cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yunanıstan krallığı
Osmanlı gözü ilə Yunan üsyanı
Osmanlı İmperiyası 1828-ci ildə ruslarla müharibədə məğlub oldu. Bir çox tarixçilər bu məğlubiyyətin səbəbini Yeniçəri korpusunun yenicə ləğv edilməsi və yeni ordunun döyüşə hazır olmaması və öyrəşməməsi ilə əlaqələndirirlər. Rusiya Osmanlı İmperatorluğunun bu boş məqamından istifadə edərək Ərzurum və Qarsı işğal edib Trabzona doğru irəliləməyə başlayanda Osmanlı dövləti torpaqlarını əldən verməmək üçün Rusiyadan Prussiya vasitəsilə sülh istədi. Rusiyanın qəbulu ilə Ədirnə müqaviləsi imzalandı. Müqaviləyə əsasən, Osmanlı İmperiyası Yunanıstana müstəqillik verəcəkdi.
Müstəqilliyin əldə edilməsi
Yunanların Müstəqillik Mübarizəsindən sonra Yannis Kapodistriasın (Ιωάννης Καποδίστριας - Avropada Con Kapodistria) rəhbərliyi ilə Yunanıstan Osmanlı İmperiyasının hökmranlığından azad edildi. Lakin Yunanıstanın müstəqilliyi beynəlxalq səviyyədə tanınmazdan əvvəl o, öldürüldü və öldü. 1832-ci ildə London konfransında dövrün supergücləri də sayılan Böyük Britaniya, Rusiya və Fransa Yunan taxt-tacını 17 yaşlı Bavariya Ottoya təklif etdilər. Təklifin qəbul edilməsi ilə Şahzadə Otto Yunanıstan Krallığının ilk kralı olaraq taxta çıxdı. Otto taxta çıxanda hələ azyaşlı idi, ona görə də Yunanıstana qayıdanda 1835-ci ilə qədər Otto adından ölkəni regentlər şurası idarə etdi. Otto qərarlarında və hökumətdəki sözlərində ona kömək etmək, bəzən öz qərarlarını vermək üçün adətən Bavariyadan olan məsləhətçiləri işə götürürdü. Bu, 3 sentyabr 1843-cü il üsyanına qədər davam etdi. Üsyanla Otto Yunanıstan üçün konstitusiya qəbul etməyə məcbur oldu. O, 1863-cü ildə taxtdan salınana qədər ölkəni konstitusiya krallığı kimi idarə etdi.
Krallığın inkişafı
left|thumb|200x200px|Yunanıstanın ilk kralı Otto Kral Otto 1863-cü ildə devrildikdə onun yerinə I Georgios adı ilə Danimarka kralının 17 yaşlı oğlu Şahzadə Uilyam keçdi. O, 50 il taxtda oturdu və I Georgios dövrü Yunanıstan Krallığının genişlənməsi dövrü adlandırılır. İlk illərdə Yunanıstan kifayət qədər kiçik bir ölkə idi. Egey adalarının çoxu, Trakya, Makedoniya və Tesaliya sərhədləri daxilində deyildi. I Georgios dövründə ingilislər 1815-ci ildən istifadə etdikləri İon adalarını 1864-cü ildə Yunanıstana verdilər. 1881-ci ildə Rusiya ilə Osmanlı İmperatorluğunun müharibə etdiyi zaman qarışıqlıqdan istifadə edən Yunanıstan Tesaliyanın bir hissəsində və bəzi bölgələrdə bəzi torpaqları aldı. I Georginin siyasi müstəvidə bu qədər fəal olması bəzi dairələrdə təhlükəli idi və buna görə də Yunanıstanın ikinci kralı Yunanıstana qeyri-rəsmi bağlı olan Salonikidə öldürüldü.
Venizelos dövrü
Kral I Georgios öldürüldükdən sonra ölkə Osmanlı İmperiyası ilə bir sıra müharibələr keçirdi. Bu müharibələr tam nəticə verə bilmədi, çünki Yunanıstanın iqtisadiyyatı pisləşməyə başladı. Vəziyyət pisləşməzdən əvvəl Yunanıstan iqtisadiyyatı beynəlxalq nəzarət altına alındı ​​və 1910-cu ildə Elefthérios Venizélos (yunanca: Ελευθέριος Βενιζέλος) Kral I Konstantinə kömək etmək üçün baş nazir təyin edildi. Bununla da ölkə əvvəlki ilə müqayisədə bərpa dövrünə qədəm qoydu. Birinci Dünya Müharibəsi başlayandan sonra ingilisləri və fransızları əlində saxlayan Venizelos ilə almanları əlində saxlayan Kral I Konstantin arasında fikir toqquşmaları baş verdi. O, kral I Konstantini taxtdan salmağa müvəffəq olan Venizelosu və oğlu Alexander'ı əvəz etməyə müvəffəq oldu. Sonda Venizelos almanlara və onların müttəfiqlərinə (Osmanlı İmperatorluğu da daxil olmaqla) qarşı vuruşdu və Osmanlı İmperiyası bu müharibədə məğlub olduğu üçün Sevr müqaviləsini qəbul etməli oldu. Sevr müqaviləsi ilə Yunanıstan böyük ərazi qazancları əldə etdi. Bu müqaviləyə qarşı çıxan Mustafa Kamalın komandanlığı altında olan ordular, müqavilə ilə qazandıqları döyüşlə Yunanı İzmirdən dəf etdilər. Lozanna müqaviləsi zamanı oğlu İskəndər meymunun dişləməsindən öldüyü üçün I Konstantin yenidən taxta çıxdı. Yunanların İzmirdən qovulması ilə Konstantin yenidən taxtdan salındı ​​və sürgün edildiyi Siciliyada öldü. Daha sonra yunanlar Sevr müqaviləsi ilə aldıqları torpaqları Lozanna müqaviləsi ilə geri qaytardılar. thumb|I. Georgios
Yunanıstan Krallığının kralları və onların hökmranlıq tarixləri
Bu siyahıda Yunanıstan Krallığının krallarının adları və onların qoşulma və taxtdan əl çəkmə tarixləri verilmişdir:
1) Otto (6 fevral 1833 - 23 oktyabr 1862)
2) I Georgios (30 mart 1863 - 18 mart 1913)
3) I. Konstantin (18 mart 1913 - 11 iyun 1917) (19 dekabr 1920 - 27 sentyabr 1922)
4) Aleksandros (11 iyun 1917 - 25 oktyabr 1920)
5) II. Georgios (27 sentyabr 1922 - 25 mart 1924) (3 noyabr 1935 - 1 aprel 1947)
6) Paul I (1 aprel 1947 - 6 mart 1964)
7) II. Konstantin (6 mart 1964 - 1 iyun 1973)
Silbo Qomero
thumb|right|Silbo Qomero fit dilində dialoq. Silbo Gomero - İspaniyanın Kanar adaları arxipelaqına aid La Qomera adasında istifadə olunan sadəcə fitdən ibarət ünsiyyət vasitəsi. Yerlilər tərəfindən El Silbo olaraq adlandırılan fit dili məişətdə hələ də aktiv şəkildə istifadə olunur. İki sait və 4 samitdən ibarət fit dili dərin vadilər və sıldırımlı qayalara malik adada mükəmməl ünsiyyət vasitəsidir. 3.2 km məsafəni qət etməyə qadir olan fit bu cəhətdən adi nitq imkanlarını üstələyir. Dilin yaranması barədə dəqiq məlumat yoxdur. Lakin məlumdur ki, 15-ci əsrdə, avropalıların La Qomerada məskunlaşmağa başladığı dövrdə adanın Şimali Afrika mənşəli sakinləri fit dilindən istifadə ediblər.
