cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bildiriş (qəzet)
"Bildiriş"in əsas mövzuları
Kommunist Partiyası kommunizm siyasətinin həyata keçirilməsində müəyyən çətinliklər yaşayırdı.Bu çətinliklər xüsusilə qeyri-rus xalqları ilə iş zamanı daha da böyük ölçülərə gəlib çatmışdı. Bu məqsədlə Rusiya rəhbərliyi SSRİ ərazisində yaşayan qeyri-rus xalqları ruslaşdırma siyasətini həyata keçirməyə başladı. Beləliklə həm istədiyi siyasəti asanlıqla həyata keçirə biləcək həm də qeyri-rus xalqları guya qazanmış olacaqdı. Bu məqsədlə həyata keçirmək istədiyi ruslaşdırma siyasəti çərçivəsində sovet idarəsi ilk növbədə qeyri-rus xalqlarının dillərini, mədəniyyətlərini, inanclarını dəyişdirməyi planlaşdırıb, həyata keçirdi.
Bildiriş qeyri-rus xalqlarını, xüsusən də SSRİ ərazisində yaşayan türk toplumlarını bu məkrli plana qarşı xəbərdar etmək və onların bu əməllərə qarşı müqavimət göstərmələrini təmin etmək məqsədi daşıyırdı.Bu məqsədlə qəzet öz səhifələrində ruslaşdırma siyasəti ilə bağlı xəbərlər və məqalələr dərc etməklə hədəfə alınan insanları xəbərdar etmiş, bu “assimilyasiya” siyasətlərinə qarşı dünya ictimaiyyətini məlumatlandırmışdır.
Bildiriş Azərbaycan başda olmaqla Rusiyada yaşayan bütün türk soylu xalqların milli mübarizələrini davam etdirmələri üçün böyük səylər göstərmişdir. Bildirişin az qala hər sayında, hətta hər səhifəsində qəzetin əsas məqsədi olan milli şüuru oyaq tutmaq səyini görmək mümkündür.
Bildiriş öz səhifələrində milli şüuru yaşatmağa yönəlmiş çoxlu xəbər və yazılara yer verib. Lakin bu yazılardan bəlkə də ən önəmlisi “Solovkidə gördüklərim” bölməsində yazılanlar olmuşdur. Bu bölmədəki yazılarda rusların qarşı qeyri-insani rəftar və təqiblərinə diqqət çəkilmiş, yaşanan iztirab və qəddarlıq bu hadisələrin şahidi olanların dili ilə oxuculara çatdırılmışdır.
Bolşeviklər hakimiyyətə gəldikdən sonra Rusiyada yaşayan xalqlara verdikləri vədləri unudub, hətta qeyri-rus xalqlarının həyat şəraitini çox çətinləşdirən siyasətlər həyata keçirməyə başladılar. Kommunist Partiyası yanında hökumətin əksəriyyəti zorakılıqdan ibarət olan praktikaları cəmiyyətin demək olar ki, bütün təbəqələrində narazılıq yaratmışdı. İş o yerə çatdı ki, bu narazılıq hətta Kommunist Partiyasının daxilində də özünü göstərdi. Bildiriş ictimaiyyət tərəfindən qəbul olunmayan bu praktikalarla birlikdə KP-dəki fikir ayrılıqlarını, çatları gündəmə gətirərək həm Rusiyada, həm də dünya ictimai rəyində KP-ni gözdən salmağı hədəfləyib və bu istiqamətdə xəbərlər dərc etmişdir.
Rusiya ərazisində yaşayan qeyri-rus cəmiyyətləri Fevral və Oktyabr inqilab larının onların xeyrinə nəticə verəcəyinə ümid edərək, bu inqilablarını dəstəkləmişdilər. Əslində inqilabların mahiyyət etibarı ilə olmasa da, guya bu cəmiyyətlərə gətirdikləri böyük hüquqlar var idi. Bu hüquqların veriləcəyinə inanan yüz minlərlə insan olduqca məyus olmuşdu. Bolşeviklər çox keçmədən Çar dövründən də ağır praktikalar həyata keçirməyə başladı. Bunların əksəriyyəti fəhlə və kəndlilərin yaşayışına mənfi təsir göstrərmişdi. Sovet rəhbərliyi sözügedən kəsimin qəbul etməyəcəyi bu təcrübələri həyata keçirməkdə israrlı, zorakı bir rəftar nümayiş etdirmiş, qarşısını almağa çalışanları isə cəzalandırmışdı. Sözügedən bu tutuma qarşı müqavimət göstərən, qarşı çıxan xalqlara qarşı edilən "təztiq və zülmlər" Bildiriş səhifələrində işıqlandırılmış, qəzet demək olar ki, bu xalqların səsi olmuşdu. Bildirişin əsas məqsədi bu zülm və təzyiqləri dünya ictimaiyyətinə çatdırmaq idi.
Bildiriş sovet rəhbərliyinin türk soylu xalqalara etdiyi ədalətsiz əməlləri öz səhifələrində payalaşaraq həm dayatma formasında həyata keçirilən bu siyasətlərə qarşı xalqın reaksiyasını əks etdirmiş, həm də bu yanlış və haqsız siyasəti dünyaya çatdırmağa çalışmışdır.
Rusların təzyiqləri təkcə türk soylu xalqlara qarşı yönəlməmişdi. Rusiya ərazisində yaşayan bütün xalqlar və xüsusən də müstəqillik istəyənlər bolşeviklərin təzyiqlərinə məruz qalmışdılar. Rusiyada yaşayan slavyan mənşəli xalqlar da bu ədalətsiz əməllərə qarşı çıxmış, nəticədə ağır cəzalara məruz qalmışdılar. Bildiriş, sovetlərin tətbiq etdiyi zülmün təkcə türk əsilli xalqlara aid olmadığını, bu zülmün Rusiyada yaşayan milyonlarla müxtəlif millətlərdən olan insanı da əhatə etdiyini dünyaya bəyan etmək üçün bu xalqlara tətbiq edilən zülmü də öz səhifələrinə daşımışdı.
Azərbaycan çarlıq dövründən SSRİ üçün bir çox cəhətdən böyük əhəmiyyət kəsb etmişdir. Azərbaycanda neftin kəşfi bu torpaqların əhəmiyyətini daha da artırmışdı. Ona görə də bolşeviklər Azərbaycanı həmişə öz əllərində saxlamaq istəyir və bunun üçün böyük səylər göstərirdilər. Azərbaycan, enerji, ticarət, istehsal, kənd təsərrüfatı və s.sahələrdə üstünlüyü ilə demək olar ki, Sovet Rusiyası nın ürəyi idi. Lakin Rusiya üçün əksər sənaye sahələrində, xüsusən də energetikada aparıcı rol oynayan Azərbaycan Sovet işğalından sonra demək olar ki, talan edilmiş, kənd təsərrüfatı işləri lazımi qaydada həyata keçirilməmiş, sənaye istehsalı azalmış, sexlərin əksəriyyətində məhsuldarlıq aşağı düşmüşdür. Azərbaycan (xüsusən də Bakı) köhnə parlaq günlərindən uzaqlaşmışdı. Bildiriş bu vəziyyəti bütün dünyaya, xüsusən də bu torpaqların ilkin sahiblərinə çatdırmaq üçün Azərbaycanda vəziyyətin pisləşdiyi barədə xəbərlər dərc etmişdir.
