cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bədii gimnastika
Bədii gimnastika Azərbaycanda
2014-cü ilin Bakıda keçirilmiş Avropa Çempionatında Bakı tamaşaçısının gurultulu alqışları ilə Siyana Vasileva, Aliyə Paşayeva, Diana Doman, Aleksandra Platonova, Aynur Mustafayeva və Səbinə Abbasovadan ibarət qrup hərəkətləri komandası Azərbaycan gimnastika tarixində ilk dəfə olaraq, böyüklər proqramı üzrə 3 top və 2 lentlə hərəkətlərin finalında gümüş medal qazanmışdır.
2018-ci ildə İspaniyada (Quadalaxara) keçirilən Avropa Çempionatında qrup hərəkətləri komandası(Siyana Vasileva, Aliyə Paşayeva, Diana Doman, Ayşən Bayramova və Zeynəb Hümmətova/3 top və 2 ip) bürünc medala layiq görülmüşdür.
Həmçinin bax
Bədii gimnastika üzrə Dünya Çempionatı
Senecio acutipinnus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Qazançı (Zəngilan)
Qazançı — Azərbaycan Respublikasının Zəngilan rayonunun Canbar kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. Kənd 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad olunub.
Qazançı kəndi Zəngilan rayonunun ən dağlıq kəndlərindən biridir və Ermənistanın Qafan şəhəri ilə həmsərhəddir.
Toponimikası
Kənd dağlıq ərazidədir. Oykonim kazan etnonimi və -çi şək.-sindən ibarətdir. Türkdilli qədim bulqarla- nn kazan (qazan) tayfasmın adım əks etdirir. Mənbələrə görə, onlar ilk dəfə eradan əvvəl II əsrdə bulqarlann tərkibində Zaqafqaziya ərazisinə gəlmişlər. Eramızın ilk əsrlərində hunların, onlann ardınca suvar və avarların, daha sonralar isə xəzərlərin tərkibində Azərbaycanda məskunlaşmışlar. İnqilabdan əvvəl bütün Qafqazda tərkibində qazan sözünün iştirak etdiyi 24 toponim və hidronim qeyd edilmişdir. Azərbaycanda işə Qazancı adlı 10 kənd mövcud idi. Hazırda Azərbaycanda 3 Qazan, 4 Qazançı oykonimi, 4 Qazan oronimi, 3 Qazan hidronimi məlumdur. Şimali Amerikada Qazançay şəhəri, Türkmənistanda Qazancıq şəhəri, Tatarıstanda Kazan şəhəri, Kazanka çayı, Ukraynada Kazanka dəmiryolu stansiyası, Kazanskaya şəhəri, Qaraqalpakda Qazan Ketken kəndi, Özbəkistanda Qazanqışlaq, Qazan kəndləri, Tula vilayətində Kazanovka kəndi, Tümen vilayətində Qazan kəndi, Kerç bumunda Kazantip, Qazaxıstanda Qazan şupkur, Novo Kazanskaya kəndləri, Ermənistanda Qazançı kəndi və Dağıstan ərazisində Qazan və Qazan Kulan kəndləri, Cənubi Azərbaycanda Kazanabad, Qazanağılı, Qazan, Kürdüstanda Qazanqara, Mərkəzi İranda Qazancı kəndləri vardır. Qeyd etmək lazımdır ki, qazan etnonimi ilə əlaqədar kəndlər Türkiyədə və müasir Bolqarıstan ərazisində də vardır. XII–XIV əsrlərdə qıpçaqların tərkibində qazan tayfasının olduğu göstərilir.
Çayların quruması və donması
Çayların quruması və donması
İqlim və hidrometeoroloji amillər kompleksinin müəyyən nisbətində çay məcrasının quruması və donması müşahidə olunur.
Çayların qurması səbəbləri
Çayda axımın olmaması sudan istifdəni məhdudlaşdırır və buna görə də bu hadisənin davamiyyəti haqqılarnda məlumatlar böyük əhəmiyyət kəsb edir.Çayların quruması və donması, müvafiq olaraq ilin isti və soyuq dövürlərində , epizodik (bəzi illərdə) və ya hər il baş verir.İsti dövürdə çayların quruması onları qidalandıran sulu horizontalların ehtiyatlarının tükənməsi nəticəsində baş verir.Bu isə yeraltı su ehtiyatlarının az olması ,onların yaz mövsümündə zəif qidalanması ilə əlaqədardır.Uzun müddət yağıntıların düşməməsi, havanın yüksək temperaturu, rütubət çatışmamazlığı və intensiv buxarlanma çayların qurumasına təsir göstərir. Payız mövsümündə axım əmələgətirən yağıntılar olmadıqda çayın quruması qışa qədər davam edir.Çaylarda quruma hadisəsi bilavasitə meteoroloji quraqlıqla bağlıdır.
Çayların quruması və donması hadisələrinin fərqli özəllikləri
Quruma və donma hadisələrinin orta cəhəti olaraq, hər iki halda çayda axımın olmaması ilə nəticələrin lakin mənşəcə fərqli özəllikləri mövcuddur.Quruma zamanı yeraltı su ehtiyatları tükənir.Donma zamanı isə onlar tükənmir və buzəmələgəlməyə sərf olunur.
Çayların epizodik quruması və donması
Bu hadisələr ən quraq və ən sərt şaxtalı illərdə müşahidə olunur.Çaylarda axımın epizodik olmaması davamiyyəti ilə müqayissədə qısa olur, lakin bəzən daha geniş ərazi əhatə edir.Sibirdə Şilka çayı hövzəsində sutoplayıcı sahəsi 5000 km² -dən az olan çaylar hər il donur, ancaq epizodik donma isə sutoplayıcı sahəsi 175000 km² olan çayda müşahidə edilmişdir.Daimi donuşluq zonasının şimal hissəsində çayların sutoplayıcı sahəsi 200.000 km² və daha çox olduğu halda belə epizodik donma qeydə alınır.
Azərbaycanda çayların donması və quruması
Azərbaycan çaylarından quruma hadisəsi Şərqi Azərbaycanın Abşeron-Qobustan ,Lənkəran təbii rayonlarında həmçinin Böyük və Kiçik Qafqaz çaylarının da bir hissəsində müşahidə edilir.Abşeron-Qobustan rayonu aid çaylar olan Sumqayıq və Ceyrankeçməz çaylarının axımın formalaşmasında 78–98% yağış suları təşkil edir.Qrunt sularının payı 2–10% dir.Çayların yer altı və qar suları ilə zəif qidalanması yüksək buxarlanma və zəif atmosfer yağıntıların müşahidə olunması ilə əlaqədardır.Sumqayıt və Çeyrankeçməz çaylarında il boyu az miqdarda qısamüddətli yağış daşqınları müşahidə olunur.Daşqından bir neçə gün sonra isə çay adətən quruyur. Abşeron-Qobustan rayonu çaylarında quruma hadisəsi ilin istənilən mövsümündə baş verir.Ataçay Altıağac məntəqəsində isə yalnız bəzi illərdə çayda quruma halları qeydə alınır. Lənkəran təbii vilayətində Burovar silsiləsində axan çaylar əsasən quruyur.Bunun əsas səbəbi isə həmin çayların qidalanmasında qar suların çox zəif iştirak etməsidir.Lənkəran vilayətinə aid olan çaylar iyul- avqust aylarında müşahidə edilir və soyuq aylara qədər davam edir. Qobustan-Abşeron çayları ilə müqayisədə Lənkəran çaylarında soyuq dövürdü güclü gur yağışlar yağdığı üçün quraqlıq dövrü daha qısadır. Hövzənin orta hündürlüyü artıqca çaylarda quruma hadisəsinin davamiyyəti qısalır.
Aglaia edulis
(Aglaia edulis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Hüseyn bəy Mahmudbəyov
Hüseyin bəy Behbud bəy oğlu Mahmudbəyov — Zəngəzurun qəza  rəisi (1919), repressiya qurbanı.
