cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ermənistan İctimai Televiziyası
Ermənistan SSR Radiokomitəsi və Radioskopiyası (1957-ci ilədək)
1926-cı il sentyabrın 1-də Xəbərlər və Teleqraflar üzrə Xalq Komissarlığı Soveti Ermənistanın Radio stansiyasını işə saldı. 1933-cü ildə Ermənistan SSR Xalq Komissarlığı Soveti Radio Yayım Komitəsinə qayıtdı və 1953-cü ildə Ermənistan SSR Mədəniyyət Nazirliyinin Radioinformasiya İdarəsi yaradıldı. 5 sentyabr 1955-ci ildə SSRİ Nazirlər Soveti Sovet İttifaqı respublikalarında 27 kanal yaratmağı qərara aldı. Ermənistanın İctimai Televiziyasının ilk evi və mənzili olan İrəvan televiziya studiyası ilk dəfə 29 noyabr 1956-cı ildə yayıma başladı. İlk verilişdə teleaparıcı Narı Şlepyan "Göstərir İrəvan!" sözü ilə tamaşaçıları salamlayır. 9 fevral 1957-ci il Ermənistan SSR-in radiokanalına 1 ədəd Mərkəzi Televiziya proqramının təkrar ötürülməsi başladı və "Ermənistan Televiziyası" kanalını buraxdı. İlk xəbər proqramı 6 avqust 1957-ci ildə xəbər verilişləri yayımlandı və "Həftə Xəbərləri" adlandırıldı. Həftədə bir dəfə çıxdı, amma 1958-ci ilin fevralına qədər dövrəyə və fasiləsiz hala gəldi.
Ermənistan SSR Dövlət Televiziyası və Radiosu (1957-1991)
1988-ci il işğalçı Ermənistan üçün kütləvi iğtişaşlar, milli şüur və yenidən düşünmə ili olmuşdur. Dağlıq Qarabağ məsələsi qaldırıldı. Kiçik ekran, xüsusən Henri Borovikin "Vəzifə" telekanalının SSRİ Moskva Mərkəzi Televiziyası tərəfindən nümayiş etdirildikdən sonra daha çox ictimaiyyətə çevrildi və Qarabağ hadisələri barədə məlumat verdi. Bununla yanaşı, tədbirlərin əhatə dairəsi iyunun 15-də Ermənistan Ali Sovetinin sessiyasının işindən canlı yayım idi. Həmin dövrdə Dağlıq Qarabağdan canlı yayımlar da edildi.
Ermənistan Respublikası Dövlət Televiziyası (1991-2000)
Ermənilər öz müstəqilliyini qovuşandan sonra 1991-ci ildən Ermənistanın Radio və Televiziyası Ermənistan Respublikasının Dövlət Televiziya və Radio Şirkətinin çevrilmişdir. Ancaq müstəqillik işğalçı ölkə üçün çox çətin olmuşdu. Ermənistanda enerjisiz qaldı. Televiziya proqramlarının üçdə ikisi azaldılması ilə əlaqədar 2-3 saat ərzində elektrik verildi, ölkədə iqtisadi böhran yaşandı və Qarabağda hərbi əməliyyatlar başladı.
1991-ci ilin sentyabrında ermənilər Qondarma "Dağlıq Qarabağ Respublikası"-nı yaratdılar və Dağlıq Qarabağı Azərbaycandan qoparıb, Ermənistana birləşdirərək "İkinci Erməni dövləti"-ni yaratmaq məqsədilə torpaqlarının 20%-ni işğal etdilər. Bu müharibə erməni jurnalistlərinin diqqət mərkəzində idi. Jurnalistlərin əlində kameralar, televiziya kameraları, diktofonlar, qələm və kağızlar döyüş sahəsinin ən isti nöqtələrindən ayrılmadı. 1992-ci ilin mayında bu jurnalistlərdən ibarət bir qrup "Qarabağ lensi" adlı bir sıra proqram yaratdı. 1994-cü ildə Qarabağda aparılan mübarizəyə həsr olunmuş "Sağ qalma müharibəsi" proqramının bir sıra seriyası yayınlanmışdır. Qarabağ hadisələrinin xronikasını əhatə edən xüsusi bir hadisə, Bolqarıstanlı bir erməni film sənətçisi və sənədli filmlərin müəllifi tərəfindən Qarabağ mübarizəsi haqqında filmin yaradılması idi.
1996-cı ildən Avropa, Hot Bird peyki ilə Yaxın Şərq və Şimali Afrika üzrə peyk yayımına keçdi. 2000-ci ildən isə dünya yayımına çıxdı. İndi dünyada «Armenia 1» verilişlərinin beynəlxalq versiyasıdır. 1996-cı ildə Ermənistan Respublikası Dövlət Televiziya Şirkətinin nəzdində "İkinci Erməni Telekanalı" və eyni dövr haqqında başlatdı. 1999-cu ildə "İkinci Erməni Telekanalı" bağlandı və onun tezliyi özəl televiziya kanalına "H2" adı verildi.
Ermənistan Respublikasının İctimai Televiziyası (2000-ci ildən)
2000-ci ildə Ermənistan Respublikasının Dövlət Televiziya və Radio Şurası Ermənistan Respublikasının İctimai Televiziya və Radio Kompleksinə çevrilmişdir. Televiziya yayımı 2004-cü ildə Avropa Yayım Birliyinə qəbul edilmiş və artıq 2006-cı ildə Ermənistan Eurovision Mahnı Müsabiqəsində iştirak etmişdir. 2007-ci ildə "Ararat" kanalı mədəniyyət və incəsənət proqramları ilə yaradılmışdır.
12 sentyabr 2016-cı ildə Ermənistanın İctimai Televiziyasının 60-cı yubiley mövsümü ərəfəsində 16:9 geniş ekran formatı ilə, daha sonra isə HD yayıma başladı.
Fərhad
Fərhad - Nizami Gəncəvinin "Xəmsə"sinin ikinci məsnəvisi olan "Xosrov və Şirin" poemasının qəhrəmanlarından biridir. Poemada Şirinə aşiq olan Fərhadın sevgisi cavabsız qalır və o, faciəvi şəkildə ölür.
Tarixi mənbələrdə
XII əsrin mötəbər tarixi sənədi, 520 (1126)-ci ildə qələmə alınan “Kitabi-mücmələt-təvarix v-əl-qisəs” əsərində (müəllifi naməlumdur) Xosrovun cəh-cəlalından, Şirin haqqında verilən maraqlı məlumatdan əlavə, Xosrovun Bəhramdoxt adlanan digər bir məşuqəsinin də adı çəkilmiş, həmçinin Fərhad haqqında bəhs olunmuşdur. Fərhadın tarixi bir şəxsiyyət olduğuna işarə edən müəllif burada onu həm mühəndis-memar, həm də sepəhbod adlandırır. Əli Əkbər Şəhabi isə qeyd edir [3] ki, bu məsələ ağlabatandır, çünki, keçmişdə Fərhad adını ancaq Əşkanilərin şahları, şahzadələri, sərkərdələri və digər dövlət xadimləri daşıyarmış. Firdovsinin “Şahnamə”sində də Xosrovun sərkərdələri arasında Fərhad adlı bir qoşun başçısı qeyd edilir. “Kitabi-mücmələt-təvarix v-əl-qisəs” əsərinin müəllifi bu haqqda öz fikrini belə ifadə edir: “...onun (Xosrovun) hərəmxanasında on iki min nəfər qadın yaşayırdı. Rum qeysərinin qızı Məryəm, Bəhramdoxt, Gurduyə və dünya gözəli olan Şirin onlardan idi. Sipəhbod Fərhad ona aşiq olur...Nəticədə, izləri indi də Bisütun dağında qalan işlər görməyə məcbur edilir.” [4]
Q.Y.Əliyevə görə, Fərhad tarixi yox, əfsanəvi bir şəxsiyyətdir ki, Nizami onun obrazını sabitləşdirmişdir.
