cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yaponiya Bankının Valyuta Muzeyi
Xüsusiyyətlər
Muzeydə böyük məbləğdə olan pul çəkiləri hiss etmək üçün şərait də yaradılıb. Məsələn, ziyarətçilər 10 kiloqram ağırlığında olan 100 milyon yenin çəkisini hiss edə bilərlər.
Hay Layn
Hay Layn ( — "hündür xətt") — Midatun və Aşağı Manhettenin Mitpekinq və Çelsi rayonlarında yer səthindən 10 metr yüksəklikdə yerləşən yerüstü park. Bura keçmiş yerüstü dəmir yolu yerində salınıb. Ümumi uzunluğu 2,33 km-dır.
Təsviri
Park Qansvort Stritdən 34-cü küçəyə qədər uzanır. 34-cü küçədəki girişdə əlil arabaları üçün giriş nəzərdə tutulub. Park qışda hər gün səhər saat 7-dən axşam saat 19-a qədər, yazda və payızda axşam saat 22-yə qədər, yayda (ancaq günəşin batmasına qədər açıq olan 11-ci prospektin qərbindəki xiyaban istisna olmaqla) isə axşam saat 23-ə qədər açıq qalır. Parkda on bir giriş var, bunlardan beşi əlillər üçün əlçatandır. Girişlər pilləkənlərin yaxınlığında xüsusi əlil arabaları liftləri ilə təchiz olunmuşdur, onlar Gansvort, 14-cü, 16-cı, 23-cü və 30-cu küçələrdə yerləşirlər. Küçə səviyyəsində giriş 34-cü küçədə yerləşir, hansı ki 30-cu küçə və 11-ci prospektdən 11-ci prospektin qərbindəki 34-cü küçəyə qədər uzanan Aralıq xiyabanından keçır.
Tarixi
1980-ci ildə dəmir yolu xətti bağlandı. 1990-cı illərdə mülkiyyətçilər dəmir yolunun estakada ilə birlikdə demontaj olunmasını düşünürdülər, lakin yolların 1993-cü ildə Parisdə açılan parka bənzər bir park xiyabanına çevrilməsinə qərar verildi. 2004 və 2005-ci illərdə uzun sürən dinləmələrdən sonra parkın yaradılması üçün 50 milyon dollar ayrılmasına qərar verildi. Bundan əlavə, dəmir yolu bütünlüklə öz statusunu itirdi və ABŞ Federal Yerüstü Nəqliyyat Xidmətinin reyestrindən çıxarıldı
Sərgi
left|404x404px|Parkın çıxışları ilə birlikdə sxemi
NGC 6949
NGC 6949, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Sefey bürcü istiqamətində yerləşir. S? tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Tahir Yuldaşov
Tahir Əbdülzəliloviç Yuldaşov (Tahir Yuldaş, Məhəmməd Tahir Faruk; ) — Özbəkistan İslam Hərəkatının rəhbəri.
Həyatı
Əsl natiq keyfiyyətləriylə seçildiyi bildirilən islamçı ideoloq beş xarici dildə (ingilis, rus, fars, ərəb, urdu) dillərində sərbəst danışırmış. O, 1990-cı ilin ortalarından Özbəkistan prezidenti İslam Kərimovun rejiminə qarşı qatı müxalifətdə dayanıb. Üç qardaşı bu ölkədə həbs olunub. T. Yuldaşın başçılıq etdiyi Özbəkistan İslam Hərəkatı bir neçə terror aktında və dövlət çevrilişi cəhdində təqsirli bilinir. Qurumun əsas üzvləri Pakistanda sığınacaq tapıb.
Tahir Yuldaş 27 avqust 2009-cu ildə Pakistan Vəziristan əyalətində ABŞ hərbi qüvvələri mücahidlərə qarşı əməliyyatda aviasiyadan yaralanıb və raket atəşi nəticəsində öldürülüb.
Dağıstan Respublikası Xalq Məclisi
Dağıstan Respublikası Xalq Məclisi— Dağıstan Xalq Məclisi, Dağıstan Respublikasının qanunverici orqanıdır. 1995-ci ildə Ali Şuranın rəhbəri oldu.
Milli Məclis 90 deputatdan ibarətdir. Gizli səsvermə və ümumi səsvermə yolu ilə beş il müddətinə seçilirlər. Nazirlər Şurasının sədri, Milli Məclisin razılığı ilə Dövlət Şurası tərəfindən təyin edilir. Bu səbəbdən, Dağıstan hökuməti həm Dövlət Şurası, həm də Xalq Məclisi qarşısında məsuldur və hesabat verir.
Hazırkı sədr, Dağıstan Dövlət Şurasının keçmiş sədri Maqomedali Maqomedovun oğlu Maqomedsalam Maqomedovu əvəz edən Xizri Şıxsaydovdur.
Tana gölü
2015-ci ildə Tana gölü bölgəsi milli və beynəlxalq təbii və mədəni əhəmiyyətini nəzərə alaraq YUNESKO-nun biosfer qoruğu kimi namizədliyi irəli sürülüb.
Coğrafiyası
Tana Efiopiyanın ən böyük gölüdür. Göl təxminən 5 milyon il əvvəl, erkən pleystosen dövründə axan çayların məcrasını kəsən vulkanik fəaliyyət nəticəsində əmələ gəib. Sahəsi mövsümdən asılı olaraq dəyişir: 3100–3600 km². Maksimum dərinliyi 15 metrdir. Göl dəniz səviyyəsindən 1830 m hündürlükdə yerləşir. Ona 50-yə yaxın çay tökülür. Onların arasında Reb, Qumara-Şet, Selda, Anferas, Quari, Saqi, Saruaxa, Abaqanan, Aluqsa, Dirma, Maqaça, Sinsil, Qumira və s. var. Onların ən böyüyü Bılgel Abbaydı (Kiçik Abbay və ya Abbay). Göldən Göy Nil çayı (Abbay) axır. Tarixən Kiçik Abbay çayı Mavi Nilin başlanğıcı hesab olunurdu, indi mənbə kimi adətən Tana gölünün özü götürülür.
Göldə 20-dən çox ada var. Onlardan ən iriləri Nargadaga-Deset, Daga, Mitraa, Heliya (Gelila-Zakarias), Bata, Desikt-Georgis, Simana, Bohlao, Silesi, Likaba (Ərəb-Duba), Buait və s. Adaların bəzilərində xristian monastırları və kilsələri inşa edilib.
Tarixi
Bəhr Dar şəhəri yaxınlığındakı Mavi Nil çayının çıxışında su elektrik bəndinin tikintisinə qədər gölün səviyyəsi mövsümdən asılı olaraq dəyişirdi.
Daqa adasındakı monastırda bir neçə Efiopiya kralı və imperatoru dəfn olunub. Gölün şimalında, təxminən 35 km məsafədə XV-XVI əsrlərdə Efiopiyanın keçmiş paytaxtı olmuş Qondar şəhəri yerləşir.
İnfrastruktur
Balıqçılıq göl kənarında yaşayan əhalinin böyük hissəsinin əsas məşğuliyyətidir. Yerli əhali əsasən qəhvə, taxıl və yağlı bitkilərin becərilməsi ilə məşğul olur, həmçinin mal-qara yetişdirir.
Bəhr Dar və Qorqora şəhərləri arasında bərə xidməti vardır.
Yuxarı Cuşatu (Sayınqala)
Yuxarı Cuşatu - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sayınqala şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 270 nəfər yaşayır (61 ailə).
Mehmed Səlim Sırrı Paşa
Mehmed Səlim Sırrı Paşa — II Mahmud səltənətində 4 il 1 ay 10 gün sədrəzəm olmuş Osmanlı dövlət adamı.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Şahtaxtı yaşayış yeri
Şahtaxtı yaşayış yeri — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Kəngərli rayonu ərazisində qədim yaşayış yeri. Orta əsrlərə aid yaşayış yeri rayonunun Şahtaxtı kəndi yaxınlığında yerləşir.
