cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xilə-buta xalçaları
Texniki xüsusiyyətlər
“Xilə-buta xalçaları”nda bir kvadrat desimetrdə ilmələrin sıxlığı 40x40 ilmədən 45x45 ilməyə qədər olur. Bir kvadrat metrdə olan ilmələrin sayı 160 min ilmədən 200 min ilmə arasında dəyişir.
“Xilə-buta xalçaları”nın xovunun hündürlüyü 5-7 mm-dir.
Livadiya
Livadiya — Ukraynada (Krımda) Qara dəniz sahilində şəhər tipli qəsəbə. Gözəl iqlim şəraiti olan kurort. Livadiya Yalta konfransının (1945) keçirildiyi yerdir.
Günəş Mehdizadə
Günəş Raqib qızı Mehdizadə (8 aprel 1985, Bakı, Azərbaycan SSR) — Azərbaycan kino aktrisası.
Həyatı
Günəş Mehdizadə 8 aprel 1985-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. 2004-2008-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin Teatr və kino aktyoru ixtisası üzrə Vaqif İbrahimoğlunun kursunda təhsil almışdır.
2005-ci ildən etibarən aktrisa kimi kino karyerasına başlamışdır.
Şəxsi həyatı
2008-ci ildə ailə həyatı qurmuşdur. 2 övladı var.
Mükafatlar və nominasiyalar
2013-cü ildə Azərbaycan Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyi tərəfindən kino sahəsində Gənclər mükafatına layiq görülmüşdür.
18 dekabr 2014-cü ildə "Fədakar" filmində ifa etdiyi Fəridə obrazına görə, Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin Fəxri Fərmanı ilə təltif edilmişdir.
2018-ci ildə "Yoxdu belə söhbət" filmindəki Sara roluna görə, Azərbaycan Kino Akademiyasının "Qızıl Pəri" peşə mükafatına namizəd olub.
Betmen Başlayır
Film maliyyə və tənqidi baxımdan müvəffəqiyyətli oldu. Film 15 iyun 2005-ci ildə ABŞ və Kanadada 3,858 kinoteatrda nümayiş etdirildi. Film ilk həftəsində 48 milyon Amerikan dolları qazandı. Film nümayişdən çıxdıqdan sonra təxminən 370 milyon ABŞ dolları əldə etmişdi. Film haqqında "Rotten Tomatoes" saytında edilən şərhlərin 84%-i müsbət idi. Tənqidçilər "Betmen Başlayır" filminin özündən əvvəl çəkilən Betmen filmlərindən daha qaranlıq olduğu fikrində birləşdi.
Azərbaycan Arxeoloji Komitəsi
Azərbaycan Arxeoloji Komitəsi (AAK; Азәрбајҹан Археоложи Комитәси) — Azərbaycan SSR-də tarixi abidələri qeydə almaq, mühafizə etmək və öyrənməklə məşğul olmuş komitə. Azərbaycan Arxeoloji Cəmiyyəti və Abidələri Mühafizə Komissiyasının birləşdirilməsi nəticəsində, 1923-cü ildə yaradılmışdır. Sədri Tağı Şahbazi Simurğ olmuşdur. Akademik Vasili Bartold komitəyə fəxri üzv seçilmişdi. 3 may 1925-ci ildə AAK-ın nizamnaməsi təsdiq olunmuşdur. AAK Abşeron, Lənkəran, Salyan və s. yerlərdə tədqiqat işləri aparmışdı. AAK-ın "Xəbərləri" nəşr olunurdu. 1927-ci ildə Azərbaycanda Asari-ətiqə, İncəsənət və Təbiəti Mühafizə Komitəsinə çevrilmişdir. 1930-cu ildə bu komitə ləğv olunmuş, səlahiyyəti abidələri mühafizə edən Azərbaycan mərkəzi idarəsinə verilmişdir.
Phelsuma
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Azərbaycan Bitki Mühafizə Stansiyası
Azərbaycan Bitki Mühafizə Stansiyası (Азәрбајҹан Битки Мүһафизә Стансијасы) — Azərbaycan SSR-də kənd təsərrüfatı bitkilərinin zərərvericiləri və xəstəliklərinə qarşı mübarizə tədbirləri hazırlayan, yeni zəhərli preparatlar sınaqdan keçirən və istehsalata təklif verən elmi müəssisə. 1930-cu ildə təşkil edilmişdir. Maştağa qəsəbəsində yerləşirdi. Ümumittifaq Kənd Təsərrüfatı Bitki Mühafizəsi İnstitutunun tərkbinə daxil idi. Entomologiya, fitopatologiya, helmintologiya və toksikologiya laboratoriyaları var idi.
NGC 5571
NGC 5571, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Çoban bürcü istiqamətində yerləşir. *4 tipli. tərəfindən ildə 30.48 sm (12 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Nar şorbası
Nar şorbası ( āš e anār; ) — Azərbaycan və İranın milli xörəklərindən biri.
Lesya Nikityuk
Lesya İvanovna Nikityuk (d. 19 oktyabr 1987, Xmelnitski) — Ukrayna teleaparıcısı. Daha çox "Oryol i Reşka" verilişinin aparıcısı kimi tanınır.
Nar şorbası
Tarixi
Bu yeməyin vətəni İran və İraqdır. Çorba, qədim Çin və Spartada miladdan əvvəl I əsrdə hazırlanmışdır. Daha sonra bu qidalandırıcı və faydalı yemək bütün dünyada yayılmış və onun müxtəlif reseptləri icad edilmişdir. Müasir növ şorba maddələr sayı, məhsullar dəsti və hətta tutarlılıq baxımından əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənir. Bu mütləq maye şorba deyil — məsələn, Alman aintopf və ya Fin şorbası calakeutto kimi çox qalın və qidalı ola bilər. Bütün bunlar bu resepti icad edən insanların ənənələrindən asılıdır. Ən qeyri-adi, əlbəttə ki, əriştə və şokoladdan olan Yapon şorbası, Karib dənəsində hazırlanan — iguana şorbası və Afrikada bişirilən qəhvə, banan və kirdən olan şorbalardır.
Lesya Nikityuk
Həyatı
Lesya Nikityuk 19 oktyabr 1987-ci ildə Xmelnitski şəhərində anadan olmuşdur. Anası Yekaterina Petrovna Nikityuk və atası İvan İvanoviç Nikityuk "Ukrelektroapparat" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin işçiləri olub. Məktəbi bitirdikdən sonra Lesya Xmelnitski humanitar-pedaqoji akademiyasında ali təhsil alıb. Təhsil aldığı illərdə gənc qız "Tornado Lüks" KVN komandasının iştirakçısı olmuşdur. "Qalya, mən marşrutdayam" səhnəciyi YouTube portalında 4 milyondan artıq baxış toplamışdır.
Nar şorbası
Fars Nar şorbası
Farslar hər nar mövsümündə ən azı bir dəfə İran və İraq mətbəxinin ənənəvi şorbası olan "Nar şorbası"-nı hazırlayırlar. Rahat, yüngül və tez hazırlanır. Yaxın Şərqdə nardan pomidor yerinə istifadə olunurdu. O, pomidor kimi, dərhal yeməklərə maraqlı, dərin və zəngin bir dad verir. Şorbanın mənası, budda və ya bulyonda batırılmış dadlı bir çörək deməkdir. Şorbalar çox faydalıdır. Birincisi, onlar bədənin həzm sisteminə faydalı təsir göstərir, fermentlərin və mədə şirəsinin istehsalını stimullaşdırır. Daha sonra isə orqanizmin immun sistemini möhkəmləndirir, soyuqdəyməyə xeyirlidir.
Lesya Nikityuk
Həyatı
2009-cu ildə Lesya yaxın rəfiqəsi Olqa Panasenko ilə birlikdə "Biqudi şou"da çıxış etməyə başlayıb. 2011-ci ildə Lesya və Olqa "Рассмеши комика" şousuna qatılıb və 10.000 qrivna qazanıblar. 2012-ci ildə onlar yenidən həmin şouda iştirak edib və bu dəfə 50.000, ardınca isə 20.000 qrivni əldə ediblər.
