cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bosniya və Herseqovina Roma dövründə
Latınlaşdırma
Romalıların Bosniyada hökmranlığı yerli əhalinin romanlaşması ilə müşayiət olundu. Yerli xalq Roma dinini qəbul etdilər, latın dilindən və əlifbasından istifadə etməyə başladılar. Bununla da onlar “etnik kimliklərini itirdilər”. Bununla bərabər, Bosniya ərazisi Roma imperiyasının müxtəlif yerlərindən - əsasən də İtaliyadan gələn bir çox mühacirlər ilə məskunlaşdırıldı. Onlar həm Roma veteranları, həm də kolonistlər idi. Yerli Roma legionları əsasən iliriyalıların özlərindən yığılırdı. Artıq 2-ci əsrin sonunda bölgə sonradan Roma imperatoru olmuş bir sıra qubernatorlar və rəhbərlər üçün hərbi güc mənbəyinə çevrildi. Onlardan birincisi olan Septimius Severus, Praetorian Qvardiyasını dağıtdı və onu İlliriya qoşunları ilə əvəz etdi.
İmperiyanın bölünməsi
Roma imperatoru Diokletian inzibati islahat keçirərək, ölkənin Şərq və Qərb hissələrinə bölünməsini tətbiq etdi. 297-ci ildə Drina çayı Şərqin və Qərbin arasında sərhədə çevrildi. Bunun "bəşəriyyət baxımından" bu günə qədər də doğru bir addım olduğuna inanılır. Diokletianın islahatlarını imperator Konstantin də davam etdirdi. O öz iqamətgahını getdikcə çoxalan barbar hücumları səbəbi ilə təhlükə altında Romadan köçürdü. Beləliklə, Bizans şəhərində “yeni Roma” yaradıldı və bu şəhər daha sonra Konstantinopol (indiki İstanbul) adlandı.
Aşağı Alçalı (Tikantəpə)
Aşağı Alçalı - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Tikantəpə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 487 nəfər yaşayır (94 ailə).
Romanyö
Romanyö  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Şartröz-Qye kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — La-Tur-dü-Pen.
INSEE kodu — 38343. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 1 235 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 371 ilə 540 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris]j] dən təxminən 450 km cənub-şərqdə, [[Lion dan 70 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 45 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Alamana döyüşü
Alamana döyüşü ― Yunanıstan İstiqlaliyyət müharibəsi zamanı 22 aprel 1821-ci ildə yunanlar və Osmanlı imperiyası arasında baş verən döyüş.
Döyüş
Dimitrios Panuryas və Yannis Dyovuniotisin döyüşçüləriylə gücləndirilən Afanasios Diakos və dəstəsi osmanlıların Rumeliye irəliləməsini dayandırmaq üçün Fermopillər yaxınlığında müdafiə mövqeləri tutmağı qərar verdi. 1500 nəfərlik yunan qüvvələri üç hissəyə bölündü: Divuniotis Qorqopotamos körpüsünü, Panurgias Halkomata təpəsini və Diakos Alamana körpüsünü qorumalı idi.
Lamiya şəhəri yaxınlığında Lianokladidəki düşərgələrini tərk edən osmanlılar qısa müddətdə qüvvələrini böldülər. Əsas güc Diakosa yollandı, digəri sürətlə darmadağın edilən Divuniotisa hücum etdi, Panurgias yaralanandan sonra isə onun adamaları təslim oldular. Yunan qüvvələrinin əksəriyyəti qaçdı, osmanlılar hücumlarını Diakosun Alamana körpüsündəki mövqeyinə yönəltdilər. Məğlubiyyətin zaman məsələsi olduğunu görən Diakosla birlikdə döyüşən Busqos yalvarırdı ki, onunla təhlükəsiz yerə getsin. Diakos qalmağı və bir neçə saat ərzində 48 nəfərlə vuruşmağı seçdi Diakos yaralandı və qılıncının qırılmasından sonra əsir düşdü. thumb|215x215px|[[Afanasios Diakos]]
Diakosun vəfatı
Afanasios Diakos Ömər Vrioninin qarşısına gətirildi və ona türk ordusunda zabit rütbəsi təklif olundu. Diakos imtina edərək və cavabında "mən yunan doğuldum və yunan kimi öləcəm" cavabını verdi.
Vrioni Diakosu payaya keçirməyə əmr etdi. Osmanlıla Diakosu iti şüvüla daşımağa məcbur eləməyə çalışsalar da o, onu nifrətlə yerə atdı. Payaya keçirmək üçün yola salındıqda, izləyicilər onun bunu oxuduğunu eşitdiklərini deyirdilər: "Bir baxın Xaronun məni hansı zaman götürməyə qərar verib, budaqlar çiçəkləndiyi vaxt, yerin ot göndərdiyi zaman".
Diakosun mahnısı Rumların Osmanlı İmperiyasına qarşı qiyamına göndərmə idi. Məşhur başqa versiyada Diakosun odda yandırıldığı deyilirdi, lakin bu mübahisəli ehtimaldır, çünki başqa yerli şifahi versiyaya görə, yunan üsyançı onun payaya keçirilməsin deyə ona mərhəmət göstərib öldürmüşdü.
Nəticələr
Döyüşün son nəticədə yunanlar üçün hərbi məğlubiyyətə çevrilməsinə baxmayaraq, Diakosun ölümü Yunanistanın milli işlərində qəhrəmanlıq şəhidliyi haqqında mif doğurdu.
Qaval daşı
Qaval daşı – bir musiqi aləti kimi istifadəsi təqribi olaraq 10 min il öncəyə aiddir. Əhəng daşından əmələ gəlməsi və tərkibində çınqılların yaratdığı boşluqlar səbəbindən Qaval daşa vurduqda ondan səs çıxır. Neolit dövründə Qobustan ərazisində qədim insanlar bu daşın xüsusiyyətlərini bilmiş və ondan musiqi aləti kimi istifadə edirmişlər. Onlar Qaval daşda musiqini ifa edir və onun ətrafında rəqs edirdilər. Bunu əks etdirən qaya üstü rəsmləri görmək mümkündür.
Sayları
Qobustanda iki ədəd qaval daşı abidə kimi qorunur. Bunlardan birincisi Cingirdağın şimal-şərq ətəyindədir. O Yazılıtəpə qədim qayaüstü təsvirlər kolleksiyası üzrə 114 №-li daş kimi qeydə alınmışdır. Bu daşın orta hissəsidə qalınlıq 70 sm-dir. Şərqə doğru isə nazikləşir. Daşın ümumi uzunluğu 270 sm-dir. Bu daşları onun ətrafında olan digər daşlardan fərləndirmək demək olar ki, mümkün deyildir. Bu daşlara digər daşların köməyi ilə zərblə vurduqda ondan səslər çıxması ilə müəyyən etmək olur. Qaval daşlarının sayı Qobustan, Mərəzə və Naxçıvanda 40-a yaxın olması ehtimal edilir.
Xüsusiyyətləri
Qaval daşının özünə məxsus özəlliklərindən biri səsin çıxması üçün onun yerə təmas etməməsidir. Yerə qoyulan qaval daşından səs çıxmır. Ona görə də bu daşı müəyyən qədər torpaqdan yüksəkdə qoyurlar. Ehtimal edilir ki, qaval daşında ifanında daxil olduğu ritualların məcmusu öz növbəsində qədim insanların dini və dünyavi görüşləri ilə sıx bağlı olmuşdur. Qaval daşında zərb alətlərində ifa edilən musiqi nömrələrini səsləndirmək mümkündür
Vladimir Danilov
Vladimir Nikolayeviç Danilov – Rusiya İmperator Ordusunun zabiti. Rus-yapon müharibəsində briqada komandiri olmuşdur. Birinci dünya müharibəsində iştirak etmişdir.
