cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Azərbaycan 2020 Yay Paralimpiya Oyunlarında
30x30px Cüdo
thumb|292x292px|alt=|Keçirdiyi üç görüşün hamısında rəqiblərinə [[İppon|ipponla qalib gələn və XVI Yay Paralimpiya Oyunlarının qızıl medalına sahib olan cüdoçu Dursədəf Kərimova]] Avqustun 30-da Kənan Abdullaxanlı (-100 kq.), İlham Zəkiyev (+100 kq.), və Dursədəf Kərimova (+70 kq.) mübarizə apardı. −100 kq. turnirində mübarizə aparan Kənan Abdullaxanlı uğursuz çıxış elədi. Kənan Abdullaxanlı 1/8 final mərhələsində 2012-ci il London Paralimpiadasının finalçısı olan Özbəkistan nümayəndəsi Şərif Xəlilov ilə üz-üzə gəldi və rəqibinə ipponla məğlub oldu. Rəqibi finala vəsiqə qazanmadığı üçün Kənan Abdullaxanlı təsəlliverici qrupda mübarizə apara bilmədi və Paralimpiadanı onuncu pillədə başa vurdu.
2004 və 2008-ci illərdə Paralimpiadaların qalibi olan İlham Zəkiyev isə Paralimpiadanın 1/8 final mərhələsində Birləşmiş Krallıq nümayəndəsi Ce Hocsona vaza-ari ilə qalib gəlsə də, 1/4 final mərhələsində Cənubi Koreya nümayəndəsi Ço Kvan-Quna məğlub oldu (00:01). Rəqibi finala vəsiqə qazandığı üçün İlham Zəkiyev təsəlliverici qrupda mübarizə apardı. Təsəlliverici qrupun birinci görüşündə onun rəqibi Yamayka təmsilçisi Teador Subba oldu. Həmin görüşdə rəqibinə ipponla qalib gələn İlham Zəkiyev, bürünc medal uğrunda görüşə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi 2016-cı il Rio-de-Janeyro Paralimpiadasının bürünc medalına olan Özbəkistan təmsilçisi Şirin Şərifov olmalı idi. Amma turnirin yarım-final mərhələsində Şirin Şərifov Gürcüstandan olan rəqibinə qadağan olunan fənd tətbiq elədiyinə görə referilər tərəfindən turnirdən uzaqlaşdırıldı. Bununla da İlham Zəkiyev, XVI Yay Paralimpiya Oyunlarının bürünc medalına sahib oldu.
Qadınların turnirində isə Dursədəf Kərimova tatami üstünə çıxdı. 1/4 final mərhələsi çərçivəsində onun rəqibi Ukrayna nümayəndəsi Anastasiya Qarni oldu. Həmin görüşdə Dursədəf Kərimova rəqibinə ipponla qalib gəldi və yarım-final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə Dursədəf Kərimova Braziliya nümayəndəsi Me Emmeriç ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə də Dursədəf Kərimova ipponla qələbə qazandı və Paralimpiadanın final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi Qazaxıstan təmsilçisi Zarina Batbatina oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Dursədəf Kərimova bu səfər də rəqibinə ipponla qalib gəldi və XVI Yay Paralimpiya Oyunlarının qalibi oldu.
Cüdo üzrə Azərbaycan yığması XVI Yay Paralimpiya Oyunlarını 6 qızıl və 2 bürünc olmaqla 8 medalla başa vurdu. Bununla da cüdo Azərbaycan yığması medal sıralanmasında 22 dövlət arasında birinci pillənin sahibi oldu.
30x30px Pauerliftinq
thumb|266x266px|alt=|[[Pərvin Məmmədov (idmançı)|Pərvin Məmmədov XVI Yay Paralimpiya Oyunlarının bürünc medalına sahib olmaqla, pauerliftinq idman növü üzrə Paralimpiya medalına sahib olan birinci Azərbaycan idmançısı oldu]] XVI Yay Paralimpiya Oyunlarında pauerliftinq idman növü üzrə turnirlər 26 – 30 avqustda baş tutdu. Azərbaycanı bu idman növü üzrə dörd idmançı təmsil elədi: Pərvin Məmmədov, Nurlan Babacanov, Elşən Hüseynov və Şamo Aslanov.
Əvvəlcə avqustun 26-da Pərvin Məmmədov mübarizə apardı. Birinci cəhdində 148 kiloqramlıq, növbəti cəhdində isə 156 kiloqramlıq ştanqın öhdəsindən gələn Pərvin Məmmədov, ümumi nəticədə İordaniya və Vyetnam idmançılarından sonra turniri üçüncü pillədə başa vurdu və XVI Yay Paralimpiya Oyunlarının bürünc medalına sahib oldu. Pərvin Məmmədov turnirdən sonra müsahibəsində bunları bildirdi: "Mən bürünc medala sahib olduğum üçün çox şadam. Hələ də inana bilmirəm. Elə bil yuxudur. Məşqçimlə birgə xeyli əziyyətlərimiz oldu və bu əziyyətlərimiz yerdə qalmadı". Pərvin Məmmədov həmdə pauerliftinq idman növü üzrə Azərbaycana Paralimpiya Oyunlarında medal qazandıran birinci idmançı oldu.
Avqustun 30-da isə Elşən Hüseynov və Şamo Aslanov mübarizə apardı. Həm Elşən Hüseynov, həm də Şamo Aslanov turnirdə uğursuz çıxış elədi. Onlardan heç biri üç cəhdində ştanqı qaldıra bilmədi və nəticədə XVI Yay Paralimpiya Oyunlarını sonuncu pillədə başa vurdu.
30x30px Taekvondo
XVI Yay Paralimpiya Oyunlarında taekvondo idman növü üzrə turnirlər 2 – 4 sentyabrda baş tutdu. Azərbaycanı bu idman növü üzrə dörd idmançı təmsil elədi: İmaməddin Xəlilov, Əbülfəz Abuzərli, Röyalə Fətəliyeva və Aynur Məmmədova.
Bu idman növü üzrə Azərbaycanın əsas medal ümidlərindən biri hesab olunan, 2 dəfə Dünya, 4 dəfə isə Avropa Çempionatlarının qalibi olan Aynur Məmmədova, ondan COVID-19 (Koronavirus) üçün götürülən analiz nümunəsi müsbət çıxdığı üçün turnirdə mübarizə apara bilmədi.
Sentyabrın 2-də İmaməddin Xəlilov və Röyalə Fətəliyeva mübarizə apardı. İmaməddin Xəlilov 1/8 final mərhələsində Rusiya Milli Paralimpiya Komitəsinin nümayəndəsi Daniil Sidorova 18:25 hesabı ilə məğlub oldu və mübarizəni təsəlliverici qrupda davam elədi. İmaməddin Xəlilov bu mərhələnin birinci görüşündə Yaponiya nümayəndəsi Mitsuya Tanaha ilə üz-üzə gəldi və rəqibi üzərində 20:15 hesabı ilə qələbə qazandı. Növbəti görüşdə onun rəqibi 4 dəfə Dünya Çempionatının qalibi olan Fransa nümayəndəsi Bofa Kon oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə İmaməddin Xəlilov təcrübəli və titullu rəqibinə 26:28 hesabı ilə məğlub oldu və XVI Yay Paralimpiya Oyunlarını yeddinci pillədə başa vurdu.
