cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Neon
Kimya
Neon, p-spinlərə sahip ilk nəcib qazdır və düzgün oktet elektrona malik ilk elementdir. İnertdir: daha yüngül analoqları ilə (helium kimi) neon güclü bağ olmayan neytral molekul əmələ gətirdiyi müəyyən edilmişdir. Optik və kütlə spektrometrik analizlərlə ilə [NeAr]+, [NeH]+ və [HeNe]+ ionları aşkar edilmişdir. Qatı neon klrat hidratatı 0.35-0.48 GPa təzyiqdə və −30 °C temperaturda su buzundan və neon qazından əldə edildi. Ne atomu su ilə bağlanmır və bu material sərbəst hərəkət edə bilir. Ne atomu klratatı vakuum kamerasına bir neçə gün yerləşdirməklə, suyun ən az sıx kristal forması olan XVI buz verərək ayrıla bilər.
Paulun elektronegativilik cədvəli elementlərin kimyəvi bağ enerjisinə əsaslanır, lakin bu dəyərlər açıq şəkildə inert helium və neon üçün ölçülməmişdir. Yalnız (ölçülə bilən) atom enerjisinə əsaslanan Allenin elektronegativlik cədvəli neonu flor və helium ilə yanaşı izlədiyi ən elektronegativ element olaraq təyin edir.
Tətbiqi
250px|thumb|left|Hamden, Konnektikut, çiçəkçi dükanında istifadə edilən bir lövhə 250px|thumb|right|Mavi Neon bir şirniyyat dükanında istifadə edilən lövhə Neon tez-tez lövhələrdə istifadə olunur və dəyişməz parlaq qırmızı-narıncı işıq verir. Digər rəngləri olan boru işıqlarına da çox vaxt "neon" deyilir, ancaq bu zaman fərqli nəcib qazlardan və ya flüoresans işıqlandırmanın müxtəlif rənglərindən istifadə edilir.
Neon vakuum borularında, yüksək gərginlikli indikatorlarda, ildırım tənzimləyicilərində, dalğa ölçən borularda, televizor borularında və helium-neon lazerlərində istifadə olunur. Mayeləşdirilmiş neon, ifrat maye-helium soyutma ilə əldə edilə bilən daha aşağı temperatur intervalını tələb etməyən tətbiqlərdə kriogen soyuducu kimi istifadə olunur.
Neon üçün üçlü nöqtə (triple point) temperaturu (24.5561 K) 1990-cı il Beynəlxalq Temperatur Şkalasında müəyyən edilən sabit nöqtədir.
Abdullaoğlu
Toponimkası
Abdullaoğlu — 1728-ci ildə Tiflis əyalətinin Dəmirçi Həsənli nahiyəsində bir elin adı. Mənbədə "İmir Həsən tayfasından olan Molla Abdulla oğlu camaatı" kimidir.
Həmçinin bax
Tiflis əyaləti
Xarici keçid
axc.preslib.az
İvan Pıryev
270px|thumb|İvan Pıryev, 1947 İvan Aleksandroviç Pıryev (17 noyabr 1901 — 7 fevral 1968) — rus sovet rejissoru, ssenarist və aktyoru. SSRİ Kinematoqrafçılar İttifaqının banisi və ilk sədri. SSRİ xalq artisti (1948). Altıqat Stalin mükafatı laureatı (1941, 1942, 1943, 1946, 1948, 1951). 1956-cı ildən Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası üzvü.
Həyatı
İvan Pıryev 1901-ci ildə indiki Altay diyarının Kamen kəndində anadan olmuşdur. 1904-cü ildə atası davada həlak olmuş, İvan babasının himayəsində qalmışdır. 1915-ci ildə Pıryev kəndin digər gəncələri ilə birgə müharibəyə yollanır. Döyüşlərdə iki dəfə yaralanır, göstərdiyi igidliklərə görə 3-cü və 4-cü Georgi ordeni ilə təltif olunur. 1918-ci ilin mayında tif xəstəliyində tutulur. Daha sonra Qızıl Ordu sıralarına yazılır. 1921-ci ildən Proletkultun Fəhlə teatrında aktyor kimi fəaliyyətə başlayır, tamaşalarda Sergey Eyzenşteyn ("Meksikalılar") və Vsevolod Meyerhold ("Meşə"). 1923-cü ildə QEKTAMES-in aktyorluq bölməsini bitirmişdir. 1925-ci ildən kinoda fəaliyyət göstərməyə başlamışdır. Pıryev bu illərdə müxtəlif kinostudiyalarda (Qoskino, Proletkino, Soyuzkino) işləyirdi. 1936-cı ildə Pıryevin "Partiya bileti" adlı filmi SSRİ ekranına çıxdı. İvan Pıryevin "Varlı gəlin" (1938), "Traktorçular" (1939), "Donuzabaxan qız və çoban" (1941), "Müharibədən sonra axşam saat altıda" (1944 ), "Kuban kazakları" (1950) filmləri sovet kinosunun qızıl fonduna daxildir. Böyük Vətən müharibəsi illərində partizan hərəkatı haqqında film yaradan ilk rejissorlardandır. ("Raykom katibi", 1942). 1957-1965-ci illərdə SSRİ Kinematoqrafçılar İttifaqının sədri, SSRİ Ali Sovetinin deputatı olmuşdur. Fyodor Dostoyevskinin əsərləri üzrə "İdiot" (1958), "Bəyaz gecələr" (1960), "Karamazov qardaşları" (1969) filmlərini çəkmişdir. Bir neçə filmi beynəlxalq kino festivallarında mükafata layiq görülmüşdür. İvan Pıryev 7 fevral 1968-ci ildə Moskvada vəfat etmiş, Novodeviçiya qəbiristanlığında dəfn olunmuşdur.
Xatirəsi
thumb|200px|Moskvada rejissorun məzarı
Ev donuzu
Ev donuzu — donuzlar fəsiləsindən olan ev heyvanı.
Donuzkimilər fəsiləsindən olan ev donuzları orta böyüklükdə, çevik bir bədən quruluşuna sahib məməlilərdir. Bədənləri çox səyrək, fırça kimi sərt və qısa olan tüklərlə örtülüdür. Rəngləri qırmızımsı qəhvəyi ilə boz və ya qara olaraq dəyişir. Uzunluqları 50–190 sm (3–45 sm quyruq) və ağırlıqları 6–350 kq arası dəyişir.
Donuzlar hər ayaqlarından daimi 4 barmaqları vardır. 2-ci və 3-cü barmaqlar digərlərindən daha böyük olur və bütün ağırlığı daşıyırlar. Daha kiçik olan 1-ci və 4-cü barmaqlar yerə toxunmur.
Donuzlar təbii şəkildə Avrasiyanın cənubunu və bütün Afrikada yaşayırlar. Ən çox növləri Cənub-Şərqi Asiyada, İndoneziyavə Filippində görmək olar.
Ferma və xüsusi təsərrüfatlarda saxlanılan digər heyvanlardan fərqli olaraq donuzların qidalanması üçün xüsusi yeməklər tələb olunmur. Belə ki, insanlar üçün nəzərdə tutuluş qidaların qalıqları və köhnəlmiş ərzaq məhsulları ilə belə donuz fermalarında yüksək məhsuldarlığın əldə edilməsi mümkündür. Bu səbəbdən donuz əti Avropanın mərkəzi bölgələrində kasıb və orta təbəqədən olan insanların hər zaman əldə edə biləcəyi bir ət çeşididir.
Xristianlığın donuz ətindən istifadəyə yanaşması müxtəlifdir. Əhdi-Ətiq yazılarında donuz ətinin xristianlar üçün qadağan olunduğu göstərilsə də, Əhdi-Cədiddə həmin qadağa aradan qaldırılmışdır.
Slovak Telekom
Slovak Telekom (keçmişdə Slovenské telekomunikácie və Slovak Telecom olaraq adlandırılmışdır, sabit xətt məhsullarında istifadə edən marka, 2006-cı ilin Mart ayından 2012-ci ilin Yanvar ayına qədər T-Com olmuşdur. 2012-ci ilə gəlindiyində mobil məhsullar və sabit xətt məhsullarında ancaq bir marka mövcuddur: Telekom ) — Slovakiya'da fəaliyyət göstərən ən böyük telekommunikasiya şirkətidir.
