cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Elçin Əlibəyli
Redaktor və prodüser kimi
"Azal" (2002)
"Bizim Bəhram" (2003)}}
Şah İsmayıl (dastan)
Şah İsmayıl — Azərbaycan məhəbbət dastanı. 10-a qədər variantı var. Bəzi tədqiqatçılara (məsələn, Həmid Araslı) görə dastan I Şah İsmayılın, digərlərinə görə (məsələn, Məmmədhüseyn Təhmasib) II Şah İsmayılın adı ilə bağlıdır.
Dastanın xülasəsi belədir: oğlu İsmayılı çətinliklə tapan Şah onu xüsusi bir yerdə gizlədir. Şah İsmayıl ov edərkən Gülzar adlı qızla tanış olur və ona aşiq olur. Çoxlu macəralardan sonra Gülzarı atasının mülkünə aparır. Gülzara sahib çıxmaq istəyən şah oğlu İsmayılın gözünü kor edir. Lakin İsmayıl sağalır, atasının qisasını alır, hakimiyyətə gəlir və yenidən sevimli Gülzara qovuşur.
Forma və məzmunu
Dastan bir forma olaraq poetik sistemin mükəmməlliyi, janr məzmunu, mətn fenomenliyi ilə bütöv mədəniyyət hadisəsidir. Bütün etnik-kulturoloji mədəniyyət formaları ibtidaidən orta çağ düşüncəsinə və oradan da günümüzə qədər dinamik bir mənzərəni özündə ehtiva edir. Elmi-nəzəri fikrin dastanşünaslıqla bağlı formalaşdırdığı təsəvvür məsələlərin tipoloji müstəvidə xarakterini, məzmun və mətn tiplərini təhlil faktına çevirməyi aktuallaşdırır. "Şah İsmayıl" kimi fundamental dastan nümunəsinin məhz bu kontekstdə təhlili, arxitektonik sisteminin açıqlanması, mətn mexanizmlərinin aydınlaşması mühüm əhəmiyyət daşıyır. Məlum olduğu kimi, dastan bütöv bir kanonik sistemlə səciyyələnir. Onun genetikasının problem müstəvisində təhlili, simvolik sisteminin işarələdiyi məzmunun aydınlaşması daha ciddi və əsaslandırılmış qənaət üçün gərəkli ola bilər.
"Şah İsmayıl" dastanı Azərbaycan xalqının tarixi keçmişini əks etdirən məhəbbət dastanıdır. Dastanın yaranması təqribən XVI–XVII əsrlərə düşür. Şah İsmayılın qəhrəmanlıqları, apardığı mübarizələr, qüdrətli bir dövlət yaratmaq uğrunda mücadiləsi, şair, hökmdar, təriqət şeyxi kimi fəaliyyəti folklorda onun epik obrazının yaranmasına səbəb olub. Şah İsmayılın dastan qəhrəmanı olmasının bir səbəbi dediklərimiz olubsa, digər bir səbəbi Taclıbəyim, Bəhruzə xanımla olan məhəbbət sevdalarının bədiiləşərək dastan süjeti əmələ gətirməsi ilə bağlıdır. Hər bir dastanda olduğu kimi, "Şah İsmayıl" dastanı da maraqlı quruluşa malikdir. Dastanın formalaşmasında əsas prinsiplər qəhrəmanlıq və məhəbbət mövzularıdır. Dastanın qəhrəmanlıq və ya məhəbbət dastanı adlanması süjetin məzmununda hansının üstünlük təşkil etməsindən asılıdır. Məmmədhüseyn Təhmasib dastan quruluşunu 3 hissəyə ayırır. Bura ustadnamə, dastanın özü və duvaqqapma aiddir.
"Şah İsmayıl" dastanında da ümumi dastan quruluşuna əsaslanan daxili sistemdən istifadə olunur. Dastan ustadnamə ilə başlayır. Ənənəvi olaraq üç ustadnamədən istifadə olunub. Ustadnamələr arasında dastançı keçid edərək "Ustadlar ustadnaməni bir deməzlər, iki deyərlər, biz də deyək iki olsun, dostların könlü tox olsun", "Ustadlar ustadnaməni iki deməyib, üç deyərlər, biz də deyək üç olsun" kimi hazır formalardan istifadə edir. Qeyd etdiyimiz kimi, ustadnamələri həmin hazır formalarla bir yerdə dastanın giriş hissəsi saymaq olar. Dastanda giriş hissə ilə başlayan hissə arasında müəyyən fərqlər var. Giriş hissədə ustadnamələrin dastanın quruluşuna elə bir aidiyyatı görünmür. Ancaq bu üst qatda belədir. Dastan strukturu elə bir mükəmməl janr hadisəsidir ki, onun hər bir elementi bütün vəziyyətlərdə məzmun yaratmaya, fundamental düşüncənin formalaşmasına xidmət edir. Giriş hissə bütün dastanlarda ənənə olaraq qorunur və janrın məzmun vahidi kimi səciyyələnir. Başlanğıc hissə dastanın formalaşmasında birbaşa iştirak edir. "Şah İsmayıl" dastanında da başlanğıcda övladsızlıq motivi bir tərəf kimi özünü göstərir: "Vəzirin tədbiri padşahın ağlına batdı. Elə həmin gün Ədil padşah dövlətini üç qismə böldü. İki qismini fağır-füqəraya payladı. Bundan xeyli keçdi. Bir gün padşahın qapısına bir dərviş gəldi. Padşah ona pay verdi. Dərviş payı almayıb dedi:
– Mən pay alan dərvişlərdən deyiləm, pay verən dərvişlərdənəm.
Dərviş bu sözlərdən sonra cibindən bir alma çıxardıb padşaha verib dedi:- Ey padşah, eşitmişəm övladın olmur. Al bu almanı soy, qabığını qulunluğundan bala doğmayan qəmərnişan madyana ver, özünü də iki qism elə, bir qismini sən ye, bir qismini arvadın yesin. Çox keçməz ki, bir oğlun olar".Göründüyü kimi, övladsızlıq motivi burada da bir tərəf kimi boy göstərir və dastanda ümumi məzmunu işarələyən poetik fakta çevrilir. Dastan strukturunda da fiziki-mənəvi təcrübənin modelləşməsi müxtəlifliklərlə, həyat reallıqlarının rəngarəng ifadələri ilə özünü göstərir. Övladsızlıq da xüsusi bir motiv olaraq dastanda məzmun hadisəsi kimi modelləşir. Şah İsmayılın dastanda dünyaya gəlməsi şahın saçını qırxdırarkən ağ saçlarını görməsi, övladsızlığı özünə dərd etməsi, vəzirin tədbiri ilə var-dövlətini fağır-füqəraya paylamasından sonra baş verir. Bu hadisə və buna oxşar hadisələr dastanın başlanğıc hissəsini təşkil edir. Bir növ hadisələrin sonrakı gedişi və inkişafı üçün əsas olur. Qeyd edək ki, işarə etdiyimiz iki quruluş xüsusiyyəti ancaq mürəkkəb dastanlara aiddir. Məhəbbət dastanlarının təhkiyəsi nağıl təhkiyəsinə yaxın olduğu üçün burada nağıl elementlərindən çox istifadə olunur. Məsələn, "Şah İsmayıl" dastanında qəhrəman dərvişin verdiyi almadan dünyaya gəlir. Deməli, alma təhtəlşüurda qəhrəmanın doğulması üçün vasitədir. Onu da əlavə edək ki, məhəbbət dastanlarında qəhrəmanın qəhrəmanlığının sehrli-magik xüsusiyyəti daşıması almanın sehrli-fantastik və magik əlamətə malik olması ilə bağlıdır. Əgər alma uşaq verə bilirsə, onun gələcək fəaliyyətində də magik rol oynayır. Şah İsmayılın qəhrəman səviyyəsinə gəlib çatmasına qədər təsvir olunan qaranlıq zirzəmidə saxlanması da dastanın quruluş xüsusiyyətlərinə xas olan məxsusi əlamətidir. Şahzadələrin qaranlıq zirzəmilərdə saxlanması adəti, əsasən, qəhrəmanlıq dastanlarına xas olan xüsusiyyətdir. Şah İsmayıl qəhrəman tipi kimi qəhrəmanlıq dastanlarının obrazlarına çox yaxındır. Ona görə də onun qaranlıq zirzəmidə saxlanması xüsusi bir keyfiyyət kimi "Şah İsmayıl" dastanında nəzərə çarpdırılır. Bu kimi kiçik hissələri nəzərə almaqla "Şah İsmayıl" dastanını aşağıdakı struktur vahidlərinə bölmək olar:
