cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qaetano Donizetti
Həyatı
Arvadının ölümündən sonra ən gözəl operaları San-Karlo tərəfindən rədd edildikdən və konservatoriyadakı müdirlik vəzifəsi ona verilmədiyinə görə Donizetti şəhəri tərk etmək qərarına gəlir. Beləliklə 1838-ci ildə Neapol, gözəl operalar yaradıcısı – "L`Əlişir d`amore" (1832), "Parisina" (1833), "Lucrezia Borgia" (1833), "Maria Stuarda" (1834), "Roberto Devereux" (1837), həmçinin ən müvəffəqiyyətli qəbul edilən "Lucia di Lammermoor" (1835) bəstələyən Donizettini sonsuza qədər itirmiş oldu.
Bolton
İqtisadiyyat
XX əsrin sonlarında şəhərin iqtisadiyyatında ağır sənayenin üstün rolu getdikcə azalmağa başlamış, xidmət və yüksək texnologiya məhsulları sürətlə inkişaf etməyə başlamışdır. Buna baxmayaraq, kağız istehsalı, pambıq sənayesi kimi ənənəvi sənaye sahələrində çalışanların sayı da kifayət qədərdir.
Boltonun şəhər mərkəzi və şəhərətrafı ərazilərdə yerləşən alış-veriş mərkəzləri, ictimai evləri, restoranları və kafeləri daima yerli və xarici turistləri şəhərə cəlb etməyi bacarmışdır. Turizm də şəhərin iqtisadiyyatında mühüm rol oynayır. Barrou körpüsü, "Last Drop Village", Bolton Buxar Muzeyi turistlərin diqqətini cəlb edən əsas yerlər sırasındadır.
Demoqrafiya
2001-ci ildə Böyük Britaniyada həyata keçirilən əhalinin siyahıya alınması nəticəsində Bolton şəhərində 139,403 nəfərin yaşadığı müəyyənləşmişdir. Əhalinin 48.7%-ni kişilər, 51.3%-ni isə qadınlar təşkil etmişdir. Əhalinin yaşadığı ərazinin sahəsi 1991-ci ildə 2,992 hektar olduğu halda, 2001-ci ildə bu rəqəm 4,466 hektara qədər yüksəlmişdir. Əhalinin sıxlığı hər hektara 31.35 nəfərdir. Əhalinin orta yaşı İngiltərə və Uelsdə 37, Böyük Mançester bölgəsində 36 olduğu halda, Boltonda 35-dir.
Qaetano Donizetti
Həyatı
Neapol Operası ilə olan iş birliyinə son qoyması onun Avropadakı digər böyük operalarla sərbəst işləməyinə şərait yaratdı. O, "L`elisir d`amore" operasını 1832-ci ildə Milanda bəstələyib.
Bolton
Demoqrafiya
Əhalinin 67.9%-i xristianlardan, 12.5%-i müsəlmanlərdan, 8.6%-i ateistlərdən, 3.4%-i isə hindulardan ibarətdir.
Qaetano Donizetti
Həyatı
Çox məhsuldar olması və sürətli çalışması onun ard-arda bir çox işləri tamamlamağına yardımçı olurdu. Müxtəlif operalar üçün ildə beş əsər bəstələyir, bunlar bir pərdəlik komediyalarda ciddi dramlara qədər müxtəliflik yaradırdı.
Bəstəkar Rossini dostunun vəziyyətinin çətin olduğunu görüb onu Parisə çağırır. 1839-cu ildə bir operasının qadağan olunmasından sonra Parisə gedir və orada yaşamağa, yaratmağa başlayır.
Bolton
Mədəniyyət
Bolton Muzeyi və Gözəl Sənətlər Qalereyası həm yerli, həm də beynəlxalq kolleksiyaları sərgiləyir. Bolton Mərkəzi Kitabxanası 1850-ci ildə qəbul edilən "Xalq Kitabxanaları haqqında" qanuna əsasən, İngiltərədə xalqa icarə əsasında kitab verən ilk kitabxanalardandır. Bolton Simfoniya Orkestri tərəfindən şəhərdə yerləşən Albert Hall və Viktoriya Hall salonlarında il ərzində davamlı olaraq klassik musiqi konsertləri verilir.
Qaetano Donizetti
Həyatı
Parisdə kifayət qədər pul qazanıb təqaüdə çıxmağı planlaşdırsa da, səhhətində və psixoloji cəhətdən problemlər yaşamağa başlaması onu daha da çox çalışmağa məcbur edirdi.
Paris Operası üçün ilk töhfəsi "Poliuto" operasının yenidən hazırlanmış versiyası olan "Les Martyres" oldu. "Poliuto" operası bir neçə ay öncə İtaliya senzurası tərəfindən qadağan olunan əsər idi. Donizettini Parisdə şöhrətləndirəcək operalarının hər ikisi də komediya tərzində oldu: "La fille du Regiment" və "Don Pasquale". "Don Pasquale" "Theatre Italien" üçün bəstələnmişdi. Bu operanı bəstələyən zaman Donizetti: "Mövzu insanı məmnun edəndə ürək danışır, insanın başı irəli doğru hərəkət edir və əl yazır" demişdi.
Donizetti, İtaliyaya qayıtdıqdan sonra 1841-ci ildə Romada və Milanda səhnəyə qoyulan iki operası ilə yenidən böyük müvəffəqiyyət qazandı. 1842-ci ildə isə Vyanada nümayiş olunan operaları o qədər bəyənildi ki, imperator, Donizettiyə Saray Bəstəkarlığı və İmperatorluğun Orkestrinin bədii rəhbəri vəzifəsini verdi.
Donizetti melanxolikliyinə və iflic olmağına baxmayaraq, opera bəstələməyə davam edirdi. 1845-ci ildə yenidən Parisə geri döndükdən sonra qardaşı oğlu onu həkim nəzarətində saxlamağa başladı. Ona sifilis qaynaqlı beyin-onurğa iliyi pozulması diaqnozu qoyuldu. 17 ay Paris kənarında sanatoriyada qaldı. 1847-ci ildə o, artıq danışa bilmirdi və iflic halda Berqamoya geri döndü. Bəstəkar 1848-ci il, aprelin 8-ə qədər, yəni ölən gününə qədər burada qaldı.
Donizetti, italyan romantika dövrünün ən məhsuldar sənətkarlarından biri olaraq qəbul edilir. Operaları peşəkarlıqla yazılmışdı. O, 23 yaşındakı bariton Corcio Ronkoninin fövqəladə qabiliyyətindən təsirlənib baritona görə əsərlər yazmağa başlamışdı. Beləliklə Verdi Donizettinin təməlini qoyduğu bariton səs tembri üçün yeni əsərlər yaratmağa başlayıb.
Donizetti klassik qərb musiqisinin bir neçə növündə, çoxlu sayda əsər yaradan bəstəkar idi. Hazırladığı əsərlər arasında 75-dən çox opera, 16 simfoniya, 19 simli kvartet, 193 mahnı, 45 duet, 28 kantata, çoxlu sayda instrumental konsert, sonata və digər kamera musiqisi növləri əsərləri var. O, hər zaman daha çox bəstələdiyi şah opera əsərləri ilə xatırlanır.
Bulbophyllum chaunobulbon
(Bulbophyllum chaunobulbon) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum chaunobulbon növü Papua-Yeni Qvineya üçün endemik növdür.
Leybnits kalkulyatoru
Leybnits kalkulyatoru — 1674-cü ildə alman riyaziyyatçısı Qotfrid Vilhelm Leybnits (Gottfried Wilhelm Leibniz) tərəfindən yaradılmışdır. Bir çox ədəbiyyatda "Stepped Reckoner" (Pilləli hesablayıcı) adı ilə verilir. Maşın dörd hesab əməli ilə yanaşı kvadrat kökü də hesablayır.
