cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Libertarianizm
Etimologiya
thumb|250x250px| [[Nolan diaqramı]] "Libertar" anlayışı ilk dəfə Amerika unitar filosofu William Belsham "Azadlıq və Zərurət haqqında"      (1789) essesində ortaya çıxdı. Termin "azadlıq" sözündən götürülüb "unitar" sözünün yaranması ilə bənzətmə ilə  "birlik" dən  ingilis dilində və “ azad iradə ” fəlsəfi doktrinasının tərəfdarlarını ifadə edirdi. Belsham öz essesində libertarizmə aid etdiyi fikirləri pislədi və onları dini determinizmlə müqayisə etdi.
1970-ci ildə amerikalı libertar David Nolan tərəfindən təklif edilən Nolan diaqramı onun libertarizmin hökumətin cəmiyyətə müdaxiləsini məhdudlaşdırmaqla həm iqtisadi, həm də şəxsi azadlığı təşviq etdiyi iddiasını nümayiş etdirməyə xidmət edir. Nolanın fikrincə, bu, yalnız "şəxsi azadlıqları" müdafiə edən solçu "liberalizm", yalnız "iqtisadi azadlıqları" müdafiə edən sağçı "mühafizəkarlıq", eləcə də tərəfdarları ciddi şəkildə mübarizə aparan populist "avtoritarizm" ilə ziddiyyət təşkil edir. cəmiyyətin həyatına dövlət nəzarəti və gəlirlərin varlılardan yoxsullara yenidən bölüşdürülməsi.
Amerikalı libertar sosialist Murray Bookchin-ə görə, "libertarizm" adını sağçılar oğurlayıb və azadlıqla deyil, şəxsi mülkiyyətlə maraqlanan sağçı libertarlar daha doğrusu propertarlar adlandırılacaqlar. - mülk).
Bruk Kendi
Bruk Dayen Kendi — ABŞ repçisi, müğənnisi və bəstəkar.
Abnormalize
— Yaponiyanın Ling Tosite Sigure rok qrupunun I'mperfect albomunun 2-ci sinqlı. Sony Music Entertainment Japan tərəfindən 14 noyabr 2012-ci ildə buraxılmışdır. Mahnı 2012-ci ildə "Psycho-Pass" anime serialının ilk 12 seriyasının açılış mahnısı olmuşdur.
Farmaçtəpə
Farmaçtəpə — Laçın rayonu ərazisində, Qarabağ yaylasında dağ. İldırımsu (Hocazsu çayının qolu) və Minkənd (Zabux) çaylarının suayrıcıdır. Hündürlüyü 2330 m. Yay otlağıdır. Yerli əhali bu dağı Fərməştəpə adlandırır. Dağın zirvəsi fərməşə (məfrəş, döşənəcək) oxşadığı üçün belə adlandırılmışdır.
Sara İbrahimova
Sara İbrahimova (d. 6 yanvar 1940, Lənkəran, Azərbaycan SSR) — Azərbaycan Respublikasının əməkdar mədəniyyət işçisi (2008), Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomçusu (2019) , tanınmış kitabxana işi mütəxəssisi. 1984–2020-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Elmi kitabxanasının direktoru vəzifəsində çalışmışdır. Bakı Dövlət Universitetinin 80 illiyi münasibətilə "Tərəqqi" medalı (2000), həmçinin "Bakı Dövlət Universitetinin 100 illiyi (1919–2019)" yubiley medalı ilə təltif edilmişdir.
Həyatı
Sara Hökmulla qızı İbrahimova 6 yanvar 1940-cı ildə Lənkəran şəhərində dünyaya göz açmışdır. Ailəlidir. İki övladı var.
Təhsili
Lənkəran şəhər 4 saylı orta məktəbdə (1950–1960) təhsil alıb. 1960-cı ildə Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunun mexanika-riyaziyyat fakültəsinin qiyabi şöbəsinə qəbul olmuşdur. 1962–1967-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki Bakı Dövlət Universitetinin) Kitabxanaçılıq fakültəsində təhsil almışdır.
Fəaliyyəti
1961-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin kitabxanasında (indiki Bakı Dövlət Universitetinin Elmi kitabxanasında) işə düzəlir. O, 1967-ci ildə bu kitabxanada şöbə müdiri təyin olunur, 1984-cü ildə isə kitabxanaya direktor vəzifəsinə irəli çəkilir. 2020-ci ilədək bu kitabxananın direktoru vəzifəsində çalışmışdır.
Zərişdərə nekropolu
Zərişdərə nekropolu — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Culfa rayonuda, Zərişdərə yaşayış yerindən qərbdə, hündür təpənin üstündə orta əsrlərə aid arxeoloji abidə. Kəşfiyyat xarakterli tədqiqat işləri aparılmışdır (1990-91). Qəbirlərin hamısı ş.-q. istiqamətində, başdaşıları isə qərbə tərəfdir. Zərişdərə nekrapolunun XVI-XVIII əsrlərə aid olduğu ehtimal edilir.
Tate dağı
— Yaponiyanın Toyama prefekturasının cənub-şərqində yerləşmiş dağdır. Xida dağ silsiləsinin ən yüksək zirvələrindən biri hesab olunur. Fuci dağı və Xaku dağı ilə birlikdə "Üç Müqəddəs Dağ" (Sanreydzan) hesab olunur. Dağa qalxmalar mövsümü apreldə başlanır və noyabrda qurtarır. Dağa qalxan ilk şəxs Saeki no Ariyori olmuşdur. Bu hadisə Asukanın hakimiyyəti dövründə baş vermişdir. 4 dekabr 1934-cü ildə dağ Tyubu-Sanqaku Milli parkının tərkibinə daxil edilmişdir. Dağ əsasən qranitdən və qneysdən təşkil olunmuşdur.
Adı
"Tateyama" sözü yapon adı olub, "durmaq" (立) və "dağ" (山) mənasını bildirən iki heroqlifdən ibarətdir. Toyama prefekturasının hökuməti rəsmən dağı "Tate" dağı kimi deyil, "Tateyama" dağı kimi adlandırır. Yaxınlıqda yerləşən qəsəbənin adı da Tateyama adlanır. Həmçinin Tateyama — dağdan qərbə 2 kilometrdə yerləşmiş kiçik vulkanın adıdır.
Yerləşməsi
Tateyama dağı Toyama prefekturasının cənub-şərq hissəsində yerləşmişdir. Dağın ətəyində Tateyama qəsəbəsi yerləşdmişdir. Qatar vasitəsilə prefekturanın paytaxtı olan Toyama şəhərinə çatmaq olar.
Dağın görməli yerləri
Dağı görmək və səyahət etmək istəyən turistlər üçün insanlar arasında məşhur olan "Tateyama Kurobe Alpine" ekskursiya marşrutu təşkil edilir. Bu ekskursiya marşrutu yalnız 3015 hündürlüyə qədər qalxa bilir.
Dağın zirvəsində Oyama məbədi yerləşmişdir. Buraya gələn ziyarətçilər keşişdən xeyir-dua və daha isti sake ala bilərlər. Həmçinin zirvədə istirahət zonası yerləşmişdir. Buraya gələn turistlər xatirə suvenirləri ala bilərlər.
Murodo platformasında ticarət rayonu və isti su mənbələri olan onsenlər yerləşmişdir. Dağdan aydın şəkildə Semaya şəlalərini görmək olar. Yaponiyada ən yüksək şəlalələr hesab olunur. Aprel və iyun aylarında 15-20 metr hündürlükdə Yukino-tani adlı qar divarlarını görə bilərsiniz. Taybey, İnçxon və Tailanddan bir çox çarter xidməti buraya gəlirlər.
Yaxınlıqdakı dağlar
thumb|280px|Tateyama, Bessam və Suruqi dağları Kasimayari dağının mənzərəsi|right
Çaylar
Dağın yamaclarından bir neçə çay öz başlanğıcını götürür. Buradan başlanğıc götürən çaylar sonda Yapon dənizinə tökülürlər..
