cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nemoral lekanora
Yayılması
Quba rayonu, şəhər mərkəzi parkında (cükədə); Qusar rayonu caqar kəndi ətrafında, meyvə bağında (almada); Qəbələ rayonu Muxas kəndi ətrafında meşədə (ağcaqayın), 660–1250 m hündürlükdə rast gəlinir.
Sayı və tendensiyası
Populyasiyanın sayı məhdudlaşır. Xalq təbabətində istifadə olunan antibiotik tərkibli, lekanorin turşularının öyrənilməsinə ehtiyac vardır.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Meşələrin qırılması, meyvə bağlarının rekonstruksiyası, atmosfer çirklənmələridir.
Mühafizə tədbirləri
Növün rast gəlmə yerini tam mühafizəyə almaq, populyasiyalar üzərində daimi nəzarət təşkil etmək, meşələrin qırılmasını qəti qadağan etmək, yeni yayılma yerlərini axtarmaq, rast gəlmə yerlərinə yasaqlıqlar etmək lazımdır.
Ümumiləşdirilmiş taksonomik məlumat sistemi
thumb|[[Loqotip Ümumiləşmiş toksomoniya məlumat xidməti ]]
Həmçinin bax
ITIS-siz bioloji məqalələr
Dezful şəhristanı
Dezful şəhristanı— İranın Xuzistan ostanının şəhristanlarından biridir. Şəhristanın inzibati mərkəzi Dezful şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 384,851 nəfər və 87,205 ailədən ibarət idi.
Yaycı (İğdır)
Yaycı — Türkiyənin İğdır ilinin İğdır ilçəsinə daxil olan kənd. İqdır şəhərindən 5 km uzaqlıqdadır. İqlimi kontinentaldır.
Təsərrüfat
Kənd iqtisadiyyatının əsasını əkinçilik və heyvandarlıq yəşkil edir. Ən çox yetişdirilən bitki qarğıdalıdır.
İnfrastruktur
Kənddə ibtidai məktəb, İçməli su şəbəkəsi vardır. Ancaq kanalizasiya isə yoxdur. Sağlamlıq ocağına sahibdir. Kəndə gedən yol asfaltlaşdırılmışdır. Elektrik və telefon xətləri vardır.
Başqırd balı
Başqırd balı — Rusiya Federasiyasının Başqırdıstan Respublikasında istehsal olunan bal.
İlinden
İlinden- Makedonium kimi də tanınan (Macedonian: Споменик „Илинден“ or Македониум) — Makedoniyanın Kruşevo şəhərində yerləşən abidədir.
Başqırd balı
Ticarət nişanı
"Başqırd balı" adı qorunan ticarət nişanıdır. Arıçılıq və Apiterapiya üzrə Başqırd Elmi-Tədqiqat Mərkəzi 2005-ci ildən bəri Rusiya Federasiyasının ərazisindəki yeganə müəssisədir ki, bal məhsullarını etiketləmək üçün "Başqırd balı" ifadəsini istifadə etmək hüququna malikdir.
Xüsusiyyəti
Başqırd balının dadı uzun müddətdir ki, məşhurdur və başqırdlar üçün qürur qaynağı olmuşdur. Əsl Başqırd balı olmadan, bir başqırd çayı düşünülə bilməz; üzərinə təzə kənd qaymağı və bal sürtülmüş çörək insan istehsalı olan digər bütün şirniyyatlara meydan oxuya bilər.
İlinden
Tarixi
Rəsmi olaraq abidə Makedoniya Milli Azadlıq Anti-faşist Assambleyasının ikinci sessiyasının 30-cu ildönümü və İlinden qiyamının 71 illik yubileyi münasibətilə 2 avqust 1974-cü ildə istifadəyə verilmişdir. Abidənin memarları Yordan Qrabuloski və İskra Qrabuloskadır.
Başqırd balı
İstehsalı
Başqırdıstanda istehsal olunan illik bal miqdarı orta hesabla 5–6 min ton təşkil edir.
İxracı
Rusiya ərazisindən başqa Başqırd balı və ona aid olan məhsullar bir çox Avropa ölkələrinə, ABŞ, Yaponiya, Yaxın Şərq və MDB ölkələrinə ixrac olunur.
2014-cü ildə Başqırd balının Çinə ixracı ilə bağlı 6 min ton həcmində olan bal üçün 3 milyard rubl məbləğində müqavilə imzalanmışdır. 2014-cü ilin avqustunda Çinin Szyutszyan şəhərində Başqırd balının satışı üçün ilk mağaza açılmışdır.
İlinden
Tarixi
İlinden abidəsi 1941-1944-cü il arasında Makedoniya Milli Qurtuluş mübarizəsindən iştirak edən bütün döyüşçülərə və 1903-cü ildə İlinden qiyamında iştirak edənlərə, eləcə də bütün əsgər-partizanlara həsr olunmuşdur. Abidə futurizm janrında hazırlanmışdır.
Başqırd balı
Mükafatları və nailiyyətləri
Başqırd balı müxtəlif qida sərgilərinin və yarmarkalarının iştirakçı və qalibidir.
Kan çayı
Kan çayı —Yenisey çayının sağ qolu.
İlinden
Tarixi
Abidədə Yara Petara Mazeva mozaik işləri, məşhur sənətçi Borko lazevski isə keramika işləri ilə məşğul olmuşdur.
Kan çayı
Əsas göstəriciləri
Rusiya Federasiyası Krasnoyarsk əyalətində yerləşir. Çayın uzunluğu 629 km, su hövzəsinin sahəsi isə 36,9 min km²-dir. Kan çayı dağlıq Aqul gölünü keçərək, Aqul çayına tökülür.
İlinden
Təsviri
Ümümulikdə abidə 12 akr ərazini əhatə edir və oval pəncərələr dəyirmi günbəz formasında abidəyə yerləşdirilmişdir. Yuxarı oval pəncərələr vitrajdan hazırlanmışdır. Günbəzin daxilində Kruşevo Respublikasının Prezidenti Nikola Karev və makedoniyalı müğənni Toşe Proeskinin büstlərini görmək olar. Günbəzin daxilində yerləşən 4 pəncərə dünyanın İlinden ilə bağlı olan Sliva abidəsini, Ayı daşını və Pelaqoniyanı ifadə edir.
Memorial kompleksin daxilinə Azadlıq Mübarizəsinin qələbə rəmzi olan "Zəncirləri qırmaq" adlı heykəltəraşlıq nümunələri də daxildir. Burada çoxlu miqdarda daş plitələrə rast gəlmək mümkündür. Bu daşların üzərində İlinden qiyamından əvvəlki və sonrakı mühüm hadisələr əks olunmuşdur. Abidənin qarşısında isə rəngbərəng mozaika ilə bəzədilmiş amfiteatrı görmək olar.
"Azərbaycan Sərhəd Mühafizəsinin 90 illiyi (1919–2009)" yubiley medalı
"Azərbaycan Sərhəd Mühafizəsinin 90 illiyi (1919-2009)" medalı — Azərbaycan Respublikasının dövlət mükafatı.
“Azərbaycan Sərhəd Mühafizəsinin 90 illiyi (1919 - 2009)” Azərbaycan Respublikasının yubiley medalının təsviri
“Azərbaycan Sərhəd Mühafizəsinin 90 illiyi (1919 - 2009)” Azərbaycan Respublikasının yubiley medalı bilavasitə dairəvi medaldan və düzbucaqlı lövhədən ibarətdir.
Medal diametri 36 mm olan qızılı rəngli dairəvi metal lövhədən ibarətdir.