1674-cü ildə dahi alman riyaziyyatçısı Qotfrid Vilhelm Leybnits (Gottfried Wilhelm Leibniz) "Stepped Reckoner" (Pilləli hesablayıcı) adlı hesab maşınını yaratmışdır. Maşın dörd hesab əməli ilə yanaşı kvadrat kökü də hesablayırdı.
thumb|340px|Leybnits kalkulyatoru [[Münhen muzeyi.]] Leybnits kalkulyatorunun əsas elementi - Leybnits təkəri|thumb
Toro (fənər)
200px|thumbnail|Şukkey-en bağında yerləşən Toro Toro ( "işıq səbəti", "işıq qülləsi") - daş, ağac və ya metaldan hazırlanan ənənəvi yapon çırağıdır. Yapon memarlığının digər elementləri kimi toro da Çin mənşəlidir. Yaponiyada torolar adətən buddist məbədlərinin qarşısında xətt boyunca düzülərək yolu işıqlandırırdı. Heyan dövrü ərzində onlar şintoist məbədləri, həmçinin həyət evlərində istifadə olunmağa başlamışdır.
Daş və tuncdan olan çıraqlardan saxlanılanlardan ən qədimi Nara şəhərində tapılmışdır. Tayma-ci məbədində Nara dövrünə aid edilən daş çıraq vardır. Azuçi-Momoyama dövründə (1568- 1600) bu daş çıraqlar yapon çay mərasimləri ustaları sayəsində populyarlıq qazanmışdır. Belə ki bu çıraqlardan çay bağlarının bəzədilməsində istifadə olunurdu. Tezliklə onlar öz ehtiyaclarının ödəmək üçün yeni müxtəlif növ çıraqlar ixtira etməyə başladılar. Müasir bağ və parklarda onlar dekorativ məqsədlə saxlanılır və yola, suya və ya bina divarlarına yaxın yerdə yerləşdirilir. 200px|thumbnail|left|Tanzan [[Şintoizm|şintoist məbədində asma çıraqlar]] Toroların iki əsas tipə ayırmaq olar: tsuri-doro (釣灯籠・掻灯・吊り灯籠 "asma lampa") adlanan və adətən damın karnizinin altından asılanı; day-doro (台灯籠 "səth üzərində lampa") adlananı və bağlarda, məbədin girişi yaxınlığında qoyulanı. Day-doroların ən çox rast gəlinən növləri daş və ya bürüncdən hazırlanan çıraqlardır.
180px|thumbnail|Daş çırağın sxemi. A. Hocu və ya hosyu, B. Ukebana, C. Kasa, D. Hibukuro, E. Çuday, F. Sao Yapon fənərlərinin fərqləndirici xüsusiyyəti onların qeyri-adi formaya, cürəbəcür cizgilərə, ornamentlər və bəzəklərə malik olmasıdır. Toro fənərlərinin əsas 5 növü daha məşhurdur: Yukimi-toro, Kasuqa-toro, oki-toro, oribe-toro, yamadoro-toro. Onların hər biri təkrarolunmaz görünüşə malikdir və müəyyən tarixi dövrlə, bağ üslubu, həmçinin ilkin hazırlanma yeri, məşhur şəxslərlə bağlıdır.
Maraqlı faktlar
Rusiyaya ilk yapon fənəri 1891-ci ildə II Nikolayın Yaponiyaya səfərindən sonra gətirilmişdir. Bu fənər bürüncdən hazırlanmışdır. II Nikolaya bu fənər Kyotoda olan məbədlərdən birindən verilmiş, 1903-cü ildə Ermitaj muzeyinin kolleksiyasına daxil edilmişdir.
İngiloy Kötüklü
İngiloy Kötüklü — Azərbaycan Respublikasının Qax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
İngiloy Kötüklü kəndi 1999-cu ildə yaradılmışdır.
Əhalisi
1 yanvar 2012-ci il tarixinə olan rəsmi məlumata əsasən kənddə 230 təsərrüfatda hər iki cinsdən toplam 747 nəfər əhali yaşamaqdadır.
Milli tərkibi
Qeyri-rəsmi məlumatlara əsasən kənd əhalisi əsasən məsihi etiqadlı ingiloylardan ibarətdir.
Riqa Beynəlxalq Hava Limanı
Riqa Beynəlxalq Hava Limanı — Latviyanın əsas hava limanı. Şəhər mərkəzindən 13 km aralıda, Marup diyarı ərazisində yerləşir.
Müasir vəziyyət
thumb|left| 2005-ci ildə Münhendə Beynəlxalq hava limanları birliyinin Avropa təşkilatı Riqa hava limanını Avropanın ən yaxşı hava limanı olaraq təstiqləmişdir. Burada illik sərnişin daşıma 5 milyonu keçir.
2009-ci ildə Riqa Beynəlxalq hava limanı ilk dəfə olaraq «Top-100» reytinq cədvəlinə düşmüşdür. Burada həmin ilin 24-30 avqust tarixlərində 66,427 sərnişinə xidmət göstərilmişdir. 2009-cu ildə sərnişin dövriyyəsi 10,2 %, 2011-ci ildə isə 9,5 % təşkil etmişdir.
Daşıma və təyinat yeri
Aeroflot - Moskva (Şeremetovo)
airBaltic - Amsterdam, Barselona, Berqen, Berlin, Billunn, Brüsel, Budapeşt, Buxarest, Varşava, Vyana, Vilnyus, Hamburq, Dyuseldorf, Kalininqrad, Kiyev, Kopenhagen, Minsk, London, Milan, Moskva (Vnukovo (30 oktyabr) Domodedovo, Şetemetovo), Münhen, Olesunn, Oslo, Roma, Palanqa, Paris, Stavanger, Sankt-Peterburq, Stokholm, İstanbul, Tel-Əviv, Aberdin, Abu-Dabi, Tiflis, Bakı, Turku, Helsinki, Sürix, Frankfurt Mövsümü: Aberdin, Abu-Dabi, Afina, Bakı, Burqas, Varna, Venesiya, Göteburq, Larnaka, Malta, Nissa, Kişinyov, Odessa, Olbiya, Palma-de-Malyorka, Poprad, Rieka.
Belavia - Minsk
Finnair - Helsinki
LOT Polish Airlines - Varşava
Lufthansa - Frankfurt
Ryanair - Berqamo, Bremen, Vese, Qlazqo, Dublin, İst-Midlends, Köln, (26 oktyabr 2014),Lids-Bradford (26 oktyabr 2014), London, Mançester, Oslo, Frankfurt Şarleura (26 oktyabr 2014) Mövsümü: Milan (2 iyun 2014)
SmartLynx Airlines - Antalya, Afina, Burqas, İraklion, Las-Palmas-de-Qran-Kanasiya, Lüksemburq, Monastr, Tenerife, Xurqada, Şarm-eş-Şeyx
Turkish Airlines - İstanbul.
YOTAir - Moskva (Vnukovo)
YOTAir - Kiyev
Wizz Air - Barselona (22 iyun 2014), Berqen, Bove (20 iyun 2014), Dortmunt (31 avqust 2014), London, Oslo
Gülşah Xatun
Gülşah Xatun (d. 1433, Mərsin – ö. 1487, Bursa) - 7. Osmanlı padşahı II Mehmedin hərəmi, Şahzadə Mustafanın anasıdır.
Riqa Beynəlxalq Hava Limanı
Daşıma və təyinat yeri
Onur air - (Mövsümü) Altalya
Gülşah Xatun
Həyatı
Sultan Muradın vəfatından sonra oğlu II Mehmed taxta çıxmış, ancaq bunu zəiflik qəbul edən Qaramanoğlu İbrahim bəy Həmid elini işğal etdi. Bunun ardından böyük bir orduyla səfərə çıxan II Mehmed qısa zamanda Qaramanoğlu ordusunu məğlub etdi. İbrahim bəy dağa qaçdı və ordan II Mehmedə bağışlanması üçün məktublar yazmağa başladı. Nəhayət, II Mehmed İbrahim bəy in qızlarından biri olan Gülşah Xatunu sülh qarşılığında istədi və Gülşah Xatunla birlikdə Ədirnə yə geri döndü. 1451-ci ildə yeganə övladı olan Şahzadə Mustafa nı dünyaya gətirdi. Osmanlı ənənələrinə uyğun olaraq, oğlu ilə birlikdə Konya sancaqbəyliyinə göndərildi.
Riqa Beynəlxalq Hava Limanı
Nəqliyyat
Hava limanından şəhər mərkəzinə istər taksi istərsə ictimai nəqliyyat vastələri ilə getmək mümkündür.
