cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Adidas
Fəaliyyəti
Konsernin Almaniyada 8 müəssisəsi və Fransa, Böyük Britaniya, ABŞ, Kanada, CAR daxil olmaqla digər ölkələrdə 25 alt müəssisəsi fəaliyyət göstərir.
Androsace sempervivoides
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Adidas
Fəaliyyəti
2009-cu ilə qədər aşağıdakı ticarət nişanlarını birləşdirmişdir:
Qəzənfər Dərbəndi
Həyatı
1398-ci ildə doğulmuşdur. Çalağan döyüşündə həbs olunduqdan sonra Şirvana qaytarılmışdır. I Xəlilullahın hakimiyyəti dövründə Bakı valisi olmuş, onun Qaraqoyunlularla müharibəsi dövründə isə Şirvanı onun adından idarə etmişdir. Bədrəddin Şirvaninin məlumatına görə o, Bakıda 1428-ci ildə bir bürc və çeşmə, 1431-ci ildə başqa bir bürc və 1438-ci ildə hamam tikdirmişdi. Həmin bürclərdən biri, ehtimal ki, indiki Elmlər Akademiyası Rəyasət Heyətinin binasına bitişən bürcdür. Digər bürc isə dövrümüzədək qalmamışdır
Akiko Futaba
Akiko Futaba — məşhur yapon musiqisi olan yukoka ifaçısı. İkinci dünya müharibəsinin sonlarında o Yaponiyada ən məşhur ifaçılardan biri olub. Bundan başqa o hər il keçirilən məşhur yapon televiziya musiqi şousu "Kohahu Uta Gassen"də on dəfə iştirak edib.
Bioqrafiya
O, müğənni fəaliyyətini 2003-cü ildə yekunlaşdırıb və Hiroşima prefekturasında təqaüdə çıxıb. 16 avqust 2011-ci ildə vəfat edib.
Krım kərtənkələsi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Ümumi məlumat
Ümumi uzunluğu 20-24 sm təşkil edir. Üzəri yaşımtıl rəngdə olub iki uzunsov tünd ləkəyə malik olur. Buxax hissəsi erkəklərdə yaşıl və ya narıncı, dişilərdə isə yaşıl və ya ağ rəngdə olur. Başları qısa, quyruqları isə uzun olur. Əsasən otlu əraziləri, çöllükləri, yol kənarlarını xoşlayırlar. Hündürlüyü 1800 metrə qədər olan ərazilərdə rast gəlinir. Quyruqlarını atma xüsusiyyətlərinə malik olurlar.
Növ Balkan yarımadası, Moldova, Ukrayna, Macarıstan və İon dənizi adalarında rast gəlinir.
Məzahir Fitrət
Məzahir Fitrət – şair.
Həyatı
Məzahir Fitrət (Mahmudov Məzahir Nəsir oğlu) 1940-cı ildə Gədəbəy rayonunun Fərzalı kəndində anadan olub. 1949-cu ailəsi ilə birlikdə Tovuza köçüblər. 1958-ci ildə Tovuz Şəhər Axşam orta məktəbini bitirib və həmin ilin dekabr ayında Bakıya gəlib, neft mədənində əmək fəailyyətinə başlayıb. 1963-cü ildə ADU-nun filologiya fakültəsinə daxil olub, ancaq bir sıra qeyri-obyektiv səbəblər ucundan dəfələrlə təhsili atıb.
23 yaşlarından sonra mətbuata ayaq açan Məzahir Fitrət ömür boyu çox seyrək və çox çətinliklə çap oluna bilmişdir.
1995-ci ildə vəfat etmişdir.
Bulbophyllum albidostylidium
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum albidostylidium növü Tayland üçün endemik növdür.
İşkaşim dili
İşkaşim dili—Hind-Avropa dil ailəsinə aid, İran qrupuna bağı dil.
Bu dildə İşkaşimlilər danışırlar. Dağlıq Bədəxşan Muxtar vilayətinin İşkaşim rayonunda yaşayan əhalinin əsas dilidir.
Hümmət Hüseynov
Hüseynov Hümmət Paşa oğlu  — texnika elmləri doktoru, professor
Həyatı
Hüseynov Hümmət Paşa oğlu Azərbaycan Respublikasının Göyçay rayonunun Qarabaqqal kəndində anadan olmuşdur. 1950-ci ildə "riyaziyyat" ixtisası üzrə ADU-nin fizika-riyaziyyat fakültəsini fərqlənmə ilə bitirmişdir. 1951-1953-cü illərdə akad. İ.M.Qubkin adına Moskva Neft-kimya və qaz sənayesi institutunun aspirantı olub. 1954-cü ildən AzETNÇİ-da boyük elmi işçi işləyib. 50-ci illərdin ortalarında onun təşəbbüsü ilə, sonralar uzun müddət rəhbərlik etdiyi "Yeraltı hidrodinamika" laboratoriyası yaradılmışdır. 1954-cü ildə "Qazlaşdırılmış mayenin məsaməli mühitdə hərəkəti məsələlərinin hidrodinamiki tədqiqatları" mövzusunda namizədlik, 1961-ci ildə isə "Neft layının hidrodinamiki ünsürləri" mövzusunda doktorluq dissertasiyaları müdafiə etmişdir. 1982-ci ildən onun elmi pedaqoji fəaliyyəti həmçinin AzPİ ilə də bağlı olub ki, burada o uzun müddət "Hidravlik və hidravlik maşınlar" kafedrasına rəhbərlik edib.
Elmi fəaliyyəti
Hüseynov H.P. tanınmış alim kimi layların yeraltı hidrodinamikasının və neft-qaz yataqlarının işlənilməsinin bir çox istiqamətləri ilə məşğul olub.
Hüseynov H.P. 280-dən artıq elmi məqalənin və 3 monoqrafiyanın müəllifdir. 20 elmlər namizədi hazırlamışdır. Hüseynov H.P. medal və fəxri fərmanlarla mükafatlanıb.
Papua körfəzi
thumb|300px|right|Papua körfəzinin xəritəsi Papua — Mərcan dənizində körfəz.
Yeni Qvineya adasınınnın cənub-şərq sahilindədir. Uzunluğu 150 km, eni girəcəkdə təqribən 330 km-dir. Sahil hissəsi dayazdır və ən dərin yeri 969 m-dir. Sahilləri mərcan rifləri ilə əhatə olunmuşdur. Körfəzə Flay çayı tökülür.
Dağ Tumas
thumb|300px|Cəbrayıl qəzası 1 yanvar 1903-cü illər xəritəsi. Tumaslı
Dağtumas — Azərbaycan Respublikasının Cəbrayıl rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.Tanınmış müəllimi: Rasta Hüseynova
Tarixi
1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.
23 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.
Toponimikası
Əhalisi:
Yumi Obe
Yumi Obe (d. 15 fevral 1975) — keçmiş Yaponiya qadın futbolçusu.
Dağ Tumas
Toponimikası
Anar Məmmədov — kapitan, Vətən müharibəsi şəhidi
Yumi Obe
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 85 oyun keçirib, 6 qol vurub.
Dağ Tumas
Toponimikası
Vahid Məmmədov — Qarabağ Müharibəsi şəhidi
Dəyirman
thumb|200px|Külək dəyirmanları Dəyirman — hər hansı məmulu əzib üyütmək üçündür. Əvvəllər yalnız külək və su ilə işlədilən olsalar da, sonralar elektrik mühərriki ilə işlədilməyə başlayır.
Dağ Tumas
Toponimikası
Mahir Allahquliyev — Qarabağ Müharibəsi şəhidi
Əlisahib Əroğul - nasir, publisist, yazıçı
Bakı Britaniya Məktəbi
Bakı Britaniya Məktəbi — Azərbaycan Respublikasının Bakı şəhərində ümumi təhsil müəssisəsi.
Tarixi
15 sentyabr 2007-ci ildə Bakı Britaniya Məktəbi öz qapısını 100-dən çox şagirdin üzünə açdı. 2007-ci il dekabr ayında məktəb ilk semester buraxılışını qeyd etdi.