Göstərilən üç hissə Şah İsmayılın fəaliyyətinin birinci dövrünü əhatə edir. Şah İsmayılın birinci və ikinci mərhələlərdən keçməsi onun gələcək fəaliyyəti üçün zəmin hazırlayır. Dastanın süjetinin inkişaf istiqaməti, mətn konstuksiyasının mürəkkəb mexanizmliyi, etnik idrak metodologiyasının universallığı tam aydınlığı ilə müşahidə olunur. M.H.Təhmasib dastan quruluşundan danışarkən onu aşağıdakı hissələrə ayırır: 1. Qəhrəmanın anadan olması və ilk təlim-tərbiyəsi; 2. Qəhrəmanların, yəni aşiq və məşuqənin buta almaları; 3. Qarşıya çıxan maneələr və onlara qarşı mübarizə; 4. Müsabiqə və qələbə. Bizim yuxarıda göstərdiyimiz iki struktur vahidi M.H.Təhmasibin göstərdiyi birinci mərhələyə uyğun gəlir. Şah İsmayılın ova çıxması, ovda ceyran donuna düşmüş Gülzarla rastlaşması, məhəbbətin gücündən ürəyinin getməsi, onların bir-birinə könül verib könül alması da M.H.Təhmasibin ayırdığı ikinci mərhələyə demək olar ki, yaxındır. "Şah İsmayıl" dastanında buta məsələsi olmasa da, nəticə eynidir. Yəni aşiq və məşuq eşq mərəzinə yoluxurlar. Mahiyyəti etibarilə aşiq və məşuqənin buta alması ilə Şah İsmayılın ovda Gülzarla tanış olub onu sevməsi eynilik təşkil edirlər. "Şah İsmayıl" dastanında buta məsələsindən istifadə olunmadığına görə, ov səhnəsi bir formul olaraq qəlibləşir. Burada ov səhnəsi sevib-sevilmək üçün vasitə rolunu oynamışdır. Bu formul türk dastan düşüncəsində bir istiqamətdə zənginlik hadisəsidirsə, digər istiqamətdə "Şah İsmayıl" dastanı üçün poetik düşüncə modelidir.
Gülbin Tosun
Reaksiyalar
Gülbin Tosun 22 may 2022-ci il gecəsi Tvitterdə 28 mart 2022-ci ildə sahibsiz it hücumu nəticəsində dünyasını dəyişən 10 yaşlı Mahra Melin Pınarın anasına yazdığı cavabla böyük reaksiya verdi:"'Sabah səni izləyirəm! Yazıq!"Tosun reaksiyalardan sonra şərhini silib.
Yengicə (Nəmin)
Yengicə — İranın Ərdəbil ostanının Nəmin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
NGC 4354
NGC 4354, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. SBab/P tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Gəmiqaya nekropolu
Gəmiqaya nekropolu — Ordubad rayonunun Nəbiyurdu yaylasında arxeoloji abidə. Kiçik Qafqazın Ordubad dağlarında, Qapıcıq dağının cənub və şərq yamaclarındakı Nəbi yurdunda, Qaranquş yaylaqlarında yerləşən qayalarda çəkilmiş petroqlif-piktoqramlar, Azərbaycan mədəniyyətinin ən qədim nümunələrindən biri.
Ümumi məlumat
Burada qəbirlər daş qutu tiplidir. Tədqiqat zamanı dağıdılmış qəbirlərin birindən isə Kür-Araz mədəniyyətinə aid keramika parçaları tapılmışdır. Araşdırmalar zamanı nekropolda həmçinin dəmir dövrünə aid qəbirlər aşkar olmuşdur. Dəmir dövrünə aid olan qəbir abidəsi qaya parçalarından dördkünc formada hazırlanmış, üzəri ağır sal daşlarla qapadılmışdır. Qəbirin içərisinə şimal tərəfdə yerləşən ensiz dromoslardan girilir. Qəbirin sağ divarında bir üçbucaq şəkilli taxça vardır. Abidə kanal qazılarkən dağıntıya uğramışdır və talan edildiyindən maddi-mədəniyyət nümunələri aşkar olunmamışdır. Nekropol tikinti texnikasına və quruluşuna görə onu eradan əvvəl 4-1-ci minilliklərə aid edilir.
Anbaran-i Ülya (Nəmin)
Anbaran-i Ülya — İranın Ərdəbil ostanının Nəmin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 706 nəfər yaşayır (183 ailə).
Məşədi Ələsgər
Məşədi Ələsgər
Məşədi Ələsgər Hacıgülməmməd oğlu Bakının sayılıb-seçilən tacirlərindən idi. Bərməki sülaləsinin nümayəndəsi idi. 1860-cı ildə Xızıda, ortabab mülkədar ailəsində doğulmuşdu.
Həyatı
Mollaxana təhsili alandan sonra atasının təsərrüfat işləri ilə məşğul olmuş, ticarətin sirlərinə yiyələnmiş, gənc yaşlarında Xızıdan Bakıya köçmüşdü. Nəriman Nərimanovun heykəlindən bir qədər yuxarıda, 4-cü Sovet küçəsində, Dağlı Musa ilə qonşuluqda ikimərtəbəli bir imarət tikdirmişdi.
Şəhərin bütün ərazilərində onun geniş ticarət şəbəkəsi var idi, Rusiya, İran, Türkiyə və digər ölkələrdən mal-qara alıb təkcə Bakıda deyil, Azərbaycanın digər bölgələrində satdırırdı. Bakıda yerləşən Qəssab bazarında süd məhsulları satan dükanların əksəriyyəti onun ixtiyarında idi.
Xeyriyyə işləri
Azərbaycanlı uşaqların təhsili üçün xeyli pul xərcləyirdi. Evinin qarşısı həmişə qələbəlik olurdu. Xüsusən də "Əli süfrəsi" günlərində xeyirxah adamın qapısı hamının üzünə açıq olurdu.
Bu alicənab və xeyirxah insanın Bərməki tayfası (dağlılar) qırşısında ən böyük xidməti Dağlı məhəlləsində Dağlı məscidini tikdirməsidir. Bu məscid şəxsən onun pulu ilə hasilə gəlmişdi. Təəssüflər olsun ki, sovet dövründə o məscid sökdürülmüş, yerində hazırkı Cəfər Cabbarlı adına 161 nömrəli məktəb tikilmişdi.
Ermənilərə münasibəti
Erməniləri sevmirdi. Xüsusilə Bakı milyonçusu Tumanyandan zəhləsi gedərdi. Ermənilərlə müsəlmanlar arasında tez-tez toqquşmalar olurdu və Məşədi Ələsgər hadisələrdə iştirak edən qoçuların hər birini lazımınca mükafatlandırırdı.
Türk əsirlərin xilas edilməsi
Məşədi Ələsgərin ən böyük xidmətlərindən biri Böyük Zirə adasında (Nargin) əsir saxlanılan türk əsgərlərinə etdiyi köməklik idi.
1916-cı ildə rus qoşunları Qafqaz cəbhəsi boyu hücuma keçərək, Ərzurumu və Trabzonu tutdular. Bu döyüşlər zamanı türklərdən çoxlu əsir alınmışdı. Onlardan təxminən 400–600 nəfəri Bakı şəhəri yaxınlığındakı Böyük Zirə adasında saxlanılırdı. Türk əsirlərinin güzəranı burada olduqca pis idi. Aclıq, susuzluq və xəstəlik onları əldən salmışdı. Onlar arasında müxtəlif xəstəliklər yayılırdı. Belə bir vəziyyətdə Məşədi Ələsgər onlara çox köməklik göstərmiş, pendir çəlləklərində onların adadan qaçırılıb vətənlərinə yola salınmasını təşkil etmişdi.