Medalın ön tərəfinin içərisində iki dairə yerləşdirilmişdir. Birinci dairə dəniz dalğası (Pantone 3298 C) rəngindədir. Birinci dairədə yuxarı qövs boyunca qızılı rəngdə “AZƏRBAYCAN”, aşağı qövs boyunca “SƏRHƏD MÜHAFİZƏSİ” sözləri, sağ və sol tərəflərdə qızılı rəngdə səkkizguşəli ulduzlar həkk olunmuşdur. Medalın ikinci dairəsi ağ rəngdə olmaqla, mərkəzində yuxarıda qızılı rəngdə Azərbaycan Respublikasının Dövlət gerbi, gerbdən aşağıda “1919 - 2009” və “90” rəqəmləri həkk olunmuşdur. Medalın arxa tərəfinin içərisində iki dairə yerləşdirilmişdir. Birinci dairə dəniz dalğası (Pantone 3298 C) rəngindədir. Birinci dairədə yuxarı qövs boyunca qızılı rəngdə “AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI”, aşağı qövs boyunca “DÖVLƏT SƏRHƏD XİDMƏTİ” sözləri, sağ və sol tərəflərdə qızılı rəngdə səkkizguşəli ulduzlar həkk olunmuşdur. Medalın ikinci dairəsinin mərkəzində Azərbaycan Respublikasının xəritəsi və sərhəd nişanı həkk olunmuşdur. Sərhəd nişanındakı rənglər və onların ardıcıllığı (üç dəfə təkrarlanmaqla) Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağında olduğu kimidir. Medalın paltara bərkidilməsi üçün üst hissəsi 40 mm x 5 mm ölçüdə ilgəkli qızılı rəngli metal lövhədən, orta hissəsi 37 mm x 50 mm ölçüdə xara lentdən, alt hissəsi 40 mm x 5 mm ölçüdə qızılı rəngli metal lövhədən ibarət 3 elementdən olan düzbucaqlı lövhədən istifadə olunur. Medal lövhəyə diametri 5 mm olan 3 qızılı rəngli metal halqa vasitəsilə birləşdirilir. Lövhənin orta hissəsindəki xara lent şaquli eyni ölçülü 3 zolağa bölünmüşdür. Kənar zolaqlar dəniz dalğası (Pantone 3298 C), mərkəzdəki zolaq boz rəngdədir. Lövhənin alt metal təbəqəsinin üzərində qızılı rəngli şaquli nazik xətlər istiqamətlənir.
Medala paltara bərkidilmək üçün elementi olan, metaldan düzəldilmiş və eyni xara lentdən üz çəkilmiş 37 mm x 10 mm ölçüdə qəlib əlavə olunur.
Pepino
Pepino nun ana vətəni, Çili, Peru və Kolumbiyada uzun illədir bilinib istifadə edilməsinə baxmayaraq 1990-cı illərdən etibarən dünya bazarlarında maraq görməyə başlamışdır. Armud qovunu, bəzək qovunu da deyilən pepino meyvəsi ortalama 250–300 qram ağırlığında, üzərində yetkinluqda xarakteristika bənövşəyi xəttlər olan, qovun dadını xatırladan, sulu, özünə xas dadında, orta şirin, C vitamini və kalium tərəfindən zəngin bir meyvədir. Şimal Amerika və Avropa bazarlarında tropik meyvələrə olan tələb və pepino meyvəsinin xərçəng hüceyrələrini öldürücü təsirinin ortaya qoyulmasından sonra meyvəyə olan maraq/əlaqəni artırmışdır.
Çili, Peru və Kolumbiya təbii olaraq yetişən pepino, Yeni Zelandiya da inkişaf etdirilən yeni növlər və müasir, idarəli şərtlərdə istehsal nəticəsi beynəlxalq bazarlara təqdim edilmiş və xarici ticarəti Avropa, Yaponiya və ABŞa istiqamətli olaraq artmaqdadır. Avropa ölkələrindən ən çox Almaniyada tropik meyvə olaraq bazara təqdim edilməkdə və bu ölkəyə uzaq istehsalçı ölkələr Çili və Yeni Zelandiyadan idxal edilməkdədir. Yaponiyada ən yüksək qiymətdən satılan meyvədir və bu ölkədə hədiyyəlik əşya kimi qiymətləndirilməkdədir. Pepino daşımağa dayanıqlı bir meyvə deyil, bu səbəblə Türkiyənin Avropaya yaxınlığından ötəri ixracata istiqamətli istehsal üstünlüyünün qiymətləndirilə biləcəyi bir məhsuldur.
Pepino ticari olaraq daha çox Yeni Zelandiya, Çili və Avstraliyada çıxarılmaqdadır. Aralıq dənizi ölkələrində islah işləri davam etməkdə, İspaniyada yeni növlər qeydiyyat edilərək 1997-ci ildən etibarən istehsalçılara təqdim edilməyə başlanmışdır. İsraildə dad nisbətini artırıcı islah və yetişdirmə texnikası işləri davam etməkdədir.
Yetişdirilməsi
Pepino meyvələrinin böyüklükləri növlərinə və tətbiq olunan mədəni əməliyyatlara görə fərqlilik göstərməkdədir.
Məsələn : Meyvə seyr etməsinin edilmədiyi şərtlərdə meyvə ağırlığı 40–50 qrama qədər düşərkən salxımda tək meyvə buraxılan tətbiqlərdə 1300 qrama qədər çıxa bilməkdədir. Ancaq bazara təqdim edilən meyvə böyüklüyü 250–500 qr. olmalıdır. Keyfiyyətli meyvə və iqtisadi bir istehsal üçün 1 salxımda 2 və ya 3 meyvə olmalıdır. Meyvə seyr etməsi meyvələr qoz böyüklüyünə çatınca edilər. Bir şitildə 3 ana gövdə buraxılar, digər tərəf budaqlar və meyvələr çox böyümədən periodik olaraq budanıyar. Beləcə daha çox işıqlama ilə meyvə tutumu sayında artımlar təmin edilər.
Yetişdiyi iqlim
Ticari mənada istixana istehsalı təklif edilər. Gecə gündüz istilik fərqi çox olmayan ilıq iqlimdə yetişər Pepino soyuğa qarşı həssas olub, 0º də bitki gövdəsi zərər görər, −5º də tamamilə qurar/quruyar.
Pepinonun İstehlakı
Pepinonun meyvələri təzə olaraq istehlak edildiyi kimi ümumiyyətlə məzə olaraq, dondurma ilə birlikdə və qarışıq meyvə salatlarında qarnitur olaraq istifadə edilməkdədir. Pepino bəzi ölkələrdə bəzək bitkisi olaraq da qiymətləndirilməkdədir.
Göksel
Göksel Demirpençe – türk musiqiçisi.
Həyatı
Göksel 1971-ci ildə İstanbulda doğulub. İlk və orta məktəbi İstanbulda tamamlayıb. 1988-ci ildə Boğaziçi Universiteti Fəlsəfə bölməsini qazanan sənətçi, musiqiyə olan əlaqəsinin artmasıyla 1991-ci ildə məktəbdən ayrılmaq məcburiyyətində qalıb. 1989-cu ildə Aroyo Odo Çox Səsli Xorunda iştirak edib. Musiqi işlərinə xüsusi solfec və şan dərsləri götürərək başlayıb. İstanbul Universiteti təhsil vəzifəlisi Gül Sabar və İran əslli musiqiçi Evlim Bahçebandan xüsusi dərslər götürdü.
Musiqilə peşəkar olaraq məşğul olmağa qərar verən Göksel xüsusi musiqi işləri ilə bərabər bir çox orkestrdə solistlik etdi. 1995-ci ildə Sezen Aksu və Sertab Erenerin işlərində vokalist olaraq vəzifə götürdü. Elə həmin il məşhur musiqiçi Onno Tuncla tanış olmasıyla birlikdə musiqi həyatına bir albom ilə inteqrasiya olunmağa qərar verdi.
