cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hənəfi Zeynallı
Məqalələri
Klassik irsin tədqiqi ilə bağlı bir sıra vacib nəzəri problemlər də alim-tənqidçinin əsərlərində öz həllini tapmışdır. Onun klassik irsə dair yazdığı məqalələrin mövzu dairəsi genişdir. Hənəfi Zeynalının "Qərbdə ticarət kapitalizminin inkişafı dövründə feodal saray zadənganlığının ədəbi üslubu" (1928), "A. S. Puşkin" – "Yevgeni Onegin" (1928), "M. Y. Lermontov" – "Bizim əsrin qəhrəmanları" (1928), "Rəcaizadə Məhmud Əkrəm" (1936), "L. N. Tolstoy" (1936), "A. P. Çexov"(1936), "Maksim Qorki" (1936), "V. V. Mayakovski" (1934), "Anri Barbus" (1934), "Herhart Hauptman" (1936), "Çalı quşu" haqqında bir neçə söz" (1929), "Bugünkü Türkiyə burjua ədəbiyyatı" (1930),"Tofiq Fikrət" (1936) və s. məqalələri qardaş və qonşu xalqların Azərbaycan ədəbiyyatı ilə qarşılıqlı əlaqəsi işıqlandırılmışdır.
Kitabları
1926-cı ildə Hənəfi Zeynallının "Azərbaycan atalar sözü və məsəllər" kitabı nəşr edilmşdir. Kitab həmin dövrə qədər çap edilən bütün folklor kitablarından öz elmi prinsipləri ilə seçilir. Hənəfi Zeynallı Azərbaycan dövri mətbuatında dərc edilmiş mövcud atalar sözlərinin hamısını nəzərdən keçirərək, onların mənbələrini göstərməklə öz kitabına daxil etmişdir. "Atalar sözü və məsəllər" kitabı böyük bir müqəddimə ilə başlayır. Bu müqəddimə Zeynallının xalq ədəbiyyatının bir çox nəzəri məsələlərini dərindən bildiyini göstərir. Kitabda dörd minədək atalar sözü və məsəl toplanıb. Eyni zamanda, "Atalar sözü və məsəllər" kitabında təkcə atalar sözlərindən deyil, ümumiyyətlə, xalq ədəbiyyatından, onun mənşəyindən, janrlarından söhbət gedir.
Repressiya illəri
Həqiqət kimi qələmə verilən bütün bu ittihamlara görə Hənəfi Zeynallı məhkəmə qaydasında cəzalandırılmazdan əvvəl akademiyada tutduğu bütün vəzifələrdən azad edilir. Həmin hadisənin ertəsi günü isə onun istintaqı başlanır və üç gün davam edir. Bir mənbədə bu tarix 1937-ci il yanvarın 27-si olaraq göstərilir. Hənəfini bir çox əksinqilabçı və millətçi, eyni zamanda, Nazim Əfəndi, İsmayıl Hikmət, Xəlil Fikrət, Bəkir Çobanzadə və başqaları ilə əlaqə saxladığına görə ittiham edirlər.
Lakin folklorşünasın həmin şəxslərlə əlaqəsi olmadığından ona qarşı olan bütün ittihamları rədd edir. Aylarla sürən ağır fiziki və mənəvi işgəncələr öz işini görür. H. Zeynallı ona qarşı irəli sürülən ittihamları qəbul etmək məcburiyyətində qalır. Həmin hal fevralın 23-də də təkrarlanır. Fevral ayının 24-dəki istintaqda Hənəfi Zeynallı birdən-birə tamamilə dəyişərək başqa sözlər deyir: Bəli, mən əksinqilabi kitablar alırdım. Bəli, mən əksinqilabi təşkilatın üzvü idim. Cavad Bağırzadəni, Həbib Səmədzadəni, İmran Babayevi də həmin təşkilata cəlb etmişəm. Bəli, mən əksinqilabi millətçi kadrlar tərbiyə edib yetişdirmişəm. Bəli, mən Türkiyəyə meyil etmək baxımından Azərbaycanın SSRİ-dən ayrılmasına tərəfdar idim və s.
Bu rejim heç bir günahı olmadığı halda Hənəfi Zeynallıya fevralın 9-u, 10-u və 11-də əksinqilabi təşkilata R. Axundov tərəfindən cəlb olunduğunu etiraf etdirir. Folklorşünas ittihamların hamısını təsdiqləyərək deyir: 1936-cı ilin sonunda onun kabinetində Bakıda və respublikanın rayonlarında gəncləri təşkilata cəlb etmək kimi göstərişlər almış, türk ziyalıları arasında işi genişləndirərək onları terrora, təxribatçılığa, ziyankarlığa, casusluğa və müharibə vaxtı təslimçiliyə istiqamətləndirmişəm.
Lakin bütün bunları Hənəfi Zeynallıya işgəncələrin gücü ilə etiraf etdirirlər. 1937-ci il oktyabrın 12-də SSRİ Ali Məhkəməsi Hərbi Kollegiyası səyyar sessiyasının Matuleviçin, Zaryanovun və Jiqurun iştirakı ilə məhkəmə iclası olur. Hənəfi Zeynallının da məhkəməsi cəmi 15 dəqiqə çəkir. Hərbi kollegiya Hənəfi Baba oğlu Zeynallını güllələnməyə məhkum edir. 1937-ci il oktyabrın 13-də hökm Bakıda yerinə yetirilir.
1957-ci il martın 30-da SSRİ Ali Məhkəməsinin Hərbi Kollegiyasının qərarına görə, 1937-ci il sentyabrın 12-də SSRİ Ali Hərbi Kollegiyasının Hənəfi Baba oğlu Zeynallının istintaq işi üzrə çıxartdığı hökm dəyişdirildi və cinayət tərkibi olmadığı üçün iş xətm edildi. Beləliklə, yanlız ölümündən sonra bəraət almışdır.
Mükafatları
Hənəfi Zeynallı Leninin altıcildlik "Əsərləri"nin birinci cildinin yarısını dilimizə tərcümə etdiyi, ikinci və üçüncü cildlərinin subrerdaktoru olduğu üçün Şaumyan adına Marsizm-Leninizm İnstitutu tərəfindən mükafatlandırılmışdır.
Ədəbiyyat
• 2
Şönbrunn sarayı
Şönburn sarayı (alm.Schloss Schönbrunn) - Avstriyanın paytaxtı Vyanada yerləşən saray. Şönburn sarayı Avropada ən çox turist çəkən məkanlardan biridir.
Tarixi
1569-cu ildə Müqəddəs Roma İmperiyası kralı II Maksimilian bit təpənin altında Vyana çayı yaxınlığında bir ovanı satın aldı.Ovanın əvvəlki sahibini 1548-ci ildə tikdirdiyi Midlinq və Hietzinq arasındakı yerə yerləşdirdi. İmperator burada özü üçün əyləncə məkanı isifadə etmək üçün yeni köşk tikilməsinə əmr etdi. Lakin sarayın orjinalının əsası 1638-ci ildə qoyulmuşdur. Saray 1683-cü ildə II Vyana mühasirəsində böyük zərər görmüşdü. Saray ancaq 1744-1749 illəri arasında imperatoriça Mariya Tereziyanın dövründə mümkün olmuşdur.
İmperator I Karl 1918-ci ildə hakimiyyətdən əl çəkdiyi və Habsburq sülaləsinin hökmranlığına son qoyduğu müqaviləni burada imzalamışdır.
Panorama
600px|thumb|left
Senecio madrasensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Pluvioz
Müqayisə cədvəli
Franska revolutionskalendern
Salvatore Kvazimodo
Salvatore Kvazimodo  — italyan yazıçı, şair, tərcüməçi, Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı (1959).