Nizaminin "Xosrov və Şirin" poemasında
Nizami Fərhadı kübar nəsildən yox, zəhmətkeş ailədən götürmüş, eşq aləmində şah ilə zəhmətkeşi qarşı-qarşıya qoymuş, bununla da “Xosrov və Şirin” poemasında maraqlı bir ziddiyyət yaratmışdır. Həm Şirinin Xosrovu sevməsi, həm də Fərhadın Şirinə vurulub, həyatının sonuna qədər aşiqi-sadiq olması eşq aləmi üçün yüksək bir nümunədir.
Fərhad həm mühəndis, heykəltaraş-sənətkar, həm də Şirinə vurulmuş bir aşiqdir. Fərhad elə, eşq əsiri olduğu ilk gündən özünü tamamilə unudur, bütün qedrət və bacarığı ilə çalışır ki, Şirinin vüsalına yetişsin. Bu məqsəddən ötrü, daşları külüngünün zərbəsi ilə toza çevirir, arx qazıb, hovuz tikir, Bisütun dağını yarır, qdrətli və müstəbid hökmdar Xosrovun gözünün içinə baxaraq, sevgilisinə eşq elan etməkdən çəkinmir.
Faciə burasındadır ki, Şirin Fərhadı sevmir, ona yalnız mahir bir sənətkar kimi hörmət bəsləyir. Gördüyü işləri şəxsən müşahidə etməkdən ötrü Bisütun dağına gedib, onu təşviq edir. Bu hadisə Fərhadın iradəsini, qolunun qüdrətini artırırsa, Xosrovda qısqanclıq və həsəd hissini gücləndirib şəkki-şübhəni, şahın kin və qəzəbini artırır. Hökmdar Fərhadı hüzuruna çağırıb onunla şəxsən söhbət edir. Bu söhbət zamanı Fərhad, Xosrov kimi möhtəşəm bir hökmdarı məğlub edir. Xosrov hiylə qurub, Fərhadın ölümünə şərait yaradır. Nizami Fərhadı o qədər saf və təmizdir ki, Şirinin onu sevib sevmədiyini bilmədən, eşq yolunda canını qurban verməyə razılaşır.
Başlanğıcda Nizami Fərhadı bir mühəndis, sənətkar kimi təqdim edir. Şirin Qəsri-Şirinə süd çatdırmaq üçün arx çəkdirmək haqqında Şapurla məsləhətləşəndə şair Şapurun dili ilə Fərhadı Şirinə belə təqdim edir: “Fərhad adlı bir cavan vardır, Usta mühəndisdir, bir sənətkardır.” Nizami Fərhadın mənşəyi, haralı olduğu haqqında heç bir məlumat vermir, Şapurun dili ilə Fərhadı Şirinə təqdim etdiyi zaman ancaq onunla Çində eyni ustadın yanında birgə təhsil almalarına işarə edir: “Biz Çində onunla yaşıd olmuşuq, Bir yerdə oxuyub yaşa dolmuşuq.” Nizami Fərhadı Məcəsti elminə yekun vuran, İğlidis həndəsəsinin sirlərini aça bilən bacarıqlı mühəndis, məharətli rəssam və ləyaqətli bir heykəltaraşdır. Hələ şair Fərhadı Şapur tərəfindən Şirinə təqdim edərkən onun sənətkarlığı haqqında aşağıdakı fikri ifadə edir: “Qızıl bir rəng alır işindən güllər, Daşlara dəmirlə, Çin nəqşi çəkər.” Fərhad heç bir çətinlikdən qorxmur, Şirin ona daşdan arx çəkilməsi zərurətini söyləyəndə dağçapan dərhal bu təkliflə razılaşıb, tapşırığı yerinə yetirəcəyinə söz verir, arxı çəkib bitirməklə də vədinə əməl edir. 220px|thumbnail|left|Gəncədə "Fərhad" fəvvarəsi Fərhadla Şirinin macırasını eşidən Xosrov rəqibini aradan qaldırmaq məqsədi ilə Bisütun dağını yarmağa, geniş bir yol açmağa məcbur edəndə, Fərhad Şirinə çatmaq xətrinə bu imkan dairəsindən xaric olan tapşırığı qəbul edir. O, hələ Bisütun dağını yarmazdan əvvəl sıldırım bir qaya üzərində Şirinin, Xosrovun və Şəbdizin şəklini nəqş edir.
Nizami Fərhadı həm də çox həyalı və utancaqdır. O, ilk dəfə Şirinlə üzbəüz gəlib görüşəndə Şirinin gözəl camalına o qədər aşiq olur ki, hətta başını qaldırıb onun üzünə belə baxa bilmir. Şirinlə danışmağa cəsarəti çatmır. Fərhad özünü o qədər itirir ki, Şirinin ona nə söylədiyini belə dərk edə bilmir. Şirininnbuyruğuna razılıq əlaməti olaraq ancaq barmaqlarını gözləri üzərinə qoyur, bayıra çıxıb cariyələrdən Şirinin nə deyib, nə istədiyini öyrənir.
Ağıl və zəkasına, danışıq bacarığına, biliyinə, düşüncə və hazırcavablığına baxmayaraq, şair bəzən onu hər deyilənə inanan, hər kəsə etibar edən bir şəxs kimi verir. Elə illər boyu birgə təhsil aldığı Şapuru kifayət qədər tanımaması, onun bütün dediklərinə ürəkdən inanması, Xosrov kimi rəqib müqabilində Şirinə aşiq olmasının özü də onun bir növ Fərhadın sadəlövhlüyünə, hadisələri düzgün qiymətləndirmədiyinə sübutdur. Yaxud Bisütun dağını yarması şərti ilə Xosrovun Şirini ona verməsi vədinə inanması da onun hər deyilən sözə inanmasından irəli gəlir. Həmçinin uydurma qara xəbəri alarkən, yoxlamadan, aramadan inanmaq, ağır dərd və kədərdən ölmək Fərhadın həddən artıq təmiz ürəkliliyinə, səmimiyyətinə, həssaslığına əsaslanır.
Vəhşinin "Fərhad və Şirin" poemasında
300px|thumb|right|[[Nizami məqbərəsi yanında Fərhad heykəli]] Vəhşinin “Fərhad və Şirin” poemasının əsas qəhrəmanı Fərhaddır. Əsərin natamamlığına baxmayaraq, Vəhşi bu poemada Fərhad obrazını xeyli mükəmməl və hərtərəfli təsvir edə bilmişdir.
Vəhşi, elə başlanğıcdan fərhadı polad iradəli daşyonan bir usta kimi təsvir edir. Şirin nəzərdə tutduğu qəsri tikdirmək üçün iki nəfər məharətli usta tapılıb gətirilməsinə göstəriş verəndə Vəhşi Şirinin dili ilə o sənətkarların səciyyəsini belə bəyan edir. Bənna haqqında: “Birinci hünərli bir sənət sahibi ki, Əlindən gözəl bir bina tikmək gəlsin. Layihələri həndəsə əsasında qurulub, Heç bir artıq-əksiyi olmasın. Daşyonan haqqında: Sonra dəmir ürəkli, polad canlı olsun ki, Zəhmət çəkməyə belini bağlasın. Canı bərklikdə daşı üzən olsun, Çevik olub əl-ayaqdan da iti olsun.
Vəhşinin Fərhadı həddindən artıq gözü-könlü tox, qızıl-gümüşə etinasızdır. Şirinin xidmətçiləri nəzərdə tutulan sənətkarı tapıb, onlarla görəcəkləri iş və alacaqları əmək haqqı barəsində danışıq aparanda bənna yerinə yetirəcəyi iş qarşılığında ancaq qızılla maraqlanır, ona istədiyi miqdarda qızıl veriləcəyi təqdirdə, tapşırığı qəbul edəcəyini sözyləyir. Fərhad isə görəcəyi iş qarşılığında qızıldan imtina edir. Vəhşinin Fərhadı hələ heç Şirinin üzünü görməmiş, onun adını eşitməmiş, kim olduğunu bilməmiş, heç bir fikir və məqsədə əsaslanmadan muzd almaqdan imtina edir. Əmək qarşılığında qızıl almağı özünə ayıb hesab edir. Lakin, həmin dövr üçün bu cür təfəkkür heç də təbii və adi deyildi.
