cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Şaun Ross
Karyerası
Ross 2017-ci ilin noyabrında bek vokalda Lizzo ilə birlikdə debüt sinqlı olan "Simmetriya"nı buraxır. 2018-ci ilin avqustunda "Chrysalis" adlı sinqlı işıq üzü görür və Los-Ancelesdə müğənni Conna Li ilə iş birliyinə başlayır. O, ilk musiqi festivalını Life Is Beautiful Musiqi və İncəsənət Festivalında What So Not musiqisi ilə çıxış edir. 2019-cu ildə LA Pride-da çıxış edir. O, Səsyazma Akademiyasının orijinal performans seriyası Press Play üçün "Good Vein" mahnısını və Recording Academy-nin Reimagined seriyası üçün Şerin "Believe" mahnısını yeni tərzdə ifa edir.
Şəxsi həyatı
Ross LGBT cəmiyyəti üzvlərinin iştirakçısı olduğu Nyu-York və Los-Ancelesdə keşirilən drag-ball festivalının dəstəkçisidir. O, tez-tez məşhur Ekstravaqanza Evinin üzvü kimi çıxış edir.
Pyaçça Navona
Pyaçça Navona ya Navona meydanı — Roma şəhərinin ən görməli yerlərindən biri, qədim və mərkəzi meydanı. Meydan cənubdan şimala doğru uzanan düzbucaqlı formasındadır. XV əsrdən 1869- cu ilədək şəhər bazarı yerləşmiş bu meydan XVII əsrdən etibarən barokko üslubunda yenidən tikilmişdir. Meydana (1652, memar, Cirolamo Rainaldi) daxil olmaqla iki kilsə və X İnokentiya üçün 1644-50 ci illərdə tikilmiş Palaçço Pamfili daxil olmaqla bir neçə saraylar açılırlar.
Tarixi
IV əsrə qədər bu yerdə aqon — idman yarışları keçirilirdi. Bu sözdən də indiki meydanın adı formalaşmışdır: orta əsrlərdə — campus agonis və ya in agone, sonralar n’agone və nəhayət indiki navone/navona şəklini almışdır. Orta əsrlərdə meydan Aleksandr Severin sirki kimi də adlandırılmışdır. Bir çox orta əsrlərə aid yazılarda Campus agonis və ya agon kimi xatırlanmaqdadır.
Antik
E.ə. 46 cı ildə Mars çölündə Qay Yuli Sezar atlet yarışları üçün müvvəqqəti arena hazırlatdırır. Sonralar bu arena Domisian tərəfindən 85 ci ildə genişləndirilir. 275 m uzunu və 106 m eni olan bu meydan o vaxtlar 15 000 tamaşaçı tutumuna malik idi. Arena incəsənət əsərləri ilə xüsusən qədim yunan stilində bəzədilir. Burada qaçış, diskatma, yumruq döyüşü kimi yarışlar keçirilirmiş. O zaman arenanın ətrafı travertin daşından yonulmuş tağlarla əhatələnmişdir. Bu tağlar arasında sənətkar və ticarət dükanları, fahişəxanalar yerləşirdi.
Orta əsrlər
Arenanın fahişəxanalar yerləşdiyi tağlar hissəsində — məsihçi Aqnesin göndərildiyi və şəhid edildiyi yerdə ilk kilsə tikilmişdir.
''Rəvayətə görə məsihçiliyin təqib edildiyi dövrdə imperator Domisian məsihçi Aqnesin qarşısına şərt qoyur; ya o, Roma tanrına qurban verməli ya da rüsvayçılıqla fahişəxanaya göndəriləcək. Bundan imtina edə Aqnesin fitva ilə hücum çəkən kütlə paltarını cırıb zindana salırlar. Aqnesin saçları dərhal uzanaraq onun ayıbını örtür. Bu zaman agah olan mələk ona şəffaf bir örpək gətirmiş olur. Möcüzə dava edir; qızı zorlamaq istəyən hər bir kişi onu görcək ehtirasdan düşmüş olaraq utancaq bir şəkildə fahişəxananı tərk edirlər. Onun bəxtsiz sevgilisi Aqnesə baş çəkərkən qəflətən ölür. Onun atasının xahişi ilə Aqnes öz duaları ilə onu dirildir. Onu cadugərlikdə ittiham edərək tonqala atırlar, lakin tonqal sönür və əsgərlərdən biri onu xəncərlə öldürür.'' Kilsənin tikilməsi üçün xeyirdua 1123 cü ildə papa II Kalikste tərəfindən verilmişdir. Barokk üslublu Müqəddəs Aqnes kilsəsi 1652 ci ildə memar Ciralamo Raynaldi tərəfindən inşasına başlanılmışdır. Onun fasadı 1652 — 1655 ci illərdə Barromini tərəfindən tikilmişdir. Tikilinin açılışı 17 yanvar 1672 ci ildə olmuşdur. Arenanın tribuna hissəsində evlər tikilməyə başladığından qapalı meydan halına düşməyə başlayır. Arenanın forması bu günədək dəyişilməz qalmaqdadır.
Barokko
1470 ci ildə Antonio Pamfili meydanın cənub-şərqində üç ədəd ev alır. 1644 cü ildə onun nəslindən olan sonradan papa X İnnokentiya olmuş, Covanni Battista Cirolamo Raynaldiyə və Françesko Borrominiyə “Palaçço Pamfili” sarayını tikməyi tapşırır. papa X İnnokentiyanın qohumu Donna Olimpiya bütün meydanı antik imperator forumutək “Forum Pamphilj” şəklində tikdirir. Bu zaman Barromini meydanı antik bulağınadək uzadır. 1649 cu ildə Bernini “Dörd çay fəvvarəsi”ni (it.Fontana dei Quattro Fiumi) tikir. Meydanın mərkəzində isə “Via Appia”dan tapılmış obelisk ucaldılır. Cakomo della Porta tərəfindən tikilmiş daha iki qədim fəvvarə: “Mavr” və “Neptun” Bernini tərəfindən yenidən qurulur, lakin sonuncu görkəmlərini isə XIX əsrdə almış olurlar.
İstifadəsi
Meydan ərazisi yarmarka və sərgiləmələr üçün, bayramlar və istirahət üçün romalıların sevimli yeri sayılır. Burada keçmişdən dəbdəbəli mərasimlər keçirilmişdir. 1492 ci ildə ispanlar bu meydanda öz San Cakomo delli Spanioli kilsələrinin önündə Qranada əmirliyini almalarını bayramla qeyd emişlər. Fransa istilası zamanı isə at yarışlarına — “Corsi del Fantino” meydan olmuşdur.
Saraylar
Sarayın küncündə hələ 1501 ci ildə aparılan inşaat zamanı e.ə. II əsrə aid olan tapılmış mərmər Paskvino heykəli yerləşir.
Hüseyn Həsənov (atlet)
Hüseyn İsmayıl oğlu Həsənov (26 sentyabr 1986) — Azərbaycanı təmsil edən yüngül atlet. 2012-ci ildə baş tutan XIV Yay Paralimpiya Oyunlarında bürünc medala sahib olub.
Həyatı
Hüseyn Həsənov 1986-cı il sentyabrın 26-da anadan olub.
Karyerası
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 14 sentyabr 2012-ci il tarixli Sərəncamına əsasən XIV Yay Paralimpiya Oyunlarında qazandığı nailiyyətlərə və Azərbaycan idmanında xidmətlərinə görə Hüseyn İsmayıl oğlu Həsənov "Tərəqqi" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 2 fevral 2016-cı il tarixli Sərəncamına əsasən Azərbaycanın Milli Paralimpiya Komitəsinin yaradılmasının 20 illiyi münasibətilə Hüseyn İsmayıl oğlu Həsənov Azərbaycan Prezidentinin fəxri diplom ilə təltif edildi.
Manbar (Sayınqala)
Manbar - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sayınqala şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 625 nəfər yaşayır (122 ailə).
