cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sarımsaq
Sarımsaq ağımtıl rəngli soğanaqlı bitkidir. Dadı çox kəskin yandırıcı olmaqla yanaşı, özünəməxsus ətirli iyi vardır. Sarımsaqdan Şərq təbabətində çox qədim zamanlardan dərman kimi bir sıra xəstəliklərə qarşı istifadə olunur. Məsələn, xroniki mədə-bağırsaq xoralarının müalicəsində, zəiflikdə, avitaminozda, zob xəstəliklərində və s. Tərkibində "fitonsid" maddəsinin mövcudluğundan, sarımsaq son dərəcə qüvvətli bakterisid təsirə malikdir. Sarımsaqdan alınan "allisin" maddəsinin çox qüvvətli bakterisid təsiri vardır. Onun on mində bir nisbətini su ilə durulaşdırdıqda belə yenə də bakteriyalara öldürücü təsir göstərir, onların inkişafını dayandırır. Son illərdə aparılan tədqiqatlar nəticəsində sarımsağın tərkibində bir sıra müalicə əhəmiyyətli maddələrin olduğu müəyyən edilmişdir. Bunlardan ən mühümü "dusulfid" adlanan kükürdlü üzvü birləşmələrdir. Sarımsağın tərkibində olan efir yağında kükürd olduğu üçün, onun iyi çox kəskindir və yandırıcıdır.
Brauner xulu
Yayılması
Qara, Azov və Xəzər dənizlərində yayılıb. Sonuncuda iki dəfə bir fərd tapılmışdır: 1910-cu ildə Panov tərəfindən Abşeron yaxınlığında və Rəhimov tərəfindən 1973-cü ildə Orta Xəzərin şərq sahilində Jiland burnunun cənub hissəsində.
Sarımsaq
Xalq təbabətində sarımsaqdan xörəklərdə və ya turşuya qoyulmuş sarımsaqdan vərəm xəstəliyi zamanı iştaha artıran, bəlğəmgətirən və sinə iltihabını təmizləmək məqsədilə işlədilir. Soyuqdəymə və sətəlcəm olduqda tənəffüs yollarını açmaq üçün sarımsaq yeyirlər. Sarımsaqdan çəkilmiş spirtdən xroniki mədə katarı, mədənin həzm etmə zəifliyi, qarın köpü zamanı, eləcə də xroniki amyoblu ishalı müalicə etmək üçün istifadə olunur. Bundan başqa, sarımsaq yoğun bağırsaq xəstəliyi zamanı da işlədilir. Sarımsaq suyundan şəkər diabeti xəstəliyinə tutulanlara vermək də faydalıdır. Zaqatala rayonunda qabığı soyulmuş "sarımsaq bəhməzi" bişirilir. Həmin bəhməz hipertoniya xəstəliyinə tutulmuş adam üçün ən yaxşı müalicə vasitəsidir.
Brauner xulu
Morfoloji əlamətləri
Bədəni lövhəvari, burnu gödək, başı bir qədər enlənmişdir. Başın hündürlüyü enindən təqribən 1,5 dəfə azdır. Rəngi qonurumtul, bədənində üç iri tünd qonur xal vardır:I başın ön yanından kəllənin yarısına qədər gedir, Bəzən isə olmur;II birinci bel üzgəcinin əsasından keçib döş üzgəclərinin əsasının arxa hissəsinə qədər enir ; III xaı ikinci bel üzgəcinin arxa yarısından keçir və quyruq gövdəsi üzrə bədənin arxa tərəfinə qədər enir. Bədənin uzunluğu 6-7 sm olur.
Sarımsaq
Botaniki xarakteristikası
Yabanı halda Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ordubad rayonunun (Pəzməri), Şahbuz rayonunun (Dərəyeri) və Kəngərli rayonunun (Çalxanqala) ərazilərində yayılmışdır. Çoxillik soğanaqlı ot bitkisi olub, spesifik kəskin iylidir. Soğanaqları “dişcik”lərdən ibarət, qabığı dəricikli, ağ və ya yasəməni, pərdəli, zarlı örtüklə əhatə olunmuşdur. Gövdəsi düzqalxan, hündürlüyü 70 sm, aşağı hissəsinin yarpaqları qınlıdır. Gövdəsi son dərəcə yastılaşmış qınlıdır. Yarpaqlarının aşağı hissələri dəbəlik şişkinlikli, zirvəsində çətirəbənzər xırdaçiçəkli çiçəkqrupu, dövrələnmiş təkyarpaqlı, çiçəklənmiş örtüklü, uzun dimdiklı olub, lüləklidir. Çiçəkləri xırda, uzunsaplaqlı, çiçək yatağı 6-yarpaqlı tacvari olub, tutqun-ağımtıl və ya tutqun-göyümtül rəngli, 6-erkəkcikli və yuxarı yumurtalıqlıdır. Meyvəsi qutucuqdur. İyul-avqust ayında çiçəkləyir, payızda soğanaq əmələ gətirir. İyul-avqust aylarında çiçəkləyir, şəraitdən asılı olaraq müxtəlif vaxtlarda meyvələri yetişir.
Brauner xulu
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Sahildən 0,5-1,5, bəzən isə 5,5 m dərinlikdə, palçıqlı-qumlu yerlərdə, daşların dibində yaşayırlar. Suyun həm yavaş axan, həm də durğun yerlərində də mövcud ola bilərlər.Həşəratların yumurtaları, xərçəngkimilər və molyusklarla qidalanırlar.
Sarımsaq
Botaniki xarakteristikası
Sarımsağın vətəni Azərbaycan (Naxçıvan MR) hesab olunur. Bir neçə min il bundan əvvəl sarımsaq əksər dünya ölkələrində becərilməyə başlanılmışdır. Sarımsaq populyar bostan bitkisi hesab olunur. Soğanaqları payızda topanılır.
Brauner xulu
Çoxalması
Erkəyin uzunluğu 7 sm, dişinin uzunluğu isə 5 sm olur. Kürüsü böyük və armud şəklindədir. Çox nadir hallarda müşahidə olunur və yalnız bir il yaşayır. İyul-avqust aylarında kürüləyir və təxminən 20-30 kürü tökür.
Sarımsaq
Botaniki xarakteristikası
Soğanaqlarının kəskin xarakterli iyi və yandırıcı dadı vardır. Tərkibindəki uçucu maddələr göz və burunun selikli qişasını qıcıqlandırır.
Tərkibi və təsiri
Tərkibində fitonsidlər, efir yağı (0,4%), kükürd birləşmələri olan “disulfidlər” tiosianat allin, fitosterin, azotlu birləşmələr, askorbin turşusu, B qrup vitaminlər, selen konsentratı və digər bioloji aktiv maddələr vardır. Alliçin vacib bioloji aktiv komponent olub, allinə çevrilir.
Brauner xulu
Təsərrüfat əhəmiyyəti
Vətəgə əhəmiyyəti yoxdur.
Sarımsaq
Tərkibi və təsiri
Orqanizmdə şirəqovucu, antiseptik, öskürəkkəsici və ümumtonuslandırıcı dərmandır.
Lazarev burnu (Nevelskoy boğazı)
Lazarev burnu — Rusiya, Xabarovsk diyarı, Şəhər tipli Lazarev qəsəbəsi ərazisində yerləşən burun. Amur limanının qərbində qərarlaşır. Yerləşdiyi yarımada ərazisində Ermak burnu da vardır. Burun dənizçi, admiral, Rusiya İmperiyasının Qaradəniz donanmasının komandanı (1834—1851), Antarktidanı ilk dəfə kəşf edəmnlərdən biri olmuş Mixail Lazaryevin şərəfinə adlandırılmışdır. Burun Saxalin adasına ən yaxın materik sahəsidir.
Sarımsaq
Tərkibi və təsiri
Sarımsaq iştaha artırmaqla, mədə-bağırsaq sistemində ferment ifrazını gücləndirir, qidanın həzm edilməsinə güclü təsir edir. Tərkibindəki efir maddələr bakterisid təsir etməklə, dezinfeksiyaedici əhəmiyylətlidir. Son zamanlar aşkar edilmişdir ki, bu preparat qanda xolesterinin miqdarını aşağı salır, yüksək konsentrasiyalı lipidlərin miqdarını azaldır. Hipotenziv, hipolipidemik, hipoxolisterinemik və ümumtonuslandırıcı dərmandır. 90% etil spirtli sarımsaq ekstraktı (1:5) nisbətində olur.
