cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Raisa Kudaşeva
Şam ağaçı haqqında mahnı
Bu hekayənin başqa bir versiyası şair Nikolay Aduyevin dul qadınının yazıçı Viktor Konetskiyə göndərdiyi məktubunda verilir: Müharibə vaxtı yazıçılara əlavə erzaq payı düşürdü. Aduyev hər ay onların dalınca getməkdən nifrət edirdi. Bir dəfə Yazıçılar İttifaqının dəhlizində xəzinə qapısına qəribə bir bir qadının girdiyini gördü və aşağıdakı söhbəti eşitdi: "Hansı siyahıdasan?" - "..." - "Sən nəsr yazıçısısan və ya şairsən?" - "Əslində bir şeir yazmışam ..." - "???" - "Şam ağacı meşədə doğulub ...". Birliyin keçilməz katibi dəhlizə çıxdı və qışqırdı: "Bilirsən bu kimdir ??? Bunu başa düşmürsən! Sən çox cavansan! ”. Yaşlı qadın hər şeyi ən yüksək dərəcədə aldı!Beləliklə - nəsillərin xoş xatirəsinə ümid edin!
Ümumilikdə, Raisa Kudaşeva 200-ə yaxın mahnı sözü və hekayə, nağıl və şeir kitabı nəşr etmişdir: "Санки-самокатки", "Стёпка-растрёпка", "Беда петушка", "Бабушка-Забавушка и собачка Бум"… 1948-ci ildən uzun fasilədən sonra əsərlərinin kolleksiyaları yenidən çap olunmağa başladı.
Yazıçıya şöhrət və tanınma yalnız səkkiz yaşında ikən, 1950-ci illərin sonlarında gəldi. O zaman yazıçı ilə iki reportaj yayımlandı: biri "Огоньке" jurnalında,digəri "Вечерней Москве" jurnalında. Raisa Adamovnanın çox yaşlı vaxtına aid yeganə fotoşəkli "Огоньке" də dərc olunmuşdur.
Riskdən imtina
Riskdən imtina — iqtisadiyyat, maliyyə və psixologiyada istehlakçıların və investorların risk şərtləri daxilində müəyyən bir qərar verməyə meylini xarakterizə edən bir konsepsiya. Riskdən imtina bir investorun müəyyən bir nəticəni eyni ortalama gəliri ilə qeyri-müəyyən nəticəyə üstünlük verdiyi zaman danışılır. Məsələn, riskdən çəkinən bir investor, orta hesabla daha yüksək gəlir gətirən, həm də investisiyalarının bir hissəsini itirmə riski olan səhmlərə investisiya qoymaqdansa, pulunu aşağı, lakin zəmanətli faiz dərəcəsi ilə bank hesabına yatırma ehtimalı daha yüksəkdir.
Riskdən imtina yüksək riskli maliyyə alətlərinə investisiya yatırmağı təsvir edən türevlərin və risk iştahasının qiymətləndirilməsində istifadə olunan risk neytrallığı anlayışları ilə sıx əlaqədardır.
Riskdən imtinanın riyazi modeli
Bir şəxsin pul riskində olmağı bir kommunal funksiyasından istifadə edərək təsvir edilə bilər. x bir fərd üçün pul cəminin faydalılığı u(x)fayda funksiyası ilə ifadə olunsun. Ümumiyyətlə malların sayının artması ilə onların faydalılığının artdığına inanılır, buna görə də kommunal funksiyası artır. Faydalı funksiya fərqlənə bilərsə, artma xassəsi bərabərsizliklə ifadə edilə bilər u'(x)>0.
Riskə münasibət kommunal funksiyanın qabarıqlıq istiqaməti əsasında rəsmiləşdirilə bilər. Tərifə görə, bir kommunal funksiya, bərabərsizliyində bir konkav (qabarıq yuxarı) olur.
\ alpha_i dəyərlərinin ehtimallarını x_i əmsalı kimi götürsək, bu bərabərsizlik o deməkdir ki
Faydalı funksiya aşağıya doğru konveksdirsə, fərddə "risk iştahası" (riskofil) var. Kommunal funksiyanın aşağıdakı xassəsi yerinə yetirildikdə:
Xücənd
Xücənd (tac. ) — Tacikistanda şəhər. Xücənd şəhəri Suğd vilayətinin mərkəzidir. 1939–1992-ci illərdə rəsmi olaraq Leninabad adlanırdı. Düşənbədən sonra Tacikistanın ikinci ən iri şəhəridir. Xücənd Sırdərya çayının sahilində, Fərqanə dərəsinin ağzında yerləşir. Əhalisini 2014-cü ildə 170 min sakin təşkil edirdi.
Tarixi
Qədim tarixçilərin yazılarına əsasən, e.ə. 329-cu ildə Makedoniyalı İsgəndər burada yunan şəhərciyi saldı. Şəhərciyin adı İsgəndəriyyə Esxati, yəni "Uzaq İsgəndəriyyə" idi. Yunanlar buranı skiflərə qarşı bir bastion kimi istifadə edirdilər. Makedoniya padşahlığının dağılışından sonra bu ərazi Yunan-Baxtər dövlətinin tərkibində idi. VIII əsrdə Xücənd ərəblər tərəfindən bərbad olunmuşdur. Sonralar monqol hücumları ilə qarşılaşmışdır. Orta əsrlərin sonunda Xücənd Xuqənd xanlığının tərkibinə girdi. 1866 Rusiya burada müvəkkilliyini təsis etdi, xanlığın muxtariyyatı ləğv olundu. 1929-cu ildə Tacikistan SSR-nın əmələ gəlməsi ilə onun tərkibinə girdi.
Don (film, 2006)
Don (Don: Təqib Yenidən Başlayır) — 2006-cı ildə triller janrında istehsal olunan Bollivud filmidir.
İstərövşən
İstərövşən — Tacikistanın Suğd vilayətində bir şəhərdir. 2000-ci ilə qədər Ürə-Təpə adını daşıyırdı. Şəhərin əhalisi 51 min nəfərdir.
Vilayət mərkəzi Xücənddən 78 kilometr aralı yerləşən 2500 yaşlı İstərövşən ölkənin ən qədim şəhərlərindən biridir.
Tsikloheksanol
Tsikloheksanol (heksanil) — alitsiklik spirt. Kimyəvi formulu — C6H12O.
AVN Awards
AVN Awards – ABŞ-nin "AVN" (Adult Video News) jurnalı tərəfindən pornofilmlərdə qazanılmış naaliyyətlərə görə verilən mükafatdır. İlk dəfə 1984-cü ildə ABŞ-nin Nevada ştatının Las-Veqas şəhərində təltif edilməyə başlanmışdır. Pornoqrafik filmlər üçün bu mükafat Oskar mükafatına bənzəyir.
NGC 2653
NGC 2653, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Zürafə bürcü istiqamətində yerləşir. *2 tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Aşıq Murad Ulduz
Aşıq Murad Ulduz (Murad Aslan oğlu Ulduz; ) — aşıq
Həyatı
Aşıq Murad Ulduz 1922-ci ildə Türkiyənin Arpaçay qəzasının Bardaqlı kəndində doğulmuşdur. Atası Aslan (?-1979) Qasım oğlu, anası isə Molla Məhəmmədin qızı Ayişə olub.
1928-ci ildə 6 yaşlı Murad ailəsi ilə birlikdə Qaraxan kəndinə köçmüşdür. Muradgil ailədə 12 qardaş-bacı olublar.
O, Aşıq Gülüstanın və Aşıq İbrahimin şəyirdi olsa da Aşıq Şenlikin oğlu Aşıq Qasımdan da dərs alıb. O özü də ustad olaraq oğlu Aşıq Günay Ulduz başda olmaqla bir çox aşıqlar yetişdirmişdir.