Gennadi Ayqi
Gennadi Nikolayeviç Ayqi ( anadan olanda Lisin soyadını daşıyırdı, lakin soyadını doğma çuvaş dilinə uyğun Ayqi dəyişdirmişdir. 21 avqust 1934-cü il Şaymurzino kəndi, Batır rayonu, Çuvaşıstan ASSR, RSFSR - 21 fevral 2006, Moskva, Rusiya Federasiyası) - çuvaş, rus şairi və tərcüməçisi.
Sinoleontopodium
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Gennadi Ayqi
Həyatı
1934-cü il avqustun 21-də Çuvaşıstanın Şaymurzino kəndində, müəllim ailəsində anadan olmuşdur. Milliyyətcə çuvaşdır. Atası Böyük Vətən müharibəsi zamanı həlak olub. Gənc yaşlarından çuvaş dilində şeir yazmağ başlamışdır. On beş yaşından Çuvaş dövri mətbuatda nəşr edilməyə başlanmışdır. Onun yaradıcılığına məşhur Çuvaş şairləri Mixail Sespel və Pyotr Xuzanqayın şeirləri güclü təsir göstərmişdir. 1953-cü ildə Batırev Pedaqoji Məktəbini bitirmiş və Maksim Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutuna daxil olmuşdur. Burada Mixail Svetlovun yaradıcılıq seminarında təhsil almışdır.
1958-ci ilin martında "sosialist realizm metodunun əsaslarını zədələyən düşmən şeir kitabı yazdığına görə" ("Möcüzənin nizamlanması". İlk dəfə orijinalda: "Xalqlar dostluğu" (1993, № 12) məcmuəsində nəşr edilmişdir.) ali məktəbdən xaric edilmişdir. Boris Pasternak və Nazim Hikmətin təsiri altında Ayqi rus dilində yazmağa başlamış və eyni zamanda Moskvada qalmağa qərar vermişdir. O, on il (1961-1971) Vladimir Mayakovski adına Dövlət Muzeyində bədii sənət sektoruna rəhbərlik etmişdir.
Genadi Auqi 21 Fevral 2006-cı ildə Moskvada vəfat etmişdir. Vəsiyyətinə uyğun doğulduğu kənddəki qəbiristanlıqda dəfn edilmişdir.
Yaradıcılığı
250px|thumb|right|Soldan sağa: Van Nyunen, Elena Katsyuba, Gennadi Ayqi, Andrey Voznesenski və Konstantin Kedrov, Strastnoyda Çexov Ədəbi və Sənət Salonunda Rus-Holland axşamında, iyun 2005 Rus dilindəki orijinal yaradıcılıqla paralel olaraq Ayqi dünya ədəbiyyatı nümunələrini şuvaş dilinə tərcümə etməklə "Fransa Şairləri", "Macarıstan Şairləri", "Polşa Şairləri" antologiyalarını yaratmaqla məşğul oldu. Çuvaş poeziyasının və Çuvaş mədəniyyətinin dünyaya təbliğində Ayqinin rolu danılmazdır. 1960-cı illərin əvvəllərindən Ayqinin şeirləri bəzi ölkələrdə rus dilində və xarici dillərə tərcümələrdə çap olunur. Rusiyada Ayqinin ilk rus şeir kitabı 1991-ci ildə nəşr edilmişdir.
Ayqinin həyatında və yaradıcılığında xüsusi bir yer rus sənətçisi İqor Vuloxa məxsusdur. Onların dostluğu 1961-ci ildən başlamışdır. 1988-ci ildə T.Andersenin Vulox haqqında monoqrafiyasının ön sözündə Gennadi Ayqinin "İqor Vuloxa On İki Paralel" şeirləri dərc edilmışdir. 1997-ci və 2001-ci illərdə Vuloxun Moskvadakı fərdi sərgilərində Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı Tumas Tranströmerin 70 illiyinə həsr olunmuş Ayqi ilə "Alovlar" aləmində adlı birgə sərgisi təşkil edilmişdir.
Ayqi əsərlərində çuvaş və digər Volqaboyu xalqların folklorunun, ümumiyyətlə xalq mədəniyyətinin təsiri güclüdür. Gennadi Ayqi davamlı olaraq milli şüurun ən qədim arxetiplərinə müraciət edir. Eyni zamanda, Ayqi, xüsusən də çox xüsusi rolu ilə aydın olan şeir avanqardının rus və Avropa (ilk növbədə fransız, həm də alman, xüsusən də Paul Celan şəxsində) ənənəsini birbaşa davam etdirir. Mətnin quruluşunu, danışıq sintaksisindən kəskin şəkildə fərqlənən müəllifin durğu sistemi, mətndən mətnə ​​keçən kəsişmə motivləri və açar sözlər sistemini yüksək səviyyədə qurur. Buna paradoksal olaraq Ayqi yaradıcılığını futurizmlə deyil, simvolizmlə bağlamaq olar.
Sofiya Qubaydulina, Valentin Silvestrov, Valentin Bibik, Aleksandr Raskatov, Viktoriya Polevaya, İraida Yusupova və başqaları Ayqinin şeirlərinə musiqi bəstələyiblər. Gennadi Ayqi dəfələrlə Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatına namizəd olubdur.
Xatirəsi
O, çuvaş poeziyasının və çuvaş mədəniyyətinin dünyada tanıdılmasına öz töhfəsini vermişdir. Ayqi "Çuvaş Poeziyası Antologiyası"nı tərtib etmiş və dünya dillərinə tərcümə olunmasına əmək sərf etmişdir. Antologiya ingilis, macar, italyan, fransız və isveç dillərində nəşr edilmişdir.
Ailəsi
Gennadi Ayqi çuvaş yazıçısı Eva Lisinanın böyük qardaşı, bəstəkar, skripkaçı və musiqi xadimi Aleksey Ayqinin, eyni zamanda aktrisa və vidjey Veronika Aiqinin atasıdır.
Həyat yoldaşı Qalina Borisovna Kuborskaya-Ayqi ilə birlikdə Moskva yaxınlığındakı "İşçilər qəsəbəsi" stansiyasının yaxınlığında birinci mərtəbədə yerləşən tsadə iki otaqlı mənzildə yaşayırdı.
Əsərləri və tərcümələri
Seçilmiş əsərləri
Kaşivazaki türk mədəniyyət kəndi
Tarixi
Kaşivazaki türk mədəniyyət kəndi 1996-cı ildə Türkiyə–Yaponiya münasibətlərini inkişaf etdirmək məqsədilə yaradılmışdır. Parkın ilkin tikintisi üçün Niiqata Mərkəzi Bankı 60 milyon ABŞ dolları ayırmışdır. Park üçün Kaşivazaki şəhərinin seçilməsinin səbəbi coğrafiyasının İstanbulu xatırlatması olub. 2004-cü ildə Niiqata prefekturasında baş verən zəlzələ nəticəsində parka ziyan dəymiş və Yaponiyadakı iqtisadi böhranın da təsiri ilə bağlanmasına qərar verilmişdir.
Park bağlandıqdan sonra ərazisi 2006-cı ildə özəl şirkətə satılmışdır. Əraziyi satın alan Tobita adlı yerli biznesmen burada toy salonu inşa etdirmişdir.
Xüsusiyyətlər
Parkın ərazisində Troya atının və Nuhun gəmisinin replikaları, məscidlər, amfiteatrlar yerləşirdi. İstanbulda yerləşən Sadberk Xanım Muzeyindən gətirilmiş eksponatlar əsasında parkda sərgilər təşkil olunurdu.
Atatürk heykəli
Parkın əsas xüsusiyyətlərindən biri ev sahibliyi etdiyi Atatürk heykəli olmuşdur. Parkın yaradılması münasibətilə Türkiyənin Yaponiyadakı səfirliyi heykəltaraş Metin Yurdanur tərəfindən hazırlanan bir Atatürk heykəlini parka bağışlamışdır. Bu heykəl parkın simvoluna çevrilmişdir. Atatürkün at belində olduğu bu heykəl 4,2 metr hündürlüyündə, 3,8 metr enində və 4,2 ton ağırlığında olub bürüncdən hazırlanmışdır.