Alisat. Alisat-150, Alisat-super, Alisat-ekstra, kapsulu. Antiaterosklerotik, antiaqreqant, fibrinolitik və hipotenziv maddədir.
Allikor. Allikor-150 həb, Allikor-ekstra kapsul. Antiaterosklerotik, antiaqreqant, fibrinolitik və hipotenziv maddədir.
Allitera. Kapsul (sarımsaq yağı ilə iki illik eşşəkqulağı bitkisinin yağı (1:1).
Ümumtonuslandırıcı, antiaqreqant, hipotenziv, iltihabəleyhinə və immunstimullaşdırıcı maddədir.
Revaytl, sarımsaq incisi, kapsul. Ümummöhkəmləndirici, hipoxolisterinemik və hipolipidemik maddədir.
Kvay (sarımsaq tozu). Ümummöhkəmləndirici, antiaterosklerotik və hipolipidemik maddədir.
Kersti Kalülayd
thumb|Kersti Kalülayd (2021) Kersti Kalülayd (30 dekabr 1969, Tartu) — 10 oktyabr 2016-cı ildən Estoniyanın prezidentidir.
Sarımsaq
Tərkibi və təsiri
Aterosklerozun müalicə və profilaktikasında, postinsult və postinfarkt vəziyyətində, soyuqdəymə və infeksion xəstəliklərinin müalicəsində təyin edilir.
Alloxol (sarımsağın quru ekstraktı) həb. Ödqovucu və mədə-bağırsaqda həzmedici maddədir.
Ekstraktı yuxarı tənəffüs yollarının soyuqdəymə xəstəliklərində (bronxit, traxeit) kompleks terapiyanın tərkibinə daxil olmaqla, bağırsaq atoniyasında da işlədilir. Başlıca olaraq tozu və yağı arterial hipertenziya, ateroskleroz, hiperlipidemiya və orqanizmin soyuqdəymə xəstəliklərinə qarşı rezistentlik qabiliyyətinin artırılmasında istifadə edilir. Soğanağının qatı ekstraktından – kompleks preparat olan “Alloxol” hazırlanır ki, bundan da effektli ödqovucu dərman kimi xolesisitit, hepatit, xolangit və digər qaraciyər-öd xəstəliklərində həzmedici və qəbizlik əleyhinə dərman kimi istifadə edilir. Xalq təbabətində soğanağı kəskin respirator infeksiyalarda əvəzedilməzdir. Böyrək xəstəliklərində parenximanı qıcıqlandırdığından əks göstəriş sayılır.
Dində
"Quran"da sarımsaq haqqında belə bir ifadə var:
Eşqin Quliyev (futbolçu)
Eşqin Elmidar oğlu Quliyev (11 dekabr 1990), Qardabani, Gürcüstan SSR, SSRİ) - Azərbaycan futbolçusu, "Azal" klubunun yarımmüdafiəçisi.
Tərçümeyi halı
E.Quliyev peşəkar futbol karyerasına 2005-ci ildə Gürcüstanda Tbilisinin "Olimpik" komandasının heyətində çıxışı ilə başlamışdır. Sonralar o, Azərbaycana köçmüşdür. 2007-ci ildən Bakının " Neftçi" komandasının şərəfini qorumağa başlamışdır. 2007-2008-ci illərdə gənclərdən ibarət "Neftçi-2"komandasının heyətində çıxış etmiş, vaxtaşırı olaraq "Neftçi" komandasının əsas heyətinə cəlb olunmuşdur. 2009-cu ilin aprelindən əsas heyətin əvəzolunmaz oyunçularından biri olmuşdur. .
E.Quliyev 2007-ci ilin iyul ayında "Neftçi" (Bakı) komandası ilə Avstriyanın "Rid" futbol komandası arasında keçirilən UEFA Kuboku uğrunda matça çəlb olunmuşdur. . Avropa kuboklarında E.Quliyevin debut matçı 26 iyul 2008-ci ildə baş tutmuşdur. .
2011-2012-ci illər mövsümündə "Sumqayıt" futbol Komandasının əsas heyətində çıxış edən E.Quliyev yenidən "Neftçi" komandasına qayıtmışdır. E.Quliyev 2013-2014-cü illər mövsümündə "Araz" - Naxçıvan futbol komandasında, 2014-2017-ci illərdə Lökbatanın "Qaradağ" futbol komandasının heyətində çıxış etmişdir. O, 2017-ci ildən "Azal" futbol komandasının yarımmüdafiəçisidir.
Milli yığmada
thumb|Eşqin Quliyev gənclərdən ibarət Azərbaycan müilli yığmasının tərkibində (21 yaşa qədər) 10 №li oyunçu
E.Quliyev 17 yaşa qədər yeniyetmələrdən və 19 yaşa qədər gənclərdən ) ibarət Azərbaycan milli yığmalarının oyunlarında iştirak etmişdir.
2008-ci ilin noyabr ayında Eşqin Quliyev, Azərbaycan - Albaniya yığma komandaları arasında keçirilən yoldaşlıq görüşündə əsas heyətə dəvət edilmiş, lakin xəstəliyi ilə əlaqədar bu oyunda iştirak etməmişdir. .
Typhlodromus kykladiticus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Pyotr Aqarunov
Aqarunov Pyotr Rafail oğlu — Tacikistan Kinematoqrafçıları İttifaqının katibi.
Həyatı
Pyotr Aqarunov 1930-cu ildə Quba rayonunda anadan olub. O, Ümumittifaq Dövlət Kinematoqrafiya Məktəbini, həmçinin Teatr İnstitutunu bitirib. 1960-cı ildə isə Dərbənd Xalq Dağ Yəhudiləri Teatrını yaradıb və bu teatrın direktoru olub. Bu teatrda "Pəri xanım", "Aşıq Qərib", "Əsli və Kərəm", "Leyli və Məcnun", "Arşın mal alan" kimi tamaşalar dağ yəhudilərinin dilində oynanılıb. P.Aqarunov həmçinin "Azərbaycanfilm"də çalışıb, daha sonra isə Tacikistanda fəaliyyət göstərib və orada Tacikistan Kinematoqrafçıları İttifaqının katibi seçilib. O, 150-dən çox sənədli, musiqili telefilmin direktoru və redaktoru, dörd tammetrajlı bədii filmin direktor müavini olub. Aqarunov "SSRİ Dövlət Teleradiosunun əla işçisi" nişanı ilə təltif edilib. 1995-ci ilin martında isə İsrailə repatriasiya olunub.
P.Aqarunov son otuz illik fəaliyyəti ərzində dağ yəhudilərinin tanınmış nümayəndələri - alimlər, yazıçılar, dövlət mükafatçıları, istehsal sahələrinin rəhbərləri və digərləri, onların yaradıcı fəaliyyətləri haqqında məlumatlar toplayıb. Bu çətin iş, Aqarunovun belə xeyirxah əməyi onun doğma xalqının imicinin yüksəlməsində mühüm rol oynayıb. Çoxlu alimlər, müxbirlər, dağ yəhudiləri haqqında müxtəlif kitab müəllifləri onun dəyərli məlumat mənbəyindən uğurla yararlanıblar. Aqarunov ömrünün son illərində "Kafkazskaya qazeta" redaksiyasının işinə ən aktiv şəkildə qatılıb. Onun oğlu - babasının adını daşıyan Rafail Aqarunov isə atasının işlərini davam etdirmək və ideyalarını həyata keçirmək əzmindədir.
Varlıq (jurnal, İran)
Varlıq (ərəb qrafikası ilə: وارلیق) — İranda 1979-cu ildən 3 ayda bir dəfə dərc edilən jurnal. Azərbaycan və fars dillərində çıxır.
Haqqında
"Varlıq" İranda 1979-cu il islam inqilabından sonra, vətəndaşlara ana dilində jurnal nəşr etdirmək icazəsindən sonra yaradılmışdır. Jurnalın işıq üzü görməsində xüsusilə Cavad Heyətin böyük rolu olmuşdur. Cavad Heyət bütün ömrü boyu jurnalı şəxsi vəsaiti hesabına nəşr etdirib.
