cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anar Umudov
Dünya Bankı və Beynəlxalq Maliyyə Korporasiyası tərəfindən aparılan və biznes mühitinin əlverişliliyi üzrə qiymətləndirməni özündə əks etdirən "Doing Business" adlı hesabatların Azərbaycana aid hissəsinin hazırlanmasında fəal iştirak etdiyinə görə Dünya Bankı tərəfindən dəfələrlə təşəkkürə layiq görülüb, Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankı, Qaradəniz Ticarət və İnkişaf Bankı kimi beynəlxalq maliyyə qurumlarının Azərbaycanda həyata keçirdikləri irihəcimli kreditləşmə layihələrinin hüquqi müşayiətində iştirak edib.
Avropanın müxtəlif ölkələrində keçirilən beynəlxalq konfrans və seminarlarda işitirak edib. Hüquq sahəsində bir sıra təlim və seminarlarda mühazirəçi qismində çıxış edib.
15 ildən artıq hüquqşünas ixtisası üzrə, o cümlədən 10 ilə yaxın rəhbər vəzifələrdə iş stajına malik olan Anar Umudov Azərbaycanın bir sıra tanınmış müəssisələrində işləyib.
Həyatı
Anar Umudov 1983-cü il iyun ayının 9-da Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikasının Voronej vilayətinin Liski şəhərində anadan olub.
1999-cu ildə Bakı şəhəri Nərimanov rayonunda yerləşən hazırda "Tərəqqi liseyi" adlanan 66 №-li orta məktəbi bitirib.
2003-2004-cü illərdə hərbi xidmətdə olub.
Ailəlidir, 5 övladı var.
Təhsili, elmi və pedaqoji fəaliyyəti
2003-cü ildə Bakı Dövlət Universitetinin Beynəlxalq hüquq və beynəlxalq münasibətlər fakültəsinin beynəlxalq hüquq ixtisası üzrə bakalavr, 2010-cu ildə isə eyni fakültənin magistr pilləsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.
2014-cü ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Hüquq və İnsan Haqları İnstitutunun beynəlxalq münasibətlər və beynəlxalq hüquq şöbəsinin doktoranturasına qəbul olunub, 2019-cu ildə doktorantura təhsilini müvəffəqiyyətlə başa vurub.
Hazırda "Azərbaycanın Ümumdünya Ticarət Təşkilatına üzvlüyünə qəbulunun beynəlxalq-hüquqi aspektləri" mövzusunda dissertasiya işi üzərində işləyir.
2016–2018-ci illər ərzində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının Dövlət Qulluğu və Kadr Siyasəti kafedrasında müəllim işləyib.
2017-ci ildə Akademik IELTS imtahanından 6.5 bal toplayıb.
"Ümumdünya Ticarət Təşkilatı hüququ – Beynəlxalq ticarətin yeni tənzimləmə aləti kimi" və "Azərbaycan və ÜTT: Üzvolma prosesi və daxili hüquq normalarının ÜTT qaydalarına uyğunlaşdırılması məsələlərinin bəzi aspektləri" elmi məqalələrinin müəllifidir.
İngilis və rus dillərini yüksək səviyyədə bilir.
Peşə fəaliyyəti
Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunda baş hüquqşünas, "Xəzər – Gələcək Naminə Tərəfdaşlıq" İctimai Birliyində icraçı direktor, "ANS Şirkətlər Qrupu"nda hüquq məsləhətçisi, "Embawood" MMC-də hüquq departamentinin direktoru vəzifələrində çalışıb.
2009-cu ildə ən gənc vəkillərdən biri kimi Azərbaycan Respublikası Vəkillər Kollegiyasının üzvlüyünə qəbul olub, 2012-ci ilin iyun ayınadək Vəkillər Kollegiyasının 1 saylı hüquq məsləhətxanasının vəkili olub. Həmin tarixdən bugünədək fərdi vəkil kimi fəaliyyət göstərir.
2010-cu ildən etibarən "Alibi Peşəkar Hüquq və Konsaltinq Xidmətləri" MMC-nin direktorudur.
Dünya Bankı və Beynəlxalq Maliyyə Korporasiyası tərəfindən aparılan və biznes mühitinin əlverişliliyi üzrə qiymətləndirməni özündə əks etdirən Doing Business 2014: Understanding Regulations for Small and Medium-Size Enterprises, Doing Business 2015: Going Beyond Efficiency, Doing Business 2016: Measuring Regulatory Quality and Efficiency, Doing Business 2017: Equal Opportunity for All, Doing Business 2018: Reforming to Create Jobs, Doing Business 2019: Training for Reform adlı hesabatların Azərbaycana aid hissəsinin hazırlanmasında fəal iştirak etdiyinə görə Dünya Bankı tərəfindən 2014–2019-cu illərdə təşəkkürə layiq görülüb.
İctimai-siyasi fəaliyyəti
2015-ci il noyabrın 1-də Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə keçirilmiş seçkilərdə 19 saylı Nərimanov birinci seçki dairəsindən deputatlığa müstəqil namizəd olub və 2412 səs toplayaraq 3-cü yer olub.
2018-ci il Azərbaycan Respublikası prezidenti seçkilərində prezidentliyə namizəd olub. Seçkilərdə namizədliyi öz təşəbbüsü ilə irəli sürülüb. Namizədliyin irəli sürülməsinin təsdiq edilməsi üçün sənədlər 2018-ci il fevralın 9-da Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasına təqdim edilib. Mərkəzi Seçki Komissiyası bununla əlaqədar qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş müddətdə və qaydada müvafiq araşdırma aparıb, irəli sürülmüş namizədliyin təsdiq edilməsi üçün əsasların olmasını müəyyən edib. 14 fevral 2018-ci ildə ARMSK namizədliyin irəli sürülməsini təsdiq edib.
İmzatoplama kampaniyası ərəfəsində Modern.az saytı Namizədliyini irəli sürənlərin imzatoplama kampaniyası nə yerdədir? sualına A. Umudov "İmzatoplama kampaniyası hələ də davam edir. Yəqin ki, prosesin yekunlaşması təqribən martın əvvəllərinə təsadüf edə bilər. Sonuncu dəfə bir-iki gün bundan qabaq nə qədər imzanın toplanması ilə bağlı məlumat var idi. Amma proses normal irəliləyir,  imzaların sayı ilə  əlaqəli yaxın günlərdə dəqiq məlumatımız olacaq".,- deyə cavab verib.
Prezident seçkiləri ilə əlaqədar namizədin qeydə alınması üçün zəruri olan seçki sənədlərinin MSK-ya təqdim edilməsi üçün ayrılmış vaxt martın 12-də saat 18.00-da başa çatıb. A. Umudov doldurulmuş imza vərəqələri və digər zəruri seçki sənədlərini MSK-ya təqdim etməyib, bununla da, onun seçki prosesində namizəd kimi iştirak etməyəcəyi dəqiqləşib.
Umudov bu barədə Modern.az-a açıqlamasında deyib ki, sənədlərin təhvili mümkün olmayacaq: "Bu gün biz topladığımız imzaları hesabladıq. Lakin tələb olunan imzaların sayını toplaya bilməmişik. Hardasa imzaların yarısının toplanmasına nail olmuşuq. Bu baxımdan gün sonuna kimi sənədlərimizi MSK-ya təqdim edə bilməyəcəyik. Biz 60 dairəni əhatə etməliydik, amma təqribən 45-ə yaxın dairələri əhatə edə bildik. Təəssüf ki, tələb olunan imzaları toplaya bilmədik".
2020 Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə seçkilərdə yenə 19 saylı Nərimanov birinci seçki dairəsindən yenidən deputatlığa namizəddir.
