cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Levellerlər
Tarixi
28 oktyabrda Robert Everard “ Xalq sazişi” adlı sənəd təqdim etdi. Kromvel vəziyyətin getdikcə daha pis hal aldığını görərək ordu şurasını buraxdı və Putney( Petni) debatları da sona çatdı. Ordu komandanları Fairfax və Kromvel ordudakı təşviqatçıların mövqeyindən ehtiyat edərək “ Xalq razılığı” adlı sənəd əvəzinə “Təkliflərin başlıqları”nı qəbul etməyi qərara aldılar. Etiraz edənlər həbs olundu. Beləliklə Putney debatlarında independentlər üstünlük əldə edirlər.
1649-cu ilin yanvarında İngiltərə Respublika elan edildi. Kral edam olundu. Respublika quruluşu levellerlər tərəfindən kəskin tənqid olundu. John Lilburne “ İngiltərənin yeni məqsədləri” adlı iki pamflet çap elədi. Lilburne elan etdi ki, parlament öz mənafelərini güdən, oliqarxik idarə formasıdır. O, yazırdı: “Xalqı bütün hüquqlardan məhrum ediblər, amma onu aldadırlar və yalandan ədalətli hakimiyyətin yeganə mənbəyi adlandırırlar. Əslində bütün hakimiyyət Dövlət Şurasına verilmişdir.
Daq Hammarşeld
Daq Yalmar Aqne Karl Hammarşeld (Dag Hjalmar Agne Carl Hammarskjöld; ) — İsveç diplomatı, iqtisadçısı və müəllifi, BMT-nin ikinci Baş katibi (1953-1961). 1961-ci ilin sentyabr ayında Şimali Rodeziyada təyyarə qəzasında həlak olmuşdur. O, ölümündən sonra Nobel Sülh Mükafatına layiq görülmüş ilk şəxsdir (1961).
O, həmçinin şair, jurnalist və esse müəllifi kimi tanınır. İsveç Akademiyasının üzvü (1954). ABŞ Prezidenti Con Kennedi onu XX əsrin ən böyük dövlət xadimi adlandırmışdı.
Erkən həyatı
Daq Hammarşeld Yönçöpinqdə, 1914-1917-ci illərdə İsveçin baş naziri olmuş Hyalmar Hammarşeldin ailəsində doğulmuş, uşaqlığının əksər hissəsini Uppsalada keçirmişdir. Onun nəsli XVII əsrdən İsveç monarxiyasına qulluq edirdi. Daq Hammarşeld Uppsala Universitetində əvvəlcə Hüquq ixtisası üzrə bakalavr, sonra isə Siyasi-İqtisad magistr təhsili almışdır. Təhsilini bitirdikdən sonra o, Stokholma köçmüşdür.
1930-cu ildən 1934-cü ilə kimi İşsizlik üzrə Dövlət Komitəsində katib vəzifəsində çalışıb. O, 1933-cü ildə "Biznes əhatəsinin genişlənməsi" adlı doktorluq işini tamamlayaraq Stokholm Universitetindən doktorluq dərəcəsi əldə etdi. 1936-cı ildə Daq Hammarşeld İsveç Bankında katib oldu. 1941-1948-ci illər arasında isə İsveç Bankının sədri kimi fəaliyyət göstərmişdir.
BMT-nin Baş katibi
thumb|240px|left|BMT Nyu-Yorkda (Photo: UN/DPI)
1953-ü ildə Trüqve Linin Baş katib vəzifəsindən istefasından sonra BMT Təhlükəsizlik Şurası bu vəzifəyə Hammarşeldin namizədliyini irəli sürməyi qərarlaşdırdı. Bu qərar onu çox təəccübləndirsə də, o, 31 martda keçirilən seçkilərdə 11 səsdən 10-nu alaraq Baş katib seçildi. 1957-ci ildə Hammarşeld bu vəzifəyə yenidən seçildi.
1957-ci ildə o, Süveyş böhranına müdaxilə etdi. BMT ili ərəfəsində ona "Müqəddəs Dəniz"də iştirak etmək üçün icazə verildi. Bundan sonra ona bəzən Müqəddəs papa ("secular pope") deyirdilər.
1960-cı ildə sabiq Belçika Konqosu və yeni müstəqillik qazanmış Konqo Demokratik Respublikası BMT-dən Konqoda vətəndaş qarşıdurmasını sakitləşdirmək üçün kömək istədi. Hammarşeld Konqoya 4 səfər etdi. Səyləri Sovet İttifaqı tərəfindən yetərsiz hesab edilən Hammarşeldin istefası tələb edildi və Baş katibin əvəzinə kapitalist, sosialist və yeni müstəqillik qazanmış dövlətlərin marağını təmsil edən "üçlü" idarəetmə təklif olundu.
Hammarşeld Patris Lumumbanın Katanqa əyalətinin Konqoya yenidən qoşulması təklifini rədd etdi. Bundan sonra Lumumba kömək üçün Sovetlər Birliyinə üz tutdu. Lumumbanın bu qərarından narahat olan Hammarşeld ofisi tərk etmək qərarına gəldi.
Ölümü
thumb|320px|Çəhrayı xətlə Hammarşeldin son uçuşunun trayektoriyası göstərilmişdir, sentyabr 1961 thumb|240px|Hammarşeldin qəbri. Uppsala, İsveç. 1961-ci ilin sentyabrında sülh danışıqları üçün Afrikaya yola düşən Hammarşeld ayın 17-dən 18-ə keçən gecə Ndola yaxınlığında, Şimali Rodeziya (indiki Zimbabve) ərazisində təyyarə qəzasına uğradı. Hammarşeld və digər 15 nəfər qəzada həlak oldular. Qəza bölgəsində xatirə abidəsi ucaldılmış və bu abidə Dünya Mədəniyyət İrsi siyahısına daxil edilmişdir.
Tanacetum siculum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Euseius alatus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Əsl püstə
Əsl püstə – Sumaq fəsiləsinin püstə cinsinə aid növ.
Püstənin meyvəsindən təzə, qovrulmuş və duzlanmış halda istifadə edirlər. Ləpəsi qənnadı məmulatı (tort, pirojna, şokolad, Şərq şirniyyatı) istehsalında işlədilir, eləcə də bəzi kolbasa məhsullarına və pendirə qatılır. Püstənin yağı qurumayan yağ qrupuna aiddir, əczaçılıqda, ətriyyatda və lakların hazırlanmasında geniş istifadə olunur. Püstənin yarpaqlarında, meyvələrində, qabığında və oduncağında 10–12%-ə qədər aşılayıcı maddə vardır. Müxtəlif növ mənənələr yarpaqlarda fır şişləri (buzqunç) əmələ gətirir ki, bunun tərkibində 30–50% tanin olur. Bu, toxuculuq və yüngül sənayedə aşılayıcı və boyaq maddəsi almaq üçün qiymətli xammaldır.
Püstənin ağacından iyul-avqust aylarında çəkilən qətrandan yüksək keyfiyyətli lak hazırlanır.
Müasir xalq təbabətində püstə qanazlığında, arıqlamada, vərəm xəstəliyində, qaraciyər ağrılarında tətbiq edilir.
Təbii yayılması
Kaliforniya, İtaliya, Fransa, İspaniya, Şimali Afrika, Suriya, İran və s ölkələrdə təbii halda bitir.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 5–10 m-ə çatan ağacdır. Bir qədər alçaq gövdəli, enli və sıx qollu-budaqlı çətirlidir. Budaqların qabığı açıq-boz, zoğları qırmızımtıl-qonur rəngdə olub, hamardır. Yarpaqları 5–14 sm uzunluqda,4–10 sm enində tək lələkvaridir.3–15 yarpaqcıqdan ibarət, sıx dərivari, yumurtavari və ya enli neştər formalı olub, üstdən tünd yaşıl, çılpaq, parıldayan, altdan isə açıq-yaşıl, tutqun, çılpaq və ya tüklüdür. Erkəkciyi 5–6, dişicikləri 2–4 mm uzunluqda,3–5-i bir yerdə bərabər olmayan saplaqlarda uzunnsov süpürgələrə toplanmışdır. Meyvəsi çəyirdək,1–1,5 sm uzunluqda, ensiz və ya enli yumurtavari formada olur. Meyvəsi avqust ayında yetişir. Meyvələri tam yetişdikdə sərt qabığı azacıq ayrılır. Toxumu bir ədəd olub, qabığı şabalıdı qonurtəhərdir, ləçəkləri açıq-yaşılı rəngdə, yarpaqların açılmasına qədər çiçəkləyir. Çiçəklənməsi 20–25 gün davam edir.
