cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nəsil artırma
Cinsi nəsil artırma
thumb|150px|right|[[Ziqota|Ziqotun əmələ gəlməsi]] thumb|250px|left|Cinsi nəsil artırma Cinsi nəsil artırma - cinsi prosesi (hüceyrələrin birləşməsi), həmçinin, iki biri-birini tamamlayan cinsi kateqoriyaların (dişi və erkək hüceyrələrin) mövcudluğu faktı ilə bağlıdır. Cinsi nəsil artırma zamanı qametlər (cinsi hüceyrələr) əmələ gəlir. Genetikada mayalanmağa qabil cinsi hüceyrələrə qamet, dişi və erkək hüceyrələrindən (qametlərdən) mayalanmış yumurtaya ziqota deyilir. Ziqotadan, müəyyən vaxtdan sonra, hər iki valideynin genetik informasiyasını özündə daşıyan orqanizm əmələ gəlir.
Eremogone congesta
(Eremogone congesta) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Osmanlı donanması
thumbnail|Osmanlı Donanmasının bayrağı ([[1793-1823-cü il)]] thumbnail|Osmanlı Donanmasının bayrağı ([[1844-1922-ci il)]] Osmanlı Donanması ya da köhnə adı ilə Donanma-yı Hümâyûn — Osmanlı dövlətinin dəniz qüvvələri. XIV əsrdə yaradılıb. Osmanlı dövləti 1323-cü ildə Qaramürsəli fəth edərək dənizə çatıb. Qaramürsəl bəyin rəhbərliyində ilk donanma yaradıldı və Kocaelidə baş verən döyüşlərdə dənizdən dəstək təmin edildi. 1327-ci ildə Qaramürsəldə ilk Osmanlı limanı quruldu və beləcə dəniz gücünün rəsmiləşdirilməsi işləri başladı. Osmanlı donanmasında iyerarxiya sistemə keçildi. İlk dərya bəyi (donanma komandiri), Qaramürsəl bəy oldu. 1337-ci ildə Kocaeli ələ keçirildi. Beləliklə 1353-cü ildə reallaşacaq olan Rumeliyə keçidin yolu açıldı. Bundan sonra donanmanın mərkəzi sırası ilə İzmit, Gelibolu və son olaraq da İstanbul oldu. 1327-ci ildə Qaramürsəldə ilk Osmanlı limanı quruldu və beləcə dəniz gücünün rəsmiləşdirilməsi işləri başladı. İlk dərya bəyi Qaramürsəl bəy olmuşdur. 1337-ci ildə Kocaeli ələ keçirildi. Beləliklə 1353-cü ildə reallaşacaq olan Rumeliyə keçidin yolu açıldı. Bundan sonra donanmanın mərkəzi sırası ilə İzmit, Gelibolu və son olaraq da İstanbul oldu.
İstanbulun fəthində II Mehmet donanmadan faydalandı. Qara dənizdə və Aralıq dənizində təsiri çoxalan Osmanlı donanması Misir səfərində Osmanlı qüvvələrinə dəstək etdi. 1538-ci ildə Preveze dəniz döyüşündə Osmanlı donanması qazandı. Bundan sonra Cerbe dəniz döyüşündə də Osmanlı donanması qazandı. Malta mühasirəyə alındı, ancaq bir şey əldə edilə bilmədi. Osmanlı donanmasını böyütmək üçün bir çox liman quruldu, ehtiyacı lazım olan vəsaitlər Kocaelidən, Bigadan, Samsundan, Kastamonundan və Aydından gətirilirdi. Kapitan dəryalara ənənə olaraq cəzayir bəylərbəyliyi verilərdi. Gelibolu, Aralıq dənizi adaları və İzmirin bəzi yerləri Osmanlı kapitanlarına iqta olaraq verilərdi.
XVI əsrdə Hind okeanında Portuqaliya krallığına qarşı Hadim Süleyman Paşa və Piri Rəis rəhbərliyində səfərlər təşkil edilsə də, Portuqaliya donanması üstün gəldi və Piri Rəis edam edildi. İnəbaxdı müharibəsindən sonra ağır itkilər verən Osmanlı donanması, itkinlərini bərpa etməyi bacardı. Osmanlı dövləti durğunluq dövründən etibarən dəniz ticarətində Avropalı dövlətlərdən geri qaldı. XVIII əsrdə Mezomorto Hüseyn Paşanın cəhdləri ilə donanmada islahatlar keçirildi. Lakin dənizlərdə ciddi bir üstünlük təmin edilə bilmədi. 1773-cü ildə Cəzairli Qazi Həsən Paşanın Dərya Kapitanı olması ilə əlaqədar dəniz məktəbi açıldı. Burada müasir təhsil verilməyə başlandı və 1776-cı ildə Amire Limanın yaxınlarında ikinci dəniz məktəbi olaraq Bəxri-Həndəsənə açıldı. XIX əsrdə Osmanlı dövləti, Fransanın Misir yürüşündə İngilis donanmasından kömək aldı. Bundan sonra III Səlimin islahatlarını davam etdirən II Mahmud dövründə donanma 1827-ci ildə baş vermiş Navarin dəniz döyüşündə məhv edildi. II Mahmudun dövründə Amerikalı mühəndislərin köməkləri ilə islahatlar davam etdi. Osmanlı limanları müasir dəniz sənayesinə uyğunlaşdırıldı və dövrün ən böyük döyüş gəmisini əlində tutan Mahmudiyə də o dövrdə dənizə uyğunlaşdırıldı. II Mahmudun ölümündən sonra bu mühəndislər İstanbulu tərk etmək məcburiyyətində qaldı. Taxta çıxan Əbdülməcidin dövründə, 1840-cı ildə dəniz məclisi quruldu və müasir donanma işləri davam etdi. İlk dənizçilik şirkəti Xeyriyə şirkətidə bu dövrdə qurulmuşdu. Əbdüləzizin dövründə isə 1867-ci ildə dəniz nazirliyi quruldu. Əbdüləzizin dövründə davam edən islahatlar ilə xarici ölkələrdən çox sayda müasir döyüş gəmisi alındı. 1878-ci ildən etibarən II Əbdülhəmidin laqeydliyi nəticəsində donanma, Haliçdə tərk edildi və dənizə açılmadı. 1897-ci il Osmanlı-Yunan müharibəsində Osmanlı donanması özünü göstərə bilmədi. 1909-cu ildə "Donanma cəmiyyəti"nin səyləri ilə müasir donanma işləri xalqın maddi yardımları ilə davam etdi. Bu cəmiyyətin səyləri ilə çox sayda müasir döyüş gəmisi alındı. Alman zabitlərindən ibarət olan bir heyət ilə islahat işləri canlandı. Trablis müharibəsində və Balkan müharibəsində Osmanlı donanması fəaliyyət göstərdi. Lakin I Dünya Müharibəsində Egey dənizində məhdud fəaliyyət göstərmək məcburiyyətində qalan donanma, Çanaqqala Dəniz Döyüşlərində müvəffəqiyyətli oldu. I Dünya Müharibəsindən sonra donanma, Mərmərə dənizində ittifaq qüvvələrinin nəzarəti altında oldu.
