cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Menes
Xüsusən Narmer Tabletlərinin tapılmasından öncə Aşağı və Yuxarı Misirin birləşdiricisi və əsl mənada ilk Misir fironu olduğu düşünülən Menesin haqqında adı keçən tabletlərdə heç bir şəkildə məlumat olmaması, önəmli bir mübahisə yaratmış və günümüzdə bir çox tarixçi bu arxeoloji tapıntılar nəticəsində, Narmerin ilk firon və Misirin birləşdiricisi olduğu mövzusunda görüş birliyi içərisindədir.
Tarixi qeydlərin çox dəqiq olmaması və fərqli firon siyahılarında görülən fərqliliklər səbəbilə, günümüzdə Menesin, Narmer və ya Hor-Ahaya aid bir ad olduğu və Antik Misirdəki məşhur Memfis şəhərinin qurucusu olduğu düşünülür.
Bəzi fironlar siyahısında Min və ya Meni deyə adlandırılmış olan Menesin Manethonun kitabından 62 il hökm sürdüyü və bir begemot tərəfindən öldürüldüyündən bəhs olunur. Ayrıca Nil çayının su səviyyəsini ölçməyə yarayan nilometri də onun icad etdiyi önə sürülür.
Ağ liman (roman)
Ağ liman — Povest 1970-ci ildə xalq yazıçısı Anar Rzayev tərəfindən qələmə alınmışdır.
Haqqında
Anar Rzayevin yaradıcılığında povest janrı önəmli yerlərdən birini tutmaqdadır. Onun elə ilk iri həcmli əsəri də "Ağ liman" povesti olmuşdur. Bu povest Anar Rzayevin yaradıcılığında yeni bir səhifənin başlanğıcıdır "Ağ liman" əsəri Moskvada (1973, 1980, 1988), Polşada (1978), Macarıstanda (1972), Bolqarıstanda (1973), Türkiyədə (1991), Özbəkistanda (1978), Qazaxıstanda (1976), İranda, Slovakiyada, Çexiyada, Gürcüstanda, Misirdə və bir sıra ölkələrdə çap olunmuşdur.
Məzmunu
“Ağ Liman” povesti obrazlardan biri olan Nemətin yuxusu ilə başlayır. Nemət nəşriyyatda işləyən tərcüməçidir. və həyatda gördüyü hər bir şeyi dərindən müşahidə etmək bacarığı var. Nemət yuxusunda stansiyadadır, ailəsi və pişiyi ilə Bakıya getmək üçün altı ədəd  qatar bileti almağı gözləyir. Bilet almaq növbəsi Nemetə çatır və Xəzinədar Səfdər dayı Nemətə Bakıya getmək üçün lazım olan biletləri vermək istəmir və bir neçə səbəb gətirir. O, Nemətin paltarlarının Bakıya getməyə uyğun hesab etmir və ona bir bilet verir. Əsərin sonunda Nemətin Təhminə ilə telefonda danışan zaman insanın öz daxilindən qopan üsyanın şahidi oluruq və bu üsyan ki, yaşamağı, həyatı heçə endirir Telefonla danışdıqdan sonra Nemətin yuxusunda  dəniz və Ağ liman  görməsi oxucuda daxili fərəh hissi oyadır.
Mövzu və ideyası
"Ağ liman" əsərində əxlaqi problemlər qaldırılır, insanın həyatda öz yerini tapa bilməsi, məzmunlu və dolğun ömür sürməsi, insanlar arasında ünsiyyət, ülfət məsələlərindən bəhs olunur və mənəvi boşluq damğalanır Yazıçı burada öz insan konsepsiyasını ziyalının "mənəvi dəyər" və "əxlaqi sərvət" anlayışının guşə daşı kimi yoxlayıb, sınaqdan keçirir. Əsərin müasirliyi, qaldırdığı problemlərin aktuallığı, mühümlüyü də məhz onun bədii qəhrəman konsepsiyası ilə bağlıdır
Maktan döyüşü
thumb|right|240px|Lapu-Lapu Fernan Magellanı öldürərkən. Maktan döyüşü — Filippin əraizində 28 aprel 1521-ci ildə baş vermiş döyüş. Hazırda Filippinə aid Maktan adasının hökmdarlarından biri Lapu-Lapu ilə İspaniya qoşunlarının komandanı Fernan Magellanın qoşunları arasında baş vermiş döyüşdə ikincisi öldürülmüşdür.
Döyüş öncəsi
16 mart 1521-ci ildə Fernan Magellan özünün dövrü aləm səyahəti zamanı Molukk adaları arasından İspaniyaya yol axtararkən üfüqdə hazırkı Samar adasını görür. Növbəti gün o silahdaşlarına Homonhon adası sahillərinə lövbər atmağı əmr edir. Magellan və onun komandasıə adada olan ilk avropalılar olmuşdur. Onun Kulambu və Siaqu hökmdarları ilə söhbəti uğurlu olur. Onlar Magellanı sebu adasına aparırlar. Burad isə adanın ali hökmdarı yaşayırdı. Magellan onu və həyat yoldaşını xristianlığı qəbul etməyə inandıra bilir. Xristianlığı qəbul etdikdən sonra hökmdar ispan kralı Filippin adını alır. Həyat yoldaşına iosə kralın anasının adı verilir. Magellan bu gedişdən razı qalır və hökmdara kiçik isa fiqurunu verir. Bundan sonra Humabon racası onun vassallığında olan bütün döyüşçülərə xristianlığı qəbul etməyi əmr edir. Üstəlik bu işdə Magellana köməkdə göstərir.
Sərkərdələrin böyük qismi hökmdara tabe olur. Ancaq Lapu-Lapu bu əmrə tabe olmure və mərkəzi hakimiyyəti tanımadığını bildirir. Humbon racası və Zulu datusu Magellana Maktan adasına getməyi və güç yolu ilə Lapu-Lapunu tabe etdirməyi məsləhət görür. Magerllan bunu şans olaraq görür və üsyan qaldırmış sərkərdəni özü ram etməyi düşünür.
Pedinomonadales
—  şöbəsinin  sinfinə aid bitki dəstəsi.
Maktan döyüşü
Döyüş
Tarixçi Antonio Piqafettanın yazdıqlarına görə Magellan sözlərlə Lapu-Lapaunu fikirindən daşındırmağa çalışdsa da bir nəticə əldə olunmamışdır. Üstəlik sərkərdə tərəfindən aqresiyanın müşhisdə edilmədi onu fikirindən döndərmişdir. Səhərsi gün səhər saatlarında 28 apreldə Magellan lövbər salır. Əlverişsiz şərait səbəbindən odlu silahdan istifadə edə bilmir.
Lapu-Lapunun qoşunu təqribi olaraq 1500 nəfdərdən ibarət idi. Magellan onları qorxumaq məqsədi ilə Bulaya kəndindəki bir neçə evi yandırır. Anczaq bu addım adalıların qəzəbini dahada artırır. Bu anda aprolalılartın üzərinə xeyli sayda döyüşçü tökülür. Magellan ayağından qılınc zərbəsi alır. Lapu-Lapu döyüşü udur. Ancaq bir çoxları o cümlədən Antonio Piqafetta qayıqlarla qaça bilir. Antonio Piqafettanın sözlərinə görə 3 avropalıdan başqa bir necə xristianlığı qəbul etniş yerlidə öldürülür. .
Humabon və Zulu hökmdarları döyüşə girməmiş hər şeyi aralıdan izləmişlər. Piqafettanın sözlərinə görə Humabon Lapu-Luya Magelanın meyidi müqavilində çoxlu mal vəd etmişdir. Ancaq Lapu-Lapu meyidi qaytarmamışdır. Döyüşdən sonra hökmdar iştirakçılara bir şənlik təşkil edir. Sonucda isə Xuan Sebastian 1 gəmi ilə səyahəti başa vura bilmişdir.
Dərviş Məhəmməd
Dərviş Məhəmməd və ya Kritli Məhəmməd. 23 dekabr 1930-cu ildə Menemen hadisəsi zamanı, kiçik leytenant Kubilayı Menemendə öldürən şəxsdir. Dərviş Məhəmməd hadisədən bir neçə gün sonra tutularaq edam edilmişdir.