Bu xidmətlərinin nəticəsi olaraq şəxsən Ənvər Paşanın göstərişi ilə Məşədi Ələsgər qiyabi olaraq Osmanlının yüksək ordeni ilə təltif olunmuşdu.
Vəfatı
Məşədi Ələsgər 1917-ci ildə arxadan vurulan bir namərd gülləsinin qurbanı olmuşdu. Onun cənazəsini məhz Dağlı məscidində dəfn ediblər.
Həmçinin bax
Hacı Zeynalabdin Tağıyev
Musa Nağıyev
Cəmaləddin Rzayev
Cəmaləddin Səməd oğlu Rzayev — Azərbaycan dövlət və partiya xadimi,  Zəhmətkeş Deputatları Soveti İcraiyyə Komitəsinin sədri (1971–1973), Azərbaycan SSR daxili işlər nazirinin müavini, Azərbaycan Kommunist Partiyasının  (1959–1962) və Dzerjinski (1956–1959) rayon komitələrinin birinci katibi.
Həyatı
Cəmaləddin Səməd oğlu Rzayev 1924-cü ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 17 yaşı olarkən Böyük Vətən müharibəsində iştirak etmiş, 1944-cü ildə yaralanaraq ordudan tərxis olunmuşdur.
1944–1947-ci illərdə Azərbaycan LKGİ Sumqayıt Rayon Komitəsinin katibi, 1947-ci ildən Azərbaycan LKGİ Bakı Komitəsinin şöbə müdiri vəzifələrində çalışmışdır. 1948–1949-cu illərdə ÜİLKGİ MK yanında Mərkəzi Komsomol Məktəbinin dinləyicisi olmuş, 1950-ci ildən Azərbaycan LKGİ MK-da şöbə müdiri, Kür–Araz Su Qurğuları Tikintisi İdarəsində siyasi şöbə rəisinin komsomol işi üzrə köməkçisi vəzifələrində çalışmışdır. 1954-cü ildən Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin məsul təşkilatçısı, birinci katibin köməkçisi olmuşdur. bitirmişdir.
Cəmaləddin Rzayev 1956-cı ildə Azərbaycan KP Dzerjinski Rayon Komitəsinin birinci katibi seçilmiş, 1959–1962-ci illərdə Azərbaycan KP Oktyabr Rayon Komitəsinin birinci katibi vəzifəsində işləmişdir. 1962-ci ilin may ayında Azərbaycan Daxili İşlər Nazirliyində rəhbər işə keçirilmiş, burada idarə rəisi olmuş, Azərbaycan SSR daxili işlər nazirinin müavini vəzifəsində çalışmışdır. 1971-ci ildən sovet işində fəaliyyətini davam etdirmişdir.
Cəmaləddin Rzayev 1946-cı ildən Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının üzvü olmuşdur. Azərbaycan KP MK üzvü, Azərbaycan KP Təftiş Komissiyasının sədri, VI və VII çağırış Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı seçilmişdir. 2-ci dərəcəli "Vətən müharibəsi", "Qırmızı əmək bayrağı", "Şərəf nişanı" ordenləri və SSRİ medalları ilə təltif edilmişdir. Ona "SSRİ Daxili İşlər Nazirliyinin əməkdar işçisi" fəxri adı verilmişdir.
Cəmaləddin Rzayev 1973-cü ilin may ayında vəfat etmişdir.
Jurnalist Ağababa Rzayevin qardaşıdır.
Cas9
Cas9 (CRISPR ilə əlaqəli protein 9) - antiviral xüsusiyyətlərə malik bakterial mənşəli bir proteindir. DNT-ni xüsusi ardıcıllıqla kəsmək qabiliyyəti onu geniş istifadə perspektivləri olan molekulyar biologiya vasitəsinə çevirmişdir.
thumb| Cas9-[[DNT-RNT kompleksi]]
Elmi qurucularımızdan biri olan Dr. Emmanuel Charpentier CRISPR/Cas9 gen redaktəsini icad etmişdir. O vaxta qədər insanlar “CRISPR” sözünü yalnız bəzi bakteriya növlərinin antiviral mexanizmin bir hissəsi kimi istifadə etdiyi genetik məlumatın "Clustered Regularly Interspaced Short Palindromic Repeats" üçün qısaldılmış adı kimi bilirdilər. İndi, bir gen redaktə vasitəsi olaraq, CRISPR/Cas9 biotibbi tədqiqatlarda inqilab etdi və tezliklə bir neçə bioloji yeniliyin əvvəllər olduğu şəkildə tibbi sıçrayışlara imkan verə bilər.
CRISPR/Cas9 DNT-ni dəqiq şəkildə kəsərək və sonra təbii DNT təmiri proseslərini öz üzərinə götürməklə genləri redaktə edir. Sistem iki hissədən ibarətdir: Cas9 fermenti və bələdçi RNT.
Tibb və Sağlamlıq
CRISPR metodunun tibb və sağlamlıqda yeni dərman inkişaf işlərində, xəstə genlərin müəyyən edilməsində və müalicədə istifadə oluna biləcəyi düşünülür. Məsələn, tədqiqatçılar oraq hüceyrəli anemiya  və hemofiliya  kimi xəstəliklərə səbəb olan genetik pozğunluqlar üçün məqsədyönlü, effektiv müalicələr hazırlamaq üçün CRISPR-dən istifadə edirlər. 2019 - cu ildə aparılan bir araşdırma, genetik korluğu olan yetkin siçovulların CRISPR gen terapiyasından istifadə edərək müalicə oluna biləcəyini göstərdi. Bundan əlavə, gen tənzimləmə üsulları ilə fərqli canlılarda insana uyğun orqanların əldə oluna biləcəyi düşünülür.
sənaye
Sənaye mikroorqanizmləri sayəsində biokütlə və üzvi tullantılar kimi ucuz xammallardan yüksək əlavə dəyərli kimyəvi maddələr istehsal oluna bilər. Gen redaktə üsulları sənaye mikroorqanizmlərinin fəaliyyətini artırmaq üçün istifadə olunur. Məsələn, elm adamları bir maya növünün genetik quruluşunu CRISPR üsulu ilə redaktə edərək, alınan maya variantından lipid və polimer kimi molekulların alına biləcəyini düşünürlər. Bu molekullar bioyanacaq və yapışdırıcıların hazırlanmasında faydalı ola bilər.
Kənd təsərrüfatı
CRISPR texnologiyasının qlobal iqlim dəyişiklikləri və artan insan əhalisi səbəbiylə artan qida tələbatı probleminə qarşı istifadə oluna biləcəyi düşünülür. Məsələn, bitki DNT-sində dəyişiklik etməklə məhsul məhsuldarlığını artırmaq olar; Qida dəyəri daha yüksək olan, quraqlığa və xəstəliklərə davamlı kənd təsərrüfatı məhsulları istehsal oluna bilər. Bu üsulda heç bir yeni gen əlavə olunmadığından, genetik materialda geni dəyişdirilmiş kənd təsərrüfatı məhsulları ilə müqayisədə daha sadə redaktələrlə dəyişikliklər edilə bilər.
CRISPR metodu ilə DNT-də qeydə alınan film
Harvard Universitetindən Seth Shipman və həmkarları E.coli bakteriyasının DNT-si üzərində CRISPR metodundan istifadə edərək fotoqraf Eadweard Muybridge tərəfindən qaçan atın beş kadrlı şəklini lentə alıb və filmi təkrar oynatmağı bacarıblar.
