cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Şəmsi Əsədullayev
Şəmsi Əsədullayev — XX əsrin əvvəllərində Azərbaycanın neft maqnatı, multimilyonçu, ictimai xadim. Neftin Rusiyaya daşınmasında buxar gəmisindən birinci istifadə edən neftxuda.
Həyatı
Şəmsi Əsədullayev 1841-ci ildə Bakının Əmircan kəndində anadan olmuşdur.
Gənclik illəri
Şəmsi Əsədullayev də bir çox Bakı milyonçuları kimi yoxsul ailədən çıxmışdır. O, gənc yaşlarında kənddə atasının əkin-biçininə kömək edir, araba ilə biçilmiş taxılı daşıyır, xırman salırdı. Bu illərdə əmircanlıların əsas taxıl yerləri Suraxanı torpaqlarında idi. XX əsrin əvvələrində neft sənayesinin inkişafı ilə əlaqədar olaraq, bu torpaq sahələrinin mühüm bir hissəsi Suraxanıda neft çıxarılması və kerosin emalı ilə məşğul olan rus tacirlərindən Kokorev və Qubonin tərəfindən ucuz qiymətə alınmışdı. Onlar Suraxanıda Atəşgahın yanında kerosin emal edən bir zavod tikdirmişdilər. Torpaqsız qalan Suraxanı və Əmircan kəndinin sakinləri neft mədənlərində işləməyə məcbur olurlar. Şəmsi Əsədullayev də əkinçiliyi buraxaraq, neft işinə başlayır.
Milyonçu kimi fəaliyyəti
1874-cü ildə azacıq kapitalla primitiv üsullarla işləyən neftçıxarma kontoru açır. Artıq 1893-cü ildə bu kiçik kontor "Şəmsi Əsədullayev" adına yeni texnoloji üsullarla işləyən neftçıxarma firmasına çevrilir. 1893-cü ildə cəmi 500 manat kapitala malik "Şəmsi Əsədullayev" firması 1913-cü ildə artıq 10 milyon manat vəsaitə malik idi. Şəmsi Əsədullayev Sabunçu, Suraxanı və Ramanada yerləşən 37 neft buruğunun, mexaniki emalatxanaların və neftayırma zavodlarının, Xəzər dənizində neft və neft məhsulları daşıyan gəminin sahibi idi. Moskvada böyük daşınmaz mülkiyyətin sahibi idi.
1895-ci ildə təzə aldığı torpaq sahələrindən birində neft fontan vurur. Fontan 56 gün davam edir. Bu yataq hər gün 1 milyon 600 min pud neft verirdi. Bu, Bakı neft sənayesi tarixində ən məşhur fontanlardan biri idi.
O həm neft mədəni, həm də neft daşıyan dəniz və çay donanmasının sahibi olmuşdu. Şəhərin mərkəzində əsas fasadı Qoqol küçəsinə, digər iki yan fasadlarının biri Gimnaziya (Tolstoy) küçəsinə, digəri Karantin (Həzi Aslanov) küçəsinə baxan əzəmətli bina tikdirir.
Hələ 1880-ci ildə Volqa çayında və Xəzər dənizində gəmiçiliklə məşğul olan gəmiçilik şirkəti- “Qafqaz və Merkuri”, Bakıda sərnişin limanında yeni elektrik fənərləri quraşdırmışdı. O, şəxsi elektrik stansiyasına sahib olmuş və ona xidmət üçün xaricdən mütəxəssislər dəvət etmişdi.
Xarici sərmayə ilə yanaşı, yerli sərmayənin payı Şəmsi Əsədullayev və onun kimi digər Bakı milyonçularının sayəsində artırdı. Ramananın neftlə zəngin torpağına kapital qoyan yerli burjuaziyanın ilk nümayəndələrindən biri Ş.Əsədullayev olmuşdur. Kəndə yatırım qoyan milyonçu yerli əhalini işə cəlb etmiş, neft biznesi ilə bir sıra işlər görmüş, kənddə müxtəlif səpkili tikililər inşa etdirmişdir. Onun bir zamanlar tikdirdiyi binalar bu gün də kənd camaatı arasında “Əsədullayevin evləri”, “Əsədullayevin uşaqlarının evləri” adlanan milyonçuya aid fəhlə yataqxanaları Ramana qalasının arxasında mövcuddur.
Şəmsi Əsədullayev, Musa Nağıyevlə birlikdə 1896-cı ildə “Böyük Puta” adlı yerdə Məşədi Əbdülrəhman Məşədi Əliqulu oğluna məxsus 242 desyatinlik torpaq sahəsini satın alıb, neft mədənlərini salmışdılar. Ş.Əsədullayev 1900-cü ildə, 7.3 milyon pud neft çıxarmış, 11.5 milyon pud neft məhsulları satmışdır.
1904-cü ildə Ş.Əsədullayev və İbad bəy Tahirov Moskvada, Zakaspidə və İranda neft məhsulları satışı üzrə müqavilə bağlamışdır. 1907-ci ildə onun Ramanadakı mexaniki təmir emalatxanasında, qazan emalatxanasında, elektrik stansiyasında 466 nəfər, neft mədənində isə 16 nəfər fəhlə işləyirdi.
Əsədullayev, demək olar ki, bütün qış aylarını Moskvada və Peterburqda keçirirdi. Bakıda onun neft işləri ilə böyük oğlu Mirzə Əsədullayev məşğul olurdu. Volqada naviqasiya açılan kimi Bakıya gələr və neçə ay müddətində anbarlarda toplanmış nefti Rusiyaya öz müştərilərinə göndərməyə başladı.
Ş.Əsədullayev və Nobel qardaşları
Əsədullayevin neft hasilatı artdıqca onun Volqaboyu şəhərlərdə - Moskvada, Polşada, habelə Orta Asiyada, İranda neft anbarlarının sayı artırdı. Xəzər dənizi sahillərinə və Volqaboyu şəhərlərə öz gəmilərində neft daşıtdırıb satdırardı. Şəmsi Əsədullayevin adı həmişə Nobel qardaşlarının adı ilə qoşa çəkilirdi. Çünki bütün Rusiyada, Türküstanda, İranda, hətta Finlandiyada belə Nobellərin dükanı və kontoraları ilə üzbəüz, ya da ki, yanaşı kontor və dükan açıb Nobellərdən ucuz qiymətə neft satır və ona mane olurdu. Oktyabr ayının axırlarında Volaqada naviqasiya bağlananda Bakıda neftin qiyməti xeyli aşağı düşürdü; böyük neftxudalar, o cümlədən Şəmsi də xırda mədən sahiblərindən nefti ucuz alıb anbarlara vurur, yazda naviqasiya açılanda Rusiyaya daşıtdırardı.
Xeyriyyəçilik fəaliyyəti
Şəmsi Əsədullayev XX-ci əsrin əvvəllərində Azərbaycanın neft maqnatlarından biri olub. Onun adı həmişə Nobel qardaşlarının adı ilə yanaşı çəkilib. Ş.Əsədullayev Rusiyaya neft daşımaq üçün buxarlı gəmidən istifadə edən ilk neft sahibkarıdır. Bakıdakı mülkləri ilə yanaşı Peterburqda Neva çayının sahilində, Qış Sarayının yanında möhtəşəm bina inşa edə bilib. Həyat yoldaşı Mariya üçün Moskvada hovuz və oranjereya ilə füsünkar imarət alıb. Bütün bunlarla yanaşı o, həmçinin xeyriyyəçilik ilə də sıx məşğul olub. Öz malikanələrindən birini Müsəlman mədəni mərkəzinə (Tatar evinə) bağışlayıb.
Şəmsi Əsədullayev xeyriyyəçiliklə məşğul olmuş, elmə, mədəniyyətə xüsusi qayğı göstərmiş, onlarla azərbaycanlı gəncin Almaniyada, Fransada, Varşavada, Kazanda, Kiyevdə, Moskvada, Odessada, Peterburqda və Xarkovda oxumasına himayədarlıq etmişdir. Tiflisdə olan Aleksandr müəllimlər institutu onun şəxsi vəsaiti hesabına fəaliyyət göstərmişdir.
