəki İspaniya millisə qarşı oyunundan başqa bütün oyunlarda iştirak edib.
Avro 2012-də Pirlo gümüş medal qazanır. O çempionatda "Azzurri"nin heyətində bütün oyunlarında (6 oyun) iştirak edib. 24 iyunda İtaliya yığması İngiltərə ilə dörddəbir mərhələsində qarşılaşırdı, oyundan sonra penaltilər seriyasında Pirlo "Panenko" sayağı zərbə ilə Co Hartın qapısına yol tapdı. Finalda İtaliya 0 – 4 hesabı ilə İspaniyaya məğlub olmuşdu.
Nailiyyətləri
left|28px "Breşiya"
left|28px "Milan"
left|28px "Yuventus"
left|28px İtaliya millisində
Tam ədədlər
Gündəlik həyatımızda istifadə etdiyimiz ədədlər natural ədədlər adlanır. Natural ədədlər, onların əksi və 0 ilə birlikdə tam ədədlər çoxluğunu əmələ gətirir. Tam ədədlər çoxluğu \mathbb{Z} kimi işarə olunur. Deməli,.
Məsələn : - 9 ilə -2 ədədlərin arasında yerləşən tam ədədlər çoxluğunu yazın.
Z={-8;-7;-6;-5;-4;-3}
Natural ədədlər tam ədədlər çoxluğunda iştirak edir. Yəni
Sellik manevri
thumb|280px|Sellick manevri Sellik manevri, Sellik təzyiqi Qırtlağın üzüyəbənzər qığırdağa barmaqla təzyiq edib, qida borusunun mənfəzini qapamaqla mümkün aspirasiyanın (mədə möhtəviyyatının geriyə axmasının) qarşısını almaq üçün tətbiq edilən bir cəhddir. Bu manevr adətən təcili cərrahi əməliyyatlar zamanı, ümumi narkoz üçün traxeyanın intubasiyasında mədəsi boş olmayan pasientlərə tətbiq edilir. Manevr ilk dəfə 1961 ci ildə Britaniya anestezioloqu Brayn Artur Sellik tərəfində tətbiq edildiyinə görə onun adına müvafiq "Sellik manevri" adlandırılmışdır.
Tam ədədlər
Kəsrlər tam ədədlərə aid deyil.Tam ədədlərin hər biri Rasional Ədədlərə daxildir.￼
Mais Səfərli
Mais İsmayıl oğlu Səfərli — Azərbaycan Yurddaş Partiyasının qurucusu və ilk sədri, Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi II çağırış deputatı
Həyatı
1958-ci il mayın 5-də Qubadlı rayonunun Məlikəhmədli kəndində anadan olmuşdur. 1975-ci ildə Bakıda orta məktəbi, 1982-ci ildə isə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsini bitirmişdir. Azərbaycan Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsini bitirmişdir. Rus və ingilis dillərini bilir. Təhsilini bitirdikdən sonra fəhlə kimi çalışmağa başlamışdır.
Mais Səfərli 1975-ci ildən Azərbaycan Televiziya və Radio Şirkətində çalışmağa başlamışdır.
Mais Səfərli evli olmuşdur, 3 uşağı var. 7 dekabr 2020-ci il tarixində koronavirusdan vəfat edib.
İctimai-siyasi fəaliyyəti
Mais Səfərli "Yurddaş" və "Vışka" qəzetlərində çalışmışdır. O, 1988–1992-ci illərdə "Yurddaş" Cəmiyyətinin sədri, 1993-cü ildən ölümünədək isə Azərbaycan Yurddaş Partiyasının sədri olmuşdur.
Mais Səfərli 2001-ci il yanvarın 7-də 9 saylı Xətai birinci seçki dairəsindən deputat seçilmişdir. Milli Məclisin İnsan hüquqları daimi komissiyasının üzvü olmuşdur. Evli olmuşdur, 2 övladı var.
Brayan De Palma
Brayan De Palma — görkəmli Amerika kino rejissoru.
Karyerası
Brayan De Palmanın karyerası 1960-cı ildə başlanıb.
Filmoqrafiya
Çəkdiyi filmlər arasında "Toxunulmazlar" (1987), "Karlitonun yolu" (1993), "Vəzifə həyatakeçirilməzdir" (1996), "Marsa vəzifə" (2000), "Qara səhləb" (2006).
Sobu
Sobu — Azərbaycan Respublikasının Zəngilan rayonunun Çöpədərə kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Tarixi
Sobu kəndi dağlıq ərazidədir. Yaşayış məntəqəsinin 1827-ci ildə Cənubi Azərbaycanın Sobu kəndindən köçüb gəlmiş ailələr salmişlar. Miqrant toponimdir.
1993-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.
9 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.
Sobuçay
Zəngilan rayonu ərazisində çay. Xaçın çayının sağ qoludur. Ədəbiyyatlarda Sobudərə kimi da qeydə alınmışdir. Hidronim eyniadlı yaşayış məntəqəsinin adını daşıyır.
Əmir-Abbas Hoveyda
Əmir-Abbas Hoveyda (18 fevral 1920 - 7 aprel 1979) — İranın dövlət xadimi. 1965-ci ilin 27 yanvar tarixindən 7 avqust 1977-ci il tarixinədək İranın baş naziri.13 ilə yaxın İran Baş Naziri olaraq İran tarixində ən çox bu vəzifəni tutan şəxsdir.
Paris və Brüsseldə siyasi elmlər üzrə təhsil aldıqdan sonra İrana qayıtmış və hərbi xidmətə yollanmışdır.Daha sonra İran Xarici İşlər Nazirliyinə daxil olmuş,daha sonralar Paris (1945-1947),Bonn (1947-1952) və Ankaradakı (1957) İran səfirliklərində, BMT-də (1951-1957) çalışmışdır.1958-ci ildə İran Milli Neft Şirkətində idarə heyətinə üzv təyin olunmuşdur.
1963-cü ildə Yeni İran Partiyasının qurulmasında iştirak etmişdir.1965-ci ildə dönəmin baş naziri Həsən Əli Mənsurun öldürülməsindən sonra baş nazir vəzifəsinə təyin olunmuşdur.Baş nazir olmaqla yanaşı ölkənin yeganə qanuni siyasi partiyası olan Yeni İran Partiyasının və daha sonra onun yerinə keçən Rastahiz (yenidən canlanma) partiyasının da rəhbəri olmuşdur.Bu dönəmdə İranla Qərb neft şirkətləri arasında müxtəlif müqavilələr imzalamağa başlamışdır. thumb|Əmir Abbas huveydanın cəsədi Buna baxmayaraq,7 avqust 1977-ci ildə İranda baş qaldıran etirzaların səbəbkarı olaraq görüldü və vəzifəsindən istefaya göndərildi,yerinə Cəmşid Amuzegar gətirildi.1978-ci ilin noyabrinda isə İranda əksinqilabi qüvvələrə qarşı vuruşan şah yönümlü hərbi rejim tərəfindən ev həbsinə məhkum edildi.1979-cu il inqilabında Ruhulla Xomeyninin hakimiyyətə gəlməsindən sonra 1979-cu ilin fevralinda təslim oldu.2 ay sonra Ruhulla Xomeyninin tələbəsi olan Sadıg Xalxalinin rəhbərlik etdiyi İslami İnqilab Məhkəməsi tərəfindən güllələnərək edam olundu.