Yaşayış yeri təbii-coğrafi cəhətdən əlverişli mövqedə yerləşir. Yaşayış yerinin qərb hissəsində qazıntı işləri nəticəsində (5x5 m sahədə) dairəvi planlı dulus kürəsi qalığı, şirsiz (qazan, küpə, küp, çölmək, çıraq və sair) və şirli (kasa və boşqab) qablar, gil fiqurlar, iki ədəd şiş uclu bıçaq tiyəsinin müxtəlif hissələri və digər maddi mədəniyyət nümunələri aşkar olunmuşdur.
Yaşayış yerindən əldə edilmiş materiallar Şahtaxtı əhalisinin əkinçilik və maldarlıqla yanaşı, sənətkarlıq və ticarətlə də məşğul olduğunu göstərmişdir. Tapıntılara əsasən yaşayış yerinin VII-XIII əsrlərə aid olduğu güman edilir. Abidədə yalnız kəşfiyyat xarakterli tədqiqatlar aparılmışdır.
Nadir Xaçiliev
Nadir Xaçiliyev (alternativ olaraq Nadir Xaçiliyev və ya Xaçilayev ; ) — Federal Məclisin rusiyalı deputatı idi.
Şəxsi həyatı
Nadir Xaçiliyev keçmiş boksçudur, həmçinin Rusiya Müsəlmanları Birliyinin qurucusudur.
Dövlət mülkiyyəti
Dövlət mülkiyyəti — istehsal vasitələri və məhsulları da daxil olmaqla, mülkiyyət, tam olaraq dövlətin mülkiyyətindədir və ya ortaq və ya ortaq mülkiyyət əsasında.
Dövlət müxtəlif mülkiyyət formalı səhmdar cəmiyyətlərində səhmlərə sahib ola bilər, bundan əlavə dövlət öz funksiyalarının həyata keçirilməsi üçün zəruri olan hər hansı bir əmlaka sahib ola bilər.
SSRİ-də dövlət mülkiyyəti mülkiyyətin ən yüksək forması hesab olunurdu və sosialist dövlətinin iqtisadi sisteminin əsasını təşkil edirdi, əmr-inzibati iqtisadiyyatın əsasını təşkil edirdi.
Xüsusi, yerli özünüidarəetmə mülkiyyəti ilə yanaşı mövcud olan, müəyyən iqtisadi obyektlər üzərində dövlətin sərəncamvermə, sahibolma və idarəetmə hüquqlarının məcmusunu əhatə edən mülkiyyət növü. Ölkənin bütün vətəndaşları eyni dərəcədə bu mülkiyyətin sahibləridir. Bunu dövləti təmsil edən orqan idarə edir.
Ölkədə torpaq, yerin təki, sular və meşələr dövlətin müstəsna mülkiyyətidir. Sənayedə, tikintidə və kənd təsərrüfatında əsas istehsal vasitələri, nəqliyyat və rabitə vasitələri, dövlət bankları dövlət tərəfindən təşkil edilmiş ticarət və kommunal müəssisələrinin, başqa müəssisələrin əmlakı, şəhərlərin mənzil fondunun bir qismi, məktəblər, xəstəxanalar, eləcə də dövlətin vəzifələrinin həyata keçirilməsi üçün lazım olan başqa əmlak dövlət mülkiyyətidir.
Nairi Hunanyan
Nairi Hunanyan — 27 oktyabr 1999-cu ildə Ermənistan parlament binasına təşkil edilən silahlı hücumun lideri.
Kaldas
Kaldas — Kolumbiyanın 32 departamentindən biri, departamentin adı kolumbiyalı vətənpərvər Fransisko Xose de Kaldasın adına nəzərən adlandırılmışdır. İnzibati mərkəzi - Manisales şəhəridir.
İnzibati bölgüsü
Kaldas departamenti 6 bölgə və 27 bələdiyyədən ibarətdir:
Dermestes lardarius
Dermestes lardarius — Buğumayaqlılar tipinin Sərtqanadlılar dəstəsinin Gönyeyən böcəklər fəsiləsinə aid olan növ.
Xarici quruluşu
Bu gönyeyən böcəyin bədəninin uzunluğu 1,5, eni isə 1,2 mm, tünd qəhvəyi və ya qara olur. Qanadlarının üst hissəsində sarı sarğı vardır. Sürfələri oval olub, oxlovşəkillidir, uzunluğu 1,5-1,7 mm-dir. Tədqiqatlara əsasən, təkipəksarıyanın sayının tənzimlənməsində 4 növ (Dermestes lardarius, D. undulatus, D. bicolor, D. ater) gönyeyən böcəkdən ən faydalı sayılanı D.lardarius böcəyidir. Lardarius gönyeyəni əsasən təkipəksarıyanının yumurta topasının içərisində, ağac qabığı altında qışlayır. Yazda aprelin birinci yarısında orta günlük temperatur 10-16oC olduqda qışlamadan çıxaraq təkipəksarıyanın yumurtaları ilə qidalanırlar.
Həyat tərzi
Aprelin 18-20-də (Novxanı qəsəbəsi) aparılan müşahidələrə əsasən bir yumurta topasında 10 ədəd lardarius böcəyinə rast gəlinmişdir. Bir neçə gün mayalandıqdan sonra tək-tək və bəzən də topa halında yumurta qoymağa başlayır. Yumurtalar adətən qovaq ağacının qabığının alt hissəsinə və təkipəksarıyanın topa halında yumurtasının ətrafına qoyulur. Hava şəraitindən asılı olaraq, yumurtaların inkişafı 4-12 gün çəkir. İyunun axırı, iyulun əvvəli yumurtalardan çıxan sürfələr təkipəksarıyanın təzəcə qoyduğu yumurtalarla qidalanmağa başlayırlar. Sahibin bir topa halında yumurtaları üzərində 8-10 lardarius sürfəsinə rast gəlinir (Mərdəkan dendrarisi). Sürfələr bir topa yumurtanı yedikdən sonra digər topa yumurtaya keçirlər və beləliklə, sentyabr ayının ortalarına kimi 30-35 gün qidalanırlar. Sürfələr 6-7 dəfə qabıq dəyişərək inkişaflarını başa çatdırıb, ya ipəksarıyanın boş yumurta topasının daxilində, ya da ağac qabığının altında pup mərhələsinə keçirlər. Kütləvi puplaşma avqust ayının ikinci yarısında və sentyabr ayının əvvəlində baş verir. Bir nəslin inkişafı 50-60 gün çəkir. Böcək, təkipəksarıyanın topa halında olan yumurtalarını 35-40% məhv edir. İnteqrir mübarizədə, arealdaxili köçürmədə istifadəsi mümkündür.
Yayılması
Rusiya Federasiyasının Avropa hissəsinin Sibir, Qazaxıstan, Avropa, Azərbaycanda Abşeronda geniş yayılmışdır.
JVM
JVM (Java Virtual Machine)  -hər hansı abstrakt kompüteri gerçəkləşdirən Java-proqramları bayt-kodunun interpretatoru. Java dilində olan və bayt-koda kompilyasiya olunmuş proqramları yerinə yetirir, 226 sadə komandanı dəstəkləyir.Veb-brauzerlərin əksəriyyəti  JVM interpretatoruna malikdir ki, bu da onlara apletləri asanca başlatmağa imkan verir.
Canqulutəpə dağı
Canqulutəpə – Babək rayonu ərazisində dağ (hünd. 826,3 m). Naxçıvan dağarası çökəkliyinin cənub-şərqində, Naxçıvançayın mənsəbinin sol sahilində, Araz su qovşağının su anbarından 1 km şimaldadır. Orta Miosenin Konka mərtəbəsinə aid Tumbul lay dəstəsinin maili yatan çökmə süxurlarından təşkil olunmuş yastı yüksəklikdir. Hər tərəfdən Üst Pleystosen yaşlı allüvial-prolüvial çöküntülərlə əhatə edilmişdir. Tektonik cəhətdən Naxçıvan qoyulma çökəkliyinin maili cənub-qərb cinahında yerləşir.