Dəyirman
Dəyirmanın seçilməsi ilkin məmulun ölçüsündən asılı olaraq aparılır. Ən kiçik dəyirman kimi kofe dənəciklərini üyüdən maşını göstərmək olar.
Bakı Britaniya Məktəbi
Tarixi
20 mart 2008-ci ildə BSB (Bakı British School) ilk Novruz Bayramını məktəbin həyətində, şagirdlərin çıxışı ilə təntənəli şəkildə keçirtdi.
25 iyun 2008-ci il məktəb ilk yay buraxılışını qeyd etdi.
Dəyirman
Un dəyirmanı
Un dəyirmanları külək, su və əl ilə işləyən olur.
Bakı Britaniya Məktəbi
Tarixi
22 iyun 2009-cu il ilk son zəng qeyd edildi.
Bakı Britaniya Məktəbi 22 iyun 2009-cu ildə, məktəbin şagirdləri, muəllimləri, valideynləri, 25 məzunu və 200 dən çox qonağı ilə, Rus Dram Teatrında təntənəli şəkildə ilk son zəngini qeyd etdi.
Dəyirman
Un dəyirmanı
Buğdanın üyüdülməsində dəyirmanların ümumi prinsipini görmək olur. Ancaq burada da bəzi fərqlər mövcuddur. Müasir sənaye dəyirmanı əvvəlcə taxılı xarici hissələrdən ayırır, sonra onu uyüdüərək una çevirir.
Bakı Britaniya Məktəbi
İbtidai təhsil
İbtidai təhsildə, şagirdlər SAT proqramları (standartlaşdırılan qiymətləndirmə testləri) götürürlər. Bu proqram 2-ci sinifdən 6-cı sinifə qədər hər il götürülür. Testin nəticələri şagirdlərin 1 ildə topladığı ümumi biliyin səviyyəsini göstərməyə imkan verir.
Dəyirman
Un dəyirmanı
Qədimdə uzunqulaq,öküz, at, camış kimi ev heyvanlarından da dəyirmanların işlətməsində istifadə edilmişdir.
Bakı Britaniya Məktəbi
Orta təhsil
Baku British School orta təhsil tələbələrini Kembric beynəlxalq ekspertiza imtahanları ilə Kembric IGCSE (orta təhsilin beynəlxalq ümumi şəhadətnaməsi) almaq üçün səkkiz fənnə hazırlaşdırır. Britaniya sistemi ilə Kembric IGCSE imtahanları 10-cu sinifdən başlayır və 13-cü sinifə qədər şans verilir. İmtahan kağızları Kembricdə yoxlanılıb, 1 aydan sonra yenidən Azərbaycana göndərilir.
Dəyirman
Un dəyirmanı
İbtidai insanların sadə alətlərindən müasir qurğularadək böyük inkişaf yolu keçmişdir. Qədim zamanlarda, başqa ölkələrdə olduğu kimi, Azərbaycanda da dəni xüsusi dən daşlarında   həvəngdə əzib üyüdürdülər. E.ə. II minillikdə əl dəyirmanı meydana çıxdı. Sadə dən daşlarından əl dəyirmanına keçid, təkcə texniki tərəqqi olmayıb, həm də əkinçiliyin  inkişafı ilə bağlıdır. Quldarlıq quruluşu dövründə, xüsusilə feodalizmdə  əkinçiliyin əsas təsərrüfat sahəsi kimi inkişafı ilə əlaqədar əl dəyirmanı dənüyütmədə ikinci dərəcəli əhəmiyyət kəsb etmiş, su ilə işləyən və ya başqa quruluşlu dəyirmanlar yaranmışdır. Orta əsrlərdə su dəyirmanı ilə eyni quruluşda olan yel dəyirmanı işlədilmişdir. Dəyirmanların inkişafı və təkmilləşməsi əmək məhsuldarlığının yüksəlməsi və dənin üyüdülməsinin yaxşılaşma-sı ilə nətiçələndi. 19 əsrin əvvəllə-rində buxar mühərriki ilə işləyən D.-lar meydana çıxdı. Müasir dəyirmanlarda dənin qəbulu müxtəlif mexaniki və pnevmatik qurğularla yerinə yetirilir. Unüyütmə prosesinə dənin üyüdülməyə hazırlanması (qarışıqlardan ayrılması, dənin sulu və ya quru üsulla təmizlənməsi, kondisiyalanması,  yəni unun keyfiyyətini   yaxşılaşdırmaq üçün dənin su və istiliklə emalı və s), üyüdülməsi və unun kisələrə doldurulub, avtomatik çəkilməsi əməliyyatları   daxildir. İstehsal prosesində 30-a qədər müxtəlif tipli maşın iştirak edir. Orta küclü dəyirmanlarda  buğda elevatora   verilməsindən unun alınmasınadək (bütün texnoloji proseslərdən keçməklə) 5 km-ə qədər məsafə qət edir. İstehsal prosesi fasiləsizdir və əməliyyatlar mexanikləşdirilmişdir.
Bakı Britaniya Məktəbi
Orta təhsil
İmtahanların hamısından uğurla keçən (səkkiz fəndən IGCSE alan) şagird Britaniyanın və dünyanın hər bir universitetinə qəbul ola bilər.
Zəhra Şahtaxtinskaya
Zəhra Mustafa qızı Şahtaxtinskaya və ya Zəhra xanım Mustafa bəy qızı Ağayeva — Azərbaycan zooloq, helmintoloqu. Biologiya elmləri doktoru (1953), professor (1954). Azərbaycan SSR əməkdar elm xadimi (1960). "Lenin Ordeni" laureatı.
Həyatı
Zəhra Şahtaxtinskaya 17 noyabr 1895-ci ildə Xankəndində anadan olub. Əmək fəaliyyətinə 1916-cı ildə qadın gimnaziyasında müəllimliklə başlamışdır. 1922-ci ildən Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunda işləmiş, biologiya fakültəsinin dekanı olmuşdur. 1937-ci ildən zoologiya kafedrasının müdiri vəzifəsində çalışmışdır. Tədqiqat sahəsi əsasən, Azərbaycanda yaşayan su və bataqlıq quşlarında parazitlik edən qurdlar olmuşdur.
Bir çox elmi əsərin, dərsliyin müəllifidir. 1977-ci ildə Bakı da vəfat edib.
Ailəsi
Onun həyatyoldaşı Nemət Şahtaxtınski Sankt Peterburq da təhsil almış və uzun müddət Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetində təhsil almışdır. Onların övladları olan Prof. Dr. Toğrul Şahtaxtinski də alim olmuş və neft kimyası sahəsində araşdırmalar aparmışdır.
Zəhra Şahtaxtinski Qarabağ ın məşhur bəy ailələrindən olan Ağayevlər nəsli nin nümayəndəsi və Fərəc bəy Ağayevin qohumudur.
Ağlıbəybala (İcrud)
Ağlıbəybala — İranın Zəncan ostanı İcrud şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Coğrafi yerləşməsi
Mərkəzi şəhristanının Mərkəzi bölgəsində, İcrud kəndistanında, Zəncan şəhərindən 25 km cənubdadır.
Antropologiya
Antropologiya (ἄνθρωπος — insan;  — elm) —  insan haqqında elmdir. Təbiət elmlərindəndir. İnsanın yaranması və inkişafı, insan irqlərinin yaranması və insanın fiziki quruluşunun normal dəyişmələri haqqında elmdir.
Qərbdə bu elmə insanın təbii tarixindən əlavə, həmçinin etnoqrafiya və arxeologiyanı da aid edirlər. İnsanın əmələ gəlməsində ictimai amillər daha çox rol oynadığında antroplogiya humanitar elmlərədə sıx əlaqədardır. Antropologiya insanın morfologiyası, antropogenez və irqşünaslıq kimi əsas bölmələrdən ibarətdir.
Etimologiya
Antropologiya yunan sözləri olan "ánthropos" ("insan") və "lógos" ("söz, elm") sözlərindən əmələ gələn düzəltmə sözdür. Bu gün bu sözü istənilən digər bir formaya salmaqla biz ya fransız, ya ingilis, ya da digər bir dilin sözünü işlətmiş olarıq.