Sahiblik
2015-ci ildə Slovakiya Respublikası, olan payını (49%) Deutsche Telekom-a olan payını satmışdır. İndi tamamilə Deutsche Telekom-a aiddir.
Üfüqdəki Slovak Telekom Satışı
Slovak hökuməti Slovak Telekom'da bir azlıq hissəsinin satışı üçün bir addım daha atmışdır. 2015-ci ilin Aprel ayında dövlət varlığının birjanı ehtiva edəcək şəkildə satılması üçün vasitələri genişlədən özəlləşdirmə üçün, qanununda ediləcək bir dəyişikliyi təsdiqlədi. 2015-ci ilin May ayında Deutsche Telekom, Slovakiya hökumətinin 49% hissəsinin hamısının 900 Milyon €-a alacağını açıqlamışdır.
Ölkə Səviyyəsində 4G/LTE Şəbəkəsi Başladıldı
Slovak Telekom, 2013-ci ildə ilk Slovak operatoru olan Slovakiyanın beş şəhərində 4G/LTE şəbəkəsini başlatmışdır. Şəbəkə 1800 MHz'də işləyir və 73Mbit/saniyə endirmə və 23Mbit/saniyə yükləmə maksimum nəzəri sürəti təqdim edir. Dövrə Açarlı Geri Dönüş (DAGD), səsli zənglərin və qısa ismarıcların, 2G/3G dövrə açarlı şəbəkə istifadəsi ilə LTE qurğularına göndərilməsini təmin edir.
Korrupsiya İddiaları
thumb|Slovak Telekom'un loqosu. 2004-cü və 2006-cı illər arasında Slovak Telekom, Slovakiyadakı milli seçkilərdən yalnız iki gün əvvəl, 2010-cu ilin İyun ayında Təhsil Nazirliyi ilə 38 milyon € məbləğində şübhəli bir razılaşma imzalamışdı. Məhkəmə, şübhəli korrupsiya hadisəsinə qarışa bilər. Slovak Telekom haqqındakı sui-istifadə iddialarına Beynəlxalq Transparant Slovakiya Təşkilatı tərəfindən istintaq başlandı.
Mübahisə
2010-ci ildə əksəriyyətlə almanların olan Deutsche Telekom, Slovakiya Respublikasına (Telekom'un 49%-in sahibi) dividend ödəməyi rədd etdi. Bu hərəkət Almaniyada qeyri-qanunidir. thumb|187x187px|Slovak Telekom'un baş qərərgahı. [[Bratislava, Slovakiya]]
1963 Aralıq dənizi Oyunları
1963 Aralıq dənizi Oyunları — 1963-cü ilin 21–29 sentyabr tarixləri arasında İtaliyanın Neapol şəhərində keçirilmiş dördüncü Aralıq dənizi Oyunları. Bu oyunlarda 13 ölkədən 1057 atlet iştirak etmişdir.
Slavutiç
Tarixi
Slavutiç Ukraynanın ən gənc şəhəridir. Çernobıl qəzasında sonra Çernobıl AES-da stansiyasının işçiləri və onların ailələrinin daimi yaşayış yeri kimi yeni bir şəhər salmaq üçün 2 oktyabr 1986-cı ildə qərar qəbul edildi. Elə həmin ilin noyabr-dekabr aylarında bu memarlıq layihəsi (L.V.Vavakinin rəhbərliyi altında bir qrup memarlar) həyata keçirildi və dekabr ayında bu şəhər səkkiz Sovet respublikalarının köməyi ilə tikilməyə başladı. 26 mart 1988-ci ildə əhalinin yerləşdirilməsi üçün ilk evlər istifadəyə verilmişdir. Əslində ilk qəsəbə artıq 1987-ci ildə var idi.
Slavutiç şəhəri Yanov stansiyası ilə Çerniqov rayonu nu birləşdirən Neraf qovşağı nda Dnepr və Desna çaylarının arasındakı şam meşəliyində yerləşir.
Şəhərin rahat iqtisadi və coğrafi mövqeyi dəmiryol və yol rabitəsi xətlərinin kəsişməsində yerləşir. Onların sayəsində, Slavutiç Ukraynanın Kiyev, Çerniqov və digər şəhərləri və qonşu dövlətlər – Belarus Respublikası və Rusiya ilə əlaqələr yarada bilir.
Şəhərin ərazisi 253 hektardır, 500 hektar ərazidə yerləşən funksional zonalar şəhərin yaşayış məntəqəsindən kənarda yerləşir.
Şəhərin tikintisində səkkiz müttəfiq respublikanın: Litva, Latviya, Estoniya, Gürcüstan, Azərbaycan, Ermənistan, Ukrayna və Rusiyanın memarları və inşaatçıları iştirak ediblər. Bu da şəhərə milli kolorit verib. Bunun nəticəsində şəhər 13 məhəlləyə: Bakı, Belqorod, Vilnus, Dobrıninski, İrəvan, Kiyev, Leninqrad, Moskva, Riqa, Tallin, Tbilisi, Çerniqov, Peçerski bölünüb. Şəhərin tikinti sahəsi 7,5 km² təşkil edir ki, bunun da 2,5-i yaşayış sahəsi, qalan hissəsi isə funksional sahələrdir.
Mövcud olan illər ərzində Slavutiçdə müasir sosial infrastruktur yaradılmışdır. Onun inkişafı şəhərdəki sabit demoqrafik vəziyyətin amillərindən biridir. Şəhərdə əhaliyə, təşkilat və dövlət orqanlarına psixoloji, konsultativ və informasiya xidmətlərini təmin edən sosial-psixoloji mərkəz yaradılmışdır.
Şəhərdə uşaqlar üçün dörd orta məktəb, lisey, uşaqların müdafiə mərkəzi, uşaq yaradıcılıq evi, Mərkəzi kitabxana, ümumi sahəsi 3,5 min. m² olan idman və sağlamlıq kompleksləri, gənclər idman məktəbi, stadion, yaxt klub tikilib. 2000-ci ildən etibarən Slavutiç şəhərində Ukraynanın Milli Texniki Universiteti nin (MTU) filialı fəaliyyət göstərir. Gənc idmançılar arasında Dünya Kubokunun, Avropa və Ukraynanın bir çox idman növləri üzrə qaliblər var. Onun beş filialında təxminən 800 uşaq təhsil alır. 1988-ci ildən indiyədək şəhərdə Uşaq İncəsənət Məktəbi fəaliyyət göstərir. Məktəb həmişə Slavutiçin mədəniyyət mərkəzi olmuşdur.
YUNISEF-in "Slavutiç – uşaq üçün əlverişli bir ərazidir" proqramı həyata keçirilir.
İvan Yenikolopov
İvan Konstantinoviç Yenikolopov (Enakolopaşvili; ) — Sovet tarixçisi, ədəbiyyatşünas, puşkinist, muzey işçisi, nekropolist, Gürcüstanda bir sıra xatirə muzeylərinin yaradıcısı və rəhbəri, Tiflis Universitetinin professoru.
Slavutiç
Tarixi
Şəhərdə bir gənclik mərkəzi, müasir kommunikasiya mərkəzi, şəhər idarəsi, İnternet kafe, çoxsaylı idman meydançaları, müasir xəstəxanalar və bir otel var. Şəhərdəki mənzillərin təxminən 80%-i beş-doqquz mərtəbəli evlərdə yerləşir, qalan 20%-i isə – bir və ya iki ailə üçün kotteclərdir.
İvan Yenikolopov
30 il ərzində Mtatsminda və Didube kimi ictimai xadimlərin panteonlarının direktoru olmuşdur, onların yenidənqurma və abadlıq işləri ilə məşğul idi.