Həyatı
İtalyan şairi Salvatore Kvazimodo Siciliyadakı Modike şəhərində, dəmiryol stansiyası rəisinin ailəsində doğulmuşdu. Atası texniki təhsili daha praktik və "çörəkli" hesab etdiyindən Salvatore bir müddət Messinadakı texniki məktəbdə oxumuşdu. 1919-cu ildə Roma Politexnik institutuna daxil olmuşdu. Bir tərəfdən ədəbiyyata həddindən artıq vaxt ayırması, o biri tərəfdən isə maddi çətinliklər ucbatından təhsili yarımçıq atmışdı. Ekstern yolla imtahan verməklə topoqraf ixtisasına yiyələnmişdi. Şairin "lirika" ilə "fizika" arasındakı tərəddüdləri uzun müddət davam etmişdi. O qədim yunan və latın dillərini öyrənməsinə, xeyli "sandıq ədəbiyyatı" nümunəsi yaratmasına baxmayaraq, ədəbi istedadına əmin olmadığından texniki sahədəki işindən əl çəkməmişdi.
Yalnız 1929-cu ildə qaynı, gələcəyin tanınmış italyan romançısı Elio Vittorio Salvatoreni ədəbi mühitə yaxınlaşdırmış, onu Eucenie Montale, Cüzeppe Unqaretti və "Solyari" jurnalının redaktoru Alessandro Bonsatti ilə tanış etmişdi. Müəllifin ilk şeirləri də bu jurnalda dərc edilmişdi. Növbəti il isə Bonsattinin maliyyə yardımı ilə kitabı çap olunmuşdu. Ədəbi tənqidin fikrincə, Kvazimodo öz yaradıcılığı ilə italyan şerinə "şifrələnmiş obrazlılıq, söz kultu və sərt, sehrli intellektualizm" gətirmişdi. Maraqlıdır ki, ilk şeirlərinin çapından cəmisi üç il sonra o, Florensiyanın "Antiko Fattore" ədəbi mükafatına layiq görülmüşdü.
Salvatore Kvazimodo heç vaxt italyan faşizminə rəğbəti ilə seçilməmişdi. 1938-ci ildə o dövlət qulluğundan – mülki tikinti nazirliyindəki işindən uzaqlaşaraq qəzetçilik fəaliyyətinə keçmiş, 1939-cu ildə "Tempo" jurnalının baş redaktoru təyin olunmuşdu. 1942-ci ildən həm də Milan konservatoriyasında italyan ədəbiyyatı professoru vəzifəsində çalışmışdı. Bu dövrdə müəllifin qədim yunan poeziyasından tərcümələrinin toplandığı "Yunanıstan lirikası" (1940), habelə orijinal əsərlərindən ibarət "Axşam düşdü" (1942) şeirlər kitabı nəşr olunmuşdu.
O, çoxsaylı ədəbi-tənqidi məqalə və esselərin müəllifi, eləcə də Homer, Sofokl, Esxil, Vergili, Katull kimi antik müəlliflərin, müasir ispan və amerikan şairlərinin əsərlərindən nümunələrin italyan dilinə tərçüməçisi kimi tanınmışdı.
İkinci Dünya müharibəsinin başlanması, İtaliyanın üzləşdiyi fəlakətlər Kvazimodonun da əsərlərinin mövzu və üslubunda müəyyən dəyişikliklər yaratmışdı. Şair real həyata və sosial mövzulara daha çox diqqət yetirməyə başlamışdı. Müqavimət hərəkatına qoşulmuş, hətta siyasi baxışlarına görə həbsxanaya düşmüşdü. 1945-ci ildə Kommunist partiyasına üzv olmuşdu. Sifarişlə siyasi şeirlər yazması tələb ediləndə isə kommunistlərlə əlaqəsini kəsmişdi. 1958-ci ildə sovet kommunistlərinin dəvəti ilə SSRİ-yə gəlmiş, xəstələndiyindən yarım il Moskvada qalmalı olmuşdu.
Ədəbi dairələrdəki müəyyən nüfuzuna baxmayaraq Salvatore Kvazimodo heç zaman İtaliyanın görkəmli şairi sayılmamışdı. Bu baxımdan ölkəsindən kənarda o qədər də tanınmayan müəllifin 1959-cu ildə "zəmanəmizin faciəli təcrübəsini klassikaya məxsus samballılıqla ifadə edən lirikasına görə" Nobel mükafatına layig görülməsi yalnız Avropanın digər ölkələrində deyil, İtaliyada da təəccüb və anlaşılmazlıqla qarşılanmışdı. Yeni laureatın Nobel mühazirəsinin də hansısa yeni, orijinal fikirlərlə fərqləndiyini söyləmək çətindir.
Salvatore Kvazimodo öz ölkəsinin də bir sıra ədəbi mükafatlarını almışdı. O, Messina və Oksford universitetlərinin fəxri doktoru idi. Həyatının son illərində müəllif bir sıra Asiya və Avropa ölkələrinə səyahət etmiş, universitet və elmi cəmiyyətlərdə italyan ədəbiyyatı haqqında mühazirələr oxumuşdu.
Bulca xan
Bulca xan — türk ve monqol mifologiyasına görə türklərin və monqolların ilk və ortaq atası olan xaqan. Abulca (Amulca) Xan və ya Olca Xan olaraq da tanınır. İslam dininin və ərəb dilinin də təsiriylə Ebülce Xan şəklində də deyilmişdir. Bütün türklər ondan törəmişdir. Bütün türk boyları onun uşaqlarının nəslindən gəlməkdədir. Nuh Peyğəmbərin oğlu kimi qəbul edilir. Xəstələndiyində qurd südü içərək yaxşılaşmışdır. İki oğlu vardır; Muqal Xan və Tatar Xan. Muqal Xan, monqolların və Tatar Xan isə türklərin atasıdır. Daha sonra monqollar səkkiz soydan, türklər isə doqquz nəsildən çoxalarlar. Muqalın nəslini Oğuz Xanla davam etdirənlər varsa da çox məntiqli görünməməkdədir. Tatar Xan üzərindən nəsli bu şəkildə davam edər (Bulca Xandan başlayaraq):
Amerika Milli Standartlar İnstitutu
Amerika Milli Standartlar İnstitutu (American National Standards Institute, ANSI) Amerika Birləşmiş Ştatlarında standartların işlənib hazırlanması ilə məşğul olan işgüzar dairələrinin nümayəndələrindən ibarət qurum;
Aloe jawiyon
(Aloe jawiyon) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Pinus clausa
(Pinus clausa) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
London borosu
London borosu - Böyük Londonun 33 inzibati bölgəsindən 32-ni ifadə edən inzibati termindir. Borolarda yerli xidmətlərin təmin edilməsi üçün London Boroları Şurası fəaliyyət göstərir ki, orada da yerli hakimiyyət nümayəndələri təmsil olunurlar. Boro olmayan yeganə inzibati bölmə London şəhəridir ki, həmin ərazi də praktiki məqsədlər üçün şəhər kimi saxlanmışdır. Borolar Böyük Londonun yaradılması ilə eyni vaxta, 1 aprel 1965-ci ildə yaradılmışlar və London borolarında 150,000-dən 300,000-ə kimi əhali yaşayır ki, bu da İngiltərə şəhərlərinin ekvivalentidir.
London borolarında şura, yerli özünüidarə orqanlarının əsas xidmətlərini həyata keçirir, lakin siyasi həll tələb edən məsələlərə (məsələn, planlaşdırma, nəqliyyat və ya infrastruktur), həmçinin Böyük London administrasiyası tərəfindən həyata keçirilən London meri seçkilərinə qarışmır.
Hər bir boro təxmini bərabər əhali sayına malik seçici bölgələrinə bölünür, İngiltərə Sərhəd Komissiyası 8-12 ildən bir yeni məclis üzvlərinin seçilməsi üçün bölgələrin ərazilərinə yenidən baxır. Bölgələrin hər biri ənənəvi olaraq üç, çox az hissəsi isə bir və ya iki məclis üzvü ilə təmsil olunur, məclis üzvü az olan bölgələr əhali sıxlığı aşağı olan yerlərdir. Məclis üzvlərinin seçkisi dörd ildən bir keçirilir. 2014-cü ildə London yerli seçkilərində 20 Leyborist, 10-u isə Mühafizəkarlar və ya Liberal Demokratlardan olmaqla məclis üzvləri seçilmişlər, digər iki yer isə palatalararası əlaqənin labüd olduğu və “heç kimin nəzarət etmədiyi” yerlərdir. Məclisin indiki tərkibi bir neçə kiçik seçkidən sonra formalaşmışdır. Növbəti seçkilər 2018-ci ildə keçiriləcək. İyirmi səkkiz məclis üzvü lider və kabinet sistemini tətbiq edir, dörd boronun seçiciləri isə məclis rəhbərini seçirlər ki, o da birbaşa mer olur: Hakni, Levişam, Nyuham və Tauer Hamletsdə iki səsvermə birlikdə keçirilir.
