cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Braziliyada daşqın (2008)
thumb|right|250px|Santa-Katerina ştatı Braziliyadakı daşqın (2008) — təbii fəlakət 2008-ci ilin noyabr ayında bir necə gün ərzində yağan intensiv leysan yağışlarının nəticəsində yaranmışdır. Əsas zərbə Braziliyanın Santa-Katarina ştatına dəymişdir. 26 noyabr tarixində 84 nəfər həlak olmuş, 30 nəfər itkin düşmüş və 54 min nəfər öz evlərini tərl etməli olmuşdur. Fəlakətin böyük olmasının səbəbi güçlü sel olmuşdur. Bu fəlakət zamanı ümumilikdə 60 şəhər zərər çəkmiş, 1,5 milyon insan zərər görmüşdür. . Xilasetmə xidmətinin sözçülərinin sözlərinə nəqliyyat kammunikasiyasının böyük qismi su altında qalmışdır. İnsanlar ərzaq və içməli su baxımdan əziyyət çəkmişlər. Bölgədə fövqəladə vəziyyət elan edilmış, istər mülki istərsə hərbi qüvvələr nəticələri aradan qaldırmağa cəlb edilmişdir.
Azərbaycan Tennis Federasiyası
Azərbaycan Tennis Federasiyası —
Haqqında
Azərbaycan Tennis Federasiyasının prezidenti, Milli Məclisin sədri Oqtay Əsədovdur.
Yumurtavari katalpa
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Mərkəzi Çində yayılmışdır.
Ekologiyası
Katalpanın iri və zərif yarpaqları küləkdən zədələndiyi üçün onları küləkdən qorunan günəşli yerdə əkmək məsləhət görülür. Torpaq qarışığı çürüntüdən, torfdan və qumdan (3:2:1:2) hazırlanır. Torpağın turşuluğu neytrala yaxın olmalıdır (pH 6/5-7/5). Yazda hər il şaxtadan zədələnmiş quru budaqlar təmizlənir. Yaşlandıqca qışadavamlılıq artır.
Azərbaycanda yayılması
Abşeron, Zaqatala, Balakən, Şəki və başqa rayonlarda rast gəlinir.
İstifadəsi
Katalpa palıdla, yarpağını tökən maqnoliya ilə birlikdə yaxşı bitir, tək əkinlərdə effektli görünür. Canlı çəpərlərin salınmasında, binaların bəzədilməsində istifadəsi məqsədyönlüdür.
Larruss (Formula-1 komandası)
thumb|300px|Larrus komandasının loqosu Larruss (fr.Larrousse) avtomobil idman qrupu, Antony, Fransada yerləşirdi. Didier Calmels və keçmiş yarışçı Gérard Larrousse tərəfindən əsası qoyulmuşdur. İlk olaraq, Larrousse & Calmels adı altında fəaliyyət göstərmiş, daha sonra isə Calmelsin həyat yoldaşını öldürməsindən sonra ad dəyişdirildi və Larrousse adlandırıldı.
Tarixi
1987-1994-cü illərdə, Formula 1 yarışlarında iştirak etmişdir. Bu illər boyu ən yaxşı nəticəsi Yaponiya Qran pri yarışında 3-cü yer qazanmasıdır. 1987-1991-ci illərdə komanda Lola şassisi olan LC87—LC91 modellərini  istifadə etdi. Ən yaxşı yer yaponiyalı Aquri Suzuki tərəfindən qazanılan üçüncü yer idi.
Venturi şassi (1992)
1991-ci ildə Gérard Larrousse komandanın 65%-ni Venturi şirkətinə satır. 1992-ci ildə fransız avtomobil şirkəti Venturinin təqdim etdiyi LC92 şassi istifadə olundu və komanda yalnız 1 xal qazandı. 1992-ci il Sentyabr ayında Venturi komandanı German Rainer Walldorf tərəfindən idarə olunan Comstock-a satır. 4 nəfəri öldürməkdə şübhəli bilinən Rainer Walldorf bir Almaniyada oteldə polislə doqquz saatlıq silah döyüşündə öldürüldü.
Larruss şassi (1993-1994)
1993-cü ildə, komandanın digər başqa bir uğursuzluğu Gérard Larrousse'in maliyyələşdirdiyi  sürücüləri Philippe Alliot və Érik Comas, mövsümdə yalnız iki bal ala bildi. 1994-cü ildə, Larrousse komandanı yenidən təşkil etdi. Pejo mühərrikləri ilə müqaviləni razılaşdıra bilmir və Ford HB mühərriklərinə geri döndü. Sonuncu mövsümdə komandanın sürücüləri 5-ci yerdən yuxarı yer tuta bilmədi. Ardıcıl uğursuzluq və maliyyə problemləri səbəbindən Larruss Formula 1-i tərk edir.
Gövdəyarpaq
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
1988 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
1988 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi — sayca 33-cü Avroviziya Mahnı Müsabiqəsidir. Conni Loqanın ifa etdiyi "Hold Me Now" mahnısı ilə 1987 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində qələbə qazanmasının ardınca 1988-ci ildə İrlandiya üçüncü dəfə Avroviziyaya ev sahibliyi etmək hüququ qazanmışdı. Müsabiqə ölkənin paytaxtı Dublin şəhərində "RDS Simmonscourt Pavilion" zalında keçirilmişdir. Müsabiqə 1988-ci ilin 30 aprel tarixində baş tutmuşdur.
Final
1988-ci ildə müsabiqənin qalibi olan İsveçrə təmsilçisi Selin Dion ilə bir səhnəni eyni zamanda məşhur müğənni Lara Fabian bölüşmüşdü. Müsabiqədə Lüksemburqu təmsil edən müğənni dördüncü yerdə qərarlaşmışdır.
Bulbophyllum rubrum
(Bulbophyllum rubrum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Allüvial terras
Allüvial terras - çayın gətirdiyi allüvial çöküntü lərdən təşkil olunmuş çay terrasına deyilir.
Harold Nikolson
Harold Nikolson – ingilis diplomatı, yazıçısı və publisisti, siyasi xadimi. 1909-1928-ci illər ərzində Madrid, İstanbul, Tehran, Berlin və Londonda müxtəlif diplomatik vəzifələrdə çalışmışdır. Sonrakı illərdə siyasi fəaliyyətlə məşğul olmuş, İngiltərə parlamentinin üzvü seçilmişdir.
Həyatı
Harold Nikolson 21 noyabr 1886-cı ildə Qacarlar dövlətinin paytaxtı Tehran şəhərində anadan olmuşdur.
Harold Nikolson 1 may 1968-ci il Kent qraflığında, Böyük Britaniyada vəfat etmişdir.
Diplomatik fəaliyyəti
Nikolson özü ideal diplomatın zəka, bilik və müşahidə qabiliyyətindən başqa aşağıdakı keyfiyyətlərə malik olmasını vacib hesab edirdi: dürüstlük, dəqiqlik, təmkinlik, aramlılıq, təvazökarlıq, loyallıq. Nikolson diplomat üçün ən böyük nöqsanın şöhrətpərəstlik olduğunu düşünürdü.
Mum fiqurları evi (film, 2005)
"Mum fiqurları evi" — ABŞ-yəvstraliya istehsalı, rejissor Jaume Kollett Seranın, qorxu janrında film. Film 2005-ci ildə ekranzasiya olmuşdu. 1953-cü ilin (həmin adda) və 1933-cü ilin «Mum fiqurlar muzeyinin sirri» adlı filmlərinin remeykidir. ABŞ-də film $32 064 800 gəlir qazanmışdı, onların birinci uik-enddə $12 077 236. Digər ölkələrdə $36 701 321 yığmışdı, bu isə ümumillikdə $68 766 121 topladı.
Məzmun
Film girişlə başlayır. Biz görürük ki, qadın mum hazırlayır və maska üçün formanı götürərək mumu ona tökür. Onun yanında oğlu oturub və qarğıdalı portlağı yeyir. Birdən otağa atası ikinci oğlanla daxil olur və arvadına deyir ki, onu(ikinci oğlanı) sakitləşdirməyə kömək etsin. Onlar onu stula otuzduraraq əllərini və ayaqlarını bağlayırlar, o stuldan yıxılır, anasının əlini cırmaqladığı üçünsə anası ona şillə vurur (bununla filmin giriş hissəsi sona çatır və «Mum evi» yazısı əmələ gəlir).
