cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mustafa Edige Kırımal
Həyatı və fəaliyyəti
Mustafa Edige Kırımal 1911-ci ildə Bağçasarayda anadan olub. Litva tatarlarından olan o, həm də Litva müsəlmanları müftisinin qardaşı oğlu idi. Birinci Dünya Müharibəsi ərəfəsində onun ailəsi Krıma köçür. Simferopol Pedaqoji İnstitutunda təhsil alıb. 1923-ci ildən 1927-ci ilə qədər Krımda fəaliyyət göstərən Milli Hərəkat Təşkilatında fəaliyyət göstərib. Sovet təqibindən qurtulmaq üçün birinci Azərbaycan a gəlmiş Vəli İbrahimovun həbs edilib məhkəmə qərarı ilə güllələnməsindən sonra isə İran a keçmişdir. 1932-ci ildən İstanbul da yaşayıb 2 ildən sonra isə Vilnüsə köçüb. 1934-cü ildə Vilnüs Universitetinə daxil olub, 1939-cu ildə isə oranı bitirib.
II Dünya Müharibəsi başladıqdan sonra Türkiyə yə geri dönüb. 1941-ci ilin dekabrında Berlin ə gələrək, burada mühacir Krım tatarlarından ibarət, Nasist Almaniyasına loyal milli təmsilçilik qurmağa çalışır. 1942-ci ilin noyabr dekabr aylarında almanlar tərəfindən işğal edilmiş Krımda, Simferopol Müsəlman Komitəsinin üzvü olur. 1943-cü ilin yanvar ayında Üçüncü reyx tərəfindən rəsmi olaraq Krım tatar Milli Mərkəzinin sədri kimi tanınır. 17 mart 1945-ci ildə Krımal və Krım tatar Milli Mərkəzi Üçüncü Reyx tərəfindən krım tatarlarının yeganə rəsmi təmsilçisi kimi tanınıb.
Müharibədən sonra Qərbi Almaniya da yaşayıb. 1952-ci ildə Münsterdə yerləşən Vilhelm Universitetində doktorluq dərəcəsi alıb. 1954-1972-ci illərdə Münhen də SSRİ tarixi və mədəniyyətinin öyrənilməsi institutunda fəaliyyət göstərib. 1952-ci ildə alman dilində "Krım türklərinin milli mübarizəsi" kitabını yazıb.
1980-ci ildə Almaniya da dünyasını dəyişərək orada dəfn edilib. 2007-ci ildə isə nəşi əvvəlki yerindən çıxarılaraq Bağçasaray da Zincirli mədrəsənin ərazisində yerləşən qəbiristanlıqda dəfn edilib.
NGC 1078
NGC 1078, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Trombin
Trombin (II laxtalanma faktoru) — serin proteaza, insan və heyvanlarda qanın laxtalanma sisteminin ən mühüm kompanenti. Tombin fermentlərin hidrolaz sinfinə aid olub, arginin və lizin qalıqlarından əmələ gələn peptid rabitələrinin hidrolozini katalizə edir. Məhdud substrat finksiya daşıyır. Trombin fibrinogeni fibrinə və onu isə fibrinopeptidlərə parçalayır. Bundan başqa qanın V, VII, VIII, XIII laxtalanma faktorlarını aktivləşdirir. Trombin qaraciyərdə yaranır, protrombin halında qan zərdabında olur. F2 gen defektli olarsa, bu disprotrombinemiyaya səbəb olur ki, nəticə etibarilə iflic riskini artırmış olur. Normada qaraciyərdə sintez olunmuş və qana ötürülmüş protrombinin trombinə keçməsinə təbii orqanizm substantı olan antitrombin III (AT III) mane olur, beləliklə də qanın laxtalanması nizamlanmış olur. Əks təqdirdə qanda olan protrombinin tombinə çevrilməsi nəticəsində trombinin miqdarı artar, fibrinogenin fibrinə keçməsi baş verər nəticə etibatilə əmələ gələn tromb kütlələri damarları tıxamış olardı.
Panama
Panama Respublikası (isp. República de Panamá [re̞ˈpuβ̞lika ð̞e̞ panaˈma]) — Mərkəzi Amerikada ölkə. Qərbdə Kosta-Rika, şərqdə Kolumbiya ilə sərhəddir. 2012-ci ildə "New York Times" qəzetinin " dünyanın görməli yerləri" siyahısında Panama birinci yerdədir.
Əsas məlumatlar
Panama 9 əyalət, 3 muxtar əyalət və 2 komark (isp.comarca indígena)dan ibarətdir.
Tarixi
İndiki Panama ərazisi azsaylı hindu qəbilələri Kuna, Çoko, Quayaminin yerləşdiyi ərazidir. Cənubunda Kokle mədəniyyəti yaranmışdır. Dəmir alətlər və keramit istehsal edirdilər. Panamalıların Avropa ilə ilk tanışlığı 1501-ci ilə təsadüf edir. Bu ispan Radriqo de Batistasın vasitəsilə olmuşdur. 1502-ci ildə Xristofor Kolumb "yeni dünya"ya 4-cü səyahəti vaxtı Panamanın şərq sahillərini tədqiq etmişdir. Mingünlük müharibədən sonra müstəqil respublika elan edilmişdir.
Həsən Şaş
Həsən Şaş — türk futbol məşqçisi və cinah yarımmüdafiəçisi kimi çıxış etmiş keçmiş oyunçu.
H. Şaşın "Qalatasaray"la müqaviləsi bu il başa çatıb və klub rəhbərliyi onunla müqaviləni uzatmayıb. 32 yaşlı futbolçu Türkiyədəki bəzi klublardan, həmçinin Qatar və Səudiyyə Ərəbistanından transfer təklifləri almasına baxmayaraq, "Qalatasaray"dan başqa heç bir komandada oynamaq istəmədiyi üçün ailəsi ilə də məsləhətləşərək karyerasına nöqtə qoymağa qərar verib.
Alfred Radklif-Braun
Alfrеd Radklif – Brаun (1881-1955)—Böyük Britaniya etnoqrafı, sosial antropoloqu.
Həyatı
Gənc yaşlarında  o Peter Kropotkinin təsirinə düşmüş, anarxist düşüncəyə malik olduğu üçün, öz üzərində çalışmış və natiqlik bacarığı ilə yanaşı yaxşı yazı üslubu da qazanmışdı. Yaşı artdıqca o, bu bacarıqlarından müəllimlik peşəsində istifadə etmişdir. Özünə heç vaxt tələbə axtarmasa da, gənc sosioloqlar və antropoloqlar daima onun ətrafına yığılar, onun mühazirələrini dinləmək üçün dərnəklər qurardılar.
Metodologiyası
Əslən ingilis оlаn Radklif-Brаun Rivеrsin tələbəsi оlmuş və «Kеmbric məktəbi»nin mеtоdоlоji istiqаmətini mənimsəmişdi. Radklif - Braunun metodologiyası daha çox Bronislav Malinovski nin metodologiyasının klassik varinatına bənzəyirdi. O, antropologiyaya Emil Dürkheym in banisi olduğu Fransız sosiologiyasını gətirdi. Ümumiyyətlə hələ təhsil alarkən Emil Dürkheymin tədqiqatlarından çox təsirlənmişdi. Düşünürdü ki, cəmiyyəti, tək - tək fərd şəklində öyrənməklə yanaşı onu bütöv vücudun fərqli- fərqli orqanları kimi öyrənmək və son nəticəni həmin vücuda yəni cəmiyyətə uyğunlaşdırmaq lazımdır.
Radklif-Brаun bu əsərlərində öz nəzəri bахışlаrını və mеtоdunu tаm ifаdə еdir. О, yаzır ki, аntrpоlоgiyа еlmi insаn və insаn həyаtının bütün аspеktləri hаqdа еlm kimi 3 sаhəyə bölünür:
1) insаn biоlоgiyаsı, yəni, sоmаtik аntrpоlоgiyа;
2)tаriхə qədərki аrхеоlоgiyа;
3) qеyri-Аvrоpа, хüsusilə də yаzılı tаriхi оlmаyаn хаlqlаrın dilinin və mədəniyyətinin öyrənilməsi.