Fərhad Şirinlə üzbəüz gəldikdə ilk baxışdan ona məftun olur. Dağçapan bütün varlığı, bütün vücudu ilə Şirinin hüsn camalına heyran olur. Nizamidə olduğu kimi, Vəhşinin Fərhadı da, o qədər sadəlövh, xəyalpərəst və məsumdur ki, özünün Şirinə tay olmadığını nəzərdə tutmayaraq, ona vurulur. Lakin, bu uğursuz eşqin nə ilə nəticələnəyini düşünmür. O, özünü pərvanə kimi şöləyə vurur, bu atəşin eşqin bərabərində heç nədən qorxmayaraq sevgi meydanına atılır.
Vüsal Şirazi də nəzmə çəkdiyi hissədə Fərhadın obrazını sələfi kimi təsvir edir. Vüsalın Fərhadı da gözəl bir rəssam, bacarıqlı bir heykəltaraşdır. O, hələ əsas işə başlamazdan əvvəl Şirinin təsvirini Bisütun dağının sıldırım bir qayasında həkk edir. Vüsalın Fərhadı da polad əzmli və möhkəm iradəlidir. Şirin onunöhdəsinə qoyduğu işin çətinliyindən danışanda Fərhad öz saf eşqinin qüdrətinə əsaslanaraq ona cavab verir: “Daş dağ yox ki, polad bir dağ olsa da, Eşqinin gücü ilə onu kökündən qazaram.” Vüsal Fərhadı çinli bir bütpərəst kimi təsvir edib, onun dilindən belə söyləyir: “Mən çinliyəm, çinlilər də bütpərəstlikdə, Badədəki sərxoşluq kimi məşhurdurlar.” Digər bir yerdə Şirin onun həqiqətən də bütpərəst olduğunu dəqiqləşdirmək istəyəndə, Fərhad gözəlin sualına belə cavab verir: “Fərhad ona söylədi, bəli, belədir, Mən çinliyəm, çinlilər də bütpərəstdirlər.” Fərhad, bir neçə dəfə özünün Çində, Bütxanədə, Brəhmən təlimi əsasında böyüyüb pərvəriş tapması, bütlərə pərəstiş etməsi haqqında fikir söyləyir. Şirinə bildirir ki, əgər bu vaxta kimi cansız-ürəksiz bütlərə pərəstiş etmişdirsə, bundan sonra, Şirini – canlı və ürəkli bütü öz məbudu bilib, ona sitayiş edəcəkdir.
Sabir Şirazi nəzmə çəkdiyi hissədə əvvəlcə Fərhadı çox utancaq və həyalı biri kimi təsvir edir. Hətta, Şirin onu xəlvətə çağırıb müaşiqə etmək istərkən, Fərhad susur, utandığından qızarır, həyasından başını yuxarı qaldıra bilmir. Fərhadın utandığını görən Şirin, başqa tədbir görür, onu uzaq, səfalı bir çəmənə dəvət edir, orada hər cür şərait yaradır. Bütün gecəni onunla təklikdə qalır. Fərhada tam azadlıq, istədiyi kimi hərəkət etmək imkanı verir. Ancaq Sabirin Fərhadı özünü ilahi bir şeq, ruhani bir məhəbbət yolçusu kimi göstərərək, Şirinə yaxın durmur.
Nəvainin "Fərhad və Şirin" poemasında
Nəvai Fərhadın simasında öz xalqının simvolunu, istək və arzularının rəmzi olan bir qəhrəmanı təcəssüm etdirir. Şair bütün arzularını bu cəsarətli insanın sarsılmaz mübarizəsində əks etdirib, bu ideal surətin nakam eşq və məhəbbət faciəsini göstərir. Şair, Fərhad obrazında bütün müsbət xüsusiyyətləri toplayır. Onu ilk gəncliyindən elmi sevən, cəsarətli, cəngavər, qələmlə yanaşı, balta və külünglə də çarpışan, daş yonub binalar tikən, maddi abidələr yaradan bir şəxs kimi oxucularına təqdim edir.
Kövsərinin "Şirin və Fərhad" poemasında
left|thumb|230px|[[Şəkixanovların evində Fərhad təsviri]] Fərhad, XVII əsr Azərbaycan şairi Kövsərinin "Şirin və Fərhad" poemasının da əsas qəhrəmanıdır. Kövsərinin Fərhadı Çin xaqanının nəslindəndir. O, mükəmməl təlim-tərbiyə görmüşdür, memarlıq və daşyonma işinə böyük həvəs göstərir. Fərhad eşq sevdasına giriftar olduqdan sonra, öz qüdrət və imkanlarından yox, şəxsi ləyaqət və bacarığından istifadə etməklə sevgilisinə çatmaq üçün şərqdən qərbə yola düşür. Burada bir müddət özünü sövdəkar kimi qələmə versə də, tezliklə xaqan nəslindən olduğu aşkara çıxır. Lakin, şərait yenidən onu adsız yaşamağa məcbur edir. Şirini özünə məftun edirsə də, bu, uzun sürmür, daha qüdrətli bir rəqib meydana çıxır, Fərhadın bütün arzularını puç edib, zorakılıq yolu ilə Şirini özü ilə Mədainə aparır. Fərhad da əldən çıxmış məşuqəsinin ardınca İran paytaxtına, Xosrovun sarayına yola düşür: “Ürəyi qəm yükü daşıyaraq mənzilbəmənzil, Karvanın ardınca yola düşdü.” Hələ Mədainə gedib çatmamışdan əvvəl Kövsəri Fərhadı birbaşa Bisütun dağına gedir. Fərhad bu sehrli dağın hər daşında, hər qayasında bir nakamın izini tapır. Hər addımında bir sevda şəhidinin məzarını görür, heyrətlə öz-özünə belə bir sual verir: “Görəsən bu kədərlər yurdu, Hansı bir yorğunun yeri və məkanıdır.” Sanki, Bisütunun hər daşı, hər qayası nakam bir məhəbbətin dili ilə Fərhada cavab verir: “Məhəbbət cığırdı ki, bu eşq yoludur, Hər addımbaşı bir sevda şəhidinin yatağıdır.” Fərhad Bisütunu tərk edib, var qüvvəsi ilə çalışıb, Şapur və Şirinlə əlaqə yaratsa da, qüdrətli bir hökmdar, əyyaş bir despotun əlindən gözəl Şirini geriyə qaytarmaq cəhdi uğursuzluğa düçar olur. Lakin Fərhad bu haqqda əvvəlcədən düşünmür. O, canını əsirgəmədən Xosrovun meydanına atılır. Ciddi konfliktlər və çarpışmalar da bundan sonra başlayır. Lakin, Fərhad təhlükədən çəkinən və kimdənsə qorxan deyildir. Kövsəri öz qəhrəmanının şücaət və mərdliyini belə təsvir edir: “Yaxşı adlanan nə ki var, O gözəl gəncin vücudunda toplanmış idi. Fəhmi, idrakı, biliyi yüksək idi. Hər işdə onunümunə göstərirdilər. Mərdlikdə, şücaətdə Rüstəm kimi idi. Mürvətdə, kərəmdə Hatəm kimi idi... Qolunun qüvvəti ilə aslanı xatırladırdı. İgidlikdə və şücaətdə nəziri yox idi.” Digər tərəfdən Fərhad çox sadədil və safürəklidir. Fərhadın məhz bu kimi xüsusiyyətlərindən istifadə edərək Xosrov onu Bisürunu yarmağa məcbur edir. Kövsəri Fərhadı o qədər təmiz və təmənnasızdır ki, Bisütunu yarmaq qarşılığında Şirinin vüsalına yetişmək şərtini də irəli sürmür. Xosrovun Bisütunu yarmaq təklifini şərtsiz qəbul edərək ancaq ağır, möhkəm bir balta istəyir və dağı yarmağa başlayır: “Fərhad da baltanı əlinə alıb, Bisütunu yarmağa bel bağladı.” Kövsəri Fərhadı da ilk növbədə Şirinin misilsiz bir heykəlini yonur, onun qarşısında diz çöküb səcdə edir. O da Nizami Fərhadı kimi dağla-daşla danışır. Göylərə səs salır. Qart daşları əzib toza çevirəcəyinə and içir. Burada da Fərhad Şirini atı ilə birlikdə boynuna qaldırıb Bisütundan Qəsri Şirinə qədər aparır. Bütün əsərlərdə təsvir olunan Fərhadlar kimi məşuqəsi xatirinə hər cür çətinliklərə sinə gərir.