Bildirişdəki yazı və xəbərlər dünya ictimai rəyi tərəfindən diqqətlə izlənilib. Sovet administrasiyası bu xəbərlərdən narahatlığını tez-tez dilə gətirmişdir. Dünya ictimai rəyinə çatdırılan bu xəbər və məlumat axınının qarşısını almaq və mənbələri məhv etmək üçün ruslar mühacir mətbuatını izləyərək, bu insanları deportasiya etmək üçün müvafiq dövlətlərə təzyiq göstərirdilər.
İvelin
İvelin — Fransanın şimali mərkəzində yerləşən, İl-de-Frans regionun departamentlərindən biri. Sıra nömrəsi — 76 .İnzibati mərkəzi — Versal. Əhalisi — 1 435 448 nəfər (departamentlər arasında 9-cu yer, 2010-cu ilin məlumatları).
Coğrafiyası
Departamentə 4 rayon, 39 kanton və 262 kommun daxildir.
Tarixi
İvelin — 1968-ci ildə Sena və Uaza ləğv edilmiş departamentlərin ərazisində yaradılmışdır.
Kreyser (film, 2016)
Süjet xətti
Filmin süjeti real hadisələrə əsaslanır. İkinci Dünya Müharibəsi əsnasında, ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin Portland sinifli kreyseri Indianapolis, Xirosimanı bombalamaq üçün nəzərdə tutulan Little Boy atom bombasının vacib hissələrini Tinian adasındakı ABŞ hərbi bazasına çatdırır. 1945-ci il iyulun 30-da geri qayıdarkən gəmi Yaponiya İmperator Donanmasının I-58 tipli sualtı qayığı ilə torpedo atəşinə məruz qalır və 12 dəqiqə sonra batır. Növbəti 4 gün ərzində, kreyserin ekipajı, kömək gözləyərkən, açıq dənizdə həm köpək balıqlarının hücumlarına qarşı mübarizə aparmalı, həm də qızmar günəşin yandırıcı təsiri altında, sağ qalmaq məcburiyyətində qalırlar.
Pelliales
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinə aid bitki dəstəsi.
Babək Nəhreyin
Babək Nəhreyin — İran  Azərbaycanlı rejissor, aktyor, komediyaçı və müğənnidir. Onun bir çox satiraları nümayiş etdirilib, O daha çox Əlirza Rəncipor ilə əməkdaşlıq edib.
Həyatı
Babak Nəhreyin 3 Mart 1981 cu ildə Əhər də anadan olub, iki qardaş və bacısı ilə ailə ikinci uşaq və o, fars ədəbiyyatı bakalavr dərəcəsi var.
Elşən Əlizadə
Elşən Faiq oğlu Əlizadə (10 avqust 1995; İsmayılbəyli, Tərtər rayonu, Azərbaycan — 14 oktyabr 2020; Suqovuşan, Tərtər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsinin şəhidi.
Həyatı
Elşən Əlizadə 10 avqust 1995-ci ildə Tərtər rayonunun İsmayılbəyli kəndində anadan olmuşdur. Subay idi.
Hərbi xidməti
Elşən Əlizadə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında bir müddət hərbi xidmət etmişdi. Hərbi xidməti bitirdikdən sonra maşın təmiri və kənd təsərrüfatı ilə məşğul olmuşdu.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Elşən Əlizadə 2020-ci il sentyabrın 27-dən Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsində könüllü olaraq iştirak etmişdir. Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Elşən Əlizadə 14 oktyabr 2020-ci ildə Tərtər rayonunun Suqovuşan kəndi istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elşən Əlizadə ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elşən Əlizadə ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elşən Əlizadə ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Yohanna Donal
Yohanna Donal (Johanna Aloisia Dohnal; ) — müxtəlif illərdə Vyana Bələdiyyə Şurasının və Vyana Landtağının üzvü, Avstriya Parlamentinin aşağı palatasının üzvü və Avstriyanın üç federal hökumətində federal nazir, siyasətçisi və ictimai xadimi. Avstriyanın qadın məsələləri üzrə ilk federal naziri.
Bioqrafiyası
Yohanna Vyanada anadan olub. İbtidai və orta məktəbdə oxuduğu Penzinqdə nənəsi ilə birgə yaşamışdır. Donal maddi çətinliklər üzündən yeniyetməlik dövründə ali təhsil ala bilmir. 1953-cü ildən bəri "sənaye məmuru" olaraq oxuyur və çalışır. Yohanna Donal 18 yaşında, 19 illik evlilikdən sonra boşanan Franz Donal ilə evlənir. Yohanna Donal iki uşaq dünyaya gətirir - oğlu Robert (1959-2008) və qızı İngrid (1961). 22 yanvar 2010-cu ildə Donal və uzun müddət vətəndaş nikahında olduğu Annemari Aufreyter ilə Avstriyada eynicislilərin nikahlarının qanuni qüvvəyə mindiyi andan bir müddət sonra rəsmi nikah bağlayırlar. Bir ay sonra Donal uzun sürən ürək problemlərindən şəhər mənzilində vəfat edir. Yohanna Donal Vyananın Mərkəzi Qəbiristanlığında dəfn olunur.
İctimai və siyasi fəaliyyəti
1957 - Avstriya Sosial Demokrat Partiyasına qoşulma, siyasi karyeranın başlanğıcı;
1969 - Penzinq Bələdiyyə Şurasının üzvü;
1971 - Penzing Sosialistlərinin sədri seçilir;
1972 - ASDP-Vyana birinci qadın katib;
1973-1979 - Vyana Bələdiyyə Şurasının üzvü və Vyana Parlamentinin üzvü;
1979-1990 - Bruno Kreyski, Fred Zinovas və Franz Vranitski hökumətlərindəki Avstriyanın Federal Kansleri Ofisində Qadınlar üzrə Dövlət Katibi;
1980 - Kopenhagendə keçirilən 2-ci Dünya Qadınlar Konqresindəki Avstriya nümayəndə heyətinin rəhbəri, Konfransın vitse-prezidenti;
1987 - ASDP sədrinin müavini;
1987-1995 - Avstriya sosialistlərinin başçısı;
1993 - BMT İnsan Hüquqları Konfransının Qadın Hüquqları Komitəsinin rəhbəri;
1994 - Avstriya Milli Şurasının üzvü.
Mükafatları
1992 - "İlin qadını" (jurnalist tanınması),
1994 - "Avstriya Respublikasına Xidmətlərə görə" Böyük qızıl medal,
2005 - "Vyana vətəndaşı" fəxri adı (Vyana fəxri vətəndaşlığından sonra ikinci ən vacib şəhər mükafatı)
Milli Elektronika və Kriptologiya Tədqiqat İnstitutu (Türkiyə)
UEKAE- Milli Elektronik və Kriptoloji Araşdırma İnstitutu (UEKAE), TUBİTAK-ın nəzdində bir institut.