Osmanlıdan əvvəlki dövr
thumb|sağ|400pik|[[Anadolu Selcuq Dövləti sonrası Anadolu Bəylikləri.]] 1071-ci ildə baş verən Malazgirt döyüşündən sonra Anadoluya yerləşməkdə olan Səlcuq Dövləti 1081-ci ildə Egeyə və Mərmərəyə çatmışdı. Bizanslılardan və İtalyanlardan öyrənilən texnikalarla ilk donanma işlərinə başlandı. Çaxa bəy, İstanbulda əsir olduğu müddətdə bu texnikaları öyrəndi. III Nikeforosun ölümündən sonra taxta çıxan yeni Bizans imperatoru I Aleksios Komnenos Çaxa Bəyi sərbəst buraxdı və ya Çaxa Bəy qaçdı. Bundan sonra İzmirdə Çaxa Bəyliyi quruldu. Burada bilinən ilk Türk donanması quruldu, 1089-cu ildə Midilli və 1090-cı ildə Saqqız ələ keçirildi. İznikdə Ebülkasım, yeni bir donanma inşasına başladısa da Bizansın müdaxiləsi ilə gəmilər yandırıldı. Anadolu Səlcuq Dövləti dövründə ticarət təhlükəsizliyini təmin etmək üçün dənizçiliyə əhəmiyyət verildi. 1207-ci ildə liman şəhəri olan Antalya ələ keçirildi. Sinopda liman quruldu. I İzzəddin Keykavus 1214-cü ildə Kipr Krallığı və 1216-cı ildə Venesiya ilə ticarət razılaşması imzaladı. Misir ilə dəniz ticarəti vardı. Bu dövrə rast gələn Səlib yürüşləri Səlcuq ticarətinə mənfi təsir edirdi. Antalya işğal olunduqdan sonra Səlcuqlular 1216-cı ildə şəhəri geri aldı. 1220-ci ildə taxta çıxan I Alaəddin Keyqubad o dövrdə Kalonoros olaraq bilinən Alanyanın fəth etdi və Alain adını verdi. Alanyada liman quruldu, bu liman ilk mütəşəkkil liman olaraq görülməkdədir. 1225-ci ilə qədər Alanya ilə Silifke arasındakı bir çox sahil qalası ələ keçirildi. Ayrıca Keyqubad 1224-cü ildə Hüsaməddin Çoban əmrində bir Qaradəniz donanması hazırlatdı və səfərə çıxdı. Krımın Sudan şəhəri ələ keçirildi. Sudakdaki Səlcuq hakimiyyətinin nə qədər sürdüyü bilinməməklə birlikdə 1239-cu ildə monqol işğallarına qədər Səlcuq hakimiyyətində qaldığı təxmin edilir. Keykubadın ölümündən sonra taxta çıxan II Qiyasəddin Keyxosrov dövründə Monqol istilaları başladı və Kösədağ Müharibəsi ilə dövlət zəiflədi aralarında Sinopun da olduğu bir çox Qaradəniz bölgəsi Trabzon İmperatorluğu tərəfindən ələ keçirildi. Ancaq 1266-cı ildə Sinop geri alındı. Kösədağ müharibəsindən etibarən Anadolu Səlcuq Dövləti Monqollardan asılı hala gəldi. Xüsusilə Qərbi Anadoluda bir çox uc bəyliyi quruldu. Bu bəyliklər bəziləri dənizçiliklə maraqlandı. Dənizçi bəyliklər bəziləri Karesioğulları, Aydınoğulları, Məntəşəoğulları və Saruhanoğulları idi. Bu bəyliklərə aid dəniz qüvvələri Egeyə axınlar etdi. Karesioğulları Bəyliyi, qurduğu limanda gəmilər inşa etməkdə idi. Aydınoğlu Qazi Umur bəy, Egey dənizində bir çox müvəffəqiyyət əldə etdi və Çanaqqala Boğazı ilə Rodos arasında qəti bir hakimiyyət qurdu. XIV Əsrdə Osmanlı Bəyliyi genişləməyə başladı, zamanla bu bəyliklər hakimiyyət altına alındı və Osmanlı donanmasının təməlləri atıldı.
Quruluş dövrü
1323-cü ildə Mərmərə dənizinə çatan Osmanlı Dövləti 1324-cü ildə Karesioğulları Bəyliyinin 24 gəmidən ibarət köməyini aldı. Bu kömək qüvvətinin başında Qaramürsəl bəy dayanmışdı. Bu donanma ilk olaraq Mərmərə dənizində təhlükəsizliyi təmin edirdi. 1327-ci ildə Qaramürsəldə ilk liman quruldu və ilk Osmanlı gəmiləri inşa edildi. Osmanlı donanması iyerarxiya nizamına keçmiş 1324 eləcə də 1390 illəri arasındakı donanma komandirlərinə Dərya Bəyi deyilirdi. 1337-ci ildə İzmitə ələ keçirilməsindən sonra Mərmərə dənizindəki Osmanlı hakimiyyəti qüvvətləndi. 1353-cü ildə Rumeliyə keçid asanlaşdı. XIV Əsrdə Qaramürsələ yanında Edincikde, Geliboluda və İzmitdə liman quruldu. Bunlardan ən böyüyü 1401-ci ildə I Bəyazid tərəfindən qurulmuş olan Gelibolu limanı idi. Quruluş dövründə Osmanlı donanması Çanaqqala Boğazını əldə tutmaq və Mərmərənin təhlükəsizliyini təmin etmək ilə vəzifələndirilmişdi. 1390-cı ildən etibarən donanma komandirlərinə Kapitan-ı Dərya (Kapitan Paşa) deyilməyə başlandı. Bəyazid İstanbulu əhatə etdiyində donanmadan faydalandı amma Xaçlıların gəlməsi səbəbiylə mühasirəni qaldırdı. Ankara müharibəsindən sonra başlayan Fetret Dövründə Osmanlı donanmasının vəziyyətinə dair məlumat yoxdur. Lakin bundan sonra taxta çıxan I Mehmet dövründə 1416-cı ildə Venesiya ilə dəniz döyüşü baş verdi və döyüşü Osmanlılar itirdi, sülh razılaşması əldə edildi. II Murat dövründə isə, Osmanlı donanması Venesiyada üstünlük təmin etdi.1430-cu ildə Selanik mühasirə altında ikən Venesiya donanması Çanaqqala önlərinə gəldi. Edilən dəniz döyüşlərində Osmanlı donanması qazandı və bundan sonra Selanik ələ keçirildi. 1451-ci ildə taxta keçən II Mehmet İstanbulun fəthi üçün hazırlıqlara başladı. Bu hazırlıqlarda Osmanlı donanması gücləndirildi. Yüz əlli parçadan ibarət olan (Bəzi Rum tarixçilərə görə dörd yüzdən çox) bir Osmanlı donanması hazırlanmışdı. Fatih mühasirədə donanmadan faydalandı. 21 Apreli 22 Aprelə bağlayan gecə bir neçə Osmanlı gəmisi qurudan keçirilərək Haliçə endirildi. İstanbul fəth edildikdən sonra II Mehmet 1455-ci ildə Liman-i Amirəni qurdu və Osmanlı donanmasının yeni mərkəzi İstanbul oldu.
Samir Səttarov
Samir Kamal oğlu Səttarov — Azərbaycan və polyak alimi: filoloq, dilçi, mədəniyyətşünas, politoloq və sosioloq.
Həyatı
Samir Səttarov 1979-cu ilin mart ayının 22-də Naxçıvan şəhərində anadan olub. 1996-cı ildə Naxçıvan səh. 3 saylı orta məktəbini bitirib.
2000-ci ildə Bakı Slavyan Universitetinin Slavistika fakültəsini bitirərək, Polyak filologiyası üzrə bakalavr elmi dərəcəsini əldə etmişdir.
2003-cu ildə Bakı Slavyan Universitetinin Regionsunaslıq və Tərcümə fakültəsini bitirib Dilşünaslıq üzrə magistr elmi dərəcəsini (fərqlənmə diplomu ilə) əldə etmişdir.
2005-ci ildə Varşava Universitetinin Şərqi Avropa Tədqiqatları Institutunun Mədəniyyətşünaslıq və Politologia fakültəsini bitirib politologiya və mədəniyyətşünaslıq üzrə magistr elmi dərəcəsini əldə etmişdir.
2011-ci ildə Polşa Elmlər Akademiyasının Sosiologiya və Fəlsəfə Institutunun doktoranturasını (fərqlənmə diplomu ilə) bitirərək əsas ixtisası sosiologiya, əlavə ixtisası ədəbiyyat fəlsəfəsi olmaqla sosiologiya üzrə ictimai elmlər doktoru elmi dərəcəsini əldə etmişdir.
2014-cü ildən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Ədəbiyyat İnstitutunda işləyir. Təhsil şöbəsinin müdiri, Həmkarlar təşkilatının sədri vəzifəsini icra edir.
