cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kentaro Miura
Erkən illəri
Miura 1982-ci ildə orta məktəbdə təhsil aldığı müddətdə bədii kurrikuluma yazılmışdır. Burada o, sinif yoldaşları ilə birlikdə öz əsərlərini məktəb kitabçalarında çap etməyə başlamışdır. Bundan başqa, Miura bu dövrdə gələcək manqaka Kouci Mori ilə dostlaşmışdır. Onlar elmi fantastik docinşinin həmmüəllifi olmuşdular. Miura və Mori əsəri "Weekly Shōnen Sunday" jurnalına göndərmişdi, lakin bu, son seçim turunda rədd edilmişdir. Miura 18 yaşında qısa müddətə "Hajime no Ippo fame" manqa seriyası üzərində işləyən Corc Morikavanın köməkçisi kimi çalışmışdır. Morikava Miuranın yüksək bədii səviyyəsini tez bir zamanda etiraf etmiş və onu işdən uzaqlaşdırmışdır. O, Miuranın "onsuz da bilmədiyi, ona öyrədə biləcəyi heç bir şey olmadığını" qeyd etmişdir. O vaxta qədər Miuranın portfelində artıq təsviri tamamlanmış, nəhəng qılınc daşıyan qaranlıq döyüşçü personajı var idi.
Karyerası
Miura 1985-ci ildə Nihon Universitetinin incəsənət kollecinə qəbul olmaq üçün ərizə vermişdir. O, adlı qısaməzmunlu layihəni imtahanda təqdim etmiş və qəbul edilmişdir. Layihə daha sonra ona "Weekly Shōnen Sunday" jurnalı tərəfindən 34-cü Yeni Manqa mükafatını qazandırmışdır. Miuranın növbəti əsəri olan "NOA" həmin il "Fresh Magazine"də çap olunmuş, lakin uğurlu olmamışdır. 1988-ci ildə Buronson üçün adlı layihədə işləyən Miura "Hakusensha" şirkətinin "Monthly ComiComi" jurnalında "Berserk"in prototipini nəşr etmişdir. 48 səhifəlik prototip "ComiComi"nin 7-ci Manqa Məktəbi müsabiqəsində ikinci yerə layiq görülmüşdür. Miuranın ən məşhur və uğurlu əsərinə çevriləcək "Berserk"in tam seriyalaşdırılmasına 1989-cu ildə "Hakusensha" şirkətinin "Monthly Animal House" jurnalında başlamışdır. 1990-cı ildə eyni jurnalda adlı sikvel nəşr olunmuşdur. 1992-ci ildə "Monthly Animal House" jurnalının adı dəyişdirilərək "Young Animal" olmuşdur. "Berserk" seriyalaşdırılmasına burada davam edilmişdir. Elə həmin il Miura Buronson ilə "Young Animal"da dərc olunan "Japan" manqasında əməkdaşlıq etmişdir.
Miura 1997-ci ildə "Berserk"in "OLM, Inc." tərəfindən istehsal olunmuş və həmin ildə "NTV"də yayımlanmış 25 seriyalı anime adaptasiyasının istehsalına rəhbərlik etmişdir. O, həmçinin 1999-cu ildə "Dreamcast" üçün buraxılmış "Sword of the Berserk: Guts' Rage" videooyununun istehsalında da iştirak etmişdir. Miura 2002-ci ildə "Berserk" seriyasına görə 6-cı Tezuka Osamu Mədəniyyət Mükafatlarında Mükəmməllik üzrə mükafata layiq görülmüşdür. "Berserk" 2006-cı ildən bəri tez-tez və tez-tez uzadılmış fasilələrə nəşrə davam etmiş, fərqli vaxtlarda aylıq və qeyri-müntəzəm olaraq seriyalaşdırılmışdır. "Berserk" 2018-ci ildə Yaponiyada 40 tankobon cildində toplanmışdır və 2021-ci ilin may ayına olan məlumata görə, rəqəmsal versiyalar da daxil olmaqla, bütün dünyada 50 milyondan çox kopya tirajlanmışdır.
Miura 2013-cü ildə müəllifi olduğu "Giganto Maxia" adlı qısaməzmunlu müstəqil manqasını buraxmışdır. 2016-cı ildə "Dark Horse" tərəfindən ingilisdilli ərazilərdə nəşr edilmişdir. Miuranın şəxsi manqa studiyası olan "Studio Gaga" tərəfindən hazırlanan "Duranki" qısaməzmunlu manqası 2019-cu ildə "Young Animal Zero"da seriyalaşdırılmışdır.
Təsiri
Kentaro Miura öz əsərlərinə ən çox təsir edən əsərin Buronson və Tetsuo Haranın "Fist of the North Star" (1983-cü ildə debüt etmişdir) manqası olduğunu bildirmişdir. Miura həmçinin, Qo Naqainin "Violence Jack" (1973-cü ildə debüt etmişdir) manqası, Yaponiya fantastik roman seriyası "Guin Saga" (1979-cu ildə debüt etmişdir), Pol Verhovenin filmləri, "Cəhənnəmdən qalxan" seriyası (1987-ci ildə etmişdir), şoco manqalar, "Disney" filmləri, həmçinin İeronim Bosx, Maurits Kornelis Eşer, Qüstav Dore və Böyük Piter Breygelin əsərlərindən təsirləndiyini qeyd etmişdir.
Vəfatı
Kentaro Miura 6 may 2021-ci ildə, 54 yaşında kəskin aorta disseksiyasından vəfat etmişdir. Onun ölümü 20 may 2021-ci ildə ictimaiyyətə açıqlanmışdır. Ailəsi tərəfindən şəxsi dəfn mərasimi keçirilmişdir.
Kouci Mori və Corc Morikava da daxil olmaqla, müxtəlif manqakalar Miuranın ölümü ilə bağlı başsağlığı vermişdir. "Berserk"in anime adaptasiyaları üzərində işləyənlər, o cümlədən 1997-ci il seriyasının bəstəkarı Susumu Hirasava, 1997-ci il seriyasında müvafiq olaraq Qats və Kaskanı səsləndirən Nobutşi Kanna və Yuko Miyamura, 2012–2013-cü illərdə buraxılmış film trilogiyasından bəri Qatsın səs aktyoru olmuş Hiroaki İvanaqa, Soniyanı səsləndirmiş və Naqi Yanaqi ilə 2016-cı il seriyasının ikinci mövsümünün sonluq musiqisini ifa edən müğənni Yoşino Nanco Miuranın ailəsinə başsağlığı vermişdir.
İrsi
Bir çox müəllif Miura və "Berserk"i öz fəaliyyətlərinə təsir göstərən amillər kimi qeyd etmişdilər. Buraya "Blue Exorcist"in müəllifi Kazue Kato, "Baccano!" və "Durarara!!"nın müəllifi Ryoko Narita, "Black Butler"ın müəllifi Yana Toboso, "Black Clover"in müəllifi Yuki Tabata və "Attack on Titan"ın müəllifi Hacime İsayama daxildir. İsayama seriyanı "möhtəşəm, sadəcə möhtəşəm" adlandırmışdır. O, demişdir: "Məndə belə bir təəssürat yaranmışdı ki, bu, bir film kimi çox yaxşı təşkil olunub". Yoko Taro bildirmişdir ki, "Drakengard"ın baş protaqanisti Kaym "Berserk"in protaqanisti Qatsdan ilhamlanmışdır.
