cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Varşava döyüşü (1920)
Varşava döyüşü həmçinin Visla üzərində möcüzə kimi də tanınır — 1919-1921-ci illərdə Sovet-Polşa müharibəsinin əsas döyüşlərindən biri, hansındaki, Sovet Ordusunun Polşanın içərilərinə doğru irəliləməsinin qarşısı alındı və müharibədə əsaslı dönüş əldə edildi. Varşava döyüşünün nəticəsi Polşanın müstəqilliyinin qorunmasına səbəb oldu. Riqa Sülh Müqaviləsinə görə Qərbi Ukrayna və Qərbi Belarusun geniş əraziləri Polşaya verildi.
Qərb cəbhəsinin hücumu
Kiyev əməliyyatının uğuru Fəhlə-Kəndli Qızıl Ordusunun komandanlığının təşəbbüsü ələ keçirməsinə imkan verdi. Əməliyyat zamanı Sovet qoşunları Polşa cəbhəsini yara bilmədi. Ancaq Baş Komandan Serqey Kamenev artıq Qərb Cəbhəsində yeni bir hücum hazırlığına başlamışdı. Qərb cəbhəsinin komandanı Mixail Tuxaçevskinin 2 iyul 1920-ci il tarixli 1423 saylı əmrində deyilirdi:
İyulun 4-də səhər tezdən Qərb Cəbhəsi həlledici hücuma keçdi. Əsas zərbə böyük qüvvələrin cəmləşdiyi sağ, şimal cinahlardan endirildi, bununlada canlı qüvvə və silah sarıdan demək olar ki, ikiqat üstünlüyə nail olundu. Əməliyyat planına görə Qai Qayanın süvari korpusu Polşa hissələrinin ətrafına dolanıb polyakların Belarus cəbhəsini Litva sərhədinə, oradan isə Polesye bataqlıqlarına doğru sıxışdırmalı idi. Bu taktika gözlənilməz nəticələr verdi. İyulun 5-də 1-ci Polşa ordusu, onun ardınca isə 4-cü ordu köhnə Alman xəndəklərinin (burada 1916-cı ildə rus və alman qoşunları bir-birinə qarşı döyüşürdü) xətti ilə Lida tərəfə çəkilməyə başladı. İyulun sonlarında isə polyaklar Buq çayına doğru çəkildilər. Qısa müddət ərzində Qırmızı Ordu 600 km-dən çox məsafə qət etdi. İyulun 10-da polyaklar Bobruysk, iyulun 11-də - Minsk, iyulun 14-də - Vilno şəhərlərini tərk etdilər. Hücum zamanı Qırmızı Ordunun hissələri də Qrodno və Belostoku da tutdular. İyulun 26-da Belostok bölgəsində Qırmızı Ordu birbaşa Polşa ərazisinə keçdi. Pilsudskinin əmrinə baxmayaraq, avqustun 1-də Brest demək olar ki, müqavimət göstərmədən təslim oldu.
Məğlubiyyət ərəfəsində olan Polşa
250px|thumb|right|1920-ci il avqustun 8-nə qədər tərəflərin mövqeləri 250px|thumb|left|Polşa ordusunun könüllüləri, 1920-ci il. 250px|thumb|left|"Hamı silaha sarılsın!" Polşa təbliğat plakatı. Aşağıdakı yazı: Vətəni xilas edək! Gələcəyimizi unutmayaq 250px|thumb|left|Milosna ətrafında Polşa xəndəkləri, 1920-ci ilin avqustu. İyulun 24-də Vladislav Qrabski hökuməti istefa verdi. Elə həmin gün Yozef Pilsudskinin sərəncamı ilə yeni baş nazir Vinsent Vitos işə başladı. Həmçinin 2-ci Peç Pospolitanın beynəlxalq təcridi güclənirdi. Almaniya və Çexoslovakiya Polşa malları üçün tranzit yolunu bağladı. Çünki, Almaniya Sovet Rusiyasının qalib gələcəyi təqdirdə Polşanın yenidən bölüşdürüləcəyinə ümid edirdi. Çexoslovakiya prezidenti Tomaş Masarik Sovet qoşunlarının Qərbə daha da irəliləməsindən qorxaraq RSFSR ilə qarşıdurmaya cəsarət etmədi. Bütün bunlarla yanaşı İngiltərə və Belçikada Polşa ilə ticarətə qadağa qoydu.
Yalnız bir qədər əvvəl böyük çətinliklə ölkədə sovet rejimini devirən Macarıstan, "dünya inqilabının" Qərbə doğru irəliləməsinin bütün təhlükəsini başa düşürdü. Macarlar Polşaya 30.000 nəfərlik könüllülər korpusu şəklində əhəmiyyətli hərbi yardım təklif etdi. Ancaq Masarikin sərhədi bağlanması bu köməyi heçə endirdi. Sovet qoşunları Varşavaya yaxınlaşdıqca, paytaxtda daha az xarici diplomat qalırdı. Avqust ayına qədər isə paytaxtda artıq bir neçə nəfər diplomat qalmışdı. Onların arasında papa nunsisi Akille Ratti - gələcək papa XI Piydə vardı. Elə bu zaman Aleksandr Yeqorovun komandanı olduğu Cənub-Qərb Cəbhəsi Ukraynada hücuma keçdi (Stalin burada İnqilabi Hərbi Şuranın üzvü idi). Cəbhənin əsas məqsədi 6-cı Ordunun (11, 12 və 13-cü) üç piyada diviziyası və Mixailo Omelyanoviç-Pavlenkonun komandanlığı altında olan Ukrayna ordusu tərəfindən müdafiə olunan Lvovu tutmaq idi. "Lvov əməliyyatı" zamanı hər iki tərəf xeyli itki verdi, lakin sovet ordusu şəhəri ala bilmədi. İyulun 9-da Qırmızı Ordunun 14-cü ordusu Proskurovu aldı və iyulun 12-də Kamenets-Podolski hücum edərək ələ keçirdi.
Qızıl Ordunun şifrələrinin sındırılması
250px|thumb|right|Yan Kavalevski Moskva, Lissabon və Buxarestdə hərbi attaşe Bu arada, Qərb Cəbhəsinin hücumunun başlamasından bir il əvvəl Sovet-Polşa müharibəsində Qırmızı Ordunun məğlubiyyətini müəyyənləşdirən mühüm hadisə baş vermişdi. 1919-cu ilin avqust-sentyabr aylarında Polşa Baş Qərargahın Kəşfiyyat və əks-kəşfiyyat bölməsinin P-2 şöbəsinin leytenant Yan Kovalevskinin rəhbərliyi ilə kriptoqraflar dəstəsi, həm Könüllü ordunun, həm də Qırmızı Ordunun gizli kod şifrələrini sındırmışdılar. Pilsudskinin şəxsi əmri ilə dərhal leytenant Yan Kovalevskinin başçılığı ilə şifrələmə qrupu yaradıldı. Həmçinin, radiostansiyaların bütün şəbəkəsinin tutulma məntəqələri də yaradıldı. Kovalevski Varşava və Lvov universitetlərinin professorları, görkəmli riyaziyyatçıları Stanislav Lesnevski və Stefan Mazurkeviçi, həmçinin bir qrup gənc aspirantı ilə Vaçlav Serlinskini qrupun işinə cəlb etdi. Demək olar ki, ağ və qırmızıların bütün şifrələri sındırıldı. Bu polyaklara Rusiya ərazisində - Petroqraddan Sibirə, Murmanskdan Qara dənizə qədər baş verən bütün siyasi hadisələrin aydın mənzərəsini verdi. Artıq 1920-ci ilin yanvarında Kovalevskinin qrupu Almaniyanın hərbi şifrələrini də sındırdı.
