cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Səfəvi Qəndəharı
Üsyanın başlanması və şəhərin itirilməsi
Hər hansı bir şeydən şübhələnməyən Şahnəvaz öldürüldü. Mir Veys xan və adamları gürcülərin paltarlarını geyinərək Qəndəhara daxil oldular. Geyimlərinə görə qalanın gürcü mühafizəçiləri heç bir şeydən şübhələnmədilər. Qəfil hücumlar qala qapıları açıldı və gözləyən əfqan döyüşçüləri şəhərə buraxıldı.
Bununla da, sonda nəinki Qəndəharın Səfəvi imperiyası hakimiyyətindən çıxmasını, hətta sonda faktiki olaraq Səfəvi imperiyasının süqutuna rəvac yaradacaq Hotaki üsyanı başladı.
Qəndəharın ələ keçirilməsindən sonra Mir Veyx xan şəhər əhalisi qarşısında çıxış edərək Şahnəvaz xanın və gürcü mühafizəçilərinin öldürüldüyünü, özləri üçün azadlığın yaxın olduğunu elan etdi: Əgər aranızda göydən indi sizə enmiş bu qiymətli azadlıq hədiyyəsindən həzz almağa cəsarəti olmayan biri varsa, qoy o özünü bəyan etsin; ona heç bir zərər vurulmayacaq, ona bu xoşbəxt dövlətin hüdudlarından kənarda yeni bir tiran axtarışına çıxmasına icazə veriləcək.
Bundan sonra toplanan əfqan qəbilələri toplantısında mövcud vəziyyət dəyərləndirildi və əldə edilmiş uğurlar barədə digər qəbilələrə də məlumat çatdırıldı ki, onlar da üsyana qatılsınlar.
Şahnəvazın öldürülməsindən sonra keçən dördüncü gündə tarinliləri cəzalandırmaq üçün göndərilmiş gürcü dəstəsi olanlardan xəbərsiz halda Qəndəhara geri dönürdü. 600 nəfərlik nizami gürcü dəstəsi şəhərə yaxınlaşdığı zaman tüfənglərdən atəş açıldı. Bununla eyni zamanda digər qapıdan çıxan süvari döyüşçülər onların geri çəkilmə yolunu qapatdılar. Gürcülər mühasirəni yarıb geri çəkilməyi bacarsalar da, ağır itki verdilər. Həmçinin Mir Veys xan da onları günlərlə təqib etsə də, tam olaraq məhv edə bilmədi. Bu gürcülər Səfəvi sarayına mövcud üsyan barədə məlumat verdilər. Səfəvi sarayı şəhərin Böyük Moğol imperiyasına təklif ediləcəyindən qorxaraq dərhal Cani xan adlı diplomatı danışıqlar üçün Qəndəhara göndərdilər. Diplomat üsyançılara Şahnəvaz xanın öldürülməsinin şah tərəfindən bağışlanacağını, yalnız şəhərdə yerləşdiriıməsi üçüm göndəriləcək qızılbaş ordusunun şəhərə yerləşdirilməsini istədi. Mir Veys xan Səfəvi imperiyasının cəza yürüşünün hazırlanmasını gecikdirmək üçün diplomatı həbs etdirdi. Xəbər ala bilməyən Səfəvi sarayı Məhəmməd xan adlı yeni bir elçi göndərdi, bu elçiyə aşkar şəkildə heç bir təklifin qəbul edilməyəcəyi bildirildi. Səfir geri döndükdən sonra Səfəvilər şəhəri geri almağın yeganə yolunun hərbi yürüş olduğunü başa düşdülər.
1710-cu ildə Səfəvi imperiyası Əfqanıstana yaxın bölgələrdə yaşayan farslardan toplanmış insanlardan təşkil etdiyi ordu ilə yürüşə başladı. Məhəmməd xanın rəhbərlik etdiyi Səfəvi ordusu ordunun əsasən farslardan təşkil edildiyi xəbərini alan və hücuma keçən Mir Veys xan tərəfindən məğlub edildi. Sonrakı 18 ay ərzində Səfəvi ordusu daha 4 yürüş həyata keçirdi və dörd yürüş də uuğrsuzluqla nəticələndi. Sonuncu yürüşdə Məhəmməd xan və 3 oğlu əsir edildi. Halbuki 5 min nəfərlik orduya qarşı əfqanlar sadəcə 500 nəfərlik süvari ilə döyüşürdülər. thumb|300px|Hotakilərin 1715-ci ildə idarə etdiyi torpaqlar. Bu məğlubiyyətlərdən sonra Səfəvi sarayı bütün hərbi gücünü buraya yönləndirdi və öldürülmüş Şahnəvaz xanın qardaşının oğlu Keyxosrovun rəhbərliyində yeni bir ordu göndərildi. Fərah üzərinə son hücuma keçmədən öncə Keyxosov kəşfiyyat işləri apardı və Ğirisk yaxınlığında, Helmand çayı sahilində mövqe tutan Mir Veys xan dağ keçidlərini boş buraxmışdı. Nəticədə o, Səfəvi ordusu tərəfindən məğlub edildi. Bu qələbədən sonra Keyxosrov Qəndəhar üzərinə yürüşə başladı. Onun Qəndəharın təslim edilməsi tələbi rədd edildi. Qəndəhara tələsən Mir Veys xan tarinliləri və bəlucları da öz ordusuna cəlb etdi və Qəndəhara doğru irəliləməyə başladı. Qəndəhar ətrafında olan Səfəvi ordusunun maddi-texniki təminat yollarını kəsən Mir Veys xan, onları çətin vəziyətə saldı. Keyxosrov bacardığı qədər şəhərin mühasirəsini uzatmağa çalışırdı, lakin əfqanların əks-hücumları, yandırılmış torpaq siyasətləri nəticəsində öz ordusunun 2/3 hissəsini itirdikdən sonra geri çəkilməyə başladı. Lakin yolda əfqanlar tərəfindən məğlub edildi və öldürüldü. Səfəvi imperiyası son cəhdlərini 1713–1714-cü illərdə Məhəmməd Rüstəm xan tərəfindən komandanlıq edilən ordu ilə etdilər. Lakin 1714-cü ildə məğlub olaraq geri çəkilməyə məcbur oldular. Bununla da, Səfəvi imperiyasının Qəndəharı geri alma cəhdlərinin hamısı uğursuzluqla nəticəəndi və şəhər itirildi.thumb|[[Qəndəhar şəhərinin Kokaran bölgəsində yerləşən Mir Veys xanın mavzoleyi. ]]Mir Veys xan isə 1715-ci ilə qədər hakimiyyətdə qaldı və öldükdən sonra Əbdüləziz Hotaki adlı qardaşı onu əvəz etdi. Əbdüləziz isə şəhəri Səfəvi hakimiyyətinə geri verəcəyi iddialarına görə Mir Veysin oğlu Mahmud Hotaki tərəfindən qətlə yetirildi. Mir Mahmud Hotaki isə 1717-ci ildə Səfəvi ordusunu məğlub edərək imperiyanın bir sıra ərazilərini ələ keçiri və nəhatər, 1722-ci ildə Gülnabad döyüşündən sonra İsfahan şəhərini ələ keçirərək Səfəvi imperiyasının ortadan qaldırılmasında mühüm rol oynadı. Bu əfqan üsyanının tam olaraq yatırılması isə yalnız Nadir xanın (1736-cı ildən şah) səyləri nəticəsində mümkün oldu.
NGC 2636
NGC 2636, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Zürafə bürcü istiqamətində yerləşir. E0 tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Şamlıq (Tovuz)
Şamlıq — Azərbaycan Respublikasının Tovuz rayonunun Böyük Qışlaq kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Toponimikası
Yerli əhalinin məlumatına görə, oykonim "şam ağaclan çox olan yer" mənasındadır. Kəndin ərazisi qədim yaşayış məskənlərindən biri hesab edilir. Türk dil­lərində şam sözünün "sucaq yer, bataqlıq", "qamış", "iti uclu" mənaları da var.
Tarixi abidələri
Kənddə daşınmaz tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınmamışdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Zəyəmçayın sahilində, dağlıq ərazidə yerləşir.