4 oğlan və 2 qız futbol matçına, ilin oyununa baxmağa gedirlər. Uzun yol getdikləri üçün onlar dayanırlar və gecəliyirlər. Onlar od ətrafında oturarkən yük maşını gəlir, fara işıqları ilə onların düz üzünə vurur. Oğlanlardan biri Nik, şüşə butulkanı maşına ataraq farasını sındırır, yük maşını bir neçə saniyədən sonra çıxıb gedir. Karli-Nikin bacısı, gecə onlar yatarkən kiminsə gəzdiyini eşidir. Səhəri oğlanlardan biri, onun kamerasının harada olmasını hamıdan soruşur. Yaxınlıqdaki meşədən dəhşətli iy gəlir, və 2 qız- Karli və Peyc həmin iyinin mənbəyinin axtarışına çıxırlar. Karli içərisində ölü heyvanlarla dolu çalaya düşür.
Həmin yerə digər yük maşını gəlir. Onun sürücüsü elə bu ölü heyvanları bura gətirəndir. Karli və onun boyfriendi(oğlan dostu) Ueyd, sürücü ilə birlikdə yaxınlıqdaki şəhərə getməyə gərar verirlər, çünki onların sürdüyü avtomobilin kəmərini kimsə xarab edib və bunun üçün də təzə kəmərə ehtiyac duyulur. Onlar benzindoldurma məntəqəsinə gəlirlər, amma orada heç kim yoxdu.
Kömək tapmaq üçün onlar yaxınlıqda yerləşən kilsəyə gedirlər, amma orada Bo adlı benzindoldurma məntəqəsinin sahibi ilə rastlaşırlar. Ueyd mağazada lazımı uzunluqda kəmər tapa bilmir, Bo isə onları evinə dəvət edir. Ueyd tualetə getməyə xahiş edir və Bo onu otağa aparır. Karli evin qabağındaki yük maşınına əyləşir. O birdən anlayır: bu maşın dünən onların düşərgə saldıqları yerə gələn və fara ilə işıq vuran həmin yük maşınıdır. Ueyd evdə otaqları gəzir. Birdən kimsə qayçıyla onun ayağını kəsir. Ueyd xilas ola bilmir; onu Vinsent-Bo'nun qardaşı, maskalı insan, özünün emalatxanasına aparır. Orada Vinsent Ueydə iynə vasitəsi ilə ağır narkotik daxil edir. Sonra onun bədəninin bütün tüklərini qırxır və qaynar mumu bütün bədəninə tökərək, ondan diri-diri mum fiquru düzəldir. Karli bu zaman, sevgilisinin bu qədər vaxt qayıtmadığından qorxaraq dostlarına zəng etməyə çalışır. Bo qızın ondan şübhələndiyini görür və zorla onu maşından çıxartmağa çalışır. Qız avtomobili bir neçə metr sürməyə və Bodan xilas olmağı bacarır, lakin sonra maşın yolda ilişir.
Onda Karli maşından çıxır və yeganə ümid yeri kimi kilsəyə qaçır. Amma kilsəyə girdiyində, orada olan bütün insanların mum fiqur olduğunu görür. Məntəqə sahibi burada onu yaxalayır. Bo qızı benzindoldurna məntəqəsinin zirzəmisinə aparır, orada onu stula bağlayır, ağzını isə kleylə yapışdırır. Bu zaman, digər dostlar futbol matçına tələsirlər. Yolda onlar tıxaca düşürlər, bunu üçün də yenidən dünən düşərgə saldıqları yerə geri qayıdırlar. Peyc öz boyfriendi ilə bir qalır, Karlinin qardaşı Nik isə dostu ilə "Mum şəhəri" Ambrouza — benzin tapdıqdan sonra görüşəcəkləri yerə gedirlər.
Nik benzindoldurma məntəqəsinə yaxınlaşır və orada Bo ilə görüşür. Nikin dostu mum evinə yönəldiyi zaman, Nik Bo'dan, dostlarını gördüyü barədə suallar verir. Bo, heç kəsi görmədiyini deyir. Karli, qardaşı onu görsün deyə barmağını zirzəminin tavanında (yəni elə Bo'nun ayağının altında yerləşən) qəfəs formasında dəliyə barmağını çıxarır. Bo bunu görür və ayaqqabısının bağlarını bağlamamq adı ilə əlindəki iti ploskops ilə qızın barmağını üzür. Qız dəhşət içərisində qışqırmağa çalışır amma ağzı kleylə yapışdırıldığından bunu edə bilmir. O dırnaqları ilə zorla dodaqlarını açır və qışqırmağı bacarır. Nik yaxşı fiziki hazırlığa malik olduğundan bir neçə zərbə vurmaqla Bo'nu yerə sərir, tez məntəqəyə girir və bacısını məntəqənin zirzəmisində taparaq bacısını-Karlini xilas edir.
Elə bu vaxt evə Vinsent gəlir. Nik evin içərisində luk tapır və Karli ilə birgə onlar aşağı düşürlər. Əvvəlcə onlar emalatxanaya, sonra isə mum evə daxil olurlar. Burada onların sonuncu döyüşü baş verir. Sən demə Bo ilə Vinsent siam əkizləridir. Qardaşların anası bir zamanlar mum fiqurlar düzəldirdi, amma sonralar o ölür, buna görə də qardaşların özlərini niyə belə aparması da aydın olur: şəhərin sakinlərini mum fiqurlara döndərməklə, onlar analarının istəyini həyata keçirdiklərini hesab edirlər. Karli qardaşların ikisinidə öldürməyi bacarır: Bo'nu beysbol bitası ilə ölənə kimi döyür, Vinsentə isə bıçaq soxur. Mum evdə yanğın törənir və ev əriməyə başlayır. Karli və Nik xilas ola bilirlər. Şəhərə polislər gəlir. Aydın olur ki, hələ üçüncü qardaş da var, ancaq onun haqqında heç kim, heç nə bilmir. Karli ilə Nik avtomobillə şəhərdən çıxdıqları zaman, ölü heyvanları aparan sürücü ilə rastlaşırlar — o gülümsəyərək onlarla sağollaşır.
Prey, slay, display — Tut, öldür və muzeyə qoy.
Gunnm: Martian Memory
— "Yukito Products" tərəfindən hazırlanan və "Banpresto" şirkəti tərəfindən nəşr olunan döyüş rol videooyunu. "Battle Angel Alita" manqa seriyasına əsaslanan videooyun tarixində 27 avqust 1998-ci ildə Yaponiyada PlayStation platforması üçün satışa çıxarılmışdır. "Battle Angel Alita" manqa seriyasının əsasında hazırlanan, eləcə də "Yukito Products" şirkətinin yeganə videooyunudur.
Məzmun
"Gunnm: Martian Memory" "Battle Angel Alita" manqa seriyasının bir adaptasiyasıdır. Oyunun məzmunu Alitanın (Qalli) Daysuke İdo tərəfindən tapılması ilə başlayır və "TUNED" agenti olmasına qədər davam edir. Oyunun məzmununda müəllif Yukito Kişironun orijinal manqanı yaradan zaman fikirləşdiyi, ancaq o zaman gerçəkləşdirə bilmədiyi elementləri daşıyır. Bu elementləri oyunun kosmosda keçməsi də daxildir.
Geympley
Oyunçu məzmunda irəliləmək üçün onu və hər səviyyədə olan boss raundlarını bitirməlidir. Oyunçu Alitanı üçüncü-şəxs perspektivindən üçölçülü bir mühitdə idarə edir. Onlar əraziləri gəzə və qeyri-oyunçu personajlarla əlaqəyə girə bilərlər. Bu personajlar arasında manqada görünən personajlar da daxildir. Hekayə rejimində oyunçuya "Select" düyməsinə basaraq döyüş rejiminə daxil olmaq seçimi verilir.
