cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kazan kafedralı (Sankt-Peterburq)
Kazan kafedralının tikintisi
1799-cu ildə İmperator I Pavel yararsız Tanrı anasının doğulması kilsəsini əvəz etmək üçün yeni bir kafedralın layihəsi üzrə müsabiqə elan etmişdir. İştirakçılar arasında P. Qonzaqa, Çarlz Kameron, D. Trombaro və Jan Toma de Tomon kimi tanınmış memarların adını xüsusilə qeyd etmək olar. Lakin təqdim olunan layihələrdən heç biri qəbul olunmamışdır.
Bir il sonra, kafedralın yaxınlığında iqamətgahı olan qraf Aleksandr Stroqanov, gənc istedadlı memar (keçmişdə Stroqanovun təhkimlisi) A. Voronixin yaratdığı yeni bir layihəni imperatora təqdim edir. Bu layihə imperatorun çox xoşuna gəlir və Stroqanov kafedralın tikintisi zamanı idarə heyətinin sədri olur. Yeni kafedralın təməlqoyma mərasimi imperator I Aleksandrın iştirakı ilə 27 avqust (8 sentyabr) 1801-ci ildə baş tutmuşdur. Kazan Kafedralının könüllü tikintisi zamanı Voronixinin köməkçisi kimi memar və qravürçü Nicholay F. Alferov d iştirak edirdi. Tikinti işləri 1811-ci ildə başa çatdırılmış və xəzinəyə 4,7 milyon rubl dəyərində başa gəlmişdir. 1 yanvar, 1811-ci ildə Kazan kafedralının layihəsinin müəllifi, memar Voronixin layihəsi ilə 4-cü dərəcəli müqəddəs Vladimir ordeni ilə təltif edilmişdir.
27 sentyabrdə mitropolit Amvrosi kilsəni təkrar təqdis etmişdir. Həmin ildə köhnə kilsə sökülmüşdür.
Kafedral XIX-XX əsrlərdə
Kazan kafedralı 1812-ci il Vətən müharibəsində rus xalqının döyüş qələbə abidəsi kimi müasirlər tərəfindən qəbul edilmişdir. Burada feldmarşal Mixail Kutuzov dəfn olunmuşdur. Kafedralda 1829-cu ilin sonuna kimi Ogüst Montferranın rəhbərliyi altında bəzək işləri davam etdirilmişdir. Kafedralda ilk təmir işləri müvafiq olaraq, 1844-1845-ci ildə reallaşmışdır. 1862-1865-ci illərdə baş vermiş sonrakı təmir işlərinə divar rəsmlərinin bərpası da daxil idi.
8 noyabrdə kafedralda Çaykovskinin cənazəsi önündə ölü duası oxunmuşdur.
6 martdə kafedralda Romanovlar sülaləsinin 300 ildönümünün qeyd olunması zamanı rəsmi versiyaya əsasən 34 nəfərin həyatına son qoymuş böyük izdiham yaşanmışdır.
1930-cu ildən
Sovet dövründə kilsələrə başlanan təqib Kazan kafedralına da toxunmuşdur. Kilsə interyeri 1922-ci ildə qiymətli əşyaların konfiskasiyası nəticəsində ciddi zədələnmişdir. Renovatorların əlinə keçdikdən və 1928-ci ildə İsaak kafedral kilsəsinin bağlanmasından sonra, o yenilənmiş Leninqrad yeparxiyasının kafedral kilsəsi statusunu əldə etmişdir. Lakin 25 yanvar 1932-ci ildə kafedral bağlanılır və 15 noyabr 1932-ci ildə onun binasında Din və Ateizmin Tarix Muzeyi açılır. 1950-1956-cı illərdə kilsənin interyeri, 1963-1968-ci illərdə isə fasadı restavrasiya olunmuşdu.
Kilsədə yenidən ibadət işləri 25 may 1991-ci ildə bərpa edilmişdi. 30 aprel 1994-cü ildə kilsənin günbəzinə xaç quraşdırılmışdı. Kilsənin Tam təqdisolunma mərasimi 29 mart 1998-ci ildə keçirilmişdi. Mərasimi mitropolit Vladimir (Kotlyarov) başçılıq edirdi. 2000-ci ildə kilsə rəsmən kafedral statusu əldə etmişdi. Bu statusu o daha əvvəllər də, yəni renovatorlar dövründə (1925-1932-ci illər) qoruyub saxlamışdı.
Kafedralın memarlığı və tərtibatı
İmperator I Pavelin ən böyük arzularından biri də, onun əmri ilə inşa olunan kilsənin Romada yerləşən əzəmətli Müqəddəs Pyotr bazilikasına bənzəməsi idi. İmperatorun arzusunu kilsənin şimal fasadı qarşısında memar Voronixin tərəfindən hazırlanmış 96 sütundan ibarət təntənəli kolonnada özündə mükəmməl ifadə etdi. Əqər Romadakı Pyotr kolonnadası ətrafdakı meydanı bağlayırsa, Kazan kafedralının kolonnadası tam olaraq Nevski prospektinə açılır. Voronixinin bu memarlıq ideyası, Nevski prospektində kilsələri tikən memarların qarşısında duran problemi uğurla həll etməyə imkan yaratdı. Prospekti qərbdən şərqə uzanır, elə pravoskav kilsələrdə də eyni ilə bu cür təşkil olunur - qərbdə giriş, şərqdə isə altar. Buna görə də bir çox dini abidələr şəhərin əsas nəqliyyat magistralının yanında durmaq məcburiyyətində qalmışdı. Kolonnadanın köməyi ilə kilsənin şimal, yəni yan tərəfi əsas giriş hissəsinə çevrilmişdi. Kafedralın qübbəli xaçı da eyni səbəblərdən ötəri prospektə kənar çevrilmişdir və əsas, şimal tərəfdən tam olaraq görünmür. Cənubdan kafedralı eyni kolonnada bəzəməli idi, lakin A.Voronixinin bu planı gerçəkləşmir. Kilsənin zəng gülləsi yoxdur, çanlar kolonnadanın qərb qanadında yerləşir.
Kafedralın fasadına boz Pudoj daşı ilə üz çəkilmişdi. Əvvəllər onlar İvan Martos, İvan Prokofyev, Fyodor Qordeyev, Stepan Pimenov və Vasili Demut-Malinovski tərəfindən hazırlanmış relyef və heykəllər ilə bəzədilmişdi. Onların planları tam olaraq həyata keçməmişdir. Belə ki, bu günə qədər kolonnadanın yanlarında iki pyedestal qorunub saxlanılmışdı; 1824-cü ilə kimi, pyedestalların üzərinə bürünc ilə əvəz olunmsı nəzərdə tutulan mələklərin suvaq heykəlləri quraşdırılmışdı.
Kafedralın bürünc tökməli şimal qapısı Florensiyada yerləşən Santa Maria del Fiorenin məşhur "cənnət darvazalarını" özündə əks etdirir. Məbədin daxilində kapitelləri qızıl suyuna salınmış və çəhrayı fin qranitindən hazırlanmış 56 korinf sütunu var.
İnteryerdə yalnız iki - Feodosi Şedrinin "Xaçdaşıma" və Jan Dominik Raşettin "Həbsə alınma" barelyefi qorunub saxlanılmışdı, digər barelyeflər hələ 1814-cü ildə yığışdırılmışdır.
Kilsə əmanətləri
Kilsə əsas ziyarətgahı - əhali arasında əziz tutulan Kazan Tanrı Anasının möcüzəvi ikonasıdı. İkona çariça Praskovya Fyodorovna-Satıkovaya məxsus idi. İkona 1712-ci ildə Sankt-Peterburqun paytaxt elan edilməsindən və çar ailəsinin Moskvadan buraya köçməsindən sonra gətirilmişdir. Bu ikona rəhbərlik etdiyi qoşunları Nijni Novqorod şəhərindəən gətirən knyaz Pojarskini 1612-ci ildə Moskva Kremlini əcnəbilərdən azad etməyə ilhamlandırmışdır. Uzun müddət Nevski prospektindəki Birinci dərəcəli müqəddəs Tanrı anasının doğulması kilsəsində qaldıqdan sonra, ikona yeni Kazan kafedralına köçürülmüşdür.