Kiçik Midiya
Kiçik Midiya – Əhəmənilər imperiyasının vilayəti.
Madaylar fars Əhəmənilər sülaləsi tərəfindən devirildikdən sonra Midiya dövlətinə tabe olan ərazilərin böyük bir hissəsi Əhəmənilərin əlinə keçdi.
İlk Əhəmənilər dövründə müasir Azərbaycan ərazisinin hansı hissəsinin fars dövləti tərkibinə daxil olduğunu bilmirik. Maraqlıdır ki, Madanın birinci satrapı Oybar "Nabonidin salnaməsi"ndə a"mçtpehat mat Gutium" adlanır. Sonuncu ad (Gutium) qədim Mada vilayətlərinə – Cənubi Azərbaycana, güman ki, qədim Urartuya da işarədir. Ksenofontun məlumatından aydın olur ki, Mada Kirin dövründə Ermənistan və kadusilərlə eyni canişinliyə daxil idi.
Deməli, Cənubi Azərbaycan torpaqlarının xeyli hissəsi, bəlkə də onun bütün ərazisi bu dövrdə Mada satraplığına daxil idi. Herodot farsların hökmranlığının Qafqaz sıra dağlarınadək yayıldığını söyləyir, lakin bilmirik ki, onun dediklərini Kuruşun zamanınamı aid etmək lazımdır, yoxsa sonrakı dövrə. X, XI və XIV satraplıqların daxil olduğu vilayətlər hər halda e.ə. V əsrin birinci yarısından gec olmayaraq əsasən artıq farslara tabe idi.
Herodota görə, X satraplıq olan Madaya köhnə Mada çarlığının ərazisindən başqa, parikanilərin və ortokoribantilərin torpaqları da daxil idi. XIV satraplığa Kür-Araz rayonlarında yaşayan utilər və müklər, habelə Cənubi Azərbaycan vilayətlərində və onlara bitişik torpaqlarda yaşayan saqartilər daxil idilər.
Kirin ölümündən sonra onun oğlanları arasında hakimiyyət uğrunda mübarizə başlandı. Bu isə vəziyyəti daha da kəskinləşdirdi. Ksenofont yazırdı: "…Pisliyə doğru ümumi dönüş başlandı".
Geniş sosial mübarizənin başlanmasından istifadə etmiş Qaumata adlı maq üsyan etdi.
Qədim yazıçıların əksəriyyəti, habelə hökmdar Dara Qaumatanın çıxışını farsların hakimiyyətinə – Əhəmənilərə qarşı çevrilmiş Mada üsyanı olduğunu yaxşı bilirdilər. Antik müəlliflər şübhə etmirdilər ki, Qaumatanın hakimiyyətə sahib olması onun (yəni hakimiyyətin) madalıların əlinə keçməsi demək idi. Bu, Bağıstan kitabələrinin məlumatından da aydın olur.
Dara öz kitabəsində adətən düşmənlərin etnik mənsubiyyətini qeyd edir ("babilli", "erməni", "elamlı" və s.). Ona görə də çar Qaumatanı "maq" adlandırarkən (maqlar Mada tayfalarından biri idi, onların içərisindən "maq" adlandırılan kahinlər çıxırdı) öncə üsyançının etnik mənsubiyyətini və sonra isə Qaumatanın kahinlər təbəqəsinə mənsub olduğunu nəzərdə tuturdu. Bunu isbat edən Bağıstan kitabəsinin Babil mətnində Daranın əsas düşməni "Qaumata adlı madalı maq" adlandırılır.
Beləliklə, Qaumatanın çevrilişi farsların hakimiyyətinə qarşı Mada narazılığının təzahürü idi. Güman etmək olar ki, Qaumata madalıların hökmranlığını bərpa etmək niyyətində idi.
Qaumatanın ideoloji silahı artıq Madada yayılmış, hər halda maqların qəbul etdiyi zərdüştilik – mazdayasnizm təlimi idi. Bu təlimdə geniş xalq kütlələrinin ümidlərini, səylərini müəyyən dərəcədə əks etdirən demokratik və mütərəqqi ideyalar özünü büruzə verirdi. Bəzi mənbələr Qaumatanın Zaratuştranın (Zərdüştün) tərəfdarı və məsləkdaşı olduğunu güman etməyə imkan verir.
Öz islahatlarını həyata keçirməyə başlamış Qaumata geniş xalq kütlələrinin mənafeyi naminə yuxarı təbəqəni (ilk növbədə, nəsli əsilzadələri) bir sıra imtiyazlardan məhrum etdi, onların əmlakını, qullarını əllərindən aldı, imperiyanın hər bir vilayətinə qasidlər göndərdi, xalqların üç il müddətinə vergilərdən və orduda xidmətdən azad edildiyini bildirdi. O, əsilzadələrə qarşı inadlı mübarizə apardı, amansız və qəddar tədbirlərlə onların öz hakimiyyətlərini geri qaytarmaq cəhdlərinin qarşısını aldı. Bütün bu tədbirlərdə Qaumata ən geniş xalq kütlələrinin, "yaxşılıq etdiyi bütün təbəələrinin" (Herodot) fəal yardımına arxalanırdı.
Qaumatanın rəhbərlik etdiyi hərəkat geniş xalq kütlələrinin çıxışı idi. Bu hərəkat əsasən nəsli əyanlara qarşı yönəldilmişdi. İmperiyanın müxtəlif vilayətlərində, xüsusilə Madada Əhəmənilərə qarşı reaksiya xarakteri daşıyan siyasi mübarizə özünün inkişafı prosesində etnik sərhədləri keçmiş, hökmran fars sülaləsinin və onunla bağlı olan yerli nəsli əsilzadələrin zülmünə qarşı çevrilmiş ümumi xalq hərəkatı, etirazı ilə birləşmişdi. Qaumatanın dövründə, geniş xalq təbəqələri güclənmiş sinfi mübarizə nəticəsində yerli əyanların hesabına bir sıra imtiyazlar əldə etdilər. Dara bu imtiyazları geri almaq istədikdə silahlanmış xalq çıxış etdi, bu nailiyyətlərin müdafiəsi uğrunda mübarizəyə başladı.
"Ölkələr çarlığı" farsların deyil, madalıların başçılığı altında bərpa olunmalı idi. Məhz buna görə də, maqın həlak olmasından sonra "farslardan başqa" (Herodot) hamı onun taleyi üçün təəssüflənirdi. Qaumatanın özünü etibarlı adamlarla əhatə etmək arzusunu, maqın iqamətgahının Parsadan Madaya keçirilməsi faktını da onun yalnız madapərəst siyasəti ilə izah etmək mümkündür.
Üsyan etmiş madalılara ermənilər, parfiyalılar və hirkaniyalılar da qoşuldular. Bir qədər sonra Çissantaxmanın başçılığı ilə Cənubi Azərbaycan sakinləri olan saqartalılar mübarizəyə qalxdılar. Bu üsyan haqqında Bağıstan kitabəsində deyilir: "Saqartalı Çissantaxma mənə qarşı çıxdı. O, xalqa belə deyirdi: "Mən Saqartada çaram, Uvaxşatra (Kiaksar – İqrar Əliyev) nəslindənəm". Bundan sonra mən fars və mada qoşunlarını [saqartalıların üzərinə] göndərdim; madalı Tahmaspadanı onların rəisi təyin etdim"…
Üsyanlar imperiyanın digər vilayətlərində də baş verirdi. Geniş dövlətin ərazisi bütün Ön Asiya tarixində görünməmiş, izdihamlı xalq üsyanları alovuna bürünmüşdü.