Ancaq Onno Tuncun bədbəxt bir qəza nəticəsində ölümüylə aramızdan ayrılması Gökselin albomunun gecikməsinə səbəb oldu. Müzikal təcrübələrinə təcrübə qataraq keçirdiyi iki ildən sonra ilk albomunu 1997-ci ildə çıxardı. "Yollar" adını daşıyan albomda on səkkiz yaşından etibarən yazdığı söz və musiqilərinə yer verdi. Musiqi direktorluğunu Sarp Özdemiroğlu və Kave Bahçebanın etdiyi albomda on musiqidən təşkil olunmuşdu.
Öz musiqiləri xaricində söz və musiqiləri Sezen Aksu və Onno Tunca aid "Gülləsi Rənglər" və "Yaraşıqlı" adlı iki mahnını şərh etdi. Albomun məşhurlaşan ilk musiqisi fərqli gitara tonları, Gökselin teatral şərhiylə funk tərzi hərəkətli ritmlər ehtiva edən "Səbir" oldu. Dekorasiyasından ssenarisinə qədər təcrübi dadlar ehtiva edən video klipiylə də musiqi sevərlərin diqqətini çəkdi.
Albomun ikinci klipi isə sənətçinin duru vokalıyla ağıllarda yer edən "Uzun Uzun Yollar"a çəkildi və rejissorluğunu Cansu Akbel etdi. Göksel bu albomunda Yavuz Çətin, Levent Altındağ, Ərdəm Sökməyin, Tahsin Ünüvar, Əryin Aslan kimi gənc və qabiliyyətli adların yanında At idilə Özdemiroğlu, Erkan Oğur kimi duayenlerlə çalışdı. Sənətçi ikinci albomu "Körebe" oktyabr 2001-ci ildə bazara çıxdı. Cəmi 11 mahnının tapıldığı albom mahnılarının beşinin musiqisi, doqquzunun da sözləri sənətçinin özünə aid idi.
Praqa astronomik saatı
300px|thumbnail|right|Praqa astronimik saatının ümumi görünüşü. Praqa astronomik saatı və ya Praqa orloyu — Çexiyanın paytaxtı Praqa şəhərində yerləşən orta əsrlərə aid astronomik saatdır. İlk dəfə 1410-cu ildə quraşdırılmış saat dünyanın üç ən qədim astronomik saatından biri olmaqla, hələ də işləyən ən qədim astronomik saatdır.Hər saat tamamında tamam olmuş rəqəmi,saat 12 tamam olanda bütün rəqəmlərini görmək mümkündür.Həmçinin 1 gün ərzində Astronomik saatın ətrafında yüzlərlə insan görüşür.Buralarda çöl akrobatları müxtəlif hərəkətlərlə insanların diqqətini özlərinə çəkirlər.Həmdə bu yerlər Avropalıların yaddaşında görüşmək, rastlaşmaq olaraq qalır.Çünki Praqaya gələn turistlər qohumlarını və ya orda yaşayanları Astronomik saatın yanına çağırırlar.
Təsviri
Orloy Praqanın Qədim şəhər meydanında yerləşən Köhnə Şəhər Zalının cənub divarında yerləşir. Saat mexanizminin özü üç əsas komponentdən ibarətdir: Günəş və Ayın səmada yerini və müxtəlif astronomik detalları göstərən astronomik sferblat; "Həvarilərin keçidi", hər saatda həvarilərdən birinin və digər hərəkət edən fiqurları – zamanı dayandıran Ölüm fiquru (skelet şəklində təsvir olunub) onlardan ən diqqət çəkənidir — göstərən saat mexanizmi; ayları təsvir edən medalyonlarla təqvim sferblatı. Yerli əfsanəyə görə, əgər saat baxımsız qalsa və unudulsa şəhərdə pis hadisələr baş verə bilər, saatın yaxşı fəaliyyəti təhlükədədir və yanda hərəkət edən ölüm fiquru başını qabağa əyərək bunu təsdiq edir. Əfsanəyə görə, yeganə ümid Yeni il gecəsi doğulacaq oğlan uşağınadı.
Tarixi
left|thumb|200px|[[Vençeslav Çerni — Saatsaz Hanuş, təxm. 1900. ]] Orloyun, Kadanlı Mikudan və sonradan Karlov Universitetinin professoru olmuş Yan Sindel tərəfindən hazırlanmış ən qədim hissələri olan mexaniki saat və astronomik sferblat 1410-cu ildə quraşdırılmışdır. Saat haqqında mənbələrdə ilk xatırlanma 9 oktyabr 1410-cu ilə aiddir. Sonradan, təxminən 1490-cı illərdə saata təqvim əlavə edilmiş və fasadı qotik heykəllərlə bəzədilmişdi.
Əvvəllər belə hesab edilirdi ki, Orloy 1490-cı ildə saat ustası Yan Ruze (həm də Hanuş kimi tanınır) tərəfindən quraşdırılıb; lakin hazırda bunun tarixi səhv olduğu bilinir. Alois Jirasek tərəfindən nəql edilən əfsanəyə görə başqa yerdə belə bir saat işləyə bilməməsi üçün saatsaz Hanuş Praqa Bələdiyyə Məclisi üzvləri tərəfindən kor edilmişdi; öz növbəsində saatsaz isə yaratdığı gözəl sənət əsərini sındırmış və növbəti yüz il ərzində heç kim onu bərpa edə bilməmişdir. 250px|thumbnail|right|Saat qülləsinin ümumi görünüşü 1552-ci ildə saat usta Yan Taborski tərəfindən təmir edilir, həmin usta təmir haqqında məlumat da yazır və bu izahatında saatın müəllifi kimi Hanuşun adını qeyd edir. Bu səhv dövrün məlumatlarının düzgün şərh edilməməsindən qaynaqlanmışdı. 1962-ci ildə Zdenek Horskinin Orlojda 1410-cu ilə aid sənədlərin kopyaları ilə kitabça aşkarlamasından sonra tarixi həqiqətlər üzə çıxarılmışdı. Usta Hanuşun müəllifliyi məsələsi isə, ehtimal ki, 1470–1473-cü illərdə saatın təmir edilməsi işləri ilə əlaqəlidir. İstifadəyə verildikdən sonra saat dəfələrlə fəaliyyətini dayandırmış və təmir olunmuşdur.
1629 və ya 1659-cu ildən sonra saata taxta fiqurlar əlavə edilmişdir, 1787–1791-ci illəri əhatə edən əsaslı təmir işindən sonra isə saata həvarilərin fiqurları əlavə edilmişdir. 1865–1866-cı illəri əhatə edən növbəti əsaslı təmir zamanı isə saata qızıl banlayan xoruz fiquru əlavə edilmişdi.
7 may, xüsusilə 8 may 1945-ci ildə, Praqa üsyanı zamanı almanlar şəhərin bəzi hissələrini yandırmışdılar, bu zaman saata da zərər dəymişdi. Divarında saat yerləşdirilmiş bina və ona qonşu olan tarixi binalar da yandırılan binalar arasında idi. Yanğın zamanı saatın qiymətli taxta fiqurları və Yozef Manes tərəfindən hazırlanmış təqvim sferblatının üzü də yanmışdı. Uzun müddətli çalışmalar və ustaların səylərindən sonra saatın əkdər mexanizmləri təmir edilmiş, həvarilərin taxta heykəlləri isə Voytex Suçarda tərəfindən bərpa edilmişdir, bundan sonra Orloy 1948-ci ildə yenidən fəaliyyətə başlamışdır.
600 illik yubileyi
9 oktyabr 2010-cu ildə saatın 600 illik yubileyi qeyd edilmiş və bu münasibətlə işıq şousu göstərilmişdir. Hər biri 1920x1080 ölçülü olan iki ədəd 2x Christie 18K HD projektoru ilə saat qülləsi üzərində müxtəlif təsvirlər canlandırılmışdır. Təsvirlərdə saatın quraşdırılması, sökülməsi, yenidən qurulması, daxili mexanizmi, məşhur fiqurları və tarixi ilə bağlı müxtəlif hadisələr göstərilmişdir.