"Young Animal" jurnalının Miuraya həsr olunmuş "memorial" nömrəsi 10 sentyabr 2021-ci ildə işıq üzü görmüşdür. Buraya "Berserk"in Miuranın ölümündən sonra buraxılmış 364-cü fəsli ilə yanaşı, buraxılışda xüsusi "Kentaru Miuraya məktublar" kitabçası və manqadan "məşhur səhnələr"in afişası daxil edilmişdir. Nömrədə Miuranın köhnə dostu olan manqaka Kouci Mori ikisinin dostluğundan bəhs edən "Mori-chan Ken-chan" adlı vanşot dərc edilmişdir.
7 iyun 2022-ci ildə "Hakusensha" və Kouci Mori elan etmişdir ki, "Berserk" manqasının nəşri Miuranın özü tərəfindən Moriyə ötürülən planlar və ideyalar, həmçinin Miuranın geridə qoyduğu memorandumlar və personaj dizaynları ilə davam etdiriləcək. Miuranın ağlında olan sonluğu bilən yeganə adam kimi Mori seriyanı davam etdirməyə razılaşmışdır və söz vermişdir ki, yalnız Miuranın onunla danışdığı epizodları yazacaq, "detallarına getməyəcək", sadəcə Miuranın ona "təsvir etdiyi sətirləri və hekayələri" yazacaq. Titrlarda "Kentaro Miuranın orijinal işi, Kouci Mori tərəfindən idarə olunan "Studio Gaga"nın əsəri" yazılır.
Dərviş Parisi partladır (film, 1976)
Dərviş Parisi partladır — Azərbaycan filmi.
Məzmunu
Filmdəki hadisələr XVIII əsrin ikinci yarısında Qarabağda cərəyan edir. Tanınmış fransız botanika alimi Müsyo Jordan (Sergey Yurski) mülkədar Hətəmxan ağanın (Adil İsgəndərov) qonağı olur. O, ev sahibinin qardaşı oğlu Şahbaz bəyi (Ənvər Həsənov) özü ilə Parisə aparmaq, orada onu oxutdurmaq istəyir. Lakin feodal-patriarxal ənənələrə kor-koranə riayət edən qohumlar bu səfərin qarşısını almaq üçün hər cür hiyləyə əl atırlar.
Əsərdə olduğu kimi, filmdə də XIX əsr feodal Azərbaycanında hökm sürən ətalət və gerilik ifşa edilir, eyni zamanda sakit patriarxal mühitində mütərəqqi meyllərin yaranmasından danışılır, gənclər biliklərə yiyələnməyə dəvət olunur. İctimai elmlər, o cümlədən təbiətşünaslıq elmi təbliğ edilir.
Kun Linhuey
Konq Lunqhui (18 oktyabr 1975) — Çini təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Konq Lunqhui Çini 1996-cı ildə Atlanta şəhərində baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 9-cu pillənin, cüt turnirdə isə qızıl medalın sahibi olub.
Daha sonra Konq Lunqhui Çini 2000-ci ildə Sidney şəhərində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə qızıl medalın, cüt turnirdə isə gümüş medalın sahibi olub.
Nurduz (Culfa)
Nurduz — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Culfa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 14 nəfər yaşayır (4 ailə).
Ymer Pampuri
Ymer Pampuri (30 Aprel 1944 – 18 Yanvar 2017) — Alban kişi ağır atleti. 1972 Dünya Ağır Atletika Çempionatında çiyin çəkmə intizamında qızıl medal qazanmışdır. Münhendəki 1972 Yay Olimpiya Oyunlarında iştirak etmiş və həmin il son dəfə proqrama daxil edilən çiyin çəkmə kateqoriyasında Olimpiya rekordu qıraraq birinci yeri tutmuşdur amma, medal qazana bilməmişdir.
Qələvi metallar
Qələvi metallar - Elementlərin dövrü cədvəlinin ilk qrupunda (şaquli sırasında) olan metallardır. Fransium xaricində hamısı, yumşaq quruluşda və parlaq görünüşdədir. Asanlıqla əriyə bilər və uçucu hala keçə bilərlər. Nisbi atom kütlələri artdıqca, ərimə və qaynama nöqtələri da eniş göstərir. Digər metallara müqayisədə, öz kütlələri də olduqca aşağıdır. Hamısı da, reaksiyalarda aktivdir. Ən yüksək əsas enerji səviyyələrində bir tək elektron daşıyırlar. Bu elektronu çox asan itirərək +1 yüklü ionlar meydana gətirə bildikləri üçün, qüvvətli reduksiyaedicidirlər. İstilik və elektriki çox yaxşı çatdırırlar. Suyla qarşılıqlı təsirləri çox güclüdür, suyla reaksiya nəticəsində hidrogen qazı ortaya çıxarırlar.Qələvilərə aiddir:
LiOH, NaOH, Ca(OH)2
Dövri sistemin 3-cü qrupu
Dövri sistemin 3-cü qrupu — periodik cədvəldə 3-cü qrupda yerləşən elementlərdir. Bu qrupda 4 element yerləşir.
2005 FİFA Konfederasiyalar Kuboku Finalı
2005 FİFA Konfederasiyalar Kuboku Finalı —  2005-ci il FİFA Konfederasiyalar Kubokunun qalibini müəyyənləşdirmək üçün keçirilmiş futbol matçı idi. Matç 2005-cü ilin 29 iyun tarixində, Almaniyanın Frankfurt-Mayn şəhərində yerləşən Valdştadion stadionunda, Braziliya və Argentina milli komandaları arasında keçirildi. Matç Braziliya millisinin 4-1 hesablı qələbəsi ilə yekunlaşdı.
Dövri sistemin 4-cü qrupu
Dövri sistemin 4-cü qrupu — periodik cədvəldə 4-cü qrupda yerləşən elementlərdir. Bu qrupda 4 element yerləşir.
Berezovaya çayı (Çir)
Berezovaya çayı — Rostov vilayəti ərazisindən axan çay. Berezovaya çayı Çir çayının sol qolunu təşkil edir. O isə öz növbəsində Don çayına tökülür. Çir çayının mənsəbinə 28 km qalmış ona tökülür. Berezovaya çayının uzunluğu 63 kilometr təşkil edir. Hövzəsinin sahəsi isə 524 km²-dir. Çay sistemi: Berezovaya → Çir → Don → Azov dənizi.
Təsviri
Çayın axdığı rayonlar:Oblivski yaronu.
Su reyster xidmətinin məlumatı
Dövlət su reyster xidmətinin məlumatına görə çay Don hövzəsi dairəsinə daxildir. Çir çayına daxildir. Aid olduğu hövzə — Don çayı (Rusiyaya aid hövzəsi).
NGC 6363
NGC 6363, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Herkules bürcü istiqamətində yerləşir. E2 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Siciliyalı Mariya Kristina (Sardiniya kraliçası)
Siciliyalı Mariya Kristina (Maria Cristina Amalia Teresa di Borbone-Napoli) — Sardiniya kralı Çarlz Feliksin xanımı. Atası Neapol və Siciliya kralı I Ferdinand, anası isə Müqəddəs Roma imperatoru I Fransiskin qızı Mariya Karolina idi.
6 aprel 1807-ci ildə Çarlz Felikslə Palermoda evləndi. Ərinin 1821-ci ildə Sardiniya kralı olmasının ardından Mariya Kristina da kraliça elan edildi. Cütlüyün övladı olmadı və kralın 1831-ci ildə vəfatının ardından Mariya Kristina qalan ömrünü Turin, Neapol, digər İtaliya şəhərlərində keçirdi.
