cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Baidu
Tarixi
2005-ci ildə, şirkət NASDAQ birjasına çıxır və ilkin ictimai təklif həyata keçirdir. "Baidu"nun səhmləri yerləşdirildiyi zaman, son on ilin rekordunu qırır. Şirkətin səhmləri ticarət sessiyasının sonuna kimi dörd dəfədən çox bahalaşır.
2007-ci ilin dekabrında Baidu "NASDAQ-100"ə düşən ilk Çin şirkəti olur.
12 yanvar 2010-cu il tarixində sayt "İran Kiber Ordusu"nun hakerləri tərəfindən hücuma məruz qalır. Cinayətkarlar şirkətin DNS qeydlərini dəyişdirirlər və trafiki başqa bir sayta yönləndirlər.
Baidu 2012-ci ilin Noyabr ayında, onlayn video şirkəti olan "iQIYI, Inc."in səhmlərinin əksər hissəsini satın alır. 2018-ci ilin Noyabr ayında səhmlərinin bir hissəsi "IQ" tikeri ilə NASDAQ birjasında siyahıya alınır. Bu şirkətə 2,4 milyard dollar qazandırır.
2021-ci ilin yanvarında Baidu Geely Automobile ilə, ağıllı avtomobillər istehsal etmək üçün müqavilə bağlayır.
Fəaliyyəti
Əsas veb xidmətlər:
Baydupedia
20 Aprel 2006-cı ildə şirkət alternativ bir layihəyə, Baydupedia (百度 百科) layihəsinə başladığını elan edir. Fəaliyyətə başladıqdan üç həftə sayında məqalə sayında Çin Vikipediyasını keçir. Hal-hazırda "Baydupedia"da 15.000.000-dən çox məqalə var. "Baydupedia"da edilən düzəlişlər dərhal görünmür, ancaq moderatorlardan və ehtimal ki dövlət senzurasından keçir. Məsələn, burada Tayvanın müstəqilliyinə dair məqalə yoxdur.
Mahmud Hesabi
Seyid Mahmud Hesabi və ya Mahmud Xan Mirzə Hesabi — məşhur iranlı fizik. O, həmçinin Məhəmməd Musəddiq İranın baş naziri olduğu dövrdə 1951–1952-ci illərdə İranın Təhsil naziri vəzifəsində çalışmışdır. Eyni zamanda o, İranda akademik və nüvə fizikasının əsasını qoyan alim hesab edilir.
Həyatı
Seyid Mahmud Hesabi 23 fevral 1903-cü ildə Təfriş şəhərində anadan olmuşdur. 4 yaşında olan ailəsi Beyruta köçdüyünə görə ibtidai sinfə burada getmişdir. O, məktəbdə oxuduğu zaman Birinci Dünya müharibəsi başladığına görə oxuduğu məktəb bağlanmışdır. Bundan sonra Hesabi təhsilini evdə davam etdirmiş və 1922-ci ildə Beyrut Amirakan Universitetinin yol mühəndisliyi ixtisasına qəbul olmuşdur. Universiteti bitirib, bir müddət Livan Nəqliyyat Nazirliyində işlədikdən sonra təhsilini davam etdirmək üçün Fransaya getmişdir. O, Fransanın " École Superieure d'Electricité" universitetinin elektrik mühəndisliyi ixtisasına qəbul olmuş, 1927-ci ildə qeyd edilən təhsil müəssisəsində doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir. Parisdə Aimé Cotton ilə çalışmışdır. Mahmud Hesabi 3 sentyabr 1992-ci ildə Cenevrə Universitetinin xəstəxanasında dünyasını dəyişmişdir.
O, elmdən başqa ədəbiyyat, musiqi və idmanla maralanmış, Qurani Kərim və Hafizin divanını əzbər bilmişdir. Hesabi İran klassik şeri və ədəbiyyatı, eləcə də klassik qərb musiqisi ilə yaxından tanış idi. O, həmçinin skripka və pianoda çox gözəl ifa etməyi bacarırdı. İdman ilə də məşğul olmuş, bir çox idman sahələrində uğurlara imza atmışdır.
İranın Yol və Şəhərsalma Nazirliyi bu ölkənin arsenalında olan gəmilərdən birinə Mahmud Hesabinin adını vermişdir.
Siyasi fəaliyyəti
Pəhləvilər dövründə Mahmud Hesabi İranın 1-ci, 2-ci və 3-cü çağırış Senatının Tehrandan seçilmiş senatoru olmuşdur. O, həmçinin Məhəmməd Musəddiqin baş nazir olduğu dövrdə 1951–1952-ci illər ərzində Təhsil naziri vəzifəsində çalışmışdır.
Elmi və ictimai fəaliyyətləri
Mahmud Hesabi xaricdə qalıb, öz fəaliyyətinə davam etmək şansına sahib olsa da, İrana qayıtmış və öz ölkəsində modern elm sahələrinin tədrisi, müəllimlər institutunun, Tehran Universitetinin elm və mühəndislik fakültələrinin təsisi, yüzlərlə kitabın yazılması, eləcə də İranda fizika və innovativ fizikanın əsasısının qoyulmasında yeganə şəxs olmuşdur.
Tehran Universitetinin yaradılması layihəsi
Mahmud Hesabi Tehran Universitetinin yaradılmasından sonra texniki elmlər fakültəsinin ilk dekanı olmuşdur. Tehran Universitetinin yaradılmasında iranlı fizikin rolunun olması ilə bağlı isə müxtəlif fikirlər səsləndirilməkdədir. Bəzi tədqiqatçılar Mahmud Hesabinin Tehran Universitetinin yaradılmasında rolu olan əsas şəxslərdən biri olduğunu bildirsələr də, digər qism bunu inkar edir.
Ketrin Ohara
Ketrin Enn Ohara (; ) — amerikalı aktrisa və müğənni.
Əsasən Second City Telezision, After Hours, Beetlejuice, Home Alone və The Nightmare Before Christmas kimi filmlərlə tanınır. Ketrin Emmi mükafatının sahibidir.
Həyatı
Ketrin Ohara 4 mart 1954-cü ildə Kanadanın Ontario əyalətinin Toronto şəhərində andan olmuşdur. Həm ABŞ həm də Kanada vətəndaşıdır. Aktrisa Burnhamthorpe Collegiate universitetindən məzun olmuşdur. 1992-ci ildə Bo Uelklə evlənmişdir. İki uşaqları var.
Ann Fienup-Riordan
Ann Fienup-Riordan — ABŞ arxeoloqu. Ən çox Alyaskada yaşan Yupik xalqları ilə maraqlanmışdır. Onun bu xalq haqqında çoxlu işləri vardır.
Elzamin Tağıyev
Həyatı
Elzamin Tağıyev 11 avqust 1992-ci ildə Xocavənd rayonunun Qaradağlı kəndində dünyaya göz açmışdır. Elzamin ilk təhsilini Xocavənd rayon Salakətin kənd tam orta məktəbində almışdır.
Hərbi xidməti
Elzamin Tağıyev 2010-2012-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli, 2020-ci ildən müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu idi.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Elzamin Tağıyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Füzulinin, Cəbrayılın, Hadrutun, Qubadlının və Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Elzamin Tağıyev 9 noyabr 2020-ci ildə Şuşada döyüş tapşırığını yerinə yetirərkən həlak olmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatıldığı və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elzamin Tağıyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Qubadlı şəhərinin işğaldan azad olunmasına görə gedən döyüşlərdə xüsusi igidlik və şücaət nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elzamin Tağıyev ölümündən sonra "Qubadlının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elzamin Tağıyev ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elzamin Tağıyev ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elzamin Tağıyev ​ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Ailəsi
Atası Eyvaz Həsrət oğlu Tağıyev Qarabağ müharibəsində iştirak etmiş, Xocavənd rayonunun Qaradağlı kəndinin müdafiəsində döyüş tapşırığını yerinə yetirmişdir. Həmin kəndin müdafiəsi uğrunda onun babası, dayısı və qohumları döyüşmüş və şəhid olmuşlar.