Elmi fəaliyyəti
2005-2006-cı illərdə Bakı Slavyan Universitetində polyak dili və ədəbiyyatı müəllimi vəzifəsində işləmişdir.
2006 - 2011 Polşa Elmlər Akademiyasının Sosiologiya və Fəlsəfə İnstitutunun doktorantı və elmi işçisi olmuşdur.
2011 - 2014 Krakov Universitetində adyunkt vəzifəsində işləmiş və Qafqaz xalqlarının mədəniyyəti fənni üzrə mühazirələr oxumuşdur.
2014 -cü ildən AMEA Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunda elmi işçi vəzifəsində; 2015 ci ildən - boyük elmi işçi vəzifəsində işləmişdir.
2017-ci ildən etibarən Polşa Respublikasının Yan Koxanovski adına Universitetin "Siyasi elmlər illiyi" və "İctimai və humanitar elmlər" elmi jurnallarının redaksiya heyətinin üzvü seçilmişdir.
Əsərlərindən seçmələr
Poşada, Azərbaycanda və Rusiyada bir sıra elmi məqalələrin müəllifidir:
Heydar Aliyev - Narodowy lider Azerbejdżanu. (Heydər Əliyev - Azərbaycan xalqının ümummilli lideri).
Mniejszości narodowowe i etniczne we współczesnym azerbejdzanie.(Müasir Azərbaycanın milli və etnik azlıqları).
Культурное пограничье в Азербайджане.
Формирование нравственно-патриотических качеств личности азербайджанских школьников в процессе изучения творчества М.А. Шолохова.
Польское нацменьшинство в контексте азербайджанского мультикультурализма.
Современное понятие и основные элементы культуры определяющие культурную идентичность индивида.
Творчество Виславы Шимборской в Азербайджане.
Polityka energetyczna Azerbejdżanu. Ropociąg Baku-Tbilisi-Ceyhan. (Azərbaycan Respublikasının enerji siyasəti, Baki-Tiflis-Ceyhan neft boru kəməri).
Polska polityka wschodnia w latach 1918-1939, (1918-1939 illərdə Polşanın Şərq siyasəti)
“Adam Mitskeviç və Azərbaycan”.
Henrik Senkeviçin həyat və yaradıcılığı.
“Mixail Şoloxovun yaradıcılığı polyak ədəbiyyatşünaslığında”.
Обычаи и традиции как элементы культуры формирующие национальную (этническую) идентичность индивида (Пример Азербайджана).
Subkultura polskiej mniejszości narodowej w Azerbejdżanie.
Azerbejdżan w walce o interesy geopoliyczne.
Sytuacja geopolityczna na Bliskim Wschodzie i Afryce Północnej.
Tərcümələri
Azərbaycan etnografiyasına, tarixinə, ədəbiyyatına dair bir sira kitabları polyak dilinə tərcümə etmişdir.
Azərbaycan torpaqlarında tapılmış yagellon sikkələri polyaklar və azərbaycanlılar arasında diplomatik əlaqələrin tarixini təsdiq edən dəlil kimi
Azərbaycan qonaqpərvərliyi
Azərbaycan ailəsi və ailə məişəti
Azərbaycanda qarşılıqlı yardım formaları və.s.
Azərbaycan dilindən polyak dilinə tərcümə etdiyi məqalələr:
Azərbaycan – Polşa əlaqələrində Naxçivan, müəllifi akademik İsa Həbibbəyli.
Polşa tarixinin yadigarları Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin kolleksiyasında (Azərbaycan-Polşa münasibətləri rakursunda) müəllifi Nailə Vəlixanlı.
The role of European scholars’ investigations in development of Azerbaijan archaeology in the 21st century, müəllifi dr. Maisa Rahimova.
Azərbaycan dilçiliyinin inkişafı Polşa - Azərbaycan əlaqələri kontekstində, müəllifi Fəxrəddin Veysəlli.
XIX əsrin sonu-XX əsrin əvvəllərində polyakların Bakının ictimai həyatında rolu, müəllifi Fərhad Cabbarov.
Nizami «Xosrov və Şirin»inin türkcəyə ilk tərcüməsi (XIV əsr) və əsərin bəzi dil xüsusiyyətləri, müəllifi Əbülfəz Quliyev.
Yüzyıl Azerbaycan halk edebiyatı araştırmaları tarihinde polonya bilim adamları, müəllifi Afaq Ramazanova.
İctimai fəaliyyəti
2007 -ci ildən Polşa Azərbaycanlıları "Birlik" diaspora təşlilatının idarə heyətinin üzvüdür.
2011 -ci ildən Polşada Azərbaycan haqqinda www.azerbejdzan24.pl məlumat portalının yaradıcısı və rəhbəri
2014-cü ilin iyul ayından - 2015 -ci ilin sentyabr ayınadək AMEA Ədəbiyyat İnstitututnda Slavyan və Baltik ölkələri ilə əməkdaşlıq üzrə koordinatordur.
2017-ci ildən Avropa İttifaqının "Horizon 2020" proqramının "İctimaiyyətlə və İctimaiyyət üçün elm" ( SWİFT - "Science with and for society") sahəsi üzrə Azərbaycan Respublikası üzrə milli əlaqələndiricisidir.
Palmera arxipelaqı
Palmera arxipelaqı — Antarktik yarımadasından qərbdə yerləşən adalar qrupu. Adalar yarımadadan Jerlaş boğazı ilə ayrılır. Arxipelaqa daxil olan iri adalar: Brabant adası, Anvers adası, Tauer adası, Triniti adası, Hosizn adası, Lej adası və Vinkl adası. Arxipelaqa ümumilildə 13 ada daxildir.
Tarix
Arxipelaqda çoxlu sayda qütb stansiyaları mövcuddur. Amerikanlara məxsus Palmera stansiyası Anvers adasında, Argentinaya məxsus olan Melixor Qamma adasında, Çiliyə məxsus olan Yelço Doumer adasında yerləşir.
Otvari qıfotu
(Vinca herbacea) - cinsinə aid bitki növü.
Qısa morfoloji xüsusiyyətləri
Vinca herbacea Waldst. & Kit. (V. semidesertorum Ponert)
Çoxillik ot bitkisidir. Kökümsovu qısa, tin-tindir, çoxsaylı uzunluğu 20 sm-ə qədər olan kökləri vardirBarverməyən budaqları uzun, sərilən,torpaqda kök salmayandır, çiçəkləyən, yuxarı qalxan səriləndir, hamar və çılpaqdır.
Yarpaq: Yarpaqları qışda töküləndir, aşağı
yarpaqları dəyirmi-yumurtaşəkilli və ya elliptik,
uzunluğu (2) 3-4 sm, eni (5) 10-18
mm-dir, sivridir, qaidə hissəsi pazşəkilli, kənarları
üzərindədir.
Çiçək: Çiçəkləri göy-bənövşəyi rəngdə olub,
qoltuq çiçəkləridir. Çiçək saplağı çılpaq,
yarpaqlardan uzundur və yaxud onlara
onun dilimləri sivridir, elliptik və ya rombşəkillidir.
Meyvə: Meyvəsi 3-4 sm uzunluqdadır,
uzunsovdur, qövsşəkilli əyilmişdir, qarının yarıq
hissəsindən açılandır. Toxumları tünd-qəhvəyi
Çiçəkləməsi: Aprel
Meyvə verməsi: May-İyul
Azərbaycanda yayılması: BQ (Quba), BQ
şərq, Qob., Abşer., Kür-Araz oval. (nadir
halda), KQ şimal, KQ mərkəzi, KQ cənub, Nax.
dağ., Lənk. dağ.
Yaşayış mühiti: Otlu yamaclarda, kolluqlar
arasında, meşə kənarında, rast gəlinir. Dağınıq
haldadır.
Təsərrüfat əhəmiyyəti: Xalq təbabətində
qankəsici, yara sağaldıcı və s vasitə kimi istifadə
digər xəstəliklərində istifadə olunur.
Cümə namazı
Cümə namazı - cümə günləri zöhr namazı əvəzinə qılınır. İslam dinində, müsəlmanlar cümə namazını məsciddə camaatla bərabər qilmalıdılar. Bu namaz iki xütbə və iki rəkətlı namazdan ibarətdir.