Conni Huan
Conni Huan (5 oktyabr 1962) — Kanadanı təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Conni Huan Kanadanı 1996-cı ildə Atlanta şəhərində baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 5-ci, cüt turnirdə isə 17-ci pillənin sahibi olub.
Daha sonra Conni Huan Kanadanı 2000-ci ildə Sidney şəhərində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 17-ci, cüt turnirdə isə 17-ci pillənin sahibi olub.
Conni Huan Kanadanı 2004-cü ildə Afina şəhərində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 33-cü, cüt turnirdə isə 17-ci pillənin sahibi olub.
Slavko Brezovski
Slavko Brezovski — Müasir memarlıq istiqamətində işləri ilə tanınan Yuqoslaviya və Makedoniya memarı.
Bioqrafiya
Yuqoslaviya krallığının Vardar banovinasının qərbində anadan olub. O, müəllimi Milan Zlokoviç olduğu Belqrad Ali Texniki Məktəbinin memarlıq fakültəsinə daxil olub. 1950-ci ildə diplomunu alıb Skopyeyə qayıtdıqdan sonra 10 ilə yaxın işlədiyi "Projectant" layihə təşkilatında işə düzəlir. Daha sonra “Pelagonia Project” və “Macedonia Project” təşkilatlarında çalışır. Elmi və Texniki Əməkdaşlıq İnstitutunun eksperti kimi onlar Tripoliyə gedirlər və orada Liviya Mənzil Təsərrüfatı Nazirliyinin tapşırıqlarını yerinə yetirirlər. Liviyadan qayıtdıqdan sonra 1960-1962-ci illərdə Skopye Universitetinin memarlıq fakültəsində müəllim köməkçisi vəzifəsində çalışıb. O, Braziliyaya ezamiyyətdə olarkən müəllimlik fəaliyyətini yarımçıq qoyub. 1969-cu ildən yenidən memarlıq fakültəsinin ictimai binaların layihələndirilməsi kafedrasında dərs demişdir. Buradaca professor elmi adını almışdır. 1987-ci ilə qədər universitetdə dərs demişdir.
İşləri
Brezovski sosialist Yuqoslaviyasında bir çox modernist binalar layihələndirib inşa etdirmişdir. Onun ən məşhur əsərlərindən biri Skopyedəki Müqəddəs Klement Ohrid kilsəsidir. O, Yuqoslaviyanın Braziliya şəhərindəki səfirliyinin layihəsinin müəllifidir (1961), onun layihələri üzrə keçmiş Yuqoslaviya respublikalarında, Braziliyada və Liviyada bir çox binalar tikilib.
Onun qurucu ideyalarına 1963-cü il zəlzələsindən sonra dağılmış Skopye şəhər mərkəzinin planlaşdırılması zamanı braziliyalı memar Oskar Niemeyer, eləcə də yapon memarı Kenzo Tange təsir etmişdir.
O, Yuqoslaviya və Makedoniya memarlığına brutalizmin təsirinin yüksək olduğu dövrdə ən görkəmli praktik memarlardan biri idi.
İndiqo (rəng)
İndiqo — tünd göy və bənövşəyi rənglər arasındakı orta rəng, bənövşəyi rəngin bir tonu. Görünən işıq spektrində, indiqo 420 ilə 450 nanometr arasındakı bir hissəni tutur. Adı Hindistanda yetişən indiqo bitkisindən götürülmüşdür, həmin bitkidən də uyğun bir boya çıxarıldı və indiqo rəngi adlandırıldı. İngilis dilində bu rəng "hind mavisi" adlanır. thumb|150x150px|İndiqo Nyutonun rəng çarxında İsaak Nyuton indiqonun göy qurşağının yeddi rəngindən biri olduğunu qeyd etmişdir. Ənənəvi olaraq, Nyutona yüksələn indiqo, klassik yeddi rəngli optik spektrinə daxil edilir, lakin müasir alimlər onu ayrı rəng hesab etmirlər və bənövşəyi kimi təsnif edilirlər.
Dövri sistemin 5-ci qrupu
Dövri sistemin 5-ci qrupu - periodik cədvəldə 5-ci qrupda yerləşən elementlərdir. Bu qrupda 4 element yerləşir. Qrupun ilk elementi Vanadiumdur.
Əmirxan Babayev
Əmirxan Mirilham oğlu Babayev — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Əmirxan Babayev Mirilham Oğlu 28 noyabr 1998-ci ildə Bakı şəhəri Yeni Suraxanı qəsəbəsində dünyaya göz açmışdır. İlk təhsilini Suraxanı Rayon 89 nömrəli tam orta məktəbdə almışdır.
Hərbi xidməti
18 yaşında həqiqi hərbi xidmətə yollanıb və hərbi xidmətini başa vurub. 27 sentyabr 2020-ci ildə başlayan Vətən müharibəsində iştirak edib. Fəallığına görə fərqlənən Əmirxan, 18 oktyabr 2020-ci ildə Hadrut uğrunda gedən döyüşlərdə qəhrəmancasına şəhid olub.
O böyüyüb boya-başa çatdığı Yeni Suraxanı qəsəbəsində dəfn edilib.
Papravənd türbəsi
Papravənd türbəsi — Azərbaycanın Ağdam rayonunun Papravənd kəndində yerləşən məqbərə. Azərbaycan tədqiqatçılarının fikrincə, XIV əsrdə tikilmişdir.
Orta əsr memarlığının nadir abidələrindən biri hesab olunur.
Məqbərə 1972-ci ilin iyulunda təmizlənmiş, ölçülmüş və tədqiq edilmişdir.
1993-cü ilin yayında məqrəbənin yerləşdiyi ərazi, Rusiya Federasiyasının hərbi və siyasi dəstəyi ilə Ermənistan Respublikası ordusu tərəfindən işğal edilmiş və ərazi 2020-ci ilə qədər qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının nəzarətində olub.
BMT Təhlukəsizlik Şurası məqbərə yerləşən ərazini Ermənistan Silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edilmiş yer hesab edib.
Memarlığı
Məqbərənin planı XVI əsr memarlığı üçün xarakterikdir və günbəzli tikililər qrupuna aiddir. Mərkəzi hissəsi günbəzlə, kənarları isə lansetli qübbələrlə örtülmüşdür. Mərkəzi meydandan günbəzə keçid, yelkənlərin köməyi ilə həyata keçirilib.
Xarici konturuna görə məqbərə xaricdən kvadrat, içərisində isə xaç formasında olan zaldır. Məqbərənin xarici ölçüləri 5,8×6,0 m, daxili ölçüləri isə 5,0x5,0 metrdir. Məqbərənin divarlarının hündürlüyü 1,4 m, eni isə 0,4 metrdir. Türbənin divarları əhəngdaşı ilə hörulmuşdur.
Məqbərənin giriş hissəsi şimal-qərb tərəfdə yerləşir və qapı əsas fasadın açıq eyvanı tərəfində qoyulub. Digər üç divarda isə, içəridə 0,9×0,95 m və 1,0×1,35 m ölçüdə kiçik taxça yerləşir.
Hazırda məqbərə yarıdağılmış vəziyyətdədir. Abidənin üzərində heç bir yazı yoxdur. Binanın memarlıq-planlaşdırma strukturunu, günbəz konstruksiyaların konstruksiya xüsusiyyətlərini, eləcə də fasadların divarlarının dekorativ işlənməsini nəzərə alaraq abidənin tikintisi XVI əsrə aid edilir.
Oxşar məqbərələr respublikanın Abşeron, Şamaxı və Cəbrayıl rayonlarında da qeydə alınıb.
