cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sadhana Şivdasani
Kəraçidə anadan olan Şivdasani və ailəsi Hindistanın parçalanmasından sonra üsyanlar zamanı 7 yaşında ikən Mumbaya köçmüşdür. O, uşaqlığından aktrisa olmağa can atmışdır və təhsilini Jai Hind Kollecində başa vurmuşdur. Shree 420 (1955) filmində diqqətdən kənarda qaldıqdan sonra Şivdasani rejissor Sashadhar Mukherjee tərəfindən kəşf edilmişdir və onu aktyorluq məktəbinə yazdırmış və sonradan ona "Simlada Sevgi" (1960) romantik komediyasında ilk baş rolunu vermişdir. Simlada Sevgi filminin müvəffəqiyyət qazanmasından sonra Şivdasini bir neçə filmdə, o cümlədən Parax (1960) və Əsli-Nəqli (1962), döyüş filmi Hum Dono (1961) və macəra filmi Ek Musafir Ek Haseena (1962) filmlərində özünü sübut etmişdir.
Alsu Bayramova
Karyerası
Alsu Bayramova, 2017-ci ildə Azərbaycan bayrağı altında IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarına qatıldı. Alsu Bayramova, 4 x 100 metr məsafəyə sərbəst estafet yarışlarında Fatimə Alkərəmova, İlahə Rəciyeva və Yuliya Stisyuk ilə birgə çıxış etdi və 4 dəqiqə 8.37 saniyə nəticə ilə 3-cü yeri tutaraq yarışların bürünc medalına layiq görüldü. 4 x 100 metr məsafəyə kompleks estafet yarışlarında isə o, yenə Fatimə Alkərəmova, İlahə Rəciyeva və Yuliya Stisyuk ilə birgə çıxış etdi. Komanda, 4 dəqiqə 34.42 saniyə nəticə ilə yenə 3-cü yeri tutdu və IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarının bürünc medalına sahib oldu.
Homeomorfluq
Homeomorfluq — iki topoloji fəzanın qarşılıqlı birqiymətli və qarşılıqlı kəsilməz inikası. Başqa sözlə, iki X və Y topoloji fəzaları üçün  kəsilməz inikası qarşılıqlı birqiymətlidirsə və  inikası kəsilməzdirsə, bu fəzalara Homeomorf fəzalar deyiilir. Homeomorfluqda fəzaların saxlanılan xassələirnə topoloji xassələri deyilir.
Misallar: Müstəvinin kvadratı  dairəsinə homeomorfdur. parça intervala homeomorf deyil.
Sergey Kirovun qətli
thumb|250x250px|S.Kirov tabutda Sergey Kirovun qətli — 1934-cü il dekabrın 1-də Smolnıda Leninqrad partiya təşkilatının rəhbəri, Siyasi Büro, Orqbüronun üzvü və Ümumittifaq Bolşevik Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin katibi Sergey Mironoviç Kirovun qətli həyata keçirilib. Qətl Leonid Nikolayev tərəfindən törədilib.
Qətl
Nikolayev Kirova ilk sui-qəsd cəhdini 1934-cü il oktyabrın 15-də etməyi planlaşdırırdı. Həmin gün o, Kirovun Kamennoostrovski prospektindəki evinin yaxınlığında mühafizəçilər tərəfindən saxlanılsa da, partiya bileti və silah icazəsi təqdim edildikdən sonra sərbəst buraxıldı.
1934-cü il dekabrın 1-də saat 16:30 radələrində Nikolayev Kirovun Smolnıdakı evinin üçüncü mərtəbəsindəki dəhlizdəki kabinetinin yaxınlığında pusquya saldı və onun başına tapançadan atəş açdı. Qatil özünü ataraq intihar etmək istəsə də, huşunu itirdi. O, şok vəziyyətdə hadisə yerində saxlanılaraq 2 saylı psixiatriya xəstəxanasına yerləşdirilib və orada lazımi prosedurlar aparıldıqdan sonra axşam saat 9 radələrində özünə gəldi.
İstintaq, məhkəmə və icra
Nikolayev və onun NKVD-dən olan tanışlarına qarşı “Leninqrad mərkəzi”nin rəhbərlik etdiyi gizli Zinovyev təşkilatında iştirak ittihamı ilə cinayət işi başlandı. NKVD-nin rəhbərləri Q.Yaqoda və onun müavinləri keçmiş müxalifətçilərin - Zinovyevin, Kamenevin və onların tərəfdarlarının Kirovun qətlində əli olması ilə bağlı Stalinin onlara tətbiq etdiyi versiyanı "yumşaq" təxribat etməyə çalışırdılar. Bununla belə, N. İ. Yejov çekistlərin narazılığına səbəb olaraq istintaqı “düzgün” istiqamətə yönəltdi. Yejov özü bunu 1937-ci ilin fevral-mart plenumunda xatırlayırdı: ...Yoldaş Stalin, indi xatırladığım kimi, məni və Kosarevi çağırıb dedi: “Zinovyevçilərin arasında qatil axtarın”. Deməliyəm ki, çekistlər buna inanmadılar və hər ehtimala qarşı başqa bir xətt üzrə, yad xətt üzrə özlərini sığortalayıblar, bəlkə orada nəsə yaranar...
1934-cü il dekabrın 28 və 29-da Leninqradda SSRİ Ali Məhkəməsi Hərbi Kollegiyasının Vasili Ulrixin sədrliyi ilə keçirilən səfər iclası Nikolayevin və daha 13 müttəhimin (Antonov, Zvezdov, Yuskin, Sokolov, Kotolynov, Şatski, Tolmazov, Myasnikov, Xanik, Levin, Soskitski, Rumyantsev və Mandelstam). Təqsirləndirilən şəxslərin əksəriyyəti özlərini təqsirli bilməyiblər. Nikolayev etiraflarını yalnız Ulrix onu digər müttəhimlərin iştirakı olmadan dindirdikdən sonra təsdiqlədi. 29 dekabr 1934-cü ildə saat 5:45 dəqiqədə Nikolayevə hökm elan edildi və qalanların hamısı ölümə məhkum edildi; bir saat sonra güllələndilər. Müşayiətçinin hekayəsinə görə, hökmü eşidən Nikolayev qışqırdı: "Aldatdılar!"
Əlavə repressiyalar
Kirovun öldürülməsindən sonra ilk olaraq Nikolayevin həyat yoldaşı Milda Draule partiyadan xaric edilib. Elə həmin ay 1935-ci il martın 10-da həbs olundu və güllələndi. Nikolayevin digər qohumları və tanışları repressiyaya məruz qaldılar: anası, qardaşı, bacıları, əmisi oğlu, həyat yoldaşının qohumları.
Tarixçi Y.N.Jukov iddia edirdi ki, birbaşa qatillə yanaşı, müttəhimlər Nikolayevin yaxın və uzaq qohumlarıdır. O.Draulenin bacısı və əri R.Kulişer də güllələnib. Beş məhkəmə prosesində 17 nəfər güllələnmə cəzasına, 76 nəfər həbsə, 30 nəfərə isə sürgünə məhkum edilib. Zinovyev qrupunun keçmiş müxalifətçiləri də daxil olmaqla 988 nəfər ölkədən çıxarılıb. Daha sonra 12 minə yaxın “sosial yad ünsür”, yəni keçmiş zadəganlar, senatorlar, generallar, ziyalılar repressiyaya məruz qaldı.