Ona 1938-ci ildə vergi verilmiş və aşıqlığa başlamışdır.
Təxminən on min qatar şeiri olan Aşıq Murad Qaraxanlının "Murad şah", "Əhməd bəy" və "Muxlis bəy" adlı dastanları da var.
Onun yaradıcılığında "Təcnis", "Cığalı təcnis", "Qoşma", "Gəraylı", "Müxəmməs", "Divani" və başqa janrlarda şeirlər vardır.
Aşıq Murad 1946-cı ildə Qüdrət adlı xanımla ailə qurmuş və 5 övladları olmuşdur.
25 iyul 1999-cu ildə böyrək xəstəliyindən vəfat etmişdir.
Ailəsi
O xatirələrində söyləyirmiş ki, üçüncü babası Qazax Allahverdi həyat yoldaşı Mulğusa xanımla və qardaşları Qasım, Haqverdi, Əli, Vəli və adlarını xatırlamadığı bacıları ilə Qazaxıstandan köçüb Gürcüstanın Dağ Sadaqlı kəndinə gəlib yerləşmişlər. Burada bir neçə il yaşadıqdan sonra babası Qazax Allahverdi Türkiyəyə köçməli olur. O, Türkiyənin Arpaçay qəzasının Bardaqlı kəndində yerləşmişdir. Qazax Allahverdinin iki övladı olmuşdur, — Qasım və Abdullah.
Komsomolets (ada)
Komsomoles — Şimal Torpağına daxil adaların ən şimalda yerləşənidir. Kara dənizi və Laptevlər dənizi arasında yerləşir. Oktyabr İnqilabı adasından Qırmızı Ordu boğazı, Pioner adasından isə Yunıy boğazı vastəsi ilə ayrılır. Sahəsinə görə arxipelaqda 3-cü, dünyada isə 82-ci yeri turur.
Adanın sahəsi — 9600 km², maksimal hündürlük — 781 m təşkil edir. Adanın 65 % Buzlaqlarla örtülüdür. Qslan hissə isə qum və gil ilə örtülüdür. Adanın böyük hissəsini arxipelaqda yerləşən Akademik Nauk buzlağı tutur. Buzlağın sahəsi 5,900 km², qalınlığı isə 500 m, dəniz səviyəsindən hündürlüyü 749 m təşkil edir.
Adının dəyişdirilməsi
1 dekabr 2006 Taymır muxtar diyarının Duması xərəfindən Şimal Torpağı arxipelaqının öncəki adının bərpa edilməsi haqqında qətnamə qəbul edilir. Bu sənədə əsasən arxipelaqın adı "İmperator II Nikolay Torpağı" adlandırılmalıdır, üstəlik adalar onun ailə üzlərinin adı verilir. Komsomoles adasının adı Müqəddəs Marii olaraq dəyişdirilməsi irəli sürülür.
2007-ci ildə bu məsələyə Krasnoyarsk diyarı orqanları federal səviyədə məsələ baxmış və qaldırılmış iddianı geri qaytarmışdır.
Kollonj
INSEE kodu — 01109.
Coğrafiyası
thumb|200px|left|Kommunanın xəritəsi Kommuna Paris şəhərinin 410 km cənub-şərqində, Lion şəhərindən 95 km şimal-şərqdə yerləşir və Burk-an-Bres şəhərindən 55 km şərqdə yerləşir.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 1258 nəfər arasında (15-64 yaş arasında) 1032 nəfər iqtisadi fəal, 226 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi - 82.0%, 1999-cu ildə 77.3%). 1032 fəal sakindən 958 nəfər (527 kişi və 431 qadın) işləyir, 74 nəfər işsizdir (33 kişi və 41 qadın). Fəal olmayan 226 nəfər arasında 77 nəfər şagird və ya tələbə, 50 nəfər təqaüdçü, 99 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Akuşo
Akuşo Tiflis quberniyasının Tioneti qəzasında kənd adı. Qars əyalətinin Batum dairəsində Akusa kənd, Azərbaycanda Cavad qəzasında Akuşa çay (Kürün sağ qolu), Dağıstanda Akuşa çay və kənd adları ilə mənşəcə eynidir.
Miqyasa qayıdışlar
Miqyasa qayıdışlar — istehsal miqyasındakı dəyişikliklərdən məhsulun həcmini təyin edən göstərici. Bütün amillərin sayı eyni sayda a - dəfə artarsa ​​və məhsulun həcmi də a - dəfə artarsa, bu "tərəziyə daimi qayıdışı" olan bir funksiyadır. Çıxış a - dəfə çox böyüyürsə, o zaman “miqyaslı gəlir artır”. Çıxış a - dəfə az böyüyürsə, "miqyaslı azalma azalır" baş verir.
Tərifi
Miqyasa qayıdış və miqyas iqtisadiyyatları bir-biri ilə əlaqəlidir, lakin fiziki kapitalın istifadəsi də daxil olmaqla bütün xərclər səviyyələrinin dəyişkən olduğu (istehsalçı tərəfindən seçilən) uzun müddətdə istehsal miqyası artdıqca nələrin baş verəcəyi ilə bağlı fərqli konsepsiyalar var. Miqyasa qayıdışlar, müəssisənin istehsal funksiyası kontekstində yaranır, məhsulun (istehsalın) böyümə sürətinin uzunmüddətli perspektivdə xərclərin (istehsal amillərinin) əlaqəli artımına nisbətən davranışını izah edir. Uzunmüddətli perspektivdə bütün istehsal amilləri dəyişkəndir və ölçüdə (miqyasda) müəyyən bir artım olduğu üçün dəyişə bilər. Miqyas iqtisadiyyatları maya vahidinə düşən istehsal səviyyəsindəki artımın təsirini göstərir və miqyaslı gəlirlər yalnız istifadə olunan qaynaqlar miqdarı ilə məhsul arasındakı nisbətlə təyin olunur.
İstehsal funksiyasının vahidliyi
Bütün istehsal ehtiyatlarının miqdarının a dəfə artması ilə məhsulun a dəfə artması ilə, yəni >. Göstərici a funksiyanın homojenlik dərəcəsini təyin edir və əgər müəyyən bir istehsal funksiyası üçün bərabərlik yerinə yetirilmirsə, istehsal funksiyası "qeyri-bərabərdir". K kapital vahididirsə, L əmək vahididir, a, a - da artım / azalma parametridir - dəfə, sonra istehsal funksiyası üçün \ F(K,L) :
Şəkil 1, 2, 3-də mənşədən çəkilən şüalar böyümə xəttləridir. Böyümə xətti, müəssisənin istehsalının genişləndirilməsinin texniki baxımdan mümkün yollarını, aşağıdan daha yüksək səviyyəyə keçidini təyin edir. Mümkün böyümə xətləri arasında izoklin də var ki, bunun da hər hansı bir məhsul həcmi üçün resursların texniki əvəzlənməsinin hədd dərəcəsi sabitdir. Homojen bir istehsal funksiyası üçün izoklin, texniki əvəzetmənin hədd dərəcəsi ilə K/L nisbətinin eyni dəyərə sahib olduğu mənşədən çəkilmiş bir şüa ilə təmsil olunur.
Şotlandiya çəpərləmələri
right|thumb|250px|[[Lox-Roq yaxınlığında Vuyya-Mor adasındakı kəndli evlərinin xarabalıqları. Ada 1841-ci ildə sakinlərdən tamamilə təmizləndi və indi yalnız otlaq kimi istifadə olunur.]] Çəpərləmə İngiltərədən xeyli sonra Şotlandiyada başladı və xüsusilə dramatik idi. 1760-cı illərdən bəri bir əsr boyunca qəbilə rəisləri müştərilərini və icarəçilərini (mahiyyətcə kiçik fermerləri) otlaq vadilərindən sahilə qovdular, burada özləri üçün yeni peşələrə yiyələnmək — dəniz yosunu toplamaq təşviq edildi.
