cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qəşəm Şahbazov
Həyatı
Qəşəm Şahbazov 1989-cu ildə 71 yaşında vəfat etmişdir.
Ailəsi
Qəşəm Şahbazovun altı övladı olmuşdur: Oqtay, Emin, Sevil, Eldar, Arifə və Afət. Böyük oğlu Oqtay Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İşlər müdiri olmuşdur. Azərbaycan Respublikasının energetika naziri Pərviz Şahbazovun atasıdır. Eldar Şahbazov isə texnika elmləri doktoru, professordur.
Oqurlar
Oqurlar və ya Oqur boyu — qədim türk boylarından biri. Müxtəlif corafi ərazilərə yayılmışdilər. Onlara bəzən Bulqar boyu da deyilməkdədir.
Haqqında
Tarixi qaynaqlara görə, Tinq-linqlərin qərb qrupundan çıxdıqları bilinən Oqurlar Şərqi Avropa ya doğru köç etmədən əvvəl 3 ayrı kütlə halında yaşayırdılar. Birinci kütlə Sır Dərya və Çu çayları arasında, ikinci kütlə Emba çayı hövzəsində, yəni qərbi Qazaxıstan bozqırlarında, üçüncü kütlə isə Yayık çayı civarında yaşayırdı. Böyük ehtimalla, birinci kütlə On Oqurları, ikinci kütlə Otuz Oqurları, üçüncü kütlə isə Doqquz Oqurlarını meydana gətirirdi. Oqurlar daha sonra Saroqur, Bittioqur, Ultinqur-Altziaqır, Kutriqur-kuturqur, Unqur-Hunnuqur, Utriqur kim boy birlikləri halında tarixdə görülməkdədir. Sabarlar tərəfindən 461-465-ci illərdə Ural dağlarının şərqindən qərbinə doğru sıxışdırılmışdırlar. Bu zaman onların bir qismi Cənubi və Şimali Qafqaz ərazilərində də məskunlaşmış və buranın tarixində mühüm rol oynamışdır. Qafqaz ərazisində adının kökü Oqurlardan gələn çox saylı yaşayış məskəni vardır. Onların Qafqaza köç etmələri barədə erməni, Bizans və gürcü mənbələrində də məlumat vardır.
Oqurların Tanrı dağları həndəvərində yaşayan Vu-sunların davamı olduğu şəklindəki fikir mübahisəlidir. Çünki, onların tarixləri fərqli məcrada irəliləmişdir. Digər tərəfdən İli bölgəsinə yaxın yerdə göstərilən Ho-chie boyunun da Oqurların ataları olma ehtimalı vardır. Ancaq onlar haqqında o qədər də bilgi yoxdur. Ola bilsin ki, Ho-chie adlandırılan boy Tinq-linqlərin ənub qolu olmuşdur. Qaynaq yetərsizliyinə görə, bu məsələdə çox bir şey deyilməməkdədir.
Oqurlar ovçuluq, kürkçülük və heyvandarlıqla yanaşı, yaşadıqları coğrafiyanın şərtlərinə uyğun olaraq əkinçiliklə də məşğul olurdular.
Qara dənizin şimalına gəldikdən sonra dövlətləri parçalanıb süqut edən Avropa hunları nın idarəsindəki İrnekə qatılan Oqurlar (360-470) daha sonra Bulqar adı ilə bilinməyə başladılar. Yeni gəldikləri ərazidə də 3 ayrı halında yaşamağa davam etdilər. Qafqaz ların şimalında, Azov dənizi nin şərqində On-Oqurlar, Don-Volqa arasında, yəni daha şimalda Otuz Oqurlar, qərbdə Dneprə doğru Doqquz Oqurlar yaşayırdılar. Şərqdəki iki qrup Sabarların və Göktürklərin himayəsinə girdi. Qərbdəki Doqquz Oqur (Qara Bulqarlar) isə Bizansla əlaqə qurub, onunla müxtəlif mübarizələrə girsələr də, zəifləyib şərqdən gələn Avarlar ın ittifaqına daxil oldular. Şərqdə qalan Otuz Oqur və On Oqur qrupları isə Böyük Bulqar adı verilən dövləti qurdular.
Robert Elliot Kan
Robert Elliot Kan  — amerikalı alim, İnternetin pionerlərindən biri, TCP protokolunun müəllifi, IP protokolunun müəlliflərindən biri.
Kan 1986-cı ildən Milli Təşəbbüs Tədqiqatları Şirkətində (Corporation for National Research Initiatives, CNRI) fəaliyyət göstərməyə başlamışdır və hal-hazırda bu şirkətin rəhbəridir. O, Yaponiya mükafatına, Azadlıq Prezident medalına və 2004-cü ildə Vinton Qrey Serflə (Vinton Gray Serf) birgə TCP/IP protokolunu yaratdığına görə Türinq mükafatına layiq görülmüşdü.
thumb|Azadlıq Prezident Medalı Vinton Serf və Robert Kan
Şimal İES
Şimal İES (tam adı: Şimal İstilik Elektrik Stansiyası) — Şimal İstilik Elektrik Stansiyası Bakıda yerləşir. İki elektrik stansiyasından ibarətdir: Şimal-1 və Şimal-2. Hər ikisi bir mərkəzdən idarə olunur. Ümumi gücü ildə 5.7 milyard kilovat-saat elektrik enerjisi istehsal edir. İki elektrik stansiyası Azərbaycan Respublikasında elektrik enerjisi istehsalının 20% -ni və Bakıda və Abşeron yarımadasında təxminən 40-50% -ni təmin edir.
1950-ci illərdə iki mərhələdə istifadəyə verilən “Şimal” Elektrik Stansiyasının 1988-ci ildə birinci, 1998-ci ildə ikinci növbəsi tam köhnəldiyindən istismardan çıxarılmışdı. 1998-ci ildə ulu öndər Heydər Əliyev Yaponiyaya səfəri zamanı 400 meqavatlıq “Şimal-1” Elektrik Stansiyasının tikintisi üçün ölkəmizə investisiya cəlb olunmasına nail olub. Beləliklə, 2000-ci ildə əsası qoyulan 400 meqavatlıq “Şimal-1” stansiyası 2002-ci ildə istismara verilib. 2011-ci ildə isə Prezident İlham Əliyevin iştirakı ilə ərazisi 104,9 hektar, gücü 400 meqavatlıq “Şimal-2” Elektrik Stansiyasının təməli qoyulub. Ötən ilin payızından başlayaraq “Şimal-2” Elektrik Stansiyasının tikinti və quraşdırma prosesləri sürətləndirilərək 2019-cu ildə işlər tamamlanıb.
Ümumi qoyuluş gücü 800 MVt olan “Şimal-1” və “Şimal-2” elektrik stansiyalarının vahid mərkəzdən idarə edilməsi, istismar prosesində əməliyyatların operativliyinin təmin olunması və ekstremal qəza vəziyyətlərində işdə pozuntuların operativ aradan qaldırılması nəzərə alınaraq ərazidə Mərkəzi İdarəetmə Binası inşa edilib.
Binada elektrik stansiyasının tarixini əks etdirən eksponatların sərgiləndiyi muzey də fəaliyyət göstərir. Burada iclas və konfrans zalları da yaradılıb. Yeni istifadəyə verilən idarəetmə binasında vahid dispetçer idarəetmə mərkəzi və stansiyanın mikro SCADA sistemi yaradılıb. Stansiyanın enerjisisteminin ümumi idarəetmə sisteminə inteqrasiyası üçün serverlər quraşdırılıb və optik kabel xətti çəkilib. Yeni binada stansiyaya aid olan bütün kommunikasiya əlaqələrinin vahid sxemə uyğun birləşdirilməsi təmin edilib. “Şimal-1” və “Şimal-2” elektrik stansiyalarının birlikdə il ərzində gözlənilən istehsalı 5,7 milyard kilovat-saatdır.