NGC 5967A
NGC 5967A, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Cənnət quşu bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Rut Benedikt
Rut Benedikt – ABŞ antropoloqu, folklorşünası və şairəsi.
Həyatı
O, dilçi Eduard Sepir və Marqaret Middən təsirlənmişdir. 1920-ci illərdə Anna Sinqlton adı ilə şeirlər yazmışdır. Kolumbiya Universitetində Boasla işləmiş, 1923-cü ildə mühazirəçi, 1948-ci ildə professor olmuşdur. O, 1930 və 1940-ci illərdə Nyu-York şəhərini antropologiya tədqiqatlarının mərkəzinə çevirmişdir.
Benedikt Amerika hinduları arasında bir sıra sahə tədqiqatları aparmışdır. Xüsusilə, ABŞ-nin cənub-qərbində zunilərin fərdi şəxsiyyəti ilə mədəniyyəti arasındakı əlaqəni öyrənmişdir. İkinci dünya müharibəsindən sonra Kolumbiya Universitetində Müasir Mədəniyyətlərdə Tədqiqat adlı layihəni idarə etmişdir.
Göydağ
Göydağ – Culfa və Ordubad rayon ları sərhədində dağ (hünd. 2720,4 m). Zəngəzur silsiləsi nin Dəmirlidağ-Göydağ qolunun suayırıcısında zirvə. Nürgüt kəndi ndən 5 km qərb-şimal-qərbdədir. Üst Eosen in Priabon mərtəbəsi nə aid Üst Paradaş yarımlay dəstəsinin çökmə süxurlarını yarıb çıxan diorit və kvars lı diorit-porfir tərkibə malik Alt Miosen yaşlı eyniadlı subvulkanik massivin mərkəzində  yerləşmiş  günbəzvari yüksəklikdir. Tektonik cəhətdən Ordubad qarılma zonasının Şahbuz seqment inin cənub-qərb cinahında müşahidə edilən Mərəlik-Göynük  sinklinalının maqmatık kütlə ilə yarılmış cənub-şərq sentriklinal hissəsinə aiddir.
Şəddadilərin sikkələri
Şəddadilərin sikkələri — Şəddadilər dövlətində pul təsərrüfatında istifadə olunan sikkələr
AMEA Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin Numizmatika Fondunda Şəddadilər (951–1174) dövrünə aid dirhəmlər "gümüş böhranı" adlandırılan uyğun dövrün Azərbaycan zərbxanarı və Yaxın Şərqin pul dövriyyəsi haqqında məlumat toplamağa yardım edir.
Səciyyəvi xüsusiyyətləri
Aversin mərkəzi hissəsinə — "tovhid" ifadələri, Abbasi xəlifəsinin titulu, ətrafına hicri tarixinə müvafiq zərb ili və zərbxana; reversin mərkəzi hissəsinə -Muhəmməd rəsulullah, Şəddadi əmirinin titulu və adı, ətrafına — Quran ayəsinin ("Tövbə" surəsi, ayə 33) həkk edildiyi belə dirhəmlər Gəncə, Ani, Dəbil və d.zərbxanalarda istehsal edilmişdir. Belə tapıntılar Bərdə və Qəbələ rayonlarında aşkarlanmışdır.
Şəkil 1. Şəddadilər. I Fədl bin Muhəmməd (375–422 = 985–1031), Gəncə,404 = 1048, gümüş dirhəm, 4,2 q
Şəkil 2. Şəddadilər. II Əli bin Musa əl-Ləşkəri (425 – 441 = 1033–1049), Gəncə, gümüş dirhəm, 3,36 q
Maskatın tutulması (1552)
Tarixi
300px|thumb|right|[[Hind Okeanı və Asiya, anonim atlas (1550)]] XV əsrin sonlarındakı böyük coğrafi kəşflər, Portuqaliya zadəganlarının və ticarət elitassının güclü fəaliyyəti nəticəsi Portuqaliya dəniz imperiyasının yaradılmasına səbəb oldu. İnfant Gəmiçi Henri tez-tez Portuqaliya imperiyasının qurucusu olaraq adlandırılır. Onun himayəsi altında Portuqaliyalı dənizçilər, Afrika ətrafında dəniz yolu ilə Hindistana çatmaq istəyən yeni torpaqlar kəşf etməyə başladılar. 1497–1499-cu illərdə, Afrika sahilini dolanan Vasko da Qama komandanlığında dörd gəmidən ibarət bir donnanma Hindistan sahillərinə çatdı. Portuqallar onun sahilində bir neçə ticarət məntəqəsi qurdular. Hind okeanında portuqallar Misir Məmlüklərinin maraqları ilə toqquşdular. Bu da Portuqaliya-Misir müharibəsinə gətirib çıxardı. 1505-ci ildə Məmluk donanması Sultan Qansu Ğavriin əmri ilə Portuqaliyaya qarşı kampaniyaya başladı. Donanmanın yaradılmasına dəstək ağac və silah tədarük edən Osmanlı imperiyası tərəfindən təmin edildi.
Osmanlı-Məmlük müharibəsi zamanı Məmluk Sultanlığının süqutundan sonra, Osmanlı imperiyası Hind Okeanında Portuqaliyalılarla mübarizə vəzifəsini öz üzərinə götürdü. 1525-ci ildə Salman Rəisin komandanlığı altında 18 gəmidən ibarət Osmanlı donanması Ədəni ələ keçirməklə Portuqaliyanın bu bölgədəki mövqelərinə ciddi zərbə vurdu. Lakin 1535-ci ildə Diu Portuqaliyalılar tərəfindən tutuldu.
İkinci Portuqaliya-Türk müharibəsi Şərqi Afrikada Adal-Efiopiya müharibəsi çəklində davam etdi. Belə ki, burda yerli müsəlman sultanlıqları arasında Osmanlılar tərəfindən dəstəklənən Adal Sultanlığı xristian Efiopiyası ilə müharibə aparırdı. Portuqaliya bu qarşıdurmaya Efiopiya tərəfində qatıldı.
Osmanlı və Portuqaliya imperiyaları arasındakı birbaşa müharibə 1538-ci ildə Diuyu ələ keçirmək üçün Admiral Hüseyni Paşanın komandanlığı altında 54 gəmidən ibarət Osmanlı donanmasının göndərilməsi ilə başladı. 31 dekabr 1540-cı ildə Estevan da Qamanın komandanlığı altında Portuqaliya donanması Osmanlı donanmasını qarşılamaq üçün Qoadanyola çıxdı. 27 yanvar 1541-ci ildə Portuqaliya donanması Ədəni, sonra Massavanı işğal etdi. 1546-cı ildə şəhər dörd Osmanlı gəmisi tərəfindən bombalandı. 1547-ci ildə Hind Okeanındakı Osmanlı eskadronuna aktiv hərbi əməliyyatlara start verən Admiral Piri Rəis komandanlıq etməyə başladı. 26 fevral 1548-ci ildə o, Ədəni ələ keçirdi. 1552-ci ilin avqustunda Osmanlı donanması Maskata yaxınlaşdı.
Şəhərin Portuqallardan azad olunması
250px|thumb|left|Maskatın dənizdən görünüşü, Forts Al-Mirani (Admiral Fortu) və Al-Jalali Maskat, Hind Okeanının şimal-qərbində Portuqaliyalılar üçün strateji baxımdan əhəmiyyətli məntəqə sayılırdı. Türklər əvvəllər də bir neçə dəfə şəhəri ələ keçirməyə cəhd göstərmişdilər. Ancaq bu cəhdlər zamanı onlar liman-şəhərə sahib çıxmağı bacarmamışdılar.
