cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mirzə Muxtar
Bakı dövrü
1899-cu ildə Mirzə Muxtar Bakıya köçərək burada məktəblərin birinə müəllim düzəlmiş, şəhərin teatr həvəskarları ilə tanış olmuşdur. Xüsusilə Cahangir Zeynalov, Məhəmməd Əlvəndi, Əbülfət Vəli ilə əlaqələri onun Bakının teatr mühitində tanınmasına səbəb olmuşdur. 1905-ci ildə Mirzə Muxtar müəllimliyi dayandırmış, bütünlüklə teatr fəaliyyətinə başlamışdır. Bununla o, "İkinci müsəlmən dram cəmiyyəti"nin, "Həmiyyət", "Nicat", "Səfa" mədəni-maarif cəmiyyətlərinin, Hüseynqulu Sarabskinin "Opera artistləri dəstəsi", "Zülfüqar bəy və Üzeyir Hacıbəyov qardaşlarının müdiriyyəti", Abbasmirzə Şərifzadənin "Müəlman artistləri ittifaqı" teatr truppalarında aktyorluq etmişdir.
Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev və Üzeyir Hacıbəyov Mirzə Muxtarı Şuşadan aktyor, teatr təşkilatçısı və xanəndə kimi tanıyırdılar. Buna görə də 1907-ci ilin sonlarında Bakıda maarifpərvər İmran Qasımovun (Kəngərli) evində və "İslamiyyə" mehmanxanasında məşqləri aparılan və ilk Azərbaycan operası olan "Leyli və Məcnun"un hazırlanmasına ilkin dəvət alanlardan da biri məhz Mirzə Muxtar olmuşdur. O, operanın 25 yanvar-ci ildə göstərilən ilk tamaşasında Əbdül Qeys (Məcnunun atası) rolunu ifa etmişdir. Üzeyir Hacıbəyovun növbəti opera premyeralarında — "Şah Abbas və Xurşid banu"da Vəzir rolunu, "Əsli və Kərəm"də İsfahan şahı obrazını canlandırmışdır. thumb|322x322px|Mirzə Maxtur (ayaq üstə soldan 4-cü) [[Hacıbəyli qardaşlarının opera-operetta artistləri dəstəsi|Hacıbəyov qardaşlarının teatr truppasında. Bakı, 1918–1919-cu illər]] Mirzə Muxtar yaşlı vaxtlarında aktisa çatışmazlığından Üzeyir Hacıbəyovun "Arşın mal alan"da Cahan xala, "Məşədi İbad"da Həsənqulu bəy və Gülnaz, "Ər və arvad"da Yetər, Nəcəf bəy Vəzirovun "Hacı Qəmbər" komediyasında Yetər, "Müsibəti-Fəxrəddin" faciəsində Hürü, Nəriman Nərimanovun "Şamdan bəy"nda Pərizad, Sultanməcid Qənizadənin "Axşam səbri xeyir olar" vedovilində Gülcamal kimi qadın rollarını oynamışdır. Sonra müxtəlif janrlı tamaşalarda Səfər bəy, Arakel və Sərkis ("Hacı Qara", Mirzə Fətəli Axundov), Zabit, Şiruyə və baş möbid ("Dəmirçi Gavə", Şəmsəddin Sami), İbrahim ("Qəzavat", S. Lanskoy), keşiş ("Qaçaqlar", Fridrix Şiller), könüllü əsgər, Əkbər şah Hindu ("Vətən" və "Qara bəla", Namiq Kamal), Kaysarov ("Napoleon müharibəsi və yaxud Moskva yanğını", Baxmetov), Zabit ("Tariq ibn Ziyad", Əbdülhəq Hamid), müəllim ("Xan-xan", Haşım bəy Vəzirov), möbid ("Ənuşirəvani adil", Əbdürrəsul Şərifzadə), Şeyx Əhməd ("Ölülər", Cəlil Məmmədquluzadə), Mirzə Qoşunəli və Mirzə Bayram ("Dağılan tifaq", Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev), Əhməd Rza ("Sultan Əbdülhəmidin xəli", Mehdi bəy Hacınski), Molla Sübhan ("Ədirnə fəthi", Cəfər Cabbarlı), Yusif, Cəfər xan ("Şamdan bəy" və "Nadir şah", Nəriman Nərimanov) obrazlarında səhnəyə səhnəyə çıxmışdır. Bu rolların əksəriyyətini bir neçə quruluşda oynamışdır.
1918-ci ilin martında Bakıda erməni birləşmələri tərəfindən törədilmiş kütləvi qırğınlar zamanı Mirzə Muxtarın evi dağıdılmış, varidatı əlindən çıxmışdır. "Bəsirət" qəzetinin 17 noyabr 1918-ci il tarixli sayında bu barədə "Dilənçi artist" adlı məqalə də dərc edilmişdi. Teatr xadiminin ağır həyat şəraitindən xəbər tutan Hacıbəyov qardaşları ona ayda 500 manat təqaüd təyin etmişdilər. Mirzə Muxtar həyatının son 10 ilində (1919–1929) musiqişünaslıqla məşğul olmuş, xanəndə və musiqiçilərdən ibarət "muğamat komissiyonu" adlanan elmi şuranın yığıncaqlarında iştirak etmişdir.
Mirzə Muxtar Məmmədov 1929-cu ilin təqribən yanvar ayının 16-da Bakıda vəfat etmişdir.
Saman
Saman və ya Sahman— İranın Çahar-Mahal və Bəxtiyari ostanının Şəhrikürd şəhristanının Saman bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 14,777 nəfər və 3,961 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti qaşqaylardan ibarətdir, qaşqay dilində danışırlar və şiə müsəlmandırlar.
Bursa Ulu məscidi
Bursa Ulu məscidi — əvvəl təkkə olaraq tikilib, sonradan məscid kimi istifadə edilməyə başlamasına baxmayaraq çox sütunlu məscid sxeminin ən klassik və monumental nümunəsi sayılır. I Bəyazid tərəfindən 1396-1399-cu illər arasında tikilmişdir. Düzbucaqlı planlı məscid təxminən cəmi 5 min kvadrat metr ölçüdə olub, 20 qübbə ilə örtülüdür. Səkkizbucaqlı halqalara oturan günbəzlər mehrab divarına dik beş cərgə halında düzülmüşdür. Ulu Məscid, bəzi din adamları tərəfindən İslamın 5-ci ən yüksək mərtəbəsində olan ibadətgah kimi qəbul etmişdilər. İslamda ən yüksək mərtəbəli məscid, Məkkədəki Məscid-i Haram, digərləri Mədinədəki Məscid-i Peyğəmbər, Qüdsdəki Məscid-i Axsa, Şamdakı Emeviye Məsciddir. Beşincilik bəzilərinə görə Anadoluda inşa edilən ilk məscid olan Diyarbəkirdəki Ulu Məscidə aiddir. Ancaq Əmir Sultan, Akşemsettin, Molla Gürani kimi din xadimlərinin bildirdiklərinə görə beşincilik Bursadakı Ulu Məscidindi.
Ulu məscid, Bursanın ən görkəmli məscid və ən mühüm tarixi tikililərindəndir. Övliya Çələbinin ifadəsi ilə Bursanın Ayasofayasıdır.
Düzgün kəsmə daşlarla inşa edilmiş qalın bədən divarlarının ağır təsirini yüngülləşdirmək üçün cəbhələrdə hər bir günbəz sırası səviyyəsinə gəlmək üçün kar iti kəmərlər keçirilmişdir. Hər tağın içində iki sıra halında iki pəncərə yer alır. Bunların lazım formaları lazım ölçüləri hər səmtində fərqlidir. Son camaat yeri olmayan binanın şimal hissəsində künclərdə sonradan tikilən iki minarə var. Minarələrin ikisi də bədən divarına oturmayıb yerdən tikilibdi. Qərb guşəsindəki minarə I Bəyazid tərəfindən tikdirilmişdir. 8 bucaqlı formalı tribuna tamamilə mərmərdən, gövdəsi kərpicdəndir. I Mehmetin tikdirdiyi deyilən şərq guşəsində kvadrat tribunalı minarə, məscidin əsas divarından da 1 mt qədər aralıdır. Əbdüləziz oğlu Mehmet tərəfindən tikilən tac qapısı, bərk qoz ağacındandı, heç mismar istifadə edilmədən minbərində qurulan ağac emalı olan bir şah əsərdir. Minbər kainatı təmsil edir. Üzərinə günəş sistemi qabarıq bir forma ilə işlənmişdir. Planetlər günəşə məsafələri və ölçülərinin nisbətləri doğru olaraq yerləşdirilmişdir.
