cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Müqəddəs Ruh
Göyərçin
"'Yəhya şəhadət edib dedi: 'Gördüm ki, Ruh göydən göyərçin kimi endi və Onun (İsanın) üzərində qaldı''." Məlum olduğu kimi, göyərçin sülh rəmzidir. Bundan əlavə, göyərçin şəfqət və həlimlik, paklıq və dinclik mücəssiməsi sayılır. Beləliklə, Müqəddəs Ruhu qəbul edən insan da bu sifətləri nümayiş etdirir. Bu rəmz Allahın həm qüdrətli, həm də rəhmli olaraq vəsf olunması baxımından xristian simvolikasında xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Amblyseius pascalis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
II Konstantin (İmereti çarı)
II Konstantin — İmereti kralı. I Baqratın ən kiçik oğlu idi. Qardaşının ölümündən sonra hakimiyyətə gəlmiş və 19 il hakimiyyətdən sonra Çalağan döyüşündə Minqreliya eristavı II Mamia Dadianiyə məğlub olmuşdu. Qardaşı oğlu I Demetre onu yerinə keçmişdi.
Tanacetum freitagii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Yıldız parkı
Ulduz Parkı — Ulduz Qoruğu olaraq da bilinir, İstanbulun, Beşiktaş rayonunda yer alan tarixi park. Balmumcuda Ortaköyə uzanan Şkiv prospektinin şimal və şərq sərhədini, Ortaköy Beşiktaşa uzanan Çırağan prospektinin cənub sərhədini təşkil edir. Biri Şkiv prospektinə, digəri də Çırağan prospektinə iki ayrı qapısı olan Ulduz Parkının içində Malta köşkü və Çadır köşkü adı altında iki köşk vardır.
Osmanlı dövründə, xüsusilə 1600-cü illərin əvvəllərində ön plana çıxmağa başlamışdı. O zamanlar Kazancıoğlu Bağçası adını daşıyan və bu ailənin mülkü olan torpaqlar padşah IV Murad tərəfindən satın alınaraq qızı Qaya Sultana hədiyyə edilmişdir. Lalə Dövrü dövründə bəzəmə zövqünə söykənən təşkil edilən çırağan aləmləri zamanı müxtəlif əyləncələrə məkan olmuşdur. Divarın dəniz tərəfindəki közülük və içindəki Çadır və Malta Köşkləri isə İstanbul Bələdiyyəsinə verildi. Əvvəl Çırağan Sarayının arxa bağçası, sonra da 1877-ci ildə etibarən genişləndirilməsinə başlanan Ulduz Sarayının çöl hissəsi olan yaşıllıq, 1940-cı ildən sonra Ulduzz Parkı olaraq adlandırıldı.
1925-ci ildə bir İtalyan iş adamın verilən və bir kazino olaraq istifadə Şəalə köşkü, Atatürkün müdaxiləsilə həmin iş adamından alınmışdır. 1930-cu illərdə üç yerə bölünərək, təpə qisimindəki strukturlar Hərb Akademiyasına verildi (1978-ci ildə Mədəniyyət Nazirliyinə buraxıldı), divarın arxasında şimal istiqamətində olan Şale köşkü Türkiyə Böyük Millət Məclisinə verildi.
Çəmən yarpızı
Çəmən yarpızı (Mentha arvensis) — fəsiləsinin  cinsinə aid növ.
Nanə cinsinin Avrasiyada — Avropada, Qərbi və Orta Asiyada, Qafqazda, Hindistan və Nepalda yayılmış növüdür.
Əkin yerlərində, çəmənliklərdə, su hövzələri, çay, göl, arx və bataqlıq sahələri kənarında bitir.
Xuan de Fuka boğazı
Xuan de Fuka boğazı —
Lütfəli Nuriyev
Lütfəli Cahangir oğlu Nuriyev — "Bakı Metropliteni QSC"-in ilk rəisi (1966–1976)
Həyatı
Lütfəli Cahangir oğlu Nuriyev 1916-cı ildə Gəncə şəhərində anadan olub.
Tbilisi Dəmiryol Nəqliyyatı Mühəndisləri İnstitutunu hərəkətin təşkili ixtisası üzrə bitirib. Lütfəli Cahangir oğlu Nuriyev 1984-cü il dekabr ayının 9-u vəfat edib.
Fəaliyyəti
Əmək fəaliyyətinə Taqanroq stansiyası rəisinin müavini kimi başlayıb. Sonralar "Biləcəri" stansiyasının rəis müavini, Azərbaycan dəmiryolunun operativ dispetçer bölməsində böyük dispetçer, Azərbaycan Dəmir yolunda hərəkət xidmətinin rəisi, 1963–1966-cı illərdə Zaqafqaziya Dəmiryol İdarəsi rəisinin müavini vəzifələrində çalışıb.
1966-cı ildə Azərbaycan KP MK plenumunun qərarı ilə metropolitenin buraxılışına bir il qalmış Bakı metropoliteninin ilk rəisi vəzifəsinə təyin edilib. 1976-cı ilin may ayına kimi bu vəzifədə çalışıb. Bu müddətdə "Şərəf Nişanı" və "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordenləri ilə təltif edilib.
Fallopiya
— qırxbuğumkimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Çempion (film, 1990)
Məzmun
Film sərbəst güləş üzrə iki dəfə SSRİ, iki dəfə Avropa, dünya çempionu, I xoşməramlı oyunların gümüş mükafatçısı, dəfələrlə Ümumittifaq və beynəlxalq görüşlərin qalibi, dünya və SSRİ kuboklarının sahibi, SSRİ-nin əməkdar idman ustası, dünya şöhrətli pəhləvan, həmyerlimiz Xəzər İsayevin həyat yolundan və onun idman karyerasından söhbət açır.
Baccharis stuebelii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Nuevo sol
Yeni (Nuevo) sol (Nuevo sol) — Perunun valyutası.
Yeni Peru solu, (İspanca: nuevo sol peruano) Perunun milli pul vahdidir. S/. işarəsi ilə göstərilir. Yeni Peru solunun beynəlxalq kodu "PEN"dir. 1 yeni sol 100 sentimoya bərabərdir. Yeni solun çoxluğuna yeni soles, sentimonun çoxluğuna isə sentimos deyilir. Perunun milli pul vahidinə "Sol" yəni, ispanca "Günəş" adının verilməsi təsadüfi deyil, beləki bu perunun yerli xalqları üçün Günəşin müqəddəsliyi ilə bağlıdır. Peru valyutasının tarixi 1985-ci ildən başlanır.
Ölkənin pul dövriyyəsi
kağız pullar: 10, 20, 50, 100 və 200 sol; sikkələr 1, 2 və 5 sol; 1, 5, 10, 20, 50 sentimos.
İntiharçılar dəstəsi (film musiqisi)
“Suicide Squad: The Album” - eyni adlı filmin musiqi albomudur. Albom 5 avqust 2016-cı ildə Atlantic Records və Warner Bros. Records tərəfindən çıxarılmışdır. Stiven Prays tərəfindən yazılmış instrumental film musiqilərinin toplandığı Suicide Squad (Original Motion Picture Score) adlı albom isə WaterTower Music tərəfindən 8 avqust 2016-cı ildə çıxarılmışdır. Albomun dijital versiyasında səkkiz bonus trek də yer almışdır.
Gəlir göstəriciləri
ABŞ-da 182,000 nüsxə satışla albom Billboard 200 hit paradında birinci yerdə debüt etmişdir. 128,000 satış göstəricisi ilə albom həftənin ən yaxşı satılan albomu olmuşdur.
