cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aron Ralston
Ralston, 2003-cü ildə cənubqərbi Utahda kanyon səyahəti zamanı başına gələn qəzadan qurtulması ilə tanınmışdır. Sağ qolu qaya parçası arasında sıxışdığına görə beş gün yeddi saat ərzində kanyonda qalan amerikalı, qurtulmaq üçün yanındakı kiçik bıçaqla qolunu kəsmək məcburiyyətində qaldı. Sıxışdığı yerdən qurtulduğdan sonra, güvənli bölgəyə keçmək üçün təxminən 20 mert yüksəklikdəki dik qayalıqdan aşağı enməli oldu.
Qəza
Aron Ralston 26 aprel 2003-cü ildə, Utahın Wayne County bölgəsinin şərqində, Kanyonlends Milli Parkındakı Horseshoe Kanyonunun cənubundakı Blue John Kanyonundan keçmək üçün oraya gəlmişdi. Aşağı düşərkən üzərini ayağladığı böyük qaya parçası yerindən oynadı. Ralstonun sağ əli və qolunun ön hissəsi əzildi və qaya ilə kanyon divarı arasında sıxışıb qaldı. Kanyona gedəcəyini heç kəsə deməyən amerikalı, buna görə də kimsəni axtarmayacaqdı orada.
Ölümü düşünən dağçı, bir yandan qolunu qurtarmağa çalışarkən, yanında qalan suyu, təxminən 350 ml, az-az istifadə edərək beş gün keçirdi. Qolunu xilas etmə cəhdləri 360 kq ağırlığında olan qaya qarşısında faydasız olmuşdu. Üç gün boyunca qayanı qaldırmağa və hər hansı bir yolla qırmağa çalışan Ralston, susuzluğ və ruh halının təsiri ilə, sıxışan qolunun ön hissəsini kəsmək üçün hazırladı. Turniket ilə yoxlamalar edən Ralston, ilk gün qolunda sadəcə kiçik kəsiklər yarada bildi. Dördüncü gündə qolunu sümükdən ayırmasının gərəkdiyini, lakin əlindəki alətlərin buna yetməyəcəyini anladı.
Beşinci gündə suyu tükənən Ralston, kanyon divarına adını, doğum tarixini və təxmini ölüm tarixini cızıdı. Ailəsinə son sözlərini videoya qeyd etdi. Gecədən sağ çıxacağını düşünmürdü. Bir sonrakı gün sabah oyanınca sümüyünü qıra biləcəyini yenidən düşündü. Bunuda bacaran amerikalı, iki kiçik kor bıcağı ilə təxminən bir saata qolunu kəsdi.
Ralston sıxışdığı yerdən qurtulsa da, hələ maşınına getməli idi. Düşdüyü yerdən dırmaşaraq çıxdıqdan sonra, təxminən 20 metrlik yamacdan aşağı tək əli ilə enməyi bacardı. Ardından kanyonu günəş şüaları altında yeriməyə başladı. Maşınından 13 km qədər uzağdaydı. Yeridiyi zaman Erik və Monika Meyer adlı cütlüyə və oğulları Endi ilə rastlaşdı. Hollandiyalı ailə Ralstona su verdi və lazimi yerlərə xəbər verdi. Ralston qan itirərək öləcəyini düşünsədə, ailəsinin itmiş bildirişi ilə yeni axtarışa başlamış xilasetmə heyəti, helikopterlə gələrək, qolunu kəsməsindən 6 saat sonra onu qurtardı.
Dağçılıq macəraları
thumb|250px|Ralston orta Kolorado dağlarında, Aspen, 2009. Ralston qəza sonrasındada dağlara dırmaşmağa davam etdi. Çilidəki Ojos del Salado və Argentinadakı Monte Pissis 2008-ci ilindəki turda dırmaşdığı dağlar arasındaydı. 2005-ci ildə, 1997-ci ildə başladığı və Blue John kanyonundkı qəzasından sonra da davam etdirdiyi proyekti çərçivəsində, Koloradodakı 53 fourteenerin hamısına, qışda və yalnız başına dırmaşan ilk adam oldu.
127 Saat
Ingilis rejissor Danny Boyle, Ralstonun başına gələnlərdən danışılan 127 saat adlı bir film çəkdi. 2010-cu ilin Mart və Aprel aylarında çəkilişləri olan film, Nyu-York ilə Los-Ancelesda 5 noyabr 2010-cu ildə izlənilməyə başladı. Filmin büdcəsi Fox Searchlight Pictures tərəfindən təmin olundu. Filmdə Ralstonu Ceyms Franko canlandırdı. Film Telluride və Toronto film festivallarında böyük rəğbət qazandı. Torontodakı seansda, filmin son qol kəsmə səhnəsində izləyicilər arasında ürəyi gedənlər oldu. Film Oskar mükafatı, Ən yaxşı film və Ən yaxşı kişi aktyor da daxil olmağla altı növdə Oskara namizəd olmuşdu. Ralston 127 Saat filminin gerçəkliyi mövzusunda "o qədər gerçəyə uyğundur ki, bir yandan dram olaraq qalarkən, digər yandan bir sənədli filmə ancaq bu qədər yaxınlaşmaq olar" demiş və "çəkilmiş ən yaxşı film" olaraq gördüyünü əlavə etmişdi.
Ərəstun Mahmudov
Ərəstun Mahmudov (tam adı: Ərəstun İspəndi oğlu Mahmudov ; d. 1957, İsmayıllı, Azərbaycan SSR - ö. 1992, Ağdam-Şuşa, Azərbaycan) — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı; Qarabağ müharibəsi şəhidi.
Həyatı
23 fevral 1957-ci ildə İsmayıllı rayonunun Pirəbilqasım kəndində anadan olmuşdur. Ailəsi ilə birlikdə Bakı şəhərinə köçmüşdür.
Ərəstun 1970-ci ildə Nizami rayonundakı 220 saylı məktəbi bitirmişdir. 1975-ci ildə Leninqrad vilayətində Mülki Aviasiya Məktəbinə daxil olmuşdur. Xaricdə bir neçə Avia məktəb bitirən Ərəstun Mİ-8 vertolyotu ilə döyüş bölgələrinə uçuşlar edərdi.
Ailəsi
Ailəli idi, üç övladı var.
Oğlu, bort operatoru olan Elnur Mahmudovun da aqibəti eynilə atası, hava gəmisinin bort mexaniki Ərəstun Mahmudov kimi qəzada həlak olmaq olmuşdur. Belə ki, 30 yaşlı Elnur Mahmudov 6 iyul 2011-ci ildə Azərbaycan yük təyyarəsinin Əfqanıstanda qəzaya uğramısı nəticəsində həlak olmuşdur. Bakı şəhərinin Şəhidlər xiyabanında dəfn edilib.
Xatirəsi
Azərbaycan Respublikası prezidentinin 25 noyabr 1992-ci il tarixli 337 saylı fərmanı ilə Mahmudov Ərəstun İspəndi oğlu ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür.
Oxuduğu 220 saylı orta məktəb onun adını daşıyır. Yaşadığı binanın önünə xatirə lövhəsi vurulub.
2018-ci ildə haqqında "Göylərdə döyüş" adlı sənədli film çəkilmişdir.
Toompea
thumb thumb|Toom-Kooli küçəsi Toompea (Toompea, Domberg, Domberget) — Tallində köhnə şəhər. Tallinin yuxarı hissəsində yerləşdiyindən Toompea — yəni yuxarı, Yuxarı şəhər adı alıb. Orta əsrlərdə Toompea Böyük şəhərciyə, Kiçik şəhərciyə və ətraf ərazilərə bölünürdü. XIII-XIV əsrlərdə burada Toompea qəsri tikilmişdir. Qəsrin 48 metr hündürlüyündə Pikk Hermann - yəni Uzun Hermann qülləsi ucalır. Bu günlərdə qəsrdə Estoniyanın Parlamenti Riygikoqu yerləşiir. Toompea'da həmçinin 1900-cü ildə inşa edilmiş Aleksandr Nevski kilsəsi yerləşir.
Saqqallılar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Coel Filds
Coel Filds — amerikalı serial senaristi.
Erməni Süleyman Paşa
Erməni Süleyman Paşa  — IV Mehmed dövründə 6 ay 10 gün Osmanlı imperiyası nın sədrəzəm i olmuş dövlət xadimi.