Ekologiyası
Həqiqi püstə uzun ömür sürən, işıq və istisevən, quraqlığadavamlı ağacdır. Torpağın çox dərin qatlarına gedən şaquli kök sistemi əmələ gətirir. Torpağa az tələbkardır, bir qədər gilli, daşlı yüngül torpaqlarda yaxşı bitir.
Azərbaycanda yayılması
700–800 ilə qədər yaşaya bilir. Abşeronda(Novxanı, Maştağa, Nardaran, Mərdəkan, Keşlə, Əmircan və s yayılmışdır. Şamaxıda, Şabranda, Kür-Araz düzənliyində, Naxçıvanda mədəni halda rast gəlinir.
İstifadəsi
Meyvələrindən qənnadı sənayesində, yarpaqlarında tanin olduğundan(15%)aşılama və boyama işlərində istifadə olunur. Qabığı ilə quşlar və mal-qara yemlənir. Püstədə 50–65 % yağ vardır. Bəzən ondan qəhvə siropu düzəldilir. Kömüründən barıt hazırlanması və s. məqsədlər üçün istifadə olunur.
Çələbi Çələbiyev
Elmi fəaliyyəti
1967–1970-ci illərdə indiki Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Polimer Materialları İnstitutunun aspiranturasında təhsil almışdır. 1970–81-ci illərdə AMEA PMİ-də kiçik və böyük elmi işçi vəzifələrində işləmişdir. 1982-ci ildən 2004-cü ilə kimi "Səthi-aktiv maddələr" laboratoriyasına rəhbərlik etmişdir.
1971-ci ildə "C1-C6 alifatik karbon turşularının KU-2 kationitinin iştirakı ilə perhidrolla oksidləşdirilməsi və alınan turşuların bəzi doymamış birləşmələrin oksidləşməsində istifadə olunması" mövzusunda namizədlik, 1992-ci ildə isə "Doymamış və aromatik birləşmələrin karbon və hidrogen turşuları iştirakı ilə hidrogen peroksidlə maye fazada oksidləşməsi" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir. 1994-cü ildə "Kimyəvi kinetika və kataliz" ixtisası üzrə professor adına layiq görülmüşdür.
Professor Ç.A.Çələbiyevin əsas elmi istiqaməti doymamış, aromatik və Yüksək Molekullu Birləşmələrin maye fazada əlaqəli sistemlərdə katalitik oksidləşməsi və oksidləşdiricilərin iştirakı ilə halogenləşmə proseslərinin öyrənilməsi və onların elmi əsaslarının yaradılmasıdır. Onun tərəfindən aparılan tədqiqatlar nəticəsində KU-2 kationitip iştirakı ilə alifatik turşuların sintezi prosesinin kinetik modeli və mexanizmi müəyyən edilmişdir. Həmçinin aromatik birləşmələrin maye fazada oksihalogenləşməsi reaksiyasının mexanizmi tədqiq edilmişdir. Brom-o-ksilolun alınmasının tullantısız texnologiyası sənaye miqyasında tətbiq edilmişdir. Neftçıxarmada, metallurgiyada və s. işlədilə bilən səthi-aktiv birləşmələrin alınmasının tullantısız texnologiyası işlənib hazırlanmış və təcrübə zavodunda sınaqdan keçirilmişdir.
Professor Ç.A.Çələbiyev kimyəvi-kinetika və kataliz, üzvi və neft-kimyasına dair 148 elmi əsərin, o cümlədən 45 müəlliflik şəhadətnaməsinin və 1 patentin müəllifidir. Rəhbərliyi ilə 6 elmlər namizədi hazırlanmışdır. O, cümlədən Azərbaycan-Türkiyə birgə simpoziumlarında, I və II Beynəlxalq Bakı neft-kimya konfranslarında məruzələrlə çıxış etmişdir.
Ç.Çələbiyev 13 mart 2004-cü ildə vəfat etmişdir.
Çiçəkaltlıqlı doqquzdon
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Şimal yarımkürəsində, Himalayda, Cənubi Asiyada təbii halda bitir.
Ekologiyası
Qışadavamlılığı yüksəkdir. İşıqsevəndir.
Azərbaycanda yayılması
Kiçik Qafqazda və Naxçıvanda rast gəlinir.
İstifadəsi
Şaquli yaşıllaşdırmada istifadə edilir.
Nisbi hərəkət
Nisbi hərəkət – seçilmiş hesablama nöqtəsinə nəzərən ölçülən yerdəyişmə. Məsələn, siçanın göstəricisi ekranda yerini dəyişdikdə onun yeni yerinin koordinatları göstəricinin əvvəlki yerinə nəzərən nisbidir. Kompüter qrafikasında və kinematoqrafiyada nisbi hərəkət bir obyektin başqasına nəzərən yerdəyişməsidir.
Soklier
Soklier  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Nan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Miyo.
INSEE kodu — 12260.
Kommuna təxminən Paris dən 550  km cənubda, Tuluza şəhərindən 160  km şimal-şərqdə, Rodez dən isə 80  km cənub-şərqdə yerləşir.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 189 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 114 yaşında (15-64 yaş arasında) 83 nəfər iqtisadi fəal, 31 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 72,8%, 1999-cu ildə 69.4%). Fəal olan 83 nəfərdən 71 nəfər (42 kişi və 29 qadın), 12 nəfər işsiz (3 kişi və 9 qadın) idi. 31 hərəkətsiz 6 nəfər şagird və ya tələbə, 11 nəfər təqaüdçü, 14 nəfər digər səbəblərdən hərəkətsizdir. .
Farfar (Mərənd)
Farfar - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Mərənd şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 723 nəfər yaşayır (188 ailə).
Qalaban (Mərənd)
Qalaban - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Mərənd şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 3,042 nəfər yaşayır (703 ailə).
Dostluq körpüləri (film, 1980)
Məzmun
Film Azərbaycan SSR-in xarici ölkələrlə mədəni əlaqələrindən, respublika elçilərinin xaricdə dostluq konsertləri ilə çıxış etmələrindən bəhs edir.
Euseius albizziae
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Grup Gündoğarken
Grup Gündoğarken — 1982-ci ildə İlhan Şeşen, Burhan Şeşen və Gökhan Şeşen tərəfindən əsası qoyulmuş Türkiyə musiqi qrupu.
Tanacetum silaifolium
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Feliks Mendelson Bartoldi
Həyatı
1809-cu ildə fevral ayının 3-də Hamburq şəhərində dünyaya göz açmışdır. Romantizm cərəyanının əsas yaradıcılarından sayılır. Uşaq yaşlarından İohan Sebastian Bax, Motsart və Handelin sənətinə böyük maraq göstərmiş, özünü həmin məktəbin davamçısı olaraq görmüşdür. Sənətə lap kiçik yaşlarından maraq göstərməsi, onu tezliklə yaradıcılığa sövq etmiş, ilk təcrübələrini yeniyetməlik dövründə sınamışdır. Əsas etibarı ilə, orkestr üçün musiqilər bəstələyirdi. Ən məşhur əsərləri Hark Herald Mələkləri oxuyur və Toy Marşıdır.
Euseius aleyrodis
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Bulağıstan
Bulağıstan — Bədii film.
