Üzvi_kimya
Üzvi kimyanın sənayedə tətbiqi və rolu
Dünyanın hər yerində kimya əsalı şirkətlər müxtəlif kütlədə, yəni, bir neçə kiloqramdan minlərlə tona qədər üzvi birləşmələr istehsal olunur. Üzvi kimya istehsalı inanılmaz dərəcədə geniş miqyasa malikdir. Neft – kimya sənayesi proseslərində hər gün 10 milyonlarla ton xam neft (həmçinin neft məhsulları) istifadə olunur. Neftin daha çox hissəsi nəqliyyat vasitələrində yanacaq (benzin və dizel) kimi istifadə olunur. Ancaq onların bir hissəsi isə kimya sənayesində üzvi birləşmələr almaq üçün istifadə olunur. Esso (Exxon) və Shell kimi böyük şirkətlər bu sektorda üstünlük təşkil edir. Bəzi birləşmələr həm neftdən, həm də bitkilərdən alınır. Etanol sənayedə digər üzvi birləşmələrin alınması üçün başlanğıc material rolunu oynadığından, sənayedə etanol genəş miqyasda neftdən alınan etilenin katalitik dehidratlaşmasından alınır. Xüsusən Braziliyada etanol şəkər qamışının qalıqlarının fermentasiyasından alınır. Alınan etanol Braziliyada avtomobil yanacağı kimi istifadə olunur. Bu da artıq tullantılar verən neft istehlakını saxlayır və Rio De Janero və San Paulo kimi böyük Braziliya şəhərlərinin havasının keyfiyyətinin yaxşılaşmasına səbəb olur. Plastiklər və polimer maddələr neft-kimya sənayesinin məhsulu olan stearin, akrilatlar, vinilxlorid kimi manomerlərin böyük istehsal sahəsini əhatə edir. Bu böyük istehsal sahəsinin məhsulları : məişət əşyaları və mətbəx ləvazimatları, paltar lifləri (illik 24 milyon(mln) ton) ,avtomobil şinləri üçün elastik polimerlər, paketləmə üçün qaz qabarcıqlı polimerlər və s. Bir sözlə demək olar ki, plastikdən hazırlanmış hər şey var. BASF, Dupont , Amoco, Monsanto , Laporte , Hoechst və ICI kimi şirkətlər bu shədə liderdir. Dünya çərçivəsində illik olaraq 100 mln ton polimer istehsal olunur, təkcə ildə 20 mln ton PVX (polivinilxlorid) istehsalı üçün 50000 – dan artıq adam işləyir.Yuyulan qab – qacaqların çoxu plastik materiallardır. Lakin onları yumaq üçün istifadə edilən yuyucu maddələr kimyanın başqa bir sahəsidir. Unilever (Boyük Btitaniya) və Procter and Gamble(ABŞ) şirkətləri sabun, yuyucu vasitələr, təmizləyici maddələr, ağardıcı vasitələr – birsöznən müasir ev üçün lazım olan hər şeyi istehsal edirlər. Bu məhsullar limon və lavanda ətirli ola bilər, lakin onlar da əsasən neft sənayesinin məhsuludur. Hal – hazırda bu məhsulların tərkibini nə təşkil etməsi məlumatları hər – hansısa bir yolla bizə çatdırılır. 250 px|thumb|left|Plastmas istehsal edən zavod Gəlin hamı üçün məlum olan traş gelinin qabının üzərindəki onun tərkibi haqqındakı hissəyə diqqət yetirək. İlk baxışdan bunun mənası anlaşılmaz. Bu məlumat sadəcə olaraq qabın üzərində olmalıdır. Yeqinki bu cədvəldəki məlumatlar bu maddələr haqqında təsəvvürlərinizin yaranmasına səbəb ola bilər. Üzvi kimyəvi sənayesinə digər neftdən alınan  yapıştırıcılar, hermetik, örtüklər və s. daxildir. Ciba -Geigy, Dow, Monsanto və Laporte kimi şirkətlər bu istehsalı həyata keçirir. Hazırda təyyarələr epoksid qatranlar ilə yapışdırılır və siz superglue (sianoakrilatın polimeri) yapışqanı ilə demək olar ki, hər  şeyi yapışdıra bilərsiniz. Parça, plastik və kağız boyaması üçün geniş bir rəng bazarı var. Bu rəng və piqmentlət sənayesidir, bu sekorda lider ollan şirkətlər isə ICI və Akzo Nobeldir.