cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Azərbaycan Respublikasının Dövlət Sərhədi
thumb|300x300px|Azərbaycanın siyasi xəritəsi Azərbaycan Respublikasının Dövlət Sərhədi — Azərbaycan Respublikasının dövlət ərazisinin (quru və su ərazisinin, yerin təkinin, dəniz və hava fəzasının) hüdudlarını müəyyən edən xətt və bu xətt üzrə keçən şaquli səthdir. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Sərhədi Azərbaycan Respublikasının dövlət suverenliyinin ərazi hüdududur. Azərbaycan Respublikasının sərhədinin uzunluğu 3360 km, o cümlədən quru sərhədlərinin 2648 km-dir və su sərhədlərinin uzunluğu 816 km-dir. Azərbaycan Respublikası şimalda Rusiya Federasiyası ilə 390 km, şimal-qərbdə Gürcüstan ilə 471 km, qərbdə və cənub-qərbdə Ermənistan ilə 1007 km, qərbdə Türkiyə ilə 15 km və cənubda iran 765 km ilə həmsərhəddir. Şərqdə sərhədlərin ümumi uzunluğu 713 km olan Xəzər dənizi yuyur.
Mordva dilləri
Mordva dilləri — Ural dil ailəsinin fin-uqor dillərinin fin-volqa dilləri qrupuna aiddir. Mordov dilləri qrupuna iki dil daxildir — mokşan dili və erzyan dili. Mordov dilləri Rusiya ərazisində Mordoviyada, Çuvaşistanda, Tatarıstanda, Başqırdıstanda, həmçinin Nijeqorod, Orenburq, Penza, Ryazan, Samara, Saratov, Tambov və Ulyanov vilyaətlərində yayılıb. Mokşan və erzyan dilləri rus dili ilə yanaşı Mordoviya Respublikasının rəsmi dilləridir. Knyaz Kurbskinin bildirdiyuinə görə meşeralılar da mordov dillərinə aid imiş.
Danışanların sayı
Mordov dillərində danışan erzya, mokşa, şokşa, teryuxan və karatai xalqları ümumi mordva xalqı adı altında birləşirlər. Ona görə ümumi saylarını müəyyənləşdirmək çətin olur.
Rusiyada 201-ci il əhalini siyaıya alınmasına görə 392 941 nəfər mordva dilini, 36 726 nəfər erzya-mordov dilini, 2025 nəfər mokşa-mordov dilini bildiklərini bildiriblər ; 744 237 nəfər özləri mordva, 4767 nəfər mokşa, 57 008 nəfər erzya xalqına aid olduqlarını göstəriblər.
İdris Əhmədov
İdris Əhmədov  (tam adı: İdris Məcid oğlu Əhmədov; d. 1 oktyabr 1938; Dərələyəz - ö.20 yanvar 2019; Bakı) — azərbaycanlı alim, kimya üzrə elmlər doktoru, professor.
Həyatı
İdris Məcid oğlu Əhmədov 1938-ci il oktyabrın 1-də qədim Azərbaycan torpağı olan Dərələyəz qəzasında anadan olmuşdur. 1956-cı ildə Şərur rayonu Oğlan-Qala kənd məktəbini qızıl medalla bitirmiş, həmin ildə Bakı Dövlət Universitetinin (BDU) kimya fakültəsinə qəbul olunmuşdurş. 1961-ci ildə oranı fərqlənmə diplomu ilə bitirmiş, 1961-64-cü illərdə Azərbaycan Elmlər Akademiyası Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunda akademik Y.Məmmədəliyevin rəhbərlik etdiyi laboratoriyanın aspirantı olmuşdur.
Elmi fəaliyyəti
Aspiranturanı bitirdikdən sonra, 1964-74-cü illərdə həmin institutda kiçik və böyük elmi işçi vəzifələrində çalışmışdır. 1974-93-cü illərdə indiki Azərbaycan EA Polimer Materialları İnstitutunda “Optiki aktiv birləşmələr” laboratoriyasına rəhbərlik etmişdir. 1966-cı ildə “Tərkibində halogen saxlayan yeni silisium-üzvi birləşmələr” mövzusunda namizədlik, 1986-cı ildə isə (4+2) “Tsiklobirləşmə reaksiyalarında yeni maddələrin sintezi və tətbiqi” mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir. 1987-ci ildə “Üzvi kimya” ixtisası üzrə professor adını almışdır.
Professor İ.M.Əhmədov molekulunda halogen saxlayan silisium, bioloji fəal selen-üzvi, optiki aktiv üzvi birləşmələrin və optiki aktiv katalizatorların sintezi və onların Dils-Alder reaksiyasında tətbiqi sahəsində elmi-tədqiqatlar aparmışdır. Onun tərəfindən ilk dəfə olaraq 1973-cü ildə optiki aktiv Lyuis turşusu sintez edilmiş və Dils-Alder reaksiyaları tətbiq edilərək qeyri-aktiv maddələrdən optiki aktiv adduktların alınmasının əsası qoyulmuşdur. O, müəyyən etmişdir ki, BF3 katalizatorunun iştirakı ilə aparılan assimetrik Dils-Alder reaksiyasının selektivliyi (96%) və optiki çıxımı (80%) xeyli artır. O, həmin katalizatorun iştirakı ilə terpinol və 1,8-sineol kimi çox mühüm təbii birləşmələrin alınmasının yeni üsulunu işləyib hazırlamışdır. Onun tərəfindən ilk dəfə hexsaxlortsikopentadien əsasında bioloji aktiv inseksid sintez edilmiş və onun mütləq konfiqurasiyası öyrənilmişdir.
Müəyyən edilmişdir ki, termiki və katalitik şəraitində sintez olunmuş maddələr öz mütləq konfiqurasiyalarına görə bir-birindən fərqlənir. (R) konfiqurasiyalı addukt bioloji aktiv olduğu halda, (S) konfiqurasiyalı isə qeyri-aktivdir. alınmış nəticələr əsasında assimetrik Dils-Alder reaksiyasında əvvəlcədən mütləq konfiqurasiyası müəyyən edilə bilən optiki aktiv maddələrin məqsədyönlü sintezinin startegiyası hazırlanmış və əldə edilmiş nailiyyətlər bir çox monoqrafiyalara daxil edilmişdir. Onun yuxarıda qeyd edilən istiqamətdə apardığı tədqiqatların nəticələri 215 elmi əsərdə, o cümlədən 45 müəlliflik şəhadətnaməsində öz əksini tapmışdır. Onun rəhbərliyi ilə 5 elmlər doktoru, 8 elmlər namizədi, 15 fəlsəfə doktoru hazırlanmışdır. AAK kimya ekspert şurasının üzvü olan İdris Əhmədovun çapdan çıxmış elmi əsərlərinin ümumi sayı 300-dür. Onlardan 90-ı xaricdə çıxmış elmi əsərlərinin sayı, 80-ı isə beynəlxalq bazalarda referatlaşdırılan və indeksləşdirilən jurnallarda çap olunan məqalələrdir. Professor İ.M.Əhmədov Türkiyənin üzvi kimya sahəsində tanınmış professorlarından Ayhan Dəmir, Cahangir Tanyeli və Metin Balçı ilə birlikdə elmi-tədqiqat işləri aparmışdır. O, onlarla doktorluq və magistr dərəcəsi alan elmi işçilərə rəhbərlik etmişdir.
Əsas elmi nailiyyətləri
Dünyada ilk dəfə xiral Lyuis turşusu katalizatorunu: L-mentiletil efirinin BF3 kompleksini sintez etmiş (M.ş.№379281. 1973) və üzvi kimyada tətbiq edilmişdir. Bunun nəticəsində asimmetrik sintezin yeni strategiyasının əsası qoyulmuşdur. Bu metodla tərkibində bir neçə asimmetrik mərkəz olan təbii birləşmələrin optiki fəal halında sintezi mümkün olmuşdur. Alınan nəticələr məşhur dünya alimlərinin diqqətini cəlb etmiş və bu tədqiqat kəşf kimi qiymətləndirilmişdir. Kimya üzrə Nobel Mükafatı laureatları professor E.J.Corey (1990) iki icmal məqaləsində və professor R.Nayori (2001) “Modern Synthetic Metods” kitabında xiral katalizatorlara yüksək qiymət vermişlər. Onun elmi əsərlərinə xarici alimlər məqalələrində, 60-dan çox kitab və 77 patentlərində 835-ə yaxın istinad etmişlər.
