cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fatma Pəsənd xanım
Həyatı
Çərkəz əsilli olan Fatma Pəsənd xanım Sultan Əbdülhəmidin bacısı Cəmilə Sultanın hədiyyəsi olaraq Ulduz sarayına gəlmişdir. 1896-cı ildə Ulduz sarayında nigahlanan cütlüyün bir il sonra Xədicə Sultan adlı qızları dünyaya gəldi. Ancaq 8 aylıq olan Xədicə Sultan difteriya xəstəliyindən vəfat etmişdi. Sultan Əbdülhəmid qızının vəfatından sonra Osmanlının ilk uşaq xəstəxanası olan Şişli Etfal xəstəxanasını qurdu. Xəstəxananın idarəsi isə 1909-cu ilədək Fatma Pəsənd xanıma tapşırıldı. Sultan Əbdülhəmidin devrilməsindən sonra əriylə birlikdə Salonikiyə getdi ancaq bir il sonra İstanbula qayıtdı. Qayıtdıqdan sonra Vaniköydə yaşayan Fatma Pəsənd xanım sürgün əsnasında ağır xəstə idi. Bu səbəblə ölkəni tərk edə bilmədi və 5 noyabr 1925-ci ildə vəfat etdi. Məzarı Qaracaəhməd məzarlığındadır.
Nazim Abbas
Nazim Hüseynqulu oğlu Abbasov (14 dekabr 1938 – 16 sentyabr 2000) — Azərbaycan rejissoru, Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1989).
Həyatı
Nazim Abbas işlədiyi 37 il ərzində 5 bədii, 17 musiqili və 127 sənədli filmlərin rejissoru və bəzilərinin ssenari müəllifidir. Nazim Abbasın çəkdiyi 12 film mükafat və prizlərə layiq görülüb.
Bariyamabad (Piranşəhr)
Bariyamabad - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Piranşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 40 nəfər yaşayır (4 ailə).
Milyonçu Mirxalıq Abdullayevin evi
Milyonçu Mirxalıq Abdullayevin evi- 1913-cü ildə inşa olunub. Tikintidə istifadə edilən daşlar Qarabağ dağlarından kəsilib…Sovet hakimiyyətinin ilk illərindən Mirxalıq Abdullayevdən alınaraq 1989-cu ilə kimi Salyan kənd təsərrüfatı texnikumunun binası kimi istifadə olunub.
Füruzan
Füruzan (anadan olanda Firuzə Çerçi, ) — Türkiyə yazıçısı. Çağdaş türk ədəbiyyatının önəmli isimlərindən biridir. Türk hekayəçiliyində ümumiyyətlə "kiçik insanlar" adlandırılan cəmiyyətin məzlum, məğlub, həssas daxili aləmlərindən yazmışdır. Kiçik hekayə ilə yanaşı şeirdən romanlara, səyahət yazılarına, oçerklərə və uşaq ədəbiyyatına qədər müxtəlif ədəbiyyat janrlarında əsərlər yaratmış və bəzi hekayələri teatr səhnəsinə və kino ekranına çıxmışdır. 1970-ci illər siyasi məzmunlu Türkiyə ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi. Sevgi Soysal və Ədalət Ağaoğlu ilə şərti olaraq bu dövrlər Türkiyədə "12 Mart romanı" adlanan üslubda əsərlər müəllifidir.
Əsərlərinin böyük qismi əsasən sosial problemlərə həsr olunmuşdur.
Rejissoru olduğu Sinemalarım filmi Türk kinosu tarixinin ən uğurlu əsərlərindən biri sayılır.
Həyatı
29 oktyabr 1932-ci ildə İstanbulda anadan olub. Gənc yaşlarında atasını itirib. İbtidai təhsilini Yalova və İstanbulun fərqli məktəblərində alıb. Ailəsinin maddi imkanları məhdud olduğundan litseyə gedə bilməmişdir. 1950-ci illərdə teatr aktyoru olmağa qərar verdi. Bir müddət Kiçik Sahnədə rollar ifa edirdi. Uzun müddət rəssamlıq etdikdən sonra tamamilə ədəbiyyatla məşğul olmaq qərarına gəldi və təhsilini bu sahəyə yönəltdi. İlk hekayəsi "Mənfi Hikaye" 1956 -cı ildə Seçilmiş Hekayələr jurnalında nəşr olundu. Hekayələrini 1956-1958-ci illər arasında "Türk Dili", "Yenilik" ve "Pazar Postası"nda nəşr etdirmişdir. 4 iyul 1958-ci ildə karikaturaçı rəssam Turhan Selçukla ailə qurdu. Boşanma ilə bitən bu evlilikdən qızı Aslı dünyaya gəldi. Yalnız ilk adı olan Füruzan adını əsərlərində istifadə edirdi. "Sərbəst Yatılı və Sait Faik Hekayə Hədiyyəsi"ni alanda həyat yoldaşı Turhan Selçukla birlikdə mərasimə qatıldı.
Yaradıcılığı
Yazısının ilk dövrünü "gənclik həvəsi" olaraq təyin edən Füruzan, 1960-cı illərdə əsas əsərlərini yazmağa başladı. 1964-1972-ci illərdə "Dost", "Yeni Dergi" və "Papirus"da nəşr olunan hekayələri ilə diqqət çəkdi.
İlk kitabı "Parasız internat" ilə 1972-ci il "Sait Faik Hekayə Mükafatı"nı qazandığı zaman məşhur oldu. O, bu mükafatı qazanan ilk qadın yazıçı idi. "Parasiz internatın"ın ardınca "Mühasirə" (1971) və "Mənim Sinemalarım" (1973) hekayə kitablarını dərc etdirdi. Hekayələrində yanlış yoldan çıxan qadın və qızların, çökmə prosesində olan burjua ailələrinin, yeni həyat şərtlərindən bezən və vətən həsrətində olan mühacirlərin, yoxsulluq içində yaşamaq uğrunda mübarizə aparan və tək qalan qadınların dramlarını canlandırırdı. Bu insanların yeganə silahları olan sevgi və uşaqları təsvir edirdi. "Mənim Sinemlarım" kitabından sonra hekayə yazmağa 9 illik fasilə verdi.
Qapanat mahalı
Qapanat mahalı —XII əsrin 60-cı illərindən etibarən Eldənizlər dövlətinin Naxçıvan vilayətinin tərkibinə daxil olmuş inzibati vahidlərdən biri.
Füruzan
Yaradıcılığı
İlk romanı "Kırkyedililer"i 1974-cü ildə nəşr etdirdi. 1947-ci ildə anadan olanların, Türkiyə tarixinə 68-ci illər kimi düşmüş inqilabi və üsyankar bir nəslin hekayəsindən bəhs edən əsər, geniş tamaşaçılar tərəfindən sevildi və 1975-ci ildə Türk Dili Dərnəyi Romanı Mükafatını aldı.
Qapanat mahalı
Naxçıvan vilayətinin tərkibinə daxil edilməsi
XII əsrin 60-cı illərində paytaxtı Qapanat olan alban Sünik hakimliyinin süquta uğramasından sonra, onun daxil olduğu ərazilər də Naxçıvan vilayətinin tərkibinə daxil edilmişdir. S.Orbelianinin qeydlərindən məlum olur ki, 1170-ci ildə Atabəy Şəmsəddin Eldənizin sonuncu Sünik qalası olan Baqaberdi tutmasından sonra Sünik hakimliyinin varlığına faktiki olaraq son qoyulmuşdur.
Bu dövrdən Naxçıvan vilayətinin inzibati ərazi quruluşundan yeni bir dairənin (mahalın) Qapanatın və ya Kabbanın olduğu qənaətinə gəlmək olar. Təsadüfi deyildir ki, orta əsr müəllifi Y.Həməvi Naxçıvan vilayətinin tərkibində olmuş Kabbanı (Qafanı –E.K.) şəhər və dairə (mülk, əmirlik) kimi təsvir etmiş və onun Təbriz və Beyləqan arasında yerləşdiyini yazmışdır.
