cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kənan Qutubzadə
Həyatı
İstanbulda anadan olmasından az sonra ailəsi ilə birlikdə Bağçasaraya köçmüşdür və burada böyümüşdür. 1920-ci ildə o, Bağçasaray İncəsənət və Sənaye Kollecinə daxil olmuşdur. 1925-ci ildə çap texnikaçısı kimi oranı bitirmişdir. Bundan sonra Yalta Ərazi Komsomol Komitəsində işləmiş və 1927-ci ildə kamera operatorunun köməkçisi olmuşdur. Onun bu zaman çalışdığı studia 1932-ci ildə Moskvaya köçürülmüşdür. 1938-ci ildə Moskva kinoxronika studiasının kamera operatoru olmuş və növbəti il Kommunist Partiyasına qəbul edilmişdir. Sovet İttifanın Almaniyanın hücumuna məruz qalmasından sonra 1942-ci ildə orduya çağırılmış və Birinci Ukrayna cəbhəsinin siyasi şöbəsinə göndərilmiş və Bukrinski, Kiyev, Jtomir-Berdiçev, Korsun-Şevçenkovski, Polşa və Berlin əməliyyatlarında iştirak etmişdir. Karpatiyada döyüşən zaman çiynindən yaralanmış və sağaldıqdan sonra yenidən cəbhəyə geri dönmüşdür. 1945-ci ilin fevralında o və onun kolleqaları olan Aleksandr Vorontsob, Mixail Oşurkov və Nikolay Bikov Auşvitz düşrgəsinə daxil olmuş və onu filmə almışdırlar. Müharibədən sonra o, bütün ölkə boyunca çəkilişlərinə davam etmişdir. Bu zaman Krım tatarları deportasiya edilmişdi və onlara Krıma geri dönməyə icazə verilmirdi. "Xüsusi məskunlaşmaçı" kimi qeydiyyata alınmasına mane olan Kənan Qutubzadə beləcə, ölkə boyunca səyahət edə bilmişdir. O, əvvəl Riqada, daha sonra isə Mərkəzi Asiyada məskunlaşdı. Sonda isə Rostovda yaşamağa başladı və burada xeyli sayda insanı kamera operatoru kimi yetişməsində iştirak etdi. Onun ilk evliliyindən olan oğlu İsmət 1933-cü ildə anadan olmuş və atası kimi kamera operatoru kimi fəaliyyət göstərmişdir. İkinci oğlu olan Timur isə geoloq olmuşdur.
Sürxab (Nir)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 297 nəfər yaşayır (60 ailə).
NGC 5183
NGC 5183, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qızbürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Haramı dağı
Haramı (Hərəmi) — Ordubad rayonu ərazisində dağ (hünd. 1316,7 m). Zəngəzur silsiləsi ndən cənub-qərbə ayrılan Dəmirlidağ-Göydağ  qolunun cənub istiqamətli Gəvək şaxəsi ndə, Qaradərə-Gilançay suayırıcısında, Biləv kəndi ndən 4 km qərb-cənub-qərbdə zirvə. Orta Eosen in Lütet mərtəbəsi nə aid Dərəlik lay dəstəsi nin  terrigen-çökmə süxurlarından təşkil olunmuş günbəzvari yüksəklikdir. Tektonik cəhətdən Ordubad qarılma zonasının Paradaş seqment ində, eyniadlı əyilmənin cənub-qərb cinahına aid Gilançay antiklinalının şimal-şərq qanadında yerləşir.
HƏRƏMİ DAĞI – Ordubad rayonu ərazisində Haramı dağının əhali arasında işlədilən başqa adı.
Daki İordanov
Daki İordanov (Даки Йорданов; ) — Bolqarıstan botaniki.
Elmi fəaliyyəti
Daki İordanov bitkilər üzrə ixtisaslaşmışdır.
Əsərləri
Əsas elmi işləri sistematika, geobotanika, floristika, ekologiya və Bolqarıstanın və digər Balkan yarımadası ölkələrinin ali bitkilərinin öyrənilməsinə həsr edilmişdir. Daki İordanov 120-dən artıq elmi işin müəllifidir. Silene velcevii növünü təsnif etmişdir.
Biznes maqnatı
Maqnat və ya böyük bir iş adamı birdən çox biznesə sahib olmaqla böyük müvəffəqiyyət və böyük sərvət əldə etmiş bir iş adamıdır. Müvəffəqiyyətli sahibkarlar müəyyən bir iş və ya biznes sahəsində böyük təsirə, əhəmiyyətə malik olan biznes mütəxəssislərinə nümunədirlər.
Tirana
Tirana (alb. Tiranë) - Albaniyanın paytaxtı.
Tirana Adriatik dənizindən 40 km aralıda İşemi və Erzeni çaylarının vadisində yeləşir. Əsası 1614-cü ildə Süleyman Paşa Bardini tərəfindən qoyulmuşdur. Etimoloqlara görə "Tirana" adının mənşəyi etrus xalq etnoniminin latın forması olan "Tirren" sözü ilə bağlıdır. Başqa mülahizəyə görə şəhər Süleyman Bardini tərəfindən Tehranın şərəfinə -Tiqran adlandırılmışdır. 1920-cil fevralın 9-dan rəsmi paytaxt statusu almışdır. Paytaxt Tirana əvvəllər kiçik bir qəsəbə idi, hazırda isə ölkənin ən böyük şəhərlərindən biridir. Paytaxt Tirananın 750 min nəfər əhalisi var. İsgəndər Bəy meydanı şəhərin ən böyük və məşhur meydanlarından biridir. Ədhəm Bəy Məscidi və saat qülləsi meydanın gözəlliyini daha da artırır. 35 metrlik qüllədən şəhərə baxmaq insana əlavə zövq verir. Paytaxtı öz qoynuna almış Dayti dağı sanki Tirananın mühafizəçisi vəzifəsini yerinə yetirir. Saat qülləsindən qədim şəkillər asılıb. Ölkəni 40 il kommunist rejimdə idarə etmiş Ənvər Xocadan ölkədə demək olar ki, heç bir şey qalmayıb, onun heykəlləri yığışdırılıb. Ənvər Xoca ölkəni 40 il idarə edib. Hətta bu ölkədə 1967-ci ildə dinin olmadığını da rəsmən bəyan edilib. Kommunizm dövründə ölkədə minlərlə məscid və kilsə yerlə bir edilib. Ölkədə kommunizm dövründən qalmış yeganə məscid Ədhəm Bəy Məscididir. O vaxtdan bəri bağlanmış məscid 1991-ci ildə yenidən xalqın xidmətinə verilib. Bu gün minlərlə insan bu məsciddə camaatla namaz qılır. thumb|center|600px|Tirana panoraması
Virsəq (Nir)
Virsəq — İranın Ərdəbil ostanının Nir şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 991 nəfər yaşayır (209 ailə).
Heyrətamiz Hörümçək-adam (dəqiqləşdirmə)
Heyrətamiz Hörümçək-adam (The Amazing Spider-Man) — Marvel Comics tərəfindən istehsal olunan, Hörümçək-adam haqqında Amerikan komik kitab seriyası.
Heyrətamiz Hörümçək-adam və ya The Amazing Spider-Man aşağıdakı mənalara da uyğun gələ bilər;
Biznes klasteri
Biznes klasteri  — Xidməti fəaliyyətinin əsasları həmcins olan sahibkarlıq subyektlərinin, təminatçıların və əlaqədar digər təşkilatların xüsusi statusla coğrafi təmərküzləşməsi.
Tarixi
İqtisadçıların aqlomerasiya (təmərküzləşmə) adlandırdığı anlayışın metodoloji tarixi Alfred Marşalın 1890-cı illərdəki tədqiqatlarına qədər gedir. Müasir dövrdə isə "Biznes klasteri" yaxud "Porter klasteri" termini əsasən amerikalı akademik Maykl Porterin 1990-cü ildə nəşr etdirdiyi "Ölkələrin rəqabət üstünlüyü" əsəri ilə təqdim olunmuş və ardınca elmi çevrələr tərəfindən qəbul edilərək məhşurlaşmışdır. İqtisadi proseslərdə müvəffəqiyyətin əldə edilməsində iqtisadiyyatın coğrafi aspektləri isə Paul Kruqmanın "Coğrafiya və ticarət" (1991) əsərində geniş şəkildə işıqlandırılmışdır. Məhz bu cürə tədqiqatlardan sonra biznes klasterləri dövlətlərin iqtisadi strategiyalarında öz yerini almağa başladı.