O, Moskvaya köçdükdən sonra da maarifçilik və xeyriyyə işlərini genişləndirmiş, yoxsul uşaqlar üçün məktəblər açdırmışdı. Moskvadakı Kiçik Tatar döngəsində tikdirdiyi evi o zaman təzə yaradılmış Tatar Mədəniyyət Cəmiyyətinə bağışlamışdı.
O, 1905-ci ilin avqust ayında Ümumrusiya müsəlmanlarının Nijni-Novqorodda keçirilmiş birinci qurultayının da iştirakçısı olmuşdur. Ümumrusiya müsəlmanlarının qurultayı da 1917-ci ilin may ayında Ş.Əsədullayevin müsəlmanlara bağışladığı binada keçirilmişdi. Həmçinin "Nəşri-maarif" cəmiyyətinin üzvü kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1913-cü ildə isə Romanovlar sülaləsinin 300 illiyi münasibətilə Tiflis Müəllimlər İnstitutunda öz adına iki təqaüd təsis etmişdir.
Vəfatı
Əsədullayev 1913-cü il 21 apreldə Yaltada günvurmadan 72 yaşında vəfat etmişdir. Onun meyiti Bakıya gətirilərək dəfn edilmişdir.
Ailəsi
Şəmsi Əsədullayevin Bakıda bir müsəlman arvadı, iki oğlu (Mirzə, Əli) və üç qızı (Sara, Xədicə və Ağabacı) vardı. İkinci dəfə Şəmsi Mariya Petrovna adlı bir rus qadınla ailə qurur və 1903-cü ildə Moskvaya köçür.
Şəmsi Əsədullayev Peterburqda Neva çayı sahilində, “Qış sarayı” yaxınlığındakı məhəllədə əzəmətli bina ucaltmışdı. Moskvada həyat yoldaşı Mariya üçün içərisində çarhovuz və oranjereya olan təmtəraqlı mülk almışdı. Peterburqda və Moskvada bir neçə yerdə mülklər tikdirib, xeyriyyə işləri ilə məşğul olmuşdu.
Əsədullayevin böyük oğlu Mirzə Musa Nağıyevin qızı, kiçik oğlu Əli isə H.Z.Tağıyevin Leyla adlı qızı ilə evlənmişdi. Qızı Sara atasının işlər müdiri Zal Həsənovun həyat yoldaşı olub.
Paris şəhərində vəfat etmiş azərbaycanlı yazıçı Banin (Ümmülbanu) xanım Mirzə Əsədullayevin qızıdır. O, əsərlərini fransız dilində yazırdı. İki milyonçu babanın – Şəmsi Əsədullayevlə Musa Nağıyevin nəvəsidir. Şəmsi Əsədullayevin nəsil davamçılar, xüsusən, oğlu və nəvələri Azərbaycandan kənarda yaşamalarına baxmayaraq, yazıb-yaratmış, elmi, ictimai işlərlə məşğul olmuşlar.
Sovet rejimi
1920-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti süqut etdikdən sonra kommunist rejimi Əsədullayevin bütün mülkiyyətini milliləşdirdi. Həmçinin Şəmsi Əsədullayevin Mərdəkanda əzəmətli bir bağı vardı. Bu bağ özünün çox böyük sahəsi və əzəmətli tağvarı qapısı ilə fərqlənirdi. Bağ XIX əsrin axırlarında salınmışdı. Sovet hökuməti bu bağı da müsadirə edib, sanatoriyaya çevirdi.
NGC 3318A
NGC 3318A, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Yelkən bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Landşaft komplekslərinin ekoloji qiymətləndirilməsi
Landşaft komplekslərinin ekoloji qiymətləndirilməsi
Ekoloji vəziyyəti saxlamaq, sabitləşdirmək üçün landşaft komplekslərinin qiymətləndirilməsi vacib məsələ sayılır. Azərbaycanın landşaft komplekslərini qiymətləndirmək ilkin material kimi torpaq xəritələrindən, torpaq-eroziya və torpaqların mühafizəsi xəritələrindən, landşaft kompleksi xəritəsindən, torpaqların bonitet şkalası v ə bonitet kartoqramlarından istifadə edilmişdir. Nəticədə tədqiqat obyektlərindəki landşaft komplekslərinin sayı, onların sahəsi, landşaftın orta ölçülmüş balı və –müqayisəli dəyərlilik əmsalı müəyyən olmuşdur. Azərbaycanın landşaftının orta ölçülmüş bonitet balını (41) vahid qəbul edərək (K-1.00) ona münasibətdə landşaft tiplərinin dəyərlilik əmsalı müəyyən olunmuşdur.
Landşaftın çirklənməsi
Bu termin bir neçə mənada işlənir:
1) bu və ya digər maddənin və ya enerjinin təbii haldan yüksək olması; bu, həm də təbii faktorlar (vulka) fəaliyyəti, torpaq hissəciklərinin və ya duzların gətirilməsi), həm də antropogen faktorların təsiri nəticəsində baş verə bilər;
2) landşafta təbii proseslərin gedişi nəticəsində formalaşmayan yad maddələrin verilməsi.
Landşaftın çirklənməsinin əsas mənbəyi texnogen təzyiq sayılır. Çirklənmə landşaftın xarakterinin və onun komponentlərinin xassələrinin dəyişməsinə səbəb olur, bu isə geomorfoloji (to)un, qumun və s.-nin toplanması) və termik anomaliyanın formalaşması ilə nəticələnir. Landşaftın komponentlərinin qarşılıqlı təsiri onlardan birinin çirklənməsi (məs. havanın), digər komponentlərin (bitki örtüyü, torpaq və s.) çirklənməsinə səbəb olaraq bütün landşaftı əhatə edir. Bu zaman orqanizmlər, torpaq və su hövzələrindəki lil çox vaxt çirkləndirici maddələr toplayır. Landşaftın çirklənməsini azaltmaq və ya onun qarşısını almaq landşaftın qorunmasının əsas hissəsindən biri hesab olunur.
Ərəb yəhudiləri
230px|thumb|right|Kipa papağı,dua şal və sələm ilə səhər ibadət edən yəmənli bir yəhudi. Ərəb yəhudiləri ərəb dünyasında doğulmuş yəhudilərə və ya nəvələrinə aid edilir. Salim Tamarinin fikrincə, dünyanın bir çox yerində "Ərəb Yəhudiləri" termini oksimoron dur. 230px|thumb|Ərəb yəhudilərinin simvolu
Bu termin əsasən 20-ci əsrin əvvəllərində ərəb dünyasında yaşayan 1 milyon yəhudi üçün ərəb millətçiləri tərəfindən istifadə edilmişdir. Əhalinin əksəriyyəti İsrailə və Qərbi Avropaya, bir hissəsi ABŞ və Cənubi Amerikaya köç etdi. Yəhudi ərəbi kimi fərqli ərəb ləhcələri ilə danışırdılar; İvritcə dini dil idi. Mizrahilərin yanındakı ən populyar qrup Sefaradların dini dili istifadə olunurdu.
Bu termin yaxın zamanlarda yenidən istifadə edilmişdir; məsələn, özünü ərəb yəhudisi adlandıran sionist yazıçı Albert Memmi, Orta Şərqdə ən az ərəblər qədər haqqı olduğunu söyləmək üçün bu termindən istifadə etmişdir. Anti-sionist olan Ella Şohat, Əşkinazilərlə Ərəblər kimi təzyiq altında olan Mizrahilərin birgə təsnifatına qarşı çıxdığı üçün bu termindən istifadə edir. 1990-cı illərdə özlərini ərəb yəhudiləri adlandıran Seferad Əsllilərinin rəhbəri David Şaşa və "Queens College"də professor işləyən Amiel Alcalay hesab edir ki, bu şəxsin müəyyənləşdirilməsi üçün vacib bir termindir. Fas kralı Məhəmmədin müşaviri André Azoulay və Təl-Əviv Universitetinin professoru Sasson Somekh öz xatirələrində özlərini ərəb yəhudiləri kimi təsvir edirlər.