Nikita Xruşşovun öz xatirələrində Kirovun qətli haqqında yazdıqları
“1934-cü ildə partiyanın XVII qurultayı oldu – o zaman bunu qaliblər qurultayı adlandırırdılar. (Sonradan bu qurultay “Güllələnmişlərin qurultayı” adını alıb, çünki qurultay iştirakçılarının 70 faizi güllələnib – red). Artıq nə partiyada, nə də qurultayda heç bir müxalifət yox idi. Bu, Leninin ölümündən sonra müxalifətin olmadığı ilk qurultay idi. Leninin sağlığında həmişə müxalifət olmuşdu.
İndi bütün təfərrüatı xatırlamaq mənə çətindir. Dekabrın əvvəllərində bir axşam telefon zəngi səsləndi. Zəng edən Kaqanoviç idi: “Mən Siyasi Bürodan zəng edirəm, xahiş edirəm, təcili bura gələsiniz”. Kremlə getdim, zala daxil oldum. Məni Kaqanoviç qarşıladı. Onun görkəmi nəsə çox dəhşətli və ürküdücüydü. O, çox həyəcanlanmışdı və gözü yaşarmışdı. Kaqanoviç dedi: “Bədbəxtlik üz verib. Leninqradda Kirovu öldürüblər. Hazırda Siyasi Büro bu məsələni müzakirə edir. Ora nümayəndə heyətinin getməsi nəzərdə tutulur: Stalin, ola bilər, Voroşilov, Molotov, Moskva partiya təşkilatından şəxslər, bir də moskvalı fəhlələr, 60 nəfər. Moskva nümayəndə heyətinə sizin rəhbərlik etməyiniz lazımdır. Siz orada fəxri matəm qarovulunda duracaqsınız və cənazəni Leninqraddan Moskvaya müşayiət edəcəksiniz”.
Mən dərhal Moskva komitəsinə getdim. Öz nümayəndə heyətimizi müəyyənləşdirdik və həmin gün gecədən keçmiş Leninqrada çıxdıq. Stalini, Voroşilovu və Molotovu nə qatara minəndə, nə də ora çatanda görmədim, çünki onlar ayrıca, xüsusi vaqonda gedirdilər. Leninqrad dərin matəm içindəydi (hərçənd ola bilər, bu, mənim şəxsi yaşantımdır). Biz şəhər və vilayət partiya komitələrinin katiblərini, bir çox başqa insanları dərin hüzn içində gördük. Orada köhnə tanışlarla da görüşdüm. Xüsusilə də Leninqrad Vilayət Partiya Komitəsinin ikinci katibi Çudovla yaxşı münasibətlərim vardı. O, yaraşıqlı, simpatik, bütün yoldaşların hörmət etdiyi adam idi. Biz hamımız əllərimizi yana açırdıq, nə baş verdiyini bilmirdik. Təkcə onu bilirdik ki, Kirovu Leonid Nikolayev adlı bir şəxs öldürüb. Bizə danışdılar ki, Nikolayev ya partiyadan xaric edilibmiş, ya da Trotskinin tərəfdarı olan müxalifətdə iştirakla bağlı nəsə deyibmiş – ona görə də bu qətl trotskiçilərin işidir. Belə görünür ki, qətli onlar təşkil ediblər və bu, bizdə səmimi hiddət doğurdu.
İndi Leninqradda neçə gün qaldığımızı xatırlamıram. Leninqradlılar Kirovun nəşi ilə vidalaşanda biz qarovulda durmuşduq, məncə, bir neçə dəfə orada olduq. Sonra cəsəd Moskvaya gətirildi və dəfn edildi. Stalinin və Siyasi Büronun digər üzvlərinin Kirovun ölümünə dair yaşantıları necə oldu, deyə bilmərəm. Gördüyüm qədəri ilə Kaqanoviç sarsılmışdı, məncə, hətta qorxmuşdu. Mən Stalini Leninqradda qarovulda dayanan zaman gördüm. Ancaq o, özünü idarə etməyi bacarırdı və üzü tamamilə sakit idi. Həmin vaxt mən onun Kirovun ölümüylə bağlı üzüntüdən başqa nələrsə düşünə biləcəyini ağlıma gətirmirdim.
Mən Kirovla o qədər də yaxından tanış deyildim. Bir dəfə Moskvada kiminsə dəfnində çıxış etmişdik. Kimi dəfn edirdik, yadımda deyil. O zaman Kaqanoviç mənə dedi: “Sizin çıxış etməyiniz lazımdır, ancaq nəzərə alın ki, Kirov da orada çıxış edəcək. Kirov çox yaxşı natiqdir, ona görə də siz yaxşı-yaxşı düşünün, yoxsa barənizdə təəssüratlar xoş olmaya bilər”. Mən cavab verdim ki, bacardığımdan artıq heç nə edə bilmərəm, Kirovla da yarışası deyiləm, bəlkə kimsə başqası çıxış etsin? “Yox, göstəriş veriblər ki, siz çıxış edəsiniz”. Beləcə, çıxış etdim. Çıxışımdan dərhal sonra Kaqanoviç mənə yaxınlaşdı: “Əla, parlaq çıxış etdiniz. Bu, Stalin tərəfindən qeyd edildi. O dedi ki, Kirovla yanaşı çıxış etmək çox çətindir, amma Xruşov yaxşı çıxış etdi”.
… Məişətdə Kirov çox danışan adam deyildi, amma insanların önündə natiq idi. Mənim onunla birbaşa təmaslarım olmamışdı, sonradan Mikoyandan Kirov barədə soruşdum. Mikoyan Kirovu yaxşı yanıyırdı. O mənə dedi: “İndi sənə necə cavab verim? İclaslarda o, bir dəfə də olsun, hansısa məsələ barədə çıxış etmirdi. Eləcə, susurdu. Hətta bilmirəm ki, bu, nə məna verir”.
Eşitmişdim ki, Kirov hətta ac adamlarla da dil tapa bilirmiş. 1919-cu ildə o, Həştərxana gedib, yeməyə heç nə yox imiş, amma o, ac kütlənin qarşısında çıxış edəndə adamlar aclıqlarını unudaraq ona qulaq asıblar. O, əlbəttə ki, ağıllı adam idi, nə danışmaq lazım olduğunu bilirdi. Bəli, o, əsl natiq idi! Mən ona partiyanın qurultayında qulaq asmışdım. O, hazır mətn olmadan və məşq edilmiş əl-qol hərəkətlərinə yol vermədən danışırdı.
Partiyanın XX qurultayından sonra biz günahsız yerə mühakimə olunmuş şəxslərin işini təfərrüatlı şəkildə yoxlamaq üçün komissiya yaratdıq. Komissiya sədrliyinə Nikolay Şvernik təsdiqləndi. Mən komissiyanın tərkibinə Olqa Şatunovskayanın daxil edilməsini təklif etdim. O özü 16 il həbs cəzası çəkmişdi və mənim gözümdə partiyaya sadiq olan dürüst biri idi. Komissiyaya təxminən 20 il həbs cəzası çəkmiş daha bir yoldaşı da cəlb etdik. Məsuliyyətli bir komissiya yaradıldı. Bu komissiya məsələləri araşdırmalı və öz yekun rəyini bildirməliydi: Stalin dövründə bu qədər dürüst insanın “xalq düşməni” kimi həlak olması necə baş verib?
