cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
HESA Əbabil
Hazırlanması
"Ababil" əsasən kəşfiyyat missiyaları, ərazinin fotoları və məlumatların toplanması üçün hazırlanıb. Pilotsuz uçuş aparatı İran HHQ-nin təlimində hava hədəfi kimi istifadə edilməklə bərabər, 40 kq partlayıcı ilə yüklənərək idarəolunan raketə çevrilə bilər.
"Ababil-T"
thumb|Əbabil-T modelinin fiberqlas tərkibi açıqca görünür. Yəməndəki [[Husilərdən alınmış bu Əbabil-T PUA-sını Yəməndə Qasef-1 adı ilə istifadə edirlər.]]
"Ababil-T" 40 kq TNT daşıyan orta/qısa mənzilli pilotsuz vasitənin qısaldılan, T şəkilli versiyasıdır. PUA iki incə quyruq kili ilə təchiz olunan, təkmilləşdirilən və sadələşdirilən idarəetmə sisteminə malikdir. Daha optimal anten mövqeyi sayəsində yerə məlumat ötürmə sistemi təkmilləşdirilib, paraşüt yerləşdirmə sistemi və təmir üçün daxili hissələrə giriş yaxşılaşdırılıb. PUA xüsusi asqı qurğusu ilə təchiz olunarsa, hücum təyyarələrinin altında daşına bilər.
"Ababil-CH"
Bu modeldə, "Ababil-T"də olduğu kimi, uçuşda təyyarənin dayanıqlığını artırmaqla yanaşı əlavə manevr imkanı verən ikili kil pərindən istifadə olunur. Eyni zamanda, pilotsuz aparatdakı radar əks etdirən səthlərin sahəsi və infraqırmızı diapazonun siqnaturası artırılıb. CH modeli adətən infraqırmızı tuşlama başlığına malik zenit və digər raketləri sınaqdan keçirmək üçün hava hədəfi olaraq istifadə olunur.
"Ababil-R"
Bu modelin ön hüssəsində 360 dərəcəlik görüntünü təmin edən elektro-optik kamera yerləşir. Arxa yarımkürəni isə bu kamera əhatə tam etmir. Bu model, televiziya tuşlama rejiminə malik sursat kimi də istifadə edilə bilər.
"Qasef-1"
thumb|Qasef-1 PUA-sının hücum yolu
thumb|Qasef-1 PUA-sının strukturu "Qasef-1" PUA-sı "Ababil-2" bazasında hazırlanıb və yüngülləşdirən silah-sursat dəstinə malikdir. 30 kq döyüş başlığı daşıyan PUA Yəməndəki husilər tərəfindən MIM-104 "Patriot" raket komplekslərinin yerüstü radiolokasiya komponentlərinə hücum üçün istifadə edilib.
"Qasef-1" PUA-ları 2016-cı ilin sonunda silahlanmaya qəbul edilib. Onların bir partiyası Yəmənə gedən yolda koalisiya qüvvələri tərəfindən ələ keçirilib. Husilər isə "Qasef-1" PUA-larını özləri hazırladığını iddia edir, lakin bu iddia mübahisəlidir. Əksəriyyət pilotsuz vasitələri İranın istehsal etdiyinə inanır. thumb|İranın Əbabil-3 PUA-sı. Bu Əbabil-3 [[modeli orta gövdə qanadı, əkiz arxa barmaqlıqlar və üfüqi quyruğu ilə digər Əbabil-3 PUA-larından fərqlənir.]]
"Ababil-S"
Bu versiya avtomatik sabitləşdirmə sistemi və GPS qəbuledicisi ilə təchiz edilir. Avtomatik sabitləşdirmə sistemi HESA-nın avionika mühəndisliyi şöbəsinin ən son inkişafıdır və hətta təcrübəsiz pilota PUA-nı idarəetməyə imkan verir. Uzun və qısa mənzilli iki versiyada istehsal olunan bu model İran Hərbi Hava Qüvvələrinin müxtəlif ehtiyaclarını ödəmək üçün hazırlanıb. PUA bazaya təyyarənin koordinat oxuna nisbətən mövqeyi, yerdən hündürlüyü, pərlərin sürəti, batareyanın vəziyyəti, elektron xəritədə marşrut traektoriyasının proyeksiyası, coğrafi enlik və uzunluq, bazaya qədər olan məsafə, istiqamət, sürət və s. kimi məlumatları ötürə bilər. GPS sistemindən istifadə edərək, pilotsuz vasitəni uzaq məsafələrə, görmə üfüqündən kənara göndərmək və bazaya (150 km radiusda) qaytarmaq mümkündür.
Bu model eyni zamanda video müşahidə sistemi ilə təchiz olunaraq 4200 m yüksəkliyə qalxa bilir. Qurğu FLIR (Forward-looking infrared) infraqırmızı müşahidə sistemi ilə də təchiz edilə bilər.
"Ababil-B"
thumb|İranın Əbabil-B PUA-sının JATO katapultundan buraxılması anı. Bu model, ilk növbədə, qısa, orta və uzun mənzilli zenit raket sistemlərinin divizionları üçün hava hədəfi olaraq istifadə olunur. Buraxılması üçün pnevmatik sistemdən və ya raket gücləndiricilərindən, enmə üçün isə paraşüt və ya xizək tipli ayaqlardan istifadə edilir.
Əşrəf Helmi
Əşrəf Helmi (24 aprel 1967) — Misiri təmsil edən stolüstü tennisçi.
HESA Əbabil
"Ababil-B"
thumb|Əbabil-B PUA-sının ekipaji
Əşrəf Helmi
Karyerası
Əşrəf Helmi Misiri 1988-ci ildə Seul şəhərində baş tutan XXIV Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 49-cu pillənin sahibi olub.
HESA Əbabil
"Ababil-B"
Bu model artan davamlılıq ilə xarakterizə olunur və ultra aşağı hündürlüklərdə uçuşu stimulyasiya etmək üçün istifadə olunur. EPR-i artırmaq üçün aparat əlavə radar əks etdirən səthlərlə də təchiz olunur. "Ababil" PUA-ları çoxməqsədli olması, istehsalın ucuzluğu, struktur sadəliyi və səmərəliliyi sayəsində partizan müharibəsində dəyərli bir vasitə hesab edilir.
Onların mövcudluğu Sudan və Livanda qeydə alınıb. İranın dəstəklədiyi "Hizbullah"ın bu dronlardan təxminən 12 ədəd əldə etdiyi barədə məlumatlar mövcuddur.
Əşrəf Helmi
Karyerası
Daha sonra Əşrəf Helmi Misiri 1992-ci ildə Barselona şəhərində baş tutan XXV Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 49-cu pillənin sahibi olub.
Yaponiyada tualetlər
Edo dövrü
Şoqunun həyat yoldaşının ifrazatı toplanmırdı. Onun tualeti mannen adlanırdı və o qədər dərin quyudan ibarət idi ki, 10 il boyunca dola bilməzdi. Bu tualet sadəcə şoqunun xanımına aid idi və o öləndə üstü bağlanılırdı. Şoqun yenidən evlənəndə yeni quyu qazılırdı. Bu adətin məqsədi xanıma hörmət göstərmək idi. Edo dövründə ali zümrənin qadınlarının tualet vərdişləri adi insanlardan fərqlənirdi. Məsələn, onlar səsi azaldan güvəclardan istifadə edirdilər. Ali zümrədən qadın çöldə tualetdən istifadə etmək istəyəndə xidmətçi güvəcdan tıxacı çəkərək suyun axmasına və ifrazat zamanı çıxarılan səsi maskalamalı idi. Şoqun ailəsindən olan qadınların isə ifrazatdan sonra onları təmizləyən xidmətçiləri vardı. Bu, ancaq yüksək statuslu qadınların imtiyazı olsa da, şoqunun qızı, həyat yoldaşı və ya anası üçün normal hal idi. Xidmətçilər xanımı tualetə qədər müşayiət edərək paltarlarını çıxarmasına kömək etməklə yanaşı, nəcisinə baxaraq sağlamlıq vəziyyətini yoxlayırdılar.
Əşrəf Helmi
Karyerası
Əşrəf Helmi Misiri 2000-ci ildə Sidney şəhərində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 49-cu, cüt turnirdə isə 33-cü pillənin sahibi olub.
Ordonna
Ordonna  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Şampan-an-Valrome kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Belle.