Nar şorbası
Fars Nar şorbası
Fars nar şorbasının diləkləri yerinə yetirdiyi deyilir. Demək olar ki, Santa Klaus kimi.
Lesya Nikityuk
Həyatı
2015-ci ildə Lesya Nikityuk, Andrey Bednyakov, Regina Todorenko və Janna Badoyeva Svetlana Lobodanın "Пора домой" klipində çəkiliblər. Aparıcı, eləcə də, əyləncəli proqram aparıcısı kimi milli televiziya mükafatı "Teletriumf"a namizəd olub.
Nar şorbası
Hazırlanma qaydası iki
Ət suyunu qaynadın. Narlardan birini ikiyə bölüb dənələyin. Qalan narların suyunu sıxın. Sıxılmış nar suyunu ət suyuna əlavə edin. Unu kərə yağında qovurun. Ət və nar suyunu qaşıq-qaşıq azca götürün, qovurduğunuz una əlavə edib qarışdırın. Un qızarmış rəng alandan sonra qaynatdığınız nar və ət suyuna əlavə edin. Şorba qatı hala gələnə kimi qarışdırın. Üzərini cəfəri, nanə və ayırdığınız nar dənələri ilə bəzəyib, süfrəyə təqdim edə bilərsiniz.
Lesya Nikityuk
Həyatı
10 dekabr 2015-ci ildə Lesya Nikityuk "Oryol i reşka" proqramı ilə dünya səyahətinə çıxmışdır. Lakin 24-cü buraxılışdan sonra "Dünya səyahəti"ni yeni şou naminə tərk etmişdir. Интер Ukrayna telekanalındakı həmin şou "Вокруг М" adlanırdı, Пятница rus telekanalında isə "Леся здеся" adı almışdı. Bu dəfə veriliş şou-biznesə yox, bütün dünyadakı kişilərə həsr olunmuşdu. Şounun premyerası 10 sentyabr 2016-cı ildə oldu.
Nar şorbası
Mənbə
ГРАНАТОВЫЙ СУП — МЕХРАН, МАРША EBOOK
Lesya Nikityuk
Həyatı
2016-cı ilin dekabrında "XXL" kişi jurnalının açıq fotosessiyasında iştirak etmişdir.
Firuzabad (Qoşaçay)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,539 nəfər yaşayır (331 ailə).
5 Çirkin Qız (film, 2023)
5 Çirkin Qız — 2023-cü ildə çəkilmiş Azərbaycan Film Akademiyası filmidir. Layihənin prodüseri və quruluşçu rejissoru Zaur Tahirsoydur. Layihə Azərbaycan Film Akademiyası Postmodern Aktyorluq Məktəbinin tədris proqramı çərçivəsində ərsəyə gətirilib. "5 Çirkin Qız" kinosunun ssenarisi Azərbaycanda ilk dəfə olaraq ChatGPT süni intellekt tərəfindən yazılıb.
Məzmunu
Münasibət qurmaqda uğursuzluq yaşayan rəfiqələr bir gün ən uğursuz rəfiqələrinin ərə getdiyini görürlər. Bu hal onları çox narahat edir. Qarşı cinslə uğurlu münasibət qurmağın yolunu axtararkən yolları "Çirkin Qızlar Klubu"na düşür. Həmin klubda münasibət qurmağın uğurlu yollarını öyrənirlər. Tədris prosesində başlarına maraqlı hadisələr gəlir.
Filmin janrı
Film Komediya janrındadır.
Çəkiliş yerləri
• Filmin çəkilişi Azərbaycan Film Akademiyasında aparılıb.
Həmçinin bax
• Azərbaycan Film Akademiyası, Zaur Tahirsoy, Sayrışan işıqlar, Terapiya Otağı, Postmodern Aktyorluq Məktəbi
Nofəl Vəliyev
Nofəl Vəliyev (tam adı: Nofəl Abdulməcid oğlu Vəliyev; — Azərbaycan aktyoru, teatr rejissoru, Azərbaycanın əməkdar artisti.
Həyatı
Nofəl Vəliyev 20 yanvar 1973-cü ildə Göyçayda anadan olmuşdur. 1979-cu ildə orta məktəbə daxil olmuşdur. 1994-cü ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin "Dram və kino aktyorluğu" fakültəsini bitirib. 1991-ci ildən Bakı Kamera Teatrının, 2009-cu il oktyabr ayının 1-dən Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar teatrının aktyorudur. 2006-cı ildə Rusiya Fedarasiyası Staraya Russa şəhərində keçirilən Dostoyevski adına Beynəlxalq Festivalın laureatıdır. N. Vəliyev bir neçə televiziya tamaşalarında və telefilmlərdə çəkilmişdir.
Dram və kino aktyoru kimi film, reklam və kliplərə çəkilir. Televiziya filmlərində kadrarxası mətn oxuyur. Evlidir.
Mükafatları
2002-ci ildə N.Vəliyev "Əməkdar artist" fəxri adı ilə təltif edilmişdir.
10 may 2019-cu ildə, 7 may 2020-ci ildə və 7 may 2021-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.
Tenuidactylus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Nurəddin Mirzəyev
Nurəddin Etimad oğlu Mirzəyev (d. 20 dekabr 1996; Yardımlı, Azərbaycan — ö. 2 aprel 2016; Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri. 2016-cı ildə Aprel döyüşləri zamanı şəhid olub, ölümündən sonra "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" III dərəcəli medalı ilə təltif edilib.
Həyatı
Nurəddin Mirzəyev 1996-ci ilin 20 dekabr günündə Yardımlı rayonunun Honuba kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Əsgər Nurəddin Mirzəyev 2016-cı ilin aprel ayında Azərbaycan-Ermənistan təmas xəttində baş verən atışma zamanı qəhrəmancasına şəhid olub.
Aprelin 4-ü isə Nurəddin Mirzəyev doğulduğu Yardımlı rayonunun Honuba kəndində son mənzilə yola salındı. Dəfn mərasiminə minlərlə rayon sakini ilə yanaşı, şəhidin qulluq etdiyi hərbi hissənin əsgərləri və zabitləri də qatıldı. Dəfn mərasiminin sonunda yaylım atəşi açıldı və əsgər Mirzəyev uğrunda şəhid olduğu torpağa tapşırıldı.
Nurəddin Mirzəyev ölümündən sonra göstərdiyi qəhrəmanlığa görə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" III dərəcəli medalı ilə təltif edildi.
Urmanay (Bakalı)
Urmanay — Başqırdıstan Respublikasının Bakalı rayonunda yerləşən kənd.
Dəqiq idarə olunan sursat
Dəqiq idarə olunan sursat, həssaslıqla idarə olunan sursat, həssas başlıqlı sursat, həssas başlığa malik olan sursat, PGM, smart silah, smart sursat, smart bomba – müəyyən bir hədəfi dəqiqliklə vurmaq, yan zərərləri minimuma endirmək və nəzərdə tutulan hədəflərə qarşı öldürücülük dərəcəsini artırmaq üçün nəzərdə tutulmuş idarə olunan sursatlara verilən addır. Birinci Körfəz Müharibəsi zamanı idarə olunan döyüş sursatları atılan silahların yalnız 9%-ni təşkil edirdi, lakin buna baxmayaraq bütün müvəffəqiyyətli vuruşların 75%-ni təşkil edirdi. İdarə olunan silahlar ümumiyyətlə daha çətin hədəflərə qarşı istifadə olunsalar da, hər atılan silaha görə onların hədəflərini məhv etmək ehtimalı 35 dəfə daha çox idi.
Urmanay (Bakalı)
Tarixi
10 sentyabr 2007-ci ilə qədər Əlillər Evi kəndi olaraq adlanırdı.
Dəqiq idarə olunan sursat
Dəqiq idarə olunan sursatların meydana çıxması köhnə bombaların “idarə olunmayan bombalar”, “lal bombalar”, “axmaq bombalar”, “bacarıqsız bombalar”, “qabiliyyətsiz bombalar” və ya “dəmir bombalar” adı altında yenidən adlandırılması ilə nəticələnmişdir.
