cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nuray Rəhman
Həyat və yaradıcılığı
1 iyun 2021-ci il tarixində “Əsgərə Xatirə” layihəsinin təşəbbüsü ilə Şəki şəhərində və digər bölgələrdə şəhid ailələrinin və qazilərin övladları üçün təşkil olunmuş “İgid Yadigarları: Xarı Bülbül” uşaq festivalında yeni vətənpərvər mahnıları ilə çıxış etmişdir. 10 noyabr 2021-ci il tarixində Vətən müharibəsində Azərbaycanın torpaqlarının işğaldan azad olunması, həmçinin Zəfər bayramı münasibətilə Ali Baş Komandan İlham Əliyevə təşəkkür rəmzi olaraq “Gəlirik” adlı mahsını ithaf etmişdir.
10 aprel 2022-ci ildə Caspian Events tərəfindən "Altın Zirvə ödulləri" 2022-yə layiq görülmüşdür.
Servo motor
Servo motor — səhvi aşkar edən və yan əks əlaqə mexanizminin köməyi ilə istənilən mexanizmin işinə nəzarət edən və xətanı düzəldən avtomatik cihazdır. Robot texnologiyasında ən çox istifadə edilən motor növüdür. Bu sistemlər mexaniki, eləcə də elektron, hidravlik, pnevmatik ola bilər və ya digər sahələrdə istifadə oluna bilər. Servo mühərriklər; Çıxış, mexaniki mövqe, sürət və ya sürətlənmə kimi dəyişənlərin idarə edildiyi, qısacası hərəkət idarəsinin edildiyi bir mexanizmdir. Servo mühərriklər akkumulyator mühərrikləridir. Servo motorda istənilən AC, DC və ya pilləli mühərrik var. Buraya həmçinin sürüDC servo mühərrikləri ümumiyyətlə DC mühərrikidir və motora tələb olunan DC aşağıdakı üsullarla əldə edilir.
2- AC cərəyanının doymuş reaktordan keçirilməsi.
3- AC cərəyanını tiristordan keçirərək.
4- Amplidin, retrotrol, regüleks kimi fırlanma gücləndiriciləri.cü və idarəetmə dövrəsi daxildir.
DC servo mühərrikləri çox kiçik gücdən çox böyük gücə (0,05 at-1000 at) qədər istehsal olunur. Bu mühərriklər adi DC mühərrikləri kimi istehsal olunur. Bu mühərriklər kiçik ölçülüdür və armaturları (hündürlük, uzunluq / diametr nisbəti) qütb ətalət anını minimuma endirmək üçün nəzərdə tutulmuşdur. Kiçik diametrli və uzun bir maqnit sahəsi olan, adətən içərisində kompensasiya sarğı olan DC mühərrikləri də servo mühərriklər adlanır. DC servo motorun iş prinsipi baxımından, əslində onun Stator Daimi Maqniti DC mühərrikidir. Maqnit sahəsi ilə cərəyan axan keçiricilər arasında qarşılıqlı təsir nəticəsində bir fırlanma momenti yaranır. Bu fırlanma momenti maqnit sahəsi vektoru ilə sarım cərəyanı vektoru arasındakı bucaq 90° olduqda maksimum dəyərini alır. DC servo mühərrikdə fırçaların mövqeyi elə müəyyən edilir ki, fırlanma anının bucağı hər iki fırlanma istiqamətində 90° olsun. Həddindən artıq kollektor seqmentləri nəticəsində rotorun fırlanma momentinin sıfır nöqtəsində sabit qalmasının qarşısı alınır. Sənayedə istifadə olunan müxtəlif birbaşa cərəyan mühərrikləri var. Servo sistemlərdə istifadə olunan birbaşa cərəyan mühərriklərinə DC servo mühərriklər deyilir. DC servo mühərriklərində rotorun ətalət anı çox kiçikdir. Bu səbəbdən bazarda çıxış momentinin ətalət anına nisbəti çox böyük olan mühərriklər var.
Bəzi DC servo mühərrikləri çox kiçik zaman sabitlərinə malikdir. Aşağı güclü DC servo mühərrikləri ümumiyyətlə bazarda kompüter tərəfindən idarə olunan cihazlarda (disketlər, lentlər, printerlər, mətn prosessorları, skanerlər və s.) istifadə olunur. Orta və böyük gücə malik servo mühərriklər ümumiyyətlə robot sistemlərində və sənayedə rəqəmlə idarə olunan dəqiq diş açma maşınlarında istifadə olunur. DC mühərriklərində sahə sarımları rotor sarımlarına ardıcıl və ya paralel olaraq bağlanır. Armatur sarımlarından asılı olmayaraq həyəcanlanan sahə sarımlarının axını armatur sarımlarından keçən cərəyanın funksiyası deyil. Bəzi DC mühərriklərində maqnit axını sabitdir. Həyəcan sarğıları armaturdan asılı olmayan və ya daimi maqnitlə həyəcanlanan mühərriklərdə sürətin tənzimlənməsi armatur gərginliyi ilə həyata keçirilə bilər. Bu tip idarəetmə üsuluna armatur nəzarət üsulu deyilir. Armatur cərəyanı həyəcan sarğılarının yaratdığı axınla idarədə sabit saxlanılır. Sürət statordakı həyəcan sarğıları tərəfindən yaradılan axının idarə edilməsi ilə tənzimlənir. Bu tip mühərriklər sahə ilə idarə olunan mühərriklər adlanır. Bununla belə, rotor sarımlarından keçən cərəyanın sabit saxlanılması ciddi problemdir. Çünki rotor cərəyanı yük və mənbə funksiyasıdır. Sahə ilə idarə olunan mühərriklərin sahə sabitləri armaturla idarə olunan mühərriklərdən daha böyükdür. Böyük diapazonlarda dəyişən sürət parametrlərində rotor gərginliyinin dəyişdirilməsi; Digər tərəfdən, kiçik fasilələrlə dəqiq sürət tənzimlənməsi tələb olunduğu hallarda, sahə sarımları tərəfindən yaradılan maqnit axınının sürətinə nəzarət üsuluna üstünlük verilir.
DC servo mühərrikləri adətən "elektron hərəkət nəzarətçiləri" adlanan servo sürücülər tərəfindən idarə olunur. Servo sürücülər servo motorun hərəkətinə nəzarət edir. Nəzarət edilən kəmiyyətlər çox vaxt nöqtədən nöqtəyə mövqe nəzarəti, sürətə nəzarət və sürətləndirmə proqramlaşdırmasıdır. PWM (Pulse width modulation) texnikası adlanan nəbz genişliyinin modulyasiyası ümumiyyətlə robot idarəetmə sistemlərində, ədədi idarəetmə sistemlərində və digər mövqe kontrollerlərində istifadə olunur.
Gərdimxana (Piranşəhr)
Gərdimxana - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Piranşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 118 nəfər yaşayır (20 ailə).
NGC 7159
NGC 7159, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Peqas bürcü istiqamətində yerləşir. E2 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Cəmil Fərəcov
Cəmil Əliqulu oğlu Fərəcov — Azərbaycan kinorejissoru, Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1989).
Həyatı
Cəmil Əliqulu oğlu Fərəcov 13 fevral 1946-cı ildə Bakıda anadan olub. Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunu (1969), Leninqrad Dövlət Teatr, Musiqi və Kinematoqrafiya İnstitutunun rejissorluq fakültəsini bitirib (1974).
1970-ci ildən "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında rejissor işləyir. Əməkdar incəsənət xadimidir. Ailəlidir, iki övladı, üç nəvəsi var idi.
Cəmil Fərəcov Fərəcov 1 avqust 2023-cü ildə vəfat edib. “Qurd qapısı” qəbiristanlığında torpağa tapşırılıb.
Gəzgəsək (Piran)
Gəzgəsək - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Piranşəhr şəhristanı, Piran dehistanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 915 nəfər yaşayır (155 ailə).
İrbad ibn Səriyyə
İrbad ibn Səriyyə (, أبو نَجِيحٍ العرباض بن سارية السلمي) — Məhəmməd peyğəmbərin səhabələrindən biri. Əhli-Suffadan olan mühacir.
Quran təfsirçilərinə görə, o, Allah-Təalanın Quranda adını çəkdiyi yeddi nəfərdən biridir. Quranda deyilir: Əbu Muşir və başqalarının dediklərinmə görə İrbad hicri 75-ci ildə vəfat etmişdir.