Məzmun
Film, bu günümüz üçün çox vacib hesab olunan iman və inam mövzusuna həsr edilib. Müəllif göstərmək istəyir ki, Qəlbində imanı və inamı olan hər kəs düşdüyü mühitdən və şəraitdən asılı olmayaraq, özünə, vətəninə, əqidəsinə, ən başlıcası doğma ocağına sadiq qala bilər və qalmalıdır. Susuzluq ucbatında sakinlər yavaş-yavaş kəndi tərk edir. Yalnız bir ailə Naxış xala və Rəhim kişi, min bir əziyyətə qatlanıb yeganə övladları Qarabağ savaşında həlak olan Allahverdinin məzarının keşiyini çəkir, uzaq-uzaq, çətin yollar qət edərək qəbri susuz qoymurlar.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Tanhaci (film, 2020)
Tanhaci filmi (orjinal adı:Tanhaji:The Unsung Warrior) Om Rautun 2020-ci ildə çəkilmiş Tarixi filmidir.Baş rolu Acay Devqan,Kacol Devqan və Saif Əli Xan oynayır.2018-ci ildə başlayan filmin çəkilişi 2020-ci ildə bitib və həmin ilin 10 yanvarı kinoteatrlara verilib.Tənqidçilər tərəfindən müsbət rəylə qarşılanan film,marathi dili ilə çəkildiyi üçün daha maraqlıdır.
Məzmun
thumb|Kacol Tanhaci filminin qala gecəsində. Çatrapati Şivaci Maharac Moğolların qərara aldığı ev həbsindən qaçır və qalasını Muhiddin Ələmcirə verməli olur.Onun ən sevimli qalası Sinqxad da Ələmcirin olur.Ələmcir Sinqxadı ölkəsinin paytaxtı edir və oranın kiladası(qubernatoru) Udaybhan Sinqx Rator olur.Şivaci ilə Tanhaci məcbur olub verdiyi Sinqxadı azad etməyə çalışır.Vəziyyətdən xəbərsiz Udaybhan isə qızının toyuna Şivacini dəvət edir.Lakin,Şivaci bilir ki,onu toyda öldürəcəklər,ona görə də,dəvəti rədd edir.Sinqxad döyüşü başlayır və Tanhaci məğlub olur.Tanhaci mütləq Sinqxadı alacaqdı.Ona görə də,300 əsgərlə Sinqxad döyüşünə yenidən başlayır.Bu dəfə üstünlük Tanhacidə olur.Axırda Tanhaci Naagin qalasını yandırır və Udaybhanın əlini kəsir.Udaybhan qaladan aşağı atılır.Tanhaci aldığı yaralardan ölür.
Film haqqında
Filmdə baş rolda oynayan Acay Devqan və Kacol Devqan ər-arvaddırlar.Filmin özündə də ər-arvad rolundadırlar.
Rejissor:Om Raut
Ssenari müəllifi:Om Raut,Prakaş Kapadia
Mətni səsləndirən:Sancay Mişra
Bəstəkar:Sandep Şidolkar,Saçet Parampar,Acay-Atul
Kinematoqrafçı:Keiko Nakahara
Redaktor:Dərməndər
Şirkət:Acay Devqn Films
T-Series
AA Films
Ölkə:Hindistan
Vaxt:135 dəqiqə
Büdcə:125 min rupi
Rollarda:
Acay Devqan-Tanhaci Malusare
Saif Əli Xan-Udaybhan Sinqx Rator
Vipul Qupta-Cəqət Sinqx
Padmavati Rao-Racmata Cicabai
Sheashar Mama kimi Shashank Shende
Suryaji Malusare kimi Devdatta Nage
Kamla Devi kimi Neha Şarma
Ajandya Deo kimi Chandraji Pisal
Mirza Raje Jai Singh kimi Yuri Suri
Kaloji Malusare kimi Jagannath Nivangune
Trisha Patil Parvatibai "Parvati" Malusare kimi
Nissar xan Beshak xan kimi
Sarnaik kimi Prasanna Ketkar
Chultiya kimi Kailash Waghmare
Gənc Tanhaji kimi sərt Şarma
Gənc Suryaji kimi Ranav Şarma
Arush Nand kimi Raiba Malusare
Dhairyasheel Gholap kimi Shrubhau
Tatya kimi Nilesh Lalwani
Suryajinin həyat yoldaşı olaraq Bhagyashree Nhalve
Devendra Gaikwad, Raibanın qayınatası olaraq
Rajesh Ahir kimi Raja Sangram Singh
Xələc (Qubadlı)
Xələc — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun Çardaqlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Tarixi
1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. Kənd 2020-ci ildə işğaldan azad olunub.
Toponimikası
Xələc kəndi Bərgüşad çayının sahilində, dağlıq ərazidədir. Oykonim Səlcuqoğlu tayfa birliyinə daxil olmuş xələclərin adından yaranmışdır. Yaxın Şərqin işğallarında (XII—XVIII əsrlər) iştirak etmiş xələclərin bir hissəsi indi də İranda və Türkmənistan ərazisində yaşayırlar.
Abidələri
ХV—ХVI əsr Məscidin qalıqları
Əhalisi
"1886-cı il ailə siyahılarından çıxarılmış Zaqafqaziya diyarının əhalisi haqqında statistik məlumatlar toplusu"na görə, kənddə 60 evdə 308 şiə kürd yaşayırdı.
Liktor
Liktor — sözündən yaranan Liktor, əsas vəzifəsi Roma Respublikası və Roma İmperiyası dövründə imperator səlahiyyətlərinə sahib olan yüksək vəzifəli magistratların təhlükəsizliyini təmin etmək olan dövlət qulluqçularının Roma xüsusi sinfidir. Liktor ənənəsinin mənşəyi Romanın krallıq olduğu dövrə, bəlkə də hətta romalılarla qonşu olan etrusklara da gedib çıxır.
Seçilmə üsulları
Liktorlar əvvəlcə plebeylərdən seçilsələr də, Roma tarixinin uzun dövründə azad edilmiş qullar arasından seçiliblər. Onlar Roma vətəndaşları idilər, çünki onlara Roma daxilində toqa geyinmək hüququ verilmişdir. Liktorlar fiziki cəhətdən güclü insanlar arasından seçilirdi. Liktorlar hərbi xidmətdən azad edilirdilər və xidmətlərinə görə sabit aylıq əmək haqqı (imperiyanın ilk illərində 600 sesters) alırdılar və institusional struktur kimi təşkil edilirdilər. Daha çox hakimlərin özləri tərəfindən seçilsələr də, zaman-zaman püşkatma yolu ilə seçildikləri də görünürdü. 200px|thumb|right|Liktor
Liktorun vəzifəsi
Liktorların əsas vəzifəsi imperator gücü ilə magistratların şəxsi təhlükəsizliyini təmin etmək idi. Roma daxilində onlar fascalarla bəzədilmiş çubuqlar, Roma şəhər divarlarından kənarda isə icra hakimiyyətini təmsil edən baltalar gəzdirirdilər. Seçilmiş Roma Diktatorlarına bağlı liktorlar da Roma daxilində balta daşıya bilərdilər. Onlar mənsub olduqları Magistranın ardınca getdikləri yerə, o cümlədən Foruma, onun iqamətgahına, məbədlərə və hamamlara gedirdilər. Liktorlar müəyyən bir qaydada təşkil olunurdu və primus lictor adlanan baş Liktor, Magistratın düz qarşısında dayanıb onun əmrlərini gözləyirdi. Əgər onlar izdihamla rastlaşsalar, ağalarını təhlükəsiz saxlayacaq, xüsusi hörmətli Roma matronalarından başqa hamını kənara itələyərək ağalarının yolunu açacaqdılar. Eyni zamanda, Magistra kütləyə müraciət edərkən onlar kütlə ilə magistr arasında dayandılar. Magistratorlar yalnız azad bir şəhərə səfər etdikləri təqdirdə və ya Magistrat daha yüksək bir Magistrata müraciət etdikdə Liktorlarını qovardılar. Liktorların qanuni və cinayət vəzifələri də var idi; Ustaların əmri ilə o, Roma vətəndaşlarını həbs edib cəzalandıra bilərdi. Kütləvi mərasimlərdə Vestal bakirələrin iştirakı şərt idisə, onları Liktor müşayiət edirdi.
