cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Azərbaycan 2004 Yay Olimpiya Oyunlarında
30x30px Boks
60 Kq. turnirində Azərbaycanı Avropa Çempionatının qalibi Rövşən Hüseynov təmsil elədi. Rövşən Hüseynovun olimpiadanın 1/16 final mərhələsində rəqibi CAR nümayəndəsi Bonqani Mahlanqu oldu. Avqustun 16-da baş tutan görüşdə Rövşən Hüseynov rəqibinə 22:14 hesabı ilə qalib gəldi və turnirin 1/8 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəibi ABŞ nümayəndəsi Visente Esobedo oldu. Avqustun 20-də baş tutan görüşdə rəqibindən tam üstün olan Rövşən Hüseynov rəqibi üzərində 36:18 hesabı ilə qələbə qazandı və turnirin 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə isə onun rəqibi üç dəfə Dünya Çempionatının qalibi, 2000-ci il Sidney Olimpiadasının çempionu Kuba nümayəndəsi Mario Kindelan oldu. Avqustun 24 baş tutan görüşdə Rövşən Hüseynov təcrübəli və titullu rəqibinə 11:24 hesabı ilə məğlub oldu. Bununla da 28 yaşlı Rövşən Hüseynov olimpiadanı beşinci pillədə başa vurdu.
69 Kq. turnirində çıxış edən Ruslan Xeyirov Dünya və Avropa Çempionatlarının bürünc medalçısı idi, həmçinin dörd il əvvəl olimpiadanı beşinci pillədə başa vurmuşdu. Olimpiadanın 1/16 final mərhələsində Ruslan Xeyirovun rəqibi Kanada nümayəndəsi Adam Trupiş oldu. Həmin görüşdə Ruslan Xeyirov rəqibi üzərində təmiz qələbə qazandı və turnirin 1/8 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə isə onun rəqibi Çin nümayəndəsi Kanat İslam oldu. Bu görüşdə də Ruslan Xeyirov rəqibinə qalib gəldi (26:16) və olimpiadanın 1/4 final mərhələsinə adladı. Medala gedən yolda onun rəqibi 2001 və 2003-cü illərdə Dünya çempionu olan Kuba nümayəndəsi Lorenzo Araqon oldu. Avqustun 22-də gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Ruslan Xeyirov rəqibinə 14:16 hesabı ilə məğlub oldu və olimpiadanı beşinci pillədə başa vurdu.
75 Kq. turnirində çıxış edən Cavid Tağıyev fevralda Pula şəhərində (Xorvatiya) baş tutan Avropa Çempionatının bürünc medalçısı idi. Cavid Tağıyevin olimpiadanın 1/16 final mərhələsində rəqibi Yunanıstan nümayəndəsi Georgios Qazis oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Cavid Tağıyev rəqibinə 33:32 hesabı ilə qalib gəldi və turnirin 1/8 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə isə onun rəqibi Tailand nümayəndəsi Suriya Prasatinfimai oldu. Bu görüş də gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu. Nəticədə görüş 20:20 hesabı ilə başa çatdı və əlavə göstəricilərə əsasən rəqib qalib gəldi. Cavid Tağıyev isə Afina Olimpiadasını doqquzuncu pillədə başa vurdu.
81 Kq. turnirində çıxış edən Əli İsmayılov Dünya və Avropa Çempionatlarının bürünc medalçısı idi, həmçinin dörd il əvvəl olimpiadanı doqquzuncu pillədə başa vurmuşdu. Əli İsmayılov olimpiadanın 1/16 final mərhələsində Braziliya nümayəndəsi Vaşinqton Silva ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Əli İsmayılov rəqibinə 28:22 hesabı ilə qalib gəldi və turnirin 1/8 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə isə onun rəqibi Yunanıstan nümayəndəsi Elias Pavlidis oldu. Həmin görüşdə Əli İsmayılov rəqibinə 16:32 hesabı ilə məğlub oldu və olimpiadanı doqquzuncu pillədə başa vurdu.
91 Kq. turnirində isə Azərbaycan 2000-ci il Sidney Olimpiadasının bürünc medalçısı Vüqar Ələkbərov təmsil elədi. Dörd il əvvəl olimpiadanın bürünc medalına sahib olan Vüqar Ələkbərov bu səfər də medala iddialı idi. Avqustun 18-də 1/8 final mərhələsi baş tutdu. Vüqar Ələkbərovun bu mərhələdə rəqibi Yunanıstan nümayəndəsi Spiridon Kladuças idi. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Vüqar Ələkbərov rəqibinə 18:14 hesabı ilə qalib gəldi və olimpiadanın 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə isə onun rəqibi Suriya nümayəndəsi Naser Al Şami oldu. Görüşün əvvəllindən Vüqar Ələkbərov rəqibindən üstün olsa da, dördüncü raundda qaraciyərindən ağır zərbə aldığına görə referilər məcburi qaydada görüşü dayandırdı və Vüqar Ələkbərovu turnirdən uzaqlaşdırdı. Naser Al Şami qalib elan edildi və o, yarım-final mərhələsinə adlayaraq özü üçün minimum bürünc medalı təmin elədi. Vüqar Ələkbərov isə Afina Olimpiadasını beşinci pillədə başa vurdu.
Bu minvalla doqquz idmançı ilə Afina Olimpiadasında mübarizə aparan Azərbaycan yığması turniri 2 bürünc medalla başa vurdu və qeyri-rəsmi medal sıralanmasını 12-ci pillədə başa vurdu.
30x30px Cüdo
Afina Olimpiadasında cüdo idman növü üzrə turnirlər 14-20 avqustda baş tutdu. Azərbaycanı bu idman növü üzrə Elçin İsmayılov, Mehman Əzizov və Mövlud Mirəliyev təmsil elədi. Mövlud Mirəliyev son Dünya Çempionatının bürünc medalçısı idi. Komandanın ən titullu cüdoçusu Elçin İsmayılov idi və o, Azərbaycan yığmasının əsas "medal ümidi" hesab olunurdu. 2 dəfə Avropa Çempionatının qalibi olan Elçin İsmayılov həmdə mayda Buxarest şəhərində (Rumıniya) baş tutan son Avropa Çempionatının finalçı idi.
Avqustun 17-də Mehman Əzizov mübarizə apardı. Turnirin 1/16 final mərhələsində Mehman Əzizovun rəqibi Niderland nümayəndəsi Qillaum Elmont oldu. Həmin görüşdə Mehman Əzizov rəqibinə ipponla qalib gəldi və turnirin 1/8 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Belarus nümayəndəsi Sergey Şundihov oldu. Bu görüşdə də Mehman Əzizov rəqibinə qalib gəldi və turnirin 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Polşa nümayəndəsi Robert Kravzçi oldu. Həmin görüşdə Mehman Əzizov rəqibinə ipponla məğlub oldu və mübarizəni təsəlliverici qrupda davam elədi. Əvvəlcə onun rəqibi ABŞ nümayəndəsi Ri Hvan oldu. Həmin görüşdə Mehman Əzizov rəqibinə ipponla qalib gəldi. Daha sonra onun rəqibi son Dünya Çempionatının qalibi Almaniya nümayəndəsi Florian Vanner oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Mehman Əzizov güclü rəqibi üzərində ipponla qələbə qazandı və bürünc medal uğrunda görüşə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi Rusiya nümayəndəsi Dmitri Nossov oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Mehman Əzizov rəqibinə vaza-ari balı ilə məğlub oldu və Afina Olimpiadasını beşinci pillədə başa vurdu.