Mədəniyyəti
Kənddə Şamlıq kənd kitabxana filialı, Şamlıq poçt şöbəsi (AZ6037) fəaliyyət göstərir.
Təhsil
Kənddə Məzahir Quluyev adına Şamlıq kənd tam orta məktəbi fəaliyyət göstərir. 220 şagird yerlik tam orta məktəb binası 1 sentyabr 2014-cü ildə istifadəyə verilmişdir. Bundan başqa kənddə Şamlıq kənd ümumi orta məktəbi də fəaliyyətdədir. 40 şagird yerlik modul tipli ümumi orta məktəbin quraşdırılmasına 5 aprel 2018-ci il tarixli "Ağstafa, Daşkəsən, Gədəbəy, Göygöl, Tovuz və Şəmkir rayonlarında təhsil infrastrukturunun inkişafı ilə əlaqədar tədbirlər haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı"na əsasən 285 000 manat vəsait ayrılmışdır.
Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.
Səhiyyə
Kənddə səhiyyə müəssisəsi mövcud deyil.
Mollalar (Tovuz)
Mollalar — Azərbaycan Respublikasının Tovuz rayonunun Böyük Qışlaq kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Toponimikası
Kəndin keçmiş tam adı Kəlbəyimollalardır. Kəndi vaxtilə Kəlbayi Molla Alı adlı şəxs saldığına görə onun adı ilə adlandırılmışdır. Sonralar kən­din adı dəyişdirilərək Mollalar şəklində qəbul olunmuşdur.
Tarixi abidələri
Kənddə daşınmaz tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınmamışdır.
Ədalət Məmmədov (şəhid)
Ədalət Məmmədov - 1992-ci il oktyabırın 11-də Hoçaz yüksəkliyində şəhid olub.
Mollalar (Tovuz)
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Murğuz silsiləsinin (Kiçik Qafqaz) ətəyində yerləşir.
Ədalət Məmmədov (şəhid)
Həyatı
Məmmədov Ədalət Həsən oğlu 1961-ci il oktyabırın 29-da Laçın rayonunun Zabux kəndində anadan olmuşdur.
Mollalar (Tovuz)
Mədəniyyəti
Kənddə mədəniyyət müəssisəsi mövcud deyil.
Ədalət Məmmədov (şəhid)
Həyatı
O, 1968-ci ildə orta məktəbə getmiş, orta təhsilini başa vurduqdan sonra 1979-1981-ci illərdə əsgəri xidmətdə olmuşdur. Ədalət 1983-cü ildəMərdəkandakı milis (polis) məktəbini bitirib Laçın rayon Daxili İşlər Şöbəsində işə girir.
Mollalar (Tovuz)
Təhsil
Kənddə təhsil müəssisəsi mövcud deyil.
Ədalət Məmmədov (şəhid)
Həyatı
Baş serjant Ədalət Məmmədov 1992-ci ildə başqa polis işçiləri kimi doğma Laçın uğrunda döyüşlərə yollanır. Seyidlər, Birinci Tığik, İkinci Tığik, Bülüldüz, Narışlar, Pircahan, Kürdhacı, Oğuldərə və s. kəndlər uğrunda gedən döyüşlərdə qəhrəmancasına vuruşur.
Mollalar (Tovuz)
Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.
Səhiyyə
Kənddə səhiyyə müəssisəsi mövcud deyil.
Vıborq
Vıborq (Viipuri, Viborg, Wiburg) — Rusiyanın Leninqrad vilayətində şəhər.
Şəhər Fin körfəzinin şimal-şərq hissəsində yerləşən Vyborq körfəzinin sahillərində yerləşir. Leninqrad vilayətinin böyük bir iqtisadi, sənaye və mədəniyyət mərkəzi, Baltikdəki liman, magistral və dəmir yollarının əhəmiyyətli bir mərkəzidir.
Ədalət Məmmədov (şəhid)
Həyatı
Çoxlu sayda erməni döyüşçüsünü məhv edən Ədalət Məmmədov 1992-ci il oktyabırın 11-də Hoçaz yüksəkliyinin alınması uğrunda aparılan döyüşlərdə qəhrəmancasına şəhid olmuşdur.
Vıborq
Orta əsrlərdə isveçlilər tərəfindən əsası qoyulan Vıborq, Leninqrad vilayətində 2010-cu ildən bəri yeganə tarixi yaşayış məntəqəsidir. 1940-cı ilə qədər Finlandiyanın ikinci böyük şəhəri olmuşdur. Görməli yerlər arasında Vıborq qalası, Alvar Aalto kitabxanası, Monrepo parkı var. Ümumilikdə 300-dən çox fərqli abidə Vıborqda cəmləşib: memarlıq, tarixi, heykəltəraşlıq, arxeoloji, mənzərə bağçılıq sənəti. 2010-cu ilin mart ayından - “Hərbi Şöhrət şəhəri”dir.
Ədalət Məmmədov (şəhid)
Həyatı
Məzarı Göyçay rayonundadır. İki övladı yadigar qalıb: qızı Gülnarə və oğlu Ziyadxan.
Vıborq
Əhalisi 77 400 nəfər (2018), sahəsi160.847 km²-dir.
Ezop
Ezop — Əfsanəvi Ezop qədim yunan təmsil ustasıdır. Təxminən eramızdan əvvəl 620 – 564-cü illərdə yaşayıb. Ezopun real şəxsiyyət, yaxud ümumiləşdirici obraz olması indiyə qədər məlum deyil. Onun bioqrafiyası qeyri-müəyyəndir. Ən inandırıcı versiyaya görə, o kölə olub və sonradan ona azadlıq verilib. Delfiya şəhərinin sakinləri tərəfindən öldürüldüyünə inanılır.
Haqqında
Orta əsrlərdə Bizansda Ezopun məzəli bioqrafiyası yazılıb. Uzun illər həmin bioqrafiya Ezop haqqında dəqiq məlumatlar mənbəyi sayılıb. Burada Ezop dəyər-dəyməzinə alınıb-satılan, özü kimi kölələr, habelə nəzarətçiləri və ağaları tərəfindən daim incidilən bir şəxsdir.
Ezopun təmsilləri mənsur əsərlərdən ibarət topludur. Burada azı 400 təmsil yer alıb. Əfsanəyə görə, Aristofanın dövründə Afinada uşaqlara Ezopun müdrik təmsilləri öyrədilirmiş. Ezopun təmsillərini ilk dəfə hələ eramızdan əvvəl III əsrdə qədim yunan filosofu Demetri Falerski yeni şəklə salıb. Eramızdan əvvəl II əsrdə qədim yunan filosofu Babri Ezopun təmsillərini oxumağa və tərcümə etməyə başlayıb. Ezopun təmsil yaradıcılığının əsasını məhz onun tərcümələri təşkil edib. Bəzi tarixçilər məhz Babrini topunun həqiqi müəllifi sayırlar.
Çin fəlsəfəsi
Çin fəlsəfəsi — Çin dünyagörüşünün əsaslarından biri.
Tarixi
Qədim Çində, xüsusilə quldarlıq cəmiyyətinin formalaşdığı dövrdə (b.e.ə. VIII–VI əsrlərdə) ideologiyada iki tendensiya hökm sürürdü. Bunlar mühafizəkar və mütərəqqi, mistik və materialist xətlər idi. Bu iki tendensiya arasında gedən mübarizə gedişində 5 dünya elementi (metal, ağac, su, od, torpaq) haqqında sadəlövh materialist ideyalar getdikcə daha geniş şəkildə yayılırdı. Həmin dövrdə, eyni zamanda iki zidd başlanğıclar (in və yan), təbii qanun (dao) və s. haqqında II– I minilliklərin mövcud biliklərinin ümumiləşdirilməsi nəticəsi kimi təsəvvürlər geniş yayılmışdır.
