cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Şirin
Xarici görünüşü
Şair gözəlin həyat çeşməsi kimi qaynar, məhəbbət nuru kimi parlaq və füsünkar bir cüt şəhla gözlərini dirilik çeşməsinə, uca və mütənasib qamətini xuraman bir sərvə bənzədir. Uzun, qoşa hörüyünü, qıvrım və qulac saçlarını kəməndə oxşadır. Mərcani, innab, bal dodaqlarını şəkərə, sıraya düzülmüş incə və zərif dişlərini inciyə, sədəfə bənzədir. Gözəlin buxaqlarını nara, yanaqlarını almaya, döşlərini narınca oxşadaraq, onun nadir gözəlliyinə belə yekun vurur: “Üzü nəsrin kimi, qoxusu nəsrin, Dodağı şirindir, adı da Şirin.” Nizami, əsər boyu hadisələrin təsvirində yeri gələndə Şirinin hüsn və camalı haqqında fikirlər söyləyir, onun kamal və camalını tərənnüm və təsvir edir. Nizami Şapuru ilk dəfə Ərmənzəminə aparıb Şirinlə görüşdürəndə, Şirinin gözəlliyi rəssamı elə heyran edir ki, sonralar dəfələrlə Şapur bu ilk görüşün təsiri ilə Şirinin gözəlliyi və cazibəsi haqqında söyləyir: “Sinəsi, qolları büllur kimi tər, Saçları müşk tək ruhu məst edər.”
Vəhşinin "Fərhad və Şirin" poemasında
Vəhşi öz əsərini Xosrovun Şirini tərk edib, isfahanlı Şəkərin ardınca getməsi ilə başlayır. Xosrovun bu növbəti yaramaz hərəkəti gözəlin həssas ürəyini kədərləndirir, onu bərk incidir. Xosrovun möhtəşəm və təmtəraqlı sarayı Şirinə qəfəsdən də darısqal gəlir. O, sarayı tərk edəndə söyləyir:
“Sən ona bir bax ki, bizi süfrəsinə çağırıb, Özü isə başqasına qonaq gedib.”
Nizami Şirini Xosrovun bütün şıltaqlıqlarına dözür. Öz saf eşqi uörunda hər şeyə göz yumub, hər cür əzaba qatlaşır. Sona qədər ancaq Xosrovun məhəbbətinə sadiq qalır. Lakin Vəhşinin Şirini belə deyil, Xosrovun isfahanlı Şəkərlə birlikdə olduğunu öyrənən kimi sarayı tərk edərək başqa yerə köçür, Xosrovdan intiqam almaq fikrinə düşür. Cariyələr onun bu hərəkətini tənqid edərək, vəfasız adlandırdıqda, Şirin Xosrov sarayını tənqid edərək, onun iç üzünü açıb göstərir və “Vəfasızlığı sizlərdən öyrəndim” deyə cavab verir.
Vəhşi Şirini onun xadimlərinin dilindən belə səciyyələndirir: Həddindən artıq gözəl olduğuna görə çox məğrurdur. Xüsusən onun bu qürur və etinasızlığı adi insanlara qarşı yox, kübarlara və zadəganlara qarşıdır. O, yoxsul və möhtaclara qarşı çox mehriban və səxavətlidir. Şirin həm də həddindən artıq cazibəli və gözəldir. Lakin bu qədər zərif olmasına baxmayaraq, hər şeydən artıq at oynatmağı, ovlayıb-quşlamağı sevir.
Vəhşinin təsvir etdiyi Şirin xosrovdan incisə də, hələlik, Fərhada da öz ürəyini verməmişdir. Fərhadın eşq əsiri olduğunu bilsə də, son qərara gəlməmişdir.
Sabir Şirazi nəzmə çəkdiyi hissədə Fərhad və Şirini görüşdürür. Fərhad könlünü açıb Şirinə söylədikdə Şirin onu uzaq, səfalı bir çəmənə dəvət edir, burda Fərhadla gecələyib, ona hər cür ixtiyar verir. Sabirin Şirini sələflərindən fərqli olaraq, zəif iradəli bir qadındır. O, Fərhaddan kam tələb edir. Fərhad bundan imtina etdikdə, o düşünür ki, bunun səbəbi, Xosrovla nişanlı olmasıdır. Fərhadı bu qeyddən azad etmək üçün ona söyləyir: “Öz mətaımı artıq Xosrova, Başqa dilbəri olduğuna görə satmayacağam. Gəl mənim bu müşkülümü özün asan et, Qucağına alıb ürəyimin kamını ver.”
Kövsərinin "Şirin və Fərhad" poemasında
Kövsəri Şirini də Məhinbanunun qardaşı qızıdır. O da adı kimi gözəl və Şirindir. Kövsəri Şirini də məclis qurub əylənməyi, at minib seyrə çıxmağı sevir. Şirinin ipək parça üzərində çəkilmiş şəklini Fərhada hədiyyə verən tacirin dilindən Kövsəri Şirinin gözəlliyini belə təsəvvür edir: “Nə qız, o dünya gözəllərinin gözəlidir, Onun hüsnü yüz ailənin bəzəyidir. Gözəllikdə o qədər misilsizdir ki, Sanki Kənan ayına layiqdir. O qədər gözəl, cazibəli və şirindir ki, O pəriyə bənzərin adı da Şirin qoyulmuşdur.” Kövsəri əsər boyu yeri gəldikcə Şirinin gözəlliyindən, qamətindən, şəhla gözlərindən, kaman qaşlarındanqulac saçlarından söz açır. Bu təsvirlər fiziki baxımdan da Nizami Şirinini xatırladır.
Kövsəri Şirini də Nizami Şirini kimi gözəllik vurğunu, eşq və məhəbbət xiridarıdır. Elə ki, Şapur Fərhadın şəklini ona göstərir, qız dərhal şəkil sahibinin hüsnünə vurulur. Taqəti əldən gedir, səbir-qərarı kəsilir. Dayə ondan bu iztirablarının səbəbini soruşduqda Şirin öz eşqini etiraf edir: “Artıq mən öz başımı eşq yolunda qoymuşam, Öz məsləhətimi məhəbbət əlinə tapşırmışam.” deyə şeyda ürəyini Fərhada məftun olduğunu dayəsinə açıb bildirir. Dayə onun dərddinə şərik olub lazımi tədbir etmək qərarına gəlir. Şapurun köməyi ilə öz arzusuna çatacağına qızı inandırır. Şirin Şapura müraciət edir və onunla Fərhad haqqında danışır. Şapur yaxın gələcəkdə onları görüşdürəcəyinə söz verir. Nəhayət, Şirin Fərhadla görüşür, özünün əsil mənada məhəbbət mənzilinə giriftar olduğunu duyur: “Elə ki Şirinin həsrətli gözləri, Onun camalının gülzarını seyr etdi. Ağlını, huşunu elə itirdi ki, Ancaq heyrət onun sirrini saxladı. Ürəyi dərd ilə əlbəyaxa olmuşdusa, Gözləri ilə ləzzət toplayırdı. Dünyagörmüş dayə şərab məclisində Fərhadı sınamaq, şəxsiyyət və mənşəyini öyrənməyi qıza məsləhət görür. Şirin qurduğu bir şənlik məclisində Fərhada çoxlu şərab içirdikdən sonra onun kim olduğunu soruşub, doğru cavab verməsini rica edir: “Əsil nəsəbini və mənsubiyyətini mənə söylə. Əziz vətəninin nişanını mənə de.” Kövsəri Şirini şöhrətpərəstdir. Elə ki, Fərhadın Çin xaqanı nəslindən olduğunu öyrənir, Fərhada olan məhəbbəti daha da artır, özünü xoşbəxt hesab edir: “Elə ki, onun xaqan nəslindən olduğunu bildilər, Elə ki, onun tacirzadə olmadığını öyrəndilər, Elə bir məhəbbət nəsimi əsməyə başladı, Şirinin ümid çiçəkləri açılmağa başladı.” Kövsəri Şirini öz iffət və ismətini hər şeydən üstün tutur. Şair dəfələrlə onun əxlaqı barədə fikir söyləyir. Hətta bəzən eyni ilə və ya kiçik dəyişikliklərlə Nizaminin Şirin haqqında fikirlərini təkrar edir.