Urmanay (Bakalı)
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Azadfikirlilik
Azadfikirlilik — dini ehkamların rasional qavranışının qadağan olunması əleyhinə çıxan və həqiqəti axtarmaqda zəkaya sərbəstlik verən ictimai fikir cərəyanı.
Tarixi
Tarixən azadfikirlilik dinin müxtəlif formada tənqidində təzahür edir. "Azadfikirlilik" terminini ilk dəfə ingilis deisti Entoni Kollinz "Azadfikirlilik haqqında mühakimə" (1713) traktatında işlətmişdir.
Quldarlıq cəmiyyətində azadfikirlili Şərq və Qərb mütəfəkkirlərinin materialist təlimlərində, xüsusən Heraklitin, Empedoklun, Demokritin, Epikürün, Lukresi Karın, Lukianın və başqalarının əsərlərində öz ifadəsini tapmışdır. Dini ideologiyanın tam hökmran olduğu orta əsrlərdə azadfikirliliyin formalarından biri elmi həqiqətlərin və dini görüşlərin müstəqil və bərabər hüquqlu əhəmiyyəti haqqında ideyanı təsdiq edən "ikili həqiqət" nəzəriyyəsi idi ki, İbn Sina, İbn Rüşd və başqaları bu nəzəriyyə ilə çıxış etmişlər. XII əsr gürcü şairi Şota Rustaveli, XVI əsr rus mütəfəkkiri Feodosi Kosoy azadfikirliliyin görkəmli nümayəndələri olmuşlar. Pyotro Pomponassi, Ulrix fon Hutten, Rotterdamlı Erazm və başqalar kimi intibah dövründə görkəmli alimlər, filosoflar, yazıçılar azadfikirlilik mövqeyindən çıxış etmişlər. Böyük Fransa inqilabı ərəfəsində azadfikirliliyin ən tanınmış nümayəndələrindən biri dinin tənqidində görkəmli rol oynayan Volter olmuşdur. Həmin dövrdə azadfikirlilik ənənələrini tanrı ideyasını inkişaf etdidən Lametri, Holbax, Didro və başqaları ardıcıl inkişaf etdirmişlər. Sonralar dini məsələri maneəsiz müzakirə etmək cəhdləri XVIII–XIX əsrlər burjua inqilabları ideoloqlarının müxtəlif ölkələrdə irəli sürdükləri vicdan azdlığı tələbində ifadə olunmuşdur. XVIII əsrdə Rusiyada azadfikirlilik ideyalarını Mixail Lomonosov, İvan Tretyakov və başqaları parlaq ifadə etmişlər. Azadfikirlilik Aleksandr Radişevin bütün yaradıcılığına xasdır. Dekabristlərin bir çoxu da, məsələn, Pyotr Borisov, Aleksandr Baryatinski, İvan Yakuşin və başqaları, azadfikirlilik mövqeyində çıxış etmişlər.
XIX əsrin ikinci yarısından Qərbi Avropa ölkələrində və Rusiyada məşhur təbiətşünas alimlər azadfikirlilik prinsiplərini müdafiə etmiş və əsaslandırmışlar. Onların arasında mistikaya və rəsmi dinə qarşı mübarizə aparan alman bioloqu Erix Hekkel görkəmli yer tutur. XIX–XX əsr Qərb cəmiyyətində bir çox elm və mədəniyyət xadimi dinin qaba formalarına qarşı çıxmış, çox vaxt onun ehkam və mərasimlərini qəbul etməmiş, lakin adətən dini, dünyagörüşü kimi, bütünlükdə rədd etməmişlər. Bəzi kapitalist ölkələrində mütərəqqi və antiklerikal ruhlu ziyalıların bir qismi maarifçiliklə məşğul olan, bu sahədə ədəbiyyat buraxan xüsusi cəmiyyətlərdə birləşərək azadfikirlilik və rasionalizm mövqeyindən çıxış etmişlər. Bir sıra kapitalist ölkəsinin mütərəqqi ziyalıları xüsusi azadfikirlilər cəmiyyətləri yaratmışlar. Bu milli cəmiyyətlər 1880-ci ildə Brüsseldə yaranmış Ümumdünya Azadfikirlilər İttifaqında, 1952-ci ildə Amsterdamda yaradılmış Beynəlxalq Humanizm və Etika İttifaqında birləşmişdir.
Azərbaycanda azadfikirlilik feodalizmin ilk dövrlərində zərdüştilik və xristianlıq ehkamlarına qarşı çıxan manilik, məzdəkilik, pavlikançılıq və s. təlimlərdə, sonrakı dövrlərdə isə islamın siyasi və nəzəri əsaslarına qarşı mübarizədə təzahür etmişdir. Xürrəmilik, sufilik, ismailik, hürufilik və s. kimi ictimai-fəlsəfi cərəyanlarda, şifahi xalq ədəbiyatında, məsələn, "Kitabi-Dədə Qorqud" dastanında və s., Bəhmənyar, Nizami, Xaqani, Məhsəti, Eynəlqüzat, Şəbüstəri, Nəsimi, Füzuli və s.ş kimi şair və mütəfəkkirlərin əsərlərində azadfikirlilik ideyaları qabarıq şəkildə ifadə olunmuşdur. İslam ideoloqları hər cür azadfikirliliyi boğurdular. Eynəlqüzat, Nəimi, Nəsimi və başqaları bu təqibin qurbanı olmuşlar. XIX əsrdə Abbasqulu ağa Bakıxanov, Mirzə Kazım bəy və başqalarının görüşlərində azadfikirlilik mühüm yer tutmuş, Mirzə Fətəli Axundovun yaradıcılğında mübariz ateizm mövqeyinədək yüksəlmişdir.
Korinf konqresi
Xeroneya döyüşündən sonra II Filipp Cənubi Yunanıstana yürüş etdi. Sparta istisna olmaqla, bütün Peloponnes ittifaqı şəhərləri Makedoniya çarının hakimiyyətini qəbul etdilər. Filipp hər bir şəhər ilə ayrı-ayrılıqda müdafiə və hücum haqqında ittifaq bağladı. Bu ittifaqın əsasında hər bir şəhərin muxtariyyətini və azadlığını qorumaq dayanırdı. Məsələlərin həll edilməsi üçün Filipp bütün yunan şəhərlərinin marağında olan e.ə 338-ci ildə Korinfdə ümumyunan yığıncağını - Korinf konqresini (sinedrion) çağırdı. Konqresə Spartadan başqa bütün yunan dövlətləri dəvət edildi. Konqresə rəhbərliyi Filipp özü edirdi. Konqress Yunanıstanda müharibənin qurtarmasını həll edirdi.Yunan dövlətlərinin parçalanmasının qarşısını almaq üçün Makedoniyanın rəhbərliyi ilə və Makedon çarının hakimiyyəti altında ümumyunan federasiyasının yaradılması nəzərdə tutulurdu. Birləşdirilmiş dövlətlərlə Makedoniya çarı arasında müdafiə və hücum məsələləri haqqında ittifaq bağlanılırdı. Çarın əleyhinə çıxan və onun düşmənlərinə yardım edən hər bir dövlət, hər bir yunan ciddi şəkildə cəzalandırılırdı. Panellin ittifaqı təsis olunur. Konqres mülkiyyətin müsadirə olunmasını, torpaqların yenidən bölünməsini, borcların ləğv edilməsini, siyasi məqsədlər üçün qulların azad edilməsini qadağan edirdi. Yunan dövlətləri arasında bütün mübahisəli məsələlər baxılmaq üçün amfiktoniya məhkəmələrinə verilirdi. Amfiktoniya kollegiyalarının başında Filipp dururdu. Şəhər konstitusiyasına dəyişiklik etmək, mülklərin müsadırə edilməsi, danışıqlarrın təxirə salınması, qulların üsyan qaldırması cinayət hesab olunurdu. Konqresin sonunda İranla müharibəyə başlamaq qərara alındı. Korinf konqreslərindəki aktlarda “çar” adına rast gəlinmirdi. Yunanlarla münasibətdə Filipp heç vaxt özünü çar adlandırmırdı. Azad ellinlilər üçün o çar deyil, hegemon idi.