Paralimpiadanın növbəti günündə isə Əbülfəz Abuzərli mübarizə apardı. Əbülfəz Abuzərli 1/8 final mərhələsində Filippin nümayəndəsi Allain Qanapin ilə üz-üzə gəlməli idi. Amma Allain Qanapindən COVID-19 (Koronavirus) üçün götürülən analiz nümunəsi müsbət çıxdığı üçün turnirdə mübarizə apara bilmədi və Əbülfəz Abuzərli növbəti mərhələyə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Meksika nümayəndəsi Xuan Dieqo Qarsiya Lopez oldu. Həmin görüşdə Əbülfəz Abuzərli rəqibinə 5:38 hesabı ilə məğlub oldu və mübarizəni təsəlliverici qrupda davam elədi. Əbülfəz Abuzərli bu mərhələnin birinci görüşündə Ukrayna nümayəndəsi Anton Şvets ilə üz-üzə gəldi və rəqibi üzərində 60:36 hesabı ilə qələbə qazandı. Növbəti görüşdə onun rəqibi Cənubi Koreya nümayəndəsi Yo Yon-Hun oldu. Nəticədə Əbülfəz Abuzərli rəqibinə 32:46 hesabı ilə məğlub oldu və XVI Yay Paralimpiya Oyunlarını yeddinci pillədə başa vurdu.
30x30px Üzgüçülük
thumb|266x266px|alt=|Paralimpiadanın üç dəfə qızıl medalına sahib olan [[Roman Saleh, Azərbaycanın idman tarixinə üç dəfə Paralimpiya Oyunlarının qalibi olmağı bacaran birinci idmançı olaraq düşdü]] XVI Yay Paralimpiya Oyunlarında üzgüçülərin turnirləri 25 avqust-2 sentyabrda baş tutdu. Azərbaycanı bu idman növü üzrə üç idmançı təmsil elədi: Vəli İsrafilov, Roman Saleh və Dana Şandıbina.
Avqustun 27-də 100 metr məsafəyə arxaüstə üzmə turnirində Roman Saleh mübarizə apardı. 8 idmançının mübarizə apardığı final mərhələsində Roman Saleh 1:00.30 dəqiqə nəticə göstərdi və XVI Yay Paralimpiya Oyunlarının qızıl medalına sahib olsu. Bununla da Roman Saleh 2012-ci il London Paralimpiadasının qalibi olan Natali Proninadan sonra bu idman növü üzrə qızıl medala sahib olan birinci idmançı oldu.
Avqustun 31-də Roman Saleh 100 metr məsafəyə sərbəst üsulla üzmə turnirində mübarizə apardı. Turnirin təsnifat mərhələsində 52.88 saniyə nəticə göstərən Roman Saleh, 4 idmançı sırasında 2-ci pillənin sahibi oldu və final mərhələsinə adladı. Final mərhələsində isə Roman Saleh 52.68 saniyə nəticə göstərdi və növbəti dəfə XVI Yay Paralimpiya Oyunlarının qızıl medalına sahib oldu. Bununla da Roman Saleh cüdoçu İlham Zəkiyev və yüngül atlet Oleq Panyutindən sonra 2 dəfə Paralimpiya Oyunlarının qalibi olmağı bacaran üçüncü idmançı oldu.
Sentyabrın 1-də Azərbaycan yığmasının 18 yaşlı üzgüçüsü Vəli İsrafilov 100 metr məsafəyə brass üsulu ilə üzmə turnirdə mübarizə apardı. 8 idmançının mübarizə apardığı final mərhələsində Vəli İsrafilov 1:04.86 dəqiqə nəticə göstərdi və XVI Yay Paralimpiya Oyunlarının qalibi oldu. Vəli İsrafilov həmdə 2016-cı ildə Belarus nümayəndəsi Vladimir İzotu tərəfindən müəyyən olunan Paralimpiya rekordunu (1:06.82) da yenilədi. Həmin gün qadınların 100 metr məsafəyə brass üsulu ilə üzmə turnirində mübarizə aparan 17 yaşlı Dana Şandıbina isə təsnifat mərhələsində 1:24.50 dəqiqə nəticə göstərdi və mərhələni 8 idmançı sırasında 5-ci pillədə başa vurdu.
Sonda Vəli İsrafilov və Roman Saleh 100 metr məsafəyə batterflay üsulu ilə üzmə turnirində mübarizə apardı. Beş idmançının mübarizə apardığı təsnifat mərhələsində Vəli İsrafilov 1:10.58 dəqiqə nəticə göstərdi və beşini pillənin, Roman Saleh isə 58.99 saniyə nəticə göstərdi və birinci pillənin sahibi oldu. Bu nəticələrə əsasən sadəcə Roman Saleh final mərhələsinə adladı. 8 idmançının mübarizə apardığı final mərhələsində Roman Saleh 56.80 saniyə nətiə göstərdi və XVI Yay Paralimpiya Oyunlarında özünün üçüncü qızıl medalına sahib oldu. Roman Saleh Azərbaycanın idman tarixinə üç dəfə Paralimpiya Oyunlarının qızıl medalına sahib olan birinci idmançı olaraq düşdü.
30x30px Yüngül atletika
thumb|312x312px|alt=|Nüvə itələmə turnirində 8.77 metr nəticə ilə həm Paralimpiya rekordunu yeniləyən, həm də [[2020 Yay Paralimpiya Oyunları|XVI Yay Paralimpiya Oyunlarının qızıl medalına sahib olan Elvin Astanov]] Avqustun 27-də nüvə itələmə turnirində 2008-ci il Paralimpiadasının qalibi Oloxan Musayev mübarizə apardı. Turnirin final mərhələsində Oloxan Musayev 11.88 metr nəticə göstərdi və beşinci pillənin sahibi oldu. Üç gün sonra isə Oloxan Musayev lövhə atma turnirində də çıxış elədi. Həmin turnirdə 36.92 metr nəticə göstərən Oloxan Musayev, Paralimpiadanı 8 idmançı sırasında 7-ci pillədə başa vurdu.
Avqustun 28-də nizə atma turniri baş tutdu. 2016-cı il Rio-de-Janeyro Paralimpiadasının gümüş medalına sahib olan İran əsilli Həmid Heydəri, 2020-ci ildən Azərbaycanı təmsil edirdi. 12 idmançının mübarizə apardığı final mərhələsində Həmid Heydəri 50.42 metr nəticə göstərdi və XVI Yay Paralimpiya Oyunlarının qızıl medalına sahibi oldu. Həmid Heydəri həmdə 2016-cı ildə İran nümayəndəsi Məhəmməd Halvandi tərəfindən müəyyən olunan Paralimpiya rekordunu (46.12 metr) və 2019-cu ildə Braziliya nümayəndəsi Sisero Valdiran Lins Nobre tərəfindən müəyyən olunan Dünya rekordunu (48.26 metr) yenilədi. Həmid Heydəri final mərhələsindən sonra müsahibəsində bunları bildirdi: "Paralimpiadanın qalibi olmağı bacardım. Rəqiblərim güclü idi. Özümə inandım və qızıl medalın sahibi oldum. Qələbəmi Azərbaycan millətinə həsr edirəm".
Avqustun 29-da nüvə itələmə turnirində Elvin Astanov və 100 metr məsafəyə qaçış turnirində Elmir Cəbrayılov mübarizə apardı. Doqquz idmançının mübarizə apardığı final mərhələsində Elvin Astanov 8.77 metr nəticə göstərdi. Bu nəticəyə əsasən Elvin Astanov XVI Yay Paralimpiya Oyunlarının qalibi oldu. Elvin Astanov həmdə 2008-ci ildə müəyyən olunan Paralimpiya rekordunu da (8.72 metr) yenilədi. 100 metr məsafəyə qaçış turnirində çıxış edən Elmir Cəbrayılov isə təsnifat mərhələsini bitirə bilmədi və mərhələni beş idmançı sırasında sonuncu pillədə başa vurdu.
Avqustun 30-da uzunluğa tullanma turniri baş tutdu. Bu turnirdə Azərbaycanı 2016-cı il Rio-de-Janeyro Paralimpiadasının gümüş medalçısı Kamil Əliyev və 22 yaşlı atlet Səid Nəcəfzadə təmsil elədi. On idmançının mübarizə apardığı final mərhələsində 6.88 metr nəticə göstərən Kamil Əliyev, beşinci pillənin sahibi oldu. Səid Nəcəfzadə isə 7.02 metr nəticə göstərdi və XVI Yay Paralimpiya Oyunlarının bürünc medalına sahib oldu.