Rapa Rozi
Rapa Rozi ( - qırmızı yarğan) — Rumıniya ərazisində milli park. Təbiət abidələri qorunan milli park ölkənin Alba judetsində yerləşir. Geoloji və flora qoruğu olan Rapa Rozi Sekaşelor yaylasının cənub-qərb ucqarında, Secas çayının sağ sahilindədir. Sebeş şəhəri qoruq ərazisindən 4 km cənubdadır. Sahəsi 24 hektar olan milli park III qorunan ərazilər kateqoriyasına daxildir. Eroziya və səth axınları nəticəsində bölgədə şiş qayalı relyef formaları meydana gəlmişdir. Qayalı ərazilərin sahəsi 10 hektardır. Rapa Rozi qoruğunun yerləşdiyi yüksəkliyin uzunluğu 800 metrdir. Qoruq ərazisinin hündürlüyü 50-125 metr arasında dəyişir. Maksimal hündürlük 984 metrdir. Çox yaruslu sütunlar, piramidalar, yarğanlar mikrorelyef formalaşdırır. Ərazi geomorfoloji baxımdan yararsız torpaqlar kateqoriyasına aiddir. Aşınmış süxurlar uzaqdan qırmızı rəngdə görsənir. Ərazidə əsasən çınqıl, kvars qumu və qumdaşı üstünlük təşkil edir. Yağışlı mövsümdə quru yarğanlarda müvəqqəti axın-çay meydana gəlir.
Rapa Rozi haqqında ilk rəsmi məlumatı 1865-ci ildə W. Schuster vermişdir. Məhs o bu bölgədə Usatov (Coțofeni) mədəniyyətini araşdırırdı. Aparılan arxeoloji qazıntılar nəticəsində bir çox qədim əşyalar tapılmışdır.
Qoruq ərazisində nadir və endemik bitkilər var. Çiçəkli bitkilərdən tamkənaryarpaq dovşanalması, ikisünbülcüklü acılıq (Ephedra distachya), [[giləvər]] (Centaurea atropurpurea) , Dianthus serotinus , Cephalaria radiate və Asplenium nigrum geniş yayılıb. Rapa Rozi qoruğunda olan 144 bitki növündən 8 növü yoxa çıxmaq üzrədir. Faunasında əsasən quşlar, suda-quruda yaşayanlar və sürünənlər üstünlük təşkil edir.
Rapa Rozi bölgəsində 1965-ci ildən daima paleontoloji araşdırmalar aparılır.
Carabad (Urmiya)
Carabad — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 342 nəfər yaşayır (64 ailə).
Torbalı
thumb|300px|right|  Torbalı tren istasyonu
Torbalı — İzmir ilinin ilçəsi. İzmirin cənub-şərqində yer alır. İl mərkəzinə uzaqlığı 36 km-dir. İlçənin şimalında Buca və Kamalpaşa, şərqində Bayındır və Tirə, cənubunda Səlcuq, qərbində isə Menderes ilçələri yerləşir. İlçənin sahəsi 577 km2-dir. 2019-cu ilin statistikasına əsasən ilçə əhalisi 185,908 nəfərdir.
Sınıq körpü döyüşü
Sınıq körpü döyüşü — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti qüvvələrinin və azərbaycanlı könüllü dəstələri ilə Sınıq körpü sərhəd məntəqəsinə hücum etmiş Gürcüstan Demokratik Respublikası hərbi qüvvələri arasında baş vermiş döyüş.
Səbəb
Qafqaz İslam Ordusu və Əlahiddə Azərbaycan Korpusu qüvvələrinin sürətlə Bakıya doğru irəliləməsi bolşevik Rusiyasını təşvişə salmışdı. Rusiya ilə Almaniya arasında imzalanmış Brest-Litovsk sülh müqaviləsinə görə Cənubi Qafqaz Rusiyanın nüfuz dairəsi hesab edilirdi. Rusiya Osmanlı tərəfindən də imzalanmış müqavilənin Qafqaz İslam Ordusunun bura daxil olması ilə pozulduğunu iddia edirdi. Almaniya Rusiya ilə Bakı neftindən ona pay veriləcəyi barədə razılığa gəldikdən sonra, kəskin şəkildə neftə ehtiyac duyan, həmçinin də yenidən şərqdə ikinci cəbhənin açılmağını istəməyən Almaniya Osmanlını Bakının azad edilməsi fikrindən daşındıracağı öhdəliyini öz üzərinə götürdü.
Almaniya imperiyası XİN rəhbərliyi Osmanlı hərbiyyə naziri Ənvər paşaya göstərdikləri diplomatik təzyiqlərin bir nəticə vermədiyini gördükdən sonra fəaliyyətlərini daha da artırmaq qərarına gəldilər. Belə ki, artıq bu zaman Gürcüstan Demokratik Respublikası Almaniyanın rəsmən protektoratlığına daxil olmuşdu. Beləliklə, Almaniya Osmanlı və Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinə göz dağı vermək üçün Gürcüstanı Azərbaycana hücum etməyə təhrik etdi.
Döyüş
Bakı Xalq Komissarları Soveti qoşunlarına qarşı gərgin döyüşlər aparan Qafqaz İslam Ordusu və Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti qüvvələri Gürcüstan tərəfindən hərbi müdaxilə gözləmirdilər.
Nuru paşanın raportuna görə, iyulun 27-də Azərbaycanın qərb sərhədlərindən həyəcanlı xəbərlər gəldi. Azərbaycana müdaxilə etmək üçün imkan axtaran Almaniya hökuməti hərbi yola əl atmaq fikrinə düşmüşdü. Onun təhriki ilə Gürcüstan qoşunlarının bir neçə dəstəsi Azərbaycanın Qazax bölgəsində Sınıq körpü adlanan sərhəd məntəqəsinə hücum etdi. Orada gürcü və alman bayraqları qaldırdılar. Türk zabitlərinin rəhbərliyi ilə Azərbaycan könüllülərindən ibarət dəstələr əks-zərbə endirərək gürcü dəstələrini qovdular. Döyüş nəticəsində gürcü tərəfdən 26 nəfər həlak oldu, 20 nəfər əsir götürüldü, 2 pulemyot ələ keçirildi. Zaqatala və Şəki istiqamətində də sərhəddi pozmaq cəhdlərinin qarşısı qətiyyətlə alındı.
Albanopolis (Qafqaz)
200px|thumb|right|Qız qalası yaxınlığında Müqəddəs Varfolomeyi anma mərasimi Albanopolis – xristian ənənəsinə görə həvari Varfolomeyin çarmıxa çəkildiyi, böyük ehtimalla Qafqazda olan şəhər.
Tarixi mənbələr
XVIII agioqraferi Albin Batler "Müqəddəslərin həyatları" əsərində qeyd edir: Müqəddəs Varfolomeylə bağlı məşhur rəvayətlər Roma Martirologiyasında yekunlaşdırılır, hansı ki qeyd edir: "O, Hindistanda İsanın İncilini oxudu; buradan o, Böyük Ermənistana getdi və burada bir çox insanı dinə gətirəndə barbarlar tərəfindən dərisi soyuldu və Kral Astiaqın əmri ilə şəhidliyini tamamladı."
Ancaq Batler qeyd edir ki, Hindistan yunan və latın müəlliflərdən tərəfindən laqeydliklə Ərəbistan, Efiopiya, Liviya, Parfiya, Persiya və midiyalıların torpağına tətbiq edilən addır.
Yeri
Buna baxmayaraq, Albanopolisin yerləşdiyi yer olaraq ən azı üç yer təklif edilib: Dərbənd, Başkaledeki Albayraq (Türkiyə) və Bakı. Bakının Albanopolis olmaq ehtimalı böyükdür. Çünki Azərbaycan Respublikası tarixən Albaniya adlanırdı.