İsrafil bəy Yadigarov (podpolkovnik)
İsrafil bəy Həsən bəy oğlu Yadigarov — Rusiya imperiyası, Gürcüstan və Polşanın Azərbaycan əsilli hərb xadimi.
General-leytenant İsrafil bəy Yadigarovun nəvəsi, general-mayor Həsən bəy Yadigarovun oğlu.
Həyatı
İsrafil bəy Yadigarov 7 avqust 1888-ci ildə Tiflisdə Çar Rusiyası ordusunun general-mayoru Həsən bəy Yadigarovun ailəsində anadan olmuşdur. İsrafil bəyin adını daşıdığı babası İsrafil bəy Yadigarov rus ordusunda general-leytenant rütbəsi almış ilk azərbaycanlı idi. Babası İsrafil bəyin kiçik qardaşı 1844–1848-ci illərdə isə Peterburq universitetində ərəb-fars-türk filologiyası üzrə təhsil almış və Rusiyada universitet təhsilinin tam kursunu başa vuran ilk azərbaycanlı Ağa bəy Yadigarovdur. Yadigarovlar əslən Borçalı qəzasının Təkəli kəndindəndirlər.
Gürcüstanda
İnqilabdan sonra şərq cəbhəsinin dağılması nəticəsində Vətənə qayıtmış İsrafil bəy Yadigarov yenicə yaranmış Gürcüstan Demokratik Respublikası ordusunun sıralarına qoşulur. 1918-ci ilin dekabrında erməni-gürcü müharibəsində iştirak edir.
1919-cu ilin fevralında Gürcüstan Müəssislər Məclisinə keçirilən seçkilərdə iştirak etmiş "Borçalı Qəzasının Müsəlmanları" qrupunun Gürcüstan Seçki Komissiyasına təqdim edilmiş siyahısında İsrafil bəy Yadigarovun adı göstərilmişdir. Lakin onun namizədliyi GMMŞ-in sədri Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev və Ömər Faiq Nemanzadə kimi komissiya tərəfindən təsdiq edilməmişdir. Qrup isə müəyyən edilmiş həddi aşa bilməmiş və buna görə də onun üzvləri Müəssislər Məclisinə daxil ola bilməmişdirlər.
Bolşevik Rusiya Gürcüstanı işğal etməyə başlayanda Borçalı və Tiflis qəzalarının müsəlman əhalisinin 200 nəfərlik dəstəsinə komandanlıq edərək Qızıl Orduya qarşı mübarizə aparmışdır. "Sakartvelos Respublika" qəzeti (№ 38, 18 fevral 1921) bu haqda yazır:
Bir gün sonra "Sakartvelo" qəzeti (№ 39, 19 fevral 1921) "Borçalı və Tbilisi müsəlman dəstəsi" başlıqlı xəbərdə yazır:
Polşada
Gürcüstanın bolşevik işğalından sonra Türkiyəyə sığınmış, buradan isə Polşaya keçmiş, orduda xidmətə başlamışdır. Bu vaxt Gürcüstan və Azərbaycandan bir çox zabit Polşa ordusunun sıralarına yazılmaq üçün buraya mühacirət edirdilər. Bunların arasında qohumları Arçil bəy və Vəli bəy Yadigarovlar, Cahangir bəy Kazımbəyov, tez-tez İsrafil bəylə səhv salınan İsrafil bəy Məhəmməd, Həmid bəy Məmmədzadə və Kazım bəy Səfəroğlu vardır.
O, zabitlərin yenidənhazırlanma kurslarını bitirmiş və Minsk-Marovşada 7-ci süvari dəstəsində təcrübə keçmiş, sonra mayor rütbəsi ilə Polşa ordusunun süvari hissələrində xidmət etmişdir. Sexanuvda 11-ci Legioner Ulan Alayının podpolkovniki (polkovnik-leytenantı) olmuşdur. thumb|İsrafil bəy Yadigarovun Varşavadakı qəbri
İsrafil bəy Yadigarov 1939-cu ildə vəfat etmişdir. Qəbri Varşavadakı müsəlman-tatar qəbristanlığındadır.
Ekososiologiya
Tarixi
Ətraf mühitin sosiologiyasının qurucuları — Florian Znanetski, Robert Park, Lüis Virt və başqaları (Chicago Human Ecology School) — 1920-1940-cı illərdə sosiologiyaya "yad", "marjinal şəxs" və digərləri kimi mühüm anlayışlar daxil etdilər. Elə həmin illərdə rus alimi Vladimir Vernadski sosial-təbii orqanizm kimi "biosfer" anlayışını irəli sürdü.
Müşirabad (Qoşaçay)
Müşirabad - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Qoşaçay şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 94 nəfər yaşayır (20 ailə).
NGC 7122
NGC 7122, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Oğlaq bürcü istiqamətində yerləşir. *2 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Aslan bacanaq (film, 1977)
Aslan Bacanaq filmi rejissor Zəki Alasya tərəfindən 1977-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Komediya, macəra, döyüş, musiqili film "Ərmanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Əsas rolları Zəki Alasya, Mətin Ağpınar, Gölgən Bəngü, Cavad Qurtuluş, Pərran Qutman ifa edirlər.
Məzmun
Məhəllə təzə köçən avtobus şoferi Səlim, yaşadığı yerin qoçusu Həlimin bacısını sevməyə başlayır. Bunun fonunda hadisələr maraqlı şəkildə cərəyan edir.
Rollarda
Zəki Alasya — Səlim Mətin Ağpınar — Həlim Gölgən Bəngü — Zeynəb İhsan Yücə — Satıcı Kərim Cavad Qurtuluş — Bərbər Seyfi Sami Həzinsəs — Bərbər köməkçisi Nəcdət Atilla Pəkdəmir — Müavin Nəzmi Haqqı Qvanç — Məhəllədə qalan Tuncər Nəcmioğlu — Çayxana sahibi Davud İbrahim Uğurlu — Qumar oynayan Kamal İsgəndər — Müavin Öggəş Ərəb Cəlal — Məhəllədə qalan Nübar Tərziyan — Həkim Hrant Bakı Tamər — Polis İbrahim Sabuncu — Qumar paylayan Abdi Algül — Neylon İsmayıl Nərmin Özsəs — Məhəllədə qalan Kənan Qaragöz — Topal Hüseyn Firuddin Çölgəçən — Məhəllədə qalan Can Qoluqısa — Məhəllədə qalan Səlçuq Uluərgüvən — Fevzi İhsan Bayraqdar — Dolmuşdaki sərnişin Əli Gənçli — Rəssam Aytən Qoçaq — Dayanacaqdakı sərnişin Turgut Boralı — Raib əmi Yaşar Güclü — Məhəllədə qalan
Filmi səsləndirənlər
Zafər Önən Rza Pekkutsal Ayşin Atav Ərol Kəsgin Timuçin Caymaz Səid Ərgənç Səlim Naşid Sacide Kəsgin Qəzənfər Özcan Ayton Sərd Ərxan Abir
Scourfieldiales
—  şöbəsinin  sinfinə aid bitki dəstəsi.
Aqmola vilayəti
right|300px
Aqmola vilayəti  — Şimalı Qazaxıstan regionda vilayət. 1999-cu ildən bəri inzibati mərkəzi Kökşetau şəhəridir.
Qərbdən Qostanay, şimaldan Şimalı Qazaxıstan, şərqdən Pavlodar, cənubdan isə Karağandı vilayəti ilə həmsərhəddir.
Hind binti Utba
Hind binti Utba (صفية بنت حيي; ) — Məkkənin ən nəcib və nüfuzlu qadınlarından biri, Qureyş lideri Əbu Süfyanın həyat yoldaşı və ilk Əməvi xəlifəsi Müaviyənin anası.