Fravartişin sərkərdəliyi ilə madalıların üsyanı Mada dövlətinin müstəqilliyini bərpa etmək yolunda son təşəbbüs idi. Görünür, özünü Kiaksar nəslindən elan edən Çissantaxma Əhəmənilər imperiyasından ayrılmağa və Saqartiyada (əsasən Cənubi Azərbaycan ərazisini əhatə edən) müstəqil dövlət yaratmağa çalışırdı,
lakin imperiyanın bütün qüvvələrinin çox böyük səyi nəticəsində Dara xalq kütlələrinin üsyanlarını yatıra bildi.
I Dara üsyanları amansızlıqla yatırtdıqdan, bir sıra tayfaları və xalqları İran dövlətindən ayırmaq üçün göstərilən bütün cəhdlərə son qoyub hakimiyyətini möhkəmləndirdikdən sonra ümumimperiya miqyasında təbəddülat yaratmağa başladı.
Arxeoloji materiallar e.ə. I minilliyin ikinci yarısının Şimali Azərbaycan vilayətlərini xeyli inkişaf etmiş oturaq əkinçilik-maldarlıq təsərrüfatına malik bir zona kimi təsvir edir. Burada yalnız təbii suvarmaya deyil, həm də çox böyük irriqasiya qurğularına əsaslanan suvarma əkinçiliyi mövcud idi ki, bu da əməyin məqsədyönlü təşkilindən xəbər verirdi. Həmin dövrdə Şimali Azərbaycan vilayətlərində müxtəlif sənətlər yüksək inkişaf səviyyəsinə çatmışdı, regionda yaşayan tayfalar digər ölkələrin xalqları ilə intensiv iqtisadi və mədəni əlaqə saxlayırdılar. Əldə olan materiallara əsasən deyə bilərik ki, bu vilayətlərdə dərin sinfi təbəqələşmə baş vermiş və şəhər həyatı inkişaf etməyə başlamışdı. Şimali Azərbaycan tayfalarının bir hissəsi, o cümlədən utilər və müklər XIV satraplığa, digər hissəsi (ola bilsin, həm də albanlar) XI satraplığa daxil idilər.
Əhəməni hökmranlığının müxtəlif dövrlərində Cənubi Azərbaycan ərazisinin ayrı-ayrı hissələri X, XI, XIV satraplıqların tərkibinə daxil idi. Cənubi Azərbaycanın əsas ərazisi hələ I Daranın hökmranlığının lap əvvəlində Mada satraplığının (Herodota görə, X satraplığın) tərkibində idi.
I Daranın vaxtında Madanın tərkibindən Asaqarta adlanan əlahiddə bir əyalət ayrılmışdı. Asaqarta əyalətinə Madanın bütün şimal-qərb vilayətləri – hələ Bisütun kitabəsinin tərtib edildiyi dövrdə Mada satraplığının tərkibində olmuş vilayətlər daxil idi. Deməli, Asaqarta əsasən Kiçik Madaya, gələcək Mada Atropatenaya uyğun gəlirdi. Asaqarta satraplığı, ola bilsin, Şimali Azərbaycan ərazisinin bir hissəsini (utilər və müklər yaşayan ərazini) də əhatə edirmiş.
Biz Asaqarta satraplığının nə qədər ömür sürdüyünü bilmirik, lakin orası məlumdur ki, nə Daranın son, nə də onun varislərinin kitabələrində Asaqartanın adı çəkilmir. Çox güman ki, Asaqarta sonralar yenidən Mada əyalətinə qatılmışdı. e.ə. V əsrin başlanğıcında madalılar Əhəmənilər dövlətində yenidən nəzərə çarpacaq rol oynamağa başlayırlar. Demək lazımdır ki, artıq I Daranın zamanında Cənubi Azərbaycan əhalisi madalılar adlanırdı.
Həm Cənubi, həm də Şimali Azərbaycan ərazisində yaşayan digər tayfalar, xüsusən kaspilər, utilər, müklər, parikanilər, matiyenlər, marlar və başqaları kimi, Mada kontingentləri də bir qayda olaraq Əhəmənilərin bütün yürüşlərində iştirak edirdilər.
Cənubi Azərbaycanın vəziyyəti gərgin idi. Kadusilərə qarşı biri II Artakserksin, digəri III Artakserksin dövründə edilmiş iki yürüş də buna sübutdur,
lakin kadusiləri sakitləşdirmək mümkün olmadı. İmperiyanın digər hissələrində də tam asayiş yox idi. Yunanlar yenə də itaətdən çıxırdılar, misirlilər onlara kömək edirdilər – onlar eyni zamanda Əhəməni torpaqlarına da soxulurdular. İran satrapları bir-biri ilə düşmənçilik edir və vuruşurdular, şah sarayı fitnə-fəsad yuvasına və qanlı çəkişmələr meydanına çevrilmişdi. Mərkəzi hakimiyyət kiçik şahlara bənzəyən və şah yerişi yeriyən öz canişinlərinin ayrılmaq cəhdlərinin kökünü kəsməkdə aciz idi.
II Daranın şahlığı dövründə dövlətin daxilində və xarici siyasət sahəsində baş vermiş bütün hadisələr Əhəmənilər dövlətinin xeyli dağıldığını aydın sübut edir. Onun hökmran olduğu illər dikbaş vassallarla mübarizə illəri idi. Şahın əvvəlcə qardaşı, sonra da əmisi – Mada satrapı üsyan etmişdi. E.ə. 408-ci ildə Madada üsyan qalxdı. II Daranın ölümündən sonra iğtişaşlar yeni qüvvə ilə qızışdı.
İmperiya ölüm ayağında idi. Bir çox qardaşlarını güdaza verən, cinsindən və yaşından asılı olmayaraq bütün qohum – əqrəbasını tələf edən qanlı müstəbid III Artakserks imperiyanın ömrünü bir neçə il uzatmışdı. O, üsyan edən tayfalar və xalqlarla, həmçinin öz satrapları ilə inadlı və qanlı mübarizə aparırdı. III Artakserks boyun əyməyənləri, üsyan qaldıranları ram edirdi, Suriyada, Fələstində, Finikiyada və Misirdə vuruşmuşdu. Onun dövründə dikbaş kadusilərə qarşı da yürüş edilmişdi. III Artakserks mərkəzi hakimiyyəti müəyyən dərəcədə möhkəmlətməyə müvəffəq oldu, lakin e.ə. 338-ci ildə Əhəmənilər sülaləsinin bu sonuncu hökmdarı zəhərlə öldürüldü.
Anthemis handel-mazzettii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Neoseiulella spaini
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Vera Şirye
Vera Karlovna Şirye — Azərbaycan aktrisası, Azərbaycan SSR xalq artisti (1961).
Həyatı
Vera Şirye səhnə fəaliyyətinə 1933-cü ildən Bakı İşçi Teatrı (1937-ci ildən Azərbaycan Dövlət Rus Dram Teatrı) nəzdindəki studiyada başlamışdır. 1938-ci ildən həmin teatrın aktrisası olmuşdur.
Rolları
Mirandolina ("Mehmanxana sahibəsi", K.Qoldoni), Maşa ("Canlı meyit", L.Tolstoy), Melanya ("Günəşin övladları", M. Qorki), Anna İliniçna ("Ailə", İ.Popov), Qızyetər ("Xanlar", S.Vurğun), Nataşa ("Şərqin səhəri", Ə.Məmmədxanlı), Ledi Hef ("Oğruların şənliyi", J.Anuy), Tereza ("Terezanın ad günü", G.Mdivani), Pori xala ("Sən no üçün yaşayırsan?", İ.Qasımov və H.Seyidbəyli), Elizaveta ("Mariya Stüart", F.Şiller), Kuraj ana ("Kuraj ana və uşaqları", B.Brext) və s. Bədii qiraət ustası kimi də tanınmışdır.