UEKAE-in vəzifəsi, "informasiya təhlükəsizliyi, xəbərləşmə və irəli elektron sahələrində Türkiyənin texnologiya müstəqilliyini təmin etmək və davam etdirmək üçün xüsusiyyətli insan gücü və beynəlxalq səviyyədə qəbul görmüş infrastrukturu ilə, elmi və texnoloji həllər çıxarmaq və tətbiqi".
Bu ana hədəf göz qarşısında saxlanılaraq təyin olunan "informasiya təhlükəsizliyi, xəbərləşmə və irəli elektron sahələrində yeni texnologiyaların inkişaf etdirilməsinə liderlik edən beynəlxalq elm, texnologiya və istehsal mərkəzi olmaq" vizyonuna çata bilməyi və ölkənin ehtiyacı olan texnologiyaların inkişaf etdirilməsi üçün İnstitutun akkreditə test mühit və laboratoriyalarında təməl və tətbiqli araşdırmalar aparılır və ehtiyac sahiblərinə texniki dəstək təmin edilməkdədir.
UEKAE həmçinin, açıq qaynaq kodlu proqramlara Uludağ Layihəsi ilə Türkiyədə dəstək verən ilk dövlət qurumudur.
Cəmiyyət quruluşlarına elektron imza sertifikatı dağıdacaq olan Cəmiyyət Sertifikatlaşdırma Mərkəzi də bu institutda var.
UEKAE optoelektronik qrupu, laser və sensor proqramlar, ədədi / ağıllı kamera dizayn, görüntü emal, tekstil və şüşə sənayesi üçün sənaye keyfiyyətə nəzarət avtomatlaşdırılması, sənəd araşdırma cihazları, DLP proyeksiya sistemləri kimi layihə və məhsullar inkişaf etdirir.
Tarixçə
İTİ Elektrik Fakültəsi müəllimlərindən Yılmaz Tokad tərəfindən ODTÜ Mühəndislik korpusunda Elektron Araşdırma Bölməsi adı ilə 1968-ci ildə yaradılmış və 4 il sonra Marmara Araşdırma İnstitutunun nəzdində fəaliyyət göstərməklə TÜBİTAK-ın Gebzedəki şəhərciyinə köçürüldü.
TÜBİTAK-ın nəzdində fəaliyyət göstərən TÜBİTAK Milli Elektronik və Kriptoloji Araşdırma İnstitutu (UEKAE) ilə əvvəllər TÜBİTAK Marmara Araşdırma Mərkəzinin (MAM) nəzdində fəaliyyət göstərən İnformasiya Texnologiyaları İnstitutu (BTE) TÜBİTAK BİLGEM adı altında birləşdirildi.
Xarabalıq yaşayış yeri (Şahbuz)
Xarabalıq yaşayış yeri — Şahbuz rayonunun Ağbulaq kəndinin şimal-şərqində erkən orta əsrlərə aid yaşayış yeri.
Ümumi məlumat
Ərazi 1990-cı ildə qeydə alınmışdır. Sahəsi 7 hektardır.Ərazi daşlı olub,bir-birinin üzərində yerləşən bir neçə terrasdan ibarətdir. Terraslar boyunca iri daşlardan tikilmiş divar qalıqları saxlanmışdır. Çox güman ki, bu divarlar yaşayış yerini müdafiə məqsədilə çəkilmişdir. Ərazi uzun müddət əkin sahəsi kimi istifadə edildiyindən yaşayış binaları tamamilə dağıdılmışdır. Kəşfiyyat işləri zamanı Xarabalıq yaşayış yerindən orta əsrlər üçün səciyyəvi olan gil qab qırıqları aşkar olunmuşdur.
Kinşasa
Kinşasa (1966-dək Leopoldvil) — Konqo Demokratik Respublikasının paytaxtı və ən böyük şəhəri. Şəhər Konqo çayının sahilində, Konqo Respublikasının paytaxtı Brazzavil şəhəri ilə üzbəüz yerləşir. Əhalisi 2014-cü ilin hesablamalarına görə 10.125.000 nəfərdir. Ərazisinin 60%-i az məskunlaşmış kənd yerləri olsa da, inzibati bölgüyə əsasən şəhərə aid edilir.
Kinşasa Qahirə və Laqosdan sonra Afrikanın üçüncü ən böyük şəhəri hesab olunur.
Tarixi
Kinşasa şəhərinin əsası 1881-ci ildə Afrikanın məşhur tədqiqatçılarından sayılan Henri Morton Stenli tərəfindən ticarət məntəqəsi kimi qoyulmuşdur. Şəhər indiki Konqo Demokratik Respublikasının böyük hissəsinə sahib olan Belçikanın kralı II Leopoldun şərəfinə Leopoldvil adlandırıldı. Şəhər Konqo çayı üzərində Livinqston şəlalələrindən yuxarıda yerləşən ilk gəmi limanı oldu ki, bu da onun inkişafında böyük rola malik idi.
1960-cı ildə Belçika Konqosu Belçikadan müstəqillik qazandı, 1965-ci ildə isə dövlət çevrilişi nəticəsində Mobutu Sese Seko hakimiyyətə gəldi. Onun apardığı afrikalaşdırma siyasəti nəticəsində şəhərin adı dəyişdirilərək, onun ərazisindəki Kinşasa kəndinin adı şəhərə verildi.
1974-cü ildə boks üzrə dünya çempionu adı uğrunda dövrün ən məşhur boksçuları — Məhəmməd Əli və Corc Formen arasındakı qarşılaşma Kinşasada keçirilmişdir. "Cunqlidə gurultu" adını almış bu qarşılaşmada Məhəmməd Əli qalib gələrək ağır çəkidə dünya çempionu adını geri qaytarmışdı.
NGC 3998
NGC 3998, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Razdolnoye (Şimali Osetiya)
Razdolnoye (Oset. Раздольнæй) kəndi Şimali Osetiya Respublikasının Mozdok rayonunda yerləşir. Bələdiyyənin inzibati mərkəzi "Razdolnenski qəsəbəsi"dir.
Coğrafiya
Razdolnoye kəndi Terek çayının sağ sahilində, Mozdok rayonunun mərkəzi hissəsində yerləşir. Kənd regional Mozdok şəhərindən 16 km cənub-qərbdə və Vladiqafqaz şəhərindən 102 km şimal-qərbdə yerləşir.