Yazıların 80 %-i Azərbaycan dilində, 20 %-i isə fars dilindədir. Bütün İran cəmiyyətinə hesablanan məqalələr fars dilində verilir. Dərgidə Azərbaycanın müdafiəsi, Qarabağ problemi ilə bağlı məqalələr də yer alır. "Varlıq" jurnalı İranda tanınan və ciddi oxunan nəşrlərdəndir.
Jurnalın redaksiya heyətində Cənubi Azərbaycan poeziyası və ədəbiyyatının görkəmli nümayənədlərindən sayılan Professor Həmid Nitqi, Məmmədəli Fərzanə, Kərim Sönməz, Həsən Məcidzadə Savalan, Mənzuri Xamneyi, Səməd Sərdariniya, və Qulamhüseyn Beqdeli kimi tanınmış qələm sahibləri təmsil olunurdular.
Mövzular
Bu jurnal mədəniyyət və elmi-tarixi mövzularda çıxır, Azərbaycan dilinin və ədəbiyyatının problemləri mövzusunda maraqlı yazılar çap edirdi.
Cavad Heyətin ölümündən sonra fəaliyyəti
2014-cü ildə Cavad Heyət dünyasını dəyişdikdən sonra vəsiyyətinə əsasən jurnala onun mənəvi varisi, Ankara Universitetinin müəllimi, türkoloq Rza Heyət başçılıq edir.
Tumurcuq jurnalının nəşri
2016-cı ildən etibarən Rza Heyətin başçılığı ilə çıxan üçüncü Varlıq dərgisi ilə bərabər uşaqlar üçün 3 aydan bir "Tomurcuq" (tumurcuq) adlı əlavə jurnal nəşr edilir. Jurnalın nəşri ilə bağlı Rza Heyətin dedikləri:
Ədil xan
Ədilxan İlisulu — XIX əsrin sonu və XX əsrin əvvəllərində yaşamış Gəncə və Şəki mahallarının məşhur zadəganlarından biri, Sultanovlar (V) nəslinin nümayəndəsi.
Həyatı
Şəkinin Daşüz camışşılıq sovxozu Ədilxanın könüllü olaraq sovet hökumətinə təhvil verdiyi atçılıq zavodunun bazasında yaradılmışdır.Ədilxanın ilxılarından qalmış dilboz atlar həmin sovxozun bir şöbəsi kimi saxlanilmış və bir qayda olaraq yarışlarda iştirak etmişlər.
İşikava prefekturası
İşikava prefekturası ( Ishikawa ken) — Yaponiyanın Honşu adasında yerləşən Çubu regionunda prefektura.
Həzrəti Əli məscidi (İçərişəhər)
Haqqında
192px|thumb|left|Həzrəti Əli məscidində Məhərrəmlik dini mərasimi Orta əsr karvan ticarət yolu üzərində yerləşən məscid XVII əsrin əvvəllərində inşa edilmişdir. Planda kvadrat formalı olub mərkəzi günbəzlidir. Cənub divarında stalaktit yaruslu mehrabı var.
Dövrün görkəmli şəxsiyyətlərindən biri olmuş Seyid Yahya Murtuza bu məscidi öz şəxsi vəsaiti hesabına tikdirmişdir. O, dini ruhani xadim kimi, məsciddə axund olaraq fəaliyyət göstərmişdir. Vəsiyyətinə görə dünyasını dəyişdikdən sonra məscidin həyətində dəfn edilib. Hal-hazırda qəbri məscidin giriş qapısının yanında yerləşir.
Məscid Azərbaycan SSR dövründə dülgər emalatxanası kimi fəaliyyət göstərmişdir.
1990-cı illərdən sonra İçərişəhər Cümə məscidinin tabeçliyinə verilən məsciddə hal-hazırda Həzrəti Məhəmməd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Moyon Çur xaqan
Moyon Çur xaqan () — 747-ci ildən 759-cu ilədək Uyğur xaqanlığının xaqanı.
Həyatı
716-cı ildə doğulmuşdur. İlk dövrləri haqda məlumat yoxdur. 747-ci ildə Qutluq Bilgə Kül xaqan ölüncə yerinə oğlu Tay Bilgə Tutuk yabqu təyin olunsa da, Moyon Çur qardaşını devirərək xaqan oldu. O, qardaşının tərəfini tutan Qırğız, Çik, Səkkiz Oğuz və Doqquz Tatar kimi Türk boylarını itaət altına alaraq, dövlət nüfuzunu gücləndirdi. Digər yandan yenə bu dövrdə, cənubdakı Beş-balıq, Kuça və Qaraşar kimi zəngin taxıl və ticarət şəhərləri də Uyğur təsirinə düşmüşdü. Turfan bölgəsi ilə Uyğurlar arasındaki münasibətlər də, yenə bu dövrdən etibarən başlamış oldu. Moyon Çur xaqanın önəmli işlərindən biri də, onun zamanında, Uyğurlar arasında şəhərləşmə, oturaqlaşma işlərinə başlamasıdır. Digər yandan eyni xaqan, geMoyonə güclənməkdə olan Tibet təhlikəsini sezərək onlara qarşı cəbhə aldı. İmperatorun istəyinə görə, Çində böyük bir təhlikə yaradan An Luşan adlı yarı-türk əsilli bir sərkərdənin üsyanının yatırılmasına yardım etmişdir. Bu yardım sonunda aparılan müqavilə ilə Uyğur tacirlərinə Çin qapıları da açılmış oldu.
xaqanın Şinə-usu gölü yaxınında tapılmış, Göytürk yazısı ilə yazılmış olan, uyğurca bir kitabəsi var. Bu kitabədə xaqan olaraq etdiyi işlərdən bəhs olunuMoyon an Çur xaqanın ölümündən sonre yərinə oğlu İdigən xaqan oldu.
Moyon Çur və çinlilər
756-cı ildə An Luşan adlı bir sərkərdə üsyan qaldırıb Tan sülaləsinə məxsus hakimiyyəti ələ aldı. Hakimiyyətdən uzaqlaşdırılan Çin imperatoru uyğurlardan kömək istədi. Çinə sahib olmaq arzusunda olan Moyon Çur xaqan böyük qüvvə ilə Çinin paytaxtını ələ keçirərək, imperatorun hakimiyyətini bərpa etdi. Moyon Çur Çin imperatorunun qızı ilə evlənərək, əlaqələri daha da möhkəmləndirdi. Əldə edilmiş razılığa görə çinlilər uyğurlara 20 min top ipək verməli oldular. Lakin çox çəkmədi ki, uyğurlarla çinlilər arasında münasibət pisləşdi. 757-ci ildə onların arasında baş vermiş döyüşlərdə çinlilər ağır itki verdilər və yenidən uyğurlardan asılılığı qəbul etmək məcburiyyətində qaldılar.
Vedi gəvəni
(Astragalus vedicus) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Cənubi Zaqafqaziya endemidir. Qafqazda, Azərbaycanda təbii halda yayılmışdır.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 10-35 sm, düz, yuxarı qalxan budaqlı, zəif şaxələnmiş, yarpağını tökən kolcuqdur. Yarpağı cüt, nazik, narıncı-qırmızı, ucu biz, ətli, uzunluğu 4-6 sm, tükcüklü, ellipsvaridir. Yarpaqaltlıqları neştərvari, kənarı kirpikli. 6-12 cüt ellipsvari yarpaqcıqlardan ibarətdir. Çiçəkləri yarpaqcıqların qoltuğunda 5-10-u bir yerdə yerləşib, diametri 2-3 sm, şarşəkilli çiçək qrupu əmələ gətirir. Kasacığı uzun tükcüklərlə örtülmüşdür; dişcikləri tükcüklü, borucuqdan uzundur. Çiçək tacı açıq çəhrayıdır; yelkənciyi kasacıqdan uzun, qulaqlı deyil, tədricən daralır. Üzərində nazik, yaşıl, 8 sm-ə qədər uzunluqda tikanları vardır. Paxlası az keçəvari, birtoxumludur. İyun-iyul aylarında çiçəkləyir. Toxumla çoxalır.
Ekologiyası
Dağların aşağı zolağında, dəniz səviyyəsindən 800-1000 m hündürlükdə, daşlı yerlərdə bitir. Dağlıq bölgələrdə açıq sahələrdə, çınqıllı, daşlı qayalarda bitir.