Gülşah Xatun
Həyatı
1474-cü ildə Şahzadə Mustafa şübhəli şəkildə vəfat etdi. Ölüm səbəbi olaraq isə Şahzadə Mustafa nın Sədrəzəm Vəli Mahmud Paşa nın xanımıyla yaşadığı gizli münasibətin Mahmud Paşa tərəfindən öyrənilməsi və Paşanın Şahzadə Mustafa nı zəhərlənməsi göstərilir. Oğlunun ölümündən sonra II Mehmed in əmriylə Konya da qaldı. Şahzadə Mustafa nın hərəmxanası və qızı Fərahşad Sultan isə İstanbul a aparıldı və burada evləndirildi.
Gülşah Xatun 1487-ci ildə Konya da vəfat etdi. Oğlunun adına inşa etdirdiyi türbəyə dəfn olunmuşdur.
Gövdəsiz yastıbaş
Gövdəsiz yastıbaş (Elmi adı -Jurinella subacaulis) — IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Nəsli kəsilməyə həssas olanlar" kateqoriyasına aiddir – VU A2c + 3c; B1ab(i, iii, iv). Azərbaycanın nadir növüdür.
Qısa morfoloji təsviri
Çoxillik gövdəsiz bitkidir. Yarpaqları kökətrafı rozetdədir, çox saylı, saplaqlı, üstdən çılpaq, altdan ağımtıl torvari-yunlu, lələkvari bölünmüşdür. Yarpaqların saplaqları qaidədə qına genişlənmişdir. Səbətləri 1-3 sayda, yarımşar formada, 2-3 sm enində oturaqdır. Sarğının xarici yarpaqcıqları lansetvari, sivriləşmiş, daxildəkilər –uzun düz, çılpaq, al-qırmızı rənglidir. Çiçəkləri al-qırmızıdır. Toxumcuqları 4-5 sm uzunluğunda qaramtıl, qırışlı, uçağan ağ, qısa lələkli qıllıdır.
Yayılması
Kiçik Qafqazın cənubu, şimali və mərkəzi, Naxçıvanın dağlıq hissəsidir.
Sayı və tendensiyası
Populyasiyanın təbii bərpasında azalma tendensiyasının səbəbi, mənfi iqlim amillərinin təsirlərin dəyişilməsinə həssaslıqla izah olunur.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Antropogen amillər (otarılma, tapdalanma) və iqlim amillərinə həssaslıq, çox ekstremal iqlimə malik əarazilərdə yayılması.
Mühafizə tədbirləri
Populyasiyanın nəzarətə götürülməsi, mütəmadi monitorinqlərin apaqılması tələb olunur.
Qızılbaş
thumb|[[Səfəvilər|Səfəvi Qızılbaş əsgəri, İranın Saadabad sarayında sərgilənən modeli]] Qızılbaş ( Qezelbāš) — XV əsrin sonlarından başlayaraq Cənubi Azərbaycan,  Anadolu, Ermənistan yaylası, Qafqazda çiçəklənən və Səfəvilər sülaləsinin qurulmasına töhfə verən, əsasən türkman (azərbaycanlı) şiə təmayüllü müxtəlif hərbi massivli qruplar.
Qızılbaşlığın mənası haqqında müxtəlif fikirlər mövcuddur. Bir rəvayətə görə Məhəmməd peyğəmbər Uhud döyüşündə yaralanır, başından axan qanlar onun başını qızıl bir baş halına gətirir və bundan sonra Əli başında qırmızı tac ilə müharibələrdə iştirak etmişdir və qızılbaşlar bu adı burdan almışlar. Digər bir rəvayətə görə Şah İsmayıl İkinci Bəyazid dövründə öz əsgərlərini Anadoludan Suriyaya keçirəndə bu əsgərlərin də başında qırmızı təkkələr varmış və bundan sonra şiələrə qızılbaş deməyə başlamışlar.
Alman alimi Brokelmana görə isə atasının ölümündən sonra Şeyx Heydər öz təriqətinə yeni bir şəkil verdi ki, bu da öz ifadəsini yeni bir baş örtüyündə tapmışdır. Bu qırmızı başlıq 12 imama işarət edən və 12 dilimli bir Heydəri baş örtüyü idi
Tarixi
thumb|Qızılbaş atcısı, [[Jan Şarden kitabından]] Qızılbaşlar Səfəvilər dövlətində hakim mövqe tuturdular. Səfəvilər dövlətinin həm də "Qızılbaşlar dövləti" adlandırılması bununla əlaqədar idi.
Qızılbaşlar əvvəlcə Şamlı, Rumlu, Ustaclı, Təkəli, Əfşar, Qacar, Zülqədər, Varsaq, Qaradağlı (Qaradağ sufiləri), sonralar isə Bayat, Qaramanlı, Baharlı, Alpaut, Ərəşli, Qazaxlı və başqa türkdilli tayfaları birləşdirirdi. Talışlar qızılbaşların tərkibində yeganə irandilli xalq idi.
Qızılbaşlar tayfa ittifaqına daxil olan ellərdən bəziləri:
Əfqanıstan qızılbaşları
Özbək və türkmənlərdən sonra Əfqanıstanda üçüncü ən böyük türk qrupu qızılbaşlardır. 4 yanvar 2004-cü ildə qəbul edilmiş konstitusiyanın I bölmə, IV maddəsinə əsasən qızılbaşlar etnik qrup kimi Əfqanıstan dövləti tərəfindən tanınır. XVIII əsrdə Nadir şah Əfşar tərəfindən Əfqanıstana köçürülüblər. On iki imam şiəsi olan qızılbaşların hamısı ikidillidir. Bu ölkədəki qızılbaşlar əfşar, bayat, şahsevən, ənsarlı, şahağası, şamlı və cavanşir tayfalarından ibarətdir, əsas dil kimi əksəriyyəti dari dilində, əfşar tayfasından olanların bir hissəsi isə Azərbaycan dilinə yaxın dialektdə danışır. Əsas dil olaraq daricə danışanların ikinci dili şimali Azərbaycanda danışılan dialektlərdir. Kompakt halda Kabil, Herat, Lögər və Qəndahar şəhərlərində, həmçinin Əfqanıstanın mərkəzində bəzi kəndlərdə yaşayılar.
Əfqanıstanda yaşayan etnik qrupların sayı haqqında məlumat siyahıyaalınma keçirilmədiyi üçün təxminlərə əsaslanır. 1996-cı ilə olan təxminə əsasən qızılbaşlar Əfqanıstan əhalisinin təxminən 1,00%–ni təşkil edirlər. Əfqanıstan Mərkəzi Statistika Təşkilatının 21 mart 2015-ci ilə olan məlumatına əsasən ölkənin oturaq əhalisinin sayı 27.101.365 nəfərdir. Oturaq əhalidən əlavə ölkədə təxminən 1.5 milyon nəfər BMT sisteminə daxil olan "Dünya Qida Proqramı" təşkilatının məlumatına görə ("Köçərilərin milli çoxsahəli qiymətləndirilməsi"nə əsasən) 2004-cü il etibarı ilə Əfqanıstanda (əksəriyyəti etnik puştun olan) aktiv köçəri əhalinin sayı 1.5 milyon dur. Həmçinin, Əfqanıstan Mərkəzi Statistika Təşkilatının 2009-cu, 2010-cu , 2011-ci , 2012-ci , 2013-cü və 2014-cü  illər üçün hazırladığı "Statistik məcmuə"lərdə köçərilərin sayı dəyişilmədən 1.5 milyon nəfər olaraq göstərilib. köçəri yaşayır və beləliklə ölkənin faktiki əhalisi qeyd edilən tarixə təxminən 28.6 milyon nəfərdən çoxdur.
Beləliklə, 2015-ci ildə Əfqanıstanda qızılbaşların sayının 286 min nəfərdən çox olduğunu təxmin etmək mümkündür.
Anadolu
Anadoluda Qırşexir, Ankara, Sivas, Malatya, Diyarbəkir, Ərzurum, Çorum, Kars, Antalya, İzmir, Manisa, Kütaxya, Balıqəsirdə Qızılbaş kəndləri vardır. Ümumiyyətlə isə, Qızılbaşlara Türkiyənin hər bir yerində rast gəlmək mümkündür. Orta Anadolu Qızılbaşları Hacı Bəktaşi Vəli-Çələbi ocağına, Qızılbaşların bir qolu olan Taxtacılar İzmirin Narlıdərə kəndindəki Yanın Yatır ocağına, Aydında olan Qızılbaşlar isə Hacı Əmir ocağına bağlıdırlar. Qızılbaşların böyük bir piri də Ankaranın Həsən dədə kəndindəki eyni adlı bir pirdir. Taxtacılar Qızılbaşların qolu olub Yörük türkmənləridir. Bunlar köçəri həyat tərzi keçirirlər. Meşə təsərrüfatı ilə məşğul olduqlarından taxtacı adlandırılırlar.