Razdolnoye kəndi yaşayış məntəqələrinin torpaqları ilə həmsərhəddir: şərqdə Qızılyar, cənubda Vejariy və qərbdə Vinoqradnoye. Terek çayının qarşı sahilində Pavlodolskaya kəndi yerləşir. Kənd Kabarda düzənliyinin kənarında, Terek çayının qərbdən şərqə doğru uzanan Terek silsiləsinin yamaclarının qalxdığı vadidə yerləşir. Kənddə orta hündürlük dəniz səviyyəsindən təqribən 123 metr yüksəkdir. Kənddə hidroqrafik şəbəkə əsasən Terek çayı ilə təmsil olunur.Razdolnoye kəndinin cənub-şərqində, qəsəbənin əkin sahələrini suvaran Malokabardinski kanalı var. Razdolnoye kəndinin iqlimi rütubətli və mülayimdir. Burada orta illik havanın temperaturu təqribən + 10,5 ° C, iyulda ortalama + 23.5 ° C-dən yanvarda -2.5 ° C arasında dəyişir. Orta illik yağıntı təxminən 560 mm-dir. Kənddə ən çox yağış may-iyul ayları arasında olur. Yazın sonunda Xəzər ovalığının ərazisindən quru küləklər tez-tez əsir.
Tarix
Razdolnoye kəndi 1888-ci ildə Kiyevskaya, Çerniqov və Poltava əyalətlərindən olan tacir Qanjumovun əmlakının yaxınlığında qurulmuşdur. 1944-cü ilə qədər bu kənd Kabarda-Balkariya Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Kurp rayonunun tərkibində idi.7 mart 1944-cü ildə Kabarda-Balkariya Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Kurpski rayonu ləğv edildi və Kurp çayının şərqində yerləşən bütün ərazisi Şimali Osetiya Muxtar Sovet Sosialist Respublikasına verildi. Razdolnoye kəndi müstəqil olaraq respublikanın yeni yaradılmış Mozdok mahalına daxil edildi.
İqtisadiyyat
Kəndlilərin əsas fəaliyyət yeri kəndin cənubunda yerləşən "Ukrayna" kolxozudur.
Hacıqır dağları
Hacıqır dağları – Babək rayonu ərazisində alçaqdağlıq tirə. Naxçıvan dağarası çökəkliyinin cənub-şərq ində, Naxçıvançayın sağ sahilindədir. Nəzərabad kəndi ndən 1 km qərb də başlayaraq meridional istiqamətdə Uzunoba su anbarı nadək 4 km məsafəyə uzanır. Ayrı-ayrı yüksəkliklərdən ibarətdir. Ən yüksək zirvəsinin hündürlüyü 1058,0 m-dir. Üst Miosen in Sarmat regiomərtəbəsinə aid Duzdağ lay dəstəsi nin terrigen-çökmə  süxurlarından təşkil olunmuşdur. Tektonik cəhətdən Naxçıvan qoyulma çökəkliyinin  şimal-şərq qanadının quruluşunda iştirak edir.
Etol
Etol —  yunan mifologiyasında personaj. O, Endimionun dəniz pərisindən olan oğludur. Başqa bir versiyaya görə, Etol Zevsin ilə Protogeneyanın, ya da Oyneyin oğludur.
Etol Pronoyanın həyat yoldaşıdır. Onun oğulları Plevron və Kalidondur.
Lepilemurlar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  yarımdəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Pallaviciniales
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinə aid bitki dəstəsi.
Azər Musazadə
Azər Çingiz oğlu Musazadə — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Azər Musazadə 25 iyun 1998-ci ildə Qəbələ rayonunun Şəfili kəndində anadan olmuşdur. 2004-cü ildə Qəbələ rayon Şəfili kənd tam orta məktəbinə daxil olmuşdur. 2009-2015-ci illərdə şəhid Elbrus Məmmədov adına Çarxana kənd tam orta məktəbində təhsilini davam etdirmişdir. 2015-2019-cu illərdə Azərbaycan Texniki Universitetində elektroenergetika mühəndisliyi ixtisası üzrə təhsil almışdır.
Hərbi xidməti
Azər Musazadə 2019-2020-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olmuşdur. 29 sentyabr 2020-ci ildən könüllü olaraq hərbi xidmətini davam etdirmişdir.
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri olan Azər Musazadə 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Azər Musazadə 13 oktyabr 2020-ci ildə Suqovuşan istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur. Qəbələ rayonunun Şəfili kəndində torpağa tapşırılmışdır.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Azər Musazadə ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Azər Musazadə ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Azər Musazadə ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Agenor (Plevronun oğlu)
Agenor ( – "cəsarətli") — yunan mifologiyasında personaj. O, Plevron və Ksantippin oğludur. Onun arvadı əmisi qızı Kalidon, qızı Epikast, oğulları isə Porfaon və Demonika idi. Pavsani Agenorun oğlunu və Ledanın atası Festiyanın adlarını qeyd edir.
Barbara Peyton
Barbara Peyton, qızlıq soyadı Redfild (16 noyabr 1927, Klokey, Minnesota, ABŞ — 8 may 1967, San-Dieqo, Kaliforniya, ABŞ) — amerikalı aktrisadır.
Həyatı
Barbara Peyton 16 noyabr 1927-ci ildə ABŞ-nin Minnesota ştatının Klokey şəhərində anadan olmuşdu.
Barbara Peyton dörd dəfə ailə həyatı qurmuşdu. Yeganə oğlu Con Li Peyton 14 mart 1947-ci ildə dünyaya gəlib.
Barbara Peyton 8 may 1967-ci ildə ABŞ-nin Kaliforniya ştatının San-Dieqo şəhərində vəfat edib.
Lüstrasiya
Lüstrasiya ( paklanma) — işıqlanma, təmizlənmə, paklanma deməkdir.
Söhbət müstəqillik qazanandan və ya münaqişədən sonra siyasi qrupların əvvəlki rejimdən necə qurtulmasından gedir. Hal-hazırda siyasətdə hökumət rəsmilərinin hansısa rejim dəyişikliyindən sonrakı (əsas: avropa dövlətlərində kommunizmin çöküşü) "təmizləmə" aktını ifadə edir.
Elvin İsmayılov (çavuş)
Elvin Tələt oğlu İsmayılov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin çavuşu, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Elvin İsmayılov 1989-cu il martın 9-da Beyləqan rayonunun Əlinəzərli kəndində anadan olub. Şəhla Mirzəyeva ilə ailəli idi.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun çavuşu olan Elvin İsmayılov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayılın və Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Elvin İsmayılov sentyabrın 27-də Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. Beyləqan şəhərində dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elvin İsmayılov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elvin İsmayılov ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək igidlik və mərdlik göstərmiş, hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirərək şəhid olmuş Elvin İsmayılov Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2022-ci il tarixli Sərəncamına əsasən ölümündən sonra 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Tömbəkuluq (Hurand)
Tömbəkuluq — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Hurand şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Samaşki
Samaşki (Çeçen. СемаӀашка) kəndi Çeçenistan Respublikasının Açxoy-Martan rayonunda yerləşir. Samaşkinski kənd yaşayış məntəqəsinin inzibati mərkəzidir.
Tömbəkuluq (Hurand)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 180 nəfər yaşayır (36 ailə).