Xütbələr ayaq üstə oxunur. Peyğəmbərin (s) xütbəni ayaq üstə oxumasını bu ayə təsdiqləyir: "Onlar bir alış-veriş, yaxud bir əyləncə gördükləri zaman səni ayaq üstə (minbərdə xütbə oxuduğun halda) qoyub ona tərəf cumdular."
Quran ayəsi
''Ey iman gətirənlər! Cümə günü namaza çağırıldığınız zaman Allahı zikr etməyə tələsin və alış-verişi buraxın. Bilsəniz, bu sizin üçün nə qədər xeyirlidir!'' (Cumuə surəsi, 9-cu ayə)
Aechmea contracta
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qızılağacda (film, 1988)
Məzmun
Qızılağac qoruğu dünyada ən böyük dövlət qoruğudur. Ölkədə su quşlarının qışladığı əsas yerlərdən biridir. Burada su, bataqlıq və çöl quşları-qaşqaldaq, ördək, qaz, qu quşu, qızılqaz, qutak, sultan toyuğu, sığırçın, sarı və ağ vağ, qarabatşaq, turac, qırqovul və s. mühafizə edilir.
Film bu qoruq və buranın "sakinləri" haqqında danışır.
Kuzinellus neosoleiger
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Mikania cercifolia
Mikania cercifolia Mikania cercifolia Mikania cercifolia
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İlya Vekua
İlya Vekua (gürcü: ილია ვეკუა, ; ) tənliklər, tək inteqral tənliklər, ümumiləşdirilmiş analitik funksiyalar, elastik qabıqların riyazi nəzəriyyəsi və qismən differensial üzrə ixtisaslaşmış görkəmli gürcü riyaziyyatçısı olmuşdur. .
İlia Vekua 1907-ci ildə Gürcüstan ın Sheshelety kəndində anadan olub. Zuqdidi də məktəbi bitirdikdən sonra Tbilisi Dövlət Universiteti nin fizika-riyaziyyat şöbəsinə daxil olmuşdur. Vekua 1930-cu ildə universiteti bitirmiş və 1940-cı ildə orada professor olmuşdur. Eyni zamanda Steklov Riyaziyyat İnstitutunun direktor müavini (1954 – 1959), Novosibirsk Dövlət Universitetinin ilk rektoru (1959 – 1964), Gürcüstan Elmlər Akademiyası nın prezidenti müavini (1964 – 1965) və GMEA-nın prezidenti olmuşdur (1972 – 1977). 1969-cu ildə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı olmuşdur. Vekua Stalin mükafatı na (1950), Lenin mükafatı na (1963), SSRİ Dövlət mükafatı na (1984), üç Lenin ordeni və " Şərəf nişanı" ordeni ilə təltif edilmişdir. Əvvəllər Sovet İttifaqı nın nüvə silahı proqramında iştirak edən Suxumi ( Abxaziya ) yaxınlığında, indi Tbilisi də / Gürcüstan da yerləşən Suxumi Fizika və Texnologiya İnstitutu da onun adını daşıyır.
Xarici keçidlər
Gürcüstan Milli Elmlər Akademiyası
Lej adası
Lej adası — Palmera arxipelaqına daxil olan ada. Antarktik yarımadası yaxınlığında yerləşir. Brabant adasından şimal-şərqdə qərarlaşır. Adanın uzunluğu 17 km, eni 6 km təşkil edir.
Üçüncü Avroviziya Rəqs Müsabiqəsi
2010 Avroviziya Rəqs Müsabiqəsi — Avropa Yayım İttifaqının qərarı ilə Azərbaycanın paytaxtı Bakıda - Heydər Əliyev adına İdman Konsert Kompleksində keçirilməli olan müsabiqə. Əvvəlcə müsabiqənin sentyabr ayında təşkil olunacağı gözlənilirdi. Bu Avroviziya Rəqs Müsabiqəsi təşkil olunan 3-cü Avroviziya Rəqs Müsabiqəsi olacaqdı.
Aechmea correia-araujoi
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Hovuz
Hovuz — Üzgüçülük məqsədi ilə istifadə edilən içərisi su ilə doldurulmuş çuxur. Modern hovuzlar beton divarlarla əhatələnir və hovuzun kənarına kafellər vurulur. Hovuzların dərinliyi və uzunluğu təyinatına görə hesablanır.
Eremogone macradenia
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Lup Pindor
Lup Pindor (Coz Pindor Quzman) — Məşhur boksçu Pintor, 1974-cü ildən yarışda iştirak edən Meksika məşhur boksçusudur. O, 1979-cu ildə Avropa çempionu adını qazanıb. 1981-ci ildən Pintor dəfələrlə mükafatlar, fəxri adlar qazanmışdır.
Xəzər xulu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Lup Pindor
Həyatı
Lup Pintor 1955-ci ildə Meksikada yoxsul fəhlə ailəsində anadan olub. Atası ilə çox güclü münasibətləri var idi. Kasıbçılıq içində böyüyən Lup, özünü bu vəziyyətdən çıxartdı. 1974-cü ildə peşəkarcasına boks ilə məşğul olmağa başladı.
Xəzər xulu
Morfoloji əlamətləri
Bədəni uzunsov olub, quyruğa getdikcə çox nazikləşir. Başının hündürlüyü eninə bərabərdir, başı aşağı əyilmiş şəklindədir, aşağı vəziyyətdə olub, qarın tərəfinin səthi səviyyəsində yerləşir. Ön burun dəlikləri üst dodağa yaxındır. Quyruq üzgəcinin qurtaracağı kəsik şəklindədir. Birinci bel üzgəcində uzunsov ləkə olur. Alnının eni gözünün diametrindən azdır. Daldakı burun dəlikləri gözün ön kənarından uzaqda yerləşir.
Yayılması
Xəzər xulu Azərbaycan sahillərinin şimal hissəsində - Yalama, Xudat, Xaçmaz və Siyəzən rayonlarında yayılmışdır. Cənuba doğru getdikcə sayı azalır, Kürətrafı rayonunda tək - tək təsadüf edilir.
Lup Pindor
Həyatı
Pintor 25 fevral 1976-cı ildə gələcək Dünya Xoruzu Davilaon ilə, sonra dalbadal iyirmi iki döyüşü qələbə seriyasını tutmuş on turdan ibarət turnirdə uduzdu.
Xəzər xulu
Çoxalması
Xəzər xulunun maksimal uzunluğu 34.5 sm çatır. Dişilər 2 ilə qədər, erkəklər isə 3 ilə qədər yaşayır.
Lup Pindor
Həyatı
Pintor Meksika boks məktəbi açdırmışdır. O, 2002-ci ildə Con Oven-in heykəlinin boksçunun həyat və ömür yolunu açmağa kömək edib. Ailəsi dəvət olunub.
Çünki Oven-in son döyüşü Pintor ilə olub. Oven 1980-ci ildə Pintor ilə döyüşdə Pintorun güclü zərbəsindən sonra karyerasında ilk dəfə olaraq nakulta düşüb. Ancaq ayılıb, komaya düşüb. Yeddi həftə sonra dünyasını dəyişib.
Xəzər xulu
Təsərrüfat əhəmiyyəti
Xval xulunun heç bir təsərrüfat əhəmiyyəti yoxdur.
Lup Pindor
Boksdan sonra
Pintor, Camachoand və Zapataand ilə yanaşı, bir neçə boksçuların arasında 23 dekabr 2015-də Boks federasiyasının üzvü seçilib və vəzifə 15 iyun 2016-də verilib.
Mənbə
(i) There are few online accounts of Pintor's upbringing. A sensitive description may however, be located here:. (ii) For an in-depth discussion of Pintor's controversial defeat of Carlos Zarate, see:. (iii) A ring report describing the Owen fight can be found here:. (iv) For more on Pintor's relationship with Johnny Owen's family, see:. (v) For a piece on Pintor's return fight with Albert Davila, go to Boxing Insider. (vi) Detail's of Pintor's ring record can be found at the Boxing Records Archive:.