Tədqiqatçılar əvvəlcə nukleotidlərdən istifadə edərək hər bir çərçivəni DNT ardıcıllığına kodladılar. Daha sonra CRISPR metodundan istifadə edərək bakteriyaların DNT-sinə kodlaşdırılmış şəkilləri 90% dəqiqliklə yenidən qurdu.
Struktur
thumb|Molekulyar bir vasitə olaraq, CRISPR-Cas9 hədəflənmiş DNT cüt zəncirli qırılmaları təqdim edə bilər
Cas9 iki bölgədən ibarətdir, RNT α-spiral bölgə (mavi) və endonükleaz bölgəsi (göy, narıncı, boz) arasında yerləşmişdir. İki sahə spiral ilə bağlanır. Nukleaza bölgəsində iki endonükleaz protein domeni var, RuvC (boz) və HNH nukleazı (siyan). HNH nukleazı crRNA- ya bağlı DNT zəncirini kəsir, RuvC isə əks ipi kəsir. Kəsiləcək DNT üç NGG nukleotidindən və PAM ilə qarşılıqlı təsir domenindən ibarət olan protospacer bitişik motivi (PAM) ehtiva etməlidir.Cas9- un C terminalına bağlıdır (PI domeni, narıncı). Cas9 üç fərqli quruluşa malikdir, bağlanmamış, RNT ilə əlaqəli və RNT və DNT ilə bağlıdır.
Cas9 crRNT-nin kök-döngü ikincil strukturunu bağlayır. Cas9, crRNA və tracrRNA kompleksi hədəf DNT-yə bağlanır və hər iki DNT zəncirini kəsir. İki RNT bölmələrdə öz-özünə hibridləşən tək zəncirdə də yerləşə bilər ( tək rəhbər RNT, sgRNA). DNT-ni bağlayan sahə ( tanıma sahəsi, REC) və endonükleaza sahəsi (NUC) məkan olaraq ayrılmışdır. HNH domeni zülalın qalan hissəsi ilə çevik şəkildə əlaqəli olduğundan, Cas9 zülal kristalında görünmür. Cas9 kofaktor kimi manqan ionlarından istifadə edir.
Şahin Bağırov
Həyatı
Şahin Soltan oğlu Bağırov 12 yanvar 1965-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1986-cı ildə İqtisadiyyat fakültəsini, ikinci təhsil kimi isə 2003-cü ildə  Gömrük işinin təşkili fakültəsini bitirmişdir. 2004-cü ildə həmin akademiyanın aspiranturasını bitirərək iqtisad elmləri namizədi (iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru) elmi dərəcəsinə yiyələnmişdir.
Şahin Bağırov əmək fəaliyyətinə təyinat əsasında Azərbaycan aqrar-sənaye kompleksi sistemində başlamışdır. 1992-ci ildən gömrük sistemində inspektor kimi çalışmağa başlamış, Bakı Baş Gömrük İdarəsinin inspektoru, "Əli-Bayramlı" gömrük postunun rəisi, Gömrük Nəzarətinin Təşkili Baş İdarəsində, Daxili Təhlükəsizlik İdarəsində işləmiş, Gömrük Nəzarətinin Təşkili Baş İdarəsinin rəis müavini, sonra isə rəisi olmuşdur.
Şahin Bağırov 16 yanvar 2014-cü ildən 6 iyul 2018-ci ilədək Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi sədrinin müavini olmuşdur. 2019–2022-ci illərdə Vergilər Nazirliyi və İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətində çalışmışdır. 2022-ci ilin iyulun 18-də Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə Dövlət Gömrük Komitəsi sədrinin birinci müavini təyin edilmiş, eyni zamanda ona sədrin vəzifələrini müvəqqəti icra etmək səlahiyyətləri verilmişdir. 14 fevral 2023-cü ildə bu komitənin sədri vəzifəsinə təyin edilmişdir.
Şahin Bağırov Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Avropa İqtisadi Komissiyasının nəqliyyatla bağlı gömrük məsələləri üzrə işçi qrupunun sədr müavini, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının "Beynəlxalq Yük Daşımaları haqqında" Gömrük Konvensiyasının İnzibati Komitəsinin sədri vəzifəsində, eləcə də Sərhədlərdə Yüklərə Nəzarət Şərtlərinin Razılaşdırılması üzrə Beynəlxalq Konvensiyanın (1982) İnzibati Komitəsinin sədri kimi fəaliyyət göstərmişdir.
Şahin Bağırova 28 yanvar 2005-ci ildə gömrük xidməti general-mayoru, 2014-cü ilin fevralın 3-də isə gömrük xidməti general-leytenantı ali xüsusi rütbələri verilmişdir.
Ailəlidir, iki övladı var.
Momotombo
Momotombo — Nikaraquada yerləşən stratovulkan, Manaqua gölünün şimal-qərb sahilindədi. Kordilyera Los Maribios sıra dağlarının cənub-şərq sonluğunda yerləşir. Leon şəhəri 36 kilometr qərbdə yerləşir; vulkanın 1610-cu ildə püskürməsi erkən ispan yaşayış məskəninin sakinlərini məcbur etdi ki, şəhəri indiki yerinə köçürsünlər. Əvvəlki yerdə Köhnə Leonun (Leon Viexo) xarabalıqları qalıb.
Konus, simmetrik formadadı.Vulkan Nikaraqua rəmzlərindən biridir. Onun təsvirini açıqcalar, poçt markaları, reklam prospektlərinin üstündə tez-tez görmək olar. O, Nikaraquanın 1854-cü ilki gerbində əks olunub.
2015-ci il dekabrın 1-də (yerli vaxtla 30 noyabrdan 1 dekabra keçən gecə ) vulkanın 110 il ərzində ilk püskürməsi başlanmışdır.
NGC 6588
NGC 6588, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Tovuz bürcü istiqamətində yerləşir. *Grp tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Açə Sultan Qacar
Açə Sultan Qacar — Səfəvi dövləti nin Qacar tayfası na mənsub olan hərbi və dövlət xadimi. 1514-1517-ci illərdə Urfa nın hakimi olmuşdur.
Aqrofizika
250px|thumb|right|Aqrofizika [[kənd təsərrüfatı bitkilərinin istehsalına və emalına təsir edən amilləri öyrənən elmdir.]]
Açə Sultan Qacar
Həyatı
Açə Sultan Qacar Şah İsmayıl ın hakimiyyəti dövründə dövlətin etimad göstərdiyi iki Qacar tayfası mənsubundan biridir. Bir digər Qacar əmiri isə Qara Piri bəy Qacar dır. Lakin bu iki əmirdən heç biri Səfəvi dövləti idarəçiliyinin ən yüksək mövqelərinə yüksəlməyi bacara bilməmişdirlər.
Aqrofizika
Aqrofizika və ya aqronomik fizika — bitkilərin xarici mühit şəraitinin (torpaq, işıq, temperatur və s.) fiziki tədqiqat metodlarından və onların həyat fəaliyyətindəki fiziki proseslərdən bəhs edən elm. Bir neçə bölmədən ibarətdir: torpaq fizikası (torpağın bərk fazasının fizikası, torpağın hidrofizikası, torpağın istilik fizikası, torpağın qaz fazasının fizikası); yerüstü havanın fizikası (aerodinamik, radiasion və s. parametrlər); bitki biofizikası (bitkilərin işıq fiziologiyası, bitkilərin radiobiologiyası); bitkilərin vegetasiya müddətini azaltmaq və məhsuldarlığını artırmaq məqsədi ilə onların mühit şəraitinin tənzim edilməsi qaydaları və vasitələri.
Xüsusiyyətləri
Aqrofizika müasir təbiətşünaslığın, xüsusilə fizika və biofizikanın, həmçinin elektronikanın, yarımkeçiricilər, polimerlər və plastik kütlələr fizikasının nəzəri nailiyyətləri əsasında inkişaf edir.