Həyatı
Əslən erməni olub, Malatya da dünyaya gəlmişdir. Qohumu olan qapı ağası İsmayıl ağanın vasitəsilə İbrahim Paşa sarayı na alınmış, ardından Əndərun a alınaraq burada saray tərbiyəsi almışdır. 1640-cı ildə Musa Paşanın yerinə silahdarlığa gətirildi, ardından vəzirlik rütbəsi ilə birlikdə divana daxil oldu. 17 iyul 1644 tarixində Mərəş bəylərbəyi, ardından Ərzurum hakimi təyin olundu. Bu vəzifədə ikən Səfəvilər in tərtibi ilə Ərzurum da çıxan qarışıqlıqları həll etdi. Yatırılan üsyanın rəhbəri öldürüldü və kəlləsi 24 may 1646 günü İstanbul a gətirildi. Ardından Saqqız adasının müdafiəsi ilə vəzifələndirildi. İstanbul a döndükdən sonra yenidən qübbə vəzirliyinə gətirildi və I Əhməd in qızı Ayşə Sultan la evləndirildi.
Çinar hadisələri nin ardından Süleyman Paşa 1 aprel günü Bosniya bəylərbəyi təyin olundu. 2 dekabr 1656 tarixinədək bu vəzifədə qalan Süleyman Paşa burdan ayrıldıqdan 2 il sonra İstanbul a gələrək burada taxt naibi elan olundu (24 iyul 1659). Bu vəzifədə ikən 24 iyul 1660 tarixində paytaxt da çıxan yanğın əsnasında 280 min ev yanaraq kül olmuşdur. 49 saat davam edən yanğının önünü ala bilməyən Süleyman Paşa təqsirkar hesab olundu və Ədirnə yə çağırılaraq Silistrə əyaləti nə sürgün olundu. 18 may 1665 tarixində ikinci dəfə taxt naibi elan edilən Süleyman Paşa yola çıxaraq 1 iyun da paytaxt a çatdı. Ancaq bədbəxtlikdən bu dəfə də İstanbul da yanğın baş verdi. 23 iyul 1665 günü Qalata qülləsi yaxınlığında, ertəsi gün Topqapı sarayı nın hərəm ində yanğın çıxmış, hərəmxana əhalisi Köhnə saray a göndərilmişdir. Ədirnə dən yola düşən IV Mehmed i 9 oktyabr günü paytaxt a yaxın bir yerdə qarşılayan Süleyman Paşa 12 oktyabr da yenidən qübbə vəziri elan edildi. Ardından 6 iyun 1666 tarixində Ərzurum bəylərbəyi seçilsə də, bir il sonra təqaüdə çıxarıldı (21 iyun 1667). Ömrünün son 20 ilini Üsküdar da keçirən Süleyman Paşa 80 yaşlarında 28 fevral 1687 günü vəfat etdi və evinin yaxınlığında dəfn olundu.
Çiçəkli bitkilərin cinsləri (H)
Aşağıda latın dilində adları The Plant List məlumat bazasında olan çiçəkli bitki cinsləri verilmişdir. 4 mart 2015-ci il tarixinə olan məlumata görə The Plant List məlumat bazasına 304419 çiçəkli bitki növü (sinoim adlarla birlikdə 951140), 14559 cins, 405 fəsilə daxil edilmişdir.
Yekaterinburq
Şəhər İseti çayının sahilində,Orta Uralın şərqində yerləşdirilmişdir.
1723-cü il 7 noyabrda (18 noyabr) əsası qoyulmuşdur. Ad imperatriçə Birinci Yekaterinanın şərəfinə verilmişdir. II Yekaterina 1781-ci ildə Yekaterinburqa Perm quberniyasının qəza-şəhər statusunu verdi.
Yekaterinburq, XIX sonu XX əsrin əvvəllərində Uralda inqilabi hərəkat mərkəzlərindən biri idi.Sovet illərində ölkənin güclü sənaye və inzibati mərkəzinə çevrilmişdir. Şəhər Böyük Vətən müharibəsində Sovet İttifaqının qələbəsinə böyük töhfə verib.Müharibə illərdə Ural zavodu ağır maşınqayırmanın və zirehli texnikanın istehsalına görə ən böyük sovet istehsalçıları sırasına daxil idi.
Pərviz Əmiraslanov
Həyatı
Pərviz Əmiraslanov 28 iyul 1971-ci ildə Tovuz rayonunun Sarıtala kəndində anadan olmuşdur. 1978-ci ildə Sarıtala kənd orta məktəbinə getmiş və həmin məktəbi 1988-ci ildə əla qiymətlərlə bitirdikdən sonra 98 N°-li Qovlar Qəsəbəsi Orta Texniki Peşə Məktəbinə daxil olmuş və 1989-cu ildə fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. Oxuduğu müddət ərzində dəfələrlə fənn olimpiadalarında fəal iştirak etmişdir. Müxtəlif illərdə olimpiyada qalibi və zona üzrə 2-ci, 3-cü yerləri tutmuşdur. 1989-cu ildə Azərbaycan Texniki Universitetinin maşınqayırma fakültəsinə daxil olmuşdur. Tələbəlik illərində universitet və respublika olimpiyadası qalibi olmuşdur. Oxuduğu müddət ərzində dəfələrlə fərqlənmiş, mükafatlara layiq görülmüş və Texniki Universitetin „Sərbəst Tələbə“ adını almışdır. Azərbaycan Texniki Universiteti Maşınqayırma fakültəsi üzrə keçirilən Tələbə Elmi Konfranslarında 3 il ardıcıl olaraq Elmi Katib kimi fəaliyyət göstərmişdir. Tələbə olduğu müddət ərzində 2 elmi məqaləsi çap edilmişdir. Bunlardan biri 1993-cü ildə Azərbaycan Texniki Universitetində keçirilmiş olan konfrans materiallarında, digəri isə 1994-cü ildə Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyası (AzDNA)  “Elmi Əsərlər” jurnalının 4 saylı buraxılışında dərc olunub. 1994-cü ildə isə Maşınqayırma Fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.
Fəaliyyəti
1994-cü ilin sentyabrında Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin Qərarı ilə “Gənc Mütəxəssis” olaraq və eyni status ilə Azərbaycan Texniki Universitetinin “Maşınqayırmada Avtomatlaşdırılmış Layihələndirmə Sistemləri" kafedrasına “Tədqiqatçı-Mühəndis” kimi işlə təmin olunmuşdur. 1995-ci ilin oktyabrında həmin kafedrada “Laboratoriya Müdiri” vəzifəsinə təyin olunmuşdur. Müxtəlif sənaye tipli proyektlərin mütərəqqi üsullarla həyata keçirilməsində çox əmək sərf etmiş və bir neçə aparıcı zavodların sahə üzrə ixtisas şurasına üzv qəbul edilmişdir.
Yekaterinburq
Ölkənin ən böyük nəqliyyat və logistika mərkəzlərindən biri (beynəlxalq hava limanı, Trans-Sibir Dəmir Yolu və şəhərdən keçən 6 federal magistral), optik-mexanik sənayesi, alət istehsalı və ağır mühəndislik, metallurgiya, çap, yüngül və yeyinti sənayesi, hərbi sənaye kompleksi mühüm sənaye mərkəzidir.
Pərviz Əmiraslanov
Fəaliyyəti
1996-cı ilin yanvarında Texniki Universitetin Aspiranturasına daxil olmuşdur. İşlədiyi müddət ərzində dəfələrlə Texniki Universitet və Respublika Konfranslarında iştirak etmə hüququ qazanmış və məqalələri çap olunmuşdur. Eyni zamanda “Metalkəsən Dəzgahların mexaniki otürmə mexanizmlərinin avtomatlaşdırılmış Layihələndirilməsi” adlı Metodik Vəsaitin (1997-ci il Tələbələr üçün nəzərdə tutulub) və Azərbaycan dilində ilk dəfə olaraq “Maşınqayırmada Riyazi Modelləşdirmə” adlı Kitabın (1998-ci il - Bakı) müəllifidir. Kafedrada çoxsaylı laboratoriya işlərinin və elmi proqramların müəllifidir. Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin qərarı ilə Tədris Proqramına uyğun olaraq bir neçə metodiki göstərişlərin müştərək müəllifidir.