Mahiyyəti
Maykl Porterə görə müasir qlobal iqtisadi proseslərdə rəqabət üstünlüyü əldə etməyin üsulu kimi bir qisim xüsusi faktorlar əhəmiyyət daşıyır. Məsələn, biznes subyektinin yerləşdiyi məkanın limana yaxın olması yaxud insan resursunun rəqiblərinə nisbətdə daha münasib qiymətlə çalışdırılması kimi nümunələr, xərcləri azaltmaqla rəqabət üstünlüyünü şərtləndirən başlıca amillərdir. Bu qəbildən olan üstünlüyü kortəbii haldan sistemli formaya transformasiya etmək üçün isə müəyyən inzibati tənzimləmərə ehtiyac duyulur. Biznes klasterləri rəqabət anlayışına təsir edən təkmil metodoloji yanaşma kimi məhz bu zərurəti qarşılamaq məqsədi güdür. Porterə görə biznes klasterləri rəqabət anlayışına üç əsas istiqamətdə təsir edə bilər:
Növləri
Biznes klasterləri mahiyyət etibarilə əsasən iki kateqoriyada səciyyələnirlər. Burada fərqləndirici faktorlar, subyektin təşəkkül mərhələsi və onun sonrakı fəaliyyətinin spesifikasına müvafiq olaraq formalaşmışdır.
Amerika Birləşmiş Ştatlarında
ABŞ-da əksər sahələr üzrə çoxsaylı biznes klasterləri mövcuddur. Bunların sırasından ən məhşuru Kaliforniya ştatında yerləşən, Apple, Facebook, Google, Netflix, Tesla, Twitter, Yahoo, eBay, Cisco və Oracle kimi dünyaca tanınmış nəhəng şirkətlərə ev sahibliyi edən Silikon Vadisi rəqəmsal klasteridir. Əsasən müdafiə sənayesi üzrə tədqiqatlar üçün nəzərdə tutulmuş, sonradan Stanford Universitetinin təşəbbüsü ilə mülki tədqiqatlara da açılmış ərazi, ötən əsrin 70-ci illərindən etibarən informasiya kommunikasiya texnologiyaları üzrə ixtisaslaşan şirkətlərin qərargahına çevrildi. ABŞ Ticarət Departamentinin İqtisadi Təhlil Bürosunun 2017-ci ildə Kaliforniya ştatı üzrə dərc etdiyi hesabata görə ştatın 3,2 trilyon dollar olan Ümum Daxili Məhsulunda 400-450 milyard dollarlıq İKT sektorunun payının əhəmiyyətli bir hissəsi, təkcə 2018-ci ildə 60 milyard dollardan bir qədər çox investisiya cəlb edən xüsusi zonanın hesabına formalaşır. Göstəricilər bir daha sübut edir ki, bu qəbildən olan zonaların xarici investisiya və təşəbbüskar cəlb etmə qabiliyyəti olduqca yüksəkdir.
Hindistan Respublikasında
Regional həm də sektoral klasterləşmənin uğurlu örnəyi Hindistanın Karnataka ştatının paytaxtı Banqalor şəhəri hesab olunur. Həcm baxımından dünyanın dördüncü, bəzi mənbələrə görə birinci texnoloji klasteri olan şəhər, 200 ali və orta mühəndislik məktəbi o cümlədən, 400-ə yaxın tədqiqat mərkəzi ilə araşdırma və inkişaf nöqteyi-nəzərindən regionun qabaqcıllarındandır. Yerli iqtisadi instutlara görə, ölkə Ümum Daxili Məhsulunun %10-i təşkil edən rəqəmsal sektoru əksərən Banqalor özünün rəqəmsal məhsulları ilə təmin edir.
Türkiyə Respublikasında
Türkiyə Respublikasında universitetlər nəzdnində texnoparklar, həmçinin sənaye məhəllələri ilə yanaşı müxtəlif biznes klasterləri vardır. Bunlardan həcm etibarilə ən böyüyü və ən yenisi “Bilişim Vadisi” adı ilə formalaşıb. Türkiyə nümunəsini fərqləndirən cəhət isə biznes inkubatoru adlanan mexanizmin proseslərə inteqrasiya edilməsi ilə uğuru davamlılaşdırmağa hesablanmış addımlar atmasıdır. İstanbul şəhərinin yaxınlığında yerləşən Qəbzə sənaye ərazisində qurulmuş “Bilişim Vadisi”ndə ən müxtəlif stimullaşdırıcı vasitələrlə informasiya kommunikasiya texnologiyaları sektorunun şirkətləri təmərküzləşdirilməyə çalışılır. Bu cəhd özünün ilkin nəticəsini yerli elektrik avtomobil layihəsi olan TOGG markasının istehsalının məhz “Bilişim Vadisi”ndə start götürməsi ilə göstərdi. Orta dövr üçün xüsusi zonanın rezident sayının 5000 şirkətə çatacağı, 50 milyard dollarlıq dövriyyə və 100 min nəfərlik məşğulluq sahəsi yaradacağı Türkiyə Respublikasının müvafiq orqanlarının dərc etdiyi hesabatlara əsasən gözləniləndir.
Əməvi məscidi
Əməvi məscidi (جامع بني أمية الكبير Jāmi' Banī 'Umayya al-Kabīr), Şam Cümə məscidi kimi də adlandırılan məscid Şam şəhərinin qədim şəhər hissəsində yerləşir və dünyanın ən böyük və ən qədim məscidlərindən biridir.
634-cü ildə Şam şəhərinin Ərəblər tərəfindən alınmasından sonra, Roma İmparatoru I Konstantin dövründə Yahya peyğəmbər şərəfinə tikilən  Xıristiyan bazilikası, Ebu Ubeyde bin Cerrahın  başçılığı ilə 635-ci ildə bəzi dəyişiklər edilərək məscid kimi istifadə edilirdi. Yetmiş il ərzində həm kilsə, həm də məscid kimi iki dinin ibadətxanası olmuş bina müsəlman əhalinin zaman keçtikcə artması ilə əlaqəli tamamilə məscidə çevrilmişdir.
Məsciddə bugün hələdə qorunan Yahya peyğəmbərin qəbri və türbəsi kimi müqəddəs abidələri mühafizə edilir.Həmçinin məscidin içində Şiəlik üçün dəyərli əsərlər vardır. Məscidin şimal hissəsinə əlavə edilmiş balaca bir bağcada Səlahəddin Əyyubinin türbəsi tikilmişdir.
Məscidin bitki və həndəsi motiflərilə, şəhər və bina təsvirləridən meydana gələn möhtəşəm mozaik bəzəkləri də memarlıq sənətinin tarixi üçün mühüm yer tutur. Məscidin başqa bir xüsusiyyəti də İslam aləmində ilk dəfə ümumi ayaqyolu burada tikilməsi olmuşdur.
Tarixi
thumb|right|[[İsa minarəsi məscidin ən hündür minarəsidir]] Bizim eradan əvvəl I əsrə aid Yüpiter adı daşıyan Roma məbədinin və Roma imparatoru Theodosiosun dövründə tikilən Yahya Peyğəmbər Kilsəsi'nin yerində tikilmişdir. Şam şəhərinin 634-cü ildə müsəlman Ərəb orduları tərəfindən tutulmasından sonra Yüpiter məbədi Ebu Ubeyde bin Cerrahın başçılığı ilə məscidə çevrilmişdir. Bu məscid kiçik olduğu üçün Əməvi Xəlifəsi I. Velid tərəfindən bugünkü böyük məscidin tikilişi başladılmışdır.
İnşaatda xəlifənin istəyi ilə Bizans imperatorunun İstanbuldan göndərdiyi ustalar işləyirdi. İnşaat 714-cü ildə tamamlandı.X əsrin tarixçilərindən biri olan İbn el-Fakih el-Hamadaninin verdiyi məlumata görə məscidin tikintisinə 600.000 ilə 1.000.000 dinar arasında pul xərclənmiş və 12.000 işçi işləmişdir.