Coğrafiyası
thumb|200px|left|Kommunanın xəritəsi Kommuna Paris şəhərinin 420 km cənub-şərqində, Lion şəhərindən 70 km şərqdə yerləşir və Burk-an-Bres şəhərindən 55 km cənub-şərqdə yerləşir.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 199 nəfər təşkil edirdi.
Yaponiyada tualetlər
Meyci dövrü
Xariciləri ən çox Yaponiyada geniş yayılmış ictimai işəmə ənənəsi şoka salırdı. Kansay regionunda sidik toplamaq üçün nəzərdə tutulmuş vedrələr yol boyunca düzülürdü. Yaponiyada ictimai yerdə rahatlamaqla bağlı çox cüzi utanc mövcud idi, lakin xaricilərin gözündə barbar davranış idi. Xaricilərin bu halda mənfi reaksiyaları Yaponiya hökumətinin hərəkətə keçməsinə səbəb olmuşdur.
Ordonna
İqritisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 131 nəfər (15-64 yaş arasında) 93 nəfər iqtisadi cəhətdən, 38 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 71.0%, 1999-cu ildə 68.8%). Fəaliyyət göstərən 93 sakindən 90 nəfəri (40 kişi və 50 qadın), 3 nəfər işsiz (3 kişi və 0 qadın) idi. 38 hərəkətsiz 11 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 19 nəfər təqaüdçü, 8 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Xüsusi təhlükəsizlik işçisi
Xüsusi təhlükəsizlik işçisi fərdlərin, təşkilatların və ya dəyərli varlıqların qorunması işini görən bir insandır. Xüsusi mühafizəçilər rabitə, yanğın, fəlakətlər, partlayıcı maddələr, şəxslərin qorunması, təhlükəsizlik sistemləri, hadisə yerində tədqiqat, hüquq, ilk tibbi yardım, narkotik maddələr, silahlar, izdiham mövzusunda təlimlər alırlar.
Yaponiyada tualetlər
Meyci dövrü
Meyci islahatından sonra Qərb dünyasında sivil ölkə kimi görünmək istəyən Yaponiya hökuməti əvvəlcə 1868-ci ildə Yokohamada ictimai işəməni qadağan etmiş, 1871-ci ildə ictimai yerdə işəyən üçün 100 monluq cərimə təyin etmişdir. Buna baxmayaraq, ictimai işəmə barədə qadağa qanununun qəbul edildiyi 1872-ci ildə Tokioda 4000-dən çox pozuntu qeydə alınmışdı. 1871-ci ildə Yokohamada Yaponiyanın ilk ictimai tualeti istifadəyə verilmiş və 1872-ci ildə onların sayı 83-ə çatmışdır. Bu tualetlər sadə idi: taxta lövhələrlə əhatə olunmuş, yerə basdırılmış qabdan ibarət idi.
Tədbirlərə baxmayaraq, xaricilərin şikayətləri davam edirdi. Hətta 1872-ci ilin yanvarında Britaniyanın diplomatik missiyası insan ifrazatından gübrə kimi istifadə barədə Yaponiya Xarici İşlər Nazirliyinə etiraz etmişdi. İfrazatın gübrə kimi istifadəsi Yaponiyada mübahisə mövzusu idi. Nəcisin xolera xəstəliyinin yayılmasına səbəb olması barədə tibbi biliklər inkişaf etsə də, yapon intelektualların bəziləri bu fikirlərlə razılaşmayaraq hətta Yaponiyada kanalizasiya sisteminin tikilməsinə dəstək vermirdilər. 1889-cu ildə sanitariya departamentinin sədri Naqoya Sensai və mühəndis U.K.Burton Tokio üçün kanalizasiya sistemi layihəsi təklif etsələr də, hökumət fermerlərə ziyan dəyəcəyini səbəb kimi göstərərək layihəni qəbul etməmişdir. 1900-cü ildə Yaponiyada ilk "Tullantı təmizləmə haqqında qanun" qəbul edilsə də, insan ifrazatı təmizlənməli tullantılar siyahısında göstərilməmiş və mülkədarların imtiyazında qalmağa davam etmişdir.
HESA Əbabil
"Ababil-3"
"Ababil-3" versiyası yalnız müşahidə üçün istifadə olunan təkmilləşdirilən "Ababil" versiyasıdır. O, daha yaxşı avadanlıq daşıyır və daha uzun müddət havada qala bilir. Çox güman ki, "Ababil-3" Cənubi Afrikanın "Denel Dynamics Finder" şirkətinin "Finder-2D" modeli bazasında qurulub. 2006-cı ildə hazırlanan, 2008-ci ildən isə istehsal edilən "Ababil-3" PUA-ları "Ababil-2"dən daha çox ixrac edilib.
Yaponiyada tualetlər
Tayşo dövrü
Birinci dünya müharibəsinin ardından urbanizasiyanın sürətlənməsi və ucuz kimyəvi gübrələrin ortaya çıxması nəticəsində Yaponiyada ifrazat gübrələrinə olan təlabat aşağı düşsə də, populyarlığını qorumağa davam edirdi. Əhalinin artması şəhərlərdə ifrazat probleminə səbəb olurdu. 1930-cü ildə "Tullantı təmizləmə qanunu"nda dəyişiklik edərək insan ifrazatını idarə etmək səlahiyyəti yerli bələdiyyələrə verilmişdi. Hökumət kanalizasiya sistemi ilə problemi həll etmək istəsə də, bahalı layihə olduğu üçün həyata keçirə bilmirdi. Yerli orqanlar ifrazatı gəmi, yük maşını, dəmiryolu kimi vasitələrlə fermerlərə çatdırmaqla problemi həll etməyə çalışırdı. Toplanılan ifrazat o qədər çox idi ki, fermerlərə göndərilə bilməyən hissə suya atılırdı. Məsələn, 1931-ci ildə Kiotoda toplanılan nəcisin 7%-i suya atılmışdı. İkinci dünya müharibəsi dövründə yanacağa artan təlabat ifrazatın daşınmasını daha da çətinləşdirirdi. 1944-cü ildə ifrazat tullantılarının ancaq 70%-i toplanılırdı, qalan hissəsi isə suya qarışırdı.
HESA Əbabil
"Ababil-3"
thumb|"Ababil-3" real vaxtda video görüntülər toplayaraq ötürə bilir.
Yaponiyada tualetlər
Tayşo dövrü
1920-ci illərə qədər ancaq yüksək sinifdən olan şəxslər evlərində Qrəb elementlərindən istifadə etsələr də, Tayşo dövrünün ortalarından etibarən adi insanlar da evlərində Qərb üslubuna keçid etməyə başlamışdı. Qərb üslublu tikililərin və obyektlərin artması tualetlərdə də qərbləşməsinə gətirib çıxarsa da, Cuniçiro Tanizaki kimi bəzi intellektuallar ənənəvi tualetlərə üstünlük verməyə davam edirdilər.
HESA Əbabil
"Ababil-3"
"Ababil-3" real vaxtda video görüntülər toplayaraq ötürə bilir. "Ababil-3" silindrik korpusa malikdir, qanadları isə gövdənin sonunda və bir qədər yuxarıda yerləşdirilir. Qanad quruluşu, uzunluğunun yarısından sonra qanadın uclarına doğru daralan düzbucaqlıdan ibarətdır. "Ababil-3" qanadları 3 metrlik "Ababil-2" ilə müqayisədə 2 dəfədən çox böyükdür və 7 m metr təşkil edir.
Yaponiyada tualetlər
Tayşo dövrü
Tualetlərin qərbləşdirilməsi nəticəsində Yaponiyada Qərb üslubunda olan bir neçə tualet növü ortaya çıxmışdır: Tayşo tualeti və Şova tualeti, Mədəniyyət tualeti, Ev Nazirliyinin stilindəki tualet, Sağlamlıq və Rifah Nazirliyinin stilindəki tualet. Ev Nazirliyinin stilindəki tualet 1927-ci ildə yaradılmışdı və ifrazata təhlükəsiz yanaşmanı təklif edirdi. Bu tualet növü iki açılışdan ibarət idi: biri ifrazat üçün, biri gübrə toplamaq üçün. Çən 3-5 sferaya bölünürdü və sferanın hər biri dolanda digəri onu əvəz edirdi. Üç aydan sonra ifrazatın gübrə kimi toplanması mümkün olurdu, çünki bu müddət bakteriya və parazit yumurtalarının ölməsi üçün kifayət edən vaxt idi və sağlamlıq üçün risk yaratmırdı. 1937-ci ildə tualetlər üzərindəki yurisdiksiya Sağlamlıq və Rifah Nazirliyinə verildikdən sonra tualetdə bəzi dəyişikliklər edilərək "Sağlamlıq və Rifah Nazirliyinin stilindəki tualet" yaradılmışdı.