Xarici mühit şəraitinin qiymətləndirilməsində və bitkilərin mühitlə (su və istilik rejimi, qaz mübadiləsi və s.) qarşılıqlı əlaqəsində baş verən fiziki proseslərin tədqiqində aqrofizika biologiyasının müasir eksperimental metod, vasitə və cihazlarından (vegetasiya və tarla metodları, yarımkeçiricilər, elektron aparatları, radioaktiv şüalanma və s.) istifadə edir. Aqrofizika sahəsindəki tədqiqatlar böyük praktiki əhəmiyyətə malikdir. Torpaq rütubətinin saxlanmasına dair mövcud aqroqaydaların təkmilləşməsi və yeni qaydaların işlənib hazırlanmasında, ən yaxşı səpin üsullarının, becərmə sürətinin müəyyən edilməsində və s.-də aqrofizika tədqiqatlarınn nəticələrindən istifadə edilir. Aqrofiziki təfqiqatlar əsasında bitkilərin işıq kulturasına dair işlənib hazırlanan qaydalar vegetasiya dövrünü qısaldır, tərəvəz məhsulunu artırır. Tərəvəzçilikdə polimer örtüklərdən istifadə, istixanalarda tərəvəz becərilməsi rejiminin avtomatik tənzimi, kənd təsərrüfatı məhsulları və s. saxlanan anbarlarda optimal şəraitin avtomatik sürətdə saxlanması yüksək dərəcədə səmərəlidir.
Cənubi Koreyada idman
Cənubi Koreyada idman
Cənubi Koreya idman növləri ilə məşhurluğunu daha da artırmışdır. Cənubi Koreyanın məşhur idman növlərinə Futbol, Beyzbol, Basketbol, Voleybol, Buz Xokkeyi, Oxçuluq, Qolf, Hentbol, Stolüstü Tenis, Kriket və s. aiddir. Bunlardan əlavə koreyalıların özünəməxsus idman növləri də mövcuddur. Bunlara Tekvando, Cheongdo So Ssa-eum ( Boğa Güləşi), Chajon-nori, Chang-gi (Şahmat), Hapkido, Hwa-t'u (Get-dayan), Jul T'agi (İpdə Yerimə), Paduk kimi idman növləri aiddir.
Tekvando
Taekvondo Koreyada təxminən 2000 ildir istifadə olunan bir özünü qoruma sənətidir. Tekvando sözünün mənası “ayaq və ya yumruq yolu”dur. Digər özünü qoruma sənətləriylə (çinlilərin Kung-fu, yaponların Karate və koreyalıların hapkido və dangsudo) bənzərlikləri olan bu idman qollarla və ayaqlarla edilən güclü vuruşların üstünə quruludur. Taekwondo ustaları isə etdikləri akrobatik hərəkətlərlə qırdıqları qalın taxta ve kərpiclərlə havada iki hədəfə birdən vurmaqlarıyla insanları cəlb etməktədirlər.
Taekwondo digər özünü qoruma sənətlərində olduğu kimi özəlliklə vücudun ve ağlın inkişafı ve kontrolu üstünə diqqət mərkəzində saxlamışdır ve bu onun digər ölkələrə də yayılmasını asanlaşdırmışdır. Təxminən 30 milyon insan 140 fərqli ölkədə bu idmanı etməktədir.
Taekwondo onuncu Asiya Oyunlarında oyun programına alınmış ve bu oyunlarda koreyalı idmançılar sekkiz qızıl madalyonun yeddisini alaraq bu mövzuda nə qədər usta olduqlarını göstərmişlərdir. 1988 və 1992 yaz olimpiyatlarında göstəri üçün edilən taekwondo Sidney'dəki 2000 yaz olimpiyatlarında madalyon verilən bir idman növü olaraq müəyyənləşmişdir. 1940'ların sonuna doğru tanınmağa başlayan tekvando xüsusilə prezident Syngman Rhee'nin Koreyada beynəlxalq bir idman yaratmaq isteyi ve əzmi ilə olduqca tanınmışdır. Günümüzdə hər yerdə rastlanan bu idman növünün adı köhnə bir Koreya müharibəsi sənəti olan taekkyon'dan gəlmişdir.
Cheongdo So Ssa-eum (Boğa Güləşi)
Koreyada edilən bu boğa güləşi İspanya'da arenalarda edilən güləşdən fərqlidir. İspanya'da arenada bir insan olarkən burada iki boğa döyüşdürülür. Bu iki boğa bir-biriləri ilə döyüşərək bir digərini geri çəkilməyə məcbur edir və ilk geri çəkilən məğlub olur.
Boris Livanov
Boris Nikolayeviç Livanov — sovet aktyoru, teatr rejissoru, SSRİ xalq artisti (1948), Stalin mükafatı (1941, 1942, 1947, 1949, 1950) və SSRİ Dövlət mükafatı (1970) laureatı, Vasili Livanovun atası.
Cənubi Koreyada idman
Chang-gi (Şahmat)
Bildiyimiz Şahmat oyununa oxşayır. Taxtası, daşları və qaydaları biraz fərqlidir. Stratejik bir oyundur. Qaydaları tez öyrənilir, ancaq yaxşı bir oyunçu olmaq uzun vaxt alır.
Hapkido
Taekwondo qədər məşhur olmayan, bir növ özünü müdafiə idmanıdır. Təxminən 1300 il əvvəl Üç Krallıq dövründə ortaya çıxan bu idman Yapon Akido idmanı ilə olduqca çox oxşarlıqlar özündə daşıyır.
Boris Livanov
Həyatı
Boris Livanov 1924-cü ildən Moskva Bədaye Teatrının aktyoru, 50-ci illərdən eyni zamanda rejissoru olmuşdur. Ən yaxşı rolları Şvandiya ("Lyubov Yarovaya", K.Trenyov), Nozdryov ("Ölü canlar", N.Qoqolun eyniadlı əsəri üzrə), Solyonı ("Üç bacı", A.Çexov), Rıbakov ("Kreml saatı", N.Poqodin), Yeqor Bulıçov ("Yeqor Bulıçov və başqaları", M.Qorki), Dmitri Karamazov ("Karamazov qardaşları", F.Dostoyevskinin eyniadlı əsəri üzrə) və b. olmuşdur. 1924-cü ildən kinoda çəkilmişdir. "Dubrovski" (1936), "Baltik deputatı" (1937), "Minin və Pojarski" (1939), ""Varyaq" kreyseri" (1947), "Admiral Uşakov" (1953), "Dəniz haqqında poema" (1958) və. Lenin ordeni, 5 başqa orden və medallarla təltif edilmişdir.
Cənubi Koreyada idman
Hwa-tu (Get-dayan)
Koreyaya getdikdə qatarda, parkda, restoranlarda, barlarda, demək olarki hər yerdə bu kartları görəbilər ya da oyun haqqında bir şeylər eşidə bilərsiniz. 2 ya da 3 nəfərin oynadığı bu oyunda yerdəki kartları alıb xal qazanırsınız. Koreyada adətən pul ilə oynanır və bu adətən 10 ya da 100 won ortaya qoyulur.
Jul Tagi (İpdə yerimə)
Burada adam ipin bir ucundan diger ucuna yeriyir, yeriyərkən hoppanırlar, salto atarlar, akrobatik nümayişlər edərlər və eyni zamanda ətrafdaki izləyənlərə zarafatlar edərlər.
Paduk
Yaponların Go dedikləri bu oyun Koreyada olduqcaa yayğındır. 19x19 kvadrat bir döşəmə üstündə oynanılır. Hər oyunçu öz daşlarıyla rəqib oyunçunun daşlarının ətrafını çevirməyə və taxtada ən çox ərazini almağa çalışır. Ən çox daş alan və ən çox hissə alan tərəf oyunu qazanır. Bu oyun TV şovlarında, televizorlarda və kompyuterlərdə olduqca çox böyük maraqla oynanmaqdadır.
Həsən Məmmədov (jurnalist)
Həsən Səməd oğlu Məmmədov (10 aprel 1930, Şamaxı, Çuxuryurd) — jurnalist, şair.