Təbii ki, ilk növbədə Kirovun qatili Nikolayevin kimliyi və onu buna sövq edən səbəbləri araşdırmağa başladıq. İşlə tanış olmağa başlayarkən məlum oldu ki, Kirovun öldürülməsindən bir qədər əvvəl Nikolayev çekist təşkilatı tərəfindən Smolnı binasının yaxınlığında, yəni Kirovun çalışdığı təsisatın önündə saxlanılıb. Nikolayev nəyə görəsə mühafizədə şübhə doğurub və onu saxlayaraq, üstünü axtarıblar. Ondan revolver tapılıb. Bu əşyayi-dəlilə (o zamanlar buna olduqca ciddi yanaşılırdı), eləcə də onun xüsusi mühafizə olunan, Siyasi Büro üzvlərinin və Leninqrad vilayət və şəhər partiya komitələrinin bütün rəhbərliyinin gəlib-getdiyi rayonda saxlanmasına baxmayaraq, Nikolayev sərbəst buraxılıb – komissiya bizə bu cür məruzə edirdi. Üstündən bir müddət keçəndən sonra isə Nikolayev Kirovu öldürür. Bütün bu faktlar komissiyanı da, bizi də əndişələndirdi.
Axı Nikolayev Kirovu meydanda güllələməmişdi. Xeyr! O, Smolnıya keçmiş, yalnız Kirovun istifadə etdiyi girişə daxil olmuş və onu pilləkənlə yuxarı qalxarkən öldürmüşdü. Bu, dərhal şübhə doğururdu ki, Nikolayev oraya kimlərsə tərəfindən terror aktı törətmək üçün göndərilib. Buna qədər Nikolayev öz davranışı ilə şübhəli görünmüş və onu saxlamışdılar, ancaq yuxarıdan verilən göstərişə əsasən azad olunmuşdu. Bundan başqa, Nikolayev daha sonra Smolnıya giriş imkanı qazanmış, Kirovun işlədiyi vilayət partiya komitəsinin pilləkənində onu qarşılamış və güllələmişdi. Əlində hakimiyyət olan şəxsin köməyi olmadan bunu etmək, ümumiyyətlə, mümkün deyildi. Çünki Smolnının bütün girişləri mühafizə olunurdu, Kirovun istifadə etdiyi giriş isə xüsusi sayıqlıqla qorunurdu. Bunu yalnız həmin girişə əli çatan adamlar təşkil edə bilərdi.
Biz hamımız sarsılmışdıq. Araşdırmanı davam etdirdik. Bəlkə iştirakçılardan kimsə bu işin bütün təfərrüatlarını əvvəlcədən bilirmiş, amma indi susur. Əlbəttə, şübhəsiz ki, Stalinlə birlikdə Leninqrada gedən Molotov və Voroşilov bəzi şeyləri bilirdilər. Komissiya məruzə etdi ki, Nikolayevi şəxsən Stalinin özünün sorğu-suala tutduğuna dair məlumat əldə edib. Bu barədə köhnə bolşeviklərdən kimsə danışıb, ancaq təbii ki, bu barədə heç bir sənəd ola bilməzdi. Guya ki, iş belə olub: Nikolayevi Stalinin yanına gətirəndə o, düz çöküb və deyib ki, bunu partiyanın adından kiminsə “tapşırığı əsasında” edib. Qeyd etmək lazımdır ki, Stalinlə danışmazdan əvvəl Nikolayev müstəntiqlərin suallarına cavab verməkdən boyun qaçırıb və tələb edib ki, onu Birləşmiş Dövlət Siyasi İdarəsinin mərkəzi aparatına təhvil versinlər. O, iddia edib ki, heç bir günahı yoxdur, nəyə görə belə hərəkət etdiyini Moskvada bilirlər. Ona “tapşırıq” verilmişdi, ya verilməmişdi, mənə mühakimə etmək çətindir. Əgər tapşırıq olubsa, o zaman o, tapşırığı yerinə yetirmişdi. Ancaq bu, kimin tapşırığı ola bilərdi?
Qatil iddia edib ki, heç bir günahı yoxdur, nəyə görə belə hərəkət etdiyini Moskvada bilirlər. Ona “tapşırıq” verilmişdi, ya verilməmişdi, mənə mühakimə etmək çətindir. Əgər tapşırıq olubsa, o zaman o, tapşırığı yerinə yetirmişdi. Ancaq bu, kimin tapşırığı ola bilərdi?
Əlbəttə, bu işi Nikolayevə Stalin şəxsən tapşırmamışdı. Bundan ötrü Nikolayev çox balaca adam idi. Ancaq məndə heç bir şübhə yoxdur ki, onu kimsə Stalinin tapşırığına əsasən hazırlayıb. Bu qətl yuxarıdan təşkil olunub. Hesab edirəm ki, bu, BDSİ rəhbəri Henrix Yaqoda tərəfindən hazırlanıb. O isə öz növbəsində yalnız Stalinin təkbətək görüşdə verdiyi məxfi tapşırığa əsasən hərəkət edə bilərdi. Əgər mühakimənin bu sxemini qəbul etsək, o zaman Nikolayev şübhəsiz ki, özünə qarşı hansısa yumşaqlığın olacağına ümid edirdi. Ancaq buna ciddi-ciddi ümid bəsləmək həddən artıq sadəlöhvlük idi. Nikolayev o qədər də böyük adam deyildi: tapşırığı icra edib və düşünüb ki, ona həyat bəxş olunacaq. Sadəcə, kütbeyin bir axmaq. Bu cür məxfi tapşırığın icra edilməsindən sonra sirri saxlamaq üçün icraçının məhv edilməsi tələb olunurdu. Və Nikolayev məhv edilmişdi.
Komissiya öz toplantılarını keçirəndə Voroşilov sağ idi, Molotov isə indi də sağdır (memuar 1966-cı ildə yazılıb). Ancaq biz o qədər də avam deyildik ki, onlardan bu barədə soruşaq. Bu da, o biri də hiddətli şəkildə uyğun sualı rədd edəcəkdilər, çünki təsdiqedici söz demək sui-qəsd sözləşməsində və Kirovun qətlində iştirakı etiraf etmək demək olacaqdı. Onlar o qədər də axmaq deyildilər.
Komissiya daha sonra müəyyən etdi ki, Stalin, Molotov və Voroşilov Leninqradda olduqları zaman Stalin Kirovun qətlinə dair aparılan təhqiqat çərçivəsində BDSİ-nin yerli komissarının yanına gətirilməsini tələb edib. Həmin gün Kirovu məhz həmin şəxs mühafizə edibmiş. Həmin günlərdə partiya fəallarına bildirilib ki, komissar avtomobillə istintaqa gətirilən zaman yük maşınının sükan sistemindəki nasazlıq üzündən qəza baş verib, maşın binanın tininə çırpılıb və komissar ölüb.