Deportasiyanın nəticəsi feodal düzəninin və ənənəvi klan sisteminin məhv edilməsi, həmçinin dağlıq ərazilərin Kanada və Avstraliyaya kütləvi köçü idi. Bənzər fenomenlər İngiltərədə uzun müddətdir baş versə də, İsveç dağlıqlarında, təsiri gecikmə və tələskənlik, habelə uzunmüddətli torpaq icarəçilərinin hüquqlarını tənzimləyən Şotlandiya qanunlarının olmaması səbəbindən, icarə hüququ ilə yanaşı, tez-tez bütün əmlaklarını itirdi.
Səbəbləri və metodları
Şotlandiya orta əsrlərdən bəri himayə quruluşuna və klan üzvləri arasındakı qohumluq uydurmasına əsaslanan klan sistemi miras aldı. Digər ənənəvi cəmiyyətlərdə olduğu kimi, patron-müştəri münasibətləri torpaq sahibinin kəndlilərə himayədarlıq etdiyini və müharibə dövründə ona sədaqətlə xidmət etdiklərini düşünürdü. XVIII əsrin birinci yarısındakı Yakobit qarışıqlığının yatırılması hökumətin Şotlandiyanı silahsızlaşdırmasını tələb etdi və bununla birlikdə havadarların və müştərilərin hərbi əlaqələri mənasını itirdi. Beləliklə, klan sisteminin dağılması üçün şərait yaradıldı.
NGC 6679
NGC 6679, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. Sbc tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Qrossheym süsəni
Iris demetrii Achverd. et Mirzoeva
IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu - “Nəsli kəsilməyə həssas olanlar” kateqoriyasına aiddir –VU 2c + 3cd. Azərbaycanın nadir, Qafqazın endemik növüdür.
Regional IUCN Status: EN B1ab (iii) + 2ab(iii)
Qısa morfoloji təsviri
Çoxillik ot bitkisidir. Kökümsovu qısa, sürünən, gövdə 3—10 sm hündürlükdədir. Bir təpə çiçəyi var. Yarpaqları boz-göyümtül, dar-xətvari, 2—3 mm enində, oraqvari əyilmişdir. Təpə yarpaqları otşəkilli-pərdəlidir, neştərşəkilli sivridir. Çiçəkyanlığının borucuğu yumurtalıqdan qısadır. Çiçəkyanlığının xarici tərəfi aşağı bükülmüş, 3,5 -5 sm uzunluğunda, 2 sm enində, uzunsov, dairəvi-küt, təpə hissəsi oyuqlu, parlaq –boz, tünd – qəhvəyi damarlı, orta hissədə qara, boz ləkəli, tədricən qırnaqcığa keçir, üzəri tünd – bənövşəyi, narıncı tükcüklərlə örtülmüşdür.
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
Çiçəkləməsi may, meyvələməsi iyun ayına təsadüf edir. Kökümsov və toxum vasitəsilə çoxalır. Quru, daşlı-çınqıllı yamaclarda rast gəlinir. Kseromezofitdir. Dekorativ bitkidir.
Yayılması
Naxçıvanın dağlıq hissəsi (Soyuqdağ və Şıx-yurdu dağları)
Məhdudlaşdırıcı amillər
Antropogen amillər (növün yığılması, otarılma).
Natiq Quliyev (əsgər)
Natiq Ramiz oğlu Quliyev (19 fevral 2001; Sumqayıt, Azərbaycan — 6 oktyabr 2020; Tərtər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Natiq Quliyev 2001-ci il fevralın 19-da Sumqayıt şəhərində anadan olub. Subay idi.
Hərbi xidməti
Natiq Quliyev 2019-cu ildən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətdə idi.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Natiq Quliyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Natiq Quliyev döyüşlərdə yaralanmasına baxmayaraq geri dönməyib oktyabrın 6-da Suqovuşan döyüşləri zamanı şəhid olub. Sumqayıt şəhərinin Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Natiq Quliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Laçın rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Natiq Quliyev ölümündən sonra "Laçının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Kristara Barrinqton
Kristara Barrinqton (22 noyabr 1965) — Cənubi Koreya əsilli ABŞ pornoaktrisasıdır. 1983–1989-cu illər ərzində 230-dan artıq pornoqrafik filmlərdə iştirak etmişdir.
Aşıq Rəcəb
Aşıq Rəcəb (XVIII əsrin sonu—XIX əsrin əvvəlləri) — XVIII əsrin sonu, XIX əsrin əvvəllərində yaşamış aşıq.
Həyatı
Aşıq Rəcəb XVIII əsrin sonu, XIX əsrin əvvəllərində yaşadığı güman edilir. Samurun Əhrak kəndində yaşayıb. Dərdənddə "Haqq aşığı", "Kor aşıq" adları ilə tanınıb. Şeirlərinin əksəriyyəti o vaxtlar toplanmadığı üçün, təəssüflər olsun ki, günümüzə gəlib çatmamışdır.
Təkcə bəzi gəraylı, qoşma və divaniləri bizə məlumdur.
Yeri kəklik sənin sinən aladı, Görənlərin gözü səndə qaladı, '''Ayaqların dağda bitən lalada. Yerişin gördüm, get ağa, kəklik. '''
Diğər aşıqlar kimi Aşıq Rəcəbin də yaradıcılığında qəm-kədər, bəxtdən küskünlük, yalnızlıq kimi hisslərin ifadəsi və təbiət təsvirləri üstünlük təşkil edir. Onun həyatıyla bağlı xalq arasında "Aşıq Rəcəb və Huri" dastanı geniş yayılmışdır.
Aşıq Günay Ulduz
Həyatı
Aşıq Günay Ulduz 1954-cü ildə Türkiyənin Arpaçay qəzasının Qaraxan kəndində doğulmuşdur.
Aşıqlıq sənətinə və şeirə bağlılığı kiçik yaşlarından başlamış və liseydə oxuyarkən şeir yazmağa, aşıqlığı öyrənməyə başlamışdır. Bir neçə il atası Qaraxanlı Aşıq Murad Ulduza şəyirdlik edərək bu sənəti ondan yetərincə öyrənmişdir.
Xüsusilə liseydə oxuduğu illərdə iştirakçısı olduğu aşıq məclislərində özünü daha da tanıtdırmışdır.
Liseyi bitirdikdən sonar Hocattəpə Universitetinin sosial biliklər fakültəsinin arxeoloji ixtisasına qəbul olmuşdur. 2 il burada təhsil aldıqdan sonra aşıqlıq sənətinə bağlılığına görə və ailə başçısı olduğuna görə universiteti tərk etmişdir. Bir il doğma kəndində müəllim işlədikdən sonra aşıq araşdırıcısı və tədqiqqatçısı kimi fəaliyyətə başlamışdır.
Günay Ulduzun həm ustadların sözlərinə oxuduğu, həm də öz mahnılarından ibarət bir neçə albomu hazırlanıb buraxılmışdır.
Ailəsi
Ailəlidir, 4 övladı var. Onun oğlu Ömür Can Ulduz da onun sənətini davam etdirir.
Qaraxanlı Aşıq Murad Ulduzun oğludur.
Xan Çoban
Xan Çoban - Azərbaycanın məşhur aşıqlarında olmuşdur.
