cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alita: Döyüş mələyi
İnkişaf
thumb|150px|right|Filmin rejissoru [[Robert Rodriges.]] 2013-cü ilin iyununda Kemeron filmin 2017-ci ildə istehsal olunmağa başlayacağını bildirmişdir. 2015-ci ilin oktyabrında Robert Rodrigesin "Alita: Döyüş mələyi" adlanacaq filmin rejissoru olmaq üçün studiya ilə görüşdüyü, Ceyms Kemeron və Con Landaunun prodüser kimi layihədə olacaqları məlum olmuşdur. Rodriges Kemeronun 186 səhifəlik ssenarisi və 600 səhifəlik qeydləri (əslində isə Kemeronda 1000 səhifədən çox qeyd var idi) ilə tanış olmuşdur. Rodrigesin işindən məmnun olan Kemeron ona filmi çəkməyi təklif etmişdir.
Osman Albayrak
Həyatı
Osman Albayrak 1977-ci ildə İzmitdə anadan olub.
Alita: Döyüş mələyi
İstehsal öncəsi
Ceyms Kemeron potensial rejissor olarkən filmi "Avatar" filmində istifadə etdiyi kompüter qrafikası texnikası ilə çəkməyi planlaşdırırdı. O, Alita personajını tamamilə kompüter qrafikası ilə yaratmaq istəyirdi. O, "Avatar" filmində istifadə etdiyi Fusion kamera sistemi, üz performans tutması və Simulcam kimi texnologiyalardan bu filmdə də istifadə edəcəyini açıqlamışdır. 2006-cı ilin mayında Kemeron filmin istehsal texnologiyaları üçün 10 ay vaxt sərf etdiyini bildirmişdir.
2008-ci ilin oktyabrında film üzərində il yarım işləmiş rəqəmsal sənətçi Mark Qoerner film üzərində istehsal öncəsi prosesin demək olar ki, tamamlandığını açıqlamışdır.
Rol seçimi
thumb|Alita rolunu canlandıran [[Roza Salazar.|left|200px]] 2016-cı ilin aprelində Mayka Monro, Roza Salazar və Zendaya Alita rolu üçün namizəd idilər. Bella Tornun da rol üçün namizəd olduğu açıqlanmışdı. 2016-cı ilin may ayının sonunda Roza Salazar rol üçün seçilmişdir.
2016-cı ilin avqustunda Kristof Valtsın Doktor Dison İdonu (manqada Daysuke İdo) oynamaq üçün studiya ilə görüşdüyü məlum olmuşdur. 14 sentyabr 2016-cı ildə Ceki Erl Heyli kiborq antaqonist kimi seçilmişdir. 2016-cı ilin sentyabrında Ed Skreyn Zapan roluna seçilmişdir.
30 sentyabr 2016-cı ildə Kian Conson Alitanın sevgilisi Hüqo rolu üçün filmə cəlb olunmuşdur. Studiya Hüqo rolu üçün Evan Coqia, Duqlas But, Cek Lauden və Noy Silveri də namizəd kimi görmüşdü, lakin "etnik cəhətdən daha qeyri-müəyyən" görünüşünə görə Conson seçilmişdir. 3 oktyabr 2016-cı ildə Maherşala Ali ilə Vektor rolu üçün danışıqların getdiyi bildirilmişdir. Ali müsahibəsində filmdə iki rolda çıxış edəcəyini bildirmişdir.
5 oktyabr 2016-cı ildə Eysa Qonsales filmə qoşulmuşdur. O, Rodrigesin "Küldən şəfəqə" teleserialında oynayırdı. 7 oktyabr 2016-cı ildə Corc Lendeborq Hüqonun dostu roluna seçilmişdir. 11 oktyabr 2016-cı ildə Lana Kondor yetim Koyomi rolu üçün seçilmişdir. 18 oktyabr 2016-cı ildə Leonard Vunun kiborq Kinuba rolunda görünəcəyi açıqlanmışdır. 2016-cı ilin dekabrında Marko Saror kiborq Acakutti kimi layihəyə qoşulmuşdur. 7 fevral 2017-ci ildə Cennifer Konnelli naməlum antaqonist qadın roluna seçilmişdir. 22 fevral 2017-ci ildə Mişel Rodriqes də filmdə çəkildiyini açıqlamışdır.
Çəkilişlər
Filmin çəkilişləri 17 oktyabr 2016-cı ildə Texas ştatının Ostin şəhərində başlamış və 9 fevral 2017-ci ildə başa çatmışdır. Aktyor heyəti filmin səhnələrinə rok, pank və emo ünsürlərini əlavə etmək üçün 2017-ci ilin 3, 6 və 7 fevral gecələrində Ostinə çıxmışdırlar.
Bulbophyllum pachyneuron
(Bulbophyllum pachyneuron) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Virciniya salxımotu
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Parker Solar Probe
Parker Solar Probe — ABŞ-nin Milli Aeronavtika və Kosmik Fəzanın Tədqiqi Agentliyi (NASA) “ Parker Solar Probe ” peykini Günəşə göndərib.
Florida ştatının Kanaverel kosmodromundan yüksək elliptik orbitə çıxarılan peyk amerikalı məşhur astrofizik Yucin Parkerin adını daşıyır.
Parker Solar Probenin yeddi il ərzində 24 dəfə Günəş ətrafında hərlənərək ona rekord yaxın məsafədə - 8.86 Günəş radiusu və ya 6.1 milyon kilometr yaxınlaşması planlaşdırılır.
Dəyəri 1,5 milyard ABŞ dolları olan peykin birbaşa Günəş tacına daxil olmaq və Yerdə həyat şəraitinə təsir edən yüksəkenerjili Günəş küləyinin yaranma mexanizmini araşdırmaq imkanı var.
Sen-Jak (Fransa)
Sen-Jak (, Sant Jaume) — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Barrem kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Din-le-Ben.
INSEE kodu — 04180.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 57 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 36 nəfər (15-64 yaş) arasında 24 nəfər iqtisadi fəal, 12 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 66,7%, 1999-cu ildə 76.2%). Fəal olan 24 nəfərdən 20 nəfər (14 kişi və 6 qadın), 4 nəfər işsiz (2 kişi və 2 qadın) idi. 12 hərəkətsiz 4 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 7 nəfər təqaüdçü, 1 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Fəxrəddin Qurbanlı
Həyatı
Fəxrəddin Qurbanlı 1994-cü ilin 13 yanvar günündə Bakı şəhərində anadan olub. Fəxrəddin Qurbanlı 2011-ci ildə orta təhsilini başa vurdu və Azərbaycan Universitetinin "Sosial iş" fakültəsinə daxil oldu. Fəxrəddin Qurbanlı həmdə Aprel döyüşləri zamanı şəhid olan digər əsgər Mahir Mirzəyev ilə qohum idi.
Hərbi xidməti və şəhidliyi
Fəxrəddin Qurbanlı 2016-cı ilin aprel ayında Azərbaycan-Ermənistan təmas xəttində baş verən atışma zamanı qəhrəmancasına şəhid olmuşdur.
Aprelin 9-u isə Fəxrəddin Qurbanlı doğulduğu Bakı şəhərinin Binəqədi rayonunda son mənzilə yola salınmışdır. Dəfn mərasiminə minlərlə şəhər sakini ilə yanaşı, şəhidin qulluq etdiyi hərbi hissənin əsgərləri və zabitləri də qatılmışdır. Dəfn mərasiminin sonunda yaylım atəşi açıldı və əsgər Qurbanlı uğrunda şəhid olduğu torpağa tapşırılmışdır.
Fəxrəddin Qurbanlı ölümündən sonra göstərdiyi qəhrəmanlığa görə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" III dərəcəli medalı ilə təltif edilmişdir.
Xatirəsi
2018-ci ildə Azərbaycan Universitetində Fəxrəddin Qurbanlı təqaüdü təsis edilmişdir. və yaşadığı küçəyə onun adı verilmişdir.
Kür dili (Neftçala)
Kürdili — Azərbaycan Respublikasının Neftçala rayonunun inzibati ərazi vahidində mövcud olmuş kənd.
Tarixi
Kürdili oyk., sadə. Neftçala rayonunun Şirvanlı inzibati ərazi vahidində kənd. Xəzər dənizi sahilindədir. Kəndin adı Kür Dili adasının adından götürülmüşdür.