Biz komissiyaya tapşırdıq ki, komissarı istintaqa aparan şəxsləri dindirsinlər və onlar qəzanın hansı şəraitdə baş verdiyini, Kirovun mühafizəsinin rəisi olan komissarın necə həlak olduğunu danışsınlar. Bu adamları axtarmağa başladıq. Onlar üç nəfər olmuşdular. Mənə bu şəxslərin soyadını demişdilər. Onlardan ikisi yük maşınının banında, komissarla yanaşı oturubmuş, bir nəfər isə sürücünün yanında imiş. Onların hər üçünün öldüyü məlum oldu: üçünü də güllələmişdilər. Bu, bizdə daha çox şübhə doğurdu ki, hər şey təşkil olunub və maşının qəzaya uğraması da təsadüfi deyilmiş.
Mən təklif etdim: “Siz axtarın, görün, sürücü sağ qalıbmı?” Məndə bu sarıdan heç bir ümid yox idi, çünki işin necə təşkil olunduğunu görürdüm və hesab edirdim ki, görünür, sürücünü də şahidlərdən biri olduğu üçün məhv ediblər. Ancaq xoşbəxtlikdən, sürücü sağ qalmışdı. Onu dindirdilər. O təsdiqlədi ki, həmin maşının sürücüsü olub və danışdı: “Gedirdik. Yanımda çekist oturmuşdu, hey məni vadar edirdi ki, bərk sürüm, həbs ediləni tez çatdırmaq lazımdır. Bir küçənin döngəsində o, birdən-birə sükandan yapışdı və maşını binanın tininə yönəltdi. Mən cavan və cantaraq idim, sükanı yenidən ələ keçirdim. Maşın oynadı, divara toxundu və yalnız krelosu əzildi. Heç bir qəza baş vermədi. Ancaq mən eşitdim ki, bizim toqquşmamız zamanı maşının banından bərk taqqıltı səsi gəldi. Sonra elan etdilər ki, “qəza zamanı” bu komissar həlak olub”. Beləliklə, sürücünün ifadəsi Kirovun qətlə yetirilməsi ilə bağlı sui-qəsd sözləşməsinin təfərrüatlarını daha da açdı.
Əlbəttə, Kirovun özü yoxdur və burada da saplar qırılırdı – biz onları çözə-çözə qarşımızda məhz sui-qəsd sözləşməsi olduğunu aşkar edə bilərdik. Bütün şahidlər öldürülüb. Doğrudur, sürücü sağ qalıb. Mən buna heyrətləndim. Qatillər peşəkar, yüksək ixtisaslıydılar, amma hər şeyi nəzərə almayıblar. Demək olar ki, bütün cinayətlər özlərindən sonra iz buraxırlar, nəticədə üstləri açılır. Sürücü ilə də bu baş verib: sanki hər şeyi nəzərə alıblar, üç çekisti məhv ediblər, komissarı öldürüblər (əlbəttə, o, çox şey deyə bilərdi: görünür, onda hansısa tapşırıq olub, ona görə də onlar binaya daxil olanda o, pilləkənlə yuxarı qalxmağa başlayan Kirovdan geriyə qalıb), amma sürücü yaddan çıxıb.
Sonra biz Leninqrad vilayət BDSİ-nin rəisi Medvedi axtardıq. Deyilənə görə, o, Kirovun yaxın dostuydu. Onlar birlikdə ova gedir, ailəvi dostluq edirmişlər. Bəlkə Medved nəsə deyəcək? Öyrəndik ki, Medved əvvəlcə Şimala sürgün edilib, sonra isə güllələnib. Burda da iz itirdi. Kirovun yaxın adamı olaraq, onun qətl haqqında öz mühakiməsi ola bilərdi. Komissiya məruzə etdi ki, bir adam tapılıb və o, iddia edir ki, Medved yatdığı xəstəxananın həkimi olan qadına nələrsə danışıb və ona bu hekayəti gələcəkdə MK-ya çatdırmağı xahiş edib. “Mən isə, – o deyib, yaşamayacağam, məni məhv edəcəklər”. Fəqət biz Medvedin həmsöhbət olduğu həmin adamı tapa bilmədik. Biz yalnız bir sap tapdıq və o da qırıldı. Bütün bunları Şvernik komissiya vasitəsilə müəyyən etdi.
İndi mən əsas məsələyə gəlirəm: nə üçün seçim hədəfi Kirov olmuşdu? Kirovun ölümü Stalinə nədən lazım idi? O, Stalinə yaxın adam idi. Kirov Leninqrada Zinovyev müxalifətinin darmadağın olunmasından sonra göndərilmişdi və orada böyük işlər görmüşdü, Leninqrad təşkilatı əvvəllər əksəriyyət etibarilə Zinovyevin tərəfdarlarından ibarət idi. Kirov bu təşkilatı döndərdi və o, Mərkəzi Komitənin dayağına, onun qərarlarının dəstəkçisinə çevrildi. Bütün bunları Stalin özü Kirovun xidməti elan etmişdi. Bundan başqa, Kirov kütlələrin sevimlisi idi. Mən burada onun partiya tərəfindən yüksək qiymətləndirilən keyfiyyətlərinə toxunmayacağam, Yalnız onu xatırladıram ki, Kirov gözəl natiq idi və partiyanın, Leninin ideyaları uğrunda bacardığı qədər mübarizə aparırdı, xalq arasında və partiyanın daxilində çox populyar idi. Ona görə də Kirovun vurulması partiya və xalq üçün ağrılı oldu. Kirovu qurban verdilər ki, onun ölümündən istifadə edərək, ölkəni silkələmək, Stalinə sərf etməyən adamlarla, köhnə bolşeviklərlə haqq-hesab çəkmək, onları Kirova əl qaldırmaqda ittiham etmək mümkün olsun. Həmin günlərdə Nikolayev haqqnda danışırdılar ki, o, nə zamansa trotskiçi olub, amma bu, nə Stalinin sağlığında, nə də ondan sonra heç bir sənədlə təsdiqlənmədi. Şvernikin komissiyasının əli bütün materiallara çatırdı, ancaq yenə də Nikolayevin trotskiçilərlə əlaqəsi aşkarlanmadı.
Sual çıxır: köhnə bolşevikləri cəzalandırmaq Stalinə nəyə görə lazım idi? Komissiya Kirovun qətlinin araşdırılması zamanı qalaq-qalaq materiallara baxmış və çoxlu insanlarla söhbət etmişdi. Bu zaman ortaya yeni faktlar çıxmışdı. O zamanlar Şimali Qafqaz diyar partiya komitəsinin katibi Şeboldayev partiyada görkəmli yer tuturdu. Mən Şeboldayevi tanıyırdım, amma onunla yaxından tanış deyildim. 1917-ci ildə o, çar ordusunun tərkibində Türkiyə cəbhəsində xidmət etmişdi və əsgərlər arasında aktiv təbliğat işləri aparmışdı. Sonradan məlum oldu ki, bu inqilabdan əvvəl partiya stajına malik olan köhnə bolşevik Şeboldayev XVII qurultayın işində yoldaş Kirovun yanına gəlib və ona deyib: “Mironıç (yaxın adamları Kirovu belə çağırırdılar), qocalar danışırlar ki, Leninin vəsiyyətinə qayıtmaq və onu həyata keçirmək, yəni Stalini, Leninin tövsiyə etdiyi kimi, hansısa başqa işə göndərmək, onun yerinə isə ətrafdakılara daha dözümlü yanaşan bir insan gətirmək lazımdır. Xalq danışır ki, partiyanın Mərkəzi Komitəsinin baş katibi vəzifəsinə sənin gəlməyin yaxşı olardı”.
