cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aqakauitai
Əfsanə
Belə bir əfsanə vardır ki, yerli əhali krallarını bir mağarada dəfn etmişlər. Lakin bunu isbatlayacaq dəlil aşkarlanmamışdır.
Eupatorium organense
Eupatorium organense Eupatorium organense Eupatorium organense
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Nestor
Nestor (?-?)— Konstantinopol şəhərinin arxiyepiskopu.
Həyatı
431-ci ildəki Birinci Efes Məclisində İsanın insan və tanrı təbiətlərini ayrı tutmuş, İsaya 30 yaşındaykən Kəlamın endiyi, Məryəmin daha önce sadəcə saf və günahsız bir insan olan İsanın anası olduğu, dolayısıyla da Məryəmin tanrı anası olaraq qəbul edilmesi gərək olduğunu  qəbul etməmişdir. Daha sonra aparılan İkinci Efes Məclisində Nestorun aforoz edilmesi də, günümüzə qədər gəlib çatan Nəsrani (Asuri), Kəldani kimi diofizit kilisələrin qurulmasına yol açmışdır.
Şahan Natali
Şahan Natali (Haqop der Haqobyan) — erməni yazıçısı, "Nemezis əməliyyatı"nın təşkilatçılarından və rəhbərlərindən biri.
Haqqında
1884-cü ildə Osmanlı imperiyasında (Elazığ ilində) anadan olmuşdur. Boston universitetində təhsil almışdır. Şahan Natali daşnakların Osmanlı və Azərbaycan rəhbərliyində olmuş, və ermənilər tərəfindən uydurma erməni soyqırımının təşkilində günahlandırdıqları şəxslərin qətli məqsədi ilə keçirilmiş "Nemezis əməliyyatı"nın ilhamvericilərindən və rəhbərlərindən biri olmuşdur. Şahan Natali əməliyyatın maddi təminatı ilə məşğul olan xüsusi fonda rəhpərlik edirdi. Bundan əlavə erməni terrorunun ideoloqlarından və ilhamvericilərindən biri olaraq Natali, erməni silağlı dəstələrinin və terror vasitəsilə Türkiyə hökumətini şantaj etməyi məqsədəuyğun hesab edirdi, və erməniləri buna səsləyirdi. 1920-ci ildə Natalinin Daşnaksütunla münasibətləri korlanır və o, partiyanı tərk edir, bir sıra antidaşnak qazetlərinin redaktoru vəzifədində çalışır.
Şahan Natali "erməni məsələsi"nə dair bir sıra əsərlərin müəllifidir "Türklər və biz", "Ankaradan Bakıyacan türkçülük" "Yeni əlavə: "Necə" və "Niyə" Aleksondropol müqaviləsi" (1955 il). 1970–1980-ci illərdə Şaan Natali erməni terror dəstələrinin fəaliyyətini təqdir etmiş, və onlara bəraət qazandırmağa çalışmışdır. 1983-cü ildə Massaçusets ştatının (ABŞ) Vottertaun şəhərində vəfat etmişdir.
Silindr
thumb|Silindr
Silindr — Düzbucaqlının hər hansı tərəfi ətrafında fırlanmasından alınan cisim silindr adlanır.''
Həndəsi elementdir. O iki paralel müstəvi doğuran səthindən ibarətdir. Doğuran səthi düz xəttin çevrə üzrə fırlanmasından alınır. Silindrin formalarına görə ona düz, dairəvi vəya düz-dairəvi adlanır.
Düz silindr — Düz silindr o silindrə deyilir ki o silindrin təpəsində duran müstəvi hissəsinin mərkəzindən o biri təpəsinə çəkilən hündürlük oturacağının mərkəzinə düşsün.
Sisyan nahiyəsi
Sisyan nahiyəsi — Azərbaycanda nahiyə.