Bələdiyyə mülkiyyəti
Bələdiyyə mülkiyyəti — torpaq sahələri, daşınar və daşınmaz əmlaklar daxil olan bələdiyyənin əmlak kompleksidir.
Aşağı Cuşatu (Sayınqala)
Aşağı Cuşatu - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sayınqala şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 218 nəfər yaşayır (50 ailə).
Kanisancud (Sayınqala)
Kanisancud - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sayınqala şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 40 nəfər yaşayır (8 ailə).
NGC 5127
NGC 5127, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Tazılar bürcü istiqamətində yerləşir. E2 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Bəhruz Quliyev (əsgər)
Həyatı
Bəhruz Quliyev 9 may 1990-cı ildə Goranboy rayonunda Firuz Quliyevin və Möhtərəm Quliyevanın ailəsində anadan olmuşdur. Ailəsi ilə birgə sonradan Naftalan şəhərinə köçmüşdür. 1996-2007-ci illərdə orta təhsil almışdır. Ailəli idi, 2 qızı yadigar qaldı.
Hərbi xidməti
Bəhruz Quliyev 2008-ci ildə Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Goranboy rayon üzrə Hərbi Komissarlığı tərəfindən hərbi xidmətə çağırılmışdır. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında, "N" saylı hərbi hissədə müddətli həqiqi hərbi xidmət etmişdir. Nümunəvi xidmətinə görə komandanlıq tərəfindən təşəkkürnamələrlə təltif edilmişdir. Bəhruz Quliyev 2014-cü ildə müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olaraq xidmətini davam etdirmişdir.
2016-cı il aprelin 1-dən 2-nə ötən gecədən başlayaraq Azərbaycan və Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin bölmələri arasında cəbhənin Tərtər və Cəbrayıl-Füzuli istiqamətlərində şiddətli döyüşlər başlamışdır. Tarixə Aprel döyüşləri olaraq yazılan döyüşlər zamanı Bəhruz Quliyev müddətdən artıq hərbi xidmət qulluqçusu idi. O, döyüşlərdə, Tərtər rayonunun Talış kəndi istiqamətində atıcı olaraq vuruşmuşdur və qarşı tərəfin canlı qüvvəsinin azaldılmasında fərqlənmişdir. Gecə döyüşləri zamanı Cəbrayıl rayonunun Lələtəpə istiqamətində olan əlverişli mövqelər, strateji nöqtələr, o cümlədən Lələtəpə zirvəsi Azərbaycan Ordusu tərəfindən işğaldan azad olunmuşdur. Həmin döyüşlərdə Ermənistanın müdafiə naziri Seyran Ohanyan tərəfindən qurulan və Ermənistan Ordusunun "yenilməz Ohanyan xətti" olaraq tanınan müdafiə xətti 40 dəqiqə ərzində darmadağın edilmişdir.
Bəhruz Quliyev döyüşlərdən sonra Azərbaycan-Ermənistan təmas xəttində, Tərtər rayonunda yerləşən "N" saylı hərbi hissədə xidmətini davam etdirmişdir.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Bəhruz Quliyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində atıcı olaraq iştirak etmişdir. Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Bəhruz Quliyev 4 oktyabr 2020-ci ildə Tərtər rayonunun Suqovuşan qəsəbəsi istiqamətində döyüş tapşırığını yerinə yetirərkən həlak olmuşdur. Bir müddət tapılmayan nəşi həmin ilin 11 oktyabr tarixində humanitar atəşkəs gedişatında tapılaraq ailəsinə təhvil verilmiş, Naftalan şəhərində dəfn edilmişdir.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Bəhruz Quliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Laçın rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Bəhruz Quliyev ölümündən sonra "Laçının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Bəhruz Quliyev ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Diqora mədəniyyəti
Diqora mədəniyyətinin dolmen mədəniyyəti, Svaneti, Qaraçay-Çərkəz, Inquşetiya və Dağıstan abidələri (Qinçi mədəniyyəti, Qayakənd-Xoroçoy mədəniyyəti) ilə əlaqələri izlənilir. Diqora mədəniyyətinin Koban mədəniyyətinin formalaşmasında mühüm rol oynamışdır. Diqora mədəniyyəti ilkin mədəniyytlərdən e.ə.XV-XIII əsrlərdə ayrılmışdır.
NGC 2175S
NGC 2175S, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Ovçu bürcü istiqamətində yerləşir. OCL tipli. tərəfindən ildə naməlum ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Müsəlman Korpusunun Əlahiddə Azərbaycan Korpusu adlandırılması haqqında qərar
thumb|[[Azərbaycan Silahlı Qüvvələri|Azərbaycan ordusunun hərbi qulluqçuları.]] Müsəlman Korpusunun Əlahiddə Azərbaycan Korpusu adlandırılması haqqında qərar, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Milli Ordusunun yaradılması haqqında ilk tarixi sənəd.
Qərarın verilməsi
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti hökumətinin 1918-ci il, 26 iyun tarixli qərarı ilə 1917-ci ildə Zaqafqaziya Komissarlığının ordu strukturu kimi formalaşdırılmış Müsəlman korpusu adlanan hərbi birləşmə Əlahiddə Azərbaycan Korpusu adlandırıldı. Həmin qərarla Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti bu hərbi birləşməyə sahibliyini hüquqi cəhətdən təstiqlədi. Bununla, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Milli Ordusunun əsası qoyuldu.
Xatirəsi
Azərbaycan Respublikasının prezidenti Heydər Əliyevin 1998-ci il 22 may tarixli fərmanı ilə iyunun 26-sı Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələr Günü elan edilmişdir.
Anna Zegers
Anna Zegers — Alman yazıçı.
Lui Lümyer
Lui Lümyer — kinematoqrafiyanın banisi. Ogüst Lümyerin doğma qardaşıdır. 1919-cu ildən etibarən Paris Elmlər Akademiyasının üzvü seçilmişdir.
Anna Zegers
Həyatı
1947-ci ildə İkinci Dünya Müharibəsi başa çatdıqdan sonra Şərqi Almaniyaya qayıtdı və Berlində məskunlaşdı. 1959-cu ildə Qərar romanı, 1968-ci ildə isə davamı olan Güvən nəşr olundu. Zegers SCM və Beynəlxalq Lenin Mükafatları Komitəsinin üzvü idi; Alman Yazıçılar İttifaqının sədri (1958-1978); Alman Rəssamlıq Akademiyasının üzvü. 1 iyun 1983-cü ildə Berlində vəfat etdi.
Lui Lümyer
Həyatı
thumb|right|Lion şəhərində yerləşən Lümyer İnstitut Muzeyi Lui Lümyer 1864-cü ildə Fransanın Bezanson şəhərində anadan olmuşdur. Məktəbi bitirdikdən sonra fotoqraf kimi fəaliyyət göstərmyə başlamışdır. Atasına məxsus fotomaterial fabrikində işləmişdir. Lui Lümyer 1895-ci ildə "Hərəkət edən fotoqraf" çəkilişi və proyeksiyası üçün kinoapparat ixtira edir. Sonradan həmin kinoapparat "Kinematoqraf" və ya "Sinmatoqraf" adlandırıldı.İlk pullu kinoseans açılışı 28 dekabr 1895-ci ildə Parisdə Lümyer qardaşları tərəfindən həyata keçirilmişdir. Bu seanslarda natura şəklində çəkilən qısametrajlı filmlər göstərilirdi. Bu qısametrajlı filmlərdə musiqi səsləri xüsusilə seçilirdi. 1896-cı ildə Lümyer qardaşları London, Nyu-York və Bombey şəhərlərinə səyahət etmişdilər.
