cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lionel Jospen
Bioqrafiya
O vaxtdan bəri, sosialistlər dərin böhran vəziyyətində idilər, yalnız 2006-cı ildə gənclərin "ilk əmək müqaviləsi" qanununa qarşı kütləvi hökumət əleyhinə etirazlarından sonra yaranmağa başladılar. Bu zaman Jospinin mümkün prezidentlik ambisiyaları haqqında yenidən söhbətlər başladı: 2006-cı ilin oktyabrında sosialistlər arasında daha çox populyar olan Segolen Royalın prezidentlik ambisiyalarına kəskin şəkildə qarşı çıxmasına baxmayaraq, partiya buna baxmayaraq 16 noyabr prezident seçkilərində namizədliyini irəli sürdü.
Yüksək səviyyədə
Dövlət İdarəçilik Məktəbini bitirdikdən sonra Xarici İşlər Nazirliyinin İqtisadiyyat şöbəsinə daxil oldu.
Şamil Cəmşidov
Şamil Allahverdi oğlu Cəmşidov(d. 05.05.1920 — ö. 08.12.2008) — şərqşünas-filoloq, Filologiya elmləri doktoru, Əməkdar elm xadimi, Prezident təqaüdçüsü, Əmək və müharibə veteranı, Atatürk adına Türkiyə Böyük Tarix-Dil qurumunun fəxri üzvü
Həyatı
Şamil Allahverdi oğlu 5 may 1920-ci ildə Ağcabədi rayonunda anadan olub.Ali təhsil aldıqdan sonra əsas əmək fəaliyyətinə müəllimliyə başlamış, Ağdam İnstitutunda baş müəllim (1949-1953), Ağcabədi Şəhər Xəlfərəddin orta məktəbində dil-ədəbiyyat və məntiq-psixologiya müəllimi vəzifəsində işləmişdir.
1954-cü ildə Respublika Akademiyasının Əlyazmalar fonduna (indiki M. Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutu) elmi işə dəvət olunmuşdur. Akademiyada işlədiyi yarıməsrlik əmək fəaliyyəti dövründə Əlyazmalar Xəzinəsinin zənginləşməsi, təbliği, azəsi türk dilinin mənşəi və Azərbaycan ədəbiyyatının bir sıra problem məsələlərinin həllində böyük xidmətləri olmuşdur. Şerimizdə müasir təhsilin vəziyyəti, Azərbaycan zəmində türk dilinin qədimliyi, M.Füzulinin, Vaqifin, Vidadinin və Çəmənzəminlinin həyat və yaradıcılığına mühüm yeniliklər gətirmişdir. Alimin ən mühüm elmi fəaliyyəti Azərbaycan yazılı dastan abidələrinin və birinci növbədə "Kitabi-Dədə Qorqud"un tarixi tədqiqinə həsr olunmuş, bu sahədəki elmi nailiyyətləri, onu dünya türkologiyasında görkəmli Qorqudşünas kimi tanıtmışdır.
Qothold Efraim Lessinq
Qothold Efraim Lessinq (, 20 yanvar 1729 - 15 fevral 1781) - alman şairi, dramaturqu, mütəfəkkiridir. Lessinq yeni alman ədəbiyyatına keçidin möhtəşəm əsasını qoymuşdur. Alman klassik ədəbiyyatının banisidir. O, həmçinin Almaniyada realist estetikanın yaradıcısı sayılır. Onun mübariz ideyalarla dolu dramaturgiyası isə yeni eranın siyasi tribunası olmuşdur.
Həyatı
Qothold Efraim Lessinq 1729-cu ildə Almaniyada, Kamenç şəhərində kasıb pastor ailəsində doğulmuşdur. ailəsi belə hesab edir ki, nəsl ənənəsinə görə o da pastor olacaqdır. Lakin kiçik yaşlarından mütaliyəyə meyl göstərən Lessinq ilk təhsilini Maysendə knyaz məktəbində alır. Bu monastır məktəbində də sxolastik pedantizm hakim idi. Lakin Lessinq bu köhnəliyə sinə gərməyə özündə qüvvə tapır və öz ideyalarının ardınca gedir. Sonra o, Leypsikdə iki il, Vittenberqdə isə bir il ilahiyyət dərsi alır, sonralar isə tibb ixtisasına yiyələnir. Bu dövrdə o, məşhur aktrisa Kakolina Nayberlə tanış olur və bu aktrisa onun dünyagörüşündə xüsusi rol oynayır. 1748-ci ildə o, Berlinə gəlir və jurnalistika ilə məşğul olur. Burada "Ədəbi Məktublar" adı ilə tanınmış "Ən yeni ədəbiyyat haqda yazılar" jurnalını nəşr etdirir. Bu jurnal yeni alman ədəbiyyatının inkişafında mühüm rol oynayır. Almaniyada yeddiillik müharibə ilə əlaqədar Lessinq "Minna fon Barnhelm" yaxud "Əsgər səadəti" komediyasını yazır. 1966-cı ildə isə o, özünün "Laokoon" nəzəri traktatını bitirir. 1767-1769-cu illərdə Lessinq Hamburq milli teatrında çalışır və bu dövr onun yaradıcılığında mühüm rol oynayır. O, bir sıra teatrla bağlı məqalələr yazır və özünün "Hamburq dramaturgiyası" adlı monumental nəzəri əsərini yaradır. 1772-ci ildə Lessinq özünün məşhur "Emiliya Qalotti" faciəsini yazır. yaradıcılığının zirvəsi sayılan bu əsər çox kəskin realist bir dram idi. Ömrünün son illərini o, Volfenbütteldə keçirir. 1777-ci ildə o, Yeva Kenql adlı qadınla evlənir, bir il sonra həyat yoldaşı vəfat edir. Bu mərhumiyyətlərə baxmayaraq o, mübariz ruhlu "Ahti-Qets" pamfletini (1778), "Müdrik Natan" (1779) mənzum dramını, "İnsan nəslinin tərbiyəsi" (1780) traktatını və digər əsərlərini yazır. onun bu fəlsəfi əsərləri əslində XVIII-XIX əsrlərin alman klassik fəlsəfəsinin əsas istiqamətlərini müəyyənləşdirirdi. O, bundan əvvəl də yazdığı bir pərdəli pyesləri olan "Gənc alim" (1747), "Azad fikirli" (1749), "Zuhudlar" (1749), "Samuel Qenç" pyeslərini də çox kəskin formada ictimai və dini məsələlərə toxunur, insan azadlığı uğrunda mübarızə aparırdı. Lessinq 1759-cu ildə "Filotos" qəhrəmanlıq faciəsini yazır. Bu əsərdə vətən uğrunda həlak olan romantik gənc bir qəhrəman obrazını yaratmışdır. Eyni sözləri "Miss Sara Sampson" əsəri haqqında da demək olar. 1759-cu ildə Lessinqin "Təmsilləri" nəşr olunur. Bu əsər dövrün ictimai münasibətlərini kəskin tənqid edən təmsillərdən ibarətdir.
Haqqında deyilənlər
Nıkolay Çernişevski Q.E.Lessinqi "Yeni alman ədəbiyyatının atası" adlandırmışdır. Q.E.Lessinqi klassik alman ədəbiyyatının banisi sayırlar. Alman ədəbiyyatında Yohan Volfqanq Hötenin "Faust" əsərində sonra ən şöhrətli əsər "Müdrik Natandır."
Əsərləri
thumb|300px|Lessinqin kitabları
Azərbaycan dilinə tərcümə edilmiş əsərləri
thumb|200px|Müdrük Natan
Müdrik Natan
Bu ölməz sənət incisi dini ayrıseçkiliyə, millətlər arası ədavətə qarşı yazılmışdır. Onun qəhrəmanları qədim dövrlərdə Fələstində bir-biri ilə düşmənçilik edən xalqların və dinlərin nümayəndələridir. Millətlər arasında humanistlik, bərəbərlik, qardaşliq ideyalarını təbliğ edən bu əsər faşizm dövründə yandırılmış və qadağan edilmişdir. Humanizm və dini etiqadlara ehtiram hissi ilə yazılmış "Müdrik Natan" mənzum dram Lessinqin ən mürəkkəb süjetli fəlsəfi əsərlərindəndir. Oriqinaldan Azərbaycan dilinə Həmid Arzulu tərəfindən tərcümə edilmiş əsər Naxçıvan Dövlət Musiqili Dram Teatrında 2010-cu ilin repertuarına salınaraq tamaşaya qoyulmuşdur.