Şprengel muzeyi
Şprengel muzeyi (alman dilində:Sprengelmuseum) — Almaniyanın Hannover şəhərində müasir bədii incəsənət muzeyi.
Tarixi
Şprengel muzeyi 1972-ci ildə təşkil olunmuşdur. Muzeydə 1992-ci ildə yenidənqurma işləri aparılmışdır. Şprengel muzeyində 1900-1930-cu illər incəsənəti Pikassonun, Paul Kleenin, Kazimir Maleviçin, Mass Ernestin, Fernan Lejenin, Maks Bekmannın və arxivi 1993-cü ildən Şprengel muzeyində mühafizə və nümayiş olunan Hannover rəssamı Kurt Şvitersin əsərləri ilə təmsil olunur. Sürrealizm, dadizm və ekspressionizm ənənələrini əks etdirən əsərlər muzeydə mühüm yer tutur.
Şprengel muzeyinin eksponatlarının əsasını Bernard Şprengelin 1969-cu ildə Hannover şəhərinə hədiyyə etdiyi müasir incəsənət əsərlərindən ibarət kolleksiya təşkil edir. Bundan başqa, Bernard Şprengel muzey binasının tikintisinə də köməklik göstərmişdir.
Gülzar (Mərənd)
Gülzar - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Mərənd şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Kür çökəkliyi fiziki-coğrafi vilayəti
Kür çökəkliyi fiziki-coğrafi vilayəti — Azərbaycanın fiziki-coğrafi vilayəti.
Ümumi məlumat
Kür çökəkliyi vilayəti Böyük və Kiçik Qafqaz dağlarının arasında yerləşir və respublika ərazisinin 1/3-ni əhatə edir. Vilayətin sahəsi şimal-qərbdən (Qarayazı düzündən) cənub-şərqə (Xəzər sahillərinə qədər) doğru genişlənir. Vilayətdə Gəncə-Qazax, Qarabağ, Şirvan, Muğan, Mil, Salyan, Cənub-Şərqi Şirvan və Arazboyu (Hərami, Gəyən və s.) düzləri yerləşir. Kaynozoy yaşlı (xüsusilə, Dördüncü dövr) çöküntülər üstünlük təşkil edir. Vilayətin qərbindəki dağ ətəyi düzənliklərdə (Şirvan, Qarabağ, Mil) çayların gətirdiyi çöküntülər, şərqində isə dəniz çöküntüləri üstünlük təşkil edir. Vilayət neft, təbii qaz, müxtəlif tikinti materialları ehtiyatlarına malikdir. Dünyada yeganə müalicə nefti də burada (Naftalanda) yerləşir.
Geoloji vahidləri - Şirvan, Cənub-Şərqi Şirvan, Qarabağ, Mil, Muğan, Salyan, Gəncə-Qazax düzənlikləri, Acınohur-Ceyrançöi ön dağlığı, Qanıx-Əyriçay vadisi.
Fazil İrəvani
Şeyxülislam Fazil İrəvani Məhəmmədbağır oğlu — Qafqaz müsəlmanlarının II Şeyxülislamı.
Həyatı
Şeyxülislam Fazil İrəvani 1782-ci ildə İrəvan şəhərində göz açmışdı. İlk təhsilini elə doğulduğu şəhərdə mədrəsədə aldıqdan sonra ali dini təhsilə yiyələnmək üçün 20 yaşında Qahirənin "Əl-Əzhər" Unversitetinə göndərilmişdir. 45 yaşında İrana qayıdıb, uzun müddət İsfahan və Təbriz şəhərlərində axundluq etmişdir. Sonralar İrəvan şəhərinə qayıtmiş və Göy Məsciddə baş axund kimi fəaliyyətə başlamışdır.
Şeyxülislam müavini kimi
1843-cü ildə Fazil İrəvani Qafqaz Müsəlmanları Şeyxülislamının müavini vəzifəsinə dəvət olunur. Dəvəti qəbul edən Fazil İrəvani idarənin fəaliyyətini xeyli genişləndirir və işini təkmilləşdirir. Diyarın müsəlman əhalisi ruhani dairələrinə bölünməklə diyarda şəriət məhkəmələri yaradılır. Bütün müsəlmanlara ruhani zümrəsinə daxil olmaq hüququ verilir. İrəvanin təşəbbüsü ilə ruhanilərə vəzifə maaşları kəsilməklə onlara dövlət məmurları ilə eyni səlahiyyətlər verilir. Beləliklə, əvvəllər müctəhidin səlahiyyətində olan qayda-qanunların həyata keçirilməsi şeyxülislama həvalə edilir.
Kür çökəkliyi fiziki-coğrafi vilayəti
Daxili suları
Çayları tranzitdir (yəni başqa ərazilərdə formalaşır). Vilayətin daxilində daimi axarlı çay formalaşmır. Əsas çayları Kür, Araz və onların qollarıdır. Artezian (Azərbaycanda 1-ci yer) və qrunt suları ilə zəngindir. Suvarma kanallarının sayı çoxdur. Gölləri - Acınohur, Mehman, Ağgöl, Hacıqabul, Sarısu, Candargöl və s. Su anbarları - Mingəçevir, Varvara, Şəmkir, Bəhramtəpə, Cavanşir, Ağstafa, Coğaz və s. Su kanalları - Yuxarı Şirvan, Yuxarı Qarabağ, Baş Mil, Baş Muğan, Sabir, Əzizbəyov və s.
Fazil İrəvani
Şeyxülislam kimi
1846-cı ildə Fazil İrəvani Qafqazın Şeyxülislamı seçilir. Qurumun öz mövqeyini qoruyub saxlaması və genişləndirilməsi məhz İrəvaninin şeyxülislamlığı dövründə mümkün oldu. Şeyxülislam İrəvani bir çox qanunları sistemləşdirdi :
Yaradıcılığı
Fazil İrəvani 1843-cü ilə qədər, xüsusi ilə də İsfahanda və Təbriz şəhərlərində axundluq etdiyi dövrlərdə bədii yaradıcılıqda məşğul olmuşdur. 1812-ci ildə Sankt-Peterburqda eyni vaxtda 2 kitabı çap olunmuşdur. "Qızılgül və bülbül haqqında əxlaqi roman" kitabı daha sonralar rus, fransız dilində çap olunmuş və geniş oxucu kütləsinə malik olmuşdur. Bu əsər 1826-cı ildə Vajja Defloribalinin tərcüməsi əsasında Parisdə fransız dilində, 1832–1833-cü illərdə isə Yozef Fon Hammer bu əsəri alman dilinə tərcümə edərək geniş tirajla nəşr etdirir. "Paklıq kitabı" adlı əsəri Cənubi Azərbaycanın məşhur din xadimi Molla Əhməd Güzəkünaninin tapşırığı ilə 1883-cü ildə Təbrizdə fars dilində Xəttat Məhəmməd Təbrizi tərəfindən çap olunmuşdur. "Beyzavi təfsirinə haşiyə", "İctihad və təqlid", "Üsulu'l-fiqh", Şeyx Mürtəza Ənsarinin "Məkasib" və "Rəsail" kitablarına haşiyə, "İstishab" və s. kimi əsərləri də məlumdur.
Kür çökəkliyi fiziki-coğrafi vilayəti
Torpaq örtüyü
Torpaqları - boz, boz-qonur, boz-çəmən, açıq şabalıdı, şoran və s. Pambıq, taxıl, üzüm əkilir. Qış otlağı kimi istifadə olunur. Son illər əkin sahələri və yaşayış məntəqələri genişləndiyindən qış otlaqlarının sahəsi azalır.
Landşaftları
Vilayətin əsas hissəsini yarımsəhra və quru çöllər; Kür sahillərində tuqay meşələri, Qanıx-Əyriçayda düzən meşələri formalaşıb. Vilayətdə düzən relyefin üstünlüyü, qışın mülayim, şaxtasız keçməsi, fəal temperaturun yüksək olması ərazinin mənimsənilməsini asanlaşdırır.