Azad bir quşdum (mahnı)
Azad bir quşdum -Yüksək musiqi duyumu ilə seçilən və muğamlarımıza dərindən bələd olan dahi Cəfər Cabbar lı bir sıra pyeslərinin ruhuna uyğun olaraq yaddaqalan mahnı. 1905-ci ildə dramında Sona nın oxuduğu və Baxşının tarda müşayiət etdiyi Azad bir quşdum.
Mahnı haqqında
Əməkdar artist Süleyman Tağızadə nin (1905-1960) xatirələrindən aydın olur ki, Azad bir quşdum mahnısını Cəfər zümzümə edib və bəstəkar, dirijor, Xalq artisti Əfrasiyab Bədəlbəyli dən (1907-1976) xahiş edib ki, onu nota salsın. Azad bir quşdum mahnısının sözləri və musiqisinin Cəfər Cabbarlı ya məxsus olduğunu təsdiqləyən tanınmış dramaturq və aktyor, əməkdar artist Məcid Şamxalov (1907-1984) yazır: Əsərdə (“1905-ci ildə” nəzərdə tutulur – A.N.) Sonanın yanıqlı bir havası var: Musiqisini şəxsən Cəfərin özünün bəstələdiyinin şahidiyəm” Cəfərin ölümündən sonra Azad bir quşdum  adlanan bu mahnının başqa müəllifi də peyda oldu. Cəfərin müasirləri, tanınmış aktyorlar – M.Şamxalov, S.Tağızadə və başqaları həmin mahnının musiqisinin Cəfər Cabbarlı ya məxsus olduğunu öz yazıları ilə təsdiqləmişlər. 1905-ci ildə tamaşasında Sona rolunun ifaçısı, gələcəyin xalq artisti Sona Hacıyeva  (1907-1979) “Azad bir quşdum” mahnısını oxuyurdu, Baxşı rolunu oynayan S.Tağızadə isə onu (Sonanı) tarda müşayiət edirdi. Xatırladaq ki, C.Cabbarlının Süleyman Tağızadə yə bağışladığı tar hazırda AMEA-nın Nizami adına Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyində (inventar №2238) qorunur.
Süleyman Tağızadə xatirələri
Süleyman Tağızadə xatirələrində yazır: Teatrın foyesində gəzirdim. Bu vaxt Cəfər Cabbarlı mənə yaxınlaşıb:
– Yoldaş Tağızadə, tar çala bilirsinizmi? – deyə, soruşdu.
– Xeyr, bilmirəım.
– Çox təəssüf – deyə o, məndən ayrılıb, pillələrlə yuxarı çıxmağa başladı. Bu söhbət məni çox maraqlandırdı. Ertəsi gün Cəfər Cabbarlının kabinetinə ge¬dib soruşdum:
– Cəfər qardaş, sizin mənə verdiyiniz sualın səbəbini bilmək istəyirəm.
– Mən sənə bir rol yazırdım, təəssüf ki, tar çala bilmirsən.
– Cəfər qardaş, məktəbi yenicə qurtarıb gəlmişəm, tar almağa imkanım yoxdur. Əgər tarım olsaydı, sizin arzunuzu yerinə yetirərdim. Cəfər bir söz demədi. Bu vaxt zəng çalındı. Mən məşqə getdim. O zaman “Lyu¬bov Yarovaya” pyesində Yarovoyun rolunu oynayırdım. Saat üçdə, məşqi qurtara¬na yaxın xidmətçi qadın mənə yaxınlaşıb dedi:
– Yoldaş Tağızadə, Cəfər Cabbarlı səni çağırır. Getdim. Cəfər bir söz demədən ayağa durdu və:
– Gedək! – dedi. İsti avqust günlərindən biri idi. Biz küçəyə çıxdıq. O, qoluma girdi. Yavaş-ya¬vaş Kommunist küçəsinə doğru yönəldik. İndiki Sabir bağının yanındakı meydanda musiqi alətləri satılan mağaza var idi. Mağazaya girdik. Satıcı Cəfər Cabbarlını tanıdı və:
– Cəfər qardaş, nə istəyirsiniz? – deyə, soruşdu.
– Mənə bir yaxşı tar ver!
Satıcı bir tar gətirib Cəfərə uzatdı.
Cəfər tarın simlərini mizrabla cingildətdikdən sonra kassaya yaxınlaşıb, tarın pulunu verdi və tarı alıb, mənə uzatdı. Yəqin ki, tarı küçə ilə əlində aparmağa utanır, – deyə düşündüm.
Biz mağazadan çıxıb yolumuza davam etdik. İndiki Azərbaycan Dövlət Universiteti nin (hazırda İqtisadiyyat Universitetinin yerləşdiyi bina – A.N.) qabağında 2 nömrəli tramvayın dayanacağı var idi. Cəfər mənimlə xudahafizləşib tramvaya doğru yönəldi.
– Cəfər qardaş, tarınız qaldı, – deyə, mən onu səslədim.
Cəfər qayıtdı.
– Deyirdiniz ki, tarım yoxdur, tar olsa, çalmağı öyrənib, sizin arzunuzu yerinə yetirərəm. Bu da tar. Mən bunu sənə yadigar verirəm. Necə deyərlər, bu meydan, bu da şeytan. İndi öyrən, – deyə, o, ikinci dəfə xudahafizləşib məndən ayrıldı.
Bir tərəfdən böyük dramaturqun mənim üçün yazdığı rol, digər tərəfdən bu hədiyyə məni son dərəcə sevindirdi. Evə gəldim və o gündən tar çalmağı öyrənməyə başladım. Bir neçə vaxtdan sonra teatrda Cəfər Cabbarlıya dedim:
– Cəfər qardaş, mən bir qədər öyrənmişəm. Əsərdə çalacağım havanı bilsəydim, pis olmazdı.
O, Əfrasiyab Bədəlbəyliyə zəng etdi və dedi ki:
Ertəsi gün saat üçdə Əfrasiyab, mən və Cəfər Cabbarlı bir ye¬rə toplaşdıq. Cəfər Əfrasiyaba dedi:
Cəfər mahnının havasını zümzümə edib, notu yazmağı Əfrasiyab Bədəlbəyliyə tapşırdı. Bir müddət bəstəkarla bu havanın üzərində işlədim və nəhayət, Cəfərin istədiyi kimi çalmağa müvəffəq oldum. Əsər meydana çıxdı Cəfərin yazdığı 1905-ci ildə  əsərində səslənən  Azad bir quşdum  mahnısının yaranma tarixçəsi belə olmuşdur. Süleyman Tağızadənin xatirəsindən bəlli olur ki, bu mahnının yalnız melodiyası Əfrasiyab Bədəlbəyli tərəfindən notlaşdırılmışdır. Sonra isə həmin mahnını çalmağı Cəfərin bağışladığı tarda S.Tağızadəyə öyrədiblər. Cəfər Cabbarlının ömür-gün yoldaşı Sonaxanımın (1907-1971) digər mahnılar, eləcə də Azad bir quşdum mahnısının böyük dramaturqun bəstələməsi haqqında maraqlı xatirələri var.