İnstrumental musiqi
thumb
İnstrumental musiqi — ayrı-ayrı musiqi alətləri, müxtəlif tərkibli ansambl və orkestrlər tərəfindən ifa olunan musiqi janrı.
2010 FİFA Dünya Kuboku finalı
2010 FİFA Dünya Kuboku finalı — 11 avqust 2010-cu ildə Cənubi Afrika Respublikasının Yohannesburq şəhərində yerləşən Sokker siti stadionunda qazanan komandanı təyin etmək üçün oynanılan matç. 0-0 olan hesab uzatma dəqiqələrinin 116-cı dəqiqəsində Andres İnyestanın vurduğu qolla dəyişdi. Hesab 1-0 oldu və İspaniya kubokun sahibi oldu. Niderlandın sarı kartlarının sayı və sərt oyunu tənqid olundu. 1950-ci ildə dördüncü yeri tutaraq FİFA Dünya Kubokunda ən böyük müvəffəqiyyətə imza atan İspaniya bu çempionatda ilk dəfə kuboku qazandı. 1974 və 1978-ci illərdə məğlub olduğu son matçlardan sonra Niderland, bu matçda da məğlub olaraq, bu sahədə rekorda imza atdı. Matçdan sonra ilk dəfə Avropa komandası, öz qitəsi xaricində təşkil edilən Dünya Kubokunu qazanmış oldu.
Finalçı komanda olan Niderland və İspaniya daha əvvəl heç bir Dünya Kuboku və ya Avropa Çempionatında qarşılaşmamışdı. İlk dəfə 1920 Yay Olimpiya Oyunlarında qarşılaşan iki komanda arasında ümumi 9 matç oynandı. Hər iki komanda dörd oyun qazandı və bir matç bərabərliklə sona çatdı.
Hər iki komanda daha əvvəl Dünya Kubokunu qazanmamışdı. Niderland iki dəfə finala yüksəlmiş və məğlub olmuşdu. 1974 Dünya Kuboku finalında Almaniyaya 2-1, 1978 Dünya Kuboku finalında isə Argentinaya 3-1 hesabı ilə məğlub olaraq hər iki turnirdə ikinci oldu. İspaniya üçün finala qədər yüksəlmək FİFA Dünya Kuboku tarixində ən böyük müvəffəqiyyət oldu. 1950 Dünya Kubokunda dördüncü yeri tutan İspaniya; 1934, 1986, 1994 və 2002-ci illərdə isə dörddəbir finala yüksəldi. İspaniya, Dünya Kuboku finalında oynayan 12-ci fərqli komanda oldu.
Matçın sonunda Niderland yüksəldiyi finalların dördünü məğlub olan Almaniyanın arxasından, finalda ən çox məğlub olan ikinci komanda oldu. İspaniya isə qazandığı kubokla Dünya Kubokunu qazanan 8-ci ölkə olaraq, kubok baxımından İngiltərə və Fransaya bərabər oldu.
Zeyvə (Urmiya)
Zeyvə — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
NGC 5274
NGC 5274, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Tazılar bürcü istiqamətində yerləşir. E0 tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
2010 FİFA Dünya Kuboku finalı
Finala gedən yol
2010 Dünya Kubokuna İspaniya sonuncu Avropa Çempionatı olan 2008 Avropa Çempionatının çempionu və 2007-ci ildən 2009-cu ilə qədər oynadığı 35 matçda məğlub olmayaraq, (Həmçinin seçmə mərhələsində oynadığı 10 matçın hamsını qazanaraq) bu sahədə rekorda imza atan komanda kimi qatıldı. Digər tərəfdən Niderland seçmə mərhələsində oynadığı 8 matçın hamsını qazanmış və mərhələnin lideri olaraq, turnirdə iştirak etmək haqqı qazandı.
Agioqrafiya
Agioqrafiya – xristian övliyalarının həyatını təsvir edən dini kitablar.
2010 FİFA Dünya Kuboku finalı
Finala gedən yol
Niderland turnirin əvvəllərində oynadığı matçlarda Meksikanı 2-1, Qananı 4-1, Macarıstanı 6-1 hesabı ilə məğlub edərək, 6 iyun tarixində Cənubi Afrika Respublikasına gəldi. Macarıstan matçının ikinci hissəsində zədələnən Aryen Robben isə qəfildən 6 gündən sonra, 12 iyun tarixində Cənubi Afrika Respublikasına gəldi. İspaniya da, Niderland kimi turnirdən əvvəl oynadığı üç qarşılaşmanı qazandı. Səudiyyə Ərəbistanı 3-2, Cənubi Koreyanı 1-0, Polşanı 6-0 hesabı ilə məğlub edən İspaniya turnir başladığı gün (11 iyun) Cənubi Afrika Respublikasına gələrək 32 komanda arasından ölkəyə daxil olan sonuncu komanda oldu.
Zeyvə (Urmiya)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 362 nəfər yaşayır (61 ailə).
2010 FİFA Dünya Kuboku finalı
Finala gedən yol
Nəticədə Niderland E qrupunda Danimarkanı 2-0, Yaponiyanı 1-0, Kamerunu 2-1 hesabı ilə məğlub edərək bütün matçları qazandı. Qapısına sadəcə bir qol vurulan Niderland, 9 xal ilə turnirdə ilk sıraya yüksəlib. Turnirin iki mərhələsində Slovakiyanı 2-1 hesabı ilə məğlub edən komanda dörddəbir finalda kuboku ən çox qazanan komanda olan Braziliya ilə qarşılaşdı. İlk dəqiqələrdə 1-0 məğlub olduqları matçı 2-1 qalib olan Niderland yarımfinalda keçmiş çempion komandalarından biri olan Uruqvaya rəqib oldu. 3-2 hesabı ilə Uruqvayı məğlub edən Niderland 2008-ci ilin oktyabr ayından bu yana oynadığı 14-cü matçını qazandı. H qrupunda mübarizə aparan İspaniya isə, İsveçrə ilə oynadığı ilk matçında 1-0 məğlub oldu. Digər oynadığı matçlarda Hondurası 2-0, Çilini 2-1 hesabı ilə məğlub edərək 6 xalla qrupun lideri oldu. II mərhələdə Portuqaliyanı, dörddəbir finalda Paraqvayı, yarımfinalda isə keçmiş çempionlardan biri olan Almaniyanı 1-0 hesabı ilə məğlub edərək finalda Niderlandın rəqibi oldu.
Matç topu
thumb|200px|Final matçı üçün xüsusi olaraq hazırlanmış [[Cabulani]]
Final bütün turnirdə istifadə olunan top Cabulaninin qızıl rəngli modeli olan Cobulani ilə oynanıldı. Topun adı matçın oynanılacağı yer Sokker siti stadionunun yerləşdiyi Yohannesburqun ləqəbi "Yoburq"-dan götürülmüşdür. Topun qızıl rəngdə olması, kubokun rəngi ilə birlikdə, şəhərin ləqəbi olan "Qızıl şəhəri" yada salır. 2006 FİFA Dünya Kubokunda istifadə edilən Timqeyst topundan sonra Cobulani, Dünya Kuboku finalı üçün xüsusi olaraq istehsal edilən ikinci top olmuşdur.
Hakimlər
İngiltərə Futbol Federasiyasına bağlı olan Hovard Uebb final matçının hakimi olaraq təyin edildi. Köməkçi hakimlik vəzifəsi Darren Kann və Mayk Mullarkiyə dördüncü və beşinci hakimlik vəzifəsi isə sıra ilə yapon Yuiti Nişumura və Toru Saqaraya verildi. 1950 Dünya Kuboku finalı hakimi Corc Riderdən, 1954 Dünya Kuboku finalı hakimi Uilyam Linqdən və 1974 Dünya Kuboku finalı hakimi Cek Teylordan sonra, Hovard Uebb Dünya Kuboku final matçına hakim olaraq təyin edilən dördüncü ingilis hakim oldu.