Azərbaycanda yayılması
Naxçıvan, Ordubad və Qarabağda yabanı halda bitir. Nadir bitkidir, Azərbaycanın "Qırmızı kitab"ına daxil edilməsi məqsədyönlüdür.
Mənbə
Azərbaycan Dendroflorası III cild-Bakı:"Elm",2016,400 səh. T.S.Məmmədov
Moris Tiye
Moris Tiye — fransız güləşçi, poliqlot, "Şrek" cizgi filminin əsas qəhrəmanının prototipi.
Həyatı
Moris Tiye 1903-cü il 23 oktyabrda Rusiyada, Uralda fransız ailəsində anadan olub. Anası müəllimə, atası dəmiryolunda mühəndis işləyib. Kiçik yaşlarında atası dünyasını dəyişir. Rusiyada 1917-ci il inqilabından sonra Tiye anası ilə birlikdə Rusiyanı tərk edir və Fransaya, Reyms bölgəsinə yerləşirlər. Tiye 17 yaşından sonra qəribə xəstəliyə yoluxur. Həkimlər ona "akromeqaliya" diaqnozu qoyurlar. Bu xəstəlik sümüklərin böyüməsinə səbəb olan nadir xəstəliklərdəndir. Belə ki, Tiyenin boyu 170 sm olduğu halda, çəkisi 122 kq idi.
Gəncliyində Tiye uğurlu reqbi oyunçusu idi. 1926-da İngiltərə Kralı V Corc adına mükafatı qazanmışdı. Tiye hüquqşünas olmaq istəyirdi. Buna görə Fransada Tuluza Universitetinin Hüquq fakultəsinə qəbul olur. Sonra xəstəliyi ilə əlaqədar olaraq hüquq karyerasını yarımçıq qoymalı olur.
"Bəlkə də belə bir üz ilə mən vəkil ola bilərdim, lakin mənim səsim eşşək nəriltisi kimidir. Buna qulaq asmaq sadəcə mümkün deyil. Buna görə mən Fransız Donanmasına getdim" — ''Lowell Sun Newspaper qəzetinə müsahibəsi. ABŞ, 8 aprel 1943-cü il''
Tiye Universiteti tərk etdikdən sonra 5 il Fransız Donanmasında xidmət edir.
"Gəmi heyəti üzvləri məni meymuna oxşadırdılar və mən bundan çox məyus olurdum. Bu kimin xoşuna gələr? Lağa qoyulmaqdan qurtulmaq üçün boş vaxtlarımı sahildə keçirirdim. Orada yaşayan əhali mənim görünüşümdən çox narahat idi" Look Magazine jurnalı 25 aprel 1950-ci il
Tiye 4 sentyabr 1954-cü ildə ürək xəstəliyindən vəfat edib.
Peşəkar kariyerası
1937-ci ilin fevralında Sinqapurda Karl Podjello ilə tanış olur. Podjello profesional güləşçi idi. o Tiyedə bu idmana maraq oyadır. Onlar məşq eləmək üçün Parisə köçürlər. Tiye İkinci dünya müharibəsi başlayana kimi Fransa və İngiltərədə döyüşlər keçirir. Müharibə ilə əlaqədar onlar 1939-da ABŞ-yə köçürlər.
1940-da Massaçuests Ştatı, Bostonda "Fransız mələyi" ləqəbi ilə döyüşlər keçirməyə başlayır. Bostonda onun döyüşlərinə maraq artır. 1940-cı ilin may ayında Tiye Boston ağırçəkililər çempionatının qalibi olur və bu ünvanı 1942-yə qədər qoruyur. 1942-nin əvvəllərində Monreal ağırçəkililər çempionatının qalibi olur. Bostonda yenidən 1944-də qələbə qazanır. Fasiləsiz 19 ay heç bir döyüşdə məğlub olmamış və "məğlubedilməz" ləqəbini almışdır.
Onun uğurlarından sonra bir neçə "mələk" ləqəbli güləşçilər peyda olur. Bunlara Toni Encelo ("rus mələyi"), Cek Raş ("kanadalı mələk"), Vladislav Tulin ("polşalı mələk"), Klayv Uelş ("irlandiyalı mələk"), Cek Folk ("qızıl mələk"), Cil Querro ("qara mələk") və başqalarını misal göstərmək olar.
Antropomorfizm
Antropomorfizm  ( insan, forma) — insana xas olan xassə və xüsusiyyətlərin xarici təbiət qüvvələrinə və başqa varlıqlara aid edilməsi.
Hələ Ksenofan antropomorfizmdə dinin xüsusiyyətini görmüşdür. Dində antropomorfizmin əhəmiyyətini Feyerbax daha dərin və daha dolğun göstərmişdir. Antropomorfizm animizm, totemizmlə bağlıdır və müasir dinlərin əksəriyyətinə məxsusdur.
Antropomorfizm iudaizmdə
Başda Tanax olmaqla yəhudi yazılarında antropomorfizmlərə tez-tez rast gəlinir. Lakin iudaizmin təməl inancı Allahı maddi bir formada təsəvvür etməyin imkansızlığı əsasında qurulmuşdur. Odur ki, iudaizmdə antropomorfizmlərə münasibət onların necə qəbul edilməyindən asılıdır: sadəcə olaraq Allahın insanlaşdırılması kimi antropomorfizm yolverilməzdir; ruhani varlığın obrazlar vasitəsilə estetik qavranılması üçün istifadə olunan antropomorfizm isə məqbul sayılmaqdadır.
Tanaxda Allahın maddi bir obrazla təsvir edildiyinə dair heç bir şəhadət yoxdur. Ümumiyyətlə, "Allahın üzü", "Allahın əlləri", "Allah gördü" kimi antropomirfizmlər sadəcə olaraq ədəbi üsullar kimi qəbul edilir.
Antropomorfizm xristianlıqda
Xristianlıqda antropomorfizmlər ələlxüsus İsa Məsihin məsəllərində işlənmişdir. Bibliya əzəldən var Olanın hədsiz, təsvirolunmaz və dərkedilməz təbiətini birmənalı şəkildə öyrədir. Təsvirolunmaz gerçəklikləri izah etmək üçün müxtəlif məcazlardan, o cümlədən antropomorfizmlərdən də geniş istifadə olunur. Antropomorfizmlərin məqsədi, insanları yaradan və yaşadan Allahın şəxsiyyətsiz, uzaq, soyuq bir mütləq Varlıq deyil, insanın həyatı ilə maraqlanan "yaşayan Allah" olduğunu göstərməkdir. Bibliyanın insanın "Allahın surətində" yarandığını öyrətməsi peyğəmbər, həvari və digər müqəddəs müəlliflərin Allah-Taaladan bəhs edərkən antropomorfizmlərdən istifadə etmələrinə əsas verir.
Allaha "səmavi Atamız" və İsaya "Allahın Oğlu" deyərək, xristianlar sözlə ifadə edilməyən gerçəklikləri antropomorfik obrazlarla ifadə edirlər.
Antropomorfizm islamda
Müsəlmanlar ənənəvi olaraq Allahın vizual şəkildə təsəvvür edilə bilməyəcəyinə etiqad edirlər. Qurani Kərimdə "Allahın üzü", "Allahın gözləri" kimi bir sıra antropomorfizmlərə rast gəlinir. Bütün bunlar müsəlmanların əksəriyyəti tərəfindən məcazi mənada obrazlı ifadələr kimi qəbul olunur.
Allahı insan keyfiyyətləri ilə təsəvvür edən yeganə müsəlman məzhəbi müşəbbihilər olmuşdur. Müşəbbihilər müsəlmanların ənənəvi dünyagörüşündən fərqli olaraq, Allahı Onun yaratdıqlarına aid sifətlərlə təsəvvür edirdilər. Ortodoksal müsəlmanlar müşəbbihiliyi tənqid edib və Allahın diri, qüdrətli, bilikli və s. olması kimi İlahi sifətlər haqqında danışılanda, bunların heç də insandakı kimi təsəvvür edilə bilməyəcəyini təsdiq ediblər. Bu kimi antropomorfizmlər İlahi kitabda yalnız insanın düşüncəsi səviyyəsində təqdim olunmuşdur. Bunların həqiqi mahiyyəti isə dərkedilməzdir. Başqa sözlə, İslam ənənəçilərinə görə, Allahın diriliyi, biliyi, yaxud qüdrəti insanın analoji keyfiyyətləri ilə eyni deyildir.