Sentrokaspi Diktaturası
Sentrokaspi Diktaturası — 1 avqust 1918-ci ildə Bakı şəhəri ndə daşnaklar və menşeviklər tərəfindən qurulmuş tanınmamış dövlət. Bakı Kommunasını devirən diktatura cəmi 45 gün hakimiyyətdə qalmışdır.
Hökumət
Diktatura 5 nəfər diktatordan ibarət idi. Kommunanı devirən əsas şəxslər Xəzər donanmasından H.Tuşov (diktatorlardan biri), Peçenkin, M.Tyuşkov, Buşev, Lemley (diktatorlardan biri), Yermakov (diktatorlardan biri), eserlərdən Lev Umanski, Abram Veluns (diktatorlardan biri), menşeviklərdən Qriqori Ayollo, M.Sadovski, daşnaklardan A.Arakelyan və S.Məlik-Elçiyan idi.
Britaniya dəstəyi
Lionel Denstervil tərəfindən göndərilən polkovnik C.B.Stokes başçılığında ilk 44 nəfərlik hərbi hissə avqustun 4-ü Bakıya çıxdı. Həmin gün bir alman diplomatik missiyası "Kursk" gəmisində Həştərxandan Bakıya gəldi və "Türk qərargahı"nın yerini soruşdu. Lakin şəhər hələ türklərin əlində deyildi. Bundan şübhələnən diktatura missiyanı həbs etdi. Sonrakı hərbi hissə polkovnik R.Keyworth başçılığında gəlib Bakıya çatdı. Diktatura bu qədər az əsgərin gəlməsini xoş qarşılamamışdı. Bunu Daşnaksütun nümayəndəsi doktor Aratyan vasitəsilə Denstervilə çatdırmışdılar. Diktatura "Kursk" və "Abo" gəmilərini britaniyalıların ixtiyarına vermişdi. Lionel Denstervil özü isə "Prezident Krüger" gəmisi ilə Serbiya bayrağı altında Bakıya yol almışdı. Diktatura isə şəhərdə hakimiyyəti ələ ala bilməmişdi. 15 avqust 1918-ci ildə polkovnik R.Keyworth şəhərdə özbaşınalıq olduğunu, əsgərlərin istədiyi vaxt hərbi hissəni tərk edib şəhərə getdiyini, sanitar vəziyyətin acınacaqlı halda olmasını, aclığın başladığını yazırdı. Denstervil özü artıq 17 avqustda Bakıda idi. Erməni polkovnik Avetisyanı Muğan Müvəqqəti Hərbi Diktaturasına köməyə göndərərək əsas gücü özü əlinə aldı. Diktatorlar özləri ancaq ofisdə otururdular və cəbhə xəttinə getmirdilər.
Camalkənd (Maku)
Camal kəndi - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Coğrafi yerləşməsi
Maku şəhristanının Ətraf bölgəsinin Avacıq kəndistanında, Maku şəhərindən 42 km şimal-qərbdədir.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 88 nəfər yaşayır (15 ailə). Kənd əhalisini Şiə inanclı Azərbaycan Türklərinin Ayrım boyu təşkil edir.
Eucalyptus flocktoniae
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
UEFA Çempionlar Kuboku 1959/1960
UEFA Çempionlar Kuboku 1959/1960 — Avropanın əsas futbol yarışı UEFA Çempionlar Kubokunun 5-ci mövsümü. Turnirin qalibi ard-arda beşinci dəfə "Real Madrid" klubu oldu. 18 may 1960-cı ildə Qlazqo şəhərinin Hempden Park stadionunda keçirilən final oyununda ispan klubu Almaniyanın "Ayntraxt Frankfurt" klubuna 7–3 hesabı ilə qalib gəldi. Bu Çempionlar Kuboku tarixi ərzində ən böyük hesablı final oyunudur. Həmçinin, ilk dəfə idi ki, Almaniya təmsilçisi turnirin finalına qədər irəlliyə bilmişdir.
İlk dəfə idi ki, turnirdə Yunanıstan klubu iştirak edirdi, hansılar ki ötən mövsüm iştirakdan imtina etmişdilər.
İlkin mərhələ
6 iyul 1959-cu ildə İtaliyanın Çernobbyo şəhərində (Komo əyaləti) ilkin mərhələnin püşkü atıldı. Son çempion kimi "Real Madrid" avtomatik növbəti mərhələyə vəsiqə qazandı, qalan 26 klub isə coğrafi olaraq üç səbətə qruplaşdırıldı. Hər səbətdə çıxan ilk iki klub avtomatik olaraq növbəti mərhələyə keçirdi, digər klublar isə sentyabr ayında ilkin mərhələdə oynamalı idilər.
Təqvimi iştirakçı klublar təyin etdilər və bütün matçlar 30 sentyabr tarixindədək keçirildi.
1 "KuPS" klubu püşatmadan sonra turnirdə iştirak etməkdən imtina etdi, "Ayntraxt Frankfurt" növbəti mərhələyə keçdi
Birinci raund
1 "Sparta Rotterdam" pley-off oyununda "Göteborq"a 3–1 hesabı ilə qalib gələrək 1/4 finala yüksəldi.
2 "Nitsa" pley-off oyununda "Fənərbaxça"ya 5–1 hesabı ilə qalib gələrək 1/4 finala yüksəldi.
1/4 final
1 "Reyncers" pley-off oyununda "Sparta Rotterdam"a 3–2 hesabı ilə qalib gələrək yarımfinala yüksəldi.
Bombardirlər
Çempionlar Kuboku 1959/1960 bombardirlər siyahısı (ilkin mərhələ daxil olmaqla) aşağıdaki kimidir:
Deflyasiya
Deflyasiya ( — şişirmə) — yerli valyutanın alıcılıq qabiliyyətinin artması. Deflyasia əks istiqamətdə inflyasiyadır. Bir sıra səbəblərə görə inflayasiyadan ağır faktor hesab edilir.
Bu tədbir daxili iqtisadi vəzifələrin həllinə yönəlib, lakin kənar effekt kimi tədiyə balansının vəziyyəti də yaxşılaşır. Hesab edilir ki, deflyasiya siyasəti üçün ənənəvi olan nəticələr – istehsalın, investisiyaların və gəlirlərin həcminin aşağı düşməsi – idxalın azalmasına və ixracın genişləndirilməsi üçün ehtiyat güclərin artımına gətirib çıxarır. Deflyasiya üçün xarakterik olan faiz dərəcəsinin artırılması ölkəyə qısamüddətli kapital axınına səbəb olur. Lakin, deflyasiyanın digər aspekti də vardır : o, ixracı azaldır və idxalı artırır, çünki deflyasiya zamanı milli valyutanın mübadilə məzənnəsi yüksəlir ki, bu da idxalatçıların imkanlarını genişləndirir. Ixracatçılar üçün isə milli valyutanın yüksək məzənnəsi ixracdan əldə edilən valyuta gəlirinin milli valyutaya dəyişdirilməsi zamanı daha az mənfəət əldə etmək deməkdir ki, bu da heç də ixracın stimulaşdırılmasına kömək etmir.
Əsas səbəbləri
Qiymətlərin ümumi səviyyəsinin enməsi ümumi tələb çatışmazlığından irəli gəlir və bunun nəticəsində firmalar istehsal gücünü azaldaraq tələbin daha da aşağı düşməsinə səbəb olan işçilərin ixtisarını aparır. Bir tərəfdən istehlakçılar qiymət­lərin düşməsiylə bağlı mövcud tələblərini də gecik­dirir ; digər tərəfdən isə artan işsizlik az olan tələbi daha da azaldaraq iqtisadiyyatın ortasında qara dəliyi xatırladan deflasiya prosesinin hər şeyi udmasına və iqtisadiyyatın durğunluq həddinə gəlib çıxmasına səbəb olur.