Bauçi ştatı
Bauçi ştatı  — Nigeriyanın Şimal-şərq geosiyasi zonasında ştat.
Adı
Bauçi şatatın paytaxtı olan Bauçi şəhəri Bauşe adlı bir ovçunun adından gəlir. O, şəhərin yaradıcısı olan, Yaqub ibn Dadiyə bu yerdə şəhər tikməyə məsləhət verib. Buna görə Yaqub ona yeni şəhərə onun adını verəcəyini söz verib.
Mikania diversifolia
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Stiven Yon
Stiven Yeun — koreya əsilli ABŞ aktyoru.
O Gəzən ölülər teleserialında Qlenn Rhee roluna görə daha çox tanınır. Buna qədər Yeun bir neçə qısametrajlı filmlərdə də rol alıb. O, həmçinin Crysis oyun seriyası və Korra əfsanəsində Van rolunun səsləndirilməsində iştirak edib.
Həyatı
Stiven Yon Cənubi Koreyanın paytaxtı Seul şəhərində anadan olub. Bir müddət sonra isə Miçiqan ştatına köçüb. Yun 2005-ci ildə Kalamazu Kollecində psixologiya üzrə bakalavr dərəcəsi alıb.
Aechmea costantinii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Virtual kamera sistemi
thumb|Kameranın dəyişdirilə bilən parametrlərini göstərən virtual kamera sistemi demosu. Virtual kamera sistemi — üçölçülü videooyunlar da kameranı idarə etmək və ya üçölçülü bir virtual dünyanı nümayiş etdirmək üçün istifadə edilən sistem. Kamera sistemlərindən adətən üçüncü-şəxsdən baxışın lazımi olduğu üçölçülü virtual dünyalarda istifadə olunur.
Filmmeykerlər in əksinə, virtual kamera sisteminin yaradıcıları interaktiv və təxmin edilə bilməyən bir dünya üzərində iş aparmalı olurlar. Oyunçu personajın növbəti bir neçə saniyədə harada olacağına bilmək mümkün deyil. Buna görə də, filmeykerlərin etdiyi kimi planları öncədən seçmək olmur. Bu problemi aradan qaldırmaq üçün sistem müəyyən qaydalara və ya süni intellektə arxalanır.
Kamera sisteminin əsasən üç tipi olur. Sabit kamera sistemlərində kamera heç bir şəkildə tərpənmir və sistem oyunçu personajı sabit planlarla nümayiş edir. Bunun əksinə, izləyici kamera sistemləri personajın hərəkətlərini izləyir. Son olaraq, interaktiv kamera sistemləri oyunçunun birbaşa görünüşü dəyişdirməsinə imkan vermək üçün qismən avtomatlaşdırılır. Kamera sistemlərini quraşdıqmaq üçün videooyun istehsalçıları süni intellekt skriptləri və muxtar agentlər kimi texnikalardan istifadə edirlər.
Üçüncü şəxs baxış bucağı
Videooyunlarda "üçüncü şəxs" deyəndə oyunçunun personajına sabit məsafədən və biraz yuxarıdan olan baxış bucağı nəzərdə tutulur. Bu baxış bucağı oyunçuya idarə etdiyi obrazı daha yaxşı görməyə kömək edir və daha çox döyüş və döyüş-macəra oyunlarında istifadə olunur. Bu baxış bucağını istifadə edən oyunlada ümumən oyunçunun yerinə görə oyun səslərinin tempi dəyişdirilir.
Camaşırxana
thumb|right|250px|[[İtaliyanın Sanremo şəhərində yerləşən camaşırxana. (XX əsrin əvvəlləri)]]
Camaşırxana — Paltarların yuyulması, təmizlənməsi və qurudulması kimi işlərin görüldüyü məkanlara verilən ümumi ad.
Ruku
Ruku - qurşaq təzimi də adlanır. Namazda rukuya getmək o deməkdir ki, normal halda ayaq üstə əllər dizlərə çatana qədər olan vəziyyətdə qalmaq.
Terminator
Terminator – terminator ~ терминатор ~ sonlandırıcı ~ sonlandırıcı, magistral kabeldən keçən siqnalların əks olunmasının qarşısını almaq məqsədilə həmin siqnalların boğulması üçün kabelin hər iki ucuna quraşdırılan rezistorlu konnektor. Terminatorlardan, adətən, SCSI kabellərində və koaksial şəbəkə kabellərində istifadə olunur.
İnternet xidmət provayderi
thumb thumb İnternet xidmət provayderi – hüquqi və fiziki şəxslərə İnternet xidmətlərindən istifadə etmək (İnternetə erişmək) imkanı verən qurum. İstifadəçilərin kommutasiya olunmuş, yaxud ayrılmış xətlə İnternetə bağlanmasını təmin etmək üçün İnternet provayderlərinin bir, yaxud bir neçə modem ortaqlığı (MODEM POOL) olur. Provayderlər iki qrupa bölünür: birinci dərəcəlilər – öz magistral kanalları olanlar və ikinci dərəcəlilər – birinci dərəcəli provayderlərdən magistral kanalın müəyyən zolağını icarəyə götürənlər. Provayderlərin göstərdiyi başlıca xidmətlərdən biri veb-hostinqdir.
Şahtaxtinskilər
Şahtaxtinskilər — Azərbaycanın tanınmış soyadlarından biri.
Soyun yaranması
Bu kənd onlara miras kimi nəsildən-nəslə ötürülüb. Onlar hər zaman Şahtaxtı - öz ata-baba yurdları ilə öyünüblər. Bu fakt da fikrimizi təsdiqləyir ki, bir dəfə İrəvan qubernatoruna Şahtaxtinskilərin ağsaqqalı Hacı Vəli ağa çox qürurla deyib: "Bizim təzə familiya qəbul etməyə ehtiyacımız yoxdur. Biz 500 ildən artıqdır ki, Şahtaxtılı familiyasını daşıyırıq". Şahtaxtinskilər Rusiya imperiyasının, Avropanın hansı şəhərlərində, eləcə də dünyanın hansı ölkəsində yaşayıb-yaratsalar da, öz doğma yurdlarını heç vaxt unutmamışdılar. Və Şahtaxtı kəndi ilə əlaqələri olmuşdur.
XIX və XX əsrdə elm aləmində böyük nailiyyətlər, uğurlar əldə edən alimlərin əksəriyyəti Şahtaxtinskilərdən olub. Amma çox təəssüf ki, onların nəsil şəcərələri az öyrənilib. Ymumiyyətlə, Azərbaycanda şəcərə tarixi demək olar ki, işlənməyib. Elə bu unutqanlığın nəticəsidir ki, Azərbaycan diplomatiyasında mühüm rol oynamış böyük diplomat Behbud ağa Şahtaxtinskinin atasının da adı elmi əsərlərdə, ensiklopediyalarda göstərilməmişdir.
Əlimizdə olan sənədlərə görə, I İsa Sultan Şah Sultanın oğludur. Və bu gün 200 ildən artıqdır ki, dünyanı heyrətdə qoyan Şahtaxtinskilər I İsa sultanın törəmələridir. II İsa Sutan Nəcəfqulu Sultan oğlu isə onun nəvəsidir. II İsa Sultanın həyatı və şəxsiyyəti, eləcə də fəaliyyəti nəsillərə bir nümunədir. Onun haqqında ədəbiyyatşünas alim V.Quliyevin "İsa sultan Şaxtaxtinskinin qəribə həyatı", (Bakı, 1999) monoqrafiyasında yazdıqlarını təkrarlamaq istəmirəm. Bir onu demək istəyirəm ki, qürbətdə əbədiyyətə gedən bu həmyerlimizin həyatını və fəaliyyətinin lazımınca təbliğ edə bilməmişik. O, bütün həyatını imperiya əsarətinə qarşı mübarizəyə həsr edib.