Xarici keçidlər
Vikipediyada "Müşəbbihilər" məqaləsi
Parafin disperqatorları
Parafin disperqatorları soyuq şəraitdə saxlanma zamanı tərkibində depressor aşqarları olan yanacaqların təbəqələşməsinin qarşısını almaq üçün nəzərdə tutulmuşdur.
Ümumi məlumat
Artıq qeyd olunub ki, bu şəraitdə yanacaqda iki faza əmələ gəlir: açıq rəngli üst təbəqə və parafinlərlə zəngin bulanıq təbəqə. Hər iki təbəqə hərəkətlidir, lakin yanacaq üstdən götürülürsə, mühərriyin işə salınması və işləməsi (bu hissədə yanacağın setan ədədinin az ola bilməsinə baxmayaraq) normal olur. Əgər yanacaq alt hissədən götürülürsə mühərrik işə düşmür və ya düzgün işləmir. Disperqatorlar təbəqələşmənin qarşısını ala bilər. Bundan əlavə parafin disperqatorlarının özlərinin donma temperaturuna az təsir etməsinə baxmayaraq, onlar depressorların effektiv qatılığını 1,5 dəfə azaltmağa imkan verir.
Qeyd etmək lazımdır ki, parafin disperqatorları nisbətən yeni növ aşqarlardır. Bu aşqarların yaradılması haqqında ilk dəfə olaraq Exxon Chem.şirkəti 1989-cu ildə məlumat vermişdi. Disperqatorların depressor aşqarlarla kompozisiyalarının üstünlükləri və nöqsanları az tədqiq olunmuşdur. N.N.Xvostenkonun apardığı bir sıra tədqiqatlara görə depressor və disperqator, eləcə də onların kompozisiyada nisbəti düzgün seçildikdə yanacaqların stabilliyi uzun müddətə artırıla bilər.
Təsir prinsipi
Parafin disperqatorları ilk dəfə işlənib hazırlanarkən belə bir ideyadan istifadə olunmuşdu: əmələ gələn  kristalların səthində elektrik yükü yaradılır ki, onun da hesabına kristallar bir-birindən uzaqlaşır və daha iri topa əmələ gəlmir. Bu məqsədlə aşqar molekullarına uyğun funksioanl qruplar, məsələn aminlər daxil edilir. Parafin disperqatorlarıının təsir mexanizmi haqqında ətraflı məlumat yoxdur. Bundan əlavə bir çox disperqatorların tərkibi istehsalçılar tərəfindən məxfi saxlanılır.
Effektlilik göstəriciləri
Sedimentasiya davamlılığı aşağı temperaturlarda saxlanma zamanı yanacağın təbəqələşmə qabiliyyətini göstərir. Onu ВНИИНП üsulu ilə təyin etmək olar. Üsula görə yanacağın 100 sm 3 ölçülü silindrdə 12 saat ərzində -10°С temperaturda saxlanması zamanı alt təbəqənin  həcmi ölçülür. Bu təbəqə nə qədər az olsa, təbəqələşmə bir o qədər geç gedir və davamlılıq bir o qədər yüksək olur.
Çeşid
Rusiyada bir neçə xarici parafin disperqatoru tədqiq olunmuş və tətbiqinə icazə veilmişdir. Bu aşqarların dəqiq tərkibi məlum deyil. Bu aşqarlar depressorlarla kompozisiyada istifadə olunur, eyni zamanda müəyyən olunmuşdur ki, hər yanacaq növü üçün depressor-disperqator kompozisiyasının arzuolunan effektin müşahidə edildiyi  optimal qatılığı var.Məsələn, yalnız Keroflux-3283 + Keroflux-3217 kompozisiyası soyuq şəraitdə ДЗп-15/-25 yanacağının saxlanması zamanı əmələ gəlmiş aşağı təbəqənin son filtrlənmə temperaturuna müsbət təsir göstərmişdir. Keroflux-5486 + Keroflux-3217 kompozisiyasının iştirakı ilə effekt müşahidə olunmamış, Keroflux-3283 + Keroflux-3480 kompozisiyası antoqonizmə səbəb olmuşdur.
Mənbə
А.М.Данилов. Применение присадок в топливах.Санкт-Петербург: Химиздат, 2010
O filminin qazandığı mükafatların siyahısı
O — rejissor və ssenarist Spayk Consun romantik dram və elmi fantastika janrında 2013-cü ildə çəkdiyi ABŞ filmidir. Filmin musiqisi Arcade Fire qrupunun üzvləri Uill Batler və Ouen Pallett tərəfindən yazılıb. Filmin operatoru Hoyte van Hoytemadır. Film Spayk Consun ssenari müəllifi kimi debüt işidir. Baş rollarında Xoakin Feniks, Skarlet Yohansson, Emi Adams, Runi Mara və Oliviya Vayldın çəkildiyi film — Feniksin canlandırdığı Teodor Tuomblinin, Yohanssonun səsləndirdiyi Samanta adlı süni zəkaya malik əməliyyat sisteminə aşiq olmasından və cütlük arasında yaşanan münasibətdən bəhs edir.
Filmin ilk nümayişi 12 oktyabr 2013-cü ildə Nyu-York Film Festivalında həyata keçirilib. Film 18 dekabr 2013-cü ildə "Warner Bros Pictures" tərəfindən Amerika Birləşmiş Ştatlarında məhdud nümayiş çərçivəsində, cəmi altı kinoteatrda nümayiş olunub. 10 yanvar 2014-cü ildə isə film geniş kütləyə təqdim edilmiş və ölkə ərazisində 17 həftə ərzində nümayiş olunmuşdur. İstehsal büdcəsi 23 milyon dollardan bir qədər çox olan film, dünya miqyasında $47,4 milyon dollar gəlir gətirib. Film Rotten Tomatoes-da 94%, Metacritic-də isə 100 baldan 90-nı qazanmağı bacarmış və aralarında ilin ən yaxşı filmi kimi qiymətləndirənlərin də olduğu bəzi tənqidçilər tərəfindən ilin ən yaxşı filmləri sırasında göstərilmişdir.
Film müxtəlif tədbirlərin fərqli kateqoriyalarında mükafatlar qazanmış və bir çox nominasiyalarda namizəd göstərilmişdir. 86-cı Oskar mükafatlarının təqdim edilməsi mərasimində film "Ən yaxşı film" kateqoriyası da daxil olmaqla, ümumilikdə beş kateqoriyada mükafata namizəd göstərilmişdir. Filmin rejissoru Spayk Cons "Ən Yaxşı Orijinal Ssenari" nominasiyasında "Oskar"a layiq görülmüşdür. Cons bundan əlavə 71-ci Qızıl Qlobus, 66-cı Amerika Yazıçılar Gildiyası, 19-cu Tənqidçilərin Seçimi Mükafatı və 40-cı Saturn mükafatlarında da ssenari kateqoriyasında mükafata layiq görülmüşdür. Amerika Film İnstitutu bu ekran əsərini ilin ən yaxşı on filmi siyahısına daxil etmişdir.
Ceyran Bayramova
Ceyran Şirin qızı Bayramova — Azərbaycanda qadın hərəkatının veteranı. Şərqdə ilk dəfə olaraq öz mənzilində qadınlar klubu yaratmışdır, iki dəfə Lenin ordeni, "Oktyabr inqilabı" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Bioqrafiya
Bakıda Əli Bayramlı adına klubun açılmasında böyük rolu olub. 1929-cu ildə Bakıda Azərbaycan qadınların birinci qurultayında iştirak edib. Azərbaycanın ictimai-siyasi həyatında fəal iştirak etmiş, Azərb. qadınlarının 1-ci qurultayının keçirilməsində böyük rol oynamışdır. 1930-cu illərdə repressiyaya məruz qalmış, Sibirə sürgün edilmişdir. 1956 ildə bəraət almış, Bakıya qayıtdıqdan sonra yenidən ictimai-siyasi həyata qatılmışdır.