Anadolu Qızılbaşları demokrat ruhlu və yüksək əxlaqlı insanlardır. Əski türkcə danışırlar, savadlıdırlar, cahil və qaba deyildirlər. Bir çox mahnılar, şeirlər və əfsanələr bilirlər.
Pyeta (Mikelancelo)
Pyeta — İntibah dövrünün məşhur sənətkarı Mikelancelo Buonarotti tərəfindən 1498-1499-cu illərdə hazırlanmış və Vatikandakı Müqəddəs Pyotr bazilikasında saxlanılan məşhur heykəldir. Bu heykəl sənətkarın eyni mövzuya həsr edilmiş əsərlərindən birincisidir. Heykəl Romada təmsilçi olan Fransız kardinal Jan Bilyer de Laqraulasın himayəsi ilə hazırlanmışdır. Karrar mərmərindən yonulmuş heykəl kardinalın məzarı üçün nəzərdə tutulsa da, XVIII əsrdə indiki yerinə — bazilikanın əsas girişindən sağa gətirilmişdir. Bu heykəl Mikelancelonun imzalanmış yeganə əsəridir.
Təsvir
Heykəl piramidal struktura malikdir və piramidanın zirvəsini Məryəmin başı təşkil edir. Heykəl Məryəmin geyimi formasında aşağıya doğru genişləndirilir və Qolqof təpələri ilə tamamlanır. Heykəl nisbi ölçülərə malikdir, yetkin insanın qadının dizləri üzərində sığışdırmağın çətinliyi nisbi ölçülərə üstünlük verilməsinə səbəb olmuşdur. Məryəmin bədəninin böyük bir hissəsi onun paltarının altında qalır və və fiqurların əlaqəsi çox natural görünür.
İsanın simasında Əziyyət izləri görünmür. Mikelancelo işlədiyi “Pyeta” heykəlinin ölümü yox, “təkliyə dini baxışı və Tanrı oğlunun sakit simasını” təmsil etməsini istəmişdir, beləliklə, Məsih İsanın və Tanrı arasında vasitəçi kimi göstərilmişdir.
Gənc Məryəm
Məryəm 33 yaşlı İsanın anası kimi xeyli gənc təsvir edilmişdir ki, bu da İsanın əziyyətləri mövzulu əsərlər üçün xarakterik hal deyil. Əsərin bu xüsusiyyəti müxtəlif cür izah edilişdir. Həmin şərhlərdən birinə görə Məryəmin gəncliyi onun alınmaz təmizliyini simvolizə edir, Mikelancelo özü də Askanio Kondiviyə demişdi:
“Siz bilirsinizmi ki, ismətli qadınlar, ismətli olmayan qadınlarla müqayisədə daha çox gənc qalırlar. Heç vaxt ən kiçik şəhvət hissini belə yaşamayan Bakirənin bədəni nə qədər dəyişə bilərdi ki?”
Digər bir şərhə görə isə, Mikelancelonun “Pyeta” mövzusuna yanaşması onun Dantenin “İlahi Komediya”əsərinə olan bağlılığından təsirlənmişdir: o, əsərlə o qədər yaxından tanış olmuşdur ki, Boloniyaya gedərkən, əsərdən oxuyaraq qonaqpərvərlik üçün minnıtdarlıq etmişdir. “Cənnət”də (nəğmə 33) Müqəddəs Klervosklu Bernard Bakirə Məryəmə dua edərkən "Vergine madre, figlia del tuo figlio" (Bakirə ana, oğlunun qızı) ifadəsini işlədir. İsa Müqəddəs üçlüyün üç fiqurundan biri olduğundan Məryəm onun övladı kimi də qəbul edilə bilər, lakin, Məryəm həm də onu dünyaya gətirən anadır.
Tamamlanmadan sonrakı tarixi
Heykəlin işlənməsi iki ildən də az vaxt almışdır. Tamamlanmadan sonra heykəlin yerləşdirildiyi ilk məkan kardinalın özü üçün dəfn yeri kimi seçdiyi Müqəddəs Pyotr bazilikasının cənub transeptində yerləşən Santa Petronilla kapellası olmuşdur. Sonradan bazilikanın Bramante tərəfindən yenidən inşa edilməsi zamanı kapella sökülmüşdür. Corco Vazarinin sözlərinə görə, heykəlin ucaldılmasından sonra, Mikelancelo bir neçə ziyarətçidən əsərin Kristoforo Solariyə aid olması haqqında fikirlər eşitmiş və bundan sonra əsərə öz imzasını atmışdır. O, Məryəmin sinəsindən keçən kəmərdə “MICHAELA[N]GELUS BONAROTUS FLORENTIN[US] FACIEBA[T] ” (Mikelancelo Buonarotti, Florensiya, bunu hazırladı) ifadəsini yazmışdır. Bu imza Qədim Yunan sənətkarları Apelles və Polikletin imzaları ilə səsləşir. “Pyeta” Mikelancelonun imzalanmış yeganə əsəridir. Vazari məlumat verir ki, Mikelancelo sonradan əsəri imzalamağına peşman olaraq bu hərəkəti qürur göstəricisi kimi qəbul etmiş və bir daha heç bir əsərini imzalamayacağına and içmişdir.
1964-cü ildə “1964-1965 Nyu-York Dünya Yarmarkası”nda Vatikan pavilionunun bəzədilməsi üçün heykəl Vatikandan Nyu-Yorka aparılmışdır. İnsanlar iki il ərzində heykələ baxmaq üçün saatlarla növbədə durmuşdular. Yarmarkadan sonra əsər Vatikana qaytarılmışdır. 200px|thumb|right|Baltalı təcavüzkar Laslo Totun heykəldən uzaqlaşdırılması, 1972-ci il.
Zədələnməsi
Heykəlin daşınması zamanı ona ciddi zədə dəymişdir. Belə ki, Məryəmin sol əlinin dörd barmağı sınmışdır. Sonradan əsər 1736-cı ildə Cüzeppe Lirioni tərəfindən bərpa edilmişdir və bərpaçının Məryəmin jestini daha ritorik göstərmək üçün azad hərəkət etməsi fikrində mütəxəssislərin müxtəlif fikirləri var. Lakin əsərin ən ciddi zədələnməsi hadisəsi 21 may 1972-ci ildə (Pentekost bazarı) baş vermişdir. Belə ki, psixi problemləri olan Avstriya geoloqu Laslo Tot heykələ geoloq baltası ilə zərbələr endirərək, “Mən İsa Məsihəm, mən öldükdən sonra diriləcəm!” deyə qışqırmışdır. On beş zərbədən sonra o Məryəmin sol əlini dirsəkdən qoparmış, burnunun ucunu sındırmış və göz qapaqlarından birini zədələmişdir. Hadisənin şahidi olanlar parçalanmış mərmər parçalarının bir hissəsini toplamışdılar. Onların bir hissəsi sonradan qaytarılsa da, Məryəmin burnu daxil olmaqla,, əksər parçalar qaytarılmamışdır. Məryəmin burnu heykəlin arxasından kəsilmiş kiçik daş blokla bərpa olunmuşdur.
Hücumdan sonra əsər çətinliklə bərpa olunmuş və Müqəddəs Pyotr bazilikasındakı yerinə qaytarılmışdır. Müqəddəs qapı və Müqəddəs Sebastiyan altarının arasında yerləşdirilən sənət əsəri hazırda gülləkeçirməz şüşə vasitəsiylə qorunur.
Ageratina miquihuana
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Podqoritsa Beynəlxalq Hava Limanı
Tivat Beynəlxalq Hava Limanı (Аеродром Подгорица, Aerodrom Podgorica) — Podqoritsa şəhərindən 11 km cənubda yerləşən beynəlxalq hava limanı. Monteneqronun iki beynəlxalq hava limanından biri. Montenegro Airlines avia şirkətinin qərargahıdır.