Şahtaxtinskilər əsasən Şahtaxtı, Naxçıvan, İrəvan və Tiflisdə yaşayıblar. Bu yerlərdə onların iri torpaq sahələri və mülkləri olub. Naxçıvanın Kəngərlilər yaşayan kəndlərinin bir neçəsində - Cəhridə, Xəlillidə, Yəmxanada, Tumbulda, Şahtaxtında və Yurdçuda da onların çox böyük torpaq sahələri var idi. Onlar yüksək təbəqəyə daxil olsalar da, həmişə sadə xalqla birgə olmuşlar. Övladlarını sadə xalqın içərisində böyüdüb tərbiyə etmişdilər və təhsillərinin də qayğısına qalmışdılar. Məsələn, I İsa Sultanın oğlu Məhəmmədtağı sultan öz oğlu Məhəmməd ağa Şahtaxtınskini (1846-1931) Moskvada, Almaniğada və Parisdə oxutmuşdu. Məhəmməd ağa Şahtaxtınski ensiklopedik biliyə malik bir alim kimi 8 dildə mükəmməl yazıb oxumuş, məqalələr yazmışdır. Onun elmi fəaliyyətinə nəzər yetirsək, görərik ki, o, ömrünü Azərbaycan xalqının gələcəyi naminə sərf edib.
Məhəmməd ağanın qardaşı Baxşəli ağa da Peterburq Universitetinin hüquq fakültəsini bitirib Naxçıvana qayıtmışdı. Onun oğlu Hüseyn ağa da Peterburq Universitetinin hüquq fakültəsində təhsil alıb. Lakin 1918-ci ildə ata və oğul Culfadan Naxçıvana qayıdarkən Nehrəm kəndi yaxınlığındakı "Dərəlik" adlı yerdə irticaçılar tərəfindən vəhşicəsinə qətl olunurlar. Qatillərin dediklərinə görə, Baxşəli ağa yalvarırmış ki, əvvəlcə məni öldürün, sonra oğlumu. Amma qatillər atanın gözləri önündə oğlunu əzabla, işgəncə ilə qətlə yetirirlər. Sonra da Baxşəli ağanı öldürürlər. Onlar həmin yerdə dəfn olunublar. Məzarları indi də oradadır.
Yeri gəlmişkən, bu ölüm haqqında müxtəlif versiyalar var. Ancaq 1918-20-ci illərdə baş verən hadisələr düzgün təhlil edilməyincə, yazılanlara inanmaq çətindir. Çünki 1920-ci ildən sonra yazılanların hamısı o dövrün siyasətinə uyğunlaşdırılıb. Belə ki, "Araz-Türk" Respublikası daxilində gedən feodal çəkişmələri bu qətldə əsas rol oynayıb...
Məmmədtağı Sultan 1892-ci ildə doğulub. Tiflisdə və Rusiyanın hərbi məktəblərində təhsil alıb. Tiflisdə oxuyarkən çex qızı Olqa Stefanovna Bosiko (Kuzmina) ilə ailə qurmuş və Gülnaz adlı qızları olmuşdur. Naxçıvanın daşnaklardan müdafiə olunmasında fəal iştirak edən Məmmədtağı Sultanı quldurlar ataları Baxşəli ağanın gözləri önündə amansızcasına Dərəlikdə (Culfa) öldürmüşlər. Hüseyn ağa 1893-cü ildə Şahtaxtı kəndində dünyaya gəlmiş, İrəvan gimnaziyasında, sonralar isə Sankt-Peterburqda oxumuşdur. Hüquqşünas kimi Naxçıvana dönən Hüseyn ağa da digər Şahtaxtinskilərlə birlikdə Naxçıvanın müdafiəsində cəsurluqla döyüşənlərdən biri olmuşdur. O, sosial-demokrat olmuş və dostu Hüseyn Mamayevin yazdığına görə, 1915-ci ildə Moskva universitetində oxumuşdur. Sənədlərin dili ilə desək, 1917-ci ildə Peterburqdan İrəvana dönmüş və burada "Gecə kursları"nda dərs demişdir. Onu sovet hakimiyyəti illərində bolşevik kimi təqdim etsələr də, bu, doğru deyil. Çünki o, müstəqilliyin əsl təbliğatçılarından biri olmuşdur. Hüseyn ağa İrəvanda, Şahtaxtıda xalqa izah edirdi ki, oktyabristlərin və kadetlərin qurduqları Tuçkovlar və Milyukovlar hökumətinə inanmayın, sözlərində səmimi olsalar da, onlar müharibə hökuməti qurmuşlar. "Müharibə hökuməti isə xalqa sülh və çörək, həmçinin azadlıq verə bilməz. Bu hökumət "Polesyeni, Türkiyəni talan etmək, İstanbulu ələ keçirmək, Polşanı, Hollandiyanı, Litva ölkəsini və başqa ölkələri işğal etmək istəyən soyğunçuluq hökumətidir" - deyən Hüseyn ağanı hər yerdə çar tərəfdarları və xəfiyyələri təqib edirdilər. O, Şahtaxtı kəndinin mərkəzində təşkil etdiyi çıxışlarda belə şüarları tez-tez səsləndirirdi: "Yox olsun müharibə! Yaşasın sülh!"
O da digər qardaşları kimi əyninə əsgər paltarı geyinərək erməni daşnakları ilə döyüşürdü. Tarixi sənədlərə görə, "Müdafiye-məzluman təşkilatı"nı yaratmışdı. Onu da atası və qardaşı ilə birlikdə Dərəlikdə amansızlıqla qətlə yetiriblər. Qeyd etmək yerinə düşər. 1919-cu ildə Bakıda nəşr edilən "Zəhmət" qəzeti (oktyabr) böyük ürək ağrısı ilə onların faciəli qətlə yetirilməsi ilə bağlı yazı dərc edib. Hüseyn ağanın tələbəlik dostu M.Ə.Nasir adlı bir nəfər sonralar onun haqqında 1967-ci ildə "Şərq qapısı" qəzetində kiçik bir xatirə dərc etdirib. Ulu babaları İsa Sultan maarifə, mədəniyyətə var-dövlətini əsirgəməyən bir şəxs olduğu kimi, onun varisləri də bu yola sadiq qalmışlar. Bunu onların şəcərə tarixlərindəki faktlar da sübut edir. Hal-hazırda Şahtaxtı kəndində "Şahtaxtinskilər muzeyi" fəliyyət göstərir.
Qobustan (film, 1967)
Məzmun
Çəkiliş baxımından eksperimental xarakter daşıyan bu filmdə həm elmi-kütləvi, həm də kinooçerk janrlarından elementlər vardır. Filmdə Azərbaycan xalqının həyatının müxtəlif dövrlərinə aid olan Qobustan qayaüstü təsvirlərinin tarixi tədqiqinə xüsusi diqqət yetirilmişdir.
Filmdə Qobustanla bərabər Bakının müxtəlif güşələrini-memarlıq abidələrini, neft mədənlərini, Bakı limanını, neftçıxarma qurğularını, mehmanxananın inşasını, rəssam Toğrul Nərimanbəyovun emalatxanasını əks etdirən səhnələrə də yer ayrılmışdır.
Lavrov adası
Lavrov adası — Şimal Torpağı arxipelaqı ərazisinə daxildir. İnzibati cəhətdən Krasnoyarsk diyarının Taymır Dolqan-Nenes rayonu ərazisində yerləşir.
Yerləşməsi
Laptevlər dənizini ərazisində, Bolşevik adasının şimalından 1,5 km şimal-şərqdə, Pyatiuqlovka, Nezametnaya və Krasivaya çaylarının mənsəbində yerləşir. Burada Zakrıtaya və Deryuqin buxtaları yerləşir. Lavrov adası ilə Bolşevik arasında iki ada yerləşir:600 metr aralıda Novıy adası, 500 m aralıda isə adsız adası yerləşir.
Böyük qıfotu
(Vinca major) - cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Vətəni Çin və Yaponiyadır.Təbiətdə növün arealı Cənubi Avropanı,Asiyanı və Şimali Afrikanı əhatə edir.
