cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Riyaziyyat və Mexanika İnstitutu (Azərbaycan)
Qeyri-harmonik analiz şöbəsi
Qeyri-harmonik analiz şöbəsi Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun şöbəsidir. Rəhbəri: fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, AMEA-nın müxbir üzvü, prof. Bilal T. Bilalov. İşçi sayı: 24 nəfər
Göytürk xaqanlığı
İkinci Göytürk xaqanlığının zəifləməsi və süqutu
Bilgə xaqanın ölümündən sonra dövlətdə qarışıqlıq və üsyanlar baş qaldırdı. Bilgə xaqanın ölümündən Göytürk xaqanlığının dağılmasına qədər olan 11 il ərzində Yollıq xaqan, Bilgə Qutluq xan, Ozmış Teqin xan və Bilgə Qutluq Tenqri xaqan hakimiyyətdə olmuşdu. Onların hakimiyyəti illərində xaqanlıqda Çin təsiri və vətəndaş müharibəsi yenidən artmış, Göytürklərə tabe olan basmıllar, qarluqlar və uyğurlar tabeçilikdən çıxmışdı. Sonuncu Göytürk xaqanı olan Ozmış Teqin xaqan basmıllarla mübarizədə məğlub oldu və həbs olunaraq öldürüldü. Başı Çinə göndərildi. Basmılların rəhbəri "İl etmiş xaqan" adı ilə hökmdar elan olundu. Beləliklə 742-ci ildə Göytürk xaqanlığına Basmıl xaqanlığı son qoydu. Lakin Basmıl dövlətinin də ömrü uzun sürmədi və başqa bir türk dövləti olan Uyğur xaqanlığı tərəfindən son qoyuldu.
İdarəetmə
300px|thumb|[[Azərbaycanın 5 manatlıq əskinasının arxa üzündə Orxon-Yenisey əlifbası və Gül Tegin kitabəsi çap olunub. Kitabədə yazılır: "Türk millətinin adı, sanı yox olmasın deyə, atam Xaqanı və anam Xatunu ucaltmış olan Tanrı, dövlət verən Tanrı, Türk millətinin adı, sanı yox olmasın deyə, məni o taxta oturtdu. Tanrı lütf etdiyi üçün, mən də qutlu olduğum üçün Xaqan oldum".]] Göytürk xaqanlığında mühüm qərarlar qəbul olunarkən, xaqan seçilərkən, insan və heyvanlar sayılarkən Qurultay toplanırdı. Göytürk xaqanlığının başında Xaqan titulu daşıyan hökmdar dayanırdı. Xaqan müharibələr aparmalı, dövlət işlərini qaydaya salmalı, törələrə əməl olunmasına nəzarət etməli və əhalinin ehtiyaclarını qarşılamalı idi. Göytürk xaqanlığının sərhədləri genişləndikcə ölkə şərq və qərb olaraq idarə olunurdu. Bir qayda olaraq Birinci Göytürk xaqanlığı parçalanana qədər qərb şərqdən asılı idi. Xaqanın həyat yoldaşı Xatun titulu daşıyırdı. Xaqandan sonra gələn şəxs Yabqu titulu daşıyırdı. Xaqanlığın qurulduğu ilk illərdə bir yabqu vardı. Sonralar dövlətin sərhədləri genişləndikcə yabquların sayı artdı. İlk hökmdar olan Bumın xaqanın dövründə onun doğma qardaşı olan İstəmi yabqu titulu daşıyırdı. Göytürk şahzadələri Tigin (Tegin) və ya Şad titulu daşıyırdı. Onlar bölgələrə hakim təyin olunur, ordu birliklərini idarə edirdilər. Şahzadələrin həyat yoldaşları Konçuy titulu daşıyırdı. Boy hökmdarları Xan titulu daşıyırdı. Bunlardan başqa Tarxan, Çur, Apa və Tudun kimi yüksək vəzifələr də vardı.
Riyaziyyat və Mexanika İnstitutu (Azərbaycan)
Qeyri-harmonik analiz şöbəsi
Qeyri-harmonik analiz şöbəsi 2002-ci ildə yaradılıb.
Göytürk xaqanlığı
İdarəetmə
Göytürk xaqanlığında dövlət İl adlanırdı. Bilgə xaqan və Kül Tegin abidələrində dövlətin bir hissəsi mənasında Yir-Sub anlayışından istifadə olunur. Göytürklərə görə xalq və torpaq dövləti əmələ gətirən iki önəmli ünsürdü. Göytürk xaqanlığında siyasi iqtidar Qut anlayışı ilə ifadə olunurdu. Qutun sahibi dövlətin də sahibi olurdu. Hakimiyyətin ilahi mənşəli olduğu qəbul olunurdu. Kül Tegin abidəsində bu öz əksini tapmışdı. Göytürk xaqanlığında xalq budun adlanırdı.
Riyaziyyat və Mexanika İnstitutu (Azərbaycan)
Qeyri-harmonik analiz şöbəsi
Əsas fəaliyyət istiqamətləri
Göytürk xaqanlığı
Miras
Göytürk xaqanlığı adında türk sözü işlənən ilk dövlət olduğundan türk tarixində mühüm önəmə sahibdir. Göytürk xaqanlığı Böyük Hun İmperiyası parçalanandan sonra bozqırda yaşayan türk topluluqlarını yenidən bir bayraq altında birləşdirmişdir. Onlardan geriyə qalan yazılı abidələr türklərin yazı mədəniyyətinə sahib olmasını göstərmək baxımından ən dəyərli sübutlar hesab olunur. Xəzər xaqanlığı və Şatoların öz əsaslarını Göytürklərdən götürdüyü qəbul olunmuşdur.
Riyaziyyat və Mexanika İnstitutu (Azərbaycan)
Tətbiqi Riyaziyyat şöbəsi
Tətbiqi Riyaziyyat şöbəsi Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun şöbəsidir. Rəhbəri: fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, prof. Qabil Q. Əliyev. İşçi sayı: 6 nəfər
Göytürk xaqanlığı
Miras
Göytürklər dövründən bugünə Yaradılış və Ergenekon dastanları gəlib çıxmışdır. Həmçinin Göytürk tarixinə aid olan Aşina Cieşeşuay üsyanı və İkinci Göytürk xaqanlığının qurulması çağdaş dövr bədii ədəbiyyatına da təsir göstərmişdir. Belə ki, Hüseyn Nihal Atsız tərəfindən yazılmış olan "Bozqurdların ölümü" və "Bozqurdlar dirilir" əsərləri bu hadisələr əsasında yazılmışdır.
Riyaziyyat və Mexanika İnstitutu (Azərbaycan)
Tətbiqi Riyaziyyat şöbəsi
Tətbiqi Riyaziyyat şöbəsi 2007-ci ildə yaradılıb.
Fəaliyyət istiqamətləri:
Müstəqillik Günü (Pakistan)
Müstəqillik günü (Youm-e Azadi)— Pakistanda hər il avqustun 14-də keçirilən milli bayram. Pakistan 1947-ci ildə Britaniya Hindistanının süqutunun ardından suveren dövlət elan olundu və dövlətin müstəqillik əldə etdiyi bu gün bayram kimi qeyd edilməyə başladı. Pakistan Cənubi Asiyanın şimal-qərb regionların bölgüsü üzrə müstəqil müsəlman dövlətinin yaradılmasına yönələn Pakistan hərəkatının nəticəsində yaranıb. Hərəkat Məhəmməd Əli Cinnahın liderliyi altında Bütün Hindistan Müsəlman Liqası tərəfindən başladılıb. Hadisə Qərbi Pakistan (hal-hazırkı dövrdə Pakistan) və Şərqi Pakistandan (hal-hazırkı dövrdə Banqladeş) ibarət olan Pakistan dominionuna (sonralar Pakistan İslam Respublikası) 1947-ci il Hindistan Müstəqillik Aktına görə Britaniya Hindistanı altında müstəqilliyin verilməsinə gətirib çıxarıb. İslam təqvimində müstəqillik günü müsəlmanlar tərəfindən müqəddəs dəyərləndirilən qədr gecəsi ərəfəsinə Ramazanın 27-ci gününə təsadüf etmişdi.
