cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lambda-CDM model
Model ümumi nisbilik kosmoloji miqyasda doğru çəki nəzəriyyəsidir. 1990-cı illərin sonlarında razılaşma kosmologiyası olaraq ortaya çıxdı, bir müddət sonra, kainatın fərqli müşahidə edilən xüsusiyyətləri bir-birinə qarşı çıxdı və kainatın enerji sıxlığının meydana gəlməsində bir fikir birliyi yox idi.
ΛCDM modeli cosmologic inflyasiya, kvintessensiya və kosmologiya sahəsindəki spekulyasiya və tədqiqatın mövcud sahələri olan digər elementləri əlavə etməklə genişləndirilə bilər.
Baxış.
thumb|272x272px Ən müasir kosmoloji modellər kosmoloji prinsipə əsaslanaraq, kainatdakı müşahidəçi mövqeyimizin qeyri-adi və ya xüsusi olmadığını bildirir; böyük miqyasda kainat bütün istiqamətlərdə (izotropiya) və hər yerdən (homojenliyə) eyni görünür.
Model, uzaqlıqdakı qalaktikalarrdan işıqda görkəmli spektral eniş və ya emissiya xətlərinin qırmızı sürüşməsi və supernova luminosity curves yüngül çöküntü zaman dilatasiyası kimi yaxşı sənədləşdirilmiş metrik sahə genişləndirilməsini ehtiva edir. Hər iki təsir elektromaqnit şüalanmasında bir Doppler köçürməsinə aid edilir, çünki genişlənən yer üzərində hərəkət edir. Bu genişlənmə paylaşılan qravitasiya təsiri altında olmayan obyektlər arasındakı məsafəni artırsa da, məkandakı obyektlərin (məsələn, qalaktikalar) ölçüsünü artırmaz. Həm də uzaq qalaktikalar bir-birindən işıq sürətindən böyük sürətlə geri çəkilməyə imkan verir; Yerli genişləndirmə işığın sürətindən daha azdır, lakin böyük məsafələrə qədər genişlənən genişlənmə kollektiv işıq sürətini aşa bilər.
Məktub Λ (lambda) hazırda kosmoloji sabitliyə malikdir və hazırda boşluqda cazibədar təsirlərə qarşı yerin sürətləndirilməsinin genişləndirilməsini izah etmək üçün boş yerlərdə vakuum enerjisi və ya qaranlıq enerji ilə əlaqələndirilir. Kosmoloji sabitliyi nisbilik ümumi nəzəriyyəsinə əsasən stress-enerji tensoruna kömək edən mənfi təzyiqə malikdir.
Çox böyük miqyaslı strukturlarda (qalaktikaların "düz" fırlanma qıvraları, qalaktikası qrupları tərəfindən işığın qravitasiya lensləşdirilməsi və qalaktikaların güclü kümelenməsi) müşahidə edilə bilməyən qravitasiya təsiri nəzərə alınmaq üçün qələmə alınmışdır müşahidə olunan maddələrin miqdarıdır. Soyuq qaranlıq maddə qeyri-baryonikdir, yəni proton və neytrondan başqa maddədən ibarətdir (elektronlar konvensiya ilə, baxmayaraq ki, elektronlar baryonlar deyildir); soyuq, yəni onun sürəti radiasiya-maddə bərabərliyinin dövründə işıq sürətindən daha azdır (beləliklə, neytronlar qeyri-baryonik deyil, soyuq deyil); dissipasisiz, yəni fotonların yayılması ilə sərinləşə bilməz; qaranlıq maddə hissəcikləri bir-biri ilə və digər hissəciklər ilə qarşılıqlı olaraq yalnız çəkisi və ehtimal zəif qüvvəsi ilə qarşılıqlı əlaqə yaradır. Qaranlıq maddə komponenti hazırda [2013] kainatın kütləvi enerji sıxlığının 26,8% -ni təşkil edir.
Qalan 4.9% [2013] atomları, kimyəvi elementləri, qaz və plazma kimi görünən bütün adi maddəni, görünür planetlərin, ulduzların və qalaktikaları menydana gəldiyini təşkil edir. Kainatdakı adi maddənin böyük əksəriyyəti görünməzdir, çünki qalaktikalar və kümeler içərisində görünən ulduzlar və qazlar, kainatın kütləvi enerji sıxlığına adi maddənin 10% -dən az hissəsini təşkil edir.
Həmçinin enerji sıxlığı kosmik mikrodalğalı fon rasionasında çox kiçik bir fraksiyanı (~ 0.01%) və reliktli neytronlarda 0.5% -dən çox olmamaqdadır. Bu gün çox kiçik olmasına baxmayaraq, bunlar köhnə keçmişdə daha vacibdir
Erkən kainat bir neçə yüz min il üçün isti (10,000 K-dan yuxarı) isti qaldı, bir qalıq kosmik mikrodalğalı fon və ya CMB, göyün bütün hissələrindən meydana gələn çox aşağı enerji radiasiya kimi təsbit edilə bilən bir dövlətdir. Kosmik inflyasiya və standart hissəcik fizikası olan "Big Bang" ssenari, kainatın davamlı genişlənməsinə, kainatdakı (hidrojen, helyum və lityum) daha yüngül elementlərin paylanması ilə izah edilən yeganə cari kosmoloji modeldir. CMB radiasiyasında dəqiqlik pozuntularının (anizotropiya) məkan toxumasıdır. Kosmik inflyasiya həmçinin SPK-da "üfüq problemi" ni həll edir; həqiqətən, kainatın müşahidə edilə bilən hissəcik ucağından daha böyük olduğunu ehtimal edir.
Model, Fridman-Lemaître-Robertson-Walker metrik, Friedmann tənlikləri və dövlətin kosmoloji tənlikləri, müşahidə oluna bilən kainatı inflyasiya dövründən indiki və gələcəkdən sonra izah etmək üçün istifadə edir.
Girampa
Girampa - Körpübasar mahalında İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, kənd. Kənd 1918 ci ildə dağdılmışdır.
Dürrizadə Mehmed Arif Əfəndi
Həyatı
1740-cı ildə İstanbulda dünyaya gəldi. Atası müxtəlif zamanlarda şeyxülislam olmuş Dürrizadə Mustafa Əfəndi, anası isə məşhur şeyxülislam ailəsi olan Başmaqçızadələrdən Seyid Abdullah Əfəndinin qızı Şərifə Safiyə xanımdır. İlk təhsilini atasından alaraq şeyxülislam övladlarına xas imtiyazla hələ 14 yaşında ikən icazət aldı. İstanbulun bəzi mədrəsələrdində xidmət etməsinin ardından 1766-cı ildə Yenişəhər, 1774-cü ildə Məkkə və Bursa, 1780-ci ildə isə İstanbul qazısı oldu. Ana şəcərəsinin Hz. Hüseyndən gəlməsi səbəbilə Seyid ünvanı da daşıyan Arif Əfəndi 1782-ci ildə naqibüləşraf elan edildi. Beləcə, Dürrizadələr ailəsindən çıxan ilk naqibüləşraf oldu.
1783-cü ildə Anadolu, bir illik xidmət müddətini tamamlamasının ardından 1784-cü ildə Rumeli qazəsgəri təyin edildi. Şeyxülislam Ərəbzadə Ataullah Əfəndinin ölümü üzərinə 23 avqust 1785-ci ildə şeyxülislamlığa yüksəldi. Ancaq 5 ay sonra – 10 fevral 1786-cı ildə anidən vəzifədən alındı. Vəzifədən alınma səbəbi isə Əlcəzayirli Həsən Paşanın təklifi və təkidi ilə dövlət təcrübəsi olmayan Yusif Paşanın sədarətə gətirilməsinə etiraz etməsi oldu. 1789-cu ildə şeyxülislamlığa gətirilən Həmidizadə Mustafa Əfəndi, o əsnada üləma zümrəsi arasında qarışıqlıq yaratdığı üçün keçmiş şeyxülislamlardan Dürrizadə Arif, Müftizadə Əhməd və Mehmed Kamil Əfəndini sürgün etdi. Bu əsnada həccə gedən Arif Əfəndi öncə Taifdə qalmağa məcbur edilsə də, daha sonra Kütahyaya gəlməsinə icazə verildi. Ancaq 1791-ci ildə Məkkəyi Mehmed Əfəndinin şeyxülislamlığı əsnasında bağışlanaraq İstanbula çağırıldı və onun vəzifədən ayrılmasının ardından 12 iyul 1792-ci ildə ikinci dəfə şeyxülislamlığa yüksəldi.