Şərqi Prussiya
Şərqi Prussiya (Ostpreußen, Prusy Wschodnie, Rytų Prūsija) — Prussiyanın tarixi vilayəti. Şimali Alman İttifaqının keçmiş üzvü. Almaniya imperiyasının aqrar bölgəsi. 1945-ci ildə Potsdam konfransının qərarı ilə Köniqsberq şəhəri daxlolmaqla ücdə bir hissəsi SSRİ-yə verildi, hal-hazırda Rusiyanın anklav vilayətidir. Şərqi Prussiyanın üçdə iki hissəsi həmin Potsdam konfransının qərarı ilə Litva və Polşa arasında bölünüb və hal-hazırda o dövlətlərin bir hissəsidir.
NGC 7834
NGC 7834, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balıqlar bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Havarkəndiqışlağı (Pərsabad)
Havarkəndiqışlağı — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Azərbaycan – unudulmaz ölkə (film, 2013)
Azərbaycan-unudulmaz ölkə qısametrajlı sənədli televiziya filmi rejissor Vasif Məmmədzadə tərəfindən 2013-cü ildə çəkilmişdir. CBC televiziyasında istehsal edilmişdir. Film Azərbaycanı tanıdır.
Məzmun
Film Azərbaycanı tanıdır.
Filmin üzərində işləyən
Rejissor: Vasif Məmmədzadə
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2013-cü ilin Azərbaycan filmləri 2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Üçdərə (Sayınqala)
Üçdərə - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sayınqala şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 74 nəfər yaşayır (16 ailə).
Qreys hadisəsi (2019)
Qreys hadisəsi — 2019-cu ilin 23 oktyabr tarixində yerli vaxtla saat 01:30-da Böyük Britaniyanın London şəhərindən təxminən 32 km məsafədəki Qreys adlanan sənaye ərazisində yük maşınından aşkarlanmış insan cəsədləri.
Zəmin
Polis yük maşınının Şimali İrlandiyadan olan 25 yaşlı bir sürücünün qətllərdə şübhəli bilinən şəxs kimi həbs edildiyini bildirib. Baş nazir Boris Conson hadisənin onu dəhşətə gətirdiyini deyib.
Aleksander Robertus Todd
Aleksander Robertus Todd( 2 oktyabr 1907-ci ildə Qlazqo-şəhəri - 10 yanvar 1997-ci ildə Kembric şəhəri )- İngilis üzvi kimyaçısı, London Kral Cəmiyyətinin üzvü (1942), kimya üzrə Nobel mükafatı laureatı (1957), Britaniya İmperiyasının Cəngavəri (1954)
Həyat və fəaliyyəti
2 oktyabr 1907-ci ildə Qlazqoda anadan olub. Qlazqo Universitetini bitirdikdən sonra 1931-ci ildə Frankfurt Universitetində, 1933-cü ildə isə Oksfordda fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsini almışdır. Sonra bir sıra təhsil ocaqlarında, elmi müəssisələrdə çalışıb. 1938-ci illərdə Mançester Universitetində kimya laboratoriyalarının direktoru, daha sonra 1944-cü ildən Kembric Universitetində üzvi kimya professoru vəzifələrində işləmişdir. 1952-1964-cü illərdə hökumətin Elmi Siyasət Məsləhət Şurasının sədri olub. 1960-1962-ci illər ərzində Böyük Britaniya Kimya Cəmiyyətinin prezidenti vəzifəsini icra edib. 1957-ci ildə  “ Nukleozidlər və ko-fermentlər ilə əlaqəli tədqiqatlarına görə “ Nobel mükafatı alıb. 1975-1980-ci illərdə London Kral Cəmiyyətinin prezidenti kimi fəaliyyətini davam etdirib. 1955-ci ildə ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının, 1982-ci ildə isə SSRİ Elmlər Akademiyasının əcnəbi üzvü seçilib.
Aleksander Robertus Todd 10 yanvar 1997-ci ildə Kembricdə vəfat edib.
Əsas işləri
Aleksander Robertus Toddun əsas əsərləri - nukleozidlərin və nuklein turşularının kimyasına dair - bu tip kimyəvi birləşmələrin quruluşu və sintezi üsulları haqqında müasir fikirlərin əsasını təşkil edib. A.R.Todd sintetik üzvi kimya, təbii birləşmə kimyası və B12 vitamininin quruluşu və sintezi də daxil olmaqla digər tədqiqatlar da aparmışdır.
Şəxsi həyatı
1937-ci ildə Aleksander Robertus Todd, 1936-cı il Nobel mükafatı laureatı olan Henri Hallet Dalenin qızı Alison Sarah Dale ilə evləndi. Bu nigahdan onun bir oğlu Alexander Henry və iki qızı Helen Jean və Hilari Alison olub. Onun həyat yoldaşı Alison Sarah Dale 1987-ci ildə vəfat edib.
İctimai fəaliyyəti
1992-ci ildə “İnsanlığa Xəbərdarlıq” imzaladı.
Əmirsüleymanilər
Əmirsüleymanilər — Azərbaycan xalqının tanınmış soylarından biri.
Soyun yaranması
Məhəmməd xanın üçüncü оğlu Sülеyman xan 1769-cu ildə Astrabad civarında dünyaya gəlmişdi. Mükəmməl mədrəsə təhsili almışdı. Nizaməddövlə, Еtizadəddövlə titullarını daşıyırdı. Ağa Məhəmməd şah Qacara xidmət еtmişdi. Sülеyman xan 1820-ci ildə vəfat еdib. Süleyman xanın törəmələri Əmirsüleymani soyadını daşıyırlar. Sülеyman xanın Məhəmmədqasım xan, İsmayıl xan adlı оğulları vardı.
Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonu
Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonu ― Azərbaycanın 14 iqtisadi rayonundan biri. Cəbrayıl, Kəlbəcər, Laçın, Qubadlı və Zəngilan rayonlarını əhatə edir. Ərazisi 7448 km²-dir.
Tarixi
1993–2020-ci illər arasında ərazisi Ermənistan silahlı qüvvələrinin işğalı altında idi. İkinci Qarabağ müharibəsini sonlandıran 9 noyabr bəyanatından sonra tamamilə azad olunmuşdur.
Ərazisinin böyük hissəsi 2021-ci ilə kimi Kəlbəcər-Laçın iqtisadi rayonuna daxil idi. 7 iyul 2021-ci ildə Azərbaycan prezidentinin "Azərbaycan Respublikasında iqtisadi rayonların yeni bölgüsü haqqında" fərmanına əsasən yaradılmışdır.
2022-ci ildə Azərbaycanla İran arasında "İran ərazisindən keçməklə Azərbaycanın Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonu ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında yeni kommunikasiya bağlantılarının yaradılması haqqında Anlaşma Memorandumu" imzalanmışdır. Azərbaycan tərəfi bu layihəyə quru və dəmir yolları, həmçinin elektrik xətlərinin daxil olduğunu bildirmişdir.
İqtisadiyatı
Rayonun əlvan metallurgiyanın inkişafı üçün potensialı vardır. Ərazisində qızıl, civə, xromit, mərmər, perlit, üzlük tikinti daşları koral, və s. faydalı qazıntı ehtiyatları vardır.
Rayon coğrafi mövqeyinə və tarixi abidələrinə görə turistik əhəmiyyət daşıyır. Burada İstisu, Minkənd, Tutqunçay kimi mineral bulaqlar, iqlim-balneoloji şərait, dağ meşələri kurort-rekreasiya məqsədləri üçün istifadə edilə bilər. Tarixi memarlıq abidələri siyahısına Gəncəsər, Ağoğlan monastırları, Gürcülü, Məmmədbəyli türbələri, Xudafərin körpüsü və s. aiddir.
