cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qızıl payız-69
Laureatlar
Muğam-69 festivalının birinci dərəcəli diplomları laureatlar Elmira Əliyeva və kirovabadlı Xasay Qərvəndliyə təqdim olundu. İkinci dərəcəli diplomlar isə Cəfərqulu Cəfərquluyev və Abdulla Əzizova ("Segah" muğamının ifasına görə) verildi. Üçüncü dərəcəli diplomların laureatları isə Dərbənddən Ağa Rüstəmov və Baba Mirzəyev oldu. İfaçılıqda fərqlənənlərə isə həvəsləndirici mükafatlar verildi.
Xarici ölkələrdən gəlmiş Aleksandr Rekviaşvilinin rəhbərlik etdiyi Tbilisi caz-kvarteti də laureat adını aldı. Bakılı tələbələr Tünzalə Qəhrəmanova və Eldar Bağırov estrada mahnılarının ifasına görə birinci dərəcəli diploma layiq görüldülər. Bəstəkar Tofiq Babayevə isə Bakı şəhəri haqqında mahnı bəstələdiyi üçün "Bakı" axşam qəzetinin xüsusi mükafatı verildi.
Festivalın üç müsabiqəsinin laureatları oktyabrın 29-da Bakı Əl oyunları sarayı keçirilən yekun konsertində çıxış etdilər. 28 yaşlı Vaqif Mustafazadə festivalın üçqat laureatı oldu. Vaqifin başçılıq etdiyi "Qafqaz" caz üçlüyündəki piano ifası və "Festival" kompozisiyası ona birincilik mükafatlarını qazandırmışdı.
II Vonon
II Vonon — 51-ci ildə hökmranlıq etmiş Parfiya çarı. Arşakilər sülaləsindən idi.
II Vononun adı yalnız Korneli Tasit tərəfindən çəkilir. O, Vononun taxta çıxmazdan əvvəl Midiya hökmdarı olduğunu iddia edir, lakin onun arşakilərlə hansı qohumluq əlaqələrinə malik olduğunu dəqiqləşdirə bilməmişdir. İosif Flavi Vononun adını ümumiyyətlə çəkmir. Onun sözlərinə görə, II Qotarzın yerinə bilavasitə qardaşı I Vologez gəlmişdir.
Burbur (Urmiya)
Burbur - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 133 nəfər yaşayır (35 ailə).
Ağcagünbəd (Bicar)
Ağca Qonbad — İranın Kürdüstan ostanı Bicar şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Coğrafi yerləşməsi
Bicar şəhristanının Mərkəzi bölgəsinin Kərani kəndistanında, Həsənabad-Sukənd qəsəbəsindən 12 km cənub-şərqdədir.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 157 nəfər yaşayır (31 ailə). Əhalisini azərbaycan türkləri təşkil edir.
NGC 7421
NGC 7421, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Durna bürcü istiqamətində yerləşir. SBbc tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Əhmədabad (Bicar)
Əhmədabad — İranın Kürdüstan ostanı Bicar şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 132 nəfər yaşayır (30 ailə). Əhalisini azərbaycan türkləri təşkil edir.
Əli Adayev
Əli Adayev — tanınmamış İçkeriya komandiri, Birinci Çeçenistan müharibəsinin fəal iştirakçısı, Çeçen İçkeriya Respublikası Silahlı Qüvvələrinin Mərkəzi Cəbhə komandirinin qərargah rəisi. Məşhur və tarixi ifadənin müəllifi: "Alik, oğlanları apar". Çeçen İçkeriya Respublikasının Prezidenti Cövhər Dudayevin fərmanı ilə ölümündən sonra Çeçen İçkeriya Respublikasının dövlət mükafatı olan “Xalq Qəhrəmanı” ordeni ilə təltif edilmişdir.
Bioqrafiyası
Əli Adayev Birinci Çeçenistan və Gürcü-Abxaz müharibələrinin fəal iştirakçısı olmuşdur. Əli Adayev sonralar müasir Çeçenistanda məşhurlaşan və tez-tez internet-mem kimi istifadə edilən məşhur və tarixi “Alik, oğlanları götür” ifadəsinin müəllifidir. 1992-1993-cü illərdə Adayev Qafqaz Xalqları Konfederasiyası qüvvələrinin komandanı olan Şamil Basayevin rəhbərliyi altında abxazların tərəfində gürcü-abxaz müharibəsində vuruşmuşdur.
1992-ci ildə Əli Adayev bir qrup çeçenlə gürcü-abxaz müharibəsində iştirak etmək üçün Abxaziyaya gedərkən Çeçenistan Respublikası ilə Kabardin-Balkariya sərhədində rus hərbçiləri tərəfindən dayandırılır. Axtarış zamanı bunların gürcü-abxaz müharibəsinə gedən çeçen könüllüləri olduğunu anlayan rus əsgərləri onlara avtomatları tuşlayıb və silahlarını yerə qoyaraq təslim olmalarını əmr edir. Bu zaman Əli əsgərlərdən birini tutub qumbaranın içindən sancağı çıxarıb silahı yerə atmağı əmr edir. Adayev tutduğu əsgərə əmr edərək deyir: “Rəqs elə!” Əsgər titrək səslə soruşur: “Nə rəqs edim”. Əli ona cavab verir: "Lambada!". O vaxtdan o, “Lambada” ləqəbi ilə tanınır.
Adayev Abxaziyadan qayıtdıqdan sonra Beslan Qantemirov, Umar Avturxanov və başqalarının rusiyayönlü müxalifət qüvvələrinin darmadağın edilməsində fəal iştirak etmişdir.
1994-cü ilin sonu 1995-ci ilin əvvəllərində Əli Adayev Birinci Çeçenistan müharibəsində Çeçen İçkeriya Respublikası tərəfində fəal iştirak edir, Qroznı uğrunda gedən döyüşlərdə fərqlənir.
1994-cü ildə Əli Şamil Basayevin komandanlıq etdiyi Çeçen İçkeriya Respublikası Silahlı Qüvvələrinin Mərkəzi Cəbhəsinin qərargah rəisi olur.
Şamil Basayevdən Çeçenistan Respublikasının paytaxtı uğrunda döyüşlərin necə başa çatdığını soruşduqda, Basayev belə cavab verir:
Bülbülə gölü
Bülbülə gölü — Abşeron yarımadasının mərkəzində, Suraxanı rayonunun Bülbülə qəsəbəsi ərazisində göl.
Əli Adayev
Bioqrafiyası
3 yanvar 1995-ci ildə rus qoşunlarının Qroznı şəhərinə hücumu zamanı döyüşdə həlak olmuşdur.
Çeçen İçkeriya Respublikasının birinci prezidenti Cövhər Dudayevin fərmanı ilə ölümündən sonra Çeçen İçkeriya Respublikasının ali dövlət mükafatı olan "Xalq Qəhrəmanı" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Danqaralı (Urmiya)
Danqaralı - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 208 nəfər yaşayır (62 ailə).
Maltalılar
Maltalılar — Maltanın yerli əhalisi. Ümumi sayı — 740 min nəfərdir və onlardan 396 min nəfəri Malta ərazisində yaşayır. Avstraliyada 164 min, Böyük Britaniyada 40 min, ABŞ-də 50 min, Kanadada 39 minə yaxın maltalı məskunlaşıb.
Malta dili sami dillərinin ərəb dil qrupuna daxildir. Ərəb dilinə yaxın olsa da italyan və Avropa dillərinin güclü təsirinə məruz qalmışdır.
Mənşəyi və tarixi
Maltalılar Avropada yeganə Semit dilli xalqdır. Onlar Aralıq dənizində Malta və Qotso adalarında məskunlaşmışlar. Əsas məşğuliyyətləri əkinçilikdir. Otlaqların azlığı heyvandarlığı məhdudlaşdırır. İqlim Maltada ildə 2-3 dəfə məhsul götürməyə imkan verir. Maltalıların mənəvi həyatında katolosizm çox böyük rol oynayır.