1919-cu ilin avqustundan 1920-ci ilin sonuna qədər Polşa kriptoqrafları əsasən Qırmızı Ordunun bir neçə min radioqramının şifrələrini açdılar. Şifrələmə qrupuna əsas yük 1920-ci ilin yayında düşdü. Çünki, onlar ayda 500-ə qədər düşmən radioqramı alırdılar. Məsələn avqust ayında polyaklar Trotski, Tuxaçevski, İon Yakir və Qay tərəfindən imzalanmış 410 radio teleqram almışdılar. Yan Kovalevskinin qrupunun işinin nəticələrini qiymətləndirmək mümkün deyil. Məhz qrupun məlumatları əsasında Polşa Ordusunun komandanlığı Varşava döyüşü zamanı düzgün strateji qərarlar qəbul edə bildi.
Tərəflərin qüvvələri
250px|thumb|right|Yozef Pilsudski və Edvar Rıdz-Smiqli hücum qrupunun başında, 1920-ci ilin avqust ayı. Avqustun 12-də Mixail Tuxaçevskinin Qərb Cəbhəsinin qoşunları Varşavaya hücuma keçdi.
Mütərcim (jurnal)
1996-cı ildən nəşr olunur. İldə 4 dəfə buraxılır.
Varşava döyüşü (1920)
Cəbhədəki qüvvələr
Ukrayna ərazisində Aleksandr Yeqorovun Cənub-Qərb Cəbhəsi tərəfindən Lvov uğrunda döyüşlər davam etdirilirdi:
Mütərcim (jurnal)
Təsisçilər: Azərbaycan Yazıçılar Birliyi, Bakı Slavyan Universiteti «Mütərcim» Tərcümə Mərkəzi
Varşava döyüşü (1920)
Cəbhədəki qüvvələr
Qırmızı Ordunun iki cəbhəsinə qarşı üç Polşa ordusu dururdu:
Mütərcim (jurnal)
Jurnal əsasən dünya ədəbiyyatı korifeylərinin əsərlərinin orijinaldan Azərbaycan dilinə, Azərbaycan yazarlarının əsərlərinin xarici dillərə tərcümələrini, həmçinin bədii tərcümə işinin aktual problemləri, tərcüməçilik işi, tərcümə sənəti, tərcümə nəzəriyyəsi və tarixi, ədəbiyyatşünaslıq və s. mövzuda respublikamızın tanınmış mütəxəssislərinin elmi məqalələrini öz səhifələrində işıqlandırır.
Varşava döyüşü (1920)
Cəbhədəki qüvvələr
General Yozef Hallerin Şimal Cəbhəsi
General Edvard Rıdz-Smiqlinin Mərkəzi Cəbhəsi:
General Vaçlav İvaşkeviçin Cənub Cəbhəsi:
Həm Polşa, həm də Sovet-Rus mənbələrində silahlı qüvvələrin ümumi heyətinin sayı müxtəlif cür göstərilir. Yalnız əminliklə demək olar ki, canlı qüvvələr təxminən bərabər idi və hər tərəfdən 200 min nəfərdən çox deyildi. 1920-ci il avqustun 6-da Yozef Pilsudski, general Tadeuş Rozvadovski, polkovnik Tadeuş Piskor və Polşadakı fransız-ingilis nümayəndəliyinin başçısı, general Maksim Veyqanın birgə işi nəticəsində 8358/III əməliyyat əmri hazırlandı. Plana görə Vepş çayı üzərində böyük qüvvələr cəmləşməli və Qərb cəbhəsinin qoşunlarının arxa hissəsinə qəfil hücum nəzərdə tutulurdu. Bunun üçün general Edvard Rıdz-Smiqlinin Mərkəzi Cəbhəsinin iki ordusundan yeni qüvvələr təşkil edildi:
4-cü Ordunun hücum qrupu: 3-cü Ordunun hücum qrupu:
Birinci qrup Deblin bölgəsində cəmləşdi. Burada, 14-cü diviziyada Yozef Pilsudskinin qərargahı, yaxınlığında isə 16-cı divizionda General Skerski yerləşirdi. Rıdz-Smiqlinin qərargahı legionların 1-ci piyada diviziyasında yerləşirdi. Avqustun 12-də Yozef Pilsudski Varşavanı tərk edərək Baş Qərargahın yerləşdiyi Pulaviyə gəldi. Yola düşməzdən əvvəl o, baş nazir Vinsent Vitosa Dövlət başçısı və Baş Komandan vəzifələrindən istefa verməsi ərizəsini təqdim etdi. Marşall qərarını onun vəzifədən getməsini tələb edən Antantaya görə verdiyini açıqladı. Onun düşüncəsinə görə Polşa indi yalnız müttəfiq ölkələrinin köməyinə arxalana bilər. Lakin baş nazir Pilsudskinin istefasını qəbul etmədi.
Tacir Allahverdiyev
Tacir Xasay oğlu Allahverdiyev — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Varşava döyüşü (1920)
Döyüşün başlanması
Brest yaxınlığında Qırmızı Ordu 8358/III əmrini ələ keçirdi. Orada Vepş yaxınlığındakı əks hücumun ətraflı xəritəsı əks olunmuşdu. Sənəd həlak olmuş könüllü alayının komandiri mayor Vaslav Droevskinin üzərində tapılmışdı. Lakin sovet komandanlığı sənədin Qırmızı Ordunun Varşavaya hücumunu dayandırmaq üçün dezinformasiya olduğunu düşündü. Elə həmin gün Polşa radio kəşfiyyatı 16-cı Ordunun avqustun 14-də Varşavaya hücum etməsi barədə şifrəni ələ keçirdi. Polşa baş qərargahı bu məsələyə ciddi yanaşdı. Modlini müdafiə edən Vladislav Sikorskinin 5-ci ordusu Yozef Hallerin əmri ilə sovet ordusunu qabaqlamaq üçün Vkra çayı sahəsindən geniş məsafəyə uzanan Tuxaçevskinin 3-cü və 15-ci qoşunlarının qovşağında zərbə vurdu və bir neçə kilometrə qədər onların içərisinə girdi. Avqustun 15-nə keçən gecə Radzimin yaxınlığında iki ehtiyat Polşa diviziyası (general Lucian Jeliqovskinin 10-cu və generalı Yanan Jondkovskinin 1-ci Litva-Belarus) arxadan sovet qoşunlarına hücum etdi. Tezliklə şəhər polyakların əlinə keçdi.
Tacir Allahverdiyev
Həyatı
Tacir Allahverdiyev 2001-ci il aprelin 20-də Ağdam rayonunun Çullu kəndində anadan olub. Onun qardaşı — Nazir Allahverdiyev də Vətən müharibəsində şəhid olub. Subay idi.