Hesperolinon californicum
(Hesperolinon californicum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Vorvikşir
200px|thumb|Uorvikşirin gerbi Uorvikşir — İngiltərənin mərkəzi hissəsində qraflıq. Paytaxtı Uorvik şəhəridir. Uorvikşir Uilyam Şekspirin doğulduğu yerdir (Stratford-apon-Eyvon şəhəri). Ona görə də hətta dövrümüzdə o, "Şekspir qraflığı" da adlanır. Uorvikşir qraflığının ümumi sahəsi 1975 km², əhalisi 545 474 nəfərdir (2011).
İnzibati bölgü
Qraflıq 5 rayondan ibarətdir:
Meşədən evə (film, 1964)
Məzmun
Film uşaqlar üçündür. Burada meşədən çıxıb adamların evinə düşənədək taxta əşyaların keçdikləri yoldan danışılır.
Refleks
Refleks ( – əks etmə) — orqanizmin xarici və daxili mühitdə baş verən qıcıqlanmalara qarşı sinir sisteminin iştirakı ilə verdiyi cavab reaksiyaları. Refleksin bioloji əhəmiyyəti orqanizmin daxili mühitinin sabitliyini saxlamaq üçün orqanların işinin tənzimlənməsindən və onların funksional qarşılıqlı təsirini yaratmaqdan ibarətdir.
Mikania pachychaeta
Mikania pachychaeta Mikania pachychaeta Mikania pachychaeta
Refleks
Refleks iki böyük qrupa bölünür: şərti və anadangəlmə və ya şərtsiz. Şərtsiz refleksin icrası üçün heç bir hazırlıq, şərt, təlim tələb olunmur (Məs., əmmə, gözqırpımı, bəbək R.-i və s.). Demək hər heyvan növünün özünəməxsus şərtsiz, irsi refleksi vardır. Şərti refleks həyat prosesləri nəticəsində qazanılır. Dəyişkəndir, müvəqqətidir, fərdi xüsusiyyət daşıyır, yəni refleksin yaranması üçün xüsusi şərtlər və vaxt lazımdır. "Şərti refleks" terminini ilk dəfə elmə İ.P.Pavlov daxil etmişdir.
Vısokiy adası (Cənubi Sandviç)
Vısoki adası — Cənubi Sandviç adaları qrupuna daxil olan kiçik ada. Atlantik okeanın cənubunda yerləşir. İnzibati cəhətdən Böyük Britaniyanın Cənubi Georgiya və Cənubi Sandviç adalarına daxildir.
Mikania pachychaeta
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Yanlış döngə 6: son çarə (film, 2014)
Yanlış döngə 6: son çarə Amerika istehsalı olan və rejissor Valeri Milevin çəkdiyi qorxu/triller filmidir. Hazırda çəkilişlərin davam etdiyi film 2014-cü ilin oktyabr ayında nümayiş olunacaq. Bu film Yanlış Döngə filmlər seriyasının altıncı filmidir.
Vısokiy adası (Cənubi Sandviç)
Tarix
Ada ilk dəfə 1819-ci ildə rus antarktik ekspedisiyasının rəhbəri Faddey Belinshauzen tərəfindən kəşf edilmişdir. İlk əvvəl ada Torson adlandırılmışdır. Konstantin Torson dekabristlərin üsyanında iştirak etdiyindən sonradan adıdəyişdirilmişdir.
Yanlış döngə 6: son çarə (film, 2014)
İstehsal
Verilən məlumata görə bu film üçün rejissor Deklan O'Breyn rejissor Valeri Milev ilə əvəz olunub. Filmin VOB/DVD versiyasının eləcədə altıncı seriasının 2014-cü ilin mart ayında Bolqarıstanda çıxarılması nəzərdə tutulub.
Məzmun
Qəfildən gizlin itmiş miras Deni və onun dostlarını unudulmuş Qərbi Viciniya dağlarındakı Hobb Springsə gətirir. O burada bir vaxtlar heç vaxt bimlədiyi itmiş uzaq qohumları haqqında məlumatlar öyrənir. Amma tezliklə o həmin qohumlarının tamam fərqli bir yaşam tərzi sürdüyünü də kəşf edəcək. Bu kəşf isə heç də yaxşı nətilcələnməyəcək. İndi Deni dostarı ya da qohumları arasında seçim etməlidir.
Nazlı Məhəmməd
Nazlı Abdulla Məhəmməd — Azərbaycanlı dövlət xadimi, Azərbaycanın Cibutidə olan Fəxri Konsulu (2017-ci ildən).
Məhəmmədəli Pişnamazzadə
Axund Məhəmməd Əli oğlu Pişnamazzadə – Zaqafqaziya şeyxülislamı, axund.
Həyatı
Məhəmməd Əli oğlu 1853-cü il may ayının 15-də Gəncə şəhərində ruhani ailəsində anadan olmuşdur. İlk təhsilini Gəncə mədrəsəsində almış, sonra isə ali ruhani təhsili almq üçün Təbrizə göndərilmişdir. 1883-cü ildə Təbrizdə təhsilini başa vurmuş və Tiflisə gələrək şəhadətnamə almışdır. 1892-ci ildə Gəncə cümə məscidinə axund təyin olunmuş, burada az müddət ərzində savadli və bacarıqlı ruhani kimi hörmət qazanmışdır. 1893-cü ildə Tiflis Vilayət Ruhani Məclisinin üzvü seçilmişdir. 1895-ci ildə Gəncə Vilayət Ruhani Məclisinin sədri təyin olunmuşdur.
Maarifçilik
1896-cı ildə "Məktəbül-Xeyriyyə"ni (Xeyriyyə məktəbi) təşkil etmişdi. "Məktəbül-Xeyriyyə" 1900-cü ilə kimi milli məktəb formasında fəaliyyət göstərib, sonra rus-müsəlman məktəbinə çevrilib. Məktəbin milli məktəb formasından çıxmasının səbəbi Axund Molla Məhəmməd Pişnamazzadənin həbs olunub, sürgünə göndərilməsi ilə bağlı idi. Axund Molla Məhəmməd Pişnamazzadə yeni tipli, "Üsuli-Cədid" məktəblərinin tərəfdarı idi. 1909-cu ildə rəsmi olaraq həmin məktəblərin icazəsini alır. Gəncə və Gəncə ətrafında yeni tipli məktəblər açdırır (Gəncə, Çobanabdallı, Borsunlu, Aşağı Ayıblı, Morul, Qarabağlar, Qazax, Sarıtəpə, Əhmədbəyli, Qovlarsarı).
Həbsi və sürgünü
1890-cı ilin dekabr ayında Axund Məhəmməd Əli oğlunun yaşadığı evdə polis tərəfindən axtarış aparılır, Türkiyə və İran hökumətləri əlaqə saxlamaqda günahlandırılır. Axund Məhəmməd və 37 nəfər azərbaycanlı həbs olunur. Türkistana sürgünə göndərilir. 1892-ci ildə əfv edilib, vətənə qayıdırlar. 1906-cı ildə Məhəmməd Pişnamazzadənin evində təkrar axtarış aparılır. Onun otağında "Difai" Partiyasına məxsus sənədlər ələ keçirilir. Axund ikinci dəfə həbsə atılıb Kazana sürgün edilir. Sürgün vaxtı da Həştərxanda nəşr olunan "Həmiyyət", "Günəş", "Burhani-tərəqqi" kimi qəzetlərdə məqalələrlə çıxış edir, müsəlman qızların təhsilə yiyələnmələrinin vacibliyindən xüsusi söhbətlər açırdı. 1909-cu ildə Axundun sürgün vaxtı bitdiyindən o, Tiflisə köçür və həmin il iyulun 20-də Qafqaz Müsəlmanları Şiə Ruhani İdarəsinin sədri seçilir.
