cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qazaxıstan mədəniyyəti
Mətbəx
left|thumb|200x200px|A platter of [[At əti|horse meat served traditionally as an appetizer.]] Ənənəvi Qazaxıstan mətbəxi quzu və at ətini, həmçinin südlü süd məhsullarının müxtəlif növlərini əhatə edir. Yüzlərlə ildir ki, qazaxlar, bu heyvanları daşıma, geyim və ərzaq üçün güvənərək, yağlı quyuları, Baqtralı dəvə və atları qaldırdılar. Yemək üsulları və əsas maddələr ölkənin köçəri həyat tərzi ilə təsirlənmişdir. Məsələn, bişirmə texnikasının ən çoxu ərzaqın uzunmüddətli qorunmasına yönəldilir. Köklü bir həyat tərzində saxlanılması daha asandır, çünki davamlı olacağı üçün ətin qurulmasına və qurulmasına dair böyük bir təcrübə var və ekşi südün üstünlükləri var.
Son illərdə, Qazaxıstanın qəlbinə qərbli qərbli Qazaxı aşbazlarının axını, o cümlədən indi məşhur Raniya Əhməd, o cümlədən West London-in Michelin Star restoranlarında ilk təhsilini keçirmişdir. Bu, ənənəvi ləzzətli Qazaxıstan yeməklərini avropalı fast-food ilə betinjantablar kimi qarışdıraraq, gənc nəsillərlə çox populyarlığını sübut edən yeni bir cins növünə gətirib çıxardı.
Beşbarmak, qaynadılmış at və ya kuzu ətindən ibarət yemək, ən məşhur Kazak yeməyi. Beşbarma çörəyi, qaynadılmış bir makaron təbəqəsi ilə yeyilir və şorpa adlanan ət bişirilir və ənənəvi olaraq kese adına kazak qozalarında xidmət edilir. Digər məşhur ət yeməkləri kazy (yalnız zənginlik verə bilən at əti kolbasa), şuzhuk (at əti kolbasa), quyrdak (həmçinin yazılmış qudurdak, qovrulmuş at, qoyun və ya ürək qaraciyər, böyrəklər və digər orqanlar, doğranmış və soğan və bibər ilə) və zal kimi at ətləri (atın boynundan bişmiş qarğıdalı) və zhaya (atın hip və arka ayağından duzlanmış və büzülmüş ət) kimi müxtəlif zövqlərə malikdir. Pilav (palaver) ən çox yayılmış Qazaxıstan düyü yeməyi, tərəvəz (yerkökü, soğan və / və ya sarımsaq) və ət parçalarıdır. Milli içki içərisində kumys (fermented mare's milk) və çay vardır.
Petros Adamyan
Həyatı
Petros İeronimoviç Adamyan 21 dekabr 1849-cı ildə Osmanlı imperiyasının paytaxtı İstanbul şəhərində anadan olmuşdur. Səhnə fəaliyyətinə 1866-cı ildən İstanbul erməni teatrında başlamışdır. 1879-cu ildən Tiflisdə, Bakıda, Şuşada, həmçinin Rusiya və Ukrayna şəhərlərində çıxış etmişdir. 1888-ci ildə Adamyan İstanbula qayıtmışdır. 200-dən çox rol oynamışdır. Adamyanın yaradıcılığı üçün intellektuallıq, emosionallıq və yüksək sənətkarlıq xarakterik idi. Əsas rolları: Arbenin ("Maskarad", Lermontov), Hamlet, Otello ("Hamlet", "Otello", Şekspir), Karl Moor ("Qaçaqlar", Şiller), Masistan ("Xatabala", Sundukyan). "Şekspir və onun "Hamlet" faciəsinin tənqidi" kitabının müəllifidir. O, 4 iyun 1891-ci ildə, 41 yaşında İstanbul şəhərində vəfat etmişdir.
Qazaxıstan mədəniyyəti
Dil
Qazaxıstanda əsas dil, Noqay və Qoraqalpaqla sıx bağlı olan türk dili. Qazaxıstanda danışılan digər dillər Qazaxıstanda rəsmi olaraq istifadə olunan rus dilidir.
İncəsənət
Hər il Qazaxıstan sənətkarları "Sheber" müsabiqəsində iştirak edirlər. Müsabiqə 2006-cı ildə Qazaxıstan sənətkarlarının məhsullarını daxili və beynəlxalq səviyyədə rəqabətə artırmaq üçün başlanan "Qazaxıstanda sənətkarlıq və sənətkarlığın inkişafı" proqramının bir hissəsidir. Bu proqram Qazaxıstanın Artisans Birliyi, "Chevron", Orta Asiya Avrasiya Fondu, Qazaxıstan Mədəniyyət və İnformasiya Nazirliyi və Almatıda YUNESKO-nun Klaster Ofisidir.
Kino
2006-cı ilin sentyabrında hökumət, "Nomad" adlı multimillion dollarlıq filmin, Qazaxıstan hökumətinin millətin yeni yaradılmış tarixi ilə əlaqədar paylanmasının maliyyələşdirilməsini elan etdi. Film 2003-cü ildə başlamış və 2006-cı ildə nəşr olunan çoxsaylı inkişaf problemləri ilə üzləşmişdir.
"Moğollar", "Tulpan" və "Kelin" kimi filmlər buraxıldı. Bütün üç film ən yaxşı xarici dil filmləri üçün Oscar mükafatına təqdim edildi. "Tulpan" filmi 2008-ci il Kann Film Festivalı çərçivəsində birincilik qazandı. Səssiz film "Kelin" 82. Akademiya Mükafatının qısa siyahısına salınıb.
Əbədi Çölün Sehrli Mahnıları
Əbədi Çölün Sehrli Mahnıları Carnegie Hall və Kennedy Mərkəzində Amerika Birləşmiş Ştatlarında Qazaxıstan Mədəniyyət Günlərinin qeyd olunmasında bir sıra konsertlər təşkil edir. Konsertlərdə Kazak xalq musiqisi və Qərb klassik şah əsərləri, habelə Qazaxıstan Milli Kurmanqızı Xalq Alətləri Orkestri, Qazaxıstan Milli Baikadamov Korosu və bir qrup Qazaxıstan solisti tərəfindən ifa olunan Amerika mahnıları səsləndirilib.
Qurmanqaz Qazaxıstan Milli Konservatoriyasının simfonik orkestri
Qurmanqaz Qazaxıstan Milli Konservatoriyasının simfonik orkestri 1947-ci ildə təsis edilib. Orkestrin ilk lideri professor K. Babayev idi. Orkestrın Haydn, Mozart, Betxoven, Schubert, Brahms, Lizst, Saint-Saens, Bizet, Ravel, Frank, Mahler, Orf, Çaykovski, Rachmaninoff, Mussorgski, Shostakovich və bir çox digərlərinin geniş repertuarına malikdir.
İdman
right|thumb|200x200px|Horse riders in traditional dress demonstrate Kazakhstan's equestrian culture by playing a [[Öpüş|kissing game, Kyz Kuu ("Chase the Girl"), one of a number of traditional games played on horseback. ]]
Velosiped idmanı Qazaxıstanın ən uğurlu idman növüdür. Avropalı dövrdə rəqabət edən bir çox peşəkar bisikletçidən Qazaxıstan gəlir. Ən Aleksandr Vinokourovdur. Onun nailiyyətlərinə iki Paris-Nice, 2003 Tour de France-da üçüncü, Amstel Gold Race daxildir. Vinokourov Qazaxıstan şirkətlərinin koalisiyası tərəfindən dəstəklənən Astanaya rəhbərlik edir. Bu komanda UCI ProTeam kimi qeydə alınır və Tour de France da daxil olmaqla yarışlarda yarışır.
Prader-Villi sindromu
Prader-Villi sindromu — 15-ci xromosomdakı bəzi genlərin funksiyasını itirməsindən yaranan genetik bir xəstəlik.