London boroları bütün keçmiş yerli idarə orqanlarının birləşdirilməsi ilə yaradılmış, 1987-1992-ci illər arasında kiçik sərhəd dəyişiklərinə məruz qalmışlar.
London şəhəri London Şəhər Korporasiyası, həmçinin Daxili və Orta məhkəmə innləri tərəfindən idarə olunur.
Yaradılması
1930-cu illərin ortalarından Böyük London ərazisində dörd tip yerli özünüidarə orqanı fəaliyyət göstərirdi. Bunlar qraflıq boroları, bələdiyyə boroları, şəhər rayonları və metropolitan borolarıdır. Böyük qraflıq boroları bütün yerli hakimiyyət xidmətlərini təklif edirlər və adətən qraflıq məclis üzvləri tərəfindən maliyyələşdirilirlər. Bələdiyyə boroları və şəhər rayonları çox az gücə malikdirlər. Bu isə vəziyyəti mürəkkəbləşdirir, belə ki, qraflıq məclis üzvləri, bələdiyyə boroları və rayon məclislərinin ibtidai təhsil və bələdiyyə borolarının kitabxanalar ilə təchiz edilməsi kimi hüquqlara malik idilər və bu da tədricən həyata keçirilməli idi. London yerli özünüidarə orqanları bütün bu işləri təşkil etməyə çalışırdı.
Böyük Londonun Yerli Özünüidarə Orqanlarının Kral Komissiyasının əsası 1957-ci ildə qoyulmuş, bu haqqda məlumat isə 19 oktyabr 1960-cı ildə yayılmışdır. Sənəddə 100,000 - 250,000 arası əhali ilə məskunlaşmış 52 “Böyük London Borosu”nun yaradılması nəzərdə tutulurdu. Onlar mövcud olan bütün yerli hakimiyyət orqanlarının birləşdirilməsi nəticəsində yaradılmışdılar. 1961-ci ilin dekabrında hakimiyyət 52 boro yerinə 34 boronun olmasına qərar verir və onların srhədlərini müəyyənləşdirir. 1962-ci ildə isə 34 boro yerinə 32 boro yaradılır.
1 aprel 1965-ci ildə 32 London borosu və Böyük London “1963 London Hökumət Aktı” ilə təsdiqlənir. Keçmiş London qraflığının ərazisini təşkil edən 12 boro Daxili London, yerdə qalan digər 20 boro isə Xarici London Boroları kimi rəsdiqlənir. Kənar London boroları yerli təhsil orqanlarını idarə etsələr də, Daxili London borolarında şuralar elə qurulmuşdu ki, Daxili London Təhsil Orqanı mövcudluğunu davam etdirsin və bildirilmişdi ki, keçmiş London ərazisində bəzi yerli özünüidarə orqanlarının təhsil sahəsində tarixi təcrübələri yoxdur. London şəhəri ərazisi isə London Şəhər Korporasiyası, həmçinin Daxili və Orta məhkəmə innləri tərəfindən idarə edilir.
Seçkilər 7 may 1964-cü ildə keçirilmiş, seçilmiş məclis üzvləri isə növbəti ilə kimi keçmiş məclis üzvlərinin nəzarətində fəaliyyət göstərirlər.
Keçmiş orqanlar
Borolar aşağıdakı kimi yaradılmışdı. 1965-ci ildən bəri bəzi kiçik sərhəd dəyişikləri edilmiş, iki boronun isə adı dəyişdirilmişdi.
700px|center|Böyük London ərazisində keçmiş yerli orqanlar
Böyük London Şurası
1965-1986-cı illər arasında borolar iki mərhələli hökumət sisteminin tərkibin daxil idilər və hakimiyyəti Böyük London Şurası (BLŞ) ilə bölürdülər. Hakimiyyət və funksiyaların bölünməsi o anlama gəlirdi ki, Böyük London Şurası, təcili tibbi yardım, yanğınsöndürmə, qida təchizatı və tullantıların daşınması kimi “geniş xidmət sahələrində” məsuliyyət daşıyırdı; London boro şuraları isə, sosial kömək, kitabxanalar, qəbirsanlıqlar və küçələrdən zibilin toplanması kimi daha çox “şəxsi” xidmətlərlə məşğul olurdu. Bəzi London boro şuraları və BLŞ 1985-ci ildə baş vermiş qiyamın yatırılmasına cəlb edilmişdi. 1 aprel 1986-cı ildə BLŞ ləğv edildi, boro şuraları isə əvvəllər BLŞ-nın həyata keçirdiyi tullantıların daşınması kimi sosial xidmtləri həyata keçirməyə başladı. Daxili London Təhsil Orqanı isə xüsusi dövlət orqanı kimi fəaliyyətini davam etdirdi. 1990-cı ildə Daxili London Təhsil Orqanı da ləğv edildi və Daxili London boroları da yerli təhsil xidmətləri ilə məşğul olmağa başladılar.
Ad və sərhəd dəyişiklikləri
1972 Yerli Hökumət Aktı London borolarının adlarının təyin edilməsi mexanizmini müəyyənləşdirir və şuraları dəyişir. Bu hüquq 1 aprel 1979-cu ildə Hammersmit borosuna (Hammersmit və Fulham olaraq dəyişdirilib), 1 yanvar 1980-ci ildə isə Barkinq borosuna (Barkinq və Degenham olaraq dəyişdirilib) verilib. Boroların adlarının müəyyəbləşdirilməsi zamanı əsasən iki ən məşhur yerli adın kombinasiyasından istifadə edilmişdir.
London boroları bütün yerli özünüidarə orqanlarının birləşdirilməsi ilə yaradılmışdır və ehtimal edilirdi ki, bu sərhədlərin müəyyənləşdirilməsinə də kömək edəcək. 1963 London Hökumət Aktında Böyük London ətrafındakı icmaların London borolarına köçürülərək məskunlaşdırılmaları məsələsi də nəzərdə tutulmuşdu. Bu işlər 1969-cu ildə Nokholt, Brumli əhalisinin Kent, Farlay və Huli, Kroydon əhalisinin isə Surri ərazisinə köçürülməsi ilə tamamlanmışdı. Aktda həmçinin borolar arası və borolarla qonşu qraflıqlar arasında köçürülmə oşləri nəzərdə tutulmuşdu. Bu hüquq Temza çayında yerləşən iki ada ərazilərinin – yuxarı Temzada Riçmond və Surri adalarının dəyişdirilməsində istifadə edilmişdir.
1972 Yerli Hökumət Aktı ilə borolar və Göyük London sərhədlərinin dəyişilməsi işlərinə baxmaq üçün İngiltərə Yerli Hökumət Sərhəd Komissiyasının əsası qoyulmuşdur. İlk sərhəd dəyişikliyi məsələsinə 1 aprel 1987-ci ildə baxılmış və 1992-ci ildə elan edilmişdir. Bundan sonra müxtəlif dövrlərdə boroların sərhədlərinə kiçik dəyişikliklər edilmişdir, məsələn, Bekontre ərazisi tamamilə Brakinq və Deqenham ərazisi ilə birləşdirilmişdir. Komissiya bildirir ki, onların təkliflərinin bir çoxlarına ciddi şəkildə qarşı çıxılmış və qəbul edilməmişdir. Bəzi anomaliyaların aradan qaldırılması üçün London şəhəri və ətrafdakı boroların da sərhədlərinə kiçik dəyişikliklər edilmişdir.