Stansiyada Yaponiyanın “Mitsubishi” şirkətinin istehsalı olan 138 MVt gücündə buxar, 267 MVt gücündə qaz turbinləri, 560 MVA gücündə elektrik generatoru və onların köməkçi sistemləri quraşdırılıb. Enerji blokunda istehsal olunan elektrik enerjisi 480 MVA gücündə olan blok transformatordan qapalı tipli yarımstansiya vasitəsilə elektrik veriliş xətlərinə ötürülür. Müxtəlif gərginlik sinfinə malik olan paylayıcı qurğular arasında əlaqəni təmin etmək üçün 2 avtotransformator quraşdırılıb. Burada istehsal olunan elektrik enerjisinin ötürülməsi məqsədilə Abşeron regionunda 220 kV-luq dairəvi sxem qurulub, “Şimal” Elektrik Stansiyasının “Sumqayıt ES” və “Abşeron YS” ilə əlaqələndirilməsi üçün 65 kilometr uzunluğunda 220 kV-luq dörd hava elektrik verilişi xətti istismara verilib. Qəza rejimlərində stansiyanın vacib sistemlərinin elektrik enerjisi ilə qidalandırılması üçün qəza dizel generatoru quraşdırılaraq xüsusi sərfiyyat sxeminə qoşulub və avtomatik ehtiyatdan qoşulması təmin edilib.
“Şimal-1” və “Şimal-2” elektrik stansiyaları birlikdə respublika üzrə elektrik enerjisi istehsalının 20 faizini, Bakı və Abşeron yarımadası üzrə 40-50 faizini təşkil edəcək. “Şimal” Elektrik Stansiyası enerjisistemin texniki-iqtisadi göstəricilərinin yaxşılaşdırılmasına əsaslı təsir etməklə yanaşı, il ərzində 77 milyon kubmetr təbii qazın qənaətinə və regionlardan Bakı şəhərinə verilən enerjinin miqdarının 20 faiz azalması nəticəsində elektrik enerjisinin uzaq məsafədən ötürülməsindən yaranan 199 milyon kVts elektrik enerjisi itkisinə qənaət olunmasına imkan yaradacaq. Bundan başqa, “Şimal” Elektrik Stansiyası 57,4 faiz faydalı iş əmsalına malikdir ki, bu da Cənubi Qafqaz regionunda ən yüksək faydalı iş əmsalı deməkdir. Elektrik stansiyası il ərzində 3,2 milyard kVts elektrik enerji istehsal edəcək və hər bir kVts elektrik enerjisinin buraxılışına 214,3 qram şərti yanacaq sərf ediləcək ki, bu da enerjisistemin ümumi göstəricisindən 65 qram azdır.
Stansiyanı yüksək təzyiqli yanacaqla təmin etmək məqsədilə yeraltı qaz kəməri, qaz tənzimləyici və təmizləyici qovşaq, qazqızdırıcı qurğular və kompressor stansiyası tikilib. Stansiyanın buxar turbinlərinin kondensatorları və avadanlıqları Xəzər dənizindən götürülən su vasitəsilə soyudulur. Bu məqsədlə Xəzər dənizindən 140 metr uzunluğunda soyuducu su kanalı, hovuz, su xətti və ümumi məhsuldarlığı saatda 52 min kubmetr olan sahil nasos stansiyası, o cümlədən buxar turbininin kondensatorundan çıxan soyuducu suyun Xəzər dənizinə qaytarılması üçün boru xətti inşa olunub. Stansiyanın texniki və içməli suya olan tələbatının təmin edilməsi və su ehtiyatının yaradılması məqsədilə ərazidə duzsuzlaşdırma qurğusu və digər zəruri infrastruktur yaradılıb. Stansiyanın yanğın təhlükəsizliyinin təmin edilməsi üçün ərazidə yanğınsöndürmə sistemi də müasir səviyyədə qurulub.
Mattia De Şiliyo
Mattia De Şiliyo — İtaliyalı peşəkar futbolçu. Cinah müdafiəçisi kimi çıxış edir. İtaliya milli komandasının üzvudur.
Karyerası
"Milan" klubunun yetirməsi olan Mattia, klubun gənclər sistemində bir neçə mövsüm keçirdikdən sonra 2011-ci ildə "Milan"ın əsas heyətində peşəkar debüt etdi və sonradan sağ və ya sol cinah müdafiəçisi kimi oynaya bilərək, iki dəfə "Supercoppa Italiana" titulunu qazanır. thumb|Mattia De Şiliyo Yuventusda, 2021 O,20 iyul 2017-ci ildə 12 milyon avroya "Yuventus" klubuna transfer edilir. O, klubla ilk mövsümündə "qızıl dubl" edir, ardınca daha iki ardıcıl A Seriyası çempionluğu titulunu və İtaliya Superkubokunu qazanıb.
Milli komanda səviyyəsində Mattia De Şiliyo 2013-cü ilin martında böyük komandada debüt etdi və o, 2013 FIFA Konfederasiyalar Kuboku (burada bürünc medal qazandı), 2014 FIFA Dünya Kuboku və UEFA Avro 2016 üçün İtaliya milli komandasına dəvət edilir.
İbrahim Hafiz
İbrahim Hafiz — Misir şairi. XX əsrin 1-ci yarsında ərəb poeziyasında neoklassik istiqamətinin banilərindən biri.
Həyatı
Qahirə hərbi məktəbini bitirmiş (1891), Misir zabitlərinin İngiltərə əleyhinə çıxışında (1899) iştirak etmiş, və ordudan tərxis olunmuşdur. Misirin milli özünəməxsusluğunu qoruyub saxlamaq tərəfdarı olmuş, "Nil şairi" kimi şöhrət qazanmışdır.Şerlərində ictimai həyatdakı geriliyi, cəhaləti, qadın hüquqsuzluğunu, köhnəlmiş adətləri satira atəşinə tutmuş, maarifə, mütərəqqi islahatlar keçirilməsinə çağırmışdır. "Sadığın gecələri"(1906) utopik essesində Misirdəki İngiltərə işğal rejimini qətiyyətlə pisləmişdir.
Qızılbulaq (Xudabəndə)
Qızılbulaq - İranın Zəncan ostanının Xudabəndə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 682 nəfər yaşayır (143 ailə).
Vətəndaşlıq haqqında Avropa Konvensiyası
Vətəndaşlıq haqqında Avropa Konvensiyası —  1997-ci ildə qəbul edilmiş və 2000-ci ildə qüvvəyə minmiş Avropa Şurası konvensiyası. Vətəndaşlığın əldə edilməsi, itirilməsi və bərpası üçün şərtləri və prosedurları, dövlətlərin varisliyi və ya çoxlu vətəndaşlıq vəziyyətində fəaliyyət prinsiplərini tənzimləyir. 2016-cı il üçün Ukrayna da daxil olmaqla 20 əyalət konvensiyanın tərəfdarıdır; Rusiya da daxil olmaqla daha 9 nəfər imzaladı. Latviya konvensiyanı imzaladı, lakin 2012-ci ildə Seym ratifikasiyanı rədd etdi.
Statusu
[[Şəkil:European Convention on Nationality status.svg|thumb|400px|
]] 6 mart 2014-cü il tarixinə aşağıdakı ölkələr Konvensiyanı imzaladı və ya təsdiqlədi :
Con Edvard Hopkroft
Həyatı
7 oktyabr 1939-cu ildə hesablama sistemləri nəzəriyyəsi sahəsində ixtisaslaşmış amerikalı alim anadan olmuşdur. 1986-cı ildə o, Robert Taryanla (Robert Tarjan) birgə alqoritmlərin və verilənlərin strukturunun emalı və analizi sahəsində əldə etdiyi nailiyyətlərə görə Türinq mükafatına layiq görülmüşdür.