Varşava döyüşü (1920)
Qırmızı Ordunun 4-cü ordusunun zərərsizləşdirilməsi
1920-ci il avqustun 15-də Sikorskinin 5-ci ordusunun 203-cü Qalışski Ulan alayının hissələri Qırmızı Ordunun 15-ci və 4-cü ordusunun mövqelərinin kəsişdiyi yerə zərbə endirərək 4-cü Ordunun arxasında yerləşən Çexanov şəhərini ələ keçirdilər. Sübh tezdən 4-cü ordunun komandanı Aleksandr Şuvayev, həmçinin İnqilab şurasının üzvü Çexanovdakı səhra qərargahını tərk edərək Mlavaya getdilər. Çexanovda qalan az sayda qərargah zabitləri şəhərin müdafiəsini şəxsi heyətin köməyi ilə təşkil etdilər. Lakin onlar geri çəkilərkən 4-cü ordunun qərargahının radio stansiyasını yandırmaqla tələskənliyə yol verdilər. Bununla da, Qərb Cəbhəsinin qərargahı ilə radio əlaqə kəsildi, ordunun idarəetməsində ciddi problemlər yarandı. Polşa mənbələrinə görə 4-cü Ordunun qərargahı Tuxaçevskinin General Sikorskinin 5-ci Ordusunun üzərinə hücum əmrini aldıqda; Yan Kovalevskinin şöbəsi tərəfindən radiogram deşifrə edildikdən sonra ötürücü bu tezliyə uyğunlaşdırdı və davamlı olaraq Varşavadan bu tezliyə incil mətnlərini ötürməyə başladı. Nəticə etibarilə ikinci sovet radio stansiyası Minskdən bircə radioqramlar qəbul edə bilmədi. Tuxaçevski xatirələrində Varşava döyüşündəki məğlubiyyətin səbəblərini "Qırmızı Ordunun 4-cü Ordusunun axmaq hərəkətləri" və polyakların "bəxtlərinin" gətirməsi ilə izah edirdi.
Tacir Allahverdiyev
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Tacir Allahverdiyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Tacir Allahverdiyev oktyabrın 24-da Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. Ağdam rayonunda dəfn olunub.
Varşava döyüşü (1920)
Qırmızı Ordunun 4-cü ordusunun zərərsizləşdirilməsi
Məğlubiyyətin əsas səbəbləri - ordunun cəbhənin əsas qüvvələrindən ayrılması, rabitənin kəsilməsi, silah-sursatın olmaması, arxa cəbhənin uzaqlığı, mühasirədəki davamlı ağır mübarizədən yığılmış yorğunluq, bütün bunlar 4-cü ordunu Şərqi Prussiyaya qaçmağa məcbur oldu. Yalnız Auqustov yaxınlığındakı əməliyyat bölgəsinə Ordu qərargahının qalıqları və 12-ci Piyada Diviziyasının yalnız 6 alayı girə bildi.
Tacir Allahverdiyev
Hərbi xidməti
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Tacir Allahverdiyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Varşava döyüşü (1920)
Polşa ordusunun əks-hücumu
Avqustun 16-da marşal Pilsudski planlaşdırdığı əks hücumu həyata keçirməyə başladı. Mozır qrupunun zəifliyi haqqında radio kəşfiyyatın əldə etdiyi məlumatlar bu məsələdə önəmli rol oynadı. Rəqibə qarşı ikiqat üstünlüyə malik (21 min nəfərə qarşı 47.5 min döyüşçü) Polşa qoşunları (Pilsudskinin özünün komandanlığı altındakı birinci zərbə qrupu) cəbhəni yararaq Nikolay Solloqubun 16-cı ordusunun cənub qanadını təmamilə məhv etdi. Bundan sonra Qərb Cəbhəsinin bütün infrastrukturunun məhv edilməsi və Varşava yaxınlığındakı bütün qoşunların mühasirəyə düşmək təhlükəsi yarandı. Ertəsi gün Pilsudskinin planına əsasən, Varşava-Brest magistral yoluna çıxış planlaşdırılırdı. Eyni zamanda Loqinovun legionlarının 3-cü piyada diviziyası qüvvələri tərəfindən Vlodavaya hücum davam edirdi. Həmçinin tankların dəstəyi ilə Minsk-Mazovetski üzərində də hücum edildi.
Tacir Allahverdiyev
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Tacir Allahverdiyev ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Varşava döyüşü (1920)
Polşa ordusunun əks-hücumu
Bu vaxt Cənub-qərb cəbhəsi Lvov yaxınlığında döyüşlərə davam edirdi. Varşava istiqamətinin xüsusi əhəmiyyətini nəzərə alaraq və onu gücləndirmək üçün avqustun 11-də komandan Kamenev 12-ci və 1-ci süvari ordusunu Qərb Cəbhəsinə istiqamətləndirmək əmrini verdi. Kamenevin teleqramı texniki səbəblərə görə gecikdi və cənub-qərb cəbhəsinin qərargahına yalnız avqustun 13-də, Süvari Ordusu Lvov uğrunda yorucu və uğursuz döyüşlərdə çox tükəndiyi zaman çatdı. Nəhayət avqustun 20-də Moskvanın güclü təzyiqi ilə 1-ci Süvari Ordusu şimala təxliyə edilməyə başladı. Ancaq vaxt artıq itirilmişdi. Qərb cəbhəsi amansız məğlubiyyətə uğradı və bu istiqamətdə atılmış addımların heç biri onu xilas edə bilmədi.
Tacir Allahverdiyev
Hərbi xidməti
Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək igidlik və mərdlik göstərmiş, hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirərək şəhid olmuş Tacir Allahverdiyev Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2022-ci il tarixli Sərəncamına əsasən ölümündən sonra 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Varşava döyüşü (1920)
Qərb cəbhəsinin fəlakəti
Qərb cəbhəsinin komandanı Tuxaçevskinin 1920-ci il 20 avqust tarixli əmrində deyilirdi:
Avqustun 18-nə keçən gecə Tuxaçevski hücum əməliyyatlarını dayandırmağı və "düşməndən uzaqlaşmağı" əmr edir. Ancaq bu qərara artıq ehtiyac yox idi. Çünki, Qərb cəbhəsinin qoşunları artıq avqustun 17-dən geri çəkilməyə başlamışdı. Avqustun 18-də Polşa Ordusu bütün qüvvəsi ilə hücuma keçdi və Qərb cəbhəsi bu axını dayandırmaq iqtidarında deyildi. Avqustun 19-da Polşa qoşunları Bresti, avqustun 23-də - Belostoku tutdular. Avqustun 24-dən 26-a qədər  aramsız döyüşlərdən taqətdən düşən 4-cü Ordu dörd diviziyası ilə, həmçinin Qay Qayın 3-cü süvari korpusu və 15-ci Ordunun iki diviziyası (cəmi 40 min nəfər) Prussiya sərhəddini keçərək təslim oldu. Bu zaman Minskdə Polşa tərəfinin təşəbbüsü ilə sülh danışıqları aparılırdı. Ancaq bu danışıqlar iflasa uğradı. Avqustun 23-də Polşa tərəfi danışıqların dayandırıldığını elan etdi.
NGC 4610
NGC 4610, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. Sa tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Ağqala (Səreyn)
Ağqala — İranın Ərdəbil ostanının Səreyn şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 286 nəfər yaşayır (65 ailə).
Tarim hövzəsində yarpaqlı meşələr və çöl
Tarım hövzəsi yarpaqlı meşələr və çöl Qərbi Çinin Sincan Uyğur Muxtar Bölgəsində mülayim enli və qarışıq meşələr eko bölgəsidir. Ekoloji bölgəyə, əksinə quraq bir bölgədə bölgənin çayları tərəfindən davamlı yarpaqlı sahil meşələri və çöllər daxildir.
Coğrafiya
Tarım hövzəsi Çinin ən qərbində yerləşən səhra hövzəsidir. Hövzə yüksək dağlarla əhatə olunmuşdur - cənubda Tibet yaylası, şimal kənarını təşkil edən Kunlun dağları ; qərbdə Pamir dağları; şimalda Tyan-Şan ilə.