Səfəvilər dövründə
Səfəvilər dövründə Sisəcan adlanan Sisəcan nahiyəsi şimal-qərbdən Bazarçayı nahiyəsi, şərqdən Qapanat hakimliyi, cənubdan Azadciran və Əlincə nahiyələri, qərbdən isə Dərəşahbuz nahiyəsi ilə həmsərhəd idi. Səfəvilər dövründə Sisəcan (Sisian) nahiyəsinin ərazisi təqribi hesablamalarımıza görə, 942 kvadratkilometr olmuşdur
Osmanlı dövründə
1587-1603-cü illəri əhatə edən I Osmanlı idarəçiliyi dövründə də Sisian nahiyəsi Naxçıvan sancağının inzibati ərazisinə daxil olmuşdur. Bu zaman Sisian Şərur qəzasının 5 nahiyəsindən biri idi. Bu nahiyənin tərkibinə 31 kənd, 4 məzrəə daxil edilmişdi. Nahiyənin ərazisi təqribi hesablamalara görə 1263 kvadratkilometr olmuşdur.
Kəndləri:
İkinci Osmanlı hakimiyəti dövründə
Naxçıvan sancağına aid olan nahiyələr sırasında 14 nahiyənin adı çəkilir ki, bunlardan biri də Sisiandır. Bu zaman yaşayış məntəqələrinin sayına görə Sisian Dərələyəzdən sonra Naxçıvan sancağının ikinci ən böyük nahiyəsi idi. Ərazisi 1456 kvadratkilometr olan bu nahiyənin ərazisində mənbələrdə 41 kənd 1 yaylağın adı çəkilir.
Qarbağ xanlığı dövrü
18-ci sənəddə bu barədə məlumata rast gəlirik. 12 avqust 1760-cı ilə aid olan sənəd belə adlanır: “Naxçıvandan Ərzuruma hicrət edən, səhabə Cabir bin Abdullah soyundan olan Şeyx Xəlil və Osman əfəndilərə Ərzurum gömrüyündən pul təsisi”.
Osmanlı dilində təqdim edilmiş sənədin mətni ilə tanışlıq göstərir ki, Peyğəmbər səhabəsi soyundan olan iki şəxs məhz “Naxçıvan qəzasına tabe Sisian karyəsində” yaşamışlar. Məhz bu fakt sübut edir ki, əsrin 60-cı illərində də Sisian ərazisi məhz Naxçıvan xanlığının tabeliyində olmuşdur.
Xanlıq ləğv olunan dövrdə bu mahala daxil olan 9 kənddə cəmi 203 (87-i vergi ödəyən, 116-sı ödəməyən) ailə yaşayırdı. Mənbənin məlumatına görə, əvvəllər bu mahalda 2000 ailə yaşayırmış. Görünür, rus işğalından sonra və I rus-İran müharibəsi dövründə mahal sakinlərinin əksəriyyəti öz ev-eşiklərini tərk edib Azərbaycanm ayrı yerlərinə və digər ölkələrə köçüblər. Mahalın 8 azərbaycanlı kəndində 105 ailə, cəmi 2 xristian kəndində 93 ailə (bunlardan 2 ailə azərbaycanlı idi) yaşayırdı. Azərbaycan kəndlərinin sayına nisbətən sakinlərinin bir o qədər çox olmaması rus işğalçılarının zülmündən ən çox azərbaycanlıların qaçması ilə bağlı olmuşdu. Mahalın mərkəzi 37 azərbaycanlı ailənin yaşadığı Sisyan kəndi idi. Bunu da qeyd etmək lazımdır ki, xristian kəndlərində yaşayan əhalinin heç də hamısı xristian deyildi və burada 2 azərbaycanlı və 3 zülani kürd ailəsi də qeydə alınmışdı. Həm də xristianların bir hissəsi - 12 ailə Pimau kəndinə Bayaziddən köçüb gəlmişdi.
Rus imperyası dövrü
1840 cı ildə Şuşa qəzası nın nahiyəsi (sahəsi) olmuşdur. Sisyan nahiyəsi Cavanşir, Şərur-Dərələyəz və Naxçıvan qəzaları ilə, həmçinin Zəngəzur və Qafan nahiyələri ilə həmsərhəddir. Sisyan nahiyəsində sərt sıldırım qayalı dağlar və sıx meşələr demək olar ki, (İrmis, Bəhrülü, Ərəfsə meşələrini çıxmaq şərtilə) yoxdur. Burada otlaq və əkinə yararlı sahələr üstünlük təşkil edir. Sisyan nahiyəsi də iki dairəyə (1-ci və 2-ci) bölünmüşdü
1867-ci il dekabr tarixli fərmana əsasən, Zəngəzur və Cavanşir sahələri Şuşa qəzasından ayrılıb müstəqil qəzalara çevrildilər.
