cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nəriman Əbdülrəhmanlı
Həyatı
Nəriman Əbdülrəhmanlı 1958-ci il iyunun 3-də Gürcüstan Respublikası Qaraçöp mahalının Düzəyrəm kəndində anadan olub. 1975-ci ildə Düzəyrəm kənd orta məktəbini, 1980-ci ildə Bakı Dövlət Universitetini bitirib. 1983-cü ildə Moskvada Ümumittifaq Kinematoqrafiya İnstitutunun nəzdində kinossenari kursunda təhsil alıb. 1980-ci ildən "Daşkəsən", "Sovet Gürcüstanı" qəzetlərində, "Kino" qəzeti və "Yeni filmlər" jurnalı redaksiyasında, C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyasının "Yaddaş" sənədli filmlər studiyasında, Dövlət Ədəbiyyat və İncəsənət Arxivində, Müdafıə Nazirliyinin kino-telestudiyasında, "Hərbi bilik" jurnalında, "Lider" televiziyasında, "Ulduz" jurnalında, AYB Bədii Tərcümə və Ədəbi Əlaqələr Mərkəzində, "Qanun", "Adiloğlu" nəşriyyatlarında müxtəlif vəzifələrdə işləyib, BSU-nun yaradıcılıq fakültəsində nəsr kursunu aparıb. 2014-cü ildən Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti yanında Dövlət Tərcümə Mərkəzində çalışır.
Yaradıcılığı
N.Əbdülrəhmanlı 80-ci illərdən folklor araşdırmaları aparmaqla yanaşı, bir çox aşıq və şairlərin yaradıcılığını toplayıb, kitab halında nəşr etdirib, onlarla kitabın tərtibçısi və redaktoru olub. Eyni zamanda 80-ci illərdən bədii tərcüməylə ciddi və ardıcıl məşğul olur, gürcü, rus və türk dillərindən dünya ədəbiyyatı nümunələrini dilimizə çevirib. 10 cildlik "Dünya nəsrindən seçmələr" antologiyası hazırlayıb. 2006-cı ildə yaradıcılığına görə Beynəlxalq Sənət, 2011-ci ildə Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin "Qızıl kəlmə" - "Şans" mükafaına layiq görülüb. "Yalqız" romanı 2010-ci ildə Milli Kitab Mükafatının ilk onluğuna daxil olub, "Yolsuz" romanı isə 2011-ci ildə üçüncü mükafat alıb. 2018-ci ci ildə Azərbaycan Yaradıcılıq Fondunun "Ədəbiyyat adamı" adını qazanıb, 2020-ci ildə Avrasiya Yazarlar Birliyinin VI Beynəlxalq Mahmud Kaşğarlı hekayə müsabiqəsinin qalibi olub. 2021-ci ildə Azərbaycan kino səlnaməsinin yaradılmasında xidmətlərinə görə Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqının mükafatını qazanıb. Əsərləri türk, rus, ərəb, gürcü, bolqar, fransız, çex,fars və ingilis dillərinə tərcümə olunub. "Könül elçisi" romanı Türkiyədə və İranda nəşr edilib. İstefada olan mayor, Birinci Qarabağ müharibəsinin veteranıdır. 1998-ci ildən AYB-nin uzvü, 2004-2014-cü illərdə AYB İdarə Heyətinin üzvü olub. 2014-cü ildə AYB sıralarını tərk edib. Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqının üzvüdür.
Koşexabl rayonu
Koşexabl rayonu — Rusiya Federasiyası, Adıgey Respublikasının tərkibində inzibati ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Koşexabl qəsəbəsidir.
Coğrafiyası
Rayonu Adıgey Respublikasının mərkəz hissəsində yerləşir. Şaquli olaraq şimaldan cənuba doğru uzanır. Rayonun şimaldan cənuba doğru uzunluğu 75 km, qərbdən şərqə 17 km-dir. Rayonun ümumi sahəsi 607,52 km² təşkil edir. Burada 9 kənd inzibati vahidliyinə 24 yaşayış məntəqəsi daxildir. Aşağıdakı ərazilərlə həmsərhəddir: qərbə Qiaqin rayonu, şimal-qərbdə Şovqenov rayonu, qərbdə Kurqanin rayonu, cənub-şərqdəki Labinski rayonu və cənub-qərbdə Mostovrayonu. Respublikanın dağətəyi zonasında yerləşir. Ərazisi əsasən təpələrdən ibarətdir. Cənub və cənub-qərbdə relyef tədricən dağlıq əraziyə keçr. Torpaq örtüyü qaratorpaqdır.
Hidroqrafik şəbəkə əsasən bir çox bulaq çayları ilə təmsil olunur. Ən böyük və ən əhəmiyyətlisi çayları: Laba, Xodz, Fars, Çexrak və digərləri ..
Rayonun iqlimi rütubətli və mülayimdir. Qara dənizə yaxınlığı nəzərə çarpacaq dərəcədə iqlimə təsir göstərir. Havanın orta temperaturu iyulda + 23.5 ° C-dən yanvarda 0 ° C-ə qədər dəyişir. Ən yüksək temperatur avqustun əvvəlində, ən aşağı isə yanvarın sonu və ya fevralın əvvəlində müşahidə olunur. Orta illik yağıntının miqdarı təxminən 750 mm-dir. Ən çox yağıntı yayda düşür.
Tarixi
Koşexabl rayonu 28 dekabr 1934-cü ildə Azov-Qara dəniz diyarının bir hissəsi olaraq Adıgey Muxtar Vilayətinin tərkibində, Şovgenov rayonundan ayrılmaqla təşkil olunur. Əvvəlcə rayona 9 kənd sovetliyi daxil idi: Bleçepsinski, Volnı, Dmitrievski, Yeqeruxay, İqnatiev, Koşexabl, Natyrbovsky, Xaçemziev, Xodzenski. 1956-cı il 7 dekabr - 1958-ci il 21 mart tarixlərində rayon ləğv edilmiş Şovqenov rayonu ərazisinin bir hissəsini təşkil edirdi. 1 fevral 1963-cü ildən 12 yanvar 1965-ci ilədək rayon ləğv edilmiş və ərazisi Şovqenov rayonuna birləşdirilmişdi 1993-cü ildə kənd sovetliklərinin fəaliyyətinə son verildi və kənd idarələrinin əraziləri kənd dairələrinə çevrildi. 2005-ci ildə rayonda kənd dairələri ləğv edildi və kənd yaşayış məntəqəsi statusu ilə 9 bələdiyyə təşkil olundu.
Əhali
2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasının məlumatlarına görə rayonun milli tərkibi haqqında aşağıdakı məlumatlar verilmişdir : 2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasına olan məlumat :
Kişilər — 14 358 nəf. (47,2 %). Qadınlar — 16 064 nəf. (52,8 %).
Əhalinin orta yaşı — 37,5 yaş. Kişilərin orta yaşı — 35,5 yaş. Qadınların orta yaşı — 39,3 yaş.
Bioenerji
thumb|Biokütlə yanacağının sadə istifadəsi (istilik üçün odunların yandırılması) Bioenerji — biokütlədən və ya bioyanacaqdan əldə edilən enerji. Biokütlə dedikdə günəş enerjsini toplayan və onu kimyəvi enerji şəklində özündə saxlayan hər hansı bir üzvi maddə başa düşülür.