Podqoritsa hava limanı bəzən Qoluboviçi olaraq adlandırılır. Bunun səbəbi onun Qluboviçi şəhərinin yaxınlığında yerləşməsidir. Monteneqronun Tivat hava limanı ilə birlikdə iki beynəlxalq hava limanından biridir. Hər iki hava limanı «Monteneqro havalimanları» (Аеродроми Црне Горе, Aerodromi Crne Gore) şirkətinin balansındadır. 2006-cı ildə hava limanı 400 min sərnişinə xidmət etmişdir. 2007-ci ildə Airports Council International Podqoritsa Beynəlxalq Hava Limanının 1 milyon insana xidmət edən ən yaxşı hava limanı elan edir.
Tarixi
1961-ci ildə Podqoritsadakı ilk hava limanı asfaltlı uçuş-eniş zolaqlı olaraq açıldı. Onun ərazisində həmin dövrdə radarlarla işləyən bir bina da var idi. Hava limanının ötürmə qabiliyyəti gündə təxminən 1000 sərnişin və 25-30 arası [[DC-9] tipli təyyarə idi.
13 iyul 1977-ci ildə hava limanı tam olaraq moderləşdirilmişdir. Öz dövrünün ən müasir hava limanlarından biri olmuşdur. Uçuş-eniş zolağı 2500 metr uzunluğa və 45 m enə malik olmuşdur. Yaxınlıqda isə uzunluğu 2500 m, eni isə 15 m olan zolaq təyyarələrin yola salınması məqsədi ilə istifadə edilirdi.
Əsas terminal
thumb|250px|right|Terminalın yeni binası (2008). Son illərdə Monteneqroda hava nəqliyyatının sürətli inkişafı baş tutur. Köhnə terminal artıq kifayət deyildi. Bu səbəbdən yeni bir terminalın tikintisi zəruri idi.
14 may 2006-cı ildə sahəsi 5,500 m² olan yeni terminalın açılışı gerçəkləşir. Bu terminal il ərzində 1 milyon sərnişinə xidmət etmək imkanına sahib idi. Yeni terminalın tikintisinə əlavə olaraq, terminalın qarşısındakı ərazinin yenilənməsi və genişləndirilməsi, yol sisteminin təkmilləşdirilməsi, aerodromun işıqlandırma sistemi və elektrik təchizatı ilə bağlı işlər də görülmüşdür.
Hazırda hava limanında 2 kafe, 2 qəzet köşkü, mağazalar, avtomobil icarəsi məntəqəsi və Monteneqro Mərkəzi Bankının bölməsi vardır.
Aviaşirkətlər və reyslər
Hava limanı Monteneqro daxili və beynəlxalq uçuşlarına xidmət göstərir. Ancaq Monteneqronun iki əsas hava limanı bir-birindən 80 km məsafədə yerləşdiyindən müntəzəm daxili uçuşlar həyata keçirilmir. Monteneqroya uçuşlar çarter xarakterinə malikdir.
Buradan Avropa və Dünyanın bir çox şəhərlərinə bir başa uçuşlar həyata keçirilir.
Hüseyn Bayramov
Hüseyn Abbas oğlu Bayramov — dilçi, filologiya elmləri doktoru (1970), professor (1970)
Mütərcim Tərcümə və Nəşriyyat-Poliqrafiya Mərkəzi
"Mütərcim" Tərcümə və Nəşriyyat-Poliqrafiya Mərkəzi — Azərbaycanda nəşriyyat
Hüseyn Bayramov
Həyatı
Bayramov Hüseyn Abbas oğlu 1916-cı ildə Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur. 1935-ci ildə Naxçıvan Pedaqoji Texnikumunu, 1948-ci ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun indiki (APU) dil və ədəbiyyat fakültəsini bitirmişdir.
Mütərcim Tərcümə və Nəşriyyat-Poliqrafiya Mərkəzi
1993-cü ildən fəaliyyətə başlayan "Mütərcim" Tərcümə və Nəşriyyat-Poliqrafiya Mərkəzi Azərbaycanda yaranan ilk özəl nəşriyyatlardandır. Əsasən, tərcümə ədəbiyyatlarının, lüğətlərin, ensiklopediyaların, ali və orta ixtisas məktəbləri üçün dərslik, dərs vəsaitlərinin nəşri sahəsində ixtisaslaşmışdır. İldə 100-120 adda kitab nəşr edir.
Hüseyn Bayramov
Vəfatı
4 noyabr 1982-ci ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.
Mütərcim Tərcümə və Nəşriyyat-Poliqrafiya Mərkəzi
Tarixi
1993-cü ildən fəaliyyət göstərən "Mütərcim" - Tərcümə Mərkəzinin təsisçiliyi ilə fəaliyyətə başlamışdır.
Hüseyn Bayramov
Pedaqoji fəaliyyəti
Azərbaycan Elmlər Akademiyası Nizami adına Ədəbiyyat və Dil İnstitutununda baş elmi işçi, 1960-82-ci illərdə Azərbaycan Pedaqoji Dillər İnstitutunun (indiki Dillər Universiteti) Azərbaycan dilçiliyi kafedrasında dosent, professor və kafedra müdiri işləmişdir. Müasir Azərbaycan dilinin sintaksisinə və frazeologiyasına dair tədqiqatların müəllifidir.
Mütərcim Tərcümə və Nəşriyyat-Poliqrafiya Mərkəzi
Mükafatları
Nəşriyyat 1999 və 2001-ci illərdə "İlin nəşriyyatı" adına layiq görülmüşdür. Bir sıra respublika və beynəlxalq kitab sərgilərinin nominantı olmuşdur. Müxtəlif kitab sərgi və yarmarkalarda nəşriyyatın çap etdiyi kitablardan A.Hacyevin «Ренессансный мир «Хамсе» Низами Гянджеви» - "ən məzmunlu kitab", R.Əkbərovun «İlk tibbi yardım» kitabı – «tibbi biliklərin təbliği», V.Yusiflinin «Tənqid də yaradıcılıqdır» kitabı – "ən yaxşı tənqidi kitab", T.Cəfərovun «Тйрко-славйанскийе связи в литературе древней Руси» kitabı – "ən yaxşı ədəbiyyat tarixi kitabı", R.Əkbərovun «Povest və hekayələr» kitabı – "ilin satira kitabı", F.Dostoyevskinin «Karamazov qardaşları» romanı (tərcümə edəni Telman Vəlixanlı) – "ilin bədii tərcümə kitabı", «Dilçilik ensiklopediyası» – "ilin filoloji layihəsi", həmçinin «Mütərcim» jurnalı – "ilin tərcümə jurnalı" və s. nominasiyaların qalibi olmuşdur.
Yerli və xarici əlaqələri
Nəşriyyat respublikanın yaradıcı birlikləri (Azərbaycan Yazıçılar Birliyi, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi, «Содружество», «Луч», «Южный треугольник» və s.), respublikanın və xarici ölkələrin nüfuzlu ali təhsil ocaqları (Bakı Dövlət Universiteti, Bakı Slavyan Universiteti, Azərbaycan Dillər Universiteti, Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti, əl-Fərabi adına Qazaxıstan Dövlət Universiteti, A.S.Puşkin adına Dövlət Rus Dili İnstitutu, Voronej Dövlət Pedaqoji İnstitutu (Rusiya) və s., elmi-tədqiqat müəssisələri (AMEA-nın Ədəbiyyat, Dilçilik İnstitutları və s., Təhsil Problemləri İnstitutu), həmçinin xarici ölkələrin bir sıra nəşriyyat və jurnalları («Златоуст», «Спутник+», «РАЕ», «Росиздат», «Литера», «Наука и жизнь Казахстана» və s.) ilə sıx əməkdaşlıq edir.
Raven Aleksis
Raven Aleksis və ya Reyven Aleksis — ABŞ pornoaktrisasıdır.
Həyatı
Reyven Aleksis 26 yanvar 1987-ci il tarixində doğulmuşdur. İlk karyerasına 2007-ci ildə modelliklə başlamışdır. Reyven Aleksis 2009-cu ildə şəxsi studiyası olan "Raven Alexis Productions" ilə "Digital Playground" arasında müqavilə imzalamışdır və bu studiya ilə 2010-cu ilin axırına kimi işləmişdir. 2010-cu ildən sonra parodiya janrlı pornoqrafik filmlərdə çəkilir. 8 iyul 2011-ci il tarixindən etibarən porno karyerasına xərçəng xəstəliyi səbəbindən son qoyur və bu xəstəliyi ilə mübarizə aparmağa başlayır. Xərçəng xəstəliyi Reyven Aleksis Kaliforniyada iki övladı ilə yaşayır.
