cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xəbər (qrammatika)
Xəbər — haqqında danışılanın hərəkət və ya əlamətini bildirən cümlənin baş üzvü.
Xəbər "nə edir?" (felin bütün şəkil və zamanlarında), "kimdir?", "necədir?" ,"haradadır?" və s. suallarından birinə cavab verir.
Feili xəbər
Feilin təsriflənən formaları (əmr,xəbər,arzu,lazım,vacib,şərt) və frazeoloji birləşmələrlə ifadə olunur. Məsələn:
İsmi xəbər
Adlarla (isim,sifət,say,əvəzlik,zərf,məsdər,feili sifət) və ismi birləşmələrlə yaranır. Məsələn:
Feili xəbər hərəkət, ismi xəbər hökm bildirir. Suala cavab vermədən ismi xəbər olaraq götürülən sözlər, məsələn: var, yox, mümkün, deyil və s. predikativlər adlanır
.gq
.gq — Ekvatorial Qvineyanın internet domeni. Ekvatorial Qvineya hökumətinin qanunlarına əsasən yalnız ikinci və daha aşağı səviyyəli internet domenlərindən qeydiyyatdan keçməklə bu uzantıdan istifadə etmək olar.
Birinci səviyyəli internet domeni
Ölkənin birinci səviyyəli domeni .gqdır. Bu domenə birbaşa qeydiyyata icazə yoxdur.
İkinci səviyyəli internet domeni
Ölkənin ikinci səviyyəli internet domenləri bunlardır:
Bu domenlərdən qeydiyyatdan keçməyə icazə vardır.
Cümlənin baş üzvləri
Cümlənin baş üzvləri — cümlənin qrammatik əsasını təşkil edir, fikir predmetini, onun hərəkət və əlamətini bildirir. Cümlənin mübtəda və xəbər olmaqla iki baş üzvü var.
Bakı-Batum neft kəməri
Bakı-Batum neft kəməri — Azərbaycan neftini Qara dəniz sahilinə nəql edən boru kəməri.
Tarixi
Bakı - Batum neft kəməri layihəsi ilk dəfə XIX əsrin 70-ci illərində irəli sürülmüşdü. Əsrin son onilliklərində xaricə ixrac olunan başlıca neft məhsulu ağ neft olduğundan, 1896-cı ildə Bakıdan Batuma məhz ağ neft nəql etmək üçün neft kəmərinin inşası qərara alındı. Mühəndis V.Q.Şuxovun layihəsi əsasında bu boru kəməri hissə-hissə 10 il ərzində çəkildi və 1907-ci il martın 26-da istifadəyə verildi. Boru kəmərinin inşasına və istismarına Cənubi Qafqaz dəmir yolu idarəsi rəhbərlik edirdi. Ümumi uzunluğu 839,36 verst olan Bakı-Batum magistral boru kəmərinə 16 ötürücü stansiya xidmət edirdi. Boruların diametri 8 düymə, divarlarının qalınlığı 4 mm idi. Borularda təzyiqin 50 atmosferə qədər olması nəzərdə tutulurdu. Boru kəməri ilə gündə 240 min pud, il ərzində isə 60 milyon pud kerosin nəql oluna bilərdi.
Ümumi məlumat
Rusiya hökuməti o dövrdə ən uzun boru kəməri olan bu nəhəng texniki kompleksin inşasına 21046 min rubl xərcləmişdi. Birinci Dünya müharibəsi ərəfəsində Bakı-Batum neft kəməri ilə ildə, orta hesabla, 22 milyon pud kerosin ixrac edilirdi. Boru kəmərinin istismarı həmin dövrdə ağ neftin daşınma xərclərini 4 dəfəyə qədər aşağı saldı və hər il Rusiya xəzinəsinə 3 milyon rubldan artıq təmiz gəlir gətirdi. Lakin müharibə başlanandan sonra xarici bazara neft məhsulları ixracı kəskin surətdə azaldığı üçün, müharibənin ilk 2 ilində Bakı-Batum neft kəməri ilə cəmi 3 milyon pud kerosin nəql edilmişdi.
1971-ci ildə Qafqazın daxili ehtiyaclarının ödənilməsi üçün boru kəməri ilə kerosin əvəzinə xam neft vurulmasına keçildi. Həmin il boru kəməri ilə 15,5 milyon pud xam neft nəql edildi. 1918-ci il Cənubi Qafqazda müstəqil dövlətlər elan olunması ilə əlaqədar Bakı-Batum ağ neft kəmərinin müntəzəm və normal işləməsini təmin etmək zərurəti yarandı. Bu məqsədlə 1918 ci il iyunun 24-də Batumda Azərbaycan, Gürcüstan və Osmanlı nümayəndələri ayrıca saziş imzaladılar. Sazişə görə, tərəflər öz ərazilərində ağ neft kəmərinin normal fəaliyyətini təmin etməyi öhdələrinə götürdülər. Tərəflər, həmçinin boru kəmərinin istismarından əldə edilən gəliri kəmərin öz ərazilərindəki uzunluğuna uyğun olaraq bölməyi razılaşdırdılar və bu sazişin detallarını müəyyənləşdirmək üçün Məmməd Həsən Hacinski, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, N.Ramişvili, Q.Qvazava, Xəlil paşa və Vəhib paşadan ibarət komissiya yaradıldı. Lakin Bakıda hakimiyyəti ələ keçirmiş bolşeviklər və hərbi əməliyyatlar boru kəmərinin normal istismarına imkan vermədi.
1918-ci ilin noyabrında isə Cənubi Qafqaz dəmir yolları, eləcə də Bakı-Batum boru kəməri ingilis komandanlığının sərəncamına keçdi və ingilislər bunların vasitəsilə qısa müddət ərzində 21,1 milyon pud neft daşıyıb apardılar. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti hökuməti isə yalnız 1919-cu ilin yazında Batum limanı vasitəsilə xarici bazara neft və neft məhsulları ixrac etmək imkanı əldə edə bildi. Bununla bağlı mayın 26-da Bakı-Batum boru kəməri ilə xam neft nəqlindən kerosin nəqlinə keçmək haqqında qərar verildi. Dünya təcrübəsində görünməmiş sürətlə boru kəməri təmizlənib kerosin vurulması üçün yararlı hala salındı.
Aprel işğalı (1920) və Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süqutu ilə bağlı olaraq Bakı-Batum boru kəmərindən istifadə olunması yenidən dayandırıldı və onun istismarı yalnız 1923-cü ildə bərpa olundu.
.gt
.gt — Qvatemalanın internet kodu.
İzer departamentinin kantonları
thumb|right|İzer departamentinin kantonlarının xəritəsi (1. [[Byevr (kanton)|Byevr 2. Burquen-Jalyö 3. Şartröz-Qye 4. Şarvyö-Şavanyö 5. Eşirol 6. Fonten-Sesine 7. Fonten-Verkor 8. Le-Qran-Lan 10. Qrenobl-2 13. O-Qrezivodan 14. L'İl-d'Abo 14. Le-Pon-de-Bovuazen 15. Matezin-Triyev 16. Melan 17. Morestel 18. Muayen-Qrezivodan 19. Uazan-Romanş 20. Pon-de-Kle 21. Rusiyon 22. Sen-Marten-d'Er 23. Süd-Qrezivodan 24. La-Tur-dü-Pen 25. Tüllen 26. La-Verpiyer 27. Vyen-1 28. Vyen-2 29.Vuaron; Qrenobl sarı rənglə işarələnib və 4 kantondan ibarətdir — Qrenobl-1, Qrenobl-3, Qrenobl-4 və qismən Qrenobl-2)|320px]]
İzer departamenti 29 kantondan və 3 dairədən ibarətdir. 18 fevral 2014-cü il tarixli fərmandan əvvəl departamentin hər biri departamentin dairələrindən birinə daxil olan 58 kanton mövcuddur. İslahatlardan sonra yeddi kantonda (Burquen-Jalyö, Byevr, Şartröz-Qye, Şarvyö-Şavanyö,Le-Qran-Lan, L'İl-d'Abo və La-Verpiyer) müxtəlif bölgələrdən gələn kommunalardır.