Hövzə qurudur, lakin ətraf dağlarda xeyli yağış və qar yağır. Çaylar hövzəyə dağlardan, o cümlədən qərbdəki Kunlun dağlarını qurudan, şimala doğru axan Hotan çayı, Pamiri axıdan Yarkənd çayı və qərb Tian Şan dağlarından axıdılan Aksu çayı daxil olur. Bu çaylar şimal və şərq hövzəsi boyunca bir qövs içində 1300 km axan Tarım çayını əmələ gətirir. Konqque çayı mərkəzi Tyan-Şandan cənub-şərqə axır. Aşağı Tarım çayı cənub- şərq hövzəsindəki Taitema gölünə cənub-şərqdən, Kongque isə şərqdən Lobnora tökülür. Qarqan çayı mərkəzi Kunlun dağlarında qalxır və eyni zamanda şimal-şərqə doğru Taitema gölünə tökülür. Taitema gölü dəniz səviyyəsindən təxminən 800 metr yüksəklikdədir.
İqlim
Hövzə quru kontinental iqlimə malikdir. Orta illik temperatur qış aylarında -20º C-dən yay aylarında 40ºC-yə qədərdir. Yağış hövzəsinin döşəməsində ildə orta hesabla yalnız 50 mm. Ətrafdakı dağlarda illik yağıntının miqdarı ildə 1000 mm-dən çox ola bilər. Çaylar davamlı qar yağışı və buzlaq əridir (ümumi axının təxminən 60% -i) və yağış yağışları ilə (təxminən 40%). İllik axının təxminən 75% -i iyul, avqust və sentyabr aylarında gəlir və müntəzəm yay daşqınları mövsümü yaradır.
Flora
Təbii bitki örtüyünə bataqlıq, sahil meşəsi və kollar daxildir. Mövsümi və daimi olaraq su basmış ərazilərdə qamış bataqlıqları və Myricaria pulcherrima, Phragmites australis və Calamagrostis pseudophragmites bitkiləri ilə birlikdə yaşıl çəmənlikləri var. Tugay kimi tanınan sahil meşələrində, Elaeagnus angustifolia ilə birlikdə aşağı çay terraslarında yarpaqlı səhra qovağı ( Populus euphratica ) üstünlük təşkil edir.. Populus pruinosa çayların yuxarı axınları boyunca baş verir, lakin aşağı hövzədə deyil.
Fauna
Meşələr və bataqlıqlar köçəri və qonaq quşlar üçün vacib yaşayış mühitidir. Ekoregion, Yarkand maralı ( Cervus elaphus yarkandensis ) daxil olmaqla bir neçə məməli növünə ev sahibliyi edir. Yarkand geyik populyasiyası 1950-ci illərdə 10.000 fərddən 1990-cı illərdə 3000-dən az olmağa başladı.
Qoruma və təhdidlər
İpək Yolu Tarım hövzəsindən keçmiş və bölgənin çayları əsrlər boyu məskunlaşmış və köçəri insanlara dəstək olmuşdur. Çay ovalığının çox hissəsi əkinçilik və otlaq sahəsinə çevrilmişdir. 1950-ci illərdən bəri Çin hökuməti bu ərazidə bir çox insanı Çinin başqa yerlərindən məskunlaşdırdı və bölgənin artan əhalisi yaşayış mühitinin çevrilməsini, sulak ərazilərin qurudulmasını və əkinçilik üçün suyun yönləndirilməsini sürətləndirdi. Suyun yayındırılması həm çaydakı axınları azaldıb həm də yeraltı suların səviyyəsini aşağı salıb meşələrə təhlükə yaradır.
1921-ci ildən bəri Tarim Kongque yolu ilə Lop Nura yönəldildi və alt Tarım və Taitema gölünün 320 km-nə şirin su axınları çox azaldı. 1972-ci ildə Daxihaizi Barajının inşası daha çox Tarımın aşağı hissəsinə şirin su axınlarını ləğv etdi. Meşənin çox hissəsi öldü və vəhşi dəvələr də daxil olmaqla vəhşi təbiət məhv edildi. 2000-ci ildə hökumət, meşələrin, vəhşi təbiətin və yeraltı suyunun bir qədər bərpa olunmasına imkan verən yuxarı bəndlərdən aşağı Tarımadək mütəmadi su buraxmağa başladı.
Qorunan ərazilər
2017-ci il qiymətləndirməsində ekoloji bölgənin 4,051 km2-nin və ya% 7-nin qorunan ərazilər olduğu müəyyən edilmişdir. Çox az yaşayış sahəsi qorunan ərazilərin xaricində qalır. 1983-cü ildə yaradılan Tarim Huyanglin Təbiət Qoruğu, təbii çay proseslərinin hələ də hökm sürdüyü qoruğun qərb hissəsindəki qarışıq olmayan bir çay uzanması da daxil olmaqla Tarim çayında qalan ən böyük yaşayış blokunu qoruyur.
Monso (En)
INSEE kodu — 01097.
Coğrafiyası
thumb|200px|left|Kommunanın xəritəsi Kommuna Paris şəhərinin 420 km cənub-şərqində, Lion şəhərindən 70 km şərqdə yerləşir və Burk-an-Bres şəhərindən 55 km cənub-şərqdə yerləşir.
Əhalisi
2010-cu ildə əhalinin sayı 199 nəfər təşkil edirdi.
İqritisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 131 nəfər (15–64 yaş arasında) 93 nəfər iqtisadi cəhətdən, 38 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 71,0%, 1999-cu ildə 68,8%). Fəaliyyət göstərən 93 sakindən 90 nəfəri (40 kişi və 50 qadın), 3 nəfər işsiz (3 kişi və 0 qadın) idi. 38 hərəkətsiz 11 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 19 nəfər təqaüdçü, 8 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Vu Ven-Çia
Vu Ven-Çia (24 oktyabr 1963) — Çin Taybeyini təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Vu Ven-Çia Çin Taybeyini 1988-ci ildə Seul şəhərində baş tutan XXIV Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 25-ci, cüt turnirdə isə 9-cu pillənin sahibi olub.
Daha sonra Vu Ven-Çia Çin Taybeyini 1996-cı ildə Atlanta şəhərində baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və cüt turnirdə 17-ci pillənin sahibi olub.
Əli Əliyev (fizik, 1955)
Əli Ənvər Əliyev bir Krım Tatar Amerikalı fizik, NanoTech İnstitutunun tədqiqatçı professoru və Dallasdakı Texas Universitetinin Təbiət Elmləri və Riyaziyyat Məktəbinin Fizika Bölməsinin köməkçi professorudur. 2011-ci ildə Time jurnalı tərəfindən "İlin ixtiraçısı" seçildi Cari tədqiqat sahələri nanologiya və nanotexnologiyalar, elektrokimyəvi və akustikdir. Amerika Birləşmiş Ştatları Patent və Ticarət Nişanı Ofisinin (USPTO) bir sıra ixtira patentlərinə sahibdir.
Tərcümeyi-hal
Əli Əliyev Daşkənddə bir Krım tatar ailəsində anadan olmuşdur; 1944-cü ilin mayında Surqundakı Krım Tatar əhalisinin əksəriyyəti ilə birlikdə xüsusi köçkünlər (rəsmi ikinci dərəcəli vətəndaşlar) kimi Özbəkistan SSR- ə zorla sürgün edildi. Çoxsaylı çətinliklərə baxmayaraq, 1973-cü ildə atası Enver pambıq istehsalına görə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı oldu, lakin sonradan Krıma qayıtma haqqını tələb edən məktubu təsdiqlədiyinə görə partiya liderlərinin töhməti ilə qarşılaşdı və yalnız 1990-cı ildə vətəninə qayıtmağı bacardı.