Həyatı
Hüseyn bəy  Behbud  bəy  oğlu  Mahmudbəyov  1874-cü  ildə Şuşada əsilli ailədə anadan olmişdu. İbtidai təhsilini molla yanında almışdı. Sonra Şəhər məktəbində oxumuşdu. Daha sonra Şuşa qəza idarəsində 2-ci dərəcəli dəftərxana  xidmətçisi  kimi  işə başlamışdı. Tərcüməçı və  pristav  vəzifələrini  də  daşımışdı. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə  əvvəlcə  Zəngəzur  və  Cəbrayıl-Karyagin (indiki  Füzuli  rayonu)  qəzalarında  böyük  köməkçi,  sonra  isə  qəza rəisi  vəzifəsində  çalışmışdır.
1919-cu il  yanvarın  15-də  Qarabağ General-Qubernatorluğu  yaradılan zaman,  general-qubernator  Xosrov bəy Sultanovun  köməkçisi  (müavini  )  vəzifəsinə  təyin  olunmuşdu (digər köməkçi erməni Qriqori Kələntərov idi...). H. Mahmudbəyov bu vəzifədə  AXC-nin süqutunadək  xidmət  etmişdi.Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra vəzifədən kənarlaşdırılaraq,  bir  müddətdən  sonra  həbs  olunan  Hüseyn  bəy Mahmudbəyov  naməlum  şəraitdə  güllələnmişdi.
Dadaş Bünyadzadə
Dadaş Xocabəy oğlu Bünyadzadə — Azərbaycan SSR-in görkəmli dövlət xadimi, Azərbaycanın SSR-in ilk maarif komissarı, 1930–1932-ci illərdə Azərbaycan SSR Xalq Komissarları Sovetinin Sovetinin sədri.
Həyatı
1888-ci ildə Bakı qəzasının Fatmayı kəndində yoxsul kəndli ailəsində anadan olmuşdur.
İlk təhsilini kənd məktəbində (mollaxanada) almış, sonra isə bir il Bakıda rus-tatar məktəbində oxumuşdur. Ailəsinin ağır vəziyyəti Dadaş Bünyadzadəni təhsilini davam etdirməyə imkan vermir. O, kiçik yaşlarından əmək fəaliyyətinə başlamışdır. O, bir müddət Bakı daş karxanalarının birində arabaçı işləmişdir. 1904-cü ildə Hacı Zeynalabdin Tağıyevin toxuculuq fabrikində, 1905–1908-ci illərdə isə dəmirçixanada şagird, çəkicvuran işləmişdir. O, bu dövrdən Azərbaycan zəhmətkeşlərinin inqilabi mübarizəsində fəal iştirak etməyə başlamışdır. O, fəhləlik etməklə yanaşı təhsilini davam etdirməyi də unutmurdu.
1907-ci ildə "Nicat" cəmiyyətinin açdığı cümə günləri kursunda oxumağa başlamış, 1908-ci ildə isə 8 aylıq türk pedaqoji (axşam) kursunu bitirmişdir. O, həyatının bu dövrü haqqında öz tərcümeyi-halında belə yazmışdı: "Səhərdən gündüz saat 3-dək mən çəkicvuran fəhlə sifətilə işləyirdim, gündüz saat 4-dən axşam saat 7-dək axşam kursunda oxuyur, axşam 8-dən sonra isə axşam kursunda rus dilini öyrənirdim".
Kursu bitirən D. Bünyadzadə dəmirçi fəhlə işləməklə yanaşı axşam kurslarında türk dilindən dərs verir, türk dilli qəzetlərlə əməkdaşlıq edirdi. O, İranda şah zülmünə qarşı çıxmış inqilabçılara kömək etmək üçün 1908–1909-cu illərdə partiya təşkilatının tapşırığı ilə "Yeni həyat" qəzetinin müxbiri kimi bu ölkədə fəaliyyət göstərmişdir.
1909-cu ildə D. Bünyadzadə İrandan qayıtsa da, Bakıya gələ bilmir, onu Tiflisdə həbs edirlər. Onun İrandakı inqilabi fəaliyyəti jandarm idarəsinə məlum idi.
Dadaş Bünyadzadə həbs edilməsi haqqında sonralar yazırdı: "1909-cu ildə Tiflis jandarm polkovniki qarşısında bir cavan inqilabçı sosial-demokrat sifətilə durarkən, polkovnik məndən yoldaşlarımı və onların adlarını söyləməyi soruşdu. O, məni bir neçə dəfə öz hüzuruna apartdırıb gətirəndən sonra mənə dedi: "Hər nə istəsən verərik, söylə görək siz nə istəyirsiniz və yoldaşlarınız haradadır?" Mən hətta fikir etməyərək sakitcə, lakin dərhal polkovnikə dedim: "Cənab polkovnik, mənim istəyim odur ki, bir də sizin üzünüzü görməyim". Polkovnik qəzəbləndi və həbsxanaya göndərilməyimi əmr etdi". Üç ay sonra o həbsxanadan azad olaraq Bakıya gəlir.
1909–1911-ci illərdə D. Bünyadzadə müxtəlif qəzetlərdə işləmiş və "Bakı həyatı" qəzetini redaktə etmişdir. O, 1911-ci ilin axırlarında Bakıda bir neçə qəzet redaktoru ilə birlikdə həbs olunub Türküstana sürgün edilir. 1912-ci ildə sürgün vaxtı amnistiyaya düşən D. Bünyadzadə Bakıya qayıdır, lakin Bakıda ondan qəzetlərdə işləməmək haqqında dilindən kağız alınır. 1912–1916-cı illərdə Bakı daş karxanalarının birində işləsə də, qəzetlərdə başqa imzalarla məqalələr dərc etdirir. Eyni zamanda fəhlə kooperativləri və "Şəfa" cəmiyyəti təşkil etmişdir.
1917-ci il Fevral inqilabından sonra D. Bünyadzadə tamamilə Hümmət partiyasına işləməyə keçir. O, N. Nərimanovun sədrlik etdiyi Hümmət təşkilatının katibi seçilmiş və eyni zamanda Bakı Sovetinin üzvü, Bakı qəzası üzrə müvəkkil və ərzaq şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışmışdır.
O, bu vəzifələrdə Bakı zəhmətkeşlərinin arasında inqilabi təbliğat və təşviqatla yanaşı, şəhərin taxıl və başqa ərzaq məhsulları ilə təmin olunması işində ciddi tədbirlər görmüşdür. D. Bünyadzadə 1917-ci ilin dekabrında Bakıda keçirilən Qafqaz sosialistlərinin qurultayı nümayəndələrinə müraciət edərək "Hümmət" qəzetində yazırdı: "Bu gün qurultayda iştirak edən sosialist yoldaşlara üz çevirib cəsarətlə deyirəm: bu gün bizə təşkilat lazımdır. Bizə vahid bir qüvvət lazımdır ki, üç yüz illik romanovlar taxt-tacını parçalayan kimi, mənhus burjuaziya planı da cəmaətin boğazından açılsın, torpaqlar kəndlilərə verilsin, hökumət, fəhlə, əsgər və kəndlilər əlinə keçsin".
1918-ci ilin iyulunda Bakıda sovet hakimiyyəti yıxıldıqdan sonra D. Bünyadzadə bir sıra inqilabçılarla birlikdə Həştərxana gedir. O, Həştərxan quberniya komitəsinin tatar vilayət komitəsinin, Müsəlman Komissarlığının üzvü, mətbuat komissarı olmuş və tatar dilində "Tartış" ("Mübarizə") qəzetini redaktə etmişdir. D. Bünyadzadə bu zaman Həştərxanda təşkil edilmiş Zaqafqaziya müsəlmanları işləri komissarlığının sədri olmuşdur.
1918-ci ilin payızında Moskvaya çağırılan D. Bünyadzadə mərkəzə Azərbaycan haqqında məlumat verir. 1918-ci il noyabrında Moskvada Ümumrusiya müsəlman kommunistləri qurultayı çağırılmışdır. Qurultayda Moskva, Petroqrad, Nijni-Novqorod, Penza, Saratov, Samara, Həştərxan və s. yerlərdən 46 nümayəndə, həmçinin Azərbaycandan D. Bünyadzadə və B. Sərdarov iştirak etmişdir. Qurultayda D. Bünyadzadə iki dəfə məruzə etmişdir: 1) Şərqdə inqilab haqqında; 2) Azərbaycanda siyasi vəziyyət.