Böyük London administrasiyası
2000-ci ildə London Meriyası və London Assambleyasından ibarət olan Böyük London administrasiyası yaradılmışdır. Strateji hakimiyyət orqanı kimi, BLA əsas magistrallara nəzarət və strateji planlaşdırma kimi mühüm işləri yerinə yetirir, yerdə qalan işlərin icrasına isə boro şuraları baxır.
London boro şuraları
London borolarına üzvləri dörd ildən bir seçilən London boro şuraları (LBŞ) rəhbərlik edir. Onlar Londonun əsas yerli hakimiyyət orqanları olmaqla, məktəblər, sosial xidmətlər, tullantıların daşınması və yol xidmətləri kimi bir çox sosial xidmətləri həyata keçirirlər. Bəzi sosial xidmətlər Böyük London administrasiyası tərəfindən həyata keçirilir, lobbiləşmə və başqa xidmətlər isə London şuraları tərəfindən həyata keçirilir. Bəşi şuralar tullantıların toplanması və təmizlik kimi bəzi sosial işləri həyata keçirmək üçün güclərini birləşdirirlər. Borolar yerli hakimiyyət rayonlarına bölünürlər və onların da metropolitan borolarına oxşar funksiyaları var. Hər biri yerli boro şurası həm də təhsil orqanı dunksiyasını həyata keçirir.
Ümumi xidmətlər
Ümumi xidmətlər iki və daha çox boro arasında bölünən boro şurası xidmətləridir. Ümumi xidmətlər əvvəl israrla öz müstəqillik hüquqlarını qorumağa çalışsalar da, 2000-ci illərin sonlarında büdcələrin azaldılması ilə onlar boro şuraları ilə birləşməyə çalışırlar. 2011-ci ildən etibarən Vestminister və Hammersmit və Fulham təhsil və nəqliyyat xidmətləri kimi bəzi xidmətlərini birləşdirmişlər. 2010-cu ilin oktyabrında Hammersmit və Fulham, Kensinqton və Çelsi və Vestminster bütün xidmətlərini birləşdirərək “super şura” yaratmaq haqqında planları olduğunu açıqlamışlar. Hər biri özünün siyasi identiklik, liderlik və şura üzvlərinə malik olsalar da, heyət və büdcələr birləşdiriləcək. Lambert və Souzvark da oxşar şəkildə xidmətlərini birləşdirmək arzusunu ifadə etmişlər.
Ümumi xidmətlərin tənqidi
İdarəçilik filosofu və Vanqard metodunun yaradıcısı professor Con Seddon bildirir ki, ümumi xidmətlərin “iqtisadi inkişaf”a nail olmaq üçün nəzərdə tutulmuş layihələri özündə a) açkar olana inandırma və b) bir qədər mürəkkəb məlumatları birləşdirir və bu xüsusiyyətlər bir çox danılmaz faktlarla sübut oluna bilən məlumatların təsdiqlənməsi üçün bir araya gətirilib. O, iddia edir ki, ümumi xidmət layihələri uğursuzluqla nəticələnəcək (və sonda qənaət etmək istədiklərindən daha baha başa gələcək). Seddon bu fikirləri səsləndirərkən birbaşa “üç boro”nun ümumi xidmətlərinə istinad edir.
Boroların siyahısı
Yalnız dörd boronun rəsmi adında “London borosu” ifadəsi yoxdur: Vestminster, Kinqston-apon-Tems, Kensinqton və Çelsi və Qrinviç.
Abbas
Abbas — kişilərə verilən şəxsi ad.Azərbaycanda bu addan geniş istifadə olunur.
Gürcü zirinci
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Avropada, Qafqazda dəniz səviyyəsindən 750–2000 m hündürlükdə qayalarda bitir.
Botaniki təsviri
Azca tilli, qonur-qırmızı və ya qonurumtul-çəhrayı budaqlı, hündürlüyü 2–3 m-ə qədər olan koldur. Qopartikanlılarının uzunluğu 4 sm-ə qədərdir, aşağıda yerləşənlər möhkəmdir, adətən üçhaçalı, yuxarıdakılar isə sadədir. Yarpaqları dərivari, saplağa tərəf daralan, tərs yumurtavari, tamkənarlı, hər iki tərəfdən tor damarlıdır, boyca yarpaqlara bərabər və ya əksər hallarda onlardan uzundur. Aprel-may aylarında çiçəkləyir. Giləmeyvələri avqust-sentyabr aylarında yetişir, al-qırmızıdır, uzunluğu 1 sm-ə qədər, uzunsov silindrvaridir.
Ekologiyası
Quraqlığadavamlı bitkidir. Şoranlı-yovşanlı yarımsəhra rayonların çaykənarı meşəliklərində yayılmışdır.
Azərbaycanda yayılması
Böyük və Kiçik Qafqazda, Tuqay meşələrində, Hirkan florasında — Lənkəranda, Astarada, Masallıda, Naxçıvanda təbii halda bitir.
İstifadəsi
Yeyintidə istifadə olunur.Dağ yamaclarıni bərkitmək üçün əhəmiyyətlidir.
Baki
Baki — Əsl adı Mahmud Abdülbaki olan Divan ədəbiyyatı şairi.
Həyatı
Baki 1526-cı ildə İstanbulda doğulmuşdur. Atası Əhməd Əfəndi kasıb olduğu üçün balacalığından zəhmətlə məşğul olmuşdur. Oxumağa və öyrənməyə olan həvəsi onu elmə gətirdi. Dövrünün alimlərindən Qaramanlı Əhməd və Mehmet əfəndilərdən dərs almışdır.
Şeyxülislam olmaq arzusu həyata keçməmiş 1600-cü ildə İstanbulda vəfat etmişdir.
Suriyanın dövlət quruluşu
Suriyanın dövlət quruluşu - 1973-ci ildə qəbul edilmiş Konstitusiyaya əsasən hüquqi-siyasi, inzibati, iqtisadi və ictimai münasibətlər sistemi.
Dövlət quruluşu
Suriya dualist formada idarəetmə üsuluna malik respublikadır. Suriyanın bütün siyasi partiyaları islahatçı sosializm kursuna sadiqliyini bəyan etməlidirlər. Milli bayram günü olan müstəqillik günü (1946) 17 apreldə qeyd olunur. Suriya Ərəb Respublikasının 13 mart 1973-cü il tarixində qəbul edilmiş Konstitusiyasında Ərəb Sosialist İntibah Partiyasının (BƏƏS) aparıcı rolu təsbit edilmişdir.
İnzibati bölgüsü
Başçıları Nazirlər Şurasının təsdiqindən sonra daxili işlər naziri tərəfindən təyin olunan və hər birinin yerli Parlamenti seçilən 14 muhafazlığa (Dəməşq, Rif Dəməşq, Deyr-əz-Zur, Dəra, İdlib, Lazkiyə, Ər-Rəqqə, Tərtus, Hələb, Həma, Əl-Həsəkə, Hims, Qüneydrə və Əs-Suveydə) bölünür
Dövlət başçısı
Prezidentin namizədliyi Ərəb Sosialist İntibah Partiyasının (BƏƏS) zəmanəti ilə Xalq Şurası (Parlament) tərəfindən irəli sürülür və ümumxalq referendumunun təsdiqinə təqdim olunur. Bir qayda olaraq dövlət başçısı BƏƏS partiyasının Baş katibi olur.
Respublika Prezidenti vəzifəsinin boşaldıldığı və vitse-prezidentin (Konstitusiyaya əsasən Prezident bir və ya iki vitse-prezident təyin edir) olmadığı təqdirdə, Prezidentin səlahiyyətlərini yeni Prezidentin seçilməsi ilə əlaqədar referendumun çağırılmasına qədər Nazirlər Şurasının sədri icra edir. Mövcud Konstitusiyaya görə, referendum 90 gün ərzində çağırılmalıdır. Prezident səlahiyyətlərinin müddəti, məhdudiyyətsiz sayda seçilmək şərti ilə 7 ildir.