Quldarlar sinfinin hakimiyyət aparatı olan polis çoxdan bəri böhran keçirməkdə idi. Bu şəraitdə polis forması tam müflisliyini, öz funksiyalarını yerinə yetirə bilmədiyini bir daha göstərmiş oldu. Yunan polisləri arasaında daim davam edən müharibələr onları zəiflədir, ayrı-ayrı polislərin hegemonluq cəhdləri onlara qarşı digər polislərin koalisiyyasının yaranmasına zəmin yaradırdı. Nəticədə heç bir yunan dövləti sözün əsl mənasında rəhbər rola malik ola bilmirdi.makedoniyanın üstünlüyü onda idi ki,burada quldarlıq cəmiyyətinin ziddiyyətləri hələ bir oqədər kəskin xarakter almamışdı. Ona görə də yunanlarla baş vermiş toqquşmalarda Makedoniya qələbə çala bildi. Makedoniyanın qələbəsinin digər səbəblərindən digəri bu dövlətin qüdrətli orduya malik olması və dövlət başında II Filip kimi mahir diplomat və görkəmli sərkərdənin olması idi. II Filipp Yunanıstanın birləşdirilməsi uğrunda mübarizədə bütün vasitələrdən, diplomatiyadan, hərbi gücdən, intriqadan və pulun köməyindən məharətlə istifadə edirdi. O, bəzən kinayə, bəzən də obrazlı şəkildə deyirdi ki, "qızıl yüklənmiş uzunqulağın dünyada aşıb-keçə bilmədiyi qala divarları yoxdur". Məlum olduğu kimi, yunan şəhərlərinin hamısında Makedoniya tərəfdarları var idi və II Filipp onların yardımından hərtərəfli şəkildə istifadə etməyi bacarırdı. Öz tərəfdarları vasitəsilə hər hansı polisin elitası satın alınır, bu isə şəhərin ictimai həyatına təsir göstərir, hətta Makedoniya ordusu hücuma keçəndə şəhərin qala qapıları onların əli ilə açılırdı. Hər hansı şəhər tutulduqdan sonra II Filipp şəhərin əhalsinin ümumi yığıncağını çağırır və çıxış edərək baş verənlərlə bağlı əhalini məlumatlandırırdı. Şəhər əhalisi isə xəyanətkarların cəzalandırılmasını tələb etdikdə, onları hamının gözü qarşısında edam etdirir və edam olunmuşların əmlakını ələ keçirməklə bir növ müharibənin xərcini ödəyirdi.
Həstəcik (Xoy)
Həstəcik - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Xoy şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 503 nəfər yaşayır (101 ailə)
Qumlu (Gədəbəy)
Qumlu — Azərbaycan Respublikasının Gədəbəy rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Hal-hazırda kənd Gədəbəy şəhəri ilə birləşdirilmişdir.
Toponimikası
Oykonim kəndin yerləşdiyi ərazinin səciyyəsini verir.
S!sters
S!sters — Almaniyanın Hannover şəhərindən olan Laura Kastel və Karlotta Trumanın birlikdə yaratdığı musiqili duet. S!sters "Sister" mahnısı ilə Almaniyanın NDR telekanalının təşkil etdiyi Unser Lied für Israel yarışmasında qalib gələrək, Almaniyanı İsrailin Tel-Əviv şəhərində keçirilən 2019 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmək hüququ əldə etmişdir.
Ağ qvardiya (Rusiya)
Ağ qvardiya — Rusiyada vətəndaş müharibəsi və xarici hərbi müdaxilə illərində Rusiya dövlətinə bağlı hərbi hissələr. Bu hərbi hissələr bolşeviklərə bağlı Qızıl Orduya qarşı vuruşmuşdur.
Xilə-əfşan xalçaları
Xilə–əfşan xalçaları — Abşeron xalçaçılıq məktəbinin Bakı qrupuna daxil olan xovlu xalçalar.
Bədii analiz
“Xilə-əfşan” xalçasının ara sahəsinin kompozisiyası “Qədim Əfşan” və “Güllü Əfşan” xalçaları adlanan iki növə ayrılır.
“Qədim Əfşan” xalçaları — ara sahənin kompozisiyası enli şəbəkə prinsipi ilə qurulmuşdur. Bu şəbəkədə açıq fonlu xonçalar sxemyaradıcı funksiyanı yerinə yetirirlər. Xonçalar kontur və daxili tərtibat etibarilə nəbati mənşəlidir. Mərkəzin sərbəst yerləri də başqa formada və ölçüdə olan xonçalarla doldurulmuşdur. Bütün elementlər öz aralarında nazik xətlərlə birləşmişdir. Bu xətlər də bitki mənşəlidir. Nəticədə əmələ gələn naxışı həm şaquli, həm də üfüqi istiqamətdə oxumaq olur.
“Əfşan” kompozisiyası Təbriz qrupundan olan xalçalarda da istifadə olunur. Xalçaçılığın inkişaf etdiyi Ərdəbil, Sərab, Qaracadağ kimi şəhərlərdə yayılmış bu mürəkkəb kompozisiya Təbriz şəhəri üçün xüsusilə xarakterikdir. Bu səbəbdən də o «Əfşan - Təbriz» adı ilə tanınır.
“Əfşan” xalçaları tarixi Azərbaycanın şimal-şərqində istehsal olunsa da (Mərəzə, Bico), onların mürəkkəb kompozisiyası “Bakı-Xilə” xalça qrupuna xas olub, “Xilə-əfşan” adı ilə tanınır.
“Güllü Əfşan” xalçaları — kompozisiyanın əsas fərqi ondan ibarətdir ki, onun böyük məsafəli hər bir rapportu müstəqil olub xalçanın ara sahəsinin dörddə bir hissəsini təşkil edir. Bundan başqa, «Əfşan» kompozisiyası “Xilə” üçün xarakterik olan və ortada yerləşdirilən göllə tamamlanır.
Köbə zolağı ara haşiyədən və onun hər iki tərəfində olan iki kiçik haşiyədən ibarətdir. “Göllü Əfşan” kompozisiyasını dövrələyən köbə daha mürəkkəbdir: köbə zolaqlarına dörd və ya iki mədahil də əlavə olunur. Orta haşiyə “Qədim heykəl” adlanır. “Xilə-əfşan” xalçalarının ara sahəsinin fonu əksər hallarda sürməyi, bəzən firuzəyi, mavi, qırmızı və ya ağ rəngdə olur. Künclərin, göllərin və köbə zolaqlarının rəngi ara sahənin fonuna uyğun gəlir.
Texniki xüsusiyyətlər
“Xilə-əfşan xalçaları”nın ölçüsü 130x200 sm-dən 150x250 sm-ə qədər ola bilər. Bu xalçaçılıq məntəqələrində əksər hallarda uzunsov xalçalar istehsal olunurdu.
“Xilə-əfşan xalçaları”nda bir kvadrat desimetrdə ilmələrin sıxlığı 40x40 ilmədən 45x45 ilməyə qədər olur. Bir kvadrat metrdə olan ilmələrin sayı 160 min ilmədən 200 min ilmə arasında dəyişir.
“Xilə-əfşan xalçaları”nın xovunun hündürlüyü 5–7 mm-dir.
Qoçulu
Qoçulu — təxəllüs.
Yaşayış məntəqələri
Digər
Poliperxon manifesti
Makedoniyalı İskəndərin özündən sonra qurduğu imperiyanı idarə edəcək həddi buluğa çatmış bir varisi yox idi. Yaranmış vəziyyət onun sərkərdələri (Diadoxlar) arsında hakimiyyət uğrunda mübarizəsinə səbəb oldu. Uzun mübahisələr və hərbi çəkişmələrdən sonra Perdikka sərkərdələr arasında ali hakim seçildi. Perdikka formal olaraq İskəndərin azyaşlı oğlunu hakimiyyəti idarə etməkdə əvəz edirdi. Lakin buna baxmayaraq Perdikkanın hökumət naibi seçilməsi heç də digər sərkərdələrin ürəyincə deyildi. Hadisələrin gedişi sonda sərkərdələr arasında e.ə. 301-ci ildə İps müharibəsinə gətirib çıxartdı.