Düzbucaqlı paralelepiped
Düzbucaqlı paralelepiped – Oturacağı düzbucaqlı olan düz paralelepipede düzbucaqlı paralelepiped deyilir.12 tili vardır və bir təpədən çıxan tillərinə onun ölçüləri deyilir. Bu ölçülər eni uzunluğu və hündürlüyüdür. Teorem: düzbucaqlı paralelepipedin dioqanılının kvadratı onun bir təpədən çıxan tillərinin(üç ölçüsünün) kvadratları cəminə bərabərdir. 500x500px|Düzbucaqlı [[paralelepiped|alt=|border|center|frameless]] Düzbucaqlı paralelepiped ilə bağlı aşağıdakı düsturlar vardır.
a və b -oturacağın tərəfləri, c — paralelepipedin tili, d isə diaqonalıdır.
Karl Bühler
Karl Bühler (5 may 1879, Baden, Mekkesheym – 24 oktyabr 1963, Los-Anceles) — Almaniya və Avstriya psixoloqu.
Həyatı
Frayburq və Strasburq universitetlərində təhsil almış, Külpenin şagirdi, Bonn (1909), Münxen (1915), Drezden (1918), Vyana (1922) universitetlərinin professoru olmuşdur. 1938-ci ildə, Avstriyanın faşist Almaniyası tərəfindən işğalından sonra Norveçə, oradan da ABŞ-yə köçmüşdür. 1906-cı ildən Vürsburq məktəbi çərçivəsində təfəkkürü tədqiq edərək, ondakı obrazları, intellektual hissləri və hissi-obrazlı səciyyəsi olmayan əsl hissləri fərqləndirmişdir. Birinci dünya müharibəsi zamanı hərbi cərrah işləmişdir.
Fəaliyyəti
Müharibədən sonra uşaq psixologiyası problemləri ilə məşğul olmuş, psixikanın inkişafını instinkt, vərdiş və intellekt mərhələlərinə ayırmış, sonuncunu qəflətən anlama aktları ilə əlaqələndirmişdir. "Psixologiyanın tənəzzülü" ("Die Kriseder Psychologie", 1927) əsərində Bühler psixologiyada tənəzzülü subyektiv (introspektiv psixologiya), obyektiv (biheviorizm) və mədəni-tarixi (anlayan psixologiya) yanaşmalarının sintezi ilə aradan qaldırmağı təklif etmişdir. Dilçilikdə psixoloji istiqaməti, funksional linqvistikanı inkişaf etdirmiş, dil sahəsinin "eqosentrik konsepsiyasını" yaratmışdır.
Dili funksional sistem hesab edən Bühler onun üç funksiyasını fərqləndirmişdir: danışana aid olan ifadə (ekspressiv), dinləyənə aid olan müraciət (apelyativ) və haqqında danışılan predmetə aid olan məlumat (reprezentativ) funksiyaları.
Dargilər
Dargilər (özlərini darqan adlandırırlar) — əsasən Dağıstanda yaşayan xalq. Avarlardan sonra respublikanın sayca ikinci ən böyük xalqıdır. Subetnik qrupları sayılan qaytaqlılar və qubaçılılar ilə birlikdə sayları 510 min nəfərdir (2002). Onların 495 mini Dağıstanda yaşayır. Dargi dilinin müxtəlif ləhcələrində danışırlar. Dini baxımdan sünni müsəlmandırlar.
İlk dəfə "dargi" etnonimi XV əsrdə işlənmişdir. Həmin dövrdə mərkəzi Dağıstanın əhalisi ciddi və kütləvi şəkildə islamı qəbul etməyə başlamışdır. Bu günlər dargilər Dağıstan əhalisinin 16%-ni təşkil edir. Əksəriyyətdə mərkəzi Dağıstanın dağ və dağətəyi Aquşa, Dahadayev, Qaytaq, Serqoqala və Levaşi rayonlarında, İzberbaş şəhərində yaşayırlar. Qarabudaqkənd və Qayakənd rayonlarında əhalinin böyük qismini təşkil edirlər.
Moris Drüon
Moris Drüon de Reynyak — Fransız yazıçı, Fransa Müqavimət Hərəkatının iştirakçısı, Fransanın mədəniyyət naziri (1973-1974).
Həyatı
Moris Drüonun atası, mənşəcə litvalı yəhudi olan Lazar Kessel 1899-cu ildə Rusiyanın Orenburq şəhərində doğulmuş və 1908-ci ildə ailəsi ilə birlikdə Fransaya mühacirət etmişdir. Lazar Kessel 21 yaşında intihar edəndən sonra, Morisin anası notarius Rene Drüona ərə getmişdir. Drüonun uşaqlığı Normandiyada keçmişdir.
1937-1939-cu illərdə Parisdə ədəbiyyat fakültəsində və Siyasi Elmlər Məktəbində təhsil almışdır.
İkinci dünya müharibəsi illərində Fransa Müqavimət Hərəkatında iştirak etmiş, hərbi müxbir işləmişdir.
1973-1974-cü illərdə Fransanın mədəniyyət naziri vəzifəsində çalışmışdır.
1966-cı ildə Fransa Akademiyasının üzvü (yazıçı Jorj Duamelin olümündən sonra boşalmış yerə) seçilmişdir.
1985–1999-cu illərdə Fransa Akademiyasının daimi katibi vəzifəsini icra etmişdir.
Turşu-sıyıq
Turşu-sıyıq - Azərbaycanın milli yeməyi.
Murtaza Bhutto
Qulam Murtaza Bhutto — Pakistan siyasətçisi və Pakistanda fəaliyyət göstərən terror təşkilatı Əl-Zülfiqarın lideri. Pakistanın keçmiş baş naziri və prezidenti Zülfiqar Əli Bhuttonun oğlu Murtaza, atası 1979-cu ildə general Məhəmməd Ziya ülhaqq hərbi rejimi tərəfindən devrildikdən və edam edildikdən sonra əl-Zülfiqar təşkilatını qurdu. 1981-ci ildə mühafizəkar siyasətçi Çaudri Zahur Elahinin öldürülməsi və Pakistan Beynəlxalq Hava Yollarına aid bir təyyarənin Kəraçidən qaçırılmasından sonra məsuliyyəti öz üzərinə götürdü. Əfqanıstanda sürgündə olan Murtaza hərbi tribunal tərəfindən qiyabi olaraq edam cəzasına məhkum edilmişdi.
Turşu-sıyıq
Tərkibi
Bulyon - 40q, düyü - 30q, baş soğan - 24q, göy soğan - 26q, yerkökü - 40q, ispanaq - 50q, quzuqulağı - 50q, ərinmiş yağ - 15q, keşniş və ya nanə - 10q, lavaşana - 50q, duz, istiot.
Hazırlanma qaydası
Düyü ət bulyonunda bişirilir, üzərinə yağda qızardılmış soğan və yerkökü əlavə edilir. Sonra yuyulub doğranmış göy srğan, ispanaq və quzuqulağı qatılıb bişirilir. Hazır olmasına az qalmış lavaşana, istiot və duş vurulur. Süfrəyə verilərkən üstünə göyərti səpilir.
Naum Nikomarov
Naum Davidoviç Nikomarov (d. 6 yanvar 1904, Bakı — ö. 27 noyabr 1974, Moskva) — Özbəkistanın xalq artisti (1950).
Təhsili
1920-ci ildə Bakı Teatr Texnikumunu, 1924-cü ildə Moskva Mərkəzi Teatr Sənəti Texnikumunu, 1925-ci ildə isə Diksiya va Deklamatsiya İnstitutu bitirmişdir.
Fəaliyyəti
Müxtəlif illərdə Bakı, Samara teatrlarında çalışmışdır. 1946-cı ildən Daşkənd Rus Dram Teatrında işləmişdir.
Əbdürrəhman Yalçınqaya
Əbdürrəhman Yalçınqaya (10 mart, 1950) —Türkiyəli hüquqşünas.
Həyatı
Əbdürrəhman Yalçınqaya 1950-ci ildə mart ayının 10-da Türkiyənin Şanlıurfa şəhərinin Suruç kəndində anadan olub. Ankara İldırım Bəyazid adına liseyi bitirdikdən sonra eyniadlı universitetin Hüquq fakültəsinə daxil olan Əbdürrəhman universiteti 1973-cü ildə bitirdikdən sonra Tuzla şəhərində qısa müddət ərzində hərbi xidmətini başa vurmuşdur.