Boyse (Aydaho)
Boyse şəhəri Boyse çayı üzərində yerləşir və Boyse şəhərinin əsas ərazisi, Solt-Leyk-Siti (ştat Yuta) və Portlend (ştat Oreqon) arasındakı ən böyük şəhərdir. 2017-ci ilə dair hesablamalara görə, Boyse şəhərinin əhalisi 226,570 nəfər, Boyse şəhərətrafı bölgəsi isə 709.845 nəfər idi. 2010-cu ildə Boyse, ABŞ-nin ən çox yaşadığı 104-cü şəhər idi.
Tarixi
Çay boyunca bu quraq ərazidə böyüyən meşələr buraya kütləni cəlb edildi. Fransızca bois (ağac, ağaclar) sözündən əvvəl çayın adı, daha sonra Fort Boyse (indiki şəhərdən təxminən 40 mil (64 km) qərbdə, Parma kəndi yaxınlığında, Boyse çayı ilə birləşdiyi yerin yaxınlığında) istehkamı. Oregon sərhədindəki Sneyk çayı bu qala Hadsonların körfəzi şirkəti tərəfindən 1830-cu illərdə qurulmuş və 1850-ci illərdə tərk edilmiş, lakin Oreqon yolu boyunca baş verən çoxsaylı qətllər Amerika ordusunu 1863-cü ildə Vətəndaş müharibəsi zamanı qalanı yenidən qurmağa vadar etmişdir. 200px|thumb|left|Şəhərin əsas küçəsi, 1911-ci il Yeni sahə Oreqon yolunun iki böyüyən gümüş mədən sahəsini (Boyse və Ovayhi çay hövzələri) birləşdirən əhəmiyyətli bir yol ilə kəsişməsinə yaxın olduğu üçün seçildi. 1860-cı illərin ortalarında yaxınlıqdakı Aydaho şəhəri əhalisi baxımından daha böyük idi, lakin nəqliyyat yollarının kəsişməsində rahat yerləşən Fort Boyse tez bir zamanda buna başladı və 1863-cü ildə Boyse şəhər statusuna layiq görüldü. Aydaho ştatının ilk inzibati mərkəzi 1863-cü ildə şimal-qərbdəki ən böyük şəhər olan Olympiya, Sietl və Portlendin birləşmiş əhalisini üstələyən şimalda Lewiston idi. Aydaho Texasdan daha böyük idi, lakin Montana ərazisini yaratdıqdan sonra, Boyse 1866-cı ildə çox kiçilmiş Aydahonun paytaxtı oldu.
Coğrafiyası
Şəhər Aydahonun cənub-qərbində Eyda dairəsində, Oreqondan 66 kilometr şərqdə və Nevadadan 177 kilometr şimalda yerləşir. Dəniz səviyyəsindən yüksəklik — 824 metr. Şəhərin çox hissəsi şəhərin mərkəzindən qərbə doğru uzanan geniş, düz bir yaylada oturur. Boise 165.8 km² sahəni əhatə edir, bunun da 0,5 km² su.
Şəhər rayonları
Boyse bir neçə rayona bölünür:
İqlimi
Boyse, ilin dörd fəsli ilə yarı quraq bir iqlimə malikdir. Yazlar quru və isti (gecə sərin olsa da), qışlar soyuq və mülayim qarlıdır. Tez-tez hava dəyişikliyi ilə payız və yaz qısa olur.
Əhalisi
2010-cu il siyahıyaalınmasına görə Boyse şəhərində 205,671 nəfər yaşayırdı və 77.850 ev təsərrüfatları vardır. İrqi tərkibi: 200px|thumb|right|Bask mədəniyyət mərkəzi
Şəhər əhalisinin orta yaşı 35 ildir. Cinayət səviyyəsi aşağıdır.
Boysedə ABŞ-nin ən böyük bask icması və dünyada üçüncü ən böyük (Basklar ölkəsindən kənarda) təxminən 15.000 bask yaşayır.
İqtisaddiyatı
Boyse, müasir, yüksək inkişaf etmiş bir iqtisadiyyata sahibdir, Micron Technology (elektronika), Boise Cascade (kağız istehsalı), Albertsons (SuperValu) (supermarket zənciri), Simplot (gübrə və heyvan yemi), WinCo kimi bir neçə böyük şirkətin evidir. Albertsons (SuperValu) (supermarket şəbəkəsi), Bodybuilding.com (onlayn idman malları ticarəti). Böyük Hewlett-Packard zavodu var. Boyse, müxtəlif şirkətlərdən (WDSGlobal, EDS, Teleperformance, DIRECTV və T-Mobile daxil olmaqla) 20-dən çox zəng mərkəzinə sahibdir və təxminən 7000 nəfər işləyir.
Dövlət hökuməti eyni zamanda şəhərin ən böyük işəgötürənlərindən biridir.
Nəqliyyatı
İctimai nəqliyyat 24 avtobus xətti ilə təmsil olunur (Valley Regional Transit tərəfindən idarə olunur).
Samir Mustafayev (əsgər, 2000)
Samir Azər oğlu Mustafayev (10 mart 2000; Qaracəlli, Xaçmaz, Azərbaycan — 14 oktyabr 2020; Suqovuşan, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin MAXE əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Hərbi xidmətləri
2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Samir Mustafayev Suqovuşan döyüslərində savaşıb. 14 oktyabr 2020-ci ildə Talış Suqovuşan istiqamətində şəhid olub. Xaçmazda dəfn edilmişdir.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı verilmiş tapşırıqları şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Samir Mustafayev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında şəhid olmuş Samir Mustafayev Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən ölümündən sonra "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif edildi.
C.A.R.V.İ.S.
C.A.R.V.İ.S. — Stark ailəsinə məxsus süni intellekt. Uydurma personaj olan bu süni intellekt Marvel Kinematoqrafiya Kainatında (MCU) Pol Bettani tərəfindən səsləndirilmişdir. "Qisasçılar: Altron dövrü"ndə Altron tərəfindən parçalanan C.A.R.V.İ.S. Bettani tərəfindən canlandırılan Vijn olaraq fiziki görünüş əldə etdi.
Atmosferin ümumi sirkulyasiyası
Atmosferin ümumi sirkulyasiyası - iri planetar miqyasda materiklərin və onların böyük hissələri ölçüsündə hava axınları sistemi. Atmosferin ümumi sirkulyasiyasına zonal axınlar: tropik zonada troposferin alt hissəsində passatlar (şərq küləkləri), mülayim enliklərdə Yer sıthindən xeyli hündürdə qərb axınları (küləkləri), qütb enliklərində troposferin alt hissəsində şərq küləkləri daxildir.
İzahı
Atmosferin ümumi sirkulyasiyası iqlim yaradan amillərdən biridir. Çoxillik iqlim yaradan amillərdən biridir. Çoxillik iqlim dəyişmələrini hərtərəfli tədqiq etmək üçün müxtəlif zaman intervallarında dayanıqlıq halını saxlayan və böyük coğrafi əraziləri əhatə edən makroproseslərin dəyişilmə qanunauyğunluqlarını bilmək olduqca vacibdir.
Yerli sirkulyasiya
Dəniz sahillərində brizlər, dağ- dərə küləkləri, buz üstündən əsən küləklər və s. yerli sirkulyasiyaya misal ola bilər.Bu yerli sirkulyasiya bəzi vaxtlarda və müəyyən rayonlarda ümumi sirkulyasiya axını ilə üst- üstə düşə bilər.