Diadoxlar dövrü bütün ellinist epoxasının (e.ə. IV-I əsrlər) ən əhəmiyyətli diplomatik münasibətləri özündə əks etdirir. Yunan tarixi boyu ellinist dövründə bu cür simmaxi və epimaxi (müdafiə və hücum etmək haqqında ittifaqlar) bağlanmamışdı. Ellinist dövrünün bir neçə diplomatik abidələri vardır ki, bunlar da müqavilələr, diplomatik məktublar və digər sənədlərdən ibaraətdir. Bunlardan biri də aşağıda göstərilən Poliperxonun Yunan şəhərlərinə olan bəyanatıdır.
Peridikka və Antipatrın ölümündən sonra hakimiyyət başına Poliperxon gəldi. Ona qarşı başda Antipatrın oğlu Kassandır, təkgöz Antiqon, Ptolemey, Selevk və başqaları olmaqla çox güclü koalisiya yarandı. Koalisiyaya güc yolu ilə müqavimət göstərə bilməyəcəyini anlayan Poliperxon bu vəziyyətdə diplomatik manevrlər etməyə başladı. O, özünə müttəfiq axtarmaq məqsədilə Yunan şəhərlərinə azadlıq və demokratiya vədləri verərək manifest (bəyanat) imzaladı. Manifestdə Poliperxon özünü Filipp və İskəndər sülaləsinin qoruyucusu və varisi kimi göstərir, öz düşmənlərini isə qiyamçı və qəspkar elan etmişdi. Manifestin giriş hissəsində belə qeyd olunurdu: «Necə ki əcdadlarımız həmişə yunanlılarla xoş davranmışdır, biz də onların xoş davranışını davam etdirəcək və Yunan xalqına öz iltifatımızı göstərəcəyik. Ardınca – “yunan şəhərlərinin muxtariyyəti Filippin və İskəndərin dövründə olduğu kimi öz dövlət quruluşuna qaytarılacaqdır».
Bu bəyanatdan sonra sürgün edilmiş demokratlar öz vətənlərinə qayıtdı və onların əvvəlki imtiyazları, vətəndaş hüquqları bərpa olundu. Hərbi komandirlərin bütün əmrləri ləğv edildi. Əyər Filipp və İskəndərin qanunlarında hər hansı bir qüsurlar olardısa, dərhal düzəliş olunurdu. Afinanın hüquqları xüsusilə nəzərdə tutulurdu. Bütün Afina mülkiyyəti toxunulmaz elan edildi. Bundan başqa Samos və Orop Afinaya verildi. Bəyanatın sonda yunan xalqına müraciətlə bildirilir ki, heç bir vəclə hüquq mühafizəçilərinə qarşı çıxmasınlar və onlara qarşı qiyamçılara kömək etməsinlər. Tabe olmayan hər kəs qohumları və dostları ilə birlikdə sürgün ediləcək. Bu bəyanatla Polperxon demək olarki öz məqsədlərinə nail oldu: zaman keçdikcə düşmən koalisiysı getdigcə zəiflədi. Siyasi tədbirlərlə yanaşı o, demokratik ünsürlərdən istifadə edərək rəqiblərini dəstəkləməkdə olan, düşmənlərinə kömək edən idarəçi siniﬂərin gücünə (oliqarxlara) ağır bir zərbə endirmiş oldu. Bundan başqa Poliperxon Arqosa və Peloponessin başqa şəhərlərinə xüsusi müraciətlər göndərərək orada olan xainlərə köməklik edənləri oradan sürgün etmələrini istəyirdi. Sonra O, Makedoniyalı İsgəndərin anası Olimpiadanı və nəvəsi Aleksandrı (III) təhlkədə olduqlarını bildirərək onları öz himayəsinə alacağı təklifi ilə Epirdən Makedoniyanın paytaxtı Pellaya dəvət etdi.
Poliperxonun manifesti bütün yunan şəhərlərində geniş xalq qiyamlarına səbəb oldu və olqarxlar hücumlara məruz qaldılar. Müxtəlif ictimai təbəqələr arasındakı düşmənçilik hisslərindən faydalanmaq, qədim Yunan və Roma diplomatiyasının ən çox müraciət etdiyi üsullardan biridir və Ellenizm dövrünün hökmdarları, bu baxımdan, “müəllimləri” çar II Filipp və İskəndərin nümunəsini izləməkdən başqa bir şey etməmişlər. Poliperxona gəlincə, bütün səylərinə baxmayaraq, son zəfər yenə də qarşı tərəfin olmuşdur.
İskəndərin qurmuş olduğu imperiya üç böyük krallığa Misirdə Ptolemeylərin çarlığı; Asiyada Selevklər çarlığı və Avropada Antiqonidlər çarlığına bölündü. İsgəndərin on il ərzində yaratmış olduğu böyük dövlətin sərhədləri Dunay çayı və Qara dənizdən tutmuş Hind çayına qədər olan geniş bir ərazini əhatə edirdi. Bu dövlət lassik Yunanıstan və Qədim Şərq tarixinə yekun vurdu. İsgəndər monarxiyasının qısa müddət ərzində bir sıra dövlətıərə parçalanmasına baxmayaraq onun işğalları nəticəsində Qərb və Şərqdə quldarlıq cəmiyyətinin gələcak inkişafına uyğun gələn yeni siyasi quruluş yarandı. Bu isə yunan və şərq mədəniyyətləri ünsürlərinin qarşılıqlı təsirindən ibarət olub, mədəniyyət sahəsində Elliniz adlanan tarixi dövrün təzahürü üçün konkret şərait yaratdı.
Azərbaycan Kommunist (bolşevik) Firqəsi Mərkəzi Komitəsinin əxbarı
Azərbaycan Kommunist (bolşevik) Firqəsi Mərkəzi Komitəsinin əxbarı (Азәрбајҹан Коммунист (болшевик) Фиргәси Мәркәзи Комитәсинин әхбары) — Azərbaycan SSR-də Azərbaycan Kommunist Partiyasının rəsmi partiya jurnalı, partiyanın mərkəzi komitəsinin mətbuat orqanı.
Tarixi
"Azərbaycan Kommunist (bolşevik) Firqəsi Mərkəzi Komitəsinin əxbarı" 1920-ci ilin noyabrında Bakıda Azərbaycan, rus və erməni dillərində çıxmışdır. 1921-ci ilin oktyabrında isə yalnız Azərbaycan və rus dillərində nəşr edilmişdir. 1922-ci ilin fevralında "Azərbaycan Kommunist (bolşevik) Firqəsinin Mərkəzi və Bakı Komitələrinin əxbarı" adı ilə çıxmışdır. 1923-cü ilin dekabrından 1925-ci ilin oktyabrınadək "Kommunist yolu" adı ilə nəşr edilmişdir. 1928-ci ilin mayında yenidən ilkin adı ilə buraxılmış, oktyabrda nəşri dayandırılmışdır. Jurnalda rəsmi partiya sənədləri, Azərbaycan Kommunist (bolşevik) Firqəsi Mərkəzi Komitəsinin hesabatları, Ümumittifaq Kommunist (bolşevik) Partiyası Mərkəzi Komitəsinin qərarları dərc edilmişdir.
Mehmed Abid Əfəndi
Mehmed Abid Əfəndi — 34. Osmanlı sultanı II Əbdülhəmidin ən kiçik oğlu, Osmanlı şahzadəsi.