Viktor Babuşkin
Viktor Borisoviç Babuşkin  — SSRİ və Rusiya bəstəkarı, səs rejissoru, RSFSR-in Əməkdar mədəniyyət xadimi (1976).
Gülabad (Piranşəhr)
Gülabad - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Piranşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 98 nəfər yaşayır (16 ailə).
İbn Şəhr Aşub
İbn Şəhr Aşub, (d. 1096- v. 27.08.1192) — Dahi İslam alimi, təfsirçi, ədəbiyyatçı, fəqih və hədisşünas.
Həyatı
İbn Şəhr Aşubun əsli İranın Mazandaran şəhərinin Sari vilayətindəndir. Onun uşaqlıq illərindən bəlli olan budur ki, o elm və təhsilə çox maraq göstərmişdir. Həmçinin o 8 yasşında Quranı əzbərləmişdir. Sonradan elmi səfərlərə başlamışdır. İlk öncə Elm kəsb etmək üçün Bağdad şəhərinə yollanmışdır.
Vəfatı
O hicri Qəməri tarixi ilə Şəban ayının 22-si 588- ci ildə vafat etmişdir.
Mehmet Arif Örgüç
Mehmet Arif Örgüç (d. 1876, İstanbul – ö. 1940, İstanbul) — Türk əsgəri.
Hərbi fəaliyyəti
1896-cı ildə Hərbi məktəbi bitimişdir. İtaliya-Osmanlı müharibəsi, Balkan müharibələri və Birinci Dünya müharibəsinə qoşulmuşdur. 25 avqust 1921-ci ildə 1-cü süvari bölmə komandirliyinə təyin edildi. 27 fevral 1925-ci ildə Şeyx Səid üsyanına qarşı həyata keçirilən əməliyyatda sövq və iradəsi yanlış olduğu üçün vəzifəsindən uzaqlaşdırıldı. 9 fevral 1926-da təqaüdə çıxdı. 1940-cı ildə İstanbulda vəfat etdi. Onun cəsədi 1988-ci ildə Türkiyə Dövlət məzarlığına köçürüldü.
Arbat (Ermənistan)
Arbat — İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında, indiki Zəngibasar (Masis) rayonunda kənd, türk mənşəli toponim.
Haqqında
Arbat kəndi İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında, indiki Zəngibasar (Masis) rayonunun mərkəzindən 20 km şimal-qərbdə, Zəngi çayından axan Şiraabad arxının yanında yerləşir. Zəngibasar rayonu yaradılanadək, 1969-cu ilə kimi Vağarşabad rayonunun tərkibində olmuşdur. «İrəvan əyalətinin icmal dəftəri»ndə Arebat kimi, Qafqazın 5 verstlik xəritəsində Arbat formasında qeyd edilmişdir.
Əhalisi yalnız azərbaycanlılardan ibarət olan bu kənddə 1831-ci ildə 391 nəfər, 1897-ci ildə 671 nəfər, 1914-cü ildə 1160 nəfər yaşamışdır. 1918-ci ildə azərbaycanlılar erməni təcavüzünə məruz qalaraq qırğınlarla deportasiya olunmuş və kəndə Türkiyədən köçürülən ermənilər yerləşdirilmişdir. Ermənilərlə yanaşı, burada 1922-ci ildə 263 nəfər, 1926-cı ildə 341 nəfər, 1931-ci ildə 263 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. SSRİ Nazirlər Sovetinin 1948-ci il xüsusi qərarları ilə azərbaycanlılar 1948-1953-cü illərdə zorla bu kənddən Azərbaycana köçürülmüşdür.
«Ermənistan və ətraf vilayətlərin toponimlər lüğəti» kitabında azərbaycanlılar erməni əhalisi kimi verilmişdir. Belə ki, 1897-ci ildə burada 677 nəfər azərbaycanlı, 1926-cı ildə 341 nəfər azərbaycanlı, 214 erməni yaşamışdır. «Ermənistan və ətraf vilayətlərin toponimlər lüğəti»ndə həmin rəqəmlər ermənilərə aid edilmişdir.
Toponim qədim türk dilində «yulğun» bitki adı mənasında işlənən arubat sözündən əmələ gəlmişdir. Fitotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.
Monqolustan coğrafiyası
thumb|280px Monqolustan  Mərkəzi Asiyada yerləşən dövlətdir. Dövlətin sahəsi 1 564 116 km² təşkil edir. Bu isə Avropanın ən böyük dövləti olan Fransadan üç dəfə böyükdür. Sahəsinə görə dünya dövlətləri arasında 19-cu yerdə gedir. Şimaldan Rusiya, cənubdan isə Çinlə sərhədlənir. Sərhədlərinin ümumi uzunluğu 8 114 km təşkil edir. Çin Xalq Respublikası ilə 4 673 km, Rusiya Federasiyası ilə isə 3 441 km sərhədə malikdir.
Relyefi
Monqolustan ərazisinin böyük qismi Monqoludtan platosunda yerləşir. Burada hündürlül 900-1500 arasında dəyişir. Bura əsasən dağ silsilələri və massivlərdən ibarətdir. Ən hündür dağlar Monqol Altayı ərazisində yerləşir. Bu dağlar qərbdən cənub-qərb istiqamətində uzanır. Onun ümumu uzunluğu 900 km təşkil edir. Onun davamı isə dardıcıl dağ silsilələri əmələ hətirməyən Qobi Altayıdır. Bu iki dağ sistemləri Alaq-Nur çökəkliyini ayırır. Sibir sərhədinə qədər Şimal-qərbdə bir necə silsilə yerləşir. Onlar vahid massiv əmələ gətirmirlər:Xan Xuxey, Ulan Tayqa, Şərqi Sayan, şimal-şərqdə Xentey dağ massivi, Monqolustanın mərkəzində Xanqay. Ulanbatordan şərq və cənub istiqamətdə hündürlük daima azalmagğa doğru gedir. Burada Moqqolustan platosu hamar, düən forma alır. Cənubda isə təpəliklərlə əvəzlənir. Cənub, cənub-qərb və cənub-şərq hissədə isə Qobi səhrası yerləşir. Hansı ki, Çinin şimalında mərkəzi hissəyə qədər uzanır. Səhranın müəyyən hissəsi qumluq, qayalıq, daşlıq ərazilərdən ibarətdir. Monqollar hətta səhranı bəzi xüsusiyyətlərinə görə Qara, Sarı, Qırmızı Qobi olaraq adlandırırlar. Çox nadir hallarda suyun yer əıthinə çıxmasını müşahidə etmək olar. Ancaq yeraltı suları olduqca zəngindir. Ölkənin ən hündür nöqtəsi 4 374 metr yüksəkliyə malik Nayramadlin Orqil dağıdır. Ən alçaq nöqtəsi isə 518 metr olaraq Xuxnur gölünün sahilidir.
Hidroqrafiyası
Monqollustan çayları dağlarda meydana gəlir. Onların çoxu Sibir və Uzaq Şərqin iri çaylarının başlanğıcını təşkil edir. Onların bir qismi Şimal Buzlu okean və Sakit okean istiqamətində axırlar. Ölkənin ən iri çayları Selenqa çayı (Monqolustan daxilində 600 km), Kerulen (1100 km), Teayn-Qol (568 km), Onon çayı (300 km), Xalxin-Qol, Kobdo-Qol və digərləridir. Ən gursulu çayı Selenqadır. O öz başlanğıcını Xanqay massivinin dilsilələrinin birindən götürür. Onun Самая bir necə iri qolu vardır: Orxon çsyı, Xanuy-Qol, Çulutın-Qol, Delqer-Muren və s. Suyun axın sürəti 1,5–3 m/san təşkil edir. Onun il boyu suları soyuqdur. Sahilləri gil-qumdan ibarıt olduğundan hər zaman bulanıqdır. Suyu tünd-boz rəngə malikdir. İlik yarısı buz bağlayır. Buzun qalınlığı 1-1,5 metr arasında yerləşir. İki tip qidalanması vardır. Yazda qar suları, yayda isə yağış suları ilə qidalanır. Çayın minimal dərinliyo 2 metr təşkil edir. Selenqa Monqolustan ərazisini tərk etdikdən sonra Buryatiya ərazisindən axaraq Baykal gölünə tökülür.