Mahnın yaranması haqqında mübahisələr
Bütün sübut və dəlillərə baxmayaraq, Xalq artisti Sara Qədimova (1922-2005) bu mahnını Azərbaycan radiosu üçün lentə yazdırarkən kartotekada mahnının bəstəkarı kimi Əfrasiyab Bədəlbəyli nin adı qeyd olunub (01.04.1955, №8421). Daha sonra digər müğənnilər də müxtəlif vaxtarda bu mahnını lentə aldırmışlar, lakin sənəddə mahnının bəstəkarı hər dəfə yanlış olaraq – “Əfrasiyab Bədəlbəyli” göstərilmişdir. Təəssüf ki, Ə.Bədəlbəyli buna nə o vaxt, nə də sonralar münasibət bildirməmiş, etiraz etməmişdir. Cəfər Cabbarlı nın digər mahnılarını da ilk dəfə S.Qədimova lentə yazdırmış, hər dəfə də kartotekada musiqilərin müəllifi kimi Ə.Bədəlbəylinin adı göstərilmişdir. Bilərəkdənmi, ya bilməyərəkdənmi yol verilmiş bu haqsızlıq baş alıb getmiş, sonralar başqa müğənnilər də həmin mahnıları ifa etdikdə artıq kartotekada Ə.Bədəlbəylinin musiqisi kimi qeydə alınmışdır.
Radionun fondunda SSRİ xalq artisti Rauf Hacıyevi n (1922-1995) İthaf adlandırdığı bir əsər də qorunur. Əslində bu, C.Cabbarlının Azad bir quşdum mahnısı əsasında işlənmiş instrumental bir melodiyadır. R.Hacıyev mahnını C.Cabbarlının əziz xatirəsinə ithaf etməklə haqqında danışdığımız musiqini Cəfər Cabbarlının bəstələdiyini təsdiqləmiş olur. Yoxsa, əsəri Ə.Bədəlbəyliyə ithaf edərdi. Bu da melodiyanın C.Cabbarlıya məxsusluğunu təsdiqləyən daha bir fakt... Müasirimiz, görkəmli Xalq yazıçısı Anar bir məqaləsində yazır: “Bəlkə də, pyeslərinin birinə yazdığı mahnıdakı sadə sətirlər müəllifin (Сəfər Cabbarlının – A.N.) özünün çətin yaradıcılıq taleyinin ifadəsidir” (Anar. Azad bir quşdum… // “Ədəbiyyat” qəzeti, 8 yanvar 2009, s. 3). Anar burada, pyeslərinin birinə yazdığı mahnı dedikdə, “1905-ci ildə” əsərində Sonanın oxuduğu və C.Cabbarlının bəstələdiyi Azad bir quşdum  mahnısına işarə edir. Həqiqətən, sanki bu mahnıda o, öz nakam taleyini yazmış və “gənc yaşında torpağa düşəcəyini” öncədən görür, bilirmiş. Anar da yazdığı həmin məqalədə Azad bir quşdum mahnısının Cəfər Cabbarlı ya məxsus olduğunu təsdiqləyir.
“Azad bir quşdum” mahnısının poetik mətnini təqdim edirik:
Çors (Çaypara)
Çors — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaypara şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Azad bir quşdum (mahnı)
Cəfər Cabbarlının melodiyalarının siyahısı:
C.Cabbarlının bizə məlum olan (təəssüf ki, bir sıra mahnıları vax¬tında nota alınmadığından unudulmuşdur) melodiyalarının siyahısını təqdim edirik:
Çors (Çaypara)
Tarixi
Hazırkı, Qərbi Azərbaycan ostanının Çaypara şəhristanı Çors kəndi yaxınlığında yerləşən Avarayr çölündə 451-ci il mayın 26-da hunlarla ittifaqda olan Sasani qoşunları Vardan Mamikonyanın başçılıq etdiyi üsyançıları məğlub etdilər.
Emin Paşa (marşal)
Emin Paşa — siyasətçi və elm adamı, dəqiq elmlər və hərbi işlər sahəsində 19-cu əsrin birinci yarısında Osmanlı İmperiyasının ən hörmətli alimlərindən biri. Marşal, Şam valisi. Görkəmli riyaziyyatçı, Krım xanlığının sakini Hüseyn Rıfkı Krımlının oğlu. Kembric Universitetini bitirən ilk Krım tatar.
Bioqrafiyası
Emin Rıfkı 1780 - 1790-cı ilərdə bir riyaziyyatçı, Sultan Torpaq Hərbi Mühəndislik Məktəbinin baş rəisi Hüseyin Rıfkı Tamaninin ailəsində anadan olub. Onun doğum tarixi dəqiq bilinmir.
1835-ci ilə qədər İstanbul Sultan Akademiyasında oxumuşdur. Sultan Akademiyası bir qrup gənc tələbəni əsas Avropa təhsili almaq üçün İngiltərəyə göndərməyə qərar verdikdə, Emin bəy seçilən namizədlər arasında olur və o zaman da ona böyük ümidlər olur.
İstanbula qayıtdıqdan sonra Emin bəy general-mayor rütbəsi alır və Osmanlı İmperatorluğunun aparıcı hərbi təhsil müəssisələrindən biri olan Sultan Hərbi Məktəbinin direktoru təyin edilir. Tezliklə dəqiq elmlər və hərbi işlər sahəsində ən hörmətli Osmanlı alimlərindən biri olur. Bir neçə il sonra Emin bəy onsuz da bir sıra hərbi təhsil müəssisələrinin yüksək rütbəli məmuru olması ilə yanaşı, həm də bir müddət sonra Paşa fəxri adını alır. Hərbi şuranın üzvü və bir az sonra onun sədri təyin edilir. Emin Paşa 19-cu əsrin birinci yarısında Osmanlı İmperiyasının yeni intellektual elitasının ən parlaq nümayəndələrindən biri olur. Sultan və Divan, təhsil və hərbi işlər sahəsindəki uğurları yüksək qiymətləndirdilir. Zaman keçdikcə Məclisin başqa bir fəxri dövlət orqanına, Maarifə rəhbərlik edir.
Son illərində Marşal Emin Paşa Rumelidəki Osmanlı qoşunlarına komandanlıq edir və bir az sonra Şam valisi olur. 1851-ci ildə dünyasını dəyişir. Özündən sonra Emin Paşa riyaziyyat, fizika və hərbi sənət mövzusunda nəşr olunmuş bir sıra elmi əsərlər qoyur.
Arif Paşayev
Arif Mir Cəlal oğlu Paşayev — Azərbaycanlı alim, fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, akademik (2001), Azərbaycan Respublikasının əməkdar elm xadimi (2005), Milli Aviasiya Akademiyasının rektoru.
Həyatı
Arif Paşayev 15 fevral 1934-cü ildə Bakıda ziyalı ailəsində anadan olmuşdur.
Arif Paşayev 1957-ci ildə Odessa Elektrotexnika Rabitə İnstitutunu radiofizika ixtisası üzrə bitirmiş, 1959-cu ildən AMEA-nın Fizika İnstitutunda elmi fəaliyyətə başlamışdır. Həmin vaxtdan o, yarımkeçirici materialların elektrofiziki parametrlərini kontaktsız ölçmək üçün cihazlar, maşınqayırma məmulatına nəzarət üçün cərəyan burulğanlarından istifadə edən qurğular, mikrominiatür dəqiq çeviricilər yaradıb seriya ilə istehsala buraxmışdır.
Bu qurğular dünyanın bir çox elm mərkəzlərində, gəmiqayırmada, maşınqayırmada, hərbi sənayedə və digər istehsalat sahələrində müvəffəqiyyətlə tətbiq olunur. Alimin əldə etdiyi elmi nəticələrin bir çoxu ixtira səviyyəsində işlənib beynəlxalq sərgi və müsabiqələrdə qızıl, gümüş medallar və diplomlarla təltif olunmuş, bir sıra sənaye müəssisələrində tətbiq edilmişdir.
