cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eksklav
thumb|C — B ölkəsinin eksklavıdır, A ölkəsi üçün isə anklavdır. Eksklav (ἐξ "-dan, -dən" + clavis "açar" sözlərindən) — ölkəsinin əsas ərazisindən aralda olan və digər dövlətlər (bir və ya bir neçə) tərəfindən əhatə olunan qeyri-suveren region. Belə ərazi məxsus olduğu ölkənin eksklavı hesab edilir, məxsus olmadığı lakin onun ərazisi ilə əhatə olunmuş ölkə üçün isə anklav sayılır. thumb|C — B ölkəsinin eksklavıdır, hansı ki A və D ölkələri tərəfindən əhatə olunub, amma onlar üçün o, anklav sayılmır. Dənizə çıxışı olan eksklav yarımeksklav adlanır. Dəniz hüququ na əsasən, digər ölkələrin donanması yarımeksklava aparan yolu bağlaya bilməz. Gündəlik həyatda polueksklav və poluanklavı tez-tez sadəcə eksklav və anklav adlandırılar.
Hicri təqvim
Hicri-qəməri təqvim (Azərbaycanda, İranda və Əfqanıstanda); Hicri təqvim, İslam təqvimi, Müsəlman təqvimi (başqa ölkələrdə); (, at-таqvimə-l-hiсri).
Ay səhifələrinin dəyişməsi nəticəsində yaranan 12 dənə 29, yaxud 30 günlük aydan ibarətdir. Adi illərdə günlərin sayı 354, uzun illərdə isə 355-dir.
Ərəbistanda İslam dininin meydana çıxmasına qədər hər biri ay səhifələrinin dəyişməsinə əsaslanan 12, yaxud 13 aydan ibarət 24 illik təqvim stilindən istifadə olunurdu. Bu stildə 15 il 12 aydan, 9 il isə 13 aydan ibarət idi. Lakin Məhəmməd peyğəmbər tərəfindən 13-cü aylar ləğv edildi. Əsas isə Quranın bu ayəsi idi:
إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِندَ اللّهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْراً فِي كِتَابِ اللّهِ يَوْمَ خَلَقَ السَّمَاوَات وَالأَرْضَ مِنْهَا أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ
(Həqiqətən, Allah yanında, Allah kitabında ayların sayı göyləri və yeri yaratdığı gündən on iki aydır). .
Qızılburun
Qızılburun — Azərbaycan Respublikasının Hacıqabul rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Hicri təqvim
1925-ci ildə İranda rəsmən Hicri-şəmsi təqviminə keçilməsindən sonra, İranda, Əfqanıstanda və Azərbaycanda Hicri təqvim daha çox "Hicri-qəməri təqvim" adlanmağa başladı. Hicri-qəməri təqvimimdə göstərilən tarix internetin meydana çıxmasına qədər tam dəqiqliyi ilə yalnız mürəkkəb yollarla – sinxron cədvəllər vasitəsi ilə,  Qriqori təqviminə çevrilə bilərdi. Hal-hazırda isə internetdəki bəzi saytlar vasitəsi ilə bu əməliyyatı çox asanlıqla icra etmək mümkündür.
Qızılburun
Toponimikası
Kənd düzənlikdə yerləşir. Yaşayış məntəqəsi keçmişdə Şirvanın maldar elatlarından birinin qışlaq yeri olmuşdur, oykonim qızıl (rəng mənasında) və burun (coğrafi termin, burada “dağın düzənliyə doğru çıxan hissəsi, çıxıntı” mənasındadır) sözlərindən düzəlib, “qırmızı çıxıntı, qırmızımtıl burun” mənasındadır. Kənd eyniadlı yüksəkliyin adını daşıyır;
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 1078 nəfər əhali yaşayır.
Mikania bradei
Mikania bradei Mikania bradei Mikania bradei
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Lambada
thumb|Banda Calypso.
Lambada portuqal dilindən götürülmüş, Braziliyanın radiostansiyalarında işləyən di-ceylər (dj) son dərəcə populyar olan mahnıları məhz belə adlandırırdılar. Getdikcə bu ad rəqsin əsl adı olan "Karimbo"nu arxa plana atır.
80-ci illərin sonunda Port-Seqarda olan fransız prodüseri Olive Lamot yerli karnavalda bu rəqsi müşahidə edir və dərhal bundan Avropada pul qazanmağın mümkün olduğunu başa düşür.
Fransaya qayıdan Lamot Cənubi Amerika mənşəli 4 qaradərili müğənni ilə Kaoma pop-qrupu yaradır. 1989-cu ildə Lambada mahnısı onların ifasında lentə alınır. Nəticədə Lambada ABŞ-də və Avropada ən hit mahnıya çevrilir. Bu rəqs başgiccələndirici şöhrət taparaq bütün dünyaya yayılır.
Əl-Qafur
Əl-Qafur (ər. الغفور) — Allahın adlarından biri.
Phytoseius salicis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Həsənəli
Həsənəli — Azərbaycanda kişi adı.
Əl-Qaffar
Əl-Qaffar (ər. الغفّار) — Allahın adlarından biri.
Daim əfv edən, bütün günahları örtən deməkdir. Bu ad “örtmək”, “gizlətmək”, “çirklərdən qorumaq” mənasını verən “ğafr” kökündən törəmişdir. “əl-Ğafir” kəlməsi Qurani-Kərimdə iki dəfə, “əl-Ğafur” doxsan bir dəfə, “əl-Ğaffar” beş dəfə keçmişdir: ''“Sonra (bil ki) Rəbbin cahillikləri üzündən pis iş görən (Allaha şərik qoşan), ondan sonra tövbə edib özlərini islah edən kimsələri (əfv edər). Həqiqətən, Rəbbin (tövbədən) sonra (bəndələrini) bağışlayandır, rəhm edəndir!”''.
Qüdsi hədislərdən birində Allah-Təalanın belə buyurduğu deyilir: “Ey insanoğlu! Sən yer üzünü dolduracaq qədər günah işləsən də, əgər mənə heç bir şeyi şərik qoşmamısansa, səni sonsuz məğfirətlə qarşılayaram”.
Bu ad bizə Mövlananın “Yüz dəfə, min dəfə tövbəni pozmuş olsan da, yenə gəl!” sözlərini xatırladır. Çünki insan daim günah işləməyə meyillidir. Allah-Təala onun bu cəhətini bildiyinə görə tövbə, peşmanlıq qapılarını daim açıq saxlayır.
Aechmea catendensis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Lavrenov burnu
thumb|Cənubi Şetland adalarında İngilis boğazının yerləşməsi. thumb|Livinqston, Qrinviç, Robert, Snou və Smit adalarının topoqrafik xəritəsi.
Lavrenov burnu (Лавренов нос, ‘Lavrenov Nos’ \la-'vre-nov 'nos\) — Antarktidanın Cənubi Şetland adalarının Robert adası sahillərindən şimalında yerləşən qayalardan ibarət burundur. Burun Yundola buxtasından şərqdə, Nevell burnundan 2.7 km qərbdə, Katarina burnundan 2.6 km cənub-şərqdə yerləşmişdir.
Burun Bolqarıstan rəssamı olan Tsanko Lavrenovun (1896–1978) adını daşıyır.
Yerləşməsi
Bolqarıstan xəritəsinə 2005 və 2009-cu ildə daxil edilmişdir.
₤
thumb|right|100px|Funt sterlinq simvolu Funt simvolu, ₤ — Britaniya funt sterilnqinin £ və ya ₤ şəklində işarəsi. Böyük Britaniyadan başqa o funt milli valyuta olan digər dövlətlərdə də işlənir.
Tamar (Şirvan məleykəsi)
Tamar Baqrationi — Gürcüstan çarı IV Davidin qızı, III Mənuçöhrün həyat yoldaşı.
Həyatı
İlkin həyatı barədə məlumat çox az qalmışdır. XII əsrə aid "Çarlar çarı Davidin həyatı" Tamar və bacısı Katanı müvafiq olaraq "Şərqin və Qərbin çırağı" adlandırır və bununla Tamarın III Mənuçöhrə, Katanın isə Trapezund şahzadəsi, sebastokrator İsaak Komnenosa evlənməsinə işarə edir. Bu evlilik 1112-ci ildə baş tutmuşdur.