Astronomik sferblat
250px|thumbnail|right|Astronomik saatın fəaliyyət sistemi Astronomik sferblat orta əsrlər astronomiyasında istifadə olunan mexaniki üsturlabın bir formasıdır. Bundan başqa, Orloyun, kainatın müasir vəziyyətini göstərən primitiv planetarium olduğunu da düşünmək olar.
Stasionar zəmin
Saatın zəmini yer kürəsi və lokal səmanı təmsil edir. Mərkəzdəki mavi dairə yer kürəsini təmsil edir, onun üstündəki hissə isə səmanı və üfüqü göstərir. Qırmızı və qara zikimsonik hissələr səmanın üfüq hissəsi ilə qarışır. Gündüz vaxtı günəş fonun mavi hissəsində, gecə vaxtı isə qara hissəsində dayanır. Sübh vaxtı və dumanda müxaniki günəş fonun qırmızı hissəsində dayanır.
Mavi dairənin kənarındakı qızıl Rum rəqəmləri ilə günlük 24-saatlıq zaman şkalası göstərilmişdir ki, bu saat da yerli Praqa və ya Mərkəzi Avropa Vaxtı ilə işləyir. Qızıl cızma xəttlər sferblatın mavi hissəsini on iki issəyə bölür ki, bunlar da qeyri-bərabər saatlardı. Bu saatlar şəfəq və qürub arasında 1/12 şəklində bölünür və beləcə ilin günləri uzun və qısa olaraq dəyişir.
Zodiakal halqa
230px|thumbnail|left|Saatın xarici halqası üzərində orta əsrlər ərəb rəqəmləri və rum rəqəmləri əks olunub. Eksentrik halqada isə zodiak işarələri göstərilib. Qalın xarici kənarın daxilində başqa bir hərəkət edən halqa yerləşir ki, bu halqanın da üzərində günəş tutulmalarını hesablamağa kömək edən zodiak işarələri var. Həmin işarələr saat istiqamətinin əksinə düzülüb. Bu hissədə Günəş, saat istiqamətinin əlehinə, Xərçəngdən Şirə doğru fırlanır.
Şimal qütbünün əsas götürüldüyü stereoqrafik proyeksiya zodiak dairəsinin hərəkəti ilə nəticələnir. Bu həmin dövrün astronomik saatlarında qarşılaşılan ümumi cəhətlərdəndir.
Balaca qızıl ulduz Yaz ekinoksu və Ulduz sutkasının vaxtını göstərir, ki, bunları da Roma rəqəmləri ilə oxumaq mümkündür. Zodiak mexanizmin içindəki 366 dişin içinə yerləşdirilib. Bu mexanizm, günəş, ay və 24 saat mexanizmi ilə əlaqələndirilib.
Qədim çex zaman şkalası
Saatın xarici kənarında qara zəmin üzərində qızıl Şvabaxer rəqəmlər düzülüb. Bu rəqəmlər Qədim çex zamanını (və ya italyan saatını) ifadə edir. Bu halqa geriyə hərəkət edir günəş batımına əsasən saatı göstərir.
Günəş
Qızıl günəş zodiakal halqanın ətrafında fırlanır və günəş tutulmasının vaxtını göstərir. Günəşə qızılı qol bərkidilib ki, onlar birlikdə vaxtı üç fərqli üsulla göstərirlər:
Əlavə olaraq, Günəşin sferblatın mərkəzinə olan məsafəsi şəfəq və qürub vaxtlarını göstərir. Günəş və günəşin əli mexanizmin içində 365 ötürücü mexanizm üzərində yerləşdirilib.
Ay
200px|thumbnail|right|Ayın fazalarının göstərilməsi. Ayın ekliptik üzərində hərəkəti günəşin hərəkəti kimi göstərilib, lakin sürəti daha böyük təşkil edilib (ayın yer ətrafında hərəkətinə uyğun olaraq). Yarım gümüşlənmiş sfera ayın fazalarını göstərir. Ay mexanizmin içində yerləşdirilmiş 379 ötürücü mexanizm üzərində yerləşdirilib.
Praqa Orlojunun kompüter modeli
Real vaxtı dəyərləndirə bilmək üçün astronomik sferblatın müxtəlif mexaniki hissələrinin hərəkəti çox ləngdir, lakin Orlojun proqram modeli nəticəsində, animasiya fomasında onun iş prosesini anlamaq daha asan olur. Həmin animasiyalardan birini "Prague à la carte " səhifəsində və ya birbaşa burada izləmək olar. İzahlı və animasiyalı şəkillər və saatın iş mexanizmi haqqında cədvəllər üçün Didaktik şərhlər səhifəsinə baxın.
Windows Phone 7, iPhone və iPad üçün də Orloj əsasında tətbiqi proqramlar hazırlanmışdır. Həmin proqramları Zune Marketplace, App Store və ya yuxarıda qeyd edilmiş səhifələrdən əldə etmək olar.
Hərəkətli fiqurlar
Saatın cinahlarında onu quraşdıran müəlliflərin məqsədini ifadə edən dörd hərəkətli fiqur yerləşir və onlar hər saatda yerlərini dəyişirlər. Aşağıdakı şəkillərdə (soldan sağa) "Şöhrətpərəstlik" adlı birinci fiqur güzgüdə heyranlıqla özünə baxır. Əlində qızıl kisəsi tutmuş növbəti fiqur xəsisliyi və səlmçiliyi təmsil edir. Saatın digər tərəfində vaxtı döyəcləyən ölüm fiquru – skelet dayanır. Nəhayət, dördüncü fiqur əyləncə və zövqü təmsil edən "Türk" fiqurudur. Hər saatda bir dəfə skelet zınqırovu vurur və digər fiqurlar başlarını yellədərək "getmək" istəmədiklərini ifadə edirlər.
Təqvim
Saatın aşağısında yerləşən təqvim dairəsi 1880-ci ildə kopya ilə əvəzlənmişdir. Orijinal təqvim isə Praqa muzeyində saxlanılır.
Achillea alexandri-regis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ramşir şəhristanı
Ramşir şəhristanı— İranın Xuzistan ostanının şəhristanlarından biridir. Şəhristanın inzibati mərkəzi Behbahan şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 49,238 nəfər və 9,296 ailədən ibarət idi.
Kazalmacore QVK
VBC Casalmaggiore — Seriya A1-də mübarizə aparan İtaliya qadın voleybol klubu.
Tarixi
VBC Casalmaggiore 2008-ci ildə yaradılmışdır. İtaliya Voleybol Federasiyası kluba lazımi lisenziyanı təqdim edərək onun 2008-09 mövsümündən etibarən Seriya B2-də mübarizə aparmasına izin vermişdi.
Bundan sonra Casalmaggiore sözü gedən liqada səkkizinci yeri tutmuşdu. Ancaq 2009-10 mövsümündə komanda süpriz çempionluq yaşayaraq bir üst liqaya yüksəlmişdi. Bu liqada da debütdəcə gələn ikincilik onun 2011-12 mövsümündə Seriya A2-də mübarizə aparmasına şərait yaratmışdı.
İki mövsümü də ikinci liqa da keçirən Casalmaggiore nəhayət 2013-14 mövsümündə istəyinə nail ola bilmişdi. Belə ki, komanda tarixində ilk dəfə olaraq əsas liqada — "Seriya A1" elitasında iştirak hüququ qazanmışdı. Bu liqada da komandanın debütü elə də uğursuz alınmadı. Liqanın normal sezonunda ilk yeddiyə girən klub pley-offa yüksələ bilmişdi. Bu mərhələdə isə onların qarşısını güclü İmoko Volley Konegliano kəsmişdi. Üç matçlıq seriyada iki dəfə "3-0" hesabı ilə qələbə qazanan koneglianolular yarımfinala yüksələ bilmişdi.
2013-14 mövsümü Casalmaggiorenin voleybolçuları üçündə uğurlu alındı. Komandanın yeni transferləri Valentina Zaqo və Yovana Stevanoviç çempionatın ən yaxşıları sırasına adlarını yazdıra bilmişdilər. Onlardan müvafiq olaraq Zaqo 42, Yovana isə 64 xal (səsvermə xalları) toplayaraq bu uğura imza atmışdılar.