"Battle Angel Alita" kainatının orijinal versiyasında mövcud olan iki aspekt – ovçu-döyüşçü sistemi və motorbol da oyunda mövcuddur. Oyundakı ovçu-döyüşçü sistemi pul qazanmaq formasındadır. Oyunçu istədiyi zaman hekayə rejimindən çıxa bilər və fərqli-fərqli qiymətləri olan rəqibləri məğlub etmək üçün müəyyən ərazilərə səyahət edə bilər. Bundan silah və təkmilləşmə satın almaq üçün istifadə etmək olar. Alita oyunun motorbol matçlarında yarış çığırında sağ qalmalı və digər oyunçuları məğlub etməlidir. Daha çətin matçlarda oyunçu bossları da məğlub etməlidir.
İstehsal
Orijinal "Battle Angel Alita" manqasının şəxsi səbəblərə görə qısaldılmış sonluğu Yukito Kişironu qane etməmişdi. O, 1995-ci ilin oktyabr ayında "Battle Angel Alita" manqası əsasında bir rol oyunu yaratmaq fikrinə gəlmişdi. Bu ideyanı baş redaktoruna təklif edəndən sonra "Banpresto" ofisinə göndərilmişdir. "Ashen Victor" manqasını bitirəndən sonra Kişiro oyunun məzmunu, personaj dizaynı və paketləşdirilməsi üzrə işləmişdir. Oyun və jurnal üçün alternativ bir üzlük yaratmaq bir ay vaxt almışdı. Kişiro oyunun ikiölçülü olmasını istəyirdi, ancaq oyunda üçölçülü qrafikalardan istifadə etmək təklifini qəbul etmişdir. Oyun 1997-ci ildə satışa çıxarılacaqdı, amma bu 1998-ci ildə gerçəkləşmişdi.
Kişiro "Gunnm: Martian Memory" üçün hazırladığı hekayəni genişləndirmək qərarını almış və "Battle Angel Alita: Last Order" manqasının əsas hissəsi olaraq istifadə etmişdir.
Anna Zaborskaya
‘’’Anna Zaborska’’’ (7 İyun 1948) Slovak siyasətçi və Slovakianın Xristian Demokratik Hərəkat partiyasının (Christian Democtratic Movement, Kresťanskodemokratické hnutie, KDH) üzvüdür. Əsas yaşayış məntəgəsi Boynice şəhəridir. 2004-cü ildən etibarən, Anna Zaborska Avropa Parlamentində (AP) Avropa Xalq Partiyası Grupu partiyasının (Group of the European People’s Party, EPP) üzvüdür. Avropa Parlamentinin yeddi partyasından ən böyuqü olan EPP eyni zamanda pan-Avropalı Avropa Xalq partiyası ilə bağlantılıdır (EPP).
Təhsili
Anna Zaborska 1966-cı ildən 1972-ci ilə qədər Slovakiyanin Martin (Turčiansky Svätý Martin) şəhərində yerləşən Comenius universitetində (Univerzita Komenského) tibb təhsili almışdır.
Çex, İngilis, Fransız, Alman, İtalyan, Rus, və Slovak dillərini bilir.
Tibbi Fəaliyəti
1972-ci ildən 1998-ci ilə qədər, Anna Zaborska Jilina, Bejaia (Cezayir), Prievidza şəhərlərində həkim olaraq çalışmışdır.
Siyasi Fəaliyəti
Anna Zaborska-nn siyasasətə olan maraqı həkim olan atasından qaynaqlanır. Atası Anton Neuwirth (1921-2004) Katolik xərəkatinda aktivist, siyasi məhbus, millət vəkili, Prezidentliyə namizəd, KDH’nin fəxri Prezidenti, və səfir olmuşdur.
1999-cu ildən 2000-ci ilə qədər, Anna Zaborska KDH’nin xarici işlər üzrə vitse-Prezidenti olaraq fəaliyyət göstərmişdir. 1998-ci ildən 2004-cü ilə qədər Slovakiyanin Avropa İttifaqina üzvlüyünü hazırlayan Slovak  Milli Parlamentinin "Milli Şura" (Národná rada) üzv olmuşdur. Milli Şurada əsas olaraq Avropa İttifaqı-Slovakia Birqə Parlament Komitəsində çalışmışdır (EU-Slovakia Joint Parliamentary Committee).
2003-cü ildə Avropa Parlamentinde müşahidəçi mövqəsi üçün namizədliqi iləri sürülmüşdür.
2004-cu ilde Anna Zaborska AP-nin üzvü olaraq seçilmişdir. Orda AP-nin Qadın Hüquqları və Gender Bərabərlik (Women’s Rights and Gender Equality) komitəsinin Presidenti (2004-2009) olaraq seçilmişdir. Bu qanunuvericilik ərzində, Anna Zaborska eyni zamanda, AP-nin Inkişaf (Development) komitəsinin (2004-2009), və Afrika Karib Pasifik – AI (Africa Carribean Pacific-EU, ACP-EU) Birqə Parlament Komitəsinin nümayəndə həyətinin (2004-2009) üzvü olmuşdur.
2009-cu ildə Anna Zaborska yenidən AP-yə seçilmişdir. AP-nin Qadın Hüquqları və Gender Bərabərlik komitəsinin (2009-2014) və AP Inkisaf komitəsinin (2009-2014) üzvü olaraq qalmışdır və eyni zamanda Kanada ilə əlaqələrin AP nümayəndə həyətinin (2009-2014) və AP-nin Mütəşəkkil Cinayətkarlıq, Korrupsiya, və Pul Qaçaqçılıqı (Organised Crime, Corruption and Money Loundering) xüsusi komitəsinə (2004-2009) üzv olmuşdur.
2014-cü ildə Anna Zaborska AP-yə yenidən seçilmişdir. AP-də, AP-nin Qadın Hüquqları və Gender Bərabərlik komitəsinin, AP İnkişaf komitəsinin, və ACP-EU birqə komitəsinin üzvü olaraq qalmış və əlavə olaraq AP Sənaye, Araşdırma və Energetika (İndusry, Research, and Energy) komitəsinin üzvü olmuşdur.
Anna Zaborska əlavə olaraq da AP hesabatlarından məsuliyyətli rapporteur olaraq da çalışmışdır; AP-də qadınlar və yoxsulluq (A6-0273/2005, 22 Sentyabr 2005), komitetlərin fəaliyətlərində gender yanaşması (A6-0478/2006, 22 Dekabr 2006), gender və nəsillər arası həmrəyliyə əsaslanan qeyri ayrı-seçkilik (A6-0492/2008, 10 Dekabr 2008), və özünün komitet və numayəndələrinin fəaliyətlərindəki genderyanaşması (A6-0198/2009, 2 Aprel 2009).
2010-cu ilin Aprel ayında, Anna Zaborska, AP üzvü Tiziano Motti ilə birqə, yazılı deklarasiya iləri sürmüşdür (P7_TA(2010)0247). Deklarasiya AP Nazirlər Soveti və Avropa Komisiyası pedofiliya üzrə ˝ərkən xəbərdarlıq sistemini˝ mümkün qılmaq məqsədi ilə direktiv 2006/24/EC dərinləşdirməyi tövsiyə edirdi. Sözu qedən mətn, 2010-cu ildə 732 AP üzvündən 371 tərəfindən imzalanaraq, AP-nin rəsmi mətni olaraq qəbul olunmuşdur.
Anna Zaborska ¨pro-life¨ kampaniyasının güclü və nüfuzlu tərəfdarlarından biridir. 24 Yanvar 2011-ci ildə Vaşingtonda keçirilmiş March for Life kampaniyasında çıxış etmişdir. 22 Sentyabr 2013-cü ililndə isə Kosicedə keçirilən yürüyuşdə çıxış etmək üçün dəvət olunan yeqanə siyasətçi olmuşdur.
Sentyabr 2014-cü ildə Louis Raphael İ Sako-nun (Babil Keldani Katolik Patriarxı) namizədliyini 2014 AP İnsan Hüquqları Saxarov mükafatı üçün iləri sürmüşdür.
Stefaniya Belmondo
thumbnail Stefaniya Belmondo( 13 yanvar, 1969)— Sabiq italiyalı xizək sürmə idmançısı. Karyerası ərzində iki dəfə Olimpiya dörd dəfə Dünya çempionu olmuşdur.