Avqustun 19-da isə Mövlud Mirəliyev mübarizə apardı. Olimpiadanın 1/16 final mərhələsində onun rəqibi Niderland nümayəndəsi Elso van der Qest oldu. Həmin görüşdə Mövlud Mirəliyev rəqibinə ipponla məğlub oldu. Rəqibi turnirin yarım-final mərhələsinə vəsiqə qazandığına Mövlud Mirəliyev mübarizəsini təsəlliverici qrupda davam elədi. Qrupun birinci görüşündə onun rəqibi Misir nümayəndəsi Bassel El-Qarbavi oldu. Həmin görüşdə Mövlud Mirəliyev rəqibinə ipponla qalib gəldi. Qrupun növbəti görüşündə isə onun rəqibi 2000-ci il Sidney Olimpiadasının qalibi Yaponiya nümayəndəsi Kosei İnoe oldu. Həmin görüşdə Mövlud Mirəliyev təcrübəli və titullu rəqibi üzərində ipponla qələbə qazandı. Qrupun üçüncü görüşündə Mövlud Mirəliyevin rəqibi Asqat Jitqeyev oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Mövlud Mirəliyev rəqibinə vaza-ari balı ilə qalib gəldi və olimpiadanın bürün medal uğrunda görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi Almaniya nümayəndəsi Mixael Yura oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Mövlud Mirəliyev rəqibinə məğlub oldu və Afina Olimpiadasını beşinci pillədə başa vurdu.
30x30px Güləş
Afina Olimpiadasında güləş idman növü üzrə turnirlər 22-30 avqustda baş tutdu. Azərbaycanı bu idman növü üzrə üç yunan-roma güləşçisi və dörd sərbəst güləşçi təmsil elədi. Komandanın heyətində olimpiya çempionu Namiq Abdullayev, Dünya Çempionatının finalçısı Fərid Mansurov, Avropa Çempionatının gümüş və bürünc medalçıları Elman Əsgərov və Rüstəm Ağayev də var idi.
Yunan-roma güləşi
Avqustun 24-də yunan-roma güləşi turnirində çıxış edən Fərid Mansurov mübarizə apardı. Qrup mərhələsindən onun birinci rəqibi 1996 və 2000-ci illərdə olimpiadaların finalçısı olan Kuba nümayəndəsi Xuan Maren oldu. Həmin görüşdə Fərid Mansurov təcrübəli rəqibinə 4:0 hesabı ilə qalib gəldi. Qrup mərhələsinin növbəti görüşündə isə onun rəqibi 1996-cı il Atlanta Olimpiadasının qalibi Polşa nümayəndəsi Riszard Volni oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Fərid Mansurov rəqibi üzərində 6:2 hesabı ilə qələbə qazandı və qrup mərhələsini birinci pillədə başa vuraraq pley-off mərhələsinə adladı. Həmin gün baş tutan 1/4 final mərhələsində Fərid Mansurov İran nümayəndəsi Pərviz Zeyvənd ilə üz-üzə gəldi. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Fərid Mansurov rəqibinə 2:1 hesabı ilə qalib gəldi və olimpiadanın yarım-final mərhələsinə adladı. Avqustun 25-də baş tutan görüşdə onun rəqibi İsveç nümayəndəsi Cimmi Samuelsson oldu. Bu görüşdə Fərid Mansurov rəqibi üzərində 4:1 hesabı ilə qələbə qazandı və olimpiadanın final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi Dünya çempionu, 6 dəfə Avropa Çempionatlarının qalibi olan Şərəf Əroğlu oldu. Final görüşünü Azərbaycanın birinci xanımı Mehriban Əliyeva və dövlət rəsmiləri birbaşa zaldan izlədi. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan final görüşündə Fərid Mansurov rəqibinə 5:4 hesabı ilə qalib gəldi və Afina Olimpiadasının qalibi oldu. Fərid Mansurov həmdə Azərbaycanın Olimpiya Oyunları tarixində medala sahib olan birinci yunan-roma güləşçisi oldu.
Vüqar Aslanov isə qrup mərhələsində əvvəl Yunanıstan nümayəndəsi Alexios Kolitsopoulosa (2:2), sonra isə Özbəkistan nümayəndəsi Alesandr Doxturişviliyə (0:4) məğlub oldu. Vüqar Aslanov qrup mərhələsinin üçüncü görüşündə Macarıstan nümayəndəsi Tamaş Berziçza ilə üz-üzə gəlməli olsa da, görüş formal əhəmiyyətə sahib olduğuna görə Vüqar Aslanov görüşdən imtina elədi və qrup mərhələsini üç məğlubiyyətlə sonuncu pillədə başa vurdu.
Sərbəst güləş
Avqustun 27-də sərbəst güləşçilər — Namiq Abdullayev və Elman Əsgərov mübarizə apardı. Son Olimpiya çempionu Namiq Abdullayev qrup mərhələsinin birinci görüşündə Yaponiya nümayəndəsi Çihara Tenabe ilə üz-üzə gəldi. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Namiq Abdullayev rəqibinə 2:5 hesabı ilə məğlub oldu və növbəti mərhələyə adlamaq şanslarını itirdi. Formal əhəmiyyətə sahib olan növbəti görüşdə Namiq Abdullayev Hindistan nümayəndəsi Yoqeşvar Duta 6:2 hesabı ilə qalib gəldi və qrup mərhələsini 2-ci pillədə başa vurdu.
Elman Əsgərov isə qrup mərhələsinin birinci görüşündə Moldova nümayəndəsi Ruslan Bodișteanu ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Elman Əsgərov rəqibinə 8:4 hesabı ilə qalib gəldi. Qrup mərhələsinin sonuncu turunda Elman Əsgərov Birləşmiş Ştatlar nümayəndəsi Camil Kelli ilə üz-üzə gəldi. Həm Əsgərov, həm də Kelli qrup mərhələsinin birinci görüşlərində qələbə qazanmışdı və növbəti mərhələyə vəsiqə qazanacaq güləşçi məhz bu görüşdə məlum olacaqdı. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Elman Əsgərov rəqibinə 2:4 hesabı ilə məğlub oldu və olimpiada da mübarizəsini başa vurdu.
Avqustun 28-də isə sərbəst güləşçilərdən son olaraq Elnur Aslanov və Rüstəm Ağayev mübarizə apardı. Elnur Aslanov olimpiada da uğursuz çıxış elədi. Elnur Aslanov qrup mərhələsində əvvəl Tacikistan nümayəndəsi Yusub Abdusalomova 4:8, sonra isə olimpiya çempionu Kanada nümayəndəsi Daniel İqaliya 1:8 hesabları ilə məğlub oldu və Afina Olimpiadasında mübarizəsini başa vurdu.
Rüstəm Ağayev isə sərbəst güləş üzrə Azərbaycan yığmasında ən uğurlu çıxış edən güləşçi oldu. Rüstəm Ağayev qrup mərhələsinin birinci görüşündə 2000-ci il Sidney Olimpiadasının finalçısı Qazaxıstan nümayəndəsi İslam Bayramuqov ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Rüstəm Ağayev rəqibinə 8:2 hesabı ilə qalib gəldi. Qrup mərhələsinin növbəti görüşündə onun rəqibi Namibiya nümayəndəsi Ni Yaobs oldu. Bu görüşdə Rüstəm Ağayev rəqibi üzərində 11:0 hesabı ilə inamlı qələbə qazandı və qrupu birinci pillədə başa vuraraq pley-off mərhələsinə adladı. Olimpiadanın 1/4 final mərhələsində onun rəqibi Dünya və Avropa çempionu İran nümayəndəsi Əlirza Heydəri oldu. Bu görüşdə Rüstəm Ağayev rəqibinə 0:5 hesabı ilə məğlub oldu və medal uğrunda mübarizəsini başa vurdu. Formal əhəmiyyətə sahib olan beşinci yer uğrunda görüşdə isə Rüstəm Ağayev Çin nümayəndəsi Van Yuanyuana qalib gəldi və olimpiadanı beşinci pillədə başa vurdu.
30x30px Qılıncoynatma
Afina Olimpiadasında qılıncoynatma idman növü üzrə turnirlər 14-22 avqustda baş tutdu. Azərbaycanı bu idman növü üzrə Yelena Jemayeva təmsil elədi. 33 yaşlı Yelena Jemayeva Avropa və Dünya Çempionatlarının qalibi olan titullu idmançı idi.