Achillea ambrosiaca
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kazalmacore QVK
Heyəti
2013-14 mövsümü üçün
Dre (Yuxarı Provans Alpları)
INSEE kodu — 04072.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 76 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 55 yaşdan yuxarı (15-64 yaş arasında) 41 nəfər iqtisadi fəal, 14 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 74.5%, 1999-cu ildə 73.8%). Fəal olan 41 nəfərdən 36 nəfər (22 kişi və 14 qadın), 5 nəfər işsiz (2 kişi və 3 qadın) idi. Aktiv olmayan 14 nəfərdən 2-si şagird və ya tələbə, 2-si təqaüdçü, 10 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Ramhörmüz şəhristanı
Ramhörmüz şəhristanı — İranın Xuzistan ostanının şəhristanlarından biridir. Şəhristanın inzibati mərkəzi Ramhörmüz şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 97,561 nəfər və 20,648 ailədən ibarət idi.
Cənub maqnit qütbü
thumb|1. [[Cənub qütbü 2. Cənub maqnit qütbü (2007) 3. Cənub geomaqnit sahəsi 4. Cənub qütb əlçatmazlığı]] Cənub maqnit qütbü — Maqnitin bir qurtaracağı şimala istiqamətlənir. Digər istiqaməti isə cənubadır. Maqnitlər bir birini itələmə xüsusiyətinə malikdirlər. Bu da o anlama gəlir ki, əslində şimal maqnit qütbü Cənub maqnit qütbüdür. Cənub maqnit qütbü isə Şimal maqnit qütbüdür.
Yerləşməsi
Cənub maqnit qütbü heçdə Cənub Coğrafi qütbü ilə üst-üstə düşmür. Cənub maqnit qütbü Antarktidanın kənarında yerləşir. Cənub maqnit qütbünün əks tərəfində Kanadanın şimalında Şimal maqnit qütbü yerləşir. Maqnit qütbü xəyali olaraq xüsusiyyət daşıyır.
Tarixi
1831-ci il ingilis qütb araşdırmaçısı Con Ross tərəfindən Kanada Arktik arxipelaqında Şimal maqnit qütbünü aşkarlayır. Belə ki, burada maqnit əqrəbi vertikal vəziyyət alaraq 90° həmdəvərində hərəkət edir. 1841-ci ildə Ceyms Ross (Con Rossun əmisi oğlu) Antarktida ərazisində Yerin cənub maqnit qütbünün yerini aşkarlayır.
Cənub geomaqnit sahəsi
250px|thumb|right|Yerin maqnit sahələri 2005-ci ildə o -79.74°N, 108.22°W kordinatlarında, Bodtok stansiyası yaxınlığında yerləşirdi.
Achillea apiculata
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İran keçialaçı
IUNC Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Təhlükəli həddə yaxın olanlar" kateqoriyasına adiddir- NT. Azərbaycanın nadir növüdür.
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
Çiçəkləməsi iyun-iyul, meyvəverməsi avqus-sentyabr aylarına təsadüf edir. Quru-gilli, daşlı və bəzən də şoranlaşmış yamaclarda rast gəlinir. Dərman bitkisidir.
Yayılması
Naxçıvan düzənliyi və dağlıq hissəsi, Xızı rayonunda (Altı-ağacda) təbii halda yayılmışdır.
Sayı və tendensiyası
Populyasiyanın təbii bərpası azalır, təhlükə altına düşə bilən növdür
Məhdudlaşdırıcı amillər
Antropogen amillər (əhali tərəfindən dərman bitkisi kimi toplanması) və populyasiyasının zəif təkrarlanmasıdır.
Mühafizə tədbirləri
Mühafizəsi üçün xüsusi tədbirlər aparılmır, yayılma yerlərində antropogen təsirləri azaltmaq məqsədi ilə yasaqlıqların təşkili, populyasiya səviyyəsində genetik tədqiqi, toxumlarının toxum bankında saxlanılması, bərpasının təmin edilməsi təklif olunur.
Tamam Cəfərova
Tamam Cəfərova — Tarix elmləri namizədi, dosent, VI çağırış Milli Məclisin Şamaxıdan seçilən deputatıdır.
Həyatı
Tamam Şaməmməd qızı Cəfərova 1959-cu il aprelin 5-də Bakı şəhərində anadan olub. 1976-cı ildə Bakı şəhəri, 180 saylı orta məktəbi qızıl medalla bitirib. Ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə həyata keçirilən gənclərin Azərbaycandan kənarda təhsili proqramı çərçivəsində 1976-cı ildə M. V. Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin (MDU) Tarix fakültəsinə daxil olub. 1981-ci ildə Moskva Dövlət Universitetini bitirdikdən sonra M. Əzizbəyov adına Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunda (indiki Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti) müəllim kimi əmək fəaliyyətinə başlayıb.
1987–1990-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki Bakı Dövlət Universiteti) aspiranturasında əyani təhsil alıb. 1991-ci ildə namizədlik dissertasiyasını müdafiə edərək, tarix elmləri namizədi elmi adına layiq görülüb. 1996-cı ildən dosent vəzifəsində çalışır.
2007-ci ilə qədər Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetinin "Siyasi Tarix" kafedrasında, 2007-ci ildən 2019-cu ilin fevral ayına qədər Bakı Dövlət Universitetinin "Beynəlxalq münasibətlər və iqtisadiyyat" fakültəsinin "Diplomatiya və müasir inteqrasiya prosesləri" kafedrasında dosent vəzifəsində çalışıb. Hazırda Azərbaycan Dillər Universitetinin Beynəlxalq münasibətlər kafedrasının dosenti, Sosial məsələlər və ictimaiyyətlə əlaqələr üzrə prorektordur.
Siyasi-ictimai fəaliyyəti
Tamam Cəfərova pedaqoji və elmi fəaliyyətlə yanaşı, Azərbaycanın ictimai-siyasi həyatında, vətəndaş cəmiyyətinin və qadın hərəkatının formalaşmasında və inkişafında fəal iştirak edib:
"Diplomatik xidmətdə fərqlənməyə görə" medalı
"Diplomatik xidmətdə fərqlənməyə görə" medalı — Azərbaycan Respublikasının dövlət mükafatı.
Təsviri
Medalın diametri 35 mm-dir, hər iki üzü qızılı rəngli dairəvi metal lövhədən ibarətdir, üz tərəfində iki dairə yerləşdirilmişdir. Birinci dairədə yuxarı qövs boyunca “AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ”, aşağı qövs boyunca “DİPLOMATİK XİDMƏTİ” sözləri həkk olunmuşdur. Medalın ikinci dairəsinin mərkəzində simmetrik şəkildə bir-birinin üstünə qoyularaq Azərbaycan milli ornamentlərinin elementini əks etdirən qabarıq qızılı haşiyə içərisində “DİPLOMATİK XİDMƏTDƏ FƏRQLƏNMƏYƏ GÖRƏ” sözləri həkk olunmuşdur.
Medalın arxa tərəfi hamar səthlidir, ortasında diametri 21 mm olan Azərbaycan Respublikasının Dövlət gerbinin qızılı rəngdə qabarıq əksi həkk olunmuşdur.
Medal paltara bərkidilmək üçün elementi olan, 27 mm x 39 mm ölçüdə, aşağıya doğru bucaq altında kəsilən göy rəngli (“Panton 3005 C”) metal lövhəyə halqa və ilgək vasitəsilə birləşdirilir. Lövhənin üzərində aşağı sol küncdən yuxarı sağ küncə doğru yüksələn və hər birinin eni 0,5 mm olan 4 qızılı zolaqdan və onların arasında yerləşən, hər birinin eni 4 mm olan və Azərbaycan Respublikasının Dövlət bayrağının rənglərini əks etdirən 3 maili zolaqdan ibarət element yerləşir. Lövhənin alt hissəsində eni 4 mm olan qızılı təbəqə bərkidilir.