O, bu məruzələrdə Şərqdə, o cümlədən Azərbaycanda beynəlxalq vəziyyət haqqında qurultay nümayəndələrinə geniş məlumat vermişdir. Qurultayın D. Bünyadzadənin məruzəsi üzrə qəbul etdiyi qətnamədə göstərilir: "Beynəlxalq siyasətlə RK(b)P müsəlman təşkilatları MK ilə eyni taktikaya əməl edir". Şərq xalqları arasında təşviqat-təbliğat işini gücləndirmək məqsədilə qurultay beynəlxalq təbliğat şöbəsi təşkil etməyi məqsədəuyğun saydı. Qurultay RK(b)P Müsəlman Təşkilatlarının Mərkəzi Bürosunu seçdi. thumb|left|250px|Dadaş Bünyadzadənin xatirə lövhəsi ([[Bakı)]] D. Bünyadzadə büro üzvlüyünə namizəd seçildi. D. Bünyadzadə RK(b)P MK göstərişi ilə 1919-cu ilin iyulunda bir neçə inqilabçı ilə Zaqafqaziyada gizli partiya işi aparmaq üçün Həştərxandan gəmi ilə Bakıya gəlir. Burada o, polis tərəfindən həbs edilir, lakin Bakı fəhlələrinin tələbi ilə tezliklə azad olunur və yenidən inqilabi mübarizəyə qoşulur.
O, bu dövrdə Bakı Fəhlə Konfransı sədrinin müavini, Həmkarlar İttifaqı Komitəsinin üzvü kimi fəhlə və kəndlilər arasında təbliğati-təşviqati iş aparmışdır. 1919-cu il sentyabrın 25-də Qazax şəhərində Qazax qəzası kəndlilərinin qurultayı çağırılmışdır. Qurultayda Bakı Komitəsinin və Hümmət təşkilatının göstərişi ilə Ə. Qarayev, A. Yusifzadə və b. görkəmli inqilabçılarla yanaşı D. Bünyadzadə də iştirak etmişdir. Qurultayda çıxış edən D. Bünyadzadə AXC hökumətinin apardığı siyasəti tənqid edərək nümayəndələrə müraciətlə demişdir: "Hökumət də, parlament də sizi aldadır, bunlardan siz gün gözləyə bilməzsiniz.
Bunlar sizi fəlakətə aparır". D. Bünyadzadə Azərbaycan Kommunist Partiyası təşkilatçılarından və yaradıcılarından biri olmuşdur. 1920-ci il fevralın 11–12-də Bakıda Azərbaycanda fəaliyyət göstərən kommunist təşkilatların (RK(b)P Bakı komitəsi, Hümmət, Ədalət) I qurultayı qeyrileqal şəraitdə çağırılmışdır. D. Bünyadzadə qurultayda fəal iştirak etmiş və təşkilat məsələsi haqqında məruzə etmişdir.
O, qurultay tərəfindən yeni yaradılan AK(b) P MK-ya üzv sevilmişdir. Sonra o, hərbiinqilab qərargahının, onun əməliyyat qurumunun üzvü seçilir və fəhlə döyüş dəstələrinin təşkil olunmasına, silahlandırılmasına rəhbərlik edir. 1920-ci il martın 15-də Bakı Fəhlə klubunda mitinq keçirildi.
D. Bünyadzadə bu mitinqin təşkilatçılarından və fəal iştirakçılarından biri olmuşdur. Mitinqin keçirilməsindən xəbər tutan polis onun təşkilatçılarını, o cümlədən D. Bünyadzadəni də həbs edir. Hökumət orqanları onu AXC-yə qarşı silahlı üsyan hazırlayan qurumun üzvü kimi güllələnməyə məhkum edir. D. Bünyadzadəni bu ölümdən 1920-ci il aprelin 28-də edilən bolşevik çevrilişi xilas etmişdir.
D. Bünyadzadə 1920-ci il aprelin 28-də başda N. Nərimanov olmaqla təşkil edilmiş Azərbaycan Müvəqqəti İnqilab Komitəsinin üzvü və Azərbaycan SSR Xalq Komissarları Sovetinin tərkibinə daxil olur. D. Bünyadzadə Azərbaycan SSR xalq maarif komissarı və xalq fəhlə-kəndli müfəttişliyi komissarı seçilmişdir. O, bütün qüvvə və bacarığını Azərbaycanın tərəqqisinə və inkişafına sərf etməyə başlayır.
O, birinci növbədə savadsızlığın tezliklə aradan qaldırılması üçün köhnə məktəbləri kökündən dəyişib yeniləri ilə əvəz etmək, həmin məktəblərdə fəhlə və kəndli balalarının oxuması üçün hər cür şərait yaratmaq, müəllimlərin şəraitini yaxşılaşdırmaq məsələləri ilə məşğul olur. Respublikada gənc, savadlı mütəxəssislər hazırlanması üçün ali məktəblər, texnikumlar açılması işinə də o, böyük fikir vermişdir. Gənc nəslin düzgün tərbiyələndirilməsi, onların elmi biliklərə səylə yiyələnməsi D. Bünyadzadənin diqqət mərkəzində idi.
1922–1923-cü illərdə D. Bünyadzadə Azərbaycan SSR xalq ərzaq komissarı, Ali İqtisadi Şura və XKS sədrinin müavini, Zaqafqaziya xalq ərzaq komissarı vəzifələrində çalışmışdır. O, bu məsul dövlət vəzifələrində ərzaq vergisinin tətbiqi və toplanması sahəsində əzmlə çalışmış və respublikanın qarşısında duran vəzifələrin yerinə yetirilməsinə nail olmuşdur.
D. Bünyadzadə 1923–1930-cu illərdə Azərbaycan SSR xalq torpaq komissarı, XKS və AİŞ sədrlərinin müavini, Dövlət plan komissiyasının sədri, Zaqafqaziya pambıq komitəsinin sədri və s. vəzifələrdə işləmişdir. O, bu vəzifələrdə Azərbaycan kənd təsərrüfatının inkişafı, yeni-yeni əkin sahələrinin və pambıqçılığın genişləndirilməsi, texnikanın tətbiqi, kooperativ və kolxoz təsərrüfatlarının təşkili, qolçomaqlara qarşı mübarizə sahəsində xeyli iş görmüşdür.
D. Bünyadzadə kənd təsərrüfatının kollektivləşməsi uğrunda gedən mübarizənin ön sıralarında gedərək bu dövrdə Azərbaycanda fərdi, xırda təsərrüfatların kolxoz yoluna yönəldilməsində bütün imkanlardan istifadə etmək üçün var qüvvəsini sərf edirdi. O, fərdi təsərrüfatçılara yalnız torpaq verməyin az olduğunu qeyd edərək göstərirdi ki, torpaqdan başqa yoxsul fərdi təsərrüfatlara hər cür dövlət yardımı olmalıdır. Fərdi təsərrüfatçının kənd təsərrüfatı mədəniyyətini yüksəltmək üçün bütün müasir aqrotexniki üsullardan istifadə etmək üçün ona yardım etmək lazımdır.
1930–1932-ci illərdə D. Bünyadzadə Azərbaycan SSR-in ən yüksək vəzifələrindən birini Azərbaycan SSR Xalq Komissarları Sovetinin sədri vəzifəsini tutmuşdur. O, bu yüksək vəzifədə Azərbaycan neft sənayesinin, maşınqayırma və metallurgiyasının, kənd təsərrüfatının, elm və mədəniyyətin inkişafı, fəhlə və kəndlilərin vəziyyətinin yaxşılaşdırılması sahəsində xeyli əmək sərf etmişdir.
Adi fəhləlikdən görkəmli siyasi və dövlət xadimi səviyyəsinədək yol keçmiş D. Bünyadzadə Azərbaycan zəhmətkeşləri tərəfindən dəfələrlə AK(b)P, Zaqafqaziya partiya təşkilatlarının plenum, konfrans, qurultaylarının nümayəndəsi seçilmiş, AK(b)P MK, Zaqafqaziya Ölkə Komitəsinin və bürolarının üzvlüyə namizəd və üzvü olmuşdur. Azərbaycan MİK və ZSFSR MİK rəyasət heyətinin üzvü idi. SSRİ III sovetlər qurultayından başlayaraq SSRİ MİK-nin üzvü seçilmişdir.