Prezident - Nazirlər Şurasını təyin etmək, hərbi və ya fövqəladə vəziyyət elan etmək, qanunları imzalamaq, Konstitusiyaya düzəliş etmək, amnistiya vermək, dövlət qulluqçularını və hərbçiləri təyin etmək səlahiyyətinə malikdir. Prezident ölkənin xarici siyasətini müəyyən edir və silahlı qüvvələrin ali baş komandanı sayılır. Konstitusiyaya görə, Suriya Prezidenti yalnız müsəlman olmalıdır.
Qanunvericilik hakimiyyəti
Suriyada qanunvericilik hakimiyyəti, 15 müxtəlif dairədən ümumi, birbaşa və gizli səsvermə yolu ilə 4 il müddətinə seçilən, 250 millət vəkilindən ibarət birpalatalı qanunverici orqan - Xalq Şurası (Parlament) tərəfindən həyata keçirilir.
Parlament, BAAS partiyasının regional rəhbərliyinin təklifi ilə Prezidentin namizədliyini irəli sürməkdə, qanunların hazırlanması və qəbul edilməsində, Hökumətin daxili və xarici siyasətinin müzakirəsində, dövlət büdcəsinin və cari inkişaf planlarının təsdiqlənməsində, habelə Hökumətə və ayrı-ayrı nazirlərə etimadsızlıq göstərməkdə səlahiyyətlidir.
İcraedici hakimiyyət
Prezident və Nazirlər Şurası tərəfindən icra edilir. Nazirlər Şurasının sədri və digər nazirlər Prezident qarşısında məsuliyyət daşıyırlar. Nazirlər Şurası - İcraedici hakimiyyətin ali orqanıdır.
Nazirlər Şurası Prezidentlə birlikdə ölkənin xarici siyasətinin planlaşdırmasında iştirak edir; istiqamətləndirir, koordinasiya edir, nazirliklərin və digər dövlət müəssisələrinin fəaliyyətinə nəzarət edir; dövlət büdcəsinin, inkişaf planlarının və qanunların layihələrini müzakirə edir.
Məhkəmə hakimiyyəti
Suriyanın məhkəmə-hüquq sistemi İslam, Osmanlı və fransız ənənələrinin unikal qarışığını özündə əks etdirir Ölkənin məhkəmə sisteminin ən yüksək orqanı sayılan Konstitusiya Məhkəməsi beş hakimdən ibarətdir, onlardan dördü dövlət başçısı tərəfindən təyin olunur, 5-ci hakim isə Suriya Prezidentinin özüdür. Hakimiyyətin hər üç qolu ölkə Prezidentinin əlində cəmlənmişdir.
Cumalar
Cumalar — Azərbaycan Respublikasının Bərdə rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Cumalar Bərdə rayonunun Qaradəmirçi inzibati ərazi vahidində kənd. Qarabağ düzündədir. Əsl adı Cumalardır. Yaşayış məntəqəsi cumalar nəsli tərəfindən salındığına görə həmin nəslin adını daşıyır. Etnotoponimdir.
Əhalisi
Əhalisi 581 nəfərdir (2009). Gənc şair və Bütöv Azərbaycançılığın yeni nəsil fikir adamlarından olan Murad Hüseyn Difai də bir müddət bu kənddə yaşamışdır.
Təhsil
thumb|Cumalar məktəbi
Mustafa Quliyev
Mustafa Zəkəriyyə oğlu Quluyev — Azərbaycan dövlət xadimi, ədəbiyyatşünas, tənqidçi və publisist. 1934-cü ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü. Azərbaycan SSR Xalq Maarif Komissarı (1922–1928). Azərbaycan pedaqoji mühitinin təlim tərbiyəsində böyük rol oynamış bir əsrlik qocaman tarixi "Azərbaycan məktəbi" jurnalnın ilk baş redaktoru olmuşdur.
Həyatı
Mustafa Zəkəriyyə oğlu Quliyev köhnə təqvimlə 1893-cü il yanvarın 18-də Azərbaycanın Şəki şəhərində anadan olmuşdur. Tiflisdə gimnaziyanı bitirmişdir (1913). Kiyev Universitetinin fizika-riyaziyyat fakültəsində təhsil almışdır. RK(b) Kiyev komitəsi müsəlman bölməsinin sədri seçilmişdir. 1919-cu ildə Bakıya qayıtmış, Azərbaycanın ictimai-siyasi həyatında mühüm rol oynamışdır. Lənkəran qəza inqilab komitəsinin sədri (1920), AK(b)P Qaraşəhər Rayon Komitəsinin katibi (1921–1922), Azərbaycan SSR Xalq Maarifi Komissarı (1922–1928), "Maarif və mədəniyyət", "İnqilab və mədəniyyət" jurnallarının (1923–1926; 1929–1932) məsul redaktoru vəzifəsində işləmişdir.
1938-ci ildə cəza tədbirləri dövründə həbs edilib ölümə məhkum olunmuşdur.
Kürşat Duymuş
Kürşat Duymuş (d.1 fevral, 1979) - Türkiyə futbolçusu.
Karyerası
Duymuş peşəkar futbolçu karyerası ərzində iki dəfə U-18, 18 dəfə U-21, 3 dəfə Türkiyə milli komandalarının formasını geyib.
Vyana döyüşü
Vyana döyüşü — 1683-cü il 12 sentyabr Osmanlı ordusu tərəfindən Avstriyanın paytaxtı Vyananın iki aylıq mühasirəsindən sonra baş vermişdir. XVII əsrdə Osmanlı İmperiyası ilə Avstriya hersoqluğu arasındakı müharibələrin ən uzun dövrü bu mühasirə ilə başlamışdır.
Döyüş öncəsi
Avstriya öz hakimiyyəti altında olan macarlarla yaxşı rəftar etmir, onları ağır vergilərlə əzirdi. Bununla yanaşı təriqət azadlığını tanımırdı. Macarlar artıq təzyiqə dözə bilməyib Tökeli İmrenin rəhbərliyi ilə üsyan qaldırdılar. Öz gücləri ilə uğur qazana bilmədiklərini başa düşdüb, Osmanlılardan kömək istədilər.
Siyasi səbəblərə görə Osmanlı İmperatorluğu illərdir Macarıstanda və Avstriyada qeyri-katolik azlıqa kömək edirdi. Osmanlılar onsuz da Tökeli İmreyi Yuxarı Macarıstanın kralı olaraq tanıyırdılar. Mühasirədən əvvəl Osmanlı İmperiyası ilə Habsburqlar arasında əsasən iyirmi illik Vasvar müqaviləsi mövcud idi.
1681–1682-ci illərdə Tökeli İmre ilə Habsburqlar arasındakı sərhəd qarşıdurması şiddətləndi. Sultan IV Mehmed, Mərzifonlu Qara Mustafa Paşaya fəaliyyətə keçməsinə Raab və Komarom qalalarının (hər ikisi Macarıstanın şimal-qərbində yerləşir) mühasirəyə alınmasına icazə verdi. 21 yanvar 1682-ci ildə Osmanlı ordusu səfərbər edildi. 6 avqust 1682-ci ildə isə müharibə elan olundu.
Hazırlıq
Vyana, Levant-Almaniya ticarət yolu və Tuna üzərindəki daxili nəzarət nöqtələrində yerləşdiyinə görə Osmanlı dövlətinin strateji hədəfləri arasında idi. Mühasirə üçün böyük hazırlıqlar edildiː Avstriyaya aparan yollar və logistika mərkəzləri təmir edildi; yeniləri inşa edildi. Silah, sursat, top və digər mənbələr imperiyanın hər yerindən logistika mərkəzlərinə göndərildi.
Logistika vaxtı 1682-ci ilin avqust və sentyabr aylarında bir işğala başlamağın mümkün olmadığını ifadə etdi. Üç aylıq bir səfərə çıxan Osmanlılar qışı Vyanada olacaqlardı, lakin səfərin başlaması və hazırlanması üçün 15 ay müddətində Habsburqlar hazırlaşaraq başqa Avropa krallıqlarına kömək üçün müraciət edəcəkdi. Əslində, qış dövründə Habsburqlar və Reç Pospolita ilə müqavilə bağladılar. Müqaviləyə görə, Osmanlılar Krakova hücum etsələr, Habsburq qüvvələri Reç Pospolitaya köməyə gələcək və bunun qarşılığında Vyanaya hücum olarsa Reç Pospolita ordusu köməyə gələcəkdi.