Avqustun 17-də sablya turnirində çıxış edən Yelena Jemayeva mübarizə apardı. Turnirin təsnifat mərhələsində Yelena Jemayeva Braziliya nümayəndəsi Elora Pattaro ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Yelena Jemayeva rəqibinə 15:8 hesabı ilə qalib gəldi və turnirin 1/8 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi İtaliya nümayəndəsi Cioia Marzocca oldu. Bu görüşdə Yelena Jemayeva rəqibi üzərində 15:6 hesabı ilə qələbə qazandı və olimpiadanın 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Birləşmiş Ştatlar nümayəndəsi Mariel Zaqunis oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Yelena Jemayeva rəqibinə 11:15 hesabı ilə məğlub oldu və Afina Olimpiadasını beşinci pillədə başa vurdu.
30x30px Taekvondo
Afina Olimpiadasında bu idman növü üzrə turnirlər 25-28 avqustda baş tutdu. Azərbaycanı bu idman növü üzrə Niyaməddin Paşayev və Rəşad Əhmədov təmsil elədi. Rəşad Əhmədov mayda Lillehammer şəhərində (Norveç) baş tutan Avropa Çempionatının bürünc medalçısı idi. Niyaməddin Paşayev isə 2001-ci il Dünya Çempionatının və 2004-cü il Avropa Çempionatının qalibi olan titullu idmançı və Azərbaycan yığmasının əsas "medal ümidi" hesab olunurdu.
Əvvəlcə avqustun 27-də Niyaməddin Paşayev mübarizə apardı. Niyaməddin Paşayevin 1/8 final mərhələsində rəqibi Cənubi Koreya nümayəndəsi Son Min-So oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Niyaməddin Paşayev rəqibinə 14:15 hesabı ilə məğlub oldu və olimpiada da mübarizəsini başa vurdu.
Avqustun 28-də isə Rəşad Əhmədov mübarizə apardı. Rəşad Əhmədovun 1/8 final mərhələsində rəqibi Trinidad və Tobaqo nümayəndəsi Çinedum Osuji oldu. Həmin görüşdə Rəşad Əhmədov rəqibinə 10:4 hesabı ilə qalib gəldi və turnirin 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Fransa nümayəndəsi Xrisofe Negrel oldu. Rəşad Əhmədov həmin rəqibinə mayda Avropa Çempionatının yarım-final mərhələsində məğlub olmuşdu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Rəşad Əhmədov rəqibi üzərində 24:18 hesabı ilə qələbə qazandı və olimpiadanın yarım-final mərhələsinə adladı. Finala gedən yolda onun rəqibi Dünya və Avropa Çempionatlarının qalibi Bahri Tanrıqulu oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüş 6:6 hesabı ilə başa çatsa da, son xalı Bahri Tanrıqulu qazandığına görə görüşün qalibi oldu. Rəşad Əhmədov isə mübarizəni təsəlliverici qrupda davam elədi. Əvvəlcə onun rəqibi 2000-ci il Sidney Olimpiadasının bürünc medalçısı Victor Estrada oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüş 9:9 hesabı ilə başa çatsa da, son xalı Rəşad Əhmədov qazandığına görə görüşün qalibi oldu və bürünc medal uğrunda görüşə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi Dünya və Asiya Çempionatlarının qalibi İran nümayəndəsi Yusif Kərimi oldu. Qələbə qazanacağı halda Rəşad Əhmədov bu idman növü üzrə olimpiya medalına sahib olan birinci Azərbaycan idmançısı olaraq tarixə düşə bilərdi. Amma gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Rəşad Əhmədov rəqibinə 8:10 hesabı ilə məğlub oldu və Afina Olimpiadasını dördüncü pillədə başa vurdu.
30x30px Üzgüçülük
Afina Olimpiadasında üzgüçülərin turniri 14-22 avqustda baş tutdu. Azərbaycanı bu idman növü üzrə Sergey Dyaçov və Nataliya Filina təmsil elədi.
30x30px Yüngül atletika
Afina Olimpiadasında yüngül atletlərin turniri 18-30 avqustda baş tutdu. Azərbaycanı bu idman növü üzrə beş atlet — Teymur Qasımov, Dadaş İbrahimov, Əlibəy Şükürov, Sergey Boçkov və Marina Lapina təmsil elədi.
Avqusun 21-də 100 metr məsafəyə qaçış turnirində çıxış edən Teymur Qasımov mübarizə apardı. Təsnifat mərhələsinin H qrupunda mübarizə aparan Teymur Qasımov 11.18 saniyə nəticə göstərdi və qrupu 8-ci pillədə başa vuraraq növbəti mərhələyə vəsiqə qazana bilmədi. Bununlada Teymur Qasımov olimpiadada mübarizəsini başa vurdu.
Narataçtı (Şaran)
Narataçtı — Başqırdıstan Respublikasının Şaran rayonunda yerləşən kənd. Kənd Şaran kənd şurasının tərkibindədir.
Azərbaycan 2004 Yay Olimpiya Oyunlarında
30x30px Yüngül atletika
Avqustun 23-də qadınların çəkic atma turnirində çıxış edən Marina Lapina mübarizə apardı. Təsnifat mərhələsində mübarizə aparan Marina Lapina 55.34 metr nəticə göstərdi və mərhələni 48 atlet sırasında 46-cı pillədə başa vuraraq final mərhələsinə vəsiqə qazana bilmədi.
Növbəti gün, avqustun 24-də 200 metr məsafəyə qaçış turnirində çıxış edən Dadaş İbrahimov mübarizə apardı. Təsnifat mərhələsinin E qrupunda mübarizə aparan Dadaş İbrahimov 22.60 saniyə nəticə göstərdi və qrupu yeddinci pillədə başa vuraraq növbəti mərhələyə vəsiqə qazana bilmədi. Bununlada Dadaş İbrahimov olimpiadada mübarizəsini başa vurdu.
Narataçtı (Şaran)
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Azərbaycan 2004 Yay Olimpiya Oyunlarında
30x30px Yüngül atletika
Avqustun 25-də isə 800 metr məsafəyə qaçış turnirində çıxış edən Əlibəy Şükürov mübarizə apardı. Təsnifat mərhələsinin A qrupunda mübarizə aparan Əlibəy Şükürov 1:52.11 dəqiqə nəticə göstərdi və qrupu yeddinci pillədə başa vuraraq növbəti mərhələyə vəsiqə qazana bilmədi. Bununlada Əlibəy Şükürov da olimpiadada mübarizəsini başa vurdu.
Kişilərin üçtəkanla tullanma turnirində isə Azərbaycanı Sergey Boçkov təmsil eləməli idi. Amma olimpiadada məşq zamanı zədə aldığına görə o, turnirdə mübarizə apara bilmədi.
Anna Netrebko
thumb|260px|Anna Netrebkoya Rusiya Fedarasiyasının xalq artisti adının verilməsi. (2008) Netrebko Anna Yuriyevna (d. 18 sentyabr 1971, Rusiya, Krasnodar) — rus əsilli Avstriya opera müğənnisi, soprano ifaçı, 2008 ci ildən Rusiyanın xalq artisti. Müğənni ikili vətəndaşlığa malikdir. 2006-cı ildən Avstriya vətəndaşlığı almışdır.
Bioqrafiyası
Anna Netrebko 18 sentyabr 1971-ci ildə Rusiyanın Krasnadar şəhərində dünyaya gəlmişdir. Atası, Yuriy Netrebko geoloq anası isə mühəndisdir. Krasnadarda musiqi ilə məşqul olan Anna “Kuban pionerləri” xorunda solist olmuşdur. Ali musiqi təhsilini Sankt-Peterburq konservatoriyasında, professor Tamara Nobiçenkonun sinifində almışdır.