Cənubi Yorkşirin Roterem şəhərində polis, 1971-ci ildə doğulmuş (46 yaş) Uebb, 2003-cü ildən Premyer Liqa matçlarına hakim təyin edilirdi. 2005-ci ildə FİFA-da hakim olan Uebb, 2010 UEFA Çempionlar Liqası finalı və 2009 İngiltərə Kuboku finalında iştirak etmişdir. Kann və Mullarki 2010 Dünya Kubokunda üç matçı idarə edən Uebbin bütün matçlarında ona kömək etmişdir. Uebb qrup müsabiqələrində İspaniya-İsveçrə və Slovakiya-İtaliya matçlarını, I mərhələdə isə Braziliya-Çili matçını idarə etdi. Bu üç matçın heç birində qırmızı vərəqə istifadə etməyən və penalti qərarı verməməsinə baxmayaraq, Uebb, orta hesabla 5.67 sarı vərəqə göstərdi və turnirdə ən çox sarı vərəqə istifadə edən ikinci hakim oldu. Finalda göstərdiyi 14 sarı (Con Heytinqaya iki sarı ardı ilə qırmızı) vərəqə ilə, 1986-cı ildə keçirilən finaldakı 6 sarı vərəqəlik rekordu geridə buraxaraq 2010-cu ildə keçirilən Dünya Kuboku finalının ən çox sarı vərəqə verilən Dünya Kuboku finalı olmasına gətirib çıxarmışdır. Sarı vərəqələrin doqquzu matçın normal zamanında gəlmişdi. Final matçından sonra Uebbin turnir ərzində göstərdiyi sarı vərəqələrin sayı 31-ə yüksəldi və matçda göstərdiyi sarı vərəqələrin sayı orta hesabla 7.75 oldu.
Heyətlər
İspaniya heyətindəki üç futbolçu İngiltərə klublarında, digər bütün futbolçular İspaniya liqalarında forma geyinirdi. Niderland heyətindəki futbolçuların doqquzu öz ölkəsinin liqasında, altısı Almaniyada, beşi İngiltərədə, ikisi İtaliyada, biri İspaniyada öz karyerasına davam edirdi.
Matçdan əvvəl
180px|thumb|[[Cənubi Afrika Respublikası prezidenti Ceykob Zuma və digər yüksək vəzifəli adamlar, matçdan əvvəl sahədə olan futbolçularla görüşərkən.]]
2010 FİFA Dünya Kuboku matçları ərzində Almaniyanın bütün matçlarını doğru olaraq proqnoz verən İlbiz Paul, final matçı proqnozunda da müvəffəqiyyətli oldu.
Matçdan əvvəl Kolumbiyalı müğənni Şakira səhnəyə çıxaraq, Dünya Kuboku üçün xüsusi olaraq yazılan "Waka Waka" mahnısını ifa etdi. Şakiraya atəşfəşanlıq və işıq nümayişləri yoldaşlıq etdi. Şakiradan sonra səhnəyə Ladysmith Black Mambazo çıxdı. Turnirdə iştirak edən 32 ölkənin bayraqlarının işıq köməyi ilə meydana gətirdiyi sahədə rəqs nümayişləri təşkil edildi.
Matçı stadionda izləməyə gələn insanlar arasında Niderland və İspan kral ailələri ilə ev sahibi Cənubi Afrika Respublikasının prezidenti Ceykob Zuma (kubok mərasimində stadionda olmuşdur. ) keçmiş prezident Nelson Mandela, Nobel mükafatı laureatı Desmond Tutu və Cənubi Afrikalı aktrisa Şarliz Teron var idi. İspaniya tribunalarında Rafael Nadal və Pau Qasol yer alırdı. Zimbabve prezidenti Robert Muqabe, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının keçmiş baş katibi Kofi Annan, Morqan Friman, Naomi Kempbell və Paris Hilton matçı izləyənlərin arasında idi.
Xülasə
11 avqust 2010-cu il tarixində Yohannesburqun Sokker siti stadionunda Niderlandla İspaniya matçının 116-cı dəqiqəsində Andres İnyestanın vurduğu qol hesabı 1-0 dəyişdi. İspaniya ilk dəfə Dünya Kubokunu qazanma sevincini yaşadı.
İbrahim Məhəmməd Əbu Ərəb
İbrahim Muhammed Ebu Arab — Fələstin şairi.Əbu Ərəb, 1931-ci ildə Nazaret və Taberiyye şəhərləri arasındakı El-Celilə bağlı olan Eş-Şecera kəndində anadan olmuşdur. İşğalçılar tərəfindən kəndi boşaltdıqdan sonra əvvəlcə Kefer Kana, sonra Arrabetu'l-Butuf'a ​​köçdü. Orada iki ay qaldıqdan sonra Livana, daha sonra Suriyaya hicrət etdi.
Şairin atası Əbu Ərəb 1948-ci ildə sionist dəstələrin Fələstin torpaqlarını işğal edərkən öldü. 1982-ci ildə oğul işğalçı ordunun Livanı işğalı zamanı öldü. Uşaqlığında İngilis işğalı və yəhudi mühacirətinə qarşı başlanan Fələstin İnqilabının şahidi olmuşdur. Əbu Ərəb, Fələstin İnqilab Şairi və Fələstin Düşərgəsi Şairi kimi adlarla tanınırdı. 3 mart 2014-cü ildə Hümsdə vəfat etdi.
Anzak Günü
thumb|250px|25 aprel 1915-ci il Anzak Günü  — Avstraliya və Yeni Zelandiyanın milli bayramı.
25 aprel 1915-ci ildə Birinci Dünya Müharibəsi zamanı Antanta qüvvələri (İngilislər, avstraliyalılar, yeni zelandiyalılar, nyufaundlendlər, hintlilər, fransızlar) Gelibolu yarımadasına (Türkiyə) enməyə başladılar. Ardınca uzanan və qanlı döyüşlərdə eniş ələ keçirilmiş köprülərdən bir hücum inkişaf etdirə bilmədi və ilin sonunda evakuasiya edildi. Çanaqqala adlanan bu uğursuz əməliyyat zamanı Avstraliya-Yeni Zelandiya Ordu Korpusunun qoşunları fərqləndilər (Australian and New Zealand Army Corps, ANZAC).
Anzak Günü rəsmi olaraq 1916-cı ildə qeyd olunmağa başladı (Yeni Zelandiyada - 1920-ci ildən). Başlanğıcda, Birinci Dünya Müharibəsində həlak olan Avstraliyalılar və Yeni Zelandiyalılar üçün bir anım günü idi. II Dünya Müharibəsindən sonra, 25 aprel tarixində Avstraliya və Yeni Zelandiya, bu ölkələrin iştirak etdiyi bütün müharibələrdə və hərbi qarşıdurmalarda həlak olan vətəndaşlarını yad etdilər. Ənənəyə görə bu gün kilsə ibadətləri, hərbi keçidlər, qazilərin görüşləri keçirilir. Avstraliya və Yeni Zelandiya turistləri həm də anma tədbirlərinə ev sahibliyi edən Gelibolu'nu ziyarət edirlər. Yalnız Anzak günündə Birinci Dünya Müharibəsi əsgərlərinin sevdiyi milli sikkə atma oyununu oynamağa icazə verilir.
Labrador dənizi
Labrador dənizi — Atlantik okeanında yerləşən dəniz. Labrador yarımadası, Nyufaundlend adası və Qrenlandiya arasında yerləşir. Sahəsi 840 min km², maksimal dərinliyi 4316 m-dir. Labrador dənizi 40 milyon il öncə formalaşmışdır.