Onun tarixi-ədəbi tədqiqatı geniş şöhrət qazanmışdır və rus-gürcü ədəbi əlaqələrin elmi inkişafına dəyərli töhfələr vermişdir. "Puşkin Qafqazda" və "Puşkin Gürcüstanda" əsərləri gürcü puşkinistikası üçün böyük əhəmiyyətə malikdilər. Həmçinin, bir çox akademik nəşrlərdə dərc olunan Qriboyedov haqqında əsərlər xüsusi dəyər daşıyır.
Əsas işləri
Əsərlərin hamısı rus dilindədir.
Slavutiç
Tarixi
Şəhərin iqtisadi və sosial vəziyyəti ÇAES-dan çox asılıdır. 2000-ci ildə Çernobıl AES-in bağlanmasından əvvəl, orada 9 minə yaxın şəhər sakini işləyirdi. Stansiya bağlanıldıqdan sonra Çernobıl AES-nı istismardan çıxartmaqla məşğul olan 3 min nəfər işləməyə davam edir.
Daha əvvəl, şəhərin büdcəsinin 85%-i atom elektrik stansiyası tərəfindən maliyyələşdirilirdi. Şəhərə yeni investorları cəlb etmək üçün ona azad iqtisadi zona statusu verildi. Bundan başqa stansiyanın keçmiş işçilərini yenidən hazırlamaq üçün təlim proqramı həyata keçirilir.
Avstriya kronu
Avstriya kronu (Österreichische Krone) — 1919—1925-ci illər ərzində Avstriyanın pul vahidi.
Tarixi
Avstriya-Macarıstanın dağılmasından sonra, Avstriya və Macarıstan tərəfindən ortaq şəkildə idarə olunan Avstriya-Macarıstan bankı, Avstriya, Macarıstan və Çexoslovakiyanın ortaq pul vahidi olaraq qalan və digər ölkələrin tərkibinə girən ərazilərdə dövriyyədə olan Avstriya-Macarıstan kronunu buraxmağa davam edirdi.
Yeni dövlətlərin həll etməli olduqları ən vacib problem, məzənnəni sabitləşdirmək və onun daha da ucuzlaşmasının qarşısını almaq idi. Vəziyyəti düzəltmək işini Çexoslovakiya öz üzərinə götürdü. Hər şeydən əvvəl, ölkə hökuməti Avstriya-Macarıstan bankından müharibə istiqrazları üzrə ödənişləri və Avstriya və Macarıstan hökumətlərinə kredit vermə prosesini dayandırmağı tələb etdi. Daha sonra, Avstriya-Macarıstan bankı ilə yeni qurulmuş dövlətlər arasında danışıqlar aparıldı, bu görüşlərdə bütün yeni dövlətlərin emissayalara nəzarət etmək üçün öz emissarlarını təyin etmələrinə icazə verildi. Bank, öz növbəsində, bütün emissarların xəbəri olmadan kredit verməyəcəyinə söz verdi.
Bununla birlikdə, bank tezliklə yeni dövlətlərin hökumətləri ilə bağlanmış müqavilə şərtlərini pozdu, istiqraz ödənişlərini bərpa etdi və Avstriya hökumətinə kreditlər verdi. 1919-cu ildə banka güvənlərini itirən yeni dövlətlər milli kredit və pul sistemləri yaratmağa başladılar. 1919-cu ilin yanvar ayında Xorvatiya və həmin ilin mart ayında Çexoslovakiyada banknotlarının ştempelləmə prosesi aparıldı. Bu ölkələrdə milli pul sistemlərinin yaradılmasının nəticələrindən biri də möhürlənməmiş əskinasların Avstriyaya göndərilməsi idi, bu da inflyasiyanın kəskin artmasına gətirə biləcəyi üçün Avstriya hökumətini oxşar tədbirləri görməyə məcbur etdi. 1919-cu ilin Avstriyada da martında əskinasların ştempelləmə prosesi həyata keçirildi.
1921-ci ildə Lixtenşteyn Avstriya kronasının istifadəsindən imtina edərək İsveçrə frankı valyuyasına keçidi reallaşdırdı.
1925-ci ildə Avstriyada şillinq tətbiq olundu. Kronanın şillinqlə mübadiləsi 10.000:1 nisbətində həyata keçirilirdi.
Banknotlar
12 Mart 1919-cu ildə Avstriya-Macarıstan Bankı əskinaslar üzərində "DEUTSCHÖSTERREICH" möhürü ilə ştempelvurmanı həyat keçirtdi. 1920-ci ildə Avstriya-Macarıstan banknotları fərqli möhür növü ilə buraxıldı — "Ausgegeben nach dem 4. Oktober 1920".
1922-ci ildə Avstriya əskinaslarının buraxılışı başladı və onlar tədricən ştamplı Avstriya-Macarıstan pul nişanlarını əvəzləyirdilər. Banknotlar hələ də Avstriya-Macarıstan bankı tərəfindən buraxılırdı, ancaq üstündəki mətn yalnız alman dilində idi (əvvəllər əsas mətn alman və macar dillərində idi və əskinasın nominal dəyəri italyan, rumın, serb, ukrayn və imperatorluğun digər dillərində idi) və buraxılış yeri Vyana kimi qeyd olunurdu (əvvəllər Budapeştin də adı çəkilirdi).
1924-cü ildə Avstriya Milli Bankı 10.000 krona dəyərində kupyura buraxdı, bu, bankın kronada dövriyyəyə buraxdığı yeganə kupyura idi. "1 şillinq" peçatı ilə bu kupyura Avstriya şillinqinin tətbiqindən sonra bir müddət dövriyyədə qaldı.
Çiçəkli (Sayınqala)
Çiçəkli - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sayınqala şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Coğrafi yerləşməsi
Marağa şəhristanının Mərkəzi bölgəsinin Çahardulu kəndistanında, Marağa şəhərindən 81 km cənub-qərbdədir.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 411 nəfər yaşayır (100 ailə). Əhalisini azərbaycanlılar təşkil edir.
Mirağa Qasımov
Həyatı
Mirağa Qasımov 1995-ci il avqustun 1-də Cəlilabad rayonunun Moranlı kəndində anadan olub. Orta təhsilini əvvəlcə, Moranlı kənd, sonra isə Qara Kazımlı kənd tam orta məktəbində almışdır.
Hərbi xidməti
Mirağa Qasımov 2013–2014-cü illərdə müddətli həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olub. 2015-ci ildən Dövlət Sərhəd Xidmətinin Sərhəd Qoşunlarında müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu kimi xidmət edirdi.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 17 avqust 2020-ci il tarixli 2217 nömrəli Sərəncamına əsasən Azərbaycan dövlət sərhədinin mühafizəsinin təmin edilməsində, ərazi bütövlüyünün qorunub saxlanılmasında və sərhəd mühafizə orqanları qarşısında qoyulmuş tapşırıqları yerinə yetirən zaman fərqləndiyinə görə Mirağa Qasımov "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan Ordusunun Sərhəd Qoşunlarının kiçik giziri olan Mirağa Qasımov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayılın və Zəngilanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Mirağa Qasımov oktyabrın 26-da Zəngilan döyüşləri zamanı ağır yaralanıb və Hərbi Hospitala aparılıb. 20 gün Koma vəziyyətində qaldığdan sonra noyabrın 12-də şəhid olub. Cəlilabad rayonunun Moranlı kəndində dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsində xüsusi xidmətlərinə və işğal olunmuş ərazilərin azad olunması zamanı düşmənin məhv edilməsi üzrə qarşıya qoyulmuş döyüş tapşırığını yerinə yetirən zaman göstərdiyi qəhrəmanlıq nümunəsinə görə, həmçinin hərbi qulluq vəzifəsini yerinə yetirən zamanı igidliyin və mərdliyin nümayiş etdirilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 09.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mirağa Qasımov "Qarabağ" ordeni ilə təltif edildi.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mirağa Qasımov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Zəngilan rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mirağa Qasımov ölümündən sonra "Zəngilanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
1967 Aralıq dənizi Oyunları
1967 Aralıq dənizi Oyunları — 1967-ci ilin 8–17 sentyabr tarixləri arasında Tunisin eyniadlı şəhərində keçirilmiş beşinci Aralıq dənizi Oyunları. Bu oyunlarda 12 ölkədən 1249 atlet iştirak etmişdir. Bu qadınların da iştirak etdiyi ilk Aralıq dənizi Oyunları idi.