Avqustun 31-də isə qadınların 100 metr məsafəyə qaçış turniri baş tutdu. Bu turnirdə Azərbaycanı üç idmançı — Lamiyə Vəliyeva, Yelena Çebanu və Yuliya Yanovsxaya. Komandanın heyətində ən təcrübəli atlet 2016-cı il Rio-de-Janeyro Paralimpiadasında üç medala sahib olan Yelena Çebanu hesab olunurdu. Lamiyə Vəliyeva və Yuliya Yanovsxaya isə Paralimpiadanın debütantı və gənc idmançı hesab olunurdu. Təsnifat mərhələsində əvvəlcə Lamiyə Vəliyeva mübarizə apardı. "A" qrupunda çıxış edən atlet, 12.08 saniyə nəticə göstərdi və altı idmançı sırasında birinci pillənin sahibi oldu. Bununla da Lamiyə Vəliyeva final mərhələsinə adladı. Daha sonra "B" qrupunda çıxış edən Yuliya Yanovsxaya mübarizə apardı. 12.40 saniyə nəticə göstərən gənc atlet mərhələni altı idmançı sırasında üçüncü pillədə başa vurdu və final mərhələsinə adladı. Sonda "С" qrupunda çıxış edən Yelena Çebanu mübarizə apardı və 12.16 saniyə nəticə göstərdi. Bununla da altı idmançı sırasında birinci pillənin sahibi olan Yelena Çebanu da final mərhələsinə vəsiqə qazandı. 8 idmançının mübarizə apardığı final mərhələsinin əsas favoriti 2016-cı il Rio-de-Janeyro Paralimpiadasının qalibi olan Leyla Acametova hesab olunurdu. Amma final mərhələsində gözlənilməz nəticələr qeydə alındı. Turnirin qalibi 11.96 saniyə nəticə göstərən İspaniya nümayəndəsi Adiaratu İqlesias Forneiro oldu. Ondan cəmi 0.03 saniyə geri qalan Lamiyə Vəliyeva isə XVI Yay Paralimpiya Oyunlarının gümüş medalına sahib oldu. Yuliya Yanovsxaya 12:30 saniyə nəticə ilə dördüncü, Yelena Çebanu isə 12:40 saniyə nəticə ilə yeddinci pillələrin sahibi oldu.
Sentyabrın 1-də 400 metr məsafəyə qaçış turnirində Elmir Cəbrayılov mübarizə apardı. Təsnifat mərhələsində 52.16 saniyə nəticə göstərən Elmir Cəbrayılov, mərhələni 8 idmançı sırasında 5-ci pillədə başa vurdu və Paralimpiadada mübarizəsini dayandırdı.
Sentyabrın 2-də nizə atma turnirində Orxan Qasımov mübarizə apardı. Turnirdə 58.96 metr nəticə göstərən Orxan Qasımov, yeddi atlet sırasında beşinci pillənin sahibi oldu.
thumb|314x314px|alt=|400 metr məsafəyə qaçış turnirində 55.00 saniyə nəticə ilə həm Paralimpiya rekordunu yeniləyən, həm də [[2020 Yay Paralimpiya Oyunları|XVI Yay Paralimpiya Oyunlarının qızıl medalına sahib olan Lamiyə Vəliyeva]] Sentyabrın 2-də həmdə qadınların 400 metr məsafəyə qaçış turniri baş tutdu. Bu turnirdə Azərbaycanı Lamiyə Vəliyeva və Yuliya Yanovsxaya təmsil elədi. Təsnifat mərhələsinin "B" qrupunda çıxış edən Yuliya Yanovsxaya 56.55 saniyə nəticə göstərdi və 6 idmançı sırasında 2-ci pillənin sahibi oldu. Bununla da Yuliya Yanovsxaya final mərhələsinə adladı. "C" qrupunda çıxış edən Lamiyə Vəliyeva isə 55.70 saniyə nəticə göstərdi və mərhələni 5 idmançı sırasında 2-ci pillədə başa vuraraq final mərhələsinə vəsiqə qazandı. Lamiyə Vəliyeva ancaq 100 metr məsafəyə qaçış turnirin qalibi olan İspaniya nümayəndəsi Adiaratu İqlesias Forneirdən 0.01 saniyə geri qaldı. Final mərhələsi sentyabrın 4-də baş tutdu.
Sentyabrın 4-də baş tutan final mərhələsinin əsas favoriti 100 metr məsafəyə qaçışda qızıl medala sahib olan İspaniya nümayəndəsi Adiaratu İqlesias Forneir hesab olunurdu. Amma idman mütəxəssislərinin ehtimalları özünü doğrultmadı. 8 idmançının mübarizə apardığı final mərhələsində Lamiyə Vəliyeva 55.00 saniyə nəticə göstərdi və XVI Yay Paralimpiya Oyunlarının qızıl medalına sahib oldu. Lamiyə Vəliyeva həmdə 2012-ci ildə Kuba atleti Omara Durand tərəfindən müəyyən olunan Paralimpiya rekordunu da (55.12 saniyə) yenilədi. Final mərhələsində çıxış edən digər atlet Yuliya Yanovsxaya isə 56.18 saniyə nəticə göstərdi və beşinci pillənin sahibi oldu. Final mərhələsində sonra Lamiyə Vəliyeva müsahibəsində bunları bildirdi: "Azərbaycana qızıl medal qazandırdığım üçün şadam. Özümlə fəxr edirəm. Rəqiblərim çox güclü idi. Mən buna hazır idim. Ona görə də qalib gəldim. Bu hələ başlanğıcdır. 2024 Paris Paralimpiadasına hazırlaşacam".
Həmin gün həmdə nüvə itələmə turnirində Samir Nəbiyev, uzunluğa tullanma turnirində isə Orxan Aslanov mübarizə apardı. 15 idmançının mübarizə apardığı final mərhələsində 12.12 metr nəticə göstərən Samir Nəbiyev, Paralimpiadanı yeddinci pillədə başa vurdu. Uzunluğa tullanma turnirində çıxış edən Orxan Aslanov isə final mərhələsində 7.36 metr nəticə göstərdi. Bununla da Orxan Aslanov turniri 8 idmançı sırasında birinci pillədə başa vurdu və XVI Yay Paralimpiya Oyunlarının qalibi oldu.
Ümumi olaraq Azərbaycan yüngül atletləri XVI Yay Paralimpiya Oyunlarını 4 qızıl, 1 gümüş və 1 bürünc medalla başa vurdu. Nəticədə Azərbaycan medal sıralanmasında 65 dövlət arasında 17-ci pillədə qərarlaşdı.
Paralimpiadanın nəticələri
XVI Yay Paralimpiya Oyunlarında 14 qızıl, 1 gümüş və 4 bürünc olmaqla 19 medala sahib olan Azərbaycan tarixi uğura imza atdı.
Azərbaycan Milli Paralimpiya Komandası medalların əyarına görə 162 dövlət arasında 10-cu pillənin, medalların sayına görə isə 20-ci pillənin sahibi oldu. Avropa Paralimpiya Komitəsinə (EPC) üzv olan 44 dövlət arasında medalların əyarına görə 6-cı, medalların sayına görə isə 10-cu pillənin sahibi olan Azərbaycan, postsovet dövlətləri arasında medalların əyarına görə və medalların sayına görə üçüncü pillədə qərarlaşdı. İslam dövləti arasında isə medalların əyarına görə Azərbaycan, medalların sayına görə isə İran idmançıları birinci pillədə qərarlaşdı.