Atmosfer sirkulyasiyasının əsas xassələri
Ümumi atmosfer sirkulyasiyasının əsas xassələri aşağıdakılardır:
Təbii sinoptik dövrlər
Ümumi atmosfer dövranı dedikdə zaman və məkanda daimi dəyişən irimiqyaslı hava hərəkətləri nəzərdə tutulur. Atmosfer dövranına aşağıdakı amillər təsir edir. Günəş radiasiyasının qeyri-bərabər paylanması, yerin fırlanması, atmosfer və okean arasında qarşılıqlı termik və dinamik əlaqə, kosmik amillər və s. Ümumi atmosfer dövranı və okeanın ümumi sirkulyasiyaları birlikdə yer kürəsində Günəş radiasiyasının qeyri-bərabər paylanması nəticəsində yaranan hava temperaturu və atmosfer təzyiqi kəmiyyətləri arasındakı fərqləri bir qədər azaltmağa nail olurlar. Yalnız XIX əsrin sonunda və XX əsrin əvvəllərində tam instrumental müşahidə şəbəkəsinin və hava proqnozu xidmətlərinin yaranmasından sonra İngiltərə, Rusiya və Fransada atmosfer proseslərinin ilk təsnifatları içlənib hazırlanmışdır.
Nyuton Aleksandr Makkalli
Nyuton Aleksandr Makkalli – ABŞ Hərbi Donanmasının zabiti. Rus-yapon müharibəsində müşahidəçi qismində iştirak etmişdir.
Həyatı
Nyuton Aleksandr Makkalli 1867-ci ildə Cənubi Karolina ştatında doğulmuşdur. 1887-ci ildə ABŞ-ın Hərbi Dəniz Akademiyasından məzun olmuşdur. Rus-yapon müharibəsinin başlamasından bir neçə gün sonra leytenant-komandir rütbəsi ilə Rusiyaya göndərilmişdir. Transsibir dəmiryolu vasitəsilə səyahət etdikdən sonra Mancuriyaya çatmış və müharibəni Rusiyanın tərəfindən müşahidə etmişdir. Müharibə başa çatdıqdan sonra ABŞ-yə qayıtmış və müharibə haqqında yazdırığı raportu 1906-cı ildə donanma katibliyinə təqdim etmişdir. Bu raport Makkalli raportu kimi tanınmağa başlamışdır.
Makkalli daha sonra USS California krayserinin icraçı məmuru, 1910-cu ildə Donanma Müharibə Kollecinin müəllimi olmuşdur. 1914-cü ildə donanma ateşesi kimi Sankt-Peterburqa göndərilmişdir. 1918-ci ilin sentyabrında Rusiyanın şimalındakı ABŞ donanmasının qüvvələrinə komandanlıq etmək ona həvalə olunmuşdur. 1919-cu ildə cənubi Rusiyaya göndərilmiş diplomatik nümayəndəliyinin başçısı təyin olunmuşdur. 1920-ci illərin əvvəllərində müxtəlif vəzifələri tutmuş və müvəqqəti olaraq vitse-admiral rütbəsi daşımışdır. 1925-ci ildə ABŞ donanma missiyasının başçısı kimi Braziliyaya getmişdir. Sonuncu vəzifəsi Çarlston şəhərində Altınca Donama Rayonunun komandanlığı olmuşdur. 1931-ci ildə təqaüdə çıxmışdır.
Fatma Vəkilova
Fatma Vəkiova (30.3.1912 Qazax qəzası, Salahlı kəndi- 28.8.1987 Bakı) — professor, Geoloqiya-mineralogiya elmləri doktoru (1968). Azərbaycan EA İ.M.Qubkin adına Geologiya İnstitutu geokimya və analitik kimya laboratoriyasının rəhbəri, Bakı Sovetinin bir neçə çağırış deputatı olmuşdur. "Şərəf nişanı" ordeni və bir sıra medallarla təltif edilmişdir.
Azərbaycan EA-nın müxbir üzvü, geokimya elmləri doktoru, professor Heydər Əfəndiyevin həyat yoldaşı. Rejissor Yalçın Əfəndiyevin anası. Riyaziyyatçı alim, professor Şamil Vəkilovun bacısı.
Həyatı
Fatma xanım İsmayıl ağa qızı Vəkilova Qazax qəzasının Yuxarı Salahlı kəndində, köhnə pedaqoqlar nəslinə mənsub, Qori seminariyasının məzunu, çarlıq və demokratik cümhuriyyət dönəmində məsul vəzifələrdə çalışmış İsmayıl ağa Vəkilovun ailəsində dünyaya göz açmışdır. İlk təhsilini atasının müdir olduğu beşsinifli Dağ Kəsəmən məktəbində almışdır. Bu arada ailə paytaxta köçərək, Mərdəkanda yerləşir. Fatma xanım həmin illərin nüfuzlu tədris ocaqlarından olan Bakı Darülmüəllimatına (Qızlar Seminariyası) qəbul olunur.
Pedaqoji və elmi fəaliyyəti
1943-cü	ildən Elmlər Akademiyası sisteminə keçən Fatma xanım ömrünün sonunadək bu elm ocağında çalışmışdır. 1968-ci ildə doktorluq dissertasiyası müdafiə edərək, geologiya-mineralogiya elmləri doktoru alimlik dərəcəsi alır.
Fatma xanım Vəkilova Azərbaycan EA İ.M.Qubkin adına Geologiya İnstitutu geokimya və analitik kimya laboratoriyasının rəhbəri olmaqla geniş tədqiqat işləri aparmışdır. Onun əsas araşdırma sahəsi kobaltın geokimyası idi. Fatma xanımın uzun illər aparmış olduğu elmi araşdırmaların məhsulu olan "Kobaltın geokimyası" adlı sanballı əsəri 1966-cı ildə Bakıda rus dilində çapdan çıxmışdır. Fatma xanım Vəkilova Bakı Sovetinin bir neçə çağırış deputatı olmuş, "Şərəf nişanı" ordeni və bir sıra medallarla təltif edilmişdir.
Fatma xanım Vəkilova əsl Azərbaycan mənəviyyatının, Azərbaycan xanımının çoxcizgili parlaq obrazını özündə canlandırırdı. Olduqca xanım-xatın şəxsiyyəti vardı, sanki, simasından ziyalı nuru tökülürdü. Övladlarını da elə bu ruhda səmimi, saf qəlbli və ziyalı ruhunda böyütmüşdü.
Ailəsi
Şəxsi həyatına gəldikdə, Fatma xanım Kimya İnstitutunun direktoru, EA müxbir üzvü əslən Şəkidən olan Heydər Xəlil oğlu Əfəndiyevlə (1906-1967) ailə qurmuşdur. Onların	iki qızı, bir oğlu qalmışdır. Yalçın Əfəndiyev (1937) kinorejissor, əməkdar incəsənət xadimi, Nərmin Əfəndiyeva (1940) kimyaçı-alimdir. Leyla Əfəndiyeva (1943-2008) isə fizioloq alim idi. Fatma xanım Vəkilova Dağüstü qəbristanlıqda anası Növrəstə xanımla yanaşı dəfn edilmişdir. Haqqında ASE-də məqalə verilmişdir.
Əsərləri
"Kobaltın geokimyası" adlı sanballı elmi əsəri 1966-cı ildə Bakıda rus dilində çapdan çıxmışdır.
Bundan əlavə F.Vəkilova bir çox elmi əsərin, kütləvi informasiya vasitələrində dərc olunmuş dəyərli məqalələrin müəllifi olmuşdur.
Kote Maxaradze
Konstantin (Kote) İvanoviç Maxaradze — məşhur sovet idman şərhçisi, teatr və kino aktyoru. Gürcüstan SSR xalq artisti.
Həyatı
1972-ci ildən isə Kote Marcanişvili adına Tbilisi Akademik Teatrının aktyoru olmuşdur.