О, bildirirdi ki, еtnоlоgiyа kоnkrеt хаlqlаrı, оnlаrın dахili inkişаfını, оnlаr аrаsındа mədəni əlаqələrin tаriхini öyrənir. Еtnоlоgiyаnın əsаs mеtоdu insаn mədəniyyətinin tаriхi bərpаsıdır. Bu işi müvаfiq хаlqın kоnkrеt mədəniyyəti çərçivəsindən kənаrа çıхmаyаrаq yаzılı mənbələrin birbаşа iştirаkınа, еyni zаmаndа nəzəri bərpаyа əsаslаnır. Sоsiаl аntrоpоlоgiyа isə müхtəlif хаlqlаrın mədəniyyətlərinin bərpаsı ilə dеyil sоsiаl və mədəni inkişаfın ümumi qаnunlаrının ахtаrışı ilə məşğuldur.1931-ci ilədək Rаdklif – Brаun «mədəniyyət»tеrmininindən, sоnrа isə sоsiаl аntrоpоlоgiyаdа «sоsiаl quruluş» ifаdəsindən çох istifаdə еdirdi.Qеyd еtmək оlаr ki, Rаdklif Brаunun funksiоnаlizm nəzəriyyəsinin əsаsını хаlqlаrın mədəniyyəti təşkil еdirdt.Mаlinоvskiyə görə, ibtidаi хаlqlаrın mədəniyyətinin öyrənilməsinin qеyri-mümkünlüyü оnlаrın yаzısının оlmаmаsı ilə bаğlıdır.Mаlinоvski  və Radklif – Brаunun bir çох ölkələrdə dаvаmçılаrı vаr idi. Оnlаrın idеyаlаrı dаhа çох kеçmiş Britаniyа impеriyаsı ölkələri, İngiltərə, Cənubi Аfrikа,Аvstrаliyа. Yеni Zеllаndiyаdа dаhа gеniş yаyılmış, аmеrikаn və frаnsız еtnоlоgiyаsınа dа müəyyən təsir göstərmişdir.
Sosial konsepsiyası
Metodoloji baxımdan onun sosial konsepsiyasında müxtəlif elementlərin sintezi olmuşdur: Heraklit in reallıq nəzəriyyəsi, H. Spenserin proses nəzəriyyəsi, E. Dürkheymin epistomoloji nəzəriyyəsi. Əlavə olaraq, ona əhəmiyyətli dərəcədə Yum, Semuel Aleksandr, Uaythed, Ralf Barton Perri və Çin fəlsəfəsi təsir göstərmişdir. Bütün elementlərin sintezi  Redkliff - Braunun sosial strukturların növləri və formaları haqqında konsepsiyalarının yaradılması ilə nəticələndi.
Fəaliyyəti
О, Cənubi Аfrikа, Аvstrаliyа, АBŞ, İngiltərə və Misirdə mühаzirələr охumuşdur. Şimаl-qərbi Аvstrаliyаdа Аndаmаn аdаlаrındа, Аfrikаdа, Pоlinеziyаdа аpаrdığı tədqiqаtlаrının nəticəsində аrdıcıl kitаblаr nəşr еtdirmişdir.
Nəcibə Məlikova
Həyatı
İlk əvvəl kino aktrisası kimi şöhrətlənmiş, yaradıcılığının əsas qolu teatr sənəti ilə bağlı olan Nəcibə Haşım qızı Məlikova 25 oktyabr 1921-ci ildə Bakının Buzovna kəndində doğulub. İlk təhsilini kənddə və Bakıda alıb. Bakı Teatr Məktəbində xalq artisti Fatma Qədrinin sinfini bitirib (1940-1943). Öz istəyi ilə Gəncə Dövlət Dram Teatrında işləməyə gedib. Burada bir neçə tamaşada çıxış edərək Bakıya qayıdıb və təzəcə təşkil olunmuş Azərbaycan Dövlət Teatr İnstitutuna daxil olub. 1951-ci ildə ali məktəbi bitirib. Texnikumda təhsil aldığı illərdə Milli Dram Teatrının tamaşalarında epizodlar oynayan aktrisa 1952-ci ildən (kinolara çəkilişlə bağlı kiçik fasilələrlə) yenə bu teatrda işləyib. Nəcibə Məlikova klassik və çağdaş Azərbaycan dramaturqlarının, dünya ədiblərinin, əsasən, dram əsərlərində və bir qədər də komediyalarında rollar oynayıb.
Hüseyn Cavidin "Şeyx Sənan" (Xumar), "Səyavuş" (Firəngiz), Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin "Pəri cadu" (Şamama cadu), Cəfər Cabbarlının" "Aydın" (Böyükxanım), "1905-ci ildə" (Sona), "Sevil" (Edilya), Mirzə İbrahimovun "Həyat" (Atlas), "Kəndçi qızı" (Ayxanım), İlyas Əfəndiyevin "Büllur sarayda" (Qönçə), "Qəribə oğlan" (Məlahət), Nəbi Xəzrinin "Əks-səda" (Zərifə), "Mirzə Şəfi Vazeh" (Zübeydə), Səməd Vurğunun "Vaqif" (Xuraman), Maqsud İbrahimbəyovun "Kərgədan buynuzu" (Diləfruz), Sabit Rəhmanın "Əliqulu evlənir" (Yasəmən), "Küləklər" (Firuzə), Şıxəli Qurbanovun "Əcəb işə düşdük" (Məlahət), Mirzə Fətəli Axundzadənin "Lənkəran xanının vəziri" (Şölə xanım və Ziba xanım), "Müsyö Jordan və dərviş Məstəli şah" (Şəhrəbanı), Aleksandr Ostrovskinin "Cehizsiz qız" (Oqudalova), Hüseyn Muxtarovun "Kimdir müqəssir?" (Korinkina), Maksim Qorkinin "Zikovlar" (Sofiya İvanovna), Nazim Hikmətin "Şöhrət və ya unudulan adam" (Həklrnin arvadı), "Türkiyədə" (Nazir qızı), Karlo Haldoninin "Məzəli hadisə" (Marianna), Aleksandr Şirvanzadənin "Namus" (Süsənbər), Fridrix Şillerin "Orlean qızı" (Aqnessa), Lope de Veqanın "Sevilya ulduzu" (Estrelya) pyeslərinin tamaşalarında çıxış edib.
Alfred Radklif-Braun
Fəaliyyəti
Onun metodoloji və ideoloji araşdırmaları ilk əsərlərində: “Andaman sakinləri” (1922), “Etiologiya və sosial antropologiya metodları” (1923), “Cənubi Afrikada ananın qardaşı” (1924) əsərlərində özünü göstərməyə başlamışdı. Klassik yaradıcılıq qabiliyyətini isə “Sosial elmdə funksiya anlayışı”, “Sosial struktur haqqında” və “Avstraliya tayfalarının sosial təşkili” adlı əsərlərində göstərmişdir. Radklif – Braun, sosial hadisələrin tarixi və psixoloji terminlərlə izahını mümkünsüz saydığı üçün, bunları adaptasiya, koadaptasiya və inteqrasiyanın sabit sistemləri kimi izah etməyi təklif etmişdir.
Nəcibə Məlikova
Həyatı
Nəcibə xanım kinoda uğurlu rollar yaradıb. Onların arasında "Ögey ana"da Dilarə, "Aygün"də Aygün, "Arşın mal alan"da Cahan xala, "Əhməd haradadır?"da Nərgiz xala rollarının ifası aktrisanın yaradıcılıq nailiyyətləri kimi dəyərlidir.
