cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kazım Məmmədsalahov
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Kazım Məmmədsalahov ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
2021 Cənub-Şərqi Asiya Oyunları
Ümumilikdə 31-ci Cənub-Şərqi Asiya Oyunları kimi tanınan və daha çox Vyetnam 2021 kimi tanınan 2021-ci il Cənub-Şərqi Asiya Oyunları 2022-ci il mayın 12-dən 23-dək keçiriləcək iki ildən bir keçirilən regional multi-idman tədbiri olan Cənub-Şərqi Asiya Oyunlarının 31-ci buraxılışı olacaq. Hanoi, Vyetnam. Əvvəlcə 21 Noyabr — 2 dekabr 2021-ci il tarixlərində keçirilməsi planlaşdırılırdı, COVID-19 pandemiyası nəticəsində 12–23 may 2022-ci il tarixinə köçürüldü. Burada əsasən Olimpiya Oyunlarında oynanan 40 idman növü olacaq. Vyetnam 2003-cü ildən bəri ikinci dəfədir ki, Dəniz Oyunlarını keçirəcək.
Ev sahibi seçilməsi
Hanoy və Ho Chi Minh şəhəri oyunlara ev sahibliyi etmək üçün öz təkliflərini təqdim etdilər. Ho Chi Minh City əvvəlcə üstünlük verilən şəhər olsa da, Hanoy mövcud idman qurğularına görə prioritet yer hesab olunur. Bu, Vyetnamın Baş naziri Nguyễn Tấn Dũng ölkənin maliyyə məhdudiyyətlərini əsas gətirərək 2018-ci il Asiya Oyunlarına ev sahibliyindən çıxmasından sonra əyalət və şəhərlərə xərcləri azaltmaq üçün idman tədbirləri üçün yeni obyektlər tikməməyi əmr etdikdən sonra baş verib.
Fərid Nağıyev (əsgər)
Həyatı
Fərid Nağıyev 1999-cu il avqustun 8-də Sabirabad rayonunun Zəngənə kəndində anadan olub.
2021 Cənub-Şərqi Asiya Oyunları
Ertələnməsi
Əvvəlcə 21 noyabr — 2 dekabr 2021-ci il tarixlərində keçirilməsi planlaşdırılan 2021 Cənub-Şərqi Asiya Oyunları COVID-19 pandemiyası səbəbindən 2022-ci il mayın 12-dən 23-nə təxirə salındı.
Fərid Nağıyev (əsgər)
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Fərid Nağıyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsində savaşıb. Fərid Nağıyev sentyabrın 27-də şəhid olub. Sabirabad rayonunda dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Fərid Nağıyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Bakıdakı heykəllərin siyahısı
Bakıdakı şəhər heykəllərinin siyahısına Azərbaycanın paytaxtı Bakının küçələrində və ya meydanlarında, parklarında və ya xiyabanlarında yerləşən müstəqil heykəltaraşlıq əsərləri daxildir, bura həmçinin dağılmış heykəllər (kursiv xətlə yazılıb) də əlavə olunub. Siyahıya plastikdən hazırlanan və digər obyektlərin elementləri kimi düzəldilən əsərlər daxil edilməyib məsələn, fəvvarələri bəzəyən yada binalarda quraşdırılmış fiqurlar və ya kompozisiyalar. Siyahıya dekorativ park heykəlləri (sənət əsəri əhəmiyyətli olmayan heykəllər) və Bakı şəhər qəbiristanlıqlarında yerləşən qəbirüstü abidələr əlavə olunmayıb. Siyahıda həmçinin heykəltaraşlıq əsərləri sayılmayan müxtəlif xatirə tikililəri və ya abidələr yoxdur məsələn, xatirə daşları və ya işarələr, memarlıq abidələri, eləcə də postamentdə quraşdırılan müxtəlif texnika.
Pirəyusifiyan-i Ülya (Kəleybər)
Pirəyusifiyan-i Ülya və ya Yuxarı Pirəyusifiyan — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Kəleybər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 44 nəfər yaşayır (9 ailə).
Gülşəhər
Gülşəhər — Türkiyənin Nevşehir vilayətində şəhər. 2009-cu ilin məlumatına görə, əhalisi 8,654 nəfərdir. Dəniz səviyyəsindən yüksəkliyi 918 metrdir.
Pavel
Pavel — Dünyada daha çox işlədilən kişi adı.
Corc fon Lenqerke Meyer
Corc fon Lenqerke Meyer – ABŞ diplomatı. ABŞ-ın İtaliya və Rusiyadakı səfiri olmuşdur.
Həyatı və karyerası
Corc fon Lenqerke Meyer 1858-ci ildə ABŞ-ın Boston şəhərində doğulmuşdur. Onun atası Ost-Hind şirkəti üçün çalışan tacir olmuşdur. 1879-cu ildə Harvard Kollecindən məzun olmuşdur. Qısa müddət bankir kimi işlədikdən sonra siyasi karyerasına başlamışdır. 1889-cu ildə Boston Şəhər Şurasına seçilmişdir. 1892–1896-cı illərdə Massaçusetts Ştatının Nümayəndələr Palatasının üzvü kimi xidmət göstərmişdir. 1900-cü ildə ABŞ-ın İtaliyadakı səfiri təyin olunmuşdur. 1905-ci ilin əvvəlində isə Rusiyanın Sankt-Peterburq şəhərindəki səfir vəzifəsini tutmuş və 1907-ci ilə qədər bu vəzifədə qalmışdır.
ABŞ prezidenti Teodor Ruzvelt Rus-yapon müharibəsinin sülh danışıqları üçün vasitəçi rol oynamasında Meyerin də böyük xidmətləri olmuşdur. O, qərar verməkdən məsul olan Rusiya diplomatlarını Portsmut Sülh Konfransında iştirak etmək barədə xəbərdar etmişdir. Rusiyadan qayıtdıqdan sonra 1907–1909-cu illərdə general-poçtmeyster olmuş, 1909–1913-cü illərdə prezident Vilyam Taftın idarəçiliyi altında donanma naziri kimi fəaliyyət göstərmişdir. Bu dövrdə ABŞ donanmasında islahatlar aparmağa çalışmış, 50-dən çox döyüş gəmisi və krayseri yeniləmişdir.
Natrium benzoat
Natrium benzoatC6H5COONa (Е211) — konservantlar qrupuna aid qida əlavəsi.
Natrium benzoat — benzoy turşusunun natrium duzudur. Ağ toz,iysiz və ya benzaldehidin biraz qoxusu var.
Tarixi
Flek (Hugo Fleck) tərəfindən 1875-ci ildə salisilik turşunun əvəzlənməsi olaraq kəşf edilmişdir. 1908-ci ildə ABŞ-da istifadəyə icazə verilir.
Qoruyucu f'aliyyəti
Aflatoksin meydana gətirən də daxil olmaqla maya və kif göbələklərinə,  hüceyrələrdə redoks reaksiyalarından məsul fermentlərin fəaliyyətini, həmçinin yağları və nişastanı parçalayan fermentlərin fəaliyyətinə güclü bir inhibe təsiri göstərir.
Qida əlavəsi
Rusiyada və Avropa ölkələrində qida əlavəsi olaraq istifadəsinə icazə verilir. 2004-cü ildən bəri Avropa ölkələrində natrium benzoat və süni rənglərin birləşməsinin uşaqların davranışına və zəkasına mənfi təsiri müzakirə olunur. Mütəxəssislər, E102, E104, E110, E122, E124 və E129 kimi maddələri tədricən mərhələləndirməyi tövsiyə etdilər.
Ət və balıq məhsullarının, marqarin, mayonez, ketçup, meyvə və giləmeyvə məhsullarının, şirin qazlı içkilərin konservləşdirilməsində istifadə olunur. C vitamini olan məhsullarda istifadə edildikdə,konsentrasiyalarda kanserogen benzolun meydana gəlməsi icazə verilən maksimal həddən artıqdır.
Tibb və kosmetika
Bir konservant olaraq kosmetika və əczaçılıq sənayesində istifadə olunur. Tibbdə ümumiyyətlə birləşmiş preparatların bir hissəsi kimi ekspektoran olaraq istifadə olunur.