Yeni doğulmuş uşaqlarda simptomlara əzələ zəifliyi, zəif qidalanma və yavaş inkişaf daxildir. Uşaqlıqdan bu xəstəliyə tutulmuş insanlar daimi bir aclıq yaşayırlar, bu da tez-tez piylənməyə və tip 2 diabetə səbəb olur. Bu xəstəliyə malik olan insanlarda yüngül və orta dərəcədə zəka qüsurları və davranış problemləri də geniş yayılmışdır. Çox vaxt bu xəstəliyə məruz qalmış insanlar dar bir alına, kiçik qollara və ayaqlara, qısa boya və açıq dəri və saç rənginə malik olurlar. Onların əksəriyyəti heç vaxt övlad sahibi ola bilmirlər. Xəstəlik halının təqribən 74%-i atanın 15-ci xromosomunun bir hissəsi çıxarıldıqda baş verir. Yerdə qalan 25% hallarda isə xəstə anadan 15-ci ana xromosomunun iki nüsxəsini alır və ata nüsxəsi olmur. Ana xromosomunun hissələri genomik imprintinq səbəbindən deaktivləşdirildiyindən, onlara müəyyən genlərin işləyən nüsxələri qalmır. PVV ümumiyyətlə genetik yolla ötrülmür; lakin, yumurta, sperma və ya erkən inkişaf zamanı genetik dəyişikliklər baş verə bilir. Xəstəliyin risk faktorları məlum deyil. PVS olan bir uşağı olanların növbəti uşaqlarının eyni xəstəliyə düçar olma ehtimalı 1%-dən azdır. Bənzər bir mexanizm Angelman sindromunda da meydana gəlir, qüsurlu 15-ci xromosomun anadan, ya da iki nüsxəsinin atadan gəldiyi vaxtlarda meydana çıxır.
Prader-Villi sindromu tibbi müalicəsi yoxdur. Müalicə, xüsusilə erkən yaşda başlanıldığı təqdirdə nəticələri əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdıra bilər. Qidalanma çətinliyi olan yeni doğulmuş körpələr üçün qidalanma borusu istifadə edilə bilər. Bir qayda olaraq, üç yaşından etibarən xüsusi bir idman proqramını müşayiət edən qidalanma proqramının tətbiqi müstəsna əhəmiyyətə malikdir. Proses boyunca, böyümə hormonu terapiyaları da nəticələri yaxşılaşdıra bilər. Psixoterapevtik konsultasiya və dərmanlar bəzi davranış problemlərində kömək edə bilər.
PVS dünyada 1 ildə 10.000-30.000 insanda özünü büruzə verir. Sözügedən tibbi vəziyyət onu Aleksis Labhat ilə birlikdə 1956-cı ildə təfərrüatlı təsvir və tədqiq edən isveçrəli həkimlər Andreya Prader və Haynrix Villinin adını daşıyır. Xəstəliyə dair daha əvvəl 1887-ci ildə ingilis həkim John Lanqdon Dovn tərəfindən şərh verilmişdir.
İşarələr və simptomlar
15 yaşında Prader-Villi sindromunun fenotipinə nəzər saldıqda bir sıra məqamlar önə çıxır. Prader-Villi sindromu tipik üz cizgilərinin olmamasına və orta dərəcədə piylənmiş gövdəyə diqqət yetirilməlidir. Prader-Villi sindromu simptomları körpəlikdə zəif əzələ tonusundan tutmuş erkən uşaqlıqdakı davranış problemlərinə qədər dəyişə bilər. Körpələrdə tez-tez rast gəlinən simptomlardan bəzilərinə zəif əzələ tonusuna əlavə olaraq göz koordinasiyasının olmaması daxildir, bəziləri badam formalı gözlərlə doğulur və zəif əzələ tonu səbəbindən bəzilərində güclü bir əmmə refleksi olmaya bilər. Onların qışqırıqları zəifdir və oyanmaları çətindir. Bu vəziyyətin başqa bir əlaməti incə yuxarı dodaqdır.
Klinik baxışda nəzərə alınan digər məqamlara hipotansiyon və anormal nevroloji funksiya, hipoqonadizm, inkişaf və idrak geriliyi, hiperfagiya və obezlik, qısa boy və davranış və psixiatrik xəstəliklər daxildir.
Genetika
Prader-Villi sindromu, imprintinq kimi tanınan epigenetik bir fenomenlə əlaqələndirilir. Tipik olaraq, Prader-Villi fetus  genlərinin basılmış bir ana nüsxəsini və  Prader-Villi genlərinin funksional bir ata nüsxəsini miras alır. Basma səbəbi ilə, bu genlərin anadan miras qalmış nüsxələri praktik olaraq işləmir və bu səbəbdən fetus genlərin ata nüsxələrinin ifadəsinə etibar edir. Bununla birlikdə, Prader-Villi sindromu, Prader-Villi genlərinin ata nüsxələrini mutasiya edir silir, nəticədə fetusun işləyən PV genləri yoxdur. . Bu genlər 15q11-13 bölgəsində yerləşən xromosom 15-də yerləşir. Paternal xromosom 15-dəki bu PVS / AS bölgəsi, əksər hallarda təsadüfi mutasiya nəticəsində baş verən bir neçə genetik mexanizmdən biri tərəfindən itirə bilər. Digər, daha az yayılmış mexanizmlərə tək valideyn disomiyası, sporadik mutasiyalar, xromosom translokasiyaları və genlərin silinməsi daxildir.
Prader-Villi sindromu həm 15q11-13 bölgəsinə, həm də Angelman sindromuna (AS) aiddir. PVS, bu bölgədəki PV genlərinin ata xromosomunda itirilməsindən qaynaqlanırsa, eyni bölgədəki başqa bir genin ana xromosomunda itirilməsi AS-a səbəb olur. PVS və AS, insanlarda imprinting pozğunluqlarının bildirilən ilk hallarını təmsil edir.
Təsirə məruz qalan bir uşağın qardaşına PVV riski, xəstəliyə səbəb olan genetik mexanizmdən asılıdır. Bacı-qardaşlar üçün risk, təsirlənmiş uşağın gen silinməsi və ya homojen bir disomiyaya məruz qalması halında < 1, təsirlənmiş uşağın imprintinq edilmiş bir nəzarət bölgəsi mutasiyasına məruz qaldığı təqdirdə 50% -ə, valideyn xromosom translokasiyası olduqda isə% 25-ə qədərdir. Prenatal test, bilinən hər hansı bir genetik mexanizm üçün mümkündür.
Diaqnostika
Ənənəvi olaraq hipotansiyon, qısaboyluq, hiperfagiya, piylənmə, davranış problemləri, kiçik qollar və ayaqlar, hipoqonadizm və zəka geriliyi ilə xarakterizə olunur. Bununla birlikdə, erkən diaqnoz və erkən müalicə ilə (böyümə hormonu terapiyası kimi), PVS olan insanlar üçün proqnoz dəyişməyə başlayır. Autizm kimi, PVV də simptomları yüngüldən şiddətə qədər dəyişə bilən və bir insanın həyatı boyu dəyişə bilən bir spektrum xəstəliyidir. Müxtəlif orqan sistemləri təsirlənir.
Ənənəvi olaraq, PVV diaqnozu klinik təzahürlərə əsasən qoyulmuşdur. Hazırda sindroma genetik test yolu ilə diaqnoz qoyulur; Şiddətli hipotenziyası olan yenidoğulmuşlar üçün test tövsiyə olunur. Prader-Villi sindromunun erkən diaqnozu vaxtında müdaxilə etməyə və böyümə hormonunun erkən təyin olunmasına imkan verir. PVS olan uşaqlara gündəlik rekombinant böyümə hormonu (BH) inyeksiyası göstərilir. BH, əzələ kütləsindəki xətti böyüməni və artımı dəstəkləyir və eyni zamanda qida narahatlığını və kilo almasını azalda bilər.
Diaqnostika genetik testə, xüsusən 15q11-q13 xromosomunda ata PVS / AS bölgəsinin olmadığını aşkar etmək üçün DNT əsaslı metilasiya testinə əsaslanır. Belə test halların 97% -dən çoxunu aşkar edir. Metilasyona spesifik test bütün insanlarda PVS diaqnozunu təsdiqləmək üçün vacibdir, lakin xüsusilə klinik diaqnoz qoymaq üçün kifayət qədər xüsusiyyətləri göstərmək üçün çox gənc olanlarda və ya atipik nəticələrə sahib olanlarda.
