cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dodaqayaqlılar
Həyat tərzi
Dodaqayaqlı çoxayaqlılar – ən müxtəlif onurğasızlarla qidalanan fəal yırtıcılardır. Başqa çoxayaqlı qruplarının nümayəndələri kimi, dodaqayaqlılar da torpaqla sıx bağlı olub, vaxtın çoxunu torpaqda, daşların və kötüklərin altında, meşə döşənəyində, qaya yarıqlarında və başqa sığınacaqlarda keçirərək, yalnız gecələr torpağın səthinə çıxırlar. Torpağın üst təbəqəsinin və döşənəyin sakinlərinin mühüm hissəsini təşkil edən xilopodlar zərərli cücülərin məhv edilməsində böyük əhəmiyyət daşıyırlar. Dodaqayaqlı çoxayaqlıların çoxu torpaq şəraitinin etibarlı göstəricisidir. Xilopodlar dörd dəstədə təmsil olunmuşlar. Səhralardan başqa bütün landşaft zonalarında yayılmış xilopodların 3000-ə yaxın növü məlumdur.
Böyük Dəllər
Böyük Dəllər - İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında kənd adı.
Tarixi
1828-1832-ci illərdə kənddə ermənilər də məskunlaşmışdır.
Əhalisi
1886-cı ilə aid məlumata görə kəndin əhalisi türklərdən və ermənilərdən ibarət idi. XX əsrin 20-ci illərində Azərbaycan türkləri tədricən sıxışdırılmışdır
Toponimi
Kənd ermənicə Mets Sepasar adlandırılmışdır. XVII əsrin əvvəllərinə aid erməni mənbədə Kotak (Dərəçiçək) mahalında Dolular kimi qeyd olunmuşdur. XIX əsrdə Qars əyalətinin Kaqızman dairəsində Dəlilər, Azərbaycanda Ağsu, Saatlı və Şamaxı rayonlarında, Gürcüstanın Dmanisi r-nunda Dəllər kənd adları ilə mənşəcə eynidir. Telələr adından fonetik formadır. Qədim türk mənşəli Tele tayfasının adını əsk etdirir. V əsrdə 100 min alaçıqdan ibarət tele tayfası İrtış çayının keçərək qərbə doğru hərəkət etmiş və Cənub-Şərqi Avropa çöllərinə gəlmişdir. Burada onlar qıpçaqlara qarışmışlar. Ehtimal ki, qıpçaqların tərkibində erkən orta əsrlərdə Cənubi Qafqaza gəlib məskunlaşmışlar
Investigation Discovery
Investigation Discovery — Discovery Communications-ın bir kanalıdır. Kanal bu adı Avropa, Latın Amerikası və Asiyada istifadə edir. Kanalda əsasən istintaq və cinayət mövzusunda proqramlar yayımlanır.
Amblyseius guntheri
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Tanacetum achillea
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Moskva Dövlət Radiotexnika, Elektronika və Avtomatlaşdırma Texniki Universiteti
Moskva Dövlət Radiotexnika, Elektronika və Avtomatlaşdırma Texniki Universiteti — Rusiyada universitet.
Tarixi və fəaliyyəti
1947-ci il, senyabrın 1-də SSRİ-in Nazirlər Şurasının 28 may 1947-ci il tarixli sərəncamı ilə Moskvada mühəndislərin hazırlanması və təkmilləşdirilməsi üzrə Ümumittifaq Qiyabi Energetika İnstitutu Sank-Peterburq, Kiyev, Bakı, Daşkənd, Sverdlovsk və Novosibirsk şəhərlərində yaradılan filialları ilə birlikdə fəaliyyətə başlamışdır.
Ali məktəb qiyabi təhsil sistemində energetika və radiotexnika ixtisasları üzrə əsas institut idi, müdafiə sənayesi və energetikanın bir çox yeni sahələri üçün mühəndislər hazırlayırdı. Sonradan Omsk, Kemerov, Kirov və bir sıra başqa şəhərlərdə yaradılan filialları və tədris korpusları texniki ali məktəblərin əsası oldu.
Ali təhsil ocağı sürətlə inkişafa doğru gedirdi. Belə ki, institutun fəaliyyət prosesində bir çox tədris istiqamətləri, struktur və müasir texniki ali məktəbin kadrları formalaşdırılırdı. Artıq 60-cı illərdə radioelektronika və elektron texnika ixtisasları üzrə peşəkarlara ehtiyac yarandığından bu istiqamət üzrə tədris həyata keçirilməyə başlanır və energetika ixtisasları öz əvvəlki mövqeyini itirir.
Beləliklə, yeni tip təhsil müəssisəsinin qurulmasına hazırlıq çərçivəsində istilik enerjisi, hidroenergetika, elektrik enerjisi və elektromexanika fakültələrinin tələbə kontingenti Moskva Energetika İnstitutuna köçürülür.
Ali məktəbdə avtomatlaşdırma, telemexanika və ölçü texnikası, hesablama texnikası, radio elektron aparaturanın layihələndirilməsi və istehsalı fakültələri açılır.
1964-cü il böyük alim və təşkilatçı N.N.Evtixievin institutun rektoru təyin edilməsi ilə ali təhsil müəssisəsində bir çox sahələrdə genişmiqyaslı işlər daha da vüsət alır. Həmin dövrdə institutda Moskva şəhərinin müdafiə sənayesi müəssisələri üçün radiotexnika, elektronika, kibernetika və hesablama texnikası üzrə mühəndis kadrlarının hazırlığı yüksək peşəkarlıqla həyata keçirilirdi.
Artıq ali məktəbin müasir profili təyin edilmiş və zəngin strukturu formalaşdırılmışdı. 1967-ci il, 30 iyun tarixində hökumət qətnaməsi ilə Ümumittifaq Qiyabi Energetika İnstitutu elektronika, radio sənayesi, maşınqayırma, cihazqayırma, avtomatlaşdırma vasitələri və idarəetmə sistemləri sahələri üçün yüksək ixtisaslı mühəndis kadrlarının hazırlığı məqsədilə nəzərdə tutularaq Moskva Radiotexnikanın, Elektronikanın və Avtomatlaşdırma İnstitutu adlandırılır.
İlk fəaliyyət dövrlərində ali məktəb heç bir əraziyə malik deyildi, Moskva Energetika İnstitutunun korpuslarından birində yerləşirdi.
B.Zdes birinci tədris korpusu 1976-cı ildə istifadəyə verilir. Ümumilikdə tikinti 1980-ci illərdə sona çatıb. Hazırda institutun tədris sahəsi 6 korpusu əhatə edir.
1993-cü ilin 22 noyabr tarixində Ali Təhsil üzrə Rusiya Federasiyası Dövlət Komitəsinin əmri ilə Moskva Radiotexnika, Elektronikanın və Avtomatlaşdırma İnstitutuna texniki universitet statusu verilir.
Həmin dövrdən etibarən ali məktəb yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyur. Xüsusilə də beynəlxalq əlaqələrin qurulması istiqamətində bir sıra uğurlar əldə olunur. Beynəlxalq əməkdaşlığın yüksək səviyyədə qurulması və inkişaf etdirilməsi müasir texniki ali məktəb kimi Moskva Radiotexnika, Elektronika və Avtomatlaşdırma Universitetinin fəaliyyətində prioritet elan edilir. Bu iş aparıcı xarici universitetlərlə birgə elmi-tədqiqat fəaliyyətinin həyata keçirilməsi ilə yanaşı müxtəlif proqramlar, o cümlədən elmi cəhətdən-praktik seminarların və konfransların keçirilməsi, müəllim və tələbə mübadiləsi çərçivəsində davam etdirilir. Hal-hazırda universitet Fransa, Almaniya, İsveç, İrlandiya, Avstriya, İsveçrə, İtaliya, İsveç, Böyük Britaniya, İspaniya, Çexiya, Tayvan, İtaliya, Yaponiya, ABŞ, Koreya, Vyetnam, Qırğızıstan, və digər ölkələrin nüfuzlu ali məktəbləri ilə əməkdaşlıq edir. Təsadüfi deyil ki, son illərdə universitetdə bir neçə birgə elmi-tədris bölmələr yaradılıb və uğurla fəaliyyət göstərir.