Qərb və cənub-qərb istiqamətdən başlanğıcını götürən çaylar heç bir okeana çıxışı yoxdur. Onlar ısasən axarsız göllərə tökülürlər. Monqolustan ərazisində mindən artıq qurumsyan daimi göl vardır. Bir o qədərdə quruyan göl vardır. Göllərin çoxu daxili hövzəyə aiddir və axarı yoxdur. Göl ərazisində yerləşən ən böyük göllər Böyük Göllər novunda yerləşir. Ubsunur, Xarausnur, Xirqisnur ən iri gölləridir. Bu göllərin dərinliyi bir neçə metri keçmir. Ölkənin şərqin Buyrnur, Xuxnur kimi göllər vardlr. Nəhəng tektonik çökəklikdə Xubsuqul gölü yerləşir. Bu gölün dərinliyi 238 metr təşkil edir. Onu Baykal gölünə bənzədirlər səbəb onunda özünə məxsus flora və faunaya malik olmasıdır. Xanqay və Qobi Altayı arasında Göllər vadisi yerləşir.
İqlimi
Monqolustan kəskin kontinental iqlimə malikdir. Qışı soyuq, yayı isə quru və isti keçir. Əgər şimal-qərbdi il ərzində 250–510 mm yağıntı düşürsə, Ulanbatorda isə 230–250 mm, Qobidə isə 50-150 arası düşür.
Gələcəyə qayıdış III hissə
"Gələcəyə qayıdış III hissə" — Robert Zemekisin rejissoru olduğu 1990-cı il istehsalı fantastika filmi. Film "Gələcəyə qayıdış" seriyasının 3-cü filmidir. Əsas mövzusu zaman səyahətidir.
Şərur nahiyəsi
Şərur nahiyəsi — XVI əsr də Səfəvilər dövləti nin Azərbaycan bəylərbəyliyi nin tərkibinə daxil olduğu dövrdə Naxçıvan ölkəsi nin tərkibinə daxil olan nahiyələrdən biri də Şərur nahiyəsi idi.
Gələcəyə qayıdış III hissə
Məzmun
Dok 1985-ci ilə qayıtmaq üçün DeLorean-ı lazımi sürətə qaldırmaq üçün buxar lokomotivindən istifadə etməyi təklif edir. O və Marti bir dəmir yolu qıvrımını yoxlayarkən qaçan at arabası görürlər. Sənəd Klara Kleytonu xilas edir, ölümünü orijinal zaman çizelgesinden qoruyur; tez aşiq olurlar. Bir şəhər festivalında Byuford, Doku vurmağa çalışır, amma Marti ona mane olur. Byuford daha sonra Martini iki gün ərzində bir qarşıdurmaya çağırır; qəzəbli Marti qəbul edir. Dok, Martini ad çağırışından qıcıqlanmamaq üçün xəbərdar edir və Martinin gələcəkdə bir avtomobil qəzası keçirəcəyinə diqqət çəkir. Fotoşəkildə Dokun adı silinir, ancaq tarix və məzar daşı qalır.
Şərur nahiyəsi
Naxçıvan ölkəsinin Şərur nahiyəsi şimaldan və şimal-şərqdən Dərələyəz nahiyəsi, şərqdən Qarabağ (Qarabağlar) sultanlığı, cənubdan Maku hakimliyi, qərbdən Çuxursəd bəylərbəyliyi nin Sədərək sultanlığı ilə həmsərhəd olmuşdur. Hesablamalara görə bəhs olunan dövrdə Şərur nahiyəsinin ərazisi, təqribən, 627 kvadratkilometr olmuşdur.
Gələcəyə qayıdış III hissə
Məzmun
San Fransiskoya gedən qatarda Klara, Doktorun ürək ağrısı haqqında bir söhbəti eşidir. Klara təcili əyləci basaraq Hill Vadisinə qayıdır. Mağazasında Dokun zaman maşınının ölçülü modelini kəşf edir və həqiqəti söylədiyini anlayaraq onun arxasınca gedir. Oğurlanmış lokomotivdən istifadə edərək, Dol və Marti, DeLorean -ı təkan xətti boyunca itələyirlər. Dok DeLorean tərəfə qalxarkən Klara lokomotivə minir. Klaranı görən Dok onu ona çatmağa təşviq edir, amma paltarından asılaraq yıxılır. DeLorean dilində Marti, hoverboardunu Doka ötürür və o, Klaranı xilas etmək üçün istifadə edir, lokomotiv yarımçıq qalan bir dəmir yolu körpüsündən yıxıldıqda sahilə gedir.
Şərur nahiyəsi
Mənbə
1590-cı ildə Osmanlı imperiyasının Naxçıvan sancağı Şərur nahiyəsinə aşağıdakı kəndlər daxil idi: Zaviyyə kəndi, Quşçu kəndi, Qarabürc kəndi, Kürd kəndi, Yenicəyi-Çomaqtur kəndi, Əxi Əhməd kəndi, Maqsudlu kəndi, Əlişar kəndi, Tənəğə kəndi, Yenicəyi-Ərəb kəndi, İsacan kəndi Ərbatan kəndi (Başqa adı Çörəkkəsməzdir), Hacı Laləli kəndi, Qarahasarlı qışlağı, İmamqulu qışlağı, Şahvəli qışlağı, Şikəm (?) kəndi, Düşqaya, Adıcamal, Taxtayi-Səlim, Hacı Məhəmməd yaylaqları
Gələcəyə qayıdış III hissə
Məzmun
Marti, 1985-ci ildə nəql olunur, tamamlanmış körpüyə gəlir və qarşıdan gələn yük qatarı tərəfindən məhv edilməzdən əvvəl gücsüz DeLorean'dan qaçır. Zaman çizelgesi normala döndü və Marti Cennifer ilə yenidən bir araya gəldi. Marty artıq qazılmamağı öyrəndi və Duglas C. Nidles ilə bir küçə yarışından qaçdı, beləliklə gələcək avtomobil qəzasının qarşısını aldı Dok onu xəbərdar etdi. Cennifer, 2015-ci ildən saxladığı faks mesajını açır və Martinin işdən çıxarılması ilə bağlı mətnin yoxa çıxmasını izləyir.
Şərur nahiyəsi
Mənbə
1728-ci ildə Osmanlı imperiyasının Naxçıvan sancağı Şərur nahiyəsinə aşağıdakı kəndlər daxil idi: kəndi. Daşqışlaq kəndi
Gələcəyə qayıdış III hissə
Məzmun
Marti və Cennifer, DeLorean dağıntılarını araşdırarkən, bir axın kondansatörü ilə təchiz edilmiş və Dok, Klara və uşaqları Culs və Vern tərəfindən idarə olunan bir buxar lokomotivi görünür. Doktor Martiyə 1885-ci ildə çəkilmiş şəhər saatının yanında duran bir fotoşəkil verir. Cennifer indi boş olan faksı soruşur və Dok bunun gələcəyin hələ yazılmadığını bildirir. Dok və ailəsi vida edərək naməlum vaxta getməzdən əvvəl relslərdən çıxan lokomotivdə yola düşür.
Şərur nahiyəsi
Mənbə
Göründüyü kimi, istər Şərur, istərsə də Vedibasar mahallarının 1831-ci ilə aid kameral təsvirlərindəki kənd adlarının əksəriyyəti 1590-cı və 1728-ci ildə tərtib edilmiş təhrir dəftərlərindəki adları ilə uyğun olmaqla türk mənşəlidir.
Şərur mahalının 1831-ci ilə aid kameral təsvirində yaşayış olan 50 kənddə 1.305 müsəlman ailəsi qeydə alınmış, bir nəfər də yerli erməni ailəsi qeydə alınmamışdır. İrandan köçürülən 336 erməni ailəsindən 92 ailə Ulya (Böyük) Noraşen, 28 ailə Siyaqut, 34 ailə Parçı, 53 ailə Ələkli, 42 ailə Vərməzyar, 62 ailə Xanlıqlar, 25 ailə Keştas kəndində yerləşdirilmişdi. Xanlıqlar kəndindən başqa, həmin kəndlərdə türklər yaşayırdı. Şərur mahalının 1831-ci ilə aid kameral təsvirində 11 boş kənd qeydə alınmışdır 1931 ci ildə Şərur mahalında 1 xan, 57 bəy və Sultan, 1 erməni məliyi ailəsi qeydə alınmışdır.