Evliliyin siyasi önəmi
Şirvanşah I Əfridunun IV David ilə qohumluğu sayəsində Gürcülərlə ittifaq qurulmuş oldu, həmçinin Gürcüstan Səlcuqlara qarşı Şirvanşahlar kimi bir müttəfiq, Şirvanşahlar isə qıpçaqlara qarşı onlara ölkəsində yaşamağa verən Gürcüstan çarlı kimi siyasi müttəfiq tapdılar.
Oğulları ilə münasibəti
Ziya Bünyadova əsasən Mənuçöhrdən sonra taxta çıxan bütün Şirvanşahlar Tamarın oğulları olmuşlar. Mənuçöhrün ölümündən sonra Şirvanda taxt uğrunda mübarizə başlamış, Tamar da öz kiçik oğullarından birini dəstəkləmişdir. Qıpçaq muzdlularının köməyindən istifadə edən Tamar Şirvanı Gürcüstanın bir hissəsinə çevirmək fikrində idi. Lakin şahzadə Axsitan Eldənizlərin köməyi ilə qalib ayrılmış və anasını kiçik qardaşı ilə birgə Gürcüstana sürgünə göndərmişdir. 1152-ci ildə artıq Tiğva monastırında rahibə idi. Ölümü barədə məlumat yoxdur. Lakin 1161-ci ildə qardaşıoğlu III Georgi ilə görüşdüyünü məlumdur. Oğlu daha sonra xaç suyuna salınmış və torpaq verilmişdir. Şervaşidze sülaləsinin əsası bu kiçik oğuldan başlayır.
Navahı (kənd, Hacıqabul)
Navahı — Azərbaycan Respublikasının Hacıqabul rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Mədəniyyəti
Navahı qəsəbəsində xəstəxana, kinoteatr (Mirzə Baxış Nadim adına yay və qış üçün nəzərdə tutulmuş), Əlikram Cəbrayılov adına təbii ot örtüyünə malik stadion (bir zamanlar qəsəbənin GƏNCLİK klubunun sərəncamında olub) var. Hal-hazırda bu stadionda qəsəbə sakinləri üçün idman məqsədli tədbirlər, hazırlıqlar keçirilir.
Qəsəbədə həmçinin uşaq bağçası, Şəhid Mehman Ağayev adına (əvvəllər Nizami Gəncəvi adına) 4 və 2 mərtəbəli 400-500 şagird üçün nəzərde tutulmuş 2 korpuslu  məktəb( direktor İbrahim Ağalar oğlu Əliyev) binası, bir neçə idarə vardır.
Coğrafiyası və iqlimi
Nəvai qəsəbəsi Hacıqabul rayonu ərazisinin şimal-şərqində Pirsaat çayının sol istiqamətində yeləşir.Hacıqabul rayonundan 20 km, Bakı şəhərindən isə cənub-şərq istiqamətində 90 km məsafədə yerləşir. Qəsəbə Atbulaq, Pirsaat, Rəncbər kəndləri ilə qonşudur. Bakı-Gəncə İpek yolunun Hacıqabul ərazisindən keçən hissəsinin 100 metrlik məsafəsindədir.Həmçinin rayon ərazisindən keçən qatar yolunun Navai stansiyasıda vardır.
Mikania malacolepis
Mikania malacolepis Mikania malacolepis Mikania malacolepis
Navahı (kənd, Hacıqabul)
Coğrafiyası və iqlimi
Payız ayları az yağışlı, nisbətən küləkli, şaxtalı olur. Qış ayları nisbətən sərt, az yağışlı, şaxtalı olur.
Mikania malacolepis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Navahı (kənd, Hacıqabul)
Əhalisi
Əhalisi nisbətən orta və yaşlı nəsildən ibarətdir. Əkinçilik və heyvandarlıqla məşğuldurlar.
Dünyaya müxtəlif dövrlərdə tanınmış, savadlı ziyalılar bəxş etmişdir.
Qəsəbədə 500-600 qədər ev vardır. Əhalisi təqribən 2500-3000 nəfərdir. Əhalinin 98%-ni orta təhsilli, 50-55%-ni isə ali təhsililər təşkil edir.
İqtisadiyyatı
Hökumət dairələrindən «Nezavisimaya qazeta»ya bildirildiyinə görə, AES-in inşası üçün Bakının təxminən 100 kilometr cənub-şərqində, çöllük, seysmik cəhətdən əlverişli zonada olan Nəvai yaşayış məntəqəsinin yaxınındakı ərazi nəzərdən keçirilir. Burada hələ sovet dövründə AES inşası planlaşdırılırdı və aydın olub ki, o vaxt bu məsələ Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (MAQATE) ilə razılaşdırılıb. Azərbaycanın planları beynəlxalq ekspertləri o qədər də təəccübləndirməməlidir. Ekspertlərin fikrincə, əgər Bakı bu layihənin reallaşmasına bu il başlasa, onda AES 2025-ci ilə hazır olacaq. Elə bu vaxta qədər də beynəlxalq konsorsiumların istismar etdiyi Azərbaycanın neft və qaz yataqlarının tükənəcəyi proqnozlaşdırılır.
Əl-Qani
Əl-Qani/Əl-Qaniy (ər. الغني) — Allahın adlarından biri.
Erikakimilər
—  aləminin  dəstəsinə aid bitki fəsiləsi.
Cins və növləri
[[SS 3 (*
Sinonimləri
[[SS 2 (*
Azərbaycanın morfoskulpturları
Azərbaycannın morfoskulpturları
Nival–qlyasial proseslər və relyef formaları
Nival-qlyasial relyef formalarının dağlıq ərazilərdə, əsasən, ekzarasiyon əlamətləri nisbətən yaxşı saxlanılmışdır. Bunlar əsasən troq dərələri, kar, sirk və şiş qayalar şəklində Böyük Qafqazın, Murovdağ və Zəngəzur silsiləsinin suayrıcılarında tipik relyef formalarından ibarətdir.
Nival-kriogen proseslərin inkişafı yüksək dağlığa xas olan şaquli qurşaqlıq zonalarının əmələ gəlməsinə səbəb olmuşdur. Denudvsiya prosesinə nisbətən asan məruz qalan litoloji komplekslərin ərazidə inkişafı, nival-qlyasial-kriogen proseslərinin əmələ gətirdiyi formaların zəif saxlanılması ilə səciyyələnir. Dördüncü dövr buzlaşmasının bir çox ekzarasiyon formaları müasir çay dərələrinin mənbə hissələrində karlar və sirklər şəklində saxlanılmışdır.
Nival-qlyasial-kriogen relyef formaları müxtəlif çay hövzələrində təxminən eyni yüksəkliklərdə yayılmışdır. Onlar denudasiya-eroziya proseslərinin daha intensiv inkişaf etdiyi Baş Qafqazın mərkəzi və şərq hissəsində, Zəngəzur silsiləsində, Qarabağ vulkanik yaylasında və Murovdağ silsiləsində yüksəkdağlıq sahələri (2800–3000 m və daha yüksək) əhatə edirlər. Bu isə, əsasən, kriogen-soliflyüksion proseslərin inkişaf etdiyi dağ-çəmən zonasının yuxarı hissəsini əhatə edən alp çəmənliklərində daha çox nəzərə çarpır.
Nival-kriogen relyef formaları nival mənşəli morfoskulpturlar az yayılmış müasir buzlaqlara nisbətən daha çox ərazini əhatə edir. B.Ə.Budaqov hələ 1950-ci illərdə apardığı ilk qlyasialoji tədqiqatlar zamanı Böyük Qafqazda fəaliyyətdə olan buzlaqların sahəsinin 6,4 km2 (B.Ə.Budaqov, 1957, 1961) olduğunu müəyyən etmişdir. Müasir dövrdə iqlimin quraqlığının artması nəticəsində Şahdağ, Bazardüzü və Tufan buzlaqlarının sahəsi xeyli azalmışdır. Kiçik Qafqazda və Arazyanı silsilələrdə isə müasir buzlaqlar demək olar ki, yoxdur.