Həyatı
Belmondo Geneonun əyaləti olan Vinadioda anadan olub. Karyerası ərzində o, İtaliya polis qüvvələrinin idman bölməsində -Gruppo Sportivo Forestaleda xizək sürmüşdür. O xizək sürməyə üç yaşında başlamışdır. O, 1987-ci ildə Xizək idman növləri üzrə dünya çempionatında debüt etdi. Növbəti mövsümdə İtaliyanın əsas milli komandasına qoşuldu və Kanadanın Kalqari şəhərində təşkil olunmuş 1988-ci il Qış Olimpiyadasında iştirak etdi. 1989-cu ildə o, Solt-Leyk Sitidə Dünya kubokunun qalibi oldu və bu uğurla mövsümü başa vurdu.
Karyerası
1991-ci ildə Xizək idman növləri üzrə dünya çempionatında müxtəlif məsafələrə yarışda gümüş və bürünc medallar qazandı. 1992-ci ildə isə Qış Olimpiya Oyunlarında ilk qızıl medalını qazandı. 1993-cü ildə Xizək idman növləri üzrə dünya çempionatında sağ ayaq barmağında olan zədənin cərrahiyə əməliyyatına ehtiyacı olmazdan əvvəl,  müxtəlif məsafələrə yarışda iki qızıl və bir gümüş medalın sahibi oldu. Bu zədə onun dörd ay yarışlardan kənarda qalması ilə nəticələndi.
İkinci əməliyyatdan sonra, Belmondo Lillehammerdə 1994-cü il Qış Olimpiya Oyunlarında iştirak edir və iki bürünc medal qazanır. Bu yarışlardakı çıxışı onu qane etmir və o, həkiminin verdiyi məsləhətlərə məhəl qoymayaraq,  xizək yarışlarında iştirakını davam etdirmək qərarına gəlir. 1996-1997-ci il mövsümü onun əməliyyatdan sonra ən yaxşı mövsümlərindən biri idi və bu illərdə o üç gümüş medal qazanır. 1998-ci il Naqano Qış Olimpiadasında isə komanda estafet yarışlarında bürünc, fərdi yarışlarda isə gümüş medalın sahibi olub. 1999-cu il Xizək idman növləri üzrə dünya çempionatında Stefaniya Belmondo iki qızıl və bir gümüş medal qazandı.
2002-ci il Qış Olimpiyadasında yarışların final mərhələsində, qızıl, eləcə də gümüş və bürünc medalların sahibi olub. Belmondo karyerası boyu digər uğurlarda qazanmışdır. O, 1997 və 2002-ci illərdə Holmenkollen xizək festivalında qadınların 30 km məsafəyə yarışlarının qalibi olub.
1997-ci il Dünya çempionatı
1997- ci ildə Tronheymdə təşkil olunmuş dünya çempionatında Stefaniya Belmondo və Yelena Valbe arasında yarışın qalibi müəyyənləşdirmək üçün fotofinişdən istifadə edilir və qızıl medal 2 sm Stefaniya Belmondonu qabaqlamaqla finişə çatan Yelena Valbeyə qismət olur.
2006-cı il Qış Olimpiyadası
2006-cı il Qış Olimpiadasında Stefaniya Belmondo açılış mərasimində Olimpiyadanın məşəlini yandırıb.
Mustafabəyli
Mustafabəyli (əvvəlki adı: Leninkənd) — Azərbaycan Respublikasının Saatlı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 29 dekabr 1992-ci il tarixli, 428 saylı Qərarı ilə Saatlı rayonunun mövcud Leninkənd kəndi iki hissəyə ayrılaraq Qıraqlı və Mustafabəyli kəndləri adlandırılmaqla rayonun yaşayış məntəqələri siyahısına daxil edilmişdir. Kənd sovetinin mərkəzi Qıraqlı kəndinə keçirilmişdir. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 29 noyabr 2002-ci il tarixli, 384-IIQ saylı Qərarı ilə Saatlı rayonunun Mustafabəyli kəndi Qıraqlı kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla, Mustafabəyli kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmışdır.
Toponimikası
Yaşayış məntəqəsi XIX əsrin sonlarında Mustafa bəy adlı biri­sinə mənsub ailələrin məskunlaşması nəticə­sində yaranmışdır. Kollektivləşmə illərində kəndin adı V.İ.Leninin şərəfinə Leninkənd adlandırılmış, 1992-ci ildə isə keçmiş adı ilə rəsmiləşdirilmişdir.
Şaiq Vəli
Şaiq Vəli — Tanınmış şair, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü
Həyatı
Şaiq Vəli 1950-ci ilin dekabr ayında Qazax rayonunun Yuxarı Əskipara kəndində anadan olub.
Mustafabəyli
Din
Kənddə "İmam Əli" məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Şaiq Vəli
Həyatı
Şair Şaiq Vəli Moskvada Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutunun Poeziya şöbəsini bitirib.
O, 1990–1993-cü illərdə Qarabağ cəbhəsində döyüşüb. Cəbhədən qayıtdıqdan sonra sosial durumu ağır olduğu üçün Rusiyada işləməyə gedib.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü olan Şaiq Vəlinin şeirləri uzun müddət dövri mətbuatda çap olunub.
1996-cı ildən YAP üzvü olan yazar Şaiq Vəli 9 sentyabr 2011-ci ildə Yeni Azərbaycan Partiyasının sıralarını tərk etmişdir.
Şaiq Vəli 6 fevral 2013-cü ildə axşam saatlarında uzun sürən xəstəlikdən sonra Sumqayıt şəhərində 62 yaşında vəfat edib.
Ailəsi
Ömrünün son illərini Sumqayıtda yaşayan şairin 7 övladı dünyaya gəlmişdir. Şairin böyük oğlu 1994-cü ildə Bakıda hərbi xidmət keçərkən aldığı güllə yarasından həlak olub. İkinci oğlu Gəncədə yol qəzasında dünyasını dəyişib. Üçüncü oğlu isə bu ölümlərlə bağlı ruhi xəstəlik tapıb. Nəticə etibarilə yazarın ailəsi dağlıb. Bundan sonra ikinci dəfə evlənən Ş. Vəlinin üç övladı olub.
Yaradıcılığı
Şaiq Vəlinin ilk şeirlər kitabı çap prosesindədir, – şair öz kitabını görmədən həyata vida etdi… Onun kitabının belə gec çapa hazırlanması da, şeirə-sənətə sərt ölçülərlə yanaşmasından, kitab çıxarmağa tələsməməsindən qaynaqlanırdı.
Vilyam Harvey
thumb|right|200 px|Vilyam Harveyin "Heyvanlarda ürəyin və qanın hərəkətinin anatomik tədqiqatı kitabı"
Vilyam Harvey — Fiziologiya və embriologiyanın əsasını qoyan ingilis həkim-anatomu, alim.
Elmi fəaliyyəti
Vilyam Harvey, qan dövranınin və ürəyin funksiyasının ilk dəfə izahını verən, ingilis həkimi, 1578-ci ildə İngiltərənin Kent graflığında Folkeston şəhərində tacir ailəsində anadan olmuşdur. Harveyin "Heyvanlarda ürəyin və qanın hərəkətinin anatomik tədqiqatı" haqlı olaraq fiziologiya tarixində ən lazımlı kitab sayılır. Hal azırda bizim malik olduğumuz qan dövranı haqqında sadə və aydın təsəvvürümüzə görə Harveyin nəzəriyyəsinə borcluyuq. Belə ki, bizə belə adi görünən məlumatlar Harveyə qədər ki bioloqlara aydın deyildir. Onların ürək və qan damarları haqqında təsəvvürləri tam başqa idi: 1) Aristotel və Qalen nəzəriyyələrinə görə qida qaraciyərdə qana çevrilir və venalar vasitəsilə orqanlara daşınır; 2) ürək qanı qızdırır; 3) arteriyalar hava ilə doludur; 4) ürək həyat ruhu istehsal edir; 5) arteriya və venalar qanla dolub boşalaraq bir dəfə ürək istiqamətinə, ikinci dəfə isə əks istqamətdə hərəkətdə olur. Məşhur həkim Qalen coxlu sayda meyitlərin yarılmasında şəxsən iştirakına baxmayaraq heç təsəvvürünə də gətirə bilmirdi ki, qan cərəyan edir. Bunu heç biologiya ilə dərindən maraqlanmış Arximed də təsəvvür edə bilmirdi. Hətta Harveyin kitabı işıq üzü görəndən sonra da bir çox alimlər, həkimlər onun bu ideyasına şübhə ilə yanaşırdılar və inana bilmirdilər ki, qan insan bədənində daim qapalı sistemdə cərəyan edir və ürək bu cərəyanı enerji ilə təmin edir. Harvey ilk dəfə olaraq qanın cərəyanını sadə riyazi hesablama ilə izah etmişdir. O göstərirdi ki ürək hər vurğusunda 2 unsiya qan vurur. Nəzərə alsaq ki hər dəqiqədə ürək 72 dəfə vurur onda nəticə eetibarilə hər saatda ürək 540 funt qanı aortaya vurur. Bu ədəd insanın öz çəkisindən və malik olduğu qanın kütləsindən qat-qat çoxdur. Bununla Harvey gösərirdi ki, eyni həcmli qan daim ürək vasitəsilə cərəyan edir. O bu qənaətə 10 il ərzində apardığı ekspeimentlərin və davamlı müşahidələrin sayəsində gəlmişdir.