Namiq Xəlilov
Namiq İlyas oğlu Xəlilov (15 iyun 1992; Şirvan, Azərbaycan — 16 oktyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Ör və Luar
Ör və Luar — Fransa şimalı mərkəzində yerləşən departament. Mərkəz - Luara vadisi regiounun departamentlərindən biri. Sıra nömrəsi — 28. İnzibati mərkəzi — Şartr. Əhalisi — 440 291 nəfər. (departamentlər arasında 55-ci yer, 2010-cu ilin məlumatları)
Coğrafiyası
Sahəsi — 5880 km². Departament Luara vadisində yerləşir.
Namiq Xəlilov
Hərbi xidməti
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Namiq Xəlilov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Ör və Luar
Coğrafiyası
Departamentə 4 rayon, 29 kanton və 403 kommun daxildir.
Namiq Xəlilov
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Kəlbəcər rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Namiq Xəlilov ölümündən sonra "Kəlbəcərin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Ör və Luar
Demoqrafiyası
Cədvəl
Namiq Xəlilov
Hərbi xidməti
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını və xidməti vəzifələrini yerinə yetirən zaman fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 30.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Namiq Xəlilov ölümündən sonra "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif edildi.
Ör və Luar
Tarixi
Ör və Luar — 1790-cı ilin martında Böyük Fransız İnqilabı zamanı yaranmış ilk departamentdən biri. Keçmiş Orlean, Perş və Şartren ərazində yerləşir. Adı Ör və Luar çaylarından gəlir.
Namiq Xəlilov
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Namiq Xəlilov ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Namiq Xəlilov ​ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Rövşən Səfərov
Rövşən İlyas oğlu Səfərov — Azərbaycanı təmsil edən cüdoçu. 2016-cı ildə XV Yay Paralimpiya Oyunlarında bürünc medala sahib olub.
Həyatı
Rövşən Səfərov 1988-ci il mayın 3-də Neftçala şəhərində anadan olub.
Karyerası
Rövşən Səfərov 2009-cu ildə Debretsen şəhərində (Macarıstan) baş tutan Avropa Çempionatlarının qalibi oldu. 2010-cu ildə isə Rövşən Səfərov Antalya şəhərində Dünya Çempionatını bürünc medalla başa vurdu.
Rövşən Səfərov 2012-ci ildə London şəhərində (Birləşmiş Krallıq) baş tutan XIV Yay Paralimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Paralimpiadanın birinci görüşündəcə Kuba nümayəndəsi İsao Kruz Alonsoya məğlub olan Rövşən Səfərov, turnirdə mübarizəsini dayandırdı.
Rövşən Səfərov 2014-cü ildə Kolorado Sprinqs şəhərində (ABŞ) Dünya Çempionatının bürünc medalına sahib oldu.
Avstriya–Azərbaycan voleybol matçlarının siyahısı
Klublar
Çempionlar Liqası və CEV kuboku çərçivəsində "Azərreyl" bu ölkənin SVS Post komandası ilə 4 dəfə qarşılaşıb və hamısında qələbə qazanıb.
Azərbaycan klublarının Avstriya klubları ilə bütün görüşləri
son yenilənmə: 8 dekabr 2010-cu il
Rövşən Səfərov
Karyerası
Rövşən Səfərov 2016-cı ildə Rio-de-Janeyro şəhərində (Braziliya) baş tutan XV Yay Paralimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Təsnifat mərhələsində mərhələsində Belarus nümayəndəsi Alexander Kazluya ipponla qalib gələn Rövşən Səfərov, 1/4 final mərhələsində 2012-ci il Paralimpiya Oyunlarının qalibi olan Ukrayna nümayəndəsi Olexander Kosinva ipponla məğlub oldu və mübarizəni təsəlliverici qrupda davam elədi. Bu mərhələnin birinci görüşündə Rövşən Səfərov Argentina nümayəndəsi Xose Effrona ipponla qalib gəldi və bürünc medal uğrunda görüşə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi Birləşmiş Krallıq nümayəndəsi Conatan Dran oldu. Həmin görüşdə də rəqibinə ipponla qalib gələn Rövşən Səfərov, XV Yay Paralimpiya Oyunlarının bürünc medalına sahib oldu.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 21 sentyabr 2016-cı il tarixli Sərəncamına əsasən XV Yay Paralimpiya Oyunlarında qazandığı nailiyyətlərə və Azərbaycan idmanında xidmətlərinə görə Rövşən İlyas oğlu Səfərov "Tərəqqi" medalı ilə təltif edildi.
Rövşən Səfərov 2017-ci ilin mayında IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarında mübarizə apardı və turniri bürünc medalla başa vurdu. Daha sonra o, 2017-ci ildə Uolsoll şəhərində (Birləşmiş Krallıq) baş tutan Avropa Çempionatının qalibi oldu.
Rövşən Səfərov həmdə 2018-ci ildə Odivelaş şəhərində (Portuqaliya) Dünya Çempionatınında mübarizə apardı və turnirin bürünc medalına sahib oldu.
Fövqəldövlət
thumb|270x270px|İki fövqəldövlətin rəhbərləri.[[Amerika Birləşmiş Ştatları|ABŞ Prezidenti Ronald Reyqan və SSRİ rəhbəri Mixail Qorbaçov.]]
Fövqəldövlət və ya Super güc — Beynəlxalq miqyasda ilk sıralarda yerləşən və geniş təsir qabiliyyəti olan, hakim mövqeyə malik dövlətdir. Bu termin ilk dəfə İkinci Dünya Müharibəsi zamanı Britaniya İmperiyası, Birləşmiş Ştatlar və Sovet İttifaqına aid edilmiş, sonralar, Soyuq müharibə dövründə 1956-cı ildə baş vermiş Süveyş böhranından sonra Britaniya imperiyası bu siyahıdan çıxarılmış və yalnız Birləşmiş Ştatlar ilə Sovet İttifaqına aid edilmişdir. Soyuq müharibənin sonunda, 1991-ci ildə Sovet İttifaqının ləğv olunmasından sonra isə Birləşmiş Ştatlar dünyanın tək super gücünə çevrilmişdir.