Anna Nevil
Anna Nevil (d. 11 iyun 1456 – ö. 16 mart 1485) — İngiltərə kralı III Riçardın xanımı, İngiltərə kraliçası.
İngiltərə taxt-tacı uğrunda Lankaster və York ailələri arasında çıxan Gül müharibəsində mühüm rol oynamış Nevil ailəsinin üzvü olan Anna Nevilin ilk evliliyi atasının planı əsasında baş tutdu. IV Eduarda qarşı üsyan çıxaran atası Riçard Nevil Lankasterləri dəstəkləməyə başladı və yeni müttəfiqlərinin taxt namizədi olan VI Henrinin yeganə oğlu Vestminsterli Eduardla qızını evləndirdi. Bu nikah səbəbilə Uels şahzadəsi ünvanı alan Anna Nevilin ilk evliliyi çox çəkmədi. Vestminsterli Eduard 1471-ci ilin mayında döyüş meydanında həlak oldu.
York kralı IV Eduardın səltənətini yenidən bərpa etməsinin ardından Anna Nevil bağışlanaraq Londona geri çağırıldı və kralın kiçik qardaşı olan Qloçester hersoqu Riçardla evləndi. Üstəlik bacısı İzabella Nevil də kralın digər qardaşı Klarens hersoqu Corcla evli idi. Riçard Plantagenetin 1483-cü ilin iyununda qardaşı oğlunu devirərək hakimiyyəti ələ almasının ardından Anna Nevil də İngiltərə kraliçası oldu. Ancaq 1485-ci ilin martında ərindən 5 ay öncə vəfat etdi. Cütlüyün yeganə övladı olan Midlhamlı Eduard isə cəmi 7 yaşında naməlum səbəblə vəfat etdi.
Acğaz (Nir)
Acğaz — İranın Ərdəbil ostanının Nir şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 251 nəfər yaşayır (47 ailə).
Mişel Buke
Mişel Buke — Fransız aktyor.
NGC 2279
NGC 2279 - Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduz. Göy üzündə Əkizlər bürcü istiqamətində yerləşir. *3 tipli. tərəfindən ildə 30.48 sm (12 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Doğru Yol Partiyası (Azərbaycan)
Doğru Yol Partiyası — Azərbaycanda 30 yanvar 1993-cü il tarixində Tamerlan Qarayevin rəhbərliyində təsis edilmiş, 1995-ci ildə Müsavat Partiyasına birləşmiş siyasi partiya.
Tarixi
1990-cı ildə Azərbaycan SSR Ali Sovetinə seçkilər keçirilmiş, ilk dəfə bu seçkilərdə Azərbaycan Kommunist Partiyası xaricində siyasi qüvvələr yarışmışdır. Seçki nəticəsində 45 nəfər müxalif Azərbaycan Xalq Cəbhəsi üzvü parlamentin deputatı seçilmişdir. Parlamentdə "Müstəqil Azərbaycan" Demokratik Blokunu təsis edən müxalif qrup parlament sədarətinə namizəd olaraq 133 nömrəli Ağdam ikinci şəhər seçki dairəsindən deputat seçilmiş Tamerlan Qarayevi sədr müavinliyinə namizəd göstərmişdir. 7 fevral 1991-ci il tarixində Tamerlan Qarayev Ali Sovetin sədr müavini seçilmişdir. Tamerlan Qarayev, həmçinin, 26 noyabr 1991-ci il tarixində təsis edilmiş Azərbaycan Ali Sovetinin Milli Şurasına "Müstəqil Azərbaycan" Demokratik Blokunun üzvü olaraq seçilmişdir.
15 may dövlət çevrilişinin ardından hakimiyyəti tam ələ alan Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Ali Sovetin Rəyasət Heyətində dəyişikliklərə getmiş, Tamerlan Qarayev 18 may 1992-ci il tarixində Ali Sovetin sədrinin müavini vəzifəsindən azad edilərək sədrin birinci müavini seçilmişdir. Çevrilişdən sonra yeni rəhbərlik prezident seçkiləri keçirmək qərarı almışdır. Bu dövrdə Tamerlan Qarayev Azərbaycan Xalq Cəbhəsindən istefa verərək öz müşaviri və bacanağı Rasim Musabəyov ilə birgə iqtidaryönlü Doğru Yol Partiyasını təsis etmişdir. Doğru Yol Partiyasının Təsis Konfransı 30 yanvar 1993-cü il tarixində keçirilmişdir. Konfransda Tamerlan Qarayev sədr, Rasim Musabəyov sədr müavini, Siyasi Şura üzvü, Akif Nağı isə partiyanın katibi seçilmişdir. Bu adın Türkiyədə Süleyman Dəmirəlin sədrlik etdiyi Doğru Yol Partiyasından qaynaqlandığı iddia edilmişdir.
4 iyun Gəncə qiyamından sonra hakimiyyəti ələ alan Heydər Əliyev 3 sentyabr 1993-cü il tarixində Ali Sovetin sədrinin birinci müavini Tamerlan Qarayevi Azərbaycan Respublikasının Çin Xalq Respublikasında Fövqəladə və Səlahiyyətli Səfiri vəzifəsinə təyin etmişdir. Bununla o, sədr vəzifəsindən və partiya üzvlüyündən istefa vermişdir. Bu hadisədən sonra Rasim Musabəyov 1994-cü ildən etibarən Doğru Yol Partiyası sədrinin vəzifələrinin icraçısı vəzifəsini icra etməyə başlamışdır.
Lakin partiyanın təsisçisinin partiya fəaliyyətində iştirak edə bilməməsi, partiyanın təsirliliyinın azlıq təşkil etməsi kimi səbəblər partiyanın ləğv edilməsi məsələsini gündəmə gətirmişdir. Partiya rəhbərliyinin aldığı qərara əsasən Doğru Yol Partiyası 18 noyabr 1995-ci il tarixində keçirilmiş Müsavat Partiyası IV Qurultayında Müsavat Partiyasına birləşmişdir.
Jurnalist Eynulla Fətullayev Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyasının ictimai-siyasi məsələlər şöbəsinin sabiq rəhbəri Əli Həsənovun bir dövr Doğru Yol Partiyası üzvü olduğunu iddia etmişdir.
Vava
Edvaldu İzídio Netu (Edvaldo Izidio Neto; ), daha çox Vava kimi tanınır ― öz dövrünün ən yaxşı hücumçularından biri sayılan keçmiş Braziliya futbolçusu. Onun ləqəbi "polad sinə" idi. O, Sport Resifi, Vasko da Qama, Palmeyras klublarında və Braziliya komandasında mərkəzi hücümçu mövqeyində çıxış etmişdir.
Milli komanda karyerası
Vava 1955-1964-cü illər ərzində Braziliya millisində 20 oyuna 15 qol vurmuşdur. O, 1958 (5 qol vurmuşdur) və 1962 (4 qol vurmuşdur) FİFA Dünya Kuboklarını udan heyətin üzvü idi, Üstəlik, turnirin bombardirlərindən biri olaraq 1962 Dünya Kuboku Qızıl Ayaqqabı mükafatının ortaq mükafatçısı olmuşdur.
Vava həm 1958 (iki dəfə) həm də 1962 (bir dəfə) finallarında qol vurmağı bacardı və beləliklə iki fərqli dünya kubokunun finalında qol vuran ilk oyunçu oldu. Ondan başqa bu uğuru ancaq 3 başqa oyunçu təkrarlaya bilmişdir: Pele (1958 və 1970), Paul Braytner (1974 və 1982) və Zinəddin Zidan (1998 və 2006)..
Melitopol Şəhər Diyarşünaslıq Muzeyi
Melitopol Şəhər Diyarşünaslıq Muzeyi (Мелітопольський міський краєзнавчий музей) — Ukraynanın Melitopol şəhərində yerləşən muzey. 2010-cu ildən 2022-ci ilin işğalına qədər muzeyin direktoru Leyla İbrahimova idi.
Tarixi
Muzeyin açılışı 1921-ci ilin mayın 1-də baş vermişdi. Onun ilk direktoru pedaqoq D. Serdyukov idi. 1934-cü ildə muzeyə oblast səviyyəli qurum statusu verilmişdi. 1928-ci ildə muzey üç balaca otaq və bir dəhliz əhatə edirdi. Həmin üç otaqda tarix, təbiət, etnoqrafiya və arxeologiya şöbələri yerləşirdi. Muzeyin o zaman böyük sayda eksponat var idi, lakin muzey direktoru İ.P. Kurılo-Krımçak onların üçün yerin çatışmazlığını və onların sistemsiz təşkilatlanmasını tənqid edirdi.