D. Bünyadzadə kənd təsərrüfatında, xüsusən pambıqçılıqda qazanılan müvəffəqiyyətlərə görə dövlət tərəfindən Azərbaycan Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni və ZSFSR Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni və s. mükafatlandırılmışdır.
D. Bünyadzadə repressiyaya məruz qalmış və 1938-ci ildə həbs edilib güllələnmişdir. Dadaş Bünyadzadənin 2 oğul,1 qız övladı olmuşdur. Qızı Nəsibə akademik Əşrəf Hüseynovun həyat yoldaşı olmuşdur.
Bataqlıq qatıqotu
(Galium palustre) - cinsinə aid bitki növü.
Bertalan Sekey
Bertalan Sekey (hərdən səhvən Şekeli; əsl adı Bartolomey Sekey, Székely Bertalan, ) — macar rəssam-romantizm.
Həyat və yaradıcılığı
Bertalan Transilvaniyada anadan olmuşdur. Atası məhkəmə katibi idi. Ailəsi onu mühəndis olmasını istəyirdi, ancaq 1851-1855-ci illərdə Cohann Nepomuk Qeiqer və Karl Rahl rəhbərliyi altında Vyana İncəsənətlər Akademiyasında rəsm çəkməyə başlamışdır. 1855-ci ildə Sekey Transilvaniyaya qayıdıb, önümüzdəki üç il ərzində mağazalar üçün əlamətlərin yazılması və rəsm çəkməyi öyrətdi. 1858-ci ildə o, Ayhelburq qraflarının yanında işləmiş, eyni ildə evlənmişdir. 1859-cu ilin qışında rəssam Karl von Piloti ilə təhsilini davam etdirən Münhenə yola düşdü. Bu vaxtdan Sekey, Macarıstan tarixinin hadisələrində kətan üzərində görünməyə daha çox diqqət ayırır.
1862-ci ildə Bertalan Peşt şəhərinə köçdü. 1863-cü ildə "İmperator VII Çarlsın uçuşu" adlı rəsm əsəri bədii müsabiqəni qazandı və sənətçi 1864-cü ildə Vətənə qayıtdıqdan sonra Fransa (Paris) və Hollandiyaya səfər etdi. 1871-ci ildə yeni Macarıstanın "Rəsm Məktəbi"ndə (indiki "Macarıstanın İncəsənət Universiteti") ilk müəllimlərdən biri oldu.
Tenarunqa
thumb|200px|left|Atollun kosmosdan təsviri. Tenarunqa — Tuamotu arxipelaqına, Akteon adaları qrupuna daxil olan kiçik atoll (Fransa Polineziyası).
Coğrafiya
Atollun sahəsi 2,2 km²-dir. Daxilində laqun vardır. Manqareva atollundan 225 km məsafədə yerləşir.
İnzibati bölgüsü
İnzibati baxımından Qambe kommunasına daxildir.
Tarixi
Tenarunqa ilk dəfə 1606-ci ildə portuqal əsilli ispan dənizçisi və səyyahı Pedro Fernandes Kiros tərəfindən kəşf edilmişdir.
Əhali
2007-ci il məlumatına görə adada yaşayış yoxdur.
Ümumdünya vaxtı
Koordinasiya edilmiş ümumdünya vaxtı (, ; abbr. UTC) — Qrinviç meridianının orta Günəş vaxtı. Gecəyarıdan hesablanır, Bakı vaxtından 4 saat geridir.
Zulu vaxtı - (ing. Zulu time, ru. ''зулусское время;;) – (slenq) zamanın Qrinviç meridianına görə qiymətini bildirən ifadə.
Bəhman Hacıyev
Hacıyev Bəhman Əbiş oğlu — texnika elmləri doktoru, professor, Azərbaycan SSR Əməkdar mühəndisi.
Həyatı
Hacıyev Bəhman Əbiş oğlu Zəngəzurun Şıxlar kəndində anadan olmuşdur. 1943-cü ildən "Əzizbəyovneft" tresti mədənlərində operator köməkçisi işləmişdir. 1950-ci ildə "Neft yataqlarının işlənilməsi və istismarı" ixtisası üzrə AzSİ-nun neft-mədən fakültəsini bitirdikdən sonra, "Bibiheybətneft" tresti mədənlərində neft və qaz hasilatı ustası işləmişdir. Sonradan onu hasilat üzrə usta, sonra isə böyük mühəndis kimi "Gürganneft" trestinə keçirirlər, 1953-cü ildə isə trestin böyük mühəndisi təyin edilir və 1962-ci ilə qədər o bu vəzifədə işləyir, sonralar isə "Neft Daşları"nda baş mühəndis və neft idarəsinin rəisi işləmişdir. 1965-ci ildən o "Neft Daşları" NQÇİ-nə rəhbərlik etmişdir. Onun bilavasitə rəhbərliyi ilə ilk dəfə olaraq Neft Daşlarında maili-yönəlmiş quyuların küt qazıma üsulu tətbiq edilmişdir. 1953-cü ildə "Dəniz neft yataqlarının ("Neft Daşları" yatağı timsalında) işlənilməsi və istismarı məsələləri" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1977–1984-cü illərdə "Azneft" İB-nin baş direktoru vəzifəsində işlədiyi müddətdə "Cəfərli", "Zərdab", "Kəlaməddin", "Tərsdəllər" və b. yeni yataqlar kəşf edilmişdi. 1984–1994-cü illərdə ÜETTTİ-nun direktoru idi. 1990-cı ildə "Neft yataqlarının mürəkkəbləşmiş şəraitlərdə kompleks işlənilməsi və istismarı" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir. 1993–1998-ci illərdə AzETNÇİ-da işləmişdir. Uzun illər ərzində o ADNA-nın neft mədən fakültəsində pedaqoji fəaliyyət göstərmiş və AzNKİ Dövlət İmtahan Komissiyasının sədri olmuşdur. Öz elmi işini o AzDNQSDETLİ-də davam etdirmişdir.
Elmi fəaliyyəti
Hacıyev B. Ə. neft və qaz yataqlarının işlənilməsi sahəsində tanınmış alimdir.
Elmi tədqiqatların sahəsi: quyuların tədqiqatının yeni üsullarının tətbiqi; təhlükəsizlik texnikası üzrə yeni vasitələrin — qazıma və ştanqlı nasosların təmiri üzrə mexanizmlər kompleksinin işlənilməsi; ağırlaşdırılmış qazıma boruları ilə təhlükəsiz iş üçün kompleks; qaz axını yerlərinin müəyyənləşdirilməsi üçün ayerozol indikatorlarının işlənilməsi; boru kəmərlərinin təmiri üçün yapışqan kompozisiyalarının yaradılması; qazıma qüllələrinin aparıcı (daşıyıcı) qabiliyyətinin müəyyən edilməsinin dağıdıcı olmayan, dünya praktikasında analoqu olmayan yeni, təhlükəsiz üsulunun işlənilməsi.
Hacıyev B. Ə. SSRİ Lenin mükafatına, Azərbaycan Respublikasının Dövlət Mükafatına, həmçinin "SSRİ-nın fəxri neftçisi", "Azərbaycanın əməkdar mühəndisi" adlarına layiq görülmüşdür. O Lenin ordeni, iki dəfə Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni və "Oktyabr inqilabı" ordeni ilə təltif olunmuşdur.
Ələkbər bəy Bəhrəmbəyov
Ələkbər bəy  Bəhrəmbəyov — Cəbrayıl qəzası  rəisi (1919-1920).
Ələkbər bəy  Bəhrəmbəyov  1919-cu ilin dekabrınadək Bakı Mərkəzi Həbsxanasının (1888-ci ildə tikilib istifadəyə verilmişdi) rəisi    işləyirdi. 1919-cu il  dekabrın  12-də  daxili  işlər  naziri  Nəsib bəy    Yusifbəylinin    əmri    ilə  Ələkbər  bəy  Bəhrəmbəyov    tutduğu vəzifəsindən  azad  olunaraq  Qarabağa,  Cəbrayıl  qəzasının  rəisi vəzifəsinə (1-ci dərəcə üzrə ayda 3.000 manat  əmək haqqı ilə təyin edilmişdi  (Bundan  əvvəl  həmin  vəzifədə  Hüseyn  bəy  Mahmudbəyov  işləmişdi).  Bu    təyinat    Daxili  İşlər    Nazirliyinin    5    yanvar  1920-ci il  tarixli  228  nömrəli  yeni əmri  ilə  bir  daha  təsdiqlənmişdi
Bulbophyllum sepikense
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Aglaia elaeagnoidea
(Aglaia elaeagnoidea) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qalapaqos dəniz pişiyi
Qalapaqos dəniz pişiyi  —Qulaqlı suitilər fəsiləsinin Dəniz pişikləri yarımfəsiləsinə aid növ. Cənub dəniz pişikləri cinsinə daxildir.
