cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Amerika antropologiyası
Amerika əhalisinin antropoloji tərkibi
11. Odlu Torpaq adasında yaşayan hindular (yamanalar, alakaluflar) Avropa müstəmləkəçiləri tərəfindən tamamilə məhv edilmişdirlər.
Antropoloji baxımdan Amerikanın yerli əhalisi iki tipə ayrılır:
1. Arktika irqi. Bu irqə eskimoslar və aleutlar aid olunurlar. Arktika irqi Alyaska və Qrenlandiya variantlarına ayrılır. Alyaska eskimosları qrenlandiyalılardan boylarının ucalığı və baş göstəricilərinin böyüklüyü ilə seçilirlər. Belə ki, Alyaska eskimoslarının boylarının hündürlüyü 166 sm, baş göstəriciləri 77 olduğu halda, Qrenlandiya eskimoslarında bu əlamətlər müvafiq olaraq, 162 sm və 71-dir.
2. Amerika irqi. Bu irqə Amerikanın hindu əhalisi aid olunur. İ.Deniker bu irqin özünü düz və ya qartal burunlu, ucaboylu, mezokefal baş quruluşlu Şimal, düz və ya qartal burunlu, qısaboylu, braxikefal baş quruluşlu Orta, düz burunlu, ucaboylu, braxikefal baş quruluşlu, dördkünc sifətli, tünd-bozumtul rəngli Pataqon və düz burunlu, qısaboylu Cənubi Amerika tiplərinə ayırmışdır. Bu təsnifatda şimal tipinin özü ucaboylu atlantik və qısaboylu, üçüncü saç örtüyü daha çox inkişaf etmiş mezokefal baş quruluşuna sahib olan Sakit okean, Cənubi Amerika tipi isə dolixokefal paleoamerika və mezokefal baş quruluşlu variantlara ayrılırlar.
Bütövlükdə antropoloqların əksəriyyəti Amerika irqini bozumtul-sarı rəngli dərilərinə, çox saçlarına, üçüncü saç örtüyünün zəif inkişafına, almacıq sümüklərinin çıxıntısına, üst kəsici dişlərin “kürəkvarililiyinə” görə, sarı (monqoloid) irqə aid edirlər.
Lakin, qeyd etmək lazımdır ki, hindular sarı irqə mənsub asiyalılardan gözlərində epikantusun olmaması və kəskin çıxıntılı, düz burunları ilə fərqlənirlər. Bu əlamətlər onları ağ (avropoid) irqə mənsub əhali ilə yaxınlaşdırır. Azı dişlərinin iri ölçüləri, burunlarının enliliyi, dodaqlarının qalınlığı və sifətlərinin proqnat quruluşu hinduları qara (neqroid) irqə mənsub antropoloji tiplərlə yaxınlaşdırır. Bu əlamətlərə daha çox Kaliforniya və Arizonada yaşayan hindularda rast gəlinir. Məlum olmuşdur ki, yaki adlı hindu tayfasının 40%-dən çoxunun dərilərinin rəngi qara, burunları enli, dodaqları isə qalındır. Rus-sovet antropoloqu Q. Debets bunu bölgəyə şimaldan protoayn elementlərinin nüfuz etməsilə izah edir.
Amerikada müstəmləkə işğallarının başlanması ilə Avropada hinduların mənşəyi ilə bağlı müxtəlif nəzəriyyələr yarandı. Hələ XVI əsrdə onların Asiya mənşəli olmaları ilə yanaşı, hinduları “itgin düşmüş İsrail övladları” və ya “Hindistandan köçmüş arilər” hesab edən “nəzəriyyələr” uydurulmuşdu. Coğrafi biliklərin zənginləşməsi nəticəsində Amerikanın Asiyadan Sakit okean vasitəsilə ayrıldığı məlum oldu. Bu isə hinduları kütləvi şəkildə məhv edən Avropa müstəmləkəçilərinin guya Amerika aborigenlərinin “Adəmdən törəmədikləri” ilə bağlı “nəzəriyyələr” uydurmalarına gətirib çıxartdı. M. Korrea isə Cənubi Amerika hindularının Avstraliyalılardan və Melaneziyalılardan törədiklərini iddia edirdi.
Məsələyə daha ciddi yanaşan N. Vitsenin Amsterdamda nəşr olunmuş “Şimali və Şərqi Tatarıstan” əsərində isə hinduların Asiyadan köçmələri antropoloji, etnoqrafik və linqvistik dəlillər ilə sübut olunur, onların tatar (türk) mənşəli olmaları qeyd edilirdi. Hinduların əcdadlarının Şərqi Asiyadan köçmələri ilə bağlı nəzəriyyə son dövrlərdə çex mənşəli ABŞ antropoloqu A. Qridliçka tərəfindən danılmaz faktlar ilə sübuta yetirilmişdir. Amerika qitəsi ərazisində (Alyaskadan, Ester çayı vadisindən, Şərqi Pataqoniyadan) aşkar edilən paleoantropoloji tapıntıları tədqiq edən A. Qridliçka onların indiki hindulara antropoloji oxşarlığını müəyyənləşdirətək, onların Şərqi Asiya xalqları ilə bağlılığını yazmışdır.
Mədəni antropologiya
Mədəni (kultural) antropoloqlar toplumu və mədəniyyəti analiz edir, ictimai və mədəni bənzərlik və fərqləri təyin edirlər. Bir çox bioloji, psixoloji, ictimai və mədəni xüsusiyyətlər ümumbəşəridir – bütün insan nəsli üçün ortaqdır. Bəziləri ümumidir – hamıya aid olmasa da bir çox qruplara aiddir. Bəziləri isə xüsusidir – ancaq bir qrupa aiddir.
Mədəni antropologiyanın iki istiqaməti vardır:
Etnoqrafiya
Etnologiya
Etnoqrafiya – xüsusi bir qrup, toplum və ya mədəniyyətin “etno rəsm”ini ortaya çıxarır. Etnoqrafik sahə çalışmasında etnoqraf məlumatlar toplayaraq bunun etno-rəsmini (kitab, məqalə, film) hazırlayır. Etnoqraflar adətən kiçik toplumlar içində yaşayıb yerli davranış, inanc, adət, ictimai həyat, iqtisadi fəaliyyət, siyasət və dini araşdırmışlar.
Arxeoloji antropologiya
Arxeoloji antropologiya (və ya sadəcə Arxeologiya) insan davranış və mədəni modellərini maddi qalıqlar vasitəsilə yenidən inşa edir, təsvir edir və şərh edir. Arxeoloqlar əsasən son 6.000 ildən əvvəli araşdırırlar, lakin son dövləri və hətta müasir dövrü də araşdıra bilərlər. Məsələn, 1973-cü ildə Tucson, Arizonada aparılan bir araşdırmada arxeoloq William Rathje müasir dövrün zibillərinin analiz edilməsi ilə modern həyat tərzinin bir çox cəhətlərini ortaya çıxartmışdır. Rathjenin ad verdiyi “zibil elmi” insanların etməsi gərəkdiyi, ya da tədqiqatçının zənn etdiklərini yox, həqiqətdə insanların nə yaşadıqlarını ortaya çıxarır (Harrison, Rathje və Hughes, 1992). Yəni bəzən sahə çalışmasında insanların dedikləri, zibillərin araşdırılması ilə ortaya çıxan nəticə ilə təzad təşkil edə bilər. Məsələn, “zibil tədqiqatçıları” ən az pivə içdikləri iddiasında olan 3 Tucson-lu məhəllənin zibil qablarında ən çox sayda pivə qabları aşkar etmişlər (Podolefsky və Brown, 1992). Zibillər istehlak və fəaliyyətlərə dair məlumat qaynağıdır. Qədim dövrdən qalmış zibil qalıqları isə keçmişin iqtisadi fəaliyyətlərinə güzgü tuta bilər.