Yekaterinburq
Ekaterinburq ən mühüm inzibati mərkəzdir. Burada Mərkəzi Hərbi dairənin qərargahı, Rusiya Elmlər Akademiyasının Ural şöbəsinin Rəyasət Heyətinin və 35 federal hökumətin ərazi orqanları yerləşir. Bura "Uralın paytaxtı"da adlanır.
Pərviz Əmiraslanov
Fəaliyyəti
1998-ci ilin iyul ayında Almaniya Federativ Respublikasında Alman Akademik Mübadilə Xidməti Cəmiyyətinin Elmi Təqaüdünə layiq gorülmüşdür. Bu məqsədlə 10 aylıq Braunşvayq Texniki Universitetinə elmi araşdırma üçün dəvət almışdır. 1999-cu il avqust ayından 2000-ci il yanvar ayının sonuna kimi Alman Akademik Mübadilə Xidməti Cəmiyyəti və Qərbi Almaniya Aşağı Saksoniya Əyalətinin  (Almaniya Təhsil Nazirliyinin Rəyi və göstərişi ilə) dəstəyi ilə Braunşvayq Texniki Universiteti üçün Böyük Elmi Layihədə iştirakçı oldmuşdur. Bu məqsədlə Hannover şəhərində “Lazer Mərkəzi” və digər sənaye profilli elmi tədqiqat işlərində əvvəl yardımçı və daha sonra isə „Böyük Elmi Işçi“ işləmişdir. Bu işlərin elmi nəticələri baxımından Braunşvayq Texniki Universitetində elmi işçi olaraq işə götürülmüşdür. 2001-ci il aprel ayında Braunşvayq Texniki Universitetinin Maşınqayırma Fakültəsində “Avtomobil hissələrində Lazerlə Pardaxlama Prosesinin Modelləşdirilməsi” adlı dissertasiya işi müdafiə etmişdir. Dissertasiya işi “Doktor - Mühəndis” (Doktor) tituluna layiq görulub. 2002–ci ilin mart ayında Braunşvayq Texniki Universitetinin Təhsil Söbəsinin və Almaniya Aşağı Saksoniya Əyalətinin Təhsil Nazirliyinin birgə qərarı ilə “Dosent” olaraq dərs deməyə layiq görülmüşdür. Dərs dediyi müddət ərzində dəfələrlə universitet tərəfindən müxtəlif diplomlara layiq görülüb. 2003-cü ildə Braunşvayq Texniki Universitetində təhsilin daha səmərəli keçirilməsində apardığı seminarlar üçün şəxsi tövsiyəsi ilə Almaniyanın digər universitetlərində də eyni formatlı seminarlar qəbul edilmişdir. Bunun nəticəsi olaraq 2003–cü ilin dekabrında normal üzvü olduğu “Almaniya Mühəndislər Birliyi“- nə “Həqiqi üzv” kimi qəbul edilmişdir.
Yekaterinburq
Şəhər 2018-ci ildə futbol üzrə dünya çempionatının sahiblərindən biri olub.
Pərviz Əmiraslanov
Fəaliyyəti
Braunşvayq Texniki Universitetində rəhbərlik etdiyi bir neçə diplom işləri yüksək nəticə verib və mükafatlara layiq görülüb. İki ədəd diplom işi ilin ən yaxşı diplom işi kimi qiymətləndirilib. Bir ədəd diplom işi isə Avropanın Texniki Elmlər Şurasına baxış nüsxəsi kimi qəbul edilib.
Yekaterinburq
Tarixi
Ural dağlarından Sibirin dərinliklərinə qədər rahat nəqliyyat marşrutu kimi xidmət edən İset çayının ətrafı uzun müddət mühacirləri burda məskunlamağa cəlb edirdi. Müasir Yekaterinburq ərazisindəki aşkar edilmiş yaşayış yerlərindən ən qədim yaşayış yeri "Palkinskiy daş çadırları" (Palkino və EKAD qəsəbəsi yaxınlığında) ərazisində yerləşir və eramızdan əvvəl 6-cı minilliyə aiddir. İset çayı ətrafında yerləşən qayalıq massivi, təbii bir istehkam kimi də xidmət edirdi.Qəsəbənin ərazisində yaşayış yerlərinin qalıqları, əmək alətləri, ziyarətgah kompleksləri, məzarlarlıqlar aşkar edilmişdir.B.E.Ə VII-III əsrlərdən etibarən qədim sənətkarlar Daş çadırlarda yaşayır və mis əritmə işlərini mənimsəyirdilər. Burada heyvanların, insanların, quşların mis fiqurları, ox ucluqları,müxtəlif məişət əşyaları tapılmışdır. Sonra insanlar dəmir məmulatları hazırlamağı öyrəndilər. Bütün aşkarlanan yaşayış məskənləri, ola bilsin ki, işğalçıların basqınları zamanı yanğınlar nəticəsində məhv edilib. Bu ərazidə rus mühacirləri tərəfindən regionun müstəmləkələşdirməsinə qədər şəhər tipli məskənlər movcud olmayıb.
Pərviz Əmiraslanov
Fəaliyyəti
Sənaye profilli elmi tədqiqat işlərinin Almaniya Dövlət Patent İdarəsi tərəfindən yüksək dəyər verilməsi və bunun üçün Siemens VDO Automotive AG firmasının təklifi ilə 2005-ci ilin yanvarında firmada „Ali Məktəblərlə Elmi İş üzrə Şöbənin Rəisi” vəzifəsinə layiq görülmüşdür. Eyni zamanda Braunşvayq Texniki Universitetində davamlı olaraq mühazirə oxumuşdur və oxumağa davam edir. Avropanın aparıcı universitetləri ilə bağlanılan müqavilələr Siemens VDO Automotive AG firmasında rəhbərlik etdiyi elmi şöbəyə DFG (Deutsche Forschungsgemeinschaft) tərəfindən ikiqat mükafat verilmişdir.
2007-ci ilin sentyabr ayından DaimlerChrysler AG (Mercedes) firmasında “Elmi Tədqiqat və İnkişaf Departamentində Qrup Rəhbəri” vəzifəsinə qəbul edilir. Mercedes avtomobillərinin NVH problemlərini, davamlılıq və komfort kimi göstəriciləri üzrə „Simulant - Mütəxəssis“ və Braunşvayq Texniki Universitetində keçirilən elmi konfransda universitet üzrə Daimler AG (Mercedes) təmsilçisi seçilmişdir. Daimler AG şirkətində 20-dən çox elmi hesabata rəhbərlik etmişdir və bir neçə patent həmmüəllifidir.
Daimler AG firmasında üç illik əmək fəaliyyətindən sonra 2010-cu ildən etibarən rəqib avtomobil şirkəti olan Volkswagen AG firmasının Texniki İnkişaf İdarəsində “Simulant-Mütəxəssislər” qrupunun rəhbəri olub. 2012-ci il yanvar ayından bu günə qədər isə həmin idarədə “Texniki Simulyasiya və Rəqəmsal Texnologiya” şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışır. Onun rəhbərlik etdiyi şöbədə yeni avtomobillər üçün intellektual və innovativ texnologiyalar nəzəri cəhətdən araşdırılır və praktiki sınaqdan keçirilir. Son illərdə pilotsuz avtomillər üçün nəzərdə tutulmuş beynəlxalq həcmli proyektlər, o cümlədən “Süni İntellekt” metodunun həm nəzəri və həm də praktiki tətbiqi ilə ciddi məşğul olur. Rəhbərlik etdiyi şöbədə Süni İntellekt Metodunun inkişafı ilə, DeepLearning, MachineLearning, FuzzyLogic və s. kimi sahələrdə Elmi – Metodiki Seminarlar həyata keçirilir.
Braunşvayq Texniki Universiteti, Clausthal Texniki Universitetində və Wolfenbüttel/Wolfsburg/Braunschweig Ali Texniki Məktəbində saathesablı mühazirələr oxuyur və bu ali məktəblər üzrə işçi qupunun rəhbəridir.
Elmi pedaqoji əsərləri
100-ə yaxın elmi və metodik işləri vardır. Onlardan 8 metodik vəsait, 3 kitab, 15 ədəd milli və keçmiş Sovetlər Birliyinə daxil olan elmi əsərlər, 48 ədəd avtomobil sənayesi əhəmiyyəti kəsb edən Almaniya Mühəndislər Birliyinə daxil olan, akademik yönümlü elmi-pedaqoji əsərlər və 12 Beynəlxalq Konfrans Materialı çap edilmişdir. 5 ədəd şirkətdaxili patent müəllifidir.