İbaxlı
İbaxlı — Azərbaycan Respublikasının Qax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
Tədqiqatçılar bu oykonimi qədim türk dillərindəki "yüksək yer, yüksəklik" mənalı obux sözü ilə əlaqələndirirlər. Keçən əsrdə Qəbələ rayonu ərazisində Obuxlu adlı kənd qeydə alınmışdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Alazan-Əyriçay vadisində yerləşir. Kəndlə rayon mərkəzi arsında 11 km məsafə var.
Kəndin relyefi düzənlik və xırda təpəliklərdən ibarətdir. Kəndin mərkəzindən və şimal-qərb tərəfindən Kürmükçay keçir. Yaz aylarında bu çay daşaraq əhaliyə ziyan vurur. Kənd dörd tərəfdən meşə ilə əhatə olunmuşdur. Məşələrdə əsasən palıd, qovaq, qızılağaz, qoz, yabanı şəkildə bitən zoğal və.s ağaclarına rast gəlinir.
Əhalisi
1 yanvar 2012-ci il tarixinə olan rəsmi məlumata əsasən kənddə 154 təsərrüfatda hər iki cinsdən toplam 594 nəfər əhali yaşamaqdadır. Əhalisi milliyətcə etnik Azərbaycan türkləri olan muğallardan ibarətdir. Gün ərzində İbaxlı kəndinə 3 dəfə marşurut avtobusu işləyir. Kənddə 1 məktəb, 1 klub, 1 kitabxana və 9 mağaza fəaliyyət göstərir.
İqtisadiyyatı
Kənd əhalisinin əsas məşğuliyyətini tütünçülük, baramaçılıq və taxılçılıq təşkil edir. Bundan başqa əhali qərzəkli meyvələrin və müxtəlif kənd təsərrüfatı məhsullarının da satışı ilə məşğul olur.
Bert Trautmann
Bernhard "Bert" Karl Trautmann — alman futbolçu.
Bert Trautmann 1949–1964-cü illərdə İngiltərənin Mançester Siti futbol klubunun qapısını qoruyub. Trautmann alman olsa da, Almaniya millisində heç vaxt oynamayıb. Amma Mançesterdə, o bu günə gədər ən populyar futbolçulardan sayılır.
Bert Trautmann 1923-cü il oktyabrın 22-də doğulub. 10 yaşından futbol oynamağa başlayıb. 18 yaşında Faşist Almaniyasında hərbi xidmətə yollanıb, paraşütçü olub. Əvvəl sovet, sonra isə ingilis əsgərləri tərəfindən həbs edilib. Azadlıqa çıxdıqdan sonra Trautmann Böyük Britaniyanı tərk etməyib və bu ölkədə qalaraq peşəkar futbolla məşğul olub.
Həmin oyundan bir neçə gün sonra Trautmannın beş yaşlı oğlu avtomobil qəzasına düşüb vəfat etdi.
Trautmann iki dəfə ailə qurub (1950 və 1990-cı ildə). Böyük Britaniya kraliçası II Elizavetta 2004-cü ildə onu şərəf nişanı ilə təltif edib.
Lonqyirbyuen
thumb|right|300px Lonqyirbyuen (Longyearbyen) — Norveçin Svalbard vilayətinin (Şpitsbergen arxipelaqı) ən iri yaşayış məskəni və inzibati mərkəzi. 1906-cı ildə salınıb. 2007-ci il məlumatına görə 2078 nəfər əhalisi vardır.
Afinion
Afinion (yunanca-Athenion; ) - Siciliyada II qullar üsyanının (e.ə104-101) rəhbərlərindən biri. 102-ci ildə çar titulu qəbul etmişdi. Roma konsulu Akvili ilə təkbətək döyüşdə öldürülmüşdü.
Ədalət Mədədoğlu
Həyatı
Ədalət Mədədoğlu 1968-ci ilin fevralın 1-də Gürcüstanın Dmanisi şəhərində anadan olub. 1985-ci ildə Dmanisi rus orta məktəbini, 1996-ci ildə isə A. M. Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutunu bitirib.
Müxtəlif illərdə “Kaspi” (rus dilində), “Xəzər” (Azərbaycan dilində),  “Nyu Baku Post” (Azərbaycan dilində) qəzetlərinin redaktor, baş redaktorun müavini və məsul katib, “Kaspiy İz” (rus dilində), “İçəri şəhər” (rus dilində), “Mobil time” (Azərbaycan və ingilis dillərində) jurnallarının redaktoru olub, BBC radiosunun rus xidmətində çalışıb. Hal-hazırda, “Əqli mülkiyyət jurnalının” baş redaktorudur.
Siyasi-ictimai, elmi fəaliyyəti
Ədalət Mədədoğlu Azərbaycan, Türkiyə, Qazaxıstan, Rusiya Gürcüstan Ukrayna, Özbəkistan, Moldova, Almaniya, Səudiyyə Ərəbistanı mətbuatında dərc edilmiş 200-dən artıq siyasi və elmi məqalələri, “Azərbaycan dilində onomastik vahidlərin semantik inkişafı” adlı avtoreferatın müəllifidir.
Kraliça Annanın Əsasnaməsi
thumb|Əsasnamənin çap forması Kraliça Annanın Əsasnaməsi — 1709-cu ildə imzalanmış, 10 aprel 1710-cu ildə İngiltərədə elan edilmiş müəlliflik hüququ haqqında ilk qanun. "Kraliça Annanın Əsasnaməsi" (Statute of Anne) adlanan bu qanun dünyada nəşr edilən əsərin qorunmasına şəxsi hüquq verən intellektual mülkiyyət haqqında ilk akt olmuşdur.
Ajania grubovii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Solanum muricatum
(Solanum muricatum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İstinadlar
Solanum muricatum Solanum muricatum Solanum muricatum Solanum muricatum Solanum muricatum
Dipika Padukon
Dipika Padukon (hind. दीपिका पादुकोन) — Hindistan modeli və aktrisası.
Həyatı
Dipika Padukon 5 yanvar 1986-cı ildə anadan olmuşdur. Hazırkı aktrisa və keçmiş modeldir. Onun aktyorluq debütü 2006-cı ildə çəkilmiş “Aişvariya” filmində olub. 2007-ci ildə Hindistanda çəkilişləri bitdikdən sonra böyük uğur qazanmış “Om Şanti Om” filmində ifa etdiyi Şanti rolu ona “Filmfare-Best Female Debut” mükafatını qazandırmışdır.
Filmoqrafiya
''
İstinadlar
.
Malavi
thumb|right|250px|Malavi
Malavi (, Nıyanca: Dziko la Malaŵi) — Afrika qitəsinin cənub-şərqində yerləşən və dənizə çıxışı olmayan quru ölkəsidir. 1964-cü ilədək Nyasalend adını daşımışdır. Keçmiş Britaniya koloniyasıdır. Şimal-qərbdən Zambiya ilə, şimal-şərqdən Mozambik ilə, şərq, cənub və qərbdən isə Tanzaniya ilə həmsərhəddir. Tanzaniya və Mozambik sərhəddində Malavi gölü yerləşir. Malavinin sahəsi 118,000 km2, əhalisi isə 16,777,547 nəfərdir. Onun paytaxı və ən böyük şəhəri Lilonqve, ikinci Blantyre, üçüncü isə Mzuzudur. Ölkənin ləqəbi "Afrikanın isti ürəyi"dir.
Tarixi
İndiki Malavi kimi tanına Afrika sahəsində ovçuluq və yığıcıqlıqla məşğul olan çox kiçik sayda əhali var idi. Bantu dilində danışan tayfalar 10-cu əsrdən etibarən şimaldan bu ərazilərə köç etməyə başlamışdılar. Bantu tayfalarının cənuba doğru köçü dəvam etdirməsinə baxmayaraq, bəziləri daimi olaraq burada məskunlaşıb və etnik qruplar olaraq formalaşıblar.