Füruzan
Yaradıcılığı
Sonrakı illərdə Füruzan, mühacirlərin və xaricdən gələn işçilərin problemlərinə diqqət çəkdi. 1988-ci ildə nəşr olunan "Ev sahibləri" sənədli kitabında Almaniyanın qabaqcıl ziyalıları və qonaq işçiləri ilə danışıqlar apardı. 1988-ci ildə nəşr olunan ikinci romanında "Berlin Nar Çiçəyi"ndə də, Almaniyadakı mühacirlərin həyatını təsvir etmişdi.
1981-ci ildə "Ah Güzel İstanbul" hekayəsindən çəkilən eyni adlı filmdə Ömer Kavur ilə birlikdə ssenari üzərində çalışdı. Film heç bir filmin birinci mükafata layiq görülmədiyi Antalya Film Festivalında ikinci mükafatı qazandı.
1982-ci ildə nəşr olunan "Gecənin digər tərəfi" kitabına daxil olan və kitabla eyni adda olan hekayə, 1986-cı ildə TRT tərəfindən serial olaraq çəkildi. Seriya TRT və Modern Jurnalistlər Təşkilatı tərəfindən ən yaxşı serial olaraq seçildi. Bütün çəkilişlərdə çəkiliş meydançasında olan Füruzan bu təcrübədən sonra özü rejissor olmağa qərar verdi. 1988-1989-cu illərdə "Sinemalarım" adlı hekayəsinin həm ssenari müəllifi olaraq, 1989-cu ildə rəssam Gülsün Karamustafa ilə birlikdə eyni adlı bədii filmi çəkmişdir. Filmdə baş rolları Hülya Avşar və Oktay Yaman canlandırmışdı. Film beynəlxalq festivallarda böyük diqqət çəkdi.
Müəllif "Redife lütfü", "Qış gəlməmişdən əvvəl" və "Sevgi yazı" hekayələrini isə pyesə çevirmişdir. "Qış gəlməzdən əvvəl" və "Sevgi dolu bir yaz" filmləri Ankara Dövlət Teatrları tərəfindən səhnələşdirilib.
1991-ci ildə "Lodoslar Kenti" adlı ilk və yeganə şeir kitabını nəşr etdi.
Karyerasında heç vaxt soyad istifadə etməməsini belə izah edir:
Bosniya müharibəsi illərində Balkanları əhatə edən səyahət təəssüratlarını "Burada Bizim Rumeli" (1994) və yeni nəşr "Balkan Yolcusu" (1996) kitablarında bölüşdü.
Əsərləri alman, italyan, ingilis, fransız, bosniya, bolqar və fars kimi müxtəlif dillərə tərcümə edilmişdir.
2006-cı ildə Ankara Hekayə Günləri Onur Mükafatını alan müəllif, 2008-ci ildə 27-ci İstanbul Kitab Sərgisinin Fəxri Yazarı seçildi və onun haqqında Füruzan adlı bir hekayə hazırlandı.
Yalkr (krater)
right|thumb|Qalileyin cənub yarımkürəsində çəkdiyi bir şəkil. Yalkr – Yupiterin təbii peyki Kallistoda yerləşən krater. Ölçüsü 74 kilometr təşkil edir. Zərbə krateri olduğu güman olunur. Daha yuxarısında kiçik və deqredasiyaya uğramış Audr krateri yerləşir.
Füruzan
Mükafatları
"Parasız internat" adlı qısa hekayəsi ilə 1972=ci il "Sait Faik Hekayə" Mükafatını və "47'liler romanı" ilə 1975-ci il Türk Dil Təşkilatı Roman Mükafatını qazanıb.
Tərlan Gülüşov
Tərlan Salman oğlu Gülüşov (16 oktyabr 1994; Salyan rayonu, Azərbaycan — 22 oktyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin baş leytenantı, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Tərlan Gülüşov 1994-cü il oktyabrın 16-da Salyan rayonunun Xələc kəndində anadan olub. 2011-2015-ci illərdə Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbində (AAHM) ali hərbi təhsil alıb.
Hərbi xidməti
Tərlan Gülüşov 2015-ci ildən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında xidmət edirdi.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Tərlan Gülüşov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
2013 Futbol üzrə Azərbaycan Superkuboku
2013 Futbol üzrə Azərbaycan Superkuboku — Azərbaycan Superkuboku uğrunda baş tutnuş hesab olunan sayca 4-cü turnir. Oyun 23 oktyabr 2013-cü ildə İbrahimxəlil Axundlu adına Naxçıvan Muxtar Respublika stadionunda keçirilmişdir. Superkubok oyununda Topaz Premyer Liqasının qalibi "Neftçi" və Azərbaycan kubokunun finalçısı "Xəzər-Lənkəran" komandaları üz-üzə gəlmiş və oyun "Xəzər-Lənkəran"ın 2:1 hesablı qələbəsi ilə başa çatmışdır.
Tornfild Holl
thumb Tornfild Holl - Şarlotta Brontenin 1847-ci ildə çapdan çıxdığı Ceyn Eyr əsərində göstərilən uydurulmuş köhnə yaşayış evidir. Burada Edvard Roçester və köməkçiləri yaşayır. Ceyn Eyr Roçesterin ailəsində mürəbbiyə vəzifəsində işləmək üçün bura yollanır. Əsərdəki bir çox hadisələr Tornfild Holl və onun ətrafında baş verir.
2013 Futbol üzrə Azərbaycan Superkuboku
Oyun
Oyunun ikinci hissəsində Sadio Tounkara 64-cü dəqiqədə aldığı ikinci sarı vərəqədən sonra qızmızı kart görmüş və "Xəzər-Lənkəran" oyunu 10 nəfərlə davam etdirmişdir. 4 dəqiqə sonra – 68-ci dəqiqədə "Neftçi" Karlos Kardosonun qolu ilə hesabı bərabərləşdirsə də bir nəfər azlıqda oynayan "Xəzər-Lənkəran" Rasim Ramaldanovun 90-cı dəqiqədə vurduğu qolla matçdan 2:1 hesablı qələbə ilə ayrılaraq ilk dəfə Azərbaycan Superkubokunun sahibi olmuşdur.
Mükafatlandırma
Oyundan sonra təntənəli mükafatlandırma mərasimi keçirilmişdir.
Mükafatları Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Vasif Talıbov, Azərbaycan Peşəkar Futbol Liqasının prezidenti Ramin Musayev və Azərbaycan Futbol Federasiyaları Assosiasiyasının baş katibi Elxan Məmmədov təqdim etmişlər.
"Neftçi" komandası gümüş medallarla mükafatlandırılmış; "Xəzər-Lənkəran" komandasının üzvlərinə isə qızıl medallar və kubok təqdim olunmuşdur.
Yayımı
Oyun "İdman Azərbaycan" kanalı və Naxçıvan Dövlət Televiziyası ilə canlı yayımlanmışdır.
Çiyanə (Piranşəhr)
Çiyanə - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Piranşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 390 nəfər yaşayır (63 ailə).
Babək FK
"Babək" — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunun futbol klubu. Naxçıvan Muxtar Respublikasının futbol çempionatında iştirak edir.
Faqnan qalası
Faqnan qalası - Orta əsrlərdə Naxçıvan vilayəti ərazisində XII-XIII əsrlərdə mövcud olmuş əsas qalalardan biridir.
Qala haqqında yalnız Həmdullah Qəzvininin "Nüzhət əl-qülub" əsərində məlumata rast gəlinir.