Sallaq sərv
Əsasən Çin, Vyetnam, Yaponiya və Şimali Amerikada yayılmışdır. Bəzi alimlər bu bitkini Chamaecyparis funebris (Endl.) franco adı ilə Chamaecyparis cinsinə aid edirlər. Həmişəyaşıl, hündürlüyü 20–25 m-ə qədər olan, zoğlarının ucları sallaq ağacdır. Qabığı qonur, hamardır. Enli çətiri sıx deyil. Gövdənin rəngi qəhvəyi-qara və hamardır. Budaqları möhkəm, sallaqdır. Qısa budaqları qalındır. Yarpaqları qarşı-qarşıya yerləşir, göyümtül-mavidən boz-yaşıl rəngədək olur. Çiçəkləri birevlidir. Erkək çiçəkləri yumurtavarı-uzunsov, çox vaxt sarıdır. Dişi çiçəkləri yan budaqlarda qarşı-qarşıya yerləşir, təxminən yumru, 6-8 (bəzən 4 və ya 10-12) ədəddir, qabıqlıdır. Qozaları yumrudur, eni 8-12 sm, tünd qonur rəngli, qısa saplaqlarda yerləşir. Toxum qabıqları qalxanşəkilli, üçbucaq və ya yumrudur, kənarları bir-birinin üzərinə çıxır, yetişdikdə partlayır. Toxumları 2, bəzən 5 ədəd, ikiqanaqlı, ellipsvarı və ya yumrudur.
Oduncağı yüngül, yumşaq, möhkəm, sarı və ya çəhrayı rəngli, xoşətirli olduğundan mebel və xırda bəzək əşyalarının hazırlanmasında istifadə edilir. Oduncaqdan axan qatrandan xoş ətirli balzam hazırlanır. Bu bitki buddist kilsələri ətrafında çox əkilir. Azərbaycanda bəzi hallarda dekorativ məqsədlə və kolleksiya sahələrində becərilir. Toxum, qələm, calaq və kök pöhrələri ilə çoxaldılır. Quraqlığa davamlıdır, tez böyüyür, 200 ilə qədər yaşayır. Mərdəkan Dendrarisi ndə introduksiya edilmişdir.
Məlumat mənbələri:
Деревья и кустарники СССР. т.3.1954; Флора Азербайджана. т.5. 1954; Azərbaycanın ağac və kolları. III cild. 1970; Azərbaycanın “Qırmızı” və “Yaşıl Кitabları”na tövsiyə olunan bitki və bitki formasiyaları. 1996; Azərbaycan florasının konspekti. I-III cildlər. 2005; 2006; 2008.
Paolo Maldini
Paolo Maldini — keçmiş İtaliya futbolçusu və İtaliya milli futbol komandasının müdafiəçisi.
26 iyun 1968-ci ildə İtaliyanın Milan şəhərində anadan olmuşdur. Hal-hazırda üç nömrəli forması Milanda müzeydədir.
Klub Karyera
26 iyun 1968-ci ildə İtaliyanın Milan şəhərində anadan olmuşdur. Uşaqlıqdan futbola maraq göstərən Maldini Milan seçmələrinə girib qazanmışdı.Profesyanaı futbol karyerasına 1984-cü ildə Milanda başlayıb. Bütün futbol karyeri boyunca Mİlanda oynayıb. Milanda başladı,Milanda parladı və Milanda bitirdi. İtaliyada ən yaxşı müdafiəçi olmuşdur. 3 nömrəli müdafiəçi dəfələrlə Milana Çempionluq verib. Beləki o, Milanda iki dəfə EUROPAPOKAL DER LANDESMEİSTER SİEGER ,üç dəfə Çempionlar liqi ,yeddi dəfə İtalyan liqi ,bir dəfə ITALİENİSCHER POKALSİEGER, beş dəfə ITALİENİSCHER SUPERPOKALSİEGER, bir dəfə Fifa, bir dəfə  COPPA ITALİA, dörd dəfə  UEFA  medallarını qazanıb. Maldini Ən son oyunun 2009-da Fiorentina qarşı oynamışdır.
Milli Karyera
Maldini İtaliya yığmasında 126 dəfə forma geyinmiş və 7 dəfə qol vurmuşdur.
İstinadlar
https://www.transfermarkt.com.tr/paolo-maldini/profil/spieler/5803
https://www.acmilan.com/en/news/media/2019-06-14/paolo-maldini-becomes-the-new-technical-director-of-ac-milan
https://www.mackolik.com/futbolcu/p-maldini/5rk23wxi2wkgl264utqcygs7p
Natural ədədlər
right|thumb|Natural ədədlər həyatda adi say üçün istifadə edilir (məsələn, bir alma, iki alma və s.). Natural ədədlər — saymaq üçün istifadə olunan ədədlərə deyilir (riyazi dildə: 1-i özündə saxlayan minimal induktiv çoxluq).
Natural ədədlər tək (Məs.: 1, 3, 5) və cüt (Məs.: 2, 4, 6) olur.
Natural ədədlərin onluq yazılışı (mərtəbə toplananların cəmi şəklində yazılışı)
abcd=1000a + 100b + 10c + d
abc=100a + 10b + c
ab=10a + b
Məsələn: abcd - ədədində
a - sayda minlik
b - sayda yüzlük
c - sayda onluq
d - sayda təklik var.
Ədədin mərtəbələri
abcde - beşmərtəbəli ədədir.
Tək və cüt ədədlər
Cüt ədədlər - sonu 0, 2, 4, 6 və 8 rəqəmlərindən biri ilə qurtaran natural ədədlərə cüt ədədlər deyilir.
Tək ədədlər - sonu 1, 3, 5, 7 və 9 rəqəmlərindən biri ilə qurtaran natural ədədlər tək ədədlər deyilir.
Natural ədədlər çoxluğu
Natural ədədlər çoxluğu \mathbb{N} hərfi ilə işarə olunur. Deməli,
Ədədin bölənləri və bölünənləri
Ədədin böləni
n- natural ədədinin bölündüyü hər bir natural ədəd n- böləni adlanır.