HESA Əbabil
"Ababil-3"
PUA "Limbach Flugmotoren" adlı alman şirkətinin "Limbach L550E" tipli mühərrikindən istifadə edir. Bəzi mənbələr isə "Ababil-3" PUA-larında Çin və ya İran istehsalı olan L550 mühərriklərinin klonları ilə təchiz edildiyini iddia edirlər. "Ababil-3" PUA-sının bir çox daxili hissələri İrlandiya müdafiə podratçılarından alınıb.
Yaponiyada tualetlər
Tayşo dövrü
Buna baxmayaraq, bir çox insan hələ də müasir tualetlərdən istifadə etməyi bacarmırdılar. İnsanları bu cür tualet innovasiyaları ilə tanış etmək üçün bir çox "həyat tərzi inkişafı" sərgiləri təşkil olunurdu. İlk belə sərgi 1919-cu ildə Tokio Təhsil Muzeyində baş tutmuşdur.
HESA Əbabil
"Ababil-3"
İraqda İŞİD-in nəzarətində olan ərazisi üzərində, görünür ki, mexaniki nasazlıq səbəbi ilə endirilən Ababil-3-ün təhlili göstərir ki, Ababil-3 kompozit materiallardan istifadə edilərək istehsal edilmişdir. PUA-nın elektrik mərkəzinin düz səthli silindrik formalı başcıqları var idi; mühərrikin İranda və ya Çində istehsal edildiyi aydın deyildir. Ümumiyyətlə, istehsalı "çox qənaətcil" idi və Ababil-3 ucuz qiymətə dizayn edilmişdir. Həmçinin endirilmiş Ababil-3 modelində sahədə zəif istehsal və ya işlənməyə səbəb ola biləcək bir sıra qüsurlar var idi.
Yaponiyada tualetlər
Tayşo dövrü
Sadəcə tualetlərin görünüşü deyil, hazırlandıqları material da dəyişirdi. Ənənəvi tualetlər taxtadan hazırlansa da, çox tez çürüyürdülər. Dözümlülüyü artırmaq üçün taxta tualetlər XIX əsrin sonlarından etibarən keramika tualetlərlə əvəz olunmağa başlamışdır. 1891-ci ildə baş verən Nobi zəlzələsi və 1923-cü ildə baş verən Böyük Kanto zəlzələsindən sonra keramika tualetləri Yaponiyada populyar olmuşdur.
İkinci dünya müharibəsindən sonra
thumb|Yaponiyada tipik vaşlet.|280px İkinci dünya müharibəsinin başa çatmasından və Yaponiyada ABŞ işğalı dövrünün başlamasından sonra amerikalılar yapon tualetlərini sanitarik hesab etməmiş və Amerika modeli əsasında tualetləri ölkədə yaymağa başlamışdırlar. Bu dövrdə insan ifrazatından gübrə kimi istifadəyə də məhdudiyyətlər qoyulmuş və kimyəvi gübrələrdən istifadə standart hal almışdı. 1950-ci illərdən başlayaraq Qərb stilindəki tualetlər Yaponiyada populyarlıq əldə etməyə başlamışdır. Qərb stilində tualetlərə malik ilk mənzil kompleksi 1958-ci ildə Osaka şəhərində tikilmişdir və iki il sonra bu tualetlər bütün yaşayış kompleksləri üçün standartlaşmışdır. 1977-ci ildə ilk dəfə Qərb stilindəki tualetlərin satışı yapon stilindəki tualetlərin satışını ötmüşdür.
İqtisadiyyatın və texnologiyanın Yaponiyada inkişaf etməsi 1980-ci illərdə ölkədə ən müasir tualetlərin ortaya çıxması üçün zəmin yaratmışdır. 1969-cu ildə Toto şirkəti cinsi orqanları və anal dəliyi təmizləyən su spreyinə malik olan ilk elektron tualeti təqdim etmişdir. Yaponiya bu cür elektron tualetlər ilk dəfə 1967-ci ildə INAX şirkəti tərəfindən hazırlansa da, məhsulu Yaponiyada populyarlaşdıran şirkət Toto şirkəti olmuşdur. Lakin şirkətin hazırladığı məhsulun iki nöqsanı var idi: birincisi, temperatur tənzimlənmədiyi üçün su yanıqlara səbəb ola bilirdi, ikincisi, su spreyi düzgün hədəfi seçmirdi. Anal dəliyin pozisiyası ilə bağlı elmi data olmadığı üçün şirkət 300 işçisindən bununla bağlı kömək istəmişdir. İnkişaf etdirilmiş məhsul 1980-ci ildə "vaşlet" adı ilə bazara çıxarılmış və ölkədə böyük populyarlıq əldə etmişdir.
HESA Əbabil
Tətbiqi
"Ababil 3" PUA-ları Suriyadakı vətəndaş müharibəsində geniş istifadə olunur. Hökumətyönlü qüvvələrin tərkibi və vahid komandanlığa tabe olmaması, bu PUA-ların kimin tabeliyində və hansı məqsədlərlə istifadə edilməsinə nəzarəti çətinləşdirir.
Yaponiyada tualetlər
İkinci dünya müharibəsindən sonra
2015-ci ilin məlumatına əsasən Yaponiyada evlərin 77,5%-ində yüksək texnologiyalı tualetlər var və elektron tualetlərdən istifadə geniş yayılıb. Yüksək inkişaf etmiş tualetlər əcnəbilərin də diqqətini çəkməkdədir və hətta Yaponiya hökumətinin yumşaq güc siyasətinin bir hissəsinə çevrilib. 2020-ci ilə qədər turist bölgələrindəki tualetləri inkişaf etdirmək üçün "Yaponiya Tualet Müsabiqəsi" layihəsi elan olunmuş və layihə çərçivəsində 2015-ci ildə Yaponiya Tualet Mükafatı təsis edilmişdir.
HESA Əbabil
Tətbiqi
2019-cu ilin iyulun 17-də İranın "Ababil-3" taktiki kəşfiyyat PUA-sı Pakistanın Bəlucistan regionunda tapıldı. İran PUA-larının orada uçması, Pakistan ərazisini izləməsi ümumiyyətlə sirr deyil, orada itkilər əvvəllər də olub.
Lakin bu dəfə fotoşəkildə görünən "Ababil-3" PUA-sının şassisi əvvəlki versiyalardan fərqlənib. Bu isə yaxınlarda "Ababil-3" PUA-sının yeni bir versiyasının hazırlandığını və istehsal edildiyini göstərir.
Yaponiyada tualetlər
Xüsusiyyətlər
Yaponiyada iki cür - Qərb üslubunda və yapon üslubunda tualetlər yayılıb. İctimai tualetlərdə iki üsluba da rast gəlmək mümkün olsa da, bəzən köhnə tikililərdə təkcə yapon üslubunda tualetlərə, müasir tikililərdə isə təkcə Qərb üslubunda olan tualetlər olur. Müasir evlərdə və otellərdə tualetlər Qərb üslubundadır. Həm Qərb, həm yapon üslubundakı tualetlərin iki su axını rejimi var: böyük və kiçik. Tualetə daxil olmazdan qabaq otağın qarşısına qoyulmuş xüsusi ayaqqabılardan istifadə olunur.
HESA Əbabil
Tətbiqi
"Ababil-3" vasitəsinin "3–1-R" və "3–2-R" ilə başlayan yeni seriya nömrələri bəzi mənbələrdə A3N-1 kimi göstərilir. A3N-1–217 seriya nömrəli PUA 2018-ci ilin sonunda İranda keçirilən Kiş aviasərgisində ilk dəfə nümayiş etdirilib.
Yaponiyada tualetlər
Aksessuarlar
Yaponiyada bir çox qadın tualetdə çıxardıqları səsdən utandıqları üçün bəzi tualetlərdə süni su səsi çıxaran və səsi maskalayan adlı cihazlar quraşdırılıb. Cihaz ilk dəfə Toto və INAX şirkətləri tərəfindən 1988-ci ildə təqdim olunub və ən çox satan məhsullarından birinə çevrilib. Cihazın digər məqsədi isə su israfının qabağını almaqdır, çünki bu cihaz olmadıqda qadınlar tualetin suyunu çəkib səs çıxarmalı olurlar.