Ankarada namizəd hakim kimi fəaliyyətə başlayan Yalçınqaya əvvəlcə Acıpayam və Bulanık vilayətlərində hakimlik etmişdir. Daha sonra Gürün Ağır Cinayətlər üzrə Məhkəmənin sədri, Gürün Ədliyyə Prokurorluğu Ədalət komissiyasının sədri, Silifkə hakimi və digər məsul vəzifələri icra etmişdir. 1998-ci ilin aprel ayının 14-də prokurorluğa qəbul edilən Əbdürrəhman Yalçınqaya Prokurorluğun VII Cəza dairəsinin nümayəndəsi ikən Prokurorluq Rəyasət Heyəti tərəfindən göstərilən namizədlər arasından 2004-cü ilin iyun ayının 21-də dövrün prezidenti tərəfindən baş prokurorluğa qəbul edilir. O, hazırda bu vəzifəsini icra edir. Əbdürrəhman Yalçınqaya ingilis dilini mükəmməl bilir. Evlidir, iki övladı var.
Əbdürrəhman Yalçınqaya AKP-nin bağladılması işindən əvvəl DTP-nin də bağladılması üçün məhkəməyə müraciət edib. Dinay qəbiləsindən olan Yalçınqayanın bir qardaşı baxımsızlıq ucbatından vəfat edib. Əbdürrəhman Yalçınqayanın Dəclə universitetinin Deontologiya fakültəsində pedaqoq kimi fəaliyyət göstərən digər qardaşı Dr. Hüseyn Tuncer Yalçınqaya 1999-cu ildə iş otağında ölü tapılıb. Onun sosialist təşkilat ilə əlaqəli olduğu və ultrasağ təşkilatlardan biri tərəfindən qətlə yetirildiyi ehtimal edilir. Əbdürrəhman Yalçınqaya məşhur adam deyildi. Ancaq ölkənin hakim Ədalət və İnkişaf partiyasının fəaliyyətinə xitam verilməsi barədə məhkəmədə iddia qaldırdıqdan sonra bir anda məşhurlaşdı. Mənbələrin qeyd etdiyinə əsasən Yalçınqaya Türkiyədə məhz bu hadisədən sonra ən çox təbrik edilən, ən çox qarğışa məruz qalan, ən çox tənqid və təhqir edilən insandır. Keçmişi haqqında indiyədək gündəmə gəlməyən prokuratura ittihamçısının şəxsi həyatı məhz “bağlatma” hadisəsindən sonra qəzet səhifələrində, internet saytlarında geniş müzakirə olunmağa başladı. Ə.Yalçınqayanın avtobioqrafiyası ilə maraqlanan jurnalistlər bir sıra maraqlı faktlar əldə ediblər. Dövlət ittihamçısının doğulduğu kəndin sakinləri onun yaxşı bir ailənin nümayəndəsi olduğunu qeyd ediblər. Belə ki, Ə. Yalçınqayanın kiçik qardaşı Baqir bəy həmyerliləri tərəfindən böyük hörmət-izzət görən bir şəxs olub. Suruç kənd sakinləri Baqir bəyin ibadətlərini heç vaxt axsatmayan, əlindən gəldiyi qədər hər kəsə kömək etməyə çalışan, kəndliləri arasında böyük hörmət yiyəsi olan, çox oruc tutan saleh bir şəxs olduğunu bildiriblər. Baqir Yalçınqaya ölümündən bir neçə ay əvvəl ağır xəstəliklə yorğan-döşəyə düşür. Ancaq kənd sakinləri Ankarada yaşayan Əbdürrəhman Yalçınqayaya dəfələrlə xəbər göndərmələrinə baxmayaraq, Yalçınqaya qardaşını ziyarət etməyə gəlmir. Yalçınqayanı həmyerlilərinin gözündn düşməsinə səbəb olan da elə bu hadisə olub. Kənd sakinlərinin qeyd etdiyinə görə, Əbdürrəhman kiçik qardaşı Baqirlə maraqlanmır, onun xəstə olması haqqında xəbərlər ona çatdırıldıqda “Ciddi bir şey yoxdur, keçib gedəcək” deyir. Ancaq bir müddət sonra qardaşı vəfat edir. Maraqlıdır ki, Yalçınqayanın vəfasızlığı bununla da bitmir. Mənbələrin bildirdiyinə görə, kiçik qardaş Baqir bəy vəfat edəndə belə Əbdürrəhman onun cənazəsinə gəlməyib. Nə qədər xəbər göndərirlərsə, yenə də bir xeyri olmur. Kənd sakininin bildirdiyinə görə, Baqir bəy vəfat anında belə qardaşına bəddua etməyib. “Allah ona hidayət versin!” - deyə haqqın dərgahına qovuşub. Bağlatma işi ilə Türkiyədə bir anda məşhurlaşan Ə.Yalçınqaya barəsində maraqlı faktlar bununla bitmir. Belə ki, Rəcəb Tayyib Ərdoğanın sədri olduğu ƏİP-ı bağlatmaq istəyən Əbdürrəhman Yalçınqayanın anası da başı örtülü xanım olub. Digər tərəfdən, hazırda dövlət ittihamçısının katibəsi olan xanım da baş örtüsü geyinir. Türkiyə mətbuatında yer alan məlumatlarda katibənin işə baş örtüyü ilə gəldiyi, ancaq dövlət müəssisəsinə daxil olduğu zaman onu açdığı bildirilir.
Nino Konis Santana Milli Parkı
Nino Konis Santana Milli Parkı (Parque Nacional Nino Konis Santana) — Şərqi Timorun ilk və yeganə milli parkı. Milli park 3 avqust 2007-ci ildə qurulmuşdur, 1236 km2 sahəni əhatə edir. Milli parkda quşlar üçün əhəmiyyətli yerlər yerləşir: Lore, Paytçau dağı, İla Lalora gölü, Jaku adası. Milli parkın ərazisinin 556 km2-lik hissəsini Mərcan üçbacağı əhatə edir. Milli parkın dəniz hissəsi mərcan rifləri ilə zəngindir. Burada nəsli təhlükədə olan sarı təpəli kakadu, endemik yaşıl Timor göyərçini, endemik Timor imperator göyərçini, Timor sərçəsi kimi nadir quş növləri qorunur.
Milli park Timor milli azadlıq hərakatının iştirakçılarından biri, milli qəhrəman, Azad Timor üçün İnqilab Cəbhəsinin keçmiş lideri, indiki milli park ərazisində anadan olmuş Nino Konis Santananın şərəfinə adlandırılmışdır.
Coğrafiya
Nino Konis Santana Milli Parkı Şərqi Timorun şərqində 126.600 hektar ərazini əhatə edir. Ərazisinin 68.000 hektarı qurudur, ovalıqlardan, tropik və musson meşələrindən ibarətdir. Qalan 55.600 hektar ərazisi Mərcan üçbucağının bir hissəsi olan dənizdir. Milli parkda Lore Əhəmiyyətli Quş Bölgəsi, İra Lalaro gölü və Jaku adası yerləşir və bu ərazilər ümumilikdə 25.000 hektar ərazi əhatə edir. 2002-ci ildə ölkə müstəqilliyini qazandıqdan sonra milli park ərazisində BirdLife International tərəfindən təşkil olunan tədqiqatlar dayandırılmışdır.
Milli parkda 5 böyük kənd vardır: Kom, Tutuala, Mehara, Maupitine və Malahara. Keçmiş yaşayış məntəqələrinə Mua Mimiraka, Lo Çami və Lori Lata aiddir. Divarla əhatə olunmuş yaşayış məskənləri Tutuala, Lori Lata, Lopomalay, İli Mimiraka, Mua Mimiraka və Tutundur. Lauten dairəsində İralaloro gölü yerləşir.
Avifauna
Milli parkın quru hissəsində 200 quş növü yaşayır. Onlardan yaşıl göyərçin (Treron psittaceus) və sarı təpəli kakadunun (Cacatua sulphurea) nəsli ən təhlükədə olanlardır. Milli parkda 10 endemik quş növü aşkarlanmışdır. Təhlükədə olan növlər Bird Life International tərəfindən müəyyən olunmuşdur.
Bulbophyllum pachytelos
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
CNBLUE
CNBLUE — Cənubi Koreyada 2009-cu ildə FNC Entertainment şirkəti adı altında çıxış edən 4 üzvlü bir rock qrupu.
Üzvləri JUNG YOUNG HWA (lider, ana vokalist, gitarist), LEE JONG HYUN (gitarist, vokalist), KANG MIN HYUK (baterist, vokalist) və LEE JUNG SHIN (baș gitarist, vokalist)dir.