XX əsrin əvvəllərinə aid Azərbaycandilli mənbələrdə elmi-tərkib-insan (علمی-ترکیب-اینسان) adlandırılmışdır.
İnsan morfologiyası
İnsan morfologiyası somatologiyaya və merologiyaya bölünür.
Somatologiya
Somatologiya insan orqanizmin fərdi dəyişkənliyinin qanuna uyğunluqlarını, rüşeym inkişafının ilk mərhələsindən qocalığa qədər insanın yaş xüsusiyyətlərini, müxtəlif bioloji və sosioloji amillərin insanın bədən qurluşuna təsiri, insanın konstitusiyasını öyrənir.
Merologiya
Merologiya insan orqanizminin ayrı-ayrı hissələrinin dəyişkənliyini tədqiq edir. Nəticədə insanın başqa canlılarla qohumluq əlaqələrini və onun heyvanlar aləmində yeri müəyyən olunur.
Antropogenez
Insanin yaranması hələ qədim zamanlardan insanları maraqlandıran əsas məsələlərdəndir. Qədim Şərqdə insanın yaranmasını dinlə əlaqələndirilir. Antik dövrdə iki nöqteyi-nəzər olmuşdur. 1.Atomistlər-insanın formalaşmasını canlı aləmin son nəticəsi kimi qəbul edirdilər. 2.İdealistlər-insanın mövcudluğunu fövqəltəbii qüvvələrlə bağlayırdılar. İntibah dövründə insanın mövcudluğu ilə bağlı yeni mülahizələr yarandı. 18-ci əsrdə Karl Linney “Təbiətin sistematikası” adlı əsərində insanı primatlar dəstəsinə aid etmişdi. 18-ci əsrin sonu 19-cu əsrin əvvəllərində Jan Batist Lamark təkamül nəzəriyyəsini irəli sürdü.
İrqşünaslıq
1684-cü ildə fransız anatomu Fransua Bernye insanların xarici görünüşündəki fərqləri insan irqi anlayışı ilə ifadə etmişdir.Bernye bu fərqlərin yaranmasını təbii coğrafi şəraitin təsiri ilə əlaqələndirirdi.
Qızılxallı kumja
Ümumi xarakteristikası
Bədənin bel tərəfində tünd yaşıl rəngdə, yanlarında açıq rəngdə, qarın tərəfində isə qızılı rəngdə xallar olur. Ağızı böyük olub ucda yerləşir. Çənəsində dişlər olur, bu dişlər iri balıqlarda yaxşı, körpələrdə isə zəif inkişaf etmişdir. Bel üzgəcindən arxada piy üzgəci yerləşir. Bel üzgəcində 3-4 şaxəsiz, 7-12 şaxəli, anal üzgəcində 3 şaxəsiz, 7 - 10 şaxəli şüa vardır. Yan xətt pulcuqlarının sayı 111 - 128 arasında dəyişir.
Arealı və sayı
Qızılxallı kumja Azərbaycanın Kür hövzəsindəki dağ çaylarının çoxunda – Qanıxçay, Balakənçay, Silbançay, Katexçay, Əlcihançay, Turyançay, Dəyirmançay, Tərtərçay, Kurəkçay, Ağsuçay, Həkəri, Xaçınçay, Bazarçay, Qusarçay, Şəmkirçay, Xal-xalçay, Yalamaçay, Zabuxçay, Viləşçay, Lənkərançay, Astaraçay çaylarında, Quba-Xaçmaz düzənliyinin bulaq çaylarında (Qelçay, Nügədiçay, Qudyalçay, Vələmirçay, Dəvəçiçay), Göygöldə yayılmışdır. Azərbaycandan kənarda Avropa və Asiyanın dağ çaylarında və göllərində təsadüf edilir. İntensiv ovlandığı üçün hazırda az saylı balığa çevrilmişdir. Sayı son dərəcə azalmış və bəzi çaylarda hətta nəsli kəsilmişdir.
Həyat tərzi
Çay qızılxallı kumjası qədim və əsil şirin su balığıdır. Bəzi alimlərin fikrincə ondan qızılbalıq (kumja) törəmişdir, digərlərinin fikrinə görə qızılxallı (forel) qızılbalıqdan törəmişdir. O, başlıca olaraq dağ çaylarında və soyuq sulu göllərdə, dibi daşlı, təmiz, sərin və şəffaf sulu düzənlik çaylarında yaşayır. Bu sularda illik orta temperatur 8.9 – 13.7 0C olur. Qızılxallı kumjanın əlamətləri çox dəyişkən olduğundan müxtəlif çaylarda, hətta eyni çayın müxtəlif hissələrində (yuxarı və aşağı) yaşayan fərdlərini müqayisə etdikdə onlar arasında çoxlu fərqlər olduğu meydana çıxır. Cinsi yetginliyə erkək fərdlər iki, dişi fərdlər üç yaşında çatır. Kürü tökmək üçün çayların daha yuxarılarına daşlı-qumlu və suyu təmiz olan yerlərə qalxır.
Uzunluğu 29-43 sm olan Göygöl qızılxallı kumjasının mütləq məhsuldarlığı 644-2341 ədəd arasında dəyişərək, orta hesabla 900 kürü olur. Çay qızılxallı kumjasının məhsuldarlığı 230-832 ədəd kürü olmaqla, orta hesabla 560 kürü təşkil edir.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Qızılxallı kumjaların Azərbaycanın dağ və dağətəyi çaylarında sayını tənzim edən əsas amil yerlərdə qadağan olunmuş ov alətləri və usulları ilə kütləvi sürətdə ovlanmaları və muhafizə olunmaları sahəsində nəzarətin olmamasıdır.
Tətbiq olunmuş və lazımi mühafizə tədbirləri
Qızılxallı kumjanın körpələrini süni artırma yolu ilə əldə edərək dağ çaylarına və göllərinə buraxılması və bu çay və göllərdə idman balıq ovunun təşkil olunması faydalı olar.
Qış sarayının Aleksandr zalı
Aleksandr zalı - Sankt-Peterburqdakı Qış sarayının cənub-şərq hissəsində yerləşən parad zalıdır.
Tarixi
Aleksandr zalı XIX əsrin 30-40-cı illərində Aleksandr Brüllov tərəfindən (məşhur rəssam Karl Brüllovun qardaşı) inşa edilmişdir. Memarın layihəsinə əsasən bu zal imperator I Aleksandrın xatirəsini əbədiləşdirməli idi. Bu memar həm də, Aleksandr zalından sonra gələn Neva enfiladasına daxil olan zalların müəllifidir. Hazırda həmin zallarda Ermitajın fransız rəssamlığı kolleksiyaları nümayiş etdirilir.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Zal qotikləşdirilmiş klassisizm üslubunda inşa edilmişdir. Zalın divarları müəllifi memar Fyodor Tolstoy olan və rusların fransızlar üzərində qələbəsinə həsr edilmiş iyirmi dörd medalyonla bəzədilmişdir.
Lokomotiv
thumb|200px|Nyorkda keçirilən dünya sərgisində müxtəlif lokomotivlər (New York World's Fair), 1939-1940 thumb|Stivensonun "Roket" lokomotivi, 1829 thumb|Simensin nümayiş etdirdiyi elketrik ötürməli lokomotiv, 1879
Lokomotiv ( «yer» sözündəndir) ― dəmir yol xətlərində hərəkət edən və özü yükgötürməyən dartıcı maşın.
Lokomotivin transmissiyası bir neçə çarx üzərində oturdulmuş gövdədən ibarətdir. Müxtəlif enerji mənbəyi ilə işləyən mühərriklərdən alınan hərəkət çarxların fırlanmasına sərf edilir. Onların dəmir yolunda fırlanması nəticəsində lokomotov irəliyə hərkət edir. Beləliklə o, arxasına qoşulmuş vaqonların nəql edilməsinə imkan yaradır.