Vəfatı
2019-cu ildə qədər Bakı Dövlət Universitetində “Üzvi-kimya kafedrası”nda professor vəzifəsində çalışan alim İdris Əhmədov 20 yanvar 2019-cu il tarixində Bakıda vəfat etmişdir.
Dördbuynuzlu antilop
Dördbuynuzlu antilop (Tetracerus quadricornis) — Boşbuynuzlular fəsiləsinin Dördbuynuzlu antiloplar cinsinin yeganə növü.
Firudin bəy Aslanbəyovun evi
right|200px|thumb|Firudin bəyin evi Firudin bəy Aslanbəyovun evi — Ağdamın Quzanlı qəsəbəsində təxminən 1895 - 2019-cu illərdə mövcud olmuş tarixi ev.
Evi tikdirən Əmiraslan bəyin doqquzuncu oğlu Firudin bəy 1863-cü ildə Şuşa qəzasının Cavanşir sahəsinin Sarıcalı-Quzanlı kəndində anadan olmuşdu. Molla yanında oxumuşdu. Özəl mülkünü idarə etməklə güzəran keçirirdi.
Firudin bəyin Quzanlı kəndində ikimərtəbəli evi vardı. Təəssüflər olsun ki, Quzanlı qəsəbəsi, Zərifə Əliyeva küçəsində bişmiş qırmızı kərpicdən tikilmiş ikimərtəbəli hündür və yaraşıqlı otaqları olan bir bina baxımsız və sahibsiz qaldığından uçmaq təhlükəsi ilə üzləşib. Binanın döşəmələri palıd ağacındandır. Qədim sobanın heç qiyməti yoxdur. Deyilənə görə, iki əsrə yaxın tarixi olan bu möhtəşəm və əzəmətli binanı Qarabağın tanınmış, adlı-sanlı bəylərindən olan Firudin bəy tikdirib.
Qəsəbə sakini - 76 yaşlı Zeynal Həsənov deyir ki, gözümü açıb bu binanı belə möhtəşəm görmüşəm: "Bu mülkün əzəli sahibi Firudin bəy xeyriyyəçi adam olub, xalq üçün vaxtında çox iş görüb. Quzanlıda Firudin bəyin şəxsi pulları hesabına kəhrizlər qurulub, suvarma sahələri üçün əlavə su ehtiyatları aşkarlanıb. İndi o kəhrizlər də fələyin güdazına gedib. Torpaq üstünü örtüb. Məncə, bu kəhrizləri yenidən diriltmək olar. Torpaq adamlar kimi zalım deyil. Sadəcə, suyun gözünü tutmuş torpağı qazıb kənara atmaq lazımdır. Onda altındakı xəzinəni görəcəksən".
75 yaşlı sakin Maqsud Quliyev isə söylədi ki, Firudin bəylə Səməd bəy iki qardaş olublar: " İki qardaş həmin bu ikimərtəbəli binada yaşayıblar. Bu binanın tarixi təxminən, 1895-ci ilə gedib çıxır, qırmızı kərpicdən tikilib. Binanın içindəki divar sobası olduqca gözəldir. Bir sözlə, tarixi tikili gözəlliyi ilə yadda qalan bina olsa da, bu günə kimi baxımsız qalıb. 1930-cu ildən 1961-ci ilə kimi həmin bu bina kolxozun idarəsi olub. 1961-1986-ci illərə kimi Quzanlı kənd xəstəxanası kimi fəaliyyət göstərib. Binanın heç bir yerində çat yoxdur. Dəfələrlə qəsəbədə yeraltı təkanlar olub. Çox yaşayış evlərinin divarları çat versə də, bu binaya heç nə olmayıb, elə olduğu kimi də qalıb. Bina iki mərtəbədən ibarət olmaqla 4 alt və 4 üst böyük, hündür, yaraşıqlı otaqları var. Həyəti də böyükdür. Su quyusu var ki, suyu öz-özünə çıxır. Az bir vəsaitlə həmin binanı təmir edib, istifadəyə vermək olar.
Qanlı İsmayıl
Qanlı İsmayıl (1810-1843) – qaçaq.
Həyatı
Rzaqulu bəyin üçüncü oğlu İsmayıl bəy 1810-cu ildə İyürmidörd mahalının Şirvanlı obasında anadan olmuşdu. İbtidai təhsilini molla yanında almışdı. Rus dövlətinə qarşı çıxmış, qaçaq düşmüşdü. Qanlı İsmayıl ayaması ilə tanınırdı.
Baba bəy Şakir yazırdı:
Dеyirlər, bu saat Qanlı İsmayıl, Bir milyon dövlətə olmayır qayıl; Kəsib Əriklini misli-Əzrayıl, Bac alır hər gələn karvana dönüb…
a)Qarabağ bəyləri ən azı 2 min nəfər kişi cinsindəndir, 8-10 nəfəri çıxmaqla, qalanı oğru və quldurları qoruyur, himayə еdir, qanun izləyicilərindən gizlədir, nəinki öz malikanələrində, hətta öz еvlərində saxlayırlar. Rəislərə onları yaxşı adam kimi qələmə vеrir, öz rəiyyətlərini quldurluğa təhrik еdirlər. Çoxları da onlara özlərini nümunə kimi göstərirlər. Xüsusiyyətlə, xan ailəsindən olanlar bu kеyfiyyətdə fərqlənirlər. Məşhur qaçaq Qanlı İsmayıl onların soyuna mənsubdur".
Baharlı onun haqqında yazır: "Və yеnə bir qaçaq ki, İsmayıl bəy imiş. Cavanşir mahalının Amaniyan qurdlarının (Qurd – Bərdə) obasından çıxıb, qraf naçalnikin vaxtında bu da çox işlər еdib ki, onun tutuduğu işləri yazmaq mümkün dеyil. Çox poçt dağıdıb və çox bəlalar xalqın başına gətiribdir. Ələ düşməyib, gеdib Sultanbud təpəsində oturub və o ətrafdan bir nəfər qoca övrət gətirib, o qocaya bir dəst libas vеrib təmamən qırmızı. O qarıya dеyib: – Hərgah bunları çıxardasan, gəlib еvini dağıdağacam. Hər kəs səndən soruşa ki: A qarı nənə, bu nə qırmızı paltardı gеymisən. Cavab vеrir ki: İsmayıl dövranıdır. Bеlə olar bir müddət. Bu növlə kеçərdi. Sonra öz yoldaşı Gülməmməd nam yatdığı yеrdə öldürmüşdü və gəlib naçalnikə xəbər gətirmişdi  ki, İsmayılı öldürdüm. Və qraf-naçalnik hökm еdib ki, İsmayılın mеyidini qalaya gətiriblər. Tamam qala əhli tamaşaya gеdib baxırmışlar. Naçalnik gəlib İsmayılın uzun bığları var imiş, tutub bığından silkələyib dеyib:
- Nеcədi, a İsmayıl bəy! Yеnə qoçaqlıq еdəcəksənmi? Və bunun axırı bu tövr olubdur.
Qanlı İsmayıl bəy 1843-cü ildə qaçaq yoldaşı Gülməmməd tərəfindən öldürülüb.
İsmayıl bəyin İsmayıl bəy adlı oğlu vardı.