Sürgündən sonra
thumb|right|250px|Pişnamazzadə ADR-in qurucuları arasında 1914-cü ilin noyabrında çar II Nikolay Tiflisdə olarkən həm şiə, həm də sünni məscidlərinə gedərək, müvafiq olaraq Şeyxülislam Məhəmmədəli Pişnamazzadə və Müfti Hüseyn Əfəndi Qayıbovla görüşmüş, onların çıxışlarını dinləmiş və onların simasında bütün müsəlmanları salamlamışdı.
Şeyxülislamlığı
1915-ci ilin yanvarın 14-də Daxili İşlər İdarəsinin təqdimatına əsasən imperator artıq 6 il şeyxülislam vəzifəsini icra etməkdə olan Məhəmmədəli Pişnamazzadəni Zaqafqaziya Şiə Ruhani İdarəsinin sədri və Zaqafqaziya Şeyxülislamı vəzifəsini təsdiqləyir. 1917-ci ilin fevral inqilabı dövründə Gəncə Müsəlman Komitəsində idi.
1918-ci ilin may ayının 28-də Tiflisdə Milli Şura Azərbaycan Xalq Cumhuriyyətinin yarandığını bəyan edir. Azərbaycan hökuməti suveren dövlət kimi fəaliyyətə başlayır. Bu zaman Qafqaz şiə və Sünni Ruhani İdarələri də bu şəhərdə yerləşirdilər.
Müfti Hüseyn Qayıbzadə 1917-ci ildə vəfat etdiyindən və bu, çar Rusiyanın dağıldığı illərə təsadüf etdiyindən yerinə yeni müfti təyin edilməmişdi. Müftinin vəzifəsini Mustafa Əfəndizadə icra edirdi. 1918-ci il sentyabrın 1-də onlar könüllü olaraq "Məşixə" deyilən vahid orqanda birləşmək qərarına gəldilər. Məşixəyə şeyxülislam və müfti ilə birlikdə 31 ruhani-16 şiə və 15 sünni qazısı daxil oldu. Bununla da müsəlmanların dini işlərinin idarə edilməsində ikili sünni-şiə ruhani rəhbərliyi aradan qaldırıldı, Qafqaz müsəlmanlarının vahid idarəsi yarandı. Şeyxülislam idarənin rəhbəri, Qafqaz müsəlmanlarının ruhani başçısı, müfti isə onun müavini oldu.
ADR-də fəaliyyəti
1918-ci ilin oktyabrın 30-da Seyxülislam Pişnamazzadənin imzası ilə hökumətə 367 N-li təkliflər məktubu ünvanlamışdı. Həmin təkliflər 4 bölmədən ibarət idi:
Məhəmməd Pişnamazzadənin məktubuna uzun müddət cavab verilmədi. Həmin dövrdə, Məhəmməd Pişnamazzadə Zaqafqaz Şeyxülsiflamı ünvanı ilə Osmanlı hökumətinə yazdığı məktubda müraciətlə deyir:
İrəli sürülən təkliflər yalnız 1920-ci ilin martında hökumətin geniş müzakirəsinə çıxarıldı ki, artıq bu vaxt Məhəmməd Pişnamazzadə istefa vermiş və onun yerinə Ağa Əlizadə şeyxülislam təyin edilmişdi.
Sonrakı fəaliyyəti
1918-ci il dekabrın 10-da Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri və Şeyxülislamlıq vəzifəsindən səhhətində yaranan problemlərə görə istefa verdi və öz fəaliyyətini Gəncə Cümə məscidinin axundu kimi davam etdirmişdir.
1920-ci ilin 28 aprelində bolşeviklər Azərbaycanı işğal etdilər. Məhəmmədəli Pişnamazzadə bu dəfə "Şura" adıyla gələn rusların növbəti təqibinə məruz qalır və az keçmir ki, həbs olunur. N. Nərimanov bu haqda məlumat alan kimi Şeyxin azad olunmasını əmr edir və onun Azərbaycan xalqının maariflənməsində böyük xidmətləri olduğunu söyləyir.
Neoseiulella splendida
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
28 yanvar
1901–cari
thumb|[[Lego kərpicləri]]
thumb|[[Canluici Buffon]]
Antisipasiya
Antisipasiya ( – qabaqcadan duyuram, ürəyimə damır) – qabaqgörənlik, bir şey haqqında qabaqcadan yaranmış təsəvvür. Hadisənin gedişatını qabaqcadan xəbər vermək.
Mayko
thumb|right|350px|Maiko dansı Miyako-odoridə
Maiko, Kyoto
Əvvəllər, uşaq əməyi haqqında qanun qəbul edilənə qədər, maiko 9-12 yaşında olurdular. Müharibədən sonra qaydalara düzəliş edilmişdir və indi maiko ancaq orta məktəbi bitirdikdən sonra ola bilər.
Sikomi və Minarai
Minarailar öz böyük bacıları ilə (Sempai və kohai adlı), çay evlərinə və oradakı insanlara mahnı və dans göstərirlər.
Maiko
Geyşalardan fərqli olaraq (hansılar ki, başlarına parik qoyurlar), maikolar öz saç düzümlərini əsl saçlardan düzəldirlər. Sezonla əlagəli olaraq saçlara güllərlə düzülmüş Kanzi taxırlar: (martda nərgizlər, noyabrda isə — ağcaqayının yarpaqları). Maikonun birinci saç düzümü varesinobu adlanır - onu tədrisin ilk 2-3 ili taxırlar. Bundan sonra saç düzümü yenidən dəyışilərək ofuku adlanır bunu da erikae adlanan saç düzümünə gədər başda daşıyırlar. Erikae, maikonun iyirmi yaşa çatması ilə debüt halında dəyişdirilir. Əgər maikonun yaşı iyirmidən çoxdursa, ona erikae etmilər və avtomatik olaraq geyşaya çevrilir.
Kyoto
Maikolar, geyşalar kimi, Kyoto şəhərinin Hanamachi və Gion adlanan məhəllələrdə yaşayırlar. Mike ilə Shekil çap və televiziya reklamı, qida paketleme tapıldı. Bir maiko rəssamların image ənənəvi mahnıları istifadə edin.
İncəsənətdə maiko
thumb|right|200px|Mameyuri adlı maiko thumb|left|200px|Maiko Sudzuha öz orijinal saç düzümü ilə
Ramiz Budaqov
Ramiz Qərib oğlu Budaqov (d.7 noyabr 1973; Qazaxıstan — ö. 27 aprel 1994; Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri (əsgəri). 1994-cı ildə Gülçülük kəndində tabor komandirinin həyatını xilas edərək şəhid olub, ölümündən sonra "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" III dərəcəli medalı ilə təltif edilib.
Həyatı
Ramiz Budaqov 1973-ci il 7 noyabr tarixində Qazaxıstan vilayətində anadan olub. Ramiz Budaqov subay idi.
Hərbi xidməti
Əsgər Ramiz Budaqov 1994-cı ilin aprel ayında Azərbaycan-Ermənistan təmas xəttində Ağdam Rayonunun Gülçülük kəndində gedən döyüş zamanı tabor komandirinin həyatını xilas edərək, özü qəhrəmancasına şəhid oldu.
İngilis ədəbiyyatı
İngilis və ya anqlosaks ədəbiyyatı — 1066-cı ildə Normand istilasının başa çatması və İngiltərədə sakslar, həmçinin yutlar və anqllar kimi digər german tayfalarının məskunlaşmasından sonrakı dövr ərzində anqlosaks İngiltərəsində qədim ingilis dilində yazılmış ədəbiyyat əsərləri. Bu əsərlərə epik poeziya, aqioqrafiya, İncilin tərcüməsi, dövlət sənədləri, xronoliji sənədlər, tapmacalar və digər janrlar daxildir. Bəhs edilən dövrdən bütün bu janrlara aid 400-ə qədər qorunub saxlanmış əlyazma mövcuddur.