Yerlilərin dilini əks etdirən fit sonradan mənimsənilərək İspan dilinə uyğunlaşdırılıb. La Qomera sakinləri fit dilinin 1940 və 1950-ci illərdə geniş işlədildiyini xatırlayırlar. İkinci Dünya Müharibəsindən sonrakı illərdə iqtisadi çətinliklər üzündən yerlilər adanı tərk etməyə başlayıblar. Eyni zamanda rabitə ilə yol şəbəkəsinin inkişafı ilə fit dilinə olan ehtiyac da get-gedə azalmaqda idi. 1970 və 1980-ci illərdə adada qədim ünsiyyət vasitəsinə sahib olan cəmi bir neçə adam qalmışdı. Lakin 1990-cı illərdə fit dili həvəskarları üçün işıq ucu görünməyə başladı: Silbo Gomeronun məktəb tədris proqramına daxil edilməsilə qədim dilə maraq yenidən oyanmağa başlayıb.
Zərgərlik
Zərgərlik — metal işləmə sənətinin başlıca sahəsi. Zinət istehsal edən zərgərlik sənəti sırf şəhər sənətkarlığıdır və şəhərlərdə cəmləşmişdir.
Azərbaycanda zərgərliyin tarixi
Bakı, Şabran, Qəbələ, Beyləqan şəhərlərinin arxeoloji qazıntılarından zərgərlik sənəti ilə bağlı faktiki materiallar: gil putalar, qəliblər, metalı süzmək üçün qab, istifadə olunmuş məhək daşları, zərgər qaşığı, çəkici, kəsici alət və s. tapılmışdır
Qəbələnin Qala sahəsində, III qazıntıdan tapılmış, serpantindən hazırlanmış qəlibdə tökmə üsulu ilə möhür üzük, qəlibin arxa tərəfi isə çaxmaq üsulu ilə kəmər üçün pilək hazırlamağa xidmət etmişdir. Arxeoloji materiallardan bəlli olur ki, orta əsr Azərbaycan zərgərləri bəzək əşyaları istehsal edərkən qiymətli metallarla – qızıl və gümüşlə yanaşı, həm də mis və tuncdan istifadə etmişdilər. Bu xüsusiyyət Azərbaycan şəhərlərinin məhəlli xüsusiyyəti olmayıb Müsəlman Şərqinin zərgərlik sənətinin səciyyəvi xüsusiyyətlərindən biri idi. Arxeoloji qazıntıların nəticələri zərgərlik məmulatı arasında baş, qol-bilək, barmaq, sinə, bel bəzəklərinin üstünlük təşkil etdiyini göstərir. Bəzək əşyaları məmulatın növündən, bədii məziyyətlərindən asılı olaraq istehsal texnikasına görə sadə və ya mürəkkəb quruluşda hazırlanmışdır. Yerli zərgərlər iş prosesində əritmə, döymə, burma, oyma, cızma, yonma, lehimləmə kimi texniki üsullardan geniş istifadə edirdilər. Məmulatın növündən asılı olaraq bəzək əşyaları həndəsi, nəbati və ya zoomorf motivli naxış elementləri ilə bəzədilirdi. Kütləvi məhsul istehsalına imkan verən qəlibkarlıq texnikasından da kifayət qədər geniş istifadə edilirdi.
Çarların fərmanı əsasında
Zərgərlik məmulatları hələ qədim zamanlardan xəzinən əsasını, deməli, dövlətin sərvətini təşkil edirdi. Hakimiyyət simvoluna ehtiyacı olduğundan bütün hökmdarlar öz saraylarında zərgərlik emalatxanalarını genişləndirirdilər. Tarixdə bunun əksi olan tək-tək hallara təsadüf edilir. XVIII əsrin əvvəllərinədək Rusiya zərgərlik sənətinin mərkəzi Moskva idi. I Pyotr yeni paytaxt Sankt-Peterburqu tikmək və hərbi xərcləri ödəmək üçün qızıl və gümüşdən bəzək əşyalarının hazırlanmasını qadağan edən fərman verir. Zərgərliklə bağlı işlər məhdudlaşır və bir çox Moskva emalatxanaları bağlanır. Ustaların bir hissəsi Peterburqa, yeni sarayın tikintisində işləməyə, digər hissəsi isə Voronej və Arxangelskə göndərilir. Lakin zaman dəyişir və zənginlik yenidən öz yerini tutur. II Yekaterinanın çarlığı dövründə brilyantdan hazırlanmış bəzək əşyaları məşhurlaşır. İmperatriça zərgərlik işlərini hamisi olur, özü bahalı əşyaları xoşlayır və onları öz yaxın adamlarına bağışlayır. O dövrə məxsus bir çox bəzək əşyaları dünyanın ən böyük xəzinəsi sayılan Rusiya Almaz Fondunda saxlanılır.
Qaxtut
Qaxtut — Azərbaycan Respublikasının Goranboy rayonunun Qaraçinar kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Toponimikası
Qaxtut kəndi Murovdağ silsiləsinin ətəyindədir. Keçmiş adı Zeyvə olmuşdur. XIX əsrin əvvəllərində gəlmə erməni ailələri Zəyvə kəndinə köçürülmüş va kəndin adı dəyişdirilmişdir. Ehtimala görə, oykonim "qurudulmuş tut” mənasındadır.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 7 nəfər əhali yaşayır.
Sezalpiniyakimilər
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki yarımfəsiləsi.
Paxlakimilər
Yarımfəsilələri
Araşdırmalar dünyanın ən faydalı qida məhsullarının qabıqlı meyvələr və paxlalı bitkilər olduğunu müəyyən edib. thumb|300px Paxlalı bitkilər bunlardan noxud, lobya, mərci, soya daha çox istehsalat əhəmiyyətlidir. Paxlalı bitki toxumları xaricdən sərt örtüyə malikdirlər. Paxlalı bitkilərdə zülal 30% və daha çox (tərkibinə görə bu zülallar çox qiymətlidirlər. Çünki əvəzedilməz aminturşulara malikdirlər), karbohidratlar 60% qədər, yağlar 2% qədər, (soya dənlərində isə yağ 2%, karbohidratlar 30 %, zülallar 40%) təşkildir.
Əhəmiyyəti və mənfi xüsusiyyəti
Paxlalı bitkilər həm artıq çəkidən xilas olmağa, həm də xərçəng xəstəliyinə tutulmaq riskinin sıfıra endirilməsinə kömək edir. Paxlalı bitkilər lifli strukturlarına görə, toxluq hissi yaradır və artıq çəkidən xilas olmağa kömək edir.
thumb|300px Dünya florasında paxlalı bitkilər - Fabaceae fəsiləsi 600-dən artıq cinsi, 12000-dən artıq növü əhatə edir. Bu növlər əsasən ot, ağac və kollardan ibarət olub, yer kürəsinin hər yerində yayılıb.
Fəsiləyə daxil olan növlərin içərisində qida, dərman əhəmiyyətli, boyaq, aşı, bəzək, nektar təbiətli faydalı bitkilərin geniş spektrinə rast gəlmək olar. Bu faydalı bitkilərdən biri də şirinbiyandır.
Ağacişləmə
Ağacişləmə — bol xammal ehtiyatının mövcudluğu və ağac məmulatının təsərrüfat və məişətin müxtəlif sahələrində, memarlıqda geniş tətbiqi ilə şərtlənmişdi.
Azərbaycanda ağacişləmə sənətinin tarixi
Qazıntılar zamanı ağac məmulatına nadir hallarda təsadüf olunması digər üzvi materiallar kimi onun çürüməyə meylli olması ilə bağlıdır. Yazılı qaynaqlardan bəlli olur ki, XII-XIII əsrin əvvəllərində Azərbaycanın Naxçıvan, Ərdəbil kimi şəhərlərində ağacişləmə sənəti geniş yayılmışdı.