Daosizm
Qədim Çin fəlsəfəsinin inkişafında daosizm (Lao tszı– nın "dao") – şeylərin yolu haqqında təlimi mühüm rol oynamışdır. Lao– tszı (b.e.ə. VI əsrin ikinci yarısı və V əsrin birinci yarısı) daosizm fəlsəfəsi məktəbinin banisi olmuşdur. Filosofun əsas ideyası odur ki, insanların və təbiətin həyatı "səma iradəsi" ilə idarə olunmur, müəyyən yolla– dao ilə getməkdədir. Dao – şeylərin özünün təbii qanunudur. Həmin qanun Tsi (hava, efir) substansiyası ilə dünyanın əsasını təşkil edir. Lao–tszı ("qoca müəllim") belə hesab edirdi ki, dünyada hər şey hərəkətdə və dəyişmədədir, hər şey mütəmadi olaraq dəyişir. Bu inkişafın necə getməsindən asılı olmayaraq ədalət təntənə çalır. Qanun belədir. İnsan şeylərin təbii gedişinə qarışmamalıdır. İşə qarışmamaq, yaxud "hərəkətsizlik" (uvey– gerçəkliyə seyrçi münasibət) dao– nun insana münasibətdə əsas tələblərindən biridir. Bu, "təbiiliyə əməl edilməsi" deməkdir. Bu, adamların həm sosial, həm də fərdi fəaliyyətinə, həm də onların idraki fəaliyyət sahəsinə də aid edilir. Lao–tszının ideyaları təxminən b.e.ə. IV–III əsrə aid edilən "Dao– de tszin" kitabında ifadə olunmuşdur. Kitabda aşağıdakı anlayışlar işlədilir: De – daonun insanların davranışının, həmçinin şeylərdə predmetləşmiş konkret təzahürüdür. Tsi – daonun predmetləşməsi nəticəsində yaranan xırda maddi hissəciklərdir. Yüngül, işıqlı tsi hissəcikləri kişi başlanğıcı– yan–ı yaradır, ağır, qaranlıq hissəciklər isə qadın başlanğıcı in–i yaradır. Bu iki başlanğıcın çulğalaşması nəticəsində daoistlərin fikrincə dünyada olan bütün şeylər yaranır. Öz inkişafında bir sıra tsiklləri keçən "hər bir şey öz kökünə qayıdır, yəni ilkin hissəciklərə bölünür". Jen – insansevərlik. Li – ritual. Daoistlərə görə, adamların ilkin təbiətlə vəhdətinə qayıdışı, sənətdə və əkinçilikdə əmək alətlərindən imtina edilməsi, mürəkkəb ictimai təşkilatlardan– dövlətdən, siniflərə bölgüdən, alimlər təbəqəsinin müdrikliyindən imtina onlara sakit, xoşbəxt həyat keçirməyə imkan verər. Lao–tszı sosial gərginliyin səbəbkarı kimi hakimiyyət hərisləri olan eqoist müdrikləri sayırdı. Onları adamların arasında çaxnaşma salan adlandıraraq müdriklərə hörmət olunmasından imtina etməyi məsləhət görürdü. O, müdriklərə hörmət edilməməsini xalqın itaətə gətirilməsinin yeganə şərti hesab edirdi. Ümumiyyətlə, daosizmdə dialektik ideyalar, idrak təlimi, etik və sosial– siyasi baxışlar mühüm yer tutmuşdur.
Konfutsi təlimi
Daosizmdən sonra qədim Çində geniş yayılmış təlimlərdən biri də Konfutsi təlimidir. Təlimin banisi Kon–Fu–tszı (b.e.ə. 551– 479– cu illər, ona çox vaxt Konfutsi deyirlər)– görkəmli mütəfəkkir, siyasi xadim olmuşdur. O, qədim kitabları qaydaya salmış və "Dəyişikliklər kitabı"na ("İtszin") şərhləri tərtib etmişdir. O, müşavir olduğu Lu dövlətinin salnaməsini tərtib etmişdir. Konfutsinin baxışları başlıca olaraq "Söhbətlər və mühakimələr" ("Lun Yuy") kitabında toplanmışdır. Bu kitab onun ardıcılları və şagirdləri tərəfindən tərtib olunmuşdur. Konfutsi təlimində biz başqa bir ənənəni müşahidə edirik. Burada əyanlara hörmət, cəmiyyət içərisində subordinasiyanın ciddi şəkildə qorunması və digər etik normalara riayət edilməsi tələblərinə rast gəlmək mümkündür. "Syao"– "valideynlərə hörmət", "di"– "böyük qardaşa hörmət", "çjun"– "öz ağasına, hökmdara sədaqət" kimi kateqoriyalar konfutsi təlimində mühüm yer tutur. Konfutsi təhsilə və tərbiyəyə böyük yer verirdi. Bununla yanaşı o, belə hesab edirdi ki, əyanların nümayəndələri anadangəlmə hikmətə əsaslanan, ali bilik hesab olunan müdrikliyə nail olmalıdırlar. "Səma hökmdarı" nı və ruhların mövcudluğunu qəbul edən konfutsi taleyə inanır, daoistlərdən fərqli olaraq ənənəvi dini baxışları müdafiə edirdi. Bizim eradan əvvəl II əsrdə imperator Udinin zamanında konfutsiçilik qanuni qüvvəyə mindirilib, rəsmi Çin ideologiyası elan edilmişdir. Konfutsi özü isə ilahiləşdirilmişdi. "Lunyuy"kitabında aşağıdakı anlayışlar verilir: Jen (hərfən: "insansevərlik")– konfutsiçi etik kateqoriyasıdır. Jen prinsipi bildirir. "Özünə rəva görmədiyini, başqasına da rəva görmə." Li (hərfən: "seremonial", "ritual", "hörmət")– konfutsiçi etikanın kateqoriyası olub, geniş qaydalar məcmusunu əhatə edərək hakimlər və təəbələr, bütün ictimai qruplar– təbəqə, nəsil, ailə və s. arasında, eləcə də ayrı– ayrı adamlar arasında münasibətləri nizamlamağı əks etdirmişdir. Hindistanda vedizm hansı rolu oynayırdısa, Çin üçün də konfutsiçilik həmin əhəmiyyətə malik olmuşdur. O, mühüm ortodoksal (öz məsləkində ardıcıl və sabit olan) məktəb olmuşdur. Doğrudur Hindistanda çoxlu məktəb olsa da onlardan heç biri rəsmən prioritet məktəb hesab olunmamışdır. Çində isə əksinə, konfutsiçilik (b.e.ə. II əsrdə) rəsmi dövlət ideologiyası statusu əldə etmiş və onu yeni dövrə qədər saxlaya bilmişdir.
Sumyajit Qoş
Sumyajit Qoş (10 may 1993) — Hindistanı təmsil edən stolüstü tennisçi.
Çin fəlsəfəsi
Konfutsiçilik
Konfutsilik məktəbinin banisi Kun Konfutsi (E.ə. 551-479) hesab olunur. Konfutsilik təliminin əsası "qarşılıqlı məhəbbət" və "insana sevgi"dir. Bunlar birlikdə isə "doğru yol"u təşkil edirlər. Bu təlimə görə, hər bir şəxs, insanları sevməli və valideynlərinə hörmət etməlidir. Dövlət başında isə yalnız müdrik adam olmalı və tabelikdə olanları tərbiyə etməlidir. Demək olar ki, bu təlimin əsasını tərbiyə məsələləri təşkil edir.
Sumyajit Qoş
Karyerası
Sumyajit Qoş Hindistanı 2012-ci ildə London şəhərində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 33-cü pillənin sahibi olub.
Daha sonra Sumyajit Qoş Hindistanı 2016-cı ildə Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 49-cu pillənin sahibi olub.
Çin fəlsəfəsi
Konfutsiçilik
Konfutsinin davamçısı Men-Tszı (E.ə. 372-289) belə bir nəzəriyyə irəli sürürdü ki, insanın həyatı ilahi iradəyə tabedir, bilik isə insanda anadangəlmə-dir. İnsan anadan olanda bilik ilahi, "Hüdudsuz ruh" tərəfindən ona verilir. İnsan bu biliklərin köməyi ilə həyatın bütün suallarına cavab verməlidir. O, insanları bütün müvəffəqiyyətsizliklərin və bədbəxtliklərin səbəbini müəy-yənləşdirməyə, dözümlü və mərhəmətli olmağa çağırırdı.