Kövsəri Şirini uzun müddət Xosrova biganə qalır. Hətta onun adını belə eşitmək istəmir. Şirin zorla İran paytaxtına aparılsa da, bir müddət Fərhadın eşqi ilə yaşayır. Lakin, hadisələrin gedişi dəyişir. Xosrov Şirin üçün qəsr tikdirir. Fərhad bu qəsrə gəlib çıxır və Şirinlə görüşür. Lakin, Şirin öz andına və ilqarına sona qədər ıməl edə bilmir. Fərhadın faciəli ölümündən sonra özünü qoruya bilmir, onun daxilində tərəddüdlər başlayır. Şapurla məsləhətləşdikdən sonra Xosrova məktub yazaraq onunla evlənmək və yaşamaq istədiyini bildirir.
Kövsəri Şirini də Firdovsi Şirini kimi bir növ cinayətə yuvarlanır. Firdovsi Şirini rəqibi Məryəmi zəhərləyib öldürmüşdüsə, Kövsəri Şirini dayəsi vasitəsiylə isfahanlı Şəkəri zəhərləyir.
Vurğunun "Fərhad və Şirin" dramında
Səməd Vurğun Şirini Fərhada hörmət bəsləyib, onunla nəzakətlə rəftar etsə də, bu məhəbbət deyildir; Şirin Fərhadı sevmədiyini dəfələrlə açıq şəkildə söyləyir. Fitnə ilə söhbətlərində Şirin Fərhadı sevə bilmədiyi üçün daxilən iztirab çəkdiyini söyləyir, öz fikrini belə ifadə edir: “O ki, eşqə layiq bir qəhrəmandır, O, məni çox sevir, xeyli zamandır. Mən niyə sevmirəm, sevmirəm onu, Öz ana yurdumun böyük oğlunu...” Nizami əsərində Şirin və Məryəm üz-üzə gəlmirlər, Səməd Vurğun isə Şirini Mədainə gətirib çıxaranda hamıdan qabaq onu Məryəmlə görüşdürür. Bu görüş zamanı Məryəm Xosrovun nə fikirdə olduğunu Şirinə söyləyir.
PGP
PGP (Pretty Good Privacy) - verilənləri enrypt və decrypt etmək üçün kriptoqrafik gizlilik (privacy) və autentikasiyanı təmin edən kompüter proqramıdır.
El-Ninyo
Cənub tərəddüdü və El-Nino (isp. El Niño - oğlan; oğlan uşağı) – bu qlobal okean atmosfer hadisəsidir.
PGP
PGP adətən email, mətnləri, faylları, qovluqları və ya disk sahəsinin hamısını enrypt, decrypt etmək və imzalamaq üçün istifadə edilir. PGP 1991-ci ildə Filipp Zimmermann tərəfindən yaradılıbdır. PGP verilənləri encrypt və decrypt etmək üçün OpenPGP standardlarından istifadə edir.
El-Ninyo
El-Nino Sakit okeanın xarakterik cəhətidir. El-Nino və La-Nina (isp. La Niña - qız, qız uşağı) Sakit okeanın şərq hissəsinin tropiklərdəki səth sularının tempratur qərarsızlığıdır. Bu hadisələrin adları yerli əhalinin ispan dilindən götürülmüş və elmə ilk dəfə 1923-cü ildə Hilbert Tomas Volker tərfindən gətirilmişdir. Onların cənub yarımkürəsinə təsirini qiymətləndirmək çətindir. Cənub tərəddüdü Taiti adası və Avstraliyanın Darvin şəhəri arasındakı hava təzyiqinin aylıq və mövsümi qərarsızlığını əks edir.
Mənəviyyat
Mənəviyyat — insanın əxlaqi keyfiyyətləri, onun seçim edərkən rəhbər tutduğu qaydalar topluluğu. Bu termin danışıq dilində və ya ədəbiyyatlarda çox zaman "əxlaq", bəzən isə "etika" terminlərinin sinonimi kimi işlənir. Mənəviyyat bir fənn olan etikanın obyektidir və etikanın içərisində öyrənilir. Hesab edilir ki, mənəviyyat ailə, cəmiyyət, maariflənmə, ideya-siyasi və vətənpərvərlik işi vasitəsilə əldə edilir.
Blefarit
Blefarit — göz qapağının kənarında, kirpiklərin xaricə doğru uzandığı və arxasında da yağ bezlərinin olduğu hissədə görülən bir xəstəlikdir.
Bu, çox məşhur bir problemdir və ümumiyyətlə; dərisi yağlı olan, kəpək problemi ya da gözləri quru olan kəslərdə görülər.
Bu vəziyyətə tahriş, ya da infeksiya niyə/səbəb ola bilər. Blefarit çox vaxt, müalicə edilməsi güc olan, xroniki bir narahatlıqdır. Bu şikayət, görmə bacarığında qalıcı bir təxribata səbəb olmaz ancaq yenə də narahatlıq vericidir və əhəmiyyət verilməsi lazımdır.
Əlamətləri
Ən sıx rast gəlinən blefarit növündə; göz qapaqlarında kızarıklık və şişlik; kirpik diblərində isə qabıqlanma görülər. Bu qabıqlar qalınlaşdıqca çapak meydana gələr və səhərlər gözkapaklarının bir-birinə yapışmasına səbəb olar. Əgər müalicə edilməzsə bu vəziyyət daha da pisə gedər və gözün digər hissələrinə də yayılaraq daha ciddi bir vəziyyətin ortaya çıxmasına səbəb olar. Bakteriya gözkapağını enfekte edə bilər və kiçik qabıqlı yaralar meydana gələ bilər, bu da kirpiklərin tökülməsinə səbəb olar.
Müalicəsi
Blefarit olduqca inadçı bir göz xəstəliyidir. Bəzi növləri tamamilə müalicə edilə bilməz lakin böyük əksəriyyətlə idarə altına alına bilər. Bu problemin idarə edilə bilmə nisbəti həm blefarit növünə həm vəziyyətin nə dərəcə ciddi olduğuna həm də həkiminizin təkliflərinə nə qədər uyğun gəldiyinizə bağlıdır. Göz sağlamlığı üçün Blefaritli qisimi təmiz tutmaq və fərdi gigiyena çox əhəmiyyətlidir. Diqqətli və diqqətli davranılmadığı təqdirdə yüngül hadisələri belə tam olaraq müalicə etmək son dərəcə çətinləşə bilər və ya müalicə bitdikdən sonra eyni şikayətlər baş göstərə bilər.
Gözkapakları nizamlı olaraq təmizlənməlidir. İlıq və yaş kompresle qabıqlar yumşadılsa daha yaxşı nəticə alınar. Kiçik və təmiz bir dəsmalın isti suyla isladılıb sıxıldıqdan sonra 5-10 dəqiqə göz qapaqlarının üzərində tutulması faydalıdır. Dəsmal soyuduqca isti suyla təkrar isladılaraq isti qalması təmin edilə bilər. İsti müalicəsinin ardından dəsmala az miqdarda göz yandırmayan bir körpə şampunu tökülüb üfüqi hərəkətlərə qaşların, gözkapaklarının və kirpik diblərinin təmizlənməsi lazımdır. Meydana gəlmiş bütün qabıqlar təmizləndikdən sonra şampun tətbiq olunan bölgə durulanmalıdır. Bu əməliyyatın xüsusilə səhər qalxar qalxmaz edilməsi və gündə bir neçə dəfə təkrarlanması əhəmiyyətlidir. Bəzi vəziyyətlərdə isti kompresin ardından, şampun tətbiqindən əvvəl barmaq uclarıyla kirpik diblərinə dairəvi hərəkətlərlə masaj edilməsi də faydalıdır
Halophryne
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Şovu
Şovu — Azərbaycan Respublikasının Lənkəran rayonunda inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
Əhalisi 1158 nəfərdir.
Toponimiyası
Oykonim 1917—ci ildə Şout, 1933-cü ildə Şüvid variantında qeydə alınmışdır. XDC əsrə aid məlumata görə, kəndin digər adı Culut olmuşdur. Culut monqol işğallarında (XIII əsr) iştirak etmiş sunnit tayfasının adının təhrifə uğramış formasıdır. Şovut toponimi talış dilində müxtəlif variantlarda “şadlıq bəxş edən yer”, “pöhrələnən yer”, “geniş ön” kimi izah edilir.