Terminologiya və mənşə
"Super güc" termininin dəqiq bir təsviri mövcud deyil və mənbələr arasında fərq ola bilər. Lakin, bu təriflərin hər birinə uyğun olan xüsusiyyət super gücün dövlət hakimiyyətinin yeddi ölçüsü — coğrafiya, əhali, iqtisadiyyat, resurslar, hərbi, diplomatiya və milli kimliyi ilə yüksək səviyyədə təmin olunmasıdır. thumb|376x376px|1945-ci ildə bir dünya xəritəsi. William T. R. Fox, [[Amerika Birləşmiş Ştatları (göy), Sovet İttifaqı (qırmızı) və Britaniya imperiyası (firuzəyi) Dünyanın Super Gücləri]] Bu dövr ilk dəfə 1944-cü ildən əvvəl qəbul olunmuş böyük güclərdən daha da böyük olan gücləri təsvir etmək üçün istifadə olunurdu, lakin, İkinci Dünya Müharibəsindən sonra Birləşmiş Ştatlara və Sovet İttifaqına aid edilməsinin ardından termin müəyyən məna qazanmışdır. Çünki, ABŞ və Sovet İttifaqı qlobal siyasətə və hərbi hakimiyyətə böyük təsir göstərə bilmişdi. Termin mövcud siyasi məna baxımından, 1943-cü ildə müharibədən sonrakı dünya nizamının potensial forması ilə bağlı holland-amerikan geostrateq Nicholas Spykman tərəfindən bir sıra mühazirələrdə bu ifadə istifadə olunmuş, yaranmışdır. Bu termin Britaniya imperiyasının və Amerika Birləşmiş Ştatlarının dünyanın sülhü və rifahı üçün vacib olan misilsiz dənizçilik üstünlüyünə istinad edilərək hazırlanmış "Sülh coğrafiyası" kitabının əsasını təşkil edir. thumb|373x373px| [[Amerika Birləşmiş Ştatları dünyanın yeganə super gücüdür. ]] Bir il sonra, 1944-cü ildə amerikan xarici siyasət professoru William Tr Fox, "Böyük Qüvvələr: Amerika Birləşmiş Ştatları, Britaniya və Sovet İttifaqı — Onların sülh məsuliyyəti" kitabının konsepsiyası üzərində işləyib. Fox isə "Supergüc" ifadəsini o zamanki müharibədən də anlaşıldığı kimi, bir-biri ilə mübarizə aparan dövlətlər arasında dünya səviyyəsində ən yüksək statusu tuta bilən ölkəni müəyyən etmək üçün istifadə etdi. Onun sözlərinə görə, o zaman Böyük Britaniya, Amerika Birləşmiş Ştatları və Sovet İttifaqı böyük dövlətlər idi. Britaniya imperiyası hələ də dünya tarixindəki ən böyük imperiya idi və dünya əhalisinin 25% -dən çoxunu və dünyanın ümumi torpaq sahəsinin 25% -ni idarə edən ən böyük güc hesab edilirdi. Amerika Birləşmiş Ştatları və Sovet İttifaqı isə İkinci Dünya müharibəsi dövründə gücləndi. Britaniya isə müharibədən sonra ciddi siyasi, maliyyə və müstəmləkə problemləri ilə üzləşdi. Bu səbəbdən, Britaniya artıq digər rəqibləri ilə müqayisə edilə bilməyəcəkdi. 20-ci əsrin sonlarında isə İmperiya artıq tədricən dağılmış, qlobal gücü isə azalmışdı.
Lyman Millerin sözlərinə görə, "fövqəldövlətlərin gücü dörd əsas güc oxu vasitəsilə ölçülə bilər: hərbi, iqtisadi, siyasi və mədəni (və ya siyasətçi Jozef Nyenin ifadəsinə görə "yumşaq güc").
NGC 2162
NGC 2162, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. OCL tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Fövqəldövlət
Terminologiya və mənşə
Kanadadakı Queen's Universitetindən Kim Riçard Nossalın fikrincə, "ümumilikdə bu müddəa kontinental ölçülü torpaq sahəsini işğal edən, böyük bir əhaliyə (nisbətən ən azı digər böyük dövlətlərə) sahib, qida və təbii sərvətlər daxil olmaqla üstün iqtisadi imkana, beynəlxalq əlaqələrdən yüksək dərəcədə asılı olmayan və ən əsası, yaxşı inkişaf etmiş bir nüvə gücünə sahib olan ölkələri xarakterizə edir.
Professor Paul Dukesin fikirlərinə əsasən, "Fövqəldövlət dünyanı məhv etmək imkanı da daxil olmaqla qlobal strategiya aparmağı bacarmalı, böyük iqtisadi potensiala və nüfuza sahib olmalı və dünyaya universal bir idealogiya təqdim etməlidir". Lakin, bu əsas tərifə bəzi dəyişikliklər edilə bilər: Professor Teufel Dreyerin sözlərinə görə, "Super güc, gücünü yumşaq və sərt şəkillərdə qlobal səviyyədə yansıda bilməlidir". "Supergüc: Dünyada Amerikanın rolu üçün üç seçim" kitabının yazarı və "Euroasia group"-un qurucusu olan Dr. Ian Bremmer, bir supergücün "dünyanın hər bölgəsində millətləri həyata keçirmə niyyətində olmadıqları tədbirləri həyata keçirməyə məcbur edəcək gücə sahib olan ölkə olduğunu" iddia edir.
Keçmişin super gücləri
İƏİT-nin tarixi statistika və araşdırmalarına görə, erkən müasir dövrə qədər Qərbi Avropa, Çin və Hindistan dünya ÜDM-in təxminən ⅔ hissəsini təşkil edirdi.
Soyuq müharibə
thumb|371x371px|Bu xəritə 1980-ci ildə Soyuq müharibə əsnasında iki əhəmiyyətli qlobal sahəni göstərir.{{Legend|#0000b0|NATO üzv ölkələri}}{{Legend|#9292f4|ABŞ və NATO digər müttəfiqləri}}{{Legend|#b00000|Varşava Paktı üzv ölkələri}}{{Legend|#ef4a4a|Varşava Paktı ilə sotsialçı ölkə}}{{Legend|#ffcccc|SSRİ-nin digər müttəfiqləri}}{{Legend|#f7e818|SSRİ və Varşava Paktı ilə müttəfiq olmayan bir sosialist ölkə}}{{Legend|#b9b9b9|Tərəfsiz ölkələr}} 1956-cı ildə Süveyş böhranı göstərirdi ki, iki dünya müharibəsi nəticəsində maliyyə cəhətdən zəifləyən Britaniya, öz zəngin valyutasının konvertasiya olunmasını fəda etmədən yeni fövqəldövlətlərlə bərabər səviyyədə xarici siyasət yeridə bilməz. İkinci Dünya Müharibəsi əksərən öz milli sərhədlərindən uzaqda baş tutduğuna görə ABŞ, Avropanın və ya Asiyanın ölkələri kimi nə sənaye məhvi və nə də kütləvi sivil itkiyə məruz qalmışdı. Müharibə dünyanın ən böyük kreditoru və əsas mal təchizatçısı kimi Amerika Birləşmiş Ştatlarının mövqeyini gücləndirmişdir; Bundan əlavə, ABŞ-də güclü sənaye və texnoloji infrastruktur yaradılıb ki, bu da hərbi qüdrətinin qlobal səviyyədə əsas mövqeyə yüksəldib. Çoxmillətli koalisiya və ya qanunvericilik orqanlarının (məs: Birləşmiş Millətlər Təşkilatı) yaradılması təşəbbüslərinə baxmayaraq, getdikcə aydın olurdu ki, fövqəldövlətlər müharibədən sonrakı dünyanın necə görünməsi haqqında çox fərqli baxışlara sahibdirlər. 1947-ci ildə Britaniyanın Yunanıstana yardımının geri alınmasından sonra Birləşmiş Ştatlar Soyuq Müharibədə Sovet İttifaqının genişlənməsinin qarşısının alınmasında əsas yeri tutdu.
İki ölkə bir-birinə ideoloji, siyasi, hərbi və iqtisadi cəhətdən qarşı çıxdı. Sovet İttifaqı kommunizm ideologiyasının, planlaşdırılmış iqtisadiyyat və bir partiyalı sistemi təbliğ etdiyi halda, Amerika Birləşmiş Ştatları isə liberal demokratiya və azad bazar ideologiyalarını dəstəkləyirdi. Bu, müvafiq olaraq, Varşava Müqaviləsi və NATO hərbi ittifaqlarında öz əksini tapdı. Nəticədə isə, Avropanın böyük hissəsi ABŞ və ya Sovet İttifaqı ilə birləşdi. Bu ittifaqlar əvvəllər mövcud olan çoxqütblü əhalinin yeni, bipolyar hala parçalandığını göstərirdi.
Soyuq müharibə dövrünün yalnız iki bloka, hətta yalnız iki millətin ətrafında döndüyü iddiası, müharibədən sonrakı dövrdə bəzi alimlərin etirazına səbəb olmuşdur. Bu alimlər iki qütblü dünyanın yalnız bütün qurum və hərəkatlara məhəl qoymamaq şərtilə mövcud olduğunu qeyd edirlər. Bundan əlavə, fövqəldövlətlər arasındakı münaqişənin böyük bir hissəsi Soyuq Müharibə müxaliflərindən daha mürəkkəb məsələləri əhatə edən "Vasitəçilik müharibəsi"ndə yaşanıb.