1907-ci ildə Lümyer qardaşları rəngli fotoqraf adlandırılan "Avtoxrom" aparatı kəşf etmişdilər. 1948-ci ildə 6 iyun tarixində Lui Lümyer vəfat etmişdir. Hər il Fransada keçirilən Ən Yaxşı Sənədli Filmə "Lui Lümyer" mükafatı verilir.
Konohanasakuya
thumb|Konohanasakuya sakura ağaclarını çiçəkləndirən ilahə hesab olunur. və ya Sakuyahime – Yaponiya mifologiyasında çiçəklənmə şahzadəsi və kövrək həyatın simvolu. Çiçəklərin açılmasına o səbəb olur. Amaterasunun nəvəsi və Yerin idarəçisi Niniqi-no-Mikoto ilə evlidir.
I Şahtaxtı nekropolu
I Şahtaxtı nekropolu — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Kəngərli rayonunun Şahtaxtı kəndində nekropol.
Konohanasakuya
Mifologiya
Yapon əfsanələrinə görə o vaxt adı Aşitsu olan Konohanasakuya Niniqini dəniz sahilində görmüş və ona aşiq olmuşdur. Niniqi atası Ohoyamanın yanına getmiş və evlilik üçün icazə istəmişdir. Ohoyama Niniqinin ən böyük qızı İhanaqa ilə evlənməsini istəmişdir. Lakin Niniqi fikrini dəyişməmişdir. Əfsanənin bir neçə versiyasına görə böyük bacısı və anası əsəbləşmiş və Aşitsunun başqa kişi ilə yatması barədə şayiələr yaymışdırlar. Əsəbləşmiş Niniqi həyat yoldaşını atmışdır. Aşitsu onu geri qaytarmağa çalışsa da, rədd edilmişdir.
I Şahtaxtı nekropolu
Govurqaladan şimal-şərqdə yerləşən arxeoloji abidə Orta və Son Tunc, İlk Dəmir dövrlərinə aid edilir. Abidənin sahəsi 5 hektardan çoxdur. Qəbirlərin əksəriyyəti daş qutulardan ibarət olub, üzəri torpaq qarışıq daş kurqanlarla örtülmüşdür.
Konohanasakuya
Mifologiya
Bahar gələndə o, 3 oğlan doğmuşdur. O, ərinə mesaj göndərsə də, əri evə gəlməmişdir. Ümidsiz qalan Aşitsu özünü və uşaqlarını Fuci dağının meşəsində bir evdə bağlamışdır. O, meşəni yanğına verərək uşaqların ərindən olmadığı halda öləcəkləri barədə and içmişdir. Uşaqlar və Aşitsu Konoşiro gölünün yaxınlığındakı əjdaha tərəfindən xilas edilirlər. Axırda Niniqi həyat yoldaşının əkdiyi sakura ağacının çiçək açdığını görür və onun günahsız olduğunu anlayır. O, tez evə qayıdır və şeir oxuyaraq Aşitsunun ürəyinin geri qazanır.
I Şahtaxtı nekropolu
Arxeoloji qazıntılar nəticəsində kromlexlə əhatələnmiş daş qutu qəbirlərin birində bütöv at skeleti, polixrom boyalı küpə, yüksək sənətkarlıq nümunələri olan boz, qara rəngli gil qablar, qızıl təbəqə ilə örtülmüş bəzək əşyaları, tunc məmulatı və sair aşkarlanmışdır. Polixrom boyalı küpənin üzəri qara, qırmızı rənglərlə quş, at, keçi, vəhşi heyvan təsvirləri, eləcə də həndəsi rəsmlərlə maraqlı kompozisiya şəklində bəzədilmişdir.Tapıntılar əsasən e.ə. 2-1 minilliklərə aid olunur.
Konohanasakuya
Mifologiya
Uşaqlara Honoakari, Honosuseri və Hikohohodemi adları verilir. Niniqi Aşitsunun adını dəyişib Konohanasakuya qoyur. Konohanasakuya oğlanları böyüdür və qocalaraq Harami dağında ölür. Bir versiyaya görə isə Aşitsu təkbaşına meşəyə köçərək özünü öldürür.
Konohanasakuya Fuci dağının ilahəsi Senqen-sama ilə eyniləşdirilib. Bundan əlavə, şintoizmdə uşaqları qoruyan və yedizdirən ilahə Koyasu ilə eyniləşdirilmişdir. Bunun səbəbi, çox güman ki, orijinal miflə bağlıdır.
Kosta-Rika Universiteti
Kosta-Rika Universiteti (Universidad de Costa Rica) — Kosta-Rika-ın ən nüfuzlu və tanınmış dövlət ali məktəblərindən biri.
Tarixi
Kosta-Rika Universiteti 1940-ci ildə yaradılıb.
Fakültələr
thumb|right|300px|Memarlıq fakültələri
NGC 2941
NGC 2941, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. S tipli. tərəfindən ildə 121.92 sm (48 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Fosforamid
Fosforamid molekulyar formulu O=P(NH2)3 olan kimyəvi birləşmədir. Bu, hidroksil qruplarının hər birinin bir amin qrupu ilə əvəz olunduğu fosfor turşusunun törəməsidir. Fosforamid fosforilxloridin ammonyak ilə reaksiyasından yaranır. Polyar həlledicilərdə həll olan ağ bərk maddədir. Nəmli havada ammonium duzuna hidroliz olunur:
2 H2O + OP(NH2)3 → NH4+[HPO3(NH2)] + NH3
Natrium hidroksid ilə reaksiya ammonyakın ayrılması nəticələnir:[1]
Tiofosforil birləşməsi P(=S)(NH2)3 tiofosforil-xloridin ammonyak ilə reaksiyasından alınmışdır.
Fosforamidlər
Əsas məqalə: Fosforamidlər Fosforamid həmçinin fosforamidlər adlanan bir sıra törəmələrin sintezi üçün əsas birləşmədir.[2] Nümunə birləşmə polyar həlledici heksametilfosforamiddir (HMFA).
II Şahtaxtı nekropolu
II Şahtaxtı nekropolu — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Kəngərli rayonunun Şahtaxtı kəndində nekropol.
Məstanabad (Sayınqala)
Məstanabad - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sayınqala şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
II Şahtaxtı nekropolu
Govurqaladan cənub-qərbində yerləşən arxeoloji abidə Son Tunc-İlk Dəmir dövrünə aid edilir. 1971-ci ildə abidə ərazisində aparılan tikinti işləri zamanı, bişlmədən bir neçə daş qutu qəbir dağıdılmış, çəhrayı və boz rəngli gil qablar, bəzək əşyaları, silindrik möhür tapılmışdır. 1979–1980-ci illərdə torpaq işləri görülərkən dağıdılmış xeyli daş qutu qəbirlərdə küpə, kasa, çaydan, vaza, badya tipli gil qablar, silah və daş alətlər aşkar olunmuşdur. Gil qabların bəzisi cızma və yonma ornamentlərlə bəzədilmişdir.
Boyalı Qablar mədəniyyətinin əsas ocaqlarından olan Şahtaxtı Govurqalası və nekropollarından tapılan polixrom boyalı qablar öz bədii tərtibatına görə nadir incəsənət nümunələri kimi dəyərləndirilməkdədir.
Məstanabad (Sayınqala)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 198 nəfər yaşayır (35 ailə).
Vazgen Sarkisyan
Vazgen Zaveni Sarkisyan (Վազգեն Զավենի Սարգսյան; ) — erməni hərbi komandiri və siyasətçisi idi. 1991-ci ildən 1992-ci ilə qədər, sonra isə 1995-ci ildən 1999-cu ilə qədər Ermənistanın ilk müdafiə naziri olub. 11 iyun 1999-cu il tarixdən o il oktyabrın 27-dək öldürülməsinə qədər Ermənistanın Baş naziri vəzifəsini icra edib. 1980-ci illərin sonlarında Dağlıq Qarabağın Ermənistanla birləşməsi uğrunda kütləvi hərəkat zamanı şöhrət tapdı və Azərbaycan qüvvələri ilə ilk toqquşmalar zamanı erməni könüllü dəstələrinə rəhbərlik etdi. 1991-ci ilin sonlarında Ermənistan Sovet İttifaqından müstəqillik qazandıqdan dərhal sonra Prezident Levon Ter-Petrosyan tərəfindən Müdafiə Naziri təyin edildi. Sarkisyan Dağlıq Qarabağ Döyüşü zamanı erməni qüvvələrinin ən görkəmli komandiri oldu. Fərqli mövqelərdə 1994-cü ilədək, müharibəyə son qoyan atəşkəs əldə edilənə qədər müharibə bölgəsindəki hərbi əməliyyatları tənzimlədi.