Qobustanın masa dağları
Qobustanın masa dağları - Azərbaycan Respublikasının nadir relyef formalarından biri də yalnız Şərqi Qobustanın hüdudları daxilində bu günümüzə qədər gəlib çıxmış masa dağlarıdır. Onlar sıldırım və sərt yamaclı oval (dairəvi) formalı və ya uzadılmış ellipsoid görünüşlü, yastı zirvəli yüksəkliklərdir. Masa dağlarının zirehli zirvə­ləri və ya “üst taxtaları” eopleystosenə (orta-üst abşeron) aid sıx qabıqlı əhəng­daşılarının subhorizontal laylarından formalaşmışdır; onlar bir vaxtlar Qobustan ərazisini tamamilə örtmüş və gec dördüncü dövrün şaquli hərəkətləri ilə bağlı olan denudasion proseslərin təsiri altında yuyulmuş yastı düzənliyin qalıqları­dır. Bakı şəhərindən cənubda, Xəzər dənizi sahilinin yaxınlığında ucalan Böyükdaş və Kiçikdaş yüksəklikləri də masa dağları sırasına aid edilir. “Üst taxtaların” kənarlarından uçub tökülmüş müxtəlif ölçülü əhəngdaşı qırıntıları­nın masa dağlarının yamaclarında qalaqlanması nəticəsində qəribə ahəngdarlıq yaradan qaya ansamblları, taxça, kaha və zağalardan ibarət “qayalar dənizi”-nin bənzərsiz landşaftı yaranmışdır.
Dağıstan konserti (film, 1964)
Məzmun
Kinolent Dağıstan incəsənət ustalarının, o cümlədən məşhur "Lezginka" ansamblının çıxışlarına həsr olunmuşdur.
Film haqqında
Film Mərkəzi Televiziyanın (Moskva) sifarişi ilə çəkilmişdir.
Texniki dəstək
Texniki dəstək —
Texniki dəstəyi kompüterin istehsalçısı, kompüteri aldığınız mağaza, yaxud kompüterdən "başı çıxan" tanıdığınız göstərə bilər.
Baccharis tarmensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Hindistan antilopu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Amblyseius sculpticollis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Sallaq şinus
Arealı
Peru, Cənubi Braziliya, Uruqvay, Argentina və Çilidə təbii halda yayılmışdır.
Botaniki təsviri
1-3 m hündürlükdə ağac və ya koldur. Yarpaqları növbəli, sadə, təxminən dərili, lansetvari və ya uzunsovdur. Çiçək qrupları qoltuqda, çiçəkləri sarımtıl, diametri təxminən 0,5 sm, 4-5 ədəd kasayarpaqlı və ləçəklidir. Meyvələrinin diametri 0,3 sm, bənövşəyi və ya qara, yumru giləmeyvəlidir. Toxumla çoxaldılır.
Azərbaycanda yayılması
Abşeronda, Mərdəkan dendrarisində və Mərkəzi Nəbatat Bağında becərilir.
İstifadəsi
Yaşıllaşdırmada, canlı çəpərlərin salınmasında, tək əkinlərdə istifadə edilə bilər.
Cerard Batler
Cerard Batler (, 13 noyabr, 1969, Qlazqo, Şotlandiya) — şotlandiyalı aktyor.
Həyatı və səhnəyə gəlişi
Cerard Ceyms Batler 13 noyabr, 1969-cu ildə Şotlandiyanın Qlazqo şəhəri yaxınlığındakı Peysli şəhərciyində dünyaya gəlib. Cerard ailədəki üç uşaqdan ən kiçiyi idi. 12 yaşından Qlazqoda Şotland Gənclik Teatrının tamaşalarında iştirak edir. Ancaq o, aktyor karyerasını davam etdirmir və Qlazqo Hüquq Universitetini yüksək qiymətlərlə bitirib vəkil köməkçisi işləyir. Bir neçə ildən sonra Batler hüquqşünas karyerasını yarımçıq qoyub Londona köçür və teatr aktyoru kimi fəaliyyətə başlayır. Çoxdan pərəstiş etdiyi məşhur "İynə üstündə" tamaşasında baş rollardan birinə dəvət alır.
Çəkildiyi filmlər
Kinodebütü 1997-ci ildə, "Missis Braun" filmində baş tutur. Həmin il Bond filmləri silsiləsindən olan "Sabah heç zaman ölməyəcək" filmində epizodik rola çəkilir. Hunların tarixindən bəhs edən "Atilla" filmindəki obrazı ona məşhurluq gətirir. Bu rolda Batler ilk dəfə olaraq döyüşçü aktyor kimi özünü göstərir. "Atilla"nın uğurundan sonra Batler böyük layihələrə dəvət alır. O, "Lara Kroft" kinoseriyasının ikinci hissəsinə və "Alovun hakimiyyəti" döyüş filminə çəkilir. Ən məşhur rollarından birini 2004-cü ildə, Endryu Lloyd Vebberin eyniadlı müziklı əsasında ekranlaşdırılmış və Coel Şumaxerin çəkdiyi "Opera kabusu" filmində oynayır. Bu film onlarca mükafat alır və üç nominasiya üzrə "Oskar"a namizəd görülür. Maska altında gizlənmiş kabus rolu aktyora dünya şöhrəti gətirir. Bu filmdə vokal partiyaları Batler özü ifa edir. Növbəti bir neçə ildə Batler əvvəlki qədim döyüşçü ampluasında çıxış edir. "Beovulf və Qrendel" filmi ona elə də uğur qazandırmır. Saprta çarı Leonidi oynadığı "300 spartalı" filmi Cerarda yeni şöhrət gətirir. Aktyor xüsusi olaraq bu rol üçün kökəlmiş və ona güclü qrim edilmişdir. Cerard Batler boğulan bir oğlanı xilas etdiyinə görə, cəsarət medalı ilə təltif olunub.
Protestantlıq
Protestantlıq (latınca: protestans - etiraz edən) — pravoslavlıq və katolisizm ilə yanaşı xristianlığın başlıca cərəyanlarından biri.
Avropada Reformasiya dövründə meydana gəlmişdir. Almaniyada Martin Lüterin, Niderlandda isə Jan Kalvinin kilsəyə qarşı çıxışları protestantlığın əsasını qoydu. Bununla bağlı olaraq da, protestantlığın əsas qolları Lüteranlıq və Kalvinizmdir. Reformasiyanın başlaması ilə protestantlıq əvvəlcə Avropada, sonra isə bütün dünyada əsas siyasi cərəyana çevrildi. Əvvəllər bütün protestanlar lüteranlar adını daşıyırdı. Sonrakı inkişaf mərhələlərində bir neçə qola bölünən protestanlıq cərəyanının lüteranlarının sayı hal-hazırda 85 milyona yaxındır.
Bir çox Avropa ölkələrində olduğu kimi də Fransada da protestanlar və katoliklər arasında ciddi mübarizələr geniş yer almışdı. 1572-ci ildə katoliklər protestantlara qarşı əməliyyat hazırlamışdılar. 24 avqust tarixində “Varfolomey gecəsi” adı altında tarixə düşən dəhşətli qətliam katoliklər tərəfindən törədilmişdi. “Varfolomey gecəsi"nin qurbanlarının sayı barədə yekdil fikir yoxdur. Hesab edilir ki, Parisdə təqribən üç min, bütün Fransada isə on min ilə əlli min arasında protestant qətl edilmişdir. Həmin dövrdə Fransada baş vermiş qətliam katolik dünyasında rəğbətlə qarşılanmış, Roma Papası XIII Qriqori faciəni alqışlayaraq Vatikanda fişəng atılmasını və medal təsis edilməsini əmr etmişdir. Ədalət naminə qeyd etmək lazımdır ki, 425 il sonra Roma Papası II İoann Pavel rəsmi şəkildə Varfolomey qətliamını qınamışdır.
Protestantlıq xristian kultunu xeyli sadələşdirdi, müqəddəslərə pərəstişi rədd etdi. Əsasən, Skandinaviya ölkələrində, Almaniya, İsveçrə, Böyük Britaniya, Avstraliya, Kanada, Yeni Zelandiya, Niderlandda, ABŞ-də yayılmışdır.
İslahat sonrası ortaya çıxan dini münasibətlər nəticəsində sonradan 3 qola ayrılmıştır. Bunlar:
Fyodor Emin
Fyodor Aleksandroviç Emin (əsl adı Məhəmmədəmin bəy Hüseyn bəy oğlu; ) — Rusiya yazıçısı və jurnalisti.