Tamada
thumb|Tamada Tamada — Qonaqlıqlarda, toylarda və sairədə məclisi idarə edən şəxs; süfrəbəyi, masabəyi. thumb thumb|Tamada heykəli Gürcüstanda
Vilyam Harvey
Elmi fəaliyyəti
Harvey öz kitabında aydın şəkildə göstərirdi ki, arteriya vasitəsilə qan ürəkdən çıxır və venalar vasitəsilə ürəyə qayıdır. Mikroskopa malik olmadığı ücün kapilyarlarin mövcudluğunu sübuta yetirə bilməsə də varlığını müəyyən etmişdir. Harveyin ölümündən bir qədər sonra italyan bioloqu Malpiqi tərəfindən kapilyarların mövcudluğu sübuta yetirilmişdir. Əvvəlcə güclü müqavimətə rast gəlməsinə baxmayaraq Harveyin nəzəriyyəsi ölümündən br qədər öncə alimlər Dekart, Şleger və Peke tərəfindən qəbul olunmuşdur.
Tamada
Tamada haqda
Tamada Türk deyimi olub "ev-eşiyi" (damata deməkdir. Toy şənliklərinə dəvət olunan toybəyinin xələflərindən biri kimi bizim günlər şəhər mühitində keçirilən ziyafət və qonaqlıqların başçısı, toy məclislərini idarə edən peşəkar sərəncamçı "masabəyi" yə verilən ad. Ona bəzən "süfrəbəyi" də deyilir.
Vilyam Harvey
Elmi fəaliyyəti
Harveyin embriologiya ilə bağlı bir cox işləri də mövcuddur. Onun 1651-ci ildə yazmış olduğu "Heyvanların doğulması" kitabı müasir embriologiyanın əsasını qoymuşdur. Harvey göstərirdi ki, embrion ilkin inkişaf dövründə artıq böyük heyvanlar kimi ümumi qurluşa malikdir və hər bir heyvan başlanğıcını yumurta hüceyrəsindən götürür.
Tamada
Tamada haqda
Tamada, bir qayda olaraq, təşkilatçılarla seçilir, və ya tədbirin iştirakçıları tərəfindən seçilir. Tamadanın vəzifələrinə nitqlərin (danışıqların) və tostların sırasının (nizamının) qurulması, təşkilat və artistlərin çıxışlarının kontrolu daxil olur. Tamada alkoqollu içkilərdən istifadə etmir. Çox ölkələrdə belə növün (nəsilin) ənənələri mövcuddur.
Tamadanın ənənəsinin post-sovet vaxtına Sovet İttifaqının bütün respublikalarına yayıldı.
Əsl peşəkar tamada - Təkcə yumor hissiylə deyil, həm də şən və istedadlı olmalıdır. O bilməlidir ki, nə vaxt toyu təntənəli, şeirlə və sair aparmaq lazımdır.
Tamada, hər şeydən əvvəl, növbəti keyfiyyətlərə və bacarıqlara malik olmalıdır:
1 səliqəli və cazibədar;
2 insanların əhval-ruhiyyəsini hiss etmək bacarığı;
3 diribaş, fərasətli, hazırcavab və bacarıqlı improvizasiyalı olmalıdır.
Meksika körfəzi
right|thumb|300px|Meksika körfəzinin 3D görünüşü thumb|Cantarell Meksika körfəzi (Golfo de México) — dünyanın doqquzuncu böyük su həcmi. Əsasən Şimali Amerika materiki və Kuba adası ilə əhatə olunub. Meksika körfəzi hövzəsi təxminən oval formasındadır və şərqdən qərbə qədər uzunluğu 1500 km-dir. Körfəz Atlantik okeanın bir hissəsidir və onu okeandan ABŞ və Kuba arasındakı Florida boğazı, Karib dənizindən isə Meksika və Kuba arasındakı Yukatan boğazı ayırır.
Geologiyası
Meksika körfəzini tədqiq edən alimlərin ümumi gəldiyi nəticəyə görə, körfəz Trias dövrünə kimi mövcud olmayıb. Bəzi dənizlərin adı səhvən körfəz yazılıb. Bunların içərisində Meksika körfəzi vardır.
Əzəmətli gövdəyarpaq
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ən yaxşı filmə görə Qızıl Qlobus mükafatı - drama
Digər Qızıl Qlobus mükafatları üçün: Qızıl Qlobus mükafatı
Ən yaxşı filmə görə Qızıl Qlobus mükafatı - drama qalibləri və nominantların adları xüsusi rənglərlə verilmişdir.
Bulbophyllum rubromaculatum
(Bulbophyllum rubromaculatum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Müqəddəs Sofiya kilsəsi (Oxrid)
Müqəddəs Sofiya kilsəsi (Црква Света Софија, Crkva Sveta Sofija) — Makedoniya Respublikasının Oxrid bələdiyyəsində yerləşən, Osmanlı İmperiyası dövründə məscid olaraq fəaliyyət göstərən üç nefli orta əsrə aid kilsə.
Tarixi
Birinci Bulqar dövlətinin dinini rəsmi olaraq Xristianlıqla dəyiməsindən sonra I Boris (852 — 889) dövründə tikilən kilsənin tikilmə tarixi haqqında dəqiq bir məlumat yoxdur. Tikili IX və ya XI əsrlərdə tikilmiş ola bilər.
Memarlıq xüsusiyyətləri
thumb|Oxrid Müqəddəs Sofiya kilsəsi Şərqə baxan kilsənin qərbində bir narteks və eksonarteks, şimalında isə sonradan əlavə olunmuş bir portik mövcuddur. Müxtəlif mərhələlərdən keçən tikilinin ilk forması orta Bizans dövrünə aid əhəmiyyətli bir memari forma ortaya qoymaqdadır. Bu şəkildə XI əsrin regional meyllərinin yanında, Konstantinopolun Makedoniya və Oxrid Arxiyepiskopluğu üzərinə olan təsiri də görmək mümkündür. Kilsənin təməl arxitekturası XI əsrdə inşa edilmiş olmasına baxmayaraq XIV əsrdə Arxiyepiskop II Qreqori tərəfindən əlavələr edilmişdir. Bu üç nefli bazilika qərbi hissəsibə 1313-cü və ya 1314-cü illərdə əlavə edilən hissə memarlıq tarixinə nəzərən əhəmiyyət daşımaqdadır.
Osmanlı Dövrü
Oxrid şəhərinin ən böyük kilsəsi olan Müqəddəs Sofiya kilsəsi, Konstantinopoldakı Aya Sofya kimi fəthdən sonra məscidə çevrilmiş və şəhərin ilk və ən böyük məscidi olmuşdur. Oxriddə yerləşən Müqəddəs Sofiya kilsəsi, məscidə çevrildiyində bir sıra dəyişikliklərə məruz qalmışdır. Səmavi Eyicenin yazdıqlarına görə bu gün heç bir izi qalmayan məscid minarəsi kilsənin narteks hissəsinin sol tərəfindəki qübbəsinin tam ortasında yerləşirdi.