İctimai fəaliyyəti
20 il ərzində Almaniyadakı fəaliyyətini daim azərbaycanlı gənclərlər bölüşür, onlara hər bir sahədə yardımçı olur. Diaspor fəaliyyətində bilavasitə iştirakı vardır. Braunşvayq şəhər bələdiyyəsində, yaşayış yerinin bələdiyyəsi ilə Azərbaycan mədəniyyət günlərinin təşkilində yaxından iştirak edir. Müxtəlif məqamlarda Azərbaycanla bağlı həmişə Almaniyanın elmi və siyasi dairələri ilə diskussiyalar aparır, Almaniyada oxuyan azərbaycanlı tələbələrlə əlaqə saxlayır, onlara yardım və köməyini əsirgəmir.
Əvvəllər Texniki Universitetin böyük auditoriyasında, kitabxanasında, ayrı-ayrı institutlarda Azərbaycanla bağlı çoxsaylı görüşlər, tədbirlər, diskussiyalar keçirmişdir. Braunşvayq  Texniki Universitetinin kanslerinin yardımı ilə universitetin elmi işçilər üçün qonaq evində Azərbaycan axşamı keçirməyə nail olmuşdur. Oraya Braunşvayq Texniki Universitetinin  bütün fakültə dekanları, prorektorları, rektoru dəvət olunmuşdu. Bu barədə Azərbaycanda və Braunşvayqda bəzi mətbuat orqanlarında da xəbər dərc edilmişdir. Şəhərdə baş tutan əksər tədbirlərə dəvət alıb ölkəmizi orada təmsil edir. Yaşadığı ərazinin mədəniyyət mərkəzində və bələdiyyə evində daim geniş çıxışları olur
Naoki Matsuda
(14 mart 1977 - 4 avqust 2011) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Çay evi
thumb|Cənubi Azərbaycan üslubunda olan çayxana
Çayxana və ya Çay evi — ilk növbədə çay və digər yüngül içkilər xidmət edən bir məkan.Onun funksiyası mədəniyyətlə asılı olaraq geniş dəyişməsinə baxmayaraq, çay evləri çox vaxt sosial qarşılıqlı əlaqə mərkəzləri kimi xidmət edirlər.
Əmələ
Əmələ (bəzi mənbələrdə Cəfərbəyli) — Qaşqayları təşkil edən ən böyük beş tayfadan biri.
Balgöstərənlər
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Afrika saqqallıları
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
1960 UEFA Millətlər Kuboku
Futbol üzrə 1-ci Avropa çempionatı (və ya Avropa Milllətlər Kuboku) — milli yığma komandalar arasında UEFA bayrağı altında hər dörd ildən bir keçirilən futbol üzrə Avropa çempionatlarının birincisi. Turnirin final mərhələsi dörd komandanın iştirakı ilə Fransada keçirilmişdir. Çempionatın qalibi Parisdəki Park de Prens stadionunda keçirilən final oyununda əlavə vaxtda Yuqoslaviya milli futbol komandasına 2:1 hesabı ilə qalib gəlmiş SSRİ milli futbol komandası olmuşdur. GoldStar, Panasonic və Toyota şirkətləri çempionata sponsorluq etmişlər.
Reqlament
Turnir olimpiya sisteminə uyğun şəkildə keçirilmişdir. Ümumilikdə çempionatda 17 komanda iştirak etmişdir. Bu tək rəqəm olduğuna görə turnirdə yeganə seçmə mərhələsi oyunu atılan püşklə Çexoslovakiya və İrlandiya milli futbol komandaları arasında baş tutmuşdur. Oyunun nəticəsinə görə Çexoslovakiya millisi 1/8 finala vəsiqə qazanmışdır. 1/8 və 1/4 final oyunlarında da komandalar iki oyun keçirmişlər: evdə və səfərdə. Yarımfinal oyunları və final Fransada baş tutmuşdur. Çünki turnirin banisi və ideya müəllifi Fransa Futbol Federasiyasının sədri Anri Delone idi. O vaxt ev sahibi komanda üçün avtomatik final mərhələsinə qatılmaq qaydası hələ mövcud deyildi.
Tarixi
13 komanda 1960-cı ildə keçirilən futbol üzrə ilk Avropa çempionatında iştirakdan imtina etmişdi. Bunların arasında İngiltərə, Belçika, AFR, İtaliya, Niderland, İsveç də vardı. Bu komandalar iştirakdan imtinanı futbolçularının klublarda həddən artıq çox yüklənmələri ilə əsaslandırmışlar. Qeyri-rəsmi səbəblər kimi isə çempionatın nüfuzunun aşağı olacağının ehtimal edilməsi və klublararası kubok yarışlarına rəqabət yarada biləcəyi göstərilirdi. .
İspaniya milli futbol komandasının oyunçuları 1/4 final oyunu üçün SSRİ-yə gəlməkdən siyasi motivlərə görə imtina etdiklərinə görə komanda turnirdən uzaqlaşdırılmışdır. Beləliklə də dördlər finalına üç Şərqi Avropa komandası - SSRİ, Yuqoslaviya və Çexoslovakiya qatılmışdır. Dördüncü komanda çempionatın ev sahibi Fransa millisi olmuşdur.
Yarımfinalda SSRİ millisi çexoslovakiyalıları 3:0 hesabı ilə darmadağın etmiş, yuqoslaviyalılar isə gərgin keçən oyunda fransızlar üzərində 5:4 hesablı qələbə qazanmışlar. 3-cü yer uğrunda oyunda Çexoslovakiya yorulmuş Fransanı 2:0 hesabı ilə məğlub etmişdir.
Final oyununda Yuqoslaviya millisi hesabı açsa da, SSRİ yığma komandasının əfsanəvi gürcü hücumçusu Slava Metreveli 49-cu dəqiqədə hesabı bərabərləşdirmişdir. Oyunun əsas vaxtı 1:1 hesabı ilə başa çatmışdır. Əlavə vaxtda Viktor Ponedelnik vaxtın bitməsinə 7 dəqiqə qalmış qələbə topunu rəqib komandanın qapısından keçirmişdir.
Seçmə mərhələsi oyunları
thumb|right|Rusiyanın poçt markası (2010)
Bombardirlər
2 top
Simvolik yığma komanda
right|228 px
Elephas falconeri
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
1867-ci ildə Corc Busk Elephas falconeri növünün təsnixatını və xariçi görünüşü barədə məlumat vermişdir. Bu filllərin belə kiçik olmasının səbəbi ada şəraitindən doğmuşdur. Onlar çox gumanki, dünya okeanın suyunun səviyəsin tərəddüdü zamanı adalarda yerləşmişlər. Onların erkəkləri 1 mertr hündürlüyə malik olurmuşlar.
İvdel
İvdel — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər Sverdlovsk vilayətinə daxildir.
Asiya ağacdələnləri
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Trabzon məsələsi (1461)
Trabzon məsələsi — Ağqoyunlu dövləti ilə Osmanlı dövləti arasında yaşanmış gərginlikdir. 1461-ci ildə baş vermiş bu hadisə Osmanlı sultanı II Mehmed in Ağqoyunlu dövlətinin müttəfiqi olan və Qara dənizə çıxış vasitəsi olan Trabzon imperiyasını tutması zamanı yaşanmışdır.