Görkəmli alim 1960–1964-cü illərdə Moskvada "QİREDMET" İnstitutunda aspirant olmuş, 1966-cı ildə isə "Yüksək və ifratyüksək tezliklərdə yarımkeçiricilərin parametrlərini ölçmək üçün kontaktsız üsul və cihazların işlənməsi" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə edərək, texnika elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır.
Elmi fəaliyyəti
Elmi axtarışlarını uğurla davam etdirən alim 1978-ci ildə "Yarımkeçiricilərin tədqiqində qeyri-dağıdıcı üsulların fiziki əsasları, inkişaf prinsipləri və tətbiqi perspektivləri" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müvəffəqiyyətlə müdafiə edərək fizika-riyaziyyat elmləri doktoru alimlik dərəcəsinə layiq görülmüşdür.
Beynəlxalq Nəqliyyat, Beynəlxalq Mühəndislik, Beynəlxalq Ekoenergetika, Beynəlxalq Elmlər, Beynəlxalq İnformasiya akademiyalarının akademiki Arif Paşayevin elmi axtarışlarının əsas istiqaməti yarımkeçiricilər fizikası və texnikasıdır.
O, yüksək və ifratyüksək tezlikli diapazonlarda materialların zədəsiz tədqiqatlarının fiziki əsaslarını yaratmışdır. Akademik 40 ildən artıq bir dövrdə zədəsiz nəzarət yarımkeçiricilər fizikasının və ölçmə istiqamətlərinin elmi əsaslarının inkişafı, yeni istiqamətlərin yaradılması və onların tətbiqi ilə məşğul olmuşdur.
Akademik Arif Paşayev 300-ə yaxın elmi əsərin, 15-dən artıq kitabın və monoqrafiyanın müəllifidir. Alim 30-dan çox ixtiraya görə müəlliflik şəhadətnaməsi və sənaye nümunələri almış, medallar və diplomlarla təltif olunmuşdur. Bundan əlavə, Arif Paşayev Azərbaycan Respublikasının Dövlət mükafatına, fizika sahəsindəki yüksək nailiyyətlərinə görə "SSRİ-nin ixtiraçısı" medalına, akademik Y. Məmmədəliyev adına medala və İngiİtərə Beynəlxalq Bioqrafiya Mərkəzinin qızıl medalına layiq görülmüşdür. "VEKTOR" — Beynəlxalq Elm Mərkəzi Mükafat Komissiyasının qərarı ilə "Azərbaycanın tanınmış alimləri" beynəlxalq layihəsinin qalibi olmuş və "XXI əsrin tanınmış alimi" beynəlxalq diplomu ilə təltif edilmişdir.
Azərbaycanda elmin, təhsilin inkişafında yüksək xidmətləri olan akademik Arif Paşayev 2004-cü il fevralın 15-də Vətənimizin daha bir yüksək mükafatına — "Şöhrət ordeni"nə layiq görülmüşdür.
Arif Paşayev Azərbaycan Respublikası Ali Attestasiya Komissiyasının Ekspert Şurasının, Tbilisi Texniki Universitetində Ərazi Şurasının üzvü, AMEA-da cihazqayırma üzrə Elmi Şuranın sədri, Azərbaycan Milli Aerokosmik Agentliyi və Milli Aviasiya Akademiyası nəzdində birləşmiş ixtisaslaşdırılmış şuranın həmsədri, Dövlətlərarası Aviasiya Komitəsi nəzdində aviasiya mütəxəssislərinin hazırlanması üzrə əlaqələndirmə şurasının üzvüdür.
Arif Paşayev ilk dəfə yarımkeçirici materialların elektrofiziki parametrlərinin kontaktsız ölçülməsi üsullarının elmi əsaslarını işləmiş və bu üsulları reallaşdıran elmi cihazlar yaratmışdır.
Akademik Arif Paşayevin rəhbərliyi altında 10-dan çox aspirant və dissertant namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. O, eyni zamanda iki doktorluq dissertasiyasının məsləhətçisi, Rusiyada, Ukraynada, Latviyada, Estoniyada və Azərbaycanda müdafiə olunmuş bir çox doktorluq dissertasiyaları üzrə rəsmi opponent kimi çıxış etmişdir.
Arif Paşayev 1971-ci ildən 1996-cı ilədək AMEA-nın Fizika İnstitutunun "Zədəsiz ölçmə və nəzarətin fiziki üsulları" laboratoriyasına rəhbərlik etmişdir. Bu müddət ərzində o, böyük elm təşkilatçısı olduğunu dəfələrlə sübuta yetirmiş, Fizika İnstitutunun elmi istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsində fəal iştirak etmişdir.
1996-cı ildən indiyədək "Azərbaycan Hava Yolları" Dövlət Konserni Milli Aviasiya Akademiyasının rektorudur. Onun rəhbərliyi ilə akademiyada tədris prosesi, elmi-metodiki işlər yüksək səviyyədə təşkil edilmişdir. Milli Aviasiya Akademiyasında rektor vəzifəsinə təyin edildiyi vaxtdan burada "İqtisadiyyat və hüquq", "Avianəqliyyat istehsalatı", "İxtisasartırma" kimi kafedra və yeni ixtisaslar açılmışdır. Burada ilk dəfə Azərbaycan dilində təhsilin aparılmasına başlanmışdır. Akademiyanın ərazisində yeni tədris korpusu, müasir tələblərə cavab verən idman kompleksi, tələbə yataqxanası, mehmanxana və s. binalar inşa edilmişdir.
Akademiyanın elmi fəaliyyəti buradakı dozimetrlərin, pilotsuz uçan aparatların, minaların axtarılması və zərərsizləşdirilməsi üzrə radioidarəolunan robotların, radiotexniki təminat obyektlərinin texniki vəziyyətinə avtomatlaşdırılmış nəzərət sistemlərinin yaradılmasına və s. yönəldilmişdir. Onun rəhbərliyi altında Milli Aviasiya Akademiyası Dövlətlərarası Aviasiya Komitəsinin qərarı ilə "Mülki Aviasiya ali təhsil müəssisəsi" sertifikatına layiq görülmüş və Beynəlxalq Mülki Aviasiya Təşkilatının ali təhsil müəssisələrinin siyahısına daxil edilmişdir.
Milli Aviasiya Akademiyasında Azərbaycanda analoqu olmayan, dünya standartları səviyyəsində şəhərciyin salınması işində gərgin, müntəzəm şəkildə apardığı islahatlar, təhsilin səviyyəsinin yüksəldilməsinə şəxsi nəzarəti, Akademiyada sağlam elmi-pedaqoji mühitin yaradılması, yüksək ixtisaslı mütəxəssislərinin ali məktəbə dəvət edilməsi alimin yüksək elmi potensiala və təşkilatçılıq qabiliyyətinə malik olmasına sübutdur.
Arif Paşayev yüksək elmi-praktiki potensiala malik olmaqla yanaşı, yüksək vətəndaşlıq, vətənpərvərlik hissləri ilə yaşayıb-yaradan, respublika əhəmiyyətli işlərdə, xüsusən Azərbaycanda aviasiya təhsilinin müasir səviyyədə inkişafına yorulmadan gərgin əmək sərf edən, gənc nəslin təlim-tərbiyə işlərində, onların yüksək vətənpərvərlik ruhunda tərbiyə olunmalarını xüsusi diqqətdə saxlayan qayğıkeş rəhbər, səmimi insan və ətrafında olan hər bir işgüzar, yaradıcı əməkdaşın yaxın məsləhətçisi və köməkçisidir.