Kazan ikonası Sankt-Peterburqun əsas pravoslav müqəddəslərindən biri olmuşdur. Kafedralın bağlanmasından sonra, ikona Senna meydanında yerləşən Uspenye kilsəsinə köçürülmüşdü. Uspenye kilsəsinin bağlanmasından ssonra isə ikona artıq Smolensk qəbiristanlıq kilsəsində yerləşdirilmişdi. 4 iyul 2001-ci ildə ikona xaç yürüşü olmadan Kazan kafedralına qeri qaytarılmışdır. Şəhər sakinlərinin ehtimalına əsasən, ehtiram bəslənilən ikona bolşeviklər tərəfində 1930—1940-cı illərdə müsadirə edilmişdi və hazırkı mövcud ikona - sadəcə orijinalın XIX əsrdə hazırlanmış surətidir.
Aşağıda göstərilən digər ikona simaları hal-hazırda Kazan kafedralından götürülmüşdür, bunlar:
Kilsə-xatirə
left|thumb|220px|General Mixail Kutuzovun Kazan Kafedralında yerləşən məzarı. Kazan kafedralı - Rusiyanın hərbi şöhrətini özündə təcəssüm edir. 1812-ci ilin yayında, rus ordusunda komandan olaraq təyin olunan Mixail Kutuzov orduya getməzdən əvvəl kafedralı ziyarət etmişdir. Görkəmli Marşal ölümmündən sonra burada öz yekun məskənini tapmışdı. 1813-cü ildə, Rusiya ordusunun xarici kampaniyası zamanı Prusiyanın Bruntslau şəhərində vəfat etmiş knyaz əlahəzrətləri Mixail Kutuzovun qalıqları Kazan kafedralında dəfn olunmuşdur. Kutuzovun mərmər məzar daşı və onu əhatə edən qəfəs Voronixin rəsmləri əsasıda yaradılmışdı.
1813—1814-cü ildə kafedral baxış üçün 107 məğlub Fransız alaylarının ştandartları və Rusiya ordusu tərəfindən alınan 93 qala və şəhərlərin açarları nümayiş edilmişdir
1837-ci ildə isə, Napoleonun məğlubiyyətindən iyirmi beşinci ildönümü şərəfinə, Kazan kafedralının qarşısındakı yarımsirkul meydanda M. İ. Kutuzov və M. B. Barklay de Tolli kimi məşhur rus generalların bürünc heykəllərinin açılış mərasimi olmuşdur. Layihənin müəllifi görkəmli rus memarı Stasov idi, generalların heykəllərini isə görkəmli heykəltaraş Orlovski tökmüşdür. Monumentlər Kazan kafedralının bir növ xatirə əhəmiyyətini və əsgərlərin qəhrəmanlıq şücaətini özündə vurğulayırdı.
Almaniya bayrağı
Almaniya bayrağı — Almaniya Federativ Respublikasının bayrağıdır.
Eninə 3 bərabər parçadan ibarətdir. Bu parçalar ardıcıllıqla qara, qırmızı və sarı rənglərdən ibarətdir.
Bayrağın rənglərini 1813-cü ildə Napoleona qarşı müharibədə Prussiyanın həm maddi həm də əsgər baxımından yaşadığı sıxıntılara görə Lütçovun öndərliyi ilə tərkibini əsasən universitet tələbələrinin təşkil etdiyi könüllü Freikorps (azad korpus) birliyi qurulmuşdur. Maddiyyat baxımından zəif olduqlarına görə müxtəlif rənglərdə olan əsgər uniformaları əsasən başdan ayağa qara idi. Uniformanın düymələri isə sarı rəngdə və düymələrin altında qalan parçanın da qırmızı olması bugün mövcud olan Almaniya bayrağının yaranmasına səbəb oldu. Bu hadisə Almaniya bayrağının tarixi olaraq qəbul edilir. 7 iyun 1950-ci ildə alınan qərara əsasən rənglərin mənası bərabərlik, ədalət və azadlıq olaraq təsdiqlənmiş və 3:5 proporsiyasında Almaniya dövlətinin rəsmi bayrağı olmuşdur.
Binom
Binom ( — iki dəfə,  — d) və ya iki üzvlü  — riyaziyyatda çoxüzvlü ədədlərin ikiüzvlü növü.
Binomial ədədlərin xassələri
Binomial əmsalların üç əsas xassəsi:
Atropatena Arşakiləri
Atropatena Arşakiləri – Böyük Arşakilər sülaləsinin Atropatena dövlətində hakimiyyətdə olmuş qolu.
Haqqında
Arşaklərin kiçik qolu Atropatenada II Artabanın oğlu Vonondan başlayaraq III Artaban və sonra gələn hökmdarlar Atropatenanın hərbi nöqteyi-nəzərdən gücləndirməyə səy göstərmişlər. Bu hökmdarlar qüvvətli ölkələrlə iqtisadi-ictimai, bəzi hallarda isə diplomatik əlaqələr yaradırdılar. Atropatena hökmdarları e.6-cı ilindən – 224-cü ilə kimi olan Arşakilərin kiçik qolu hakimiyyət başında gələndən öz hakimiyyətlərinin sonuna kimi öz müstəqilliklərini qoruyub saxlaya bilmişlər. Bununla belə Atropatena hökmdarlarının bəzi hallarda az miqdarda olsa belə Parfiyaya xərac verdikləri də məlumdur. Bunun müqabilində isə parflar Atropatenanın daxili işlərinə qarışmır və Atropatenanın daxili qayda-qanununa toxunmurdular. Həmçinin Atropatena şahları öz müstəqilliyini qoruyub saxlamaq məqsədiylə parfiyalılar əleyhinə romalılarla qohumluq əlaqələri yaradıb, diplomatik müqavilələr də bağlayırdılar.
Atropatenada Arşakilərin hakimiyyəti Vanondan başlamışdır. Atropatena hökmdarı III Artabanın (b.e. 10 – 40 – cı illəri) anası IV Fraatın qızı, atası isə Atropatena hökmdarı olmuşdur. Beləliklə Atropatena Arşakiləri III Artabandan başlayaraq Ermənistanda olduğu kimi, bütün İranda parfiyalıların hakimiyyətinin son dövrünə qədər hakimiyyət başında olmuşlar.
Hakimiyyət illəri
Atropatenanın Arşakilər sülaləsindən olan hökmdarları aşağıdakılardır:
Eramızın 224 – cü ilində Artaban V Ərdəşir Sasani tərəfindən məğlub edilməsi ilə Atropatena Arşakilərinin hakimiyyətinə son qoyulmuşdur.
Erigeron delphinifolius
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
161 (ədəd)
Yüz altmış bir — say sistemində ədədlərdən biridir. Yüz altmışdan sonra, yüz altmış ikidən əvvəl gəlir.
Yeni iqtisadi siyasət
Yeni iqtisadi siyasət — 1920-ci illərdə Sovet Rusiya və SSRİ-nin iqtisadi siyasəti.
Vətəndaş müharibəsi illərində yürüdülən və Rusiyanı iqtisadi tənəzzülə uğratmış "hərbi kommunizm" siyasətini dəyişdirən YİS 14 mart 1921-ci ildə RK(b)P-nin 10-cu Qurultayı tərəfindən qəbul edilmişdir. Yeni iqtisadi siyasət milli iqtisadiyyatın bərpası ilə, xüsusi sahibkarlığın tətbiqinə və bazar münasibətlərinin canlandırılmasına yönəlmişdi. YİS-in əsas məzmunu kənddəki əlavə profisitin vergi ilə əvəz olunması, (taxılın 70% -ə qədəri artıq profisitlə, təxminən 30% -i artıq vergi ilə tutulmuşdur), bazarın istifadəsi və müxtəlif mülkiyyət formaları, güzəştlər şəklində xarici kapitalın cəlb edilməsi və pul islahatlarının aparılması (1922–1924) idi. Nəticədə rubl tədavül olunan valyutaya çevrildi.
Aruba muzeylərinin siyahısı
Bu məqaləyə Aruba muzeylərinin siyahısı daxil edilmişdir. Hal-hazırda Arubada səkkiz muzey fəaliyyət göstərir.
Eyr yarımadası
Eyr yarımadası — Avstraliyanın cənubunda yerləşən yarımada. Ölkənin ayrıca bir regionu.