Haqqında
Salim Tamariyə görə, "Ərəb yəhudisi" termini bir vaxtlar Şərq yəhudilərini (Seferad və Mizrahi) təmsil etmişdir. Bu yəhudilər, dil və mədəni əlaqələrinə görə müsəlaman və xristian vətəndaşları ilə, xüsusən də, 1839-cu ildən sonra böyük Suriya, İraq və Misirdə Osmanlılardan ayrılmaq üçün ərəb millətçiliyi hərəkatına qoşulanlardır.
Özünü ərəb yəhudisi kimi xarakterizə edən müəllif David Rabeeya, bu şəxsiyyətin daha erkən dövrlərə aid olduğunu bildirir. İslamdan əvvəl Ərəb dövlətlərində yəhudilərin mövcudluğu 20-ci əsrin ortalarına qədər davam etdi. O yazır ki, ərəb yəhudiləri müsəlman ərəblər və xristian ərəblər kimi mədəni ərəblərdir,tək fərqləri onların Yəhudiliyə inanmalarıdır. Ərəb yəhudiləri uşaqlarına ərəb adları qoyurdular və "hər ərəb kimi yəhudi ərəblər də ərəb dili və ləhcələri ilə fəxr edir, dilin gözəlliyinə və zənginliyinə bağlı idilər ."
"Ərəb yəhudiləri" (2006) adlı kitabında, İsrail sosioloqu Yehuda Şhenhav, Mizrahi yəhudiləri ilə Ərəb yəhudilərinin mənşəyini araşdırdı. Müəllifin fikrincə, ideologiyanın tətbiqinə görə, sionizmin eyni vaxtda və simbiyotik 3 kateqoriyası var: "Millət", "Din" və "Etnik mənşə". Milli birliyin bir hissəsi olmaq üçün ərəbləşdirmədən çıxmalı idilər. Şenhava görə, ərəbləri və ərəb yəhudilərini fərqləndirən xüsusiyyət, onları millət halına gətirən dinləri idi.
Terminologiya
Bu şəxsiyyəti müdafiə edənlərin fikrincə, "Ərəb Yəhudi" termininin içindəki "ərəb" sözü etnik mənşə, irqi və ya dini simvol deyil, ədəbi və mədəni bir simvoldur; Ərəb ölkələrində yaşayan yəhudilər bu mədəniyyətin bir hissəsidir; Eyni zamanda bu mədəniyyətdə yaşayan digər etnik azlıqlar da "ərəb" dir. Eyni şəkildə Misir, Livan və Suriyadakı xristianlara "Ərəb" deyirlər, çünki onlar (buradakı müsəlmanlar kimi) İslamdan əvvəl də bu torpaqlarda yaşayırdılar. Lakin Qibtilər (Misir), Marunilər (Livan) və Assuriyalılar (İraq) ərəb tərifini bir-birinə zidd hesab edirlər. "Ərəb yəhudi" termini istifadə edən bəzi insanlar üçün bu termin "ərəb ölkəsindən olan bir yəhudi" və ya "ərəbcə danışan yəhudi" deməkdir və ərəb olmaqla heç bir əlaqəsi yoxdur.
"Ərəb yəhudi" termini əleyhinə olanların (xüsusilə ərəb ölkələrindəki yəhudilərin) fikrincə, yəhudilər diasporadakı etnik qruplardan ibarətdir və sadəcə bir dini qruplaşma deyillər; "Ərəb" sözünün istifadəsi buna ziddir. Bundan əlavə, ərəb ölkələrində yaşayan yəhudilər heç vaxt özlərini "ərəb yəhudiləri" adlandırmamışlar; bu yəhudi icmaları ərəb ölkələrini tərk etdikdən sonra tətbiq olunan bir termindir. Beləliklə, Şimali Afrikanın bir çox bölgəsində və Yaxın və Orta Şərq cəmiyyətlərində ərəb müsəlmanları və ərəb xristianları xatırlanır, ancaq ərəb yəhudiləri xatırlanmır, çünki yəhudilik bir etnik birlik olmaqla yanaşı, həm də bir dindir. Ərəb ölkələrində etnik azlıq olan Assuriyalılar, Bərbərlər və Kürdlər ərəb sayılmadığı kimi, yəhudilər də ərəb ola bilməzlər. "Ərəb yəhudi" termini əleyhinə olanlar yəhudilərin "Yəhudi ərəbcəsi" ilə danışdıqlarını, ərəblər kimi geyindiklərini və mədəniyyətlərini mənimsədiklərini qəbul edirlər, lakin onlar üçün "Ərəblik" deyimi ortaq bir mədəniyyətdən daha çox məna daşıyır. "Ərəb Yəhudi", digər yəhudilərdən fərqli bir etnik qrup kimi göstərildiyi üçün "Musta'arabim" (ərəbləşmiş yəhudilər) termininə üstünlük verilir.
İslamdan əvvəl Ərəbistan yarımadasında Yəhudilər
Ərəbistan yarımadasında yəhudi əhalisi İslamdan əvvəl də mövcud idi. Şimalda Livan, Yəmənin cənubundan Hassa və İraq sahillərinə qədər geniş bir ərazidə mövcud idi. Bu gün dünyada Hindistan və Efiopiya kimi ölkələrdə yəhudilər israillilərin qəbilələrindən olduqlarına inanırlar. Ərəbistan yarımadasının yəhudi əcdadlarının bu on iki qəbilədən olub-olmadığı və ya yerli xalqın sonradan yəhudiliyi seçib-seçmədiyi məlum deyil.
Hacıabad (Qəzvin)
Hacıabad — İranın Qəzvin ostanının eyniadlı şəhristanının Kuhin bəxşinin ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı ildə əldə edilən məlumatına görə, kənddə 54 nəfər yaşayır (15 ailə).
Tverkinq
thumb|(video) [[Farel Vilyams|Pharrell Williamsın 2015-ci ildəki Yaponiya konsertində onu müşayiət edən rəqqaslar twerking rəqsini oynayarkən]]
Kart oyunçuları
Kart oyunçuları — Fransız boyakarı Pol Sezannın məşhur əsərlərindən biridir. Əsər Böyük Britaniyanın London şəhərində yerləşən Kortold İnstitutu Qalereyasında saxlanılır.
Nikara qala kompleksi
Никарa (Никара) — Çeçenistan Respublikasının orta əsr memarlığının ən yaxşı qorunan abidələrindən biri, qədim qala kompleksi. Qala kompleksinin tikilmə tarixi XII əsrə aid edilir.
Coğrafiyası
Kompleks Çeçenistan Respublikasının cənub-qərbində,Qalançoj rayonunun dağlıq ərazisində keçmiş Nikaro kəndində yerləşir. Qala üç tərəfdən dağ silsilələri ilə əhatələnmiş Nikar-exk çayının iki qolunun qovşağında dar, əlçatmaz qayalı silsilədə ucaldılmışdır. Qala kompleksi dəniz səviyyəsindən 1800 metr yüksəklikdə yerləşir.
Tarixi
Qala memarlığı Çeçenistanın dağlıq bölgələrində ən yüksək inkişafa çatdı. Bu, xüsusilə orta əsrlər memarlığının zirvəsi olan müdafiə qalalarının memarlığında özünü büruzə verirdi.
Nikara ayrıca XIV əsrə aid ayrı bir qala kompleksidir. Terloyev dərəsinin yüksək dağlıq bölgəsində yerləşir. 1958-ci ildən Terloyev dərəsi V.İ.Markovinin rəhbərliyi altında SSRİ Elmlər Akademiyasının Arxeologiya İnstitutunun, Şimali Qafqaz Ekspedisiyasının Dağ (Arqun) dəstəsinin tədqiqat sahəsinə çevrilmişdir.