Başqa bir istiqamət keramika parçalarının tədqiqinə aiddir. Çünki keramika daha dayanıqlı məmuldur və dövrümüzədək qoruna bilir. Bir məskunlaşma yerində ortaya çıxan keramika qalıqları o tarixi dövrdə və məkandakı inkişafın hansı texnoloji mürəkkəblik səviyyəsinə çatdığını göstərə bilər. Əgər dulusçular həmin məskunlaşma yerində mövcud olmayan materiallardan istifadə etmişlərsə, bu ticarət sistemlərinə işarə olacaq. Fərqli ərazilərdəki bənzər məmullar mədəni əlaqələri göstərəcək. Bəlkə ortaq mədəni atalara sahibdirlər, bəlkə aralarında ticarət əlaqələri var idi, bəlkə də eyni siyasi sistemin altında yaşayırdılar.
Arxeoloqlar üçün başqa bir istiqamət paleoekologiyadır. Ekologiya, bir mühitdə olan canlılar arasındakı əlaqələrin analiz edilməsidir. Bu orqanizmlər ətraflarındakı mühitlə birgə ekosistemi yaradırlar. “İnsan ekologiyası” (və ya mədəni ekologiya) insanları ehtiva edən ekosistemləri tədqiq edir və insanın “təbiəti istifadəsinin ictimai təşkilatlanma və mədəni dəyərlərdən necə təsirləndiyini öyrənir” (Bennet, 1969). Paleoekologiya keçmişin ekosistemlərini araşdırır. Keçmiş və müasir toplumları tədqiq edərkən ekolojik yanaşma əhali, mədəni baxışla formalaşmış istəklər, əmək bölgüsü, istehsal metodları və təbii resursların onlara ehtiyac duyanlar və istifadə edənlər arasında necə bölündüyünü araşdırır.
Arxeoloqlar həmçinin qazıntı işləri ilə də, mədəni proses və modelləri tədqiq edirlər. Bu qazıntı işləri iqtisadi, ictimai və siyasi fəaliyyətlərdəki transformasiyanı sənədləşdirməyə imkan verir.
Həmçinin müqayisəli arxeologiya əldə edilmiş məlumatların qarşılaşdırılmasına imkan verir, bununla yeni biliklərə çıxmaq mümkün olur.
Bioloji və ya fizioloji antropologiya
Bioloji və ya fizioloji antropologiyanın mövzusu insanın zaman və məkan içərisindəki müxtəlifliyidir. Bu müxtəliflik daha çox genetik və ətraf mühitin təsiri altında formalaşır. Ətraf mühitin təzyiqi istilik, soyuqluq, rütubət, gün işığı, yüksəklik və xəstəlikləri ehtiva edir. İnsanın fərqliləşməsinə yönələn fokus bioloji antropologiya içindəki beş maraq sahəsini birləşdirməkdədir.
Fosil qeydlərinin ortaya çıxardığı hominid təkamülü (paleoantropologiya)
İnsan genetikası
İnsanın böyüməsi və inkişafı
Meymunlar, quyruqsuz böyük meymunlar və digər insan olmayan hominidlərin biologiyası, davranışı və ictimai həyatı.
Bu maraq sahələri bioloji antropologiyanı digər sahələrə bağlayır: biologiya, zoologiya, geologiya, anatomiya, fiziologiya, tibb və səhiyyə.
Bir əsr bundan öncə Charles Darwin hər hansı bir populyasiya içində mövcud müxtəlifliyin bəzi fərdlərin həyatda qalmaq və törəməkdə daha uğurlu olmasına imkan yaratdığının fərqinə varmışdı. Ondan sonra inkişaf etmiş Genetika sahəsi bu müxtəlifliyin səbəbi və ötürülməsi məsələsində bizi aydınladır. Belə ki, müxtəlifliyin tək səbəbi genlər deyil. Fərdin həyatı boyunca bioloji xüsusiyyətlərin inkişafında irsiyyət ətraf mühitlə birgə təsirlənir. Məsələn, genetik olaraq uzun boylu olmağa meyilli insanlar uşaqlıqlarında yaxşı qidalanmazlarsa, qısa boylu qalacaqlar. Bu səbəbdən bioloji antropologiya ətrafın (qidalanma, yüksəklik, temperatur, xəstəlik) inkişaf prosesində bədən üzərindəki təsirini araşdırır. Daha əvvəl qeyd edildiyi kimi, insanın bioloji və mədəni təkamülü qarşılıqlı əlaqədədir və bir-birini tamamlayır. İnsanlar bioloji və mədəni baxımdan adaptasiya prosesini davam etdirməkdədirlər. Bu iki alt disiplinin ümumi antropologiya içində birlikdə araşdırılmasının səbəbi budur.
Bioloji antropologiya (zoologiya ilə birlikdə) primatologiyanı da əhatə edir. Primatlar ən yaxın qohumlarımızı – meymunları və quyruqsuz iri meymunları – ehtiva edir. Primatoloqlar onların biologiyasını, təkamül, davranış və sosial həyatını, adətən öz təbii mühitlərində araşdırırlar. Bir çox antropoloq primat davranışının erkən hominid davranışı (dolayısı ilə əcdadlarımızın) və insanın təbiəti və insan ümumbəşəriliyinə işıq tutduğunu düşündüyündən, primatologiya paleoantropologiyaya yardım etməkdədir.
Linqvistik Antropologiya
Hominidlərin nə vaxt danışmağa başladıqlarını bilmirik. İnkişaf etmiş, mürəkkəb dillər min illərdir ki mövcuddur. Linqvistik antopoloqlar dili məkan və zaman içində sosial və mədəni kontekstdə araşdırırlar. Bəziləri dilin ümumbəşəri xətləri ilə bağlı mülahizələr irəli sürərək bunu insan beynin təkbiçimliliyinə bağlayırlar. Digərləri, müasir dillərdən yola çıxaraq qədim dillərə struktur verməyə çalışır. Digərləri isə, çox sayda mədəniyyətin fərqli qavrayış və düşüncə şablonlarını ortaya çıxarmaq üçün dil fərqliliklərini araşdırır. Dil fərqliləşməsinin sosial kontekstdə araşdırılmasına sosiolinqvistika deyilir. Sosiolinqvistlər danışmağın sosial fərqləri necə təzahür etdirdiyini göstərə bilmək üçün tək bir dil içindəki müxtəlifliyi araşdırırlar. Yazılı olmayan dillərin sürətlə öyrənilməsinə imkan verdiyindən linqvistik texnikalar etnoqraflar üçün də yararlıdır.
Təsviri linqvistika məxsusi dillərdəki səsləri, qrammatikanı və mənanı əhatə edir. Tarixi linqvistika zaman içindəki fərqliləşməni, məsələn (Chaucer`in dövründə danışılan) Orta ingiliscə ilə modern ingiliscə arasındakı səs, qrammatika və lüğət fərqliliklərini tədqiq edir. Fərqliləşmənin bir səbəbi bölgə ləhcələrini nəzərdə tutan coğrafi fərqliliklərdir. Linqvistik fərqliləşmə sosial bölünmələrlə də, əlaqələndirilmişdir. Etnik qrupların bilinqual (iki dilli) və məxsusi sosial siniflərlə bağlı danışıq modelləri buna nümunə göstərilə bilər. Dil və mədəniyyətin digər aspektləri arasındakı bağların tədqiqində linqvistik və mədəni antropoloqlar əməkdaşlıq edirlər.
¹Hominidlər fosil və yaşayan insanları ehtiva edən zooloji ailənin üzvləridirlər.
²Orqanizmlərin ətrafın təzyiqi ilə uyğunlaşması prosesi
⁴Tarixi səbəblər Şimali Amerika yerlilərinin mədəniyyətlərini öyrənmək marağından, məntiqi səbəblər isə bu alt fənlərin araşdırma sahələrinin bir-biri ilə yaxın əlaqəli olması ilə bağlıdır.