1994-cü il Tbilisi Teatr İnstitutunda professor dərəcəsi almışdır. 2001-ci ildə o, ilk gürcü balet festivalı-müsabiqəsi Çabukiani-Balançinenin həm-rejissoru və aparıcısı olmuşdur.
O, 2002-ci il oktyabrın 12-dən 13-nə keçən gecə Gürcüstan və Rusiya futbol yığmaları arasında Tbilisidəki "Lokomotiv" stadionunda elektrik enerjisinin kəsilməsi səbəbindən təxirə salınmış oyundan sonra insult keçirdi. Kote Maxaradze 77 yaşında 19 dekabr 2002-ci ildə Tbilisidə vəfat etmişdir. O, Tbilisidə Didube panteonunun qəbiristanlığında dəfn edilib. Daha sonra onun yanında həyat yoldaşı Sofiko Çiaureli dəfn olunub.
Qiyaskəndi (Xudabəndə)
Qiyaskəndi - İranın Zəncan ostanının Xudabəndə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 418 nəfər yaşayır (78 ailə).
Santo Kyoden
– Edo dövründə yaşamış Yaponiya yazıçısı, ukiyo-e sənətçisi, illüstrator, antikvar və mağaza sahibi.
Əsl adı olan Kyoden yaradıcılığında  təxəllüsündən istifadə etmişdir. Əsasən kibyoşi və şarebon janrlarında yazsa da, kokkeybon, hanaşibon, qokan və yomihon janrlarında da əsərlər yaratmışdır. Bütün həyatını Edo şəhərində keçirmişdir.
Şəxsi həyatı
1761-ci ildə Edo şəhərində bir lombardın oğlu kimi dünyaya gəlmişdir. Ev və terakoya təhsili almışdır. 29 yaşında Yoşivara rayonundan olan Okiku ilə evlənsə də, həyat yoldaşı 4 il sonra ölmüşdür. 1800-cü ildə ikinci dəfə evlənmiş, bu dəfə də həyat yoldaşını Yoşivara kurtizankaları arasından seçmişdir. İkinci həyat yoldaşı Yuri 1818-ci ildə ölmüşdür. Cütlüyün heç vaxt uşağı olmamışdır.
Kyodenin qardaşı Kyozen də yazıçı olmuşdur. O, qesaku janrında əsərlərin və Kyodenin həyatından bəhs edən bir xronikanın müəllifidir. Kyodenin yaşca kiçik iki bacısı var idi: Kinu və Yone. Yone kyoka və kibyoşi janrlarında yazmış, Kurotobi Şikibu təxəllüsündən istifadə etmişdir.
Kyoden Edonun Qinza rayonunda yaşamış və 33 yaşında burada bir tütün mağazası açmışdır. 1795-ci ildə Edonun qərb regionları olan Uraqa, Mişima və Numazuda 3 aylıq səyahətə çıxmışdır. Kyoden 1816-cı ildə ürək xəstəliyindən ölmüşdür. Deyilənə görə ölümünü sürətləndirən faktorlardan biri ədəbi mübahisələrin birində özündən çıxması olmuşdur. Keçmiş tələbəsi və ədəbi rəqibi Takizava Bakin onun ən böyük tənqidçisi idi.
Yaradıcılığı
thumb|Müəllifi olduğu qravürlərdən biri: "Balıqları yemləyən iki qadın".|left|180px Kyoden ilk ədəbi töhfələrini kibyoşi janrında vermişdir. 1775-ci ildə Kitao Şiqemasanın yanında gedərək ukiyo-e sənətini öyrənmiş, növbəti illərdə 130-a yaxın kibyoşi yazmış və çəkmişdir. Bu dövr 1780-ci ildən 1806-cı ilə kimi davam etmişdir. O, İşibe Kinkonun "Kokubyaku mizukaqami" əsərinə çəkdiyi illüstrasiyalara görə dövlət tərəfindən cərimə olunmuşdur. Bu əsər satirik olduğu üçün dövlət məmurlarının böyük qəzəbinə səbəb olmuşdu. Onun ən məşhur kibyoşisi olan "Edo umare uvaki no kabayaki" 1785-ci ildə çəkdiyi 6 kibyoşidən biri idi. Bu kibyoşinin qəhrəmanı Enciro gülməli, üçbucaq formasında burunla təsvir olunmuşdur. Bu burun forması daha sonra "Kyoden burnu" kimi tanınmışdır. Kyoden 1808-ci ilə kimi kibyoşi çəkməyə davam etmişdir, lakin 1809-cu ildən etibarən bu janrı tərk etmişdir.
Kyoden 1785-ci ildə şarebonlar yazmağa başlamış, növbəti 5 il ərzində bu janrda tanınmış əsərlər yaratmışdır. Ən məşhuru olan "Tsuqen somaqaki" (1787) əyləncə kvartallarını təsvir edir. 1790-cı ildə şoqunluq tərəfindən aparılan islahatlardan sonra şarebon kimi satirik janrlar senzuraya məruz qalmışdır. Kyoden 1791-ci ildə yazdığı üç şarebonun ("Şoqi kinuburui", "Nişiki no ura" və "Şikake bunko") didaktik oxu materialı olduğunu qeyd etsə də, rəsmilər qane olmamış və Kyoden 50 günlük dustaqlığa məhkum edilmişdir. Nəşrçisi Tsutaya Cuzaburo isə ağır cərimə olunmuşdur. Buna baxmayaraq, bu üç şarebon populyar olmuş, Kyodenin məşhurluğu daha da artmışdır.
Kyoden 1790-cı ildə "Tsuzoku Dayseyden" adlı ilk yomihonunu yazmış, 1799-1813-cü illərdə 10 yomihonun müəllifi olmuşdur. Onların çoxu populyar olmuşdur. "Sakurahime zenden akebonozoşi" (1805) və "Mukaşiqatari inzauma byoşi" (1806) ən tanınmış yomihonlarıdır.
Kyoden kyoka dairələrinin aktiv üzvü olmuş, tez-tez ədəbi mübahisələrdə iştirak etmişdir. Ömrünün sonlarında erkən Edo dövrünün mədəniyyəti ilə maraqlanmış, bu haqda "Kinsey kiseki ko" (1804) və "Kottoşu" (1814-15) adlı əsərlər yazmışdır.
Ülvi Hacıyev
Ülvi Şirin oğlu Hacıyev (13 noyabr 1994; Suraxanı rayonu, Azərbaycan — 19 oktyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Ülvi Hacıyev 1994-cü il noyabrın 13-də Suraxanı rayonunda anadan olub. 2001-2012-ci illərdə Suraxanı rayonunda R. Ənnağıyev adına 141 nömrəli tam orta məktəbdə təhsil alıb. 2012-2016-cı illərdə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində (ADİU) "iqtisadiyyat" üzrə ali təhsil alıb. 2016-2018-ci illərdə isə həmin universitetdə "biznesin idarə edilməsi" üzrə magistr dərəcəsi alıb. 2019-cu ildən Dövlət Gömrük Komitəsinin (DGK) Qırmızı Körpü Sərhəd-Keçid Məntəqəsinin postunda çalışırdı. Subay idi.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Ülvi Hacıyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayılın, Hadrut qəsəbəsinin və Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Ülvi Hacıyev oktyabrın 19-da Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. Uzun müddət nəşi tapıla bilməyib. 05.12.2020-ci il tarixində II Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunub.
İrsi
2021-ci il yanvarın 28-də Dövlət Gömrük Komitəsinin (DGK) "Azərterminalkompleks" Birliyinin inzibati binasında Ülvi Hacıyevin büstünün açılış mərasimi baş tutub.
NGC 6237
NGC 6237, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış Göy cismidir. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. NF tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Qocur (Xudabəndə)
Qocur - İranın Zəncan ostanının Xudabəndə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 494 nəfər yaşayır (102 ailə).