Stevo Pendarovski
Stevo Pendarovski — makedoniyalı siyasətçi, Şimali Makedoniya Respublikası prezident seçkiləri namizədi.
Həyatı
Stevo Pendarovski 3 aprel 1963-cü ildə Üskubda dünyaya gəlmişdir. Ali təhsilini Üskup Müqəddəs Kiril ve Metodius Universitetində almış, 1987-ci ildə universitetin hüquq fakültəsini bitirmişdir. Daha sonra yenə eyni universitetdə magistr və doktorluq dərəcələrinə yiyələnmişdir. 2008-ci ildən Üskup Amerikan Kolleci Universitetində "Beynəlxalq təhlükəsizlik, xarici siyasət və qlobalizasiya" ixtisası üzrə professor köməkçisi vəzifəsində çalışmaqdadır.
Siyasi fəaliyyəti
2001–2004-cü illərdə prezident Traykovskinin milli təhlükəsizlik məsləhətçisi vəzifəsini icra edən Pendarovski 2004–2005-ci illərdə Dövlət Seçki Komissiyasına rəhbərlik etmişdir. 2005–2009-cu illərdə prezident Zrvenkovskinin xarici siyasət müşaviri olmuşdur. 2014-cü il prezident seçkilərində iştirak edən siyasətçi SDSM-nin namizədi olaraq seçkilərdə müvəffəqiyyətsizlik əldə etmişdir. 2016–2017-ci illərdə millət vəkili olan Pendarovski, 2017-ci ilin noyabr ayından etibarən NATO Milli Koordinatorluq vəzifəsini icra etməkdədir.
Prezidentliyə namizədliyi
2019-cu il aprelin 21-də Şimali Makedoniya Respublikasında keçirilən prezident seçkilərində iştirak edib. Seçkilərdə üç əsas namizəd- Stevo Pendarovski, Gordana Silyanovska və Blerim Reka mübarizə aparıb. Namizədlərdən hər hansı biri səsvermədə iştirak edən seçicilərin səsinin 50 faizdən çoxunu qazanmayıb. Stevo Pendarovski 42.25 faiz səslə rəqiblərini keçərək,2019-cu ilin mayın 5-də səsvermənin ikinci turunda iştirak edəcək. Makedoniya hakimiyyəti, o cümlədən ölkənin türk icmaları Stevo Pendarovskini müdafiə edirlər.
Piramida (həndəsə)
Xassələri
Burada S_{ot} - oturacağın sahəsi, H - piramidanın hündürlüyü, p - oturacağın yarımperimetri, l - piramidanın apofemidir.
Qızqayıtdı
Qızqayıtdı — Azərbaycan Respublikasının Neftçala rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
Kənddə cəmi 3 nəfər yaşayır.
Sudan
Sudan (ərəb. السودان; ing. Sudan) və ya rəsmi adı ilə Sudan Respublikası (ərəb. جمهوریة السودان; ing. Republic of the Sudan) — Şimali Afrikada dövlət. Sudan şimaldan Misir, şimal-qərbdən Liviya, qərbdən Çad, cənub-qərbdən Mərkəzi Afrika Respublikası, cənubdan Cənubi Sudan, cənub-şərqdən Efiopiya, şərqdən Eritreya ilə həmsərhəddir. Şimal-şərqdən isə Qırmızı dənizlə əhatə olunmuşdur. Paytaxtı və ən böyük şəhəri Xartum, ümumi sahəsi 1,886,068 kvadrat kilometr, əhalisinin sayı 41 milyon nəfərdən çoxdur. Sudan 2011-ci ildə Cənubi Sudan ondan ayrılmasına qədər Afrika qitəsinin və ərəb dünyasının ən böyük ölkəsi olmuşdur.
Tarixi
Sudan 1956-cı il yanvarın 1-də müstəqilliyini elan edib. 1983-cü ildə ölkədə baş verən vətəndaş müharibəsi Sudanı iki hissəyə – müsəlmanlardan ibarət şimal və xristianlardan ibarət cənub hissəsinə böldü. Bölgəyə böyük maraq göstərən ABŞ əvvəlcə Xartumdakı hökumətə, yəni nəzarətləri altında olan ərazilərdə şəriət qanunlarını tətbiq edən müsəlmanlara dəstək verdi ki, bu da mübarizəni daha da şiddətləndirdi. 22 ilə qədər, yəni 2005-ci ilədək davam edən müharibə "İkinci vətəndaş müharibəsi" adını aldı. Bu illər ərzində aclıqdan, xəstəlikdən, işgəncələrdən və döyüş əməliyyatlarında 2 milyondan çox insan həlak oldu, 4 milyondan artıq insan isə qaçqın düşdü. Sudanda baş vermiş bu hadisələr ölkəni böhrana sürükləyirdi.
1989-cu ildə müsəlmanlardan ibarət olan şimalda hərbi çevriliş baş verdi. Hakimiyyəti əvvəlkindən daha radikal qüvvələr ələ keçirdi. Bu dəfə ABŞ cənubdakı qiyamçılara dəstək verməyi qərara aldı.
1990-cı ildə ABŞ-nin "Chevron" şirkəti tərəfindən Sudanda neft yataqlarının aşkar edilməsi problemi daha da qızışdırdı. Məhz neftlə zəngin rayonlarda müharibə ən şiddətli xarakter aldı. Tərəflərdən hər biri onların üzərində nəzarəti ələ keçirməyə çalışırdı. Döyüş əməliyyatları ABŞ-nin neft sənayeçilərinə neft hasilatını nizama salmağa mane olurdu. Ona görə də 1994-cü ildə ABŞ-nin təzyiqi ilə Sudanın İslam hökuməti ilə Cənubi Sudandakı qiyamçılar arasında ölkənin yeni dövlət quruluşu haqqında bəyannamə imzalandı. Lakin bu sənəd yalnız 1997-ci ildə – yenə də ABŞ-nin və onun NATO üzrə müttəfiqlərinin təzyiqi altında qüvvəyə mindi. Ancaq şimal rəhbərləri danışıqlara getmədilər. Buna dərhal reaksiya verən ABŞ-nin xüsusi xidmət orqanları şimali Sudanda xalq üsyanlarını təşkil etdi. Bu etirazlara Qərbdən xeyli dəstək alan güclü müxalifət rəhbərlik edirdi. Hökumət bu üsyanları çox sərt şəkildə yatırırdı. Narazılıqların arası kəsilmirdi.
1998-ci ildə Amerika aviasiyası şimali Sudanın paytaxtı olan Xartum şəhərini bombardman etdi. Bundan sonra Xartumda parlament çoxpartiyalılığı təsbit edən yeni Konstitusiyanı qəbul etdi. Müxalifətə seçkilərdə iştirak etməyə icazə verildi. Lakin müharibə davam edirdi.
Yalnız 2005-ci ildə cənubla şimal silahlı qarşıdurmaya son qoymaq haqqında razılığa gəldi. Keçid dövrü haqqında razılıq əldə edildi. Sülh prosesi kifayət qədər uzun çəkdi. 2011-ci ildə keçirilmiş referendumundan sonra Cənubi Sudan müstəqillik əldə etdi. ABŞ isə hər iki tərəfə dəstək, o cümlədən hərbi dəstəyini davam etdirir. Çünki neft cənubi Sudanda hasil olunur, lakin neft kəmərləri və terminalları şimali Sudanın ərazisində yerləşir ki, bu da hər iki ölkənin hökumətlərini ABŞ-nin iqtisadi və hərbi yardımından asılı vəziyyətə salmışdır.
2019-cu il aprelin 11-də Sudanda ötən ilin dekabrında çörəyin qiymətinin bahalaşmasına qarşı keçirilən aksiyalar 1989-cu ildən ölkəni idarə edən Ömər əl-Bəşirin devrilməsi ilə nəticələndi. Silahlı Qüvvələr onun 30 illik hakimiyyətinə son qoydular. Ömər əl-Bəşirin hazırda ev dustaqlığında olduğu bildirilir. Sudanın müdafiə naziri və vitse-prezident Avad ibn Auf ölkənin idarə edilməsinə nəzarət edəcək müvəqqəti hərbi şuranın başçısı kimi and içib. Sudan Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahının rəisi Kamal Abdul Maaruf isə onun müavini olub.