Vəzifəyə gəldikdən sonra ilk işi isə güclü rəqibi və sürgün edilməsinin səbəbkarı Həmidizadə Mustafa Əfəndini Manisaya yollamaq oldu. Daha sonra onun mərkəzdən uzaqlaşdırdığı digər üləma və alimləri geri çağırdı. 6 ildən çox davam edən ikinci şeyxülislamlığı dönəmində baş tutan bəzi siyasi hadisələrdə təqsirkar görüldü və yaxın tərəfdarı sədrəzəm İzzət Mehmed Paşa ilə birlikdə vəzifədən alındı (30 avqust 1798). Bir müddət Bursada yaşadı və ardından İstanbula gəlməsinə icazə verildi. Çox keçmədən 9 oktyabr 1800-cü ildə burada vəfat etdi.
Grimgar of Fantasy and Ash
Grimgar of Fantasy and Ash və ya Yaponiyada tanınan adı ilə – Eyri Şirayın rəssamlığı ilə Ao Cuumonci tərəfindən yazılan ranobe seriyası. Bir qrup insanın özlərini qəfildən Qrimqar adlı fentezi dünyasında tapmasından və bu dünyaya adaptasiya olub sağ qalmağa çalışmasından bəhs edir.
Overlap Bunko tərəfindən 25 iyun 2013-cü ildən bu yana 19 cildi buraxılmışdır. Mutsumi Okubaşi tərəfindən yazılan manqa adaptasiyası 22 aprel 2015-ci ildən 22 iyun 2016-cı ilə kimi Square Enix nəşriyyatının "Gangan Joker" jurnalında serializasiya olunmuşdur. 2016-cı ildə ranobe əsasında A-1 Pictures studiyası tərəfindən 12 seriyalıq anime serialı adaptasiyası çəkilmişdir.
Ranobe J-Novel Club və Seven Seas Entertainment, manqa adaptasiyası Yen Press tərəfindən Şimali Amerikada lisenziyalaşdırılmışdır.
Məzmun
Günlərin bir günü bir qrup gənc özlərini Qrimqar adlı fentezi dünyasında oyanmış halda tapırlar. Sadəcə adlarını xatırlayan bu insanlar bu dünyaya haradan gəldiyini bilmirlər, lakin buraya aid olmadıqlarını hiss edirlər. Oyunda ilişdiklərindən xəbərləri olmayan bu insanların tək çarəsi yeni dünyaya adaptasiya olub sağ qalmaqdır. Hadisələr rahib Manato, oğru Haruhiro, ovçu Yume, sehrbaz Şihoru, döyüşçü Moquzo və qara cəngavər Rantanın qurduğu komanda ətrafında cərəyan edir.
Ranobe
Ranobe seriyası Eyri Şirayın rəssamlığı ilə Ao Cumonci tərəfindən yazılır. İlk tankobon cildi Overlap Bunko tərəfindən 25 iyun 2013-cü ildə buraxılmışdır. İndiyə qədər 19 cildi nəşr olunmuşdur. Onlayn ingilis ranobe nəşriyyatçısı J-Novel Club 28 oktyabr 2016-cı ildə ranobeni yayımlayacağını bildirmişdir. Ranobe Şimali Amerikada Seven Seas Entertainment tərəfindən lisenziyalaşdırılmış və iki cildi buraxılmışdır.
Manqa
Mutsumi Okubaşi tərəfindən yazılan manqa adaptasiyası Square Enix nəşriyyatının Gangan Joker jurnalında 22 aprel 2015-ci ildən 22 iyun 2016-cı ilə kimi nəşr olunmuşdur. 23 noyabr 2016-cı ildə Yen Press manqanı Şimali Amerika üçün lisenziyalaşdırdığını açıqlamışdır.
Anime
12 seriyalıq anime serialı adaptasiyası Ryosuke Nakamuranın rejissorluğu və ssenaristliyi ilə A-1 Pictures studiyası tərəfindən istehsal olunmuşdur. Mieko Hosoy personaj dizayneri olmuşdur. Həm açılış mahnısı "Knew day", həm də bağlanış mahnışı "Harvest" (K)NoW_NAME tərəfindən ifa olunmuşdur. Serial 11 yanvar 2016-cı ildən 28 mart 2016-cı ilə kimi AT-X, Tokyo MX, BS11, ABC kanallarında nümayiş etdirilmişdir. Funimation animeni ingilis dilinə dublaj etdirmişdir. Anime hərəsində 2 seriya olmaqla 6 BD/DVD cildi şəklində buraxılmışdır.
Neyromediator
300px|thumb|right|Sinapsın sxemi
Nihad Qasımov
Həyatı
2 fevral 2003-cü ildə Şəki rayonu Kiçik Dəhnə kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
2003-cü il təvəllüdlü Nihat Mehman oğlu Qasımov 2021-ci ilin aprel ayında hərbi xidmətə yollanıb. Ermənistan tərəfinin Daşkəsən, Kəlbəcər və Laçın istiqamətlərində törətdiyi təxribatların qarşısını alarkən şəhid olan əsgər, 2003-cü il təvəllüdlü Nihat Mehman oğlu Qasımovun nəşi doğulub boya-başa çatdığı Kiçik Dəhnə kəndinə gətirilərək ailəsinə təhvil verilib. Şəhid kənd qəbiristanlığında torpağa tapşırılıb. Şəhidin ruhuna hörmət olaraq fəxri qarovul düzülüb və yaylım atəşi açılıb. 19 yaşlı Nihat Qasımovun hərbi xidmətini başa vurmağına 17 gün qalmışdı.
Neyromediator
Neyromediator — bioloji fəal maddələr
= Neyromediatorlar = Neyrotransmitterlər (vasitəçilər) bioloji fəal maddələr olub, elektrokimyəvi impulsun neyronlararası sinaptik boşluq vasitəsilə sinir hüceyrəsindən, eləcə də neyronlardan əzələ toxumasına və ya vəz hüceyrələrinə ötürülməsində iştirak edirlər. Presinaptik sinir liflərinin uclarına daxil olan sinir impulsları mediatorun sinaptik yarığa ifraz olunmasına səbəb olur. Mediator molekulları hüceyrə membranının spesifik reseptor zülalları ilə reaksiyaya girərək ionların transmembran axınını dəyişir, bununla da membranın depolyarizasiya olunmasına və təsir potensialının yaranmasına gətirib çıxarır.
Digər nümayəndələri
Sinir-əzələ ötürməsində iştirak edir, həm də xolin törəməli neyromediatorlar içərisində yeganə olan asetilxolin parasimpatik sinir sistemində əsas neyromediator hesab edilir. [1][2]• Anandamid– ağrı, depressiya, iştahın yaranması mexanizmlərində, yaddaş problemlərində, reproduktiv funksiyaların zəifləməsində iştirak edən neyrotransmitter və neyrotənzimləyicidir. O, həmçinin də işemiyanın qeyri- .müntəzəm (aritmogen) təsirinə və reperfuziyaya qarşı ürəyin müqavimətini artırır.
neyromediator kimi — rolu məlum deyildir. Vazoaktiv intestinal peptid (VİP) —) neyromediator kimi — rolu Taurin – sinaptik ötürməni ləngidən də neyromediator amin turşusu rolunu oynayır. Qıcolmaya qarşı (Qıcolma əleyhinə) fəallığa malikdir. Həmçinin də kardiotrop təsirə malikdir.