1552-ci ilin avqustunda Piri Rəis və Seydi Əli Rəisin rəhbərlik etdiyi Osmanlı donanması Köhnə Maskata hücum etdi. Osmanlıların məqsədi Portuqaliyanın Fars körfəzinə girişini əngəlləmək və beləliklə Hind Okeanındakı ticarətə Osmanlı nəzarətini bərpa etmək üçün Muskatı, ardından Hörmuz və Bəhreyn adalarını tutmaq idi. Osmanlı donanması, müxtəlif mənbələrə görə, 4 qalleon, 25 qaler və 850 əsgərdən ibarət idi və ya Dioqo do Kutoya görə, Osmanlılar 15 qaler və 1200 əsgərə malik olmuşdular. Portuqaliya qarnizonu 60 əsgərdən ibarət idi.
Portuqaliyalılar tərəfindən yenicə tikilən Admiral qalası 18 gün mühasirəyə alındı. Belə ki, Osmanlı topçuları dağın təpəsində yerləşən qala istehkamlarını dağıqmaq imkanına malik deyildi. Ərzaq və su çatışmadığı üçün qala qarnizonu və komandiri Juoano-de-Lisboa təslim olmağa razı oldular. Qala ələ keçirildi və divarları dağıdıldı.
Nəticəsi
Bu qələbənin nəticəsi olaraq türklər Yəmən, Ədən, Ərəbistan sahillərini və Bəsrəyə qədər olan əraziləri tutaraq idarə etməyə başladılar. Bu da Hindistanla ticarət əlaqələrini xeyli asanlaşdırdı və Portuqalların Ərəbistanın daha da içərilərinə irəliləməsinə mane oldu. Osmanlıların Omana sonrakı hücumları fərqli müvəffəqiyyətlə davam etdi. Lakin rəsmi İstanbul Maskatı öz əlində saxlaya bilmədi. 1556-cı ildə okeanda fırtına zamanı Osmanlı ordusu Hind okeanı donanmasını itirdi. Bu itki şəhəri əldə saxlamağa mane törətdi. Üç Osmanlı qalerası 1581-ci ildə yenidən Maskatı ələ keçirdi. Lakin 1588-ci ildə şəhər yenidən Portuqaliyalılar tərəfindən tutuldu. .
Sədaqət Maarif
Sədaqət Maarif — aktrisa.
Həyatı
Sədaqət Maarif 1961-ci ildə anadan olub.1982-ci ildə M. Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun rejissorluq fakültəsini bitirmişdir. Yaradıcılığa Mərdəkan Xalq Teatrında rejissor kimi fəaliyyətə başlamışdır. Mərdəkan Xalq Teatrında quruluşçu rejissor kimi çalışan S. Maarif M. F. Axunzadə "Lənkəran xanının vəziri", C. Məmmədquluzadə "Ölülər", Xalq nağılı "Məlikməmməd" və digər tamaşalarında aktrisa kimi fəaliyyət göstərmişdir. Bir neçə ölkələrin teatr festivallarında qastrol səfərlərində olmuşdur.
1992-ci ildə Azərbaycan Dövlət Televiziyasında ilk Kulinariya verlişinin aparıcısı olmuşdur. Həmin illərdə Dövlət Televiziyasında yayımlanan ilk teleserial "Heyat eşqi" serialında aktrisa kimi fəaliyyət göstərmişdir. "Ordan-burdan" verlişinin daimi aktrisası kimi səhnəciklərdə çıxışlar etmişdir. Həmin illərdə Televizyada yayımlanan aktyor v ə rejissorlara həsr olunmuş bir neçə verlişlərin müəllifi və aparıcı çalışmışdır. S. Maarif 2002-ci ildən Azərbaycan Milli Konservatoriyası tərkibində Respublika İncəsənət Gimnaziyasında aktyor sənəti müəllimi kimi fəaliyyət göstərir. Eyni zamanda bədii gənclərin rejissoru olmuşdur. Həm də gimnaziyada Kukla Teatrı açmağa nail olmuşdur. Hazırda pedoqoji fəaliyyətlə yanaşı serial və filmlərə çəkilir.
Superpis (film, 2007)
Super pis — rejissor Qreq Mottola tərəfindən 2007-ci ildə çəkilmiş ABŞ komediya filmi. Ssenarisini İvan Qoldberq və Set Rocenin yazdığı filmin baş rollarını Cona Hill, Maykl Kera, Kristofer Mintz-Pliz, Set Roqen, Bill Heyder rol almaqdadır.
Məzmun
Oxuduqları liseyin qızlarından birinin düzəltdiyi şənliyə dəvət edilən üç dostun başına gələn hadisələrdən bəhs edir.
Kolluq dukeri
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Yurdçu yaşayış yeri
Yurdçu yaşayış yeri — Kəngərli rayonu rayonu ərazisində, Yurdçu kəndindən cənub-qərbdə ilk Dəmir dövrünə aid arxeoloji abidə.
Abidənin sahəsi 2 hektardır. Yaşayış yeri 1983-cü ildə qeydə alınmışdır. Yerüstü tapıntılar gil qab sınıqlarından və daş alətlərdən ibarət olub iki dövrə bölünür. Birinci dövrə ilk Dəmir dövrünə xas olan gil məmulatı və əmək alətləri daxildir. Axtarışlar zamanı tapılmış yerüstü materiallar dən daşı, çəhrayı və boz rəngli gil qab qırıqlarından ibarətdir. Yurdçu yaşayış yerinin e.ə. X – VIII əsrlərə aid olması ehtimal edilir. Abidədə arxeoloji qazıntı və ciddi tədqiqat işləri aparılmamışdır.
Peçora dənizi
Peçora dənizi — Şimal Buzlu Okeanında, Barens dənizinin cənub-şərqində, Rusiya Federasiyasının şimal-qərbində yerləşən dənizdir. Dənizi qərbdən Kolquev adası, şərqdən Vayqaç adası və Yuqorski yarımadsı, şimaldan isə Yeni Torpaq adası əhatə etmişdir. Peçora dənizi dayaz dənizlərə aiddir və onun orta dərinliyi 6 metr, ən dərin yeri isə 210 m-dir. Dənizdə sahilə yaxın yerləşən adalar vardır ki, bunlardan da ən böyüyü Dolqıy adasıdır. Peçora dənizi noyabr ayından iyun ayına qədər üzən buzlarla örtülü olur. Dənizə axan ən böyük çay Peçora çayıdır.
Tarixi
Peçora dənizinin adlandırılması hələ Barens dənizi belə adlandırılmazdan əvvəl olmuşdur. Barens dənizinin qalan hissəsi əvvələr Murmansk dənizi adlanırdı.
İqlimi
Peçora dənizinin ətraf mühit xüsusiyyətləri yüksək coğrafi enliklərdə yerləşən digər Arktik dənizləri kimidir. Ən soyuq ay olan mart ayının orta tempraturu Kolquev adasında -4 °C, cənub-şərq hissəsində isə -7 °C-dir.
Təbii sərvətləri
Dənizdə zəngin neft yataqaları aşkar eddilmişdir.
Oğlanqala yatağı
Oğlanqala yatağı — mərmərləşmiş əhəng daşı Şərur rayonu ərazisində, Şərur d.y.st.-ından 8 km şimal-şərqindədir.
Geoloji quruluşu
Geoloji quruluşunda Üst Karbon yaşlı, tünd-boz və qara rəngli kristallik mərmərləşmiş əhəngdaşılar iştirak edir.
Tektonik cəhəti
Tektonik cəhətdən Dizə-Sədərək sinklinalının cənub-qərb qanadında yerləşir. Faydalı qat xırda və orta dənəli olub, müxtəlif istiqamətdə kalsit damarları ilə kəsilir.
Sıxlığı
Sıxlığı 2,53-2.72 t/m³-dir.
Tərkibi
Tərkibində CaO-nın miqdarı 51,8% təşkil edir. Əhəngdaşı yüksək keyfiyyətli üzlük daşı və dekorativ çınqıl kimi yararlıdır. Yatağın sənaye ehtiyatı 2299 min m³, blok çıxışı 35%-dir.
İyirmi dördüncü sülalə (Misir)
XXIV sülalə — üçüncü aralıq dövrdə hakimiyyətdə olmuş Qədim Misir sülaləsi. Misir tarixində ən qısa müddət hökmranlıq etmiş xanədanlıqlardan biridir.