1833-cu il iyunun 23-də Erməni vilayəti Şərur dairəsinin Şərur mahalı olmuşdur.
1854-cü ilin statistik məlumatına görə Şərur mahalında 30 seyid, 49 bəy, 75 molla və axund qeydə alınmışdır. 1.299 qriqoryan kişi, 1.261 qadın, 73 katolik kişi və 87 katolik qadın olmaqla cəmi 2.720 nəfər erməni qeydə alınmışdır ki, onların hamısı İrandan bu əraziyə köçürülənlər idi
Bəhicə Qadınəfəndi
Bəhicə Qadınəfəndi (soyad qanunundan sonra Bəhicə Maan) — 34. Osmanlı sultanı II Əbdülhəmidin on ikinci xanımı. Sultan Əbdülhəmidin ən israfçı xanımı idi. Bu səbəblə onun yığılan borcları ən israfçı həyat tərzi Sultan Əbdülhəmidə qarşı ən güclü silahlardan biri olmuşdur. 5 il içində saray məsrəflərini 3 dəfə artırmışdı.
Həyatı
Bəhicə xanım 10 oktyabr 1882-ci ildə əslən gürcü olan bir ailədə dünyaya gəlmişdir. Əsl adı Behiyə idi və ailədəki 6 övladın ən böyüyü idi. Sultan Əbdülhəmidin xanımlarından Sazkar xanımın uzaq qohumu idi və onun vasitəsilə saraya alınmışdı. 17 yaşlı Behiyə, Sultan Əbdülhəmidin oğlu Şahzadə Mehmed Burhanəddin Əfəndinin evlənməsi üçün gəlin axtarışında seçilsə də, gənc qızın gözəlliyi padşahı cəzb etmiş, nəhayət cütlük 10 may 1900 tarixində Ulduz sarayında evlənmişdi.
Övladlarının dünyaya gəlişindən sonra Bəhicə xanım israfçılığa yol açan həyat tərzi yaşamağa başladı. 1902-ci ildə atasına illik 300 min təqaüd ayrılmış, bundan başqa Ulduz sarayı yaxınlığında bir köşk hədiyyə edilmişdi. Bacısı Taşvirə xanımın toyu da məhz Ulduz sarayında baş tutdu. Anasının sultan sarayında 20 nəfərlik xüsusi xidmətçi heyəti vardı. Tez-tez xarici ölkələrdən paltarlar sifariş edilirdi.
Nəhayət, artan saray xərcləri Sultan Əbdülhəmidin qulağına qədər çatmış, məsrəflər səbəbilə erməni tacirlərdən borc alınmağa başlanmışdı. Əkiz övladlarından birinin vəfatından sonra məsrəflər bir az azalsa da, daha sonra yenidən artdı. Sahildə 3 köşk birdən satın alan Bəhicə xanım artıq padşahın sevimlisi deyildi. Sultan Əbdülhəmidin yeni xanımı Naciyə xanım olmuşdu. 1909-cu ildə ərinin sürgünə getməsindən sonra Bəhicə xanım və oğlu ailəsinin İstanbuldakı köşündə yaşamağa başladılar.
1924-cü ildə oğlu ilə birlikdə Napoliyə getdilər. 1969-cu ilədək vətənə qayıda bilməyən Bəhicə xanım vətənə dönsə də, 7 ay sonra 22 oktyabr 1969-cu ildə vəfat etdi. Cənazəsi Yəhya Əfəndi məzarlığındadır.
Kontrol sistemi
Nəzarət sistemi variasiya və birləşməyə görə əsas qrupa bölünür: məntiqi və ya ardıcıl idarəetmələr və ya Əlaqə və ya xətti idarəetmələr. Xətti idarəetmə proqramlarından istifadə edərək məntiqin strukturunu sadələşdirən qeyri-səlis məntiq də var. Bəzi qurğular və ya sistemlər mahiyyətcə (təbiətinə görə) idarəolunmazdır.
Nümayişi
"İdarəetmə sistemi" təhlükəsizlik maneələri mövcud olduğu müddətcə, məsələn, hidravlik presdə hərəkət etməsinə (açılmağa/bağlanmağa) mane olan məntiqi idarəetmədən başqa, əl ilə açılan və ya bağlanan idarələrə də tətbiq oluna bilər.
Məntiqi nəzarət
PLC və ya mikroprosessor sənaye və xüsusi təyinatlı məntiqi idarəetmə sistemlərində idarəetmə elementi kimi istifadə olunur.
Məntiqi idarəedicilər, açar, fotosel, təzyiq açarı və s. müxtəlif hadisələri yerinə yetirmək üçün dövrəni işə sala və ya söndürə bilər. PLC proqramı nərdivan məntiqi kimi müxtəlif yollarla yazıla bilər.
Əlincə nahiyəsi
XVI əsr də Səfəvilər dövləti nin Azərbaycan bəylərbəyliyi nin tərkibinə daxil olduğu dövrdə Naxçıvan sancağı nın tərkibinə daxil olan nahiyələrdən biri də Əlincə nahiyəsi idi.
Nahiyənin mərkəzi Əlincə qalasında yerləşmişdir. Birmənalı şəkildə qeyd etmək lazımdır ki, bir çox müəlliflərin XIV əsrin sonundan etibarən Əlincə qalasının öz əvvəlki əhəmiyyətini itirməsi fikri ilə razılaşmaq olmaz. Çünki hələ Sultan Süleymanın Qızılbaş dövləti ərazilərinə 1534-cü ildə gerçəkləşmiş yürüşü zamanı Osmanlı ordusuna rəhbərlik edən iki qüdrətli sərkərdədən biri olan Xosrov paşa məhz çoxminlik Osmanlı qoşunu ilə Əlincə qalası üzərinə göndərilmişdir.
Əlincə nahiyəsi şimal-qərbdən Dərəşahbuz, şimal-şərqdən Sisyan, şərqdən Azadciran, cənubdan Dərəşam, qərbdən Naxçıvan nahiyəsi ilə həmsərhəd olmuşdur. Ərazisi, təqribən, 703 kvadratkilometr olmuşdur.
North American X-15
X-15 A, çox yüksək hündürlüklərdə işləyə bilən, pilotlu, raketlə işləyən, hipersonik bir tədqiqat vasitəsidir. Bu vasitə; Boeing B-52 Stratofortress təyyarəsindən havada buraxılır və eniş nöqtəsinə göndərilir. Onun sürəti təqribən 6.7 Max (7200 km/saat) təşkil edir. NASA, Birləşmiş Ştatların Hərbi Hava Qüvvələri (USAF), ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri və North American Aviation aviasiya şirkətinin birgə proqramı nəticəsində çox yüksək sürətlə və çox yüksək yüksəkliklərdə insan və maddi amillər haqqında məlumat toplamaq üçün hazırlanmışdır. İlk uçuşunu 8 iyun 1959-cu ildə (B-52 daşıyıcı təyyarəsindən buraxılıb süzülərək) motorsuz etdi və motorlu olaraq ilk uçuşunu 17 sentyabr 1959-cu ildə həyata keçirmişdir. Cəmi 3 ədəd istehsal edilən bu təyyarə 22 avqust 1963-cü ildə yerdən 107 kilometr yüksəklikdə uçaraq hündürlük; 3 oktyabr 1967-ci ildə səs sürətini 6,7 dəfə (7200 km/ saat) üstələyərək sürət rekordlarını qırmışdır. 2004-cü ildə onun rekordunu NASA X-43 təzələmişdir.
X-15 proqramı, Gemini layihəsi, Merkuri layihəsi, Apollon proqramı və kosmik servis kimi idarə olunan kosmik uçuş proqramları üçün hipersonik hava axını, aerodinamik istiləşmə, hipersonik sürətdə nəzarət və sabitlik, atmosferə nəzarət kimi mövzularda çox əhəmiyyətli məlumatlar verdi. Proqram 24 oktyabr 1968-ci ildə son uçuşu ilə başa çatdı. Təyyarəni idarə etmiş 12 pilot arasında Neil Armstrong kimi astronavtlar olmuşdur.
thumb|X-15 bir [[Boeing B-52 Stratofortress|B-52 tərəfindən daşınarkən]] thumb|X-15 buraxıldıqdan dərhal sonra
Abdullah Bosnəvi
Abdullah Bosnəvi (Türkcədə Abdullah Bosnevi ), Osmanlı dövlətində Məlami sufilərindendir.
