cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bab-ı Ali basqını
Hadisə günü
23 yanvar 1913-cü il saat 14:30-da Sapancalı Haqqı bəy Ənvər bəylə görüşərək hər şeyin hazır olduğunu bildirdi. Ənvər bəy onu gözləyən ağ rəngli atına minərək İzmitli Mümtaz və Filibəli Hilmi bəylə Bab-ı Əliyə yola düşdü. Bu əsnada əhali Ədirnənin bolqarlara təslim ediləcəyi şayələriylə qızışdırılmış, camaat Bab-ı Əli binası önünə toplanmışdı. Ənvər bəy yanındakı yaxın adamlarıyla (Yaqub Cəmil bəy, İzmitli Mümtaz bəy, Mithat Şükrü bəy, Tələt bəy, Mustafa Nəcib bəy, Filibəli Hilmi bəy və Sapancalı Haqqı bəy) birlikdə Bab-ı Əli binasına daxil olmuş, qapıdakı atışmada sədrəzəm yavəri Ohrili Nafiz bəy və Mustafa Nəcib həlak olmuşdur. Səs-küyə otağından çıxan Nazim Paşa İttihadçılardan Yaqub Cəmil bəy tərəfindən öldürülmüşdür.
Daha sonra Ənvər bəy və Tələt bəy, sədrəzəm Kamil Paşanın otağına daxil olaraq silah zoruyla ona istehfa sənədini imzalatmış, Ənvər bəy istehfa məktubunu saraya şəxsən özü təqdim etmişdir. Kamil Paşanın imzaladığı istehfa məktubu isə aşağıdakı kimi olmuşdur:"'Huzur-ı Âlî-i Hazret-i Padişahî""Ahali ve cihet-i askeriyeden vuku bulan teklif üzerine huzur-ı şahanelerine istifanâme-i acizanemin arzına mecbur olduğum muhat-i ilm-i âlî buyuruldukta ol babda ve katibe-i ahvalde emr-ü ferman hazret-i veliyyü'l-emr efendimizindir.'"Kamil Paşanın istehfa sənədi Sultan Rəşad tərəfindən həmin gün təsdiqlənmiş və İttihadçıların istəyilə sədarətə Mahmud Şövkət Paşa gətirilmişdir. Mahmud Paşa hökuməti isə gözlənilənin əksinə İttihad müxaliflərinə qarşı mülayim siyasət yeritdi. Bu mülayim münasibət 11 iyun 1913 tarixində Mahmud Paşanın sui-qəsdlə öldürülməsinə qədər davam etdi. Sui-qəsdin ardından İttihad və Tərəqqi cəmiyyəti müxaliflərinə qarşı sərt tədbirlər aldı. Ənvər-Camal-Tələt üçlüyü tərəfindən idarə olunan yeni hökumət keçmiş sədrəzəmlərdən Kamil Paşa və hökumətinin maliyyə naziri olan Əbdürrəhman bəy, daxili işlər naziri Əhməd Rəşid bəy və şeyxülislam Cəmaləddin Əfəndini ölkədən sürgün etdi. Müharibəyə səbəb olmaq və hərbi vəziyyəti idarə edə bilməmə səbəbləriylə Əhməd Muxtar Paşa və Kamil Paşa hökumətləri haqqında məhkəmə işi açıldı. Tamamilə İttihadçılardan ibarət olan hökumət ilk öncə Mahmud Şövkət Paşa cinayətindəki təqsirkarları cəzalandırdı. Ancaq bu mühakimə prosesi öz hüdudlarını aşmış, İttihadçılar bu yolla bütün müxaliflərini aradan qaldırmışdı. 350 nəfər Sinopa sürgün edilmiş, 12 nəfər haqqında edam hökmü verilmişdi.
Kamil Paşanı vətənə xəyanətlə günahlandıran və Ədirnəni xilas etmək vədiylə iqtidarı ələ keçirən İttihadçılar London müqaviləsini imzalayaraq (30 may) Ədirnə də daxil olmaqla, bütün Rumelini Balkan dövlətlərinə təslim etdi.
Hacı Mir Abbas bəy Talışinski
Hacı Mir Abbas bəy Talışinski — Çar ordusunun hərbiçisi.
Mir Mustafa xanın beşinci oğlu Hacı Mir Abbas bəydir. Atasının əmlak bölgüsündə ona Astara mahalı düşmüşdü. Hətta Mirzə Əhmad bu haqda “Əxbərnamə”də də yazır: “Mir Mustafa Xan öz ogulları arasında Mir Abbası çox istəyirdi və əmlak bölgüsündə Astara mahalını və özünün bir neçə nökərini Mir Abbasa bagışlamışdı, üstəlik məni də Mir Abbasa mirzə verdi.” Hacı Mir Abbas bəyə 1829-cu ildə mayor rütbəsi verilir. 1831-ci ildə Rusiyaya qarşı iddialarına görə həbs olunur. Helə həmən ilin axırlarında da həbsdən azad olunur. 1860-cı ildə Astaradan Peterburqa köcür. Astaranın idarə olunmasını öz oğlu Mir Tagıya tapşırır. 1860-cı illərdə Peterburqda yaşaması haqqında arxivdə belə bir məlumat var: “Mir Abbas bəy Qraf Orlov Davıdovun 1 hissəli 2-ci kvartalının 3 nömrəli evində yaşamışdır”. Peterburqa getmeyinin məqsədi o idi ki, vəfat etmiş bacısının qəbrini ziyaret etsin və bacısının saxladığı vəsiyyətnamələri Talışa gətirsin. Mir Abbas bəy bu işlərə nail ola bilir, bacısının saxladığı arxivlə yanaşı, ona məxsus qızıl-zinyət əşyaları və pulları da Talışa gətirir. 1863-cü ildə Hacı Mir Abbas bəy Peterburqdan Talışa dönür.
Mir Əsgər xan Talışinski
Mir Əsgər xan Talışinski — görkəmli ictimai xadim, Talışxanovlar nəslinin parlaq nümayəndəsi, hüquqşünas, xeyriyyəçi.
NGC 7400
NGC 7400, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Durna bürcü istiqamətində yerləşir. Sbc tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Hacı Mir Abbas bəy Talışinski
Haci Mir Abbas bəyin 7 həyat yoldaşı olmuşdu. Birinci həyat yoldaşı Qarabağ xanı olan Rüstəm xanın qızı Xanımağa idi. Xanımağadan 2 qızı olmuşdu: Fatma xanım (1825-?) və Pəri xanım(1829-?). İkinci arvadının adı məlum deyil, o qadından 2 oğlu olmuşdu: Məmmədhəsən bəy (1821-?) və Məmməd Əli bəy (1823-?). Üçüncü arvadı Gürcü qızı Güləndam idi (bəzi məlumatlara görə Gürcü çarı Qeorqinin qızı idi, yəni ki, Mir Abbas bəy öz böyük qardaşı Mir Məmməd Xanın həyat yoldaşı Nina (Nənə) xanımın bacısı Güləndam xanım ilə evlənmişdi. Görünür ki, Talış Xanları Gürcü çarları ilə qohum idilər.) O gürcü xanımından Mir Tağı bəy adlı oğlu olmuşdu. (Mir Tağı bəy Xansıvo ilə əmi oğlu olmaqla yanaşı, həm də xala oğlu idilər.) Mir Tağı bəyin (1833-1892) oğlu, dövrünün ən məşhur mülkədarlarından sayılan, Lənkəranda “Xan evi” adı ilə tanınan Xan sarayını tikdirən, miliyonçu Mir Əhmad Xan Talışinskidir. Mülkədar və miliyonçu Mir Əhmad Xan Talışinski Hacı Mir Abbas bəyin nəvəsidir. Hacı Mir Abbas bəyin dördüncu həyat yoldaşı Astaranın Siyaku kəndindən olan rəiyyət qızı Yetər xanım idi. Yetər xanımdan bir oğlu olmuşdu: Mir Cavad bəy (1852-1909).
Mir Əsgər xan Talışinski
Həyatı
Mir Əsgər xan 1841-ci ildə Lənkəran şəhərində, xan ailəsində anadan olub. Atası Azərbaycanın ilk general-leytenantı, Talış xanı Mir Mustafa xanın oğlu Mir Hüseyn xandır. O, ilk təhsilini İranda, Nəmin mədrəsəsində, sonra isə Təbrizdə almışdır. 1859-cu ildə, 18 yaşında Lənkərana dönərək dövlət qulluğunda işləyib. 1873–1874-cü illərdə Lənkəran qəzasının dəftərxana qulluqçusu idi.