Müharibədən sonrakı illərdə Sarkisyan özünü Silahlı Qüvvələrə bağladı və özünü virtual güclü kimi göstərdi. Ter-Petrosyanı hakimiyyətdə saxlamaq üçün güclü dəstəklədikdən sonra, o, 1998-ci ildə Dağlıq Qarabağ tənzimlənməsi danışıqlarında güzəştlərə verdiyi dəstəyə görə prezidenti vəzifəsindən kənarlaşdırdı və baş nazir Robert Koçaryanın prezident seçilməsinə kömək etdi. Münasibətlərinin pisləşməsi ilə Sarkisyan nüfuzlu müharibə veteranları qrupu Yerkrapahı Respublika Partiyasına birləşdirdi və Ermənistanın keçmiş kommunist lideri Karen Demirchyan ilə birləşdi. 1999-cu ilin may seçkilərində islahat düşüncəli ittifaq Milli Məclisdə rahat bir çoxluğu əldə etdi. Sarkisyan baş nazir oldu, Ermənistanda hərbi və qanunverici orqanı təsirli bir şəkildə qərar verərək ortaya çıxdı.
Sarkisyan, Dəmirçyan və digərləri ilə birlikdə 27 oktyabr 1999-cu ildə Ermənistan parlamentində baş verən atışmada öldürüldü. Günahkarlar ömürlük həbs cəzasına məhkum edildi. Lakin məhkəmə prosesinə etimadsızlıq bir sıra sui-qəsd nəzəriyyələrini doğurdu. Bəzi ekspertlər və siyasətçilər iddia edirlər ki, onların öldürülməsini Köçəryan və milli təhlükəsizlik naziri Serj Sarkisyan həyata keçiriblər. Digərləri xarici güclərin atışmada iştirakının mümkün olduğundan şübhələnirlər.
Qarışıq irsinə baxmayaraq, Sarkisyan indi siyasi spektrdə və ictimaiyyət tərəfindən milli qəhrəman kimi tanınır. Möhtərəm Sparapeti nəzərə alaraq, Ermənistanın müstəqil dövlət kimi qurulmasına və Ermənistan Ordusunun qurucusu kimi təhlükəsizliyinin təmin olunmasına mühüm töhfələr verdi. İnsan haqları təşkilatları tərəfindən, xüsusilə seçkilərdəki roluna görə qeyri-demokratik olduğu üçün tənqid edildi. Sarkisyana Ermənistanın ən yüksək titulları verilib - Ermənistanın Milli Qəhrəmanı.
Azərbaycan Dövlət Xalq Çalğı Alətləri Orkestri
Səid Rüstəmov adına Azərbaycan Dövlət Xalq Çalğı Alətləri Orkestri — birinci notlu Azərbaycan xalq çalğı alətləri orkestri. 1931-ci ildə bəstəkar Üzeyir Hacıbəyovun təşəbbüsü ilə simfonik orkestr prinsipi ilə yaradılıb. Orkestrin baş dirijoru Üzeyir Hacıbəyov, dirijor köməkçisi və konsertmeysteri isə Səid Rüstəmov idi.
Tarixi
thumb|left|250px|Birinci notlu Azərbaycan xalq çalğı alətləri orkestri. [[1932-ci il. ]] Orkestr 1 may 1931-ci ildə Azərbaycan bəstəkarlıq məktəbinin banisi, bəstəkar Üzeyir Hacıbəyovun təşəbbüsü ilə təşkil edilmişdir. Şərqdə simfonik orkestr prinsipi ilə yaradılmış ilk xalq çalğı alətləri orkestri olan bu kollektiv Azərbaycan milli musiqi mədəniyyətinin inkişafında əhəmiyyətli rol oynamışdır. Orkestrin ilk tərkibi tar, kamança, balaban, dəf və nağaradan ibarət olmuş, sonralar orkestrə tütək, zurna, qoşanağara, klarnet, qanun, fortepiano və s. alətlər daxil edilmişdir.
Azərbaycan Dövlət Xalq Çalğı Alətləri Orkestri 2000-ci ildə F.Əmirov adına Əməkdar kollektiv Azərbaycan Dövlət Mahnı və Rəqs Ansamblı nəzdində yaradılmışdır. Yarandığı gündən orkestr bir çox dövlət əhəmiyyətli tədbirlərdə çıxışlar etmiş, beynəlxalq festivallarda uğurlar qazanmışdır. Belə ki, 2004, 2005 və 2010-cu illərdə İranda keçirilən ənənəvi "Fəcr" Beynəlxalq musiqi festivallarında "Qızıl Çəng" mükafatına layiq görülmüşdür. Belarusiya, Moldova, Tacikistan, Ukraynada keçirilən mədəniyyət günlərində tamaşaçıların böyük rəğbətini qazanmışdır. Bir çox ölkələrdə qastrol səfərlərində olmuşdur.
Orkestrin dirijoru
Orkestrin bədii rəhbəri və baş dirijoru Azərbaycan Respublikasının xalq artisti, professor Ağaverdi Paşayevdir.
Ogüst Lümyer
Ogüst Lümyer — Kinematoqrafiyanın banisidir. Lui Lümyerin doğma qardaşıdır.
Həyatı
Ogüst Lümyer 1862-ci ildə Fransanın Bezanson kəndində anadan olmuşdur. Atasına məxsus fotomaterial fabrikində işləmişdir. Lui Lümyer 1895-ci ildə qardaşı Lui Lümyer ilə birlikdə "Kinematoqraf" və ya "Sinmatoqraf" adlandırılan kinoapparat ixtira etdi. İlk pullu kinoseans açılışı 28 dekabr 1895-ci ildə Parisdə Lümyer qardaşları tərəfindən həyata keçirilmişdir. 1896-cı ildə Lümyer qardaşları London, Nyu-York və Bombey şəhərlərinə səyahət etmişdilər.
1907-ci ildə Lümyer qardaşları rəngli fotoqraf adlandırılan "Avtoxrom" aparatı kəşf etmişdilər. Ogüst Lümyer 1954-cü ildə 10 aprel tarixində vəfat etmişdir.
Lenin zirvəsi
Lenin zirvəsi (2006-cı ildən Tacikistan ərazisinə daxildir. Tacikistanda Əbu Əli ibn Sina zirvəsi, 1928-ci ilə qədər Kaufmana zirvəsi) — Çon-Alayski dağ silsiləsində yerləşən dağlıq zirvədir. Dağ zirvəsi Qırğızıstanın (Oş vilayətinin Çon-Alayski rayonu) və Tacikistanın (Qorno-Badaxşan vilayəti, Murqabski rayonu) sərhədində yerləşmişdir. "Semitısyaçnikov"lardan biridir və keçmiş SSRİ-in ən yüksək zirvələrindən biri hesab olunur. Pamir dağları (7134 m) dağ sistemində olan, Mərkəzi Asiyanın ən yüksək zirvələrindən biridir.
Tarixi
Zirvə elmi ədəbiyyata ilk dəfə 1871-ci ildə rus coğrafiyaçısı və səyahətçi Aleksey Pavel Fedçenko tərəfindən daxil edilmişdir. Fedçenko bu zirvəni Türküstanın general-qubernatoru Konstantin Pyotr Kaufmanın şərəfinə adlandırmışdır. Qaratoxmaqların yeni hakimiyyətinin qurulmasıyla 1928-ci ildə zirvənin adı dəyişdirilərək Vladimir Leninin şərəfinə adlandırılmışdır.