Ərəbli-i Bişə (Urmiya)
Ərəbli-i Bişə — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 280 nəfər yaşayır (89 ailə).
Kənan Nadirli
Həyatı
Nadirli Kənan İlqar oğlu 2000-ci il fevralın 2-də Cəlilabad rayonunun Kövüzbulaq kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Kənan könüllü olaraq İkinci Vətən müharibəsində iştirak edib. Qəhrəmanımız Füzuli, Qubadlı, Cəbrayıl istiqamətində gedən döyüşlərdə iştirak edib. 2020-ci il noyabrın 6-da Qubadlı istiqamətində düşmən tərəfindən atılan artilleriya mərmisi nəticəsində həlak olmuşdur.
Xarici keçidlər
Şəhidlik zirvəsinə ucalan qəhrəman – Kənan Nadirli
CWS T-1
thumb|right|CWS T-1 Kareta
Bütün avtomobil bir alətlə tam sökülə və yenidən yığıla bilirdi. Bunun səbəbi isə Avtomobilin yığıldığı vintlərin eyni ölçülü olmasıdır.
Avtomobil ilk dəfə 1922-ci ildə hazırlanmasına baxmayaraq, onun ilk istehsalı 1925-ci ildə gerçəkləşdirilmişdir.
İstehsal illəri 1925-1932-ci illəri əhatə edir. Bu müddət ərzində T-1 modelinin müxtəlif versiyalı 500 ədəd avtomobili istehsal edilmişdir.
1930-cu ildə CWS Polşa sənaye nəhəngi PZInz tərəfindən ələ keçirildi, lakin avtomobillərin ismi əvvəlki adını qorudu
Lakin 1932-ci ildə zavod Polski Fiat yığmaqdan lisenziya almışdı. Bundan sonra İtaliya konserni rəhbərinin tələbi ilə CWS avtomobillərinin satışı (CWS-1 daxil olmaqla) dayandırılmışdır.
Bayındır (İzmir)
Bayındır — İzmir ilinin ilçəsi. İzmirin cənub-şərqində yer alır. İl mərkəzinə uzaqlığı 50 km-dir. İlçənin şimalında Kamalpaşa, qərbində Torbalı, cənubunda Tirə, şərqində Ödəmiş ilçələri, şimal-şərqində isə Manisa ili yerləşir. İlçənin sahəsi 548 km2-dir. 2019-cu ilin statistikasına əsasən ilçə əhalisi 40,414 nəfərdir.
Ançarted (film, 2022)
Ançarted — ABŞ istehsalı macəra filmi.
Filmin 18 fevral 2022-ci ildə ABŞ-də Sony Pictures Releasing tərəfindən IMAX 3D, RealD 3D, 4DX və Dolby Atmos vasitəsiylə ilk baxışa çıxarılmışdır.
Heyvanlar tarixi (Aristotel)
thumb|upright=1.5|Heyvanlar tarixinin [[Konstantinopol şəhərindəki əlyazması. XII əsr (Laurensian kitabxanası).]] Heyvanlar tarixi (, Ton peri ta zoia historion, "Heyvanlar haqqında sorğular";, "Heyvanlar tarixi") — Afinada Platon Akademiyasında təhsil almış qədim yunan filosofu Aristotelin biologiyaya dair əsas mətnlərindən biri. Eradan əvvəl IV əsrdə yazılmışdır. Aristotel özü eradan əvvəl 322-ci ildə vəfat etmişdir.
Ümumi mənzərədə zoologiyanın pioneri hesab edilən əsərdə Aristotel nəyi (heyvanlar haqqında mövcud faktları) araşdırdığını izah etmiş, ardınca niyəni (bu xüsusiyyətlərin səbəblərini) müəyyən etmişdir. Beləliklə, kitabda fəlsəfəni təbii dünyanın bir hissəsinə tətbiq etməyə cəhd edilmişdir. Əsər boyu Aristotel həm fərdlər, həm də qruplar arasında fərqləri müəyyən etməyə çalışmışdır. Bütün üzvlərin eyni fərqləndirici xüsusiyyətlərə malik olduğu müşahidə edilirsə, bu, bir qrupdur. Məsələn, bütün quşların lələkləri, qanadları və dimdiyi var. Quşlar və onların xüsusiyyətləri arasındakı bu əlaqə universal olaraq qəbul edilir.
"Heyvanlar tarixi" əsərində xüsusən də Lesbos adasının ətrafındakı dəniz biologiyası olmaqla çoxlu sayda dəqiq müşahidələr mövcuddur. Buraya rəng dəyişdirmə qabiliyyəti və sperma ötürmə qabiliyyətinə malik caynaqları olan oktapod, analarının bədənində böyüyən dələkimi köpəkbalığının balaları və ya dişisi getdikdən sonra yumurtaları qoruyan erkək çay naxakimisi daxildir. Bunlardan bəziləri XIX əsrdə yenidən kəşf edilənə qədər uzun müddət xəyali hesab olunurdu. Aristotel səhv etməkdə günahlandırılır, lakin bəziləri onun mətninin yanlış təfsirinə görədir, digərləri isə həqiqi müşahidəyə əsaslanmış ola bilər. Bununla belə, o, səyahətçilər və arıçılar kimi digər insanların dəlillərindən bir qədər tənqidsiz istifadə etmişdir.
"Heyvanlar tarixi" təxminən iki min il zoologiyaya güclü təsir göstərmişdir. Əsər XVI əsrdə Aristoteldən təsirlənən Konrad Gesner kimi zooloqlar mövzu ilə bağlı öz araşdırmalarını yazana qədər əsas bilik mənbəyi olmağa davam etmişdir.
Marağa tüməni
thumb|[[Qaffariyyə Günbəzi (Marağa)]]
Marağa tüməni — inzibati vahid. Elxanilər dövləti Azərbaycan vilayətinin tüməni
Ərazisi
Marağa (Marağa, Bəsavu, Dehxarqan, Nilan) nahiyələrinə bölünürdü
Kayak
200px|thumb|right|Eskimos qayığı Kayak və ya eskimos qayığı — eskimoslar, aleutlar və başqa Arktika xalqları tərəfindən istifadə edilən qayıq növü.
Hal-hazırda turizm və idman məqsədləri üçün istifadə edilir. Onların materialları dəniz axımına qarşı bir-birindən fərqlənir. Qayıqlar ağacdan hazırlanır. Onun bir çox plastik növləri də mövcuddur.
Kornuoll dondurması
thumb|Kornuoll dondurması yeyən qadın. Kornuoll dondurması – Böyük Britaniyanın cənub-qərbində, Kornuollda hazırlanan dondurma çeşidi. Hazırlanmasında Kornuoll qatılaşmış qaymağından istifadə olunur, bəzən isə sorbedən də istifadə oluna bilər. Hazırda Kornuollda fermalarda sağılmış süddən hazırlanmağa davam edilsə də, bütün Böyük Britaniyada Kornuoll dondurması (və bütün brendləri) satılır. Adi dondurma və vanilya ekstratından da hazırlana bilər. Hazırda bəzi şirkətlər (Şərqi Luudakı bir şirkət kimi) Kornuoll dondurmasının istehsalında ancaq Kornuoll qaymağından və Kornuoll südündən istifadə etdiklərini iddia edirlər.
Ruben Sənəmyan
Ruben Sənəmyan — Ermənistan hərbçisi, Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin kapitanı, Ermənistanın Milli Qəhrəmanı.
Ərəbli-i Dərə (Urmiya)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 448 nəfər yaşayır (129 ailə).
Ruben Sənəmyan
14 oktyabr 2020-ci il tarixində Sənəmyanın Qarabağ döyüşləri zamanı Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən məhv edildiyi məlumatı yayılmışdır. Lakin bu, daha sonra yalanlanmışdır.