Dövri sistemin 6-cı qrupu
Dövri sistemin 6-cı qrupu — periodik cədvəldə 6-cı qrupda yerləşən elementlərdir. Bu qrupda 4 element yerləşir.
I Fransisk (İki Siciliya kralı)
I Fransisk  — İki Siciliya kralı.
NGC 2482
NGC 2482, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Göyərtə bürcü istiqamətində yerləşir. III1m tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Vladimir Samsonov
Vladimir Samsonov — Belarusu təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Vladimir Samsonov Belarusu 1996-cı ildə Atlanta şəhərində baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 5-ci pillənin sahibi olub.
Daha sonra Vladimir Samsonov Belarusu 2000-ci ildə Sidney şəhərində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 5-ci, cüt turnirdə isə 17-ci pillənin sahibi olub.
Vladimir Samsonov Belarusu 2004-cü ildə Afina şəhərində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 9-cu pillənin sahibi olub.
Daha sonra Vladimir Samsonov Belarusu 2008-ci ildə Pekin şəhərində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 9-cu pillənin sahibi olub.
Vladimir Samsonov Belarusu 2012-ci ildə London şəhərində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 9-cu pillənin sahibi olub.
Daha sonra Vladimir Samsonov Belarusu 2016-cı ildə Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 4-cü pillənin sahibi olub.
Qələvi torpaq metalları
Qələvi torpaq metalları — Elementlərin dövrü cədvəlinin başdan ikinci sırasında (şaquli sırasında) olan elementlərdir. Sıxlıqla ağ rəngli olub, yumşaq və emal edilə bilər quruluşdadır. Həmçinin ərimə və qaynama istilikləri də daha aşağıdır. Ionlaşma enerjiləri də qələvi metallardan daha yüksəkdir. Torpaq elementləri adı, bu qrupdakı elementlərin torpaqda olan oksidlərinin, keçmiş kimyagerlər tərəfindən ayrı bir element olaraq düşünülməsindən gəlir.
Ümumi məlumat
Qələvi-torpaq metallar dövri cədvəlin 2-ci qrup elementləridir: Berillium (Be), Maqnezium (Mg) Kalsium (Ca), Stronsium (Sr) Barium (Ba) və Radium (Ra). Qələvi torpaq metalları dövri cədvəldə qrup üzrə hərəkət etdikcə kimyəvi xassələrdə baş verən dəyişiklikləri izzah etmək üçün gözəl qrupdur. Qələvi torpaq metallar gümüşü rəngli, yumşaq (bıçaqla kəsilə bilən), zəif elektromənfilikli elementlərdir (hallogenlərlə reaksiyada elektronlarını asanlıqla itirirlər). Lakin onlar su ilə qələvi metallara nisbətən zəif reaksiyaya girirlər. Məsələn əgər Natrium və Kalium su ilə reaksiyaya otaq şəraitində gedirsə, Kalsium yalnız qızdırılma şəraitində su ilə reaksiyaya girir.
Berillium isə su ilə reakiyaya girmir. Bütün qələvi torpaq metallarda xarici energetik səviyyədə 2 elektron var. Raksiyalarda onlar bu iki elektronlarını itirərək 2 valentlilik göstərir (bu bəzi hallarda doğru olamya bilər ). Qələvi torpaq metalları adətən onların oksidlərinin adlarına görədə adlandırırlar (məs-berillya, maqneziya). Qələvi torpaq metallarına "Torpaq" sözü ilk kimyagərlər tərəfindən artırılmışdır. Bu adı suda həll olamadıqlarına görə (və başqa səbəblərə görə) almışlar.
Təbiətdə tapılmaları
Berillium suda az həll olması (praktiki həll olmaması) onun canlı orqanizmlərdə olmadığından xəbər verir. Berillium canlılarda təsadüf olunması zərərlidir; daha çox zəhərlidir. Maqnezium və Kalsium çox yayılmış, canlılarda tez-tez təsadüf olunan metalardır. Onlar ümümiyyətlə orqanizmdə bir rol oynamırlar; müxtəlif proseslərdə onlar yaxından iştirak edirlər. Məsələn Kalsium duzları sümüyün tərkibində var. Stronsium və Barium biosferdə (canlıların yaşadığı təbəqə) az təsadüf olunan elementlərdir. Onlar yalnız Acantharia adlı orqanizm tərəfindən xarici skeletini qurmaq üçün və [tibb]də istifadə olunur. Stronsium isə diş pastalarının tərkibinə daxil edilir. Radiumda təbiətdə az yayılıb. Lakin güclü radioaktivdir metaldır.
Dilkəndi (Çaypara)
Dülkəndi - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaypara şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənd 10 evdən ibarətdir. Ev sayı qədər də ailə yaşıyır.
Rauf Əliyev (əsgər, 1993)
Rauf İlyas oğlu Əliyev (11 fevral 1993; Şamaxı, Azərbaycan — 30 sentyabr 2020; Tərtər, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən Müharibəsinin şəhidi.
Həyatı
Rauf Əliyev 1993-cü il fevralın 11-də Şamaxı şəhərində anadan olub.
1999-2008-ci illərdə E.Hüseynov adına 2 saylı Şamaxı şəhər tam orta məktəbində, 2008-2012-ci illərdə isə S.Hacıbəyov adına Sumqayıt Musiqi Kollecində tar ixtisası üzrə təhsil alıb.
2015-ci ildən İsmayıllı Regional Mədəniyyət İdarəsinin tabeliyində fəaliyyət göstərən Qobustan şəhər R.Behbudov adına Uşaq incəsənət məktəbində tar müəllimi kimi fəaliyyət göstərirdi. Subay idi.
Hərbi xidməti
Rauf Əliyev 2012-ci ildə müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb.
2012-2014-cü illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Ağdam rayonunda yerləşən “N” saylı hərbi hissəsində xidmət edib.
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri olan Rauf Əliyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Ağdərə və Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak edib.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Rauf Əliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Laçın rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Rauf Əliyev ölümündən sonra "Laçının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Rauf Əliyev ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Feyzabad (Çaypara)
Feyzabad - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaypara şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 106 nəfər yaşayır (30 ailə).
İsmayıl Əliyev (neftçi)
İsmayıl Əliyev — azərbaycanlı neftçi-geoloq. 12 avqust 1953-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Daşkəsən şəhərində anadan olmuşdur.
Həyatı
İsmayıl Əliyev neft sahəsində tanınmış neftçi-geoloqdur. İsmayıl Əliyev hələ orta məktəbdə oxuyarkən neftçi geoloq olacagını bilirdi .Bu da təsadüfi deyildi. O, qədimdən faydalı qazıntı yataqları ilə tanınan, Azərbaycanın sənaye cəhətdən inkişaf etmiş bölgələrindən biri olan Daşkəsəndə dünyaya göz açmışdı. Valideynləri də filizsaflaşdırma mədənlərində çalışmışdılar. 1970- ci ildə orta məktəbi bitirdikdən sonra neftçi-geoloq olmaq arzususu ilə sənədlərini o vaxtkı Azerbaycan Neft Kimya instituna vermişdi. İmtahanlarını uğurla başa vuran İ.Əliyev təhsil aldıgı beş il ərzində neftçi peşəsinə marağı, məhəbbəti ilbəil artır. İnstitutu müvəffəqiyyətlə bitirib təyinatla Sahil  DKQİ-ye üz tutur ve qazmaçı köməkçisi kimi əmək fealiyyətinə başlayır.