Coğrafiyası
Ölkənin ərazisi 2.505.810 km² – dir. Ərazisinin böyük hissəsi Şimali Afrikada yerləşir. Nil çayı ölkəni iki hissəyə ayırır, həmçinin Nil çayının qolları olan Ağ Nil və Mavi Nil ölkə ərazisində qovuşur. Ərazisi Nil çayı sahilləri istisna olmaqla əsasən səhralardan ibarətdir. Sudan şimal şərqdən Qırmızı dənizlə sərhəddir.
Əhalisi
2008-ci ildə aparılmış rəsmi siyahıya almaya əsasən ölkə əhalisinin sayı 39.154.490 nəfərdir. Sudan əhalisi rəngarəng etnik tərkibə malikdir. Ölkədə təxminən 134 dilidə danışan xalq və tayfa yaşayır. Onların içərisində ən böyük saya malik etnik qrup ərəblərdir və onlar Sudan əhalisinin 51%-ni təşkil edirlər.
Dövlət quruluşu
Məhdud hakimiyyətli prezident idarəetmə üsuluna malik federativ respublikadır. Milli bayram günüolan müstəqillik günü (1956) 01 yanvar tarixində qeyd olunur.2005-ci ildən etibarən ölkədə keçid Konstitusiyası qüvvədədir.
Dövlət başçısı
Mövcud Konstitusiyaya əsasən dövlət vəhökumət başçısı, habelə silahlı qüvvələrin ali baş komandanı sayılan Sudan Prezidenti ümumxalq səsverməsi yolu ilə 5 il müddətinə seçilir.Çox geniş səlahiyyətlərə malik olan prezidentə dövlətin idarə edilməsində vitse-prezident (09 iyul 2011-ci ildən etibarən Sudan Respublikasının vitse-prezidenti Əli Osman Məhəmməd Tahadır) bilavasitə köməklik göstərir. Vitse-prezident və hökumət üzvləri, habelə silahlı qüvvələrin ali hərbi zabit heyəti və digər yüksək vəzifəli məmurlar dövlət başçısı tərəfindən təyin edilirlər. Bundan əlavə, Prezident ölkədə müharibə hazırlığı və fövqəladə vəziyyət elan etmək, məhkəmənin qərarı ilə ölüm hökmünün icrasını təsdiq və cəzadan azad etmək səlahiyyətlərinə malikdir. Sudanın hazırkı prezidenti 16 oktyabr 1993-cü ildən etibarən Ömər Həsən Əl-Bəşirdir (2010-cu il 11–15 aprel tarixlərində keçirilmiş son Prezident seçkilərində 68,24% səs toplayaraq yenidən dövlət başçısı seçilmişdir).
Qanunverici hakimiyyət
Nümayəndələri dolayısı ilə ştatların qanunverici orqanları tərəfindən 6 illik müddətə seçilən 50 üzvlük Ştatlar Şurasından və tərkibində hökumət üzvlərinin, keçmiş qiyamçıların, müxalifətçilərin yer aldığı 450 yerlik Milli Assambleyadan ibarət iki palatalı Parlamentölkədə qanunvericilik hakimiyyətini həyata keçirilir.Qanunların hazırlanması və qəbulu ilə yanaşı, illik dövlət büdcəsinin təsdiqi, beynəlxalq müqavilələrin ratifikasiyası, Konstitusiyaya düzəlişlər edilməsi və icra hakimiyyətinin fəaliyyətinə nəzarət olunması Parlamentin səlahiyyətlərinə daxildir.
Cənubi Sudan
2011 ildə Sudan 2 ölkəyə bölünüb: Şimalı Sudan və Cənubi Sudan.
Heydər məscidi
Heydər məscidi — Bakı şəhərinin Binəqədi rayonunda yerləşən, 2012–2014-cü illərdə Prezident İlham Əliyevin tapşırığı ilə tikilən Qafqazın ən möhətəşəm ibadət ocağı, məscidi.
Prezident İlham Əliyevin Sərəncamına əsasən 2012-ci ilin sentyabr ayında məscidin tikintisinə başlanılmışdır. 26 dekabr 2014-cü ildə ictimaiyyətin istifadəsinə verilən məscidin fasadı Şirvan-Abşeron memarlıq üslubunda xüsusi daşlarla üzlənmişdir. Məscid üzərində hündürlüyü 95 metr olan 4 minarə inşa olunmuşdur. 12.000 m² sahədə salınmış Heydər məscidinin daxili 4.200 m² sahəni əhatə edir. Məscidin 55 metr hündürlüyündə olan baş günbəzinin və 35 metr hündürlüyündə olan ikinci günbəzinin kənarlarına Quran ayələri yazılmışdır. Məsciddə eyni vaxtda 7000-ə yaxın insan ibadət edə bilir.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev 26 dekabr 2014-cü il tarixində Heydər məscidinin açılışında iştirak etmişdir.
Tarixi
Məscid 26 dekabr 2014-cü ildə ictimaiyyətin istifadəsinə verilmişdir. Məscid 12.000 m² sahədə salınıb, daxili isə 4.200 m² sahəni əhatə edir. Məscidin fasadı Şirvan – Abşeron memarlıq üslubunda xüsusi daşlarla üzlənilmiş, hündürlüyü 95 metr olan 4 minarə inşa olunmuşdur. Məscidin 55 metr hündürlüyündə olan baş günbəzinin və 35 metr hündürlüyündə olan ikinci günbəzinin kənarlarına Quran ayələri yazılmışdır.
Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi məscidə sünni təriqəti üzrə imam (Hafiz Abbasov) və şiə təriqəti üzrə axund (Rüfət Qarayev) təyin edib.
Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Mübariz Qurbanlı bildirib ki, Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin (QMİ) axund və imam təyinatına baxmayaraq, “Heydər” məscidində dini icma yaradılmayacaq: "Bu məscid dini icma olmadan fəaliyyət göstərəcək. Bütün bunlar qanuna uyğundur. Çünki o məscid ayrıca bir kompleksdir və bir məscid-kompleks olaraq Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin nəzdindədir. Bu baxımdan da buranın idarəçiliyi özəl formada həyata keçirilir. Ona görə də bu məscid digər məscidlərin idarəçiliyindəki qaydalarla deyil, kompleksin əsasnaməsini əsas götürülərək idarə olunacaq".
Otuz altıncı simfoniya (Motsart)
thumb|Motsart, bacısı Mariya Anna ("Nannerl") və atası Leopold, divarda mərhum ananın - Anna Mariyanın portreti. Johann Nepomuk della Croce, 1780
Motsartın otuz altıncı simfoniyası (Linz simfoniyası) Volfqanq Amadey Motsart tərəfindən 1783-cü ildə yolüstü Avstriyanın Linz şəhərində dayanarkən bəstələnmişdir. Simfoniyanın ilk premyerası 4 noyabr 1783-cü ildə Linz şəhərində baş tutmuşdur.
Tai Milli Parkı
Tai Milli Parkı — Kot-d'İvuarda yerləşən milli park. 1982-ci ildə UNESCO-nun Ümumdünya irsi siyahısına daxil olmuşdur.
Otuz altıncı simfoniya (Motsart)
Quruluşu
Simfoniya 4 hissədən ibarətdir. Simfoniyanın ifa müddəti 32 dəqiqədir.
Tai Milli Parkı
Haqqında
Tai Milli Parkı Qərbi Afrikadakı başlıca tropik meşələrinə sahibdir və sahəsi 3300 km²dir. Florası və faunasının çox geniş olması, xüsusilə Cücə su begemotlarının təhlükədə olması baxımından Dünya irsi elan edilmişdir. Park 150 endemik flora növünə malikdir. Bölgənin iki çayarasında təcrid olmuş olması da onun xüsusi xarakterinə əhəmiyyət qazandırmaqdadır.
Otuz altıncı simfoniya (Motsart)
Tarixi
1783-cü ilin yayında Motsart arvadı Konstanse Veber ilə birlikdə atası evinə getməyi qərara alır. Onun məqsədi həyat yoldaşı ilə atası arasındakı gərgin münasibətləri yaxşılaşdırmaq idi, amma onun bu cəhdi heç bir nəticə vermədi. Elə həmin ilin oktyabrında atasının rəftarından məyus olan bəstəkar Vyanaya qayıtmaq qərarına gəli və yolda onlar bir neçə gün Linz şəhərində qalmaq qərarına gəlirlər.