Hacı Mir Abbas bəy Talışinski
Beşinci həyat yoldaşı Astaranın Alaşa kəndindən olan rəiyyət qızı Fəxriyyə xanım idi. Fəxriyyə xanımdan da bir oğlu olmuşdu: Musa bəy (1852-1902).
Mir Əsgər xan Talışinski
Həyatı
O, 1885-ci ildə Sankt-Peterburq Universitetinin hüquq fakultəsində ali təhsil almışdır. 1890-cı ildə həmin məktəbi əla qiymətlərlə bitirən Mir Əsgər xan doğma vətənə qayıdır. Elə həmin ildə Lənkəran şəhər idarəsinin müvəkkili və tərcüməçisi təyin olunur. 1894–1898-ci illərdə Lənkəran şəhər idarəsinin ibtidai təhsil rəhbəri seçilir. 1900-cu ildə ona polkovnik rütbəsi verilir və o, Vazaru (Lənkəran) cayından tutmuş Biləsuvar nahiyyəsinə kimi bütün vilayət ərazisinə Xan təyin olunur. Rus arxivlərində bu sənəd belə yazılıb: "Мир Аскер бек(хан) — Городской уполномоченный Ленкоранского городского упрощённого общественного управления".
Babası Mir Mustafa xandan ona irs kimi çatmış xanlıq titulu ilə Lənkəran qəzasını ədalətlə idarə edən Mir Əsgər xan əhali arasında yüksək nüfuz və hörmətə malik olub. XIX əsrin tanınmış şairi, maarifçisi, Lənkəranda fəaliyyət göstərən "Fövcül-füsəha" (natiqlər yığıncağı) adlı şairlər məclisinin rəhbəri Mirzə İsmayıl Qasir ona "Mir Əsgər xan" adlı mədhiyyə də yazmışdır.
Hacı Mir Abbas bəy Talışinski
Altıncı xanımı Astaranın Şahağacı kəndindən olan Rəcəbəli bəyin qızı Maral xanım idi. Maral xanımdan bir oğlu və 4 qızı olmuşdu: Xanı bəy (1855-1911), Bilqeyis xanım (1831-?), Mir Zadə xanım (1841-?). Zəhra bəyim (1846-1914) və Saray bəyim (1858-?).
Mir Əsgər xan Talışinski
Həyatı
Mir Əsgər xan 1909, 1912 və 1915-ci illərdə Bakı Quberniyasının Lənkəran bölməsinin həbsxana direktoru təyin olunur. Dövlət işində hörmət qazanan Mir Əsgər xan Qafqaz Gömrükxana Müfəttişliyinin Astara bölgəsi üzrə inspektoru təyin olunur. 1917-ci ildə isə o, Rusiya Qırmızı Xaç Cəmiyyətinin Lənkəran Komitəsinin sədri təyin edilir.
Hacı Mir Abbas bəy Talışinski
Sonuncu, 7-ci həyat yoldaşı Astaranın Maşxon kəndindən olan rəiyyət qızı Hüri xanım idi. Hüri xanımdan bir oğlu və bir qızı olur: İsa bəy (1865-1906) və Gövhər Tac xanım (1861-?)
Mir Əsgər xan Talışinski
Həyatı
İşinin çox və gərgin olmasına baxmayaraq Mir Əsgər xan bir rəhbər kimi bütün tapşırılan vəzifələrin öhdəsindən layiqincə gəlmiş və onları vicdanla yerinə yetirmişdir. Birinci Dünya Müharibəsi nəticəsində başsız qalan əsgər ailələrinin qayğıya, müharibədən şikəst qayıtmış əsgərlərin isə maddi yardıma hədsiz ehtiyacı olan bir vaxtda Mir Əsgər xan Lənkəran Müsəlman Komitəsinin sədri seçilmişdir.
Hacı Mir Abbas bəy Talışinski
Hacı Mir Abbas bəy 1874-cü ildə Astarada vəfat etmiş, qəbri Butəsər (Pensər) kəndindədir.
Mir Əsgər xan Talışinski
Həyatı
Vətənpərvər bir xeyriyyəçi kimi o, ehtiyacı olanlara kömək etmiş və bunu özünün birinci dərəcəli vəzifəsi bilmişdir. Bir ziyalı və maarifçi kimi Mir Əsgər xan Lənkəran şəhərində fəaliyyət göstərən məktəbləri himayə edirdi. Lənkəran şəhər ikisinifli məktəbini şefliyə götürməsi və onun bu məktəbə fəxri müdir seçilməsi dediklərimizi təsdiqləyir. Söyləyirlər ki, H.Z.Tağıyev onun səxavətini yüksək qiymətləndirmiş, gördüyü işləri bəyənmişdir. Məhəmməd Əmin Rəsulzadə 1917-ci il martın 10-da Lənkəran qəzasına gəlmiş, burada fəaliyyət göstərən müvəqqəti hökumətin daimi yerli orqanlarının seçkisində dörd gün iştirak etmişdi. Bu dörd gün ərzində Məhəmməd Əmin Rəsulzadə Mir Əsgər xanın qonağı kimi onun malikanəsində qalmışdı. Şəxsən Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin köməkliyi ilə Sultan bəy Qulubəyov Lənkəran Qəza İcraiyyə Komitəsinin sədri, Müsavat partiyasının üzvü Mir Əsgər xan Talışinski isə onun müavini seçilmişdi.
Hacı Mir Abbas bəy Talışinski
Qızı Zəhra bəyim Mir İbrahim xan Talışxanovla evlənmişdir
Mir Əsgər xan Talışinski
Həyatı
Lənkəran əhalisi arasında yüksək hörmətə malik Mir Əsgər xanın bu vəzifəyə seçilməsi komitənin nüfuzunu artırmışdı. Qədim xan nəslinə mənsub adamlara hökumət geniş səlahiyyət vermişdi. Mir Əsgər xan öz əmi oğullarını və digər qohumluqları olan Talışxanovlar nəslinə mənsubları böyük vəzifələrə çəkirdi.
Azərbaycan Demokratik Respublikası zamanı Mir Əsgər xan Azərbaycan hökumətinin Lənkərandakı səlahiyyətli nümayəndəsi seçilmiş, bu bölgədə Mirzə Səlim Axundzadə, Aslan Talışinski, Teymur bəy Bayraməlibəyov, Cavad bəy Məlik-Yeqanovla birlikdə Müsavat partiyasını təmsil etmişdi.
1920-ci ilin aprelində Azərbaycanda Sovet hakimiyyəti qurulur. Mir Əsgər xan var-dövlətini faytona yükləyib, həyat yoldaşı Saraybəyim xanımla (Pitan xanım) İrana gedərkən yolda tutulur. Bütün var-dövləti əlindən alınır, güclə gəlib İranın Nəmin ərazisinə çatır və ürəyi tab gətirmədiyində elə orada da vəfat edir.
Məlumat üçün onu da bildirək ki, Mir Əsgər xan həm də gözəl ailə sahibi idi. Onun 2 həyat yoldaşı olmuşdur. Birinci həyat yoldaşı Şağlaküçə kəndindən olan rəiyyət qızı idi. Həmin xanımdan onun bir oğlu olur: Mir Cavad (1867–1937). Mir Cavaddan törənənlər Cavadzadə soyadını götürüblər. Yeri gəlmişkən onu da qeyd edək ki, bütün dünyada məşhur cərrah, uroloq və akademik Miri (Mir Məhəmməd) Cavadzadə Mir Əsgər Xanın nəvəsidir. İkinci xanımı isə əmisi Hacı Mir Abbas bəyin qızı Saraybəyim xanım (1858–1936/37) idi. Saraybəyim xanımdan Mir Əsgər xanın 7 övladı olmuşdur: Mir Əsədulla (1879-?), Mir İsrafil (1880-?), Mir Mahmud (1885-?), İsgəndər (1886-?), Humaya Sultan xanım (1875-?), Toğrabəyim xanım (1876–1949) və Kişvər xanım (1896–1976). Toğrabəyim xanım 1912-ci ildə Tiflisdə keçirilən Qafqaz gözəlik müsabiqəsində I yeri tutur. Bu fakt bir daha bizə sübut edir ki, Talış qızları, eləcə də Azərbaycan qızları nəinki Qafqazda, bütün dünyada ən gözəl qızlar olub. Toğrabəyim xanım o dövrün milliyonçularından olan əmisi oğlu Mir Əhməd Xan Talışinskinin həyat yoldaşı idi.