Tarixi
25 oktyabr 2011-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin qərarı ilə Şovu, Təngivan və Siyablı kəndləri Rvo kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, mərkəzi Şovu kəndi olmaqla Şovu kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmış və Azərbaycan Respublikasının ərazi vahidlərinin Dövlət reyestrinə daxil edilmişdir.
İqtisadiyyatı
Kənd təsərrüfatı, maldarlıq, sitrusçuluq.
Din
Kənddə Şovu kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Osteoartroz
Osteoartroz və ya osteoartrit (OA) — Oynağın bütün komponentlərinin zədələnməsinə gətirən ələlxüsus: qığırdağların və həmçinin subxondral sümüyün, sinovial qişaların, bağların, kapsulanın, periartikulyar əzələlərin və oxşar bioloji, morfoloji, kliniki əlamətlərlə səciyyələnən müxtəlif mənşəli heterogen xəstəliklər qrupudur.
Anastasiya Bliznyuk
Anastasiya İlyiniçna Bliznyuk (d. 28 iyun 1994, Zaporojya, Ukrayna) — Rusiyanı təmsil edən bədii gimnast. Anastasiya Bliznyuk, Rusiyanı 2012 London və Rio-de-Janeyro Olimpiadalarında təmsil edib və 2 dəfə qızıl medal qazanıb.
Osteoartroz
Epidemiologiya
Yer kürəsi əhalisi arasında OA tezliyi 20 % hesab olunur, bu da 100 000 əhaliyə 8,2 təsadüf təşkil edir.
Hanno Koffler
Hanno Koffler (doğ. 1980) — Almaniyalı kino aktyor və musiqiçi.
Osteoartroz
Epidemiologiya
Revmatik xəstəliklər arasında OA tezliyi 63 - 65% təşkil edir .Qadınlar kişilərdən 2 dəfə çox OA xəstələnirlər.
Hanno Koffler
Bioqrafiya
Hanno Koffler 1980-ci ildə Berlin şəhərində anadan olub. 1994-cü ildə qardaşı Maks Kofflerlə birgə «Kerosin» adlı musiqi qrupunu yaratmışdı.
Anastasiya Bliznyuk
Anastasiya Bliznyuk həmdə, bir dəfə Dünya, üç dəfə isə Avropa çempionu olub.
Kot-d’Armor
Kot-d’Armor (,, hərfən «dəniz sahili») — Fransa qərbində, Bretan regionun departamentlərindən biri. Sıra nömrəsi — 22. İnzibati mərkəzi (Prefektura departamenti) — Sen-Briyö. Əhalisi — 612383 nəfər (departamentlər arasında 41-ci, məlumatlar 2010). Keçmişdə Kot-dü-Nor (Côtes-du-Nord) adlandırılıbdır.
Osteoartroz
Epidemiologiya
Xəstələnmə daha çox 40-60 yaşlarda rast gəlir, lakin yaşın artması ilə xəstəliyin tezliyi artır, belə ki: OA inkişafı 50 yaşlılarda – 27%, 60 yaşdan yuxarı insanlarda isə artıq –97% təşkil edir. Koksartrozun inkişafında cinslə əlaqə izlənmir; diz oynaqın artrozu daha çox qadınlarda müşahidə olur.
Kot-d’Armor
Coğrafiya
Ərazisi — 6878 km². Bretan yarımadasının şimalında yerləşən departament İngilis Kanalı tərəfindən yuyulur.
Osteoartroz
Etiopatogenezi
Endogen amillər:- Yaş, Cins, Skeletin inkişaf defektləri, Irsi meyllik
Kot-d’Armor
Tarixi
Kot-d’Armor — 1790-cı ilin martında Fransız İnqilabı dövründə meydana gələn ilk 83 departamentdən biridir. Keçmiş Bretan əyalətinin ərazisində yaradılıb.
Osteoartroz
Etiopatogenezi
Ekzogen amillər:- Travmalar, Peşə qabiliyyət, Sport aktivliyi, Artıq bədən kütləsi OA — birinci növbədə — oyanaq qığırdağının xəstəliyidir.
Anastasiya Bliznyuk
Karyerası
left|thumb|260x260px|Soldan sağa: Bliznyuk, Donskova, Makarenko, Nazarenko və Sevastyanova Anastasiya Bliznyuk, 2012-ci ildə Rusiya bayrağı altında Birləşmiş Krallığın paytaxtı London şəhərində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, qrup yarışlarında komanda yoldaşları Ulyana Donskova, Alina Makarenko, Kseniya Dudkina, Anastasiya Nazarenko və Karolina Sevastyanova ilə birgə finalda 57.000 xal toplayaq 1-ci yeri tutdu və Olimpiya Oyunlarının qızıl medalını qazandı.
Osteoartroz
Etiopatogenezi
Sağlam insanlarda qığırdaq toxumasında keçən metabolik proseslər: matriks komponentlərinin sintezi və deqradasiyası — tarazılıq vəziyyətdədir.
Bu tarazılığı xondrositlər təmin edir.Formalaşmış qığırdaq damarlarla təmin olur. Xondrositlər sinovial mayedən maddələrin difuziyası hesabına qidalanırlar. Oynağın yüklənməsindən sonra qıda maddələrin difuziyası asanlaşır. Yükləmədə su qığırdaqdan sinovial boşluğuna keçir.
Qığırdaq mübadiləsinin pozulması nəticəsində deqradasiya proseslərin (katabolizm) inkişafı sintez proseslərinə (anabolizm) qarşı üstünlük təşkil edir.
Lokalizasiya
Birincili OA vaxtı oynaq zədələnmələri xarakterik lokalizasiyası ilə səciyyələnir və daha çox skeletin iri oynaqları bu xəstəliyə məruz qalır.
Bir qədər az:
Müalicə
Müalicə üsulları
Profilaktika
BİRİNCİLİ
İKİNCİLİ
Devid Seymur
Devid Seymur (əsl adı: Dawid Szymin) və ya Şim ("Szymin" soyadının qısaldılmışı) — polyak fotoqraf və fotojurnalistdir.
O, İspan vətəndaş müharibəsində çəkdiyi fotolara və Maqnum Fotonun Anri Kartye-Bresson, Robert Kapa və Corc Rocerlə birgə həmtəsisçisi olduğuna görə tanınır. Onun UNISEFlə birgə əməkdaşlıq etdiyi "Savaşın uşaqları" adlı fotoproyekti də olduqca məşhur olub II Dünya Müharibəsindən sonrakı uşaqların vəziyyətini ustalıqla əks etdirir.
Ölümündən sonra o Maqnum Fotonun prezidenti vəzifəsinə yüksəldi və 1954-cü ildə o, Robert Kapanın ölümündən sonra Maqnum Fotonun prezidenti oldu və Suez böhranının ardından Misir pulemyot atəşi ilə 1956-cı ildə öldürülənə qədər bu vəzifəni tutdu.
Uşaqlığı
Şim 1911-ci ildə polyak-yəhudi ailəsində düynaya gəlmişdir. Onun Aylin (Eileen) adlı özündən 3 yaş kiçik bir bacısı var idi. Valideynləri Regina və Benjamin Szymin Yiddish və İbrani kitablarının hörmətli naşiri idi.
1914-cü ildə birinci dünya müharibəsi yeni başlamışkən Devid və onun valideynləri emiqrant kimi Odessaya gəldilər. 1919-cu ildə onlar Varşavaya qayıtdılar. O,Leypziqdə təsviri sənət oxudu və sonradan Sorbonda oxumaq üçün Parisə getdi.
Karyerası
O, Parisdə oxuyarkən fotoqrafiya ilə maraqlanmağa başladı. 1933-cü ildə müstəqil jurnalist kimi fəaliyyətə başladı. Onun ilk dəfə bu illərdə "Regard" jurnalında şəkli çap olundu.
1936 və 1938-ci illər arasında Şim İspan Vətəndaş Müharibəsini (həmkarı Robert Kapa iLə birlikdə) və digər beynəlxalq siyasi hadisələri ölümsüzləşdirdi. Fevral, 1935-ci ildə o, "Regards" jurnalı tərəfindən önəmli hadisələrin sənədləşdirilməsi üçün Ispaniyaya göndərildi. Onun İspaniya haqqındakı 25 fotohekayəsi elə məhz bu jurnalda çap olundu.