İslahatdan sonra Burquen-Jalyö kantonu departamentin ən çox məskunlaşdığı yerdir (50,320 nəfər), Matezin-Triyev kantonu isə ən az (14,500 nəfər) olsa da, ən çox sayda icma — 72, ən böyük əraziyə sahibdir ( 1,260,66 km²).
Siyahıda İzer departamentinin kantonları əlifba sırası ilə yerləşdirilib, bütün parametrlər üzrə çeşidlənməsi mümkündür. Kantonların əhalisi, ərazisi və tərkibi haqqında məlumatlar INSEE məlumatlarına və 2014-cü il fərmanına əsaslanır.
NGC 6398
NGC 6398, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Tovuz bürcü istiqamətində yerləşir. SBa tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
İctimaiyyətlə əlaqələrin tənzimləyiciləri
Hər hansı bir cəmiyyətdə çox fərqli davranış qaydaları mövcuddur, bütöv bir ictimai münasibət tənzimləyici sistemi formalaşır və fəaliyyət göstərir. İbtidai cəmiyyətdə belə tənzimləyicilər var idi - qəbilə birliyinin həyatı üçün əhəmiyyətli olan ən vacib sosial münasibətləri tənzimləyən mono normalar sistemi (ritual, mif, adət).
Texniki tənzimləyicilər
Texniki qaydalara texniki normalar daxildir.
Texniki norma - insanla xarici dünya (təbiət və ya texnologiya) arasındakı münasibətləri tənzimləyən, heç bir sosial məzmunu olmayan texniki vasitələrin və mexanizmlərin istismarı qaydaları.
Sosial tənzimləyicilər
Sosial tənzimləmə - insanların inkişafına müəyyən bir istiqamət vermək üçün insanların davranışlarına, sosial münasibətlərinə təsir. Sosial tənzimləmə texniki, bioloji və buna bənzər tənzimləmələrdən ayrılmalıdır, çünki adları çəkilənlərdən fərqli olaraq, yalnız insanlar arasındakı münasibətlərə təsir göstərir.
Ümumiyyətlə sosial tənzimləmə normativ və təsadüfi olaraq bölünür. Normativ tənzimləmə ayrı-ayrılıqda qeyri-müəyyən bir insan dairəsini (yəni bütün insanları) təsir edir və təsadüfi - müəyyən bir insanı və ya müəyyən bir qrup insanları adlarına təsir edir.
Sosial tənzimləmə, ümumiyyətlə sosial tənzimləyicilər adlanan xüsusi texnika vasitəsi ilə həyata keçirilir.
Sosial norma
Sosial norm, bu və ya digər dərəcədə sosial təsir tədbirləri ilə dəstəklənən sosial münasibətləri tənzimləməyə yönəlmiş bir davranış qaydasıdır. Bir insan cəmiyyətdə yaşamaq məcburiyyətində qalır, buna görə istər-istəməz sosial normalarla tənzimlənən sosial münasibətlərə (insanlar və təşkilatlarla münasibətlər) girir.
.gu
.gu — Quamın internet kodu.
Sen-Qodens (rayon)
Sen-Qodens  — Fransanın Cənub-Pireney regionun rayonlarından biri. Departamenti — Yuxarı Qaronna. Suprefektura — Sen-Qodens. Rayon əhalisi 2006-cı ildə 75 209 nəfər təşkil edirdi. Əhalinin sıxlığı — 35 nəf / km². Rayon sahəsi — 2140 km².
İnanc xatun
İnanc xatun — Atabəy Məhəmməd Cahan Pəhləvanın həyat yoldaşı olmuş və Eldəniz atabəyləri arasındakı saray intiriqalarında fəal iştirak etmişdir. Qutluq İnanc və Əmir Əmiran Ömər in anasıdır.
Həyatı
1161-ci ilin avqustun 3-də Mahmud şah ibn Məhəmməd in tərəfdarları Həmədan yaxınlığında darmadağın edildi. Eldəniz Reyi tutdu və oranı Cahan Pəhləva na iqta kimi verdi. Rey hakimi İnanc, Sultan Arslan şahdan vassal asılılığını qəbul etməyə və öz qızı İnanc xatunı Cahan Pəhləvana ərə verməyə məcbur oldu. Bunun ardınca Qum və Ərdəbil hakimləri sultanın tərəfinə keçdilər. Əl-Hüseyni yazır : "Sultan və atabəy onların üzrxahlığını qəbul edib, bağışlanmaları haqqında təliqənamə yazdılar. Onlar Həmədan da sultan xidmətinə girdilər, onlann əyalətlərindən yığılan gəlir və xərac sultan xəzinəsinə gəlirdi".
1186-cı ilin əvvəlində, Cahan Pəhləvan uşaqlarına əmiləri Qızıl Arslan a tabe olmağı, sultan Toğrula xidmət etməyi vəsiyyət etdi. Lakin atabəyin qəfil ölümü onun qoyduğu qayda-qanunu pozdu. Qızıl Arslan yalnız sultan III Toğrul un deyil, eləcə də İnanc xatunun və onun İraq əmirləri arasındakı tərəfdarlarının müqavimətləri ilə üzləşməli oldu.
Atabəy Cahan Pəhləvanın ölüm xəbərini bir müddət gizli tutan İnanc xatun əmirlərlə dəfələrcə görüşərək hakimiyyətə oğlanlarının keçməsinə çalışsa da onun bu  cəhdləri  səmərə  vermədi. Əmirlər atabəy kimi Qızıl Arlsanı görmək istədiklərini dilə gətirdilər. Əmirlərin bu görüşü qarşısında çarəsiz qalan sultan III Toğrul da Qızıl Arslana bir fərman göndərərək onu atabəy elan etdi. Həmədana gələn Qızıl Arslan atabəylik taxtına oturdu.
Tezlikle III Toğrul ilə Qızıl Arslan arasında münasibətlər pozuldu. III Toğrul, 1190-cı ilin oktyabrında Qızıl Arslana hücuma keçdi. Qızıl Arslan özünü, digər rəqibi olan İnanc xatun və onun tərəfdarları tərəfdən təhlükəsizləşdirən bir sıra üsullara əl atdı. Beləki, İnanc xatunun oğulları ilə  barışıq  imzaladı və Cahan Pəhləvanın İnanc xatundan olan oğulları Qutluq İnancı Əmir Əmiran Ömər i öz yanında xidmətə götürdü. Nəhayət İnanc xatunla evləndə və yalnız bu tədbirlərdən sonra sultana qarşı hərəkətə başladı. Həmin il Həmədan yaxınlığındakı həlledici döyüşdə III Toğrul məğlub edildi və bir müddət sonra həbsə atıldı.
Lakin Qızıl Arslan hakimiyyətinin möhkəmləndirilməsi üçün mövcud olan bütün imkanlardan istifadə etmədi. Sarayda özbaşınalıq hökm sürür, hökmdarın isə içki məclislərindən başı açılmırdı. Nəhayət, Qızıl Arslana qarşı qəsd təşkil olundu. İnanc xatun bu qəsddə fəal rol oynayırdı. 1191-ci ilin sentyabr ayında Qızıl Arslan öldürüldü.
Qızıl Arslanın ölümündən sonra Eldənizlər arasında hakimiyyət üstündə müharibələr gücləndi. Əbu Bəkr Azərbaycanı, İnanc xatunun oğulları - Qutluq İnanc və Əmir Əmiran Həmədan və ona qonşu vilayətlərdə hakimiyyəti ələ keçirdilər. İnanc xatunun özü Rey də qaldı.