"Nikara" tarixi-memarlıq kompleksi 2005-ci ildən etnoloq L.İlyasov tərəfindən dəfələrlə tədqiq edilmişdir. . 2019-cu ilin iyun ayında Terloyev dərəsindəki Nikara qala kompleksindən uzaq olmayan Eld-Pxa şəhərində bir qrup arxeoloq divarın hörgüsünün içərisində qədim gürcü əlifbalı yazısı olan daş aşkar etmişlər. Gürcü əlifbalı yazıda "Tamr" sözü yazılmışdı. Eyni zamanda, arxeoloqlar bu qədim gürcü əlifbasının Gürcüstanda X–XII əsrlərdə istifadə olunduğunu, bu da kraliça Böyük Tamaranın Gürcüstanda hakimiyyəti dövrünə təsadüf edir. Binalardan birinin xarabalıqları üzərindəki yazı, yəqin ki, Gürcüstanın çeçen cəmiyyətləri ilə mədəni əlaqələrinin olduğuna işarədir. Eyni tapıntılar 1975–76-cı illərdə elmi məqalələrdə verilmiş və təsvir edilmişdir.
Təsviri
Nikara piramidal pilləli damı olan beş mərtəbəli müdafiə qalasındsn, məsciddən, ondan çox yaşayış binasından və köhnə müsəlman qəbiristanlığından ibarətdir. Nikaro yaşayış qalalarından biri digər tipik qalalardan fərqlənən özünəməxsus memarlıq üslubuna malikdir. Klassik yaşayış qalası yuxarıya doğru daralan kvadrat formalı,yuxarıya doğru daral 2 və 4 mərtəbəli idi (adətən 8–10 × 8–12 m) (lakin Nikara kəndində 6 mərtəbəli biri qorunub saxlanılmışdır), düz torpaq damı var idi. Daralma yuxarı hissədə divarların incəlməsi və içəriyə meyl etməsi hesabına əldə edilmişdir. Divarların qalınlığı aşağıdan 1,2–0,9 metrdən yuxarıda 0,7–0,5 metrə qədər dəyişirirdi. Qalada yemək ehtiyatlarının saxlanması üçün divarların boşluqlarında hazırlanmış soyuducu kameralar qorunub saxlanılmışdır. Tağların üzərində günəş işarələrindən ibarət spiral şəklində petroqliflər qorunub saxlanılmışdır. .
Radium FK
Radium Futbol Klubu — Radium kimi də tanınan, 1 may 1919-cı ildə təsis edilən və San-Paulu ştatının Mokoka şəhərini təmsil edən Braziliya futbol klubudur.
Tarixi
Klub 1 may 1919-cu ildə təsis edilmişdir. Klub yerli futbol klubları olan Operario Futbol Klubu və Mokokense Futbol Klublarının birləşməsindən sonra yaranmışdır. Radium klubu Paulista Liqası Seriya A2-nin və 1950-ci ildə Paulista de İnteriyor Liqasının qalibi olmuşdur.
Stadion
Radium Futbol Klubu öz ev oyunlarını digər adı Estadio San-Sebastyan olan Estadio Olimpiko de San-Sebastyan stadionunda keçirir. Stadionun maksimum tamaşaçı tutumu 5000 nəfərə bərabərdir.
Honikulu boğazı
Honikulu boğazı (Passe Honikulu) - Sakit okeanda Uollis və Futunaya daxil olan Uvea adasının cənubunda, sədd rifi ilə əhatələnmiş laqunu okean suları ilə birləşdirən boğaz.
Təsviri
thumb|left|Honikulu boğazı Boğazdakı qabarma və çəkilmənin gücü 6 düyünə çata bilir. Laqunun içərisindəki Fayoa keçidindən keçən bir kanal Mata Utu limanına çıxmağa imkan verir. Keçiddən gəmilər Mua körfəzinə girirlər. Honikulu boğazında çəkilmənin axını 2,5 ilə 4 düyün arasındadır, qabarma isə 4 ilə 6 düyün təşkil edir. Bu keçid suyun laqundan okeana boşaldılmasında mühüm rol oynayır: rif açıq okeandan dalğa yolu ilə su alır, lakin laqunun içindəki bu suyu bloklayır.
Tarix
1943-cü ildə ABŞ Ordusu Uollisdə bir hərbi baza qurduğu zaman Amerika hərbi gəmilərinin keçməsinə imkan vermək üçün keçid genişləndirilir. Bu işlər boğazdakı güclü cərəyanları bir qədər zəiflətdir.
Brevard dairəsi (Florida)
Brevard dairəsi, ABŞ-nin Florida əyalətində yerləşən bir dairədir.
Brevard dairəsinin əhalisi 2010-cu ilə görə 543.376 nəfərdir və Floridanın ən sıx əhalisi olan X dairəsidir. Brevard əyalətinin mərkəzi 1894-cü ildən bəri Titusville şəhərində yerləşir.
Mitropa kuboku
Mitropa Kuboku Avropanın ilk böyük futbol turnirlərindən biridir. Kubokun keçirilməsi fikri ilk dəfə 1927 -ci ildə Venesiyadakı bir görüşdə təklif edilir. Kubokun ilk matçları 14 Avqust 1927-də baş tutur. Turnirdə Mərkəzi Avropanın ən yaxşı klubları iştirak edir.
Tarixi
Əvvəlcə kuboka Macarıstan, Avstriya, Çexoslovakiya və Yuqoslaviyadan iki komanda qatılır, ilk qalib Sparta Praqa olur. 1929 -cu ildə Yuqoslaviya komandaları əvəzinə kubokda İtaliyanın nümayəndələri iştirak etməyə başlayır. 1934 -cü ildə iştirakçıların sayı hər ölkədən dörd komandaya qədər artırılır. Daha sonra digər ölkələrdən klublar dəvət edilməyə başlayır. İsveçrə ( 1936-cı ildə ), Rumıniya və Yuqoslaviya ( 1937-ci ildə ). 1938-ci ildə Avstriy komandaları Mitropa Kubokunda iştirakını dayandırdılar. 1940 -cı ildə kubok yarışları II Dünya Müharibəsinin başlaması səbəbiylə dayandırıldı (Macarıstan Ferencvaros və Rumıniya Rapid finala çıxdı, ancaq Macarıstan Rumıniyanın bir hissəsini işğal etdiyi üçün matç baş tutmadı).
1955-ci ildə Mitropa Kuboku yenidən başladı, ancaq digər Avropa Kuboku turnirlərinin, xüsusən Çempionlar Kubokunun meydana çıxması səbəbindən məşhurluğunu itirir. 1980-ci illərdən başlayaraq iştirakçı ölkələrin çempionatlarının ikinci divizionlarının (aşağı liqaların) qalibləri Kubokda iştirak etməyə başlayır. Kubokun son mövsumu 1992-ci ildə baş tutur, qalib Yuqoslaviyanın Banja Luka şəhərinin "Borac" klubu olur. thumb|Mitropa Kubokuna qatılan ölkələr (1927-1940)
Xarici Keçidlər
Futbol Tarixi və Statistika Birliyinin veb saytında Mitropa Kuboku 1927-1940 haqqında bölüm <span class="ref-info" style="cursor:help;" title="на английском языке">)
Bəşir Bünyatov
Bəşir Bünyatov — ictimai və dövlət xadimi pedaqoq- hüquqşunas
Həyatı
1923-cü ilin yanvarında Şuşa qəzası İcraiyyə Komitəsinin sədri təyin edilmişdir
Məhəmmədabad-i Əli Əkbərxan (Bicar)
Məhəmmədabad-i Əli Əkbərxan — İranın Kürdüstan ostanı Bicar şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 62 nəfər yaşayır (11 ailə). Əhalisini kürdlər təşkil edir.
Dmitri Azbukin
Dmitri İvanoviç Azbukin — Rusiya və SSRİ defektoloqu və psixiatrı, RSFSR PEA-nın müxbir üzvü (1945). Oliqofreniya, oliqofrenopedaqogika və məktəb gigiyenası üzrə işləmişdir.