Şərəfələr hər iki minarədə də eyni olub kərpic mukarnaslarla bəzədilib. Kurşunla örtülü kornet 1889-cu ildə baş verən yanğın zamanı sökülmüş bu günkü düyünlü daş kornet tikilmişdir. Türk-İslam dünyasının ən qədim məscidlərindən biri Ulu məsciddir. Minbərin giriş qapısının üzərindəki kitabədə qızıl hərflərlə Osmalıca olaraq, "İldırım Bəyazid xan tərəfindən hicri 804-cü ildə (miladi 1399) tikdirilmişdir" ifadəsi yazılmışdır. Bursa şəhər mərkəzində, Atatürk rospektindədir.
center|thumb|900px
Qanun (nəşriyyat)
Qanun nəşriyyatı – 1995-ci il 6 oktyabr tarixindən fəaliyyət göstərir, hal-hazırda Tbilisi prospekti 76 ünvanında yerləşir. Nəşriyyat ilk illərdə, əsasən, hüquq ədəbiyyatı nəşr edirdi. Sonralar isə bədii və tərcümə ədəbiyyatının nəşrinə üstünlük vermişdir.
Fəaliyyəti
“Qanun” nəşriyyatı bütün sahələrdə: bədii ədəbiyyat, fəlsəfə, tarix, iqtisadiyyat, tibb, coğrafiya, elmi-fantastika, uşaq ədəbiyyatı, din, mətbəx və sağlamlıqla bağlı kitablar nəşr etməklə fəaliyyətini ilbəil genişləndirir. “Qanun” nəşriyyatının gənclərlə bağlı başladığı “birinci kitab” və “ən yeni ədəbiyyat” seriyası cəmiyyətdə populyarlıq qazanmışdır.
“Qanun” nəşriyyatı bir çox Nobel mükafatı laureatının: Gabriel Garcia Marquez, Orhan Pamuk, Herta Müller, J.M.G. Le Clezio, Jose Saramago, Albert Camus və s. ilə yanaşı, Bernhard Schlink, George Orwell, Marc Levy, Paulo Coelho, Dan Brown, Richard Branson, David Eagleman, Yuval Noah Harari, Eckhart Tolle, Salman Rushdie, J.R.R.Tolkien, Rhonda Berne, Stephen Hawking, Franz Kafka kimi dünyaca oxunan yazarların əsərlərini türk, rus, ingilis, alman, fransız dillərindən Azərbaycan dilinə tərcümə etmişdir.
“Qanun” nəşriyyatı “Dünya klassikləri” seriyasında Fyodor Dostoyevski, Lev Tolstoy, Toni Morrison, Anton Çexov, Victor Hugo, Theodore Dreiser, Jane Austen, John Steinbeck, Jack London, İvan Turgenev, Thomas Mann, Aleksandr Puşkin, Charles Dickens, “Azərbaycan klassikləri” seriyasında isə Məmməd Səid Ordubadi, Mikayıl Müşfiq, Cəfər Cabbarlı, İlyas Əfəndiyev, Hüseyn Cavid, Cəlil Məmmədquluzadə, Yusif Vəzir Çəmənzəminli, İsmayıl Şıxlı və digərlərinin əsərləri çap olunmuşdur.
Kitab satışı
Kitab satışı, əsasən, nəşriyyatın özündə yerləşən “Qanun” mağazada həyata keçirilir. Həmçinin nəşriyyat məşhur kitab mağazaları ilə – “Əli və Nino” kitab şəbəkələri, “Baku Book Center”, “Kitabevim.az”, “Kitabxana Kollektoru” və s. ilə əməkdaşlıq edərək, Azərbaycanın bütün bölgələrində kitab satışını həyata keçirir.
Cəfər Cəfərov (baş leytenant)
Cəfər İbrahim oğlu Cəfərov — Azərbaycan hərbçisi, baş leytenant, 3-cü dərəcəli "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə"  medalı kavaleri.
Həyatı
Cəfər Cəfərov 1985-ci ildə Babək rayonu nun Cəhri kəndində anadan olmuşdu. İlk təhsilini Cəhri kənd 1 №-li tam orta məktəbində alan şəhid Cəfər Cəfərov 2003-cü ildə Heydər Əliyev adına Hərbi Liseyi, 2007-ci ildə Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbini bitirmişdi.
Düşmən tapdağında olan torpaqlarımızın geri qaytarılması arzusu ilə yaşayan, 2012-ci il iyul ayının 20-də Tovuz rayonunun Əlibəyli kəndində döyüş tapşırığını yerinə yetirərkən şəhid olan gənc zabitin Vətənimiz qarşısında xidməti əvəzsiz qalmamışdır.
O, ölümündən sonra “Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə” üçüncü dərəcəli medal a layiq görülmüşdür.
Yakut dili
thumb|294x294px|[[Dolğan dili (yaşıl), Saxa (Yakut) dili (mavi)]] Saxa (Yakut) dili — saxaların xalq dili. Rusiya Federasiyasının Saxa Respublikasının rəsmi dövlət dilidir. Türk dillərinə daxildir.
Manaf Xəlilov
Repressiyalara uğraması
Stalin və Bağırov repressiyalarının qurbanı olmuşdur. 1938-ci ilin iyul ayında "Ehtiyatda olan sağ-troskiçi mərkəzinin əksinqilabi milliyətçi təşkilatının" rəhbəri olduğu ittihamı ilə həbs olunmuşdur. İttiham əvvəldən axıra kimi Mir Cəfər Bağırovun başçılıq etdiyi Azərbaycanın o zamanki ali hakimiyyəti və onların əlaltıları tərəfindən saxtalaşdırılmışdır. Bu iş üzrə keçən başqa məhbuslar kimi işgəncələrə məruz qalaraq ittihamı etiraf etməyə məcbur edilmişdir. Ancaq başqa məhbuslarla birlikdə 1939-cu ildə öncəki ifadələrindən imtina etmişdi. Bundan sonra işi üzrə bir neçə dəfə istintaq aparılmışdır. Nəhayət 1941-ci ildə məhkəmənin hökmü ilə əmlakının müsadirə edilməsi ilə15 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilmişdir. 1944-cü ildə həbs düşərgəsində dünyasını dəyişmişdir. 1955-ci ildə SSRİ Ali Məhkəməsinin Hərbi Kolleqiyasının qərardadı ilə bəraət edilmişdi. Keçdiyi istintaq işi və adı Bağırov və onunla əlbir olanların məhkəmə hökmünün mətnində xatırlanmışdır.
Bulbophyllum perpusillum
(Bulbophyllum perpusillum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Çerveteri
Çerveteri — İtaliya şəhəri. Şəhərin meri Alessio Paskuççidir. Şəhər 2013-cü ildə Azərbaycanın Lənkəran şəhəri ilə qardaşlaşıb.
Orda xan
Orda xan  (эджен — «sahib, yiyə»; ? — 1246 və 1251-ci ilin arasında) — Cuçi xanın oğlu, Ağ Ordanın ilk hökmdarı.
Dünya Rəqəmsal Kitabxanası
Dünya Rəqəmsal Kitabxanası — 21 aprel 2009-cu ildə Dünya Elektron Kitabxanası saytının rəsmi açılışı olub. Bu kitabxanada pulsuz olaraq dünyanın hər yerindən nadir kitabları, əlyazmalarını oxumaq olar; filmlərə, şəkillərə baxmaq olar. Veb-saytın ünvanı: wdl.org.