Təhsil strukturu
Hazırda ali məktəbdə 6 əsas fakültə fəaliyyət göstərir:
Bizim günlərin mahnıları (film, 1979)
Məzmun
Film əmək ənənələri və Azərbaycanda sosializm dövründə yaranmış yeni adətlər haqqındadır.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1979-cu ilin Azərbaycan filmləri 1970-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Məhəmməd Kazım Şəriətmədari
Seyid Məhəmməd Kazım Şəriətmədari, həmçinin Şəriət-Madari — İranın böyük ayətullahı. Əslən İran azərbaycanlılarındandır. O, din xadimlərinin hökumət vəzifələrindən uzaq tutulması kimi ənənəvi şiə praktikasının tərəfdarı idi və ABŞ-ın Tehrandakı səfirliyində diplomatların girov götürülməsini pisləyən Ali Rəhbər Ruhullah Xomeynini tənqid edirdi.
Erkən həyat və təhsil
1906-cı ildə Təbrizdə azərbaycanlı (türk) ailəsində anadan olan Şəriətmədari İran və İraqda on ikilik şiələrinin ən yüksək səviyyəli ruhanilərindən biri olub, uzaqgörənliyi və liberal baxışları ilə tanınıb. 1961-ci ildə Ali və Böyük Ayətullah Bürücirdinin (Mərcə' Mutlaq) vəfatından sonra İran, Pakistan, Hindistan, Livan, Küveyt və Fars körfəzinin cənubundakı dövlətlərdə ardıcılları ilə aparıcı mərcələrdən birinə çevrilib.
1963-cü ildə o, şahın Ayətullah Xomeynini Böyük Ayətullah kimi tanıyaraq onu edam etməsinə mane oldu, çünki İran konstitusiyasına görə bir Mərcə edam edilə bilməzdi. Bunun əvəzinə Xomeyni sürgün edildi. Aparıcı müctəhid kimi o, Xomeyninin gəlişinə qədər Qum seminariyasının rəhbəri idi. O, şiələrin din xadimlərinin hökumət mövqelərindən uzaq tutulması ilə bağlı ənənəvi baxışının və Xomeyninin kəskin tənqidçiliyinin tərəfdarı idi. O, İslami Tədqiqatlar və Nəşrlər Mərkəzinə rəhbərlik edib, Qumdakı Dar ət-Təbliğ və Fatimə mədrəsəsinin idarəçisi olub.
1978-ci ilin yanvarında Qumda dini dissidentlərin nümayişlərindən sonra şahın təhlükəsizlik qüvvələri atəş açdı və 6 nəfər həlak oldu. Şəriətmədari qətlləri pisləyib və Ayətullah Xomeynini geri qaytarmağa çağırıb. 4 fevral 1979-cu ildə Xomeyninin qayıdışını təbrik edərək ona məktub göndərmişdir
Siyasi mövqelər
Şəriətmədari Xomeyninin "Fuqilərin Rəhbərliyi" (Vilayət əl-Fəqih) konsepsiyasının şərhi ilə ziddiyyət təşkil edirdi, ona görə ki, hazırkı hökumətin ictimaiyyətin maraqlarına zidd hökm çıxardığı aşkar edilərsə, din xadimləri siyasi rəhbərliyi öz üzərinə götürə bilər. Xomeynidən fərqli olaraq Şəriətmədari ənənəvi On ikilik şiə fikrinə sadiq idi, ona görə ruhanilər cəmiyyətə xidmət etməli və siyasətdən uzaq durmalıdırlar. Bundan əlavə, Şəriətmədari qəti şəkildə inanırdı ki, nə qədər əxlaqi cəhətdən düzgün olsa da, heç bir idarəetmə sistemi xalqa məcbur edilə bilməz. Əvəzində insanlar hökuməti sərbəst seçə bilməlidirlər. O, insanların öz işlərini idarə etdiyi demokratik hökumətin Fəqihlərin Rəhbərliyinin düzgün təfsiri ilə mükəmməl uyğunlaşacağına inanırdı. İnqilabdan əvvəl Şəriətmədari 1906-cı il İran Konstitusiyasında qüvvəyə minmiş konstitusion monarxiya sisteminə qayıtmaq istəyirdi. O, həm də İranda Cənubi Azərbaycan milli hərəkatının lideri olub və İranın tərkibində Cənubi Azərbaycan muxtariyyəti və ya müstəqillik ideyasını dəstəkləyib. Qan tökülməsinin qarşısını almaq üçün dinc nümayişləri təşviq edib. Belə bir sistemə görə, şahın səlahiyyətləri məhdud idi və ölkəni idarə etmək parlament sistemi vasitəsilə daha çox xalqın əlində idi. O zamankı İran şahı Məhəmməd Rza Pəhləvi və onun müttəfiqləri isə Şəriətmədari kimi din xadimlərinin pasifizmini zəiflik əlaməti kimi qəbul etdilər. Şah hökuməti inqilabi etirazları dayandırmaq ümidi ilə Məhərrəmliyi qeyd etməyi qadağan etdi. Xalqa və din xadimlərinə qarşı bir sıra şiddətli repressiyalardan və bir çoxlarının öldürülüb həbsindən sonra Şəriətmədari şah hökumətini tənqid etdi və onu qeyri-islami elan etdi və İranda demokratiyanın bərqərar olacağına ümid edərək inqilaba səssizcə dəstək verdi.
26 noyabr 1979-cu ildə Şəriətmədari ABŞ-ın Tehrandakı səfirliyinə hücumu pisləmişdir. O, həmçinin Xomeyninin hökumət sistemini İslama uyğun gəlmədiyi və ya İran xalqının iradəsini təmsil etdiyi üçün tənqid edib. Xomeyninin idarəçilik sistemini qurmaq üçün referendumun keçirilməsini sərt tənqid edib.
1982-ci ilin aprelində Sadiq Qotbzadə hərbi zabitlər və din xadimləri ilə Xomeyninin evini bombalamaq və dövləti devirmək planı hazırlamaqda ittiham edilərək həbs edildi. Qotbzadə Xomeyninin həyatı ilə bağlı hər hansı niyyəti rədd etdi və onun İslam Respublikasını devirmək deyil, hökuməti dəyişməyə çalışdığını iddia etdi. İşgəncələr altında Ayətullah Şəriətmədarindən bəhs etdi. O iddia edirdi ki, plandan xəbərdar olub və plan uğur qazanacağı təqdirdə pul və xeyir-dua vəd edib. Lakin işgəncə altında götürülmüş etiraf Şəriətmədarinin pasifist xarakterinə və baxışlarına uyğun gəlmirdi. Qotbzadə ilə Ayətullah arasında vasitəçilik etməkdə günahlandırılan Şəriətmədarinin kürəkəni həbs cəzasına məhkum edildi və Şəriətmədarini gözdən salmaq üçün təbliğat kampaniyası aparıldı. Şəriətmədari ailəsinin üzvləri həbs edilərək işgəncələrə məruz qaldı. İran hökumətinin aparıcı oyunçusu və İrandakı Hədis Universitetinin rəhbəri Məhəmməd Məhəmmədi Rəyşəhrinin xatirələrini özündə əks etdirən yeni kitaba görə, Ayətullahın özü Rəyşəhri tərəfindən döyülüb. Bütün bunlar qocalmış Ayətullahı milli televiziyaya çıxmağa və iyirmi il əvvəl ölümdən xilas etdiyi insandan bir etiraf oxumağa və bağışlanma diləməyə məcbur etdi. Müctəhid olduğu üçün hökumət onu açıq şəkildə edam edə bilmədi. Onun İslam Araşdırmaları və Nəşrləri Mərkəzi bağlandı və 1986-cı ildə ölümünə qədər ev dustaqlığında qaldı. Qumdakı qəbiristanlıqda sadə qəbirdə dəfn olunub. İran inqilabının aparıcı oyunçularından biri olan Böyük Ayətullah Hüseyn-Əli Montazeri tərəfindən tənqidlərə məruz qalan din xadimlərinin onun cənazə namazına qatılmasına mane oldular.