Kükü plov
Kükü plov — Azərbaycan plovunun geniş yayılmış növlərindən biri.
Tərkibi
5 stəkan uzun düyü, 4–5 qaşıq əridilmiş kərə yağı, 8 ədəd yumurta, 4–5 dəstə göyərti (ispanaq, turşəng, nanə, şüyüd, keşniş, kəvər və sair göyərtilər), sarıkök və ya zəfəran, duz, istiot.
Hazırlanması qaydası
Düyü yuyulub suya qoyulur. Adi qaydada duzlu suda bişirilib süzülür. Qazana az yağ tökülərək əridilir, qazmaq üçün üstünə bir az düyü və çalınmış yumurta ilə qatıq qarışığını tökərək qalınlığı 1 sm olmaqla qazanın dibinə yayılır. Düyünün yarısını qazana töküb qalan yarısına sarıkök və ya zəfəran şirəsi əlavə edilərək qazana tökülür. Düyünün üzərinə yağ əlavə edilir, aş 45 dəqiqə dəmə qoyulur. Göyərtilər təmiz yuyularaq xırdı şəkldə doğranılır. Əvvəlcə tavaya yağ tökülərək əridilir. Göyərti yağa tökülür, üzərinə duz əlavə edilir və bişirilir. Yumurtanın üzərinə duz və istiot əlavə edilərək çalınır. Göyərti bişdikdə çalınmış yumurta onun üstünə tökülərək yayılır. . Kükünün hər iki üzü bişirilir.(bu məqsədlə kükünü iki və ya dörd yerə bölərək çevirmək lazımdır.
Plov süfrəyə verildikdə üstünə kükü və qazmaq qoyulur.
Neyl Sloan
16 oktyabr 1939-cu ildə amerika əsilli ingilis riyaziyyatçı Neyl Ceyms Aleksandr Sloan (Neil James Alexander Sloane) anadan olmuşdur. Onlayn tamqiymətli ardıcıllıqlar ensiklopediyasının müəllifi kimi tanınan Sloan alpinizmlə məşğul olur.
Ər-Rəhma məscidi
Ər-Rəhma ( ərəbcə:الرحمة - azərb: mərhəmət ) - Ukraynanın paytaxtdı Kiyev şəhərindəki ilk məsciddir. Ər-Rəhma məscidi Ukrayna müsəlmanları ruhani idarəsinin binasını, islam mədrəsəsi və minarəni əhatə edən İslam kompleksidir. Məscid Tatarka adlanan Kiyevin tarixi ərazisində yerləşir. Məscid 3 böyük salondan ibarətdir və içərisində 2 min nəfərədək insan ibadət edə bilər.
1924 Güləş üzrə Avropa Çempionatı
1924-cü ildə Güləş üzrə Avropa Çempionatı Almaniyanın Noynkirxen şəhərində keçirlmişdir. Yarışçılar ancaq Yunan-Roma güləşi ndə mübarizə aparırdılar. Qaliblərin hamısı Almaniya təmsilçiləri oldular.
BMT Təhlükəsizlik Şurasının 977 saylı qətnaməsi
BMT Təhlükəsizlik Şurasının 977 saylı qətnaməsi — 1995-ci il fevralın 22-də Ruanda Beynəlxalq Cinayət Tribunalının (RBCT) yerinin müəyyən edilməsi ilə bağlı öhdəliyi ifadə edən 955 (1994) saylı qətnamənin xatırlandığı, Baş katib Butros Butros-Qalinin hesabatının qeyd edildiyi, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhlükəsizlik Şurası tərəfindən qurumun 3502-ci iclasında yekdilliklə qəbul edilmiş qərar.
Sənədə əsasən tribunalın qərargahı Tanzaniyanın Aruşa şəhərində yerləşməli idi. Baş katibin hesabatına görə, qərar RBCT-nin yaradılması prosesinin ikinci mərhələsinə işarə edir ki, bu da indi altı məhkəmə hakiminin seçilməsi prosesinin başlamasına imkan verəcəkdir. Ruandanın şuradakı nümayəndəsi Manzi Bakuramutsa bildirmişdi ki, onun hökuməti qərargahın Ruandadan kənarda müəyyən edilməsi qərarını dəstəkləməsə də, Təhlükəsizlik Şurası ilə əməkdaşlığa davam edəcək.
Sərab (Xudabəndə)
Sərab - İranın Zəncan ostanının Xudabəndə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 342 nəfər yaşayır (67 ailə).
Maniok
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Radio Lüksemburq
"Radio Lüksemburq" (ingilis dilində:Radio Luxembourg) — 1933–1992-ci illərdə Lüksemburqdan Britaniya adalarına (Böyük Britaniya və İrlandiya) verilişləri yayımlanan ingilis dilli kommersiya radio stansiyası.
Radio stansiya haqqında
Verilişləri Avropada geniş əraziləri əhatə edirdi və 1950–1970-ci illərdə öz musiqi proqramları ilə məşhurlaşmış və rok-n-roll musiqisinin məşhurlaşmasında mühüm rol oynamışdır.
Tarixi
Radio stansiya 1933-cü ildə fəaliyyətə başlamışdır. Lüksemburqdan Britaniyaya ingilis dilində verilişlərin yayımlanması o zamanlar Avropada fəaliyyət göstərən ən güclü ötürücü nəticəsində mümkün olmuşdur. Uzun illər o, Böyük Britaniyada yeganə kommersiya tipli müsiqi radio stansiyası olmuşdur. Mühafizəkar "Bİ-bi-si"dən fərqli olaraq "Radio Lüksemburq" insanların xoşladığı musiqilərin məkanına çevrilmiş, ətrafına xeyli dinləyici toplamışdır. Britaniya hökuməti "Bi-bi-si"nin dinləyicilərinin əksəriyyətini əz tərəfinə çəkən bu radio stansiyanı dəfələrlə bağlamaq üçün diplomatik vasitələrdən istifadə etmiş, "Radio Lüksemburq"un verilişləri on illər boyu böyük Britaniyada nəşr olunmamışdır. .
Limits (mahnı)
Limits — Avstriyanın 2019 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.
Paenda "Limits" mahnısı ilə Avstriyanı İsrailin Tel-Əviv şəhərində keçirilən Avroviziya 2019-da təmsil etmək hüququ əldə etmişdir. Mahnı ifaçının özü tərəfindən bəstələnmişdir.
Origin
Origin — istifadəçilərə internet üzərindən videooyunlar almaq və yükləmək imkanı verən, Electronic Arts şirkətinin bir qolu olan rəqəmsal satış platforması. 3 iyun 2011-ci il tarixində EA Mağazası Origin olaraq dəyişdirilmişdir. Origin, profil idarəetmə, oyun proqramı istifadə edərək dostlarla söhbət etmək, Facebook, Xbox Live və PlayStation Network ilə inteqrasiyalı sosial xidmətlərdən istifadə edir. Steam ilə rəqabət vəziyyətinə gətirmək güman edilir. Hal-hazırda oyunların avtomatik güncəllənməsi, buludda oyun gedişatının sinxronizasiyası, quraşdırılmış canlı dəstək funksiyaları var.
Zaqafqaziya mərmər böcəyi
Zaqafqaziya mərmər böcəyi — buğumayaqlılar tipinin sərtqanadlılar dəstəsinin lövhəbığlar fəsiləsinə aid olan növ.
Origin
Origin Store
Mağaza istifadəçilərə Electronic Arts oyun kataloqundan oyunlara baxmaq, almaq və yükləmək imkanı verir.