Orda xan
Həyatı
Monqol imperatoru Çingiz xan ölməmişdən əvvəl torpaqlarını oğulları arasında paylaşdırmışdı. Ceyhun çayı ilə Balxaş gölünün qərbindəki yerləri böyük oğlu Cuçi xana vermişdi. Cuçi xanın kiçik oğlu Batı xan, qərbə doğru etdiyi səfərlərlə bu torpaqları genişlətdi. Cuçinin torpaqları sonradan Batu xan ilə böyük qardaşı Orda xan arasında bölündü. Balxaş ilə Aral gölləri arasındakı və Ceyhun çayının cənubundakı yerlər Orda xana verildi. Xarəzm və yeni alınan torpaqlar Batının rəhbərliyində qaldı. Orda xanın rəhbərliyindəki şərq bölgəsinə Ağ Orda, Batının rəhbərliyindəki qərb bölgəsinə isə Göy Orda adı verildi. Göy Orda sonradan Qızıl Orda olaraq adlandırıldı.
Dünya Rəqəmsal Kitabxanası
Saytdakı mətnlər dünyanın 7 əsas dilindədir − ərəb, çin, ingilis, fransız, portuqal,rus və ispan dili. UNESCO-nun və dünyanın 32 kitabxanasının birgə yaratdığı yeni kitabxananın məqsədi qiyməti olmayan nadir materialları hamı üçün əl çatan etməkdir.
Dünya Elektron Kitabxanası yaratmağı 2005-ci ildə Amerika Konqresi Kitabxanasının rəhbəri Ceyms Billinqton təklif edib.
Allesxauzen
Allershauzen (Alman. Allershausen) — Baden-Vürtemberq vilayətində yerləşən şəhər.
Tübingen inzibati mahalına tabedir. Biberax rayonunun tərkibində yerləşir. Əhalisi 490 nəfərdir (31 dekabr 2010-cu il tarixinə əsasən). 11,31 km² ərazini əhatə edir. Rəsmi kodu — 08 4 26 005.
Gmelina hainanensis
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
0:1... (film, 2007)
0:1... qısametrajlı bədii filmi rejissor Emin Əfəndiyev tərəfindən 2007-ci ildə çəkilmişdir. Film AGFİA-nın keçirdiyi "Cəbhə xətti" layihəsi çərçivəsində, Açıq Cəmiyyət İnstitutunun maliyyə dəstəyi ilə çəkilmişdir. Filmdə şəhərin bir çox yerində aparılan tikinti-inşaat işlərinin əhalinin rahatlığını pozması göstərilir. Uşaq filmində əsas rolları Rövşən Əliyev, Elşən Əliyev və Xəyal Ələkbərzadə ifa edirlər.
Məzmun
Xəyalın ad günüdür. O, darıxdığı üçün stolun altında gizlənib. Qonaqlardan biri onun şəninə sözlər və arzular deyir. Xəyalın dostlarından biri pəncərəyə daş ataraq onu həyətə çağırır. Xəyal gizlincə topu götürüb evdən çıxır. Üç dost İçəri şəhərin dar küçələri ilə hərəkət edirlər. Onlar stadiona gedib futbol oynamaq istəyirlər. Şəhərin hər yerində tikinti işləri aparıldığından onlar oynamağa yer tapmırlar. Stadion isə müvəqqəti olaraq başqa küçəyə köçürülüb. Şəhərin müxtəlif yerlərinə üz tutan uşaqlar oynamaq üçün yer tapmayanda bir yaşayış binasının damında əl futbol oyunu oynamaq məcburiyyətində qalırlar.
Adam Mitskeviç
Adam Bernard Mitskeviç (Adam Bernard Mickiewicz, А́дам Бе́рнард Мицке́вич; ) — Polşa şairi, publisisti, inqilabçısı.
0:1... (film, 2007)
Məzmun
Filmdə şəhərin bir çox yerində aparılan tikinti-inşaat işlərinin əhalinin rahatlığını pozması göstərilir.
Adam Mitskeviç
Həyatı
1798-ci il dekabr ayının 24-də Novoqrudka yaxınlığındakı Zaosye kəndində (indiki Belarus ərazisində) anadan olub. 1855-ci il noyabrın 26-da Mitskeviç İstanbulda, Perada (indiki Bəyoğluda) vəfat edib.
0:1... (film, 2007)
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenarist: Emin Əfəndiyev Rejissor: Emin Əfəndiyev Operator: Nəsimi Babayev
Skubi-Du zombilər adasında (cizgi filmi, 1998)
Skubi-Du zombilər adasında - 1998-ci ildə Volt Disney şirkəti tərəfindən istehsal olunmuş cizgi filmidir.
Adam Mitskeviç
Həyatı
Adam Mitskeviçin yaradıcılığı ilə bilavasitə bağlı olan rus-Azərbaycan-polyak ədəbi əlaqələri üzərində dayanmaq lazımdır.
0:1... (film, 2007)
Rollarda
Rövşən Əliyev Elşən Əliyev Xəyal Ələkbərzadə Eyyub Əliyev Təhməz Hacıyev Elşən Bayraməliyev — küçəni keçən Şakir Ələkbərzadə
Adam Mitskeviç
Həyatı
Bu əlaqələrin başlanğıcı polyak şairinin Peterburqa sürgün edilməsi ilə bağlıdır. Peterburqda rus şairləri ilə yanaşı, o, görkəmli Azərbaycan şərqşünası Mirzə Cəfər Topçubaşovla da tanış olur. Maraqlıdır ki, avropalı müəllifin şeirlərinin fars dilinə ilk tərcüməsi də Topçubaşova məxsusdur.
Sürgün edilmiş Adam Mitskeviç Topçubaşovla Peterburqda son dərəcə bilikli və nüfuzlu alim, şərq dillərinin gözəl bilicisi Senkovskinin rəhbərlik etdiyi elm ocağında tanış olmuşdu. Şərq ədəbiyyatının bu iki görkəmli bilicisi ilə dostluq və əlaqələr Polşa şairinə Şərq haqqında daha çox məlumat əldə etməyə imkan vermişdi. Digər tərəfdən, azərbaycanlı alim Mitskeviçin gənc, ləyaqətli, müdrik və xeyirxah simasında həqiqətən də zəmanəsinin böyük ustadını və öz xalqının seçilmiş sənətkarını görürdü. Şübhəsiz, qarşılıqlı hörmətin nəticəsi olaraq, Mitskeviç 1826-cı ildə Mirzə Cəfərdən xahiş edir ki, onun "Gözlev çöllərindən dağların görünüşü" adlı sonetini fars dilinə tərcümə etsin. Topçubaşov soneti fars dilinə tərcümə edərkən tələbəsi Aleksandr Xodzkonun tərtib etdiyi sətri tərcümədən istifadə edir.
N.V.İzmayılov yazır: "Mirzə Cəfərin Mitskeviçə və Senkovskiyə həsr etdiyi müqəddimə bütövlükdə şərq müdrikliyi və ibarəliyinin gözəl ahəngini təşkil edir. Məhz buna görə Puşkin bu müqəddiməni həqiqətən də şərq təfəkkürünün və nitqinin nümunəsi kimi qəbul etmişdir". Onun "Fəvvarənin sərinliyində" adlı şeiri haqqında P.E.Şeqolyovun, M.K.Avadovskinin, D.D.Blaqoyun, N.L.Stepanovun, A.L.Slonimskinin tədqiqat işləri vardır. Məsələn, M.Z.Nolman öz tədqiqatında bu şeirin sırf Sədi ilə bağlı fars motivləri ilə əhatə olunduğunu göstərir. Topçubaşovun müqəddiməsinin bu şeirə göstərdiyi müsbət təsiri danmaq olmaz. Necə ki, Puşkin yaradıcılığındakı Şərq xüsusiyyətlərinin tərənnümü həm şairin Şərqə olan ümumi marağının (bu dövrdə o, bir çox əsərlərini Şərq mövzusunda yazmışdı), həm də Vyazemskinin yazdığı müqəddimənin göstərdiyi təsirin nəticəsi idi.