May ayının əvvəlində Osmanlı ordusu Belqrada çatdı. Daha sonra Vyanaya doğru hərəkət etdi. 7 iyulda 40.000 Tatar qoşunu Vyananın 40 km şərqinə çatdı. Mühasirə zamanı Habsburq imperatoru I Leopold 80 min Vyanalı ilə şəhərdən qaçdı və Linzə yerləşdi. Reç Pospolita kralı Sobieski də 1683-cü ilin yayında müqavilədəki öhdəliklərini yerinə yetirmək üçün yardım göndərməyə hazırlaşırdı.
Mühasirə
300 minlik Osmanlı ordusu 14 iyulda Vyananı mühasirəyə aldı. Vyanalılar şəhərin ətrafındakı evləri və divarları məhv etdilər, dağıntıları təmizlədilər və boş ərazi buraxdılar. Kara Mustafa Paşa bu problemi qoşunlarına birbaşa şəhərə aparan xəndəklər qazmağı əmr edərək həll etdi.
Tarixçilər deyirlər ki, Qara Mustafa Paşa şəhərin sərvətini və səliqəli şəraiti ilə ələ keçirmək istəyirdi.
Vyanada hər mənada yemək dəstəyi kəsildi. 11 minlik qarnizon və mülki könüllülər ifrat itkilərə hələ də dözürdüldər. Qoşunların lideri olan Qraf Rüdiger von Starhemberq hər hansı bir əsgərin növbədə olaraq yatdığı vəziyyətdə görsə öldürəcəyini bildirdi. Ümidsizlik getdikcə artırdı. Bu vaxt, V Karl Leopoldun rəhbərliyi altında olan qoşunları ilə Macar Tökeli İmre, Vyanadan 5 km şimal-şərqdə Bisamberqdə vuruşurdular.
Mühasirə davam edərkən, Reç Pospolita kralı Sobieskinin 12 min yardım qüvvəsini, Krım xanı Murad Gəray xanın dayandıra bilməməsinə görə Vyananın mühasirəsi nəticəsiz qaldı.
Nəticə
Vyana məğlubiyyətinə cavabdeh olan Mərzifonlu Qara Mustafa Paşa edam edildi. Sonradan sultan müvəffəqiyyətli xidmətləri səbəbiylə Mərzifonlu Qara Mustafa Paşanı edam edilməsini əmrini geri almaq istədi və ikinci bir əmr ilə bağışlanmasını əmr etdi, lakin ikinci əmr növbədə olan elçilərə çatana qədər paşanı edam etdilər.
Mühasirədən sonra qurulan Müqəddəs İttifaq, Osmanlı-Müqəddəs İttifaq müharibələrinə səbəb oldu.
Həmçinin bax
Mühasirə günü: 11 sentyabr 1683-cü il
Ervand Otyan
Ervand Otyan (19 sentyabr 1869, İstanbul, 3 oktyabr 1926, Qahirə) — erməni əsilli Osmanlı jurnalisti, satirikçisi.
Həyatı
1869-cu il 19 sentyabrda İstanbulda anadan olmuşdur. Ailəsi Kayseridən İstanbula gəlib saray memarlığına qədər yüksələn Boğos Odyanın soyundandır.
Erməni Milləti Nizamnaməsinin yaradıcılarından olan əmisi Krikor Odyan ilə 1879-cu ildə Parisə, 1882-ci ildə isə atasının konsulluq etdiyi Krayovaya getdi. Üsküdardakı Berberyan Erməni Məktəbində 1 il yarıma qədər dərs aldı. Daha sonra isə təhsilinə evdə, tanınmış ermənilərdən aldı.
İlk yazı və tərcümələrini İstanbul Erməni mətbuatında 1887-ci ildə çap etdirdi. 1896-cı ildə İstanbulu tərk etdi və Yunanıstana köçdü. Afina, Paris, İsgəndəriyyə, Londonda öz əsərlərini çap etdirməyə davam etdi. 1903-cü ildə Mumbaya getdikdən sonra Misirə yenidən döndü. Burada fərqli işlərlə məşğul olmağa başladı. İkinci Məşrutiyətin elanına əsasən, İstanbula geri döndü. Yeddi il ərzində "Bizans", "Vaxt", "Azadlıq davası" qəzetlərinə yazılar yazdı. 1910-cu ildə "Giyotin", 1912–1914-cü illər ərzində "Qara Pişik", 1913-cü ildə isə "Qüdrət Halvası" adlı satirik jurnallarını yayımladı. Ən tanınmış əsəri olan "Yoldaş Pançuni"nin birinci hissəsi 1911-ci ildə kitab kimi nəşr etdirildi, ikinci hissəsi isə 1914-cü ildə yayımlandı.
Məşədi Hüseynli (Cəlilabad)
Məşədi Hüseynli — Azərbaycan Respublikasının Cəlilabad rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
31 may 2013-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin qərarı ilə Məşədi Hüseynli kəndi Astanlı kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, yeni yaradılan Zopun kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibinə verilmişdir.
Toponimikası
Məşədihüseynli oyk. Cəlilabad r-nunun Astanlı i.ə.v.-də kənd. Dağlıq ərazidədir. Yaşayış məntəqəsi məşədihüseynli nəslinin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Oykonim "Məşədi Hüseynin nəslindən olanlar, məşədühüseyngillər” mənasındadır.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 117 nəfər əhali yaşayır.
Patrik Vayt
Patrik Viktor Martindeyl Uayt  — Avstraliya yazıçısı, Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı (1973), İlin avstraliyalısı (1973).
Həyatı
Patrik Viktor Martindeyl Uayt yaşıl qitənin — Avstraliyanın Nobel mükafatı alan ilk yazıçısıdır. O, ailələrinin Avropaya səyahəti zamanı İngiltərədə doğulmuşdur. Geniş maddi imkanlara malik valideynləri on üç ildən sonra Patriki təhsil almaq üçün yenidən Londona göndərmişdilər. Lakin daha sərbəst mühitdə böyüyən avstraliyalı yeniyetmə mühafizəkar İngiltərədə duruş gətirə bilməmişdi. Atasının razılığı ilə vətənə qayıdaraq bir müddət öz fermalarında çalışmışdı. Artıq müəyyən həyat təcrübəsi topladıqdan sonra yenidən Britaniyaya dönən Patrik Uayt Kembricdə ingilis, alman və fransız ədəbiyyatlarını öyrənmiş, dil bilgilərini təkmilləşdirmək üçün Fransa və Almaniyaya uzunmüddətli səyahətlərə çıxmışdı.
İlk şeirlər kitabını 1935-ci ildə çap etdirmişdi. Bunun ardınca bir neçə pyes yazsa da, onların nəşrinə, yaxud tamaşasına təşəbbüs göstərməmişdi. Yaradıcılığını nəsr sahəsində davam etdirən Uaytın "Xoşbəxt vadi" (1939) romanı İngiltərə və ABŞ-də çap olunmuşdu. Savaş illərində Patrik Uayt Yaxın Şərqdə və Yunanıstanda Britaniya hərbi hava qüvvələrinin kəşfiyyat hissələrində xidmət etmişdi.
Yazıçının "Ölülər və dirilər" (1941), "Xalamın tarixçəsi" (1948) romanları Britaniyada və ABŞ-də müəyyən populyarlıq qazansa da, Avstraliyada diqqəti cəlb edə bilməmişdi. İstedadının doğma vətənində etiraf olunmaması Patrikdə düşkünlük əhvali-ruhiyyəsi yaratmışdı. O, Sidney ərtafındakı kiçik qəsəbələrdən birinə köçərək əsasən kənd təsərrüfatı işləri ilə məşğul olmuş və bir daha heç nə yazmamaq qərarına gəlmişdi. Lakin sözünün üstündə dura bilməmişdi.