1939-cu ildə onun işləri Meksikaya gedən ABŞ-nin Sinay bölgəsindəki Loyalist İspan müharibə qaçqınlarını əhatə etdi və daha sonra ABŞ-yə gəldi. Nazi Almaniyası Polşaya, Şim'in doğulduğu yerə hücum edərkən, II Dünya Müharibəsi Avropada başlayanda Şim Nyu-York şəhərində idi. O, 1940-cı ildə ABŞ ordusuna çağrıldı və müharibə illərində Avropada foto tərcüməçisi olaraq xidmət etdi. 1942-ci ildə valideynlərinin nasistlər tərəfindən öldürüldüyü eyni il ABŞ vətəndaşı oldu.
1948-ci ildə UNİSEF-dən komissiya aldı və Avstriya, Macarıstan, İtaliya, Polşa və Almaniyaya II Dünya Müharibəsi qaçqın uşaqlarının vəziyyətini sənədləşdirmək üçün getdi.
Calystegia macrostegia
(Calystegia macrostegia) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Devid Seymur
Karyerası
1949–1955-ci illər arasında Şim, Avropa və ABŞ-də böyük nəşrlər üçün tapşırıqları yerinə yetirərək bütün Avropa və İsrailə geniş səyahət etdi.
Maqnum Foto
1954-cü ildə Kapanın ölümündən sonra Şim Maqnum Foto şirkətinin prezidenti oldu. 10 noyabr 1956-cı ildə ölümünə qədər bu vəzifəni tutdu.
Ölümü
10 noyabr 1956-cı ildə Şim 45 yaşından 10 gün əvvəl, 1956 Süveyş böhranının ardından dörd gün sonra, El Quantara'da (Fransız fotoqraf Jan Roy ilə birlikdə) yaralı əsgərlərin mübadiləsinin fotoşəklini çəkərkən Misir pulemyotçusunun atəşi tərəfindən öldürüldü.
Şimin işləri Maqnum Fotonun tərkibində qalır və onun mülkü qohumları Ben Şnayderman və Helen Sarid adlı şəxslərə məxsusdur.
BMX
thumbnail|300px|BMX sürücüləri bir yarışda BMX ( - velosiped motosiklet yarışı) — fəndlərin ifası və maneələrin öhdəsindən gəlməsi məqsədi ilə velosipeddə diyirlənməni təşkil edən ekstremal idman bir növüdür. Bu idman növü üçün xüsusi BMX velosipedi istifadə olunur
Vəcihulla mirzə Qovanlı-Qacar
Vəcihulla mirzə Sultan Əhməd mirzə oğlu Qovanlı-Qacar — Qacar şahzadəsi, İranın hərbi naziri.
Həyatı
Vəcihulla mirzə İran hərbçiləri ilə|thumb|200px|left Sultan Əhməd mirzənin ikinci oğlu Vəcihulla mirzə Tehran şəhərində doğulmuşdu. Saray təlim-tərbiyəsi, təhsili almışdı. Sepahsalar ləqəbi daşıyırdı. Vəcihulla mirzə öz ictimai fəaliyyətinə orduya daxil olmaqla başlayıb. 1873-cü ildə Hüseyn xan Sepahsalari-Əzəmin himayəsinə keçib. 1874-cü ildə Tehranın hərbi dəstəsinin başçılığını və məvacibinin verilməsini öhdəsinə almışdı. O zamanlarda Nasirəddin şahın özəl işlərinə baş çəkirdi. 1890-cı ildə Loristan və Burucird əyalətlərinə vali təyin olunmuşdu. Öz tərəfindən oğlunu oraya göndərmişdi. 1891-ci ildən 1892-ci ilədək Astarabada və 1896-cı ildən 1897-ci ilədək Astarabad, Şahrud və Bəstam bölgələrinə başçılıq etmişdi. 1895-ci ildən şah tərəfindən Rusiyaya çarın tacgüzarlığına göndərilmişdi. 1897-ci ildə İngiltərənin məlaikəsinin imperaroriçəliyinin 50-ci ildönümü yubleyində iştirak etmişdi. O, İngiltərədə Sent Ceyms ordeni ilə təltif olunmuşdu. Vəcihulla mirzə 1897-ci ildə İranın hərbi naziri təyin edilmişdi. Vəcihulla mirzə 1905-ci ilin 18 yanvarında vəfat edib.
Qatçina
Qatçina — Rusiyanın Leninqrad vilayətində yerləşən şəhər. Şəhər Sankt-Peterburqun 45 km cənubundadır. Şəhər Qatçina rayonunun mərkəzidir. Ərazisi 28,75 km² olan şəhərin əhalisi 2010-cu il etibarı ilə 92,937 nəfər dir. Qatçina, Dünya Mirası olan Sankt-Peterburq Tarixi Mərkəzi və Abidələr Bağlı Qrupların bir parçasıdır.
Vəcihulla mirzə Qovanlı-Qacar
Ailəsi
Vəcihulla mirzənin Nüsrətulla mirzə, Abdulla mirzə, Həbibulla mirzə, Nurulla mirzə, Sədulla mirzə adlı oğulları, Ənisəddövlə xanım, Ənisəssəltənə xanım, Xədicə Bədiəzzəman xanım, Fatimə xanım, Ismətəddövlə Tacülmülk xanım adlı qızları vardı.
Mozambik silsiləsi
Mozambik silsiləsi - Hind okeanıında yerləşən sualtı silsilə. Cənub-qərbdə Aqulyas şərqdə isə Mozambik çökəkliyi yerləşir. Silsilənin uzunluğu 1100 km, eni 300 km təşkil edir. Səthə ən yaxın yerinin dərinliyi 1207 m, ən dərin yeri isə 2900 m təşkil edir. Silsilənin suxurları materik məşəllidir. Bu səbəbdən onu bəzən Afrikanın sualtı davamı hesab edilir.
Faunası zəngindir. Burada 44 fəsiləyə 130 növə aid balıq vardır
Silsilə Danimarka elmi-araşdırmacı "Qalateya" gəmisi tərəfindən 1951 ildə araşdırılmışdır.
Yurd yeri (film, 1994)
Məzmun
Film-tamaşada hadisələr torpaqlarımızın erməni qəsbkarları tərəfindən işğala məruz qaldığı vaxtlarda cərəyan edir. Mahal (Kamal Xudaverdiyev) və ailəsinin yaşadığı kəndə də artıq ermənilərin yaxınlaşma təhlükəsi vardır. Bunu eşidən Mahalın oğlanları kəndə gəlirlər ki, ata, ana və bacılarını vertolyotla Bakıya aparsınlar. Lakin Mahal kişi doğma torpağını tərk etmək istəməyəndə işlər daha da çətinləşir...
Xarici keçid
Filmi izlə
Xan karvansarası
Xan karvansarası və ya Kiçik karvansara — İçərişəhər ərazisində yerləşir, bir fasadı Həqiqət Rzayeva, digər fasadı isə Asəf Zeynallı küçəsinə baxır. Xan karvansarası, Şirvanşahlar sarayı və Bakı xan sarayı ilə birlikdə İçərişəhərin ən böyük memarlıq komplekslərindən biri olan Bakı orta əsr ticarət kompleksinə daxil olan ən böyük tikilidir. Kompleksə xan karvansarası ilə yanaşı daha üç kiçik ölçülü karvansara, ticarət sıraları və Seyid Yəhya Murtuza məscidi daxil idi.
Xan karvansarası Azərbaycan ərazisində dövrümüzə çatmış karvansaraların ümumi xüsusiyyətlərini özündə cəmləşdirir. Karvansara planda kvadrat formaya malikdir. Karvansaranın iki qapısından biri dəniz sahilinə, digəri isə şəhərin əsas ticarət küçəsinə açılır. Buna görə də karvansaranın daxili həyəti bir növ, şəhərdən dənizəə keçid yolunu oynayırdı.