Bioenerji həm bərk bioyanacaqlardan (taxta yonqarından, ağac qabığından, samandan və s.), həm də bioqazdan və müxtəlif mənşəli maye bioyanacaqlardan hasil edilir. Bioenerjidən çox qədim zamanlardan istifadə olunur. Müxtəlif növ bioloji kütlənin köməyi ilə alınan qazlara bioqaz deyilir. Ağacların yaşıl yarpaqları günəş şualarının fotosintezinin köməyi ilə yaşıl kütlə xlorofil istehsal olunur.
Fotosintez nəticəsində sadə kimyəvi maddələr karbon qazı və suya çevrilir və oksigen ayrılır. Fotosintez–bioloji prosesin enerji əsasıdır. Fotosintez prosesinə əsaslanan günəş enerjisi milyon illərə tədarük oluna bilər. Dünya miqyasında ümumi dünya enerjisinin 15 %–i istifadə olunur. Biokütlə fotosintez nəticəsində özü enerji mənbəyinə çevrilir.
Adətən bu, istilik enerjisi olur. Ancaq biokütlədən, elektrik enerjisi və duru yanacaq istehsal etmək mümkündür. Biokütlənin ən geniş yayılan növü kağız tullantıları, ağac kəpəyidir. İl ərzində dünyada 130 milyard ton quru yanacaq, bu il ərzində 660000 kVt.saat enerjiyə ekvivalentdir. Dünyada il ərzində bioenerji tələbatı 15000 kVt.saatdır. Dünya əhalisinin yarısı biokütlədən istifadə edərək enerji istehsal edir. thumbnail|right
Biokütlədən bioenerjiyə
Təbiətdə gedən fotosintez prosesini bildikdən sonra, belə nəticəyə gəlmək olar ki, biokütlə enerji mənbəyi ola bilər.
Bitki karbon qazını udur və onu öz inkişafı üçün istifadə edir. Əgər biokütlə yandırılarsa, bu qazın əmələ gəlməsi çətinləşir. Biokütlədən enerji kimi istifadə etmək atmosferdə karbon qazı konsentratının əmələ gəlməsini artırır. thumbnail
Biokütlənin yandırılması
Hələ qədim zamanlardan biokütlənin bioenerjiyə çevrilməsi oduncağın yanması olmuşdur. inkişaf edən ölkələrin 70 %–i əhalisi odunu enerji mənbəyi kimi istifadə edir. Orta hesabla bir adama il ərzində 700 kq odun yanacağı sərf edilir. Kəsilən ağacların yarıdan çoxu istilik almaq məqsədi ilə istifadə edilir.
Piroliz
Piroliz–orqanik maddələrin hava buraxmadan yüksək temperaturda yığılıb yandırılmasıdır. Odunun pirolizi 450…500˚S – də baş verir. Piroliz materialları kimi ağac kömürünü, yanıcı qazları (metan, karbon oksidi) və s. götürmək olar.
Peyinin fermentləşdirilməsi
Enerji mənbəyi kimi mal peyinindən də istifadə etmək olar. Peyini təkcə yanacaq kimi deyil, onu emal etməklə də qaz əldə etmək olar. Peyini kommunal tullantılarla qarışdırdıqda daha çox effekt verir. Hər iki növ kütlə mikroorqanizmlərlə zəngin olur, 50…60˚S temperaturda onlardan bioqaz almaq mümkün olur. Bu proses fermentin köməyi ilə aparıldığı üçün fermentləşmə adlanır. Bioqazın əsas tərkibi metandır. Peyinin fermentləşməsi çox sadə bir konstruksiyaya malik olan qurğudur. Peyinin fermentləşdirilməsi iqtisadi baxımdan çox qənaətli texnologiyadır. Bioqazın çatışmayan cəhətlərindən biri onun partlayış törədə bilməsi və insanların parazit xəstəliklərə düçar olmasıdır.
Hörmüz adası
Hörmüz adası — Hörmüz boğazında yerləşən, İran İslam Respublikasının Hörmüzgan ostanının ərazisinə daxil olan ada.
Coğrafiyası
250px|left|thumb|Hörmüz boğazı. Hörmüz adası Hörmüz boğazının şimalında, Oman ilə İran körfəzləri arasında qərarlaşır. Ada materik sahilindən 8 km məsafədəfir. 7x8 km ölçüdə olan ölçüdə oval formaya malikdir. Adanın sahəsi 42 km² təşkil edir. Hörmüz adasından cənub şərqdə boğazın ən böyük adası olan Qeşm adası və Larek adası yerləşir. Ada vulkan mənşəlidir. Ərazisi təpələrlə örtülüdür. Maksimal hündürlüyü 186 metrdir. Faydalı qazıntısı qırmızı oxradır
Sahilləri əsasən qumlu çimərliklərdən ibarətdir, bəzi yerlərdə suya doğru sıldırımlar çıxır. Əsas limandan şərqdə şoran bitkili.axınların kiçik qabarma sistemi vardır. Adanın əksər hissəsində bitki örtüyü yoxdur.
Ada ərazisində ədən qağayısı və Sternula albifrons kimi dəniz quşlarını müşahidə etmək olur.
Adı
Qədim zamanlarda adanın adı Harmosiya olmuşdur. Ərəblər isə adanı Dşerun adlandırırlar.
Tarixi
III əsrdə adanı Fars imperiyası olan Sasanilər ələ keçirmişlər. Ərəb xilafətinin öz ərazilərini genişləndirməsi zamanı (632–661) ada ərəblərin nəzarətinə keçmişdir. Bu zaman ada əsas liman və bazar rolunu oynayırdı. Təqribi olaraq 1200-cü ildən ada Hindistan və Çin hərəkət edən yüklər buradan daşınırdı. XIII əsrin ortalarından ada monqolların nəzarətinə keçir. Bu zaman adanı iki dəfə venesiyalı səyyah Marko Polo ziyarət etmuşdir.
Sonradan ada Termurilərin hakimiyyəti altına düşür. Ada bir müddət Səfəvilərin nəzarətinə keçmişdir. Bu mühüm əhəmiyyətli limanı çinli Çjen Xe ziyarət etmişdir (1414–1415, 1421–1422 və 1433). 1475-ci ildə adada həmcinin rus səyyahı olan Afanasi Nikitin belə olmuşdur. left|thumb|Hörmüz adası, Portuqaliya xəritəsi, [[XVII əsr]] thumb|Hörmüz qalası XIV əsrdə adanı ərəb dövləti olan Hörmüz idarə edirdi. Portuqal–Səfəvi müharibəsi zamanı 1507-ci ildə Hörmüz portuqallar tərəfindən işğal edilir. Hörmüz boğazını nəzarətdı saxlamaq məqsədi ilə portuqallar adada Hörmüz qalasını inşa edirlər. 1622-ci ildə Hörmüz döyüşü baş tutur. I Şah Abbas İngilis donanmasının köməyi ilə adanı geri qaytara bilir.
Əhalisi
Adada dayimi yaşayışı olan yeganı yaşayış məntəqəsi balıqçı kəndi olan Hörmüzdür. Kənd adanın şimalında yerləşir. Bununla belə adada ola əkin yerləri və bağların ətrafında müvvəqəti yaşayış yerləri vardır. Adanın əhalisi yay vaxtı azalır. Bu isə miqrasiya ilə əlaqədardır. Adaya ən yaxın iri yaşayış məntəqəsi Bəndər-Abbas limanıdır. Oda adadan 20 km şimal-qərbdə yerləşir.