Klassik kapitalist nəzəriyyələri sistemin öz-özünü təmir edəcəyinə, qiymət və işçi maaşlarının elastik olduğuna inanır. Ancaq bunun praktikada özünü doğrultmaması kapitalist anlayışın digər modelinə, yəni ictimai xərcləri artıraraq tələbi dəstəkləməyə çağıran Keyns nəzəriyyəsinə üstünlük verildi. Həyata keçirilən təcrübələr müəyyən nəticə versə də, ictimai xərcləri faizli pul ilə artırma prosesi ölkələri inflyasiyaya və borc bataqlığına saldı. Çünki faizlə götürülən borc pul ilə sərf edilən xərclərin qaytarılması üçün hökumətlər vergiləri artırmaq və orta vədəli həm cari, həm də sosial xərcləri azaltmaq məcburiy­yə­tin­də qaldılar.
Bir tərəfdən yüksələn vergilər istehsal xərclərini artırarkən, digər tərəfdən həm ictimaiyyətin orta vədəli xərclərini məhdudlaşdırma məcburiyyətində qalınması, həm də vergilərlə bazardan pulun yı­ğıl­ma­sı yerli əhalinin tələbatını azaltdı.
Nəticədə qısa vədədə bir qədər faydalı görünən Keyns metodu orta və uzun vədədə, həm məsrəf inflya­siyasına, həm də tələbin azalmasına səbəb oldu. Beləliklə, dünya iqtisadiyyatı həm işsizlik, həm də inflyasiya adlanan yeni bir xəstəliklə – yəni staq­flasiya ilə üzləşdi.
Deflasiya ilə aparılan mübarizədə xəstəliyin səbəbləri müəyyən edilmədiyi üçün verilən reseptlər bir növ yalnız ağrıkəsici rolunu oynamışdır. Xəs­təlik davam etdi, sadəcə təsiri bir qədər azaldıldı. Çün­ki xəstəlik yerli əhalinin istehlak qabiliyyətini itirməsiylə bağlı olduğu halda, bu çatışmazlığın faizli pul ilə ödənilən ictimai xərclər vasitəsilə aradan qaldırılmasına səy göstərildi. Tələbi artır­maq məqsədilə istifadə edilən faizli pulun geri ödə­nil­məsi orta müddətdə həm ictimai xərclərin məh­dudlaşmasına, həm də vergi dərəcələrinin artı­rılma­sına səbəb oldu.
Deflasiyadan çıxmaq üçün nə etməli sualına və indiyə qədər tətbiq olunan siyasətlərin niyə səhv və yaxud əskik olduğuna cavab tapmamışdan əvvəl gəlin daha vacib bir suala cavab axtaraq: iqtisadiyyat niyə deflasiyaya məruz qalır? İndi­yə­dək bütün məşhur iqtisadi modellərin cavab tapa bil­mədiyi bu sualı belə də qoya bilərik : inkişaf et­məkdə olan iqtisadi güclər niyə bir müddətdən sonra durğunluğa qapılaraq davamlı inkişaf prose­sindən kənarda qalırlar? Çünki iqtisadiyyatda ara­bir meydana gələn bu durğunluq dövrləriylə defla­si­ya xəstəliyinin kökü birdir.
Əvvəllər inkişaf etmiş ölkələrdə meydana gələn bu problem hal-hazırda başlıca xəstəlik kimi ölkəmiz başda olmaqla təxminən dünyanın hər yerində iqtisadiyyat üçün təhlükə yaradır. Belə olan halda yəqin ki bu xəstəliyi müalicə etmədən öncə onun səbəblərini müəyyən etmək lazımdır.
Hər təklifin öz tələbini formalaşdırması fikri böyük bir səhvdir. Əgər inkişaf edən bir iqtisadiyyata maliksinizsə bu inkişafı təmin edən istehlak həcmini istehsaldan əldə olunan gəlirlə təmin etmək mümkün deyil. Hər dövrdə bu inkişafa müqabil çatışmayan istehlak həcminin emissiya ilə tarazlanması zəruridir.
Bu əsas şərti gerçəkləşdirməyən ölkələr inkişafın müəyyən bir mərhələsinə çatandan sonra hər il inkişafla birlikdə sürətlə artan tələb çatışmamazlığı problemiylə də qarşılaşır və nəticədə bu proses iqtisadiyyatı öz daxilindən çökdürür. Bu vəziyyəti bədəni inkişaf edən bir insanın sümükləri kifayət qədər bərkimədiyi üçün ayaq üstündə dura bilməməsinə bənzədə bilərik.
İqtisadiyyata təsiri
Deflyasiya vəziyyətində şirkətlərin gəlirləri azalmağa başlayır, belə ki, zərərləri ödəmək üçün edilən cəhdlərdən biri əmək haqqının azaldılmasıdır. Ümumilikdə bu, daha çox deflyasiyanın artmasına kömək edir.
Şirkətlərin öz xərclərini azaltmaq üçün gördükləri tədbirlərdən biri də işçi sayının azaldılmasıdır.
Deflyasiya pulun alıcılıq qabiliyyətinin artmasına gətirib çıxarır. Nəticədə, istehsal şirkətlərinin gəlir səviyyəsi azalır. Rəqabətə qarşı durmaq üçün müəssisələr məhsulların qiymətini azaltmağa məcbur olurlar ki, bu da itkilərin daha da artmasına gətirib çıxarır.
Əmək haqqının azaldılması və işsizlik səviyyəsinin artması nəticəsində məhsullara olan tələbat azalır.
Köstəndil
Köstəndil (Кюстендил) — Bolqarıstanda şəhər, ölkənin qərbində yerləşən Köstəndil vilayətinin mərkəzi.
1990-cı illərdə ortaya çıxan iqtisadi böhran nəticəsində, bir çox gənc xaricə işə getdiyi üçün əhalisi sürətlə azalmışdır. Şəhərdə qalanların çoxu qaraçı mənşəlidir.
Sabiroba
Sabiroba — Azərbaycan Respublikasının Xaçmaz rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Ramazan Abdulatipov
Həyatı
Ramazan Hacımuradoviç Abdulatipov 1946-cı il avqustun 4-də RSFSR Dağıstan MSSR Tlyarat rayonunun Qebquda kəndində anadan olub.
Milliyətcə avardır. Ramazan Abdulatipov hazırda Dağıstan Muxtar Respublikasının rəhbəridir. O, 2013-cü il yanvarın 28-dən bu postu icra edir.
Abdulatipov 1997-1998-ci illərdə Rusiya baş nazirinin müavini, 1998-ci ildən 1999-cu ilə qədər milli siyasət naziri postlarında çalışıb. Dağıstana rəhbər təyin olunana qədər Rusiyanın Tacikistandakı səfiri, Rusiya Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin rektoru və Dövlət Dumasının deputatı kimi müxtəlif sahələrdə çalışıb.
Fəlsəfə elmləri doktoru, professordur. Rusiya Təbiət Elmləri Akademiyasının akademikidir.
Beynəlxalq İnkişaf Assosiasiyası
Beynəlxalq İnkişaf Assosiasiyası (BİA; International Development Association, IDA) – Dünya bankının ən yoxsul ölkələrə yardım edən təsisatı. 1960 ildə Dünya bankının baş təşkilatı – Beynəlxalq Yenidənqurma və İnkişaf Bankına (BYİB) əlavə olaraq yaradılmışdır; BYİB-ə nisbətən daha imtiyazlı şərtlərlə kreditlər vermək iqtidarındadır. BİA və BYİB vahid təşkilati struktura, həmçinin ortaq heyətə və qərargaha malikdir, hazırda 162 üzvü var. Bu təşkilata üzv olmaq üçün ölkə ilk növbədə BYİB-ə üzv olmalıdır. BİA indiyə qədər ölkələrə 135 milyard dollar məbləğində kredit verib. 2002-ci ildə 62 ölkədə həyata keçirilən 133 yeni əməliyyat üçün 8,2 milyard dollar vəsait xərclənib. Bu təşkilat kreditləri faizsiz olaraq (0,75% həcmində yığım istisna olmaqla), ödəmə müddəti 10-35 il və güzəşt müddəti 10 il omaqla verir.