Ceymi Vardi
Ceymi Vardi 11 yanvar 1987-ci ildə İngiltərədə anadan olub. Premyer Liqa klubu Leicester City və İngiltərə millisində forvard rolunu oynayan İngilis peşəkar futbolçusudur. 16 yaşında sərbəst buraxıldıqdan sonra Vardi, Stocksbridge Park Steels ilə karyerasına başladı, 2007-də ilk komandaya girdi və üç mövsüm orada keçirərək 2010-cu ildə Şimali Premyer Liqa klubu FC Halifax Town'a qatıldı. 25 qol vurdu debüt mövsümündə klubun "İlin Oyunçusu" mükafatını qazandı və ardından açıqlanmayan bir ödəniş qarşılığında Avqust 2011-ci ildə Konfrans Premyer klubu Fleetwood Town-a keçdi. Yeni komandasında ilk mövsümündə 31 liqada qol vurdu və bölüyü qazandıqları üçün komandanın "İlin oyunçusu" mükafatını qazandı.
2012-ci ilin may ayında Vardi Leicester City-də çempionluqda 1 milyon funt-sterlinq olmayan rekord transfer qiyməti ilə müqavilə imzaladı və komandanın 2014-cü ildə çempionluğu qazanmasına kömək etdi. 2015-16 Premyer Liqa mövsümündə ardıcıl on bir Premyer Liqada qol vurdu. Matçlarda Ruud van Nistelrooyun rekordunu qırdı və Premyer Liqada Sezonun Ən Yaxşı Oyunçusu və Festival Liderini autsayder olaraq İlin Futbolçusu seçildi. 2019-20 mövsümündə Premyer Liqanın Qızıl Çəkməsini qazandı və mükafatı alan ən yaşlı oyunçu oldu. O, eyni zamanda 38 qolla "ilk 6" ya qarşı ən çox Premyer Liqada vurduğu rekordun sahibidir. Vardi beynəlxalq debütü 2015-ci ilin iyun ayında etdi və UEFA Avro 2016 və 2018 FIFA Dünya Kuboku üçün seçildi.
Həsən Məmmədov (jurnalist)
Həyatı
1954-cü ildə universiteti bitirəndən mətbuatda çalışan H.Məmmədov jurnalist kimi ilk dəfə "Azərbaycan pioneri" qəzetində fəaliyyətə başlayıb. Qəzetin səhifələrində bir-birinin ardınca maraqlı publisistik yazıları, oçerkləri, felyeton və hekayələri, hətta "Dəmirçi" kino-ssenarisi çap edilən Həsən çox gənc yaşlarından oxucuların məhəbbətini qazana bilib. Həsən Məmmədov eyni zamanda bu qəzetdə elan olunan gənclik mövzusunda səhnə əsəri müsabiqəsində iştirak edərək ikinci mükafata layiq görülüb. Bundan sonra o, daha bir səhnə əsəri yazıb. Yaradıcılığa hekayələrlə başlayan Həsən bu ilk səhnə əsərləri ilə şöhrət qazanıb və bir-birinin ardınca yazıçının "Darıxmışam" (1962), "Gözəlliklər şəhəri" (1964), "Sən belə deyilsən" (1966), "Sarı çiçək" (1968) və başqa hekayə topluları nəşr edilib. Bir müddətdən sonra isə Moskvada ali ssenarist kursunda oxuyan Həsən iki ildən sonra Cəfər Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında redaktor kimi fəaliyyətini davam etdirib. Kinostudiyanın problemləri ilə bağlı "Kommunist" qəzetində məqalə ilə çıxş edən Həsən Məmmədov bu yazısı həmin vaxt Azərbaycan KP MK-nın şöbə müdiri Şıxəli Qurbanovun da iştirak etdiyi müşavirədə müzakirə olunub və Həsənə "Kommunist" qəzetində işləməyi məsləhət görüb. Beləliklə, Həsən Məmmədov həmin qəzetdə ədəbiyyat şöbəsində fəaliyyətini başlayıb. 1989-cu ildə "Sovet kəndi" qəzetində bir çox məqalənin redaktoru olub. 1991-ci ildə Ali Sovetin orqanı olan "Həyat" qəzetinin redaktoru işləyib.
Həsən Məmmədov istedadlı yazıçı və dramaturq kimi də məşhur olub. Onun qələmindən çıxan "Gülyanaq", "Axarıncı", "Həsrət də bir dəryadır", "Həyat əfsanəsi" romanları, "Qozbel", "Məhəbbət ətirli güllər", "Dünya gözəlldir" və başqa povestləri ədəbi nəsrimizin inkişafında mühüm əhəmiyyət kəsb edən əsərlərdən sayılır.
Təhsili
8-ci sinfi bitirmək haqqında şəhadətnamə verilmiş və o bir qohumunun məsləhəti ilə tibb texnikumuna daxil olaraq feldşer ixtisasına yiyələnmişdir. Uşaqlıqdan şeir yazmağa böyük həvəsi olan Həsən Məmmədov Bakı Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsinə daxil olub, lakin sonradan jurnalistika şöbəsində oxuyub.
Fəaliyyəti
1954-cü ildə universiteti bitirəndən mətbuatda çalışan H.Məmmədov jurnalist kimi ilk dəfə "Azərbaycan pioneri" qəzetində fəaliyyətə başlayıb,Daha sonra fəaliyyətini "Kommunist","Sovet kəndi","Həyat" qəzetinin redaktoru işləyib. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür.
Əsərləri
Romanları
"Gülyanaq"
"Axarıncı"
"Həyat əfsanəsi"
Povestləri
"Qozbel"
"Məhəbbət ətirli güllər"
"Dünya gözəlldir"
"Darıxmışam" (1962)
"Sən belə deyilsən" (1966)
"Sarı çiçək" (1968)
Metsovon
Metsovon — Yunanıstanda kiçik şəhər. Şəhər dəniz səviyyəsindən 1160 metr yüksəklikdə, Pind dağlıq ərazisində, Meteora bölgəsinin qərbində və Yanindən 31 kilometr şimal-şərqdə, Salonikidən 178 kilometr cənub-qərbdə və qərbdə, Afinadan 297 kilometr şimalda yerləşir. Epir periferiyasında Yanina nomunda eyniadlı icmanın (dima) inzibati mərkəzidir. 2011-ci il siyahıyaalınmasına əsasən əhalisi 2503 nəfərdir. Sahəsi 101.908 kvadrat kilometrdir.
Tarix
15-ci əsrdən Metsovon bölgəsi Osmanlı hakimiyyəti altında idi və Canina sancağının bir hissəsi idi. Osmanlı hakimiyyəti dövrünün sonunda bölgənin yunan və arımun əhalisi albanların tez-tez basqınlarına məruz qalırdı. Birinci Balkan müharibəsi zamanı şəhər yandırılmışdır.
Özünəməxsus xüsusiyyətləri
Şəhər öz pendirləri ilə məşhurdur - Metsovone və Metsovel, həmçinin şərab istehsalı ilə məşhurdur. Metsovon Averoff ailəsinə məxsus Katoqi şərab zavodunun evidir. Şəhərdə Georgios Averoffa həsr olunmuş Averoff Qalereyası var. Metsovon qış turizmi üçün məşhur mərkəzdir. Metsovondan 2 kilometr aralıda Baron Mixail Tositsas Fondunun xizək mərkəzi yerləşir. , beş kilometr məsafədə "Anilion" xizək mərkəzi tikilir. 1980-ci ildə Metsovo ərazisində 2100 metr uzunluğunda Anilion Tuneli tikilir ki, bu da Yunanıstanın şərq və qərb hissələri arasında əlaqə vaxtını azaltmışdır. Üstəlik tunel güclü qar yağması səbəbindən qışda çox vaxt əlçatmaz olan dolama dağ yollarında artan yüklənmədən qurtulmağa imkan vermişdir.
Görkəmli şəxsiyyətləri
Nikolaos Sturnaras (, 1806-1853) mesenat və xeyriyyəçi.
Eleni Tositsas, 1795–1866) messenat və xeyriyyəçi.