Ərdəbilin ağacişləmə emalatxanalarında daha çox kasa və tabaqlar hazırlayırdılar. Şəhərdə onları təmir edən və düzəldən çoxlu sənətkar vardı. Başqa bir mənbə Ərdəbildə istehsal olunan sənətkarlıq məmulatı arasında ağacdan tabaq, daraq, musiqi aləti (saz), arabalar olduğunu vurğulayır (Əcaib əd-dünya, 1954, səh. 196). Ağacişləmə sənəti ilə bağlı arxeoloji dəlillər dolayısı olub, əsasən, bu sənət sahəsində işlədilən əmək alətlərindən ibarətdir. Yalnız Xaraba-Gilan qazıntıları istisna təşkil edir. XII-XIII əsrlərin sərdabələrinin arxeoloji tədqiqindən naxışlı və yazılı ağac lövhələr tapılmışdır. Karvansarada isə ağacdan hazırlanmış silindrik formalı iki əşya aşkarlanmışdır. Onların dəftərxana ləvazimatı olduğu ehtimal olunur. Arxeoloji qazıntılar zamanı tapılmış balta, kərki, mişar, burğu, iskənə ağacişləmə ilə bağlı alətlərdəndir. Həmin alətlər kəsmə, yonma, deşmə, naxışsalma kimi texnoloji prosesləri yerinə yetirməyə imkan verirdi.
Arxeoloji dəlillər yaşayış evlərinin inşaatında tir, pərdi, sütun, qapı və pəncərə ilə yanaşı, bəzən hətta ağac konstruksiyalı tikililərin yayıldığına şəhadət edir. Məsələn, Sərkərtəpə yaşayış yerində aşkar olunmuş XII əsrə aid evin ağacdan inşa olunmuş dəhlizi XIII əsrin birinci yarısında yanğın nəticəsində məhv olmuşdu. Sandıqtəpə yaşayış yerində tədqiq olunmuş yaşayış evlərinin birində isə qapı açırımında kömürlənmiş ağac çərçivənin qalıqları qeydə alınmışdır. Qıraq Kəsəmən yaşayış yerində isə təndirxananın yanğın nəticəsində uçmuş, kömürlənmiş tirlərinin qalıqları aşkarlanmışdır. Beyləqan qazıntılarından məlum olan XII-XIII əsrin əvvəllərinə aid bir ədəd ağac daraq bədii ağacişləmə sənətinə, xüsusilə nəccarlığa dair qiymətli tapıntıdır.
Bulbophyllum aubrevillei
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum aubrevillei növü Madaqaskar üçün endemik növdür.
Baykul gölü
Baykul gölü — Tatarıstanın Kamsk-Ustinski rayonu ərazisində yerləşən göl. Tatarıstan SSR Nazirlər Sovetinin 10 yanvar 1978-ci il № 25 və Tatarıstan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 29 dekabr 2005-ci № 644 saylı qərarı ilə yerli əhəmiyyətli təbiət abidəsi elan edilmişdir
Coğrafiya
Bolşoe gölü karst məşhəllidir. Tatarıstanın Laişevski rayonunda, Malıy Karmalı kəndindən 0,8 km cənub-qərbdə yerləşir. Su tutarı dairəvi formaya malikdir. Uzunluğu 340 metr, maksimal eni isə 130 metrdir. Su səthinin sahəsi 3,93 ha-dır. Orta dərinliyi 3 metr təşkil edir.
Hidrologiya
Su tutarının həcmi 100 m³-dir. Yeraltı sularla qıdalanır. Səviyyəsi dəyişməzdir. Suyun rəngi sarıdır, minerallaşma 375 mq/l, şəffaflıq 30 sm-dir. Kimyavi tərkibi hidrokarbonatlı-kasaliumludur.
Əlibəy Əlibəyov
Əlibəy Əlibəyov (22 mart 1878, Füzuli, Dədəli – 7 aprel 1964, Bakı) — Azərbaycan gigiyenisti, həkim, pedaqoq. Tibb elmləri doktoru (1936), professor (1932). Azərbaycan SSR Əmək Qəhrəmanı (1933). Azərbaycan SSR əməkdar elm xadimi (1943).
Həyatı
Əlibəyov Əli bəy Qulu bəy oğlu 1878-ci ildə Cəbrayıl qəzasının Dədəli obasında anadan olmuşdu. 1894-cü ildə Qarğabazar kənd məktəbini bitirəndən sonra Bakıya gəlmişdi. Elm-təhsil yolunda fədakarlığı bundan sonraya aiddir. Əmək fəaliyyətinə Bakı limanında fəhləliklə başlamışdır. Yeniyetmə Əli bəyə Azərbaycan və rus dillərində savadlı yazdığı üçün gəmiçilik kontorunda iş verirlər. О, günçıxandan günbatanadək limanın yük qəbulu məntəqəsində qeydiyatçı işləyir. Çox zaman elə limanda da gecələməli olurdu.
Ə. Əlibəyov əski Terek Sovet Respublikasında Nazran Dairə İcraiyyə Komitəsi (indiki İnquşetiyanın Nazran ş.) Səhiyyə şöbəsinin müdiri işləmişdir (1918–1923). Tədqiqatı, əsasən, Azərbaycan SSR-də epedemiologiya və sosial-gigiyena məsələlərinə və sairəyə həsr olunmuşdur. 1932-ci ildən ömrünün sonunadək N. Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb Institutunun ictimai gigeniya kafedrasının müdiri vəzifəsində çalışmışdı.
Əli bəy Əlibəyov tibb elmləri doktoru (1936), professor (1932), Azərbaycanın Əmək Qəhrəmanı (1933), Azərbaycanın əməkdar elm xadimi adlarına layiq görülmüşdü.
. Tədqiqatı, əsasən, Azərbaycanda epidemiologiya və sosial-gigiyena məsələlərinə və s. həsr olunmuşdur. 1932-ci ildən ömrünün sonunadak Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetinin ictimai gigiyena kafedrasının rəhbəri olmuşdur.
Mükafatları
"Lenin" ordeni, 2 "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni və medallarla təltif olunmuşdur.
Hacı Baba xan Ərdəbili
Hacı Baba xan Həbib oğlu Ərdəbili — İran Məşrutə hərəkatının üzvü.
Həyatı
Hacı Baba xan Həbib oğlu Ərdəbil şəhərində anadan olmuşdur.
Hacı Baba xan Ərdəbili 19 aprel 1922-ci ildə vəfat edib.
Rhodanthe polycephala
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Larami (Vayominq)
Larami rayonu (ing. Laramie County) — ABŞ-nin Vayominq ştatında yerləşən rayon. ABŞ Siyahıyaalma Bürosunun 2000-ci il məlumatlarına görə bu rayonun 81 067 nəfər əhalisi var idi.
Rayonun inzibati mərkəzi və Vayominq dövlətinin paytaxtı Çeyen şəhərində yerləşir.
Küsdümotukimilər
Küsdümotukimilər (Mimosaceae) — paxlaçiçəklilər sırasına aid bitki fəsiləsi.
Tennessi
Tennessi - ABŞ-də ştat. Mərkəzi Neşvill şəhəridir.
Şey Boddinqton
Şey Boddinqton ( 20 aprel 1986) — Yeni Zelandiyalı suya tullanan. Şey Boddinqton Yeni Zelandiyanı 2019-cu ildə XVIII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında təmsil etdi.
Karyerası
Şey Boddinqton birinci dəfə Dünya Çempionatına 2019-cu ildə qatıldı. O, Kvanjuda baş tutan XVIII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında qadınlar 1 m tramplin yarışlarında təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 208.40 xal toplayaraq 26-cı yeri tutdu və finala vəsiqə qazana bilmədi.
Apollon (mifologiya)
Apollon (Apollo mənası işıq; şüa) yunan mifologiyasında ikinci nəsil tanrısı, Zevsin və Letonun oğlu, Artemidanın əkiz tayı — qardaşı. 12 Olimp tanrısından biridir. İşıq, kəhanət, şeir və musiqi tanrısı, oxçuların hamisidir. O həm də həkimliyin tanrısıdır. Həkimliyi insanlara o öyrətmişdir. Yoluxucu xəstəlikləri o göndərir və o sağaldır. Simvolları dəfnə, yay, lira, delfin və qarğadır. Apollon biseksualdır. Sarışın və çox gözəl şəkildə təsvir olunur.