1933-cü ilə qədər bu zirvə Pamirin və SSRİ-in ən yüksək zirvəsi hesab edilirdi. Həmin dövrdə Asiyada hələ qalxmalar baş verməmişdir. Qalxmalar baş verəndən sonra Stalin zirvəsi (hündürlüyü 7495 metr) Lenin zirvəsini hündürlüyü ilə geridə qoydu.
Zirvəyə birinci qalxan insanlar alman alpinistləri Karl Vin, Oyqenom Allvaynom və Ervin Şnayder olmuşdur. Onlar 1928-ci ildə zirvəni fəth etmişdilər. Hal-hazırda zirvəyə 16-dan çox alpinist marşrutu mövcuddur. Doqquz cənub meyli üzrə və yeddi şimal dairəsi üzrə. Amma şimal tərəfi vasitəsilə zirvə marşrutu klassik hesab edilir. Klassik marşrut hansısa bir xüsusi texniki hazırlıqları və böyük alpinist təcrübəsini tələb etmir. Lenin zirvəsi insanlar üçün əlçatan zirvələrdən hesab olunur. .
13 iyul 1990-cı ildə Lenin zirvəsindən nəhəng buzlaq qopdu. Uçqun alpinist dayanacağını məhv etdi. SSRİ dövründə bu hadisə alpinizmin tarixində ölənlərin sayı üzrə ən genişmiqyaslı faciə hesab olunurdu. Hadisə nəticəsində 43 insan həlak olmuşdur.
4 iyul 2006-cı il Tacikistan hökumət qətnaməsiylə Lenin zirvəsinin adı Əbu Əli ibn Sina adı ilə dəyişdirilmişdir. Qırğızıstan ərazisində yerləşən zirvə hissəsi hələ də Lenin zirvəsi kimi adlanır.
Lenin zirvəsindən tullanmalar
27 iyul 1968-ci ildə Pamirin ən yüksək zirvələrindən birində tarixdə ilk dəfə dünya paraşüt idmanı üzrə yarış keçirildi. Həmin yarış Lenin zirvəsində (7134 metr) sovet paraşütçülərinin iştirakı ilə keçirilmişdir. Tullanmada 46 insan iştirak etmişdir: təcili xidmətdən 10 paraşütçü və 36 əsgər. Unikal aksiya elmi və texniki açılışların birləşməsinə səbəb oldu. Hərbçilərin həssaslıqla zirvədən aşağıya tullanmaları dünyada sensasiyaya səbəb olmuşdur. Ancaq faciələrlə də yadda qaldı. Dörd paraşütçü həlak oldu: başçı Vladimir Mekayev, adi əsgər Yuri Yumatov, serjant Valeri Qlaqolev, təlimatçı Vyaçeslav Tomar.
35 ildən sonra 2003-cü ildə altı Rusiya desant paraşütçüsü Lenin zirvəsindən atladılar. Onların bu atlayışı uğurlu oldu. .
Şaumyan (Daşkəsən)
Yaşayış məntəqələri
Cek Broton
Cek Broton — Boksun atası hesab edilən 18-ci əsrdə yaşamış şəxs. İlk dəfə olaraq 7 maddədən ibarət boks qaydalarını hazırlayıb. İlk boks əlcəklərinin hazırlanması da onun adı ilə bağlıdır. Con "Jack" Broughton (təxminən 1703 - 8 yanvar 1789) ingilis çılpaq boksçu idi. O, belə yarışmalarda istifadə olunacaq qaydalar toplusunu kodlaşdıran ilk şəxs idi; bundan əvvəl mövcud olan "qaydalar" çox sərbəst şəkildə müəyyən edilmişdi və müsabiqədən müsabiqəyə dəyişilirdi. Onun amfiteatrında boksun necə aparılacağına dair yeddi qaydası (o dövrdə ən böyük və ən nüfuzlu idi) sonralar London Prize Ring qaydalarına çevrildi və daha əvvəl boksa çevriləcək idmanın təməl daşı kimi qəbul edildi.
Həyatı
Con Broughtonun erkən həyatı haqqında çox az şey məlumat var. O 1703-cü ildə naməlum valideynlərə anadan olub, ehtimal ki, Londonda,20-ci əsrin əvvəllərindəki boks tarixində onun Qlosterşir ştatının Baunton şəhərindən olan bir fermerin oğlu olduğu iddia edilir.[3] Şagirdlərin qeydləri göstərir ki, Broughton 1723-cü ilin may ayında Temza su ustasının şagirdi olmuşdur. 1 avqust 1730-cu ildə Broughton əvvəlki il ərzində şagirdliklərini başa vurmuş suçular arasında illik Doggett's Palto və Nişan avarçəkmə yarışının qalibi olmuşdur. Həmin vaxt o, Londonda Hungerford bazarının yaxınlığında sahildə işləyirdi. Broughtonun ilk döyüşləri Londondakı digər suçulara qarşı olmuş ola bilər, bir hekayədə mübahisədən sonra başqa bir kişini döydüyünü iddia edirdi. 1750-ci ildə Broughton'un döyüşlərindən birinin yüksəlişi onun 24 il ərzində məğlubiyyətsiz getdiyini və ilk döyüşləri 1726-cı ildə baş verildiyi qeyd olunur.
Döyüş karyerası
1730-cu ilə qədər Broughton London qəzetlərində reklam edilən peşəkar mükafat döyüşlərində yarışırdı. O, tez-tez 1731-ci ildə Ceyms Fiqin məkanını ələ keçirmiş Tomas Sibblis və Ceyms Stoksun amfiteatrlarında döyüşçü kimi görünürdü. O, 1730-1734-cü illər arasında boru istehsalçısı Tomas Allenlə dörd döyüş və 1738-1744-cü illər arasında məşqçi Corc Stivensona qarşı üç matç kimi təkrarlanan rəqiblərlə yarı müntəzəm görüşlər keçirdi, bunlardan biri Paul Whitehead 1744-cü il şeirində satirik " Gimnaziya". 1741-ci ildə Broughton sonuncunun ölümündən sonra Fiqqin amfiteatrının rəhbəri olan Corc "Bərbər" Tayloru məğlub etdi. Broughton Oksford Roudda bir amfiteatr açdı və 13 mart 1743-cü ildə, bir şillinq və ya daha az bir giriş haqqı müqabilində havadarlar bir neçə rəqib arasında boks nümayişini izləyə bildikdə döyüşlərə başladı. Broughton, boks matçlarının, eləcə də qısa qılınclar, dörddəbirlər və çubuqlar kimi silahlarla döyüşlərin yalnız bacarıqlı döyüşçülər arasında keçiriləcəyi bir məkan nəzərdə tutdu, baxmayaraq ki, o, ayı yemi də daxil olmaqla, heyvan qanı idmanı döyüşlərinə ev sahibliyi etdi.. O, həmçinin idman üçün ilk standart qaydalar toplusunu tərtib edərək, raundun raundlar arasında 30 saniyəlik fasilə ilə döyüşçünün yerə düşməsinə qədər davam edəcəyini şərtləndirdi. Qaydalar 1838-ci ildə London Prize Ring qaydaları ilə əvəz olunana qədər boksda geniş şəkildə tətbiq edildi. Bu binada həmçinin kişilərin zədədən qorunmaq üçün səsboğucu taxaraq boksla məşğul olmağı öyrənə biləcəyi bir akademiya var idi. 250px|thumb|right|Broughtonun Ring qaydaları Broughton Mühafizə Yeomanının Kral Bədən Mühafizəçisi idi və Avstriya Varisliyi Müharibəsi zamanı Dettingen döyüşündə orduya komandanlıq edəndə, ehtimal ki, II George-u Hannoverə müşayiət etdi. Bruiser Bruisd; Yaxud, Bilənlər qəbul edilir. 11 aprel 1750-ci ildə Broughton, kişilər arasında şəxsi mübahisədən sonra Norfolk qəssabı Cek Slak ilə döyüşdü. Mübarizədən iki dəqiqə sonra Slack gözünü kəsən bir yumruq atdı və 14 dəqiqədən sonra Broughton görmə qabiliyyətinə malik olmadığı üçün döyüşü tərk etdi. O vaxt Broughtonun himayədarı olan Kumberland hersoqu matçda minlərlə funt arıqlamışdı. Broughton 1753 və ya 1754-cü ilə qədər amfiteatrını işləməyə davam etsə də, məğlubiyyətindən sonra boksdan daimi olaraq təqaüdə çıxdı, bundan sonra o, antikvar biznesi ilə məşğul oldu. 250px|thumb|right|Bruiser Bruisd; Yaxud, Bilənlər qəbul edilir. John Broughton və Jack Slack arasında boks matçı