Həyatı
Şahzadə Mehmed Abid Əfəndi 1904-cü ildə Ulduz sarayında dünyaya gəldi. Atası Sultan Əbdülhəmid, anası isə onun son xanımı Naciyə xanım idi. Atasının 1909-cu ildə devrilməsindən sonra ailəsi ilə birlikdə 5 yaşında Salonikiyə sürgün edildi. Sürgündə 1 il yaşadıqdan sonra atasıyla birlikdə Bəylərbəyi sarayına alındı və atasının vəfatına qədər burada qaldı. Qalatasaray və Həbibiyyə kolleclərində təhsil aldı. 1923-cü ildə anası vəfat etdi. Bir il sonra isə Osmanlı sülaləsinin sürgün qanunu ilə ölkəni tərk etdi. Əvvəlcə Beyruta, daha sonra Nitsaya köçdü. Burada bacısı Ayşə Sultanla birlikdə yaşadı. Daha sonra Parisə getdi və 1936-cı ildə hüquq və siyasi elmlər fakültəsini bitirdi. 1940–1948-ci illərdə Tuluza, Nitsa, Madrid, Lissabon, Qahirə, İsgəndəriyyə və Tiranada yaşadı. Bundan başqa Albaniyanın Fransadakı səfiri oldu. 8 dekabr 1973-cü ildə Beyrutda vəfat etdi və Dəməşqdə Süleymaniyyə təkyəsinin qəbiristanlığına dəfn edildi.
Novxanı xalçaları
Novxanı xalçaları — Abşeron xalçaçılıq məktəbinin Bakı qrupuna daxil olan xovlu xalçalar.
Ümumi məlumat
“Novxanı xalçaları” Abşeron yarımadasında, Bakı şəhərindən 25 km məsafədə yerləşən Novxanı kəndinin sakinləri tərəfindən toxunmuşdur. Bir müddət sonra “Novxanı xalçaları”nı Novxanı kəndi ilə qonşu olan Görədil və Fatmayı kəndlərində də toxumağa başlayırlar. Bəzi sənətşünaslar və xalçaçılar bu xalçanı səhvən “Quba xalçaları” adlandırırdılar.
Bədii analiz
“Novxanı xalçaları”nın orta sahəsinin yerliyi əksər hallarda tünd-abı, bəzən isə tünd-göy və ya qırmızı olur. Şaquli istiqamətdə yerləşmiş altıbucaqlı rombşəkilli göllərin mərkəzində “köşək ayağı” adlanan kiçik medalyon yerləşir. Üç və daha artıq göldən ibarət olan “Novxanı xalçaları”nın mərkəzində yerləşən “Köşək ayağı” adlanan medalyon səkkiz ləçək olan on iki dairəvi elementlə əhatə edilmişdir. “Novxanı xalçaları”nın yerliyi çox nadir hallarda açıq palıdı olur. Xalçanın bütün yerdə qalan hissələrinin (naxışlarının), o cümlədən, göllərin və köbə zolaqlarının rəngi xalçanın yerliyinin rənginə daha çox uyğun gəlir.
Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı Bankı
Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı Bankı (Азәрбајҹан Кәнд Тәсәррүфаты Банкы) — Azərbaycan SSR-də dövlət kənd təsərrüfatı müəssisələrinə, kolxozlara, kəndli təsərrüfatlarına kredit buraxan və onları maliyyələşdirən dövlət idarəsi.
Novxanı xalçaları
Bədii analiz
“Novxanı xalçaları”nın orta sahəsi enli köbə zolağını əmələ gətirən iki ara haşiyə, üç mədaxil və iki caqla əhatə olunmuşdur. Bir çox hallar da bəzi “Novxanı xalçaları”nın köbə zolağında yalnız qarmaqşəkilli naxışları olan bir ara haşiyə olur.
Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı Bankı
Tarixi
Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı Bankı 1923-cü ilin iyulunda yaradılmışdır. İlk vaxtlarda sənaye-ticarət müəssisələri və kooperasiya təşkilalarının kredit və hesablaşma işləri, habelə pul tədavülü ilə də məşğul olmuşdur. 1925-ci ilin iyulunadək əslində dövlət bankı vəzifəsini yerinə yetirmişdir. Azərbaycan SSR iqtisadiyyatının, o cümlədən kənd təsərrüfatının inkişafı nəzərə alınaraq, 1925-ci ilin iyulunda əsas qəza mərkəzlərində AKTB-nin filialları, kənd rayonlarında isə kredit cəmiyyətləri yaradılmışdır. 1928-ci ildə AKTB "Soyuzkolxozbank"ın Cənubi Qafqaz kontorunun Azərbaycan şöbəsi kimi fəaliyyət göstərirdi. 1930-cu ildə kredit islahatı ilə əlaqədar "Soyuzkolxozbank" ləğv olunmuş, onun vəzifəsi SSRİ Dövlət Bankına həvalə edilmiş, kredit cəmiyyətləri isə onun rayon şöbələrinə çevrilmişdi. 1932-ci ildə SSRİ Kənd Təsərrüfatı Bankının təşkili ilə əlaqədar Azərbaycanda onun respublika kontoru yaradılmışdır. 1959-cu ildə SSRİ Kənd Təsərrüfatı Bankı və onun Azərbaycan respublika kontoru ləğv edilmiş, onların vəzifələri, müvafiq olaraq, SSRİ Tikinti Bankına, SSRİ Dövlət Bankı və onların Azərbaycan respublika kontorlarına həvalə edilmişdir.
Novxanı xalçaları
Bədii analiz
Orta sahədə yerləşən böyük göllərin aşağı və yuxarı tərəflərində, eləcə də göllər arasında kiçik ölçülü səkkizbucaqlı göllər cüt-cüt yerləşir. Kiçik ölçülü səkkizbucaqlı göllərin daxilinə öz növbəsində iti guşəli ulduz yerləşdirilmişdir.
Orta sahənin sol və sağ tərəflərində, aşağıdan yuxarıya qədər cıqqa buta (cıqqa-tac, qadınların baş bəzəyi) toxunmuş, böyük və kiçik göllər isə Quba-Şirvan xalçaları üçün xarakterik olan quşlarla və digər elementlərlə əhatə edilmişdir.
Texniki xüsusiyyətlər
“Novxanı xalçaları”nın ölçüləri 120x300 sm-dən 150x260 sm-ə qədər ölçülər arasında dəyişir.
“Novxanı xalçaları”nda xovun hündürlüyü 5-7 mm-dir.
Berlin döyüşü (1945)
Berlin döyüşü, Berlin strateji hücum əməliyyatı və ya Berlinin işğalı  — Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqının İkinci Dünya müharibəsinin sonunda təşkil etdiyi həlledici hücumlardan biri.
Berlin əməliyyatı müharibənin sonunda reallaşan döyüşdür. Döyüş Avropa cəbhəsindəki sonuncu ümumi hücum olmamaqla yanaşı, Almaniyanın qeyd-şərtsiz təslim olması ilə nəticələndiyi üçün İkinci Dünya müharibəsini yekunlaşdıran sonuncu hücum olaraq qəbul edilir. "Berlin əməliyyatı" yalnız Berlini tutmaq üçün təşkil edilmiş əməliyyat deyildi. SSRİ-nin əsas məqsədi Alman torpaqlarını cənubdan şimala bölən Elba çayının şərq hissəsini ələ keçirmək idi.
Qızıl Ordu 1945-ci ilin 16 yanvar tarixində başlayan Vislo-Oder hücumu ilə alman cəbhəsinin yarısını məhv etmişdi. Qüvvələr gündə 30-40 kilometrlik sürətlə qərb istiqamətində irəliləməyə başladılar. Şərqi Prussiya, Aşağı Sileziya, Şərqi Pomeraniya və Yuxarı Sileziya torpaqlarını ələ keçirən sovet qoşunları Odra çayı ərazisində Berlinin 60 km şərq istiqamətində yerləşən Kustrn yaxınlıqlarındakı Odar körpüsündə müvəqqəti olaraq dayandılar. Ardınca isə Berlinə istiqamətlənən ümumi hücum ərzində iki Sovet cəbhəsinə bağlı olan qoşunlar Berlinə şərqdən və cənubdan irəlilədilər. Üçüncü sovet cəbhəsi isə Berlinin şimalında mövqe tutan Alman qüvvələrini bu ərazidə məğlubiyyətə uğratdı.