Doğulması
Rəvayətə görə titan tanrı Koy və ilahə Febanın qızı Leto Zevsdən hamilə qalır. Heranın qəzəbinə gəlmiş və onun tərəfindən göndərilmiş Pifon əjdahanın təqibinə düçar olmuş Leto doğmağa yer tapa bilmir. Leto sığınacaq tapa bilməyərək bütün Ellada elini dolaşdıqdan sonra nəhayət otsuz ələfsiz səhralıq olan üzən Delos (Ortigiya) adasına gəlib çıxır. Delosun onu qəbul etməsi üçün, söz verir ki, doğulacaq uşaq adanı məşhurlaşdıracaqdır. Təkcə doğuş ilahəsi Eylifeyaya möhtac olan Leto doqquz gün sancılardan əziyyət çəkir. Hera doğuş ilahəsini qızılı buludlara qərq edir ki, Eylifeya heç nə duymasın. Xoşbəxtlikdən becit ayaqlı İrida doğuş ilahəsini adaya yetişdirir və Apollon doğulmuş olur. Digər bir rəvayətdə guya ilk doğulmuş Artemida dərhal anasına Apollonu doğmaqda kömək edir. Apollon göz qırpımında böyüyərək aləmə nur saçır. Dünyaya gələn gündən üzən ada bir yerdə qərar tutaraq canlanır və bitki örtüyünə, gül-çiçəklərə qərq olur.
Uşaqlıq və gəncliyi
Apollon əvvəllər vaxtını inək güdməklə keçirirdi. O, gəncliyində gələcəyi görmə və oxçuluq bacarıqlarını inkişaf etdirirdi. İnsanlara təbabəti və oxçuluğu Apollon öyrətdi.
Apollon atası Zevsdən qu quşları tərəfindən çəkilən qızıl araba almışdı.
Apollon və falçılıq
Apollon Zevsdən istədi ki, bütün digər falçılıq üsulları özündəm aşağı olsun. Zevs bunu qəbul etdi. Bu səbəbdən çınqıl ataraq falçılıq edən Afina çınqıllara qarşı içində laqeydlik, maraqsızlıq hiss etdi və narazılıqla çınqıllarını kənara atdı.
Apollon atası Zevsin icazəsi ilə döyüş meydanına girdi və bir çox yunan əsgərini məhv etdi.
Apollon və Pifon
Apollon bir çox igidliklər göstərmişdir. Bunlardan biri anası Letonu təqib etmək üçün Hera tərəfindən göndərilmiş, Delfini cənginə almış Pifon əjdahası ilə bağlıdır. Apollon anasını güdən Pifonu uzun müddət axtarır və sonda onu oxla öldürür. Beləliklə, anasının qisasını alır. Sonra Hera Letoya təcavüz etməsi üçün başqa div göndərdi. Apollon oxları və qızıl qılıncı ilə ona hücum etdi. Döyüşdən sonra Zevs o divi Tartara sürgün etdi.
Homerə görə isə, Apollon Pifonu axtarmırdı, məbədini qurmaq üçün yer axtaranda təsadüfən Pifon ilə qarşılaşmışdı. Olimpi tərk edən Apollon Delfi yaxınlığındakı yolu Pifon əjdahası kəsmiş bir bulağa gəlib çatır. Tanrı Apollon qızıl oxu vasitəsilə Pifon əjdahasını öldürərək Delfini azad edir. Buna görə onu Pifonlu Apollon adlandırmağa başlayırlar. Beləliklə də Apollon həmin yerdə də məbədin əsasını qoymuş olur.
Mifologiyada
İnək bağırsağının tısbağa qınına bağlanmasıyla düzəldilən lira çalan Apollon müzlər xorunun başıdır. O, lirası ilə Olimp tanrılarını əyləndirirdi. Platona görə insanların musiqidən, ritmdən və harmoniyadan zövq alma qabiliyyəti Apollondan hədiyyədir.
Gümüş yayıyla oxu ən uzağa o atır.
Apollon və Troya müharibəsi
Apollon yunanların troyalılara qarşı apardığı Troya müharibəsi zamanı troyalıların tərəfini tutdu.
Zevs digər tanrıların müharibəyə qarışmasına icazə verdikdə, Apollon Poseydon tərəfindən bir duelə dəvət olundu. Lakin Apollon ölümlülər naminə əmisi ilə döyüşməyəcəyini söyləyərək onunla döyüşməkdən imtina etdi.
Yunan qəhrəmanı Diomedin qarşısında heç kəs dayana bilmirdi. Diomed hətta bir troyalını qorumaq istəyən ilahə Afroditanı da yaraladı. Apollon Diomedə sərt şəkildə xəbərdarlıq etdi ki, bir də ilah və ilahələrə qarşı vuruşmasın.
Apollon və Dəfnə
Rəvayətə görə bir dəfə Apollondan qəzəbinin əvəzini çıxmaq üçün Erot hiyləyə əl ataraq eşq oxu ilə onun ürəyini yaralayaraq çay tanrısı Peneyanın qızı nimfa Dəfnəyə qarşı onda eşq oyadır. Eyni zamanda oxu ilə Dəfnənin ürəyini yaralayaraq Apollona qarşı onda nifrət yaratmış olur. Dəfnənin gözəlliyindən divanə olan Apollon onu təqib etməyə başlayır. Onu tutub qucaqlamaq istərkən Dəfnə nifrət etdiyi Apollonun əlinə keçməmək üçün tanrılardan və ilahə Geyadan təvəqqi edir ki, onu Apollonun arvadı olmaqdansa, daşa ya da ağaca dönmüş olsun. Beləliklə Dəfnə ağaca çevrilmiş olur.
Apollonun məhəbbət sərgüzəştləri
Qızıl qıvrım saçlı Apollon qeyri adi yaraşığa malik olmuşdur. O bir çox nimfalar və qadın cinsli insanlar arasında sevgililəri olmuşdur. Orfey onun muza Kalliopadan, Asklep nimfa Koronidadan, Trailos Kassandradan, Linos Psamatdan, Aristey Kerinadan, Karibantlar Taliyadan olan oğlanlarıdırlar. Onun sevgililəri içərisində yaraşıqlı kişi cinslilərə: Qiasint və Kiparistə də rast gəlinir. Apollonu Pifaqorun atası da hesab edirlər.
Apollon məbədləri
Apollon kultunun yayılmasıyla bərabər Qədim Yunanıstanın bir çox yerində Apollonun adına məbədlər inşa olundu.
U.S. News & World Report
U.S. News & World Report — Amerika Birləşmiş Ştatlarının paytaxtı Vaşinqtonda dərc edilən xəbər jurnalı. Həftəlik dərc olunur və ümumiyyətlə, siyasət, təhsil, yeni hadisələr və iqtisadi hadisələr ilə bağlı xəbərlər yayımlanır. ABŞ-dakı universitetlər ilə bağlı dərc etdiyi reytinqlər ilə məşhurdur.
Montanyak-Monpeza
Montanyak-Monpeza (, Montanhac e Montpesat) — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Rye kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Din-le-Ben.
INSEE kodu — 04124.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 2875 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 232 nəfərdən (15-64 yaş) 152 nəfəri iqtisadi cəhətdən, 80 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 65.5%, 1999-cu ildə bu 61.5%). 152 aktivistdən 120 nəfər (68 kişi və 52 qadın), 32 nəfər işsiz (17 kişi və 15 qadın) idi. Aktiv olmayan 18 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 26 nəfər təqaüdçü, 36 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Pavle Vaqiç
Pavle Vaqiç (24 yanvar 2000-ci ildə İsveçdə anadan olub) — İsveç Allsvenskan təmsilçilərindən olan Malmö klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar İsveçli futbolçudur.
Malmö
Vaqiç Malmö akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. Vaqiç öz peşəkar karyerasında debütünü 29 oktyabr 2017-ci ildə Sirius klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 62-ci dəqiqədə Karlos Strandberqi əvəz etmişdir. Həmin görüşdə Malmö liqa görüşündə rəqibinə 4–0 hesabı ilə qalib gəlmişdir.
Milli karyerası
Vaqiç İsveçdə anadan olmuşdur. Valideynləri isə Serbiya vətəndaşlarıdır. O, İsveçin gənclər millilərində çıxış edir..