Maltalıların əcdadlarının finikiyalılar olması ehtimal olunur. Məhz Malta ərazisində mövcud olan koloniyaların mövcudluğu bunu deməyə əsas verir. Sonradan bu ərazi karfagenlərin, romalıların, bizanslıların (395-870), ərəblərin (870-1201), normanların təsiri altında olmuşdur. 1201-ci ildə Malta Siciliyaya birləşdirilmiş. 1550-ci ildən Maltada İoannitlər ordeni hakimlik etmişdir. 1800-cü ildən isə Böyük Britaniyanın koloniyasına çevrildi. 1964-cü ildə özünüidarəetmə statusu alan Malta 1974-cü ildə müstəqilliyini elan etdi.
Təsərrüfatı və mədəniyyəti
Maltalılar bağçılıq, heyvandarlıq, balıqçılıq kimi təsərrüfat sahələri ilə məşğul olmuş, sənətkarlıqdan krujevalı bəzəklərin, geyimlərin toxunuşu üstünlük təşkil etmişdir. Ümumən kənd təsərrüfatında üzümçülük və bağçılıq daha öndə olmuş. Bölgədə əkilən kartof ixrac olunur.
Malta üçün xarakterik tikililər - önündə fasadlı qalereyası olan evlərdir. Şəhər və yaşayış məntəqələri Cənubi Avropa üçün xarakterikdir. Ölkə paytaxtı tarixi abidələrlə zəngindir.
Geyimləri Avropa geyimlərinə yaxındır. Ənənəvi qadın geyimi — faldetta adlanan qara örtüyü olan bərk altlıqlı paltardır.
Fransız soğan şorbası
Fransız soğan şorbası (fr. soupe à l'oignon) — bulyon soğan, pendirlə hazırlanır.
Tarixi
Soğanlı şorba qədim zamanlardan məşhur olub. Bu yemək xüsusilə Roma erasından geniş yayılmışdır. Bu yemək xüsusilə kasıb ailələrin yeməyi olub. Buna səbəb isə soğanın ucuz olması idi. Yeməyin yeni növü Fransaya XVII yüzilliyində gəlir. Ancaq bu dövrdə onu quru çörəkdən hazırlayırdılar. Yeməyin dadı və iyi əsas soğan verir. Soğan tez bir zamanda qırmızı-qəhvəyi rəngdə olur.
Alişah (Bicar)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 86 nəfər yaşayır (18 ailə). Əhalisini azərbaycan türkləri təşkil edir.
Xarxar (tarixi şəhər)
Xarxar — Güney Azərbaycan ərazisində mövcud olmuş tarixi şəhər. Təxminən indiki Həmədanın qərbində yerləşmişdir.
Tarixi
E.ə. 716-cı ildə Assuriya hökmdarı II Sarqon Urmiya gölü boyunca rayona, xüsusən Mannalar ölkəsinə yürüş etdi. II Sarqon bir neçə vilayəti və qalanı, o cümlədən mühüm qala sayılan Kişessunu işğal etdi. Xarxar da tutuldu və sakinləri əsir edilib aparıldı. İşğal edilmiş vilayətlərdə II Sarqon daha iki əyalət — Xarxar və Kişessu əyalətlərini yaratdı.
İslampənahabadi Cədid (Urmiya)
İslampənahabadi Cədid - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 169 nəfər yaşayır (35 ailə).
Alpout (Bicar)
Alpout — İranın Kürdüstan ostanı Bicar şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 221 nəfər yaşayır (45 ailə). Əhalisini azərbaycan türkləri təşkil edir.
Vulstorp malikanəsi
Vulstorp malikanəsi – İngiltərənin Linkolnşir qraflığında Qrantem şəhərinin yaxınlığında yerləşən Vulstrop-bay-Kolstervort qəsəbəsində malikanə. İsaak Nyutonun doğum yeri və ailə evi olub. O, burada 25 dekabr 1642-ci ildə anadan olub. Həmin dövrdə malikanə yemonun ferması idi, burada əsasən qoyun yetişdirmə ilə məşğul olurdular.
Haqqında
1666-cı ildə Kembric Universiteti vəbaya görə bağlananda Nyuton malikanəyə qayıtmışdır. O, burada bir çox məşhur təcrübəsini (əsasən işıq və optika) aparmışdır. Deyilənə görə Nyuton məhz burada ağacdan almanın düşməsini müşahidə etmiş və bu, ona ümumdünya cazibə qanunu verməyə ilhamlandırıb.
Bir zamanlar özəl mülk olan evin yeni əraziləri 2003-cü ildə ictimaiyyətə açılmışdır. Arxa hissələr (taxıl anbarına tərəf aparırdı) yenidən tikilib, qədim divarlarla əhatə olunmuş mətbəx bağçası (evin arxası) yenidən bərpa olunub.
Köhnə ferma binalarından biri fizika cihazları təchiz olunub və ziyarətçilər Nyuton tərəfindən öyrənilən fiziki prinsipləri təcrübə edə bilərlər.
Malikanə I dərəcəli tikili kimi qorunur.
Vulstorp-bay Kolstervort (Linkolnşirdə yerləşən Vulstorp-bay-Belvoyr ilə qarışdırılmamalı) XVII əsrdə bir neçə evdən ibarət olan kəndcikdən bir neçə yüz evdən ibarət balaca qəsəbəyə çevrilib. Vulstorp malikanəsinin malik olduğu orijinal torpaqların çox hissəsi yaxınlıqdakı bir ailəyə satılıb. Malikanə qəsəbənin kənarında yerləşir və əsasən boş otlaqlarla əhatə olunub.
Seul Lotte World Qülləsi
Seul Lotte World Qülləsi — Cənubi Koreyanın paytaxtı Seul şəhərində yerləşən hündürlüyü 555 metr (1,824 ft) olan 123 mərtəbəli göydələndir. 2017-ci il aprelin 11-də ictimaiyyətə açılmışdır. Hazırda Cənubi Koreyanın ən hündür və dünyanın beşinci ən hündür binasıdır.
13 illik planlaşdırma və ərazinin hazırlanmasından sonra qüllə hökumət tərəfindən 2010-cu ilin noyabrında tikintiyə başlaması üçün son təsdiqini aldı və mart ayında tikinti sahəsində ilk təməlqoyma işləri aparıldı.
Bina
Dörd bina — Lotte World Tower, Avenuel (8-ci mərtəbə), əyləncə binası (12-ci mərtəbə) və ticarət mərkəzi binasından (11-ci mərtəbə) ibarətdir. Binaya lobbi, Lotte world akvarium, Lotteriya və restoranlar, Lotte World Mall daxildir.
Dizayn
1989-cu ildə binanın ilk dizaynı və tikilmə planları hazırlandı. Dizayn 1994, 1995 və 1997-ci illərdə yenidən dəyişdi. 2008-ci ildə dizaynı yenidən dəyişdirildikdən sonra 2009-cu ildə dizayn müəyyənləşdirildi və binanın inşaatına başlanıldı.
İngiltərədəki The Shard (əvvəlki London Bridge Tower) ilə dizaynı oxşardır. Daxili və lift atmosferi də oxşardır. Həmçinin damdan çıxan boşluqda bənzərdir.
Hündürlüyü
Lotte World Tower Yerdən 123 mərtəbə, yeraltı 6 mərtəbədən ibarətdir. Hazırda bina Cənubi Koreya-nın ən hündür binasıdır. Asiyanın 3-cü ən hündür, dünyanın 5-ci ən hündür binasıdır. Koreyadakı ən hündür qüllə İnçonda Şimal-Şərqi Asiya Ticarət Qülləsi (313 metr) idi amma indi Lotte World Tower (555.65 metr) ən hündür qaladır.