Erkən 1930-cu illərində Kurılo-Krımçaq Şimali Azovyanıda konservasiya işi aparmağa başlayıb, ordaki təbii qoruqları kənd təsərüfatı üçün zəbtindən müdafiə edirdi. Fəqət, 1935-ci ildə o, muzeydən qovulub və həbs edilmişdir. İkinci Dünya Müharibə zamanı alman işğalçıları onu Melitopolun meri vəzifəsinə təyyin ediblər və o, yenə də muzeydə direktor kimi işləməyə davam edib.
1967-ci ildə muzey Marks küçəsində (indiki Ğruşevski küçəsində) yerləşən Çernikovun villasına köçürülüb.
2022-ci ilin martın 10-da, Rusiya Melitopol şəhərini işğal edəndən sonra, Rusiya Silahlı Qüvvələri muzeyin direktoru olan Leyla İbrahimovanı öz evindən naməlum yerə alaraq, həbs ediblər. Verilən məlumata görə, Rusiya qoşunları arxeoloqların 1950-ci illərdə aşkar etdikləri Skif qızılını oğurlayıblar. İbrahimova xəbər verib ki, ümumilikdə, Rusiya qoşunları tərəfindən 198 qızıl eksponat, o cümlədən nadir qədim silahlar, gümüş sikkələr və xüsusi medallar oğurlanmışdı.
Binası
İkinci gildiyanın taciri İvan Çernikovun üç mərtəbəli imarəti 1913-cü ildə inşa olunmuşdu. Binanın daxili suvaq ilə bəzədilmişdir. İvan Yeqoroviç Çernikov iki dəfə (1891-1895 və 1901-1905) Melitopol Şəhər Dumasının sədri seçilmişdir. Çernikov qardaşlarının ticarət evi Melitopolda manufaktura təchizadı ilə məşqul idi. İmarətinin birinci mərtəbində yerləşən mağazada Zinger tikiş maşınları satılırdı. İkinci və üçüncü mərtəbə isə yaşayış üçün istifadə olunurdu.
1917-ci ildə Çernikovlar Fransaya mühacirət edib. 1920-ci ildə iyundan oktyabra qədər imarətdə Pyotr Vrangel qərargahı yerləşirdi. 1920-ci və 1930-cu illərində burda işçilər klubları yerləşirdi. İkinci Dünya Müharibəsi ərzində isə burda alman komendaturası, Melitopolun azad olunmasından sonra isə Kommunist Partiyasının və Komsomolun şəhər komitələri yerləşirdi. Uzun vaxt ərzində binanın birinci mərtəbəsində əmanət bankı yerləşirdi.
Qaraçay qoyunu
250px|thumb|right|Qaraçay cins qoyunu Qaraçay cins qoyunu — cod yunlu qoyun növünün ən qədim cinslərindən biridir. Qoyunların vətəni Kuban çayının mənbəyində yerləşən yüksək dağlıq ərazi Qaraçay ərazisidir. Rusiya Federasiyası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin rəsmi nəşrində (Moskva: 2015) "İstifadəsi üçün təsdiqlənmiş Damazlıq Nailiyyətlərinin Dövlət Reyestri"ndə Qaraçay qoyun cinsi 9354024 nömrəsi siyahıya alınmışdır (yaradıcılar # 296, 5670, 14214). . Qaraçay cinsindən olan qoyunların yetişdirilməsi üçün ənənəvi bölgələr Şimali Osetiya, Kabarda-Balkariya, Qaraçay-Çərkəz torpaqlarıdır. Ətlik,yunluq,südlük qoyunlardır. İl boyu otlaqlarda otarılır.
Petrokemiya
Petrokemiya (xorv. Petrokemija) — kimyəvi sənaye sahəsi ilə məşğul olan xorvat firması. 1968-ci ildə "INA" dövlət neft şirkətinin filialı kimi "Gübrələr zavodu" (xorv. Tvornica gnojiva) adı altında əsası qoyulub. Kənd təsərrüfatı üçün gübrə istehsalına görə ixtisaslaşıb. Ölkədə "İNA"dan sonra ikinci ən böyük ixracat firması.
Qaraçay qoyunu
Qoyun cinsinin tarixi
Qaraçay qoyun cinslərinin yetişdirilmə vaxtı məlum deyil, lakin XIX-XX əsrlərin əvvəllərində geniş tanındı və əvvəllər bilinsə də Qafqaz bölgəsinin hüdudlarından kənara çıxaraq daha çox məşhurlaşdı. Bu ərazidə macarların əcdadlarının izlərini tapmaq üçün 1829-cu ildə Şimali Qafqaza səyahət edən Macarıstanlı alim Jan-Şarl de Bess qeyd edri: “Qaraçaylar gözəl cins atlar yetişdirməklə yanaşı, çox sayda cins öküz və qoyun da saxlayırlar. Bir qayda olaraq, sakinlər quzu əti yeyirlər; çox keyfiyyətli kərə yağı və pendir də hazırlayırlar."
Petrokemiya
Tarixi
Maslovina və Qərbi Slavoniyada neft-qaz ehtiyatlarının axtarışı 1926-cı ildə Lipika yaxınlığında, qonşu Buyavitsa qazından istifadə edən Brezinedə texniki karbon zavodunun tikintisini şərtləndirdi. Kutində Qara karbon adlanan amorf kütlədən 1938-ci ildə Qoyla qazının köməyi ilə istifadə edilməyə başlandı. 1940-cı ildə 1982-ci ilə qədər fəaliyyət göstərən əhəng zavodundan istifadə edilməyə başlandı. 1955-ci ildə gil zavodu tikildi. Bu zavod bir çox sahələrin inkişafı üçün geniş imkanlar yaradırdıː neft və qida sahəsindən tikintiyə və kənd təsərrüfatına qədər, xüsusilə heyvandarlıqda yem əlavələri istehsalına qədər. Xatırlanan zavod Metan adı altında fəaliyyət göstərdi və qısa bir müddət də kimyəvi məhsullar zavodu kimi işlədi.
Qaraçay qoyunu
Qoyun cinsinin tarixi
Q. İ. Fillipsonun qeyd etdiyi kimi, “səyahətlərim zamanı, onların obalarında tez-tez gecələyib, istirahət etdim və çobanların bizə verdiləri ziyafətlərdə kabab yedim. Qaraçay quzusu ən yaxşı dana ətindən dadlıdır və xüsusi bir ləzzətə malikdir, yəqin ki, aralarında çoxlu ətirli dağ çiçəklərinin də olduğu dağların otları ilə bəslənirlər. XIX əsrin sonunda atçılıq və qoyunçuluq qaraçayların əsas məşğuliyyəti olaraq qalırdı.
Petrokemiya
Tarixi
1943-cü ildən mineral gübrələrinin zavodunun tikinti layihəsi mövcud idi. 1968-cı ildə Kutinin şərq hissəsində neft-kimya məmulatlarının istehsalı zavodunun daxilində mineral gübrələr zavou inşa edildi. həmin ildə də zavod 750 min tonluq istehsalla dünyanın ən iri şirkətlərinin onluğuna daxil oldu. 1 iyun 1968-ci ildə mineral gübrələr zavodu kimyəvi məhsullar istehsal edən zavodla birləşdi. 1970-ci ildə zavod "INA-Petrokemija" adı altında İNA şirkətinin texnoloji funskionallığa malik 4 bölməsindən biri oldu. 1998-ci ildə isə müstəqil səhmdar cəmiyyət kimi qeydiyyatdan keçdi.