Müstəqillik günü münasibətilə əsas mərasim prezident və parlament binalarında dalğalanan dövlət bayrağının yerləşdiyi İslamabadda keçirilir. Bunun ardınca dövlət himni səsləndirilir və rəhbərlərin televiziya ilə canlı çıxışları olur. Gün ərzində adi bayram tədbirləri və şənliklərə bayrağın qaldırılması mərasimi, paradlar, mədəni tədbirlər və vətənpərvərlik mahnılarının oxunması daxildir. Mükafatlandırma mərasimlərinin çoxu bu gündə baş tutur. Vətəndaşlar öz evlərinin yuxarısına milli bayrağı qaldırırlar və ya nəqliyyat vasitələri və geyimlərində nəzərə çarpacaq dərəcədə bu bayramı nümayiş etdirirlər.
Arxa plan
225px|thumb|left|Pakistan bəyannaməsi qəbul olunan zaman [[Bütün Hindistan Müsəlman Liqası|Müsəlman Liqasının baş sessiyasında sədrlik edən Cinnah.]]
Pakistanı təşkil edən ərazi tarixi baxımdan XIX əsrin böyük hissəsi boyu Britaniya Hind İmperiyasının bir hissəsi idi. XVII əsrdə Cənubi Asiyada ticarətə başlayıb və şirkətin qaydaları Plessi yaxınlığındakı döyüşdə qələbə qazandıqdan sonra 1757-ci ildən başlayıb. 1857-ci ildə Sipahilər üsyanının ardından 1858-ci ilin Hindistan hökuməti aktı Hindistan yarımqitəsinin böyük hissəsi üzərində birbaşa nəzarətin Britaniya Tacının əlinə keçməsinə gətirib çıxardı. 1905-ci il Benqal bölgüsü və ayrı-ayrı müsəlman dövlətinin yaradılması istiqamətində partiyanın səbəb olduğu hadisələrin kontekstində 1906-cı ildə Dəkkədə Bütün Hindistan Müsəlman Təhsil Konfransı tərəfindən Bütün Hindistan Müsəlman Liqasının əsası qoyuldu.
Birinci dünya müharibəsindən sonrakı dövrdə İngilislər tərəfindən kimi islahatlar keçirildi, ancaq bu da repressiv Rovlatt Aktının qəbulu və Hindistan fəalları tərəfindən idarəetmə üçün sərt çağırışların sübutu idi. Bu dövrün geniş yayılmış narazılığı əməkdaşlıqdan imtina edilməsinə, vətəndaş itaətsizliyinə və bütün ölkə daxilində qeyri-zorakı hərəkatlara təkan verdi. Müstəqil dini zəmində dövlət ideyası 1930-cu ilin dekabrında Müsəlman Liqasının Prezidenti kimi nitq söyləyən Məhəmməd İqbal tərəfindən gətirilib. Üç il sonra, ayrıca dövlət adı kimi "Pakistan" adı Çaudhuri Rəhmət Əli tərəfindən hazırlanmış bəyannamədə irəli sürülüb.
1940-cı illərdə Məhəmməd Əli Cinnahın ən görkəmli lideri olduğu Bütün-Hindistan Müsəlman Liqası tərəfindən idarə edilən müsəlman millətçiliyinin yüksəlişi və Hindistanın müstəqillik hərəkatı gücləndi. 1940-cı illər ərzində Britaniya Hindistanında Müsəlman diasporunun maraqlarını təmin etmək üçün siyasi partiyanın olması, Hindistanın müstəqillik hərəkatı və Cənubi Asiyada müsəlman dövləti kimi Pakistanın yaradılmasının arxasında hərəkətverici qüvvənin inkişaf etdirilməsində həlledici rol oynadı. 1940-cı ilin 22–24 martında Bütün-Hindistan Müsəlman Liqasının üçgünlük ümumi sessiyası zamanı müsəlmanlar üçün müstəqil dövlətin yaradılmasına çağıran Lahor qətnaməsi kimi tanınan formal siyasi bəyanat təqdim olunub.
İstiqlaliyyət
1946-cı ildə Britaniyada Leyboristlər Partiyası çoxsaylı qiyamlar və ikinci dünya müharibəsi kimi hadisələrlə zəifləmişdi. Bundan sonra Britaniya başa düşdü ki, artıq o nə həyəcanların artdığı Britaniya Hindistanına nəzarəti davam etdirmək üçün Britaniya Hindistan ordusunun etibarlılığına, nə də öz ölkəsində beynəlxalq səviyyədə dəstəklə səlahiyyətlərini həyəta keçirməyə malik idi. Hindistanda getdikcə artan üsyanlar üzərində öz nəzarətini davam etdirmək üçün yerli qüvvələrə etibar azalmışdı və buna görə də hökumət Hindistan yarımqitəsində Britaniya idarəsini bitirmək qərarına gəldi. 1946-cı ildə Hindistan Milli Konqresi, dünyəvi partiyası olan vahid dövlət tələb edib. Vahid dövlət ideyası ilə razı olmayan müsəlman əhalisinin əksəriyyəti alternativ kimi ayrıca Pakistan ideyasını vurğulayıb. Hindistan Nazirlər Kabineti Missiyası yerli hökumətlərə mərkəzləşdirilməmiş dövlət təklifi ilə Konqres və Müsəlman Liqası arasında kompromis əldə etməyə çalışmaq üçün göndərilib, ancaq bu tərəflərin hər ikisi tərəfindən rədd edilib və Cənubi Asiyada kütləvi iğtişaşların baş verməsi ilə nəticələnib.
Nəhayət 1947-ci ilin fevralında Baş Nazir Klement Ettli elan etdi ki, Britaniya hökuməti ən geci 1948-ci ilin iyununadək Britaniya Hindistanına tam özünüidarəetmə verəcək. 3 iyun 1947-ci ildə Britaniya hökuməti Britaniya Hindistanının iki müstəqil dövlətə bölünməsi prinsipinin qəbul edildiyini elan etdi. Hökumətlərin davamçısına hakimiyyət statusu veriləcək və şərtşiz olaraq Britaniya Birliyindən çıxmaq hüququ olacaq. Vitse kral Luis Mountbetten səlahiyyətlərin ötürülməsi tarixi kimi ikinci dünya müharibəsində Yaponiyanın təslim olmasının ikinci il dönümünü seçdi. O, Pakistana hakimiyyətin verilməsi mərasiminin tarixi kimi 14 avqustu seçdi, çünki o, həm Hindistan, həm də Pakistanda tədbirlərində iştirak etmək istəyirdi.
Britaniya Hindistanın iki yeni müstəqil dominiona bölünməsini bildirən 1947-ci ilin Hindistan müstəqillik aktı Birləşmiş Krallığın parlamenti tərəfindən qəbul edilib: Hindistan dominionu (sonralar Hindistan Respublikası adlandırıldı) və Pakistan dominionu (sonralar Pakistan İslam Respublikası adlandırıldı). Aktda general-qubernator ofisinin yaradılması, müvafiq təsis yığıncaqlarında tam qanunvericilik səlahiyyətinin verilməsi və yeni yaranmış iki ölkə arasında birgə mülkiyyətin bölünməsi, iki xalq arasında Benqaliya və Pəncab əyalətlərinin bölgüsü üçün mexanizm nəzərdə tutulub. 14 avqust 1947-ci ildə yeni Pakistan dominionu müstəqil oldu və Məhəmməd Əli Cinnah Kəraçidə ilk general-qubernator kimi and içdi. Müstəqillik geniş şəkildə qeyd edilməsi ilə əlamətdar olub, ancaq mühit 1947-ci ildə Pakistanın müstəqilliyinin qeyd edilməsində kommunal iğtişaşlar kimi coşqun qalıb. Aktı sonradan 18 iyul 1947-ci ildə kral sanksiyası qəbul edib.