İngilis-əfqan müharibələri
İngilis-əfqan müharibələri (1838-1842), (1878-1880), (1919) — İngiltərənin Əfqanıstanla müharibələri.
Birinci ingilis-əfqan müharibəsi (1838-1842)
thumbnail|Birinci müharibə vaxtı ingilis-hind qüvvələrinin Gəznə istehkamına hücumu, [[1839 ]] Birinci müharibə ingilislərin  Qəndəhar və Qəznəni tutmaq, və Kabil tərəfə çıxmaq məqsədi ilə, Bolan keçidindən istifadə edən 30 minlik ordusunun Cənub - Qərbi Əfqanıstana soxulması ilə başladı. Əfqan qüvvələrinin bir qismini Pişəvərdan yayındırmaq üçün, Heybər keçidinə yardımçı zərbə endirilmişdi. Əfqan ordusu ingilislərdən saylarına (15 min) və silahlanmalarına görə xeyli geridə qalırdılar. 1839-cu ildə ingilislər Qəndəharı, Qəznəni və Kabili tutdular. Buna cavab olaraq ölkədə partizan müharibəsi başladı. 1841-ci ilin noyabrında Kabildə üsyan qalxdı. İngilislərin marionetkası Şüca şah öldürüldü, işğalçı ordu isə Kabildən qaçdı. 1842-ci ildə İngiltərənin Əfqanıstana cəza ekspedisiyası uğursuz oldu. 1842-ci ilin sonunda ingilislər öz məğlubiyətləri ilə barışmalı və əfqan ərazisini tərk etməli oldular.
Üçüncü ingilis-əfqan müharibəsi (1919)
thumbnail|Qurkx atıcıları ingilis xidmətində, 1923 Üçüncü müharibəni İngiltərə, yeni hakimiyyətə gəlmiş Əmənullah xan 28 fevral 1919-cu ildə Əfqanıstanın müstəqilliyini elan etməsindən sonra başladı. Mayın 6-də İngiltərə Əfqanıstana müharibə elan etdi. 40 mindən ibarət əfqan nizami qüvvələri Xeybər, Vəziristan və Qəndəhar istiqamətlərində hərəkət edən, üç sütuna bölünmüşdü. İngilslərin qoşunlarının sayı 340 minə çatırdı. Xeybər istiqamətindəki döyüşdə ingilislər uğur qazana bildilər. Vəziristan istiqamətində isə əfqanlar ingilislərə qalib gəldirlə və mayın 27-də Tal qalasını mühasirəyə aldılar. İngilislərin vəziyyətini həm də sərhədyanı puştun tayfalarının üsyanları və Hindistanda qalxan qurtuluş mübarizəsi oldu. Bu səbəblərdən İngiltərə müharibəni davam etməkdən imatina etdi. 8 avqust 1919-cu ildə Ravalpindidə preliminar (əvvəlcədən) sülh sazişi bağlandı. 1921-ci ilin oktyabrında İngiltərə ilə Əfqanıstan arasında bağlanan ( 22noyabrda ratifikasiya olundu) sazişə görə İngiltərə Əfqanıstanın müstəqilliyini tanıdı. Əfqanıstanı müstəqil dövlət kimi birinci Sovet Rusiyası tanıdı.
Torpağın arzusu
"Torpağın arzusu" — azərbaycanlı rəssam Səttar Bəhlulzadənin 1963-ci ildə çəkdiyi rəsm əsəri.
Ablaut
Ablaut (apofoniya da adlanır) — Müxtəlifsistemli dillərdə morfoloji üsulun növləri arasında apofonasiya hadisəsinin özünəməxsus yeri və mövqeyi vardır. Bu hadisə fonetik dəyişikliyə əsaslanaraq daha çox german dillərində müşahidə edilir. Apofonasiyanın digər bir adı ablautdur.
Mavi Lotus
Mavi Lotus - Belçikalı Hergénin komiksi Tintinin macəralarının 15-ci hissəsidir.
Ablaut
A b l a u t (alman dilində ablaut)— səsləri morfoloji cəhətdən (kökdə sait foneminin dəyişməsi) eyni köklü sözlərdə və ya bir sözün müxtəlif formalarında səs dəyişməsi ilə şərtlənir. Məsələn, alman dilində binden — band — gebunden buna misal ola bilər.
“Söz tərkibində hər hansı bir fonetik dəyişkənlik düzxətli aktdır. Fonem sisteminin yenidən qurulması, fonetik təkamül və s. mürəkkəb xarakterli amillər, bütöv reduksiyalar buna misal ola bilər. Bu zaman müxtəlif xarakterli dil əvəzlənmələri, yəni qovuşma, hissələrə ayrılma və s. kimi növlər üzə çıxır. Beləliklə, dinamik keçid prosesi intralinqvistik və ekstarlinqvistik səbəblərdən meydana gəlir və dildə tarixi reallıqları, gerçək prosesləri əks etdirir” “Ablaut” termini ilk dəfə alman filoloqu Yakob Qrimm tərəfindən Hind-Avropa dillərinin, əsasən də, german dilləri ailəsinin qrammatik quruluşunu təsvir edərkən işlədilib. Belə ki, bu hadisə german dillərində olduğu kimi, Hind-Avropa dillərində də mövcuddur. Lakin german dillərindən fərqli olaraq, Hind-Avropa dillərində apofoniya sözün bütün hissələrinə toxunur. German dillərində isə bu əsasən vurğulu hecaya aid olur. Qədim və müasir german dillərində bu hadisə özünü daha çox qaydasız fellərdə büruzə verir. Məsələn: ingilis dilində: write — wrote — written; alman dilində: nehmen — nahm — genonmen və s. Bu kimi əvəzlənmələr ümumhind-Avropa əvəzlənməsi olan [ě] — [ē]— [ǒ]— [ō] səslərinin əvəzlənməsi ilə izah olunur.
Apofoniya və ya ablaut bir morfemin tərkibində saitlərin yerdəyişməsi və ya əvəzlənməsi, bir sözlə, əksər hallarda daxili fleksiya kimi çıxış edir: sing — sang — sung (ingiliscə mahnı oxumaq).
Alman və ingilis dilində olduğu kimi, rus dilində də eyni ilə bu hadisəyə təsadüf olunur. Söz yaradıcılığında apofoniya hadisəsi Azərbaycan dili üçün o qədər də aktual deyil. Amma bəzi türk dillərində səs əvəzlənməsi hadisəsi söz yaradıcılığının bir növü kimi də təhlil olunur. Bu hadisəni fonetik söz yaradıcılığı kimi də təhlil edənlər var. “Türkmən və özbək dilləri üzrə söz yaradıcılığının bu yolu, hətta xüsusi bir tədqiqat obyekti olmuşdur.
Viburnum dentatum
Kiçik kol olan bu bitkinin vətəni ABŞ və Kanadanın şərq hissəsində Men ştatının cənubundan Şimali Florida və Şərqi Texasa qədər olan ərazilərdir.