BİA-ya daxil olan vəsaitlər Dünya Bankına 2,4 milyard insanın yaşadığı 78 ən yoxul dövlətə ildə orta hesabla 6-7 milyard dollar faizsiz kredit verməyə imkan verir. Bu dəstək olduqca vacib əhəmiyyətə malikdir, çünki həmin dövlətlər bazar şərtləri əsasında borc almaq iqtidarında deyillər. BİA əsas ehtiyacların (təhsil, səhiyyə, təmiz su və s) təmin olunmasına çalışır, məhsuldarlığın artımını və yeni iş yerlərinin yaradılmasını şərtləndirən investisiyaları dəstəkləyir.
BİA-nın kreditləri yalnız hökumətlərə verilir. Eyni zamanda BİA kreditləri yalnız adambaşına düşən gəliri 875 dollardan aşağı olan dövlətlərə verilə bilər. BİA-nın kreditləri Dünya Bankı borclarının təxminən dörddə birini təşkil edir.
40-a yaxın dövlət BİA-nın maliyyələşməsində iştirak edir. Donorların siyahısına Fransa, Almaniya, Yaponiya, Böyük Britaniya, ABŞ kimi inkişaf etmiş ölkələrlə yanaşı, Argentina, Botsvana, Braziliya, Macarıstan, Koreya, Rusiya Federasiyası, Türkiyə kimi inkişafda olan dövlətlər də daxildir.
BİA-nın borcları 2002-ci fiskal ilində rekord həddə çataraq 133 yeni əməliyyat üçün 8,1 milyard dollar təşkil edib (2001-ci ildə 134 yeni əməliyyat üçün 6,8 milyard dollar). BİA-nın borclarının yarıdan çoxu Afrika və Cənubi Asiyaya iqtiqamətlənib. Afrika 2002-ci ildə 63 yeni əməliyyat üçün 3,8 milyard dollar borc alıb. BİA-nın borclarının üçdə birinə qədəri (2,6 milyard dollar) Cənubi Asiyaya istiqamətlənib.
BİA-nın investisiya borcları 5,6 milyard dollar həddə qədər arıtb. Buna Əfqanıstandakı təcili tikinti işləri, təhsil, dövlət idarəçiliyi üçün ayrılan 100 milyon dollarlıq BİA qrantı da daxildir.
BİA borclarının ciddi hissəsi (44 əməliyyat üçün 2 milyard dollar) təhsil, sağlamlıq, sosial xidmətlər, su və sanitariya kimi sahələrə yönəldilib. Dövlət idarəçiliyi ilə əlaqəli 34 əməliyyata 1,6 milyard dollar xərclənib.
Hans Zimmer
Hans Florian Simmer — Alman film-musiqi bəstəkarı və musiqi prodüseridir. O, 1980-ci ildən bəri 150-dən çox film üçün musiqilər bəstələmişdir. Onun əsərlərinə Ən yaxşı musiqiyə görə Oskar mükafatını qazandırmış Kral Şir və bundan başqa Ulduzlararası, Qladiator, Başlanğıc (film, 2010) və Qara cəngavər trilogiyası daxildir.
Beynəlxalq İnkişaf Assosiasiyası
BİA imtiyazlı ödəmə müddəti 10 il olan 20, 35 və 40 illik faizsiz kreditlər verir. 2005–2009-cu illərdə BİA tərəfindən dəstəklənən kredit və zəmanətlərin ümumi həcmi 55,3 mlrd. ABŞ dolları təşkil etmişdir; bu məbləğin yarısından çoxu infrastrukturun və sosial sferanın inkişafına yönəldilmişdir. BİA-ya ən böyük borcu olan ölkə Hindistandır; verilən kredit və zəmanətlərin ümumi həcminin 18,8%- i onun payına düşür.
Hans Zimmer
Zimmer karyerasının ilkin mərhələsində Birləşmiş Krallıqda fəaliyyət göstərmiş və sonradan Amerika Birləşmiş Ştatlarına. O, DreamWorks Pictures-də film-musiqi bölməsinin rəhbəridir və öz qurduğu əvvəllər Media Ventures kimi tanınan Remote Control Productions şirkəti vasitəsilə digər bəstəkarlarla əməkdaşlıq edir. Studiyası Kaliforniyanın Santa Monika şəhərində yerləşir və film musiqilərinin ilkin versiyasının qısa zamanda hazırlanması üçün geniş kömpüter texnologiyası ilə təchiz olunmuşdur.
Zimmerin əsərləri başlıca olaraq elektronik musiqi səslərini ənənəvi orkestr tərtibatları ilə bütünləşdirməsi ilə fərqlənir. O, dörd Qremmi mükafatı, üç Klassik Brit Mükafatları (ing. Classic Brit Awards), iki Qızıl qlobus mükafatı və bir Oskar mükafatı almışdır. Hans Zimmer The Daily Telegraph tərəfindən yayımlanan Yaşayan 100 Dahi siyahısına salınmışdır.
Beynəlxalq İnkişaf Assosiasiyası
BİA-nın ehtiyatları donor-ölkələrin ödəmələri (hər üç ildən bir), BYİB və Beynəlxalq Maliyyə Korporasiyasının (BMK) gəlirlərinin başqa hesablara köçürülməsi, həmçinin əvvəllər verilmiş kreditlərin ödənilməsindən daxilolmalar hesabına artır.
Səfərəli bəy Əbdürrəhmanbəyov
Səfərəli bəy Məşədi Hacı bəy oğlu Əbdürrəhmanbəyov (1878-17 may 1899)—Qarabağ bəylərindən.
Həyatı
Hacı bəyin ikinci oğlu Səfərəli bəy 1878-ci ildə Cəbrayıl qəzasının Əbdürrəhmanbəyli obasında dünyaya gəlmişdi. Molla yanında oxumuşdu. Özəl təsərrüfatını idarə etməklə keçinirdi.
Səfərəli bəy 17 may 1899-cu ildə qaçaqlar tərəfindən öldürüldü. Hadisənin təfsilatı: Zəngəzur qəzasının Sisyan nahiyəsinin Pul kəndi yaxınlığında Əbdürrəhmanbəyli köçü qaçaqlarla üzləşdi. Qaçaqlardan Qaragüvəndikli Cabbar Hüseyn oğlu və Əbdülhəsən Bədəl oğlu Səfərəli bəydən qızıl pul tələb etdilər. Səfərəli bəy onlara bir neçə qoç təklif etdi ki, aparın şişlik çəkin. Qızılım yoxdur. Mübahisə edib, çəplşdilər. Qaçaqlar tüfənlərini hərləyib, Səfərəli bəyi atdan aşırdılar. Qardaşı Bala bəy yetirincə qaçaqlar çapıb aradan çıxdılar. Pristav gəlib sorğuya çəkdi. Şahidlər Məhəmməd bəy Ağabəyov, Vəli bəy Məmmədəli bəy oğlu və Pənah Kazım oğlu bir ağızdan bu işdə qaçaqların əllərinin olduğunu təsdiqlədilər…
Senecio pyroglossus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İranın dövlət quruluşu
İranın dövlət quruluşu - 1979-cu ildə qəbul edilmiş Konstitusiyasına əsasən hüquqi-siyasi, inzibati, iqtisadi və ictimai münasibətlər sistemi.
Eucalyptus fibrosa
(Eucalyptus fibrosa) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İranın dövlət quruluşu
Dövlət quruluşu
1979-cu il 11 fevralda İranda şah idarə üsulu olan monarxiya ləğv edilmiş və nəticədə 1 aprel 1979-cu ildə İran İslam Respublikası elan olunmuşdur. 1979-cu il 3 dekabr qəbul olunmuş Konstitusiya halhazırda qüvvədədir. 1989-cu il 28 iyulda ona dəyişikliklər edilmişdir. Mövcud Konstitusiya respublika quruluşunun yaranmasını, bütün hakimiyyətin dini-siyasi dairələrin nümayəndələrinə keçməsini hüquqi cəhətdən təsbit etmişdir. İran İslam Respublikasında dövlət hakimiyyəti bir-birindən asılı olmayan qanunverici, icraedici və məhkəmə sahələri vasitəsilə ölkənin Ali Dini Rəhbərinin nəzarəti altında həyata keçirilir.