Mixail Tositsas (Μιχαήλ Τοσίτσας, 1789–1856) messenat və xeyriyyəçi.
Georgios Averoff (1815-1899), xeyriyyəçi və iş adamı.
Evangelos Averoff (Ευάγγελος Αβέρωφ, 1910–1990) siyasətçi və Yeni Demokratiyanın keçmiş lideri.
Kumamon
thumb|Kumamon. thumb|Kumamon təsviri olan paltarlar. thumb|Kumamon mövzusunda qatar. – Yaponiyanın Kumamoto prefekturasının rəsmi talismanı. Kumamon qara rəngli, iki ayaq üstə gəzən, qırmızı yanaqlı ayıdır. 1,5 metr boyundadır.
Tarixi
Kumamonun yaradılma ideyası 2011-ci ildə Kyuşu şinkanseninin şimal sektorunun açılması zamanı yaranmışdır. Bu sektorun açılması ilə Kumamoto prefekturasının Osaka və Tokio kimi böyük şəhərlərlə birbaşa dəmiryolu əlaqəsi yaranmışdır. Bu isə prefekturada yeni turizm və biznes imkanlarına şərait yaratmışdır. Prefektura rəsmiləri Kumamotonu təbliğ etmək üçün işlərə başlamış və "Kumamoto sürprizi" kampaniyası başlatmışdırlar. Bu kampaniya çərçivəsində Kumamon yaradılmışdır.
Kumamonun dizayneri Mizuno Manabu olmuşdur. Şinkansenin açılışı 12 martda baş tutduğu üçün bu tarix Kumamonun ad günü qəbul olunmuşdur. Ona Kumamotonun satış meneceri və xoşbəxtlik meneceri kimi vəzifələr verilmişdir. Kumamoto şəhərində onun şərəfinə Kumamon meydanı yaradılmışdır.
Qışlaq-i Piləzir (Nəmin)
Qışlaq-i Piləzir — İranın Ərdəbil ostanının Nəmin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 24 nəfər yaşayır (9 ailə).
Forur adası
Forur adası — Hind okeanının Fars körfəzində İrana məxsus ada. Kiş adasının cənub-şərqində, Bəndər Abbasdan təxminən 230 km cənub-qərbdə yerləşir. İnzibati cəhətdən Hörmüzgan ostanın Əbumusa şəhristanı Mərkəzi bəxşinə daxildir. Ən hündür nöqtəsi 162 m-dir. Adada mayak var ..
16 km cənub-qərbdə Bəniforur adası yerləşir.
Gərməşovlu nekropolu
Gərməşovlu nekropolu — Culfa rayonunun Göynük kəndindən şimalda, Xornu çayının yuxarı axarında, hündür təpənin yamacında arxeoloji abidə.
Qışlaq-i Sərabad (Nəmin)
Qışlaq-i Sərabad — İranın Ərdəbil ostanının Nəmin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 77 nəfər yaşayır (16 ailə).
Kamal Ünsizadə
Kamal Əbdürrəhman əfəndi oğlu Ünsizadə — Azərbaycan maarifçi publisisti, naşir, şəriət müəllimi, "Məzhər" qəzetinin naşiri və redaktoru (fasilə ilə 1907–1917).
Həyatı
"Kəşkül" qəzetində əməkdaşlıq etmiş, onun mətbəəsində işləmişdir. 1891-ci ilin sonlarında, qardaşı Cəlal Ünsizadənin redaktorluğu ilə çıxan və XIX əsr milli mətbuatımızın ən uzun (1883–1891-ci illər) ömürlü nümunəsi sayılan "Kəşkül" nəşrini dayandırandan iki ay sonra Kamal Ünsizadə Qafqaz Senzura Komitəsinə "Azərbaycan" adlı həftədə iki dəfə çıxacaq ictimai-siyasi, ədəbi-mədəni və iqtisadi qəzetin çapına icazə verilməsi xahişi ilə bağlı müraciət etmiş və ərizəsinə gələcək nəşrin, yanılmıramsa 8 bənddən ibarət izahlı proqramını da əlavə etmişdi.
Daha sonra Azərbaycan və rus dillərində "Uçan yarpaq" (1896) (Q.Klimovski ilə), "Danış" (1896), "Yerli elanlar" (1900) qəzetlərinin nəşrinə təşəbbüs göstərmiş, lakin icazə ala bilməmişdir. 1908-ci ildə "Məzhər" qəzetinin nəşrinə icazə almış, 1917-ci ilədək cəmi 31 nömrəsini buraxa bilmişdir.
Baş bulaq (Qoşaçay)
Baş bulaq — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Qoşaçay şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 168 nəfər yaşayır (49 ailə).
Dryococelus australis
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü. Dünyanın ən nadir həşəratlarından biridir. Uzunluğu 12 sm, eni 1,5 sm, çəkisi isə 25 q təşkil edir.
Tarixi və təsviri
left|thumb|Dryococelus australis Bu böcək ilk dəfə 1788-ci ildə, Avstraliyadan 600 km şərqdə, Sakit okeanda yerləşən Lord Houv adasında aşkar edilmişdir. Əvvəllər təbii düşmənləri olmayan bu canlılar insanlar tərəfindən adaya gətirilən Qara siçovullar tərəfindən məhv edilirlər. Artıq 1918-ci ildə onlar adada tamamən yoxa çıxırlar.
1960-cı illərdə Lord Houvdan 23 km aralıda yerləşən Bols-Pramid adasındakı zirvəyə çıxan alpinistlər burada bu canlıların cəsədlərini aşkar edirlər, ancaq bir dənə də olsun diri canlının tapılmaması səbəbindən növ nəsli kəsilmiş olaraq hesab edilir. 1972-ci ildə "Priroda" jurnalında geologiya-minerologiya üzrə elmlər namizədi Mixail Axmetovun elmi məqaləsində Bols-Pramid adasında nadir görülən, "ağac xərçəngi" olaraq anılan həşəratdan bəhs edilir. Böyük ehtimalla bu canlının relikt mənşəlli olmasını vurğulanır.
2001-ci ildə Bols-Pramid adasına göndərilən ekspedisiya iki günlük axtarışdan sonra 20–30 başdan ibarət olan koloniyanı aşkarlaya bilirlər. Bu canlılar əsasən Lord Houv adasına xass olan endemik Melaleuca howeana çay ağacının üzərində akşar edilirlər. Bu canlılar həmin bitkinin yarpaqları ilə qidalanırlar. Aşkar ediklən bütün fərdlər dişi olmuşdur (1960-cı ildə cəsədləri aşkar edilənlər də). Entomoloq Nikolas Karlaylanın sözlərinə görə "yumurta qoyulması zamanı, bu həşəratlar dişinin klonu hazırlayırlar və bununla növlərin sağ qalmasını təmin edirlər. Aşkar edilən bu koloniyanın fərdləri morfoloji baxımından Lord Houvda haxtı ilə yayılmış Dryococelus australis növündən fərqlənirdi, Ancaq 2017-ci ildə aparılan genetik araşdırmalar onların eyni növə aid olmasını müəyyən etmişdir.
Ceyd (Nəmin)
Ceyd — İranın Ərdəbil ostanının Nəmin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 1,015 nəfər yaşayır (232 ailə).
Pobeda (maşın)
Qaz-M20 və ya Pobeda — SSRİ istehsalı olan minik avtomobili.
Qorki Avtomobil Zavodu Qaz-11–73 maşınından sonra yeni 4-cü maşınını istehsal etdi. Bu SSRİ-nin 2-ci rəhbəri Josef Stalinin əmiri ilə qərarlaşdırıldı. Yəni II Dünya Müharibəsindən sonra oldu. 1946-cı ildə istehsal edildi. Düz 19
58-ci ilə qədər. Bu illərdə Qaz-M20 POBEDA-nın bir neçə eksportu istehsal edildi.
Qaz-M20 POBEDA avtomobilinin 4*4 eksportuda vardır. Bu, M-72-dir. POBEDA eksportlarının və pobedanın ağırlığı 1460–1490 kq ağırlığı arasındadır.