Berlinin xaricindəki preventiv müdafiə hazırlıqları mart ayının 20-də başlandı. Bu tarixdə "Visla" Ordu qrupunun komandiri olan general Qotxard Heinritsi əsas sovet hücumunun cəbhə xəritələrində də məlum olduğu kimi Odra çayının üstündəki körpüdə ediləcəyini fikirləşirdi. Bu fikirlə o, Berlinin 90 km şərqində olan Zeelovskada müdafiə tərtibatı qurmuşdu. Berlində baş verən əsas müharibə başlamazdan əvvəl sovet qoşunları bu mövqelərə hücum edərək Zeelovska və Xalba döyüşləri ilə Berlinin mühasirəsini tamamlandı.
Berlin döyüşünün nəticəsi "Berlin əməliyyatı"nın ilk mərhələlərində Almaniyanın paytaxtının xaricində təyin olunmağa başlamışdı. Sovet qüvvələri ərazini mühasirəyə almağa çalışarkən, alman qüvvələri də bunun qarşısını almaq üçün mübarizə aparırdı. Döyüşün sonunda alman qüvvələrinin mütləq əksəriyyəti məhv edildi və yerli komandanlıq təslim olmağı qərara aldı. Bu ilkin döyüşlər ümumi prosesin də müqəddəratını müəyyən etdi. Bundan sonra da Berlində sərt şəhər döyüşləri davam başlamış, Qızıl Ordu qüvvələri şəhərin mərkəzinə doğru hər küçədə döyüşərək irəliləməyə müyəssər olmuşlar.
Hazırlıq
Sovet Silahlı Qüvvələrinin Berlin üzərində zərbə vuracağını gözləyən alman-faşist komandanlığı bu zərbənin qarşısını almaq üçün bütün tədbirləri görməyə başladı. Sovet qoşunları Berlin üzərinə hücum edərkən, Berlini faşistlərin 64 diviziyası, 4 xüsusi briqadası, 39 xüsusi piyada və tank polkları, 98 xüsusi batalyonu, 4 artilleriya və minaatan briqadası, 10 xüsusi ağır artilleriya polku müdafiə edirdi. Hitler komandanlığının əmri ilə bütün ehtiyat piyada, tank və artilleriya hissələri, xüsusi qoşun hissələri, həmçinin esesçilər hissəsi Berlinə gətirilmişdi. Hitler qoşunları Berlin ətrafında bir neçə zonada və mövqelərdə bir-birindən 100 km. dərinliyində müdafiədə dayanmışdıəar. Onların müdafiə sistemində çoxlu səngər, taxta-torpaq atəş nöqtəsi, tanka qarşı xəndəklər, mina səhraları, tankın qarşısını kəsmək üçün yerə basdırılmış dirəklər, məftil çəpərlər var idi. Sovet Ali Baş Komandanlığı 1-ci və 2-ci Belorusiya və 1-ci Ukrayna cəbhəsinin qoşunları qarşısında alman-faşist ordusunu mümkun qədər tez məhv etmək və Berlini ələ keçirmək vəzifəsini qoymuşdu. Diviziya komandirinin əmri ilə hücumçu qruplar yaradıldı. Bu qrupların tərkibinə 1-2 atıcı rotası, 76 mm-lik toplar batareyası, 122 mm-lik toplar batareyası, 152mm-lik ağır toplar batareyası, 203 mm-lik bir-iki top, 3 ədəd özüyeriyən top, 120 mm-lik minaatanlar batareyası, sapyor vzvodu, tüstü buraxan bölmə və avtomatçılar vzvodu daxil idi.
Döyüş
Bu zaman divizyanın hissələri qarşısında yeni vəzifə: cabhəni yarıb Reyxstaqa çatmaq vəzifəsi qoyulmuşdu. Diviziyanın 1373-cü polku döyüş nəticəsind Zeydel və Gertraudeq-ştrassenin təmizlənməsini başa çatdırdı və həmin küçələrin çarpazlaşdığı yeri, Gertraudeq-ştrassedəki kilsəni ələ keçirmək üçün döyüşləri davam etdirdi, alkin müvəffəqiyyət qazana bilmədi. Faşistlər mühasirəyə alındıqlarına baxmayaraq hər bir binanı, barrikadanı, zirzəmini hətta pilləkənləri inadla müafiə edirdilər. Döyüşlər son dərəcədə şiddətli xarakter almışdı. Küçə vuruşmaları məhdud olduğundan faşistlər hücumçu qrupların irəliləməsini ləngidirdilər. Diviziyanın 1373 və 1374-cü atıcı polkları aprelin 30-da səhər tezdən hücumu genişləndirərək, daha bir məhəlləni düşməndən təmizlədilər. Həmin gün faşistlər 100 nəfər əsgər itirdi. 11 faşist əsir alındı, 3 top, ərzaq və hərbi sursatla dolu 4 anbar, 200 avtomaşın ələ keçirildi. 416-cı diviziyanın 1373-cü atıcı polkuna Kayzer sarayını ələ keçirmək vəzifəsi tapşırılmışdı. Faşistlər burada son dərəcə ciddi müqavimət göstərirdilər. Diviziyanın komandirləri 1945-ci ilin 1 Mayında kayzer sarayını təmamilə ələ almağı qət etdilər. Kəşfiyyatçılar sarayın zirzəmisinə girdilər. Alman əsgərləri onların üzərinə böyük bir hissənin hücum etdiyini zənn edərək qaçdılar. Yerdə qalanları isə müəyyən fəndlər işlədərək, çox tez bir zamanda saraydan təmizləmək mümkün oldu. Kayzer sarayının ələ keçirilməsi uğrundakı döyüşlərdə 1374-cü atıcı alayının əsgərləri xüsusilə fərqlənmişdilər.
1945-ci il mayın 1-də 416-cı diviziyanın 1374-cü alayı 266-cı atıcı diviziyasının hissələri ilə birgə əməlyyat apararaq, Berlin şəhərində Breytes-ştrasse və Brauder-ştrasse küçələrini ələ keçirərək, şəhərin digər məhəllələrini almanlardan təmizləməyi davam etdirdilər. Almanlar diviziyanın 1373-cü polkuna cidd müqavimət göstərdikləri üçün polk nisbətən ləng irəliləyirdi. Düşmən bəzən şiddətli əks-hücuma keçirdi. 1373-cü alayının əsgərləri faşistlərin əks-hücumunu müvəffəqiyyətlə dəf edirdilər. 1945-ci il mayın 1-də 11:30-da Qafqazın qəhrəman müdafiəçiləri və Volqoqradın bahadırları-general Çyukovun şöhrət qazanmış ordusunun əsgərləri Berlinin mərkəzində birləşdilər. Onlar bir-birinii qucaqlayır və təbrik edirdilər. 416-cı diviziyanın qəhrəman əsgərlər Reyxtaqa qəti hücum əməliyyatında iştirak etmişdilər. Faşistlər Reyxstaqın yaxınlığındakı küçənin o biri tərəfində yerləşmiş altımərtəbəli binadan vurub çıxarmaq lazım idi. Bu bina düşmənin müdafiə sistemində xüsusi əhəmiyyət kəsb edirdi. Binada faşistlərin avtomatçılardan, pulemyotçulardan və faust-patronçulardan ibarət güclü bir qrupu yerləşird. Altımərtəbəli binaya hücum etmək kiçik leytenant Əliyevin vzvoduna tapşırıldı. Qısa müddət ərzində Əliyevin vzvodu binanın bütün altı mərtəbəsinin hamısını ələ keçirdi. Faşistllər binanı yenidən geri almaq üçün küçə və həyətdən əks-hücuma keçdilər. Lakin Əliyevin vzvodu onları elə güclü pulemyot və avtomat atəşinə tudu ki, faşistlər geri çəkildilr və daha qayıtmadılar. 1945-c il may ayının 2-də səhər saat 6-da Berlin süqut etdi. 416-cı Taqanroq diviziyasının iştirak etdiyi Berlin əməliyyatı faşist işğalçılarına qarşı II Dünya Müharibəsinin son əməliyyatı oldu. Berlin alındıqdan 7 gün sonra Hitler Almaniyası təslim oldu. 1945-ci ilin may ayının 9-u Qələbə günü kimi tarixə keçdi.