Tarixi
Xan karvansarası, Şirvanşahlar sarayı və Bakı xan sarayı ilə birlikdə İçərişəhərin ən böyük memarlıq komplekslərindən biri olan Bakı orta əsr ticarət kompleksinə daxil olan ən böyük tikilidir. Kompleksə xan karvansarası ilə yanaşı daha üç kiçik ölçülü karvansara, ticarət sıraları və Seyid Yəhya Murtuza məscidi daxil idi.
S. Q. Qmelin Bakıya səfərindən bəhs edərkən Xan karvansarasını da xatırlayaraq yazır: "Karvansara həqiqətən də, haqqında bəhs edilməyə layiqdir; o, düz dənizin kənarında yerləşir və buna görə də gəmilərdən malların onun vasitəsiylə şəhərə keçirilməsi rahatdır."
Bakı qala divarlarının dənizə baxan hissəsinin mərkəzində yerləşən Ticarət kompleksi dənizdən baxarkən çox yaxşı görünürdü. Dəniz yolu ilə gətirilən mallar kompleksin qarşısında boşaldılır və daha sonra müvafiq kavansaralara aparılırdı. Şəhər tərəfdən isə kompleks, şəhərin baş planına əsas mmühüm əhəmiyyət daşımaqla, onun iş və ticaarət mərkəzinin əsasını təşkil edirdi. Kompleksin düz qarşısında isə böyük Cümə məscidi yerləşir.
Kompleksə daxil olan bütün tikililərin inşaat tarixi haqqında məlumat dövrümüzə çatmamışdır. Kompleksin aid olduğu tarixi dövrün müəyyənləşdirilməsi üçün, ona daxil olan tikililərdən ən böyüyü olan Xan karvansarası baza rolunu oynayır. Müvafiq otaq-eyvanlı karvansara tipi XVI əsrin sonu – XVII əsrin əvvəlləri üçün xarakterikdir. Ə. Salamzadənin fikrincə, kompleksə daxil olan digər karvansaraları da XVII əsrin I yarısına aid etmək mümkündür. Buna baxmayaraq, ehtimal ki, kompleks tikililəri XVII əsrin II yarısı və XVIII əsr ərzində də bərpa edilmiş və genişləndirilmişdir.
İncəsənət Bağı
İçərişəhər Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu İdarəsi tərəfindən İçəri Şəhərin turizm infrastruktrunun zənginləşdirilməsi və xalq sənətkarlığının dəstəklənməsi məqsədilə İçərişəhər ərazisindəki "Kiçik Karvansara" abidəsində yerləşən Azərbaycan təsviri və dekorativ-tətbiqi incəsənət mərkəzi – İncəsənət Bağı fəaliyyət göstərir.
"Kiçik Karvansara" və ya "Xan Karvansarası" adlanan, uzun illər baxımsızlıqdan qəza vəziyyətinə düşən ölkə əhəmiyyətli abidədə İçərişəhərin Konservasiyası üzrə Master Plan çərçivəsində əsaslı şəkildə bərpa-konservasiya işləri aparılmış, karvansara öz əvvəlki şəklinə qaytarılmışdır. Burada yaradılmış mərkəzdə yerli incəsənət ustalarının fəaliyyəti təşkil edilir, xalçaçılıq, ağacoyma, dulusçuluq, zərgərlik, milli geyimlər, dekorativ yaşıllaşdırma və digər tətbiqi sənət işləri nümayiş etdirilir.
İşin əsas məğzini yaradıcılıq prosesinin teatrlaşmasıdır. İncəsənət Bağına gələcək hər bir qonaq milli tətbiqi sənət nümunələrinin hazırlanması prosesində bilavasitə iştirak etmək imkanını əldə edir.
Mərkəzi hücrədə isə yerli və xarici incəsənət ustalarının əsərlərinin və əl işlərinin nümayişi keçirilir.
Memarlıq xüsusiyyətləri
250px|thumb|left| Xan karvansarasının Həqiqət Rzayeva küçəsinə baxan fasadı Xan karvansarası Azərbaycan ərazisində dövrümüzə çatmış karvansaraların ümumi xüsusiyyətlərini özündə cəmləşdirir. Karvansara planda kvadrat formaya malikdir. Karvansaranın iki qapısından biri dəniz sahilinə, digəri isə şəhərin əsas ticarət küçəsinə açılır. Buna görə də karvansaranın daxili həyəti bir növ, şəhərdən dənizəə keçid yolunu oynayırdı.
Karvansarayın inaşası zamanı memar, şəhər bazarı və dəniz sahilini əlaqələndirməklə, tikilinin şəhər orqanizmindəki rolunu artırmağa müvəffəq olmuşdur. Xan karvansarasının dənizə açılan qapıları Bakı qalasına dənizdən girişi təşkil edən beş qapıdan biri olmuşdur.
Karvansaranın həyəti və otaqlarının yerləşməsi o düvrün oxşar tikililəri üçün xarakterik olan sxemi təkrarlayır. Xan karvansarasının əsas fərqli cəhəti, binanın künclərinin özünəməxsus şəkildə həll edilməsidir. Belə ki, künc otaqlarının düzgün olmayan beşbucaqlı və trapesiodal formalarını daşdan olan tavan örtüyü üçün məqsədyönlü hesab etmək olmaz, həmçinin memarlıq xüsusiyyətləri baxımından da bu cür yanaşma arzuedilən deyildir. Karvansaranın ümumilikdə yaxşı işlənilmiş memarlıq-planlaşdırma xüsusiyyətləri fonunda, künc hissələri axıra qədər işlənilməmiş element təəssüratını yaradır. Həmçinin künc divarlarının qalınlığının xaricdən iki dəfə artırılmasının da nəyə əsaslanması məlum deyildir.
Karvansaranın birinci mərtəbəsində anbarlar yerləşdirilmişdi. Şəhər bazarı tərəfdən binanın fasadında kiçik otaq formalı yerlər göstərilmişdir ki, onlar da mağaza (dükan) xarakteri daşımaqla, binanın daxili həyəti ilə əlaqələndirilməmişdir. Bu cür memarlıq həlli, Xan karvansarasından sağda yerləşən və məscidə kimi uzanan bütün kompleks tikililərinin fasadında təkrarlanmışdır.
I Əlaəddin Keyqubad
Şirvanşah I Keyqubad ilə səhv salınmamalıdır. I Əlaəddin Keyqubad (Anadolu Səlcuqlu dövlətinin sultanı (1220-1237), sultan I Qiyasəddin Keyxosrovun oğlu. Hakimiyyətdə olduğu dövrdə inşa etdirdiyi və çoxu bu günə qədər gəlib çatan tikililərə, idarəçilik bacarığına, başçısı olduğu dövlətə qazandırdığı hərbi qüdrətə görə dünya miqyasında ən tanınmış Anadolu Səlcuqlu sultanıdır. İnşa etdirdiyi və bu günə qədər qorunub saxlanan ən önəmli memarlıq abidələri Konya şəhərindəki Əlaəddin məscidi və Bəyşəhrdəki Qubadabad sarayıdır.
Həyatı
I Əlaəddin Keyqubad uşaqlıqda ciddi təlim-tərbiyə almışdır. Türk-islam adət-ənənələrinə görə Əmir Seyfəddin, Ay-Aba və Əmir Bədrəddin Gövhərtaş onun atabəyi təyin olunmuşlar. Keyqubad ana dili olan türk dili ilə bərabər fars, yunan və ərəb dillərini də öyrənmişdir. Bundan başqa o islam elmlərini və astronomiyanı da bilirdi.
1205-ci ildə Tokat məliki (valisi) təyin olunmuş və dövlət idarəçiliyi sahəsində ilk təcrübələrini toplamağa başlamışdır. Atasının vəfatından sonra hakimiyyət böyük qardaşı I İzzəddin Keykavusun əlinə keçmişdir. Bunu qəbul etməyən və taxta çıxmaq istəyen Keyqubad Ərzurum məliki Toğrul şah ilə ittifaqa girib Kayseriyə, böyük qardaşının üzərinə hücum etmişdir. Amma tərəfdarları onu tərk edib qardaşının tərəfinə keçəndən sonra Ankara qalasına sığınmaq məcburiyyətində qalmışdır. Keykavus Ankara qalasına hücum edib onu almış, qardaşı Keyqubadı Malatyadakı Minşar qalasına sürgün etmişdir.