Ümumi məlumat
Üçüncü aralıq dövrdə Misirdə mərkəzləşdirilmiş dövlət yox idi. Ölkə bir neçə yerə bölünmüşdü və ayrı-ayrı sülalələr tərəfindən idarə olunurdu.
XXIV sülalənin yalnız iki fironu məlumdur. Onlar Sais şəhəri və ətraf bölgələrin hakimləri idilər. XXII sülalənin zəiflədiyi bir dövrdə Tefnaxt adlı şəxs Nil deltasının qərbini ələ keçirib, müstəqil idarə etməyə başladı. Onu stellalarda "qərbin böyük hakimi" kimi adlandırırlar. Tefnaxtın hakimiyyətini daha geniş ərazilərə yaymaq istəyi uğursuzluqla bitdi. Bu dövrdə Yuxarı Misirdə XIII sülalənin hökmdarları hakimiyyətdə idilər.
XXIV sülalə təxminən 12 il mövcud olub. Tefnaxtdan sonra Bakenranef hakimiyyətə gəldi. Memfisdə ona aid stellalar tapılmışdır. Bakenranef hökmranlığı nubiyalı XV sülalənin fironu Şebitkonun hücumu ilə sona yetdi. Saisi ələ keçirən Şebitko Bakenranefi diri-diri yandırmağı əmr etdi.
Edvard Torndayk
thumbnail|right
Edvard Torndayk (31 avqust 1874 – 9 avqust 1949) - ABŞ psixoloqu. Biheviorizmlə bağlı tədqiqatlar aparmışdır. Lakin buna baxmayaraq həmin cərəyanın nəzəri lideri Con Uotson (1878 - 1958) hesab olunur.
NGC 3210
NGC 3210, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. *2 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Lətif Məmmədov
Lətif Faiq oğlu Məmmədov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Lətif Məmmədov 1998-ci il avqustun 26-da Goranboy rayonunun Qarasuçu kəndində anadan olub. Subay idi.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Lətif Məmmədov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Murovdağ istiqamətində gedən döyüşlərdə savaşıb. Lətif Məmmədov sentyabrın 30-da Murovdağ döyüşləri zamanı şəhid olub. Goranboy rayonunda dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Lətif Məmmədov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Baltika Arıları
Baltic Bees – Latviya paytaxtı Riqadan 60 kilometr qərbdə yerləşən Tukums şəhərində bazalaşmış mülki aerobatika nümayişi komandasıdır. Şou təyyarəsi kimi 6 ədəd Aero L-39 Albatros istifadə olunur. Aviaşou 20 dəqiqə müddətində davam edir. Onlar Qərbi və Şərqi Avropada, Rusiyada, eləcə də Çində uçuşlar həyata keçirirlər.
Trdat
Trdat (, Tīridāt;, Trdat) — İran mənşəli söz. Mənası – "tanrı Tir tərəfindən verilmiş".
NGC 4957
NGC 4957, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. E3 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Qansoranlar
Qansoranlar -Yetkin mərhələdə möhkəm bədən örtüyünə malikdirlər.
Quruluşu
Yetkin mərhələdə möhkəm bədən örtüyünə malikdirlər. Baş kiçikdir, xortum sancıcı-sorucu tipdədir və sakit halda önə doğru uzanmışdır. Parazitliklə əlaqədar olaraq bədən formasında nəzərəçarpacaq dərəcədə dəyişiklik baş vermişdir. Yastı və enli bədəni və onun üzərinə sıx oturmuş qanadlar heyvanların tük örtüyündə, quşların lələklərində sərbəst hərəkət etməyə yaxşı uyğunlaşmışdır. Ayaqları möhkəmdir və uzun diş-diş caynaqlarla təchiz olunmuşdur. Qansoranlar yaxşı uça bilmirlər və bəzi növlərinin də qanadları olmur.
Həyat tərzi
Qansoranlar məməlilərin və quşların parazitləridirlər. Yumurtanın inkişafıı dişinin bədənində gedir və puplaşmağa hazır olan bir sürfə doğulur ki, o da tezliklə puplaşır. Təkamül nöqteyi- nəzərindən qansoran milçəklər öz mənşəyini üzvi tullantılarda və sairdə inkişaf edən və parazit olmayan formalardan almışdır. Qansoranlar ev heyvanlarında parazitlik etməklə, bəzən heyvanlara nəzərəçarpacaq dərəcədə zərər verirlər. Qansoranların 100-dən çox növü məlumdur.
Xarakterik nümayəndəsi
Zərərverici növlərindən biri qoyunlarda parazitlik edən Melophagus ovinus L. növüdür. Bu növ qanadsızdır və xarici görünüşcə otlaq gənəsinə oxşayır. Dişi fərd 20-30 sürfə “doğub” qoyunun yununa yapışdırır. Bir müddətdən sonra yetkin mərhələyə keçirlər. Bəzən bir qoyunun üzərində bir neçə yüzə qədər qansoran milçək olur. qansoran milçəklərin müntəzəm olaraq qan sorması nəticəsində qoyun arıqlayır və dərisi xarab olur. Fəsilənin Hippobosca equina L. növü atlarda, H.variegata inəklərdə, H.Camelina itlərdə Lipoptenacevri növü isə marallarda parazitlik edir.
Kavah Putih
Kavah Putih (Bəyaz Krater) Bandunq şəhərinin təxminən 50 km cənubundakı vulkanik kraterdə yerləşən heyranedici bir krater göl və turistik yer.
Ərazi 1987-ci ildə bir turizm yeri olaraq açılmış və çox sayda ziyarətçini cəlb etmişdir.Göl dəniz səviyyəsindən 2 min 430 metr yüksəkdir, belə ki, yerli iqlim çox vaxt olduqca soyuq olur (temperatur 10 dərəcə selsi ətrafında olur). Burda şimalda Yava düzənliyi və paytaxt Cakartada olan nəmlikdən daha sürətli dəyişiklik olur.Kavah Putih kükürdün konsentrasiyasına və istiliyin və ya oksidləşmə vəziyyətinə əsaslanaraq göyümtov yaşıl və ya qəhvəyi rəngə dəyişən böyük ölçüdə yüksək turşulu gölə çevrilə bilir. Göl ətrafını əhatə edən qaya və qayalar asidik göl suları ilə qarşılıqlı əlaqəsi sayəsində də ağ rənglərə çevrilmişdir (isti mineral yağışla birlikdə)
Tarixi
İlk dəfə qərb dünyasında Bandunqun şimalı yaxınlığında yerləşən Lembanqda 1856-cı ildə ölən alman botaniki Dr. Franz Vilhelm Cunqhuhn tərəfindən 1837-ci ildə sənədləşdirilən bu ərazi onun tərəfindən bir çox tədqiqatlar aparılmışdır.O zamanlar ərazinin tarixi ilə bağlı müxtəlif yerli hekayələr var idi. Quşların bölgəyə yaxın uçmaq istəmədikləri bu bölgədə kəndlilər göl ətrafındakı meşəni ürkütücü və bir qədər sirli olaraq qiymətləndirmək istəmişlər. Bu hekayələri Dr. Cunqhuhni araşdırmaq istədi. Kavah Putihi kəşf etdi. Hazırda istehsalat dayandırılmış olsa da kraterdə əvvəllər kükürdlü bir mədən var idi. Zwavel Ontgining Kawah Putih  kimi tanınan bir kükürd mədəni ilk dəfə olaraq Niderland Ost-Hindi hakimiyyəti dövründə gölün yaxınlığında qurulmuşdur. Mədən daha sonra İkinci Dünya müharibəsi zamanı Yapon ordusu tərəfindən nəzarətə götürüldü və Kawah Putih Kenzanka Yokoya Ciwidey adı altında fəaliyyət göstərdi. Bu mədən sənayesi fəaliyyətinin qalıqlarını təmsil edən müxtəlif tunellərə giriş nöqtələri mövcud ərazi ətrafında bir neçə nöqtədə görünə bilər.