Hadisələrin belə şəkil alması İnanc xatunu III Toğrula münasibətdə siyasəti dəyişməyə vadar etdi. 1193-cü ildə O, III Toğrula müraciət edərək, dostluq münasibətləri və özünün sərvətləri müqabilində onunla evlənmək təklifini qəbul etməyi xahiş etdi. Lakin evləndikdən az sonra Toğrula xəbər verirlər ki, İnanc xatın onu zəhərləmək fikrindədir. Bu xəbər Toğrula çatan kimi təşkil etdiyi sui-qəsd İnanc xatunun özünə qarşı istifadə edilir və İnanc xatun öldürüdü.
Gül-i Behi (Bükan)
Gül-i Behi - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Bükan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 255 nəfər yaşayır (48 ailə).
İberiya dağları
İberiya dağları (ispan Sistema Ibérico) İspaniya dağ sistemidir.
Coğrafiyası
Hündürlüyü 2314 m-dir (San-Miqel). İberiya dağları şərqdən və şimal-şərqdən Mərkəzi Kordilyer cənubi Pireneyə qədər davam edir. Geoloji quruluşuna göreə burada kvars və qumla örtülmüşdür. Dağın orta uzunluğu 450–500 km-dir. Şimaldan qərbdə (Sierra de la Demanda, Sieera del Monkayo), cənub-şərqdə (Sierra de Qudar) doğru uzanır. Qərb hissədə Sierra -Ministra massivi yerləşir. Şərq yamacı Aralıq dənizi bitkiləri örtülmüşdür. 1000 m hündürlüyə qədər palıd və vələs ağacları yayılmışdır. Ondan hündürdə isə fıstıq meşəsi yayılmışdır (1800–1900 m). Qarla əsasən oktyabrdan maya qədər olur. Ən böyük çayları Taxo və Ebro çaylarıdır.
Tükçü (Bükan)
Tükçü - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Bükan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 128 nəfər yaşayır (22 ailə).
Çırçır (Sevan)
Çırçır, Varser — İrəvan quberniyasının Yeni Bayazid qəzasında, indi Sevan rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 3 km məsafədə, Göyçə gölünün sahilində, Zəngi çayının yanında yerləşir. Sevan rayonu təşkil edilənədək, yəni 31 dekabr 1931-ci ilə kimi Axta (Razdan) rayonunun tərkibində olmuşdur.
Kəndin digər adı Sutökülən olmuşdur. Erməni mənbələrində, Qafqazın 5 verstlik xəritəsində Çirçir formasında qeyd edilmişdir.
Toponim Azərbaycan dilində "kiçik şəlalə" mənasını ifadə edən şırşır sözünün dialekt variantı olan çırçır (çirçir) sözü əsasında əmələ gəlmişdir. Azərbaycan dilinin dialekt və şivələrində, türk dillərində ş~ç səs əvəzlənmələri qanunauyğun haldır. Hidrotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.
Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 26. IV.1946-cı il fərmanı ilə adı dəyişdirilib Varser qoyulmuşdur.
Düfureylər
Düfureylər — buğumayaqlılar tipinin pərdəqanadlılar dəstəsinə aid olan növ.
Həyat tərzi
Azərbaycanda nadir növdür, kserofil bitki örtüyü olan orta dağlıq- çöl, alçaq dağlıq-yarımsəhra qurşaqlarında yayılmışdır. 2800 m.-dək dağlara qalxır. Çölləşmiş sahələrdə, quraqlıq yarğanlarda və bağlarda məskunlaşır. Sosial növ deyil, Azərbaycanda aprel-iyul aylarında uçur, bir nəsil verir. Campanulaceae, Eriaceae fəsilələri bitkiləri ilə qidalanır. Nadir hallarda qarayonca sahələrində təsadüf edilir, zəngçiçəyi, əməköməci, adaçayında təsadüf edilmişdir.
Yayılması
Transpalearktik növdür: Avropada şimalda İsveçrə, Finlandiya, orta Avropada Apl dağları, Pireney yarımadası, Avstriya, Ural dağları, cənubda Qafqaz. Azərbaycanda Naxçıvan MR-nın Ordubad rayonunda və Kəlbəcər rayonunda (İstisu) tapılmışdır.
Karxuldak
Toponimkası
Karxuldak- Tiflis quberniyasının Axalsix qəzasında dağ adı. Türk dillərində "kark" iri (buzlaq mənşəli) daş yığını (qalağı) və ul "yüksəklik", "dağ" sözlərindən ibarətdir. Ola bilsin bu dağ adında qədim türk dillərində qarqu "düşmənin basqını haqqında əhaliyə xəbər vermək məqsədilə dağın təpəsində yandırılan alov qülləsi" sözüdür.
Həmçinin bax
Tiflis quberniyası
Ukraynanın Xorvatiya səfirliyi
Ukraynanın Xorvatiya səfirliyi (Посольство України в Республіці Хорватія) — Ukraynanın Xorvatiyanın Zaqreb şəhərində yerləşən səfirliyi.
Vəzifələri
Səfirliyinin vəzifələri öz səlahiyyətləri daxilində qəbul edən dövlətdə Ukraynanın təmsil edilməsi, Ukraynanın vahid xarici siyasət xəttinin aparılması, Ukraynanın milli maraqlarının, o cümlədən siyasi, iqtisadi və digər maraqlarının diplomatiya üsulu ilə təmin edilməsi, Ukraynanın, onun vətəndaşlarının və hüquqi şəxslərinin hüquq və maraqlarının müdafiə edilməsidir.
Tarixi
1991-ci il avqustun 24-də Ukraynanın dövlət müstəqilliyini bərpa eləməsindən sonra xarici dövlətlərlə münasibətlərin qurulmasına başlanıldı.
1992-ci il fevralın 18-də Ukrayna və Xorvatiya dövlətləri arasında diplomatiya sahəsində münasibətlərin qurulmasına dair birgə sənəd imzalanıb. 1995-ci ildə isə Ukraynanın Xorvatiya səfirliyi yaradıldı.
Ukraynanın Xorvatiyada olan fövqəldə və səlahiyyətli səfiri Vasili Kiriliçdir. O, 2019-cu ildən bu vəzifədədir.
Çubuxlu (Göyçə)
Çubuxlu — İrəvan quberniyasının Yeni Bəyazid qəzasında, indiki Sevan rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 15 km məsafədə, Göyçə gölünün yanında, İrəvan-Dilican yolunun üstündə yerləşir. "İrəvan əyalətinin icmal dəftəri"ndə, Qafqazın 5 verstlik qeyd edilmişdir.
Ambipolyar diffuziya
Ambipolyar diffuziya (A.d)-əks yüklü zərrəciklərin konsentrasiyalarının düşməsi istiqamətində birgə diffuziyasıdır. Neytral zərrəciklərin diffuziyasından fərqli olaraq elektrik cəhətdən təcrid olunmuş plazmada ion və elektronlar bir-birindən asılı olmayaraq diffuziya edə bilməzlər: bu halda plazmanın kvazineytrallığı pozula bilər. Kvazineytrallıqdan cüzi meyletmə yüklərin sonrakı bölünməsinə mane olan güclü elektrik sahəsinin meydana çıxmasına səbəb olur. Nəticədə "geri qalan" zərrəciklər irəli çıxan zərrəciklərin hərəkətini tormozlayır. Əgər əks işarəli zərrəciklərin diffuziya əmsalları bir-birindən əhəmiyyətli fərqlənirsə, onda A.d. əmsalı onlardan ən kiçiyindən təxminən 2 dəfə böyük olur və bütövlükdə proses asta diffuziya ilə təyin olunur. Beləliklə, məs., maqnit sahəsi olmayanda (və ya onun istiqamətində) bir qədər yüngül və mütəhərrik elektronlar ionlardan daha sürətli diffuziya edirlər: bu zaman A.d. əmsalı ionların diffuziya əmsalının 2 mislinə bərabər olur. Maqnit sahəsinin eni boyunca diffuziyada ionların diffuziya əmsalı əksinə, çox böyükdür (böyük siklotron radiusu hesabına) və A.d. əmsalı elektronların diffuziya əmsalının 2 mislinə bərabər olur.