PVS tez-tez digər bir sindrom kimi səhv diaqnoz qoyulur, çünki tibb ictimaiyyətində çoxunun bu barədə məlumatı yoxdur. Bəzən Daun sindromu PVS ilə müqayisədə Daun sindromunun nisbi tezliyinə görə səhv olur.
Müalicə
PVS müalicə edilə bilməz; Xəstəliyin simptomlarını azaltmaq üçün bir neçə müalicə üsulu mövcuddur. Körpəlik dövründə subyektlər əzələ gücünü yaxşılaşdırmaq üçün müalicə almalıdır. Danışıq terapiyası və peşə terapiyası da göstərilir. Məktəb illərində uşaqlar yaxşı qurulmuş bir öyrənmə mühitindən və əlavə yardımlardan faydalanırlar. Sindromla əlaqəli ən böyük problem şiddətli piylənmədir. Adətən soyuducular da daxil olmaqla bütün qida anbarlarına kilidlər qoyularaq qidaya giriş ciddi şəkildə nəzarət edilməli və məhdudlaşdırılmalıdır. Hər yaşdan PVS olan insanlar üçün fiziki fəaliyyət gücünü artırmaq və sağlam həyat tərzini təşviq etmək üçün vacibdir.
Rekombinant böyümə hormonu gündəlik inyeksiyalarının təyin edilməsi PVS olan uşaqlar üçün göstərilir. BH, əzələ kütləsindəki xətti böyüməni və artımı dəstəkləyir və eyni zamanda qida narahatlığını və kilo almasını azalda bilər.
Şiddətli piylənmə səbəbindən obstruktiv yuxu apnesi ümumi bir komplikasiyadır və tez-tez müsbət hava yolu təzyiqi tələb olunur. PVS diaqnozu qoyulmuş bir şəxsin əməliyyat olunmasına ehtiyac ola bilər. Piylənmənin müalicəsində uğursuz olan bir əməliyyat mədə anastomozudur.
Ən yaxşı nəticə üçün davranış və zehni problemlər erkən müəyyən edilməlidir. Bu problemlər ən yaxşı şəkildə valideyn təhsili və təhsili yolu ilə həll olunur. Bəzən dərmanlar da vurulur. Serotonin agonistlərinin qəzəb hisslərini azaltmaq və kompulsivliyi yaxşılaşdırmaqda ən təsirli olduğu təsbit edildi.
Sərvətsəza Qadınəfəndi
Sərvətsəza Qadınəfəndi (d. 1824 - ö. 24 sentyabr 1878) — 31. Osmanlı sultanı Əbdülməcidin ilk xanımı.
Prader-Villi sindromu
Epidemiologiya
PVV, 25.000 yeni doğulmuş körpədə hər 10,000-1-də təsirlənir. 400 mindən çox insan belə sindromla yaşayır.
Sərvətsəza Qadınəfəndi
Həyatı
Sərvətsəza xanım 1824-cü ildə Rusiyanın Maykop şəhərində dünyaya gəlmişdir. Ailəsi kabardey əsillidir. Özündən başqa Andok bəy (ö. 1886) və Süleyman bəy (ö. 1896) adlı 2 qardaşı və Fatma xanım adlı bacısı vardı. 1838-ci ildə Sərvətsəza xanım doğulduğu şəhəri tərk etdi və İstanbula gəldi. Sultan I Əbdülhəmidin qızı Əsma Sultanın nədiməsi olaraq Osmanlı sarayına daxil olur. Sultan I Əbdülhəmidin vəfatından sonra qardaşı oğlu Əbdülməcid Əfəndi taxta çıxmış, Əsma Sultan da cülus hədiyyəsi olaraq Sərvətsəzanı yeni sultana hədiyyə etmişdir.
Sultan Əbdülməcidin 1861-ci ildə vəfat etməsinin ardından Beyoğlu sarayına köçürülən Sərvətsəza xanım ögey oğlu Murad Əfəndiyə çox bağlıydı və taxta çıxmasını istəyirdi. Ancaq baş verən siyasi hadisələrin ardından Sultan Əbdülhəmid taxta çıxmışdı. Rəvayətə görə, Ramazan ayında bir gecə Sultan Əbdülhəmidi ziyarət edən Sərvətsəza xanım taxtı oğulluğu Murad Əfəndiyə geri qaytarmasını istəmiş, bundan qəzəblənən Sultan Əbdülhəmid Sərvətsəza xanımı Beyoğlundakı sarayında zəhərləyərək öldürmüşdür. 25 sentyabr 1878-ci ildə vəfat edən Sərvətsəza xanım Sultan Səlim məscidində dəfn edildi.
Corc Kluni
Corc Timoti Kluni — Amerika aktyoru.
Həyatı
Uşaqlıqdan Corc Kluni yaradıcı ailədə böyüyür. Onun atası televiziyada çalışır və özünün şəxsi "Şou Nika Kluni" proqramını aparır. Buna görə də Corc artıq 5 yaşında teleekranlara çıxır, reklam çarxlarında çəkilir. Aktyor ilk əvvəl idmanla məşğul olur. Onun maraqlandığı idman növü beysbol olur və o, Cincinnati Reds komandasının üzvü olur. Ancaq o bu sahədə uğur əldə edə bilmir və tezliklə bu sənəti tərk edir. Şimali Ketukki Universitetinə daxil olan Corc oxumaq əvəzinə, ən çox dostları ilə vaxt keçirir və elə buna görə də 3 il birinci kursda qalır. Lakin burada da sona qədər qərar tutmur. Əmisioğlu onu filmdə oynamağa dəvət edir, o da razılaşır. Ancaq film ekranlara çıxmır. Corc Kluni bu dəvətdən sonra şou-biznesdə qalmağa və Hollivudda aktyorluq fəaliyyətinə başlamağa qəti qərar verir. Bir müddət ayaqqabı, siqaret satmaqla məşğul olduqdan sonra o, yığdığı pullarla Los-Ancelesə yolda düşür. O, bir neçə seriallarda, bir neçə filmin çəkilişlərində rol alır. Aktyorun ən uğurlu işi "Təcili yardım maşını" serialının ekranlara çıxışı olur. Film ABŞ və daha bir neçə ölkələrdə yayımlanır.
Bu çəkilişdən sonra aktyora bir-birinin ardınca, ardı-arası kəsilməyən təkliflər gəlir, 1996-cı ildə "Qürubdan gündoğana qədər", "Bir gözəl gün" filmləri çəkilir. 1997-ci ildə o uşaqların sevimli qəhrəmanı Betmenı canlandıran 4 seriyalı filmə çəkilir. Film istənilən uğuru əldə etməsə də, o, tamaşaçıların diqqəti və tənqidləri ilə yetərincə üzləşir. O bir neçə başqa "Sülh yaradan", "Nəzərdən uzaq", "Nazik, qırmızı xətt" və başqa filmlərdə unudulmaz obrazlar yaradır.
Şəxsi həyatı
Corc Kluni yaraşıqlı olduğundan şəxsi onun həyatında bir neçə sevdiyi qadın olub. O uzun müddət aktrisa Kelli Preston ilə görüşür. Daha sonra onun sevgililəri içərisində Codi Fosterin bacısı Didi, Deniz Krosbi, Kimberli Rassel və başqaları olur. Aktyorun hal-hazırda başı qarışıqdır. O bir neçə dəfə məhkəməyə müraciət edib. Onun müraciətinə səbəb aktyorun adından istifadə edilməsi olub. Belə ki, 3 fırıldaqçı sən demə öz paltarlarının markasına aktyorun adını veriblər. Hər yerdə Corc Kluni ilə tanış olduqlarını və əməkdaşlıq etdiklərini bildiriblər. Bu isə aktyoru əsəbiləşdirib və o məhkəməyə müraciət edib. 2011-2013-cü illərdə Steysi Keyblerlə münasibətdə olub.