Trabzon Rum İmperatorluğu və Ağqoyunlu münasibətləri
IV səlib qüvvləri 1204-cü ildə İstanbulu ələ keçirdikdən sonra Trabzona sığınan Komninlər sülaləsi mənsublarının qurduğu Trabzon-Rum imperiyası bütün zəifliklərinə və böyük ərazi itkilərinə baxmayaraq Anadolu Səlcuqlarına qarşı varlığını davam etdirə bilmişdi. Fallmerayerin dediyi kimi, Səlcuqlu ölkəsinin sərhədlərində dolaşan hər bir düşmənlə daim birləşən bu kiçik dövlət, Hülakü dövləti Yaxın Şərqdə göründüyü zaman monqolların hökmranlığını tanıyaraq işğaldan xilas ola bilmiş, hətta Cəlaləddin Xarəmşahın hücumlarından da qorunmuşdu. Lakin XIII əsrin sonu, XIV əsrin ilk illərində Səlcuqlu dövlətinin dağılması və qısa müddət sonra Monqol-İlxani hökmranlığının zəifləməsi ilə Anadolunun siyasi mənzərəsi tamamilə dəyişdi. Beləliklə “Tevâif-i Mülük” dövrü başladı. Trabzon İmperiyasının vəziyyətində ciddi dəyişiklik oldu. Həqiqətən də Anadolunun digər yerlərində olduğu kimi Trabzon torpaqlarını əhatə edən bölgələrdə də fərqlənmiş bir çox bəylər ətraflarında olan döyüşkən qüvvələrlə Trabzonlular üçün böyük təhlükə yaratmağa başladılar. Bəziləri Anadolu Səlcuqlu dövlətinin vassalları, digərləri isə sərbəst hərəkət edən və özlərinə ev axtaran türkmən boylarının başçıları olan bu bəylər tez-tez Trabzon torpaqlarına şiddətli basqınlar etməyə cəhd edirdilər. Onların arasında xüsusilə Ağqoyunlu bəyləri seçilirdi. Məlum olduğu kimi, XIII əsrin birinci yarısında Ərzurum bölgəsinə qədər getdiyi anlaşılan və Trabzon-Rum qaynaqlarında “Amid türkləri” və “Amid xalqı” adlandırılan Ağqoyunlular ilk dəfə 1341-ci ilin yanvarında Trabzon ərazisinə böyük bir hücum edərək, eyni ildə paytaxtı yenidən təhdid etmişdilər. Mübarizə gücü olmayan, daxili sıxıntılara qarşı dura bilməyən imperator III Aleksey, Turəli bəyin torpaq, can və mal itkisinə səbəb olan basqınlarına qarşı heç bir tədbir görə bilmədi. Bu səfərin Trabzon-Rum imperatorluğu nun hücumlarına cavab məqsədilə təşkil olunduğu da bildirilir. Turəli bəy rəhbərliyindəki türkmənlərin 3-cü səfəri isə 1343-cü ildə baş tutmuşdur. 1348-ci ildə iyun ayının 29-da o, Ərzincan hakimi Əxi Ayna bəy, Bayburt hakimi Məhəmməd Rikabdar ilə birlik qurub Trabzon üzərinə bir daha yürüş etmişdi. Bu səfər barədə Rum qaynaqlarında məlumatlar öz əksini tapmışdır. Yenidən 1348-ci ildə Duharlu oymağından Yusif bəyin Trabzonlular ilə etdiyi döyüşdə şəhid olması Turəli bəylə oğlu Qutlu bəyin Trabzona hücumu ilə nəticələndi. Türk axınları ilə mübarizə apara bilmədiyini anlayan imperator III Aleksey onun dostluğunu qazanmaq üçün 1352-ci ildə bacısı Marianı Turəli bəyin oğlu Fəxrəddin Qutlu bəy ilə evləndirir. Lakin Kitabi-Diyarbəkriyyə yə görə Yusif bəyin intiqamını almaq üçün edilən səfərdə şəhzadə Maria qənimət kimi ələ keçirilmişdi. Bu hadisə ilə Ağqoyunlu-Trabzon münasibətlərində yeni bir mərhələ başladı. Bu evlilikdən sonra Maria Kommenos Dəspinə Xatun adı ilə tanınır. İzdivaçdan sonra tərəflər arasındakı işğalçı yürüşlər dayanır və səfərlər daha dostyana xarakter daşıyır. 1365-ci ildə Qutlu bəyin Trabzona səfəri də bunun açıq sübutudur.
Trabzon Rum İmperatorluğu və Osmanlı münasibətləri
II Sultan Muradın Rumelidə məşğul olması, bütün zəifliklərinə baxmayaraq, Trabzon imperiyası na öz varlığını qoruyub saxlamaq imkanı verirdi. Bununla belə, IV Alekseyin oğlu imperator Kalo İoann (1429-1458), II Murad ölənə qədər həmişə qorxu içində yaşamış, II Sultan Mehmed taxta çıxanda sevinmişdi. İmperator bu vaxt Trabzonda olan məşhur Bizans tarixçisi Franses bu barədə xəbər verərək yeni hökmdarın ona dostluq zəmanəti verməsindən məmnunluğunu ifadə etdi. Franses isə Mehmedin Xristianlığın böyük düşməni olduğunu, Rum dövlətinə və onların Şərqdəki hökmranlığına son qoymaq istədiyini, Bizansın zəifliyi səbəbindən öz ambisiyalarını tezliklə reallaşdıracağını söyləmişdi. Baş verən hadisələr çox keçmədən onun haqlılığını sübut etdi.
II Sultan Mehmed İstanbulu fəth etdikdən az sonra Trabzonla bağlı siyasətini dəyişdi. II Mehmed Trabzonu tutmağa və beləliklə özünün başlıca rəqibi olan Ağqoyunlu dövlətini Qara dənizə çıxış yolundan məhrum etməyə, onun Qərblə əlaqələrini kəsməyə can atırdı. Səlahəddin Tanselin fikrincə, Fateh Trabzonu almaqla Şərq ilə Qərbi birləşdirən böyük dəniz ticarəti yolunun nəzarətini öz əlinə keçirmiş olardı. Belə ki, Palailoqos sülaləsinin hökmranlığı sona çatdıqdan sonra komnenlilər Bizansın nümayəndələrinə və rumların qanuni himayədarlarına çevrildilər. Əslində İstanbulun fəthindən sonra bir çox Bizans rütbəli adamları Trabzona sığınmağı uyğun görmüşdülər. Beləki bu hadisənin Fatehi hərəkətə gətirmək üçün kifayət edəcəyi və dövlətini möhkəm təməllər üzərində bərqərar etmək üçün Anadol u hegemonluğunu ələ keçirməyi düşünən hökmdarın sonda Komnenilərin hökmranlığına son qoyacağı qəti idi.
Lakin gözlənilməyən bir hadisə Trabzonun vəziyyətini tamamilə çətinləşdirdi. Rafizi türkmənlərini ətrafına toplayan Şeyx Cüneyd 1456-cı ilin yazında Trabzon imperiyasının ərazisinə daxil oldu, Ağca-qalanı ələ keçirdi. Ona qarşı gələn qüvvələri məğlub etdikdən sonra Trabzon divarlarına tərəf irəlilədi. Lakin onun hücumları bir nəticə vermədi və tezliklə geri çəkilməli oldu. Bu ərəfədə Rum valisi Xızır Bəyin Osmanlı qüvvələri ilə Trabzona basqın etməsi təsadüf deyildi. Çünki Osmanlı qaynaqları bu axının Cüneydi Trabzondan çıxarmaq üçün olduğunu yazır. Bu basqın nəticəsində Kalo İoann ildə 2000 qızıl sikkə xərac ödəməyə razılaşaraq Osmanlı hökmranlığını tanıdı. Həmin il Serbiyada məşğul olan Fateh Sultan Mehmed paytaxta qayıtdıqdan sonra imperatorun qardaşı Davud İstanbula getdi, bu dəfə xəracın miqdarı 3000 qızıla yüksəlmişdi.