Texnika
A tipli inhibe edilmiş kağız kimi(alüminium hissələrin qorunması və elektroplatlama) Aviasiyada da əsas komponent kimi istifadə olunur. Pirotexnikada uçuş zamanı bir raketin sıçrayışını yaratmaq üçün istifadə olunur (whistle mix).
Dozası
thumb|right|255px| [[Kofein — Natrium benzoat ]]
Sağlamlığa təsiri
1999-cu ildə molekulyar bioloq prof. P. Payper (Peter W. Piper), benzoatın, aerob maya hüceyrələri üzərində hərəkət edərək, güclü bir prooksidant rolunu oynadığını (oksidləşdirici stresə səbəb olur) və eyni zamanda mitokondrial DNT-yə qarşı mutagen aktivliyə sahib olduğunu göstərdi. Payper əhəmiyyətli miqdarda qoruyucu maddələrlə insan istehlakının mədə-bağırsaq traktının epitel hüceyrələrində oksidləşdirici stressə səbəb ola biləcəyi narahatlığını dilə gətirdi. Qeyd etmək lazımdır ki, Payper təkcə benzoy turşusunun deyil, həm də qoruyucu (sorbic, propionic) olaraq istifadə edilən digər "zəif üzvi turşuların", eyni zamanda hüceyrələrə təsiri olan salisilik turşunun da təsirini də öyrəndi.
Müstəqil qəzetində(2007) Payperin verdiyi müsahibədə narahatlıqlar daha açıq şəkildə bildirilir: Mitoxondriyə vurulan zərərin Parkinson xəstəliyi və digər nörodejenerativ xəstəliklərlə əlaqəli ola biləcəyi iddia edilir.
C vitamini olan məhsullarda istifadə edildikdə, maksimum icazə verilən konsentrasiyalarda kanserogen benzolun meydana gəlir. Bununla birlikdə, qeyri-kafi tədqiqatlar səbəbindən mümkün genotoksik fəaliyyətin istisna edilə biləcəyi qəbul edilir.
Xristian dünyası
thumb|330px|2014-cü ilin məlumatlarına görə, ölkələr üzrə xristian əhalinin faizi.
Xristian dünyası — xristian dövlətlərinə, xristianların çoxluq təşkil etdiyi ölkələrə və xristianlığın üstünlük təşkil etdiyi, mədəni və ya tarixən iç-içə olduğu ölkələrə aid edilən tarixi termin.
Roma imperiyasının son dövrlərində xristianlığın Levantdan Avropaya və Şimali Afrikaya yayılmasından sonra xristian dünyası Yunan Şərqi və Latın Qərbinə bölünmüşdür. Nəticə eetibarilə xristianlığın daxilində Roma və Konstantinopol şəhərləri ətrafında mərkəzləşmiş, öz inancları və əməlləri olan sektalar yaranmışdır. XI–XIII əsrlərdə latın kilsəsi Qərb dünyasının mərkəzi roluna yüksəlmişdir.
BMT Təhlükəsizlik Şurasının 936 saylı qətnaməsi
BMT Təhlükəsizlik Şurasının 936 saylı qətnaməsi — 1994-cü il iyulun 8-də Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhlükəsizlik Şurası tərəfindən qurumun 3401-ci iclasında yekdilliklə qəbul edilmiş qərar. Sənəddə Təhlükəsizlik Şurasının 808 (1993) və 827 (1994) saylı qətnamələrinə xatırlatma edilmişdir. Qətnaməyə əsasən Şura Cənubi Afrika Konstitusiya Məhkəməsində hakim olan Riçard Qoldstounu Keçmiş Yuqoslaviya Beynəlxalq Cinayət Tribunalının prokuroru təyin etmişdir.
Pirəyusifiyan-i Süfla (Kəleybər)
Pirəyusifiyan-i Süfla və ya Aşağı Pirəyusifiyan — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Kəleybər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 68 nəfər yaşayır (20 ailə).
Andris Ameriks
Andris Ameriks (: d. 5 mart 1961; Yurmala, Latviya SSR) — latviyalı dövlət və siyasi xadim; Latviya Seyminin V (1993—1995) və VI (1995—1998) çağırış üzvü; Latviya Seyminin sədr müavini (1995—1998).
Həyatı
Andris Ameriks 1961-ci il martın 5-də Yurmala şəhərində anadan olub.
Marius Unqureanu
Karyerası
Marius Unqureanu birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2018-ci ildə qatıldı. O, Cənubi Koreyada baş tutan XXIII Qış Olimpiya Oyunlarında kişilər 10 km məsafəyə sprint yarışlarında iştirak etdi. Unqureanu 28:59.1 saniyəlik nəticəsi ilə 87 atlet arasında 87-ci yeri tutdu və medalçılar sırasına düşə bilmədi.
Şarru (Alye)
Şarru  — Fransa da kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Şantel kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Mulen.
INSEE kodu — 03062.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 241 yaşda olan (15-64 yaş arasında) 166 nəfər iqtisadi fəal, 75 hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 68.9%, 1999-cu ildə 66.0%) idi. Fəal 166 nəfərdən 155 nəfəri (82 kişi və 73 qadın) işləyir, 11 nəfər işsizdir (6 kişi və 5 qadın). Aktiv olmayan 12 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 34 nəfər təqaüdçü, 29 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
NGC 7444
NGC 7444, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Dolça bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Fulbright Tower
Fulbright Tower — Hyustonda yerləşən 52 mərtəbəli binadır.
Zvornik
Zvornik (Zvornik, Зворник / Zvornik, Zvornik) — Bosniya və Herseqovinanda yerləşən şəhər. Ölkənin şimal-şərqində, Serbiya ilə sərhəd yaxınlığındadır. Drina çayı üzərində yerləşir. Serb Respublikasına daxil olan Zvornik icmasının inzibati mərkəzidir.
Köhnə adı (1519-cu ilə qədər) Zvonik (Zvonnik) olmuşdur. Bu ad zvono, zvoniti - "zəng çalır" (ehtimal ki, Zvonigrad ilə eyni mənşəlidir) kəlməsindən törəmişdir. Keçmişdə də həmcinin İzvornik adıda istifadə olunmuşdur.
İqtisadiyyat və nəqliyyat
Zvornik və ətraf ərazilərində qida və ayaqqabı sənayesi, ağac və metal emalı, alüminium emalı müəssisələri mövcuddur. Şəhərin yaxınlığında 1955-ci ildə tikilmiş Zvornikskaya Su Elektrik Stansiyası vardır. Bosniya və Herseqovinanı Avropa və Rusiyanın qaz ötürmə sistemi ilə birləşdirən bir qaz kəməri Zvornikdən keçir. 2012-ci ildə Zvornik icmasını dörd minə yaxın turist ziyarət etmiş, təxminən 6 min nəfər isə şəhərdə gecələmişdir.
Şəhərin içərisində Köhnə Körpü vardır. Bu körpü Zvorniki Serbiyanın Mali Zvornik şəhəri birləşdirir. üstəlik həmdə sərhəd rolu oynyır. M19 şossesi Zvorniki Sarayevo ilə birləşdirir. Bosniya və Serbiyanın şimal bölgələri ilə avtomobil əlaqəsi şimal şəhər ətrafı Karakay qəsəbəsi vasitəsilə həyata keçirilir.
Karakayda Tuzla və Serbiya dəmir yolları ilə əlaqəli Zvornik dəmir yolu stansiyası vardır. Ən yaxın beynəlxalq hava limanı 47 km məsafədə yerləşən Tuzladır. Sarayevo Beynəlxalq Hava Limanı isə 140 km məsafədədir.
Əhali
2013-cü il siyahıya alınmasına əsasən şəhərdə 12 674 nəfər, icmada isə 63 686 nəfər yaşayırdı.
Mədəniyyət və idman
Zvornikdə hər il avqustun 2-dən 8-dək "Zvornik Yayı" mədəni tədbiri keçirilir. Əsas tədbirlər şəhər çimərliyində baş tutur.