1977-ci ildə Xarkov Milli Radioelektronika Universitetinin Radio Mühəndisliyi fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1984-cü ildə Özbəkistan Elmlər Akademiyasında Molekulyar və Termal Fizika üzrə doktorluq dərəcəsini almışdır. Tezin adı: "Nadir torpaq floridlərində sürətli ionlu nəqliyyatın tədqiqi". 1992 — Fizika üzrə elmlər doktoru dərəcəsi (Qatı Cisimlər Fizikası), Özbəkistan Elmlər Akademiyasının İstilik Fizikası. Tezin adı: "Superionik keçiricilərdə rahatlama fenomeni". 1988–2004-cü illərdə Özbəkistan Elmlər Akademiyasının İstilik Fizikası şöbəsində çalışıb. 1992–2004-cü illərdə adı çəkilən şöbənin Fiziki Akustik Tədqiqatlar Laboratoriyasının rəhbəri olmuşdur. 2004-cü ildən bəri, Əliyev Dallasdakı Texas Universitetinin Alan MacDiarmid Nanotexnika İnstitutunda Tədqiqat professorudur.
Əli Əliyev 100-dən çox elmi məqalənin və nanotexnologiya və nanotexnologiya sahəsindəki 13 patentin, məsələn, istiliklə görünən bir paltarın patentinin müəllifidir.
Əsb-i Mərz
Əsb-i Mərz — İranın Ərdəbil ostanının Səreyn şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 492 nəfər yaşayır (119 ailə).
Yoşihito Miyazaki
Yoşihito Miyazaki (8 aprel 1959) — Yaponiyanı təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Yoşihito Miyazaki Yaponiyanı 1988-ci ildə Seul şəhərində baş tutan XXIV Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 25-ci, cüt turnirdə isə 9-cu pillənin sahibi olub.
Vladimir Petrov (diplomat)
Vladimir Mixayloviç Petrov (15 fevral 1907 - 14 iyun 1991) — 1954-cü ildə Avstraliyaya sığınması ilə məşhurlaşan Sovet İttifaqının məxfi xidmətinin üzvü.
Erkən həyat
Afanasiy Mixayloviç Şoroxov  Mərkəzi Sibirin Larixa kəndində kəndli ailəsində anadan olub.
Petrov 1923-cü ildə komsomola və Sovet Hərbi Dəniz Qüvvələrinə qatılaraq tam adını Vladimir Mixayloviç Proletarski olaraq dəyişdi.
OQPU-ya (Birləşmiş Dövlət Siyasi İdarəsi) qoşulma
Petrov Yaqoda, Yejov və Beriyanın rəhbərliyi altında Stalinin "təmizlənməsi"ni yaşadı. Çoxlu sayda dostları, həmkarları və rəhbərləri həbs edilərək edam edilsə də, Petrov xəsarət almadan xilas oldu.
Avstraliya və sığınacaq
Şifrəçidən tam hüquqlu agentə qədər təhsil alan Petrov 1951-ci ildə Rusiya Daxili İşlər Nazirliyi (MVD) tərəfindən Avstraliyaya göndərildi. Onun vəzifəsi casusları işə götürmək və xaricdəki sovet vətəndaşlarını nəzarətdə saxlamaqdan ibarət idi. Qəribədir ki, onun SSRİ-dən qaçmasına səbəb olan hadisələr məhz Avstraliyada baş verirdi. Bu, onun Polşa əsilli həkim və musiqiçi Maykl Bialoquski ilə əlaqəsi sayəsində baş verib. O, Petrovun məlumat toplamaq üçün onu işə götürməsinə imkan verirmiş kimi oynayıb, eyni zamanda, Petrovun fəaliyyəti ilə bağlı Avstraliya Təhlükəsizlik Kəşfiyyat Təşkilatına məlumat verirdi.
Petrov 1954-cü ildə Avstraliyadakı Sovet səfirliyi xaricində fəaliyyət göstərən sovet casus dəstəsi ilə bağlı məlumat verə bildiyi üçün siyasi sığınacaq üçün müraciət etdi. Petrov xatirələrində (Maykl Fveyts tərəfindən yazılmış kabus) qeyd edir ki, onun qaçqınlıq səbəbi qaçılmaz olaraq edam olunmaq qorxusunda deyil, onun sovet sistemindən məyusluğunda və öz təcrübəsində və terror və insan iztirabları ilə bağlı biliyi ilə bağlıdır. O, doğulduğu Sibir kəndinin məcburi kollektivləşdirmə nəticəsində dağıdılmasının və nəticələnən aclığın şahidi olub.
Sığınacaq aldıqdan sonra həyatı
Vladimir Petrov 1956-cı ildə Avstraliya vətəndaşı oldu. Petrovlar ailəsi Melburnda, Bentleydə ev aldılar. O və həyat yoldaşı Yevdokia həyatlarını qorumaq üçün adları Sven və Anna Allıson olaraq dəyişdirdilər. Onlar Melburnda sakit şəhərətrafı həyat yaşayırdılar. O, 1991-ci ildə, xanımı isə 2002-ci ildə vəfat edib. Onlar "D-bildiriş" (xəbər redaktorlarına milli təhlükəsizlik səbəbi ilə müəyyən mövzularda məqalələr dərc etməmək və ya yayımlamamaq üçün rəsmi müraciət) sistemi ilə qorunurdular. Mətbuat "D-bildiriş" altında onları müəyyən etməməyə razılaşsa da, mətbuat həmişə bu könüllü mühafizə əmrinə əməl etməyib. Petrovların harada olduğu hələ də 1982-ci ildə "D-bildiriş"in(D-Notice) mövzusu idi.
Uydurma təmsillər
Petrovun sığınacaq alması bir sıra bədii əsərlərə ilham verdi.
Otar İosseliani
Otar İosseliani (gürcü: ოთარ იოსელიანი, ) — Gürcüstan rejissoru. O, Tbilisi Dövlət Konservatoriyasında oxumuş və 1952-ci ildə bəstəkarlıq, dirijorluq və fortepiano diplomu ilə məzun olmuşdur.
Tərcümeyi-hal
1953 -cü ildə riyaziyyat fakültəsində oxumaq üçün Moskvaya getdi, ancaq iki ildən sonra işdən ayrıldı və müəllimləri Aleksander Dovjenko və Mixail Çiaureli olduğu Dövlət Film İnstitutuna daxil oldu. Tələbə olduğu müddətdə Tbilisidəki Gruziafilm studiyalarında əvvəl rejissor köməkçisi, daha sonra sənədli filmlərin redaktoru kimi işləməyə başladı.
1958 -ci ildə "Akvarel" adlı ilk qısametrajlı filmini çəkdi. 1961-ci ildə Dövlət Film İnstitutunu film rejissorluğu diplomu ilə bitirmişdir. Aprel (1961) adlı orta uzunluqlu filminin yayımlanmasından imtina edildiyi zaman, İosseliani film çəkilişindən imtina etdi və 1963–1965-ci illərdə əvvəlcə balıqçı gəmisində, daha sonra Rustavi metallurgiya fabrikində çalışdı. Aprili nəhayət yalnız 1972-ci ildə sərbəst buraxıldı.