Yaradıcılığı
Adam Mitskeviçin bütün yaradıcılığında Polşa sevgisi, onun azadlığı uğrunda mübarizəsi açıq-aydın hiss olunur. O, bütün şeirlərində sevdiyi Vətəninin xilas olması, bütün maneələrə və təhlükələrə qarşı mübarizənin aparılmasını tərənnüm edir. Şeirlərinin böyük əksəriyyətini gəncliyə xitabən yazan şair millətinə daim doğrunu izah etdiyi üçün geniş oxucu rəğbəti qazanmışdır. Ümumiyyətlə, Vətən sevgisi, müstəqillik, azadlıq demək olar ki, zaman-zaman bütün polyak yazarlarının yaradıcılığında özünü qabarıq şəkildə göstərir.
Şair gənc yaşlarında Məryəm Vereşçakovnaya (Maryla Wereszczakıwna) aşiq olur. Ancaq dövrünün ənənəsinə görə zadəgan bir ailə qızı olan Məryəm, xalq təbəqəsindən birinin oğlu olan Adam ilə evlənə bilməzdi. Sevgilisinin ailəsi qızlarının evlənmə arzusuna çiddi etiraz edir. Biri-birini ürəkdən sevən gənclər, cəmiyyətlərinin ənənəvi qaydalarına boyun əymək məcburiyyətində qalırlar. Şair Adam Mitskeviç sonsuz sevgisini şeirlərinə köçürərək Vereşçakovnanın adını Polşa ədəbiyyatında əbədiləşdirmişdir. Adam Mitskeviç Parisdə professorluq edərkən, Polşadan onun eyni həyatı yaşadığından qaçmağa məcbur olan Selina Şımanovska (Celina Szymanowskı) ilə evlənir. Onların altı uşaqları-iki qızları və dörd oğulları dünyaya gəlir. Fədakar bir qadın olan həyat yoldaşı ərinə əqidə yoldaşı olmaqla bərabər, həm də işləyərək ev xərclərinin ödənilməsində köməklik göstərir. Adam Mitskeviç qürbətdə olarkən Polşanın müstəqilliyə qovuşması üçün bütün varlığıyla çalışır. Bu məqsədlə İtaliya, Almaniya, Macarıstan və Rumıniyadakı Polşalı mühacirlərin yığıncaqlarına qatılır. Dünyaya səpələnmiş polşalı emiqrantlarla yazışır, birləşmək üçün əlaqələr qurur. 1829-cu ildə Rusiyadan Almaniyaya, oradan İtaliya və İsveçrəyə üz tutan Adam Mitskeviç Parisdə polyak mühacirlərin yanında qərar tutmalı olur. Rus imperiyasının caynağından qurtulmaq istəyən polyaklar o vaxtlar Avropanın bütün inqilabi hadisələrində iştirak edirdilər. Hər zaman öndə olan Mitskeviç Parisdə fransız dilində dram əsərləri yazır, universitetlərdə slavyan xalqları ədəbiyyatından mühazirələr oxuyur. Polşanın taleyini qabartmaqla yanaşı, Avropa xalqlarının da azadlığı ilə bağlı yazılarla çıxış edir. Adam Mitskeviç Parisdə dərs verərkən, oradakı polşalıların təşkilatlanması ilə də məşğul olur. Daha sonra bu məqsədlə İsveçrəyə, İtaliyaya gedir və orada professorluq edir. Təkrar Parisə dönərək "Xalqların Kürsüsü" adlı jurnal çıxarır. Bu jurnal vasitəsi ilə o, əzilmiş xalqların haqlarını müdafiə edir. Bütün bunlarla kifayətlənməyən Mitskeviç 1848–1849-cu illərdə İtaliyanın azadlığı uğrunda vuruşan polyak legionu yaradır.
Skubi-Du zombilər adasında (cizgi filmi, 1998)
Məzmun
Skubi-Du və onun dostları bu dəfə Kabusdan xilas olmalıdırlar. Kabus köhnə evdə heç kəsə rahatlıq vermir. Onun haqqında ilk məlumatları Skubi-Dunun rəfiqəsi almışdır. Skubi-Du və dostları qədim evə gəlirlər və burada XVII əsrdə yaşamış Kabusla rastlaşırlar. Onlar qədim evdə müxtəlif macəralarla qarşılaşıcaqlar...
İldırım Bəyazid türbəsi
İldırım Bəyazid türbəsi — İldırım Bəyazidin oğlu Çələbi Sultan Mehmed tərəfindən 1421-ci ildə tikilmişdir. Türbə Bursanın şərqində Yaşıl səmtində, Yaşıl məscidin qarşısındakı təpə üzərindədir. Memarı Hacı İvaz Paşadır. Nəqqaşları Əli bin İlyas Əli, Mehmed el Mecnundur.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Ən dar yerii 8,45 mt, ən yüksək yeri 8,87 mt olan səkkizbucaqlı prizma quruluşa malikdir. Gövdə üzləri ağ mərmərdən düzəldilmiş, çərçivə və ayaqlar 3,5 mt açıqlığı olan üzəngiləri boş yerdə dayanan sivri kəmərləri var. Cənub və şimal hissələri xaricində düzbucaqlı böyük pəncərələr ilə iti kəmərli gips pəncərələr vardır. Günümüzə çox az dəyişikliklərlə gələn cəbhə, girişin şərqindəki ilk üzüdür. Mərmər çərçivələrin, kar kəmərlərin və pəncərələrin ətrafı keçmə rumi motivli bir bordyurla örtülüdür. Digər hissələr turkuaz rəngli çinilərlə örtülmüşdür. Pəncərə frontonları tünd lacivərd, zəmin üzərinə nazik xətlərlə üç üfüqi hissəyə ayrılmıştır.bu hissələrdə, ayə və hədislər yazılmışdır.
Türbə yaşıl rəngli bəzəmələrlə örtülü olduğuna görə xalq tərəfindən Yaşıl türbə adı verilmişdir.
0:1... (film, 2007)
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2007-ci ilin Azərbaycan filmləri 2000-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Sara Bernar
Sara Bernar —  dünya şöhrətli teatr aktrisası. Xüsusilə, 1870-ci illərdə Avropada məşhurlaşmış və ardından qısa müddətdə ABŞ-də tanınmış bir şəxsə çevrilmişdir.
Həyatı
Parisdə, Rosine Bernar olaraq doğulan Bernar; "Youle" adıyla tanınan Jüli Bernar adında yəhudi əsilli Hollandiyalı bir həyat qadınının həyatda qalan, evlilik xarici ən böyük qızı idi. Dolanışığını təmin edə bilmək üçün, aktrisalıq və həyat qadınlığı ilə məşğul olurdu–bu zamanlarda, hər iki peşə bir baxıma skandal idi, ancaq həyat qadınlığı ictimai dairələrdə daha üstün peşə sayılırdı və təhsilli olmaları vəziyyətində bərabər olaraq görülməkdəydilər. Bu vəsilə ilə, həyat qadınlığı bəzi hallarda daha hörmət edilən bir peşə, əlavə iş ola bilirdi. Duc de Morny sponsorluğunda 1859-ci ildə teatr təhsili üçün Convervatoire də Musique et Declamation oxuduldu.
Səhnə karyerası
Səhnə karyerası 1862-ci ildə başlayan Sara, məşhur fransız məktəbi olan "comédie Francaise"da bir şagird idi. Şöhrəti də 1870-ci illərdə Avropaya yayıldı və ABŞda Nyu-Yorka qədər uzandı. Qısa bir müddət sonra dramatik aktrisa olaraq böyük şöhrət qazandı və nəticədə "Müqəddəs Sara" ləqəbini qazanaraq dünya teatr və incəsənət tarixində silinməz, eyni zamanda özünəməxsus iz buraxdı. Liane de Poqi də başda olmaqla, bir çox gənc qadını aktrisa olaraq yetişdirdi.