Medala 27 mm x 9 mm ölçüdə, paltara bərkidilmək üçün elementi olan, metaldan düzəldilmiş və göy rəngli (“Panton 3005 C”) fonda, üzərindəki lövhədə Azərbaycan Respublikasının Dövlət bayrağının rənglərini əks etdirən üç maili zolağı təkrar edən element yerləşdirilmiş qəlib əlavə olunur.
Karbon lifli süni material
Karbon lifli süni material kompozit material olub, karbon liflərinin karbon matrisinə daxil edilməsi ilə əldə olunur. Belə materiallara həm də öz lifləri ilə gücləndirilmiş materiallar deyilir. Lifin növü, onların orientasiyası, həcmi və kompozit materialın hazırlanma üsulu sərbəst seçilə bilər və karbon lifli materialın xassələrinin geniş spektrdə əldə olunmasına imkan yaradır. Karbon lifləri ilə gücləndirilmiş materiallara formavermə, süni materialların hazırlanma üsulu ilə oxşardır.
Hazırlanması
thumb|left|Süni materialı hazırlamaq üçün karbon lifləri
Karbon liflər termiki bərkiyən birləşdirici maddələrdə batirıldıqdan sonra qat-qat dolanır və preslənir. Bu zaman piroliz prosesi baş verir. Birləşdirici maddə kömürləşir. Birləşdirici maddə çəkisini itirir və məsaməli kompozit material alınır (şəkil 1). Bu aralıq material yenidən mayeyə hopdurulur və karbonlaşdırılır. Bu proses bütöv bir material alınana qədər dəfələrlə təkrar olunur. Sonda alınan material təxminən 15÷20% məsaməliyə malik olur ki, bunu da tamamilə aradan götürmək olmur. Karbon lifli materialın dartmada möhkəmliyi inert qaz mühitində ətraf temepraturdan (2000 °C) asılı deyil. Sinfosfat materialı ilə hopdurulmuş karbon lifli material oksidləşməyə qarşı tam qorunmuş olur. Bu materiallar təyyarə və kosmik aparatların hazırlanmasında geniş tətbiq olunur. O, əsasən kosmosdan yerə qayıdan aparatların üz qabığı, raketlərin ucluqları, qanadların tilləri, →əyləc diskləri və yüksək temperaturlu sobalarda izoləedici material kimi tətbiq tapır.
Liu Vuhenq
Vuhenq— 341-ci ildə Tiefu konfederasiyasının qərb qolunun başçılığına gəldi. Hu Çao imperiyasına tabe olmuşdu. 356-cı ildə vəfat etdi. Yerinə oğlu Liu Elutu gəldi.
Qarlı aşırım (roman)
Qarlı aşırım — Fərman Kərimzadənin tarixi romanı.
Əsər əsasında 1971-ci ildə Kamil Rüstəmbəyovun rejissorluğu, F. Kərimzadənin ssenari müəllifliyi ilə Axırıncı aşırım filmi çəkilmişdir.
Məzmun
Fərman Kərimzadənin "Qarlı aşırım" əsərində sinfi mübarizənin kəskin xarakter aldığı 30-cu illər kəndinin canlı mənzərəsi verilmişdir. . Yazıçı romanda zəngin xarakterlər qalereyası yaratmışdır. Abbasqulu bəy Şadlinski, Xəlil, Şıxəlioğlu, Şabanzadə, Talıbov, Kərbəlayı İsmayıl, Qəmlo kimi surətlərin fonunda qarşı-qarşıya duran iki cəbhənin mübarizəsi real səhnələrlə işıqlandırılmışdır.
Nəşr
Əsər ilk dəfə Bakıda 1971-ci ildə, daha sonra 1987-ci ildə Gənclik nəşriyyatında, 2016-cı ildə isə Bakı Kitab Klubunda 400 səhifədə, 100 tirajla təkrar çap olunmuşdur.
Madoka Haci
Madoka Haci (d. 8 iyul 1988) — Yaponiya qadın futbolçusu.
Karbon lifli süni material
Mənbə
Kohlenstofffaserverstärkter Kunststoff
Madoka Haci
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 7 oyun keçirib.
Şuş şəhristanı
Şuş şəhristanı — İranın Xuzistan ostanının şəhristanlarından biri. Şəhristanın inzibati mərkəzi Şuş şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 189,793 nəfər və 33,313 ailədən ibarət idi.
Achillea arabica
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Jiqor
Jiqor (, Gigòrds) — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Tyurye kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Forkalkye.
INSEE kodu — 04093.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 2875 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 32 yaşda (15-64 yaş arasında) 22 nəfər iqtisadi fəal, 10 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 68,8%, 1999-cu ildə 61.5%). 22 fəal şəxsdən 20 nəfəri (11 kişi və 9 qadın), 2 nəfər işsiz (1 kişi və 1 qadın) idi. 10 hərəkətsiz 5 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 4 nəfər - təqaüdçü, 1 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Ada Lavleys
Ada Lavleys (,  — ingilis riyaziyyatçısı. İxtisas olaraq riyaziyyatçı olan bu xanım tarixdə ilk proqram yazması ilə məşhurdur. Çarlz Bebbic tərəfindən ixtira olunan hesablama maşını üçün ilk proqramı tərtib edən Ada Lavleys dünya tarixində ilk proqramçı sayılır. Bu xanım həmçinin "sikl" və "işçi xana" terminlərini də ilk dəfə tətbiq etmişdir. 1979–1980-ci illərdə ABŞ-nin Müdafiə Nazirliyinin sifarişi ilə Ada proqramlaşdırma dili yaradılmışdır. Dilin yaradılmasında əsas məqsəd hərbi obyektlərin (gəmilərin, təyyarələrin, raketlərin, tankların və s.) idarə edilməsi üçün xüsusi sistemin yaradılması idi. 17 fevral 1983-cü ildə ADA obyektyönümlü proqramlaşdırma dili ANSI tərəfindən rəsmən standartlaşdırılmışdır. Bu dil ABŞ-nin Müdafiə Nazirliyi tərəfindən qəbul edilmiş layihə çərçivəsində hərbi təyinatlı sistemlər və böyük hərbi kompüterlər üçün vahid proqramlaşdırma dilinin yaradılması məqsədilə işlənib hazırlanmışdır. Bundan başqa ilk proqramçı olan bu xanımın adının əbədiləşdirilməsi məqsədilə 1998-ci ildə Ada mükafatı təsis edilmişdir.
Həyatı
Ada Lavleys anadan olandan bir ay sonra onun atası, məşhur ingilis şairi olan Corc Qordon Bayron ailəsi ilə boşanaraq İngiltərəni tərk edir. Bundan sonra Ada, anası Anna İzabel və onun valideynlərinin himayəsində böyüməyə başlayır.
Adanın ailə həyatı uğurlu olmuşdur. O, 1835-ci ilin iyul ayında 18-ci Kinq Lordu birinci qraf Lavleys olan Uilyama ərə getmişdir. 29 yaşlı Ser Uilyam sakit, təmkinli və mehriban insan idi. O, həyat yoldaşının elmi işlərinə anlayışla yanaşırdı və bacardığı qədər ona kömək edirdi.
50-ci illərin əvvəllərində Ada ağır xəstələndi. 1852-ci ilin yayında o, artıq yorğan-döşəkdən qalxa bilmirdi, 1852-ci il 27 noyabrda isə Avqusta Ada Lavleys atası ilə eyni yaşda dünyasını dəyişdi. Vəsiyyətinə əsasən, o, Bayronlar ailəsinin Nottinqemşirdəki ailə qəbiristanlığında dəfn edildi.