Tai Milli Parkı
Əsas qorunan növlər
Tai Milli Parkındak; üç məməli növü IUCN (: Beynəlxalq Təbiəti Qoruma Dərnəyi) tərəfindən təhlükədəki növləri əhatə edən qırmızı siyahıya alınmışdır:
Statusu
Tai Milli Parkı 1926-cı ildə yaradılmış və 1972-ci ilin 28 avqustunda Milli Park statusunu almışdır. 1978-ci ildə UNESCO-nun Biosfer ehtiyatı, 1982-ci ildə isə Ümumdünya irsi siyahısına alınmışdır.
Arazbar
Arazbar — Səfəvilər dövründə qəza, Osmanlıların müvəqqəti istilası zamanı sancaq. Arazbar dəqiq sərhədləri olan tarixi bölgədir. Araz çayının hər iki yaxası boyunca uzanan bu bölgə quzeydə Xudafərindən başlayıb Beyləqanda bitir. Güneydə isə tarixi Qərbi Dizmar mahalından başlayıb tarixi Ultan qalası ərazisində tamamlanırdı. Quzey Arazbara Qarabağ Arazbarı, güney Arazbara Qaradağ Arazbarı deyilirdi.
Mənası
Arazbar toponimi "Araz" və "bar" sözlərinin birləşməsindən yaranmışdır. Araz adının kifayət qədər yozumu olduğundan bu məqalədə geniş bəhsə lüzum görmürük. Arazbar yer adının ikinci komponenti "bar" sözünü açıqlamaq üçün lüğət və araşdırıcılara müraciət edək. Ünlü bilgin Ələkbər Dehxuda "Lüğətmə" əsərində yazır ki, "bar" sözü "sahil", "kənar" anlamında olub, Arazbar – Arazkənarı yurd deməkdir. XIX əsrə bağlı qaynaq və ədəbiyyatlarda göstərilir ki, "bar", "var" sözləri Azərbaycan dilində "oba yeri", "hər hansı bir icmanın yurdu" mənalarını ifadə edir. "Bar", "var" sözləri nominativ mənada "alaçıq yeri", geniş anlamda isə "yaylaq icmalarına məxsus yurd, məskən, otlaq" anlayışlarını da bildirir. Ümumi qənaət budur ki, Arazbar – Araz yaxası yurddur.
Tarixi
Arazbar əski yunan müəlliflərində Araksena kimi xatırlanır. Məşhir coğrafiyaçı Strabon yazır: "Araza aiddir: quzeyə tərəf axır, Atropatenayadək, sonra qərbə dönür... nəhayət, Araksena düzündən keçərək, Kaspi dənizinə tökülür" Qeyd edək ki, Araksena Arazan adının yunanca tələffüz şəklidir. Onlar bu biçimi farslardan götürmüşlər. Əski farslar Arazbara Ərəsən demişlər. Çağdaş farsdilli tarixi-coğrafi ədəbiyyatlarda Arazbar Ərəsbaran adlanır. Arazbardan inzibati ərazi kimi bəhs edən tarixçilərdən biri də Fəzlullah Rəşidəddindir. Tarixçi oğlu Məcidəddinə yazdığı məktubunda bildirir ki, Dizmar və Arazbar vilayətləri 15 min man nar tədarük edir. XVIII əsrdən sonrakı tarixi-coğrafi əsərlərdə və dövlət fərmanlarında Arazbar adı tez-tez hallanır. XVI əsr tarixçisi Zeynəddin bin Həmdullah Qəzvini "Zeylə-tarixe-qozide" adlı əsərində 1392-ci il olaylarından bəhs edərkən yazır: "Xürrəm Muğan, Aran və Arazbar vilayətlərini zəbt etdi." Qaraqoyunlu hökmdarlarından Sultan Cahanşah bəy və oğlu Sultan Həsənəli bəyin hökmlərində "Qapanat, Aran və Arasbar tüməni" yazılması bir daha sübut edir ki, XIV əsrin ikinci yarısında Arazbar adlı inzibati ərazi vardı. Şah İsmayıl Səfəvinin hökmlərində də Arasbar adı xatırlanır. Tarixçi Şərəf xan Bitlisi "Şərəfnamə" adlı əsərində Osmanlıların Azərbaycana yürüşündən bəhs edərkən yazır: "Fərhad paşa Heydər paşanı bu vilayətin gözətçisi qoydu və müzəffər qoşunu ilə Arasbarda olan qacarların üzərinə hücumuma keçdi". Tarixçi İskəndər bəy Türkman Münşi öz məşhur "Tarixi-aləm-arayi-Abbasi" adlı əsərində Arazbardan bir neçə dəfə söz açmışdır. Anonim "Təzkirət əl-mülk" adlı əsərdə Arazbar haqqında özəl bilgi var. Əsərdə qeyd edilir ki, Arazbar və Bəyazidli elinin ölkəsi 3.002.945 dinar vergi ödəyir, savaş zamanı ortaya 300 nəfərlik dəstə çıxarır. 1586-cı ildə Qızılbaşlar məmləkətinə qarşı yürüşə başlayan Osmanlı ordusu 1587-ci ildə Qarabağı ələ keçirirdi. 1590-cı ildə İstanbul sülhü səbəbi ilə Azərbaycanı bütövlükdə ələ keçirən Sultan Murad yerlərdə bürokratik idarəetmə aparatı yaratdı. Vergi toplamaq məqsədilə 1593-cü ildə "Gəncə-Qarabağ əyalətinin icmal dəftəri" hazırlandı. Həmin dəftərdə Dizaq sancağına bağlı Arasbar nahiyəsindən geniş bəhs olunur. Dəftərdə Arazbar nahiyəsində qərar tutan kənd, oymaq və arxların siyahısı verilib. Həmin siyahını verməyi məqsədəuyğun bildik.
Yurd və oymaqları
Dizaq sancağına tabe olan Arasbar nahiyəsi 1. Nəhri Kavkoşan 2. Nəhri Əgri 3. Nəhri Herellan 4. Nəhri Cayırlı Canqan 5. Nəhri Xanlıq 6. Nəhri Xərgalan 7. Nəhri Okçu 8. Nəhri Şıpartu 9. Nəhri Əlğallı 10. Nəhri Əlyan 11. Nəhri Bulalu Böyük və kiçik 12. Nəhri Sultan 13. Şəkərabad 14. Nəhri Murquzlu 15. Nəhri Qaracalı 16. Nəhri Çakırlı 17. Nəhri Qızqala 18. Türkə/ Nürkə 19. Sekiz tənkə 20. Zaviyayi Babı 21. Nəhri Ərəl hisargiri 22. Şərəfabad 23. Yuxarı Xatunabad 24. Aşağı Xatunabad 25. Nəhri Ayaş başqa adı Cilavxan 26. Kələçi 27. Qaraqazılı 28. Kavallı 29. Röşənli 30. Nəhri Cünün 31. Nəhri Gülban 32. Nəhri Kexan 33. Beycəli 34. Nəhri Xəlilabad 35. Nəhri Aralıq 36. Nəhri Dərviş Cəlal 37. Nəhri Aruzlu Qaraca 38. Nəhri Salucaq 39. Nəhri Bürcü 40. Nəhri Bayta 41. Nəhri Sərkabad 42. Nəhri Torqad 43. Asvahan 44. Nəhri Qızoğlu 45. Nurbaşə 46. Nəhri Alaqarğu 47. Nəhri Dovşanlı 48. Nəhri Təlli Sultan 49. Nəhri Qəzənfərabad 50. Nəhri Xazəlan 51. Nəhri Atabək 52. Nəhri Cehyabad 53. Nəhri Cəfərabad 54. Nəhri Əmirabad 55. Nəhri Kərimabad 56. Nəhri Talışabad 57. Nəhri Xanabad 58. Nəhri Hüseynabad 59. Nəhri Camalabad 60. Nəhri Şeyxloğman 61. Nəhri ağaalı 62. Nəhri Gülücan 63. Nəhri Xırnavan 64. Nəhri Səncərabad 65. Nəhri Xurşedabad 66. Nəhri Rayta 67. Nəhri Dəlmə 68. Nəhri Samurgəldi 69. Nəhri Dəryabənd 70. Nəhri Kərimabad 71. Nəhri Sənkabad 72. Nəhri Əligönc 73. Nəhri Səkbanlar 74. Nəhri Tulan 75. Nəhri Gülbar 76. Nəhri Horadiz 77. Nəhri Kərimtəpə 78. Nəhri Mansurabad 79. Nəhri Mirçarıq 80. Nəhri Livadbad 81. Nəhri Mahmud Leman 82. Nəhri Kərdəsərə 83. Nəhri Sərdar 84. Nəhri Çəribad 85. Nəhri İstisular 86. Nəhri Kəlladan 87. Nəhri Mahmudəkabad 88. Nəhri Bədəlçıxanə 89. Nəhri Kələdyəxanə 90. Nəhri Qılıcabad 91. Nəhri Səmərabad 92. Nəhri Heyvalıq 93. Nəhri Saruvan 94. Nəhri Küçük 95. Nəhri Yarıbıçaq 96. Nəhri Xürrəmabad 97. Nəhri Şeyxabad 98. Nəhri Sinanabad 99. Nəhri Sunqurabad 100. Nəhri Risəli 101. Nəhri Bulbars 102. Nəhri Sofi Həsən 103. Nəhri Taşqay 104. Nəhri Kəmərabad 105. Nəhri Çəsirə başqa adı Gablıvan 106. Nəhri balıçaq aşağı və yuxarı 107. Nəhri İgidli (taşqayın yaxınlığında) 108. Nəhri Xürrəmabad 109. Nəhri Sinanabad 110. Nəhri Süngərabad 111. Nəhri Səmabad 112. Nəhri Mədən aşağı və yuxarı 113. Nəhri Şəmşəddinli 114. Nəhri Keşəli