Coğrafiyası
İqlim baxımından qərb rayonları quraq, cənub rayomnları isə mülayimdir. Yay ayları orta temperatur 25—29 °C, daxili rayonlarda 34 °C, qış ayları isə 15—18 °C olur. Noyabrdan aprelə qədər Eyrdə meşə yanğınları müşahisdə edilir.
Yarımada ərazisində Linkoln, Koffin-Bey, Qoler Reynciz milli parkları vardır.
Tarixi
Eyr yarımadası hələ qədim zamanlardan avstraliya aborigenlərinin məskəni olmuşdur. Avropalıların burada peyda olması ilə onların sayında azalma müşahidə edilmişdir. Avropalılar burada yollaer salır, yaşayış məskənləri inşa edir, limanlar istifadəyə verirlər. 1850-ci ildə Port Linkolndan 15 şimalda avstraliyada aborigenlər üçün ilk tədris mərkəzi açılır. Bu mərkəz 1984-cü ilə qədər fəaliyyət göstərmişdir. Hazırda aborigenlər 4 yaşayış məntəqəsində cəmləşmişlər: Port Linkoln, Sedyuna, Kunibba və Yalata.
Yarımadanı ilk dəfə hollandiyalı Piter Neyts 1627-ci ildə kəşf etmişdir. 1802-ci ildə isə britaniyalı Metyui Flinders 3 ay ərzində yarımadanın xəritəsini tərtib etmişdir. Elə bu ərəfələrdə [fransız Nikolya-Toma Boden öz araşdıərmasını aparmışdır. 1840—1841-cü illərdə yarımada detallı şəkildə Dedvard con Eyr tərəfindən araşdırılır. Yarımadanın kənd təsərrüfatına yararlı olması ilə əhali buraya axışır.
Əhali
Yarımadanın əsas yaşayış məntəqələri — Port Linkoln (cənub), Port Oqasta və Uayalla (şimal-şərq), Sedyuna (şimal-qərb).
Bulbophyllum flavescens
(Bulbophyllum flavescens) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Tim Dankan
Tim Dankan, karyerasını başa vurmuş, 19 il NBA komandalarından olan San-Antonio Spörs forması geymiş peşəkar amerikalı basketbolçu. Tim Dankan NBA tarixində ilk 3 mövsümdə liqanın bütün simvolik komandalarına düşən 2–ci basketbolçudur.
Həyatı
1976-cı ildə anadan olan Dankan basketbolla 9-cu sinifdən məşğul olmağa başlayıb. Uşaqlıqda üzgüçülüyə gedən Tim 400 metr məsafəyə sərbəst üsulda öz yaş qrupunda ölkə çempionu olub. Lakin 1989-cu ildə Xyuqo Uraqanı hovuzu yararsız hala gətirdikdən sonra o üzgüçülüklə vidalaşır.
Veyk Forestdə psixolgiyadan təhsil alan Dankan soyuq silah kolleksiyası toplayır. Onun kolleksiyasında hətta uzunluğu 92 santimetr olan Samuray qılıncı da var.
San-Antonio Spörs komandasının bütün ev oyunlarında xeyriyyə məqsədilə 25 bilet alaraq azarkeşlərə verən Dankan 2000-ci ildə boulinq turniri təşkil edərək, oradan əldə edilən 100000 dolları xarçənglə mübarizə edən xəstəlik fonduna yönəldib. Həmçinin bir neçə şirkətlə reklam müqavilələrindən gələn gəliri də ehtiyacı olan xərçəng xəstələrinin müalicəsinə ünvanlayıb. Bundan əlavə ənənəvi qolf turniri təşkil edərək mənfəəti Kids sorts Netvork təşkilatına keçirir.
Karyerası
1997-ci il NBA seçmələrində 1-ci sıradan San-Antonio Spörs tərəfindən seçilərək NBA həyatına başlamış və karyerasının sonuna qədər bu komandanın formasını geymişdir.
1999-cu ildə pleyoff mərhələsinin ən dəyəli basketbolçusu seçilib. 1 il əvvəl isə NBA-nın ən yaxşı debütantı olan Dankan Amerika Birləşmiş Ştatlarının komandasının tərkibində Sidney Olimpiya oyunlarının seçmə turnirində iştirak edib. Olimpiadaya yollanacaq heyətə dəvət alsa da zədə Avstraliyada çıxış etməyə imkan verməyib. Kiçik bacısı Trişia 1988-ci ildə keçirilən olimpiya oyunlarında iştirak edib. Ancaq ABŞ yox, o Vircin adalarını üzgüçülük yarışlarında təmsil edib. Dankan 2 dəfə müntəzəm çempionatın qalibi olub. Bundan əlavə Tim Dankan 13 dəfə ulduzlar görüşündə iştirak edib. 4 qat NBA çempionu həmçinin Olimpiya oyunlarının bürünc və Universiadanın qızıl mükafatçısıdır.
Cahangir Kərimov
Kərimov Cahangir Abbas oğlu (18 iyul 1923, Bakı-22 fevral 2015,Moskva— görkəmli Rusiya hüquqşünası, hüquq elmləri doktoru, professor, Rusiya Elmlər Akademiyasının (REA) (1966-cı ildən) müxbir-üzvü, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) (1967-ci ildən), Sirbiya Elmlər və İncəsənət Akademiyasının, Finlandiya Elmlər və Ədəbiyyat Akademiyasının, Çernoqoriya Elmlər və İncəsənət Akademiyasının, Rusiya İctimai Elmlər Akademiyasının, Beynəlxalq İnformasiya Prosesləri və Texnologiyaları Akademiyasının, Rusiya Federasiyasının Siyasi Elmlər Akademiyasının, Beynəlxalq İnformatizasiya Akademiyasının akademiki, Qonkonq Beynəlxalq Hüquq və İqtisadiyyat İnstitutunun Fəxri prorektoru, SSRİ Dövlət Mükafatı laureatı, Rusiya Elmlər Akademiyasının İctimai-Siyasi Tədqiqatları İnstitutunun, Moskva Dövlər Hüquq Akademiyasının Baş Elmi işçisi, Rusiya Elmlər Akademiyasının İctimai Elmlər şöbəsinin üzvü.
Həyatı
Cahangir Kərimov 1942-ci ildə Bakı Zenit artilleriyası hərbi məktəbini bitirdikdən sonra Zaqafqaziya cəbhəsinə göndərilir və Böyük Vətən müharibəsinin iştirakçısı olur. 29 may 1946-cı ildə Ordu sıralarında tərxis olunur. 1946-cı ildə Ümumittifaq Hüquq Qiyabi İnstitutunu bitirir, 1950-ci ildə namizədlik, 1961-ci ildə doktorluq dissertasiyalarını müdafiə edir.
Honduras bayrağı
Mənası
Mavi zolaqlardan biri Atlantik okeanı, digəri isə Sakit okean ilə əlaqəlidir.
Cahangir Kərimov
Həyatı
Hüquq elminin, sosial planlaşdırma və idarəetmə, dövlət və hüquq nəzəriyyəsinin fəlsəfi problemləri üzrə mütəxəssisdir. Elmi işləri Ümumi hüquq nəzəriyyəsi(hüquq sosiologiyası və hüquq fəlsəfəsi), qanunverici texnika, hüquq psixologiyası, hüquqi kibernetika, hüquq pozuntularının kompleksi profilaktikasına həsr edilib.
SSRİ-nin, xarici ölkələrin orden və medalları ilə təltif olunub.
Cahangir Kərimov 700-də artıq elmi broşür, məqalə, 40 monoqrafiyanın müəllifidir. 22 fevral 2015-ci ildə Moskva şəhərində vəfat edib.
Su pərisi
Su pərisi – belindən yuxarısı dişi bir insan görünümündə olan amma eyni zamanda bir balıq quyruğuna sahib mifoloji varlıq. Həmçinin bir heraldika məxluqudur. Obrazı "Min bir gecə" nağıllarında da var. Eləcə də Varşava və Norfolk (ABŞ) şəhər gerblərində təsvir edilib.