İranın hökumət başçısı de-yure Prezidentdir, bununla belə o, dövlətin de-fakto başçısı Ali Dini Rəhbərə tabedir. İslam İnqilabının rəhbəri Ayətullah Xomeyninin ölümündən sonra 4 iyul 1989-cu il tarixində İran İslam Respublikasının yeni Ali Dini Rəhbəri vəzifəsinə ayətullah Seyyid Əli Xameneyi seçilmişdir.
İranın Ali Dini Rəhbəri hakimiyyətin bütün qollarına nəzarət edir, daxili və xarici siyasətin əsas istiqamətlərini müəyyən edir; məhkəmə hakimiyyətinin başçısını, silahlı qüvvələrin və daxili qoşunların ali baş komandanlarını, İslam inqilabının mühafizə Korpusunun ali baş komandanını təyin edir; ümumxalq, birbaşa və gizli səsvermə yolu ilə seçilən Prezidentin təyinatı haqqında fərman imzalayır; Müşahidə Şurasına altı fəqihi təyin edir. Ona, müharibə elan etmək və sülh bağlamaq, amnistiya elan etmək və ya məhkəmə hakimiyyəti başçısının təklifi ilə məhkəmə hökmünü yüngülləşdirmək hüququ verilmişdir.
İnzibati ərazi bölgüsü
İran İslam Respublikasının ərazisi 31 ostanlığa bölünür.
Qanunverici hakimiyyət
Məclis qərarlarının İslamın müddəaları və İran İslam Respublikasının əsas qanunu ilə uyğunluğunun təmin edilməsi - 6 üzvü Ali Dini Rəhbərin təyin etdiyi fəqihlər, digər yarısı isə namizədlikləri məhkəmə hakimiyyəti başçısının təqdimatı əsasında Məclis tərəfindən seçilən Nəzarət Şurası tərəfindən həyata keçirilir. Yuxarı palatanın və konstitusiya nəzarətinin funksiyalarını birləşdirən qanunverici orqan olan Şura, Məclisin bütün qərarlarına nəzarət edir, Ekspertlər Şurasının seçilməsi və məclis seçkiləri, həmçinin ümumi referendumun keçirilməsi üzərində nəzarəti həyata keçirir.
Məhkəmə hakimiyyəti
İslam inqilabından sonra islam normaları məhkəmə sisteminin əsasına daxil edilmişdir. Bu normalar daha çox cinayət, ailə hüququ və cəza sistemlərinə aid edilir. İlk əvvəl (1989-cu ilə qədər) İran İslam Respublikasında məhkəmə hakimiyyətinin ali orqanı Ali Məhkəmə Şurası sayılırdı, hazırda isə Ali Məhkəmə və Ali Dini Rəhbər tərəfindən 5 illik müddətə təyin edilən məhkəmə hakimiyyətinin başçısı bu funksiyanın daşıyıcısıdır.
Məhkəmə hakimiyyətinin başçısı Ali Məhkəmənin sədrini və Baş prokuroru təyin edir, ədliyyə naziri vəzifəsinə namizədi Prezidentə təklif edir. Ali Məhkəmə - məhkəmə hakimiyyəti sistemi üzərində və məhkəmələrin fəaliyyətinə ümumi nəzarəti həyata keçirir. Xüsusi fəallığı ilə seçilən din xadimlərinin işləri üzrə məhkəmələr və islam inqilabı məhkəmələri İran İslam Respublikasının məhkəmə sisteminin bir hissəsi sayılır və məhkəmə hakimiyyətinin başçısına tabedir. Hərbi məhkəmə istisna olmaqla, demək olar ki, bütün məhkəmələrin başında, habelə ədliyyə nazirliyinin rəhbərliyində ruhanilərin təmsilçiləri durur. İranın məhkəmə sistemində Ədliyyə nazirliyi - hakimiyyətin üç qolu arasındakı əlaqələrin mühafizəsinə və məhkəməyə aid qanun layihələrinin məclisə verilməsinə cavabdehlik daşıyır. Notariat və məhkəmə ekspertizası Nazirliyin tabeliyindədir.
Qabriele Dannunsio
thumbnail
Qabriele Dannunzio (d. 12 Mart 1863 - ö. 1 Mart 1938) — 20-ci əsrin əvvələrində faşist dövrün ən tanınmış yazarlarından biri olan italyan romançı, şair, jurnalist, hərbi qəhrəman və siyasi xadim. Yaratdığı ideoloji müzakirələrin kənarında, müxtəlif sahələri əhatə edən əsərləri 20-ci əsrdə İtaliya ədəbiyyatına dərindən təsir etmişdir.
Mənbə
https://tr.wikipedia.org/wiki/Gabriele_D%27Annunzio
Seolitləşmiş kül tufu, trass yataq və təzahürləri
Aşkar edilməsi
Qazax çökəkliyi daxilində son vaxtlar bir neçə kül tuf u və trass yataq və təzahürləri aşkar olunmuşdur. Onlardan bir neçəsində kəşfiyyat işləri aparılmış və ehtiyatları hesablanmışdır.
İstifadəsi
Seolitləşmiş tuflar və trass xammalı ilk növbədə sement istehsalında aktiv əlavə kimi istifadə olunur. Lakin son zamanlar kül tuflarının başqa daha mühüm tətbiq sahəsi aşkar olunmuşdur. Aparılan tədqiqatlar nəticəsində müəyyən edilmişdir ki, kül tufları güclü seolitləşməyə məruz qalmışdır. Onların tərkibində böyük miqdarda seolit mineralı olan qlinoptilolit çox əhəmiyyətli xüsusiyyətlərə malikdir. O torpağa əlavə edildikdə torpağın məhsuldarlığı artır, heyvan və quş ların yeminə qatıldıqda isə onların inkişafına yüksək təsir göstərir. Su yun və spirt in kənar qarışıqlardan təmizlənməsində və digər məqsədlər üçün xalq təsərrüfatının müxtəlif sahələrində geniş istifadə olunur. Seolitləşmiş kül tuflarının ən böyük yatağı, Ağdağ dağından şimal, şimal-şərqdə yerləşən Aydağ yatağıdır. Bu yataqda dəqiq kəşfiyyat işləri aparılmış və B+C1+C2 kateqoriyaları üzrə ehtiyatı 12,6 mln. ton hesablanmışdır. Seolit kül tufları əsasən Üst Santon və Kampan çöküntüləri ilə növbələşərək bu çöküntülər arasında uyğun lay-linzalar əmələ gətirilirlər. Həm kül tuflarının özü, həm də sementləşmə prosesi Üst Santon dövründə intensiv fəaliyyətdə olmuş və Kampan dövründə də davam etmiş vulkanik proseslərin məhsuludur.
Aparılan tədqiqatlar göstərmişdir ki, seolitləşmə prosesi təkcə kül tuflarında deyil, həm də “trass” adlandırılan turş tərkibli xırda qırıntılı litoklastik tuflarda da getmişdir. Odur ki, belə hesab etmək olar ki, trasslar seolit xammalı kimi öyrənilə bilər. Qazax rayonu ərazisində və eləcə də onun cinahlarında Aydağ yatağından başqa Qaymaqlı, Kəmərli, Tatlı, Koroğlu və s. seolitləşmiş kül tufu və trass təzahür və yataqları məlumdur.
Senecio pyrophilus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Samurçay (Xaçmaz)
Samurçay — Azərbaycan Respublikasının Xaçmaz rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə - qartal.
Valentino Rossi
Valentino Rossi - (16 fevral 1979, Urbino, İtaliya) — italiyalı peşəkar motosiklet yarışçısı.
Mənbə
https://tr.wikipedia.org/wiki/Valentino_Rossi
Ernst Moro
Ernst Moro (8 dekabr 1874–1951)— Avstriya pediatrı, psixoloqu.
Həyatı
Ernst Moro 8 dekabr 1874-cü ildə müasir Sloveniyanın paytaxtı Lyublyanada anadan olub. Həmin illərdə isə Lyublyana Avstriya-Macarıstan imperiyasının şəhərlərindən biri sayılırdı. Və şəhər Laybax adlandırılırdı.