Paralimpiadadan sonra
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 6 sentyabr 2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən XVI Yay Paralimpiya Oyunlarında medal qazanan Azərbaycan idmançıları və onların məşqçiləri üçün pul mükafatının müəyyən edildi. Sərəncama əsasən Paralimpiada da qızıl medal qazanan idmançıya 200 000 ₼ (onun məşqçisinə 100 000 ₼), gümüş medal qazanan idmançıya 100 000 ₼ (onun məşqçisinə 50 000 ₼), bürünc medal qazanan idmançıya 50 000 ₼ (onun məşqçisinə isə 25 000 ₼) məbləğində pul mükafatı müəyyən edildi.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 6 sentyabr 2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən XVI Yay Paralimpiya Oyunlarında qazandığı nailiyyətlərə və Azərbaycan idmanında xidmətlərinə görə Roman Saleh, Həmid Heydəri və Elvin Astanov "Şöhrət" ordeni ilə, Şahanə Hacıyeva, Vüqar Şirinli, Sevda Vəliyeva, Xanım Hüseynova, Hüseyn Rəhimli, Dursədəf Kərimova, Vəli İsrafilov, Lamiyə Vəliyeva, Orxan Aslanov və İlham Zəkiyev 1-ci dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə, Pərvin Məmmədov, Namiq Abaslı və Səid Nəcəfzadə isə 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edildi.
Kor ərəbin mahnısı
Kor ərəbin mahnısı —  görkəmli Azərbaycan bəstəkarı Fikrət Əmirovun Azərbaycan şairi, yazıçı və dramaturq Hüseyn Cavidin "Şeyx Sənan" dram əsərinin tamaşasına bəstələdiyi mahnı. Mahnının ilk ifaçısı Məmmədəli Əliyev olub.
Azərbaycan 2020 Yay Paralimpiya Oyunlarında
Paralimpiadadan sonra
Azərbaycan Milli Paralimpiya Komandasının üzgüçülərdən ibarət yığmasının baş məşqçisi Alaverdi Culfayev, qadın cüdoçulardan ibarət yığmanın baş məşqçisi Rəşad Məmmədov və yüngül atletlər Elvin Astanov və Səid Nəcəfzadənin şəxsi məşqçisi Vladimir Zayets 3-cü dərəcəli "Əmək" ordeni ilə təltif edildi. Kişilərdən ibarət cüdo yığmasının baş məşqçisi İbrahim İbrahimov, məşqçiləri Azad Zahidov və Fərid Ağakişiyev, qadınlardan ibarət cüdo yığmasının baş məşqçisi İmamverdi Məmmədov, yüngül atletlərdən ibarət yığmanın baş məqşçisi Oleq Panyutin, məşqçisi Elvin Əliyev, yüngül atlet Lamiyə Vəliyevanın şəxsi məqşçisi Tofiq Əliyev, üzgüçü Vəli İsrafilovun şəxsi məşqçisi Rəşad Əliyev, pauerliftinqçi Pərvin Məmmədovun şəxsi məşqçisi Rasim Məmmədov, həmçinin Azərbaycan Atletika Federasiyasının vitse-prezidenti Mehdi Nağıyev isə "Tərəqqi" medalı ilə təltif edildi.
Kor ərəbin mahnısı
Mahnının sözləri
Nə eşq olaydı, nə aşiq, nə nazlı afət olaydı! Nə xəlq olaydı, nə xaliq, nə eşqi-həsrət olaydı! Nə dərd olaydı, nə dərman, nə sur olaydı, nə matəm! Nə aşinayi-vüslət, nə bari-firqət olaydı!
Azərbaycan 2020 Yay Paralimpiya Oyunlarında
Paralimpiadadan sonra
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin digər Sərəncamına əsasən isə qadın cüdoçulardan ibarət yığmanın baş məşqçisi Ramin İbrahimov, pauerliftinq üzrə yığmanın baş məşqçisi İlqar İbişov və Roman Salehin şəxsi məşqçisi Fyodor Kirillov Azərbaycan Prezidentinin Fəxri Diplomu ilə təltif edildi.
Kor ərəbin mahnısı
Mahnının sözləri
Könüldə nuri-məhəbbət, gözümdə pərdeyi-zülmət! Nə nur olaydı, nə zülmət, nə böylə xilqət olaydı! Tükəndi taqəti-səbrim, ədalət, ah! Ədalət! Nə öncə öylə səadət, nə böylə zillət olaydı!
Aleksander Molerio
Aleksander Molerio (19 sentyabr 1991) — Kubalı atıcı. Aleksander Molerio Kubanı 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Aleksander Molerio birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Rio-de-Janeyroda baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər 10 m məsafəyə pnevmatik tapança yarışında iştirak etdi. Ümumilikdə 607.2 xal toplayaraq 49-cu yeri tutdu və finala vəsiqə qazana bilmədi.
Draba corrugata
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
HIStory/Ghosts
HIStory/GHosts – Maykl Ceksonun 1997-ci ildə çıxardığı remix albomu olan Blood on the Dance Floor: HIStory in the Mix albomuna daxil olan qoşa sinql. HIStory mahnısının orijinal versiyası Ceksonun 1995-ci ildə çıxardığı studio albomu HIStoryyə daxil idi. Lakin bu zaman HIStory ayrıca sinql kimi satışa çıxarılmamışdı. Lakin Ghosts yeni bir parça idi.
HIStory
HIStory mahnsı 1995-ci ildə Maykl Cekson, James Harris III və Terry Lewis tərəfindən yazılmışdır. Mahnı Maykl Ceksonun HIStory albomuna daxil olan on üçüncü parçadır. Lakin o zaman mahnı sinql kimi satışa çıxarılmamışdı. Bir neçə musiqi kompozisiyasının qarışığından ibarət olan HIStory mahnısında, həmçinin bir çox tarixi şəxsiyyətlərin səslərindən də istifadə edilmişdir. Mahnının əvvəlində isə Maykl Ceksonun 1970-ci ildə verdiyi müsahibədən istifadə edilmişdir. Mahnıda istifadə edilmən musiqi parçaları "Beethoven Lives Upstairs" televiziya filmindən və "Şəkillər Sərgidə" əsərindən alınmışdır. Mahnıda müsahibələrindən istifadə edilən şəxslər isə Charles Lindbergh, Lowell Thomas, Hank Aaron, Edward Kennedy, Lou Gehrig, II Elizabeth, Malcolm X, Məhəmməd Əli, Şahzadə Margaret və Martin Luter Kingdir.
Sinql 1997-ci ildə satışa çıxarılan Blood on the Dance Floor: HIStory in the Mix albomundan olan ikinci sinqldır. HIStorynin remixini hazırlayarkən Tony Moran 1995-ci il səsyazmasından istifadə etmişdir. Mahnının remix versiyası "Tony Moran's HIStory Lesson" adlandırılmışdır.
Mahnıya çəkilən klip kresloda rahat uzanıb stereo eynək taxmış qadının klipi seyr etməsi səhnəsiylə başlayır. Mahnının klipi klub görüntüləri, divarlarda asılmış müxtəlif monitorlarda Maykl Cekson filmoqrafiyasına daxil olan In the Closet, "Don't Stop Till You Get Enough", "Scream/Childhood", "Black or White", "Jam", "Remember The Time", "Earth Song", "Man In The Mirror", "Say, Say, Say" kliplərin, Ghosts filminin və Bad World Tour turnesi çərçivəsində keçirilmiş konsertlərin görüntülərindən ibarətdir. Klip kresloda uzanan qadının stereo eynəyi gözündən çıxarması ilə yekunlaşır.
gay
Halay (oyun)
Halay - Azərbaycanda uşaq və gənclər arasında toy, eləcə də el şənliklərində dəstələrə bölünərək oynanılan bütün oyunların başlanğıc forması.