Azərbaycan 2004 Yay Olimpiya Oyunlarında
Olimpiadadan sonra
Afina Olimpiadasından sonra Azərbaycan Milli Olimpiya Komandasının heyətindən bir sıra idmançılar və məşqçilər təltif edildi. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 4 sentyabr 2004-cü il tarixli 380 nömrəli Fərmanına əsasən XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında qazandığı nailiyyətlərə və Azərbaycan idmanında xidmətlərinə görə Olimpiya çempionu Fərid Mansurov, onun şəxsi məşqçisi Əliqulu Həsənoğlu və yunan-roma güləşi üzrə Azərbaycan yığmasının baş məşqçisi Elçin Cəfərov "Şöhrət" ordeni ilə təltif edildi. Olimpiya Oyunlarının bürünc medalına sahib olan idmançılar Ağası Məmmədov və Fuad Aslanov, boks üzrə Azərbaycan yığmasının baş məşqçisi Məmməd Eyvazov və məşqçisi Vaqif Kazımov, idmançılar İradə Aşumova və Zemfira Meftahətdinova, atıcılıq üzrə Azərbaycan yığmasının baş məşqçisi Hafiz Cəfərov və məşqçisi Vladimir Lunyov isə "Tərəqqi" medalı ilə təltif edildi.
Anna Netrebko
Bioqrafiyası
1993-cü ildə Qlinka adına müsahibənin qlibi olan Anna Marininskiy teatrına dəvət olunur. Burada o, drijor Valeri Gyorgiyevin rəhbərliyi altında geniş repertuarla çıxışlar edir. 1994-cü ildə Riqa operasına dəvət olunan Anna Netrebko “Sehrli fleyta”da “gecə kraliçasının” qızı Paminanı ifa edir. 1995-ci ildə San Fransiskoda “Ruslan və Lyudmila” operası ilə öz debüt çıxışını edir. Qonaq ifaçı kimi karyerasına başlayan Anna Netrebko həm gözəl səsi və xarizması ilə dünya opera səhnələrini və tamaşaçıların ürəyini fəth etməyə başlayır. Ona şöhrət gətirən “Sehrli fleyta”da Pamina, Sevilya bərbərində isə Rozini obrazları olmuşdur.
Azərbaycan 2004 Yay Olimpiya Oyunlarında
Populyar mədəniyyətdə
215x215px|alt=|right|frameless 2001-cü ildə "Azərmarka" MMC tərəfindən 2004-cü ildə Afina şəhərində (Yunanıstan) baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarına həsr olunan poçt markaları dövriyyəyə buraxıldı.
Anna Netrebko
Bioqrafiyası
Anna Netrebko rus operası partiyalarının uğurlu ifaçısı kimi də tanınmağa başlamış, belə ki, o, “Ruslan və Lyudmila”da Lyudmila, “Hərb və Sülh”də Nataşa Rastovanın, “Manastırda nişan”da Luiza, “Çar gəlini”ndə Prokofyeva və Marfa obrazlarını və partiyalarını məharətlə ifa etmişdir. İtalyan repertuarından Verdinin “Riqolettosunda” ona xarakterik olmayan belkanto stilində Cildanın romantik rolunu, Puççininin “Bohema”sında Mimini, “Kapuletti və Montekki”də Culiyetta obraz və partiyalarını uğurla ifa etmişdir.
27 fevral 2014 cü ildə Roma Opera Teatrında  Cakomo Puççininin “Manon Lesko” (“”) operasının nümayişi anşlaqla keçib. Operada azərbaycanlı tenor Yusif Eyvazov kavaler de Qrie (Des Grieux) partiyasını, Anna  isə Manon Lesko partiyasını ifa edib.
Şəxsı həyatı
2007-ci ildə Anna birinci əri bariton Simone Albercinidən boşanır. 2007-2013-cü illərdə Anna Netrebko uruqvaylı bariton Şrott Ervin ilə nişanlanmış olur, 5 sentyabr 2008-ci ildə Vyanada onların Tyaqo Arua adlı bir oğlu dünyaya gəlir. Altı illik münasibətdən sonra Anna 2013-cü ilin noyabrında Ervindən ayrılır.
2013-cü ildə Netrebko rus televiziyasında gedən "Pus't qovoryat" (“Qoy danışsınlar”) verlişində açıqlama verərək bildirmişdir ki, həkimlər onun oğluna Autizm xəstəliyinin yüngül forması diaqnozunu qoymuşlar. Anna Netrebkonun gəliri 3,75 milyon təşkil edir. Sopranonun bir çıxışı 50 000 dollardır. Anna Netrebko 2014 Qış Olimpiya Oyunlarının açılış mərasimində himni canlı ifa etmişdir. Opera divası Anna Netrebko tərəf müqabili tenor Yusif Eyvazovla birlikdədirlər.
Bessarabiya
thumb|Bessarabiya thumb|right|200px|Bessarabiya 1940
Soli (Mersin)
Soli — (Solo, Solipolis və Pompeipolis adları də verilir), Mersində antik bir şəhər.
Məskunlaşma
Soli antik şəhər olub dəniz sahilinə yaxın geniş bir ərazidir və Mersin Böyükşəhər Bələdiyyəsi sərhədləri içərisində yer almaqdadır. Mezitli metropoliten bələdiyyəsinin Viranşəhər səmtindədir.
Tarixi
Soli şəhəri e.ə. 700-ci illərdə Rodos adasından gələn Dorlar tərəfindən quruldu. Şəhər adı Günəş mənasını verir. Dorlar Günəş tanrısına ibadət etdiklərindən ehtimalla şəhər adı da dini inanc ilə əlaqədar idi.
Ancaq Soli Rodos əlaqəsi davamlı olmadı və şəhər böyük ölçüdə muxtar olaraq qısa zamanda Anadolunun Aralıq dənizi sahilindəki ən işlək limanlarından biri oldu. Bəzii qeydlərə görə, Yunanıstandakı Attica Delos ittifaqına üzv idi. Amma, Fars döyüşləri sonrasında, e.ə. 449-ci ildə iranlılara buraxıldı. Ancaq Fars suverenliyi dövründə də şəhərin muxtariyyət qorundu.| Soli Pompeipolis Antik şəhəri
Şəhər e.ə. 333-ci ildə Makedoniyalı İskəndər (e.ə. 356-323) tərəfindən Makedoniya imperatorluğuna, İskəndərdən sonra isə Selevki imperatorluğuna (ya da Selevkoslar) bağlandı. Güclü bir donanması olan Selevki imperatorluğu dövründə şəhər liman olaraq inkişafını davam etdirdi. Lakin Selevki imperatorluğunun zəifləmə dövründə şəhər istikrarsızlıklar yaşadı və tez-tez əl dəyişdirdi. Hətta e.ə. 83-cü ildə Erməni imperatoru Tigranes II tərəfindən yandırılıb ydağıdıldı.
Selevki imperatorluğunun süqutundan sonra, Anadolunun bütün Cənubi sahilləri pirat məskəni olmuşdu. Piratlar Romaya qədər uzanan səfərlər edirdilər. Roma İmperatoru Yuli Sezar (e.ə. 110-44) həm pirat sığınacaqlarını ortadan qaldırmaq, həm də özünə rəqib gördüyü Pompeyin (e.ə. 106-48) paytaxtdan uzaqlaşdırmaq üçün korsanlara qarşı böyük bir səfər təşkil etdi və komandanlığa yüksələn Pompeyin sadə dənizdə deyil, sahil bölgələrində də böyük səlahiyyətlər verən bir qanunun çıxardılmasını təmin etdi. (Əsl adı Gnaeus Pompeius Magnus olan Pompey Sezarla birlikdə qeyri-rəsmi 1. triumvirliğin üzvü və Romada bir çox tərəfdarı var idi.)
Pompey bugünkü Mersin ili sahillərində etdiyi bir səfər sonunda bütün korsan sığınacaqlarını məhv etdi. Ancaq Pompey əfv diləyən korsanlar anlayışlı davranaraq e.ə. 64-cü ildə Soliyi əfvə uğramış quldurların şəhəri elan etdi. Yıxılmış şəhəri təmir etdirdi və şəhərə o zamanki adətlərə görə öz adını verdi. Şəhər o zamandan sonra Pompeipolis olaraq adlandırıldı. Soli Şərqi Roma (Bizans) imperatorluğu dövründə də işlək bir liman olmuşdur. Ancaq MS 528-ci ildə şəhər tarixə Böyük Antakya zəlzələsi olaraq keçən və çox şiddətli olduğu aydın olan bir zəlzələ sonunda böyük ölçüdə yıxıldı. Hərçənd onarılmağa çalışıldı. Amma bir əsr sonra Şərq Aralıq dənizi sahillərinin Ərəb imperiyasının əlinə keçməsi limanın əhəmiyyətini azaltdı. Şəhər daha sonra tərk edildi.