Moro Qratsda (Avstriyada Ştiriyanın inzibati mərkəzi olan Qrats Avstriya imperiyasının Türk sərhədlərində ən qədim postlarından biri və ölkənin ən orijinal şəhərlərindən biri olub) oxuyub. 1899-ci ildə o, tibb doktoru alimlik dərəcəsi alıb, 1901-1902-ci ildə o, bağırsaq basili bakteriyasını kəşf edən Teodor Yeşerixlə çalışıb, 1906-ci ildə Münhendə pediatr ixtisasına yiyələnib, iki il sonra isə Heydelberq Universitetində professor olub.
Həkim 1908-ci ildə tibb dünyasında elə bir yenilik etmişdi ki, onun izahı düz bir əsr sonra açılmışdı. Birinci Dünya müharibəsi illərində uşaqların çoxu ishaldan ölürdü. Moro uşaq ölümlərinin sayını azaltmaq üçün sadə resept yaradır. Bu reseptin əsas inqrediyenti kök şorbası imiş. 1 litr suda yarım kiloqram kökü püre halına gətirib, üzərinə 3 qr duz əlavə edin və ümumi həcmi buxarlaşıb 1 litr olana qədər bişirin.
Yalnız 2002-ci ildə məlum oldu ki, yürkökü şorbasındakı turş oliqosaxaridlər bakteriyaların bağırsaq mukozasına yapışmasına maneə törədir. Digər araşdırma göstərib ki, bu xassələrinə görə şorba hətta ishalı müalicə edir və bakteriyaların səbəb olduğu antibiotiklərə qarşı davamlıdır. Məhz Moro uşağın həyatının ilk illərində olan refleksini araşdırıb. Məsələn, əgər körpə uşağın başının yanında kəskin səs-küy salsanız, o, əvvəlcə barmaqlarını aralayaraq qollarını yana açacaq, sonra isə əllərini birləşdirib sıxacaq. Əgər belə refleksi yoxdursa, bu, mərkəzi sinir sisteminin zədələnməsi və ya təzyiqin əlamətidir. Refleks olmadıqda uşağın serebral iflici diaqnozunu təyin etmək mümkün olur.
Uşaq butulkalarının sterilizasiya edilməsi və ana südü ilə qidalanan uşaqların immunitetinin xəstəliklərə qarşı daha çox davamlı olması məşhur pediatrın sayəsində öyrənilib.
Qaymaq, yağ, un və şəkərdən ibarət olan süni ana südünü Moro fikirləşib. Həmçinin Moro fermentasiya edilmiş süd məhsulları içərisində olan laktobakteriyanı aşkar edib və onun faydalarını göstərib.
Təəssüf ki, Ernst Moro tibb sahəsində göstərdiyi xidmətlərinə görə heç bir mükafat almayıb. Amma o, ömrünün sonuna qədər sevdiyi işlə məşğul olub və minlərlə körpənin həyatını xilas edib.
Əkbər Ələmi
Həyatı
Əkbər Ələminin iqtisadiyyat, beynəlxalq iqtisadi əlaqələr və hüquq ixtisasları üzrə ali təhsili var. Siyasətə 1979-cu il islam inqilabından əvvəl qoşulub. İnqilabdan sonra İran İnqilab Keşikçiləri Korpusunun ("Sepah") Tehran bölməsində mədəniyyət və siyasət işləri üzrə məsul olub. Tehran aeroportunun mühafizə xidmətinə başçılıq edib. 33 ay hökumət tərəfdarı olan könüllülər dəstəsinin - "Bəsic"in üzvü kimi İran-İraq müharibəsində vuruşub. Cəbhədə bir neçə dəfə yaralanıb. Daxili İşlər Nazirliyinin bir neçə idarəsində rəis müavini olub. 8 il jurnalist kimi fəaliyyət göstərib. İki dəfə İran parlamentinin deputatı seçilib.
Zaqatala Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi
Zaqatala Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi — 1967-ci ildə yaradılmış muzey.
Muzey binası
Muzey uyğunlaşdırılmış bir binada yerləşir. Muzey bir ekspozisiya zalından ibarətdir. Zalın sahəsi 185 m² – dir. Muzeyin ümumi sahəsi 430 m²–dir. Muzey şəhərin mərkəzində yerləşir. Eksponatlar üç fond otağında saxlanılır. Burada 537 eksponat nümayiş etdirilir. Zaqatala Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyinin ekspozisiya zalında yeddi şöbə fəaliyyət göstərir: Tarix-diyarşünaslıq muzeyi 5 şöbədən ibarətdir. Burada müxtəlif dövrlərdə sənətkarlar tərəfindən düzəldilmiş məişət və kənd təsərrüfatı alətləri, toxuculuq məmulatları, dulusçuluq nümunələri, geyimlər, bəzək əşyaları və digər eksponatlar nümayiş etdirilir. Ən qədim eksponat eramızdan əvvəl III minilliyə aid olan kəsici alətdir. Muzeydə 16 nəfər əməkdaş çalışır.
Muzeyin eksponatları
Muzeydə müxtəlif dövrlərdə sənətkarlar tərəfindən düzəldilmiş məişət əşyaları toplanmışdır. Bu əşyalar sırasına dulusçuluq sənəti nümunələri, ağac və müxtəlif materiallardan hazırlanmış məişət və kənd təsərrüfatı alətləri, toxuculuq məmulatları, metaldan hazırlanmış bəzək əşyaları, müxtəlif dövrlərə aid geyim nümunələri, silahlar və hədiyyələr daxildir. Muzeyin daimi və elmi köməkçi fondlarında 10500 ədəd eksponat saxlanılır. Eksponatlar üç fond otağında saxlanılır. Zaqatala Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyinin ekspozisiya zalında yeddi şöbə fəaliyyət göstərir:
Abbasi pulları
Mütəxəssislər kufi xətti ilə ərəb dilində yazılmış sikkəni araşdıraraq aşağıdakı kimi geniş annotasiya vermişdir. Sikkənin üz tərəfində dairənin içərisində yuxarıda "La illəha illəlah" sözləri yazılmışdır. (Allahdan başqa Allah yoxdur) Dairə xarici çevrədə isə " Bismillahi duribə həzəd dirhəmi bi Aran fi sənəti sittun və səməninə vəliyəh" (tərcüməsi : Allahın adıilə bu dirhəm 184-cü ildə (hicri ilə), 800-cü ildə (miladi ilə ) Aranda zərb olunmuşdur. Sikkənin arxa üzü: Dairənin tən ortasında bu sözlər yazılmışdır: "Və Məhəmməd Rəsulillah mimma əməra bil xəlifəti Harun Əmirul möminin " (tərcüməsi: Məhəmməd Allahın Rəsuludur, möminlərin əmiri xəlifə Harunun əmri əsasında zərb edilmişdir.) Dairənin xaricində Quran ayələri yazılmışdır. (Tövbə surəsi 33-cü ayə)". Çəkisi 2,85 qr, dm – 25 mm-dir. Sikkələrin hazırlandığı materialı gümüşdən olub əl işidir. Mazıx kəndindən muzeyə gətirilmişdir Pullarən üzərində damğa, ştamp və başqa işarələr və tarix yoxdur. Elmi pasportu 14 noyabr 2016-cı ildə tərtib edilmişdir.
Fransa Konstitusiyası
Fransa Konstitusiyası — Fransa Respublikası nın əsas qanunu.
Tarixi
Yakobin diktaturası altında birinci ilin konstitusiyası qəbul edildi, ancaq qüvvəyə minmədi.
Direktoriyanın rejimi III ilin konstitusiyası ilə qurulmuşdur.
Napoleon hakimiyyətə gəldikdən sonra VIII Konstitusiya qəbul edildi. Ömürlük konsulluq rejimi X illik Konstitusiya, Birinci imperiya - XII il Konstitusiyası ilə quruldu.
Bərpa edildikdən sonra 1814-cü il Nizamnaməsi qəbul edildi. Yüz gün ərzində Napoleon alternativ bir nizamnaməni təsdiqlədi.
İkinci İmperiyanın süqutundan və monarxiya ilə respublika arasındakı qısa bir tərəddüddən sonra 1875-ci il Konstitusiya Qanunları ilə (İngiliscə) Üçüncü Respublika quruldu.