Qoruqları
Problemləri. Vilayətdə quraqlıq olduğundan ərazi suvarılır. Nəticədə qrunt sularının səviyyəsi yüksəlir və şoranlıqlar yaranır. Torpaqları yumaq və kollektor-drenaj şəbəkəsi çəkməklə bu şoranlıqlara qarşı mübarizə aparılır.
Fazil İrəvani
Ailəsi
Şeyxülislam Fazil İrəvani ölümündən sonra İrəvandakı "Şeyxülislam məhəlləsi" və Karvansara onun adını uzun illər daşıdı.
Qara pişik (hekayə)
Qara pişik  - Edqar Allan Po tərəfindən Qorxu janrında yazılmış hekayə. Əsər 19 avqust 1843-cü il tarixində The Saturday Evening Post qəzetində yayımlanmışdır. Cinayət və zorakılıq motivlərinin üstünlük təşkil etdiyi hekayə, yazıçının digər bir hekayəsi "Satqın ürək"lə müəyyən oxşarlıq təşkil edir. Hər iki hekayədə qatil törətdiyi cinayətin heç vaxt üstünün açılmayaçağını düşünür, lakin öz davranışları nəticəsində özü-özünü ələ verir.
Kür çökəkliyi fiziki-coğrafi vilayəti
Aşağı Kür çökəkliyi
Qərbdə Kiçik Qafqaz dağlarından şərqdə Xəzər dənizinə qədər, şimalda Böyük Qafqaz dağlarından cənubda Talış dağlarının ətəklərinə kimi olan geniş düzənlik ərazi Kür-Araz ovalığı adlanır. Ümumi sahəsi 21,8 min km2-dir. Bu da Azərbaycan respublikası ərazisinin 25% - nə bərabərdir. Kür və Araz çayları ovalığda bir-birindən ekocoğrafi xüsusiyyətlərinə görə fərqlənən düzənliklər arasında əsasən sərhəd hesab edilir. Burada Qarabağ düzü (3250 km2), Mil düzü (3690 km2), Muğan düzü (4780 km2), Şirvan düzü (6800 km2), Cənub-Şərqi Şirvan düzü(1800 km2) və Salyan düzü (1440 km2) ayrılır.
Qara pişik (hekayə)
Məzmun
Hekayə, əsərin əsas qəhramının dilindən söylənilir. Həmin şəxsin dediyinə görə, uşaqlıq vaxtlarından heyvanlara qarşı həmişə müsbət münasibətdə olmuşdur. Xanımı ilə birlikdə yaşadıqları malikanədə pluto adlı pişikləri ilə yanaşı, bir çox digər ev heyvanlarıda vardır. Pişiklə, sahibi arasında olan münasibət, daha ətraflı təsvir olunur. Sahibi tərəfindən daim, xoş münasibət görən pişik, bunun əvəzində sahibinə vəfalıdır. Hər şey bir axşam dəyişir. Bir geçə evə sərxoş vəziyyətdə qayıdan sahib, pişiyin onun ayaqlarına dolaşması səbəbindən kənara itələyir, bundan qorxuya düşən pişik isə öz sahibini dişləyir. Pişiyin onu dişləməsindən daha da qəzəblənən sahib, üzərində olan cib bıçağı ilə pişiyin bir gözünü çıxardır. Bu hadisədən sonra pişik sahibindən daim qorxmaqa başlayır. Onu harada görürsə, tez qaçıb gedir. Sahib, bu hərəkətindən ötrü vicdan əzəbı cəkməyə başlayır. Etdiyi hərəkətin yanlış olduğunu anlayır və pişiki yenidən evə gətirmək istəyir. Ancaq pişik sahibindən qorxur, vəziyyətin belə davam etməsindən bezən, sahib pişikin evin ətrafında dolaşmasından narahat olmağa başlayır. Onun bir gözünün görməməsi və bu səbəbdən uğursuzluq gətirə biləcəyi ehtimalı onu qəti addımlar atmağa məcbur edir. Bir axşam pişiki tutur və həyətdə boğazına ip keçirdərək asır. Həmin gecə malikanədə səbəbi məlum olmayan yanğın baş verir.
Qonşuların və yanğın söndürənlərin yardımı ilə yanğın səhərə yaxın söndürülür. Sahib arvadı ilə birlikdə başqa bir evdə yaşamalı olurlar. Hadisənin səhərsi günü, sahib yanğın baş verən evinə gedir. Hər şeyin yanıb kül olduğunu, yalnız bir divarın salamat qaldığını görür. Divara tərəf yaxınlaşanda, divarda boğazından iplə asılmış pişik təsviri ilə rastlaşır. Bu mənzərə qarşısında dəhşətə düşən sahib, həyəcan keçir. Bir neçə müddət keçəndən sonra sahib, pişik üçün darıxmağa başlayır. Etdiyi hər iki hərəkətdən peşman olur. Bir gün meyxanaya gedir və orada plutoya çox bənzəyən pişik görür. Hər iki pişik arasında böyük oxşarlıqlar vardır.
Kür çökəkliyi fiziki-coğrafi vilayəti
Aşağı Kür çökəkliyi
Kür-Araz ovalığı, geoloji quruluşuna görə tektonik çökmə sahəsində yerləşən akkumlyativ düzənlikdir. Ərazinin şərq hissəsində əsasən dəniz çöküntüləri, Kür və Araz çayları boyunca, qədim çay dərələrində allüvial çöküntülər, dağətəyinə yaxın hissələrdə isə allüvial-dellüvial, dellüvial-prolüvial çöküntülər geniş yayılmışdır.
Qara pişik (hekayə)
Məzmun
Hər ikisinin rənqi və boyu eynidir. Digər bir oxşarlıq isə sahibin meyxanada qarşılaşdığı pişiyin də bir gözünün olmaması idi. Pişiklər arasında olan tək fərq isə ikinçi pişikin bel hissəsində olan ağ ləkədir. Sahib pişiki evinə aparır, lakin müəyyən müddətdən sonra, onda pişikə qarşı nifrət yaranır. Sahiblə pişik arasında olan münasibətin getdikcə pisləşdiyi vaxtda, sahib pişik bel hissəsində olan ağ ləkəyə fikir verir. Ləkənin günü-gündən formasını dəyişdiyini və onun dar ağaçına oxşamağa başladığını görür. Bir gün, sahib yeni evlərində arvadı ilə birlikdə zirzəmiyə düşür. Bu zamanl pişik sahibin ayaqlarına dolanır və az qala bu dolanma sahibin yıxılması ilə nəticələnəcəkdi. Pişikin ortalıqda gəzməsindən, əsəbləşən sahib zirzəmidə olan balta ilə onun başının üzmək istəyir. Sahibin arvadı buna imkan vermir və ərini itələyər. Sahibin arvadı tərəfindən itələnməsi, onu idarə olunmaz vəziyyətə gətirir və sahib baltanı arvadı istiqamətində atır. Balta qadının başına dəyir və oradaca qadın can verir. Həbs olunacağından ehtiyatlanan sahib, qadının cəsədini zirzəmidə olan şaxtanın icərsində gizlədir.
Sonra isə oranı palçıqla hörür. Bir müddətdən sonra polis, hadisə yerinə gəlir, ancaq heç bir dəlil tapa bilmir. Qadının əri tərəfindən öldürülməsi, ehtimal üzərində dayanan polis, sahibi sərbəst bıraxır. Bütün bu hadisələr zamanı isə sahibi tərəfindən öldürümək istəyən pişik itir. Sahib onu cinayət, baş verən gündən sonra görmür. Polis araşdırmanın yekunu olaraq, sonuncu dəfə sahibin evinə gəlir. Söhbət zamanı, polis və sahib zirzəmiyə düşürlər. Bu zaman sahib soyuqqanlı şəkildə evin möhkəmliyindən danışır və sankı bunu isbat etmək üçün əlini divara vurur. Sahib özüdə bilmədən əlini arvadının cəsədini hördüyü divara vurur. Bu an iniliti eşidilir. Polis divarın arxasında olan səsi, müəyyən etmək üçün divarı uçurdur, polis qadının cəsədi və onun üstündə oturmuş pişiklə qarşılaşır.