Müstəqillik günü
Hakimiyyətin təhvil verilməsi avqustun 14-dən 15-nə keçən gecə olmuşdur. 1947-ci ilin Hindistan müstəqillik aktı Pakistan və Hindistanın müstəqillik günü kimi 15 avqustu tanıdı. Aktda deyilir:
Cinnah xalqa ilk dəfə xəbər verən zaman aşağıdakıları bəyan edib:
Ölkənin ilk xatirə poçt markaları 1948-ci ilin iyulunda buraxıldı və müstəqillik günü kimi 15 avqust 1947-ci il göstərildi, lakin sonrakı illərdə 14 avqust müstəqillik günü kimi qəbul edilib. 1947-ci ilin 14–15 avqust gecəsi İslam təqviminə görə müsəlmanların müqəddəs gecə kimi qiymətləndirdikləri 1366-cı ilin Ramazan ayının 27-nə təsadüf edir.
Bayramın qeyd edilməsi
Müstəqillik günü Pakistanda müşahidə olunan altı dövlət bayramından biridir və bütün ölkə miqyasında qeyd edilir. Müstəqillik günü bayram tədbirləri, görüşlər üçün planların hazırlanması və tamamlanması, yerli hökumət tərəfindən hökumət rəsmiləri, diplomatlar və siyasətçilərin iştirakı ilə əyalət paytaxtlarında keçirilir. Avqust ayı başlayan kimi, milli bayraqlar, bayraq ağacı, elanlar və plakatlar, milli qəhrəmanların şəkilləri və digər bayram əşyaların satışı üzrə bütün ölkə ərazisində xüsusi köşklər və mağazalar yaradılır. Nəqliyyat vasitələri, özəl binalar, evlər, küçələr milli bayraq və bayraq ağacları ilə bəzədilir. Müxtəlif təşkilatlar, təhsil müəssisələri və dövlət idarələri müstəqillik gününə yaxınlaşan günlərdə seminarlar, idman yarışları, sosial və mədəni tədbirlər təşkil edir. Kəraçidə bayram üçün kampaniyalar Mazar-e-Kaydda hazırlıq və təmizləmə işlərinə başlayırlar.
Gün ölkə üzrə məscid və dini yerlərdə Pakistanın bütövlüyü, həmrəylik və inkişafı üçün xüsusi xeyir-dua ilə başlayır. Rəsmi bayram tədbirləri İslamabadda təşkil olunur və paytaxtda 31 yaylım atəşindən, əyalət paytaxtlarında isə 21 yaylım atəşindən sonra Parlament evində və Prezident iqamətgahında dövlət bayrağının qaldırılmasından başlayır. Pakistanın prezidenti və Baş Naziri canlı televiziya verilişlərində çıxış edir. Hökumət rəsmiləri və digər siyasi liderlər Pakistanın nailiyyətlərini vurğulayaraq, müxtəlif aksiyalar və tədbirlər zamanı nitqləri ilə çıxış edir, gələcək üçün məqsədləri müəyyənləşdirir və milli qəhrəmanların mübarizəsini və səylərini yüksək qiymətləndirirlər. Milli bayraqlar Kəraçidə Cinnah məqbərəsinə aparan Şara-e-Feysal, Şara-e-Quaiden və Mazar-e-Kayd yolu boyu nümayiş etdirilir. Lahorda 1940-cı ildə Pakistan qətnaməsinin qəbul edildiyi yerdə yerləşən Minar-e-Pakistan Pakistanın yaradılmasında onun əhəmiyyətini göstərmək üçün müstəqillik günü ərəfəsində tam işıqlandırılır.
Milli qəbirüstü abidələrdə qvardiyanın dəyişdirilməsi həyata keçirilir. Ölkə şəhərlərində bayraq qaldırma mərasimi müvafiq seçki dairəsinə üzv olan nazim (bələdiyyə rəisi) tərəfindən həyata keçirilir. Müxtəlif özəl təşkilatlarda mərasimi təşkilatın yüksək rütbəli zabiti tərəfindən aparılır. Pakistan diasporu da dünyanın hər yerində müxtəlif ölkələrdə, xüsusilə də böyük Pakistan icmaların olduğu ölkələrdə müstəqillik gününü qeyd edir.
Təhlükəsizlik tədbirləri
Ölkədə, xüsusilə əsas şəhərlərdə və problemli ərazilərdə təhlükəsizlik tədbirləri müstəqillik günü yaxınlaşdıqca gücləndirilir. Kəşfiyyat və istintaq orqanlarının müxtəlif nümayəndələrinin görüşündən sonra təhlükəsizlik təşkil olunur. Ölkənin paytaxtı kimi həssas ərazilərdə təhlükəsizliyi pozmağa yönəlmiş təhdidləri məhdudlaşdırmaq üçün yüksək xəbərdarlıq elan olunur. Buna baxmayaraq, müstəqillik günündə öz etirazlarının bir hissəsi olaraq tədbirləri boykot edən qiyamçılar tərəfindən hücumlar edilmişdi. 13 avqust 2010-cu ildə ölkə 1600 nəfərin ölümünə və 14 milyon insanın zərər çəkməsinə səbəb olan daşqınlara şahidlik elədi. Nəticədə, ölkə prezidenti həmin il müstəqillik günü ilə bağlı tədbirlərin olmayacağını elan etdi.
Kütləvi mədəniyyətdə
Avqustun əvvəlindən, radio kanallarında vətənpərvərlik mahnısı olan milli naghmay ifa olunur və müxtəlif televiziya proqramlarında Pakistanın nailiyyətlərini, mədəniyyətini, tarixini işıqlandıran verilişlər yayımlanır. Dil Dil Pakistan və Jazba-e-Junoon kimi ölməz vətənpərvərlik mahnıları bütün ölkədə ifa edilir. 1998-ci ildə buraxılan Cinnah filmində Pakistanın müstəqilliyinə aparan hadisələr və Cinnahın həyat yolu ətraflı işıqlandırılır. Pakistanın müstəqilliyi dövründə baş verən hadisələr bir çox ədəbi və elmi əsərlərdə təsvir edilmişdir. Xuşvant Sinqhin Pakistana qatar romanı,, Səadət Həsən Mantonun Toba Tek Sinq qısa hekayəsi, Larri Kollinz və Dominik Lapyerin Gecəyarısı azadlıq və Faiz Əhməd Faizin poetik əsərləri Pakistanın müstəqilliyi ilə əlaqədar hadisələrin xronikasını canlandırır. Mümtaz Müfti tərəfindən yazılmış Əli Pur Ka Aeeli Bataladan Lahora onun ailəsinə çatdırılması hesab olunan tərcümeyi-haldır. Nazim Hicazi tərəfindən yazılmış Khaak aur Khoon (Çirk və Qan) tarixi romanı müstəqillik zamanı Cənubi Asiyada müsəlmanlarının verdiyi qurbanları təsvir edir. Raziya Butt tərəfindən yazılmış Bano romanı əsasında ekranlaşdırılmış Pakistan dram seriyası Dastanda Pakistanın müstəqillik hadisələri və Pakistan hərəkatından bəhs edilir.
1997-ci ilin noyabrında Kriket üzrə 1997 Uills Qızıl Yubiley Turniri müstəqilliyin qızıl yubileyi münasibətilə Lahorda yerləşən Qəddafi Stadionunda keçirilib. Turnirin finalı zamanı Pakistan Kriket İdarə Heyəti onları təsvir edən qızıl medallarla və atlı arabalarla keçirdikləri paradda Pakistanın bütün yaşayan kriket kapitanlarını ehtiramla yad etmişlər. 14 avqust 2004-cü ildə Pakistan 100 m × 160 m ölçülərində dövrün ən böyük bayrağını nümayiş etdirib.
Bulbophyllum micropetaliforme
(Bulbophyllum micropetaliforme) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Müstəqillik Günü (Pakistan)
Kütləvi mədəniyyətdə
2011-ci ildən etibarən Google Pakistanın ana səhifəsi (►google.com.pk) üçün Pakistanın Müstəqillik Günü münasibətilə Pakistanın rəmzləri ilə bəzədilmiş xüsusi doodle hazırlayır. Belə rəmzlərə ulduz və aypara, milli mədəniyyət abidələri və rənglər, bədii təsvirlər, coğrafi mənzərə və digər milli rəmzlər daxil edilib. 2015-ci ildə Facebook Pakistanda öz istifadəçilərinə statuslarında Pakistan bayrağı nişanı ilə müstəqillik günü bayramı əhval-ruhiyyəli bədii tərtibatlardan istifadəyə imkan yaradıb.