Həyatı
Xan Çoban təxəllüsü ilə məşhur olan Həkim Əbülqasım Nəbati 1799-сü cu ildə Azərbaycanda Qaradağin Uştəbin kəndində anadan olmuşdur.
Yaradıcılığı
Onun "Xan Çoban" və "Sara" adlı nağılqoşmasi  məşhur və çox oxunan dastanlardandır. Nəbatının ayrıca divanı da nəşr edilmişdir.
Xarici keçidlər
http://www.xancoban.com
İlham Məmmədov (kiçik çavuş)
İlham Elxan oğlu Məmmədov (23 fevral 1992; Yevlax, Azərbaycan — 27 sentyabr 2020; Tərtər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin kiçik çavuşu, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
İlham Məmmədov 1992-ci il fevralın 23-də Yevlax şəhərində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun kiçik çavuşu olan İlham Məmmədov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. İlham Məmmədov sentyabrın 27-də Suqovuşan döyüşləri zamanı şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İlham Məmmədov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Metqethen qətliamı
Zaman xətti
right|200px|thumb|Menqethen ərazisi. Köniqsberq müdafiyəsini və 6-9 aprel arası Sovet hücumunu göstərir.
1945-ci ildə Köniqsberq döyüşü zamanı Samland yarımadasının şimalından hücum edən sovet qüvvələri 30 yanvarda Köniqsberqin qərbindəki Vistula Laqoona (Kalininqrad körfəzi) çatdı. Qaranlıqdan sonra onlar qərbə doğru Groß-Heydekruga doğru irəlilədilər. Alman qüvvələri fevralın 19-da Köniqsberq və Baltik dənizi Pillau limanı arasındakı həyati əhəmiyyətli yolun və dəmir yolu xəttinin yenidən açılması üçün Metqetheni geri aldı. Alman məruzələrinə görə mülki şəxslərin parçalanmış cəsədləri tapıldı. Bu xəbər tez bir zamanda alman təbliğatı ilə yayıldı.
Alman tapıntıları
Alman hərbçiləri tərəfindən qadınların zorlandığını, şikəst buraxıldığını, öldürüldüyünü və 32 mülki şəxsin yerli tennis meydançasında toplayaraq partlayış nəticəsində öldürüldüyü haqqında bir neçə müasir məlumatlar var. Şahidlərin verdiyi xəbərlərdən birində Köniqsberq qala komandirinin keçmiş komandiri Otto Lyaş kapitan Hermann Sommer bunları dedi:
Konqres Kitabxanasında yerləşdirilmiş 26 fotoşəkil albomu var, örtük adı Bildbericht über von den Bolschewisten ermordete und geschändete Deutsche in Metgethen (Metqethendə bolşevistlər tərəfindən qətlə yetirilərək alçaldılmış almanlar haqqında şəkil reportaj). Qapağındakı bir mürəkkəb möhürə görə bu albom əvvəllər Köniqsberqdəki Sicherheitspolizei komandirinin kabinetində verilmişdir.
Prilipko süsəni
Prilipko süsəni (lat. Iris prilipkoana Kem. –Nath.). Süsənkimilər - (İridaceae Juss.)  fəsiləsinə aid bitki növü.
IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu “Nəsli kəsilməyə həssas olanlar” kateqoriyasına aiddir –VU D2. Azərbaycanın nadir, Qafqazın endemik növüdür.
Qısa morfoloji təsviri
Çoxillik ot bitkisidir. Kökümsovu yoğun, üfüqi, gövdəsi 35—60 sm-dir. Yarpaq lar hamar, xətvari, 10—15 mm enində, sivri, adətən uzun, bəzən gövdə yə bərabərdir. Təpə yarpaqları yumurtavari-neştərşəkilli, təpə hissəsi və kənarları pərdəlidir. Çiçək qrupu 2-3 iri, mavi, bənövşəyi çiçəklərdən ibarətdir. Çiçəkyanlığının xarici tərəfi 5-7 sm uzunluğunda, enli, oval, daxili tərəf xarici tərəfdən qısa uzunsov-yumurtavari, təpə hissəsi dairəvi və ya xarici tərəf oyuqludur. Sütuncuğun tərəfi çiçəkyanlığının xarici tərəfinin dırnaqcığına bərabərdir, uzunsov, yumurtavari dişcikli, kürəklidir. Tozcuq parlaq-bənövşəyi, yumurtalıq silindirvari, 6 qabırğalıdır.
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
Çiçəkləmə iyul ayına təsadüf edir. Kökümsov və toxum vasitəsilə çoxalır. Orta dağ qurşağında dağ yamaclarında və meşə talalarında yayılmışdır. Mezokserofit dir.
Yayılması
Naxçıvanın dağlıq ərazisi.
Sayı və tendensiyası
Populyasiya larda azalma tendensiyası müşahidə olunur.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Otarılma, tapdalanma və əhali tərəfindən yığılması nəticəsində yaşama ərazisi məhdudlaşır.
Mühafizə tədbirləri
Mühafizəsi üçün tədbirlər görülməmişdir. Yeni yayılma ərazilərinin axtarılması, yasaqlıqların yaradılması vacibdir.
Sinonimlər
Iris demetrii Achv. & Mirzoeva
Iris spuria ssp. demetrii (Achv. & Mirzoeva) Mathew
Kolinyi
INSEE kodu — 01108.
Coğrafiyası
thumb|200px|left|Kommunanın xəritəsi Kommuna Paris şəhərinin 360 km şimal-şərqində, Lion şəhərindən 80 km şimal-şərqdə yerləşir və Burk-an-Bres şəhərindən 22 km cənub-şərqdə yerləşir.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 1154 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 634 nəfər (15-64 yaş arasında) arasında 481 nəfər iqtisadi cəhətdən, 153 fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi - 75.9%, 1999-cu ildə 72.1%). Aktiv 481 sakindən 440 nəfər (237 kişi və 203 qadın), 41 nəfəri işsizdir (22 kişi və 19 qadın). 153 hərəkətsiz 41 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 75 nəfər təqaüdçü, 37 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Qafqaz zümrüdçiçəyi
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinin  növünə aid bitki yarımnövü. IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Nəsli kəsilmək təhlükəsində olanlar" kateqoriyasına aiddir – EN B2ab (i,ii,iii). Azərbaycanın nadir, Qafqazın endemik növüdür.
Qısa morfoloji təsviri
Çoxillik, soğanaqlı 6-20 sm hündürlükdə ot bitkisidir. Soğanaq enli-yumurtavari, bəzən yumurtavari, 2,8 sm hündürlükdə, 2,2 sm enindədir. Boz, bəzən qara qınla örtülüdür. Yarpaqları 2-4 ədəd, yaşəl, enli-xətvari, 6-15 mm enində, gövdədən qısa, təpə hissədə qapacıq var. Çiçək qrupu çox və ya az salxımdır. Çiçəkyanlığı uzunsov-ellipsivari, küt, 12 mm-ə qədər uzunluqda, tündmavi, bənövşəyi, orta hissədən qara zolaqıdır. Erkəkcikləri göy rəngli tozcuqludur, çiçəkyanlığının yarısından qıadır.
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
Çiçəkləmə, meyvə əmələgəlmə may-iyul aylarına təsadüf edir. Kserofit, duza davamlıdır. Soğanaqla çoxalır. Orta dağ qurşağında meşəvə kolluqlarda bitir. Dekorativ bitkidir.
Yayılması
Kiçik Qafqazın şimal və mərkəzi hissələrində, Lənkəran rayonunun və Naxçıvan Muxtar Respublikasının dağlıq hissələrində.
Sayı və tendensiyası
Fraqmentləşmiş sahənin və yaşayış mühitinin keyfiyyətinin davam edən azalması müşahidə olunur.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Antropogen amillər (infrastrukturun inkişafı).