Fərhadın ölüm səhnəsini Kövsəri təxminən Nizamidə olduğu kimi təsvir etmişdir. Hökmdarı müstəqimən Fərhadın qətlindən çəkindirən Büzürgümid tədbir töküb saxta qara xəbəri Fərhada çatdırır. Saf ürəkli Fərhad yalan xəbərə inanıb dərhal öz canına qəsd edir. Bu səhnədə ancaq kiçik detallar dəyişmiş olsa da, əsas etibarilə Nizami səhnələri təkrar olunur.
Vurğunun "Fərhad və Şirin" dramında
A.Arşaruni yazır ki, Səməd Vurğun Fərhadı nə igid bir sərkərdə, nə fədakar bir aşiq nə də ardıcıl bir sənətkar kimi özünü göstərə bilmişdir. Şair öz qəhrəmanını bu üç böyük sifət və səciyyənin heç birinin rəmzi və nümayəndəsi kimi təmsil etdirə bilməmişdir. Onun surəti nəinki mükəmməl və dolğun təsvir olunmuşdur, əksinə, hər üç sahədə Fərhad obrazı naqisdir.
Əsərdə Fərhadın sərkərdəlik ləyaqəti və bacarığı da ciddi nəzərə çarpmır. Məhinbanu qoşunu gedib Mədain darvazalarına qədər çıxdığı zaman sərkərdə Fərhad bu qəəbədən nəinki istifadə edə bilmir, əksinə aldanır, silahı yerə qoyub rəqibi Xosrovun qarşısında təslim olur, onun buyruğu ilə təbiətlə mübarizəyə girişir, Bisütun dağını yarmağa başlayır.
Səməd Vurğunun əsərində Fərhadın Şirinə məhəbbəti də səmimi və dolğun verilməmişdir. Onun Fərhadı Şirinə bəslədiyi məhəbbəti qarşısında fədakarlıq yerinə qorxaqlıq göstərmiş, “töküləcək qanlar” haqqında düşünmüşdür.
M. A. Dadaşzadə 1941-ci ildə Fərhad surətinin bəzi nöqsanlarından bəhs edərək yazır ki, S. Vurğun Fərhad ilə Şirinin münasibətlərində, bu iki qəhrəmanın xarakterində dramatik cəhətdən əsaslandırılmayan hallara yol vermiş, xüsusən Fərhadı bütövlükdən, daxili ardıcıllıq və dramatizmdən mərhum etmişdir.
Səməd Vurğun Fərhadın rolunu nə qədər böyüdüb, onu gah sərkərdə, gah sənətkar, gah da fədakar bir aşiq kimi tərənnüm etsə də, Fərhad Xosrovun bərabərində Yenə də Nizami əsərindəki sadə, əməkçi bir insan kimi, tragik bir qəhrəman olaraq qalmışdır.
Sadıq Sadıqov
Sadıq Sadıqov — "Neftçi" PFK-nın 6-cı prezidenti (2010–2015).
Həyatı
Sadıqov Sadıq Asəf oğlu 1965-ci ildə anadan olub. Azərbaycan Politexnik İnstitutunu bitirib. "Neftçi İdman Klubu" İctimai Birliyinin idarəetmə aparatının rəhbəri vəzifəsində çalışan Sadıq Sadıqov Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsi İcraiyyə Komitəsinin üzvü, Azərbaycan Cüdo Federasiyasının vitse-prezidentidir. Onun müxtəlif illərdə İdman cəmiyyətləri və klublarına rəhbərlik etdiyi dövrlərdə idmançılarımız Olimpiya Oyunları, Dünya və Avropa çempionatlarında çoxlu sayda uğur qazanıblar. Sadıq Sadıqov idmandakı xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikasının prezidenti İlham Əliyev tərəfindən fəxri ad və medalla təltif olunub. 2008-ci ildə Azərbaycan Respublikasının "Əməkdar bədən tərbiyyəsi və idman xadimi" fəxri adına, 2011-ci ildə isə "Tərəqqi" medalına layiq görülüb. Sadıq Sadıqov 2009–2015-ci illərdə "Neftçi" Peşəkar Futbol Klubunun prezidenti vəzifəsini icra edib. Onun rəhbərliyi altında "Neftçi" 3 dəfə Azərbaycan çempionu olub və 2 dəfə ölkə kubokunu qazanıb. 2012-ci ildə "Neftçi" Azərbaycan futbolunun tarixində ilk dəfə olaraq Avropa Liqası kimi mötəbər turnirin qrup mərhələsində iştirak edib.
Euphorbia cap-saintemariensis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Port-Səid stadionu faciəsi
Port-Səid stadionu faciəsi - 1 fevral 2012-ci tarixində Misirin Port-Səid şəhərində, Port-Səid stadionunda oynanılan Əl-Əsri - Əl-Masri klubları arasında oynanılan oyundan sonra yaşanmış kütləvi dava və iğtişaşlar. Hadisə Əl-Masri klubunun qalib gəlməsindən sonra baş vermişdir. İlkin məlumatlara əsasən 1.000 nəfər yaralanmış və 74 nəfər həlak olmuşdur.
Peribeya
Peribeya, Periboya (Περίβοια) — qədim yunan mifologiyasında:
Oktavio Okampo
Oktavio Okampo 1943-cü ildə Meksikanın Selaya şəhərində anadan olub. O, Meksikanın “La Esmeralda” Təsviri İncəsənət İnstitutu və San Fransisko İncəsənət İnstitutunu bitirib.
1972-ci ildən əsərlərini nümayiş etdirməyə başlayıb. 120-dən çox Meksika və Amerika filmlərində rəssam və dizayner kimi, həmçinin aktyor və rəqqas kimi də fəaliyyət göstərib.
Daha çox ikili məna daşıyan əsərləri ilə tanınır. biz onun əsərlərinə uzaqdan baxarkən insan simaları görürük, yaxınlaşdıqda isə simanın ayrı-ayrı detallardan əmələ gəldiyini müəyyən edirik. Detalları, parçaları müşahidə etdikcə optik illüziya yoxa çıxır. Oktavio məhz bunu “metamorfik” stil adlandırır.
Meksikada onun əsərlərindən və individual əsərlərdən ibarət bir neçə kolleksiya, Meksikanın keçmiş prezidenti Cimmi Karter, Ceyn Fonda , Şer ( Şerin “Heart of stone” albomunun axra və üz qabığı üçün ) , Sesar Çaves üçün hazırlanıb.
Rəngarəng təlxə
Rəngarəng təlxə — Suilanıkimilər fəsiləsinə aid ilan növü. Rəngarəng təlxə 1.2 m uzunluğa malik olur.
Yayılması
Bu növə Kiçik Asiyadan şimal-qərbi Çinə qədər olan ərazilərdə rast gəlinir. Cənubi Qafqaz ölkələrində, Türkmənistan, Tacikistan, Özbəkistan və Qazaxıstan ərazilərində yayılmış yarımnövlər tap örgənilmişdir.
Tül (parça)
thumb Tül — qapı, pəncərə və digər yerlərdən asılan, yüngül olmaqla setka toxunuşlu parça növü.
Donqarlar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
FITA
thumb|150px Beynəlxalq Oxatma Federasiyası — 1931-ci ildə Lvov şəhərində yaradılan və hazırda 156 ölkənin üzv olduğu federasiyadır.
Tarixi
FITA 4 sentyabr 1931-ci ildə Polşanın Lvov şəhərində (indiki Lvov, Ukrayna) yaradılıb. Onun yeddi təsisçi üzv dövləti Fransa, Çexoslovakiya, İsveç, Polşa, ABŞ, Macarıstan və İtaliya idi. Təşkilatın məqsədi oxatma üzrə müntəzəm çempionatlar yaratmaq və oxatmanı Olimpiya proqramına qaytarmaq idi. Nəhayət 1972 Yay Olimpiya Oyunlarında FITA buna nail oldu.
2011-ci ilin iyul ayında təşkilatın 80 illik yubileyinin qeyd edildiyi FITA Konqresində böyük əksəriyyət təşkilatın adının FITA-dan Beynəlxalq Oxatma Federasiyasına dəyişdirilməsinə səs verdi.