Şifahi xalq ədəbiyyatı
Şifahi xalq ədəbiyyatı erkən ingilis mədəniyyətində sarsılmaz mövqeyə malikdir. Bu səbəbdən də epik şeirlər çox geniş yayılmışdır və "Beəvulf"’ da daxil olmaqla bəziləri bu günümüzə kimi qorunub saxlanılmışdır. azırkı əlyazmalarda qədim ingilis dilində yazılmış bir çox şeir, çox güman ki, müharibə mövzusunda olan erkən german şeirlərindən alınmışdır. Bu tip poeziya İngiltərəyə gətirildiyi zaman artıq o nəsildən-nəslə şifahi halda keçməkdə idi.
Tarixi mövzulu əsərlər
Xronikalar geniş miqyasda tarixi və ədəbi hadisələrdən ibarətdir və diqqətəlayiq nümunələrdən biri də anqlosaks xronikasıdır. Bu isə qədim ingilis dilində yazılmış və anqlosaks tarixinin qeydə alındığı tarixi salnamələr toplusudur. Bu xronikanın doqquz əlyazması bütöv və ya hissələr şəklində günümüzə qədər qorunub saxlanmışdır, lakin heç də hamısı eyni tarixi dəyərə malik deyil, həmçinin heç biri orijinal variant da deyil. "Maldon döyüşü" poeması da tarixi mövzudadır. Bu isə anqlosaksların 991-ci ildə baş verən Vikinq hücumunun qarşısını ala bilmədikləri Maldon döyüşünü mədh etmək məqsədilə verilən addır, adın verilmə tarixi isə məlum deyil. Yalnız 325 misrası bizə məlumdur, poemanın başlığı və sonu isə itmişdir. Antik tarix anqolosaks İngiltərəsindən yan keçməmişdir və qədim ingilis dilində olan bir neçə şeir son antik dövrün fəlsəfi mətnlərdən təsirlənərək yazılmışdır. Həcminə görə ən böyüyü Kral Alfredin (849–899) 9-cu əsrdə tərcümə etdiyi "Boetiusun təsəlli fəlsəfəsi" olmuşdur.
Erkən orta əsr ingilis ədəbiyyatı
Bütün anqlosaks müəlliflərin adları məlum deyildir; Orta əsr mənbələrində onlardan on ikisinin adı çəkilir, lakin yalnız dördünün ana dilində əsərləri olduğu bilinir: Kadmon, Bid, Böyük Alferd və Sinevulf. Kadmon erkən dövr ingilis şairidir. Onun dövrümüzə qədər gəlib çıxmış yeganə əsəri 7-ci əsrin sonlarında yazıldığı güman edilən "Kadmonun himni"dir. Himn 658–680-ci illər arasında bəstələnmiş, 8-ci əsrin əvvəllərində oxunmuşdur və hal hazırda himnin 14 müxtəlif variantda əlyazma nüsxələri mövcuddur.
Orta əsr ingilis ədəbiyyatı (1100–1500)
Bu mərhələdə dini ədəbiyyat populyarlıq qazanmağa başlamışdı və "Müqəddəs Odrinin həyatı", İdmerin (1060–1126) "Müqəddəs Anselmin müasir bioqrafiyası" və "Cənubi ingilis əfsanəsi" kimi aqioqrafiyalar yazılır və tərcümə edilirdi. 12-ci əsrin sonlarında Layamon ilk ingilis dilli əsər yazmaq məqsədilə "Veysib" əsərindən təsirlənərək, "Kral Artur və Dəyirmi masa cəngavərləri "əfsanəsindən bəhs edən "Brut" əsərini qələmə aldı. Bu isə həmçinin Anqlosaks xronikasının yazıldığı vaxtdan bəri ingilis dilində olan ilk yazılı tarixi əsər idi. Bəhs etdiyimiz əsrdə orta əsr ingilis dili kimi də tanınan yeni üslub formalaşır və inkişaf edirdi. Bu isə çətin olmasına baxmayaraq, müasir oxucular və dinləyicilər üçün anlaşıqlı görünən ingilis dilinin erkən formasıdır. Orta əsrlərdə İncilin ingilis dilinə tərcüməsi, xüsusilə də Viklifin başçılığı altında edilən tərcümə ingilis dilini ədəbi dilə çevirməyə kömək etdi.
Digər ədəbi janr olan, Anqlonormand mənbələrində Horn romantizmi kimi verilən Romantizm İngiltərədə kral Horn və danimarkalı Heyvlok sayəsində 13-cü əsrdə meydana gəlmişdir, lakin İngiltərə tarixində, əsasən, aparıcı yazıçıların ədəbiyyata gəlişi 14-cü əsrə təsadüf edir. Bu yazıçılar sırasına Uilyam Lanqland, Cefri Çoser və ən məşhur əsəri "Ser Qavain və yaşıl cəngavər" olan "Mirvari Şair" daxildir.
İngilis renessansı (1500–1660)
1476-cı ildə Uilyam Kakstonun İngiltərəni çap dəzgahı ilə tanış etməsindən sonra ana dilli ədəbiyyat inkişaf etməyə başladı. Ədəbi dildə əvəzsiz rola malik "Ümumi dualar kitabı"nın ərsəyə gəlməsinə səbəb olan reformasiya ana dilli ədəbiyyat əsərlərinin yazılmasına təkan vermişdir. İngilis renessansı İngiltərədə 15-ci əsrin sonları 16-cı əsrin əvvəllərindən 17-ci əsrə qədər davam edən mədəni və bədii cərəyandır. Əksər şimali Avropa ölkələri kimi İngiltərə də ədəbi nailiyyətləri bir neçə əsr sonra əldə etmişdir. Renessans üslubu və ideyalarının sürətli inkişafda olan İngiltərədə zəif yayılmasına baxmayaraq, Elizabet erası 16-cı əsrin ikinci yarısında İngilis renessansının zirvə nöqtəsi hesab olunur.
Elizabet və Yakobin dövrü (1558–1625)
Tüdorlar sülaləsi və I Elizabeti tərənnüm edən poema və fantastik alleqoriya "Faerie Queene" (Sehrli Kraliça) (1590–1596) əsərinin müəllifi Edmund Spenser (1552–1599) bu dövrün ən önəmli şairlərindəndir. Digər mühüm səxslərdən biri də ingilis şairi, saray xadimi və əsgər olan Ser Filip Sidneydir (1554–1586) və o, Elizabet dövrünün ən məşhur şəxslərindən biri kimi yaddaşlarda qalmışdır. O, "Astrofel və Stella", "Poeziyanın müdafiəsi", və "Pembrok Arkadiasının qrafinyası" kimi əsərlərin müəllifidir.
Erkən Elizabet dövründə yazılmış pyeslərə Sakvil və Nortonun "Qorboduk" (1561) və Tomas Kidin (1558–94) "İspan faciəsi" əsərləri daxildir. "Qorboduk" xüsusilə ingilis dilində ilk mənzum dram olduğuna, hadisələrin inkişafının erkən əxlaqi pyeslər və Senekanın müəllifi olduğu faciələrlə səsləşdiyinə və sonrakı nəsl drammatuqların ondan təsirlənərək yazacağı üslubuna görə, çox diqqətəlayiq və məşhur bir əsərdir. 1582 və 1592-ci illər arasında Tomas Kid tərəfindən yazılan "İspan faciəsi" və ya "Hironimo yenidən dəli olur" əsəri Elizabet dövründə qələmə alınan faciələrdəndir. Öz dövrünün çox məşhur və təsirli əsəri "İspan faciəsi" ingilis teatr ədəbiyyatında yeni bir janrın, qisas mövzusunda drammaturgiyanın əsasını qoymuşdur.