İş həyatı
Adanın anası riyaziyyatı çox yaxşı bilirdi və o da qızının riyaziyyatçı olmasını çox istəyirdi. Bu məqsədlə Anna İzabel qızının riyaziyyat dərsləri üçün bir vaxtlar özünün müəllimi olmuş şotland riyaziyyatçısı Oqastes de Morqanı dəvət edir. Riyaziyyat müəlliminin xanımı məşhur Meri Somervill də Adanın tərbiyəsində və yetişməsində xüsusi rol oynamışdır. Merini məşhur edən məqam isə onun fransız dilindən ingilis dilinə tərcümə etdiyi "Səmavi mexanika haqqında traktat" əsəri olmuşdur. Qeyd edək ki, bu əsərin müəllifi məşhur fransız riyaziyyatçısı və astronomu Pyer Simon Laplasdır.
Anabella Milbankın dostları sırasına görkəmli ingilis alimi və ixtiraçısı Çarlz Bebbic də daxil idi. Gənc Ada onun emalatxanasına gedir və onun hesablama maşınları üzərindəki işləri ilə tanış olurdu. Çarlz Bebbic bu qızı səmimi qəlbdən sevdi, onda insanlarda qiymətləndirdiyi ən əsas cəhəti — ağlın itiliyini tapmışdı. Bebbic Adanın elmi işlərinə nəzarət edir, ona kitab və məqalələr göndərir və onu öz elmi işləri ilə tanış edirdi.
Ada Bebbicə olan məktublardan birində tam aydınlıqla xarakterizə etmişdir:
"'Mənim beynim sadə ölümcül substansiyadan artıqdır; mən əminəm ki, zaman bunu göstərəcəkdir (əgər nəfəsim və digərləri ölümə doğru çox sürətli irəliləməsə). Şeytana and içirəm ki, heç 10 il keçməyəcək ki, mən dünya müəmmalarının həyat qanından müəyyən qədər dadacam, hansı ki bunu sadə ölümcül dodaq və ağıl edə bilməzdi. Heç kəs mənim kiçik varlığımın necə dəhşətli dərəcədə güclü olduğunu və nəyə qadir olduğunu bilmir. Mən 'dəhşətli' dedim, siz bunun bəzi vəziyyətlərdə nə demək olduğunu təsvvür edə bilərsiniz. Qraf L. bəzən deyir: 'Siz necə də yaxşı general ola bilərdiniz'. Zamanla məni ictimai və qayğılarda təsvvür edin (mən həmişə dünya hakimiyyətinə, gücə və şöhrətə malik olmağı arzu edirdim — bu arzu heç vaxt həyata keçməyəcəkdir …). Kainat üçün yaxşıdır ki, mənim məqsəd və şöhrətpərəstliyim həmişəlik daxili dünya ilə bağlıdır və mən qılınc, zəhər və intriqalarla iş görməyə hazırlaşmıram'."
Proqramlaşdırma
İlk düzəlişlər olduqdan sonra o, Bebbicə yazır: "'Mən qeydlərimdən birinə Bernulli rəqəmləri haqqında nümunə olaraq əlavə etmək istəyirəm ki, hansı ki necə qeyri-müəyyən funksiya insan müdaxiləsindən əvvəl maşın tərəfindən hesablanır. Mənə lazımi məlumat və düsturları göndərin'."
Bebbic onun xahişi üzrə bütün lazımi məlumatları göndərdi və Adanı çətinliklərdən azad etmək üçün özü bu rəqəmlərin tapılması üçün alqoritmi tərtib etdi. Lakin alqoritmin tərtibində çox kobud səhv etmişdi və Ada dərhal onu aşkar etdi. O, Bernulli rəqəmlərinin hesablanması üçün proqramı müstəqil olaraq yazdı.
Bu proqram ölçüsünə, mürəkkəbliyinə və məsələlərin riyazi tərtibinə görə heç bir elementar nümunə ilə müqayisə oluna bilməyəcək dərəcədə xüsusi maraq kəsb edir. Bu nümunə Ada Lavleysə analitik maşında proqramlaşdırmanın metodikasını tam olaraq göstərməyə imkan verdi və uyğun metodla hesablamada olan üstünlüyü təyin etdi.
Ada Lavleys kompüter proqramlaşdırmasını ilk əvvəl məsələnin qoyulmasından başlayır, sonra proqramlaşdırma üçün əlverişli hesablama metodu seçir və yalnız bundan sonra proqramın tərtibinə başlayır.
Bu proqram Bebbicdə heyrət doğurdu və o, onun müəllifi üçün tərifləyici sözləri əsirgəmirdi və onlar tamamilə layiq idilər. Dəstək və xoş sözlər Adanın özünə inamını artırdı və ona iş üçün güc verdi. Uğurlar ona böyük gərginlik və sağlamlığı bahasına gəlirdi, hansı ki bu barədə o, Bebbicə olan məktublarında dəfələrlə şikayətlənirdi. Ada Lavleys istəyirdi ki, arzu etdiyi bu və ya sonrakı işlər necəsə onun adı ilə bağlı olsun. Buna görə də Ada hər qeydin altında öz inisiallarını qoymağa qərar verir.
Ada Lavleysin qeydləri onun ideya və prinsiplərinə əsaslanan müasir proqramlaşdırmanın əsasını qoydu. Ada dövrün mənasını tamamilə dərk etmişdi — dövrü hesablama metodlarından istifadə hesablayıcı maşınlardan istifadəni yüngülləşdirən ən sadə və ən effektiv metodlardan biridir. Buna görə də o, öz işində dövrlərə çox diqqət ayırırdı. Dövr anlayışını belə vermişdi: "Dövr əməliyyatı 1 dəfədən artıq təkrarlanan istənilən əməliyyatlar qrupuna deyilir".
Hər şeydən əvvəl, artıq o zaman Ada Lavleys özünə universal hesablayıcı maşının imkanlarının nəhəng "spektr genişliyi" haqqında tam hesabat verirdi. Bununla belə, o, bu imkanların sərhədlərini çox aydın təsəvvür edirdi: "'Analitik maşın imkanlarının şişirdilməsinin qarşısını almaq arzu olunandır. Analitik maşın, həqiqətən yeni nə isə yaratmağa iddia etmir. Maşın bizim ona verdiyimiz əmrləri yerinə yetirir. O, analizi izləyə bilər, lakin o, hər hansı analitik münasibətləri və ya həqiqətləri əvvəlcədən tapa bilməz. Maşının funksiyası bizə artıq tanış olduğumuzu əldə etməkdən ibarətdir'." 1843-cü ildə bu fikirləri bildirən zaman Ada, əlbəttə ki, 120 ildən sonra proqramlaşdırmanın necə inkişaf edəcəyini və hansı forma alacağını görə bilməzdi.
İlk və yeganə çalışmasında Ada Lavleys müasir proqramlaşdırma üçün belə, aktual olan çoxlu sayda sualları nəzərdən keçirmişdir.
Maddi sıxıntı
Bir az sonra Bebbic Lavleyslər ilə birlikdə at yarışlarında uduşlu pul sisteminn hazırlanması və praktiki yoxlanmasına başladılar. Bu yolla hesablama maşını üzərindəki işin davam etdirilməsi üçün vəsait qazanmaq istəyirdi. "Sistem" ümidləri doğrultmadı, kifayət qədər böyük məbləğ uduzduqdan sonra Bebbic və qraf Lavleys "sistemin" təkmilləşdirilməsindəki işdən imtina etdilər. Lakin coşğun və inadkar ledi Ada oyuna davam edirdi. O, bu riskli oyuna çox cəlb olunaraq, bütün öz şəxsi vəsaitini ona xərcləmişdi, özü də onun həyat yoldaşı bundan xəbərsiz idi. Bundan başqa, ledi Ada dələduz bir qrup tərəfindən şantaj edilirdi.
Xürrəmşəhr şəhristanı
Xürrəmşəhr şəhristanı— İranın Xuzistan ostanının şəhristanlarından biridir. Şəhristanın inzibati mərkəzi Xürrəmşəhr şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 155,224 nəfər və 32,563 ailədən ibarət idi.