1867-ci il dekabr tarixli fərmana əsasən, Sisyan nahiyəsi Zəngəzur qəzası nın nahiyəsi olmuşdur. 1930-cu il sentyabrın 9 Sisyan rayonu rayona çevrilmişdir.
Arne Tiselius
Arne Tiselius — isveç kimyaçısı.
Həyatı
İsveç kimyaçısı Arne Vilhelm Kaurin Tiselius 1902-ci ilin avqustun 10-da Stokholmda anadan olmuşdur. 1925-ci ildə Upsal universitetini bitirmişdir. Həmin universitetdə işləmiş, 1938-ci ildən professor vəzifəsində çalışmış, 1951-ci ildən biokimya institutunun direktoru olmuşdur. 1946-1950-ci illərdə təbiət elmləri sahəsində tədqiqatlar sahəsində İsveç dövlət şurasının sədri olmuşdur. O, 1971-ci ilin oktyabrın 29-da vəfat etmişdir.
Elmi fəaliyyəti
Əsas elmi işləri adsorbsiya və elektroforezə həsr olunmuşdur.
1931-1935-ci illərdə frontal adsorbsiyalı xromatoqrafiya üsulunu yaratmışdır. Bu üsulun köməyi ilə aminturşular, peptidlər, karbohidratlardan ibarət qarışığın keyfiyyət və miqdari analizini apara bilmişdir. 1935-ci ildə elektroforez sahəsində apardığı tədqiqatlar nəticəsində biokalloidlərin müxtəlif modifikasiyalı elektroforetik analizini işləyib hazırlamışdır (mikroelektroforez, kağız üzərində elektroforez, immunoelektroforez). Biokimyada bir sıra tətbiqi məsələləri həll etmək üçün elektroforetik üsulu tətbiq etmişdir. Belə məsələlərə normal və pataloji zərdabların tədqiqi və ayrılması, təmiz zülalların və qarışıqlarının, fermentlərin, nukleoproteid-lərin, nuklein turşularının və aminturşuların tədqiqi və ayrılması aiddir. İmmunoelektroforezin köməyi ilə qanın normal zərdabının zülal strukturunun öyrənilməsinin əsasını qoydu və qan zərdabından 3 müxtəlif zülalı ayırdı (indi qan zərdabından 20-dən çox zülal tapılmışdır).
Nobel ilə mükafatlandırılma
Tiselius 1948-ci ildə “elektroforezin və adsorbsiyalı analizin tədqiqinə, xüsusən zərdabın zülallarının kompleks təbiəti ilə əlaqədar olan kəşfə görə” kimya üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.
Dünyadakı uzunömürlülərin siyahısı
thumbnail|110 yaşlı Sylvia Nijwold Dünya uzunömürlüləri — Dünya ölkələri arasında ən uzun ömür sürən qadınlar Honqkonqda yaşayırlar. Bu ölkədə qadınların orta ömrü 87 ildir. Qadınlar arasında orta ömür uzunluğuna görə sonrakı yerləri 86 illə Yaponiya və San Marino tutur. Fransa, İtaliya, İspaniya və İsveçrədə qadınlar orta hesabla 85 il, Avstraliya, Avstriya, İslandiya, İsrail, Cənubi Koreya, Lüksemburq, Malta, Norveç, Portuqaliya, Sinqapur və İsveçdə 84 il, Belçika, Kanada, Almaniya, Yunanıstan, İrlandiya, Hollandiya, Yeni Zelandiya və Sloveniyada 83 il yaşayırlar. Kişilərin orta ömrü qadınlara nisbətən 5–6 il qısadır. İsveçrə və İslandiyada kişilər orta hesabla 81 il ömür sürürlər ki, bu da dünyada ən yüksək göstərici sayılır. Sonrakı yerləri 80 il orta ömürlə Avstraliya, Honqkonq, İsrail, İtaliya, Malta, San Marino, Sinqapur və İsveç tutur. Türkiyədə orta ömür qadınlar arasında 78, kişilər arasında 71 ildir. Ən çox yaşlı insanların olduğu ölkə Yaponiyadadır. Bu ölkədə hər dörd nəfərdən biri 65 və daha yuxarı yaşdadır. Almaniya və İtaliyada yaşı 65 və daha yuxarı olan insanlar əhalinin hər yüz nəfərindən 21-ni təşkil edir. Bolqarıstan, Portuqaliya, İsveç və Yunanıstanda bu göstərici yüzdə 19, Finlandiya, Avstriya, Belçika, Estoniya və İspaniyada isə yüzdə 18-dir. Çində hər yüz nəfərdən 9-nun yaşı 65 və daha yuxarıdır. Hindistanda hər yüz nəfərdən cəmi 5-i 65 il və bundan yuxarı ömür sürür.