Məsələn: 12- nin bölənləri —> 1,2,3,4,6,12
Ədədin bölünəni
n-natural ədədinə qalıqsız bölünən hər bir natural ədəd n- in bölünəni adlanır.
Sadə və mürəkkəb ədədlər
Yalnız 1-ə və özünə bölünən ədədlərə sadə ədədlər deyilir.
Məsələn: 2;3;5;7;11;13;17;19...
İkidən çox böləni olan ədədlərə mürəkkəb ədədlər deyilir.
Məsələn: 4;6;8;9;10;12;14;16 və s. 2-dən başqa bütün cüt ədədlər mürəkkəb hesab olunur.
1 nə sadə, nə də mürəkkəb ədəddir.
Mürəkkəb ədədin sadə vuruqların hasili şəklində göstərilməsi sadə vuruqlara ayırma adlanır.
Məsələn: 120=2×2×2×3×5 və ya 120=2³×3¹×5¹
Qarşılıqlı sadə ədədlər
Ortaq sadə vuruqları olmayan ədədlərə qarşılıqlı sadə ədədlər deyilir.
Ən böyük ortaq bölən (ƏBOB) və ən kiçik ortaq bölünən (ƏKOB)
a və b natural ədədlərinin hər ikisinin bölündüyü ən böyük natural ədədə a və b-nin ən böyük ortaq böləni deyilir və ƏBOB(a;b) kimi işarə olunur.
ƏBOB (a;b)-ni tapmaq üçün:
a və b natural ədədlərinin hər ikisinə bölünən ən kiçik natural ədədə a və b-nin ən kiçik ortaq bölünəni deyilir və ƏKOB(a;b) kimi işarə olunur.
ƏKOB və ƏBOB-a aid əsas düsdurlar
ƏBOB(a;b)•ƏKOB(a;b)=ab
ƏKOB (a;b)-ni tapmaq üçün
Bulbophyllum saurocephalum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Şimali Amerikanın kolonizasiyası
Şimali Amerikanın kolonizasiyası başlayanda müasir ABŞ ərazisində ümumi sayı 3-4 milyon. nəfər olan 400 hindu tayfasından ibarət idi.
Yuxarı Körpülü
Tarixi
Rayon mərkəzindən 6 km şimal-qərbdə, Quruçay vadisində yerləşir. Kənd XII əsr tarixi abidəsi olan Sınıq körpünün (Qırmızı körpü) yanında salındığı üçün kənd Körpülü adlandırılmışdır. "Yuxarı" fərqləndirici əlamət bildirir. Relyef əsasında yaranan mürəkkəb quruluşlu toponimdir. "Tiflisskie vedomosti" qəzetinin 1830-cu il 3 sentyabr tarixli buraxılışında "Qırmızı körpü" adlı məqalədə Körpülü kəndinin tarixinə toxunulur. Məqalə bir şəxs tərəfindən Qafqaza edilmiş səyahətin 4 oktyabr 1828-ci il tarixli qeydləri əsasında yazılmışdır. Məqalədə 16-cı əsrin ortalarında gürcü çarı Rostomun sifarişi ilə Pompeyin dövründə tikildiyi ehtimal olunan və hazırda tamamilə dağılmış "Qız -Qalası" körpüsünün yenidən tikintisi üçün İrandan məşhur memarın dəvət edildiyi, körpünün inşası üçün ərtafdakı Qazax və Borçalı qəzalarından bir neçə ailənin tikinti gedən əraziyə köçürüldüyü və onların həmin ərazidə kənd salaraq tikdikləri körpünün şərəfinə kəndin adını "Körpülü" qoyduqları, daha sonra isə kəndin Dağ Borçalıya köçdükləri qeyd olunur.
Keçəl təpə qışlağı
Keçəl təpə — Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Qazax qəzasında, indiki Barana (Noemberyan) rayonunda qışlaq. Yuxarı Körpülü kəndinin tabeliyində olmuşdur. Burada 1926-cı ildə 14 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1930-cu ildə yaşayış məntəqəsi kimi ləğv edilmişdir.
Əhalisi
Kənddə 1831-ci ildə 43 nəfər, 1886-cı ildə 361 nəfər, 1897-ci ildə 402 nəfər, 1908-ci ildə 440 nəfər, 1914-cü ildə 427 nəfər, 1916-cı ildə 792 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.
1922-ci ildə burada 523 nəfər, 1926-cı ildə 530 nəfər, 1931-ci ildə 630 nəfər, 1987-ci ildə 2000 nəfər azərbaycanlılar yaşamışdır.
1988-ci ildə azərbaycanlılar Ermənistan döyləti tərəfindən yenidən öz doğma kəndlərindən qovulmuşlar. İndi burada Şəmkir rayonunun Çənlibel kəndindən buraya 1988-ci ildə köçmüş ermənilər yaşayır.
Aglaia gracilis
(Aglaia gracilis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Hündür şişkinot
-  cinsinə aid bitki növü.
Şamil Qurbanov
Şamil Qurbanov (10 may 1934, Faxralı kəndi, Bolnisi rayonu, Gürcüstan SSR – 16 yanvar 2004, Bakı, Azərbaycan) — Azərbaycan Respublikasının dövlət xadimi, ədəbiyyatşünas, filologiya elmləri doktoru, professor və 1995-2004-cü illərdə Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin deputatı.