Baccharis phylicoides
Baccharis phylicoides Baccharis phylicoides
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Kiçik Beqiçev
Kiçik Beqiçev — İnzibati baxımından Yakutiya ərazisinə daxildir. Xatanqa körfəzidə, Böyük Beqiçev adasından qərbdə yerləşir. Bu iki adanı Pioner boğazı ayırır. Boğazın eni 9 km-dir. Ada rus dənizçisi Nikifor Beqiçevin şərəfinə adlandırılmışdır. O, adanı 1908-ci ildə kəşf etmişdir. Uzunluğu 5.2 km, eni 4 km, sahəsi 15 km² təşkil edirdi. Kiçik Beqiçev adası materikdən 25 km aralıda yerləşir. Burada kiçik göllər vardır.
Viburnum divaricatum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Rüğeyvə (Həftkel)
Rüğeyvə — İranda, Xuzistan ostanında, Həftkel şəhristanının Rüğeyvə bəxşinin Rüğeyvə dehestanında kənd. 2011–ci il siyahıyaalınmasına əsasən kəndin əhalisi 112 ailədə 232 nəfəri kişilər və 234 nəfəri qadınlar olmaqla cəmi 466 nəfərdir.
Erməni helikopterinin vurulması (2014)
Erməni helikopterinin vurulması — 12 noyabr 2014-cü il 13:45 radələrində Ağdam rayonunun Kəngərli kəndi yaxınlığında Azərbaycan Silahlı Qüvvələri və Ermənistan Silahlı Qüvvələri arasında baş vermiş hadisə.
Hadisə
250px|thumb|left|Vurulan Mi-24 döyüş helikopterinin modeli
Silahlı insident 12 noyabr 2014-cü ildə Ağdamın Kəngərli kəndi yaxınlığında baş verib. Beləki, qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasına, daha dəqiq desək, Ermənistan Silahlı Qüvvələrinə məxsus 2 ədəd Mi-24 tipli döyüş helikopteri Ağdamın işğal olunmuş Uzundərə adlı poliqonunda keçirilən təlimlər zamanı qəflətən öz səmtini dəyişərək Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin təmas xəttinə doğru döyüş kursuna çıxıb və mövqeləri atəşə tutmağa cəhd ediblər. Nəticədə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrində müddətdən artıq hərbi xidmət keçən manqa komadiri İlkin Muradov helikopterlərdən birini İQLA daşınan zenit-raket kompleksi vasitəsi ilə məhv edib. Digər helikopter isə hadisə yerindən uzaqlaşıb. Hadisə nəticəsində Ermənistan Silahlı qüvvələrində xidmət keçən üç nəfər pilot həlak olub. Azərbaycan Respublikasının işğal olunmuş ərazilərində döyüş uçuşları keçirərkən məhv edilən hərbi helikopter Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin İrəvan yaxınlığındakı "Erebuni" hərbi aerodurumunda dislokasiya olunan 15-ci helikopter bazasına məxsusdur.
Erməni tərəfinin iddiasına görə, noyabrın 12-də erməni hərbi helikopterinin düşdüyü yerdə 8 saatdan artıq intensiv döyüş davam edib və ermənilər helikopterin düşdüyü yerə yaxınlaşa və üç pilotun cəsədini çıxara bilməyiblər. Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin mətbuat xidmətinin rəhbəri polkovnik Vaqif Dərgahlı isə öz növbəsində bu iddianı inkar edərək bildirib ki, "erməni hərbi helikopterinin vurulduğu ərazidə və qoşunların təmas xəttinin digər istiqamətlərində intensiv döyüşlər getmir", "həmişəki kimi, atəşkəs pozulur". Ermənilər ümid edirdi ki, vurulmuş helikopterin ekipaj üzvlərindən birinin sağ qalması mümkün ola bilər. Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin mətbuat xidmətinin məlumatına görə, helikopter Ağdam rayonunun Kəngərli kəndindən 1700 metr şimal-şərqdə vurulub və Ağdam rayonunun Çəmənli kəndi yaxınlığında, Azərbaycan mövqelərindən 500 metr aralıda Azərbaycan hərbçilərinin nəzarətində olan ərazidə düşüb, hadisə yerinə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin texnika və şəxsi heyəti göndərilib.
Populyar mədəniyyətdə
Əsgərlərin "Vur, komandir vur!" deməsi sosial mediada və KIV-lərdə "partlayış" edib. Bəzi sosial media istifadəçiləri Facebook və Twitter şəbəkələrində əsgərlərin cümləsini #VurKomandirVur heşteqilə şərh ediblər. 2015-ci ildə Bakıda "Vətənin müdafiəsinə hazıram!" mövzusuna aid sərgidə "Vur, komandir, vur" əsəri diqqət çəkən rəsmlərdən biri olmuşdur.
Mixaylovka (Avurğazı)
Mixaylovka — Başqırdıstan Respublikasının Avurğazı rayonunda yerləşən kənd. Kənd Mixaylovka kənd şurasının tərkibindədir.
Əhali
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar (43%), ruslar (33%) üstünlük təşkil edir.
Kim Kempbel
Kim Kempbel (10 mart 1947) — Kanadalı siyasətçi, diplomat, yazıçı və professor. 25 iyun — 4 noyabr 1993-cü il tarixləri arasında Kanadanın 19-cu baş naziri olmuşdur (132 gün). Kanadanın ilk və bugünədək yeganə qadın baş naziri, həmçinin Britaniya Kolumbiyasında doğulmuş yeganə baş nazir və İkinci dünya müharibəsindən sonra dünyaya gəlmiş ilk baş nazirdir.
Siyasi karyerası ərzində dörd müxtəlif nazirliyə rəhbərlik etmiş, o cümlədən Kanadanın ilk qadın Ədliyyə naziri, Baş Prokuror və Müdafiə naziri olmuşdur.
O, 1996-cı ildə nəşr etdirdiyi və öz bioqrafiyasını əks etdirən "Vaxt və İmkan" kitabında keçdiyi həyat yolunu geniş şəkildə əks etdirmişdir.
Həyatı
Kim Kempbell 10 mart 1947-ci ildə Kanadanın Britaniya Kolumbiyası əyalətinin Port-Alberni şəhərində Corc Tomas Kempbel və Filis Liza Kukun ailəsində dünyaya gəlmişdir. O 12 yaşında olarkən anası ailəni tərk etmiş və onunla bacısı Aliksin qayğısına ataları qalmışdır. Kempbel gənc yaşlarında özünə, aktrisa Kim Novakın şərəfinə "Kim" ləqəbini götürmüşdür.
Erkən yaşlarında Kim Kempbel CBS kanalının Uşaq televiziya klubunda aparıcı və müxbir kimi çalışmışdır. Kempbell və ailəsi daha sonralar Vankuverə köçmüş və burada o, Uels Şahzadəsi Orta Məktəbinə daxil olmuşdur. O, məktəbin ilk qadın şagird prezidenti seçilmiş və buranı 1964-cü ildə bitirmişdir.
Universitet illəri
O, Britaniya Kolumbiyası Universitetinin Siyasi elmlər fakültəsini 1969-cu ildə fərqlənmə ilə bitirmişdir. Tələbə təşkilatlarında fəal iştirak etmiş və birinci kursların ilk qadın prezidenti olmuşdur. Daha sonra universitetdə birillik magistr kursunu bitirmiş və doktorluq səviyyəsində elmi fəaliyyətə başlamışdır. Kim Kempbel 1970-ci ildə London İqtisadiyyat və Siyasi Elmlər Məktəbinə daxil olmuş və burada Sovet İttifaqı mövzusunda doktorluq işinə başlamışdır. Bu vaxt ərzində o, 1972-ci ilin aprel–iyun aylarını SSRİ-də keçirmiş və bir neçə il ərzində rus dilini mükəmməl səviyyədə öyrənmişdir.