Rusiyanın Ukraynaya hərbi təcavüzündən sonra, 2022-ci ilin martında Federasiya elan etdi ki, Rusiya və ya Belarusdan olan heç bir idmançı, komanda rəsmisi və ya texniki işçinin hər hansı beynəlxalq oxatma tədbirində iştirakına icazə verilməyəcək, onların bayraqları və himnləri qadağan edilib və bu iki ölkədə oxatma yarışları keçirilməyəcək.
Əsl timsahlar
Əsl timsahlar fəsiləsinin növləri Asiya, Afrika, Avstraliya və Amerikanın tropik qurşaqlarında yayılıb, tipik nümayəndəsi uzunluğu 6-8 m-dən çox olan Nil timsahıdır (Crocodylis niloticus).
Qidalanması
Timsahların yemi çox müxtəlifdir, molyuskları, xərçəngləri, balıqları, quşları, hətta iri məməliləri belə yeyirlər; insana da hücum edirlər.
Çoxalması
Yumurta qoymaqla çoxalır, xüsusi qayda ilə düzəltdikləri yuvalara 10-dan 100-ə qədər qaz yumurtası böyüklüyündə yumurta qoyur. Bəzi növlərin erkəkləri yuvanın yanında qalaraq yumurtaları qoruyur, 1,5-2 aydan sonra yumurtadan balalar çıxır.
Təsnifatı
Fəsilənin 3 müasir cinsə mənsub 17 növü var. • 2
Sergey Krikalyov
Sergey Krikalyov —  sovet və rus kosmonavtı, Sovet İttifaqı Qəhrəmanı və Rusiya Federasiyasının Qəhrəmanı.
Həyatı
Sergey Krikalyov 1958-ci ildə Leninqrad şəhərində anadan olmuşdur.
1981-ci ildə Leninqrad Mexanika İnstitutunu bitirib, mühəndis-mexanik kimi kvalifikasiya alıb. Məzuniyyətdən sonra "Enerji" NPO-da işləmişdir. Kosmosda istifadə edilən avadanlıqları sınaqdan keçirdi, kosmosda iş üsullarını işlətmiş və yer nəzarət xidmətinin işinə qatılmışdır. 1985-ci ildə Salyut-7 stansiyasında diqqətsizlik meydana gəldikdə, xilasetmə qrupunda işləmiş, stansiya ilə birləşmək və bort sistemlərini təmir etdirmək üçün metodlar hazırlamışdır.
1985-ci ildə kosmik uçuşa hazırlıq üçün seçilib, növbəti il əsas təlim kursunu başa vurdu və müvəqqəti olaraq Buran kosmik proqramı üzrə qrupa təyin edildi.
1988-ci ilin əvvəlində Mir stansiyasında ilk uzunmüddətli uçuşa hazırlıqları başladı. Təlimdə kosmonavt açıq kosmosda hərəkət etmək və ikinci Sovet-Fransız elmi ekspedisiyası üzərində işləmək üçün quraşdırmanın ilk sınaqları üçün yeni modullarla birləşmək, kosmik gəmi hazırlığına daxil edildi.
İlk uçuşu
left|thumb|300x300px|Sergey Krikalyov məşq skafandrını geyinir (30 iyun 2004). 26 noyabr 1988-ci ildə uçuşa başlayan Soyuz TM-7 komandasının komandiri Aleksandr Aleksandrovich Volkov, uçuş mühəndisi Krikalyov və fransız kosmonavt Jan-Lou Şretiendən ibarət idi. Əvvəlki ekipaj Mir stansiyasında başqa bir iyirmi altı gün qaldı, beləliklə altılıq heyəti üçün stansiyada sərf olunan ən uzun müddətin yaradılması. Əvvəlki ekipaj Yerə qayıtdıqdan sonra Krikalyov, Polyakov və Volkov stansiyaya eksperimentlər aparmağa davam etdi. Növbəti ekipajın gəlişinin təxirə salınması səbəbindən stansiyanı insansız uçuş üçün hazırlamış və 27 aprel 1989-cu ildə Yerə qayıtmışlar. Bu uçuş üçün Krikalyov Sovet İttifaqı Qəhrəmanı (ulduz nömrəsi 11595) adına layiq görülmüşdür. Uçuş müddəti 151 gün, 11 saat 08 dəq. 24 san. olmuşdur.
1990-cı ildə, Mir stansiyasına səkkizinci uzunmüddətli ekspedisiya üçün ehtiyat ekipaj üzvü olaraq ikinci səfərinə hazırlaşırdı.
İkinci uçuş
1990-cı ilin dekabrında "Mir" stansiyasında doqquzuncu ekspedisiyaya hazırlıq işlərinə başlandı. TM-12 alyansı 1991-ci il mayın 18-də komandan Anatoli Pavloviç Artsebarsky, uçuş mühəndisi S. Krikalyov və ingilis qadın kosmonavt Helen Şarmanla birgə fəaliyyətə başlamışdır. Bir həftə sonra H. Sharman əvvəlki ekipajla Yerə qayıtdı, Krikalyov və Artsebarsky "Mir" də qaldı. Yaz aylarında, çoxsaylı elmi təcrübələr apararkən, stansiyada saxlanılan işlərin aparılması ilə yanaşı, altı kosmik gəzinti aparıblar.
Plana əsasən, S. Krikalyevin qayıdışı beş ayda baş tutacaqdı, amma 1991-ci ilin iyul ayında Mir stansiyasında bir uçuş mühendisi olaraq başqa bir qrupla (oktyabrda gəlib çatmaq üçün) qalmaq qərarına gəldi, çünki növbəti iki uçuş birləşdi. 1991-ci il oktyabrın 2-də Soyuz TM-13 kosmik gəmisində uçuş mühəndisi mövqeyi uzun bir uçuşa hazır olmayan Qazaxıstanlı astronavt Toktar Əbubəkirov tərəfindən götürüldü. O, Avstriyanın ilk kosmonavtası olan Franz Fibek ilə oktyabrın 10-da A. Artsebarsky ilə birlikdə Yerə qayıtdı və komandanın komandiri Aleksandr Volkov OS KS ilə birlikdə qaldı. Ekipajın dəyişməsindən sonra, Volkov və Krikalev başqa bir kosmik təyyarə etdi və 1992-ci il martın 25-də Yerə qayıtdı. Bu uçuş maraqlıdır, çünki astronavtlar SSRİ-dən uçdular və Rusiyaya qayıtdılar - uçuş zamanı Sovet İttifaqı artıq mövcud deyildi. Bu uçuş zamanı Krikalyov Rusiya Federasiyasının Qəhrəmanı (1 saylı Rusiya Federasiyasının Qəhrəmanı) adına layiq görülmüşdür. Uçuş müddəti 311 gün, 20 saat 00 dəq. 34 san. təşkil etmişdir.
İlk iki uçuş zamanı Krikalyov bir ildən üç aydan artıq kosmik məkanda sərf etmişdi və yeddi kosmik gəzinti etmişdir.
1992-ci ilin oktyabrında NASA rəhbərliyi kosmos səyahətində təcrübəsi olan Rusiya kosmonavtınun ABŞ kosmik məkanında uçacağını elan etdi. S. Krikalyov Rusiya Kosmik Agentliyi tərəfindən STS-60 ekipajı ilə təlim üçün göndərdiyi iki namizəddən biri (ikinci Vladimir Titov) oldu. 1993-cü ilin aprelində S. Krikalev əsas namizəd kimi elan edildi.