Endokannabinoidlər
Hüceyrəarası siqnalizatorlar rolunda asetilxolin, dofamin kimi transmitter monoaminlərə oxşasa da bir çox cəhətdən onlardan fərqlənir. Belə ki, onlar retroqrad siqnalizasiyadan (postsinaptik membrandan ifraz olunurlar və presinaptik membrana təsir göstərirrlər) istifadə edirlər. Bundan əlavə, endokannabinoidlər suda həll olmayan lipofil molekullardır. Onlar qovuqcuqlarda saxlanılmır. Hüceyrə membranının tərkibinə daxil olan ikiqat qatın ayrılmaz tərkib hissəsi kimi mövcuddur. Ehtimala görə, yalnız "ehtiyac yarandıqda" sintez olunurlar, gələcək mərhələlərdə istifadə olunmaq üçün ehtiyat şəklində saxlanılmır. Məməli heyvanların sinir sistemində yayılma dərəcəsinə görə üçüncü yerdə duran mediatordur. Neyromediatorlara xas olan bütün xassələrə malikdir: neyron və sinaptik qovuqlarda toplanır, təsir potensialı yarandıqdan sonra kalsium ionlarının təsiri altında akson uclarından ayrılır. Hüceyrə xaricində peptidazların köməyi ilə hidrolizəməruz qalır. II qrup metabotrop qlutamat reseptorlarının aqonisti kimi, xüsusilə də mGluR3 reseptoru kimi təsir göstərirl.. Sinaptik yarıqda NAAG- peptidazalarla(GCPII, GCPIII) ilkin maddələrə — NAA və qlutamata parçalanir: Bundan əlavə, yağ turşularının bəzi törəmələrinin də (eykozanoidlər və araxidon turşusu), bəzi purin və pirimidinlərin (məs. adenin), eləcə də ATF –nın neyromediator (və ya neyromodulyator) xassəsinə malik olması göstərilir.
Neyromediatorlarin təsiri
Neyromediatorlar da hormonlar kimi ilkin vasitəçilərdir, lakin onların azad olması və kimyəvi sinapslarda təsir mexanizmi hormonlardan fərqlidir. Presinaptik hüceyrədə içərisində neyromediator olan vezikulalar lokal olaraq onları sinaptik yarığa ifraz edirlər. Azad olmuş neyromediator sinaptik yarıqdan keçərək postsinaptik yarıqda yerləşən reseptorlarla birləşir. Diffuziya zəif sürətli proses olsa da, pre- və postsinaptik membranları ayıran olduqca qısa məsafəni (0,1mkm və ya daha az) keçmək kifayət qədər sürətlə baş verir və siqnalın neyronlar arasında və ya neyron-əzələ arasında sürətlə ötürülməsinə imkan verir. Daha sonra neyromediator inaktivasiya olunur. Neyromediatorların inaktivasiyası yaranır iki yoll baş verir- dezaminləşmə və metilləşmə.
Səxavət Məmmədov (20 Yanvar şəhidi)
Həyatı
Səxavət Məmmədov 1958-ci ilin 21 aprel tarixində Bakı şəhərində anadan olub. Bakıdakı 4 №-li avtonəqliyyat dəstəsində sürücü işləmişdir. 2 uşağı qalıb. O gecə axşam saat 23-də evə gəlib. Çörək yeyib geri qayıdıb. Daha evə gəlməyib. Səhər maşını Qədirli adına xəstəxananın yanından, «Xəzər» kinoteatrından «Olimp» mağazasına düşən yolda tapılıb. Səxavətin meyidi də Qədirli adına xəstəxanadan tapılıb. Güllələrdən biri böyründən keçərək qarnını parçalamış, digəri isə arxaya baxmağa çalışarkən ağzından dəymiş və dişlərini parçalamışdır. Xəstəxanaya gətiriləndə artıq o, ölübmüş. Digah kənd qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.
Volqodonsk Hava Limanı
Volqodonsk Hava Limanı — Rostov vilayətinin Volqodonsk şəhərində yerləşən keçmiş hava limanı. Volqodonsk şəhərindən 9 km şimal-qərbdə, Simlyank şəhərinin şimalında yerləşir.
Volqodonsk hava limanı Simlyansk rayonu ərazisində yerləşir. Volqodonskla Rostov-na-Donu arasında daimi hava əlaqəsi 25 may 1971-ci ildən təmin edilirdi. Yak-40 təyyarələri ilə Volqodonsk şəhərindən Rostov-na-Donu şəhəri arasında hər gün üç uçuş keçirirdi. B sinfina malik aeoroport Tu-134 və Yak-42 tipli təyyarələri qəbul edə bilirdi. 70-ci illərdə Tu-134 təyyarələri ilə hətta Moskvaya uçuşlar belə təşkil edilirdi. İqtisadi baxımdan əlverişsizlik baaxımından uçuşlar dayandırılmışdır. 1990-cı illərdə müəyyən müddətədə olsada uçuşlar bərpa edilmişdir. Hava limanının bərpasına ehtiyac duyulurdu. 2010-cu ildə aeroport dövlət reysterindən çıxarılmışdır
Hava limanının bərpası ilə əlaqədar ideya Rostov vilayətində 2030-cu ilə qədər kiçik aviasiyasının inkişafı ilə əlaqədar yaranmışdır. Onun 2017-ci ildə istifadəyə verilməsi düşünülür. Üstəlik hava limanı bərpadan sonra SSJ 100 və Boeing 737 təyyarələrini qəbul edə biləcəkdir.
Hazırda hava limanı istifadəyə yarasızdır. Ancaq aviasia işləri üçün istifadə edilir.
Perespektivləri
Rostov vilayətinin 2020-ci ilə planlaşdırılan sosial-iqtisadi inkişaf layihəsi və Rostov vilayətinin 2030-cu ilə qədər kiçik aviasiyasının inkişafı ilə əlaqədar Volqodonsk hava limanı 2017-ci ildə bərpa edilməlidir
Ancaq görünür ki hava limanının bərpası Futol üzrə DÇ-2018 sonra gerçəkləşə bilər
Mahmud Toğrul xan
Mahmud bin Yusif xan Qaraxani - Şərqi Qaraxanilər dövlətinin xaqanı. 1059. ildə qardaşı oğlu I İbrahim Buğra xanın ölümündən sonra hakimiyyətə gəlmişdir.
Dnipro FK
Dnipro FK - Ukraynanın futbol klubu
Misrəddin Sadıqov
Sadıqov Müsrəddin (tam adı: Sadıqov Misrəddin Allahverdi oğlu; ) — fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor.
Həyatı
Ailəlidir, üç övladı var.
Apardığı dərslər
94 elmi məqalənin və 5 monoqrafiyanın müəllifi, 20-dən artıq beynəlxalq seminar, simpozium, konfranslar iştirakçısı, 99 seçilmiş əsərləri, 8 kitabın müəllifidir.
Biq-Bend milli parkı
Biq-Bend- ABŞ-də milli park.
Haqqında
thumb|left|Biq-Bendin kosmosdan görünüşü, 2002
Binq-Bend -Texas ştatının cənub-qərbində Rio-Qrande çayı ilə ayrılan Meksika sərhəddindədir. Milli parkın ərazisində Çisos dağı yerləşir ki, onun da ən hündür nöqtəsi 2385 m olub Emoridir. Milli parkın bir hissəsində Çiuaua səhrası yerləşir ki, burada səhra iqlimi hakimdir. Həmçinin burada müxtəlif kaktus növlərinə də rast gəlinir. Rio-Qrande çayı çox da iri olmayan kanyonlar yaradır ki, buda lentvatri oazisləri xatırladır.
Qaleriya
thumb|center|upright=5|Emory Peak's summit, the highest point in Big Bend National Park
Zeynalabdin sultan Kəngərli
Zeynalabdin sultan Həsən bəy oğlu Kəngərli (1791-1834)—II rus-İran müharibəsi iştirakçısı, Naxçıvan xanlığının sərkərdəsi.