Bioqrafiya
Onun tam adı Hind binti Utba ibn Rəbiə ibn Abd-Şəms əl-Qureyşidir. Onun atasının adı Utbə ibn Rəbiə idi. Hind müdrik, təşəbbüskar və məqsədyönlü qadın idi. O, natiqlik qabiliyyətinə malik olub, şeir yazırdı. Cəsur, alicənab və məğrur qadın olması ilə bilinirdi. Atası onu əl-Fakih ibn əl-Muqirə əl-Məhzumi ilə evləndirdi və ondan Əbanı adlı oğul doğdu.
İslam ənənəsinə görə, Hind İslamı qəbul etdikdən sonra dindar müsəlman olur. 635-ci ildə vəfat edir.
Chlorodendrales
—  şöbəsinin  sinfinə aid bitki dəstəsi.
Yo-yo
thumb Yo-yo və yoyo — bir-birinə bərkidilmiş iki diskdən və onların ortasından uzanan uzun bir ipdən ibarət olan oyuncaq. İpin ucundan tutub diski aşağı və yuxarı yellətmək lazımdır.
Etimologiyası
Yo-yo sözü, ehtimal olunurki, Ilocano termini olan yóyo, ya da Filippin dilindən koqnate sözündəndir
İlk yo-yo şirkəti
1928-ci ildə ABŞ-yə gəlmiş filippinli mühacir olan Pedro FloresKaliforniyanın Santa Barbara şəhərində Yo-yo istehsalatı şirkətini açdı.1929-cu ilin Noyabrda biznes əl istehsalı oyuncaqlarla başladı Flores Los Anceles və Hollivudda iki əlavə fabrik açdı bununla birlikdə 600 işçi olmaqla gündəlik 300.000 ədəd yo-yo istehsal edirdilər.
"Yo-yo" adı 1932-ci ildə Sam Dubiner tərəfindən ticarət nişanı kimi qeydiyyata alındı. Londonda keçirilən ilk yo-yo müsabiqəsini Harvey Lav qazanmışdı bundan sonra İsveçdə yo-yo istehsalına başladı.
1933-cü ildə Suriyada yo-yo qadağan edildi, buna səbəb bir sakinin yo-yo oynamağın quraqlıq gətirdiyini iddia etməsi oldu.
Sövdələşmə qabiliyyəti
Sövdələşmə qabiliyyəti — mübahisəli situasiyada olan tərəflərin bir-birinə təsir göstərmək qabiliyyəti. Əgər hər iki tərəf debatda bərabər şəraitdə olarsa, o zaman onlar bərabər sövdələşmə qabiliyyətinə malik olarlar. Bu, tərəflərin ölçüsü və gücü, mövcud alternativlər və ünsiyyət kimi amillərdən asılıdır. Sövdələşmə qabiliyyəti əmək haqqı, qiymətlər və bazar strukturu kimi iqtisadi nəticələrə təsir göstərə bilər. Buna dövlət tənzimlənməsi və elmi-texniki tərəqqi kimi xarici amillər təsir edir.
Formulu
Sövdələşmə qabiliyyətinün bir neçə formulları hazırlanmışdır. Amerikalı iqtisadçı Nil Volverton Çemberlenə görə, A-nın sövdələşmə qabiliyyətinü B-nin A-nın şərtləri ilə razılaşmadığı halda yaranacaq xərclərin A-nın şərtləri ilə razılaşdığı halda yaranacaq xərclərə nisbəti kimi izah etmək mümkündür. A ilə fikir ayrılığının B üçün yaradacaq nisbətən yüksək həmcdəki xərci o deməkdir ki, A-nın sövdələşmə qabiliyyəti güclüdür. Razılaşmanın yaradacağı xərclərin nisbətən yüksək həcmdə olması A-nın sövdələşmə qabiliyyətinün zəif olduğunu göstərir. Bununla belə, bu cür ifadələr özlüyündə A-nın B-yə nisbətən güclü və ya zəif tərəfləri barədə heç bir məlumat vermir, çünki B eyni şəkildə güclü və ya zəif sövdələşmə qabiliyyətinə malik ola bilər. Buna baxmayaraq, B-nin A-nın şərtləri ilə razılaşmadığı halda yaranacaq xərcləri B-nin A-nın şərtləri ilə razılaşdığı halda yaranacaq xərclərdən böyükdürsə, həmçinin A-nın B-nin şərtləri ilə razılaşmadığı halda yaranacaq xərcləri A-nın B-nin şərtləri ilə razılaşdığı halda yaranacaq xərclərdən kiçikdirsə, deməli A-nın sövdələşmə qabiliyyəti B-nin sövdələşmə qabiliyyətindən böyükdür.
Kodori dərəsi
Kodori dərəsi, həmçinin, Kodori vadisi (კოდორის ხეობა, Кәыдырҭа ) olaraq da tanınan, Gürcüstanın yarı-müstəqil muxtar respublikası olan Abxaziyadakı çay vadisidir. Svanların məskunlaşdığı vadinin yuxarı hissəsi 1993-cü ildən sonrakı Abxaziyada mərkəzi Gürcüstan hökumətinin birbaşa nəzarətində olan və 2006-cı ildən adı rəsmi olaraq Yuxari Abxaziya (ზემო აფხაზეთი, Zemo Apxazeti) kimi dəyişdirilən yeganə künc bölgə idi. 12 avqust 2008-ci ildə rus-abxaz qüvvələri əvvəllər Gürcüstanın nəzarətində olan Yuxarı Kodori Vadisinə nəzarəti əldə etdilər.
İzzət Bağırov
İzzət Bağırov (17 may 1976, Bakı, Azərbaycan SSR) — azərbaycanlı müğənni, aktyor.
Həyatı
İzzət Bağırov 17 may 1976-cı ildə anadan olub, əslən Balaxanlıdı. Bakıxanov qəsəbəsindəki 4 nömrəli Musiqi Məktəbinin tar sinifini, sonra isə Bülbül adına orta ixtisas məktəbinin İncəsənətin Musiqi Komediya fakultəsini bitirib.
"7-17" Dövlət müsabiqəsində iştirak etmiş və qalib olmuşdur. 1995-ci ildən daha da populyarlaşıb.
Dəfələrlə Həcc ziyarətində, Məşhəddə olub. Oruc tutub, ehsanlar verir. Çox vaxt da Cümə məscidində namaz qılır.
Kumiri İbrahim Tatlısəsdir.
Yuxarı Savoyya
Yuxarı Savoyya  — Fransanın şərqində yerləşən, Overn-Rona-Alp regionun departamentlərindən biri. Sıra nömrəsi — 74. İnzibati mərkəzi — Annesi. Əhalisi — 760979 nəfər (departamentlər arasında 30-cu yerdə, 2010-cu ilin məlumatları).
Coğrafiyası
Ərazisi — 4388 km². Departament Alp dağlarında yerləşir İtaliya və İsveçrə ilə sərhəddir.
Tarixi
XIX əsrin ortalarına qədər Savoyya sülaləsinin hersoqluğuna məxsus idi. 1860-cı ilin mart ayında Fransaya daxil edildi.
İnzibati bölgüsü
Departamentə 4 rayon, 34 kanton və 294 kommun daxildir. Rayonları:
Fərman Quliyev
Fərman Ağadədə oğlu Quliyev — kənd təsərrüfatı elmləri doktoru, professor; Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Lənkəran Regional Elmi Mərkəzinin direktoru. Beynəlxalq Qafqaz və Azərbaycan Çay Assosiasiyaları İB-nin prezidenti və Azərbaycan Ekologiya və Ətraf Mühitə Nəzarət Mərkəzi İB-nin Lənkəran Cənub Regional departamentinin sədridir.
Həyatı
Fərman Ağadədə oğlu Quliyev 19 may 1937-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Lənkəran rayonunun Sütəmurdov kəndində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur.
1943-cü ildə Lənkəran rayоnunun Sütəmurdоv kəndinin yeddillik məktəbinə daxil olmuş və 1950-ci ildə həmin məktəbi bitirmişdir. 1950–1954-cü illərdə Lənkəran şəhərinin Subtropik Bitkilər Texnikumunda təhsil almış, 1954-cü ildə oranı əla qiymətlərlə bitirmişdir.
1954-cü ildə Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunun aqronomluq fakültəsinə daxil olmuş və 1959-cu ildə yuxarıda adı çəkilən İnstitutu bitirmişdir.