Üçüncü uçuşu
STS-60 - ilk birgə amerikan-rus gəmisinin uçuşunda iştirak edən Krikalyovun təkrar istifadə edilə bilən bir gəmidə ilk uçuşu (Shuttle Discovery) oldu. 1994-cü il fevralın 3-də başlayan STS-60 uçuşu, Spacehab modulu (Space Uyğunluq Modulu) və WSF cihazı ilə ilk uçuş (Wake Shield Facility) ilə ikinci uçuş idi. Səkkiz gün ərzində Discovery ekipajı WSF cihazında və Spacehab modulunda, bioloji sınaqlarda və Yer üzünün müşahidələrində material elmləri sahəsində bir çox müxtəlif elmi təcrübələr həyata keçirmişdir. Krikalyov uzaq bir manipulatorla işin əhəmiyyətli bir hissəsini icra etdi. 130 növbə və 5486215 kilometr uçarkən, 11 fevral 1994-cü ildə Discovery kosmos vasitəsi Kennedy Kosmos Mərkəzinə (Florida) atıldı. Beləliklə, S. Krikalev amerikan məkanına uçan ilk rus kosmonavt oldu. Uçuş müddəti 8 gün idi. 7 h 09 dk. 22 s Bir video müsahibəsində Krikalyovə bir sual verlildi: "bu uçuşda qeyri-adi bir vəziyyət, tamamilə fərqli bir texnika, bütün əcnəbilərin həmkarları, xarici dil ..." Cavab gözlənilməz oldu: "Ona görə də bizim üçün də asan deyildi!"
Mükafat və adları
thumb|441x441px|Moskva Qələbə parkındakı büstü
Ardjeş (judets)
Ardjeş judetsi  — Valaxiya regionunda yerləşən judets (Rumıniya).
İnzibati bölgüsü
Judetsə 3 bələdiyyə, 4 şəhər və 95 kommuna daxildir.
Su polosu
Su polosu və ya vaterpolo - su idmanı oyunu. İki komanda arasında hovuzda, topdan istifadə etməklə keçirilir. Oyun 4 hissədən ibarət olur. Və hər bir hissədə hər iki komanda rəqib qapısından top keçirməyə çalışırlar. Rəqib qapısına daha çox top vuran komanda qalib hesab edilir. Komanda 6 oyunçu və 1 qapıçıdan təşkil olunur. Əlavə olaraq komandalarda qapıçı əvəzedicisi də daxil olmaqla əvəzedicilər də ola bilər. Su polosu bir qayda olaraq dərin ( adətən 1.8m. ) hovuzlarda oynanılır və bu oyunu oynayanlar xeyli dözümlülüyə malik olmalıdır.
Məhəmməd Əli Buğra
Məhəmməd Əli Buğra  — Pakistan İslam Respublikasının 3-cü baş naziri.
Kalkutta Universitetində Başçılıq Kollecində təhsil aldıqdan sonra, siyasi karyerasına Müsəlman Birliyi platformasında başlamış və 1940-cı illərdə o vaxtkı Baş nazir H. S. Suhrawardy'nın Benqal əyalət kabinetinə qatıldı. Hindistanın bölünməsi nəticəsində 1947-ci ildə Pakistan müstəqillik qazandıqdan sonra Xarici İşlər Nazirliyinə karyera diplomu ilə qatıldı və qısa müddətə Pakistanın Birmada (1948), Kanadada (1949-52) səfiri kimi çalışdı və iki dəfə ABŞ-də xidmət etdi.
1953-cü ildə ABŞ-dəki Pakistandakı xidmətlərindən geri çağrıldıqdan sonra o, general-qubernator Malik Qulam tərəfindən təsdiqlənmiş görüşdə Sir Khwaja Nazimuddin'i Baş nazir vəzifəsinə təyin etdi. Onun xarici siyasəti Sovet İttifaqı ilə münasibətləri aşağı salmaqla Pakistan və ABŞ arasında ikitərəfli əlaqələrin möhkəmləndirilməsini ciddi şəkildə davam etdirdi. Hindistanla sülh əldə etmək üçün daha güclü bir hərbi qüvvəyə təkan verdi və Çin ilə münasibətləri prioritetləşdirmək üçün fərdi təşəbbüslər etdi. Cəbhədə 1956-cı ildə Pakistanı federal parlament respublikası halına gətirən konstitusiyanın əsasını qoyan məşhur siyasi düsturu uğurla təklif etdi. Məşhur təşəbbüslərinə baxmayaraq, o, 1959-cu ilə qədər işlədiyi Pakistanın ABŞ-dəki səfiri vəzifəsinə yenidən təyin olunan Baş Qubernator İskəndər Mirzəyə dəstəyini itirdi.
1962-ci ildə prezident Əyyub Xanın administrasiyasına, 1963-cü ildə vəfat edənə qədər Pakistanın Xarici İşlər Naziri olaraq qatıldı.
Ailəsi və Təhsili
Məhəmməd Əli, 19 oktyabr 1909-cu ildə Hindistanın Şərqi Benqal, Barisal şəhərində anadan olmuşdur. Ənənəvi olaraq İngilis monarxiyasına çox yaxın olan Bogra Nawabları olaraq bilinən elit və varlı bir aristokrat ailəsində anadan olmuşdur. Hindistanda fərdlərə verilməsi adət olan benqal qonşuluğunu təmsil etmək üçün adından əvvəl əlavə edilmişdir. Rəsmi olaraq o soyadı Bogra adını daşıyırdı.
Atası Nawabzada Altaf Ali Chowdhury, Kalkuttadakı St Xavier Kollecində təhsil almış, Dakkada görkəmli bir şəxs olmuş və eyni zamanda Müsəlman Birliyinin Şərqi Benqal fraksiyasının vitse-prezidenti vəzifəsini icra etmiş bir yerli siyasətçidir .Onun atası Altaf Əli Çavduri, Derbi at yarışına, it şousuna, qaçan it yarışlarına və fiziki idman növlərinə həvəs göstərdi. Atasının babası Nəvab Əli Çavadri eyni zamanda nazir vəzifəsinə təyin edilən ilk benqaliyalı müsəlman kimi xidmət edən bir siyasətçi idi Dəkkədan olan Nuaba Xuaca Salimullah Bahadur ilə birlikdə Dəkkə Universitetinin qurulmasında önəmli yer tutur.
Məhəmməd Əli Buğra Buğrada böyüyərək əvvəlcə yerli Hastinqs Evində təhsil almış, sonra isə Kəlküttədəki yerli İslam mədrəsəsində təhsil almışdır. Yetişməsindən sonra Buğra təmin etdiyi Kəlküttə Universitetinin Başçılıq Kollecinə getməyə getdi. 1930-cu ildə siyasi elmlər BA dərəcəsi ilə bitirib.
İki dəfə evləndi: birinci arvadı Buğra Həmidə Məhəmməd Əli, iki oğlu var idi. Daha sonra 1955-ci ildə Aliya Səddi ilə evləndi. İkinci evliliyi ölkədə qadın təşkilatları tərəfindən çoxarvadlılığa qarşı geniş etirazlara səbəb oldu.
Yüksək mükafat (film, 1936)
Məzmun
Xüsusi buraxılışda M.İ.Kalininin Sovet Azərbaycanının 15-ci ildönümü münasibətilə respublika zəhmətkeşlərinə Lenin ordeni təqdim etməsi mərasimi və həmin mərasimdəki çıxışı öz əksini tapmışdır.
Film haqqında
Film saxlanılmayıb.
Peribeya (Alkafoyun qızı)
Peribeya (bir sıra mənbələrdə Eribeya) — qədim yunan mifologiyasının personajı. O, afinalı idi və Meqara padşahı Alkafoyun (və ya Alkafın) qızı idi. Sofoklun "Tesey" adlı faciə əsərinə əsasən, afinalı xanım Teseylə birgə Minosa xərac kimi göndərilmişdir. Minos ona aşiq olmuşdu. Minos ona sahib olmaq istədi, lakin Tesey buna icazə verməyəcəyini söylədi. O, Teseyin sevgilisi olmuşdur.
Telamonun arvadı və Eantın anası idi.
Euphorbia herman-schwartzii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yayılması
Madaqaskar üçün endemik növdür.