Həyatı
Vladimir Danilov Konstantinovski Hərbi Kollecini bitirmiş, 1876-cı ildə Serbiya–Osmanlı müharibəsində və 1877–1878-ci illərdə Rusiya–Osmanlı müharibəsində iştirak etmişdir. 1903-cü ildə general-mayor rütbəsinə yüksəlmişdir.
1906–1912-ci illərdə 2-ci Mühafizə Piyada Diviziyasının, daha sonra Mühafizə Korpusunun komandanı olmuşdur. 1913-cü ildə Sankt-Peterburq rayonunun baş komandanı təyin olunmuşdur. Birinci dünya müharibəsi başlayanda 23-cü Ordu Korpusunun komandanı olmuşdur.
Hüseyn İmamzadəsi (Qəzvin)
Hüseyn İmamzadəsi — Qəzvində yerləşən və VIII şiə imamı Rzanın oğlu İmamzadə Hüseynin məzarı üzərində Səfəvi hökmdarı I Təhmasibin XVI əsrin ortalarında tikdirdiyi məsciddir. Məscid, türbə və ya məzar kompleksi tikildiyi zamandan ziyarət yeri kimi fəaliyyət göstərmişdir. thumb|300px|right|Entrance of the Imamzadeh thumb|300px|right|Rear view
Tarixi
Məscidin və ya türbənin adı VIII imam Rzanın oğlunun adından götürülmüşdür. O, 821-ci ildə atası Xorasana keçərkən Qəzvində ikən vəfat etmiş və burada dəfn edilmişdir. Vəfat edən zaman o, iki yaşında olmuşdur. Burada həmçinin Səfəvi sülaləsindən olan şəxslər də dəfn edilmişdir. I Təhmasibin paytaxtlarından biri də bu şəhərdə yerləşirdi və buradakı məscid də onun tərəfindən tikilmişdir. Daha sonra onun qızı olan Zeynəb Bəyim 1630-cu ildə buranı daha da genişləndirmiş və təmir etdirmişdir. Bu, məscidin üzərində yerləşən kirəmitdə də qeyd edilmişdir.
Memarlığı
Türbə öz divarlı bağçası, bitki cərgələri, kiçik eyvanları, taxçaları, qəbir daşları və qiymətli mavi və krem rəngli kafel bəzəkləri ilə bahalı materiallarla hazırlanmış saray kompleksini xatırladır. Baş darvazanın fasadı altı ornamentli minarədən ibarətdir. Əsas darvazadan sonra pilləkən gəlir və geniş həyətə açılır. Darvazanın birbaşa arxasında köşkə bənzər, səkkizguşəli fəvvarə evi yerləşir.
Türbə göy-sarı rəngli kirəmitli günbəzlə örtülmüşdür. Binanın mərkəzi hissəsi çoxsaylı güzgü mozaikaları ilə bəzədilmişdir; vestibülün güzgü mozaikaları və fasadların kirəmitləri 19-cu əsrə aiddir. Bu orta hissədə nazik sütunlarla daşınan eyvan cinsinə görə ayrılmış ərazilərə aparır və iki girişi vardır — qadınlar üçün sol, kişilər üçün sağ. Binaya ancaq ayaqqabısız daxil olmaq olar. Vestibüldən türbəyə çatmaq mümkündür. Ziyarətgahın daxili hissəsi güzgülər, kristallar və bəzəkli çilçıraqlarla bəzədilib.
Boris Puqo
Boris Puqo 18 avqust 1991-ci ildən avqustun 21-dək Fövqəladə Hallar üzrə Dövlət Komitəsinin üzvü olmuşdur.
Həyatı
Boris Karloviç Puqo Kalinin (indiki Tver) şəhərində partiya işçisi ailəsində anadan olmuşdur. O, milliyyətcə latışdır. Puqo rus dilində latış dilindən daha yaxşı danışırdı. Onun ailəsi 1918-ci ildə Latviya müstəqil ölkə elan edildikdən və ardınca baş tutan müharibədə kommunist tərəfi məğlub olduqdan sonra Latviyanı tərk etmiş latış kommunistlər idi.
Atası Karl Yanoviç Puqo Oktyabr inqilabının və Rusiyada vətəndaş müharibəsinin iştirakçısı olmuşdur. O, qırmızı "latış atıcısı" və yeraltı döyüşçü olmuş, 1930-cu illərdə Moskvada NKVD-də işləmiş 1940-cı illərin sonunda Latviya Kommunist Partiyası Riqa Şəhər Komitəsinin birinci katib seçilmişdir.
Puqo 1960-cı ildə Riqa Politexnik İnstitutunu bitirmişdir. O, 1963-cü ildən Sov.İKP üzvüdür. Puqo 1961-ci ildən komsomol işində: zavodun komsomol komitəsinin katibi, sonra rayon komsomol komitəsinin ikinci və birinci katibi, ÜİLKGİ MK-nın sektor müdiri,Latviya ÜİLKGİ MK-nın birinci katibi, ÜİLKGİ MK-nın katibi olmuşdur.
Puqo 1974-cü ildə Sov.İKP Mərkəzi Komitəsinin inspektoru. 1974–1975-ci illərdə Latviya Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin şöbə müdiri olmuşdur. O, 1975–1976-cı illərdə Latviya Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Riqa Şəhər Komitəsinin birinci katibi olmuşdur. Puqo 1976-cı ildən dövlət təhlükəsizlik orqanlarında fəaliyyət göstərir. O, 1977-ci ildən Latviya SSR Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsi sədrinin birinci müavinidir. Puqo 1980-ci ildən general-mayor hərbi rütbəsi ilə Latviya SSR DTK-nın sədri olmuşdur. O, 1984–1988-ci illərdə Latviya Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi olmuşdur. Puqo 1989-cu ilin sentyabrında Sov.İKP MK Siyasi Bürosunun üzvlüyünə namizəd seçilmişdir.
Novşəhr (Ərdəbil)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 1,704 nəfər yaşayır (352 ailə).
Böyük Düzənliklər
thumb|Xəritədə əhatə etdiyi ərazilər Böyük Düzənliklər — Kanada və ABŞ-nin ərazilərində yerləşən dağətəyi yayla, Qayalı dağlardan şərqdə yerləşir. Hündürlüyü təqribən dəniz səviyyəsindən 700–1800 m yüksəklikdədir. Uzunluğu təqribən 3600 km, eni 500–800 km bərabərdir.
Coğrafi mövqeyi
Böyük Düzənliklər Kanadanın Alberta, Manitoba və Saskaçevan əyalətlərini və Amerika Birləşmiş Ştatlarının Nyu-Meksiko, Texas, Oklahoma, Kolorado, Kanzas, Nebraska, Montana, Şimali Dakota, Cənubi Dakota və Vayominq ştatlarını əhatə edir.
Bir sıra rayonlarında süxurların eroziyası müşahidə olunur, bu da bedlendlərin yaranmasına gətirib çıxardır. Ərazi cənubda Meksika yaylasına qədər gedib çıxır.
Düzənlik daxilində iqlim kontinentaldır. Bitki örtüyü çöl (preri) tiplidir.
İqtisadiyyatı
Yayla ərazisində buğda istehsalı və otlaq heyvandarlığı inkişaf olunub. ABŞ bu bölgəni 1803-cü ildən, Luiziananın satın alınmasından sonra, mənimsəməyə başlamışdır. Tədqiqatçılar hələ 1820-ci ildə buranın torpaqlarını yaşayış üçün yararsız hesab edirdilər.
Roştuaren
Roştuaren  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Tur-dyu-Pen kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — La-Tur-dyu-Pen.