Elmi fəalliyəti
1959–1961-ci illər ərzində Azərbaycan Elmi-tədqiqat Bağçılıq və Subtrоpik Bitkilər İnstitutunun Lənkəran Filialında kiçik elmi işçi vəsifəsində işləmişdir.
1961–1962-ci illərdə sabiq Ümumittifaq Çay və Subtropik Bitkilər Elmi-tədqiqat İnstitututunda (ÜİÇ və SBETI) kiçik elmi işçi vəzifəsində işləmişdir.
aprel 1962–1965-ci illər ərzində sabiq Ümumittifaq Çay və Subtrоpik Bitkilər Elmi-tədqiqat İnstitututun (ÜİÇ və SBETI-nin Gürcüstan SSR) aspiranturasında oxumuşdur.
1965-ci ildə Gürcüstan Subtrоpik Təsərrüfatı İnstitututunda (Suxumi şəhəri) namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmiş və 11 iyun 1965-ci il tarixində kənd təsərrüfatı elmləri namizədi alimlik dərəcəsini almışdır.
1965–1967-ci illər ərzində Krasnodar vilayətinin (Rusiya) Soçi Subtropik və Cənub Meyvə Bitkiləri Təcrübə Stansiyasında (indiki Rusiya Dağ Bağçılığı və Gülçülüyü Elm İstehsalat Birliyi) baş elmi işçi vəsifəsində çalışmışdır.
1967-ci ildə Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin dəvəti ilə Azərbaycan Bağçılıq və SB ETI-nin Lənkəran Filialında aqrokimya və bitki fiziologiyası laboratoriyasının müdiri vəzifəsinə gəlmiş və iyul 1968-ci ildən oktyabr 1984-cü ilə qədər Lənkəran Filialının direktoru vəzifəsində işləmişdir.
1973-cü ildə "Baş elmi işçi" rütbəsini və 1988-ci ildə isə "Dosent" elmi rütbəsini almışdır.
1980-ci ildə "Xalqlar Dostluğu" ordeni və "Əmək Rəşadəti" medalları ilə təltif olunmuşdur.
1982-ci ildə "Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Aqronomu" fəxri adını almış, "XXI-ci əsrin tanınmış alimi" Beynəlxalq diploma layiq görülmüşdür. Oktyabr 1984-cü ildən müsabiqə yolu ilə Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunun Meyvəçilik və Subtropik Bitkilər kafedrasında dosent və sonralar isə həmin kafedranın müdiri vəzifəsində 1988-ci ilin dekabr ayına qədər işləmişdir.
1988-ci ildən 2003-cü ilə kimi Azərbaycan Respublikası Milli Elmlər Akademiyasının Genetika və Seleksiya İnstititunda müsabiqə yolu ilə "Subtropik bitkilərin genetikası və seleksiyası" şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışmışdır.
1991–1995-ci illər ərzində Azərbaycan Respublikasının Prezident Aparatında Ərazi idarəetmə orqanları ilə iş şöbəsinin Böyük məsləhətçisi vəzifəsində işləmişdir.
1995–1996-cı illərdə Azərbaycan Respublikasının Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin "Beynəlxalq elmi-texniki əməkdaşlıq və informasiya" idarəsinin rəisi vəzifəsində çalışmışdır.
1993-cü ildə "Prоfessоr" elmi adını almışdır.
1996-cı ildə Beynəlхalq Ekоenergetika Akademiyasının həqiqi üzvü-akademiki seçilmişdir.
1996–1998-ci illərdə İran İslam Respublikasının Ərdəbil Azad İslam Universitetində elmi-tədqiqat işləri üzrə və İran Kənd Təsərrüfatı Nazirliyində "Bağçılıq və subtropik bitkilər" üzrə müşavir vəzifəsində işləmişdir.
2003–2015-ci illərdə Lənkəran Dövlət Universitetinin "İqtisadiyyat və aqrotexnologiya" kafedrasının müdiri vəzifəsində işləmişdir. 2015-ci ildən AMEA-nın Lənkəran Regional Elmi Mərkəzinin direktoru vəzifəsinə təyin edilmişdir.
2015-ci ildə "Avropa Nəşr Mətbu Evi" mükafat komissiyasının qərarı ilə istedadlı gənc alimlərin hazırlanmasında səmərəli fəaliyyətimə, Subtropik bitkilərin becərilməsi, ekologiyasının elmi-praktik əsaslarının öyrənilməsi sahəsində apardığ uğurlu elmi tədqiqatlarına, gənclərdə vətənpərvərlik hisslərinin aşılanmasında və aqrar elmlərin inkişafı tarixində göstərdiyi xidmətlərinə görə ən yaxşı vətənpərvər tədqiqatçı alim qızıl medalı ilə təltif edilmişdir.
Əmək fəaliyyəti ərzində sabiq SSRI Ali Attestasiya Komissiyasının (AAK) eksperti, sabiq SSRI Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin Elmi-texniki Şurasının üzvü, sabiq ÜIÇ və SBEIB-nin buraxdığı «Субтропические культуры» jurnalının redaksiya heyətinin üzvü, Azərbaycan Respublikasının Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin elmi-texniki sovetinin üzvü, Azərbaycan Respublikası Ali Attestasiya Komissiyasının Ekspert Şurasının üzvü olmuşdur.
Hazırda ingilis dilində buraxılan "Annals of Agrarian Science" "İSSN 1512–1887" http://www.agrscience.ge/ Beynəlxalq və "Yaşıl Çay" jurnalları redaksiya heyətinin üzvüdür.
"Orqanizmləri ətraf mühit amillərinin mutagen təsirinə davamlığın artırılma üsulu" Patentininin həmmüəllifidir.
Çay bitkisinin becərilməsinə dair 5 səmərəli təklifin vəsiqəsini almışdır.
2014–2015-ci illərdə 4 çay sortu: “Fərmançay”, "Lənkəran", "Xəzər", “Fərmançay Çəhrayı” Seleksiya Nailiyyətlərinin Sınağı və Mühafizəsi üzrə Dövlət Komissiyasına təqdim etmiş və 2019-cu ildə patentləşdirilərək rayonlaşdırılmışdır.
Çay, limon, narıngi, portağal, qreypfrut, feyxoa, zeytun, kivi, innab, əncir, badam, nəcib dəfnə və i.a. subtropik bir sıra dərman bitkiləri üzərində apardığı elmi-tədqiqat işlərimin nəticələri təsərrüfatda geniş tətbiq edilərək, ali məktəblərin tədris proqramlarına, tədris vəsaitlərinə daxil edilmiş, xarici dillərə tərcümə olunmuşdur.
Fərman Quliyevin rəhbərliyi altında Azərbaycanın və xarici ölkələrin müxtəlif elmi-tədqiqat və tədris müəssisələri üçün 18 fəlsəfə doktoru və elmlər doktoru hazırlamışdır. Onların bir qismi artıq elmi dərəcələrini almışdır.
Elmi əsərləri azərbaycan, rus, fars, ingilis, çin, gürcü və s. dillərdə çap olunmuşdur. Subtropik bitkilər sahəsində 300-dən çox elmi əsərin, o cümlədən 30-dan çox kitabın, monoqrafiyaların, metodik vəsaitlərin, tövsiyələrin müəllifidir.
Ailəsi
Ailəlidir dörd övladı var.
Mamiellales
—  şöbəsinin  sinfinə aid bitki dəstəsi.
Əyyubilər
Əyyubilər - Əyyubilər dövlətini idarə etmiş hökmdarlar sülaləsi.
Xotyutau yaylası
Xotyutau— Elbrus dağından cənub-qərbdə, Kabarda-Balkariyanın ərazisində, Mərkəzi Qafqazda buz qatı ilə örtülmüş yayla. Yayla Baş Qafqaz silsiləsi ilə Yan silsilə arasında yerləşir. Hündürlüyü 3500 metrdir.