Alfred Radklif-Braun
Fəaliyyəti
O, hələ 1914-cü ildə  “sosial struktur” anlayışını tətbiq etmiş, 30-cu illərdə isə bu anlayışı daha dəqiq və dərindən işləyib hazırlamışdı. O Radklif- Braun tədqiqatlarının nəticəsi olaraq  “sosial sistem” anlayışını “mədəniyyət” anlayışı əvəz etdi və cəmiyyəti sosial birlik kimi yox mədəni birlik kimi araşdırmağa başladı. Levi-Stross sosial əsasların və sosial münasibətlərin sosial həyatı modelləşdirmədə istifadə olunan nəzəri əsaslar olduğunu iddia edərkən Radklif - Braun buna qismən qatıldı. O sosial əlaqələrin birbaşa müşahidə etməyin mümkün olduğunu lakin sosial strukturun eyni ilə sosial münasibətlərdə istiadə olunan nəzəri və praktik tədqiqat üsulları müşahidə etmək mümkün olmadığını iddia etdi və elm adamları arasında belə bir müzakirə başlatdı. Sosial strukturlar arasında sabit münasibəti müəyyənləşdirən Radklif- Braun daha sonra bütün toplumların sosial strukturunu müəyyənləşdirmək üçün "ümumi sosial struktur" anlayışından istifadə etməyə başladı
Nəcibə Məlikova
Həyatı
Nəcibə Məlikova məlahətli, emosional, lirik-dramatik aktrisa idi. Mənən saf qəlbli qəhrəmanları, məhəbbət yolunda mürəkkəb vəziyyətlərdə gücsüz görünüb kövrələn, ancaq xeyirxah insanların köməyi ilə mətanətini qoruyub saxlayan personajları uğurla oynayırdı. Aktrisanın yumorunda da həzin və kövrək lirizm üstünlük təşkil edirdi.
Alfred Radklif-Braun
Fəaliyyəti
Ümumilikdə 70-dən çox elmi əsər yazmışdır. Əsərlərində bir çox ifadələri yenidən işləmiş və onlara yeni mənalar qazandırmışdır. Məsələn, o "Patera" və "Qenitora"nı, "in rem" hüququ və "in personaem" hüquqlarını bir-birindən fərqləndirir.
Nəcibə Məlikova
Həyatı
Bakıda 27 iyul 1992-ci ildə vəfat edən Nəcibə Məlikova ikinci Fəxri xiyabanda dəfn olunub.
Alfred Radklif-Braun
Radkliff - Braun və sosial antropologiya
Radklif – Braunun antropologiya və sosiologiya sahəsində biliyi onun sosial antropologiyada metdoloji yeniliklər etməsinə səbəb olmuşdu. Ənənəvi antropoloji metodlardan fərqli olaraq, Braun hesab edirdi ki, nizamlanmış biliyin əldə edilməsinin yeganə mümkün metodu faktların köməyi ilə ardıcıl şəkildə irəli sürülən hipotezlərin yoxlanılmasıdır. Dövrün tədqiqatçılar onun emprik və analitik tədqiqatlarına heyran qalsa da, burada istifadə olunan yeni tip metodologiyanın mahiyyətini anlaya bilməmişdilər. Belə təsəvvür yaranırdı ki, Braunun tədqiqatları irreal xarakter daşıyır və onun dediyi kimi məsələn çöl tədqiqatları ilə bağlı hipotezləri yenidən yoxlamaq mümkün deyildi. Bu konpsepsiyanı digər tarixi, genetik və yaxud psixoloji yanaşmaların tərəfdarları olan antropoloqlar, o cümlədən Malinovski məktəbinin nümayəndələri  qəbul edə bilməzdilər. Həqiqətən də fundamental xarakterli təbii nəzəri fənn sayıla biləcək, sosial antropologiyanın müqayisəli sosiologiya olduğu ideyası, müəllifin gözlədiyi kimi, müsbət qəbul olunmadı. Səbəbi odur ki, bir çox əldə edilən emprik və analitik kəşflər qeyd edilən konsepsiya üzərində qurulmuşdur; müəllifin qəbul etdiyi struktur - funksional təhlilin ümumi prinsipləri də geniş tətbiqini öz metodlarından uzaq olan metodların istifadəsi ilə səciyyələnən elmi konsepsiyalarda tapmışdır.
Nəcibə Məlikova
Ailəsi
thumb|180px|right|Nəcibə Məlikovanın büstü ([[Buzovna)]]
Alfred Radklif-Braun
Radkliff - Braun və sosial antropologiya
Hər iki nəzəriyyəni mahiyyətini belə bir fikirlə ifadə etmək olar: cəmiyyətin həyatını assosiasiya münasibətləri sistemi kimi öyrənmək lazımdır; konkret sosial struktur, institusional normalar şəklində ifadə olunmuş dünyagörüşü ilə bağlı “sosial dəyərlər” çərçivəsində fərdlər və yaxud qrupların maraqları və yaxud dəyərləri koapadtasiya edilmiş münasibətlərin təşkilidir.
Koadaptasiya ideyası
Koadaptasiya ideyası Radklifin konsepsiyasında mühüm rol oynamışdır, lakin onun məntiqi və konseptual çalışmaları kifayət deyil; bunu, koadaptasiya prosesinin statistik və dinamik aspektləri haqqında da demək olar. O, öz ən vacib vəzifəsini sosial strukturların öyrənilməsində görürdü; bununla belə bir fikri də istisna etmirdi ki, "sosial strukturun öyrənilməsi bizi, birbaşa sosial münasibətlərin determinantları olan maraqlar və sosial münasibətlərin öyrənilməsinə doğru aparır". Sosial sistemin özü isə dəyərlər sistemi kimi öyrənilməli və təhlil edilməlidir.
Bronislav Malinovski
Bronislav Kaspar (Kasper) Malinovski (Bronisław Kasper Malinowski; 7 aprel 1884, Krakov — 16 may 1942, Nyu-Heyven, Konnektikut ştatı) — əslən polyak olan Böyük Britaniya antropoloqu, antropologiyada və sosiologiyada funksionalizmin banisi.
Həyatı
Bronislav Malinovski 7 aprel 1884-cü ildə Krakovda anadan olmuşdur. Universitetdə fizika və riyaziyyat təhsili almış, Freyzerin "Qızıl Budaq" əsərinin təsiri ilə etnologiya və mədəniyyət tarixi ilə maraqlanmışdır. O, Leypsikdə Karf Büxerin iqtisadi tarixə dair mühazirələrini dinləmiş, Londonda Zelinqmanın ideyaları ilə tanış olmuşdur. Hələ tələbə ikən onun ilk ciddi işi "Avstraliya yerlilərinin ailəsi" adlı tədqiqatı nəşr olunur. O. 1914-cü ildə Avstraliyaya yola düşür və Avstraliya ekspedisiyasında (1914-1921) iştirak edir. Yeni Qvineya və onun ətrafındakı adalarda apardığı tədqiqatlar Malinovskiyə bütün ömrü boyu kifayət edir. Müharibə qurtardıqdan sonra İngiltərəyə qayıdan Malinovski 1921-ci ildən etibarən ardıcıl kitablar nəşr etməyə başlayır.
Elmi fəaliyyəti
Funksional metodun əhəmiyyətli cizgiləri onun ilkin əsərlərində özünü göstərirdi: "Manlu adasının yerli əhalisi", "Trabrian adası sakinlərinin ibtidai iqtisadiyyatı", "Sakit okeanın qərb hissəsinin arqonavtları", "Vəhşi cəmiyyətdə cinayətlər və adətlər" və s. adlı əsərləri "funksionalizm" təliminin metodoloji əsasını təşkil etdi. Funksional metodun əsas tələbi bundan ibarətdir ki, hər bir xalqın mədəniyyətinə və məişətinə ayrı-ayrı hissələri qarşılıqlı əlaqədə olan bir tam kimi baxmaq lazımdır. Bu hissələrin hər biri öz rolunu və funksiyasını yerinə yetirir.