Tallasogen morfosklupturlar
Dəniz terraslarının öyrənilməsinin mühüm elmi və nəzəri əhəmiyyəti vardır. Beləki, onlar haqqında dəqiq məlumat əldə etmədən ərazidə relyefin inkişaf tarixini bərpa etmək və həmin dövr üçün yeni və müasir tektonik hərəkətlərin sürəti, amplitudu və xarakteri haqqında obyektiv fikir söyləmək çətindir. Tədqiqatçıların əksəriyyəti Xəzərin Dörduncu dövr dəniz terraslarını və onlara müvafiq çöküntülərini erkən dördüncü dövr- bakı; orta dördüncü dövr – xəzər; Son dördüncü dövr- Xvalın və holosen-yeni kaspi kimi qruplaşdırmışlar.
Azərbaycan sahillərinin ayrı-ayrı bölgələrində müəlliflər müxtəlif miqdarda terras səviyyəsi ayırmışlar. Terrasın miqdarının müxtəlifliyi ilk növbədə ayrı-ayrı regionlarda tektonik quruluşun, eləcə də dördüncü dövrdə tektonik hərəkətlərin rejiminin müxtəlifliyi, ərazinin tədqiqatlarla əhatə olunma  dərəcəsi və dəqiqliyi ilə izah edilə bilər.
Morfoloji və genetik xüsusiyyətinə, müasir sahilin dinamikasına görə Azərbaycanın Xəzər sahillərində şimaldan cənuba aşağıdakı morfogenetik tiplər ayrılmışdır (Şirinov, Mehdiyev, 1960): akkumulyativ-delta; keçmiş akkumulyativ sahilin yerində əmələ gəlmiş abrazion, hamar; akkumulyativ hamar; hamarlanma təmayülündə olan akkumulyativ- liman; hər iki tərəfi dil şəklində inkişaf edən akkumulyativ hamar; abrazion-akkumulyativ liman; akkumulyativ delta; laqun-delta və abrazion-akkumulyativ-hamar.
Akkumulyativ sahillər geniş qumlu çimərliklərin və yüksəkliyi 0,5-2m-ə çatan sahil tirələrinin olması ilə səciyyələnir. Yeni kaspidə 2-3 sahil xətti, 1929-1930-cü illərin stabil səviyyəsinə uyğun gələn sahil xətti, 1940-cı ilin əvvəlində və 1956-cı ildə səviyyənin stabilləşməsinə uyğun gələn sahil xəttləri kifayət qədər yaxşı müşahidə edilir.
Akkumulyativ sahillər Kür çökəkliyində daha geniş yayılmışdır 1978-ci illərdə burada ən çox akkumulyasiya və sahilin genişlənməsi Kürün müasir deltasında və Qızılağac körfəzində müşahidə edilmişdir.
Qızılağac körfəzində dənizin səviyyəsinin düşməsi (1929-cü ildən başlayaraq fasilələrlə 1978-ə qədər) və körfəzin dayazlaşması nəticəsində adalar arxipelaqı və bankalar bir-biri ilə birləşərək uzunluğu 50 km-dən çox olan böyük ada (Sara adası) əmələ gətirmişdir.
İntensiv akkumulyasiya prosesi Cənub–Şərqi Şirvan düzənliyində Bəndovan burunu ilə Kürün deltası arasında, eləcə də Lənkəran sahillərində getmiş və ildə 15–30 m-dən 100–120 m-ə qədər çatmışdır. Akkumulyativ sahillər Samur-Dəvəçi düzənliyində də inkişaf etmişdir. Burada Samur çayının deltasından Ataçayın mənsəbinə qədər 100 km məsafədə akkumulyativ sahillər uzanmışdır.
Abrazion sahillər üçün qayalı burunların, abrazion pillələrin olması və abrazion-uçma materiallarının toplanması səciyyəvidir. Belə sahillər, əsasən, antiklinal strukturların düz bücaq altında sahilə doğru uzanması və ya sahildən kənara doğru üfqü və ya əyri (qıyqacı) yatan bərk süxurların (əhəng daşı, qum daşı, konqlomerat) yayıldığı sahələrdə müşahidə edilir. Bu cür sahillər, əsasən, Abşeron yarımadasında, Qobustanda, Kür çökəkliyində burunlarda inkişaf etmişdir.
Nordkap burnu
thumb|left|Nordkap thumb|left Nordkap — Skandinaviya yarımadasından şimalda, Barens dənizi sahillərində yerləşən, Norveçə məxsus Maqeyoya adasının ucqar şimal nöqtəsi. İnzibati baxımdan inzibati mərkəzi adanın cənubunda olan Nordkap kommunasına daxildir. Bəzən Avropanın ən ucqar şimal nöqtəsi hesab edilsə də, materikin deyil adanın ucqar nöqtəsidir. Üstəlik Şpitsbergen, Frans-İosif Torpağı və Yeni Torpaq adaları ondanda şimalda yerləşir. Knivşellodden burnu Nordkapdan 1,5 km şimaldadır.
Buruna ən yaxın liman Honninqsvok balıqçı limanıdır.
Nordkapo burnuna adı Riçard Çensler 1553-cü ildə Şimal keçidini tapmaq məqsədi ilə bölgəyə gələrkən vermişdir. Burunu 1873-cü ildə Norveç kralı II Oskar və 1907-ci ildə isə Tayland kralı Çulalonqkorn ziyarət etmişdir. Hazırda turizm obyeti kimi yanaşılır. Burada baxış meydançası vardır.
Qardaşlaşmış... (film, 1978)
Məzmun
Film Azərbaycanda Özbəkistan SSR günlərinə həsr olunmuşdur. Kinolent dostluq bayramının əhval-ruhiyyəsini poetik şəkildə canlandırır, zəngin çoxəsrlik tarixə malik Özbəkistan və Azərbaycan mədəni əlaqələri haqqında danışır.
Film haqqında
Film Azərbaycan Mədəniyyət Nazirliyinin sifarişi ilə çəkilmişdir.
Hissetmə (film, 2007)
Hissetmə 2007-ci ildə rejissor Mennan Yapo tərəfindən çəkilmiş, ssenari müəllifinin də Bill Kelli olduğu qorxu, fövqəltəbii və dram janrlı filmdir.
İspaniyanın muxtar birlikləri
Muxtar birliklər (comunidad autónoma) - İspaniya Konstitusiyasına görə qurulmuş, İspaniya Krallığının yüksək səviyyəli siyasi qurumlarıdır. Konstitusiyanın ikinci maddəsi "bölgələr və millətlər"in muxtariyyət haqqını qəbul edir, həmçinin "İspan millətinin ayrılmaz birliyini" elan edir. Hazırda İspaniyanın tərkibində 17 muxtar birlik və 2 muxtar şəhər (Seuta və Melilya) vardır. Muxtar qurumların öz nizamnamələri var və onların hökumətləri mərkəzi hökumətlə hakimiyyəti paylaşır. Öz növbəsində, muxtar qurumlar 52 əyalətə bölünür.
Hissetmə (film, 2007)
Məzmun
Linda Henson və Cim Henson 2 qızları ilə birgə xoşbəxt həyat sürürlər. Bir gün Cimin iş ilə əlaqədər olaraq səyahətə çıxdığı gün onun qəzaya uğrayaraq öldüyünü öyrənir. Bundan çox bərk sarsılan Linda anasının dəstəyilə bununla barışır. Lakin səhər oyandığında Cimi səhər yeməyini yediyini görərək şoka düşür. Cim heç nə olmamış kimi ona nə olduğunu soruşur. O isə çaşmış bir halda hər şeyin yolunda olduğunu deyir. Bundan sonra hər oyandığında Cim ya sağdı yada ki, ölü. Qızının üzündəki ləkələr, içdiyi dərmanlar və tanımadığı halda tanıdığı kimi görünən insanlarla tamamən başını itirən Linda sonda hər şeyi kağıza qeyd edərək hansı gündə nə baş verdiyini aydınlaşdırmağa çalışır və hər şeyin başlandığı Ciminin öldüyü günə, hansıkı həmin xatırlamadığı günə gəlir. Yoldaşının ölümünə səbəb olan qəzanı gözlərilə görən Linda böyük zərbə alır. Artıq hər şey öz yerinə oturur. Film Lindanın yataqdan hamilə olduğunu görərək qalxması ilə başa çatır.
Nümayiş
Film ABŞ-də 12 mart 2007-ci ildə nümayiş olundu. Lakin Norveçdə kinoteatrlarda nümayiş olunmayan film, onun əvəzinə 2 yanvar 2008-ci ildə DVD formatda satışa çıxarıldı.