Əlavə musiqi
Filmdə istifadə olunmuş bəzi mahnılar, filmin musiqi albomuna daxil olmamışdır. Həmin mahnıların siyahısı aşağıdadır:
Amblyseius passiflorae
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Bakı 2016 Yay Olimpiya Oyunları iddiaçısı
Bakı 2016 Yay Olimpiya Oyunları iddiaçısı — Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərinin 2016 Yay Olimpiya Oyunlarına iddiaçı şəhər olduğu mərhələ
Çempionlar məktəbi (film, 1972)
Məzmun
Film Azərbaycan idmançıları və onların məşqçiləri haqqındadır.
Sen-Pyer-d'Arjanson
Sen-Pyer-d'Arjanson (, Sant Peire d'Argençon) — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Alplar. Kommunanın dairəsi — Qap. Aspr-syur-Byueş kantonuna daxildir.
INSEE kodu — 05154.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 163 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 100 nəfər (15-64 yaş) arasında 64 nəfər iqtisadi fəal, 36 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 64.0%, 1999-cu ildə 70.2%). Fəal olan 64 nəfərdən 57 nəfər (28 kişi və 29 qadın), 7 nəfər işsiz (2 kişi və 5 qadın) idi. 36 hərəkətsiz 4 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 19 nəfər təqaüdçü, 13 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Bakı 2020 Yay Olimpiya Oyunları iddiaçısı
Bakı 2020 Yay Olimpiya Oyunları iddiaçısı — Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərinin 2020 Yay Olimpiya Oyunlarına iddiaçı şəhər olduğu mərhələ
Azərbaycan tərəfi Bakının 2020 Yay Olimpiya Oyunlarına iddiaçı şəhər olduğunu 2011-ci ilin avqustunda açıqlamış və bununla bağlı Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinə rəsmi müraciət etmişdir. Həmin ayın 26-da keçirilən BOK-un iclasında Bakının rəsmi şəhər kimi namizədliyimiz təsdiqlənmişdir.
Bakı 23 may 2012-ci ildə genişmiqyaslı idman yarışmaları təcrübəsinin olmamağı ilə bağlı namizədlər siyahısından çıxarılmışdır.
Pegasomum asperium
Pegasomum asperium -Yastı qurdlar tipinin Trematodlar sinfinə aid olan növ.
Xarici quruluşu
Bədənin ölçüləri 6,45-16,5x2,24-4,53 mm olub, tikanlarla örtülmüşdür. Böyrək şəkilli yaxalıq zəif inkişaf edib, üzərində kür qurtaran 27 iri tikan yerləşir. Yaxalığın hər ətəfində 4 cüt tikan vardır. Udlaq 0,14-0,44x0,15-0,30 mm-dir. Qida borusu düz və əyilmiş boru formasındadır. Uzunluğu 1,62-4,32 mm-dir. Qarın əmziyinin ön tərəfində cinsi bursa yerləşmişdir. Yumurtalıq toxumluqların ön tərəfindədir. Ölçüləri 0,30-0,84x0,34-0,88 mm-dir. Toxumluqların kənarları bütöv və ya parçalanmışdır. Ön toxumluq 0,78-2,10x0,72-2,90 mm, arxa toxumluq isə 0,96-2,46x0,67-2,30 mm ölçüyə malikdir. Sarılıqlar bağırsaq səviyyəsində qarışaraq udlağa qədər. Bir az da aşağə bədənin ön hissəsini bütünlüklə tutrlar. Sarılıqların arxa qurtaracağı bədənin qurtaracağına çatır. Balalıq qarın əmziyi ilə ön toxumluğun arasında yerləşir. Yumurtalıqların ölçüləri 0,084-0,119x0,048-0,96 mm-dir. .
Həyat tərzi
Azsaylı-kosmopolit növdür, növdaxili müxtəlifliyi Politipdir, Parazit orqanizm olub, quşların (Bubulcus ibis) bağırsağında yaşayır. Mürəkkəb həyat tərzi keçirir. Epiteli hüceyrələri ilə qidalanır. Nəsillərin növbələşməsi və sahiblərin dəyişilməsi ilə müşayit edilir. Düşmənlıri yoxdur. Hermofradit orqanizmdir. Cinsi çoxalması yumurta qoyma (nəsil dəyişkənliyi) və qeyri-cinsi çoxalma (partenogeniz) formasında olur. Üçüncü dərəcəli konsumentdir. Parazitin həddindən artıq çoxalması quşlarda xəstəlik törədir. Reproduktivliyi və xromosom göstəriciləri öyrənilməmişdir. Mühafizəsinə ehtiyac yoxdur.
Yayılması
Dünyada 10, Qafqazda 2, Azərbaycanda 2 növlə təmsil olunmuşdur. Macarıstan, Polşa, Sudan, Konqo, Şimali Amerika, Ukrayna, Rusiya, Qazaxıstan, Özbəkistan, Türkmənistan, Tacikistan, Qırğızıstan,Dağıstan, Ermənistan, Azərbaycanda isə Lənkəran (Qızılağac Dövlət Təbiət Qoruğu)və Kür-Araz ovalığı ərazilərində yayılmışdır.
Onderdalen Milli Parkı
Onderdalen Milli Parkı (Ånderdalen nasjonalpark) — Norveçin Troms vilayətində yerləşən milli park. Milli park krallıq qərarı ilə 6 fevral 1970-ci ildə qurulmuş, 2004-cü ildə genişlətdirilmişdir.
Coğrafiya
Onderdalen Senjanın cənubunda yerləşir. Kəskin kənarlı dağlar, göllər, çaylar, bataqlıqlar və meşə ilə örtülmüşdür. Böyük və qədim Lodqepole şam meşələri milli parkın qurulması üçün böyük səbəb olmuşdur. Parkdakı bəzi ağacların yaşı 500 ildir.
Parkdakı ağacların hündürlüyü olduqca yüksəkdir.
Parkın şimalında Kaperfyellet və Tverfyellet təpələri yerləşir.
Biologiya
Park şimal maralları üçün əhəmiyyətli otlama sahəsidir. Parkda tez-tez görünən kiçik heyvanlara qırmızı tülkü, dovşan, kiçik gəmiricilər və siçanlardır. Parkdakı dağlarda Empetrum nigrum, qaragilə, söyüd, süpürgəotu kimi bitkilər yetişir. Milli parkda 90 quş növü yaşayır. Ən geniş yayılanları qaradöş qarqar, boz qaz və harayçı qu quşudur.
Çaylarda alabalıq, salvelinus alpinus ve qızılbalıqlar yaşayır.
Ali sinir fəaliyyəti
Ali sinir fəaliyyəti tipi və davranışı
İ.P. Pavlov beyində baş verən oyanma və ləngimə hadisələrinin müxtəlif təzahürləri, onların arasındakı qarşılıqlı əlaqə və təsirləri təhlil edərək sinir sistemini müxtəlif tiplərə bölməyə səy göstərmişdir. Buraya mərkəzi sinir sisteminin gücü, oyanma ilə ləngiməninmüvazinəti (oyanma və ləngimənin gücü arasındakı münasibət)və əsas sinir hadisələrinin mütəhərrikliyi daxil edilmişdir.Павлов, Иван Петрович
Sinir sisteminin gücü qabıq hüceyrələrinin işgörmə qabiliyyətinə görə müəyyən edilir. Müəyyən qüvvəyə çatdıqdan sonra şərti qıcıq gücünün artması effektin artmasına deyil, onun azalmasına səbəb olur, yəni hüdudxarici ləngimə baş verir. Bu ləngimə fərdi xüsusiyyət daşıyır, məsələn, bu bir itdə çox tez, başqasında nisbətən gec baş verə bilər. Bu onu göstərir ki,heyvanın birində oyanma çox tez ləngiməyə çevrilir, digərində isə bunun üçün xeyli vaxt tələb olunur.