B.Malinkovski qeyd edirdi ki, funksional metodun başlıca tələbləri hər hansı bir xalqın məişət və mədəniyyətinin bir-biri ilə qarşılıqlı əlaqədə olan və hər birinin öz rolu, funksiyası olan hissələr sistemindən ibarət olmasıdır. İngiltərə isə Afrikada dayaq kimi nəsli-qəbilə əyanlarından istifadə edirlər.
Malinovski öz nəzəriyyəsini izah edərkən, əvvəlki etnoloji nəzəriyyələrə də tənqidi yanaşırdı. O, xüsusilə Taylorun "qalıqlar" metodunu kəskin tənqid edərək, yazırdı: ""Qalıq" sözü elmə böyük zərbədir". Tədqiqatçılar öyrənilən amilin real, həyati funksiyasını öyrənmək əvəzinə, hər yerdə qalıq axtarırdılar. Əslində isə əvvəlki funksiyaların yerinə yenisini qazanmış mədəni amillər var. O. bir sıra misallar da gətirir və qeyd edir ki, London küçələrində müasir maşınlarla yanaşı, at arabaları da var. Bu qalıq deyil. Keçmişə romantik səyahətdir. Həmin küçələrdə köhnə maşın qalıq deyil, onun sahibinin iqtisadi göstəricisidir. Müasir istilik sistemləri olan evlərdə divar daş sobaları (kamin) isə rahatlıqdır. Malinovski funksionalizmi ümumi olaraq bu cür formalaşdırmışdı:
Vozrajdeniya adası
Vozrojdeniye adası — Aral dənizinin cənub-şərqində mövcud olmuş keçmiş ada (2001—2009 və 2010-cu illərdə yarımada). SSRİ dağıldıqdan sonra cənubu Özbəkistana Qaraqalpaqstanın Muynakski rayonu, şimalı isə Qazaxıstana (Kızılorda və Aktyubinski vilayəti Aralski rayonu) verilmişdir.
2008-ci ildə yarımadaya çevrilən adanın cənubunda geoloji işlər aparılmışdır. Podratçı şirkət «Petroalyans», sifarişçi isə Özbəkistan hökumətidir.
Adanın tarixi
Ada XVI əsrin sonları XVII əsrin ortaları suyun səviyyəsinin enməsi ilə formalaşmışdır. Ada ilk dəfə 1848-ci ildə Akeksey İvanoviç Butakovun ekspedisiyası zamanı kəşf edilmiş və «Çar I Nikolay» adası adlanır. Sonradan adı dəyişdirilmişdir.
1960-cı illərdə adanın sahəsi 216 km² olmuşdur. Aral dənizin suyu azaldıqca adanın sahəsi genişlənməyə başlanmışdır. Sonradan isə ada yarımadaya çevrilmişdir. 2009-cu ildə isə ada tamamən materikə birləşmişdir.
«Barxan» biokimyavi poliqon
1942 - 1992-ci illərdə adada hərbi biokimyavi poliqon fəaliyyət göstərmişdir. Biokimyavi elmi-araşdırma laboratoriyası, 04061 nömrəli hərbi hissə. Bu laborayoriya ilk əvvələr Tver vilayətinin Ostaşkov şəhəri yaxınlığında yerləşirdi. 1941-ci ildə o Kirov vilayətinə sonradan Saratova köçürülmüşdür. 1942-ci ildə isə Vozrojdeniye adasına yerləşdirilmişdir.
Ada uzun zaman bioloji silahların sınaq meydanı olmuşdur. Burada heyvanlar üzərində (itlər, meymunlar, sıçovullar, atlar, qoyunlar) təcrübələr aparılmışdır.
Laboratoriya Özbəkistan SSR ərazisində yerləşməsinə baxmayaraq işlətmələr Qazaxıstan SSR tərəfindən həyata keçirilirdi. Adada yerləşən obyetlər:
1988-ci ilin yazında SSRİ ərazisində hazırlanan sibir xorası olan bioloji silahlar Rusiya və Qazaxıstan ərazidindən aparılaraq adaya gətirilərək burada bastırılmışdır. Bu yükün ümumi həcmi 24 vaqondan ibarət olmuşdur. Yüklər ümumilikdə 11 qəbrstanlıqda bastırılmışdır. Biokimyavi laboratoriya 1992-ci ildə Rusiya Prezidenti Baris Yelsinin sərəncamı ilə bağlanmışdır. Əməkdaşlar oktyabr-noyabr tarixlərində Rusiyaya köçürülmüşdür.
1995-ci ildə amerikalı hərbi bakterioloqlar və alimlər özbək və qazax həmkarlarının dəvəti ilə adanı ziyarət etmişlər. Onlar adada olan altı qəbrstanlıqdan nümunələr götürmüş Bacillus anthracisların sporlarının ölməməsini və hələdə aktiv olmasını müəyyən etmişlər. 1997 və 1999 illərdə amerikanlılar sibir xorasına qarşı hazırladıqları vaksinləri sınaqdan keçirmək məqsəbi ilə adada dəfələrlə olmuşlar. 2002-ci ildə adanı yenidən ABŞ Müdafiə Nazirliyinin əməkdaşları ziyarət etmişdir. Hazırda ada dünyanın ən böyek kimyavi silahlarının qəbrstanlıqlarından biridir.
Alfred Kreber
Həyatı
Alfred Kreber XX əsrin, Amerikanin böyük antropoloqlarindan biridir. O, 1876-cı ildə alman mühaciri ailəsində anadan olmuşdur. 1896-cı ildə Kolumbiya kollecində (Columbia College) ingilis dilindən bakalavr təhsili alib,1897-ci ildə isə incəsənət üzrə magistr təhsili alib.Ömrünün çoxunu Kaliforniya universitetində çalişib.Antropologiya üzrə professor rütbəsinəcən yüksəlib, Antropologiya muzeyinin direktoru olmuşdur. Doktorluq müdafiəsi isə 1901-ci ildə olub. Elmi rəhbəri Frans Boas idi. Onun müdafiə etdiyi disertasiya Amerikadakı hindular olan "arapaho" tayfalarından bəhs edir. Bu da Kaliforniya universitetində ilk işdir.
Alfred Kreber antropologiya ilə o eyni vaxtda arxeologiya ilə də dərindən maraqlanib.Meksikada,Peruda buna aid çoxlu qazıntılar aparib. Öz tələbələri ilə birlikdə hinduların mədəniyyəti haqqında bir çox dəlillər əldə edib. Onun "Handbook of İndians of Californiya" kitabında buna aid məlumatlar verilib. O, sosial fəlsəfi fikirlərinə görə "Amerika antropoloqlarinin dekani " ləqəbini aldı.
Alfred Kreber və Roland Dikson Şimali Amerika hindularının dilləri haqqında bir çox məlumatlar toplamışlar. Onlarin əldə etdiyi məlumatlarda sonuncu hindu dili "İŞİ" dilindən bəhs olunur ki, bu dil haqqında Kreberin ikinci arvadi Teodora Kreber kitab yazıb. Sonralar bu kitabın motivləri əsasında yazılan ssenari üzrə "The last of this Tribe" filmi çəkilib. Filmdə Con Boyt A. Kreber rolunu oynayıb.
О, uzun illər аrхаik mədəniyyətə mаlik оlаn hindu tаyfаlаrını tədqiq еtmişdir. Krеbеr F. Bоаs məktəbinin bu əsаs tеzisini əldə rəhbər tuturdu: еtnоlоgiyаnın əsаs prеdmеti insаn mədəniyyətidir, dаhа dоğrusu, insаn qruplаrının mədəniyyətidir.
Alfred Kreber öz nəzəri bахışlаrını "Аntrоpоlоgiyа" (1912) əsərində də ifаdə еdir və yаzır: "bахmаyаrаq ki, dünyаnın bütün əvvəlki və indiki mədəniyyətləri vаhidlik və bölünməzlik təşkil еdir, оnu prаktiki оlаrаq iki kаtеqоriyаyа bölmək оlаr: şifаhi (yаzısız) və yаzılı. Еtnоlоgiyа еlmi birinci ilə, tаriх еlmi isə ikinci ilə məşğuldur".