Klub
1 UEFA Çempionlar Liqası görüşləri daxildir. 2 İsveç Superkuboku görüşləri daxildir.
Etalon
Etalon — müəyyən edilmiş qayda ilə təsdiq edilmiş, yenidən istehsal və saxlanması üçün istifadə edilən fiziki ölçü vahidi
Haqqında
1)meyar, müəyyən edilmiş ölçü vahidinin dəqiq nümunəsi;2) məcazi mənada: hər hansı bir şey üçün ölçü nümunəsi, müqayisə üçün nümunə, əyar;3) ölçü vahidlərinin elm və texnikanın səviyyəsinə müvafiq böyük dəqiqliklə əks etdirilməsinə, saxlanılmasına və verilməsinə xidmət edən ölçü nümunəsi və ya ölçü cihazı. Məsələn, metrin etalonu.
Şerman Antiinhisar Qanunu
thumb|right|200px| [[Con Şerman, Şerman Antiinhisar Qanununun əsas təsisçisi]]
Qanuni tətbiq
Vətəndaş müharibəsindən sonra ABŞ sənayesinin sürətli inkişafı, dövlətin qanunvericiliklə iqtisadi hakimiyyətinin təmərküzləşməsinin və bu hakimiyyətin sui-istifadəsinin qarşısını almaq iqtidarının olmaması nəticəsində Konqres 1890-cı il 24 iyul tarixdə azad rəqabət şəraitində azad sahibkarlığın hüquqi cəhətdən milli məxsusluğunu təsbit etdi. Qanun xəzinədarlığın keçmiş katibi senator Con Şermanın (1823-1900) şərəfinə adlandırılmışdır. “Şerman qanunu” ştatlar arasında ticarətdə, eləcə də beynəlxalq ticarətdə aşağıdakıları qadağan edir: Bu sazişlərdə iştirak edən şəxslər qanunun pozulmasında günahkar sayılırlar, cəriməyə (50 min dollardan çox olmayaraq), həbs qəti imkan tədbirinə (1 ildən artıq olmayaraq), yaxud məhkəmənin qərarı ilə digər cəzaya məruz qalırlar. 1911-ci ildə “Şerman qanunu”nda, onun yalnız ticarətin həddən artıq məhdudlaşması haqqında sazişə tətbiqi ilə bağlı bəzi dəyişikliklər edildi. Əgər firmanın biznesinin çiçəklənməsinə təsir göstərən fəaliyyəti sahədə rəqabətə hiss ediləcək zərər vurarsa, onda bu firma öz hərəkətlərinə görə məsuliyyət daşımalıdır. “Şerman qanunu”- nun inkişafında aşağıdakı tədbirlərin mühüm rolu olmuşdur:
a) 1914-cü ildə Konqres tərəfindən Kleyton qanununun qəbul edilməsi. Bu qanun istehlakçıya rəqiblərin əmtəələrini almaq və şirkətin səhmlərini əldə etmək imkanı verməyən, rəqabətin məhdudlaşmasına aparan sazişlərə, qiymət ayrı-seçkiliyinin bəzi formalarına qadağa müəyyənləşdirmişdi. Həmin ildə Konqres Federal Ticarət Komissiyasını yaratdı və ona haqsız rəqabətin qarşısım almaq səlahiyyəti verdi;
“Şerman qanunu”nun inhisarlaşmanın qadağan edilməsinə yönəldilmiş ikinci bəndi, əsasən, bir firmanın iqtisadi hakimiyyətinin inkar edilməsi üçün istifadə olunurdu. Əgər firma bazarın 65%-dən çoxuna nəzarət edirdisə, o, inhisarlaşmaya cəhddə günahlandırıla bilərdi. Lakin bir neçə firmanın hökmran olduğu (oliqopoliya) yerdə inhisarlaşma cəhdlərində günahlandırma aradan götürülürdü. Oliqopoliya təmərküzləşməsinə aparan qovuşma halları zamanı məhkəmələr ticarətin əsaslandırılmış məhdudiyyətini xüsusilə qeyd etdilər. Bununla əlaqədar olaraq Kleyton qanunu səhmlərin bəzi satılma növlərini qadağan etdi. Bu da qeyri-səmərəli olduqda, Seller-Kefover düzəlişi ilə (1950) aktivlərin satın alınması və digər bu cür sövdələrlə qovuşmasına qoyulan daha geniş qadağa müəyyənləşdirdi. Konqresin əsaslandırılmayan təmərküzləşmə ilə əlaqədar bu üçüncü cəhdinə uyğun olaraq məhkəmələr və Federal Ticarət Komissiyası ən az oliqopoliya meyli olan bütün qovuşmaları qanunsuz elan etdilər.
Şerman Antitrest Aktı
"Şerman qanunu"na uyğun olaraq ABŞ-nin federal hökumətinin də müəssisəni məhkəməyə cəlb etmək hüququ vardır, özü də günahlandırma dairəsi kifayət qədər genişdir: pul cəriməsindən tutmuş, həbs qəti imkan tədbirinə qədər. 1974-cü il düzəlişinin tətbiq edilməsindən sonra həbs tədbiri geniş yayılmağa başladı. Təqsirkar müəssisənin hərəkətlərinə məhkəmə qadağası qoyula bilər, qeyri-adi hallarda məhkəmə müəssisənin bölünməsi haqqında qərar verə bilər. Bundan əlavə, “Şerman qanunu”nun hər hansı bir şəxs tərəfindən pozulması nəticəsində itki verildiyini hesab edən xüsusi şəxslər məhkəmədə iş qaldırmaq və iddiaların qəbul edilməsi əsaslandırılmış olduğu halda, dəymiş zərərin dəyərindən 3 dəfə çox olan kompensasiya almaq hüququna malikdirlər. Bu cür dinləmələr ABŞ-nin məhkəmə orqanlarının fəaliyyətində adi praktikaya çevrilmişdir. “Şerman qanunu” qəbul edilməmişdən əvvəl ABŞ-də inhisarlaşmanın əksinə yönəldilmiş bir sıra qanunlar fəaliyyət göstərirdi. Lakin onlar səmərəsiz idi və 1880-ci illərdə trestlərə çulğalaşma və birləşmə dalğasının qarşısını ala bilmədilər. “Şerman qanunu”, Kleyton qanunu və Seller-Kefover qanunu ABŞ-də antiinhisar (antitrest) qanunvericiliyinin əsasını təşkil edir.
Bari
Bari — İtaliyanın cənub-şərqində Adriatik dənizi kənarında bir liman şəhəridir. Puglia bölgəsinin ve eyni adlı Bari ilinin mərkəzidir. Bari bələdiyəsi əhatəsi daxilində əhali sayı 319.978-ə, varoş bələdiyyəsi ilə birlikdə (təx. 230 km² lik) 653.028 dir. Metropoliten Bari bölgəsində əhali təxminən 1 milyondur. Cənubi İtalyanın yarımadadakı Napolidən sonra ikinci böyük şəhəri olan Bari, böyük bir regional mərkəz və xüsusilə Aralıq dənizinin şərqlə əlaqələrində əhəmiyyətli bir ticarət şəhəridir. Yaxın dövrdə ənənəvi sənayeyə, qida sənayesi, kimya, toxuma və maşın sənayeləri əlavə olunmuşdur. Köhnə şəhərin iştirak etdiyi burun, köhnə və yeni limanları ayırır; arxada iştirak edən 19. əsr şəhəri, dama taxtası formasında bir plana görə qurulmuşdur. Bari Azərbaycanın Sumqayıt şəhəri ilə qardaşlaşıb.
Tarixi
Roma dövründə bir quruyolu qovşağı Bari, sırasıyla, Lombardlar və Bizanslıların əlinə keçdi. 841-ci ildə ərəblər tərəfindən fəth edildi və 871ə qədər Abbasilərin tərkibində qaldı. 11-ci əsrin əvvəlində — 1071də Roberto Guiscardo tərəfindən ələ keçirildi. Orta əsrlərdə, Səlib yürüşlərinin başlanğıc nöqtəsi olan zəngin bir şəhər olmuşdur. 1813-cü ildə Napoleonun generallarından Murat şəhərə bu günki ilk şəklini verdi. Müasir şəhər, 1860-dan sonra sürətlə inkişaf etmişdir.