İ.P. Pavlov bu xüsusiyyətlərə əsasən sinir sistemini zəif və güclü tiplərə bölünür.Beyin fəaliyyətinin ikinci səciyyəvi oyanma və ləngimə qabiliyyəti eyni gücdə olan heyvanlara müvazinətli tip deyilir. Əgər heyvanda oyanma yaxud ləngimə hadisələrindən biri güclü inkişaf etmişsə, buna müvazinətsiz sinir tipi deyilir.
Beyin fəaliyyətinin üçüncü səciyyəvi xüsusiyyəti oyanma və ləngimə hadisələrinin mütəhərrikliyi ilə müəyyən olunur. Şəraitin dəyişməsi ilə əlaqədar olaraq,çox vaxt tezliklə oyanmanın və ləngiməyə və əksinə, ləngimənin oyanmaya keçməsi baş verir.Bunun çox böyük uyğunlaşma əhəmiyyəti vardır. Tədqiqatlar göstərir ki, sinir sisteminin bu tipi iki cür ola bilər: 1)mütəhərrik (cəld) tiplər-bunlarda bir hadisədigərinə çox tez keçir, 2) durğun tiplər-bunlarda oyanma və ləngimə bir-birinə çox gec və çətinliklə keçir.
4 yerə ayırmışdır: 1) güclü və müvazinətsiz tip; bunlarda oyanma və ləngimədən üstündür; 2) güclü və müvazinətli tip;bu tipdə sinir hadisələri çox mütəhərrik olur(diribaş tip) ; 3) güclü müvazinətli,lakin qeyri-mütəhərrik-durğun tip (sakit tip); 4)zəif tip, bunlarda oyanma və ləngimə çox zəif cərəyan edir.
Xarici amillərin təsiri sayəsində sinir sisteminin tipini dəyişdirmək və onları bir tipdən digərinə cevirmək mümkündür. Məsəslən,məktəb şəraitində müəllim sinir sisteminin tipində zəiflik hiss olunan şagirdlərə icrası xeyli cəsarat tələb edən tapşırıqlar verməklə onların sinir sistemini güclü edə bilər.hhh Heyvanlar üzərində aparılan tədqiqatlar göstərir ki, onların sinir sistemi tiplərinə uyğun gəlir. İnsanda aşağıdakı sinir tipləri ayir edilir:
1. Sanqvink tip (diribaş tip). Bu, ən yaxşı tip hesab olunur.Sanqviniklər üç səciyyəvi xüsusiyyətlə başqalarından fərqlənir. Bunlar güclü oyanma və güclü ləngimə qabiliyyəti, mevazinəti və mütəhərrik sinir sistemi tipi olan adamlardır.
2. Melanxolik tip (zəif tip). Bu tipin əsas xüsusiyyəti qabığı hüceyrələrinin işgörmə qabiliyyətinin zəif olmasından ibarətdir, bunlarda hüdudxarici ləngimə çox tez əmələ gəlir, oyanma və ləngimə hadisələri zəif cərəyan edir, beyin qabığı fəaliyyətində ləngimə üstündür.
3. Xolerik tip (hövsələsiz tip). Bu tipə aid olan adamlar güclü sinir sisteminə malikdirlər. Bunlarda oyanma və ləngimə hadisələri öz ağır dinamizmi ilə seçilir, bu proseslər bir-birinə çətinliklə keçir. Möhkəm iradəli,ehtiraslarını boğa bilən adamalardır.
4. Fleqmatik tip (sakit, durğun tip). Bu tip adamların əsas xüsusiyyəti az müütəhərrik olmalarındandır. Belə adamların güclü və müvazinətli sinir sistemində çox vaxt oyanma və ləngimə hadisələri ağır cərəyan edir və çətinliklə biri digəri ilə əvəz olunur.
İ.P. Pavlov insan və heyvan orqanizminin xarici mühitlə əlaqəsinin qanuanuyğunluqlarını araşdırıb ali sinir fəaliyyətinin tərkib hissələri kimi siqnal sistemi haqqında təlim yarstmışdır.
Birinci siqnal sistemi orqanizmin xarici və daxili mühit
İ.P. Pavlov heyvanlarda (əsasən itlərdə) sinir tiplərinin hiss üzvlərinə göstərdiyi bilavasitə təsir, müəyyən obyektiv və subyektiv duyğular,təəssüratlar və təsəvvürlər yaradn konkret fəaliyyəti əhatə edir. İnsan və heyvanlar üşün ümumi olan şərtsiz və şərti qıcıqların qarşılıqlı analiz və sintezi müvafiq davranış vaxtlarının əasını təşkil edir. Deməli xarici və daxili mühitin beyində əks olunması,inikası,ilk növbədə birinci siqnal sisteminin siqnalları sayəsində təmin olunur və bunun neyrofizioloji mexanizm və qanunauyğunluqları həm insan, həm də heyvan üçün demək olar ki,eynidir.Lakin, insanda birinci siqnal sistemi heyvanlarda olduğundan daha mürəkkəb,daha dolğun funksional mütəhərriklik və zənginlik kəsb etmişdir.
Heyvanlardan fərqli olaraq,insanda birinci siqnalsistemi ilə yanaşı, müstəsna dərəcədə zənginlik və üstünlük kəsb etmiş ikinci siqnal sistemi də mövcuddur. Bu sistem siqnalların söz ifadəsi (nitq), eşidilən və oxunan sözlərdən (söz siqnallarından və ya ikincili siqnallardan)ibarətdir.Sözlər,nitq səsləri, yazılı məlumatlar və s. bu kimi təsirlər beyində məna kəsb edir və bir-birindən fərqləndirilir.Sözün mənası insan tərəfindən anlaşıldığı halda onun davranışını idarə edir,ətrafdakılara bələdləşir,ünsiyyət saxlayır.Söz öz mənasını itirdikdə,anlaşılmadıqda, o yalnız birinci siqnal sistemi kimi təsir göstərir,yaxud da insanda heç bir reaksiya doğurmur.İkinci siqnal sistemi insanın davranışında,onun mürəkkəb psixi fəaliyyət formalarının(təfəkkür,analiz-sintez və s.) təşəkkülündə müstəsna rol oynayir.İkinci siqnal sistemi birinci siqnal sistemi üzərində qurulur və keyfiyyətcə daha yüksək,daha əhatəli inikası formasıdır.
Məlumdur ki,insanların tipologiyası ikinci siqnal sisteminin(nitqin),şüurun və yaradıcılığın olmasına görə ali heyvanlardan fərqlənir.İ.P.Pavlov bu xüsusiyyətlərə diqqət yetirərək insanları əsasən iki tipə bölməyi təklif etmişdir:bədii və mütəfəkkir.
Bədii tiplərin davranışında parlaq obrazın yaranmasının əsasında duran birinci siqnal sistemi üstünlük təşkil edir.Belə adamlar yaradıcılıq,idrak qabiliyyətinə malik olmaqla yanaşı parlaq bədiilik və gzəllik haqqında obrazlı düşünmək xüsusiyyətinə malik olurlar.
Mütəfəkkir tiplərin davranışında əsasən ikinci siqnal sistemi üstünlük təşkil edir.Onların idrak və təfəkküründə mücərrəd təsəvvürlər aparıcı rol oynayır.
Svevlər
Tarixçi Tacitusa göre bu xalq, Quadi, Semnones və Marcomanni kimi qəbilələrinin birləşməsindən təşkil olunmuşdu.
Xarici keçidlər
Свевы
Amblyseius patellae
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Tanacetum germanicopolitanum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Sakit Rəsulov
Sakit Rəsulov (Sakit Rauf oğlu Rəsulov; ) — Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetində "Sənaye təhlükəsizliyi və əmək mühafizəsi" kafedrasının müdiri, texnika üzrə elmlər doktoru, professor, əməkdar mühəndis.