Kim Kempbel 1972-ci ildə Natan Divinski ilə ailə qurduqdan sonra doktorluq təhsilini yarımçıq qoyaraq Vankuverə qayıdır. 1983-cü ildə Britaniya Kolumbiyası Universitetinin Hüquq fakültəsindən bakalavr dərəcəsi alır. Bir il sonra, 1984-cü ildə Britaniya Kolumbiyası Hüquqşünaslar Assosiasiyasına dəvət olunan Kim Kempbel, 1986-cı ilə kimi Vankuverdə hüquqşünas kimi çalışır.
Ailəsi və ilkin siyasi karyerası
Natan Divinski ilə evli olduğu illərdə Kim Kempbel Britaniya Kolumbiyası Universitetində və Vankuver İctimai Kollecində siyasi elmlərdən dərs demişdir. Kempbel və Divinski 1983-cü ildə boşandılar, bundan üç il sonra isə o, Hovard Eddi ilə ailə həyatı qurdu. Bu nikah onun baş nazirliyinə az müddət qalmış sona çatdı. Bununla da, xanım Kempbel Pyer Trudodan sonra, Kanadanın ikinci boşanmış baş naziri oldu.
Kim Kempbel hazırda aktyor, yazıçı, bəstəkar və pianoçu Hörşi Felderlə vətəndaş nikahındadır. Uşağı olmasa da o, keçmiş həyat yoldaşı Natan Divinskinin qızı Pamela ilə yaxın münasibətdədir.
Əyalətdə siyasət
1983-cü ildə Britaniya Kolumbiyasının Qanunvericilik Assambleyasına keçirilən seçkilərdə Kim Kempbel Britaniya Kolumbiyası Sosial Kredit Partiyasının Vankuver üzrə namizədi olmuş, lakin 12740 səslə məğlub olmuşdu. 1986-cı ildə həmin partiyanın rəhbərliyinə namizədliyini irəli sürsə də, bu da uğursuzluqla nəticələndi və bu seçkidə o sonuncu oldu. Ancaq, həmin ilin oktyabrında 19716 səslə Vankuver Point-Qrey seçki dairəsindən Britaniya Kolumbiyasının Qanunvericilik Assambleyasına üzv seçildi.
Federal siyasət
İki ildən bir qədər az müddət sonra Kim Kempbel Vankuver-Mərkəz federal seçki dairəsindən Proqressiv Mühafizəkarlar partiyasının nümayəndəsi kimi 1988-ci il federal seçkilərinə qatılmaq məqsədilə Qanunvericilik Assambleyasından istefa verdi. O, gözlənilməz nəticə ilə qalib gəldi və tezliklə Brayan Malruninin rəhbərlik etdiyi hökumətin tərkibinə qatıldı. Əvvəlcə Hinduların İşləri və Şimalın İnkişafı üzrə nazir (1989–1990), daha sonra isə Kanadanın ilk qadın Ədliyyə naziri və Baş prokuroru (1990–1993) oldu. 1993-cü ildə Baş nazir Brayan Malruninin kabinetdə apardığı yerdəyişmələr nəticəsində o, Milli Müdafiə naziri təyin edildi.
Partiya rəhbərliyinə namizədlik
1993-cü ilin fevralında Baş nazir Brayan Malruni siyasətdən ayrıldığını elan etdi və 25 iyun 1993-cü ildə səlahiyyətlərini buraxacağını bildirdi. Kim Kempbel Proqressiv Mühafizəkarlar partiyasının rəhbərliyi uğrunda keçirilən seçkilərdə iştirak etdi və rəqibi Jan Şare ilə mübarizədən qalib çıxdı. Kanadanın general-qubernatoru Rey Natişen iyunun 25-də onu formal olaraq Kanadanın Baş Naziri vəzifəsinə təyin etdi.
Baş nazirlik
Xanım Kempbel Proqressiv Mühafizəkarlar partiyasının rəhbərliyinə gəlməzdən əvvəl çox önəmli 4 fərqli sahəyə başçılıq etmişdi. Buna görə də onun partiya rəhbərliyinə gəlməsi üzvlər tərəfindən müsbət qarşılandı. Partiya rəhbəri və baş nazir olduqdan sonra, Kim kempbel kabineti dəyişməyə başladı və islahatlar həyata keçirdi. O, nazirliklərin sayını 35-dən 23-ə endirdi. Bəzi nazirlikləri birləşdirərək Səhiyyə, Kanada İrsi və İctimai Təhlükəsizlik nazirliklərini yaratdı. Daha sonra o, beynəlxalq arenada fəaliyyətə başladı və 1993-cü ildə Tokioda keçirilmiş Böyük Yeddiliyin zirvə toplantısında Kanadanı təmsil etdi. Kempbel yay ərzində ölkəni qarış-qarış gəzərək növbəti seçkilərə hazırlıq kampaniyasını davam etdirirdi. 1993-cü ilin avqustunda Gellap təşkilatının ( keçirdiyi sorğularda Kempbel 51% səs topladı, bu nəticə son 30 ildə onu Kanadanın ən populyar baş naziri səviyyəsinə qaldırdı. Yayın sonlarına qədər onun şəxsi populyarlığı daha da artdı. Onun təmsil etdiyi Proqressiv Mühafizəkarlar Partiyasının da populyarlığı Liberallardan öndə idi.
1993-cü il seçkiləri
1993-cü ilin payız seçkiləri elan olunduqda partiya hakimiyyətdə qalmağa və ya ən azından Liberalların ən güclü rəqibi olacaqlarına ümid edirdi. Hökumət mandatının 5 illik müddəti bitdiyinə görə Kempbelin seçkilərin vaxtını təyin etməyə səlahiyyəti çatmırdı.
Seçki kampaniyasında səhvlər
Baxmayaraq ki, yayda ölkəni qarış-qarış gəzmiş, populyarlığını xeyli artırmışdı, bununla belə, ictimaiyyətlə əlaqələr sahəsində buraxılan müəyyən səhvlər də mövcud idi və bu da xanım Kempbelin populyarlığını aşağı saldı. O, özü, uğursuzluğunun səbəbini gender diskriminasiyasında görürdü. Yeni Brunsvik Universitetinin professoru Coanna Everit yazırdı ki, əgər KİV, Kempbelin kişi rəqiblərinin apardığı kampaniyaları sadəcə xalqa çatdırırdısa, onun fəaliyyətində həmişə "niyə, nə üçün" deyə səbəb axtarmağa çalışırdı. Yəni onun fəaliyyəti bir çox hallarda insanlara lazımi səviyyədə, olduğu kimi çatdırılmırdı və kişi rəqiblərindən fərqli olaraq onun addımlarında həmişə çatışmazlıqlar, nüfuzunu zəiflədən məsələlər axtarılır və təqdim edilirdi. Bu da təbii ki, təsirsiz ötüşə bilməzdi.
Beləliklə, kampaniyanın gedişində Mühafizəkarların populyarlığı getdikcə aşağı düşməyə başladı. Artıq oktyabr ayında məlum idi ki, Kim Kempbelin rəhbərlik etdiyi partiya seçkilərdə qalib gələ biməyəcək və seçkiləri Liberallar Partiyası udacaq. Buna baxmayaraq, sorğuların nəticələrinə görə Kim Kempbelin şəxsi populyarlığı hələ də digər namizədlərdən yüksək idi. Bu amildən yararlanmağa çalışan Mühafizəkarlar Liberalların nümayəndəsi Jan Kretyenin ünvanına xoşagəlməz video-çarxlar hazırladılar. Sonrakı çıxışlarında Kim Kempbel bu işdə birbaşa məsuliyyət daşımadığını iddia etsə də, bu hərəkət seçicilər arasında nəinki mühafizəkarların dəstəyini artırdı, əksinə ona çox böyük zərbə vurdu. Bundan sonra Mühafizəkarlara seçici dəstəyi kəskin azalmağa başladı və bu seçkilərin nəticələrində özünü göstərdi.