HESA Əbabil
Tətbiqi
2014 və 2016-cı illərdə Kiş aviasərgisində nümayiş etdirilən "3–2-R 155" və "3–2-R 197" seriya nömrələri olan "Ababil-3" versiyaları isə şassilərinin dizaynına görə bir-birindən nəzərəçarpacaq dərəcədə fərqlərə malik olub.
Suriyada məhv edilən bu PUA-lardan biri isə "3–2-R0105" seriya nömrəsinə malik olub. 2000-ci illərin ikinci yarısında Sudana təslim edilən ən erkən İran PUA-sı orada "Zagil" adlandırılırdı, 2012-ci ildə vurulan zaman isə onun üzərində "3–1-R031" seriya nömrəsi aşkar seçilirdi. Deməli, İran digər ölkələrə ixrac etdiyi PUA-lara fərqli seriya nömrələri təyin etməklə onların fəaliyyətlərini və tətbiq sferalarını nəzarətdə saxlamağa üstünlük verib.
İbrahim Ethem Atnur
İbrahim Ethem Atnur –  Çağdaş Türkiyə tarixçisi, tarix elmləri doktoru,  Atatürk Universitetinin tarix şöbəsinin professoru
Həyatı və fəaliyyəti
İbrahim Ethem Atnur 2 mart 1966-cı ildə Türkiyənin Ərzurum şəhərində doğulmuşdur. 1989-cu ildə Ərzurumdakı Atatürk Universiteti Fənn-Ədəbiyyat fakültəsinin tarix bölümün məzunu olmuşdur. 1990-cı ildə Atatürk Universitetində araşdırmaçı kimi çalışmağa başlamışdır. Həmin universitetdə 1991-ci ildə “Deportasiyadan dönən yunan və ermənilərin köçürülməsi” (“Tehcirden Dönen Rum ve Ermenilerin Yeniden İskânı”) adlı çalışması ilə yüksək lisansını, 1996-cı ildə “Osmanlı yönətimindən Sovet yönətiminə qədər Naxçıvan (1918-1921)” adli dissertasiyası ilə doktorasını tamamlamışdır.
Uzun müddət Atatürk Universiteti Ədəbiyyat fakültəsi Tarix bölümü Cümhuriyyət tarixi şöbəsində mühaziərlər oxuyan professor İbrahim Atnur, 2009-2014-cü illər  arasında Türk Tarix Qurumunda çalışmışdır. O, Türk Tarix Qurumunda Bilim Kurulunun və Türk Hərbi Tarix Komissiyası üzvü olmuşdur. 2002-ci ildə Türkiyə Yazarlar Birliyi tərəfindən Naxçıvan haqqındaki əsəri ilə araşdırma sahəsində ilin yazarı seçilmişdir.
2014-cü ildə İbrahim Atnura elmi fəaliyyətinə görə Naxçıvan Muxtar Cümhuriyyəti Ali Məclis Başkanlığı tərəfindən “Xidmət Nişanı” verilmişdir. TRT tərəfindən tarixi mövzuda çəkilən 3 sənədli filmə elmi məsləhətçi olmuş və ssenari yazmış İbrahim Atnur Türkiyə və xaricdə çox sayda konqres, simpozium və konfransa qatılmışdır.
Yaradıcılığı
İbrahim Atnur əksəriyyəti tarixi mövzuda yazılmış 10-dan artıq kitabın müəllifidir. Onun əsərlərində Naxçıvan tarixi ilə bağlı məsələlər geniş şəkildə araşdırılmışdır. Məqalələri “Atatürk Yolu”, “Toplumsal Tarih”, “Atatürk Ü. AİİTED”, “Naxçıvan tarixinin səhifələri”, “Erdem”, “Yeni Türkiye” və başqa dərgilərdə yayınlanmışdır.
Ailəsi
İbrahim Atnur evlidir, iki uşaq atasıdır.
Daniel Berjenyi
Daniel Berjenyi — Macarıstan yazıçısı.
Həyatı
Berjenyi zadəgan ailəsinin yeganə övladı idi. Atasının hüquq dərəcəsi almağına baxmayaraq özü heç vaxt hüquqla maraqlanmamış və fermada işləmişdir. Atası hesab edirdi ki, zəif və xəstə oğlunun fermada işləməsi onu daha fiziki cəhətdən möhkəmləndirəcək. Onun fikrincə, uşaqlara on yaşından sonra məktəbə getməlidirlər.
1788-ci ilin payızında 12 yaşı olan Berjenyi Şoprondakı evangelist liseydə təhsil almağa başladı. O, müəyyən fasilələrdə orada yeddi il keçirmişdir. Yaşının çox olduğundan, məktəbin nizam-intizam qaydalarına qarşı çıxırdı və tez-tez dərslərdən qaçırdı. 1793-cü ildə Şoprondakı təhsilini yarımçıq qoyaraq orduya yazıldı, lakin bir ildən az müddətdə orada qaldı.
Təhsilini yarımçıq qoymasına baxmayaq burada keçirdiyi illər onda dərin təəssürat yaratdı. Bir sıra kitabları oxudu, latın və alman dillərində əsas elm sahələri ilə bağlı üstün biliklərə nail oldu.
Atasının onun Şoprondakı davranışları qəbuledilməz hesab etdiyindən ikisi arasındakı münasibət getdikcə daha da pisləşdi. Ailəsindəki qarşıdurmalara Şoprondan evinə deyil, Nikla şəhərində əmisinin yanına getdi. Bir neçə ildən sonra atasını görməyə getsə də, 1794-cü ilin payızında anasının ölümü bu vəziyyəti daha da pisləşdirdi. Anası hər zaman ikisi arasındakı münasibətləri qaydasına salmağa çalışırdı.
Poeziya dövrü
Atasından uzaqlaşmaq üçün 14 yaşındakı xanımla ailə həyatı qurdu və Şömjen yaxınlığında öz şəxsi fermasını yaratdı. Bir müddət sonra tanınmış fermaçı oldu. 1804-cü ildə Şomod əyalətinin Nikla şəhərinə köçdü. Bir tərəfdən fermaçı kimi öz nailiyyətlərini yüksək qiymətləndirsə də, ətrafında ədəbiyyat və elm haqqında müzakirə edə biləcəyi şəxslərin olmamısı onu çox məyus edirdi.
Berjenyi 20 yaşından (1796) başlayaraq poemalar yazmağa başlamışdı, lakin onları dostlarından və ailəsindən gizləyirdi. 1803-cü ildə övladlarının xaç atası Yanoş Kiş onun poemalarını gördü və əsərlərindən üçünü Ferents Kazintsiyə göndərdi. Kazintsi əsərləri oxudu və Berjenyiyə mail yazaraq əsərləri haqqında ilkin təəssüratlarını onunla bölüşdü. Berjenyi də ona cavab yazdı və beləcə, onlar arasında uzunmüddətli məktublaşmalar başladı.
Berjenyi Nikla şəhərini tərk eləməyi sevmirdi. Sadəcə iki dəfə Peşt şəhərini ziyarət etmişdir; 1810-cu ilin may ayında və 1813-cü ildə mayın sonunda. 1812-ci ildə Vnaya şəhərində olarkən kitabının üz qabığı üçün öz portretini çəkdirdi.
Elmi fəaliyyəti
1810-cu ildən sonra ailə vəziyyəti və fermadakı işləri ilə əlaqədar olaraq yaradıclığında durğunluq başladı. Yalnızlığı, əhval-ruhiyyəsi və sağlamlığındakı problemlər onu çox həssas etmişdi. 1816-cı ildən sonra sağlamlığı ilə bağlı problemləri artdı. Bir müddət ədəbi tənqid ilə də məşğul olmuşdu.
1836-cı ilin 24 fevralında Nikla şəhərində vəfat etmişdir.
Qıfıl
thumb|Köhnə bir qapı qıfılı thumb|Asma qıfıl
Qıfıl; otaq qapıları, qutu qapaqları kimi varlıqların mühafizəsinə xidmət edən obyektlərin istənməyənlər tərəfindən açılmasının qarşısını almaq üçün yerləşdirilmiş; açar kimi fiziki bir obyekt və ya şifrə kimi müxtəlif təhlükəsizlik kombinasiyaları ilə açıla bilən mexaniki və ya elektron cihaz. Kilidlər qapılar, örtüklər və ya divarlar içərisində quraşdırılmış cihazlar ola bilər və ya sonradan kilidlənəcək obyektə yapışdırılan asma kilidlər kimi əşyalar da ola bilər.