Maraqlı fakt
2008-ci ildə adada dünya tarixinin ən böyük xalçası yaradılmışdır. Kompazisiya "Fars körfəzi" adlanır. Onun sahəsi 1200 m² olmuşdur.
Çin Sovet Respublikası bayrağı
Çin Sovet Respublikası bayrağı — Çin Sovet Respublikasının bayrağı.
Bəzirgansu
Bəzirgansu — Laçın rayonunda çay. Həkəri çayının sol qoludur. Üzünluğu 9 km. Çay öz mənbəyini Bəzirgan aşırımından aldığı üçün belə adlandırılmışdır.
Çilinqoz Təbiət Parkı
thumb| Təbiət parkının çimərliyi Çilinqoz Təbiət Parkı ― Türkiyənin İstanbul ilinin Çatalca ilçəsində yerləşən təbiət parkı.
Park Qara dəniz sahilində, İstanbulun şimal-qərbində yerləşən Çatalça ilçəsinin Binkılıç qəsəbəsində 17,75 hektarlıq ərazini əhatə edir. 2011-ci ildə yaradılmış təbiət parkını özündə birləşdirən bölgə 2005-ci ildə zəngin flora və faunasına görə Vəhşi Həyatı Qoruma Sahəsi elan edilmişdir. Bu səbəbdən bölgədə ov davamlı olaraq qadağandır.
Təbiət parkı çimərlik, meşə və göl ekosistemlərini özündə birləşdirən körfəzdə yerləşir. Parkın şimalında 1200 m uzunluğunda və 80 m enindəki zərif qumlu geniş çimərlik mövcuddur. Ərazidəki Çilinqoz kriki şimala doğru axaraq Qara dənizə tökülür və burada qumlu- allüvial mənsəb yaradır. Çay həmçinin burada qamışla əhatə olunmuş böyük bir göl də əmələ gətirir.
Təbiət parkı ziyarətçilər üçün düşərgə, balıq ovu, gəzintivə piknik kimi açıq hava istirahət fəaliyyətlərini təklif edir. Ərazidə ziyarətçilər üçün restoran və qəlyanaltı barı fəaliyyət göstərir. Parkda 60 çadır kirayəyə verilir və düşərgə mövsümü sentyabrın ortalarına qədər davam edir. Təbiət parkının yaxınlığında, Yalıköydə rahat mənzillər mövcuddur.
Flora
left|thumb| Təbiət parkındakı ağaclar Təbiət parkı zəngin bitki örtüyünə sahibdir. Ərazidəki ağac növlərinə şərq fıstığı, Alnus orientalis,Carpinus betulus və Avstriya palıdı daxildir. Kol birkilərinə Pontiya rododendronu, tikanlı bigəvər , adi mərsin, , nəcib dəfnə , Erica arborea, çiyələk ağacı , böyürtkən və Cortaderia selloana daxildir. Qumlu ərazilərdə müşahidə olunan bitkilər çöl zımbırtikanı, boyaq alkannası və Onosma taurica kimi növlərdir.
Fauna
Təbiət parkında müxtəlif quş növlərinin populyasiyası mövcuddur. Bunlara qarabatdaq, meşəcüllütü, qırğı, yapalaq, ağacdələn, qaratoyuq və leylək daxildir. Parkın məməliləri maral, cüyür, tülkü, meşə dələsi, canavar, çaqqal, sincab, kirpi, dovşan və köstəbəkdir.
Tasmaniya adası
thumb|Tasmaniya adası Tasmaniya adası Avstraliya materikinin cənub-şərqində yerləşir, materikdən Bass boğazı vasitəsilə ayrılır, Avstraliya materikinə məxsus ən böyük adadır. Ada materik mənşəlidir.
Ada cənub və şərq yarımkürəsində yerləşir.
Yerləşdiyi iqlim qurşağı: mülayim
Quyfan
Quyfan ( " Demon Ərazisi" ) Şan sülaləsinə (e.ə. 1600-1046) qarşı vuruşan quzey xalqının qədim etnonimi idi. Çin tarixi ənənəsinə görə quyfan, jun, di, hunyü, hiyenyün və hun adları eyni xalqın adlarıdır.
Ümumi baxış
Çin annallarında quyfanlarla bağlı bir sıra istinadlar var. Onlardan bəhs edən ilk qaynaqlar "Fal yazılarıdır".
"Fal yazıları" göstərir ki, Vu Dinin fəthindən sonra quyfanlar Şan dövlətinin təbəəsi oldu.
Tunc üzərindəki yazılara və yazıların quruluşuna əsaslanan fonetik araşdırmalar və müqayisələr sonucunda çinli tarixçi Van Quovey belə qənaətə gəlib ki, annalistik qaynaqlarda quyfan, hunyü, hiyenyü, hiyenyün, jun, di və hu tayfa adları sonradan hunnu adı ilə tarixə düşən bir və eyni xalqın adlarıdır.
Digər quyfan ölkələri
Yan dağları bölgəsindən olan txufanlar haqqında "Fal yazılarında" müntəzəm olaraq bəhs edilir.
Dikdaş (Germi)
Dikdaş — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Sirac Abışov (şəhid)
Sirac Abış oğlu Abışov — Azərbaycan Televiziyasının operatoru, şəhid.
Dikdaş (Germi)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 262 nəfər yaşayır (46 ailə).
Sirac Abışov (şəhid)
Həyatı
29 avqust 1989-cu il tarixində Azərbaycan SSR-in Qubadlı rayonunun Dondarlı kəndində anadan olmuşdur. Sirac Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı ailəsi ilə birlikdə evlərindən didərgin düşmüş, Sumqayıt şəhərində yaşamağa başlamışdır. .
Vəfatı
4 iyun 2021-ci ildə Kəlbəcər rayonunun Susuzluq kəndinə gedən yolda minaya düşərək şəhid olub. 5 iyunda Sumqayıt şəhər Şəhidlər xiyabanında dəfn edilib. Mərasimdə şəhidin ailə üzvləri, yaxınları ilə yanaşı Prezidentin köməkçisi, Prezident Administrasiyası xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyev, Medianın İnkişafı Agentliyinin (MEDİA) İcraçı direktoru Əhməd İsmayılov, “Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri” Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin sədri Rövşən Məmmədov və ictimaiyyət nümayəndələri iştirak ediblər.
“Sərhədsiz Reportyorlar” Təşkilatı (SRT) 2021-ci ildə vəzifə borcunu yerinə yetirərkən öldürülən jurnalistlərin siyahısına Məhərrəm İbrahimovu və Sirac Abışovu adını salıb.
Cəmil Adıgözəlov
Cəmil Əli oğlu Adıgözəlov (29 aprel 2002; Ramana, Sabunçu rayonu, Bakı, Azərbaycan — 2 oktyabr 2020; Suqovuşan, Tərtər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Cəmil Adıgözəlov 29 aprel 2002-ci ildə Bakı şəhərinin Sabunçu rayonunun Ramana qəsəbəsində anadan olmuşdur. 2008-2019-cu illərdə Suraxanı rayon Bülbülə qəsəbəsində yerləşən tam orta məktəbi bitirmişdir. Subay idi.