Lənkəranda bu gün "Xan Evi" adı ilə tanınan gözəl və qədimi binanı Mir Əhməd xan gözəllik müsbaiqəsində 1-ci olmuş həyat yoldaşı məhz Toğrabəyim xanımın şərəfinə tikdirmişdir.
Ağıcvan (Bükan)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 661 nəfər yaşayır (124 ailə).
Eliot Vassamillet
Eliot Vassamillet ( 29 dekabr 2000, Mons, Belçika) və ya sadəcə Eliot — Belçikalı müğənni. O, "Wake Up" mahnısı ilə Belçikanı İsrailin Tel-Əviv şəhərində keçirilən 2019 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdir. Eliotun Avroviziya səhnəsində ifa etdiyi mahnı 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Belçikanı təmsil etmiş Blanşın ifa etdiyi "City Lights" mahnısının bəstəkarı Pyerr Dumulin tərəfindən bəstələnmişdir.
Həyatı
Eliot Vassamillet 29 dekabr 2000-ci ildə Belçikanın Mons şəhərində anadan olmuşdur. Eliot 17 yaşında ikən Belçikanın The Voice səs yarışmasında iştirak etmişdir.
2018: The Voice Belgique
2018-ci ilin yanvar ayında Eliot Belçikanın The Voice səs yarışmasının yeddinci mövsümündə dinləmələrdə iştirak etmişdir. İlkin dinləmədə Kodaline qrupunun "High Hopes" mahnısını ifa edən gənc Eliot Sliman Nebşinin komandasında yer alaraq, növbəti mərhələyə adlamışdır. Yarışmanın iştirakını uğurla davam edən Eliot on birinci hissədə münsiflərin seçimi ilə yarışmada iştirakını dayandırmışdır.
2019: Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
2019-cu ilin yanvar ayında Belçikanın RTBF telekanalı Eliotun Belçikanı İsrailin Tel-Əviv şəhərində keçirilən 2019 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil edəcəyini açıqlamışdır. Onun Avroviziya səhnəsində ifa edəcəyi mahnı 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Belçikaya dördüncü yeri qazandıran bəstəkar Pyerr Dumulin tərəfindən yazılmışdır. Müsabiqədə Eliot yarımfinal mərhələsində 70 xal toplayaraq 13-cü yerdə qərarlaşmış və nəticədə finala yüksələ bilməmişdir.
NGC 6415
NGC 6415, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Əqrəb bürcü istiqamətində yerləşir. *Grp tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Tofiq Hüseynov (coğrafiyaçı)
Tofiq Hüseynov Bəhərçi oğlu (d. 1938, Goranboy rayonu, Xanqərvənd kəndi) — Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin professoru.
Həyatı
Tofiq Bəhərçi 1938-ci il mayın 20-də Goranboy rayonunun Xanqərvənd kəndində anadan olmuşdur. Orta təhsil aldıqdan sonra 1957-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin «Geoloji-coğrafiya» fakultəsinə qəbul olunaraq oranı 1962-ci ildə bitirməklə ali təhsil almışdır.
Elmi əsərləri
Fəaliyyəti dövründə 224 sayda monoqrafiya, dərslik, dərs vəsaiti, kitabça, elmi və publisistik məqalələr, müxtəlif metodik göstəriş və proqramlar nəşr etdirmişdir. «Təbii resurslardan səmərəli istifadə», «Ekoloji-iqtisadi rayonlaşmanın sosial-iqtisadi aspektləri», «Azərbaycan Respublikasının ekoloji-iqtisadi problemləri və onlara qarşı mübarizə tədbirləri», «Azərbaycan siyasi təxribatçılıq və separatizm əhatəsində», «Qərb-Şərq münasibətləri Xristian və Islam təşəkkürü baxımından», «Beynəlxalq, beynəlxalq regional təşkilatlar və coğrafiyadan maraqlı məlumatlar» adlı monoqrafiyaların müəllifidir.
Arbanus (Bükan)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 202 nəfər yaşayır (37 ailə).
Əhməd Muxtar Paşa
Əhməd Muxtar Paşa (d. 1 noyabr 1839 — ö. 21 yanvar 1919) — V Mehmed Rəşadın səltənətində 3 ay 7 gün sədrəzəm olmuş Osmanlı dövlət adamı. Osmanlı dövlət xadimi Mahmud Muxtar Paşanın atasıdır.
İlk illəri
1 noyabr 1839-cu ildə Bursada məşhur Qatırçıoğlu ailəsindən olan Hacı Xəlil ağanın ailəsində dünyaya gəlmişdir. 1856-cı ildə Bursa hərbi məktəbini, 1860-cı ildə isə İstanbuldakı Hərbiyyə məktəbini bitirərək leytenant rütbəsi almış, 1 il sonra isə qərargah kapitanlığına yüksəlmişdir.
İlk hərb təcrübəsinə isə Herseqovina və Qaradağdakı üsyanları yatırmaq üçün göndərilən sərdar-ı əkrəm Ömər Lütfi Paşanın idarəsindəki orduda başladı. Burada göstərdiyi şücaətə görə Məcidi nişanı ilə mükafatlandırıldı və 1862-ci ildə özünün də məzun olduğu Hərbiyə məktəbində dərs deməyə başladı. 1 may 1864-cü ildə mayor rütbəsinə yüksəldi və Adananın Kozan bölgəsində çıxan üsyanı yatırmaq üçün təsis edilmiş islah ordusunda vəzifələndirildi.
1866-cı ildə İstanbula qayıdan Əhməd Muxtar bəy podpolkovnik rütbəsi aldı, ardından Şahzadə Yusif İzzəddin Əfəndinin xüsusi müəllimliyinə gətirildi. Bu vəzifədə ikən Sultan Əbdüləzizlə birlikdə Avropa səyahətinə qatıldı. 30 may 1868-ci ildə Qaradağ sərhəddini nizamlamaq üçün qurulan komitənin birinci katibi seçildi. 2 may 1869-cu ildə polkovnik rütbəsinə yüksəldi və 1 il sonra Darüşşurayi Əsgəriyyə adlanan dövrün ən yüksək hərbi məclisinə üzv seçildi. Ancaq 9 sentyabr 1870-ci ildə xəstəliyini səbəb göstərərək katiblik vəzifəsindən istehfa verdi və İstanbula qayıtdı. Çox keçmədən 6 dekabrda general-mayor təyin olunan Əhməd Muxtar bəy, Yəmən üsyanını yatırmaqla vəzifələndirilən orduda ikinci komandir olaraq vəzifələndirildi. Beləliklə 9 il davam edən hərbi həyatının sonunda paşa ünvanı almış oldu.
2 il 5 ay 9 gün Yəməndə qalan Əhməd Muxtar Paşa bu müddət ərzində bir çox işlər gördü. Hal-hazırda Səudiyyə Ərəbistanına aid olan Asir bölgəsində çıxan üsyanı yatıraraq bölgəni Yəmən vilayətinə birləşdirdi. Bu səbəblə 17 may 1871-ci ildə general-leytenant, 10 sentyabr 1871-ci ildə isə hələ 32 yaşında ikən marşal rütbəsi ilə Yəmən valisi təyin olundu. Ardından Sinay yarımadasını da təslim alan Əhməd Muxtar Paşa bölgədəki Yəmən üsyanına son qoyaraq dövlət idarəsini bərpa etdi.
15 may 1873-cü ildə Nafiə (İnkişaf) Nazirliyinə gətirildi və İstanbula qayıtdı. Ancaq çox keçmədən 11 iyulda Krit valisi, 2 avqustda isə ikinci ordu marşalı təyin oldundu və Bolqarıstanın şimal sərhəddinə göndərildi. 16 sentyabr 1874-cü ildə dördüncü ordu marşalı və Ərzurum valisi təyin edildi. Bu vəzifədə ikən çıxa biləcək hər hansı bir Osmanlı-Rusiya müharibəsinə qarşı hərbi hazırlıq işləri gördü. Ancaq dövrün ruspərəst sədrəzəmi Mahmud Nədim Paşa ilə bu səbəblə münasibətləri pisləşdi və 14 dekabr 1875-ci ildə vəzifədən alınaraq İstanbula çağırıldı. O əsnada Şahzadə Yusif İzzəddin Əfəndinin idarəsində olan hərbi birlikdə qərargah rəisi və bununla yanaşı Bosniya-Herseq baş komandiri oldu.