Tarixi haqqında
XİX əsrdə İngiltərədə sənaye inqilabının təsiri altında baş verən buxar maşınlarının yaranması və sənayenin müxtəlif sahələrində tətbiq olunması mühəndisləri onun nəqliyyatda tətbiq etmək üzərində düşünməyə vadar edir. Bu sahədə bir neçə mühəndis tədqiqat işləri apararaq müxtəlif layihələr üzərində işləyirlər. 1814-cü ildə ingilis mühəndisi Corc Stivenson, Riçard Trevitik və başqa mühəndislərin apardıqları sınaqlara əsaslanaraq ilk dəfə praktikada tətbiq oluna biləcək, buxar maşını ilə işləyən lokomotivi düzəldirlər.
Yalnız 1825-ci bu lokomotivin Stokton və Dərlinqton (ingl. Stockton, Darlington), məntəqləri arasında açılmış ilk ictimai qatar yolunda istifadəsi baş verir. Stefensonun düzəltdiyi qatarın sürəti təxminən 48 km/saat olmuşdur. Lokomotivlərin nəqliyyatda tətbiqi ilə yeni bir dövr açıldı. Bu, insanların və eləcə də yüklərin bir məntəqədən başqa məntəqəyə daşınması vaxtını və xərcini aşağı salaraq inkişaf etməkdə olan sənaye üçün vacib rol oynamışdır.
XIX əsrin əvvəlində Rusiyada da Avropanın bir çox başqa dövlətlərində olduğu kimi buxar maşının nəqliyyatda istifadə olunması üzərində işlər görülməyə başlanır. Nijni Tagil zavodlarında öncə buxar maşınlarının hazırlanması və tətbiqi ilə məşğul olan rus mexanikləri Efim Çerepanov və oğlu Miron Çerepanov Rusiyada 1834-çü ildə ilk buxarla işləyən lokomotiv düzəldirlər. Çerepanovların düzəltdikləri buxar qatarı 3,5 t yükü 13–16 km/saat sürətilə dartma qabiliyyətinə malik idi. Bu qatar çuqundan düzəldilmiş, uzunluğu 800 m olan yolda sınaqdan keçirilir. Stefensonun lokomotivindən fərqli olaraq Çerepanovlar yüksək buxar təzyiqi yaratmaq üçün qazanda çoxlu borular quraşdırırlar. Bundan əlavə, buxarın yenidən geriyə vurulması üçün əks-əlaqə sistemi tətbiq olunur. 1835-ci ildə onlar ikinci, daha güclü buxar lokomotivini düzəldirlər. Çerepanovlar Demidov adlı mülkiyyətçinin zavodunda təhkimçi kimi çalışdıqlarından, uzun müddət onların işlərinə lazımi diqqət yetirilməmişdir.
Lokomotivlərdə elektrik mühərrikinin tətbiqi isə alman mühəndisi Verner fon Simensin adı ilə bağlıdır. Onun əslində şaxta üçün düəzltdiyi kiçik ölçülü dörd çarxlı, 50 sm enində dəmir yolu ilə hərkət edə bilən lokomotiv elektrik lokomotivinin atası sayılır. Bu lokomotiv dəmir yolu kənarlarında yerləşdirilmiş naqillərdən cərəyan mühərrikə ötürülürdü.
Birinci dünya müharibəsi ərəfəsində (1914-1918) Avropada daş kömürə olan ehtiyac artdığından elektrik mühərriki iləş işləyən lokomotivlər buxarla işləyənləri sıxşdırmağa başlayır və getdikcə elm və tyexnikanın inkiaşfə sayəsində geniş tətbiq olunur.
Yuri Pompeyev
Yuri Aleksandroviç Pompeyev (1938)-professor, Mədəniyyətşünaslıq doktoru, RAEN-nin akademiki, Rusiya Yazıçılar ittifaqının üzvü
1950 Formula 1 mövsümü
1950 Formula-1 mövsümü — FİA tərəfindən təşkil edilən Formula 1-də birinci dünya yarışları çempionatı. Çempionat 13 mayda başladı və 113 gün davam edən 3 sentyabrda sona çatdı. Çempionatda 16 komanda iştirak edib, onlardan 5-i zavod və 11-i müstəqil idi. Müsabiqə bir başqa texniki qayda üzrə keçirilmiş olmasına baxmayaraq Dünya Kuboku çempionatına daxil olan altı Avropa Qran Pri və bir "American Indianapolis 500" yarışından ibarət idi və yalnız Amerikanın komandaları, dizaynerlər və pilotlar iştirak etdi. Formula 1 qaydalarına uyğun olaraq mövsüm ərzində də qeyri-qazanan bir çox qələbə qazandı.
Statistika
Qələbələr
Poul-pozisiyası
Poul-Pozisiyaları
Sürətli dairələr Podiumlar
Enli lentqurd
Enli lentqurd Diphyllobothrium latum Pseudophyllidea dəstəsinə aid olan lentşəkilli qurddur. Enli lentqurd yaxşı bişirilməmiş yoluxmuş balıqla və ya durna balığının çiy kürüsü ilə qidalanma zamanı insanda parazitik xəstəlik olan difillobotrioz xəstəliyini törədir.
Quruluşu
Enlilent qurdun uzunluğu 9–20 m-dir. Bədəni təşkil edən buğumların sayı 4000-dən çox olub, rəngi ağımtıl, boz və ya sarımtıldır. Baş yumurta formasında olub, uzunluğu 2,5 mm, eni isə 1 mm-dir. Skoleks ön tərəfdən dəyirmi, yan tərəflərdən isə basıqdır. Başın ventral və dorzal səthində bir dərin şırım (botri) vardır. Bu şırımı başın en kəsiyində aydın görmək olur. Başın arxa hissəsi daralaraq 15 mm uzunluğu olan boyuna keçir. Bədən buğumları nisbətən qısa və enli olub, düzbucaq şəklindədir. Öküz soliterindən fərqli olaraq, bədənin arxa hissəsindəki buğumların yan istiqamətdə qismən dartıldığından, eni uzunluğundan bir qədər çox olur. Başdan strobilaya doğru 3-4 sm məsafədə yerləşmiş buğumlarda cinsiyyət orqanları inkişaf etmir. Sonrakı buğumlarda isə cinsiyyət orqanlarının rüşeym başlanğıcı görünür. Buğumlarda cinsiyyət dəliyinə boyundan 15 sm arxada yerləşmiş buğumlarda təsadüf edilir. Başdan 60 sm arxada yerləşmiş buğumlarda içərisində hələ yumurta olmayan balalıq görünür. Erkək cinsiyyət orqanı çoxsaylı (600-700 ədəd) toxumluqdan ibarət olub, parenximdə buğumun yan tərəfində yerləşmişdir. Toxumluqlar dairəvi olub, diametri 140 mkm-dir. Toxum kanalcıqları buğumun arxasına doğru istiqamətlənərək orada toxumçıxarıcı kanala açılır. Toxumçıxarıcı kanal genişlənərək toxum kisəsi funksiyasını daşıyır. Toxumçıxarıcı kanal əyilərək buğumun bel nahiyəsi boyu enə doğru uzanaraq kopulyativ aparatla qurtarır ki, onun da əsas hissəsini sirrus kisəsi təşkil edir. Sirrus kisəsinin içərisindən toxumfırladıcı kanal keçir və sirrusun axarına açılır. İkipaylı yumurtalıq buğumun arxa hissəsinin ortasında yerləşir. Yumurtalığın hər iki payı öndə birləşir. Yumurtalıqdan bir qədər aralı, yumurta borusuna dəhlizin nazik birləşdirici kanalı və sarılıq axacağı, sonra isə yumurta borusuna Melis cisimciyi vəzisinin axacağı açılır. Balalıq çox qıvrılmışdır, lakin yan şaxələnməsi yoxdur, cinsiyyət dəliyi arxasında sərbəst dəliklə xaricə açılır. Balalıq yumurta ilə dolu olur. Yumurta nisbətən iridir, boz və ya sarımtıl rəngdədir. Formaca oval olub, xaricdən nazik və hamar örtüklə örtülmüşdür. Yumurtanın bir qütbündə qapaqcıq, digər qütbündə isə kiçik yumrucuq vardır. Enlilent qurd sahibin bağırsağında 29 ilə kimi yaşaya bilər. İnsandan başqa bu parazit itin, pişiyin, tülkünün, suitinin və digər məməli heyvanların nazik bağırsağında yaşayır. Parazitin yumurtalarının sayı insanda bir defekasiya aktında 21 minə qədər olur. Enlilent qurd gündə 8-9 sm uzanır.