Həyatı
Zeynalabdin sultan Həsən bəy oğlu 1791-ci ildə Naxçıvan xanlığının Dərələyəz mahalının Rəsulqışlağı kəndində anadan olmuşdu. Kəngərli elinin Əlixanlı oymağındandır. Molla yanında oxumuşdu. Xanlığın atlı alayında yüzbaşı kimi xidmət etmişdi.
Zeynalabdin sultan Kəngərli II rus-İran müharibəsinə qatılmışdı. Döyüşdə göstərdiyi şücaətə görə 3-cü dərəcəli Anna ordeni ilə təltif edilmişdi.
Zeynalabdin sultan Kəngərli Yasəmən xanımla ailə qurmuşdu. Nabat xanım adlı qızı vardı.
İlqar İbrahimov (əsgər)
İlqar Elçin oğlu İbrahimov (25 iyun 2002, Taxtanəkəran, Astara rayonu – 3 oktyabr 2020, Suqovuşan, Tərtər rayonu) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsinin şəhidi.
Həyatı
İlqar İbrahimov 25 iyun 2002-ci ildə Astara rayonunun Taxtanəkəran kəndində anadan olub. 2008-2019-cu illərdə Elşən Baxşıyev adına Rinə tam orta məktəbində təhsil alıb. 2020-ci ilin iyulunda həqiqi hərbi xidmətə çağrılıb.
Yuxarı Amuxanzı (Çaldıran)
Yuxarı Amuxanzı - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
İlqar İbrahimov (əsgər)
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan İlqar İbrahimov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb.İlqar İbrahimov oktyabrın 3-də Suqovuşan döyüşləri zamanı həlak olub.
Yuxarı Amuxanzı (Çaldıran)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 90 nəfər yaşayır (21 ailə).
İlqar İbrahimov (əsgər)
Hərbi xidməti
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamına əsasən əsgər İbrahimov İlqar Elçin oğlu ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı, "Cəsur döyüşçü" medalı, "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edilib.
Toqanbay Kaumbayev
Toqanbay Kaumbayev (Тоғанбай Қауынбаев) (20.03.1922, Çimkorqan kəndi, Qızılqum rayonu. Cənubi Qazaxıstan vilayəti, Türkistan MSSR — 11.07.2014 Çimkənd, Qazaxıstan) — Böyük Vətən müharibəsində Qızıl Ordunun Mərkəzi Cəbhəsinin 65-ci Ordusunun 69-cu Qırmızı Bayraqlı Sevsk Atıcı Diviziyasının 20-ci ayrı kəşfiyyat bölüyünün komandiri, baş leytenant. 1943-cü ildə döyüşlərdə göstərdiyi şücaətə görə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür.
Həyatı
Toqanbay Kaumbayev 20 mart 1922-ci ildə Cənubi Qazaxıstan vilayətinin Qızılqum rayonunun Çimkorqan kəndində kəndli ailəsində anadan olub. Milliyətcə qazaxdır.
Toqanbay 6 sinif bitimiş, sovxozda çoban işləmişdir.
Kaumbayev 1942-ci ilin yanvarında Qazaxıstan SSR Cənubi Qazaxıstan vilayətinin Qızılqum rayon hərbi komissarı tərəfindən orduya çağırılmışdır. 1942-ci ilin aprelindən Toqanbay cəbhəyə göndərilmişdir. Kaumbayev 1944-cü ildən Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının üzvü seçilmişdir.
Toqanbay Kaumbayev Qızıl ordunun Mərkəzi Cəbhəsinin 65-ci ordusunun 69-cu atıcı Sevsk diviziyasının 20-ci ayrıca kəşfiyyat bölüyünün komandiri olmuş və çavuş rütbəsini daşımışdır. 1944-cü ildə Kaumbayev kiçik leytenantlar kurslarını bitirmişdir.
O, 1946-cı ildə ordudan ehtiyata baş leytenant rütbəsində buraxılmışdır. Kaunbayev 1948-ci ildə Almatı hüquq məktəbini bitirmişdir. 1962-ci ildə isə o, Sovet partiya məktəbində təhsil almışdır.
Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının Cənubi Qazaxıstan regional komitəsinin üzvü olmuşdur. .
Toqanbay Kaumbayev 11 iyul 2014-cü ildə Çimkənd şəhərində 92 yaşında vəfat etmişdir.
Göstərdiyi şücaət
20-ci ayrıca kəşfiyyat taborunun (69-cu atıcı diviziyası, 65-ci ordu, Mərkəzi Cəbhə) serjantı və bölük komandiri, komsomolçu Toqanbay Kaumbayev, 15 oktyabr 1943-cü ildə bir qrup kəşfiyyatçı ilə Belarusun Qomel bölgəsi, Loevski rayonunun şəhər tipli qəsəbəsi olan Loevun cənubunda Dnepr çayını keçdi. Kaumbayevin rəhbərlik etdiyi bölük Dneprin sağ sahilində mövqe ələ keçirmiş və möhkəmlənmişdir. O və döyüşçüləri Qızıl ordu sağ sahilə desant çıxarana qədər mövqeni əllərində saxlayaraq, xeyli sayda düşmən məhv etmişdir.
Onun bu qəhrəmanlığı layiqincə qiymətləndirilmişdir. Belə ki, alman işğalçılarına qarşı mübarizədə cəbhədə komandanlığın döyüş tapşırıqlarını nümunəvi yerinə yetirdiyinə və eyni zamanda göstərilən cəsarət və qəhrəmanlığa görə SSRİ Ali Sovetinin Rəyasət Heyətinin 30 oktyabr 1943-cü il tarixli fərmanı ilə Çavuş Toqanbay Kaumbayev, Lenin ordeni və Qızıl Ulduz medalı ilə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür.
Aşağı Amuxanzı (Çaldıran)
Aşağı Amuxanzı - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 113 nəfər yaşayır (22 ailə).
Fransalı Blanş (Kastiliya infantası)
Fransalı Blanş (Blanche de France; Blanca de Francia; ) — Fransa kralı IX Lüdovik in qızı, Kastiliya infantası.
Həyatı
Blanş 1253-cü ildə Təl-Əviv yaxınlığında dünyaya gəlib. Atası Fransa kralı IX Lüdovik, anası isə onun xanımı Provanslı Marqarita dır. Uşaqlıq illəriylə bağlı yetərli məlumat yoxdur. 1269-cu ilin noyabrında Kastiliya kralı X Alfonso nun böyük oğlu və Kastiliya infantı Ferdinand de la Cerda ilə evləndirildi. Cütlüyün bu evlilikdən 2 oğlu dünyaya gəlsə də, çox keçmədən İnfant Ferdinand 1275-ci ildə vəfat etdi.
Ənənəyə görə, kralın böyük oğlu vəfat etsə, ondan sonrakı qardaşı deyil, vəfat edən varisin böyük oğul övladı varis elan edilməli idi. Ancaq kralın ikinci oğlu Sanço 1284-cü ildə atasının vəfatı ilə taxtı ələ keçirdi. Beləcə, Blanşın hər iki oğlu Kastiliya taxtından məhrum edildi. Blanşın qardaşı Fransa kralı III Filipp yeni krala göndərdiyi ultimatumla, öz bacısı uşaqlarının taxt iddiasını müdafiə etsə də, bu heç bir işə yaramadı. Bu vəziyyətdə Blanş hər iki övladını da qaynanası Araqonlu Yolanda nın himayəsinə verərək ölkəni tərk etdi və Paris ə döndü. 1323-cü ildə burada vəfat etdi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Lixtenşteyn 2015 Avropa Oyunlarında
Lixtenşteyn — 12-28 iyun tarixləri arasında Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində keçirilən 2015 Avropa Oyunları ndaki iştirakı. Lixtenşteyn 2015 Avropa Oyunları nda 10 idmançı ilə qatıldı. Lixtenşteyn 2015 Avropa Oyunları nda medal qazana bilmədi.
Ümumi məlumat
Lixtenşteyn 2015 Avropa Oyunları na 10 idmançı ilə 5 idman növündə qatıldı. Lixtenşteyn bayrağını 2015 Avropa Oyunları nın açılış mərasimində Bakı Olimpiya Stadionu na kamandan oxatan Marvin Qrişke gətirdi.