INSEE kodu — 38341. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 863 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 302 ilə 487 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 440 km cənub-şərqdə, Lion dan 50 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 50 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Quşçu
Quşçu bu mənalarda gələ bilər:
Əbdi bəy Şirazi
Əbdi bəy Şirazi və ya Xacə Zeynalabidin Nəvidi  — Səfəvi şairi və tarixçisi.
Həyatı
Xacə Zeynalabidin 1515-ci ildə Təbrizdə anadan olmuşdur. "Ruzi-Rövşən"ə görə, ailəsi əslən İsfahandandır, lakin "İranika Ensiklopediyası"nda Şirazdan olduğu qeyd edilmişdir. Gürcüstan və Ərməniyyəyə səfərlər etmişdir. Təbrizdə Şah Təhmasibin saray dəftərxanasında qulluq etmişdir. Şeirlərinin böyük əksəriyyətini onun istəyi ilə və onun adına yazmışdır. Şeir külliyyatının 55 min beytə yaxın olduğu bildirilir. Məsnəvi janrında daha məharətli olmuşdur. Nizamiyə cavab olaraq üç "Xəmsə" yaratmışdır (birinci: "Məzhəri-əsrar", "Cami-Cəmşidi", "Məcnun və Leyli", "Həft əxtər", "Ayini-İsgəndəri"; ikinci: "Cövhər-i fərd", "Dəftəri-dərd", "Firdövs ül-arifin", "Ənvari-təcəlla", "Xəzain ül-muluk" (yaxud "Xəzain ül-mələkut"); üçüncü: "Rövzət üs-sifat", "Dövhət ül-əzhar", "Cənnət ül-əsmar", "Ziynət ül-övraq", "Səhifət ül-ixlas"). İslam ölkələrində 1570-ci ilə qədərki hadisələri əhatə edən "Təkmilət ül-əxbar" tarixi əsəri, Şeyx Səfiəddin Ərdəbilinin mülkləri və imarətləri barədə "Sərih ül-mülk" kitabı var. "Təkmilət ül-əxbar" daha çox ədəbi xarakter daşıyır. "Səlaman və Əbsal", "Tərəbnamə", "Dibaçət ül-bəyan" əsərlərinin, üç lirik şeirlər divanının əlyazmaları tapılmamışdır. 1580-ci ildə Ərdəbildə vəfat etmişdir.
Anqurud (Tikantəpə)
Anqurud - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Tikantəpə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 763 nəfər yaşayır (141 ailə).
NGC 6660
NGC 6660, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Herkules bürcü istiqamətində yerləşir. S0-a tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Qırğızıstan–Yunanıstan münasibətləri
Yunanıstan–Qırğızıstan münasibətləri — Yunanıstan Respublikası ilə Qırğız Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr. Hər iki ölkə 1992-ci ildə diplomatik münasibətlər qurmuşdur. Hər iki ölkə beynəlxalq təşklatlar səviyyəsində bir-biri ilə əməkdaşlıq edir. Yunanıstan Qırğızıstanda Astanadakı səfirliyi vasitəsilə təmsil olunur. Qırğızıstan Yunanıstanda Bişkekdəki qeyri-rezident səfir vasitəsi ilə təmsil olunur (xarici işlər nazirliyində). Yunanıstandakı Qırğızıstanın maraqlarını Qazaxıstanın Afinadakı səfirliyi təmsil edir. İndiki Qırğızıstan ərazisi İskitlər tərəfindən məskunlaşmış və Makedoniyalı İskəndər tərəfindən fəth edilmişdir. Bu yunanlar ilə bu regionun əhalisi arasında ilk əlaqələ olmuşdur.
Rəsmi ziyarətlər
31 oktyabr-2 noyabr 2004-cü il tarixlərində Qırğızıstan Prezidenti Əsgər Akayev Yunanıstan Prezidenti Konstantinos Stefanopulos ilə görüşmək üçün Yunanıstana rəsmi səfər edir. Görüş zamanı Akayev demişdir: “İki ölkə arasında diplomatik münasibətlərin qurulmasından 12 il ötür. Bu yaxın və təsirli əməkdaşlıq qurmaq üçün yaxşı bir başlanğıcdır. Qırğızıstan-Yunanıstan münasibətlərini daha yüksək səviyyəyə qaldırmaq və beynəlxalq aləmdə əlaqələri genişləndirmək üçün yaxşı perspektivlərimiz var. Səfərimin məqsədi ikitərəfli sənədlər imzalayaraq münasibətlərimizi yeni keyfiyyət səviyyəsinə qaldırmaq və onların hüquqi bazasının əsaslarını qoymaqdır ”.
Xarici İşlər Naziri Dora Bakoyannis Tacikistan Xarici İşlər Naziri Zərifi ilə 2008-ci ilin sentyabrında Parisdə keçirilən 1-ci Aİ-Orta Asiya Təhlükəsizlik Forumu zamanı bir araya gəlir.
Mühacirət
Qırğızıstanda bəzi təxminlərə görə, 650-700 arasında yunan yaşayır. Bununla birlikdə Yunanıstan Baş Katibliyin məlumatları daha da aşağı bir rəqəm göstərir. Bu məlumatlara görə Qırğızıstanda 50 yunan yaşayır.
İkitərəfli müqavilələr
2004-cü ildə Qırğızıstan Prezidenti Əsgər Akayevin Yunanıstana səfəri zamanı hava nəqliyyatı, turizm və diplomatiya mövzusunda, xarici işlər nazirlikləri arasında əməkdaşlıq protokolu imzalanır.
Rəzəmgah (Ərdəbil)
Rəzəmgah — İranın Ərdəbil ostanının Ərdəbil şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 97 nəfər yaşayır (23 ailə).
Əbdülbaqi Təbrizi
Həyatı
Təbriz, Bağdad və İsfahanda fəaliyyət göstərmiş, elm və sənətin müxtəlif sahələrində şöhrət qazandığına görə "danişmənd" (alim) təxəllüsü almışdır. Mir Əbdülbaqi Təbrizi İsfahanda bir sıra məscidin kitabələrini işləmiş (Əli Rza Təbrizi ilə birgə), nəsx, süls və rüqə xətləri ilə "Qəsideyi-bürda" ("Peyğəmbərin əbası haqqında qəsidə", 1588) və s. əsərlərin üzünü köçürmüşdür. Şah I Abbasın dövründə yaşamış, Ələddin Təbrizi və Əlirza Təbrizinin tələbəsi olmuşdur. O, 1629-cu ildə vəfat etmişdir.
Prel (İzer)
Prel  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Syud Qrezivodan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl.
INSEE kodu — 38322. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi 98 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 371 ilə 540 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 450 km cənub-şərqdə, Lion dan 50 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 50 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Ağotaq (Tikantəpə)
Ağotaq - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Tikantəpə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Coğrafi yerləşməsi
Marağa şəhristanının Qaraağac bölgəsinin Çaharoymaq kəndistanında, Qaraağac qəsəbəsindən 45 km cənub-şərqdədir.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 266 nəfər yaşayır (58 ailə).
2013 FİFA Konfederasiyalar Kuboku Finalı
2013 FİFA Konfederasiyalar Kuboku Finalı — 2013-ci il FİFA Konfederasiyalar Kubokunun qalibini müəyyənləşdirmək üçün keçirilmiş futbol matçı idi. Matç 2013-cü ilin 30 iyun tarixində, Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində yerləşən Marakana stadionunda, Braziliya və İspaniya milli komandaları arasında keçirilmişdir. Braziliya millisi rəqibini 3-0 hesablı yenərək, İspaniyanın 29 oyunluq məğlubiyyətsizlik seriyasına son qoydu.
Matç Braziliya üçün turnirdə beşinci final oyunu idi (1997, 1999, 2005 and 2009). İspaniya millisi isə ilk dəfə Konfederasiyalar Kubokunun finalına vəsiqə qazanırdı. Qələbə sayəsində Braziliya millisi ardıcıl olaraq üçüncü dəfə turniri qalib kimi bitirmişdir.