Naxçıvanın tarixi coğrafiyasını araşdıran tarix üzrə fəlsfə doktoru Elnur Kəlbizadə H.Qəzvininin adını çəkdiyi dörd qaladan üçünün (Əlincə, Sürməli, Tağmar) lokalizasiyasını aparsa da dördüncü qala olan Faqnan haqqında apardığı araşdırmalar bir nəticə verməmiş, bu səbəbdən də bu qalanın harada yerləşdiyi, hansı məqsədlərlə istifadə olunduğu barədə konkret fikir irəli sürməmişdir. Tədqiqatçı yalnız Culfa rayonunun Gülüstan kəndi yaxınlığında qalıqları qalmış bir gözətçi-istehkam qalasının Faqnan qalası ola biləcəyi ehtimalını bəzi yerli sakinlərə istinadən irəli sürsə də bununla bağlı tarixi faktın olmadığını göstərmişdir.
Mənbə
Kəlbizadə E. Naxçıvanın tarixi coğrafiyası (XII-XVIII əsrin birinci yarısı), Naxçıvan:Əcəmi, 2016, 200 s.
Arkad (krater)
Arkad – Yupiterin təbii peyki Kallistoda yerləşən krater. Ölçüsü 60 kilometr təşkil edir. Mərkəzi çuxur zərbə krateri olduğu güman olunur. Kraterin yaxınlığında Qinandi adlı başqa krater yerləşir. Krater Yunan mifologiyasında Kallistonun oğlu Arkadın şərəfinə adlandırılmışdır.
NGC 7155
NGC 7155 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Hindi bürcü istiqamətində yerləşir. SB0 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Vogezlər
Vogezlər  — Fransanın şərqində yerləşən, Qrand Est regionun departamentlərindən biri. Sıra nömrəsi — 88. İnzibati mərkəzi — Epinal. Əhalisi — 392,846 nəfərdir (departamentlər arasında 61-ci yer, 2010-cu ilin məlumatları).
Coğrafiyası
Ərazisi — 5874 km². Vogezlər dağ massivində yerləşən departamentin ərazisində Sona çayı axır.
Departamentə 3 rayon, 31 kanton və 515 kommuna daxildir.
Tarixi
Vogezlər — 1790-cı ilin mart ayında Böyük Fransa İnqilabı zamanı yaradılmış ilk 83 departamentdən biridir. Keçmiş Lotaringiya əyalətinin ərazisində yerləşir. Adı Vogezlər dağ massivindən gəlir.
1794-cü ildə bu bölgədə inqilabçı Fransa qoşunları və Alman dövlətlərinin koalisiya ordusu arasında böyük bir döyüş baş verdi.
1793 və 1795-ci illərdə, Salm Knyazlığı və Şmirek əyalətinin qonşu torpaqları, departamentin orijinal ərazisinə daxil edildi. 1870-1871-ci illərdə Fransanın franko-prussiya müharibəsindən sonra, departamentin ərazisinin təxminən 4 % Almaniyaya verildi.
Fransadakı ilk turizm ofis Jerarmer şəhərində açıldı.
İslam Sadıq
İslam Sadıq (İslam Hüseyn oğlu Sadıqov) — şair, folklorşünas, filologiya üzrə elmlər doktoru
Həyatı
16 oktyabr 1953-cü ildə Tovuz rayonunun Samanlıq kəndində anadan olub. 1961–1971-ci illərdə Samanlıq kənd orta məktəbində, 1973–1978-ci illərdə Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunun Zootexnik fakültəsində, 1980–1986-cı illərdə Maksim Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutunun Poeziya fakültəsində təhsil alıb. Hazırda AMEA Folklor İnstitutunun "Folklor və yazılı ədəbiyyat" şöbəsində aparıcı elmi işçidir.
Yaradıcılığı
Azərbaycan dastan folklorunun, həmçinin Şumer tarixi və mədəniyyətinin araşdırıcısıdır. Şumer dilinin qədim türk dili olduğunun əsaslandırılması yönündə tədqiqatları var. "Azərbaycan folklorunda "Koroğlu" poetik ənənəsi" mövzusu üzrə "fəlsəfə doktoru" (2007). , "Şumer epik mətnləri və Türk xalq yaradıcılığı ənənələri" mövzusu üzrə "elmlər doktoru" (2015) elmi dərəcələrini almışdır.
10-dan çox şerlər və 20-yə yaxın araşdırma kitabının, 100-dən çox elmi-publisistik məqalənin müəllifidir.
Xarici keçidlər
İslam Sadıq – anl.az
Daniela Masseroni
Daniela Masseroni — İtaliyanı təmsil edən bədii gimnast. Daniela Masseroni İtaliyanı 2004 Afina və 2008 Pekin Olimpiadalarında təmsil etdi.
Karyerası
Daniela Masseroni 2004-cü ildə İtaliyanın bayrağı altında Yunanıstanın Afina şəhərində XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, qrup yarışlarında кomanda yoldaşları Elisa Blançi, Fabriza D'Ottavio, Marinella Falca, Elisa Santoni və Laura Vernizzi ilə birgə finalda 49.450 xal topladı və 3-cü yeri tutdu.
Daniela Masseroni növbəti Olimpiya Oyunlarında 2008-ci ildə Çinin Pekin şəhərində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, qrup yarışlarında кomanda yoldaşları Elisa Blançi, Fabriza D'Ottavio, Marinella Falca, Elisa Santoni və Anjelika Savrayuk ilə birgə finalda 34.425 xal topladı və fəxri 4-cü yeri tutdu.
Monteneqrolu Yelena
Monteneqrolu Yelena — Montenqro şahzadəsi. Efiopiya İmperatoru III Viktor Emanuelin həyat yoldaşı, İtaliya və Albaniya kraliçası.
Bioqrafiyası
Monteneqro Kralı I Nikolanın və həyat yoldaşı Milena Vukotikin qızı.
1896-cı ildə İtaliyanın gələcək kralı Viktor III Emmanuel ilə evlənir. Evlənmək üçün Elena Pravoslavlıqdan Katolikliyə keçir. Elenanın anası Şahzadə Milena, etiraz olaraq Romadakı toyda iştirak etməyi rədd edir.
Yolanda Marqarita (1901–1986), Berqolo qrafı Qiorqio Karlo Kalvi ilə evlidir;
II Umberto (1904–1983), Belçika Marie-Jose ilə evli olur;
Covanna (1907–2000), Bolqarıstan Çarı III Borislə evli olur;
Maria Franceska (1914–2001), Luiqi Bourbon-Parma ilə evlidir.
28 dekabr 1908-ci ildə Siciliyada bir zəlzələ Messina şəhərini demək olar ki, tamamilə məhv edir. Elena qurbanlara yardım göstərilməsində əhəmiyyətli bir rol oynayır.
Birinci Dünya müharibəsi dövründə Kraliça bir xəstəxanada tibb bacısı olaraq çalışır Elena xeyriyyə hərraclarında qurbanlara kömək etmək üçün imzası ilə bir şəkil satmağı düşünür. Müharibənin sonunda İtaliyanın müharibə borclarını ödəmək üçün İtalya tacının xəzinələrini satmağı təklif edir. Davranışı bir çox kraliça və hökmdar nəsli üçün nümunə olur. Papa XI Piy 1937-ci ildə Katolik kilsəsinin qadınlar üçün ən yüksək mükafatı olan Xristianlığın Qızıl Gülünü ona təqdim edir. Elenanın ölümündən sonra, Pius XII varisi onu "xeyriyyəçi mərhəmət xanımı" adlandırır. 2001-ci ildə Papa onu "Tanrının xidmətçisi" elan edir.
"Slavyan gözəli" Elena kifayət qədər hündür boylu (180 sm) bir qadın idi. Əri III Viktor Emmanuel (atası kimi), əksinə çox kiçik idi (təxminən 153 sm), bu da onu həyat yoldaşının yanında komik göstərirdi. Kral qalın tabanlı ayaqqabılar və yüksək taclı papaqlar taxmağa çalışsa da və səlahiyyətlilər fotoqrafların "ziddiyyətli" şəkillər çəkmədiklərini diqqətlə izləsələr də, hündürlüyün belə bir fərqini xüsusilə toy mərasimi zamanı gizlətmək çətin idi. Şəkillər Rusiya daxil olmaqla dünyanın qəzetlərində görürnəndə, burada uzun boylu bir arvad və kiçik ər mənasını verən "İtalya cütü" ifadəsinə yaranır.