Həyatı
Şamil Dünyamalı oğlu Qurbanov 1934-cü il may ayının 10-da Bolnisi rayonunun Faxralı kəndində anadan olmuşdur. 1955-ci ildə orta məktəbi bitirmiş və həmin ildə ADU-nun (indiki BDU-nun) jurnalistika şöbəsinə daxil olmuşdur. Universiteti fərqlənmə diplomu ildə bitirmiş və "Azərbaycan məktəbi" jurnalında ədəbi işçi kimi fəaliyyətə başlamışdır. 1961-ci ildə universitetin jurnalistika fakültəsində baş laborant işləmişdir. 1962-ci ildə Şamil Qurbanov Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi kafedrası üzrə aspiranturaya qəbul olunmuş və 1965-ci ildə "Zaqafqaziya rus dilli mətbuatında Azərbaycan ədəbiyyatı (1905-1917)" mövzusunda dissertasiyanı vaxtından əvvəl müdafiə etmiş və filologiya elmləri namizədi elmi dərəcəsi almışdır. Müdafiədən sonra o, "Bakı" və "Baku" qəzetlərində ədəbiyyat şöbəsinin müdiri işləmişdir. 1968-ci ildə yenidən universitetə qayıtmış və "Azərbaycan dili və onun tədrisi metodikası" kafedrasında dosent işləmiş, Azərbaycan dilindən dərs demişdir. 1971-ci ildə rus ədəbiyyatı tarixi kafedrasına keçmiş və rus ədəbiyyatından mühazirə oxumağa başlamışdır. 1973-cü ildən Türk və Şərqi slavyan xalqları ədəbiyyatı kafedrasına (o zaman "SSRİ xalqları ədəbiyyatı" kafedrası adlanırdı) keçmiş və həmin kafedrada dosent, professor işləmişdir. 1989-cu ildən bu kafedraya rəhbərlik etmişdir. 1975-ci ildə "XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində Azərbaycan-rus ədəbi əlaqələri" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmiş, filologiya elmləri doktoru elmi dərəcəsi almışdır. Şamil Qurbanov Azərbaycan ədəbiyyatında yeni səhifələr açmış, indiyə qədər məlum olmayan və ya az məlum olan şəxsiyyətləri üzə çıxarmışdır. Bunlar Hüseyn Minasazov, Rəhim bəy Məlikov, Məmməd Qarayev, Həmzət bəy Qəbulov-Şirvanski, Sona xanım Axundova, Kərim Yaycılı və başqalarıdır. Onun Əli bəy Hüseynzadə, Əhməd bəy Ağaoğlu, Ceyhun bəy Hacıbəyli, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə haqqında da dərin tədqiqat əsərləri vardır. Onun ən böyük ədəbi xidməti Ömər Faiq Nemanzadə və Şeyx Cəmaləddin Əfqani haqqında tədqiqatlarıdır. Bunların hərəsi haqqında məqalələrdən əlavə 4-5 kitab nəşr etdirmişdir, onların böyük xidmətləri şərh olunmuşdur. 1978-ci ildən 1992-ci ilə qədər doktorluq elmi dərəcəsi verən Elmi şuranın elmi katibi işləmişdir. 1981-1992-ci illərdə filologiya fakültəsinin qiyabi və axşam şöbəsinin dekanı olmuşdur. Şamil Qurbanov 10-dan çox beynəlxalq simpozium və konfranslarda (Ankara, Bursa, Tehran, Bağdad, İsfahan, Moskva, Tbilisi, Daşkənd və Düşənbə) iştirak etmiş, Daşkənd və Tbilisi ali məktəblərində Azərbaycan ədəbiyyatından dərs demişdir. Şamil Qurbanov 1980-2004-cü illərdə BDU-nun professoru olmuşdur. 22 kitabın, 300-dən çox məqalənin müəllifidir. Məqalələri İran, İraq, Türkiyə, Gürcüstan və s. ölkələrdə çap olunmuşdur. 1995 və 2000-ci ildə majoritar yolla Bakı şəhərinin Nizami rayonundakı 12 saylı seçki dairəsindən Milli Məclisə deputat seçilmişdir. O, Bakı Dövlət Universitetinin "Türk və Şərqi slavyan xalqları ədəbiyyatı" kafedrasının müdiri olmuş və millət vəkili kimi respublika Parlamentində fəal iştirak edirdi.
Şamil Qurbanov Parlament iclasında Qarabağla bağlı müzakirə zamanı Fransanın o zamankı prezidentinə xitabən dediyi "Jak Şirak qudurub" replikası Milli Məclisin işində iştirak edən diplomtalar tərəfindən birmənalı qarşılanmamışdı.
Şamil Qurbanov 2004-cü ilin 16 yanvar ayında Bakı şəhərində vəfat etmişdir.
Senecio adglacialis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Yapon durnası
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü. Uzaq Şərq və Yaponiya ərazisində yayılmış nadir növ. Onların ümumi sayı 1700–2000 baş olaraq qiymətləndirilir. Tamamən yoxa çıxması təhlükəsi qarşısında olmuşdur. Bu səbəbdən Beynəlxalq və yerli qanunlarla qorunur. XX əsrin üçüncu yarısında yapon durnası artıq Hokkoyda adasında geniş əraziyə yayıldıqdan sonra artıq qonşu Saxalin, Kunaşir, Habomai adalarında da görünməyə başlayır.
Təsviri
Ən böyük durna növlərindən biridir. Boyu 158 sm, çəkisi 7,5 kq-dır. Xariçi görünüş baxımından digər durna növlərindən fərqlənir. Lələklərin əksəriyyəti, o cümlədən örtük lələkləri (digər növlərdən fərqli bir xüsusiyyət) parlaq ağdır. Yetkin quşlarda başın yuxarı və ön hissəsindəki heç bir lələk yoxdur. Bu yerdəki dəri parlaq qırmızı rəngdədir. Ayaqları tünd bözdur. Erkək və dişi fərdlər arasında kəskin fərqlər olmasada erkəklər nisbətən iri olur. Cavan fərdlərin görünüşü nisbətən fərqlidir. Boyunlarında ağ, sarı, parlaq-qəhvəyi və parlaq-boz rəngli lələklər olur. Yarımnövlər əmələ gətirmir.
Yayılması
thumb|Yapon durnası Təbiətdə yayılma arelı 84 min. km² və ancaq Uzaq şərq, Yaponiya ilə məhdudlaşır. Bu quşların iki populyasiyası müşahidə edilir. Onlardan biri Yaponiyanın şərqi və Cənubi Kuril adaları ərazisində yayılmışlar. Onlar "ada" durnaları adlandırılır. İkinci populyasiya isə Amur və Ussuri çayları hövzəsində, Rusiyanın cıənub-şərqində, Çinin şoimal-şərqində Monqolustan sərhədinə qədər olan ərazidə yayılmışlar. Bu populyasiya "materik" durnaları adlanır. Bundan əlavə bu durna növləri Çinin Lyaonin vilayətində Şuantay Hekou milli parkı ərazisində kütləvi şəkildə yuvalayaraq bala çıxarırlar. Mateik populyasiyası qışda Koreya Yarımadasına köç edir. Əsasən qamışlıqlarda yuva qururlar. Qurumuş bitkilərin olduğu sahələrdən uzaq olurlar. Çoxalma dövründə olduqca həssas olur və insanların yaşadığı ərazilərdən uzaqlaşırlar.