Konfutsiliyin digər nümayəndəsi Syun-Tszının (E.ə. 298-238) təlimində isə mərkəzi xətt cəmiyyət və insan problemidir. O, iddia edirdi ki, göy, səma, təbiətin ayrılmaz bir hissəsi olan, materiyadır. Təbiətdə bütün hadisə və proseslər onun öz qanunları əsasında baş verir və dəyişir. Onun nəzərincə, insan taleyi ilahidən deyil, onun özündən asılıdır. Bundan əlavə insan aləmi dərk etmək və ondan öz xeyrinə istifadə etmək qabiliyyətinə malikdir. Cəmiyyət isə idarə edənlərdən və idarə olunanlardan təşkil olunmalı, cəmiyyət üzvlərinin bir hissəsi fiziki, digər hissəsi zehni əməklə məşğul olmalıdır. Göründüyü kimi Konfutsi fəlsəfəsi iki istiqamətdə; idealizm və materializm istiqamətlərində inkişaf etmişdir.
Moizm
Qədim Çində nüfuzlu məktəblərdən biri də əsası Mo-Tszı (E.ə. 479-400) tərəfindən qoyulmuş moizmdir. Bu məktəb iki əsr davam etmişdir. Bu təlim konfutsiliyə xas olan tale, alın yazısı anlayışlarını rədd edir və belə hesab edir ki, insanın taleyi yalnız onun ilahi iradədə təzahür edən "ümumi məhəbbət" prinsiplərini necə həyata keçirməsindən asılıdır. Moizm məktəbin nümayəndələri idrak nəzəriyyəsinin bəzi məsələlərini materialist nöqteyi-nəzərdən izah edirdilər. Onların fikrincə, idrakın 3 şərti var; 1)İnsanın hiss üzvləri; 2) Hiss üzvləri üçün obyekt olan xarici predmetlər; 3) Hiss üzvləri ilə xarici predmetlərin kontaktı. Hiss üzvləri xarici aləmin predmetləri ilə təmasda olduqda duyğu meydana gəlir. İdrak prosesinin başlanğıcı olan duyğu yalnız düşüncə ilə dərk edilə bilər. Ancaq bu yolla predmetin nə olduğunu dərindən dərk etmək olar.
Daosizm
Qədim Çin fəlsəfəsində özünəməxsus yer tutan digər fəlsəfi təlim daosizmdir. Bu məktəbin banisi Lao-Tszı (E.ə. VI-V) hesab edilir. Daosizmin əsas kitabı "Daodesizm" adlanır. Konfusiçiliyin tam əksinə olaraq bu məktəbin nümayəndələri iddia edirdilər ki, təbiət və insanların həyatı "səmanın idarəsi" ilə deyil, dao tərəfindən müəyyən edilmiş təbii yolla inkişaf edir. Dao predmetlərin özlərinin təbii qanunu olub, hava (çi) ilə birlikdə dünyanın əsasını təşkil edir. Bu təlimə görə, dünyada bütün predmetlər hərəkətdə və dəyiş-mədədir.
Daosizmin digər nümayəndəsi Yan Çcu (E.ə VI əsr) fövqəltəbii qüvvələrin mövcudluğunu rədd edir. O, iddia edirdi ki, hadisə və predmetlərin hamısı öz qanunları əsasında idarə olunurlar və daima dəyişilməkdədirlər. Yan Çcunun fikrincə, insan digər canlılardan yalnız öz ağlı ilə fərqlənir. İnsanın ruhu onun bədənindən ayrı mövcud ola bilməz, ölümdən sonra ruh da yox olur.
Ota Benqa
Oto Benqa (1883, Konqo — 20 mart 1916, Linçberq) – bu günki Konqo Demokratik Respublikası torpaqlarında yaşamış qaradərili Mbuti piqmeyi. Ota Benqanı 1904-cü ildə ABŞ-nin Missuri ştatının Sent-Luis şəhərində təşkil edilən Luiziana alqı-satqı sərgisində, sonra 1906-cı ildə Bronks zooparkında açılan və böyük müzakirələrə səbəb olan insanxanada sərgilənməsi ilə məşhurdur.
Çin fəlsəfəsi
Daosizm
Daosizmin davamçılarından olan Çcuan-Tszının (E.ə. IV-III əsr) nəzərincə, predmetlər aləmində yalnız daosizm təbii qanunu mövcuddur. O, iddia edirdi ki, suda mövcud olan kiçik hissəciklərdən (tszi) əvvəl heyvanlar, heyvanlardan isə insanlar əmələ gəlmişdir. Təbiətdə mövcud olan bütün cisim və predmetlər isə çi adlanan ilk başlanğıcdan əmələ gəlmişdir. Onun təlimində subyektiv dialektika özünəməxsus yer tutur. Onun fikrincə, nə qədər ki, cisimlər, predmetlər dəyişmə və inkişaf vəziyyətindədirlər, insanlar heç vaxt onların haqqında dəqiq təsəvvürə malik ola bilməzlər, çünki, obyektiv həqiqət yoxdur.
Ota Benqa
İlk illəri
Ota Benqa ehtimal ki, 1883-cü ildə Belçikanın Konqo koloniyasında Kral Leopoldun əmriylə 5–15 milyon insan qətlə yetirildiyi bir dövrdə dünyaya gəlmiş və həyatda qalmağı bacarmışdır. 1903-cü ildə, təxminən 19 yaşındaykən evli və 2 uşaq atası olan Ota Benqa müvəffəqiyyətli bir fil ovundan qayıdarkən tutularaq kölələşdirilmişdir. Həyatını araşdıran bioqrafiyaçıların yazdığına görə fili ovlaya bilmək üçün bir neçə gün boyunca ailəsindən uzaq qalan Ota itiləşdirilmiş taxta bir çubuqla ovunu ovlaya bilmişdir. Ovundan aldığı hissələri qürurla evinə daşıyarkən, kəndinə çatdıqda kənddən geriyə heç bir şey qalmadığını görmüşdü. Xalq Qüvvələri adlı militan və qaçaqçılıqla məşğul olan qruplaşma həyat yoldaşını və uşaqlarını qətl etmiş və kiçik qəbilənin demək olar ki, hamısını məhv etmişdi. Eyni qüvvələr Ota Benqa və həyatda qalan bir neçə digər qəbilə üzvünü əsir almışdı. Günlərlə piyada yeriməyə məcbur edilən Ota Benqa pulla əvvəlcə Basişeller adlı bir insan qrupuna, sonra isə bunlar vasitəsilə Samuel Filips Verner adlı bir xristian missionerə satılmışdır.
Ota Benqanı alıb-satan, harada nə ediləcəyinə qərar verən adam Sent-Luis Dünya Sərgisi tərəfindən vəzifələndirilən Samuel Fillips Verner adlı bir xristian missioneri iş adamı və səyyahdır. Bəzi qaynaqlarda özünü bir həkim olaraq təqdim etsə də, əslində Cənubi Karolina Universitetindən 19 yaşında bir universitet tələbəsi olaraq məzun olmuşdu, hər hansı bir elmi adı yox idi. Özü bundan sonra bir dəmiryolu işçisi olaraq işləmiş, ailəsinin də məşhurlaşdığı yol kimi kölə ticarətini seçmiş və sonra Ota Benqanı kölə etdiyi dövrlər geridə qalmış, öz ailəsinin şansının itməsi ilə aclıqla mübarizə apararaq ölmüşdür. Verner kölələri antropoloq olmasına baxmayaraq daha çox bir şoumen olaraq tanınan Uilyam Makqidən alırdı.