Elmi fəaliyyəti
"1976–1993-cü illərdə "Neftkimyaavtomat" Elmi-tədqiqat və Layihə İnstitutunda böyük texnik, mühəndis, kiçik elmi işçi və böyük elmi işçi vəzifələrində işləmişdir. 1986-cı ildə Daşkənd şəhərində dissertasiya müdafiə edərək texnika elmləri namizədi adına layiq görülmüşdür. 2011-ci ildə "Neft və qaz yataqlarının işlənməsi və istismarı" və "Neft-qaz borularının, bazalarının və anbarlarının tikilməsi və istismarı" ixtisasları üzrə doktorluq dissertasiyasını müdafiə edərək texnika üzrə elmlər doktoru elmi dərəcəsini almışdır. 2016-cı ildə professor elmi adina layiq görülmüşdür. 2017-ci ildə Rusiya Təbiət Elmləri Akademıyasının akademiki, 2018-ci ildə Azərbaycan Mühəndislik Akademiyasının müxbir üzvü, 2022 ci ildə isə Beynəlxalq Ekologiya və Həyat Fəaliyyətinin Təhlükəsizliyi Akademiyasının akademiki seçilmişdir.
Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetinin nəzdində fəaliyyət göstərən ED.2.03 Dissertasiya Şurasının üzvüdür. "Оборудование и технологии для нефтегазового комплекса", "Транспорт и хранение нефтепродуктов и углеводородного сырья" (Moskva), "Недропользование" (Perm), "Проблемы сбора, подготовки и транспорта нефти и нефтепродуктов" (Ufa), "Изв. ВУЗов. Горный журнал" (Екатеринбург)), "Processes of petrochemistry and oil-refining" (Bakı), "Fövqəladə hallar akademiyasının elmi xəbərləri" (Bakı ş.) və "Azərbaycan Mühəndislik Akademiyasının xəbərləri" (Bakı ş.) elmi-texniki jurnallarında redaksiya heyətinin üzvüdür. 314 elmi əsərin, o cümlədən 17 ixtira və 36 kitabın (14 monoqrafiya, 22 dərslik və dərs vəsaitinin) müəllifidir.
İstehsalat fəaliyyəti
Neft-qaz və neft emalı sənayesində texnoloji proseslərin təhlükəsizliyi, kimya texnologiyası proseslərinin modelləşdirilməsi sahəsində mütəxəssisdir. 1993-cü ildən 2008-ci ilə qədər istehsalat fəaliyyəti ilə məşğul olub. 1992–1995-ci illərdə "Azərsənayeavtomattikinti" Elmi-İstehsalat İdarəsinin rəisi, 1995–2001-ci illərdə ARDNŞ-nin nəzdində İxtisaslaşdırılmış Quraşdırma Sazlama İdarəsinin rəisi, 2001–2008-ci illərdə isə "Sənaye konstruksiyaları" Təmir-Quraşdırma Müəssisəsinin direktoru vəzifələrində işləmişdir.
Elmi əsərləri
.1. Расулов С. Р. Взрыва-пожароопасности промышленных объектов нефтепереработки и нефтехимии и пути их предупреждения // Нефтепереработка и нефтехимия, 2010, № 8, c. 33–40
1. Расулов С. Р. Взрыва-пожароопасности промышленных объектов нефтепереработки и нефтехимии и пути их предупреждения // Нефтепереработка и нефтехимия, 2010, № 8, c. 33–40
2. Келбалиев Г. И.,Расулов С. Р. Гидродинамика и массоперенос в дисперсных средах. Монография. Санкт-Петербург, "Химиздат", 2014, 568 с.
3. Kelbaliev G. I., Rzaev Ab. G., Rasulov S. R., Suleymanov G. Z., Guseinova L. V. Processes of the Aggregation and Coagulation of Asphaltene Particles in Petroleum and Oil Emulsion // Theoretical Foundations of Chemical Engineering, Pleiades Publishing, 2015, V.49, № 3, pp.225–232
4. Келбалиев Г. И.,Расулов С. Р., Рзаев Аб. Г. Нефтяная гидродинамика. Москва, "Маска", 2015, 360 с.
5. Rəsulov S. R., Sadıqov A. S., Zeynalov N. E. Neft-qaz quyularının qazılması və istismarının təhlükəsizliyi. Bakı, ADNA-nın nəşriyyatı, 2015, 406 s.
6. Келбалиев Г. И., Расулов С. Р., Тагиев Д.Б, Мустафаева Г. Р. Механика и реология нефтяных дисперсных систем. Москва, "Маска", 2017, 462 с.
7. Rasulov S. R. Fireproof cleaning of tanks from oil sediments // News of the Ural State Mining University, 1 (2017), р. 68–71
Əhdi-ətiq
Əhdi-ətiq  və ya Əhdi-qədim — Bibliyanın həcmcə daha böyük, birinci bölməsi. 39 kitabdan ibarət olub, e.ə. 3–2 əsrlərdə tamamlanmışdır. Yəhudilər və xristianlar tərəfindən Müqəddəs Yazılar kimi qəbul olunur. Yəhudilər Əhdi-ətiqə Tanax deyirlər. Tanax 3 hissədən ibarətdir: Tövrat (תּוֹרָה Tora), Peyğəmbərlər (נְבִיאִים Nəviim) və Yazılar (כְּתוּבִים Kətuvim). "Tanax" adı bu üç hissənin ibrani dilindəki baş hərflərinin birləşməsindən meydana gələn sözdür (Ta-Na-X).
Tanaxda və Əhdi-ətiqdə kitabların sıralanması
İudaizmdə (Tanaxda) və xristianlıqda (Əhdi-ətiqdə) kitabların sıralanma və kateqoriyalara bölünmə ənənələri fərqlidir.
Əhdi-ətiq Xristian fəlsəfəsində
Əhdi-ətiqin birinci kitabında rəvayət edilən hekayələr orta əsr xristian fəlsəfəsindəki kosmoqonik görüşlərin formalaşmasında xüsusi rol oynamışdır. Burada Tanrı tərəfindən dünyanın yaradılması hekayəsi müstəsna rol oynamışdır (Yaradılış 1). Burada həmçinin insanın da yaradılması haqqında söhbət açılır. Bu mövzu həmin kitabın ikinci fəslində də bir qədər fərqli tərzdə rəvayət edilir.
Yaradılış kitabının 3-cü fəslində ilk insanların (Adəm və Həvvanın) qadağan olunmuş ağacdan meyvə yeməsi, bunun nəticəsində onların ilk dəfə günaha batmaları və cənnətdən qovulmaları haqqında rəvayətlər vardır.
Bu rəvayətlər eyni zamanda xristian antropologiyasının da əsasını təşkil etmişdir. Belə ki, xristian təlimində Adəm və Həvva, qadağan olunmuş ağacdan meyvə yedikləri üçün, günaha batdıqlarından sonra cənnətdən qovuldular və bu səbəbdən, onlardan törənən bütün bəşəriyyət, əcdadlarının bu ilkin günahına görə məsuliyyət daşıyır. Deməli insanlar bu dünyada günahkar doğulurlar.
Tanrının var olması və gözəgörünməz olması (Çıxış 3:14; 33:20.), əqllə və duyğu ilə dərk olunmaması (Qanunun təkrarı 4:11–19) xristian filosoflarının tez-tez istinad etdiyi mövzulardandır. Bu mövzu bəzi hallarda yeni platonçu üslubda yozulurdu. Xristian etikasının əsasını isə "Çıxış" kitabının 20-ci fəslində olan 10 ehkam təşkil edir.
Orta əsr xristian fəlsəfəsinin ən yayılmış mövzularından biri şərin təbiəti haqqında olan düşüncələr, Tanrının bu şəri törətməməsi, ondan uzaqlaşması mövzusu (teodiseya) idi. Bu problemin həll olunmasından ötrü, Əhdi-ətiqin "Əyyub" kitabına tez-tez müraciət edilirdi. Xeyir, şər, günah problemləri peyğəmbər Davuda aid edilən "Zəbur" kitabında da hallanmaqdadır. Burada bu problemlərin həlli isə, Tanrı tərəfindən göndərilmiş şəxsiyyətlə və gələcəkdə olacaq ədalətli İlahi mühakimə ilə bağlanır (Zəbur 2).