Növ müxtəlifliyi
[[SS 2 (**
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 0,5 m-ə çatan həmişəyaşıl yarımkolcuqdur.Gövdəsi çılpaq və ya çox seyrək tükcüklüdür.Hündürlüyü 30-45 sm-ə çatır.Yarpaqları yumurtavari,ovalşəkilli,üstü tünd-yaşıl,altı isə açıq-yaşıl rənglidir,uzunluğu 4-8 sm,eni 2-5 sm,çılpaq,kənarları tükcüklüdür.Çiçəklərinin diametri 30-50 mm,parlaq göydür,düz qalxan budaqların üzərində bitkiyə xüsusi yaraşıq verir.Kasacıq hissəsinin uzunluğu 8-9 mm,tükcüklü,çiçək saplaqlarının uzunluğu isə 3-5 sm-dir.Çiçək tacı borucuğunun uzunluğu 15-25 mm,eni 10-18 mm,rombvari-yumurtavaridir.Mart-aprel aylarında çiçəkləyir.Nazik budaqları əyilərək,torpağın üzərinə düşür və həmin hissədən kök atır.Toxum,yaşıl qələmlər və kolun bölünməsi yolu ilə çoxaldılır.
Ekologiyası
Torpağa tələbkar deyil,quraqlığa davamlıdır,lakin Abşeron şəraitində isti yay günlərində suvarılmalıdır.Kölgəli və yarımkölgəli sahələrdə yaxşı inkişaf edir.
Azərbaycanda yayılması
Böyük Qafqazda,Kür-Araz ovalığında,Cənub bölgəsində,Naxçıvanda,Abşeronda rast gəlinir.
İstifadəsi
Alçaq və enli çəpərlərdə çox dekorativ görünür.Gözəl formalı yarpaqları və iri çiçəkləri bitkiyə xüsusi yaraşıq verir və buna görə də bəzək bağçılığında istifadəsi əlverişlidir.
Etap
Etap – [fr. etape – məntəqə] 1)yolun, məsafənin bir hissəsi; 2)hər hansı keyfiyyət dəyişikliyi və ya hadisə ilə bağlı olan dövr; 3)hər hansı prosesin bir mərhələsi; 4)deologiya növü mənəviyyat haqqında təlim; 5)hər hansı bir ictimai qrupun, peşənin mənəviyyatı.
Əzim xan
Əzim xan (عظیم خان, अज़ीम ख़ान) — puştun əsilli Kəşmir hakimi.
Həyatı
Əzim xan Abdulla xan Alukzaydan (1796–1808) sonra, 1810 - 1816-cı illərdə Kəşmirin hakimi olmuşdu. Amansızlığı və qəddarlığı ilə tanınırdı.
Aechmea cucullata
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Fariz Əhmədov (rejissor)
Fariz Asif oğlu Əhmədov (d. 15 dekabr, 1983, Bakı) — Azərbaycan rejissoru, "Azərbaycanfilm" kinostudiyasının direktoru (2020-ci ildən).
Həyatı
Fariz Əhmədov 15 dekabr 1983-cü ildə Bakıda anadan olub. ADMİU-nun Ədəbi yaradıcılıq və ekran dramaturgiyası ixtisasında (2001-2005) və Rüstəm İbrahimbəyovun Beynəlxalq Kino Məktəbində təhsil alıb (2007-dən).
Professional Kinorejissorlar Gildiyasında koordinator (2003-2005), Beynəlxalq Audiovizual Festivalda koordinator (2003-2005), ANS TV-də rejissor (2005-2006) kimi çalışıb.
Hazırda AzTV-də rejissordur. Fariz Əhmədov "Kiçik Əmanət" (2005, 5 dəq, film haqqında film), UNICEF üçün "Gənclik və Sülh" mövzusunda 1 dəqiqəlik sənədli filmin (2003) müəllifidir.
2010-cu ildə Ümumrusiya Dövlət Kinematoqrafiya Universitetinə daxil olmuş və 2012-ci ildə həmin ali təhsil ocağının magistr pilləsini bitirmişdir.
2012-ci ildə "Azanfilm" animasiya filmləri studiyasının direktoru təyin edilmişdir. 2020-ci ildən "Azərbaycanfilm" kinostudiyasının direktorudur.
Mükafatları
Çəkdiyi "Əriyən ada" filmi 2015-ci ildə "Ən yaxşı sənədli film" nominasiyasında "Qızıl Pəri" mükafatına layiq görülmüşdür.
Kuzinellus obsis
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Dondukov
Dondukov — Kalmık mənşəli, rus əsilzadə ailəsi.
Tarixi
Altıncı Kalmık xanı Donduk-Ombonun övladlarının xristian dininə keçməsi ilə əsası qoyulmuşdu.
Arenaria montana
(Arenaria montana) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Əlqas Mirzə
Əlqas Mirzə — Səfəvi şahzadəsi, Şirvan vilayətinin bəylərbəyi.
Həyatı
15 mart 1516-cı ildə Şah İsmayılın və Taclı Bəyim Sultanın ilk oğlu olaraq həyata göz açmışdır.Məhinbanu Sultanın,I Pərixan Sultanın, Bəhram Mirzənin və Sam Mirzənin doğma I Təhmasibin və digərlərinin isə ögey qardaşıdır
Fəaliyyəti
İlk dəfə 1528-ci ildə, 12 yaşında Özbəklərə qarşı iştirak etdiyi Cəm döyüşündə fərqlənmişdir. 1532-ci ildə Bədr xan Ustaclının qəyyumluğu altında Astarabad hakimliyini almışdı. 1534–1535-ci illər ərzində Səfəvi ordusunun bir sərkərdəsi kimi Osmanlıya qarşı müdafiəsində başçılıq etmişdir.
Şirvanşahlar dövlətinin zəifliyindən istifadə edən I Təhmasib Şirvan vilayətini işğal etmək məqsədilə 1538-ci ilin yayında göndərdiyi 20 minlik ordunun başçısı idi. Şirvan alınaraq Səfəvilərin əyalətinə çevrilmiş, Şah Təhmasib,Qardaşı Əlqas Mirzəni Şirvana bəylərbəyi təyin etmişdi.
1546-cı ildə Əlqas Mirzə qardaşı I Təhmasibə xəyanət edərək qardaşına qarşı qiyam qaldırır.Və öz adından Dərbənddə sikkə kəsdirməyə başlayır. 1547-ci ildə Təhmasibin Dərbəndi tutmasından sonra o 40–50 nəfər rəiyyət ilə Krıma, oradan da İstanbula qaçdı.
Bir başqa keçmiş Səfəvi sərkərdəsi olan Üləma paşa Təkəli Osmanlıda Ərzurum bəylərbəyliyinə təyin olunmuşdu. Sultan Süleyman Qanuninin əmri ilə Əlqas Mirzə də ona qoşulmuş və 27 iyul 1548-ci ildə Təbrizi ələ keçirmişdilər. 5 noyabr 1548-ci ildə Əlqas Mirzə ona verilmiş ordu ilə Həmədanı ələ keçirdi. Şəhərdə qardaşı Bəhram Mirzə Səfəvinin ailəsini əsir aldı. 19 yanvar 1549 qardaşı Bəhram Mirzə tərəfindən məğlub edilərək geri çəkilməli oldu. 1 oktyabr 1549-cu ildə qardaşı Bəhrama təslim olan Əlqas, oğulları ilə birlikdə Qəhqəhə qalasında həbs edildi. 9 aprel 1550-ci ildə Hüseyn bəy Ustaclı tərəfindən qala divarlarından yerə atılaraq öldürüldü. Hüseyn bəy Bəyoğlu Ustaclının oğlu idi, beləliklə həm də atasının intiqamını almışdı.
Ailəsi
Əlqas Mirzə Xədicəsultan xanım ilə evli idi. Xədicəsultan xanım 1559-cu ildə vəfat etmişdir. Övladları:
Bərbər
thumb|Vaşinqtonda bərbərxana Bərbər — Saçların kəsilməsi, yuyulması ilə məşğul olan peşə sahibi. Bərbərlər saç kəsimi ilə yanaşı üzün təraş edilməsi və dəriyə qulluq ilədə məşğul olurlar.