Soyuq müharibədən sonrakı dövr
thumb|233x233px|[[Nyu-York Fond Birjasında ticarət zolağı. İqtisadi güc kimi böyük bir nominal ÜDM]] 1990-cı illərin əvvəlində Sovet İttifaqı dağıldıqdan sonra "Hipergüc" termini Soyuq müharibədən sağ çıxmış yeganə supergüc olduğu üçün ABŞ-yə aid edilməyə başlanıldı. Bu termin 90-cı illərin sonunda Fransanın xarici işlər naziri Hubert Védrine tərəfindən populyarlaşdırılmışdı. Lakin bu cür sinifləndirmə və ABŞ-nin buraya aid edilməsi mübahisəlidir. Həmin nəzəriyyənin diqqətəlayiq rəqiblərindən biri olan Samuel P. Hantinqton çoxqütblü qüvvələrin lehinə olaraq bu nəzəriyyəni rədd edir. O, dünya birqütblü idi iddiasını rədd edir: "Orada yalnız biri super idi Amma dünya birqütblü olduğunu demək deyil" qəribə hibrid "əvəzinə xarakterizə bir super ilə uni-çoxqütblü sistemi bir neçə böyük səlahiyyət". O, daha sonra "Vaşinqton artıq Soyuq Müharibə sonunda idi hakimiyyətini malikdir ki, kor edir. Bu, böyük bir güc, bir super güc kimi beynəlxalq siyasət isə oyundur və kompromislər etmək lazımdır" — yazırdı.
Ekspertlər qlobal siyasətin bu older qiymətləndirilməsi çox çünki inkişaf indiki mərhələdə Avropa Birliyi təsnif çətinlik hissəsində, sadələşdirilmiş edir ki, mübahisə. Digərləri mürəkkəb qlobal iqtisadi asılılığını nəzərə alaraq, bir super anlayışı köhnəlmiş ki, mübahisə və dünya çoxqütblü edir ki, təklif.
Milli Kəşfiyyat Şurasının A 2012 hesabat Amerikanın super statusu yalnız 2030-cu ildə bərabər arasında birinci olan eroziyaya olacaq, amma ABŞ bir çox müxtəlif sahələri və qlobal əlaqələri onun təsiri dünyanın ən güclü ölkələri arasında ən yüksək qalacağını bildirib ki, zamanın böyük regional səlahiyyətləri uyğun olmazdı. Bundan əlavə, bəzi ekspertlər həmişə gələcəkdə olmuşlar. dünyanın qalan güc Amerika Birləşmiş Ştatları nisbi azalması fərziyyə səbəb iqtisadi çətinliklər, bir azalan dollar, Soyuq Müharibə müttəfiqləri Amerika Birləşmiş Ştatları və dünyanın gələcək səlahiyyətləri ortaya çıxması daha az asılı olmaq. thumb|357x357px|[[Amerika Birləşmiş Ştatlarını mövcud super güc kimi göstərən xəritə, fərqli dərəcədə akademik dəstəyi olan digər siyasi qurumlar.]] Bəzi insanlar bu gün kompleks qlobal bazarda ifadə edərək, cəmi post-Soyuq Müharibə dövründə supergüclər mövcudluğunu şübhə və dünyanın xalqlar arasında yüksələn qarşılıqlı asılılıq bir super güc anlayışı keçmiş bir fikir etmişdir və dünya indi çoxqütblü edir. Amerika Birləşmiş Ştatlarının hərbi üstünlük indi unquestioned qalır və beynəlxalq nüfuzu bu görkəmli dünya güc etdi Lakin, belə Çin, Hindistan, Braziliya və Rusiya kimi ölkələr yeni yollar keşfetmeye olunur ABŞ hərbi üstünlüyünü (yəni yer) qarşı və elm, ədəbiyyat, yumşaq güc və diplomatiya sahəsində böyük addımlar edirik.
Potensial güclü güclər
"Potensial güclü" termini alimlər və digər ixtisaslı mütəxəssislər 21-ci əsrdə super dövlət statusu əldə edən bir neçə dövlətin imkanlarına tətbiq edirlər. Hindistan, və Rusiya Avropa Birliyi, Hindistan, və Rusiya 21-ci əsrdə super güc statusu əldə etmək potensialına malik olan ölkələr (və ya siyasi qurumlar) arasındadır. Ancaq bir çox tarixçilər, yazıçılar və tənqidçilər şübhə yarada bilərlər, lakin bu ölkələrin hər hansı birinin yeni bir super güc kimi yaranmasından asılı olmayaraq. Bəzi siyasi alimlər və digər şərhçilər potensial güclü dövlətlərə təklif olundular.
Yuxarıda göstərilənlərlə yanaşı, sonradan işdən azad olunmasına baxmayaraq, Braziliya super güc kimi ortaya çıxma potensialına malik olsa da, məhdud sayda spiker müzakirə edilmişdir thumb|356x356px|[[XX  əsrin Super gücləri]]
Belə proqnozların qeydiyyatı açıqca mükəmməl olmamışdır. Məsələn, 1980-ci illərdə bəzi təfsirçilər Yaponiyanın böyük iqtisadi artım və yüksək iqtisadi artım səbəbindən super güc olacağını düşünürlər. Ancaq Yaponiya iqtisadiyyatı, 1991-ci ildə qəza etdi və ölkədə uzun sürən iqtisadi itkilər meydana gətirdi. 2012-ci ilin avqust ayından etibarən Yaponiya 1991-ci ilin qəzasından xilas olmalı idi.
Tüilri sarayı
Tüilri sarayı — Parisdə, Sena çayının sağ sahilində yerləşmiş kral və imperator sarayı olmuşdur. 1871-ci ildə Paris Kommunası tərəfindən yandırılana kimi, saray, IV Henrixdən başlayaraq III Napoleon dövrünə qədər Fransa monarxlarının əsas Paris iqamətgahı olmuşdur. 1564-cü ildən etibarən mütəmadi olaraq genişləndirilən və nəhayət Luvr sarayı ilə birləşdirilərək qapalı həyət formalaşdıran saray, 266 metr uzunluğa malik nəhəng fasada malik olmuşdur. Tüilri sarayının dağıdılmasından sonra Luvr sarayının həyəti açılmış, hazırda Tüilri bağının şərq qurtaracağı yerləşən ərazidə isə Karruzel meydanı ilə bağ arasında yüksələn terras yaradılmışdır.
Tarixi
1559-cu ildə II Henrinin gözlənilmədən vəfat etməsindən sonra, onun dul xanımı Yekaterina Mediçi (1519-1589) yeni sarayın inşa edilməsinə qərar verir. Həyat yoldaşının vəfat etdiyi Turnel sarayını satan Yekaterina 1564-cü ildə memar Filiber Delorma Tüilri sarayının inşasını sifariş edir. Sarayın adı isə əvvəl saray ərazisini əhatə edən soba plitələri və ya Tüilrilərin adından götürülmüşdür. Saray, bir-birinə bitişik uzun və ensiz binalardan ibarət idi. IV Henrixin (1589-1610) dövründə, bina cənuba doğru genişləndirilərək, şərqdə qədim Luvr sarayına birləşdirilən dənizkənarı Böyük qalereyaya kimi uzadılmışdır.
XIV Lüdovik
XIV Lüdovikin hakimiyyəti dövründə Tüilri sarayında əsaslı dəyişikliklər edilmişdir. 1659-1661-ci illərdə inşa edilmiş Tüilri teatrı vasitəsiylə saray şimala doğru genişləndirilmişdir. 1664-1666-cı illərdə isə memar Lui Levo və onun köməkçisi Fransua d’Orbe sarayda əlamətdar dəyişikliklər etmişlər. Onlar Filiber Delormun fasad və mərkəzi pavilyonunu dəyişərək, onu kollonadalı vestibülə malik mərkəzi pilləkən və üstü dördbucaqlı gümbəzlə örtülən Yüz İsveçrə Keşikçisi zalı  ilə əvəz edirlər. Yeni böyük pilləkən sarayın şimal qanadı və zəngin bəzədilmiş kral otaqlarının yerləşdiyi ənub qanadının girişində qərarlaşdırılıb. Kral otaqları birinci mərtəbədə yerləşməklər Luvr sarayına, onun qarşısında yerləşən kraliçanın sarayları isə bağa baxırdı. Həmin dövrdə Lüdovikin bağbanı Andre Lenotr Tüilri bağını dizayn edir. 1667-ci ilin noyabrında saray heyəti Tüilri sarayına köçsə də, 1672-ci ildə buranı tərk edərək Versal sarayına köçür. Saray tərk edilərək yalnız teatr binası kimi istifadə edilsə də, onun bağları parislilərin əsas istirahət mərkəzinə çevrilir.