Mühafizə tədbirləri
Mühafizəsi üçün xüsusi tədbirlər aparılmır. Yayılma yerlərində antropogen təsiri azaltmaq məqsədi ilə yasaqlıqların təşkili, populyasiya səviyyəsində genetik tədqiqi, toxumlarının toxum bankında saxlanılması, bərpasının təmin edilməsi, yeni yayılma yerlərinin axtarılması təklif olunur.
NGC 673
NGC 673, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qoç bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Tarixi Yerlərin Milli Reyestri (ABŞ)
ABŞ-nin Tarixi Yerlərin Milli Reyestri — ABŞ federal hökuməti tərəfindən aparılan tarixi abidələrin rəsmi siyahısı. Siyahiya fərdi tarixi binalar, bütöv tarixi rayonlar və digər obyektlər (məsələn, muzey gəmiləri) daxil edilir.
"Milli Tarixi Abidə" statusu olan bütün obyektlər avtomatik olaraq Tarixi Yerlərin Milli Reyestrinə əlavə edilir. Bununla birlikdə, reyestr obyektlərinin çoxunun bu statusu yoxdur: siyahıda olan səksən min obyektdən yalnız 2430-u "Milli Tarixi Abidə" statusuna malikdir.
Reyestr 1966-cı ildən bəri aparılır.
Arəş
Arəş Ləbaf — Iran əsilli İsveç müğənnisi, bəstəkar, prodüser.
Həyatı
Arəş Ləbafzadə 1977-ci ildə İranın paytaxtı Tehran şəhərində anadan olub. Babası Ərdəbildən olan azərbaycanlı idi. Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində çıxış edən ilk iranlı olduğu bildirilir.
10 yaşına qədər Tehranda yaşayıb. Sonra ailəsi ilə birlikdə İsveçin Uppsala şəhərinə köçüb. Burada Arəş dostları ilə birlikdə yaşıdları üçün mahnılar oxumağa başlayır. Soyadını da elə o zaman dəyişib Ləbaf (isv. Labaf) edir. 5 il sonra isə Malmöyə köçür.
Arəşin əvvəllər BBC və Əl-Cəzirə telekanallarına verdiyi müsahibələrdə anasının əfqan, atasının fars mənşəli olduğunu bildirdiyinə dair iddialar da mövcuddur. Bu fikirlər GAMOH tərəfindən səsləndirilir. 35 yaşlı Arəş hazırda Dubay və Malmödə yaşayır. Bəstəkar, prodüser və müğənni kimi ixtisaslaşıb. Dayvinq, basketbolla maraqlanır, şlyapa kolleksiyası toplayır. 2004-cü il sentyabrın 22-də farscadan tərcümədə "Get-get" mənasını verən "Boro-boro" adlı ilk sinqlını çıxarıb. Sinql qısa müddət ərzində İsveçdə birinci yeri tutub. İsveç və hund filmlərinə sauntreklər yazir. 2005-ci ildə "Boro-boro" mahnısının hind versiyasını ("Bure-bure") Bollivudda çəkildiyi "Bluffmaster" (blef ustası) filmində ifa edib.
2005-ci ildə Arəşın öz adını daşıyan "Arash" albomu dünyanın məşhur musiqi kanalı MTV-də ən çox izlənən musiqilər sırasına daxil olub. Müğənninin elektronik musiqini, roku, hip-hopu və balladanı özündə cəmləşdirən "Dünya" (World) layihəsi ona bir az da çox uğur gətirib. Fransanın Kann şəhərində keçirilən festivalın qalibi olan Arəş həmin il Fransada düzənlənən "İnternational Music Market" müsabiqəsində də İsveçin ən yaxşı debütant musiqiçisi seçilib. 2005-ci ildə Moskva merinin ad gününə həsr olunmuş gecədə çıxış edir. 2006-cı ildə Rusiyada iki "Zolotoy qrammofon" mükafatını alan Arəş bu ölkədə ən məşhur xarici müğənnilərdən biri hesab edilir. İsveç, Avstriya, Almaniya, Polşa, Rusiya, Ukrayna, Türkiyə, Çexiya, İsrail, Tacikistan, Gürcüstan, Serbiya, Xorvatiya, Yunanıstan və Bolqarıstanda onun mahnıları "top" siyahılarında yer alır. Ümumilikdə 35 ölkənin musiqi kanallarında Arəşin mahnıları yayımlanır. 2006-da Arəş, DJ Alligator və Şahkar Bineşpacuh 2006 FİFA Dünya Kubokunda çıxış edən İran milli futbol komandasına "Iran, Iran" mahnısını həsr etdilər. DJ Alligator Arəşin 2006-da ifa edilən bir sıra mahnılarını da bəstələmişdir.
Arəş 2009 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Aysel Teymurzadə və özünün ifa etdiyi "Always" mahnısının müəllifidir. Müsabiqədə Azərbaycan təmsilçiləri Norveç və İslandiyadan sonra 3-cü yeri tutmuşlar.
2011-ci ildə İran rejissoru Bahman Ghobadimin çəkdiyi "Rhino Season" (Kərgədan mövsümü) filmində Hollivud ulduzu Monika Belluççi ilə baş rolda çəkilmişdir.
2011-ci ilin mayında Arəş uzun müddət sevgilisi olan Behnaz Ənsari ilə ailə qurmuşdur. Toy mərasimi Dubayda keçmişdir. 2012-ci ildə cütlüyün əkiz uşaqları — oğlu Dorian və qızı Donya (Dünya?) dünyaya gəlir.
Molekulyar orbitallar nəzəriyyəsi
Molekulyar orbitallar nəzəriyyəsi(MON) - molekullar çoxnüvəli hissəciklərdir və onların ətrafənda elektron örtüyünün olmasını göstərir.
Arəş
Yaradıcılıq
Ən böyük konsertləri Almatı (Qazaxıstan) və Şetsin (Polşa) şəhərlərinin açıq stadionlarında baş tutub. Qapalı konsert salonlarından isə Moskvanın "Olimpiyski" idman kompleksində iki dəfə şou-proqramla çıxış edib. Bütün dünyada albomu böyük tirajla satılır.
Molekulyar orbitallar nəzəriyyəsi
İzahı
Molekulyar orbitallar nəzəriyyəsi digər kvant mexaniki nəzəriyyələrdən prinsipcə tamamilə fərqlənməklə molekulda mövcud müxtəlif nüvələrə çoxmərkəzli bir nüvə kimi baxır və onda atomların orbitalları əsasında kvant ədədlərinin kompleksi ilə səciyyələnən molekulyar orbitallar sisteminin qurulmasını qəbul edir. Molekulyar orbitallar sisteminin elektronlarla tamamlanması prosesində Pauli prinsipinin şərtləri gözlənilir. Burada həmçinin Hund qaydasının şərtləri ödənildiyi üçün elektronlar əvvəlcə burada daha aşağı enerjiyə malik olan orbitalları tutur. Lakin, molekulyar orbitallar nəzəriyyəsi elektronların atomdakı halı ilə molekuldakı halı arasında fərq olmasını qəbul edir. Doğrudan da, kimyəvi rabitənin əmələ gəlməsi zamanı qarşılıqlı təsirdə olan hər iki atomun xarici elektronlarının vəziyyəti bu və ya digər dərəcədə dəyişir. Bu dəyişiklik daxili elektronlara, demək olar ki, aid olmur. Lakin rabitənin əmələ gəlməsində bilavasitə iştirak edən xarici elektronlar nəticə etibarı ilə ayrı-ayrı atomlara deyil, molekula aid olduğundan, onların energetik halı molekulun bütün həcmi boyu yayılmış yeni orbitallarla təsvir edilir. Başqa sözlə, rabitənin əmələ gəlməsində iştirak edən elektronlar molekul həcminin bütün nöqtələrində yerləşə bilər. Lakin elektronların olma ehtimalı bu nöqtələrin hamısında eyni ola bilməz. Beləliklə, molekulyar orbitallar molekulun tərkibinə daxil olan bütün atomların nüvələrini əhatə edir. Bunlarla əlaqədar olaraq, molekulyar orbitallar nəzəriyyəsinin izah etdiyi əsas məsələlər silsiləsinə, götürülmüş müəyyən molekulda hansı molekulyar orbitalların olması, həmin orbitallarda elektron sıxlığının paylanma xarakteri və onların enerjisinin müəyyən edilməsi daxildir. Bütün bu sualların cavabı kvant mexanikasında tətbiq edilən riyazi metodlarla tapılır. molekulyar orbitallar atom orbitallarının qarşılıqlı təsiri nəticəsində ən ümumi halda aşağıdakı üç şərtin ödənilməsi şəraitində əmələ gəlir: atom orbitalların enerjisi yaxın olmalıdır; onların qapanması effektli getməlidir, onlar molekulda rabitə xəttinə görə eyni simmetriyaya malik olmalıdır.