Trabzon məsələsi
XV əsrin II yansında Şərq istiqamətində Osmanlı işğallarının güclənməsi şəraitində Ağqoyunlu Trabzon munasibətləri daha da möhkəmləndi. 1459-cu ildə Murad bəyin başçılığı ilə Ağqoyunlu elçiləri İstanbula gəldilər və Trabzonun osmanlılara verdiyi bacın ləğv olunmasını, Dəspinə xatunun cehizi SivasKayseri bölgəsinin ağqoyunlulara təslim edilməsini tələb etdilər. II Mehmed bu tələbi rədd etdi. İstanbuldan mənfi cavab alan Uzun Həsən Trabzon yaxınlığında mühüm strateji məntəqə olan Qoyluhisarı 1460-cı ilin baharında ələ keçirdi. Yaşar Yücel və B.S.Baykal Əbu Bəkr Tehrani nin verdiyi məlumatlara əsaslanaraq yazırlar ki, bu zaman Fateh sultan Mehmed sülh arzusu ilə «Muş Əli» adlı bir elçi göndərmişdi. Uzun Həsən bu elçini böyük əmirlərindən olan Xurşid bəylə birlikdə Fateh Mehmed in yanına göndərmiş, «Trabzon və ətrafındakı qalalarla bağlı tələblərini» Osmanlı hökmdarına bildirmişdi. Fateh Mehmed bu tələbləri qəbul etmiş və əmirlərinə xəbər göndərərək Trabzon torpaqlarına hücum etməməyi, bu bölgəni Uzun Həsənin təbəələrinə həvalə etməyi tapşırmışdı. Beləliklə, iki dövlət arasında baş verə biləcək böyük bir münaqişənin qarşısı alınmışdı. Bəkir Sidqi Baykal Sultan Mehmedin Uzun Həsənin tələblərini qəbul etməsinin səbəbini, Fatehin daha vacib olan Mora səfərinə hazırlaşmağında görür. Lakin II Mehmed Trabzonu işğal etmək fıkrindən əl çəkməmişdi. Səlahəddin Tansel Ağqoyunlularla münasibətdə II Mehmedin tərəddüd etməsinin səbəbini, «Uzun Həsənın təcavüzlərinin artması Fatehə qəti olaraq bunu anlatmışdı ki, özünə arxadan zərbə vura biləcək bir dövləti bitərəf etməsə, Trabzona yürüş təhlükəli ola bilər». Buna görə də « II Mehmed Trabzon probleminin həllini tə'xirə salmış, Uzun Həsənlə vuruşmaq üçün ordusunu Ərzincana yeritmiş və Yassıçəmən adlanan yerdə ordugah qurmuşdu».
İrbit
İrbit — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər Sverdlovsk vilayətinə daxildir
Qotoku Sakay
(d. 14 mart 1991) — Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 25 oyun keçirib.
Arnqold adası
Arnqold adası — Şimal Torpağı arxipelaqı ərazisinə daxildir. İnzibati cəhətdən Krasnoyarsk diyarının Taymır Dolqan-Nenes rayonu ərazisində yerləşir.
Yerləşməsi
Arxipelaqın mərkəzi hissəsində, Oktyabr İnqilabı adasından 2,7 km məsafədə yerləşir. Arnold adasından şimalda elədə böyük olmayan Pirojok adası adası yerləşir.
Təsviri
Oktyabr İnqilabı adası boyunca cənubda şimala 5,6 km məsafədə uzanır. Adanın eni 3,35 km təşkil edir. Adanın şimalında elədə böyük olmayan körfəz vardır. Adada üç yüksəklik vardır. Onlardan ən hündürü adanın şimal-şərqində yerləşən 43 metr yüksəkliyi olan zirvədir. Burada geodeziya məntəqəsi yerləşir. Cənubunda yüksəklik yüksəklik 35 metrə çatır. Şimal və şərq sahilləri qumluqdur. Sahil sularınfa dərinlik 10 metr, yarım km məsafədə isə 100 metrə çatır. Oktyabr İnqilabı adası ilə Arnold adasını ayıran boğazın maksimal dərinliyi 74 metrdir.
Tarixi
Ada 1913-cü ildə Boris Andreeviç Vilkiskinin rəhbərlik etdiyi ekspedisiya zamanı kəşf edilmişdir. Ancaq ada ilk əvvəllər Oktyabr İnqilabı adasına aid yarımada olaraq zənn edilmişdir. Ada ekspedisiyanın həkimi və Şimal Torpağı adasında L. M. Stradomski ilə birlikdə bioloji növləri toplayan E. Q. Arnqoldun şərəfinə adlandırılmışdır. 1930-cu ildə Nikolay Nikolayeviç Urvansev yarımadanın əslikdə ada olmasını müəyyən edir. Ancaq coğrafi obyektin adı dəyişdirilmir.
Lipstick
Lipstick - İrlandiya pop dueti Jedwardın çıxardığı duet. Bu cütlüyün hələ adı qoyulmamış ikinci solo albomundan olan ilk sinqldır. Cütlük həmçinin bu mahnı ilə İrlandiyanı 2011-ci ildə Almaniyanın Düsseldorf şəhərində keçirilən 2011 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil edəcək. Mahnı bu şərəfə 2011-ci ilin 11 fevralında İrlandiya Milli Seçimlərində layiq görülmüşdür.
Bəşər Əsəd
Bəşər Əsəd  (بَشَّار الأسد, Bəşşar əl-Əsəd) və ya tam adı ilə Bəşər Hafiz Əsəd (بشار حافظ الأسد‎‎; Bəşşar Hafiz əl-Əsəd; ) — 17 iyul 2000-ci ildən Suriya Prezidenti. O eyni zamanda Suriya Silahlı Qüvvələrinin ali baş komandanı, Marşal və Ərəb Sosialist Baas Partiyası nın da lideridir. 1971-2000-ci illərdə Suriya Prezidenti olmuş Hafiz Əsədin oğludur. İxtisasca cərrah-oftalmoloqdur.
Adının azərbaycancası rəsmi sənədlərdə Bəşşar əl-Əsəd  kimi qeyd olunur.
Həyatı
Bəşər Əsəd 1965-ci il sentyabr ayının 11-də Suriyanın paytaxtı Dəməşq şəhərində anadan olub. Ölkənin nüfuzlu Kəlbiyyə qəbiləsindəndir. Atası 29 il ərzində Suriyanı idarə edən sabiq prezident və Baas partiyasının keçmiş sədri Hafiz Əsəddir. Dəməşqdəki fransız-ərəb təmayüllü "əl-Hürriyyə" liseyində orta təhsilini bitirən Əsəd, daha sonra Dəməşq Universitetinin Oftalmologiya fakültəsinə daxil olur. 1992-ci ildə o, oftalmologiya üzrə təcrübə keçmək və təhsilini davam etdirmək üçün İngiltərənin paytaxı Londona gedir və burada Qərb Göz Hospitalında təcrübə keçir.
1994-cü ildə atası Hafiz Əsəddən sonra prezidentlik postuna varis hesab edilən böyük qardaşı Basil Əsədin avtomobil qəzasında həyatını itirməsindən sonra, Əsəd Suriyaya çağırılır. Suriyaya qayıdan Əsəd elə həmin il (1994) Homs Hərbi Akademiyasına qəbul edilir. 1999-cu ildə isə o, artıq polkovnik rütbəsi almış hərbçi idi və diplomatik vəzifə tuturdu. 2000-ci ildə isə hakim Baas partiyasının sədri vəzifəsinə seçilir.
2000-ci ildə Hafiz Əsədin vəfat etməsindən sonra, prezident səlahiyyətlərini müvəqqəti olaraq Əbdülhəlim Xəddam icra edir. Hafiz Əsədin ölümündən sonra təcili toplanan parlamentin prezident seçiləcək şəxsə qoyulan 40 yaş məhdudiyyətini 34 yaş ilə dəyişməsindən sonra Bəşər Əsəd rəqibsiz keçirilən seçkilərdə 97% səslə ölkənin yeni prezidenti seçilir. 2006-cı il iyun ayının 11-də isə o Suriya Silahlı Qüvvələrinin ali baş komandanı vəzifəsini də icra etməyə başlayır.
Mayak Kərimov
Mayak Kərimov (30 noyabr 1944 – 4 noyabr 2011)— Azərbaycanlı aktyor.
Bəşər Əsəd
Həyatı
Prezident seçildikdən sonra demokratiyanı Suriyada həyatın daha da yaxşılaşdırılması üçün vasitə hesab etdiyini bildirir. Belə ki, Əsəd prezident vəzifələrini icra etməyə başladığı zaman dərhal Mezze həbsxanasını bağlayaraq, yüzlərlə siyasi məhbusu sərbəst buraxır.
Mayak Kərimov
Həyatı
Mayak Kərimov 30 noyabr 1944-cü ildə anadan olmuşdur. 1967-ci ildən "Azərbaycanfilm" kinostudiyasının istehsal etdiyi filmlərdə əsasən epizodik rollarda çəkilmişdir. 1970-ci ildə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun "Aktyorluq" fakültəsini bitirmişdir. Onu 60-a qədər filmdə görmək olar.
4 noyabr 2011-ci ildə vəfat etmişdir.
Bəşər Əsəd
Həyatı
2000-ci ildə İngiltərənin paytaxtı Londonda tanış olduğu Əsma Əsəd ilə evlənir. Cütlüyün 3 övladı var.