İnkişaf dövriyyəsi
Enlilent qurdun əsas sahibi insan, it, pişik, ayı, tülkü, birinci aralıq sahibi-ibtidai xərçənglər, ikinci aralıq sahibi - şirin su balıqlarıdır. Əsas sahibin bağırsağında cinsi yetkinliyə çatmış qurdun buğumlarından yumurta nəcislə birlikdə xarici mühitə düşür. Yumurtanın inkişafı üçün su mühiti tələb olunur. Suya düşmüş yumurtadan kirpikli sürfə-korasidi xaric olur. Korasidinin diametri 42-49 mkm-dır. Yumurtadan korasidi sürfəsinin çıxması xarici mühitin temperaturundan asılıdır. Belə ki, 16 °C-də 10-14 günə, 22-25 °C-də isə 6 günə kimi vaxt lazım olur. Sürfə yalnız işıq şəraitində yumurtadan xaricə çıxır. Yumurtadan çıxmış korasidi 6 qarmaqlı olur. Sürfə suda kirpikli örtüyün köməyi ilə plankton orqanizmlər kimi üzür. İbtidai xərçənglərdən (Copepoda) siklop (Cyclops strenuus) sərbəst üzən korasidini udur. Xərçəngin qida borusunda korasidi kirpik örtüyünü itirir və xaric olmuş onkosfer bağırsağın divarından keçərək bədən boşluğuna düşür. Burada onkosfer 2-3 həftə ərzində inkişaf edərək uzunsov formada olan proserkoidə çevrilir. Proserkoid arxa tərəfdən 6 qarmağa və sorucu şırıma malikdir. Parazitin sürfəsi ilə yoluxmuş siklop suda üzdüyü vaxt ikinci aralıq sahib olan balıq tərəfindən udulur. Balığın mədəsində həzm fermentlərinin təsirindən xərçəng həzm olunur, azad olmuş proserkoid mədənin divarından keçib müxtəlif orqanlara, o cümlədən əzələyə, qaraciyərə, yumurtalıqlara və s. daxil olur və pleroserkoidə çevrilir. Pleroserkoid ağımtıl rəngdə olub, nisbətən uzunsovdur (6–7 mm). Balığın pleroserkoidlə yoluxma intensivliyi müxtəlif olur: 100 q balıq ətində parazitin sayı 10-211 ədəd ola bilər. Paraziti əzələ liflərindən çıxarıb suya qoyduğda, onun ön hissəsində 2 sorucu şırım aydın görünür. Plero-serkoidli balığı yaxşı bişirməyib yedikdə pleroserkoid ön hissəsindəki iki sorucu şırım vasitəsilə insanın nazik bağırsağının divarına yapışır və burada boyun buğumların hesabına tədricən strobila formalaşır. İnsan bağırsağında yetkin qurd 10-29 ilə kimi yaşaya bilir.
Yayılması
Difillobotrioz əsas etibarilə şirin su hövzələri olan rayonlarda, xüsusən, İrlandiyada, İslandiyada, Qrenlandiyada, İsveçrədə, Finlandiyada, Şimali Amerikada və s. yayılmışdır. Xəstəlik həmçinin Pribaltika ölkələrində, Fin körfəzi ətrafı rayonlarda, Şimali Sibirdə, Baykal ətrafında, Volqa-boyu rayonlarında və Uzaq Şərqdə yayılmışdır.
Diaqnostikası və simptomları
İnsanın bağırsaq divarına yapışmaqla parazit botriləri vasitəsilə selikli qişanı zədələyir. Bütün bədən səthilə qidalı maddələri sorur və orqanizmdə qanazlığına səbəb olur. Bağırsaqda bəzən onlarla lent qurdunun olması bağırsaq keçməzliyi ilə nəticələnir. Difillobotriozun klinik əlamətləri müxtəlif formada olur. Xəstəlik bəzən yüngül keçərək özünü büruzə vermir. Bəzi xəstələrdə zəiflik, baş ağrısı, başgicəllənmə, iştahsızlıq, qusma, qarın nahiyəsində ağrılar və s. müşahidə edilir. Müalicə edilmədikdə ölüm baş verir. Difillobotrioz kliniki-epidemioloji məlumatlara əsasən müəyyən edilir. Əsas diaqnoz nəcisdə qurdun yumurtası və ya buğumunu aşkar etməkdir.
Din
thumb|360px| right|thumb|
Din – üzvlərinə bir bağlılıq məqsədi, fərdlərin hərəkətlərinin fərdi və ictimai nəticələrini mühakimə edə biləcəkləri bir davranış qaydaları bütün və fərdlərin qruplarını və kainatı açıqlaya biləcəkləri bir düşüncə çərçivəsi verən bir sistemidir.
Din – Din mütləq yaradıcıya ibadət sistemi deyil, daha çox həyat tərzidir. Tanrısız dinlər də vardır. Buddizm onlardan biridir. Din istənilən tarixi dövrdə hər bir cəmiyyətin əxlaqi-mənəvi dəyərlər sisteminin ayrılmaz bir hissəsini təşkil etmişdir. Dinin insanlar tərəfindən doğru dərk edildiyi və aşılandığı zaman bu dəyərlərin sülh zəmanətçisi olduğunu anlamaq heç də çətin deyil. "Sivilizasiyalar toqquşmasının" hökm sürdüyü müasir dövrümüzdə ayrı-ayrı dinlərin mənsublarına dözümlülük nümayiş etdirmək nəinki çox yüksək mənəvi dəyər, eləcə də demokratik rejimin zəruri göstəricisi kimi qəbul edilməkdədir. Dünya birliyi tərəfindən hər bir dinə hörmət bəsləmək kimi önəmli bir dəyər cəmiyyətin bütövlüyünün əsas şərtlərindən biri olaraq qəbul edilməklə yanaşı, praktikada bu dəyərin heç də hər zaman nəzərə alınmadığı görünməkdədir. Amma mövcud şəraiti düzəltmək, insanlara dini dözümlülük xüsusiyyətlərini aşılamaq nəinki ayrı-ayrı dövlətlərin, eləcə də beynəlxalq təşkilatların vəzifələrindən birinə çevrilmişdir.
Din Allah tərəfindən insanları dünya və axirət səadətinə qovuşduran ilahi inanc sistemidir. Din dedikdə mənbəyi yaradana dayanan inanc sistemi nəzərdə tutulur. Dinləri səmavi və qeyri-səmavi olmaqla iki qrupa ayırırlar. Səmavi dinlər, adından bəlli olduğu kimi Allah tərəfindən mələklər vasitəsilə peyğəmbərlərə göndərilən vəhy mənbəyidir. Bunlara haqq dinlər də deyilir. Bir sözlə, xristianlıq, yəhudilik və İslam dini haqq dinləridir. İslam dininə görə ilk insan Həzrəti Adəm eyni zamanda ilk peyğəmbərdir. Hz Adəmdən Hz İsaya qədər bütün peyğəmbərlər insanlara Allahın birliyini və ona necə ibadət ediləcəyini təbliğ etmişlər. Mənbələrə görə səmavi dinlərdən yəhudilik Hz Musa, xristianlıq isə Hz İsa tərəfindən insanlara çatdırılmışdır.
Hazırda dünya əhalisinin təqribən 1,2 milyardı islam dininə etiqad edir. İslam dini səmavi dinlərin sonuncusu hesab olunur və Allah tərəfindən göndərilən peyğəmbərləri və kitabları təsdiq edir. İslam sülh, barışıq, bərabərlik və yardımlaşma dinidir.
Qeyri-səmavi dinlər isə Allah tərəfindən göndərilməyib, insanlar arasında təşəkkül tapan dinlərdir. Bunlara misal olaraq buddizm, zərdüştlük və şintoizmi göstərmək olar. Müasir dövrdə Yaponiya, Çin, Hindistan, Tailand buddizmin yayıldığı ölkələr sayılır. Zərdüştlük bir vaxtlar Azərbaycan, İran, Orta Asiya və Hindistanda geniş yayılmış bir din olmuşdur. Şintoizm köklü yapon dinidir və bu günədək beləcə qalmaqdadır.