Həyat yoldaşı Oruc Bayramov 1935-ci ildə XDİK tərəfindən əksinqilabi təbliğat aparmaqda günahlandırılaraq həbs edilmiş, 1937-ci il 31 iyul tarixdə güllələnməyə məhkum olunmuşdur. SSRİ MİK-nin 4 iyul 1934-cü il qərarı əsas tutularaq Ceyran Bayramova "Vətən xaini"nin həyat yoldaşı kimi SSRİ XDİK Xüsusi Müşavirəsinin 8 sentyabr 1937-ci il qərarı ilə cəzasını islah-əmək düşərgəsində çəkməklə 8 il müddətinə azadlıqdan mərhum edilmiş və Qazaxstanın Akmolinski həbs düşərgəsinə göndərilmişdir. Həbs edilərkən ailə tərkibi aşağıdakılardan ibarət olmuşdur: oğlu — Bayramov Əli — 13 yaş, Bayramov Fərid — 11 yaş, Bayramov Aydın — 9 yaş, qızı — Bayramova Nazilə — 3 yaşında. Azərbaycan SSR Ali Məhkəməsinin Cinayət İşləri üzrə Məhkəmə Kollegiyasının 14 dekabr 1955-ci il tarixli qərarına əsasən Bayramova Ceyran Şirin qızına bəraət verilmişdir.
Bakıya qayıtdıqdan sonra yenidən ictimai-siyasi həyata qatılmışdır. iki dəfə Lenin ordeni, "Oktyabr inqilabı" ordeni ilə təltif edilmişdir.
1987-ci ildə vəfat etmişdir.
Hostel
thumb|[[Yaponiyada gənclər üçün hostel]]
Hostel — qonaqları qısa və ya uzun müddətli yaşayış ilə təmin edən Avropada yaşayış sistemi. Bir qayda olaraq, otaqda əlavə imkanlar olmayan bir yataqxana. Şəhər yataqxanaları bura aid edilir, hansı ki, ümumi yerləşməyə malikdir.
Səməd Vurğun (film, 1958)
Məzmun
Film görkəmli Azərbaycan şairi Səməd Vurğunun yaradıcılığından bəhs edir.
Film haqqında
Film ilk televiziya sənədli filmidir.
Səmum
Səmum (سموم) — Ərəbistan yarımadasının səhralarında və Şimali Afrikada böyük qüvvə ilə əsən isti, quru külək.
Səmum əsəndə havaya qalxan narın qum və toz temperaturun daha da yüksək olmasına (50 °S), eləcə də havanın rütübətliyinin aşağı düşməsinə (10%) səbəb olur.
Typhlodromus laurae
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Lazarev burnu (Sevastopol)
Lazarev burnu — Krım yarımadasında, Sevastopol buxtasının cənubunda yereləşən burun. Burun Korabelnaya buxtasını, Yujnaya buxtasından ayırır. Burun dənizçi, admiral, Rusiya İmperiyasının Qaradəniz donanmasının komandanı (1834—1851), Antarktidanı ilk dəfə kəşf edəmnlərdən biri olmuş Mixail Lazaryevin şərəfinə adlandırılmışdır. Burunda Sevastopol dəniz zavodu (1783) və M. V. Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin filialı yerləşir. Filialı Lazarev kazarmalarında fəaliyyətdədir. 1867-ci ildə isə Mixail Lazaryevə abidə qoyulsa da həmin abidə 1928-ci ildə sökülmüşdür. Onun yenidən bərpası planlaşdırılır.
Suyta
Suyta — Yaponiyanın Kansai regionunda yerləşən Osaka prefekturasında şəhər.
Astragalus nutans
(Astragalus nutans) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Altay-Sayan regionu
alt=Physical map (Altay, Sayan, Baikal, Mongolian Altai)|thumb|335x335px|Fiziki xəritə (Altay, Sayan, Baykal və Monqol Altayı) Altay-Sayan regionu — İç Asiyanın Rusiya, Çin, Monqolustan və Qazaxıstanın birləşdiyi yerdə, Altay və Sayan dağlarına yaxın yerləşən regionu. Regionun bioloji, landşaft, tarixi, mədəni və dini müxtəlifliyi unikaldır. Regionda 317-si endemik olan 700 nəsli kəsilməkdə olan və ya nadir növ də daxil olmaqla 3 726 növ bitki qeydə alınmışdır. Faunaya isə 680 növdən ibarətdir ki, onların da 6%-i endemikdir. Ərazinin ekosistemi son buz dövründən bəri demək olar ki, dəyişməz qalıb və faunası sayqak, baykal suitisi və qar bəbiri də daxil olmaqla nəsli kəsilməkdə olan bəzi növləri ehtiva edir. Bu səbəbdən region davam edən ətraf mühitin mühafizəsi üzrə beynəlxalq və regional təşəbbüslərin diqqət mərkəzindədir. Ərazi həm də mədəni cəhətdən müxtəlifdir: dörd dil qrupu (rus, monqol, sinit və türk, həmçinin əvvəllər samodi və yenisey dili) və ənənəvi torpaqdan istifadə sistemlərini tətbiq edən 20-dən çox yerli etnik qrupa ev sahibliyi edir.
Coğrafiya
Altay-Sayan ekoregionu Altay və Sayan dağlarını ehtiva edir və onlarla eyni adı daşıyır. Altay dağları Rusiya, Çin, Monqolustan və Qazaxıstanın birləşdiyi və İrtış və Ob çaylarının başlanğıcını götürdüyü Şərqi-Mərkəzi Asiyada dağ silsiləsidir. Sayan dağları isə Monqolustanın şimal-qərbi ilə Cənubi Sibir arasında yerləşir.
Altay-Sayan regionunu ümumi sahəsi 1 065 000 kvadrat kilometrdir və ərazisi Rusiya (62%), Monqolustan (29%), Qazaxıstan (5%) və Çinə (4%) aiddir.
Rusiyanın Kemerovo, Novosibirsk və İrkutsk vilayətlərinin bir hissəsi və ya hamısı, Altay və Krasnoyarsk diyarları, Altay, Xakasiya, Tuva və Buryatiya Muxtar Respublikaları, Çinin Sincan-Uyğur Muxtar Rayonunun İli-Qazax Muxtar dairəsi, Qazaxıstanın Şərqi Qazaxıstan vilayəti və Monqolustanın Qovi-Altay, Xovd, Bayan-Ölqiy, Uvs və Zavxan, və Xövsgöl əyalətlərinin bir hissəsi Altay-Sayan regionu ərazisində yerləşir.
Antropologiya
Altay-Sayan regionu 2010-cu ildə yeni insan növü olan Denisovalıların 50 000 illik fosillərinin kəşfi ilə məşhur olan Denis mağarasını ehtiva edir. Bu kəşfdən sonra mağarada neandertal sümükləri və homom sapiens tərəfindən hazırlanmış alətlər də tapılmışdır ki, bu da onu hər üç homininin yaşadığı yeganə yer halına gətirir. Bölgədəki digər qədim arxeoloji ərazi olan Xakasiyadakı Malaya Syya isə eramızdan əvvəl 35 000-ci ilə aid edilir.
Son genetik tədqiqatlar göstərmişdir ki, Amerika qitəsinin bəzi yerli xalqlarının əcdadları qismən cənub Altaylılardır.
Ekologiya və mühafizə
New Scientist-ə görə Altay-Sayan regionundakı məməli populyasiyası yer üzündəki hər hansı digər regionun məməli populyasiyası ilə müqayisədə son buz dövründən bəri ən az dəyişmiş faunadır.
Ekoregionda UNESCO-nun üç əsas ümumdünya irsi obyekti: Altay və Katun təbii qoruqları, Teletskoye gölü, Beluxa dağı və Ukok yaylasından ibarət Altayın Qızıl Dağları; regionun şərq sərhədinin bir hissəsini təşkil edən Baykal gölü və Uvs Nuur hövzəsi yerləşir.