Sovet ordusunun ən yaxşı əsgəri birləşmələrindən biri də 416-cı atıcı Taqanroq diviziyası oldu. Bütün müharibə ərzində diviziyanın təşkil olunduğu vaxtdan qələbə gününədək onun sıralarında düşmənə qarşı vuruşan döyüşçülərdən 14369 nəfəri orden və mefdallarla təltif olunmuşdur.
Beynəlxalq Tərəkəmə Çərşənbəsi folklor festivalı
thumb|[[Ağsu rayonunun Gəgəli kəndi]] Beynəlxalq Tərəkəmə Çərşənbəsi Folklor Festivalı — Ağsu rayonunda ən iri yaşayış məntəqələrindən biri olan Gəgəli kəndində təşkil olunan beynəlxalq səviyyəli mədəni tədbir.
Tərəkəmə Çərşənbəsi
Tərəkəmə Çərşənbəsi türk obalarında Axır çərşənbə günündə mövcud olan adətlərdən biridir. Bu ev heyvanlarının iki odun arasından keçirilməsi hadisəsi ilə bağlı ənənəvi adətdir. Azərbaycanın bir çox ərazilərində bu hadisənin əlamətləri görünsə də, Şirvan bölgəsində Oğuz türklərinin məskunlaşdığı obalardan biri olan Gəgəli kəndində ən yaxşı şəkildə müasir dövrümüzədək gəlib çatmışdır. Ənənəvi olaraq, hər il Tərəkəmə Çərşənbəsi günündə kənd sakinləri səhərə qədər yatmırlar; səhər alaqaranlıqda heyvanları iki tonqalın arasından keçirirlər. Qədim bir inanca görə, tərəkəmələr bununla mal-qaralarını il ərzində baş verə biləcək hər cür bəlalardan, xəstəliklərdən qorumuş olur, heyvanların yeni otlaqlara sağ-salamat çıxarılmasını təmin edirlər.
2011-ci ildə Tərəkəmə Çərşənbəsi adəti ilə bağlı film çəkilmişdir.
Festivalının təşəbbüsçüsü "Miras" Mədəni İrsin Öyrənilməsinə Kömək İctimai Birliyinin sədri olan tarix üzrə fəlsəfə doktoru Fariz Xəlillidir.
I festival
I Beynəlxalq Tərəkəmə Çərşənbəsi Folklor Festivalı 16-18 mart 2015-ci il tarixlərində keçirilmişdir.
II festival
II Beynəlxalq Tərəkəmə Çərşənbəsi Folklor Festivalı 2016-cı il martın 14-də başlamışdır. Festivalda 300-dən çox insan iştirak etmişdir. Qonaqlar arasında Türkiyə, Gürcüstan, Misir, Hindistan, Türkmənistan, İndoneziya və Qazaxıstandan gələn nümayəndələr və folklor qrupları olmuşdur. II festival üç gün davam etmişdir.
III festival
III Beynəlxalq Tərəkəmə Çərşənbəsi Folklor Festivalı 2018-ci il martın 19-da başlamışdır. Festivalda 500 nəfərə yaxın insan iştirak etmişdir. Qonaqlar arasında Türkiyə, Gürcüstan, Rusiya və İrandan gəlmiş nümayəndələr və folklor qrupları olmuşdur. III festival üç gün davam etmişdir.
IV festival
IV Beynəlxalq Tərəkəmə Çərşənbəsi Folklor Festivalı 18-20 mart 2019-cu il tarixlərində keçiriləcəkdir.
Faydası
Festivalın iştirakçıları müxtəlif ölkələrin adət-ənənələri ilə tanış olmaq, kənd mətbəxinin təamlarını dadmaq, qurşaq atmaq və başqa imkanlar əldə edirlər.
Festival çərçivəsində iştirakçılar Orta əsr Ağsu şəhəri Arxeoloji Turizm Kompleksində və Mehrəvan qalasında aşkar edilmiş arxeoloji tapıntılar, Gəgəli kəndində toxunan müxtəlif çeşidli palaz və kilimlərlə tanış olmaq imkanı əldə edirlər.
Əsas məqsəd
Festivalın təşkilatçılarından biri olan "MİRAS" Mədəni İrsin Öyrənilməsinə Kömək İctimai Birliyinin əsas məqsədi Tərəkəmə Çərşənbəsi ənənəsinin YUNESKO-nun qeyri-mədəni irs siyahısına salınmasına nail olmaqdır.
Kəlt-i Ülya (Xoy)
Kəlt-i Ülya - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Xoy şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 292 nəfər yaşayır (50 ailə)
İslamabad (Qoşaçay)
İslamabad - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Qoşaçay şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 851 nəfər yaşayır (191 ailə).
Yan zərər
Yan zərər, əlavə zərər, təsadüfi zərər və ya digər zərər   – hər hansısa bir fəaliyyətin nəticəsində və ya təsadüfi nəticəsi olaraq hər hansısa ölüm, xəsarət və ya digər zərərlərə verilən addır. Əvvəlcə hərbi əməliyyatlar baxımından istifadə edilmiş, hal-hazırda isə qeyri-hərbi kontekstlərdə də istifadə olunur.
1970-ci illərdə dəqiqliklə idarə olunan sursatların inkişafından bəri, hərbi qüvvələr müntəzəm olaraq yan zərərləri minimuma endirmək üçün böyük səylər göstərdiklərini iddia edirlər.
“Yan zərər” termininin istifadəsini tənqid edənlər bunun müharibə zamanı öldürülən və ya yaralanan əsgərlərdən əlavə olan qeyri-hərbi itkilərin qarşısının alına bilinməməsinə görə istifadə olunan evfemizm kimi görürlər.
Sister (mahnı)
Sister — Almaniyanın 2019 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.
S!sters dueti "Sister" mahnısı ilə Almaniyanı İsrailin Tel-Əviv şəhərində keçirilən Avroviziya 2019-da təmsil etmək hüququ əldə etmişdir. Mahnı 2018 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində İsveçrəni təmsil edən "Stones" mahnısının bəstəkarı Laurell Barker və alman bəstəkarları Marin Kaltenbaxer, Tom Oyler, Tomas Stenqaard tərəfindən bəstələnmişdir.
Xeroneya döyüşü (e.ə. 338)
Xeroneya döyüşü — E.ə. 338-ci ildə II Filippin Yunanıstana taxıl ixrac edən Qara dəniz boyu şəhərlərini öz nəzarəti altına almaq üçün Hellespont sahilindəki Perinf şəhərini mühasirəyə aldı. Makedoniya çarının atdığı bu addım yunan dövlətlərinin çoxunu təşvişə saldı. Afinada Filokrat sülhündən sonra mövqeyi zəifləmiş demokratik liqa yenidən üstünlük əldə etmişdi. Afinalılar Hellesponta böyük donanma göndərib Bizans yaxınlığındakı dəniz döyüşündə makedoniyalılara məğlub olmuşdur
Lakin Bizans məğlubiyyətinin əvəzini çıxmaq və itirilmiş hərbi nüfuzunu bərpa etmək üçün II Filipp skif çarı Atey ilə müharibəyə başlasa da döyüş əməliyyatları gah bu, gah da qarşı tərəfin üstünlüyü ilə səciyyələnən yorucu müharibə xarakteri almışdı və makedoniyalilara uğur gətirmədi. Beləki, bu müharibə makedoniyalılar böyük qənimət, o cümlədən 20 min at əldə etdilər, lakin döyüşkən Frakiya tayfalarından olan triballar qəfildən Filippin qoşunlarına hücum edərək onlara böyük zərbə vurdular və ələ keçirdikləri bütün qənimətləri zəbt etdilər. Makedoniyalılar Frakiyanı özlərinə tabe edə bilməyib, böyük çətinliklərlə geriyə çəkilməli oldular.