Sultanlıq soydan gəlir (kitab)
Kitabın mövzusu
Yazıçı-jurnalist Ənvər Çingizoğlunun “Sultanlıq soydan gəlir” adlı yeni kitabı işıq üzü görüb. Kitab tariximizdə, o cümlədən Qarabağ və Zəngəzur bölgələrinin tarixində özünəməxsus yeri olan Sultan bəy və Sultanovların həyatından bəhs edir. Nəşrin elmi redaktoru tarix elmləri doktoru Qasım Hacıyev, redaktoru Fəxrəddin Şahsuvarov, məsləhətçisi Əməkdar mühəndis (Sultan bəyin nəvəsi) Elburus Muradovdur. Kitabda Sultanovlar səcərəsindən söz açılır, Zəngəzur qəzasının tarixindən, İran, Türkiyədən bu yerlərə ermənilərin kütləvi şəkildə köçürülməsindən, Sultan bəy və Sultanovların erməni tör-töküntülərinə qarşı apardığı mübarizədən bəhs edilir. Nəşrdə “Təzkirət əl-mülük” (1725), Mirzə Adıgözəl bəy tərəfindən (1845) qələmə alınan “Qarabağnamə”, “Gəncə-Qarabağ əyalətinin icmal dəftəri” və digər mənbələrdən istifadə olunub. Nəticə olaraq Sultan bəyin əsli və kökü olan Qaraçorlu elinin tam mənzərəsi yaradılıb.
Traxixtlər
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
1994 FİFA Dünya Kuboku
XV Dünya Çempionatı
Final Mərhələsi
17 iyun – 17 iyul
24 komanda 6 qrupda mübarizə apardıqdan sonra, 16 ən yaxşı komanda 1/8 finala yüksələrək mübarizəni olimpiya sistemi ilə davam etdiriblər
52 oyun
3 587 538 tamaşaçı (orta hesabla hər oyunda 68 991)
141 qol (orta hesabla hər oyunda 2,71)
Ən yaxşı futbolçu – Romario (Braziliya)
Ən yaxşı qapıçı (Lev Yaşin adına mükafat) – M.Pryudom (Belçika)
"FAİR PLAY" (ədalətli oyun) kubokunun qalibi – Braziliya
Nim Olimpik FK
"Nim Olimpik" Futbol Klubu (, Nim Olimpik və sadəcə Nim olaraq da bilinir) — Fransanın Nim şəhərini təmsil edən, Liqa 2-də oynayan və 1937-ci ildə qurulmuş olan peşəkar futbol klubu. Ev stadionu tutumu 18,482 nəfər olan Kostiyer stadionu dur. Klubun hal-hazırkı baş məqşçisi Bernar Blankardır.
1994 FİFA Dünya Kuboku
Final Mərhələsi
"Het-trik" (bir oyunda üç qol) – Q.Batistuta (Argentina)
"Penta-trik" (bir oyunda beş qol) – O.Salenko (Rusiya)
Yubiley qolu: 1500-cü qol Klaudio Kanica (Argentina) – 25 iyun
Euphorbia caput-aureum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Revilya-Xixedo
thumb|left|300px
Arxipelaqın ən iri adaları Sokorro, San-Benedikto, Roka-Partida və Klarion adalarıdır. Arxipelaq vulkan məşəllidir. Onun sahəsi 169 km² təşkil edir.
Kodayu (opera)
Tarixçə
1991-ci ildə Fərhəng Hüseynov bəstəkar kimi Yaponiyada keçirilən "İpək yolu" yarışmasına qatılır və birinci yeri qazanır. Bundan sonra XVIII əsr Yapon dənizçi qəhrəman Kodayu haqqında opera yazmaq təklifini alır. Təklif librettonun müəllifi Eyko Aokidən gəlir. Operanın premyerası 1993-cü ilin sentyabrın 7-sində Tokyoda Bunkamure Orçard zalında konsert şəklində böyük uğurla keçir. Osaka və Suzuki şəhərlərində də Asaxi televiziya kanalının 35 illiyi münasibətilə eyni tərzdə baş tutur.
Operanın özəllikləri
Bir sıra kənara çıxmalara baxmayaraq, "Kodayu"-da dünya opera janrının bütün xüsusiyyətləri var: ariya, ariozo, ansambl (duet, terset və s.), xor, orkestr nömrələri (vals, polka, marş), reçitativ. Səhnə və dekorasiya isə yoxdur. Bu opera konsert şəklində ifa olunub.
Məzmun
Librettonun əsasını XVIII əsrdə baş vermiş tarixi faktlar təşkil edir. Əsərin qəhrəmanı kapitan Kodayu gəmisi və ekipajı ilə birgə qəzaya uğrayır. Amma onlar Rusiyaya aid olan adalardan birində canlarını qurtara bilirlər. Həmin adada dəniz fəlakətiylə üzləşmiş rus tacirləri ilə tanış olurlar. Dörd il sonra yenidən gəmi tikib Kodayu öz dənizçiləri və rus tacirləri ilə birlikdə yollanır İrkutska. İrkutskda Kodayu professor Lanksman və qızı Sofiya ilə tanış olur. Onlar dostlaşırlar. Tezliklə Kodayu və Sofiya bir birinə sevgi elan edirlər. Dostluq və sevgi Kodayunun vətəndən ayrı keçən günlərini bir qədər bəzəyir. Amma bu 4 il ərzində o, öz ümidini itirmir. Çox çabadan sonra Peterburqa göndərdiyi məktubun cavabı gəlir və imperatrisa Yekaterinanın qəbuluna düşür. Ona vətənə dönməyə icazə verirlər. Vətənə dönmək istərkən Kodayu yaxınlarını görüb öz sevgilisinin yanına qayıtmağı düşünür. Ancaq Yaponiyada xəyanət, casusluqda ittiham edirlər. 19 ildən sonra yenidən Rusiyanı görə bilir.
Velsk
Velsk  — Rusiya da yerləşən şəhər, Arxangelsk vilayətinin Velsk rayonunun inzibati mərkəzi. Sahəsi — 2650 ha. Əhalisi — 22 776 nəfər (2017).
Şəhər Vaqa çayının sol sahilində, Arxangelskdən 510 km məsafədə, Vel çayının axdığı yerdə yerləşir.
Tarixi
1462-ci ildə Novqorod Respublikası ilə Moskva knyazlıqları arasındakı sərt mübarizə nəticəsində Vajsk volostunun bir hissəsi olan Velsk kilsəsi Moskvanın Böyük Moskva knyazlığına aid olmağa başladı.
1708-ci ildə Velsk yeni yaradılan Arxangelsk əyalətinin tərkibinə daxil oldu. Sonradan, Velsk, Ketrin II-nin islahatlarına uyğun olaraq, 25 yanvar 1780-ci ildə Arxangeloqorod vilayətindən ayrılmış Voloqda vilayətinin Vologda vilayətinin Vajsk mahalı (1715-dən 1719-cu ilədək — Vajsk payı, 1727-ci ilədək — rayon) Verkhovazhsky yarısında yerləşdi. 30 iyun 1780-ci ildə Velsk rəsmi olaraq açıldı, Velsk bir mahal şəhəri statusu aldı və Verxovaj yarısından meydana gələn Velsk mahalı Vologdanın hissəsi oldu.
Saday Budaqlı
Saday Budaqlı — Azərbaycanlı yazıçı, tərcüməçi. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Qazax şöbəsinin katibi (1989-1993), Azərbaycan Dövlət Radiosunda baş redaktor (1993-2009), Maksim Qorki adına Ümumittifaq Mükafatı, Moskvada nəşr edilən "Nedelya" həftəlik məcmuəsinin laureatı, "Drujba Narodov" jurnalının "İlin ən yaxşı hekayəsi" mükafatını alıb (1982). 2009-cu ildə Azərbaycan Mədəniyyət Nazirliyinin "Qızıl Kəlmə" mükafatına layiq görülüb.
Həyatı
Saday İsmayıl oğlu Budaqlı 1955-ci il noyabrın 13-də Qazax rayonunda anadan olub. 1984-cü ildə M. Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutunu bitirib.
Fəaliyyəti
1984-1989-cu illərdə "Yazıçı" nəşriyyatında redaktor işləyib. 1989-1993-cü illərdə Yazıçılar İttifaqının Qazax şöbəsinin katibi olub. 1993-2009-cu illərdə Azərbaycan Dövlət Radiosunda baş redaktor vəzifəsində çalışıb. Povest və hekayələrdən ibarət kitabları Bakıda və Moskvada Azərbaycan və rus dillərində çapdan çıxıb. Hekayələri ingilis, yapon, litva, türk və başqa dillərə də tərcümə olunub.