Konsulluqların
Baridə bu ölkələrin konsulluqları var:
Şəkillər
left|20px  Bari
thumb|center|300px|Bari şəhərinin köhnə dəniz sahili panaromasi
<Gallery> Fayl: The port of Bari, Italy (L. Massoptier).jpg | Bari Köhnə Liman Fayl: Bari BW 2016-10-19 12-32-30.jpg| Bari Castello qalası Fayl: Bari BW 2016-10-19 13-35-11 stitch.jpg | Bari Saniyə Nicolaus Basilikası Fayl: Bari teatro piccinni.jpg| Bari "Teatro Piccinni" teatrı Fayl: Bari Teatro Petruzzelli 2008 Interno.jpg | Bari "Teatro Petruzzelli" içi Fayl: Bari Auditorium Nino Rota Interno.jpg| Bari Nino Rota Konsert Salonu Fayl: 26 UNIVERSITA' DI BARI.jpg| Bari Universiteti Fayl: Ingresso della Fiera del Levante su Piazzale Vittorio Emanuele III.jpg | Bari Levante sərgisi girişi Fayl: Bari terminal crociere.jpg| Bari Yolçu Liman Terminalı Fayl:Castello normanno-svevo (Bari) 2017.jpg Fayl:Izlošci zbirke u Bariju.jpg Fayl:Bari u rujnu.jpg Fayl:Palazzo del Governo (Bari).jpg Fayl:Spomenik u talijanskom gradu Bariju.jpg Fayl:Palazzo delle Finanze (Bari).jpg Fayl:Katedrala sv. Sabina.jpg Fayl:Katedrala sv. Sabina, Bari, Apulija.jpg Fayl:U Bazilici svetog Nikole u Bariju 2017.jpg Fayl:Nadvratnik crkve u Bariju.jpg Fayl:U Bariju u crkvi 2017.jpg Fayl:Crkva, Bari 2017.jpg Fayl:Muzej sv. Nikole.jpg Fayl:U Bariju gradu.jpg </Gallery>
Azərbaycan dilləri
350px|thumb|Azərbaycan dilləri
Azərbaycan dilləri dörd dil ailəsinəndə təzahür edir:Hind-Avropa, Altay, Kartveli, Naxç-Dağıstan. Azərbaycanda ən yayqın dil Azərbaycan dilidir. 2009-cu il məlumatına görə ümumi əhalinin 98,6 % bu dildə sərbəst danışa bilir. Xarici dillərdən isə Rus dili və İngilis dili ən geniş anlaşılanıdır. Üstəlik burada az saylı talış, avar, ləzgi, saxur, tat, kürd, gürcü, udin xalqlarının nümayəndələri müvafiq dillərdə danışırlar. Dağ yəhudiləri Dağ yəhudiləri dilindən istifadə etsələrdə son zamanlar miqrasiya və modernizasiya ilə əlaqəli olaraq unudulur.
Dillər
Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına görə rəsmi dil Azərbaycan dilidir. Konstitutsiyasıyaya görə dövlət rəsmi dilə yanaşı digər dillərin inkişafını təmin edir.
Rəsmi dil
Azərbaycan Respublikasında rəsmi dil Azərbaycan dilidir. Ölkədə tədris, siyasət, elmi, mədəni və digər sahələrdə əlaqə bu dillə təmin edilir. Dil haqqında qanuna görə Azərbaycan dili dövlət tərəfindən qorunur və inkişaf etdirilir.
Rus dili
Rus dili Azərbaycanda yayqın dildir. Bununla belə əsasən rus milli azlığı tərəfindən məişətdə istifadə edilir. Son on illiklər ərzində isə ingilis dili bu dili xarici dil olaraq böyük həcmdə sıxışdırmışdır.
Erməni dili
Hazırda Azərbaycan ərazisi daxilində erməni dili işğal olunmuş Qarabağ ərazilərində yaşayan ermənilər tərəfindən istifadə edilir. Üstəlik Ermənistandan deportasiya olunmuş azərbaycanlılarında bir qismi bu dili sərbəst şəkildə bilsədə günlük məişətdə istifadə edilmir.
Natrona (Vayominq)
Natron Rayonu (ing. Natron County) — ABŞ-nin Vayominq ştatında yerləşən rayon. ABŞ Siyahıyaalma Bürosunun statistik göstəricilərinə görə 2000-ci ildə 66 533 əhalisi olan rayon.
Rayonun paytaxtı Kasper şəhəridir.
Qazançı (Goranboy)
Qazançı — Azərbaycan Respublikasının Goranboy rayonunun Qazançı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 10 oktyabr 2006-cı il tarixli, 151-IIIQ saylı Qərarı ilə Goranboy rayonunun Qazançı kəndi Goranlı kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla, Qazançı kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmışdır.
Toponimikası
Kəndin keçmiş adı Miskinli Qazançı olmuşdur. Yaşayış məntəqəsini XIX əsrdə Miskinli kəndindən (indiki Şəmkir rayonu) köçüb gəlmiş ailələr bina etmişlər. Oykonim kazan etnonimi və -çi şək.-sindən ibarətdir. Türkdilli qədim bulqarların kazan (qazan) tayfasının adını əks etdirir. Mənbələrə görə, onlar ilk dəfə eradan əvvəl II əsrdə bulqarların tərkibində Zaqafqaziya ərazisinə gəlmişlər. Eramızın ilk əsrlərində hunların, onların ardınca suvar və avarların, daha sonralar isə xəzərlərin tərkibində Azərbaycanda məskunlaşmışlar. İnqilabdan əvvəl bütün Qafqazda tərkibində qazan sözünün iştirak etdiyi 24 toponim və hidronim qeyd edilmişdir. Azərbaycanda işə Qazancı adlı 10 kənd mövcud idi. Hazırda Azərbaycanda 3 Qazan, 4 Qazançı oykonimi, 4 Qazan oronimi, 3 Qazan hidronimi məlumdur. Şimali Amerikada Qazançay şəhəri, Türkmənistanda Qazancıq şəhəri, Tatarıstanda Kazan şəhəri, Kazanka çayı, Ukraynada Kazanka dəmiryolu stansiyası, Kazanskaya şəhəri, Qaraqalpakda Qazan Ketken kəndi, Özbəkistanda Qazanqışlaq, Qazan kəndləri, Tula vilayətində Kazanovka kəndi, Tümen vilayətində Qazan kəndi, Kerç burnunda Kazantip, Qazaxıstanda Qazan şupkur, Novo Kazanskaya kəndləri, Ermənistanda Qazançı kəndi və Dağıstan ərazisində Qazan və Qazan Kulan kəndləri, Cənubi Azərbaycanda Kazanabad, Qazanağılı, Qazan, Kürdüstanda Qazanqara, Mərkəzi İranda Qazancı kəndləri vardır. Qeyd etmək lazımdır ki, qazan etnonimi ilə əlaqədar kəndlər Türkiyədə və müasir Bolqarıstan ərazisində də vardır. XIII-XIV əsrlərdə qıpçaqların tərkibində qazan tayfasının olduğu göstərilir.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Gəncə-Qazax düzənliyində yerləşir.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 411 nəfər əhali yaşayır.
Kaya Şkrjek
Kaya Şkrjek ( 12 noyabr 1998) — Polşalı suya tullanan. Kaya Şkrjek Polşanı 2019-cu ildə XVIII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında təmsil etdi.
Karyerası
Kaya Şkrjek birinci dəfə Dünya Çempionatına 2019-cu ildə qatıldı. O, Kvanjuda baş tutan XVIII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında qadınlar 1 m tramplin yarışlarında təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 210.25 xal toplayaraq 25-ci yeri tutdu və finala vəsiqə qazana bilmədi.
Rhodanthe polygalifolia
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Fransua Enqler
Fransua Baron Enqler (6 noyabr, 1932, Brüssel) Nobel mükafatı (2013-cü ildə Piter Hiqqs ilə birlikdə) almış fizikdir. Enqler, Kaliforniyadakı "Çepmen Universiteti"ndə "Kvant İşləri İnstitu"nun da üzvüdür. Statistika fizikası sahəsində bir çox əməkləri vardır. Fransua Enqlerə 2013-cü ildə "Hiqqs Mexanizmi" kəşfinə görə Piter Hiqqslə birlikdə Fizika üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.