Pyer Buger
Fəaliyyəti
Vanndakı yezuit məktəbində tərbiyə almışdır. 1735–43-cü illərdə Yer in formasını müəyyən etmək məqsədilə Peru da dərəcə ölçüləri aparan ekspedisiyanın elmi rəhbəri olmuşdur. Tədqiqatları fiziki optikaya, astronomiya ya, geodeziya ya, hidroqrafiya ya, gəmi nəzəriyyəsinə həsr olunmuşdur. “İşığın miqdarı” anlayışını və fotometriyanın digər anlayışlarını irəli sürmüş, fotometrik cihazları təsvir etmiş, işığın parlaqlığının ölçülməsi üsullarını işləyib hazırlamışdır. 1729-cuildə işıq dəstəsi intensivliyinin mühitdə zəifləməsi qanununu müəyyən etmişdir (Buger-Lambert-Ber qanunu). Gəmiçilik işinin inkişafında böyük rol oynamış“Gəmi haqqında traktat” (1746) və “Şturman sənətinin nəzəriyyə və praktikasını əhatə edən naviqasiyaya dair yeni əsər”in (1753) müəllifidir.
Tanınması
Marsda A krateri onun şərəfinə adlandırılmışdır. Həmçinin A ay krateri və bir asteroid də onun adınadır.
NGC 5581
NGC 5581, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Çoban bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Cey Katler
Jason İsaac Cutler Amerika'lı keçmiş təqaüdçü peşəkar bodibilder olmuşdur. IFBB peşəkarı olan Katler 2006, 2007, 2009 və 2010-cu illərdə qalib gəlmiş dördqat Mr. Olympia qalibi olmuşdur və altı dəfə ikinci olaraq Mr.Olympia kariyerasını sonlandırmışdır.
Həyatı
Jason Isaac Cutler 3 avqust 1973-cü ildə Massaçusets ştatının Worcester şəhərində anadan olmuşdur. O, yaxınlıqdakı Sterlinqdə böyümüşdür və Holdendəki Vaçuset Regional Liseyində oxumuşdur. O, 11 yaşında olarkən qardaşının beton konstruksiya biznesi olan Cutler Bros. Concrete-də işləməyə başlamışdır. O, 18 yaşında bodibilder olmaq üçün təlim almağa başlamışdır. O, 1993-cü ildə Quinsigamond Community College-i cinayət ədliyyəsi ixtisası ilə bitirərək, maksimum təhlükəsizlik həbsxanasında islah zabiti kimi işləmək qərarına gəlmişdir.
Kariyerası
Cutler şəxsi məşqçi'si olan Marcos Rodriguez tərəfindən ilham alaraq bodibildinqə girməyə qərar vermişdir. Tarixin ən böyük rəqib'lərindən biri olmaq istəyən o, ilk ümumi qələbəsini 1993-cü ildə Iron Bodies Invitational-da qazanmışdır. Onun ilk yarışması ikinci yeri tutduğu 1992-ci ildə Gold's Gym Worcester Bodybuilding Çempionatı olmuşdur. O, bodibildinq səhnəsində özünə ad qoyduqca, o, tez-tez bodibildinqlə əlaqəli videolarda, o cümlədən 2001-ci ildə Mitsuru Okabe tərəfindən idarə olunan və 2001-ci ildə Mr.Olimpiyaya hazırlaşarkən bir çox rəqibləri vurğulayan müsabiqədən əvvəl çəkilmiş "Olimpiya üçün döyüş" adlı sənədli filmdə iştirak etmişdir. Müsabiqə. O, 2002, 2003 və 2004-cü illərdə ardıcıl Arnold Klassik titullarını qazanmağa davam etmişdir və 2006-cı ildə ilk dəfə titul qazanana qədər dörd dəfə Mr.Olympia yarışmasında Ronnie Coleman-dan sonra ikinci olmuşdur. 2001-ci ildə Mr.Olympia-da, Katler qadağan olunmuş diuretiklər üçün müsbət test etmişdir, lakin məhkəməyə vermişdir və nəticədə ikinci yeri bərpa etmişdir. [Yoxlama tələb olunur] O, 2007-ci ildə ardıcıl ikinci il Olimpiada qazanmışdır. O, tarixdə üçüncü Mr.Olympia çempionu olmuşdur. (Arnold Schwarzenegger və Franco Columbudan sonra) 2009-cu ildə mövcud çempion Dexter Jackson-u məğlub etdikdən sonra ardıcıl olmayan illərdə titul qazanmışdır. 2010-cu ildə o, Phil Heath-i məğlub edərək dördüncü dəfə Mr.Olympia titulunu qazanmışdır. 2011-ci ildə o, Mr.Olimpiadada Hitin ikincisi olmuşdur.2012-ci ildə o, biseps zədəsi səbəbindən Mr.Olimpiada yarışa bilməmişdir. 2013-cü il Olimpiadasında altıncı yeri tutmuşdur. Karyerası boyunca Cutler Muscle and Fitness, Flex və Muscular Development kimi fitness jurnallarının üz qabığında olmuşdur. O, 2013-cü ildən bəri yarışmamışdır və bunun əvəzinə diqqətini Cutler Nutrition, onun bodibildinq əlavələri biznesi, eləcə də sosial media vasitəsilə digər biznes layihələri üzərində cəmləmişdir. 2021-ci ildə Beynəlxalq İdman Şöhrət Zalına daxil olmuşdur.
Kitablar
Jay Cutlerin Uğurlu Bodibildinq üçün heç bir mənasız bələdçi ISBN 978-0-9744572-0-8
Kuyu
Kuyu adası — Aleksandr arxipelaqına aid olan, Alyaskanın cənub-şərqində yerləşən ada.
Coğrafiya
Adanın uzunluğu 105 km, eni 20–30 km və 1936 km² ərazisi vardır. Ərzisinə görə ABŞ-nin 16-cı ən böyük adasıdır. Yaxın adalara olan məsafə: Adanın ən cənub nöqtəsi olan Desijn burnunda mayak yerləşir.
Fauna
Ada tamamilə Tonqass Milli Meşəsinin bir hissəsidir. Kuyuda qonur ayılar və bariballar çoxluq təşkil edir. Zooloq Elizabet Pikokun hesablamalarına görə, onların sayı hər km²-ə 1,2–1,9 baş təşkil edir. Ayıların əsas qidası qızılbalıqlardır. Adada həmçinin canavar, qunduz, sansar, su samuru yaşayır; dəniz məməlilərindən — dəniz şirləri, pərayaqlılar, qozbel balinalar.
Tarix
Adanın xəritəsi ilk dəfə 1793–1794-cü illərdə Vankuver Ekspedisiyası zamanı araşdırmaçı Ceyms Constoun və Discoveri gəmisinin kapitanı Cosef Uidbi tərəfindən çəkilib.
Aynur Mustafayeva
Aynur Abbasova (qızlıq soyadı: Mustafayeva; 13 fevral 1998) — Azərbaycanı təmsil edən bədii gimnast.
Karyerası
2014-cü ilin iyununda baş tutan Avropa Çempionatında Azərbaycanı Aleksandra Platonova, Aliyə Paşayeva, Aynur Mustafayeva, Diana Doman və Siyana Vasilevadan ibarət qrup təmsil elədi. Ümumi turniri 34.050 balla beşinci, 10 gürz turnirini isə 17.166 balla altıncı pillədə başa vuran Platonova, Paşayeva, Mustafayeva, Doman və Vasilevadan ibarət qrup 3 top+2 lent turnirində 17.650 ballıq nəticə göstərdi və Avropa Çempionatının gümüş medalına sahib oldu.
Daha sonra Aynur Mustafayeva 2014-cü ilin sentyabrında İzmir şəhərində baş tutan Dünya Çempionatında mübarizə apardı. Aleksandra Platonova, Aliyə Paşayeva, Aynur Mustafayeva, Diana Doman, Səbinə Abbasova və Siyana Vasilevadan qrup ümumi turniri 33.332 balla altıncı, 10 gürz turnirini 15.416 balla, 3 top+2 lent turnirini isə 16.608 balla 8-ci pillələrdə başa vurdu.