Oyunun quruluşu
Dəstələrə bölünərək oynanılan bütün oyunlar halay ilə başlanır. Əvvəlcə dəstəbaşılar seçilir. Dəstəbaşı iki cür təyin olunur: ya onları oyunçular özləri seçirlər, ya da ümumi razılıq ilə (oyunda və uşaqlar arasında müəyyən keyfiyyətləri ilə fərqlənənləri), çox hallarda isə (əgər oyunçular bir-birini tanımırlarsa) püşk yolu ilə seçirlər.
Dəstəbaşılar təyin olunduqdan sonra dəstələrə bölünmək üçün halaya gedirlər. Oyunçular qol-qola girib, sonra bir yana çəkilirlər. Onlar xəlvəti öz aralarında kimi necə adlandırmaq (məsələn, kimin "armud", kimin "alma") barədə şərtləşib dəstəbaşıların durduğu yerə gəlir və deyirlər:
350px|thumb|Halay oyunu
Dəstəbaşının biri digərinə :
- Gəl! (yəni qəbul et) - deyir.
O biri cavabını verir.
- Gəldim!
Halay gələnlər:
- Kimə "armud", kimə "alma"?
- Mənə armud!
Zeytuni təlxə
Zeytuni təlxə — Suilanıkimilər fəsiləsinə aid ilan növü.
Görünüşü
Zeytuni təlxələr 80–90 sm uzunluğa malik (maksimal 1,08 m) olurlar. Başları öndən yumrudur.
Yayılması
Zeytuni təlxə Balkan yarımadası, Kiçik Asiya, İraq və Qafqazda (Azərbaycan, Gürcüstan, Ermənistan) yayılmışlar. Dağıstan, Çeçenistan, İnquşetiya, Stavropol və Krasnodar ərazilərində bir yarımnöv yayılmışdır. Azərbaycanın cənub-şərqində C. n. albitemporalis (Darevsky et Orlov, 1994) yarımnövü, Türkmənistanda isə Atayev təlxəsi adı ilə tanınan yarımnövü yayılmışdır.
Həyat tərzi
Onlara daşlı yarımsəhralarda, arid çöllərdə, hündürlüyü 2200 mm yüksəkliyə maliyə ərazilərdə yayıla bilir. Onlar daşın altlarında və gəmiriçilərin yuvalarında dinçəlirlər. Aktiv dövrləri martdan başlauır. Yayda əsasən gecə saatları aktiv olurlar. Çütləşmə mayda baş verir. İyulda isə 3–16 olmaqla yumurta qoyurlar. Əsasən Cücülər, Kərtənkələlər və digər sürünənlərlə qidalanırlar.
İslamda ailə əxlaqı
İslam dinində ailə əxlaqı — İslam dini ailə üzvlərinin mən, sən kimi ifadələrindən deyil "biz" məhvumundan ibarət olmasını tövsiyə edir.
Xüsusiyyətləri
İslamda ailə əxlaqından danışdıqda ailə daxili münasibətlərin məhz sevgi,qayğı fədakarlıq üzərində qurulması nəzərdə tutulur. Əgər ailədəki münasibət qeyd etdiyimiz təməllər üzərində qurularsa, bu cür ailə İslamın bizə tövsiyə etdiyi əxlaqlı ailədir. İslam dini ailənin bir inzibati qurum kimi formalaşmasının tərəfdarı deyil. Yəni, İslam dini ailəni cəmiyyətin təməli, bir kiçik məmləkət hesab edir. Lakin, İslam dini ailə başçısını idarə rəhbəri kimi görmək istəmir, o atanının anaya, övladına olan münasibətinin mənəvi bağlar üzərində qurulmasını, ailə üzvlərini fədakar görmək istəyir. Əgər övlad ata və ananın münasibətlərində bir-birilərinə fədakarlıq görərsə, artıq o özü mənəvi baxımdan inkişaf etmiş olacaq. Eyni zamanda övlad əgər bu cür ailədə böyümüş olsa, gələcəkdə düşəcəyi mühitə bu zaman təsir etmə qabiliyyətidə artmış olacaq. Hz. Əli buyurur: "Övladlarınız valideynlərindən daha çox yaşadığı mühitə bənzəyir. "(Nəchül-bəlağə)Aydın olur ki, ailə övlada nəzəri tərbiyə verdikdən sonra, əlbəttə, gələcəkdə onu fərqli bir mühit gözləyir. Əgər onun qarşılaşdığı mühit yaxşı deyilsə və övlad ailəsində nəzəri baxımdan gördüyü tərbiyəni əməli olaraqda görməyibsə, bu zaman o zəif xarakterli olar və mühit ona təsir edəcək. Amma valideynlər nəzəri baxımdan verdiyi tərbiyəni həmdə əməli olaraq övladına göstərə bilsə, övladın düşdüyü mühit yaxşı olmasa belə, o mühitə qarşı mübarizə apamaq gücündə olacaq. Ailə başçısının ailə daxilindəki münasibətidə çox önəmlidir. Çünki ata həm ailə başçısı, həmdə övladının ən yaxın dostu olmalıdır. Ata övladına dəstək olmalı, onun arzularına və məqsədlərinə çata bilməsi üçün ona kömək olmalıdır. Burada hər məqsəd və arzu nəzərdə tutulmur. Cəmiyyətə və özünə xeyir gətirəcək məqsəd və arzulardan söhbət gedir. Yoxsa ziyanlı, yalnız ötəri həvəsdən yaranmış olan arzu və məqsədlərdən ata övladını çəkindirməlidir. Bunların gələcəkdə cəmiyyətə və ona xeyir gətirməyəcəyini mehribanlıqla övladına bildirməlidir.
Firəngiz Mütəllimova
Həyatı
Firəngiz Bəhər qızı Mütəllimova 1 may 1959-cu ildə Ağcabədi rayonunda doğulub. Ancaq əslən Şuşalıdır. 1976-cı ildə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun dram və kino aktyorluğu fakültəsinə daxil olub və 1980-ci ildə oranı bitirib. Həmin il Azərbaycan Akademik Milli Dram Teatrına aktrisa götürülüb. Elə ilk gündən ona məsul rollar tapşırılıb və istedadının dəyərli çalarları üzə çıxıb.
İslamda ailə əxlaqı
Xüsusiyyətləri
Ailədə toxunulması ən vacib olan nöqtələrdən biridə qadındır. İslam qadının ailədə hüquqlarının qorunmasına çox böyük önəm verir. Qadın ailənin sütununu meydana gətirən fərdlərdən biridir. Əksər ailələrdə ata ailənin dolanışığını təmin etmək üçün çox zaman evdə olmadığı üçün, ana daha çox övladla məşğul olur. Bu səbəbdən ana övladın yaxşı tərbiyə almasında böyük səy göstərməlidir. Ananın ataya göstərdiyi münasibətin necə olmasıda övladın tərbiyəsində çox önəmlidir. Hz. Əli bu məsələ barəsindədə belə buyurur: "Qadının cihadı ərinə yaxşı davranmaqdır"(Xisal .s.620)
Firəngiz Mütəllimova
Həyatı
Teatrda səmərəli fəaliyyət göstərən Firəngiz Mütəllimova paralel olaraq televiziya tamaşalarında da iştirak edib.