Şəhərdə Serb Respublikası futbol üçün Birinci Liqasında oynayan Drina futbol klubu vardır. Üstəlik "Drina" basketbol klubuna da sahibdir.
Zülfi Sadıxov
Zülfi Kazım oğlu Sadıxov — Azərbaycanın istehsalatçı-kimyaçısı, Azərbaycanın Əməkdar mühəndisi, Respublika Dövlət mükafatı laureatı, Prezident təqaüdçüsü.
Həyatı
Zülfi Sadıxov 1942-ci ildə Gədəbəy rayonunun Böyük Qarabulaq kəndində anadan olub. Orta təhsilini 1959-cu ildə Miskinli kəndində orta məktəbi bitirib. 1962-ci ildə Sumqayıt Kimya-Texnologiya texnikumunu fərqlənmə diplomu ilə bitirdikdən sonra Sumqayıt Sintetik Kauçuk zavodunda əmək failiyyətinə başlasada sonralar Sumqayıt "Kimyasənaye" İB-də əmək failiyyətini davam etdirib. Azərbaycan Dövlət Neft və Kimya İnstitutunun (indiki Neft Akademiyasının) axşam şöbəsində kimyaçı-texnoloq ixtisası üzrə ali təhsil almışdır. Daha sonra Moskva İdarəetmə İnstitutunu fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.
25 mart 2023-cü ildə vəfat etmişdir.
Əmək fəaliyyəti
Sumqayıt "Kimyasənaye" İstehsalat Birliyində çalışmışdır. 1980-ci ildə Zülfü Sadıxovun rəhbərlik etdiyi sulfanol istehsalatında iki aydan artıq davam edən geniş həcmli rekonstruksiya işlərinə başlanılmışdı. İstehsalatın gücünün artırılmasının nəticəsi olaraq müəssisədə həmin il çox böyük iqtisadi gəlir əldə edilməsinə nail olunmuşdu. Məhz bütün bunlara görə 1980-ci ildə Zülfi Sadıxov mühəndis həmkarları ilə birgə Respublika Dövlət mükafatına layiq görülüb. Əldə etdiyi yüksək istehsalat nailiyyətlərinə, səmərələşdirmə və ixtiraçılıq fəaliyyətinə görə 300-ə qədər səmərələşdirmə təklifinin və müəlliflik şəhadətnaməsi aldığı 5 ixtiranın müəllifidir.
Siran (Kəleybər)
Siran - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Kəleybər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Anje
Anje və ya Anjers (Angers) — Fransanın qərbində şəhər. Men və Luara departamentinin inzibati mərkəzi. Əhalisi 158,6 min (2005). Anju tarixi vilayətinin əsas şəhəridir. Nəqliyyat qovşağı, Men çayı sahilində gəmi dayanacağı var. Mədəniyyət və ticarət mərkəzidir. Maşınqayırma, metallurgiya, aviasiya, elektron, toxuculuq, yeyinti, ayaqqabı sənayesi müəssisələri, muzeylər, memarlıq abidələri (12–17-ci əsrlər), universitet var.
Siran (Kəleybər)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 23 nəfər yaşayır (4 ailə).
Əbülhəsən Ələkbərzadə
Ələkbərzadə Əbülhəsən Əlibaba oğlu – nasir, 1934-cü ildən AYB-nın üzvü, Azərbaycan SSR xalq yazıçısı (1979).
Həyatı
Döyüş və ədəbi-ictimai fəaliyyətinə görə üç dəfə "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni (1966, 1971, 1976), fəxri fərmanlar və döyüş medalları ilə təltif edilmişdir.
1986-cı ildə vəfat etmişdir.
Yaradıcılığı
Bir sıra nasirlərimiz kimi Ə. Əbülhəsən də yaradıcılığının ilk illərində şeirlə daha çox məşqul olmuşdur. 1925–27-ci illərdə "Maarif yolu" jurnalında onun "Dağlar","Şahbuzdağı", "Bahar yağışları", "Qasımkəndin yaxınlığında", "Etirafdan", "Cortel axşamı" və başqa şeirləri dərc olunmuşdur. bu əsərlər lirik xarakterdədir, əsasən təbiət lövhələrindən ibarətdir. Lakin Əbülhəsənin yaradıcılığı üçün ən səciyyəvi janr romanıdır. İlk müasir Azərbaycan romanı da onun qələminə məxsusdur. Azərbaycan ədəbiyyatında roman janrının tarixi Z. Marağayının "Səyahətnaməmeyi-İbrahimbəy" (1888), N. Nərimanovun "Bahadır və Sona"(1896), S. M. Qənizadənin "Gəlinlər həmayili"(1900) kimi əsərlərilə başlansa da, onun əsil inkişafı 1930-cu ildən sonralara aiddir. Otuzuncu illəri Azərbaycan nəsrinin roman dövrü adlandırmaq mümkündür. Cünki məhz bu illərdə bir-birinin ardınca çox dəyərli romanlar yaranır və onların bəziləri indi də öz şöhrətini saxlayır. M. S. Ordubadinin "Dumanlı Təbriz", S. Rəhimovun "Şamo", Mir Cəlalın "Dirilən adam", Ə. Vəliyevin "Qəhrəman" əsərləri bu illərin ən uğurlu romanlarındandır. Müasir Azərbaycan romanınının ilk nümunəsi isə "Yoxuşlar" idi. "Yoxuşlar" kənddə kollektivləşmə hərəkatına həsr edilmişdir. 1930-cu ildə çap olunan "Yoxuşlar"ın birinci hissəsini müəllif 1933 və 1938-ci illərdə təkmilləşdirmişdir. Yazıçı roman üzərində yaradıcılıq işini davam etdirmiş və 1962-ci ildə əsərin ikinci hissəsini çap etdirmişdir.
1933-cü ildə yazılan "Dünya qopur" romanında Azərbaycan zəhmətkeşlərinin hakimiyyəti ələ alması və inqilabi dövlət yaratması prosesi verilmişdir. "Dünya qopur" həm müəllifin, həm də o zamankı bədii nəsrimizin görkəmli nailiyyəti idi. Bu əsərini də Ə. Əbülhəsən bir neçə dəfə təkmilləşdirmişdir. 1980-ci ildə isə "Üç ildən sonra" adı ilə onun sonunu çap etdirmişdir.
Lermontovo (Krasnodar diyarı)
Lermentovo — Krasnodar diyarının Tuapsinski rayonunda kənd.
Coğrafiyası
Kənd Qara dənizin Tenqinski körfəzinin sahilində, Tuapse-Novorossiysk magistral yolunun üzərində yerləşir. Cubqadan 5 km şərqdə, Şapsuxo çayının mənsəbində yerləşir. Lermontovodani çay boyu 4 km yuxarıda Tenqinka kəndi yerləşir.
Şapsuxo çayı ərazidə olan bir çox çaylar kimi bir başa dənizə tökülür. Dağlar arası vadilərlə axan çayların yuxarı axarları öz təbbi formasını qoruyub saxlaya bilib. Lermantovo kəndi dəniz səviyyəsindən 34 metr yüksəklidə yerləşir. İqlimi Aralıq dənizi iqlimidir. Yağıntılar əsasən payız-qış aylarında düşür. Yayı quraq və isti keçir.
Tarixi
1475-ci ildə kəndin yerləşdiyi ərazi digər Şimali Qara dəniz sahilləri kimi Osmanlı İmperiyasının tərkibinə daxil oldu. 1829-cu ildə Adrianpol sülh müaqaviləsindən sonra Rusiya imperiyasının təsir dairəsinə aid oldu. Qafqaz müharibəsi zamanı Şapsuxo aulunun yerində Qara dəniz sahil müdafiə xəttinin — Teqinski istehkamı yaradılmışdır.
1854-cü ildə Krım müharibəsi zamanı Novorossiysk bombalandıqdan və Qara dənizdə hökmranlıq edən İngiltərə-Fransız donanmasından açıq təhlükə yarandıqdan sonra Tenqinski istehkamı ləğv edildi.