Çubuxlu (Göyçə)
Tarixi
Toponim çubuqlu türk etnonimi əsasında əmələ gəlmişdir. Etnotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir. Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 3.l.1935-ci il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Dzovagyuğ (Gölkənd) qoyulmuşdur.
Havarə Bərzə (Bükan)
Havarə Bərzə - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Bükan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 126 nəfər yaşayır (20 ailə).
NGC 1552
NGC 1552, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. S0-a tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Ambipolyar diffuziya
A.d.-nın sadə halına silindrik boruda, maqnit sahəsinin olmadıqda zəif ionlaşmış plazmaya (yüklənmiş zərrəciklərin toqquşması nəzərə alınmaya bilər) alman fiziki V.Şottki (W.Schottky, 1924) baxmışdır. Elektron və ionların diffuziya əmsallarının fərqli olması səbəbinə komponentlər bütün həcmdə həmişə parçalanmağa (ayrılmağa) çalışır və divarda həcmi yük yaranır. Maqnit sahəsi olmayanda elektronların diffuziya əmsalı ionunkundan çox böyük olur və divarlar mənfi yüklənir. Lakin yüklərin zəif aralanması belə sonrakı bölünməyə mane olan elektrik sahəsinin yaranmasına (öz-özünə uzlaşan ambipolyar sahə) gətirir. Öz-özünə uzlaşan elektrik sahəsi elektronları ləngidir, ionları isə sürətləndirir; beləliklə, onların diffuzion axınının bərabərliyinə nail olur.
Lakin maqnit sahəsinin eninə diffuziyasında əgər plazma elektrik baxımından təcrid olunmamışsa (məs., plazma torpaqlanmış metallik boğuculu silindrik boruda yerləşdirilir), diffuziyanın xarakteri kəskin dəyişir; ionlar onlara məxsus böyük sürətlə diffuziya edə bilir, artıq elektronlar isə sərbəst olaraq maqnit sahəsi boyunca metallik boğucuya gedə bilərlər. Diffuziya A.d. olmur, onun sürəti böyük diffuziya əmsalı ilə müəyyən edilir. A.d. həmçinin elektrolitin konsentrasiya qradiyenti olan mayelərdə (elektrolitlərdə), sərbəst yükdaşıyıcılarına malik yarımkeçiricilərdə də mümkündür.
A.d. qazda elektrik boşalmalarına, məs., qövs boşalmasında itgiyə səbəb olan proseslərdən biridir.
Qamətli kamfilium
Elmi adı - Camphylium protensum (Brid.) Kindb.
IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu Populyasiya "Kritik təhlükə həddində olanlar" - CR B2b(ii, iii) c(ii). Azərbaycanın nadir mamır növüdür.
Qısa morfoloji təsviri
Yarpaq – gövdəli mamırdır. Gövdəsi düz, hörülmüş, sarımtıl-yaşıl rənglidir. Nazik gövdəli olub, asimmetrik budaqlı, 0,8 mm hündürlüyündə olan mamır növüdür. Yarpaqcıqları ürəkvari, şiş ucludur. Yarpaqcığın hüceyrəvi quruluşu kvadrat şəkilli, spor qutucuğu şabalıdı-sarı rəngli olub, 2 mm-dir. Qutucuğun qapaqcığı konusvari, iti ucludur. Sporlar yaz-yay aylarında yetişir və ölçüsü 10–14 mm-ə çatır.
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
Otvari, çoxillik bitkidir, sporlar vasitəsi ilə yayılır. Sporların əmələgəlmə dövrü may-iyun aylarında olur. Mezofit bitkidir. Kölgə sevəndir. Çaykənarı və bulaq kənarı daşların üzərində və ağac gövdəsində bitir.
Yayılması
Daşkəsən rayonu, Xoşbulaq kəndi ərazisidir.
Sayı və tendensiyası
Populyasiyanın azalma tendensiyası artır.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Təbii təsir (çayların daşması) və antropogen amillərdir (meşələrin qırılması, ayaq altında tapdalanması, mal-qara tərəfindən yeyilməsi).
Mühafizə tədbirləri
Mühafizəsi üçün xüsusi tədbirlər aparılmır yayılma yerlərində antropogen təsiri azaltmaq məqsədi ilə populyasiya səviyyəsində genetik tədqiqi, həmçinin herbari rəflərində saxlanması, bərpasını təmin etmək, yeni yayılma yerlərinin axtarılması təklif olunur.
Cümlənin ikinci dərəcəli üzvləri
Cümlənin ikinci dərəcəli üzvləri — cümlənin təşkiledici mərkəzinə, mübtəda, xəbərə və zərfliyə aid olan izahedici, aydınlaşdırıcı, tamamlayıcı sözlər və birləşmələrə deyilir.Bəzən söz birləşməsi ilə də ifadə olunur
Tamamlıq cümlədə əşya məzmunu bildirir, adlıq və yiyəlik hallardan başqa, qalan halların suallarına cavab verir. Tamamlıq kimi?, nəyi?, nə?, kimə?, nəyə?, kimdə?, nədə?, kimdən?, nədən?, kim ilə?, nə ilə?, kim üçün?, nə üçün?, kim haqqında?, nə haqqında?, nə barədə? suallarından birinə cavab verir. Məsələn: Uşağı (kimi?) çağır. Kitabı (nəyi?) aldım. Müəllimdə (kimdə?) maraqlı kitab var. Biz onunla (kim ilə?) fəxr edirik. Milli qəhrəmanlar haqqında (kim haqqında?) nə bilirsiniz və s.
Tamamlıq daha çox isim və əvəzliklərlə ifadə olunur. Məsələn: Anar Turala dedi. Biz onu tanıyırıq və s.
Məsdərlər və isimləşmiş başqa nitq hissələri də cümlədə tamamlıq olur: Yaşamağı atalardan öyrənin (məsdərlə). Yaxşını pisdən ayırın (sifətlə). Gələnləri qarşılayın (feili sifətlə) və s.
Təyin
Təyin — cümlədə isimlə və ya isimləşmiş sözlərlə ifadə olunan hər hansı üzvü izah edən ikinci dərəcəli üzvə təyin deyilir. Təyin necə?, nə cür?, hansı?, neçə?, nə qədər?, neçənci? suallarında birinə cavab verir. Məsələn: Anar intizamlı oğlandır. Sinifdə iyirmi şagird var. Təyin daha çox sifət, feili sifət və işarə əvəzlikləri ilə ifadə olunur. Məsələn: Kəndimiz uca dağlar qoynunda yerləşir (sifətlə). Mağazadan beş dəftər aldım (sayla). Bu kitab çox maraqlıdır (əvəzliklə). Yatmış körpə səsə oyandı (feili sifət).
İsim və zərflər də sifətin xüsusiyyətlərini daşıdıqda (sifətləşdikdə) təyin vəzifəsində işlənə bilir. Məsələn: Cərrah Əli qonşumuzdur. Özümə dəri çanta aldım. Daş bina davamlı olur.
Cümlənin ikinci dərəcəli üzvləri
Nitq hissələri ilə ifadə olunan tamamlıqlar quruluşca sadə olur (bax: yuxarıdakı nümunələrə). Söz birləşmələri, mürəkkəb adlar, feili sifət və məsdər tərkibləri ilə ifadə olunan tamamlıqlar quruluşca mürəkkəbdir. Elin sərvətini (nəyi?) göz bəbəyi kimi qoruyun. Vətənin keşiyində duranlara (kimə?) qayğı gərəkdir. Mətni düzgün oxumağı (nəyi?) öyrənin və s.
Təyin
Təyin quruluşca sadə və mürəkkəb olur.
Cümlənin ikinci dərəcəli üzvləri
Tamamlığın iki növü var: vasitəsiz tamamlıq, vasitəli tamamlıq.
Təyin
Nitq hissələri ilə ifadə olunan təyinlər quruluşca sadə olur. İsmi birləşmələr və feili sifət tərkibləri ilə ifadə olunan təyinlər isə quruluşca mürəkkəb olur. Məsələn: Məktəb direktoru Əli müəllim qabaq sırada oturmuşdur. Səhərdən meşəyə gedən uşaqlar axşama yaxın qayıtdılar.