Rio və Antirio boğazı
Rio və Antirio boğazı — Qərbi Yunanıstanda, İon dənizinin Korint körfəzi ilə Patraikos körfəzi arasında yerləşən boğaz. Rio burnu cənubdan, Antirio burnu isə şimaldan körfəzə doğru uzanır. Boğazın minimum eni 1920 m-dir. Minimum dərinlik 26 m-dir.
Qavşıq (Bicar)
Qavşıq — İranın Kürdüstan ostanı Bicar şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Rio və Antirio boğazı
Rio və Antirion boğazı boyunca bir bərə xidməti vardır. Boğaz üzərindəki Rio-Antirio körpüsü 2004-cü ildə açılmışdır. Afinadan Qərbi Yunanistana gedən əsas yol, möhkəm Pindus dağlarını adlayaraq Peloponnes yarımadası və Rio və Andirion boğazından keçir.
Qavşıq (Bicar)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 56 nəfər yaşayır (13 ailə). Əhalisini azərbaycan türkləri təşkil edir.
Rio və Antirio boğazı
Patraikos və Korint körfəzi arasında, Evrip boğazındakı axına bənzər, lakin daha zəif, saatda yalnız 3-4 kilometr olan bir qabarma-çəkilmə axını vardır.
Boğazın eni Peloponnesin materik Yunanıstandan uzaqlşması (ildə 35 millimetr) ilə artır.
Tarix
Peloponnes müharibəsi zamanı afinalılar ticarətin pozulması və spartalıların qərbə doğru irəliləməsinin qarşısını almaq üçün Formion komandirliyində Rio boğazına kiçik bir eskadron göndərirlər. Formionun donanması eramızdan əvvəl 429-cu ildə Rio burnu və Navpakte döyüşlərində qalib gəlir.
Boğazın coğrafi mövqeyi onun möhkəmləndirilməsinə zəmin yaradır. Sultan II Bəyazid Navpaktenin süqutundan sonra (29 avqust 1499) Rio və Antirio qalalarını tikdirir. Daha sonra hər iki qala birləşmiş xristian qüvvələrin lideri Andrea Doria tərəfindən işğal edilir (1532-ci ilin oktyabrında). 1603-cü ildə Malta cəngavərləri Ordeninin Şövalyeleri Patras və Lepantoya pirat hücumu ilə Rio qalasını dağıdırlar. Osmanlı-Venesiya müharibəsi zamanı qalalar 1687-ci ildə Amiral Francesko Morosini tərəfindən ələ keçirilir. Antirio qalası Morosini tərəfindən bərpa edilir və 1699-cu ildə Karlovitsa müqaviləsinə əsasən dağıdılır. Daha sonra Osmanlılar tərəfindən bərpa edilir. 1715-ci ildə Osmanlı-Venesiya müharibəsi zamanı türklər Rio qalasını geri qaytarır. 1828-ci ildə Yunanıstan İstiqlaliyyət müharibəsi zamanı bir fransız ekspedisiya korpusunun qalanı mühasirədə saxlamasından sonra türklər qalasını general Mesona təslim edir. Yunanlar 1829-cu ildə Antirio qalasını işğal ələ keçirir.
Ağacəri eli
Ağacəri eli — İranda yaşayan türkdilli tayfa. Səlcuqlar. monqollar və qaraqoyunlular dövründəki hadisələrdə fəal iştirak etmişlər. V əsrdə Azərbaycana gəldikləri məlumdur. Tarixçi Rəşidəddin ağacərilər haqqında məlumat vermişdir.
Tarixçə
Beşinci əsrdə Ağacəri eli, Volqa çayının ətrafında və Qıpçaq düzənliklərində yaşayırdılar. Mahmud Qaşqarlı, "Divanü Lüğat-it-Türk"də onları 24 Oğuz Türk qəbilələrindən biri bildirib.Onlar, sonra İran, Anadolu və Qara dənizin şimalına köçüblər. İranda onlar Şərqi Azərbaycan, Zəncan, Həmədan və Xuzistan ostanlarında yaşayırlar. “Ağacəri” adı (“ağac ərləri”, “orman insanları”) özü özlüyündə tarixi qədim olan bir etnonimdir. Türkiyə tarixçisi Zəki Vəlidi Toğanın yazdığına görə, 460-cı ildə Xəzər ölkəsində Azərbaycana Ağacəri adında bir boy gəlmişdir. Daha sonra, biz Ağacəri adına Anadolunun Maraş dağlarında Avşar və Bayatların qonşuluğunda rast gəlirik. 1246-cı ildə həmin bu Ağacərilər Elxanlı sərkərdəsi Baycu noyonla çarpışmışlar. Ağacərilərin başqa bir bölüyü isə uzun illər Ərdəbil yaxınlığındakı Xalxalda hakim olmuşlar. Qəzvinin ünlü Ələmut qalasının (“qartal yuvası”) Hülaku xan tərəfindən fəthinə Ağacəri eli də qatılmışdır.
Ağacəri elinin adına Qaraqoyunluların və Ağqoyunluların tərkibində də rast gəlinir. Minorski Ağacəri elini Kohgiluyə Lurlarının tərkibində göstərsə də, Ağacəri elinin Türklərdən ibarət olduğunu söyləmiş və tirələrini sadalamışdır: Avşarlar, Cağataylar, Bəydililər və Qarabağlılar. Ağacərilərin ən azından bir hissəsinin (xüsusən Avşar adlı tirələrinin) keçmişdə bir zamanların qüdrətli Oğuz boyu olan Xuzistan Avşarlarının 1596-1597-ci illərdəki üsyandan sonra I Şah Abbas tərəfindən pərən-pərən salınmış Kohgiluyə bölgəsindəki qolundan törədiyini güman etmək olar. Ağacəri elinin Qaşqayların Kəşküli bölüyü ilə də bağlılığı təxmin edilir, çünki, hər ikisinin tərkibində eyni adlı Bəydili və Cama Bozorqi adlı tirələr var.
1820-ci illərdə Ağacəri eli Xuzistan ərazisində Behbahan şəhəri ətrafına bu şəhəri Bəxtiyarilərdən, Boyer Əhmədilərdən və başqa köçərilərdən qorumaq üçün köçürülmüşlər. Ağacəri Türklərinin bir qismi zamanla İrandilli qövm olan Boyer Əhmədilərə qarışmış və həmin qism bu gün Ağayi adı ilə tanınır. 1913-cü ilə aid bilgilərə görə Behbahandakı Ağacərilərin sayı 2,000 ailə qədər olmuşdur. Tirələri bunlardır: Bəydili, Avşar, Cağatay, Ağbaği, Şeri, Lur Zaban, Baseri, Cama Bozorqi, Tiləkü, Deyləmi, Gəştil və Davudi. Ağacəri elindən bir çoxları İran adlanan ölkənin güneyindəki Abadan, Bəndər Mahşəhr və öz adlarını daşıyan Ağacəri şəhərinə köçmüş və hal-hazırda neft sənayesi başda olmaqla müxtəlif peşələrdə işləməkdə və şəhər həyatı sürməkdədirlər.
Arsen Lupen
Arsen Lupen — Moris Leblanc tərəfindən yaradılmış fransız fantastik personajıdır. Personaj centlmencəsinə oğurluq cinayətlərini törətmək və cinayət tapmacalarını həll etmək üçün maskalardan istifadə etmək, müxtəlif şəxsiyyətlər yaratmaq və ələ keçirmək istedadı ilə tanınır.