Müasir kəndi bu ərazidə heç vaxt çatmayan Tenqinski piyada alayının leytenantı, şair Mixail Lermontovun adını daşıyır. Tenginski alayı 1838-ci ildə Şapsuxo çayının mənsəbində tikilmiş Tenginskoye istehkamında qarnizon qurmuşdur.
Kənd Krasnodar diyarının İcraiyyə Komitəsinin 24 sentyabr 1958-ci il tarixli qərarı ilə yaşayış məntəqələri siyahılarında qeydə alınmışdır.
Şərqi Katolik Kilsələri
Xristianlıqda öz ritual formalarını və dillərini qoruyan, lakin Papanın nüfuzunu qəbul edən pravoslav və Şərqi pravoslav kilsələrinə Şərqi katolik kilsələri (və ya Uniat kilsələri) deyilir.
Lermontovo (Krasnodar diyarı)
Əhalisi
1987-ci il yanvarın 1-nə olan məlumata görə Lermontovo kəndində 605 nəfər yaşayırdı. 2010-cu ilin məlumatına əsasən Lermontovoda əhalinin sayı 1122 nəfərdir.
Şərqi Katolik Kilsələri
Xüsusiyyətləri
Bu kilsələr öz inanc formalarını, ibadət formalarını və ibadət dillərini saxlayırlar, lakin yepiskopları Papa tərəfindən təsdiqlənməlidir.
Dünyadakı Uniat Kilsələri
Uniat kilsələridir
1400 Smith Street
Smith Street - Hyustonda yerləşən 50 mərtəbəli binadır. Hündürlüyü 211 metrdir. Əslində, hündürlüyü 210,6 metrdir.
UEFA Avro 2020 B qrupu
UEFA Euro 2020-nin B qrupu 12-21 iyun 2021-ci il tarixlərində Kopenhagenin "Parken" stadionunda və Sankt-Peterburqun Krestovski stadionunda keçiriləcək. Qrupda Finlandiya, Belçika və ev sahibləri olan Danimarka və Rusiya yer alır. Meydan sahibləri arasında görüş Danimarkanın Parken Stadionunda baş tutacaq.
Oyunlar
''Bütün oyunlar Mərkəzi Avropa Yay vaxtı ilə UTC+02:00 keçirilir. Sankt Peterburqda baş tutan oyunlar isə UTC+03:00 ilə baş tutmuşdur.''
<section begin=B2 /><section end=B2 />
<section begin=B3 /><section end=B3 />
<section begin=B5 />{{Oyunun hesabatı }}<section end=B5 />
<section begin=B6 /><section end=B6 />
Xorvatiya radiosu
Xorvatiya radiosu — Xorvatiyanın dövlət radiosu.
Haqqında
Xorvatiya radiosu 15 may 1926-cı ildə İvo Stern rəhbərliyi altında yayımına başlayan Zaqreb radio stansiyasının varisidir. Əvvəlcə bu radio stansiyası xüsusi bir müəssisə idi, lakin 1940-cı il mayın 1-də milliləşdirildi. İkinci Dünya müharibəsi dövründə "Hrvatski krugoval" radiostansiyası tamamilə Xorvatiya Müstəqil Dövlətinin səlahiyyətlilərinin ixtiyarına verildi və təbliğat aparatı idi. Müharibədən sonra yenidən doğulmuş Zaqreb radiostansiyası Cənub-Şərqi Avropanın ilk böyük ictimai radio stansiyası idi. Hal-hazırda Xorvatiya Radio Yayımları Şirkətinin (əvvəllər Zaqreb Radio və Televiziya) Radio və Televiziya hissəsidir.
Xor Radio radiosunda üç radio stansiyası mövcuddur: HR 1 (əsasən musiqi radio stansiyası), HR 2 (əyləncə proqramlarına vurğu, çox sayda şou) və HR 3 (təhsil yayımları və klassik konsertlər).
Çexey Təbiət Yasaqlığı
Çexey Təbiət Yasaqlığı — Rumıniyanın şimal-qərbində, Krasna çayı hövzəsində yerləşən və özünəməxsus su ekosisteminə malik təbiət yasaqlığıdır.
Fauna
Quşlar: kiçik danquşcuq (Ixobrychus minutus), yaşılbaş ördək (Anas platyrhinchos), Acrocephalus arundinaceus, ağ leylək (Ciconia ciconia), adi qamışfərəsi (Gallinula chloropus);
Qurbağalar: Bombina veriegata, Bombina bomina;
Sürünənlər: Avropa yaşıl kərtənkələsi (Lacerta viridis)
Flora
Ağac növləri: boz söyüd (Salix cinerea), qızılağac (Alnus glutinosa), keçi söyüdü (Salix caprea);
Mikito Taçizaki
Mikito Taçizaki (17 may 1988) — Yaponiyalı biatlonçu. Mikito Taçizaki Yaponiyanı 2018-ci ildə Cənubi Koreyada təşkil edilən XXIII Qış Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Mikito Taçizaki birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2018-ci ildə qatıldı. O, Cənubi Koreyada baş tutan XXIII Qış Olimpiya Oyunlarında kişilər 10 km məsafəyə sprint yarışlarında iştirak etdi. Taçizaki 27:27.1 saniyəlik nəticəsi ilə 87 atlet arasında 84-cü yeri tutdu və medalçılar sırasına düşə bilmədi.
Bəbir (roman)
Bəbir —  norveçli yazıçı Co Nesbonun cinayət romanıdır. Onun norveçcə adı Panserhjerte -dir, hansı ki, birbaşa Bəbirə tərcümə olunmur; daha çox "zirehli ürək" xətti boyunca bir şey deməkdir. Üstəlik, "bəbir" kitabdakı qatilin gizli addımını ifadə edir, "zirehli ürək" isə Harri Holenun təcrübələri ilə qazandığı şeydir. Panserhjerte həm də konstriktiv perikardit üçün Norveç terminidir. Leopard Nesbø'nun cinayət detektivi, Müfəttiş Harry Hole'un yer aldığı səkkizinci romandır.
Haqqında
Travmatik Qar adamı hadisəsindən sonra keçmiş polis müfəttişi Harri Hole özünü Honq Konqa sürgün edib. Norveç Cinayət Qrupunun yeni zabiti Kaja Solness Hole'u izləyir və Osloda mümkün silsilə qətlləri araşdırmaq üçün ondan kömək istəyir. Hole, atası Olavın ağır xəstə olduğunu və daha çox yaşaya bilməyəcəyini bildirdikdə geri qayıtmağa əmin olur. O, Norveçə qayıdır ki, Cinayət Qrupu Kripos və onun agentliyini ölkənin qətl işlərinə təkbaşına cavabdehləşdirməyə çalışan hakimiyyətə ac olan rəhbəri Mikael Bellman ilə hakimiyyət mübarizəsinin ortasındadır. Hole özünü Bellmanın düşmənçiliyinin hədəfində tapır, baxmayaraq ki, Bellman Hole'un işinin nəticələrinə görə kredit götürmək istəyir. Hole qadın deputatın parkda öldürüldüyü aşkarlanana qədər istintaqda iştirak etməkdən çəkinir. Bellmanın gəldiyi nəticənin əksinə olaraq, Hole deputatın qətlinin digər ikisi ilə əlaqəli olduğuna inanır. Hole və Solness, Hole-un Cinayət Squad-dakı keçmiş həmkarları ilə birləşərək, Kriposdan xəbərsiz işin gizli istintaqına başlayırlar. Birlikdə işləyərkən, Hole və Solness bir-birlərinə çəkilir və fırtınalı bir sevgi macərasına başlayırlar. İkisi hər üç qurbanın eyni gecədə eyni xizək evində qaldığını aşkar edir. Hole belə qənaətə gəlir ki, qətllər qatilin izlərini gizlətmək cəhdlərinin bir hissəsidir. Şübhə əvvəlcə xizək lojasında olduğu bilinən bir adamın üzərinə düşür, lakin qatil tərəfindən öldürüldükdən sonra o, istintaqdan kənarlaşdırılır. Hole Bellmanı Kripos komandasına daxil etməyə məcbur etdikdən sonra ilk üç qətl zamanı xizək lojasında başqa bir adamın olduğunu tapır. Lakin həmin şəxs Avstraliyadadır və qatilin yemi olmaq istəyini rədd edir. Hole və Solness qatili üzə çıxarmaq üçün əməliyyata başlayırlar ki, bu da qatil onları üstələyəndə az qala onların həyatı bahasına başa gəlir. Hole, qatilin tanıdığı biri olduğuna inanır, lakin şübhələndiyi şəxs həbs edildikdən sonra bəraət qazanır. Hole və Solness daha sonra əsl qatili Konqoya aparırlar. Orada onları qatilin şərikləri oğurlayırlar. Hole qaçmağı bacarır və qatilin tərəfdaşlarından birinin verdiyi ipuçlarına əməl edərək, nəhayət, canlı vulkanın ağzında günahkarla qarşılaşır və onu öldürür. Daha sonra atasının dəfn mərasimində Hole keçmiş sevgilisi Rakel Fauke və oğlu Oleqlə qovuşur. Hole həbsdə olan Qar adamını ziyarət edir, o, ağır xəstədir və etdiyi cinayətlərə görə peşman olur. Səmimi şəkildə irəli sürülür ki, Hole atasının evtanaziya etməsi ilə bağlı tələbini yerinə yetirmədiyinə görə peşmançılıq hissi ilə Qar adamına intihar etməyə kömək edir. Davadan qaynaqlanan təzə travmalar səbəbindən Hole əbədi olaraq Honq-Konqa qayıtmaqda qərarlıdır.