Üçillik fasilədən sonra aktrisa 1996-cı ildən yenidən Akademik teatrın truppasına qəbul olunub. Qısa müddətdə repertuardakı tamaşaların bir neçəsinə daxil edilib, təzə əsərlərdə rollar oynayıb. Gözəl ("Qılınc və qələm", Məmməd Səid Ordubadi), Qumral ("Əliqulu evlənir", Sabit Rəhman), Bəyim ("Xurşidbanu Natəvan", İlyas Əfəndiyev), Aynur ("Büllur sarayda", İlyas Əfəndiyev), Mələk ("Bizim qəribə taleyimiz", İlyas Əfəndiyev), Gülnaz ("Mahnı dağlarda qaldı", İlyas Əfəndiyev), Gülruh ("Şeyx Xiyabani", İlyas Əfəndiyev), Gülnaz ("Tənha iydə ağacı", İlyas Əfəndiyev), Azadə xanım ("Dəlilər və ağıllılar", İlyas Əfəndiyev), Sonya ("Sizi deyib gəlmişəm", Anar), Firəngiz ("Təhminə və Zaur", Anar), Anna ("Həyatın dibində", Maksim Qorki), Reya ("Böyük Romul", F. Dürrenmatt), Tereza ("Biganələr oteli", Rüstəm İbrahimbəyov), Əsmər ("Günah", R. Əlizadə), Nisə xanım ("Lənkəran xanın vəziri", Mirzə Fətəli Axundzadə), Maral ("Sənsiz", Şıxəli Qurbanov), Nədidə ("Qanlı Nigar", Sadıq Şəndil), Aysulu ("Sokratı anma gecəsi", Çingiz Aytmatov və M. Şahanov), Arvad ("Mənim ərim dəlidir" ("Diaqnoz D"), Gülzar ("Poçt şöbəsində xəyal", Elçin), Sevər ("Bu dünyanın adamları", Hidayət Orucov), Həvva ("Varlı qadın", Əli Əmirli), Raisa ("Mesenat", Əli Əmirli), Nigar ("Qanlı Nigar", Sadıq Şəndil), Kərbəlayi Fatmanisə ("Almaz", Cəfər Cabbarlı) və s.
İslamda ailə əxlaqı
Xüsusiyyətləri
Hər bir övladında öz növbəsində valideynlərinin itaətində durması vacibdir, Uca Allah bu barədə Qurani-Kərim də buyurmuşdur: "Rəbbin yalnız ona ibadət etməyi və valideynlərə yaxşılıq etməyi. (onlara yaxşı baxıb gözəl davranmağı)buyurmuşdur. Əgər onlardan biri və ya hər ikisi sənin yanında (yaşayıb) qocalığın ən düşgün çağına yetərsə,onlara:  "Uf !" belə demə, üstlərinə qışqırıb acı söz söyləmə. Onlara xoş danış!(İsra -23)
Firəngiz Mütəllimova
Həyatı
Aktrisa "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmiş "Qaçaq Nəbi" (Sərvinaz), "Qocalar, qocalar" (Leyli), "Bəyin oğurlanması" (Telli), "İşarəni dənizdən gözləyin" (Sona), bədii filmlərində, "Mənim ağ şəhərim" (Ana), "Şərəf" (Mila xanım) telefilmlərində aparıcı rollar oynayıb.
İslamda ailə əxlaqı
Xüsusiyyətləri
Göründüyü kimi, ailənin hər bir üzvü öz məsuliyyətini dərk etsə və ailənin digər üzvlərinə qarşı İslamın buyurduğu kimi diqqətli, mehriban, xoş rəftar davranarsa, bu cür ailənin təməli sağlam olar. Belə ailələrin övladları dini dərk etmək baxımından da digərlərindən müsbət mənada çox fərqlənir, sağlam düşüncəli, eyni zamanda ibadətə, Allahı tanımağa, dərk etməyə meyilli olur. Ümumiləşdirilmiş şəkildə desək, İslam ailə daxili hakim qanunların ailə ocağını söndürməsinə qarşıdır. İslam, bu qanunların ailənin ümumi rifahına istiqamətlənməsini hətta evdə " mənim ki, sənin ki" kimi ifadələrin olmamasını ailənin "biz" məhvumundan ibarət olmasını tövsiyə edir.
Mənbə
Seyid Rəzinin Hz. Əlinin dediyi xütbə sözlər və məktubları topladığı "Nəchul bəlaği", "Xisal" kitabı, Quran’i-Kərimdən İsra surəsi 23-cu ayə.
Firəngiz Mütəllimova
Həyatı
Firəngiz Bəhər qızı Mütəllimovaya 1986-cı ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Əməkdar Artisti, 1991-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Artisti və 2000-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Xalq Artisti fəxri adları verilib. ADMİU-nun dosentidir.
9 may 2012-ci ildə, 30 aprel 2014-cü ildə, 6 may 2015-ci ildə, 6 may 2016-cı ildə , 1 may 2017-ci ildə və 9 may 2018-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür. 2017-ci ildə Cəfər Cabbarlı mükafatına layiq görülmüşdür. 10 may 2019-cu ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdünə layiq görülmüşdür.
Ailə həyatı
Azərbaycan Xalq artisti Firəngiz Mütəllimova bir dəfə ailəli olub. Avropada yaşayan İran azərbaycanlısı ilə ailə quran Firəngiz Mütəllimova bu evliliyə öz istəyi ilə son qoyub.
Çilingağac
Çilingağac - Azərbaycanda əsasən yazqabağı, bayramqabağı günlərdə uşaq və gənclər arasında geniş şəkildə oynanılan ən qədim oyunlardan biri. Bu oyuna bəzi bölgələrdə pəldəstə deyilir.
Oyunun qaydaları
Oyunda iki-üç nəfər oğlan uşağı iştirak edir. Hər oyunçunun bir dəyənəyi və bir "pəli" olmalıdır. Pəl bir qarış uzunluğunda hər iki ucu düzünə kəsilmiş çubuqdan düzəldilir. Böyük dairəvi cızıq çəkilir. Pəli cızığın ortasında qoyurlar. Püşk yolu ilə oyunu başlayırlar. Oyunçular bir-bir dəyənəklə əvvəlcə pələ vurur, onu yerdən bir qədər aralayıb ikinci dəfə dəyənəklə vurub cızıqdan çıxarmağa çalışırlar. Göstərilən qaydada oyunçular bir-birilə yarışırlar.
300px|thumb|Çilingağac oyunu
Bu üsulda da oyun başlayana qədər birinci üsulda olan qaydalar yerinə yetirilir. Lakin pəl bir qədər uzun olur. Cızıq da uzun çəkilir. Oyunçular püşk ilə oyuna başlayaraq bir-bir cızığın üstündə durur, sol əllərində şaquli vəziyyətdə tutduqları pəli yuxarıdan aşağı atır, sağ əllərindəki dəyənəklə pəli bərkdən vurub uzaqlaşdırırlar. Kim pəli daha çox uzaqlaşdırarsa, oyunu aparmış olur.
Asin Turan:Azərbaycanin qədim oyunu olan "Çiling agac" oynama metodikasi:
findiq agacinin hamar zogundan əmələ gələn uzunlugu 50-70 sm uzunlugunda çübuq ve 15 sm olan başqa bir çübuq.
yuxaridaki mərhələni keçən ilk öncə oyuna başlayir.
İri bir daş gətirilib oyun başlanan yerə qoyulur..
Çilingi (15 cm-lik çubuq) havaya ataraq əsas çubug ilə vurur.Sonra agacin bir başini daşa,o biri başini yere söykəyir.O biri oyunçu çilingi düşdüyü yerdən bu agaci çilingle vurmalidi.Bu hal 3 dəfə təkrar olunur.Bu olmasa oyunun şəkili dəyişir.İndi çilingi vuran adam ortaya qoyulan daşi qorumalidi ve çalişmalidi ki,çiling daşa çubuq qeder yaxinlaşmasin.Yaxinlaşarsa oyun məglub edilmiş sayilir...çalişin Azerbaycanimizin qedim adet-enenelerini ve oyunlarini yaşadasaniz,sevesiniz..teşekkür edirem diqqetinize göre..