Xatirəi
Qara dənizdə hərəkət edən bir gəmi şahzadənin adını daşıyır.
Cakomo Puççininin Madam Batterflay operası Monteneqrolu Yelenaya həsr edilmişdir.
Kəngərli FK
"Kəngərli" — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Kəngərli rayonunun futbol klubu. Naxçıvan Muxtar Respublikasının futbol çempionatında iştirak edir.
Sədərək FK
"Sədərək" — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Sədərək rayonunun futbol klubu. Naxçıvan Muxtar Respublikasının futbol çempionatında iştirak edir.
Ukraynada QİÇS
thumb|right|320px|Qeydiyyata alınmış yoluxma hallarının əks olunduğu Ukrayna xəritəsi. Ukraynada QİÇS — Ukraynada QİÇS-lə bağlı vəziyyəti izah etmək üçün istifadə olunan termin. Ukrayna QİÇS virusunun ən sürətli yayıldığı Avropa ölkəsidir. Mütəxəssislərin 2010-cu ilin avqust ayında vermiş olduğu raporta əsasən ölkədə gənc nəslin 1.3% QİÇS-in səbəb olduğu HİV virisunu daşıyıcısıdır. 2011-ci ilin məlumatlarına görə Ukraynada 360.000 HİV pozitiv şəxs yaşayır.
İlk yoluxma faktının qeydə alındığı 1987-ci ildən 2012-ci il aralığında QİÇS-in səbəb olduğu xəstəliklərdən 27.800 nəfər vəfat edib. 2012-ci ilin məlumatlarında təxminən gün ərzində 57 yeni yoluxma faktının və 11 virusunun səbəb olduğu xəstəliklərdən baş verən ölüm faktlarının qeydə alındığı bildirilmişdir.
İlk dəfə 1987-ci ildə qeydə alınan virus 90-cı illlərin əvvəllərində ölkənin cənub və şərq əyalətlərində inyeksion narkotik istifadəçiləri arasında məhdud çevirədə yayılmışdır. Zamanla ölkənin digər bölgələrində də artım səviyyəsinə keçən virus XX əsrin sonlarına yaxın əhəmiyyətli dərəcədə çox əhalidə aşkarlanmışdır. Bu gün Ukrayna Şərqi Avropada ən çox HİV/QİÇS daşıyıcısı olan vətəndaşa sahib ölkədir.
Virusun yayılması
Ukraynada HİV virusunun ilk aşkarlanması 1987-ci ilə təsadüf edir. Ötən 5 il ərzində virusun yayılma səbəbləri və yayılma çoğrafiyası ilə bağlı ətraflı məlumat toplamaq mümkün olmamışdır. 1995-ci ildə virusun yayılması sürəti zəifləmişdir. Bu illərdə Ukrayna Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı tərəfindən yoluxma və yayılma risklərinin aşağı olduğu ölkələrin kateqoriyasına salınır. 1987-1994-cü illər aralığında 183 yoluxma faktı qeydə alınmışdır. thumb|left|250px|HİV müsbət şəxslər üçün [[Donetsk vilayətində fəaliyyət göstərən tibb mərkəzi.]] 90-cı illərin ortalarında ən çox yoluxma faktı inyeksion narkotik istifadəçilərinin arasında baş vermişdi. Eyni şpritsdən istifadə hallarının çoxalması virusun yayılmasını sürətləndirən ən önəmli amil hesab olunurdu. 2001-ci ilin məlumatlarına əsasən inyeksion yoluxmaların faizi 1997-ci ilin göstəricilərinə görə 27% azalmışdır. Belə ki, 1997-ci ildə ümumi yoluxmaların 84% inyeksion yoluxmalar təşkil edirdisə, 2001-ci ildə bu göstərici 54% həddində olmuşdur.
Yusif Küseyir oğlu
Yusif Küseyir oğlu — Orta əsrlərdə Naxçıvan şəhərində yaşamış nüfuzlu dövlət və din xadimlərindən biri.
Ukraynada QİÇS
Virusun yayılması
İllər ərzində eyni şpritsdən istifadə halları zaman baş verən yoluxmalarda azalmalar müşahidə olunsada, cinsi əlaqə zamanı baş verən yoluxmalarda artım görülmüşdür. Hetroseksual münasibətlərdən baş verən yoluxma göstəricisi ötən dövr ərzində 11% dən 27% qədər yüksəlmişdir. thumb|right|300px|[[Ukraynada HİV/QİÇS-in mümkün yoluxma yollarını faiz göstəricisi ilə göstərən modul.]] thumb|right|300px|İllərə görə yeni yoluxma halları və virusdan vəfat edənlərin sayının göstərən şkala. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının HİV/QİÇS üzrə proqramı tərəfindən 2003-cü ildə açıqlanan məlumata əsasən Ukraynada 360.000 HİV/QİÇS daşıyıcısı yaşayır. Ukrayna Səhiyyə Nazirliyi vətəndaşların 500 minə qədərinin virusa yoluxduğunu və ya yoluxma riski altında olduğunu bildirmişdir. Ukraynalı rəsmilərin məlumatlarına görə virus ölkənin gənc əhalisinin 2% də mövcuddur. Regional baxımdan vilayətlərə bölünən ölkədə xüsusi ilə cənub və şərq ərazilərində yoluxma hallarına tez-tez rast gəlinir. Odessa, Dnepropetrovsk, Nikolayev və Donetsk vilayətlərində yoluxma faizi digər vilayətlərə nəzarən üç dəfə daha çoxdur.
Ukraynanın cənub və şərq əyalətlərində virusun digər əyalətlərə nəzarən daha kəskin formada yayılması bir necə səbəblə izah olunur. 90-cı illərdən etibarən başlayan işsizlik və sosial problemlər əhali arasında narkomaniya, alkoqolizm və zərərli vərdişlərin çoxalmasına təkan vermişdir. SSRİ-nin dağılmasından sonra özünü yenidən formalaşdırmağa başlayan iri sənaye şəhərləri bir çox sosial problemləridə bərabərində gətirməkdə idi və beləliklə HİV virusunun yayılması və çoxalması üçün münbit şərait formalaşmışdı.
Yusif Küseyir oğlu
Haqqında
Onun haqqında məlumat verən ən dəqiq mənbə Naxçıvan şəhərində şərəfinə tikilmiş qəbirüstü türbədir. Tarix üzrə fəlsəfə doktoru Elnur Kəlbizadə hələ 2011-ci ildə "Şərq qapısı" qəzetində nəşr etdirdiyi "Şeyxlər başçısı Yusif Küseyir yaxud məzarı qibləyə olmayan şeyx" adlı məqaləsində Yusif Küseyir oğlu şəxsiyyəti ilə bağlı bir sıra məqamlara toxunmuşdur. Naxçıvan şəhərindəki Yusif Küseyir oğlu türbəsinin əsas fasadından sol tərəfdəki kitabə bu memarlıq abidəsinin bənna Memar Əcəmi Əbu Bəkr oğlu Naxçıvani tərəfindən tikildiyinə işarə verir: "Bənna Memar Əcəmi Əbu Bəkr oğlu Naxçıvaninin əməlidir"
Ukraynada QİÇS
Virusun yayılması
2009-cu ilin statistik məlumatlarına əsasən yoluxma hallarının 44% qorunmamış cinsi əlaqə zamanı baş vermişdir. Narkotik maddə istifadəçilərinin payına düşən yoluxma faizi isə 36-dı dır. Virusun ilk dəfə göründüyü illərlə müqayisədə, demək olar ki, zamanla əsas yoluxma növlərinin yerləri dəyişmişdir. XX əsrin sonlarına yaxın inyeksion yoluxmalar ilk sırada qərarlaşsada, zamanla yerini qorunmamış cinsi əlaqələr zamanı baş verən yoluxma hallarına vermişdir. 2007-ci ildə dərc olunmuş bir başqa hesabatda ölkə əhalisinin 0.96%-nin virus daşıyıcısı olduğu bildirildi. Həmin ilə nəzarən bu faiz göstəricisi 440.000 vətəndaşa bərabərdir.