Samaşki
Coğrafiya
Kənd Açxoy-Martan rayonunun şimal hissəsində, Sunja çayının sol sahilində, regional mərkəz Açxoy-Martan şəhərindən 9 km şimalda və Qroznı şəhərindən 30 km qərbdə yerləşir. Kənddən 4 km cənubda "Qafqaz" federal magistral yolu keçir. Həmçinin kənddə Nazrandan Qroznıya dəmiryolu çəkilib. Kəndin bir hissəsi dəmiryolunun kənarında yerləşir. Samaşkinin quruluşuna bir neçə ikimərtəbəli yaşayış binalarından ibarət Drujba kəndi daxildir. Kənddə üç ayrı məktəb binası var. Kəndin ərazisisi Şimaldan Sunjenski silsiləsinin təpələri, cənubdan - Samaşkinski meşəsi və Sunja çayına bitişikdir. Ən yaxın yaşayış məntəqələri: cənubda Yeni Şaroy, cənub-qərbdə Davidenko, qərbdə Sernovodskoye, şimal-şərqdə Radujnoye və şərqdə Zakan-Yurt.
Etimologiya
Kəndin və yerin adı Çeçen sözündən "Саь-Маӏашка" yaranıb və mənası, "maralların məkanı" deməkdir.
Tarixi
Kənd Aşağı Samaşkinin dağıdılan Çeçen kəndinin yerində, Sunjen kazak xəttinin yaranması zamanı Samaşkinskaya kəndi olaraq 1851-ci ildə əsası qoyuldu. № 01721 nömrəli əmrlə, 1920-ci ildə kəndin bütün kazak əhalisi köçürüldü: 18-50 yaş arası kişilər Qafqaz xaricindəki konsentrasiya düşərgələrinə göndərildi, qalan əhali Terekə qovuldu. Kənd yenidən çeçenlər tərəfindən məskunlaşmışdır. Birinci Çeçen Döyüşü zamanı, 7-8 aprel 1995-ci ildə kənddə, bəzi Rusiya və beynəlxalq insan haqları təşkilatlarına görə, federal birliklər tərəfindən mülki şəxslərin kütləvi şəkildə qətliamı oldu. 14 mart 1996-cı ildə federal qoşunlar Xizir Xaçukayevin komandanlığı altında yaraqlıların böyük silahlı dəstəsinin yerləşdiyi Samaşki kəndini mühasirəyə aldı. Martın 15-də federal tərəf kəndə hücum etdi. Martın 20-də yaraqlılar Samaşkini tərk etdilər. 2003-cü ilin avqust ayında 500-ə yaxın kənd sakini qaçırılan 16 yaşlı qızın, kənd sakini Elsa Katsayevanın sərbəst buraxılmasını tələb edərək Qafqaz federal yolunu bağladılar. 15 avqust 2003-cü ildə kənddə yerləşən bir hərbi komendant ofisi yaraqlılar tərəfindən hücuma məruz qaldı. Binanın avtomat silah və qumbaraatanlarla kütləvi şəkildə atəşə tutulması nəticəsində 2 hərbçi şəhid oldu, 10 nəfər müxtəlif dərəcəli ağır yaralandı. 1 aprel 2004-cü ildə daxili qoşunlar Samaşkini hər tərəfdən mühasirəyə alaraq kənddə xüsusi əməliyyat keçirdi. İki binada minalar üçün boşluqlar, radio ilə idarə olunan ƏPQ, təchiz olunmuş mina, qumbaraatan və digər sursat var idi. NTV-nin məlumatına görə, Samaşkidə bu cür xüsusi əməliyyatlar nəticəsində 27 nəfər itkin düşmüşdür.
The Last Shadow Puppets
The Last Shadow Puppets — Aleks Törner (Arctic Monkeys), Mayls Keyn (The Rascals), Ceyms Ford (Simian Mobile Disco) və Zak Dauesdən (Mini Mansions) ibarət ingilis superqrupu. Qrup 2008-ci ildə The Age of the Understatement adlı debüt albomunu buraxdı. Uzun bir fasilədən sonra 2016-cı ildə geri qayıdaraq ikinci albomları Everything You've Come to Expect-i yayımladılar.
Yaranması
2007-ci ilin avqustunda NME jurnalı, Arctic Monkeys-in müğənnisi Aleks Törner və o zamanlar yeni yaradılmış The Rascals qrupunun müğənnisi Mayls Keynin, Simian Mobile Disco qrupunun keçmiş Ceyms Fordla albom istehsal etdiklərini bildirdi. Keyn əvvəlki qrupu Little Flames ilə Arctic Monkeys-in çıxışlarına dəstək olarkən Aleks Törner ilə tanış olmuşdu. Onların əməkdaşlığı Arctic Monkeys layihəsində genişləndi, qrupun ikinci albomu Favorite Worst Nightmare-dəki "505" və b-tərəfləri "Fluorescent Adolescent" "The Bakery" və "Plastic Tramp" Keynin gitara dəstəyi ilə ərsəyə gəldi. Keyn həmçinin 2007-ci ildə Arctic Monkeys-in bir neçə konsertində Lancashire County Cricket Club, yay mini-festivallarında o cümlədən Arctic Monkeys-in 2007 və 2013-cü illərdə Qlastonberidə çıxışlarında "505" və "Plastic Tramp" çıxışlarında qonaq olub.
Debüt albomunu təşkil edəcək mahnıların ilkin qeydi 2007-ci ilin avqust ayının sonunda Fransada baş tutdu və həmin ilin avqust və dekabr ayları arasında əlavə material əlavə edildi. Dekabr ayında Ouen Pallett 22 nəfərlik London Metropolitan Orkestri ilə albom üçün simlər, mis və zərb alətlərinin aranjemanına təyin edildi. Albomun hazırlanması zamanı Törner və Keyn layihənin hekayəsini çəkmək üçün, sənədli film çəkiliş qrupu Lyuk Seomore və Cozef Bull-u işə götürdülər.
The Age of the Understatement (2007–2008)
20 fevral 2008-ci ildə Mayls Keyn və Aleks Törner The Last Shadow Puppets kimi tanınacaqlarını və albomlarının The Age of the Understatement adlanacağını və 21 aprel 2008-ci ildə buraxılacağını bildirdilər. Qrup ilk şousunu Bruklində etdi. Onların Birləşmiş Krallıqdakı ilk şousu 5 apreldə Londonun Camden şəhərindəki Lock Taverndə qurulmuş qısa iki mahnı idi. Onlar Remi Nikola dəstək olmaq üçün "Meeting Place" və "Standing Next to Me" mahnılarını ifa ediblər. Həmin gün Nikolun ad günü idi və o dağınıq skleroz xəstəliyi olanlara yardım üçün pul yığırdı. thumb|left|The Last Shadow Puppets Sound Fix səsyazma studiyasında Albom birbaşa Birləşmiş Krallığın Albomlar Qrafikində bir nömrəyə yüksəldi. İlk sinql olan The Age of the Understatement, Keyn və Törnerin yazdığı "Two Hearts In Two Weeks" Billi Furinin "Wondrous Place" Devid Bouinin "In the Heat of the Morning" mahnılarının kover ifasından ibarət b-tərəf idi.