Əsas hissələri
Seoul Sky. Lotte World Tower-in 117–123 mərtəbələrində yerləşir. Ümumi 7 mərtəbədən ibarətdir. 117-ci mərtəbə Seoul Sky-a giriş mərtəbəsi, mənzərə müşahidəsi, 118-ci mərtəbə, göyərtə, 119-cu mərtəbə Sky Friends Cafe, 120-ci çıxış mərtəbəsi, 121-ci mərtəbədə çıxış mərtəbəsi, 122-ci mərtəbə Seoul Sky Cafesi, 123-cü mərtəbədə mükafat salonu olan 123 Lounge var. Binanın Seoul Sky hissəsində xüsusi şüşə ilə hazırlanmış döşəmə vardır. Burdan yeri və teleskop vasitəsi ilə Seulun mənzərəsini görə bilərsiniz. Liftin 117–118-ci mərtəbəyə qalxması cəmi 1 dəqiqə çəkir. Rəsədxananın iş saatı səhər 9:30-dan axşam 11:00-a qədərdir. 36 aylıq və daha yuxarı və 12 yaşdan kiçik olanlar üçün 24.000 von, 13 yaşdan yuxarı olanlar üçün 27.000 vondur. Ayrıca liftə girmədən əvvəl təhlükəsizlik yoxlamasından keçməlisiniz.
Siqniel Seul. Lotte World Tower-in içərisində yerləşən oteldir. Otel 76-cı mərtəbədən 82-yə və 85-ci mərtəbədən 101-ci mərtəbəyə qədər uzanan 6 ulduzlu oteldir.
76-cı mərtəbədən 82-ci mərtəbəyə qədər Siqniel banket salonları (76–78-ci mərtəbələr), foye (79–80-ci mərtəbələr), restoranlar (81–82-ci mərtəbələr), 85-ci mərtəbədən 86-cı mərtəbəyə qədər otelin üzgüçülük hovuzu mərtəbəsidir və 87-ci mərtəbədən 101-ci mərtəbəyə qədər Siqniel otaqları, qonaq otaqları, yemək, iclaa və toy üçün zallarla obyekt təchiz olunmuşdur. Bu otel hazırda Cənubi Koreyanın ən uzun otelidir və eyni zamanda Seulun ən yüksək oteli olduğu bildirilir. Lotte World Tower-dəki Siqniel Seul lüks oteldir və buradan gecə mənzərəsini görə bilərsiniz. 2017-ci ildə açılıb və hazırda otel məqsədləri üçün istifadə olunur.
Festival fəaliyyəti
Lotte Tower inşa edildiyi vaxtda da 2015-ci il aprel ayının 10-dan 12-ə qədər albalı çiçəyi festivalı edən insanlar çox idi və bina tamamlandıqdan sonrada festivalı etmək mümkün olmuşdur. 2017-ci il aprel ayının 1-dən 9-a qədər albalı çiçəyi festivalı keçirilmişdir.
Atəşfəşanlıq Festivalı
2016-cı ildə Seulda atəşfəşanlıq festivalı keçirilirdi. Lotte Tower inşaatı tamamlandıqdan sonrada 2017-ci il aprel 2 atəşfəşanlıq festivalı keçirildi. Yer Lotte World Tower və Seokchon gölü ətrafında yerləşir və qatılmaq pulsuzdur. K-pop konsertləri axşam saat 7:30-dan axşam 9:00-a qədər, Lotte World Tower atəşfəşanlıq nümayişi axşam 9:00-dan 9:10-a qədər, istirahət və hədiyyə tədbirləri axşam 9:10-dan 9:30-a qədərdir.
Vətəndaşların qiymətləndirməsi
2014-cü ilin sentyabr ayının ikinci həftəsində 10 gün boyunca açıq qapı təşkil edildi. Mütəxəssislərdən bina qurluşunun təhlükəsizliyini diaqnoz etmələri və vətəndaşlar üçün ilkin turların keçirilməsi istəndi. Binanın ilk halı təhlükəli idi və uğursuz bir tikinti var idi amma müsbət qiymətləndirmə aldı. Bundan sonra bina Lotte E&C onu bərpa etdi və 2016-cı ildə təhlükəsizlik və seysmik müqavimət üçün yaxşı dizayn edildi.
Dövlətabad (Əsədabad)
Dövlətabad - İranın Həmədan ostanının Əsədabad şəhristanının Mərkəzi bəxşinin ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 204 nəfər yaşayır (62 ailə).
Büdcə məhdudiyyətləri əyrisi
thumb|400px|Şəkil 1 (Büdcə məhdudiyyəti əyrisi) Büdcə məhdudiyyətləri – alıcının verilmiş gəlir səviyyəsində ala biləcəyi əmtəə və xidmətlərin kombinasiyalarını (paketlərini) əks etdirir.
İnsanlar həmişə daha çox fayda əldə etmək məqsədi güdür, amma məxaric imkanları gəlirlərlə məhdudlaşdığından, insanlar arzuladıqlarından daha az istehlak edirlər.
Əlbəttə insanlar gündəlik həyatlarında minlərlə məhsul arasında seçimlə üzləşirlər. Sadəlik üçün iki əmtəə (X, Y) alan istehlakçının qarşılaşdığı vəziyyəti təhlil edək. Fərz edək ki, istehlakçı ayda 1 000 manat maaş alır və gəlirinin hamısını X və Y əmtəələrinə xərcləyir. X və Y əmtəələrinin bir vahidinin qiyməti müvafiq olaraq 10 və 2 manatdır.
Şəkil 1-də istehlakçının ala biləcəyi X və Y əmtəələrinin müxtəlif kombinasiyaları göstərilib. A nöktəsində istehlakçı 100 ədəd x əmtəəsi aldığı halda Y əmtəəsindən ala bilmir. B nöktəsində isə bunun əksidir: Y əmtəəsi 500 ədəd, X əmtəəsi 0 ədəd. C nöktəsi isə bu xəttin ortasında yerləşir və istehlakçı hər bir əmtəənin alınmasına 500 manat xərcləyir: Y- 250, X- 50. Əlbəttə bu alıcının seçə biləcəyi X və Y kombinasiyalarından yalnız üçüdür. İstehlakçı bu xətt üzərində yerləşən istənilən nöktədəki kombinasiyaları əks etdirir.
Seçməli çeşidləmə
Seçməli çeşidləmə (selection sort,, seçmeli sıralama – çeşidləmə alqoritmi; bu alqoritmə görə öncə massivin qiyməti ən kiçik olan elementi seçilir, sonra növbəti ən kiçik element seçilir və s. Təcrübədə, ən kiçik qiymətli element massivin axtarış aparılan hissəsinin birinci elementi ilə yerini dəyişir və bundan sonra axtarış massivin yerdə qalan hissəsində davam etdirilir.
public static int[] selectionsort(int[] numbers){ for (int i = 0; i < numbers.length-1; i++) {       int index = i;        for (int j = i+1; j < numbers.length; j++) if (numbers[j] < numbers[index]) //Finds smallest number index = j;         int smallerNumber = numbers[index];  //Swap numbers[index] = numbers[i]; numbers[i] = smallerNumber; }   return numbers; }
Kişessu (tarixi şəhər)
Tarixi
E.ə. 716-cı ildə Assuriya hökmdarı II Sarqon Urmiya gölü boyunca rayona, xüsusən Mannalar ölkəsinə yürüş etdi. II Sarqon bir neçə vilayəti və qalanı, o cümlədən mühüm qala sayılan Kişessunu işğal etdi. Xarxar da tutuldu və sakinləri əsir edilib aparıldı. İşğal edilmiş vilayətlərdə II Sarqon daha iki əyalət — Xarxar və Kişessu əyalətlərini yaratdı.