Hərbi xidməti
Cəmil Adıgözəlov 2020-ci ilin aprel ayında Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Bakı şəhər Sabunçu rayon üzrə Hərbi Şöbəsi tərəfindən hərbi xidmətə çağırılmışdır. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında, "N" saylı hərbi hissədə müddətli həqiqi hərbi xidmət etmişdir.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Cəmil Adıgözəlov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində atıcı olaraq iştirak etmişdir. Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Cəmil Adıgözəlov 2 oktyabr 2020-ci ildə Suqovuşan kəndi istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Cəmil Adıgözəlov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Laçın rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Cəmil Adıgözəlov ölümündən sonra "Laçının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Cəmil Adıgözəlov ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Kəkilli torağay
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi. Afrika və Avrasiyada yayılmışdır. Uzunluqları 18 sm təşkil edir. Bitki toxumları və həşəratlarla qidalanırlar.
Təsnifat və areal
2018-ci ilin fevralına olan məlumata görə cinsə 7 növ daxildir :
Vidadi Məmmədov (aktyor)
Həyatı
Məmmədov Vidadi Mansur oğlu (05.12.1960) 1982-ci ildə M.Ə.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun "Dram və kino aktyoru" fakültəsinə qəbul olunan V.Məmmədov 1986-cı ildə oranı bitirərək təyinatla M.Davıdova adına Mingəçevir Dövlət Dram teatrına göndərilmiş və orada aktyor işləmişdir.
NGC 7061
NGC 7061, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Hindi bürcü istiqamətində yerləşir. E4 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
NGC 7110
NGC 7110, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Cənub Balığı bürcü istiqamətində yerləşir. SBb tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Vidadi Məmmədov (aktyor)
Həyatı
1993-cü ildən bu günə kimi H.Ərəblinski adına Sumqayıt Dövlət Musiqili Dram teatrında işləyir.Bu günə kimi 90-dan çox obraza səhnə həyatı vermişdir.Oynadığı rollardan: Çoban Qənbər, Məhəmmədhəsən əmi, Cəlal (C.Məmmədquluzadənin "Anamın kitabı", "Danabaş kəndinin əhvalatları" və "Ölülər"), Mülley (Hassan Şiller "Ğenuyuada sui-qəsd"), Marek (Kristof Xoinski "Bir gecə əhvalatı"), Həsən (Rizvan Həmid "Şənbə axşamı"), Tereşko (Makayanok "Tribunal"), Azər (C.Məmmədov "Ayıq olun,uşaqlar"), Qurbanəli (M.F.Axundov "Müsyo Cordan və dərviş Məstəli şah"), Çənə Arif (Ə.Qiyas "Qarışqa yuvası"), Niyaz (S.S.Axundov "Tamahkar"), Vəzir (Ü.Kevr "Xajə şah"), Kirpi (O. Korçinskaya "Tramvayı kim oğurlayıb"), Azad  (R.Səməndər "Dərs"), Moşu (Y.Səmədoğlu "Qətl günü") və s. göstərmək olar.
Teatrdakı işi ilə yanaşı V.Məmmədov Respublika televiziyasının bir çox verilişlərində də çıxış edib. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyasının çəkdiyi "Əlahiddə vəziyyət" filmində Vaqif roluna çəkilmişdir.
V.Məmmədov 1997-ci ildə Sumqayıt teatrında Uon Leyesin "Buratino aya uçur" əsərinin kukla tamaşasının quruluşçu rejissoru olmuşdur.
"Rənglərdə yaşayan ömür" kitabının müəllifidir.
Naomi Ozora
— Yaponiya səs aktrisası. Ehime prefekturasında anadan olmuşdur. Aoni Production ilə əməkdaşlıq edir.
Anteniate
Anteniate — İtaliyada, Lombardiya bölgəsində, Berqamo əyalətində kommuna.
Əhalisi 2365 nəfər, əhali sıxlığı 246 nəfər / km²-dir.
Sahəsi 9.6 km² ərazini əhatə edir.
Poçt kodu — 24051. Telefon kodu — 00363.
Kommunanın hamisi müqəddəs Baş mələk Mikayıldır. Şəhər bayramı 29 sentyabrda qeyd olunur.
Dünbüli (Germi)
Dünbüli — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 187 nəfər yaşayır (36 ailə).
NGC 3961
NGC 3961, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. SBa tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Azərbaycan Dövlət Estrada Orkestri
Azərbaycan Dövlət Estrada Orkestri — 1956-cı ildə Bakıda yaradılmış orkestr.
Tarixi
Orkestr Azərbaycan estrada musiqisinin inkişafında rol oynamışdır. Repertuarında Azərbaycan bəstəkarlarının əsərləri, xalq mahnı və rəqsləri lə yanaşı müxtəlif xalqların musiqisi və caz kompozisiyaları geniş yer tutmuşdur. Musiqiçilərdən K. Manaflı, K. Qasımov, R. Seyidzadə, Ş. İbrahimov, Tofiq Şabanov, L. Lubenski, İ. Hüseynov, müğənnilərdən Lütfiyar İmanov, Mirzə Babayev, Elmira Rəhimova, Oqtay Ağayev, Natəvan Şeyxova, "Qaya" kvartetinin üzvləri Tofiq Mirzəyev, Arif Hacıyev, Rauf Babayev, Lev Yelisavetski, Y. Devis, N. Andreyeva, Z. Nurullayev, S. Həsənova, rəqqas K. Dadaşov müxtəlif vaxtlarda kollektivin heyətində çıxış etmişlər.
1957–1966-cı illərdə qısa fasilələrlə Rauf Hacıyev, 1958-ci ildə Rəşid Behbudov, 1966–1968-ci illərdə Hacı Xanməmmədov, 1968–1971-ci illərdə Anatoli Kalvarski, 1971–1972-ci illərdə isə Əziz Əzizli orkestrin bədii rəhbəri olmuşdur.
Orkestr "Azərbaycanfilm"in istehsal etdiyi "Əhməd haradadır?", "Bizim küçə", "Uzaq sahillərdə" və başqa filmlərdə musiqili epizodlara çəkilmiş, bir sıra ölkələrdə qastrol səfərində olmuşdur. Orkestr 1974-cü ildə fəaliyyətini dayandırmışdır.
Avtokefal
Avtokefal ( "özünə başçılıq etmək"; "özü" +  "baş" sözlərindən) — digər yerli kilsələrdən inzibati müstəqilliyi nəzərdə tutan yerli kilsə statusu. Avtokefal kilsəyə patriarx, arxiyepiskop və ya mitropolit tituluna (sanına) malik yepiskop rəhbərlik edir.
Bu termin pravoslav və qədim şərqi kilsələrinə münasibətdə istifadə olunur. İlk avtokefal kilsələr Bizans imperiyası vilayətlərində patriarxatlar və mitropoliyaların ayrılma prosesi zamanı meydana gəldi.
Avtokefal statusu kilsə muxtariyyəti ilə qarışdırılmamalıdır.
Qədim dövrlərdə avtokefal birbaşa patriarxa tabe olan və yerli mitropolitdən asılı olmayan arxiyepiskopluğa deyilirdi.
Avtokefal pravoslav kilsələr
Konstantinopol Pravoslav Kilsəsində qəbul olunan diptixə əsasən, hazırda 15 avtokefal pravoslav kilsəsi mövcuddur (onların 14-ü hamı tərəfindən tanınır və biri qismən tanınmış kilsədir), onlar aşağıdakı şərəf iyerarxiyasında yerləşirlər:
Adi kəkilli torağay
Təsviri
Kəkilli torağaylar 18 sm uzunluğa, 45 q çəkiyə sahib olurlar. Güclü və bükülü bir dimdiyə, orta uzunluqlu pençəyə, böyük və geniş qanadlara və başında bir kəkilə sahibdir. Ləkəklərinin rəngi tünd boz, qarın nahiyyəsi isə ağ rəngdədir. qanadlarınımn kənarları qırmızımtıldır. Quyruğu qırmızımtıl-qonur rəngə sahibdir.