İstehsal
Fimin çəkilişlərinin çox hissəsi Luiziananın Minden şəhərində qalan hissəsi isə həmin ştatın Şreveport şəhərinda baş tutub.
Ev üçün buraxılış
17 iyul 2007-ci ildə filmin DVD diski satışa çıxarıldı.
Via Kondotti
Via Kondotti, qısaca Kondotti — Romanın qədim magistral yollarından biri olub, pristij küçələrindən sayılır. Dünyanın məşhur brend mağazaları: Valentino, Armani, Hermès, Cartier, Louis Vuitton, Fendi, Gucci, Prada, Chanel, Dolce & Gabbana və Salvatore Ferragamo bu küçədə yerləşirlər. 1905 ci ildə Bulgari ilk dəfə öz atelyesini bu küçədə açmışdır. Malta ordeninin mənzil-qərargahı da bu küçədə yerləşir.
Famil Süleymanov
Süleymanov Famil (Qaracallı) — yazıçı-publisist, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycanın tanınmış kimya mütəxəssisi
Səlimiyyə məscidi
thumb|300px|Sultan Səlim məscidi Səlimiyyə məscidi — Ədirnədə Osmanlı sultanı II Səlimin Memar Sinana tikdirdiyi məscid. Sinanın 90 yaşında inşa etdiyi və "ustalıq əsərim" adlandırdığı Səlimiyə Məscidi istər Memar Sinanın, istərsə də Osmanlı memarlığının ən əhəmiyyətli əsərlərindən biridir.
Bu gün şəhərin mərkəzində yerləşən məscidin olduğu yerdə inşasına Sultan I Muradın dövründə başlanan, sonradan İldırım Bəyazidin davam etdirdiyi Ədirnənin ilk sarayı (Saray-i Cəld) və Baltacı Gözətçiləri Qışlası yerləşirdi. Övliya Çələbi bu yerdən Qovaq Meydanı deyə bəhs etmişdir. Məscid açıq havalarda Rodop dağlarından və Uzunkörpünün Süleymaniyə kəndindən görünür.
2000-ci ildə YUNESKO-nun Ümumdünya irsi müvəqqəti namizəd siyahısına daxil edilən Səlimiyyə məscidi və kompleksi 2011-ci ildə Ümumdünya irsinə salındı.
Ədirnə seçilməsinin səbəbi
Səlimin məscidin inşa edilməsi üçün niyə Ədirnəni seçdiyi qəti olaraq bilinmir. Övliya Çələbi "Səyahətnamə" adlı əsərində padşahın yuxusunda Məhəmməd peyğəmbəri gördüyünü və onun özündən Kiprin fəthi xatirəsinə bir məscid tikdirməsini istədiyini yazmışdır. Ancaq Kiprin məscidin inşasına başlanmasından üç il sonra 1571-ci ildə fəth edildiyi məlum olduğundan bu iddia əsassız görünür. Bu mövzudakı daha dəqiq məlumatlarda isə o dövrdə İstanbulda yeni bir böyük məscidə ehtiyac olmadığı, Ədirnənin Rumelidəki Osmanlı idarəçiliyinin mərkəzi mövqeyində olduğu və Səlimin gənclik illərindən bəri şəhərə xüsusi sevgi bəslədiyinə diqqət çəkilir.
Günbəz
Təpənin üzərində yerləşən Səlimiyyədə əvvəlki heç bir məsciddə, ya da qədim dövr məbədində görülməyən bir texnikadan istifadə edilmişdir. Əvvəlki qübbəli strukturlarda, əsas qübbə pilləli yarım qübbələrin üzərində yüksəlməsinə baxmayaraq, Səlimiyə məscidi 43,25 metr yüksəkliyində, 31,25 metr diametrində, tək bir qübbə ilə örtülmüşdür. Qübbə 8 sütuna söykənən bir kasnak üzərinə oturdulmuşdur. Kasnak, filayaklarına 6 metr genişliyində kəmərlərlə bağlıdır. Memar Sinan bu şəkildə örtdüyü daxili məkana verdiyi genişlik və rahatlıqla birlikdə məkanın asanlıqla anlaşılmasını təmin etmişdir. Qübbə eyni zamanda məscidin xarici görünüşünün əsas xətlərini də müəyyən edir.
Minarələr
Məscidin dörd tərəfində yerləşən hər biri üç balkonlu 380 santimetr miqyasındakı minarələr 70,89 metr yüksəkliyindədir. Minarələrin şpillə birlikdəki yüksəklikləri bəzi qaynaqlara görə 84, bəzilərinə görə isə 85 metrdir. Cümlə qapısının iki tərəfindəki minarələrin balkonlarına üç ayrı nərdivandan çıxılır. Digər iki minarə isə tək nərdivanlıdır. Öndəki iki minarənin daş oymaları çuxur, ortadakı minarələrin oymaları isə qabarıqdır. Minarələrin qübbəyə yaxın olması, məscidin göyə doğru uzanması təsəvvürünü yaradır. Bu məscidin ən vacib xüsusiyyəti Ədirnənin hər tərəfdən görünməsidir.
Daxili dekorasiyalar
Məscidin mərmər, çini və xəttatlıq işləmələri də əhəmiyyətlidir. Binanın içi İznik çiniləriylə bəzənmişdir. Böyük qübbənin tam altındakı hökmdarın namaz yeri 12 mərmər sütunludur və 2 metr yüksəkliyindədir. Çinilərin bir qismi 1877–1878 Osmanlı-Rus müharibəsində rus generalı Skobelyev tərəfindən sökülərək Moskvaya aparılmışdır.
Həyət
Binanın şimala, cənuba və həyətə açılan 3 qapısı vardır. Daxili həyət rəvaqlar və qübbələrlə bəzənmişdir. Həyətin ortasında mərmərdən diqqətlə işlənmiş su bulağı vardır. Xarici həyətdə isə dini məktəb, darül-qurra (gözəl Quran oxumanın öyrədildiyi məktəb), darül-hədis, mədrəsə və imarət vardır. Dini məktəb hazırda uşaq kitabxanası, mədrəsə isə muzey olaraq istifadə edilir. Keçmişdə məscid məşəllərlə işıqlandırılırdı. Məşəllərdən çıxan his hava axını yaradan xüsusi dəlikdən çölə çıxırdı.
Aechmea cariocae
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Phytoseius scabiosus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Kuranilaue
Curanilahue — Çilidə şəhər. Əhalisi 31943 nəfərdir (2002).
Ərazi — 994 km², əhali sıxlığı — 32,14 nəfər/km²-dir.
Uqarçi burnu
thumb|Cənubi Şetland adalarında İngilis boğazının yerləşməsi. thumb|Livinqston, Qrinviç, Robert, Snou və Smit adalarının topoqrafik xəritəsi.
Burun şimali Bolqarıstanda yerləşən Uqarçin şəhərinin adını daşıyır.
Yerləşməsi
Burun Smirnenski burnundan 4.7 km qərbdə, Nevell burnundan isə 4.2 km cənub-şərqdə yerləşmişdir. Bolqarıstan xəritəsinə 2009-cu ildə daxil edilmişdir.
Nintendo
— Yaponiya çoxmillətli elektronika və videooyun şirkəti. Baş qərargahı Kioto şəhərində yerləşir. "Nintendo" bazardakı ən böyük videooyun şirkətlərindən biridir. Şirkət "Mario", "The Legend of Zelda", "Animal Crossing" və "Pokémon" kimi ən çox tanınan və ən çox satan videooyun franşizalarının yaradısıdır.
"Nintendo" Fusaciro Yamauçi tərəfindən 23 sentyabr 1889-cu ildə yaradılmışdır və ilkin dövrlərində əldəqayırma hanafuda kartları istehsal etmişdir. 1963-cü ildə şirkət artıq taksi xidməti, sevgi otelləri kimi bəzi biznes sahələrinə girişmiş, ancaq uğur tapa bilməmişdir. Şirkət 1960-cı illərdə bütün keçmiş ticarət müəssisələrini oyuncaq istehsalına ayırmışdır. "Nintendo" 1970-ci illərdə videooyun şirkətinə çevrilmişdir. 1980-ci illərdən bəri şirkətin əsas diviziyaları olan "Nintendo of America" və "Nintendo of Europe" tərəfindən dəstəklənən "Nintendo" videooyun sənayesindəki ən təsirli şirkətlərdən, eləcə də dəyər baxımdan 2018-ci ildə 37 milyard ABŞ dolları ilə Yaponiyanın ən dəyərli şirkətlərindən birinə çevrilmişdir.