Aynur Mustafayeva 2015-ci ilin sentyabrında Almaniyanın Ştutqart şəhərində baş tutan Dünya Çempionatında mübarizə apardı. Aleksandra Platonova, Aynur Mustafayeva, Diana Doman, Nigar Əbdüsəlimova, Səbinə Abbasova və Siyana Vasilevadan qrup ümumi turniri 32.532 balla 12-ci, 6 gürz+2 halqa turnirini isə 16.566 balla 8-ci pillələrdə başa vurdu.
PEN15 (teleserial, 2019)
PEN15 — Maya Erskin, Anna Konkl və Sem Zviblman tərəfindən yaradılmış amerikan komediya teleserialı. İlk dəfə 8 fevral 2019-cu ildə Hulu-da nümayiş edilib.
Hulu 2019-cu ilin mayında serialın ikinci mövsümünün çəkildiyini bildirdi. On dörd seriyadan ibarət olan ikinci mövsümün ilk yarısı 18 sentyabr 2020-ci ildə yayımlandı. İkinci mövsümün son seriyaları 2021-ci ildə buraxıldı və yaradıcılar ikinci mövsümün final olduğunu bildirdilər.
"PEN15"in əsas mövzusu orta məktəbdə olanlardır. Maya Erskin və Anna Konkl özlərinin 2000-ci ildə yaşayan 13 yaşlı versiyalarını ifa ediblər, burada onlar əsl 13 yaşlı məktəblilərin əhatəsindədirlər.
Bijaqoş
thumb|Bolama küçəsinin görünüşü|304x304px Bijaqoş, Bisaquş — Atlantika okeanında adalar qrupu.
Haqqında
Afrikanın qərb sahilləri yaxınlığındadır. Qvineya-Bisaunun tərkibinə daxildir. Təqribən 60 adadan ibarətdir. Sahəsi 1600 ''km2 ''-dir. Manqr meşələri var. Yabanı kokos və yağlı palma meyvələri yığılır. Çəltik becərilir. Mühüm portu Bolamadır.
İqtisadiyyatı
İqtisadiyyatı əsasən, kənd təsərrüfatdan ibarətdir, bir çox ailələr fərdi olaraq əkinçilik və balıqçılıq ilə məşğul olurlar. Qonşu Seneqaldan gələn bəzi turizm fəaliyyətlərinə əsasən qayıq nizamnamələrı daxildir. İnfrastuktura və kommunikasiya əlaqələrinin olmaması adaların unikal turizm potensialının inkişafına mane olur.
2000-ci illərin əvvəllərindən başlayaraq bir neçə Bijaqoş adaları narkotiklərin tranzit depoları kimi istifadə olunmağa başlamışdır, adaların sosial və iqtisadi strukturları tez-tez dəyişir.
Tarixi
Avropanın qədim müstəmləkəçi dövrlərində adalar Qərbi Afrikanın sahilində ticarət mərkəzi idi və güclü bir donanma qurdular. 1535-ci ildə bu, onları 1703-cü ildə tərk edilmiş Bissao üzərində qala inşa edən Portuqaliyanı məğlub etməyə imkan verdi. Adalar rəsmi olaraq Portuqaliyanın tərkibinə 1936-cı ilə qədər qatılmamışdır.
1930–1931-ci illərdə Bijaqoş Avstriyalı antropolog və fotoqraf Hüqo Bernatzik tərəfindən ziyarət edildi və o, Bidyoqo xalqının arasında gündəlik həyatını yazıya alaraq qeyd etdi.
Öpüş
thumb|[[Qustav Klimtin "Öpüş" rəsm əsəri.]]
Öpüş — dodaqların başqa bir şəxsə və ya bir əşyaya toxunması və ya basılması. Öpüşməyin mədəni mənaları çox müxtəlifdir. Mədəniyyət və kontekstə görə bir öpüş sevgi, ehtiras, romantik sevgi, cinsi cazibə, cinsi fəaliyyət, cinsi oyanma, şəfqət, hörmət, salamlaşma, dostluq, sülh, uğur və digər hissləri ifadə edə bilər.
Əliəjdər Seyidzadə
Əsərləri
Azərbaycanca:
Kamran Əsgərov
Kamran Bayram oğlu Əsgərov (2 dekabr 1993; Düz Cırdaxan, Tovuz rayonu — 22 oktyabr 2020; Tərtər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Hərbi xidməti
Kamran Əsgərov 2012–2013-cü illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olub.
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri olan Kamran Əsgərov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı döyüşlərdə könüllü olaraq savaşıb. Kamran Əsgərov oktyabrın 22-də Ağdərə istiqamətində gedən döyüşlər zamanı şəhid olub. Tovuz rayonunun Düz Cırdaxan kəndində dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Kamran Əsgərov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Aleksandra Platonova
Aleksandra Platonova — 2 may 1998-ci ildə Rusiyanın Vladimir vilayətində anadan olmuş Rus əsilli Azərbaycan lı bədii gimnast. Azərbaycanı 2015 Avropa Oyunları nda təmsil etmişdir. 2014 Avropa Çempionatının gümüş medalçısıdır.
Həyatı
Aleksandra Platonova 2 may 1998-ci ildə Rusiyanın Vladimir vilayətində anadan olmuşdur. 7 yaşından gimnastika ilə məşğul olur. Bakı şəhəri 43 nömrəli tam orta məktəbi bitirib.
Karyerası
Aleksandra Platonova 2013-cü ildə Azərbaycan millisində çıxış edir. Azərbaycanı 2015 Avropa Oyunlarında təmsil etdi. Aleksandra 2014-cü ildə Bakıda Avropa Çempuionatında gümüş medal qazandı.
Valkiriya
thumb|"Valkiriya". [[Peter Nikolay Arbo. 1864-cü il.]] thumb|"Valkiriya". [[Emil Bayyar.]]
Valkiriya ( — "ölüləri seçən") — skandinav mifologiyasında, döyüşdə ölənləri və sağ qalanları seçən qadın. Döyüşdə ölənlərin yarısını seçən valkiriyalar seçdiklərini Odinin ağalıq etdiyi Valhallaya aparır. Ölmüş döyüşçülər orada eynheryarlara (Tək döyüşçülər) çevrilirlər. Eynheryar Raqnarökün hadisələrinə hazırlaşmayanda valkiriyalar onlara bal içkisi verir. Valkiriyalar həmçinin, qəhrəmanlar və digər canlıların sevgililəri kimi təsvir olunurlar. Onlar bəzən şəhanəliyin qızları kimi təsvir olunurlar.
Valkiriyaların adı "Böyük Edda", "Kiçik Edda", "Yer dairəsi" və "Nyal saqası" əsərlərində çəkilir. Onlar skaldların şeiriyyətində, ovsunlarda və müxtəlif run kitabələrində görünürlər.
Bu terminin qədim ingilis dilindəki qarşılığı "wælcyrge" və "wælcyrie" sözləridir, hansı ki, qədim ingilis dilində olan bir neçə əlyazmada görünür. Alimlər bu terminin qədim ingilis dilinə skandinav təsiri ilə daxil olduğunu, yoxsa yerli anqlosaks paqanların ənənəsinin bir inikası olduğunu araşdırıblar. Elmi nəzəriyyələr onu iddia edir ki, valkiriyalar, nornlar və dislər arasında bir əlaqə var. Bunların hamısı taleh ilə bağlı olan fövqəltəbii varlıqlardır. Skandinaviya boyunca aparılmış arxeoloji qazıntılarda üzərində valkiriya təsvirləri olduğu düşünüldüyü tilsimlər aşkar olunmuşdur. Valkiriyalar müasir mədəniyyətdə rəsm, musiqi, komiks, videooyun və şeir kimi əsərlərin mövzusu olublar.
Skandinav mifologiyasında
Valkiriyalar skandinav mifologiyasında əllərində qalxan və nizələr saxlayan, zirehli, dəbilqə geymiş qanadlı qadınlar kimi təsvir olunublar. Əfsanəyə görə, onların zirehindəki dəsgaha görə səmada avrora peyda olur.