Xariçi görünüşü və yayılması
Qulaqlı suitilər arasında ən kiçiyidir. Qalapaqos dəniz pişiyinin rəngi boz-qəhvəyidir. Yetkin dəniz pişiyinin uzunluğu erkəklərdə 150 sm, çəkisi 64 kq, dişilərdə isə 120 sm, 28 kq təşkil edir.
Qalapaqos dəniz pişiyi emdemik növ olaraq ancaq Qalapaqos adalarında yaşayır. Hec vaxt miqrasiya etmir və adalar həmdəvərində yaşayır.
Həyat tərzi
Ömünün 70 % sahildə keçirir. Əsasən müxtəlif növ balıq və malusklarla qidalanır. Şikarını gecə vaxtları ovlayır. Təsadüfü hallarda suyun 150 metr dərinliyinə enir.
Aşıq Mustafa
Aşıq Mustafa (?, İran-1871, İran) — Azərbaycanlı aşıq
Həyatı
Aşıq Mustafa Urmiya vilayətinin Sitanabad kəndində dünyaya gəlmişdi. Dogum tarixi dəqiq bilinmir. Uzun müddət çobanlıq edib. Röyasında bir gözələ aşıq olmus və bu gözəli tapmaq üçün diyar-diyar gəzərək ta Eçmiadzinə (Üçkilsəyə) qədər getmisdi. Bəzi informatorlara görə ona həmin qız buta verilibmiş. Təhsili olmadıgı halda çox gözəl qoşmalar yazmıs, saz çalıb məclis idarə etmisdi.
Aşıq Mustafa "Əslı və Kərəm" ve "Koroglu" dastanlarını yeni variantlarını işləmişdi. Bunlarla bərabər özünə aid çox gözəl bayatılar, gəraylılar və qoşmalar söyləmişdi.
Aşıq Mustafa 1871-ci ildə Cənubi Azərbaycanının Urmiya vilayətinin Baranduz mahalında vəfat edib.
Qarqulu
Qarqulu — Azərbaycan Respublikasının Zəngilan rayonunun Bartaz kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. 1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. 22 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.
Toponimikası
Yerli məlumata görə, bu yaşayış məntəqəsini XIX əsrdə Naxçıvanda mövcud olmuş Qarqulu kəndindən gələn ailələr salmışlar. Kəndin adı çox güman ki, qarqu (qamış) sözü ilə bağlıdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Mehri silsiləsinin ətəyində yerləşir.
Makalu–Barun Milli Parkı
Makalu–Barun Milli Parkı — Nepalın səkkizinci milli parkı. 1992-ci ildə Himalay dağlarında, Saqarmatxa Milli Parkının şərq ardı kimi təsis olunmuşdur.
Coğrafiya
Milli parkın sahəsi 1.500 km2 olub, Nepalın Solukhumbu və Sankxuvasabxa rayonlarını əhatə edir. Makalu–Barun dünyada yeganə milli parkdır ki, dəniz səviyyəsindən 8.000 metr yüksəklikdə yerləşir. Milli parkda tropik meşələr və başı qarlı uca zirvələr yerləşir. Bufer zonası milli parkın cənub və cənub-şərq yamaclarındadır və sahəsi 820 2-dır.
Milli parkdakı əsas zirvələr bunlardır: dünyanın ən hündür beşinci zirvəsi olan Makalu dağı (8.463 metr), Çamalanq dağı (7.314 metr), Baruntse dağı (7.129 metr) və Mera dağıdır (6.654 metr). Milli park qərbdən şərqə 66 km, cənubdan şimala 44 km qədər uzanır. Dəniz səviyyəsindən 314–377 metr yüksəklikdə yerləşən, cənub-şərqdəki Arun dərəsindən hündürlük getdikcə artır. Milli park şimalda yerləşən Tibet muxtar regionundakı Comolunqma Milli Təbiət Qoruğu ilə beynəlxalq sərhədə malikdir.
Qoruq ərazisi Müqəddəs Himalay landşaftının bir hissəsidir.
Flora
Burada 88 məməli növü qeydə alınmışdır: irbis, bəbir, adi boz bəbir, qamışlıq pişiyi, benqal pişiyi, çaqqal, Canis himalayensis, qırmızı tülkü, qırmızı panda, Asiya qara ayısı, qulmanlar, Macaca assamensis, Hemitragus jemlahicus, Naemorhedus goral, muntjak, müşk maralı, Capricornis thar, çöldonuzu, uçan sincab, susamuru, Prionodon pardicolor, dağ gəliciyi, marmot və s. 2009-cu ilin mayında 2.517 metr yüksəklikdə zooloqlar ilk dəfə Asiya qızıl pişiyinin şəklini əldə etmişdilər.
Ələkbər Süleymanov
Ələkbər Bağır oğlu Süleymanov (31 dekabr 1916, Qatar kəndi, Qafan əyaləti, Zəngəzur mahalı, Gəncə quberniyası - 2000, Bakı) — Azərbaycan alimi, texnika elmləri doktoru (1964), professor (1965), Azərbaycan SSR əməkdar elm və texnika xadimi (1954), Azərbaycan SSR əməkdar mühəndisi (1969), Azərbaycan SSR neft ustası (1940).
Həyatı
Ələkbər Süleymanov 1916-cı il dekabrın 31-də Gəncə quberniyasının Zəngəzur mahalının Qafan əyalətinin Qatar kəndində, şaxtaçı ailəsində anadan olmuşdur. 1922-ci ildə ailəsi ilə birlikdə Bakıya köçmüşdür. 1933-cü ildə orta məktəbin 7-ci sinfini, 1937-ci ildə isə Balaxanı Neft Texnikumunu bitirib.1937–1940-cı illərdə "Kaqanoviçneft" (indiki "Suraxanıneft" NQÇİ) trestində operator, usta köməkçisi, usta və mədən müdiri, 1940–1944-cü illərdə "Korgözneft" və "Orcenikidzeneft" (indiki "Suraxanmeft" NQÇİ) trestində mədən müdiri, 1944–1950-ci illərdə "Kirovneft" (indiki "Binəqədineft" NQÇİ) trestinin baş mühəndisi vəzifələrində işləyib. 1950–1953-cü illərdə SSRİ Neft Sənayesi Akademiyasında və Akademik Qubkin adına Moskva Neft İnstitutunda təhsil alaraq onları müvəffəqiyyətlə bitirmişdir. O, 1953–1959-cu illərdə "Orcenikidze" Neft Mədənlər İdarəsinin rəisi, 1959–1962-ci illərdə "Azneft" Birliyinin baş mühəndisi, 1962–1965-ci illərdə AzneftBirliyinin rəisi, 1965–1970-ci illərdə Azərbaycan SSR-in Neft Sənayesi nazirinin birinci müavini, 1970–1972-ci illərdə "Azneft" Birliyinin rəisi, 1972–1978-ci illərdə "Xəzərdənizneft" Birliyinin, 1978–1980-ci illərdə "Xəzərdənizneftqaz" Ümumittifaq Sənaye Birliyinin rəisi, 1980-ci ildən ömrünün axırına kimi "Dənizneftqazlayihə" DETLİ-nin direktorunun elmi işlər üzrə müavini vəzifələrində çalışmışdır.
"Azərneft" Birliyinin baş mühəndisi və rəisi (1959–1965), Azərbaycan Neftçıxarma Sənayesi Nazirinin müavini (1965–1968), "Azərneft" Birliyinin rəisi (1968–1972), Ümumittifaq "Xəzərdənizneftqaz" Sənaye Birliyinin rəisi (1972–1980) vəzifələrində işləmişdir. 1980-ci ildən ömrünün sonuna qədər "Dənizneftqazlayihə" DETLİ-də direktor müavini işləmişdir.