Geokratik dövrlər
Geokratik dövrlər – (yun. «qe» yer, quru və  kratos-qüvvə, hakimiyyət) –  Yerin tarixində quru  sahəsinin kifayət qədər genişləndiyi dövr. Adətən Geokratik dövrlər qalxmalar nəticəsində yer səthinin müəyyən sahələrinin dənizdən azad olmasına səbəb olan tektonik sikllərin ikinci yarısına uyğun gəlir. Talassokratik dövrlərin əksinədir.
Şirvanat
Şirvanat — ərəbcə şirvanın cəm şəklidir. Orta əsr mənbələrində Şirvan və ona tabe olan ərazilərə verilən ad.
Tarixi
“Qarabağnamə” müəllifi olan tarixçi Mir Mehdi Xəzani bu barədə belə yazır: “Şul vaxtda ki, Nadir şah Gəncə və Tiflis və İrəvan və Naxçıvan və Şirvanat vilayətlərini osmanlı sultanının qoşunlarının təsəllütlərindən çıxardıb Abdulla paşa Köprülü oğlu vəziri-əzəmi-Rum yüz min qoşun və çox top və tədarükat ilə sultani-Rum tərəfindən məmur olub gəlmişdi ki, Nadir şah ilə cəng edə. Nadir şah Gəncə mühasirəsinə məşğul ikən Abdulla paşanın şul əzim əsagirləri ilə İrəvana gəlməyini eşidib, Gəncə üstə qoşun qoyub, özü əlli min qoşun ilə Abdulla paşaya müqabil gedib Naxçıvan və İrəvanın Arpa çayında davaları vaqe olub, Rum qoşununu basıb və Abdulla paşa vəziri-əzəmi Rüstəm bəy Qaraçorlu öldürüb başını Nadir şah hüzuruna gətirmişdi”. (“Qarabağnamələr”, 2-ci kitab, Bakı, “Şərq-Qərb”, 2006, səh. 123-124).
Şah Təhmasibin 1549-cu ilin yanvarında Mazandaran hakimimə göndərdiyi Fəthnamədən məlum olur ki, qızılbaşlar sözgedən problemi Şəki hakimliyini talamaq yolu ilə həll etməyə çalışıblar. Həmin mənbədə Şah Təhmasib bəyan edir ki,
"Azərbaycan və Şirvanat ləşgəri ilə Qarabağa rəvan olduq ki Bərdə ölkəsində qışlaq edib ərzaq və ləşgərə zəruri olan şeyləri bu il Şəki və Gürcüstan ölkəsi və o hüduddan əldə edək və sözgedənin (Dərvişməhəmməd xanın) hörmətli oğlu Cahan müta hökm üzrə tez layiqli peşkəşlərlə yüksək dərgaha gəlib Zəfər təsirli ordugaha qatıldı və Cəlaləddin Sunduk bəy qorçibaşını əmirlərin qorçilərindən və ləşgərlərindən on min kəsi rəvanəye-Şəki edib özünə Bərdə ölkəsində dayanmağı buyurduq. (Digər bir mənbədə isə Şəkiyə göndərilmiş qurçilərin sayı 2500 kimi göstərilir və həm də qeyd edilir ki, "Dərvişməhəmməd xan qazilərin xofundan Kiş qalasına pənah apardı". ) və adı çəkilən (Sunduk bəy) Şanlı nüsrət əsgərlərlə qeyd edilən ölkəyə (Şəkiyə) ''üz tutub 200 min qoyun və 50 min qaramal və beş min at və 3 min xərvar buğda və düyü və sairə qədər qeyd edilən ölkədən götürüb və qarət edib Yüksək orduya gətirdilər və qeyd edilən qənimət əmirlərə və ləşgərlərə paylandı. On gündən sonra ki sözgedən (qənimət) orduya gətirilmişdi, xəbər gətirildi ki Əlqas mirzə Həmədana yetişib..."''.
Azərbaycan Hava Yolları
Azərbaycan Beynəlxalq Hava Yolları və ya qısaca AZAL — Azərbaycanın ən iri aviaşirkəti, milli aviadaşıyıcı. Beynəlxalq Hava Nəqliyyatı Assosiasiyasının (İATA) üzvüdür. AZAL-ın qərargahı Bakı şəhərində yerləşir.
7 aprel 1992-ci il tarixdə təsis edilmişdir və ölkənin müstəqillik əldə edildikdən sonra yaradılmış ilk milli aviaşirkətidir.
Aviaşirkətin baza hava limanı, Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportu, Bakı şəhərindən 20 km şimal-şərqdə yerləşir. Şirkət Avropa, MDB, Şimali Amerika, Yaxın Şərq və Asiya ölkələrinə sərnişin daşımalarını həyata keçirir.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 30 mart 2021-ci il tarixli sərəncamına əsasən Azərbaycan İnvestisiya Holdinqinin tabeliyinə verilmişdir.
Tarix
1996-cı ildə "Azərbaycan Hava Yolları" dövlət konserninin tərkibində "Azəraeronaviqasiya" hava hərəkətinin idarəedilməsi mərkəzi yaradılmışdır.
1999-cu ildə Bakı hava limanında yeni beynəlxalq terminal açılmışdır.
2004-cü ildə ölkə Prezidenti İlham Əliyevin qərarı ilə "Binə" hava limanı "Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportu" adlandırılmışdır.
2004-cü ildə Naxçıvan şəhərindəki hava limanı beynəlxalq hava qovşağı statusu almışdır.
2008-ci ilin aprel ayında Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə "AZAL" dövlət konserninin yenidən təşkili yolu ilə "Azərbaycan Hava Yolları" QSC yaradılmışdır.
2011-ci ildə Avropa İqtisadiyyat, Sənaye və Ticarət Palatası (EEIG) tərəfindən "Azərbaycan Hava Yolları" QSC-yə Avropa Xidmət Standartı verilmişdir.
2011-ci ildə "Azərbaycan Hava Yolları"nın parkına "Boeing 767–300ER" tipli təyyarələr əlavə olunmuşdur.
2013-cü ildə "Azərbaycan Hava Yolları" Airbus A340–500 tipli uzaq magistrallı sərnişin təyyarələri almışdır.
2013-cü ildə Yevlaxda "Azalaqro" aviaşirkəti açılmışdır.
2014-cü ildə Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportunda yeni aerovağzal kompleksi (Terminal 1) istifadəyə verilmişdir.
2014-cü ildə "Azərbaycan Hava Yolları"nın donanmasına Boeing 787–8 Dreamliner tipli təyyarələr əlavə edilmişdir.
2014-cü ildə "Azərbaycan Hava Yolları" aviaşirkətinin hava gəmiləri parkına Braziliya istehsalı olan Embraer 190 və Embraer 170 tipli reaktiv təyyarələr əlavə olunmuş və 2017-ci ildə həmin təyyarələr "Azərbaycan Hava Yolları" aviaşirkətinin törəmə müəssisəsi olan "Buta Airways" aşağıbüdcəli aviaşirkətinə verilmişdir.
2014-cü ildə "Azərbaycan Hava Yolları" Bakıdan Nyu-Yorka müntəzəm transatlantik uçuşlar yerinə yetirməyə başlamışdır.
2015-ci ildə Britaniyanın "Skytrax" konsaltinq şirkəti tərəfindən Azərbaycanın milli aviadaşıyıcı "4 ulduz" reytinqinə layiq görülmüşdür.
2016-cı ildə Azərbaycan Amerika Birləşmiş Ştatları ilə "Open Skies" sazişi imzalamışdır.