Anthemis cretica
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Aechmea cylindrata
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Xoakin Kortes
Xoakin Kortes, (es. ''Joaquin Cortés, Xoakin Pedraja Kortes 22 fevral 1969, Kordova xilafəti, İspaniya) flamenko rəqqası və xareoqrafdır. Xoakin dünyada yalnız flamenkosu ilə deyil, böyük məhsuldar layihələrin yaradıcısı kimi də tanınmışdır.
Uşaqlığı
Xoakin Kortes, əsl adı Xoakin Pedraja Kortes 1969-cu ilin 22 fevralında dünyaya gəlmişdir. O uşaq olarkən Madridə, Lavapies qəsəbəsinə köçürlər. Rəqs təhsilinə 13 yaşı olarkən Madriddə başlayır. O, burada Güito, Mariya Maqdalena, Viktoria Euxenia, Kristobal Reyes və Xuana Taft ilə işləmiş, onlardan dərs almışdır. 1984-cü ildə, 15 yaşında olarkən İspaniya Milli Baletinin üzvü idi və qısa müddətdə isə solo rəqqas kimi fəaliyyətə başladı. Kortes bu kompaniya ilə Nyu-Yorkun Metropolitan Opera Evi, Moskvanın Kreml sarayı və bu kimi başqa önəmli teatrlarda rəqs edərək dünyanın bir çox ölkələrinə səyahət etdi.
Karyerası
250px|thumbnail|right 1992-ci ildə onun şəxsi "Xoakin Kortes Flamenko Balet" kompaniyası yaradır. Bu kompaniyanın birinci istehsalı olan "Cibayi" İtalya, Yaponiya və Fransada , Venesuelada və Amerika Birləşmiş Ştatlarında təqdim olundu. Elə həmin il "Una rosa es una rosa" (Qızılgül qızılgüldür) adlı xareoqrafiyasını hazırlamış, ona klip çəkmiş və orada həmkarı Ana Torroxa ilə çıxış etmişdir. "Pasión Gitana" (Qaraçı ehtirası)adlandırılan ikinci tamaşası 1995-ci ildə Giorgio Armani adlı dizaynerin geyim dəstəyi ilə Madridin Albeniz Teatrında səhnələşdirilmişdir. Bu tamaşa ilə1996-cı ildə ABŞa, 1997-ci ildə Latın Amerikasına,Avstraliya ,Yaponiya və Kanadaya 1998-ci ildə səfərlər etmişdir.Tamaşaya milyonlarla tamaşaçı gəlmişdi. Kino aləminə Pedro Almodovarın"La flor de mi secreto" ( Sirrimin çiçəyi ) adlı film ilə qoşulmuşdur. Daha sonra isə Karlos Sauranın "Flamenko" filmində rol oynamışdır.
1999-cu il
Kortes 1999-cu illərin əvvəllərində Nyu-Yorka köçür və Oskar mükafatının təqdimolunma mərasimində birgə iştirak etdiyi xareoqraf Debbie Allen ilə əməkdaşlığa başlayır. Elə həmin il İspaniyaya qayıdır və Sevilya Dünya Atletizminin açılış mərasiminə dəvət olunur. Oktyabrda "Soul" adlı yeni tamaşa yaradır və o Barselonanın Tivoli Teatrında səhnələşdirilir.
2000-ci il
2000-ci ildə "Gitano" (Qaraçı) adlanan yeni filmə dəvət alır, bu dəfə baş rol üçün. Eyni zamanda "Soul" tamaşasının nümayiş etdirmək üçün Çin, İngiltərə, Almaniya, Cənubi Amerika ölkələrinə dünya turuna çıxır.
2001-ci il
Xoakin 2001-ci ildə "Dəniz … Festivalı"nın açılış mərasimində  iştirak edir. Daha sonra Londonda səhnələşdirilən "Pura pasión" ( Saf ehtiras) adlı layihəni yaradır, bir neçə gün sonra isə Barselonanın Tivoli Teatrında onun "Live" tamaşası təqdim olunur. Həmçinin Cenifer Lopezin Puerto-Rikoya qastrolunda da iştirak edib, 2001-ci il Qrammi mükafatının təqdim olunma mərasimində "Fallin" başlığı altındakı səhnəcikdə Alisiya Keys ilə rəqs etmişdir.
2002-ci il
2002-ci il dekabrın 11-də Xoakin Kortes Nobel Sülh Mükafatının verilməsi münasibəti ilə  OSLO SPEKTRUMun həyata keçirdiyi ənənəvi konsert proqramında iştirak üçün dəvət olunmuşdur. Həmçinin bu mərasimdə Norveç Kral ailəsi də iştirak etmiş, Cimmi Karterə Nobel Sülh Mükafatı verilmişdir.
2003-cü il
2003-cü ildə Royal Albert Hall.da "Charity Hope Gala" və "Fashion Rocks for the Prince’s Trust"  adlı mərasimlərdə iştirak etmişdir. Həmin ilin sentyabrında italyan rejissoru Ciro Ipolitonun "Vainilla y Chocolate" (Vanil və şokolad) adlı uzunmetrajlı filmində baş rolu ifa edir.
2004-cü il
2004-cü ilin martın 5-də özünün "Sevgi və nifrətdən"adlı xareoqrafitası Milanın Diners della Luna Teatrında təqdim olunur.
2005-ci il
2005-ci ilin mayın 3-də Meksikada "" Mi soledad" (Mənim tənhalığım) adlı kiçik ssenarili tamaşasını yazdı və dünya səyahətinə davam etdi.
2006-ci il
2006-cı ilin noyabrında Avropa Parlamenti tərəfindən Roman xalqının Səfiri adlandırıldı. Brüsselə çağırılır və orada Barroso və Borrell Prezidentləri ilə Xoakin arasında görüş keçirilir və daha sonra avropa deputatları ilə görüşmüş və qaraçı xalqı haqqında hisslərini bölüşmüşdür.
2007-ci il
2007-ci ilin iyulun 7-də Lissabonda Luz stadionunda Xose Karrera cə Dulse Pontes tərəfindən keçirilən "Dünyanın yeni 7 möcüzəsi" adlı mərasimdə iştirak edir. Xoakin dünyada yalnız flamenkosu ilə deyil, böyük məhsuldar layihələrin yaradıcısı kimi də tanınmışdır. Video oyunların rəhbəri İedo Koxima "Metal Gear Solid" filminin "Vamp" personajını yaratmaq üçün Xoakinin görüntüsündən istifadə etmişdir.
2009-cu il
2009-cu ilin fevralında Londonun Rounhouse adlanan yerində öz kompaniyası ilə yeni dünya səyahətinin başlanğıcı kimi 2 gecə təşkil edir. 2009-cu ilin mayın 14-də onun son 6 əsərindən ən yaxşısı olan "Calé" adlı yeni əsərini yazır və bu da Nyu-Yorkun Beacon Teatrında səhnələşdirilir.
2010-cu il
Həmçinin 2010-cu ildə ABŞın vitse-prezidenti tərəfindən İqlim Dəyişikliyi üzrə səfir seçilmişdir. Meksikada onu Lunas mükafatı ilə təltif edirlər. Həmçinin İspaniya Hökuməti onun karyerasının 25-ci ildönümü ilə əlaqədar olaraq Xoakin Kortesi İncəsənət üzrə qızıl medalla təltif etmişdir.
2013-cu il
2013-cü ilin mart ayının 9-dan 19-a qədər "Heydər Əliyev Fondu"nun təşkilati dəstəyi, Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi, Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi, Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqı və Azərbaycan Milli Konservatoriyasının təşkilatçılığı ilə "Muğam aləmi" Beynəlxalq Musiqi Festivalı adlı tədbir keçirildi.Bu tədbir çərçivəsində mart ayının 18-də Heydər Əliyev Sarayında məşhur ispan flamenko rəqqası Xoakin Kortes "Dicen de mi" (Məndən danışırlar) adlı konsert proqramı ilə çıxış etdi.
Mənbə
https://es.wikipedia.org/wiki/Joaqu%C3%ADn_Cort%C3%A9s
http://cordobesesilustres.wikispaces.com/Joaqu%C3%ADn+Cort%C3%A9s