Çoxalması
left|thumb|Yapon durnası balaları ilə Yumurtlama ərazisinə durnalar martın sonu aprelin əvvələri qədəm qoyurlar. Yuvalar ortalama Amur ətrafı ərazilərdə 4–12 km², Hokkaydoda 0,7–7,8 km², Çində isə 2,6 km² ərazidə yayılır. Yuvaların yrləşdiyi ərazilərdə suyun dərinliyi 10–50 sm arasında dəyişir. Yuvalar insan məskənlərində uzaqda salınır. Yuvanın qoyunması erkəyin əsa vəzifəsidir. Dişi adətən iki yumurta qoyur. Çində yumurtalar adətən 10 – 13 aprel, Priamurda isə 16 – 22 apreldə qoyulur. Yumurtanın inkubasiya dövrü 29–34 gündür. Durnaların digər növlərinə nisbətdə balalar aqresiv deyillər. Bu səbəbdən balaların hər ikisi sağ qala bilir. Balalar artıq 95-ci gündə üçürlar.
Təhlükə və qorunma
Say baxımından Yapon durnaları durna növləri arasında yalnız Amerika durnasını keçir. XX əsrdə sayları olduqca azlmışdır. Düşünülür ki, İkinci Dünya müharibəsi dönəmində sayları olduqca azlmışdır. Növ hazırda qorunur. Rusiyanın Qırmızı kitabına daxil edilmişdir.
Onların sayına təsir göstərən amillər onların yayılma areallarındakı torpaqların əkinə cəlbi, su hövzələrində su anbarlarının inşası ilə geniş qamışlıqların suyun altında qalması, dambaların inşası və sairdir. Digər təhlükə isə Cənubi Koreya ilə Çimali Koreya arasında başlaya biləcək istənilən münaqişədir.
Durnalar cizgi filmlərində
Kunq-fu Panda cizgi filimində durna vardır.
Əumeş (Əbyəlil)
Əumeş kəndi (Әүмеш) - Rusiyanın Başqırdıstan Respublikası Əbyəlil rayonu Taştimer kənd sovetliyinə daxil olan kənd.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
GUAM
Demokratiya və İqtisadi İnkişaf uğrunda Təşkilat və ya qısa şəkildə GUAM — Gürcüstan, Ukrayna, Azərbaycan və Moldovanın üzv olduğu regional təşkilat. 1997-ci il oktyabrın 10-da yaradılmışdır. 1999-2005-ci illərdə Özbəkistan da təşkilatın üzvü olmuşdur. Təşkilatın adı üzv ölkələrin adlarının ingilis dilindəki baş hərflərindən əmələ gəlir.
Yaranması
GUAM — Azərbaycan, Gürcüstan, Moldova və Ukrayna prezidentlərinin 10 oktyabr 1997-ci ildə, Strasburqda Birgə Kommunike imzalaması ilə bu dörd dövlətin birliyi kimi fəaliyyətə başlamışdır. Kömmunikedə prezidentlər suverenlik, ərazi bütövlüyü, sərhədlərin toxunulmazlığı, demokratiya, hüququn aliliyi və insan hüquqlarına hörmət prinsipləri əsasında Avropada sabitliyin və təhlükəsizliyin gücləndirilməsi məqsədilə dördtərəfli əməkdaşlığın inkişaf elətdirilməsinin vacibliyinin vurğulamışlar.
7 iyun 2001-ci ildə Yaltada təşkil olunmuş GUAM-ın ilk zirvə toplantısı onun beynəlxalq struktur kimi formalaşması və institusionallaşmasında böyük rol oynamışdır. Dövlət başçılari tərəfindən imzalanmış GUAM-ın "Yalta Xartiyası" iştirakçı dövlətlər arasında əməkdaşlığın məqsədlərini, prinsiplərini və istiqamətlərini müəyyənləşdirmişdir.
22 may 2005-ci il tarixində GUAM-ın Kişinyovda keçirilmiş zirvə toplantısı üzv-dövlətlərin demokratik cəmiyyət, Avropaya inteqrasiya, iqtisadi inkişaf, regionda sabitlik və təhlükəsizlik məsələlərinə dair vahid baxışlarını nümayiş etdirmişdir. Dövlət başçıları GUAM əsasında beynəlxalq təşkilatın yaradılması zərurətinə dair birgə mövqedən çıxış etmişlər və bununla əlaqədar GUAM Xarici İşlər Nazirləri Şurasına müvafiq qərar vermişlər.
Dövlət başçılarının bu qərarı 22-23 may 2006-cı il tarixində GUAM-ın Kiyev Zirvə Toplantısı zamanı həyata keçmişdir. Belə ki, 1997-ci ildən mövcud olmuş birlik əsasında Demokratiya və İqtisadi İnkişaf naminə Təşkilat – GUAM təsis olunmuşdur. Kiyev Zirvə Toplantısında prezidentlər GUAM-ın Nizamnaməsini qəbul etmişlər. Nizamnaməyə görə demokratik dəyərlərin bərqərar olması, davamlı inkişafın təminatı, beynəlxalq və regional təhlükəsizliyin gücləndirilməsi, Avropaya inteqrasiya, üzv-dövlətlərin iqtisadi, humanitar və sosial sahələrdə əməkdaşlığının genişləndirilməsi təşkilatın başlıca məqsədlərini təşkil edir.
Həmçinin, GUAM dövlət başçıları tərəfindən Kiyev Zirvə Toplantısında qəbul olunmuş “Demokratiya və İqtisadi İnkişaf naminə Təşkilat – GUAM-ın yaradılması haqqında Kiyev Bəyannaməsi”ndə aşağıdakı məqamlar və vəzifələr qeyd olunmuşdur:
Birgə layihələr
GUAM dövlətlərinin əməkdaşlığının praktiki təzahürü kimi Virtual Mərkəz və Dövlətlərarası İnformasiya-təhlil Sistemi (VM/DİTS) layihəsi və Ticarətə və Nəqliyyata Yardım (TNY) layihəsi həyata keçirilməkdədir. TNY GUAM dövlətləri arasında ticarət və nəqliyyat sahəsində əlaqələrinin genişləndirilməsi və intensivləşdirilməsi məqsədini daşıyırsa, VM/DİTS məlumat mübadiləsi və digər operativ xarakterli tədbirləri həyata keçirmək vasitəsilə ticarət və nəqliyyatın inkişafına, onun effektiv və təhlükəsiz fəaliyyət göstərməsinə təminat verir. Hər iki layihə GUAM-ABŞ Çərçivə Proqramının əsas elementləri hesab olunaraq bir-birini tamamlayır və onların paralel şəkildə həyata keçirilməsin nəzərdə tutulur. VM/DİTS layihəsi çərçivəsində hər bir GUAM dövlətində Milli İnformasiya-təhlil Mərkəzi və İşçi qruplar yaradılmış və hüquq-mühafizə orqanlarının müvafiq ekspertləri bu istiqamətdə ilkin məlumat mübadiləsi aparırlar. TNY layihəsinin həyata keçirilməsi məqsədilə hər bir GUAM dövləti milli planları əsasında dördtərəfli əməkdaşlıqlarını davam etdirirlər.