13 yanvar 1876-cı ildə Mostara doğru irəliləyən Əhməd Muxtar Paşa bölgədə baş verən üsyanla mübarizə apardı. Üsyançıları məğlub etdikdən sonra ordu ilə birlikdə Gaska çayı sahillərinə gəldi. Ancaq bu əsnada Sultan Əbdüləzizin devrilərək Sultan Muradın taxta çıxarılması, Balkan yarımadasındakı xristian əhalini cəsarətləndirdi və bölgədəki nizam-intizam yenidən pozuldu. 1 iyulda Serbiya, ertəsi gün isə Qaradağ Osmanlı imperiyasına müharibə elan etdi. Bunların ardından Əhməd Muxtar Paşa bölgədəki bütün hərbi birlikləri Mostar bölgəsində toplayaraq iğtişaşları önləmək istədi. Ancaq qaradağlıların hücuma keçməsi ilə əks-hücuma keçən Osmanlı ordusu Qaradağ sərhədlərini keçdi. Osmanlı ordusunun irəliləməsinin ardından Avropa ölkələri İstanbulda bir konfrans keçirilməsini qərara aldılar. Ordunun cəbhədəki vəziyyətini bilən Əhməd Muxtar Paşa dərhal İstanbula teleqraf göndərərək 23 dekabrda toplanacaq olan konfransda nə olursa-olsun sülh bağlanmasını və Rusiya ilə hər hansı bir hərbi münaqişədən qaçınılmasını məsləhət gördü. Ancaq bu teleqraf paytaxtda bir mənalı qarşılanmadı və artan narazılığın ardından 27 dekabrda vəzifədən alınaraq İstanbula çağırıldı. 3 yanvar 1877-ci ildə Krit valisi, ardından 8 fevralda dördüncü ordu marşalı və Anadolu ordusunun başkomandiri təyin olundu.
Rusiya-Osmanlı müharibəsi
Burada Mehmed Rədif Paşa ilə birlikdə Anadolu bölgəsi üçün müharibə planı hazırlayan Əhməd Muxtar Paşanın əsas niyyəti bütün cəbhələrdə müdafiədə qalmaq və donanma ilə Qara dənizdəki vəziyyəti sabitləşdirmək idi. Sultan Əbdülhəmidin hüzurunda müzakirə edilən döyüş planı qəbul edildi və Əhməd Muxtar Paşa vəzifə yeri olan Ərzuruma getdi. 7 apreldə buraya gələn Əhməd Muxtar Paşa əvvəlcə şərqi Anadolu ordusunu nizama saldı. Dördüncü ordu tabeliyindəki 48 min əsgərlə 300 km-dən çox uzunluğu olan bir cəbhəni müdafiə etdi. 24 aprel gecəsi rusların Osmanlı sərhəddini keçərək hücuma keçməsi ilə 1877–1878 Osmanlı-Rusiya müharibəsi başlamış oldu. Rusların 17 mayda Ərdəhanı almalarının ardından, Əhməd Muxtar Paşa Soğanlı, Alaşkerd və Ərzurumda yetərli miqdarda ehtiyat qüvvə saxlayaraq, geri qalan orduyla geri çəkilməyə başladı. Ancaq Ağrı bölgəsinin işğalı və Qars şəhərinin mühasirəyə alınmasından sonra Osmanlı ordusu 21 iyunda əks-hücuma keçdi. Rus ordusu əvvəlcə Halyas, ardından 25 – 27 iyunda Zivində ağır məğlubiyyətə uğradı. Osmanlı ordusu ağır itkilər versə də, rusların Anadoluya irəliləməsi dayandırıldı və düşmən Gümrü istiqamətində geri çəkildi. 25 avqustda baş tutan Qızıltəpə vuruşması da Osmanlıların qələbəsi ilə başa çatdı. Ard-arda qazanılan qələbələrin ardından Sultan Əbdülhəmid Əhməd Muxtar Paşaya "qazi" ünvanı verdi, bir qılınc, 2 at və dəyərli daş-qaşlarla bəzədilmiş Məcidi nişanı göndərdi. Ancaq Əhməd Muxtar Paşanın ordusunda bir çox əskikliklər var idi və hökumətdən dəfələrlə tələb etsə də, bu istəklər ödənilmirdi. Bu müddət ərzində ehtiyat qüvvələrlə dönən 70 minlik rus ordusu 2 oktyabrda hücuma keçdi və 3 gün davam edən döyüş 35 minlik Osmanlı ordusunun qələbəsi ilə başa çatdı (Yahnilər döyüşü). Ancaq ordusu çox zəifləmiş və döyüş sursatları azalmışdı. Bu səbəblə 9 oktyabrda Osmanlı ordusu geri çəkildi və beləliklə, Anadoluya gedən yol açıldı. Rus ordusu dərhal irəlilədi və 15 oktyabrda baş tutan Alacadağ döyüşündə qalib gəldilər. Məğlubiyyətin ardındn Qarsa çəkilən Əhməd Muxtar Paşa, lazımi müdafiə işlıərini gördü və şəhərin müdafiəsini Hami Paşaya tapşıraraq Ərzuruma qayıtdı. Burada şəhərin müdafiəsi üçün tədbirlər görsə də, ruslar 4 noyabrda Dəvəboynu adlanan yerdə yenə qələbə qazandılar və Əhməd Muxtar Paşa sağ qalan əsgərləri ilə birlikdə Ərzurumdakı Əziziyə istehkamında mövqeləndi. 8 noyabrda bura da hücum edən rusları bu dəfə yerli əhali ilə birlikdə geri püskürtdü (Ərzurum döyüşü) və ruslar geri çəkilməyə başladılar. Əziziyədə baş tutan toqquşma ilə rusların şərqi Anadoludakı irəliləyişi dayandırıldı. Ancaq 18 noyabrda yerli ermənilərin də dəstəyilə Qars qalası ruslar tərəfindən işğal edildi və Əhməd Muxtar Paşa Ərzurumda qalaraq yeni müdafiə tədbirlərilə məşğul oldu. Qışın gəlişi ilə bölgədəki hərbi vəziyyət səngidi və Qazi Əhməd Muxtar Paşa 9 yanvar 1878-ci ildə İstanbula çağrıldı. Bununla da onun dördüncü ordu marşalı və Anadolu ordusu baş komandirliyi başa çatmış oldu.
Əleyhdarlarının fəaliyyətinə baxmayaraq Qazi Əhməd Muxtar Paşa 17 yanvarda Çatalca istehkamları başkomandiri təyin edildi. Ancaq döyüş planı üzrə Sultan Əbdülhəmidlə anlaşmazlıq yaşadı və 29 martda vəzifəsindən alınaraq Baş qərargah rəisliyinə gətirildi. Baş verən üsyanı yatırmaq məqsədilə 9 sentyabrda Kritə yollandı. Üsyanı sülhlə yatırdı və ardından Yunanıstanla torpaq müzakirələrinə qatıldı. Müzakirələrin sonunda torpaq itkisinin qarşısını aldı və 27 mart 1879-cu ildə üçüncü ordu marşallığı ilə Manastır valiliyinə gətirildi. Ancaq 1 il sonra mart ayında Baş qərargah rəisliyindən, 27 avqustda isə marşal və valilik vəzifələrindən alındı. Yunanıstanla sərhəd müzakirələri aparmaq üçün İstanbulda toplanan konfransda (1881) iştirak etdi, ardından Almaniyaya (1883) və İtaliyaya (1884) səyahət etdi.
İngiltərənin 1882-ci ildə Misirə ordu yeritməsi ilə başlayan Misir problemini həll etmək və 24 oktyabr 1885 tarixli Osmanlı-İngiltərə razılığı ilə ingilislərin bölgəni tərk etmə şərtlərini müzakirə etmək məqsədilə Əhməd Muxtar Paşa 5 noyabr 1885-ci ildə Misir fövqəladə komissiyası katibliyinə təyin olundu. 1 yanvar 1886-cı ildə Ser Henri Drummondla müzakirələrə başladı və yaranan anlaşmazlıq nəticəsində Ser Henri ölkəsinə geri çağrıldı. Müzakirələrin yarıda kəsilməsinin ardından İngiltərə bölgəyə heç bir məsul şəxs göndərməmiş, nəticədə ingilis əsgərləri bölgəni tərk etməmişdir. Ancaq Əhməd Muxtar Paşa Sultan Əbdülhəmidin verdiyi əmrlə burada qaldı və İstanbula yalnız 26 il sonra 1908-ci ildə, İkinci məşrutiyyətin elanından sonra qayıda bildi.