Xristian fəlsəfəsində ən çox hallandırılan başqa mövzulardan biri də bu dünyanın müvəqqəti, keçici olmasıdır. Bu məsələ isə həyatın mənası, ölümə münasibət kimi problemləri ortalığa çıxarırdı. Bu suallar haqqında düşünən mütəfəkkirlər isə bir çox hallarda Əhdi-ətiqin "Vaiz" kitabına müraciət etmişdirlər.
Əhdi-ətiqin Azərbaycanda yayılması
Əhdi-ətiqin Azərbaycan dilinə ilk tərcüməsi 1891-ci ildə əski ərəb əlifbası ilə çıxmışdır. 1975-ci ildə Bibliya Tərcümə İnstitutu (The İnstitute for Bible Translation) Mirzə Xəzərə müraciət edib, Bibliyanın müasir Azərbaycan dilinə yeni tərcüməsini hazırlamaq işini ona tapşırmışdır. 1982-ci ildə Əhdi-cədidin yeni tərcüməsi nəşr olunmuş və 1984-cü ildə Mirzə Xəzər Əhdi-ətiqin tərcüməsini bitirmişdir. Ancaq onun tərcüməsi indiyədək çap olunmadan qalır. 1995-ci ildən başlayaraq Müqəddəs Kitab Şirkəti Əhdi-ətiqi Azərbaycan dilinə yenidən tərcümə etməyə başladı. Əhdi-ətiqin ayrı-ayrı kitabları tərcümə edilərək qismən çap olundu: 1999-cu ildə Rut və Yunus, 2000-ci ildə Yaradılış və Süleymanın Məsəlləri kitabları, 2004-cü ildə isə Zəbur və Əhdi-ətiq Kitabı bütünlüklə nəşr olunmuşdur.
Sakit Rəsulov
Elmi əsərləri
9. Kelbaliyev G. I., Rasulov S. R., Mustafayeva G. R. Viscosity of structured disperse systems // Theoretical Foundations of Chemical Engineering, 2018, v.52, № 3, p.404–411
10. Kelbaliyev G. I., Rasulov S. R., Mustafayeva G. R. Modeling of Phenomena of DropCoales-science in oil Emulsion Breaking Processes // Chemistry and Technology of Fuels and Oils, 2018, № 2, p.158–165
11. Kelbaliev G. I., Rasulov S. R., Ilyushin P. Yu., Mustafaeva G. R. Crystallization of paraffin from the oil in a pipe and deposition of asphaltene-paraffin substances on the pipe walls // Journal of Engineering Physics and Thermophysics, 2018, V.91, № 5, № 1227–1232
12. Rzayev Ab. H., Rasulov S. R., Isayev M. M., Asadova R. Sh. Measuring system for determining the filtration characteristics of an oil reservoir. Measurement Techniques, 2019, V.62, № 1, p.40–46.
13. Kelbaliyev G. I., Tagiyev D. B., Rasulov S. R. Transport phenomena in dispersed media. UK, London, "Taylor & Francis Group", 2019, 434p.[4]
14. Расулов С.Р, Келбалиев Г.И. Реология нефтяных эмульсий. Оборудование и технологии для нефтегазового комплекса. 2019, № 5, с.64–69.
15. Келбалиев Г.И., Расулов С.Р. Математическое моделирование процессов коалесценции и дробления капель и пузы-рей в изотропном турбулентном потоке (обзор). Вестник Самарского государственного техниче-ского университета. Сер. Физ. — мат. науки, 2019, том 23, № 3, с. 541–581.
16. Келбалиев Г.И., Расулов С.Р., Тагиев Д.Б. Миграционно-диффузионный механизм кристаллизации и осаждения парафинов и асфальто-смолистых веществ из нефти на поверхности труб. Химическая технология, 2019, т.20, № 12, с. 563–573.
17. Rasulov S. R., Hasanov G. T., Zeynalov A. N. Acoustic Testing of Rheological Properties of oil in Borehole. News of the National Academy of Sciences of the Republic of Kazakhstan. Series of Geology and Technical Sciences, 2020, Volume 2, Number 440, p.141–147.
18. Rəsulov S. R., Şahpələngova B. Ş. Sənaye müəssisələrinin su emalı üsulları və tullantısız texnologiyalar. Bakı, ADNSU-nun nəşri. – 345s.
19. Келбалиев Г.И., Расулов С.Р., Валиев Г.Н. Математическое моделирование процессов осаждения и всплытия твердых частиц, капель и пузырей в изотропном турбулентном потоке. Известия Уральского государственного горного университета, 2020, Вып. 4 (60), с. 123–145.
20. Rzayev A. G., Rasulov S. R., Rzayev E. A. Development of a Noninvasive Method for Determining Blood Viscosity. Russian Journal of Biomechanics,2020, Vol. 24, № 4, p. 367–374.
21. Əliyev T. A., Rzayev Ab. H., Rəsulov S. R. Zəlzələlərin yaranma mexanizmi, monitorinqi və proqnozu. Bakı, Azərnəşr, 2021. – 259s.
22. Kelbaliyev G. I., Salavatov T. Sh., Rəsulov S. R., Mamedova E. V. Rheology of Structured Non-Newtonian Oils in the Gaz-Lift Recovery method. Journal of Engineering Physics and Thermophysics, 2021, Vol.94, № 1, p. 143–150.
23. Келбалиев Г.И., Расулов С.Р., Тагиев Д.Б. Структурная вязкость неньютоновских нефти. Оборудование и технологии для нефтегазового комплекса, 2021, № 2, стр. 62–68.
24. Расулов С.Р. Углубленный процесс переработки С3-С4 с целью получения ароматических углеводородов. Оборудование и технологии для нефтегазового комплекса, 2021, № 6, стр. 41–45.
25. Келбалиев Г.И., Расулов С.Р. Проблемы самоорганизации и структурообразования в дисперсных системах. Известия Уральского государственного горного университета, 2021, № 4(64), стр.16–26.
26. Efimochkina N. B., Anisimova S. E., Rasulov S. R., Serikov D. Y. Internal Communications System as an Oil and Gaz Enterprise Management Tool. Processes of Petrochemistry and Oil-Refining, Vol.22, № 4, 2021, pp. 530–536.
27. Келбалиев Г.И., Расулов С.Р., Тагиев Д.Б. Моделирование процессов гидравлической диффузии и фильтрации нефти в пористом пласте. Инженерно-физический журнал, 2022, том 95, № 2, стр. 508–517.
28. Келбалиев Г.И., Тагиев Д.Б., Расулов С.Р. Реология неньютоновских нефтей. Монография, М.: Маска. 2022, 601 с.
Mükafatları
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 18 noyabr 2010-cu il tarixli qərarına əsasən "Əməkdar mühəndis" fəxri adına layiq görülmüşdür. 31 dekabr 2020-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamına əsasən "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilmişdir. Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetinin 100 illik yubiley medalı (Azərbaycan Respublikası Təhsil nazirinin 08 may 2021-ci il tarixli K-438 nömrəli əmri ilə).
Amil Məhərrəmov
Amil Məhərrəmov — Azərbaycan iqtisadçısı, iqtisad elmləri doktoru, professor.