Həyatı
Dmitri Azbukin 23 may 1883-cü ildə 2-ci Oryol İlahiyyat Məktəbində köməkçi işləyənlərin ailəsində anadan olmuşdur. O, Moskva Universitetinin tibb fakültəsini bitirmişdir. Azbukin 1905-ci ildə Moskvada inqilabi hadisələrdə iştirak etmişdir. O, 1907-ci ildə bu hadisələrdə iştirak etdiyinə görə həbs edilmişdir. Birinci Dünya müharibəsi illərində Azbukin Moskvada hərbi psixiatr, sonra isə Rovnodakı nevroloji xəstəxananın baş həkimi vəzifələrində çalışmışdır. O, Moskvada Alkoqolizmlə Mübarizə Cəmiyyətinin üzvü idi.
Azbukin 1919-cu ildə Ural Universitetinin psixiatriya kafedrasının professoru seçilmişdir. O, 1922-ci ildə Moskvada tibb elmləri doktoru elmi dərəcəsini almışdır. Azbukin 1924-cü ildə Pedologiya və Defektologiya İnstitutunda dərs demişdir. O, 1925-ci ildən 2-ci Moskva Dövlət Universitetinin pedaqoji fakültəsində defektologiya kafedrasının müdiri vəzifəsində çalışmışdır. Azbukin tibbi pedaqogika professoru elmi adını almışdır. O, 1931-ci ildə Andrey Bubnov adına Moskva Dövlət Pedaqoji İnstitutunun defektologiya fakültəsinin dekanı və psixopatologiya kafedrasının müdiri olmuşdur.
İst-River boğazı (çay)
İst-River boğazı- Apper-Nyu-York-Bey körfəzini Lonq-Aylend boğazı ilə birləşdirir. Manhetten, Bronks rayonlarını Bruklin və Kuins borolarını ayırır. Boğaza Hudzon və Harlem çayları tökülür. Bəzi ingilis mənbələri boğazı çay adlandırırlar. Uzunluğu 26 km təşil edir. 9 avtomobil, bir neçə dəmiryol körpüsü (Bruklin, Manhetten, Vilyamsburq və Kuinsboro) vardır. İki avtomobil və bir dəmiryolu tuneli vardır. Bruklində hərbi liman, Kuins rayonu ərazisində La-Quardiya hava limanı fəaliyyət göstərir. Ərazidən aşağıdakı çaylar axır.
Tautsvill (Florida)
Titusville ABŞ-nin Florida ştatında yerləşən Brevard dairəsinin mərkəzi olan şəhərdir. Şəhərin əhalisi 2010-cu ilin statistikasına görə 43,761 nəfər təşkil edir.
Vyetnamın Səsi
"Vyetnamın Səsi" (Vyetnam dilində:Đài Tiếng nói Việt Nam, ingilis dilində:Voice of Vietnam, qısaldılmış şəkildə VOV) - Vyetnam Dövlət Radio kompaniyası. .
Tarixi
"Vyetnamın Səsi" radiosu 1945-ci ildə yaradılmışdır. 1990-cı ildə VOV3 radio stansiyası, 2004-cü ildə VOV4 radio stansiyası fəaliyyətə başlamışdır.
İdarəolunması
Vyetnamın digər kütləvi informasiya vasitələri kimi "Vyetnamın Səsi" radiosu da dövlət sektoruna daxildir. . Radio stansiyanın baş direktoru — Nquen Danq Tendir. .
Əhatə dairəsi
"Vyetnamın Səsi" radiosu dinləyicilərinin 90%-i ölkədaxili evdar qadınlardır. .
NGC 521
NGC 521, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. SBbc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
"1941–1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində qələbənin 30 illiyi" yubiley medalı
"1941–1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində qələbənin 30 illik yubileyi" medalı — SSRİ Ali Sovetinin 25 aprel 1975-ci ildə təsis olunmuş SSRİ ordeni. Medalın şəkillərinin müəllifi Valentin Zayçev və Albert Miroşniçenkodur.
Sayı
14 259 560 nəfər şəxs bu medalla təltif olunmuşdur.
thumb|gif|Medalın arxa tərəfi
Oleq Litvin
Oleq Aleksandroviç Litvin - Azərbaycanın tanınmış fotomüxbiri.
Həyatı
Oleq Litvin 6 iyul 1936-cı ildə Bakı şəhərində anadan olub. Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun (hazırda Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti) energetika fakültəsində təhsil alıb (1956-1960). Daha sonra Sovet İttifaqı Teleqraf Agentiliyində (TASS) fotomüxbir kimi fəaliyyət göstərib (1973-1990).
O, uzun illər “Azərinform”, indiki “AZƏRTAC” agentliyində işləyib. “Reuters”, “Associated Press” kimi xəbər agentlikləri ilə əməkdaşlıq edib.
Fotoqraf 2000-ci ildə oğlunun yanına, Rusiyanın Volqoqrad şəhərinə köçüb. Orada beş il “Komsomolskaya pravda” qəzetində, 2005-ci ildən isə "LUKOYL" şirkətinin “Volqa i Don” korporativ qəzetində işləyib.
2017-ci ildə 81 yaşına bir gün qalmış həmin şəhərdə vəfat edib.
Yaradıсılığı
Dağlıq Qarabağ münaqişəsi başlayandan Oleq Litvin cəbhə xəttindən foto-reportajlar hazırlayıb. O, 20 yanvar və Xocalı faciələri ni sənədləşdirmiş fotomüxbirlərdən olub.
Kennedi Kosmik Mərkəzi
Kennedi Kosmik Mərkəzi (tam adı: John F. Kennedy Space Center, qısaltması: KSC), 1968-ci ildən bəri NASA-nın bütün pilotlu kosmik uçuşlarında istifadə olunan və hal-hazırda mövcud üç kosmik gəminin buraxılışı və müşahidə qurğusu kimi istifadə olunan kosmik mərkəzdir.
thumb|200px|Kennedi Kosmik Mərkəzinin emblemi thumb|200px|Kennedi Kosmik Mərkəzinin buraxma kompleksi
Yanında ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin Kanaveral hərbi hava qüvvələri bazası yerləşir. Bu baza NASA-nın pilotsuz kosmik uçuşları üçün istifadə olunur.
Uzunluğu təxminən 34 mil (55 kilometr), eni isə 6 mil (10 kilometr) təşkil edir. Sahəsi 219 kvadrat mildir (570 km²). 2008-ci il tarixinə görə burada ümumilikdə 13.500 nəfər işləyir.
Qaracalı (Bicar)
Qaracalı — İranın Kürdüstan ostanı Bicar şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 141 nəfər yaşayır (35 ailə). Əhalisini azərbaycan türkləri təşkil edir.
Pozğunluq
Pozğunluq — cəmiyyətin qəbul edən adətləri, moral prinsipləri və yüzilliklərlə formalaşmış normaları inkar etməkdir.
Noor Husin
Noor Husin (3 Mart 1997-ci ildə Əfqanıstanın Məzari-Şərif şəhərində anadan olub) — Liqa 2 təmsilçilərindən olan Notts Kaunti klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Əfqanıstan futbolçusudur.
Ridinq
Husin hələ uşaq olarkən Əfqanıstanda baş verən müharibəyə görə ailəsi İngiltərəyə köçməyə məcbur olmuşdur. Husin burada Ridinqin akademiyasında futbol oynamağa başlamışdır.
2015-ci ilin oktyabr ayının ortalarında Husin Hemel Hemstid Taun klubuna icarəyə verildi. 2016-cı ilin yanvar ayında yenidən Ridinq klubuna geri döndü. 2015-16 mövsümünün sonunda Husin Ridinq klubunu tərk edəcəyini açıqladı.
Kristal Palas
31 yanvar 2017-ci ildə Husin Liqa 2 təmsilçilərindən olan Akkrinqton Stenli klubuna mövsüm sonuna qədər icarəyə verilmişdir. Husin klubu ilə debütünü 4 fevral 2017-ci ildə Notts Kaunti klubu ilə oyunda etmişdir. Husin debüt oyununda qolla yadda qalmışdır.