Zaqafqaziya mərmər böcəyi
Xarici quruluşu
Zaqafqaziya mərmər böcəyi 28–38 mm uzunluqda olub, qanadüstlüyü üzərində ağ mərməri naxışlar, ön kürəciyinin əsasında isə qara haşiyə vardır. Bığcıqları lövhə şəkilindədir. İyunun sonundan başlayaraq böcəklər kütləvi uçuşa başlayırlar. Böcəklər ancaq gecələr fəal olur. Az müddət sonra böcəklər cütləşməyə başlayırlar.
Origin
Origin Mobile
Electronic Arts, proqramın mobil qurğular üçün nəzərdə tutulmuş platformanı da işə salmağı planlaşdırır və nailiyyətlər hər iki platformada sinxronizasiya ediləcək. Bir çox xidmətlər pulsuz olacaq.
Zaqafqaziya mərmər böcəyi
Həyat tərzi
Bir dişi böcək həyatı ərzində 15-40-a kimi yumurta qoyur. 20-25 gün keçdikdən sonra yumurtalardan sürfələr çıxmağa başlayır. Birinci qabıqdəyişməyə qədər sürfələr humus, müxtəlif bitki qalıqlarının çürüntüləri və s. ilə qidalanırlar. Qışda havanın temperaturunun aşağı düşməsilə əlaqədar olaraq torpağın dərin qatlarına gedib qışlayırlar. Sürfə pup halına torpağın 10-15 sm dərinliyində keçir. Puplaşma havanın temperaturundan asılı olaraq 20-30 gün çəkir.
Origin
Tarixçə
2011-ci ilin əvvəlində, rəqəmsal satış xidmətlərinin dəyəri ilə bağlı fikir ayrılıqlarından sonra, Electronic Arts gözlənilən Battlefield 3 videooyununu Steam platformasına buraxmamaq qərarına gəldi. Bundan əlavə, EA Dragon Age 2 və Crysis 2 oyunlarını da Steam mağazadan çıxartmağı lazımi hesab etdi. Lakin 2012-ci ilin mayında oyunlar yenidən Steam mağazasına qaytarıldı. Naşir özü bu cür hərəkətlərin məzmunu yeniləmək və çatdırmaq üçün əlverişsiz olduğunu iddia etdi, lakin bu da Valve oyunlarında oyun yerləşdirmək üçün aldığı satış faizi ilə əlaqəli olduğu bildirildi.
Zaqafqaziya mərmər böcəyi
Yayılması
Azərbaycanın Gəncə, Qazax zonalarında geniş yayılmışdır.
Origin
Tarixçə
Xidmətin ilk adı EA Downloader olmuşdur. Xidmət 2005-ci ildə yaranmış, lakin bir il yarımdan sonra EA Link adlandırılmışdır. Xidmət rəqəmsal oyunlarını, videoları, demoları və DLC yükləməyə imkan verdi. Lakin mağazanın özü yox idi. 2007-ci ildə Electronic Arts şirkəti, EA Mağaza və EA Link mağazalarını birləşdirmiş, EA Download Manager adlı bir xidmət yaratmışdır. Bu xidmət naşir mağazasının, müştərilərin dəstəyindən və mağazada satılan bütün oyunların güncəlləşdirilməsindən ibarət idi. Xidmət nəhayət adını və interfeysini 2011-ci ilin iyun ayında aldı, eyni zamanda beta statusuna keçdi. Bütün EA Mağazası və EA Download Manager hesabları abunəçilərin razılığı olmadan Origin mağazasına köçürüldü. Beta statusu 3 iyun 2013-cü ildə 9.2.1.4399 - 227642 versiyasının çıxması ilə başa çatmışdır.
Stiven Strenc (Marvel Kinematoqrafiya Kainatı)
Stiven Strenc — Marvel Kinematoqrafiya Kainatında (MCU) Benedikt Kambertbetç tərəfindən canlandırılan, eyniadlı Marvel Comics personajına əsaslanan və əsasən elmi dərəcəsinə uyğun olaraq Doktor Strenc olaraq adlandırılan uydurma personaj. Personaj ilk dəfə "Doktor Strenc" (2016) filmində karyerasını sona çatdıran avtomobil qəzasından sonra sehrli güclər kəşf edib dünyanı qoruyan neyrocərrah olaraq görünmüşdür.
Arras (rayon)
Arras — Fransanın O-de-Frans regionun rayonlarından   biri. Departamenti — Pa-de-Kale. Prefektura — Arras. Rayonun əhalisi 2014-cü ildə 264,042 nəfər olmuşdur. Əhalinin sıxlığı — 118 nəfər / km². Rayonun sahəsi — 2237,92 km².
Yaqut Məmmədova (jurnalist)
Yaqut Əfrasiyab qızı Məmmədova (təxəllüsü Tapdıqqızı; d.1982, Lənkəran, Azərbaycan SSR) — azərbaycanlı jurnalist, "Tərəqqi" medalı laureatı (2020), "Azad Azərbaycan" telekanalının "ATV Səhər" redaksiyasının baş redaktoru, "ATV Qərargah" və "Qarabağ gündəliyi" layihələrinin rəhbəri və aparıcısı.
Arras (rayon)
Tərkibi
Arras rayonun kantonları (22 mart 2015-ci ilə qədər):
Yaqut Məmmədova (jurnalist)
Həyatı və fəaliyyəti
1988-1999-cu illərdə Lənkəran şəhər 1 nömrəli orta məktəbdə təhsil almış, 1999-cu ildə Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsinə daxil olmuşdur. Tələbəlik illərində Lider televiziyasında ştatdankənar müxbir kimi fəaliyyətə başlamış və 2005-ci ildən "Lider TV"-nin İctimai-siyasi, sosial problemlər və informasiya analitik proqramlar xidmətinin "Səda" informasiya qrupunun müxbiri, daha sonra "Səda-Səhər" informasiya verilişinin aparıcısı və redaktoru olmuşdur. 2010-cu ildə Lider televiziyasının İctimai-siyasi, sosial problemlər və informasiya analitik proqramlar xidmətinin yaradıcı prodüseri vəzifəsinə təyin olunaraq bir sıra layihələrə rəhbərlik etmişdir. Lider televiziyasının arxivində qorunan Heydər Əliyevə həsr edilmiş "Aşılmayan Sədd" və prezident İlham Əliyevin ilk prezidentlik dövründə fəaliyyətindən bəhs edən "Yüksəliş" sənədli filmlərinin müəllifidir.
Arras (rayon)
Tərkibi
Arras rayonun kantonları (22 mart 2015-ci ildən 31 dekabr 2016-ci ilə qədər):
Arras rayonun kantonları (1 yanvar 2017-ci ildən):
Yaqut Məmmədova (jurnalist)
Həyatı və fəaliyyəti
2018-ci ildən "Azad Azərbaycan" Müstəqil Teleradio Kompaniyasının İctimai–siyasi və Xəbərlər departamentinin "ATV Səhər" redaksiyasının baş redaktoru vəzifəsində çalışır. Bundan başqa, ATV televiziyasında yayımlanan "ATV Qərargah" layihəsinin müəllifi və aparıcısıdır. Həmçinin, bu telekanalda hər gün canlı yayımlanan "Qarabağ gündəliyi" layihəsinin də rəhbəri və aparıcısı olmuşdur.
Mükafatları və təltifləri
Jurnalist fəaliyyətinə görə aşağıdakı mükafatlarla təltif olunmuşdur.
Korrelyasiya
Statistikada korrelyasiya və ya asılılıq iki təsadüfi dəyişən və ya ikidəyişənli verilənlər arasında səbəb və ya səbəb əlaqəsi olmayan hər hansı statistik əlaqədir. Bu dəyişənlərdən birinin və ya bir neçəsinin dəyişməsi digərlərinin sistematik dəyişməsinə gətirib çıxarır. İki dəyişən arasındakı korrelyasiya riyazi olaraq əmsallarla ifadə olunur. Əmsallar qarşılıqlı əlaqənin xarakterindən asılı olaraq mənfi və ya müsbət olurlar. Mənfi korrelyasiya zamanı bir dəyişənin artması digərlərinin azalmasına və əksinə təsir edir.