Details (jurnal)
Details — aylıq kişilər üçün moda jurnalı. Birinci nömrəsi 1982-ci ildə ABŞ-də, Condé Nast Publications nəşriyyat evində, Annie Flanders tərəfindən təsis edilmişdi.
Tarix
Alan Particof jurnalı 1987-ci ildə əldə etdi. Bir ildən sonra Condé Nast nəşriyyat evi jurnalı 2 mln. $ məbləğində aldı. Jurnalın hazırkı formatı 2000-ci ildən sonra təsis edildi.
Personal və ianəçilər
Jurnalın ianəçilər sırasını Augusten Burroughs və Michael Chabon başçılıq edir. Hazırda jurnalın redaktoru Dan Peresdir - avstraliyalı aktrisa Sara Vinterin həyat yoldaşı. Əvvəlki əməkdaşlar sırasına Beauregard Houston-Montgomery də daxildir.
CD musiqisi
1990-cı ildən 1998-ci ilə kimi, jurnal CD formatda retro musiqilərin pulsuz jurnalın içərisində hədiyyə olaraq verirdi.
1990 Music Matters Volume 1
1991 Music Matters Volume 2
1992 Music Matters Volume 3
1992 Music Matters Volume 4
1993 Music Matters Volume 5 (Bu CD 1 və ya 2 versiyası mövcuddur.)
1994 Music Matters Volume 6
1995 Music Matters Volume 7
1996 Music Matters Volume 8
1997 Music Matters Volume 9
1998 Music Matters Volume 10
1999 Details 2000 - Sabahın musiqi günü!
Bığlı şəbpərə
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Xarici görünüşü
Bədənin uzunluğu 38-48 mm, quyruğun uzunluğu isə 32-46 mm-dir. Qulaqları nisbətən uzundur (13-17 mm). Qulağın arxa kənarının yuxarı hissəsində yaxşı hiss olunan kəsik vardır. Qulağın dəri çıxıntısının uzunluğu (6,5-9,0 mm) qulağın uzunluğunun təqribə yarısına bərabərdir. Xəzin rəngi adətən açıqdır. Yaşlı fərdlərin rəngi adətən parlaq olub, bədənin üst tərəfi parlaq sarıdansəməni və ya bozumtul açıq-sarı rəng arasında dəyişir. Bədənin alt tərəfinin rəngi ağla bozumtul-ağ arasında dəyişir. Bütün tüklərin əsası yaşıl-boz və ya tünd-boz rəngdədir.
Həyat tərzi
Evlərin çardaqları, divar yarıqları, ağac koğuşları və onların kötüklərinin boşluqları, qaya yarıqları, kiçik mağaralar və s. yerlər onların yay sığınacaqları hesab edilir. Bığlı şəbpərələr adətən başqa yarasalara qoşulmurlar. Baladoğma və onları bəsləmə dövründə dişilər 3-10-a qədər, nadir hallarda isə onlarla fərd birləşərək kiçik koloniyalar əmələ gətirirlər. Erkəklər və çoxalmada iştirak etməyən dişi fərdlər həmin dövrdə tək, az hallarda isə cüt yaşayırlar. Iyunun sonu-iyulun birinci yarısı balaverirlər. Avqustda balalar sərbəst həyata başlayandan sonra erkəklər və dişilər birgə yaşamağa başlayır. Qışlama yerləri və mövsümi miqrasiyalar haqqında məlumatlar olduqca azdır.
1921 (film, 1988)
1921 — 1988-ci ildə istehsal olunmuş Hindistan filmi.
Dəmirovlu pir məbədi
Dəmirovlu pir məbədi — Azərbaycanın Laçın rayonunun Qarqışlaq kəndi ərazisində yerləşən qədim alban məbədi.
Haqqında
Məbəd Qafqaz Albaniyasının maddi-mədəni irsinə aiddir. Tədqiqatçılar məbədi XI əsrə aid edirlər. Məbəd binası yerli daşlardan hündür dağlıq ərazidə inşa edilmişdir. Bunun da səbəbi artıq İslamın yayıldığı bir dövrdə məbədi kənar təsirlərdən qorumaq olmuşdur. Məbədin giriş qapısı uzərində böyük alban xaçı həkk edillib.
Fridrix Karl
Fridrix Karl Lüdviq Konstantin von Hesse — Finlandiyanın son kralı, Hesse landqrafı.
Həyatı
1868-ci ildə Hesse landqrafı II Fridrix Vilhelmin və Prussiya şahzadəsi Anna Hohenzollernin 3-cü oğlu olaraq dünyaya gəlmişdi. Atası 1875-ci ildə Danimarkadan Almaniyaya köçmüşdü. 1884-cü ildə atası vəfat etdikdən sonra, ailənin başına böyük qardaşı III Fridrix Vilhelm keçmişdi.
Finlandiya taxtı
9 oktyabr 1918-ci ildə Finlandiya parlamenti tərəfindən Finlandiya və Kareliya kralı taxtına seçilmiş və Fredrik Kaarle adı ilə kral elan olunmuşdu. Lakin Birinci Dünya Müharibəsində II Vilhelmin taxtdan əl çəkməsindən sonra 14 dekabr 1918-ci ildə taxtdan əl çəkmişdir.
Sonrakı həyatı
16 mart 1925-ci ildə Hesse sülaləsinin ailə başçısı olmuşdur.
Azərbaycanda notariat institutunun yaranması
Azərbaycanda notariat institutunun yaranması - Azərbaycanda notiarat sisteminin keçdiyi tarixi dövrü özündə birləşdirən mərhələ.
Sistemin yaradılması
XIX əsrin əvvəllərində Çar Rusiyası Azərbaycanı zəbt etdikdən sonra 1814-cü ildə Qafqaz üzrə Baş Müdirin göstərişi əsasında müvəqqəti dairə məhkəmələri təsis edilib. Onlar məhkəmə, inzibati və polis işləri ilə yanaşı, notariat funksiyalarını həyata keçiriblər. 1864-cü ildə aparılan məhkəmə islahatı Rusiyada və onun əyalətlərində notariat sisteminin yenidən qurulmasına səbəb olur. 1866-cı ildə isə notariat sahəsi haqqında Əsasnamə qəbul edilib və bu Əsasnamədə notarius vəzifəsinin təsis edilməsi nəzərdə tutulub. Təxminən bir ildən sonra, yəni 1867-ci il dekabrın 9-da Qafqaz vilayətində 20 noyabr 1864-cü il tarixli məhkəmə əsasnamələrinin tətbiq edilməsi barədə qanun qəbul olundu.
Həmin qanuna əsasən Bakı dairə məhkəməsinin böyük notariusunun kontoru və onun tabeçiliyində olan Bakı quberniyasının özəl notariuslarının kontorları açıldı. Bir qədər sonra isə Qafqaz Canişininin 12 fevral 1868-ci il tarixli yazılı göstərişinə əsasən Yelizavetpol dairə məhkəməsinin böyük notariusunun kontoru və onun tabeçiliyində olan Yelizavetpol quberniyasının özəl notariuslarının kontorları yaradıldı. Belə bir addımın atılması Yelizavetpol quberniyasının yaradılması ilə əlaqədar idi. Daha sonralar isə Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində notariat kontorları açılıb.
Notariatla bağlı Azərbaycanda önəmli hadisələrdən biri də 1920-ci ilin mayında baş verib. Həmin vaxt Bakı Xalq Komisarları Şurasınının və Azərbaycan İnqilab Komitəsinin dekretləri ilə Azərbaycanda xüsusi qaydada fəaliyyət göstərən notariat kontorları ləğv edilib və xalq notariusları vəzifəsi təsis olunub. 1973-cü ildən sonra isə SSRİ-də notariatın təşkili və fəaliyyəti Dövlət notariatı haqqında qanunla tənzimlənib. Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra notariat sistemi yeni mərhələyə qədəm qoyub.
İqor İrgitoğlu Badra
İqor İrgitoğlu Badra (tuvaca: Игорь Иргитович Бадра, d. 24 avqust 1952) – Tuva Muxtar Oblastının paytaxtı Qızıl şəhərində anadan olmuş tuvalı jurnalist, yazıçı, şair, və tərcüməçi. Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqının Jurnalistlər Birliyinin üzvü olmuşdur. O, İrgit Badranın oğludur.