1966-cı ildə 1968 Cannes Film Festivalında Tənqidçilər Həftəsində təqdim olunan və orada FIPRESCI mükafatını qazanan ilk bədii filmi Giorgobistve-yə rəhbərlik etmişdi. 1976 -cı ildə çəkdiyi "Pastorali" filmi bir neçə il rəfdə qaldıqdan və sonra yalnız məhdud bir sayda verildikdə, İosseliani vətənində hər hansı bir sənət azadlığının əldə edilməsinə şübhə ilə yanaşdı. Pastorali'nin 1982 Berlin Film Festivalında qazandığı müvəffəqiyyətdən sonra, rejissor 1984-cü ildə Les Favoris de la Lune filmini çəkərək Fransaya köçdü. Film Venesiya Film Festivalında Xüsusi Münsiflər Mükafatı ilə fərqləndi və o vaxtdan bəri Venesiyada bütün sonrakı filmləri üçün bir vitrin oldu.
1986-cı ildə 36-cı Berlin Beynəlxalq Film Festivalında münsif üzvü oldu. 1989-cu ildə yenidən Et la Lumiere Fut üçün Xüsusi Münsiflər Mükafatını və 1992-ci ildə La Chasse aux Papillons üçün Ən Yaxşı Rejissorluq üçün Pasinetti Mükafatını aldı. Sovet İttifaqı dağıldıqdan sonra Fransada işləməyə davam etdi və burada sardonik və Seule Georgie (1994) sənədli filmini çəkdi.
1995-ci ildə 19cu Moskva Beynəlxalq Film Festivalında münsiflər heyətinin üzvü olmuşdur.
2011 -ci ildə Otar İosseliani Münhen Beynəlxalq Film Festivalında ömürlük bir müvəffəqiyyət fəxri adına - CineMerit Mükafatına layiq görüldü. Bunu keçmiş şagirdi, gürcü rejissoru Dito Tsintsadze verdi.
Siyasi Baxış
İosseliani bəzi müşahidəçilər tərəfindən rusofobiya sayılan siyasi fikirlərə malikdir. Xüsusilə, 2008-ci il Rus-Gürcüstan müharibəsindən sonra siyasi fikirlərini Ukrayna Həftəlik 2000 xəbər agentliyinə verdiyi müsahibədə bildirdi:
Biz (gürcülər) bir daha Rusiya ilə barışmayacağıq. Əvvəllər buna hörmətsizlik hiss edirdik, indi hiss etdiyimiz şey nifrətdir və bu çox ciddidir. Beləliklə, ruslarınızla istədiyiniz kimi yaşayın. [...] Ancaq geriyə yol olmayacaq! (gürcülər üçün) İki yüz illik səbir və nifrət artıq bitdi!
(Gürcüstan 1801-ci ildən Rusiya imperiyasının, daha sonra isə 1991-ci ilə qədər SSRİ-nin bir hissəsi olmuşdur.) 2011-ci ildə İosliani Moskvanın Yankı kanalına çıxarkən jurnalistlərin qəsdən ruslar haqqında dediklərini təhrif etdiklərini və bu sözləri heç vaxt söyləmədiyini iddia etdi.
Mayak (radiostansiya)
"Mayak" dövlət radioyayım kompaniyası ("Mayak" DRK, "Radio Mayak") — SSRİ məkanının ən böyük və ən tanınan radiostansiyalarından biri. 1964-cü ildə Sov.İKP MK-nın qərarı ilə qurulmuşdur. 1 avqust 1964-cü ildən 14 mart 2013-cü ilə kimi bütün SSRİ və MDB ərazisində uzun və qısa dalğalarda yayımlanırdı. Hal-hazırda UKV və FM diapazonlarında Rusiyanın bir çox şəhərlərində və MDB ölkələrinin bəzi şəhərlərində yayımlanır. Bu günə kimi radionun siqnalı kimi Moskva gecələri musiqisindən istifadə olunur.
Azərbaycan–Peru münasibətləri
Azərbaycan–Peru münasibətləri — Azərbaycan Respublikası ilə Peru Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.
Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1996-cı ilin iyun ayının 25-də qurulmuşdur
Hələlik iki ölkə arasında səfirlik səviyyəsində rəsmi münasibətlər yaradılmamışdır. Lakin iqamətgahı başqa ölkədə olmaqla Azərbaycan Respublikasının Peru Respublikasında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri var. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının Meksika Birləşmiş Ştatlarındakı səfiri, həmçinin Peru Respublikasına da akkreditə olunmuşdur.
Parlamentlərarası əlaqələr
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisində Azərbaycan-Peru parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu fəaliyyət göstərir. 4 mart 2016-cı il tarixindən Sahib Alıyev işçi qrupunun rəhbəridir.
Gazir
Gazir — İranın Ərdəbil ostanının Səreyn şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 160 nəfər yaşayır (38 ailə).
Borşevikyarpaq ağəsmə
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Şərqi Çində, Koreyada təbii halda yayılmışdır. 1837-ci ildən mədəni şəraitdə Avropada dekorativ bağ bitkisi kimi becərilir.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü təxminən 1 metr olan, düz, alt hissəsində oduncaqlaşmış, cod zoğları olan çoxillik bitkidir. Gövdələri düz dayanan, ancaq bünövrəsində çox və ya az oduncaqlaşmış, yumru, seyrək tükcüklü, zərifdir. Yarpaqları iri, dərili, üç-lələkvari, uzunluğu 15 sm-dəkdir. Çiçəklərin diametri təxminən 2,5 sm, 4 ədəd, parlaq mavi, ətirli, kənarları kəsikli ləçəkləri sünbülçiçək formalıdır. Avqust-sentyabrda çiçəkləyir. Toxumları 0,5-3 ay müddətində cücərir. Səpindən sonra ikinci il çiçəkləyir.
Ekologiyası
Mənfi 350C-dək şaxtaya davamlıdır. Uzun vegetasiya dövrü ilə fərqlənir (isti-mülayim zonada əsasən noyabradək), zoğları ona görə çox vaxt yetişmir. Kölgəli yerlərdə yaz soyuqları qurtardıqdan sonra açıq torpağa əkilir.
Azərbaycanda yayılması
Azərbaycanda dekorativ bitki kimi mədəni şəraitdə becərilir.
Yarlıq
Yarlıq (türk-monqolca — sərəncam, əmr) —Yerli feodallar torpaqdan istifadə etmək üçün aldıqları sənəd. xanların verdiyi yazılı fərman. Yarlıqlar, əsasən, toxunulmazlıq və imtiyazlar haqqında fərmanlar idi. Payıza hökmdarın adından mandat kimi verilən üstü imzalı lövhəcik. Yol buraxılışı kimi istifadə olunan payızanın sahibi onun vasitəsilə özünə lazım olan hər şeyi ala bilərdi. Tapşırığın vacibliyindən asılı olaraq, payıza qızıldan, gümüşdən, çuqundan, bürüncdən və taxtadan ola bilərdi.
Yarlıqların aşağıdakı növləri vardır.
Azərbaycan–Salvador münasibətləri
Azərbaycan–Salvador münasibətləri — Azərbaycan Respublikası ilə Salvador Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.
Tarixi
Salvador Azərbaycanın müstəqilliyini 1992-ci ildə tanımışdır.
Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1999-cu ilin mart ayının 23-də qurulmuşdur.
Qaradağ (Bukan)
Qaradağ - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Bükan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Yerləşməsi
Mərkəzi bəxşdə, El Teymur dehistanına aiddir.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 154 nəfər yaşayır (22 ailə).
Helmut Kol
Helmut Kol 1982-1998-ci illərdə Almaniyanın kansleri olmuşdur. 1990-cı il 3 oktyabrda birləşmiş Almaniyanın ilk kansleri olub.