Sonrakı həyat və ölüm
Broughton 1787-ci ilə qədər, səksən yaşı olana qədər boksdan dərs deməyə davam etdi. O, özündən təxminən 20 yaş kiçik olan Elizabet adlı qadınla evlənmişdi. 1768-ci ilin dekabrında Broughton parlamentə namizəd olan ser William Beauchamp-Proctor adından Brentforda göndərilmək üçün quldurların işə götürülməsi ilə məşğul idi. Dekabrın 8-də iğtişaş baş verdi, baxmayaraq ki, Broughton-un işə götürdüyü dəstənin iğtişaşları qızışdırmaq və ya asayişi qorumaq məqsədi daşıdığı məlum deyil. Biri Broughton tərəfindən işə götürülən iki kişi sonradan qətldə təqsirli bilinsə də, sonradan hər ikisinə möhlət verildi. O, 8 yanvar 1789-cu ildə Lambeth ştatının Uolkot-Pleysindəki evində vəfat etdi və Vestminster Abbeyində dəfn edildi. O, baş daşına “İngiltərə çempionu” yazısının həkk olunmasını xahiş etdi, lakin kilsənin dekanı buna etiraz edərək boş yer buraxdı. 1988-ci ildə Broughton-un istəyi yerinə yetirildi və sıraya "Pugilist" kvalifikasiyası da əlavə edildi. Broughton, Beynəlxalq Boks Şöhrət Zalının ilkin namizədlərindən biri idi, idmanın qabaqcıllarından biri kimi qəbul edildi.
NGC 7040
NGC 7040, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Kiçik At bürcü istiqamətində yerləşir. S? tipli. tərəfindən ildə 31.75 sm (12.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Muşandərə (Sayınqala)
Muşandərə - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sayınqala şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 29 nəfər yaşayır (5 ailə).
NGC 1265
NGC 1265, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Persey bürcü istiqamətində yerləşir. E1 tipli. tərəfindən ildə 30.48 sm (12 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
İzoentalpiya prosesi
İzoentalpiya prosesi — entalpiyada baş verən termodinamik prosesdir. "Coul-Tomson effekti" İzoentalpiya prosesidir.
Apollo
Apollo — İsveçrənin 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.
Timebelle qrupu "Apollo" mahnısı ilə İsveçrəni Ukraynanın paytaxtı Kiyevdə keçirilən Avroviziya 2017-də təmsil etmişdir. Mahnı İsveçli bəstəkarlar Elias Noslin, Nikolas Qüntardt və Alessandra Qüntardt tərəfindən yazılmışdır.
Yandere
— Yaponiya populyar mədəniyyətində personaj tiplərindən biri. "Yandere" termini; xəstə olmaq mənasını verən "yami" (病 み) və sevgi dolu, aşiq mənasını verən "dərə" (デ レ) sözlərinin birləşməsi ilə meydana gəlmişdir.
Qədim (Sayınqala)
Qədim - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sayınqala şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 208 nəfər yaşayır (36 ailə).
Bakı qalaları (film, 2015)
Bakı qalaları qısametrajlı sənədli televiziya filmi rejissor Nazim Məmmədov tərəfindən 2015-ci ildə çəkilmişdir. Azərbaycan televiziyasında istehsal edilmişdir. Film Bakıda və Abşeronda tariximizi öz daş divarlarında mühafizə etmiş möhtəşəm qalalardan və onların tarixindən bəhs edir.
Məzmun
Film Bakıda və Abşeronda tariximizi öz daş divarlarında mühafizə etmiş möhtəşəm qalalardan və onların tarixindən bəhs edir.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Əhməd Orucoğlu Rejissor: Nazim Məmmədov Operator: Zahid Bağırov
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2015-ci ilin Azərbaycan filmləri 2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Səfəvi imperiyasında qadınlar
thumb|1628-ci ilə aid və [[Səfəvilər|Səfəvi imperiyasında yaşayan bir qadını əks etdirən qadın şəkli.|312x312px]] Səfəvi imperiyasında (1501-1736) qadınlar — Səfəvi imperiyası zamanı cəmiyyətdə qadınların vəziyyəti nəzərdə tutulur. Səfəvi imperiyasında qadınlar aid olduqları sosial statusdan asılı olaraq geniş hüquqlar və azadlıqlardan yararlana bilirdilər. Yuxarı sinfə məxsus olan qadınlar həm təhsildə, həm də siyasi baxımdan imperiya ərazisində aktiv idilər. Digər sosial siniflərdən olan qadınlar hətta əri belə olmadan səyahət edə bilmə kimi azadlıqlardan yararlanmaqla birlikdə, öz ailələrinin maliyyə vəziyyətini də idarə edirdilər. Cəmiyyətin bütün sferalarında qadınlarla qarşılaşmaq mümkün idi. Lakin I Abbasın 1629-cu ildə ölümündən sonra qadınların cəmiyyətdəki rolu azalmağa başladı və onlar ictimai nəzərdən uzaqlaşmağa başladılar. II Abbasın hakimiyyəti dövründə qadınlara qarşı məhdudiyyətlər tədbiq edildi. Bu hakimiyyət dövrü Səfəvi imperiyasında qadınlar üçün çətin mərhələ kimi dəyərləndirilir.
Yuxarı sinif qadınları
Yuxarı sinfə məxsus olan qadınlar imperiya daxilində həm ictimai, həm də idarəetmə məsələlərində mühüm rol oynayırdılar. Onlar bir çox sferalarda olduğu kimi, imperiyanın siyasi məsələləri üzərində də söz haqqına sahib idilər.
Təhsil
Səfəvi sülaləsinə məxsus olan qadın şahzadələri qardaşlarının təhsili ilə müqayisə oluna bilən təhsil alırdılar. Onlara dadaşlar və ya lələlər təyin edilirdi. Bu o deməkdir ki, qadın şahzadələrin çoxu həm oxuya, həm də yaza bilirdilər. Onların aldıqları təhsil proqramına dini təhsil də daxil idi. Həmçinin onlara xəttatlıq sənəti, şeiriyyat və digər sahələr üzrə də təlim keçilirdi. Qadın şahzadələr üçün verilən təhsilin əhəmiyyəti onlardan şah ailəsinə məxsus kriteriyaları qarşılamaları idi.