Yaşayışı
1584 — cü ildə Bosniyada anadan olub. Bosniyada ibtidai təhsilini başa vurduqdan sonra Abdullah Bosnəvi İstanbula gedərək İslam elmlərini öyrəndi. Təsəvvüflə maraqlandıqdan sonra Bursaya getdi. Bursa da Bayramiyə təriqətinin Melamilik qolunun irəli gələn şeyxlərindən Həsən Kabaduz'a bağlandı. Həsən Kabaduz Əfəndi haqqında 1010-cu ildə Bursada öldüyü istisna olmaqla az məlumat vardır. Həcc ziyarəti zamanı Abdullah Bosnəvi əvvəlcə Həcazı, daha sonra Misiri ziyarət etdi və ərəb coğrafiyasında melamizmin tanınmasını təmin etdi. İbn Ərəbinin Fusûs'sinə yazdığı türkcə yazısından sonra ərəb dilində yazılan şərh, ərəb dünyasında melamizmin və Vəhdət-i Vücud'un yayılmasına kömək etdi.
Dönüşündə bir müddət Şamda idi. Şamda Şeyx Muhyiddin Ərəbinin türbəsinin yanında yerləşdi, cəmiyyətə ilgisini kəsdi və inzivaya çəkildi.
əsərləri
Altmışdan çox əsəri var, hədis, fiqh və təfsir sahəsində geniş araşdırmalar aparmış, özəlliklə sufizm sahəsində dəyərli əsərlər vermiş və ən populyar kitabı Muhyiddin İbn Ərəbinin " Füsussu'l Hikem " ini şərh kitabıdır. Ömrünün son illərini Konyada keçirdi. 1644 — cü ildə yaşayışını itirdi. Məzarı Konyadakı Sadreddin Konevi türbəsinin yanındadır. Abdullah Bosnəvi, İslam dünyasında Sufi mədəniyyətini Vahdet-i Vücud ideyasını təmsil edən ən önəmli sufilərinden biridir.
NGC 6168
NGC 6168, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Herkules bürcü istiqamətində yerləşir. Sd tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Azərbaycan futbolunun xronologiyası
Azərbaycan futbol tarixini xronologiyası. Bu məqalədə Azərbaycan futbolunda baş vermiş önəmli hadisələrin tarixlərini görə bilərsiniz.
Hamam
thumb|[[Şuşada Şirin su hamamı]]
Hamam (حمّام) — Osmanlı imperiyasının mədəniyyətinə və daha geniş İslam dünyasına aid ictimai çimərlik yeri. Təmizləmə və istirahət üsulu olaraq, hamamlar Viktoriya dövründə məşhur oldu və sonra Britaniya imperiyası və Qərbi Avropada yayıldı. Binalar termlərə (Roman hamamı) oxşayır. Rus saunalarından (banya) fərqli olaraq, hansı ki, mühit buxarını istifadə edir, hamamlarda suya üstünlük verilir.
Qiymətli kağızlar bazarında manipulyasiyalar
Qiymətli kağızlar bazarında qiymətlərlə manipulyasiya  qiymətli kağızlar bazarının stabilliyinin pozulmasına səbəb ola bilən, qiymətli kağızlar bazarının iştirakçılarının qiymətli kağızlarla əqdlər üzrə qiymətli kağızların bazar qiymətinin hər hansı bir üsulla əvvəlcədən razılaşdırılmış, qəsdən edilmiş əməllər ilə süni olaraq dəyişdirilməsidir.
Manipulyasiyaların növləri
Qiymətli kağızların kütləvi təklifi ndən sonra sövdələşmə aparmaq (Colluding in the after market of an İPO).Bu hal, xüsusilə, qiymətli kağızların ticarəti başlayan kimi müşahidə olunur. İlkin kütləvi təklif zamanı səhmlərini yerləşdirmiş tərəflər qiymətli kağızların qiymətini süni olaraq qaldıraraq digər investorların marağını artırmaq və sonradan öz səhmlərini istədikləri qiymətə satmaq məqsədilə, ticarət başlayan kimi əlavə səhmləri almaq haqqında gizli razılığa gəlirlər.
Qanunsuz sıxışdırma (Abusive squeeze). Manipulyasiyanın bu növü, maliyyə aktivlərinin və/yaxud “derivativ” müqavilələrin əsasını təşkil edən məhsulların təklifi, tələbatı və ya çatdırılma mexanizmləri üzərində nəzərə çarpacaq təsiri olan, qiymətləri ciddi surətdə təhrif etmək (və digərlərinin öz öhdəliklərini yerinə yetirmələri üçün məhsulu bu qiymətə çatdırmaq, qəbul etmək və ya təxirə salmağa məcbur etmək) məqsədini güdən dominant tərəfə və ya tərəflərə aiddir (Qeyd etmək lazımdır ki, tələb və təklifin müvafiq nisbəti bazarda gərginlik yarada bilər. Lakin bu, özü-özlüyündə bazarda manipulyasiya hesab edilə bilməz. Həmçinin məhsulun təklifi üzərində nəzərə çarpacaq nəzarət, özü-özlüyündə manipulyasiya hesab edilməməlidir
Qiymət üzrə minimal səviyyənin yaradılması (Creation of a floor in the price pattern). Bu addımlar adətən emitentlər və ya onlara nəzarət edən digər təşkilatlar tərəfindən atılır və bu zaman, əqdlər və sifarişlər elə üsulla keçirilir ki, səhmin qiymətinin müəyyən səviyyədən aşağı düşməsinin qarşısını alan maneələr yaradılsən. Bu qiymətli kağızların buy-back-i və qiymətlərinin stabilləşdirilməsinə şamil edilmir.
Alqı-satqı spredi arasında kəskin fərq (Excessive bid-ask spreads). Bu manipulyasiya növü, bazarda vasitəçilər, əlbir fəaliyyət göstərən mütəxəssislər və ya marketmeykerlər tərəfindən reallaşdırılır. Onlar  bazarda olan səlahiyyətlərindən sui-istifadə etməklə qəsdən alqı-satqı spredi arasında kəskin fərq yaradır və/yaxud onları süni şəkildə, ədalətli bazar dəyərlərdən uzaq səviyyədə saxlayır (yəni bazarda rəqiblərin yaranmasına yol vermir).
Mətbuat vasitəsilə saxta/çaşdırıcı məlumatın yayılması. Bura, səhmləri tənzimlənən bazarda tədavülə buraxılmış şirkətlərə dair saxta və çaşdırıcı məlumatın internet və ya mətbuat açıqlaması vasitəsilə yayılması kimi tədbirlər daxildir.
Yuyulma satışlar (Wash trades). Bu,  maliyyə alətinin alq ı -satqısı   zamanı benefitsiar maraqlar və bazar risklərinin subyektində heç bir dəyişiklik baş vermədikdə    və ya benefitsiar maraq və bazar riskinin ötürülməsi birgə və ya gizli razılaşma əsasında fəaliyyət göstərən şəxslər  arasında baş verdiyi halları əhatə edir ("Repo" əməliyyatları və qiymətli kağızlarla borclanma  “yuyulma satış” hesab edilmir).
Qiymətli kağızlar bazarında süni aktivliyin nümayiş etdirilməsi (Painting the tape). Bura maliyyə alətinin qiymətinin hərəkəti təəssüratını yaratmaq üçün nümayiş etdirilən əqdlər seriyası daxildir.
'''Düzgün qeyd edilməmiş sifarişlər (İmproper matched orders). '''müxtəlif, lakin sözləşmiş tərəflərin eyni zamanda və eyni qiymət və sayda alqı-satqı sifarişlərinin verilməsi. (Kross əqdlər istisna olmaqla)
Sahibliyin gizlədilməsi.(consealing ownership) Bu, maliyyə aktivini sövdələşmiş tərəflərin adında saxlayaraq (qiymətli kağızlar bazarında məlumatların açıqlanması tələblərini pozmaqla) yolu ilə belə maliyyə aləti üzərində sahiblik hüququnu gizlətmək niyyətini güdən əqdlər və ya əqdlər silsiləsidir.