Son illəri
Hərbi və siyasi karyerası ilə yanaşı elmlə də məşğul olan Əhməd Muxtar Paşa mükəmməl fransızca bilirdi. Adətən riyaziyyat və astronomiya mövzularında bir çox əsər yazmışdır. Oğlu Mahmud Muxtar Paşanı Misir xədivi İsmayıl Paşanın qızı Nemətullah xanımla evləndirmişdir. Cütlüyün oğlu Ömər Muxtar Qatırçıoğlu isə yenə Misir xədivi II Abbas Hilmi Paşanın qızı Lütfiyə Hilmiylə evlənmişdir.
Daşağıl (Bükan)
Daşağıl - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Bükan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 230 nəfər yaşayır (48 ailə).
Mehmed Səid Paşa
Mehmed Səid Paşa (d. 1838 - ö. 1 mart 1914) — II Əbdülhəmid və V Mehmed Rəşadın səltənətlərində 8 dəfə - ümumilikdə 9 il sədrəzəm olmuş Osmanlı dövlət adamı. Osmanlı tarixinin ən çox sədarətə gətirilən paşasıdır.
Həyatı
1838-ci ildə Ərzurumda dünyaya gəlmişdir. Ankaralı Səbazadələr ailəsinə mənsubdur. Əsl adı Mehmed Səid olsa da, çağdaşı olan digər Mehmed Səid Paşalardn fərqləndirilməsi üçün boyunun qısa olması səbəbilə Kiçik Mehmed Paşa olaraq anılır. Atası üləmaya mənsub Həsən Əfəndinin oğlu Əli Namiq bəydir. İlk təhsilini Ərzurumda aldı və daha sonra İbrahim Paşa mədrəsəsində təhsilini davam etdirdi. Atasının ölümünün ardından (1853) ailəni saxlamaq məqsədilə Ərzurum Rabitə idarəsində çalışmağa başlamış, bu səbəblə təhsilini yarım buraxmışdır. 1856-cı ildə isə vəzifəsi dəyişdirildi və Anadolu ordusu Rabitə idarəsinə yüksəldi. 2 il sonra orduyla birlikdə İstanbula getdi və Maliyyə Nazirliyində kiçik bir vəzifəyə gətirildi. 1858-ci ilin dekabrında müxtəlif dövlət məmurluğunda xidmət etmişdir. Bu əsnada Ərzurumdakı ailəsini İstanbula gətirtmişdir. Digər yandan isə təhsilini davam etdirmiş, ərəbcə və farsca ilə yanaşı, fransızca da öyrənmişdir. Ayasofya məscidində dərs almağa başaldı. Vəzifəsi səbəbilə tez-tez xarici ölkələrə səfərə çıxdığı üçün bu təhsili 7-8 il davam etdi.
Mətbuatla yaxınlığı səbəbilə Mehmed Əsad Saffət Paşanın Maarif Nazirliyi illərində 1867-ci ildə Mətbəə Amirə müdürlüyünə gətirildi. Bundan sonra isə digər hökumət kabinetlərində də müxtəlif məmuriyyətlərə təyin olundu. Sədrəzəm Hüseyn Avni Paşanın istəyilə sədarət məktubçusu oldu və 1875-ci ilin oktyabrına qədər bu vəzifədə 3 sədrəzəmlə çalışdı. 3 ay fasilənin ardından sədrəzəmin qarşı çıxmasına baxmayaraq Ticarət naziri Mahmud Cəlaləddin Paşanın təklifi ilə yeni qurulan hökumət kabinetində yer aldı.
Sultan Əbdülhəmid, Xeyrəddin Paşanı 4 dekabr 1878-ci ildə sədarətə gətirdi və Səid Paşanın da yeni qurulacaq hökumət kabinetində Ədliyə naziri olmasını istədi. Çünki Berlin sülhündəki islahat işlərinin çoxu ədliyyə sahəsinə aid idi və Səid Paşanın hazırladığı layihəni bəyənmişdi. Belə ki, 24 dekabr 1878-ci ildə 17 maddədən ibarət olan və bu gün də qüvvədə olan Ədliyyə Təşkilatı nizamnaməsini hazırlayıb hökumətə təhvil verdi.
Səid Paşa 18 oktyabr 1879-cu ildə Əhməd Arifi Paşanın vəzifədən alınmasının ardından baş vəkil ünvanı ilə sədrəzəmliyə gətirildi. İlk sədarəti 9 iyun 1880-ci ilədək davam etdi. Bu dövrdə maliyyə sahəsində önəmli xidmətlər gördü. Vəzifədən alınmasının səbəbi isə o illərdə Sultan Əbdülhəmidin yeritdiyi mərkəzi hakimiyyət siyasətinin bir hissəsi olmuşdur. Bunun önəmli sübutu isə, vəzifədən alınmasından qısa müddət sonra sultanın ondan yeni bir layihə hazırlamasını istəməsi oldu. Çox keçmədən sədrəzəm Mehmed Kadri Paşanın yetərsizliyi səbəbilə 12 sentyabr 1880-ci ildə yenidən sədarətə gətirildi.
Səid Paşa 1 il 7 ay 20 gün davam edən ikinci sədarətində Qaradağ məsələsi, Düyun-i Ümumiyyə idarəsinin qurulması, Tütün və monopoliya idarəsinin təşkili, Rusiyaya müharibə təzminatının ödənilməsi və Tunis məsələsi kimi əsas problemlərlə məşğul oldu. Yaranan xarici müdaxilələrdən bezib sədarətdən istehfa vermək istəsə də, sultan tərəfindən qəbul edilməmişdir. Ancaq bu hadisədən 3 ay sonra 12 aprel 1881-ci ildə Misirdə baş verən iğtişaşlarda Sultan Əbdülhəmidin əmrlərini yerinə yetirmədiyi üçün vəzifədən alındı (2 may 1882). Yerinə gətirilən Əbdürrəhman Paşa bu hadisələrin qarşısını ala bilmədiyi üçün vəzifədən alındı və Səid Paşa üçüncü dəfə sədarətə gətirildi (12 iyul 1882). Bu dəfə yalnız Misir məsələsinin həlli üçün bu vəzifəyə gətirilmişdi. Belə ki, 4 ay davam edən bu vəzifəsi əsnasında Misirdə baş verən iğtişaşları bəhanə edərək bölgədə güclənən ingilislərlə mübarizə apardı. Bu əsnada Osmanlı konstitusiyasında dəyişiklik aparmaqla vəzifələndirilən komitədəki fəaliyyəti səbəbilə Sultan Əbdülhəmidlə münasibətləri pisləşdi. Bu səbəblə vəzifəsindən istehfa versə də, sultan bu istehfanı qəbul etmədi. Ancaq çox keçmədən 1 dekabr 1882-ci il gecə yarısı paşanı Ulduz sarayına çağıraraq sədarət möhürünü təslim almışdır. Onun yerinə əzəli rəqibi olan Əhməd Vəfik Paşa sədrəzəm oldu. Ancaq 48 saat sonra sultan hər iki paşanı yanına çağıraraq üzləşdirdi və Səid paşanı yenidən sədarətə gətirdi. Paşanın ən uzun sədarət dönəmi olan dördüncü sədarəti 2 il 23 gün davam etdi. Baş verən siyasi hadisələr səbəbilə hər zaman olduğu kimi 27 mart 1884-cü ildə istehfa etsə də, bu təşəbbüsü alınmadı. 1885-ci ilin sentyabrında Rumelidə baş verən ayaqlanmanı sərt şəkildə yatırmaq istəməsi nəticəsində sultanla yenidən zidd düşdü. Bu səbəblə 25 sentyabrda vəzifədən alındı və yerinə Kamil Paşa sədarətə gətirildi.