NGC 528
NGC 528 - Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Andromeda bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Arsen Lupen
Qəhrəman ilk dəfə 1905-ci ilin iyulunda Je sais tout jurnalında nəşr olunan "Arsen Lupenin həbsi" adlı qısa hekayədə ortaya çıxır. Onun yaradıcısı Maurice Leblanc bu qısa hekayəni həmin il nəşr olunan "Arsen Lupen, centlmen-oğru" kolleksiyasında tutur. Personajın oxucular arasında artan uğuru ilə üzləşən onun sərgüzəştləri 1905-ci ildən yazıçının ölümünə qədər yəni, 1941-ci ilə kimi 18 (on səkkiz) roman, 39 (otuz doqquz) hekayə və 5 (beş) pyesdə əks olunub. 200px|thumb|left|Moris Leblanc, Arsen Lupen yaradıcısı Onun bir çox sərgüzəştləri Belle Epoque Fransası və Arsen Lupenin öz müəllifinin düşüncəsi yolu ilə getdiyi dövrlərdə cərəyan edir: Lupenin ilk romanlarındakı anarxist rəğbətləri Böyük Müharibə zamanı yazılan əsərlərdə vətənpərvər Lupen olur. Hər şeydən əvvəl, o, detektiv olmaq üçün yavaş-yavaş oğru olmaqdan çıxır.
İdmançı və təcrübəli döyüşçü olmaqla yanaşı, o, həmçinin maskalanmaq və hər hansı bir müəmmanın öhdəsindən gəlmək üçün istifadə etdiyi fərasət və bacarıqlarını nümayiş etdirmək qabiliyyətinə malikdir. Üstəlik, onun uşaq və cazibədar tərəfi, həvəslə istehza edən, işgəncəli və sirli bir xarakterlə birləşərək, onu centlmen-oğru simasını təcəssüm etdirən məşhur bir personaj etdi.
Xaricdəki şöhrəti ona həm Amerika filmlərinə uyğunlaşmalar, həm də Yapon müəllifləri tərəfindən manqa adaptasiyaları qazandırdı. Onun adı, həmçinin L'Aiguille Creuse-ni əhatə edən mifə töhfə verdiyi bir çox sərgüzəştlərinin də mərkəzində olan Normandiyadakı Fransanın Etretat şəhəri ilə də əlaqələndirilir.
Nəhayət, onun populyarlığı neologizminin meydana çıxmasına səbəb oldu və lupenologiya adlandırıldı. Bu termin holmesologiya kimi Moris Leblancın işinin pərəstişkarları tərəfindən Lupenin sərgüzəştlərinin öyrənilməsinə aiddir.
Personaj digər yazıçıların bir sıra kitablarında, eləcə də çoxsaylı film, televiziya, səhnə oyunu və komik kitaba uyğunlaşmalarda da yer alıb. Beş səlahiyyətli davam filmi 1970-ci illərdə Bualo - Narsejak-ın məşhur sirli yazı qrupu tərəfindən yazılmışdır.
Uydurma bioqrafiya
Anası Henriette Andresi ailəsinin müqavimətinə baxmayaraq, gimnastika müəllimi Teofrast Lüpinlə evlənmiş Arsen Raoul Lupenin anadan olmuşdur. Daha sonra uşaq Norman adlı gənc dayə Viktora həvalə olunur. . Oğru olduğu ortaya çıxan Teofrastdan ayrıldıqdan sonra Henriette Arsenin yanına ailəsinin varlı əmiuşaqları Dreux-Subise ilə köçür və onun üçün qulluqçu işləyir. Gənc Arsen anasının məruz qaldığı təhqirlərin qisasını almaq üçün Kraliça Mari-Antuanettanın boyunbağısını oğurlayır, o vaxta qədər Dreux-Soubise sahib olur. Henriette Andrésin vəfat edir. Arsen Lupun, Me Imbertin seyfinin işi zamanı ilk irimiqyaslı cinayət müəssisələrindən birini qurur. Arsen sehrbaz Dikson və hipnozçu Pikman ilə Rostat səhnə adı altında sehr öyrənir, iki ildən sonra o, rus tələbə adı altında Saint-Louis xəstəxanasında həkim Altierdən dermatologiya üzrə təhsil alır.
Prestijli şəcərə
Arsen Lupenin ilk tanınmış əcdadı onun ulu babası, İmperiya generalıdır. General Lupen 1814-cü il fevralın 11-də I Napoleonun ordularının general Osten-Sakkenin rus qoşunlarına və general İohann Yorkun prusslarına qarşı qalib gəldiyi Montmirail döyüşündə iştirak edir. Onun imperator ordusunda irəliləməsi isə imperatorun müəyyən layihələrini qarşısını aldıqdan sonra diviziya generalı rütbəsi ilə məhdudlaşır. .
O, Chateau d'Orsay xarabalıqlarında yaşadığı əmisi oğlu Comtesse de Montcalm Et ilə evləndi.
Erkən oğru
200px|thumb|right|Kraliçanın məşhur boyunbağısı 1880-ci ildə Arsen anası ilə birlikdə Parisdə yaşayır. Evliliyindən qəzəblənən və valideynləri tərəfindən rədd edilən Henriette, arvadının qulluqçusu kimi çıxış etdiyi Dreux-Soubise hersoqu olan uzaq əmisi oğlunun evinə qəbul edilir. 6 yaşında Arsen Dreux-Soubise6 kraliçasının qiymətli boyunbağısını oğurlayır. Oğurluqda şübhəli bilinən Henriette oğlu ilə birlikdə evdən atılır və Normandiyada bir qadın ilə sığınacaq tapırlar.
Arsen Lupen və Şerlok Holms
220px|thumb|left|Sherlock Holmes, Arthur Conan Doyle'ın qəhrəmanı, Herlock Sholmes'in xarakterini ilhamlandıran. 15 iyun 1906-cı ildə "Şerlok Holms çox gec gəlir" qısa hekayəsində Şerlok Holmsu Lupenlə tanış etdi. Bu əsərdə yaşlı Holms ilk dəfə gənc Lupenlə tanış olur. Doylun hüquqi etirazlarından sonra hekayə 1-ci cilddə kitab şəklində toplananda ad "Herlock Sholmes" olaraq dəyişdirildi.
Şolmes 2-ci cilddə toplanmış daha iki hekayədə, "Arsène Lupin contre Herlock Sholmes"də və sonra L'Aiguille creuse-də İçi Boş İynənin sirri uğrunda döyüşdə qonaq rolunda qayıtdı. Arsène Lupine contre Herlock Sholmes 1910-cu ildə ABŞ-da "The Sarışın Xanım" adı ilə nəşr olundu.
Şerlok Holms, bu dəfə əsl adı ilə və Vatson və Lestrade kimi tanış personajların müşayiəti ilə 2008-ci ildə PC 3D macəra oyununda Arsen Lupenlə Şerlok Holms Arsen Lupenlə qarşılaşdı. Bu oyunda Holms (və bəzən başqaları) Lupenin beş qiymətli İngilis əşyasını oğurlamasına mane olmağa çalışır. Lupen Britaniyanı alçaltmaq üçün əşyaları oğurlamaq istəyir, lakin o, həm də Holmsa heyran olur və beləliklə, onu dayandırmağa cəhd edir.
Boris Akuninin 2008-ci ildə Rusiyada "Yeşim təsbeh muncuqları" kitabının yekunu olaraq nəşr olunan "Qüllə əsiri və ya üç müdrik adamın qısa, lakin gözəl səyahəti" romanında Şerlok Holms və Erast Fandorin dekabrda Arsen Lupenə qarşı çıxırlar.
Ser Artur Konan Doylun əmlakı ilə Şerlok Holms obrazı ilə bağlı uzun müddətdir davam edən müəllif hüquqları problemlərinə görə, şərəfinə The Great Ace Attorney Chronicles beynəlxalq buraxılışında eyniadlı personaj üçün "Herlock Sholmes" adı istifadə edilmişdir. Con və İris Vatsonun personajları ilə soyadları "Wilson" olaraq dəyişdirildi.