Oşo
Həyatı
Çandra Mohan Racniş 1931-ci ilin 11 dekabrında Hindistanın Madhya Pradeş əyalətinindəki Kuçvada kəndində anadan olmuşdur. Uşaqlıq illərindən etibarən, başqaları tərəfindən verilən məlumatlar və inancları əldə etməkdənsə, həqiqəti özü axtarmaq qərarına gəlmişdir. 21 yaşında universitet təhsilini tamamladı və Jabalpur Universitetində uzun illər fəlsəfə dərsi dedi. Eyni zamanda da bütün Hindistanı gəzib danışmalar etdi, ictimai müzakirələrdə mühafizəkar dini liderlərə meydan oxudu, ənənəvi inancları sorğuladı və həyatın bütün sahələrində insanlarla bir araya gəldi. O, özünü gerçək bir "varoluşçu" olaraq adlandırmışdır. İnanc sistemlərini və müasir insan psixologiyasını anlamaq üçün üfüqünü genişləndirə biləcək tapa bildiyi hər şeyi oxudu.
1960-cı illərin sonu Oşo artıq öz dinamik meditasiyasını təkmilləşdirməyə başlamışdı. Meditasiyanın o rahat düşüncələrsiz halını kəşf edə bilməyi ümid edə bilməsi üçün əvvəlcə keçmişin modası keçmiş üsullarının və günümüzün müasir həyatın gətirdiyi sıxıntıların ağırlığı altında əzilən insanın çox dərin bir ruhi təmizlənmə periodundan keçməsinin şərt olduğunu demişdir.
1970-ci illərin əvvəllərində ilk olaraq Qərbli gənclər Oşodan xəbərdar olmağa başladılar. 1974-cü ildə Hindistanın Pune şəhərinin onun ətrafında bir "kommuna" quruldu. Başlanğıcda Qərbdən gələn tək-tük gənclər get-gedə çoxaldı. Oşo insan şüurunun inkişafının bütün istiqamətləri haqqında mühazirələr dedi. Müasir insanın ruhi axtarışları üçün vacib olan şeylərin əsasını intelektual anlayış içində deyil, şəxsi varoluş təcrübəsi ilə süzdü.
"Mən tamamilə yep-yeni dini şüurun başlanğıcıyam", "Məni keçmişlə əlaqələndirməyin onu xatırlamağa belə dəyməz" deyib. Yaxın tələbələrinə və dünyanın hər yerindəki izləyənlərinə etdiyi mühazirələr 30-dan çox dilə tərcümə olunub, 600 dən çox cild şəklində yayımlanıb.
Oşo 1985-ci ildə köçkünlərin statusu haqqında qanunu pozduğuna görə həbsdə olduğu vaxt 19 yanvar 1990-cı ildə bədənini tərk etdi. Başqa iddialara görə Amerika agentləri tərəfindən zəhərlənərək öldürülüb. Onun Hindistandakı "kommuna"sı meditasiya terapiya və yaradıcılıq proqramlarına qatıla bilmək üçün minlərlə beynəlmiləl qonağı özünə cəlb edərək dünyanın ən böyük ruhi inkişaf mərkəzi olmağı bacardı.
Uşaqlıq və gənclik: 1931–1950
Oşo, Çandra Mohan Jain Hindistanın Madhya Pradesh əyalətinin Raisen rayonunun kiçik kəndi olan Kuçvadada ana tərəfdən nənə, babasının evində anadan olub, parça ticarətçisinin 11 uşağının ən böyükü idi. Taranpanthi Jains olan valideynləri Babulal və Sarasvati Jain ona 7 yaşında ikən ana tərəfdən nənə və babasının yanında yaşamağa icazə verirlər. Bu Oşonun inkişafında əsas təsir idi. ona görə ki, nənəsi onu qayğısız, məhdudiyyətsiz, təhsilsiz öz özlüyünə tərk edərək ona hədsiz azadlıq vermişdi. 7 yaşında olarkən babası ölür və o valideynləri ilə birlikdə yaşamaq üçün Gadarvara ya göndərilir. Oşonun babasının ölümü ona dərindən təsir göstərir. Sonralar öz uşaqlıq rəfiqəsi həm də kuzeni Şaşinin 15 yaşında ölümü bu təsirin onda bütün gənclik dövründə qalmasına səbəb olur. O təhsil aldığı illərdə sözə baxmayan idi, ancaq qabiliyyətli tələbə idi və böyük debatların iştirakçısı kimi şöhrət qazandı. Sonralar Oşo ateist oldu, hypnosis liyə də marağı var idi. O vaxtlar Hindistanda olan azadlıq hərəkatı ilə əlaqədar olaraq Oşo 2 millətçi təşkilata: Hindistan Milli Ordusu na və Rashtriya Swayamsevak Sangh a qoşulur. Buna baxmayaraq təşkilatlarda onun üzvlüyü qısamüddətli oldu, çünki o heç bir xarici intizam, ideologiya, sistemin tərkibində qala bilməzdi.
Universitet illəri və xalqla söhbətləri: 1951–1970
1951-ci ildə, 19 yaşında Cabalpur dakı Hitkarini Kollecində təhsilinə başlayır. Ordakı müəllimi ilə aralarında konfilikt olduqdan sonra onun bu kollecdən getməyi xahiş olunur. Beləliklə, o, Capalpurdakı D. N. Jain kollecinə keçir. Yaxşı tələbə kimi özünü sübut etdikdən sonra imtahanlar istisna olmaqla kollecə getmək məcburiyyəti qalmır. O boş vaxtından yerli qəzetdə bir neçə ay redaktor köməkçisi işləməklə istifadə edir. O Capalpurda Taranpanthi Jain Cəmiyyəti tərəfindən təşkil olunan Sarva Dharma Sammelan da (Bütün inamların görüşü) iştirak edir. O 1951-ci ildən 1968-ci ilə kimi belə söhbətlərdə iştirak edir. O evləndirilmək üçün valideylərinin təyziqinə məruz qalır. Osho sonralar deyir ki, o 21 mart 1953-cü ildə 21 yaşı olanda Cabalpurdakı Devtal bağında ağacın altında oturanda mistik maariflənmə (aydınlanma) yaşayıb.
1955-ci ildə Fəlsəfə üzrə D. N. Jain Kollecindən bakalavr dərəcəsi aldıqdan sonra magistr dərəcəsi almaq üçün Sagar Universitetinə qəbul olur və 1957-ci ildə fəlsəfə üzrə buranı da fərqlənmə ilə bitirir. o tezliklə Raypur Sankiriti Kollecində müəllim işləməyə başlayır. O burada işlədiyi vaxt tələbələrin mənəviyyatına, xarakterinə, dininə təhlükə hesab edildiyindən universitetin vitse kansleri (kansler- rektor kimi bir şey) tərəfindən universitetdən kənarlaşdırılır. 1958-ci ildən Cabalpur Universiteti ndə fəlsəfə üzrə leksiyalar deyir, 1960-cı ildə professor dərəcəsi alır. Məşhur lektor olmuşdu artıq, o özünün keçmiş əyalət təhsilinin əskikliklərinə qalib gələ bilmişdi və onun çox ağıllı bir insan olması onun perləri (onunla eyni vəziyyətdə olanlar) tərəfindən də etiraf edilirdi.
Universitet işinə parelel olaraq o, Acharya Rajneesh (Acharya müəllim, professor mənasında işlədilir; Rajneesh onun uşaqlıqdan əldə etdiyi ləqəb idi) adıyla (ləqəbiylə) Hindistanı gəzir, səyahət edir. Sosializm və Gandh`ın tənqidini verərək mühazirələr deyir. O deyirdi ki, sosializmi ancaq sosialist kasıblığı və Gandhini kasıblığa sitayiş edən irticaçı mazoist kimi təsvir edirdi. O Hindistanın öz geriliyindən qurtulması üçün kapitalizm, elm və müasir texnologiyanın və doğumun məhdudlaşdırılmasının vacib olduğunu deyirdi. O ortodoksal Hindistan dinlərini ölü adlandırdı və onları boş ayinlərlə dolu, lənətin qorxuları və xeyir duaların vədi ilə ardıcıllarına zülm etməsini deyərək onları tənqid etdi. Belə bəyanatları onu mabahisəli birinə çevirdi, dindarlar tərəfindən bəyənilmədi. Amma bir neçə varlı tacir və iş adamlarını onun fikirlərini bəyənir. Həmin adamlar ondan onların mənəvi inkişafları üçün fərdi konsultasiyalar deməsini istəyirlər, beləliklə, o həm ianə alır həm də öz təcrübəsini artırır. 1962-ci ildən 3–10 günlük meditasiya düşərgələrində və 1. meditasiya mərkəzində (Jivan Jagruti Kendra) ətrafındakılara öz təlimlərini öyrətməyə başlayır, sonralar bu meditasiya mərkəzi Life Avakening Movement (Jivan Jagruti Andolan) kimi tanınır. 1966-cı ildə mübahisəli mühazirələr səyahətindən qayıdandan sonra, universitetin tələbinə əsasən oradakı vəzifəsini tərk edir.