Albom buraxıldıqdan sonra qrup, 28 iyun 2008-ci ildə Qlastonberi festivalında The Age of the Understatement nümayişində Arctic Monkeys qrupunun təbilçisi Mett Helders və Cek Uayt eyni səhnədə "Wondrous Place" mahnısını ifa etdi. İki gün sonra onlar həmin il avqustun 19-da başlayacaq dünya turunu elan etdilər. 4 iyul 2008-ci ildə onlar BBC Radio 1-də Co Duriyə ad günü hədiyyəsi olaraq "Standing Next To Me" mahnısını ifa etdilər. Onlar həmçinin Rihannanın "SOS" mahnısına kover ifa ediblər.
Onların ikinci sinqlı olan "Standing Next to Me" 7 iyul 2008-ci ildə buraxıldı. Elə həmin ay albom 2008-ci il Merkuri Musiqi Mükafatına namizəd oldu, lakin Elbowun The Seldom Seen Kid mahnısına məğlub oldu.
Avqustda qrup və 16 nəfərlik orkestr 2008-ci ildə Reading və Lids Festivallarında iştirak etməzdən əvvəl Portsmouth Guildhall və New Theatre Oxford-da ilk qastrol şoularında çıxış etdilər.
2009–2015: İlk fasilə
25 fevral 2009-cu ildə Riçard Ayoadinin rejissorluq etdiyi My Mistakes Were Made For You klipi Shockwaves NME Mükafatlarında Ən Yaxşı Mahnı Klipi mükafatına layiq görüldü.
Everything You've Come to Expect (2015–2016)
2015-ci ildə Törner, Keynin üçüncü solo albomunun yazılmasında iştirak etdi. Həmin seanslar zamanı, "Aviation" kimi bilinən mahnı, yeni albomun toxumu oldu, çünki bu, qrupu bir araya gətirmək istəyinə səbəb oldu. 2015-ci ilin yayında Törner, Keyn, Ford və yeni üzv Zak Daues Kaliforniyanın Malibu şəhərindəki Shangri La Studios-da ikinci albomlarını qeydə almağa başladılar.
19 oktyabr 2015-ci ildə The Age of the Understatement albomunda simli aranjemanlara töhfə verən Ouen Pallett Twitter-də ikinci albom üzərində işlədiyini təsdiqlədi. 17 noyabr 2015-ci ildə Çilinin Rock & Pop saytına verdiyi müsahibədə prodüser Ceyms Ford ikinci albom üzərində işlərin tamamlandığını və rekordun 2016-cı ilin yazında nə vaxtsa buraxılacağını etiraf etdi.
3 dekabr 2015-ci ildə qrupun rəsmi Facebook və YouTube səhifələri albom üçün tizer treyleri yayımladı,  bununla albomun 2016-cı ilin yazında nə vaxtsa buraxılacağını təsdiqlədilər. Törnerin keçmiş sevgilisi Teylor Beqli və Mini Mansions qrupunun üzvü Zak Daues videoda kiçik kameolar etdi. Albomun ikinci tizer treyleri 28 dekabr 2015-ci ildə yayımlandı. Videoda Keyn güləşçi Rik Fleyri təqlid etməsi ilə birlikdə, studiyadakı videolar və müxtəlif kino kadrları nümayiş etdirildi.
10 mart 2016-cı ildə "Everything You've Come to Expect" mahnısının klipi yayımlandı, həmin klipin 9 versiyası mövcuddur, klipdə Törner və Keynin sahildə boyunlarına qədər basdırılarkən bir qadın onların ətrafında rəqs etməsi təsvir edilir. Bir həftə sonra "Aviation" treki 3-cü sinql olaraq buraxıldı. Videoda Everything You've Expect klipinin əvvəlində baş verən hadisələr əks olunurdu.
Qrup qastrol səfərində olarkən albomu Le Grand Journal, Late Night with Seth Meyers, The Late Late Show with James Corden və Later…with Jools Holland kimi televiziya proqramlarında nümayiş etdirdilər. 2016-cı ilin iyun ayında qrup Qlastonberidə piramida səhnəsində çıxış etdi. Çıxış zamanı onlar Devid Bounin xatirəsinə "Moonage Daydream" mahnısnın kover ifasını ediblər. İyulda Londondakı Alexandra sarayında The Smiths qrupunun üzvü Conni Marr "Last Night I Dreamed That Somebody Loved Me" mahnısının kover ifası üçün onlara qoşuldu. 2016-cı il turunu 26 Avqustda Fransanın Paris şəhərində Rock en Seine festivalında çıxış edərək başa vurdular.
Dekabrın 2-də dörd kover ehtiva edən The Dream Synopsis mini albomu buraxıldı. Tottally Wired istisna olmaqla hər bir trekin video klipi yayımlandı.
2017–bu gün: İkinci fasilə
Son rəsmi buraxılışından iki il sonra Törner, qrupun əsas mahnısı olan "Standing Next To Me" mahnısının ifası üçün Parisdəki La Cigale şousunda Mayls Keynə qatıldı. 2021-ci ilin sentyabrında Clash Magazine ilə müsahibə zamanı Keyn dedi ki, yeni bir layihə "təxminən dörd ildən sonra ola bilər". Bir il sonra 10 fevral 2022-ci ildə NME jurnalına olan müsahibədə "Yaxın gələcəkdə bir şey etməyi planlaşdırmırıq amma üçləmə etməmək ayıb olar" dedi.
Üslub
Təsirlər thumb|left|Qrup 2016-cı ildə Santa Kruzdakı Catalyst Club-da The Last Shadow Puppets-in musiqi üslubu əsasən barokko popu, orkestr popu   və psixodelik pop  kimi təsvir edilmişdir. Törner və Keyn Skot Uoker və Devid Bouni əsas təsirlər kimi göstəriblər. Qrup üçün ilham verən digər sənətçilər arasında Ennio Morrikone, Serj Gensbur, David Axelrod, Li Hezlvud, Jak Brel, Ayzek Heyz və The Style Council, The Electric Prunes, Sparks, Depeche Mode və The Fall kimi qruplar var.
Səhnə şəxsiyyəti və münasibət
Qrupun geyimləri adətən Keyn və Rey Braun tərəfindən hazırlanır. Törner onların ilk albomundan ikinci albomuna görünüşlərinin dəyişməsini şərh edərək dedi: "Biz The Beatles-dan Forsaja keçid etdik."
Keyn və Törnerin dostluğu tez-tez müzakirə mövzusu olur və onların yaxınlığı mediada "bromance" kimi qələmə verilir. Pərəstişkarlar onların bu münasibətinə "Milex" adını veriblər.
Qrup üzvləri
Canlı performans
Dö-Sevr
Dö-Sevr (, hərfən — «iki Sevra») — Fransanın qərbində yerləşən, Yeni Akvitaniya regionun departamentlərindən biri. Sıra nömrəsi — 79. İnzibati mərkəzi — Niort. Əhalisi — 380.569 nəfərdir (departamentlər arasında 65-ci yer, 2010-cu ilin məlumatları).