A.L.Kreber özünü sirf sosiologiya elminə həsr etmiş bir şəxs olmuşdur.Onun yaradıcılığı, tutduğu yol insanin sosiologiya elminin açarı olduğunu sübut etmək üçündür. Beləliklə, kulturoloji biliyin tədqiqində mədəniyyətə struktur-funksional metodu mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Kreberdən sonra hər yeni gələn nəsil onu öyrənir və müxtəlif cür izah edir. A. Kreberin elmi işləri bütün dövrlər üçün aktualdir.
Əsərləri
"Antropologiya: irq,dil, mədəniyyət,psixologiya,tarix" (1923),"Kaliforniya hindulari haqqinda məlumatlar" (1925), "Mədəniyyətin inkişafinin formalaşmasi" (1944), "Mədəniyyətin təbiəti" (1952), "Stil və sivilizasiya" (1957)."Mədəniyyətin inkişafinin formalaşmasi" əsərində, ümumi anlayiş təkcə onlarin mədəniyyətləri haqqinda yox,həmçinin onlarin tarixindən bəhs edir. Kreberin çox da böyük olmayan "Kaliforniya hindularinin mədəniyyəti " (1904) əsəridir.Kreber ilk dəfə olaraq bu əsərdə real mədəniyyətin "arealizm" ilə kəsişən sərhəddi olmadiğindan söz açmişdir.Onun "Mədəniyyətin təbiəti " əsərində əsas mövzu bəşəriyyətin universal fenomeni kimi verilir.Hər bir mədəniyyətdə nəsə təkrarolunmaz və ümumi cəhət vardir.Kreber digər antropoloqlardan fərqli olaraq,antropologiyaya "konfiqurasya" terminin gətirmişdir.O,sonraki işlərində " konfiqurasya" ni " stil " mənasinda işlətmişdir.Kreber antropologiyani psixi cəhətdən "mədəniyyət və şəxsiyyət " istiqamətində görür.1918–20-ci illərdə ilk dəfə Amerika antropologiyasinda " Totem və Tabu" əsərinin analizində " mədəniyyət və şəxsiyyət " nəzərə çarpirdi.
Austroeupatorium
— dəstəsinin  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Sor
Sor (əvvəlki adı: Tsur) — Azərbaycan Respublikasının Xocavənd rayonunun Binədərəsi kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 29 dekabr 1992-ci il tarixli, 428 saylı Qərarı ilə Xocavənd rayonunun Tsur kəndi Sor kəndi adlandırılmışdır. 1993-cü ilin avqust ayından 9 oktyabr 2020-ci ilə kimi Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin işğalı altında olmuşdur. Sor kəndi 9 oktyabr 2020-ci il tarixində Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.
Toponimikası
Kənd XIX əsrin 20-ci illərində İrandan gəlmiş erməni ailələrinin məskunlaşmasından sonra Tsur adlanmışdır. 1992-ci ildə kənd əvvəlki adı ilə rəsmləşdirilmişdir. Sor sözü türkdilli xalqların toponimiyasında coğrafi termin kimi "duzlu çöl", "bataqlıq", "kiçik göl", "aşağı yer, ətək" mənalarında işlənir. Konkret olaraq dağ ətəyində yerlaşən bu kəndin adı məhz "aşağı yer, ətək" mənasındadır.
Tarixi
4 iyun 1993-cü ildə baş vermiş Gəncə qiyamından sonra Xocavənd (Hadrut) rayonunun Cəbrayıl rayonu ilə həmsərhəd kəndlərinə, o cümlədən Sor kəndinə erməni hücumları güclənmişdir. Belə hücumların birində, 1993-cü ilin avqust ayında kənd Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal olunmuşdur.
9 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Ordusunun uğurlu əks-hücum əməliyyatı nəticəsində düşmən işğalından azad edilmişdir.
2020-ci il noyabr ayının 26-da Sor kəndində Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin həmin ərazidə xidmət aparan hərbçilərinə ermənilərin qəfil hücumu nəticəsində 3 hərbi qulluqçu öldürülmüş, 2 nəfər yaralanmışdır. Qeyd olunanları nəzərə alaraq, Azərbaycan Respublikasının Dövlət Təhlükəsizlik Xidməti dekabr ayında bu ərazidə anti-terror əməliyyatı keçirmək məcburiyyətində qalmışdır.
Tarixi abidələri
Sor kəndində aşağıdakı daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələri qeydə alınmışdır:
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Qarabağ silsiləsinin ətəyində yerləşir.
Mədəniyyəti
Kənddə mədəniyyət müəssisəsi mövcud deyil.
Təhsil
Kənddə təhsil müəssisəsi mövcud deyil.
Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.
Səhiyyə
Kənddə səhiyyə müəssisəsi mövcud deyil.
Mazama chunyi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Saarbrükken körpüsü
Saarbrükken körpüsü (ზაარბიუკენის ხიდი) — Gürcüstanın paytaxtı Tiflis şəhərində, Kür çayının üzərində yerləşən avtomobil körpüsü. Quru körpü ilə birlikdə körpü paytaxtın Mtasmida və Çuqureti rayonlarını birləşdirir. Tiflis şəhərində inşa edilən ilk daş körpüdür. Öz dövrünün Rusiya imperiyasında ən böyük daş körpü olmuşdur.
Yerləşir
Körpü Xudi küçəsini Saarbrükken meydanı ilə birləşdirir. Körpüdən yuxarı axar boyunca Qalaktion Tabidze, aşağı axar üzrə isə Barataşvili körpüləri yerləşir.
Adı
İlk əvvəllər Böyük Mixaylevski körpüsü (Kiçik Mixaylevski körpüsü onun davamını təşkil edirdi) və ya Voronsov körpüsü (Qafqaz canişini Mixail Vorontsovun şərəfinə) olaraq adlandırılır. XX əsrin əvvəllərində körpü Nikolayevski adlanmağa başlayır. Sovetlər dönəmində Köyük Karl Marks körpüsü olaraq adlandırılır. 1994-cü ildə körpünü nadı Tiflislə qardaşlamış şəhər olan Saarbrükkenin şərəfinə adlandırılır.
Tarixi
thumb|270px|XX əısrin əvvəlləri. Körpülərin rəsmi aşılışı 8 noyabr 1853-cü ildə baş tutmuşdur. Ancaq işlər 20 may 1857-ci iləqədər davam etdirilmişdir. İnşa edildiyi zaman Rusiya imperiyası ərazisində daşdan inşa edilən ən böyük körpüdür. 25 fevral 1883-cü ildə buradan ilk konka xətti keçmişdir. 1884-cü ildə körpü təmir edilmişdir. ХХ əsrin əvvəllərində Tiflisdə Kür çayı üzərində mövcud olan altı körpüdən biridir.
Konstruksiya
Körpü beş aşırımdan ibarətdir. Köprünün fasadı sarı tüf və boz granit ilə üzlənmişdir. Köprünün fasadı tüf və bazalt ilə üzlənmişdir. Körpünün ümumi uzunluğu 124 m, eni isə 26 metrdir (bu yolun hər iki tərəfində isə eni 3 m olan iki səkiyə sahibdir).
Austrosynotis
Növləri
Tanzaniya və Malavidə bitən yeganə Austrosynotis rectirama növü məlumdur.
Avropa Olimpiya Komitələri
Avropa Olimpiya Komitələri — Avropanın 50 milli olimpiya komitələrini birləşdirən beynəlxalq olimpiya təşkilatı. Mənzil-qərargahı Lozannada (İsveçrə), icra orqanları Romada (İtaliya) yerləşir.