Sərgilənməsi
1904-cü ildə qızdırmalı olmasına baxmayaraq Sent-Luisə aparılan Ota Benqa və digər 8 afrikalı qısa müddətdə Dünya Sərgisinin diqqət mərkəzinə düşdülər. Ota Benqanı digərlərindən ayıran isə səmimi olması və qismən iti uclu dişlərə sahib olması idi. Bu halıyla "səmimi olmasına baxmayaraq aşağı səviyyəli bir insan" olaraq təqdim edildi. Hətta bir qəzet Ota Benqanı dişlərinə görə "Afrikanın saf adamyeyənlərindən biri" olaraq təqdim etdi. Burada ziyarətçilər Ota Benqanın özünü görmək üçün 25 sent, əlavə olaraq bir də dişlərini görmək üçün əlavə 5 sent pul ödəyirdilər. Ota Benqanın sahibi olan Verner 28 iyul 1904-cü ildə Ota və digər afrikalıları geyindirərək onları Amerikan yerliləri və "qruplaşmaları" kimi göstərən bir oyunda oynatdı. Bu nümayiş tərzinə görə sərginin sonunda Verner antropologiya qolunda qızıl medala layiq görüldü.
Bronks zooparkı
thumb|Ota Benqa 1906-cı ildə Bronks zooparkında.|300px Bu evində də uzun müddət qala bilmədi, çünki Vernerin pul qazanmaq üçün başqa bir fikri vardı: 1906-cı ildə Bronks zooparkında açılacaq insan sərgisində Otanı sərgiləmək qərarı aldı. Dövrün antropologiya anlayışına uyğun bir şəkildə afrikalı cəmiyyətlər təkamülün alt irqlərini göstərəcək şəkildə sərgilənəcəkdilər. Zooparkda Ota Benqadan başqa heç bir insan sərgilənmədi, ancaq 1 insanın varlığı belə ictimaiyyətdə nəhəng bir partlama yaratmağa yetdi.
Ota Benqanın skandal sərgisi yalnız 2 gün davam etdi. Çünki qısa müddətdə böyük reaksiya oldu və dövrün irqçiliyə meyilli olan qaynaqları belə bu cəhdi neqativ qarşıladılar. Lakin ilk günündə sərgini 40.000 insan ziyarət etdi.
Ölümü
Bu hadisələrdən qısa bir müddət sonra Benqa zooparkdan çıxarılmışdır. Vernerin pul problemi getdikcə böyümüş, Ota Benqa ilə əlaqəsi kəsilmişdir. Nəhayət Verner ilə ortaq bir qərara gələrək Benqa ABŞ-də qalmaq istədiyini demişdi. Benqa rahib Qordonun nəzarətinə verilmiş, rahib onu kilsəsi tərəfindən dəstəklənilən Hovard Kalord Yetimxanasına yerləşdirmişdir. Rahibin məqsədi Ota Benqanın mədəniləşdirilməsi idi, yəni Qərb geyimləri geyməsi, yemə-içməyi və danışmağı öyrənməsi və bir amerikalı kimi davranması.
Media Ota Benqanı 1910-cu ilə qədər təqib etmişdi. Bununun qarşısını almaq üçün Virciniyaya köçmüş, dişləri plomblanaraq düzəldilmişdi, amerikan stili paltarlar geyməyə başlamışdı. İngiliscəsi kifayət qədər düzəldikdən sonra oxumağa başlamışdı və Linçberqda bir tütün firmasında işə başlamışdı. Heç bir nərdivana ehtiyacı olmadan tütün toplanan dirəklərə dırmaşa bilməsinə görə işində əla müvəffəqiyyət əldə etmişdir. 1914-cü ildə Birinci dünya müharibəsi başlayanda o zamana qədər fikirlərində olan Konqoya qayıtma xəyalları tamamilə məhv olmuşdu. 20 mart 1916-cı ildə Meymun evində sərgilənməsindən 10 il sonra, 32 yaşındaykən dişlərindəki plombları sökmüş və ürəyinə oğurlanmış bir tapança ilə atəş edərək intihar etmişdir.
Təkamül qülləsi
Təkamül qülləsi — Moskva Beynəlxalq Biznes Mərkəzində yerləşən 255 metr hündürlüyündə, 55 mərtəbəli tikili.
2019-cu ilin siyahıya alınmasına görə Rusiya göydələnləri sırasında 10-cu yeri tutur. Kompleksin ümumi sahəsi 154 min m²-dir. Ofislərə 94 min m² sahə ayrılmış, onlardan 79 min m² hissəsi icarəyə, 14,7 min m² hissəsi isə ticarət payına düşür.
Tarixi
Əvəllcə Aleksandr Çiqirinskinin "Sneqiri" və Yelana Batruvanın "İnteko" layihələrinə görə paytaxtda ən böyük Şadlıq sarayı tikilməsi planlaşdırılırdı, lakin 2008-ci ildə baş verən böhran layihəi dayandırdı.
2011-ci ildə göydələnin tikintisi başlanılır və 2014-cü ildin dördüncü rübündə qüllə tam istifadəyə verilir.
İslamın beş şərti
İslamın beş şərti.
İslam dininin beş şərti bunlardır:
Namaz
Farsca “təzim etmək, ibadət üçün əyilmək” mənasını verən Namaz, lüğətdə “dua etmək, ibadət etmək, bağışlanma diləmək, yalvarmaq” mənasını verən ərəbcə salat (cəmi salavat) sözünün qarşılığıdır.Salat bir termin olaraq təkbirlə başlayıb salamla bitən müəyyən əməl və sözlərdən ibarət bədən ibadətini ifadə edir.Namaz hər gün beş vaxtda Allahın hüzurunda dayanıb rüku və səcdə ilə ibadət etməkdir.İslamda Namazın ibadətdəki xüsusi mövqeyi və əhəmiyyətinə görə bəzi fövqəladə hallarda namazın tərk edilməsinə imkan vermək əvəzinə, qılınmasında bəzi rahatlıqların təmin edilməsi məqsəd qoyulmuşdur.Namaz sırf bədən ibadəti olduğu üçün onu şəxsən qılmaq lazımdır, ona görə də başqasının adına namaz qılmaq olmaz.
Oruc
Ərəbcə savmın (siyəm) farsca qarşılığı olan rûze sözünün lüğətdə “bir şeydən uzaq durmaq, özünü bir şeyə qarşı tutmaq” mənasını verən formasıdır. Savm və siyəm və onların törəmələri Quranda on üç yerdə, hədislərdə isə çoxlu sayda qeyd edilmişdir. Bir termin olaraq oruc, sübh açılandan gün batana kimi şəriətin buyurduğu ibadəti yerinə yetirmək niyyəti ilə yemək-içməkdən çəkinmək deməkdir. Ramazan orucu nəfsi tərbiyə edər. Müsəlman çəkdiyi aclıq ilə kasıblara qarşı mərhəmət hissi duyar.
Zəkat
Zəkat–Lüğətdə "artırmaq, təkmilləşdirmək" "Tərif və bərəkət" mənasını verən zəkat, bir termin olaraq zəngin sayılan müsəlmanların mallarından Quranda qeyd olunan təbəqələrə xərclənmək üçün götürülən müəyyən bir payı ifadə edir. Adətdə bu payın maldan çıxarılması prosesinə də zəkat deyilir.Sədəqə sözü də bir termin olaraq zəkatla sinonimdir. İslam maliyyə hüququnun erkən dövr müəlliflərindən biri olan Əbu Ubeyd Kasım b. Sallam (vəf. 224/838) dedi: “Sədəqəyə gəlincə, o, müsəlmanın qızıl, gümüş, dəvə, mal-qara, qoyun, taxıl və əkin kimi mallarının zəkatıdır.
Tansu
thumb|Tansu. – ənənəvi yapon sandığı. Tansu səyyar sandıq olub paltar və şəxsi əşyaları saxlamaq üçün nəzərdə tutulub. Xüsusilə, dükkançılar dükkan ləvazimatlarını, qeydləri və dəyərli əşyaları saxlamaq üçün tansudan istifadə edirdilər. Tansu anbarlarda və gəmilərdə də istifadə olunurdu.
Tarixi
Yaponiyada səyyar sandıqların ən qədim nümunəsi 673-cü ilə aiddir və Nara şəhərindəki Today məbədində yerləşən Şoso-in anbarında saxlanılır. "Tansu" sözü ilk dəfə XVII əsrin sonunda qeyd olunmuşdur. 1657-ci ildə Edo şəhərində baş vermiş Meyreki yanğını zamanı insanlar yanğından qaçarkən səyyar sandıqlardan istifadə etmişdirlər. Bunlar tansunun ilk nümunələri hesab olunur.