Yusif Küseyir oğlu
Haqqında
Türbənin üzərindəki digər bir kitabədə isə yazılıb: "Bu türbə xacə, şanlı rəis, dinin zəkası, islamın camalı, şeyxlər başçısı Yusif Küseyir oğlunundur."
Ukraynada QİÇS
Virusun yayılması
Ukraynada virusla mübarizədə əsas problemlərdən biri də virusun daha çox əhalinin maariflənməmiş kəsimlərində yayılmasıdır. 2008-ci ildə Ukrayna Səhiyyə Nazirliyi 2% göstəricisinin ümüd verici kimi qəbul edilə biləcəyini açıqlamışdır.
Yusif Küseyir oğlu
Haqqında
Bu yazılar Yusif ibn Küseyir şəxsiyyəti haqqında məlumat verən ən dəqiq faktlardır. Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, həmin kitabə türbənin hicri 557-ci ilin şəvval ayında–yəni miladi təqvimlə 1162-ci ildə tikildiyini bildirir. Təbii ki, türbə qəbirüstü dəfn olunan şəxsin vəfatından sonra inşa olunub. Bu məntiqdən çıxış edərək Yusif Küseyir oğlunun təqribən XII əsrin 50-ci illərində vəfat etdiyi qənaətinə gəlmək olar.
Ukraynada QİÇS
Həbsxanalar
1996-2001-ci illər aralığında ölkənin müxtəlif bölgələrində yerləşən həbsxanalarda cəza çəkən məhkumlar arasında aparılmış qan yoxlamaları nəticəsində 26% məhkumun HİV daşıyıcısı olduğu müəyyənləşdirilib. 2005-ci ilin yanvar ayında isə bu göstərici 15-30% aralığında görülüb. Qan analizlərinin nəticəsində 95% yaxın məhkumda Hepatit C virusunun olduğu da müəyyənləşib.
2010-cu ilin əvvəllərinə aid məlumata görə Ukraynadakı həbsxanalarda 147.000 məhkum saxlanılır və 38.000 təksirləndirilən şəxsin işi isə məhkəmədədir. Ölkə həbsxanaları bu günüdə QİÇS, Hepatit C kimi yoluxucu xəstəliklərin əsas yayıldığı nöqtələrdən hesab olunur. Məhkumlar arasındakı yoluxma yollarından bir digəri də, homoseksual cinsi əlaqədir.
Yusif Küseyir oğlu
Milli mənsubiyyəti
Bəs Yusif Küseyir oğlu milli mənsubiyyətcə kim olub? Onun tutduğu dini qanunların qorunması ilə bağlı vəzifə Yusif Küseyir oğlunun şəxsiyyəti, milli mənsubiyyəti ilə bağlı nəsə deyə bilərmi? Görkəmli Azərbaycan tarixçisi Ziya Bünyadov Atabəylər dövlətində milli mənsubiyyətə görə vəzifələrə yerləşdirmədən danışarkən yazırdı: "Yalnız hərbi vəzifələr və qanunla bağlı bütün işlər zadəganlığın türkdilli qulluqçularının əlində idi."
Ukraynada QİÇS
Uşaqlar arasında yayılması
HİV müsbət anaların sayı hər il 20-30% artdığından virusla doğulan və yaxud doğulma riski olan uşaqların sayında da artım müşahidə olunur. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının 2007-ci ilə məxsus hesabatına görə Ukraynada hamilə olan qadınların 0.34% də sözügedən virus aşkarlanmışdır. Bu göstərici Avropada hamilə qadınlar arasındakı ən yüksək göstəricidir.
Yusif Küseyir oğlu
Milli mənsubiyyəti
Abidənin üzərindəki yazını bir daha xatırlayaq: "islamın camalı, şeyxlər başçısı". Şeyxlər başçısı orta əsr Azərbaycan dövlətlərində ən yüksək dini rütbə olub və bu şəxs islam dininə uyğun fitvaların verilməsi ilə məşğul idi. AMEA-nın müxbir üzvü Hacıfəxrəddin Səfərliyə görə "şeyx" titulu ilə orta əsrlər zamanı xanəgah rəhbərlərinə, təriqət başçılarına, dini rəhbərlərə müraciət edilirdi.
Ukraynada QİÇS
Uşaqlar arasında yayılması
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının bir digər məlumatına görə Ukraynada bu günə qədər 18.000 dən çox HİV müsbət ana tərəfindən doğuş gercəkləşdirilmişdir. 10.200 körpədə ilkin yoluxma halı baş verməyib, 5.500-dən çox körpənin nəticələri isə uzun müddətli testlərdən sonra müəyyənləşdiriləcək. Qeyd etmək lazımdır ki, HİV müsbət olan ananın körpəsində də virusun aşkarlanması riski doğuşdan öncə lazimli müalicələr aparılmadığı təqdirdə 85%-dan çoxdur.
Hal-hazırda ölkədə 1.877-dən çox HİV daşıyıcısı olan körpə var və bu körpədən 244 nəfəri virusun səbəb olduğu müxtəlif xəstəliklərdən vəfat edib. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının apardığı təbliğat və sosail sferaları işlər nəticəsində Ukraynada HİV/QİÇS xəstəliyinin anadan uşağa keçməsinin qarşısının alınması sahəsində ciddi irəliləyiş əldə olunmuşdur. Buna fakt kimi, 2000-ci ildə bu növ yoluxma halı ümumi yoluxmaların 27% təşkil etdiyi halda, 2006-cı ildə 7% təşkil etməsini göstərmək olar. Ukrayna Səhiyyə Nazirliyi də 2004-cü ildə anadan körpəyə yoluxdurma hallarının 29% təşkil etdiyi halda, 2014-cü ildə 4.28% təşkil etdiyini açıqlamışdır.
Mübarizə tədbirləri
thumb|right|300px|[[2012-ci ilin iyun ayının sonunda paytaxt Kiev şəhərində Həyatdan həzz al, təhlükəsizlikdə qal devizi altında keçirilmiş QİÇS-lə mübarizə konsertində 25.000 dən çox insan iştirak edib. Konsert özüdə QİÇS daşıyıcısı olan Elton Con, Adam Lambert və Queen qrupunun iştirakı ilə baş tutub.]]
Yusif Küseyir oğlu
Milli mənsubiyyəti
Nəzərə alsaq ki, orta əsr Azərbaycan dövlətlərinin idarəçiliyində qanunçuluq məhz şəriət qanunlarına əsaslanıb və Yusif Küseyir oğlu şeyx olub, onun əsl türk-azərbaycanlı olmasına heç bir şübhə qalmır. Çünki yuxarıda gətirdiyimiz sitatdan da aydın olduğu kimi, Atabəylər dövlətində qanunla bağlı bütün işlər zadəganlığın türkdilli qulluqçularının əlində olub.
Ukraynada QİÇS
Mübarizə tədbirləri
2001-ci ilin iyun ayından 2015-ci ilə qədər HİV müsbət olan Ukrayna vətəndaşlarının ölkəni tərk etməsi qadağan edilmişdir və eyni zamanda virus daşıyıcısı olan şəxslərində ölkəyə daxil olmasın məhdudiyyətlər gətirilmişdir. 2003-cü ildən etibarən ölkədə inyeksion yoluxmaların qarşısının alınması üçün steril ləvazimatların paylanması xidməti göstərilir. Bu məqsədlə 38 məntəqədə, 2.200 dən çox şəxs müxtəlif steril ləvazimatlarla təmin olunub.