Loqolar
"Nintendo" şirkətinin ən çox tanınan loqosu cıdır yolu formalı olanıdır, hansı ki, 1960-cı illərdən bəri istifadə olunur. Ağ rəngli zəmində yerləşən qırmızı rəngli yazıdan təşkil olunmuş loqo 1985-ci ildən 2006-cı ilə qədər Qərb bazarlarından istifadə edilmişdir. Yaponiyada loqonun rəngsiz, monoxromatik versiyası "Nintendo" korporasiyas;nın "Famicom", "Super Famicom", "Nintendo 64", "GameCube" konsolları, eləcə də marketinq işlərində istifadə olunmuşdur. 2006-cı ildən sonra "Wii" konsolunun satışa çıxarılması ilə "Nintendo" loqosunu boz rəngli, rəngsiz zəminli versiyası ilə dəyişmişdir. "Nintendo" şirkətinin rəsmi loqosu bu variasiyadır. 2015-ci ildən bəri istehlakçı məhsullar və marketinq üçün loqonun qırmızı zəminli ağ variantından istifadə olunur.
Azərbaycan dilinin orfoepiya sözlüyü (kitab)
Azərbaycan dilinin orfoepiya sözlüyü — Azərbaycan dilinin orfoepiya lüğəti
Nubiya səhrası
Nubiya səhrası — Səhra Afrikanın şimal-şərqində, Saxaranın şərqində yerləşir. Səhra Nil çayı ilə Etbay silsiləsi arasında qərarlaşır. Böyük qismi Sudan az qismi isə Misir ərazisində yerləşir.
Relyef
Relyefi pilləvari olaraq 1000 metrdən 350 m hündürlük arasında yerləşir. Səhrada hündürlüyü 1240 metr olan tənha dağ vardır. Səhra qurumuş çay vadi və dərələri ilə zəngindir. Dəniz səviyyəsindən orta hündürlüyü 500 metrdir. Ən hündür nöqtəsi Oda zirvəsi 2259 metrdir.
Bitki və heyvanlar aləmi
left|thumb|185px Bitki örtüyü kasad olsa da, burada Palma, tamarisk, akasiya və bir sıra kol bitkiləri bitir. Heyvanlar aləmindən gekkonlar, zəhərli ilanlar, səhra varanları, kərtənkələlər, caqqallar, kaftar və hətta timsaha rast gəlinir.
İqlimi
İqlimi quru subtropik, isti, kontinentaldır. İyul ayının orta temperaturu +30ºС, yanvar ayının isə +15ºС təşkil edir. Maksimal temoeratur +53ºС-dir. Qışda soyuq gecələr nadirdeyildir. İllik yağıntının miqdarı 25 mm təşkil etsə də, bəzi illərdə yağıntı düşmür.
Barik pillə
Atmosferdə barik pillə
Yüksəkliyə doğru atmosfer təzyiqinin 1mm.c.st azalması üçün lazim olan hündürlük barik pillə adlanır. Troposferin aşağı təbəqəsində barik pillə 10m qəbul edilmişdir. Troposferin yuxarı qatlarında barik pillə artır və barik pillə 12m,15m və daha böyük olur. Barik pillənin köməkliyi ilə müxtəlif ərazilərin mütləq hündürlükləri təyin edilir. Yüksəkliyə doğru barik pillənin artması havanın sıxlığının az olması ilə əlaqədardır. Belə ki, 3000m hündürlükdə təzyiqin 1mm.c.st dəyişməsi üçün 15m,5000 metrdə isə 25m lazımdır və 1mm.c.st dəyişməsinə uyğun gələn hündürlük barik pillə adlanır. Bununla müxtəlif ərazilərin mütləq hündürlükləri təyin edilir.
Okean səthi üzərində barik pillə
Okean səthi (0m) üzərində olan atmosfer təzyiqi normal atmosfer təzyiqi əsas götürülür. Normal atmosfer təzyiqi 45 derecelik paraleldə,0 C temperaturda havanın 1sm2 səthə göstərdiyi təzyiq 760mm.c.st olaraq qəbul olunmuşdur. Atmosfer təzyiqi barometr cihazı ilə ölçülür. Xəritələrdə eyni təzyiqə malik nöqtələri birləşdirən xüsusi xətlər izobarlar adlanır. Barik pillə ilə yanaşı barik sahədə mövcuddu. Belə ki, barik sahə atmosfer təzyiqinin atmosferdə paylanmasına deyilir. Atmosfer təzyiqi skalyar kəmiyyət olub atmosferin hər bir nöqtəsində o bir qiymətlə ifadə olunur. Belə halda barik sahə özü də skalyar sahə hesab olunur. Hər cür skalyar sahə kimi onu həmin skalyarın bərabər qiymətli səthə kimi təsəvvür etmək olar, müstəvi üzərində isə bərabər qiymətli xətlər kimi.Belə halda barik sahələr izobarik səth və izobarlar olacaq. Odur ki, yer kürəsini əhatə edən atmosfer izobarik səthlərdən ibarətdir. Bu səthlər səviyyə səthlərini çox kiçik bucaq altında kəsib keçir.Hər səth səviyyəsini kəsib keçərkən izobarik səthlər-izobarlar əmələ gətirir.
Tayyaki
thumb|left|Tayyakinin hazırlanması. — Yaponiya mətbəxinə xas olan balıq formasında tort. Tortun hazırlanmasında anko xəmirindən (şəkərli adzukilərdən hazırlanır) istifadə olunur. Bundan əlavə kremdən, şokoladdan, pendirdən və şirin kartofdan da istifadə oluna bilər. Bəzi mağazalar tayyakini hətta okonomiyaki, qyozo və sosiska ilə hazırlayırlar.
Tayyaki hazırlamaq üçün blinçik və ya vafli xəmirindən istifadə olunur. Hazırlanmış sulu xəmir balıq formasında olan qəlibin hər tərəfinə tökülür. Daha sonra bir tərəfə əlavə məhsullar daxil edilir və qəlib bağlanılır. Qızıl qəhvəyi rəngi alana qədər bişilir.
Əl-Xabir
Əl-Xabir (ər. الخبير) — Allahın adlarından biri.Xabir sözü xəbərdar olan deməkdir. Xabir olan Allah hər şeydən xəbərdardır. Allahın Xabir adı Qurani-Kərimdə qırx beş dəfə zikr edilir. Xabir olan Allah gizli və aşkar olan hər şeydən xəbərdardır. O, mülkündə baş verən hər şeyin həqiqətini biləndir.
Padar (Hacıqabul)
Padar — Azərbaycan Respublikasının Hacıqabul rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə.
Şirvan düzündədir.
Tarixi
1886-cı ildə köçəri Padar-Hacı-Alim, Bakı quberniyasının inzibati-ərazi bölgüsünə görə, Cevat rayonunun Padar kənd icmasına aid idi.
1903-cü ildə, dəmir yolu tikintisi ilə kəndin yaxınlığında eyni adlı kənd quruldu, daha sonra kəndə birləşdirildi.
1913-cü ildə Bakı quberniyasının inzibati-ərazi bölgüsünə görə Padar kəndi Şamaxı rayonunun Padar kənd icmasına aid idi.
1926-cı ildə Azərbaycan SSR inzibati-ərazi bölgüsünə görə kənd Salyan rayonunun Əli-Bayramlı kəndinə aid idi.
Azərbaycan SSR-nin Karasuinsky rayonuna girdi. Sonradan rayon ləğv edildi, kənd Əli-Bayramlı rayonunun tərkibinə daxil oldu, lakin 1939-cu ildə kənd Kazi-Magomedskiy rayonuna verildi.
4 dekabr 1959-cu ildə Kazi-Magomed rayonu ləğv edildi və kənd Əli-Bayramlı mahalına verildi.