Coğrafiyası
Xotyutau Kabarda-Balkariya ilə Qaraçay-Çərkəz Respublikaları sərhədində yerləşir və Kabarda-Balkariyanın ən ucqar qərb nöqtəsi hesab edilir. Yayladan 15 km cənubdan Rusiya və Gürcüstanın dövət sərhədi keçir.
Yayla səthinin yarısı düz buz qatı ilə örtülüdür. Qar örtüyü il boyu yaylada qalır. Ancaq yay aylarında nadir hallarda kənar hissələr qardan azad olur.
Xotyutau yaylasının qərbində Xotyutau silsiləsi, cənub-şərqdən isə Azaubaşi zirvəsinin tirəsi yerləşir. Bu tirədən asanlıqla qarlı Exo Voynı aşırımını görmək mümkündür. Şimaldan eyni adlı Xotyutau aşırımla həmsərhəddir. Yayla və aşırım Ullukama çayının qidalandığı əsas ərazidir. Daha sonra Baksan dərəsi başlayır. Məhs Xotyutau aşırımında Böyük Vətən Müharibəsi illərində faşistlərin kişik bazası yerləşmişdir.
Şərqdən yayla Böyük Azau buzlağından dərin kanyonla ayrılır. Yayladan solda Kiçik Azau buzlağının moren çöküntüləri toplnmış. Yayla və Kiçik Azau buzlağı arasında həm də kiçik moren gölü mövcuddur. İl boyu bu göl buz qalıqları ilə dolu olur.
Marşrutlar
Xotyutau yaylasını tez-tez alpinistlər ziyarət edir və yayla turistlər arasında da böyük populyarlığa malikdir. Alpinistlər üçün daha çox Yan silsilə (şimaldan) və Baş Qafqaz silsiləsi (cənubdan) tərəfdən olan marşrutlar daha populyardır. Ullukama çayından yaylaya və aşırıma qalxan yolun dikliyi 30° çoxdur. Ümumən çay dərəsindən yaylaya qalxma müddət 5- 6 saat çəkir. Xotyutau yaylasına gələn yolda buzlaq örtüyü üzərində dərin və uzun çatlara - berqşrundlara rast gəlinir.Turistlər isə daha çox Kubanın yuxarı axarlarında olan Baksan çayı dərəsini seçirlər. Ərazinin düz relyefə malik olmasına görə alpinistlər və turistlər yaylada asanlıqla gecəliyə bilirlər.
Pseudoscourfieldiales
—  şöbəsinin  sinfinə aid bitki dəstəsi.
Kruds ailəsi (cizgi filmi, 2013)
Kruds ailəsi 2013-cü ilin animasiya və macəra filmidir.
Məzmun
Kruds adlı mağara ailəsi inadkar ata Qruqun qida taplamaq üçün qısa müddət istisna olmaqla heç kəsin mağaranı tərk etməsinə icazə verməməsi nəticəsində bir neçə təbii fəlakətdən xilas olur. Yeniyetməlik dövründə olan evin qızı Yip ailəsini sevir, amma yenə də qaranlıqda tez-tez mağaranı tərk edir. Bir gecə işıq görən Yip yenə də mağaradan çıxır və məşəl yandıran müasir insan Qay və onun əhlilləşmiş heyvanı ilə tanış olur. Qay Yipi yaxınlaşan fəlakətə görə xəbərdarlıq edir və qaçması üçün ona kömək təklif edir. Ancaq Yip ailəsi ilə birlikdə qalmağı seçir. Qay kömək lazım olanda onu çağırması üçün Yipə dənizqabığı verir. Ancaq Yip evə qayıdanda çılğın ailəsi onu məhv edir. Səbəb onların yeni olan hər şeydən qorxmaları idi.
Daha sonra böyük bir zəlzələ mağaranı və ətrafdakı hər şeyi məhv edir. Kruds ailəsi dağların arasında kəşf etdikləri meşəyə qaçır. Böyük vəhşi pişik tərəfindən qovalanılan krudslar ətyeyən quşlarla rastlaşırlar. Yipin səsini eşidən Qay Yipi və onun ailəsini atəşlə vəhşi quşlardan xilas edir. Ata Qruq Qayı kötüyün içinə salaraq onları təhlükəsiz yerə aparmasını istəyir. Qay təklif edir ki, krudslar uzaqdakı dağlarda yerləşən yeni mağaraya getsinlər. Ancaq hələ ki krudlar Qaya tam inanmırlar.
Səyahət əsnasında Qruq quş yumurtası oğurlamaq istəyir, amma onu bacarmayıb onun yerinə əqrəb tutur. Qay isə Yipə quş ovlamaq üçün necə tələ qurulduğunu öyrədir. Çətin yolda Qay krods ailəsi üçün ayaqqabılar düzəldir və müxtəlif icadları ilə olara kömək edərək özünü sevdirir. Qruq Qayı qısqanmağa başlayır və Qay ilə Yepin bir-birlərini sevdiklərini öyrənəndə Qayın yeniliklərinə qarşı çıxmağa və öz icadlarını yaratmağa başlayır. Ancaq bunlar uğursuz olur. Bunlar Qruq ilə ailəsi arasında münasibətləri pisləşdirir.
Ailə mağara tapır, ancaq kruds ailəsi artıq mağaradan kənarda yaşamağı öyrənmişdir və Qruqdan başqa heç kəs orda yaşamaq istəyir. Əsəbləşən Qruq Qaya hücum edir, ancaq ikisi də uçurumdan axan qatran axıntında ilişib qalırlar. İkili Qayın ideyası sayəsində ordan qurtura bilir.
Daha sonra isə tektonik fəlakət başlayır. Crudslar və Qay qitələrin bir-birindən ayrıldığı uçuruma qədər qaçır. Qruq günəşin istisini hiss edir və qarşı tərəfdə təhlükəsiz torpaq olduğunu düşünür. Qruq tək qalacağını bilsə də, hər kəsi bir-bir qarşı tərəfə tullayır. Tək qalan Qruq mağaraya gedir. Qaranlıqdan qorxan böyük vəhşi pişik isə Qruqa sığınır. Qruqun ağlına möhtəşən ideya gəlir və o, vəhşi pişik ilə birlikdə ailəsinin yanına qayıda bilir. Qruq ailəsi tərəfindən böyük sevgi ilə qarşılanır. Artıq krudslar Qay ilə yeni və təhlükəsiz yerdə yeni həyata başlayırlar.
Təbriz Dəmiryol stansiyası
Təbriz Dəmiryol Stansiyası — Təbrizdə tikilidir; hazırkı bina 2-ci Pəhləvilər dövründə Heydər Qiyayi tərəfindən tikilmişdir. Təbrizə ilk dəmiryolu Çar Rusiyası tərəfindən çəkilmişdir. Həmin dəmiryolu Culfadan başlayırdı.
Lalə Əlimuxtarova
Həyatı
Lalə Əlimuxtarova  1982-ci il 25 iyulda Bakı şəhərində anadan olub. 51 nömrəli orta məktəbdə təhsil alıb. Məktəbi bitirdikdən sonra 1999-cu ildə Bakı Slavyan Universitetinin Filologiya fakültəsinə daxil olmuşdur. 2003-cü ildə həmin universitetin Magistratura pilləsində təhsil alıb. 1996-cı ildə Aztv-də praktikaya başlamışdır.
Şəxsi həyatı
2013-cü ildə ailə həyatı qurmuşdur. Melis və Elif adında iki qızı var.
Fəaliyyəti
Lalə Əlimuxtarova  2003–2008'ci illərdə Yeni ulduz, Xalq ulduzu, Ziqzaq,Tam sərbəst və Qəfəs verlişlərinin prodüseri olmuşdur.
2018–2019-cu illərdə Lider Tv-də yayımlanan "Köklə Sazı" verlişinin aparıcısı olmuşdur
2019-cu ildən ARB TV-yə keçmiş və hazırda "Ay Ev Yiyəsi" verlişinin adını dəyişərək "Kim var, kim yox?" adı altında qızı Melislə fəaliyyətini davam etdirir. Həmçinin Bakı Şəhər Mədəniyyət Baş İdarəsində çalışır.
Pyramimonadales
—  şöbəsinin  sinfinə aid bitki dəstəsi.