Aparılan tarixi araşdırmalar nəticəsinə görə bu ölkənin tarixi XIII-XVI əsrilərdə mövcud olan "Malavi İmperiyası" ilə bağlıdır. Buna görədə regionun ilk sakinləri Bantuların bir qolu olan Şiş-valardır. XVII əsirdən etibarən ölkə Portuqaliyanın, İskoçların və İngilizlərin hücumları məruz qalmağa başladı. 1891-1964 illərində İngilis koloniyasının tərkibinə qatılmışdır. 1962-də İngilis Millətlər Birliyi içərisində müstəqil bir ölkə oldu. Bundan ikil sonra, 1964-cü ildə mütəqilliyini elan etdi. Həmin il keçirilən xalq səsverməsi nəticəsində illərdir Malavinin istiqlalı mübarizəsində liderlik etmiş olan Dr. Hasting Kamuzu Banda prezident seçildi. Bandanın başçılıq etdiyi "Milli Konqre Partiyası"nın üzvlərinin təçkil etdiyi Maldiv Məclisi 1971-ci ildə Bandanın ömürlük prezident olduğunu elan etdi. İlk seçkilər 1978-ci ilin iyun ayında keçirildi. Banda hələdə ölkənin prezidentidir.
Coğrafiyası
Malavi Afrikanın cənub-şərqində, şimala və cənuba uzanan, uzun və dar torpaqlara malikdir. Ölkə şimal-qərbdən Zambiya ilə, şimal-şərqdən Mozambik ilə, şərq, cənub və qərbdən isə Tanzaniya ilə qonşu mövqeyindədir. Ölkənin şimaldan cənuba 850 km, şərqdən qərbə isə 350 km uzunluğu malikdir. Malavinin sərhəddinin uzunluğu 2.881 km olub, bunun 475 km-i Tanzaniya, 1,569 km-i Mozambik və 837 km-i isə Zambiyayladır. Bundan başqa Malavi ölünün Mozambikin hakimmiyyəti altında olan hissəsində yerləşən Likoma və Çizumulu adaları Malavinin hakimiyyəti altındadır.
Ölkənin sahib olduğu 118,480 km²-lıq torpağın %31-i meşə, %25-i bataqlıq sahədədən, %20-i əkinçilik sahəsindən və %15-i isə otlaqlardan ibarətdir. Ölkənin şimal bölgəsi digər digər hissələrinə nisbətən daha çox dağlıq olub, dəniz səviyyəsindən 3,000 m-ə qədər yüksəklikdə yerləşir. Ölkənin ən yüksək dağı Saptivadır (3.002 m). Ölkənin ən uzun çayı olan Şire çayı 402 km-lik hövsəyə sahibdir.
Əhalisi
Malavi əhalisinin əksəriyyətini Bantu tayfasından olan yerlilər təşkil etməkdədir. Çox az miqdarda Asiyalı və Avropalı da mövcuddur. Təxminən 16,700,00 adam olan əhalinin böyük əksəriyyəti kiçik kəndlərdə yaşar. Əhalinin 10%-lik bir hissəsi isə şəhərlərdədir.
Din
Ölkə əhalisinin təxminən 80 %-i Xristian dini inancına görə yaşayır. Malavidə İslam dini inancına görə yaşayan əhali təxminən 12 % təşkil edir ki, Afrika qitəsinin bu bölgəsi üçün yüksək sayıla biləcək bir rəqəmdir. Digər əhali isə yerli dinlərə inanmaqdadır.
İqtisadiyyatı
Malavi dünyanın ən az inkişaf etmiş ölkələrindən bir hesab edilir. Ölkədə adam başına düşən milli gəlir 320 $ səviyyəsindədir. Ölkə iqtisadiyyatı Beynəlxalq Valyuta Fondu, Dünya Bankı kimi təşkilatlar üzərindən gələn pullaradan asılı vəziyyətdədir. Əhalinin 85 %-i çöl bölgələrdə yaşayıb, əkinçiliklə məşğuldur. Ümumi daxili hasilatının üçdə biri və ixracat gəlirlərin 90 %-i əkinçilikdən gəlir.
Təhsil
Malavidə ibtidai təhsil məcburi deyil, lakin Konstitusiyada bütün insanların ən az 5 il hüquqi təhsil alması tələb edilir. 1994-cü ildə bütün uşaqlar üçün pulsuz ibtidai təhsil imkanı hökumət tərəfindən təsis edilib.
Bulbophyllum cruciatum
(Bulbophyllum cruciatum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum cruciatum növü Maluku adalarıdan Yeni Qvineyaya qədər yayılmışdır.
Əmrə Aydın
Əmrə Aydın - Türkiyə müğənnisi
Həyatı
Əmrə Aydın 2 fevral 1981-ci ildə anadan olmuşdur.
Karyerası
Gənc ifaçı 15-ci MTV Avropa musiqi mükafatlandırma mərasimində “Avropanın ən yaxşı sənətçisi” adına layiq görülüb.
Kokos palması
thumb|left|Kokos palması thumb|left|Hindistancevizi gövdəsi thumb|150px|Kokos palması. Kokos palması və ya Hind qozu ağacı (lat. Cocos nucifera) — palmalar fəsiləsindən bitki növü. Gövdəsinin hündürlüyü 20–25 m, diametri 50-60 sm-dir, yarpağı lələkvarı olub uzunluğu 3-6,5 metrdir. Bircinsiyyətli çiçəkləri süpürgə çiçək qrupunda yerləşir.
Kokos qozu adlanan meyvəsi çəyirdəkdir: çəkisi 1,5-2,5 kq olur. Yetişmiş meyvəsində kokos südü və yağı var. Hind qozu 7-13 yaşında meyvə verir, 60 ilə qədər məhsul yığmaq olur. 90-100 il yaşayır. Kokos palması qədim zamanlardan hər iki yarımkürənin tropik ölkələrində, əsasən Filippində, Malay arxipelaqı adalarında, Malakka yarımadasında, Hindistanda və Şri-Lankada becərilir.
Dəniz və okean sahillərində bitən bitkidir. Gövdəsi yaxşı tikinti materialıdır.
Negev
thumb|right|250px|Negev səhrasının bitki örtüyü. Negev səhrası ( [ɦaˈnegev], [ɦanˈnɛɣɛv]) — Yaxın Şərqdə, İsrail ərazisində (ərazisinin 60 % əhatə edir). Səhranın sahəsi 12 000 km² təşkil edir. Səhranı Arava vadisi şərqdən, Akaba körfəzi ilə cənubdan, Aralıq dənizi və Sinay yarımadası qərbdən, şimaldan Yəhudi səhrası, Yahudi dağlığı və İsrail sahilboyu düzənliyi ilə əhatə olunmuşdur. Negev regionu iki yerə bölünür: Negev və Şimali Negev.
Geoloji baxımdan Negev bir platodur. 600-800 metr arasında dəyişən hündürlüyə malikdir. Arid denudasiya feylef formaları geniş yayılmışdır. Maxteş adını daşıyan relyefi forması arasında Ramon maxteşi 300 metr hündürlüyə, 8 km enə və 40 km uzunluğa malikdir. Bu relyef forması karst suxurlarında formaşmışdır. Quraq iqlimi ilə əlaqədar əraziyə Ümumisrail su kəməri çəkilmişdir. Burada Sderot, Netivot kimi şəhərlər və Qəzzə zolağı yerləşir.
Neqevin şimalında ölkənin ən böyük meşə massivlərindən biri olan Yatir yerləşir. Bölgədə ağaların əkilməsi 1964 ildən başlanılmışdır. Hazırda bölgədə dörd milyon ağac əkilmişdir.
2011-ci ildə İsrail Nazirlər Kabineti bölgədə qanunsuz tikililərin sökülərək yahudilər üçün yaşayış məntəqəsi tikintisini nəzərdə tutan planı təsdiqləmişdir. Knesset 40 min əhalinin bölgədən çıxarılmasını təsdiqləmişdir.
Əl-Həsəkə
Əl–Həsəkə — Suriyada şəhər, eyniadlı mühafəzə, məntəqə və nahiyənin inzibati mərkəzi. 2004–cü il siyahıyaalınmasına əsasən şəhərin əhalisi 28.949 ailədə 97.368 nəfəri kişilər və 90.792 nəfəri qadınlar olmaqla cəmi 188.160 nəfərdir.
Heyke Kamerlinq Onnes
Heike Kamerlingh Onnes (21 sentyabr 1853, Qronungen — 21 fevral 1926, Leyden) — Niderland fiziki və kimyaçısı.