Hüquq və din münasibəti
İslam təbiəti və təbiət qanunlarını bir nümunə və əksər hallarda bir ölçü olaraq götürmüşdür, çünki onlar da Allahın adətdir, ancaq insan daha yuxarıda olduğu üçün təbiəti və təbiət qanunlarını İlahiləşdirə bilməz onlara əsir ola bilməz onları bir-birinə istifadə edə bilməsi də bunu göstətir. İslam hüququnun hədəfi, fərd, cəmiyyət mənfəətlərini qarışdırmadan tarazlıq içində qorumaq haqqın yerini tutmasını ədalətin həyata keçməsini təmin etməkdir.
Bulbophyllum albociliatum
(Bulbophyllum albociliatum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum albociliatum növü Tayvan üçün endemik növdür.
Ağməzar (Çaypara)
Ağməzar və ya Ağməzar-i Kürd- İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaypara şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Coğrafi yerləşməsi
Maku şəhristanının Siyahçeşmə bölgəsində, Bəhbəhcik kəndistanında, Siyahçeşmə qəsəbəsindən 45,5 km cənub-şərqdədir.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 134 nəfər yaşayır (25 ailə).
Bulaqotağı
Bulaqotağı — Azərbaycan Respublikasının Ağdaş rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Bulaqotağı Ağdaş rayonunun Qəsil inzibati ərazi vahidində kənd. Şirvan düzündədir. 1917-ci ildə oykonim Bulaqyatağı Şəklində qeydə alınmışdır. Güman etmək olar ki, coğrafi adın əsli elə budur. Oykonim bulaq (yeraltı suların yerin üstünə təbii çıxıŞı) və yataq (mənbə) sözlərindən düzəlib, "bulağın mənbəyi, çıxdığı yer" deməkdir.
Mədəniyyəti
Kəndin ərazisində XVIII əsrdə tikilmiş türbə yerləşir.
Anchusa crispa
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Maki Haneta
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 30 oyun keçirib, 1 qol vurub.
Ağməzarməlikkəndi (Maku)
Ağməzarməlikkəndi — İranın Qərbi Azərbaycan ostanında kənd. .
Coğrafi yerləşməsi
Maku şəhristanının Siyahçeşmə bölgəsində, Bəhbəhcik kəndistanında, Siyahçeşmə qəsəbəsindən 27,5 km cənub-şərqdədir.
Əmirabad (Çaroymaq)
Əmirabad — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Tulus
Tarixi
1993-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.
Əmirabad (Çaroymaq)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 72 nəfər yaşayır (13 ailə).
Tulus
Tarixi
21 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.
Toponimikası
Tulus Cəbrayıl rayonunun Hacılı inzibati ərazi vahidində kənddir. Arazboyu düzənlikdədir. Oykonimin qəd. türkdilli tolos/teles tayfasının adı ila bağlılığı güman edilir. Orxon-Yenisey yazılı abidələrində tolis kimi qeyd olunan tuluslar e.ə. III əsrdə Orta Asiyada yaşamış teles adlı tayfanın varisləri hesab edilir. VII əsrdə onlar Qərbi Türk Xaqanliğına daxil olmuş, XIII əsrdə monqolların tərkibində Yaxın Şərqin istilasında iştirak etmişlər. Hazırda qaraqalpaqların va tatarların tərkibinda tolos adı ilə faaliyyət göstərirlər. Dağlıq Altayda yaşayan telengit tayfasının bir qolu indi də tolos adlanır. Şərur rayonunun Dəmirçi kəndində Talasovan məhəlləsi, Tələsovan sahəsi qeydə alınmışdır.
Nikolay İlminski
thumb|Nikolay İlminski Nikolay İvanoviç İlminski (23.4.1822–27.12.1891)—Rusiya türkoloqu.
Yuxarı Əmioğlu (Çaroymaq)
Yuxarı Əmioğlu — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 240 nəfər yaşayır (38 ailə).
Şıxzamanlı
Şıxzamanlı — Azərbaycan Respublikasının Gəncə şəhərinin Kəpəz rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 13 dekabr 2011-ci il tarixli, 270-IVQ saylı Qərarı ilə Gəncə şəhərinin Kəpəz rayonunun Şıxzamanlı yaşayış məntəqəsinə qəsəbə statusu verilmiş, Şıxzamanlı qəsəbəsi mərkəz olmaqla Şıxzamanlı qəsəbə inzibati ərazi dairəsi yaradılmış və Azərbaycan Respublikasının ərazi vahidlərinin Dövlət reyestrinə daxil edilmişdir.
Səhiyyə
Qəsəbədə poliklinika mövcuddur.
Key Okami
yapon fiziki. O, Qərb universitetindən tibb təhsili alan ilk yapon qadın olub.
Həyatı
Key Okami 1858-ci ildə Aomori prefekturasında Nişida Keykoda anadan olub. O, 1878-ci ildə Yokohama Kyoritsi Qızlar Məktəbini bitirib və sonra Sakurai Qızlar Məktəbində ingilis dilini tədris edib. Key Okami 25 yaşında olarkən incəsənət müəllimi Okami Senkiçiro ilə evlənib. Cütlük sonra Birləşmiş Ştatlara səfər edib.
Tibb təhsili
Amerikada Key Okami Presbiteriyan Kilsəsininin Qadınların Xarici Missioner Cəmiyyətinin köməyi ilə Pensilvaniya Qadınlar Tibb Kollecində təhsil alıb. Dörd illik təhsildən sonra 1889-cu ildə oranı bitirib. O beləliklə Qərb universitetindən tibb təhsili alan ilk yapon qadın olub.
Tibb karyerası
Yaponiyaya qayıtdıqdan sonra Key Okami Takaki Kanehironun dəvəti ilə Jikey Xəstəxanasında (indiki Jikey Tibb Universiteti Məktəbi xəstəxanası) işlədi. Sonra, o Minatoda Akasaka Tameikedə evindən uzaqda öz şəxsi klinikasını açdı.
Daha sonra o əməli işi dayandırdı və qaynı Kiyomune tərəfindən yaradılan Şoei Qızlar məktəbində (Şoei Qızlar İbtidai və Yuxarı Ali Məktəbinin sələfi) müdir müavini kimi fəaliyyətə başladı. 1897-ci ildə o dostu xanım True ilə ortaq xəstə qadınlar üçün kiçik xəstəxana açdı. O həmçinin eyni binada tibb bacılığı məktəbinin əsasını qoydu. Xəstəxana doqquz il sonra az xəstə olmağı səbəbindən bağlandı. Nəticədə, o, döş xərçəngi xəstəliyi səbəbindən təqaüdə çıxdı. Dindar xristian olaraq o, Yaponiyada missoner fəaliyyət göstərdi.
Aleksandr Bronyar
thumbnail
Aleksandr Bronyar (fransız dilində:Alexandre Brongniart, 5 fevral 1770–7 oktyabr 1847) — fransız kimyaçısı, farmasevt, mineraloq, mineralogiya professoru, geoloq, zooloq, botanik və paleontoloq. Fransız botaniki, paleobotanikanın banilərindən biri olan Adolf Teodor Bronyarın (1801–1876) atası.
Tərcümeyi-halı
Aleksandr Bronyar 5 fevral 1770-ci ildə Paris şəhərində anadan olmuşdur.
O, 1788-ci ildə Société philomathique de Paris yaradılmasında iştirak etmişdir. Aleksandr Bronyar 1794-cü ildə dağ-mədən mühəndisi vəzifəsinə təyin edilmişdir. O, 1797-ci ildə təbiət elmləri üzrə professor oldu.
Aleksandr Bronyar 1800-cü ildə Sevrdə farfor fabrikinin direktoru təyin edildi, 1818-ci ildə isə böyük dağ-mədən mühəndisi vəzifəsində fəaliyyətini davam etdirmişdi.
1822-ci ildə A. Bronyar Paris Milli təbiət elmləri tarixi muzeyinin mineralogiya professoru təyin edildi.