NGC 3985
NGC 3985, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. SBm tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Studio mənzil
Studio mənzil adətən bir otaqlı kiçik mənzildir. Belə tipli mənzilin içində daxili ara divarlar yoxdur və mətbəx, qonaq və yataq otağları bir sahədə yerləşdirir. 20-ci əsrin əvvəllərində studio mənzillər azsaylı mebel ilə və bəzən binalarda ortaq vanna otağı olan kiçik yaşayış yerlər idi.
Argentina
Argentinada bir otaqlı mənzili “monoambiente” adlanır (ispan dilində “mono” bir, “ambiente” isə otaqdır).
Avstriya, Almaniya
Almaniyada bir otaqlı mənzili ənənəvi olaraq “Garçonnière” (fransız dilində “garçon” sözünün mənası oğlan, gənc və ya bakalavr-dır) və ya “Einzimmerwohnung” (“Ein” bir, “Zimmer” otaq, “Wohnung” isə mənzil deməkdir) adlanır.
Honq Konq
Honq-Konqda studio mənzili təxminən 10 kvadrat metr sahəsi və əlavə vanna otağı və mətbəx daxili olan bir mini-mənzildir. Yaşayış sahəsinin minimum ölçüsü bir avtomobil parkının ölçüsüdür.
Kanada
Kanadada studio mənzili “bachelor” (subay adamın mənzili) adlanır.
Portuqaliya
Portuqaliyada studio mənzillər T0 (T-Zero) ilə təyin olunur, 0 rəqəmi mənzildə müstəqil yataq otağının olmadığını bildirir.
İsveç
İsveçdə studio mənzillərinə “etta” (vahid mənasında) deyilir. Onların sahəsi adətən 20-40 m² arasındadır.
ABŞ
ABŞ-da studio mənzillərin orta ölçüsü 46–56 m² arasınadır.
Yaponiya
Yaponiyada təxminən 10 m² sahəsi olan studio mənzilləri “wan rūmu manshon” (bir otaqlı xudmani ev) adlanır.
NGC 1295
NGC 1295, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Ölü not
thumb
Ölü not — bir musiqi not u məlumatıdır. Çalınan bir notun ikinci bir çalış edilmədən yazıldığı dəyər qədər uzadılmasına deyilir.
Bir notdan sonra bir-birinə bağlı göstərilən notlardan çalınmayanın içi boş yazılır.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Hərbi məhkəməsi
Hərbi məhkəmə — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti ordusu tərkibində məhkəmə işlərinə baxan ədliyyə orqanı.
Vəzifəsi
Azərbaycanda baş hərbi məhkəmə təsis edildikdən sonra hərbi dairə məhkəmələrinin qərarlarına kassasiya qaydasında şikayət verilməsi ləğv olundu. Hərbi məhkəmə haqqında Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin 1919-cu il 14 aprel tarixli qanununa əsasən, belə şikayətlər birbaşa hərbi nazirin özünə verilə bilərdi. Hərbi məhkəmlərin qərarlarının icrası ilə bağlı hərbi nazirin geniş səlahiyyətləri var idi. O, məhkəmə işinin yenidən və yeni heyət tərəfindən aparılmasına qərar verə bilər, təyin edilmiş cəzaları dəyişdirə və yügülləşdirə bilərdi. Belə ki, 1919-cu il martın 14-də, Novruz bayramı ərəfəsində imzaladığı əmrlə hərbi nazir silahlı soyğunçuluğa görə barələrində ölüm hökmü çıxarılmış 6 nəfər əsgərin cəzasını 6 illik həbslə əvəz etmişdi. Hərbi nazir digər bayramlar ərəfəsində də əfv əmri imzalayaraq məhkumları ya bağışlayır ya da onların cəzasını yüngülləşdirirdi.
Gəncədə 2010-cu il Azərbaycan parlament seçkiləri
IV çağırış Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi üçün 2010-cu ildə Azərbaycanda keçirilmiş parlament seçkiləri. Bu seçkilərdə Gəncə şəhəri üzrə 4 seçki dairəsi təşkil olunmuş və 4 deputat seçilmişdir. Seçki nəticələri Mərkəzi Seçki Komissiyasına istinadən yerləşdirilmişdir.
Mariya Ressa
Mariya Anqelita Ressa (Maria Angelita Ressa; ) — Filippin-ABŞ jurnalist və yazıçı, "Rappler" internet xəbər saytının həmtəsisçisi və baş direktoru. İlk Filippinli Nobel Mükafatı laureatı (2021).
Həyatı
Mariya Ressa 2 oktyabr 1963-cü ildə Manilada anadan olub. Atasını bir yaşında itirmişdir. Anası bundan sonra amerika vətəndaşı ilə ailə qurduğundan Mariya Angelita 1973-1986-ci illərdə ABŞ-də yaşamışdır. Burada o, Prinston Universitetində təhsil almışdır.
Filippin höküməti ilə münaqişə
2020-ci ildə, mübahisəli Filippin Kibercinayətkarlıq Qanunu ilə onlayn böhtan atmaqla ittiham edilərək məhkum edildi. Mariya Ressanın təqibi insan haqları qrupları və jurnalistlər tərəfindən mətbuat azadlığına hücum kimi qiyçətləndirildi.
Gözqamaşdırıcı zülmət (roman)
200px|thumb|right|Romanın ilk [[ingiliscə nəşrinin üz tərəfi]] Gözqamaşdırıcı zülmət (Sonnenfinsternis) — Artur Kostlerin romanı.
Mariya Ressa
Filippin höküməti ilə münaqişə
13 Fevral 2019-cu ildə Ressa, 2012-ci ildə "Rappler"in iş adamı Vilfredo Kengin avtomobilini ölkənin Ali Məhkəməsi Başçısı Renato Coronaya borc verdiyinə dair yalan xəbərlər yaymaq ittihamı ilə həbs edildi. Bir gün sonra zaminə buraxıldı. 15 iyun 2020-ci ildə Manila məhkəməsi onu böhtan atmaqda günahkar bildi. Ressa Filippin Prezidenti Rodriqo Dutertenin daimi tənqidçisi olduğu üçün onun həbsi və məhkum edilməsi müxalifətdə və beynəlxalq aləmdə çoxları tərəfindən siyasi motivli bir hərəkət kimi qiymətləndirildi.
Mükafatları
Siyasi baxışlarına və söz azadlığı uğrunda mübarizəsinə görə təqib olunan jurnalistlərdən biri olaraq "Time" jurnalının 2018-ci ilin adamı siyahısına daxil edildi.
Gözqamaşdırıcı zülmət (roman)
Əslən yəhudi olan ingilis yazıçısı Artur Köstler “Gözqamaşdırıcı zülmət” romanını yazmağa 1938-ci ildə başlasa da, həbslər və düşərgələrə göndərilməsi səbəbindən əsər üzərində işini həbsxanada bitirib və roman Köstler hələ azadlığa çıxmazdan əvvəl, 1940-cı ildə nəşr olunub. Sonra yazıçı Fransa paytaxtı Parisdən, nasistlərdən qaçmalı olub. Qaçdığı zaman romanın yeganə alman dilli nüsxəsi itirilib və 75 il sonra alman ədəbiyyatşünası Mattias Vesselin nəşriyyatlardan birinin arxivində əsərin əlyazması tapılıb. Köstlerlə yaxın münasibətdə olan Dafna Hardi Henrion romanı ingilis dilinə tərcümə edir və onu Londona göndərir. Bundan sonra əsər 30 dilə tərcümə olunur. 1948-ci ildə əsər müəllifin özü tərəfindən ingilis dilli versiyadan alman dilinə də tərcümə olunub. Ancaq Köstler 1960-cı ildə bununla bağlı belə bir fikir bildirir: “Gözqamaşdırıcı zülmət” romanımı özüm alman dilinə tərcümə etdim, amma romanın orijinalında olan spontanlığının itməsi hissi məni tərk etmir”.
Mariya Ressa
Mükafatları
Ressa Sərhədsiz Reportyorlar İnformasiya və Demokratiya Komissiyasında 25 aparıcı şəxsdən biridir.