Araşdırmalar nəticəsində dünyanın ən uzunömürlü insanının 253 il yaşadığı məlumdur.
İbrahim İbrahimov (20 Yanvar şəhidi)
İbrahim İsmayıl oğlu İbrahimov — kimya elmləri doktoru, professor. 20 Yanvar şəhidi.
Həyatı
İbrahim İsmayıl oğlu İbrahimov 1928-ci il oktyabrın 10-da Naxçıvanda anadan olmuşdur. 1934-cü ildə Naxçıvan şəhər 1 saylı orta məktəbinə daxil olmuş, lakin orta təhsilini tam ala bilməmişdi. II Dünya Müharibəsi illərində Naxçıvan şəhər Voroşilov adına kolxozda işləmişdir. Yalnız müharibədən sonar 1945-47-ci illərdə Naxçıvan fəhlə-gənclər məktəbində orta təhsilini başa vurduqdan sonar, Bakı Dövlət Universitetinin (BDU) kimya fakültəsinə daxil olmuş, 1949-cu ildən ali təhsilini M.V.Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin kimya fakultəsində davam etdirmiş və 1952-ci ildə oranı bitirmişdir.1952-55-ci illərdə keçmiş SSRİ Baş-tikinti komitəsinin Ural texniki təchizat şöbəsində kimyaçı-mühəndis, 1955-56-cı illərdə Naxçıvan ət kombinatında əvvəlcə kimyaçı-mühəndis, sonra isə şərab trestində laboratoriya müdiri vəzifəsində çalışmışdır.
Elmi fəaliyyəti
1956-59-cu illərdə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının (EA) Kimya İnstitutunun aspiranturasında oxumuş və 1959-63-cü illərdə orada kiçik elmi işçi vəzifəsində çalışmışdır. 1963-66-cı illərdə indiki Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasının “Ümumi və qeyri-üzvi kimya” kafedrasında assistent vəzifəsində işləmişdir. 1966-cı ildən Azərbaycan EA Polimer Materialları İnstitutunda böyük elmi işçi və 1974-cü ildən ömrünün axırınadək “Karbonil birləşmələr” laboratoriyasına rəhbərlik etmişdir. 1984-cü ildə “Üzvi kimya” ixtisası üzrə professor adına layiq görülmüşdür.
1962-ci ildə “Üzüm cəcəsindən alınan səthi-aktiv maddələrin gilli sistemlərin kolloid-kimyəvi və quruluş-mexaniki xassələrinə təsirinin tədqiqi” mövzusunda namizədlik, 1983-cü ildə isə SSRİ EA N.Zelenski adına Ümumi Kimya İnstitutunun (Moskva ş.) İxtisaslaşmış Elmi Şurasında “g-Xlor və b, g-dixlorpropenil-ketonların sintezi və xassələri” mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edərək “Üzvi kimya” ixtisası üzrə kimya elmləri doktoru dərəcəsini almışdır.