1961-ci il inzibati bölgüsünə görə Padar dəmiryol stansiyasındakı kənd Azərbaycan SSR Əli-Bayramlı rayonunun Qarasu kənd sovetinin tərkibinə daxil olmuş və 1963-cü il yanvarın 4-dən kənd Sabirabad rayonunun tərkibində olmuşdur.
1999-cu ildə Azərbaycanda inzibati islahat aparıldı və Padara inzibati ərazi dairəsi daxilində Hacıqabul rayonunun Padar bələdiyyəsi yaradıldı.
Əhalisi
2019-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 1103 nəfər əhali yaşayır.
İnfrastruktur
Kənddə poçt şöbəsi, orta məktəb, kitabxana, tibb məntəqəsi var.
Görkəmli şəxsləri
Ramiz Qasımov — Rusiya Federasiyasının əməkdar elm xadimi, Texnika Elmlər Doktoru, Professor, Rusiya təbiyyat elmləri akademiyasının, Dağ Elmləri Akademiyasının, Rusiya Təbiətşünaslıq Akademiyasının və Beynəlxalq İnformatizasiya Akademiyasının akademiki.
Vaqif Qasımov — Azərbaycan Texniki Universiteti Kompüter sistemləri və şəbəkələri kafedrasının müdiri, Texnika elmləri doktoru, professor.
Mənsur Ağayev — 08.11.2020-ci ildə vətən müharibəsində Şuşa şəhərinin azad olunması uğrunda gedən döyüşlərdə qəhrəmancasına şəhid olmuşdur.
Aechmea carvalhoi
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Əl-Hafid
Əl-Hafid (ər. الخافض) — Allahın adlarından biri.
Dəşti-Naümid
Dəşti-Naümid - Orta Asiyada, Əfqanıstan - İran sərhədində yerləşən səhra. Dəşti-Kəvir səhrası nın tərkib hissəsini təşkil edir.
Phytoseius scrobis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
İşıq sütunları ( Günəş sütunları )
İşıq sütunları
İşıq sütunları – buz kristallarından şüaların əks olunması nəticəsində yaranan nadir atmosfer hadisəsidir.
İşıq sütunları formalaşması
Güclü işıq mənbələri xüsusilədə soyuq havalarda səmaya doğru sütun şəklində yansımalar yaradır. İşıq sütunları olaraq adlandırılan bu strukturların mənbəyi Günəş kimi bir səma cismi də ola bilər. Səma cisimləri işıq sütunları yaratmaq üçün üfüq xətti səviyyəsinə yaxın mövqedə olmalıdır. Bu səbəblə “Günəş sütunları” gün doğumunda və gün batımında müşahidə edilə bilər.
İşıq sütunlarının əmələ gəlmə şəraiti
İşıq sütunlarının əmələ gəlməsi üçün havada yastı lövhəciklər şəklində buz kristalları mövcud olmalıdır. Yer səthinə yaxın güclü bir işıq mənbəyindən çıxan şüalar, atmosferə yayılarkən buz kristallarının alt hissələrilə toqquşur və aşağı doğru geri əks olunur. Milyonlarca buz kristalından əks olunan şüalar səmada şaquli olaraq  yayılan işıq sütunları şəklində bir görüntü yaradır. Günəş kimi uzaq bir mənbədən gələn şüaların işıq sütunu yaratması üçün, yastı buz kristalları havada meyilli şəkildə  istqamətlənməlidir. Ancaq süni işıq mənbəsindən çıxan şüalar Yer səthindən kosmosa hər istiqamətdə yayıldığından işıq sütunu yaradacaq şəkildə Yer səthinə geri əks olunması üçün buz kristalları yere paralel olmalıdır. Atmosferin daha yüksək təbəqələrində olan buz kristalları işıq sütunlarının daha uzun görünməsinə səbəb olur. İşıq sütunları, işıq mənbəyindən yuxarı doğru yayılırmış kimi görünsədə, görüntü mənbə ilə müşahidəçi arasında əmələ gəlir.
Həmçinin bax
Günəş, Günəş sistemi, Günəş radiasiyası
Xarici keçidlər
Sütun Şeklindeki Işık Yansımalarının Sebebi Nedir?
Mirzə Fərəc Rzayev
Mirzə Fərəc Rza oğlu Rzayev — Bakı muğam məktəbinin görkəmli nümayəndələrindən biri, tar ifaçısı.
Nestor Lakoba
Nestor Appolonoviç (Çiçuyeviç ) Lakoba(1 may 1893-cü il Lıxnı kəndi, Suxumi okruqu, Rusiya imperiyası - 28 dekabr 1936-cı il, Tiflis) — Sovet Abxaziyasının dövlət xadimi.
Mirzə Fərəc Rzayev
Həyatı
Fərəc oğlu Rzayev 15 mart 1847-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur.
Nestor Lakoba
Lakobanın eşitmə problemi vardı,ona görə ona "Adaqua" ("Kar") deyirdilər. 1922-ci ilin fevralında Xalq Komissarları Sovetinin sədri, 1930-cu ilin aprelindən isə Abxaziya SSR-nin Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin sədri olub.
Mirzə Fərəc Rzayev
Həyatı
Fərəc 13-15  yalarından  toylarda  nağara  çalmağa  başlayır. Xalq məclislərində adlı-sanlı sazəndələrin çalıb-oxumalarını dinləyən gənc Fərəcdə tar çalmaq sənətinə sönməz bir həvəs oyanır. O, tezliklə tar çalmağı öyrənir və ilk dəfə bir tarzən kimi bakılı xanəndə Baladadaş ilə məclislərdə çıxış edir. O eyni zamanda Məşədi Məlik  Mənsurovun  musiqi  məclisinin  fəal  üzvlərindən  biri  olur  və  bu məclisdə  məşhur  Cənubi  Azərbaycan  sənətkarlarından – tarzən  Şirazlı  Əlinin, tehranlı  kamançaçı  Mirzə Səttarın  və  Sadıqcanın  çalğısını  dönə-dönə  dinləyir. Hətta o, Şərq musiqisini dərindən öyrənmək məqsədi ilə bir müddət İranda yaşayır, fars və ərəbdillərini öyrənir. O, ərəb, yunan və  fars alimlərinin  musiqiyə dair əsərləri  ilə  yaxından  tanış  olur. Məhz buna  görə  də  Mirzə  Fərəc  müasirləri içərisində  məşhur  bir  musiqişünas  kimi  də  tanınır. Qocaman musiqiçi  Mirzə Mənsur Mirzə Fərəcin bütün muğamların tarixini, hissə və şöbələrini mükəmməl bildiyini söyləyirdi.
İfaçılıq sənəti Bakı (Abşeron) muğam ifaçılığı məktəbi ilə bağlıdır. Tar ifaçılığını tarzən Şirazlı Əlidən öyrənmiş, sənətini təkmilləşdirmək məqsədilə bir müddət İranda yaşamış və muğam sənətinin dərin sirlərinə yiyələnmiş, qədim musiqi traktatları ilə tanış olmuşdur.
Mirzə Fərəc xanəndələrdən Seyid Mirbabayev, Cabbar Qaryağdıoğlu və Davud Səfiyarov ilə bir neçə il əməkdaşlıq etmişdi.
Mirzə Fərəc  1905-ci  ildən  sonra  Keçəçi  oğlu  Məhəmmədin  dəstəsinə qoşulur. O, Keçəçi  oğlunu  nəinki  xalq  şənliklərində,  hətta  konsert  və  «Şərq geçələri»ndə  belə  müşayiət  edir. 1907-ci ilin  yanvar  ayında  Bakıda  ilk  «Şərq gecəsi»ndə Mirzə Fərəc xanəndə Keçəçi oğlu Məhəmmədi müşayiət etmiş, həm də «Humayun»  muğamını  məharətlə  çaldığı  üçün  dinləyiciləri  heyrətə  gətirmişdi. Mirzə Fərəc  Cabbar  Qaryağdı  oğlundan  və  Keçəçi  oğlu  Məhəmməddən  başqa, xanəndələrdən  Seyid  Mirbabayevi,  Davud  Sofiyarovu,  Zülfüqar Sarıyevi  də  bir neçə  il  müşayiət  etmişdi. Azərbaycanda Sovet  hakimiyyəti  qurulduqdan  sonra Mirzə  Fərəc  gənc  nəslin  təlim-tərbiyəsi  ilə  məşğul  olmuşdur. O, Şərq konservatoriyasında (1920—1921-ci illər), Ramana fəhlə klubunda (1923), Bakı Şəhər  musiqi  texnikumunda  (1924-1926-cı  illər)  tar  dərsi  demiş,  öz  bilik  və təcrübəsini gənc tarzənlərə öyrətmişdir. Mirzə Mansur Mansurov, Paşa Əliyev kimi bir sıra görkəmli  tarzənlər  Mirzə  Fərəcin  tələbələri  olmuşlar. İstedadlı bəstəkar Ağabacı Rzayeva isə tarzən Mirzə Fərəcinin nəvəsi idi. Şərq konservatoriyasının rektoru professor  Saşa  Oqanezaşvilinin  yaratdığı  və  rəhbərlik  etdiyi  «Şərq orkestri»ndə Mirzə Fərəc də bir tarzən kimi yaxından fəaliyyət göstərmişdir. O, muğam ustası,  eyni  zamanda  bilikli  bir  tar  müəllimi  kimi  məşhur  idi.