2021-ci ilin oktyabrında Rusiyalı jurnalist Dmitri Muradov ilə birlikdə "demokratiya və davamlı sülh üçün ön şərt olan söz azadlığını müdafiə etmək səylərinə görə" Nobel Sülh Mükafatına layiq görülmüşdür.
Gözqamaşdırıcı zülmət (roman)
Belə ki, əvvəlcə “Rubaşov” adlı alman dilində olan əlyazması itkin düşür. Xoşbəxtlikdən onda “Günorta çağı zülmət” adlanan ingiliscəyə tərcümə olunmuş versiyası hazır idi. Fransızca bu əsər “Sıfır və sonsuzluq” adı ilə məşhurdur, romanın azərbaycancası isə ruscadan (“Слепщая тыма”) tərcümə olunduğu üçün adı eynilə (Gözqamaşdırıcı zülmət) saxlanılıb.
Məzmun
Roman Rubaşov adlı köhnə bolşevikin həyatından bəhs edir. Onun həbsə salınması, buraxılması və daha sonar öz yaratdığı hökumətə qarşı mübarizə aparması əsərin əsas xəttini təşkil edir.
Əsərdə hadisələr 1938-ci ildə Stalinin həyata keçirdiyi Böyük Terror və Moskva prosesləri vaxtı cərəyan edir. Bütün hadisələr reallıqlar üzərində qurulsa daromanda birbaşa Rusiya və ya SSRİ adlarına rast gəlmirik. Yazıçı bunu yerinə onların cəmiyyətdə istifadə olunan ümumi terminlərindən istifadə edir. Məsələn: Sovet hökuməti yerinə “Partiya”, Faşist ALmaniyası yerinə “Diktatorluq” və Stalin əvəzinə “Nömrə1” ifadələrini işlədir. Əsər yazıçının ll dünya müharibəsi ərəfəsində kommunizmin sovet versiyasıyla bağlı məyusluğunu ifadə edir.
Sanqan döyüşü
Sanqan döyüşü — 1727-ci ilin payızında II Təhmasibə sadiq olan və Nadirin komandanlıq etdiyi Səfəvi qüvvələri ilə üsyançı Abdali əfqanları arasında cənubi Xorasanda baş vermiş döyüşdür. Bu döyüş yenidən canlanma ərəfəsində olan Səfəvi qüvvələri ilə əfqanlar arasında baş tutmuş ilk döyüşlərdən biridir. Döyüş texniki olaraq Səfəvi qüvvələrinin qələbəsi ilə sonlanmışdır.
Gözqamaşdırıcı zülmət (roman)
Nəşr və tərcümə
Roman Səbuhi Şahmursoy tərəfindən rus dilindən Azərbaycan dilinə tərcümə edilib, Bakıda Hədəf Nəşrlərində “XAN” tərcümə ədəbiyyatı seriyası çərçivəsində 220 səhifədə çap edilib.
Sanqan döyüşü
Arxa plan
İsfahan şəhəri I Şah Abbasın dövründən etibarən Səfəvi dövlətinin paytaxtı idi. 1722-ci ildə Mir Mahmud Hotakinin başçılıq etdiyi üsyançı əfqanlar Gülnabad döyüşündə Səfəviləri məğlub edərək paytaxt İsfahan şəhərini mühasirəyə aldılar. 8 aylıq mühasirədən sonra Səfəvi hökmdarı Şah Sultan Hüseyn meydana çıxan aclığa görə Mir Mahmud Hotakiyə təslim oldu. Hələ İsfahan mühasirədə olarkən şahzadələrdən biri şəhərdən qaçmağı bacarmış və kənardan əfqanlarla döyüşə bilmək üçün ordu toplanmasına başlamışdır. Gərgin vəziyyətdə toplanan orduya qatılanlardan biri də Xorasanda məskunlaşdırılmış Əfşarlardan biri olan Nadir və ya o zamankı adı ilə Təhmasibqulu xan idi. Yenidən canlanan Səfəvi ordusunun birləşdirməyə başladığı ilk coğrafiya isə Xorasan seçildi. Nadir əldə etdiyi uğurları davamlı etmək, Sənqan, Khaf və Behdadini təmin edə bilmək üçün daha cənuba yönəlmək fikrində idi. Sənqan və Behdadin üsyan etmiş Herat abdalilərinin bir qolu tərəfindən idarə edilirdi. Bu tayfa Səfəvilərə qarşı 11 il əvvəl üsyan qaldırmışdı. Buna əlavə olaraq, Qaində də təcili yatırılmalı olan yeni bir üsyan meydana çıxdı. Bu üsyana Malik Mahmud Sistani və onun qohumları (Mahmudun qardaşı Kəlbəli və onun oğlu Lütfəli) tərəfindən üsyana təşviq edilən Sistani tayfa başçılarından biri olan Hüseyn Sultan tərəfindən idarə edilirdi.
Mamikonyanlar
Mamikonyanlar (qədim, müasir erm. Մամիկոնյան) — IV əsrdən bəri Ermənistanda əhəmiyyətli sülalə. Sülalə ölkə tarixində mühüm rol oynamışdır. Mamikonyanlar sülaləsinin üzvləri naharar (regional hakim) tituluna əlavə olaraq, sparapet (baş komandir) irsi titulunu da daşıyırdı. idi. Sülalə VIII əsrdə ərəblərə qarşı müqavimətdə aparıcı rola görə əhəmiyyətdən düşmüşdür.
Sanqan döyüşü
Döyüş
Ya 27 iyul, ya da 5 avqustda Nadir xan Məşhəddən 800 nəfərlik dəstə ilə Qainə doğru yola çıxdı. Nadir qısa bir müddət ərzində Hüseyn Sultanı tabe olmağa məcbur etməyi bacardı, lakin Kəlbəli və Lütfəli qaçaraq İsfahanda hakimiyyətdə olan Əşrəfə sığınmağa nail oldular. Nadir buradan Behdadin vasitəsiylə Esfedana doğru yola çıxdı. Behdadinə gedən yol çox çətin idi. Atrabadi bunu belə təsvir edir:
Mamikonyanlar
Mənşə
"Encyclopædia Iranica"da da qeyd edildiyi kimi, müasir tarixşünaslıqda Mamikonyanların mənşəyinin müxtəlif versiyaları mövcuddur. Nikolay Adonts və xüsusilə Kirill Tumanov Mamikonyan nəsil ağacının Gürcüstanla əlaqələndirilməli olduğuna inanırdılar. Cyril Toumanoff, (en) Studies in Christian Caucasian History (Georgetown University Press, 1963), pp. 209; 211—212, n. 238
Sanqan döyüşü
Döyüş
O quldurlar, şairin dediyi kimi, qarşısındakı hər şeyi yandırıb-yaxan alov kimi irəliləyən [Nadirin] ordusundan sürətlə qaçdılar. O, bir neçə gündən sonra Asiyada tez-tez rast gəlinən geniş səhralardan birinə gəldi; burada dəvəyə minmiş, əlində nizə tutmuş halda fasiləsiz olaraq əsgərlərinə rəhbərlik edir və bu yorucu yürüşlərin zəhmətini və təhlükəsini onlarla eyni şəkildə paylaşırdı.
Bu zaman yayın ortası olduğuna görə su qıt şəkildə idi və toplar quma bataraq qalırdı. O zaman bu coğrafiyada yetəri qədər su infrastrukturu mövcud deyildi və yollar da toplaın daşınması üçün yaramırdı və ya sadəcə mövcud deyildi. Nadir bunlarla başa çıxmalı idi. Lakin o, adamlarının koordinasiyalı səyi nəticəsində topları qumdan çıxara bildi. Nadir sentyabrın 9-da Behdəddinə çatdı və ora hücum etdi. Tezliklə Sanqani əfqanları Nadirə təslim oldular. Lakin onların Nadirə təslim olması üçün o, şəhəri mühasirəyə almış və təslim olma yalnız bundan sonra mümkün olmuşdur.