Frans Vilhelm Cunqhuhn gölü ilk dəfə kəşfindən bir əsr sonra, 1991-ci ildə İndoneziya dövlət meşəçilik firması Perhutani Unit III Jawa Barat dan Banten (Qərbi Yava və Banten üçün III nömrəli meşəçilik vahidi) ərazini turistik bir yer olaraq inkişaf etdirməyə başladı.
Gölün ərazisi
thumb|350px|Kraterdən Kavah Putihin (Bəyaz krater) görüntüsü.
Ətraf sıx meşəlikdir. Patuha dağı gölün aşağısına gedən cığırda kraterin yüksək divarları ilə əhatə olunmuşdur. Kükürdün qoxusu güclüdür, çünki göldən axışan buxar və kükürd qazı olması əsas mövzudur. Göl ətrafında və yaxınlıqdakı meşə boyunca Patuha dağının zirvəsinə qədər izlər var. Ziyarətçilər krater sahəsinin ətrafında gəzə və ya müxtəlif sığınacaqlarda otura bilərlər. Yavada sıx şəkildə olmayan,nadir olan yerli bitkilər arasında Yava Edelveysi və Kantiqi daxildir. Heyvanlar və quşlar arasında qartal, bayquş, meymun,maral-siçan (yerli heyvan) və meşə donuzları daxildir. Ətrafdakı meşədə bəzən pantera, bəbirlər və pitonlar da görünüb.
Kavah Putih və ətraf ərazisi (isti spa kimi kurort obyektləri olduğu yerlər) Bandunq əhalisi üçün məşhur bir yerdir. Həftə sonları və tətillərdə olduqca çox sayda indoneziyalı turist Kavah Putihi ziyarət edir. Məkan indiyədək beynəlxalq turistlərə daha az tanınıb. Perhutani heyətinin məlumatlarına görə tətillərdə 10 minə yaxın adam ziyarət edə bilir və ümumi ziyarətçilərin sayının ildə 300 min olması da mümkündür.
Keçid
5 km yolda irəliləməklə cənub istiqamətinə gedən əsas yolun solundan parka daxil olmaq olur. Bandunq mərkəzindən səyahət müddəti Bandunq ətrafında tıxacdan asılı olaraq bəlkə də iki saatdır. Əsas yoldan Kavah Putihə getmək çətin deyil.Əsas yolun solunda böyük bir lövhə və görkəmli giriş qapısı var. Giriş qurğuları və krater yerləri dövlət mülkiyyətindəki meşə firması olan Perhutani tərəfindən yaxşı idarə olunur.
Hər zaman olduğu kimi tənzimləmə ziyarətçiləri ərazinin girişindəki əsas avtomobili dayanacağında saxlamaq və kraterdən 5 km aralığa gedən (hər 5 dəqiqə və ya artıq) müntəzəm minik avtobuslarından birindən istifadə etməkdir. İndoneziyalı vətəndaşlar üçün ərazinin giriş və kiçik avtobus qiyməti (oktyabr 2011) cəmi 20000 rupiah təşkil edir. Xarici ziyarətçilər üçün ödənişlər bir qədər yüksəkdir. Katerə qədər öz nəqliyyat vasitələrini idarə etməyə üstünlük verən ziyarətçilər əhəmiyyətli dərəcədə daha yüksək ödəniş ödəməlidirlər. Biletlər "perhutani" işçiləri tərəfindən verilir və ərazidə olarkən sığorta da daxildir.
Əsas yol cənubdan Bandunq şəhərindən Bandunq rayonunun paytaxtı Soreanq şəhərindən sıx bir şəkildə Pasir Cambu şəhərinə qədər davam edir. Kiçik avtobuslar Bandunqdan cənub istiqamətinə doğru yol tutur və trafikə uyğun olaraq Kavah Putih ərazisinin girişinə çatmaq iki saat çəkə bilər. Kavah Putih ərazisinə doğru gedən Bandunq cənubundakı məhsuldar vadidə minlərlə kiçik bazar fermerləri vardır. Yerli yeməklər geniş çeşiddə meyvə və tərəvəzləri əhatə edir.Ərazidə çiyələk təsərrüfatı yaxşı inkişaf etmişdir və bir çox çiyələk təsərrüfatında avtomobil yolunun kənarında satış üçün yerlər var.
Məskunlaşma Cividey və Soreanq şəhər mərkəzində Patuha dağı ərazisində müxtəlif otellərdə mümkündür.
Sun Qiaolu
Sun Qiaolu — Çin aktrisa və model.
Bioqrafiya
Sun Tsyaolu Çin uşaq televiziya seriyasında "ba-la-la kiçik şeytan Peri" serialında peri Lin Mayzi rolunda çıxış edib. Üç il sonra onun atası onu Haidan Gimnaziyasına göndərdi və o, milli uşunu öyrənməyə başladı. Şounu bitirdikdən sonra o, moda biznesini açdı və sosial şəbəkələrdə nüfuzlu bir insana çevrildi.
Nurlan Abdalov
Hərbi xidməti
2018- ci ildə həqiqi hərbi xidmətə çağırılmış və 2020 - ci ilin yanvar ayında hərbi xidmətdən qayıtmışdır. Hərbi xidmət dövründə vəzifəsi baş sürücü olmuş, ailəsinə 2 dəfə təşəkkur məktubu göndərilmişdir. Müddətdən artıq hərbi xidmət üçün yenidən ordu sıralarına yazılmış və 2020- ci il yay aylarından etibarən müddətdən artıq hərbi xidmətə başlamış və manqa komandiri baş çavuş vəzifəsinə yüksəlmişdir.
Azərbaycan Ordusunun çavuşu olan Nurlan Abdalov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistana qarşı başlanan əks-hücum əməliyyatlarında iştirak etmiş,2-ci Qarabağ müharibəsində mərdliklə vuruşmuş, Füzuli, Cəbrayıl, Zəngilan, Xocavənd uğrunda döyüşlərdə iştirak etmişdir. 3 noyabr 2020- ci ildə Xocavənd uğrunda gedən qızğın döyüşlərdə həlak olmuşdur.
5 noyabr 2020-ci ildə Sumqayıt şəhər Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nurlan Abdalov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nurlan Abdalov ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
UEFA Avro 1968 (seçmə mərhələsi, 2-ci qrup)
Oyunların nəticələri
Oyunların başlama vaxtı - yerli vaxtdır
Yuliya Stisyuk
Yuliya Stisyuk (d. 11 sentyabr 2000; Bakı, Azərbaycan) — Azərbaycanlı üzgüçü. Yuliya Stisyuk, 2017-ci ildə baş tutan IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarında 2 bürünc medal qazanıb.
Karyerası
Yuliya Stisyuk, 2017-ci ildə Azərbaycan bayrağı altında IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarına qatıldı. Yuliya Stisyuk, 4 x 100 metr məsafəyə sərbəst estafet yarışlarında Alsu Bayramova, Fatimə Alkərəmova və İlahə Rəciyeva ilə birgə çıxış etdi və 4 dəqiqə 8.37 saniyə nəticə ilə 3-cü yeri tutaraq yarışların bürünc medalına layiq görüldü. 4 x 100 metr məsafəyə kompleks estafet yarışlarında isə o, yenə Alsu Bayramova, Fatimə Alkərəmova və İlahə Rəciyeva ilə birgə çıxış etdi. Komanda, 4 dəqiqə 34.42 saniyə nəticə ilə yenə 3-cü yeri tutdu və IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarının bürünc medalına sahib oldu.
AzərNyuMedia
AzerNyuMedia Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti və ya qısaca AzerNyuMedia — 2017-ci ildə platforma kimi təsis olunan, 2019-cu ildən rəsmi fəaliyyətə başlayan Azərbaycan şirkəti.