Qaz-M20 Pobeda bir neçə SSRİ ölkələrində yayılmışdır. Maşın at gücünə görə dəyişir. Maşının içində sürət ölçən, radio, saat və indiki maşınlardan fərqli olaraq salonda dirsəklik yoxdur. Yəni indiki maşınların arxa oturacaqları pobedanın qabaq və arxa oturacaqları kimidir. 6 nəfərlik oturacaqdan ibarətdir.
Azadistan (qəzet)
Azadistan — 1920-ci ildə de-yure İranın, de-fakto Azadıstanın bir hissəsi olan Təbriz şəhərində ayda iki dəfə Azərbaycan və fars dillərində nəşr olunmuş elmi, nəzəri-siyasi jurnal. Azərbaycan Demokrat Partiyası gənclər təşkilatının orqanı olmuşdur. İstiqlaliyyət, dil, ədəbiyyat və s. məsələləri işıqlandırırdı. Redaktoru Tağı Rüfət idi. Cəmmi 3 nömrəsi çıxmışdır.
NGC 2563
NGC 2563, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Xərçəng bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Lesley Hazleton
Lesley Hazleton — Britaniya yazıçısıdır və onun yazıları əsasən din və siyasət arasında olan əlaqələr ve kəsişmə haqqındadır.
Bioqrafiyası və kariyerası
Hazleton Yerusəlimden ''The New York Times üçün reportaj hazırlayıb və Orta Şərq haqqında The New York Times, The New York Review of Books, Harper's, The Nation və The New Republic kimi qəzetlərdə məqalələr yazıb. ''
İngiltərədə doğulub, daha sonra isə 1966-cı ildən 1979-cu ilə kimi Yerusəlimdə və 1979-cu ildən 1992-ci ilə kimi New York şəhərində məskunlaşmışdır. Daha sonra o, Seattle-a köçür və Amerika vətəndaşlığını əldə edir. Onun pisxologiya sahəsində iki elmi dərəcəsi var (B.A. Manchester University, M.A. Hebrew University of Jerusalem).
Hazleton özünü agnostik yəhudi kimi qələmə verir və qeyd edir ki, kainatdakı hər şey pardoksdur. Əlavə olaraq, biryönümlü düşünmənin təhlükəli olduğunu vurğulayır.
Onun axırıncı kitabı, Agnostik: Canlı Manifest əsəri 2016-cı ilin ən dəyərli kitablarından olur,  və New York Times tərəfindən çox yüksək qiymətləndirilir.
TED danışıqları
TEDGlobal 2013: İnancın təməli şübhə adlı çıxışında Lesley Hazleton Məhəmməd peyğəmbər haqqında yazdığı bioqrafiyasını xüsusi vurğulayır və maraqlı məqamları qeyd edir. O qeyd edir ki, köhnə mətnlərə əsasən, Məhəmməd peyğəmbər Quranın ilk vəhyini qəbul edərkən, ilk reaksiyası qorxu və şübhə olmuşdur. Hazleton bu məqamın inancın təməlini sorğulayan yeni qiymətləndirmə olacığını qeyd edir.
Rodion Malinovski
Rodion Yakovleviç Malinovski (Родион Яковлевич Малиновский, ) — Sovet İttifaqı Marşalı.
Kayli Minouq
Kayli Enn Minouq, AO, OBE (, eyni zamanda mononim kimi Kylie; ) — Avstraliyalı pop müğənni , mahnı müəllifi və aktrisadır. Tez-tez dəyişikliyi ilə tanınan və kommersiya baxımından ən uğurlu Avstraliya ifaçısıdır. Mətbuatda onu Avstraliya musiqi səhnəsinin "pop şahzadəsi" və "stil ikonu" adlandırırlar.
Minouq 1980-ci illərin ortalarında Avstraliyanın "Qonşular" serialında çəkilməklə məşhurluq qazanır. 1980-ci illərin sonlarında PWL studiyası ilə müqavilə imzalayaraq musiqi karyerasına başladı. Prodüserlər ilə əməkdaşlıq illərində müğənni babblqam və dans-pop üslubunda dörd studiya albomu buraxdı. İlk üç albomu və "The Loco-Motion", "Hand on Your Heart", "Better the Devil You Know" və "Step Back in Time" sinqlları Avstraliya və Britaniya hit-paradlarının ilk onluğuna daxil oldu. səsyazma studiyasının dəstəyi ilə PWL dən ayrılan Minouq Kylie Minogue albomunu buraxdı. 1997-ci ildə elektron rəqs musiqisi üslubunda Rok elementləri olan Impossible Princess adlı eksperimental albom buraxdı. Onun ikinci diski kommersiya gözləntilərini doğrultmadı və musiqi tənqidçilərindən qarışıq rəylər aldı, lakin sonradan rəyçilər bu albomu müğənninin ən yaxşı və ən xüsusi əsəri adlandırdılar. Meynstrim ümumi rəqs pop musiqisinə qayıdan Minouq Parlophone ilə müqavilə imzaladı. 2000-ci ildə o, Light Years albomunu buraxdı. 2001-ci ildə buraxdığı Fever albomu ilə müğənni əvvəllər az tanındığı ABŞ da daxil olmaqla dünyanın bir çox ölkələrində məşhurluq qazandı. Diskin ilk sinqlı "Can't Get You Out Of My Head" 2000-ci illərdə dünyada beş milyondan çox nüsxə ilə satılmaqla ən çox satılanlardan biri oldu. Mahnı müğənninin vizit kartına çevrildi. Növbəti albomlarda Minouq müxtəlif janrları sınaqdan keçirdi. Sonradan "Slow ", "2 Hearts" və " All Lovers " sinqlları Avstraliya və Britaniyada ilk onluğa daxil oldular.
1968–1985: Uşaqlığı və erkən karyerası
Kayli 28 may 1968-ci ildə Melburnda Ronald Çarlz Minouq və Kerol Enn Cons ailəsində anadan olub. Atası İrlandiyalı və beşinci nəsil Avstraliyalı, anası isə əslən Uelsdən olub. Kerol Enn balerina peşəsini seçdi, Ronald isə qızının doğulmasından bir qədər əvvəl mühasib kimi təhsil aldı və ixtisası üzrə çalışdı. Gənc ailənin maddi çətinliyi onu tez-tez köçməyə məcbur edirdi ki, bu da Kaylini çox narahat edirdi. İkinci qızları Denninin dünyaya gəlməsindən sonra ailə Cənubi Okliyə köçdü və burada Ronald bir avtomobil şirkətində mühasib, Kerol isə yerli xəstəxanada bufet işçisi olaraq işə düzəldi. Kaylinin məktəb illəri Melburnun ətrafındakı Surrer Hillz şəhərində keçib. Müsahibələrinin birində müğənni təsviri incəsənət, qrafika və ingilis dili fənlərini ən çox sevdiyi məktəb fənləri olduğunu demişdi. Yeniyetmə ikən dostluq etməkdə çətinlik çəkdiyini, "çox təvazökar" olduğunu və "orta səviyyəli zəkaya" malik olduğunu etiraf edib.
Uşaqlıq illərində Kayli və bacısı mahnı və rəqs dərsləri aldılar, həmçinin skripka və fortepiano çalmağı öyrəndilər. İlk dəfə yerli incəsənət festivalında çıxış etdi, burada "Run Rabbit Run" mahnısını fortepianoda ifa etdi və ikinci yeri tutdu.
1979-cu ildə Kaylinin on yaşı olanda anası televiziya serialı üçün hazırlıq keçirildiyini öyrənib və hər iki qızını ora göndərib. Denni rol üçün çox gənc idi və prodüser Alan Hardi şou üçün Kaylini seçir. Serialda Kayli İkinci Dünya Müharibəsi zamanı Avstraliya əsgərləri ilə dostluq edən Hollandiyalı yetim qaçqın Karla rolunu oynadı. Bunun üçün holland aksentini təqlid etməli oldu.