Şəyyad Həmzə
Şəyyad Həmzə — XIII əsr türk sufi şairi. O, Akşehir və Sivrihisarda yaşamışdır. Şəyyad Həmzə əvvəllər şəyyad (hörgü ustası) ikən əxi qrupları ilə əlaqəsi sayəsində təriqət dairələrinə də daxil olmuş, bu arada xalqa şeirlər söyləmişdir.
Yaradıcılığı
Şəyyad Həmzə heca və əruz vəzni ilə şerlər oxuya bilən, islam mədəniyyətinə bələd olan səyyar bir mütəsəvvifdir. Hecalarla yazılan şeirləri poeziya baxımından gözəldir. Əruzla yazdığı şeirləri o qədər də uğurlu alınmamışdır. Bundan başqa, şeirlərində türk şeirinin təməlindən sətirlər var. Klassik şeirlərində, xüsusən də nətlərinə önəm verilir. Bu şeirlərdə ərəb, fars və islam mədəniyyətinə dair güclü biliklər üstünlük təşkil edir.
Şəyyad Həmzənin beş məsnəvisi və başqa şeirləri məlumdur.
Şəmsi Qoca
Şəmsi Adilxan oğlu Qocayev — Azərbaycanlı şair, publisist, pedaqoq. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.
Həyatı və fəaliyyəti
Şəmsi Qoca 27 aprel 1961-ci ildə Qərbi Azərbaycanın Ağbaba mahalının Amasiya rayonunun Çaybasar (İlanlı) kəndində anadan olub. 1982-ci ildə Gəncə Dövlət Universitetinin tarix fakültəsini bitirib.
1982–2005-ci illərdə Saatlı rayonunun məktəblərində müəllim, direktor müavini, məktəb inspektoru, RTŞ-nin müdir müavini vəzifələrində işləyib.
2006-cı ildən 30 yanvar 2013-cü ilə qədər Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin Strateji təhlil, planlaşdılrma və kadrların idarəolunması sektorunda aparıcı məsləhətçi vəzifəsində işləmişdir. Müntəzəm olaraq dövri mətbuatda elmi-metodik, publisistik, ədəbi-tənqidi və pedaqoji məqalələrlə çıxış edir. "Qızıl qələm" və "Məmməd Araz" mükafatları laureatıdır. 2011-ci ildə "Qabaqcıl təhsil işçisi" adına layiq görülmüşdür.
Bir sıra dərs vəsaitlərinin, tarix proqramlarının dərsliklərin və şeir kitablarının müəllifidir. Onlarla kitabın, "Azərbaycan tarixi" elektron dərsliklərinin redaktoru, "Bakı təhsili" qəzetinin yaradıcısı və ilk baş redaktoru olmuşdur. 2013-2017-ci illərdə Binəqədi rayonundakı 126 nömrəli tam orta məktəbin direktoru vəzifəsində işləmişdir. Hal-hazırda 166 nömrəli məktəb-liseyin direktorudur.
Ailəsi
Ailəlidir. Bir oğlu, iki qızı var.
XI Lüdovik
XI Lüdovik (Louise XI) və ya Tədbirli Lüdovik (Louise le Prudent; ) — Fransa kralı.
Lüdovik 1440-cı ildə atası VII Çarlza qarşı ayaqlandı. Atasını devirməyi planlaşdırsa da, bu cəhdi uğursuz oldu. Buna baxmayaraq atası tərəfindən bağışlandı və mərkəzdən uzağa — cənub-şərqi əyalətlərdən birinə göndərildi. Ancaq burada Lüdovik öz intriqalarını davam etdirdi və atasının etirazlarına baxmayaraq Savoyya hersoqunun qızı Şarlotta ilə evləndi. Nəticədə VII Çarlz oğlunun üzərinə ordu göndərdi və Lüdovik atasının ən güclü düşməni Burqundiya hersoqu Yaxşı Filipə sığındı.
Atası VII Çarlz 1461-ci ildə vəfat etdi və Lüdovik taxta keçmək üzrə Burqundiyanı tərk etdi. Ancaq ilk başda dost olduğu Burqundiya ilə sonralar münasibətləri pisləşdi və 1472-ci ildə Burqundiya hersoqu Cəsur Çarlz Fransaya qarşı müharibə elan etdi. Buna cavab olaraq Lüdovik İngiltərə kralı IV Eduardla ittifaq qurdu və bu birlik Yüzillik müharibənin ardından İngiltərə və Fransa arasında qurulan ilk ittifaq oldu. 1477-ci ildə baş tutan Nansi döyüşündə Cəsur Çarlz həlak oldu və beləcə, Burqundiya hersoqlarının sülaləsi qurudu. Lüdovik siyasi boşluqdan istifadə edərək Burqundiyaya aid bəzi mülkləri ələ keçirməyə çalışdı.
Onun apardığı intriqalar və diplomatik fəaliyyəti səbəbilə "le Ruse" ("Hiyləgər") və düşmənlərinə tələlər qurduğu üçün "l'universelle aragne" ("Dünya hörümçəyi") ləqəbi qazandı. Lüdovik 30 avqust 1483-cü ildə vəfat etdi və yerinə azyaşlı oğlu VIII Çarlz taxta çıxdı.
On zənci balası (roman)
On zənci balası — ingilis yazıçısı Aqata Kristi tərəfindən yazılmış sirli romandır və onun yazdığı kitablar arasında ən çətini kimi təsvir edilmişdir. O, ilk dəfə Böyük Britaniyada Collins Crime Club tərəfindən 6 noyabr 1939-cu ildə On Balaca Zenci adı ilə əsas süjet elementi kimi xidmətedən uşaqların sayma qafiyəsindən və ozan mahnısından sonra nəşr edilmişdir.
İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun Aerokosmik Qüvvələri
İran İnqilab keşikçiləri Ordusunun Aerokosmik Qüvvələri – İran İslam Respublikasını havadan edilə biləcək bütün hücumlardan müdafiə etmək vəzifəsini yerinə yetirən ehtiyat qüvvədir. Komandanı Briqadir Həsən Əbubasardır. Bu qoşun növü 1979-cu ildə yaradılıb. İran İnqilab keşikçiləri Ordusunun nəzarəti altında olan ikinci böyük qüvvədir. Nizami İran Hərbi Hava Qüvvələrindən ayrıdır. İnqilab keşikçiləri Ordusunun hava qoşunları daha çox Strateji raket qoşunu kimi tanınır. İran HDQ və İran HHQ kimi İİKK-nın aerokosmik qüvvələri də Silahlı Qüvvələrin ayrıca bir növüdür. Gələcəkdə İran İslam Respublikasının Hava qoşunları ilə bərabərləşdiriləcəyi ehtimal olunur.
Strukturu
İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (İİKK) aerokosmik qüvvələri bu təşkilatın aviasiya, raket və kosmik komponentlərindən ibarətdir. Onların vəzifələri düşmənin quru, hava və dəniz qüvvələrinə, hərbi və iqtisadi infrastruktur obyektlərinə raket zərbələri endirməkdən ibarətdir. İran Aerokosmik Qüvvələrinin (İAQ) şəxsi heyətinin sayı 15-20 min nəfər arasında hesablanır. 2009-cu ilin oktyabr ayından İAQ komandanı briqada generalı Əmir-Əli Hacızadədir.
Sanksiyaların təzyiqi və daimi resurs məhdudiyyəti İran Aerokosmik Qüvvələrini asimmetrik bir yanaşma qəbul etməyə məcbur edir. Bu məqsədlə İİKK kəşfiyyat, müşahidə və zərbə məqsədilə istifadə olunan müxtəlif pilotsuz uçuş aparatlarına ciddi əhəmiyyət verir.
İranın aviasiya parkının pilotsuz vasitələr komponenti ölkənin hərbi potensialının ən sürətli böyüyən hissəsi hesab edilir. PUA-lar bir çox İran hərbi qurumları tərəfindən istifadə edilsə də, İİKK Aerokosmik Qüvvələri böyüyən pilotsuz sistemlər parkının əsas operatorudur.