Ailəsi
Liqne şahzadəsi, Belçika əsilli Çarlz Cozef Ejen Anri ilə yaxın bir əlaqə yaşadı və bu əlaqədən tək uşağı olan Moris Bernar (1864) anadan olmuşdur. (Şahzadə isə Polşa şahzadəsi Maria Yablonovska (d. 1863– ö. 1914) ilə evləndi) Daha sonrakı sevgililəri arasında sənətçilər də vardı. Məşhur rəssam Güstav Dore, Jorj Klark, Mone-Sülli, Lou Telleeen, Alfons Muça da onların arasında idi. Daha sonrakı illərdə, Yunanıstanı Aristides Damala (Jak Damala) adlı aktyor ilə Londonda, 1882-ci ildə evlənən Saranın bu evliliyi hər nə qədər kağız üzərində və Saranın 1889-cu ildə 34 yaş ölümünə qədər davam etsə də, daha ilk illərində sona çatmışdı və səbəbi də gənc aktyorun morfin asılılığı idi. Bu evliliyin son illərində İngiltərə kralı VII Edvard ilə bir əlaqə yaşamışdır.
Səssiz film karyerası
thumb Sara Bernar, həmçinin səssiz filmlərin ən məşhur aktrisalarından biri idi. 1900-ci ildə Le Duel d'Hamlet-də Hamleti oynamışdı (Texniki olaraq bu tam olaraq bir səssiz film deyildi, silindirlər sayəsində film göstərilərkən bir tərəfdən də dialoqlar eşidilirdi). Bu filmlə birlikdə 8 bədii və 2 bioqrafiya filmində oynadı. Ən son filmi Sarah Bernara Belle-Isle (1912) gündəlik həyatını izah edən bir film idi. Sara Bernar fransız Legion D'Honeur (Şərəf nişanı) 'nı 1914-də alıb.
Karyerasının sonları
1915-ci ildə ciddi bir zədə aldıqdan 10 il sonra ayağı amputasiya edildi və təkərli kürsüdən istifadə etmək məcburiyyətində qaldı. Yenə də, ayaqda dura bilmesi üçün taxta bir protez ayaq istifadə edərək karyerasına davam etdi. 1915-ci ildə ABŞda müvəffəqiyyətli bir qastroldan sonra Fransaya geri döndü və ölənə qədər fəaliyyət göstərdi. Fiziki vəziyyəti üzündən səhnə üzərində hərəkət edə bilmirdi, ancaq, yaşlılığına baxmayaraq, dəyişməyən səsi ilə tamaşaçıları yenə də valeh etməyi bacarırdı. 26 mart 1932-də oğlu Morisin qollarında öldü və Parisdəki Per Laşez qəbiristanlığında dəfn edildi.
Postfilintas
300px|thumbnail|loqosu
Heyət
İdeya müəllifi Nurlan Həsənli olan saytın heyətini Revaha Kutsal, Yağmur Yaman, Levent Doğutaş, Eltac Ələkbərli və Tural Turan təşkil edir. Bir yerə toplanmış fərqli peşə və ixtisas sahibi heyət sayt qurulduqdan əvvəl bloggerlik fəaliyyəti ilə məşğul olmuşdular.
Ad və Loqo
Adını "Afilli Filintalar"dan almışdır. Saytın loqosunda əsəbi koala, deviz olaraq isə "ya ne olacaktı?" sözləri yer almaqdadır.
Valmontone
Valmontone — İtaliyada şəhər.
Azad Azərbaycan TV
Azad Azərbaycan  — 25 dekabr 2000-ci il tarixində fəaliyyətə başlayan, Azərbaycanın özəl telekanallarından biri.
Tarixçə
"Azad Azərbaycan Teleradio Yayım Şirkəti" 13 may 1998-ci ildə Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən dövlət qeydiyyatına alınıb, 25 dekabr 2000-ci il tarixində isə yayıma başlamışdır. İlk efir vaxtlarında yayım saatını əsasən kliplər, bədii və cizgi filmlər təşkil edirdi. Lakin 2002-ci ildən "Son Xəbər" adlı xəbər verilişi ilə informasiya proqramlarının yayımına başlamışdır.
2003-cü il Prezident seçkiləri günü axşam saatlarında baş verən hadisələr zamanı ATV-nin müxbir və operatoruna da ciddi xəsarət yetirilmişdi. Buna səbəb kanalın yarandığı gündən qərəzli mövqe tutmasındadır.
31 dekabr 2007-ci il tarixinə qədər azərbaycanca verilişlərlə yanaşı rusca verilişlər də (Russkie Zvyozdı) yayımlayırdı. Sonradan MTRŞ-nin qəbul etdiyi qanuna görə 2008-ci ildə tamamilə Azərbaycan dilində yayıma keçmişdir.
Həmçinin kanalın 10 ildən çox müddəti olan loqotipi də 10 may 2011-ci il tarixində dəyişdirildi.
2012-ci il sentyabr ayından tamamilə yeniləndi. Verilişlərin məzmunu, keyfiyyəti yaxşılaşdı. Televiziyanın sutkalıq yayımı 24 saata çatdırıldı. Televiziyanın ümumi efir vaxtının 93 faizini şəxsi istehsal proqramları (verilişlər və yerli seriallar), 4 faizini xaricdə istehsal olunan filmlər, 3 faizini isə reklam materialları təşkil etməyə başladı.
Telekanalın təsvir formatı 15 sentyabr 2015-ci il tarixində 4:3 formatından 16:9 formatlı yayım keçirilmişdir.
Telekanalın ANS TV ilə qalmaqallı münasibətləri var. Bunun başlanğıcı 2015-ci ildə Binəqədi rayonundakı yaşayış binasında baş verən yanğın hadisəsindən sonra Mətanət Əliverdiyevanın həmin hadisə ilə əlaqədar "Gündəlik" verilişində "Biz o faciəni lap faciə etməməliyik, elə bil külək idi, film idi, baxdıq, getdi" ifadələrini işlətməsindən sonra başladı. Həmin qalmaqalda ANS TV, Xəbərçi verilişində ATV-ni sərt tənqid etdi. Başqa qalmaqaldan biri də yenə həmin ilin sentyabr ayında ATV-nin Gürcüstandakı kilsələrin birində apardığı çəkilişlə bağlıdır. Həmin sujetdə ANS TV, ATV-ni insanların dini hisləri ilə oynamasında ittiham edir. O sujetə cavab olaraq ATV də ANS TV-ni tənqid etmişdi. İki kanal arasında qalmaqal davam etdi.
21 dekabr 2015-ci il tarixində "ATV Plus"da "HD" yayıma başlamışdır. Hazırda "Azad Azərbaycan HD" kanalının ölkənin hər yerindən izlənilməsi imkanı var.
28 yanvar 2022-ci ildə "Azerspace-1" peykində HD yayım formatına keçib.
Bağlanması
1 may 2020-ci ildə "Bəzədilmiş duvaq" bədii filmində tütün məmulatından istifadə səhnəsinin aşkar şəkildə yayımlanması ilə "Televiziya və radio yayımı haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanununun 35.10-cu maddəsinin tələbləri pozulub. Milli Televiziya və Radio Şurası həmin Qanunun 23.1-ci maddəsini rəhbər tutaraq 6 may 2020-ci il tarixli 5/1 nömrəli qərarı ilə ATV-nin yayımı 9 may 2020-ci ildə saat 10:00-dan 11:00-dək 1 saatlıq dayandırılıb. Telekanal saat 11:00-da fəaliyyətini bərpa edib.
10 avqust 2020-ci ildə saat 16:00–17:00 arası müddətdə 15 dəqiqə 46 saniyə reklam yayımlanması "Televiziya və radio yayımı haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanununun 35.7-ci maddəsinin tələbləri pozulub. Milli Televiziya və Radio Şurası həmin Qanunun 23.1-ci maddəsini rəhbər tutaraq 17 avqust 2020-ci il tarixli 12/2 nömrəli qərarı ilə ATV-nin yayımı 20 avqust 2020-ci ildə saat 08:00-dan 11:00-dək 3 saatlıq dayandırılıb. Telekanal saat 11:00-da fəaliyyətini bərpa edib.
Harvard University Press
Harvard University Press (abbr. HUP, ) — universitet nəşriyyatı.