Georgi Maliyev
Georgi Maliyev — Osetin sovet şairi və publisisti.
Bioqrafiya
Kasıb bir kəndli ailəsində anadan olmuşdur. Milliyyətinə görə osetin-digoretsdir. 1902-ci ildə iki illik kilsə məktəbini bitirir, Ardon Seminariyasında oxuyur (1903–1907), lakin inqilabi fəaliyyətlərdə iştirak etdiyi üçün seminariyadan qovulur. Şəxsi dərslər verir, jurnalist kimi çalışır.
1917-ci ildə Malıyev daha sonra bolşeviklərə qoşulan Osetiya inqilabi demokratik "Kermen" partiyasının qurucularından biri olur. Milliləşdirmənin vəhşiliklərindən əziyyət çəkən Maliyev siyasətdən ayrılır və 1920-ci ildə kəndə qayıdır. 1923–1932-ci illərdə kiçik Qular kəndində məktəb direktoru işləyir. 1932-ci ildə müasirlərinin "təvazökar və anlaşılmaz bir şəkildə yaşadığı" xatirələrinə görə, müəllim işlədiyi, yeni bir məktəb tikdiyi Mostizdaxa köçür.
O illərdə Malıyevin yazdığı Osetiya dilinin diqor ləhcəsi RSFSR-də bir dil sayılır, bunun üçün xüsusi bir əlifba işlənilir, dərsliklər və digər nəşrlər dərc olunurdu.
1934-cü ildə Malıyev Sovet Yazıçılar Birliyinə qəbul edilir. 1935-ci ildə "İraf" (qısa hekayələr və şeirlər toplusu) kitabı nəşr olunur. Malıyevin işləri çağdaş deyildi, inqilabi dəyişiklikləri tərifləmirdi, burjua millətçiliyi və bədbinliklə ittiham olunurdu. 4 dekabr 1937-ci ildə Georgi Malıyev "əksinqilabi fəaliyyət" ittihamı ilə 10 il məcburi əmək düşərgələrinə məhkum edilir. Eyni ilin əvvəlində, diqor dilinin statusu yenidən bir ləhcəyə endirilir. Diqor əlifbası "əks-inqilabçı" elan edilir, ədəbi ənənənin inkişafı uzun müddət dondurulur. Georgi Malıyev 1942-ci ildə düşərgədə dünyasını dəyişir, məzarı isə itirilir. Şairin kiçik oğlu, atasının həbsindən sonra dünyaya gələn Vaso Malıyev məşhur Osetiya yazıçısı və publisisti olur.
Malıyevin yaradıcılığının əhəmiyyətli bir hissəsi folklordan qaynaqlanır ("Temur-Alsak", "Simd Narts", "Qisas" balladası və s.). Bir neçə şeir sadə bir dağ qızının mənəvi dünyasına həsr olunmuşdur. Qız düşüncəsi və narahatlıqları ilk şəxsdə yazılmışdır ki, bu da Osetiya poetik ənənəsində cəsarətli bir yenilik idi.
Mario Alvarez
Mario Alvarez (5 avqust 1960) — Dominikan Respublikasını təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Mario Alvarez Dominikan Respublikasını 1988-ci ildə Seul şəhərində baş tutan XXIV Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 49-cu, cüt turnirdə isə 25-ci pillənin sahibi olub.
Oğurluq (cinayət)
Oğurluq, yazılı qanunlar və ya sosial legitimlik səviyyəsində özünə aid olmayan daşınar bir əmlakı ələ keçirmək, ondan istifadə etmək, obyektdən fayda əldə etməkdir. Bütün dinlərin qadağan etdiyi bir hadisədir. İqtisadi dəyəri olan hər hansı bir enerji də daşına bilən sayılır və oğurluğa məruz qala bilər.
Danışıq dilində dələduzluqla eyni şəkildə istifadə olunmasına baxmayaraq, saxtakarlıq və oğurluq cinayət qanunlarında ayrıca tənzimlənən cinayətlərdir. Aralarındakı ən vacib fərq, oğurluqda sahibinin özünün razılığı olmadan malın sahibindən götürülməsi, saxtakarlıqda isə mal sahibinin əli ilə və yaxud onun razılığı ilə malını itirməsidir.
Oğurluq
Oğurluq, yazılı qanun və ya sosial legitimlik səviyyəsində mülkiyyəti özünə aid olmayan bir obyektdən istifadə, ondan mənfəət əldə etməkdir.
Bundan əlavə, iqtisadi dəyəri olan hər cür enerji də daşına bilən əmlak sayılır və oğurluğa məruz qala bilər.
Çoxları tərəfindən fırıldaqçılıqla eyni mənada istifadə olunsa da, oğurluq həm meydana gəlməsi, həm də təsirləri ilə saxtakarlıqdan fərqləndirilməlidir.
Hakimin müdaxiləsi ümumiyyətlə qəribə və ya qeyri-adi bir xarakter göstərən oğurluq hadisələri ilə məhdudlaşmalıdır; məsələn, uşaqların cinayətlərdə istifadə edilməsi və ya müəyyən formalara bürünən (məsələn, dükan oğurluğu, qadın keçidlərindən paltar oğurlamaq) və ya bəzi əşyaların bir neçə dəfə oğurlanması halları. Təcavüzkarlıq, ehtiras, qısqanclıq və pis niyyət oğurluqda müntəzəm surətdə müşahidə olunan ümumi emosional əsaslardır. Uşaqlarda diqqəti cəlb etməyin bir yolunu əks etdirə bilər. Saysız-hesabsız oğurluq formaları nəzərə alındığı zaman, təkcə psixiatriya deyil, insan təbiəti haqqında bir məlumat tələb olunur; bu işlərin əksəriyyətində motivasiya sadəcə asan yolla pul qazanmaqdır.
Qırğızıstanda turizm
İssık-Kul və Tyan-Şan dağları nisbətən populyar turistik yerlərdir.
Mədəni tarixi
Qırğız mədəniyyəti Monqol ordularının dövründən qalma köçəri ənənələrə əsaslanır. Müasir qırğızlılar əsasən evlərdə və ya binalarda yaşasa da, yaz aylarında yerli insanların bir sürü qoyun, keçi, at və bəzən də yaklar ilə bir yurdda necə yaşadıqlarını müşahidə edə bilərsiniz. Hər ərazidə turistlərə xidmət göstərən bir neçə; daha görünən (və uzaq) olan bəziləri, Narin vilayətindəki, Narın şəhərindən kənarda "daş evi" olan Taş Rabat və İssık-Kul gölünün Karakol şəhəri yaxınlığında Yeddi-Oğuz bölgəsindəki Yeddi-Oğuz ("Yeddi Boğa") vadisində yurd düşərgələri var.
Ekoturizm
Hazırda Qırğızıstanda "ekoloji cəhətdən təmiz" turizmin inkişafı üçün bir sıra işlər görülür. İsveçrənin Helvetas mədəni inkişaf təşkilatı "Şepard həyatı" və "İcma əsalı Turizm" də daxil olmaqla bir neçə belə layihəyə sponsorluq etmişdir. Qırğızıstandakı bir çox turizm şirkəti "eko" nun ölkələrinə gələn bir çox turist üçün çox cəlbedici göründüyünü başa düşür, buna görə də "az təsirli" hadisələri təbliğ etmək üçün heç bir şey etməsələr də, bu sözləri təşkilatlarını izah etmək üçün istifadə edirlər. Turistləri ətraf mühitin gözəlliyi cəlb edir. 2010-cu ildə Qırğızıstan, turizmlə əlaqəli təşkilatların üç bölgəli birliyi olan regional təşəbbüsə (Region Təşəbbüsü (TRI)) qatıldı. TRI üç bölgə — Banqladeş, Hindistan, Gürcüstan, Qazaxıstan, Pakistan, Nepal, Tacikistan, Rusiya, Şri-Lanka, Türkiyə, Ukrayna və Özbəkistanın da qoşulduğu Cənubi Asiya, Orta Asiya və Şərqi Avropa arasında bir əlaqə kimi fəaliyyət göstərir.