İctimai və siyasi məsələlərdə rolları
Yuxarı sinfə məxsus olduqlarından şah ailəsinin qadın üzvləri imperiyanın idarəetməsində və siyasi məsələlərdə də geniş imkanlara sahib idilər. Həmçinin onlar imperiyanı maraqlandıran diplomatik münasibətlərdə də iştirak edirdilər. Onlar xarici ölkələrə səfirlər göndərir, diplomatiik məktublar yazır və bəzən vasitəçi kimi çıxış edirdilər. Şahların hərəmxana ilə əlaqələrinin çoxalması ilə qadınların siyasi hakimiyyət üzərindəki rolları daha da artdı. Lakin bu artım yalnız hərəmxananın divarları daxilində hiss edilməkdə idi. Belə qadınlardan biri Şah Sultan Hüseynin atasının bibisi Məryəm Bəyim idi. Sülalənin sonuncu hökmdarı olan Şah Sultan Hüseyn hakimiyyətini bir qismini öz bibisi tərəfindən idarə edilməklə keçirmişdir. Həmçinin bu şahzadələrin çoxunun özlərinin atları var idi və onların öz atlarını sürməsi kişi süvarilərin müşayəti altında həyata keçirilirdi. Onlar ov mərasimlərində iştirak edir və hətta silahdan istifadə etmə qaydalarını da bilirdilər. Çox zaman bu qadınlar özlərinin tayfa geyimlərinə uyğun tərzdə kişi geyimləri geyinirdilər. Həmçinin qadınların müharibələrdə və döyüşlərdə də iştirak edirdilər. Məsələn, buna Çaldıran döyüşündə iştirak edən I İsmayılın arvadı və I Təhmasibin anası Taclı Bəyimi  göstərmək olar. Hər halda, bu türk tayfa sistemində köçərilikdən qaynaqlanan bir şey idi və qadınlara ictimaiyyətin hər sferasında geniş iştirak hüququ verirdi.
Orta sinfə məxsus olan qadınlar
Orta və aşağı sinfə məxsus olan qadınlar yuxarı siniflə müqayisədə cəmiyyət arasında daha çox görünən idilər. Əvvəldə də deyildiyi kimi, farsdilli qaynaqlar qadınların etdikləri şah və onun etdikləri ilə əlaqəli olmadığı halda, bu məsələdə susqundurlar. Məsələn, I Abbas həftənin birinci günü yalnız qadınlar üçün açıq olan Çaharbağ gəzintilərində iştirak etmişdir. Bununla belə, qeyd çox qısa olduğu üçün bu adət-ənənənin nə vaxtdan mövcud olduğu, qadınların hansı sinfin bir hissəsi olduğu, əyləncə və istirahətin nədən ibarət olduğu aydın deyil. Salnamələr isə bu barədə məlumat verərəkən yazıldıqları yerin xarakterik xüsusiyyətlərinə əsasən məlumatlar vermişdirlər. Bu tipdə olan bəzi qaynaqlaın verdiyi məlumata görə, qadınlara təkcə ərləri ilə şəhər ətrafı bağları bəzməyə yox, həm də karvanlarla başqa şəhərlərə - həm də ərləri yanlarında olmadan - getmələrinə də icazə verilmişdir. Üstəlik, qadınlar ərləri ilə məsləhətləşər, hətta ailələrinin maliyyəsini elə idarə edərdilər ki, həyat yoldaşları qazandıqlarını uyğun bildikləri kimi xərcləmək üçün arvadlarına təhvil verərdilər. Bundan başqa, parkların və gəzinti yerlərinin müəyyən şəkillərində orta təbəqədən olan qadınları görsək də, bütün qadınların bu yerləri ziyarət etmələrinə icazə verildiyinə əmin ola bilmərik.
Aşağı sinfə məxsus olan qadınlar
Aşağı təbəqədən olan qadınlar xarici qonaqlar üçün ən əlçatan olanlar idi, aşkar edilmiş səyahət hesablarında ən çox danışılanlar məhz bu qadınlardır. Qadınlardan paltar yumaq kimi evlərini tərk etmələrini tələb edən ev işləri ilə yanaşı, tez-tez əkinçilik, heyvandarlıq, toxuculuq, tikiş və iplikçilik kimi vəzifələri yerinə yetirmələri tələb olunurdu. Onlar tez-tez orta və ya yuxarı sinfə məxsus olan qadınların evlərindəki işlərə də cəlb edilirdilər. Onlar mamalıq və hətta, tibbi bilikləri özündə əks etdirən işlərə də cəlb edilirdilər. Kənd yerlərində, xüsusən aşağı sinifdən olan qadınlar şəhərlərdəki qadınlarla müqayisədə daha çox azadlığa sahib olmaqla, daha az məhdudiyyətlərlə üzləşirdilər. Nəticə etibarı ilə onlar aşağı təbəqədə qalsalar da, daha yüksək iqtisadi mövqeyə malik idilər. Həm də qohum olmayan təmasların nadir olması səbəbindən paltarlarla daha az örtülürdülər. Mirzə Fəzl İsfahaninin İsfahanda açdığı xəstəxana üçün bir qadın həkim və iki tibb bacısı işə götürülməsi üçün ianə verməsi faktı göstərir ki, belə iş yerləri yalnız yuxarı təbəqəyə məxsus olan qadınlarla məhdudlaşmamışdır. Bunun belə, tibb bacılığı daha çox aşağı sinfə məxsus olan qadınlarış çalışdığı peşələrdən hesab edilirdi.
Səfəvi imperiyasının son dövrü
XVII əsrin sonlarından etibarən cəmiyyət daxilində qadınların rolu və yeri azalmağa başladı. Şah Sultan Hüseynin 1694-cü ildə taxta çıxmasından sonra qadınların örtünməyə məcbur edilməsinə başlandı. Səfəvi imperiyasında əvvəlki dövrlərdə başdan-ayağa bu örtük yox idi. Eyni zamanda İmperiyada şiə ideologiyaları yarandı. Şiə ruhaniləri qadınların öz ailələrində ənənəvi matriarxal rola sahib olmalarını istəyirdilər. Ərin icazəsi olmadan hərəkət etmək azadlığı kimi daha çox azadlıqlar əllərindən alındı. Səfəvi imperiyasında bu cür qadın hərəkətliliyinin və azadlıqlarının məhdudlaşdırılması daha çox şiə dindarlaşması ilə əlaqəli idi. Səfəvi imperiyasının sonlarında qadınlara çölə çıxma imkanı üzləri yalnız gözləri və burnu çöldə qala biləcək şəkildə örtündükləri halda verilirdi. lakin şah sarayının daxilində - hərəmxanada - qadınlar hələ də gücə malik idilər.
Pomeranz-Fritiş reaksiyası
Pomeranz-Fritş reaksiyası- həmçinin Pomeranz-Fritş tsiklləşməsi adlanır, üzvi kimyaya aid reaksiyadır. Paul Fritş (1859-1913) və Casar Pomeranz (1860-1926) adlı alimlərin adını daşıyır.[1][2] Ümumiyyətlə, bu reaksiya izoxinolinin sintezidir.[2][3][4]
Ümumi reaksiya sxemi
Aşağıdakı reaksiya benzaldehid və 2,2-dialkoksietilamindən izoxinolinin sintezini əks etdirir.[5]
Müxtəlif alkil qrupları, məsələn metil və etil qrupları əvəzedici (R) kimi istifadə edilə bilər. Reaksiyada sulfat turşusu proton donoru kimi (bəzən trifluorasetik anhidrid və lantanid triflatlar kimi Luis turşuları) istifadə olunurdu.[1][2][4] Daha sonra geniş çeşiddə müxtəlif izoxinolinlər uğurla sintez olunmuşdur.[4]
Əvvəlcə benzalaminoasetal benzaldehid və 2,2-dialkoksietilaminin kondensasiyası nəticəsində sintez olunur. Kondensasiyadan sonra alkoksi qruplarından birinə hidrogen atomu əlavə olunur. Bunun nəticəsində spirt alınır. Daha sonra, birləşmə 2 sintez olunur. Bundan sonra birləşməyə ikinci hidrogen atomu əlavə olunur. Son mərhələdə ikinci bir spirt alınır və bitsiklik aromatik birləşmə sintez olunur.
Tətbiqi
Pomeranz-Fritş reaksiyası izoxinolin törəmələrinin sintezində geniş tətbiq olunur. İzoxinolinlər bir çox sahədə tətbiq olunur, o cümlədən:[3][4] • dimetisokin kimi yerli anesteziklər:
• vazodilatatorlar, tanınmış birləşmə papaverin aşağıda göstərilmişdir:
Həmçinin bax
• Bişler-Napieralski reaksiyası • Piktet-Spenqler reaksiyası