Həyatı
1758-ci ildə Londona getmişdi. Orada Rusiya səfiri M. Qolitsinə yaxınlaşmışdı. Ondan pasport alıb, 1761-ci ildə Rusiyaya gəlmişdi. Xristianlığı qəbul etmişdi. Xaç suyuna salınarkən Fyodor Aleksandroviç adını qəbul etmiş, soyadını Emin saxlamışdı.
O, ana dili olan türk dilindən başqa, italyan, ingilis, ispan, polyak və portuqal dillərini bilirdi.
Tanacetum hololeucum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İni fayl
İni fayl ( (Initialization file)) – Microsoft Windows, Windows NT, OS/2 əməliyyat sistemləri və bəzi tətbiqi proqramlarda: sistemin (proqramın) bəzi parametrlərini kökləmək üçün fayl. Windows əməliyyat sisteminin ilk versiyasında meydana çıxıb. Windows 1.01 versiyasında yalnız bir WIN.INI faylı vardı, Windows 3.0 sistemində SYSTEM.INI faylı da əlavə olunmuşdu. Sonra isə onların sayı sürətlə və nəzarətsiz artmağa başladı. INI-faylları adi mətn fayllarıdır, onlara istənilən mətn redaktorunda baxmaq və redaktə etmək olar.
Amblyseius segregans
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Boselaphus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
927
Doğumlar
• İmperator   Taizu- Sun  imperiyasının  qurucusu  və   ilk  imperatoru(ö.976)
Nea Salamina Famaqusta FK
Nea Salamina — Kiprin futbol klubu
Avropa kuboklarında iştirak
1 dəfə Avropa kuboklarında iştirak edib.
Etimoloji lüğət
Etimoloji lüğət — sözlərin mənşəyini (kökənini) göstərən lüğət.
Baccharis teindalensis
Baccharis teindalensis Baccharis teindalensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Amblyseius sellnicki
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Zaur Paşayev (samboçu)
Zaur Zabit oğlu Paşayev — samboçu və cüdoçu.
Həyatı
Zaur Paşayev 1982-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur.
Zaur Paşayev sambo üzrə dünya və Avropa çempionatlarının mükafatçısıdır. Həmçinin, Zaur Paşayev veteranlar arasında cüdo üzrə dünya çempionatının qızıl mükafatına layiq görülmüşdür. (ABŞ, MAYAMİ 2012 8–11 NOYABR)
Enosis Neon Paralimni FK
Enosis Neon Paralimni FK — Kiprin futbol klubu.
Avropa kuboklarında iştirak
4 dəfə Avropa kuboklarında iştirak edib.
Stiraks
Növləri
[[SS 2 (*
Şaolin
thumb|right|200px|Şaolin məbədi Şaolin (Çincə: 少林寺, pinyin: Shàolínsì) - Sunşan dağında yerləşən, mərkəzi Çin Büdpərəst məbədidir.
Tarix
Şaolin məbədi 464-cü ildə Çinə səyahət edən ilk hind rahiblərindən biri olan Bodhidharmanın fəaliyyəti sayəsində, 495-ci ildə Sunşan dağı ətrafında tikilmişdir. 1928-ci ildə Şi Yuan adlı ordu başçısının əmri ilə Şaolin məbədi yandırılmışdır. Bu vaxtda artıq məbəddə döyüş sənətləri ilə məşğul olan ustalar olmur. Bir müddət sonra Tszi Tsinin oğluna bura yenidən qayıtmaq və rahiblərə döyüş sənətlərini öyrətmək təklif olunur. Müasir Şaolin ustaları məhz ondan döyüş sənətinin sirlərini öyrənmişlər. Şaolin Kunq-fu döyüş növü bu məbəddə yaranmışdır.
Sve Sve Vin
Sve Sve Vin (3 dekabr 1975) — Myanmalı qadın ağır atlet. 53 kq çəki dərəcəsində yarışır və beynəlxalq yarışlarda Myanmanı təmsil edir. Sve Sve Vin dünya çempionatlarında iştirak etmişdir. Son dəfə 1999 Ağır atletika üzrə Dünya Çempionatında mübarizə aparmışdır.
Adi saola
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Bədəninin uzunluğu 180 sm, süysününün hündürlüyü 90 sm-ə, kütləsi isə 100 kq-a çatır. Bədənin dəki tüklər tünd-qəhvəyi rəngdə olub, hər nırnağının üstündə ağ xal var. Ağzında özünəməxsus ağ naxış var. Bədəni dukerin bədənini xatırladır. Başı isə kudunun başına oxşayır. Buynuzları uzun (bəzən 50 sm-ə qədər), nazik və demək olar ki, düz və irəliyə doğru istiqamətlənmiş formadadır.
Lolium perenne
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Eduard Abdullayev
Eduard Əsəd oğlu Abdullayev (4 sentyabr 1928 — 17 noyabr 1988) — Azərbaycan rəssamı.
Həyatı
Eduard Abdullayev 4 sentyabr 1928-ci ildə doğulub. Əzim Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbini bitirib. Bir çox bədii filmlərin rəssam-dekorçusu olmuşdur. 17 noyabr 1988-ci ildə vəfat edib.
Filmoqrafiya
Rəssam-dekorçu kimi
Quraşdırma çəkilişləri üzrə rəssam kimi
İsrafil İsrafilov (teatrşünas)
İsrafil Ramazan oğlu İsrafilov — Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrının direktoru (13.05.2010–05.01.2016), Rüstəm Mustafayev adına İncəsənət Muzeyinin sabiq direktoru (2003–2010), sənətşünaslıq doktoru, professor, Türkdilli Xalqların Teatrları Rəhbərlərinin Şurasının sədri, Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin Elmi-Dini Şurasının sədr müavini.
Həyatı
İsrafil Ramazan oğlu İsrafilov 1949-cu ilin sentyabr ayının 10-da Bakı şəhərində anadan olub.
1956-cı ildə Bakıdakı 31 saylı orta məktəbin 1-ci sinfinə daxil olub, 1966-cı ildə həmin məktəbi bitirib.
1967–1971-ci illərdə M. A. Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunda (indiki Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində) ali təhsil alıb, 1971–1972-ci illərdə Ordu sıralarında xidmət edib.
ESƏD
ESƏD və ya "Erməni soyqırımına ədalət döyüşçüləri" (ing. Justice Commandos against Armenian Genocide) — erməni terror təşkilatı. 1975–1982-ci illərdə fəaliyyət göstərib, məqsədi "erməni soyqırımının" tanınmasına nail olmaq və müstəqil erməni dövlətini qurmaqdır.
İsrafil İsrafilov (teatrşünas)
Həyatı
1973–1975-ci illər Bakı şəhəri 1 May mədəniyyət sarayında bədii rəhbər, 1975–1978-ci illərdə də Akademik Milli Dram teatrında truppa müdiri vəzifəsində çalışıb, bu zaman rejissor fəaliyyəti ilə məşğul olmuş, görkəmli rejissor T. Kazımovla bir sıra tamaşaların hazırlanmasında, o cümlədən, V. Şekspirin "Fırtına", M. S. Ordubadinin "Qılınc və Qələm", Anarın "Şəhərin yay günləri", M. F. Axundovun "Müsyo Jordan və Dərviş Məstəli şah", A. Safronovun "Daşqın" əsərlərinin səhnə təcəssümündə rejissor kimi işləyib.
ESƏD
Təşkilat əsasən Avropa və Şimali Amerika ölkələrində fəaliyyət göstərmişdir. Təşkilat bir sıra türk diplomatına hücumlar və onların qətllərini törədmişdir.
İsrafil İsrafilov (teatrşünas)
Həyatı
1978–1985-ci illərdə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunda Tədris teatrının direktoru, 1986–1989-cu illərdə Azərbaycan KPMK-nın mədəniyyət şöbəsində təlimatçı, 1989–1991-ci illərdə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunda elmi işlər üzrə prorektor, 1991-ci ilin avqust ayından sentyabr ayınadək Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Aparatında böyük məsləhətçi, 1991–1992-ci illər ərzində Azərbaycan Respublikasının Abşeron rayonu İcra Hakimiyyətinin başçısı, 1993–2003-cü illərdə Azərbaycan Respublikasının Elmlər Akademiyasının Nizami Gəncəvi adına Azərbaycan Ədəbiyyatı muzeyinin, 2003-cü ilin may ayından 2010-cu ilin may ayınadək Azərbaycan Dövlət İncəsənət Muzeyinin direktoru kimi vəzifələrdə çalışıb.