30x30px Cüdo
Qadınlar
30x30px Kamandan oxatma
Kişilər
30x30px Sinxron üzgüçülük
Qadınlar
30x30px Üzgüçülük
Kişilər
30x30px Yüngül atletika
Kişilər
Qadınlar
Gödəkli (Üçkilsə)
Gödəkli  - Körpübasar mahalında İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, kənd. Kənd 1918 ci ildə dağdılmışdır.
Lüksemburq 2015 Avropa Oyunlarında
Lüksemburq — iyun ayının 12-dən 28-nə kimi Azərbaycanda keçirilən 2015 Avropa Oyunlarında iştirak edən ölkələrdən biridir.
Lüksemburq ümumilikdə 58 idmançı ilə təmsil olunur.
NGC 1831
NGC 1831, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. OCL tipli. tərəfindən ildə 22.86 sm (9 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Emin Fərzəliyev
Həyatı
20 dekabr 1998-ci ildə Ağcabədi rayonunda anadan olub.
Hərbi xidməti
Ermənistanın sərhəddə törətdiyi təxribat nəticəsində həlak olmuş Ağcabədi rayon sakini, 1998 -ci il təvəllüdlü Əsgər Fərzəliyev Emin Elnur oğlu Ağcabədi rayon şəhidlər xiyabanında dəfn olunub.
Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin genişmiqyaslı təxribatının qarşısı alınarkən Azərbaycan Ordusundan 42, Dövlət Sərhəd Xidmətindən isə 8 hərbi qulluqçu olmaqla ümumilikdə Silahlı Qüvvələrin 50 hərbi qulluqçusu şəhid olub.
Qabriel Veron
Gabriel Veron Fonseka de Souza – Portuqaliya Premyer Liqasında çıxış edən Portunun brazilyalı hücumçusu.
Palmeiras
Palmeirasın heyətində ilk matçına 29 noyabr 2019-cu ildə keçirilən Fluminense-Palmeiras matçının 76-cı dəqiqəsində çıxıb. Matç Fluminensenin 1–0 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb. Palmeirasda ilk qolunu isə 6 dekabr 2019-cu ildə keçirilən Palmeiras-Goias matçında vurub. Matça 58-ci dəqiqədə daxil olmasına baxmayaraq 70-ci və 90-cı dəqiqələrdə qol vurmağı bacarıb. Matç Palmeirasın 5–1 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb. Palmeirasın heyətində 10-cu qolunu isə 24 yanvar 2021-ci ildə keçirilən Ceara-Palmeiras matçının 34-cü dəqiqəsində vurub. Matç Cearanın 2–1 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb.
İstinadlar
[https://int.soccerway.com/players/gabriel-veron-fonseca-de-souza/577095/ 1. Qabriel Veron] Soccerway
[https://int.soccerway.com/matches/2019/11/28/brazil/serie-a/fluminense-football-club/sociedade-esportiva-palmeiras/2989262/ 2. Fluminense 1–0 Palmeiras] Soccerway
[https://int.soccerway.com/matches/2019/12/05/brazil/serie-a/sociedade-esportiva-palmeiras/goias-esporte-clube/2989279/ 3. Palmeiras 5–1 Goias] Soccerway
[https://int.soccerway.com/matches/2021/01/24/brazil/serie-a/ceara-sporting-club/sociedade-esportiva-palmeiras/3240943/ 4. Ceara 2–1 Palmeiras] Soccerway
Toyen
Bioqrafiyası
Mariya 1902-ci ilin 21 sentyabrında praqada anadan olmuşdur. 1919-1922-ci illərdə Mariya Çerninova Praqa Rəssamlıq Akademiyasında sənət təhsili alır. 1920-ci illərin ortalarında Parisə gəlir, orada 1920-ci illərin sonlarında Andre Breton və Pol Eluardın dairəsindən olan sürrealistlərə qoşulur. 1923-cü ildə Mariya Çerminova Toyen professional təxəllüsünü qəbul edir. Toyen adı, vətəndaş mənasını verən fransızca "citoyen" sözündən yaranmışdır. 1923-cü ildə Praqa avanqard qrupu Devyatisil qrupuna qoşulur. Əvvəlcə o, kubizm, purizm, sonra erotizmlə maraqlanır. Bundan sonra sürrealizmə gəlir. Rəssamın ilk rəsm sərgisi 1926-cı ildə Paris Müasir İncəsənət Muzeyində baş tutur. Doğma vətənində ilk sərgisi evdə, Praqada 1935-ci ildə baş tutur. Toyen Çexoslovakiya Sürrealistlər Cəmiyyətinin qurucularından biridir (1934-cü ildə). Toyen üçün ən məhsuldar dövr, ən məşhur kiçik formatlı kətanlarını hazırladığı 1928-1938 arasındakı dövr idi. Bəzilərində rəssam Fransada İkinci Dünya müharibəsindən sonra yaranan avanqard informasiyaizm tendensiyasının öncülü kimi çıxış edir. Alman işğalı illərində Toyen işlərini gizlətmək məcburiyyətində qalır, çünki onun işləri nasistlər tərəfindən degenerativ sənət əsərlərinə aid edilir. Nəhayət 1947-ci ildə Parisə köçərək Çexoslovakiyanı tərk edir. Elə həmin il Denis Rene qalereyasında onun əsərlərindən ibarət sərgisi baş tutur. Toyen Paris sürrealistlər qrupu ilə münasibətləri bərpa edir və 1969-cu ildə o dağılana qədər sıralarını tərk etmir. Toyen 1980-ci ildə Parisdə vəfat edir. 1947-ci ildə mühacirətə gedərək əsərlərinin çoxunu özü ilə götürdü. Əsərlərinin ən çox təmsil olunan toplusu Fransadadır.
Toyen 20-ci əsrdə Çexoslovakiyanın ən görkəmli qadın sənətçisi sayılır.
Anbar-i Maran (Çaldıran)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 176 nəfər yaşayır (27 ailə).
Mahmud Muxtar Paşa
Mahmud Muxtar Paşa (1867 - 16 Mart, 1935) — Osmanlı generalı və dövlət xadimi. Əhməd Muxtar Paşa nın övladıdır.
Həyatı
1867-ci ildə İstanbulda anadan olmuşdur, Rusiya-Osmanlı müharibəsinin Qafqaz cəbhəsi komandiri sədrəzəm qazi Əhməd Muxtar Paşanın oğludur. 1885-ci ildə Hərbi məktəbə daxil oldu, daha sonra Almaniyaya göndərilərək 1888-ci ildə Mets şəhərindəki Hərbi məktəbi bitirdi. Bir leytenant kimi Prussiya Ordusunda xidmət etdi və İstanbula geri döndükdə Hərbi məktəbdəki "Erkanı Harbiye'nin Görevleri" fənnini tədris etdi.
O, 17 sentyabr 1909-cu ildə Aydın qubernatorluğuna təyin edildi və 2 oktyabr 1910-cu ildə Dəniz donanmasında xidmətə başladı və qubernator vəzifəsini tərk etdi. 1913-cü ildə Berlin səfirliyinə təyin edildi.
Con Miln
Con Miln – Britaniya seysmoloqu. "Yaponiya seysmologiyasının atası" hesab olunur. O, müasir seysmoqrafı inkişaf etdirmiş və seysmoloji stansiyaların yaradılmasını təbliğ etmişdir.
İlk illəri
Con Miln 1850-ci ildə Liverpul şəhərində doğulmuşdur. Con Miln və Emma Tvikross cütlüyünün oğlu idi. London Universitetinin Kinqs Kollecindən məzun olmuş, Kral Mədən Məktəbində geologiya və mineralogiya təhsili almışdır. O, gənc yaşlarından etibarən səyahətə maraq göstərmiş, İslandiyada yerləşən Vatnayyokyudl buz təbəqəsinə təhlükəli səyahət etmişdir.