Bormio
Bormio - İtaliya şəhəri. Şəhər 2014-cü ildə Azərbaycanın Qax şəhəri ilə qardaşlaşıb.
Mənbə
http://www.faktxeber.com/taliyann-bormio-hri-azrbaycann-qax-hri-il-qardalar_h443953.html
Bulbophyllum perpendiculare
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum perpendiculare növü Sulavesi üçün endemik növdür.
Culyetta Mazina
Culyetta Mazina (22 fevral 1921 — 23 mart 1994) — italyan aktrisası. Federiko Fellininin həyat yoldaşı.
Aşağı Rəfədinli
Aşağı Rəfədinli — Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunun Pirəhmədli inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Kənd 1993-cü ildə Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal olunub.
Aşağı Rəfədinli kəndi düzənlikdədir. Yaşayış məntəqəsini XIX əsrdə keçmiş Rəfədinli kəndindən çıxmış ailələr salmışlar. Oykonimin birinci komponenti yaşayış məntəqəsinin coğrafi movqeyini təyin edir, ikinci komponenti isə Rəfiəddinli antropotoponiminin təhrif olunmuş formasıdır.
Toponimikası
Aşağı Rəfədinli oyk. Füzuli rayonun eyniadlı i.ə.v-də kənd. Araz çayının sol sahilindədir.
İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyəti kənd təsərrüfatı-əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq olub.
Gmelina fasciculiflora
(Gmelina fasciculiflora) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Aşağı Güzlək
Aşağı Güzlək — Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunun inzibati-ərazi vahidində kənd. Kənd 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad olunub.
Tarixi
Kənd həmin rayondakı Yuxarı Küzlək kəndindən çıxmış ailələrin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. 1922-ci ilə aid mənbədə Gəncəsər monastırına məxsus kəndlər sırasında Güzlək də çəkilir. Türk dillərində küz “payız otlağı“, “göy otlu yer“, “ quzular üçün payız otlağı“ sözündən və məkan bildirən -lək şəkilçisindən ibarətdir. Mənaca Küzdək kənd adı ilə eynidir. Kənd Qozluçay dərəsində,Pirəhmədli və Qarakollu kəndləri arasında yerləşir. Aşağı Güzlək kəndi 1993-cü ilin avqust ayının 23 də erməni qəsbkarları tərəfindən işğal olunmuşdur. 2020-ci ilin noyabr ayının 9-da Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir
Toponimikası
Yaşayış məntəqəsi XIX əsrdə Güzdək (indiki Yuxarı Güzlək) kəndindən çıxmış ailələrin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. "Güzlək yaşayış məntəqəsinin aşağı hissəsi" deməkdir. Güzlək qədim Azərbaycan dilində "payız otlağı", "payız yurdu" mənalarını ifadə edir.
Enriko de Nikola
Enriko de Nikola — İtaliyanın birinci prezindenti (1 iyul 1946 – 12 may 1948). Liberal partiyasını təmsil edib.
Sen-Jur
Sen-Jur  — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Mutye-Sent-Mari kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Din-le-Ben.
INSEE kodu — 04184.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 156 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 105 nəfər (15-64 yaş arasında) 74 nəfər iqtisadi cəhətdən, 31 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi - 70.5%, 1999-cu ildə 71.8%). Fəal olan 74 nəfərdən 68 nəfər (36 kişi və 32 qadın), 6 nəfər işsiz (3 kişi və 3 qadın) idi. 31 hərəkətsiz 1 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 16 nəfər təqaüdçü, 14 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Ağ Orda
Ağ Orda (Qazax türkcәsindә: Aq Orda), Çingiz xanın 1227-ci ildə ölümündən sonra Böyük Monqol imperiyası sərhədləri daxilində, müasir Qazaxıstan, Qırğızıstan, Şimali Özbәkistan vә Şimali Türkmәnistan ərazisində qurulan xanlıq. Qızıl Ordanın şərqdəki torpaqlarında qurulmuşdu. Әn mәşhur xanları — vaxtı ilә Ulu Ulus xaqanları olmuş Uruz xan vә Baraq xan dır. Dövlәtin başında Çingizlilәr sülalәsinin Cuçioğulları xanәdanı nın Toğayteymurlular qolunun Törә sülalәsi dururdu. 1428-ci ildә Özbәk xanlığı olaraq bildiyimiz Göy Orda hökmdarı Әbülxeyir xan Şeybani tәrәfindәn әlә keçirilmişdir. 1465-ci ildә Uruz xanın nәticәlәri Kerey vә Janibek Ağ Ordanı Qazax xanlığı adı ilә yenidәn qurmuşlar.
Tarixi
Cuçi xan tərəfindən nəzarət edilən torpaqların şərq hissəsində Orta Asiyadan Sibirə qədər olan bölgədə hakim oldular. Onun tərkibinə Aral gölündən şimal-şərqə Sırdərya çayının hövzələri, İşim və Sarı Su çaylarına qədər olan ərazilər daxil idi. Bu ərazidə monqol işğallarından əvvəl Sabran ( və ya Şabran), Sığnaq, Yengikənd və başqa şəhərlər yerləşirdi. Monqol işğalları nəyicəsində bu şəhərlər suqut etmiş, sonra tədricən dirçəlməyə başlamışdır. Dəşti-Qıpçağın bütün şərq hissəsi Ağ Ordanın tərkibinə daxil olmuşdur. Məhz Qızıl Orda vaxtında bu dövlətin tərkibindəki tayfa birləşmələri "qazax" və "özbək" adlarını almışdır.
Marko Polo Ağ Orda haqqında
Köchü xanın dövründə Ağ Orda dövləti ərazisinə səyahət edən Venesiyalı səyyah Marko Polo gördüklərini belə təsvir edirdi.: "Marko Polo"}}
Ara (içki)
Ara, və ya Arag- Butanda istifadə olunan ənənəvi spirtli içki.Ara düyü, qarğıdalı, darı və ya buğdadan hazırlanır və ya fermentləşdirilmiş və ya möhkəm ola bilər. İçki, adətən, şəffaf, yaxud ağ rəngdədir.
İstehsalat
Ara daha çox fərdi yaşayış evi və ya fermer təsərrüfatlarında düyü və ya qarğıdalıdan hazırlanır.Ara və ya fermentləşdirilmiş və ya möhkəm ola bilər və Butanda qanuni özəl istehsal və istehlak olunur .Ara istehsalı hər iki metod və keyfiyyətinə görə tənzimlənir və onun Butanda satışı qadağandır.Əvvəllər fiziki şəxslərə icazə verilmədiyinə baxmayaraq, dükançılar vasitəsilə ara satılıb və hökumətin sərt repressiyaları  ilə üzləşiblər.Ancaq, bir halda ki, (çünki,) ara böyük gəlir gətirir, nə qədər qarğıdalıdan başqa məhsullardan istifadə edilir, fermerlər onun istehsalını və satışını leqallaşdırmağı tələb etməyə başladılar .Hökumət, bu arada, alkoqol istehlak spirtli içkilər və onların satışının tənzimlənməsi üçün vergilərin artırılması vasitəsilə mane olurdu. Правительство, тем временем, намерено препятствует чрезмерному потреблению алкоголя посредством увеличения налогов на спиртные напитки и регулирования их продажи .Ara həmçinin dini hədəflərdə, xüsusilə şərq Butanında,  Allahlara hədiyyə  edilir .Uşaqlar aranı şüşə butulkalrda tez-tez daşıyırlar, çünki Butanda hesab edirlər ki, bu içkinin qoxusu ilanları qaçıracaq.
İstifadə
Aranı, bir qayda olaraq, ilıq içirlər. Onu yüngül qəlyanaltılarla (paşot yumurtası, kərə yağı, ) qarışıqsız verirlər.
Azadlıq (qəzet)
"Azadlıq" – gündəlik ictimai-siyasi qəzet.
Tarixi
"Azadlıq" qəzeti 1989-cu ildə Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının həftəlik nəşri kimi yaradılıb. İlk sayı həmin il dekabrın 24-də işıq üzü görüb. Qəzetin ilk redaktoru Nəcəf Nəcəfov olub (1989-1991).