Həyatı
Helmut Kol 3 aprel 1930-cu ildə Bavariyada anadan olur və O Ludwigshafendə böyüyür. 1950-ci ildə Frankfurt Universiteti Hüquq Fakültəsinə daxil olur, 1951-ci ildə Heydelberq Universitetinə keçir və tarixi və sosial-siyasi elmləri öyrənir. 1956-cı ildə Universiteti bitirdikdən sonra Kol Heydelberq Universitetinin Alfred Veber adına İnstitutunda tədqiqat işçisi kimi çalışmışdır. 1958-ci ildə "1945-ci ildən sonra Pfalçanın siyasi inkişafı və partiyaların dirilişi" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir. 1960-cı ildə Helmut Kol 1948-ci ildən bəri tanış olduğu tərcüməçi Hannelore Renner ilə evlənir və iki oğlanları dünyaya gəlir. 5 iyul 2001-ci ildə, 68 yaşında, alergiyadan ciddi şəkildə xəstələnən Hannelore Kol, özünü öldürür. .
8 May 2008-ci ildə 78 yaşındakı Helmut Kol ikinci dəfə evlənir. Seçdiyi 43 yaşındakı iqtisadçı Mayke Rihter, O 1994-cü ildən 1998-ci ilə qədər Federal Konfransın iqtisadi şöbəsində işləyir. Və Helmut Kol 16 iyun 2017-ci ildə dünyasını dəyişir. .
Fəaliyyəti
Helmut Kol məktəbdə Xristian Demokratik Birliyinə qoşulmuş, 1946-cı ildə doğma Lüdviqshafendə "Gənclik Birliyi"nin həmtəsisçisi kimi fəaliyyət göstərmişdir. Universitetdə təhsil alırkən Helmut Kol siyasətlə məşğul olmağa başlamışdır. 1953-cü ildə Reynland-Pfaltsda Xristian-Demokrat Birliyinin idarə heyətinin üzvü olub, 1954-cü ildə  Reynland-Pfaltsda  "Gənclik Birliyi" şöbəsinin sədr müavini seçilmişdir, 1955-ci ildə  Reynland-Pfaltsda  Xristian-Demokrat Birliyinin  idarə heyətinə qatıldı. 1959-cu ildə Helmut Kol Lüdviqshafen şəhərində Xristian-Demokrat Birliyi regional şöbəsinin sədri vəzifəsini icra etdi, 1960-1969-cu illərdə Lüdviqshafen şəhər şurasında Xristian-Demokrat Birliyi fraksiyasına rəhbərlik etmişdir. 1963-cü ildə Kol Reynland-Pfaltsını Landtağ şəhər fraksiyanın sədri təyin edilib,
Suad Salimova
Suad Nizami qızı Salimova (19 mart 1993, Bakı)  — " Iron Girl " ləqəbli Azərbaycanlı peşəkar döyüşçü. K1 üzrə dünya çempionu, WTKA versiya üzrə dünya çempionu, kikboks üzrə 4 qat Azərbaycan çempionu, Uşu-Sanda üzrə 3 qat respublika çempionu.
Həyatı
Suad Salimova 19 mart 1993-cü il Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Bakı Slavyan Universitetinin Regionşünaslıq fakultəsin bitirmişdir. 2017-ci ildən Hollandiyanın Amsterdam şəhərində yaşayır.
Karyerası
2014-cü ildə K1 üzrə Gürcüstanda keçirilən yarışda çempionu olmuşdur. 2015-ci ildə Sankt-Peterburqda Uşu-Sanda üzrə keçirilən yarışda qalib olmuşdur. 2015-ci ildə K1 üzrə Iranda keçirilən yarışda çempionu olmuşdur. 2015-ci ildə Ispaniyada keçirilən WTKA versiya üzrə yarışda dünya çempionu olmuşdur. 2016-cı ildə Romaniada keçirilən WTKA versiya üzrə keçirilən yarışda gümüş medal qazanmışdır. 2017-ci ildən Dubayda keçirilən "Muscle Show K1" yarışının qalibi olmuşdur. 2018-ci ildə Amsterdamda keçirilən "Naga Grappling Championship" yarışında gümüş medal qazanmışdır.
Diqqət mərkəzində (film, 2015)
Diqqət mərkəzində — rejissor  tərəfindən çəkilmiş Amerikan filmidir. Ssenari ilə birgə əməkdaşlığı nəticəsində  tərəfindən yazılmışdır və Bostonda kardinal un istefasına səbəb olan Katolik kilsəsində cinsi təcavüz qalmaqalı ətrafında baş verən hadisələrə əsaslanır.
2016-cı ildə film "Ən yaxşı film" və "Ən yaxşı orijinal ssenari" nominasiyası üzrə Oskar mükafatı qazandı və "Ən yaxşı rejissor", "Ən yaxşı montaj", "Ən yaxşı ikinci plan aktrisası" (Makadams) və "Ən yaxşı ikinci plan aktyoru" (Ruffalo) nominasiyalarına namizəd oldu.
Süjeti
Əvvəlcə hər dəfə yeni iş yerinə göndərilən bir keşişin hekayəsini araşdırdıqlarını düşünən "Diqqət mərkəzində" komandası Massaçusetsdəki katolik keşişlər tərəfindən uşaqlara qarşı cinsi zorakılıq hallarının üstünü açmağa başlayır, Boston Yeparxiyası isə zorakılıq hadisələrini gizlətməyə davam edirdi. "Keşiş zorakılığının qurbanları" insan haqları qrupunun rəhbəri Fil Saviano vasitəsilə qrupun üzvləri "The Globe"un müxbiri Saşa Pfayferə müsahibə verir və bu, komandanın axtarışını 13 keşişə qədər genişləndirməsinə səbəb olur. Pedofil keşişlər üçün reabilitasiya kursları təşkil etməyə cəhd edən keçmiş keşiş Riçard Sipe vasitəsilə onlar öyrənirlər ki, onun onilliklər ərzindəki təcrübəsinə əsasən, keşişlərin 50%-i tənha deyil, onların əksəriyyətinin digər böyüklərlə münasibəti var. O, həmçinin jurnalistləri təəccübləndirir. Onun hesablamalarına görə komandanın pedofil-keşişlərin sayına dair təxminləri yalnışdır və Bostonda təxminən 90 təcavüzkar- keşiş olmalıdır (keşişlərin ümumi sayının 6%-i). "Diqqət mərkəzində" komandası araşdırma apararaq 87 nəfərin adı çəkilən siyahı tərtib edir və komanda şübhələrini təsdiqləmək üçün təcavüz qurbanlarını axtarmağa başlayır.
11 sentyabr hadisəsi baş verdikdə, qrup istintaqın prioritetini aşağı salmaq məcburiyyətində qalır. Rezendes Qarabedyandan Kardinal nun problemdən xəbərdar olduğunu və buna məhəl qoymadığını təsdiqləyən ictimaiyyətə açıq sənədlərin olduğunu öyrəndikdən sonra onlar yenidən sürət artırırlar. Rezendes, daha çox uşaq zərər çəkmədən və mövzu rəqib qəzetlər tərəfindən dərc edilmədən araşdırmanın dərc edilməsində israr etsə də, Robinson əvvəlki kimi sistemin probleminin daha aydın açıqlanması üçün araşdırmaları davam etdirməkdə qərarlı idi. "The Boston Globe" məhkəməni qazandıqdan və mənzərəni daha geniş ortaya qoyan daha çox hüquqi sənədlər aldıqdan sonra "Diqqət mərkəzində" komandası nəhayət hekayəni yazmağa başlayır və araşdırmanın nəticələrini 2002-ci ilin əvvəlində dərc etməyi planlaşdırır.