Coğrafiyası
Ərazisi — 5999 km². Departamentin ərazisində Sevr-Nantez və Sevr-Nyortez çayları axır.
Departamentə 3 rayon, 33 kanton və 307 kommuna daxildir.
Tarixi
Dö-Sevr — 1790-ci ilin mart ayında Böyük Fransa İnqilabı zamanı yaradılan departamentlərdən biridir. Keçmiş Puatu əyalətinin ərazisində yerləşir.
Azərbaycan Ağsaqqallar Şurası
Azərbaycan Ağsaqqallar Şurası — 1989-cu ildə İmam Mustafayev tərəfindən təsis olunmuş təşkilat.
Tarixi
1989-cu ildə Azərbaycan SSR Kommunist Partiyası MK-nin birinci katibi İmam Mustafayev tərəfindən təsis olunub. 1990-cı ildə dövlət qeydiyyatından keçərək rəsmi fəaliyyətə başlayıb. 1998-ci ildə İmam Mustafayevin vəfatından sonra akademik Budaq Budaqov 1998–2012-ci illərdə sədrlik edib. 2012–2020-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı, Milli Məclisin Hesablayıcı Komissiyasının sədri, Regional Məsələlər Komitəsinin sədr müavini,Fəttah Heydərov rəhbərlik edib. 2020-ci ildə Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı, Azərbaycan Mərkəzi Kooperativlər İttifaqı — "Azərittifaq"ın sədri, Azərbaycan Kooperasiya Universitetinin rektoru professor Eldar Quliyev keçirilən qurultayda sədr seçilib.
Həyata keçirtdiyi layihələr
Azərbaycan Ağsaqqallar Şurası ilə "Türk Dünyası Ağsaqqalları" qəzetinin birgə təbdirlər keçiriblər.
Anar Umarov
Anar Məhəmməd oğlu Umarov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin kiçik çavuşu, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Anar Umarov 1991-ci il mayın 12-də Yevlax şəhərində anadan olub. 1998–2009-cu illərdə Ş. Qurbanov adına 8 nömrəli tam orta məktəbdə təhsil alıb.
Hərbi xidməti
Anar Umarov 2009–2011-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Ağstafa rayonunda yerləşən "N" saylı hərbi hissəsində müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olub. 2014-cü ildən isə müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olaraq xidmət edirdi.
Azərbaycan Ordusunun kiçik çavuşu olan Anar Umarov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Murovdağ istiqamətində gedən döyüşlərdə savaşıb. Anar Umarov oktyabrın 30-da Murovdağ döyüşləri zamanı şəhid olub. Yevlax şəhərinin Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Anar Umarov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Anar Umarov ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İbrahim ibn Məhəmməd
İbrahim ibn Məhəmməd — Müsəlmanların sonuncu peyğəmbəri Məhəmməd peyğəmbərin Mariyə əl-Qibtiyyədən olan oğlu.
Bioqrafiyası
Hicrətin 8-ci ilin son ayında (təxminən 630-cu il) anadan olmuşdur. Anası Mariya 628-ci ildə Misirdəki Bizans valisi Mukaukis tərəfindən Məhəmməd peyğəmbərə hədiyyə olaraq göndərilmiş qibti idi. Uşağa ərəblərin və yəhudilərin ortaq əcdadı sayılan İbrahim peyğəmbərin adı verilib. Ərəb ənənəsinə görə, uşaq Məhəmmədin bir neçə keçi verdiyi dəmirçi Əbu Seyfin arvadı süd anası Umm Sayfın himayəsinə verilir.
Bəzi məlumatlara görə, İbrahimin dəfn edilməzdən əvvəl cənazəsinin qüsulunu ya Ümmü Burda, ya da əl-Fədl ibn Abbas etmişdir. Onu qəbiristanlığa peyğəmbərin əmisi Abbas ibn Əbdülmüttəlib və Peyğəmbərin digər səhabələri aparıblar. Cənazə namazının başında Məhəmmədin özü olub. Qəbir qumla örtüldükdən sonra Məhəmməd qəbir kurqanının üstünə bir az su töküb başına kiçik bir daş qoydu. İbrahim əl-Bəqi qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.
İbrahimin vəfatı günəş tutulması ilə eyni vaxta düşür. Müsəlmanlar bunu möcüzə olmasını danışmağa başladılar, dedilər ki, İbrahimin ölümünə görə günəş hüznlə qaraldı. Bunu eşidən Məhəmməd peyğəmbər, necə deyərlər, belə buyurdu:.
Əl-Bəlazurinin yazdığına görə, İbrahim 631-ci ilin iyul ayının əvvəlində vəfat etmişdir. Bununla belə, günəş tutulması haqqında məlumat onun ölüm tarixini daha dəqiq müəyyən etməyə kömək edir. 631-ci il avqustun 3-də Yer kürəsində Günəş tutulması baş verir, lakin müasir astronomik hesablamalara görə, bu tutulma Məkkədə və ya Mədinədə görünməmişdir. Əgər İbrahim hicri 8-ci ilin son ayında doğulubsa, hicri 10-cu ilin Şəvval ayına təsadüf edir. Bununla onun ömrü 21 ay olaraq təsbitlənir. Bu tarix 632-ci il yanvarın 27-də (hicri 10-cu il şəvval ayının 29-da) baş vermiş Günəş tutulması ilə üst-üstə düşür və bu zaman Mədinədə 76% qaranlıq müşahidə olunur.
"Kitabi Dədə Qorqud" Kollokviumu
thumb|350px|Soldan sağa; Bəhaəddin Ögəl, Anar, Ziya Bünyatov, Məmməd Cəfər Cəfərov, Orxan Şaiq Gökyay, Bəkir Nəbiyev, Tofiq Məlikli "Kitabi Dədə Qorqud" Kollokviumu — 1-3 iyul 1988-ci il tarixində SSRİ və Türkiyə nin  birgə təşkilatçılığı ilə Bakı da keçirilmiş elmi tədbir. Kollokviumun təkilat komitəsinin rəhbərləri SSRİ Türkoloqlar Komitəsi nin sədr müavini professor Tofiq Məlikli və İstanbul Universiteti Türkiyyat Araşdırmaları İnstitutunun müdiri, professor Osman Fikri Sərtqaya olmuşdur.
KONKAKAF Çempionatı
KONKAKAF Çempionatı — KONKAKAF üzvü olan milli komandalar arasında keçirilmiş futbol turniri.