25 oktyabr – seçki günündə Liberallar Mühafizəkarlara böyük fərqlə qalib gəldilər. Məğlubiyyətdən sonra Kim Kempbel partiya rəhbərliyindən də istefa verdi və onu Jan Şare əvəz etdi.
Siyasətdən sonrakı karyerası
Seçkilərdə məğlubiyyətinə baxmayaraq, Kim Kempbel Kanada qadın jurnalı "Chatelaine" tərəfindən 1993-cü ilin qadını seçildi. Xanım Kempbel Harvard Universitetində Siyasi elmlər üzrə bir neçə il dərs deməyə başladı. Onun Rusiyaya səfir göndəriləcəyi barədə məlumat yayılsa da, bu öz təsdiqini tapmadı. 1996-cı ildə Kempbeli məğlub edən Liberal hökumət onu Los-Ancelesə konsul təyin etdi və o, bu vəzifədə 2000-ci ilə qədər qaldı.
Kempbel 1996-cı ildə çap etdirdiyi avtobioqrafik "Vaxt və İmkan" (Time and Chance) adlı kitabda öz həyat yolundan bəhs etmişdir. Bu kitab işıq üzü gördükdən qısa müddət sonra Kanadada ən çox satılan kitablar siyahısına daxil oldu. 1997-ci ildə Kempbel, həyat yoldaşı Hörşi Felderlə birlikdə Los-Ancelesdə "Nuhun gəmisi" (Noah's Ark) müziklinin hazırlanmasında iştirak etmişdir.
2001–2004-cü illərdə, o, Harvard Kennedi Məktəbində mühazirələr oxumuş və indiyədək Kennedi məktəbinn fəxri üzvüdür. O, eyni zamanda texnologiya və biotexnologiya sahəsində bir neçə ictimai təşkilatın direktorudur.
1999–2003-cü illərdə xanım Kempbel Dünya Qadın Liderləri Şurasının katibi oldu. Bu Şura prezident və ya baş nazir olmuş qadınların birliyidir. Onu Şuranın katibi vəzifəsində İrlandiyanın keçmiş prezidenti Meri Robinson əvəz etmişdir.
2003–2005-ci illərdə o, baş qərargahı Vaşinqtonda yerləşən Beynəlxalq Qadınlar Forumuna başçılıq etmişdir.
2004-cü ildə o, Milli Coğrafiya Cəmiyyətinin (National Geographic Society) tərtib etdiyi "Dünya Tarixi Almanaxı"nda tarixdəki 50 ən vacib siyasətçi siyahısına daxil edildi.
Kim Kempbel Madrid Klubunun əsasını qoyanlardan biridir. Bu Klubun əsas məqsədi dünyada demokratiyani gücləndirməkdir. Bu kluba üzvlük yalnız dəvətlə olur və üzvləri keçmiş dövlət və hökumət başçılarından ibarətdir. O, 2004-cü ildə bu beynəlxalq qurumun baş katibi seçilmişdir.
Kempbellin ümidi
2004-cü il, noyabrın 30-da, xanım Kempbelin portreti Kanada parlamentinin Baş nazirlər Qalereyasında vuruldu. Portret Britaniya Kolumbiyasından olan rəssam Devid Qotli tərəfindən hazırlanıb. Portretlər sırasına baxan xanım Kempbel, baş nazirlər arasında yeganə qadın olduğundan qürurlandığını gizlətmirdi: "Ümid edirəm ki, gün gələcək burada daha çox qadının portreti asılacaq."
Töhfələri
Xanım Kempbel Ədliyyə naziri olarkən cinsi zorakılığa qarşı yeni qanun layihəsi irəli sürmüşdü. O, ümumiyyətlə hökumətdəki fəaliyyəti dövründə, nazir olduğu zamanlar daim zorakılığa qarşı sərt mübarizlərdən biri kimi tanınmışdır. O, həmçinin şəxsin cinsi keçmişinin məhkəmə prosesində ortaya çıxmasına qadağa qoyan qanun layihəsi də hazırlamışdı. İnsan haqları, qadın haqları, zorakılığa qarşı mübarizə sahəsində daim fəal çalışan Kempbel bu istiqamətdə yüksək fəaliyyətini bu gün də davam etdirir.
O, tarixə baş nazirliyi dövründə Kanada hökumətində etdiyi radikal dəyişikliklər, islahatlarla da düşdü. Onun baş nazirlik fəaliyyəti qısa olsa da, bu müddət ərzində o, federal kabinetin tərkibini 35-dən 23-ə, Kabinet komitələrinin sayını isə 11-dən 5-ə qədər azaltdı. O, Kanadalı Baş nazirlər arasında Senata nümayəndə təyin etməyən ilk şəxsdir.
Kanadalı tarixçilər Cek Qranatsteyn və Norman Hillmerin müəllifliyi ilə çıxan "Baş nazirlər: Kanada liderlərinin sıralaması" kitabında Kempbel Kanada tarixində ən məşhur 20 Baş nazir sırasında yer alır. O, çoxlu sayda orden və medalların sahibi, tanınmış universitetlər və mərkəzlərin fəxri üzvüdür.
O, CBS kanalının təşkil etdiyi, gənc və prespektivli liderləri seçən "Kanadanın növbəti böyük Baş naziri" (Canadas Next Great Prime Minister) televiziya proqramında münsif kimi çıxış edir.
Vahab Əliyev
Vahab Səfər oğlu Əliyev (20 iyun 1908, Bakı, Saray qəsəbəsi, 2 avqust 1993, Bakı) — Azərbaycan kimyaçısı, Azərbaycanın tanınmış elm xadimi, Azərbaycan EA-nın həqiqi üzvü, Bir sıra neft-kimya proseslərinin yaradıcısı.
Həyatı
Əliyev Vahab Səfərəli oğlu 1908-ci il iyunun 20-də Bakının Saray kəndində kəndli ailəsində anadan olmuşdur. V.S.Əliyev 1925-ci ilə qədər kənd təsərüffatı işləri ilə məşğul olmuşdur. . V.S.Əliyev 1925-ci ildə, 17 yaşında ikən, Bakı şəhərində fəhlə fakültəsinə daxil olmuş və eyni zamanda 6 №-li gecə məktəbində müəllimlik fəaliyyətinə başlamışdır.
O, 1935-ci ildə M.Əzizbəyov adına Azərbaycan Sənaye İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetnin) aspiranturasına qəbul olmuşdur. V.S.Əliyev aspiranturada oxumaqla bərabər Bakı şəhərindəki Oktyabr inqilabı adına Neft Texnikumunda müəllim kimi çalışmışdır. Burada o, neft zavodlarının mexanikası kursununun diplom layihələrində məsləhətçi kimi çalışmış, həmçinin tibb institutunda fiziki-kimya fənni üzrə baş müəllim kimi fəaliyyət göstərmişdir.
V.S.Əliyev 1935-ci ildən 1938-ci ilədək həm də Azərbaycan Sənaye İnstitutunda müəllim və diplom layihələrində məsləhətçi kimi çalışmışdır.
Qeyd etmək lazımdır ki, V.S.Əliyevin müəllimlik fəaliyyəti onun neft emalı və neft kimyası sahəsindəki bilik səviyyəsinin xeyli yüksəlməsinə səbəb olmuşdur.
V.S.Əliyev 1937-ci ildə Vano-Sturua adına zavodda texniki şöbənin müdiri vəzifəsinə təyin olunmuş, 1941-1942-ci illərdə texniki-istehsal şöbəsində böyük mühəndis, sonra isə həmin trestin 3 və 4 №-li zavodlarında baş mühəndis vəzifəsində, 1942-ci ildən 1946-cı ilədək isə Vano-Sturua adına 229 №-li zavodda baş mühəndis işləmişdir.