Tarixi
Şirkətin əsas layihələrindən biri Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin dəstəyi ilə hazırlanan və AVTO FM-də həftənin şənbə və bazar günləri yayımlanan "Cinema Radio" kinoradio kanalıdır. Layihə 2019-cu ilin iyul ayından etibarən yayımlanır. Layihədə yerli və dünya audiovuizual bazarı müqayisəli şəkildə təhlil olunur, filmlərdən audiosəhnələr, audiotreylerlər təqdim olunur, kinoradio kanalına dəvət edilən qonaqlarla maraqlı müzakirələr aparılır. Kinoradio kanalının aparıcısı və redaktoru RJ Yaqut, səs supervayzeri Samir Əsədov, musiqi rəhbəri Yaşar Baxışdır. “Cinema Radio” kanalı 2021-ci ildə Mətbuat Şurasının üzvlüyünə qəbul edilib. Şirkət 2022-ci ildə Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı Şuşanın tarixinə, mədəniyyətinə, adət-ənənələrinə, mətbəxinə, bu şəhərdə dünyaya göz açmış və onunla əbədi bağlılığı olan şəxsiyyətlərə həsr olunmuş "Danışır Şuşa" radiolayihəsinin müəllifidir.
“AzerNyuMedia” Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqının saytında və digər sosial şəbəkə hesablarında yayımlanan və dinləyicilər tərəfindən maraqla qarşılanan podkastlar layihəsinin icraçısıdır. Bu layihə kinematoqraf haqqında peşəkar söhbətləri, diskusiyaları ilə məşhurdur. Şirkət incəsənət sahəsində həyata keçirilən bir çox layihələrin rəsmi dəstəkçisidir və kreativ media və PR koordinasiya işlərini həyata keçirir. Bundan başqa "AzerNyuMedia" şirkəti Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi, İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkəti və C. Cabbarlı adına “Azərbaycanfilm” kinostudiyasının birgə istehsalı olan 5 epizoddan ibarət "Görünməyən qəhrəmanlar" sənədli filminin ingilis və rus dillərinə tərcüməsi, eləcə də altyazılarının hazırlanmasını həyata keçirib.
"Müasir Audiovizual Baxış" mükafatı
2020-ci ildə mükafat Azərbaycanın inklüziv teatrı olan ƏSA Teatrı haqqında çəkilmiş "Döngə" sənədli filminin ssenari müəllifi və rejissoru Vəfa Ağabalayevaya Bakı Qısa Filmlər Festivalı çərçivəsində təqdim olunub. 26 yanvar 2022-ci ildə "Cinema Radio" kino-radio kanalının III “Müasir Audiovizual Baxış” Mükafatının təqdimetmə mərasimi keçirilib. "Azman Holdinq"in dəstəyi ilə baş tutan mərasimdə 2022-ci il üçün mükafatın sahibi elan edilib. Mükafat 2021-ci ilin audiovizual yekunlarına əsasən aktyor, ssenarist, aparıcı Azər Aydəmirə təqdim edilib. 2023-cü ildə mükafat "Körpü" və "Əqrəb mövsümü" teleserialları ilə tamaşaçıların rəğbətini qazanmış rejissor Emil Quliyevə təqdim olunub.
Ceyms Krilman
Ceyms Krilman – ABŞ–Kanada müxbiri. Sarı jurnalistikanın nümayəndələrindən biri olmuşdur.
Həyatı
Ceyms Krilman 1859-cu ildə Monreal şəhərində doğulmuş, 1872-ci ildə Nyu-York şəhərinə köçmüşdür. Burada "Brooklyn Eagle" və "New York Herald" kimi bir neçə qəzetdə işləmişdir. Krilman sarı jurnalist hesab olunurdu, müsahibələrinə və məqalələrinə öz şərhlərini əlavə edirdi. 1894-cü ildə Yaponiya ordusunu müşayiət edərək "New York World" qəzetində Yaponiya-Çin müharibəsini işıqlandırmışdır.
1898-ci ildə Vilyam Rendolf Herst Kuba müstəqillik müharibəsini "New York Journal" qəzetində işıqlandırması üçün onu müxbir kimi tutmuşdur. Krilman Kubanın tərəfini dəstəkləmiş, İspaniyaya məxsus bir blokhauzu ələ keçirmək üçün ABŞ əsgərlərinə kömək etmişdir. Krilman döyüş zamanı yaralanmışdır.
Krilman "New York Journal" üçün yazmağa davam etmiş, 1906-cı ildə dövlət qulluqçusu olmuşdur. Birinci dünya müharibəsini işıqlandırmaq üçün "New York Journal" qəzetinə qayıtmışdır. 1915-ci ildəki ölümünə qədər müxbirlik etməyə davam etmişdir.
23snaps
23snaps — pulsuz, özəl sosial şəbəkə və ailələr üçün foto paylaşma xidməti. Valideynlərə övladlarının şəkillərini, videolarını, ölçmələrini və hekayələrini rəqəmsal jurnalda saxlamağa və həmin yenilikləri digər ailə üzvləri və ya yaxın dostları ilə özəl şəkildə paylaşmağa imkan verir. 23snaps onlayn və mobil cihazlarda mövcuddur və 1 iyun 2012-ci ildə istifadəyə verilmişdir.
23snaps əvvəlcə iPhone tətbiqi və veb-sayt kimi mövcud idi, daha sonra Android, iPad və Windows 8 üçün proqramlar buraxdı. Şirkət Notabli, Tinybeans kimi ailələr üçün digər şəxsi foto paylaşma xidmətləri və foto paylaşmağa imkan verən sosial şəbəkələrlə rəqabət aparır. Instagram və Facebook.
Şirkət Londonda yerləşir və Espotting-in keçmiş rəhbəri İvailo Jordanov və Yuri Tereşçenko tərəfindən təsis edilib. Şirkət təsisçilər tərəfindən özünü maliyyələşdirir. 23snaps foto kitabların və foto çapların satışı ilə gəlir əldə edir.
2013-cü ilin noyabrında 23snaps xidmətin 179 ölkədə yarım milyon istifadəçini keçdiyini elan etdi.
Xidmətlər
İstifadəçilər pulsuz 23snaps hesabı üçün qeydiyyatdan keçərək proqram daxilində uşaqları üçün profillər yaradırlar. Onlar şəkillər, boy və çəki kimi göstəricilər əlavə edə və status yeniləmələri edə bilərlər. Sonra onlar uşaqlarının bu məzmununa baxmaq üçün yalnız yaxın ailəni və dostları dəvət edirlər. Bu məzmun onların səlahiyyətli bağlantılarının xəbər lentlərində görünəcək və istifadəçinin parametrlərindən asılı olaraq e-poçt vasitəsilə əlaqələrə göndəriləcək. İstifadəçi 23snaps hesabı olmayan şəxslə fotoşəkilləri və yeniləmələri yalnız e-poçt vasitəsilə yeniləmələri almağa dəvət edərək paylaşa bilər.
Qırxlar qalası
Qırxlar qalası — Culfa rayonunda Əlincə qaladan qərbdə yerləşən arxeolagi abidədir. Qala təpənin relyefinə uyğun olaraq üçbucaq formasında tikilmişdir. Qala divarının eni 1,65 metrdir. Divarlar sökülüb dağıdıldığından onların yalnız bünövrəsi qalmışdır. Qalanın içərisində dördkünc formalı yaşayış binalarının qalıqları vardır. Onlar orta həcmli qaya parçalarından tikilmişdir. Qalanın sahəsi 136 m-dir. Tədqiqat zamanı qalanın ərazisindən şirsiz və şirli keramika nümunələri aşkar edilmişdir. Aşkar edilmiş keramika nümunələrinə əsasən qalanı XI-XV əsrlərə aid etmək olar.
Qızıla bürünmüş dövr
Qızıla bürünmüş dövr (Gilded Age)  — vətəndaş müharibəsindən və Cənubun yenidən qurulmasından sonra ABŞ-də sürətli iqtisadi inkişaf və əhalinin yüksək artımı dövrü.