Əmək fəaliyyəti
Bu işlər "Günəşli" yatağının kəşfinə, onun abadlaşdırlmasına və dənizdə hasilatın səviyyəsinin artırılmasına imkan yaratmışdır. "Günəşli" yatağının kəşfinin köməkliyi ilə dənizin böyük dərinlikli akvatoriyalarının mənimsənilməsini intensivləşdirmək üçün güclü elmi-istehsalat bazası yaradıldı. Bütün bunlar dənizin 100–300 m dərinliklərindəki "Çıraq", "Azəri" və "Kəpəz" kimi böyük neft-qaz yataqlarının axtarışının və kəşfinin sonrakı sürətləndirilməsi faktoru oldu.
Ələkbər Süleymanovun rəhbərliyi və iştirakı ilə Xəzərin dərin akvatoriyalarında aşkar edilmiş neft və qaz yataqlarının mənimsənilməsi üçün hidrotexniki qurğular və quyu avadanlığı yaradılmışdır ki, bunlar da müstəqil Azərbaycanda neftçıxarmanın uzunmüddətli inkişafına təkan vermişdir. Bu işə görə 1990-cı ildə bir qrup neftçi mütəxəssislərlə birlikdə Ələkbər Bağır oğlu Süleymanov Azərbaycan Respublikasının Dövlət mükafatına layiq görülmüşdür.
Ömrünün son illərində Ələkbər Süleymanov Xəzər dənizinin neft, qaz və qaz-kondensat yataqlarının işlənməsi nəzəriyyəsinə və praktikasına böyük qatqılar etmişdir. Onun elmi yaradıcılığı və böyük mühəndis təcrübəsi sayəsində böyük dərinliyi (150 m və daha dərin) olan akvatoriyaları mənimsəmək üçün hidrotexniki qurğular kompleksi və quyu texnikası yaradılmışdır ki, onların köməkliyi ilə bir çox yataqlarının ayrı-ayrı tektonik sahələri və blokları aşkar edilmişdir.
Ələkbər Süleymanovun yaradıcılığının müxtəlif dövrlərində elmi və eməli fəaliyyətinə baxarkən, qeyd etmək lazımdır ki, hələ 1945–1950-ci illərdə o, bir qrup konstruktor, elmi işçi və istehsalätçılarla birlikdə quyuların ştanqlı nasoslar vasitəsilə istismarının texnika və texnologiyasının əsaslı şəkildə yenidən təşkilində, yerli avadanlığın yaradılmasında və tətbiqində fəal iştirak etdiyinə görə 1950-ci ildə SSRİ Dövlət (Stalin) mükafatına layiq görülmüşdür.
1952-ci ildə Ələkbər Süleymanov bir qrup neftçi mühəndislə birgə neft yataqlarının çox- sıralı quyularla işlədilməsinin kompleksli üsulunun işlənməsinə və mənimsənilməsinə görə ikinci dəfə SSRİ Dövlət mükafatı almışdır. Bu işdə Ələkbər müəllim kiçik diametrli quyuların normal istismarı və təmiri üçün kompleks tədbirlər işləmişdir ki, bu da belə quyularm Sovet İttifaqında geniş tətbiqinə imkan vermişdir.
Ələkbər Süleymanov neftçıxarma proseslərinin kompleksli avtomatlaşdırılması texnologiyasını işləyib hazırlamışdır. Bu iş Azərbaycanda, Türkmənistanda, Saxalində və digər neftçıxarma rayonlarında geniş tətbiq edilmişdir. Bu işin yüksək texniki-iqtisadi göstəricilərinə görə, o, 1969-cu ildə üçüncü dəfə SSRİ Dövlət mükafatına layiq görülmüşdür.
Onun iştirakı ilə quruda və dənizdə bir sıra neft və qaz-kondensat yatağı kəşf edilmişdir. Bunlardan "Zirə", "Mişov dağ", "Qarabağlı", "Kürsəngi", "Muradxanlı", "Qum-dəniz", "Bahar", "Palçıq pilpiləsi", "Səngəçal-dəniz", "Duvannı-dəniz", "Xərə- Zırə" adası, "Cənub-l", "Cənub-2", "Bulla- dəniz", "Günəşli", Xəzərin Türkmənistan sek-torunda isə "Lam", "Livanov" və s. yataqlarını göstərmək olar.
Ələkbər Süleymanov Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda suyun dərinliyi 60–350 metr olan sahədə "Günəşli" yatağının aşkar edilib istismara verilməsi isə Ələkbər müəllimin şah əsəridir.
Himalay sərvi
İynəyarpaqlarından və zoğlarından alınan efir yağından çox qədimdən bronxların və ağciyər xəstəliklərinin müalicəsi üçün istifadə edirdilər. müasir təbabətdə sərvin efir yağı soyuqdəymə xəstəliklərində profilaktikası məqsədilə istifadə edilir. Sərv yağının faydalı xüsusiyyətlərindən biri də onun qan dövranı sisteminə və su-yağ mübadiləsinə müsbət təsiridir. Ondan damarların genəlməsində, ayaqların keyləşməsində, babasilin və yaraların müalicəsində ağrıkəsici və antiseptik vasitə kimi istifadə edilir. Buxar distilləsi ilə iynəyarpaqlardan 0,5–0,8 % açıq-qonur rəngli və xoş ətirli efir yağı alınır. Sərvdən alınan efir yağı ayaqların dərisinə sakitləşdirici təsir göstərir və onu sağlamlaşdırır, pis qoxuları və çox tərləməni yorğunluğu aradan qaldırır, şişkinliyi müalicə edir. Bu sərv növü göbələk xəstəliklərinə qarşı mübarizə vasitəsi kimi istifadə edilir. Sərv yağı qızartıya və qıcıqlanmaya həssas olan dəriyə müsbət təsir göstərərək, oradakı məsamələri kiçildir, təmizləyir, partlamış kapilyarları müalicə edir. Abşeronda yeni salınan parklarda, bağlarda rast gəlinir və mədəni şəraitdə becərilir.
Ələkbər Süleymanov
Əmək fəaliyyəti
Xəzər dənizinin neft-qaz yataqlarının işlənməsinin nəzəri əsaslandırılmasında Ə. Süleymanovun rəhbərliyi ilə fundamental elmi-texniki tədqiqatlar aparılmış, onların təcrübi tətbiqi nəticəsində dəniz neft-qazçıxarması sahəsində neft hasilatının sabitləşdirilməsinin kompleks əsası qoyulmuşdur.
Himalay sərvi
Məlumat mənbələri
Деревья и кустарники СССР. т.3.1954; Флора Азербайджана. т.5. 1954; Azərbaycanın ağac və kolları. III cild. 1970; Azərbaycanın "Qırmızı" və "Yaşıl Kitabları"na tövsiyə olunan bitki və bitki formasiyaları. 1996; Azərbaycan florasının konspekti. I–III cildlər. 2005; 2006; 2008.
Ələkbər Süleymanov
Əmək fəaliyyəti
Ələkbər Süleymanov 1960-cı ildə namizədlik, 1964-cü ildə doktorluq dissertasiyalarım müdafiə etmiş və texnika elmləri doktoru adma, 1965-ci ildən professor elmi dərəcəsinə layiq görülmüşdür. O, 350-dan çox elmi əsərin, o cümlədən 12 monoqrafiyanın, 155 ixtiranın müəllifidir.
O, Ali Attestasiya Komissiyasının Rəyasət Heyətinin üzvü, Azərbaycan Respublikası Elm və Texnika Komitəsinin yanacaq-enerji problemləri şurasının sədri və "Azərbaycan Neft Təsərrüfatı" jurnalının redaksiya heyətinin üzvü olmuş, bir çox səlahiyyətli forumlarda Azərbaycan Respublikasını lazımi səviyyədə təmsil etmişdir.
Üçbuynuz qatıqotu
(Galium tricornutum) — cinsinə aid bitki növü.
Atromitos Qeroskipu FK
Atromitos - Kiprin futbol klubu.
Tarixi
Komandanın əsası 1956-cı ildə qoyulub. Atromitos Jeroskipu Pafos şəhərini təmsil edir. Komanda ev oyunlarını Jeroskipu Stediumda keçirir. Arena cəmi 2 min tamaşaçı tutumuna malikdir. Klubun rəngləri qırmızı və göydür. Ötən mövsüm yüksək liqada sonuncu olan Atromitos Jeroskipu hazırda birinci divizionda mübarizə aparır. Klubun prezidenti Vangelis Jenisdir.