Qaraçay qoyunu
Qoyun cinsinin tarixi
Ötən əsrin əvvəllərində torpaq məsələlərini həll etmək üçün Qaraçaya göndərilən Abramov Komissiyası, bölgənin əmtəə dövriyyəsində Qaraçay atçılığı və maldarlığın vacibliyini də qeyd etdi. Qaraçayda mal-qara yetişdirmək, müasirlərinin də vurğuladığı kimi, yalnız diri iribuynuzlu heyvanları və məhsullarını yerli bazarlara satmaq baxımından deyil, həm də digər bölgələrə ixrac geniş yayılmışdır. Belə ki, Terek vilayəti, Tiflis və Kutaisi quberniyaları daxilində, “Karaçayların mallarını və məşhur Qaraçay quzularını bütün sürülərdə satdıqları yerlər var idy və Kuban ordusunun Kazak alaylarının əksəriyyəti onlar tərəfindən əla döyüş atları ilə təmin olunurdu. Bu baxımdan, yerli tədqiqatlar göstərir ki, Qaraçay əhalisi hər il 2.940.660 rubl məbləğində 9595 at, 30.787 baş iribuynuzlu mal və 107.552 qoyun satır. Əhalinin il əraində satdığı heyvandarlıq məhsulları bunlardır: 25.000 pud qoyun yunu 250.000 rubla, 6600 pud. yağlar 66.000 rubla, dəri və qoyun dəriləri 50.709 rubla və cəmi 3.307.369 rubla". 1929-cu ildə Qaraçay dağlarında atla ekskursiya edən Neqli Farson, Qaraçay quzu cinsi barədə təəssüratını belə təsvir edir:
Petrokemiya
Tarixi
CROBEX-in fond indeksinə daxil edilmiş (qoşulmuş) 24 şirkətdən biri olub Zaqreb fond birjasında qiymət təyin etməyə buraxıldı.
Qaraçay qoyunu
Cinsin xüsusiyyətləri
Bu orta ölçülü bir cinsdir. Qoyunlar 60-70 kq, dişilər - 40-50 kq-dır. Sümükləri güclüdür. Dərin sinə, yaxşı inkişaf etmiş ayaqları, güclü dırnaq buynuzu var. Bunun sayəsində Şimali Qafqazın yüksəkliklərində asanlıqla otlayırlar. Z şəklində əyri ucu olan xarakterik quyruq uzun, 44 santimetrə qədərdir və 5-6 kq-a qədər yağı ola bilər. Qaraçay cinsi buynuzlu qoyunlar və qoçların iri spiral buynuzları var, hətta üç və dörd buynuzlu heyvanlara da tast gəlinir.
Bu cinsin heyvanlarının başı kiçik, ensiz və belsizdir. Rəngi əsasən qara rəngdədir (sürüdəki ümumi sayının 80%-ə qədər), lakin boz, qırmızı və ağ rəngli fərdlər də var. Qaraçay qoyunları Şimali Qafqazda yaşayan Qaraçay xalqının uzun illər davam edən səyləri nəticəsində yetişdirilib və mövcud cinslərdən heç biri damazlıq prosesinə cəlb olunmayıb.
Qaraçay cinsi universal sayılır, heyvanlar ət, süd və yuna verməsi yüksək faizlə ölçüldüyündən, qoyun heyvandarlar arasında yüksək qiymətləndirilir. Çox sıx keçəyə düşmə xüsusiyyətlərinə görə Qaraçay qoyunlarının yunları plaşlar və isti məhsullar hazırlamaq üçün idealdır. 1 yanvar 2013-cü il tarixinə Qaraçay-Çərkəzin damazlıq heyvan sayı 111315 baş olmuş, o cümlədən onun 85407 başı qoyun olmuşdur. Qaraçay cinsinin yetişdirilməsi ilə QÇR-nın doqquz damazlıq təsərrüfatı məşğul olur. Onlarda damazlıq işləri damazlıq heyvanların artırılmasına, qoyunların diri çəkisinin artırılmasına və hər 100 qoyuna düşən gənc heyvanların məhsuldarlığına yönəldilmişdir.
Qaraçay qoyununun əti (quzu) yüksək zövqü ilə seçilir. Qaraçay cinsindəki bu xüsusiyyət, əsasən Şimali Qafqazın kurort bölgələrinin yaxınlığı səbəbindən qoyun ətinə böyük tələbat olduğundan və heyvandarlıqda həmişə ətin tərkibinə böyük əhəmiyyət verməkləri ilə bağlıdır.
Cinsin növləri
Qara myuyüz - bu qoyunların ipək yunları var, başqalarına nisbətən daha uzun, ağırlığı aşağı qədərdir və heyvanların dalğalı və ya düz hörükləri var. Qoyunların buynuzu var və əsasən qara rəngdədir;
Tumak - heyvanların buynuzu, qara saçları və tükləri çoxdur. Onlar ət istiqamətinə aiddir, erkən yetişir və ət buynuzlu qoyunlara nisbətən çox dadlıdır;
Kökbaş - boy və diri çəkidə ən böyük boz qoyundur.
Cins məhsuldarlığı
Qaraçay cinsinin qoçlarından ildə orta hesabla 3 kq, dişilərdən 2,6 kq-a qədər yun götürülür. Bu, erkən yetişən bir cinsdir, üç ayda quzu yetkin heyvanların bədən çəkisinin 40% -ə çatır. Qaraçay dişi qoyunlarının süd istehsalı olduqca yüksəkdir, məsələn, 30-50 kq, yağ nisbəti 9,6%-ə qədər olan bir fərddən sağılan süd məhsuludur. Məhsuldarlıq yüz dişiyə 105-110 quzudur. Qoyun cəmdəklərindən kəsilmə verimi 47-56%-dir.
Qışlaqda qalma şəraitində Yarok Qaraçay cinsinin diri çəkisində yaşa bağlı dəyişikliklər:
Litium flüor
Tətbiqi
Litium flüorid çox yüksək şəffaflığa malikdir ultrabənövşəyidən infraqırmızı spektral diapazona qədər (0,12 ... 6 mikron), buna görə də o, ultrabənövşəyi (vakuum ultrabənövşəyi daxil olmaqla hansınınki şəffaflığı bütün digər optik materiallardan üstündür) və infraqırmızı optikada istifadə olunur.Bundan əlavə, termolüminessent dozimetriya ilə radiasiya dozalarını ölçmək üçün istifadə olunur. Yüksək ərimə istiliyi olduğundan (1044 kJ/kq) istilik enerjisinin saxlanması üçün istifadə olunur. Əridikdə həcmini 22% artırır. Maye litium flüoridin təsirindən metallar tez zamanda korroziyaya uğrayır.
Toksikliyi
Litium flüorid zəhərlidir. Havada maksimum icazə verilən konsentrasiya 1 mq/m³ təşkil edir.
Anatoli Vasserman
Anatoli Vasserman (tam adı: Anatoli Aleksandroviç Vasserman; ) — Rusiya jurnalisti, publisisti və aparıcı. Xarici KİV-lər Vassermanı mediada fəaliyyətini Vladimir Putinin təbliğatını təşviq etmək üçün platforma olmaqda ittiham edir.
Aleksandr Duqin
Aleksandr Duqin (tam adı: Aleksandr Qelyeviç Duqin; 7 yanvar, 1962, Moskva, Rusiya RSFSR, SSRİ) — Rusiya filosofu, siyasi analitiki və ictimai xadimi.
Həyatı
Aleksandr Duqin 7 yanvar 1962-ci ildə Moskvada, Qeliy Aleksandroviç Duqin ilə Qalina Duqinin ailəsində dünyaya gəlmişdir 1979-cu ildə Moskva Aviasiya Universitetinə qəbul olsa da, universiteti bitirməmiş və fərqli bir univeristetdə və ixtisas üzrə təhsilini davam etdirmişdir.