Səsi
Qarışıq qışqırıqları "tryudritrie" kimi səslənir və mahnının əsas motivini təşkil edir. Mahnını əsasən yerdə, daş üzərində və ya uçarkən oxuyur. Mahnıları olduqca melodikdir və bəzən digər quşların səsslərinmidə yamsılıya bilirlər.
Yayılması
Kəkilli torağay Qərbi və Cənub-qərbi Avropadan Koreya və Sarı dənizə qədər olan ərazilərdə yayılmışdır. Onların arealının cənub sərhəddi Seneqal, Qambiya, Niger, Sudan, Keniyanın şimalı və Ərəbistan sahillərindən keçməklə Hindistanın şimal-şərqinə, Nepalın düzənliyinə kimi uzanır. onlar arasında uzun məsafəli miqrasiya belə müəyyən edilmişdir.
Qidalanması
thumb|Kəkilli torağay. Qidalanmalarının əsasını çöl bitkilərinin toxumları, qışda isə kiçik canlılar təşkil erdir. Cavan torağaylar əsasən heyvani qidalara ehtiyac duyurlar. Heyvani qidalara yağış qurdları, kiçik böcəklər, orta ölçülü milçəklər, kiçik kəpənəklər, tırtıllar, nadir hallarda kiçik ilbizlər və hörümçəklər daxildir.
Yayılma ərazisi
Əsasən açıq quru çöllüklərdə yayılsalarda, onlara tarla kənarlarında, sənaye rayonlarında, limanlarda və şəhərlərdə belə görülürlər. İdeal Quru və isti yerlər, əsasən gilli qumlu torpaqlarda, bükülmüş bitki örtüyə malik ərsazilər omnlar üçün ideal ərazi sayılır.
Çoxalması
thumb| Galerida cristata Dişilər torpaqda yaxşı gizlədilmiş yuvalar qururlar. Bəzən isə bu yuvalar daşlı çöllər və sıldırımlı qayalarda yuvalar qura bilirlər. Apreldən maya kimi iki dəfə olmaqla 2–5 arası yumurta qorurlar. Bu yumurtalardan 11–14 gün ərzində balalar çıxır. Balalar 9–11 gündən sonra yuvanı tərk edirlər.
Populyasiya
Kəkilli torağaylar keçmiş əsrlərdə bir neçə iqlim dəyişikliyi səbəbindən arealını böyütmüş və ya qısaltmışdır. Onların arealı XVI və XVIII əsrlərə istilər səbəbindən arealın böyüməsi və XVII əsrdə isə soyuqlar səbəbindən arealın qısalması müşahidə edilmişdir. XX əsrin 20-ci illərində kəkilli torağaylar şəhərlərdə və sənaye binalarında yeni yuva sahələrindən faydalanmışdı. 1930-cu illərdən isə Cənub-şərqi Avropadan başlayaraq bütün Avropada saylarında azalma baş vermişdir.
Avropada 1980-ci ilə kimi populyasiyanın ümümi sayı 98 % azalmışdır və hazırda hec də yaxşı vəziyyətdə deyildir. .
Azalma səbəbləri
Onların azalma səbəblərinin əsasını qida bazalarının azalması təşkil edir. Belə ki, onların qidalandığı bitkilərin yayıldığı ərazilərin şəhərlər tərəfindən udulması, kənd təsərrüfatına cəlb olunan sahələrin artması, boşluqların azalması səbəbiundən baş verir. Üstəlik Yuvalama dövründə həşərat növlərinin sayında azalma da bu faktaıda öz təsirini təsir göstərir.
Qorunma statusu
Kəkilli torağay Avropada qoruma altındadır.
Fathali Oveisi
Fathali Oveisi — Iranli aktör ve yönetmen.
Paolo Gentiloni
Həyatı və siyasi fəaliyyəti
thumb|270x270px|ABŞ Prezidenti [[Donald Tramp və Paolo Gentiloni, 20 aprel 2017-ci il]] Paolo Gentiloni 22 noyabr 1954-cü ildə İtaliyanın paytaxtı Roma şəhərində anadan olmuşdur. Roma Sapienza Universitetinin siyasət fakültəsində ali təhsil almış və oranı jurnalist kimi bitirmişdir. 11 dekabr 2016-cı ildə İtaliya prezidenti Sergio Mattarella Matteo Renzinin istefasından sonra Paolo Gentiloniyə yeni hökumət formalaşdırmağı tapşırdı. 12 dekabr 2016-cı ildə Gentiloni baş nazir vəzifəsinin icrasına başladı. 10 yanvar 2017-ci ildə Fransua Olland ilə danışıqlardan sonra Parisdən qayıdarkən özünü pis hiss edən baş nazir Paolo Gentiloni Gemelli adlı Romadakı hospitala yerləşdirildi. Cərrahiyyə əməliyyatı zamanı tac damarları bərpa edildi.
Şəxsi həyatı
Həyat yoldaşı Emanuele Mauro, övladı yoxdur. Lirik musiqini sevir, tennis və poker oynayır, ingilis, fransız və alman dillərini yaxşı bilir, piyada gəzməyi xoşlayır. (Vaskes Montalban)
NGC 3156
NGC 3156, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Sekstant bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Olev Eskola
Həyatı
Olev Eskola 18 noyabr 1914-cü ildə Reveldə anadan olub. "Estoniya" tetarında işləyib (1931—1935, 1944—1949). 1949-cu ildən Kinqisepp adına Tallin Dram Tetarının aktyoru olub. 1955-ci ildən filmlərə çəkilib. Bütün karyerası boyu kinoda 37 rol alıb.
4 aprel 1990-cı ildə Tallində vəfat edib.
Qardaşı Ants Eskola da tanınmış aktyor olub.
Baxış Rəhimli
Baxış İlqar oğlu Rəhimli — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Baxış Rəhimli 19 fevral 1996-cı ildə Bərdə rayonunun Bala Qacar kəndində anadan olmuşdur. 2002-ci ildə Bərdə rayon H.Xəliloğlu adına Qullar kənd tam orta məktəbinə daxil olmuş, 2004-cü ildən təhsilini Bərdə rayon Akademik Z. Əliyeva adına məktəb-liseydə davam etdirmişdir.
Hərbi xidməti
2019-cu ildə ali təhsilini bitirən Baxış Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri olmuşdur.