Həyatı
Amil Məmmədəli oğlu Məhərrəmov 1974-cü il dekabr ayının 24-də Azərbaycan SSR-in Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1981–1991-ci illərdə Bakı şəhəri 54 saylı orta məktəbində oxumuşdur. 1996-cı ildə Bakı Dövlət Universitetinin "Sosial elmlər və psixologiya" fakültəsini iqtisadi-nəzəriyyə ixtisası üzrə fərqlənmə diplomu ilə bitirmiş, 1996–2000-ci illərdə 08.00.01. – "İqtisadi nəzəriyyə" ixtisası üzrə aspiranturada oxumuşdur. 1995-ci ilin dekabr ayından Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası İqtisadiyyat İnstitutunda baş laborant vəzifəsində əmək fəaliyyətinə başlamıışdır.
1999-cu ildən "Beynəlxalq iqtisadi münasibətlər və idarəetmə" kafedrasında saathesabı müəllim, 2000-ci ildən 0,5 ştat əvəzçilik yolu ilə müəllim və 2002-ci ildən tam ştat baş müəllim vəzifəsinə keçirilmişdir.
2002-ci ildən A.M.Məhərrəmov "Beynəlxalq münasibətlər və beynəlxalq hüquq" fakültəsində tədris işləri üzrə dekan müavini vəzifəsində çalışmışdır.
2006-cı ildən dosent elmi adını almış və həmin ildən yeni yaradılmış "Gömrük işinin təşkili və idarəetmə" kafedrasında müdir əvəzi, dosent kimi elmi-pedaqoji fəaliyyətini davam etdirmişdir.
2011-ci ildə yeni yaradılmış "İqtisadiyyat və idarəetmə" kafedrsının müdiri vəzifəsinə seçilmişdir. Eyni zamanda həmin kafedrının 2015-ci ildən professorudur. Ailəlidir. 2 övladı var
Elmi fəaliyyəti
A.Məhərrəmov 2001-ci ildə "Azərbaycanda kiçik və orta sahibkarlığın inkişafı" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə edərək iqtisad elmləri namizədi elmi dərəcəsi almışdır. [İxtisas: 08.00.01-İqtisadi nəzəriyyə]. 2010-cu ildə "Qloballaşma şəraitində Azərbaycan Respublikasının dünya iqtisadiyyatına inteqrasiyasında gömrük siyasətinin formalaşması və inkişaf perspektivləri" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edərək iqtisad elmləri doktoru elmi dərəcəsi almışdır. [İxtisas: 08.00.05-Xalq təsərrüfatının iqtisadiyyatı və idarə edilməsi]. 2006-cı ildə dosent, 2015-ci ildə isə professor adını almışdır.
170 elmi əsər (251,5 ç.v.), o cümlədən 4 monoqrafiya, 15 tədris proqramı, 1 metodik vəsait, 1 dərs vəsaiti və 3 dərsliyin müəllifidir.
Xarici dövlətlərdə keçirilən beynəlxalq konfrans, simpozium və konqreslərdə 20-yə yaxın elmi məqalələrlə çıxış etmiş və əsərləri müvafiq olaraq bir sıra ölkələrin elmi nəşrlərində çap olunmuşdur.
Elmi kadrların hazırlanması İqtisadiyyat üzrə fəlsəfə doktorları – 6
Elmi ixtisaslaşma üzrə əsas tədqiqatlar: '''1. Xarici iqtisadi fəaliyyət''' — bazar iqtisadiyyatı şəraitində xarici iqtisadi fəaliyyətin tənzimlənməsi, ölkənin iqtisadi təhlükəsizliyi və ümummilli mənafelərin qorunması, xarici iqtisadi əlaqələrinin qurulmasında xarici iqtisadi fəaliyyətin səmərəli metodlarının, forma və vasitələrinin seçilməsi, tətbiq edilməsi, xarici iqtisadi fəaliyyətin idarə edilməsində dövlətin yeri, rolu və funksiyaları ilə əlaqədar problemlərin tədqiqi, iqtisad elminin yaranması dövründən hazırkı dövr də daxil olmaqla tədqiqatçıların araşdırdıqları beynəlxalq ticarətin xüsusiyyətləri, onun nəzəri konsepsiyaları, xarici ticarət siyasəti, xarici ticarət əməliyyatlarının tənzimlənməsi mexanizmi, gömrük ödənişləri sistemi, gömrük tarifi gömrük vergi və rüsumlarının ümumiləşdirilmiş ifadə forması kimi, xarici iqtisadi fəaliyyətdə valyuta münasibətləri və valyuta siyasətinin xüsusiyyətləri, xarici iqtisadi fəaliyyətdə sənədləşmə, iqtisadi təhlükəsizlik və onun təmin edilməsi mexanizmi, Azərbaycan Respublikasında xarici ticarət əməliyyatlarının mövcud vəziyyəti və perspektiv inkişaf tendensiyaları, xarici iqtisadi fəaliyyətin qeyri-tarif tənzimlənməsi.
2. Yeni iqtisadi məsələlər — struktur islahatlarının tənzimlənməsinin nəzəri-metodoloji mexanizmləri, istehsal infrastrukturu, kiçik və orta biznes, regional iqtisadiyyat, turizm biznesi, qloballaşma və regionlaşma, Böyük İpək Yolu, Cənub-Şimal nəqliyyat dəhlizi və sosial-iqtisadi yüksəlişin stimullaşdırılması, üçüncü sektorun inkişaf problemləri, sosial təminatlar sisteminin təkmilləşdirilməsi, investisiya layihələrinin təhlilində sistemli və situasiyalı yanaşma prinsipləri, reğional sahibkarlığın inkişaf perspektivləri, tarif preferensiyaları və mütərəqqi gömrük-biznes modelləri, milli, iqtisadi, enerji, ərzaq və nəqliyyat təhlükəsizliyi, informasiya-kommunikasiya texnologiyaları, elektron hökumət konsepsiyası, informasiya cəmiyyətinin inkişafı, informasiya resurslarının iqtisadiyyatı.
3. Təhsilin inkişafı problemləri — Boloniya prosesi, magistr hazırlığı, iqtisadi diplomatiya, firmanın iqtisadiyyatı, dünya iqtisadiyyatının tədrisi, magistr dissertasiyasının hazırlanması, magistrantın elmi-tədqiqat və elmi-pedaqoji təcrübəsinin təşkili, referatların işlənməsi və təqdimatı, fəlsəfə doktoru və elmlər doktorlarının hazırlanması.
1. Gömrük siyasətinin formalaşması və inkişafının nəzəri və praktiki problemləri (Azərbaycan Respublikasının praktikasında)
"Gömrük siyasətinin formalaşması və inkişafının nəzəri və praktiki problemləri (Azərbaycan Respublikasının praktikasında)" (Bakı, 2009. 31 ç.v.) adlı monoqrafiyada gömrük siyasətinin formalaşma tarixi, mahiyyəti və xüsusiyyətləri, qloballaşan iqtisadi şəraitdə beynəlxalq iqtisadi əməkdaşlığın qarşılıqlı əlaqə problemləri, gömrük tarif və qeyri-tarif siyasətinin əsas xüsusiyyətləri, onların tətbiqi praktikası və inkişaf perspektivləri, universal səviyyədə gömrük siyasətinin formalaşması, beynəlxalq müqavilələrin gömrük siyasətinin həyata keçirilməsinə təsiri, gömrük siyasətinin formalaşmasında Ümumdünya Ticarət Təşkilatının və Ümumdünya Gömrük Təşkilatının rolu, regional çərçivədə gömrük münasibətlərinin tənzimlənməsi, Azərbaycan Respublikasının Avropa regionu və Müstəqil Dövlətlər Birliyi ilə gömrük siyasətinin formalaşması məsələləri fikir müxtəlifliyi, beynəlxalq iqtisadi praktikadan və bu istiqamətdə çap olunmuş bir sıra beynəlxalq və milli iqtisadi ədəbiyyatlardan istifadə edilərək geniş tədqiq edilir.Monoqrafiyada əlavə olaraq Azərbaycan Respublikasının ikitərəfli müqavilələr praktikası və digər beynəlxalq təşkilatlarla (GUAM, Qara Dəniz İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı və İslam Konfransı Təşkilatı) gömrük siyasətinin formalaşması xüsusiyyətləri araşdırılmışdır.