Qartopu effekti
Qartopu effekti - həndəsi silsilə və eləcə də qüvvət funksiyası üsulları ilə getdikcə daha böyük sayda artıq mövcud olan yeni faktlar hesab olunan hadisələri toplayan əxlaqi və ya qeyri-əxlaqi döngü. Bu effekt öz adını qarla örtülmüş yamac boyunca aşağı yumalanan bir qartopu misalından götürmüşdür: təsəvvür edirik ki, qartopu getdikcə daha da böyüyür və daha da sürətlənir.
Kütlə psixologiyasında rolu
Qartopu effekti sürü davranışının vacib hərəkətverici qüvvələrindən biridir. Məsələn, əgər bir insan qəfildən küçədə tam çılpaq vəziyyətdə "Terror!" deyə qışqıraraq qaçmağa başlasa, güman ki, 1 və ya 2 insan da qaçmağa başlasın. Vəziyyət belə olduqda daha böyük ehtimal var ki, daha çox insan qaçmağa başlasın. Bunu görən küçədəki digər insanların həmin hərəkəti etməsi ehtimalı əvvəlki qaçan insanların bunu etməsindən daha yüksək olur. Özünü-saxlama fenomeni və onun amplitudu da bu halda daha sürətli olmağa meyil göstərir.
Bir misal
26 may 2009-cu ildə youtube`a yerləşdirilən bir video bu effektin gücünü göstərdi. Sasquatch musiqi festivalı vaxtı gəzintidə bir kişi təkbaşına rəqs edir. Sonra başqa birisi rəqs etməyə başlayır. Bir müddət sonra başqası onlara qoşulur. Qrup üzvlərinin sayı 10-a çatana kimi tamaşaçılar 2-2, 3-3 rəqs edən insanlara qoşulmağa başlayırlar və beləliklə, 100-dən çox insandan ibarət rəqs qrupu formalaşana qədər rəqsə qoşulan insanların sayı daha sürətlə artır. Aydındır ki, qrupun hər dəfə genişlənməsi sonrakı daha sürətli genişlənməni yaradan əsas səbəbdir. Video tez bir zamanda kifayət qədər məşhur oldu və 5 ay ərzində 2 milyon dəfə baxıldı.
Achillea armenorum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Liu Elutu
Elutu yaxud Tu— 356-cı ildə Tiefu konfederasiyasının qərb qolunun başçılığına gəldi. 358-ci ildə qardaşı Liu Hsiuki tərəfindən devrildi.
2001 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
2001-ci ildə Avroviziyada son beş ildə ən aşağı nəticələr göstərmiş yeddi ölkə Avstriya, Belçika, Finlandiya, İsveçrə, Kipr, Makedoniya və Rumıniya müsabiqədən kənarlaşdırılmışdır. Müsabiqədən kənarlaşdırılan ölkələri isə Bosniya və Herseqovina, Litva, Polşa, Portuqaliya, Sloveniya və Yunanıstan əvəz etmişdir. Bu ölkələrdən Yunanıstan iki illik, Bosniya və Herseqovina, Litva, Polşa, Portuqaliya və Sloveniya isə bir illik fasilədən sonra müsabiqəyə geri qaytarılmışdır. Ümumilikdə 23 ölkənin iştirak etdiyi Avroviziya 2001-də Estoniya təmsilçiləri Tanel Padar, Deyv Benton və 2XL qrupu ifa etdikləri "Everybody" adlı mahnı ilə müsabiqənin qalibi seçilmişdirlər. Bu 1994-cü ildən etibarən Avroviziyada iştirak edən Estoniyanın müsabiqədə ilk qələbəsi idi.
Yuğ
Yuğ və ya Sağu — yas mərasimi ilə bağlı arxaik nəğmələrdir. Bu mətnlər ortaq türk folklor arealında geniş yayılmış “yuğ”, “ağı”, “sağu”, “yedi”, “edi” adları ilə tanınmışdır. Bu mərasim insanların vəfatı zamanı ya evdə, ya da basdırılan zamanı düzəldilir. Əsas hissə yasın qurulduğu yerdə icra edilir. Oxunan mahnılar ağı adlanır. Qədim türklərdə yuğçu ozanlar - ağıçılar qopuzda çalaraq ölən haqqında mahnılar deyərlərmiş. Həmin mərasimdə ölən adam təriflənər, onun yaxşı cəhətləri, xeyirxahlıqları mövzu olarmış.
Yuğ həm də qədim türklərin musiqi, mahnı, rəqs, ağı parçaları ilə müşayiət olunan ölübasdırma mərasimi olub. Qədim Azərbaycanda yuğ (yuğlamaq – ağlamaq sözündəndir) adlanan ayın olmuşdur ki, sonralar onun tərkib hissələrinin çoxu matəm mərasiminə keçmişdir. Yaş – matəm nəğmələri ağılar və mərsiyələr bizim dövrlərdə də qalmışdır. Mərsiyələr adətən matəm ayi olan məhərrəmlikdə çox ifa olumurdu.
1. Ağıt (Ağu), 2. Sığıt (Sagu), 3. Yığut (Yugu) sözleri hep Mersiye demektir. Ölünün arxasından oxunan yas şeiri anlamı daşır.
Yuğ, zaman-zaman "Ağıt" ilə eyni mənalı istifadə edilsə də daha geniş əhatəlidir, yalnız oxunan ezgi deyil, edilən mərasimi də ifadə edər. Köhnə yas mərasimlərinə xüsusi olaraq dəvət edilən "Yuğçular" (Ağıtçılar), qopuz çalar hətta rəqs edirdilər. Bu mərasimlərdə ağı söyləmənin yanında, üz cırmaq, saç yolmaq, başa kül tökmək və ağları soyunub qara geyimlər geymək də ənənənin içərisində yer alırdı. Bəzi yerlərdə "Ölü aşı" vermək də ənənədir. Divan-ı Lüğat-it Türkde bu yeməyə "Yuğ Besen" demişdir. Bu tətbiq, uygurlarda "Üzüt aşı" adıyla bilinən ziyarətin eynisidir.
Etimologiya
(Yuğ / Yığ / Ağ) kökü. Ağlamaq mənasını daşıyır. Ağıt, ağu, ağlamaq, yığlamak, yığut kimi sözlər həmişə bir-biriylə əlaqəlidir. Yığlamak / Yuğlamak sözcüyü ağlamaq deməkdir. Bundan başqa Yo / Yox / Yox kökündən yokoluşum də xatırladar.
Azərbaycanda
Aş (yuğ) mərasimi hələ də bəzi türk xalqlarında, o cümlədən azərbaycanlılarda mövcuddur. Yas mərasimində qonaqlara verilən yeməyin ölünün ruhunu o biri dünyada rahatlatdığına inanılır. Ədəbiyyatşünas Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev yuğ haqqında bu fikirləri bildirmişdir:
Müasir dövrdə yuğçu kişilərin yerini mərsiyəçi qadınlar almışdır.
Azərbaycanın bir sıra rayonlarında, xüsusilə Kəlbəcərin Almalı kəndində yuğ mərasiminin bir sıra qalıqları bu günə kimi yaşamaqdadır. Bu kənddə ölünü götürməmişdən qabaq onun bir tərəfində kişilər, o biri tərəfində qadınlar diz çökür və əllərindəki dəsmalı yellədə-yellədə xorla "vaveyla" ― "heyif, yazıq" (bizcə, bu az-çox sonradan mərasimə gəlmədir) deyirlər. Ölünü gətirib kəndin ortasında basdırandan sonra, yuğda olduğu kimi çalıb-oxuyub, rəqs edirlər.
Fəxrəddin Qəhrəmanlı
Fəxrəddin Qəhrəmanlı — Azərbaycan rəssamı, "Azərbaycan Dövlət Rəssamlar İttifaqı"nın üzvü