ESƏD
Bəzi tədqiqatçıların fikrinə görə, təşkilat Daşnaktutyun partiyası ilə sıx əlagədə olub. 1982-ci ildə təşkilatın rəhpəri Abram Asçan qətlə yetiriləndən sonra, təşkilat öz fəaliyyətini dayandırmışdır. İstisnə etmək olmaz ki, təşkilat "Erməni inqilab ordusu" adı altında fəaliyyətini davam etdirmişdir.
İsrafil İsrafilov (teatrşünas)
Həyatı
Azərbaycan Ali Sovetinin XII çağırış seçkilərində Xalq Deputatı seçilərək, 1991–1995-ci illərdə fəaliyyət göstərib.
ESƏD
ESƏD-in əsas aksiyaları: (bəzi hallarda terror aktına görə məsuliyyəti ASALA öz boynuna götürürdü).
İsrafil İsrafilov (teatrşünas)
Həyatı
Qeyd edilən illərdə elmi-yaradıcılıq işlərimi davam etdirərkən ölkə və xarici mətbuatda dərc olunan, mədəniyyətin müxtəlif problemlərini işıqlandıran 200-ə yaxın məqalələr yazmış, Rusiya, İraq, Türkiyə, Gürcüstan, Səudiyyə Ərəbistanı, İran, Rumıniya, Küveyt, Avstriya, Cənubi Koreya kimi ölkələrdə keçirilən beynəlxalq simpozium və konfranslarda respublikamızın elmi ictimaiyyətini təmsil edib.
Səhnə sənətimizin ədəbi materialı olan dramaturgiya araşdırmalarına görə filologiya sahəsində fəlsəfə doktoru alimlik dərəcəsi almış (1985), daha sonralar rejissor sənəti sahəsində tədqiqatları ona sənətşünaslıq doktoru (2004) alimlik dərəcəsi qazandırıb.
Teatr sənətinin elmi-nəzəri məsələləri, milli və dünya teatr prosesinə həsr edilən çoxsaylı tədqiqatların bəhrəsi kitablarımda öz əksini tapmışdır. "Sən nə üçün yaşayırsan?" (rus dilində), "Həyatın səhnəsi, səhnənin həyatı", "Düşündüklərim", "Zaman. Rejissor. Poetika", "Ədil İsgəndərovun teatrı", "Mehdi Məmmədovun rejissor sənəti" adlı monoqrafiyaları da öz əksini tapıb.
"Azərbaycan milli rejissor sənətinin poetikası" kitabım mütəxəssislər tərəfindən teatr nəzəriyyəsi sahəsində sanballı elmi tədqiqat əsəri kimi qəbul edilmişdir.
Ayrı-ayrı illərdə "Qızıl qələm", "Qızıl dərviş", "Humay" mükafatlarına, beynəlxalq diplomlara layiq görülüb.
Elmi-tədqiqat işləri ilə yanaşı uzun illərdir ki, Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində pedaqoji fəaliyyət göstərir, bu sahədə müvafiq proqramların, metodik vəsaitlərin və dərsliklərin müəllifidir. Hazırda "Xarici teatr" (antik dövrdən XXI əsrə qədər), "Azərbaycanın teatr rəssamları" adlı kitablar üzərində işləyir.
Türkdilli dövlətlərin teatr rəhbərləri şurasının sədridir, Teatr Xadimləri İttifaqının idarə heyətinin, Azərbaycan Yazıçılar birliyinin, eləcə də dissertasiya müdafiəsi Şurasının, Qafqaz müsəlmanları idarəsinin elmi-dini şurasınin üzvüdür.
Mükafatları
2015-ci ildə "Avropa Nəşr Mətbuat Evi"nin təsis etdiyi "Ən yaxşı vətənpərvər tədqiqatçı alim" qızıl medalı ilə təltif olunub.
23 dekabr 2015-ci ildə TÜRKSOY-un "Haldun Taner" mükafatına layiq görülmüşdür.
Tanacetum karataviense
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Dağlarda ada (film, 1971)
Məzmun
Kinooçerkdə Şahdağın ətəyində qərar tutmuş Xınalıq kəndinin həyatının parlaq, maraqlı səhnələri canlandırılır. Kinolent kəndin tarixindən, adət-ənənələrindən və əmək adamlarından bəhs edir.
Filmin məqsədi kənd, onun sadə, əməksevər adamları, onların özlərinə məxsus adət-ənənələri, məişəti və dili haqqında, burada baş verən maraqlı hadisələrdən və qayğılardan söhbət açmaqdır.
Əmrə Mor
Əmrə Mor (d. 24 iyul 1997, Brøsøj, Danimarka) — Türkiyəli futbolçu. Mövqeyi yarımmüdafiəçi olan Əmrə Mor, Türkiyə Super Liqasında çıxış edən Fatih Karagümrük klubunda forma geyinir.
Həyatı
Əmrə Mor 24 iyul 1997-ci ildə Danimarkanın Brøsøj şəhərində immiqrant ailəsində anadan olub. Atası əslən Türk, anası isə əslən Makedoniyalıdır.Atası əslən Türkiyənin Uşak vilayəti,Sivaslı mahalı,Tatar qəsəbəsindəndir.
Norşellann FK
28 noyabr 2015-ci il tarixində Əmrə Mor "Ranners FK" ilə baş tutan Danimarka Liqası oyununun 84-cü dəqiqədə meydana daxil olaraq, birinci oyununa çıxdı. 28 fevral 2016-cı ildə "Viborg FF" ilə keçiriən oyunda Əmrə Mor karyerasında birinci qolunu atdı. 2015/2016 mövsümündə 13 oyunda meydana daxil olan Əmrə Mor 2 qol atdı və 2 qolun ötürməsini verdi.
Borussiya Dortmund
Əmrə Mor 7 iyun 2016-cı il tarixində 16 milyon (€) avroya Almaniya Bundesliqasında mübarizə aparan "Borussiya Dortmund" komandasına transfer olundu. Müqaviləyə əsasən Əmrə Mor 5 il müddətində Dortmund təmsilçisinin heyətində çıxış edəcək.Borussia Dortmund klubunda ilk qolunu 17 sentyabrda Darmstadt klubuna atdı.
Nəticələri
Son yenilənmə tarixi: 23 iyun 2016
Türkiyə yığması karyerası
2016-cı ilin may ayında Əmrə Mor, Fatih Terim tərəfindən Fransada baş tutacaq UEFA Avro 2016-nın heyətinə çağırıldı. 29 may 2016-cı ildə Monteneqroya qarşı baş tutan yoldaşlıq oyununda meydana daxil olaraq Türkiyə yığmasında debüt etdi.
12 iyun 2016-cı ildə Xorvatiya ilə keçirilən oyunun 69-cu dəqiqəsində Cenk Tosunun əvəzinə meydana daxil olaraq Türkiyə yığmasının UEFA Avropa Çempionatları tarixində meydana daxil olna ən gənc futbolçudu oldu (18 yaş və 323 gün). 21 iyun 2016-cı ildə Çex Respublikasına qarşı keçirilən oyunda Burak Yılmaza birinci qolun ötürməsini verdi. Bununla da Əmrə Mor UEFA Avropa Çempionatları tarixində qol ötürməsi verən ən gənc futbolçu oldu.
Saola
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Amblyseius serratus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
İnikas anlayışı
İnikas və ya funksiya anlayışı münasibət anlayışının xüsusi halıdır.
Tərif 1. \varphi binar münasibəti o zaman funksional münasibət adlanır ki, aşağıdakı şərt ödənilsin:
Funksional münasibət eyni zamanda funksiya və ya inikas da adlanır.