Hozu (film, 2017)
Məzmun
Film kəndli balası Hətəmin başına gələn əhvalatdan söz açır. Filmin baş qəhrəmanı Hozu ucqar kənddən Bakıya öz əmisioğlunun yanına işləməyə gəlir. Əmisioğlu şirkət müdiridir. Əmisioğlu Ramiz narazı olmasa da həyat yoldaşı Səbinə Hozunun gəlişinə və evində qalmasına etiraz edir. Buna baxmayaraq Hozu gəlir və gəlişi ilə niyə Hozu ləqəbini daşıdığını nümayiş edir. Səbirli olsa da Səbinənin səbri daşır və rəfiqəsi Həlimə (Sevincin) vasitəsilə Hozunu Bakıdan kəndə geri göndərir. Lakin Hozu gedəndən sonra Həlimə (Sevinc) başa düşür ki, Hozunu sevir amma artıq gecdi çünki Hozu kənddə toy edir.
Osman Fərmanoğlu
Osman Fərmanoğlu (Eyyubov Osman Fərman oğlu; d. 9 mart 1958, Gədəbəy rayonu, Qasımağalı) — Azərbaycan şairi, publisist.
Həyatı
Osman Fərmanoğlu 9 mart 1958-ci ildə Gədəbəy rayonunun Qasımağalı kəndində doğulmuşdur. 1965-1973-cü illərdə Mutudərə kənd səkkizillik məktəbində, 1973-1975 -ci illərdə İsalı kənd orta məktəbində tam orta təhsil almışdır. 1976-1980-ci illər Lenin adına APİ-nin filologiya fakültəsində təhsil alıb, oranı fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. Təyinatla İmişli rayonuna göndərilmiş, 1980-1988-ci illərdə Nurulu və Qaraqaşlı kəndlərində müəllim, 1986-1988-ci illərdə Qaraqaşlı kınd orta məktəbində təlim-tərbiyə üzrə direktor müavini işləmişdir. 1988-ci ildə Bakı şəhərinə köçmüş, Azərbaycan radiosunun "Ədəbi dram verilişləri" redaksiyasının əməkdaşı olmuşdur. 1989-cu ildən indiyə qədər Şüvəlan qəsəbəsində yerləşən 2 N-li internat məktəbində müəllim işləyir. 1994-cü il attestasiyasında "Ali koteqoriyalı dil -ədəbiyyat müəllimi" adı almışdır. Özünə "Fərmanoğlu" ədəbi təxəllüsünü seçmişdir. Çoxlu sayda şeirlərin, ədəbi-bədii, publisistik və tarixi məqalələrin müəllifidir. Yaradıcılığı haqqında M.Məmmədov, "Azərbaycan" jurnalında (N6, 1980-ci il), S.Hüseynoğlu, "Ədəbiyyat" qəzetində (2004-cü il), Zakir Məmməd "Uca qalalar kimi" məqaləsində (2018-ci il), Vaqif Osmanov "Şair ozan-Osman Fərmanoğlu" "Manera.az" Ədəbiyyat və Mədəniyyət portalında (2019-cu il) yazılar yazmışlar.
Yaradıcılığı
1975-ci ildən şeirləri Gədəbəy  rayonda çıxan "Tərəqqi "qəzetində çap olunmaqa başlamış, həmin qəzetin ştatdankənar müxbiri olmuşdur. Haqqında Musa Ələkbərli Gədəbəy rayonu qəzetində və Zahid Xəlil İnstitutda çıxan"Gənc müəllim" qəzetində "Uğurlu yol" yazmışlar.
Respublika mətbuatında "Azərbaycan", "Ulduz", "Gənclik", "Aran", "Doqquz iqlim" jurnallarında, "Azərbaycan gəncləri", "Ədəbiyyat və incəsənət", "Bakı", "Kaspi", "Səhifələr", "Sarı sim", "Ədalət" və s. qəzetlərdə dərc edilib, Türkiyədə şeirləri "Hectaşları" jurnalında və "DergiZan" elektron jurnalda çap olunub.
7 şeir kitabının müəllifidir.
Ailəsi
Osman Fərmanoğlu ailəlidir, həyat yoldaşı ali təhsilli müəllimədir. Oğlu Eltur həkimdir, hazırda Ankara Universitetində uzmanlıq oxuyur, qızı Gültəm Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetiini bitirib.
Kələnov (Həştrud)
Kələnov — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Həştrud şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 162 nəfər yaşayır (34 ailə).
Rough cut
Rough Cut istehsal zamanı əldə edilən media fayllarını istehsalın ssenari gedişatına uyğunlaşdırmaqla vahid media qeydinin yaradılmasına aiddir. Bu şəkildə montaj etməkdə məqsəd təsvirləri və səsləri ssenari ilə sinxronlaşdırmaqdır.
Rough Cut mərhələsində hələ çəkilməmiş səhnələr əvəzinə "Storyboard" kadrları və ya düzəldilməmiş səs faylları ola bilər. Bu mərhələdə əlavə edilən media şəkillərinin uzunluğu az əhəmiyyət kəsb edir. Bu səbəbdən bu redaktə mərhələsində ani səs sıçrayışları və sürətli səhnə keçidləri görülür.
Balkariya
Balkariya - Balkarların Mərkəzi Qafqaz dağları və vadilərində yaşadığı tarixi əyaələt və müasir dövrdə Rusiya Federasiyasının tərkibində olan Kabardin-Balkar Muxtar Respublikasının cənubi və qərbi hissələrini əhatə edən ərazidir. Şimali Qafqazın Terek çayının mənsəbinə aid olan Baksan, Malka, Çexem və Çerek çayları Balkariyadan keçir. Şimali Qafqazın bütün beşminlikləri (yüksəkliyi 5000 metrdən yüksək olan zirvələr) Balkariyada yerləşir. Bunlar sırası ilə Elbrus (balkarlar bu dağa Mingi-Tau deyirlər), Dıx-tau, Koşan-tau, Cəngi-tau və digər zirvələrdir. Qafqazın ən böyük buzlaqları Azau, Teraskol, İtkolŞ Çeget və 12 kilometr uzunluğunda olan Bezengi divarı (Qafqaz silsiləsinin ən yüksək hissəsi) də Balkariyada yerləşir.
Tokio alman kəndi
– Yaponiyada yerləşən və alman mədəniyyətinə həsr olunmuş park. Adına baxmayaraq Tokioda deyil, Çiba prefekturasının Sodeqaura şəhərində yerləşir.
Tarixi
Park 2001-ci ildə açılmışdır. 2006-cı ildən etibarən parkda keçirilməyə başlanan "qış işıqlandırmaları" layihəsindən sonra parka gələnlərin sayı artmağa başlamışdır.
Xüsusiyyətlər
Park 4 bölgəyə bölünüb: kənd bölgəsi, göl bölgəsi, market bölgəsi və park bölgəsi. Parkda qolf meydançaları, şeytan çarxı, uşaq meydançası, ev heyvanları zooparkı, balıqçılıq və qayıqçılıq üçün gölməçələr, şiitake istixanası, idman meydançaları, bazar yeri, çəmənliklər, kiçik bulaq, ferma sahələri, gül bağları yerləşir. Yaponiyada xizəkçilik üçün ən böyük yamac və Kanto regionundakı ən böyük atıcı qolf meydançası bu parkdadır. Ziyarətçilər Almaniyadan gətirilmiş qida məhsullarının (pivə, sosiska, donuz əti və s.) dadına baxa bilərlər.
Hər qış burada keçirilən işıqlandırma Kanto bölgəsindəki 3 əsas işıqlandırma hadisəsindən biri hesab olunur. Parkı işıqlandırmaq üçün 2,5 milyon lampadan istifadə olunur.
Bayantxevi
Bayantxevi Tiflis quberniyasının Qori qəzasında kənd adı.
Toponimkası
Bayantxevi - Tiflis quberniyasının Qori qəzasında kənd adı. Azərbaycanda Bayan (Daşkəsən r-nu) və İranda çoxlu Bayan kənd adları ilə eynidir. Qədim türkmənşəli Bayan tayfasının adından və gürcücə xevi "dərə" sözündəndir.
Rəsulabad (Qoşaçay)
Zeynal kəndi - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Qoşaçay şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 484 nəfər yaşayır (144 ailə).