Həyatı
Ruben Sənəmyan 22 sentyabr 1976-cı il tarixində SSRİ respublikalarından olan Ermənistan SSR-in Tavuş mərzinin Dilican şəhərində anadan olmuşdur.
Hərbi fəaliyyəti
Ruben Sənəmyan 2012-ci ildə də Azərbaycan-Ermənistan sərhədində döyüşüb.
Tovuz döyüşləri
Ruben Sənəmyan Tovuz döyüşlərində aktiv iştirak etmişdir. Ermənistan Müdafiə Nazirliyinin müşaviri Şuşan Stepanyan bildirib ki, Sənəmyan döyüş zamanı "Anvax hərbi mövqeyi istiqamətində rəqibin çoxsaylı hücumlarının dayandırmasını təşkil edərək, rəqibin işçi qüvvəsinə, silah-sursatına və hərbi texnikasına xeyli itki vermişdir".
Erməni mətbuatının yazdığına görə, Sənəmyana Tovuz döyüşlərində başda general Polad Həşimov olmaqla yüksək rütbəli Azərbaycan zabitlərini bir atışla öldürdüyünə görə ona milli qəhrəman adı verilmişdir.
14 oktyabr 2020-ci il tarixində Sənəmyanın Qarabağ döyüşləri zamanı Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən məhv edildiyi məlumatı yayılmışdır.
Mükafat və təltiflər
Ruben Sənəmyan 2012-ci ildə Ermənistanın keçmiş prezidenti Serj Sarkisyan tərəfindən ikinci dərəcəli döyüş ordeni ilə təltif edilmişdir.
Ruben Sənəmyan Ermənistan Prezidenti Armen Sarkisyanın 21 avqust 2020-ci il tarixli fərmanı ilə Ermənistanın Milli Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür. O həmçinin, "Vətən" ordeni ilə mükafatlandırılmışdır.
Dairəvi Günbəz türbəsi
Memarlıq xüsusiyyətləri
Abidə dairəvi formalı, sadə və üzəri ikitərəfli günbəzlə örtülmüş fasada malik türbədir. Lakin zamanla abidənin tavanı və günbəzi dağılaraq tarixə qovuşmuşdur. Türbənin qeyd edilən iki hissəsi dağıldıqdan sonra isə binanın digər hissələrini qoruyub-saxlamaq üçün köhnə günbəzin yerində çardaq formalı dam tikilmişdir.
Dairəvi türbə giriş qapısını əhatə edən çərçivə və aypara şəkilli tağlarla bəzədilmişdir. Tağın aşağı və yuxarı hissəsində isə kərpic və firuzəyi kaşılarla bəzədilmiş mürəkkəb naxışlara malik kufi xəttlə yazılmış kitabələr memarlıq-üslub baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb etməkdədir. Abidə öz tikildiyi tarix ilə Qırmızı Günbəd türbəsinin tikildiyi tarix arasındakı qısa zamanda öz fasad quruluşunun keçdiyi böyük inkişaf və təkamül yolunu göstərdiyi üçün xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bina zirzəmisi olan hündür daş bünövrə üzərində tikilmişdir.
Tirə (İzmir)
Tirə — İzmir ilinin ilçəsi. İzmirin cənub-şərqində yer alır. İl mərkəzinə uzaqlığı 64 km-dir. İlçənin şərqində Ödəmiş, şimalında Bayındır, qərbində Torbalı və Səlcuq ilçələri, cənubunda isə Aydın ili yerləşir. İlçənin sahəsi 716 km2-dir. 2019-cu ilin statistikasına əsasən ilçə əhalisi 84,804 nəfərdir.
Yeqor Boqomolski
Yeqor Boqomolski – Azərbaycan Premyer Liqasında çıxış edən Neftçinin hücumçusu.
Neftçi
Neftçidə ilk matçına 21 iyul 2022-ci ildə keçirilən Aris-Neftçi matçının 87-ci dəqiqəsində çıxıb. Matç Arisin 2–0 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb.
Mirəsədulla Mirqasımov
Mir Əsədulla Mir Ələsgər oğlu Mirqasımov — Azərbaycan cərrahı, Azərbaycan SSR EA-nın ilk prezidenti (1945–1947), Azərbaycanın ilk tibb elmləri doktoru (1927), professor (1929), Azərbaycan SSR EA-nın həqiqi üzvü (1945), Azərbaycan SSR əməkdar elm xadimi (1936). İlk azərbaycanlı alim-cərrah. SSRİ Ali Sovetinin (1–3-cü çağırış) deputatı.
Həyatı
Mir Əsədulla Mirqasımov 17 noyabr 1883-cü ildə Bakı şəhərində ruhani seminariyasının müəllimi ailəsində anadan olmuşdur. 1908-ci ildə gimnaziyanı qurtarmışdır. Gimnaziyanın yuxarı siniflərində oxuyarkən o, ictimai fəaliyyətə başlamış, qəzet və jurnallara məqalələr yazmışdır. Bu məqalələrdə müəllif, əsasən, Şərq ölkələrində müsəlman qadınlarının acınacaqlı vəziyyəti məsələsindən bəhs etmişdir.
1913-cü ildə Odessa şəhərində yerləşən Novorossiya İmperator Universitetinin (hazırda İ.İ. Meçnikov adına Odessa Milli Universiteti ) tibb fakültəsini bitirmişdir. 1916-cı ilədək Odessada həkim, 1916–1929 illərdə Bakıda hərbi lazaretdə, indiki Əzizbəyov adına 1 №-li doğum evində cərrah, Azərb. Dövlət Universitetinin tibb Fakültəsində dosent işləmişdir.
1945–1947-ci illərdə Azərbaycan SSR EA-nın ilk Prezidenti olmuşdur. thumb|250px|left| Mir Əsədulla Mirqasımovun I [[Fəxri xiyabandakı məzarı]] Mirqasımov Mir Əsədulla Mir Ələsgər oğlu 20 iyul 1958-ci ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.
Əsas elmi nailiyyətləri
200px|thumb|right|Mirəsədulla Mirqasımovun yaşadığı evin fasadına vurulmuş barelyef 1916 ildə əsaslı cərrah peşəsinə yiyələnən gənc Bakıya qayıdır. 1920 ildən etibarən Mir Əsədulla – Mixaylovsk xəstəxanası cərrahiyyə şöbəsinin ordinatoru, sonralar Azərbaycan Dövlət Universitetinə öncə prozektor, bir müddət sonra operativ cərrahiyyə və topoqrafik anatomiya kafedrasında ordinator vəzifəsində işləməyə dəvət edilir.
Azərbaycanda müasir tibb təhsilinin və elminin banilərindəndir. 1927-ci ildə Mirəsədulla Mirqasımov tədqiqatlarını birləşdirərək "Azərbaycanda sidik daşı xəstəliklərinin öyrənilməsinə dair materiallar" mövzusunda ilk dəfə doktorluq dissertasiyası müdafiə edir. M.Mirqasımov Azərbaycanda uroloji xəstəliklər üzrə doktorluq dissertasiyası müdafiə edən ilk milli mütəxəssis kimi səhiyyə tariximizdə özünə layiqli və əbədi yer tutub. İstedadlı alim müvəffəqiyyətlə müdafiə etdiyi doktorluq dissertasiyasının motivləri əsasında 1928-ci ildə monoqrafiya çap etdirib və indi də öz praktiki əhəmiyyətini, aktuallığını itirməmişdir. Bununla da ilk azərbaycanlı alim-cərrah adına yiyələnir, tibbi cərrahiyyə elmi məktəbinin əsasını qoyur. 1929-cu ildə isə professor adını alır. M. Mirqasımov Azərbaycan SSR EA-nın və Tibb Universitetinin təşkilatçılarından biri olmuş və 1945-ci ildə Azərb. SSR EA-nın həqiqi üzvü (akademik) seçilmişdir. 1919–1929-cu illərdə ADU-nun tibb fakültəsinin dosenti, 1931–1958-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun hospital cərrahlıq kafedrasının (indi- I cərrahi xəstəliklər kafedrası) müdiri olmuşdur.