Fresklər
Oxrid şəhərinin Yuqoslaviya idarəsinə keçməsinin sonra kilsəyə çevrilmiş məscidin divarlarında olan və XI, XII və XIII əsrlərdən qalma freska şəkillər bərpa işləri nəticəsində tamamilə təmizlənmişdir.
Piktoqrafiya
thumb|Qədim tabletdə piqtoqrafik işarələr. Piktoqrafiya ( – cizmək, çəkmək) — Məlumatın rəsm və ya rəsm ardıcıllığı ilə verilməsinə deyilir.
Məmmədabad (Saatlı)
Məmmədabad — Azərbaycan Respublikasının Saatlı rayonunun eyniadlı inzibati ərazi vahidində kənd.
Piktoqrafiya
Tarixi
İlk yazı növü – piktoqrafiya (şəkli yazı, heroqlif) qədim Şərqdə icad edilmişdir. Qədim şumerlər, hindlilər, elamlar piktoqrafik yazı sistemini yaratmış və bundan təsərrüfat hesabı aparmaq üçün istifadə etmişlər. E.ə. IV minilliyin sonunda piktoqrafiya artıq tətbiq olunurdu. Piktoqrafiyanın ümumi oxşar cəhətlərinə baxmayaraq, onu işlədən hər bir xalqın ayrılıqda müstəqil yazı yaradıcılığı olmuşdur. Sonra onlar yeni yazılar meydana çıxardılar. Bunlar mixi heroqlif və s. olmuşdur.
Məmmədabad (Saatlı)
Əhalisi
Əhalisinin sayı 1586 nəfərdir.
Toponimikası
Muğan düzündədir. Oykonim Məmməd (ş.a.) və abad (kənd) komponentlərindən ibarət olub, “Məmmədin saldığı kənd”, yaxud “Məmmədin abad etdiyi kənd” mənasındadır.
Şüvəlan bağları
Şüvəlan bağları- Şüvəlan tarixən qalalıların bağ yerləri olmuşdur. Yay fəslində kənd əhalisi bura köçər, dincələr, meyvə yığar doşab bişirər, sirkə tutardılar, mürəbbə hazırlayardılar.
Tarixi
Arxeoloji və yazılı ədəbiyyat materialları Şüvəlanda hələ tunc dövründən yaşayış olduğunu sübut edir. 60-cı illərin əvvəllərində Şüvəlan yaxınlığında Bəndüstü adlanan yerdə arxeoloji qzıntı işləri zamanı qara, boz və qırmızı rıngli saxsı qırıntıları, daş alətlər, ocaq, kül, heyvan sümükləri, həmçinin divar qalıqları aşkar edilimşdir. Divar qalıqlarının üzərində müxtəlif insan və heyvan təsvirləri, ov səhnələırini xatırladan döymə və sızma üsulu ilə işlənmiş digər cizgilər çəkilmişdir. Həmin tapıntılar e.ə. I minilliyin əvvəllərində burada yaşayanların əkinçilik, heyvandarlıq, toxuculuq və s. sənət sahələri ilə məşğul olduğunu söyləməyə əsas verir. Minilliklər boyu Şüvəlanda həyat kəsilməmiş, camaat əkin-biçinlə, bağçılıqla, heyvandarlıqla və s. güzəran keçirmişlər.
Səyahətçi, İ.Lerixs yazırdı ki, XIII əsrin birinci yarısında Abşeronun Şüvəlan kəndində xeyli miqdarda pambıq əkilir. L.Lerixs öz səyahətnaməsində Şüvəlanda becərilən zəfəran haqqında da xüsusi olaraq qeyd etmişdir.
Bağçılıq
1891-ci ildə nəşr olunan "Bakı və onun ətraf yerləri" adlı rus dilində olan kitabda Ləş və Şüvəlan sahələri bağçılıq və üzümçülükdə yarımadada öncül yer tutur. Burada elə üzüm bağları var ki, 30-40 xalvar, yaxud 750-1000 pud üzüm verə bilir.
Bağda üzüm doşabı
Bağlarda əsas üzüm olduğu üçün əksər ailələrdə üzüm doşabı hazırlanır. Üzüm doşabı bişirmək üçün dəymiş üzümü sıxıb şirəsi çıxarılır. Şirəni keçi qılından toxunan torbaşirə dən süzür. Xəşxuna, Qələdibi adlanan yerlərdən gətirilən şirinhal gildən (şirəxək) azca əlavə edərək mis tava və tiyanlarda bişirərdilər. Doşab köpük etsin deyə, bişirməmişdən əvvəl üstünə bi-iki ədəd yumurta da çalıb vurulur. Bir-iki buğum qaynadıldıqdan sonra yənu sürəyə düşdükdə doşabı ocaqdan düşürürlər. Doşaba müəyyən qədər un, ədvə əlavə edib küşləxari də (zincirfərəc) bişirirlər.
Allüvial çöküntülər
Allüvial çöküntülər — Daimi və müvəqqəti çayların axını tərəfindən gətirilib çay dərələrində, yer səthinin çökək sahələrində çökdürülən aşınma materiallarına deyilir. Allüvial çöküntülər çınqıl, gil, qum və s.- dən ibarətdir. Çökdürmə şəraitinə görə alüvial çöküntülərin aşağıdakı növləri var:
Termin 1823-cü ildə ingilis alimi U. Baklend tərəfindən təklif edilmişdir.
Dənizli
Dənizli — Türkiyənin cənub-qərbində yerləşən sənaye şəhəri. Şəhərin əhalisi təxminən 577,000 (2013 siyahıyaalınması) nəfərdir. Dənizli ilinin inzibati mərkəzidir. Dənizli son bir neçə onillikdə, əsasən tekstil istehsal və ixracı ilə iqtisadi olaraq inkişaf etdi.
Sinqapur
Sinqapur, rəsmi adı ilə Sinqapur Respublikası — Cənub-Şərqi Asiyada yerləşən suveren ada ölkəsi və şəhər-dövlət. Qərbdə Malakka boğazı, cənubda Sinqapur boğazı, şərqdə Cənubi Çin dənizi və şimalda Cohor boğazı ilə həmsərhəddir. Ölkənin ərazisi bir əsas adadan, 63 kiçik adadan və bir kənar adadan ibarətdir; bu adaların ümumi sahəsi müstəqillik əldə edildikdən sonra həyata keçirilən geniş meliorasiya layihələri nəticəsində 25% artmışdır. Sinqapur əhali sıxlığına görə dünyada üçüncü yerdədir. Çoxmədəniyyətli əhaliyə malik olan Sinqapurda dörd rəsmi dil var: ingilis, malay, mandarin və tamil. İngilis dili linqva frankadır və bir çox dövlət xidmətləri yalnız ingilis dilində mövcuddur. Çox irqçilik konstitusiyada təsbit olunub və təhsil, mənzil və siyasət sahələrində milli siyasəti formalaşdırmağa davam edir.
Sinqapurun tarixi ən azı minilliklərə qədər uzanır. Tarixdə Tumasik [ en] kimi tanınan dəniz emporiumu və sonradan ardıcıl olaraq bir neçə talassokratik imperiyaların əsas tərkib hissəsi olmuşdur. Müasir Sinqapur 1819-cu ildə Stemford Rafflz tərəfindən Britaniya imperiyasında ticarət limanı kimi qurulmuşdur. 1867-ci ildə Cənub-Şərqi Asiyadakı koloniyalar yenidən təşkil edildi və Sinqapur Streyts-Setlmentsin [ en] bir hissəsi olaraq Britaniyanın birbaşa nəzarəti altına keçdi. Sinqapur İkinci Dünya müharibəsi zamanı 1942-ci ildə Yaponiya tərəfindən işğal edildi və 1945-ci ildə Yaponiyanın təslim olmasından sonra ayrı bir tac koloniyası olaraq Britaniyanın nəzarətinə qayıtdı. 1959-cu ildə özünüidarə hüququ qazandı və 1963-cü ildə Malay, Şimali Borneo və Saravakla birlikdə Malayziyanın yeni federasiyasının bir hissəsi oldu. Sinqapur 1965-ci ildə suveren dövlət oldu.