Nestor Lakoba
Həyatı
Lakoba kəndli ailəsində anadan olub. Doğulmasından bir neçə ay əvvəl atası öldürülür ..
Mirzə Fərəc Rzayev
Həyatı
Üzeyir Hacıbəyovun rəhbərliyi ilə 1925-ci ildə muğam tədrisi üzrə ilk proqramın hazırlanmasında digər görkəmli muğam ustadları ilə yanaşı iştirak etmiş, "Muğam komisyonu"nun üzvü olmuşdur.
Nestor Lakoba
Həyatı
Bir kilsə məktəbində oxuyub, sonra doğma kəndində iki illik məktəbi bitirib. Uşaqlıqdan bəri çox bacarıqlı olub. С детства был весьма способным.
II Hairan
RTP 736 adlı möhür
Hairanın varlığının sübutu RTP 736 adlı bir qurğuşun möhürlə tapılmışdır. Möhürdə iki keşiş təsvir edilmişdir. Bir tərəfdə Odenatın oğlu və xələfi Vaballatın adı, digər tərəfdə isə Hairanın adı oyulmuşdur. Odenatın adı hər iki tərəfə də həkk olunmuşdur. Ana adı və tarixi haqda heç bir məlumat yoxdur.
Mirzə Fərəc Rzayev
Həyatı
O, ömrünün 60 ilini öz sədəfli tarı ilə Azərbaycan musiqisinin təbliği işinə həsr etmiş fədakar tarzən idi. Onun tərtib etdiyi muğam cədvəlləri o dövrün muğam ifaçılığı təcrübəsində mövcud olan muğamlar, onların tərkibindəki şöbə və guşələr barədə dolğun məlumat verir və müasir musiqi elmi üçün mühüm əhəmiyyətə malikdir.
Nestor Lakoba
Həyatı
1905-1910-cu illərdə oxuduğu Tiflis İlahiyyat Kollecini bitirib. Sonra seminariyaya girdi, 1911-ci ildə inqilabi təbliğ etdiyi üçün qovuldu. thumb|left|Nestor Lakoba, 1910-cu il 1911-ci ildə Batuma gəlir, burada özünün təhsili və ilk repetitorluğu ilə məşğul olur, sonra şəhər məclisində tibb işçisi kimi işə düzəlir. 1912-ci ilin sentyabrında RSDFP-yasına (b) qoşuldu. Acarıstanda partiya işi aparır, bir müddət Abxaziyada, sonra Qroznıda qalmaq məcburiyyətində qalır. Orada Volqa-Kama Bankının bir filialında çalışır.
II Hairan
Kral Herodian və II Hairan
thumb|Kral Septim Herodian
Nestor Lakoba
Həyatı
1915-ci ilin may ayında Qroznı Real Məktəbini xarici tələbə olaraq bitirir. 1916-cı ildə Xarkova gəlir və Xarkov Universitetinin hüquq fakültəsinə daxil oldu, lakin məktəbi tərk etmək məcburiyyətində qalır və Abxaziyaya qayıdır. Orada dəmir yolu inşaatında bir sənətkar kimi işə düzəldi və 1916-cı ilin sonunda bolşevik təşkilatını qurdu. 1917-ci ilin aprelində doğma Lıxnı kəndində kəndli yığıncağında Qudauta məntəqə komissarı seçildi. 1917-ci ilin mayında Sovetlərin 1-ci Qafqaz Regional Qurultayına nümayəndə olur. Menşeviklərə qarşı mübarizədə iştirak edir. 1917-ci ilin dekabrında kəndli döyüş dəstəsinin təşkilatçısı və "lideri" olur.
II Hairan
Kral Herodian və II Hairan
Odenatın 251-ci ildən daha irəli vaxtlara aid bir çox kitabələrdə görünən II Hairan adlı başqa bir oğlu var idi. Qurğuşun möhürdə, krallar kralı Septim Herodianın adı görünür. Alimlər Septimius Herodianın I Hairan ya da II Hairan olduğu haqda mübahisə edirlər.
Mirzə Fərəc Rzayev
Həyatı
Mirzə Fərəc 1927-ci ildə 80 yaşında Bakıda vəfat etmişdir.
II Hairan
Kral Herodian və II Hairan
Avqusta Tarixi, Odenatın Herod adlı (daha köhnə bir evlilikdən), Herenniyan adlı və daha bir çox oğlu olduğunu qeyd edir. Henri Arnold Seyriqə görə, II Hairan Herenniyandır. Seyriq həmçinin, II Hairanın Vaballatın qardaşı olduğunu, lakin padşahlıq etmədiyini demişdir. Seyriq, II Hairanı RTP 736 adlı qurğuşun möhürdəki Hairandan ayırmışdır. Macarıstan alimi Andreyas Alföldi Septimius Herodianın Herenniyan olduğunu irəli sürmüşdür. Septim Herodian möhürü ilə əlaqədar olan başqa bir möhür, dəfnə yarpağı ilə taclandırılmış bir qadın təsvir edilmişdir. Alföldiyə görə bu qadın təsviri yalnız Zenobiya ola bilər. Beləliklə, Alföldiyə görə Septimius Herodian, Zenobiya və Odenatın oğludur.
Nestor Lakoba
Həyatı
1918-ci ildə Gürcüstan Menşevik hökumətinə qarşı qiyamın rəhbərlərindən biri, Suxumi Hərbi İnqilab Komitəsi sədrinin müavini, partizan dəstəsinin təşkilatçısı idi. 1918-ci ilin sonlarında Suxumi şəhərində Menşevik hökuməti tərəfindən həbs edildi, 1919-cu ilin yazında Gürcüstandan qovuldu.
II Hairan
Kral Herodian və II Hairan
Udo Hartmann, Septim Herodian ilə I Hairanın eyni bir şəxs olduğunu və Herodianın, Hairanın yunan dilində olan versiyası olduğunu demişdir. Deyvid S. Potter bu fikirlə razılaşmır. Deyvidə görə, Septim Herodian Zenobiyanın oğludur, Herodian ilə II Hairan eyni şəxsdirlər və I Hairan ilə əlaqəsi yoxdur.
Nestor Lakoba
Həyatı
1920-ci ildə RKP(b) Mərkəzi Komitəsinin Qafqaz Bürosu adından İngilis qoşunları tərəfindən işğal edilən Batumidə qeyri-qanuni bolşevik təşkilatına rəhbərlik etdi, Kuban-Qara dəniz İnqilab Komitəsi tərəfindən dağlıq ərazilər üçün səlahiyyətlər verdi.
Leninin şəxsi təlimatlarına əsasən Efrem Eşba ilə birlikdə 1921-ci ildə Türkiyəyə getdilər, orada 1920-ci ilin dekabrından 1921-ci ilin martına qədər olduqları yerlərdə, RSFSR üçün əlverişli şərtlərlə Türkiyə Milli Məclisi (Mustafa Kamal Atatürk) arasındakı müqavilənin (Moskva müqaviləsi (1921)) hazırlanmasında fəal iştirak etdilər. Bu səfərdən sonra Nestor Lakoba RSFSR-in Türkiyədəki səfiri təyin olundu.
Tarixçi Stanislav Lakobaya görə Nestor Lakoba oğluna Rauf adını (1922-1941) Rauf Orbayın şərəfinə bu adı vermişdi.