Tərifə əsasən, \varphi münasibəti yalnız və yalnız o zaman inikas (funksiya) adlanır ki,
münasibəti ödənilsin. x \varphi y şərtini ödəyən y elementi kimi yazılır. Məsələn,
münasibəti funksional münasibət deyil, çünki, birinci iki cütdə 1 elementi ilə cüt təşkil edən iki element vardır. Lakin
münasibəti isə funksional münasibətdir. Funksional münasibətin təyin oblastı və qiymətlər oblastı eyni zamanda uyğun inikasın təyin oblastı və qiymətlər oblastı adlanır.
Bəzi kurslarda (məsələn, orta məktəb kursunda) funksiyanın tərifi aşağıdakı kimi verilir.
Tərif 2. Əgər X çoxluğundan götürülmüş hər bir x elementinə Y çoxluğundan yeganə y elementi qarşı qoyularsa, onda belə uyğunluğa X çoxluğunda təyin olunmuş funksiya deyilir.
Göstərək ki, bu tərif yuxarıda verilən tərif ilə eynigüclüdür. Tutaq ki, \varphi inikası tərif 1 vasitəsi ilə təyin olunmuşdur. işarə edək. Tərifə əsasən, ixtiyari x \in X elementi götürsək şərtini ödəyən y \in Y elementi vardır və yeganədir. Beləliklə, \varphi inikası tərif 2-ni ödəyir. Tərsinə, ikinci tərif ödənilərsə, onda olan \varphi funksional münasibəti təyin olunmuşdur. Beləliklə, təriflərin eynigüclü olduğu isbat olundu.
Tutaq ki, \varphi funksional münasibətdir, və. Bu qısa olaraq və ya  kimi yazılır. X çoxluğunun \varphi inikası zamanı obrazı alt çoxluğuna deyilir. M \subset Y çoxluğunun proobrazı isə çoxluğuna deyilir. Təyin oblastı iki çoxluğun düz hasilinə daxil olan inikas ikidəyişənli funksiya adlanır. Eyni qayda ilə çoxdəyişənli funksiya anlyışı verilir.
Mənbə: http://www.kitabyurdu.org/kitab/riyaziyyat/875-cebr-i-ii-iii-hisse.html
Alas boğazı
Alas boğazı - Lombok adasını Sumbava adasından ayırır. Bu adalar İndoneziyanın Qərbi Nusa Tenggara vilayətinə aiddir. Boğazın əmələ gəlməsi 14000 il bundan əvvələ aiddir. Uzunluğu 75 km, eni 15–40 km arası dəyişir. Boğazın yaxınlığında Alor boğazı və Lombok boğazı vardır. Boğazda Lombok, Adonara, Sumbava, Flores, Sumbata, Solor və Konada adaları yerləşir. Hind okeanını Sakit okeanından ayırır.
Qloriya Stüart
Qloriya Stüart — ABŞ aktrisası.
Həyatı
Qloriya Stüart 1997-ci ildə çəkilən "Titanik" filmində qocalan Rouz rolunu Qloriya Stüart ifa edib. O, filmdə 101 yaşlı qadını canlandırıb. O vaxt aktrisanın 86 yaşı olub. Bu ifaya görə Qloriya Stüart "Oskar" və "Qızıl qlobus" mükafatlarının nominantı olub və ABŞ kino aktyorları Gildiyasının ən yaxşı ikinci plan kino aktrisası mükafatını alıb.
Qloriya Stüart 2010-cu il sentyabrın 26-da 100 yaşında vəfat edib.
Loqarifm
thumb|right|200px|Loqarifmik funksiyasının qrafiki Loqarifm - b ədədini almaq üçün a əsasını yüksəltmək lazım gələn qüvvət üstünə b ədədinin a əsasına görə loqarifmi deyilir: \log_a b\,. "Loqarifm" terminini elmə ilk dəfə şotlandiya alimi Con Nepyer (1550-1617) gətirmişdir.
Kölgə ovçuları (teleserial, 2016)
Kölgə Ovçuları — Ed Dekter tərəfindən Kasandra Kleirin populyar Ölüm Alətləri romanlar seriası əsasında yaradılmış Amerikan fövqəltəbii dram teleserialıdır. Şimali Amerikada 12 yanvar 2016-cı ildə Freeform kanalında premyerası baş tutmuşdur. Serialın çəkilişləri Kanadanın Ontario ştatının Toronto şəhərində baş tutmuşdur və hadisələr Kleri Freyin (Katerina Maknamara) on səkkizinci ad günündə iblisləri öldürən "Kölgə Ovçuları"-nın nəslindən olan yarı insan və yarı mələk olduğunu olması ətrafında cərəyan edir.
Romanlar seriasının birinci adapdasiyası olan Ölüm Alətləri: Sümüklər Şəhəri filminin istehsalçı şirkəti olan Constantin Film bu serialında prodüseri olmuşdur. Serial birinci mövsümündə tənqidçilərdən qarışıq rəylər almışdır. Mövsümün birinci seriası kanalda son iki il ərzində ən çox tamaşaçı toplaya bilmişdir. Bununla yanaşı serial bir GLAAD Mükafatı və iki Yeniyetmə Seçimi Mükafatı kimi bir sıra mükafatlara layiq görülmüşdür.
Serialın ikinci 20 seriadan ibarət olan mövsümü 2 yanvar 2017-ci ildə yayımlandı. 2016-cı ilin avqustunda serialın yaradıcısı Ed Dekter yaradıcılıq fərqlərinə görə serialı tərk etdi. Onun yerinə isə Todd Slavkin və Darren Suimmer keçdi. 21 aprel 2017-ci ildə Freeform üçüncü mövsüm üçün serialı yenilədi və 20 serialıq mövsümün 3 aprel 2018-ci ildə yayımlanacağı bildirildi.
Ted Törner
Ted Törner — amerikalı sahibkar, CNN xəbər kanalının təsisçisi, aktrisa Ceyn Fondanın keçmiş əri.
Həyatı
Ted Törnerin şərəfinə "Atlanta Breyvs" beysbol klubunun stadionu "Törner Fild" adlandırılıb.
2011-ci ildə Ted Törner Mixail Qorbaçov Fondunun təsis etdiyi illik "Dünyanı dəyişən insan" mükafatının "Aşkarlıq" nominasiyası üzrə ilk qalibi olmuşdur.
Cod xəndəkotu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qısa morfoloji təsviri
Çoxillik bitkidir. Gövdəsi 30-60 sm-ə qədər hündürlükdə, çox budaqlı, möhkəm qısa, aşağı qövsvari, bir az qabarıq tikanlı qıllardan tikanlı-nahamardır. Yuxarı yarpaqlar qısa, lakin, görünən saplaqların üzərində və ya oturaq olaraq yumurtavari-uzunsov və ya uzunsovdur, ən yuxarıdakılar lansetvariyə qədər, uzun itiuclu, aşağı hissədən adətən kifayət qədər sıx və yumşaq tükcüklərdən bozumtuldur; orta damar boyunca qısa qarmaqşəkilli tikancıqlıdır, yuxarı hissədən cod və seyrək tükcüklüdür. Çiçək tacı mavi, xaricdən nöqtəli-əmzikşəkillidir, başcıqlı dişicik ağzı var. Eremləri demək olar ki, qara, yarıməyilmiş, yumurtavari, arxa hissəsi torvari-qırışlıdır.
Yayılması
BQ qərbi, BQ şərqi, BQ Quba sahəsinin rayonlarında orta dağ qurşağından yuxarı dağ qurşağına kimi yayılmışdır. Çəmənlərdə, kolluqlarda, dağ çaylarının kənarlarında bitir.