V.S.Əliyev namizədlik dissertasiyasının müdafiəsindən sonra 1951-ci ildə Neft Emalı üzrə Elmi Tədqiqat İntitutuna işə qəbul olunmuş və orada 1959-cu ilə qədər direktor vəzifəsində işləmişdir.
O, 1961-ci ildə “Neft-kimya üçün reaksiya qabiliyyətli karbohidrogenlərin tədqiqi və emalı” işini müdafiə edərək texnika elmləri doktoru elmi dərəcəsini almış və 1964-cü ildə elm və texnikada əldə etdiyi nailiyyətlərə görə Azərbaycanın Əməkdar Elm və Texnika xadimi adına layiq görülmüşdür.
25 il (1962-1987-ci illərdə) Azərbaycan EA Neft-kimya İnstitutunun direktoru olmuşdur. Bilavasitə onun rəhbərliyi ilə “qaynar lay” texnologiyasının nəzəri əsasları işlənib hazırlanmış və bir çox kimyəvi proseslərə tətbiq edilmişdir. Onun rəhbərliyi altında 7 elmlər doktoru və 60 elmlər namizədi yetişdirilmişdir. Yüksək elmi nailiyyətlərinə görə iki dəfə Azərbaycan Dövlət mükafatına layiq görülmüşdür.
Azərbaycan EA-nın həqiqi üzvü olmuşdur.
Şənbə (roman)
Şənbə - İngiltərə yazıçısı İan MakEvan tərəfindən 2005-ci ilə yazılan və beyin cərrahı Henri Perovnın başına gələn hadisələrdən bəhs edən roman. Əsər 2005-ci ildə Ceyms Tayt Blək Xatirə mükafatını qazandı. Romanda hadisələr şənbəyə təsadüf edən gündə Londonda kütlənin İraqın işğalına etiraz bildirmək üçün mitinqə toplaşdıqları 15 fevral 2005-ci ildə baş verir. Romanın qəhramanının həmin gün işləri vardır, amma bu səbəblər üzündən günü sakit keçmir.
"Stankin" Moskva Dövlət Texnologiya Universiteti
"Stankin" Moskva Dövlət Texnologiya Universiteti — Rusiyada universitet.
Tarixi və fəaliyyəti
1930-cu ildə əsası qoyulan Moskva Maşın Alət İnstitutu sənaye sahələrini kadrlarla təmin etmək məqsədilə yaradılmışdı. İnstitut 1992-ci ildən etibarən universitet statusu əldə edərək rəsmi olaraq "Stankin" Moskva Dövlət Texnologiya Universiteti adı ilə fəaliyyətini davam etdirir. Bununla da universitetdə istənilən ölkənin texnologiya mühitinin əsas elementlərindən birini təşkil edən tədris prosesinin kompüterləşdirilməsi üzrə araşdırmalar həyata keçirilməyə başlanılır. Hazırda ali məktəbdə yeni təhsil texnologiyaları işlənir və tətbiq olunur. Bu texnologiyalar əsas beynəlxalq və milli standartların tələbləri nəzərə alınmaqla, maarifləndirici fəaliyyəti, idarə etmə metodları və tədrisin yüksək keyfiyyəti ilə ən müasir dünya tendensiyalarını əks etdirir.
Universitet bu gün yalnız bakalaviatura və magistratura təhsil pillələri üzrə deyil, həmçinin aspirantura və doktorantura elmə dərəcələri üzrə yüksək ixtisaslı kadrların hazırlığını həyata keçirir. 150-dən artıq Rusiya, eləcə də yaxın və uzaq xarici ölkə universitetlərin məzunları bu ali məktəbin aspiranturasında təhsil alıblar. Yüksək ixtisaslı professor-müəllim heyəti müasir elmi-metodiki əsaslarla universitetdə tədris prosesinin keçirilməsini təmin edir. Hazırda ali təhsil ocağında 500-dən çox müəllim və elmi işçi çalışır ki, onlardan təqribən 100 nəfəri elmlər doktoru elmi dərəcəsi və professor rütbəsinə malikdirlər. Onların əksəriyyəti bir çox öz elmi hazırlamalarına və ixtiralarına görə fəxri adlara layiq görülüb, müxtəlif mükafatların laureatı olublar. Hal-hazırda burada 502-si aspirant və 21-i doktorant olmaqla təqribən 5000 tələbə təhsil alır.
Ali məktəb yalnız təhsil müəssisəsi kimi deyil, həm də Rusiya Elmlər Akademiyasının Konstruktor-texnoloji İnformatika İnstitutunun daxil olduğu elmi-tədris və istehsal kompleksi kimi fəaliyyət göstərir.
Qazandığı elmi və tədris nailiyyətləri sayəsində "Stankin" Moskva Dövlət Texnologiya Universiteti "Texnologiya, avadanlıq və maşınqayırma istehsalının avtomatlaşdırması" istiqaməti üzrə tədris metodiki ittifaqına rəhbərlik edir. Bu ittifaqa Rusiyanın və yaxın xarici ölkələrin 120 ali məktəbi daxil edilib. Ali məktəb bu gün universitetlərlə və öz fəaliyyəti sferasında Avstriyanın, Braziliyanın, Macarıstanın, Almaniyanın, İtalyanın, Çinin, ABŞ-nin, Cənubi Koreyanın və başqa ölkələrin nüfuzlu şirkətləri möhkəm və daim inkişaf edən beynəlxalq əlaqələrə malikdir.
Universitetə qədər hazırlıq
"Stankin" Moskva Dövlət Texnologiya Universitetində abituriyentlərlə iş üzrə mərkəz yaradılıb. Sözügedən mərkəzin hazırlıq kurslarına yuxarı siniflərdə təhsil alan şagirdlər dəvət edilirlər. Hazırlıq kurslarının əsas məqsədi şagirdləri buraxılış və qəbul imtahanlarına hazırlamaqdan ibarətdir. Kurslarda tədris prosesi şəhər imtahan komissiyalarının üzvləri olan yüksək ixtisaslı müəllimlər tərəfindən həyata keçirilir. Hazırlıq müddəti sentyabr ayından aprel ayına qədər olan müddəti əhatə edir. Burada riyaziyyat, fizika, informatika və rus dili fənləri müasir metodologiya əsasında tədris olunur. Bu da hazırlıq kurslarında iştirak edənlərə gələcəkdə ali məktəb proqramına müvəffəqiyyətlə yiyələnmək imkanı verir.
Universitet təhsili
Hazırda universitetdə 3 fakültə fəaliyyət göstərir:
Universitetin dinamik inkişaf edən fakültəsi hesab edilən informasiya texnologiyaları və idarəetmə sistemlər fakültəsində bu gün elmin, istehsalın və biznesin müxtəlif sferalarında ən çox tələb olunan İT mühəndislik istiqamətləri üzrə kadrlar hazırlanır. Fakültədə informasiyanın və idarə etmənin emalının avtomatlaşdırılmış sistemləri, ölçü informasiya sistemləri və texnologiyalar, informasiya sistemləri, informasiya texnologiyaları və hesablama sistemləri, kompüter idarə sistemləri, tətbiqi riyaziyyat, robot texnikası və mexatronik, qurğu sistemləri, texniki sistemlərdə idarə etmə və informatika, elektrotexnika, elektronika və avtomatika ixtisasları əsasında tədris həyata keçirilir.