Görməli yerləri
Populyar elmi jurnal olan "National Geographic" Qırğızıstanda turistlər üçün tövsiyə olunan səkkiz vəhşi təbiətin adını açıqladı. "Qırğızıstanın şəhərlərində Sovet tipli bir çox bina, geniş bazarlar və rəngli məscidlər var. Nəşriyyatlar yazır ki; "Yalnız Bişkek və Oş xaricində bir möcüzə — alp gölləri, qarlı zirvələr və qoz meşələrini görəcəksən". National Geographic' jurnalı seçiminə bir neçə yeri daxil edib.
Ziyarətçi statistikası
Qırğızıstana gələnlərin əksəriyyəti aşağıdakı ölkələrdəndir:
Rafah qırğını 2014
2014-cü il Rəfah qətliamı və ya Qara Cümə, İsrailin işğalçı ordusu tərəfindən 2014-cü il avqustun 1-də Qəzza zolağında İsrail müharibəsi zamanı, Fələstinin Rəfah şəhərinin şərqində, Əbu Əl-Rous bölgəsində həyata keçirilən qətliamdır. Qırğın nəticəsində 140-dan çox fələstinli, o cümlədən 75-ə yaxın uşaq öldürülmüş, 1000-dən çox adam isə yaralanmış və ərazidəki evlər dağıdılmışdır.
31 iyul 2014-cü il
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibi Pan Gi Mun və ABŞ dövlət katibi Con Kerri Misirin vasitəçiliyi ilə Qəzza şəhərində yerli vaxtla səhər saat 8-də başlayan və 72 saat müddətinə uzadıla bilən qeyd-şərtsiz humanitar atəşkəs elan etdilər. HƏMAS barışığı qəbul etdikdən sonra öz yerlərində yerdə qalan qüvvələr.İsraildən əlavə.
1 avqust 2014-cü il
Daha sonra İsrail ordusundan əlavə qüvvələr gəlib və üç meyiti aparıblar, Hər şeyin güc əsgərləri üçün olduğunu düşündükləri yerdə. Təxminən iki saatdan sonra İsrail ordusu Hadar Qoldinin itkin düşdüyünü aşkar etdi və İsrail ordusu Hannibal direktivindən istifadə edərək Rəfah şəhərinin hər yerində ağır hava zərbələri endirməyə başladı.
İsrail Hərbi Hava Qüvvələri Rəfah şəhərində Əbu Yusif Əl-Nəccar dövlət xəstəxanasının tərəfini bombalayıb, Xəstəxana rəhbərliyinə İsrail kəşfiyyatından üç zəng gəldi, birincisi xəstəxanada nə baş verdiyini soruşdu, ikincisi xəstəxananın yaxınlığındakı atəşin səbəbini bildi, sonuncusu isə xəstəxananın boşaldılmasının qarşısını almaq və oradan çıxanları bombalamaqla hədələyib. Daha sonra xəstəxana xəstələri İsrailin atəşinin intensivliyi və İsrail tərəfindən üç tibb işçisinin öldürülməsi səbəbindən şəhərdəki Əl-Küveyt Əl-Əhli Xəstəxanasına və Emirates Crescent Qadın və Doğum Xəstəxanasına təxliyə edilib.
Nəticələr
Nəticədə İsrail 140-a yaxın fələstinli mülki vətəndaşı öldürüb və Şəhid Əbu Yusif Əl-Nəccar Dövlət Xəstəxanasına gələn 1000 nəfəri yaralayıb.
Yandex.Taxi
Yandex.Taxi — Rusiya, MDB, Şərqi Avropa, Afrika və Yaxın Şərqdə sürücülük və qida texnologiyası sahəsində ixtisaslaşmış Rusiyanın İT şirkəti Yandex tərəfindən hazırlanmış və taksi sifarişinə xüsusi önəm verən bir tətbiqdir. right|thumbnail|[[Moskvada Yandex.taxi|270px]] right|thumbnail|[[Estoniyada Yandex.taxi|270px]] right|thumbnail|Yandex.taxi [[özügedən avtomobili|avtonom avtomobillərini real trafikdə sınaqdan keçirərkən|270px]] right|thumbnail|[[İsraildə Yandex.Taxi|270px]] Yandex.Taxi Rusiya, Belarusiya, Moldova, Ermənistan, Gürcüstan, Qırğızıstan, Qazaxıstan, Özbəkistan, Latviya, Estoniya, Litva, Serbiya, İsrail, Fil Dişi Sahili, Finlandiya, Qana və Rumıniyanın 300-dən çox böyük şəhərində aktiv şəkildə fəaliyyət göstərir. Son beş ölkədə Yango adlı bir marka altında fəaliyyət göstərir. Xidmət yarandığı gündən bəri 36 milyondan çox insan tərəfindən istifadə edilmişdir. 2018-ci ilin sentyabr ayından sistemdə 700 mindən çox sürücü qeydiyyatdan keçib.
Yandex.Taxi 2018-ci ilin dekabr ayından etibarən qida çatdırılması üçün Rusiyada Yandex Eats adı altında istifadəçilərə xidmət göstərir.
Tarix
Yandex.Taxi ilk dəfə 2011-ci ildə Rusiyanın paytaxtı Moskva şəhərində 11 taksi dayanacağı və 1000 sürücüsü ilə fəaliyyətə başladı.
Xidmət ilk dəfə işə salındıqda Android və iOS telefonları üçün mobil tətbiq kimi təqdim edildi və vebsayt 28 iyun 2012-ci ildə istifadəyə verildi.
2012-ci ildən etibarən Yandex.Taxi özü tərəfindən edilən taksi zəngləri üçün komissiya almağa başladı.
Tigran Khudaverdyan, Yandex.Taxi xidmətini 2014-cü ildə öz üzərinə götürdü. 2015-ci ilin dekabrında Yandex.Taxi ayrıca bir şirkət olaraq qurulduqda şirkətin cavabdehi oldu.
Yandex.Taxi, 2017-ci ilin iyun ayında avtonom avtomobil texnologiyası üzərində işlərini göstərən bir video yayımladı. Bu prototip nəqliyyat vasitəsi NVIDIA GTX qrafika prosessoru və Velodyne tərəfindən verilən LİDAR optik məsafə sensoru ilə təchiz olunmuş Toyota Prius hibrid xeçbek idi.
Uber ilə birləşmə
Yandex.Taxi və Uber, 13 iyul 2017-ci il tarixində Azərbaycan, Ermənistan, Belarus, Gürcüstan, Qazaxıstan və Rusiyada taksi fəaliyyətlərini birləşdirmək üçün bir müqavilə imzaladılar. Bu birləşmə qərarından sonra Yandex 100 milyon dollar və Uber 225 milyon dollar sərmayə qoydu və bu ortaqlıq nəticəsində ümumi dəyəri 3,8 milyard dollar olan yeni bir şirkət quruldu. Yeni şirkətdəki ortaqlıq payları; Yandex 59,3%; Uber% 36,6 geri qalan 4,1% işçilərə məxsusdur. Yeni şirkət Tiqran Xudaverdyan tərəfindən idarə olunur. 22 may 2019-cu il tarixində Yandex, Tigran Xudaverdyan MLU BV-nin yeni İcraçı vitse-prezidenti vəzifəsinə Daniil Şuleyko təyin olunduğunu elan etdi.
Qida çatdırılma xidməti
left|thumbnail|Yandex. Eats üçün çatdırılma edən kuryerlər 2017-ci ildə Yandex, Moskvada Foodfox qida çatdırılma xidmətinin hamısını aldı və qida çatdırılma xidmətinə başladı. Bu satınalma nəticəsində Uber Eats, Yandex və Foodfox xidmətləri birləşdirildi və Yandex Eats xidməti Rusiyanın 24 şəhərində xidmət göstərməyə başladı. Yandex 2018-ci ilin oktyabrında digər qida şirkəti Partiya Edi-ni aldı.
Avtonom Taksilər
right|thumbnail|CES 2019-da Sürücüsüz Yandex avtomobili|270px Yandex taksi xidmətinə inteqrasiya etmək üçün öz sürücüsüz taksiləri ilə işləməyə və inkişaf etdirməyə başladı. İlk təqdim olunan model: Linux əməliyyat sistemindən istifadə edən Intel CPU-lar və NVIDIA GPU-ları olan üç lidar bölmə, altı radar bölməsi və altı kamerası və naviqasiya üçün GNSS sensoru olan çox inkişaf etmiş Toyota Priusdur. 29 may 2018-ci ildə Yet Another Konfransında xalqa pulsuz sürüş təqdimatları edildi. Yandex bu müddət ərzində 700-dən çox sərnişinlə 10 saata qədər test sürüşü nümayiş etdirdi. Uzun məsafəli sürücülük sınağı üçün 2018-ci ilin iyun ayında 780 km yol qət edildi, bu müddət ərzində nəqliyyat vasitəsi 99/100 səviyyəsində 11 saat avtonom səyahət etdi.