Həmçinin bax
Su pərisi
Saqareco
Saqareco — Gürcüstanda şəhər. Kaxetiya regionunda yerləşir. Tbilisidən 58 km şərqdə yerləşir, əhalisi 2014-ci ildə aparılmış siyahıya almaya əsasən 10.871 nəfərdir. Tarixi mənbələrdə ilk dəfə onun adı 11-ci əsrdə Tvali kimi keçmişdir. 1962-ci ildə şəhər statusunu əldə etmişdir. İqlimi mülayim-kontinentaldır, illik yağıntı miqdarı isə 500–700 mm civarındadır. Şəhərdəki təsərrüfat üzüm emalı müəssisələrindən ibarətdir. Şəhərdə cəmi 3 çaxır istehsal edən müəssisə var.
Tahir Kərimov
Tahir Abuzər oğlu Kərimov — Salyan Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı (2011–2016), Daşkəsən Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı (2006–2011).
Həyatı
Tahir Kərimov 1961-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Sədərək kəndində anadan olub. Azərbaycan Dövlət Xalq Təsərrüfatı İnstitutunu bitirib.
1981–1989-cu illərdə Azərbaycan Respublikası Mənzil Kommunal Nazirliyinin mənzil Kommunal kontorunda fəhlə, çilingər, əmtəəşünas, iqtisadçı, şöbə rəisi, mühasib, baş mühasib vəzifələrində işləyib.
1989–1991-ci illərdə Sənaye Tikinti Birliyində baş mühasib vəzifəsində çalışıb. 1991–1995-ci illərdə "Ümid" İstehsalat Assosiasiyasının Prezidenti olub. 1995–2001-ci illərdə H. Z. Tağıyev adına balıqhisləmə zavodunun direktoru vəzifəsində çalışıb.
2001–2002-ci illərdə "Caspian Fish" LTD şirkətinin baş direktoru vəzifəsində işləyib. 2003–2006-cı illərdə H. Z. Tağıyev adına Balıqhisləmə zavodunda direktor və idarə heyətinin sədri vəzifələrini icra edib. 2006–2011-ci illərdə Daşkəsən Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsində çalışıb.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 18 fevral 2011-ci il tarixli Sərəncamı ilə Salyan Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsinə təyin edilmiş, 4 mart 2016-cı ildə isə həmin vəzifədən azad edilmişdir.
Ailəlidir, 4 övladı var.
Yırtıcı quşlar (DC Comics)
Yırtıcı quşlar — DC Comics tərəfindən nəşr edilən komiks kitablarında görünən uydurma qəhrəman dəstəsidir.
Zanbaqçiçək maqnoliya
Təbii yayılması:
Mərkəzi və Qərbi Çində yayılmışdır. Avropada 1790-cı ildən becərilir.
Botaniki təsviri:
2-3 m hündürlükdə şar formalı koldur. Açıq boz rəngli, hamar qabıqla örtülmüşdür. Cavan zoğlarının uc hissələri əvvəlcə tüklü olur, sonradan çılpaqlaşır, qışa yaxın dövrdə isə tünd yaşıl, çox işıq olan tərəfdə isə qonur rəngli olub, tək-tək mərciməklərə malikdir. Yarpaqları enli-ellipsvari və ya tərs- yumurtavaridir. Təpə tərəfdən tünd yaşıl, alt tərəfdən açıq yaşıl rəngli, yaxşı gözəçarpan damarlanmaya malik, uzunluğu 15-20 sm, eni isə 8-10 sm-ə çatır. Çiçəkləri ensiz piyaləvari formalı, qoxusuz xaricdən qırmızımtıl, daxildən isə ağ rəngdə olub, qısa və yoğun çiçək saplağı üzərində yerləşmişdir. Çiçəkyanlıqları 6-9 hissədən ibarətdir. Xarici ləçəkləri neştərşəkilli olub, uzunluğu 2-3 sm, eni isə 0,8-1 sm-ə bərabərdir. Daxili ləçəkləri isə uzunsov, tərs-yumurtavari və şişkindir. Uzunluğu 9,5-10,5 sm, eni isə 2,5-3,5 sm-dir. Erkəkcikləri çoxdur, uzunluğu 9 sm-ə çatır. Çiçəkləmə mart-aprel, bəzən isə may aylarında - yarpaqlar əmələ gələn dövrdə başlayır. Meyvələrinin uzunluğu 6,5-8 sm, qalınlığı 2-2,5 sm olub, sentyabr-oktyabr aylarında yetişir. Toxumlarının uzunluğu 10 mm, eni isə 5 mm-ə çatır. Çox hallarda kütləvi çiçəkləmədən sonra yayda (avqust) və yaxud payızın əvvəllərində yenidən çiçəkləyir. Çox nadir hallarda az miqdarda meyvə verir.
Ekologiyası:
Rütubətli torpağı sevir. Şaxtaya davamsızdır.
Azərbaycanda yayılması:
Bakı, Gəncə, Zaqatalada mədəni şəraitdə becərilir.
İstifadəsi:
Abşeronda və bəzi rayonlarda bağ və parklarda mədəni şəraitdə becərilir.
Mənbə
Azərbaycan Dendroflorası III cild-Bakı:"Elm",2016,400 səh. T.S.Məmmədov
Jaba Dvali
Jaba Dvali (8 fevral 1985-ci il, Tbilisi, Gürcüstan SSR, SSRİ) — Gürcüstan milli futbol komandasının və "Dinamo Tbilisi" klubunun futbolçusu. Hal-hazırda icarə əsasında Azərbaycanın "Qarabağ" klubunun heyətində çıxış edir. Hücumçu mövqeyində oynayır.
Karyerası
Jaba Dvali 2004-cü ildə "Dinamo Tbilisi" peşəkar karyerasına başlayıb. İndiyə kimi Gürcüstanın "Sioni Bolnisi", "Çikura Saçxere", "Olimpi Rustavi", "Zestafoni" və Moldovanın "Daçiya Kişinyov" klubunda oynayıb. 2014-cü ilin qış transfer pəncərəsində Azərbaycanın "Qarabağ" klubu ilə 2013-2014 mövsümünün sonuna kimi müqavilə imzalayıb.
Sonqmi qətliamı
Sonqmi qətliamı (Thảm sát Sơn Mỹ) və ya Mi Lai qətliamı (Thảm sát Mỹ Lai) — 1968-ci ilin 16 mart tarixində ABŞ Silahlı Qüvvələri tərəfindən Cənubi Vyetnamın Sonq Tin bölgəsindəki silahsız əhaliyə qarşı törədilən kütləvi qətl. 347 ilə 504 arasında silahsız insan ABŞ ordusunun C Bölüyü, 1-ci Batalyonu, 20-ci Piyada Alayı və B Bölüyü, 4-cü Batalyonu, 3-cü Piyada Alayı, 11-ci Briqadası və 23-cü Piyada Diviziyası tərəfindən qətlə yetirilmişdir. Qurbanlar arasında kişilər, qadınlar, uşaqlar və körpələr var idi. Aralarında 12 yaşında uşaqların da olduğu qadınların bəziləri kütləvi zorlanmış və bədənləri kəsilmişdi. 26 əsgərlə bağlı məhkəmə prosesi keçirilsə də, onlardan yalnız C Bölüyü taqım lideri, leytenant Uilyam Kelli təqsirləndirildi. 22 kəndlinin ölümündə təqsirli bilinən Kelliyə ömür boyu həbs cəzası verilsə də, o sadəcə üç il yarım ev dustağı oldu.
Quanq Nqay bölgəsindəki Sonqmi kəndinin iki obasında baş verən bu müharibə cinayəti sonralar "Vyetnam müharibəsinin ən şok edici epizodu olaraq" adlandırıldı. Bu obalar ABŞ Ordusunun topoqrafik xəritələrində Mi Lai və Mi Xe olaraq işarələnmişdi.
Bu ərazidəki obalar və kəndlərdən ABŞ Ordu jarqonunda Pinkvill olaraq bəhs edildiyindən qətliam əvvəllər Pinkvill qətliamı olaraq adlandırılırdı. Sonralar ABŞ Ordusu məsələylə bağlı təhqiqatlara başlayanda medya bu adı Sonqmidəki qətliam olaraq dəyişdirdi. Hal-hazırda hadisə ABŞ-də Mi Lai qətliamı olaraq bilinir və Vyetnamdakı Sonq Mi qətliamı olaraq adlandırılır.