Əhməd Hümbətov
Həyatı
Əhməd Məhəmməd oğlu Hümbətov 10 iyun 1965-ci ildə Laçın rayonunun Aşağı Cicimli kəndində anadan olub. 1973-1981-ci illərdə Qazıdərə kənd orta məktəbində təhsil alıb. 1982-ci ildə Sumqayıt şəhərində PTM-i bitirib. 1984-1992-ci illərdə Sumqayıt şəhərində 3 saylı Evtikmə Kombinatında fəhlə işləyib. 1984-1986-cı illərdə Arxangelsk vilayətində həqiqi hərbi xidmət çəkib.
10 mart 1993-cü ildə Laçın rayon Daxili İşlər idarəsinə sıravi heyətə işə qəbul olunub. Laçın rayonunun Səfiyan, Güləbird, Suarası kəndləri uğrunda gedən qanlı döyüşlrdə şəxsi qəhrəmanlıq nümunələri göstərərək fəal iştirak edib.
Əhməd Goranboy, Qubadlı, Cəbrayıl, Füzuli rayonları ərazisində gedən bir çox döyüşlərinin iştirakçısı olub.
Əhməd Hümbətov ağır yaralanmış Milli ordu döyüşçüsü Qorçuyev Həbib Xanış oğlunu atəş altından çıxararaq, təkbaşına 7 km. Məsafəni sürünə-sürünə Qubadlı rayon ərazəsinə sağ-salamat çatdıra bilib.
Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, Əhmədin qardaşı Əsəd də 7 il polis serjantı kimi Azərbaycanın ərazi bütövlüyü uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak edib.
Əhməd 1994-cü il sentyabrın 9-da Füzuli rayonunun Horadiz qəsəbəsi uğrunda gedən döyüşlərdə şəhid olub.
Ailəli idi. İki övladı yadigar qalıb.
Sumqayıt şəhərindəki Şəhidlər Xiyabanında dəfn olub.
Erilik Eristiin
Erilik Eristiin ( 12 (24) yanvar 1892 – 6 oktyabr 1942) — Saxa şairi və yazıçısı, Vətəndaş müharibəsi illərində qırmızı partizan, SSRİ Yazıçılar İttifaqının üzvü (1938).
Sadə xalq onu Nikolay Ostrovskinin "Polad necə bərkidi" əsərinin qəhrəmanı Pavel Korçaqinin şərəfinə "Yakut Korçakini" adlandırırdı.
Həyatı
Erilik Erisstiin 1892-ci ildə Çurapçı ulusunun Çakır kəndində kəndli ailəsində anadan olmuşdur. Uşaqlıqda müstəqil şəkildə Saxa və rus dillərini mənimsəmişdir. Vətəndaş müharibəsi illərində, ağqvardiyaçılar onun anasını, qardaşını və digər qohumlarını öldürmüşlər.
Belə ki, 1922-ci ilin yanvarında onun 28 yaşlı qardaşı həlak olmuşdur. Elə həmin ilin iyul ayında anası Yelena İqnatiyevna və altı qohumu qanlı qırğının qurbanı olmuşlar. Kiçik qardaşı 1925-ci ildə vəfat etmişdir. Sonralar Erilik Eristiin üç oğlunun ölüm faciəsini yaşamışdır.
Nepeta sosnovskyi
— fəsiləsinin   cinsinə aid bitki növü.
Erilik Eristiin
Həyatı
Vətəndaş müharibəsindən sonra Yakutsk Mətbəəsində (Yakutsk) Xalq Daxili İşlər Komissarlığının səlahiyyətli nümayəndəsi kimi tipoqraf işləmiş, Yakutsk ASSR Amma ulusu icraiyyə komitəsinin səhiyyə və xalq təhsili şöbəsinin müdiri olmuşdur.
İriqanadlar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Erilik Eristiin
Həyatı
Erilik Eristiin 6 oktyabr 1942-ci ildə Çurapçinsk ulusunun Tolon kəndində vəfat etmişdir.
Yaradıcılığı
Yazıçının ilk əsərləri 1923-cü ildə nəşr olunmuşdur və 1928-ci ildə "Gözlənilməz sevinc" (Соһуччу үөрүү) adlı ilk povesti "Çolbon" jurnalında yayınlanmışdır. Erilik Eristiin bu poevstdə inqilabdan əvvəlki Saxa ulusunun ağır həyatını, yetim uşaqların aclığını, siyasi sürgünlərin təsiri altında olan ziyalıların zehnində gedən siyasi təlatümləri əks etdirmişdir.
İriqanadlar
Bu yarımdəstəyə yeğanə iriqanadkimilər (Pteropidae) fəsiləsi daxildir. Fəsilənin Pteropus və Rousettus cinslərini, bəzən isə bütün nümayəndələrini uçan itlər adlandırırlar.
Yarasalardan fərqli olaraq, iriqanadlar böyük ölçülərə malik olurlar. Onların bədənləri 42 sm, qanadlarının ölçüləri 1,7 m-ə (iriqanad) çatır. Buna baxmayaraq, bədənləri 5-6 sm, qanadlarının uzunluğu 24 sm-ə çatan kiçik ölçülü növləri də var. Kütlələri 15-900 q arasında dəyişir. Quyruqları qısa, inkişaf etməmiş olur, yaxud, ümumiyyətlə olmur. Ancaq uzunquyruq iriqanadda (Notopteris) quyruğu nisbətən uzun olur. Qanadın II barmağı uc hissəsi olmaqla, adətən caynaqlı olur.
Erilik Eristiin
Yaradıcılığı
1937-ci ildəki "Həyəcan" (Аймалҕан) povesti Buryatiya xalqının olan həyat materialları əsasında yazılmışdır. "İradənin icrası" ("Кэриэс туолуута", 1939) povesti Saxa kəndlisinin sosial düşüncəsini əks etdirir.
Yazıçı 1938-ci ildə, ədəbi yaradıcılığın zirvəsində aldığı kontuziya nəticəsində gözlərini itirmişdir. 1942-ci ildə Erilik Eristiin Yakutiyadakı vətəndaş müharibəsi hadisələrindən bəhs edən bir neçə dəfə rus və yakut dillərində nəşr olunan "Marıkçan gəncləri"("Маарыкчаан ыччаттара") adlı bir roman yazmışdır.
Kitabları
Ana dilində
Rus dilində
Xatirəsi
2007-ci ildən Çakır kənd orta məktəbi onun adını daşıyır.
2017-ci ildə Çurapçı ulusunda ədibin 125 illiyi qeyd edilmişdir. Ona yaxın gələcəkdə heykəl qoyulması da planlaşdırılır. .
Həmçinin bax
Saxa ədəbiyyatı
Piter Morton
Piter Morton — amerikalı iş adamı. O, İsaak Tiqrett ilə birlikdə Hard Rock Cafe-nin həmtəsisçisidir.
Həyatı və təhsili
Piter Morton Morton Steakhouse-un banisi Arni Mortonun oğludur. Onun atası yəhudi əsilli idi. O, 1969-cu ildə Denverskiy Universitetdən məzun olub. Onun əkiz bacısı Pem Mortondur. Ögey qardaşı Maykl Morton isə restoran sahibi və biznesmendir. O, Fi Siqma Delta Cəmiyyətinin üzvüdür.
Karyera
Mortonun ilk Hard Rock Cafesi Londonda Hyde Park Corner-ın yaxınlığında açıldı. 1982-ci ildə Morton və onun ortağı İsaak Tiqrett müxtəlif şəhərlərdə kafelərini inkişaf etdirməyə razı olduqları zaman qlobal inkişaf başladı. Morton Los-Anceles, San-Fransisko, Çikaqo və Hyuston, Las-Veqas, San-Dieqo, La-Holya, Kaliforniya, Nyuport-Biç, Sidney və Melburn, Avstraliya, Honolulu, Maui, Havay kimi yerlərdə kafenin şəbəkələrini yaratdı. 1995-ci ildə Rank Təşkilatı Mortona məxsus kafeləri satın aldı, lakin Morton Las-Veqasdakı Hard Rock Cafe & Casino-nu saxladı. 2006-cı ilin mayında Morton Las-Veqasdakı Hard Rock Hotel & Casino-nu Nyu-Yorkda yerləşən Morgans Hotel Group-a satdı.