Onlar buraxılışı çap etməyə hazırlaşanda Robinson komandaya etiraf edir ki, 1993-cü ildə vəkil Erik MakLeyş ona 20 pedofil-keşişin adı olan siyahı göndərib, lakin o, bu siyahıya əhəmiyyət verməyib. Lakin Baron onu və komandasının cinayətləri ifşa etmək səylərini tərifləməyə davam edir. Hekayə Kardinal Lounun laqeyidsizliyini ifşa edən sənədlərə istinadla və zərərçəkmişlər üçün telefon nömrəsi ilə çap olunur. Ertəsi gün səhər "Diqqət mərkəzində" komandası zərərçəkənlərin saysız zəngləri ilə qarşılaşır və onların hekay6ələrini dinləyir.
Mətn epiloqunda qeyd olunur ki, kardinal 2002-ci ilin dekabrında istefa verib və nəticədə Romadakı  göndərilib. Sonra ABŞ-də və dünyanın müxtəlif yerlərində keşişlərin cinsi zorakılığı ilə bağlı böyük qalmaqalların baş verdiyi şəhərlərin siyahısı sadalanır.
Mükafatlar və nominasiyalar
"Diqqət mərkəzində" filmi 1952-ci il filminin antirekordunu təkrarladı.
Xarici keçidlər
"Church allowed abuse by priest for year" - 2002-ci ildə "The Boston Globe"un dərc etdiyi məqalə.
Kəlxoran-i Viyənd
Kəlxoran-i Viyənd — İranın Ərdəbil ostanının Səreyn şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 447 nəfər yaşayır (115 ailə).
Mina Qazi
Mina Qazi, Xanım Mina (d. 1908 - ö. 17 fevral 1998, Mehabad, İran ), Qazi Məhəmmədin (Mehabad Respublikasının prezidenti) sələfinin həyat yoldaşı idi.
Belinda Bruks
Belinda Brooks (d. 3 fevral 1977) — Avstraliyanı təmsil edən su poloçusu. Belinda Brooks, Avstraliya yığmasının heyətində 2004-cü ildə baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarına qatılıb.
Casinda Ardern
Casinda Keyt Lorell Ardern (d. 26 iyul 1980, Hamilton, Yeni Zelandiya) — Yeni Zelandiyanın 40-cı Baş naziri (26 oktyabr 2017-ci ildən).
Apimondiya
"Apimondiya", Dünya Arıçılıq Assosiasiyaları Federasiyası —  məqsədi arıçılıq sənayesi ilə məşğul olan alimləri, sahibkarları və ictimai xadimləri bir araya gətirmək olan dünya miqyaslı təşkilat. Qərargahı İtaliyanın Roma şəhərində yerləşir. Prezidenti Filipp MakKeyb olmuşdur. O, 20 oktyabr 2018-ci ildə vəfat etdikdən sonra təşkilata vitse-prezident Peter Kozmus rəhbərlik edir.
Təşkilat öz "Apiacta" jurnalını nəşr edir.
1897-ci ildən DASF çərçivəsində dünyanın müxtəlif şəhərlərində keçirilən arıçılıq konqresləri keçirilir. Yarandığı gündən "Apimondiya" apiterapiyaya xüsusi diqqət yetirir, onun daimi elmi komissiyası var.
Azərbaycan naminə (film, 2005)
Azərbaycan naminə qısametrajlı sənədli televiziya filmi rejissor Zahir Əli tərəfindən 2005-ci ildə çəkilmişdir. Azad Azərbaycan Televiziyasında istehsal edilmişdir. Film mərhum prezident Heydər Əliyevin Dövlət Təhlükəsizlik Orqanlarında çalışdığı zamanları əhatə edir. Müasirləri onun gördüyü işləri danışır.
Məzmun
Film mərhum prezident Heydər Əliyevin Dövlət Təhlükəsizlik Orqanlarında çalışdığı zamanları əhatə edir. Müasirləri onun gördüyü işləri danışır.
Film üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Etibar Məmmədov Rejissor: Zahir Əli Operator: Mirtofiq Mirəlioğlu, Hidayət Bayramov
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2005-ci ilin Azərbaycan filmləri 2000-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Kənzək
Kənzək — İranın Ərdəbil ostanının Səreyn şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 868 nəfər yaşayır (207 ailə).
Ələkrəm Hümbətov
Həyatı
Ələkrəm Hümmətov 1948-ci ildə Lerikdə anadan olub. Azərbaycan Politexnik İnstitutunu bitirmiş, daha sonra Lənkəranda avtonəqliyyat müəssisəsinin direktor müavini işləmişdir.
Ələkrəm Hümmətov 1993-cü ilin avqustunda ölkədə mövcud olan gərginlikdən sui-istifadə edərək Cənubda yerləşdirilmiş hərbi hissələri, icra aparatlarını və hüquq-mühafizə orqanlarına tabeçiliyi ələ keçirib. Daha sonra Azərbaycanın tərkibində "Talış-Muğan Respublikası"nın yaradıldığını elan edib və mərkəzi hakimiyyətlə güc mövqeyindən dialoq aparmağa cəhd göstərib.
1993-cü il 17 avqust tarixində Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin qəbul etdiyi qərarda deyilir ki, Ələkrəm Hümmətov ələ keçirdiyi silahlı qüvvələrdən istifadə edib Lənkəran, Astara, Masallı, Lerik, Yardımlı, Cəlilabad və Biləsuvar rayonlarının əhalisini təzyiq altında saxlayıb, onlara qarşı qanunsuz hərəkətlərə yol verib. Bununla kifayətlənməyərək dövlət orqanlarına hədə-qorxu gəlib, onları özünə tabe olmağa məcbur edib.
Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin 12 fevral 1996-cı il tarixli hökmü ilə məhkum edilmiş, Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 3 sentyabr 2004-cü il tarixli 119 nömrəli Fərmanı ilə əfv olunmuşdur.
2005-ci ildə Azərbaycan vətəndaşlığından çıxarılıb.
2013-cü il sentyabrın 24-də İrəvana Talış-Muğan Respublikasının prezidenti kimi səfər edərək İrəvan Dövlət Unversitetinin iranşünaslıq kafedrasında talışşünaslıq üzrə magistr pilləsinin açılışını edib və daha sonra işğal altında olan Dağlıq Qarabağa səfər edərək Xankəndində yerləşən universitetlərin birində çıxış edib.
22 dekabr 2022-ci ildə Hollandiyada xəstəlik səbəbindən vəfat edib.
Jodie Stuhmke
Jodie Stuhmke (d. 21 noyabr 1980) — Avstraliyanı təmsil edən su poloçusu. Jodie Stuhmke, Avstraliya yığmasının heyətində 2004-cü ildə baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarına qatılıb.
Karyerası
Jodie Stuhmke, 2004-cü ildə Avstraliya yığması ilə birgə XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Yarışların bürünc medal uğrunda görüşündə Birləşmiş Ştatlar yığmasına 5:6 hesabı ilə məğlub edən Avstraliya yığması, XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarını 4-cü yerdə başa vurdu.
Alp İkizlər
T. Alp İkizlər, nefroloqdur, hazırda Vanderbilt Universiteti Tibb Fakültəsində Tibb kafedrasında Katerina MakLoflinin Hakim kürsüsünü tutur, burada işləyir və tədqiqat laboratoriyasına rəhbərlik edir.
Azərbaycan–Yamayka münasibətləri
Azərbaycan–Yamayka münasibətləri — Azərbaycan Respublikası ilə Yamayka arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.