Rəcəb Pekər
Mehmet Rəcəb Pekər — Türk hərbçi və siyasət adamı.
1931–1936 illəri arasında Cümhuriyyət Xalq Partiyası Ümumi katibi qismində, Atatürk və İnönünün yanında rejimin "üçüncü adamı" olaraq seçildi Faşist İtaliya və Nazı Almaniyasına yaxın bir siyasəti müdafiə etdi. 7 Avqust 1946–10 Sentyabr 1947 tarixləri arasında baş nazirlik etdi.Milliyəti ləzgi.
Aleksandrovka (Bakalı)
Aleksandrovka — Başqırdıstan Respublikası nın Bakalı rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Bozor kənd şurası nın tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə ruslar (81 %) üstünlük təşkil edir.
Varrant
Səhm üçün varrant ( və ya sadəcə varrant) – firmanın öz səhmləri üçün yazdığı call-opsiondur. Adətən, varrantlar tipik call-opsionlara nisbətən daha uzun müddətə (məsələn, 5 il və daha çox) emitasiya olunur. Eləcə də müddətsiz varrantlar da buraxılır. Varrantlar adətən, Amerika opsionları kimi müddəti bitmədən də icra oluna bilərlər, lakin onların bəziləri üzrə mümkün ödəmə anınadək müəyyən ilkin müddət keçməlidir.
Kampbel (Vayominq)
Kempbell rayonu (ing. Campbell County) -Vayominq, ABŞ-də yerləşən rayon. ABŞ Siyahıyaalma Bürosunun verdiyi statistik məlumatlara görə 2000-ci ildə bu rayonun əhalisi 33 698 nəfər olmuşdur.
Varrant
Varrantın icra qiyməti
Varrantın icra qiyməti fiksə oluna və ya varrantın müddəti dövründə artma istiqamətində dəyişə bilər. Varrantın buraxılma anında icra qiyməti adətən, baza aktivinin bazar qiymətindən daha yüksək təyin olunur.
Kampbel (Vayominq)
Rayonun paytaxtı Cillett şəhəridir.
Varrant
Varrantın icra qiyməti
Buraxılma anında bir varrant adətən, sahibinə bir səhmi müvafiq icra qiymətinə almaq hüququ verir. Varrantların əksəriyyəti səhmlərin bölünməsi və dividendlərin səhmlərlə ödənilməsindən müdafiə olunurlar, yəni səhmlər bölündükdə və ya dividendlər səhmlərlə ödənildikdə varrant sərmayəçiyə dəyişmiş icra qiymətinə bir səhmdən daha az və ya çox səhm almaq hüququ verir.
Varrantın və call-opsionun müqayisəsi
Varrantın call-opsiondan fərqləndirici cəhəti – varrantların məhdud miqdarda olmasıdır. Həmişə məhdud sayda varrant buraxılır və onların sayı varrantlar icra olunduqca azalır. Call-opsion isə iki şəxsin onu yaratmaq istədiyi istənilən zaman meydana çıxa bilər. Call-opsionun icrası firmaya ikincili bazarda onun səhmlərilə əməliyyatlardan çox təsir etmir.Varrantın icrası müəssisənin vəziyyətinə müəyyən effektlə təsir edir; o, daha çox vəsait əldə edir,buraxılan səhmlərin sayı artır və varrantların sayı azalır.
Varrantların alqı-satqısı əsas fond birjalarında və birjadankənar bazarlarda aparılır.
Şimali Karolina
Şimali Karolina - ABŞ-nin cənub-şərq hissəsində yerləşən ştat. Şimali Karolina, ərazisinə görə 28-ci, əhalisinə görə isə ölkənin 9-cu ştatıdır. Şimalda Virciniya, şərqdə Atlantik okean, cənubda Corciya və Cənubi Karolina, qərbdə Tennessi ilə həmsərhəddir. Raley paytaxtı, Şarlot isə ən böyük şəhəridir. 2018-ci ildə təxminən 2,569.213 nəfər əhalisi olan Şarlot, ABŞ-də Nyu-York dan sonra ölkənin ən böyük bank mərkəzi olan, ştatın ən çox əhalisi olan metropolis idir. Raley şəhəri, 2018-ci ildə təqribən 1,362.540 əhalisi ilə ştatın ən böyük 2-ci bölgəsidir və ABŞ-dakı ən böyük tədqiqat parkı olan Tədqiqat Üçbucağı Parkı na ev sahibliyi edir.
Şimali Karolina 1729-cu ildə kral koloniyası olaraq qurulmuş və ölkənin yerli on üç koloniyasından biridir. Şimali Karolina Britaniya koloniyasını ilk yaradan İngiltərə Kralı I Karl ın şərəfinə adlandırılmışdır. 21 noyabr 1789-cu ildə Şimali Karolina ABŞ Konstitusiyasını təsdiqləyən 12-ci ştat oldu. Amerika Vətəndaş Müharibəsi ndə iştirak edən Şimali Karolina 1861-ci il mayın 20-də İttifaqdan ayrıldığını elan etmiş, və Amerika Konfederativ Ştatları na qoşulan on bir ştatın sonuncusu olmuşdur. Vətəndaş müharibəsindən sonra dövlət 25 iyun 1868-ci ildə yenidən İttifaq üzvü oldu. 17 dekabr 1903-cü ildə Rayt qardaşları ilk təyyarələrini burada havaya buraxmışdır. Şimali Karolina bu müvəffəqiyyəti xatırlamaq üçün avtomobil qeydiyyat nişanlarında "Uçuşda birinci" şüarından istifadə etməyə başladı. Sonralar ştat, yerli qeydiyyat nişanlarında Meklenburq Bəyannaməsinə istinadən "Azadlıqda ilk" şüarından istifadə etməyə başladı.
Şimali Karolina geniş yüksəkliklər və mənzərələr ilə xarakterizə edilir. Şimali Karolinada yerləşən Mitçell dağı, 2.037 m (6,684 fut) hündürlüyü ilə, Şimali Amerika nın Missisipi çayı nın şərq hövzəsində yerləşən ən yüksək nöqtəsidir. Dövlətin çox hissəsi rütubətli subtropik iqlim zonasına düşür, lakin vilayətin qərb və dağlıq hissələrində subtropik yüksək dağlıq iqlimi hökm sürür.
Tsa
Ծ, ծ (Adı: tsa, ) - erməni əlifbasının 14-cü hərfi. Mesrop Maştots tərəfindən 405-406-ci illərdə yaradılıb. Orta əsrlərdə "erkatagir", "qrçagir", "notrgir", "şhagir" yazı növləri istifadə olunub.
Unicode:
Kataniya
Kataniya — İtaliyanın Siciliya muxtar vilayətindəki eyniadlı Kataniya vilayətinin mərkəzidir. Bələdiyyə sərhədləri içindəki əhalisi (30.06.2010 etibarilə) 294.756 nəfər olub əhali baxımından Sicilyanın ikinci böyük bələdiyyəsi, İtaliyanın 10-cu böyük şəhəri və 10-cu sırada olmasına baxmayaraq, bir İtalyan inzibati region mərkəzi olmayan tək böyük əhalisi olan şəhəridir. Metropoliten Katanya bölgəsi üçün əhali 752,895 nəfərdir.
Coğrafi mövqe
Katanya şəhəri Siciliya adasının şərqində İyonyen dənizi sahillərində Messina ilə Sırakuza şəhərləri arasında və Etna Dağı vulkanı ətəklərində qurulmuşdur. Şəhərin dərhal ətraflarındakı dəniz sahilləri yanardağ lavalarından və qara bazalt kayalarından heyəti böyük yarları ibarətdir. Lakin şəhərin qurulduğu mövqeyi cənubunda "Simento Çayı" var və bu çay Siciliya adasının ən geniş (2000 hektarı aşan sahədə) mümbit düzənliklərində biri olan və Katanya şəhərinin əhəmiyyətli hissələrinin qurulmuş olduğu Katanya düzənliyində Katanya Körfəzinə yerləşir. Şəhərin limanı və ticarət və sənaye bölgələri bu düzənlikdə çayın ağızına doğru yerləşir.