Arxeoloji tapıntılar
Sit sahəsində 41 ədəd nəhəng sütun vardır. (Yol boyunca uzanan bu sütunların zəlzələ əvvəli ümumi sayının 200 olduğu təxmin edilməkdədir.) Bu sütunlardan 33 dənəsi Korint tipi başlığa sahibtir. Ayrıca bir hamam və su kəməri qalığı vardır. Lakin şəhərdəki bəlkə də ən əhəmiyyətli əsər antik çağ limanının bu anda böyük ölçüdə su altında qalmış dalğakıranıdır. 2003-ci ildən bəri Dokuzeylül Universitetindən Dos Remzi Yağçı başçılığında davam edən qazıntı işləri əsnasında torpaqdan çıxarılan müxtəlif əsərlər isə Mersin muzeyində nümayiş olunur.| Soli Pompeipolis Antik Kenti Kazılarına Devam Ediliyor
Solecism
Atinalılar, Solidə istifadə dili öz dillərinə görə nizamsız və ya kobud olmuş və Soli adından bir söz çıxararaq, öz aləmlərində bu cür dilləri soloikismos sözü ilə təyin etmişdilər. Bu söz müasir Qərb cəmiyyətlərində bir az dəyişərək solecism sözü halına gəlmiş olub, hələ eyni mənada istifadə olunur.
İstisu (Xaçmaz)
İstisu (əvvəlki adı: Müqtədir) — Azərbaycan Respublikasının Xaçmaz rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 12 iyun 2018-ci il tarixli, 1190-VQ saylı Qərarı ilə Xaçmaz rayonunun Müqtədir qəsəbə inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Müqtədir qəsəbəsi İstisu qəsəbəsi adlandırılmış, Müqtədir qəsəbə inzibati ərazi dairəsi İstisu qəsəbə inzibati ərazi dairəsi hesab edilmişdir.
Stellerit
Stellerit – Ca [AlSi3O8]2 · 7H2O — rombik sinqoniya. Rast gəlmə tezliyi şkalası: çox da tez-tez rast gəlməyən.
Əvvəllər stelleritə düzbucaqlı lövhəcik habituşlu stilbitin morfoloji növ müxtəlifliyi kimi baxılırdı. Hazırda o, kalsium və silisiumla zəngin stilbit-stellerit fasiləsiz izomorf sırasının son üzvü sayılır. Müstəqil mineral növü hesab edilir.
Xassələri
Rəng – rəngsiz, ağ, çəhrayımtıl - ağ; Mineralın cizgisinin rəngi – açıq rəngli; Parıltı – sədəfi, tutqun; Şəffaflıq – şəffafdan qeyri-şəffafadək; Sıxlıq – 2,1; Sərtlik – > 3; Sınıqlar – qeyri-hamar; Morfologiya – kristallar: lövhəvarı; Mineral aqreqatları: çox parçalanmış lövhə şəkilli əmələgəlmələr.
Mənşəyi və yayılması
Hidrotermal damarlarda rast gəlir. Birlikdə rast gəldiyi minerallar: kalsit, stilbit, epistilbit. Mineralın tapıldığı yerlər: Berinq dənizində Miss adası (ABŞ) və b. Azərbaycanda Kiçik Qafqazın Şimal-Şərq hissəsində Gəncəçayın sol sahilində Qırıqlı kəndi yaxınlığında tapılmışdır.
Orxan Kazımov
Orxan Məmmədbağır oğlu Kazımov (28 mart 1989, Moskva, Rusiya SFSR, SSRİ) — hücumçu mövqeyində çıxış edən Azərbaycan əsilli Rusiya xokkeyçisi. Rusiyanın əməkdar idman ustası.
Səhraların hidromorf torpaqları
Şoranlar səhralarda formalaşan xarakterik hidromorf torpaqlardır. Şoran torpaqlar torpağın üst qatında suda asan həll olan duzların miqdarı 1% və çox olan torpaqlar nəzərdə tutulur. Səhra zonasında bu torpaqlar 10%-ə yaxın ərazini əhatə edir.
Hidromorf torpaqları əmələ gəlmə şəraiti
Şoranlıqların əmələgəlməsi hidrotermin, hidrogeoloji, geokimyəvi şəraitlə bağlıdır. Belə ki, şoranların yaranmasında qrunt sularının dərinliyi əsas rol oynayır. Qrunt sularının səthə yaxınlığı və buxarlanmanın olması bu prosesi sürətləndirir. Ona görə də qrunt sularının kimyəvi tərkibi və dərinlliyi əsas hesab olunur. Əgər qrunt sularının dərinliyi 2 m-ə yaxın olduqda minerallaşma sürətlə çoxalır.
Takırlar
Xarakterik hidromorf səhra torpaqlarından biri də takırlardır. Bu torpaqlar Mərkəzi Asiyada, o cümlədən Amudərya, Sırdərya, Murqab, Atrek və s. çayların vadilərində inkişaf etmişdir.
Takırların xarici görünüşü çoxbucaqlını xatırladır. Gilli torpaqlarda yaranmış çatların dərinliyi 2-8 sm bəzən 10 sm-ə çatır. Takırlar kənarda qeyd olunduğu kimi çoxbucaqlı formada düzülmüş kafelləri xatırladır. Takırların torpaq profili çox qalın deyildir. Bu torpaqlar profilin özünə məxsus xüsusiyyətlərinə görə də digər tiplərdən fərqlənir. Belə ki, onun üst səthi 3-5 sm qalınlığında möhkəm qaysaqla örtülür ki, onun alt hissəsi isə daha kobud quruluşlu və qonurumtuldur.
Takırlarda humusun miqdarı boz-qonur torpaqlarda olduğu kimi 1%-dən aşağıdır. Torpaqlarda olan humus maddələrindən çoxu fulvo turşularıdır.
Saab 91 Safir
Saab 91 Safir, Saab AB şirkəti tərəfindən buraxılmış olan İsveç istehsalı olan bir əsas təlim təyyarəsidir. Təyyarə, A J Andersson konstruksiya edilmişdir və 1946-1966-cı illər arasında 323 ədəd buraxılmışdır. İlk uçuşunu 20 noyabr 1945-ci ildə həyata keçirmişdir.
Texniki xüsusiyyətlər (91A)
''
Ağcabədi rayonu
Ağcabədi rayonu — Azərbaycan Respublikasında inzibati — ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Ağcabədi şəhəridir. Ağcabədi rayonunun mərkəzi aeroport, Ağdam dəmir yolu stansiyasından 45 km, Bakıdan 374 km aralı, Qarqar çayının hər iki sahilində Mil və Qarabağ düzlərindədir.
Etimologiyası
Azərbaycan Respublikasının ən iri kənd təsərrüfatı rayonlarından biri olan Ağcabədi rayonunun ərazisi 1756 km² — dir, əhalisi 136,7 min nəfərdir (1 yanvar 2020).
Məşğul əhalinin əsas hissəsi səhiyyə, təhsil, mədəniyyət sahəsində, kənd təsərrüfatında, rayonda fəaliyyət göstərən sənaye müəssisələrində, ticarət, ictimai iaşə xidmət sahələrində çalışır.
Ağcabədi rayonu 1 şəhər, 1 qəsəbə və 39 kənd inzibati ərazi vahidindən və 44 kənddən (Ağcabədi şəhəri, Hindarx qəsəbəsi, Avşar, Aşağı Avşar, Xocavənd, Salmanbəyli, Mehrablı, Aran, Yeni Qaradolaq, Qaradolaq, Kəbirli, Hacıbədəlli, Nəcəfqulubəyli, Şənlik, Şahmalılar, Şotlanlı, Bala Kəhrizli, Böyük Kəhrizli, Biləğan, Ağabəyli, Pərioğullar, Cəfərbəyli, Hüsülü, Rəncbərlər, Qiyaməddinli, Qaravəlli, Təzəkənd, Muğanlı, Şahsevən, Şahsevən-Təzəkənd, Köyük, Boyat, Qaraxanlı, Hacılar, Kəhrizli, Şərəfxanlı, Arazbar, Sarvanlar, Kürdlər, Minəxorlu, Yuxarı Qiyaməddinli, Sarıcalı, Taynaq, Poladlı, İmamqulubəyli, Gələbədin kəndləri ) ibarətdir.