Valkiriyaların vəzifəsi ölmüş döyüşçüləri Valhallaya aparmaqdır. Əlavə olaraq, valkiriyalar döyüşçülərə Valhallada xidmət edir, onlara bal içkisi gətirirlər. Bəzən onlara döyüşün nəticəsini əvvəlcədən qərarlaşdırmaq hüququ verilir və bəzən onlar sadəcə Odinin əmrlərinə sadiq qalırlar. Valkiriyalar bəzi miflərdə Odinin qızları hesab olunur. Valkiriyalar "Böyük Edda" kitabındakı qəhrəmanlıq mövzusundakı mahnlılarda qalxanqızların xüsusiyyətlərinə sahib olurlar.
Valkiriyaların sayı müxtəlif mənbələrə görə, 13 ilə 19 arasında dəyişir. Ən tanınmış valkiriyalar bunlardır:
Rays-Ekkls (stadion)
Tarix
Solt-Leyk-Siti, 1995-ci ilin iyun ayında Qış Olimpiya Oyunlarına layiq görüldükdə, Solt-Leyk-Sitidəki ən böyük açıq stadionun Rays Stadionunun əsas stadion olaraq xidmət etməməsi aydın oldu. 1996-cı ildə idman direktoru Kris Hill, Rays Stadionunun Olimpiya standartlarına uyğun olacağı yeni bir quruluşa çevrilməsi planlarını açıqladı. İlkin olaraq müəssisəni tamamilə əsaslandırmaq üçün üç il vaxt keçirməsi gözlənilirdi.
1997-ci ildə Yuta şagirdi və Yutanın ən böyük bankı olan (indi  hissəsi) sədri Spenser Ekkls, George S. və Dolores Dore Ekkls Fondu layihəyə 10 milyon dollar bağışlayacağını açıqladı. Bu hədiyyə sayəsində universitet Ekkls ailəsindən 1972-ci ildə Rays Stadionuna orijinal yeniləmə layihəsini maliyyələşdirən Robert L. Rays ilə birlikdə George Ekkls adını stadiona əlavə etmək üçün icazə aldı }}. 1972-ci ildən əvvəl Uen stadionu 1927-ci ildə Kolorado Mines-in Utah qazanması ilə açılmışdı.
Səth üstü
Stadion 1998-ci ildə yenidən açıldığı zaman, onun sahəsi idi, təbii çəmən və süni çəmən hibrididir. Daha əvvəl, Rays Stadionu istifadə etmək üçün ilk imkanlar arasında idi. 2000-ci ildə iki mövsüm üçün tam təbii çim quruldu, sonra fevral ayında 2002 Qış Olimpiya Oyunlarının Açılış və Qapanış Mərasimləri üçün asfalt örtüklə örtülüb.
Maqnezium
Maqnezium (Mg) – D.İ. Mendeleyevin elementlərin dövri sistemində 12-ci elementdir. Maqnezium ilk dəfə olaraq 1808-ci ildə ingilis kimyaçısı Q.Devi tərəfindən nəm MgO-dən alınmışdır. Adı latın sözü olan “maqnesiya alba” (ağ maqneziya) sözündəndir. Qədim yunanlar tərəfindən Maqnesiya şəhəri yaxınlığında tapılmış və tərkibində maqnezium metalı olan hidromaqnezit mineralından götürülmüşdür.
Təbiətdə tapılması
Maqnezium birləşmələrinə müxtəlif minerallarda rast gəlinir. Maqnezium karbonat, dolomit CaCO3.MgCO3 və maqnezitin tərkibində olur. Maqnezium-xlorid karnallitin KCl.MgCl2.6H2O tərkibində olur. Maqnezium duzlarının xeyli miqdarı dəniz sularında olur ki, bunlarda ona acı dad verir.
Fiziki xassələri
Maqnezium - sıxlığı 1.744 q/sm3 olan gümüşü - ağ rəngli metaldır, 6510C-də əriyir, 11100C-də qaynayır. Soyuqda maqnezium oksid təbəqəsi ilə örtülür, buda onun sonradan havanın oksigeni ilə oksidləşməsinin qarşısını alır.
Birləşmələri:
Maqneziumun ən çox məlum olan və insan tərəfindən isitfadə olunan birləşmələri aşağıdakılardır:
MgSO4·7H2O – maqnezium sulfat, acı ingilis duzu;
MgCO3 – maqnezium karbonat, maqnezit;
MgO – maqnezium oksid, yandırılmış maqnezium.
Maqnezium silikatları: talk 3MgO·4SiO2·H2O və asbest CaO·3MgO·4SiO2.
Yerdə olan bütün bitkilərin xlorofillərində maqneziumun ümumi miqdarı 100 milyard tona yaxındır.
Bitkilərdə
Bitkilərdə maqneziumun orta hesabla 0,07 kütlə faizi miqdarındadır. Maqnezium çox böyük işdə - günəş enerjisinin akkumlyasiyasında iştirak edir. O, xlorofil molekulunun tərkibinə daxildir və molekulun mərkəzi atomudur. Xlorofil günəş enerjisini udur və onun köməyi ilə karbon qazı və suyu mürəkkəb üzvi maddələrə - şəkər, nişasta və s. köçürür.
Maqnezium ribosomun məcburi komponentidir: onun iştirakı ilə (ATF ilə birlikdə) zülalın biosintezi zamanı aminturşuların nəqliyyat RNT-si ilə əlaqələnməsi baş verir. Mg2+ ionları zülal molekulunu yumaq kimi “tikir” və bununla da zülal molekullarının strukturunun saxlanmasını təmin edir. Maqnezium nukleoziddifosfatlardan ATF sintezini katalizləşdirir, alma turşusunun limon turşusuna, turşəng turşusunun qarışqa turşusuna və karbon qazına çevrilməsinin ferment sistemini aktivləşdirir.
Maqnezium çatışmazlığı olduqda mədəni bitkilərin məhsuldarlığı azalır, xloroplastların və xlorofillərin əmələ gəlməsi pozulur: yarpaqlar “mərmərəbənzər” olur, zoğlar arası sahə solğunlaşır, zoğlar boyu isə yaşıl qalır. Zoğlar arasındakı toxumalar müxtəlif rənglər ala bilər – sarı, narıncı, qırmızı, bənövşəyi. Sonra onların ölməsi baş verir. Əvvəlcə yarpaqların kənarları burulur və tədricən tökülür.
Bitki mənşəli məhsullar: meyvələr, badam, araxis, hind qozu, tərəvəz (pomidor, kartof, boranı, lobya), nanə, zeytun, cəfəri, bütöv buğda, yulaf, qarabaşaq dəni, kəpək. Heyvan mənşəli məhsullar: qaraciyər, yumurta sarısı.
Heyvan orqanizmində
Heyvanların orqanizmində təxminən 0,03-0,07 % (kütlə ilə) maqnezium olur. O, sümüklərin və dişlərin tərkibinə daxildir, qara ciyərdə, qanda, sinir toxumalarında və beyində olur, zülal və karbon mübadiləsində iştirak edir. İnsanın çəkisi 70 kq olduqda orqanizmdə 19-20 qram maqnezium olur.
İnsan orqanizmində
İnsan bədənində maqnezium atomlarının sayı 8,7·1023, bir insan hüceyrəsində isə 8,7·109 ədəddir.
O, antiseptik, damar genişləndirici təsir göstərir, arterial təzyiqi və qanda xolesterinin miqdarını azaldır, baş beyin qabığında ləngimə proseslərini gücləndirir, əsəb sisteminə sakitləşdirici (sedativ) təsir edir, orqanizmin xərçəngə qarşı müdafiə qüvvəsinin aktivləşməsində böyük rol oynayır. Maqnezium immun sistemini gücləndirir, antiaritmik təsirə malikdir, fiziki yüklənmədən sonra gücün bərpasına kömək edir. Acı MgSO4 duzu və ya ingilis duzu tibbdə işlədici, öd qovucu və ağrıkəsici maddə kimi istifadə olunur.