Sürücüsüz taksi xidmətinin sınaqları 2018-ci ilin avqust ayında Rusiyanın qərbi Tatarıstan Respublikasının universitet şəhərindəki Innopolisdə başladı. Daha sonra 2018-ci ilin oktyabr ayında Moskvanın qərbindəki Skolkovo İnnovasiya Mərkəzində xidmətə başladı. Bu dövrdə 2018-ci ilin noyabr ayında 1000-ci sərnişinə xidmət göstərdi. Yandex, 2018-ci ildə İsrail Nəqliyyat Nazirliyindən icazə alaraq sürücüsüz nəqliyyat vasitələri üçün test sürüşü hazırlamağa başladı. Yandex 2018-ci ildə özünü idarə edən nəqliyyat vasitələrinin inkişafını davam etmək üçün ABŞ-nin Nevada əyalətindəki ümumi yollarda sürücülük etmək üçün lisenziya aldı.
Sürücüsüz avtomobil beynəlxalq səviyyədə Las Veqasda keçirilən CES 2019 sərgisində təqdim edildi.
Yandex, avtonom avtomobilini Rusiya və İsraildən sonra ABŞ-nin Miçiqan ştatının Ann-Arbor şəhərində ictimai ərazidə layihəsini sınaqdan keçirməyə başladı.
Texnologiya
Yandex.Taxi, Yandex-in texnologiyalarından istifadə edərək nəqliyyat vasitələrinin çatma vaxtını və qiymətini hesablayır. Bunlar; Yandex Xəritələr ve Yandex Navigatordur. Bu texnologiyalar sayəsində sərnişinə ən yaxın taksi göndərilir və sərnişin təyinat yerinə ən qısa marşrutla getməsi təmin olunur. Bu müddət ərzində Yandex xidmətlərindən alınan canlı trafik məlumatları nəticəsində pula və vaxta qənaət edilir. Yandex.Taxi xidmətində gediş haqqı tələb-təklif tarazlığı nəticəsində hesablanır. Bu haqqı sərnişin səyahət başlayanda məlumat almış olur.
Qlobal inkişaf
2019-cu ilin iyul ayından Yandex.Taxi; Rusiya, Belarusiya, Ermənistan, Qırğızıstan, Moldova, Gürcüstan, Qazaxıstan, Latviya, Litva, Estoniya, Özbəkistan, Serbiya, Fil Dişi Sahili, İsrail, Finlandiya, Qana və Rumıniyanın 300-dən çox böyük şəhərində fəaliyyət göstərməyə başlamışdır.
Belarusiya
Belarusiyada 25 fevral 2016-cı ildə Minskdə başlayan xidmət hazırda ölkənin birdən çox şəhərində fəaliyyət göstərir. 2019-cu ilin mart ayından etibarən sərnişinlər və sürücülər üçün bir sığorta məhsulu təqdim etməyə başlamışdır.
Ermənistan
Ermənistanda 1 iyul 2016-cı ildə Yerevanda fəaliyyətə başlayan xidmət hal-hazırda 15 şəhərdə aktiv istifadə olunur.
Qazaxıstan
Yandex.Taxi 28 iyul 2016-cı ildə Qazaxıstanın ən böyük Almatı şəhərində istifadəyə verildi və xidmət göstərilən şəhərlərin sayı gələcəkdə 20 şəhərə qədər artdı.
Gürcüstan
28 avqust 2016-cı ildə Gürcüstanda xidmətə başlayan Yandex, bu gün Batumi və Rustavidə xidmətini davam etdirir.
Moldova
Yandex.Taxi 24 iyul 2017-ci ildə Kişinyovda xidmətə başlamışdır.
Qırğızıstan
Yandex.Taxi 9 noyabr 2017-ci ildə Bişkekdə xidmətə başladı və daha sonra xidmətini Oş şəhərinə qədər genişləndirdi.
Latviya
Yandex.Taxi Latviya tərəfindən xidmət verilən ilk Baltik ölkəsi və ilk Avropa Birliyinə üzv ölkəsidir və 15 mart 2018-ci ildə xidmətə başlamışdır.
Özbəkistan
Yandex.Taxi 4 aprel 2018-ci ildə Özbəkistanın paytaxtı Daşkənddə xidmətə başlamışdır.
Estoniya
Yandex.Taxi 1 may 2018-ci ildə Tallin şəhərində fəaliyyətə başladı. Daha sonra Tartu şəhərində fəaliyyət göstərməyə başladı.
Serbiya
Serbiya, Yandex-in keçmiş Sovet Respublikaları xaricində xidmət göstərdiyi ilk ölkədir və Yandex.Taxi, 5 iyun 2018-ci ildə Belqradda fəaliyyətə başladı.
Litva
Yandex.Taxi, 26 iyul 2018-ci ildə paytaxt Vilnüsdə xidmətə başladı. Bu müddətdə Litva Hökuməti şəxsi məlumatların təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqlarını dilə gətirdi və bu məlumatların vacib vəzifələrdə olan insanlar tərəfindən istifadə edilməməsini istədi. Yandex, bu narahatlıqlara qarşı fərdi məlumatlarla əlaqədar Avropa Birliyi GDPR qaydalarına uyğun olduğunu bildirdi. Yandex.Taxi Litvada məhdudiyyət olmadan fəaliyyət göstərir.
Fil Dişi Sahili
Yandex.Taxi, 4 oktyabr 2018-ci ildə Fil Dişi Sahilinin Abican şəhərində Yango markası altında istifadəyə verildi. Yandex.Taxinin Afrika qitəsində xidmət etdiyi ilk ölkədir.
Finlandiya
8 noyabr 2018-ci ildə Yandex Yango markası altında xidmət göstərdiyi ikinci ölkə olan Finlandiyada fəaliyyətə başladı.
İsrail
İsrail şirkətin xidmət göstərdiyi ilk Orta Şərq ölkəsi idi və Yango markası altında 10 dekabr 2018-ci ildə xidmətə başlamışdır.
Qana
Qana, Yandeksin Afrika qitəsində xidmət etdiyi ikinci ölkədir və 6 iyun 2019-cu ildə Yango markası altında xidmətə başlamışdır.
Rumıniya
27 iyun 2019-cu ildə Buxarestdə Yango markası ilə fəaliyyətə başlayan xidmətə 55 şirkətdən 3000 sürücü qatıldı.
Sergey Solovyov
Sergey Solovyov  — rus tarixçisi. Moskva Universitetinin professoru (1848-ci ildən), Moskva Universitetinin rektoru (1871-1877), İmperator Sankt-Peterburq Elmlər Akademiyasının rus dili və ədəbiyyatı bölməsinin həqiqi üzvü (1872), məxfi məsləhətçi. O, ilk dəfə "Novqorod Rus", "Kiyev Rusu", "Vladimir Rus", "Moskva Rusiyası" terminlərindən istifadə edərək, Rusiya dövlətinin formalaşmasının müvəqqəti dövrlərini təyin etdi.