NGC 7497
NGC 7497, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Peqas bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Köhülbulaq (Həştrud)
Köhülbulaq — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Həştrud şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 24 nəfər yaşayır (7 ailə).
Mitrofan Dovnar-Zapolski
Mitrofan Dovnar-Zapolski (Мітрафан Доўнар-Запольскі; ) — Rusiya, SSRİ və Belarus tarixçisi, etnoqrafı, folklorşünası, iqtisadçısı və Belarus milli tarixşünaslığının banisi. Tarix elmləri doktoru (1905), professor (1902). Mitrofan Dovnar-Zapolski 1921-1924-cü illərdə Bakı Dövlət Universitetinin prorektoru olmuşdur.
Həyatı
Mitrofan Viktoroviç Dovnar-Zapolski yerli şlyaxtaçı Poboq nəslindən olan sənətkar ailəsində anadan olub. İlk və orta təhsilini Baranoviçi stanitsasındakı Xalq İncəsənət Məktəbində almışdır. Ardınca Plovdivdəki məktəbdə (Bolqarıstan), Reçitsadakı dövlət məktəbində, Mozırdakı gimnaziyada və ardınca qovulduğu Kiyevdəki 1-ci şəhər gimnaziyasında oxumuşdur. Qovulma səbəbi 1888-ci ilin yazında, Kiyev təhsil dairəsinin qəyyumunun gizli əmrində göstərildiyi kimi, "əlində olan cinayət məzmunlu kitabları oxumaqla ifadə olunan pis və zərərli davranışına görə" göstərilmişdi. Onun oxuduğu zərərli kitablar isə Taras Şevçenkonun "Mariya" poeması və Aleksandr Herzenə məktublar və Ukrayna milli azadlıq hərəkatının lideri Mixail Draqomanovun Cenevrədə (İsveçrə) nəşr olunan "Qromada" mühacir kolleksiyası idi. O, 1889-cu ildə Kiyev Universitetinin Tarix və Filologiya fakültəsinə daxil oldu və 1894-cü ildə oranı uğurla bitirdi. Universitetdə o, məşhur ukrayna alimi V.B.Antonoviçin tələbəsi olmuşdu.
Əmək fəaliyyəti
250px|thumb|left|M.V.Dovnar-Zapolski (ikinci sırada oturur, sağdan ikinci) Bakıdakı Diyarşünaslıq və Əkinçilik Muzeyinin bir qrup əməkdaşı ilə. 1924-1925-ci illər 250px|thumb|right|Mitrofan Dovnar-Zapolski (ikinci cərgədə, soldan üçüncüsü, şapka və çətir və ya qamış tutan) bir qrup yerli sakinlə [[Nuxadakı (indiki Şəki) köhnə məscidin pillələrində. Üst sırada Vsevolod Mixayloviç Zummer (saqqallı) oturur. 1928-ci iyun ayı]] 1896-1898-ci illərdə Ədliyyə Nazirliyinin Moskva Arxivində xidmət etmişdir. 1898-1901-ci illərdə Moskva Universitetində, 1901-1919-cu illərdə Kiyev Universitetində çalışmışdır. Kiyevdə elmi məktəb yaratmışdır. M.V.Dovnar-Zapolskinin tələbələri D.İ.Doroşenko, A.P.Oqloblin, N.D.Polonskaya-Vasilenko və başqaları olmuşdular. 1905-ci ildə Kiyevdə qadınlar üçün ali axşam kursları təşkil etdi. 1906-cı ildə ali ticarət kursları açdı, daha sonra bu məktəb Kiyev Ticarət İnstitutuna çevrildi və Zapolski onun ilk rektoru oldu. "Belarus sözü", "Belarus exosu", "Azad Belarus" qəzetləri ilə əməkdaşlıq edərək, Belarus Universitetinin təşkili üzrə BNR komissiyasının üzvü idi.
Sovet hökuməti qurulduqdan sonra Dovnar-Zapolski əvvəlcə Xarkovda, daha sonra Bakı universitetlərində dərs demişdir. O, 1921-1924-cü illərdə Bakı Dövlət Universitetinin prorektoru olmuşdur. 1 oktyabr 1925-ci ildən 1 sentyabr 1926-cı ilə qədər Belarus Dövlət Universitetində Belarusiya tarixi kafedrasının müdiri vəzifəsində çalışmışdır. 1926-cı ilin yanvarında Belarus Arxeologiyası Tədqiqatçılarının Birinci Konqresinin sədri seçilmişdir. 1926-cı ilin payızından Dovnar-Zapolski Moskvada çalışmağa başlayır.
Mitrofan Dovnar-Zapolski 1934-cü ildə Moskvada vəfat etmişdir. Yeni Donskoy qəbiristanlığında, Donskoy krematoriyasının (kolumbarium) keçmiş əsas binasının mərkəzi zalında dəfn edilmışdır.
Dovnar-Zapolski gizli və müxtəlif formalarda repressiyalara məruz qalırdı. Blə ki, çalışdığı vəzifələrdə ayrı seçkiliyə məruz qalır, əmrləri sabotaj edilirdi. 1925-ci ildə isə onun tərəfindən yazılan "Belarus tarixi" əsəri ideoloji cəhətdən zərərli kimi qəbul edilmişdir.
Elmi fəaliyyəti
Belarus dövlətçiliyinin mənşəyi və formalaşması, Belarus xalqının milli və mədəni kimliyi, Belarus etnoqrafiyası araşdırmaları ilə məşğul idi. "Belarusun keçmişi" (1888) adlı silsilə məqalələrində o, belarusların müstəqil xalq olduğunu və Avropa xalqlarının ailəsində bərabər yer tutmalı olduğu fikrini sübut edirdi. Özünün "Belarus Dövlətçiliyinin əsasları" (1919) elmi-publisistik əsərində əvvəl Polotsk və Turov knyazlıqlarının sonra isə Böyük Litva knyazlığının timsalında qədim Belarus dövlətçiliyi (belarus millətinin meydana gəlməsi haqda Kriviçi-Dreqoviçi-Radimiç nəzəriyyəsi) adlanan nəzəriyyə irəli sürdü.
Belarus, Litva, Rusiya, Ukrayna, Polşanın etnoqrafiyası, sosial-iqtisadi və siyasi tarixi ilə bağlı 200-dən çox elmi əsər müəllifidir. 1906-cı ildə XVI-XVII əsrlərə aid tarixi və ədəbi abidə olan Barkulab Salnaməsini nəşr etdirmişdir. Rusiyanın iqtisadi tarixinin ilk kursunun müəllifi ("Rus milli iqtisadiyyatının tarixi") olmuşdur. "İqtisadi materializmin" fəal tərəfdarı idi, iqtisadi proseslərin tarixin hərəkətverici qüvvəsi olduğuna inanırdı, əmtəə mübadiləsinin roluna üstünlük verirdi.
Konni Soyer
Konni Soyer (, uşaqlıq adı Rozi Koen  — ABŞ aktrisası.
Həyatı
Konni Soyer 27 noyabr 1912-ci ildə Rumıniyadan olan yəhudi mühacirləri ailəsində anadan olub. Karyerasına komik kimi gecə klublarında başlayıb.
Konni Soyer 1959-cu ildə əfsanəvi Frenk Sinatra ilə bir filmdə çəkilib.
Aktrisa sonuncu dəfə 2013-cü ildə "Ray Donovan" televiziya filmində miss Sallivan rolunda çəkilib.
Konni Soyer 21 yanvar 2018-ci ildə vəfat edib.
Aleksandr İliçevski
Aleksandr Viktoroviç İliçevski (24 noyabr 1970, Sumqayıt) — rus nəsr yazıçısı, şair, esseist. (Русский Букер) və (Большая Книга) kimi böyük mükafatlar da daxil olmaqla bir sıra ədəbi mükafatların laureatı.
Haqqında
1991-1998-ci illərdə İsrail və ABŞ-da (Kaliforniya) elmi işlər görür. 1998-ci ildə Moskvaya qayıdır. 2013-cü ildə İsrailə köçür.