Kitabları
2015-ci ildə Nazirlər Kabineti yanında Tərcümə Mərkəzi yazıçı-tərcüməçi Saday Budaqlının 60 yaşının tamamı münasibətilə nasirin "Yolüstü söhbət" kitabını nəşr edib.
Kitabda yazıçının "Zədə" romanı, povestləri, 1990–2000-ci illərdə yazdığı hekayələri toplanıb.
Tərcümələri
Saday Budaqlı Mixail Bulqakovun "Master və Marqarita" romanını, Yasunari Kavabata və Migel Delibesin seçilmiş əsərlərini, "Latın Amerikası romanı" və Kazuo İşiquronun "O günlərdən qalanlar" kitabını, Nikolay Xomiçin "Sərdabənin sirri" romanını Azərbaycan dilinə çevirib. O, həmçinin, Qabriel Qarsiya Markes, Mario Varqas Lyosa, Xuan Karlos Onetti və Kamilo Xose Sela kimi müəlliflərin əsərlərini Azərbaycan dilinə tərcümə edib.
Kormoran və Sidney HMAS kreyserləri arasında dəniz döyüşü
II Dünya müharibəsinin döyüş arealı yalnız Avrasiya, Amerika və Afrikanı deyil, Yer kürəsinin insan yaşayışı olan hər bir yerini, o cümlədən gözdən iraq düşmüş uzaq Avstraliyanı da əhatə etmişdi. Belə ki, 19 noyabr 1941-ci ildə Qərbi Avstraliya sahillərində Almaniya Donanmasının yardımçı Kormoran kreyseri ilə Avstraliya Kral Donanmasının Sidney HMAS adlı yüngül kreyseri arasında təkbətək döyüş baş vermişdir. 399 nəfərlik şəxsi heyəti olan alman gəmisinə Teodor Detmers, 645 nəfərlik avstraliyalı heyətə Cozef Barnett komandanlıq edirdi. Döyüş yarım saat qarşılıqlı atışma şəklində davam edərək, hər iki gəminin batırılmasıyla nəticələndi. Döyüş ev sahibi Avstraliyaya yaxın ərazidə baş verdiyindən almanlar psixoloji üstünlük qazanmışdı. Çünki Almaniya 82 nəfər itki verməklə uzaq sahillərdə müttəfiqlər tərəfində vuruşan Avstraliyanın çoxnəfərlik gəmisini batırmışdı. Xilasedici gəmilərin bir neçəsi ticarət gəmiləri tərəfindən xilas olmuş, ikisi isə Avstraliyanın Karnarvon limanına yan almışdı. Beləliklə, almanların 399 nəfərlik heyətindən 317 nəfər sağ qalmışdı.
Sidney kreyserindən isə heç bir xəbər-ətər yox idi. Sonra məlum oldu ki, avstraliyalı şəxsi heyətdən bir nəfər də olsun, salamat qalmayıb. Halbuki, Sidney HMAS kreyseri sahilə qayıtmadıqda 24-29 noyabr tarixləri arasında hava və dəniz axtarışları həyata keçirilmişdi. Lakin bu axtarışlar uzun müddət heç bir nəticə verməyəcəkdi; ta ki müharibənin sonunadək hərbi əsir düşərgəsində saxlanılmış almanlardan məlumat alıncaya qədər! 2008-ci ilədək Sidney kreyserinin batdığı yerin dəqiq ünvanı naməlum qalmışdı. Bu itki antihitler koalisiyasının dəniz döyüşlərində üzləşdiyi ən böyük tələfat idi.
Zəif Kormoran gəmisi tərəfindən nəhəng Sidney gəmisinin necə batırılması haqda mübahisələr bu gün də gündəmdədir. Almanlar hesab edir ki, onların gəmisi nisbətən zəif olduğuna görə komflyaj edilərək ticarət reyderinə yaxın üzürmüş və bu maskalanma onları güclü kreyser qarşısında uğur qazanmağa kömək etmişdi. Digərləri isə hesab edir ki, almanlar döyüş qanunlarına əməl etməyərək, hələ müharibəyə qoşulmamış yapon donanmasının köməyindən yararlanmışdı. Ona görə də şahidlər olmasın deyə, sağ qalan bütün avstraliyalılar yerindəcə öldürülüb, izləri itirilmişdi. Çox maraqlıdır ki, hər iki mövqenin doğru olduğunu göstərən heç bir sübut mövcud deyil.
C. C. Catch
Solo karyerası
Məşhur alman prodüserlərindən biri olan Piter Kent Karolinanı "Optimal" qrupuna cəlb edir. Onun parlaq səsi ilə valeh olan Diter Bolen Karolinanı 1985-ci ilin aprel ayında Hamburqa dəvət edir.
Bu qrupu tərk etdikdən sonra Diter Bolen ilə çalışmağa başlamışdır. Karolina "C. C. Catch" (Si Si Ketç, C. C. – adının ilk hərfləridir) ləqəbi ilə 1985–1988-illər arası populyarlıq qazanmışdı. 1985-ci ildə ad günündə yazılmış I Can Lose My Heart Tonight mahnısı, ona ilk uğurunu gətirir. Lakin onun haqqında məlumat, həmin ildə heç kimə məlum deyildi. Nəhayət, 1986-cı ilin fevral ayında ilk albomu Catch the Catch çıxır. Albomun üzərində onun sevimli "Morti" adlı ev pişiyi təsvir edilmişdir. 1986-cı ilin may ayında Karolinanın ikinci albomu Welcome to the Heartbreak Hotel çıxır.
1987-ci ildə Like a Hurricane albomu çıxır. Artıq Karolina Avropanın bir çox ölkələrində tanınırdı. Karolinanın populyarlığı SSRİ-də Maykl Cekson və Madonna ilə bir səviyyədə idi. Onun mahnıları Skandinaviya ölkələrində də məşhur idi. Bu illərdə bütün mahnılarının sözlərini Diter Bolen (1985–1988-ci illər arası mahnılarının prodüseri) yazmışdır. 1987-ci ildə Diamonds albomu işıq üzü görür. Bu albomda Karolinanın ən yaxşı mahnıları toplanmışdır. Lakin bu albomun çıxarılmasından başlayaraq Diter ilə Karolina arasında münasibət dəyişir. 1988-ci ildə Big Fun albomu çətinliklə də olsa, işıq üzü görür. Səbəbi isə Diter Bolenin bu alboma prodüserlik etməmək istəyi idi.
Karolina solo karyerasının ilk illərində mahnıların sözlərini yazmaq istəyirdi. Onun ifa etdiyi mahnı sözlərinin müəllifi və prodüseri olan Diter Bolen isə Karolinaya icazə vermirdi. Diter söyləyirdi ki, Karolina heç bir vaxt onsuz məşhurluq qazanmayacaqdır. Lakin Karolina Diterlə qəti olaraq, razılaşmaq istəmirdi. Bu səbəbdən Karolina Diter ilə əməkdaşlığını pozmaq qərarına gəlir. Lakin Diter Bolen onun prodüseri olduğu üçün Karolinaya bir sıra şərtlər irəli sürürdü. Həmin şərtlərdən biri də belə idi: "Karolina Diterdən ayrıldıqdan sonra daha "C. C. Catch" ləqəbini daşımayacaqdır." Karolinanın sözlərinə görə, bu ləqəbi ilk dəfə şəxsən özü Diterə təqdim etmiş və bu səbəbdən ləqəbin bütün hüquqları məhz özünə məxsus olmalıdır.
Məhkəmənin qərarı ilə Karolina Diterə böyük həcmdə pul ödədikdən sonra onunla əməkdaşlığını bitirir və yeni solo karyerasına başlayır. Diter Bolen isə Blue System musiqi qrupunu yaradır və bu qrup Almaniyada Avrodens janrında ifa edən qruplardan birinə çevrilir. Karolina 1989-cu ildə Diter Bolen ilə əməkdaşlığını bitirdikdən sonra yeni ifa edəcəyi mahnılarının sözlərini yazmağa başlayır. Lakin bundan sonra Karolina əvvəlki müvəffəqiyyətini qazana bilməmişdir. Həmin ildən başlayaraq ifa etdiyi mahnıların janrı, əvvəlki ifa etdiyi mahnıların janrından fərqli idi. Məhz bu səbəbdən Karolina populyarlıq qazana bilmir.