Maşınqayırma texnologiyaları və avadanlığı fakültəsi sahə üzrə innovasiya texnologiyalarının tətbiqi ilə kompleks hazırlığı təmin edir. 12 kafedranı əhatə edən fakültə maşınqayırmanın baza sahələrinin yüksək ixtisaslı mühəndislərini hazırlamaq üçün bütün lazımi resurslara malikdir. Maşınqayırma texnologiyaları və avadanlığı fakültəsində emalın yüksək təsirli texnologiyaları, instrumental texnika və formalaşma texnologiyası, mühəndislik ekologiyası və həyat fəaliyyətinin təhlükəsizliyi, kompozisiya materialları, metalşünaslıq, maşınların qurulmasının əsasları, materiallar müqaviməti, dəzgahlar, plastik deformasiya sistemləri, maşınqayırmanın texnologiyası, nəzəri mexanika və fizika kafedraları fəaliyyət göstərir.
İqtisadiyyat və menecmentlik fakültəsi müxtəlif sənaye sahələri üçün iqtisadçıların və menecerlərin hazırlığında mühəndislik təhsilinin və innovasiya yanaşmalarının ən yaxşı ənənələrini birləşdirir. Fakültə tələbələrə müasir tendensiyalara əsaslanan iqtisadi və idarəetmə bilik və bacarıqlarını əldə etmək imkanını təqdim edir. Fakültədə iqtisadiyyat və müəssisəni idarə etmə, istehsal idarəetməsi, maliyyə idarəetməsi,sosiologiya, psixologiya və pedaqogika, texnologiya planlaşdırması, xarici dillər, fiziki tərbiyə və idman, fəlsəfə kafedraları mövcuddur.
Tələbə həyatı
Bu universitetdə həyat yalnız tədris auditoriyalarında, kitabxanalarda və ali məktəbin qiraət zallarında gündəlik bilik əldə etməyi deyil, həm də parlaq, maraqlı ictimai həyatı əhatə edir. Burada tələbə şou-qrupu, vokal və rəqs kollektivləri fəaliyyət göstərir. Eyni zamanda tələbələrin fəal şəkildə idmanla məşğul olmasına diqqət göstərilir. Bunun üçün ali məktəbdə lazımi şərait yaradılıb. Tələbələrin Həmkarlar İttifaqı Komitəsi tələbələrə sosial dəstəyi və tələbə özünü idarəetməsinin reallaşdırılmasını həyata keçirir. Ali məktəbin "Stankinovski vestnik" adlı qəzeti hazırlanması işində də tələbələr aktiv iştirak edirlər.
Elmi-tədqiqat işləri
Universitetdə dövlət layihələndirmə, fizika-texnologiya tədqiqatları, yeni texnologiyalar və alətlər, yeni informasiya texnologiyaları, fəlsəfə təhsili ali məktəblərarası, əməyin qorunması və ekoloji təhlükəsizlik üzrə təhsilin və ixtisasın artırılması dövlət ali məktəblərarası, tələbə tədris-istehsal, tədris-texniki, tələbələri işədüzəltmə və məzunları bazara uyğunlaşdırma mərkəzləri fəaliyyət göstərir.
Barens dənizi
Barens dənizi (1853-ci ilə qədər Murman dənizi) — Şimal Buzlu okeanın ucqar dənizidir. O Rusiyanın və Norveçin sahillərini əhatə edir. Holland səyyah Vilyam Barensin şərəfinə belə adlandırılmışdır.
Dəniz Avropanın şimal sahili və Şpisbergen, Frans İosifin torpağı və Novaya Zemlya arxipelaqları ilə məhdudlaşmışdır. Dənizin sahəsi 1424 min km²-dir. 600 m-a qədər dərinliyə malikdir. Dəniz kontinental şelfdə yerləşmişdir. Dənizin cənub-qərb hissəsi qışda Şimali-Atlantika cərəyanının təsirinə görə donmur. Cənub-şərq hissəsi Peçora dənizi adlanır. Barens dənizi nəqliyyat və balıqçılıq üçün böyük əhəmiyyətə malikdir — burada böyük limanlar yerləşmişdir (Murman və Vardyo limanı (Norveç)).
Atlantik okeandan gələn isti və duzlu su axınları nəticəsində ilboyu buz tutmur.
Aral-Xəzər depressiyası
thumb|Map of the Caspian and Aral sea, yellow shading indicates Caspian drainage basin Aral-Xəzər depresiyası Avropa və Asiya arasında ən alçaq depresiyadır. Bu depresiya Aral dənizi və Şimali Xəzərin arasında yerləşir. Şimal hissəsi Xəzər depresiyası adlanır. Xəzər depresiyasının şərqində yerləşir Turan depresiyası adlanır. Azərbaycanda Aral-Xəzər depresiyasının ən alçaq hissəsi Kür-Araz ovalığıdır. Bu depresiya Azərbaycan, Rusiya, Qazaxıstanın, Özbəkistanın və Türkmənistanın ən alçaq hissəsi sayılır.
Tanacetum achilleifolium
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Erməni milli hərəkatı
thumb|Erməni milli hərəkatı əsnasında tərtib olunmuş [[Böyük Ermənistanın xəritəsi.]] Erməni milli hərəkatı — 1780-cı ildə Zeytun üsyanı ilə başlamışdır. Hərəkatın əsas məqsədi, silah və terror gücü ilə dənizdən-dənizə Böyük Ermənistan adlı dövlət yaratmaq olmuşdur. Qara dənizi, Aralıq dənizi və Xəzər dənizinə çıxış əldə edilməyənə qədər, mübarizənin hər bir yolundan istifadə olunmağının zərüri olduğunu nəzərə çatdırmışdılar. Erməni milli hərəkatı boyu bir siyasi və dörd terror təşkilatının fəaliyyəti daha geniş olmuşdur. Armenakan siyasi yolla, Hnçak, Daşnaksütun və ASALA isə terror yolu ilə Böyük Ermənistan adlı xəyali dövləti yaratmağı özlərinə məqsəd olaraq, seçmişdilər.
Başlanması
thumb|130px|right|[[Erməni Katolik Kilsəsi milli hərəkatın başlanmasında və genişlənməsində, mühüm rola sahibdir. ]] Erməni milli hərəkatının başlanması 1780-cı ildən hesablanır. Bu ilə qədərdə, hərəkatın başlanması üçün radikal fikirlər formalaşmağa başlayırdı. Hərəkatın başlanmasının səbəbi kimi iki mühüm ünsür göstərilmişdir. Bunlardan biri erməni din xadilmləri tərəfindən yaradılan Mexitarist Ordeni digəri isə XIX əsrdə Fransada inqilabının başlamasıdır. Erməni din xadimləri erməni dilinin tədris olunması və bu dildə əsasən dini məzmunlu kitabların hazılanıb, nəşr edilməsi istiqamətində mühüm işlər görürdülər. Tiflis şəhərində fəaliyyət göstərən Nersesian Kolleci, Lazarian Kolleci və 1816-cı ildən fəaliyyət başlayan Moskva-Lazarevski Unistutunda erməni tarixi, dili və mədəniyyəti haqqında daha çox dərslər keçirilirdi. Milli hərəkatın ilk illərində erməni ədiblərdən Haçadur Abovyan və Stepan Zarayan millətçi fəaliyyəti ilə tanınmışdır.
XIX əsrdə Osmanlı imperiyasında yaşayan xalqların milli hərəkatı başlamışdır. Erməni milli hərəkatına ilk vaxtlar ali təhsil almış ermənilər, ziyalılar və ədiblər rəhbərlik edirdi. Bu şəxslərin əsas məqsədi ermənilərə dövlət yaratmağın və toplum kimi özlərini cəmiyyətdə tanıtmağın əhəmiyyətini catdırmaqdan ibarət olmuşdur. Erməni dilində müxtəlif məzmunlu kitablar çap edilərək, insanlara paylanır, ictimai yerlərdə söhbətlər aparılırdı. Oktyabr inqilabından sonra Erməni milli hərəkatında sosialist meyilləri formalaşmağa başladı. Leninizm və Marksizm idealarını əsas götürən ermənilər, təşkilatlanmaq yolu ilə silahlı mübarizə aparmaq qərarına gəldilər.