Birləşmiş Ştatlar tarixində Qızıla bürünmüş dövr təxminən 1870-ci ildən 1900-cü ilə qədər uzanan bir dövrdür. Xüsusilə Şimali və Qərbi ABŞ-da sürətli iqtisadi artım dövrü idi. Amerikada maaşlar Avropadakından, xüsusən də ixtisaslı işçilər üçün maaşlardan çox artdıqca, sənayeləşmə getdikcə artan ixtisassız işçi qüvvəsini tələb etdikcə, bu dövrdə milyonlarla avropalı immiqrant axını baş verdi.
Sənayeləşmənin sürətlə genişlənməsi 1860-1890-cı illər arasında real əmək haqqının 60% artmasına səbəb oldu və daim artan işçi qüvvəsinin yaranmasına gətirib çıxardı. Bir sənaye işçisinə düşən orta illik əmək haqqı (kişilər, qadınlar və uşaqlar da daxil olmaqla) 1880-ci ildəki 380 dollardan 1890-cı ildə 564 dollara yüksələrək 48% artdı. Qızıla bürünmüş dövr həm də yoxsulluq və sosial bərabərsizlik dövrü idi, çünki milyonlarla mühacir – çoxu yoxsul bölgələrdən Birləşmiş Ştatlara axışdı və sərvətin yüksək konsentrasiyası daha nəzərə çarpan oldu.
Dəmir yolları fabrik sistemi, mədənçıxarma və maliyyənin əhəmiyyəti artan əsas inkişaf sənayesi idi. Avropadan və şərq əyalətlərindən immiqrasiya Qərbin əkinçilik, təsərrüfat və mədənçilik əsasında sürətli böyüməsinə səbəb oldu. Sürətlə inkişaf edən sənaye şəhərlərində həmkarlar ittifaqlarının əhəmiyyəti getdikcə artdı. İki böyük ümummilli depressiya - 1873-cü il və 1893-cü il maliyyə böhranları - artımı dayandırdı və sosial-siyasi təlatümlərə səbəb oldu.
Amerika Vətəndaş müharibəsindən sonra Cənub iqtisadi cəhətdən bərbad hala qalmışdı; onun iqtisadiyyatı getdikcə aşağı qiymətlərdən əziyyət çəkən əmtəə, pambıq və tütün istehsalı ilə bağlı idi. 1877-ci ildə Yenidənqurma dövrünün sona çatması ilə Cənubi Afrika-Amerika xalqı siyasi hakimiyyətdən və səsvermə hüquqlarından məhrum edildi və iqtisadi cəhətdən əlverişsiz vəziyyətdə qaldı.
Siyasi mənzərə ondan ibarətdir ki, bəzi korrupsiyaya baxmayaraq, seçki fəallığı çox yüksək idi və milli seçkilər iki bərabər partiyanın şahidi oldu. Əsas məsələlər mədəni (xüsusilə də qadağalar, təhsil, etnik və ya irqi qruplarla bağlı) və iqtisadi (tariflər və pul təklifi) idi. Şəhərlərin sürətli böyüməsi ilə siyasi maşınlar getdikcə şəhər siyasətini nəzarətə götürdü. Biznesdə bəzi sənaye sahələrində güclü ümummilli trestlər yarandı. Həmkarlar ittifaqları səkkiz saatlıq iş günü, uşaq əməyinin ləğvi, orta sinif islahatçıları dövlət qulluğunda islahatların aparılmasını, içki və pivənin qadağan edilməsini və qadınların seçki hüququnu tələb edirdilər.
Şimal və Qərbdə yerli hökumətlər əsasən elementar səviyyədə dövlət məktəbləri tikdilər; dövlət liseyləri yaranmağa başladı. Çoxsaylı dini məzhəblərə üzvlük və onların sərvət böyüyürdü, katoliklik isə onlardan ən böyüyünə çevrilirdi. Onların hamısı misyonerlik fəaliyyətini dünya arenasında genişləndirdilər. Katoliklər, lüteranlar və yepiskoplar dini məktəblər, daha böyükləri isə çoxsaylı kolleclər, xəstəxanalar və xeyriyyə təşkilatları yaratdılar. Cəmiyyətin, xüsusən də yoxsulların üzləşdiyi problemlərin bir çoxu sonrakı Proqressiv dövrdə islahat cəhdlərinə səbəb oldu.
"Qızıla bürünmüş dövr" termini 1920-1930-cu illərdə istifadəyə verilmiş və yazıçı Mark Tven və Çarlz Dadli Uornerin 1873-cü ildə yazdığı "Qızıla bürünmüş dövr: Bu günün nağılı" romanından götürülmüşdür. Qızıla bürünmüş dövrün erkən yarısı təxminən Britaniyada Viktoriyanın hakimiyyətinin ortalarına və Fransada "Gözəl dövrə" (Belle Époque) təsadüf edirdi.
Ermənistan inqilabı (2018)
2018-ci il Ermənistan inqilabı, xalq arasında "Serji rədd et" (, translit. Merjir Serjin) və ya Paşinyan tərəfindən Məxməri inqilab — 12 aprel 2018-ci il tarixində Ermənistan Respublikasının müxtəlif şəhərlərində başlayan və Ermənistan millət vəkili Nikol Paşinyanın rəhbərlik etdiyi hökumət eleyhinə olan etiraz aksiyaları dalğası.
Ermənistanın baş nazirlik postuna olan ikinci seçkilər 8 may 2018-ci il tarixində keçirilmişdir. Seçkilərin nəticəsində keçmiş millət vəkili Nikol Paşinyan Ermənistan Respublikası nın baş naziri vəzifəsinə seçilmişdir. Onu deputatların 59-u Paşinyanın lehinə, 42-i isə əleyhinə səs vermişdir.
Arxaplan
2 mart 2018-ci il də Ermənistanda prezident seçkiləri keçirilmişdir. 2015-ci ilin Ermənistan konstitusiyası referendumu nun nəticəsi olaraq prezident xalq tərəfindən yox, parlament tərəfindən seçilmişdir. Referendumun digər bir nəticəsi isə, yeni seçilmiş prezidentin gəlişi ölkənin prezident respublikasından parlamentli respublika ya keçməsi idi. Keçmiş prezident Serj Sarkisyan Ermənistan Konstitusiyası tərəfindən növbəti dəfə yəni üçüncü dəfə seçilməsinə qadağa qoyuldu. Müvəqqəti Milli Məclis hesablayıcı palatanın sədri Qaqik Melikyanın məlumatına görə, namizədin lehinə 90, əleyhinə, 10 millət vəkili səs vermiş, 1 bülleten etibarsız tanınmışdır. Səsvermədə 105 nəfərdən ibarət parlamentin 101 üzvü iştirak etmişdir. Serj Sarkisyanın prezidentlik səlahiyyətləri 9 aprel də sona çatmışdır. Ermənistan Respublikası Partiyası nın üzvləri baş nazirlik vəzifəsinə üçün olan səsvermədə Serj Sarkisyanı istisna etməmişdir. Buna görə, etirazçılar 14 aprel də Serj Sarkisyanın andiçmə mərasimini keçirəcəyi yerdə – Ermənistan Respublika Partiyası nın baş qərargahına gedəcəklərinə söz vermişdilər. Bundan qorxan Ermənistan Respublika Partiyasının üzvləri görüşlərini 16 aprel də, paytaxt İrəvan dan kənarda keçirmiş və Serj Sarkisyanı baş nazir seçmişdilər. Erməni radikal milliyətçi siyasi qurumu Daşnaksütun hökumət qərarına dəstəyini bildirmişdir.
12-21 aprel
Cümə axşamında – 12 aprel in gecə vaxtlarından səhərə qədər 100-ə yaxın etirazçı Fransa meydanı nda qalmışdır. Təxminən bərabər sayda etirazçı eyni şeyi şənbə günü etmişdir. Etirazçıların bəziləri çadırlarda yatmış, bəziləri isə tonqal ətrafında oturmuşdur. Bazar günü səhərinə qədər Ermənistan polisi nümayişçiləri dağıtmağa cəhd göstərməmişdir.