Nasser Daudu
Dransi
Daudu Dransi akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. O, Dransi klubu ilə debütünü 20 may 2017-ci ildə Dyeppe klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 80-ci dəqiqədə Arnold Abelintini əvəz etmişdir. National 2 görüşündə Dransi rəqibinə 2-0 hesabı ilə qalib gəlmişdir.
Sion
25 iyul 2018-ci ildə Daudu Sion klubu ilə 3 illik olan ilk peşəkar müqaviləsini imzalamışdır. Daudu klub ilə debütünü 29 iyul 2018-ci ildə Sent-Qallen klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 46-cı dəqiqədə Filippe ilə əvəz olunmuşdur. İsveçrə Super Liqası görüşündə Sion rəqibinə 4-2 hesabı ilə qalib gəlmişdir.
Şəxsi həyatı
Daudu Fransada anadan olmuşdur. Valideynləri isə Komor adaları vətəndaşlarıdır.
Klub
1 UEFA Avropa Liqası görüşləri daxildir. 2 İsveçrə Superkuboku görüşləri daxildir.
Yonaquni
Yonaquni — Yaeyama adalarına Sakişima qruplarına Ryukyu arxipelaqına daxil ada. Yaponiyanın ən ucqar qərb ərazisi. Tayvan adasından 125 km aralıda yerləşir. 2011-ci il məlumatına görə adada 1581 nəfər yaşayır. Adanın sahəsi 28,88 km² təşkil edir. İnzibati cəhətdən Okinava prefekturası ərazisinə daxildir. Tarixən Ryukyu krallığı ərazisinə daxil olmuşdur
Xüsusiyyətləri
Yonaquni adasında Hancake adlı içki hazırlanır. Üstəlik bu içkinin tünd spirtli variantı avamori adlanır.
Ada özünün təbii halda yayılmış atı ilə məşhurdur. Bu at adanın adı ilə Yonaquni adlandırılır.
Yonaquni dayverləri özünə cəlb edir. Sahillərində qışda Çəkiçbaş akulalarına rast gəlinir. 1985-ci ildə dayverlər adanın cənubunda qayalıqlar aşkarlanmışdır. Bu rif gözəllikləri insanı valeh edir.
İqlimi
Tropik iqlim qurşağımnda yerləşir. Mussonların təsirinə məruz qalır. Orta illik temperatur 23.8° S təşkil edir. Yanvar ayının orta temperaturu 18,4° S, iyul ayında isə 28.8° S təşkil edir
Hüseyn Əsgərov
Həyatı və təshili
Əsgərov Hüseyn Ababs oğlu 1958-ci ildə Naxçıvanda anadan olmuşdur. 1981-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetini fərqlənmə diplomu ilə bitirərək “Filoloq. Azərbaycan və türk dilləri və ədəbiyyatı müəllimi” ixtisası alıb. 1985-1987-ci illərdə zabit kimi hərbi xidmətdə olub.
Ailəsi
Ailəlidir, iki övladı var.
Pedaqoji və elmi fəaliyyəti
1981-1984-cü illərdə Sabirabad rayonunda Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimi, 1984-1997-ci illərdə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunda kiçik elmi işçi, elmi işçi, 1997-ci ildən Bakı Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsində müəllim, baş müəllim, dosent, professor vəzifələrində çalışıb. 1994-ci ildə namizədlik, 2008-ci ildə isə “Azərbaycan dilində maddi mədəniyyət leksikası” mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edib. Bakı Dövlət Universitetinin “Azərbaycan dili və ədəbiyyatının tədrisi metodikası” kafedrasına rəhbərlik edir. Bakı Dövlət Universiteti nəzdində filologiya üzrə elmlər doktoru və fəlsəfə doktoru dissertasiyalarının müdafiəsini keçirən Dissertasiya Şurasının üzvüdür. 3 monoqrafiyanın, 70-dən çox elmi məqalənin, ali məktəblərin filologiya fakültələri, həmçinin ümumtəhsil məktəbləri üçün xeyli dərslik, dərs vəsaiti və tədris proqramlarının müəllifi, 11 doktorant və dissertantın elmi rəhbəridir. Elmi əsərləri Rusiya, Türkiyə, Bolqarıstan, Qazaxıstan, Polşa və başqa ölkələrdə çap olunub.
Əmək fəaliyyəti
2003-2006-cı illərdə Bakı Şəhəri Binəqədi Rayon Təhsil Şöbəsinin müdiri vəzifəsində işləyib.2006-cı ildən Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsində müdir müavini vəzifəsində çalışır.
Ölkəm (mahnı)
Ölkəm — 1928-ci ildə Asəf Zeynallının Cəfər Cabbarlının "Sevimli ölkəm" şeirinə bəstələdiyi romans.
Yazılma tarixi
Cəfər Cabbarlı 1919-cu ildə 20 yaşı olarkən "Ölkəm" adlı şeiri yazıb. Şeir "Azərbaycan" qəzetinin 1 yanvar 1919-cu ildə çapdan çıxmış 92-ci buraxılışında «Sevimli ölkəm» adı ilə oxuculara təqdim olunub. O zaman şeir altı bənddən ibarət idi. Ancaq sovet ittifaqı dövründə, Asəf Zeynallı bu şeirə musiqi bəstələyəndə onun iki bəndi istifadə olunmadı. Buna səbəb bu iki bənddə sovet ideologiyasına zidd sətirlərin mövcudluğu idi.
Asəf Zeynallı isə Cəfər Cabbarlının bu şeirinə 1928-ci ildə 19 yaşında "Ölkəm" romansını bəstələyib. Bununla da Azərbaycan musiqi tarixində klassik Avropa romansının ilk nümunəsi meydana gəlir. Romans yalnız 1931-ci ildə ifa olundu. Milan Opera Teatrında öz 4 illik təhsilini bitirmiş 33 yaşlı Bülbül "Ölkəm" əsəri ilə tanış olur. Deyilənə görə, əvvəlcə Bülbülü Asəf Zeynallı özü royalda müşayiət edirmiş. 1956-cı ildə Vladimir Kozlovun müşayiəti ilə Bülbülənin ifası lentə yazılır. Təəssüflər olsun ki, Bülübüln simfonik orkestrin müşayiəti ilə etdiyi bu ifa sonradan tapılmayıb.
1956-cı ilə qədər "Ölkəm" romansının bir neçə ifası yazılıb. Qızıl fondda romansın 1955-ci ildə yazılmış nümunəsi var. İfaçılar Rauf Atakişiyev və romansın ilk qadın ifaçısı Sona Aslanova olub. Rauf Atakişiyev Bülbüldən fərqli olaraq, romansı Avropa ahənginə uyğun ifa etmişdir. Bu ifada bir dənə də olsun milli not yox idi. Ancaq Rauf Atakişiyevin səs imkanlarının sayəsində, ifa çox maraqlı alındı. Sona Aslanova isə bu romansı ifa etmiş ilk qadın oldu.
Romansı 1957-ci ildə opera müğənnisi Firəngiz Əhmədova, 1958-ci ildə Mobil Əhmədov, 1963-cü ildə Lütfiyar İmanov, 1972-ci ildə Rauf Adıgözəlov və Fidan Qasımova, 1975-ci ildə Yaşar Səfərov, 1980-ci ildə Xuraman Qasımova, 1987-ci ildə isə Gülağa Məmmədov ifa edib.
Ageratina molinae
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Bolqarıstan
Bolqarıstan, rəsmi adı Bolqarıstan Respublikası  — Avropa ölkəsi və Avropa İttifaqı, Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatı (NATO) üzvüdür.
Beş ölkə ilə – şimaldan Rumıniya, qərbdən Serbiya və Şimali Makedoniya, cənubdan Yunanıstan və Türkiyə ilə həmsərhəddir.
Bolqarıstanda yerli idarəetmələr, bölgə, şəhər tipli qəsəbə (district) və bələdiyyələrdir. 1991-ci ildə qurulan şəhər tipli qəsəbələr hələ ki, qurulma mərhələsini tamamlamamışdır.
Hal-hazırda Bolqarıstanda 9 bölgə və 255 bələdiyyə vardır.
Etimologiya
XX əsrin əvvəllərinə aid Azərbaycandilli mənbələrdə Bulğarstan (بولغارستان ) adlandırılmışdır.