1968-ci il mühazirələrini, sonra "From Sex to Super consciousness" (Super şüurdan seksə) adı altında nəşr etdirir. O, seksin cəmiyyətdə daha azad qəbul olunmasına çağırışlarıyla Hindu liderləri tərəfindən və Hindistan mətbuatında "seksual quru" kimi tanınır. 1969-cu ildə bəzi Hindu liderlərinin etirazına baxmayaraq o, ikinci dünya hindu konfransına dəvət edilir, burada o öz ziddiyətlərini yenə deyir ki, "Hər din elə hesab edir ki, həyat mənasızdı və əzablarla doludur və həyata nifrət etməyi öyrədir, bu düzgün din deyil, əsl din həyatdan necə zövq almağı göstərməlidir"
Mumbay: 1970–1974
1970-ci ilin yaz aylarından xalq meditasiyalarında Oşo özünün yeni Dinamik Meditasiya metodunu icra edir. İyun ayının axırlarında o Cabalpurdan Mumbaya gəlir. 26 sentyabr 1970-ci ildə şagirlərinin birinci qrupu olan neo-sansistləri təqdim edir.
Afroterilər
Afroterilər —  infrasinfinə aid heyvan dəstəüstü.
Əvvəllər afroterilərin dəstəustünə ayrılmasının bəzi zooloq və paleontoloqların tənqidinə məruz qalmasına baxmayaraq, 1999-cu ildə molekulyar bioloqlarının tədqiqatları nəticəsində onun dəstəüstünə ayrıldığı təsdiqlənib.
Soyuqbulaq (Ağstafa)
Tarixi
Soyuqbulaq qəsəbəsi Qarayazı düzündədir. Yaşayış məntəqəsi Soyuqbulaq d.y. stansiyası yanında salındığı üçün 1965-ci ildən belə adlanır. D.y. stansiyası isə ərazidəki eyniadlı bulağm admı daşıyır.
Səmaya yönəldilmiş (film, 1975)
Məzmun
Kinolent "Azərneftkimyamontaj" birliyinin 50 illik yubileyinə həsr olunmuşdur.
Film neft və qaz sənayesi üçün böyük qurğular quran fəhlələrin çətin işindən danışır. Filmin çəkilişləri Sov. İKP XXII Qurultayı Adına Zavodda, Xəzər dənizində lentə alınmışdır.
Typhlodromus leptodactylus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
22 oktyabr
1601–1900
thumb|[[Prinston Universiteti]]
1901–cari
thumb|[[Lev Yaşin]]
thumb|[[Şükür Həmidov]]
Həmid Məmmədov
Həmid Cəfər oğlu Məmmədov — tütünçü, Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası üzvü (1951), Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1949).
Həyat və əmək fəaliyyəti
Həmid Məmmədov 3 may 1923-cü ildə Naxçıvan MSSR-in (indiki Kəngərli rayonu) Xok kəndində anadan olmuşdur. Əmək fəaliyyətinə 1941-ci ildə İliç rayonu Əzizbəyov adına sovxozda başlamış, 1977-ci ilə qədər bu soxozda manqabaşçısı, ferma müdiri və briqadir olmuşdur. 1977-ci ildən isə həmin sovxozda sanitar-texnik vəzifəsində işləmişdir. 1951-ci ildən Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası üzvü olmuşdur. 1948-ci ildə tütünçülük sahəsində yüksək əmək göstəricilərinə nail olmuşdur. SSRİ Ali Sovetinin 14 mart 1949-cu il tarixli qanunu ilə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adına layiq görülmüş, "Oraq və Çəkic" medalı və Lenin ordeni, ilə təltif olunmuşdur. Həmid Məmmədov 21 may 1997-ci ildə Şərur rayonunda vəfat etmişdir.
İlqar Nəbiyev
İlqar Nəbiyev (d. 5 iyun 1976, Bakı, Azərbaycan SSR) — Aktyor
Həyatı
İlqar Nəbiyev 1976-cı ildə Bakı şəhərində anadan olub. Gənc yaşlarından “Şən və Hazırcavablar” klubunda “Bakılı Oğlanlar” komandasında çıxış etməyə başlayıb. Onun iştirak etdiyi bu komanda 1992-ci ildə çempion, 1995-ci ildə keçirilən yay kubokunun və XX əsrin ən yaxşı komandaları sırasında birinci olub.2001-ci ildən Tahir İmanovun yaratdığı "Planet Parni iz Baku" KVN teatrında da iştirak edib.Hazırda İlqar Nəbiyev müxtəlif yumoristik layihələr hazırlayır və "Şən və Hazırcavablar klubu" yarışları təşkil edir. "İqra" Yaradıcılıq Birliyinin rəhbəridir.
İlqar Nəbiyev 2000-ci illərdən Milli Məclisdə müxtəlif şöbələrdə, həmçinin beynəlxaq əlaqələr şöbəsində çalışıb.
Həmçinin, İlqar Nəbiyev Azərbaycan-Rusiya parlamentlər arası ikili komissiyanın, MDB Parlament Assambleyasında Azərbaycanın parlamentinin nümayəndə heyətinin katibi vəzifələrində də çalışıb. Dövlət qulluğunun baş müşaviridir. Hazırda Milli Məclisin protokol sektorunun müdiridir.
Xan məscidi (Şəki)
Şəki Xan məscidi — XVIII əsrə aid tarix-memarlıq abidəsi. Azərbaycanın Şəki şəhərində yerləşir.
Məscid, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb.
2019-cu il iyulun 7-də "Xan Sarayı ilə birgə Şəkinin tarixi mərkəzi" UNESCO-nun Ümumdünya İrs Siyahısına daxil edilib. Şəki şəhərinin tarixi mərkəzində yerləşən Şəki Xan məscidi də Ümumdünya İrsinə daxildir.
İlk dövrlər
Məscid hicri təqvimi ilə 1183-cü ildə Şəki xanı Məhəmmədhüseyn xanın sifarişi ilə tikilib. Məscidin tikintisi başa çatdıqdan sonra bu münasibətlə o dövrdə yaşamış şair Hacı Məhəmməd Çələbi Əfəndi Zari 9 beytdən ibarət bir qəzəl yazıb. Və bu qəzəlin içində qapalı maddeyi-tarixlə məscidin tikilmə tarixini göstərib. Bu qəzəllə yanaşı ədəbiyyatşünas Salman Mümtaz "Riyazül-üləma" sözünün də əbcəd hesabı ilə bu məscidin tikilmə tarixi olduğunu bildirib. Hər iki maddeyi-tarix əbcəd hesabı ilə 1183-ə bərabərdir ki, bu da miladi 1769–1770-ci ilə uyğundur.
Salman Mümtazın qeydlərinə görə, məscid əvvəlcə I Cümə məscidi adlandırılıb, 1780-ci ildə Məhəmmədhüseyn xan Hacı Əbdülqadirlə olan döyüşdə yaralanaraq təslim olmağa məcbur olub. Bir həftə əsirlikdə qaldıqdan sonra isə boğdurmaq yolu ilə edam edilib. Onun nəşi isə özünün tikdirdiyi məscidin mehrabının içində dəfn edilib. Bundan sonra məscid Xan məscidi adlanıb.
1853-cü il aprelin 14-də (bir çox mənbələrdə – maddeyi-tarixlərdə: 1842/43) Şəki Xan məscidi Nuxa bazarı ilə birlidə yanıb. Mustafa ağa Şəkixanovnun yazdığına görə o vaxt bazar və Cümə məscidi ilə yanaşı, məscidin ətrafındakı evlər də yanğına məruz qalıblar. Yanğından sonra, Mustafa ağanın atası Kərim ağa Şəkixanov, bu məscidi bərpa etdirməyə başlayıb, lakin dünyasını dəyişdiyinə görə bu işi sona çatdıra bilməyib.