Kiçik Səid Paşa bu tarixdən etibarən 10 il boyunca dövlət məsələlərindən uzaq durdu. Bu müddət ərzində köşkündə münzəvi bir həyat yaşadı. Vəzifədən uzaq qalmasına baxmayaraq tez-tez dövlət məsələlərində onun məsləhətləri alınırdı. 1895-ci ilin ortalarında böyük dövlətlərin müdaxilələrini artırması qarşısında sədrəzəm Cavad Paşanın acizliyi səbəbilə 8 iyunda beşinci dəfə sədarətə gətirildi. Ancaq ermənilərin çıxardığı iğtişaşları qabaqcadan bilməsinə baxmayaraq qarşısını ala bilməməsi nəticəsində 1 oktyabrda vəzifədən alındı. Sədarətdən ayrıldıqdan bir ay sonra saraya dəvət edilmiş, bundan qorxduğu üçün kiçik oğluyla birlikdə 4 dekabr 1895-ci ildə ingilis səfirliyinə sığınmışdır. Bu gözlənilməyən hadisədən sonra uzun müzakirələrlə 8 dekabrda Səid Paşa təslim edildi və evinə qayıtdı. Ardından 6 il boyunca bütün dövlət vəzifələrindən uzaqlaşdırılan Səid Paşa, ona təklif edilən sədarətdən imtina etdi. Ancaq sədrəzəm Xəlil Rüfət Paşanın ölümündən sonra 18 noyabr 1901-ci ildə altıncı dəfə sədarətə gətirildi. Bu əsnada ölkə maliyyə böhranı keçirirdi. Bundan başqa Rumelidə iğtişaşlar başlamışdı. Bu vəziyyəti fürsət bilən Avropa dövlətləri Anadolu islahatları ilə yanaşı, Albaniya və Makedoniya torpaqlarında da islahat tələb etdilər. Bütün bu problemlərlə mübarizə apararkən öz hökumət kabinetindən başda sərdar Rza Paşa olmaqla ona qarşı müxalifətə başladılar. Bu halda fəaliyyətinin davam də bilməyəcəyini bildirən Səid Paşa istehfa verdi. İstehfası ilk öncə qəbul edilməsə də, məsələnin uzadılması nəticəsində 14 yanvar 1903-cü ildə vəzifədən alındı. Bundan sonrakı həyatını İstanbulda, hətta əgər mümkündürsə, daha uzaq bir əyalətdə sakit yaşamaq istəsə də, Sultan Əbdülhəmidin əmriylə İstanbulda nəzarət altında yaşamağa başladı.
İttihad və Tərəqqi cəmiyyətinin Rumelidə səbəb olduğu iğtişaşlar və məşrutiyyətin yenidən elan edilməsi yönündəki təzyiqlərin artması şəraitində Səid Paşa yeddinci dəfə sədarətə gətirildi (22 iyul 1908) və ikinci məşrutiyyətin ilk sədrəzəmi oldu. Ancaq İttihadçılarla müxalifətə düşdü və çox keçmədən 4 avqustda istefa verdi. Bu əsnada Əyan məclisi yenidən açıldı və Səid Paşa 19 dekabrda bu məclisin sədri seçildi. 31 mart hadisəsi əsnasında bu vəzifəsini davam etdirirdi və 30 ildir ki, xidmət etdiyi Sultan Əbdülhəmidin taxtdan endirilməsinə qərar verən məşvərət məclisinin də sədri oldu. Bu isə onun vəfasızlığı olaraq şərh edildi.
31 mart 1909-cu ildə oğlu Əli Namiq bəylə Sultan Əbdülhəmidin qızlarından Şadiyə Sultan nişanlansa da, 2 həftə sonra Sultan Əbdülhəmid taxtdan endirilərək Salonikiyə sürgün edildi və nişan pozuldu.
Qayanca (Bükan)
Qayanca - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Bükan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 97 nəfər yaşayır (21 ailə).
NGC 3485
NGC 3485, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. SBb tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
NGC 3668
NGC 3668, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. Sbc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Nukus İncəsənət Muzeyi
Savitskiy adına Dövlət İncəsənət Muzeyi, Qoraqalpaq Dövlət İncəsənət Muzeyi və ya Nukus İncəsənət Muzeyi — Özbəkistanın Nukus şəhərində yerləşən, ölkənin ən böyük muzeylərindən biri. Muzeyin kolleksiyası, Rusiya avanqard əsərləri kolleksiyaları arasında əhəmiyyətinə
və həcminə görə dünyada ikinci, həmçinin Asiya bölgəsindəki ən yaxşı sənət kolleksiyasıdır. Muzey, daimi sərgidə minlərlə sənət və mədəniyyət xəzinəsini özündə cəmləşdirən İqor Savitskinin həyat əsərini bu binanı qədim və müasir incəsənətin ən maraqlı depolarından birinə çevirir.
Tarixi
Rus rəssamı, arxeoloq və kolleksiyaçı İqor Savitsky ilk dəfə 1950-ci ildə Xorazm Arxeoloji və Etnoqrafiya Ekspedisiyasında iştirak etmək üçün Qoraqalpaqistana səfər etdi və daha sonra Qaraqalpaqstanın paytaxtı Nukusa köçdü və 1984-cü ildə Moskvada ölənə qədər orada davam etdi. 1957-66, qaraqalpaq zinət əşyaları, xalçalar, sikkələr, geyim və digər əsərlərin geniş kolleksiyasını topladı, bir muzeyə ehtiyac olduğuna inandırdı və qurulduğundan sonra 1966-cı ildə kurator təyin edildi.
Bundan sonra o, Orta Asiya sənətkarlarının əsərlərini, o cümlədən Özbək məktəbinin Aleksandr Nikolayev, Alexander Volkov, Ural Tansykbayev və Viktor Ufimtsevin, daha sonra isə rus avanqardının əsərlərini - Kliment Red'ko, Lyubov Popova toplamağa başladı. Muxina, İvan Koudriachov və Robert Falk - rəsmləri Qərbi Avropada (xüsusilə Fransada) tanınsa da, İosif Stalinin hakimiyyəti dövründə və 1960-cı illərdə Sovet İttifaqında qadağan edildi.
"Xalqın düşməni" olaraq tanıdılma riskinə baxmayaraq, Savitsky, əsərlərini toplamaq, arxivləşdirmək və nümayiş etdirmək üçün elan edilmiş rəssamları və varislərini axtarırdı; və böyük cəsarətlə minlərlə rus avanqardını və post-avanqard rəsmlərini toplamağı bacardı. Üstəlik, Sosialist Realizm məktəbini təkzib edərək, kolleksiya sənət tarixinin əsaslarını sarsıtdı.
1985-ci ildə, ölümündən bir il sonra baş verən yenidənqurma, Savitskinin möhtəşəm nailiyyətləri və kolleksiyaları və 1991-ci ildə, Özbəkistan müstəqillik əldə etdikdən sonra Sovet İttifaqı dövründə qapalı olan Nukusun xarici dünyayaəlçatan olması qəbul edildi. O vaxtdan bəri Fransadakı sərgilər (Caen, 1998), Özbəkistan (Daşkənd, 2001, 2002 və 2003) və Rusiyada Savitsky'nin vəsiyyəti daha geniş beynəlxalq auditoriyanın diqqətinə çatdırıldı.
Nukus Muzeyinin Dostları
Savitskinin davamçısı Marinika Babanazarova, Muzeyin kuratoru olaraq, Fransa, Almaniyada, Rusiyada, ABŞ-da, Özbəkistanda 20-dən çox sərginin təqdimatında iştirak etmişdir. Onun esseləri beş sərgi kataloqu, o cümlədən ən çox satılan Avangard, ostanovlennyi na begu (Avant-Garde qaçışda dayandı).
Muzey kolleksiyası
Muzeyin müasir kolleksiyasında 90 mindən çox fərqli eksponat var. Bunların arasında rus avanqardının əsərləri, Özbəkistan sənətkarlarının rəsmləri, eləcə də Qaraqalpaqstan xalq tətbiqi sənəti və Qədim Xorazm incəsənəti var. Kolleksiyada Luvr eksponatlarının bir neçə nüsxəsi var.
İ.V.Savitski adına Qoraqalpaqstan Respublikası Dövlət Muzeyinin kolleksiyası, Rusiya Muzeyinin (Sankt-Peterburq) kolleksiyasından sonra Rusiya avanqardının əsərlərinin həcminə və həcminə görə dünyada ikinci yerdədir, Asiya bölgəsindəki ən yaxşı kolleksiyalardan biridir.
Muzeyin kolleksiyasında rəssamların kimi rəsmləri var:
Gamışan (Bükan)
Gamışan - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Bükan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 73 nəfər yaşayır (14 ailə).