Adının mənası iri məskən (ağca-iri, badi-məskən, qəsəbə) olan Ağcabədi rayonu Azərbaycanın qədim yaşayış məskənlərindən biridir. Bu qədimliyi sübut edən maddi əlamətlərdən olan eneolit, tunc, antik dövrünə və orta əsrlərə aid yaşayış yerlərinin qalıqları — Kamiltəpə, Nərgiztəpə, Qaraköbər, Yantəpə, Qalatəpə və Gavur arxı diqqəti cəlb edir. Tarixçilər bu təpələri Misir ehramları ilə müqayisə edərək qeyd edirlər ki, hətta Gavur arxının Makedoniyalı İsgəndər tərəfindən təmir olunması güman olunduğu halda, XVI əsrdə Teymurləng tərəfindən tam təmir olunması tarixi faktdır. Rayonda orta əsrlərə aid daşdan yonulmuş formalı başdaşlarına qəbirstanlıqlarda rast gəlmək olur.
Tarixi
Kür-Araz ovalığının Mil və Qarabağ düzlərində yerləşən Ağcabədinin adı ilk dəfə 1593-cü ildə Bərdə Livasına tabe olan Ağcabədi nahiyəsi olaraq çəkilmiş və qədim tayfaların yaşayış məskəni olmuşdur. Ağcabədi yaxınlığında eneolit, tunc, antik dövrünə və orta əsrlərə aid yaşayış yerlərinin qalıqları və müxtəlif qəbir abidələri aşkar edilmişdir. Orta əsrlərə aid qəbiristanda daşdan yonulmuş qoyun formalı başdaşıları vardır. Ağcabədi Qarabağın dayağı olan Kəbirlilərin, 32-lərin məskunlaşdığı ərazidir.
Qədim tayfaların məskunlaşdığı ərazidə həmin tayfaların adı ilə bağlı olan kənd adları bu günə kimi yaşamaqdadır. Kəbirli kəndinin adı Qarabağın Kəbirli tayfasının adı ilə bağlıdır.Şahsevən kəndinin adı isə XVI əsrdə I şah Abbas Qızılbaş tayfaların zəiflətmək üçün könüllü qvardiya düzəltmiş və onlara torpaq payları vermişdir. Həmin torpaqlar bu günə qədər öz qədim adlarını saxlayırlar. Ağcabədinin Şahsevən kəndinin adı məhz bu Şahsevən qvardiyasının adı ilə bağlıdır. 1727-ci ildə Gəncə-Qarabağın Müfəssəl tarix dəftəri sənədində Bayot nahiyəsi tərkibində Ağcabədi kəndinin adı çəkilir. Ağcabədi rayonunun Boyad kəndində Pənahəlixan 1747-1748-ci ildə Bayot qalasını tikdirmişdir.
XVIII əsrin 50-ci illərində Hacı Çələbi Boyad qalasına hücum etsə də, onu ala bilməmişdir. Bunda sonra Pənahəlixan Boyat qalasının duzən yerdə yerləşdiyinə görə başqa qala tikdirmək qərarına gəlir. 1823-cü ilin məlumatına görə Ağcabədinin aşağı hissəsində yerləşən Xəlfərəddin kəndi sonralar Ağcabədi ilə birləşərək Ağcabədi Xəlfərəddin adlandırılmışdır. 1930-cu ildə Sovet hakimiyyəti Azərbaycan ərazisi inzibati bölgüyə bölən zaman Ağcabədi də inzibatı bölgüsünə görə rayon adı almış,1963-cü ildə ləğv edilərək Ağdam rayonuna verilmişdir. Rayonun ərazisi 1756 km2 , əhalisi 136,7 min nəfərdir (1 yanvar 2020). Rayon Ağdamın tərkibindən 1965-ci ildə ayrılmış və yenidən rayon statusu almışdır.
Coğrafi mövqeyi
Ağcabədi rayonu Bərdə, Zərdab, Füzuli, Ağdam, Xocavənd, Beyləqan rayonları ilə həmsərhəddir. Rayonunun mərkəzi Ağdam dəmir yolu stansiyasından 45 km, Bakıdan 374 km aralı, Qarqar çayının hər iki sahilində, Mil və Qarabağ düzlərindədir.
Relyefi
Ağcabədi rayonunun relyefi düzənlikdir, şimal-şərqdən cənub-qərbə doğru tədricən yüksəlir, ərazinin səthi Aptropoden sisteminin kontinental — Allüduar və dəniz çöküntülərindən təşkil olunmuşdur. Gil yatağı var. Rayonun şimal-şərq sərhəddi ilə təqribən 45 km məsafədə Kür çayı, mərkəzi hissədə Qarqar çayı axır. Rayon ərazisindən Yuxarı Qarabağ və Orcenikidze adlı kanallar keçir. Ərazidə şor sulu göllər var. Boz-çəmən, boz, çəmən-boz torpaqlar yayılmışdır. Mərkəzi hissədə şor və şorakət torpaq sahəsinə də təsadüf olunur. Rayonda meliorasiya işləri tətbiq olunur.
Geoloji quruluşu
Ərazinin səthi Antropogen sisteminin kontinental və dəniz çöküntülərindən təşkil olunmuşdur.
Çayları və su hövzələri
Rayonun çay şəbəkəsi nisbətən seyrəkdir. Şimal — şərq sərhədi ilə Kür çayı, mərkəzi hissədən Qarqarçay axır. Qarqarçay Kiçik Qafqazın Qarabağ silsiləsinin şərq yamacından axan Xəlfəliçay ilə Zarıslıçayın qovuşmasından yaranır. Çayın mənbəyi 2080 m yüksəklikdədir. Onun 11 qolu vardır. Ərazidə şor sulu göllər vardır. Bunlardan ən böyüyünün ümumi sahəsi 3.1 min ha olan Ağgöldür.
Landşaftları və bioloji xüsusiyyətləri
İqlimi mülayim-isti və quru subtropikdir. Boz-çəmən, boz və çəmən-boz torpaqlar yayılmışdır. Bitkiləri bozqır və yarımsəhra tiplidir. Kür çayı sahillərində kolluqlar və seyrəlmiş tuqay meşələri vardır.Ərazinin xarakterik su bitkiləri, əsasən, saçaqotu, suincilosu, sünbüllü suçiçəyi, dəniz nayası və s. Meşələri əsasən, söyüd, ağyarpaq qovaq, qarağac, tut, uzunsaplaq palıd, saqqız ağacı və s. ağac növləri yayılmışdır.
Fauna
Məməliləri ceyran, canavar, qaban, çaqqal, adi tülkü, qamışlıq pişiyi, bataqlıq qunduzu, porsuq, boz dovşan, kiçik asiya qum siçanı və s. canlılardan ibarətdir. Su hövzələrində 30-a yaxın balıq növünə rast gəlinir. Bunlar qılıncbalıq, durnabalıq, qızılüzgəc, həşəm, lilbalıq, çəki və s. balıqlardır. Sürünənlərdən xəzər və bataqlıq tısbağaları, adi suilanı və suilanı yayılmışdır.
Ağcabədi rayonu quşlarla zəngin olub 150-ə yaxın növ ilə təmsil olunmuşdur. Bunlardan 90-dan çox növ yuvalayandır. Ərazinin ornitofaunası, əsasən, turac, çöl göyərçini, qaraqarın bağrıqara, qırqovul, Sultan toyuğu, adi flaminqo, qaraquş, ərsindimdik, qarabattaq və s. quşlardan ibarətdir. Ağgöl Milli Parkının bir hissəsi və Ağgöl Dövlət Təbiət Yasaqlığı Ağcabədi ərazisinə düşür.