Süni qiymət artırma (Pump and dump). Bu, qiymətli kağızlarda uzun mövqe (long position) mövqeyini tutma, sonra isə bu qiymətli kağızların qiymətini artırmaq məqsədilə onlara dair çaşdırıcı pozitiv məlumatların verilməsini nəzərdə tutur. Bazar iştirakçıları çaşdırıcı məlumatın qiymətə göstərdiyi təsirə aldanaraq  bu qiymətli kağızlara almağa cəlb edirlər.Sonra isə manipulyasiyaya başlamış şəxs şişirdilmiş qiymətlə satış edir.
Zibildən pul düzəltmək (Trash and cash). Bu, süni qiymət artırmanın (pump and dump) tam əksi olan manipulyasiya növüdür. Bu zaman, hər hansı bir tərəf qiymətli kağızlarla üzrə "qısa" mövqe (short position) tutur; satışı davam etdirir və qiyməti aşağı salmaq məqsədilə qiymətli kağıza dair neqativ çaşdırıcı məlumatı yayır. Sonra isə manipulyasiyaya başlamış şəxs qiymətlər aşağı düşdükdən sonra öz vəziyyətini bağlayır.
Mənbə
http://scs.gov.az/files/law/law_446812990_1644.pdf
AR Mülki məcəlləsi
Adrian Visente
Adrian Visente Yunta (11 iyun 1999) — İspaniyalı taekvondoçu. Adrian Visente İspaniyanı 2017-ci ildə XXIII Taekvondo üzrə Dünya Çempionatında təmsil etdi.
Karyerası
Adrian Visente birinci dəfə Dünya Çempionatına 2017-ci ildə qatıldı. O, Cənubi Koreyada baş tutan XXIII Taekvondo üzrə Dünya Çempionatında kişilər 54 kq çəkidə, 1/32 final mərhələsində Özbəkistanın nümayəndəsi Suxrob Bobobekov üzərində 14:11 hesabı ilə qalib gələrək növbəti mərhələyə yüksəldi. Növbəti mərhələdə İrlandiyanın nümayəndəsi Cek Uolli ilə üz-üzə gəldi və rəqibinə 37:17 hesabı ilə qalib gəldi. 1/8 final mərhələsində Visente Braziliyanın nümayəndəsi Adriano Alveş ilə üz-üzə gəldi və rəqibinə 7:15 hesabı ilə uduzdu.
Reynaldi Atmanegara
Reynaldi Atmanegara (20 aprel 1995) — İndoneziyalı taekvondoçu. Reynaldi Atmanegara İndoneziyanı 2017-ci ildə XXIII Taekvondo üzrə Dünya Çempionatında təmsil etdi.
Karyerası
Reynaldi Atmanegara birinci dəfə Dünya Çempionatına 2017-ci ildə qatıldı. O, Cənubi Koreyada baş tutan XXIII Taekvondo üzrə Dünya Çempionatında kişilər 54 kq çəkidə, 1/32 final mərhələsində Çinin nümayəndəsi Ouyan Xionqbin üzərində 19:17 hesabı ilə qalib gələrək növbəti mərhələyə yüksəldi. Növbəti mərhələdə Rusiyanın nümayəndəsi Vladimir Qritsenko ilə üz-üzə gəldi və rəqibinə 13:12 hesabı ilə qalib gəldi. 1/8 final mərhələsində Reynaldi İranın nümayəndəsi Armin Hadipur ilə üz-üzə gəldi və rəqibinə 3:24 hesabı ilə uduzdu.
8 №-li Qayıdış qəsəbəsi
8 №-li Qayıdış qəsəbəsi — Füzuli rayonunun eyniadlı inzibati ərazi dairəsi tərkibində qəsəbə. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 1 sentyabr 2004-cü il tarixli, 727-IIQ saylı Qərarı ilə Füzuli rayon inzibati ərazi vahidi tərkibində faktik mövcud olan Haramı sahəsində yeni salınmış 8 №-li Qayıdış qəsəbəsi rayonun ərazi vahidləri siyahısına daxil edilmişdir. Mərkəzi 6 №-li Qayıdış qəsəbəsi olmaqla, 6 №-li Qayıdış, 7 №-li Qayıdış, 8 №-li Qayıdış, 9 №-li Qayıdış, 10 №-li Qayıdış və 11 №-li Qayıdış qəsəbələrindən ibarət İkinci Haramı qəsəbə inzibati ərazi dairəsi yaradılmışdır. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 19 iyun 2009-cu il tarixli, 837-IIIQ saylı Qərarı ilə Füzuli rayonunun 8 №-li Qayıdış qəsəbəsi İkinci Haramı qəsəbə inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu qəsəbə mərkəz olmaqla 8 №-li Qayıdış qəsəbə inzibati ərazi dairəsi yaradılmışdır.
Əhalisi
Qəsəbədə Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı evlərini tərk etmiş məcburi köçkünlər məskunlaşdırılıb.
Təhsil
8 saylı Qayıdış qəsəbəsində 198 şagird yerlik məktəb binası tikilib istifadəyə verilmişdir.
Seyid Mürtəza
İmamətin zəruri olduğu, yer üzünün heç bir zaman imamsız olmayacağına dair ağılın çoxlu sayda dəlilləri vardır. Diqqətlə düşünsək görərik ki, bir imamın olmaması bəşəriyyətin fəlakəti deməkdir. Əgər imam olmasa, bizim şəri öhdəçilik vəzifəmiz yerlə-yeksan olar və təkbaşına, müstəqil şəkildə bütün bunların öhdəsindən heç cür gələ bilmərik. İkinci əqli dəlil isə budur ki, haqqında danışdığımız imam səhv və xətalardan uzaq olmalıdır. İsmət sifəti hal-hazırda yalnız İmam Mehdiyə (ə.f) məxsus əlamət və xüsusiyyətdir. Ondan savayı şəxslər bu kimi xüsusiyyətdən uzaqdır.
Bu iki dəlili bir yerə cəm etdikdə İmamiyyə şiələrinin İmam Mehdi (ə.f) barədə olan etiqadları özünü sübuta yetirir. İmamın varlığının zəruriliyi və onun məsum olmasının labüddüyünü dərk etdikdə on ikinci imamın qeybdə olmasını rahat şəkildə qəbul edə bilirik. Belə bir metod ən yaxşı üslubdur.
İmam Mehdinin (ə.f) varlığı, onun qeybə çıxması və digər məsələləri nəqli dəlillərlə də sübut etmək mümkündür. Bu barədə çoxlu sayda hədislər mövcuddur. Amma nəqli dəlillər hər nə qədər tutarlı olsa da, bəzən münaqişə və mübahisələrə səbəb olur. Buna görə də bir məsələnin sübuta yetirilməsi üçün həm əqli, həm də nəqli dəlillərdən istifadə etmək lazımdır.
Seyid Mürtəza “Əz-Ziyadətul-Mukkəmmilətu ləh” adlı bir kitabın müəllifidir. O, bu kitabı “Muqni” kitabında yer almış “Qeybin səbəbi” mövzusu üzərində təkmilləşdirmə ünvanında qələmə almışdır
Panzootiya
Panzootiya ( — hər şey;  — heyvan) — ölkənin bir qitəsini əhatə edən yoluxucu heyvan xəstəliklərinin qeyri-adi dərəcədə geniş yayılması. Epizootiyanın ən yüksək dərəcəsidir.
Xacə Həsən Naxçıvani
Xacə Həsən Naxçıvani — İsgəndər bəy Münşi nin "Tarixi aləmaraye Abbasi" əsərində yazdığına görə Səfəvi dövlət adamlarından biri olmuşdur. Axsaq Müşrif ləqəbi ilə məşhurlaşan Xacə Həsən Naxçıvaninin heç bir mənsəbi olmamasına baxmayaraq "məclis üzvləri" zümrəsindən idi. Heydər Sultan Tərxan Türkmanın vəziri Xacə Şahmənsur Fərahaninin hümayun məclisə getmək icazəsi vardı. Masum bəyin vəziri Mir Siracəddin Əli Qumi, onun yuxarıda yazılan şəhadət vaqiəsindən sonra divanın müxtəlif vazifələrində işləyirdisə də, amma, əvvəlki qayda ilə şaha mülazimlik də edirdi.