10 iyul 1940-cı ildə Fransa Milli Məclisi hakimiyyətin Marşal Filipp Petenə verilməsi haqqında konstitusiya qanunu qəbul etdi.
Qurtuluşdan sonra 1946-cı il Fransa Konstitusiyası qəbul edildi.
Bu gün Fransada Şarl de Qollun təşəbbüsü ilə qəbul edilən və 1946-cı il Konstitusiyasını əvəz edən 1958 Konstitusiyası qüvvədədir. Ədliyyə naziri Mişel Debrinin rəhbərliyi ilə Dövlət Şurasının gənc üzvləri tərəfindən hazırlanan Beşinci Respublika Konstitusiyası birbaşa ümumdünya seçki hüququ ilə seçilən Prezident vəzifəsini, habelə Hökuməti idarə edən Baş Naziri təyin etdi. Beləliklə, Fransa gücləndirilmiş prezident gücünə malik bir parlament rejimindən "yarı prezident" rejiminə keçdi.
1962-ci ildə Fransa xalqı de Qollun ölkə prezidentini birbaşa xalq tərəfindən seçilməsi təklifini təsdiqləyən bir referendum keçirildi. O vaxtdan bəri bu cür suallar referenduma təqdim edilmədi.
2000-ci ildə parlament Konstitusiyaya ediləcək bir düzəlişin lehinə səs verərək, prezident hakimiyyətinin bir müddətinin müddətini 7 ildən 5 ilə qısaltdı. Əslində, bu formada Konstitusiya 2002-ci ildə fəaliyyətə başladı - Jak Şirak ın prezidentliyə yenidən seçilmə vaxtı.
Beşinci Respublika konstitusiyasının xüsusiyyətləri
4 oktyabr 1958-ci il tarixli Fransa Konstitusiyası bu günə qədər Beşinci Fransa Respublikasını idarə edən hazırkı Fransa Konstitusiyasıdır. Ölkənin əsas qanunu yəqin ki, Fransadakı ən sabit konstitusiyalardan biridir.
Əbdülqadir İnan
Fəthəlqadir Mustafa oğlu Süleymanov ; mühacirətdə — Əbdülqadir İnan ; 29 oktyabr 1889, Şiqay kəndi, Yuxarı Ural qəzası, Ufa quberniyası (müasir Sarı Küldək kəndi, Kunaşak rayonu, Çelyabinsk vilayəti) Rusiya imperiyası — 26 iyul 1976, İstanbul, Türkiyə) — yazıçı, filoloq, etnoqraf, publisist, içtimai-siyasi xadim, şərqşünas.
Fransa Konstitusiyası
Beşinci Respublika konstitusiyasının xüsusiyyətləri
Beşinci respublikanın hüquqi əsasları hökumətin qeyri-sabitliyinə və Əlcəzairdəki müharibə böhranına son qoymaq üçün hazırlanmışdır; güclü bir icra hakimiyyətinin qayıtması ilə xarakterizə olunur. İki nəfər öz fikirlərini irəli sürdülər: Mişel Debre, baş nazir kimi böyük səlahiyyətləri ilə İngilis modelini mənimsəyən və General de Qoll, Respublika Prezidentini institutların qarantı olaraq təsdiqləmək istəyən. Beşinci Respublika Konstitusiyası, 16 iyun 1946-cı ildə Bayedəki məşhur çıxışı zamanı Şarl de Qollun açıqladığı prinsipləri açıq şəkildə göstərir.
Əbdülqadir İnan
Həyatı
Fəthəlqadir Süleymanov 29 oktyabr 1889-cü ildə Başqırdıstanın Şığay-Harı Külmək kəndinndə (indiki Çelyabinsk vilayətinin Kunaşak rayonunun Şikayevo kəndi) doğulmuşdur. Bioqrafik kitablarda, ensiklopediyalarda adı Əbdülqadir İnan kimi qeyd edilir. O bu adı Türkiyədə almışdır. Kəndindəki üsul-u cədid (yeni üsul) məktəbində yazıb-oxumağı, rus dillini, Troitskdə "Rəsuliyyə" mədrəsəsində oxuyarkən ərəb, fars, türk dillərini mükəmməl öyrənmişdir. 1914-cü ildə Ali Müəllimlər Məktəbini bitirmiş və 1915-ci ildə "Ümumrusiya Müsəlmanlarının Məhkəmə-i Şəriyəsi" qarşısında imtihan vərərək müdərris (müəllim, din alimi, professor) ünvanını və diplomunu almışdır.
Tanınmış başqırd maarifçisi Əbdürrəhman Rəsuli şagirdi, gənc Fəthəlqadirə 1910-cu ildən Rusiyadaki türk xalqlarının dastanlarını, etnoqrafyasını, adət-ənənlərini, dinlərini incələməyi tapşırır. Araşdırçamı başqırdların ən aktual probleminə həsr etdiyi ilk elmi-publisistik məqaləsini də 1908-ci ildə Orenburqda çıxan "Vakıt" qəzetində çap etdirir.
Fransa Konstitusiyası
Beşinci Respublika konstitusiyasının xüsusiyyətləri
Beşinci Respublika Konstitusiyasının preambulası iki əsas sənəddə öz əksini tapmışdır: 26 avqust 1789-cu il tarixli İnsan və Vətəndaş hüquqları Bəyannaməsi və 27 oktyabr 1946-cı il Konstitusiyasının preambulası. Bundan sonra 2004 Ekoloji Xartiyası əlavə edilmişdir. Bu mətnlər, eləcə də Cümhuriyyət qanunları ilə tanınan təməl prinsiplər konstitusiya blokunu təşkil edir.
Əbdülqadir İnan
Həyatı
1918-ci il milli oyanışın təsiriylə yaranan "Başkurt" qəzətində yazar olaraq çalışan Fəthilkadir Söləymanov 1919-cu ildə Başkurt Təhsil nazirliyi elmi kurulunda vəzifə almışdır. 1919-1920-ci illərdə Leninqrada getməli, kitabxanalarında çalışaraq  Türklüyü  ilgiləndirən əsərləri vətənə gətirməli olur. Milli məsələdə Bolşeviklərlə bölüşəmədiklərinə görə 1914-cü ildən  tanıdığı  və dostluq etdiyi Əbdülzəki Validi(Əhməd Zəki Vəlidi Toğan) ilə birlikdə 1923-cü ildə  vətəni tərk edərək Asiya Türklərinin yaşadığı çeşidli bölgələri, İranı, Əfqanıstanı, Hindistanı dolaşdıqdan sonra 1924-cü ildə Avropaya keçərlər.(Yeni Türk Ansiklopedisi,1985:1438). Paris və Berlində elmi çalışmalar apardıqdan sonra 1925-ci ilin iyulunda İstanbula gəlir.(Türkiyə Dışındaki Türk Ədəbiyyatları Antolojisi,2004:418). Həmin il vətəni tərk etməli olan ziyalılar yalnız Əbdülzəki Validi və Əbdülqadir İnan olmamışdır. Onlarla siyasi xadim, hərbçi, aydın də təqiblərdən yaxa qurtarmaq üçün vətəndən getməli olmuşdur. Onların bir qismi də Azərbaycana sığınmışdır. Buna misal Azərbaycanda yaşadığı 1923-1937-ci illərdə üslubiyyata aid 14 monoqrafiya və dərslik yazmış Abdulla Şərifovu, Əziz Qubaydullini və b. göstərmək olar.(Ural-Altay: bıyattar aşa kiləçəkkə,2005:460).
1925-ci il Türkiyat İnstitüsündə Fuat Köprülüyə asissent təyin edildi və Əbdülqadir İnan, Tüküstanlı, Türkmən, İdel oğlu, B.Süləyman imzalarıyla «Türkəad», «Yeni Türküstan», «Yeni Kafkasya» «Bildiriş» və b. yayınlarda elmi, publisistik məqalələr dərc etdirir. Türk folkloru malzəmələri toplusu olan «İlk elmi səfərdən məruzə» adlı kitabını 1930-cu ildə çap olunur.(İstoriya i Kulıtura Başkortostana,1997:359).