Ölkəsinin İsraillə münasibətləri xüsusunda atasının izlədiyi siyasi kursu davam etdirən oğul Əsəd müxtəlif beynəlxalq konfranslardakı çıxışında İsrail və ABŞ əleyhinə çıxışları ilə diqqəti cəlb edir və bununla da digər ərəb ölkələrindən fərqli mövqe nümayiş etdirir.
Suriya 2003-cü ildə İraqın işğalınadək BMT Təhlükəsizlik Şurasının Səddam Hüseyn rejimini silahla təchiz etməmək paktına qoşulan ölkələr arasında qalır. İraqın ABŞ və koalisiya qüvvələri tərəfindən işğalından bir qədər əvvəl isə beynəlxalq qurumlarda gedən danışıqlarda iştirak edən Əsəd qonşu ölkənin işğalının əleyhinə olduğunu bəyan edir. BMT TŞ-da çıxış edən Əsəd Qərbi İraqı işğal fikrindən daşındırmağa çalışsa da buna nail ola bilmir. İraqın işğal edilməsindən sonra ABŞ Əsədi müharibədən sonrakı İraqda terrora dəstək verməkdə ittiham edir. Bundan sonra ABŞ, Avropa İttifaqı, İsrail və Fransa Suriyanı Fələstinin HƏMAS və İslami Cihad hərəkatlarına, eləcə də Livanın Hizbullah hərəkatına maddi-texniki və hərbi dəstək göstərməkdə ittiham edir.
ABŞ-də baş verən "11 sentyabr" hadisələrindən sonra ABŞ-Suriya münasibətləri gərginləşir və Birləşmiş Ştatlar Suriyanı terroru dəstəkləməkdə ittiham edir. İki ölkə arasındakı münasibətlər Livanın Baş naziri Rafiq Həririnin sui-qəs nəticəsində öldürülməsindən sonra daha da pisləşir. BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1559 saylı qətnaməsindən sonra isə Suriya əsgərlərini Livandan çıxarılması tələbini müsbət cavablandırır. 2005-ci ildə Əsəd Suriya hərbi kontingentinin Livandan çıxarılmasına razılıq verərək, bu məsələdə hətta Livanın keçmiş Baş naziri Rəfiq Həririnin ölümündə Suriya kəşfiyyat orqanlarının əli olmasından şübhələnən BMT müşahidəçiləri ilə əməkdaşlıq etməyə hazır olduğunu bəyan edir. Ərəb dünyasında isə o, bir çox ərəb ölkələri ilə, xüsusilə Səudiyyə Ərəbistanı və Fələstin Azadlıq Təşkilatı ilə əlaqələrini davam etdirir.
2005-ci ildə Papa II İohan Pavelin dəfnində iştirak edən Əsəd burada İsrail prezidenti Moşe Katsavla görüşür.
2007-ci il may ayının 27-də Bəşşar Əsəd növbəti 7 il müddətində Suriyanın prezidenti seçilib. Başqa namizədlərin iştirak etmədiyi seçkilərdə o, səslərin 97,6%-ni toplayır.
2008-ci ildə Bəşşar Əsəd Türkiyənin vasitəçiliyi ilə Qolan təpələrinə dair İsraillə müzakirələrin aparılmasına razılıq verir.
2011-ci ildə özünü anti-İsrail və anti-Qərb siyasətçi kimi xarakterizə edən Əsəd bu siyasətinə görə Qərbin onu devirmək cəhdlərindən çəkinmədiyini bəyan edir.
Tukanlar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Qasım bəy Bədəlbəyov
Qasım bəy Əhməd bəy oğlu Bədəlbəyov (1856-?)—xeyriyyəçi.
Həyatı
Qasım bəy Əhməd bəy oğlu 1856-cı ildə Şuşa qəzasının Kəbirli sahəsinin Sarıhacılı obasında anadan olmuşdu. Xeyriyyəçi bir şəxsiyyət idi.
Ailəsi
Qasım bəy Fatma xanım Kərbəlayı Şirin bəy qızı ilə ailə qurmuşdu.
Hepatit A
Hepatit A (xalq arasında "sarılıq" deyilir) virusu ən çox çirkli sulardan keçdiyi üçün yay aylarında bu xəstəliyə tutulanların sayında hədsiz dərəcədə artım görünür. Yaxşı yuyulmamış tərəvəzdən, hovuz və dəniz suyundan da Hepatit A virusuna yoluxma riski daha çoxdur. Hepatit A xəstəliyinin simptomları: solğunluq, saralma, halsızlıq, ürək bulantısı, temperatur və sidik rənginin tündləşməsi.
Xəstəlikdən qorunma üsulları
Xəstəlikdən qorunmaq üçün həkimlər tərəfindən uşaqlara peyvəndin olunması tövsiyə edilir. Açıq yerlərdə satılan yeməkləri yeməmək, təmiz su içmək, əlin gigiyenasına xüsusi diqqət etmək başlıca qorunma amillərindən sayılır.
Həkimlər bu xəstəliyin ən yaxşı müalicəsinin istirahət etmək olduğunu vurğulayır.Bu xəstəliyin müalicəsi zamanı ən azı 3 həftə yataq rejimində olmaq lazımdır. Bundan əlavə həkim tərəfindən tövsiyə edilən preparatları vaxtlı-vaxtında qəbul etsələr tez zamanda sağalmaq olar.
Bu gün Hepatit A xəstəliyindən tam qorunmanın ən təsirli yolu peyvənd edilmədir. Peyvəndin qoruyuculuğu 94 – 100% olub təsirini təxminən 20 il saxlayır. Bu səbəblə cəmiyyətdə, restoranlarda, hərbi hissələrdə, xəstəxanalarda, fabriklərdə, internat məktəblərində, körpələr evləridə, qocalar evinde və başqa təşkilatlarda işlyən bütün mətbəx personalının Hepatit A infeksiyasını daha əvvəl keçirib-keçirmədiyi müəyyən olunulmalı və peyvənd edilməsi uyğun görülənlərin peyvənd edilməsi təmin edilməlidir.
Kamensk-Uralski
Kamensk-Uralskiy — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər. Sverdlovsk vilayətinə daxildir.
Mirmahmud Əliəsgərli
Mirmahmud Ağamirzə oğlu Əliəsgərli  (tam adı: Mirmahmud Ağamirzə oğlu Əliəsgərli ; d.1895, - ö.1958, Bakı şəh.) — maarif xadimi, pedaqoq, şair.
İPhone
Tarixçə
Yanvar 2007 Macworld şousunda şüşə altında nümayiş olunan ilk iPhone
Orijinal birinci nəsil iPhone-un arxası qara plastik vurğulu alüminiumdan hazırlandı. İPhone 3G və 3GS, GSM siqnalının gücünü artırmaq üçün tam plastik bir arxaya malikdir.
Mirmahmud Əliəsgərli
Həyatı
thumb|left|300px|Bakı müəllim və şairləri. 1916. Soldan. 1-ci cərgə: 1) (Mir)bədrəddin Seyidzadə “Bədri”, 2) Mirəbdülvahab “Seyid Zərgər”, 3) Mikayıl Məhəmmədəli oğlu “Seydi”, 4) Əbdülxalıq “Cənnəti”, 5) [[Ağadadaş Müniri “Müniri”, 6) Mirsadıq “Sadiq”, 7) Nemət Bəsir Hacıyev. 2-ci və 3-cü cərgələr: 1) Hacı Səlim Qasımzadə “Səyyah”, 2) Hüseynqulu “Tülui”, 3) Mirmahmud Əliəsgərli “Nuri”, 4) Ağadadaş Ələkbərov “Dərviş”, 5) Hüseynqulu “Sacid”, 6) Nüsrət Ərdəbili, 7) Mirzəbala Qardaş “Xadim”, 8) Mirzə Xəlil Canıbəyov, 9) Əliabbas Müznib “Müznib”, 10) Əliağa Vahid “Vahid”, 11) Əbdürrəhman “Asim”, 12) Əmin Abid Gültəkin “Abid”, 13) Sultan “Gülşəni”, 14) Hənəfi Zeynallı, 15) Əlisəttar İbrahimov]]
İPhone
Tarixçə
IPhone 3G, 8 GB qara modeldə və ya 16 GB model üçün qara və ya ağ bir seçimdə mövcud idi. IPhone 3GS, saxlama qabiliyyətindən asılı olmayaraq hər iki rəngdə mövcud idi.
iPhone 4-də antena kimi xidmət edən paslanmayan poladdan kənar bir alüminosilikat şüşə var. Əvvəlcə qara rəngdə idi; ağ versiyası açıqlandı, lakin 10 ay sonra 2011-ci ilin aprelinə qədər yayımlanmadı.
iPhone 4 istifadəçiləri telefonlarını müəyyən bir şəkildə tutarkən telefon danışıqlarının düşdüyünü  əlaqəsinin kəsildiyini bildirdi.