EA-nın təsisi cəmiyyətin əyani və nəzəri tələbatlarını, respublikada iqtisadiyyatın inkişafına, sürətlə inkişaf edən elm sahələrinin və elmi fikirləri istiqamətləndirən vahid elm ocağının fəaliyyət göstərməsi zərurətindən irəli gəlirdi. Namizədliyi irəli sürülən 41 nəfərdən 15-i respublika Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü (akademik) olaraq təsdiqləndi. İlk ümumi yiğincaqda Elmlər Akademiyasının prezidenti yekdilliklə M.Ə. Mirqasımov seçildi. Elə həmin yığıncaqda EA-nın Rəyasət Heyətinin tərkibi təsdiqləndi, akademiklər M.Ə. Mirqasımov, Ş.Ə. Əzizbəyov, H.N. Hüseynov, M.Ə. Qaşqay və Y.H. Məmmədəliyev Rəyasət heyətinin tərkibinə daxil oldular.
Azərbaycanda tibbi cərrahiyə elmi məktəbinin təşkilatçısıdır. Alimin elmi fəaliyyəti əsasən sidik daşı xəstəliklərini etiologiyası, klinikası və müalicəsinin öyrənilməsinə, irinli peritonitləri, anesteziologiya, travmotologiya, urologiya və cərrahlığın aktual məsələlərinə həsr olunmuşdur. Yüksək ixtisaslı kadrlar hazırlanmasında xidməti var. Cərrahlıq sahəsində Azərbaycan dilində yazılmış ilk dərsliyin müəllifidir.
Yunus Nadi Abalıoğlu
Yunus Nadi Abalıoğlu — türk jurnalisti, yazıçı, siyasi xadim.
Həyatı
Rodosda Süleymaniyyə mədrəsəsində oxumuş, Qalatasaray liseyini və hüquq məktəbini bitirmişdir. 1900-cü ildə “Məlumat” qəzetində fəaliyyətə başlamış, hakimiyyət əleyhinə yönəlmiş yazılarına görə həbs olunmuşdur. “Rumeli” (1910) və “Təsviri-əfkar” qəzetlərinin baş redaktoru olmuşdur.
Fəaliyyəti
"İttihad və Tərəqqi" partiyasının xadimləri ilə yaxınlıq etmiş, 1918-ci ildən Türkiyədə nəşr olunan "Təsviri-əfkar", "Yeni gün" və s. qəzetlərdə Türkiyə-Azərbaycan əlaqələrinə dair yazıların müəllifi kimi tanınmışdır. 1918-ci il iyulun 4-də "Təsviri-əfkar" qəzetində dərc olunmuş "Qafqazlılar və Türkiyə" adlı məqaləsində Batum sülh konfransında Azərbaycan və Türkiyə nümayəndələri arasında aparılmış danışıqlar və əldə edilmiş razılaşma haqqında geniş məlumat verilir. Müəllif Azərbaycan türklərinin istiqlal mübarizəsini ön plana çəkərək, Qafqazın Türkiyə üçün əhəmiyyətini vurğulayırdı.
1918–1920 illərdə “Yeni gün” qəzetini buraxmış, nəşrini Ankarada davam etdirmişdir. 1924-cü ildən nəşrinə başladığı “Cümhuriyyət” qəzetinin baş redaktoru idi. “İnqilabi-Osmani” (1908), “Mustafa Kamal Paşa Samsunda” (1955), “Qurtuluş savaşı xatirələri” (1978) və s. əsərləri var. Türkiyə Böyük Millət Məclisinin üzvü olmuşdur.
"Yeni gün" qəzeti
1918-ci il sentyabrın 4-də " Yeni gün" qəzetində çıxan "Bolşeviklərin hökuməti" məqaləsində Yunus Nadi 1918-ci il avqustun 27-də imzalanmış alman-sovet sazişini şərh edərək, Azərbaycan və Bakı məsələsində qeyri-fəal mövqe tutduğuna görə Türkiyə hökumətini tənqid edirdi. Yunus Nadi Türkiyə ictimaiyyətində Azərbaycanın müstəqilliyinin labüdlüyü fikrinin formalaşmasında mühüm rol oynamışdır.
Viktoriya dövründə qadınlar
Viktoriya dövründə qadınlar və kişilər arasındakı sosial fərqlər heç bir dövrdə olmadığı qədər kəskinləşdi və qadının ailə və cəmiyyətdə bugün də aktual qəbul edilən rolu müəyyənləşdi. Əsas iş yerlərinin əkin sahələrindən fabriklərə daşınması ilə illər boyu həyat yoldaşları ilə birgə çalışmış qadınlar üçün də evdarlıq dövrü başladı.
Təhsil
1840-cı illərə qədər qadınlar üçün nəzərdə tutulan məktəblər kiçik idi və daha çox qadınların ailədəki rolu ilə əlaqədar təlim keçirdilər. Müəllim olaraq çalışan qadınlar da eyni peşədə çalışan kişilərdən sayca çox idi, ancaq onlara kişilərdən daha az maaş verilirdi. Lydia Murdoch bu fərqləri belə izah edir:
''"Növündən asılı olmayaraq qadınlar iş yerlərində həmişə əngəllər ilə qarşılaşmalı olurdular. Maaş məbləğləri işdən asılı olaraq dəyişsə də, qadınlara bütün sahələrdə kişilərdən daha az maaş verilirdi. Məsəl üçün 1883-cü ildə London Məktəb Şurası qadın müəllimlər üçün maaşı eyni vəzifədəki kişilərin maaşının dörddə üçü olaraq müəyyənləşdirmişdi.1890-cı ildə kişi asisentlər illik 119 funt qadınlar isə 88 funt maaş alırdılar. Kişilərdən fərqli olaraq peşələrində ikinci dərəcəli statusla yanaşılan qadınlar, həm də Viktoriya dövrünün alışılmış "evdar qadın" anlayışını zədələdikləri üçün ətraf-mühitin qınağına da dözməli idilər."
Orta təbəqədən olan qadınlar həm işləmək, həm də evlənmək hüququndan məhrum idilər, onlar ya evlənməli, ya da işləməli idilər. Kişilər üçün isə elə bir məcburiyyət yox idi. Universitetlər isə tamamilə kişilər tərəfindən idarə edilirdi. Qadınların universitet materiallarını öyrənəcək qədər qabiliyyətli olmadıqlarını düşünürdülər.
İş
Orta təbəqədən olan qadınlar üçün işləmək azadlıq, siyasi status və hörmət demək idi, aşağı təbəqə üçün isə dolanacaq yolu. İlkin kampaniyalar qadınlar üçün uyğun iş tapmağa, sonrakılar isə iş şəraitini və məvaciblərini yaxşılaşdırmağa çalışırdılar. 1850–60-cı illərdə qadınların işə cəlb olunması üçün kampaniyalar subay qadınları əhatə edirdi.
1851-ci ilə aid statistikalarda İngiltərədə yaşayan 6 mln. qadının yarısının işlədiyi, işləyən qadınların isə 2 milyonunun subay olduğu göstərilir.
NGC 5512
NGC 5512, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Naxırçı bürcü istiqamətində yerləşir. E4 tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Filip Pauluççi
Filip Osipoviç Pauluççi (, 1779, Modena — 25 yanvar 1849, Nitsa) — markiz, fransız və rus hərbi xadimi, general-adyutant.
Həyatı
Filip Pauluççi əvvəlcə Fransa ordusunda xidmət etmişdi. 1807-ci ildə polkovnik rütbəsində Rusiya ordusuna keçmişdi. Osmanlı ordusuna qarşı döyüşmüşdü. 1810-cu ildə Qafqaz ordusunun general-kvartirmeyseri təyin olunmuşdu. 1811-ci ildə Qafqazın sərdarı vəzifəsinə dəyişildi.