Korrelyasiya əmsalı ehtimal nəzəriyyəsində iki təsadüfi dəyişənin qarşılıqlı təsiri üçün göstərici kimi qəbul edilir. Korrelyasiya əmsalı R hərfi ilə işarə olunur və −1 və + 1 arasında qiymətlər alır. Əgər əmsalın qiyməti 1-ə yaxın olarsa, onda dəyişənlər arasında əlaqənin güclü olması ehtimal olunur. Əmsal 0-a yaxınlaşdıqca əksinə olaraq əlaqə zəifləyir. Əmsal 1-ə bərabər olduqda dəyişənlər arasında funksional asılılıq mövcud olur, yəni iki parametrin dəyişməsini xətti funksiya ilə təsvir etmək olar.
Korrelyasiya əmsallarını öyrənmək üçün →korrelyasiya analizi aparılır. Analiz zamanı bir və ya bir neçə cüt arasında statistik asılılıq işləmək üçün korrelyasiya əmsalları müqayisə olunur. Statistik verilənlərin bu üsulla emal olunması iqtisadiyyatda, sosial elmlərlə bərabər maşınqayırmada keyfiyyətə nəzarət, metalşünaslıqda və digər sahələrdə istifadə olunur. Üsulun populyar olması korrelyasiya əmsallarının hesablanmasının asan olması, onların tətbiqi üçün heç bir riyazi hazırlama işlərinin aparılmasına ehtiyac olmaması ilə bağlıdır.
Azad Tapdıqov
Azad Azər oğlu Tapdıqov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Azad Tapdıqov 1 fevral 1997-ci ildə Ağcabədi rayonunun Yuxarı Avşar kəndində anadan olmuşdur.
Hərbi xidməti
Azad Tapdıqov 2016-cı ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olmuşdur. Hərbi xidmət müddətində 2016-cı ilin aprelin 2-dən 5-nə qədər davam edən Aprel döyüşlərində yaxından vuruşmuş, fərqlənmişdir.
2020-ci ilin 14 iyul tarixində Tovuz döyüşləri zamanı general-mayor Polad Həşimovun şəhid olmasından sonra səfərbərlik başlamış, Azad Tapdıqov səfərbər olunmuşdur və hərbi toplantılara çağırılmışdır.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Azad Tapdıqov 2020-ci il sentyabrın 27-dən Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində könüllü olaraq iştirak etmişdir. Cəbrayılın və Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Azad Tapdıqov 9 oktyabr 2020-ci ildə Füzuli rayonu istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur. Ağcabədi rayonunun Avşar kəndində dəfn olunmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Azad Tapdıqov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Azad Tapdıqov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Azad Tapdıqov ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Qubadlı rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Azad Tapdıqov ölümündən sonra "Qubadlının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Xanəşir (Nir)
Xanəşir — İranın Ərdəbil ostanının Nir şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 441 nəfər yaşayır (107 ailə).
Mir Şahin
Mirşahin Dilavər oğlu Ağayev — Real TV-nin baş direktoru (2018-ci ildən), ANS Şirkətlər Qrupunun vitse-prezidenti, telejurnalist, Azərbaycan Respublikasının əməkdar jurnalisti, 2-ci dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni laureatı.
Həyatı
Mir Şahin Ağayev 1963-cü ildə Yardımlı rayonunun Perimbel kəndində anadan olub. Azərbaycan Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsini bitirib. Jurnalist fəaliyyətinə Qarabağa Xalq Yardımı Komitəsinin "Azərbaycan" qəzetində başlayıb. Vahid və Seyfulla Mustafayevlərlə birgə ANS-in təsisçisidir. Müharibə reportyorudur. Azərbaycanın jurnalist və publisistlərindən biri kimi tanınır.
1992–2005-ci illərdə ANS Müstəqil Yayım və Media Şirkətinin (ANS-TV) Baş Redaktoru olan Mir Şahin Ağayev, 2016-cı ilə qədər şirkətin vitse-prezidenti postunu tutub. O, 102 FM radiostansiyasının 1994-cü ildən, 2016-cı ilədək prezidenti vəzifəsində çalışıb. 1992–2005-ci illərdə ANS Müstəqil Yayım və Media Şirkətinin Baş Redaktoru olub.
Təltif və mükafatları
Azərbaycan Respublikasının Əməkdar jurnalisti fəxri adına layiq görülən Mir Şahin Ağayev, Prezident İlham Əliyevin 22 iyul, 2020-ci il Sərəncamı ilə 2-ci dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edilib.
Yuxarı Alplar departamentinin kantonları
Ümumilikdə, Yuxarı Alplar departamentinə 2 dairə təşkil edən 30 kanton daxildir.
Səqərçin (Xudabəndə)
Səqərçin - İranın Zəncan ostanının Xudabəndə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 736 nəfər yaşayır (172 ailə).
Xacəhim (Nir)
Xacəhim — İranın Ərdəbil ostanının Nir şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Sərhədsiz reportyorlar
Sərhədsiz reportyorlar — Fransanın Paris şəhərində yerləşən beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatıdır.
Marquşavan əməliyyatı
Marquşavan əməliyyatı və ya Marağa əməliyyatı — 10 aprel 1992-cü ildə, Birinci Qarabağ müharibəsinin əvvəllərində, Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan Silahlı Qüvvələrinə qarşı indiki Şıxarx kəndinin nəzarəti uğrunda başladılan hərbi hücum əməliyyatı.
Zəmin
Əvvəllər Leninavan, Marağa və Marquşavan adlanan Şıxarx kəndi Azərbaycanın Tərtər şəhərindən bir qədər qərbdə, Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin Ağdərə rayonunda yerləşirdi, rayonun ən böyük kəndlərindən biri idi. 1989-cu ildə keçirilən əhali siyahıyaalınmasına əsasən əhalisi əsasən ermənilərdən təşkil olunmuş kənddə 4,660 nəfər yaşayırdı. Kəndin əhalisi arasında Azərbaycanın başqa rayonlarından qaçmış bir neçə erməni ailəsi də var idi.
Əməliyyatdan əvvəl
Birinci Qarabağ müharibəsi 1992-ci ilin yazında daha da kəskinləşmişdir. Azərbaycan iki ilə yaxındır tətbiq etdiyi blokadanı gücləndirmişdi. Həmin ilin fevralında Ermənistan Silahlı Qüvvələri Xocalı şəhərini zəbt etmiş, orada dinc əhaliyə soyqırımı törətmişdir.
Ermənistan Silahlı Qüvvələri 1992-ci ilin fevralından Tərtər şəhərini daim PDM, toplardan və raket qurğularından atəşə tuturdu. Şəhəri Tərtər ərazi özünümüdafiə batalyonu, "Milli Qurtuluş" batalyonu, Tərtər Rayon Polis İdarəsinin bölmələri müdafiə edirdi. Tərtərin müdafiəsinə gələn Bərdənin 200 nəfərlik "Azadlıq" batalyonunun komandanlığı Şıxarx kəndini işğaldan azad etmək, bacardıqca çox əsir tutaraq onları Xocalıda əsir götürülmüş azərbaycanlılarla dəyişməyi təklif etmişdir. Xüsusi Təyinatlı Polis Dəstəsinin komandiri Rövşən Cavadov vəziyyət ilə bağlı məlumatlandırılmış və əməliyyatın icrasını təsdiqləməmişdir. Buna baxmayaraq, Tərtər ərazi özünümüdafiə batalyonu, "Milli Qurtuluş" batalyonu və "Azadlıq" dəstəsi əməliyyatı həyata keçirmişdir.