Cümlədə isimlə ifadə olunan bütün üzvlərin təyini ola bilər. Məsələn: Yaşıl zəmilər göz oxşayır. Qız güllü donunu geymişdi. Biz doqquzuncu mikrorayonda yaşayırıq. Məmməd Araz istedadlı şairdir. Bu cümlələrdəki yaşıl, güllü, birinci və istedadlı təyinləri sıra ilə mübtədaya, tamamlığa, zərfliyə və ismi xəbərə aiddir.
Cümlənin ikinci dərəcəli üzvləri
Vasitəsiz tamamlıq
Təyin
Təyin yanaşma əlaqəsi ilə başqa cümlə üzvlərinə tabe olur.
Xəzər şanagülləsi
Xəzər şanagülləsi - (lat. Nelumbo caspica (DC.) Fisch. syn. (Nelumbo nucifera auct.)) Şanagüləkimilər — Nelumbonaceae Dumort. fəsiləsinə aiddir.
Təyin
Qeyd 1: Bizim həyətdə gözəl çiçəklər var cümləsindəki bizim təyini hal şəkilçisi ilə işləndiyindən həyətdə zərfliyinə işarə əlaqəsi ilə bağlanmışdır.
Xəzər şanagülləsi
IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu “Nəsli kəsilməyə həssas olanlar” kateqoriyasına aiddir – VU D2. Nadir, tropik bitki növüdür.
Cümlənin ikinci dərəcəli üzvləri
Vasitəsiz tamamlıq ismin təsirlik halında olur, yalnız təsirli feillərlə bağlı olur və kimi?, nəyi?, haranı?, nə? suallarından birinə cavab verir. Vasitəsiz tamamlıq iki cür olur: müəyyənlik bildirən vasitəsiz tamamlıq, qeyri-müəyyənlik bildirən vasitəsiz tamamlıq. Müəyyənlik bildirən vasitəsiz tamamlıq müəyyən təsirlik halda olan sözlər və birləşmələrlə ifadə olunur və kimi?, nəyi? suallarına cavab verir. Məsələn: İclasda şagirdlərimizi (kimi?) təriflədilər. Məktubu (nəyi?) yola saldım. Qeyri-müəyyənlik bildirən vasitəsiz tamamlıq qeyri-müəyyən təsirlik halda olan sözlər və birləşmələrlə ifadə olunur, nə? sualına cavab verir və həmişə xəbərin yanında işlənir.
Xəzər şanagülləsi
Qısa morfoloji təsviri:
Qalın kökümsova malik olan, 1 m-dək hündürlükdə çoxillik su bitkisidir. Yarpaqları iri, yumruvari, qalxanşəkilli formada olur. Yarpaqların diametri 20-40 (50) sm, göyümtül, üst hissədən tünd –yaşıl, alt hissəsdən solğundur. Çiçəkləri iri, ətirli, 20 (25) sm diametrdə; ləçəkləri çəhrayı və ya açıq –çəhrayı rəngdə, tərs –yumurtavari, uzunsov formadadır. Erkəkcikləri yumruvari, çoxsaylıdır. Meyvəsi – xırda qoz, 10-22 (daha çox 14-17) sayda, yumruvari, tünd –göyümtül qabıqlı, 1-1,5 sm uzunluqdadır
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsussiyyətləri:
Çiçəkləmə və meyvə əmələgətirmə dövrü iyun—iyul—avqust aylarına təsadüf edir. Su və rütubəti sevən (hidrofil), işıqsevən bitkidir. Toxumla və vegetativ üsulla çoxalır. Müxtəlif şirin su qruplaşmalarında və yaxud tək bitir, durğun və yavaş axan su sahələrində rast gəlinir. Bəzi su hövzələrində tamamilə yox olub. Qida, dərman və dekorativ bitkidir
Yayılması:
Kür-Araz ovalığı nda (Şirvan və Mil bozqırlarında, Zərdab rayonu (Qarasu çayı, Çaylı kəndinin ətrafı, Sarısu, Söyüdlübənd –axınlarda), Saatlı rayonu –Sarısu gölü, Kürdəmir rayonu-Şilyan və Sorsor ətrafında, Salyan rayonu –Aquşa çayı, Kür çayının sol qolu)
Sayı və tendensiyası:
Populyasiyanın sayı məhduddur, az yerlərdə sıx cəngəllik əmələ gətirir. Yaşayış mühitinin davam edən azalması müşahidə olunur.
Məhdudlaşdırıcı amillər:
Qlobal istiləşmə ilə əlaqədar su hövzələrinin quruması, əhali tərəfindən çiçəklərinin toplanılması. Sarısu gölündə bu növün kəskin azalması müşahidə olunmuşdur.
Mühafizə tədbirləri:
Qızılağac qoruğunda qorunur. AMEA-nın Botanika İnstitutunun sahəsində introduksiya edilmişdir. Aquşa çayında tam mühafizəsi tövsiyə olunur, su hövzələrində süni çoxaldılması, mütəmadi monitorinqlərin aparılması lazımdır.
Tərtibçilər:
Abdıyeva R.T., Əsədova K.K.
Fayl: Yusifov E.F.
Cümlənin ikinci dərəcəli üzvləri
Substantivləşən (isimləşən) işarə əvəzlikləri, yer zərfləri (ora, bura, içəri, irəli və s.) də təsirlik halda olduqda cümlənin vasitəsiz tamamlığı olur. Məsələn: Ana bunu hiss etdi. İşlərini diqqətlə yoxla və s.
Qeyd 1: Təsirlik halda olan söz zaman anlayışı bildirdikdə (nə vaxt?, nə zaman? suallarına cavab verdikdə) cümlənin zaman zərfliyi olur. Məsələn: Keçən yayı kənddə dincəlmişəm. Bu gecəni çox narahat yatmışam və s. Bu cümlələrdəki yayı və gecəni sözləri nə zaman? sualına cavab verdiyi üçün onları tamamlıq yox, zərflik kimi qəbul etmək lazımdır. Onu da nəzərə almaq lazımdır ki, vasitəsiz tamamlıq həmişə təsirli feillərlə əlaqələnir. Bu cümlələrdəki yayı və gecəni sözləri isə təsirsiz feillərlə əlagələnmişdir.
Qeyd 2: Qeyri-müəyyənlik bildirən (nə? sualına cavab verən) vasitəsiz tamamlıq eyni suala cavab verən mübtədaya oxşayır. Məsələn: Quzu (nə?) su (nə?) içir. Quş (nə?) dən (nə?) yeyir. Lakin bu cümlələrdəki quzu və quş sözləri mübtəda, su və dən sözləri sözləri isə tamamlıqdır. Bu cür tamamlığı nə? sualına cavab verən mübtədadan asanlıqla fərqləndirmək olar. Birincisi, belə tamamlığa müəyyənlik bildirən hal şəkilçisi artırmaq olur: Quzu suyu içir. Quş dəni yeyir. İkincisi də, bu cür tamamlıq həmişə feilin yanında işlənir və onun yerini dəyişdikdə (və ya əvvəlinə, o, bu işarə əvəzliklərini artırdıqda) həmin tamamlıq təsirlik halın şəkilçisini qəbul edir: Suyu quzu içir. Dəni quş yeyir.
İsmin təsirlik halında olan sözlər haranı? sualına cavab verdikdə yer zərfliyi yox, vasətəsiz tamamlıq olur.
Vasitəli tamamlıq
Vasitəli tamamlıq kimə?, nəyə?, kimdə?, nədə?, kimdən?, nədən?, kim ilə?, nə ilə?, kim üçün?, nə üçün?, kim haqqında?, nə barədə? suallarından birinə cavab verir.
Məsələn: Anaya hədiyyə aldıq. Bizdə köhnə cap kitabları var. Uşaq üçün dərslik alın və s.