NGC 158
NGC 158 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduz. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. *2 tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Mazama nana
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Beyrut limanında partlayışlar (2020)
Beyrut limanında partlayışlar və ya Beyrut limanının bombalanması — 4 avqust 2020-ci il tarixində, yerli saat ilə 18:08-də Livan ın paytaxtı olan Beyrut şəhəri nin limanında baş vermiş iki ardıcıl partlayış. Partlayış nəticəsində ən azı 192 nəfər ölmüş, 5 min nəfər yaralanmış, 80 nəfər itkin düşmüşdür.
Livan İctimai Təhlükəsizliyinin ümumi direktoru Abbas İbrahim partlayışın səbəbini 6 ildir anbarlarda saxlanılan təqribən 2.750 ton nitrat ammonyak – ammonyak turşusu ilə əlaqələndirmişdir. Partlayışın böyüklüyü təqribən 300 ton TNT-nin partlamasına bərabər idi.
Zəmin
Livan partlayış zamanı iqtisadi böhran yaşayırdı. Livan funtu kəskin şəkildə ucuzlaşmış, ölkədəki kasıblıq səviyyəsi isə 50%-ə qalxmışdır.
Beyrut limanı Livana dəniz yolu ilə səyahətin qapısı kimi qiymətləndirilir və hər il 3 minə yaxın gəmi qəbul edir. Livan dövlətinin nəzarətində olan limanda 4 hövzə, 16 sahil bəndi, biri buğda üçün nəzərdə tutulmuş 13 anbarı var. Limanda hərbi baza da mövcuddur.
MV Rhosus
Partlayışların səbəbi dərhal dəqiqləşməmişdir. Livan KİV-lərinin verdiyi ilkin məlumatlara görə, partlayış fişəng anbarında, digər mənbələr isə neft anbarında baş verdiyini bildirmişdir.
Limanda içərisində partlayıcı qurğular və nitrat ammonyak – ammonyak turşusu kimi kimyəvi maddələr daşıyan anbarlar var idi. Bu nitrat ammonyak Rusiya nın Moldova bayraqlı "MV Rhosus" yük gəmisi ilə əlaqələndirilmişdir, hansı ki, 2014-cü ildə mühərrikində yaranan problemlərə görə Beyrut limanına daxil olmuşdur. Gəmi Gürcüstan ın Batumi şəhəri ndən Mozambik in Beyra şəhəri nə 2.750 tonluq nitrat ammonyak daşıyırdı. Liman təhlükəsizlik xidməti bu yükün təhlükəli olduğunu bildirmiş, onu orada buraxmışdılar. Gəminin səkkiz Ukrayna və bir Rusiya vətəndaşından ibarət heyətindən beş Ukrayna vətəndaşı geri çağırılmış, qalan dördü isə gəmiyə nəzarət etmişdir. yükü isə anbarda yerləşdirilmişdir.
250px|thumb|right|Partlayışın səhərisi günü [[Livan səmalarında qırmızı rəngə çalan tüstü müşahidə olunmuşdur.]]
"Rhosus" gəmisinin sahibi, Kipr də yaşayan Rusiya əsilli biznesmen İqor Qreçuşkin bankrot olmuş, gəmi kirələyənlər isə gəmini tərk etmişdir. "Rhosus" gəmisinin ehtiyatları qısa bir müddətdə tükənmiş, gəmi heyəti isə immiqrasiya qanunlarına görə gəmini tərk edə bilməmişdir. Nitrat ammonyak heç bir təhlükəsizlik tədbirləri alınmadan son altı il anbarlarda saxlanılmışdır. Livan Beynəlxalq Yayım Şirkəti bildirmişdir ki, yanğın, Ali Müdafiə Şurasının brifinqində verilən məlumata əsasən, anbarın qapısında aparılan qaynaq işləri zamanı meydana gəlmişdir.
Müxtəlif gömrük vəzifəliləri hakimlərə məktublar göndərmiş, gəmidəki yük haqqında qərar qəbul olunmasını istəmişdir. Onlar təklif etmişdilər ki, nitrat ammonyak ya Livan Silahlı Qüvvələri nə verilsin, ya da özəl bir şirkətə satılsın.
Partlayış
Yerli saat ilə təqribən 18:00-da yanğınsöndürənlər Beyrut limanındakı bir anbarda baş verən yanğını söndürmək üçün göndərilmişdir. Bu – birinci partlayış daha kiçik olmuş, fişəngə bənzər işıqlar saçmışdır.
İkinci partlayış yerli saat ilə 18:08:18-də, daha böyük həcmdə olmuş, Beyrut şəhəri nin mərkəzini darmadağın etmiş, göbələk buludu yaratmış və göyə qırmızı rəngli tüstü buraxmışdır. Şahidlər bildirib ki, 10 km qədərlik bir məsəfəyə kimi olan evlər zərər görüb. İddialara görə, partlayışın səsi hadisə yerindən 240 km uzaqlıqda olan Kipr də belə eşidilib. ABŞ Geoloji Xidməti partlayışın 3.3 maqnitudunda, İordaniya Seysmoloji Rəsədxanası isə 4.5 maqnitudunda zəlzələyə səbəb olduğunu bildirmişdir.
İtkilər
thumb|right|250px|Partlayışdan sonrakı vəziyyət.
Partlayışdan sonra ən azı 157 nəfərin həlak olduğu daha 4 min nəfər yaralanmışdır.
Hadisə yerində ölənlərin 10-u xəstəxanalara göndərilmişdir. Livan ın səhiyyə naziri Həməd Həsən verdiyi ilkin açıqlamada bildirmişdir ki, "itkilər çoxdur". Səhiyyə naziri bildirmişdir ki, "xeyli sayda yaralı və geniş formada ziyan" var. Şahidlər "LBC" telekanalına "ən azı onlarla yaralı var və xəstəxanalar yaralılarla doludur" deyiblər. Livan Qırmızı Xaçının verdiyi məlumata görə, yaralılar və ölənlər ilə birlikdə "yüzlərlə itki" var. ABŞ səfirliyi insanların yayılan zəhərli qazlardan diqqətli olmalarını bildirmişdir.
"Əl-Kətaib" partiyasının baş katibi, erməni əsilli Nazar Nacaryan partlayış nəticəsində aldığı yaralardan vəfat etmiş, dövlət elektrik təşkilatının sədri Kamal Hayek kritik vəziyyətdə qalmış, Qazaxıstan konsulu isə yaralanmışdır.
Ziyan
left|thumb|200px|Partlayış nəticəsində xəsarət almış mənzil.
Partlayışdan sonra liman ərazisi üzərində böyük qara tüstü yayılmışdır. Binalara kəskin şəkildə ziyan dəymişdir. Livanın "The Daily Star" qəzetinin qərargahı məhv olmuşdur. Livan hökumətinin verdiyi məlumata görə, "COVID-19" pandemiyası na görə qida qıtlığından əziyyət çəkən şəhərin ən böyük ikinci buğda anbarı məhv olmuşdur. Beyrut şəhərinin meri Mərvan Əbudun verdiyi məlumata görə, partlayış nəticəsində 200–250 min arası, digər mənbələrə görə isə 300 mindən çox insan evsiz qalmışdır. Təxmini 15 min ton buğda ehtiyatı məhv olmuşdur ki, bu da şəhərin bir aylıq buğda ehtiyatına bərabərdir.
Partlayışın vurduğu ziyan şəhərini yarısından çoxunu əhatə edir və 10 milyard ABŞ dollarından çox xərcə səbəb olacağını güman edilir. Lakin Livan Prezidenti Mişel Aun bildirib ki, ilkin hesablamalara əsasən, partlayışın Livana vurduğu ziyan 15 milyard dolları ötüb. Sığorta şirkətləri Beyrut limanındakı partlayışın vurduğu ziyanı ilkin olaraq 3 milyard dollar dəyərində qiymətləndirmişdilər. Şəhərin qubernatoru Maron Abbud isə daha əvvəl Beyrutun yenidən qurulması üçün 12-15 milyard dollar arasında vəsaitin lazım olduğunu bildirmişdi. Beyrut şəhərindəki otellərin 90%-i və xəstəxanalardan üçü tamamilə məhv olmuş, ikisi isə ağır xəsarət almışdır. Müqəddəs Georq Xəstəxana Universiteti Tibbi Mərkəzinin əməkdaşları binaya vurulan ziyana görə küçədəki pasiyentlərə tibbi müdaxilə etməli olmuşdur. Bir neçə azyaşlı pasiyent şüşə qırıqlarından yaralanmışdır. Xəstəxana bir neçə saat içində bağlanmış, pasiyentlər isə digər xəstəxanalara göndərilmişdir.