Həmçinin, qeyd olunmalıdır ki, GUAM dövlət başçıları Kiyev Zirvə Toplantısı zamanı Azad Ticarət Zonası haqqında Sazişin həyata keçirilməsinin başlanmasını elan etmişlər və buna dair müvafiq işlər görülməkdədir.
Həll olunmamış münaqişələr üzrə əməkdaşlıq
Kiyev Zirvə Toplantısında qəbul olunmuş “Demokratiya və İqtisadi İnkişaf naminə Təşkilat-GUAM dövlət başçılarının münaqişələrin nizamlanması üzrə Birgə Bəyannaməsi”ndə aşağıdakı əsas məqamlar qeyd olunmuşdur:
Azərbaycanın təşkilata sədrliyi
Bakı Zirvə Toplantısının əsas ideyasını təşkil edən regionda ümumi inteqrasiya və təhlükəsizlik məkanının yaradılması ideyası Azərbaycan Sədrliyinin başlıca vəzifəsi idi. Bu ideyadan irəli gələrək Sədrlik edən ölkənin diqqəti GUAM-ın regional əhəmiyyətinin möhkəmləndirilməsinə və ona beynəlxalq dəstəyin gücləndirilməsinə, üzv-dövlətlərin ümumi maraqlarının konsolidasiyasına və Təşkilat daxilində əməkdaşlıq sisteminin inkişaf etdirilməsinə yönəlmişdir.
Bakı Zirvə Toplantısında GUAM Dövlət Başçıları Şurası təşkilat çərçivəsində sahələr üzrə əsas əməkdaşlıq istiqamətlərini müəyyənləşdirən GUAM-ın Sahəvi Əməkdaşlığının İnkişafı Strategiyasını qəbul etmişlər.
Azərbaycanın bir illik sədrliyi kifayət qədər aktiv keçmişdir. Bunun bariz nümunəsi kimi Bakı Zirvə Toplantısından sonra keçirilmiş 27 sentyabr 2007-ci il tarixli Nyu-Yorkda GUAM Xarici İşlər Nazirləri Şurasının (XİNŞ) iclasını, GUAM-ABŞ və GUAM-Polşa görüşlərini, 10 oktyabr 2007-ci il tarixli GUAM+ formatında Vilnüsdə GUAM-ın onilliyinə həsr olunmuş Zirvə Toplantısını, 30 oktyabr 2007-ci il tarixli Vaşinqtonda GUAM-ABŞ görüşünü, 29 noyabr tarixli Madriddə GUAM XİNŞ-in növbəti iclasını, 4-5 dekabr 2008-ci il tarixli Tokioda GUAM-Yaponiya görüşünü, “GUAM ərazisində uzadılmış münaqişələr və onların beynəxalq sülh, təhlükəsizlik və inkişafa təsiri” adlı qətnamə layihəsinin BMT Baş Assambleyasında yayılmasını, GUAM-Aİ əlaqələrinin gücləndirilməsi üçün “GUAM-ın Aİ-də dostları qrupu”u formatında GUAM və Aİ dövlətlərinin xarici işlər nazirliklərinin ekspertləri səviyyəsində görüşü, 19 mart 2008-ci il tarixli GUAM-Avropa Şurası görüşünü, 15-16 aprel 2008-ci il tarixli GUAM dövlətlərinin ərazisində münaqişələrin həllinin prinsipial əsasları, 29-30 aprel 2008-ci tarixli “GUAM-tranzit” və 29-30 may 2008-ci il tarixli Bakıda “GUAM-ın inkişaf strategiyası” beynəlxalq konfranslarını və digər tədbirləri xatırlatmaq olardı.
1 iyul 2008-ci il tarixində Gürcüstanın Batumi şəhərində GUAM-ın növbəti Zirvə Toplantısı keçirilmişdir.
Bulbophyllum savaiense
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kassio Linkoln
Kassio de Souza Soares (Lincoln Cássio de Souza Soares; ), daha çox Linkoln kimi tanınır — Braziliya futbolçusu, "Koritiba" futbol klubunun yarımmüdafiəçisi.
Həftəbecər turşusu
Ərzaqlar
2 litrlik banka üçün
Hazırlanma qaydası
1. Doğranmış badımcanı aşsüzənə yığın və üstünə təxminən 2 xörək qaşığı duz səpin. Üzərinə ağırlıq (qapaq və ya qab) qoyun və 20 dəqiqə müddətində kənarda saxlayın. Sonra badımcanları yuyun, yaxşıca süzün, suyunu sıxın və qalın salfet və ya kağız dəsmalla qurulayın.
2. Doğradığınız bütün tərəvəz və göyərtiləri iri ləyənə qoyun. Üstünə 2 xörək qaşığı duz səpin və əlinizlə ərzaqları yaxşıca qarışdırın. 20 dəqiqə müddətinə kənara qoyun. Bu müddət ərzində tərəvəzlər sulanacaq.
3. Tərəvəzləri əlinizlə sıza-sıxa suyunu çıxardın. Sıxılmış ərzaqları bankaya doldurun. Üstünə sirkə töküb bankanı bağlayın. Turşunu sərin yerə qoyun. 1-2 həftəyə hazırdır.
Aleksandr Barçenko
Aleksandr Vasilyeviç Barçenko — Rusiya yazıçısı, həkimi, Okkultisti.
Həyatı
Aleksandr Barçenko Dövlət Təhlükəsizlik Orqanlarının rəhbərliyi altında qədim sivilizasiyaların izlərini axtarırdı. Qəribə də olsa, ateist bolşeviklər qeyri-elmi ideyalara inanırdılar. Aleksandr Vasilyeviç bəşəriyyətin tarixdən əvvəlki dövrünün problemlərini araşdırır, yüksək inkişaf etmiş universal «kosmik» ağılı axtarırdı. Barçenkonun dünya sivilizasiyasının inkişafına dair öz konsepsiyası vardı. O hesab edirdi ki, insan cəmiyyəti şimalda, «Qızıl əsri»nin hakim olduğu yerdə meydana gəlib. Orada münasib iqlim şəraiti olub. Lakin 9-12 min il əvvəl hər şey dəyişib, kosmik kataklizmlər baş verib. Elə bu zaman da arilərin cənuba, Kol yarımadasına kütləvi çıxışı başlayıb. Beləliklə də qədim sivilizasiyalar məhv olub.