Miln Almaniya və Böyük Britaniyada mədən mühəndisi işlədikdən sonra Kanadaya köçərək iki il boyunca Nyufaundlend və Labradorun təbii ehtiyatlarını araşdırmışdır. Funk adasını ziyarət edərək Pinguinus impennis növündən olan pinqvinlərə aid böyük skelet kolleksiyası toplamışdır. 1874-cü ildə Çarlz Tilston Bekenin başçılıq etdiyi Misir və şimal-qərbi Ərəbistan ekspedisiyasının geoloqu olmuşdur.
Yaponiya
Miln Yaponiya hökumətinin dəvəti ilə 1876-cı ildə Tokioya gəlmişdir. Yaponiyaya səyahəti 11 ay davam etmiş, bütün Monqolustanı dəvə belində keçmişdir. Tokio Universitetinin tərkibində geologiya, eləcə də, mədənçilik dərsləri deməyə başlamışdır.
22 fevral 1880-ci ildə Yokohamada baş verən zəlzələdən sonra Yaponiya Seysmologiya Cəmiyyətini və onun "Transactions of the Seismological Society of Japan" jurnalını yaratmışdır. Onun hazırladığı seysmoqraf Yaponiyadakı müşahidə postlarında istifadə olunmuşdur. O, Yaponiya boyunca səyahət edərək 968 seysmoloji stansiyanın əsasını qoymuş və Yaponiyada baş verən zəlzələləri tədqiq etmişdir. Yaponiyada e.ə. 265-ci ildən etibarən baş vermiş bütün zəlzələlərin kataloqunu tərtib etmişdir. Yaponiyada Hakodate keşişi olan Horikava Noritsunenin qızı olan Tone Noritsune ilə evlənmişdir.
Qayıdışı
Miln 1894-cü ildə həyat yoldaşı ilə birlikdə İngiltərəyə qayıtmış və Vayt adasının Nyuport şəhəri yaxınlığında özəl seysmoloji stansiya yaratmışdır. Burada yapon köməkçisi Şinobu Hirota ilə fəaliyyət göstərmişdir. 1906-cı ildə seysmik dalğaların Yer kürəsi boyunca sürətini ölçmək istəsə də, uğursuz olmuşdur. Britaniya Assosiasiyasının Seysmologiya Komitəsinin katibi olmuş, müşahidə stansiyaları şəbəkəsi qurmuşdur. "Zəlzələlər" (1883) və "Seysmologiya" (1898) başlıca əsərləridir.
Təltifləri
Miln 1895-ci ildə Yaponiya hökuməti tərəfindən "Doğan günəş" ordeni ilə təltif olunmuşdur. 1887-ci ildə London Kral Cəmiyyətinə qəbul edilmişdir. 1894-cü ildə London Geologiya Cəmiyyətinin Layel medalını, 1908-ci ildə isə Kral medalını qazanmışdır.
Academia (nəşriyyat, SSRİ)
"Academia" — 1921–1937-ci illərdə RSFSR, sonra SSRİ-də fəaliyyət göstərən, universitet nəzdində Sankt-Peterburq Fəlsəfə Cəmiyyətinin kitab nəşriyyatı. Klassik ədəbiyyatın yüksək keyfiyyətli nəşrləri və illüstrasiyaları ilə tanınır. Nəşriyyatla bir çox tanınmış tərcüməçi və rəssamlar əməkdaşlıq edirdi.
Tarixi
31 dekabr 1921-ci ildə səhmlər üzrə ortaqlıq kimi qeydiyyata alınmışdır. Yarandığı andan 1929-cu ilə qədər ona Aleksandr Krolenko, sonra 1932-ci ilə qədər İlya İonov, daha sonra ev Kamenev (1934-cü ildə həbs olunana qədər), Yakov Yanson (1935-1937) rəhbərlik etmişdir.
Redaksiya heyətinə S. A. Jebelev, A. A. Frankovski, N. V. Boldırev, L. P. Karsavin və başqa tarixçilər, filosoflar və ədəbiyyatşünaslar daxil idi. 1923-cü ilin sonunda nəşriyyat keçmiş işçi heyəti və muxtariyyət hüququ ilə Dövlət İncəsənət Tarixi İnstitutuna verildi. Bu dövrdə ədəbiyyat və incəsənət tarixi və nəzəriyyəsi ilə bağlı kitablar nəşr olunurdu; 1927-ci ildən “Dünya ədəbiyyatı xəzinələri” seriyası, bir qədər sonra “ Ədəbi, ictimai, bədii həyat və incəsənət abidələri ” və “ Teatr xatirələri ” nəşr olunur.
"Academia" nəşriyyatında kitabların tərtibatına xüsusi diqqət yetirilirdi. "Robinzon Kruzon" və "Qulliverin səyahəti" əsərlərində Jan Qranvilin illüstrasiyalarından istifadə edilmişdir. Nəşriyyatın kitabları Leninqrad qrafika rəssamları tərəfindən illüstrasiya və dizayn edilmişdir. Daha sonra onlara Moskva məktəbinin qrafikləri qoşulmuşdur.
1929-cu ildə "Academia" Leninqraddan Moskvaya köçürülmüş, Rusiya Səhmdar Cəmiyyətinə çevrilmişdir. Maksim Qorki redaksiya heyətinin sədri olmuşdur.
"Academia" nəşriyyatı 1937-ci ildə sonuncu rəhbəri Yakov Yansonun həbsindən bir gün sonra fəaliyyətini dayandırmış və "Qoslitizdat" ilə birləşdirilmişdir.
Bir ildə həyat (film, 2020)
Bir ildə həyat — ABŞ istehsalı romantik, dram filmi.
Məzmun
Atası Xavier tərəfindən Harvard Universitetinə daxil olmaq üçün yetişdirilən Derin, bir gün axşam bir repçinin konsertinə gizlicə girmək istəyəndə İzabel ilə tanış olur və ona aşiq olur. Derin və İzabel 2 ay sevgili olurlar. Ancaq Derin ona aşiq olduğunu deyəndə İzabel xərçəng xəstəsi olduğunu və ömrünə cəmi bir il qaldığını etiraf edir.
Beləliklə Derin bir ildə həyat yaşamağ üçün plan qurur. İzabel onun reper olduğunu bilirdi və ona ilk demo diskinin hazırlanmasında kömək edir. Derin İzabelı öz ailəsi ilə tanışdırmaq istəyirdi. İzabeldən xoşu gəlməyən Xavier bundan istifadə edib ona suallar verirdi. O, oğlunun diqqətini yayındıran şeylərdən məsələn qızlardan qorumaq onun öhdəliyi idi, xüsusilədə İzabel kimilərindən. Özünü incimiş və rədd edilmiş kimi hiss edən İzabel oradan ayrılır, Derin tək qalır və depressiyaya düşür.
Bir neçə gün sonra Derin Harvardda gözləmə siyahısına düşdüyünü öyrənir, və buna görə atası ilə mübahisəyə girir. Ondan hansı bacarıq və qabiliyyətlərə sahib olduğunu soruşduqda, o, İzabellə bağlı xatirələri yadına salırdı.
Daha sonra Derin universitet məsələsinə görə atası ilə dalaşır, hətta atası ona yumruq atacaq dərəcəyə gəlir, lakin anası müdaxilə edib mübahisəni sonlandırır. Derin İzabelin yanına gedir və ondan üzr istəyir. Ailəsini tərk edib İzabel ilə şəhəri tərk etmək qərarına gəlir.
İkisi birlikdə gözəl günlər keçirir və bir gün Derin onu anasının yanına aparıb ona sürpriz etmək istəyir. İzabeli anası ilə danışmağa inandırır, lakin hər şey Derinin istədiyi kimi olmur. İzabelin anası qızını tanıyır və onun buradan getməsini istəyir. Özünü rədd edilmiş kimi hiss edən İzabel Derindən uzaqlaşmasını xahiş edir.
Maşını idarə edərkən İzabel Derinə qışqırmağa başlayır və diqqətini yayındırır, maşın yaxınlıqdakı kolluğa çırpılır. İzabel maşından düşəndə huşunu itirir və Derin onu dərhal xəstəxanaya aparır.