Finaldan öncə Braziliya və İspaniya milliləri 8 dəfə qarşılaşmışdılar və bu matçların dördündə Braziliya millisi, 2 matçda İspaniya millisi qalib bitirmiş digər iki matç isə heç-heçə qurtarmışdır. Adidas tərəfindən hazırlanmış olan Adidas Kafusa topu turnirin rəsmi topu sayılırdı. Həmçinin bu top FİFA Klublararası Dünya Kuboku 2012 turnirində də istifadə edilmişdir.
Saraclı (Kəleybər)
Saraclı — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Kəleybər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Qışlaq (Miyanə)
Qışlaq — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 84 nəfər yaşayır (35 ailə).
Tacəddin Məhəmməd Urməvi
Tacəddin Məhəmməd Həsən oğlu Urməvi (1177-1255) — Azərbaycan filosofu, hüquqşünas və ilahiyyatçı.
Həyatı
Tacəddin Məhəmməd Urməvi Bağdadda yaşamış, Şərəfiyyə mədrəsəsində dərs dеmişdir. Zəkəriya Qəzvini və Əbdürrəşid Bakuvi onun öz zəmanəsində dinin əsaslarını, hüququ, hikməti və ədəbiyyatı misilsiz şəkildə bildiyini  göstərmişlər. Tacəddin Urməvi irsinin yeganə tədqiqatçısı AMEA-nın müxbir üzvü Zakir Məmmədov mütəfəkkirin 1255-ci  (hicri 653-cü) ildə 80 yaşında vəfat etdiyini yazmışdır.
Azərbaycan aliminin yaradıcılığında miladi 1218-ci, yaxud 1219-cu (hicri 614-cü) ildə  tamamladığı "Məhsuldan hasil еdilən kitab" daha məşhurdur. Fəхrəddin Razinin əsəri əsasında yazılmış bu хülasənin 1295-ci ildə köçürülmüş bir nüsхəsi Qahirədə Хidiviyyə kitabхanasının əlyazmasıdır. Tacəddin Urməvi tərcüməçilik ilə də məşğul olmuş, 1228-ci ildə Dəməşqdə müəllimi və dostu Fəxrəddin Razi'nin məntiqə və fəlsəfəyə dair "İlahi həqiqətlər haqqında Kəmaləddin traktatı" əsərini farscadan ərəb dilinə çеvirmişdir.
Şahmuraz Qasımov
Şahmuraz Qasımov —  Avropa (1996) və dünya (1997) çempionu
Həyatı
1971-ci ilin aprel ayının 8-də Azərbaycan Respublikasının Gəncə şəhərində anadan olub.Beynəlxalq dərəcəli idman ustasıdır.Avropa (1996) və dünya (1997) çempionudur.O, Avropa çempionatı yarışlarında 1992,1993, 1995-ci illərdə III,1997-1999-cu illərdə II yerə,dünya çempionatlarında isə 1992-1993-cü illərdə III,1994-1995-ci illərdə II,1996-cı ildə isə III yerə çıxmışdır.
Dondarlı (Tovuz)
Dondarlı — Azərbaycan Respublikasının Tovuz rayonunun Sarıtala kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Toponimikası
Oykonim qədim türkdilli dondar tayfasının adı ilə bağlıdır. Qədim yunan müəlliflərinin məlumatına əsasən, dondarlar Şimali Qafqaz çöllərində, Azov dənizi sahillərində yaşamışlar. Sonrakı mənbələrdə dondarların Kuban çöllərində məskən salmaları haqqında məlumat verilir. Tədqiqatçıların ehtimalına görə, dondarlar hunların tərkibində Albaniyaya gələrək orada məskunlaşmışlar. "Kitabi-Dədə Qorqud" dastanlarında personajlardan birinin adı Dəli Dondardır. Qazax rayonunda Dondardağı, Qubadlı rayonunda Dondardərə oronimləri də bu etnonimlə bağlıdır. Türkmənistan, Özbəkistan, Qazaxıstan, Türkiyə toponimiyasında da bu etonimlə bağlı coğrafi adlara təsadüf olunur. Udmurt MR-in Qlazov rayonunda X–XII əsrlərə aid edilən şəhər xarabalığı da Dondikar adlanır.
Dondarlı kəndinin tarixi cox qədimdir. Bu kəndin tarixi haqqında alban tarixçilərinin və yunan tarixçilərinin əsərlərində rast gəlmək olar. Dondar albaniyada yaşayann 26 tayfadan biridir. Dondarlı kəndinin adı haqqında bir çox məlumat var.
Qədim türk tayfalarından olan dondarlar haqqında, onların Qafqazda və Azov dənizi sahillərində yaşaması barədə Miletli Hekateydən (e.ə. VI–V əsrlər) başlamış, Strabon, Tasit, Plutarx və Lukulla qədər bir çoxları məlumat vermişlər. Onların Kuban ərazisində yaşadıqları və irandilli olduqları, dondar sözünün osetin dilində "çayı saxlayanlar" mənasında işləndiyi barədə mülahizələr də söylənmişdir. Lakin dondarlarla bağlı bütün izlər onların türk tayfalarından olduğunu göstərir. Tovuz və Qubadlı rayonlarında Dondarlı, Tovuzda Dondar Quşçu, Şabran rayonu ərazisində Qala Dondar qala xarabalıqları və s. kimi toponimlərdən aydın olur ki, dondarlar Albaniyanın şimal-qərb ərazilərində yaşamışlar.
Güman olunur ki, türkdilli dondarlar Qafqaz Albaniyası ərazisinə III–IV əsrlərdə tərtər, aran, kəngər, xurs, savar tayfaları ilə, VI–VIII əsrlərdə isə xəzərlər, avarlar, qismən suvarlar və başqaları ilə eyni vaxtda daxil olmuşlar. XIII əsrin Kiçik Asiya türk tayfalarından biri dondarlı adlanırdı. Dondar şəxs adları türkcə izah olunur. Plutarx dondar hakiminin adının Oltak olduğunu göstərir. Bu sözü "oğul" (Oul) və "tək" sözlərinə ayırmaq olur.
Tarixi abidələri
Kənddə daşınmaz tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınmamışdır.
İqtisadiyyatı
Əhali əsasən heyvandarlıq və əkinçiliklə məşğul olur. Əsasən kartof becərilir.
Mədəniyyəti
Kənddə mədəniyyət müəssisəsi mövcud deyil.
Təhsil
Kənddə təhsil müəssisəsi mövcud deyil.
Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.
Səhiyyə
Kənddə səhiyyə müəssisəsi mövcud deyil.
Qoca
Qoca — ad, təxəllüs.
Qoşqar (Miyanə)
Qoşqar — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 79 nəfər yaşayır (32 ailə).
Rəşidabad (Miyanə)
Rəşidabad — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 101 nəfər yaşayır (36 ailə).
Əbdülqədir üsyanı
Əbdülqədir üsyanı — 1832–1847 illərdə Əmir Əbdülqadirin rəhbərliyi ilə Əlcəzairdə fransız işğalçılarına qarşı xalq üsyanı. Üsyanın gedişində Oran vilayətinin ərəb-bərbər tayfaları fransızları dəfələrlə məğlubiyyətə uğratmış, onları 24 fevral 1834-cü il və 30 may 1837-cü ildə sülh müqavilələri bağlamağa məcbur etmişdilər. Fransa Əbdülqadirin hakimiyyətini tanımışdı. Üsyançılar Qərbi Əlcəzairin çox hissəsində əmirlik yaratmışdılar. Əmirliyin müxtəlif tayfalarının könüllüləri ilə yanaşı, nizami ordusu da var idi. Silah və hərbi sursat istehsalı nizama salınmış, bir neçə müdafiə xətti yaradılmışdı. 18 oktyabr 1838-ci ildə Fransa hökuməti 1837-ci il sülh müqaviləsini pozmuşdu. General Büjonun 100 minlik ordusu 1843-cü ildə iri feodalların satqınlığı nəticəsində zəifləyən əmirliyin ərazisini işğal etmişdir. Əbdülqadir Mərakeşdə gizlənmişdir. 1845–1846 illərdə mübarizəni davam etdirən Əlcəzair xalqı yenidən işğalçılara qarşı çıxdıqda, Mərakeşdən qayıdan Əbdülqadir üsyana başçılıq etmişdir. Buna baxmayaraq, 1847-ci ildə qeyri-bərabər mübarizədə üsyançı dəstələr darmadağın edilmiş və Əbdülqadir əsir alınmışdır.