İran müntəzəm olaraq Fars körfəzi və Hörmüz boğazı da daxil olmaqla sərhəd və sahil boyu kəşfiyyat və müşahidə aparmaq üçün uçuşlar həyata keçirir. Suriya və İraqda aparılan əməliyyatlar çərçivəsində isə bir çox fərqli PUA-lar kəşfiyyat və zərbə məqsədləri üçün istifadə edilir. 2018-ci ildə Suriyanın şərqindəki antiterror əməliyyatının bir hissəsi olaraq, İİKK ilk dəfə olaraq İran ərazisindən zərbə tipli pilotsuz uçuş aparatından istifadə etdi.
Akamas yarımadası
Akamas yarımadası — Kipr adasının qərbində olan yarımada. Zirvəsi Kiprin ən qərb nöqtəsini təşkil edir. Ən yaxın qəsəbə Polis Xrisoxus bələdiyyəsinin bir hissəsi olan Laçı şəhəridir. Yarımadanın sahəsi 230 km²-dir.
Yarımada ehtimal ki, Teseyin oğlu Akamasın adını daşıyır. O, Troya müharibəsindən sonra orada qalmışdı.
Akamas bir qoruqdur. Tapılan 530 bitki növündən 35-i endemikdir. Yarımadada Glaucopsyche paphosunun endemik kəpənək növlərinə də rast gəlmək olar. Sini çanaqlı tısbağalar yumurtalarını uzaq Lara çimərliyində qoyur. Toxunulmamış təbiətinə görə Akamas bu gün turistlər üçün populyar turizm məkanıdır.
Akamasın cənub-şərqində, Lara çimərliyinin cənubunda, Avqas çayı boyunca 3 km uzunluğunda və bəzi yerlərdə yalnız bir neçə metr genişlikdə olan Avakas dərəsi vardır.
BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1165 saylı qətnaməsi
BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1165 saylı qətnaməsi — 1998-ci il aprelin 30-da Ruanda Beynəlxalq Cinayət Tribunalının (RBCT) yerinin müəyyən edilməsi ilə bağlı öhdəliyi ifadə edən 955 (1994) saylı qətnamənin xatırlandığı, RBCT-də III Palatanın yaradılmasını nəzərdə tutan, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhlükəsizlik Şurası tərəfindən qurumun 3877-ci iclasında yekdilliklə qəbul edilmiş qərar.
Sənəddə Təhlükəsizlik Şurası xatırladıb ki, 955 saylı qətnamə RBCT-də məhkəmə palatalarının və hakimlərin sayının artırılmasına icazə verir. Qətnamə Ruandada beynəlxalq humanitar hüququn pozulmasına görə məsuliyyət daşıyanların mühakimə olunmasının sülh və barışığa töhfə verəcəyini təsdiqləyib. Sənədə görə mühakimə olunmağı gözləyən çox insan olduğu üçün Ruanda məhkəmə sisteminin gücləndirilməsinə ehtiyac da var idi.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Nizamnaməsinin VII Fəslinə əsasən fəaliyyət göstərən Təhlükəsizlik Şurası RBCT-də üçüncü məhkəmə palatası yaratdı və məhkəmə palatalarına seçkilərin 24 may 2003-cü ildə, yəni cari hakimlərin səlahiyyət müddətinin başa çatacağı tarixdə keçiriləcəyini bildirdi. Hakimlər seçkilərdən sonra mümkün qədər tez öz səlahiyyətlərinin icrasına başlamalı idilər. RBCT-də əlavə səmərəlilik təşviq edildi və Baş katib Kofi Annandan Tribunalın səmərəli fəaliyyətini asanlaşdırmaq üçün tədbirlər görməsi xahiş olundu.
Meşə ziyanvericiləri
Meşə ziyanvericiləri – meşəliklərə ziyan verən (zədələyən) orqanizmlər.
Ümumi məlumat
Meşəyə, əsasən, ziyan verən cücülər sinfidir, bir qədər az ziyanvericilərdən bəzi gənələri, çoxayaqlıları, ibliz, məməlilər (həşəratyeyənlər – kirpilər, göstəbək, siçanlar; cütdırnaqlılar – qaban, cüyür və s. yırtıcılar – tülkü, ayı və bəzi quşlar). Bu heyvanların verdiyi ziyan yarpaqların, tumurcuqların, çiçəklərin, meyvələrin toxumların, budaqların, qabıqların, ağacın oduncağının, köklərinin tam və qismən yeyilməsi və ya zədələnməsindən ibarətdir. Bu zaman bitkilər (ağac və kollar, yeniyetmələr) zəifləyir, inkişafı dayanır, baş vermir və çox vaxt məhv olur. Cücülər meşə üçün daha təhlükəlidir, onlar kütləvi çoxalaraq geniş ərazilərdə meşə təsərrüfatına ziyan yetirir.
ABŞ azərbaycanlıları
ABŞ azərbaycanlıları və ya Amerika azərbaycanlıları  — tarixi Azərbaycandan kənarda yaşayan etnik azərbaycanlıların təşkil etdiyi Azərbaycan diasporunun ABŞ-də yaşayan hissəsinin adı. Əsasən ABŞ-nin Nyu-York, Vermont, Arizona, Florida, Ohayo, Konnektikut, Nevada, Texas, İllinoys kimi ştatlarında yaşayırlar. ABŞ-də azərbaycanlıların 30-a yaxın ictimai birliyi, bir jurnalı və bir televiziya kanalı fəaliyyət göstərir. ABŞ dövlət departamentinin verdiyi məlumata görə, Azərbaycan müstəqillik əldə etdikdən sonra 5 553 azərbaycanlı ABŞ vətəndaşlığına keçmişdir.
Tarixi
ABŞ-yə gələn ilk azərbaycanlı Mirzə Əli Əkbər olmuşdur. O, 1912-ci ilin 7 iyun tarixində Böyük Britaniyanın Liverpul dəniz limanından Mauretania gəmisi ilə Ellis adasına gəlmişdir.
Azərbaycan Demokratik Respublikasının tənəzzülündən sonra 20-yə yaxın azərbaycanlı ABŞ-yə getmişlər. Onlar əsasən bolşevik təziqindən qaçanlar olmuşlar. Daha sonra İkinci dünya müharibəsi illərində Almaniyada xidmət edən və ya faşistlərə əsir düşən azərbaycanlıların bir qismi ABŞ-yə mühacirət etmişlər. Onların təxmini sayı 250-300 nəfər olmuşdur. Həmin dövrlərdə azərbaycanlılar ən çox Nyu-York ştatında yaşamışlar. Bu daha çox bu ştatda türk mühacirlərin olması ilə əlaqədər idi. 1980-ci illərə qədər Azərbaycan SSR-dən ABŞ-yə gedənlərin sayı çox az olmuşdur. Bunun əsas səbəbi SSRİ-dən ABŞ-yə adi vətəndaşların getməsinin mümkün olmaması idi. 1980–ci ildə ABŞ–da təxminən 200 Azərbaycandilli ailə yaşayırdı.
1979-cu il İran inqilabı zamanı 150 000 azərbaycanlı İrandan ABŞ-yə mühacirət etmişlər. Onlar əsasən İranda hakimiyyətə gələn rejimin rəhəbrliyi altında yaşamaq istəməyənlər olmuşlar.