2.Sahibkarlıq: nəzəriyyədən praktikaya
"Sahibkarlıq: nəzəriyyədən praktikaya" (Bakı, 2009. 22,5 ç.v.) adlı monoqrafiyada sahibkarlıq fəaliyətinin yaranmasının tarixi inkişaf mərhələləri, bu fəaliyyət zamanı əmələ gələn münasibətlərin tənzimlənməsinin nəzəri və praktiki məsələləri, hüquqi və iqtisadi bazanın formalaşması, yeni inkişaf mərhələsində Azərbaycan iqtisadiyyatında sahibkarlığın rolunun və onun təzahür formalarının iqtisadi inkişafa təsiri məsələləri iqtisadi ədəbiyyatlarda gedən fikir müxtəlifliyi, beynəlxalq praktikadan və bu istiqamətdə qəbul edilmiş mühüm dövlətdaxili (milli) qanunvericilik əsasında geniş təhlil edilir.Monoqrafiyaya əlavə olaraq bu istiqamətdə qəbul edilmiş Azərbaycan Respublikasının qanunları, fərman və sərəncamları, sahibkarlığa dair statistik məlumatları daxil edilmişdir
3. Azərbaycanın xarici iqtisadi əlaqələri: nailiyyətlər və perspektivlər
"Azərbaycanın xarici iqtisadi əlaqələri: nailiyyətlər və perspektivlər" (Bakı, 2015. 20,5 ç.v.) adlı monoqrafiyada 9 fəsildən ibarət olmaqla Azərbaycanın xarici iqtisadi əlaqələrinin müxtəlif istiqamətlərinin – xarici ticarət, valyuta münasibətləri, birgə və xarici investisiyalı müəssisələrin fəaliyyəti, elm və təhsil sahəsində beynəlxalq əməkdaşlıq, turizm əlaqələri və xarici iqtisadi əlaqələrin dövlət tənzimlənməsi və s. məsələlərin geniş təhlilinə həsr edilir və Azərbaycanın xarici ticarət əlaqələrinin qurulmasının tarixi aspektləri xronoloji olaraq araşdırılır. Kitabda həmçinin qlobal problemlər və qloballaşma prosesinin mahiyyəti nəzəri olaraq araşdırılaraq, Azərbaycanın qloballaşma prosesində iştirakının ölkənin iqtisadi təhlükəsizliyinə təsiri məsələləri müəyyən edilir.
4. Müasir bank sistemi və bankçılıq
"Müasir bank sistemi və bankçılıq" (Bakı, 2015. 48 ç.v.) adlı monoqrafiyada bank anlayışının formalaşması, onun tarixi genezisi, bankların formalaşmasının iqtisadi əsasları və fəaliyyətinin maddi ilkin şərtləri, bankların mahiyyətinə dair müxtəlif yanaşmalar öz əksinin tapmışdır. Bundan başqa bank sisteminin müasir təzahür formaları, maliyyə-kredit sisteminin formalaşmasında bankların rolu, Mərkəzi Bankların dövlətin iqtisadi fəaliyyətində yeri, kommersiya bankların fəaliyyətinin hüquqi-iqtisadi əsasları araşdırılmışdır. Monoqrafiyanın II bölməsi isə bilavasitə bank əməliyyatları, pul hesablaşmalarının mahiyyəti və onun müasir formaları, banklardakı vasitəçilik əməliyyatlarının ümumi xarakteristikasına həsr edilmişdir. Digər bölmədə bankların likvidliyi, bank sistemində audit fəaliyyəti, uçot və hesabat məsələləri tədqiq edilmişdir. Sonuncu bölmədə Azərbaycan iqtisadiyyatinda bank sistemi və onun fəaliyyətinin xüsusiyyətləri, Azərbaycanda makroiqtisadiyyatin tənzimlənməsində və sağlamlaşdırılmasında bank sisteminin rolu öyrənilərək təhlil olunmuşur. Monoqrafiyada əlavə olaraq bu istiqamətdə qəbul edilmiş Azərbaycan Respublikasının qanunları, fərman və sərəncamları daxil edilmişdir. Azərbaycan Respublikasında bank fəaliyyətinin gücləndirilməsi və məlumat-informasiya, elmi tədqiqat bazasının artırılması məqsədi ilə dövlətin iqtisadi siyasəti, strategiyası və tənzimləmə mexanizmləri, eləcə də müvafiq qurumlarların bankla bağlı olan fəaliyyət istiqamət-lərinə geniş toxunulur.
Cənab Qəddar
1980-90-cı illər ərzində Avstraliyanın Melburn şəhəri Viktoriya əyalətində xüsusi ilə seçilmiş evlərə girib qız uşaqlarını oğurlayıb,sonradan ya əvəzində pul almaqla və yaxud da zorlamaqla istismar edən,bir qəzetçinin adlandırdığı kimi təxəllüs qazanan Cənab Qəddar,Viktoriya polisinin və təhlükəsizlik orqanlarının səyinə və ələ keçirilməyi müqabilində 300.000 dollar mükafat veriləcəyinə baxmayaraq hal-hazırdada azadlıqdadır.
Acca sellowiana
, feyxoa — aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Sen-Sovör (Yuxarı Alplar)
Sen-Sovör (, Sant Sauvaire) — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azür regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Alplar. Kommunanın dairəsi — Qap. Ambryon kantonuna daxildir.
Acca sellowiana
Sellov feyxoası çox faydalı, müalicə əhəmiyyətli bitki olub, son illərdə Azərbaycanda da müvəffəqiyyətlə becərilir.
Sen-Sovör (Yuxarı Alplar)
INSEE kodu — 05156.
Acca sellowiana
Feyxoanın xoş ətirli, şirəli meyvələri vardır. Meyvələrin qabığı qalın olsa da, lət hissəsi xüsusilə dadlıdır, turşməzədir, sərinləşdiricidir. Feyxoa meyvələrinin ətri ananas və çiyələk meyvələrinin iyini xatırladır. Meyvələrin tərkibində 6,9 %-ə qədər şəkər, 2,5 % üzvi turşular (alma, limon, və s. turşular), pektin maddələr, 280 mq C vitamini, karotin və s. vardır. Bundan başqa, meyvələrin tərkibində üzvi birləşmə şəklində yod da müəyyən edilmişdir. Buna görə də, feyxoa meyvələrinin zob və tireotoksikoz xəstəliklərinin müalicəsində mühüm əhəmiyyəti vardır.
Sen-Sovör (Yuxarı Alplar)
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 442 nəfər təşkil edirdi.
Acca sellowiana
Aparılan kliniki təcrübələr nəticəsində müəyyən edilmişdir ki, feyxoa meyvələri və onlardan alınan təzə şirə ateroskleroz, tireotoksokoz və sinqa xəstəliklərinin müalicəsi üçün son dərəcə əhəmiyyətli vasitədir. Bunu nəzərə alaraq son illərdə feyxoanın konservləşdirilmiş şirəsindən daha geniş istifadə edilir.
Sen-Sovör (Yuxarı Alplar)
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 281 nəfər (15-64 yaş) arasında 209 nəfər iqtisadi fəal, 72 nəfər fəaliyyətsiz (fəaliyyət göstərici 74.4%, 1999-cu ildə 70.0%) idi. Fəal 209 nəfərdən 193 nəfəri (104 kişi və 89 qadın), 16 nəfəri işsizdir (6 kişi və 10 qadın). Aktiv olmayan 13 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 33 nəfər təqaüdçü, 26 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Acca sellowiana
Azərbaycanın subtropik bitkilərindən biri olan feyxoa son illərdə Lənkəran-Astara zonasında sənaye əhəmiyyətli təsərrüfat bitkisi kimi geniş miqyasda becərilir.