Panzootiya
Panzootiya üç şərt yerinə yetirildikdə başlaya bilər:
Duzluluq
Duzluluq — təbii suların tərkibində olan güclü turşularla (Cl, SO4 və b.) əsasların (K, Na, Ca, Mg və b.) birləşməsi nəticəsində yaranan xassədir
Haqqında
Suyun duzluluq dərəcəsi quru qalıq, ionların mq-ekv çəkisinin cəmi və ya Bome dərəcilərilə ifadə olunur. Duzluluq suyun Palmer təsnifatında istifadə olunan göstəricilərdən biridir. Bu təsnifata görə, suyun ekv- %-lə ifadə olunmuş birinci, ikinci və üçüncü duzluluq ayrılır. Güclü turşu anionlarının güclü əsaslar (K, Na və b.) ilə birləşmələri birinci, zəif əsaslarla (Ca, Mg və b.) birləşmələri ikinci və çox zəif əsaslarla (Fe, Cu, Al və b.) və hidrogenlə birləşmələri isə suyun üçüncü duzluluğunu verir.
Duzluluq indikatorları
Duzluluq indikatorları çöküntütoplanma hövzələrinin duzluluq dərəcəsini (şirin su, şorumtul, normal duzlu, çoxduzlu-rapa) tam qətiyyətlə təyin etməyə imkan verən çökmə süxur komponentləridir. Şirin su hövzələri əsas etibarilə fauna (Unio, Paludina, Valvata və b.) qalıqlarına görə müəyyən edilir; bu hövzələrin çöküntülərində çox vaxt vivianitə rast gəlinir; autigen qlaukonit olmur. Şorumtul su çöküntüləri üçün normal dəniz formalarının dəyişilməyə uğramış spesifik - növ tərkibi kasıb, lakin fərdlərin sayına görə zəngin olan ikitayqabıqlı və qastropod faunası səciyyəvidir. Bu çöküntülərdə stenoqalin formalar (mərcan, krinoideya, dəniz kirpisi, ammonit, braxiopoda və b.) rast gəlmir. Krım-Qafqaz vilayətinin pliosen və pleystosen çöküntüləri üçün dreysenziya, didakna, monodaknalar, potamidlər, hidrobilər və s. səciyyəvidir. Daha qədim şorumtul su çöküntülərində cins və növ toplusu başqa olsa da, fərdlərin zənginliyilə yanaşı, növ tərkibinin kasıblığı, xüsuslə müxtəlif formalar törədən qeyri-adi növ dəyişkənliyi qabarıq surətdə özünü göstərir. Şorumtul hövzələr üçün spesifik autigen minerallar, adətən, olmur, lakin bəzi hallarda vivianitlə birlikdə rast gəlinən autigen (az kaliumlu) qlaukonit əmələ gələ bilər (Məs., Kerç dəmir filizi hövzəsi). Normal duzlu dəniz çöküntüləri içərisində stenoqalin formalara (tək və kolonial mərcanlar, dəniz kirpiləri, radiolarialar, ammonoideyalar, belemnitlər və b.) görə müəy­yən edilir. Səciyyəvi autigen mineral­lardan qlaukonit, kalsiumlu fosfatlar, fillipsit qrupu seolitləri, geylandit və başqalarını göstərmək olar. Bu hövzələrdə, delta zonaları müstəsna olmaqla, ikitayqabığlı və qarınayağlı molluskaların şirin su və şorumtul su formaları olmur. Hövzənin duzluluğu artdıqca, fauna növ tərkibi azalır; stenoqalin formalar yox olur və əsasən evriqalin formalar qalır; fauna kompleksi tərkibcə şorumtül su çöküntülərinin orqanizm qalıqlarının kompleksinə yaxın olur. Lakin şorlaşmış su hövzələrinin süxurlarında autigen minerallarının tərkibi tamamilə fərqlənir; qlaukonit, vivianit və az kükürdlü sulfidlər tamamilə yox olur; dolomit və autigen gil minerallardan palıqorsit, sepiolit, bəzən hidromikalar meydana gəlir; duzluluq 5% və daha çox olduqda fauna qalıqları tamamilə yoxa çıxır və duzluluğun yeganə indikatoru autigen minerallar olur. Duzluluq dərəcəsi 5-15% intervalında dolomit; 15-dən 26-27% arasında halit; 27-dən yüksək olduqda kalium duzları çökür. Dolomit mərhələsinin sonunda və sulfat mərhələsinin başlanğıcında əsas autigen (süxur əmələgətirən) minerallara flüorit və selestin, gips mərhələsinin sonunda və halit mərhələsinin əvvəlində (və daha sonra) isə maqnezit əmələ gəlir. Son zamanlar, hövzələrin duzluluğunun indikatoru kimi bəzən gil süxurlarında udulmuş  əsaslar, bor, qallium və başqa komponentlərdən də istifadə edilir. Lakin sübut edilmişdir ki, gil çöküntülərinin ilkin lil sularının tərkibi uzunmüddətli postsedimentasion proseslər nəticəsində ciddi dəyişmələrə məruz qaldığından, udulmuş əsaslar kompleksi etibarlı geokimyəvi meyarlar hesab edilə bilməz.
İlyas Tapdıq
İlyas Tapdıq (tam adı: İlyas Oruc oğlu Tapdıqov; ) — Azərbaycan şairi və tərcüməçisi, 1958-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycan SSR Lenin komsomolu mükafatı laureatı (1972).
Həyatı
İlyas Tapdıq 1934-cü il noyabrın 30-da Gədəbəy rayonunun Əli İsmayıllı kəndində doğulmuşdur. Gədəbəyin Kiçik Qaramurad kəndində orta məktəbi bitirdikdən sonra APİ-nin dil və ədəbiyyat fakültəsində təhsil almışdır (1952–1956).
Ədəbi yaradıcılığa tələbəlik dövründə "Azərbaycan" jurnalında dərc olunan "Bakının gecəsi" şerilə başlamışdır. Uşaqgəncnəşrdə redaktor (1957–1962), Azərnəşrdə redaktor, böyük redaktor (1962–1968), "Gənclik" nəşriyyatında böyük redaktor, redaksiya müdiri, baş redaktor (1968–1976), Azərbaycan Baş Mətbuat Müvəkkilliyində qrup rəhbəri (1976–1978), Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsində televiziya gənclər baş redaksiyasının baş redaktoru (1978–1983), Azərnəşrdə bədii ədəbiyyat şöbəsinin müdiri (1989–1992), Türkiyənin Ankara şəhərində Türk Standartları İnstitutunda və Xarici İşlər Nazirliyi və kalkınma ajansında müəllim, "Azərbaycan" qəzetinin Türkiyə üzrə xüsusi müxbiri (1992–1995) vəzifələrində işləmişdir.
1989-cu ildən Azərnəşrdə bədii ədəbiyyat şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışmışdır. "Gənclik" nəşriyyatı redaksiya şurasının üzvü, Azərbaycan komsomolu Şöhrət şurasının üzvü, "Türk əsrində Azərbaycan" jurnalının redaksiya heyətinin üzvü və Azərbaycan təmsilçisi olmuş, bir sıra respublika festival və müsabiqələrində münsiflər heyətinin üzvü olmuşdur. Təşviqat qatarında dəfələrlə rayonlara getmiş, zəhmətkeşlər qarşısında çıxış etmişdir. 60–80-ci illərdə qardaş respublikalarda keçirilən ümumittifaq tədbirlərinə, yubileylərə, uşaq kitabı həftəsinə, müşavirələrə dəvət olunmuşdur.
Azərbaycan komsomolunun XXX, XXXI qurultaylarına nümayəndə seçilmişdir. Sovet uşaq ədəbiyyatı və incəsənəti nümayəndələri tərkibində Çexoslovakiyada (1972), Macarıstanda (1979) olmuşdur. Türkiyədə İzmir şəhərində I Uluslararası Türk dünyası Turizm və Kültür simpoziumunda iştirak etmişdir (1994).
Ürəyindən əməliyat olunmuş şair 25 dekabr 2016-cı ildə axşam saatlarında Bakıda, evində vəfat etmişdir. Şair Badamdar qəbirstanlığında, həyat yoldaşının yanında dəfn olunmuşdur.