Notts Kaunti
12 yanvar 2018-ci ildə Husin Liqa 2 təmsilçilərindən olan Notts Kaunti klubu ilə 18 aylıq müqavilə imzalamışdır.
Şah Əhməd Maraşi
Şah Əhməd Maraşı və ya Şah Əhməd Mərəşi — bir tərəfi Səfəvi sülaləsindən olan zadəgan. Əfqan işğalı zamanı özünü hökmdar elan etmişdir. O, Mirzə Seyid Hüseyni Maraşı adı ilə Mirzə Əbül Qasım Hüseyni Maraşinin oğlu kimi dünyaya gəlmişdir.
Maraşı ailəsinə mənsub olmuşdur. Ana xətti ilə Səfəvi sülaləsindən olan bu ailədən II Süleyman da qısamüddətlik şah olmuşdur. Onun anası Səfəvi şahı I Süleymanın qızı idi.
Həyatı
1722-ci ildə Mir Mahmud Hotaki imperiyanın paytaxtı İsfahanı ələ keçirərək özünü şah elan etdi. Paytaxtdan qaçmağı bacarmış şahzadə olan Təhmasib Mirzə də buna cavab olaraq qanuni varis kimi irəli verilərək şah elan edildi. Səfəvi sülaləsinin zəifləməsindən, əfqan işğalından qaynaqlanan qarışıqlıqdan Şah Əhməd Maraşı yararlandı.
Əhməd Maraşı II Təhmasibin şimalda Nadir xanla birlikdə ruslara, əfqanlara və osmanlılara qarşı mübarizə aparmasından istifadə edərək 1726-cı ildə imperiyanın cənub torpaqlarında Maraşı-Səfəvi zadəganları tərəfindən şah elan edildi. Bu zamana qədər o, artıq Fars və Kirman əyalətlərini əfqan qüvvələrindən ələ keçirməyi bacarmışdı. Şah elan edilmə isə, Kirmanın ələ keçirilməsindən sonra - 8 noyabr 1726-cı ildə baş tutdu. Bu zamanlama ideal zamanlama idi, çünki Hotakilər rəqibləri ilə döyüşməklə birlikdə həm də daxildə də parçalanmışdılar. Lakin Şah Əhməd Maraşı ələ keçirdiyi yerlərdə öz hakimiyyətini möhkəmləndirə bilmədi və 1728-ci ildə Əşrəf Gilzay tərəfindən məğlub edildi. Əsir düşən Şah Əhməd Maraşı 1728-ci ilin avqustunda Qul-e Xvacu məntəqəsi yaxınlığından axan Rud-e Zayande çayı sahilində edam edildi.
Soyu
Əhməd Mərəşənin aid olduğu Əl-Xəlifə ailəsi Mərəşilər soyunun bir tirəsi idi. Mazandaranda (bir müddət Mazandaran bu ailə tərəfindən idarə edilmişdir) məskunlaşan bu ailənin soyu ərəblərə, daha dəqiqi isə i İmam Zeynül-Abidinin törmələrindən olan Əli əl Mərəşə qədər uzanırdı. I Abbasın anası Məhdi Ülyə da bu ailə qohum idi. Bu soyun nümayəndələri bu gün də İran, İraq, Kəşmir və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində yaşayırlar.
Hüseynabad-i İqbal
Hüseynabad-i İqbal — İranın Qəzvin ostanının eyniadlı şəhristanının Mərkəz bəxşinin ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı ildə əldə edilən məlumatına görə, kənddə 54 nəfər yaşayır (25 ailə).
Qaranlıq (film, 2018)
Qaranlıq — "A Class Production"-un istehsalı olan Azərbaycan filmi.
Filmin ssenarisi 2015-ci ildən yazılmağa başlanmış, 2017-ci ildə tamamlanaraq ekranlaşdırılmışdır. Filmin prodüsseri Azər Zeynalov, ssenari müəllifi, rejissoru və bəstəkarı Kənan Zeynalov dur. Filmin operator və montaj işi İsmayıl Zeynalov a məxsusdur. Filmin çəkilişləri 2017-ci ilin yay aylarında reallaşmışdır.
Məzmun
İki ay əvvəl Fəridi itirən Nuray yeni bir sevgi romanı yazmaq qərarına gəlir. Bunun üçün anasının tanışı — illər öncə müəmmalı şəkildə öldürülmüş Firuzənin gündəliyini oxuyub ondan istifadə etmək istəyir. Nuray gündəliyi oxuyarkən burada bir vərəqin çatmadığını görür. Bu, Nurayda şübhə doğurmağa başlayır. Firuzənin sevgilisi olmuş Fikrətlə görüşüb 34 il ərzində üstü açılmamış bu qaranlıq cinayəti araşdırmağa çalışırlar. Qarşılarına çıxan maneələr qatilin hələ də həyatda olduğundan xəbər verir.
Filmdə rol almış aktyorlar
Lalə Hüseynzadə
Gülşad Baxşıyeva
Faiq Mirzəyev
Əzizağa Əzizov
Filmin nümayişi
Filmin premyerası 18 Aprel 2018-ci ildə keçirilmişdir. Filmin Park Cinema kinoteatrlar şəbəkəsində və Nizami Kino Mərkəzi ndə nümayişinə isə 19 Apreldən başlanılmışdır. Film 2019-cu il 10 Yanvarda YouTube-a yüklənmişdir.
Filmdəki obrazlar
Nuray Tağıyeva
Fikrət
Nailə
Fərid
Firuzə
Arif RəhimliVasif
Könül
İzləmə
Trailer: https://www.youtube.com/watch?v=F97pbC7C-NA
Bulqakov məscidi
Bulqakov məscidi və ya Qarşı məhəllə məscidi ― Krım ın Bağçasaray bölgəsinin Kökköz kəndində yerləşən XIX əsrə aid məscid. Sovet işğalından sonra məsciddən anbar kimi istifadə edilib.
Tarixi
Məscidin tikintisini mülkədar Əli bəy Bulqakov maaliyələşdirmişdir. 25 may 1967-ci ildə II Aleksandr a qarşı baş tutmuş sui qəsdən imperatorun sağ çıxmasının şərəfinə tikilmişdir. Məscidin tikintisi 1883-cü ildə bitib.
Krım vilayəti İcraiyyə Komitəsinin qərarı ilə 22 may 1979-cu ildə məscid tarixi abidə kimi qəbul edilib. Krım Nazirlər Şurasının 25 fevral 1997-ci ildə qəbul etdiyi 44 nömrəli qərara əsasən məscid "Karşı maalle" müsəlman icmasına geri qaytarılıb. Bulqakov məscidi Kökköz kəndində yerləşən 3 məsciddən biridir.
Memarlığı
Düzbucaqlı formaya malik olan məscid 2 küçənin kəsişməsində yerləşir. Ölçüləri 8.58x10.82 metrdir. Binanın şimal divarına minarə tikilib. Binanın divarları mərmərə bənzər əhəngdaşından hörülüb. Damı isə kirəmitlə üzlənib. Məscidin girişində qapının üzərində üzüm salxımı təsvir edilib.
Sovet işğalından sonra minarə dağıdılıb və indi onun yalnız alt qisimləri günümüzə gəlib çatıb. Məsciddən 60 metr məsafədə Əli bəy Bulqakov bulağı yerləşir.
Mehdiqulu xan Dəvəli-Qacar
Mehdiqulu xan Qacar— 1805-ci il iyununda İrəvana hakim təyin edildi. Yeni İrəvan hakimi Qacar soyundan olmaqla bərabər Fətəli şah Qacarın qohumu və sevimli sərkərdələrindən biri idi. Onun dövründə müharibə nəticəsində xanlığın kənd təsərrüfatı dağıldığından yerli əhali xanın bu ağır tələblərini yerinə yetirmək iqtidarında deyildi. Mehdiqulu xanın əlavə vergi yığması və ərzaq tələb etməsi İrəvan əhalisinin narazılığına gətirib çıxardı.