Heyəti
Qapıçılar: 1.Paulo Jorge Sousa Vieira (Portuqaliya), 12.Michalis Kokkinos, 21.Lenos Theodorou Müdafiəçilər: 2.Rafaellos Athanasiou, 3.Noyko Panayotov Gorov (Bolqarıstan), 4.Efthimios Panayiotou, 5. Themis Agathokleous, 14.Vryonis Vryoni, 20.Demos Socratous, 23.Marios Constantinou, 32.Rui Andrade (Portuqaliya), 78.Pedro Pereira (Portuqaliya), 88.Demetris Gianakou, 90.Bruno Piano (Uruqvay)
Yarımmüdafiəçilər: 6.Andreas Nicolaou, 7.Panayiotis Assiotis, 8. Giannis Demetriou, 11.Polis Avgousti, 16.Adamos Irakleous, 17.Anestis Zafeiridis (Yunanıstan), 19.Attila Szili (Macarıstan), 22.Nikolas Christofides, 26.Giannis Hadjivasilis
Hücumçular: 9.Argyris Petrou, 10.Sergio Filipe Grillo das Neves (Portuqaliya), 15.Miguel Helder da Costa (Portuqaliya), 18.Axel Gosse (İrlandiya), 31.Papi Kimoto (Konqo), 36.Bauer Bernardi Renato (Braziliya)
Tənlik
Dəyişənin (dəyişənlərin) tənliyi doğru bərabərliyə çevirən qiymətinə (qiymətlərinə) tənliyin kökü deyilir.
Qaydalar
Həqiqi ədədlər meydanında verilmiş tənlik üzərində aşağıdakı çevirmələrdən hər hansı biri aparılarsa, onunla eynigüclü olan tənlik alınar:
Birməchullu tənlik
Bir məchulu olan tənliklərə deyilir.
Nümunə:
İkiməchullu tənlik
İki məchulu olan tənliklərə deyilir. Məsələn, a, b, c hər hansı ədədlər, x və y məchul olduqda, ax+by=c tənliyində x və y məchul olduqlarına görə ikiməchulludur.
Nümunə: 2x + 5y = 4
Urmiya vilayəti
Urmiya vilayəti — Cənubi Azərbaycan əyalətinin inzibati bölgələrindən biri. Avşar elinin əmirləri Səfəvilər dönəmində bu vilayəti idarə edirdilər. Sonra müstəqil xanlıq qurmuşdular.
Tarixi
Urmiya xanlığı Azərbaycanın nisbətən böyük feodal dövlətlərindən biri olmuşdu. О, şimaldan Salmas (Xoy xanlığı), şərqdən Urmiya gölü, cənubdan Кürdüstan, qərbdən Türkiyə və İraqla həmsərhəddir.
Xanlığın ərazisi, Urmiya gölünün sahillərinin istisna etməklə, hər tərəfdən böyük dağ silsilələrindən ibarət idi. Bu silsilələrdən mühümləri: Mur-i Şəhidan, Cəlaləddin, Güruh dağ, Dalamir, Qəndil, Balistan, Quşçu, Boz, Кora və Zənbil adlı dağlardır. Həmin dağların çoxunun üzəri yumşaq qaratorpaqla örtüldüyündən dəmyə əkin üçün əlverişlidir.
Xanlığın torpağı əsasən qara, qumlu, lil torpaqdan ibarətdir. Bu torpaq növlərinin hər ikisi çox münbit və əkinçilik üçün yararlıdır. Bununla bərabər bir sıra rayonlarda üstü yuxularla örtülmüş və əkinçilik üçün yararsız olan yerlər də vardır. Türkiyə sərhəddindəki dağların bir sırasının zirvəsi ilin bütün fəsillərində qarla örtülmüş və əkinçilik üçün yarasız olan yerlər də vardır.
Xanlığın əsas çayları Baranduz, Şəhər (Urmu), Nazlı, Tatay (və yaxud Tamay), Zərinə, Siminə, Qədir, Gidar adlı çaylardır. Bundan əlavə, Urmiyada bir çox kəhrizlər, çeşmələr və bulaqlar da vardır. Urmiyada yağıntı başqa vilayətlərə nisbətən çoxdur. Buna görə də Azərbaycanın bol suya və su mənbələrinə malik olan yerlərindən biri hesab edilir.
Urmiya gölü sahillərində vilayətin havası mülayim, başqa yerlərdə isə nisbətən soyuqdur. Burada hava ümumiyyətlə sakitdir. Şiddətli və zərəverici küləklər yoxdur. Havanın ən isti vaxtlarında şimal və cənub-qərbdən sərin və sakit küləklər əsir. Yerli əhali bu küləkləri "xırman küləyi", "yayın sərin küləyi", "yağışlı Salmas küləyi", "cənub küləyi", "vədə yeli" və sairə adlarla adlandırırlar. Vilayətdə mövcud olan əlverişli iqlim, bollu su, münbit torpaq burada əkinçiliyin bütün növləri və maldarlığın inkişafı üçün şərait yaradırdı.
Urmiyanı Salmas, Maku, Bəzirgan, Mərənd, Təbriz, Culfa, Кürdüstan, Marağa, Sayınqala və başqa yerlərlə bağlayan karvan yolları var idi. Bundan əlavə, xanlıq Urmiya gölü vasitəsilə də başqa mahallarla əlaqə saxlamaq imkanına malik idi.
Urmiya xanlığının müxtəlif yerlərində daş kömür, mərmər, duz, mis, dəmir, mineral su və başqa mədənlər vardır. Bu mədənlərin çoxundan hələ XV yüzilin axırlarındək istifadə olunurdu. Lakin istehsal vasitələrinin çox aşağı səviyyədə olması, xarici basqınlar, daxili feodal çəkişmələri yeraltı sərvətlərin normal istehsalına və xalq kütlələrinin ehtiyacının lazımi qədər ödənilməsinə imkan vermirdi.
Əhali əkinçilik, maldarlıq, bağçılıq, sənətkarlıq və ticarətlə məşğul olurdu. Urmiya şəhərinin istisna etməklə bütün xanlıqda maldarlıqla əkinçilik əsas yer tuturdu.
Mişər (Baltas)
Mişər — Başqırdıstan Respublikası nın Baltas rayonu nda yerləşən kənd. Kənd, Nijnekarışev kənd şurası nın tərkibindədir. 2010-cu ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kəndin əhalisi 164 nəfərdir.
Tarixi
Mişər kəndi XVIII əsrdə başqırdlar tərəfindən qurulmuşdur.
Coğrafi mövqe
Kənd, rayon mərkəzindən 7 kilometr, ən yaxın dəmiryolu stansiyası ndan isə 73 kilometr uzaqlıqdadır.
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kəndidə başqırdlar (97%) üstünlük təşkil edir.
Nadir Mansurov
Nadir Məşədi Süleyman bəy oğlu Mansurov — tarzən, Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının və Azərbaycan Konsert Birliyinin solisti
Həyatı
Nadir Məşədi Süleyman bəy oğlu Mansurov 1916-cı ilin aprel ayının 14-də Bakıda məşhur Mansurovlar ailəsində doğulmuşdur. Uşaq yaşlarından musiqiyə həvəsi olmuş və tar çalmağı atasından öyrənmişdir. Hələ gənc yaşlarından müxtəlif xalq çalğı alətləri orkestr və ansambllarının tərkibində tarzən kimi çıxış etmişdir. Nadir Mansurov 1937–38-ci illərdə Gəncədə bir çox yerli xanəndələrə müşayiət edir. Əsasən o zaman orada məşhur olan Muxtar Əsgər oğlu Qurbanovla daha tez-tez çıxış edir. O, 1940-cı ildə hərbi xidmətə çağırılır. Hətta əsgərlikdə də öz tarını əlindən buraxmır, müxtəlif tədbirlərdə zabit və əsgərlər qarşısında çıxış edir. 1941-ci ildə isə İkinci dünya müharibəsində öz əsgəri borcunu yerinə yetirmək üçün müharibəyə yollanır. Moskva ətrafındakı döyüşlərdə bərk yaralanan Nadir Mansurov bir neçə ay hərbi hospitallarda müalicə olunur. Yaraları sağaldıqdan sonra o, yenidən cəbhəyə yollanır və müharibənin sonuna qədər vuruşur.