22 sentyabr 1811-ci ildə rus qoşunlarının komandanı general F. Pauluççi Qafqaza daxil oldu.
Markiz Pauluççi 1812-ci il fevral ayının birinci yarısında Bakıda olmuşdur.
Mükafatları
Filip Pauluççi 7 may 1809-cu ildə № 939 əmrlə 4-cü dərəcəli Müqəddəs Georgi ordeni ilə təltif edilmişdi.
Ödəmiş
Ödəmiş — İzmir ilinin ilçəsi. İzmirin cənub-şərqində yer alır. İl mərkəzinə uzaqlığı 77 km-dir. İlçənin şərqində Kiraz və Bəydağ, qərbində Bayındır və Tirə ilçələri, şimalında Manisa, cənubunda isə Aydın illəri yerləşir. İlçənin sahəsi 1,019 km2-dir. 2019-cu ilin statistikasına əsasən ilçə əhalisi 132,876 nəfərdir.
Ərəbli-i Yekan (Urmiya)
Ərəbli-i Yekan — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 154 nəfər yaşayır (51 ailə).
Afrika milli konqresi
Afrika Milli Konqresi (AMK) – CAR-da hakim partiya; yerli əhalinin kütləvi və nüfuzlu siyasi təşkilatı. 1912-ci ildə yaradılmışdır. Afrika Milli Konqresi irqi ayrı- seçkiliyə qarşı çıxır və CAR-ın bütün əhalisinin hüqüq bərabərliyi naminə çalışır. 1955-ci ildə Afrika Milli Konqresi və digər müxalifət təşkilatlarının təşəbbüsü ilə çağırılmış Xalqlar konqresində Azadlıq xartiyası – demokratik Cənubi Afrika uğrunda mübarizə proqramı qəbul olundu. Afrika Milli Konqresi ölkənin bütün tərəqqipərvər qüvvələrini birləşdirməyə çalışaraq, dəfələrlə hakim dairələrin irqçi və antidemokratik siyasətinə qarşı çıxmışdır. 1960–1990-cı illərdə gizli fəaliyyət göstərmişdir. Afrika Milli Konqresi rəhbərliyi altında irqçiliyə qarşı aparılan mübarizənin Afrika və dünya demokratik qüvvələri tərəfindən dəstəklənməsi CAR-da aparteid sisteminin ləğvinə gətirib çıxardı. 1994, 1999, 2004-cü illərdə CAR-da keçirilən ümumxalq seçkilərində Afrika Milli Konqresi qalib gəlmişdir.
Daniele Massaro
Daniele Massaro — İtalyalı keçmiş peşəkar futbolçu, mövqeyi hücumçu olub. İtaliya millisiylə Dünya çempionu olub. Daha çox "Milan" klubunda oynaması ilə tanınır. İndi "Milan"ın ictimaiyyətlə əlaqələr üzrə meneceridir.
Karyerası
Karyerasına B seriyasında yarışan "Monza" klubunda oynamaqla başlayır. Burada komanda yoldaşı Paolo Monelli ilə birlikdə əla oyun göstərərək daha böyuk klubların diqqətini çəkir.
1986-cı ildə "Milan"a gedir və burada 1995-ci ilə qədər 300-dən çox oyun keçirdir (1988/89 mövsümünü icarə əsasında "Roma" klubunda keçirdir) və Arriqo Sakki və Fabio Kapellonun rəhbərliyi altında 1980-ci illərin sonu və 1990-cı illərin əvvəllərində əfsanəvi "Milan"ın bir hissəsi olur.
1995-ci ildə o, "Milan"ı tərk edir və karyerasının sonuna kimi Yaponiyanın "Shimizu S-Pulse" komandasında oynayır.
Nazmi Solok
Nazmi Solok (d. 1876, Balıkəsir ili, Osmanlı İmperiyası – ö. 1956, İstanbul, Türkiyə) — Türk əsgəri.
Hərbi fəaliyyəti
1896-ci ildə hərbi məktəbə daxil olmuş və 1899-ci ildə oranı bitirmişdir. Balkan müharibələrində və Birinci Dünya müharibəsində iştirak etmişdir. 12 mart 1918-ci ildə Müstəqil 50-ci tümən komandiri kimi xidmət göstərdi.
27 mart 1918-ci ildə Bağdad döyüşündə əsir götürüldü və 12 iyun 1920-ci ildə əsirlikdən azad edildi.
Qadın sahibkarlar
right|thumb|200x200px| Amerikalı sahibkar, televiziya aparıcısı və media icraçısı [[Opra Uinfri|Oprah Winfrey 2013-cü ildə ABŞ Prezidenti Barak Obamadan Prezident Azadlığı Medalı alır. ]] right|thumb|200x200px| Fin iş adamı Armi Ratia (1912–1979), Marimekko toxuculuq və ev bəzək şirkətinin yaradıcısı. Qadın sahibkarlar— xüsusən bir müəssisəni quran və idarə edən qadınlardır. 20 və 21-ci əsrdə qadın sahibkarların sayı ABŞ- da davamlı olaraq artdı, 1997-ci ildən bəri qadın sahibkarlıq biznesi 5%-ə qədər artdı. Bu artım, Koko Şanel, Diana Hendriks, Marqaret Vitmen və Opra Uinfri kimi varlı qadınların yaranmasına səbəb oldu.
Tarixi
ABŞ-də ilk qadın sahibkarlığı işi 1739-cu ildə Eliza Lukas 16 yaşında olarkən Cənubi Karolinadakı ailəsinin əkinlərinə başçılıq etdiyi zaman qeyd olunur. 18–19-cu əsrlərdə qadınlar gəlirlərini artırmaq yolu ilə kiçik biznes fəaliyyətinə başladılar. Bir çox hallarda yoxsulluğun qarşısını almağa çalışırdılar və ya həyat yoldaşının itkisi ilə üzləşənlər gəlir əldə etmək məqsədilə sahibkarlığa başlayırdılar. O dövrdə bu qadınların qurduqları müəssisələr sahibkarlıq kimi düşünülmürdü. Onların bir çoxu məişət vəzifələrinə diqqət etməli idilər. Məsələn, təhsil və alternativ məşğulluq imkanları ilə uzun müddət davam edən və əhəmiyyətli maneələr olan qaradərili qadınlar tarixən az maaşlı işlərə və məişət işlərinə, xüsusən də Cima Krou qanunu da işləmişdilər. Nəticədə, 20-ci əsrin əvvəllərində qaradərili qadınlar tikiş, saç baxımı, evdə məişət işi və mamaçılıq sahələrində inkişaf edirdilər. Sərvət səviyyəsinin aşağı olması, kapitala giriş, irqi ayrı-seçkilik sahibkar qadınlar üçün maneə olmuşdur və davam edir. Sahibkarlıq termini məhsullar və xidmətlər üzərində yeni ideyaları olan və bu ideaları yeni bir işə çevirən şəxsləri təsvir etmək üçün istifadə olunur. Əvvəlki dövrlərdə bu termin kişiləri təsvir etmək üçün istifadə olunurdu.
Qadınlar iş dünyasına fikirləri yalnız geniş ictimaiyyətə xoş gəldikdə işə başlaya bilərdilər. 17-ci əsrdə, indiki Nyu-York Şəhəri olaraq bilinən Niderland kolonistləri madərşahlıq cəmiyyət altında fəaliyyət göstərdilər. Bu cəmiyyətdə bir çox qadınlara pul və torpaqlar miras qaldı və bu miras sayəsində iş sahibi oldular. Bu dövrün ən uğurlu qadınlarından biri tacir, gəmi sahibi olan və mal ticarətində iştirak edən Margaret Hardenbrook Philipse idi.