Maqnezium çatışmadıqda infarkta meyllilik artır. Bunu macar alimlərinin XX əsrdə heyvanlar üzərində apardıqları tədqiqatlar göstərmişdir (heyvanlarda belə xəstəlik ot tetaniyası adlanır). Bir neçə itə maqnezium duzları ilə zəngin, digərlərinə zəngin olmayan qida verilmişdir. Təcrübələrin sonunda rasionunda az maqnezium olan itlər miokard infarktına tutulmuşlar.
Maqneziumun insan orqanizminə sutka ərzində daxil olan miqdarı 240-720 mq miqdarındadır.
Maqnezium orqanizmdən sidik, nəcis və tər vasitəsi ilə xaric olunur.
Tətbiqi
Maqnezium ionları dəniz suyuna acı dad verməklə yanaşı onu içməyə yararsız edir, kəskin ishal və qusma yaradır. Maqnezium dəmir və alüminiumdan sonra dünyada ən çox istifadə olunan metaldır. Maqneziumun tərkibinə bir neçə faiz alüminium əlavə edildikdə onun korroziyaya qarşı dayanıqlılığı artır və qaynaq edilmə prosesinə müqaviməti çoxalır. Bu ərintini velosipedlərin, avtomobil və təyyarə oturacaqlarının istehsalında istifadə edirlər. Həmçinin bu ərinti yüngül çamodanların, qazon biçən maşınların və elektrik alətlərinin hazırlanmasında istifadə olunur. Yandırıldıqda maqnium işıq saçır və bu xassəsinə görə onu İkinci Dünya müharibəsi zamanı bombaların tərkibinə daxil edirdilər. Maqnezium tərkibli əsas minerallar  maqnezium karbonatın növləri olan dolomit və maqnezitdir. Dolomiti, müasir pəncərələrin arasını doldurmaq üçün uçucu qazın alınmasnda istifadə edirlər. Maqnezit qızdırıldıqda oksid əmələ gəlir və o, gübrələrin və odadavamlı kərpiclərin istehsalında istifadə olunur, bundan əlavə iri mal-qara üçün yemin tərkibinə əlavə edilir. Maqnezium bitkilərin karbon qazının karbohidrata (qlükozaya) çevrilməsində istifadə etdikləri xlorofil molekulunun tərkibində aşkar olunmuşdur
Mamamoo
Mamamoo (마마 무) – Rainbow Bridge World-dan olan dörd üzvdən ibarət Sola, Hvasa, Munbyol, Vhi-in Cənubi Koreya qız qrupu. Qrup 19 iyun 2014-cü ildə "Mr.Ambiguous" mahnısı ilə rəsmi olaraq ilk çıxışını etmişdir. Retro, caz, R&B konsepsiyaları və güclü vokal çıxışları ilə tanınırlar.
Çıxışdan öncə
Rəsmi debütlarindan əvvəl Mamamoo bir çox sənətçi ilə əməkdaşlıq etdi. İlk işbirliyi 8 yanvar 2014-cü il tarixində Bumkey ilə "Don't Be Happy" mahnısı oldu. İkinci işbirliyi 11 Noyabr 2014 tarixində K.Will və Wheesung ilə "Peppermint Chocolate" idi. "Peppermint Chocolate" ilk həftəsində Gaon Rəqəmsal Cədvəlində 11-ci oldu. Mayın 30-da Mamamoo, Geeks ilə birlikdə üçüncü "Hi Hi Ha He Ho" duetini çıxardı.
2014 debüt çıxışı
Qrup 18 iyun tarixində ilk mini albomu Hello’dan "Mr.Ambiguous" ilə rəsmi debüt etdi. "Mr.Ambiguous" üçün çəkilən videoda CNBLUE-dan (Jonghyun) Conhyon, (Baek Ji Young) Bek Çi Yon, (Wheesung) Hisun, (Jung Jun Yang) Çun Cun Yan, Bumkey və Brand New Music-in Rhymer kimi K-Pop sahəsində tanınmış sənətçiləri yer aldı. Albomda əvvəllər yayımlanan üç duet və dörd yeni mahnı var.Qrup ilk canlı performansını 19 İyunda M! İyunun 27-də K.Will və VIXX-dən Ravi ilə Musiq Bankı "Half Year" Xüsusi proqramında "Peppermint Chocolate" ilə çıxış etdi.5 iyulda Seulun Hongik Universitetində konsert verdi. İyul ayında, Marriage, Not Dating adlı Koreya dramı üçün "Love Lane" adlı mahnını yayımladılar. thumb|Mamamoo 2015-ci ilin sentyabrında çıxış edir. 21 Noyabr 2014-cü ildə Mamamoo, eyni adlı titul parçası ilə ikinci EP "Piano Man" -i çıxardılar.Başlıq mahnısı Gaon-un Rəqəmsal chartında 41-ə çatdı.2014-cü ilin sonuna qədər Mamamoo, rəqəmsal satışlara görə idol qız qrupları arasında onuncu, albom satışlarında 19-cu, Gaon-un il sonu sıralamalarına görə ümumi satışlarda 11-ci sırada iştirak etdi. 10 yanvar 2015-ci ildə Mamamoo, (Joo Hyun-mi) Cu Hyonmi-nin "Wait a Minute" mahnısını Immortal Songs 2 oxuma şousunda səsləndirdi və Kim Kyunghoya məğlub olaraq son tura çıxdı.
2015: Pink Funky və artan populyarlıq
Mamamoo, 2015-ci il aprelin 2-də üçüncü mini albomu Pink Funky-dən ilk mahnısını "Ahh Oop!"-u çıxartdı. "Ahh Oop!" ikinci mini albomu Piano Man-də yer alan "Gentleman" mahnısından sonra eyni şirkətdəki dostu eSNa ilə ikinci işbirliyi idi.13 iyun tarixində qrup Ulan-Batora getdi və Cənubi Koreya və Monqolustan arasında diplomatik əlaqələrin 25-ci ildönümü şərəfinə təşkil olunan Cənubi Koreya səfirliyi, Crayon Pop və K-Much-un sponsorluğu ilə keçirilən bir tədbir üçün burada çıxış etdi.
19 İyunda Mamamoo, üçüncü mini albomu Pink Funky və əsas sinqlı "Um Oh Ah Yeh" i çıxartdı. Mahnı, Gaon Chart -da üçüncü sırada yer aldı və qrupun ilk üçlü mahnısı olaraq ticari bir uğur qazandı. Mamamoo 23 avqustda promosiyaları bitdikdən sonra, "First Moo Party" adı altında Seul Olimpiya Parkında ümumilikdə 1200 azarkeşlə ilk fan yığıncağını keçirdi. Biletlər bir dəqiqə içində bitdiyindən qrup əlavə olaraq 1200 fan üçün görüş təşkil etdi.4 oktyabrda Los-Ancelesdə başqa bir "Moo Party" təşkil etdilər, bu, ABŞ-a ilk səyahətləri idi. Mamamoo, eyni şirkətdən olan Basick ilə Koreyanın Show Me the Money rap şousu üçün əməkdaşlıq edib birlikdə ifa etdi.
31 oktyabr 2015-ci ildə Mamamoo, Koreyalı Bae Ho'nun "Backwood's Mountain" (두메 산골) mahnısını oxuyaraq Immortal Song 2-yə qayıtdı. Onlar öz performansları ilə, 404 xalla Immortal Song-dakı ilk ümumi qələbəsini qazandı.