Müasir durum
ABŞ dövlət departamentinin verdiyi məlumata görə, 2001-2010-cu illərdə 9 391 nəfər azərbaycanlı ABŞ vətandaşı kimi qeydiyyata götürülmüşdür. Bunlardan 2 565 nəfəri Green card sahibidir. 1990-cı ildən etibarən, Azərbaycandan Green card qalibi olanların sayı 5 490 nəfər olmuşdur. ABŞ dövlət departamenti, orta hesabla Azərbaycana hər il 400 nəfər kvota yeri ayrıldığını açıqlamışdır. Bu da qonşu Gürcüstan və Ermənistana ayrılan kvotadan dəfələrlə azdır. 2011-ci ildə Azərbaycandan Green card qalibləri sayı 355 nəfər olmuşdur. ABŞ azərbaycanlılarının sayları, Qafqazın digər xalqlarına nisbətən azdır. ABŞ-də 500 000 erməninin və 250 000 gürcü əsilli insanların yaşadığı qeyd olunur.
Hazırda ABŞ-də azərbaycanlıların 30-a yaxın təşkilatı fəaliyyət göstərir. Bu təşkilatlardan birincisi 1957-ci ildə yaradılan Amerika Azərbaycanlıları Cəmiyyətidir. Onun indiki sədri Tomris Azəridir.
Kütləvi informasiya vasitələri
ABŞ-nin İllinoys ştatının Çikaqo şəhərində azərbaycanlıların Günaz TV adlı televiziya kanalı yayımlanır. Kanal 2005-ci ilin aprel ayından canlı yayıma başlamışdır. Günaz TV-nin əsas təsisçiləri Əhməd Obalı və Huseyn Bəydir. Gün ərzində 24 saatlıq proqramları Hotbird peyki vasitəsi ilə yayımlanır. Kanalın əsas məqsədi İranda azərbaycanlıların hüquqlarının tapdalanmasına son qoyulması, İran azərbaycanlılarının haqlarının tanınması istiqamətində fəaliyyət göstərməkdir. Gün ərzində 8 saatlıq canlı efir müddəti var.
Həmçinin bax
Amerika Azərbaycanlıları Cəmiyyəti
Resen sarayı
Resen sarayı — Şimali Makedoniyanın Resen qəsəbəsində tarixi bir neoklassik əmlakdır. XIX əsrin sonlarında resenli Osmanlı bəyi olan Əhməd Niyazi bəy tərəfindən inşa
edilmişdir. Sarayın memarlıq üslubu onu Makedoniyada unikal edir. Hal-hazırda binada muzey, qalereya və kitabxana fəaliyyət göstərir. Resen bələdiyyəsinin yerli əhalisi binanı "Saraj" olaraq adlandırır.
Təsviri
Saray neoklassik memarlıq üslubunda inşa edilmişdir. Bina 35 m (114 ft) yüksəkliyindəki hündür hissə və iki pəncərəsi ilə təmailə simmetrikdir. Bir zirzəmi, iki mərtəbə və mansardla birlikdə 7,800 m2 (83,958 ft2) sahəsi var.
Binanın xarici divarları 60 santimetr qalınlığındadır. Xüsusilə fasadda zəngin heykəltəraşlıq detalları var. Dam əvvəlcə ağacdan hazırlanmışdı, lakin 1982-ci ildə aparılan təmir işləri zamanı bura polad profillərlə əvəz edilmişdir.
Tarix
Mütərəqqi təşkilatının və ehtimal ki, Gənc Türklərin üzvü olan Əhməd Niyazi bəy XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində Resen bölgəsinin bəyi olmuşdur. Bəy bəlkə də Versaldan poçt kartları qəbul etməyə başladıqdan sonra Fransız stilli əmlak istəmişdir.
Sarayın inşası 1905-ci ildə başlamış və binanın xarici görünüşü Gənc Türklər İnqilabından sonra, 1909-cu ildə tamamlanmışdır. Daxili işlər də daxil olmaqla, qalan hər şey Balkan müharibələrindən və 1922-ci ildə Birinci Dünya Müharibəsindən bir neçə il sonra tamamlanmadı. Lakin Əhməd Niyazi bəy, 1912-ci ildə naməlum səbəblərdən Durresdə ölmüş və buna görə də əmlakının tamamlandığını görməmişdir.
Balkan Döyüşlərindən sonra mülk bir neçə fərqli təşkilat üçün bir neçə fərqli funksiyaya xidmət etdi. Əvvəlcə Serbiya Krallığı, sonra isə Yuqoslaviya Krallığı altında yerli inzibati məqsədlər üçün istifadə edildi. II Dünya Müharibəsi dövründə bina işğalçı qüvvələr tərəfindən istifadə edildi. Müharibədən sonra Resen şəhər meriyası və daha sonra şəhər kitabxanası kimi istifadə edildi. Nəhayət, Saray hal-hazırda olduğu kimi bir muzey və qalereya oldu.
Müasir istifadə
Bu gün Saray Draqi Toziya Mədəniyyət Evi, Resen Keramika Koloniyası, Keraca Visulheva Qalereyası və bir kitabxanaya sahibdir.
Draqi Toziya Mədəniyyət Evi, Makedoniya Muzeyinin Skopyedəki bir şöbəsidir. Mədəniyyət evi həm də tamaşalar, ədəbi oxu və digər mədəni tədbirlərin keçirildiyi yerdir.
Sarayda yerləşən Resen Keramika Koloniyası, YUNESKO-nun Beynəlxalq Keramika Akademiyasının üzvüdür.
Sarajda 1940-cı illərdən bəri bir şəhər kitabxanası mövcuddur. Bu gün burada 31 mindən çox kitab var. center|thumb|657x657px|Resen sarayının panoraması
Barbar küçəsi (film, 1984)
Barbar küçəsi  (ing. Rue barbare) — 1984-cü ildə ildə istehsal olunmuş Fransa filmidir. Bu film Jan-Klod Van Dammın çəkildiyi ilk filmidir. Jan-Klod Van Damm epizodik rolda çəkilmişdir.
Qızılbulaq (Bicar)
Qızılbulaq — İranın Kürdüstan ostanı Bicar şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 189 nəfər yaşayır (48 ailə). Əhalisini azərbaycan türkləri və kürdlər təşkil edir.
Karatup yarımadası
Karatup yarımadası (Қаратүп) — Aral dənizinin şimal-şərqində, Qazaxıstanın Qızılorda vilayətinin Aral rayonu ərazisində yerləşən keçmiş yarımada. Aral dənizinin dayazlaşmasından əvvəl dəniz boyu uzunluğu (Böyük Sarışıqanak körfəzi tərəfdən) 42 km idi. Sahildəki relyef hündürlüyü 123 m-ə, mütləq maksimum hündürlüyü isə 190 m-ə çatırdı.
Hazırda Aral dənizinin quruması səbəbindən yarımada və ona bitişik ərazilər səhradır.
Xristian məzhəbləri
Günümüz Xristian Məzhəbləri
Xristianlıqda məzhəblərin təşəkkülünü, İsanın dünyadan ayrılmasından dərhal sonra Onun dininə girən Paulla İsanın camaatı arasındakı ixtilaflara bağlayan görüş daha geniş yayılmışdır. Həqiqətəndə Paulun xristianlığı qəbul etməsindən sonra Onunla İsanın camaatı arasında çıxan ixtilaflar onların qısa zamanda ikiyə bölünmelerine səbəb olmuşdur.
Bir başqa baxımdan məzhəblərin doğulmasını, inanc, ayin və s. mövzulardakı ixtilaflarla, XI əsrdə Şərq-Qərb kilsələrinin bir-birindən qopmasına, hətta islahat hərəkətlərinə bağlayan fikiri mənimsəyənlər də vardır. Burada kilsələr arasındakı ixtilaflardan çox, hələ də hal-hazırda varlığını davam etdirən müəyyən üç Xristian məzhəbindən (Katolik, Ortodoks, Protestant) ana xəttləriylə söz verilir.