"Yeni Dünya" («Новый мир», "Oktyabr" («Октябрь»), "Ural" («Урал»), "Şərhlər" («Комментарии»), "Yazıçılar birliyi" («©оюз Писателей»), "Mənim həyatımda" («В моей жизни») jurnallarında, "Şəbəkə ədəbiyyatı" («Сетевая словесность») saytında dərc edilmişdir.
Romanlar
"Cənab Neft", "Solyarka", "Meşerada ev", "Ay-Petri", "Matiss", "Fars", "Riyaziyyatçı", "Anarxist", "Abşeron alayının əsgərləri", "Orfiklər", "Nyutonun çertyoju" və s.
Hekayələr toplusu
"Kleynin şüşəsi", "Üzgüçü", "Uzunqulaq çənəsi"və s.
Şeirlər toplusu
"Hadisə", "Bal və şüşə Volqası", "Buludları yedizdirmək" və s.
Esselər toplusu
"Quş-Mulla", "Danay üçün yağış", "Qürub şəhəri", "Sağdan sola", "Dünyanın təxəyyülü".
Qızılca (İcrud)
Qızılca — İranın Zəncan ostanı İcrud şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
İslam Dünyası Ensiklopediyası
İslam Dünyası Ensiklopediyası — İslam başlanmasından etibarən bu zamana qədər İslam təlimləri və müsəlman millətlərin mədəniyyəti və sivilizasiyası haqqında ensiklopediya. 40 cildlik təşkil edəcək ensiklopediya, İslam Ensiklopediyası Fondunun səyilə indiyə qədər, 16 cilddə çap olunub. Bu cildlərə minlərlə məqalə daxildir.
İtirilmiş həyat (teleserial, 2017)
Məzmun
Gənc qız illər öncə unudulmayan bir səhv edir. Bu səhv onun keçmişi və gələcəyi arasında sanki bir körpü rolunu oynayır. Bu elə bir səhvdir ki, keçmişinə baxanda keçmişini, gələcəyə baxanda gələcəyini itirməkdən qorxur. Etdiyi səhvə görə bütün doğmalarını itirir. O bir övladı ilə çıxılmaz vəziyyətdə qalır. Nəhayət bir gün özünə iş axtaran zaman keçmişi ilə üzləşir. Bu hadisədən sonra onun əsl həyat mübarizəsi başlayır.
Yaradıcı heyət
Qeyd: Obrazların adı titrlərdəki kimidir.
Murdar (Həştrud)
Murdar — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Həştrud şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 306 nəfər yaşayır (50 ailə).
Azərbaycan SSR xalq rəssamlarının siyahısı
1955
30 aprel 1955-ci ildən:
1961
24 mart 1961-ci ildən:
1963
12 aprel 1963-cü ildən:
1964
29 iyun 1964-cü ildən:
1967
7 iyul 1967-ci ildən:
1973
12 oktyabr 1973-cü ildən:
18 oktyabr 1973-cü ildən:
1974
1 iyun 1974-cü ildən:
1977
5 dekabr 1977-ci ildən:
1979
23 fevral 1979-cu ildən:
1982
1 dekabr 1982-ci ildən:
1988
7 may 1988-ci ildən:
1989
21 mart 1989-cu ildən:
17 may 1989-cu ildən:
İrəvanda partlayış (2022)
2022-ci ildə İrəvanda partlayış — 14 avqust 2022-ci ildə yerli vaxtla saat 13:23-də Ermənistanın paytaxtı İrəvanın mərkəzində yerləşən "Sürməli" ticarət mərkəzində baş verən güclü partlayış. Partlayış geniş dağıntılara və yanğına səbəb olmuşdur. Bu zaman onlarla insan həlak olmuş və yaralanmışdır. 17 avqustda əldə edilən məlumata görə, hadisə nəticəsində 16 nəfər həlak olmuş, 61 nəfər yaralanmış, 9 nəfər itkin düşmüşdür.
Hadisə
Ermənistanın paytaxtı İrəvandakı "Sürməli" ticarət mərkəzində atəşfəşanlıq anbarında partlayış baş vermişdir. Hadisə nəticəsində böyük yanğın baş vermiş və bazarın çox hissəsi məhv olmuşdur. Hadisə yerinə 200 yanğınsöndürən cəlb olunmuşdur.
Cavab
Hadisə nəticəsində zərərçəkənlərin adları ertəsi gün açıqlanmışdır. Baş nazir Nikol Paşinyan İrəvan meri Hraçya Sarkisyan, fövqəladə hallar naziri Armen Pambuxçyan, xilasetmə xidmətinin direktoru Armen Qasparyan və Müfəttişlik Orqanlarının Koordinasiya İdarəsinin rəhbəri Artur Asoyanla birlikdə hadisə yerinə baş çəkmişdir.
Noosfer
Noosfer - (yun. noos-ağıl və sphaira) (,, — şüur и  — sfera, dairə, təbəqə) — planetin şüurlu insan fəaliyyəti ilə əhatə olunmuş sahəsidir.
Geomorfoloji termin
Noosfer çox zaman Antroposfer adlandırılır: vasitəli keçmişdə dəyişdirilmiş və ya yaxın gələcəkdə dəyişdirilə biləcək hissəsi.
Antroposfer həm də biosferin insan tərəfindən dəyişilmiş halda istifadə olunan hissəsidir. (coğrafi landşaft qabığı). Neosfer sinonimi kimi də işlədilir.
Noosfer haqqında təlimin mahiyyəti
Teyyar de Şarden materiyanın dirildilməsi (abiogenez), noosferanın son dayanacağının Tanrı ilə birlikdə olması ideyaları ilə çıxış etmişdir. Lerua və Teyyar de Şardenin noosfera haqqında təliminin əsasında qədir roma filosofu Plotinin (205–270) ideyaları durur.
Plotinə görə varlıq birdir və "Bir"dən (Tanrıdan) ibarətdir. Bu birlikdə "Bir"in işıq saçması (emanasiyası) baş verir. Bu işıqla onun varlığı bütün varlığa yayılır. İlk olaraq emanasiya sonu Düşüncə cevrəsi yaranır. Bu ideal aləmdir. Sonra emanasiya davam edir və Ruhların çevrəsi yaranır. Orada ruhlar yaranır və onlar material dünyada əks olunurlar. Material dünya isə yoxluğa yaxındır. Ancaq burada Tanrı işığının zərrəcikləri vardır. Onlara doğru gedən hər kəs ekstaza girərək Tanrı ilə qovuşa bilər. Ümumiyyətlə Tanrı işığından məhrum olan material dünya yenə də Onunla qovuşmağa can atır.
Lerua və Teyyar de Şardenin təkamül modeli Plotin fəlsəfəsini təkrarlayır. Bununla belə, onların təkamül nəzəriyyəsi çağdaş elmin kateqoriyalarında qurulmuşdur. Plotinə görə insan ekstaz vasitəsi ilə Ruhlar aləmindən çıxaraq ideal olan Düşüncə aləminə qovuşub, "Bir"lə birlikcə olmağa can atır. Teyyar de Şardendə də insan düçüncə çevrəsinə çıxaraq, Tanrıda əriməyə can atır.
Berqson (1859–1941) noosfera haqqındakı təlimi yaradıcı təkamüllə zənginləşdirmişdir. Ona görə, ilk reallıq metafizik və kosmik proses olan həyatdır. Onun strukturu intuisiya vasitəsi ilə anlaşılan uzunluğudur. Bu uzunluğun da aspektləri – materiya, ruh, düşüncə, yaddaşdır.
Yerin geoloji tarixini araşdıran Vernadskiyə görə, yeni geoloji gücün və bəşəriyyətinelmi düşüncəsinin təsiri altında biosferanın yeni hala keçməsi müşahidə olunur – bu da noosferadır. Ancaq o, bu prosesin təfsilatını verməmişdir. Bəzən noosferanı gələcəkdə olan durum, bəzən isə onun bu gündə olması haqqında yazırdı. Bununla belə, noosferanın yaranıb inkişafının şərtlərini vermişdir. Bunlar aşağıdakılardır: Çağdaç dünyada bu şərtlərin bəziləri tam, bəziləri isə qismən yerinə yetirilib.