Yevgeni Tuşenko
Yevgeni Tuşenko (15 iyul 1991, Krasnodar, Rusiya) — peşəkar rus bokçusu, İ, 2009-cu ildən etibarən Rusiya milli komandasında çıxış edir. Olimpiya çempionu (2016), Dünya çempionu (2015), Avropa çempionu (2015, 2017), Universial çempionu (2013) və Dünya Çempionatının gümüş mükafatı (2013), Bir çox milli və beynəlxalq turnir qalibi. Belqorod Regionunda əməkdar idman ustası.
Həyatı
Yevgeni Tişenko 1991-ci il iyulun 15-də Krasnodar ərazisində Kanevskaya kəndində anadan olub, lakin sonra Belqorod şəhərinə köçüb. Məktəbin beşinci sinifində oxuyarkən boksla fəal məşğul olur, məşqçi İvan Andreyeviç Leviçevin rəhbərliyi altında boks bölməsində təhsil alıb. Məktəb səviyyəsində heç bir əhəmiyyətli nəticə göstərmədən ən yüksək nəticəsi Cənubi Federal Çempionatında mükafatçılar sırasına düşmək oldu. Tişenko müsahibədə bu sözləri bildirib: "Bu idman ilə biz bir tərəfli sevgiyə sahibik: mən onu sevdim, amma o, məni yox! Amma bütün uğursuzluqlarımın olmasına baxmayaraq, mən çox məşq etdim. Mən heç bir məşqi qaçırmadım, hətta xəstə olsam da, hələ də gəlməyə çalışdım". İlk böyük nəticəsi kimi 2009-cu ildə ağırlıq kateqoriyasında Rusiyanın gənclər çempionatını qazanıb. Sonra Xorvatiyada keçirilmiş beynəlxalq turnirdə birinci olub. Daha sonra Avropa Gənclər Çempionatını qazanıb. 2010 və 2011-ci illərdə böyüklər arasında Ümumdünya çempionatında iki dəfə bürünc medal qazanmış, 2010-cu ildə yarımfinalda İqor Mehontsevə, növbəti il isə Nikita İvanova məğlub olmuşdur. Bundan əlavə, Kalininqradda keçirilən Avropa Gənclər Çempionatında qızıl medal qazanıb. 2012-ci ildə ilk dəfə Tişenko bütün rəqiblərini məğlub edərək boks üzrə Rusiya çempionu olub. Bir il sonra eyni çəkidə Kazanda qızıl medal qazanıb. 2013-cü ildə finalda uduzaraq Almatıda Dünya Çempionatı gümüş medal qazandı. İtaliyalı rəqibi Klemente Russo adlı rəqibinə qalib gəldi. 2014-ci ildə yenidən Aleksey Yeqorova qalib gəlib. . Görkəmli idman nailiyyətləri üçün "Rusiyanın əməkdar idman ustası" fəxri adına layiq görülmüşdür. O, həmdə böyük çavuş vəzifəsindədir.
Şunqar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Draba densifolia
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Meri-Harmsuort burnu
Meri-Harmsuort burnu — Aleksandra Torpağında yerləşən burun. Frans-İosif Torpağının ucqar qərb nöqtəsini təşkil edir. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisinə daxildir. Burunda çoxlu sayda kiçik göllər vardır. Sahillərini Barens dənizi yuyur. Sahildə dərinlik 3 metrdir. Alfred Harmsuortun həyat yoldaşı şərəfinə adlandırılmışdır. Viktoriya adası ilə arasında məsafə 158,5 km-dir.
Meksika qızılquşu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Draba ecuadoriana
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
UEFA Çempionlar Liqası 2016/2017
Çempionlar Liqasının 2016/2017 mövsümü UEFA tərəfindən təşkil olunmuş Avropanın aparıcı klub futbol turnirinin 62-ci mövsümü və turnirin adı "Çempion Klublar Kuboku" ilə "UEFA Çempionlar Liqası" dəyişdirilməsindən sonra 25-cü mövsümüdür. Turnirin sabiq çempionu Real Madrid klubudur. Final matçı, 3 iyun 2017-ci il tarixində Uelsin Kardif şəhərindəki Milenyum stadionunda oynanılacaq.
Qatılacaq klubların müəyyənləşməsi
2016-17-ci il UEFA Çempionlar Liqasında UEFA-ya üzv olan 54 ölkə Federasiyasından 79 komanda mübarizə edəcək. (Lixtenşteyn Futbol Federasiyasının yerli futbol liqası olmadığı üçün bu turnirə qatıla bilməyəcək.) Ölkələrin sıra saylarının təyin olunması üçün 2015-ci il UEFA ölkələr reytinq siyahısından istifadə olunur. Buna görə;
Ölkə sıralaması
Ölkələrin toplam xalları 2010-11 və 2014-15-ci illər arasında Avropa Kuboklarında mübarizə etmiş ölkə komandalarının toplam xallarıdır.
Statistika
Statistikaya qrup mərhələsi və peyoff mərhələsi daxildir.
Çafik Bouaoud
Çafik Bouaoud (12 fevral 1999) — Əlcəzairli atıcı. Çafik Bouaoud Əlcəzairi 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Astaga.com
Astaga.com — İndoneziya mərkəzli internet markası. Marka 2000-ci ildə internet investisiya şirkəti olan İndonesia Online şirkətinin bir qolu kimi yaradılmışdır. 7 milyon ABŞ dolları məbləğində sərmayə qoyduqdan sonra, 2001-ci ildə marka Cənubi Afrika media konqlomeratı hesab edilən M-Web provayderinə satılmışdır. Marka illər ərzində inkişaf elədi. 2004-cü ildə 300-dən çox işçiyə sahib olan marka İndoneziya səviyyəsində zirvəyə yüksəldi. 2004-cü ilin sonunda M-Web provayderi İndoneziya ilə əlaqələri kəsdi. Provayder Astaga.com və Kafegaul.com markalarının fəaliyyət göstərən aktiv hissələrini xarici və İndoneziya investorlarının konsorsiumuna satdı. 2012-ci ildə Astaga.com Fil Rikard və Sandi Qunavan tərəfindən idarə olunan beynəlxalq investisiya şirkəti tərəfindən satın alınmışdır. 2013-cü ilin sonundan etibarən marka beta versiyada fəaliyyət göstərir.
Mariya Titarenko
Mariya Sergeyevna Titarenko — Azərbaycanın opera müğənnisi. Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1960).
Yaradıcılığı
Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında təhsil aldığı illərdə M.Titarenko Üzeyir Hacıbəyovun diqqətini cəlb etmiş və dahi bəstəkar ona "Koroğlu" operasında Nigarın partiyasını ifa etməyi təklif etmişdir.
Beləliklə, o, 1943-cü ildən opera teatrında işləməyə başlamış, 1944-cü ildə Koroğlu partiyasının ifaçısı Bülbüllə birlikdə Nigar partiyasını Azərbaycan dilində ifa etmişdir. M. Titarenkonun yaratdığı 35 səhnə obrazından 6-nı: "Koroğlu", "Azad", "Nizami", "Vagif", "Sevil" operalarındakı obrazları və "Arşin mal alan" operettasının ekran versiyasında Validə Vəzirova ilə birlikdə ifa etdiyi Gülçöhrə obrazını (aktrisa Leyla Bədirbəyli) Azərbaycan dilində səsləndirmişdir. Ekran əsərinin rus variantında obraz yalnız Titarenkonun ifasında səslənmişdir. O, "Faust", "Bohema", "İolanta", "Yevgeni Onegin", "Qar qız", "Maskarad" və s. operalarda aparıcı partiyaları ifa etmişdir.