Bu söhbətin məzmunu Şvernikin komissiyasının əlinə çatmışdı və o, bu barədə MK-nin rəyasət heyətinə məruz etdi. O vaxt Kirovun Şeboldayevə nə cavab verdiyini bilmirəm. Amma aydın oldu ki, Kirov Stalinin yanına gedib və Şeboldayevlə söhbətini ona danışıb. Stalin guya ki, Kirova belə cavab verib: “Sağ ol, mən bunu unutmayacağam!”. Bu, Stalin üçün səciyyəvi açıqlamaydı: buradakı “sağ ol”dan anlamaq mümkün deyil ki, o, bu məlumata görə Kirova minnətdarlıq edib, yoxsa onu hədələyib. Bu epizod Stalinin təşkil etdiyi qəssabxananın səbəbləri üzərindəki pərdəni aralayır.
Komissiya partiyanın XVII qurultayında səsvermənin necə keçdiyinə də maraq göstərmişdi. Say komissiyasının üzvlərini axtardıq. Onlardan bəziləri sağ idi. Biz yoldaş Andreasyanı və bəzi başqalarını tapdıq. Andreasyanı yaxşı tanıyırdm, mən Moskvanın Krasnaya Presnya rayonunda katib olanda o da şəhərin Oktyabr rayonunda partiya komitəsinin katibi olmuşdu. Andreasyan Mikoyana yaxın adam idi: onlar keçmişdə ruhani seminariyasında birlikdə oxumuşdular. Andreasyan da “öz cəzasını çəkmiş”, ya 15, ya da 16 il türmədə yatmışdı. XVII qurultayın say komissiyasının sağ qalan üzvləri məruzə etdilər ki, Stalinin əleyhinə verilən səslərin miqdarı qurultayda elan olunduğu kimi altı olmayıb, ya 260, ya da 160 olub. Stalinin partiyadakı mövqeyini, təkəbbür və xarakterini nəzərə alsaq, hər iki rəqəm böyük sayılmalıdır. Qurultayda isə elan olunmuşdu ki, Stalinin namizədliyinə qarşı altı nəfər səs verib.
Emin Quliyev (idmançı)
Karyerası
Emin gənc futbolçu kimi “Keşlə”nin gənclər klubunun üzvü olub. 2018-ci ilin iyulundan isə “Keşlə”də çıxış edir. Quliyev 2017/18 mövsümünü icarə əsasında Bakının MOİK klubunda keçirib.
2018-ci ilin sentyabrında “Keşlə”nin "Qəbələ" ilə Premyer Liqa matçı üçün əsas heyətinə cəlb olunub.
Niall Vatson
Niall Robert Vatson (15 iyun 2000-ci ildə anadan olub) — Akkrinqton Stenli klubundan icarə əsasında Rankorn Linnets klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar İngiltərə futbolçusudur.
Klub karyerası
O, peşəkar karyerasında debütünü 19 sentyabr 2017-ci ildə Midlsbro U-23 klubu ilə oyunda etmişdir. O, ikinci hissədə Mexi Leakok-MakLeodu əvəz etmişdir. EFL Trofeyi görüşündə Akkrinqton Midlsbro klubuna 3–2 hesabı ilə qalib gəlmişdir.
2018-ci ilin avqust ayında Vatson Rankorn Linnets klubuna mövsüm sonuna qədər icarəyə verilmişdir.
Gülüstanə (Zəncan)
Gülüstanə - İranın Zəncan ostanının Zəncan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 48 nəfər yaşayır (12 ailə).
Andrey Rublyov
thumb|240px|[[Müqəddəs Üçlük]] Andrey Rublyov (təxm.1370 — 17.10.1428) — Moskva ikonaçəkmə məktəbinin, XV əsr kitab və monumental rəssamlığının ən məşhur və sayılıb-seçilən ustası. O, çəkdiyi pravoslav ikona və freskalarına görə məşhurluq qazanıb və Pravoslav kilsəsinin müqəddəsləri sırasına daxil edilib.
Tofiq Əhmədov (musiqiçi)
Həyatı
Tofiq Əhmədovun yaradıcılığının böyük bir hissəsi Azərbaycan Televiziya və Radiosu ilə bağlıdır. 1961-ci ildə burada "Biz Bakıdanıq" estrada ansamblının solistləri əsasında estrada orkestri yaradıb. Kollektivə A. Zeynallı adına Musiqi Texnikumundan, Ü. Hacıbəyli adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasından (indiki BMA) tələbələri və məzunları dəvət edib. Bu axtarışları sayəsində orkestr mükəmməl bir kollektiv kimi formalaşıb. O, Müslüm Maqomayev, Şövkət Ələkbərova, Gülağa Məmmədov, Lütfiyar İmanov, Rauf Atakişiyev kimi sənətkarları orkestrlə əməkdaşlığa cəlb edib. Sonralar Natəvan Şeyxova, İlhamə Quliyeva, Rauf Adıgözəlov, Mobil Əhmədov, Züleyxa Mirismayılova, Yalçın Rzazadə, Mübariz Tağıyev, Akif İslamzadə, Flora Kərimova, Elmira Rəhimova və başqa sənətkarlar ds Tofiq Əhmədovun rəhbərlik etdiyi estrada orkestrinə qədəm qoydular. O, ömrünün sonuna qədər bu kollektivin bədii rəhbəri və baş dirijoru olub. Bu orkestr üçün müxtəlif nəsildən olan bəstəkarlar da yazıb-yaratmışlar. Məsələn, Qara Qarayev, Fikrət Əmirov, Rauf Hacıyev əsasən simfonik janrda işləmələrinə baxmayaraq, Tofiq Əhmədov onlara estrada orkestri üçün də əsərlər sifariş edirdi. Belə əsərlərə Qara Qarayevin orkestr üçün yazdığı "Estrada rəqsi"ni, Fikrət Əmirovun "Rəqs qravürləri", "Üç miniatür" və s. aid edilə bilər. Tofiq Əhmədovla daha çox yaradıcılıq ünsiyyəti olan Tofiq Quliyev də simfonik orkestr üçün çoxlu sayda pyeslər yazmış və onun əksər mahnılarını müğənnilər məhz bu orkestrlə ifa etmişlər. Buna bəstəkarın "Azərbaycan ritmləri" və başqa əsərləri misal ola bilər.
Estrada simfonik orkestrinin repertuarı bu istiqamətdə geniş yaradıcılıq fəaliyyəti olan Rauf Hacıyevin də əsərləri ilə zəngindir. Onun "Bizim ritmlər", "Lirik rəqs" və başqa pyesləri, mahnıları orkestrin təfsirində ifa olunub. Bundan başqa, Səid Rüstəmov, Cahangir Cahangirov, Vasif Adıgözəlov, Ramiz Mustafayev, Xəyyam Mirzəzadə, Əziz Əzizov, Oqtay Kazımi, Ramiz Mirişli, Cavanşir Quliyev, Mobil Babayev, Faiq Sücəddinov, Eldar Mansurov, Oqtay Rəcəbov, Musa Mirzəyev, Ruhəngiz Qasımova və başqalarının əsərləri də orkestrin repertuarında özünə yer tapmışdır.