2016-cı ildə AZAL QSC-nin tərkibində Embraer tipli hava gəmilərindən ibarət Azərbaycanın ilk aşağı büdcəli Buta Airways aviaşirkəti yaradılmışdır.
2018-ci ildə "Skytrax" şirkətinin versiyasına görə "Azərbaycan Hava Yolları" aviaşirkəti Mərkəzi Asiya və Hindistanda ən yaxşı regional aviaşirkət adlandırılmışdır.
2023-cü ilin aprelində AZAL 12 Airbus A320neo ailə təyyarəsinin, o cümlədən A320neo və A321neo laynerlərinin tədarükü ilə bağlı müqavilə imzalayıb. 2028-ci ildən etibarən hər il 4 təyyarənin istismara verilməsi planlaşdırılır.
Uçuş nöqtələri
AZAL-ın marşrut şəbəkəsi
Təyyarə parkı
thumb|Azərbaycan Hava Yollarına məxsus Airbus A340–500 təyyarəsi thumb|Azərbaycan Hava Yollarına məxsus [[2015 Avropa Oyunları|Baku 2015 Birinci Avropa Oyunların loqosu ilə bəzədilmiş Airbus A320–200 təyyarəsi]]
Tənqidlər
2020-ci ilin avqust ayında prezident İlham Əliyev çıxışında AZAL-ın bütün təyyarələrinin dövlət tərəfindən alındığını, bütün aeroportların dövlət tərəfindən tikildiyini və əvəzində AZAL-ın dövlətə heç bir mənfəət vermədiyini bildirərək şirkətin fəaliyyətini tənqid edib.
AZAL-ın inhisarçı olduğu və bilet qiymətlərinin çox baha olduğu Azərbaycan mediasında tənqid edilir.
Ondol
Koreya ənənəvi memarlığında Ondol(, (koreyaca: 온돌) və yaxud gudeul (koreyaca:구들) Kang adlı yataq sobasına bənzəyən yeraltı isitmə sistemidir, hansı ki odun tüstüsündən birbaşa istilik köçürməsilə qalın döşəmənin altı qızdırılır.
Ənənəvi ondolun əsas komponentləri mətbəx və ya yataq otağından əlçatan  agungi(soba), üfüqi və şaquli tüstü keçidləri üçün qaldırılmış hörgü döşəməsi və bacadır. Qızdırılan döşəmə tüstünün istiliyini düzgün paylamaq üçün qurulan daş dirəklərlə dəstəklənir.
Ramil Nabran
Həyat və Yaradıcılığı
Ramil Nabran. Ramil Şamilli Akif oğlu 8 noyabr 1977-ci ildə Bakıda anadan olub. Təxəllüsündə Nabran adı olması Ramilin Nabrandan olması deyil. Sadece 2005-ci ildə Nabran repi ona uğur getirdiyi üçün sənətçi dostları tərəfindən bu təxəllüslə çağırılıb.
Ondol
Mənşəyi
Ondolun istifadəsi günümüzdəki Şimali Koreyada arxeoloji yerlərdə tapılmışdır. Şimali Koreyanın Hamgyeongbuk-do bölgəsindəki Unggi şəhərində eramızdan 5000 il əvvələ aid Neolit dövrünə məxsus arxeoloji yerdə qazılmış bir yaşayış yerində gudeul aşkar edilmişdir.
Ramil Nabran
Həyat və Yaradıcılığı
Ramil atasını 1978-ci ildə hələ 1 yaşı tam olmadan itirmişdir. Ömrünün 34-cü baharında dünyasını dəyişən Akif Ağakərim oğlu şeiriyyatla, qəzəllərlə məşğul olduğundan bu irsi istedad oğlu Ramilə də keçmişdir.
Ondol
Mənşəyi
Erkən dövlərdə ondol evi və ya yeməyi isitmək üçün istofadə olunan gudeul olaraq adlandırılırdı. Düyü bişirmək üçün sobada ocaq qalandığı zaman alov üfüqi istiqamətdə hərəkət edirdi, çünki bacanın girişi sobanın yanında idi. Bu tənzimləmə çox vacib idi, çünki bu tənzimləmə tüstünün yuxarıya doğru getməsinə imkan verməyərək alovun tez sönməsinin qarşısını alırdı. Ondol(yeraltı isitməli) otaqlar yaratmaq üçün bütün otaqlar isitmə sobalarının üzərində qurulmağa başladı.
Ramil Nabran
Həyat və Yaradıcılığı
Sovetskidə doğulan Ramil 2 yaşında Əhmədliyə köçmüş və uşaqlıq illərini Qaçaq Nəbi 4 ünvanında keçirmişdi 261 saylı məktəbi bitirib. 31 saylı Texniki Peşə Məktəbində 3 il oxuyub.
Ondol
Etimologiyası
Gudeul sözü doğma Koreya sözüdür. Koreyalı bir folklor tarixçisi Son Cintenin (1900 - ; 1950-53 Koreya mwharib’si zamanı itkin düşmüşdür) sözlərinə görə, gudeul  "qızdırılmış daş" mənasını verən Koreya mənşəli guun-dol sözündən əmələ gəlmişdir və onun tələffüzü gudol və yaxud gudul olaraq dəyişmiş, daha sonra isə yenidən gudeul formasına gəlmişdir.
Ramil Nabran
Həyat və Yaradıcılığı
1996–1999 Sərhəd Qoşunlarında xidmət edib.
Ondol
Etimologiyası
Çin-Koreya termini olan ondol 19-cu əsrin sonlarından etibarən istifadə olunmağa başlamışdır. Canggaeng (koreyaca: 장갱; çincə: 長 坑), hvagaeng (koreyaca: 화갱; çincə: 火坑), nandol (koreyaca: 난돌; çincə: 暖 突) və yeondol (koreyaca: 연돌; çincə: 烟 突) alternativ adlar arasında yer alır.
Ramil Nabran
Həyat və Yaradıcılığı
Repə 1993 cü ildə başlasada ilk səs yazması 2000-ci ildə baş vermişdir. 2005-ci ildə Nabran adlı repi ona ilk uğurunu gətirmiş ve həmin ildə də Klan A Plan adlı alternativ rep qrupuna daxil olmuşdur.
İlk işləri MİR telekanalında, Savaş studiyasında çalışmışdır.
Ondol
İstifadəsi
Ondol sistemi ənənəvi Koreya evlərinin yemək, yataq otaqlarında 1960-cı illərə qədər istifadə edilmişdir. Koreyalılar yerində oturmağa və yatmağa vərdiş edir, stulları olan qaldırılmış stolların əvəzinə aşağı masalarda işləyir və yeyirlər. Koreyalılar döşəmə üzərində oturmağa, yatmağa, stulları olan yüksək masalardansa yerdən olan masalarda işləyib yemək yeməyə daha çox alışıblar. Sobada əsasən düyü çəltik samanları, kənd təsərrüfatı bitki tullantıları, quru odun yandırılırdı. Qısa müddətli yemək bişirmək üçün düyü çəltik samanı və ya məhsul tullantılarına üstünlük verilirdi, lakin uzun saatlar döşəməni isti tutmaq üçün uzun müddət yanan odun tələb olunurdu. Müasir dövrdə işləyən su qızdırıcılarından fərqli olaraq bişirmə tezliyindən və mövsümi hava şəraitindən asılı olaraq ocaq ya daimi və ya müntəzəm olaraq yandırılırdı (gündə iki-beş dəfə).
Ramil Nabran
Həyat və Yaradıcılığı
Sonradan Klan A Plan qrupunun səs yazma studiyasında.