Beyrut şəhəri və şəhərətrafı ərazilərində yerləşən səfirliklər də xəsarət almışdır. Argentina, Avstraliya, Finlandiya və Kipr in partlayış ərazisinə yaxın yerləşən səfirlikləri ağır xəsarət almışdır. Partlayış ərazisindən təqribən 7.3 km məsafədə yerləşən Cənubi Koreya səfirliyi kiçikhəcmli xəsarət almışdır. Ermənistan ın, Qazaxıstan ın, Rusiya nın, Rumıniya nın və Türkiyə nin səfirlikləri də partlayış nəticəsində xəsarət almışdır.
Gəmilər
BMT-yə aid gəmilərdən biri, o cümlədən Banqladeşin "BNS Bijoy" gəmisi xəsarət almışdır. "Orient Queen" səyahət gəmisi partlayış nəticəsində ağır xəsarət almış, gəmidəki bəzi sərnişinlər yaralanmışdır. "Mero Star" yük gəmisi axır xəsarət almışdır. "Raouf H" partlayış ərazisinə ən yaxın gəmi idi.
Yardımlar
Livan Qızıl Xaçı açıqlama vermişdir ki, Şimali Livan, və Cənubi Livandakı bütün ambulanslar Beyruta göndərilmişdir. Partlayışdan sonra yanğını söndürmək üçün helikopterlərdən istifadə edilmişdir. Xəstəxanalar zədələndiyindən onlarla yaralı geri çevirilmişdir. Livan Prezidenti Mişel Aun dövlətin zərərçəkənlər üçün 100 milyard Livan lirəsi ayırdığını açıqlamışdır. Partlayışdan çox keçməmiş, İsrail Livana tibbi ləvazimatlar verməyi təklif etmişdir.
"Facebook" öz fövqəladə hallara cavab xidmətini aktivləşdirmişdir. "Google" Beyrut partlayışları üçün xüsusi bir axtarış funksiyası açmışdır. "Careem" taksi xidməti applikasiyası xəstəxanalara və xəstaxanalardan ödənişsiz çatdırılma xidmətinə start vermiş, vətəndaşlar üçün qanvermə mərkəzləri açmışdır.
Həbslər
Baş vermiş partlayışa görə konkret vəzifəli şəxslər məsuliyyətə cəlb olunana qədər Livan hökuməti Beyrut limanının bütün administrasiyasını ev dustaqlığına yerləşdirmək qərarına gəlib.
Ermənilərin köçürülməsi
2015-ci il-də aparılmış tədqiqatın məlumatlarına əsasən, Livan ermənilərinin təxminən 21,6 faizi niyyət səviyyəsində Ermənistana qayıtmaq istəyini bildirmişdi. Partlayışdan sonra Livan ermənilərinin 75-80 faizi ölkəni tərk etmək istəyində olduqlarını bildiriblər. Baş verən partlayış nəticəsində Beyrutda yaşayan 1000-dən çox erməni ailəsinin evi dağılıb. Partlayış nəticəsində 16 erməni ölüb, yaralanmış ermənilərin sayı təxminən 300 nəfərdir. Ermənistan rəhbərliyi baş vermiş partlayışdan sonra Livandan olan etnik ermənilərin qanunsuz olaraq Azərbaycanın işğal edilmiş ərazilərində yerləşdirmək planını bəyan edib. Bu partlayışdan sonrakı bir ay ərzində Livandan Ermənistana təxminən 500 erməni köçüb. Onların bir hissəsi işğal altında olan Dağlıq Qarabağa yerləşdirilib.
Ölkədaxili
Livanın baş naziri Həsən Diyab 5 avqust 2020-ci il tarixinin Livan da milli matəm günü olacağını bəyan etmişdir. Livan Prezidenti Mişel Aun hökumətin evindən olmuş insanlara yardım edəcəyini, səhiyyə nazirliyinin isə tibbi xərcləri öz boynuna götürəcəyini açıqlamışdır. Beyrut şəhərinin meri Mərvan Abud canlı yayımda ağlamış, hadisəni "milli fəlakət" adlandırmışdır.
Hizbullah partlayış ilə bir əlaqəsi olmadığını açıqlamış, "bu milli faciəyə görə başsağlığı" vermiş və qeyd etmişdir ki, "bu fəlakət bütün Livan xalqının milli səviyyədə bir olması"nı tələb edir. Növbəti gün Hizbullahı Livan parlamentində təmsil edən Məhəmməd Rəad Livan xalqını fəlakətin səbəblərini dəqiqləşdirmək və ədalətin öz yerini tapması üçün "müsbət əməkdaşlıq" etməyə çağırmışdır. Lakin Livanın keçmiş ədliyyə naziri Aştaf Rifi Beyrut limanında tonlarla ammonium nitrat kübrəsinin saxlanıldığı anbarın “Hizbullah”a məxsus olduğunu açıqlayıb.
Zemo Betlemi kilsəsi
Zemo Betlemi ( — Yuxarı Vifleyem kilsəsi) — gürcü patriarxat kilsəsi. Tbilisi nin Qədim şəhər tarixi rayonunda Narikala dağının altında yerləşir.
Tarixi
Hesab edilir ki burada ilk kilsə Vaxtanq Qorqasali tərəfindən tikilmişdir (təq. 440—502). 1884-cü ildə kilsəni yenilənmiş fasadla və qübbə ilə rekonstruksiya olmuşdur. Sovet dövründə xidmət dayandırılmışdı, binalar istehsal müəssisələri tərəfindən işğal olunmuşdu.
Bresson (İzer)
Bresson  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Eşirol kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl.
INSEE kodu — 38057. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi 686 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 228 ilə 533 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 490 km cənub-şərqdə, Lion dan 60 km cənubda, Qrenobldan 38 km şimal-qərbdə yerləşir.
Oval portret
Oval Portret — Edqar Allan Po tərəfindən Qorxu janrında yazılmış hekayə. Əsər 1842-ci ildə Graham's Magazine nəşriyyatında nəşr edilmişdir.
Prinston Universiteti
Prinston Universiteti — ABŞ-nin Nyu-Cersi ştatının Prinston şəhərində yerləşən özəl ali təhsil müəssisəsi.
Tarixi
Prinston Universitetinin tarixi 22 oktyabr 1746-cı ildə Britaniya müstəmləkəsinin Qanunverici Şurası tərəfindən kral II Heorqun adından bir qrup pastora (protestant keşişi) kollec yaratmaları üçün icazə kağızı verilməsi ilə başlayıb. Nyu-Cersi Kolleci adı ilə fəaliyyətə başlayan təhsil ocağı Harvarddan, William və Marry, Yel kolleclərindən sonra Şimali Amerikada yaranmış dördüncü kollecdir. Kollec protestantlar tərəfindən yaradılmasına baxmayaraq, burada bütün dinlərin nümayəndələri təhsil ala bilirdilər. Həmin dövrdəki təhsil ocaqları üçün bu cür dinə dözümlülük fenomenal hal hesab olunurdu. Lakin burada dini istiqamət daha güclü idi. Bu, kollecin şüarında da öz əksini tapırdı:
İlk vaxtlar kollec Elizabet şəhərində Conatan Dikkinsonun evində yerləşirdi və burada cəmi doqquz tələbə təhsil alırdı. 1747-ci ildə kollec Nyuark şəhərində pastor Aaron Berrin himayəsinə keçdi və Berr kollecin prezidenti oldu. 1756-cı ildə o, təhsil müəssisəsinin Prinston şəhərinə köçürülməsinə nail oldu. Böyük Britaniyadan yığılan ianə hesabına tələbə və müəllimlər üçün xüsusi bina tikildi, binaya Nossau-Holl adı verildi. Hazırda bu tikili memarlıq abidəsinə çevrilib.