Müharibədən sonra Nadir Mansurov uzun illər Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının və Azərbaycan Konsert Birliyinin solisti olmuşdur. 1949-cu ildə Lənkərana ezam olunur və bir neçə müddət orada yerli xanəndələri tarı ilə müşayiət edir. Bütün yaradıcılığı boyu Azərbaycanın bir çox tanınmış xanəndələrini — Mütəllim Mütəllimov, Xanəli Əkbərov, Sona Mustafayeva və başqalarını həm konsertlərdə, həm də el şənliklərində öz tarı ilə müşayiət etmişdir. Azərbaycan Dövlət Səsyazma arxivində Nadir Mansurovun müxtəlif illərdə çaldığı həm solo, həm də trio müşayiətləri qorunub saxlanılır.
Emil Bok
Emil Bok (d. 6 sentyabr 1966) — Rumıniya baş naziri.
Həyatı
Emil Bok 6 sentyabr 1966-cı ildə doğulmuşdur. 1991-ci ildə Babeş-Bolyai Universitetinin Tarix və Fəlsəfə fakültəsindən, 1995-ci ildə Babeş-Bolyai Universitetinin Hüquq fakültəsindən məzun olmuş, 2000-ci ildə isə Babeş-Bolyai Universitetinin Politologiya və siyasət fəlsəfəsi üzrə doktorantura təhsili almışdır.
Doktorantura təhsili aldığı müddətdə, yəni 1996-cı ildə o, Kluj Barosunda hüquqşünas olaraq çalışmışdır. Təhsilini tamamladıqdan sonra, yəni 2000–2008-ci illərdə Babeş-Bolyai Universiteti, Politologiya və Dövlət İdarəçiliyi və Hüquq fakültələrində mühazirəçi olaraq çalışmışdır.
Bununla yanaşı o, George Lazar adına Pedaqoji Texnikumda müəllim, Müasir tarix və siyasi elmlər fakultəsində kiçik elmi işçi, Siyasət və idarəetmə elmləri fakultəsində mühazirəçi assistent olaraq da fəaliyyət göstərmişdir.
Emil Bok evlidir. İngilis və fransız dillərini bilir.
Siyasi fəaliyyəti
Emil Bok 2000–2004-cü illərdə Deputatlar Palatasının üzvü, 2001–2004-cü illərdə Deputatlar Palatasının Hüquq Komitəsinin sədr müavini, 2003–2004-cü illərdə Demokrat Partiyasının Deputatlar Palatasındakı qrupunun sədri olmuşdur. Həmçinin o, 2003-cü ildə Rumıniya Konstitutsiyasını Təftiş Komissiyasının sədr müavini olmuşdur.
Emil Bok 2004–2009-cu illərdə Kluj-Napoka Bələdiyyəsinin sədri də olmuşdur.
Emil Bok 22 dekabr 2008-ci ildə baş nazir seçilmişdir.
Partiya fəaliyyəti
Emil Bok 2000–2004-cü illərdə Demokrat Partiyasının Kluj Qəza təşkilatının sədri olmuşdur.
2003–2004-cü illərdə Emil Bok Demokrat Partiyası icraçı sədri, 2004-cü ilin dekabr ayından 2007-ci ilin dekabr ayınadək isə Demokrat Partiyasının sədri olmuşdur.
Emil Bok 2007-ci ilin dekabr ayından etibarən Demokrat Liberal Partiyanın sədri olmuşdur.
Dəmirqapı (Dunay)
thumb|right|Dəmirqapı
Dəmirqapı  — Dunay çayı yatağının Karpat və Stara-Planin dağlarının birləşdiyi yerdən keçən ensiz hissəsi. Çay qapısı adlanan bu ərazi Serbiya və Rumıniya sərhəddində, Orşov şəhərindən cənubda yerləşir. Uzunluğu 15 km, eni 162 m. olan bu ərazi Avropanın ən gözəl məkanlarından biri hesab olunur.
Təbii və tarixi-mədəni əhəmiyyəti
left|thumb|275px|Orta əsrlərdə Dəmirqapıya girişə nəzarət edən Qolubas qalası Çayın sağ sahilində Serbiyanın Cerdap Milli Parkı yerləşir. Dəmirqapının ən qədim yerli əhalisi romandilli valaxlar olmuş. Valaxlar heyvandarlıqla məşğul olan yarımköçəri tayfalar idi. Çayın şimal sahilində isə müasir rumınların əcdadları məskunlaşmış. Cənubda, isə serblər və serb vlaxları məskunlaşmış
Təsərrüfat əhəmiyyəti
İti və astanalı axıma malik olan bu ərazidə çay nəqliyyatı demək olar ki, yox idi. 1896-cı ildə tikilən Sip keçid kanalınıdan sonra gəmiçilik inkişaf etməyə başladı. Kanalın üzunluğu 2,5 km-dir. 1964–1972-ci illərdə SSRİ-nin dəstəyi ilə Yuqoslaviya və Rumıniya arasında müasir gəmilər üçün keçid sistemi yaradıldı. Ərazidə böyük su anbarı və iki güclü su eletrik stansiyası istifadəyə verildi (Cerdap I və Cerdap II). Dəmirqapının ən böyük şəhəri Drobeta-Turnu-Severindir (Rumıniya).
Mirzə Məhəmməd Axundov
Mirzə Məhəmməd (Molla) Şükür oğlu Axundov və ya Məhərrəmov — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə Zəngəzur qəzasının rəisi.
Haqqında
1876-cı ildə Şuşa şəhərində anadan olmuşdur. Əsl soyadı Məhərrəmov olmuşdur. İbtidai təhsilini atasından almışdı. Atası Qarabağın baş axundu Hacı Molla Şükür Məhərrəmzadə şərqdə İslam dinini yaxşı bilən adamlardan biriydi. Sonra mədrəsədə oxumuşdu. Savadlı olduğundan hələ gəncliyindən Məhəmməd "Mirzə" ünvanı da daşıyırdı. Müəllimlik fəaliyyəti ilə məşğul olmuşdu.
Karoy Lots
Karoy Lots (Lotz Károly; 16 dekabr 1833, Bad-Xomburq — 13 oktyabr 1904, Budapeşt) — alman əsilli macar rəssam.
Tixan abbatlığında adından Lots, orada olan cəbhə kilsəsində divar rəsmlərini edam etdi. Karoy Lots əsərləri Macarıstan Parlamenti, Macarıstan Milli Muzeyi, Etnoqrafiya Muzeyi, Tətbiqi İncəsənət Muzeyi, Macarıstan Dövlət Opera Teatrı, Macarıstanın Gözəl Sənətlər Universiteti, Stefan Bazilikası və Tətbiqi İncəsənət Muzeyi də daxil olmaqla Budapeştdə çoxsaylı binalarla bəzədilmişdir. Tanınma, yalnız Budapeştdə deyil, eyni zamanda Vyana, portret və çılpaqlıqda bacarıq qazanmışdı.
thumb|left|Müqəddəs İştvanın bazilikası, Karoy Lots əsəri Karoy Lots 1828-ci ildə vəfat edən qardaşının dul qadınla yalnız 58 yaşında evləndi. 1882-ci ildə Lots Budapeştdə bir sıra sənət akademiyalarında professor adını aldı və sonra Vyana İncəsənət Akademiyasının fəxri üzvü oldu.
Karoy Lots 1904-cü ildə Budapeştdə vəfat etmişdir. Onun bədii mirası dövlət tərəfindən alınıb və hazırda Budapeştdə İncəsənət Muzeyində yerləşdirilib. Macarıstan şəhərlərinin çoxsaylı küçələrinə Karoy Lots adı verilib, ona həsr olunmuş poçt markaları verilib və Macarıstan Milli Muzeyində Karoy Lotsın büstü quraşdırılıb.
Aglaia elliptica
(Aglaia elliptica) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Senecio adamantinus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Byörnstyerne Byörnson
Byörnstyerne Martinus Byörnson — Norveç şairi, Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı (1903), Norveç himninin sözlərinin müəllifi.