Həyatı
İqor Badra 24 avqust 1952-ci ildə Qızıl şəhərində anadan olmuşdur. Orta təhsilini bitirib İrgit şəhərində texniki ali təhsil almağa davam etmişdir. Qorki adına Ədəbiyyat İnistitutundan məzun olmuşdur.
İşləməyə kino mexanika sahəsində başlamış, Kızıl, Ak-Dovurak şəhərlərinin struktur-nəzarət idarələrində işləməklə davam etdirmişdir. Bundan əlavə, mədəniyyət evində ədəbiyyata yönəlmiş, “Tıvanın anıyaktarı”, “Şın” qəzetlərində, dövlət teleradio komitələrində çalışmışdır. Çox müxtəlif peşə sahələrində çalışan İqor Badra Tuva nəşriyyatının baş redaktorluğunu da yerinə yetirmişdir. 1997-1999-cu illərdə Tıva Respublikası Ovçuluq Bölməsində çalışmışdır.
Yaradıcılığı
İlk şerlərini 1964-cü ildə “Sılsısçıgaş” qəzetində nəşr etdirmişdir. Nəşriyyatçılı q, ədəbiyyat və teatr tənqidçiliyi etmiş, ölkənin bir çox qəzetində məqalələr yazmışdır. “Ulug-Hem” almanaxında, “Literaturnaya Rossiya”, “Harkovskaya pravda”, “Tatarstan yaşlyare” qəzetlərində, “Molodaya gvardiya” jurnalında əsərləri nəşr edilmişdir. Bir qrup yazıçının çıxardığı “Damırak-2”, “İstok” adlı kitablarda onun əsərləri də yer alır. O, “Çalııüyem” (1987), “Avam ınak anqırları” (1990) adlı şerlər antologiyasının müəllifidir. Atası yazıçı İrgit Badranın “Аrzılаñ Küdеrеk” romanını redaktə edib nəşr etdirmişdir. Tuva, rus dillərində yazdığı və yayımladığı şerləri, məqalələri rus, xakas, altay, çuvaş, qazax, ukrayna, alman, ingilis, türk, çin, uyğur dillərinə tərcümə edilmişdir. Litva, qırğız, türkmən, ukraynca, monqol, buryat şairlərinin və Qamzatovun müxtəlif əsərlərini Tuva dilinə tərcümə etmişdir. Tərcümə əsərləri müxtəlif nəşriyyatlar tərəfindən nəşr edilmiş və oxuculara satılmışdır.
30-dan çox mahnının sözünün müəllifidir.
Kembric Universiteti
Kembric Universiteti  — Böyük Britaniyanın yaranma tarixinə görə Oksford Universitetindən sonra ikinci və dünyada dördüncü universiteti, Rassell qrupunun üzvü.
Tarixi
Universitet 1209-cu ildə bir Oksford tələbəsinin qadını öldürməsindən sonra bir qrup alim şəhəri tərk etmiş və Kembricdə universitet təsis etmişdir. 1214-cü ildə universitet qaydaları tərtiv edilmişdir. Bu qaydalarda rektorun təyini və imtahanların verilmə qaydaları müəyyən edilmişdi. Orta əsrlərdə ətraf mühit haqqında biliklər monastrlarda tədris edilirdi. monastrlardan fərqli olaraq universitetdə elm, fəlsəfə, məntiq və riyaziyyat öyrədilirdi. Oksford və Kembric universitetlərinin ümumi tarixi var və onlar daima rəqabətdədir. Onları birlikdə "Oksbric" adlandırırlar.
Xarici əlaqələri
Universitet Beynəlxalq Tədqiqat Universitetləri Alyansına daxildir.
Düzgün üçbucaq
thumb|Düzgün üçbucaq Düzgün üçbucaq, yaxud bərabərtərəfli üçbucaq - bütün tərəfləri bərabər olan üçbucağa deyilir. Tərifdən aydın olur ki, düzgün üçbucaq həm də bərabəryanlı üçbucaqdır.
Xassələri
(Teorem: Üçbucaqda istənilən iki tərəfin qiyməti eyni və onlar arasındakı bucaq 60°-dirsə, deməli, bu üçbucaq bərabərtərəflidir/düzgündür)
Tutaq ki, n düzgün üçbucağın tərəfi, R — xaricə çəkilmiş çevrənin radiusu, r isə daxilə çəkilmiş çevrənin radiusudur.
Daxilə çəkilmiş çevrənin onun tərəfi ilə əlaqəsi:
Xaricə çəkilmiş çevrənin onun tərəfi ilə əlaqəsi:
Düzgün üçbucağın perimetri:
Düzgün üçbucağın hündürlüyü:
Düzgün üçbucağın sahəsi aşağıdakı düsturlarla hesablanır:
Əli Abdullah Saleh
Əli Abdullah Saleh — Yəmənin prezidenti.
250px|thumb|right|Prezident Əli Abdullah Saleh.
Həyatı
Əli Abdullah Saleh 1942-ci il mart ayının 21-də Yəmənin Səna şəhərinin Beyt əl-Əhmər rayonunda anadan olub, zeydi Haşid qəbiləsindəndir.
Anadan olmasından qısa müddət sonra atasını itirən Saleh ibtidai sinfi Damara şəhərindəki dini məktəbdə bitirir. 1958-ci ildə isə Salehin hərbi karyerası başlanır. Əvvəlcə unter-zabit kurslarını bitirən Saleh daha sonra tank diviziyasında xidmət edir. Əli Abdullah 1962-ci ildə ölkədə monarxiya üsul-idarəsinin devrilməsindən sonra respublikaçıların cərgələrinə qoşulur. 1963-cü ildə isə ona II dərəcəli leytenant rütbəsinə verilir. Bu ərəfədə Yəmənin devrilmiş şahı Səudiyyə Ərəbistanı krallığının dəstəyi ilə öz tərəfdarları ilə 8 il davam edəcək vətəndaş müharibəsini başladırlar və Əli Abdullah bu müharibədə şaha qarşı mübarizəyə qoşulur. 1967-ci ilin dekabrında krala bağlı silahlı qüvvələrin Səna şəhərini mühasirəyə almalarına baxmayaraq, onu ələ keçirə bilmirlər. Abdullah Saleh 70 gün mühasirədə saxlanılan şəhərin müdafiəsində xüsusilə fərqlənən zabitlərdən olur.
1967-ci ildə Əli Abdullah Saleh radikal solçu İnqilabçı Demokrat Partiyasının həmtəsisçisi kimi siyasi fəaliyyətlə məşğul olmağa başlayır.
1974-cü il hökumət çevrilişində iştirak edən Salehin köməyi ilə polkovnik İbrahim əl-Həmdi hakimiyyətə gətirilir. Bununla belə ərəb dünyasının ən proqressiv liderlərindən biri sayılan İbrahim əl-Həmdiyə başlatdığı islahatları başa çatdırmaq müyəssər olmur. Belə ki, o, 1977-ci ildə törədilən sui-qəsd nəticəsində həyatını itirir. Əl-Həmdinin sui-qəsdə qurban getməsindən sonra Əhməd əl-Həşmi president seçilir və o Salehi ölkənin ikinci böyük şəhəri Taizzin hərbi qubernatoru təyin edir.
Əhvaz
Əhvaz — İranda şəhər,  Xuzistan ostanının inzibati mərkəzi. İranın cənub bölgələrinə Əl-Əhvaz deyirlər ki, ərəblərin yaşadığı yerdir. İranın neft və qaz istehsalatı bu bölgədən asılıdır və ölkənin gəlirinin çox faizi buradan əldə olunur.
Əli Abdullah Saleh
Həyatı
1978-ci il iyun ayının 24-də ölkə prezidenti Əhməd Hüseyn əl-Həşminin sui-qəsdə qurban getməsindən sonra Müvəqqəti Prezidentlik Şurasına üzv seçilən Əli Abdullah Saleh iyul ayının 17-də keçirilən səsvermə nəticəsində səslərin əksəriyyətini toplayaraq, Şimali Yəmən Respublikasının prezidenti və ölkənin Silahlı Qüvvələrinin Ali Baş komandanı seçilir. Bundan dərhal sonra o, hökumət çevrilişinin qarşısını müvəffəqiyyətlə alaraq, 30 zabitin edam edilməsi barədə göstəriş verir. Salehin prezidentlik postunda ilk işi Cənubi Yəmən yaxud Yəmən Xalq Demokratik Respublikası ilə əlaqələrin kəsilməsi olur. Belə ki, Saleh YXDR-i sabiq prezindenti əl-Həşmini öldürməkdə ittiham edir.