Uilyam Şekspir
Uilyam Şekspir (1564–1616) hələ də əvəzolunmaz şair və drammaturq kimi diqqətəlayiqdir. Şekspir ixtisasına görə yazı-pozu işlərindən uzaq idi və çox güman ki, yalnız orta təhsili vardı. O, yazmağa başladıqda ingilis ədəbiyyatında hökmranlığı əlinə almış "universitet zəkalarından" fərqli olaraq nə hüquqşünas, nə də aristokrat idi. Lakin o, istedadlı və hərtərəfli idi. Şekspir ona rişxənd edən Robert Qrin kimi "peşəkarları" geridə qoymuşdur. Şekspir tarixi, faciə, komediya, və son növ roman və ya tragikomediya daxil olmaqla müxtəlif janrlarda yazmışdır. Onun gərgin ikili süjetə malik və dəqiq komik səhnələrdən ibarət "Yanlışlar komediyası" kimi erkən klassik və italyan tərzində yazılmış komediyaları 1590-cı illərdə öz yerini romantik ruhlu möhtəşəm komediyalarına vermişdir. "Yaz gecəsi röyası" romantika, pəri-cadu və sadə komik səhnələrin peşəkar vəhdətindən ibarətdir. Şekspirin növbəti komediyası, eyni zamanda romantik sayılan "Venesiya taciri" kinli yəhudi sələmçi Şayloku təsvir etmə üsuluna görə çətin və problematik sayıla bilər.
Şekspir həmçinin Petrarx modelində əhəmiyyətli dəyişikliklər edərək yaratdığı ingilis sonetini məşhurlaşdırdı. Həyatın ötüb keçməsi, sevgi, gözəllik və ölüm kimi mövzuları əhatə edən 154 sonetdən ibarət toplu ilk dəfə 1609-cu ildə "Şeyk-spiker sonetləri" adı altında çap olunmuşdur. İlk 17 şeir öz gözəlliyini gələcək nəsillərə ötürərək ölümsüzləşdirmək üçün özünü evlənməyə və uşaq sahibi olmağa vadar edən gənc oğlan haqqındadır.
Nəhəcir (bulaq)
Nəhəcir — Azərbaycan Respublikasının Culfa rayonunun ərazisində müalicəvi əhəmiyyətli mineral bulaq.
İngilis ədəbiyyatı
Uilyam Şekspir
Elizabet dövrü teatr ədəbiyyatının ən önəmli şəxslərinə Xristofor Marlov, Ben Conson, Tomas Deker, Con Fletçer və Fransis Bimont daxildir.
Nəhəcir (bulaq)
Haqqında
Nəhəcir — Azərbaycan Respublikasının Culfa rayonunun ərazisində, Nəhəcir kəndinin ərazilərində yerləşir. İçməyə yararlı 7 bulaqdan ibarətdir. Bu su yerli əhalinin sevimli müalicəvi vasitə sayılır.
Günbəki
Günbəki və ya Məhəmmədabad Günbəki — İranın Kirman ostanının Rigan şəhristanının Günbəki bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 128 nəfər və 34 ailədən ibarət idi.
İngilis ədəbiyyatı
Uilyam Şekspir
Marlov (1564–1593) digər mövzulara nisbətən daha çox Renessans dövrü insanının mənəvi dramından bəhs etdiyinə görə əsərlərinin predmeti Şekspirdən fərqlənir. Alman folkloru ilə maraqlanan Marlov daim bilik əldə etmək, insanın texniki gücünü sonuncu həddə qədər inkişaf etdirmək və ruhunu şeytana satmaq arzusunda olan alim və cadugərdən bəhs edən "Faust" (1592) pyesində İngiltərəyə Faust əfsanəsini tanıtmışdır.
Nəhəcir (bulaq)
Haqqında
Eyni zamanda Naxçıvan Muxtar Respublikasının, xüsusilə də Badamlı və Sirab ərazilərində onlarla mineral tipli soyuq mineral su bulaqlarına rast gəlmək olur.
İngilis ədəbiyyatı
Uilyam Şekspir
Şekspirin ölümündən sonra şair və drammaturq Ben Conson Yakobin dövrününn aparıcı bədii yaradıcılarındandır. Consonun estetikası Orta əsrlər ədəbiyyatını xatırladır və onun yaratdığı obrazlar yumor nəzəriyyəsini təcəssüm etdirir. Yakobin dövründə teatr ədəbiyyatının digər məşhur üslubu Yelizaveta dövründə Tomas Kid (1558–94) tərəfindən məşhurlaşan və sonradan Con Vebster (1578–1632) tərəfindən inkişaf etdirilən intiqam mövzusunda olan pyeslərdir. Vebsterin ən məşhur pyesləri "Ağ şeytan" (1612) və "Malfi hersoginiyası" (1613) əsərləridir. İntiqam mövzusunda yazılmış pyeslərə Tomas Midlton və Uilyam Rouleyin "Dəyişdirilmiş uşaq", ilk dəfə 1611-ci ildə nəşr edilən Siril Tornerin "Dinsizin faciəsi", Xristofor Marlovun "Maltalı yəhudi", Con Marstonun "Narazı" (1603) əsərləri və digərləri daxildir. "Hamlet"dən əlavə Şekspirin "Titus Andronikus" əsəri intiqam mövzusunda olan faciədir.
Nəhəcir (bulaq)
Haqqında
Hidronim eyniadlı yaşayış məntəqəsi ilə bağlı yaranmışdır. Tədqiqatçıların bir qismi bu fikirdədir ki, bu oronim Nuh (peyğəmbər adı) və fars dilindəki cir (yamac, maili yer) sözlərindən ibarət olub, "Nuhun yamacı" mənasındadır. Bu tədqiqatçılar Naxçıvan zonasında geniş yayılmış Nuh haqqında əfsanəyə əsaslanırlar. Kəndin yaxınlığındakı Nəhəcir qayasının məşhur Gəmiqaya dağının yaxınlığında olması da buna əsas verir. Naxçıvanda Nuh mağarası, Nuhdaban, Nuh gəmisinin qayası və s. Adlar da Nuhəcir toponimi ilə əlaqələndirilir, lakin tədqiqatçıların bir qismi bu fikirdədir ki, oykonim Nəxcir adının təhrif formasıdır. Ərəb dilində nəxcir "vəhşi keçi, ov heyvanı, şikar" deməkdir. Bu tədqiqatçılar həmin mənanı kəndin ərazisindəki təbii qoç fiqurları ilə əlaqələndirirlər.
İngilis ədəbiyyatı
Restavrasiya dövrü (1660–1700)
Restavrasiya dövrü ədəbiyyat nümunələrinə "İtirilmiş cənnət", "Roçester Sodom qrafı", "Kəndli qadın" komediyası və digərlərindən ibarətdir. Ədəbi ənənələrdə ziddiyyət yaradan Kromvelin Puritan rejiminin ədəbiyyat sahəsinə rəsmi müdaxiləsi senzura və köklü şəkildə tərbiyəvi meyarların qoyulması ilə nəticələndi. Con Milton həmin əsrin dini cərəyanı və siyasi çevrilişi müddətində yaradıcılıqla məşğul olan dahi ingilis şairlərindən biridir. Milton özünün "İtirilmiş Cənnət" (1671) poeması ilə məşhurluq qazanmışdır. Uilyam Hayley onu 1796-cı ildə yazdığı bioqrafiyasında "Dahi ingilis müəllifi" adlandırmışdır və o hələ də "ingilis dilində yazıb yaradan məşhur yazıçılardan biri" hesab edilməkdədir. Con Miltonun dini mövzuda yazılmış "İtirilmiş cənnət" poeması 1667-ci ildə nəşr edilmişdir.