Tansunun istehsalı iki dövrə bölünür: Edo dövrü və Meyci dövrü. Edo dövrünün tansuları sahibinin sinfini, sosial-iqtisadi vəziyyətini və işini əks etdirirdi. Bu dövrdə şoqunlar öz təbəələrinə çox ciddi şəkildə nəzarət etməyə çalışırdılar. Buna görə də insanlar diqqəti cəlb etməyən tansulardan istifadə edirdilər. Meyci dövründə bu stabil dizayn yoxa çıxmış, müxtəlif yerli xarakteristikalar və dizaynlar yaranmışdır.
1923-cü ildə baş verilmiş Kanto zəlzələsindən sonra Tokio və Yokohamada tansulara böyük təlabat yaranmışdır. Kansay bölgəsinin tansu istehsalçıları bu təlabatı qarşılamaq üçün kütləvi tansu istehsalı ilə məşğul olmuşdurlar.
Növləri
thumb|Funa-dansunun kakesuzuri növü. Əşyalardan asılı olaraq tansunun bir çox növü mövcuddur. çay və çay hazırlamaq üçün istifadə olunan ləvazimatları saxlamaq üçün nəzərdə tutulmuş tansudur. Dükkançılar tərəfindən dükkanın hesabat dəftərçələrini saxlamaq üçün istifadə olunan tansu növü adlanır. Müştərilərdə xoş təəssürat oyatmaq üçün çoba-dansuların ön hissəsinin gözəl hazırlanmasına diqqət yetirilir. Edo və Meyci dövrlərinin gəmiləri üçün hazırlanmış tansu növüdür. Funa-dansu uzunömürlü tansu növü olub ticarət gəmilərində istifadə olunurdu və gəminin kabinində yerləşdirilirdi. Funa-dansunun üç növü var: kakesuzuri (pul və möhür üçün), hanqay (geyim üçün) və çobako (qeyd və hesabatlar üçün).
İşo-dansu paltar saxlamaq üçün nəzərdə tutulmuş, dəmir və lakla işlənmiş tansu növüdür. pilləli quruluşa malik olan, dekorativ xüsusiyyətli tansudur. Qadın paltarlarını saxlamaq üçün nəzərdə tutulmuş tansu növü kasane-dansu adlanır (ikiqat qapı sistemindən və iki bölmədən ibarətdir). Yofuku-dansu Qərb üslubunda olan paltarları, va-dansu isə kimonoları saxlamaq üçün nəzərdə tutulub. uzun siyirmələrə malikdir və qılıncları saxlamaq üçün istifadə olunurdu. Asan daşınması üçün yüngül materialdan hazırlanırdı və oksidləşmənin qarşısını alan ağac növündən hazırlanırdı.
Tansunun ən qədim növü kuruma-dansudur. Bu tansu növü təkərli nəqliyyat vasitələri üçün nəzərdə tutulub. isə kiçik siyirmələrə malik olan və müalicəvi bitkiləri saxlamaq üçün istifadə olunan tansudur. Mətbəx üçün nəzərdə tutulmuş tansu növü mizuya-dansu adlanır.
Hazırlanması
Bərk olduğu üçün yapon kaştanı və qarağac tansunun qapıları və siyirmələri üçün, yapon sidri, sərv və pavlovniya isə tansunun interyeri və örtükləri üçün istifadə olunur. XX əsrdən etibarən tansuya faner də tətbiq olunur. Edo dövründə dəmir bahalı olduğu üçün tansularda istifadə olunmurdu, lakin Meyci dövründə tansulara dəmir üzlüklər çəkilməyə başlanmışdır.
Hikone şəhəri mizuya-dansu, Kioto, Yonezava və Senday şəhərləri işo-dansu, Sado şəhəri şima-dansu, Sakay şəhəri isə çoba-dansu istehsalına görə tanınır.
Maravatəpə şəhristanı
Maravatəpə şəhristanı- İranın Gülüstan ostanının şəhristanlarından biridir. Şəhristanın inzibati mərkəzi Maravatəpə şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 45,874 nəfər və 8,939 ailədən ibarət idi.
Aydın Hacıyev (filoloq)
Aydın Cəfər oğlu Hacıyev — professor.
Həyatı
Aydın Hacıyev 1936-cı ildə Şuşanın Malıbəyli kəndində anadan olmuşdur. O, 1947-ci ildə Malıbəyli kənd 7 illik məktəbini bitirib, Şuşadakı pedaqoji texnikuma daxil olmuşdur. Aydın Hacıyev 1951-ci ildə həmin texnikumu bitirərək  Tərtər rayonunun Sarov  kəndində müəllimlik fəaliyyətinə başlamışdır. 1953-cü ildə təhsilini davam etdirmək üçün  o, V.İ.Lenin adına  (indiki N.Tusi adına)  ADPÜ-nin fiologiya  fakültəsinə qəbul olmuş  və 1957-ci ildə həmin üniversiteti bitirmişdir.
A.Hacıyev ölkəmizin qocaman ali məktəbində professor  M.Rəfilidən,  akademik  Ə.Dəmirçizadədən,  professor A.Abdullayevdən,  S.Əfəndiyevdən,  professor Ə.Seyidovdan  elmlərin  əsaslarını dərindən öyrənməyə səy göstərmişdir. A.Hacıyev  1957-62-ci illərdə Mingəçevir şəhərinin 10 saylı məktəbində əvvəl müəllim sonra isə direktor vəzifəsində  çalışmışdır.
A.Hacıyev  1962-ci  ildə V.İ.adına  ADPU-də ədəbiyyat tədrisi metodikası ixtisası üzrə  aspiranturaya daxil olmuş,  V-VIII siniflərdə lirik şerlərin tədrisi metodikası adlı dissertasiya mövzusu üzərində tədqiqat işləri aparmış,  1966-cı ildə bu dissertasiyanı uğurla müdafiə edib, pedaqoji elmlər namizədi alimlik dərəcəsi almışdır. Həmin ildən  o,  bir alim kimi H.Tusi adına ADPU –nin fiologiya fakültəsində həm müəllim kimi, həm də  tədqiqatçı kimi fəaliyyətə başlamışdır.
Aydın Hacıyev 1975-ci  ildən  başlayaraq “Azərbaycan Sovet uşaq nəsrinin təşəkkül və inkişaf  problemləri (1920-1960)” adlı doktorluq dissertasiyası  üzərində işləmişdir. Tədqiqatın nəticələrini  o, 1989-cu ildə M.Rəsulzadə adına  Bakı dövlət Üniversitetinin  ixtisaslaşdırılmış  sırasında müdafiə edib, fiologiya elmləri doktoru, alimlik  dərəcəsi almışdır.
Professor Aydın Hacıyev öz elmi tədqiqatını 3 istiqamətdə aparmışdır:
1.Ədəbiyyatın tədrisi metodikası sahəsində: bu istiqamətdə ali və orta məktəblər üçün dərs  vasaitləri, proqramlar və sanballı məqalələr çap etdirmişdir.
2.Pedaqoji-əxlaqi-tərbiyəvi istiqamətdə: bu sahədə o silsilə qəzet və jurnal məqalələri nəsr etdirmişdir. Tərbiyə  işində səriştəsi az olan valideynlər üçün bu məqalələrin  böyük  əhəmiyyəti vardır.
3.Aydın Hacıyev uşaq ədəbiyyatının müxtəlif problemlərinə həsr etdiyi monoqrafiya, dərslik, dərs vəsaitləri və proqramlar ədəbiyyatşünaslıq elmimizin inkişafında  böyük əhəmiyyət  kəsb edir. Professor Aydın Hacıyev üniversitetinin ictimai həyatında da fəal inkişaf etmişdir. O, 1970-ci ildən – 1980-ci ilə qədər filologiya fakültəsi qiyabi şöbəsinin dekan  müavini, 1988 – ci ildən  2006-cı ilə qədər Ədəbiyyat və onun tədrisi metodikası kafedrasının müdiri vəzifəsində çalışmışdır.