Təhlil
thumb|280px|left|Divarın uçmasından sonra pişikin görünməsi. [[İllüstrasiya 1909-cu ildə Londonda nəşr olunan qəzetlərdən biri üçün çəkilmişdir.]]
Hekayə Edqar Allan Ponun digər əsəri olan "Satqın ürək"lə oxşarlıq təşkil edir. Hər iki qəhrəmanın pisixi durumu şübhə doğurur. Hekayənin əvvəlində, yazarın dilindən bir fikir ifadə olunmuşdur. Həmin fikirdə Edqar Allan Po əgər kimsə belə bir hadisənin olduğuna inanırsa, deməli pişik sahibinin yox oxuçunu pisixi durumu şübhəlidir. Bu eyham bir daha sahibin pisixi duruma haqqında əvvəlcədən məlumat verir. Edqar Allan Ponun ən məşhur əsərlərindən olan Qara pişik hekayəsində, Po alkoqolizm tənqid edir. Özünün içki düşgünü olmasına baxmayaraq, sərxoş insanın yalnız özünə düşmən olduğunu və bu vəziyyətin uzun müddət davam etməyəcəyini bildirir. Əsərdə bəzi eyhamlarda vardır. Sahibin ilk pişiki Plutonun adı Qədim Roma mifoloqiyasından götürülmüşdür. Orada Pluto yeraltı səltənət tanrısı hesab olunur.
Nəşr olunması
Əsər ilk dəfə The Saturday Evening Post qəzetində 19 avqust 1843-cü ilə olan sayında yayımlanmışdır. Həmin dövrdə qəzet müvəqqəti olaraq United States Saturday Post adı ilə nəşr olunurdu.. Hekayənin yayımlanmasından sonra sürətlə oxunmağa başlandı. Həmin dövrdə Edqar Allan Ponun rəqibi Tomas Dunn Enqlış hekayəyə yazdığı The Ghost of the Grey Tadpole hekayəsi ilə cavab vermişdir.
İti qovan (PUA)
İstehsalı
Məmulatların istehsalı üçün hissələr ilkin mərhələdə konstruksiya ölçülərinə uyğun kompozit materiallardan hazırlanır. Daha sonra xüsusi qəliblərdə hazırlanan hissələr yoxlanılaraq yığım sexinə verilir və quraşdırma prosesi aparılır. Qurğuda xüsusi izləmə mini optik kamerası yerləşdirilir. Aparat xüsusi elektron mühafizə sisteminə malik olmaqla, elektron maneə vasitələrinə qarşı dayanıqlıdır. Peyk GPS əlaqəsi itən zaman aparat sərbəst döyüş tapşırığını yerinə yetirməyə qadirdir. Məhsulun istehsalı ilə müxtəlif ixtisaslar üzrə xüsusi təlim-tədris kursu keçmiş milli kadrlar məşğul olurlar. Xüsusi test yoxlamalarından sonra pilotsuz uçuş aparatları Silahlı Qüvvələrin istifadəsinə verilir.
"Zərbə” PUA gecə və gündüz, istənilən hava şəraitində sərbəst şəkildə düşməni izləmək və ona zərbə endirmək imkanına malikdir. Həmçinin partladıcı gücə malik yeni aparat qəlpəli fuqaslı piyada əleyhinə, müxtəlif texnikaya və canlı qüvvəyə qarşı effektivdir. Aparat əməliyyat baxımından xüsusi avadanlıqlarla təchiz edilmiş yüksək keçid qabiliyyətinə malik "K1-Zərbə” mobil xüsusi zirehli maşına quraşdırılıb və istənilən zaman düşmənə sarsıdıcı zərbə endirə bilər.
Süleyman Çələbi
Süleyman Çələbi və ya Əmir Süleyman — 4-cü Osmanlı sultanı İldırım Bəyazidin oğlu, Fetrət dönəmində sultanlığını elan edən Osmanlı şahzadələrindən biri.
Hakimiyyəti ələ alması
Bəzi rəvayətlərə görə, Ankara döyüşündən öncə, Süleyman Çələbi atası İldırım Bəyazidə digər qardaşlarıyla birlikdə Teymurilərə ani bir basqın tərtibləməyi təklif etmiş, ancaq onun bu təklifi qəbul edilməmişdir. Döyüş zamanı Osmanlı ordusunun geri çəkildiyi əsnada sədrəzəm Çandarlı Əli Paşa, yeniçəri ağası Həsən ağa, Qara Timurtaş Paşa və Evrenos bəy kimi mühüm ordu mənsubları tərəfindən döyüş meydanından uzaqlaşdırılan Süleyman Çələbi Bursaya qaçdı. Ancaq Əmir Teymurun nəvəsi Əbubəkr Mirzənin onu təqib etdiyini anladıqdan sonra azyaşlı qardaşı Qasım Çələbi, bacısı Fatma Sultan və xəzinədən götürə bildiyi qədərini alaraq 20 avqust 1402-ci ildə Anadolu torpaqlarını tərk etdi və Gəliboluya sığındı. Burada bir müddət Əmir Teymurun Anadoludakı fəaliyyətlərini izləyən Süleyman Çələbi 1404-cü ilin əvvəllərinə qədər Anadoluya keçə bilmədi.
Rumelidəki fəaliyyətləri
Bu əsnada Ankara döyüşündəki məğlubiyyətdən istifadə edən Valaxiya knyazı Mirka Dunay çayı sahili boyunca bütün torpaqlarını geri almış, Moreya despotu Teodor Paloloq isə Osmanlılara aid 2 qalanı zəbt etmişdi. Süleyman Çələbi Balkanlardakı hakimiyyətini qorumaq məqsədilə Bizans, Venesiya və Genuya ilə sülhməramlı siyasət yürütdü. 20 sentyabr 1402-ci ildə Bizans imperatoru II Manuillə sülh müqaviləsi imzalayan Süleyman Çələbi Saloniki və ətraf bölgələrini Bizanslılara verməyə məcbur qaldı. Yenə həmin ilin oktyabrında Valaxiya knyazı Mirkayla bağlanan sülhə əsasən, Dunay çayı boyunca işğal edilən torpaqlar Valaxiyaya geri verildi və qarşılığında knyaz Osmanlılara illik vergi verməyə öhdəliyinə götürdü. Beləcə, şimal sərhəddində sülhü təmin edən Süleyman Çələbi bir neçə həftə sonra Serbiya despotu Stefan Lazareviç üzərinə, Evrenos bəy isə Bodonitsa bölgəsinə hücumlar tərtiblədi. Bununla Balkanlardakı Osmanlı nüfuzunu yenidən gücləndirməyi hədəfləsə də, sülhməramlı siyasətini davam etdirdi. 1403-cü ilin fevralında Bizansla sülh müqaviləsi yeniləndi. Üstəlik budəfəki sülhə Serbiya despotu Stefan Lazareviç, Rodos cəngavərləri, Genuya və Venesiya da daxil edilmişdi. Bu sülhlə Bizans imperiyası daha öncə Osmanlılara ödədikləri bütün vergilərdən azad edildi, bütün Bizans əsirləri azad edildi. Stefan Lazareviç Bizans dönəmində sahib olduğu torpaqlarını qorudu ancaq Osmanlılara əsgər təmin etməyi və illik vergi ödəməyi davam etdirdilər. Genuyalılar Qara dənizdəki ticarət koloniyaları üçün Osmanlılara ödədikləri ticarət vergisindən azad edildilər.
Bu sülh müqaviləsi Süleyman Çələbinin öldüyü 1411 tarixinədək qüvvədə qaldı. Buna baxmayaraq bəzi vaxtlar Venesiya ilə münasibətlər gərginləşdi və Egey dənizindəki adalarda müxtəlif siyasi çaxnaşmalar baş verdi. Bu iğtişaşların ardından 1409-cu ilin iyununda Venesiya ilə yeni bir sülh bağlandı.