Beləliklə biz, Vernadskinin göstərdiyi noosferarının, onu biosferaların başqa durumlarından fərqləndirən konkret əlamətlərini görürük. Onun yaranması prosesi yavaş-yavaş baş verir və buna görə də noosferanın biosferaya tam keçidi tarixini dəqiqliklə vermək mümkün olmayacaq. Bu barədə çeşidli fikirlər ola bilər.
Vernadski insanın fəaliyyətinin mənfi cəhətlərini də görmüşdur, ancaq buna ümumi uinkişafın tərkib hissəsi və istisna kimi baxırdı. O insan düşüncəsinə, elmi fəaliyyətin üstünlüyünə, gözəlliyin və xeyrin qələbə çalmasına inanmışdır. O nəyisə dahicəsinə öncədən görmüşsə də, nədəsə yanılmışdır. Beləliklə noosferanı inanc simvolu, elmi nailiyyətlərin təsiri altında biosfera proseslərinə insanın düşünülmüş qatılmasının idealı saymaq gərəkdir.
Əhməd Cəmil
Əhməd Cəmil (əsl adı: Əhməd Səttar oğlu Cəmilzadə; ) — Azərbaycan şairi, 1939-cu ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycan dövlət mükafatı laureatı (ölümündan sonra 1980).
Həyatı
Cəmilzadə Əhməd Səttar oğlu 1913-cü il oktyabrın 20-də İrəvan quberniyasının İrəvan şəhərində kustar sənətkar ailəsində doğulmuşdur. Dörd yaşında ikən atasını itirmiş, anasının himayəsi altında boya-başa çatmışdır. İbtidai və orta təhsili Gəncə şəhər məktəblərində almışdır.
Orta məktəbin yeddinci sinfində oxuyarkən "Gözəl Qafqaz" adlı ilk şeiri 1928-ci ildə "Qızıl Gəncə" jurnalında dərc olunmuşdur. Azərbaycan Proletar Yazıçıları Cəmiyyətinin Gəncə bölməsində fəal iştirak etmişdir. Onun şeirləri "Qızıl Gəncə", "Dağıstan füqərası", "Gənc bolşevik", "Hücum", "İnqilab və mədəniyyət" qəzet və jurnallarında vaxtaşırı dərc olunurdu. Sonra Bakıda Ali pedaqoji institutun ədəbiyyat fakültəsində təhsilini davam etdirmişdir (1930–1933). Şəmkir rayonunun Zəyəm kəndində (1933–1936), sonra Gəncədə (1936–1940) orta və ali məktəb müəllimi, metodist olmuşdur. 1940-cı ilin sentyabr ayından Azərbaycan Sovet Yazıçıları İttifaqında şeir bölməsində məsləhətçi, "Ədəbiyyat qəzeti"ndə ədəbi işçi, məsul katib işləmiş, sonra ittifaqın məsul katibi seçilmişdir (1940–1942).
İkinci Dünya müharibəsi illərində Şimali Qafqaz, Krım cəbhə qəzetləri ("Döyüş zərbəsi", "Hücum", "Vətən uğrunda irəli") redaksiyalarında çalışmışdır (1942–1943). Yazıçılar İttifaqı İdarə Heyətinin məsul katibi (1944–1947), həm də idarə heyətinin üzvü seçilmişdir. Uzun müddət "Ədəbiyyat qəzeti", "Azərbaycan" və "Ulduz" jurnalları redaksiya heyətinin üzvü olmuşdur. 220px|thumb|Ev 1948-ci ilin oktyabrınadək səhhəti üzündən işləməmişdir. Sonra 1948-ci ilin oktyabrında Azərbaycan Sovet Yazıçıları İttifaqında idarə heyətinin məsul katibi seçilmişdir. 1950-ci ildə Azərbaycan Yazıçılar İttifaqında məsləhətçi, 1951-ci ildə "Ədəbiyyat qəzeti"ndə müvəqqəti redaktor işləmişdir. Azərnəşrdə baş redaktor, redaktor (1953–1955), Azərbaycan Mədəniyyət Nazirliyində məsləhətçi (1956–1959), "Azərbaycan" jurnalırının redaktoru (1959–1960), Azərnəşrin baş redaktoru (1962–1963), Gənclik nəşriyyatında redaktor (1964–1967), "Ulduz" jurnalında baş redaktor işləmişdir (1973–1977). Rus, gürcü, Ukrayna, erməni, özbək, belorus, tacik və s. dillərdən Azərbaycan dilinə tərcümələr etmişdir. Xidmətlərinə görə iki dəfə "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni, Azərbaycan Ali Soveti Rəyasət Heyətinin fəxri fərmanı və medallarla təltif olunmuşdur.
1977-ci il sentyabrın 24-də Bakıda vəfat etmişdir.
Xatirəsi
Bakı şəhərinin Yasamal rayonunda adına küçə var.
Bad (albom)
Bad — Maykl Cekson albomu.
Impotenzti esistenziali (film, 2009)
Impotenzti esistenziali — rejissor Giuseppe Cirillonin filmi. ;
Firuzə Abdullina
Firuzə Abdullina — başqırd əsilli müəllim, şairə.
1961-ci ilin 24 fevral tarixində, Başqırd Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Baymak rayonu, Şulkə kəndində anadan olmuşdur. 2017-ci ildən Rusiya Federasiyası Başqırdıstan Respublikası Yazıçılar Birliyinin üzvüdür ..
Firuzə Abdullinanın ixtisası — rus dili və ədəbiyyatı, başqırd dili və ədəbiyyatı müəlliməsidir. O, Yəğəfər Nəzerşin, Damir Soltanov, Nəsimə Əminova, Azat İskujin, Yulay Moratov, Rəsimə Dinislamovalar kimi insanlarla birlikdə mahnı yazmışdır.
Bioqrafiyası
Şulkə kəndində altı illik məktəbdə oxumuş, sonra Baymak internat məktəbinə oxumağa getmişdir. 1978-ci ildə məktəbi bitirmişdir.
1978–1983-cü illərdə Sterlitamak Pedaqoji İnstitutunda təhsil almışdır. Sonra müəllim işləməyə başlayır və 1983–1984-cü illərdə Karmaskalı rayonunda qabaqcıl lider müllimlərdən biri olur.
1985-ci ildə həyat yoldaşı Fidail ilə birlikdə altı illik Yuldaş məktəbində rus dili və ədəbiyyatı öyrətmək üçün Ziançurinski rayonuna köçür.
Ailəlidir. Əri — Fidail Abdullin.
Yəhudi Ensiklopediyası
Yəhudi Ensiklopediyası -orijinal olaraq Fank və Vaqnallz tərəfindən 1901 və 1906-cı illər arasında Nyu-Yorkda nəşr olunan elmi opus (əsər). Ensiklopediya 1901-ci ildə Yəhudilik və Yəhudilər tarixi və həmin mövcud vəziyyəti üzərində 12 cildlik 15.000 məqaləni ehtiva edirdi. İndi bir ictimai varidat mənbədir.
Mauritsio Sarri
Mauritsio Sarri (Ita: [mauˈrittsjo ˈsarri] – 10 yanvar, 1959) — italiyalı baş məşqçi. Hazırda heç bir klubu çalışdırmır.
Həyatı
Sarri 1959-cu ilin 10 yanvar tarixində Neapolda dünyaya gəlib. Mauritsio uşaq olarkən atası Ameriqonun fəhlə kimi çalışdığı yerli polad şirkəti ilə müqaviləsi başa çatıb və o, ailəsi ilə birlikdə doğulduğu Toskaniya vilayətinə qayıtmalı olub. Gəncliyinin böyük hissəsini Filine-Valdarno kommunasında keçirən Mauritsio daha sonra həm həvəskar futbolla, həm də bankirliklə məşğul olub.