İnsident 1969-cu ilin noyabrında ictimailəşməyə başlayanda qlobal qəzəbə səbəb oldu. Hadisə ABŞ ordusunun törətdiyi ölüm miqyası və məsələni ört-basdır etmə cəhdləri ortaya çıxanda ABŞ-də ölkənin Vyetnam müharibəsinə müdaxiləsinə qarşı olan etirazları müəyyən dərəcədə artırdı. Başlanğıcda qırğını dayandırmağa və gizlənən mülki insanları xilas etməyə çalışan üç ABŞ hərbçisindən danışılmadı və hətta bu əsgərlər Konqresin Silahlı Qüvvələr Komitəsinin sədri Mendel Rivers da daxil olmaqla bir neçə ABŞ konqresmenini tərəindən xain kimi lənətləndi. Yalnız 30 il sonra biri ölümündən sonra tanıdıldı və müharibə zonası içərisində döyüşçü olmayan əhalini qoruduğu üçün təltif edildi. Mi Lai qətliamı Cənubi Koreyada 18 il əvvəl törədilən No Qun Ri qətliamı ilə birlikdə 20-ci əsrdə ABŞ ordusunun törətdiyi və bilinən ən böyük qırğınlardan biridir.
Herero və Namaka soyqırımı
thumb|300px|Hererolar, almanlar tərəfindən zəncirlənmiş Hererolar. 1904-cü il Herero və Namaka qətliamı ya genosidi — 1904-cü ildə Herero və Namakalılara qarşı Almaniyanın törətdiyi qətliam. 1904-1905-ci illərdə Kayzer Almaniyasının müstəmləkə ordusu tərəfindən Almaniyanın Cənub-qərbi Afrika müstəmləkəsində 65000 (80%) Herero və 10000 (50%) Namakalı qəddarcasına məhv edilmişdir. 1985-ci il də BMT məruzəsində bu qətliam nasistlərin törətmiş olduqları yəhudi qətliamına oxşar genosid aktı kimi qiymətləndirilmişdir. 2004-cü ildə Almaniya Namibiyada törətdiyi genosidi tanımağa məcbur olmuşdur. 1884 cö ildə Britaniya Namibiyadan geri çəkildikdən sonra, Almaniya ərazini öz protektoratına götürdükdən sonra, yerli əhalini qul kimi istismar edərək, bütün resursları xüsusilə almaz yataqlarını öz əlinə keçirmişdir.
Bu soyqırım nəticəsində 75 min Herero və Namakalı qətlə yetirilmişdi. Bu qətliama da bütün dünya susmuşdur.
Siracəddin Səkkaki
Sekkaki (d. 1159 (1160) - ö. 1229) — çağatayca yazan şair. Həyatının ilk dövrlərində metal işləmə sənətiylə məşğul olduğu üçün Sekkaki nisbəsiylə anılmışdır. Nisbəsiylə bağlı başqa fərziyyələrdə vardır.
Haqqında
Doğum və ölüm tarixləri bilinmir. Həyatı haqqında yetərli bilgi yoxdur. Müasiri Yaqut əl-Həməvi Səkkainin başqa qələm ilə fiqh olmaqla, ərəb dili və ədəbiyyatı, bəyan,əruz və şer kimi müxtəlif elmlərdə çox usta olduğunu və karvanlar vasitəsiylə şöhrətinin hər yerə yayıldığını bildirmişdi. Lakin dövrün qarışıqlığına görə, həyatı barədə bəzi məlumatlar ya dövrümüzə heç çatmamış, ya da çox təhrifə məruz qalaraq çatmışdır.
Çağdaşı Yâkūt el-Hamevî’nin, Sekkâkî’nin başta kelâm ile fıkıh olmak üzere Arap dili ve edebiyatı, meânî, beyan, aruz ve şiir gibi çeşitli ilimlerde uzman, kervanların namını yaydığı asrın üstünlerinden biri olduğunu söylemesi (Muʿcemü’l-üdebâʾ, XX, 59) onun çağında şöhreti her tarafa yayılmış bir âlim kabul edildiğini gösterse de Moğol istilâsının karışık dönemlerinde yaşamış olması hayatının karanlıkta kalması, hikâye ve efsane kabilinden bazı anekdotların biyografisinde yer alması neticesini doğurmuş olmalıdır.
Böyük Teymur imperiyası hökmdarlarından Xəlil Sultan (1405-1409) və Uluq bəyin (1409-1449) saray şairi olaraq Səmərqənddə qalmışdır.
Sekkaki Miftahul-ulum adlı əsəri ilə ərəb bəlağətində yeni cığır aşmış və dövrünün zirvəsini müəyyən etmiş şəxsdir. Əslindı sarf, nahiv və bəlağət olmaqla, 3 hissədən meydana gələn əsərdə "ədəb elmləri" adını verdiyi və bir-birləri ilə əlaqəli gördüyü 12 elmdən bəhs etmişdir.
Çingiz xanın nəslindən gələn Çağatay xan Sekkakinin məşhurluğunu eşitmiş və onu sarayına müşavir olaraq qəbul etmişdir. Onun Çağatay xan ilə olan münasibəti bəzi qaynaqlarda əks olunmuşdur. Başda vəzir Qütbütdin Həbəş Amid olmaqla, saray və dövlət orqanlarının Sekkakinin Çağatay xan qatındakı etibarını qısqanmalarına görə, ortaya çıxan münaqişələr nəticəsində o, həbsə atılmış və burad a3 il qaldıqdan sonra 1229-cu ildə vəfat etmişdir.
Bu hökmdarlara və məşhur dövlət adamı Arslan Xoca Tarxana qəsidələr təqdim etmişdir. Divanın bu gün bilinən tək nüsxəsi İngiltərədə, Londonda British Museumda saxlanılır. Sekkaki qəzəllərində sevgilinin gözəlliyini, özünün ümidsiz sevgisini dilə gətirmişdir. Şerləeində xalq dilindən alınan deyim və atalar sözlərinə də çox sayda yer ayırmışdır. Sekkakinin divanı Daşkənddə 1958-ci ildə yayımlanmışdır.
Devid Kulthard
Devid Marşal Kulthard – şotlandiyalı Formula 1 pilotu. 1994–2008-ci illər arasında "Vilyams" (Willams), "Maklaren" (Mclaren), Red Bull komandalarının tərkibində çempionatlarda iştirak etmişdir. Kulthard heç bir zaman dünya çempionu olmasada dövrünün ən güclü pilotlarından biri hesab edilir.
Bioqrafiyası
Devid Kulthard 27 mart 1971-ci ildə Şotlandiyanın Tvinholm şəhərində anadan olmşdur. Atasının nəqliyyat şirkətinə sahib olması və kartinqə (kart adlanan kiçik avtomobillərlə keçirilən yarış) marağı Devidin uşaqlıqdan avtoidmana marağının yaranmasına səbəb olmuşdur. o 10 yaşından etibarən kartinq üzrə keçirilən bir çox çempionatlarda iştirak edirdi. 1983–1986-cı illər arasında 4 dəfə gənclər arasında Britaniya çempionu olur.
1989-cu ildə Formula Ford yarışında birinci olan Devid mösüm sonu "İlin ən yaxşı gənc pilotu" mükafatına layiq görüldü. 1991-ci ildə Formula 1 yarışlarına keçid üçün pilləkən rolunu oynayan Formula 3000 yarışında iştirak etməyə başladı. Onun bu səviyyədə ən yüksək göstəricisi 1993-cü ildə qazandığı üçüncülük oldu.
Williams komandasında
1990-cı ildə Devid ilk dəfə bolid sükanı arxasına oturdu. Bu Mclaren şirkətinin hədiyyəsi idi. Kulthardın ilk komandası Üilliams oldu. Əslində buna kimi Benetton-Ford komandası da Devidi yoxlasa da müqavilə təklif etməmişdi. Kulthard Uilliams komandasında test-pilot kimi çıxış etməyə çaşladı. 1994-cü il San Marino Qran-prisində Ayrton Sennanın ölümündən sonra Kulthard onu əvəz etdi. 29 may 1994-cü il də o ilk yarışında – İspaniya qran-prisində iştirak etdi. O bu qran-pridə ilk uğuruna imza ataraq yarışların birində 5-ci oldu. Bir müddət Kulthard komandada yerini daha məşhur və təcrübəli olan Naycel Menselə buraxmalı oldu. Ancaq o yenidən komandanın yarış pilotlarından birinə çevrilə bildi. 1995-ci ildə komanda onunla hərtərəfli müqavilə bağladı. Həmin il keçirilən Portuqaliya Qran-prisindəki qazandığı qalibiyyət Kulthard ilk qələbəsi oldu. Ancaq təcrübəsizlik səbəbi ilə yarışlarda etdiyi bir neçə Kulthardın 1996-cı ildə Üilliamsdan ayrılmasına səbəb oldu. Pilot Mclaren-ə keçdi.