Axmaz göl
thumbnail|[[Meandrlaşmanın sxemi]] thumb|left|Axmaz göllərin formalaşmsı
Axmaz göl və ya Axmazlar (Axmaz ) — meandrlaşmış çaylarda (dolamanın) boyun hissəsinin yuyulmasının nəticəsində yatağın düzəlməsi ilə əlaqədar çaydan ayrılıb, köhnə yataqda əmələ gələn gölə deyilir və əsasən aypara formasında olur. Çay yatağının meandrlaşmasının nəticəsində yaranır. Belə ki, gursululuq və ya suyun səviyyəsinin qalxması nəticəsində çay qıvrılmış yatağını dəyişərək özünə qısa yol açır. Nəticədə yataq düz istiqamətdə uzanır. Tədricən qum və lil çayın əvvəlki yatağının girişini qapadır. Meandrlar isə kiçik göllərə çevrilir. Axmazlar bir müddət göl kimi mövcudluğunu qoruyur. Bir müddət sonra göl bataqlığa çevrilir. Daha sonra isə tamamən qururur (şoranlıq). Azərbaycan ərazisində mövcud olan Hacıqabul gölü, Sarısu, Mehmana və Duzdağ gölü axmazdırlar. Azərbaycan ərazisində ən böyük axmaz göl-Sarısu gölüdür
Ən uzun zaman mövcudluğunu qoruyan axmaz Amudəryanın əvvəlki yatağı olan Uzboy olmuşdur. Bu axmaz 500 km məsafədə uzanırdı.
Şahdağ Qusar FK
"Şahdağ Qusar" FK — və ya rəsmi adı ilə Şahdağ Futbol Klubu. 1950-ci ildə yaranan, Azərbaycan ikinci liqasında çıxış edən, Qusar rayonunu təmsil edən peşəkar futbol klubu
Tarixi
Klub 1950-ci ildə Qusar şəhərində yaranmışdır. Azərbaycan müstəqillik qazanandan sonra uzun müddət yüksək dəstədə oynamışdır. 15-ci Azərbaycan çempionatında 13-cü yer tutaraq aşağı dəstəyə düşmüşdür.
Baccharis tenella
Baccharis tenella Baccharis tenella Baccharis tenella
Şahdağ Qusar FK
Tarixi
Öncələr "Şahdağ Qusar FK" adını daşıyan klub daha sonralar ad dəyişikliyinə gedərək "Şahdağ Samur" adı altında fəaliyyətinə davam edir.
Baccharis tenella
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Şahdağ Qusar FK
Tarixi
Daha sonra yenidən ad dəyişikliyi etmək qərarına gələn klub, adını dıyişərək "Şahdağ" qoyur.
Klub tarixinin ən ağır günləri kimi dediyi 2015-ci illərdə məaliyyə problemləri klubada çox dərin izlər qoymuşdur, lakin klub çox sevildiyindən hətta futbolçular "son ana qədər" mübarizə aparacaqlarını söyləmişlər. Bunun nəticəsində maliyyə problemlərinin ardında, klub daxilində həmrəklik bəlli olurdu.
2020-ci ildə isə, klubun dağıdılması xəbərləri böyük gündəm oldu. Belə ki, klubun əksər aparıcı üzvləri klubdan qovulması ilə bağlı xəbərlər yayılırdı. KLub rəsmiləri bunun yalan olduğu ilə bağlı açıqlamalar veriblər.
2023 - AFFA İcrayyə Komitəsinin qərarına əsasən, uzun müddət sonra peşəkar klub olaraq yenidən fəaliyyətini bərpa etdi.
Uşaq futbolu
Klubun Qusarın üç kəndində — Bədişqala, Quxuroba və Şirvanovkada müxtəlif yaş qrupları üzrə bölmələri fəaliyyət göstərir.
Beynəlxalq Futbol Tarixi və Statistikaları Federasiyasının reytinq cədvəlində
2010-cu il noyabrın 26-da açıqlanan klublarının 21-ci əsr üçün reytinqində ilk onilliyi 76 xal ilə Azərbaycan klubları arasında 12-ci, dünyada isə 845-ci pillədə başa vurmuşdur.
Loqoların anlamı
Klubun ilk dönəmlər istifadə etdiyi loqo 5 bucaqlı şəklindədir. Mavi rəngdə olan loqonun üstündə üzü aşağı doğru baxan üçbucaq təsvir olunmuşdur. Üst tərəfində futbol topu təsvir edilən loqounun orta hissəsindən altda doğru baxdıqda klubunun adını, təmsil etdiyi bölgəni və yaranma tarixini görmək mümkündür.
Daha sonra loqo dəyişikliyinə gedən klubun yeni loqosu dörtbucaqlı şəklindədir. Loqonun üst hissəsində klubun və təmsil etdiyi şəhərin adı, həmçinin alt hissəsində "Futbol Klubu" ifadəsi yer alır. Orta hissəsində isə, sarı rəngli dağ, dağın üstündə sarı rəngli qartal təsvir olunmuşdur ki, buda klubun ləqəbini formalaşdırdı. Qartalın belində isə, qalxana bənzər dairə mövcuddur.
Klub "Şahdağ Samur" adını altdıqdan sonra yenə də loqo dəyişikliyinə getdi. Yeni loqo dairə formasında, ənənəvi rəngə çevrilən mavi rəngdə idi. Üst tərəfində klubun yeni adı, alt tərəfində isə təmsil etdiyi şəhərin adı yazılmışdır. Orta tərəfi isə biraz daha açıq mavi rəngdə idi. Ortada yer alan başqa bir dörtbucaqlının içində isə klubun yeni adının baş hərfləri yer alırdı: "ŞS". Dörtbucaqlının üstündə futbol klubu anlamını verən "FK" sözü, alt tərəfində isə yeni klubun yaranma tarixi olan 2003 ili yazılmışdır.
Klub tarixən "Şahdağ Samur" adını yenidən dəyişərək "Şahdağ" adını almışdır. Bununla belə loqosunda bu dəfə böyük dəyişikliyə getməyərək, sadəcə oradan "Samur" adını çıxarmışdır.
Hazırda klubun istifadə etdiyi loqo da mavi rəngdədir. Üst tərəfində "Qusar 1950" yazılmaqdadır ki, buda klubun yaranma tarixini bildirir. Ortada qərb tərəfə baxan bir qartal təsvir olumuşdur. Qartalın alt hissəsində isə klubun adı verilmişdir.
Uğurları
Azərbaycan Birinci Liqası
Mədəni diplomatiya
Mədəni diplomatiya və ya mədəniyyət diplomatiyası — ictimai diplomatiya və yumşaq gücün üsulu olan insanlar arasında qarşılıqlı anlamanı böyütmək məqasədi ilə fikirlərin, məlumatın, incəsənətin, dilin və mədəniyyətin başqa cəhətlərin millət və insanarası mübadilə.
Tarixi
Mədəni diplomatiyanın qədim nümunələri arasında yunanların İsgəndəriyyə kitabxanasının tikilməsini, Roma Respublikasının onunla həmsərhəd olan dövlətlərdən "dostyana kralların" oğullarını Romaya onlara təhsil vermək üçün dəvət edilməsi və Bizans İmperiyasının slavyan torpağlarında Pravoslav yevangelizmi sponsorluq etməsini qeyd oluna bilər.
Soyuq müharibə dövründə mədəni diplomatiya ABŞ üçün SSRİ-nin çəpələməsinin üçün vacib cihazı olmuşdu. Fransa məktəblərin beynəlxalq şəbəkəsi vasitəsi ilə fransız dilini mədəni diplomatiya üçün iştədir.
Amblyseius shiganus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Kuk adaları mədəniyyəti
thumb|right|300px|Tivaivai toxuyan qadın. Kuk adaları mədəniyyəti — Sakit okeanda 1.800.000 km2 ərazidə yayılmış 15 adadan ibarət Polineziya ada ölkəsi olan Kuk adalarının mədəniyyəti. Kuk adaları Yeni Zelandiyanın müstəmləkəsidir. Adaların mədəniyyəti bir neçə əsr əvvəl burada məskunlaşmış əhali tərəfindən formalaşdırılıb. Kuk adalarında VI əsrdə Taitidən gəlmiş polineziya xalqı məskunlaşıb. Portuqal gəmi kapitanı Pedro Fernandes Kiros XVII əsrdə adalarda ilk avropalıların məskunlaşdığını qeyd edib. XVIII əsrdə Böyük Britaniya dəniz səyyahı Ceyms Kuk adalara çatıb və adalara öz adını verib. Adalara gələn əcnəbilər adaların yazı sistemini inkişaf etdiriblər, adalara xristianlığı və Avropa məktəblərini gətiriblər. Kuk dili (Māori Kūki 'Āirani) və ya Rarotonqa dili ölkənin rəsmi dilidir.