1955-ci ildə çapdan çıxan "İnnsan şəcərəsi" romanı az bir zamanda ingilisdilli ölkələrdə Uayta uğur qazandırmışdı. Tənqidçilər əsəri böyük roman, müəllifi isə böyük romançı adlandırmış, onu Tomas Qardi və Lev Tolstoy kimi sənətkarlarla müqayisə etməyə başlamışdılar. "İnsan şəcərəsi" Avropa ədəbiyyatında geniş yayılmış ailə saqaları üslubunda yazılmışdı. Müəllif çətinliklərdən qorxmayaraq Avstraliya çöllərində məskunlaşan, ağac əkən, ev tikən, övlad böyüdən bir qadın və kişinin timsalında vətəninin tarixini yazmışdı. Avstraliyanın ilk sakinlərinin həyatı "Foss" (1957) romanının da əsas süjet xəttini təşkil edirdi. Maraqlıdır ki, bu romanın motivləri əsasında eyni adlı opera bəstələnmiş və 1987-ci ildə Sidneydə, kraliça II Yelizavetanın da iştirak etdiyi Adeleida festivalında göstərilmişdir.
Bir sıra Avropa və Amerika yazıçıları kimi Patrik Uayt da əksər əsərlərində xəyali məkandakı hadisə və insanları təsvir etmişdi. Müəllifin "Sarsaparille mövsümü" (1962), "Döyünən ürək" (1963) pyeslərində, "Göz muncuğu" (1966) romanında hadisələrin cərəyan etdiyi məkan özünəməxsus cəhətləri ilə seçilən, öz aurası, siması və qanunları olan Sarsaparilledir.
70-ci illərdə Uayt daha çox intellektualların, əqli zəhmət adamlarının həyatına maraq göstəmiş, onların mənəvi-psixoloji problemlərini, dini axtarışlarını əks etdirməyə çalışmışdı. Məsələn, müəllif "Vicisektor" romanında (1970) Hartl Daffild adlı rəssamın mistik gücə yiyələnməsini təsvir etmişdi. "Burulğanın mərkəzində" (1973) romanında isə mövcudluğun mənasını ölümdə görən başqa bir intellekt adamının səmərəsiz axtarışları və faciə ilə bitən həyatı təsvir olunmuşdu.
Patrik Uayt "yeni ədəbi qitənin kəşfinə imkan yaradan epik və psixoloji məharətinə görə" 1973-cü ilin Nobel mükafatına sahib olmuşdu. Qapalı həyat tərzi keçirən və təntənələri sevməyən yazıçı Stokholma gəlməmişdi. Mükafatı onun adından avstraliyalı rəssam Sidni Nolan almışdı.
Maraqlıdır ki, Uayt Nobel mükafatının pul hissəsindən istedadlı gənc yazıçı və şairlər üçün "Patrik Uayt mükafatı" təsis etmişdi. Növbəti, 1974-cü ildə Avstraliyada "ilin adamı" elan olunmasını laqeydliklə qarşılamış və şərəfinə təşkil olunan təntənələrdən boyun qaçırmışdı. O, Avstraliya Parlamentinin iclaslarının fəxri iştirakçısı olmaq təklifini də məhz ictimai-siyasi həyatla maraqlanmadığına görə rədd etmişdi. Lakin Avstraliya ABŞ-nin Vyetnamda apardığı müharibəyə dəstək verəndə siyasi məsələlərə heç vaxt maraq göstərməyən yazıçı sərt münasibətini bildirməkdən çəkinməmişdi.
Yaradıcılığının son dövründə Patrik Uayt "Tvaybornun işi" (1979), "Tala" (1983) romanlarını, "Böyük oyuncaqlar" (1977), "Səs-küylü sürücü" (1982) pyeslərini qələmə almışdı. "Tvaybornun işi" romanı Buker mükafatı nominantları sırasında olsa da, müəllif gənclərə daha çox imkan saxlanması üçün adının namizədlər sırasından çıxarılmasında israr etmişdi. 1986-cı ildə Uaytın sonuncu iri həcmli əsəri – gündəliklər şəklində yazılmış "Hamının bir adamda birləşən xatirələri" romanı çap olunmuşdu. Müəllif ədəbi mistifikasiyaya əl ataraq bu əsərini oxuculara Aleks Ksenofon Dəmircan Qreyin yazdığı, Patrik Uaytın isə naşirliyini öz üzərinə götürdüyü roman kimi təqdim etmişdi.
"Güzgüdə çatlar" (1984) adlı avtobioqrafiyasında Patrik Uayt həyatının bir sıra kölgəli məqamlarını — homoseksual orientasiyasını, Nobel mükafatının təqdimat mərasimində iştirakdan imtina etməsinin səbəblərini, uzun illər birgə yaşadığı və aralarındakı münasibətin dəfələrlə müzakirə mövzusuna çevrildiyi yunan rəssamı, keçmiş zabit Manoli Laksaris ilə münasibətlərini və s. işıqlandırmışdı.
Senecio spartioides
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Uyumluluq
thumb|Uyumluluq
Uyumluluq (ing.Compatibility) — kompüterin, qurğunun, verilənlər faylının və ya proqramın başqa kompüter, qurğu və s. ilə birgə işləyə bilməsi bacarığı, yaxud eyni komandaları, formatları və dilləri “başa düşmələri”. Uyumluluq istifadəçilərin hamısının ümumi maraq predmetidir, aparat və proqram təminatlarının standartlaşdırılması üçün edilən bütün cəhdlərin əsasında dayanır. Kompüterlərin və onlarla əlaqəli avadanlıqların uyumluluğunun iki anlamı var: birincisi, bu, iki maşının işinin uzlaşma dərəcəsidir, ikincisi isə müəyyən standartlarda uyğunluq dərəcəsidir. Birinci halda uyumluluq (və ya uyumsuzluq) maşınların birləşə bilməsi, verilənlərdən birgə istifadə edilməsi və ya eyni proqramları çalışdıra bilməsi imkanın olub-olmamasını müəyyənləşdirir. Məsələn, Apple Macintosh və IBM PC kompüterləri, ümumiyyətlə, uyumlu deyil, çünki onlar yardımçı aparat və proqram vasitələri olmadan bir-biri ilə birləşə bilmir və ya verilənlərdən birgə istifadə edə bilmirlər. Standartlara gəldikdə isə, kompüterlərin və başqa avadanlıqların hər hansı geniş yayılmış modellərlə uyumluluğunun nəzərə çarpdırılması qəbul olunub: məsələn, kompüterlər IBM-uyumlu, modemlər isə Hayes-uyumlu adlandırılır. Bu anlamda uyumluluq onu bildirir ki, verilmiş maşın tamamilə əsaslandığı standart kimi işləyir. Proqram təminatının uyumluluğu da kompüterlər arasında, proqram məhsulları arasında, eləcə də kompüterlərlə proqramlar arasında uzlaşmanın olmasını, ancaq problem-yönlü səviyyədə olmasını bildirir. Kompüterlərin proqram-uyumlu hesab edilməsi üçün onlar başqa model və ya markalar üçün hazırlanmış proqramları çalışdıra bilməlidir, məsələn, Apple Macintosh və IBM PC maşınlarında eyni bir proqram diskini istifadə etmək mümkün olsaydı, onlar proqram-uyumlu olardı. Proqram uyumluluğu proqramların birlikdə işləyə bilməsi və eyni bir verilənlərdən istifadə etməsi imkanlarını da müəyyənləşdirir. Əvvəlki versiyaları ilə işləyə bilən proqramlar yuxarıdan aşağıya uyumlu adlanırlar; bilərəkdən öz gələcək versiyaları ilə birgə işləyə bilmə imkanları açıq saxlanmış proqramlar aşağıdan yuxarıya uyumlu adlanırlar. Əgər tamamilə fərqli proqramlar, məsələn, mətn redaktoru və rəsm proqramı, uyumlu adlandırılırsa, bu o deməkdir ki, onlardan hər biri o biri üçün yaradılmış obyekt və ya faylı özünə birləşdirə bilər.
Ədəbiyyat
İsmayıl Calallı (Sadıqov), “İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti”, 2017, “Bakı” nəşriyyatı, 996 s.