Karyerası
1980-ci illərdə Duqin məşhur müxaliflərdən idi. O anti-kommunist çıxışları ilə tanınırdı. Məhz bu səbəbdən Duqin, yaxın yoldaşı Heydər Camal ilə birlikdə universitetdən uzaqlaşdırılır. Siyasi arenaya çıxmazdan qabaq o, jurnalist kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1988-1992-ci illərdə Heydər Camalla birlikdə SSRİ arxivlərində işləyərkən Hitlerin məşhur layihəsi "Ananerbe"nin sənədləri ilə tanış olurlar. Onların əldə etdikləri materialların bir qismi televizyada yayımlanır. 1991-ci ildə "Müqəddəs Mələk" provaslav almanaxı və elementlər jurnallarının baş redaktoru, eyni zamanda Arktogey Ortodoks tədqiqatlar dərnəyinin sədri olmuşdur. 1996-1997-ci illərdə Moskva da yayımlanan 101 Fm radiosunda "Funis Mundi" adlı proqramın həm yaradıcısı, həm də aparıcısı idi. Bundan başqa Duqin 1997-1998-ci illərdə Müstəqil Rusiya radiosunda Geopolitolji fikir proqramının aparıcı olmuşdur. O, 1998-ci ildən günümüzə qədər Rusiya Parlamentinin alt qanadı olan Dumanın sədr katibi və Yeni Rusiya Universiteti nin rektorudur. Duqin həmçinin Duma nəzdində fəaliyyət göstərən Milli Müdafiə Komitəsinin Geopolitoloji Ekspertizm Mərkəzinin sədridir. Onun rəhbərliyi ilə Avrasiyada qədim və yeni bütün rus ortodoks mməzhəbi ənənələri ilə barışıq rus hegemoniyasına xidmət edən bir imperiyanı müdafiə edən "Neo-Avrasiya" hərəkatının partiyası- "Avrasiya" partiyası yaradılmışdır.
2018-cı il iyul ayının 1-də Cocuq Mərcanlı kəndində keçirilən "Azərbaycan Rusiyanın yeganə müttəfiqidir" adlı konfransa iştriak edən Beynəlxalq Avrasiya Hərəkatının lideri Aleksandr Duqin burada verdiyi açıqlamasında bildirib: "Rusiya və Azərbaycan arasında münasibətlər möhkəmlənməkdədir və bu, Rusiya və Azərbaycan prezidentlərinin münasibətlərin strateji inkişafına yönələn prinsipial qərarları ilə bağlıdır. Lakin bu prosesə iki ölkənin ictimai xadimləri cəlb olunmamışdı, bununla əlaqədar olaraq da belə əlaqələrin genişləndirilməsi qərara alındı. Biz ümumi mədəni məkanın bir hissəsiyik, qədim əlaqələrimiz var. Rusiya üçün Dağlıq Qarabağ Azərbaycan ərazisidir. Eyni mövqedən dünya ictimaiyyəti də çıxış edir. Bu, bütün hüquqi dünyanın razılığıdır"
Çaysığırlı (Nir)
Çaysığırlı — İranın Ərdəbil ostanının Nir şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Xidmət iqtisadiyyatı
Xidmətlərdə iqtisadiyyatı son iki iqtisadi hadisədən birinə və ya hər ikisinə aid edilə bilər:
Çaysığırlı (Nir)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 150 nəfər yaşayır (39 ailə).
Xidmət iqtisadiyyatı
Məhsul və xidmət arasındakı köhnə ikitirəlik, xidmət məhsulu davamı ilə əvəz edilmişdir. Bir çox məhsul xidmətə çevrilir.
Məsələn, IBM öz işinə bir xidmət işi kimi baxır. Hələ də kompüter istehsal etməsinə baxmayaraq fiziki mallara "iş həlləri" sənayesinin kiçik bir hissəsi kimi baxır. "İş həlləri" tələbinin qiymət elastikliyinin avadanlıqlara nisbətən çox az olduğunu aşkar etdilər. Abunə qiymətləri modelinə müvafiq bir keçid olmuşdur. İstehsal olunan bir avadanlıq üçün birdəfəlik ödəmə almaq əvəzinə, indi bir çox istehsalçı davam edən müqavilələrdən davamlı gəlir axını alır.
Tam xərc mühasibatı və mühasibat və pul islahatının əksər tədbirləri ümumiyyətlə yaxşı bir xidmət iqtisadiyyatı modeli olmadan qeyri-mümkün hesab olunur.
1950-ci illərdən bəri dünya iqtisadiyyatı struktur dəyişikliyindən keçmişdir. Bu dəyişiklik üzündən 1968-ci ildə amerikalı iqtisadçı Viktor Fuks bunu "xidmət iqtisadiyyatı" adlandırdı. ABŞ-nin Qərb ölkələrində xidmət və sosial iqtisadiyyatda lider olduğunu düşünür. Bu bəyannamə ABŞ-də qlobal miqyasda başlayan bir xidmət iqtisadiyyatının ortaya çıxmasını xəbər verdi. İnformasiya inqilabı və texnologiyanın sürətli inkişafı ilə xidmət iqtisadiyyatı da yeni inkişaf meylləri nümayiş etdirdi.
Xidmət iqtisadiyyatının ətraf mühitə təsiri
Buna xüsusilə yaşıl iqtisadiyyatda və təbii kapitalizm kimi daha spesifik nəzəriyyələrdə aşağıdakı üstünlüklərə sahib olduğu görülür:
Məhsul nəzarəti və ya məhsulun qaytarılması — tullantıların atılması xidmətinin sənaye məhsulunun paylama zəncirinə daxil edildiyi və satın alındığı zaman ödənildiyi xüsusi bir tələbə və ya ölçüyə istinad üçün sözlərdir. Yəni, bir məhsul üçün pul ödəyərkən təhlükəsiz və düzgün atılma üçün pul ödəyirsiniz və ondan qurtulmaq üçün satanlara etibar edirsiniz.
Bu yanaşmanın tərəfdarları məhsulun həyat dövrünün sonrakı mərhələləri və bütün istehsal prosesinin inteqrasiya olunmuş nəticəsi ilə maraqlanırlar. Bu, xidmət iqtisadiyyatında "əmtəə" və "məhsul" münasibətlərinin sərt təfsiri (qondarma, milli, hüquqi) üçün ön şərt hesab olunur.
Məhəmməd bəy Təbrizi
Məhəmməd bəy Təbrizi — II Şah Abbas dövründə Səfəvilər dövlətində baş vəzir olmuş erməni əsilli dövlət adamı.
Səfəvi Ordusunda qeyri-müsəlmanların təşkil etdiyi ğulam nəslindən olandan Məhəmməd bəy Təbrizinin atası, Hüseyn bəy Təbrizi qayçıçı başı - baş dərzi vəzifəsində Şah Səfi sarayında xidmət etmişdir.
Məhəmməd bəyin adı ilk dəfə İsfahan şəhərindəki Yeni Culfa məhəlləsinə 1643-cü ildə başçı olaraq təyin olunmasında keçir. Bu dövrdə ona başqa bir erməni əsilli hərbçi Allahverdi xanın dəstək olduğu bildirilir.
1646-cı ildə Bəndər Abbasda gömrük baş məmuru, şahbəndər vəzifəsinə çəkilən Məhəmməd bəy Təbrizi, qısa müddət ərzində saray tərəfindən müxtəlif vəzifələrə yüksəldilir. 1651-ci ildə II Şah Abbas tərəfindən baş vəzir təyin edilir. 1661-ci ildə saray intriqalarında gözdən düşən Məhəmməd bəy Təbrizi, Qum şəhərinə sürgün edilir. 1672-ci ildə Süleyman Şah tərəfindən yenidən baş vəzirliyə dəvət edilir. Lakin İsfahana gedərkən yolda vəfat edir. O dövrdə yaşamış fransız səyyah Jan Şardenə görə baş vəzir Seyxəli xan Zəngənə tərəfindən zəhərlənərək öldürülüb.
Dimsığırlı (Nir)
Dimsığırlı — İranın Ərdəbil ostanının Nir şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 126 nəfər yaşayır (29 ailə).
Nikobarlılar
Nikobarlılar — Hindistan tərkibində olan Nikobar adalarının əsas əhalisi, tayfa qrupu. Dilləri monkhmer dillərinə daxildir. Əsas məşğuliyyətləri əkinçilik, (düyü, şəhər qarmışı və s.) maldarlıq və balıqçılıqdır. 2011-ci ildə ümumi əhaliləri 29,099 nəfər idi.
Yasəmən Ramazanova
Yasəmən Allahverdi qızı Ramazanova — C.Məmmədquluzadə adına Naxçıvan Dövlət Musiqili Dram Teatrının aparıcı aktrisası və rejissoru. Komik, psixoloji və dramatik rolların məharətli ifaçısı, Azərbaycanın xalq artisti (2008), Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqının üzvü.
Həyatı
Yasəmən Ramazanova 1958-ci il 25 yanvarda Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunun Tunbul kəndində anadan olmuşdur.