11 yanvar 2011-ci il tarixində Verizon bir media hadisəsi zamanı Apple ilə razılığa gəldiyini və CDMA iPhone 4 satışına başlayacağını açıqladı.
Verizon, 10 Fevral tarixində satışa çıxarılaraq 3 Fevralda əvvəlcədən sifariş ediləcəyini söylədi.
2011-ci ilin fevral ayında Verizon iPhone, Millennial Media-nın mobil reklam şəbəkəsindəki ABŞ-dəki bütün iPhone reklam təəssüratlarının % 4,5-ni təşkil etdi.
2007-2011-ci illərdə Apple ABŞ-də iPhone üçün reklam üçün 647 milyon dollar xərclədi.
Apple, 27 Sentyabr Çərşənbə axşamı, 4 oktyabr 2011-ci il tarixində, saat 10: 00-da Cupertino qərargahında keçirildi,
iPhone 4S olduğu ortaya çıxan yeni nəsil iPhone-un detallarını açıqlamaq üçün bir mətbuat tədbiri üçün dəvətnamələr göndərdi.
2011-ci ilin oktyabrında çıxdıqdan sonra ilk 24 saat ərzində 1 milyondan çox 4S model satıldı.
Tukanağacdələnlər
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
İPhone
Tarixçə
Böyük həcmdə iPhone istehsalı və yüksək satış qiyməti sayəsində Apple, 2011-ci ildə uzun müddət lider olan Nokia-nı geridə qoyaraq gəlirlərinə görə dünyanın ən böyük mobil telefon satıcısı oldu.
Amerikalı daşıyıcı C Spire Wireless, iPhone 4S-i 19 Oktyabr 2011-ci il tarixində daşıyacağını açıqladı.
2012-ci ilin yanvar ayında Apple, gəlirlərinin 53% -ni 37 milyon iPhone satışından, ortalama satış qiyməti təxminən 660 dollara sataraq ən yaxşı rüblük qazancını bildirdi.
iPhone 4S-in istehsal qiyməti IHS iSuppli tərəfindən 2011-ci ilin Oktyabr ayında 16 GB, 32 GB və 64 GB modellər üçün 188, 207 və 245 dollar olaraq qiymətləndirildi. {| class="bordered infobox" cellpadding="5" söyle="font-size:90%; width:px;" ! style="background:#efefef; font-size:105%; text-align:center" |
iPhone model siyahısı
<li>iPhone (2007) <li>iPhone 3G (2008) <li>iPhone 3GS (2009) <li>iPhone 4 (2010) <li>iPhone 4S (2011) <li>iPhone 5 (2012) <li>iPhone 5C (2013) <li>iPhone 5S (2013) <li>iPhone 6 / 6 Plus (2014) <li>iPhone 7 (Sentyabr 16, 2016) <li>iPhone 8 ( Sentyabr 22, 2017) <li>iPhone X / XS Max / XR ( Noyabr 3, 2017) <ul> <li>iPhone 11/11 Pro/Pro Max (Sentyabr 21,2018) <li>iPhone 12 /12 Pro/Pro Max (Oktyabr 23, 2020 )
İşçi xərcləri vahid başına 12.50 ilə 30 dollar arasında qiymətləndirilir, iPhone montaj xəttindəki işçilər saatda 1.78 dollar qazanır.
2012-ci ilin fevral ayında ComScore ABŞ mobil abunəçilərinin% 12,4-nün iPhone istifadə etdiyini bildirdi. Yalnız ABŞ-də təxminən 6.4 milyon iPhone aktivdir.
12 sentyabr 2012-ci ildə Apple iPhone 5-i elan etdi. Sələflərinin 3,5 düym (89 mm) ekranından 4 düym (100 mm) ekranı var. Cihaz, iPhone 4 və 4S-də tapılan eyni 326 piksel düym ilə gəlir.
iPhone 5-də A6 prosessoru var, çip iPhone 4S 'A5-dən 22% kiçikdir və sələfinin qrafika performansını ikiqat artırır. Cihaz iPhone 4S-dən% 18 daha incədir, ölçüsü 7,6 millimetrdir (0,3 inç) və 112 qramda (4 oz)% 20 daha yüngüldür.
6 iyul 2013-cü ildə Apple'ın LTE Advanced texnologiyasına sahib yeni nəsil iPhone modelini çıxarmaq üçün Koreyanın mobil daşıyıcısı SK Telecom ilə danışıqlar apardığı bildirildi.
22 İyul 2013-cü il tarixində şirkətin təchizatçıları Apple'ın iPhone və iPad üçün daha böyük ekranları sınaqdan keçirdiyini söylədilər.
"Apple, 4 düymdən (100 mm) daha böyük prototip ağıllı telefon ekranlarını istədi və ayrıca çapı 13 düymdən (330 mm) bir qədər az olan yeni bir tablet cihazı üçün ekran dizaynları istədi.
10 sentyabr 2013-cü il tarixində, Apple Cupertino'da bir mətbuat tədbirində iki yeni iPhone modelini təqdim etdi.
Qiymətinə görə əlçatanlığı artırmaq üçün hazırlanmış telefonun orta qiymətli versiyası olan iPhone 5C, beş rəngdə (yaşıl, mavi, sarı, çəhrayı və ağ) və plastikdən hazırlanmışdır.
iPhone 5S üç rəngdədir (qara, ağ və qızıl) və ev düyməsini barmaq izi skaneri (Touch ID) əvəz edir. Hər iki telefon 20 sentyabr 2013-cü il tarixində satışa çıxarıldı.
9 sentyabr 2014-cü ildə Apple, Cupertinodakı bir tədbirdə iPhone 6 və iPhone 6 Plus modellərini təqdim etdi. Hər iki cihazın sələfindən daha böyük bir ekranı var idi, sırasıyla 4.7 düym (120 mm) və 5.5 düym (140 mm).
7 sentyabr 2016-cı ildə Apple, su və toz qatan iPhone 7 və 7 Plus modellərini təqdim etdi
12 sentyabr 2017-ci il tarixində Apple rəsmi olaraq yeni bir şüşə dizaynı, kamera təkmilləşdirmələri, True Tone ekranı, simsiz şarj və təkmilləşdirilmiş sistem performansını təqdim edən iPhone 8 və 8 Plus-u təqdim etdi.
Bundan əlavə, çərçivəsiz dizaynı olan, iPhone-da ən yüksək piksel sıxlığına sahib OLED ekran olan Animojis üçün istifadə edilən üz izləmə ilə "Face ID" adını daşıyan bir üz tanıma xüsusiyyəti, işləyən yeni bir telefoto lens təqdim etdi.
Aşağı işıq şəraitində daha yaxşı və AR üçün təkmilləşdirilmiş kameralar.
A12 Bionic çipə sahib olan XS Max ilə Dolby Vision və HDR10 dəstəyi ilə təkmilləşdirilmiş Super Retina Ekrana və HDR10 dəstəyinə malikdir.
iPhone XS və XS Max, cihazların 30 metrə qədər 2 metrə qədər batmasına imkan verən IP68 su, maye və toza davamlıdır, iPhone XR isə birinci nəsil iPhone X və IP67 sertifikatını qoruyub saxlayır. daha yüksək səviyyəli modellərdə tapılan OLED ekran əvəzinə bir IPS LCD ekrana sahibdir.
iPhone XS / XS Max-ın IP68 sertifikatları xlorlu su, duzlu su, çay, şərab, pivə və şirələr kimi müxtəlif mayelərdən istifadə edilərək sınaqdan keçirildi. Apple ayrıca Apple Watch-un dördüncü nəsli olan Apple Watch Series 4-ü elan etdi.
10 sentyabr 2019-cu ildə Apple rəsmi olaraq Steve Jobs Teatrında iPhone 11-i rəsmi olaraq təqdim etdi, iPhone 11 Pro və iPhone 11 Pro Max ilə birlikdə