Xarici keçidlər
Hardware Compatibility List
Pinus cubensis
(Pinus cubensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Aloe inyangensis
(Aloe inyangensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mirzə Şirin bəy Heydərxanov
Heydərxanov Mirzə Şirin bəy Sədrəddin bəy oğlu-(1822-?), Qarabağ bəyi, katib, mülkədar
Həyatı
Mirzə Şirin bəy Heydərxanov mülkədar idi. Əmisi Nəcəfəli bəydən qalma Kərkicahan kəndinin bir hissəsini, Tağ kəndinin bir hissəsini, Qacar kəndi yaxınlığındakı Şairli torpağını idarə edirdi.
Mirzə Şirin bəy 1848-ci ilin iyun ayının 18-də Şuşa polis idarəsinə şikayət etmişdi ki, qardaşıoğlu Məmməd bəy Mirzə bəy oğlunun bir tüfəngini, bir atınını Rüstəm bəy Qəmbər bəy oğlu Camalxanbəyov (1817-?) alıb.
Ailəsi
Mirzə Şirin bəyin Ibrahim bəy, Həmid bəy, Yusif adlı oğulları vardı.
Mahmud Dərviş
Mahmud Dərviş (13 mart 1941 — 9 avqust 2008, Hyuston, Texas) — fələstinli şair və yazıçı, ədəbiyyat üzrə bir sıra mükafatların laureatı, Fələstinin milli şairi.
Mahmud Dərvişin poeziyasında Fələstin itirilmiş cənnətin, ölümün və zühurun, məcburi vətəndən qovulmanın əzab-əziyyətinin təcəssümü kimi canlanır.
Hüseynalılar (Bərdə)
Hüseynalılar — Azərbaycan Respublikasının Bərdə rayonunun Mustafaağalı inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Qarabağ düzündədir. Yerli əhali arasında Söynaklılar kimi də işlədilir. Hüseynalılar nəslinin adını daşıyır.
Oykonimi
Oykonim “Yaşayış məntəqəsi boyəhmədli tayfasının hüseynalı tirəsinin özlərinə məxsus qışlaq yerində daimi məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır (2,527). Oykonim Hüseynalı// Hüseynəli antroponimi və -lar cəm şəkilçisinin birləşməsindən yaranıb, “Hüseynalının nəslindən olanlar, hüseynalılar” mənasındadır. Hüseyn ərəb mənşəli söz olub mənası “gözəl, göyçək” Hüseynalılar kənd adına Ağdam və Cəbrayıl rayonlarında da rast gəlinir.
Məşədilər (Cəlilabad)
Məşədilər — Azərbaycan Respublikasının Cəlilabad rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
Kənd Burovar silsiləsinin ətəyində yerləşir. Yaşayış məntəqəsi məşədilər nəslinin məskunlaşması nəticəsində belə adlandırılmışdır.
İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyətini kənd təsərrüfatı-əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq təşkil edir.
Aloe inermis
(Aloe inermis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Seyfulla Şamilov
Şamilov Seyfulla Əli oğlu — nasir, publisist, tərcüməçi, 1932-ci ildən AYB-nin üzvü, Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının sədri (1936–1938).
Həyatı
Seyfulla Şamilov 1902-ci il oktyabrın 10-da Rusiya İmperiyasının Qazax qəzasının Tatlı kəndində anadan olmuşdur. Bakıda partiya məktəbini bitirmişdir (1921–1925). Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunda fəlsəfə kafedrasının dosenti (1931–1933), "Kommunist" qəzetində məsul redaktorun müavini, "Gənc işçi" qəzetinin məsul redaktoru, Azərbaycan Proletar Yazıçılar Birliyi təşkilat komitəsinin sədri (1932), Azərbaycan Yazıçılar İttifaqı idarəsinin sədri (1936–1938), "İnqilab və mədəniyyət" jurnalının, "Ədəbiyyat qəzeti"nin məsul redaktoru (1936–1937), Uşaqgəncnəşrdə baş redaktor (1955–1962) vəzifələrində işləmişdir.
Repressiya dövründə həbs edilərək sürgün olunmuşdur. 1974-cü il dekabrın 25-də vəfat etmişdir.
Mükafatları
"Şərəf nişanı" ordeni və Mədəniyyət Nazirliyinin "Əlaçı işçi" fəxri medalı ilə təltif olunmuşdur.
Klaudia Oktavia
Klaudia Oktavia və ya Oktavia Neron (latınca CLAVDIA•OCTAVIA) — Roma imparatoru Neronun ögey bacısı və ilk həyat yoldaşı olan Roma imperatriçası.
Ailəsi
Oktavia Roma imparatoru Klavdinin üçüncü həyat yoldaşı olan Messalinanın tək qızı. Adı imperator Avqustun böyük bacısı olan Klaudia Oktavianın nənəsi Balaca Oktavianın şərəfinə qoyulmuşdur. Qardaşı Britannikus, ögey bacısı isə Klaudia Antonia idi.
İlk illəri
Romada doğulmuşdur. Hələ kiçik qız ikən atası tərəfindən Auvqust nəslindən olan və gələcəkdə pretor olacaq Lucius Junius Silanus Torquatus ilə nişanlanmışdır.
Neronun yüksəlişi
Oktavianın anası atasına qarşı sui-qəsd təşkil etməkdə ittiham olunaraq 48 yaşında edam edildi. Daha sonra Klavdi Kiçik Aqrippina ilə evlənmişdir. Kiçik Aqrippinanın ilk evliliyindən Lukius Domitius Ahenobarbus (gələcək imperator Neron) adlı bir oğlu var idi.
Kiçik Aqrippina planları və intriqaları ilə Octavia və Lucius Silanus arasındakı nişanı pozdurdu və Klavdini Neronu oğluluğa və varisi kimi götürülməsinə inandırdıqdan sonra o, 9 iyun 53-cü ildə Oktavia və Neronu evləndirdi.
İmperatriça kimi həyatı
Klavdi 13 oktyabr 54-cü ildə öldü və Neron Britannikusu zəhərləyərək taxta çıxdı. Takitus bu hadisədən sonra Oktavianın çox üzüldüyünü, ancaq əri ilə birlikdə olanda bu duyğuları və ağrıları gizlətməyi öyrəndiyini yazır. Oktavia Neron və anası arasındakı mübarizənin ortasında qalmışdı. Bu mübarizə 59-cu ildə Neronun Messalinanı öldürməsi ilə nəticələndi.
Roma vətəndaşları tərəfindən imperartriça kimi yüksək qiymətləndirilsə də Neron ilə evliliyindən xoşbəxt deyildi. Oktavia aristikrat bir xanım idi, lakin Neron ona nifrət edirdi. Neron bir neçə dəfə Poppea Sabina ilə münasibətdə olmuşdu. Poppaea Nerondan hamilə qaldıqdan sonra Neron Oktavianı sonsuz olduğu səbəbiylə boşandı və boşandıqdan on iki gün sonra Poppaea ilə evləndi.
Sürgün və ölmü
Neron və Poppaea zina ittihamı ilə Oktavianı Pandateriya adasına sürgün etdi. Oktavianın sürgün edilməsinə Roma vətəndaşları sərt reaksiya verdi və getdikcə etirazlar güclənmiş, Oktavianın heykəlləri çiçəklərlə bəzədilmiş, küçələrdə gəzdirilmiş və geri çağırılması istənmişdir. Neron demək olarki yenidən oktavia ilə evlənməyi qəbul etmişdir, lakin Poppaea Nerona Oktavianın ölüm əmrini imzalamağa məcbur etdi. Bir neçə gün sonra Oktavia bağlandı və damarları ənənəvi Roma intihar ritualına uyğun olaraq kəsildi. Dəhşəti o qədər çox idi ki, qan axını yavaşladı. Oktavia buxar hamamında boğularaq öldürüldü. Oktavianın başı kəsildi və Poppaeaya göndərildi. Onun ölümü Romanı kədərləndirmişdi. Suetonius illər sonra Neronun anası və Oktavia haqqında kabuslar yaşamağa başladığından danışır.
Pinus echinata
(Pinus echinata) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.