1-Katolik məzhəbi
Bir digər adı Roma Katolik Kilsəsi olan Katolik məzhəbi, Xristian dünyasının ən böyük və ən köklü məzhəbidir. İnanclarına görə bu məzhəbi, həvarilərin ilki olan Peter qurmuşdur. O eyni zamanda İsanın vəkili sayılırdı. Peterdən sonra gələn papalar da Peterin vəkili sayılırlar. Beləcə Papa ruhani rəis kimi İsanın yer üzündəki nümayəndəsidir. 1870-ci ildə toplanan Vatikan Ruhani Məclisi Papanın yanılmazlığını elan etmişdir. Katolik məzhəbinə ruhanilər sinifi aşağıdan yuxarıya rahib, yepiskop, kardinal və papa şəklində iyerarxik bir quruluşa malikdir. Katolik məzhəbinin əsas xüsusiyyətləri bunlardır:
1-Papa dini başçısı, İsanın vəkili, Peterin xələfidir.
2-Papa yanılmaz bir nüfuza malikdir. Roma digər kilsələrin hamısından üstündür.
3-Ruhul-Qüds əl tərəfindən idarə edilən Roma-Katolik Kilsəsi universaldır.
4-Ruhul-Qüds əl, Ata və Oğuldan çıxmışdır.
5-İsa həm ilahi, həm insani təbiətə malikdir.
6-İsa da, Məryəm də günahsızdır, əsl günahdan uzaqdır. Məryəm, Allah yanında kim şəfaət edə bilər. O, göyə yüksəlmişdir.
9 - Sakramentler yeddi dənədir. Ruhanilər zümrəsi evlənə bilməz. Onlardan başqa evlənənlər də boşana bilməzlər. Boşandıqdan sonra evlənmək zina sayılır.
10-İyirmi məclisin aldığı qərarlar qəbul edilir.
11-Cümə günü ət və yağlı yemək yemək qadağandır.
12 - Son hökm gününü, cənnəti, cəhənnəmi və Arafı qəbul edərlər.
13 - Ənənələrə bağlı qalmaq lazımdır.
14-Ayin dili latın dilində olmalıdır. 1965-ci ildə keçirilmiş II. Vatikan məclisində bu qaydanın dəyişdirildiyi söylənilmiş və müxtəlif dillərdə də ayinlərin icra edilməsinə icazə verilmişdir.
Katolik məzhəbində keşişlərin əsas vəzifələri, vəftiz, tövbə, əziyyət, günah çıxartma, əxilərin yağ sürmə, evlənmə və s. təqdis mərasimlərini icra etməkdir. Təməldə eyni inancları bölüşdürməklə birlikdə, detallara aid mövzularda Katolik məzhəbinə ayrılaraq ortaya çıxan bəzi kiçik məzhəblər vardır:
1 - Keldani Təriqəti
2 - Erməni Təriqəti
3 - Sürəni Təriqəti
4 - Maruni Təriqəti
Kloi Kardaşyan
Kloi Aleksandra Kardaşyan (ing. Khloé Alexandra Kardashian; ) — amerikalı televiziya şəxsiyyəti. Məşhur model və stilist Kim Kardaşyanın kiçik bacısıdır. Əsasən Keeping Up with the Kardashians realiti şousunda yer alması ilə tanınır. Erməni, şotland və holland əsillidir. 2009-cu ilin yayında profesional basketbolçu Lamar Odom ilə evlənmişdir. 2015 iyul ayında ayrılmışdırlar.
Xristian məzhəbləri
1-Katolik məzhəbi
5 - Qipti Təriqəti.
2-Ortodoks məzhəbi
Yunancada Ortodoks “Doğru fikir, inanc və doğru etiraf” mənasını verir. Bu məzhəbin Dinlər tarixindəki digər adları bunlardır: Şərqin Ortodoks, katolik və Apostolik Kilsəsi, Ortodoks Şərq Kilsəsi, Şərq Kilsəsi, Ortodoks Kilsəsi və Rum Ortodoks Kilsəsi. Ortodoks Kilsəsinin Katolik kilsəsindən 1054-ci ildə qəti olaraq ayrılmasında dini və siyasi bəzi səbəblərin böyük rolu olmuşdur:
1 - Katolik Kilsəsinin müşriklər arasında dini yaymaq üçün bəzi qurbanlar verməsi.
Arauka
Arauka — Kolumbiyanın Arauka deparatamentində yerləşən şəhər, Venesuela ilə sərhəddir. Tam adı Santa Barbara Araukadır. Şəhər dağlıq yerdədir və tez-tez daşqınlara məruz qalır.
Xristian məzhəbləri
2-Ortodoks məzhəbi
2 - Romanın etirazına baxmayaraq imperiya mərkəzinin İstanbul olması.
Arauka
Tarixi
Arauka ərazisi 1536-cı ildə Almaniyalı konkistador Xorxe de la Espira tərəfindən əsası qoyulmuşdur. Lakin kondistadorlar bu yerdə qalmadılar və Eldorado da axtarışa yolandılar. Daha sonra yezuitlər gəlidi və yaşayış məntəqələrini burda qurdular. Arauka şəhəri, 4 dekabr 1780-ci ildə Xuan İsidro Daboyn tərəfindən kiçik kənd Quaxironun yerində əsası qoyuldu. Burada kiçik bi hind ailəsi 10 ilə yaxın yaşadı. Arauca indi Venesueladan ayrılan və öz növbəsində yerli əhalinin özünə məxsus adını verən Arauca çayının adına verildi.
Xristian məzhəbləri
2-Ortodoks məzhəbi
3 - Qərb Roma dövlətinin yıxılmasından sonra ortaya çıxan nüfuz boşluğunu Papalığın doldurmaq istəməsi.
Arauka
Tarixi
Bir zamanlar şəhər Kasanare vilayətinin paytaxtı idi. Kasanare müasir Araukanın indiki departamentindən daha böyük idi. thumb|left|Arauk çayı üzərindəki körpünün görünüşü
Xristian məzhəbləri
2-Ortodoks məzhəbi
İnanc və ayinlər baxımından Ortodoks kilsələri bəzi siyasi və inzibati səbəblərdən ötəri bir-birindən ayrılmışdır:
a-1054-dəki Şərq-Qərb ayrılığında sonra Ortodoksluğun mərkəzi Bizans olmuşdur.
b-İstanbulun Türklər tərəfindən fəth edildiyi 1453-dən sonra Rus Pravoslav Kilsəsi İstanbul Patrikliyi ilə mübarizəyə girişmişdir.
Ortodoks dünyasının dörd böyük patrikliyi (İstanbul-İsgəndəriyyə, Antakya, Qüds) vardır. Digər, bölgələrdəki milli kilsələr inzibati quruluş etibarilə bu dörd patrikliyə bağlıdır. Ortodoks məzhəbini digər xristian məzhəblərindən ayıran başlıca xüsusiyyətlər bunlardır:
1 - Patriarx ruhani başçıdır.
2 - Papa yanıla bilər. O İsanın vəkili deyil.
3 - Ruhul-Qüds, Oğul vasitəsilə Atadan çıxmışdır.
5 - Ancaq, Məryəm, İsa və Əziz ikonlarına hörmət göstərilməlidir.
7 - Günahkarlar, işlədikləri günah ölçüsündə Ərafda gözlədilər.
8 - Keşişlər, yepiskoplar və patrikler evlənə bilməz; keşişlər evlənə bilər. Boşanma ancaq bəzi şərtlərlə mümkündür.
9 - Baptizmdən dərhal sonra Konfirmasyon edilməlidir.
10 - Evharistiya ayinində çörəyə maya, şəraba su qatarlar.
11 - Xaç sağdan sola çəkilir və Xaçın qolları bir-birinə bərabərdir.
Quruluş dövrlərində bütün Şərq Ortodoks kilsələri, İstanbul Ortodoks Kilsəsinin idarə və nəzarəti altında ikən, daha sonraları parçalanmalar olmuş və bu kilsələr doğulmuşdur:
1-Sürəni Ortodoks Kilsəsi;
2-Rum Ortodoks Kilsəsi;
3-Erməni Ortodoks Kilsəsi;
4-Rus Pravoslav Kilsəsi.