Əsasən virus daşıyıcılarına adı verilən dəriman preparatları verilir. Dərman metadondan daha bahalı olsada dünya üzərində geniş istifadə olunmayıb və yan təsirləridə bir o qədər araşdırılmayıb. cəmiyyət və siyasətçilər tərəfindən ağrı kəsici olduğuna görə istifadəsi daha məqsədəuyğun hesab olunur. Metadon preparatı isə toksikamanlar tərəfindən istifadə olunduğundan dəstəklənmir.
Yusif Küseyir oğlu
Milli mənsubiyyəti
Abidədə Küseyir oğlunun kimliyini və nüfuzunu müəyyənləşdirmək üçün diqqət çəkən başqa məqamlar da var. Belə ki, abidənin giriş hissəsi orta əsrlərin islam qanunlarında nəzərdə tutulduğundan fərqli olaraq qibləyə-yəni cənub-şərq istiqamətinə deyil, qərb istiqamətində baxır. Bəlkə, də Memar Əcəmi abidəni Şeyxlərin rəisi olan Yusif Küseyir oğlunun öz vəsiyyətinə əsasən bu cür tikib. Ola bilərdi ki, o, məşhur şeyxlərdən birinin tələbəsi olsun və məzarının məhz ustadının məzarına istiqamətlənmiş olmasını vəsiyyyət etsin.
Orta əsrlərdə belə faktlara bir çox hallarda rast gəlinib. Məsələn, dünyanın fatehi olan Əmir Teymur ölərkən ustadının ayaq tərəfində dəfn olunmasını istəyib.
Dalavan (Piranşəhr)
Dalavan - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Piranşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Yusif Küseyir oğlu
Milli mənsubiyyəti
Digər tərəfdən məqbərənin 8 guşəli formada tikilməsi Yusif Küseyir oğlu kimi böyük şəxsiyyətə cənnət arzularını ifadə edə bilərdi. Şərq fəlsəfəsinə görə 8 guşə cənnətin rəmzidir. Türbə üzərindəki ən maraqlı məqam isə giriş qapısının tağ hissəsində əks olunmuş altı bucaqlı ulduzdur.
Ukraynada QİÇS
Mübarizə tədbirləri
Başlarına torba, boğazlarına ip keçirən etirazçılar hökumətdən lazım olan dəstəyi ala bilmədiklərini və effektiv dərmanların əvəzinə, bəzi dəstəkləyici ucuz kursları keçdiklərini bildirmişdilər. Donbass müharibəsinin başlaması və bölgədə Donetsk Xalq Respublikasının elan edilməsindən sonra metadon preparatının satışı və istifadəsi qadağan edilmişdir. Ukraynanın şərqində yaşayan HİV müsbət şəxslərin lazım olan dərmanları əldə edə bilməməkləri nəticəsində bəziləri bölgəni tərk etmək məcburiyyətində qalmışdır.
Dalavan (Piranşəhr)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 199 nəfər yaşayır (35 ailə).
Yusif Küseyir oğlu
Milli mənsubiyyəti
6 guşəli ulduz tarixən peyğəmbərlik rəmzi olub və hətta bir çox hallarda Azərbaycan xalçaları üzərində də həkk olunub. Bütün bunlar isə Yusif Küseyir oğlunun kifayət qədər nüfuzundan xəbər verir.
Ukraynada QİÇS
Mübarizə tədbirləri
Ukraynada virusun yayılmasının qarşısının alınması və mümkün yoluxma yolları barədə əhalinin məlumatlandırılması məqsədi ilə bir çox tədbir, konsert və yarmarkalar təşkil edilməkdədir. Bu tədbirlərdən biri 2012-ci ilin iyun ayında paytaxt Kiev şəhərində Həyatdan həzz al, təhlükəsizlikdə qal devizi altında keçirilmiş konsert proqramıdır. Həmin konsertdə 25.000 dən çox şəxs iştirak edib. Konksertin qonaqları arasında özüdə virus daşıyıcısı olan məşhur ingilis müğənni Elton Con, vokalistləri virusdan dünyasını dəyişən Queen qrupu və Adam Lambert iştirak ediblər.
Laura Vernizzi
Laura Vernizzi (d. 15 sentyabr 1985) — İtaliyanı təmsil edən bədii gimnast. Laura Vernizzi İtaliyanı 2004 Afina Olimpiadasında təmsil etdi və bürünc medal qazandı.
Güllü qəbir piri
Güllü qəbir piri - Laçın rayonu Böyük Seyidlər kəndində yerləşir. Hacı İbrahim ağa Qarabağın adlı-sanlı seyidlərindən olan Xudavəndə Xəlifənin nəvəsidi. Hacı seyid İbrahim ağanın məzarı Seyidlər kəndinin qəbiristanlığındadır və ağır ziyarətgahlardan sayılır. Ağanın ocağında qızılgül bitmişdi. Elə ona görə də məzarına "Güllü qəbir" deyirlər.
Laura Vernizzi
Karyerası
Laura Vernizzi 2004-cü ildə İtaliyanın bayrağı altında Yunanıstanın Afina şəhərində XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, qrup yarışlarında кomanda yoldaşları Elisa Blançi, Fabriza D'Ottavio, Marinella Falca, Elisa Santoni və Daniela Masseroni ilə birgə finalda 49.450 xal topladı və 3-cü yeri tutdu.
Arpaçay FK
"Arpaçay" — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonunun futbol klubu. Naxçıvan Muxtar Respublikasının futbol çempionatında iştirak edir.
İqor Yusufov
İqor Yusufov (İqor Xanukoviç Yusufov; d. 12 iyun 1956, Dərbənd, Dağıstan MSSR, RSFSR, SSRİ) — rus dövlət xadimi, biznesmen; V.V.Putin və M.M.Kasyanov hökumətlərində Rusiya Dövlət Ehtiyatları Agentliyinin baş direktoru, 16 iyun 2001-ci ildən 9 sentyabr 2004-cü ilədək M.M.Kasyanov hökumətində və V.V.Putinin birinci prezidentliyi dövründə RF-in energetika naziri.
Həyatı
İqor Xanukoviç Yusufov 1956-cı ildə Dərbənd şəhərində anadan olmuşdur.
Orta məktəbi bitirdikdən sonra “Radioelement” zavodunda tornaçı işləmişdir. İnstitutda komsomol komitəsinin katibi olmuş, tikinti dəstələrində iştirak etmişdir. Son kursda Sov.İKP sıralarına daxil olur. Təyinatla Moskvaya düşür.
1979-cu ildən 1984-cü ilədək ““Mosenerqo” İstehsalat Birliyinin ən ağır İES-22 stansiyasında işləmişdir. Dairəvi avtomobil yoluna yaxın Kapotnı altında balaca bir mənzil alır. 1984-1987-ci illərdə Kubada “Havana” İstilik-Elektrik Stansiyasının tikintisində baş ekspert kimi çalışır. Akademiyanı bitirdikdən sonra “Dirçəliş” fondunda işləyir.
26.11.1991-ci ildən 30.09.1992-ci ilədək Rusiyanın iqtisadi maraqlarının müdafiəsi üzrə Komitə sədrinin müavini işləyir və funksiyası Xarici İqtisadi Əlaqələr Nazirliyinə keçmiş komitə ləğv edildikdən sonra “Müdafiə eksport” xarici ticarət birliyinin kuratoru olur,
“Russilahlanma”da onun yenidən qurulmasında iştirak edir. 05.04.1993-cü ildən 19.11.1993-cü ilədək RF xarici iqtisadi əlaqələr nazirinin müavini, 1994-1996-cı illərdə “Russilahlanma” konsernində rəhbər vəzifələrdə işləmişdir.