NGC 6539
NGC 6539, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış kürəşəkilli ulduz topasıdir. Göy üzündə İlan bürcü istiqamətində yerləşir. X tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1047 saylı qətnaməsi
BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1047 saylı qətnaməsi — 1996-cı il fevralın 29-da Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhlükəsizlik Şurası tərəfindən qurumun 3637-ci iclasında yekdilliklə qəbul edilmiş qərar. Sənəddə Təhlükəsizlik Şurasının 808 (1993), 827 (1993), 936 (1994) və 955 (1994) saylı qətnamələrinə xatırlatma edilmişdir. Qətnaməyə əsasən Şura Luiza Arburu Keçmiş Yuqoslaviya Beynəlxalq Cinayət Tribunalı və Ruanda Beynəlxalq Cinayət Tribunalının prokuroru təyin etmişdir.
Təhlükəsizlik Şurası 1 oktyabr 1996-cı ildən prokuror Riçard Qoldstounun səlahiyyətlərinə xitam veriləcəyini qeyd etmiş və kanadalı hakim Luiza Arburun səlahiyyət müddətinin həmin tarixdən başlanacağına qərar vermişdi.
Böyük görüş (teleserial, 2004)
Haqqında
Teleserial həyatda insanlara ölümdən sonra, həyatın mənasını və dəyərini ifadə edir. Bir mənada insanın vicdanı ilə hesablaşması Dilin demədiyini vicdanın danışması. Bu film dramı parlaq hala gətirir. Həyatın əsl mənasının başa düşülməsinə kömək edir.
Həyatdan köçən insanlar öldükdən dərhal sonra "Fərah qapısı" adlı məkana gəlirlər. Burada onların vicdanlarının əksi olan Amil onlara keçmişlərini xatırladır və dünya həyatında etdikləri səhvləri və yaxşılıqları xatırladır. Onlar ya cəhənnəmə, ya da cənnətə gedir.
Mirəliyev
Mirəliyev — Azərbaycan soyadı.
Beçin
Beçin — Türkiyənin Muğla vilayətinin cənubunda, Milas şəhərində məhəllə. 2012-ci ildə YUNESKO-nun Ümumdünya İrs Müvəqqəti Siyahısına daxil edilmişdir.
Tarixi
Beçin Roma, Məntəşəoğulları və Osmanlılar da daxil olmaqla, tarixi boyu bir çox fərqli sivilizasiyaya ev sahibliyi etmişdir. Beçin XIII əsrin axırlarında türkmənlərin qurduğu Məntəşəoğulları bəyliyi tərəfindən tutulmuşdur. Şəhər bəyliyin paytaxtı olmuş və sürətlə genişlənmişdir. 1333-cü ildə İbn Bətutə Beçini ziyarət etmiş, onu yeni qurulmuş bir şəhər kimi təsvir etmiş, evlərini və məscidlərini xatırlatmışdır. Orada qalan abidələrin əksəriyyəti XIV əsrə aiddir.
Sövməə (Kəleybər)
Sövməə — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Kəleybər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 13 nəfər yaşayır (5 ailə). 1940-cı illərin sonlarında 37 nəfərlik əhaliyə sahib idi.
Milli tərkibi
Əhalisi Güney Azərbaycanın başqa bölgələri kimi yerli Azərbaycan türklərindən ibarətdir.
Görməli yerlər
thumb|250px|Suma kəndinin yaxınlığında yerləşən sıx ağaclı ormanlar
Dmitri Şostakoviç
Dmitri Şostakoviç — XX əsrin ən böyük bəstəkarlarından biri, 15 simfoniya, 6 konsert, 3 opera, 3 balet və o cümlədən də, kinofilm və teatrların musiqilərinin müəllifidir.
Yaradıcılığı
Dmitri Dmitriyeviç Şostakoviç 1906-cı ildə Sankt-Peterburq şəhərində anadan olmuşdur. Erkən yaradıcılığında Stravinski, Berq, Prokofeyev, Hindemit kimi bəstəkətlardan bəhrələnən Şostokoviç yaradıcılığı sonradan (1930-cu illərin ortalarında) Maler yaradıcılığının təsiri altına düşür. Daima klassik və avanqard musiqi ənənələrini öyrənən bəstəkar tezliklə emosiyalarla dolu özünəməxsus musiqi üslubunu işləyib hazırlayır. Bu stil musiqisevərlər tərəfindən sevilir.
Mükafatları və fəxri adları
right|thumb|200x200px|SSRİ markası, 1976 right|thumb|200x200px|Rusiya markası, 2000
Bir türk milliyyətçisinin Stalinlə ixtilal xatirələri
Kitab ilk dəfə tarix elmləri doktoru, professor Nəsib Nəsibli tərəfindən nəşr etdirilmişdir. İlk redaktoru akademik Ziya Bünyadov olmuşdur.
Məzmun
Kitab Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin Stalin və stalinizm haqqında 1954-cü ildə Türkiyədə çap etdirdiyi seriya məqalələrdən ibarətdir. Burada böyük vətəndaş XX əsrin əvvəllərində çarizmlə mübarizə gedişində Stalinlə bağlı hadisələri xatırlayır, bilavasitə iştirakçısı olduğu hadisələr fonunda Stalinin siyasi portretini yaradır, bu proseslərin xarakterini açır. Müstəqil Azərbaycan Respublikasının işğalından sonra başına gələn sərgüzəştlər, Stalinlə məşhur görüşü incələnir. Azərbaycan tarixi və ictimai fikri üçün son dərəcə maraqlı olan bir sıra mətləblər açılır.
Vətən tarixinin çox əhəmiyyətli bu dövrü və Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin şəxsiyyəti, eləcə də stalinizmin anatomiyası ilə maraqlananlar üçün nəzərdə tutulmuşdur.
Nəşr
Kitab Nəsib Nəsibli tərəfindən Ziya Bünyadovun redaktorluğu ilə Bakıda ilk dəfə 1991-ci ildə Elm nəşriyyatında çap edilib. 2010-cu ildə Bakıda Qanun nəşriyyatında 132 səhifədə, 500 tirajla 2-ci və 3-cü dəfə isə Seymur Həsənli və Dr. Mehman Həsən tərəfindən nəşrə hazırlanmış və yenə onların Ön Söz müəllifliyi, Firdovsi Səfərovun dizayner və rəssamlığı ilə 2017-ci ildə Turkkitab.Az tərəfindən Ankarada Bizim Büro Mətbəədə 150 səhifədə, 1000 tirajla təkrar nəşr edilib.