1991-1994-cü illərdə "Azadlıq"a Qənimət Zahid, 1994-2001-ci illərdə Gündüz Tahirli, 2001-2003-cü illərdə Rövşən Hacıbəyli rəhbərlik edib. 2003-cü ildən "Azadlıq"ın baş redaktoru Qənimət Zahiddir.
1996-cı ildən gündəlik çıxan "Azadlıq" hazırda həftədə 6 dəfə işıq üzü görür.
İlk sayı
Qəzetin ilk sayı 8 səhifədən ibarət idi. Qəzetin loqotipi üstündə "El gücü – sel gücü!" yazılmışdır. Birinci səhifəsində Azadlıq meydanındakı mitinqdən foto, aşağı hissədə isə – türk şairi Tofiq Fikrətin "Millət şərqisi" şeri yerləşdirilmişdir. İkinci səhifədə Məhəmmədəmin Rəsulzadənin Lahıcda yazdığı "Haqsız qan yerdə qalmaz" məqaləsi və Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin fövqəladə konfransının qətnaməsi dərc olunmuşdur. 3-cü səhifədə Xalq Cəbhəsinin sədri Əbülfəz Elçibəyin "Hürriyət olan yerdə insanlıq da olur" adlı müsahibəsi verilmişdir. İlk sayda həmçinin Ü. Hacıbəylinin "Duma yaxınlaşır", Vaqif Səmədoğlunun "Milli tənhalıqdan qurtulmalıyıq" adlı yazıları dərc olunmuşdur.
Birinci ingilis-maratx müharibəsi
Birinci ingilis-maratx müharibəsi (1775-1782) - Böyük Britaniyanın Ost-Hind kompaniyası ilə Maratx Konfederasiyası arasında baş vermiş ilk müharibə.
Müharibə ərəfəsində
1772-ci ildə Maratx konfederasiyasının peşvası I Madxav-raonun ölümü taxt-tac uğrunda mübarizənin kəskinləşməsinə səbəb oldu. Bu mübarizədə əsas rolu Punada peşva sarayı, İndaur və Qvalior kimi iri maratx knyazlıqları oynayırdılar. İddiaçılardan biri - Raqxunatx-rao 6 mart 1775-ci ildə Bombeydə britaniyalılarla Surat müqaviləsini imzaladı. Bu müqaviləyə əsasən Punada taxt-tacın ələ keçirilməsinə kömək göstərilməsi müqabilində o, Salset adasını və Basseyn limanını (maratxların əlinə keçmiş Portuqaliya anklavı - ]ingilislər bu anklava çoxdan göz tikmişdilər) ingilislərə verməyi vəd etdi.
Müharibənin gedişi
Britaniyalılar kontingentə 2500 nəfərlik qoşun çıxardılar. Birləşmiş ingilis-maratx ordusu Qucarata daxil oldu, Ost-Hind kompaniyasının əsas şəhəri olan Kəlküttədə qarşıları alınanadək onlar bir neçə qələbə qazandılar. Bombeydən gələn dəstəyə düşərgəyə qayıtmaq əmr olundu, Böyük Britaniya səfiri isə peşvanın yanındakı regentlər şurası ilə danışıqlar aparmaq üçün Punaya yola düşdü. O, müyyən miqdarda təzminat və Salsettinin onlara güzəşt edilməsi müqabilində Raqxunatx-raonu müdafiədən imtina olunmasına razılaşdı.
Lakin Böyük Britaniyanın bu şərtləri qəbul olunmadı və 1778-ci ildə Bombeyə yenidən Raqxunatx-raonun koməyinə gələn 4000 min nəfərlik ordu yeridildi. Bu dəfə Böyük Britaniya ordusu 1779-cu ilin əvvəllərində Puna yaxınlığında Qərbi Qatx dağları ətəyində, Badqaon adlanan yerdə tamamilə darmadağın edildi. Döyüş meydanında imzalanmış müqaviləyə əsasən britaniyalılar 1773-cü ildən bombeylilər tərəfindən tutulmuş ərazilərdən imtina edirdilər.
General-qubernator Uorren Qastinqs Badqaon razılaşmasının şərtlərini rədd etdi və quru yolla oz ordusunu Benqaliyadan Qucarata göndərdi. Maratxlar Əhmədabad və Basseyn yaxınlığında darmadağın edildilər, lakin 1781-ci ildə Qxat istiqamətindən Punaya hərəkət edən Böyük Britaniya ordusunun hücumunu dəf etməyə müvəffəq oldular.
Bu müharibə ilə eyni vaxtda britaniyalılar üçün uğursuz olan ikinci ingilis-maysor müharibəsi davam edirdi. Maxadaci Şindenin komandanlıq etdiyi maratxlar maysorların uğurlarından ruhlanaraq danığıqlara başlamağı təklif etdilər və ingilislər bu təklifi qəbul etdilər.
Müharibənin nəticələri
Maratxlarla ingilislər arasında uzun müddət davam edən danışıqlardan sonra 17 may 1782-ci ildə Salbay müqaviləsi imzalandı. Müqavilənin şərtlərinə görə britaniyalılar Salset adasına yiyələnirdilər, əvəzində taxt-tacdan imtinaya razılaşdığına görə Raqxunaxt-raoya omürlük təqaüd ödənilməsini öhdələrinə götürürdülər. Maratxlar Maysorla münasibətdə fəaliyyət azadlığı alırdılar.
Fransa Müqavimət Hərəkatı
Fransa müqavimət hərəkatı  — İkinci dünya müharibəsi dövründə Avropanın digər ölkələrində olduğu kimi Fransada da müqavimət hərəkatı geniş xarakter almışdır. Hərəkatın başlıca istiqaməti alman faşist işğalçılarının Fransa ərazisində mövcud olan Vişi hakimiyyəti idi. 1940-cı ilin iyunun 20-də Vişi hökumətini devirmək məqsədi ilə Moris Torisin və Jak Dyuklonun imzaları ilə Kommunist Partiyasının manifesti elan olundu. Manifestdə göstərilirdi ki, "Vişi höküməti Fransa xalqı üçün böyük təhlükədir və Fransa xalqı özünün azadlığı və müstəqilliyi uğrunda mübarizə aparmalı və qul kimi yaşamamalıdır". 10 iyul 1940-cı il manifesti bütün ölkədə böyük əks-səda doğurdu və Fransada müqavimət hərəkatının əsasını qoydu. İlk günlərdə Fransa Kommunist Partiyası xalqın vahid mübarizəsini təşkil etmək məqsədi ilə bir sıra ciddi addımlar atdı. Belə ki, Fransada nəşr olunan "Humaniti" qəzeti 14 milyon nüsxə buraxıldı ki, bu da partizan hərəkatının formalaşmasına ciddi təsir göstərdi. 1940-cı ilin sonlarında müqavimət hərəkatının güclənməsinə təkan verən amillərdən biri noyabr ayının 11-də on minlərlə tələbənin  iştirakı ilə  izdihamlı nümayişin keçirilməsi oldu. Məhz həmin gün 1918-ci ildə Kompeyn meşəsində Almaniyanın təslim olması ilə başa çatan çox mühüm hadisə baş vermişdir. Nümayiş iştirakçıları Marselyeza himnini ifa edərək faşist işğalçılarına qarşı dərin hiddətlərini bildirirdilər. Lakin hitlerçilər nümayiş iştirakçılarına atəş açaraq onları qanlarına qəltan etdilər. Toqquşma zamanı 12 nəfər həbs olundu, 50 nəfər yaralandı, 800 nəfər isə həbs edildi. Nümayişçilərdən 10 nəfəri ölüm hökmünə məhkum olundu.