Ondol
İstifadəsi
Ənənəvi ondol isitmə sistemi ilə sobaya yaxın olan döşəmə kifayət qədər isinirdi və bu isti yerlər adətən yaşlılar və qonaqlar üçün iostifadə edilirdi. Lakin ondol  ətraf mühitin çirklənməsi və kömür briketlərinin yandırılması nəticəsində yaranan karbonmonoksit zəhərlənməsinə səbəb olurdu. Bu səbəbdən müasir Koreya evlərini qızdırmaq üçün müxtəlif yeni isitmə texnologiyalarından istifadə olunur.
Ramil Nabran
Həyat və Yaradıcılığı
2010-cu ildə qrupun mərhun üzvü Ryder təxəllüsü altında çalışan Rüfət Əfəndiyev Məcid oğlunun 26 yaşında vaxtsız ölümündən sonra Ramil özünə qapanır və 2012-ci ildən artıq tək, solo fəaliyyətə başlayır.
Ondol
İstifadəsi
Yaponiyada bir otel tikdirən məşhur amerikalı memar Frank Lloyd Wright bir yapon ailəsinin evinə dəvət alır. Koreyada ondol sisteminin şahidi olmuş ev yiyəsi öz evinin otağına bu sistemi tətbiq etmişdi. Wright bundan təsirlənərək isti sudan istifadə edərək otağı qızdıran isitmə sistemi kəşf etdi.
Ramil Nabran
Həyat və Yaradıcılığı
Bu günə kimi bir çox hitlərin ərsə gəlməsində əli var. Replərindəki ruh yüksəkliyi kütlə arasında "özüylə yay gətirən insan" obrazını yaradıb.
TURAN sevgisinə və SOYDAŞ anlamına böyük sevgi ilə yanaşır.
İkinci bacarığı həvəskar rəssam dizaynerdi.
Ondol
Müsbət və mənfi tərifləri
Ondolun bəzi mənfi tərələri mövcuddur. Palçıq və daş ondolun hazırlanmasında istifadə olunan əsas materiallardır. Belə materialların isinməsi uzun zaman aldığından otağın qızmasına da bir qədər uzun müddət lazım olur. Bundan əlavə, otağın istiliyini tənzimləmək çətindir.
Ramil Nabran
Həyat və Yaradıcılığı
Ailəlidir. 2 övladı var.
Ondol
Dol çarpayısı
Dol çarpayısı və ya daş yatağı ondol ilə eyni istilik effektinə malik, istehsal edilmiş bir yataq növüdür. Dol yatağı sənayesinin Cənubi Koreyadakı bütün yataq sənayesinin 30-40 faizini təşkil edən 100 milyard Koreya vonu dəyərində olduğu təxmin edilir. Dol çarpayı istehsalı Cənubi Koreyadakı bütün çarpayı istehsalı sənayesinin 30-40%-i təşkil edir ki, bu məbləğin 100 milyard Koreya vonu dəyərində olduğu təxmin edilir.
Ramil Nabran
Həyat və Yaradıcılığı
"Onun bunun uğuruna boğulmaqdansa, vaxt tapıb öz uğurun üçün yoğrulsan dogru olar." Ramil Nabran
Anar Cəfərov
Anar Eyvaz oğlu Cəfərov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Anar Cəfərov 19 dekabr 1977-ci ildə Ağcabədi şəhərində anadan olmuşdur. 1984-cü ildə Ağcabədi şəhər 7 saylı şəhər tam orta məktəbinə daxil olmuşdur. Təhsilini Ağcabədi şəhər 12 saylı tam orta məktəbində davam etdirmişdir. Məktəbi bitirdikdən sonra sürücü olaraq çalışmışdır. Həmçinin, şəxsi təsərrüfatla məşğul olmuşdur. Ailəli idi, Rəhman və Eyvaz adlı övladları yadigar qaldı.
Hərbi xidməti
Anar Cəfərov Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olmuşdur. Sonra hərbi xidmətini müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olaraq davam etdirmişdir. Xüsusi hərbi kurs bitirərək "Həmlə" Taborunda həmlə bölüyünün baş tuşlayıcı minaatanı təyin edilmişdir. Mingəçevir şəhərində yerləşən "N" saylı hərbi hissədə xidmət etmişdir. 20 yanvar 2017-ci ildə Tərtər rayonunda yerləşən "N" saylı hərbi hissədə xidmətini tuşlayıcı minaatan olaraq davam etdirmişdir.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Anar Cəfərov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində vuruşmuşdur. Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Anar Cəfərov 3 oktyabr 2020-ci ildə Tərtər rayonu-Ağdərə istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur. Ağcabədi Şəhidlər Xiyabanında dəfn edilmişdir.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Anar Cəfərov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Anar Cəfərov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Anar Cəfərov ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək igidlik və mərdlik göstərmiş, hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirərək şəhid olmuş Anar Cəfərov ölümündən sonra Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Elena Paparizu
Helena Paparizou (yunanca: Ελενα Παπαριζου; ) — məşhur yunan müğənnisidir. İsveçdə dünyaya gəlib və orada boya-başa çatıb. Antique qrupunun solisti olub. Helena məşhur yunan bəstəkarı — Toni Mavridislə ailə həyatı sürür. Helena ilk dəfə Yunanıstanı 2005 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində birinci edib.
Sabit kəmiyyət
Sabit kəmiyyət - verilmiş prosesdə öz qiymətini dəyişməyən kəmiyyətdir. Sabit kəmiyyət kimi işarə olunur. Məsələn, ideal qazı sıxanda Boyl-Moriott qanununa görə qazın həcminin onun təzyiqinə hasili sabit kəmiyyətdir.
Ədəbiyyat
1. M.Mərdanov, S.Mirzəyev, Ş. Sadıqov Məktəblinin riyaziyyatdan izahlı lüğəti. Bakı 2016, "Radius nəşriyyatı", 296 səh.
2. "Azərbaycan Sovet Ensklopediyası" I-X cild, Bakı 1976-1987.
Geoxronoloji cədvəl
Geoxronoloji cədvəl –  Yerin tarixinin bölündüyü şərti dövrlərinin (era, dövr, epoxa və  əsrlər) müəyyən ardıcıllıqla göstərən cədvəl. Geoxronoloji və geostratiqrafik şkala adətən bir cədvəldə verilir.
Əmir Aslan (Bicar)
Əmir Aslan — İranın Kürdüstan ostanı Bicar şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 139 nəfər yaşayır (26 ailə). Əhalisini azərbaycan türkləri təşkil edir.
Tzin sülaləsinə qarşı hərəkət
right|thumb| [[Sun Yatsen, Çin Respublikasının, Asiyada ilk respublikanın qurucusu.]] Tzin sülaləsinə qarşı hərəkət ― Tzin sülaləsi dövründə (1636–1912) əsasən Çində Mançur hökmranlığına qarşı tutulan bir hərəkət, tez-tez müxaliflər tərəfindən vəhşilik kimi qiymətləndirilir. Çin elmini boğmaqda və Çinin dünyanın əsas gücündən yoxsul, geridə qalan bir millətə çevrilməsinə səbəb olmaqda günahlandırıldı.
Tzin sülaləsinə qarşı hərəkət fəalların toplanma şüarı "Fǎn Qing Fu Ming" idi (Sadələşdirilmiş Çincə:反清复明; ənənəvi Çincə:反清復明; eynən: "Tzinə qarşı və Minin bərpası "), Boxer üsyanın əsas şüarı ilə bağlıdır "Tzini bərpa və xariciləri məhv edin" (" 扶清滅洋 fú Qīng miè yáng ").