Bu dövrün ən geniş yayılmış və əhəmiyyətli şeir forması satira idi. Ümumilikdə satirik şeirlər anonim şəkildə nəşr olunurdu. Satira yazmağın özü isə böyük bir təhlükə idi. Satirikin aristokratiyanı tənqid edən yazılar yazdığı sübut olunardısa, onun üçün təqiblərdən qaçmaq çox çətin olardı. Con Drayden İnglitərədə Restavrasiya dövründə ədəbiyyatda əsas üstünlüyü ələ almış nüfuzlu ingilis şairi, ədəbi tənqidçisi, tərcüməçisi və drammaturqudur. Belə ki, həmin dövr Drayden erası kimi də tanınmağa başlamışdır. O uğurlu satira, dini əsər, təmsil, epiqram, proloq və pyeslər yazaraq ingilis şeiriyyatının standart forması kimi epik məsnəvinin əsasını qoymuşdur. Draydenin ən böyük uğuru "Makflekno" (1682) kimi satirik şeirləridir. Restavrasiya dövründə nəsr əsasən xristian dini mövzusunda yazılmış əsərlərdə üstünlük təşkil edirdi, lakin bu dövrdə sonrakı mərhələlərdə də istifadə olunacaq iki janrın: belletristika və jurnalistikanın əsası qoyulmuşdur. Von Lok da özünün fəlsəfi əsərlərinin əksəriyyətini Restavrasiya dövründə yazmışdır.
Restavrasiya dövrü ərzində xəbər əldə etməyin ən geniş yayılmış üsulu böyük vərəqlərdə çap olunan qəzetlərin nəşri olmuşdur. Bununla belə İngiltərədə ilk peşəkar və dövri (nəşrlərin müntəzəm çıxdığı mənasındadır) jurnalistika bu dövrdən başlanmışdır. Jurnalistika gec, daha dəqiq Uilyam Oranjın taxta iddia etdiyi 1689-cu illərdə təşəkkül tapmışdır. Ümumilikdə, Uilyam artıq neçə illərdir qəzet nəşr olunan Amsterdamdan öz sarayına gəldikdən sonra İngiltərədə qəzet nəşr olunmağa başladı.
XIX əsr ədəbiyyatı — Romantizm (1798–1837)
Romantizm 18-ci əsrin sonlarına doğru Avropada meydana gələn bədii, ədəbi və intellektual cərəyandır. Britaniya ədəbiyyatında Romantizm dövrü haqda müxtəlif tarixlər irəli sürülür, lakin Lirik balladanın nəşr olunduğu 1798-ci il bu dövrün başlanğıcı, Kraliça Viktoriyanın tacqoyma mərasiminin baş tutduğu 1837-ci il isə sonu hesab olunur. Bu dövrün yazıçıları özlərini romantik kimi hesab etmirdilər və bu termini ilk dəfə Viktoriya dövrünün ədəbi tənqidçisi işlətmişdir. Romantizm sonradan dünyanın digər ingilis dilli ölkələrinə yayılmışdır.
Robert Börns (1759–1796) Romantizm cərəyanının novator şairlərindəndir və ölümündən sonra Şotlandiyada mədəniyyət simvoluna çevrilmişdir. Şeirlər yazmaqla yanaşı, Börns həmçinin Şotlandiyadan xalq mahnılarını toplamışdır. Əsas etibarilə şotland şivəsində yazılmış şeirləri 1786-cı ildə nəşr olunmuşdur. "Auld Lang Sayn", "Qırmızı, qırmızı qızılgül", "Bit", "Siçan", "Şeramir döyüşü", "Tam o Şanter" və "Məhəbbət dolu öpüş" əsərləri Börnsün bütün dünyada məşhurluğunu qoruyub saxlayan şeirləri və mahnıları sırasındadır.
Lord Bayron
1811-ci ildə Bayron İngiltərəyə qayıtdı. 1812-ci ilin əvvəlində, Şərqdə yazdığı Child-Harold'un Həcc şeirinin ilk iki mahnısı nəşr olundu; üçüncü kanton 1817-ci ildə, dördüncüsü 1818-ci ildə İsveçrə və İtaliyaya səyahət etdikdən sonra nəşr olundu. Childe Harold xarakteri, cəmiyyət və əxlaqla barışmaz bir qarşıdurmada olan yeni bir qəhrəmanın tipik xüsusiyyətlərini təcəssüm etdirir. Bu görüntünün uyğunluğu, dünyanın bütün dillərinə tərcümə edilən şeirin uğurunu müəyyən etdi. Childe Harold adı tezliklə hər şeydən məyus olan bir insanın düşmən reallığa etirazını daşıyan bir adamın adı oldu.
Müasir dövr
20-ci əsrin son onilliklərində elmi-fantastik janr ciddi şəkildə işlənməyə başlanmışdır, belə ki, Artur C. Klarks, İsak Asimov, Ursula K. Le Quin, Maykl Morkok və Kim Stenli Robinzon kimi yazıçıların əsərləri bu janrdadır. Bu janrda yazan müəlliflər arasında digər məşhur yazıçı Duqlas Adams komik elmi-fantastik janrda olan "Hitkikerin dünya bələdçisi" əsəri ilə tanınır: bu əsər 1978-ci ildə hissələr şəklində radioda səslənməyə başladı. Doris Lesinq və Marqaret Atvud kimi başlıca belletristlər bu janrda da əsərlər yazdığı halda, Şotland belletrist İan M. Banks həm ənənəvi, həm də elmi fantastik romanların müəllifi kimi nüfuz qazanmışdır.
Mikania fulva
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Səyahət (film, 1974)
"Səyahət" — rejissor Vittorio de Sikanın İtaliya-Fransa istehsalı olan filmi.
Məzmun
Adriana de Mauro Çezare Braciyə aşiq olub. Lakin Çezare atasının son qərarını biləndən sonra öz qardaşı Antoni ilə Adriananın evlənməsinə razılıq verir. Amma məsələ elə gətirir ki, Antonio avtomobil qəzasında həlak olur. Adriana ərinin ölümünə kədərlənir və Çezare onu yenidən həyatına qaytarmağa çalışır. Qadının keçirdiyi ağır günlər nəticəsində onda ağrılar və başgicəllənmələrlə müşahidə olunur. Çezare onu həkimə aparır. Həkim müayinədən mənfi diaqnoz qoyur: Adriana sağalmaz xəstəliyə tutulub və çox yaşamayacaq. Çezare vaxt itirmədən ona evlilik təklifi edir. Buna baxmayaraq, onların münasibətləri Adriananın anasının xoşuna gəlmir.
Miniatürləşdirmə
Miniatürləşdirmə (ing. miniaturization, ru. миниатюризация) - inteqral sxemlərin işlənib hazırlanmasında: yarımkeçirici mikroprosessorda tranzistorların və başqa elementlərin ölçülərinin kiçildilməsi və sıxlığın artırılması prosesi. Kiçik ölçülərin verdiyi faydadan savayı, elektron sxemlərin miniatürləşdirilməsi enerjiyə olan tələbatı, istilik ayrılmasını və sxemin bir elementindən növbətisinə siqnalın yazılmasında gecikməni azaldır. Çoxlu sayda sxem elementinin bir mikroprosessorda inteqrasiya kimi tanınan, qablaşdırılması elektron komponentlərin miniatürləşdirilməsinin önəmli amilidir.