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri olan Baxış Rəhimli 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Baxış Rəhimli noyabrın 9-da, saat 17:00 radələrində Şuşa döyüşləri zamanı döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Baxış Rəhimli ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Baxış Rəhimli ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Laçın rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Baxış Rəhimli ölümündən sonra "Laçının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək igidlik və mərdlik göstərmiş, hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirərək şəhid olmuş Baxış Rəhimli Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2022-ci il tarixli Sərəncamına əsasən ölümündən sonra 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Mehman Alıyev
Həyatı
1969-cu ildə Gədəbəy rayonunun Qaradağ kəndində anadan olmuşduşdur. 1990-cı ildə Sovet ordusundan tərxis olunan Mehman erməni quldurlarına qarşı aparılan döyüşlərdə iştirak etmiş, 1992-ci ilin yanvar ayından isə Xüsusi Təyinatlı Milis Batalyonun tərkibində vuruşmuşdur. Ağdərədə, Goranboyda, Şəmkirdə rus qoşunlarının çıxarılmasında iştirak edib. İvanovka, Mutudərə, Mormor, Göyəmli, Başkənd yaşayış məntəqələrinin erməni quldurlarından təmizlənməsində fəal iştirakı olumuşdur. O, ilk dəfə Qırmızı Bazar kəndi yaxınlığında əsil kəşfiyyatçı kimi sınaqdan çıxıb. Burada bir neçə erməni qulduru öldürüb. 800-dən artıq oğurlanmış qoyunun geri qaytarılmasında iştirak edib. Ümumiyyətlə, onun kəşfiyyatdan əliboş qayıtdığı olmayıb. Ona görə də yoldaşları bu cəsur oğlana "REMBO" adı vermişdilər.1992-ci il Mormor əməliyyatı igid kəşfiyyatçının son döyüşü oldu.
Fransa metropoliyası
thumb|250px|[[Fransa metropoliyasının xəritəsi]]
Fransa metropoliyası, və ya Fransanın metropoliyası — qitədə və Atlantik okeanında ən yaxın adalar, ingilis kanalı və Aralıq dənizində (Korsika adası da daxil olmaqla) əraziləri əhatə edən Fransanın Avropa hissəsi. Bu, bir qədər köhnəlmiş ifadədir, çünki "metropolis" sözü koloniyaların mövcudluğunu nəzərdə tutur. Fransanın xarici mülkləri koloniyaların statusu daşımır, çünki 1946-cı ildə Konstitusiyaya əsasən Fransa Birliyi yaradılıb. Rəsmi hüquqi müddət (məsələn, Avropa İttifaqının rəsmi sənədlərində istifadə olunur) Fransanın Avropa ərazisidir.
Metropoliyanın sahəsi 551,500 km², yəni ölkənin ümumi ərazisinin 80% -ni təşkil edir. 2014-cü ilin əvvəlində metropol əhalisi 63,460 min nəfər, yəni ümumi əhalinin 96% -ə çatmışdır.
Çoko (departament)
Çoko (Chocó) — Kolumbiyanın departamentlərində biridir. Ölkənin qərbində yerləşir. Bir hissəsi Sakit okean tərəfindən əhatə olunur, həmçinin Karib dənizinə belə çıxışı vardır. Kolumbiyadakı departamentlərindən yalnız biridir ki, iki okeana: Sakit və Atlantik okeanına çıxışı vardır. Şimalda isə Panama ilə sərhəddir. İnzibati mərkəzi - Kibdo şəhəridir.
İnzibati bölgüsü
Departamenti ən böyük şəhəri onun inzibati mərkəzi - Kibdo şəhəridir.
Bələdiyyələr
thumb|left|250px|Çoko departamentinin bələdiyyələri
Lidiya Abramova
Lidiya Pavlovna Abramova - Sovet rus opera müğənnisi, Rusiya Federasiyasının xalq artisti (2002), Alfred Şnitke adına Moskva Dövlət Musiqi İnstitutunun professoru. .
Həyatı
Lidiya Abramova 30 may 1950-ci ildə Belorusiya SSR, SSRİ-nin Postavı şəhərində anadan olub. Yeddi illik kənd məktəbini bitirdikdən sonra Abramova Kazan Kimya Texnologiyası kollecinə daxil olub, sonra altı il müdafiə zavodunda işləyib. Lidiya Abramova bayram konsertlərinin fəal  iştirakçılarından biri  idi. Zavodda işləməyə davam edərək, Kazan Musiqi Texnikomunun vokal fakültəsini qiyabi bitirib, sonra Moskvadakı Qnessin adına Musiqi-Pedaqoji İnstitutuna daxil olub, 1975-ci ildə orta məktəbi bitirib. İnstitutda P. L. Troninanın sinfində oxuyub. 1978-1997-ci illərdə Lidiya Abramova Moskva Dövlət Akademik Filarmoniyasının solisti kimi fəaliyyət göstərib. Onun geniş repertuarı var, o mindən çox əsəri, o cümlədən rus və xarici klassiklərin bütün proqramlarını, köhnə romansları və xalq mahnılarını ifa edib.
Macarıstan, Fransa, Böyük Britaniya, İtaliya, Malta və digər ölkələrdə qastrol səfərləri ilə çıxış edən müğənni tez-tez Rusiyada və xaricdə çıxış edir. Lidiya Abramova 1986-cı ildə aspiranturanı bitirdikdən sonra, Moskvanın təhsil müəssisələrində solo ifaçılıqdan dərs deyir. Lidiya Abramovanın yeddi məzunu fəxri adlara layiq görülmüşdülər, o cümlədən Rusiyanın xalq artisti Aleksandr Malinin, Rusiyanın əməkdar artisti İqor Matvienko, Rusiyanın əməkdar artistləri Yelena Kuzmina və Sergey Çiçmeli, Şimali Osetiya Respublikasının xalq və əməkdar artisti Axsarbek Dzaragasov, əməkdar. Şimali Osetiya Respublikasının rəssamı Boris Kokaev, Şimali Osetiya Respublikasının əməkdar artisti Mixail Falkov. Musiqi sənəti sahəsindəki xidmətlərinə görə 1994-cü ildə Rusiya Prezidenti Boris Yeltsinin fərmanı ilə Lidiya Abramova “Rusiya Federasiyasının əməkdar artisti” fəxri adı ilə təltif edilib. 2002-ci ildə isə Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin fərmanı ilə o, "Rusiyanın xalq artisti" adına layiq görülüb. Ümumrusiya müsabiqələrinin laureatıdır. Alfred Şnitke adına Moskva Dövlət Musiqi İnstitutunun Akademik müğənnilik kafedrasının professoru seçilmişdir. O, Regional İctimai "Fond Ave Maria"nın prezidenti vəzifəsini tutur. “Bella səs ” müsabiqəsinin münsiflər heyətini təsis edib və ona rəhbərlik edir.
NGC 385
NGC 385 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Balıqlar bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 182.88 sm (72 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Əli Zarmayev
Əli Zarmayev — Rus alimi, kənd təsərrüfatı elmləri doktoru, professor, Çeçenistan Respublikası Elmlər Akademiyasının akademiki.
Bioqrafiyası
4 dekabr 1950-ci ildə deportasiya illərində Qaraqandada işçi ailəsində anadan olmuşdur. 1967-ci ildə Nadtereçnaya orta məktəbini, 1973-cü ildə Moskva Kənd Təsərrüfatı Akademiyasının meyvə-tərəvəz fakültəsini bitirir.
Kənd Təsərrüfatı Akademiyasını bitirdikdən sonra baş aqrobioloq, sonra Novoçerkasskdakı Ümumrusiya Eli-Araşdırma İnstitutunda Üzümçülük və Şərabçılıq üzrə baş elmi işçi vəzifəsində çalışır. Aspiranturaya daxil olur. 1981-ci ildə namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir.
1982-ci ildə Çeçenistan-İnquşetiyaya qayıdır. Naurski rayonunda Avanqard şərab zavodunun baş aqronomu, Şelkov rayonunda Qrebenskoy təcrübə şərab zavodunun baş aqronomu, ÇeçenİnquşVino istehsal birliyinin üzümçülük şöbəsinin müdiri, üzüm istehsalı və emalı şöbəsinin müdiri vəzifələrində çalışmışdır. Əli Zarmayev tədqiqat işləri ilə məşğul olmağa davam etmişdir.