Mehdiqulu xanın İrəvanda apardığı siyasətdən şah özü də narazı idi. Çünki o, öz siyasəti ilə xalqın rus qoşununa rəğbət bəsləməsinə səbəb olmuşdu. Digər tərəfdən, rus qoşunlarına qarşı müvəffəqiyyətsiz mübarizə Mehdiqulu xanı tamamilə nüfuzdan salmışdı. 1806-cı il iyulun 23-də Şörəyeldə rus qoşununa qarşıd öyüşdə Mehdiqulu xanın qoşununun məğlubiyyətə uğramasından hiddətlənən Fətəli şah qəti tədbirlər görməyə məcbur oldu. Avqustun əvvəllərində Mehdiqulu xan İrəvandan geri çağırıldı. Beləliklə, İrəvanada 1 il 1 ay hakimiyyətdə olmuş Mehdiqulu xan Tehrana qayıtdı.
Mehdiqulu xan İrəvanda hakimiyyətdən götürülərək, şahın digər qohumu marağalı Əhməd xan Müqəddəmə ilə əvəz olundu. Yeni hakim ilk olaraq oğlunu 1000 nəfərlik qoşunla İrəvana göndərdi. Lakin Mehdiqulu xan onu İrəvana buraxmaq istəməmişdi. Bu xəbəri eşidən Əhməd xan şahın göstərişi ilə avqust ayının əvvəllərində 500 süvari və 4 topla Təbrizdən İrəvana doğru hərəkət etdi. Əlacsız qalan Mehdiqulu xanın şahın əmrinətabe olmaqdan başqa çıxışyolu qalmadı. Beləliklə, 1806-cı ilin avqustunda marağalı Əhməd xan İrəvan hakimliyinə başladı.
Yevstafi Azeyev
Yevstafiy Stepanoviç Azeyev — Rusiya bəstəkarı, xormeysteri, müəllimi, kilsə ilahilərinin müəllifi və aranjimançısı.
Həyatı
Yevstafiy Stepanoviç Azeyev 1851-ci ildə Kiyev şəhərində anadan olmuşdur. On yaşında o, Saray Xor Kapellasına qəbul edilmişdir. Azeyev 1875-ci ildən xorda nəğmə müəlliminə kömək etmiş, 1883-cü ildə özü bu vəzifəyə gəlmişdir. O, pedaqoji fəaliyyətində digər məsələlərlə yanaşı, dirijorun jestinə mimikanın uyğunluğuna diqqət yetirirdi.
Azeyev 1883–1884-cü illərdə digər xor müəllimləri ilə birlikdə Nikolay Rimski-Korsakovun rəhbərliyi altında "Qədim nəğmələri bütün gecə oyaq alaraq oxuma" toplusunun yaradılmasında iştirak etmişdir. O, eyni zamanda Sankt-Peterburqda Mariyinski teatrında xormeyster işləmiş, onu xormeyster kimi yüksək qiymətləndirən Rimski-Korsakovun "Pskov qulluqçusu" və "May gecəsi" operalarının ilk tamaşalarında iştirak etmişdir. Rimski-Korsakovun ölümündən sonra Azeyev onun mənəvi və musiqi əsərlərini redaktə edib çapa hazırlamışdır (1913). 1907–1917-ci illərdə o, Müqəddəs Yelena İnstitutunda, Nikolayev Yetimlər İnstitutunda, E. Rapqofun musiqi kurslarında dərs demişdir.
Front Mission media məhsullarının siyahısı
— əvvəllər "Square", daha sonralar isə "Square Enix" tərəfindən yayımlanan strateji rol videooyunları seriyası. Seriyanın ilk oyunu 1995-ci ildə çıxmışdır və sonradan "Square" tərəfindən mənimsənilən bir studiya olan "G-Craft" tərəfindən hazırlanmışdır. "G-Craft" "Front Mission Series: Gun Hazard" ("Omiya Soft"), "Front Mission Evolved" ("Double Helix Games") və "Front Mission 2089: Border of Madness" (h.a.n.d.) oyunları istisna olmaqla digər bütün "Front Mission" oyunlarını istehsal etmişdir. Orijinal oyun yayımlanandan sonra filmlər, manqalar, romanlar, radio şouları və oyuncaqlar da daxil olmaqla bir çox medya məhsulları çıxmağa başlamışdır. Seriyadakı videooyunlar strateji rol videooyunlarından başqa skroll-şuter, real zamanda strategiya və üçüncü şəxs atıcı oyunlarına da böyük təsir göstərdi. Seriyanın əsas hekayəsini yeddi fərqli oyun əhatə edir. Bunlara əlavə olaraq hekayəsi əsas oyunlardakı ilə eyni kainatda və ya altenativ dünyalarda keçən yan məhsul kimi beş əlavə oyun istehsal edilmişdir.
"Front Mission" oyununun satılma səbəblərindən ən əsası onun süjet xəttinə sahib olmasıdır. 21-ci və 22-ci əsrlərdə baş verən hadisələr əsasən hərbi münaqişə və güclü millətlərarası birliklərin və onların üzv ölkələri arasındakı siyasi gərginlik haqqındadır. Hər bir "Front Mission" videooyunu özünəməxsus, müstəqil hekayələrdən istifadə etsə də, əslində oyunlar bütün seriyanı əhatə edən daha böyük bir hekayə xəttinə bağlıdır. Digər media məhsullarındakı hekayələr ilə birlikdə bu seriya bir dram serialı ilə müqayisə edilə biləcək dərəcədə hekayə dərinliyinə və davamlılıq səviyyəsinə malikdir.
Oyuncaqlar
"Front Mission" seriyası bir sıra oyuncaqların və oyuncaq komplektlərinin istehsal edilməsinə səbəb olmuşdur. 1997-ci ildə "Front Mission 2" oyununun buraxılışından sonra Kotobukiya oyunlardan seçilmiş "Zenit V" kimi üç ədəd vanzer (mex) formasında olan oyuncaq istehsal etmişdir. 1999-cu ildə Kotobukiyanın ARTFX komandası "Zenit RV" kimi "Front Mission 3" oyununda görülən vanzerlərin altı düymlük oyuncaqlardan ibarət bir komplektini istehsal etdi. 2000-ci ildə oyuncaq istehsalçısı "Palisades Toys" həmin oyuncaqları Şimali Amerikada buraxdı. Daha sonra eyni oyuncaqlar fərqli rənglərdə yenidən istehsal olundu.
2004-cü ilin sentyabrında "Front Mission 4" oyununun buraxılışından sonra "Kotobukiya" "Square Enix" ilə əməkdaşlıq edərək real vanzerlərə bənzəyən üç düymlük qasyaponlardan ibarət "Front Mission Trading Arts" oyuncaq komplektini istehsal etdi. Həmçinin, "Front Mission History" kolleksiyasının öz kiçik oyuncaqları və heykəlcikləri vardır. "Trading Arts" komplekti "Front Mission" və "Front Mission 4" oyunlarından olan vanzerlərdən ibarətdir. Bu komplekt 2005-ci ilin fevral ayında "Front Mission Trading Arts Plus Stage I" adı altında yenidən istehsal edildi. "Front Mission 1st" oyunundan "Scars of the War" oyununa qədər bütün oyunların hərəsindən bir vanzer seçilərək oyuncaqları hazırlanmış və 2006-cı ilin fevralında buraxılmış "Front Mission Trading Arts Plus Stage II" komplektində öz yerlərini almışdırlar. Qlen Duvalın "Stage II" komplektindən olan Kyojun vanzeri "Front Mission 5" üçün əvvəlcədən sifariş edilmiş bir mükafat idi. Yenidən istehsal ediləndə komplektə əsgər yaşılı rəngində və mat və metal rənglərində vanzerlər əlavə edildi. "Square Enix", həmçinin, içində Zenit, Enyo, və Zefir modelləri də olan "Play Arts Kai" komplektinin bir hissəsi kimi "Front Mission Evolved" oyunundan bəzi modellər istehsal etdi.