Mclaren komandasında
Növbəti 1998-ci il sezonu Mclaren komandası üçün çox uğurlu oldu. Onların iki pilotu Xakkinen və Kulthard bir çox yarışlarda ilk 3-lükdə qərar tutdular. Kulthard bütün mövsüm boyu 2-ci rolu oynayır və Xakkinenin çempion olması üçün ona kömək edirdi. Məsələn, Avstraliya qran-prisində Sonuncu halqaya daxil olanda Kulthard lider olsada yenidən boksların qərarï ilə Xakkinenin onu keçməsinə şərait yaratdı. Bu hadisə çox böyük tənqid və mübahisələrə səbəb oldu. Bəzi mənbələr artıq yarışdan əvvəl Xakkinen və Kulthard arasında razılıq olduğunu bildirdilər. FİA isə öz növbəsində sanksiya tətbiq etmədi. 6 dəfə 2-ci, 2 dəfə 2-ci olan Kulthard mövsümü 56 xalla 3-cü yerdə başa vurdu.
1999-cu il mövsümündə Kulthard San-Marino və İspaniya qran-prilərində birinciliyi müvafiq olaraq komanda yoldaşı Xakkinenə və Şumaxerə uduzdu. Böyük Britaniya qran-prisini Kulthard sezonda ilk qələbəsini qazandı. Mihael Şumaxerin ayağı qırıldıqdan sonra yarışdan ayrılması şotlandiyalının çempionluğu üçün yolunu çox rahatlaşdırdı. Avstriya qran-prisində Kulthard Xakkineni qabaqlayaraq birinciliyə çıxdı (Xakkinen Kulthardla toqquşaraq trasdan çıxdı). Ancaq o pit-stopda Eddi İrvayna uduzaraq ikinci oldu. Belçika Qran-prisində qazanılan qələbədən sonra Kulthard çempionluğa əsas namizədlərdən birinə çevrilmişdi. Ancaq sonuncu yarışları uğursuz keçirərək 48 xal toplayan pilot yalnız 4-cü ola bildi.
2000-ci il mövsümündə Kulthard 3 dəfə qalib gəlir və daha 8 dəfə podiuma çıxdı. Lakin bu il Mihael Şumaxer üçün çox uğurlu keçdi və o çempion oldu. Kulthard çox az fərqlə Xakkinendən geri qalaraq 3-cü yerdə qərarlaşdı.
2001-ci il mövsümündə də Kulthard çempionluğa əsas namizədlərdən biri idi. Xakkinenin uğurlu çıxışları fonunda o komandasının liderinə çevrilmişdi. Ancaq Mihael Şumaxerin fenomenal çıxışı ona çempionluğa daşıda. Kulthard isə xal baxımdan alman pilotdan çox geri qalsada 2-ci oldu. Mövsümün sonu 5-ci yeri tutan Xakkinen Formula 1-dən getdi. Kulthardın yeni mövsümdən komanda yoldaşı Kimi Raykkönen olacaqdı.
Kulthard 2002-ci ildə yalnız Monako qran-prisində Şumaxeri qabaqlayaraq qalib gəldi. Digər yarışlarda uğurlu çıxış etməyən pilot 41 xalla 5-ci yeri tutdu və podiumdan kənarda qaldı. Kulthard ildən-ilə nəticələrini pisləşdirdi. Beləki 2003-cü ildə o yalnız Avstraliya qran-prisində qalib gəldi. Çempionatda qazandığı 7-ci yerdən sonra mətbuat onun yaxın zamanlarda Mclaren-i tərk edəcəyini yazdılar. Mclaren komandası isə Kulthardla müqavilənin pozulmayacağını bildirdi. Kimi Raykkönen Mclarenin yeni liderinə çevrilməkdə idi.
Mclaren-dəki son ilində Kulthard heç bir qran-pridə qalib gələ bilmədi. Mövsümün sonu 10-cu olan pilot müqaviləni müddətini uzatmadı və Red Bull-a keçdi.
Red Bull komandasında
Gənc Red Bull komandası Kulthardla müqavilə bağlamaq onun təcrübəsindən istifadə etmək istəyirdilər. 2005-ci il mövsümündə pilot 24 xal topladı ki, bu Avstriya komandası üçün böyük uğur oldu. Növbəti 2006 mövsümündə Kulthard 14 xal qazandı. Eyni xal növbəti mövsümdə təkrarlandı. Karyerasının sonuncu ilində Kulthard 8 xal topladı.
Şəxsi həyatı
Devid Kulthard hal-hazırda Monakoda yaşayır. 2000-ci ilə pilot sevgilisi ilə birlikdə helikopter qəzasına uğradı. Qəzada hər iki pilot həyatını itirsədə Kulthard və sevgilisi sağ qaldı. 2006-cı ildə o Formula-1 yarışlarında çalışan belçikalı jurnalist Karen Minye ilə nişanlandı. Cütlüyün 2008-ci il doğumlu oğlan övladları var. Kulthard tez-tez Qran-prilərdə qonaq kimi iştirak edir. Sahib olduğu Monako otellərindən birinin pəncərələri Monako Qran-prisinin avtodromuna açılır.
İqtisadi möcüzə
İqtisadi möcüzə — hansısa ölkənin və ya regionun müəyyən zaman ərzində sürətli iqtisadi inkişafını bildirmək üçün istifadə olur.
Bulbophyllum flavicolor
(Bulbophyllum flavicolor) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Babək
Həyatı
Babəkin həyat və fəaliyyəti ilə bağlı olan başlıca əsər Baqid ibn Əmr ət-Təmiminin "Babəkin tarixi" əsəridir. Dövrümüzə qədər gəlib çatmamış bu əsər haqqında X əsr ərəb müəllifi İbn İshaq ən-Nədim özünün "əl-Fehrist" əsərində məlumat vermişdir.
O, təqribən 798-ci ildə Ərdəbil yaxınlığındakı Bilalabad kəndində doğulmuşdur. Onun atasının adı Abdulla idi. Əbu Hənifə Dinavərin "Əxbar-ət tival" adlı əsərində isə belə yazır: "Babək Əbu Muslimin qızı Fatimənin oğlu Mutəhərrin övladından biridir. Və xurrəmiyidən olan Fatimiyə qəbiləsi ona mənsubdur". Bu ad sırf ərəb mənşəli olduğundan belə güman edilir ki, o, müsəlman olub. Babəkin atası Azərbaycanda yaşayır və bitki yağı alveri ilə məşğul olurdu. Babəkin anası ilə də o, yağ satarkən Bilalabad kəndində tanış olmuşdu. Abdulla evləndikdən sonra da Azərbaycanın hər yerində yağ alveri edirdi. Bir dəfə Ərdəbil yaxınlığında ikən quldurların hücumuna məruz qalır və evə qayıdandan sonra aldığı yaralardan vəfat edir. Onun dul qadını iki uşağı — Həsən və Abdulla ilə tək qalır. Böyük oğlu Həsən sonralar Babək adı ilə məşhurlaşır.
Babək on yaşına çatanda anasına kömək etmək üçün naxıra gedir. Bir neçə il sonra Babək karvanlara qoşulub, Azərbaycanın hər tərəfini gəzir. Bu gəzintilər zamanı ölkənin coğrafiyasına yaxından bələd olması sonralar ona ərəblərin nizami orduları ilə vuruşlarda çox kömək eləyir. Az sonra Babək Təbrizə gedir. Burada xürrəmilərin təlimi ilə tanış olur. On səkkiz yaşında Təbrizi tərk edərək, anasının yanına Bilalabada qayıdır.