Keçmişin sirlərini araşdırmaq Aleksandr Barçenko üçün (eləcə də Qleb Bokiya üçün) faciə ilə bitir. Onların hər ikisi oktyabr çevrilişindən sonra yaranan «Vahid Əmək Qardaşlığı» mason təşkilatının başında dayanırdı. Bu təşkilat özündə bolşeviklər partiyasının bir çox üzvünü, çekistləri və dövlət qulluqçularını birləşdirirdi. Məlumdur ki, bu tip «qırmızı» lojalar əksinqilabçı kimi tanınırdı.
1937-ci ilin mayında Aleksandr Barçenko həbs olunur. Onu casusluqda və terrorçu fəaliyyətdə ittiham etsələr də, güllələməyə tələsmirlər. İstintaq bir ilə yaxın davam edir. Barçenkoya imkan yaradırlar ki, axtarışlarının nəticələrini kağıza köçürsün. Həbs zamanı və hökmdən sonra onun bütün əlyazmaları, kitabları və əsas fundamental işi olan «Enerji sahəsinin eksperimental təsirinin metodikasına giriş» adlı əsəri məhv edilir. 1938-ci il aprelin 25-də ona güllələnmə cəzası kəsilir və 15 dəqiqə sonra hökm icra olunur.
Barçenkonun gizli fəaliyyəti
Barçenkonun şəxsi işi yoxa çıxır və onun qohumları reabilitasiya dövründə Aleksandr Vasilyeviçin günahsız olduğunu sübut etmək üçün çox əziyyət çəkirlər. Nəhayət o, əməlində cinayət tərkibi olmadığına görə bəraət alır.
Aleksandr Barçenkonun evinə gələcəkdə «Avrasiya hərəkatı»nın ideoloqu olacaq Lev Karsavin (sonradan o da repressiyaya məruz qalır) və gənc çekist Yakov Blyumkin gəlir. Qonaqlar bu evi təsadüfən seçməmişdilər. Bu dövrdə Barçenko özünün magik eksperimentləri və fantastik kitabları ilə məşhur idi. Onların nə haqda danışdığı məlum deyil, amma bu hadisədən sonra Aleksandr Vasilyeviç sovet hökumətini «sevməyə» başlayır.
XX əsrin 20-ci illərdə o, Ümumittifaq Kənd Təsərrüfatı Şurasının elmi-texniki şöbəsinin əməkdaşı idi. Bu şöbəyə də «Dəmir Feliks»in özü rəhbərlik edirdi. Barçenko təsərrüfat işi ilə məşğul olmurdu. O, Lubyankada çekistlər üçün okkultizmdən mühazirələr oxuyurdu. Bundan başqa, Aleksandr Vasilyeviç anomaliyaların müşahidə edildiyi bölgələrə ekspedisiyalar təşkil edirdi. Onun məqsədi insan psixikasına təsir edən sirlərin araşdırılması idi.
İlk ekspedisiya 1921-ci ildə Kol yarımadasına təşkil olunur. Barçenko hesab edirdi ki, buranın qədim əhalisi hiperboreyalılar (Hiperboreya - əhalisinin xoşbəxt yaşadığı əfsanəvi Şimal ölkəsi) olub. Onlar atom nüvəsini yaratmağı bacarıb, atom enerjisindən istifadə edib, hava məkanını açıb və ilk uçan aparatlar yaradıblar.
Alim-çekistin fikrinə görə, qədim insanlar barədə yeganə xatirə Kol yarımadasında yaşayan şamanlardır. Ekspedisiyanın apardığı axtarışlar zamanı qarşılaşılan ən böyük möcüzə 1922-ci ildə qədim piramidaların aşkarlanmasıdır. Şamanlar buradan öz ayinlərini icra etmək üçün istifadə edirdilər. Tayqanın ortasında piramidaların olması faktı çox böyük sensasiyaya səbəb olur.
Aleksandr Barçenkonun ən böyük arzusu Tibetə getmək idi. Alim inanırdı ki, intellektual mədəniyyətin mərkəzi məhz orada yerləşir. Lakin onun bu arzusu həyata keçmir, çünki onu bu proseslərə cəlb edən Yakov Blyumkin özü bilavasitə Tibetə getməyə qarar verir. Aleksandr Vasilyeviç Tibetdəki xüsusi əməliyyatlar üçün yararlı deyildi. Çünki o, casus yox, alim idi. Blyumkinin isə Şərqdəki təxribat işlərində təcrübəsi çox idi. Hindistana və Tibetə ekspedisiyalar təşkil edilməsinin ideya müəllifi Qleb Bokiy idi. Ekspedisiyanın əsas məqsədi Şərqin ruhani müəllimləri ilə əlaqələrin qurulması idi. Səfər çox məxfi hazırlanırdı və bu səfərə məhz Barçenko başçılıq etməli idi. Lakin hadisələr başqa cür cərəyan edir. Monqol laması geyinən Blyumkin Tibetin çətin keçilən bölgələrinə daxil olur və Nikolay Rerixlə yaxınlaşmağa cəhd göstərir.
Barçenkonun fikirləri isə daha fərqli idi. O təklif edirdi ki, Tibet dərindən öyrənilməli və lamalara sovet hakimiyyətinin himayəsinə keçmək təklif olunmalıdır. Son nəticədə ekspedisiyanın işi uğursuzluqla nəticələnir.
SSRİ-də okkultizm və onun «qəhrəmanlar»ına hücumun ilk qurbanı Yakov Blyumkin olur. Lev Trotskiy ilə əlaqələri olduğuna görə onu 1929-cu ildə güllələyirlər. Qleb Bokiyin xüsusi şöbəsi daha bir neçə il fəaliyyət göstərməkdə davam edir. Lakin artıq qılınc qınından çıxmışdı. 1926-cı ildə Barçenko şəxsən Dzerjinskinin əmri ilə Krıma ekspedisiya təşkil edir. Ekspedisiyanın əsas məqsədi qədim sivilizasiyaların şəhərlərinə girişi tapmaq idi. Kolm yarımadasında Barçenko sirli Qraal daşını axtarırdı. Əfsanələrə görə, o daş istənilən məsafədən psixi enerjini özündə toplaya və kosmik substansiyalarla əlaqə yarada bilir. Barçenko insanların əlahiddə imkanlarının öyrənilməsi sahəsində çalışırdı və özü də hipnozla məşğul olurdu.
1937-ci ilin mayında Bokiy həbs edilir (həmin ilin noyabrında isə güllələnir). Qleb İvanoviç «Leninin adamı» idi, yəni köhnə qvardiyanın nümayəndəsi idi. Mistik sirlərə müəyyən qədər bələd olan və inanan Stalin üçün isə (o hələ Tiflisdə oxuyarkən Qeorqiy Qyurdjiyevlə yaxın münasibətdə idi, onun seminariyasında isə bioenerji kursu tədris olunurdu) Qlebin xüsusi şöbəsinin tədqiqatları kifayət qədər təhlükəli idi. Rəhbərin özünün insanlar üzərində təsiri böyük idi və elə asanlıqla «yola veriləcək» biri deyildi. Xüsusi şöbə ləğv edilir, məxfi araşdırmaların materialları isə yoxa çıxır.