1991-ci ildə respublikada vəziyyətin gərginləşməsindən sonra "Avanqard" şərab zavoduna qayıdır və burada direktor seçilir. 1996-cı ildə Naurski rayonunda "Pobeda" sovxoz-zavodunun direktoru olur. Onun rəhbərliyi altında "Avanqard" və "Kalinovskiy" şərab zavodlarında üzüm üçün müxtəlif sınaq sahələri təşkil edilir. Ölkənin üzümçüləri arasında tanınan adaptiv üzümçülük sistemi inkişaf etdirilir.
1994-cü ildə Çeçenistan Respublikası Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü seçilir. Eyni zamanda, 2001-ci ilə qədər üzümçülükdə intensiv texnologiyalar laboratoriyasından məsul olur. 1997-ci ildə yeni hökumətlə fikir ayrılığı səbəbiylə "Pobeda" sovxozunun direktoru vəzifəsini tərk etmək məcburiyyətində qalır. Elm və müəllimlik ilə məşğul olduğu Çeçen Dövlət Universitetinə köçür. 1999–2002-ci illərdə Müvəqqəti İdarənin, sonra Çeçenistan Respublikası Administrasiyasının aqrar sənaye kompleksinin baş mütəxəssisi və rəis müavini olur. 2001-ci ildə doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir. Ekoloji, sosial-iqtisadi və tarixi faktorların təhlili və nəzərə alınması əsasında Əli Zarmayev respublika ərazisində üzümçülüyü və şərabçılığı uğurla inkişaf etdirməyə imkan verən makro, mezo və mikro zonaları müəyyən edir. 56 növün test nəticələrinə əsasən respublikada becərilməsi üçün ən perspektivli sortlar müəyyən edilmiş və ilk dəfə üzümün masa və texniki sortlarının konveyerləri hazırlanmışdır. Bu sortların tətbiqi əkin baxım xərclərini 23–38% azaldaraq məhsuldarlığı 30–60% artırmağa imkan verir.
Yeni sortların, xüsusən də üzümçülüyü örtmək üçün intensiv ana bitkilərin əkinçilik texnologiyasının intensiv şəkildə təkrar istehsal edilməsi məsələlərini inkişaf etdirir ki, bu da yüksək qiymətli üzüm sortlarının vurma əmsalını 4–6 dəfə artırmağa imkan verir. İstehsalda tətbiq olunan resurs qənaət texnologiyası, üzüm sortlarının daxili ehtiyatlarının həyata keçirilməsi üçün ərazinin ekoloji potensialından ən səmərəli istifadəni təmin edir.
Üzümçülük sənayesinin müxtəlif aspektlərinə dair 6 monoqrafiya, o cümlədən kənd təsərrüfatı universitetlərinin tələbələri üçün iki broşura və 13 metodik vəsait, təlimat daxil olmaqla 200-ə yaxın elmi, populyar və elmi-metodiki əsərin müəllifidir.
Şəxsi həyatı
Evlidir. Üç övladı var.
"Mənim haqqımda və sənin haqqında" (2006);
"Yenə də bizim haqqımızda" (2010);
"Bu dünya nə qədər müxtəlifdir" (2010);
Nümayiş olunan fikrin poetik qavranılması ilə müşayiət olunan şəkillər çəkməsi ilə də seçilirdi. 2008-ci ilin dekabrında Çeçenistan Respublikasının Milli Muzeyində rəsmlərindən ibarət ilk fərdi sərgi keçirilir və burada 40 rəsm əsəri təqdim edilir.
Günəş kollektorları
Günəş enerjisindən passiv və aktiv qurğuların vasitəsi ilə istifadə etmək mümkündür. Passiv sistemlərdə Günəş enerjisi şüalanmanın, istilikkeçirmənin və təbii ventilyasiyanın köməyi ilə ötürülür. Bu sistemlər sadə olmaqla, istismar zamanı etibarlı və iqtisadi cəhətdən səmərəli işləyirlər. Aktiv sistemlərdə isə, Günəş şüaları ilə qızan səthin istiliyi istilik daşıyıcısının vasitəsilə digər qurğuya nəql edilir. Tətbiq edildikləri sahələrə görə termik Günəş qurğularından aşağıdakılara rast gəlmək olar:
-isti su təchizatı üçün;
-duzlu suların şirinləşdirilməsi üçün;
-otaqların isidilməsi üçün;
-müxtəlif texnoloji proseslər üçün;
-elektrik cərəyanı istehsal etmək üçün.
Bu zaman istiliyi qəbul etmək üçün Günəş kollektorlarından istifadə edilir ki, onlar da konsentratorsuz (hamar səthli), konsentratorlu, açıq və bağlı tipli növlərə ayrılırlar. Açıq tipli kollektorlar adətən üzgüçülük hovuzlarında (absorber), qapalı tipli kollektorlar isə isti su təchizatında, isitmədə və s. istifadə edilir. Hamar kollektorlar aşağı temperaturlu 40÷60, orta temperaturlu 60÷100 və yüksək temperaturlu (100 -dən yuxarı) olur.
Hamar Günəş kollektorları
thumbnail|200 px Hamar kollektorsuz Günəş kollektorları hazırda ən çox istifadə edilən avadanlıqlardandır. Bunlar, əsasən suyu qızdırmaq üçün istifadə edilirlər. Bu kollektorlar əsasən üç elementdən ibarətdir:
-kollektorun örtüyü;
-kollektorun gövdəsi;
-absorber.
Kollektor, içərisində kanallar olan metal istilikdəyişdiricidən ibarətdir. Bu kanalların içərisindən istilikdaşıyıcıya maddə axır. İstilikdaşıyıcı kimi hava, su və ya digər maddələr ola bilər. Kollektorun içərisinin Günəşə baxan səthi şüaları yaxşı udan qara rənglə örtülür. Kollektorun Günəşə baxan tərəfi şəffaf qat ilə örtülür. Bu şüşə və ya digər şəffaf maddələrdən hazırlana bilir. Bunda məqsəd istiliyin konveksiya və ən əsası isə şüalanma ilə itkisinin qarşısını almaqdır. şəffaf qat, misal üçün, pəncərə şüşəsi, şünəşdən enerji gətirən şüalar (0,4÷0,8 ) üçün heç bir mane yaratmır. Bu qat həmin şüalar üçün demək olar ki, şəffafdır. Lakin qızdırıcının 80 temperatura qədər qızdığı səthdən isə şüalanan infraqırmızı şüalar (0,8÷3,5 ) üçün isə bu qat demək olar ki, qeyri-şəffafdır. Bu istixana effekti də adlanır. Adətən hamar kollektorlar hərəkətsiz və cənuba baxan istiqamətdə quraşdırılırlar. Əgər bu kollektorlardan alınan istilik əsasən qış dövründə, isitmə və ya isti su təchizatı üçün işlədilirsə, onda onların quraşdırılma bucağı, F+(10:15) yay dövründə maksimum istilik almaq üçün isə bu bucağın qiyməti F-(10:15) qəbul edilir. Qeyd etmək lazımdır ki, Bakı şəhəri üçün şimal en dairəsinin qiyməti təşkil edir. Kollektorun yan və aşağı tərəfləri isə istilik itkilərini azaltmaq məqsədilə istilik izolə materialı ilə örtülür. Burulğanlı Günəş-hava kollektorunun prinsipial sxemi göstərilmişdir. Bu Günəş kollektoru da dibi qara rənglə rənglənmiş və istilik-izolə materialı ilə örtülmüş qutudan ibarətdir. Bu qutunun üz tərəfi şüşə və ya adətən ikiqat plastik şəffaf material ilə örtülür. Günəş şüaları qara səthə düşərək onu qızdırır və oradan istilik hərəkət edən havaya keçir. Günəş kollektorunda istilik mübadilə prosesini intensivləşdirmək üçün burulğanlıq yaradan lövhələr nəzərdə tutulmuşdur.