Yaradıcılığı
İlyas Tapdıq müasir uşaq ədəbiyyatının tanınmış nümayəndələrindəndir. Şairin uşaq əsərlərinin mühüm bir qismini yurdumuzun təbiətinə, gözəlliklərinə həsr olunmuş əsərlər təşkil edir. "Bildirçin" uşaqların çox sevdiyi, həvəslə əzbərlədiyi, söylədiyi əsərlərdəndir. "Dəmirağac" şeirində təbiətin möcüzəsi olan dəmirağacın xüsusiyyətləri poetik bir dillə bəhs edilir. "Bir evim var…" şeiri şifahi xalq ədəbiyyatının tapmaca janrında istifadə yolu ilə yazılmışdır. "Qaçaq dovşan" poemasının qəhrəmanı uşaqların çox sevdiyi dovşandır. Bu əsər uşaq ədəbiyyatımızda dovşana həsr olunan digər əsərləri təkrarlamır, orijinallığı ilə diqqəti cəlb edir. Əsərdə yırtıcı, hiyləgər heyvanlarla dostluq edən dovşan fərasətli, qoçaq, sayıqdır. Şairin yaradıcılığında vətən mövzusunda əsərlər mühüm yer tutur. Onun 20 yanvar şəhidlərinə həsr olunmuş "Bir şəhiddir ürəyim" şeirini həyəcansız oxumaq olmur.
Tərcümələri
(rus dilindən)
(erməni dilindən)
Təbuk
Tabuk,  Ərəbistan yarımadasının şimal-qərbində Səudiyyə Ərəbistanıın Tabuk bölgəsinin mərkəzi şəhəridir
Tarix
Başqa məlum olan adları: Tebuk, Tebûk, Tabûk, Gabûk. Tebük, İslam peyğəmbəri Məhəmməd peyğəmbərin dövründə Mədinə şəhərinin şimalında, Mədinə şəhəri ilə Şam şəhəri arasındakı yolun üzərində yerləşən bir qəsəbə idi. Tabuk ətrafında, Hicri təqviminə ilə Rəcəb, Qriqori təqvimi ilə 630-cu ilin Sentyabr ayında Məhəmməd peyğəmbər buraya Tabuk seferi etmişdir. Quranın Tövbə surəsinin ilk 29-cu ayətində bu səfər haqqına məlumat verilmişdir.
Osmanlı dövrü
Tabuk şəhəri Osmanlı İmperiyası dövründə İstanbuldan Məkkəyə gələn yolun və Hicaz dəmiryolunun üzərində bir dayanacaq rolu oynayırdı. Tabuk (Âsî Hurma) şəhərinə Nürəddin Şəhid tərəfindən kiçik bir qala tikdirilmişdir. . Mehməd Ədip Əfəndi "Nehcet'ül-Menâzil" adında kitabında o dövürdə Tabuk şəhərinin Âsî Hurma adlandırıldığını yazmışdır. .
İqlimi
Tabuk şəhəri yayları isti, qışları isə mülayim olan bir çöl iqliminə malikdir. İstilik yay aylarında 27-46 °C, qış aylarında isə 4-18 °C arasında dəyişir. Bəzən qış aylarında tempratue 6 °C-dən aşağı düşə bilir və don bağlayır. Tabuk Bölgəsinə yağıntı əsasən qış aylarında düşür. Noyabrdan Marta qədər yağışın miqdarı, 50 – 150 mm arasında dəyişir və hər 3-4 ildə bir nadir hallarda şəhərə qar yağır.
İqtisadiat
Tabuk enni küçələri, ağaçlar ilə çevrilmiş modern bir şəhərdir. Şəhər Həcc ziyarəti üsründə yerləşməsi ilə əlaqəli ticarət mərkəzi olmuşdur. Türkiyə, Suriya, İordaniya, Fələstin Dövləti və Livandan gələn zəvvarlar üçün bir dayanacaq yeridir. Tabuk şəhəri əkinçilik məhsulları ilə xususiylə də çiçəkçilik ilə məşhurlaşmışdır. Bölgədən Avropaya Süsənkimilər ailəsindən çiçək növləri ixrac edilir.
Görməli yerlər
Tabuk şəhərinin 115 km cənub-qərbində Nebatilər dövrüdə (b.e.ə. 166-167) Roma İmparatorunun şərəfinə tikilən Ravafah məbədi vardır.
Tabuk şəhərində Tövbə məscidi kimidə tanınan Peyğəmbər məscidi ilk illərdə palçıq və palma ağacının yarpaqları ilə tavan tikilmişdir. Sonra bu məscid 1652-ci ildə Qanuni Sultan Süleyman dövründə bərpa edilmiş və ən son Kral Feysəl ibn Əbdüləziz tərəfindən Mədinə şəhərindəki Peyğəmbər məscidi oxşar olaraq tamamilə yenilənmişdir.
Məmməd Abdullayev
Məmməd Abbas oğlu Abdullayev (1903 —1972) — fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor. Riyaziyyat-fizika elmləri doktoru alimlik dərəcəsi almış ilk Azərbaycan fiziklərindəndir.
Həyatı
Məmməd müəllim riyaziyyat-fizika elmləri alimlik dərəcəsi almış ilk Azərbaycan fiziklərindəndir. ADU-nun (indiki BDU) 1940-1960-ci illərdə ən görkəmli müəllimlərdən olmuşdur. O, fizikanın mexanika və molekulyar fizika bəhslərindən çox yüksək səviyyədə mühazirə oxumuş, məharətlə məsələ həllini və laboratoriya işlərini aparmışdır. Dərin biliyə malik olan Məmməd müəllim həm də əsl ziyalı idi. Onun çox sayda tələbələri akademik, müxbir üzv və professordur. Onun tələbələrindən biri olmuş Qriqori Belenki müəllimi haqqında belə demişdir:
"...universitetdə bizə çox istedadlı insanlar güclü təhsil verirdilər. Yadımdadır professor Məmməd Abdullayev mexanika və molekulyar fizika üzrə bizə mühazirə oxuyurdu. Həm şəxsi keyfiyyətləri, həm də ensiklopedik biliklərinə görə qeyri-adi bir insan idi."
1972-ci ildə vəfat etmişdir.
Qədim müsəlman qəbiristanlığı
Qədim müsəlman qəbiristanlığı - İçərişəhərin şimal-qərbində yerləşən orta əsrlərə aid qəbiristanlıq. Tikinti işləri zamanı qəbiristanlığın ərazisindaən XII-XIV əsrlərə aid qəbirlər aşkar edilib.
1883-cü ilin noyabr ayının 9-da Bakı Şəhər Dumasında pravoslav kilsəsinin tikilməsi üçün müsəlman qəbiristanlığının köçürülməsi ilə bağlı məsələ müzakirəyə çıxarıldı. Bu qərara müsəlman qlasnıları etiraz etdilər məhz buna görə də qəbiristanlıq ərazisinin hasara alınması və kilsənin tikintisi üçün daha uyğun yerin seçilməsi ilə bağlı qərar qəbul edildi. Ancaq bir neçə müddət sonra qəbiristanlığın yerində kilsənin tikintisinə başladılar. 1898-ci ildə gələcək kilsənin özülü üçün qazılan yerdə bir neçə sıra daş sandıq qəbirlər və hətta böyük təndir formasında olan qəbir də aşkarlandı. Aşkarlanan daş sandıq qəbirlərin bəziləri üst-üstə bəziləri isə yan-yana idi.
1888-ci ilin oktyabr ayının 8-də imperator III Aleksandr və II Nikolayın da iştirakı ilə tikiləcək Aleksandr Nevski kafedralının təməlqoyma mərasimində iştirak etdilər. Memar Robert Marfeld Bakıda tikilən yeni kilsəni Yeni Afonda tikdiyi kilsəyə bənzər layihələndirdi.
Sonradan qəbiristanlığın yerində tikilmiş Aleksandr Nevski kafedralı da 1936-cı ildə Sovet işğalı dövründə dağıdıldı. Hazırda qəbiristanlığın yerində Bülbül adına Orta İxtisas Musiqi Məktəbi və 189 və 190 saylı Orta Ümumtəhsil məktəbləri yerləşir.