Arasbarda bir çox el-oyamaqlar da yaşayırdı: 1723-cü ildə Osmanlı ordusu Qızılbaşlar məmləkətinə qarşı yeni yürüşə başlayır. 1725-ci ildə yürüşü uğurla başa çatdırıb Azərbaycana sahib olur. 1727-ci ildən Sultan Əhmədin fərmanı ilə vergi dəftəri hazırlanır. Bu dəfəki reest "Gəncə-Qarabağ əyalatinin müfəssəl dəftəri" adlanır. Bu dəftərdə Arazbar inzibati ərazi vahidi kimi artıq sancaqdır. İşimizə söykək olduğu üçün Arazbar sancağında qərar tutan kənd və oymaqların siyahısını verməyi gərəkli bildik: 1. Larican kəndi 2. Riyan kəndi 3. Nurpaşa kəndi 4. Sultanlı kəndi 5. Qızqələ kəndi 6. Aşağı Bulğay kəndi 7. Davudan kəndi 8. Çaxırlı kəndi 9. Babı kəndi 10. Göyşatlı kəndi 11. Yuxarı Yalıncaq kəndi 12. Aşağı Yalıncaq kəndi 13. Balağay kəndi 14. Xanarxı kəndi 15. Seyidabad kəndi 16. Taşqay kəndi 17. Kələçi Keşli kəndi 18. Köhərli kəndi 19. Keyik kəndi 20. Amadili (başqa adı Onaltı) kəndi 21. Arslandüz kəndi 22. Qasımabad kəndi 23. Qütuşan kəndi 24. Qaraqovaq kəndi 25. Alaqayıq kəndi 26. Xatunabad kəndi 27. Xəzalan Kəbirli kəndi 28. Şəkərabad kəndi 29. Ərisə kəndi 30. Qazılı kəndi 31. Yenili kəndi 32. Yenicə kəndi 33. Dərvişbulaq kəndi 34. Dəlmə kəndi 35. Çırğın və Cərkəlan kəndləri 36. Mahmudabad kəndi 37. Firovsabad kəndi 38. Düvəxanlı kəndi 39. Nehrabad kəndi 40. Çatı kəndi 41. Dəstəçi kəndi 42. Tərkibal kəndi 43. Ənhari Nəsriyyə kəndi (Nəsriyyə çayları) 44. Kələdən kəndi 45. Kərmədən kəndi 46. Diri kəndi 47. Yuxarı Yaylaq kəndi 48. Nəsri Surxay (Qırmızı çay) kəndi 49. Siyasi kəndi (Qarabaş) 50. Abdulla kəndi 51. Kavdar kəndi 52. Cəcirli kəndi 53. Arığalı kəndi 54. Daniyal kəndi 55. Balçaq Əmir seyid kəndi 56. Kəlli Karalabsad kəndi 57. Yuxarı Kələci kəndi 58. Aşağı Kələci kəndi Dərbənd kəndi 59. Fətəhsabad kəndi 60. Aşağı Bala Nürkü kəndi 61. Məmmədcəlil kəndi 62. Əbülfatan kəndi 63. Qaraxanlı kəndi başqa adı Çoban 64. Mədətli kəndi 65. Cünan kəndi 66. Soyuqaş kəndi və Donqud çayı 67. Sarıxan kəndi 68. Cəyirli kəndi 69. Qaşqa və İncili kəndləri 70. Kələc və Çobanbəyi kəndləri 71. Sarısu kəndi 72. Yazılmərə kəndi 73. Əmirməhəmməd qışlağı Arazbar sancağında yaşayan el-oymaqlar:
Arazbar adı folklorda
Arazbar bir coğrafi ünvan kimi folklor nümunələrində də işlənmişdir. Nümunə üçün hissələr vermək yerinə düşər:
Guya müntəzirsən çoxdan əyalə, Arazbar gülüsən, dağlarda lala, Qüssəylə özünü vermə xəyalə, Gülgəz yanaqların saralı, Sədəf!..
(Bağban Məhəmməd)
Biz əvvəllər Arazbarda olardıq, Haramıda ceyran-cüyür ovlardıq, Kəklik-turac xurcunlara dolardı, Nədən indi yediyimiz cad olsun....
(Həsənalı bəy Kovxa)
Gəraylılarda:
Xançobanam Arazbardan, Baxçalarım doldu bardan. İgid qalsa gər qatardan, Tay-tuşuna çata bilməz...
(Arazbarlı Xançoban)
Bayatılarda:
Mən aşıq, Təklədənəm, Tək evli Təklədənəm, Arasbar tərlanlıyam, Sonalar təklədəm.
Mən aşığam həşəmdi, Dərmə gülü, həşəmdi, Arasbar tərlanlıyam, Sona almaq peşəmdi.
Bayatının zilinnən, De, danış xoş gününnən. Yardan bir xonça gəldi, Arasbarın gülünnən. Bir söz çıxdı dilimdən, Ayrı düşdün elindən. Sən yayalaqdan qar göndər, Mən Arasbar gülündən...
Nəğmələrdə:
Deyimlərdə:
Əssin Arazbarı, artsın xırmanın varı...
Sonqur şəhristanı
Sonqur şəhristanı — İranın Kirmanşah ostanının şəhristanlarından biridir. Şəhristanın inzibati mərkəzi Sonqur şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 95,904 nəfər və 23,755 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti azərbaycanlılardan ibarətdir və azərbaycan dilində danışırlar.
Beyonse
Beyonse Jizel Noulz-Karter — əsasən Beyoncé adı ilə tanınan ABŞ müğənni, bəstəkar və aktrisası. Texasın Houston şəhərində doğulub böyüyən Beyonce 16 yaşında səhnələrə ilk addımını atmışdır.
Riu-Branku (Riu-Neqru)
Riu-Branku — Cənubi Amerikada yerləşən çay. Çay əsasən Braziliyanın Rorayma ştatı ərazisindən axır. Uzunluğu 584 km, sahəsi 195 km təşkil edir. İri qollara sahibdir. Mənsəbi Riu-Neqru çayıdır. Yağışlar mövsümündə Karakarai şəhərinə qədər gəmiçilik üçün əlverişli olur.
Gursululuq dövrü oktyabrdan aprel — may aylarına qədər uzanır.
Səhnə şəhristanı
Səhnə şəhristanı — İranın Kirmanşah ostanının şəhristanlarından biridir. Şəhristanın inzibati mərkəzi Səhnə şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 75,827 nəfər və 19,106 ailədən ibarət idi.
AIL Storm
AIL Storm (סופה‎, Sufa) — İsrail təhlükəsizlik qüvvələri tərəfindən istifadə edilən İsrail istehsalı olan bir avtomobildir. Jeep Wrangler qovşaqları üzərində dayanır və Automotive Industries Ltd. tərəfindən tərtib edilir. 1990-cı ildən Chrysler lisenziyası altında Nazaret şəhərində istehsal edilir. İkinci nəslin 4 qapılı modelinin istehsalı, İsrail Silahlı Qüvvələrinin bəzi ziddiyyətli təhlillərinə baxmayaraq 2006-cı ildə başlamışdır. Jeep Wrangler JK bazasında üçüncü nəsil modelinin inkişafını tamamladı.