1981-ci ildə Mirzağa Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunu(indiki Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universiteti) bitirmişdi. Həmin ildən Naxçıvan Dövlət Musiqili Dram Teatrında aktrisa və rejissor işləyir
Cəlil Məmmədquluzadə adına Naxçıvan Dövlət Musiqili Teatrının səhnəsində ifa etdiyi obrazlar
NGC 6155
NGC 6155, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Herkules bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Yasəmən Ramazanova
Həyatı
Yasəmən Ramazanova həmdə teatrda rejissor kimi fəaliyyət göstərib.Y.Ramazanova H.Cavidin "Afət", C.Xuqayevin "Mənim qaynanam" tamaşalarının rejissoru olmuşdur.2005-ci ildən 2016-cı ilə kimi M.T.Sidqi adına Naxçıvan Dövlət Kukla Teatrının bədii rəhbəri və direktoru vəzifəsində çalışıb.Teatrın səhnsəində H.Cavidin "Ana", C Kərimovanın "Nəğməkar bülbül", Ş.Qüdrətoğlunun "Ağ atlı oğlan", A.Şaiqin "Yazıya pozu yoxdur", "Gözəl bahar", Z.Vedilinin "Təpəgöz" , C.Məmmədquluzadənin "Çay dəstgahı" əsərlərini tamaşaya qoymuşdur.2009-cu ildən Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqının üzvüdür.
Bununla yanaşı Yasəmən Ramazanova 1980-ci illərdən başlayaraq Naxçıvan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsi ilə də sıx əməkdaşlıq edib. Telviziya və radioda hazırlanan müxtəlif tamaşalarda aktrisa, bəzi verilişlərdə isə aparıcı kimi çıxış edib. Eyni zamanda dövlət əhəmiyyətli tədbirlərin aparıcısı olaraq ictimai işlərdə də fəallıq göstərib. Hətta Azərbaycan komsomolunun 31 və Ümumittifaq komsomolunun 19-cu Qurlrutayının nümayəndəsi olub. Bu isə o zamanlar hər bir gəncin ən böyük arzusu idi.
Entoni Burden
Entoni Burden (tam adı: Entoni Maykl Burden; 25 iyun, 1956, Nyu-York, ABŞ –  8 iyun 2018, Kayzersberq-Vinobl, Yuxarı Reyn, Fransa) — ABŞ aşpazı, yazarı və televiziya personası.
Harbin Beynəlxalq Buz və Qar Heykəlı Festivalı
Tarixi
thumb Xarbin festivalı ilk dəfə 1963-cü ildə keçirilib.Lakin 1985-ci ildən daimi olaraq keçilir. 2014-cü ildə festivalın 30 illik yubileyi keçirilmişdir.
Yakov Nikoladze
Yakov İvanoviç Nikoladze — Gürcüstan-sovet heykəltəraşı. Müasir gürcü heykəltəraşlığının banisi hesab edilir.
Həyatı
Yakov Nikoladze 16 mart 1876-cı ildə Rusiya imperiyasının tərkibində olan Qafqaz canişinliyinin Kutaisi şəhərində anadan olmuşdur. Nikoladze 1947-ci ildə SSRİ Rəssamlar Akademiyasının həqiqi üzvü olmuşdur. O, 1939-cu ildən Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası üzvüdür. Moskva, Odessa və Parisdə olmuşdur. Nikoladze Tbilisi Rəssamlıq Akademiyasının yaradıcılarındandır (1922). O, 10 mart 1951-ci ildə SSRİ respublikalarından olan Gürcüstan SSR-nin paytaxtı Tbilisi şəhərində vəfat etmişdir.
Əsərləri
Yakov Nikoladzenin əsərləri arasında yazıçı İ. Çavçavadze (1937) Ş. Rustaveli (1905, 1937) və başqalarının portretləri, "Lenin İskra"nın yaranması dövründə (1947) kompozisiyalar, İ. Çavçavadzenin qəbirüstü abidəsi (tunc, daş, 1911; 1923-cü ildə qoyulmuşdur) A. Serveteli (daş, 1914; 1922-ci ildə qoyulmuşdur; hazırda Gürcüstan İncəsənət Muzeyindədir), və K. Lesenlidzenin (mərmər, 1947) abidələri, Kutaisi şəhərində A. Sulukidzenin abidəsi (mərmər, 1923) və s.
Təltifləri
Nikoladze 1946-cı ildə Gürcüstan SSR xalq rəssamı adına layiq görülmüş, 1946-cı və 1948-ci illərdə SSRİ Dövlət mükafatı laureatı olmuşdur. Həmçinin o, Lenin ordeni, "Şərəf nişanı" ordeni və medallarla təltif edilmişdir.
Navarralı Janna
Navarralı Janna (d. 1368 – ö. 10 iyun 1437) — İngiltərə kralı IV Henri nin xanımı, İngiltərə kraliçası. Bretan hersoqu IV Con la baş tutan ilk nigahı səbəbilə Bretan hersoqinası olan Janna Navarra kralı II Çarlzın qızıdır.
İlk ərinin vəfatından sonra oğlunun azyaşlı olması səbəbilə 1399-1403-cü illərdə naib olaraq hersoqluğu idarə etdi. Daha sonra İngiltərə kralı IV Henri ylə evlənsə də, bu evlilikdən övladı olmadı. Ərinin ölümündən sonra İngiltərə kralı olan ögey oğlu V Henri ylə münasibətləri yaxşı olsa da, daha sonra bu münasibəti pisləşdi və bütün mal-dövləti əlindən alınaraq həbs edildi. 3 illik həbsin ardından Janna V Henri nin ölümündən qısa müddət öncə azadlığa buraxıldı.
Stepan Ağacanyan
Stepan (Stepanos) Meliksetoviç Ağacanyan — erməni əsilli rəssam, müəllim və Ermənistan SSR xalq rəssamı (1938). .
Həyatı
Stepan Ağacanyan 1863-cü ilin 16 dekabr tarixində Rusiya imperiyasının Yelizavetpol quberniyasında Şuşa qəzasına daxil olan Şuşa şəhərində, dərzi Melikset Ağacanyanın ailəsində anadan olmuşdur. 1872–1881-ci illərdə Erməni Qriqorian Kilsəsinin Qarabağ yeparxiyasına tabe olan Qazançetsots kafedralında ruhani təhsil almışdır. 1881–1884-cü illərdə Şuşada yerləşən rus məktəbində oxumuşdur.
1884-cü ildə Bakıya gələn rəssam iki il bu şəhərdə yaşadıqdan sonra 1886-cı ildə Fransaya yollanmışdır. Ağacanyanın peşəkar formada rəssamlıqla məşğul olması Fransanın cənub hissəsində yerləşən liman şəhəri Marseldə məskunlaşmasından sonra baş vermişdir. Belə ki, Stepan 1886–1890-cı illərdə Marseldə yerləşən Marsel Rəsm Studiyasında daha sonra isə Parisdəki Julian Akademiyasında təhsil almışdır.
Parisdə oxuduğu 1897–1900-cı illər rəssamın ən məhsuldar yaradıcılıq dövrlərindən biri hesab olunmaqdadır. 1900-cu ildə rəssam Şuşa şəhərinə qayıtmış, 1902-1904-cü illərdə Bakıda rəssam kimi çalışmışdır. 1905-ci ildə Rostov-na-Don şəhərinə köçmüş və 1921-ci ilə qədər dövlət məktəblərində və Dövlət Rəssamlıq Studiyalarında rəssam və məsləhətçi kimi çalışmışdır.
Stepan Ağacanyan 1921-ci ildə Ermənistan SSRə qayıtmışdır. 1922–1929-cu illərdə İrəvan şəhərində yerləşən Dövlət Rəssamlıq Akademiyasında müəllim kimi çalışmışdır. 1938-ci ildə Ermənistan Sovet Sosialist Respublikasının "xalq rəssamı" fəxri adına layiq görülmüşdür. 1940-cı il dekabrın 13-də, 76 yaşında Ermənistan Sovet Sosialist Respublikasının paytaxtı İrəvan şəhərində vəfat edib.