İqlimi
İqlimi mülayim, isti və quru subtropiktdir. Orta aylıq temperatur yanvarda 1,2 — 1,7 °C, avqustda isə 25-30 C-dir. İllik yağıntı 300–500 mm-dir.
İqtisadi xarakteristikası
Rayon iqtisadiyyatının əsasını salam təsərrüfatı, yüngül və yeyinti sənayesi təşkil edir. Ağcabədi Azərbaycanın əsas pambıqçılıq rayonlarındandır. Həmçinin, taxılçılıq, üzümçülük, heyvandarlıq və baramaçılıq inkişaf etmişdir. 2009-cu ildə rayonda 1769 hektar sahədə pambıq əkilmiş, 2645 ton məhsul yığılmışdır. 2010-cu ildə isə pambıq əkini 2425 hektar və həmin sahələrdən yığılan məhsul isə 2896 ton olmuşdur. Göründüyü kimi əvvəlki illə müqayisədə əkin sahəsi 656 hektar, məhsul istehsalı isə 251 ton artmışdır. Rayonda 2 pambıq tədarükü müəssisəsi Ağcabədi Pambıq “ASC “və” CTS Aqro” MMC fəaliyyət göstərir. Rayonda yağ-pendir zavodları, istehsal kombinatı vardır. Bundan başqa "Pambıq" ATSC, avtomobil təmiri zavodu müəssisələri var. Rayona qaz çəkilməsi işlərinə 2008-ci ildə başlanılıb. 2013-cü ilədək Ağcabədi şəhəri də daxil olmaqla rayonun bütün yaşayış məntəqələrinə qaz çəkiləcəkdir. Ağcabədidə 2009-cu ildə ət istehsalı 9024 ton, süd istehsalı 48432 ton, yumurta istehsalı 11902 min ədəd, yun istehsalı 975 ton olmuşdur. 2009-cu ildə taxıl əkini sahəsi 27383 hektar, cəmi məhsul 84712.4 ton, hər hektarın məhsuldarlığı 30.8 sentner olmuşdur. Bundan əlavə, 80 hektar dən üçün qarğıdalı əkilmiş, 470.2 ton məhsul götürülmüşdür. Cəmi 85182.6 ton məhsul istehsal edilmişdir.
Mədəniyyət, təhsil və səhiyyə müəssisələri
Rayonda 62 ümumtəhsil məktəbi, 1 texniki peşə məktəbi, 1 universitet, 1 kollec, 2 məktəbdənkənar uşaq müəssisəsi, 39 uşaq bağçası, 8 musiqi məktəbi, 20 mədəniyyət evi, 43 klub, incəsənət məktəbi, tarix-diyarşünaslıq muzeyi, 74 kitabxana, 12 xəstəxana, vərəm dispanseri, sanitar-epidemiologiya stansiyası, 22 feldşer-mama məntəqəsi var. Ermənistanın təcavüzü nəticəsində Ağcabədi rayonunun Yuxarı Qiyaməddinli kəndində yüzlərlə ev, 1 məktəb binası, 1 kənd mədəniyyət evi, 1 kitabxana yandırılaraq məhv edilmişdir.
Maddi-mədəni irsi
Ağcabədi rayonunun ərazisində tarixi, memarlıq və incəsənət abidələri mövcuddur. Belə ki, rayonda eneolit, tunc, antik dövr və orta əsrlərə aid yaşıyş yerlərinin qalıqları tapılmışdır.
Yerli media
Ağcabədi rayonunda AzTv Dövlət televiziyasının,rəhbəri Sənan Həsənoğlu "Space" telekanalının müxbir postları yerləşir. Rayonda 1932-ci ildən "Ağcabədi pambıqçısı" qəzeti nəşr olunub. Sonrakı illərdə qəzetin adı dəyişərək "Sürət" olub, 1990-cı ildən etibarən isə "Aran" adı ilə nəşr olunur.
Kenni Rocers
Kenneth Ray "Kenny" Rocers — ABŞ pop müğənnisi, musiqi yazıçısı və aktyor.
Fəaliyyəti
1958-ci ildən bəri musiqi işlərinə davam edir. 1977-ci ildən bəri başda "Qremmi" olmaq üzrə bir çox dəfə musiqi mükafatlarına layiq görülmüşdür. "Grammy" xaricində əldə etdiyi musiqi mükafatlarına nümunə olaraq "Academy of Country Music", "Country Music Association", "American Music" və "Cmt Music" mükafatları göstərilə bilər.
Kenny Rogers günümüzə qədər cəmi 65 albom çıxartmışdır və albomları bu günə qədər 100 milyondan çox satmışdır, bütün zamanların albomları ən çox satan sənətçiləri sıralamasında səkkizinci sırada gəlir.
Frank de Vit
Frank de Vit (13 fevral 1996) — Niderlandlı cüdoçu. Frank de Vit Niderlandı 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Frank de Vit birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Rio-de-Janeyroda baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər 81 kq çəkidə, 1/16 final mərhələsində Bolqarıstanın nümayəndəsi İvaylo İvanov ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Frank de Vit rəqibinə 0:110 hesabı ilə uduzdu.
Pentacalia arborea
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Eucalyptus robusta
(Eucalyptus robusta) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Sahillər
Sahillər — Azərbaycan Respublikasının Xaçmaz rayonunun Seyidlikəndyeri kənd inzibati ərazi vahidində qəsəbə.
Saab 340
Saab 340, Saab AB şirkəti ilə Fairchild Aircraft şirkətinin müştərəkliyi ilə 1983-1999-cu illər arasında istehsal edilmiş olan qoşa mühərrikli turbopərvanəli sərnişin təyyarəsi modelidir. Təyyarə ilk uçuşunu 25 yanvar 1983-cü ildə həyata keçirmişdir. Saab 340 təyyarələrinin istehsalı 1998-ci ildən dayandırılmışdır və bu müddət ərzində ümumi olaraq 459 ədəd buraxılmışdır.
Myortvıy Kultuk körfəzi
Myortvıy Kultuk körfəzi (Өлі қолтық шығанағы / Ölı qoltyq şyğanağy) — Xəzər dənizinin şimal-şərqində yerləşir. Onun davamını Kaydak körfəzi təşkil edir. XX əsrin əvvələrində suyun səviyyəsinin enməsi nəticəsində körfəzin ərazisinin böyük hissəsi şoranlıqlara çevrilmişdir. Onun sahəsi 500 km²-dən 15 min km² qədər genişlənmişdir. Sahəsi 1 metri keçmir.
Hazırda dənizin səviyyəsinin qalxması baş verir. Bu səbəbdən Myortvıy Kultuk körfəzinin ərazisi genişlənir, Kaydak körfəzinin şoranlaşmış hissəsi yenidən su ilə dolur.
Körfəzin şimalında eyni adlı neft yatağı vardır.
Trapesiyayabənzər sümük
Trapesiyayabənzər sümük (os trapezoideum, os multanglum minus — BNA) — əlin bilək nahiyəsinə aid sümüklərdən biri. Onun qayığabənzər sümüyə məxsus yuxarı, ikinci daraq sümüyünə məxsus aşağı, trapesiyaşəkilli sümüyə məxsus bayır və başlı sümüyə məxsus içəri səthi vardır.
Münəccim
Münəccim — indiki astronom yaxud astroloq.
Qədim zamanlarda və orta əsrlərdə Göy cisimlərinin vəziyyət və hərəkətlərini öyrənirdilər. Onlardan bir qismi bu cisimlərin vəziyyətinə əsasən gələcəkdən xəbər vermək iddiasında idilər.
Qarmaqlı sümük
Qarmaqlı sümük (os hamatum) — əlin bilək nahiyəsinə aid sümüklərdən biri. Onun aypara sümüyə məxsus yuxarı, İV və V daraq sümüklərinə məxsus aşağı, üçvəcli sümüyə məxsus basıq içəri və başlı sümüyə məxsus hamar bayır səthi vardır.