Bilalabad yaxınlığındakı Bəzz adlanan keçilməz dağ qalasında varlı vilayət hakimi, Cavidan ibn Sührək deyə çağrılan bir xürrəmi yaşayırdı. O, yerli xürrəmi təşkilatına başçılıq edirdi. Əbu İmran adlı qonşu feodalla (o da xürrəmi idi) daimi düşmənçiliyi Cavidanı həmişə döyüş hazırlığı vəziyyətində saxlayırdı. Bir dəfə qış vaxtı Zəncanda mal-qarasını satıb qalaya qayıdarkən Cavidan yolda qar fırtınasına düşür. Onun dəstəsi sığınmaqdan ötrü Bilalabada dönür və təsadüf üzündən Babəkin anasının evinə düşürlər. Babəklə görüşü Cavidanı bərk təəccübləndirir. O, ucqar kənddəki bu kasıb kəndli daxmasında öz yaşından çox-çox qabağa getmiş belə yüksək fərasətli bir cavanla rastlaşacağını gözləmirdi. Buna görə də götür-qoy etmədən Babəki öz dəstəsinə dəvət edir. Babək anasının tənhalığını səbəb gətirərək, bu təklifə razılaşmır. Onda Cavidan Babəkin anasına oğlunu buraxmasından ötrü ağız açır və ayda ona beş-on dirhəm göndərəcəyini vəd edir. Anası razı olur və səhər tezdən Babək döyüşçü yoldaşları ilə Bəzz qalasına yola düşür.
Babək buradakı malikanələrin idarəçisi işlədiyi az bir vaxtda Cavidanın və yoldaşlarının böyük hörmət və rəğbətini qazanır. Belə ki, Cavidan Əbu İmranla toqquşmalarının birində həlak olarkən onun xanımı döyüşçülərin hamısını toplayaraq, Cavidanın vəsiyyətini çatdırır: "Yoldaşlarıma xəbər ver-bilirəm ki, bu gecə ölməliyəm — de ki, ruhum mənim cismimdən Babəkin bədəninə keçir. Onun ruhuna qovuşur və o sizin yardımınızla elə qüdrətin sahibi olacaq ki, bizim heç birimiz hələ yetə bilməmişik, dünyanın ən güclü şəxslərini yenəcək, sizin aranızdakı ən mağmınlar iftixar, alçaldılmışlar yüksəliş tapacaq."
Xürrəmilər hərəkatına rəhbərliyi
Cavidanın varisi olduqdan sonra o, Bəzzdə yerləşən xürrəmilər icmasına başçılıq edir və özünə Babək adını götürür. Cavidanın dövründə Azərbaycan bu mübarizənin mərkəzinə, Bəzz isə xürrəmilərin paytaxtına çevrilmişdi.
Xürrəmi icmasının rəhbəri olduqdan sonra Bəbək qətiyyətli fəaliyyətə keçir. O, öz xürrəmiləri qarşısında ərəbləri qovmaq və ədaləti bərpa eləmək vəzifəsi qoyur. Şərtləşdirilmiş işarə üzrə Babəkin tərəfdarları Bəzz qalasının əhatəsindəki bütün ərəblərin və onların tərəfində duranların başlarını kəsirlər. Bundan sonra üsyan o biri vilayətlərə də yayılır. Az sonra təqribən bütün Azərbaycan ərazisi xürrəmilərin əlinə keçir. Buradan dalğa şimala-Arrana və Cənub-Şərqə — Cibəl və Xorasana yayılır. Babək hər yerdə eyni ssenari üzrə hərəkət edir. Bütün tutulmuş mövqelər dağıdılır, hərbi qarnizon, ərəb əhalisi və onlara tərəf duranlarsa amansızlıqla qılıncdan keçirilir. Babəkə qarşı çıxan yerli feodallar da məhv edilirlər.
Xəlifə Məmun Babəkin üstünə nizami ordu göndərir. Lakin iş çox qəlizləşdiyindən Babəkə qarşı döyüşmək artıq asan deyildi. Məmun beş dəfə özünün ən say-seçmə döyüşçülərini hücuma göndərir və beş dəfə onun sərkərdələri məğlub olurlar. Məmun bir-birinin ardınca ali qoşun başçılarını dəyişib yeni-yeni ordular yaratsa da, cəhdləri nəticəsiz qalır. Babək yenilməzlik şöhrəti qazanır. Məmunun Babəkin üzərinə göndərdiyi ilk qoşuna Yəhya ibn Məaz ibn Müslüm başçılıq edirdi. Onların arasında ilk döyüş 819-cu ildə baş verdi və tərəflərin heç birisi əhəmiyyətli qələbə qazanmadı. 820-ci ildə Məmun onun yerinə məşhur sərkərdə İsa ibn Məhəmməd ibn Əbu Həmidi təyin edir və eyni zamanda qərbi Azərbaycan və Azərbaycan hakimliyini də ona verir. Yeni hakim öz qoşunu ilə dağ cığırlarından keçərək, Bəzz qalasına doğru irəliləyir. Babək onu yolda qarşılayaraq, əzir. Müasirlər danışırlar ki, hazırcavab əsgərlərdən biri arxasına baxmadan qaçan İsadan soruşur: ''"Ey Əbu Musa, hara belə?" O isə belə cavab verir: "Biz onlarla vuruşa bilmərik, biz ancaq müsəlmanları qorxutmağa qadirik."'' Sonrakı qoşun başçısı Züreyk ibn Əli ibn Sədəq əl-Əzdi də uğur qazana bilmir.
Bu illərdə Babəkin sərkərdəlik məharəti də üzə çıxır. Sayca az olan və heç də yaxşı təlim görməyən qoşunu ilə o, yerli şəraitə dərindən bələd olmasından istifadə edərək, yeni və ağıllı taktiki fəndlər işlədərək xürrəmilər hərəkatının ciddiliyini hələ də yaxşı anlamayan, Babəkin sərkərdəlik bacarığını düzgün qiymətləndirməyən özündən müştəbeh ordu başçılarına asanlıqla qələbə çalır. Nəhayət, vəziyyətin ciddiliyini qiymətləndirməyə məcbur olan Məmun götür-qoy etdikdən sonra bir neçə qoşun dəstəsini birləşdirərək, təcrübəli sərkərdə Məhəmməd ibn Hüməyd ət-Tusinin sərəncamına verir və yenə də onu eyni zamanda Ərməniyyə və Azərbaycan hakimi təyin edir. Güclü ərəb qoşununun təzyiqi altında Babək Bəzz qalasına doğru geri çəkilmək məcburiyyətinmdə qalır. Qələbənin yaxında olduğunu zənn edən Hüməyd öz qoşunu ilə qalanın yaxınlığında düşür. 829-cu ilin 3 iyununda döyüşə girməzdən qabaq Babək ən say-seçmə döyüşçülərindən ibarət dəstəsini dağların arxasında gizlədərək, özü düzəngaha baxan qayalardan birində mövqe tutur. Babək qayalardan enərək, düzəngaha gəlir və gərgin döyüş başlayır. Əgər Babəkin ehtiyatda saxladığı dəstə olmasaydı, bu döyüşdən kimin qalib çıxacağını müəyyənləşdirmək olmazdı. Döyüşün gərgin çağında həmin xürrəmi dəstəsinin ərəblərin arxasından hücuma keçməsi məsələni həll edir. Xilafət ordusu pərən-pərən olub, qaçışır, Məhəmməd ibn Hüməyd isə ölür.
Bir il sonra ərəblərin yeni komandanı İbrahim əl-Leys ibn Fəzl də xürrəmilərə məğlub olur. Məmun təzə ordu toplamaq istəsə də, Bizansla müharibə onu Babəklə mübarizədən yayındırır. Babək bir müddət rahatlaşır və öz daxili problemləri ilə məşğul olur.
833-cü ildə xəlifə əl-Məmun öz taxtına qardaşı əl-Mötəsimi əyləşdirərək, dünyadan köçür. Qardaşına qoyduğu vəsiyyətdə Məmun yazırdı: "Xürrəmilərə gəlincə, onlara qarşı göndərdiyin qoşunun başına qətiyyətli, amansız bir adam qoy, səbrlə ona silah, yeni süvari və piyadalar, silahlar göndər. Əgər bu iş çox uzansa, özün ən yaxın adamlarınla onların üzərinə get."
right|thumb|300px|Babəkin Babək şəhərindəki heykəli Mötəsim hakimiyyətə gələn kimi, ordunu yenidən qurmağa başlayır. başlıca olaraq, türklərdən yığılmış muzdlu qoşun təşkil edir. Bəbəkin ordusunda da türklər çoxluq təşkil edirdi. Bunlardan biri də qabiliyyətli sərkərdə Tərxan idi. Çətin həyat şəraitinə öyrəşmiş gözəl hərbçilər olan türklər Mötəsimin Babək üzərində qələbə çalmasında əvəzsiz rol oynayırlar.