Fransa Konstitusiyası
Beşinci Respublika konstitusiyasının xüsusiyyətləri
Konstitusiya Şurası qanunların baxılmaq üçün təqdim edildiyi zaman qanunların Konstitusiyaya uyğunluğunu yoxlayır. Konstitusiya Şurasının müstəsna nəzarəti (konstitusiya ilə bağlı prioritet məsələ) konstitusiya islahatı keçirildiyi andan (iyul 2008), Konstitusiya ilə təmin edilmiş hüquq və azadlıqların qüvvədə olduğu zaman da mümkündür.
4 oktyabr 1958-ci il Konstitusiyası, Fransız İnqilabından bəri Fransadakı on beşinci əsas mətndir (və ya tətbiq olunmayan mətnləri sayırsınızsa, iyirmi ikinci).
Əbdülqadir İnan
Həyatı
Əbdülqadir İnan (Fəthəlkadir Süləyman) 1976-cı ildə Türkiyədə vəfat etmişdir.
Fransa Konstitusiyası
Beşinci Respublika konstitusiyasının xüsusiyyətləri
Fransa hüquq sisteminin ən ali qanununun dərc olunduğundan bu qanun ya da Konqresdə Parlament tərəfindən və ya birbaşa xalq referendumu ilə 24 dəfə düzəliş edildi. Hal-hazırda on altı bölmədən, yüz dörd məqalədən (müvəqqəti də daxil olmaqla) və giriş hissədən ibarətdir. Buna görə Konstitusiya dövlət hakimiyyətinin təşkili, onların rolu və münasibətlərinin tərifi ilə məhdudlaşmır, çünki preambula üç əsas sənədə birbaşa və açıq şəkildə istinad edir: 26 avqust 1789-cu il tarixli İnsan və vətəndaş hüquqları bəyannaməsi, 27 oktyabr 1946-cı il Konstitusiyasının preambulası (Dördüncü Konstitusiya) Respublika) və 2004-cü il Ekoloji Xartiyası.
Fəridə Səfiyarzadə
Fəridə Səfiyarzadə (d. 7 may 2004; Bakı, Azərbaycan) — Azərbaycanlı bədii gimnast.
Həyatı
Fəridə Səfiyarzadə 2004-cü il 7 mayda anadan olub. 9 yaşından idman ilə məşğul olur.
Karyerası
Fəridə Səfiyarzadə 2012-ci ildən etibarən bədii gimnastika ilə məşğul olur.
Fəridə Səfiyarzadə, Ləman Əlimuradova, Mədinə Əsədova, Milana Əsgərova, Nəzrin Cəfərzadə və Selcan Hacızadədən ibarət qrup növbəti uğuruna 2019-cu ilin 5-8 aprelində PolşanınVarşava şəhərində baş tutan "Irina Cup" beynəlxalq turnirində imza atdı. Bütün rəqiblərindən üstün olan qrup turnirin qalibi oldu.
Daha sonra Fəridə Səfiyarzadə, Ləman Əlimuradova, Mədinə Əsədova, Milana Əsgərova, Nəzrin Cəfərzadə və Selcan Hacızadədən ibarət qrup 2019-cu ilin 20-22 aprelində baş tutan gənclər arasında "Azerbaijan Gymnastics Federation Trophy" beynəlxalq turnirində mübarizə apardı. Aprelin 20-də çoxnövçülük turniri baş tutdu. Beş lentlə icra olunan proqramdan sonra qrup 18.050 balla İsrail, Belarus və Rusiya nümayəndələrindən sonra dördüncü pillədə qərarlaşmışdı.Qrupun medal qazanmaq şansları aşağı qiymətləndirildi. Bununla belə beş halqa ilə icra olunan proqram referilər tərəfindən 22.950 balla qiymətləndirildi və bu nəticəyə əsasən qrup proqramı birinci pillədə başa vurdu. Məhz bu proqram ümumi nəticəyə təsir göstərdi və qrup 41.100 balla gənclər arasında "Azerbaijan Gymnastics Federation Trophy" beynəlxalq turnirinin gümüş medalına sahib oldu. Qızıl medala İsrail, bürünc medala isə Rusiya gimnastları layiq görüldü.
Bir gün sonra isə beş lent və beş halqa proqramları üzrə final mərhələsi baş tutdu. Beş lentlə icra oluna proqramın nəticələrinə əsasən qrup 18.350 balla turnirin gümüş medalına sahib oldu. Qızıl medala isə 20.450 balla Belarus nümayəndələri layiq görüldü. Beş halqa ilə icra olunan turnir isə gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu. Həm Azərbaycan, həm də İtaliya təmsilçilərinin çıxışları referilər tərəfindən 21.500 balla qiymətləndirildi. Belə olan halda icra üzrə göstəricilər əsas götürüldü (Azərbaycan gimnastlarının icra balı 7.700, İtaliya gimnastlarının icra balı isə 7.600 idi). Bu göstəriciyə əsasən isə Azərbaycan nümayəndələri turnirin qızıl medalına sahib oldu.
Fəridə Səfiyarzadə, Ləman Əlimuradova, Mədinə Əsədova, Milana Əsgərova, Nəzrin Cəfərzadə və Selcan Hacızadədən ibarət qrup gənclər arasında "Azerbaijan Gymnastics Federation Trophy" beynəlxalq turnirinin nəticələrinə əsasən turniri 1 qızıl və 2 gümüş medalla başa vurdu.
Senecio qathlambanus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Eucalyptus eudesmoides
(Eucalyptus eudesmoides) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Somoedlər
thumb|295px Samodiylər və ya Samoedlər — Neneslər, Eneslər, Nqanasanlar, Selkuplar və hazırda tam məhv olmuş Sayan Samoedlərinə (Kamasinlər, Koyballar, Motorlar, Tayqiyslər, Karaqalar və  Soyotlar) verilmiş ümumi addır. Ural dil ailəsinin Fin-uqor dillərinin Samodi dilləri qrupuna daxildir. Samoedlərin böyük əksəriyyəti (Neneslər, Eneslər, Nqasanlar, Selkun) Nenes muxtar dairəsi, Arxangelsk, Yamal-Nenes muxtar dairəsi, Tyumen vilayəti, Taymır Dolqan-Nenes rayonu və Kranoyarsk diyarı ərazilərində ysyılmışlar.
Adlanması
thumb|right İlk əvvəllər Samoedamlar (həmcinin «samoyad», «samoedin») samoedlərin ən iri xalqı olan nenesləri adlandırırdılar. Sonradan isə bu ad bir-biri ilə əlaqəsi olan Samoad dillırində danışan xalqlara şamil edilir. Samodiy adı rus dialekt forması ilə əlaqədar əmələ gəlmişdir. Ruslar Nqanasları və Enesləri bu çür adlandırırlar. 1930-cı illərə qədər şimal xalqlarının adı ruslarınn onları adlandırdığı kimi əsas götürülürdü. 1938-ci ildə sovet linqvisti Qergiy Nikolayeviç Prokofev Samodiy xalqı adlandırılması təklifini irəli sürür. Bir müddətdən sonra samodiy adı geniş yayılır. Digər avropa ölkələtində isə onların adı samoed olaraq keçir (Samojeden)
Tarixi
thumb|right|Samoedlər. XVIII əsrdə məlum olmuşdur ki, onlar şimal və cənub mərkəzlərinə bölünmüşlər. Filologiya Professor və səyahətçi Matias Aleksandr özünə məxsüs fikir irəli sürür. Onun firincə b,e I və II min illiklərində xalqların böyük köçü zamanı Türklərin təsiri ilə Dayan dağlarından şimala doğu irəliləməli olmuşlar. Bunun nəticəsində hazırkı Neneslər, Eneslər, Selkunlar kimi xalqlar meydana gəlmişdur. Cənuba istiqamətlənən samoedlər isə Tuvalılar, Xaxaslar, Şorların tərkibinə daxil olaraq tam yox olmuşlar. Saylarının azlığına səbən doğumun azlığı, iqlimin sərtliyi mühüm təsir göstərir. Gələcəkdə bura daxil xalqların soyunun tükənməsi ehtimalı yüksəkdir. Onlardan Eneslərin sayı barmaqla sayılır.
Adətləri
Etnoqrafik araşdırmalar bu xalqların əsas koma tipli yaşayış məntəqələrində (Çum) yaşayırdılar.