Satışa Texas, Kaliforniya, Avstraliya və Vankuver, Britaniya Kolumbiyası daxil olmaqla, Missisipi çayının qərbindəki Hard Rock Hotel marka hüquqları daxil idi. Morton daha sonra Los-Ancelesdə Morton restoranını qurdu.
Cəmiyyətin iştirakı
Morton Los-Anceles Müasir İncəsənət Muzeyinin Qəyyumlar Şurasının və Təbii Ehtiyatlar Müdafiə Şurasının üzvüdür. Morton Los-Anceles Kaliforniya Universitetinə ianə verdikdən sonra bina Piter Morton Tibb Binası adlanıdırıldı.
Şəxsi həyatı
Birinci həyat yoldaşı aktyor Laurens Harvinin keçmiş həyat yoldaşı və daha sonra aktyor Mark Bernsin həyat yoldaşı Polin Stoun idi. Onların Pink Taco adlı restoranlar şəbəkəsinin təsisçisi Harri Morton (1981–2019) adlı bir oğlu var idi. Mortonun Stoundan olan keçmiş ögey qızı Kira Naytlinin baş rol oynadığı və Toni Skottun rejissorluq etdiyi Domino (2005) filminin mövzusu Domino Harvi idi. Onlar 1989-cu ildə ayrıldılar. 1990-cı ildə Piter Morton Tarlton Poli (1962–2017) ilə evləndi. Onların iki övladı oldu: Metyu Morton və Qreys Morton. Onlar 1997-ci ildə ayrıldılar.
Opsanus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Növləri
Cınsə aid olan növlər aşağıdakılardır :
Sanskrit
Sanskrit (Devanagari: संस्कृत ) saṃskṛtam [sə̃skɹ̩t̪əm], mənşəcə संस्कृता वाक् saṃskṛtā vāk, "lətif danışıq") — Hind-Avropa dil ailəsinin, Ari dilləri qrupunun Hind qoluna mənsub qədimi dil olmaqla yanaşı, Hinduizm, Buddizm, Caynizimin ibtidai ədəbi dilidir.
Etimologiyası
Sanskrit sözü cilalanmış, düzənlənmiş, qüsursuzlaşdırılmış mənasını verir.
Calystegia malacophylla
(Calystegia malacophylla) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Məlik
Məlik — ərəb dilində kral.
Ərəb monarxlarının, xarici dillərə tərcümə olunmayan əmir, yaxud sultan kimi titullarından fərqli olaraq malik (məlik) sözü (titulu), adətən, kral kimi tərcümə edilir.
Məlik Azərbaycanda vilayətlərə tabe olan mahalların başçılarına verilən ünvan idi.
Metod
Obyekt-yönlü proqramlaşdırmada: hər hansı sinfə (CLASS), yaxud obyektə aid olan funksiya və ya prosedur. Prosedurlu proqramlaşdırmadakı prosedur kimi, metod hansısa əməliyyatı yerinə yetirmək üçün müəyyən sayda deyimlərdən (STATEMENT) ibarətdir, giriş arqumentləri yığınına və qaytarılan qiymətə malikdir. Metodları iki qrupa ayırırlar: sadə metodlar və statistik metodlar:
•	sadə metodlar obyektin verilənlərinə (verilmiş sinfin konkret nüsxəsinə) erişə bilir
•	statistik metodlar obyektin verilənlərinə erişə bilmir və onlardan istifadə etmək üçün verilmiş sinfin nüsxələrini yaratmağa gərək yoxdur.
Metodlar hər hansı sinfin obyektinin verilənlərinə çatmaq üçün interfeys təqdim edir. Metodun təqdim etdiyi giriş səviyyəsindən asılı olaraq, onları aşağıdakı növlərə ayırırlar:
•	qorunmuş (protected) interfeys – verilmiş sinfin bütün varisləri üçün daxili interfeys;
•	qapalı (private) interfeys – yalnız verilmiş sinfin daxilindən erişməyin mümkün olduğu interfeys.
İstinadlar
Methode Methode Метод
Pakri adaları
Pakri adaları — Fin körfəzində yerləşən iki adadan — Vyayke-Parki və Suur-Parki adalarından ibarət arxipelaq. Arxipelaq inzibati cəhətdən Paldiski şəhərində aiddir. Adada əsrlər boyunca Baltik isveçliləri yaşamışdırlar, lakin İkinci dünya müharibəsində bütün əhali arxipelaqı tərk etməyə məcbur olmuşdur.
Etimologiya
Adaların isveçcə adı olan "Rågöarna" "Çovdar adaları" kimi tərcümə olunur: çovdar tarixən adada yetişdirilən əsas əkin bitkisi olub. Həmçinin "Stora Rågö" "Böyük çovdar adası", "Lilla Rågö" isə "Kiçik çovdar adası" mənasını verir. Bu adaların İsveç dilində işlədilən alternativ adları "Västra Rågö"/"Västerö" və "Östra Rågö"/"Österö" (Qərb adası və Şərq adası) şəklindədir.
Ərazi baxımından Vyayke-Pakri adası (Kiçik Pakri) əslində Suur-Pakri adasından (Böyük Pakri) bir azcıq böyükdür. Bu ziddiyyətin səbəbi güman ki, Suur-Pakri adasında keçmişdə daha çox sakinin yaşaması, daha çox əkilib-becərilməsi və daha əhəmiyyətli hesab edilməsidir.
Coğrafiya
Şərqdə yerləşən Vyayke-Pakri adasının sahəsi 12,9 km2, qərbdə yerləşən Suur-Pakri adasının sahəsi 11,6 2 təşkil edir (Estoniyanın ən böyük 8-ci və 9-cu adalarıdır). Vyayke Suurdan daha hündür adadır (uyğun olaraq, 17 metr və 8 metr). Hər iki adanın uzunluğu (cənub-şərq, şimal-qərb istiqamətində) 6 km, eni isə 2-2,5 km-dir.
Adaların ətrafında kiçik adacıqlar yerləşir (1-1,5 km məsafəyə qədər) və bu iki ada arasında dərinliyi 2-4 metr olan dayazlıq var. 1952-ci ildə Sovet ordusu tərəfindən adacıqların üzərində iki adanı birləşdirən sədd tikilmişdir.
Hər iki adanın şimalında, eləcə də, Vyayke-Pakri adasının şərqində əhəngdaşı yamacları var. Baltik qlintinin bir hissəsi kimi Suur-Pakridə onların hündürlüyü 4 metrə, Vyayke-Pakridə 13 metrə çatır. Hər iki ada əslində Şimali Estoniyadakı əhəngdaşı tavasının bir hissəsidir.
Kəndlər
thumb|right|Vyayke-Pakri adasındakı Storbın kəndi 1930-cu illərdə. İkinci dünya müharibəsindən öncə adalarda beş kənd vardı: Suur-Pakridə üç, Vyayke-Pakridə iki kənd.
Suur-Pakri
Tarix
thumb|Sovet ordusunun istifadə etdiyi bombaların qalıqları.|left Adalar beş İsveç ailəsinin qərb adasını Padize monastırından aldıqdan sonra 1345-ci ildə məskunlaşılıb. 1934-cü ildə Estoniyada keçirilən siyahıyaalmaya görə adalarda 354 nəfər yaşayırdı: hamısı demək olar ki, isveçli idi, lakin 13-ü alman idi. Adalarda 5 kənd, 119 ev, kiçik xalq muzeyi (1935-ci ildə açılıb, 1940-cı ildə bağlanılıb) yerləşirdi, hər adanın öz kilsəsi və məktəbi vardı. Molotov-Ribbentrop paktının imzalanmasından və SSRİ-nin atdığı addımlardan sonra adaların bütün əhalisi köçürüldü və adalarda SSRİ ordusunun hərbi bazası quruldu. Pakri isveçlilərin çoxu Estoniyanın nasistlər tərəfindən işğalı dövründə 1944-cü ilə qədər İsveçə köçdülər. İkinci dünya müharibəsindən sonra Vyayke-Pakri adasının 1965-ci ilə qədər çox az sakini vardı. Adalar Sovet erası dövründə 1992-ci ilə qədər Varşava Müqaviləsi Təşkilatı ölkələri tərəfindən poliqon kimi istifadə olundu.