2016–2017: Melting
10 yanvar 2016-cı ildə RBW, Mamamoo-nun 2014-cü ildəki debutlarindən bəri ilk solo konsertini elan etdi. 2016 Mamamoo Concert-Moosical adlı konsert 13–14 Avqust 2016-cı il tarixlərində Seul-dakı Olimpiya Salonunda təşkil edildi.Bir dəqiqədə konsert üçün 7000 bilet satıldı.26 yanvar 2016-cı ildə Mamamoo, ilk tam uzunluqlu albomu olan Melting-dən "I Miss You" adlı R&B balladasını əvvəlcədən yayımladı. 12 fevral 2016-cı ildə başqa bir mahnı, "1cm / Taller than You" bir musiqi videosu ilə əvvəlcədən yayımlandı. Tam albom, 26 fevral 2016-cı ildə Gaon chartında 3-cü sırada çıxış edərək çıxdı. "You're the Best (넌 is 뭔들)" başlıq mahnısı da ilk üçdə çıxdı, lakin ertəsi həftə ilk sırada iştirak etdi.6 Mart 2016-cı ildə İnkigayoda "You're the Best (넌 is 뭔들)" mahnısı ilə ilk musiqi şousu qalibiyyətini aldılar, ardından Music Bank, M Countdown, və digər musiqi şoularında qazandılar. Mahnı ilə ümumilikdə səkkiz qalibiyyət aldılar. 16 Mart 2016-cı ildə Mamamoo Texasın Austin şəhərində South By Southwest-in K-Pop Night Out konsertində çıxış etdi. thumb|left|Mamamoo, 30 Sentyabr 2016-cı il tarixində Koreya Satış Festa Açılış Mərasimində. 31 Avqust 2016-cı ildə Mamamoo, "Angel" və "Dab Dab" singllarını sırasıyla vokalistlərdən (Sola and Hviin) və reperlərdən (Munbyol və Hvasa) ibarət alt qruplar şəklində çıxartdı.21 sentyabr 2016-cı ildə Mamamoo "New York" rəqəmsal sinqlını və musiqi videosunu yayımladı. Mamamoo agentliyi "New York" üçün promosyonlarını tamamladıqdan sonra qrupun 7 Noyabrda dördüncü AP, Memory ilə geri dönəcəyini açıqladı.Memory üçün aparıcı sinqlın "Décalcomanie" olduğu açıqlandı. Qısa müddət sonra Mamamoo, bir neçə il sonu mükafat verilişlərinə qatıldı, eyni zamanda hit televiziya şousu Goblin üçün "Love" adlı OST-də iştirak etdi. thumb|19 iyul 2017-ci il tarixində çıxış edərkən Mamamoo. Mamamoo, 22 iyun 2017-ci il tarixində "Yes I Am" başlıq parçası ilə beşinci EP Purple-i çıxartdılar.Başlıq parçası sürətlə Melon real vaxt chartindəki bir nömrəli yerə yüksəldi.Bir gündən sonra Mamamoo, bir qız qrupu üçün Melon-da "Yes I Am" mahnısı ilə 24 saat ərzində ən çox bənzərsiz dinləyici rekordu qırdı.27 iyun 2017-ci ildə Şouda ilk musiqi şousu qalibiyyətini aldılar, ardından Show Champion, M Countdown və Show! Music Core də mükafat qazandılar.Billboardın Dünya Albomları Siyahısında da birinci yeri tutdular.
2018 – günümüz
18 və 19 Avqust 2018-ci il tarixlərində Mamamoo Seuldakı SK Olimpiya Həndbol Gimnaziyasında 2018 Mamamoo Konserti 4Seasons S / S adlı üçüncü solo konsertini verdi. Konsertin biletləri satışa çıxdıqdan sonra iki dəqiqə ərzində satıldı. Mamamoo, dördüncü Mövsüm layihələrini, 16 iyul 2018-ci ildə ilk mahnısı "Egotistic" ilə yeddinci EP Red Moon-u çıxardıqlarında davam etdirdi.EP, satışa çıxarıldığı ilk həftədə 1.000 nüsxə ilə Billboard Dünya Albomları siyahısında dördüncü oldu və ABŞ-də ən çox satılan EP oldu. EP, həftəlik Gaon Albüm Çartında da üçüncü sırada yer aldı. Mamamoo da ilk dəfə Billboard Heatseekers albom siyahısında 25-ci sırada iştirak etdi. "Egotistic" promosyonları 5 iyul 2018-ci ildə Inkigayoda üçüncü solo konsertlərinə hazırlıqlarında başa çatdı. İlk Yapon sinqlı "Décalcomanie" 3 oktyabr 2018-ci il tarixində Yaponiyanın Victor Entertainment etiketinin altında çıxdı.29 noyabr 2018'də Mamamoo, 4 Seasons Project with Blue; s'in üçüncü bölümü olan səkkizinci EP'si və baş sinqlı "Wind Flower" ı yayımladı. EP, həftəlik Gaon Albüm Siyahısında yeddinci pilləyə yüksəldi.
Mamamoo, 14 Mart 2019-cu ildə 4 Sezon Layihəsinin son bölümü olan 9-cu EP "Gogobebe" ilə çıxış etdi.White Wind, 2019-cu ilin aprel ayına qədər təxminən 60.000 nüsxə sataraq Gaon Albom Siyahısında birinci sırada iştirak etdi. "Gogobebe", Gaon Rəqəmsal Cədvəlinin beşinci pilləsinə yüksələrək və illik cədvəldə 72-ci sırada yer alaraq, ticari bir uğur qazandı. Şarkı ayrıca Billboard Korea K-Pop Hot 100 və Billboard World Digital Songs Satış siyahısında ikinci sırada iştirak etdi.
27 Mart 2019-cu ildə Mamamoo, 19–21 Aprel tarixlərində Seul-un Jangchung Gimnaziyasında keçiriləcək "2019 Mamamoo Concert 4Seasons F / W" adlı dördüncü solo konsertini elan etdi. Konsertlər, qrupun şəxsiyyətini yenidən yaratmaq üçün 2018-ci ilin mart ayında başladılan Mamamuo'nun "Four Seasons Four Colors Project" üçün böyük bir finaldır.24 iyul 2019-cu ildə Mamamoo, Davich Eyeglasses üçün CF (kommersiya filmi) olaraq Cosmic Sound tərəfindən bəstələnmiş "Gleam" adlı yeni bir single yayımladı. thumb|left|Mamamoo, Holgabun Festivalında çıxış edir, May 2018 Mamamoo, ikinci tam albomu olan Reality in Black'i 14 Noyabr 2019-cu ildə aparıcı sinqlı "Hip" ilə çıxardı. Reality in Black ilk dəfə çıxdı və Gaon Album Chart-ın zirvəsinə qalxdı, "Hip" isə Rəqəmsal Grafiğin dördüncü pilləsinə qalxdı. "Hip", Dünya Rəqəmsal Mahnılar Satış qrafikində beşinci sırada iştirak etdi və ikinci həftəsində qrafikin zirvəsinə qalxdı. 19 Fevral 2020-ci ildə Mamamoo, üçüncü Yapon mahnısı "Shampoo" u rəqəmsal bir single olaraq çıxardı. "Hip" in Yapon versiyasıyla birlikdə mahnı, Reality in Black in Yapon versiyasında yer aldı. Solanın "Spit It Out" sinqlı ilə ilk solo çıxışından sonra 23 aprel 2020-ci ildə Mamamoo, hər bir üzvünün Billboard'un Dünya Rəqəmsal Mahnı Satışlar siyahısında solo mahnı cədvəlinə sahib olduğu ikinci Koreya qrupu oldu.
Mamamoo, sentyabr ayında Andar ilə əməkdaşlıq edərək "Wanna Be Myself" adlı bir tanıtım sinqlı buraxdı.
22 yanvar 2021-ci ildə RBW Sola və Munbyol-un agentlikləri ilə müqavilələrini yenilədiklərini, Vhi-in və Hvasa-nın isə hələ də müqavilə yeniləmələrini müzakirə etdiklərini açıqladı. 30 Mart 2021-ci ildə Hvasa, RBW ilə müqaviləsini yenilədi, ancaq Vhi-in-in müqaviləsi hələ müzakirə olunur.
Lauterbrunnen
Lauterbrunnen  — Bern kantonuna daxil olan İsveçrədə kommun.
İnterlaken dairəsinin bir hissəsidir. Əhalisi 3065 nəfərdir (31 dekabr 2006-cı il). Rəsmi kodu — 0584.
İsveçrənin ən yüksək şəlalələrindən biri olan Ştaubbax şəlaləsi şəhərin yaxınlığında yerləşir. Yaxınlıqda Trümmelbax şəlaləsi vardır.