Ailəsi
Həyat yoldaşı Məmmədova Marta Namaz qızı -jurnalistdir. İki övladı, üç nəvəsi var. Oglu Tural Əlizadə Prezidentin yanında Dövlət Akademiyasında bakalavr, magistr təhsili almış, qırmızı diplomla təhsilini bitirmişdir. Qızı Günel Əlizadə Bakı Dövlet Universitetində bakalavr ve magistr oxumuş qırmızı diplomla təhsilini bitirmişdir. Türkiyənin Ege Universitetinde genetika üzrə doktor dərəcəsini almışdır.
Lü Qolyan
Liu Quonlianq (10 yanvar 1976) — Çini təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Liu Quonlianq Çini 1996-cı ildə Atlanta şəhərində baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə qızıl medalın, cüt turnirdə isə qızıl medalın sahibi olub.
Daha sonra Liu Quonlianq Çini 2000-ci ildə Sidney şəhərində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə bürünc medalın, cüt turnirdə isə gümüş medalın sahibi olub.
Əli Şəmsi
Əli Şəmsi — Azərbaycan rəssamlıq məktəbinin ən görkəmli nümayəndələrindən biridir.
Həyatı
Əli Şəmsi 1964-cü ildə Şəkidə anadan olub. 1981-1985-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində təhsil almışdır. 1985-ci ildən Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvüdür. Əsərlərindən biri Vatinkan muzeyindədir.
Nərgiz Paşayeva
Nərgiz Arif qızı Paşayeva — filologiya elmləri doktoru, professor, M.V.Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin Bakı filialının rektoru, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Vitse-Prezidenti, AMEA-nın həqiqi üzvü (2 may 2017), İngiltərə-Azərbaycan Cəmiyyətinin həmsədri, Oksford Universitetinin Nizami Gəncəvi adına Azərbaycan və Qafqazşünaslıq Elmi Mərkəzinin Azərbaycan tərəfdən rəhbəri.
Həyatı
Nərgiz Paşayeva 13 dekabr 1962-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1968–1978-ci illərdə Bülbül adına orta ixtisas musiqi məktəbində təhsil almışdır. 27 fevral 2019-cu ildə Nərgiz Paşayeva akademik V. Sadovniçinin təqdimatına əsasən, Rusiya Təhsil Akademiyasının akademiki (xarici üzvü) seçilib.
Şəxsi həyatı
Azərbaycanlı rəssam Altay Sadıqzadə ilə evlidir.
Mükafatları
thumbnail|Rusiya prezidentindən mükafat alarkən
Dilsuz Dünyamalıyev
Dilsuz Dünyamalıyev (d. 2 noyabr 1945) — yazıçı-publisist; Azərbaycan Respublikasının Əməkdar müəllimi, Azər­bay­can Yazıçılar Birliyinin üzvü.
Həyatı
Hacı Dilsuz Dünyamalıyev 1945-ci ildə Şahbuz rayonunun Keçili kəndində anadan olub. 1959-cu ildə Keçili kənd yeddiillik məktəbini, 1962-ci ildə Şahbuz qəsəbəsində XI sinfi bitirib. Həmin il Naxçıvan şəhərindəki birillik pedaqoji kursa daxil olub. Həmin il pedaqoji kursu bitirəndən sonra Külüs və Keçili kəndlərində müəllim işləyib. 1964-cü ildə V.İ.Lenin adına APİ-nin (indiki N.Tusi adına APU) dil-ədəbiyyat fakültəsinə daxil olub və təhsilini qiyabi yolla başa vurub. 1970–1980-ci illərdə Keçili kənd orta məktəbində direktor, 1980–1995-ci illərdə Keçili və Külüs kəndlərində sovet sədri, 1995–2006-cı illərdə Keçili kənd orta məktəbində müəllim işləmişdir.
Fəaliyyəti
Bədii yaradıcılığa şeirlə başlamışdır. Şeir və hekayələri, «Qabaqcıl» (indiki «Oğuz səsi»), «Azərbaycan müəllimi», «Azərbaycan gəncləri», «Şərq qapısı» qəzetlərində, «Arazın işıqları», «Zor bulağın zümzüməsi», «Şahbuzlu şəhidlər», «Uşaqlar və günəş», «El məhəbbəti», «Haqqın var yaşamağa», «Bu da belə bir ömürdü» almanaxlarında, «Naxçıvan» jurnalında çap olunmuşdur. Topladığı nağılların bir qismi Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Naxçıvan Bölməsinin nəşr etdiyi «Azərbaycan nağılları» kitabında, topladığı folklor nümunələri isə «Naxçıvan folklor antologiyası» kitabında dərc edilmişdir. Şifahi xalq ədəbiyyatı nümunələrinin toplanması və tədqiqi ilə məşğul olmuş, metodiki, elmi mövzuda yazıları dövri mətbuatda dərc edilmişdir. Sevimli şagirdlərindən şair-hüquqşünas Fikrət Qəribov nəşr etdirdiyi «Bu da belə bir ömürdü» (2002-ci il, Bakı), «Nurlan» kitabındakı «Müəllim ömrü» poemasını Dilsuz müəllimə həsr etmişdir. 2011-ci ildə nəşr edilən «XX–XXI əsrin yaradıcı və ziyalı insanları» (VII hissə), eləcə də 2015-ci ildə nəşr edilən həmin seriyanın XII hissəsində, «Azərbaycan yazıçıları» kitablarında müəllifin həyatı və yaradıcılığı haqda məqalələr dərc edilmişdir. 2014-cü ildə nəşr edilən «Uşaq ədəbiyyatı» almanaxında, Əbülfəz Muxtaroğlunun «Deyimlərim, yozumlarım», Hacı Tofiq Seyidzadənin «Azərbaycanın şair və yazıçılarının fəaliyyətləri barədə» (2007–2014) müəllifin yazıları dərc edilmişdir. «Qağayı nəğməsi», «Ömrün payızı», «Hikmət çələngi», «Tale yollarında», «Gecikmiş etiraf», «Sənli günlərim», «Meteorit ömrü», «Mərhəmət işığı» və «Söz gülüstanı» kitablarının müəllifidir. 2002-ci ildə Bakı şəhərində keçirilən «İlin müəllimi» müsabiqəsinin qaliblərindən biri olmuş və III dərəcəli diplomla, 2015-ci ildə isə «Qızıl qələm» media mükafatı laureatı adı ilə təltif edilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Əməkdar müəllimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür.
thumb|Kitab Söz Gülüstanı
Xacəbulağı (Ərdəbil)
Xacəbulağı — İranın Ərdəbil ostanının Ərdəbil şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 370 nəfər yaşayır (86 ailə).
Qiymətli kağızların ticarəti haqqında qanun
Qiymətli kağızların ticarəti haqqında qanun (USA, 1934),  — qiymətli kağızların (səhmlərin və istiqrazların) ticarətini tənzimləyən qanun.
Qiymətli Kağızlar Ticarət Komissiyası 1934-cü il tarixli Qiymətli Kağızlar Ticarət Qanununa əsasən yaradılmışdır.Şirkətlər ilkin bazar kimi tanınan qiymətli kağızlar buraxaraq milyardlarla dollar qazandırırlar. Bu orijinal məsələləri tənzimləyən 1933-cü il Qiymətli Kağızlar Aktı ilə müqayisədə, 1934-cü il Qiymətli Kağızlar Mübadiləsi Qanunu həmin qiymətli kağızların emitentlə əlaqəsi olmayan şəxslər arasında tez-tez brokerlər və ya dilerlər vasitəsilə təkrar ticarətini tənzimləyir. Təkrar bazarda ticarət vasitəsilə hər il trilyonlarla dollar qazanılır və itirilir.