Tamamlıqlar xəbərə idarə əlaqəsi ilə bağlı olur.
Qeyd: Biz, siz, onlar şəxs əvəzlikləri ismin yönlük, yerlik, çıxışlıq hallarında işlənib, yer anlayışı bildirdikdə tamamlıq yox, yer zərfliyi olur. Məsələn: Bizə gedək. Sizdən gəlirəm. Onlarda oturmuşdum.
Təyin
Qeyd 2: Təyin ismi birləşmələrin asılı tərəfinə ad olduğu halda, feili birləşmələrin asılı tərəfinə aid ola bilmir. Məsələn: Gələcəyə nikbin gözlə baxan Elsevərin ən böyük arzusu hüquqşünas olmaq idi cümləsindəki feili sifət tərkibi III növ təyini söz birləşməsinin asılı tərəfinə aid olub cümlənin təyinidir. Yeni tikilmiş binaya köçənlər sevincli idilər cümləsində isə yeni tikimiş birləşməsi sintaktik təhlil zamanı ayrıca təyin hesab edilmir. Bu cümlədə yeni tikilmiş binaya köçənlər birləşməsi cümlənin mübtədasıdır.
Hisar (Bükan)
Hisar - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Bükan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 476 nəfər yaşayır (86 ailə).
Hacı Əli xan Müqəddəm
Hacı Əli xan Hüseyn xan oğlu Müqəddəm (1807-1867) — Qacarlar dövlətinin ictimai-siyasi xadimi.
Səncər Naxçıvani
Səncər Naxçıvani (tam adı: Səncər ibn Abdullah) — elm,mədəniyyət və dövlət idarəçiliyində fərqlənən görkəmli şəxsiyyətlər yetirmiş ailə başçısı
Hacı Əli xan Müqəddəm
Həyatı
Əli xan Hüseyn xan oğlu 1807-ci ildə Marağa şəhərində anadan olmuşdu. Mükəmməl mədrəsə təhsili almışdı. Hacı Əli xan Məhəmməd şah Qovanlı-Qacar və Nasirəddin şahın hakimiyyəti illərində sarayda çalşmışdı. 1845-ci ildə nazir (maliyyə məmuru) vəzifəsini daşımışdı. Məhəmməd şahın qadınlarından biri ondan şikayət etmiş, şah onun varidatını müsadirə edib, çubuqlatdırmışdı. O, canının qorxusundan Qum şəhərinə qaçmış, Həzrəti Məsumənin türbəsində bəstə oturmuşdu. Haci Mirzə Ağası Bayat Qumun valisinə əmr etmişdi ki, onu zəncirə vurub Tehrana göndərsinlər. Əli xan Təbrizə Nasirəddin mirzənin yanına gəlir və Mələk Cahan xanım Məhdi Ülya tərəfindən dəstəklənmişdi. Xanımın Həcc səfərində iştirak etmişdi.
Səncər Naxçıvani
Həyatı
Oğlanları Nəsirəddin Qutluğşah, Fəxrəddin Hinduşah, İzəddin Dövlətşah, Hüsaməddin Toğanşah, nəvəsi Məhəmməd inb Hinduşah, nəticəsi Kamaləddin ibn Məhəmməd elmin müxtəlif sahələrində tanınmış, dövlət idarəsinin ayrı-ayrı sahələrində çalışmışdır. Övladları görkəmli alim, dövlət xadimi Əlaəddin Ətaməlik Cüveyninin şərəfinə "əs- Sahibi" (dövlət aparatında yüksək vəzifə tutan şəxs) nisbəsi qəbul etmişdir. Orta əsrlərdə Sahib ləqəbi isə dövlət aparatında işləyən yüksək vəzifəli şəxslərə verilirdi.
Hacı Əli xan Müqəddəm
Həyatı
Hacı Əli xan 1849–1858-ci illərdə Fərraşbaşı vəzifəsində çalışmışdı. 1859–1862-ci illərdə Xuzistanın valisi olmuşdu. 1863–1865-ci illərdə Ədliyyə naziri vəzifəsində çalışmışdı. 1865–1868-ci illərdə Sosial Təminat (Ovqaf) naziri vəzifəsini daşımışdı.
Hacı Əli xan Hacibəddövlə ləqəbini daşıyırdı.
Hacı Əli xan 1867-ci ildə vəfat edib, Qum şəhərində Həzrəti Məsumə gorgahında dəfn edilib.
Aıləsi
Hacı Əli xan Xurşid xanım Qacarla ailə qurmuşdu. Əbdüləli xan, Əbdülhüseyn xan, Məhəmmədhəsən xan adlı oğlanları vardı.
Canbulaq (Bükan)
Canbulaq - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Bükan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 174 nəfər yaşayır (37 ailə).
Amorf hal
thumb|sağ|200px|Amorf halındakı [[ arı mumu və parafin]]
Amorf hal (A.h)-(yun. amorphos-formasız) maddənin qeyri-kristal quruluşlu bərk halı olub, xassələrin izotropluğu və ərimə nöqtəsinin olmaması ilə xarakterizə olunur. İzotropluq, yəni onların bütün fiziki xassələri (mexaniki, istilik, elektrik, optik və s. xassələri) təbii şəraitdə kristallarınkından fərqli olaraq, maddə daxilində hər hansı istiqamətdə eynidir (bax. Anizotropluq). Temperaturun yüksəlməsi zamanı amorf maddə yumşalır və maye hala tədricən keçir. Bu xüsusiyyət, atom, molekul, ion və onların qruplarının yüz və min period davamında kristallardaki kimi ciddi periodikliyin A.h.-dakı maddələrdə olmaması ilə əlaqədardır.Eyni zamanda A.h.-da maddələrdə qonşu zərrəciklərin yerləşməsində (n.d. yaxın düzülüş, şək., b) uyğunlaşma mövcuddur. Məsafənin böyüməsilə bu uyğunlaşma kiçilir və qəfəs sabitinin bir neçə mislinə bərabər məsafədə itir (bax. Uzaq və yaxın düzülüş). Yaxın düzülüş mayelər üçün də xarakterdir, lakin mayelərdə qonşu zərrəciklərin yerdəyişmə mübadiləsi intensiv baş verir və özlülüyün artması ilə bu proses çətinləşir. Ona görə də bərk cismə A.h.-da böyük özlülük əmsalına malik olan ifrat soyudulmuş maye kimi də baxmaq olar. Bəzən "A.h." anlayışı mayeyə də aid edilir.
Fiziki xassələrin izotropluğu polikristal hal üçün də xarakterik sayılır. Lakin polikristal maddənin müəyyən ərimə temp-ru var ki, bu da onu amorf maddədən fərqləndirməyə imkan verir. Maddənin amorf və ya kristal quruluşlu olması rentgenoqram ilə aşkara çıxarılır.
Aşağı temperaturlarda termodinamik tarazlıq halı kristallik haldır. Lakin kristallaşma prosesi çox vaxt tələb edə bilər, yəni molekullar "sıraya düzülməyə" macal tapmalıdır. Aşağı temperaturlarda bu vaxt çox böyük olur və kristallik hal praktiki olaraq reallaşa bilmir. Ona görə də A.h. ərintinin çox sürətli soyudulması ilə yaranır. Məs., kristallik kvarsı əridərək və sonra ərintini sürətlə soyudaraq amorf kvars şüşə alınır (bax. Şüşəyəbənzər hal). Lakin, bəzən olduqca sürətli soyutma belə kristalların yaranmasına mane olmaq üçün kifayər etmir. Bunun nəticəsində əksər maddələr A.h.-da alına bilmir. Bununla belə, bir sıra metallar A.h.-da alınmışdır, o cümlədən, maqnit nizamlığına malik olanlar və bəzi yarımkeçiricilər.