Roş (İzer)
Roş  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Le-Verpiyer kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — La-Tur-dyu-Pen.
NGC 5639
NGC 5639, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Çoban bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Roş (İzer)
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Kamau burnu
Kamau burnu, Baybvunq (мũi Cà Mau, мũi Bãi Bùng) — Vyetnamın materik hissəsinin cənubunda yerləşir. Kamau yarımadasının cənub-qərb qutaracağında yerləşir.
Burun Siam yarımadasından qərbdə, Cənubi çin yarımadasından cənub-şərqdə yerləşir. Bayxap çayının mənsəbində, Kamau vilayətinin, Hqokhen qəzasında yerləşir. Ən yaxın ada — Funukok, ən yaxın şəhər — Kamau, ən yaxın fəniz limanı — Vuntau, ən yaxın hava limanı — Kamau, ən yaxın betynəlxalq hava limanı — Kantxo.
Burunun və bütün yarımadfanın sahilləri üçün eroziya prosesi aktualdır. Bunun qarşısını almaq məqsədi ilə sahilbərkitmə işləri aparılmışdır.
Səhlabad (Miyanə)
Səhlabad — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 107 nəfər yaşayır (41 ailə).
Piri kəndi (Kəleybər)
Piri kəndi - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Kəleybər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Məlumat yoxdur.
Avacıq mahalı
Avacıq mahalı — Xoy xanlığının inzibati ərazi bölgüsünə daxil olan mahal.
Haqqında
Avacıq mahalı Türkiyə sərhədində Bəyazidin cənubunda yerləşirdi. Cənub və şərq tərəfdən Maku xanlığı ilə həmsərhəd idi. Mahalın mərkəzi Avacıq kəndi idi. Mahalda yerli bəylərin sərəncamında 100 nəfərdən artıq daimi silahlı döyüşçü var idi. Onlardan 30 nəfərini mahal naibinin yaxın qohumları təşkil edirdi. Mahalın ərazisini Avacıq və Qazıgöl dərələri təşkil edirdi. Avacıq dərəsinin sakinlərinin əsas məşğuliyyəti yarımköçəri maldarlıq idi. Onlar qışı həmin dərədə, yayı isə Qırxlar dağında keçirirdilər. Mahalın ərazisinə otuza yaxın kənd daxil idi.
Avacıq mahalının əhalisi müntəzəm olaraq osmanlıların hücumlarına məruz qalırdılar. Xüsusilə sərhəddə yerləşən Bələsor kəndi türklərin hücumuna daha çox məruz qalırdı.
Avacıq mahalından xəzinə üçün natural vergidən başqa, ildə 330 tümən pul da toplanırdı. XIX əsrin II rübündən etibarən Xoy xanlığının zəifləməsi ilə əlaqədar olaraq bu mahal Maku xanlığına tabe edildi.
Salez-sür-San
Salez-sür-San  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Russiyon kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vyen.
INSEE kodu — 38468. Kommunanın 2006-cı il üçün əhalisi 4 132 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 137 ilə234 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 440 km cənub-şərqdə, Lion dan 50 km cənubda, Qrenobldan 75 km qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Luis Vinisiyo
Luis Vinicius de Menezes, Luis Vinisio ( olaraq da bilinir ) və ya Luis Vinício — Braziliya və İtaliya vətəndaşlığı olmuş keçmiş futbolçu. Mövqeyi hücumçu olub. Karyerasını bitirəndən sonra məşqçi kimi işləyib. "Viçentsa" klubunun A Seriyasında ən çox qol vuran oyunçusu.
Karyerası
Luis Vinisiyo karyerasına 1950-ci ildə "Botafoqo" klubunda başlamışdır. "Botafoqo" klubunda Vinisiyo üçün orda ən uğurlu il 1953 idi, bu ildə futbolçu 14 qol vurmağı bacarır.
1955-ci ildə Vinisiyo İtaliyaya yollanır və "Napoli" klubu ilə müqavilə bağlayır. Yeni komandasının heyətində, 18 sentyabr 1955-ci ildə, "Torino" ilə matçda debüt edir. Vinisiyo tez bir zamanda Neapol klubuna uyğunlaşır və azarkeşlərin sevimlisinə çevrilir. Neapolda azarkeşlər ona "Rio Lion" ləqəbini verir. "Napoli"nin heyətində 5 mövsum keçirərək 152 oyunda 69 qol vurur.
1960-cı ildə Luis "Bolonya" klubuna keçir. "Bolonya"da ilk mövsumdə əla çıxış edir, ancaq ikinci mövsumdə əsas heyətdəki yerini gənc danimarkalı Harald Nielsenə uduzur. Bundan sonra Luis "Viçentsa" klubuna keçir. "Vicenza"da Vinisiyo təkcə hücumun deyil həm də klubun liderinə çevrilir. Futbolçu burada qollarını sıralamağa başlayır. O, 1964-cü ildə 18, 1965-də 12 və 1966-cı ildə 25 qol vurur (həmin il çempionatda bombardir olur).
Luis qol kralı adını qazandıqdan sonra Helenio Herrera tərəfindən "İnterə" dəvət olunur. Ancaq "İnter"də Vinisiyo cəmi 8 oyunda meydanda olur və bir qol vurur. Sonradan məlum olur ki, Herreranın Vinisiyonu transfer etməyinin səbəbi başqa imiş. O, Braziliyalı qol maşınını, onun ilə maraqlanan "Yuventus" ya da "Milan" klublarına keçməsin deyə transfer edib. Herrera bu transferi etməklə əsas rəqiblərinin güclənməsinin qarşısını almaq istəyirmiş. Bir mövsüm ehtiyat oyunçular skamyasında oturduqdan sonra, Luis "Viçentsa"ya qayıdır. Ancaq Luis əvvəlki oyun səviyyəsini göstərə bilməyərək karyerasını bitirir.
Ravvin
Ravvin (רבי — "mənim ağam", "mənim müəllimim" ) — İudaizmdə Tövrat və Talmudun təfsirini izah edən elmi rütbə. Yəhudi dini təhsili aldıqdan sonra verilir. Camaatlığa və ya icmaya rəhbərlik etmək, yeşivada (yəhudi ali dini məktəb) dərs demək və dini məhkəməyə üzv olmaq hüququ verir (beyt din). Ravvin rahib deyil. Yəhudiliyin islahatçı və mühafizəkar cərəyanlarında qadın da ravvin ola bilər.
Etimalogiya
250px|thumb|right|Ravvinin Künc möhürü 259px|thumb|right|Ravvin-litvak Moşe Faynşteyn "Rabbi" sözü yunan dilindən gəlmişdir ραββι ravvi/rabbi. İvrit dilində isə rabbi — rab əsas götürülməklə — “böyük; usta" — və mənsubiyyət şəkilçisi — i -artırılmaqla yəni "mənim" düzəldilir.