Azad Volqa-Ural
Azad Volqa-Ural və ya Azad İdil-Ural (tatarca: Azat İdel-Ural, erzyanca: Olyachiv Rav-Uralon) — Mordoviya, Çuvaşıstan, Mari El, Udmurtiya, Başqırdıstan, Tatarıstan respublikaları tərəfindən müstəqillik qazanma və bu altı respublikanın ortaq sərhəd, iqtisadiyyat və kollektiv təhlükəsizlik sistemi ilə bütünləşmiş ittifaq yaratma hədəfi ilə Volqa bölgəsi xalqlarının sosial hərəkatıdır.
Haqqında
28 dekabr 2014-cü ildə həbs edilən və 2015-ci ilin sentyabr ayında Krımın ilhaqını tənqid etdiyi üçün 3 il həbs cəzasına məhkum edilən Tatar milli hərəkatı liderlərindən biri olan Rafis Kaşapov 26 dekabr 2017-ci ildə Rusiya həbsindən sərbəst buraxıldı. Fevral 2018-ci ilin əvvəllərində Ukraynaya getdi və qısa müddət sonra eyni düşüncələri daşıyan biri ilə tanış oldu - mordoviyalı erzyan millətindən olan və təqaüdə ayrılan hərbçi Sıres Bolyayen.
21 martda Rafis Kaşapov Sıres Bolyayen və bənzər fikirlərə sahib kiçik qrup Kiyev də mətbuat toplantısı təşkil etdilər və Azad Volqa-Ural Xalq Hərəkatının yaradıldığını elan etdilər. Fəaliyyətlərinin ilk 5 ayı boyunca təşkilat açıq formada separatçı mövqedən uzaq qalaraq, Volqa bölgəsi respublikalarının Rusiya içində əsl suverenliyi üçün mübarizə apardığını bildirirdi.
Ancaq muxtar respublikalarda yerli dillərin tədrisini məhdudlaşdıran qanunun Dövlət Dumasında elan edilməsindən sonra hərəkat da məqsədlərini yenilədi.
Anika Boşkoviç
Haqqında
O pastoral mahnılar yazır və onları italyan dilindən tərcümə edirdi. Yezuitlər tərəfindən təbliğ olunan xristianlıq mövzuları onun yaradıcılığın əsas mövzusu idi. Onun adı Raqusa ədəbiyyatında ən vacib qadın adlarından biridir. "Dialoq" (1758) əsəri Raqusa ədəbiyyatında qadın müəlliflərdən tərəfindən yazılan ilk və yeganə bədii əsəridir.
Boşkoviç 3 noyabr və ya 3 dekabr tarixində 1714-cü ildə Raqusada doğulub. Ailədə 9 uşaqdan ən kiçiyi idi. Onun valideynləri Paula Bettera varlı italyan ailədən idi. Atası Nikola Boşkoviç isə mənşəcə Orahov Do-dan olanbosniyalı tacir idi. Qardaşı Rocer Jozef Boşkoviç tanınmış fizik, astronom, riyaziyyatçı, filosof, diplomat, şair, ilahiyyatçı, yezuit priyesti və erudit idi. Digər qardaşları Latinist Baro Boşkoviç və şair Petar Boşkoviç Raqusa mədəniyyətinə öz töhfəsini veriblər. Anika Boşkoviçin müasirləri Mariya Bettera-Dmitroviç, Lukretsiya Boqaşinoviç və Dositey Obradoviç idi.
Xaba
Xaba (həmçinin Hor-Xaba kimi oxunur; ) — Qədim Krallığın 3-cü sülaləsi dövründə fəaliyyət göstərən Qədim Misir fironu idi. Xabanın hökm sürdüyü dəqiq vaxt məlum deyil, lakin eramızdan əvvəl 2670-ci ilə aid ola bilər.
Kral Habanı Qədim Misir fiquru kimi qiymətləndirmək çətindir. Onun adı arxeoloji cəhətdən daş qablar və palçıq möhürü izləri ilə əlaqələndirilir. Habanın hökmranlığı etibarlı şəkildə Üçüncü Sülalə ilə bağlıdır. Ramessid padşahlarının siyahılarındakı uyğunsuzluqlar və müasir bayram yazılarının olmaması səbəbindən onun sülalədəki dəqiq xronoloji mövqeyi mübahisəli olaraq qalır. Bu problemlər qismən Habanın ölümündən çox sonra, xüsusən də Ramessidlər dövründə (üçüncü sülalədən 1400 il fərqlə) tərtib edilmiş padşahların ziddiyyətli siyahılarından irəli gəlir. Habanın harada dəfn olunduğu ilə bağlı da mübahisələr var. Bir çox misirşünas və arxeoloq onun Zaveet əl-Aryandakı tamamlanmamış Qatlı Piramidanın sahibi olduğunu fərz edir. Digərləri bunun əvəzinə onun məzarının Habanın sırğalarının olduğu çoxsaylı daş qabların tapıldığı Laylı Piramidadan çox uzaqda yerləşən böyük mastaba olduğuna inanırlar.
Təsdiqlər
Onun adı Qesna (Deltada), Zaviet el-Aryan, Hierakonpolis və Elefantində tapılan bir neçə palçıq möhürü izlərində də görünür. Palçıq suitilərinin çoxu indiki Elefantin ərazisində qazılmışdır; onların daha çoxunun indiki Fil Muzeyinin bağının altında olması mümkündür. Bu möhürlərin üzərində daş kasalara nisbətən daha çox yazı var, lakin möhürlərin çoxu yalnız kiçik parçalar şəklində dövrümüzə gəlib çatmış, onların səthi illər keçdikcə kobudlaşmışdır.
Yalnız bir möhür yaxşı qorunub saxlanmış ad və ya titullara malikdir; UC-11755 nömrəli möhür tarixi göstərilməyib və hazırda Londondakı Petri Muzeyində nümayiş etdirilir. Yazıda Horus və Golden Horus adları növbə ilə yazılır.
Kral adı
Haba yalnız Serex və Qızıl Dağ adı ilə tanınır. Onun Nisut-Biti adı və Nebti adı məlum deyil. Bundan əlavə, Haba, Qızıl Dağların adının ehtimal olunan sələfi olan və Habanın da təqdim etdiyi arxeoloji cəhətdən təsdiqlənmiş Qızıl Adı olan çox az Erkən Sülalə və Köhnə Krallıq padşahlarından biridir. Habadan başqa, 4-cü sülalənin banisi Kral Sneferudan əvvəl yaşamış qızıl adları olan yeganə padşahlar Jer, Den, Ninetjer, Hasexemvi və Coser idi. Snefrudan bəri, Qızıl Dağ adı, nə qədər hökm sürməsindən asılı olmayaraq, hər hansı bir hökmdar padşah üçün sabit bir kral tituluna çevrildi. Habanın "Qızıl Dağ" adına bir neçə möhür təəssüratında rast gəlmək olar, baxmayaraq ki, onun düzgün oxunması və tərcüməsi mübahisəlidir. Peter Kaploni onu Nub-iret və ya Nub iret-Jedef kimi şərh edir, baxmayaraq ki, Jedef hecasının adın ayrılmaz hissəsi və ya əlavə fəxri ad olduğuna əmin deyil. Tomas Sneider və Jurgen von Beckerat isə Habanın Qızıl Dağını "qızıl şahin" mənasını verən Netger-noob kimi görürlər. Haba'nın qızıl adı Qızılın kral adının məsdər formasını istifadə edən ilk addır.
Ramessid padşahlarının siyahıları ilə eyniləşdirmə
Alimlər Habanı Ramessidlər dövründən (On doqquzuncu və iyirminci sülalələr) kral adları ilə əlaqələndirməyə çalışarkən bir sıra problemlərlə üzləşirlər. Təəssüf ki, bu siyahılarda 3-cü sülalənin şahlarının sayı və ya adları ilə bağlı birmənalı fikir yoxdur. Kral siyahısında Abydos, Nebka, Djoser, Teti, Sedges və Neferkare, Turin kanonunda isə Nebka, Coser, Coserteti, Hudzef və Huni göstərilir. Kral siyahısında Sakkara, Coser, Coserteti, Nebxare və Huni qeyd olunur. Qədim tarixçi Maneto doqquz ad çəkir: Neherof, Tosorf, Tireus, Mesoçris, Sofis, Tosertasis, Ahes, Sefuris və Kerferes. Məsələn, misirşünas Jorvert Eiddon Stephen Edwards Habunu Ramesside kartuşundan xala adı ilə eyniləşdirir.