Min müsəlman sadiqləri
Mi Layin və Din Quodon rəhbərliyindəki Hui Müsəlman Min sadiqləri 1646–1650-ci illər arasında bir Min şahzadəsini taxta qaytarmaq üçün Tzinlə mübarizə apardılar. 1644-cü ildə Tzin sülaləsi Min sülaləsini işğal etdikdə (1368–1644), Qansuda Müsəlman liderlər Milayin və Din Quodon rəhbərlik etdiyi Müsəlman Min sadiqləri, 1646-cı ildə Tzinləri devirmək üçün Milayin üsyanı zamanı, Tzinə qarşı üsyan qaldırdılar. Müsəlman Min sadiqlərini Sultan Səid Baba və oğlu Şahzadə Turumtay dəstəklədi. Müsəlman Min sadiqlərinə qiyamda Tibetlilər və Han Çinlilər də qatıldı. Şiddətli döyüşlərdən və danışıqlardan sonra 1649-cu ildə bir barış müqaviləsi qəbul edildi, Milayan və Ding adları Tzinə sadiq qaldılar, və Tzin ordusunun üzvləri rütbələrə sahib oldular. Çinin cənubundakı digər Min sadiqləri yenidən canlandıqda və Tzin onlarla döyüşmək üçün qüvvələrini Qansudan çıxartmaq məcburiyyətində qaldıqda, Milayan və Din bir daha silah götürərək Tzinə qarşı üsyan etdilər. Müsəlman Min sadiqləri, daha sonra Milayin, Din Quodon və Turumtay da daxil olmaqla, döyüşdə şəhid olan 100.000 nəfərlik Tzin ordusu tərəfindən əzildi.
Konfusiyalı Hui müsəlman alimi Ma Ju (1640–1710) Tzinə qarşı cənub Min sadiqləri ilə xidmət etdi.
Kosinqa
Mox sadiq generalı Jen Çenqon, daha çox Kosinqa adı ilə tanınır, 1646–1662 arasında Tzin sülaləsinə qarşı çıxmaq üçün hərbi bir hərəkata rəhbərlik edir. Tayvan adasında Tunqin Krallığını qurdu.
Monqol üsyanları
Tzin hakimiyyətinə sabiq monqollar üç əsas qrupa bölündülər — Daxili Monqollar, Xarici Xalqa Monqolları və Oyratlar.
Çingiz xanın nəslindən olan İç Monqolustanlı Çahar Xanı Liqdan Xan, 1634-cü ildə çiçək xəstəliyindən vəfat edənə qədər Çinə qarşı çıxdı və mübarizə aparırdı. Bundan sonra, oğlu Ejey Xanın rəhbərlik etdiyi Daxili Moğollar 1636-cı ildə Tzinə təslim oldular və Ejey Xan Şahzadə (Qin Wang, 親王) rütbəsini aldı. Bundan sonra Daxili Monqol zadəganları Tzin kral ailəsi ilə sıx əlaqədə oldular və onlarla geniş şəkildə evləndilər. Ejei Khan 1661-ci ildə öldü və yerinə qardaşı Abunay keçdi. Abunai Mançju Tzin hökmranlığından narazı qaldıqdan sonra, 1669-cu ildə Shenyanda evində həbsə salındı və Kanxi İmperatoru onun rütbəsini oğlu Borniyə verdi. Abunayın həbs müddəti bitəndən sonra, qardaşı Lubuzunq ilə 1675-ci ildə Üç Feudatoriyanın Üsyanı zamanı Tzin əleyhinə qiyam qaldırdı və 3.000 Çahar Monqollarla qiyama qoşulub. Daha sonra Tzin, 1675-ci il aprelin 20-də bir döyüşdə qiyamçıları əzdi, Abunay və bütün tərəfdarları öldürüldü. Onların titulu ləğv edildi, Çahar monqol kral adamlarının hamısı Mançu Tzin şahzadələrində doğulsa da edam edildi və Çahar monqol kral qadınları, Mançu Qing şahzadələri xaricində köləliyə satıldı. Çahar monqolları daha sonra öz muxtariyyətlərini qoruyan digər Daxili Monqollardan fərqli olaraq, Tzin İmperatorunun birbaşa nəzarəti altına alındı.
Xalqa Monqolları Tzin hakimiyyəti altına düşmək üçün daha çox həvəssiz idilər. Yalnız Züngar xanlığının lideri, Qaldan-Boşoqtu hakimiyyəti altında Kansi imperatoru tərəfindən işğal edildilər.
Tzinhaida Oyratlar da Tzinə qarşı üsyan qaldırıb, lakin Yonqjen imperatoru tərəfindən əzilib və məğlub olublar. thumb| Ulan-Batorda Hotqoid Çinqunyav Heykəli
Mançuların soyqırımı və məhv edilməsi
Mançulara qarşı kəskin nifrətləri ilə idarə olunan Taiping, Mançurların bütün irqlərini məhv etmək üçün soyqırım kampaniyası başlatdı.
Tibet üsyanları
Tibetli Budist Lamalar, 1905-ci il Tibet üsyanı əsnasında Batanqdakı Tzinə qarşı üsyan edərək, Mançu lideri Fənquana sui-qəsd etdilər, eyni zamanda Fransız katolik missionerlərini öldürdülər və Tibetlilər katolikliyi qəbul etdi.
Tzinin devrilməsi
right|thumb|450x450px| 1911-ci il, Sinxay İnqilabı zamanı Şanxaydakı Nancin Yolunda qələbənin qeyd edilməsi Sinxay İnqilabı Vuçan üsyanın zəfəri ilə sürətləndi, qalib gələn Vuçan inqilabçıları digər vilayətlərə öz müstəqilliklərini elan etmələrini xahiş edərək teleqraf göndərdilər, Cənubi Çin və Orta Çində 15 vilayət bunu etdi.
Nəhayət, iki əsrdən çox müddətdən sonra Tzin sülaləsi devrildi və Çin yeni bir respublikaya çevrildi.
Ciqəh (Heris)
Ciqəh - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Heris şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,156 nəfər yaşayır (244 ailə).
Geoizobat
Geoizobat – (yun. isos – bərabər,  bathos (batos)  dərinlik) – xəritədə (planda) yer sət¬-hindən müəyyən horizonta qədər olan bərabər dərinlik xətti.
NGC 2364
NGC 2364, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Təkbuynuz bürcü istiqamətində yerləşir. OCL tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Xurmalı (Heris)
Xurmalı - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Heris şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 714 nəfər yaşayır (148 ailə).
Şteyner qurmaları
Şteyner qurmaları - müstəvi üzərində, təkcə, xətkeşlə yerinə yetirilən həndəsi qurmalardır(birtərəfli, riyazi xətkeşlə).
Şteyner qurmaları, əsasən, İsveçrə riyaziyyatçısı Y. Şteyner tərəfindən araşdırılmışdır.
Şteyner isbat etmişdir ki, əgər müstəvi üzərində çevrə və onun mərkəzi verilibsə, müstəvi üzərində pərgar və xətkeşlə həll oluna bilən istənilən qurma məsələsini təkcə xətkeşlə həll etmək olar. Şteyner qurmaları proyektiv xarakter daşıyır.
Ədəbiyyat
1. M.Mərdanov, S.Mirzəyev, Ş. Sadıqov Məktəblinin riyaziyyatdan izahlı lüğəti. Bakı 2016, "Radius nəşriyyatı", 296 səh.
2. "Azərbaycan Sovet Ensklopediyası" I-X cild, Bakı 1976-1987.