Əhdi-Cədiddə ravvin kəlməsi "ilahiyyatçılara və fariseylərə", habelə İsaya da aid edilmişdir. Müxtəlif yəhudi dialektlərində və yunan dilində bu sözün bir sıra formaları — "Rav" רב. Babildə. yəh.-aram.; sonradan Fələstində. yəh.-aram. — "rabbi" רבי. hansındankı sonradan רבוני "Rabbuni" ραββουνι Yahudi dilində "rov/ruv" רבֿ; və öz adının qarşısında — "ha-rav" הרב.
Bu titul Tövratda yazılmayıb, lakin Tanaxda vardır.
Söz qədim yəhudi dilində — גברתי ("mənim xanımım"), yaradılışın böyük anası Saraya istinadən verilib.16: 8, Tarqum Onkelosa, arami dilinə tərcümədə "ribba[n]ti" ("n" hərfi tələffüz edilmir) — sözün həqiqi mənasında "xanımım" deməkdir, buna görə də Avraham — ata(İbrahim) — "ravvin" (ağam) deməkdir, və Allaha müraciətlə müqayisə olunan ("Rəbbi") Qurani-Kərimin Fatihə surəsindəki "Rabbi" (yəni "Rəbb") nəzərdə tutulur.
Mənşəyi
Ravvin olmaq ayini smixa (סְמִיכָה) adlanır və sözün əsl mənasında örtülmək, əl-ələ tutmaqla həyata keçirilir. Tarixən ravvin olmağın digər formaları da mövcud olmuşdur. Ortodoks yəhudilikdə yalnız kişilər ravvin ola bilər; mühafizəkar yəhudilərdə — əsasən kişilər və nadir hallarda qadınlar, islahatçı yəhudilikdə həm kişi, həm də qadın ravvin ola bilər. 1930-cu illərdə ilk seçilmiş qadın ravvin Regina Yonas olmuşdur.
Yəhudi qanununda yəhudi dininin əsası olan teokratiya ideyaları üstünlük təşkil etsə də, qanun və din eynidır, nəticədə mübahisələrin tənzimlənməsi təkcə hüquqi bir məsələ deyildi, həm də dini bir problem idi. Qanunun dinlə eyniləşdirilməsi hakimlərin yalnız hüquqi biliklərə və ixtisaslara sahib olmamalarını şərtləndirirdi, onlar həm də dini cəhətdən yetkin olmalı idilər. Bu səbəbdən hakimlərin təyin edilməsi təkcə bir vətəndaş mərasimi deyil, həm də dini mərasim idi. Bu ideya smix ayininin əsasını təşkil edir və bundan da biz bu ayinin tam mənasını anlaya bilərik. Təyin edildiyi andan etibarən hakim smixa ayini vasitəsi ilə yüksək vəzifəni tutmaq üçün mənəvi razılıq alırdı. Bu vəzifənin icrası dini bir məna daşıdığı üçün Talmudda deyilən "Yəhudi məhkəməsi məşvərət keçirəndə, hakimlər arasında ilahi bir hüzur var" şərhini daha yaxşı başa düşə bilərik.(B. Sangedr. 7).
Müasir İsraildə ravvin eyni zamanda hökumət rəsmisidir, şəhər və ölkə ravvinatlığının işçisi, əhaliyə dini xidmətlər göstərmək üçün cavabdehdir.
Bəzi ölkələrdə (İsrail, Fransa, İngiltərə, Rusiya, Ukrayna və s.) yəhudiliyin ortodoks cərəyanında əsas və ali ravvin titulu mövcuddur. Bu ali titula malik ravvinlərin Alahaya və digər yəhudi qanunlarına heç bir aidiyyəti yoxdur. İsraildə onun təyinatı ilə İsrailin Baş Ravvinatlığı məşğul olur. Rusiya və Ukraynada islahatçı yəhudilərin arasında da baş ravvin titulu vardır.
Müasir dindar yəhudilər "ravvi" sözünün əvəzinə ivrit dilindəki "rav" sözündən istifadə edirlər. Bunun dəqiq səbəbi yoxdu, bəlkə də onlar vaxtı ilə Rusiya İmperiyasında olmuş dövlət ravvinlərinə etiraz əlaməti olaraq belə edirlər. Aşkenazi yəhudiləri arasında ravvinə rebe, onun arvadına isə — "rebetsn" və ya "rebetsin" deyirlər. Həmçinin İsraildə də istifadə olunan ivritcə "rabanit" sözü də var. Müasir yəhudilikdə keşiş anlayışı yoxdur. Yəhudilikdə kahinlik və ya kahinlik anlayışı yalnız irsi koin kahinləri tərəfindən qurban kəsildiyi Qüds Məbədi ilə əlaqədardır. Xüsusilə, sinaqoq xidmətində və gündəlik həyatda onlar üçün müəyyən üstünlüklər müəyyənləşdirilir (Tövrat oxunması və ya dua oxumaq üçün ilk çağırış hüququ).
Ödəniş
XV əsrdə yəhudi icmalarının öz ravvinlərinə təzminat ödəməsi norma halına gəldi, baxmayaraq ki, ravvin müqaviləsində ravvin (sexar battalah) funksiyasını yerinə yetirmək üçün işdən çıxmaq məcburiyyətində qaldıqda itirilmiş qazanclarını əvəz edən əlavə bir ödəniş almaq bəndi ola bilərdi. Maaşlar xidmət olunan icmanın böyüklüyündən asılı olaraq dəyişirdi: böyük şəhərlərdəki ravvinlər yaxşı kompensasiya alırdılar, kiçik şəhərlərdəki ravvinlər isə kiçik bir bonus ala bilərdilər. Ravvinlər gəlirlərini özləri ilə əlaqəli funksiyalarda iştirak etməklə artıra bilərdilər; məsələn, bir mirzə, notarius və arxivçi kimi xidmət etmək, ibtidai məktəbdə və ya yeşivada dərs vermək, kitab nəşr etmək, mülki mübahisələrə baxılması və s..
XIX əsrdə ravvin seminariyalarının yaradılması ilə ravvin müəyyən bir peşəkarlıq dərəcəsi aldı. Hal-hazırda yəhudiliyin müasir qollarından biri ilə əlaqələndirilən ravvin seminariyasının məzunu ravvin, müəllim, din xadimi, sosial işçi və s. vəzifəsində çalışa bilər. Hər hansı bir müasir mütəxəssis kimi, potensial işəgötürənlərlə iş şərtləri barədə razılığa gələ və işçi vəzifələri, iş stajı, əmək haqqı, müavinətlər, pensiyalar və digərləri göstərən müqavilə imzalamaq hüququna malikdir. İnkişaf etmiş ölkələrdə ravinin əmək haqqı və sosial ödənişləri, bir qayda olaraq, təhsili olan hüquqşünaslar və mühasiblər kimi digər müasir mütəxəssislərin maaşlarına bərabərdir. Həmçinin ravvin olaraq tam iş günü işləməmək olar, məsələn, az sayda üzvü olan bir sinaqoqda. Belə hallarda ravvinin əmək haqqı göstərilən xidmətlərə mütənasib olacaq və ehtimal ki, o, sinaqoq xaricində əlavə işlər görmək məcburiyyətində qalacaqdır.
NGC 4637
NGC 4637, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 182.88 sm (72 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Semey Dövlət Pedaqoji İnstitutu
Semey Dövlət Pedaqoji İnstitutu (SDPİ)  — Semey şəhərinin ən qədim ali təhsil müəssisəsi. İnstitutda 5 mindən çox tələbə 26 ixtisas üzrə təhsil alır (bunlardan təxminən 2 mini əyani şöbədə, 3 mindən çoxu qiyabi şöbədədir). Tədris qazax və rus dillərində aparılır.