Əhvaz
Qaleriya
Iran - Khuzestan - Ahvaz - White Bridge & Karoon River.jpg Image:Ahvaz White Bridge1.jpg Image:AJUMSHOSPITAL.JPG Image:Darmangah.jpg Image:JOUNDOSHAPOUR.jpg Image:Falafel1.jpg Image:Falafel4.jpg Image:Falafel5.jpg Image:Falafel6.jpg Image:Falafel2.jpg Image:Falafel3.jpg </Gallery> </Center>
Əli Abdullah Saleh
Həyatı
1979-cu il sentyabr ayının 17-də Saleh ölkənin bütün rəhbər hərbçilərinin ümumi qərarı ilə Yəmənin Silahlı Qüvvələrinin dirçəldilməsindəki xidmətlərinə görə polkovnik rütbəsinə yüksəldilir. 1982-ci ilin avqustunda isə o ölkənin məşvərətçi orqanı sayılan və 8 il sonra siyasi partiyaya çevriləcək Ümumxalq Konqresinin Baş katibi seçilir. Salehin 1981 və 1984-cü illərdə iki dəfə SSRİ-yə səfəri zamanı ölkələr arasında dostluq və əməkdaşlığa dair müqavilə imzalanır.
1983-cü il may ayının 22-də Əli Abdullah Saleh yenidən növbəti müddətə Yəmən prezidenti seçilir. 1988-ci ilin iyulunda isə Yəmən parlamenti Salehi növbəti müddətə prezident postuna təsdiqləyiq. 1989-cu ilin iyununda Yəmənin şimal və cənub hissələri arasında ölkənin birləşdirilməsinə dair danışıqlara start verilir. Elə həmin ilin noyabrında tərəflər arasında 1981-ci il konstitusiyasının müddəaları əsas götürülməklə bir il ərzində şimal və cənubun birləşdirilməsi barədə müqavilə imzalanır.
1990-cı ilin may ayının 20-də Şura birləşmiş Yəmənin prezidenti postuna Əli Abdullah Salehi vahid namizəd kimi irəli sürərək, onu ölkənin birləşdirilməsindəki xidmətlərinə görə general rütbəsinə yüksəldir. Saleh may ayının 22-də Ədən şəhərində Yəmən respublikasının bayrağını qaldırır. Bununla yanaşı, o, yeni hökumətin Prezidentlik Şurasının sədri seçilir. Keçmiş Yəmən Xalq Demokratik Respublikasının Ali Xalq Şurası Prezidiumunun sədri Heydər Əbu Bəkr əl-Əttas isə ölkənin Baş naziri vəzifəsinə təyin olunur.
1990-cı ildə Saleh Küveytə soxulan Səddam Hüseyni dəstəkləsə də İraq qoşunlarının əmirlikdən çıxarılmasından sonra Yəmənin digər ərəb ölkələri münasibətləri pisləşir. Eləcə də Küveytdə işləyən yəmənlilərin kütləvi şəkildə evə qayıdışı başlanır.
1994-cü ildə ölkədə yenidən vətəndaş müharibəsi başlanır və "21 may liderləri" Ədən şəhərini Demokratik Yəmən Respublikasının paytaxtı elan edirlər. Belə ki, ölkə birləşdirilərkən vitse-prezident seçilən Əli Salam əl-Beyd ABŞ-də həmkarı Albert Qorla məsləhətləşmələrdən sonra Saleh hökumətini neftdən gələn gəlirlərin düzgün bölüşdürülməməsində ittiham edərək, Cənubi Yəmənin mərkəzdən ayrılmasına cəhd edir. Əli Abdullah Saleh isə ölkədə fövqəladə vəziyyət elan edərək, Ədənə qoşun yeridir və əl-Beyd ölkəni tərk edir. Elə həmin ilin oktyabrında Saleh Yəmən parlamenti tərəfindən növbəti dəfə prezident seçilir.
1997-ci ildə parlament prezident Salehi marşal rütbəsinə yüksəldir.
1999-cu ildə Saleh ölkədə keçirilən ilk ümumxalq səsverməsi nəticəsində səslərin 96%-i toplayaraq, prezident seçilir. 2001-ci ildə isə konstitusiyada dəyişiklərin edilməsinə nail olan Saleh prezidentlik müddətinin 7 ilədək uzadılmasına müvəffəq olur.
2001-ci ildə ABŞ-də baş verən "11 Sentyabr" hadisələrindən sonra Əfqanıstandan sonra ölkəsinin də ABŞ-nin işğalına məruz qala biləcəyindən və devriləcəyindən narahatlıq keçirən Saleh anti-terror qruplarının yaradılması xüsusunda Birləşmiş Ştatların Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsindən kömək istəyir və "əl-Qaidə" hərəkatına qarşı mübarizədə ABŞ-yə məxsus pilotsuz təyyarələrin Yəmən ərazisində uçuşuna icazə verir. Daha sonra ABŞ ordusu Yəmənin xüsusi xidmət və hərbi qüvvələri üçün təlimlər keçir.
Bu arada qeyd edək ki, ərəb siyasi müşahidəçiləri Salehli Yəməni 1965–2000-ci illər üçün Ərəb yarımadasının ən kasıb ölkəsi kimi xarakterizə edirlər. Yaxın Şərqin siyasi həyatında və regionda baş verən siyasi proseslərin fəal iştirakçılarından olan Saleh Fələstinin Fəth və HƏMAS hərəkatları arasında dialoqun vasitəçilərindən biri olmaq niyyətini bəyan edir.
2000-ci illərin sonlarında Yəmənin xüsusilə şimal hissəsində prezident Salehin əleyhdarları ilə polis arasında qarşıdurmalar başlanır və bu qarşıdurmalarda ölkədəki radikal şiə silahlı qruplaşmalarının xüsusi səyi qeyd edilir.
2005-ci ildə Saleh ölkədə keçiriləcək növbəti prezident seçkilərində iştirak etməyəcəyini bəyan etsə də bir il sonra vədinə xilaf çıxır və 77,17% səs toplayaraq, yenidən Yəmən prezidenti seçilir.
2010-cu ildə Saleh Ərəb Liqası əsasında Avropa Birliyinə bənzər qurumun yaradılması təşəbbüsü ilə çıxış edir.2011-ci ilin yanvar-fevral aylarında Tunis və Misirdə başlayan, daha sonra isə Liviyaya sıçrayan xalq inqilablarından sonra növbə Yəmənə gəlib çatır və nümayişçilər Əli Abdullah Salehin istefası tələbi ilə küçələrə axışırlar. Yəmən Təhlükəsizlik Qüvvələrinin xalqa atəş açması nəticəsində isə 100-dən çox yəmənli həyatını itirir. Prezident 2011-ci ilin sonunadək istefa verməyə hazır olduğunu bildirərək, hökuməti istefaya göndərsə də nümayişlər səngimir. Saleh isə bunda ABŞ və İsraili ittiham edir…
Saleh Səudiyyənin dəstəyi ilə husilərə qarşı 5 dəfə muharibəyə girib. Lakin 2015-ci ilin əvvəlində Yəməndə "Ənsarullah"-ın (husilər) paytaxt Sənanı ələ keçirməsindən sonra onlarla ittifaqa girib. Əli Abdullah Saleh Sudiyyənin koalisiyasının hücumu əsnasında husilərlə müttəfiq idi. 2017-ci ilin dekabrında Əli Abdullah Saleh və onun partiyası əhalini Yəməndə husilərə qarşı üsyan etməyə çağırmışdı. Əli Abdullah Saleh daha sonra artıq husilərlə rəsmi tərəfdaş olmadığını bildirmişdi.