Mötəsim xilafətin paytaxtını Bağdaddan türk əhatəsində yerləşən Samirəyə köçürür. Ordusunu yenidən quran və təzə-təzə türk dəstələri ilə möhkəmləndirən Mötəsim Həmədan yaxınlığında Babəklə döyüşə girir. Bu döyüşdə ərəb ordusuna əl-Cibəl hakimi İshaq ibn İbrahim ibn Müsab başçılıq edirdi. Babək özünün ənənəvi döyüş metodunu-partizan müharibəsi metodunu dəyişərək, açıq meydanda vuruşa girir. Təbii ki, Babəkin təlim keçməmiş, süvari dəstələri muzdlu nizami ordunu yenə bilməzdi və məğlubiyyətə uğramalı idi. Əlli mindən artıq kəndli döyüşçü öldürülür, qalanlarsa canlarını qaç-maqla qurtarırlar. Çoxları Roma imperiyası hüdudlarına qaçıb gizlənir. Babək özü də qaçıb, birtəhər Bəzzə çatır və yeni dəstələr toplamağa başlayır.
Həmədan yaxınlığındakı məğlubiyyət Babəkin nüfuzuna ciddi zərbə vurur. Mötəsim öz əmirlərindən biri olan Əbu Səid Məhəmmədə Babəkin sığınacağını mühasirəyə almaq, giriş və çıxış yollarını bağlamaq, silah, ərzaq daşınmasına imkan verməmək, vaxtilə Babəkin dağıtdığı ərəb istehkamlarını bərpa etmək əmri verir. Babəkin sürsat dalınca göndərdiyi bir neçə dəstə Əbu Səidin qoşunları tərəfindən darmadağın edilir. Bundan sonra xəlifə xürrəmilərlə haqq-hesabı bitirməkdən ötrü yenidən qoşun toplanışı keçirərək, ordunun başına ən istedadlı və çevik sərkərdələrdən birini- Heydər ibn Kavus əl Afşini gətirir. Eyni zamanda onu Azərbaycan, Ərməniyyə, Arran, Muğan və Cibəl hakimi təyin edir. thumb|200px|right|Babəklə Afşinin görüşü 836-cı ilin yazında Afşin Azərbaycana daxil olur. Çətin keçilən dağ cığırları ilə dırmanaraq, nəhayət, Bəzz qalasına aparan yola çıxa bilir. Həmədan yaxınlığındakı məğlubiyyətdən sonra Babək açıq döyüşə girmir, qaladan çıxmadan düşməni gözləyir.
Son günləri
Ərəblər Bəzzi aldıqdan sonra Babək tacir paltarı geyib Araz çayından keçərək Arran tərəfə qaçdı. Afşin Babəkin qaçdığını bilən kimi Azərbaycan, Arran, Beyləqan və Ərmən (İrəvan xanlığı) hökmdarlarına xəbər verdi ki, "Babək bir neçə adamla dərəyə çatmışdır, oradan isə Ərmən tərəfə yollanmışdır və sizin yanınızdan ötüb keçəcəkdir".  Onlara əmr etdi ki, bütün şübhəli adamları tutub saxlasınlar.
Babək Bizans ərazisinə gedib çatmağı düşünürdü, çünki Bizans imperatoru ilə çox əlaqə saxlayırdı. Ərəb mənbələrində Babəkin Feofil ilə necə əlaqə saxladığı və Bizansın xürrəmilərə necə təsirli kömək göstərdiyi barəsində məlumat verilir. Ət-Təbəri 837–838-ci illərin hadisələrini şərh edərkən bildirir: "Həmin ildə bizanslıların hakimi Feofil Mixail oğlu Zibatra əhalisinə hücum edərək onları əsir aldı və onların şəhərini talan etdi. Sonra o, sürətlə müsəlman qalalarından keçdi, müsəlman qadınlarını [bəziləri deyirlər ki, onların sayı min nəfərdən çox idi] əsir aldı və əlinə keçən müsəlmanlara işgəncə verdi; o, əsirlərin gözlərini qızmar dəmirlə yandırır, qulaq və burunlarını kəsirdi."
Feofil, gec də olsa, Babəkə qoşunla kömək etdi və bu qoşunun içərisində xürrəmi hissələri də var idi; ola bilər, imperator üsyanın müvəffəqiyyətlə nəticələnəcəyi və Xilafət üzərində qələbə əldə ediləcəyi halda, Babəkin tərəfdarları içərisində dəyişiklik əmələ gələcəyi ümidində idi. Afşin Babəki tutmaq üçün bütün yollara dəstələr göndərdi, lakin Babəkin izinə düşməyin qızğın çağında, birdən Xilafət paytaxtından xəlifənin qızıl möhürü ilə bir məktub gəldi, Mötəsim Babəkə aman bəxş edirdi, Afşin bu əhvalatdan lap çaşıb qaldı. O, Babəkin əsir edilən böyük oğlunu yanına çağırıb dedi: "Mən bunu Əmir əl-Möminindən heç gözləmirdim və onun (Babəkin) indiki vəziyyətində aman haqqında ona şəxsən özüm bir şey yazmaq fikrində deyiləm".
Lakin Babəkin oğlu atasına xəlifənin məktubunu aparıb verməkdən imtina etdi. Əsir düşmüş iki xürrəmi göndərildi. Onlar xəlifənin məktubundan əlavə, Babəkin oğlunun məktubunu da apardılar; bu məktubda o, atasından xahiş edirdi ki, xəlifənin verdiyi amanı qəbul edib həyatını saxlasın. Oğlunun məktubunu oxuyan kimi, Babək bərk qəzəbləndi, qasidlərdən birini öldürdü və xəlifənin məktubunu açmadan ikinci qasidə belə dedi: "Get, o fahişə oğlundan soruş, bunu nə məqsədlə mənə yazmışdır?" Bundan sonra Babək öz oğluna belə cavab yazdı: "Əgər sən mənim ardımca gəlsəydin, öz sülalənin varisi olardın və vərəsəlik sənə keçərdi, bir neçə gün bundan əvvələdək sən mənim oğlum sayılırdın. Lakin indi sənin fahişə ananın əxlaqsızlığı mənə aydın oldu! Ola bilər mən bu gündən sonra az yaşayım, lakin mənim üstümdə padşah (məlik) adı vardır və harada olsam, ya da mənim barəmdə harada nə desələr, mən padşah olaraq qalıram. Sən isə elə bir cinsdən əmələ gəlmişsən ki, ondan bir nəfər ləyaqətli [adam] çıxmamışdır və mən [ucadan hamıya] deyirəm ki, sən mənim oğlum deyilsən, çünki qırx gün alçaq kölə kimi ömür sürməkdənsə, bir gün rəhbər kimi yaşamaq yaxşıdır".
Belə bir rədd cavabı Afşinin, xoşuna gəldi, çünki, Babəklə danışıqlarından xəlifənin xəbəri olduğu haqqında şübhələnməyə başladı. O, Babəki və onun yoldaşlarını axtarmağı davam etdirmək haqqında sərəncam verdi. Babək, azuqəsi qurtaranadək "Azərbaycandan Ərmənə gedən" dərədə (Sunikdə)gizlənirdi. Babəklə birlikdə onun iki qardaşı — Müaviyə və Abdullah, anası, İbnət əl-Kələndaniyyə adlı sonuncu arvadı və bir neçə xidmətçi onun yanında idi. Yəqin ki, İbnət əl-Kələndaniyyə Sünik knyazı Vasakın qızı idi və Babək Vasaka ərəblərə qarşı kömək edəndən sonra onun qızı ilə evlənmişdi, Babək 828-ci ildə ərəbləri darmadağın etdikdən sonra "onun [Vasakın] qızı ilə evləndi və öz hakimiyyətini bu vilayətə (Sünikə) də şamil etdi.