XV Lüdovik
Taxta çıxmazdan dörd ay sonra, 1 yanvar 1716-cı ildə gənc kral XV Lüdovik saray əhli ilə birlikdə Versaldan Tüilriyə köçür. Tacqoymasından üç ay əvvəl, 15 iyun 1722-ci ildə kral yenidən Versala köçür. Hər iki köç, Orlean hersoqu II Filippin əmri ilə baş tutur. 1740-cı illərdə kral özü də qısa müddət ərzində Tüilridə yaşayır.
XVI Lüdovik
Böyük Fransa inqilabı zamanı, 6 oktyabr 1789-cu ildə kral XVI Lüdovik ailəsi və bütün saray əhli ilə birlikdə Versalı tərk edərək Tüilriyə köçməyə məcbur edilir və burada nəzarət altında saxlanır. Növbəti iki ildə saray kralın rəsmi iqamətgahı olur.
20 iyun 1791-ci ildə kral ailəsi Varennə qaçmağa çalışsa da, ələ keçirilərək yenidən Tüilriyə qaytarılmışdır. Növbəti il, 10 avqust 1792-ci ildə saraya hücum edən silahlı kütlə İsveçrə keşikçilərini qətlə yetirir, kral ailəsi isə bağda gizlənərək xilas olur. Paris Milli Qvardiyası kralı müdafiə etsə də, XVI Lüdovikin qızı bildirir ki, keşikçilərin bir çoxu üsyançılara tərəf çıxmışdı.
Həzarkəndi (Pərsabad)
Həzarkəndi — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Tüilri sarayı
XVI Lüdovik
1792-ci ilin noyabrında Tüilri sarayında Dəmir qarderob hadisəsi baş verir. Bu hadisə XVI Lüdovikin otaqğındakı Dəmir qarderobda müxtəlif ölkələrin siyasi fiqurları ilə əlaqələri sübut edən gizli sənədlərin aşkarlanması ilə əlaqəli idi. Bu qalmaqal kralın hakimiyyətinin əlindən alınması ilə yekunlaşmışdır.
Həzarkəndi (Pərsabad)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 688 nəfər yaşayır (152 ailə).
Tüilri sarayı
İnqilab dövrü
250px|thumb|right|Sena çayı buyunca uzanan Böyük qalereya vasitəsiylə birləşdirilmiş orta əsrlərə aid Luvr sarayı (arxada) və Tüilri sarayı (öndə) İnqilab dövründə sarayda Milli Konstitusiya Assambleyasının varisi olan Milli Konvent yerləşir, 1795-ci ildən 1798-ci ildə Burbonlar sarayına köçənə kimi Fransa Direktoriyasının Beşyüzlər Şurası  Tüilridə yerləşir. 1799-cu ildən sarayda yakobinlərin qərargahı yerləşir. İçtimai Təhlükəsizlik Komitəsi isə Flora pavilyonunda qərarlaşır. Terror dövründə sarayın tərkib hissəsi olan Tüilri teatrı bir çox dəhşətli hadisələrin şahidi olur: Gecələr bircə lampa ilə işıqlandırılan böyük zalın nəhəng meydanı qorxudulmuş insanlarla dolu olurdu. Hazırda sədrin kürsüsünün yerləşdiyi, əvvəl Fransua-Antuan de Buassi de’Anqla Jan-Bertrand Feronun qanlı başını salamlamış və Jak-Aleksis Türo de la Rosye soyuqqanlılıqla Robespyerin çıxışını dinlədiyi yerdə tez-tez dayanaraq: “Qatillərin prezidenti, bir daha dinləmənizi xahiş edirəm!” Mən Montanyarlar, Düzənlikçilər və ya Marşçıları, dolu tribunaları xəyal edirəm; mən qışqıran kütlənin, barabanların və Asambleyaya hücum edənlərin səsini hiss edirəm; bu qəddar zalın şahid olduğu hadisələri saymaqla bitirmək olmaz.
Napoleon
1799-cu ildə Napoleon Bonapart hakimiyyətə gəldikdən sonra, Tüilri sarayını əvvəlcə Birinci konsulun rəsmi iqamətgahı, daha sonra isə imperatorluq sarayına çevirir. 1808-ci ildə Napoleon Tüilrini Luvrla birləşdirən və qapalı meydan yaradan şimal qalereyasının inşasına başlayır.
I Napoleonun əsas iqamətgahı olduğuna görə 1808-ci ildə Tüilri sarayının interyerləri, Şarl Persye və Pyer Fransua Leonar Fonten tərəfindən neoklassik və ampir üslublarında yenidən bəzədilir. 1809-cu ildə imperatorun əsas mebel istehsalçısı olan Fransua-Onore-Jorj Yakob-Desmalter imperatriça Jozefina Boharnenin böyük yataq otağı üçün (qısa müddət sonra otağı Mari-Luiza istifadə etməyə başlayır) nəzərdə tutulmuş zinət əşyaları şkafı üzərində işə başlayır. Şarl Persye tərəfindən dizayn edilmiş bu monumental mebelin üzü qızıl suyuna çəkilmiş müxtəlif bürünc ornamentlərlə bəzədilmişdi: mərkəzi paneldə Antuan-Deni Şodenin dizaynı əsasında bürünc ustası Pyer-Filipp Tomir tərəfindən hazırlanmış paneldə “Kupidonlar və ilahələrin şərəfləndirdiyi Yerin kraliçasının doğulması” təsvir olunmuşdur. Yakob-Desmalter “böyük zinət əşyaları qutusu”nu iki digər mebellə birlikdə 1812-ci ildə tamamlamış, lakin onların hazırlanmasında Çin yağış meşələrindən olan materiallar istifadə edilmişdir.
Bərpa dövrü
200px|thumb|right|[[10 iyun 1867-ci ildə Beynəlxalq sərgi iştirakçısı olan ölkələrin suverenləri şərəfinə təşkil edilmiş qala gecəsi. Sarayın fasadında görünən və bağdan birbaşa Marşal zalına aparan pilləkən bu tədbir üçün müvəqqəti inşa edilmişdi. Rəssam: Pyer Tetar van Elven. ]] 1814-1830-cu illəri əhatə edən Burbon restavrasiyası zamanı Tüilri sarayı kral iqamətgahı olaraq qalır. 1830-cu ilin İyul inqilabı zamanı saray üç dəfə silahlı qüvvələrin hücumuna məruz qalmış və ələ keçirilmişdir. Sarayda məskunlaşmış İsveçrə keşikçiləri 1792-ci ildə sələflərinin başına nə gəlməsini xatırlayaraq saraydan qaçırlar. 1848-ci ilin 24 fevralında devrilənə kimi kral I Lui-Filipp Tüilri sarayını daimi iqamətgah kimi istifadə etmişdir.
1852-ci ildə III Napoleon tərəfindən həyata keçirilmiş dövlət çevrilişindən sonra Tüilri sarayı hökumətin və icraçı orqanların rəsmi iqamətgahı olmuş, Prezidentin III Napoleon adıyla imperator elan edilməsindən sonra o, rəsmi qərargahı Yelisey sarayından Tüilri sarayına köçürmüşdür.