Tarixi
Katanya şəhərini uzun və çox hadisələrə dolu bir tarixi vardır.
Şəkillər
left|20px  Kataniya
Fəthi Okyar
Əli Fəthi Okyar — Türk hərbiçisi və siyasətçisi.
Cümhuriyyəti quran qabaqcıl heyət içində iştirak etmiş, Baş nazirlik və TBMM Başçılığı idarə etmişdir. Atatürkün təlimatı ilə qurulan müxalifət partiyası Sərbəst Cümhuriyyət Firqəsini idarə etmişdir. Həyatı boyunca Mustafa Kamal Atatürkün ən yaxın yoldaşlarından biri olmuşdur.
Gənclik illəri
1880-ci ildə Makedoniyada olan Pirlepedə doğulmuşdur. 1898-ci ildə Hərbiyə Məktəbinə daxil olur və 1900-cü ildə Piyada Leytenant rütbəsi ilə məzun olur. 1904-cü ildə Qərargah Kapitanı olaraq Selanikdə olan 3-cü Ordu əmrinə verildi. Burada İttihad və Tərəqqi Cəmiyyətinə qatılaraq, 1908 İnqilabını hazırlayan heyət içində iştirak etdi. 1908-ci ildə mayorluğa yüksəldilərək Selanik Jandarma Subay Məktəbi Komandirliyinə gətirildi.
12 yanvar 1909-cu ildə Paris Hərbi Attaşesi oldu. 3 iyul 1911-ci ildə Albaniya hərəkatında İşkodra mürəttəb Qüvvələr Qərargah heyətinə təyin edildi. 6 oktyabr 1911-ci ildə Ənvər bəy və Mustafa Kamal ilə birlikdə Trablusqarpa gələrək müdafiə qüvvələrində vəzifə aldı.
Osmanlı Məclis-i Mebusanının II Dövrü üçün 13 aprel 1912-ci ildə keçirilən seçkidə Manastır Millət vəkili oldu. Məclisin bağlanılmasından sonra orduya dönərək 17 noyabr 1912-ci ildə Çanaqqala Boğazı mürəttəb Qüvvələr Qərargah Başçılığına təyin edildi. 13 oktyabr 1913-cü ildə Sofiya Elçisi oldu. Eyni dövrdə hərbi atası olaraq Sofiyada olan Mustafa Kamalla dostluğu burada möhkəmləndi. Məclis-i Məbusani III Dövrünün son ilində o, 8 dekabr 1917-ci ildə İstanbul Millət vəkili seçilərək elçilik vəzifəsindən ayrıldı.
İttihad və Tərəqqinin məğlubiyyətindən sonra 14 oktyabr 1918-ci ildə qurulan Əhməd İzzət Paşa hökumətində Terapiya Naziri oldu. 8 noyabrda köhnə rejim irəli gələnlərindən Talat, Ənvər, Camal və Səid Halim paşaların ölkə xaricinə qaçışına Daxili İşlər naziri olaraq mane ola bilməməklə günahlandırılması Əhməd İzzət Paşa kabinetinin istefasına səbəb oldu. 1 noyabr — 21 dekabr 1918 tarixləri arasında Mustafa Kamal ilə birlikdə Minbər qəzetini çıxardı. İttihadçı gizli təşkilata mənsub olduğu iddiası ilə 10 mart 1919-cu ildə həbs olundu, 2 iyun 1919-cu ildə Maltaya sürgünə göndərildi. Malta sürgünlüğü 30 may 1921-ci ildə sərbəst buraxılmasıyla sona çatdı.
Qurtuluş Döyüşü və Respublika Dövrü
Respublikanın elanından dərhal sonra, 1 noyabr 1923-cü ildə TBMM sədri seçildi. 1 noyabr 1924-cü ildə yenə prezident seçildi. Ancaq eyni ay içində Kazım Qarabəkir və Əli Fuad Paşanın liderliyində bir qrup millət vəkilinin Tərəqqipərvər Cümhuriyyət Firqəsi adı ilə müxalif bir partiya qurmaları üzərinə 22 noyabr 1924-cü ildə İsmət Paşa yerinə Baş nazirliyə gətirildi. Bu zaman sərtliyi ilə tanınan İsmət Paşaya qarşılıq Fəthi bəyin mülayim və uzlaşmacı şəxsiyyəti rol oynadı. Ancaq üç ay sonra Şərqdə Şeyx Səid Üsyanının baş verməsi ilə uzlaşma siyasəti iflas etdi. 2 mart 1925-ci ildə hökumət istefa etdi, İsmət Paşa yenidən baş nazir oldu. Eyni gün elan edilən Takrir-i sakitlik Qanunu ilə ölkə səviyyəsində müxalifət susdurulub. Tərəqqipərvər Təriqət bağlanıldı. Fəthi bəy Paris Səfirliyinə təyin istəyərək Türkiyədən uzaqlaşdı.
9 avqust 1930-cu ildə Atatürkün təlimatı ilə səfirlikdən istefa edərək Sərbəst Cümhuriyyət Firqəsini qurdu və partiyanın ümumi başçısı oldu. Gümüşxanə Millət vəkili olaraq təkrar Məclisə girməsi təmin edildi. Sabitlik məqsədi ilə qurulan partiyanın, İzmir Mitinqindən sonra irtica tərəfdarı bir hərəkətə çevrilməyə başlaması ilə günahlandırması üzərinə, öz istəyi və Atatürkün təlimatı ilə 17 noyabr 1930-cu ildə partiyasını ləğv etdi və yenidən ölkə xaricinə getdi.
31 mart 1934-cü ildə London Səfirliyinə təyin edildi. İkinci Dünya müharibəsinin əvvəlində Türkiyə ilə Böyük Britaniya arasında reallaşan diplomatik və hərbi yaxınlaşmada əhəmiyyətli bir rol oynadı; Montrö sazişinin memarlarından biri oldu. 1937-ci ildə Trakya Manevrlərinə qatılaraq xarici heyətlərə yoldaşlıq etdi. Atatürkün ölümündən qısa bir müddət sonra, prezidenti İsmət İnönünün köhnə rəqibləri ilə barışma siyasətinə uyğun olaraq 4 yanvar 1939-cu ildə Boludan deputat təyin olundu; səfirlik vəzifəsindən ayrılaraq yurda döndü. Eyni il seçilən 8-ci Məclisə də Bolu Millət vəkili olaraq daxil oldu. 2-ci Rafiq Şəffaf Kabinetində Ədalət naziri oldu və bu vəzifəsini 12 mart 1941-ci ildə qədər davam etdirdi.
Şəxsiyyəti
Fəthi Okyar diplomatik qabiliyyətləri və mülayim, ağıllı şəxsiyyətiylə hər dövrdə hörmət qazandı. Böyük Britaniya və Amerikadakı kimi, millətin iradəsinə söykənən demokratik, liberal və praqmatik bir siyasi görüşü müdafiə etdi.
İttihad və Tərəqqi içində əhəmiyyətli vəzifələr yerinə yetirdiyi halda partiyanın yuxarı rəhbərliyinin korrupsiya və cinnətlərindən uzaq dayandı; bunun sayəsində İttihad və Tərəqqinin süqutundan sonra da möhtərəmliyini qoruya bildi. Yaxın yoldaşı Rauf bəyin əksinə, siyasi karyerası boyunca Mustafa Kamala tərs olmamağı bacardı. Uzun müddət İsmət İnönünün başlıca rəqibi olaraq görüldüyü halda 1938-ci ildən sonra onunla barışdı və yenidən yüksək səviyyəli siyasi mövqelərə gətirildi.
Taksi
thumb|250px|Taksi, London thumb|250px|[[Bakıda keçmiş sarı taksi, 2008-ci il]]
Taksi (, — qiymətini müəyyən edirəm), taksomotor — getdiyi yolun haqqı taksometrə əsasən ödənilən sərnişin və ya yük avtomobili.