Əsasən mərkəz müdafiəçisi kimi çıxış edən Sarri öz həvəskar futbolçu karyerasında yalnız yerli “Filinye” komandasında çıxış edib. “Torino” və “Fiorentina” kimi komandalarda uğursuz sınaq oyunlarından sonra o,19 yaşında “Montevarçi” komandası ilə peşəkar futbolçu kimi müqavilə imzalamasına yaxın olsa da, “Filinye”nin 50 milyon lira dəyərində kompensasiya istəməsi “Montevarçi” rəhbərliyini transfer fikrindən daşındırıb. Daha sonra “Pontedera” komandasının təklifini rədd edən Sarri zədələr səbəbilə karyerasını elə “Filinye” komandasında da bitirib.
Sarri həvəskar futbolçu olarkən özünəməxsus rejim yaradıb. Belə ki, o səhərlər bank işləri ilə, günün qalan hissəsi isə futbolla məşğul olub. 1999-cu ildə, baş məşqçi kimi fəaliyyətə başlayandan 9 il sonra Sarri bankirliyi buraxaraq bütünlüklə özünü futbola həsr etməyə başlayıb.
Məşqçilik karyerası
Daha sonra isə "U.S.D. Kavrilya" və "U.S. Antella" komandalarını beşinci liqaya yüksəldən Sarri 1998-ci ildə "A.C. Valdema" ilə müqavilə imzalayıb. Yanvr ayında komandadan qovulan Mauritsio 1999-cu ilin sentyabrında "U.S.D. Teqoleto" ilə eyni öhdəliyə yiyələnib.
2000-ci ildə "Sansovino" ilə ilk mövsümündəcə Seriya D-yə yüksələn Sarri iki il komandanı çalışdırdıqdan sonra 2003-cü ildə C2 divizionundakı "Sanciovannezze"ni C1 liqasına yüksəltməyi bacarıb.
Empoli
Müvafiq olaraq "Peskara", "Arezzo", "Avellino", "Verona", "Peruca", "Qrosseto", və "Sorrento"dakı fəaliyyətlərindən sonra Sarri 2012-ci il 25 iyununda Seriya B klubu "Empoli" ilə işə başlayıb. Həmin il komanda mövsümü 4-cü pillədə başa vurub və yuxarı liqaya yüksəlmək üçün pley-off oyunlarına vəsiqə qazanıb. Lakin pley-off mərhələsində əzəli rəqibi "Livorno"ya məğlub olan "Empoli" Seriya A-ya olan vəsiqəni əldən verib.
Napoli
right|thumb|459x459px|Sarri 2016-cı ildə "Napoli"ni çalışdırarkən 2015-ci ilin yayında Sarri uğursuz nəticələrə görə komandadan uzaqlaşdırılan Rafael Benitezi əvəzləyərək "Napoli"nin baş məşqçisi kimi fəaliyyətə başlayıb.
Mauritsio Elseid Hisaj, Pepe Reyna, və Allan kimi oyunçuları komandaya cəlb edərək ilk ilindəcə yalnız "Yuventus"dan geri qalıb və mövsümü 2-ci yerdə başa vurub. Qazanılan uğurlu nəticələrdən sonra "Napoli" rəhbərliyi Sarri ilə müqaviləni 2020-ci ilə qədər uzadıb. Növbəti mövsümün başlamasına bir müddət qalmış komandanın əsas hücumçusu Qonzalo Hiquain komandadan ayrılaraq "Yuventus"a keçdikdən sonra Sarri cinah oyunçusu olan Dries Mertensi mərkəz hücumçusu kimi sınamaq qərarına gəlib və nəticədə belçikalı mövsümü 28 qolla bitirib. "Napoli" sonda turnir cədvəlində 3-cü yerdə məskunlaşsa da, Mauritsio səsvermə nəticəsində İtaliya A Seriyasında mövsümün ən yaxşı baş məşqçisinə verilən və Enzo Bearzotun adını daşıyan mükafatı qazanıb.
"Napoli" Sarrinin rəhbərliyi altında 2017-2018-ci il mövsümünə yaxşı başlayıb və birinci dövrənin sonunu çempion kimi bitirib. Lakin, bəzi həlledici oyunlarda xal itirdiyindən Neapol təmsilçisi sonda "Yuventus"dan 4 xal geri qalaraq turnir cədvəlini 2-ci yerdə bitirib. 2018-ci ilin 23 mayında isə Sarri "Napoli"nin sükanı arxasından ayrıldığını bildirib.
Çelsi
2018-ci il 14 iyulda Mauritsio Antonio Kontenin istefasından bir gün sonra Premyer-Liqa təmsilçisi "Çelsi" ilə müqavilə imzalayıb. "Çelsi" Sarrinin rəhbərliyi altında ilk oyunda İngiltərə Superkubokunun finalında "Mançester Siti"yə 0-2 hesabı ilə məğlub olub. Növbəti həftə Premyer-Liqanın ilk turunda "Çelsi" səfərdə "Haddersfild" üzərində 3-0 hesablı qələbəyə müvəffəq olub.
Məşqçilik tərzi
Mauritsio komandadaxili məşq zamanı hazırlıq oyunlarına xüsusi diqqət ayırmağı ilə seçilir. Belə ki, o, 2006-cı ildə “Oyun üçün həftəlik hazırlıq” mövzusunda yazdığı dissertasiyasına görə İtaliyanın məşqçilik məktəbi olan Koverçianonun verdiyi baş məşqçilik diplomuna yiyələnib.
Sarrinin məşqçilik etdiyi komandalar əsasən 4-3-3 taktiki sxemi ilə meydana çıxır. O, müdafiəçilərdən sinxronlaşdırılmış hərəkətlər, süni oyundankənar vəziyyət yaratmaq və rəqib komandanın oyunçularını bağlamaq bacarığı tələb edir. Bundan əlavə, Sarrinin rəhbərliyi altında meydana çıxan pleymeyker müdafiəçilərdən bir az öndə oynamalı və komandanın oyununu genişləndirmək üçün topu həm mərkəz, həm də cinah oyunçularına paylamağı bacarmalıdır. Müdafiə olunarkən isə oyunçular aqressiv pressinqdən istifadə edərək rəqib komandada xətlərarası əlaqəni daraltmalı və tez bir zamanda topa sahib olmağı bacarmalıdırlar. Nəticə olaraq, Mauritsionun komandaları cərimə meydançasına sürətlə daxil olmağı bacaran vingerlərdən, topla düzgün rəftar etməyi bacaran müdafiəçilərdən və qapıçıdan ibarət olur.
Sarrinin komandaları öz cəlbedici oyunları və oynadıqları hücum futbolu ilə tanınıb. Mauritsionun rəhbərliyi altında çıxış edən komandalar qısa və sürətli ötürmələrdən istifadə etdiklərinə görə Fransanın "L’Equipe" dərgisi belə oyun tərzini “şaquli tiki-taka” adlandırıb. İtalyandilli ensiklopediya olan Trekkani Sarrinin oynatdığı gözəgəlimli və hücumameyilli oyunu bildirmək üçün “Sarrizmo” terminini yaradıb. 2018-ci ildə ötənlərin məşhur baş məşqçisi Arriqo Sakki Mauritsionun “Napoli”sini “İtaliya futbolunun son 20 ilində görünən ən əhəmiyyətli hadisə” adlandırıb. Buna baxmayaraq, Sarri gözəl oyunun fonunda kifayət qədər titul qazana bilməməsinə görə bir çox tənqidlərə məruz qalıb. Əlavə olaraq, italyan baş məşqçilər oyun zamanı adətən kostyumda görünsələr də, Mauritsio idman stilində olan geyimləri ilə həmkarlarından fərqlənir.
Şəxsi həyatı
Sarri siqarət aludəçiliyinə görə və oyun zamanı siqaret çəkmə vərdişinə görə tanınır. 2018-ci ildə "Napoli" ilə oyun zamanı "RB Leypsiq" komandası stadionun paltardəyişmə otağında Sarrinin rahat siqaret çəkməsi üçün xüsusi yer ayırdığını bildirib.
Münaqişələr
2015-2016-cı il mövsümünün İtaliya kuboku uğrunda final qarşılaşmasında Sarri Roberto Mançiniyə homofobik təhqirlər etdiyinə görə 20.000 avro cərimə olunub və növbəti mövsüm ilk iki kubok oyununda komandanın yanında olmayacağı qərarı verilib.