Rusiyanın qədim dövrlərdən tarixi
Solovyov " Rusiyanın qədim dövrlərdən tarixi" üzərində 30 il yorulmadan çalışdı. Onun ilk cildi 1851-ci ildə çıxdı - onu hazırlamaq üç ildən çox vaxt apardı; lakin o vaxtdan ildən-ilə səliqəli şəkildə ortaya çıxdı. Sonuncu, 29-cu cild müəllifin ölümündən sonra, 1879-cu ildə nəşr edilmişdir. Rusiya tarixinin hadisələrinin, əsasən də xarici hadisələrin təqdimatının faktiki tamlığı nöqteyi-nəzərindən “Rusiyanın qədim dövrlərdən tarixi” belə faktların ən dolğun anbarıdır. Nə Solovyovdan əvvəl, nə də ondan sonra rus tarixçilərinin heç biri Rusiya tarixinin bütün gedişatını müəyyən etmək cəhdlərində böyük bir xronoloji məkanı əhatə etməmişdir: iyirmi üç əsr ərzində - eramızdan əvvəl V əsrdən başlayaraq. Solovyovun “Rusiya tarixi” əsərinin təqdimatına görə, bu, təkcə adi oxucu üçün deyil, həm də mütəxəssis üçün yorucudur. Çox vaxt onun təqdimatı salnamələrin sadə təkrarlanmasına (Pyotrdindən əvvəlki dövrlərdə) və arxiv sənədlərindən çıxarışa (18-ci əsr üçün) çevrilir. Solovyovun Rusiya tarixinə dair bu əsərində ölkənin iqtisadiyyatı, siyasəti və mədəni həyatına aid çoxlu sayda faktlar var. Lakin bütün bu təfərrüatlar müəllifin ümumi məqsədinə - bütün dünya sivilizasiyaları üçün ortaq nümunə tapmağa xidmət edir. Təsadüfi deyil ki, Sergey Mixayloviç bütün həyatı boyu nəinki ölkəmizdə baş verən hadisələrə böyük maraq göstərib, həm də başqa ölkələrlə bağlı ədəbiyyatı öyrənib. Özü də başqa dövlətlərin, xüsusən də Polşanın tarixinə dair bir neçə əsər yaradıb. Bununla yanaşı, o, ölkə daxilindəki müxtəlif şərait və hadisələr arasında əlaqə tapmağa çalışırdı. O, Rusiyanın böyük ərazisi ilə xalqın hakimiyyətə münasibəti arasında paralel aparıb. Bir çox tənqidçilər qeyd edirlər ki, S.M Solovyovun "Tarix..." əsərini oxumaq, məsələn, Karamzinin əsərlərindən qat-qat çətindir. Bu, onun kitablarının müxtəlif faktlarla həddən artıq çox olması ilə bağlıdır. Burada müəllif bir çox həmkarlarından fərqli olaraq bədii əsər yaradan yazıçıdan daha çox tədqiqatçı kimi çıxış edir. Onun əsərlərində Karamzində olduğu kimi əxlaqi deyil, məntiqə əsaslanan nəticələr var.
Rəylər və tənqidlər
S.M Solovyovun əsas müddəaları hələ sağlığında tənqid edildi. K.D Kavelin, hər iki dissertasiyanın və "Rusiya tarixi" nin 1-ci cildinin təhlilində qəbilə həyatı ilə dövlət həyatı arasında ara mərhələnin - soy-kök sisteminin mövcudluğunu göstərdi ("Kavelin əsərləri" T.I - St. Peterburq, 1897); K.S Aksakov “Rusiya tarixi”nin 1, 6, 7 və 8-ci cildlərinin təhlilində qəbilə həyatını inkar edərək, icma həyatını tanımaqda israr edirdi (“K. Aksakovun əsərlərinin tamamı”, I cild, red. 2-ci, M., 1889). V.İ Sergeeviç qədim rus knyazlarının münasibətlərini qəbilə əsasında deyil, müqavilə başlanğıcı ilə müəyyən edirdi (“Veçe və knyaz.” – M., 1867). Solovyov 2-ci cildin “Əlavələr”ində Kavelin və Sergeeviçdən müdafiə etdi və sonrakı nəşrlərin “Rusiya tarixi”nin 1-ci cildinə qeydlərdən birində Aksakova etiraz etdi. N.V Şelqunov Solovyovun tarixi fikirlərini tamamilə rədd etdi.
Tuncer Gülənsoy
Tuncer Gülənsoy — Türkiyənin məşhur dilçi alimi, türkoloq, elmlər doktoru, professor
Həyatı
Tuncer Gülənsoy 30 yanvar 1939-cu ildə Türkiyənin Uşak şəhərində anadan olmuşdur. Atasının dövlət qulluğu vəzifəsi olduğundan o, ibtidai təhsilini müxtəlif məktəblərdə almışdır. Əvvəlcə Uşak Qazi Mustafa Kamal ilk okulu, daha sonra Əhməd Midhət Əfəndi İbtidai məktəbi (1951), Uşak Liseyində (1959) oxumuşdur. Ankara Universiteti Türk Dili və Ədəbiyyatı bölümünü (1963) bitirmişdir. Bir müddət Uşak ilçəsinin kəndlərində əvəzedici müəllim işləmiş, Türk Kültürü Araşdırma İnstitutunda elmi araşdırıcı kimi işləmişdir (1963-1970, 1972-1973). 1967-ci ildə professor Əhməd Temirin rəhbərliyi altında doktorluq dissertasiya üzərində işləməyə başlamışdır. 1970-ci ilin yanvarında müdafiə etdiyi “Monqolların gizli tarixi”ndə hal şəkilçiləri və cümlələrdə istifadəsi” adlı dissertasiya işi ilə filologiya elmləri doktoru adını almışdır. Daha sonra Ankara Universitetinə assistent kimi fəaliyyətə (1974). 15 oktyabr 1976-cı ildə o, Amerika Birləşmiş Ştatlarının Texas ştatındakı Texas Tech Universitetinə (Lubbock-Texas) qonaq professor kimi getmiş və prof. dr. Warren S. Walker və Anadolu türk masallarının yazarı Barbara K. Walker ilə birgəçalışmışdır. (1976 – 1977) Bir ildən sonra yenidən Ankara Universitetinə dönmüş, burada Əski yazı, Osmanlı və monqol dili dərsləri vermişdir. 1980-ci ildə dosent olmuş, həmin ildə Fırat Universitetinin Ədəbiyyat fakültəsinə keçmişdir. Türk dili və ədəbiyyatı kafedrasının müdiri və Sosial Bilimlər İnstitutunun direktoru (1985-89) vəzifələrində çalışmışdır. 1989-cu ildə professor olduqdan sonra Erciyes Universitetinə keçmişdir. Burada prorektor, rektor yardımçısı (1990-1992), Türk dili və ədəbiyyatı kafedrasının müdiri vəzifələrində çalışmışdır. 31 oktyabr 1998-ci ildə Qırğızıstanın Bişkek şəhərində yeni yaradılmış Qırğızıstan-Türkiyə Manas Universitetinin Ədəbiyyat fakültəsinin Türk dili və ədəbiyyatı bölməsinin qurucu müdiri vəzifəsinə gətitilmiş və 2000-ci ilin avqust ayına qədər bu vəzifəni icra etmişdir. Qırğız dili ilə bağlı iki il ərzində yazdığı altı əsərə görə fəcri mükafatlarla təltif olunmuşdur. 2000-2001-ci tədris ilində Erciyes Universitetində vəzifəsinə qayıdan Gülensoy, 2001-2002-ci tədris ilində Kiprdəki "Girne Amerikan Universitetində" professor vəzifəsində çalışmışdır. 2002-2003-cü tədris ilində Erciyes Universitetinə dönmüş və 30 yanvar 2006-cı ildə təqaüdə çıxmışdır. Tuncer Gülənsoy Türk Dil Qurumunun, Türk KültürünüAraşdırma İnstitutunun, Türkiyə Yazarlar Birliyinin və İLESAM-ın üzvü olmuşdur. O, Monqolustan Elmlər Akademiyasına Türkiyədən seçilmiş ilk alimdir.
Tacəddin İsmayılzadə
Tacəddin Vüqar oğlu İsmayılzadə (17 mart 1996; Sumqayıt, Azərbaycan — 12 fevral 2021; Bakı, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Tuncer Gülənsoy
Vəfatı
Tuncer Gülənsoy 11 iyun 2022-ci ildə Ankarada vəfat etmişdir.
Tacəddin İsmayılzadə
Həyatı
Tacəddin İsmayılzadə 1996-cı il martın 17-də Sumqayıt şəhərində anadan olub. Subay idi.
Tuncer Gülənsoy
Yaradıcılığı
Türkoloji araşdırmaları ilə bütün Türk Dünyasında tanınan Tuncer Gülənsoy universitet nəşrlərindən əlavə, “Dövlət”, “Kültür və sənət”, “Milli folklor”, “Milli eğitim və kültür”, “Tarla”, “Töre”, “Türk dili”, Yeni düşüncə, “Yeni forum”, “Türk kültürü” dərgilərində məqalələrini dərc etdirmişdir. TDV İslam Ensiklopediyası və KB İslam Ensiklopediyası üçün məqalələr hazırlamışdır. Çoxsaylı türkoloji araşdırmaları ilə sağlığında “hocaların hocası” kimi dəyərləndirilmişdir. Şeirlərinə musiqi bəstələnmişdir.