Kitablar
1. V-VIII siniflərdə lirik şerlərin tədrisi Bakı 1966.
3 Uşaq nəsri tədrisinin bəzi məsələləri Bakı 1977.
4. Orta məktəbdə lirik şerlərin tədrisi B. 1982
5 Məktəb ədəbiyyat kursunun  məzmunu və tədrisinin təşkili məsələləri. B. 1985
6. Ədəbiyyat dərslərində şifahi və yazılı nitqin inkişaf etdirilməsi. B.1990
8. Ədəbiyyat dərslərində əyanilikdən  istifadə B. 1993
9. Uşaq nəsri tədrisinin bəzi məsələləri. B. 1977.
10. Azərbaycan sovet uşaq ədəbiyyatı. B. 1984.
11. Azərbaycan  uşaq ədəbiyyatı tarixi. B.1986.
13. Azərbaycan  ədəbiyyatının tədrisi metodikası 2003.
14. Azərbaycan uşaq ədəbiyyatı tarixi B. 2004.
Xaricdə çap edilən əsərlər
1. Azərbaycan  uşaq ədəbiyyatında folklor motivləri. Tehran 1995. “Varlıq”  jurnalı IV 4,5
2. Azərbaycan uşaq ədəbiyyatının təşəkkülü. Təbriz 1995. “Azadlıq beşiyi”   10 fevral
3.Uşaq ədəbiyyatının oxucuları kimlərdir? Təbriz  1995. “Azadlıq beşiyi”    21 mart
5.Uşaq ədəbiyyatında folklor motivləri (II məqalə) Təbriz  1995. “Azadlıq beşiyi”  16 may. Türkiyə “Zaman” qəzeti  1995. 5 nömrəsi, nümunəvi testlər.
Tofiq Hüseynov (general)
Tofiq Vaqif oğlu Hüseynov — Azərbaycan Respublikası Daxili Qoşunlar Komandanının birinci müavini — Qərargah rəisi, general-mayor.
Həyatı
Tofiq Hüseynov 1 fevral 1974-cü ildə Ermənistan SSR, Krasnoselsk rayonu, Ardanış kəndində anadan olmuşdur. 1992–1993-cü illərdə Azərbaycan Respublikasının Sərhəd Qoşunlarında müddətli həqiqi hərbi xidmət keçdiyi dövrdə respublikanın suverenliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda döyüşlərdə iştirak etmişdir. Xidməti fəaliyyətindəki uğurlu nəticələrinə görə müxtəlif mükafatlara layiq görülmüşdür.
1993–1997-ci illərdə Bakı Ali Birləşmiş Komandanlıq Məktəbində təhsil almışdır. Naxçıvan Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsini və Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin Hərbi Akademiyasını bitirmişdir.
1997–2003-cü illərdə Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinin Sərhəd Qoşunlarında sərhəd zastavası rəisinin müavini, sərhəd zastavası rəisi, sərhəd komendantlığının komendantının müavini – qərargah rəisi vəzifələrində xidmət etmişdir.
2003–2008-ci illərdə Dövlət Sərhəd Xidmətində baş zabit, çevik hərəkət taborunun komandiri vəzifələrində xidmət etmişdir.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2017-ci il 27 yanvar tarixli 2632 nömrəli Sərəncamı ilə DİN-nin Daxili Qoşunları Qərargahı rəisinin 1-ci müavini vəzifəsinə təyin edilmişdir.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 15 fevral 2018-ci il tarixli 3681 nömrəli Sərəncamı ilə Daxili Qoşunlar Komandanının 1-ci müavini – Qərargah rəisi vəzifəsinə təyin edilmişdir.
Öz xidmət vəzifələrini və hərbi hissənin qarşısında qoyulmuş tapşırıqları yerinə yetirərkən fərqləndiyinə görə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 10 mart 2010-cu il tarixli Sərəncamı ilə "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif edilmişdir.
Azərbaycan Respublikası ərazi bütövlüyünün təmin edilməsində iştirak etdiyinə görə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 11 mart 2020-ci il tarixli Sərəncamı ilə "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edilmişdir.
Həftvanə (Soyuqbulaq)
Həftvanə - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Soyuqbulaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 46 nəfər yaşayır (7 ailə).
Tofiq Hüseynov (general)
Həyatı
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 09 mart 2018-ci il tarixli 3768 nömrəli sərəncamı ilə "general-mayor" hərbi rütbəsi verilmişdir.
Ailəsi
Ailəlidir, iki övladı var. 1qız, 1oğlan
Oruc Soltanov
Oruc Fərhad oğlu Soltanov (1 yanvar 1999; Kürdəmir rayonu, Azərbaycan — 15 oktyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Oruc Soltanov 1999-cu il yanvarın 1-də Kürdəmir rayonunun Sovla kəndində anadan olub. Subay idi.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Oruc Soltanov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Oruc Soltanov oktyabrın 15-də Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. Kürdəmir rayonunda dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Oruc Soltanov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Oruc Soltanov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Amkar Perm FK
{{Futbol klubu }} "Аmкаr" — Rusiyanın Perm şəhərində yaradılmış peşəkar rus futbol klubu. 1994-cü ildə qurulmuş və maliyyə problemləri səbəbiylə 2018-ci ildə dağılmışdır. Rusiya Premyer Liqasında 2004-cü ildən 2018-ci ilə qədər oynanmışdır. 2007/08 mövsümünün Rusiya kubokunun finalçısı. "Amkar"ın stadionu "Star" stadionudur.
1994–1999. Üçüncü Liqa və İkinci Divizion
Amkar futbol klubu, Permian ASC Mineral Gübrələr adı altında olaraq yaradıldı. Yaranma tarixi rəsmi olaraq 8 may 1993-cü ildir. "Amkar" adı ammonyak və karbamid sözlərinin bir hissəsindən ibarətdir — bu iki maddə müəssisənin əsas məhsulu idi. Klub klubun qırmızı-qara rəngli formaları Milanın ticarət tərəfdaşlarına verməyə borcludur və kömək istəyi ilə eyni adlı klubun formasını təqdim etdi. Yeni komandanın əsasları müəssisənin əməkdaşları idi. 1994-cü ildə şəhərin digər komandalarından və bəzi keçmiş mütəxəssislərdən həvəskar oyunçuların gücləndirdiyi "Amkar" Perm şəhərinin və Perm şəhərinin çempionu oldu və regional kuboku qazandı. 6 dekabr 1994-cü ildə klub rəsmən qeydə alınmış və bədən tərbiyəsi qrupları turnirində iştirak etmək üçün ərizə təqdim etmişdir. Lakin, Amkara yalnız milli çempionatın üçüncü liqasında oynamağa icazə verildi. 1995-ci ildə "Perm Star" komandasının keçmiş oyunçuları tərəfindən möhkəmləndirilmiş komanda üçüncü liqanın 6-cı qrupunda ikinci oldu və ikinci liqaya yüksəldi. 1996-cı ildə Amkar ikinci liqanın "Mərkəz" qrupunda üçüncü, 1997-ci ildə isə turnirdə ikinci oldu. 12 sentyabr 1998-ci ildə Rusiya Kuboku çərçivəsində Spartak Amkarala oyuna gəldi. Son zamanlar "Spartak" 1977-ci ildə Qərb Uralına milli futbolunun ən yüksək komandası ilə oyuna gələrkən birinci liqanın komandası adı altında çıxış edirdi. Oyun, görülməmiş maraq doğurdu və 30 illik tarixində ilk dəfə olaraq 25.000 nəfər tutumlu stadion tamamilə doldu. Matç 1: 0 hesabı ilə başa çatdı. Permiaks çempionatında çempionluq üçün əlverişli nəticələrin 93% -ni toplayaraq liqanı çempion kimi baça vurdu. "Amkar" birinci yeri tutaraq ikinci liqada oynamaq hüququnu qazandı.
1999–2004. Birinci Divizion
Birinci Liqada komanda olduqca müvəffəqiyyətlə çıxış etdi, ən azı altıncı sırada final masasında yer aldı. 2001/02 mövsümündə, Rusiya Kubokunun yarımfinalına çıxan klub, ÇSKA Moskvaya 0–1 hesabı ilə qalib gəldi. 2003-cü ildə "Amkar" dördüncü oldu.