Təbiətdə A.h. kristallikə nisbətən az yayılmışdır. Opal, obsidian, kəhrəba, qətranlar, bitumlar və polimerlər A.h.-da ola bilərlər. Amorf polimerlərin quruluşu makromolekul zəncirlərin və ya seqmentlərinin yerləşməsində yaxın düzülüş, bu düzülüşün onların bir-birindən uzaqlaşması hesabına çox tez itməsilə xarakterizə olunur. Amorf polimerlər temperaturdan asılı olaraq, molekul seqmentlərinin istilik hərəkətlərinin xarakteri ilə bir-birindən fərqlənən üç halda ola bilər: şüşəyəbənzər hal, yüksək elastiklik halı və axıcı-özlülük halı (maye halı). Alçaq temperaturlarda molekul seqmentləri mütəhərrik olmadığından polimer özünü adi bərk amorf maddə kimi aparır. Kifayət qədər yüksək temperaturlarda istilik hərəkət enerjisi molekul seqmentlərinin yerini dəyişdirə bilir, lakin bütünlükлə molekulları hərəkətə gətirməyə hələ gücü çatmır. Beləliklə, yüksək elastiki hal yaranır və polimer asanlıqla uzanıb-yığılır. Maddənin yüksək elastiklik halından şüşəyəbənzər hala keçməsinə şüşələşmə deyilir. Axıcı-özlülük halında təkcə seqmentlər deyil, makromolekullar da yerini dəyişə bilir, polimer axmağa başlayır. Lakin adi mayedən fərqli olaraq onun axması daim elastik deformasiyanın artması ilə gedir.
NGC 998
NGC 998, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. S tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Salonikin Bəyaz qalası
Salonikin Bəyaz qalası (Turkish: Beyaz Kule; Ladino: Kuli Blanka) Yunanıstanın şimal hissəsi sayılan və Yunanıstan Makedoniyası adlanan regionunun paytaxtı olan Saloniki şəhərində sahilə yaxın ərazidə mövcud olan abidə və muzeydir. Hazırkı qala 12-ci əsrdə Bizans memarlığına aid istehkam sayılır və Osmanlı İmperiyasının padşahı II Murad tərəfindən 1430-cu ildə şəhər ələ keçirildikdən sonra regionun limanını gücləndirmək üçün yenidən inşa edildi. Qala Osmanlı dönəmində kütləvi edamlar və həbsxana məkanı kimi ad çıxarmışdır.
1912-ci ildə şəhər Yunanıstanın nəzarəti altına keçdikdən sonra bəyaz qalanın forması böyük ölçüdə dəyişikliyə uğradı və xarici görünüşü ağardıldı. Sonradan isə abidə şəhərin simvolu olaraq qəbul edildi.
Fiziki xüsusiyyətlər
thumb|260px|Qala ətrafının ümumi mənzərəsi. Bəyaz qala 34 metr diametrə malik, yer səviyyəsindən 23 metr hündürlüyündə silindr formalı tikilidir və üzərindəki kiçik qüllənin hündürlüyü 12 metr, diametrin ölçüsü isə isə 6 metrdir. Qalanın xarici divarında atış üçün nəzərdə tutulan pəncərələrin bəzilərinə spiral formalı yol ilə çatmaq mümkündür, digər pəncərələrə isə altı mərtəbənin hər birində mövcud olan mərkəzi otaqdan çatmaq mümkündür.
Kiçik qüllədə olan evlərin diametri 10 m və qalanın ən üst mərtəbədə yerləşən platforma isə 5 metr genişlikdə ərazini əhatə edir.
Tarixi
Şəhərin şərq hissəsini qoruyan qala Bizansların 1423-cü ildə Salonikini tərk edənə qədər uzun illər boyu Venesiya Respublikasının simvolu hesab olunurdu. Artıq bu indi məlumdur ki, II Murad 1430-cu ildə Salonikini tutduqdan sonra qala Osmanlılar tərəfindən təmir edildi. 1912-ci ilə qədər qapının üzərində 1535-1536-cı illərə aid Osmanlı dilində yazılmış ayə var idi. Tarixçi Frans Babinger güman etmişdir ki, məhz bu yazı dövrün böyük memarı sayılan Memar Sinan tərəfindən qapının üzərinə həkk edilmişdir. Memar qala inşaası ilə tanınırdı və bundan başqa eynilə bu formada digər qala Albaniyanın Vlyora şəhərində 1537-ci ildə inşa edilmişdir.
Dəyişiklik
Hazırda qala Bizans İmperiyasına məxsus hesab olunur belə ki, 12-ci əsrdə Salonikin arxiyepiskopu olmuş Estatius tərəfindən şəhərin 1185-ci ildə işğalı dövründə göstəriş verdiyi güman edilir.
Osmanlı tikiliiş üslubu özü illər ərzində əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdi. İlk illüstrasiyalar göstərir ki, orjinal tikilinin damı eynilə İstanbulda yerləşən Yeddiqüllə zindanları və Rumeli Hasarı kimi konik üslubunda idi.
thumb|right|250px|Dağıntılara məruz qaldığı [[1917-ci ilə qədər 1912-ci ildə qüllənin qarşısında qala divarı mövcud idi.]] Dağıntılara məruz qaldığı 1917-ci ilə qədər qüllənin qarşısındakı divar ağır silahlarla təchiz edilmişdir və əsas qüllənin ən azı 3 diametri ölçüsündə ərazini əhatə edirdi. Divarın üzərində səkkizbucaqlı kiçik qüllələr və atış nöqtələri vardı. Qülləni əhatəyə almış bu qala divarının öncədən yoxsa sonradan tikildiyi məlum deyil.
Qala əsrlər boyunca köhnə Saloniki divarlarının bir hissəsi olmuşdur və şəhərin yəhudi məhəlləsini müsəlman və yəhudilərin məzarlıqlarından ayırırdı. Şəhərin divarları isə 1886-cı ildə dağılmışdır.
Qırmızı qaladan bəyaz qalaya
Qala Osmanlılar tərəfindən ardıcıl olaraq qala, qarnizon və həbsxana kimi istifadə edilib. 1826-cı ildə II Mahmudun göstərişi ilə üsyana qalxmış yeniçərilərin böyük qismi burada öldürülmuş və ya saxlanmışdır. Saysız "Osmanlı işgəncə və sürgün qurbanları" səbəbindən qala Qan qalası və ya Qırmızı qala kimi ad qazandı və bu 19-cu əsrə kimi davam etdi.
1912-ci ildə Birinci Balkan müharibəsi dövründə Saloniki şəhəri Osmanlıdan işğal edilərək yunan dövlətinə birləşdirildi. Bundan sonra qala simvolik olaraq ağ rəngə boyadıldı ki, indiki adı məhz bu hadisədən yaranıb. Yunanıstan kralı olmuş I Georq 1913-cü ilin mart ayında məhz bu qalanın yaxınlığında sui-qəsd nəticəsində öldürülmüşdür.
Qala Salonikin bulvar sahilində Nikis küçəsində yerləşir. Onun evləri Salonikin tarixini əks etdirən muzey kimi fəaliyyət göstərir və şəhərin turist cəlb edən ən vacib məkanlarından biridir.
Bəyaz qala muzeyi
Qala ictimaiyyət və qonaqlar üçün açıqdır həmçinin ziyatətçilər buradakı xəritə vasitəsilə şəhərdə yerləşən muzey və abidələrə baxa bilərlər. Burada quraşdırılan zaman çizgisi ilə Salonik şəhərində baş vermiş tarixi hadisələr haqqında məlumat əks olunmuşdur. Bundan əlavə görkəmli tarixçilər və arxeloqlar barədə elmi məqalələrlə tanış ola bilərlər. Həmçini Bizans muzeyinə məktəb ekskursiyaları da təşkil edilir.
2002-ci il sərgisi
2002-ci ilin əvvəllərində Bəyaz qala Bizans saatları adlı sərgiyə ev sahibliyi etdi ki bu sərgidə Bizans dövründə gündəlik həyat tərzi sərgilənirdi.