Storm I
M-240 Storm MultiMission Vehicle Stormun ilk nəsiliydi. 1991-ci ildə Jeep Wrangler YJ knotlarını köhnə CJ-6 / CJ-8 təkər bazası ilə birlikdə istifadə etdi və motorları istisna olmaqla, Automotive Industries Ltd tərəfindən tamamilə İsraildə toplandı. Storm əsasən İsrailin hərbi ehtiyacları üçün nəzərdə tutulmuşdu, ancaq vətəndaş bazarı üçün qısa və uzun təkər bazası modelləri də var idi. Digər Jeep modellərində olduğu kimi, əvvəlcədən quraşdırılmış 6-silindrli Chrysler mühərriki də 3.983 litr həcmli, 180 at gücünə malik yanacaqla təchiz edilmişdi. (130 kVt) 4700 rpm, 2 mərhələli Vortox hava təmizləyicisi və ya 4200 rpmdə 118 hp (88 kW) olan 4 silindrli 2.5 litr turbo dizel mühərriki var idi. Avtomobilin güclü çərçivəsi və bədəni var idi, yüksəklikdə 40 ° və 37 °, uzunluqda isə 40 ° və 26.5 ° idi.
Çərçivələrin uzunluğu 4,15 və 4,5 metr idi; ikincisi həm hərbi, həm də mülki vasitələr üçün istifadə edilmişdir. İsrail bazarına əlavə olaraq, avtomobil Cənubi Amerika, Asiya və Afrika ölkələrinə ixrac edilib.
Ordu versiyası
İlk olaraq kəşfiyyat aparmaq üçün nəzərdə tutulmuşdur, Storm tezliklə şəhər döyüşlərində zirehli vasitə kimi istifadə edilməyə başlayır. AIL-in mühəndislik şöbəsi İsrail ordusunun yüngül zirehli vasitə qorunması sistemi hazırlamışdır ki, bu da ölkə ərazisinə və digər üstünlüklərə təsir göstərməyəcəkdir. Bu məqsədlə avtomobilə 180 l / s (130 kVt) həcmli yeni bir mühərrik quraşdırılmışdır. Stormun üstünlüklərindən biri Orta Şərq şəhərlərinin dar küçələrində manevr yaratmağa imkan verən kiçik genişlikdir. Geniş arxa qapılar döyüş sahəsindəki mobil ünsiyyəti tez bir şəkildə yerləşdirməyə imkan verir.
Mülki versiyası
1992-ci ildən 2001-ci ilədək ilk nəslin Mülki Stormu satışa təqdim edildi. Mülki şəxslər tərəfindən az sayda avtomobil alınıb. İstifadə edilən avtomobillərin əsas alıcıları hökumət xidmətləri idi - İsrail elektrik şirkəti, Mekorot şirkəti, polis və milli park administrasiyaları.
Storm II
2006-cı ildən AIL İsrail ordusuna "Storm Commander" adı ilə tanınan M-242 Storm Mark II versiyasının təkmilləşdirilmiş versiyasını təqdim edir. Yeni avtomobil İsrail əsgərlərinin və texnologiya və loqistika rəhbərliyinin tələbi ilə dəyişdirildi. Avtomobil arxa sərnişinlər üçün iki yan qapı aldı. Digər irəliləyişlər arasında - 6 sürətli sürət qutusu, geniş aksların istifadəsi ilə bağlı sabitliyin artması idi.
Dana körpüləri, hava yastıqları, kondisionerlər və CD çalarları ilə əlavə olundu. Storm II-nin zirehli modifikasiyası 2.8 litr turbodizel VM Motoru, avtomatik transmissiya, sağ tərəfdən sürücü və şinlərin inflyasiya sisteminə malikdir. AIL, gündə ona qədər avtomobil istehsal edə bilir. Yeni qanunvericiliklə əlaqəli olaraq, yeni model vətəndaş bazarında hələ mövcud deyil.
MDT David
thumb|MDT David
İsrail ordusunun rəhbərliyi MDT Davidin zirehli Storm II sınaqlarının sonuna qədər müvəqqəti olaraq satın aldı.
Storm III
Storm Mark III 2008-ci ilin iyun ayında tətbiq olundu və 2011-ci ilin əvvəlindən etibarən ordu 600 avtomobil aldı. Jeep Wrangler JK-a əsaslanan yeni Mark III, beş qapılı gövdə, gücləndirilmiş damperlər, standart 2.8 litrlik VM Motori turbo dizel və avtomatik ötürücüyə malikdir. Storm II olduğu kimi, Storm III yalnız polis və hərbi strukturlarına satılır. Mülki versiyası yalnız Vergi Məcəlləsi dəyişəndə satılacaq. Storm III-in zirehli versiyası artıq digər ölkələrə ixrac olunur. 2009-cu ilin aprelində avtomobil İsrail Jeepolog.com jurnalının jurnalistləri tərəfindən test edilmiş və onlardan müsbət rəylər əldə etmişdir.
Komandir versiyası
Komandir versiyası sürücü və sərnişinlərin sökülməsinə və açılışına imkan verən 5 qapılı bir cəsədə malikdir. Böyük həcmli arxa hissəyə malik böyük bir yük və ya kommunikasiya aparatını daşıyır. Bu versiyada isti iqlimlərdə istifadə üçün kondisioner var. Rollover qorunması sistemi (ROPS) əlavə təhlükəsizlik təmin edir.
Zirehli versiyası
Yüngül silahlara qarşı qorunmaq üçün nəzərdə tutulmuş Storm III-in zirehli versiyası həm off-road həm də adi avtomobildir.
Qavriil Baişev
Qavriil Vasilyeviç Baişev, Altan Sarın ədəbi təxəllüsü ilə tanınır ( — ?) — Yakutiya yazıçısı və şairi, dilçi-türkoloq, ictimai xadim. Altan Sarın təxəllüsü Qızıl çiyinlər mənasını verir.
1898-ci ildə Yakutiyanın Meqino ulusunun bölgəsindəki Jablıski kəndində anadan olmuşdur, orada cüzi ibtidai təhsilini almışdır. 1917-ci ildə Yakutiya poçt və teleqraf idarəsində şagird kimi çalışırdı. 1918 — 1921-ci illərdə Amqa kəndindəki poçt və teleqraf idarəsində işləyirdi. Milliyyətçi əqidəsinə görə, 1921 — 1922-ci illərdə Qərbi Sibir üsyanının iştirakçılarına qoşuldu və amnistiya elan olunana qədər gizlənirdi. O, "Saxa Omuk" və "Saxa Keskile" cəmiyyətlərinin üzvü və katibi idi. 1924 — 1928-ci illərdə Leninqrad Şərq Dilləri İnstitutunda oxumuşdur. Yeni yakut əlifbasını hazırlayan komissiyanın üzvü idi. Yakut Yazı Komitəsinin elmi katibi idi.
Leninqrad İnstitutunda təshil alarkən 1906-cı ildə Viktor Vasilyev tərəfindən yazılmış "Ala Bulkun" olonqo rəvayətini rus dilinə tərcümə etmişdir. Yakut dilində islahatlar etmək üçün bir sıra təkliflər irəli sürmüşdür. Belə ki, o, mümkün olduğu hallarda sözləri rus dilindən götürməməyi, türk köklərindən yeni sözlər hazırlamağı təklif etmişdir. Məsələn, rus sözü olan "aeroplan"ı" "təyyarə" ilə əvəz edilməsi. Bu fikirlər tənqidlə qarşılandı, bu yanaşmanın əleyhdarları arasında Plato Oyunski də var idi.
1929-cu il noyabrın 5-dən 6-na keçən gecə Qavriil Baişev Saxada milli yakut ziyalılarına qarşı repressiyalar zamanı həbs olundu, üç il konsentrasiya düşərgəsinə məhkum edildi. Düşərgədə həlak oldu. Yakutsk-Saxa SSR Ali Məhkəməsinin Rəyasət Heyəti tərəfindən 20 iyun 1991-ci ildə bəraət qazandırıldı.
1998-ci ildə V. N. Protodyakonov tərəfindən Baişevin yaradıcılıq irsi, linqvistik məqalələri və məktublarını, həmçinin xatirələr və istintaq materiallarını özündə cəmləşdirən "Тоҕус этиҥ тойуга" ("Doqquz səmanın nəğməsi") adlı toplunu hazırladı və nəşr etdi.
Mehmet Görməz
Mehmet Görməz — Türkiyənin din və diyanət başqanı.