O, 7 oktyabr 1847-ci ildə doğma şəhərində vəfat etmişdir. Bronyartit mineralı bu aliminin şərəfinə adlandırılmışdır. .
Elmi fəaliyyəti
Aleksandr Bronyar daşlaşmış canlı qalıqların tədqiqi üzrə ixtisaslaşmışdı. O, kimya, mineralogiya, farmakologiya, geologiya, zoologiya, botanika və paleontologiya ilə məşğul olmuşdu. .
Əsas əsərləri
Aleksandr Bronyar aşağıdakı əsərlərin müəllifidir.
Ağminar (Məlikan)
Ağminar — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Məlikan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd. Marağa şəhərindən 25 km cənubdadır.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,461 nəfər yaşayır (328 ailə).
Anchusa barrelieri
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Nottinqem Trent Universiteti
Nottinqem Trent Universiteti — İngiltərənin Nottinqem şəhərində yerləşən universitet.
Tarixi
Nottinqem Trent Universiteti 1843-cü ildən mövcud olan bir neçə təhsil müəssisəsinin əsasında, 1992-ci ildə yaradılmışdır. Şəhərin mərkəzində və ətrafında yerləşən bir neçə universitet şəhərciyi var.
Universitetin quruluşu
Universitet dörd kollecdən ibarətdir. Bu kolleclərə aşağıdakı fakültələr daxildir:
Bu fakültələrdən bəzilərinə aşağıdakı ixtisaslar daxildir:
Nottingem biznes məktəbi – mühasibat və maliyyə, iqtisadiyyat, biznes və menecment, rəhbərlik, insan resurslarının idarə edilməsi, strateji menecment, beynəlxalq biznes, marketinq, pərakəndə satış, əməliyyatlar, informasiya menecmenti.
Sosial elmlər fakültəsi – kriminologiya, cinayətin azaldılması, sağlamlıq və sosial qayğı, siyasət, sosiologiya, sosial iş, ictimai sağlamlıq, təhlükəsizlik və ətraf mühit, psixologiya, kiberpsixologiya, sosial siyasət, gənclərə aid tədqiqatlar, gənclərə aid hüquqşünaslıq, karyera təhsili, yönəltmə, məsləhət vermə. thumb|220px
Universitetin rəhbərliyi
Universitetin rektoru (Chancellor) Britaniyanın tanınmış media xadimi Maykl Parkinsondur (Michael Parkinson). O, universitetin yüksək səviyyəli tədbirlərdə əsas nümayəndəsidir. Universitet prorektor (Vice chancellor) Neyl Qorman (Neil Gorman) və Baş Menecment Qrupu tərəfindən idarə edilir. Ayrıca İdarəedicilər Şurası universitetin idarə olunmasına nəzarət edir.
Reytinqi
"The Independent" qəzetinin apardığı sorğuya əsasən Nottingem Trent Universiteti Birləşmiş Krallığın 113 universiteti içərisində 52-ci yerdə, 1992-ci ildə və sonra yaranan (50-dən çox) uniersitetlər içərisində isə birinci yerdədir. Məzunların işlə təmin edilməsi məsələsini universitet xüsusilə müvəffəqiyyətlə həll edir.
Ətraf mühitə qoruyucu münasibətinə görə NTU ölkə universitetləri içərisində birinci yerdədir. Universitet karbon tullantılarını azaltmaq, elektrik cərəyanından optimal istifadə etmək, müxtəlif yollarla ətraf mühiti qorumaq məqsədilə böyük proyektlər həyata keçirir. NTU bu sahədə gördüyü işlərə görə layiq görüldüyü "yaşıl universitet" adını qürurla daşıyır.
Feliks Hausdorf
Feliks Hausdorf (1868 – 1942) — Alman riyaziyyatçısı; çoxluqlar nəzəriyyəsi, riyazi analiz, topologiya üzrə əsərlərin müəllifidir.
Aşağı Əmioğlu (Çaroymaq)
Aşağı Əmioğlu — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 339 nəfər yaşayır (57 ailə).
Maksim Medvedev
Maksim Borisoviç Medvedev — Azərbaycan futbolçusu, Azərbaycan Milli komandasının və "Qarabağ" futbol klubunun müdafiəçisi.
Həyatı
Maksim Medvedev 1989-cu ildə Bakı şəhərində anadan olub. Milliyətcə rusdur. Kiçik yaşlarından futbol ilə məşğul olmağa başlayan Maksim 2004-cü ildən 2006-cı ilə kimi "Qarabağ"ın əvəzedici heyətində çıxış edib. Daha sonra Qarabağın əsas heyətinə düşərək möhkəmlənən Maksim tezliklə U-17 Azərbaycan millisinə, daha sonra U-21 millisinə çağrılıb. 2009-cu ildə Azərbaycan millisinin əsas heyətinə çağrılan Maksim indiyədək millinin heyətində 20 dəfə forma geyinib.
Qarabağ
Maksim karyerasına Qarabağda başlayıb. O, Ağdam təmsilçisinin heyətində ən çox oyun keçirən futbolçu adına yiyələnib. 2018-2019 mövsümündə Azərbaycan Premyer Liqasının XX turunun “Zirə” ilə evdə keçirilən matçı (0:0) Medvedevin “Qarabağ”ın heyətində, ümumilikdə, 395-ci oyunu olub. 2006/2007 mövsümündə debüt etdiyi komandada indiyədək 12 qol vuran təcrübəli oyunçu Müşfiq Hüseynovun rekordunu yeniləyib. Maksim Medvedev cari mövsümün gedişində “Qarabağ”ın heyətində Azərbaycan çempionatlarında ən çox oyun keçirən futbolçu ünvanına yiyələnib. O, 268 çempionat matçına çıxan Aslan Kərimovun rekordunu yeniləyib.
Çibiş bibikinə
Çibiş bibikinə — Bozcalar fəsiləsinə aid quş növü.
Söyüdlü (Cəbrayıl)
Söyüdlü — Azərbaycan Respublikasının Cəbrayıl rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 7 fevral 1991-ci il tarixli, 54-XII saylı Qərarı ilə Cəbrayıl rayonunun Söyüdlü kəndi Dağ Tumas kənd Sovetinin tərkibində rayonun yaşayış məntəqələri siyahısına daxil edilmiş, Dağ Tumas kənd Sovetindən Qazanzəmi kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir. 1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal olunmuşdur. Kənd 2020-ci ildə işğaldan azad olunub.
İqtisadiyyatı
Kənd əhalisinin əsas məşğuliyyətini heyvandarlıq təşkil edib.
FM2 soketi
Konstruktiv yaradılmış FM2 Soketinin yeni AMD platformasında rəsmi üzə çıxması baş tutdu. Əlbəttə ki, prosessorların özləri kifayət qədər maraqlıdır, bəs CPU nədir? Metal qoruyucu qapaq ilə örtürülmüş xüsusi çipsetdir. Bu “kompüter” adlı sistemin yalnız bir elementidir. Amma özündə praktiki hər şeyi birləşdirən və daşıyan əsas hissə ana plata adlanır. Məhz prosessorun həyata keçirə biləcəyi tam potensialın bir çoxu ondan asılıdır.
Prosessorun soyutma sistemi
Yeni platforma, yeni prosessor – bu həmişə maraqlıdır. Ancaq, məhsuldarlığı və qiymətinə maraq baxımından köhnə soyutma sistemləri ilə uyğunluğu sual doğurur. 250 px|right
AMD şirkəti Soket FM2 yeni platforması ilə öz ənənələrini dəyişməyib – CPU soyutma sisteminin bərkidilməsi dəyişməz qalıb və 2 (Soket AM3+ ortaya çıxandan) ayrı-ayrı plastik element və ya bir plastik çərçivəni (bir qədər əvvəlki versiya) özündə birləşdirir. Arxa tərəfdən ana platanı zədələnməkdən plasmas lövhə və ya boltlarla bərkidilmiş metal lövhə qoruyur (istehsalçının seçiminə görə). Dəliklərin yeri dəyişməyib. Soket 754 zamanından bərkidilmə forması praktik dəyişməz qalır. Belə ki, istənilən soyutma sistemi Soket 754/939/AM2/AM2+/AM3/AM3+/FM1 ilə uyğundur.