İnstitutun 5 fakültəsi, 23 şöbəsi, 4 tədqiqat mərkəzi (Qazaxıstan filialı və Beynəlxalq Pedaqoji Təhsil Elmləri Akademiyasının Ekoloji Mərkəzi, Şəkərimtanu Tədqiqat Mərkəzi, Məktəbəqədər Laboratoriya, Tarixi Araşdırmalar Elmi Mərkəzi) mövcuddur.
Universitetin maddi-texniki bazasına 5 tədris binası, idman kompleksi, 2 yataqxana, aqrobioloji stansiya, 300 min nüsxədən çox kitab fondu olan bir kitabxana, tədris, istehsalat və sənət emalatxanaları, 600 açıq stadion, İrtış sahillərində idman istirahət mərkəzi, habelə özəl nəşriyyatı vardır.
Tarixi
Müharibədən sonrakı illərdə tələbə sayı artmaqda davam edir, institutun tədris və maddi bazası inkişaf edir. 1964-1969-cu illərdə iki tələbə yataqxanası tikildi, əsas tədris binasının tikintisi başa çatdı. 1969-cu ildə hazırlıq şöbəsi işə başladı. 1977-ci ildə bir idman kompleksi istifadəyə verildi. Daha sonra başqa bir yataqxana tikildi.
1960-80-ci illərdə institutda yeni fakültələr açıldı: bədən tərbiyəsi, qrafika, tarix və pedaqogika.
1993-cü ildə institut Şakərimin adını daşıyırdı. 1996-2003-cü illərdə Pedaqoji İnstitut Şakərim Semipalatinsk Dövlət Universitetinin tərkibində idi. Qazaxıstan Respublikası Hökumətinin 2004-cü ilin fevral ayında verdiyi qərarla Semipalatinsk Pedaqoji İnstitutu müstəqil bir ixtisaslaşmış universitet statusu aldı.
19 aprel 2013-cü il tarixində, Sərhədyanı təhsilin inkişafı üçün Qazaxıstan və Rusiya Pedaqoji Universitetləri Birliyinin koordinasiya şurasının iclasında Semipalatinsk Dövlət Pedaqoji İnstitutu Dərnəyə yeni üzv olaraq qəbul edildi.
Fakültələr
Tədris beş fakültədə aparılır :
Klüver-Büsi sindromu
Klüver-Büsi sindromu – beynin iki gicgah payının ön bölgələrinin daxilində yerləşən badamabənzər cisimlərin dağılması nəticəsində müşahidə olunan bir sıra davranış dəyişiklikləri ilə xarakterizə olunan xəstəlik.
Əsrik Cırdaxan
Əsrik Cırdaxan — Azərbaycan Respublikasının Tovuz rayonunun Əsrik Cırdaxan kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Klüver-Büsi sindromu
Xəstəliyin müşahidə olunduğu heyvanlarda yüksək dərəcəli qorxusuzluq, hər şeyə qarşı maraq, unutqanlıq, hər şeyi ağzına aparma, hətta bərk cisimləri yeməyə çalışma, tez-tez körpə heyvanlarla, hətta fərqli cinsiyyət və növə aid heyvanlarla belə cütləşməyə çalışacaq səviyyədə cinsi impulslar meydana çıxır. Bənzər xəstəlik nadir hallarda insanlarda rast gəlinsə də, simptomlar heyvandakılara oxşar olur.
Əsrik Cırdaxan
Toponimikası
Oykonim "Əsrik çayı kənarındakı Cırdaxan kəndi" mənasındadır.
Klüver-Büsi sindromu
Səbəblər
Bu xəstəliyin öyrənilməsində meymunların qan qrupları önəmli rol oynayıb.
Əsrik Cırdaxan
Tarixi abidələri
Əsrik Cırdaxan kəndində aşağıdakı daşınmaz tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınmışdır:
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Əsrikçayın sahilində, dağətəyi ərazidə, kiçik dağlar arasında yerləşir. İqlimi mülayimdir. Kənd Ermənistan sərhəddinin yaxınlığında yerləşdiyindən, tez-tez ermənilər tərəfindən müxtəlif silahlardan atəşə məruz qalır.
Klüver-Büsi sindromu
Səbəblər
Xəstəlik ilk dəfə insanlarda 1955-ci ildə gicgah lobektomiyası zamanı qeydə alınmışdır. Lakin herpes səbəbli ensefalit və meninqoensefalit zamanı da insanda müşahidə oluna bilər. Həmçinin bir sıra situasiyalar Klüver-Byüsi sindromuna səbəb ola bilər. Məsələn, Pik xəstəliyi, Altshaymer xəstəliyi, işemiya, anoksiya, proqressiv subkortikal qlioz, Rett sindromu, porfiriya və dəm qazı zəhərlənməsi və s. kimi hallar sindorum səbəbkarlarından hesab olunur.
Əsrik Cırdaxan
Mədəniyyəti
Kənddə Əsrik Cırdaxan kənd kitabxana filialı, Əsrik Cırdaxan kənd klubu, Əsrik Cırdaxan poçt şöbəsi (AZ6028) fəaliyyət göstərir.
Klüver-Büsi sindromu
Simptonlar
Sindromun simptomlarını aşağıdakılardır:
Əsrik Cırdaxan
Təhsil
Kənddə Məstan Əliyev adına Əsrik Cırdaxan kənd tam orta məktəbi fəaliyyət göstərir.
Bundan başqa kənddə Əsrik Cırdaxan kənd körpələr evi-uşaq bağçası fəaliyyətdədir.
Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.
Səhiyyə
Kənddə Əsrik Cırdaxan kənd xəstəxanası yerləşir.
Səvarəq (Miyanə)
Səvarəq — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 172 nəfər yaşayır (35 ailə).
Yukari Mizobe
Yukari Mizobe (27 dekabr 1979) — Yaponiyanı təmsil edən bədii gimnast.
Karyerası
Yukari Mizobe Yaponiyanı 2000-ci ildə Sidney şəhərində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və qrup turnirində 5-ci pillənin sahibi olub.
Toxtamışlı (Miyanə)
Toxtamışlı — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 67 nəfər yaşayır (28 ailə).
Belarus–Qazaxıstan münasibətləri
Qazaxıstan–Belarus münasibətləri — Qazaxıstan Respublikası ilə Belarus Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr. Qazaxıstan və Belarus əlaqələri SSRİ dövründə Belarus SSR–Qazaxıstan SSR münasibətlərinin tərkib hissəsi olmuş, Qazaxıstanın müstəqilliyinin bərpasından sonra yüksələn xəttlə inkişaf etməkdədir. İki ölkə arasında müstəqillik dönəmində ilk diplomatik əlaqələr 16 sentyabr 1992-ci ildə qurulmuşdur. Hər iki ölkə Müstəqil Dövlətlər Birliyi, Avrasiya İqtisadi Birliyi və bir çox beynəlxalq təşkilatların üzvüdür.
Tarixi
Qazaxıstanın Minskdəki səfirliyi 9 yanvar 1993-cü ildə fəaliyyətə başlamışdır. Belarus səfirliyi isə Astanada 13 iyul 1997-ci ildə açılmışdır.
2012-ci ildən etibarən Qazaxıstanın Belarus Respublikasında səfiri Erqali Buleneqovdur. 2013-cü ilin sentyabrından isə Belarusun Qazaxıstan Respublikasındakı səfiri Anatoli Niçkasovdur.
Belarus və Qazaxıstan bir çox beynəlxalq təşkilatlarda bir-birlərini dəstəkləyirlər (Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, Avropada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatı, Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatı.
2014-cü ildə iki ölkə arasında ticarət dövrüyyəsi 835,1 milyon ABŞ dolları olmuşdur. Bu rəqəm 2015-ci ildə 403,4 mln dollara qədər azalmışdır.