1995-ci ildə “Deryava” seçki birliyinin siyahısına daxil edilir (A.V.Rutskoyun hərəkatı). Siyahıya “Rutsk” SC-nin müşaviri kimi daxil edilmişdi. Hərəkat 5 faizlik maneəni keçə bilmədi. 23.12.1996-cı ildən 18.06.1997-ci ilədək RF sənaye nazirinin müavini idi.
Almaz və qızılçıxarma sahələrinə kuratorluq edirdi. 21 avqust 1998-ci ildə RF Dövlət Ehtiyatları Dövlət Komitəsi sədrinin müavini olur, 12.11.1998-ci ildə Dövlət Ehtiyatları Komitəsi sədrinin vəzifələrinin icraçısı, 23 dekabr 1998-ci ildə sədr təyin olunur.
Dövlət komitəsi Dövlət Ehtiyatları Agentliyinə çevrildikdən sonra onun baş direktoru təyin olunur. Birbaşa RF nazirliyinə tabe idi.
Təsdiqləyir ki, onun çekist kökləri yoxdur:
V.V.Putinlə o prezidentin Baş Nəzarət İdarəsinin başçısı işləyəndə tanış olub:
Sonra o, Təhlükəsizlik Şurasına keçdi və mən ona işim barədə qeydlər göndərirdim. Putin hər şeyə çox diqqətlə yanaşırdı (orada). “Rosrezerv”də işlədiyi son iki il ərzində İ.X.Yusufovun “Rosrezerv”in bir hissəsini özəlləşdirəcəyi barədə gəzən şayiələrə əsasən prezidentin Nəzarət İdarəsi, Hesablama Palatası və Maliyyə Nazirliyi orada daim yoxlamalar aparırdı, Nazir yoxlamaların onun öz təşəbbüsü ilə aparıldığını söyləyirdi:
16 iyun 2001-ci ildə RF energetika naziri olur. Bu vəzifədə Primoryedə istilik mövsümünü pozduğuna görə istefaya göndərilmiş A.S.Qavrini əvəz edir. İ.X.Yusufov gələndən sonra şənbə günü nazirliyin əməkdaşları üçün iş gününə çevrilir. Arxasınca onu “Saaxov” deyə çağırırdılar.
Tat mənsubiyyəti ilə fəxr edir (dağ yəhudisi):
13 noyabr 2003-cü ildə Kremldə keçirilən Dövlət Şurası və Təhlükəsizlik Şurası rəyasət heyətlərinin birləşmiş iclasında prezident V.V.Putin çıxış edərkən səhiyyə naziri İ.L.Şevçenko və elm, sənaye və texnologiya nazirinin vəzifəsini icra edən A.A.Fursenko ilə nə haqdasa canlı şəkildə söhbət edir və bundan qəzəblənən prezident bərkdən:
“Minenerqo” ləğv edildikdən sonra RF Xarici İşlər Nazirliyinin Xəzər üzrə xüsusi tapşırıqlar səfiri, RF Prezidenti V.V.Putinin beynəlxalq energetika əməkdaşlığı üzrə xüsusi nümayəndəsi təyin olunur.
Ailəsi
Don kazak qızı ilə ailə qurmuşdur. İki oğlu var. Böyük oğlu Moskva Dövlət Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutunu iki fakültə üzrə bitirmişdir.
Elçin Əliməmmədov
Elçin Mehman oğlu Əliməmmədov (18 avqust 1997; Bakı, Azərbaycan — 6 oktyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin baş çavuşu, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Elçin Əliməmmədov 1997-ci il avqustun 18-də Bakının Zirə qəsəbəsində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun baş çavuşu olan Elçin Əliməmmədov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin və Horadiz kəndinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Elçin Əliməmmədov oktyabrın 6-da Horadiz əməliyyatı zamanı şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elçin Əliməmmədov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elçin Əliməmmədov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Elisa Santoni
Elisa Santoni — İtaliyanı təmsil edən bədii gimnast. Elisa Santoni İtaliyanı 2004 Afina, 2008 Pekin və 2012 London Olimpiadalarında təmsil etdi.
Karyerası
Elisa Santoni 2004-cü ildə İtaliyanın bayrağı altında Yunanıstanın Afina şəhərində XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, qrup yarışlarında кomanda yoldaşları Fabriza D'Ottavio, Marinella Falca, Daniela Masseroni, Elisa Blançi və Laura Vernizzi ilə birgə finalda 49.450 xal topladı və 3-cü yeri tutdu.
Elisa Santoni növbəti Olimpiya Oyunlarında 2008-ci ildə Çinin Pekin şəhərində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, qrup yarışlarında кomanda yoldaşları Fabriza D'Ottavio, Marinella Falca, Daniela Masseroni, Elisa Blançi və Anjelika Savrayuk ilə birgə finalda 34.425 xal topladı və fəxri 4-cü yeri tutdu.
Dörd il sonra Böyük Britaniyanın London şəhərində baş tutan Olimpiya Oyunlarında Elisa Santoni qrup yarışlarında кomanda yoldaşları Romina Laurito, Marta Pacnini, Elisa Blançi, Anjelika Savrayuk və Andreyea Stefanesku ilə birgə gümüş medal qazandı.
Yonna
Yonna  — Fransanın şərqində yerləşən, Burqundiya-Franş-Konte regionun departamentlərindən biri. Sıra nömrəsi — 89. İnzibati mərkəzi — Oser. Əhalisi — 353 366 nəfər (departamentlər arasında 68-ci yer, 2010-cu ilin məlumatları)
Coğrafiyası
Ərazisi — 7,427 km²-dir. Departamentin ərazisində Yonna çayı axır.
Departamentə 3 rayon, 42 kanton və 454 kommun daxildir. .
Tarixi
Yonna — 1790-ci ilin mart ayında Böyük Fransa inqilabı əsnasında yaradılan ilk 83 departamentdən biridir. Keçmiş Burqundiya əyalətinin ərazisində yerləşir. Adı Sona çayı olan Yonna axınından gəlir.
NGC 2292
NGC 2292, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Köpək bürcü istiqamətində yerləşir. SB0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
DİN-Darıdağ FK
"DİN-Darıdağ" — Naxçıvan Muxtar Respublikasının futbol klubu. Naxçıvan Muxtar Respublikasının futbol çempionatında iştirak edir.
Rafute
– Yaponiyanın Okinava mətbəxinə aid donuz qabırğasından hazırlanan yemək. Rafute dərisi soyulmamış donuz qabırğasının soya sousunda və qəhvəyi şəkərdə pörtlədilməsi ilə hazırlanır. Yaponiya inancına görə ömrü uzadan yeməkdir. Rafute Okinava Krallıq Mətbəxinin yeməklərindən biri olmuşdur.
Havay adalarında rafute "şoyu donuz əti" adı ilə tanınır. və boşqablarda qəlyanaltı kimi servis edilir. Rafuteni Havay adalarına 1900-cü illərin əvvəlində Okinava immiqrantları gətirmişdilər. Etnik okinavalılar Havay adalarının paytaxtı Honolulu şəhərində bir çox restoran işlətmişdilər.
Nüseybin
Nüseybin — Türkiyənin Mardin ilində şəhər. Əhalisi, 2012-ci ilin əvvəlinə 88.047 nəfərdir.
Karbon qazı
thumb|right|300px|Изменения концентрации CO2 в [[Миллионная доля|ppm на протяжении последних 400 тыс. лет (сверху — за последнюю тысячу лет)]]
Fiziki xassələri
Rəngsiz, iysiz qazdır. Havadan ağırdır. Yanmır və yanmanın qarşısını alır. Atmosfer təzyiqdə -78,5 °C-dən aşağı temperaturda karbon qazı mayeləşmədən birbaşa bərk hala keçir. Ona görə də "quru buz" adlanır.