Sərdar Həmidov
Sərdar Məcid oğlu Həmidov — Azərbaycan siyasətçisi və hərbçisi. O, Tərtər ərazi özünümüdafiə batalyonunun sabiq komandanı, Tərtər rayonunun icra başçısı olmuşdur.
Erkən illəri və ailəsi
Sərdar Məcid oğlu Həmidov 1950-ci ildə Kəlbəcərdə anadan olmuşdur. Onun atası Xalq Daxili İşlər Komissarlığı zabiti idi. Həmidovun qardaşı keçmiş daxili işlər naziri İsgəndər Həmidovdur. Sədar Həmidovun oğlu Şəhriyar Məcidzadə jurnalistdir.
"İstiqlal" qəzeti kimi bəzi mənbədə Həmidovun mənşəcə kürd olduğu iddia edilsə də, qardaşı İsgəndər Həmidov bunu təkzib etmiş və türk əsilli Kolanı tayfasından olduğunu bildirmişdir.
Birinci Qarabağ müharibəsi
Sərdar Həmidov Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin (AXC) may ayında prezident Ayaz Mütəllibovu devirməsindən sonra Tərtər rayonunun icra başçısı təyin edilmişdir. O, Birinci Qarabağ müharibəsi illərində Tərtər ərazi özünümüdafiə batalyonunun komandanı olmuşdur. Həmidovun xidmətləri nəticəsində rayonun ərazisi erməni dəstələrindən tam şəkildə müdafiə olunmuşdur. Bundan başqa, o, "Ağdərə" əməliyyatında uğur qazanaraq Ağdərənin bir neçə kəndini, o cümlədən Şıxarxı Tərtərin ərazisinə qatmışdır. Həmidov döyüşlərdə qazandığı uğurlara görə Azərbaycanın o zamankı prezidenti Əbülfəz Elçibəy tərəfində fəxri fərmanla təltif edilmişdir. O, döyüşlərdə bir neçə güllə yarası almışdır.
Azərbaycan Sosial Demokrat Partiyasının öncül üzvlərindən biri, partiya sədrinin qardaşı və onun mətbu orqanı olan "İstiqlal" qəzetinin baş redaktoru Zərdüşt Əlizadə əvvəlcə AXC hakimiyyətinə sadiq idi. O, daha sonra hakimiyyətin səhvlərini və AXC-nin Azərbaycan siyasətinə etnik faktorları gətirməsini tənqid etməyə başlamışdır. 1993-cü il martın sonunda "İstiqlal" qəzetində müxbiri Nadir Fərəczadənin yazdığı sərlövhə dərc edilmişdir. Burada Sərdar Həmidov və onun qardaşı, daxili işlər naziri İsgəndər Həmidovdan bəhs edilirdi; Fərəczadə İsgəndər Həmidovu Bakıda hakimiyyət uğrunda mübarizə aparan və özünə türk deyən, qardaşı Sərdar Həmidovu isə Tərtərdə hakimiyyət uğrunda mübarizə aparan və özünə kürd deyən şəxslər kimi qələmə vermişdi. Bunu oxuyandan sonra baş nazir Pənah Hüseynov Həmidova zəng etmiş, qəzetdə onun anasının iki əri olduğunu nəzərdə tutulduğunu demişdir. Həmidov 4 polis əməkdaşı ilə birlikdə qəzetin redaksiya binasına gələrək Zərdüşt Əlizadəni döyməyə başlamış, dava zamanı Həmidova da bir neçə zərbə endirilmişdir. Buna baxmayaraq, Həmidov daha sonra verdiyi müsahibədə Əlizadənin ona və mühafizəçilərinə hücum etdiyini iddia etmişdir. Jurnalist bunun ardınca Banditizmə və Terrorizmə qarşı Mübarizə İdarəsinə aparılaraq zirzəmidəki kameraya salınmışdır. Həmin idarə məhz İsgəndər Həmidov tərəfindən təsis edilmişdir ki, sonrakı illərdə tənqid olunmuşdur. Zərdüşt Əlizadə sonradan azadlığa buraxılmışdır. O, hadisə ilə bağlı prokurorluğa, polisə, məhkəmələrə müraciət etsə də, prezident Əbülfəz Elçibəyin hakimiyyəti dövründə bunlar cavabsız qalmışdır.
Həbsi
Sərdar Həmidov 3 sentyabr 1997-ci ildə Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 220-ci maddəsi ilə ittiham edilərək həbs edilmişdir. İstintaq zamanı Bakı şəhər prokuroru bildirmişdir ki, baş prokuror Eldar Həsənovun uğursuz qətlinin sifarişçisi Həmidov olmuşdur. Həmidov 11 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilmişdir. O, 2004-cü ildə prezident İlham Əliyevin imzaladığı sərəncam ilə əfv edilmişdir.
Vəfatı
O, yuxarı tənəffüs yolları xəstəliyindən, hipertoniyadan, diabetdən əziyyət çəkirdi və 26 fevral 2016-cı ildə vəfat etmişdir.
Meşənin təbii bərpası
Meşənin təbii bərpası – meşə çətri altında, meşəqırma sahələrində, meşə yanğını yerlərində meşənin yeni nəslinin yaranması prosesi.
Ümumi məlumat
Meşənin təbii bərpası toxumla, kötük pöhrələri ilə, kök bicləri ilə gedir. Meşənin təbii bərpasının intensivliyi fiziki-coğrafi şəraitdən, meşə tipindən, meşəqırma üsulundan və ağac cinslərinin meşəçilik xüsusiyyətindən asılıdır. Fizikicoğrafi mühit meşənin bərpası üçün meşə zonasında daha əlverişlidir. Meşənin təbii bərpası zamanı ağac cinslərinin dəyişilməsi (suksessiya) müşahidə olunur. Meşənin təbii bərpasına kömək etmək məqsədilə meşəqırma sahəsində toxumluq ağaclar saxlanılır, torpaq yumşaldılır, toxumun cücərməsinə şərait yaradılır. Bəzən bu tədbirlərlə yanaşı seyrək və açıq sahələrdə, həmçinin ağac şitillərinin əkini və yaxud toxumunun səpini aparılır.
Meşəsalma, meşəyetişdirmə
Meşəsiz regionlarda olan sahələrdə toxum səpmək və tinglər əkməklə süni meşə salınması. Meşəsalma üsulları iqtisadi cəhətdən məqsədəuyğun olaraq torpaq və iqlim şəraiti nəzərə alınıb seçilir. Meşəsalma zamanı müxtəlif səpin üsulları (dağınıq, cərgəli və s.) tətbiq edilir.
Meşəsizləşdirmə
İnsan fəaliyyəti və ya təbii səbəblərdən müəyyən ərazidə meşənin sıradan çıxması. Meşəsizləşdirmə bir qayda olaraq biosenozun qalan komponentlərinin vəziyyətinə, tarazlığına, torpaq, su rejiminə və s. neqativ (fəlakətli) təsir göstərir.
Meşəşünaslıq
Meşə haqqında təlim – meşəni təşkil edən ağac, kol, ot və s. bitki örtüyünü, meşə ilə mühitin əlaqəsini, meşənin bərpası və inkişafı qanunauyğunluğunu, onun susaxlayıcı, iqlimtəmizləyici xüsusiyyətlərini və s. elmi surətdə öyrənir.
Çanaqlı amöblər
Çanaqlı amöblər (Testacealobosia) — İbtidailərin Lobosa  sinfinə daxil olan yarımsinifdir. Zərif sitoplazmatik bədəni qorumaq üçün birkameralı çanaq quran amöbşəkilli orqanizmlərdir. Çanaqlı amöblərin sitoplazması iki təbəqəyə bölünür: şəffaf, törəməsiz ektoplazma və dənəvər endoplazma.
Həyat tərzi
Hərəkət və qidanın tutulması lobopodiyalar (məs., Arcellidae, Dittlugiidae, Centropyxidae fəsilələri), fillopodiyalar (Englyphidae fəsiləsi), retikulopodiyalar (Polystomidae, Microgromiidae fəsilələri) şəklində olan psevdopodiyaların köməyilə həyata keçir.