İzabel evə buraxıldıqdan bir neçə gün sonra anası ziyarətə gəlir, lakin çox qalmır. Derinin anası onun şəhərə qayıtdığını öyrənir və onları ziyarətə gəlir. İzabel təklif edir ki, anası burda olduğu üçün Derin bircə gün ona qulluq etməkdən imtina etsin. Derin bu fürsətdən istifadə edərək ikinci mahnısını yazdırır.
Malta 2015 Avropa Oyunlarında
Malta — iyun ayının 12-dən 28-nə kimi Azərbaycanda keçirilən 2015 Avropa Oyunlarında iştirak edən ölkələrdən biridir.
Bir ildə həyat (film, 2020)
Məzmun
Derin geri qayıdanda anası çaxnaşma içində və İzabel yerdə huşunu itirmiş halda və ağzından qan gəlir. Onu xəstəxanaya aparırlar və orada xərçəngin İzabelin bütün bədəninə yayıldığını aşkar edirlər. Tibb bacısı İzabelin cəmi bir neçə həftəsinin qaldığını deyir.
Malta 2015 Avropa Oyunlarında
Malta ümumilikdə 61 idmançı ilə təmsil olunur.
Bir ildə həyat (film, 2020)
Məzmun
İzabel evə buraxıldıqdan sonra Derine sürpriz edir. Onlar evlənirlər və sevgilərini tamamlayırlar. Qısa müddət sonra İzabel vəfat edir. Derin atası ilə barışır və məzun olduqdan sonra musiqi karyerasını davam etdirmək üçün Nyu-Yorka köçür.
Ömər Toğrul xan
Ömər bin Mahmud xan Qaraxani - Şərqi Qaraxanilər dövlətinin xaqanı. 1074. ildə atası Mahmud Toğrul xanın ölümündən sonra hakimiyyətə gəlmişdir.
Son iclas (film, 2018)
Son iclas — 2018-ci ildə çəkilmiş Azərbaycan filmi. Film Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin keşməkeşli tarixinin son günlərinə işıq salır və hökumətin öz son qərarını hansı çətin şəraitdə verdiyini əks etdirir.
Rollarda
Eva Maria Aux - Berlin Humboldt universitetinin professoru
Elnar Qarayev - Qəzənfər Musabəyov
Azər Aydəmirov - Mixail Levandovski
Pərviz Bağırov - İclas iştirakçısı
Filmi səsləndirənlər:
Nurəddin Mehdixanlı - İclas iştirakçısı (Pərviz Bağırov);Səməd Bəy Mehmandarov
Hüsniyyə Mürvətova - Berlin Humboldt universitetinin professoru (Eva Maria Aux)
Mahir Mustafayev
Mahir Mustafayev (tam adı: Mahir Vaqif oğlu Mustafayev; ) — Qanlı Yanvar şəhidi.
Həyatı
1968-ci il noyabrın 25-də Bakıda anadan olmuşdur. Əvvəlcə 45 nömrəli orta məktəbi, daha sonra isə sürücülük kurslarını bitirmiş, 2 nömrəli avtobus parkında sürücü işləmişdir. Nişanlı olmuşdur.
Qanlı Yanvar faciəsi
Yanvarın 19-dan 20-sinə keçən gecə bütün gecəni öz yük maşınında yaralıları daşımışdır. Əvvəlcə, dostu Əlbala ilə yaralıları daşımış, daha sonra dostu Əlbalanı yola salaraq evə qayıtmışdır. Lakin saat üçdə Mahir yenidən başqa bir dostu Aleksandr Kərimovun qapısını döymüş, ona yaralıların olduğunu deyib köməyə çağırmışdır. Bundan sonra, iki dost XI Qızıl Ordu meydanına getmişdir. Aleksandr Kərimovun dediklərindən:
Eşitdik, ən çox yaralanan ordadır. Mahir maşını dolanbac yollarla güllə kimi sürürdü. Gəlib çatanda meydanı tanımadıq. Elə bil meydana bomba düşmüşdü. Ağaclar qırıq-qırıq, elektrik dirəkləri böyrü üstə. Hər yer qan içində idi. Yaralıları maşına yığıb Semaşkoya gətirdik. Həkimlər yaralıları daşıya-daşıya elə bir ağızdan deyirdilər ki, daha getməyin, qorxuludur. Necə getməyəydik? Elə şey olar? Mahirin qabağını o gecə heç kim saxlaya bilməzdi. 1-ci mikrorayona sarı gələndə arxadan, böyürdən güllə səsləri eşitdik. Elə bildik havaya, ya da başqa yerə atırlar. Sən demə, onlar bizim üçün vururmuş. Mahir dedi: «Bərk dur». Özü maşını sağa-sola sürməyə başladı. Bir də onu eşitdim ki, Mahir dedi: «Deyəsən, vurdular məni». Maşını üstümüzə gələn təcili yardımın yanına sürəndə böyürdən məni də vurdular. Qapını açıb həkimləri köməyə çağırdım. Bilmədim, Mahirə kömək edə bildilər ya yox. Necədir Mahir???
Aldığı xəsarətlərdən Mahir bir neçə saat sonra, Aleksandr isə fevralın 5-i vəfat etmişdir. Hər iki dost Şəhidlər Xiyabanında dəfn edilmişdir.
Yuxarı Anbar (Çaldıran)
Yuxarı Anbar — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 129 nəfər yaşayır (20 ailə).
Sadiq İsayev
Həyatı
14 mart 2003-cü ildə Salyan rayonu Arbatan kəndində anadan olub.
Anatoli Quskov
Anatoli Mixayloviç Quskov — Azərbaycan SSR daxili işlər naziri (1953–1954), Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti yanında Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin sədri (1954–1956).
Həyatı
3 sentyabr 1913-cü ildə Moskva şəhərində anadan olmuşdur. Milliyyətcə rusdur. 1939-cu ildən daxili işlər və dövlət təhlükəsizlik orqanlarında çalışmışdır. Böyük Vətən Müharibəsinin başlanmasından sonra hərbi əks-kəşfiyyat istiqaməti üzrə, 1942-ci ildən isə SSRİ Xalq Daxili İşlər Komissarlığının hərbi əks-kəşfiyyat qüvvələrində fəaliyyət göstərmişdir. 1951–1953-cü illərdə Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitəsinin aparatında işlədikdən sonra, daxili işlər və dövlət təhlükəsizlik orqanlarında fəaliyyətini bərpa etmişdir. 8 avqust 1953-cü ildən 26 aprel 1956-cı ilə qədər Azərbaycan SSR hüquq-mühafizə orqanlarına (1953–1954-cü illərdə daxili işlər naziri, 1954–1956-cı illərdə Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti yanında Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin sədri) rəhbərlik etmişdir.
Dunqan xanlığı
Dunqan xanlığı — 1864-cü ildə türk müsəlman xalqları (dunqanlar, uyğurlar, qazaxlar və s.) tərəfindən milli azadlıq mübarizəsi zamanı Tsin hökumətinin devrilməsindən sonra yaradılan Şərqi Türkistandakı bir dövlətdir. Paytaxtı Urumçi şəhəri olmuşdur.
Ümumi təsvir
Dunqan xanlığı Manas, Quçen şəhərləri və başqa ərazilərlə yanaşı, əsasən dunqanların yaşadığı Şimali Tyan-Şan torpaqlarını da əhatə edirdi. Dövlət Lotay xan (Daut-Helpe) tərəfindən idarə olunurdu. Şəhərləri yanşailər idarə edirdi. Dunqan xanlığında nizami qoşunlar yox idi. Hər şəhərin öz könüllü dəstəsi var idi. Tədqiqatçılar həmçinin Dunqan xanlığını Dunqan şəhərlərinin birliyi də adlandırırlar, çünki şəhərlər geniş özünüidarə hüquqlarına sahib idi.