Kitablar
"Front Mission" seriyası müvafiq videooyunlar üçün bir sıra strategiya təlimatları və əlaqəli kitablar hazırlayıb. Seriyadan çıxan diqqətəlayiq kitablar sırasında "Sükut" Front Mission sənəti 1995–2003 adlı art-buk və "Front Mission World Historica: Münaqişələrin hesabatı 1970–2121" adlı məlumat kitabı vardır. "Sükut" art-bukunda Yoşitaka Amano tərəfindən "Front Mission", "Front Mission: Gun Hazard" və "Front Mission First" remeyki üçün çəkilmiş müəyyən konsepti olan sənət əsərləri nümayiş etdirilir. "World Historica" məlumat kitabı "Front Mission Alternative" oyununun əvvəlindən "Front Mission 5: Scars of the War" oyununun sonuna qədər əsas seriyada hadisələrin cərəyan etdiyi kainata aid bütün məlumatları özündə birləşdirir. Məlumat kitabında "Front Mission: Gun Hazard" və "Front Mission Evolved" oyunları haqqında məlumat yoxdur.
Aluiziu Azevedu
Aluiziu Tankredu Belu Qonsalvis di Azevedu Braziliya yazıçısı, karikaturaçısı, diplomatı, dramaturqy və hekayə yazıçısı. O, Artur Azevedunun qardaşıdır. Azevedunun "Mulat", "Xarabalıq", "Pansion", "Kişi" romanları XIX əsrin sonlarında Braziliyadakı sosial həyatın geniş panoramasını təşkil edir.
Qızıl Kənd-i Ülya (Bicar)
Qızıl Kənd-i Ülya — İranın Kürdüstan ostanı Bicar şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 109 nəfər yaşayır (29 ailə). Əhalisini azərbaycan türkləri və kürdlər təşkil edir.
Həmidabad (Qəzvin)
Həmidabad — İranın Qəzvin ostanının eyniadlı şəhristanının Mərkəz bəxşinin ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı ildə əldə edilən məlumatına görə, kənddə 799 nəfər yaşayır (212 ailə).
Vadi əl-Xəznədar döyüşü
Vadi əl-Xəznədar və ya Üçücü Homs döyüşü — qərbi Suriyada Homs qəsəbəsinin şimal-şərqindəki Vadi əl-Xəznədarda Məmlük sultanlığı və Monqol imperiyasının qolu olan Elxanlı dövləti və onlara yardım edən Kilikiya çarlığı ilə Gürcüstan çarlığı arasında 22–23 dekabr 1299-cu ildə edilən, Suriyaya olan monqol axınları içərisində monqol zəfəri ilə nəticələnən tək savaşdır. Bu döyüşdən sonra daha öncəki 4 döyüşdə uduzan monqollar özlərinə inam qazandılar, cənuba irəliləmiş və 1303-cü ildə yenə Məmlüklərlə Marj əl-Səffar döyüşünü etmişdirlər. Ancaq orada da məğlubiyyətə uğrayan Elxanilər Suriya axınlarına son verərək Suriyanı tərk etmişdirlər.
Döyüş
Monqol ordusunun mərkəz hissəsində olan Qazan xan döyüş başladığında hiyləyə əl ataraq ordusunun sağ cinahına komandnalıq edən Qutluqşaha Məmlük ordusunu aldatmaq üçün kös çaldırmışdır. Bu yanılğıya aldanan Məmlüklər Qazan xanın bu tərəfdə olduğunu düşünürək hücumlarını monqol ordusunun sağ qanadına cəmləşdirmişdir. Bu sayədə həm Qazan xan qorunmuş, həm də Məmlük ordusunun qurulan tələyə çəkilməsi mümkün olmuşdur. Başda üstün olan məmlüklərin monqollar tərəfindən sol qanad bölmələrinin dağıdılması ilə monqollar üstünlük qazanmağa başlamışdır. Buna rəğmən, günorta boyunca döyüşən məmlüklər ertəsi günə qədər sıralarını qorumağı bacarmışdır.
Ancaq ertəsi gün olan 23 dekabr 1299-cu ildə monqolların və yardımcı erməni, gürcü bölmələrinin məmlüklərin orta cinahını dağıtması ilə yaxında monqolların qələbə qazanacağı sezilməyə başladı. Axşama doğru məmlüklər məğlubiyyəti qəbul edərək və daha çox itki verməmək üçün döyüş meydanından cənuba doğru geri çəkilməyə başladı.
Nəticə
Dəməşqə doğru qaçan məmlüklər yolda 12.000 yolda müstəqillik istəyən 12.000 nəfərlik Dürzi və Maruni oxçusu ilə qarşılaşmış və onlarla döyüşməyə məcbur olmuşdur. Bu təhlükəni yox edən məmlüklər Qəzzəyə qədər irəliləmiş, monqollar da onların izindən gəlmişdir.
Səyahət davam edərkən Dəməşqə çatan monqollar şəhəri yağmalamış və qalanı mühasirəyə almışdır. Ancaq bu əsnada Çağatay xanlığının hücum xəbərinin gəlməsi ilə monqol ordusu Dəməşqi buraxaraq Fərata doğru geri çəkilmiş və Çağatay orduları ilə qarşılaşmışdır.
Bunlardan sonra, qısa müddət ərzində məmlüklər yenidən Suriya və Fələstindəki hakimiyyətlərini bərpa etmişdirlər.
Vadi əl-Xəznədar döyüşündən sonra gələn qalibiyyət sayəsində özlərinə inami bərpa edən monqollar Suriyanın içlərinə doğru irəliləməyə davam etmişdir. Homsdan cənuba doğru — Dəməşq yolunda irəliləmiş və Dəməşq ətəklərinə qədər Suriyadakı Məmlük torpaqlarını ələ keçirmişdirlər. Lakin Dəməşq yaxınlığında — 1303-cü ildə Marj əl-Səffarda məmlüklərlə təkrar qarşılaşmışdırlar. Elxanilərin burada baş tutan döyüşdə məğlub olması ilə, Suriyaya monqol axınları sona çatmış və Elxanilər Suriya ilə Fələstin torpaqlarını tərk etmişdirlər.
Bandeyrante İK
Bandeyrante İdman Klubu — Bandeyrante kimi də tanınan, 28 noyabr 1965-ci ildə təsis edilən və San-Paulu ştatının Birigüi şəhərini təmsil edən Braziliya futbol klubudur.
Tarixi
Klub 28 noyabr 1965-ci ildə təsis edilmişdir. Bandeyrante klubu 1963-cü ildə Paulista Liqası İkinci Diviziyasının, 1986-cı ildə Paulista Liqası Seriya A2-nin və 2001-ci ildə Koka-Kola de Futbol Kubokunun qalibi olmuşdur.
Stadion
Bandeyrante Futbol Klubu öz ev oyunlarını Estadio Pedro Marin Berbel stadionunda keçirir. Stadionun maksimum tamaşaçı tutumu 10012 nəfərə bərabərdir.
Qızıl Kənd-i Sülfa (Bicar)
Qızıl Kənd-i Sülfa — İranın Kürdüstan ostanı Bicar şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 95 nəfər yaşayır (21 ailə). Əhalisini azərbaycan türkləri və kürdlər təşkil edir.
Palitra ilə avtoportret
Palitra ilə avtoportret — Fransız boyakarı Pol Sezannın məşhur avtoportretlərindən biridir. Əsər İsveçrənin Sürix şəhərində yerləşən E.G.Bührle fonduda saxlanılır.
Agarebi
Agarebi — Gürcüstanın Xaşuri bələdiyyəsinin inzibati ərazi vahidində kənd. Xaşuridan 10 km uzaqda yerləşir.
Əhali
2002 siyahıyaalmaya görə kəndin əhalisi 137 nəfər idi. 2014-cü ildə 139 nəfər yaşayırdı, 65 kişi və 74 qadın.
Ədəbiyyat
gse: 1 52
NGC 4515
NGC 4515, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Süleyman Rəhimov
Süleyman Hüseyn oğlu Rəhimov — Azərbaycan-sovet yazıçısı, nasiri, siyasətçisi, 1938-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycan SSR xalq yazıçısı (1960), Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1975).