Tofiq Əhmədovun yaradıcılığını bir neçə mərhələyə ayırmaq olar. O, ifaçı, dirijor, bəstəkar və musiqi təşkilatçısı kimi fəaliyyət göstərib. Bəstəkar kimi onun çoxsaylı mahnılaır və orkestr üçün çoxlu sayda əsərləri var. "Sağ ol, dağlar", "Ana gözləri", "Güldür məni" və başqa mahnıları bu qəbildəndir. O, Famil Mehdi, Fikrət Qoca, Tofiq Mütəllibov, Rəfiq Zəka Xəndan, Nüsrət Kəsəmənli kimi tanınmış şairlərlə təmas qurur, onların şeirlərindən istifadə edirdi.
Onun yaratdığı Azərbaycan Televiziya və Radiosunun estrada simfonik orkestri fəaliyyətə başladığı ilk illərdən bəri həm respublika daxilində, həm də beynəlxalq aləmdə də böyük nüfuz qazandı. Finlandiyanın Helsinki şəhərində keçirilən gənclərin VIII ümumdünya festivalında, 1968-ci ildə Bolqarıstanda keçirilən ənənəvi "Qızıl Orfey" festivalında və digər beynəlxalq tədbirlərdə orkestr xüsusi mükafatlara layiq görülüb. Sənətkarın vəfatından sonra da orkestr onun qoyduğu ənənələri uğurla davam etdirir. 29 iyun 1977-ci ildə Xalq artisti fəxri adına layiq görülüb. Tofiq Əhmədov 1981-ci il martın 22-də vəfat edib.
İlandağ yaşayış yeri
İlandağ yaşayış yeri — Culfa rayonunun Gal kəndindən şimal-şərqdə, İlandağın şimal yamacında, sıldırım qayalarla əhatə olunmuş orta əsrlərə aid yaşayış yeridir. Yerli əhali arasında bu abidə "Nəbi qalası" adlandırılır. Abidədə 1991-ci ildə kəşfiyyat xarakterli tədqiqat işləri aparılmışdır.
Qalanın ətrafı möhrədən tikilmiş divarlarla əhatə edilmişdir. Mədəni təbəqənin qalınlığı 0,5 m – dən 1 m-ə çatır. Yerüstü materiallar əsasən gil qab qırıqlarından (çəhrayı rəngli küpə, kasa tipli qablar) ibarətdir. İlandağ yaşayış yerinin XI – XVIII əsrlərə aid olması güman edilir.
Qalina
Qalina — qadın adı və təxəllüs
NGC 4176
NGC 4176, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Flare (dəqiqləşdirmə)
Flare (flêr), ingilis dilindən gələn bir söz olub aşağıdakı mənaları verir:
Güllücə-i Ülya (Zəncan)
Güllücə-i Ülya - İranın Zəncan ostanının Zəncan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 41 nəfər yaşayır (13 ailə).
Aşağı Məzrayə-i Sistək (Qoşaçay)
Aşağı Məzrayə-i Sistək - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Qoşaçay şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Tural Quliyev
Tural Mustafa oğlu Quliyev (25 oktyabr 1995; Yevlax, Azərbaycan — 1 oktyabr 2020; Kəlbəcər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Aşağı Məzrayə-i Sistək (Qoşaçay)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə yaşayış yoxdur.
Tural Quliyev
Həyatı
Tural Quliyev 25 oktyabr 1995-ci ildə Yevlaxda anadan olmuşdur. 2001-2012-ci illərdə orta təhsil almışdır.
Hərbi xidməti
Tural Quliyev Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Yevlax rayon şöbəsi tərəfindən hərbi xidmətə çağırılmışdır. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında, "N" saylı hərbi hissələrin birində müddətli həqiqi hərbi xidmət etmişdir. Hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra mülki fəaliyyətinə geri dönmüşdür.
2020-ci ilin 9 sentyabr tarixindən Tural Quliyev müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olaraq xidmət edirdi.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Tural Quliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Tural Quliyev ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Tural Quliyev ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Qışlaq-i Hacıhəsən (Qoşaçay)
Qışlaq-i Hacıhəsən - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Qoşaçay şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 79 nəfər yaşayır (18 ailə).
NGC 5967
NGC 5967, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Cənnət quşu bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Səbuhi Əhmədov (gizir)
Səbuhi Fuad oğlu Əhmədov (21 dekabr 1996; Şəki, Azərbaycan — 13 sentyabr 2022; Kəlbəcər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri, Vətən müharibəsi iştirakçısı. 2022-ci il sentyabrın 12-dən 13-nə keçən gecə Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin Kəlbəcər rayonu istiqamətində Azərbaycan Ordusuna qarşı törətdiyi təxribat nəticəsində şəhid olmuşdur.
Həyatı
Səbuhi Əhmədov 21 dekabr 1996-cı ildə Şəki şəhərində Fuad Əhmədovun ailəsində anadan olmuşdur. Kiçik yaşlarından valideyn qayğısından məhrum olduğu üçün "SOS Uşaq Kəndləri"nin sakini olmuşdur. 2002-2013-cü illərdə Bakı şəhər 269 saylı tam orta məktəbdə orta təhsil almışdır. Orta təhsilini aldıqdan sonra Bakı Qida Sənayesi Kollecində kollec təhsilini almışdır. Subay idi.
Hərbi xidməti
Səbuhi Əhmədov Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidməti tərəfindən hərbi xidmətə çağırılmış, çağırışa əsasən əvvəlcə, Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmət etmişdir. Hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra bir müddət mülki fəaliyyət göstərmişdir. Sonra Quru Qoşunlarının "müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət kursları"na yazılmış və kursları bitirərək müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olmuşdur. Hərbi xidməti zamanı Müdafiə Nazirliyinin rəhbərliyi tərəfindən bir çox fəxri fərman və təşəkkürnamələrlə təltif edilmişdir. "Gizirlik kursu"nu bitirərək "gizir" rütbəsi alan Səbuhi Əhmədov Şəkidə yerləşən "N" saylı hərbi hissədə xidmətini davam etdirmişdir.
Azərbaycan Ordusunun giziri olan Səbuhi Əhmədov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Suqovuşanın, Zəngilanın və Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Qarşısına qoyulan vəzifələri icra edərkən Suqovuşan qəsəbəsi istiqamətində ayaqlarından qəlpə yarası almış, 7 gün xəstəxanada müalicə olunduqdan sonra müharibədə iştirakını davam etdirmişdir. Zəngilan istiqamətində hərbçi yoldaşını xilas edərkən əli zədələnmişdir. Ağdərə istiqamətində keçirilən hərbi əməliyyatlarda da iştirak edən Səbuhi Əhmədov əməliyyatlar zamanı baş nahiyəsindən qəlpə yarası almışdır.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Adəm Əliyev ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Vətən müharibəsində iştirakına görə Səbuhi Əhmədov baş nazir Əli Əsədov tərəfindən "Vətən müharibəsi iştirakçısı" medalı ilə təltif edildi.
Səbuhi Əhmədov müharibə bitdikdən sonra hərbi xidmətini davam etdirmişdir.
Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək igidlik və mərdlik göstərmiş, hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirərək şəhid olmuş Səbuhi Əhmədov Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2022-ci il tarixli Sərəncamına əsasən ölümündən sonra "Azərbaycan Bayrağı" ordeni və "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edilmişdir.