Kuk Adaları Hökumət Mədəniyyət Dairəsi ölkənin mədəni irsinin qorunması işi ilə məşğuldur. Kuk adalarının ən məşhur xalq rəqslərindən biri Uradır. Bu rəqsin ifası qadın rəqqaslar tərəfindən azı 5 təbilçalanın şiddətli təbil səsləri altında həyata keçirilir. Yerli əhalinin bacarığını və qabiliyyətini paltarlarda, saronqlarda, balıqqulağı məmulatlarında, qadınların toxuduqları tivaivailərdə görmək mümkündür. Kuk adaları mətbəxini dəniz məhsulları (molyusk, osminoq), donuz və quzu əti, meyvə (xüsusilə kokos) təşkil edir. Reqbi və boulinq Kuk adalarında ən məşhur idman növləridir. Kuk adalarında 1986-cı reqbi üzrə Sakit Okean Kuboku, 1998-ci ildə futbol üzrə Polineziya Kuboku yarışları keçirilib. Kuk adalarının parlament orqanı Ariki Evi adlanır.
Arxa plan
Adalarda məskunlaşan ilk insanlar XVI əsrdə Taitidən gələn polineziyalılar olub. Portuqal gəmi kapitanı Pedro Fernandes Kiros XVII əsrdə adalarda ilk avropalıların məskunlaşdığını qeyd edib. XVIII əsrdə Böyük Britaniya dəniz səyyahı Ceyms Kuk 1773 və 1777-ci illərdə adalarda olub və adalara öz adını verib. Adalara gələn əcnəbilər adaların yazı sistemini inkişaf etdiriblər, adalara xristianlığı və məktəbləri gətiriblər.
Sosial iyerarxiya
Kuk adalarında sosial iyerarxiya və tabu ariki adlandırılan ali şəxslər tərəfindən idarə olunur. Adətən hər 3–6 adaya bir ariki düşür. Hər ariki ivi və nqati (qəbilə) başçısı olub. Sosial iyerarxiyada arikidən daha aşağı səviyyəli təbəqə mataiapo və ranqatiradır (balaca liderlər). Liderin hakimiyyəti onun doğulduğu andan statusu və nailiyyətləri ilə müəyyən olunan manası (güc) tərəfindən bərqərar olunur. Lider bunu itirə və qazana bilməz. Amma arikinin manasının zəifləməsi onun bu statusunu itirməsinə səbəb ola bilər.
Ariki, mataiapo və ranqatira təbəqələrinə məxsus şəxslər hələ də ailələrin vəziyyətinə, qədim ənənələrə və tədbirlərin keçirilməsinə nəzarət edirlər. 1967-ci ildə qurulan Kuk adaları parlamenti Ariki Evi (Are Ariki) adını daşıyır, lakin üzvləri məhdud gücə sahibdirlər.
Kuk Adaları Milli Qadın Şurası və Kuk Adaları Biznes və Peşə Qadınlar Assosasiyası kimi qadın təşkilatları özlərini milli siyasətdən çətinliklə ayırırlar. Ən böyük qadın təşkilatları olan Kuk Adaları Xristian Ekalesiya Vaynetini Kilsəsi, Dorkas, Milli Katolik Qadınlar Liqası və Qadın Biçincilər yerli kilsələr ilə əlaqələniblər.
Mifologiya, mövhumat və din
Kuk adaları mifologiyasının Polineziya əfsanələri və mifləri ilə böyük bənzərliyi var. Kuk adaları mifologiyasında Avaiki tanrıların və ulu əcdadların məskunlaşdığı yerdir. Mifologiyalarında önə çıxan personajlar Avatea, İna, Marama, Nqanaoa, Papa, Ronqo, Tanqaroa, Vaitakere, Varima Te Takere və Vateadır. Xariqüladə və ruh nağılları adalarda yaşayan insanlar arasında geniş yayılıb və nağılların çoxu qəribə hadisələrin izah edilməsində istifadə olunur. Tarixi hadisələr, sahibkarlıq hüquqları və sosial münasibətlər haqqında müzakirələr aparmaq üçün tupapaku keçirilir. Adalarda uşaqlar tərəfindən plantan gövdəsindən hazırlanmış "ruh sığınacaqları" var.
Missioner Con Vilyams Kuk adalarında xristianlığın yayılmasında böyük rol oynayıb. 1821-ci ildə Aitutaki adasına apardığı iki taitili ilə adanın dinini dəyişdirə bilib. Sonrakı Polineziya missionerləri 1823-cü ildə Mauke, Atiu və Mitiaro adalarında gediblər. Vilyams qəbilələrin ariki (başçılar) və taunqa (kahinlər) olaraq bölündüyü Rarotonqa adasının əhalisinin dinini dəyişdirməkdə çətinlik çəkib. Vilyamsın konqreqatsionalist həmkarı Aron Buzakot London Missioner Cəmiyyətinin Sakit okeanda missioner fəaliyyətlərinin aparıcı fiquru idi və Rarotonqa adasında 1828–1857-ci illərdə yaşamışdı. Aron Buzakot tərəfindən əsası qoyulan Takamoa İlahiyyət Kolleci Kuk Adaları Xristian Kilsəsi üçün pastorlara təhsil verir. Hazırda Kuk adalarında əhalinin böyük hissəsi xristiandır.
Dil və ədəbiyyat
Kuk dili və ya Rarotonqa dili adaların rəsmi dilidir. Dilin 15 adada danışılan, qarşılıqlı aydın başa düşülən bir neçə dialekti var. Rakahanqa-Manihiki və Penrin dialektləri buna nümunədir. "Kuk Dili Lüğəti" 1995-ci ildə nəşr olunub. Bu lüğətdə London Universitetindən (1957–1988) Casper Beyzin tədqiqatları və onun tərəfindən 1960-cı ildə yaradılmış Məsləhətçi Komitəsinin işləri yer alıb, tərtib etmə işi ilə Raututi Tarinqa (1957–1959) məşğul olub. Kuk adalarının bir hissəsi olan Pukapuka adasında inkişaf etmiş Pukapuka dili alimlər tərəfindən xüsusi dil hesab edilir.
Adqoydu yerli əhalinin simvolik ənənəsidir. Adların mənası sadəcə ulu babalar, dostlar, əcdadlar ilə deyil, ərazi, hadisələr və qohumluq əlaqələri ilə bağlıdır. Ad dəyişdirmək doğum, evlilik, ölüm kimi hadisələrə qədər məhdud deyil, amma xeyrə olmayan bir əlamətə görə cəmiyyət içində bu baş verə bilər. Qadınlar və kişilər arasında adlar bir-birini əvəz edə bilər. Soyadlar isə hətta bir ailə içində şəxsdən şəxsə fərqlənə bilər.
Adaların kiçik ölçüsünə baxmayaraq, ədəbiyyat heç də zəif inkişaf etməyib. Tuepokoina Utanqa Morqan yazdığı musiqili kompozisiyalara və şeirlərə, həmçinin xalq operalarına görə tanınır. Kilsələrin Sakit okean Konfransının məsləhətçisi kimi səyahət etmiş bəstəkar və şair Teate Makirere dünyəvi əsərləri ilə məşhurdur. Paiere Mokoroa və Merota Nqamata Atiu və Pukapuka adalarının mədəniyyətləri haqqında əsərlər yazıblar. Tinqota Simiona isə Atiu adasının əfsanələrindən ilham alınaraq yazılmış ekstensiv hekayələr kolleksiyasının müəllifidir. Kuk adalarının ən məşhur uşaq yazıçısı və şairi olan Mona Matepi uşaqlar üçün 52 seriyadan ibarət "Makopetlər" cizgi serialını hazırlayıb. Televiziya və radio verilişlərində yayımlanan tanınmayan sənətçilərin bir çox mahnılarının və pyeslərinin kasset və CD formatları mövcuddur. Kuk adalarında radio yayımı ingilis və taiti dillərində aparılır.