"Kitabi Dədə Qorqud" Kollokviumu
Haqqında
Kollokviumu Azərbaycan Elmlər Akademyası nın elmi katibi, akademik Bəkir Nəbiyev açmışdır. Üç gün davam edən kollokviumda professor Xalıq Koroğlu “Təpəgöz və polifem”, professor Tofiq Hacıyev “Dədə Qorqud Kitabı dilinin iki sintaktik xüsusiyyətləri haqqında”, professor Süleyman Əliyarlı “Kitabı Dədə Qoqud:tarixi-filoloji araşdırma təcrübəsi”, professor Şamil Cəmşidov “Dədə Qorqud Kitabı haqqında”, professor Tofiq Məlikli “Kitabı Dədə Qoqudda şeir mətinlərinin strukturu”, professor Kamil Vəli Nərimanoğlu “Kitabı Dədə Qoqud şeirləri haqqında bir necə söz”, professor Orxan Şaiq Gökyay “Dədə Qorqud Kitabı üzərinə”, professor Bəhaəddin Ögəl “Dədə Qorqud Kitabının əski və yazılı qaynaqları haqqında”, professor Əhməd Bican Ərcilasun ““Dədə Qorqud Kitabı ilə Oğuz Dastanı arasındakı əlaqələr”, professor Tuncər Gülənsoy “Dədə Qorqud Hekayələrinin Anadolu və Rumelində izləri”, professor Osman Fikri Sərtqaya “Dədə Qorqud Kitabındaki bəzi şeir parçalarının heca vəzni və məzumə türü açısından yenidən oxunması”, professor Fikrət Türkmən “Dədə Qorqud hekayələrinin Anadolu və Rumelində yaşayan qolları”, professor Saim Sakaoğlu “Bamsı Beyrək hekayəsindəki qiyafət dəyişdirmə motivi ilə digər motivlərin Anadolu nağıllarında görülməsi” mövzusunda çıxış etmiş və bu çıxışlar ətrafında olduqca geniş, maraqlı müzakirələr aparılmışdır.
Altı il sonra, 1994-cü ildə bu məruzələr “Türk Dili Araşdırmaları Yıllığı”nın özəl sayınıda çap olunmuşdur. 1926-cı ildə keçirilən Birinci Türkoloji Qurultaydan sonra ilk dəfə idi ki, Türkiyədən bir heyət Bakiya gəlir və orada Azərbaycan türkləri ilə birlikdə elmi konfrans keçirirdilər. Bu Türkiyə alimlərinin Bakıya, Azərbaycana ilk gəlişləriydi. Bakı səfəri onlar üçün “ xəyal deyil, xəyal ötəsi” bir şeydi.
NGC 4990
NGC 4990, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qızbürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
"Kitabi Dədə Qorqud" Kollokviumu
Haqqında
“Kitabi Dədə Qorqud” kollokviumu Türkiyə də, özəlliklə də Azərbaycan da qorqudşünaslıq elminin inkişafina qüvvətli təkan vermişdir. 1988-ci ildən sonra “Dədə Qorqud ensiklopediyası”nın, onlarla maraqlı kitabın, yüzlərlə məqalənin nəşr olunması, dastanın 1300 illiyinin beynəlxalq səviyyədə qeyd edilməsi, “Dədə Qorqud” elmi jurnalının nəşri bunun sübutudur.
“Kitabi Dədə Qorqud” Kollokviumunun 10 illiyi 1998-ci ildə Türkiyə nin Konya şəhərində, 20 illiyi isə 2009-ci ildə Bakı da Slavyan Universiteti nin təşəbbüsü ilə geniş şəkildə qeyd olunmuşdur.
Rekasiyalar
Kollekvium İrəvanın və oradakı alimlərin narazılığına səbəb olmuş və onların etirazları ilə nətiəclənmişdir. Ancaq Çelışev, Əthəm Tenişev və özəlliklə kollokviumun iştirakçısı olan Xalıq Koroğlu, Bakı toplantısı və sovet heyətinin işinə tam dəstək verərək, onu siyasi konyuktura aləti etməməyə çağırdılar. Müzakirədən sonra qəbul edilən Bölmənin qərarında kollokviumun və sovet heyətinin fəaliyyəti yüksək qiymətləndirilir və kollokviumların davam edilməsi istənilirdi.
Sovet Tükoloqlar Komitəsinin sədri, SSRİ EA müxbir üzvü Ədhəm Tenişev 1988-ci ilin oktyabın 10-da Şərqşünaslıq İnstitutunun direktoru, SSRİ EA müxbir üzvü M.S.Kapitsaya ünvanladığı məktubunda yazırdi:
Sovet-Türkiyə elmi əlaqələri tarixində belə bir forum ilk dəfə keçirilirdi. İki ölkənin alimləri bir yerdə toplanaraq unikal türk abidəsinin öyrənilməsi, incələnmsiylə bağlı problemləri müzakirə etmiş, çağdaş türkologiyanın məsələləri haqqında fikir mübadiləsi aparmış, görüləcək konkret işlərin planlarnı görüşmüşlər. Türk və sovet alimlərinin ortaq fikrlərinə görə Bakıda keçirilən elmi tədbir türkologiya elmində olduqca böyük hadisəyə çevrilmiş və iki ölkə arasında elmi əlaqələrin yaranmasında yeni bir səhifə açmışdır. Sovet və türk mətbuatında çıxan saysız məqalələr bunun bir sübutudur. Maraqlıdır ki, sovet-türk kollokviumundan sonra İngiltərə, Almaniya və ABŞ-nin elmi təşkilatları türk tərəfinə belə kollokviumların keçirilməsini təklif etmişlər.
İki tərəfli belə elmi forumların keçirilməsi ideyası Sovet Türkoloqlar Komitəsinə və şəxsən Komitənin sədr muavini, Sizin institutun baş elmi işçısı Tofiq Məlikova aiddir. O, birinci Sovet-Türk kollokviumunun təşkil olunmasında və keçirilməsində böyük rol oynamışdır. Eyni zamanda ona sovet heyətinə rəhbərlik etmək də tapşırılmışdır.
Sovet Türkoloqlar Komitəsində xarici elmi əlaqələrdən məsul olan T.Məlikov, eyni zamanda sovet heyətinin İstanbulda keçirilən VI Beynəlxalq türkoloji konqresində (19-25 sentyabr 1988) və Ankarada Türk Dil Qurumunun Beynəlxalq qurultayında (26 sentyabr-3 oktyabr 1988) uğurla iştirak etməsində önəmli rol oynamışdır. O həmçinin VI Konqresin bir seksiyasına başçılıq etmiş, hər iki toplantıdakı elmi-nəzəri çıxışları böyük marağa səbəb olmuş və onların ətrafında ciddi diskussiyalar aparılmışdır.
Sovet-Türk kollokviumunun hazırlanması və keçirilməsindəki məhsuldar işinə, beynəlxalq konqreslərdəki aktiv fəalliyyətinə görə Sovet Türkoloqlar Komitəsi Tofiq Məlikliyə təşəkkür elan etmiş və SSRİ EA Şərqşünaslıq İnstitutunun da onun fəaliyyətini eyni şəkildə yüksək dəyərləndirəcəyinə inanır. ''
Pleuroziales
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinə aid bitki dəstəsi.
Təsnifatı
Fəsilə: Pleuroziaceae (Schiffn.) Müll. Eopleurozia Schust. Physiotium Nees
NGC 6141
NGC 6141, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Herkules bürcü istiqamətində yerləşir. S? tipli. tərəfindən ildə 30.48 sm (12 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.