İkinci imperiya
1848-ci il Fransa inqilabından sonra Tüilri sarayında genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma işləri aparılmışdır. Bəzi əhəmiyyətli dövlət otaqları yenidən dizayn edilmiş və zəngin dekorlarla bəzədilmişdir ki, onlardan da bir neçəsi 1855-ci ildə Kraliça Viktoriyanın Fransa səfəri zamanı istifadə olunmuşdur. İkinci imperiya dövründə sarayın Rivoli küçəsi boyunca uzanan şimal qanadı inşa edilmiş və beləliklə də üç əsr əvvəl hazırlanmış Luvr-Tüilri saray kompleksinin inşası başa çatdırılmışdır. Daha sonra isə Karuzzel meydanının ətrafı kiçik evlər və gecəqondulardan təmizlənmişdir.
Sarayın diqqətçəkən dam xəttləri, xüsusilə mərkəzi kvadrat gümbəzi İkinci imperiya üslubunun təsirli prototipləri olmaqla, Birləşmiş Krallıq və Şimali Amerikada qonaq evləri və kommersiya binaları üçün nümunəyə çevrilmişdir.
İnteryerlər
Sarayın şimal qanadının birinci mərtəbəsində yerləşən və III Napoleon tərəfindən istifadə edilmiş şəxsi otaqlar Birinci imperiya üslubunda dizayn edilmiş mebellərlə bəzədilmişdi. İmperatriçanın otaqları imperator otaqlarının üstündə yerləşməklə qıvrılan pilləkən vasitəsilə aşağı mərtəbə ilə əlaqələndirilmiş, beletajın şimal qanadın bağa baxan hissəsindəki on bir otaqdan səkkizini əhatə edirdi. Bu baxımdan Tüilri və Versal bir-birindən fərqlənirdi, belə ki, Versalda hökmdar və xanımının otaqları eyni mərtəbədə yerləşirdi və birincinin sahəsi daha böyük idi.
Cənub qanadının Karruzel və ya şərq tərəfində yerləşən dövlət zalları şəraitdən asılı olaraq müxtəlif cür istifadə olunurdu. Əgər ailə qeyri-rəsmi şam yeməyi üçün toplanırdısa, bunun üçün yemək zalı və ya mərkəzi pavilyondakı Marşal zalından Birinci Konsulun otağı və ya Salon-Blan vasitəsiylə ayrılan Apollon zalı istifadə edilirdi. Qala naharlar isə dövlət zallarındn ən cənubda yerləşən Diana zalında keçirilirdi. Dövlət balları zamanı qalereyada təamlarla doldurulmuş masalar düzülür, mərasim isə Saat pavilyonunda iki mərtəbəni əhatə edən və bal zalı kimi nəzərdə tutulmuş Marşal zalına kimi uzanırdı.
Az istifadə edilən şimal qanadında saray kapellası, Sülh zalı və Tamaşa zalı yerləşirdi. 29 iyul 1853-cü ildə Tamaşa zalında Napoleon və Yevgeniyanın nigahı şərəfinə Daniel Ober tərəfindən yazılmış kantata ifa edilmişdi. 10 iyun 1876-cı ildə isə həmin zal Beynəlxalq sərgi iştirakçısı olan ölkə rəhbərləri şərəfinə verilən ziyafətə ev sahibliyi etmişdir. Fransa–Prussiya müharibəsi zamanı həmin zaldan hospital kimi istifadə edilmişdir.
Sarayın ən cənubunda yerləşən Flora pavilyonu əlavə giriş kimi istifadə edilirdi. Sarayın xidməti dəhlizləri həmin pavilyona aparırdı. Oradan Rivoli küçəsindən gətirilən qidaların mətbəxlərə aparılması üçün toplandığı çoxsaylı qaz lampaları ilə işıqlandırılmış dəhlizlərə keçmək mümkün idi.
Sarayın dağıdılması
Genişmiqyaslı Luvr-Tüilri kompleksinin tamamlanması mümkün olmamışdır. 23 may 1871-ci ildə Paris Kommunasının devrilməsi zamanı keçmiş hərbi komandir Culs Bergeretin əmri ilə on iki nəfər tərəfindən Tüilri sarayında neft, qarayağ və skipidar istifadə etməklə yanğın törədilmişdir. 48 saat davam edən yanğın Flora pavilyonu (Şərəf qapısı və Zəfər tağına da ziyan dəyməmişdir ) istisna olmaqla bütün saraya ciddi ziyan vurmuşdur. Sarayın günbəzinin içinə partlayıcılar yerləşdirilmiş, alovun təsiri ilə onların partlaması nəticəsində günbəz dağıdılmışıdır. Bunu müşahidə edən Bergeret İctimai Təhlükəsizlik Komitəsinə yazırdı: ''“Krallığın son işarəsi bu gün yoxa çıxdı. Bu gün həyata keçirdiyimizi bir gün Parisin bütün ictimai binaları ilə etməyi arzulayıram.”''
Yalnız 25 mayda Paris yanğınsöndürmə briqadaları və XXVI “Chasseurs d'Afrique” batalyonu saraydakı yanğını söndürməyə müvəffəq olmuşdur. Luvr sarayının kitabxanası da daxil olmaqla bəzi hissələri də kommunaçılar tərəfindən yandırılmış və qismən dağıdılmışdır. Möcüzə nəticəsində muzeyə ziyan dəyməmişdir.
On bir il ərzində sarayın xarabalıqları şəhərin mərkəzində qalmışdır. Sarayın damı və daxili yanğın nəticəsində tamamilə məhv olsa da, fasadları və xarici divarları salamat qalmışdır ki, bu da onun yenidən bərpasını mümkün edirdi. Hotel-de-Vil (1870-ci illərdə bərpa edilmişdir) kimi bir çox məşhur memarlıq abidələri də kommunaçılar tərəfindən yandırılmışdır. Çoxsaylı müzakirələrdən sonra Üçüncü Respublika keçmiş krallıq və imperiyaların simvoluna çevrilmiş Tüilri sarayının xarabalıqlarını bərpa etməmək qərarını verir. Lakin, Luvr sarayının yanğından ziyan çəkmiş hissələri orijinal görünüşündə bərpa edilir.
Sökülməsi
1882-ci ildə Fransa Milli Assambleyası xarabalıqları 33.300 qızıl franka (təxminən $130,000) sataraq sökülməsinə qərar verir. Başda baron Jorj Ejen Osman olmaqla dövrün bir çox tanınmış şəxsləri, sənət və mədəniyyət xadimləri Assambleyanın bu qərarına qarşı çıxaraq onu Fransa incəsənəti və tarixinə qarşı cinayət adlandırmışlar. 1883-cü ilin fevralında başlayan söküntü işləri 30 sentyabr 1883-cü ildə tamamlanmışdır. Sarayın daş və mərmərlərinin bir hissəsi iş adamı Axill Pikar tərəfindən suvenir kimi satılmış, bir hissəsi isə Bullan pavilyonunun yenidən inşa edilmiş variantı olan Korsika adasındakı Punta qəsrinin inşasında istifadə edilmişdir. Sarayın mərkəzi pavilyonunun daxili həyət frontonu Parisin Jorj-Kain meydanında saxlanır. Sarayın digər əhəmiyyətli memarlıq detalları isə Luvrda, Dekorativ Sənətlər Muzeyində, memarlıq, incəsənət məktəblərində, körpü və yollarda sərgilənir.
Tüilri sarayı və Tarixi ox
Bu gün ziyarətçilərə yaxşı tanış olan Luvr sarayının şimal və cənub qanadları arasındakı böyük boş ərazi 1883-cü ildə ilk dəfə açıldığı zaman, Tarixi oxun Luvr həyətindən keçməsi ilk dəfə diqqət cəlb etmişdir. Tüilri bağı şərqdən Luvr, cənubdan Sena çayı, qərbdən Konkord meydanı, şimaldan isə Rivoli keçəsi ilə əhatə olunub.