Mamikonyanlar
Mənşə
"" Eyni versiyanı Robert Hyusen və A. Redgeyt də qorumuşdur. Onlara görə kartvel mənşəli çan tayfasından (və ya Tayk yaxınlığında məskunlaşmış lazlar ) gəlirdilər. Edvard Gibbon Mamikonyanların skif mənşəli ola biləcəyinə inanırdı. Sülalənin Mərkəzi Asiyadan və ya Dərbənd bölgəsindən mənşəyi ilə bağlı versiyalar mövcuddur. Svazyana görə, Mamikonyanların mənşəyi daha sonra Mərkəzi Asiyanın daha sonra Mavəraünnəhr adlanan bölgəsi, yəni Amudərya və Sırdərya çaylarının arasında yerləşən ərazilərə dayandığını irəli sürmüşdür. Bu, sülalənin Parfiya mənşəli olduğunu göstərə bilər.
Sanqan döyüşü
Döyüş
Mühasirə zamanı Nader qalaya artilleriya atəşinə baxırdı. Lakin bir topçu təsadüfən yaxınlıqdakı topu vaxtından əvvəl işə saldı. Nəticədə qəlpə topçu və bir neçə digər müşahidəçini öldürdü. Möcüzəvi şəkildə top partlamadan geri çəkilən Nader heç bir zərər görmədi. 22 sentyabr, 30 sentyabr və ya 1 oktyabr tarixlərindən birində Sənqan Səfəvi hakimiyyətinə tabe oldu və əhalisi təslim olma məsələsində saxtakarlıq etdiyi üçün yağmaya məruz qaldı. Bu zaman məlum oldu ki, 7-8 minlik Abdali ordusu Sənqanı geri almaq üçün yola çıxmışdır. Bunu eşitdikdən sonra Nadir abdalilərlə üzləşmələri üçün Niyazabad kəndinə qüvvə göndərdi. 4 günlük döyüşlərdən sonra abdalilər Herata doğru geri çəkildilər. Nadir vəziyyətinin hələ də təhlükəli olduğuna görə geri çəkilən abdaliləri təqib etmədi və Məşhədə yola düşdü.
Mamikonyanlar
Mənşə
Ənənəyə görə, Mamikonyanlar Çin mənşəlidir, lakin bunun üçün tarixi bir dəlil yoxdur.
Vyetnamda din
thumb|Nyaçanq, Lonqşon məbədində Qautama Budda thumb|Vyetnam icma məbədi|icma zalı Vyetnamın şimalında. thumb|İsanın anası Məryəm|Müqəddəs Məryəm şərəfinə ənənəvi Vyetnam üslubunda Zibil (avtomobil)|Palanquin yürüşü. Vyetnamda din— vyetnamlıların əksəriyyəti heç bir mütəşəkkil dinə riayət etmir. Vyetnama gələn ilk dinlər Mahayana Buddizmi, Konfutsiçilik və Taoizmdir; onlara üç din (tam giáo) deyilir. 2010-cu ildəki hesablamalara görə, Vyetnam xalqının əksəriyyəti xalq dinlərinə etiqad edir (45,3%). Əhalinin 16,4%-i Buddist, 8,2%-i Xristian, 30%-ə yaxını isə heç bir dinə bağlı deyildi. Rəsmi olaraq Vyetnam Sosialist Respublikası kommunist hökuməti tərəfindən elan edildiyi kimi ateist dövlətdir. Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin 2018-ci il statistikasına əsasən, buddistlər ümumi əhalinin 14,9%-ni, xristianlar 8,5%-ni (katoliklər 7,4% və protestantlar 1,1%), Hoahao buddistləri 1,5%-ni və kaodaizm ardıcılları 1,2%-ni təşkil edir. Digər dinlərə Hinduizm, İslam və Bəhai inancı daxildir ki, bu da əhalinin 0,2%-dən azını təşkil edir. Hökumət statistikasına daxil edilməyən xalq dinləri (əcdadlara, tanrılara və ilahələrə sitayiş) 1980-ci illərdən etibarən yenidən canlanmağa başlamışdır.
Buddizm
Buddizm Vyetnama eramızın 2-ci əsrində gəldi. Çindən Mahayana Buddizmi təxminən eramızın 300-cü illərində Hong Hi Deltasına daxil oldu. Vyetnamda Buddist adətləri digər ölkələrdən fərqlidir; iyerarxik və institusional strukturlar, eləcə də icmalar adətən orada yoxdur. Vyetnam Buddizmi Taoizm, yerli inanclar və Çin mistisizmi ilə birlikdə inkişaf etdi və əksər Buddistlər meditasiyadan çox rituala diqqət yetirirlər. Saf Torpaq Buddizmi ölkədə ən məşhur Buddist məktəblərindən biri olan Mahayananın əsas qoludur. Saf Torpaq məktəbinin adət-ənənələri, ritualları və konsepsiyaları Mahayanadan götürülsə də, bu məktəb 2007-ci ilə qədər (Yaponiyadan fərqli olaraq) rəsmi olaraq Buddist təriqəti hesab edilməmişdir.
Chaetopeltidales
—  şöbəsinin  sinfinə aid bitki dəstəsi.
Transilvaniya oteli (cizgi filmi, 2012)
Transilvaniya oteli — 2012-ci ildə Sony Pictures Animation tərəfindən istehsal olunan, fentezi və komediya janrında 3D kompüter animasiyasıdır. Filmin rejissoru Cenndi Tartakovski, prodüseri isə Mişel Murdokkadır. Cenndi Tartakovski Samuray Cek, Deksterin Labaratoriyası vı Sym-Bionic Titan cizgi filmləri ilə tanınır. Filmi səsləndirənlər Adam Sendler, Endi Semberq, Selena Gomez, Kevin Ceyms, Fren Dreşer, Stiv Buşemi, Molli Şennon, Devid Speyd və SiLo Qrindir.
Haqqında
Film 28 sentyabr 2012-ci ildə Columbia Pictures tərəfindən təqdim edilmişdir. Ümumi olaraq xalq müsbət ikən, tənqidçilər tərəfindən qarışıq kritik qəbul edildi. Tənqidlərə baxmayaraq, Transilvaniya oteli 85 milyon büdcə ilə edilib, 358 milyon qazanc əldə etmişdir. Həftə sonu ən yüksək gəlir əldə edən film olmuşdur. Film Ən Yaxşı Animasiya Filminə görə Qızıl Qlobusa namizəd göstərildi.
Padşahlıqdan əvvəl Misir
Padşahlıq öncəsi Misir, (Padşahlıq öncəsi Misir - Antik Misir) mədəniyyətində fironlardan əvvəlki dövrə verilən ad. Bu dövrdə insanların kəndlərdə yaşadığı, ovçuluq üçün kiçik daşlardan ox ucu düzəltdikləri düşünülür. İnsan sayı təxminən 10 mindən azdır. Bu dövrdə kənd qrupları yerli hakimlər tərəfindən idarə olunurdu.
Aşağı Misir (delta bölgəsi) və Yuxarı Misir ayrı-ayrı hakimlər tərəfindən idarə olunurdu.
Vyetnam musiqisi
thumb|2009-cu ildə YUNESKO tərəfindən Qeyri-Maddi Mədəni İrs siyahısına daxil edilmiş, Şimali Vyetnamdan olan qədim kamera musiqisi janrı olan ca trù ifası. Vyetnam musiqisi— ölkənin etnik zənginliyinə görə, müxtəlif və sinkretikdir. Tarixinin çox hissəsində Vyetnam musiqisi Çin musiqi ənənəsindən, eləcə də Koreya, Monqolustan və Yaponiyadan çox şey götürmüşdür. Qədim Hind-Çin krallığı Çampa da Vyetnam musiqisinə təsir etdi, çünki Vyetnam hökmdarları Çam bəstələrini dinləməyi xoşlayırdılar. Bununla belə, xarici təsirlərə baxmayaraq, Vyetnam musiqi mədəniyyəti, əsasən, köklərini xalq musiqisindən alması ilə fərqlənir. Vyetnam musiqisi dörd dövrə bölünür: X-XIV əsrlər, XV-XVIII əsrlər, XIX-XX əsrin birinci yarısı və 1945-ci ildən bizim dövrümüzə.