Etimologiyası
Sinqapur adı, sanskrit dilindən alınan Malay singa (aslan) sözündən gəlir. Malay əfsanəsinə görə, bu yerdə qəhrəmanları bir aslanla qarşılaşdılar.
Tarixi
Sinqapur haqqında ilk məlumat III əsrə aid Çin salnamələrində verilmişdir. Ada, mərkəzi Sumatra olan Şrivicaya imperiyasının ərazisi olmuşdur. Yava dilində bu imperiya Temasek adlanırdı. Temasek müəyyən dövr ərzində mühüm ticarət mərkəzi olmuş, sonralar öz əhəmiyyətini itirmişdir. Onun haqqında ayrı-ayrı arxeoloji tapıntılar istisna olmaqla, çox az məlumat qalmışdır.
XI-XVI əsrlərdə Sinqapur Coxor imperiyasının tərkibinə daxil olmuşdur. 1617-ci ildə Malayziya-Portuqaliya müharibəsi zamanı Sinqapur Portuqaliya ordusunun hücumuna məruz qaldı.
1299-cu ildə Malay Annalsa görə Sinqapur Krallığı adada Sanq Nila Utama tərəfindən quruldu. Malay salnamələrində verildiyi kimi hesabların tarixiliyi akademik mübahisələrə səbəb olsa da, buna baxmayaraq, o vaxt Temasek olaraq bilinən XIV əsrdə Sinqapurun hər ikisinin də təsiri altında ticarət limanı olduğu məlumdur. Majapahit İmperiyası və Siyam krallıqları, və İndosferin bir hissəsi idi  Bu Hindistanlaşmış krallıqlar təəccüblü bir dayanıqlıq, siyasi bütövlük və inzibati sabitlik ilə xarakterizə olunurdu. Tarixi mənbələr ayrıca, XIV əsrin sonlarında onun hökmdarı Paramesvara ya Majapahit ya da siyamların hücumuna məruz qaldığını, onu Malakka Sultanlığını qurduğu Malakka'ya köçməyə məcbur etdiyini göstərir. Arxeoloji dəlillər, Sinqapurda bir müddət sonra kiçik bir ticarət məntəqəsi davam etsə də, Fort Canninqdəki əsas məskunlaşmanın bu dövrdə tərk edildiyini göstərir. 1613-cü ildə Portuqaliyalı basqınçılar yaşayış məntəqəsini yandırdılar və ada önümüzdəki iki əsr üçün qaranlıq oldu. O vaxta qədər Sinqapur nominal olaraq Johor Sultanlığının bir hissəsi idi .Daha geniş dəniz bölgəsi və çox ticarət, Hollandiyanın Malakkanı fəth etməsindən sonrakı dövr üçün Hollandiyanın nəzarəti altında idi.
İngilis müstəmləkəsi
1819-cu il 6 fevralda Böyük Britaniyanın Ost-Hind şirkətinin nümayəndəsi Tomas Stemford Raffl Sinqapura mühacirət edən müxtəlif etnlk qrupların ticarət zonalarının təşkili haqqında Coxor sultanı ilə müqavilə imzaladı.
1826-cı ildə Sinqapur ərazisi Böyük Britaniya tərəfindən işğal olundu. 1946-ci ildə, Böyük Britaniya işğalından azad olduqdan sonra, ərazi Malayziyanın tərkibinə daxil olur və 1963-cü ildə Malayziyada ştat statusu alır. 1965-ci ildə dövlət müstəqilliyini elan edir. 1967-ci ildə ASEAN-a üzv olur. 1867-ci ildə Sinqapur Britaniya İmperiyasının bir koloniyasına çevrildi, İngilislər Çinə gedən yolda Sinqapura mühüm bir dayaq olaraq əhəmiyyət verdilər.
II Dünya Müharibəsi dövründə Yaponiya Malayayı işğal etdi və İngilislər işçi qüvvəsində əhəmiyyətli bir üstünlüyə baxmayaraq itirdiyi Sinqapur uğrunda döyüşdə qalib gəldi (bu strateji səhv hesablamanın nəticəsi idi – İngilislər yaponların dənizdən hücumunu gözləyirdilər və Malayanın hamısını keçərək Sinqapurdan quruya hücum etdilər, qurudan az möhkəmlənmiş idi) 15 fevral 1942 Sinqapur 1945-ci ilin sentyabrında məğlubiyyətə qədər Yaponiyaya keçdi.
1951-ci ildən bəri, Sinqapur Britaniya İmperiyasının tərkibində özünü idarə edən dövlət oldu; 1959-cu il seçkidən sonra Li Kuan Yu baş nazir vəzifəsini tutdu.
Müstəqillik
1963-cü ildə referendum nəticəsində Sinqapur Malay Federasiyası və Şimali Borneo və Saravakın keçmiş Britaniya koloniyaları ilə birlikdə Malayziya Federasiyasına daxil oldu.
1965-ci il avqustun 7-də Sinqapur münaqişə nəticəsində Malayziya Federasiyasını tərk etdi və 9 avqust 1965-ci ildə müstəqillik elan etdi. Federasiya rəhbərliyi, Malayziyadakı mövcudluğunun Çin əhalisinin xeyrinə etnik tarazlığı pozduğuna inandığından Sinqapurun çıxışı nisbətən itkisiz oldu.
Modernizasiya 1965-1990
Müstəqillik dövründə Sinqapur hətta təmiz su və tikinti qumu idxal etməli olan kiçik bir yoxsul ölkə idi. Qonşu ölkələr dost deyildilər və əhalinin üçdə biri kommunistlərə rəğbət bəsləyirdi. Li Kuan Yu özünü və tərəfdaşlarını "İngilis təhsili olan bir burjua lideri" olaraq xarakterizə etdi.
Li Kuan Yu hökumətinin iqtisadi inkişaf strategiyası Sinqapurun Cənub-Şərqi Asiyanın maliyyə və ticarət mərkəzinə çevrilməsinə, həmçinin xarici investorların cəlb edilməsinə əsaslanır. Li Kuan Yu yazırdı: "Biz hər bir investoru alqışladıq ... Sadəcə, onun istehsalına başlamağına kömək etmək üçün əlimizdən gələni etdik". Məsələn, 1973-cü ildəki neft böhranı zamanı Li Kuan Yu, neft şirkətlərinin nümayəndələrinə Sinqapurun (bir çox ölkələrdən fərqli olaraq) anbarlarda neft və yanacağın dövriyyəsini məhdudlaşdırmayacağını və hətta daha az onları istismar etməli olduqlarını bildirmişdir. Sinqapura maraq göstərən hər bir böyük şirkətə, "gecə-gündüz çalışdığı, dərhal lazım olan hər hansı bir məlumatı verən və razılaşmadıqları müddətdə onlarla birlikdə olan xüsusi bir dövlət məmuru təyin edildi. Sinqapuru ziyarət edin. " Qəsdən bir siyasət nəticəsində "Amerika çoxmillətli xalqı Sinqapurun genişmiqyaslı yüksək texnoloji sənayesinin əsasını qoydu" və bu kiçik dövlət, xüsusən də böyük bir elektronika istehsalçısına çevrildi. Eyni zamanda, "Amerika elektronika şirkətləri o qədər çox iş yeri yaratdı ki, işsizlik artıq problem deyildi. "
Ərazisi
Sinqapur Cənub Şərqi Asiya da Malayziyanın cənubunda Sinqapur boğazının sahilində yerləşir. Şimalda Yohor boğazı Sinqapur ilə Malayziyanı, cənubda isə Sinqapur boğazı Sinqapur ilə İndoneziyanı ayırır. Ekvatordan 137 km şimaldadır. Ərazisi 710 km²-dir. Meliorasiya tədbirləri ilə sahəsi böyüdülür. 1960-cı ildə ölkənin sahəsi 581.5 km² idisə, 2010-cu ilə kimi meliorasiya tədbirləri nəticəsində 704 km²-ə qədər artırılmışdır (272 km²) və 2030-cu ilə kimi ölkə ərazisinin daha 100 km² artırılması planlaşdırılır. Bu layihələrin arasına daha böyük adaların yaradılması və kiçik adaların birləşdirilməsi də daxildir. Ərazi inzibati cəhətdən əyalətlərə bölünməmişdir. Sinqapur sanskripcədən tərcümədə "aslan şəhəri" deməkdir. Sinqapur şəhər dövlətdir. Eyni zamanda ada-dövlətdir. Sinqapur 63 xırda adadan və o cümlədən 1 böyük adadan - Sinqapur adasından ibarətdir. Şimalda Yohor-Sinqapur, qərbdə Malayziya-Sinqapur keçidləri vasitəsilə Malayziya ilə iqtisadi əlaqə saxlanılır. thumb|Sinqapurdan görünüş Sinqapurun dənizsahili bölgələri alçaqda, mərkəzi hissələri isə nisbətən yüksəkdə yerləşir. Ən hündür nöqtəsi Timah dağıdır (166 metr). Yerləşdiyi ərazi coğrafi mövqe baxımdan əlverişlidir. Yaponiyadan Avropaya gedən əsas dəniz yolları bu ərazidə kəsişir. Sinqapurda dünya standartlarına cavab verən müasir port fəaliyyət göstərir.