Hindistanın parçalanması
thumb|[[Britaniya Hindistanı ərazilərində geniş yayılmış olan dinlər]]
Hindistanın parçalanması Britaniya Hindistanının 1947-ci ildə iki müstəqil dominionlara, Hindistan və Pakistana parçalanmasıdır. Parçalanma dinə əsaslanırdı, Hindistan hinduların çoxluq təşkil etdiyi və Pakistan müsəlmanların çoxluq təşkil etdiyi ölkələr kimi formalaşmışdırılmışdır. Eyni zamanda da milyonlarla insan yeni yaranan iki dövlət arasındakı Radcliffe xəttini keçərək bu dövlətlərə köçmək məcburiyyətində qalmışdırlar. Bu ayrılıq 10 milyondan 20 milyondan çox insanın öz yurd-yuvalarından köçü ilə nəticələnmiş və eyni zamanda da ölənlərin sayı 100.000-dən 1 milyona qədər olmuşdur.
Flare (aviasiya)
Flare və ya alov topu (ing: Flare) — istiliklə idarə olunan döyüş raketlərini qarışdırmaq üçün istifadə olunan sistem.
Chaff
Chaff və ya Saçılma hərbi aviasiyada döyüş təyyarələri və vertolyotları tərəfindən düşmən radar vahidlərini aldatmaq üçün istifadə olunan bir əks tədbirdir. Pilotun işə salması ilə daxili çox nazik alüminium, mis, metalize edilmiş lif və ya plastik ilə doldurulmuş şaft silindrləri təyyarə ilə təhlükə elementi arasında partladılır (məsələn, düşmən radarı və ya yaxınlaşan döyüş raketi) və yüngüllüyünə görə bir müddət havada asılı olaraq qalan metal bulud təbəqəsi yaranır. Nəticədə düşmən radarından gələn radiodalğaları bu təbəqədən əks olunaraq alıcıya qayıdacaq və bu səbəbdən arxasındakı təyyarəni tanımaqda çətinlik çəkəcəkdir.
Bakı Dövlət Universitetinin Geologiya fakültəsi
Bakı Dövlət Universitetinin Geologiya fakültəsi — Bakı Dövlət Universitetinin fakültələrindən biri.
Haqqında
Geologiya-coğrafiya fakültəsinin  1991-ci ildə iki müstəqil struktura Geologiya və Coğrafiya fakültələrinə ayrılmasından sonra müstəqil Geologiya fakültəsi fəaliyyətə başlamışdır. Ümumiyyətlə, universitetdə geoloq mütəxəssislərin hazırlanmasına 1943-cü ildən başlanılmış, 70 ildən artıq bir müddət ərzində minlərlə yüksəkixtisaslı mühəndis-geoloq, geofizik, hidrogeoloq, dağmədən mühəndisi və geokimyaçı həyat məktəbinə vəsiqə almışdır. Geologiya-coğrafiya fakültəsinə 1943-1952-ci illərdə prof. Əziz Əsgərov, dos. Abdulla Şahbazov, prof. Hadı Əliyev rəhbərlik etmişlər. 1952-1963-cü illərdə fakültə dekanı vəzifəsində prof. Səttar Süleymanov, sonrakı illərdə prof. Ramiz Sultanov (1963-1965), dos. Mürsəl Həsənov (1965-1967), prof. Rizvan Piriyev (1967-1972), akademik Vasif Babazadə (1973-1981), AMEA-nın müxbir üzvü Qədir Sultanov (1981-1986), prof. Tofiq Şahsuvarov (1986-1992), dos. Adil Xasayev (1992-2016), dos.Məhluqə Məmmədova (2016-2022) çalışmışlar. 2022-ci ildən fakültəyə dosent Mamoy Mansurov rəhbərlik edir.
Fakültədə bakalavr təhsil pilləsində Geologiya, Geologiya mühəndisliyi, Hidrogeologiya mühəndisliyi və Geofizika mühəndisliyi ixtisasları üzrə mütəxəssislər hazırlanır. Magistratura təhsil pilləsində 10 ixtisaslaşma üzrə mütəxəssis hazırlığı aparılır: Filiz və qeyrifiliz faydalı qazıntı yataqlarının geologiyası, Petrologiya, Paleontologiya və stratiqrafiya, Mineralogiya, Geokimya, Dəniz və okean dibinin geologiyası, Hidrogeologiya, Hidrogeoekologiya, Mühəndis geologiyası, Seysmologiya və seysmometriya.
Fakültənin professor-müəllim və tədris köməkçi heyəti, strukturu. Geologiya fakültəsində 5 geologiya-mineralogiya elmləri doktoru, professor (AMEA-nın bir həqiqi üzvü), 17 geologiya-mineralogiya elmləri namizədi, dosent, 1 geologiya-mineralogiya elmləri namizədi, baş müəllim, 4 nəfər baş müəllim, 1 müəllim və 7 nəfər baş laborant çalışırlar. Respublikada geologiya elminin inkişafında fakültə əmək­daşlarının böyük xidmətləri olmuşdur. Onlar bir sıra elmi problemlərin həllində yüksək nəticələr əldə etmişlər.
Təkcə onu göstərmək kifayətdir ki, Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra fakültə bir çox konfrans və simpoziumların təşəbbüsçüsü olmuş, 1992, 1996, 1998 və 2000-ci illərdə Faydalı qazıntılar kafedrası və Yer ehtiyatlarının aerokosmik tədqiqatları ETL-i müştərək olaraq «Yer təkinin öyrənilməsi və faydalı qazıntı yataqlarının proqnozlaşdırılması»na həsr edilmiş 4 respublika elmi konfransı keçirmiş, burada 300-dən artıq məruzə dinlənilmiş, konfransların materialları dərc edilmişdir.
Eynilə elmdə iz qoyub getmiş görkəmli şəxsiyyətlərin (Ş.F.Mehdiyev, M.M.Əliyev, S.M.Süleymanov, Ə.H.Əsgərov və b.) yubileyləri ilə bağlı elmi konfranslar keçirilmiş və konfransın materialları nəşr olunmuşdur. Fakültədə 1993-cü ildən başlayaraq hər il gənc tədqiqatçıların və doktorantların ənənəvi elmi konfransları keçirilir, edilən məruzələrin materialları və tezisləri çap edilir.
Fakültədə beş kafedra, kafedraların nəzdində dörd elmi tədqiqat laboratoriyası, Azərbaycanın faydalı qazıntılar muzeyi, akad. Musa Əliyev adına kabinet, akad. Şəfayət Mehdiyev adına auditoriya, AMEA-nın Geologiya və Geofizika İnstitutunda və Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzində yaradılan Tədris-Elmi Mərkəzləri fəaliyyət göstərir.
Quşçuluq
thumb Quşçuluq kənd təsərrüfatının çox xeyirli sahəsidir. Toyuqlar 5 aylığında yumurtalamağa başlayır. 10 toyuq yumurtası 1kq mal ətinə bərabər qidalılığa bərabərdir. Beləliklə məhsuldarlığı 230-250 yumurtadan ibarət bir toyuq ildə təqribən 25 kq ətə bərabər məhsul verir və buna da ət istehsalına nisbətən 2-4 dəfə az yem sərf edilir. Toyuqçuluq birinci növbədə yumurta istehsalı istiqamətində ixtisaslaşdırılmalıdır. Broyler (çolpa) istehsalı yalnız o vaxt müvəffəqiyyətli olur ki, onların yetişdirilməsində mələz quşlar və ixtisaslaşdırılmış ətlik xətlər (korniş, ağ plimutrok, susseks, ağ quyruqlu qırmızı toyuq cinsləri) bir-birilə düzgün əlaqələndirilib istifadə edilsin.