Ebiqeyl Fillmor
Həyatı
Abigail əvvəllər müəllim işləyirdi. onun şagirdlərindən ən böyüyü on doqquz yaşlı Millard Fillmore olmuşdur. 5 fevral 1826-cı ildə Abigail iyirmi yeddi yaşında ikən ailə qurdu. Qadın ilk övladı dünyaya gələnə qədər müəllim işləməyə davam etdi. Cütlüyün iki uşağı Millard Powers Fillmore (1828-1889) və Meri Abigail Fillmore (1832–1854) idi. 1849-cu ildə Millard Fillmore vitse-prezident seçildi və həyat yoldaşı Abigail ilə birlikdə Vaşinqtona köçdü. On altı ay sonra, Zachary Taylor-un ölümündən və Fillmorun yeni təyinatından sonra ikisi də Ağ Evə köçməli oldu. Bununla birlikdə, Abigail Fillmore, səhhəti pis olduğu üçün birinci xanım vəzifələrinin qızı Meri Abigailə tapşırdı. 30 mart 1853-cü ildə Abigail Fillmore sətəlcəmdən öldü və beş il sonra əri varlı dul qadın olan Caroline Carmichael ilə evləndi və 1874-cü ildə ölənə qədər onunla evli qaldı.
Ebiqeyl Pauers Fillmor - ABŞ Prezidenti Millard Fillmorun həyat yoldaşı.
Ağbulaq-Çəngalmas (Bicar)
Ağbulaq-Çəngalmas — İranın Kürdüstan ostanı Bicar şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Coğrafi yerləşməsi
Bicar şəhristanının Mərkəzi bölgəsinin Qavyazə kəndistanında, Pintac qəsəbəsindən 2,5 km cənub-qərbdədir.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 181 nəfər yaşayır (45 ailə). Əhalisini azərbaycan türkləri təşkil edir.
Açomi dili
Açomi dili (اچمی) — İranın Fars və Hörmüzgan ostanlarında danışılan dildir.Lor dilinə yaxın dildir.
Karolina Harrison
Ədəbiyyat
Anne Chieko Moore: Caroline Lavinia Scott Harrison, New York 2004, Nova Publications
Azad Veys-i Ülya (Bicar)
Azad Veys-i Ülya — İranın Kürdüstan ostanı Bicar şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 281 nəfər yaşayır (52 ailə). Əhalisini azərbaycan türkləri təşkil edir.
Sürüşən vektorlar
Sürüşən vektorlar - başlanğıc nöqtəsi düz xətt üzərində ixtiyari götürülə bilən vektordur.
Deməli,sürüşən vektoru yerləşdiyi düz xətt üzərində istənilən qaydada sürüşdürmək olar. Bu zaman vektorun istiqaməti dəyişməməlidir.
Sərbəst vektorlardan fərqli olaraq, sürüşən vektorlar bir düz xətdən başqa düz xəttə köçürülə bilməz.
Bərk cismə tətbiq olunan qüvvə Sərbəst vektora nümunədir. Sərbəst vektor anlayışı fizikada tətbiq olunur.
Ədəbiyyat
1. M.Mərdanov, S.Mirzəyev, Ş. Sadıqov Məktəblinin riyaziyyatdan izahlı lüğəti. Bakı 2016, "Radius nəşriyyatı", 296 səh.
2. "Azərbaycan Sovet Ensklopediyası" I-X cild, Bakı 1976-1987.
Şahin Qəhrəman
Şahin Qəhrəman (tam adı: Rəhimov Şahin Qəhrəman oğlu; ) — Azərbaycan kinorejissoru.
Həyatı
Şahin Rəhimov (Şahin Qəhrəman) 1979-cu ildə Bakı şəhəri Sabunçu rayonu Maştağa qəsəbəsində anadan olub. 1986–1996-cı illərdə 187 saylı orta məktəbi, 1996–2000-ci illərdə Azərbaycan Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin teatr kollektivi rejissorluğunu bitirib. 2005–2009-cu illərdə ANS TV-də, 2009–2011-cu illərdə Azad Azərbaycan TV-də rejissor kimi çalışıb.
Ailəsi
2004-cü ildə ailə qurub. Ailəlidir. 2 övladı var.
Graham Burgess
Graham K. Burgess — Graham K. Burgess 24 fevral 1968 - ci ildə Liverpulda, İngiltərədə anadan olub. İngilis FİDE şahmat ustası, tanınmış yazıçı və məşqçidir. İyirmi yaşında FİDE ustası oldu. Mersisayd ştatının Southport şəhərindəki Birkdale Liseyində oxuyub. 1989-cu ildə Kembric Universitetini riyaziyyat ixtisası üzrə bitirmişdir. 1994-cü ildə üç gün ərzində 510 blits şahmat oyunu oynayaraq (hər oyunçu üçün beş dəqiqə) dünya rekordu qoydu, 431 oyunda qalib gəldi və 25 heç-heçə etdi ( Burgess 2000 : 448–52). Burgess iyirmidən çox kitab yazmış və 250-dən çox redaktə etmişdir. Onun "Şahmatın Mamont Kitabı" kitabı 1997-ci ildə Britaniya Şahmat Federasiyasının İlin Kitabı Mükafatını qazanmışdır. O, Gambit Nəşrlərinin redaktor direktorudur. ( Burgess 2000 : başlıq səhifəsi). O, həm də Doom (1993) sürət yarışçısıdır.
Botnik dənizi
Botnik dənizi - Şimalda Botnik körfəzi ilə Şimali Kvarken boğazı, cənubda Aland dənizi və Arxipelaq dənizi ilə isə Cənubi Kvarken boğazı vastəsilə birrləşir. Bir çox mənbələrdə dəniz Botnik körfəzinin akvatoriyası hesab edilir və dəniz hesab edilmir. Şərqdə Finlandiyanın qərbi, qərbdə isə İsveçin şərq hissəsini yuyur. Dənizin sahəsi 79,000 km² təşkil edir. Maksimum dərinliyi 230 m, orta dərinlik 68 metrdir. Həcmi 4,340 km³, uzunluğu 350 km təşkil edir. Sahillərində Rauma və Rari (Finlandiya), Gövle və Sundsvall (İsveç) şəhərləri yerləşir. Ən iri limanları Umea (İsveç) və Vaasa (Finlandiya).
Kaali krateri
Kaali (Kaali kraater) və ya Kaalinyarvi (Kaalinjärvi) — Estoniyada meteorit krateri. Saaremaa adasında yerləşən bu krater 3470–3545 il əvvəl, holosen dövründə meteorit düşməsi nəticəsində yaranmışdır. Tartu universitetinin 2016-cı ildə apardığı radiokarbon analizlərinə görə krater e.ə 1500–1600 illərdə yaranmışdır. Kraterdə eyni adlı kiçik göl var. Kaali planetin səkkizinci ən gənc krateri hesab olunur.
Ümumi məlumat
thumb|Krater kənarında olan dolomit daşlar Krater Kuressaare şəhərindən 18 km məsafədə, Kaali kəndi yaxınlığındakı meşədədir. Hündürlüyü 16–22 metr, diametri 110 metr olan kraterin kənarları böyük (4–7 m) dolomit bloklarlarla əhatələnib. Yaxınlıqda diametri 15 ilə 40 metr arasında olan səkkiz daha kiçik krater var.
1937-ci ildə geoloq I. Reinvald tərəfindən kraterdən parçalanmış ağac və meteorit parçaları aşkar edildi. Meteorit 8,3 % nikeldən ibarət idi. Bu göstərici artıq əraziyə dəmir meteoritin düşməsini sübut edirdi.
Sonrakı illərdə kraterdə geniş araşdırma işləri aparıldı. Müəyyənləşdirildi ki, kütləsi 400 ilə 10.000 ton arasında olan bir meteorit şimali-şərqdən 15–45 km/s sürətlə yer atmosferinə daxil olmuş və atmosfer sürtünməsi nəticəsində kütləsini itirərək 5–10 km yüksəklikdə bir neçə yerə parçalanmışdır. Kütləsi 20–80 ton arasında olan ən böyük fraqment 10–20 km/s sürətlə yer səthinə çırpılmış və ən böyük krateri əmələ gətirmişdir. Digər səkkiz parça daha kiçik kraterlər formalaşdırmışdır.