Nəticə
23 aprel 2018-ci il tarixində, etiraz aksiyalarının 11-ci günündə, 10 il prezident olmuş və yenicə baş nazir təyin edilmiş Serj Sarkisyan istefa vermişdir. O, istefa bəyanatında Sarkisyan "Küçə aksiyaları mənim vəzifədə qalmağımın əleyhinədir. Mən sizin tələblərinizi yerinə yetirirəm" demişdir.
8 may 2018-ci il tarixində Ermənistan ın keçmiş Nikol Paşinyan ölkənin baş naziri seçilmişdir.
Murovdağ döyüşləri
Murovdağ döyüşləri — 2020-ci il sentyabrın 27-də səhər saat 06:00 radələrində Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin hərbi əməliyyatlara başlamasından sonra Murovdağ silsiləsində yerləşən Murov zirvəsinin işğaldan azad edilməsi üçün aparılan hərbi əməliyyatdır. Murovdağ döyüşləri II Qarabağ müharibəsi zamanı baş verən ən şiddətli və strateji baxımdan ən önəmli əsas döyüşlərindən biri olub. Murovdağ döyüşləri nəticəsində Azərbaycan Ordusunun 200-dən çox hərbi qulluqçusu şəhid olub.
Ümumi vəziyyət
Kəlbəcərdə həm Ermənistan, həm də "Müdafiə Ordusu"nun hərbi hissələri yerləşirdi. 2017-ci il məlumatlarına əsasən, Ermənistan ordusunun Susuzluq istiqamətində 538 saylı hərbi hissəsi, Ağdağ istiqamətində 2-ci ordu korpusunun 759375 saylı hərbi hissəsi və 38 nömrəli ayrıca motoatıcı alayı, Zod istiqamətində 2-ci ordu korpusunun 555 saylı hərbi hissəsi, Kəlbəcər şəhərində isə 38043 nömrəli dağ-atıcı diviziyası mövcuddu. Bu ordu qrupunun rezerv batalyonları isə Kəlbəcərlə qonşu olan Vardenis rayonunda yerləşirdi. Murovdağın Goranboy və Ağdərə sektorunda isə Ermənistan ordusuna məxsus 33651 və 33882 saylı motoatıcı alay yerləşirdi. Bu səbəbdən cəbhənin bu istiqamətindəki əməliyyatlarda uğur qazanma imkanı çox minimal olub risk tələb edirdi. Hücum əməliyyatı 3-cü Ordu Korpusu tərəfindən hazırlanmışdı və bu əməliyyata ümumi rəhbərliyi korpus komandiri, General-Mayor Xəqani Cəbrayılov həyata keçirirdi. Burdakı əməliyyatların əsas məqsədi xüsusi qruplar vasitəsi ilə ermənilərin nəzarətində olan zirvələri ələ keçirərək Kəlbəcərə maksimum yaxınlaşmaq və Vardenis-Ağdərə yoluna vizual nəzarət yaratmaqdan ibarətdi. Goranboy istiqamətindən təşkil olunacaq hücumda isə 1-ci ordu koprusu Murov(3340,3 metr) və Ağuçuq (2777,1 metr) zirvəsini götürdükdən sonra Suqovuşan istiqamətindən gələn bölmələrlə birləşərək Sərsəng su anbarına qədər enməli idi. Bu səbəbdən bu istiqamətdə əsas hücum da Murov zirvəsi istiqamətində başlandı.
Goranboy-Kəlbəcər istiqamətindəki döyüşlər
Sentyabr ayının 27-si səhər saatlarından etibarən Goranboyun Gülüstan kəndi ətrafında və Ballıqaya ərazisində əməliyyatlar başlayır. 27 sentyabr günorta saatlarında Azərbaycan MN Murov dağı istiqamətlərində vacib yüksəkliklər uğrunda döyüşlər aparıldığı barədə məlumat yayır. Murov zirvəsi uğrunda əməliyyatda 3-cü korpusla birlikdə 1-ci korpusun "Həmlə Tabor"u iştirak edirdi. Polkovnik Nəsimi Şıxəliyevin rəhbərlik etdiyi qrup bu əməliyyatı uğurla icra edərək zirvənin alınması xəbərini məruzə etdi. Azərbaycan MN həmin gün axşam saatlarında Murovdağın alınması barədə rəsmi məlumat verir: "Cəbhənin Goranboy istiqamətində qoşunlarımızın keçirdiyi hərbi əməliyyat nəticəsində Murov dağı silsiləsindəki Murov zirvəsi azad olunub. Əməliyyat nəticəsində Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərini Ermənistanla birləşdirən hərbi əhəmiyyətli Vardenis-Ağdərə avtomobil yolu vizual, eləcə də atıcı silahların və artilleriya vasitələrinin atəş nəzarətinə götürülüb."
Bu məlumatı həmin gün "Müdafiə Ordusu" rəsmisi Suren Sarumyan təkzib etsə də, 1 gün sonra səhər saatlarında "DQR" rəhbərliyi Vardenis-Ağdərə yolunun "təhlükəsizlik məqsədi ilə" bağlanması haqqında açıqlama verir. Həmin gün axşam saatlarında "Azərkosmos" Vardenis-Ağdərə yolunda "Azersky" peyki vasitəsilə davamlı monitorinqlər aparıldığını açıqlayır. Murov zirvəsinin alınması oktyabrın 4-də "Caliber" portalı tərəfindən çəkilən kadrlarda öz təsdiqini tapdı. Bu videokadrda Murov zirvəsinin yaxınlığında, 3315 metrlik zirvədə Azərbaycan bayrağının dalğalandığını görmək mümkün olur. Lakin rəsmi məlumatdan fərqli olaraq, bu ərazidə heç bir erməni postu yox idi. 30 ilə yaxın müharibə dövründə bu ərazidə heç bir erməni istehkamı da tikilməmişdi. Çətin çıxılan qayalı zirvədə erməni mövqeləri dağın cənub istiqamətində yerləşirdi. Bunu həmin döyüşdə iştirak edən 32 nəfər xüsusi təyinatlıdan biri Təbriz Zöhrablı da təsdiqləyir: "Sentyabrın 27-də bizim xüsusi təyinatlı bölük komandirimiz Fərid Əliyev başda olmaqla Murov yüksəkliyini tutduq. 3300 metr yüksəkliyə qalxmaq çətin idi. Bütün sursatı, silahları çiyinlərimizdə daşıyırdıq və adambaşına 50–60 kiloqram yük düşürdü. Dağın zirvəsinə qalxmaq 6–7 saat vaxt apardı. Ermənilərin müdafiəsi dağlarda hərəsində 10–15 nəfər olmaqla ayrı-ayrı postlardan ibarət idi. Əsas qüvvəni onlar arxada saxlayırdılar, ön xətt isə postlar zəncirindən ibarət idi, onların arasında böyük məsafə var idi. Əvvəlcə biz bir neçə kilometr düşmən arxasına keçdik və onlar bizi görmədilər. Sonra biz zirvəyə onların müşahidə etmədiyi istiqamətdən qalxdıq. Murovun özündə ermənilər yox idi, amma zirvədən aşağıda onların iki postu yerləşirdi və biz məhz həmin postların arasından keçib getdik. Biz döyüşsüz, səssiz daxil olduq. Ermənilər onların başı üzərində Azərbaycan bayrağının qaldırıldığını görəndə, fikrimcə, şoka düşdülər."
Lakin bundan zamanında istifadə etmək mümkün olmadı. 28 sentyabrda Azərbaycan bölmələri Murov zirvəsini şimal-şərq istiqamətindən qoruyan postları ələ keçirmək üçün əməliyyata başladı. Goranboyun Ballıqaya kəndi istiqamətindən başlanan hücum zamanı iki post ələ keçirilsə də, ermənilər bir gün sonra əks-hücuma keçərək yenidən bu postları qaytara bilir. İlk hücum zamanı post erməni dəstəsi tərəfindən ələ keçirilir və burada Ermənistan bayrağı asılır. İkinci postun alınması zamanı isə 10-a yaxın Azərbaycan hərbçisi həlak olur.