Sikloplar
Kikloplar, Sikloplar, Təpəgözlər ( girdə, όψις göz) yunan mifologiyasında personajlar. Kikloplar Geya tərəfindən doğulmuş Arq (, "parıltı"), Bront (, "şımşək") və Sterop (, "gurultu") adlı üç təpəğözdür.
Hesiod teoqoniyasına görə Geya Uranla nigaha girərək dağları, nimfaları, Pontu, altı kişi və altı qadın cinsli titanları, kiklopları, yüzqollu yüzgolluları, nəhəngləri, Eriniləri dünyaya gətirmişdir. Uşaqları dəhşətli və kinli olduqları, ona hörmətsizlik etdikləri üçün səltənətinin və taxtının devrilməsindən ehtiyat edərək onları Geyanın - yerin bətnində - zülmət Tartarda gizlətmişdir. Uran devrildikdən sonra azad olunsalar da Kron malik olduqları əzəmət və gücündən hakimiyyətinə təhlükə ola biləcəyindən ehtiyyatlanaraq onları təzədən Tartara saldırmış olur.
Kürd Ovşarı (simfonik muğam)
Kürd Ovşarı — Fikrət Əmirov tərəfindən 1948-ci ildə bəstələnmiş simfonik muğamdır.
Yazılma tarixi
Fikrət Əmirov "Şur" və "Kürd-Ovşarı" simfonik muğamlarını 1948-ci ildə yazıb. Hər iki əsər bitkin, müstəqil formaya malik olsa da, mövzu baxımından bir-birini tamamlayaraq bir növ dulogiya əmələ gətirir. Bəstəkar, "Kürd-Ovşarı" simfonik muğamında "Şur" simfonik muğamının melodik elementlərindən istifadə edir. Muğamı simfonik orkestr vasitəsiylə səsləndirmək ideyasını F. Əmirova Bülbül vermişdi. Lakin, bəstəkarın özünün də tarzən olması və muğamlara bələdliyi də bu işdə xüsusi rol oynamışdır. "Şur" və "Kürd-Ovşarı" simfonik muğamlarını yazması haqqında xatirələrində F. Əmirov qeyd edir: “Simfonik muğamlar üzərində işləməyə məni Bülbül dəvət etdi. Biz gecə-gündüz çalışırdıq. Müharibədən sonrakı ağır illərdə mənim üzərimə anam və bacılarımın qayğıları da düşürdü. Evdəkilərin nigarançılığını duyan Bülbül bütün bu müddət ərzində özlərinin ev xadimələri Mariya ilə ailəm üçün zənbil-zənbil yeməklər göndərirdi ki, mən sakit işləyə bilim.”
S. Təhmiraqızı "Fikrət Əmirov" adlı tədqiqat əsərində qeyd edir ki, "Musiqi sənətində tamamilə yeni bir janr olan simfonik muğam janrını yaratmaqla, F. Əmirov çətin və cəsarətli yaradıcılıq məsələsinin öhdəsindən bacarıqla gəlmişdir. Çox məzmunlu və orijinal formalı bu əsərlərdə dərin musiqi təfəkkürü, koloritli tapıntılar, xalq musiqisinə yaradıcı münasibət öz təcəssümünü tapır." Musiqişünas F. Əliyeva isə yazır: "F. Əmirov Azərbaycan xalq musiqisinin zəngin melodiya, məqam, ritm qanunlarının dərin qatlarına vararaq, prinsip etibarilə Avropa bəstəkarlıq təfəkkürünün məhsulu olan və musiqili-bədii kateqoriya kimi məhz bu mədəniyyət daxilində formalaşmış simfonizm üslub-janr sistemində yeni şaxə yaratmışdır."
İfa tarixi
"Kürd-Ovşarı" simfonik muğamı ilk dəfə 1948-ci ildə Niyazinin idarəsi ilə Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasında ifa edilib. "Şur" və "Kürd-Ovşarı" simfonik muğamlarına görə bəstəkar 1949-cu ildə SSRİ Nazirlər Sovetinin qərarı ilə Dövlət mükafatına layiq görülüb. Daha sonra əsər tanınmış drijorlar Rojdestvenski, Stokoveski kimi sənətkarların idarəsi ilə ifa edilmişdir. Azərbaycan drijorlarından Rauf Abdullayev, Fəxrəddin Kərimov və Yalçın Adıgözəlovun da interpretasiyasında "Şur" muğamı səsləndirilmişdir.
Forma
"Kürd-Ovşarı" simfonik muğamı nəfis, lirik və zərif giriş mövzusu (bas-klarnet) ilə açılır. Bu mövzu 1940-cı ildə Cabbar Qaryağdıoğlunun ifasında nota salınmışdır. Mövzu üç hissəli formadadır, burada solo melodiya bütün orkestrin partiyası ilə növbələşir.
Ovşarı bölməsi rondovaridir. "Ovşarı" qədim aşıq mahnısının adıdır və aşıq musiqili-poetik yaradıcılığında bir ənənəvi hava kimi məşhurdur. Burada Ovşarı refren kimi təkrar olunur. Birinci epizod fleytada, ikinci epizod isə trubada ifa edilir. Onun davamı kimi "Şur" muğamından Simayi-Şəms bölməsinin mövzusu səslənir. Ovşarı və təsnif arasında yenə Simayi-Şəms verilir. Lirik təsnifin melodiyası Seyid Şuşinskinin ifasından nota salınmışdır. Lirik təsnif orkestrdə çox orijinal tembrlərə həvalə olunur. Taxta nəfəsli alətlərlə valtornaların fonunda mövzunu fleyta-piccolo fleyta ilə birlikdə ifa edir. Təsnif üçhissəli formadadır. Onun orta hissəsinin mövzusu bəstəkarın özü tərəfindən düşünülmüşdür. 600px|center Şahnaz bölməsi inkişaflı olub, sərbəst improvizasiya şəklində qurulur. Onun başlanğıcı akkordlarla ifadə olunsa da, sonra dialoq şəklində verilir. Nəfəsli və simli alətlər dialoqa qoşulurlar. Fortepianonun solosunda səslənən kiçik kadensiya "Şur" simfonik muğamından Şur-Şahnaz bölməsinin materialı üzərində bütün şöbənin kulminasiyasına gətirib çıxarır. Həmin hissəni orkestr ifa edir. 600px|center Qoboyun kadensiyasından sonra Kürdü bölməsi verilir. Burada Fikrət Əmirov tarzən Qurban Pirimovun ifasından nota saldığı toy mahnısının melodiyasından istifadə etmişdir. Melodiya qoboy solosunda simli və nəfəsli alətlərin qənaətcil akkordları fonunda səslənir.
"Kürd-Ovşarı" simfonik muğamının son bölməsi Mani təntənəli xarakter daşıyır. Ovşarı kimi bu bölmə də rondovari şəkildədir. Rondonun epizodları Simayi-Şəms və bəstəkarın artıq "Şur" simfonik muğamında istifadə etdiyi epizodun üzərində qurulur. Burada həmin epizod yeni orkestrləşdirmədə təqdim edilir. 600px|center "Kürd-Ovşarı" simfonik muğamının kodası işıqlı, təntənəli xarakter daşıyır. Kod həm də özündə repriza funksiyası daşıyır. Burada Maye-Şur və Simayi-Şəmsin leytdönümü verilir.
Canadair CL-415
Canadair CL-415 və ya Bombardier 415, Canadair tərəfindən istehsal edilən Kanada istehsalı bir amfibiya təyyarəsidir. Təyyarə Canadair CL-215-ə əsaslanır və havadan yanğınsöndürmə üçün xüsusi hazırlanmışdır.
Tekniki xüsusiyyətləri (415)
thumb|Canadair CL-415
İstifadəçilər
thumb|300px|CL-415 istifadəçiləri
Pentacalia arbutifolia
Pentacalia arbutifolia Pentacalia arbutifolia
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Fərhad Zeynalov
Fərhad Ramazan oğlu Zeynalov — Azərbaycan türkoloqu, filologiya elmləri doktoru (1966), professor (1968), müasir türkologiyanın inkişafında müstəsna xidmətləri olan elm adamlarından biri.