XX əsrin 30-cu illərdə repressiyaların yeni formasına start verilir. Trotskiçilər, «satqın və casuslar» və masonlar güllələnirdilər. Bəzi tədqiqatçılar iddia edirdilər ki, SSRİ-də masonlara “yaşıl işıq” yandırılması boş yerdən deyildi. Bununla sovet xüsusi xidmət orqanları loja nümayəndələrinin xaricdəki bütün əlaqələrini öyrənməklə yanaşı, gizli informasiya kanallarını də biləcəkdilər. SSRİ-də masonlara qarşı repressiyalar çox sərt olub, «təmizləmə» hətta hakimiyyətin ən yüksək eşelonlarına da təsir edib.
Ədəbiyyat
Тантра для комиссара Бокий, Барченко и дачная коммуна «Красная Шамбала: магия, пророчества и геополитика в серце Азии» (на англ. яз)
Şatarız
Şatarız — Azərbaycan Respublikasının Zəngilan rayonunun Rəzdərə kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Şatarız kəndi Bəsit çayi sahilində, dağətəyi ərazidədir. Güman etmək olar ki, oykonim şat (код, düşərgə, çadır) və riz (yol) komponentlərindən düzəlib (-a mənsubiyyət bildirir), “код yolu” mənasındadır. Görünür, kənd код yolunun üstündə yerləşdiyi üçün belə adlandırılmışdır.
1993-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. Kənd 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən azad olunub.
Əliməmməd Nuriyev
Əliməmməd Mali oğlu Nuriyev — Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi II çağırış deputatı, "Konstitusiya" Araşdırmalar Fondunun prezidenti.
Həyatı
1964-cü il martın 1-də Masallı rayonunun Ərkivan kəndində anadan olmuşdur. Bakı Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsini bitirmişdir.
Evlidir, 2 övladı var.
Siyasi fəaliyyəti
Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası Rəyasət Heyətinin üzvü olmuşdur. 2001-ci il yanvarın 7-də 7 saylı Yasamal ikinci seçki dairəsindən deputat seçilmişdir. Milli Məclisin Təhlükəsizlik və müdafiə məsələləri daimi komissiyasının üzvü olmuşdur. 2005-ci ildə Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası sıralarından istefa vermişdir.
Senecio adnatus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Naz
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Zerrin Egelilər
Həyatı
Zerrin Egelilər ilk dəfə 14 yaşında ikən ailə həyatı qurmuş, ancaq bu evliliyi uzun müddət davam etməmişdir. Daha sonra Bursa şəhərində "Köşk Kazino" sahibi olan Fahri Balcı ilə ikinci dəfə ailə həyatı quran aktrisanın bu nigahdan iki övladı vardır.
2005-ci ildə aktrisa karyerasını sona çatdıran Zerrin Egelilər hazırda ailəsi ilə birlikdə Fransada yaşamaqdadır.
Aglaia grandis
(Aglaia grandis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Rasional ədədlər
Rasional ədədlər — sonsuz dövri onluq kəsr şəklində olan ədədlərə deyilir. Yəni, istənilən natural ədəd, tam ədəd və kəsr ədəd rasionaldır.
Kəsr şəklində olan rasional ədədlərdə surətdə tam ədəd,məxrəcdə isə natural ədəd olur.
Rasional ədədlər nisbət kimi, yəni kəsr kimi göstərilə bilər.
Yeni Süveyş kanalı
Yeni Süveyş kanalı — Süveyş kanalının yeni xətti.
Yeni kanal əvvəlki xəttin yüklənməsi səbəbindən inşa edilib. Onun uzunluğu 72 kilometr, eni 24 metr təşkil edəcək.
Yeni Süveyş kanalının Misir büdcəsinə ildə 13 milyard dollar gətirəcəyi planlaşdırılır.
Süveyş kanalının yeni xəttinin açılış mərasiminin keçirilməsi 2015-ci il avqustun 6-na planlaşdırılır.
Aşağı Körpülü
Aşağı Körpülü — Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Qazax qəzasında, indiki Barana (Noemberyan) rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 15 km şimal-şərqdə yerləşir. 1920-ci ildən sonra kərimlilər və dəmirçililər tayfası Körpülü kəndindən 1,5 km aralı yeni yurd salmışlar. Həmin ildən Körpülü - Yuxarı Körpülü və Aşağı Körpülü kəndlərinə bölünmüşdür. Deməli, Aşağı Körpülü kəndi 1920-ci ildən sonra salınmışdır.
Kənddə 1922-ci ildə 253 nəfər, 1931-ci ildə 319 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. Kəndin sakinləri 1948-ci ildə SSRİ Nazirlər Sovetinin xüsusi qərarı ilə tarixi-etnik torpaqlarından deportasiya olunmuş və kənd ləğv edilmişdir.
Bulbophyllum sawiense
(Bulbophyllum sawiense) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bruno Cakometti
Bruno Cakometti (24 avqust 1907 — 21 mart 2012) — İsveçrəli memar və mesenat.
Həyatı
Bruno Cakometti 1907-ci il avqustun 24-də İsveçrədə rəssam ailəsində doğulub. Bruno memarlığı Sürixdəki Ali Texniki Məktəbdə öyrənib. Məktəbi bitirəndən sonra Karl Egenderin memarlıq bürosunda çalışıb. Hallenstadion-un layihəsində və İsveçrə Milli Sənət Sərgisinin qurulmasında iştirak edib. Sonralar müstəqil fəaliyyətə üstünlük verib və daha böyük uğurlara imza atıb.
1965-ci ildən o qardaşı Albertonun adına açılan Fonda çox böyük əmək sərf etmiş, fondun inkişafı üçün yardım göstərmişdir. 2006-cı ildə Bruno Cakometti həmin fonda müasir sənətin ən bahalı heykəltaraşı sayılan qardaşı Albertonun 90 əsərini, o cümlədən 15 bürünc heykəlini bağışlamışdır.
Bruno Cakometti 105 yaşında 2010-cu il martın 21-də İsveçrənin Zollikon bölgəsində dünyasını dəyişmişdir.
Ailəsi
Atası Covanni Cakometti rəssam, qardaşları Alberto və Dieqo Cakomettilər isə tanınmış memar və heykəltaraş olublar. O, Alberto və Dieqodan kiçik idi.