Draba extensa
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Azfen BM
AZFEN B.M. 1996-cı ilin yanvarında Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti (60% sahiblik hüququ ilə) və TEKFEN İnşaat və Təsisat A.Ş. (40% sahiblik hüququ ilə) tərəfindən təsis edilmişdir. Məqsədimiz neft şirkətləri üçün yüksək səviyyəli tikinti və mühəndislik işlərini həyata keçirməkdən ibarətdir. Təcrübə və müasir texnologiyaların tətbiqi bizə Xəzər regionunda neft şirkətlərinə misilsiz xidmət göstərmək imkanı vermişdir. Biz irihəcmli neft layihələri üçün boru kəmərlərinin, platformaların və terminalların tikintisini həyata keçirmişik. Bacarıq və təcrübəmizlə yanaşı, sağlam və təhlükəsiz iş şəraitinə böyük əhəmiyyət veririk. Hal-hazırda AZFEN fəaliyyətini dünya miqyasında genişləndirməyə çalışır.
Belarus Konstitusiya Məhkəməsi
Belarus Konstitusiya Məhkəməsi — Belarusun konstitusiyanın şərhi və qanunların konstitusiyaya uyğunluğu məsələlərini həll edən səlahiyyətli orqanı. 1994-cü ildə qurulmuşdur. Məhkəmənin funksiyası konstitusiya ilə əlaqədar məsələlərdə ədaləti təmin etməkdir. Məhkəmə, həmçinin, milli qanunvericiliyin konstitusiya ilə ziddiyyəti məsələlərini həll edir. Qanunvericiliyə əsasən, Konstitusiya Məhkəməsi hər biri ali hüquq təhsilli 12 hakimdən ibarətdir. Altı hakim Prezident, digər altı hakim isə Respublika Şurası tərəfindən təyin edilir. Təyinat üsulundan asılı olmayaraq, hakimlər 11 il müddətinə səlahiyyətlərini icra edirlər.
Əzaz
Əzaz (أعزاز — Ə'zaz) — Suriyanın Hələb mühafəzəsində şəhər. Eyniadlı məntəqə və nahiyənin inzibati mərkəzidir. 2004–cü il siyahıyaalınmasına əsasən şəhərin əhalisi 4.945 ailədə 16.678 nəfəri kişi və 14.945 nəfəri qadın olmaqla 31.623 nəfərdir.
Cek Rossiter
Cek Rossiter (13 iyun 1997) — Avstraliyalı atıcı. Cek Rossiter Avstraliyanı 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Cek Rossiter birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Rio-de-Janeyroda baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər 10 m məsafəyə pnevmatik tapança yarışında iştirak etdi. Ümumilikdə 612.4 xal toplayaraq 46-cı yeri tutdu və finala vəsiqə qazana bilmədi.
Draba hookeri
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Patnos
Patnos — Ağrı ilinin ilçəsi.
Sıravi Rayanı xilas etmək
"Sıravi Rayanı xilas etməli" 1998-ci il amerikan filmi. Ən yaxşı kinodrama görə 1999-cu ildə Qızıl Qlobus mükafatını almışdır.
Draba howellii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Şotlandiya
Şotlandiya — Böyük Britaniya krallığına daxil olan tarixi və inzibati ərazi. Böyük Britaniya adasının şimal hissəsində yerləşir. Paytaxtı Edinburqdur. Şotlandiyanın ən böyük şəhəri isə Qlazqodur.
Şotlandiya özünün qalaları və dağlıq peyzajı ilə tamamilə başqa ölkə təəsüratını yaradır. Şotlandiyada 787 ada vardır, demək olar ki, hamısında əhali məskunlaşıb. Məşhur Haylənds ("yüksək yerlər") vilayəti – ölkənin şimal-qərbində dağlar dənizlərlə, çəmənlər, meşələrlə əvəz olunan təkrarolunmaz təbii landşaftdır. Şotlandiya ətrafı okean və dəniz dünyada biloji canlıların ən çox yaşadığı su hövzəsi sayılır, orada 40 min növ var.
Etimologiya
"Scotland" sözü Latın dilində Qaelləri adlandırılan — "Scoti" sözündən yaranmışdır. Gec Latın sözü olan "Scotia" ilkin zamanlarda İrlandiyaya müraciət etmək üçün istifadə edilmişdir. 11-ci əsrdə Albania və ya Albani, həmdə şotland kelt dilində Alba sözləri ilə yanaşı, "Scotia" sözü Fort çayının şimalında olan Şotlandiyaya deyilirdi. Scots və Scotland sözləri yalnız Orta əsrlərin sonlarında istifadə olunurdu.
Valyuta
Bank of England Böyük Britaniya üçün mərkəzi bank olsa da, üç şotland klirinq bankları hələ də öz sterlinq banknotların buraxılmasında iştirak edir: Bank of Scotland, Royal Bank of Scotland və Clydesdale Bank. 2013-cü ildə dövriyyədə olan Şotlandiya pul nişanlarının dəyəri Bank of England tərəfindən £3,8 milyard məbləğində dəyərlənmişdir.
Nəqliyyat
thumb|right|[[Barra hava limanı, dünyada təyin xidmətləri üçün, çimərliyi uçuş-enmə zolağını kimi istifadə dünyada yeganə hava limanıdır. ]] Şotlandiyada beş əsas beynəlxalq hava limanı (Qlazqo, Edinburq, Aberdin, İnverness, Prestvik) yerləşir; hansı ki, birlikdə 150 beynəlxalq məkan istiqamətində müxtəlif təyin və nizamnamə uçuşları xidmət edir. GIP Edinburq hava limanını, Infratil Prestviki, Heathrow Airport Holdings Aberdin və Qlazqo beynəlxalq hava limanlarını, halbuki Highlands and Islands Airports 11 regional hava limanını, o cümlədən, İnvernessi, hansı ki, daha uzaq yerlərə xidmət edir.
Təhsil
Birləşmiş Krallığdan fərqli olaraq, Şotlandiyanın təhsil sistemi həmişə geniş təhsil xarakterikləri üzərində yönəlmişdir.
Din
thumb|left|[[İona Abbatlığı, Şotlandiyada xristianlığın erkən mərkəzi]] 2011-ci il siyahıyaalmasında Şotlandiya əhalisinin yarıdan çoxu (54%) özünü Xristianlıq dininə aid etsə də, əhalinin 37%-i ateist kimi qeyd olunub. 1560-cı il Şotlandiya reformasiyasından sonra, milli kilsə (Şotlandiya kilsəsi, bəzən Kirk kimi də tanınır) Protestantlıq və Kalvinizmdən ibarətdir. 1689-cu ildən milli kilsə Presbiteryan kilsə hökumət sistemi mövcüd olmuş və dövlətdən müstəqilliyə malikdir. Ölkə əhalisinin hazırda 12%-i Şotlandiya kilsəsinin üzvü, 40%-i isə kilsəyə yaxın olduğu iddia olunur. Kilsə Şotlandiyada hər icmada yerli camaatı olan ərazi kilsə strukturu sistemində fəaliyyət göstərir.
Şotlandiyada əhəmiyyətli Roma Katolik əhalisi var, əhalinin 19%-i, xüsusilə qərbdə, katolik kimi qeyd olunub. Reformasiyadan sonra, Şotlandiyada Katoliklik Haylends və Uist və Barra kimi qərb adalarında davam etdirilmiş və 19-cu əsrdə İrlandiyadan gələn immiqrasiya nəticəsində güclənmişdir. Şotlandiyada digər xristian məzhəblərdən Azad Şotlandiya Kilsəsi, müxtəlif Prebisteryan cərəyanları və Şotlandiya Yepiskop Kilsəsi mövcüddur.
Səhiyyə
Şotlandiyada səhiyyə əsasən Şotlandiyanın dövlət səhiyyə sistemi olan "NHS Scotland" tərəfindən təmin edilir.
Ordu
2013-cü ildə Böyük Britaniyanın müdafiəyəsinə xərclənən pulun, təxminən £3,3 milyon Şotlandiyaya aid edilə bilər.
Mədəniyyət
thumb|upright|left|Şotlandiyalı tuluq zurnaçısı.