Arəş
Filmoqrafiya
Filmlərə çəkilmiş və ya mahnılar (sauntrek) yazmışdır:
Molekulyar orbitallar nəzəriyyəsi
Tətbiqi
MON müxtəlif birləşmələrin öyrənilməsinə tətbiq edilir. O yalnız kompleks birləşmələrə tətbiq ilə məhdudlaşdıqda liqandların sahə nəzəriyyəsi adlanır.
Dəllək Murad
Dəllək Murad – XVIII əsr aşıqlarından biri.
Həyatı
Dəllək Murad XVIII əsr aşıqlarındandır, doğum və ölüm tarixi dəqiq məlum deyil. Bəzi mənbələrdə onun XVII əsrdə yaşadığı qeyd olunur.
Əsasən gəraylıları və qoşmaları ilə tanınıb. Qoşmalarında çoxlu sayda nəsihətlərə rast gəlmək olar.
Haqq yolu (film, 1971)
Haqq yolu (türk. Hak Yolu) 1971-ci il Türkiyə və İran istehsalı olan dram filmi.
NGC 5657
NGC 5657, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Çoban bürcü istiqamətində yerləşir. SBb tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Amerika tripanosomu
Amerika tripanosomu Trypanosoma cruzi parazitini kəşf edən alimin adı ilə əlaqədar olaraq xəstəlik Şaqas xəstəliyi də adlanır. Parazitin uzunluğu 15-20 mkm olur, insanda və məməli heyvanlarda daxili orqan və toxumaların hüceyrələrində parazitlik edir. Parazit hüceyrə daxilinə keçdikdən sonra qamçısını itirərək oval forma alır. Zədələnmiş hüceyrələrdə çoxalaraq 2 mkm böyüklüyündə amastiqot forma əmələ gətirir. Tədricən amastiqot formalar S-ə bənzər tripomastiqotlara çevrilərək qamçı və titrəyici membrana malik olur. Belə vəziyyətdə onlar qana keçir və çoxalmaları dayanır.
İnkişaf tsikli
Bu parazitin əsas keçiricisi Triatoma megistis, T.Infeestans, Rhodinius plolixus - uçan taxtabitilərdir. Bu taxtabitilərin rəngi əlvan olub, uzunluğu 15–35 mm-dir. Onlar insana və heyvana, adətən, gecələr hücum edib, əksər vaxtlar dodağı və üzü dişlədiklərindən «öpüşən taxtabiti» adını almışlar. Belə taxtabitilər insan və heyvanın qanını sorduqda qanla birlikdə tripomastiqotları udur. Parazit keçiricinin orta bağırsağında çoxalaraq epimastiqotlara çevrilir. 15-30 gündən sonra taxtabitinin arxa bağırsağında tripanosomun metasiklik invazion forması meydana gəlir və ekskrementlə xaricə düşür. Keçirici insana hücum edib onun qanını sorduğu vaxt ekskrementini dəri üzərinə ifraz edir. Burada tripanosom dərinin zədələnmiş yerindən, gözün selikli qişasından, burundan, ağız boşluğundan orqanizmə daxil olur. İnsan və ev heyvanları (it, pişik, donuz və b.) sinantrop ocaqları, rezervuar sahiblər - qarışqayeyən, tülkü, meymunlar və s. isə təbii ocaqları formalaşdırır. Xəstəlik Amerikanın hər yerində, xüsusilə Cənubi Amerikada geniş yayılmışdır. Parazit orqanizmə daxil olan yerdə hüceyrələrin şişkinliyi və infiltrasiyası kimi toxuma reaksiyası əmələ gəlir. Patoloji proses özünü limfa düyünlərində də təzahür etdirir. Parazitin sonrakı patogenezi onun müxtəlif orqan və toxumalara daxil olub çoxalmasıdır. Bu zaman ürək, əzələ və sinir sistemində ən ciddi dəyişikliklər baş verir.
Simptomlar və diaqnostika
Şaqas xəstəliyi zamanı vegetativ sinir sistemində baş vermiş dəyişikliklər nəticəsində daxili orqanların innervasiyası pozulur. Parazitin insanda inkubasiya dövrü 7-14 gün çəkir. Parazitin insana yoluxmasının 4-6 həftəsində şiddətli baş ağrısı və 38-40 °C temperatur olur. Xəstədə 2 həftə ərzində qızdırma davam edir. Dəridə əksər vaxtlar 8-20 gün qala bilən ləkəyəbənzər səpkilər meydana çıxır. Limfa vəziləri, dalaq və qaraciyər şişir. Ən ciddi dəyişikliklər ürək-qan-damar sistemində və xüsusilə ürəkdə baş verir. Xəstəliyin ağır halında isə ürəyin funksional pozğunluğu nəticəsində xəstə ölür. Şaqas xəstəliyinin ən ağır hallarından biri də meninqoensefalitin baş verməsidir ki, bu xəstəlik az bir müddətdə ölümlə qurtarır. Əgər xəstəliyin kəskin mərhələsi ölümlə qurtarmırsa, xəstəlik xroniki hal alır. Profilaktik tədbir olaraq parazitin keçiriciləri məhv edilməlidir.
Xarici keçidlər
https://www.cdc.gov/dpdx/trypanosomiasisAmerican/index.html
Küçeyi
Toponimikası
Tədqiqatçılara görə, kəndin əsl adı Küçeye-qışlaq olmuşdur. Yaşayış məntəqəsi XIX əsrdə həmin rayonun Talabı kəndinə məxsus qışlaq yerində yaranmışdır. Oykonim tat dilindəki küçeye (balaca) və qışlaq sözlərindən ibarət olub, "balaca, kiçik qışlaq"mənasındadır. Əslində, oykonim hələ XIII əsrdə Rəşidəddinin "Cami-ət təvarix" əsərində qələmə aldığı türkdilli küçayların adı ilə bağlı olub, etnotoponimdir. 1933-cü ildə Xızı rayonu ərazisində də Küçeyri adlı yaşayış məntəqəsi qeydə alınmışdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd dağətəyi ərazidə yerləşir.
Əhalisi
Əhalisi tatlardan ibarətdir. 2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kəndə 1022 nəfər əhali yaşayır.
ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri
100px|thumb|ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri loqosu
100px|thumb|Nişan
100px|thumb|Fin Flash
50px|thumb|USAF nizamla hərəkət loqosu
thumb|100px|Əvvəllər ABŞ Ordusu Hava Korpusunun istifadə etdiyi, hal hazırda isə USAF “Hap” Arnold loqosu
İqlid şəhristanı
İqlid şəhristanı — İranın Fars ostanının şəhristanlarından biridir. Şəhristanın inzibati mərkəzi İqlid şəhəridir. 2011-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 93 975 nəfər və 25 077 ailədən ibarət idi.
Susayqışlaq (Quba)
Susayqışlaq — Azərbaycan Respublikasının Quba rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 7 fevral 1991-ci il tarixli, 54-XII saylı Qərarı ilə Quba rayonunun Yelenovka kənd Sovetindən Susayqışlaq kəndi Aşağı Atuc kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir.
Toponimikası
Yaşayış məntəqələrini Susay kəndindən köçüb gələnlər salmışdır. Oykonim Susay (kəndin adı) və qışlaq coğrafi terminindən ibarət olub, "Susay kəndinin qışlağı, susaylılara məxsus qışlaq" mənasındadır. Eyni adlı kənd Xaçmaz rayonunda da mövcuddur.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Qusar maili düzənliyində, rayon mərkəzində 15 km məsafədə, Quba-Xudat magistralı yaxınlığında, Qusarçayın orta axarında yerləşir. Çay kənarı seyrək palıd və qovaq ağaclarından ibarət meşəlikdən (Qusar Dövlət Təbiət Yasaqlığının qurtaracağı) və kolluqlardan ibarətdir. Kənd ərazisinin əsas hissəsini meyvə bağları (alma, gilas və s.) və əkin sahələri tutur.
Əhalisi
Kənd əhalisinin əsas hissəsini azərbaycanlılar təşkil edir. 2009-cu ilin siyahıya alınmasına əsasən kənddə 511 nəfər əhali yaşayır.
İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyəti bağçılıq və heyvandarlıqdır.
Təhsil
Kənddə 1 əsas məktəb fəaliyyət göstərir.
Səhiyyə
Kənddə tibb məntəqəsi mövcuddur..
Don 2 (film, 2011)
Don 2 buraxılışından əvvəl müəlliflik hüququ problemlərilə üzləşib. Filmin buraxılışı 25 Oktyabr 2011-ci il tarixində Reliance Entertainment tərəfindən həm 2D, həm də 3D formatlarında gerçəkləşib. Həmçinin filmin Tamil və Teluqu dilli versiyaları da çəkilib. Buraxıldığı zaman Don 2 Hindistan resepsiyonunda qarışıq olaraq müsbət tənqidi qiymət almasına baxmayaraq, ölkə xaricində ümumi olaraq müsbət nəticə əldə etdi. Film 62-ci Berlin Beynəlxalq Film Festivalında nümayiş olundu.
Film Ən Yaxşı Səs Dizaynı və Ən Yaxşı Fəaliyyət üzrə iki Filmfare Mükafatı daxil olmaqla, məşhur mükafat mərasimlərində də bir çox mükafatlar əldə etdi.
Film haqqında
Avropa narkotik kartelinin başçıları Asiyada yaranmış yeni təhlükəni müzakirə etmək üçün Fransa Rivierasında toplanırlar. Donun (Şahrux Xan) işləri təhlükəyə düşür, çünki onun narkotika malları müştərilərinə ucuz qiymətə satıla bilər. Başçıların məqsədi Donu öldürməkdir. Don son beş ildir ki, Tailandda yaşayır və o içərisi kokainlə dolu olan gəmiyi ələ keçirmək üçün uzaq bir yerə gedir. Daha sonra O Malayziyaya gəlir və Romaya (Priyanka Çopra) təslim olur. Məzuniyyətə çıxmaq istəyən İnspektor Malik (Om Puri) belə yenidən işinə qayıdır. Don ölüm cəzasına məhkum olur və onun köhnə rəqibi olan Vardanın (Boman İrani) olduğu Malayziya həbsxanasına göndərilir. Don Vardana dostluq təklif edir. Vardan razılaşmanı qəbul edir və onlar məhbusları zəhərləyib habsxanadan qaçırlar. Onlar Sürixə gəlirlər. Don öz etibarlı yoldaşı Ayeşa (Lara Dutta) ilə görüşür.
Klezye
Klezye  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Sen-Ramber-an-Byuje kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Belle.
INSEE kodu — 01107.
Coğrafiyası
thumb|200px|left|Kommunanın xəritəsi Kommuna Paris şəhərinin 410 km cənub-şərqində, Lion şəhərindən 50 km şərqdə yerləşir və Burk-an-Bres şəhərindən 37 km cənub-şərqdə yerləşir.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 135 nəfər təşkil edirdi.
Ərsəncan şəhristanı
Ərsəncan şəhristanı — İranın Fars ostanının şəhristanlarından biridir. Şəhristanın inzibati mərkəzi Ərsəncan şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 40,916 nəfər və 9,800 ailədən ibarət idi.
Norz River Pirs 66
thumb|316x316px|Hadson Yard fonunda Pirs 66 Norz River Pirs 66 ― Nyu-York şəhəri Manhetten borosunun 12-ci prospekti və 26-cı küçəsində Hudzon çayı üzərində yerləşən ictimai qayıq evi.
Pirs 66-da yerləşən New York River Sports şirkətinə "Hudson River Community Sailing", "NY Kayak Polo" və "New York Outrigger" daxildir, elə məhz onlar bütövlüklə tikilini əhatə edirlər.
Hərdən kütləvi qayıq gəzintiləri təşkil olunan "Con Cey Harvi" adlı yanğınsöndürmə gəmisi və ictimaiyyətə açıq olan Frying Pan üzən mayakı Pirss 66-ya bağlanırlar.
Aşıq Abdulla
Aşıq Abdulla — XVII əsr aşıqlarından
Həyatı
Doğum və ölüm tarixi dəqiq bilinməyən Aşıq Abdulla XVII əsr aşıqlarındandır. Haqqında yalnız xalq rəvayətlərindən və günümüzə gəlib çatan "Cahan və Abdulla" dastanından məlumat əldə etmək mümkündür.
Torlu iridodiktum
Torlu iridodiktum (İridodictyum reticulatum (Bieb.) Rodionenko (İris reticulata Bieb.)) - süsənkimilər fəsiləsinə aid bitki növüdür.
Qısa morfoloji təsviri
Çoxillik ot bitkisidir. Hündürlüyü 10-20 sm –dir. Soğanağı yumurtavari, 1,5-2,5 sm enində, xaricdən qəhvəyi və boz-qəhvəyi qınla örtülmüşdür. Təpə hissədə qısa saplaqlı 1 çiçəyi var. Yarpaqları 2-4, yaşıl nazik, dördtilli, ağımtıl, iti ucludur. Çiçəkyanlığının borucuğu bir neçə dəfə yumurtalıqdan uzundur. Çiçəkyanlığı 3,5 -3 sm uzunluğunda, iyşəkilli, bənövşəyi, xarici tərəfdən uzununa parlaq-sarı zolaqlı və dairəvi, təpə hissədən horizontal tünd –bənövşəyi damarlıdır. Qutucuq silindrik, hər iki tərəfdən sıxılmışdır.
Yayılması
Kolluqların arasında, meşə kənarlarında və otlu yamaclarda bitir. Böyük Qafqazın Quba hissəsi (Altıağac qəsəbəsi ətrafında), Samur-Dəvəçi və Kür-Araz ovalıqları, Kür düzənliyi, Qobustan, Diabar, Bozqır yaylası, Xəzəryanı ovalıq (Xızı rayonu).