Adaların şimal hissələri və Vyayke-Pakri adasının cənubu 1998-ci ildə əhəngdaşı quruluşlarını, nadir növləri və alvarları qorumaq üçün qurulmuş Pakri Təbiət Mühafizə Bölgəsinə daxil edildi. 2004-cü ildə onillər sonra ilk dəfə adalarda bir nəfər daimi məskunlaşdı: İkinci dünya müharibəsində bu adalarda doğulmuş bir şəxs ailəsinin fermasını bərpa etməyə başladı. 2009-cu ilin axırına qədər adaların əhalisi 6 nəfər idi.
Honkonq Elm və Texnologiya Universiteti
Honkonq Elm və Texnologiya Universiteti — Çin Xalq Respublikasının xüsusi statuslu Honkonq bölgəsinin Yeni Sahə adlanan ərazisində, Say Kunq rayonunda yerləşən ali təhsil müəssisəsi; ölkənin ən aparıcı ali təhsil ocaqlarından biridir.
Tarixi
1980-ci ilin sonlarında Honkonqda iqtisadiyyat yönümlü ali təhsil müəssisəsinə böyük ehtiyac duyulurdu. Bu məqsədlə Honkonqun qubernatoru Edvard Youde və ser Non Tze-Yun Çunq burada yeni ali məktəb açmaq qərarına gəlirlər. 1986-cı ildən universitetin yaradılması işlərinə başlanılır. Tikinti Böyük Britaniyanın keçmiş qarnizonu olmuş Kohima düşərgəsində Təmiz Su Körfəzi yarımadasında həyata keçirilir. 1986-cı ildə planın reallaşmasının ən qızğın vaxtında Edvard Youde vəfat edir. Universitetin 1994-cü ildə açılması nəzərdə tutulsa da, bu ali təhsil müəssisəsi 1991-ci ildə fəaliyyətə başlayır.
Beləliklə, 1991-ci ilin oktyabrında Honkonq Elm və Texnologiya Universitetinin rəsmi açılışı baş tutur. Yeni yaradılmış universitetin əsas uğuru buraya yüksək səviyyədə ixtisaslaşmış alimlərin cəlb olunması ilə bağlı olur. Universitetə Şimali Amerikadan, Avropadan, Asiyadan elmi işçilər dəvət edilirlər. Ali məktəbin ilk vitse-kansleri ABŞ-nin ən nüfuzlu universitetlərində rəhbər vəzifələrdə çalışmış ilk çinli Çia Vey Vu təyin edilir. San-Fransisko Dövlət Universitetindən qayıdan professor Vu burada "Universitet şəhərciyi" yaradılması, beynəlxalq tədris proqramlarının həyata keçirilməsi, Sakit okean regionu ilə əlaqələrin gücləndirilməsi üzrə fəaliyyətə başlayır. Professor Vunun universitetin inkişafı yolunda səylə çalışması nəticəsində ali məktəb qısa müddət ərzində çoxlu sayda yüksək səviyyəli çinli alimlər nəsli yetişdirməyə başlayır. Bunlardan aeronavtika və struktur dinamika üzrə ekspert Jay-Çunq Çeni, Con Hopkins Universitetinin məşhur professoru Çih-Yunq Çeni, biotexnologiya üzrə mütəxəssis və Merilend Biotexnologiya İnstitutunun prorektoru, professor Şayn-Dou Kunqu və b. nümunə göstərmək olar. Honkonq Elm və Texnologiya Universitetində elmi dərəcələr 1993-cü ildən verilməyə başlanılır.
1990-cı ildə Honkonq Elm və Texnologiya Universitetinə maliyyə və idarəetmə işləri üzrə vitse-kansler təyin edilmiş Honkonqun nəqliyyat katibi Yan Makferson yeni universitetin tikinti işlərinə nəzarət edir və işini uğurla yerinə yetirir. 1992-ci ildə universitetdə idman obyektləri, laboratoriyalar, kabinetlər, auditoriyalar və 7000 tələbə yerləşə biləcək yataqxana kompleksi tikilir. 2009-cu ildə də ali məktəbin genişləndirilməsi üzrə bir sıra layihələr həyata keçirilib. Honkonq Elm və Texnologiya Universiteti hazırda mükəmməl kampusa malik ali təhsil ocağıdır.
1991-ci ildən bugünədək Honkonq Elm və Texnologiya Universiteti fizika, texnologiya, mühəndislik, biznes və menecment, humanitar və sosial elmlər üzrə böyük nailiyyətlər əldə edib. Ali məktəbin yaradıcı və təşəbbüskar məzunları şəxsi kampaniyalar, yüksək texnologiyalı şirkətlər, tədqiqat mərkəzləri yaradaraq cəmiyyətdə xüsusi çəkiyə malik şəxsiyyətlərə çevriliblər.
Müasir vəziyyəti
Honkonq Elm və Texnologiya Universitetinin kampusu Təmiz Su Körfəzi (Clear Water Bay) yarımadasında 60 hektarlıq ərazidə yerləşir. Mərkəzi Honkonqdan buraya 30 dəqiqəlik məsafə var. Kampusda Tədris korpusu, S.H. Xo idman kompleksləri, Universitet Mərkəzi, Prezident Evi, yataqxana kompleksi, universitetin əməkdaşları üçün kvartal və s. yerləşir. Ətraf təpələrdə tikilmiş Liman Sığınacağı demək olar ki, kampusun bütün binalarından görünür. Binalar elə quraşdırılıb ki, Cənub-Çin dənizinə möhtəşəm bir mənzərə açılır.
Kampusda, xüsusilə LG1, LG5 və LG7 adlanan ərazilərdə çoxlu sayda restoranlar var. Nyu Holl yataqxanasının birinci mərtəbəsində körfəzin kənarında gözəl kafelər yerləşir. Bu restoran və kafelərdə münasib qiymətə Çin mətbəxinin bütün təamlarından dadmaq olar. Kampusda supermarketlər, banklar, kitab mağazaları və mətbəə, bərbərxanalar və s. çoxluq təşkil edir. İdman kompleksi stadiondan, örtülü idman zallarından, açıq və örtülü hovuzdan, mini-futbol, basketbol, voleybol, qaçış meydançalarından, tennis kortlarından, fitnes-mərkəzlərdən, stolüstü tennis zallarından və skvoş-kortlardan ibarətdir. Korpusda geniş çeşidli idman ləvazimatları var, bütün bunlardan tələbə və müəllimlər pulsuz istifadə edə bilərlər. İdmanla məşğul olan tələbələr İdman Assosiasiyası və klubları yaradıb.
Universitetin idman kompleksinin yaxınlığında, kampusun LG1 adlanan ərazisində Tibb mərkəzi yerləşir. Tibb Mərkəzində tibbi və stomatoloji klinika vardır. Burada əyani oxuyan tələbələrə pulsuz xidmət göstərilir. Allergiya, dermatologiya, daxili təbabət, mamalıq və ginekologiya, oftalmologiya, pulmonologiya, cərrahiyyə və fizioterapiya sahələri üzrə xüsusi xidmətlər mövcuddur.
Universitetdə tələbə və doktorantlar üçün yataqxanalar var. Yataqxanalara 7000-dən çox tələbə yerləşdirmək olur. Buna baxmayaraq tələbələrin çoxluğundan burada yenə də yer qıtlığı yaşanır. Əcnəbi tələbələrə rezidensiyalarda yerlə təminatla bağlı zəmanət verilsə də, həmin tələbələr yataqxanalara əsasən müsabiqə yolu ilə götürülür. Yataqxana qiyməti kampusdan kənar yerlərə nisbətən xeyli ucuz olduğundan, tələbələr daha çox burada qalmağa üstünlük verirlər. Bir otaqda 2-3 tələbə məskunlaşır. Yataqxanalarda hamam, mətbəx ümumidir. Otaqda televizor, boyler, mikrodalğalı soba, telefon və soyuducu olur. Yataqxanaların ümumi balkonları körfəz tərəfdən qoyulub. Bütün otaqlar İnternetə qoşulub. Balkonlar tədqiqat və qrupların yığışıb söhbət etmələri üçün nəzərdə tutulub. Kampusda tələbələrin qalmaları üçün xüsusi evlər də mövcuddur. Evlərin sayı məhduddur və burada qiymətlər xeyli bahadır.