Noyabrın axırlarından başlayaraq Səna şəhərində Əl-Husi döyüşçüləri ilə sabiq prezidentin tərəfdarları arasında qarşıdurma gedirdi. Saleh 4 dekabr 2017-ci ildə Yəmənin Məarib vilayətinə gedərkən Zmmar-Beyza yolunda husilər tərəfindən öldürülmüşdür. Sabiq prezidentlə birgə onun müavini Arif Zuka və "Milli Konqres" partiyasının baş katibi Yasir əl-Əvazi də zirehli maşında həyatını itirmişdir.
Koreya dalğası
Tarix
Koreya mədəniyyətini yumuşaq güc kimi istifadə etməkdən Koreya müstəqillik hərəkətinin başı və Koreya Respubkilasının Müvəqqəti Hökumətinin prezidenti, Kim Qu yazırdı:
<...> İstəyirəm ki, millətimiz, dünyanın ən gözəl milləti olsun. Bunnan ən güclü millət demək istəmirəm. Mən başqa millətin tərəfindən istila olunmağınən ağrısını hiss etdiyimə görə, istəmirəm ki, öz millətim başqaları istila etsin. Yətər ki, varlığımız həyatlarımızı bərəkətli etsin; yətər ki, gücümüz xarici istilalara mane ola bilsin. Sonsuz miqdarda arzu etdiyim tək şey, mərd mədəniyyətinin gücüdür. Ona görə ki, mədəniyyət gücü bizi də xoşbəxt edir, başqalara da xoşbəxt verir <...>
1950-1995: Yeni yaranmış film bazarı üçün mübarizə
Koreya müharibəsindən (1950-1953) sonra Cənubi Koreyada Han çay möcüzəsi adlanan iqtisadi artım müdəti başlayıb.
Pak Çon Hi prezidentliyin zamanı əcnəbi filmlərə kvota qoyulmuşdu. Bu Koreya filmlərin əncəbi filmləri arasında rəqabətin qarşını almaq üçün edilib. 1986-cı ildə Amerika Kinofilm İxracatçılar Birləşməsi ABŞ Senatına Koreya Republikasının hökuməti tərəfindən tətbiq olunan məhdudlaşma ilə əlaqədər şikayət edib. Nəticədə, Cənubi Koreya hökuməti məhdudlaşmanı ləğv etməyə məcbur olub. 1988-ci ildə 20th Century Fox Cənubi Koreyada ofisini açan ilk ABŞ Studiyası olub. Ondan sonra Warner Bros. (1989), Columbia Pictures (1990) və Walt Disney (1993) də öz ofislərini açdılar.
1994-cü ildə Cənubi Koreyanın film bazarında Hollivudun payı 80%-ə yaxın zirvə nöqtəsində idi. Yerli filmlərin payı 15,9% idi. Həmin il, prezident Kim Yon Sam Koreyanın media hasilatına dəstək və maliyyə yardımı verməyə məsləhət alıb. Cənubi Koreyanın median gələn məlumata görə, sabiq prezidentinin diqqətini Stiven Spilberqın Yura dövrü parkı filminin tam gəliri 1,5 million Hyundai avtomobilin satışının gəlirindən çox olduğuna çəkməyə çağırdırlar. Deyilir ki, bu müqaisə hökuməti mədəniyyətə ixrac oluna bilən sahəyə kimi baxmağa eləyib. O zaman Cənubi Koreya Mədəniyyət Nazirliyi media sektorunu inkişaf etmək üçün mədəni sənayyə bürosunu təsis edib. Beləliklə, bir sıra əmanətçi kino və medianı genişləndirməyə həvəsləndirilmiş və 1995-ci ilin sonuna qədər Koreya mədəniyyətin qalxması üçün əsas qoyulub.
1995–1999: Böhran və inkişaf
1997-ci ilin iyulunda, Asiya maliyyə böhranın nəticəsində istehsal sektoru ağır itkiləri yaşayıb. Bu bir sıra biznesı əyləndirmə sektoruna çevirməyə cəlb edib.
Cənubi Koreya keçmiş müstəmləkəçisi olan Yaponiyanın mədəni idxala məhdudlaşmaları 1998-ci ildən ləğv etməyə başlayıb. Anime, manqa və J-pop idxalına qarşı durmaq məqsədi ilə Koreya Respublikasının Mədəniyyət Nazirliyi böyük büdcə artımı istəyib. Dolayısıyla, ölkə ətrafında collec və universitetlərdə 300 mədəni sənayə bölməsi açılıb.
1999-cu ilin fevralında Şiri adlı yerli böyük büdcəli film çox uğurlu göstərilirdi. O, 11 mln. ABŞ dolları yığaraq, bu göstəriciyə görə Ceyms Kemeronun Titanik filmini keçib.
1999–2010: Koreya dalğası Asiyada
Təxminən eyni zamanda Çində bir sıra Koreya televiziya serialı göstərilirdi. 1999-cu ilin noyabrın 19-da Çinin hökumət idarə etdiyi Beijing Youth Daily qəzetində çap olunan məqalədə "Çin auditoriyanın Koreya TV dramalar və pop mahnılara qarşı həsrət" qeyd olunmuşdu. 2000-ci ilin fevralında S.M. Entertainment şirkətinin H.O.T. qrupu Pekində keçirdiyi anşlaqlı konsert bir K-pop qrupun ilk xarici konserti olub. Koreya mədəni idxalı artıran kimi Çinin Dövlət Radio, Film və Televiziya İdarəçiliyi buna göstərilən Koreya televiziya dramaların sayına məhdudlaşdırma qoyaraq cavab vermişdi.
Asiyanın başqa ölkələrində də Koreya drama və pop musiqinin populyarlığı yaşandı. 2000-ci ildə Hindistanın Manipur ştatında separatçılar Bollivud filmlərinə qadağa qoyublar və istehlakçılar diqqətini Koreya mediyasında döndülər. Agence France-Presse verdiyi məlumatına görə, Koreya ifadələri Manipurun məktəb həyətlərində və bazalarında eşitmək olardı. Koreya dramavə filmləri Manipura qonuşu Birmadan CD və DVD kontrabanda şəklində gətirilib. Sonra Koreya mallarının populyarığı Hindistanın şimal-şərqinin Assam, Meğalaya, Səkkəm, Arunaçal Paradeş, Tripura, Mizoram, Naqalend ştatlarında artıb.
2002-ci ildə BoA müğənnisinin Listen to My Heart albomu Yaponiyada million nüsxə satan ilk Koreyalı albomu olmuşdu. Həmin il, Koreyanın Qış sonatası serialı Tayvanın Meteor bağı serialının Asiya ətrafında uğurunu təkrarlayan ilk serial olub. Yaponiyada Qış sonatası ilə bağlı malların, o cümlədə DVD və romanların satışından gəlir 3.5 million ABŞ dollarıdan artıq idi.
2010-günümüz: Koreya dalğası dünyada
ABŞ-də Koreya mədəniyyəti və K-pop ilk öncə Los Anceles və Nyu York kimi şəhərlərdə qalan etnik Koreyalıların icmalarının tərəfindən yayılmışdı. Bir neçə il əvvəl ABŞ prodüsserləri buna fikir vermirdilər. Məsələn üçün, Mnet Media şirkətinin baş əməliyyət direktorun sözlərinə görə, onun işçiləri ABŞ prodüsserlərə 300-dən çox K-pop musiqi videoları göstərəndə onlar Əvvəl münasibətlər olduğuna görə nəzakətli idilər, amma ciddi söhbət olmadı. Buna oxşar şəkildə, BoA və Se7en kimi müğənnilərin ABŞ debütları diqqət cəlb etməyə bilmədilər. CNN reportyoru bunları tam iflas adlandırıb.
Hippi
thumb|right| Rusiyada "göy qurşağı yığıncağında" iştirak edən müasir hippi (2005)|210x210px Hippi- 1960-cı illərdə Amerika Birləşmiş Ştatlarında başlayan və digər ölkələrə yayılan cərəyana məxsus şəxs. Hippilərin narkotik maddələrdən istifadə, cinsi azadlıq və qadın hüquqları barədə özlərinəməxsus yanaşmaları var.