Anadoludakı fəaliyyətləri
Osmanlı dövlətinin Anadolu yarımadasındakı torpaqları üzərində Əmir Teymurun hakimiyyətini qəbul edən Süleyman Çələbi, o əsnada İzmir şəhərinin mühasirəsini (2 dekabr 1402 - 5 yanvar 1403) davam etdirən Əmir Teymurun göndərdiyi yarlıqla Rumelinin sultanı elan olundu. 1403 tarixli sülh müqaviləsiylə Balkanlarda müvəqqəti sülhü təmin edən Süleyman Çələbi Anadoludakı vəziyyətlə məşğul olmağa başladı. Kiçik qardaşı Mehmed Çələbi Ankara döyüşündən sonrakı ilk illərdə onun səltənətini qəbul etmiş, ancaq digər qardaşı İsa Çələbiylə Anadoluda mübarizəyə girişmişdi. İsa Çələbi isə 1402-ci ilin noyabrından etibarən Mərmərə dənizinin Anadolu sahillərində hakimiyyətini qoruyurdu.
Əmir Teymurun 1403-cü ilin əvvəllərində Anadoludan geri çəkilməsinin ardından İsa Çələbiylə Mehmed Çələbi arasındakı mübarizə alovlandı. Mehmed Çələbi Ulubat yaxınlığında qardaşını məğlub edərək Bursa və İzmiti ələ keçirdi, ardından Sarıxan və Aydın bəylikləri üzərinə səfərə çıxdı. Bizans imperatoruna sığınan İsa Çələbi isə qardaşı Süleyman Çələbinin istəyilə azadlığa buraxıldı və ölümünədək Anadoludakı mübarizəsini davam etdirdi.
Qardaşı Mehmed Çələbinin Bursanı ələ keçirməsinin ardından Anadoluya keçən Süleyman Çələbi 1404-cü ilin martında Bursanı hakimiyyəti altına aldı. 22 mart 1404-cü ildə Trabzona səyahət edən ispan bir səyyahın xatirələrində yazdığına görə, o əsnada Qara dəniz sahilləri və Samsun, eləcə də Ankara Süleyman Çələbinin idarəsində idi. Qısa zamanda Anadolunun böyük bir qismini hakimiyyəti altına alan Süleyman Çələbiyə qarşı müqavimət göstərə bilməyən Mehmed Çələbi ona hədiyyələr göndərərək hakimiyyətini tanımağa məcbur oldu. Ardından Anadoludakı hakimiyyətini təminat altına almaq məqsədilə azyaşlı qardaşı Qasım Çələbi və bacısı Fatma Sultanı Bizans imperatoruna girov olaraq göndərən Süleyman Çələbi Rumeliyə qayıtdı. Onun Anadoluya ikinci gəlişi isə 1405-ci ilin yayına təsadüf edir. Qardaşı Musa Çələbinin hərbi fəaliyyətləri səbəbilə Rumeliyə qayıtmağa məcbur olduğu 1410-cu ilədək təxminən 5 il Anadoluda qaldı.
Son illəri
1405-ci ildə Anadoluya qayıdan Süleyman Çələbi Bursada dövlət işlərindən uzaq rahat bir həyat yaşamağa başladı. Evrenos bəy idarəsindəki ordunu Qaramanoğulları üzərinə göndərdikdən sonra, o əsnada Qaramanda olan qardaşı Musa Çələbi Rumeliyə qaçdı. İlk başda bunu önəmsəməyərək Bursada qalmağa davam edən Süleyman Çələbi, qardaşının Balkanlarda nüfuz qazanmasının ardından Rumeliyə keçməyə məcbur oldu. Ədirnəyə gəldiyi əsnada Qaramanoğlu Nəsrəddin Mehmed bəyin Sivrihisar və ətraf bölgələrini ələ keçirdiyi xəbərini aldı. Qardaşı Mehmed Çələbi isə Ankara və Bursanı ələ keçirərək səltənətini elan etdi və öz adına qızıl sikkə kəsdirdi.
Dostluq melodiyaları (film, 1965)
Məzmun
Film Azərbaycan və rus xalqları arasındakı dostluğa həsr olunmuşdur. Burada rus artistləri Azərbaycan bəstəkarlarının, Azərbaycan artistləri rus bəstəkarlarının əsərlərini ifa edirlər.
Euseius alterno
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Lün
Լ, լ (Adı: lün, ) — erməni əlifbasının 12-ci hərfi.
Mesrop Maştots tərəfindən 405-406-ci illərdə yaradılıb. Orta əsrlərdə "erkatagir", "qrçagir", "notrgir", "şhagir" yazı növləri istifadə olunub.
Unicode:
Heyli Smit (Amerikan ata!)
Heyli Arzuməhvedən Smit-Fişer — Amerikan ata! televiziya serialında Sten və Fransin Smitin qızı. Serialın yaradıcısı Set Makfarleynin bacısı Reyçel Makfarleyn tərəfindən səsləndirilib.
Xarici görünüş
Heyli bütün serialarda başının alın nahiyyəsində çəhrayi güllərlə bəzədilmiş yaşıl rəngli hippi bandajı gəzdirir (hayrat bandajı). Onun orta uzunluqda qara saçları var, boynunda isə "Pasifik" işarəsi olan zənciri, göbəyində isə qızıl üzük formasında pirsinqi var. Geyiminə gəldikdə isə, o çox vaxt boz rəngli kofta və tünd mavi cins geyinir və şalvarın üstündən ağ rəngli kəmər taxır. Ayaqlarında həmişə qəhvəyi sandal ayaqqabılar olur.
Bioqrafiya
Heyli — müasir amerikan gənclərinin tipik nümayəndəsidir. O özündən başqa hər kəsə çox tələbkardır. O özündən başqa digərlərinin şəxsi fikirlərini və yanaşmalarını qəbul etmir. O özünü artıq böyümüş, bütün hüquqlara malik bir insan kimi görür. Atası Steni və qardaşı Stivi sevməyən Heyli hiddətli ultra-liberaldır. "Stan Knows Best" epizodunda, yürüş və mitinqlərdə iştirak etmək məqsədilə Heyli "Yaşıllar Partiyasına" üzv olur və öz saçlarını yaşıl rəngə boyayır. Amma düzü, həmin axşam Sten xüsusi əməliyyat keçirir, mitinq üzvlərini qovur, Heylinin isə saçlarını qırxır, lakin bu Heylini dayandırmır. Heyli həmişə kimsəsiz və evsizlərə yardım etməyə çalışır, o həmçinin 1968-ci ilin Silah üzrə nəzarət qanununu dəstəkləyir və marixuana çəkir. Təəssürat yaranır ki, Heyli nəinki feminist düşüncəlidir, o Amerikada qadının rolu mövzusunda bir ekspertdir. O səylə "qadın hüququ" problemini kütlələrə çatdırmağa gücünü sərf edir. Ancaq bunlar onun atasının düşüncələrinin tam əksidir və elə buna görə də onlar arasında tez-tez dava yaranır. Uşaqlıqda Heyli vaxtının çoxunu atası ilə keçirərdi; onlar birgə gitarada çalır və havaya çərpələng buraxardılar. Sten onu noxud yeməyə məcbur edirdi və bunu Bill Klintonun cinsi təcavüzündən xilas etmək üçün etdiyini anladırdı. Heyli hələ də öz valideynləri ilə birgə yaşayır və yerli "Groff" bələdiyyə kollecində təhsil alır. As a college student, Hayley also minors in women's history O ailə üzvlərinə kinlə yanaşır, xüsusən də öz kiçik qardaşına.