Sənayedə:
CaCO3 □(→┴t ) CaO + CO2 CH4 + 2O2 → CO2 + 2H2O
Na2CO3 + 2HCl → 2NaCl + CO2 + H2O
Kimyəvi xassələri
CO2 − karbonat turşusunun anhidrididir. Turşu  oksidlərinin ümumi xassələrini göstərir: Karbon qazını əhəng suyu ilə təyin edirlər: Karbon qazı ammonyakla karbamid əmələ gətirir: Oksidləşdirici kimi kömür və magneziumla reaksiyaya daxil olur: Təbiətdə bitkilərin yaşıl yarpaqlarında(xlorofildə) fermentlərin iştirakı ilə havada olan karbon qazı və torpaqdan udulmuş su hesabına fotosintez prosesi gedir, qlükoza sintez olunur:
Toksikliyi
Zəhərli qaz deyil, amma havada karbon qazının normadan çox olması orqanizmə zəhərləyici təsir göstərərək hipoksiyaya səbəb olur.Tərkibində 1,5-3% CO2 olan hava ilə uzun müddət ( bir neçə gün) nəfəs aldıqda qusma və başgicəllənmə başlayır, CO2 6%-dən çox olduqda isə ürəyin fəaliyyəti zəifləyir və həyat üçün təhlükəli vəziyyət yaranır..
Gürcü itburnusu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Karbon qazı
Tətbiqi
Karbon qazı soda, qazlı içkilərin, karbamidin, yuyucu vasitələrin istehsalında, quru buzun alınmasında istifadə olunur. Həmçinin neftin çıxarılmasında, pensilin istehsalında, mədənlərdə partlayıcı maddələrin soyudulmasında, yanğının söndürülməsində tətbiq olunur.
Gürcü itburnusu
Təbii yayılması
Qafqazda yayılmışdır.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 70-100 (150) sm-ə qədər olan koldur. Yarpaqları 3,5-1,5 sm uzunluqda, 7-9 ədəd, ellipsvarı və ya tərs yumurtavarı formada, qaidə hissəsi pazvarı, kənarı iti mişardişli çılpaq və ya vəziciklərlə örtülü yarpaqcıqlardan ibarətdir. May-iyunda çiçək açır. Çiçək saplağı 15-20 mm uzunluqda olmaqla, üzəri hamar və ya qısa vəzilidir. Meyvəsi yumurtavarı və kürəşəkilli, hamar və ya çox qalın tüklü vəziciklidir.
Ekologiyası
Rütubətə, istiyə, soyuğa davamlıdır. Münbit torpaqlarad yaxşı bitir.
Azərbaycanda yayılması
Böyük və Kiçik Qafqaz, Talış və Naxçıvan MR-da təbii halda rast gəlinir.
İstifadəsi
Qida əhəmiyyətli bitkidir. Yaşıllaşdırmada istifadə oluna bilər.
Raisa İsmayılova
Raisa Hüseyn qızı İsmayılova — Azərbaycan balerinası, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1967).
Həyatı
Raisa Hüseyn qızı İsmayılova 5 noyabr 1939-cu ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1957-ci ildə Bakı Xoreoqrafiya Məktəbini bitirmiş, 1958–1960-cı illərdə Moskva Xoreoqrafiya Məktəbində təhsilini davam etdirmişdir.
Raisa İsmayılova 1957-ci ildən Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrında çıxış etməyə başlamışdır. Burada o, Məhmənə Banu ("Məhəbbət əfsanəsi"), Frigiya ("Spartak"), Odetta-Odilliya ("Qu gölü"), Gözəllər gözəli ("Yeddi gözəl") kimi partiyaları canlandırmışdır.
1970–1979-cu illərdə Raisa İsmayılova Moskvadakı Böyük Teatrda fəaliyyətini davam etdirmişdir. Boyarınya ("İvan Qroznı"), ikinci həyat yoldaşı ("Baxçasaray fontanı"), tacirə ("Daş çiçək"), saray rəqqasəsi ("Məhəbbət əfsanəsi") partiyalarını və ispan ("Don Kixot"), macar, ispan ("Qu gölü") rəqslərini ifa etmişdir.
Raisa İsmayılova 7 iyul 1967-ci ildə "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adına görülmüş və 21 may 1970-ci ildə isə Azərbaycan SSR Ali Sovetinin fəxri fərmanı ilə təltif edilmişdir.
Beynəlxalq hüquq
thumb|right|400px|[[BMT — beynəlxalq hüququn inkişafında və onların kodifikasiyasında aparıcı rol oynayan təşkilatdır.]] Beynəlxalq hüquq — hüququn bir sahəsi olmaqla dövlətin xarici münasibətlərini, əlaqələrini nizamlayan normalar sitemidir. Buraya dövlətlər, beynəlxalq təşkliatlar, özünüidarəetmə qabiliyyətinə malik olan xalqlar, milli azadlıq mücadiləsi verən millətlər bəzən isə fiziki və hüquqi şəxslər də aid edilir. Beynəlxaq hüquq çox geniş sahələri əhatə edən beynəlxalq münasibətlər və normalar sistemidir.
Müasir Beynəlxalq hüquq
Müasir Beynəlxalq hüququn 400 il əvvəl yarandığını, formalaşmağa başladığını desək də beynəlxalq sistemin fundamental konsepsiyalarının yaranmasını min illər əvvəl dövlətlərarası siyasi münasibətlərdə görə bilərik. Təxminən e.ə 2100-cü ildə Laqaş və Umma hakimlərinin bağladıqları müqaviləni buna misal göstərmək olar. Bu müqavilə dövlətlərarasındakı sərhədləri müəyyənləşdirirdi. Başqa bir nümunə II Ramzes və Hetlər arasında bağlanmış əbədi sülh və qardaşlıq müqaviləsini göstərə bilərik. Hansı ki e.ə 1286-cı ildə bağlanmışdı. Bu müqavilə Şam şəhərinin şimalında (Kadeş şəhərində) bağlanıb və müharibənin bitməsini, ərazi bütövlüyünü və nəhayət müdafiə alyansının yaradılmasını da nəzərdə tuturdu.
Beynəlxalq hüququn əsas on prinsipi mövcuddur: ərazi bütövlüyü prinsipi, xalqların öz müqəddaratını təyin etmə prinsipi və s.
Dövlətlər, beynəlxalq hüququn subyektləri ilə öz münasibətlərini xarici siyasət əsasında qurur və bu siyasətin yerinə yetirlməsi nəticəsində beynəlxalq hüquq normaları yaradır ki, bunlar da müxtəlif formalrda olur. Bu münasibətlər iki tərəfli, regionla, universal səviyyədə qurula bilir. Bunun da əsasını müqavilə və konvensiyalar təşkil edir.
Xarici siyasət dövlətin beynəlxalq münasibətləri ilə, məqsədləri, istiqamətləri, vəzifəsini müəyyənləşdirir. Dövlətlər xarici siyasət həyata keçirərkən əsas məqsədləri onun öz vətəndaşlarının hüquq və azdlıqlarının qorunması və müdafiəsi eləcə də dövlətin irəliləyişi üçün çox əlverişli mühitin yaradılması və təhlükəsizliyini təmin etməkdən ibarətdir.
Beynəlxalq məsuliyyət
Dövlətlərin məsuliyyəti beynəlxalq hüququn əsas prinsipidir və beynəlxalq sistemin təbiətindən və dövlətlərin müstəqillliyi və bərabərliyi barədə doktrinalardan irəli gəlmişdir. Beynəlxalq məsuliyyət anlayışı beynəlxalq hüquq subyekti tərəfindən həyata keçirilmiş beynəlxalq hüquqa zidd hərəkətlərin və beynəlxalq hüquqa uyğun fəaliyyət zamanı yol verdikləri hərəkətlər zamanı meydana çıxan zərərli təsirlərin nəticələrini zərər görən beynəlxalq hüquq subyektinə münasibətdə aradan qaldırmaq məqsədi daşıyan beynəlxalq hüquq institutudur.