Hinnom vadisi
250px|thumb|Hinnom vadisi Hinnom vadisi və ya Ge Hinnom vadisi (גיא בן הינום) — yəhudilərin Yerusəlim, müsəlmanların isə Qüds adlandırdıqları şəhərin cənub və cənub qərb hissəsində yerləşən vadi.
Hippi
Mahiyyəti
Hippi həyat tərzi, əslində, bugünkü mütləq rədd etmənin təməllərini atan bir hərəkatdır. Dünyanın bütün bitki, heyvan və insanlara aid olduğunu qəbul edən apolitik bir yanaşmadır. Özlərinə əsla sərhəd qoymayan, var olan bütün qaydaları rədd edən, komu həyatını müdafiə edən azad bir hərəkatdır. 1960-cı illərdə dövrün kommunist və faşist idealogiyalarına qarşı çıxan, azadlığın fərdin öz içində olduğunu müdafiə edən, lakin anarxist düşüncə tərzindən ayrılan, düşüncə formasının gerçək həyata çevrildiyi bir həyat tərzidir. Bundan əlavə, hippi tərzi müasir dövrdə moda cərəyanıdır.
Hippiliyi bir axın olaraq analiz edən psixoanalist Erik Fromm hippilyi gəlmiş-keçmiş ən təsirli hərəkat olaraq qəbul edir. Çünki "çiçək uşaqları" azad sevginin, sülhsevərliyin bütün tələblərini yerinə yetirərək, inandıqlarını yaşamaqdan heç bir zaman çəkinməmiş və ümumi əxlaqın bütün təzyiqlərinə qarşı çıxaraq, bu alternativ həyat tərzini davam etdirməyi bacarmışdılar.
Hinnom vadisi
Hazırda bu yerlərə baxanda gözəl görünsə də, əslində bura heç kimin getmək istəmədiyi bir yerdir. Çünki bu yer bütün tarix boyu dünyanın ən qorxulu yeri hesab olunub. thumb|[[1891-ci ildə nəşr olunmuş Arximandrit Nikiforun Bibliya ensiklopediyasında Hinnom vadisinin rəsmi]] Bu qorxulu yerin adı Ge Hinnomdur. Tarixi mənbələrə nəzər saldıqda bu real coğrafi məkanın daha qədim adının “Tofet” olduğunu görmək olar. “Əhti-Cədid”də aramey dilində bu ad “Gehenna” kimi göstərilib. “Əhti-Ətiq”də “Ge Ben Hinnom” kimi gedən bu söz “Hinnom oğullarının vadisi” kimi tərcümə olunur. Göründüyü kimi Hinnom şəxs adıdır. Vadi bir zamanlar Hinnom oğullarına məxsus olub ki, buna görə də “Hinnom oğullarının vadisi”, yəni Qədim ivrit dilində “Ge Ben Hinnom” adlandırılıb. Bu ad “Tövrat”dakı “Şeol” sözünün sinonimi olaraq “Ge Ben Hinnom” kimi işlədilir. Bu addakı “Ge” “Vadi”, “Ben” isə “Oğlu” deməkdir. İndiki deyilişdə isə “Ben” sözü artıq işlədilmir.
Hippi
Etimologiyası və tarixi
Hippi sözü ABŞ-də 1960-cı illərin ortalarında meydana çıxmışdır. Hippiləri adətən "freaks" adlandırırlar; yəni "narkotik düşgünləri". Hippi sözü böyük ehtimalla hipsterin qısaldılması olan, zənci gettolarında yaşayan "hip"dən gəlmişdir. Hippilərin hər hansı bir siyasi partiya və ya hərəkatla əlaqələri yoxdur. Narkotik maddələr, musiqi və seks hippi mədəniyyətinin əsasını təşkil edir.
Hinnom vadisi
Həmçinin "Talmud"da Gehinnam, Gehinnom kimi qeyd edilib. Bibliyanin bir versiyasında dəfələrlə “Hinnom vadisi”, “Hinnom oğullarının vadisi” ifadələri işlədilib. Yəhudilərin Bibliyasında “uşaqlarınızın oddan keçdiyi yer” kimi də qeyd olunur. Markın Bibliyasında Gehenna “meyidləri qurd basan” yer kimi qələmə verilir. Qədim yəhudi yazılarına görə vaxtilə həmin ərazi romalılara tabe olmayanlara, məhkumlara, günahkarlara işgəncə verilən, onların diri-diri yandırıldığı yer kimi tanınıb.
Hippi
Etimologiyası və tarixi
"Hippi" sözünün ortaya çıxdığı 1965-ci il ABŞ-Vyetnam müharibəsi dövrü ilə üst-üstə düşür və hippilər buna kəskin etiraz etmişdilər. Dünyaca məşhur boks çempionu Məhəmməd Əli Kley bu dövrdə mətbuat açıqlaması edərək, Vyetnam müharibəsini qınadığını və əsgərliyə getməyəcəyini söyləmişdi. O, bu hadisədən sonra 3 il müddətində rinqdən uzaqlaşdırılmışdı. Zənci inqilabçı lider Malkolm X öldürülmüş və zənci birliyinin başına Martin Lüter Kinq gələrək məşhur "Bir xəyalım var" nitqini söyləmişdi.
Hinnom vadisi
Bir sıra tədqiqatçılara görə “Quran”da “cəhənnəm” adlandırılan yer də məhz bu yerdir. Belə ki, yəhudi ənənəsinə görə, Allahı inkar edənlərin cəsədlərinin basdırılmadan atıldığı bu ərazi coğrafi baxımdan yəhudilərin Yerusəlim, müsəlmanların isə Qüds adlandırdıqları şəhərin cənub və cənub qərb hissəsində yerləşir.
Hippi
Etimologiyası və tarixi
ABŞ-də sistemə zidd hərəkətləriylə ön plana çıxan hippi azad və digər antimilitarist axınlar meydana gəlmişdi. ABŞ-dəki 60-cı illər nəslinin ən əhəmiyyətli hərəkatı o zaman ABŞ-Vyetnam müharibəsinə qarşı olan hippilər idi. Bu dövrdə ABŞ-dəki gənclər orduya getmək istəmirdilər. Kənd təsərrüfatı yerinə yığıcılıq və bağçılıqla məşğul olaraq, ümumiyyətlə veqan-vegetarian bəslənərək yaşayırdılar.
Hinnom vadisi
İvrit dilində “Ge Hinnom” adlanan bu dəhşətli vadinin adı sonralar ərəblər tərəfindən məcaziləşdirilərək, “Quran”da ərəb dilinin təsiri ilə “cəhənnəm” sözünə çevrilmişdir. Qədim yəhudi dilindən tərcümədə bu yerin digər bir mənası isə “alov gölü”dür. Tədqiqatçıların fikrincə, cəhənnəmdə alovun olması və insanların yanacağı fikri də məhz buradan yaranıb.
Hippi
Azərbaycanda
1960-1975-ci illərdə Azərbaycanda da bu cür fikirli insanlar meydana gəlməyə başlamışdı. Bu haqda çox az məlumat var, çünki o dövrlərdə kommunist ölkə olduğumuza görə bu tip idealogiyalar qəbul edilmirdi və belə fikirli insanlar gizlicə aradan götürülürdü. Hal-hazırda Azərbaycanda hippi hərəkatı da qızıl illərini yaşamaqdadır. Xüsusilə, təbiətlə iç-içə həyat tərzini, sevgini və sülhü sevən insanlar əvvəl-axır mütləq bu hərəkata meyl göstərməkdədirlər.
Hinnom vadisi
Tarixə nəzər saldıqda “Ge Hinnom” vadisinin bir sıra ayinlər üçün istifadə olunduğunu görmək olar:
1900-cü illərin əvvəllərinə qədər bu vadi valideynlərin öz doğma övladlarını semit məbudu olan Molekə qurban etdikləri yer kimi tanınırdı. Bir büt olan Molek başqa adlarla da mənbələrdə xatırlanır. Onun digər adları bunlardır: Melex, Malik, Moloş, Moloz və başqaları.
İsrail Krallığı zamanında bəzi insanlar öz övladlarını, qurban etdikləri insanları və cəzalandırmaq istədikləri şəxsləri bu ərazinin ortasında atəşə verirdilər. Buna görə də vadidə günlərlə yanan və yanında dayanılması çox çətin olan bir alov mövcud idi.