Təqribən 40–45 il bundan əvvəl qərbi Gürcüstandan Astaraya becərmək məqsədilə gətirilmiş feyxoa ağacları yerli iqlimə çox tez və yaxşı uyğunlaşmışdır.
Başlıqotu
-  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Növləri
[[SS 2 (*
Çəmənlik ürəkotu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Sinonimləri
[[SS 2 (*
Çempionların hamisi (film, 1976)
Məzmun
Film Azərbaycan, Sovet İttifaqı, Avropa, dünya rekordçuları, Olimpiya oyunları çempionları və mükafatçıları hazırlamış Azərbaycan və SSRİ əməkdar məşqçisi Əfqan Səfərov haqqındadır.
Amblyseius paucisetis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Bəni Qeynuqanın mühasirəsi
Bəni Qeynuqa qəzvəsi — Hz.Məhəmmədlə Mədinə Yəhudiləri arasındadkı ilk silahlı toqquşmadır. Bu müharibə Bəni Qeynuqanın təslim olub sürgün edilməsi ilə nəticələndi.
Bəni Qeynuqanın bioqrafiyası
Bəni Qeynuqa qəbiləsi Hz. Peyğəmbərin dövründə Mədinədə yaşayan yəhudi qəbilələrindən biri idi. Bəzi tarixçilər isə onların Yəhudi olmalarına şübhə ilə şübhə ilə yanaşmış və onların Hz. Yəqubun qardaşı İyusun (Ədvam) nəslindən olduğunu qeyd edirlər. Bəni Qeynuqa qəbiləsinin adları və adət-ənənələrinin ərəb adları və adət-ənənələri ilə oxşarlıqları olduğu kimi, onların Yəhudi mənşəli olduqlarına dair etibarlı bir dəlil yoxdur. Bəni Qeynuqanın daimi məskunlaşdığı yer və Mədinəyə nə zaman hicrət etdikləri dəqiq bilinmir. Yəhudi qəbilələri bir müddət Mədinədə hakimiyyəti əldə saxladıqdan sonra üstünlük Ərəb qəbiləsi nolan Bəni Qeylə qəbiləsinə keçdi. Bəni Qeynuqa digər Ərəb qəbilələri ilə müttəfiq olmağa məcbur oldu. digər qəbilələrin Övs qəbiləsi ilə müttəfiq olduqları halda Bəni Qeynuqa Xəzrəc qəbiləsi ilə müttəfiq oldu. Amma Cavad Ali onların da Övs qəbiləsi ilə müttəfiq olduqlarını yazır. Tarixi mənbələrdə qeyd olunduğuna görə Bəni Qeynuqa və digər Yəhudi qəbilələri (Bəni Qureyzə və Bəni Nadir qəzvəsi) ilə rəqabətdə idilər və hətta bəzən öz aralarında müharibələr də olurdu. Bəni Qeynuqa Mədinənin Cənub-Qərbində yaşayır və özlərinin məşhur qala və bazarları var idi. Onların Mədinənin mərkəzində məskunlaşmaları məlumatı da yanlışdır. Digər Yəhudi qəbilələrindən fərqli olaraq onların əkin sahələri və xurma bağlarlı yox idi. Bəni Qeynuqa qəbiləsinin əsas peşələri çilingərlik,pinəçilik və zərgərlik idi.
Döyüşün səbəbləri
Hz. Peyğəmbər Mədinəyə hicrət etdikdən sonra Yəhudi qəbilələri ilə Müsəlmanların əleyhinə olan hər hansı bir hərəkata dəstək olmadıqları təqdirdə Mədinədə yaşaya biləcəkləri şərti ilə sülh müqaviləsi bağladı. Həmin sülh müqaviləsini pozan ilk Yəhudi qəbiləsi Bəni Qeynuqa oldu. Tarixçilər bu savaşın başlanmasına səbəb olaraq bu üç məsələni əsasə göstərirlər:
Bavarlar
Bavarlar (lat. Baiovari, Baiovarii) — German kökənli bir qəbilə. Dunayın yuxarı axınında, Nori və Reti Alp dağlarının ətəyində, indiki Yuxarı Avstriya, Zalsburq, Yuxarı və Aşağı Bavariya, qismən Tirol və bəzi digər ərazilərdə məskunlaşmış german tayfası.
Bəni Qeynuqanın mühasirəsi
Döyüşün səbəbləri
İbn İshaq hər üç səbəbi ayrı-ayrılıqda nəql edir. Amma qeyd olunan ayənin əvəzinə başqa ayələri qeyd edir. Vaqidi ilk iki səbəbi birlikdə nəql edir, İbn Səd isə yanlız üçüncünü qeyd edir. Təbəri birinci və üçüncünü birlikdə nəql edir və Yəhudilər Hz. Peyğəmbərin təklifini qəbul etmədikdən sonra bu ayə nazil olduğunu qeyd edir. Bəzi mənbələr isə Bədr döyüşündən sonra yəhudilərin sülhü pozaraq üsyan etmələrindən bəhs edirlər amma onun (sülhü pozma səbəbləri) səbəblərini qeyd etmirlər. Watt isə İslam əleyhinə bəzi hərəkatların olduğunu yazır və Yəhudilərin də onları təşviq etdiklərini ehtimal edir.
Bavarlar
Ümumi məlumat
Bu qəbilənin adı VI əsrdən məlumdur. Franklar onların üzərinə hücum edib, məğlubiyyətə uğratmışdılar.Sonralar bavarlar Aqilolfinq sülaləsinin başçılığı altında öz hersoqluqlarını yaratmışdılar.VII—VIII əsrlərdə merovinqlərin basqınına uğradılar.
Bəni Qeynuqanın mühasirəsi
Döyüşün baş verdiyi tarix
Döyüşün tarixi ilə əlaqədar müxtəlif məlumatların olması onun dəqiq vaxtını təyin etməkdə çətinliklər yaradır. Bir çox mənbələr döyüşün hicrətin ikinci ili Şəvval ayının onbeşi şənbə günü başladığını və həmin il Zilqədə ayının biri sona çatdığını qeyd edirlər. Başqa bir mənbədə qeyd olunur ki, Hz.Peyğəmbər Bəni Qeynuqa üzərində qələbə çalıb Mədinəyə qayıddıqda qurban bayramı (Zilhiccə ayının onu) idi və ilk dəfə camaatla bayram namazı qıldı. Təbəri başqa bir rəvayətdə İbn İshaqdan belə nəql edir ki, Hz. Peyöəmbər Bədr döyüşündən sonra Şəvval (əvvələri istisna olmaqla) və Zilqədə aylarını Mədinədə olub. Başqa bir rəvayətə görə isə hicrətin üçüncü ili Səfər ayında baş vermişdir. Hətta bəzi mənbələr Bəni Nadir və Bəni Qeynuqa qəzvələrinin eyni tarixdə baş verdiyini qeyd edir.
Bavarlar
Ümumi məlumat
VI əs­rin I yarısında lanqobardlar hələ də Morava ərazisində qalmaqda idilər. Bununla belə Bohemiya ərazisində məskunlaşmış markomanların qalıqları digər german tayfaları ilə birgə Dunaya doğru çəkilərək Bavarların yaranmasında iştirak etdilər.
Bəni Qeynuqanın mühasirəsi
Döyüş və onun nəticələri
Yəhudilər müsəlmanlar tərəfindən mühasirəyə alındılar və 15 gündən sonra sürgün edildilər. Hz. Peyğəmbər ilk olaraq kişilərin boynunun vurulmasını, qadın və uşaqların isə əsir götürülməsini əmr etsə də sonradan qərarını dəyişib onları Şam şəhəri yaxınlığındakı İzraat bölgəsinə sürgün etdi.