Quruluşu
Çanaqlı amöblərin əksəriyyəti birnüvəlidir. Ancaq ikinüvəlilərə də rast gəlinir. Yığılıb-açılan vakuol bir və ya bir neçədir. Çanağın düzəldiyi materialdan asılı olaraq amöblər üç böyük qrupa bölünür: keratin tipli zülaldan ibarət (Arcella), ekzogen mənşəli mineral hissəciklərdən ibarət – ksenosom (Difflugiidae, Centropyxidae, Plagiopyxidae fəsilələri) və nəhayət, endogen mənşəli materialdan – indosomdan (Diffugiidae fəsiləsi) təşkil olunmuşlar. Çanaqlı amöblərdə ağız (psevdopodiyaların çıxması üçün deşik) birdir, ancaq bir neçə cins üçün 2 və ya 3-5 ağızcığın olması da səciyyəvidir. Çanaqlı amöblərdə ağızcığın ölçüləri və formaları dəyişkəndirş Evristom formalı adlanan girdə ağızcıqlı amöblər var, ancaq terrobiont formalar arasında ağızcığın ölçüsünün azalmasına aydın meyl müşahidə olunur. Çanaqlı amöblərdə ağızcıq dişciklərdə, lövhəciklərdə, yaxacıqalarla əhatə olunan kənarları qalınlaşa bilər.Çanaqlı amöblərdə çanaq əsasən birkameralıdır. Bəzi formalarda yalançı ikikameralıq müşahidə edilir. Ponticulasia cinsinin nümayəndələrində çanağın əsas hissəsi ilə ön şöbəsi arasında psevdopodiyaların çıxması üçün bir və ya bir neçə deşikli qapaqlı “diafraqma” olur. Plagiapyxis cinsinin bəzi növlərində sanki çanağın ön divarı arasında ikinci kamera üzə çıxır. Testacidaların çanağında çoxlu çıxıntıların olması mümkündür. Adətən tikanlar (çanaq boşluğunun girdiyi çıxıntılar) və daxili boşluğu olmayan iynələr arasında fərq qoyulur.
Çoxalması
Çanaqlı amöblərin çoxalması ikiyə bölünməklə baş verir. Sonra hissələrdən biri ağızcıq dan kənara çıxır və yeni çanaq ilə örtülür.
Yayılması
Çanaqlı kökayaqlılar şirinsularda yayılmışlar. Əsas etibarilə sahilyanı bitkilər arasında sahilə yaxın suyun dibində rast gəlinirlər. Testacea cinsinin növlərindən çoxu torf bataqlıqlarında yaşayır. Torpaqda da çanaqlı amöblərin xeyli növü məskunlaşmışdır. Xəzəl (döşənək) onlarla daha zəngindir.
ExxonMobil Building
ExxonMobil Building - Hyustonda yerləşən hündürlüyü 185 m olan binadır. olmuşdur.
Paralitomastix variecornis
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Həyat tərzi
Paralitomastiks paraziti sürfə mərhələsində zolaqlı meyvə güvəsinin ikinci nəslinin ikinci yaş tırtılının daxilində qışlayır. Yazda aprel ayının sonunda tırtıllar qışlama yerindən çıxır və inkişaf etməyə başlayırlar. Yoluxmuş tırtılların inkişafı may ayının birinci ongünlüyünədək davam edir. May ayının 20-dən sonra yoluxmuş tırtıllardan parazitlər çıxmağa başlayır. Bu müddət (mayın axırı iyulun əvvəli) zolaqlı meyvə güvəsinin yumurta qoyma vaxtına təsadüf edir. Bu müddət ərzində sahib tərəfindən qoyulmuş yumurtalar parazit tərəfindən yoluxdurulur. Laboratoriya şəraitində (22-24oC temperaturda) sahibin birinci yaş tırtılı mikroskop altında yarılmış və tırtılın bədən daxilində parazit sürfələrinin (40-150 ədəd) bir-biri ilə zəncirvari şəkildə birləşməsi müşahidə edilmişdir. Aydın olmuşdur ki, parazitin sahib yumurtası daxilinə qoyduğu yumurta, poliembrional bölünmə yolu ilə çoxalmışdır. Tırtılın axırıncı yaşa yaxın dövründə isə tırtıl bədəni daxilində parazitlər artıq puplaşmağa başlayırlar. 3-5 gündən sonra, yəni axırıncı yaş tırtılların bədən daxilində puplar görünməyə başlayırlar.Parazit Şəki-Zaqatala ərazisinin meyvə bağlarında geniş yayılaraq zolaqlı meyvə güvəsinin yumurtasını yoluxdurur və onun tırtıl mərhələsində inkişaf edir (poliembrional). Zərərvericini 40-45% yoluxdurur. Parazitin dişi fərdləıri çox böyük həvəslə zolaqlı meyvə güvəsinin (Anarsia lineatella) yumurtalarını yoluxdururlar. Onun məxsusi parazitidirlər. Azərbaycanda ilk dəfə Dəvəçi rayonunda ot bitkiləri üzərində, zolaqlı meyvə güvəsinin paraziti kimi isə meyvə bağlarında qeydə alınmışdır.
Xocəsən metrostansiyası
Xocəsən metrostansiyası — Bakı metrosunun 23 dekabr 2022-ci ildə istifadəyə verilmiş yerüstü stansiyası. Metropolitenin sayca 27-ci stansiyası və 2-ci yerüstü stansiyası kimi istifadəyə verilmişdir. Bənövşəyi xəttin isə sayca 4-cü stansiyasıdır.
Tarixi
"Xocəsən" stansiyasının tikintisi üçün hazırlıq işləri 2014-cü ildə başlamışdır. Stansiyada tikinti işləri 3 mərhələli şəkildə təşkil olunmuşdur. Stansiyaya aparan tunellərin qazıntısı ağır hidrogeoloji şəraitdə aparılmışdır. Çünki tunellərin yerləşdiyi ərazi torpaq qatının dayanıqsızlığı və qrunt sularının zənginliyi ilə seçilir. Sağ tunelin qazıntı işləri 2018-ci ilin aprelində, sol tunelin qazıntı işləri isə 2022-ci ilin aprelində başa çatmışdır. 2022-ci ilin oktyabr ayında sınaq işləri aparılmışdır.
Tikinti işlərinin birinci mərhələsi və stansiyasının tikintisi 2022-ci ilin sonunda başa çatdırılmışdır. Seyfulla Vəliyev stansiyanın birinci rəisi təyin olunmuşdur. Stansiyanın açılışı 23 dekabr 2022-ci ildə baş tutmuşdur. Açılışda Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev iştirak etmişdir.
Xüsusiyyətlər
Stansiya Bakının Binəqədi rayonunun Xocəsən qəsəbəsində yerləşir və Bənövşəyi xətt üçün depo rolunu oynayır. "Bakmil" stansiyasından sonra Bakı metropoliteninin sayca 2-ci yerüstü stansiyasıdır. Stansiyanı "Avtovağzal" stansiyası ilə birləşdirən sol tunel 1182 metr uzunluğunda, sağ tunel isə 1112 metr uzunluğundadır. Platformanın uzunluğu 144 metrdir. Stansiyada Almaniyanın "ThyssenKrupp Fahrtreppen" şirkətinin istehsalı olan iki eskalator quraşdırılıb.
Nəriman
Nəriman — Azərbaycanda daha çox işlədilən kişi adı.
İstanbul sülh müqaviləsi (1612)
İstanbul sülh müqaviləsi və ya Nasux Paşa sülh müqaviləsi 1612-ci ildə Səfəvi hökmdarı I Şah Abbas və Osmanlı sultanı I Əhməd arasında bağlanmış sülh müqaviləsi.