Dungan xanlığı Sincanın ən güclü siyasi birliyi idi. Bunun hesabına xanlıq 1867-ci ilə qədər sərhədlərini əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirmişdi. Kaşğardakı (Sincanın bölgəsinin cənub hissəsi) qeyri-sabit siyasi vəziyyət nəticəsində cənubi Tyan Şan şəhərləri Turfandan Toksuna qədər (əsasən əhalisi uyğurlardır), qərbdə isə Karaşaradək 1864–1866-cı illərdə Dunqan xanlığının hakimiyyəti altına daxil oldular. 1866-cı ildə dunqanlar Tsin dövlətinin nümayəndələrini Tarbağatay bölgəsindən qovdular (qazaxlar bu yürüşlərdə fəal iştirak etdilər) və orada bir ildən çox ağalıq etdilər. Elə həmin il Dunqan xanlığı bölgənin şərqində yerləşən Hami şəhərini ələ keçirdi. Dunqan xanlığı yerli tarançı- uyğurlarla hakimyyət uğrunda mübarizə aparan dunqanlara kömək etmək üçün qonşu İli bölgəsinə bir neçə dəfə silahlı dəstə göndərdi. Sonralar tarançılar güclənərək Tarançi Sultanlığını yaratdılar (1867–1871).
Xanlığın süqutu
1871-ci ilin yayında Rusiya İli sultanlığını ələ keçirdi. Bu müddətdə dunqanların Şimali Tyan-Şan şəhərlərinin hökmdarları Rusiyanın himayəsinə keçməyə çalışırdılar. Ancaq bu cəhdlər uğursuzluqla nəticələndi.
Çin hökmranlığı
1873-cü ilin sonunda Tsin hökuməti Qansu əyalətindəki üsyanı yatırdı. Üsyan etmiş dunqanlar Çin hökumətinin cəza dəstələrinin təzyiqi ilə 1874-cü ildə Şimali Tyan-Şana doğru geri çəkildilər. 1876-cı ilin iyulunda Tsin hökumətinin cəza dəstələri Quçen və Fukan, avqustda — Qumadi və Urumçini ələ keçirdilər. Oktyabrın 28-də Manas şəhəri təslim oldu. Dunqan xanlığının mövcudluğuna bütün Sincan Tsin hökumətinə tabe olduqdan sonra (İli ərazisi istisna olmaqla) son qoyuldu.
Günəş mifləri
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0d/Re-Horakhty.svg/170px-Re-Horakhty.svg.png|thumb| [[Ra günəş tanrısı, qədim Misir dinində ali tanrı.]] link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c1/Solvognen_-_Do_2010_1276.jpg/200px-Solvognen_-_Do_2010_1276.jpg|thumb|200x200px| Trundholmdakı günəş arabası Günəş mifləri - Günəşin mifologizasiyası və yer üzündəki həyata təsiri; adətən ay mifləri ilə sıx bağlıdır.
XIX əsr - XX əsrin əvvəlləri etnoqraflarının fərziyyələrinin əksinə olaraq, "ibtidai", arxaik dini və mifoloji sistemlərdə xüsusilə pərəstiş edilən "Günəş kultu" müşahidə edilmir. Onlarda Günəş kiçik bir xarakter və ya hətta cansız bir cisim kimi qəbul edilir. Arxaik günəş mifləri arasında Afrika, Sibir və Avstraliya xalqları arasında yayılmış Günəşin yaranması və artıq günəşlərin məhv edilməsi, Günəşin yoxa çıxması və geri qayıtması haqqında miflər var. Vyaçeslav İvanovun təklif etdiyi kimi, Günəş və Ay haqqında əkiz miflər və “səmavi toy”un motivi də arxaik görünür. Ən qədim versiyalarda (xüsusən də Sibir xalqları arasında) bu cütlükdəki Günəş qadını, Ay isə kişini təmsil edir.
Etnoqraf Artur Hokarta görə, “müqəddəs hökmdar”ın rolunun artdığı mədəniyyətlərdə Günəş kultu ön plana çıxır. Şumer-Akkad mifologiyasında günəş tanrısı Şamaş əhəmiyyətinə görə hələ də ay tanrısından aşağıdır, lakin artıq ən hörmətli tanrılardan birinə çevrilir. Qədim Misir dinində günəş kultları ən mühüm rol oynayır. Misir günəş tanrıları arasında - Ra, Horus, Amon, Khepri - Günəşi səmada gəzdirən skarab tanrısı. Eramızdan əvvəl XIV əsrdə. firon Exnaton radikal dini islahat etməyə cəhd edir və Misirdə Atonun vahid kultunu tətbiq edir (əvvəlcə günəş diskinin təcəssümü).
Günəş kultları Hind-Avropa mifologiyasında mühüm yer tutur, burada onlar at kultu və ilahi əkizlərin obrazı ilə əlaqələndirilir ( Aşvinlər, Dioskurlar ). Hind-Avropa ideyalarına görə, Günəş bir gündə səmadan keçərək at arabası ilə səmada “səyahət edir” (və ya “daşıyır”). Hind-Avropa günəş tanrılarının nümunələri qədim Hindistan Surya, Yunan Apollon və Helios, Roman Soldur. Mərhum Zərdüştiliyin əsas tanrılarından biri olan Mitra günəş mənşəlidir.
Müxtəlif tədqiqatçılar slavyan tanrıları Dajboq, Xorsu Günəş kultu ilə əlaqələndirirlər; Xristianlıqdan əvvəlki slavyan mifologiyası haqqında məlumatın olmaması bu konstruksiyaları birmənalı şəkildə təsdiq və ya təkzib etməyə imkan vermir.
İnkişaf etmiş günəş kultları Cənubi və Mezoamerikada ( Huitzilopochtli, Inti ) mövcud idi.
Yapon şinto panteonunda ən ali tanrı günəş ilahəsi Amaterasudur.
Azərbaycan tarixçisi Aydın Məmmədov yazır ki, Azərbaycan xalqının da islamdan əvvəlki mənəvi mədəniyyətində Günəş kultu ilə bağlı inanclar və ayinlər xüsusi yer tutur. Günəş kultu qədim zamanlarda insanların günəş işığına və istiliyə təbii ehtiyacı nəticəsində yaranıb və insanların şüurunda, onların mifolojiləşmiş təfəkküründə möhkəm kök salıb. Azərbaycanda gün işığı kultu özünün çiçəklənmə dövrünü Tunc dövründə yaşamışdır. Bir çox tədqiqatçıların fikrincə, Azərbaycan ərazisində məşhur dolmenlər və kromlexlər də Günəş kultu ilə əlaqədardır.
Nаşiçе
Nаşiçе — Xorvatiyanın Оsiеçkо-Bаrаnskаya vilayətində yerləşən şəhər.
Tarixi
Şəhər ilk dəfə 1229-cu ildə "Nekche" adı ilə xatırlandı. 13-cü əsrdə Məbəd cəngavərləri Naşiçeyə gələrək kilsə qurdular. Şəhər 1945-ci ilə qədər Pejaçeviç ailəsinin feodal mülkü idi. 1541-ci ildə Osmanlı İmperiyası tərəfindən fəth edildi və 1687-ci ildə Avstriyanın fəthinə qədər Poyeqanın Sanyak hissəsi oldu. 19-cu əsrin sonu və 20-ci əsrin əvvəllərində Naşiçe, Xorvatiya-Slavoniya krallığının Virovititsa qraflığında bir paytaxt rayonu idi. 1991-ci ilin sentyabrında Xorvatiya qüvvələri Naşiçedə Yuqoslaviya Xalq Ordusunun hərbi kazarmalarını ələ keçirdilər.
Əhalinin məskunlaşması
2011-ci ilin siyahıyaalınmasına əsasən, şəhərdə 7,888 əhali var, bütün bələdiyyədə isə 16,224 nəfər. Əhalinin 88%-ni xorvatlar təşkil edir. Naşiçe bələdiyyəsinə aşağıdakı yaşayış məntəqələri daxildir:
Famil Hüseynov
Famil Ramiz oğlu Hüseynov — Qarabağ müharibəsi iştirakçısı. O, Qarabağ müharibəsində həlak olmuşdur.