Qazaxıstanda belaruslar
Qazaxıstan ərazisində ilk belarus diasporası Konstantin Semyonoviç Kalinovskinin üsyanından sonra meydana gəlmişdir. Üstəlik XX əsrin əvvəllərində Stolıpinin həyata keçirdiyi aqrar islahatlar zamanı belarusların bir qismi Qazaxıstana köçürülmüşdür. Qazaxıstanda son siyahıya almaya görə 95 min belarus yaşayır. XX əsrin 90-cı illərində Qazaxıstan ərazisində mədəniyyət mərkəzləri təşkil edilmişdir. Demək olar ki, Qazaxıstanın hər bir vilayətində belarus mədəni mərkəzləri fəaliyyət göstərir. Onlar əsasən Pavlodar, Ust-Kamennoqorsk, Astana, Kostanay, Karaqanda, Kokşetau, Petrovavlosk ərazilərində yerləşir. Bu mədəniyyət mərkəzlərinin sayı 10-dur. Misal: Almata - rəhbəri L. M. Pitalenko, Pavlodar — İ. L. Boqnat, Karakanda - A. A. Xuka, Şimali-Qazaxıstan — V. R. Solapava, Kostanay — V. L. Şevçenko, Astana — F. A. Romanov.
Osman Nuri Ağçoqraqlı
Osman Nuri-Asanoviç Ağçoqraqlı — (3 yanvar 1879, Bağçasaray, Tavriya vilayəti - 17.04.1938, Simferopol) - Krım tatarları mədəni dirçəlişinin fəalı,şair, yazıçı, jurnalist, tarixçi-arxeoloq, şərqşünas, dilçi-poliqlot, etnoqraf, ədəbiyyatşünas, müəllim.
Həyatı
O, 3 yanvar 1878-ci ildə Baxçasarayda mükəmməl ərəbcə yazısı ilə məşhur olan və bacarıqlarını oğluna ötürən xəttat ailəsində anadan olub. İlk təhsilini Baxçasaray Zincirli mədrəsəsində almışdır. 1894-1896-cı illərdə Konstantinopolda "Daud Paşa" gimnaziyasında oxudu. 1908-ci ildə təhsil məqsədi ilə Qahirəni ziyarət etdi və burada Əl-Əzhər şeyxlərindən,Şərq tarixi, ərəb ədəbiyyatı və arxeologiyasından xüsusi dərslər aldı. Anketlərdə təvazökarlıqla öz təhsilini "natamam orta" olaraq göstərirdi. Lakin bu, universitetlərin onu müəllim kimi dəvət etməsinə mane olmurdu.
Əmək fəaliyyətinə Sankt-Peterburqda başlamışdır. Sankt-Peterburq Universitetinin Şərq dilləri fakültəsində xəttatlıqdan dərs verdi (İqnati Kraçkovski ilə birgə), Sankt-Peterburq və Baxçasaraydakı bəzi məscidləri bəzək əşyaları və Qurandan sitatlarla bəzədi. 1896-1900-cü illərdə müəllimi İlyas Borağanskinin nəşriyyatında korrektor və mətbəəçi işləmişdir. Elə nəşriyyatda Ağçoqraqlı klassik rus ədəbiyyatı əsərlərinin krım tatar dilinə tərcümələrini (A.Puşkinin "Baxçasaray fontanı", N. V. Qoqolun "Evlilik", Krılovun təmsilləri) nəşr etdirdi. 1901-1905-ci illərdə orduda xidmət etmişdir. 1906-cı ildən bəri "Ülfət" (Sankt-Peterburq), "Vaxt" və "Şura" (Orenburq) daxil olmaqla müxtəlif qəzet və jurnallarda işləyir.
Bir elm adamı olaraq krım-tatar maarifçisi İsmayıl Qasprinskidən çox təsirləndi. İlk krım-tatar qəzetinin "Terjiman" ın redaksiyasında (1906 və 1910-1916-cı illərdə), jurnalistikanı məşhur Zincirli mədrəsəsindəki tədrislə birləşdirdi. Baxçasaray qarşılıqlı kredit cəmiyyətinin iki direktorundan biri və Baxçasaray Kitabxana cəmiyyətinin xəzinədarı idi. 1913-1916-cı illərdə Odessadakı A. Kossodo İnstitutunda rus dili üzrə xəttatlıq kursunu tamamladı. Daha sonra 1921-ci ilin yazında onun təşəbbüsü ilə "Terjiman" ın çap olunduğu evdə,özünün birbaşa iştirakı ilə İsmayıl Qasprinskinin ev-muzeyi açıldı.
1917-ci ildə "Qurultay" nümayəndəsi seçildi. Krım Universitetində (1925-ci ildən sonra - Krım Pedaqoji İnstitutu) türk dili və şərq xəttatlığından (sonralar - Krım-tatar folkloru və etnoqrafiyası) dərslər verdi. Kiyev və Xarkov universitetlərində mühazirə oxudu. Mühazirələri ukraynaca oxudu. Pavel Tiçina ilə tanış idi, Aqafangel Krımski ilə dost idi. Krım-tatar Pedaqoji Kollecində müəllim və Baxçasaray xan sarayında Şərq Muzeyinin elmi katibi idi.
1923-cü ildə Tavriya Tarix, Arxeologiya və Etnoqrafiya Cəmiyyətinin üzvü seçildi; 1930-1931 - cəmiyyətin son katibi oldu. 1925-ci ildə, Kapsixor kəndinin köhnə sakini Hüseyin Bodaninski ilə birlikdə Can-Məhəmməd-Əfəndinin "Tuqay-bəy"inin (1648) dastan əlyazmasını - XVII əsrə aid krım-tatar şeir incilərini tapdı. 400-ə yaxın krım-tatar damğası toplanmış, sistemləşdirilmiş və təsvir edilmiş, krım orta əsrlərinə aid çoxsaylı epiqrafik abidələr öyrənilmişdir. 1926-cı ildə Krımda işgüzar səfərdə olan Mərkəzi İcraiyyə Komitəsi Bakıda keçirilən Birinci Türkoloji Qurultayda iştirak etdi.
Repressiyası
1930-cu illərin əvvəllərində "millətçilik" ittihamı ilə təqib edildi. 1934-cü ilin yayında, Krım Pedaqoji İnstitutundan millətçilik ittihamı səbəbi ilə müəllim vəzifəsindən azad edildi. Bir müddət Komsomol məktəbində coğrafiya müəllimliyi etdi, sonra bacısının yanında yaşamaq üçün Bakıya köçdü. 5 aprel 1937-ci ildə NKVD (SSRİ Xalq Daxili İşlər Komissarlığı) tərəfindən "millətçi əksinqilabi təşkilatda iştirakına", Milli Firqə partiyasının qrup işindəki casusluq və pantürkizmə görə həbs olundu. Məhkəmə, 17 aprel 1938-ci ildə Simferopol şəhərində SSRİ Ali Məhkəməsinin Hərbi Kollegiyasının səfər sessiyası tərəfindən idarə olundu. Eyni gündə güllələndi.
Revel-Turdan
Revel-Turdan  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Boreper kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vyen.
INSEE kodu — 38335. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 842 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 267 ilə 444 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 450 km cənub-şərqdə, Lion dan 45 km cənubda Qrenobldan 60 km qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
İlkə Özyüksəl
İlkə Özyüksəl (İlke Özyüksel) — Türkiyə müasir beşnövçülük idmançısı, Olimpiya Oyunlarının iştirakçısı.
Bioqrafiyası
İlkə Özüksəl 26 fevral 1997-ci ildə Ankarada anadan olub. Onun atası İlkə anadan olanda təqaüdçü, anası isə məktəbdə məsləhətçi işləyirdi. Ana 15 yaşında göz hipertoniyası səbəbindən görmə qabiliyyətini itirir. Görmə qüsurlu olmasına baxmayaraq, onun anası ali təhsil alır və eyni zamanda ən uğurlu tələbə olur.