Prinston Amerika inqilabında böyük rol oynayıb. Amerikanın müstəqillik haqqında Deklarasiyasının altında onun rektoru Con Uizerspunun imzası durur. Konstitusiya konventi iştirakçılarının əksəriyyəti Prinstonun məzunları olub və onlar 1799-cu ildə yekdilliklə ABŞ-nin yeni Konstitusiyasının yaranmasına səs veriblər.
1783-cü ildə Prinstonda tələbələrin təntənəli qəbulu mərasimində Corc Vaşinqton daxil olmaqla, bütün konqres üzvləri iştirak ediblər. Konqres üzvlərinin çoxu bu universitetin məzunları olub.
Avellara
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Prinston Universiteti
Tarixi
İdman Amerika tələbələrinin həyatında böyük rol oynadığından Prinstonda da həmin ənənə davam edir. Burada ilk idman zalı 1859-cu ildə tikilib. XIX əsrin 60-cı illərindən başlayaraq kollecin tələbələri narıncı rəngdə (kral III Uilyamın mənsub olduğu Nossau-Oran sülaləsinin rəngi) idman formaları geyindilər, köynəklərindəki nömrələr isə qara rəngdə idi. Bu ənənə indiyədək davam edir. Beləliklə, 1896-cı ildə narıncı və qara rənglər Prinston Universitetinin rəsmi rəngi seçildi.
Narıncı-qara rənglərin qarışığı pələng dərisini xatırladır. Elə bu səbəbdən də Prinstonun idman komandalarının adı "Pələnglər"dir. 1882-ci ildən universitetin yuxarı kurs tələbələri "The Princeton Tiger" adlı yumoristik jurnal dərc etməyə başlayıblar.
XIX əsrin 70-ci illərində Prinstonun hərtərəfli uğurları onu Harvard və Yel universitetləri ilə bir səviyyəyə qaldırdı. 1877-ci ildə burada magistratura yaradıldı, 1896-cı ildə isə Prinstona universitet statusu verildi.
1874-cü ildə Prinstonun məzunu olmuş və ABŞ-nin gələcək prezidenti Tomas Vudro Vilson 1902-ci ildə universitetə rektor seçildi. O, universitet üçün yeni şüar tərtib etdi:
Vilson, eyni zamanda tədris proqramlarını ümumi təhsil (ilk 2 il ərzində) və ixtisaslaşdırılmış (əlavə 2 il) hissələrə bölərək təkmilləşdirdi. Onun rəhbərliyi zamanı (1902-1910-cu illər) magistrantların hazırlığı üçün yeni kollec tikildi, fakültələrin sayı artırıldı, humanitar istiqamətli kafedralar yaradıldı və əlavə yataqxanalar tikildi. Lakin Vilson aspirantların təhsilini axıra qədər təşkil edə bilmədi, bu işi onun yerinə başqaları həyata keçirdilər. Rektor əvvəlcə ştatın qubernatoru, sonradan isə ölkənin prezidenti seçkilərində öz namizədliyini irəli sürmək üçün universiteti tərk etdi. 1969-cu ildə ilk dəfə olaraq universitetə qızlar qəbul olundular. Hazırda qadın tələbələrin kişi tələbələrlə nisbəti 52:40-dır.
Müasir vəziyyəti
Yarım əsr bir binada fəaliyyət göstərdikdən sonra Prinston Universitetində sürətlə tikinti işləri aparılaraq ərazisi genişlənməyə başlayıb. Hazırda universitetin kampusunda və oradan kənarda 160-dan çox müxtəlif tikililər – tədris korpusları, elmi-tədqiqat laboratoriyaları, kitabxanalar, çoxsaylı yataqxanalar, muzeylər, idman zalları, stadionlar, kilsə və s. mövcuddur. Universitetin strukturları Benjamin Latrob, Ralf Adams Kram, McKim, Med və Vayt, Robert Venturi və Nik Yeger kimi məşhur memarlar tərəfindən hazırlanıb.
Prinstonun tərkibinə texniki və tətbiqi elmlər məktəbləri, inşaat və şəhərqurma, ictimai və beynəlxalq əlaqələr, astrofizika elmləri bölmələri, biologiya, kimya, iqtisadiyyat, fəlsəfə, siyasət, sosiologiya, psixologiya, ilahiyyat, roman dilləri və ədəbiyyatı, german dilləri və ədəbiyyatı, bədən tərbiyəsi və digər fakültələr, eləcə də C. Forretstol adına elmi-tədqiqat mərkəzi (aeronavtika, kosmik tədqiqatlar, texniki elmlər, plazma fizikası laboratoriyaları bölmələri mövcuddur) daxildir. Aparıcı yerli Makkarter Teatrı, bədii təsvir və təbii tarix muzeyləri də universitetin strukturuna daxildir. Universitetin kitabxanalarında 6 milyon cilddən çox kitab var. Ən böyük kitabxana 4 milyondan çox kitabı olan Firestone kitabxanasıdır. 2007-ci ilin fevralından Prinston Universiteti Google beynəlxalq axtarış şəbəkə sisteminə qoşulub. Prinston həmçinin super kompüter sisteminə malikdir. "Orangena" adlı bu EHM (IBM) kompüter sistemi 2005-ci ildə dünyanın ən sürətli 79 super kompüter sistemi seçilib.
Prinston Universitetinin pedaqoji heyəti yüksək səviyyədə ixtisaslaşıb. Bütün müəllimlər tədqiqat işi ilə məşğuldur və bura çoxsaylı tələbə cəlb edilir.
Amerikanın özəl təhsil sistemi öz məqsədlərinə nail olmağına görə unikaldır, belə ki, ictimai və özəl resursların kombinasiyasından ibarətdir. On milyon dollar təşkil edən çoxsaylı donor yatırımları universitetin maliyyə müstəqilliyini təmin edir, sərbəst tədris proqramlarının, kadr potensialının seçiminə yardım göstərir, tikinti məsələlərinin həllində kömək edir. Hazırda Prinston Universitetinin kapitalı 3 milyard dollar təşkil edir, bu da ABŞ-də Harvard və Texas Universitetlərindən sonra 3-cü yerə sahib olmaq deməkdir.
Tədris prosesi
Prinstona qəbul çox çətindir, abituriyentdən yüksək bilik tələb olunur. Universitet üçün ideal namizəd dərin baza hazırlığına, yüksək nəticələr əldə etmək məqsədilə marağa, bacarığa və s. keyfiyyətlərə malik olmalı, ən azı bir xarici dil bilməlidir. Universitetdə dərslər sentyabrda başlayır və iyunda bitir. Təhsil müddəti 4 il, 8 semestrdən ibarətdir. Təhsil müddətində tələbə bir semestr ərzində keçilən 30 fənni mənimsəməlidir. Təhsilin 1-ci və 2-ci illərində tələbələr baza bilikləri əldə edir, 3-cü və 4-cü illərində isə intensiv ixtisas proqramlarını öyrənirlər. Tədris planı hər bir tələbənin maraq və həvəsini, universitetin tələblərini nəzərə alaraq fərdi formada təşkil olunur. Prinston Universitetinin tədris prosesində "preseptorial" və ya rəhbərlik prinsipi əsas yer tutur, xüsusilə bu forma humanitar və sosial elmlərin öyrədilməsində istifadə olunur və mühazirə dərslərilə tamamlanır. Belə tədris kiçik qruplarda nizamnamə dərslərini xatırladır. Tədris prosesi universitetdə individual fənn planları və elmi-tədqiqat işləri ilə bərabər təşkil olunub.