Hind toyuqlarının yetişdirilməsi birinci növbədə sürünün yaxşı yemlənməsi və saxlanmasından cavan quşların düzgün bəslənməsindən və damazlıq işinin lazımı səviyyədə təşkilindən aslıdır. Planlı cins olaraq Şımali-Qafqaz hind toyuğunu tövsiyə etmək olar. Yerli hind toyuqları iqlim şəraıtınə yaxşı uyğunlaşsalar da az məhsuldardır (Yaşlı hind toyuğu cəmi 5-7 kq gəlir). Şimali-Qafqaz hind toyuqları isə yerli cinslərdən məhsuldar (10-12 kq) olmaqla daha əlverişlıdir.
İnkubator
İnkubatorlar çox vaxt fermalarda, araşdırma laboratoriyalarında və ev heyvançılıqda istifadə olunur. İnkubatorların əsas məqsədi, yumurtalar üçün optimal şəraitin yaradılmasıdır. İnkubatorlar, temperaturanı, nəmliyi, dövrələrin sayını və dövrələr arasındakı fərq və davamlılığı avtomatik olaraq tənzimləyə bilən sensor və nəzarət sistemləri ilə təchiz olunur.
Yumurtaların temperaturası və nəmliyi, inkubatorun daxilindəki sensor və nemləndirici sistem vasitəsilə izlənilir və tənzimlənir. İnkubatorlar çox vaxt yumurtalara optimal istilik və nəmliyi təmin etmək üçün elektrik enerjisi ilə işləyir. Bu şəkildə, yumurtaların qüvvətlənmə prosesi təmin edilir və cücələr lazımlı vaxtda yumurtadan çıxır.
İnkubatorlar ayrıca yumurtalardan çıxan cücələrin həyat şərtlərinin təmin edilməsi üçün də istifadə olunur. Temperaturanın və nəmin dəyişdirilməsi, cücələrin sağlamlığı, səhiyyəsi və nəzarət altında saxlanılması üçün əhəmiyyətli olan faktorlardır.
Navarin Qalası
Navarin Qalası — Yunanistandakı Mora yarımadasının qərb sahilində Pylosda yerləşən bir qaladır.Navarin dəniz döyüşü bu qalanın ətrafında gerçəkləşmişdir. 250px|thumb|right|Navarin qalası 15-ci yüz ilə qədər Venesiya əhalisi burada böyük bir qala inşa etmişlərdir. Osmanlılar 1499-cu ildə Navarin qalasını işğal etdilər və 1572-ci ildə qalanı təkrardan inşa edərək Anavarin-i atik adını verdiler.1686-1715-ci illər arası Venesiyalılar, qalanı əllərində tutmağı bacardı. Amma sonra Osmanlı İmperiyası təkrardan qalanı ələ keçirtdi (Mora döyüşü). Osmanlılar 18-ci əsrdə qalanı Anavarin-i Cedid adı altında təkrar inşa etdilər. Lakin qısa bir müddətdən sonra yenidən qalaya ziyan dəydi.1827-ci ildə Osmanlı donanması İngilis,Fransız və Rus donanmaları tərəfindən Navarin limanında məğlubiyyətə uğradıldı. Bu məğlubiyyətdən 7 il sonra Osmanlı Dövləti Yunanıstan'ın müstəqilliyini qəbul etmək məcburiyyətində qaldı və Navarin yeni qurulan Yunan Krallığı‘nın bir parçası oldu.
Həmçinin bax
Navarin Qətliamı
Navarin dəniz döyüşü
Cəngavərlər (aerobatika eskadronu)
Al Fursan  – Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus aerobatika eskadronu. Təməli 2010-cu ildə qoyulmuşdur. Şou təyyarəsi olaraq Aermacchi MB-339 istifadə olunur. Komandada 10 ədəd təyyarə var və onlardan 7si şou zamanı istifadə olunur. Təyyarələr qara və qızılı rənglərə boyanıb. Bu rənglər səhra və onun altında yatan nefti təmsil edir. Şou zamanı BƏƏ bayrağının rənglərini əks etdirmək üçün qırmızı, ağ, qara və yaşıl tüstüdən istifadə olunur. Şou zamanı qara tüstüdən istifadə edən yeganə komandadır. İlk uçuşunu 13 noyabr 2011 tarixində "Dubai Airshow" çərçivəsində həyata keçirib.
NGC 1289
NGC 1289, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Qışlaq-i Təlxab (Qoşaçay)
Qışlaq-i Təlxab - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Qoşaçay şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 250 nəfər yaşayır (47 ailə).
Araz Seyfullayev
Araz Elsevər oğlu Seyfullayev — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Xüsusi təyinatlı qüvvələrində ki  əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Araz Seyfullayev 2001-ci il mayın 28-də Masallı şəhərində anadan olub. Subay idi.
Hərbi xidməti
Araz Seyfullayev Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Cəlilabad rayonunda yerləşən "N" saylı hərbi hissəsində müddətli həqiqi hərbi xidmətdə idi.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Araz Seyfullayev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Araz Seyfullayev oktyabrın 7-də Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. Masallı şəhərində dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Araz Seyfullayev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Araz Seyfullayev ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi zamanı döyüş əməliyyatlarının rəhbəri olan, düşmənin canlı qüvvəsinin məhv edilməsində rəşadət göstərən, vəzifə borcunu ləqayətlə və vicdanla yerinə yetirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Araz Seyfullayev ölümündən sonra "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif edildi.
Kazım Həsənov
Həsənov Kazım — fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor.
Həyatı
Kazım Həsənov 1934-cü il avqustun 1-də Azərbaycanın Tovuz rayonunun Aşağı Eyibli kəndində anadan olub. 1942–1952-ci illərdə Tovuz rayonunun Aşağı Eyibli kənd orta məktəbində oxuyub. 1953–1958-ci illərdə ADU-nun Mexanika-riyaziyyat fakültəsinin əyani şöbəsində təhsil alıb. 1959–1961-ci illərdə ADU-nun Mexanika-riyaziyyat fakültəsinin aspirantı olub. 1961-ci ildə "Kvazi-xətti hiperbolik və parabolik tipli diferensial tənliklər üçün qarışıq məsələnin həllinin tədqiqi" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edərək fizika-riyaziyyat elmləri namizədi alimlik dərəcəsi alıb. 1961–1967-ci illərdə ADU-nun Hesablama mərkəzinin nəzəri şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışıb. 1967–1988-ci illərdə ADU-nun Mexanika-riyaziyyat fakültəsinin Diferensial və inteqral tənliklər kafedrasının dosenti 1988–2015-ci illərdə isə həmin kafedranın professoru olub.
Tədqiqat sahəsinə Gecikən arqumentli diferensial tənliklər, Riyazi optimal idarəetmə məsələləri, Diferensial tənliklər üçün qoyulmuş sərhəd məsələləri aid idi.