NGC 696
NGC 696, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Soba bürcü istiqamətində yerləşir. SB0-a tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
NGC 2674
NGC 2674, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Hidra bürcü istiqamətində yerləşir. Sa tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Mir Hüseyn xan
Mir Hüseyn Xan Talışinski — poruçik. Mir Mustafa xanın 3-cü oğlu Mir Hüseyn Xandır. Atası Mir Mustafa Xanın əmlak bölgüsündə Astaranın bir kəndi, Lənkəranın bir necə kəndi və Miyonku kəndi ona çatmışdı. Qardaşı Mir Həsən Xanın silahdaşı olduğu üçün təqiblərdən 1826-cı ildə İrana keçmiş və eyni ilə böyük qardaşı Mir Məmməd Xanın əmlakı kimi, onun da əmlakı ruslar tərəfindən müsadirə edildi. 1829-cu ildə vətəni Talışa qayıtdı və 1833-cü ilin sentyabrın 7-də onun da əmlakı ona qaytarıldı. 1834-cü ildə ona ruslar tərfindən Poruççik rütbəsi verilir. Mir Hüseyn Xanın 4 həyat yoldaşı olur. Həyat yoldaşlarından birincisinin adı məlum deyil, ikincisi Bababəyim xanım (1801-?), üçüncüsü Xanımqız xanım (1811-?), dördüncüsü isə Ceyran Nisə xanımdır (1811-?). Birinci yoldaşından 4 övladı olmuşdur: Mir Həşim Xan (1810-?), Cəfərqulu Xan (1821-?) Mələk xanım (1816-?) və Saray xanim (1813-?).
İkinci yoldaşı Bababəyim xanımdan da dörd övladı olmuşdur: Mir Əbülfət Xan (1823-1877), Şərəf xanım (1824-?), Mehralı Xan (1825-?) və Mir Əli Xan (1826-?).
3-cü həyat yoldaşı Xanımqız xanımdan isə iki övladı olmuşdur: Mir Səfər Xan (1831-1858) və Maral xanım (1833-?).
Ceyran Nisə xanımdan da dörd övladı olmuşdur: Məmmədqulu Xan (1835-?), Tutu xanım (1836-1916), Qurbanəli Xan (1838-?) və Mir Əsgər Xan (1841-1920). Mir Hüseyn xan 1848-ci ildə Lənkəranda vəfat edir.
Amorf yarımkeçiricilər
Amorf yarımkeçiricilər (A.y)-amorf maddə olub, yarımkeçirici xassələrinə malikdirlər. A.y.-kovalent A.y.-ə (Ge və Si, GaAs və s. amorf halında), halkogenid şüşələrə (məs., As31 Ge30 Se21 Те18), oksid şüşələrinə (məs., В2О5-P2О5) və dielektrik nazik təbəqələrə (SiOх, AL2О3, Si3 Н4 və s.) ayrılır. A.y.-nə yüksək leqirlənmiş kompensə edilmiş yarımkeçirici kimi də baxmaq olar ki, onun keçiricilik zonasının "dibi" və valent zonasının "tavanı" enib-qalxır, lakin bu dəyişmə (fluktuasiya) qadağan olunmuş zonanın eni \varepsilon D tərtibindədir. Keçiricilik zonasındakı elektronlar və valent zonasındakı deşiklər hündür çəpərlərlə ayrılmış potensial relyefin çuxurlarında yerləşən "damcılara" ayrılır. Aşağı temperaturlarda elektrik keçiriciliyi sıçrayışlı xarakter daşıyır. Daha yüksək temperaturlarda A.y.-in elektrik keçiriciliyi elektronların delokallaşmış hal oblastına istiliklə ötürülməsi ilə əlaqədardır. A.y. bir sıra nadir xassələrə malikdirlər ki, bu da onların müxtəlif praktiki tətbiqi üçün imkanlar yaradır. Halkogenid şüşələr spektrin İQ oblastındakı şəffaflığına, yüksək müqavimətinə və fotohəssaslığına görə ötürücü televiziya borularının elektrofotoqrafik lövhələrinin hazırlanması üçün və holoqram yazılarında tətbiq olunur. A.y.-də işə düşmə zamanı \leq10−10−10−12 s olan elementlərin yaradılmasına imkan verən yüksək omlu haldan aşağı omlu hala və əksinə keçmə aşırıcı effekt mövcuddur.
Amorf və şüşəvari yarımkeçiricilər
A. və ş.y.-in xüsusiyyətləri elektronların energetik spektrlərinin xüsusiyyətlərilə əlaqədardır. Elektron hallarının yuxarı və aşağı sıxlıqlı energetik oblastlarının mövcudluğu-yaxın nizamlılığın nəticəsidir. Ona görə də qeyri-kristallik maddələrin zona quruluşu haqqında şərti danışmaq olar. Lakin quruluşun nizamsızlığı əlavə icazəli elektron hallarının yaranmasına gətirib çıxarır ki, onların sıxlığı hal sıxlığı "quyruqları" yaradaraq qadağan olunmuş zonanın dərinliyinə düşür. "Quyruqlarda" elektron halları lokallaşmış və delokallaşmış (cərəyan keçirici) hallara bölünür. Bu hallar arasında kəsgin sərhəd yürüklük kənarları, onlar arasındakı məsafə isə yürüklüyə görə \varepsilonMg qadağan olunmuş zona (və ya yarıq) adlanır.
Neteller
thumb|300x300px Neteller — bütün dünyada pulları köçürmə yolu ilə göndərmək və almaq imkanı verən elektron ödəniş sistemidir. 1999 ildə yaradılmışdır. Mülkiyyətçi - Paysafe Groupdur. Neteller servisi bukmeker kontorları və onlayn kazino istifadəçiləri arasında daha çox populyarlıq qazanmışdır.
Bizim günlərdə bu komissiyalar qüvvədədir: sistem daxilində pul kisələri arasındakı köçurmə tarifi - 1,45% (maksimum məbləğ məhdudlaşdırılmadan). Konvertasiyaya görə komissiya, məsələn, pul göndərənin və alanın hesablarının fərqli  valyutada açılmış  olduğu hallarda  - 3,99% təşkil edir.
Sistemin istifadəçiləri icra edilmış tranzaksiya əməliyyatının həcmindən asılı olaraq imtiyazlı status (Bronz, Silver, Qold, Platinum, Daymond) əldə etmək imkanına  malikdirlər. Bu kimi statuslar, üçün komissiya yığımının aşağı dərəcəsi qüvvədədir.
Valyutalar
İndiki zamanda 26 valyutanı dəstəkləyir.
İnterfeys dilləri
Neteller rəsmi saytı 13 dildə  açıqdır. Onların arasında - ingilis, rus, alman, fransız, ispan, portuqal, italyan, danimarka, isveç, norveç, türk və yapon dilləri var.
Əlavə informasiya
25 noyabr 2016-cı ildən Neteller SEPA zonasına daxil olmayan ölkələr (o cümlədən Azərbaycan sakinləri) üçün Net+ Prepaid MasterCard kartlarının buraxılışını dayandırmışdır. Azərbaycan sakinləri üçün buna qədər sifariş verilmiş kartlar qüvvədə olma müddəti bitənə qədər işləməkdə  davam edirlər.
Sərnişinlər (film, 2016)
Sərnişinlər — ABŞ istehsalı elmi fantastika və macəra filmi. Baş rollarda Kris Prett və Cennifer Lourens yer almışdır. Film dünya üzrə 303 milyon dollardan çox gəlir əldə etmişdir.
NGC 4672
NGC 4672 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Sentavr bürcü istiqamətində yerləşir. Sa tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Sərnişinlər (film, 2016)
Mövzu
Minlərlə insanı daşıyan "Avalon" ulduz gəmisi, 120 il davam edən "Homestead Colony" adı verilən uzaq bir müstəmləkə planetinə səyahət edir. Sərnişinlər və bütün qrupları yatmaq kapsulundadır, lakin gəmi böyük asteroid sahəsindən keçən zaman, gəmidə bir qəza baş verir. Bu nasazlığa görə gəminin sərnişinlərindən biri Jim Preston (Chris Pratt) oyanması lazım olan vaxtdan 90 il tez oyanır.