Vakumlu boru kollektorları
Vakuumlu boru kollektoru içərisində dərin vakuum olan hər tərəfli bağlı şüşə borudan ibarətdir. şüşə borular metal borulara nisbətən xarici mühitin təsirlərinə məruz qalmırlar. Ancaq onlar metal borulara nisbətən kövrəkdirlər və zərbəyə davamsızdırlar. Bu borunun içərisində təbəqəşəkilli absorberə sarınmış istilik borusu yerləşir. İistilik borusunun içərisüində temperatura həssas maddə, məsələn metanol yerləşdirilir. Günəş şüaları absorberin üzərinə düşərək onu qızdırır. İstilik buradan absorberin əhatə etdiyi istilik borusuna verilir və onun içərisindəki metanolu buxarlandırır. Metanol buxarı istilik borusunun yuxarısı ilə hərəkət edərək onun sonunda yerləşmiş istilikdəyişdiriciyə-kondensatora daxil olur. Burada metanol buxarı dövr edən istilikdaşıyıcı vasitəsilə soyudulur və kondensatlaşır. Alınmış kondensat istilik borusunun aşağı hissəsi ilə geriyə-yenidən istilik borusuna axır və proses təkrarlanır. Prosesin təkrarlanması üçün vakuumlu boru kollektoru mütləq maili şəkildə yerləşdirilməlidir. Qeyd etmək lazımdır ki, atmosferdəki hidrogen, molekullarının çox kiçik olması səbəbindən müəyyən vaxt ərzində kollektora nüfuz edərək oradakı vakuumu pisləşdirir. Ona görə də bu prosesə maneə törətmək üçün kollektorun içərisində qazuducu yerləĢdirilir. Bu qazuducu daxil olan hidrogen molekullarını udaraq müəyyən period ərzində vakuumun pisləşməsinin qarşısını alır.
Qastrin
Qastrin — mədənin parietal hüceyrələri tərəfindən mədə turşusunun ifrazını stimullaşdıran və mədə hərəkətliliyinə kömək edən peptid hormonu. Mədə, onikibarmaq bağırsağın və mədəaltı vəzin pilorik bölgəsində G hüceyrələri tərəfindən sərbəst buraxılır.
Genetikası
İnsanlarda GAS geni 17-ci xromosomun uzun qolunda yerləşir (17q21)
Sintezi
Qastrin onikibarmaq bağırsağın və pilorik bölgənin G hüceyrələri tərəfindən istehsal olunan xətti peptid hormondur. Qana ifraz olunur.
Qastrinin 3 əsas təbii növü var:
Həmçinin, pentaqastrin süni şəkildə sintez edilmiş qastrinin C-terminus ucundakı son 5 amin turşusu ardıcıllığı ilə eyni olan 5 amin turşusu ardıcıllığıdır. Rəqəmlər amin turşularının sayını göstərir.
Buraxılması
Qastrin müəyyən stimullara cavab olaraq sərbəst buraxılır. Bunlara daxildir:
Qastrinin sərbəst buraxılması aşağıdakılar tərəfindən maneə törədilir:
Funksiyası
thumb|upright=1.5|Hüceyrə G aşağı solda görünür və qastrin ondan uzaqlaşan iki qara ox ilə qeyd olunur. Qeyd: Bu diaqram qastrinin ECL hüceyrələrinə stimullaşdırıcı təsirini göstərmir.
Qastrinin olması mədənin parietal hüceyrələrini xlorid turşusu (HCl) və mədə turşusu ifraz etmək üçün stimullaşdırır. Bu, həm birbaşa parietal hüceyrələrdə [uğursuz test], həm də dolayı yolla mədədəki ECL hüceyrələrindəki CCK2/qastrin reseptorlarına bağlanaraq, sonra histamin ifraz etməklə reaksiya verir və bu da öz növbəsində parietalda parakrin formada fəaliyyət göstərirən hüceyrələri H+ ionlarının sərbəst buraxılmasını stimullaşdırır. Bu, parietal hüceyrələr tərəfindən turşu ifrazı üçün əsas stimuldur.
Yuxarıda göstərilən funksiya ilə yanaşı, qastrinin digər əlavə funksiyaları da var:
Sekresiyaya təsir edən amillər
Qastrinin sekresiyasına təsir edən amilləri 2 kateqoriyaya bölmək olar:
Xəstəlikdə rolu
Otoimmün qastritdə immunitet sistemi parietal hüceyrələrə hücum edir, nəticədə hipoxloridriya və mədə turşusu ifrazının azalması baş verir. Bu, mədədə artan pH-ı kompensasiya etmək cəhdi ilə qastrin səviyyəsinin artması ilə nəticələnir. Nəhayət, bütün parietal hüceyrələr itirilir və qastrin ifrazı ilə bağlı mənfi əlaqənin itirilməsinə səbəb olan xlorhidriya baş verir. IV tip mukolipidoz (ortalama 1507 pq/mL; diapazon 400-4100 pq/mL) (normal 0-200 pq/mL) olan xəstələrin demək olar ki, hamısında plazma qastrinin konsentrasiyası konstitutiv axlorhidriyaya görə yüksəlir. Bu tapıntı bu neyrogenetik pozuntusu olan xəstələrin diaqnozunu asanlaşdırır. Bundan əlavə, H pilori infeksiyası nəticəsində yaranan xroniki qastritdə yüksək qastrin səviyyələri ola bilər.
Tarixi
Onun mövcudluğu ilk dəfə 1905-ci ildə ingilis fizioloqu Con Sidney Edkins tərəfindən irəli sürülmüş və qastrinlər 1964-cü ildə Liverpul Universitetində Hilda Tresi və Roderik Alfred Gregori tərəfindən təcrid edilmişdir. 1964-cü ildə qastrinin strukturu müəyyən edilmişdir.
Ceyhun Abbasov (gizir)
Ceyhun Natiq oğlu Abbasov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Ceyhun Abbasov 1986-cı il fevralın 8-də Bakı şəhərində anadan olub. Orta təhsilini Xətai rayonunda Elşad Yəhyayev adına 56 nömrəli tam orta məktəbdə alıb. Ailəli idi. Bir oğlu və bir qızı yadigar qaldı.
Hərbi xidməti
Ceyhun Abbasov 2012-ci ildən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Beyləqan rayonunda yerləşən "N" saylı hərbi hissəsində xidmət edirdi. Snayper Taborunun Komandiri idi.
Ceyhun Abbasov 2016-cı il aprelin 1-dən 2-nə ötən gecə başlanan və Azərbaycan-Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin bölmələri arasında cəbhənin Tərtər və Cəbrayıl-Füzuli istiqamətlərində baş verən Aprel döyüşlərində savaşıb. Döyüşlər zamanı fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 19 aprel 2016-cı il tarixli 1967 nömrəli Sərəncamına əsasən isə "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif edilib.