Bir dəfə Frensin və Sten bir illik Praqaya gedirlər (Frensin orada özünün köhnə arzusunu yerinə yetirmək — yəni Corc Klunini məhv etmək üçün). Heyli bu vaxt evdə güclü xəstələnir (deyəsən xərçənginin bir formasına), bu da kimyəvi terapiya ilə müalicə tələb edirdi. Bacısın xəstəliyindən istifadə edərək, Stiv və Rocer tərbiyə məqsədilə götürdükləri uşaqları özlərinə güclə tabe etdilər. Heyli özünə və tanrıya and içdi ki, əgər o sağalsa, o Rocerin və qardaşının planlarını alt-üst edəcək. Sonradan o doğrudan da sağalır və öz gisasını alır.
Dini baxışları
"Roger Codger" epizodunda Heyli kainat haqqında ateist fikirləri qəbul edir. O tanrının olmadığını bildirir. Lakin əvvəlki epizodlarda, Fransin ateist olacağını bildirərkən, Heyli onu bu addımdan daşındırmağa çalışırdı. Buna görə də, Heylinin tamamilə ateist olub-olmadığı məlum deyil.
İkinci adı
Oliver Notun qızılları haqqda serialda məlum olur ki, əslində Heylinin ikinci adı Oblaminqodur. Çünki öz həyata gəlməsi ilə atasına Oliver Notun qızıllarını axtarmaqda mane olmuşdu.
Gülağa Cabbarov
Gülağa Cabbarov (tam adı: Gülağa Dadaş oğlu Cabarov, 25 mart 1955) — Azərbaycanlı futbol hakimi və idman xadimidir. Azərbaycan Futbol Hakimləri İctimai Birliyinin sədridir.
Həyatı
Gülağa Cabarov 1955-ci ildə Bakı şəhərinin Əmircan qəsəbəsində anadan olmuşdur. Gənclik illərindən futbol ilə məşğul olmuş, daha sonra futbol hakimi və idman işçisi kimi fəaliyyət göstərmişdir. O, Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasını futbol ixtisası üzrə və Azərbaycan Beynəlxalq Universiteti ni dövlət və bələdiyyə idarəetməsi ixtisası üzrə bitirmişdir. İki övladı var. Oğlu Rauf Cabarov FİFA dərəcəli beynəlxlaq futbol hakimidir.
İdman və əmək fəaliyyəti
1982-ci ildən SSRİ-nin müxtəlif futbol liqalarında hakimlik etmiş və SSRİ Yüksək Liqasında hakim köməkçisi olmuşdur. Ümumittifaq dərəcəli futbol hakimi adına namizəd olmuşdur.
Futbol üzrə Azərbaycan çempionatının yüksək liqa qarşılaşmalarında 107 dəfə baş hakim olmuşdur. O, 1992-ci ildə ilk dəfə keçirilən Futbol üzrə Azərbaycan Kuboku yarışının final matçının baş hakimi olmuşdur.
1995-2000-ci illərdə Suraxanı rayon idman və gənclər idarəsinin rəisi.
2003-cü ildə AFFA Hakimlər Komitəsinin sədri.
2001-2020-ci illərdə Heydər Əliyev adına Müasir Təhsil Kompleksi nin idman kafedrasının müdiri.
2008-2017-ci illərdə AFFA-nın Hakim-İnspektorlar Komitəsinin sədri vəzifəsində çalışmışdır.
2021-2022-ci illərdə AFFA-nın Apelyasiya və Arbitraj Tribunalının üzvü olmuşdur.
Azərbaycan Premyer liqasın da hakim-inspektor kimi oyunlara təyinat alır.
Greyfriars Bobbi
thumb|right|250px|Bobbinin [[Edinburqdakı heykəli]] Greyfriars Bobbi (d. 1855 və ya 1856, Edinburq, Şotlandiya - ö. 1872, Edinburq, Şotlandiya) — Skye Teriyer cinsindən olan it. Ölən sahibi John Grayı iki yaşından 16 yaşında öz ölümünə qədər məzarı başında gözləməsi ilə məşhurlaşmışdır. Qarşılıqsız sevgi və sonsuz sədaqətilə Edinburq şəhərinin simvolu halına gəlmişdir. Ölümünün ertəsi ilində, Burdett-Coutts Baronessi Angela Burdett-Coutts- IV Coutts körpüsünün cənub çıxışında, Bobbinin xatirəsini yaşatmaq üçün bir heykəl və bulaq tikdirdi.
Sahibi Con Qrey
thumb|left|160px|Şotlandiya Milli Muzeyinin kolleksiyasından Greyfriars Bobbinin fotoqrafı. (1865) John Gray 14 may 1814-cü ildə Şotlandiyanın Forfar şəhərində anadan olub. Əvvəl atası kimi bağban olan Qrey, pis hava durumu səbəbiylə işsiz qalınca həyat yoldaşı və oğlu ilə birlikdə Edinburqa köçərək polis orqanlarında işləməyə başlayıb. Gecə növbəsində işlədiyi üçün özünə qoruma iti olaraq Bobbi verilmişdir. 1857-ci ildə vərəmə yoluxan Qrey, gündən-günə pisləşdi. Yataqdan qalxa bilmədiyi son günlərində Bobbi Qreyin ayaqlarının dibində yatırmış.
Sahibinin ölümü və sonrası
thumb|230px|Greyfriars Bobbi heykəlinin fərqli bir görünüşü. 8 fevral 1858-ci ildə ölən Con Qrey, Edinburqdakı Greyfriars Kirk kilsəsinin Greyfriars Kirkyard məzarlığında dəfn olunub. Bobbi öz ölümünə qədər, 14 il ərzində sahibinin məzarını qorumağı özünə vəzifə tutmuş göründü. Bobbinin bu davranışı Edinburq əhalisi tərəfindən qarşılıqsız sevginin və sədaqətin rəmzi kimi qəbul edilməsinə yol açdı. Bobbi 1872-ci ildə ölüncə, Con Qrey ilə eyni qəbiristanlıqda dəfn edilməsə də həmin qəbiristanlığın ərazisinə aid parkın içində, sahibinin məzarından çox da uzaq olmayan bir yerə dəfn edilib. 2011-ci ildə Bobbi adlı qoruma itinin sahibliyi John Graya aid olmadığı və əslində məzarı duranın bir küçə iti olduğu, dolayısıyla əfsanəni iki ayrı itin yaratdığı iddia edilib.
Xatirəsinin yaşadılması
thumb|180px|left|Bobbinin ziyarətçiləri üçün yerləşdirilən qarşılama lövhəciyi. thumb|190px|Greyfriars Kirkyard bağçasındakı Bobbinin məzar daşı. Greyfriars Bobbi heykəli, William Brodie tərəfindən Bobbinin ölümündən qısa müddət sonra noyabr 1873-cü ildə tamamlanaraq IV George körpüsünün cənub çıxışına, yenə Bobbinin xatirəsini yaşatmaq üçün inşa edilən bulağın üstünə yerləşdirildi. Heykəl, yerli bir aristokrat olan Burdett-Coutts Baronesi Angela Burdett-Coutts tərəfindən sifariş edilmişdi. Bulaq və heykəlin yeri eyni zamanda Greyfriars Kirkyard qəbiristanlığının əsas (cənubi) girişinin yaxınlığındadır. 1975-ci ildə Edinburqdakı bir çox bulaq kimi bu fəvvarənin də su qaynağı kəsilmişdir. 13 may 1981-ci ildə the Dog Aid Society of Scotland (Şotlandiya İtlərə Yardım İcması) tərəfindən Bobbinin məzarına qırmızı qranit daş tikilib və açılışını Gloucester Hersoqu Şahzadə Riçard edib. Məzar daşında yazılanlar belədir:
''Greyfriars Bobby
Died 14 January 1872
Aged 16 years
Let his loyalty and devotion be a lesson to us all''.
Bir avtomobilin 1984-cü ildə bulağa çırpılması ilə, məcburi olaraq 1985-ci ildə bulaq və heykəl bərpa edilib. Bərpa nəticəsində həm üstdən insanların, həm də altdan heyvanların su içməsini təmin edən tənzimləmə dəyişdirilib və altdan su içilmə hissəsi ləğv olunubdur.