Arxa plan
XVI yüzilin sonu XVII yüzilin əvvəlləri Osmanlı imperiyası üçün ağır oldu. 1593-cü ildə Avstriya ilə başlanan müharibə 1606-cı il noyabrın 11-də Sitvatorokda (Macarıstan) sülhlə başa çatdı. Bu müqavilə Osmanlı imperiyasının qüdrətinin zəifləməsinin başlanğıcı hesab olunur. Qərbdə Avstriya ilə olduğu kimi şərqdə də Səfəvilərlə müharibələr XVII yüzilin başlanğıcında davam edir və Osmanlıların məğlubiyyəti ilə başa çatır. 1603- cü il sentyabrın 14-də Şah Abbasın qoşunları İsfahandan çıxaraq Təbrizə yönəldi. İki həftə sonra onlar Təbrizə çatdı. Şəhərdə üsyan başladı. Oktyabrın 21-də şəhər azad edildi. Qərbə doğru irəliləyən şah qoşunları Təbrizin Osmanlı qarnizonunun əsas qüvvəsini darmadağın etdi. Bu hadisələrdən sonra Cənubi Azərbaycan torpaqları əsasən azad oldu. Həmin torpaqların idarəetmə məsələləri həll edildikdən sonra Azərbaycanın qalan torpaqları uğrunda mübarizə başladı. Culfa və Naxçıvan ələ keçirildi. Ordubad tutuldu. Növbə İrəvana çatdı. 1603-cü ilin noyabrında başlanan mühasirə 1604-cü il iyulun 8-də qələbə ilə qurtardı. Şərqi Gürcüstan Səfəvilərdən vassal asılılığını qəbul etdi. Qarabağ və Şirvan uğrunda mübarizə başladı. Bu zaman Osmanlıların başlıca qüvvəsi olan Cığal oğlu Sinan paşanın qoşunları ilə toqquşmadan qaçmaq mümkün olmadı. 1605-ci ilin qışını Vanda keçirən Sinan paşa qızılbaşların hücumunu dəf edə bilmədi. İkinci dəfə qoşun toplayaraq hücuma keçdi. 1605-ci ilin payızındakı baş döyüşdə məğlub oldu. Bu qələbədən sonra Şah Abbas Gəncəni mühasirəyə aldı. 1606-cı ilin yayında qala təslim edildi. Şirvanın mərkəzi Şamaxını tutmaq planı həyata keçirilməyə başladı. Bu zaman Bakı və Dərbənddə baş verən üsyanlar qələbə ilə qurtardı. Onlar Səfəvilərin əlinə keçdi. 1607-ci ilin iyununda Şamaxının mühasirəsi də uğurla başa çatdı. Beləliklə, Şah Abbas 1590-cı il müqaviləsində itirdiyi torpaqları geri qaytara bildi. Əldə olunan qələbələrə baxmayaraq onu müqavilə ilə təsdiq etmək xeyli müddət çəkdi. Osmanlılar bu itki ilə razılaşmaq istəməyərək Murad paşanın rəhbərliyi ilə yeni qoşun göndərdilər. Bu yürüş (1610-1611-ci illər) özünü doğrultmadı. Belə olduqda sülh danışıqları başladı.
Şərtlər
Şah Abbas 1612-ci ilin yazında Ucanda sülh təklifi ilə gələn Osmanlı nümayəndəliyini qəbul etdi. Bundan sonra Səfəvi nümayəndə heyəti İstanbula yola düşdü. Sultan I Əhməd (1603-1617) Səfəvi nümayəndə heyətini yüksək səviyyədə qəbul etdi. 17 oktyabr 1612-ci ildə sülh müqaviləsi imzalandı. 1555-ci il Amasya sülhünün şərtlərinin bərpası qərara alındı. 1590-cı ildə imzalanmış müqavilə əsasında Osmanlılara verilmiş Kartli, Kaxetiya, Şirvan, Qarabağ, Çuxursəəd, Azərbaycan və Qərbi İran torpaqları Səfəvi dövlətinin tərkibinə qaytarılmışdır. Səfəvilər bu müqavilə ilə Şəhrizor vilayətini ələ keçirmiş Hiləv xana və Seyid Mübarık yardım etməməyi öhdələrinə götürürdülər.
Həmçinin Səfəvilər Osmanlı dövlətinin ruslara qarşı təşkil edəcəyi yürüşə maneə olmamağı öhdələrinə götürürdülər. Müqaviləyə görə Səfəvi imperiyasından Məkkə ziyarətinə gedən şəxslər Bağdad və Bsrə yolundan yox, Hələb-Şam yolundan istifadə etməli idilər.
Nəticə
Bu sülh müqaviləsi 3 il qüvvədə qaldı. 3 il sonra yenidən başlayan müharibə 1618-ci il sülhü ilə nəticələndi.
San Felipe Plaza
San Felipe Plaza - Hyustonda yerləşən hündürlüyü 46 mərtəbəli binadır.
Andrey Babiş
Andrey Babiş — 2017-ci ilin dekabrından Çex Respublikası Baş naziri, 2012-ci ildən isə ANO 2011-in qurucu lideri olan çex siyasətçi.
Slovakiyada doğulub böyüyən Babiş Məxməri inqilabdan sonra Çexiyaya köçdü. Uzun iş fəaliyyəti ərzində "Bloomberg"-ə görə təxminən 4.04 milyard dollar sərvəti ilə Çexiyanın ən zəngin ikinci adamı oldu. Bu sərvətin böyük hissəsi Çexiyanın ən böyük iki qəzetinə, "Mladá fronta DNES" və "Lidové noviny"-ə sahib olan "Agrofert Group"-un rəhbər və sahibi olduğu dövrdə gəldi.
Babiş 2012-ci ildə ANO 2011-i quraraq siyasətə girdi. Yeni partiya olmasına baxmayaraq, ANO 2011 2013-cü il seçkilərində güclü çıxış edərək lider ÇSDP-dan cəmi 3 yer geridə qaldı. Baş nazir Bohuslav Sobotka tərəfindən Baş nazirin müavini və Maliyyə Naziri təyin edildi. 2017-ci ilin may ayında Sobotka Babişin "Agrofert"-in baş direktoru olarkən vergi ödəməkdən yayındığı iddialarından qaynaqlanan böhrandan sonra Babişi istefaya göndərdi.
2017-ci il seçkilərindən sonra, ANO 2011 potensial koalisiya tərəfdaşlarının zəif iştirakı səbəbindən mütləq çoxluq yaratmasa da, asanlıqla çoxluq partiya oldu. Babiş 6 dekabrda Baş nazir təyin edildi və bir həftə sonra ANO 2011 rəsmilərindən və müstəqillərdən ibarət azlıq hökuməti qurdu. Baş nazir olmuş ən yaşlı və ən varlı şəxs oldu, eyni zamanda Çexiya tarixində VDP və ya ÇSDP-dan başqa bir partiyadan olan ilk Baş nazir oldu. Babiş eyni zamanda Çexiya xaricində doğulan və ana dili çex dili olmayan ilk Baş nazirdir. 16 yanvar 2018-ci ildə hökuməti Babişdən 1989-cu ildə kommunizmin süqutundan bəri Kommunist Partiyasının dəstəyinə arxalanan ilk hökumət olan ikinci hökumət qurmasını tələb edərək, Deputatlar Palatasına olan inamını itirdi.
Babiş nəzarət etdiyi anonim şirkətin Avropa Regional İnkişaf Fondundan qanunsuz olaraq 2 milyon avro subsidiya aldığı iddiaları ilə 2015–2017-ci illərdə həm Çexiya polisi, həm də Avropa Fırıldaqçılıqla Mübarizə İdarəsi tərəfindən istintaq altında idi. 2017-ci ilin sentyabr ayında işlə əlaqədar polis sorğusu aldıqdan sonra deputat toxunulmazlığından məhrum edildi və 9 oktyabr 2017-ci ildə Babişə rəsmi ittiham irəli sürüldü. Lakin Babişin yenidən seçilməsi ilə onun toxunulmazlığı bərpa edildi və Deputatlar Palatası 19 yanvar 2018-ci ildə bu qərarı ləğv etmək üçün yenidən səs verdi. Onun vəzifədə olması və siyasəti çoxsaylı etirazlara səbəb olub. Buna baxmayaraq, Babiş Çexiyanın ən sevilən siyasətçilərindən biri olaraq qalır.