Sinqapur rütubətli ekvatorial meşə iqliminə malikdir. Fəsillər aydın müşahidə olunmur. İllik temperatur amplitudu çox azdır. Temperatur 23-32 °C arasında dəyişir.
Əhalisi
thumb|250px|Müqqədəs Endrü kafedralı thumb|250px|Çoxmərtəbəli Mənzil və İnkişaf İdarəsinin mənzilləri Sinqapurun əhalisi 2012-ci ildə aparılan hesabalmalara görə 5 312 400 nəfər, əhali sıxlığı isə hər kvadrat kilometrə təxminən 4488 nəfərdir. Onlardan 3,25 milyonu (63%) yerli vətəndaşlar, qalanları isə (37%) isə xarici işçilərdir. Əhalinin 23%-i başqa ölkələrdə anadan olmuşdur. 2011-ci ilin statistikasına əsasən Sinqapurda daimi yaşayan əhali 500 min nəfərdir. Əhalinin orta yaş həddi 37 yaşdır. Torpaq çatışmazlığı səbəbindən hər 5 sinqapurludan 4-ü çoxmərtəbəli binalarda, Mənzil və İnkişaf İdarəsinin ictimai yaşayış yerlərində yaşayır. Özəl mülkiyyət 87,2% təşkil edir. Hər 1000 nəfərə 1400 telefon düşür və ölkədə hər 10 nəfərdən 1-nin şəxsi avtomobili var. Sinqapur işsizlik səviyyəsinin ən aşağı olduğu ölkələrdən biridir. 2009-cu ildə maliyyə böhranı ərzində işsizlik 3%, 2011-ci ildə isə 1,9% olmuşdur.
Ölkə yalnız 1 şəhərdən ibarət olduğuna görə, urbanizasiyanın səviyyəsi 100%-dir.
Əhalisinin 74,2% çinlilər, 13,4% malaylar, 9,2 % hindlilər təşkil edir. Əsasən iqtisadiyyatının sürətli inkişafından sonra ölkəyə gələn miqrantların sayı artmışdır. 2009-cu ildə qeydə alınan statistikaya görə Sinqapur əhalisinin 40% əcnəbilər olmuşdur. Bu, dünyada ən böyük göstəricidir. Əcnəbilər ölkə iqtisadiyyatında çox mühüm rol oynayır. İstehsal sənayesində çalışanların 80%-ni, xidmət sahələrində çalışanların 50%-ni əcnəbilər təşkil edir. Lakin hökumətin siyasəti əcnəbilərin sayının azaldılmasına yönəlmişdir. Son illərdə immiqrantların azalması sinqapurluların artmasına səbəb olmuşdur.
Sinqapur Asiyanın bir çox ölkələrinə nəzərən təhsilin yaxşı inkişaf etdiyi ölkədir. Əhalinin 95,4%-i təhsillidir. Ölkədə 6 müasir universitet fəaliyyət göstərir: Nanyan Texnologiya Universiteti, Sinqapur Milli Universiteti, SIM Universiteti, Sinqapur Menecment Universiteti  və Sinqapur Texnologiya və Dizayn Universiteti, Sinqapur Texnologiya İnstitutu.
Səhiyyə, mədəniyyət və başqa sahələrdə də Sinqapur yüksək inkişaf edib. Ölkədə 17 müasir xəstəxana var. Orta insan ömrü 70 yaşdan artıqdır.
Turizm
Dünyanın ən kiçik ölkələrindən biri olan Sinqapur, Hind okeanı nda bir çox onlarla adada yerləşir. Ölkə təkcə kiçik həcminə görə deyil, həm də görünməmiş əhali sıxlığına görə - hər kvadrat metrə təxminən altı nəfər, zəngin tarixi və antikanın və müasirliyin təzadlarıdır. Sinqapur turizm məkanları şərq rənginin, mədəniyyətinin, tropiklərin səliqəli təbiətinin və Britaniya koloniyalarının keçmiş güclərini nümayiş etdirən tarixi abidələrin pərəstişkarlarını cəlb edir. Qədim mədəniyyətlərin, adətlərin, dinlərin incəliklərinin fonunda Sinqapurda və müasir görməli yerlər arasında görülməli bir şey var - nəhəng göydələnlər, çox səviyyəli yol qovşaqları, son əyləncə kompleksləri, qeyri-adi işıqlandırma ilə fəvvarələr, müasir parklar qeyri-adi bir təzad yaradır. antik dövr abidələri.
Sinqapurda tibb
Sinqapur tibb ən son inkişafları istifadə edir. Hər gün cərrahlar, hazırda ən qabaqcıl olan da Vinçi sistemində robot cərrahiyyə texnologiyalarından istifadə edərək ən mürəkkəb əməliyyatları həyata keçirirlər. Xəstəxanalar dünyanın qabaqcıl həkimləri və əczaçılıq şirkətləri tərəfindən hazırlanan qamma bıçaq avadanlığı və qabaqcıl kemoterapi metodlarından istifadə edərək xərçəng müalicəsinin bənzərsiz üsullarını təklif edirlər.
İşçilərin xüsusi diqqəti, yüksək keyfiyyətləri və geniş peşəkar təcrübəsi xəstələri xoş təəccübləndirir. Həmişə fərdi yanaşma və tam məxfiliyə etibar edə bilərsiniz.
Ceyn Ostin
Ceyn Ostin — ingilis yazıçısı.
Həyatı
İngilis yazıçısı Ceyn 1783-cü ildə təhsilinə Oksfordda başlamış, Sauzamptonda davam etmiş, ən sonunda isə qızlar məktəbində oxumuşdur. Kənd keşişinin yeddinci uşağı olan Ceyn öz dövrünə uyğun gözəl təsvirlər və obrazlar yaratdığına görə romanları klassiklər sırasında yer almağı bacarmışdır. 1805-ci ildə atasının ölümündən sonra əvvəlcə Sauzamptona, 1809-cu ildə isə varlı qardaşının yanına köçür. Həmin ev günümüzdə ev muzeyi kimi fəaliyyət göstərək, turistlərin sıx ziyarət etdiyi məkanlardan sayılır.1789-cu ildən roman yazmağa başlayan Ceynin romanlarının baş qəhrəmanları qadınlardır, əsərlər hər zaman xoşbəxt evliliklə başa çatır.
İlk olaraq "Eşq və yaşam" adlı kitabı nəşr edildi, daha sonra isə bu siyahını "Qürur və qərəz", "Mansfild parkı", "Emma" davam etdirdi.
1816-cı ilin əvvəlindən özünü pis hiss etməyə başlayan Ceyn, əvvəlcə öz xəstəliyini danır, çalışmağa, ənənəvi ailə fəaliyyətlərində iştirak etməyə davam edir. Lakin xəstəliyi get-gedə irəliləyir, xəstəliyinə çarə tapmayan ailəsi 1817-ci il iyulun 18-də Ceyni itirir.
Ceyn Ostinin həyatı haqqında sağ qalan məktublardan və ailə üzvlərinin yazdığı kiçik bioqrafik notlardan əlavə məlumat yoxdur.