İt gənəsi
İt gənəsi gənələrin parazit qrupuna aid olub, bilavasitə qan sormaqla qidalanır.
FM2 soketi
Yeni A85X məntiq sisteminin mikrosxem dəsti
Ana plata ilə tanışlığa başlamazdan əvvəl onun əsasını təşkil edən çipsetə qısaca baxmaq lazımdır. Çünki platanın bir çox imkanları onda yerləşən məntiq sistem dəstindən asılıdır. Burada Soket FM1/FM2-nin Soket AM3/AM3+-dan prinsipcə fərqini qeyd etmək lazımdır: bütün FM1/FM2 çipsetləri faktiki olaraq southbridge-dən ibarət olan birkristal çipset sistemi dəstləridir, indi prosessorun bir hissəsi kimi qrafik yuvalar üçün birinci növbədə istifadə olunan PCI-E əsas kontroller sayılan southbridge-nin bəlkə də əsas elementidir. Nə üçün əsasdır? İkinci kontroller PCI-E xarakteristikasına görə (yalnız bir neçə xətləri) periferiya (qeyri-mərkəz) kontroller mərkəzi olan Southbridge-də qalmışdır.
İt gənəsi
Qısa təsviri
Parazit həyatla əlaqədar olaraq bədənin bütün hissələri tamamilə birləşmiş, bel-qarın istiqamətdə yastılaşmış, oval formaya malikdir. Xeliser və pedipalp birləşərək xortuma çevrilmişdir. Bədənin ön hissəsinin qarın tərəfində dörd cüt ayaq yerləşir. Ayaqlar arasında, bədənin orta hissəsində cinsiyyət dəliyi vardır. Arxa hissəyə yaxın yerdə isə anal dəliyi yerləşir. İt gənəsində cinsi dimorfizm çox aydın görünür. Bədənin yan tərəfində tənəffüs dəliyi - stiqma yerləşir. Dişi fərd qan sormamış 4 mm, qan sorduqdan sonra isə 10–12 mm olur. Erkək fərdin uzunluğu 2,5 mm-ə çatır. Xortumun əsasından hipostom başlayır, yan tərəflərində çənə ayaqların şəkildəyişmiş forması olan dördbuğumlu palplar yerləşir. Xortumun əsasının daxili tərəfində hipostomun üzərində xeliserin qın yerləşir.
FM2 soketi
Yeni A85X məntiq sisteminin mikrosxem dəsti
Trinity şifrəsi ilə adlanan prosessorlar ilə yanaşı AMD şirkəti A85X (“Hudson D4” şifrəsi ilə) məntiq sisteminin yeni mikrosxem dəstini təqdim etdi. Bu yeni mikrosxem dəsti xarakteristikalarından da göründüyü kimi əvvəlki nəsil AMD – A55 və A75 çipsetlərinin inkişafı sayılırdı, “Comal” Soket FM2 platforması üçün inqilabi heç bir şey yox idi.
Aşk Kaç Beden Giyer?
Aşk Kaç Beden Giyer? – türk ifaçı Hadisə nin beşinci studiya albomu.
FM2 soketi
Yeni A85X məntiq sisteminin mikrosxem dəsti
Soket AM3(+) halında Hyper Transport 3.1 (6.4 GT/s) göstərirsə, - northbridge və prosessor arasındakı əlaqə, onda FM1/FM2 halında körpülər arasındakı əlaqə şinlərinin faktiki adı göstərilir (çünki northbridge özü indi prosessordadır) – Unified Media Interface. Soket AM3/AM3+-da körpülər arasında əlaqə Alink Express adlanır. Ancaq mahiyyət eynidir: hər iki halda bu dörd cığırlı PCI-E 2.0 versiyasıdır. Heç nəyə bənzəmir? Əgər yaxından baxsaq, A** görünüşü altında istifadəçilər əslində AMD məntiq dəstinin işlənib hazırlanmış ənənəvi southbridge-sini aldılar. Bu günün reallığını nəzərə alsaq, o qədər də təəccüblü deyil. Həm texniki və həm də marketinq səviyyəsində müdafiə üçün nəsə ləğv olunub, nəsə də əlavə edilib. Məsələn, daxili kontroller SDHC kartı mobil kompüterlər üçün artıq sayılmır, stolüstü kompüterlərdə də mane olmur (əgər şassi düzəldən istehsalçı bu cür funksionallığın həyata keçirilməsini düşünərsə). Amma PCI və PCI-E portlarının xüsusi çoxluğu çətin ki, tələb olunar, ona görə də onların sayı azaldılıb, bu da kristalı sadələşdirməyə və elektrik enerjisinə qənaət etməyə imkan verir. Ədalətlilik naminə qeyd etmək lazımdır ki, A55 funksionallığı SB950-yə nəzərən TDP-də nədənsə daha yüksəkdir.
İt gənəsi
Sinir sistemi
Udlaq ətrafında sıx yerləşmiş sinir düyünlərindən ibarət sinir halqası və qarın sinir zəncirindən ibarətdir.
Aşağı Maralyan
thumb|300px|Cəbrayıl qəzası 1 Yanvar 1903-ci illər xəritəsi. Maralyan
İt gənəsi
Həzm sistemi
Ağız dəliyi hipostomun arasında, xeliserin altında yerləşir. Ağız sıx kutikula ilə örtülüb, qan sormaq üçün əzələli udlağa açılır. Udlağa gənənin sancdığı yeri keyləşdirən böyük vəzilər də açılır. Udlaq nazik qida borusuna, o isə orta bağırsağa keçir. Sorulmuş artıq qanı yerləşdirmək üçün orta bağırsağın 6 cüt axarı olmayan çıxıntısı vardır. Dişi fərd bir dəfəyə 400 mq-a qədər qan sora bilir və özünün kütləsini 300-400 dəfə artırır. Orta bağırsaq və Malpigi boruları rektal qovuqcuğa, o isə qısa arxa bağırsağa keçir. Arxa bağırsaq anal dəliyinə açılır.
Aşk Kaç Beden Giyer?
Albom Haqqında
Hadise dinləyiciləri ilə yenidən birlikdədir. Müğənni bu dəfə "Aşk Kaç Beden Giyer?" adlı albomu ilə geri qayıdıb. Albomun promo şəkilləri üçün seksual pozalar verən müğənni Beyonsedən (Beyoncé) ilhamlanıb. Eurovision Mahnı Müsabiqəsi 2009-da iştirak edib 4-cü olub pərişan olan Hadise 2 ildir ki, albom çıxarmırdı.Sonda bu susqunluğun üstündən studiyada xətt çəkdi və yeni albom üçün mahnılar yazmağa başladı. Albom Gülşen, Erdem Kınay, Alpyer Narman, Gökhan Şahin, Deniz Erten, Ender Gündüzlü, Ozan Doğulu və Ozan Çolakoğlu kimi məşhurlarla işlənilib. Albomdan ilk klip söz və musiqisinin Gülşəşə məxsus olan, arenjimanı Ozan Çolaqoğluya aid olan "Superman" adlı mahnıya çəkilib.
Aşağı Maralyan
Aşağı Maralyan — Azərbaycan Respublikasının Cəbrayıl rayonunun Karxulu inzibati-ərazi vahidində kənd. Araz çayının sol sahilində, düzənlikdədir.
İt gənəsi
Tənəffüs və qan-damar sistemi
Tənəffüs orqanı bədənin yan tərəfində yerləşmiş traxeya borularından ibarətdir. Traxeya iki istiqamətdə topaşəkilli şaxələnərək daxili orqanları əhatə edir. Qan-damar sistemi açıq olub, zəif inkişaf etmişdir. Bel tərəfdə yerləşən ovalşəkilli ürək bir cüt dəliyə malikdir. Ürəkdən önə doğru yönələn aorta, sinir düyünü ətrafında genişlənir. Qan bədən boşluğuna açılır. Oksigenlə zənginləşən qan bədən boşluğundan ürəyin bir cüt dəliyi vasitəsilə ürəyə daxil olur.