Sayı və tendensiyası
Populyasiyanın vəziyyətinin və təbii bərpanın ətraf mühitin dəyişilməsindən asılılığı müşahidə olunur. Populyasiyalarının sayı azalır.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Antropogen amillər (intensiv otarılma, xırdabuynuzlu heyvanlar tərəfindən tapdalanması və dekorativ bitki kimi toplanması).
Mühafizə tədbirləri
Mühafizəsi üçün yayılma yerlərində antropogen təsiri azaltmaq məqsədilə yasaqlıqların təşkili, populyasiya səviyyəsində genetik tədqiqi, soğanaq və toxumlarının toxum bankında saxlanılması, bərpasını təmin etmək, yeni yayılma yerlərinin axtarılması təklif olunur.
Musa Cəfərov
Musa İsa oğlu Cəfərov — Azərbaycan Kommunist Partiyasinin Kürdəmir Rayon Komitəsinin birinci katibi (1961–1963), Kürdəmir Rayon "Nizami" adına kalxozun idarə heyətinin sədri (1963–1976).
Həyatı
Cəfərov Musa İsa oğlu 12 dekabr 1921-ci ildə Kürdəmir rayonunun Yenikend kəndində anadan olmuşdur. Atası İsa bəy və Güllər xanım İctimai mənşəyinə görə kəndli olmuşlar. Musa ailənin böyük övladı olmuşdur. Onun Lumu və Şəfiqə adlı iki bacısı və Heybət adlı qardaşı dunyaya gəlmişdir.
Musa 1936-cı ildə Kürdəmir rayonunun Yenikənd məktəbinin yeddinci sinifini bitirdikdən sonra təhsilini davam etdirmək üçün Göyçay pedaqoji məktəbinə göndərilmişdir. 1939-cu ildə pedaqoji məktəbi müvəffəqiyətlə bitirdikdən sonra müəllim işləmək üçün Kürdəmir rayonunun Təklə kəndinə göndərilmiş və həmin kənddə məktəb təşkil edərək işə başlamışdır. Burada 6 ay işləyəndən sonra 1940-ci ildə hərbi xidmətə çağırılmışdır. Artıq SSRİ ilə Finlandiya arasinda müharibə gedirdi. 1941-ci il Boyuk Vətən Muharibəsi başlayanda o, Sevestopolda hərbi xidmətdə olmaqla aviasiya məktəbində oxuyurdu. 1943-cü ilin əvvəllində hərbi aviasiya məktəbini bitirib aviamexanik ixtisasına yiyələnərək 995 nömrəli hücumçu aviasiya polku ilə döyüş bölgəsinə göndərilmişdir. Belarusiya, Ukraniya və Pribaltika ölkələrinin, Qərbi Avropa dövlətlərinin faşist Almaniyasının əsarətindən azad olunmasında fəal iştirak etmiş, Budapeşt şəhərinin azad ounmasında göstərdiyi şücaətə görə isə fərləndirici medalla, ümumiliyyətlə, Böyük Vətən müharibəsində iştirakına görə 10 medalla təltif olunmuşdur.
1946-cı ilin yanvar ayında ordudan tərxis edilərək Kürdəmirə qayıtmış və yenidən müəllimlik fəaliyyətinə başlamışdır. Müəllim işləyə-işləyə M.F.Axundov adına Rus dili və Ədəbiyyatı İnstitutunun qiyabi şöbəsini bitirmişdir.
1955–1960-cı illərdə Sov.İKP MK-nin nəzdində Ali Partiya məktəbində qiyabi təhsilini davam etdirmiş və müvəffəqiyyətlə başa vurmuşdur.
Musa İsa oğlu Cəfərov 2001-ci ilin fevral ayının 20-də dünyasını dəyişmişdir.
İctimai-siyasi fəaliyyəti
1951-ci ilin may ayında Kürdəmir Rayon Partiya Komitəsində parkabinetin müdiri təyin edilmişdir. 1951–1953-cü illərdə respublika iki illik partiya məktəbində partiya təhsili almış və müvəffəqiyyətlə həmin məktəbi bitirmişdir. 1953-cü ildən Kürdəmir Rayon Partiya Komitəsinin katibi seçilmiş və 1954-cü ilin dekabr ayına kimi həmin vəzifədə işləmişdir. 1954-cü ildən Kürdəmir Rayon Partiya Komitəsinin ikinci katibi seçilmiş və bu vəzifəni 1959-cu ilə kimi icra etmişdir.
1959-cu ilin dekabr ayında Kürdəmir rayon Xalq Deputatları Soveti İcraiyyə Komitəsinin sədri seçilmiş və bu vəzifəni 1961-ci ilə kimi icra etmişdir. 1961-ci ildə Azərbaycan Kommunist Partiyası Rayon Komitəsinin birinci katibi seçilmişdir.
Azərbaycan Kommunist Partiyasının XXV qurultayında, 1961-cı ildə Azərbaycan KP MK-nın üzvlüyünə namizəd seçilmisdir.Kürdəmir Rayon Partiya Komitəsinin birici katibi vəzifəsində 1963-cü ilin əvvəlinə kimi çalışmışdır. Kürdəmir rayonunun rəhbər vəzifələrində işləyərkən rayonun sosial-iqtisadi inkişafına böyük əmək sərf etmiş, rayon mərkəzində şəhər poloknikasının, rayon xəstəxanasının, inzibati idarə binalarının, sosial obyektlərin tikilib istifadəyə verilməsinin təşkilatçısı olmuşdur. Rayonun şimal və cənub hissələrini birləşdirən Qarasu üzərindəki "Musa Körpüsu" adlanan körpünü yenidən bərpa etmiş, bir sıra kəndlərə yolların çəkilməsini təşkil etmişdir.
1963-cü ildə rayonun 5 kəndini- Yenikənd, Dəyirmanlı, Mürtülü, Təklə və Qarabucaq kəndlərini əhatə edən iri təsərrüfata "Nizami" adına idarə heyətinin sədri seçilmışdir və bu vəzifədə 13 il, 1976-cı ilə kimi çalışmışdır. Bu 13 ildə "Nizami" adina kalxoz geri qalmış təsərrüfatlar siyahısından çixaraq rayonun qabaqcıl kalxozuna çevrilmiş, o vaxtlar məşhur olan milyonçu kalxozlar siyahısına daxil olmuşdur. Təsərrüfat rəhbəri seçildiyi ilk günlərdə kalxozun sərəncamında olan torpaq sahəsindən 1000 hektara yaxın əkin sahələri meliorasiya edilmiş, suvarma şəbəkələri yenidən qurulmuş, yeni müasir tipli maşın traktor parkı, heyvandarlıq kompleksi anbar binalari və digər təsərrüfat təyinatlı binalar inşa edilərək istifadəyə verilmişdir. Nəticədə hər il nəzərdə tutulduğundan daha çox gəlir əldə edilmişdir. Bu kəndlərdə bir cox sosiyal problemlərin həllinə şərait yaratmışdır. 13 il ərzində Mürtülü, Qarabucaq və Təklə kəndlərində 8 illik, Yenikənd kəndində orta məktəb binaları, Dəyirmanlı əlavə sinif otaqları və idman zalı, Yenikənd kəndində bütün tələblərə cavab verən kənd xəstəxanası və ayrıca "Doğum evi" tikilmişdir. 4 km uzunluğunda kənd yoluna asfalt örtük verilmiş, kəndlərə təbii qaz çəkilmiş, müasir avtomat telefon stansiyası işə salınmış, kitabxana, hamam və digər məişət binaları tikilib kənd zəhmətkeşlərinin ixtiyarına verilmişdir.
Seyfulla Əkbərov
Seyfulla Əkbərov — Azərbaycan SSR və Azərbaycan Respublikasının tanınmış dövlət və ictimai-siyasi xadimi. Azərbaycan SSR Baş prokuroru.