2008. Ən müvəffəqiyyətli mövsüm
2007-ci ildə klub iki əsas satış etdi: Georgi Peev, Türk Gaziantepspordan Dinamo Kiev və Nicola Drinchich'ten transfer oldu, oyunçuları komandanın lideri oldu və mövsümdə komandanın sağ qalmaq üçün mübarizə etmədiyi, olduqca etibarlı bir şəkildə oynadı, amma bir sıra amillər onun 8-ci yerdən yuxarı qalmasına icazə verdi. Amma 2007/08 Rus Kuboku çəkilişində Amkar tarixində ən yaxşı nəticə əldə etdi. 16 aprel 2008-ci ildə klub Yekaterinburqdan (1–0) Uralı məğlub edib və penalti atışında CSKA-da itirdiyi finala çatıb. 2008-ci il mövsümünədək baş məşqçi Rəşid Rəhimovu tərk etdi və Moskvanın Lokomotiv şəhərinə yola düşdü. Bunun əvəzinə Monteneqronun tanınmış mütəxəssisi Miodrag Bozovic oldu. Avro 2008-ci il üçün ayrılmadan əvvəl, Amkar sıralamada 3-cü, Spartak Moskvanın ikinci, Rubin 6 üçün isə birincilik üçün yalnız bir nöqtədə geridə qaldı. Məğlubiyyətdən sonra komanda komandanın liderlərindən biri Vladimir Gabulov, həmçinin Perm futbolunun kapitanı və məşqçisi Aleksey Popov, Dinamo Moskva və Rubin komandasına qatılan Aleksey Popov qaldı. Çempionatda ekvatorda iki turda "Amkar" ümumiyyətlə sıralara çıxa bilərdi, amma "Tom" və Nalçik "Spartak" ev matçlarını məğlub edə bilmədi. Noyabrın 16-da Tomskda Tom'u döyərək, Permiaks dördüncü xətt və Avropa Liqasının play-off seçmə mərhələsinə bilet müsabiqə başa qədər tur üçün ayrılmışdır. Əlavə olaraq, Amkar yenidən Premyer Liqada ən çox "quru" matçları oynadı — 17 qələbə. 2008 mövsümü Amkar tarixində ən yaxşı oldu.
2009–2011
Aşağıdakı mövsüm Miodrag Bozovic əvəz edən Dimitar Dimitrov, öz sələflərinin müvəffəqiyyətini davam etdirə bilmədi. 2009-cu il Çempionatının ilk 5 turunda komanda yalnız bir topu qaçırdı, ancaq sonradan müntəzəm olaraq müdafiə sahəsində böyük səhvlər etdi ki, bunun nəticəsində sağ qalmaq üçün mübarizə aparmaq məcburiyyətində qaldı. Avqustun 27-də Amkar İngiltərə Premyer Liqasının "Fulhem" klubunu evində 2009/2010 Avropa Liqasının Avropa Liqasının geri qaytarma oyunu matçının bir hissəsi kimi qəbul etdi. Londonda keçirilən ilk oyunda Amkar 3–1 məğlub olub, Turnirin qrup mərhələsində, Perm matçı tam bir stadion yığdı. Amkar (1: 0) qazanmağı bacardı, amma bu daha da inkişaf etmək üçün kifayət etmədi. 20-ci turdan sonra Rəşid Rəhimov komandanın baş məşqçisi vəzifəsinə geri qayıdıb. Bu komandaya müvəffəqiyyətlə rəhbərlik etdiyi Premyer Liqada komandanın yerini saxlamağı tapşırdı. 2009-cu ildə Rusiya çempionatında Amkarın qapıçıları 5 cərimədən 4-ü atdı.
Rəşid Rəhimov — 2006–2007 və 2009–2011-ci illərdə "Amkar" ın baş məşqçisi Kubokda Amkar, Kursk və Podolsk Avangardı məğlub etdi, dördüncü final mərhələsində dördüncü final mərhələsində qazandı, amma 21 aprel 2010 tarixində Amkar, Rus Kubokunun penaltı yarı finalında penalti atışında evində itirdi. , əsas və əlavə vaxtda oynayan 0: 0. 2010-cu ildə, bir dəfə qalibiyyətə qalib gələ bilməyən və ən az qol vuran Amkar 14 yaşa qaldı və Premyer Liqada yer tutdu. O mövsümün son matçında, final matçından sonra, kapitan və klubun tarixindəki ən yaxşı oyunçularından biri olan Martin Kuşev, 2005-ci ildən 2010-cu ilədək Amkar üçün oynanan Premyer Liqada komandanın ən yaxşı qolçusu, Amkar oyunçusu kimi karyerasını başa vurdu. . Karyerasını "Amkar" oyunçusu kimi bitirdikdən sonra Kuşev baş məşqçi Rəhimovun köməkçisi olub, lakin rəhbərlik ona gənclər komandasının məşq heyətində yer ayırdı. Kuşev, Bolqarıstana dönməyi, altı ay sonra baş məşqçi olduğu Slaviya komandasına dönməyi üstün etdi.21 dekabr 2010-cu il rəsmi saytında klubu çətin maliyyə vəziyyətindən ötəri birinci liqaya könüllü keçid haqqında məlumat verildi. Eyni zamanda, klubun pərəstişkarları və pərəstişkarları Amkarın dəstəyi ilə pul köçürmələri təşkil etdilər və Perm işçiləri də müraciət etdi. Ancaq Perm səlahiyyətliləri tərəfdarların hərəkətlərini qiymətləndirmədilər. Öz növbəsində Gennadi Şilov, təqaüdçü Valeri Çuprakovun yerinə klubun başçısı olmağa hazır olduğunu söylədi. Həm də Şilov region rəhbərliyindən yardım axtarmağa və sponsorlara müraciət etməyi planlaşdırır. Premyer Liqa klubun vaxtını 15 Yanvar tarixinə qədər verdi. 25 yanvar 2011-ci ildə Amkar, klubun Premyer Liqadan çıxma ərizəsini geri çəkdi.
2011-ci ildə klub gənc futbolçulara daha çox şans verməyə başladı, bazada daha tez-tez Mikhalev, Kolomeytsev, Burmistrov, Sirlər görünürdü. Komandalar mövsümü qeyri-sabit, klub üçün yaddaqalan matçları keçirdi və tərəfdarları Kuban ilə 3: 2 məğlubiyyətlə başa vuran, Petrovski ilə Zenit (1: 1) ilə heç-heçə ediblər və "Spartak" Luçniki. 28 sentyabr 2011-ci ildə, rəsmi matçlarda 10 matçda itirdiyi oyundan sonra, klub Rəşid Rəhimovla qarşılıqlı razılıq ilə ayrıldı. 29 sentyabr 2011-ci ildə növbəti komandanın yeni baş məşqçisi ilə tanış olduqdan sonra 2008-ci ildə Amkarı rəhbər tutan və Rusiya çempionatında 4-cü yer tutan Miodrag Bozoviç (10) Kubok ölkəsi. 2011/2012 mövsümünün Rusiya çempionatının 1-ci mərhələsindən sonra komanda 12-ci yer tutdu. Çempionatın üçüncü turunda Klub Premyer Liqada ən çox xal topladı və finalda 10-cu yer tutdu.
Məzəli (jurnal)
Tarixi
"Məzəli" jurnalı 1914-cü ilin dekabrın 27-də nəşrə başlamış, 1915-ci il oktyabrın 17-də nəşrini dayandırmışdır. Jurnal Bakıda Azərbaycan türkcəsində nəşr edilirdi. Jurnalın əsas materiallarını redaktor özü yazırdı. 25-ci sayına kimi naşiri və redaktor Haşım bəy Vəzirov, 25–37 saylarında müvəqqəti müdiri Hacı İbrahim Qasımov, sonra isə yenidən müdir və naşiri Haşım bəy Vəzirov olmuşdur. H.Vəzirov "Kefim gələndə" sərlövhəli "Birisi" imzalı felyetonlar ilə məşhur olmuşdur. "Məzəli"nin 42 nömrəsi çapdan çıxmışdır.