6 mart 1921-ci ildə Suxumidə ən yüksək qanunverici və inzibati orqan - E. Eşba (sədr), N. Lakoba və N. Akitravadan ibarət Abxaziya İnqilab Komitəsi yarandı. Lakoba - Abxaziya İnqilab Komitəsi sədrinin müavini, Abxaziya Höküməti Dəniz Qüvvələrinin Xalq Komissarı oldu.
1921-ci ildə Lakoba 1920-ci ildən İngilis işğal orqanlarından gizləndiyi valideynlərinin evində Sariye Cix-oglu ilə evləndi. Mənbələrdə qeyd olunurki,Qeyd olunur ki, Cix-oglu ailəsi onların evliliyinə qarşı idi, lakin Lavrenti Beriya və Serqo Orconikidze onları barışdıra bildilər. Suxumidэ yalnız prezident komissiyasının qəbulunda orijinal Abxaziya kəndlisi haqqında bir fikir əldə etmək olar. Yoldaş Lakobaya, ya da sadəcə kəndlilər tərəfindən göz önündə və arxada deyildiyi kimi — Nestora hər cür işin öhdəsindən dinləyəcəklərinə və mühakimə edəcəyinə inamla bütün halları aşaraq gəlmək yaraşır. Abxaziyanın Presnarkomu olan yoldaş Lakoba kəndlilərin və bütün əhalinin sevgisini qazanır. Yoldaş Zinoviyev Abxaziyada olarkən zarafat etdi ki, Abxaziyanın Lakobistan adlandırılmalıdır. O, Abxaziya Xalq Komissarları Sovetinin sədri oldu (1922-1930-cu illər). 1930-cu ildə Abxaziyada Xalq Komissarları Şurası ləğv edildi. Nestor Lakoba Respublikanın Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin sədri seçildi. Abxaziya Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin sədri (1930-1936-cı illər)olub. Bu, Abxaziyada ilk addır. Nestor Lakoba, gözəl Abxaz Respublikasının ilk meneceridir. Diqqəti və qayğısı qarşısında: “Metodlar, metodlar başqalarına lazımdır. Bütün hadisələrə eyni dərəcədə yaxınlaşmaq mümkündürmü? .. "Yoldaş Lakoba daim Abxaziya ətrafında gəzir, düşünür, işləyir, insanları axtarır, hesablayır və əldə olunan uğurlardan demək olar ki, heç vaxt razı qalmır. Lakoba Lavrenti Beriyanın KQB-dən partiya işinə onun öncə 1931-ci ilin sonunda Gürcüstan və Zaqafqaziya GPU-nun sədri vəzifəsindən ikinci vəzifəyə, sonra (1932-ci ilin sonundan) Sov.İKP (b) Zaqafqaziya Regional Komitəsinin birinci katibi və Gürcüstan KP (b) Mərkəzi Komitəsinin 1-ci katibi olaraq tanıdılmasına kömək etdi. Bu haqda ətraflı məlumat üçün tarixçi Stanislav Lakobaya baxın . Lakin, sonradan 1932-ci ildə Lakoba ilə Beriya arasındakı münasibətlər korlandı.
Lakoba, Abxaziyanın Gürcüstandan ayrılmasını, RSFSR-ə daxil edilməsini istədi, Davlet Kandaliyanın xatirələri buna sübutdur , о чём свидетельствуют и воспоминания Давлета Кандалия.
1935-ci ilin sonu Stalinin Lakobaya böyük diqqəti ilə qeyd olundu, ona imtina etdiyi Moskvaya köçmə təklif olunur. Stanislav Lakobanın sözlərinə görə, N. A. Lakobaya o zaman Henri Yaqodanın rəhbərlik etdiyi Xalq Daxili İşlər Komissarı vəzifəsi təklif edildi və Stalinin bu təklifi 1936-cı ilin avqustuna qədər aktual olaraq qaldı.
Lakoba SSRİ-nin yeni Konstitusiyasını qəbul edən Sovet İttifaqının Fövqəladə VIII Ümumittifaq Qurultayında (25 Noyabr - 5 Dekabr 1936) iştirak etdi, sonra Moskvada qaldı.
Ölümü
Davlet Kandaliyanın şahidliyinə görə, ölüm günündə onunla birlikdə olan 1933-cü ildən bəri  Nestor Lakobanın təhlükəzliyi üçün olan sürücüsü dedei: "O, 27-də Suxişvilinin evinə dəvət olundu ... Mən onu ora apardım. O, mənə dedi: “Otelə get. Mənim zəngimi gözlə". Mən otelə qayıtdım, çox uzun müddətə zəng gəlmədi. Gecə idi artıq. Birdən onu qucaqda gətirirlər. Hər yeri çirkli idi. Lakobanı müxtəlif vərəqlərlə sildim, paltarını dəyişdim. Sonra gözlərini açır, əli ilə bir işarə edir. Ona yaxınlaşdım, mənə qatilin adını pıçıldadı. Davlet Kandaliyanın dediyinə görə, Lakoba sonra ona son tapşırığını - qatili Beriyanı öldürmək tapşırığını verdi. thumb|left|Suxumi Nəbatat Bağında abidəsi
Hökümətin hesabatına görə, "28 dekabr 1936-cı il, gecə 4.20-də Tiflisdə Abxaziya ASSR Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin sədri N. A. Lakoba infarktdan öldü ." Elə həmin gün onunla Tbilisidə vida mərasimi oldu və axşam cəsəd qatarla Suxumiyə göndərildi.
29 dekabrda "Pravda" qəzeti elan etdi: "Abxaziya sosialist quruluşunun yorulmaz lideri,köhnə və sınanmış bolşevik yoldaş Nestor Apollonoviç Lakoba qəflətən vəfat etmışdir". Sovet tarixi ensiklopediyasının yazısına görə: "O, Stalinin şəxsiyyət kultu kontekstində, Lavrenti Beriyanın məkrli hərəkətləri nəticəsində öldü".
"Rəsmi olaraq" angina pektorisindən "öldüyü elan edildi ...Yalnız ən yaxın qohumları Abxaziya liderinin əslində öldürüldüyünü pıçıldadılar - guya barışmaq üçün ciddi bir mübahisədən sonra dəvət olunduğu Tiflisdəki Lavrenti Beriyanın evində şam yeməyində zəhərləndi "dedi M. Perevozkina.
Lakobanın cəsədi 1937-ci il 1 yanvarda Suxumiyə gətirildi. Tiflisdə edilən ilk yarılma zamanı bağırsaqların cəsəddən çıxarıldığı qeyd olunur. Lakobanın şəxsi həkimi, Abxaziyadakı keçmiş səhiyyə komissarı İvan Qriqorieviç Semerdjiyevin Lakobanın cəsədini açdıqdan sonra onun kalium sianidi ilə zəhərləndiyi qənaətinə gətirdiyi iddia edilir.
Lakobaya on mindən çox insanın toplaşdığı Suxumidə təntənəli bir cənazə mərasimi keçirildi. Stalindən heç bir teleqramın olmadığını qeyd edirlər.
Bədən balzamlandı və Nəbatat bağında xüsusi qurulmuş bir çubuqda dincəldi.
O, Gürcüstan SSR Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin, Sovet Sosialist Respublikası Sovet Sosialist Respublikası Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin, SSRİ Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin üzvü, Gürcüstan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Bürosunun üzvü olmuşdu.
"Xalq düşməni"
thumb|right|Nestor Lakoba Abxaziya Respublikasının poçt markasında, 1997-ci ildə Bir müddət sonra Lakoba "xalq düşməni" elan edildi. Onu 1929-cu ildə L. Trotskiyə kömək etməkdə ittiham etdilər, halbuki əvvəllər 1924 və 1925-ci illərdə Abxaziyada Suxumidən Türkiyəyə qaçmaq üçün qəbul etmişdi.
Lev Trotski İnqilabçılar Portretində onu xatırlatdı: “Demək olar ki, kar olsa da, çox miniatür bir adam idi. Cibində xüsusi səs gücləndiricisi olmasına baxmayaraq, onunla danışmaq asan deyildi." Trotski onu da qeyd etdi ki, onunla heç vaxt "siyasi söhbətlər" etməmiş, onu "böyük cəsarətli, böyük bir insan" kimi xarakterizə etmişdir.