Bəyaz qala banknotlar mübahisəsi
1990-cı illərin əvvəllərində Bəyaz qala Yunanıstan Makedoniyasının paytaxtında yerləşirdi və keçmiş Yuqoslaviya Sosialist Federativ Respublikasının bir parçası olmuş Makedoniya Respublikası yenicə müstəqillik əldə etdikdən sonra iki ölkə arasında mübahisə mövzusuna çevrildi. Mübahisə tarixi əhəmiyyəti olan Makedoniya terminologiyası bir hissəsi idi.
IMPRES yenə də üzərində Bəyaz qalanın rəsmi olan qeyri rəsmi banknotlar çap etdi ki, bunlar suvenir kimi Skopyenin küçələrində satılırdı və "Bu sadəcə suvenirdir və rəsmi istifadə üçün nəzərdə tutulmayıb" deyilirdi.
Qeydlərin çapı Yunanıstanda məsxərə mövzusuna çevrildi belə ki, yeni qonşu dövlətin pul vahidində yunan simvolları təsvir etmişdir — yüksək gərginlik nöqtəsi isə Makedoniya Respublikasının adı və bayrağı ilə əlaqədar baş verdi.
Qeydlər qanuni olmadığı üçün heç vaxt dövriyyə üzərində həkk edilmədi amma yenə də bu epizod iki ölkə arasında münasibətin kəskinləşməsinə yardım etdi.
Gəmidə (film, 1998)
Gəmidə – Serdar Akarın rejissorluğu və ssenaristliyini etdiyi 1998-ci il Türkiyə istehsalı filmdir. Filmin prodüserlərindən olan Önder Çakar həm də filmin ssenaristlərindən olmuşdur. Filmin musiqilərinin bəstələri Uğur Yücel tərəfindən edilib. Film "Laləlidə bir Əzizə" filmi ilə çarpaz süjet xəttinə malikdir.
Bir çox tənqidçi tərəfindən kult statusu alan film 90-cı illərin ən yaxşı türk filmlərindən biri hesab edilir. Xüsusilə filmdəki orijinal ssenari və dialoqlar tamaşaçılar tərəfindən rəğbətlə qarşılanmışdır.
Məzmun
4 nəfərlik gəmi heyətindən olan boksyor gəminin stabil vəziyyətdə dayandığı zaman yemək almaq üçün Fateh rayonunun səmtlərindən olan Laləliyə gedər, lakin verilən pul ondan oğurlanar. Nəşə və alkoqolun təsirində olan gəminin kapitanı və digər üzvləri pulları qaytarmaq üçün Laləliyə gedir və boksyorun pullarını oğurladığını iddia etdiyi bir qrup adama hücum edirlər. Gəmi heyəti pulları geri qaytarar və həmin adamların içərisində olan Rumın bir qızı qaçırarlar. Gəmiyə qayıdıldığı zaman heyətin başı nəşənin təsirindən dumanlı olduğundan olan olayları heç kim normal xatırlamaz. Kapitan qızın geri qaytarılmasını istəyər, lakin boksyor və Ali qadına təcavüz edərlər. Bundan sonra olaylar bir-birinə qarışar və düşünülməz bir hal alar.
Mükafatlar
thumb|160px|Filmin xarici dildə afişası "Gəmidə" Türkiyədəki bir sıra nüfuzlu film festivallarında baş mükafatların sahibi oldu. Film həmçinin müxtəlif xarici festivallarda nümayiş etdirildi və böyük maraqla qarşılandı. Film 1999-cu ildəki Kann kinofestivalında Beynəlxalq tənqidçilər həftəsində (Semaine de la Critique) seçilmiş filmlər siyahısına daxil edildi. "Gəmidə" bu siyahıya daxil olan nadir Türk filmlərindən biriydi.
Xəzər ektokarpusu
Xəzər ektokarpusu (Elmi adı - Ectocarpus caspicus). — IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu Populyasiya "Nəsli kəsilməyə həssas olanlar" kateqoriyasına aiddir – VU D2. Nadir Xəzər endemikidir.
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
Cladophora yosununnun üzərində rast gəlinir.
Yayılması
Bakı buxtasına yaxın aşkar edilmişdir.
Sayı və tendensiyası
Yeganə lokalitetində mənfi antropogen təsirlər azalma tendensiyasını yaradır.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Xəzər dənizinin və dəniz ətrafının çirklənməsidir.
Mühafizə tədbirləri
Populyasiyanın nəzarətə götürülməsi və mütəmadi monitorinqlərin aparılması vacibdir.
Daniel Fransisko
Karyerası
Daniel Fransisko birinci dəfə Dünya Çempionatına 2017-ci ildə qatıldı. O, Budapeştdə baş tutan XXXVII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında kişilər 50 m kəpənək stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 26.33 saniyəlik nəticəsi ilə 89 üzgüçü arasında 61-ci oldu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.
Səhmdarlar müqaviləsi
Səhmdarlar müqaviləsi — səhmdarlar arasında bağlanmış və müəyyən edilmiş hüquqları tənzimləyən müqavilə növüdür. Bu müqavilənin tərəfləri yalnız səhmdarlar ola bilər və bu növ müqavilənin səhmdar cəmiyyət və səhmdar arasında bağlanması mümkün deyil. Belə müqavilələr istər anqlo-sakson, istərsə də kontinental hüquq sistemlərinə mənsub ölkələrdə mövcuddur. Onlar bir tərəfdən iştirakçıların (səhmdarların) qanunla nəzərdə tutulmuş hüquq və öhdəliklərini daha dolğun və birmənalı şəkildə təsbit etmək, digər tərəfdən isə cəmiyyətin fəaliyyəti ilə bağlı mövcud iştirakçılar, habelə onlarla potensial investorlar arasında yaranan spesifik əlaqələri tənzimləmək məqsədini daşıyırlar.
Haqqında
Səhmdarlar müqaviləsi səhmdar cəmiyyətinin standart təsis sənədlərindən (təsis müqaviləsi, nizamnamə) fərqli olaraq, konfidensial xarakter daşıyır və yalnız həmin müqavilənin tərəfləri üçün hüquq və öhdəliklər yaradır. Beləliklə, səhmdarlar müqaviləsi istər cəmiyyətin bütün mövcud iştirakçıları, istərsə də cəmiyyətin müəyyən iştirakçılar qrupu (məsələn, yalnız majoritar və ya bir neçə minoritar səhmdarlar) arasında bağlana bilər. Bu növ müqavilələrdə tərəf kimi mövcud səhmdarlarla yanaşı cəmiyyətin kapitalında pay əldə etmək niyyətində olan üçüncü şəxslər də çıxış edə bilərlər. Məhz bu hallar təcrübədə daha geniş yayılmışdır. Belə ki, cəmiyyətə səhmdar qismində yeni investor cəlb olunduqda, onun hüquq və mənafelərinin təmin olunmasına rəsmi surətdə zəmin yaratmaq üçün onunla cəmiyyətin mövcud səhmdarları arasında iştirak payının əldə edilməsindən əvvəl səhmdarlar müqaviləsi imzalanır. Həmin müqavilədə yeni investorun cəmiyyətin müşahidə şurasında təmsil olunmaq hüququ, cəmiyyətdə iştirak müddəti, iştirakına xitam verilməsi (çıxış strategiyası), iştirakçı olduğu müddət ərzində cəmiyyətə rəqabət təşkil edən digər şirkətlər ilə hər hansı münasibət qurmaqdan çəkinmək öhdəliyi və bu kimi digər şərtlər öz əksini tapa bilər. Səhmdarlar müqaviləsinin yuxarıda göstərilənlərdən irəli gələn daha bir xüsusiyyəti də ondan ibarətdir ki, bu növ müqavilə istər cəmiyyətin hüquqi şəxs kimi təsis olunmasından əvvəl, istərsə də onun fəaliyyət göstərdiyi müddət ərzində bağlana bilər.
Səhmdarlar müqaviləsinin tərəflərin səhmdar statusunu əldə etməsindən əvvəl bağlanması məqsədəuyğun hesab edilir.
Xarici təcrübədə səhmdarlar müqaviləsində opsion şərtlərindən də istifadə edilir.