İstehsal
Filmin Jon Spaihts tərəfindən yazılan orijinal ssenarisi 2007-də Qara Siyahıya (Hollywood'un ən bəyənilən amma yaşıl işıq verilməmiş ssenarilərinin illik sıralanması) girməsi daxil illərdir Hollywood'un ətrafında fırlanırdı. Film Sony Pictures'də dayanmadan əvvəl bir yerdən bir yerə hoppanırdı. Weinstein Comoany filmi Keanu Reeves və Reese Witherspoon ilə dizayn edildiyində 35 milyon $ qədər təvazökar bir büdcə qurdu. Əslində Brian Kirk ilk rejissorluq cəhdini etmək üçün Reevesin baş rolu ilə bərabər qurulmuşdur və Wayfare Entertainment filmi pulla təmin edəcək və istehsalçı olacaqdır. 5 Dekabr 2014 tarixində Sony Pictures Entertainment'in filmin haqqlarını almaq üçün edilən auksionu qazandığı açıqlandı. 27 Yanvar 2015 tarixində Sony'nin, Morten Tyldum ilə filmin başına keçməsi üçün reportajlarda olduğu açıqlandı.
Filmin aktyor heyəti Fevral 2015 ilə Dekabr 2016 arasında açıqlandı.
Mükafatlar və namizədliklər
89-cu Akademiya Mükafatları
NGC 6701
NGC 6701, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. SBa tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Septar Mehmed Yaqub
Septar Mehmed Yaqub(d. Konstantsa Ruminya krallığı, 1904 – v. Konstansa Rumıniya, 1991) Əsli krım tatarlarından olan vəkil, filosof, Rumıniyadakı müsəlman icmasının müftisi, Dubrovnikdəki tatarların və türklərin mənəvi lideridir.
Həyatı
Septar Mehmed Yaqub 1904-cü ildə Ruminya krallığının Konstansa şəhərində anadan olmuşdur. Buxarest Universitetində hüquq oxuduqdan sonra Konstansa şəhərində vəkil olaraq çalışmışdır. 31 dekabr 1947-ci ildə Müfti seçildi və bu vəzifəsini ömrünün sonuna qədər, demək olar ki, Rumıniya kommunist dönəmində də davam etdirdi.
Rumıniya mədəniyyəti ilə yaxşı tanış idi və beynəlxalq səhnədəki Rumıniyanın əhəmiyyətli natiqlərindən biri olmuşdur. Ərəb və müsəlman ölkələrinə səfərləri zamanı rəsmi olmayan bir "səfir" oldu. Düşünürdü ki, “İsrail və ərəblər bir araya gələrək birbaşa sülh danışmalıdırlar.
1991-ci ildə Konstansa şəhərində dünyasını dəyişmişdir.
Fəaliyyəti
Gizli təşkilat tərəfindən Müsəlman Mədəniyyətinin başçısı olaraq həyata keçirilən "Sultan" adlı əməliyyatda SSRİ-yə qarşı təxribat törətmək iddiası ilə tutuldu. SSRİ-də Nikolae Çauşesku vəzifədə olduğu illərdə, Rumıniya Parlamenti adlanan Böyük Millət Məclisində öz toplumu təmsil etdi. Septar Mehmed Yaqub, Justinian, Teoktist Arapașu, Rumın Pravoslav Kilsəsi Patriarxları və Musa Rosen ilə dost idi. Şayiələrə görə, Septar Mehmed Yaqub sosialist hökumətinin şərtləri  ilə razılaşaraq,  bütün məktəbləri və məscidləri  siyahıya aldırmışdır. Arxiv qeydlərini təqdim edən məktəblərin və kilsələrin bu gün köhnə varlıqlarına sahib olmasına baxmayaraq, bu prosedurlar vahid tatar məktəbinin qeydiyyatı üçün səbəb kimi göstərilmişdir. Rumıniya mədəniyyətinə yaxşı uyğunlaşdığı və Rumıniyanın əsas sözcülərindən biri olduğu ərəb və digər müsəlman ölkələrinə etdiyi səfərlər zamanı qeyri-rəsmi "səfir" hesab edilirdi. 1990-cı ildə Buxarestdəki "Rənglər" jurnalının redaktorları, tarixçi Tahsin Cəmilin rəhbərliyi ilə mədəni və dil bütövlüyü ideyalarına əsaslanan tatar hərəkatı yaratdıqda, Mehmed Yaqub mədəni muxtariyyəti qorumaq üçün bir hərəkat yaratmağa qarşı çıxdı.
NGC 4460
NGC 4460, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Tazılar bürcü istiqamətində yerləşir. SB0-a tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Bakı Türk Şəhidliyi
thumb|Bakı Türk şəhidliyi Bakı Türk şəhidliyi — Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və Bakının azad olunması (1918, 15 sentyabr) uğrunda həlak olmuş Qafqaz İslam Ordusu döyüşçülərinin xatirəsinə Bakının Şəhidlər Xiyabanında ucaldılmış abidə.
Tarixi
Bakının daşnak və eser-menşeviklərin idarə etdiyi “Sentrokaspi diktaturası” ndan azad edilməsi zamanı həlak olmuş Azərbaycan və Türkiyə əsgərlərinin şərəfinə ucaldılacaq abidə kompleksinin layihəsi hələ 1918-ci ildə, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə hazırlanmışdı. Bakının Qafqaz İslam Ordusu tərəfindən azad olunmasının ildönümü münasibətilə 1919-ci il sentyabrın 15-də Azərbaycan Parlamentinin xüsusi iclası keçirilmiş, millət vəkilləri hökumət üzvləri ilə birlikdə Çənbərəkənd qəbiristanlığına (indiki Şəhidlər Xiyabanının ərazisi) gedərək, xatirə abidəsinin özülünü qoymuşdular. Lakin Aprel işğalı (1920) nəticəsində abidənin tikintisi yarımçıq qaldı.
Məlumat
Azərbaycanın dövlət müstəqilliyi bərpa olunduqdan sonra Azərbacanın və Türkiyənin dövlət rəhbərlərinin qarşılıqlı razılaşması əsasında xatirə abidəsinin Şəhidlər Xiyabanında ucaldılması qərara alındı. 1918-ci ilin sentyabrında Bakının azad olunması uğrunda döyüşlərdə həlak olmuş türk və Azərbaycan hərbiçilərinin bir çoxu da həmin ərazidəki Çənbərəkənd qəbiristanlığında dəfn edilmişdilər. Tikintisinə 1999-cu il iyunun 24-də başlanmış, açılış mərasimi 2000-ci il aprelin 9-da olmuşdur. Açılış mərasimində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyev və Türkiyə Respublikasının Prezidenti Süleyman Dəmirəl iştirak etmişlər.
Abidənin müəllifi memar Hüseyn Bütünerdir. Tikinti işləri Türkiyənin Azərbaycandakı hərbi attaşesi tuğgeneral (briqada generalı) Sadıq Ercanın rəhbərliyi ilə aparılmışdır. Şəhidlər Xiyabanındakı məscidin qarşısında 854 kvadrat metrlik ərazidə ucaldılmış abidənin görünüşündə oğuz-səlcuq memarlıq elementlərindən istifadə olunmuşdur. Düzbucaqlı kompleks üç tərəfdən ağac və bəzək kolları ilə əhatələnmişdir. Daxili tərəfdən düz xətt boyunca üzərinə qızlı ulduz bərkidilmiş 1130 mərmər lövhədə Azərbaycanda həlak olmuş türk və Azərbaycan döyüşçülərinin adı həkk edilmişdir. Abidənin önünə aparan yol andezit ilə, yolun kənarları isə gülbağ daşı ilə örtülmüşdür. Kompleksin yuxarı başında ağ mərmərdən 8,25x8,25 m ölçülü kvadrat plaformanın mərkəzində 7 metr hündürlüyündə abidənin qırmızı mərmərdən olan əsas hissəsi yerləşdirilmişdir. Səkkizguşə prizmanı xatırladan bu daşın eni aşağıda 2 metrdir. Daşın eni yuxarıya doğru daralır. Daşın dörd tərəfinə ay-ulduz, qarşı tərəfinə isə Azərbaycan və türk dillərində xatirə yazısı həkk olunmuşdur.
Arça rayonu
Arça rayonu — Rusiya Federasiyası, Tatarıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayonlardan biri.
Respublikanın şimalında yerləşir. Baltaç, Saba,Teləçə, Pitrəç, Biektau, Əntə rayonları və Mari El Respublikası (Mari-Turek və Morkinski rayonları) ilə həmsərhəddir.