Yaranması
Fransa vətənpərvərləri artıq 1940-cı ilin sonlarına doğru çox böyük təşkilatlarda, xüsusi ilə döyüş təşkilatlarında birləşməyə başladılar. Həmin dövrdə Fransa Kommunist Partiyasının üzvlərinin onda bir hissəsi həmin təşkilatın üzvü idi. Ancaq faşist rejimi həbsləri davam etdirir və beləliklə də müqavimət hərəkatının genişlənməsinə mane olmağa cəhd edilirdi. Qeyd etmək lazımdır ki, 1941-ci ilin yazından etibarən Fransa Kommunist Partiyası müqavimət hərəkatına yeni-yeni qüvvələri gətirərək onu gücləndirməyə çalışırdı. Xüsusilə 1941-ci ilin mayın 15-də partiyanın Mərkəzi Komitəsinin müraciəti elan olunduqdan sonra Fransanın azadlığı və müstəqilliyi uğrunda Milli cəbhənin yaradılması məsələsi mühüm hadisə oldu. Fransa Kommunist Partiyası hesab edirdi ki, müqavimət hərəkatına yalnız Fransa Kommunist Partiyası   rəhbərlik edə bilər və bütün cəbhələrdə aparıcı və rəhbəredici rol məhz ona məxsus olmalıdır. Həmin dövrdə paytaxt Parisdə, Marseldə, Leonda və başqa Fransa şəhərlərində bir sıra gizli qruplar, təşkilatlar formalaşırdı ki, bu təşkilatlar öz ətrafında ziyalıları və zabitləri, habelə burjua ünsürlərini  birləşdirirdi. Müqavimət hərəkatı təşkilatçıları  sırasında Sosialistlər, Katoliklər, millətçilər digərlərini birşəldirirdi. Bu dövrdə həmçinin "Komba" (Mübarizə), "Fran-Tizer" (Azad atıcılar), "Liberrasson" (Azadlıq) adlı təşkilatlar da yaradılmışdır. Fransanın azadlığı uğrunda mübarizə aparan təşkilatlar sırasında Azad Fransa Təşkilatı xüsusi ilə fərqlənirdi. Bu təşkilat 1942-ci ilin iyulundan etibarən "Döyüşən Fransa" adı ilə fəaliyyət göstərmişdir. Onun rəhbəri general Şarl de Qoll olmuşdur. Şarl de Qoll  peşəkar hərbçi, birinci dünya müharibəsinin iştirakçısı, siyasi baxışlarına görə katolikliyə yaxın olan və alovlu vətənpərvər idi. Şarl de Qoll siyasi fəaliyyətə başladığı andan etibarən fransa xalqının azadlığına çalışıb. 1940-cı ilin yayında O, hələ Fransada tank diviziyasının komandiri idi. Tezliklə, baş nazir Reyno onu hərbi nazirin müavini vəzifəsinə təyin edir. Lakin 10 gün sonra Reyno tutduğu vəzifədən istefa verir və Şarl de Qoll sona qədər mübarizə aparır. İngiltərənin baş naziri Vinston Leonard Spenser Çörçill tanış olduqdan sonra Londona köçərək burada mübarizəni davam etdirir. 1940-cı ilin iyun ayının 18-də radio ilə çıxış edir.
O, faşist Almaniyasına qarşı Fransız xalqının dönməz mübarizəsini ifadə edir. Beləliklə, Şarl de Qoll inanırdı ki, Fransa xalqı ABŞ və İngiltərə ilə birlikdə faşizm üzərində qələbə çalacaqdır. 1940-ci il avqustun 7-də Şarl de Qoll  Vinston Leonard Spenser Çörçildən  İngiltərə ərazisində fransız vətənpərvərlərindən ibarət silahlı dəstələrin yaradılmasına razılıq alır. Eyni zamanda Şarl de Qoll  öz təşkilatını da bir qədər möhkəmləndirməyə müvəffəq olur. Həmin dövrdə Azad Fransa Təşkilatının 7 minə qədər silahlı qüvvəsi var idi. Çox keçmədən Azad Fransa Təşkilatı və Fransanın kaloniyaları, o cümlədən Çad, Kamerun, Konqo və başqaları Şarl de Qollun ətrafında sıx birləşərək onu müdafiə edirlər. Azad Fransa Təşkilatı ingilis ordusu ilə 1941-ci ilin yayında bir sıra hərbi əməliyyatlarda, xüsusi ilə Suriya ərazisində aparılan hərbi əməliyyatlarda birgə  iştirak edir. Azad Fransa Təşkilatı həmçinin ABŞ tərəfindən hərbi əməliyyatlarda da iştirak edir. Məhz buna görə idi ki, ABŞ hökuməti 1941-ci ilin noyabrına kimi Vişi hökumətini tanımadı. 1941-ci il iyunun 22-də faşist Almaniyasının SSRİ-yə hücumu ilə Böyük Vətən müharibəsi başlandı. Bununla da beynəlxalq vəziyyət tamamilə dəyişdi və ikinci dünya müharibəsi dövründə antifaşist hərəkatı özünün ən yüksək həddinə çatdı. 1941-ci il dekabr ayında Yaponiyanın ABŞ hərbi hava qüvvələrinin bazalarına zərbə endirməsi SSRİ-ABŞ-İngiltərə birliyininin yaranmasına və formalaşmasına böyük təsir göstərdi. Bu hadisə həmçinin işğal olunmuş ölkələrdə, xüsusilə Fransada müqavimət hərəkatının gedişinə ciddi təsir göstərdi.
Alman və İtalyan hərbi birləşmələri Tunisə göndərilir və burada da ingilis-amerikan qoşunlarına qarşı hərbi əməliyyatlar genişləndirilir. Şimali Afrikada aparılan hərbi əməliyyatlar onu göstərdi ki, müqavimət hərəkatı iştirakçıları çox böyük uğurlar qazanmış və beləliklə də Vişi hökumətinin çökməsində mühüm rol oynamışdılar. Eyni zamanda, Vişi hökumətinin nazirlərinin bir hissəsi istefa verir, digər bir hissəsi isə  Əlcəzairə qaçdı. Ümumiyyətlə, Vişi hökuməti formal olaraq Fransa müqavimət hərəkatına qarşı cəbhənin mərkəzi kimi fəaliyyət göstərirdi. Bu dövrdə alman hərbi sənayesini möhkəmlətmək məqsədi ilə xüsusi qanun qəbul edildi. Bu qanuna görə 19-20 minə yaxın qoşun Almaniyaya göndərilməli və həmin şəxslər alman hərbi sənayesinin inkişafında iştifadə olunmalı idilər. Ələ keçirilmiş müqavimət hərəkatının üzvləri Almaniyaya göndərilmiş şəxslərin içərisində idi. 1942-ci ilin sonlarında müqavimət hərəkatının gedişində çox mühüm dəyişikliklərdən biri də ondan ibarət idi ki, Fransa Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitəsinin rəhbərliyi ilə Şarl de Qollun rəhbərlik etdiyi Komitə birləşdi və bununla da həmin dövrdən etibarən Fransanın tamamilə azad edilməsi məqsədi ilə Milli üsyana hazırlıq haqqında birgə faəliyyətə dair saziş imzalandı. Beləliklə, 1941-1942-ci illərdə Qərbi Avropanın ən böyük dövlətlərindən biri olan Fransada müqavimət hərəkatı formalaşma mərhələsinə qədəm qoydu. Bu mərhələdə alman faşizminə qarşı və eləcə də onun Fransada dayağı sayılan Vişi hökumətinə qarşı müqavimət hərəkatına rəhbərlik edən Fransa Kommunist Partiyası və Azad Fransa Təşkilatı ətrafında milli fransız vətənpərvəri sıx birləşə bildi. Doğrudur, ilk dövrlərdə rəhbərlik edən bu qüvvələr müqavimət hərəkatına birbaşa başçılıq etməklə, xüsusi mübarizə aparmağa cəhd göstərsələr də, tezliklə hərəkatın gedişində əsaslı dəyişikliklər baş verdi. Beləliklə, Fransa Kommunist Partiyası və Azad Fransa Təşkilatının birliyi təmin olundu. Bütün bunlar ona gətirib çıxardı ki, müqavimət hərəkatının gedişində 1942-ci ilin sonu -1943-cü ilin əvvəllərində yeni mərhələ başlandı.