Professor İ.İ.İbrahimovun əsas elmi istiqaməti polifunksional karbonil birləşmələrin sintezinə, onların əsasında heterotsiklik birləşmələrin alınmasına, kimyəvi xassələrinin və mümkün praktiki tətbiq sahələrinin öyrənilməsinə həsr olunmuşdur. Onun apardığı sistemli elmi-tədqiqat işləri nəticəsində polifunksional karbonil birləşmələrin alınmasına imkan verən Kondakov reaksiyasının yeni variantları işlənib hazırlanmışdır. O, ədəbiyyatda allilxloridin Morkovnikov qaydasının əksi istiqamətdə asilləşməsi haqqındakı yanlış fikrinin əksinə olaraq göstərmişdir ki, bu reaksiya Morkovnikov qaydası üzrə gedir və nəticədə g-xlorpropenilgetonlar alınır. O, bu reaksiyaya sadə və mürəkkəb allil efirlərini, doymamış aldehidləri və propalqil sırası törəmələrini daxil etməklə onun tətbiq hüdudlarını daha da genişləndirmişdir. Onun rəhbərliyi altında sintez edilmiş birləşmələr əsasında antikoaqulyant, antimikrob, hipotenziv, psixotrop və s. fəallığa malik piridin, pirazol, pirazolin, pirimidin, pirropiridin və s. sinif heterotsiklik birləşmələrin neft-kimya xammalı əsasında alınmasının əlverişli üsulları işlənib hazırlanmışdır. O, 200-dən çox elmi əsərin, o cümlədən 48 müəlliflik şəhadətnaməsinin müəllifidir. Onun rəhbərliyi ilə 10 elmlər namizədi yetişmişdir.
Professor İ.İ.İbrahimov dəfələrlə beynəlxalq və ümumittifaq miqyasında keçirilən konqres və simpoziumlarında, o cümlədən Tehranda heterotsiklik birləşmələrə dair Beynəlxalq konfransda, Polşada keçirilən üzvi sintezə dair konfransa, “Ümumi və tətbiqi kimyaya” dair XI Mendeleyev qurultayında (Moskva, 1974), ümumittifaq konfransında (Bakı, 1976), Riqa və Rostovda keçirilən “Heterotsiklik birləşmələr kimyası”na dair II və III Ümumittifaq konfransında (Moskva, 1986) məruzələrlə çıxış etmişdir.
Professor İ.İ.İbrahimov yaradıcılığının ən kamillik dövründə, Sovet imperiyasının mənfur siyasətinin nəticəsində Bakı şəhərində 1990-cı il 20 yanvar və sonrakı günlərdə (24 yanvar) törədilən vəhşiliklərin qurbanlarından biri olmuşdur.
Xatirəsi
19 yanvar 2016-cı ildə haqqında İTV-də "Yadigarlar" verilişi efirə getmişdir.
Daldaban Mustafa Paşa
Daldaban Mustafa Paşa (ö. 28 yanvar 1703) — II Mustafa dönəmində 4 ay 20 gün Osmanlı imperiyasının sədrəzəmi olmuş dövlət adamıdır. Qiyafəsini dəyişərək şəhərdə piyada gəzməsi və sürətli yeriməsi səbəbilə "Daldaban" olaraq anılır.
Həyatı
1650-ci illərdə Monastır şəhərində dünyaya gəlmişdir. Gənclik illərində sədrəzəm Qara İbrahim Paşanın xidmətinə girmişdir. Daha sonra sırayla qapıçılar kəndxudası, baş qapıçı və miraxur olaraq sarayda xidmət etmişdir. 1691-ci ildə yeniçəri ağalığına, ertəsi il isə Baba dağı mühafizliyinə gətirilsə də, bu illərdə adı bəzi hadisələrə qarışdı. II Mustafanın 1696-cı ildə çıxdığı ikinci Avstriya səfərinə Anadolu bəylərbəyi olaraq qatıldı və bu səfərdə önəmli fəaliyyətləri oldu. Həmin il Diyarbəkir bəylərbəyi oldu. Ancaq yerli əhalinin paşadan şikayət etməsi nəticəsində, Sofiyada haqqında açılan məhkəmədə təqsirkar görüldü və ölümə məhkum edildi. Dövrün şeyxülislamı Seyid Feyzullah Əfəndinin məsələyə müdaxiləsi ilə edamdan xilas oldu və Bosniya sərhəddindəki Poçitel qalasına sürgün edildi. Daha sonra boşnaqların istəyilə bağışlandı və Bosniya sancaqbəyliyinə gətirildi (1697). Bu vəzifəsi dövründə hərbi uğurlarını artırdı.
1699-cu ilin əvvəllərində Raqqa bəylərbəyi təyin edildi və bölgədəki iğtişaşlara son qoymaqla vəzifələndirildi. Bu vəzifəsində də adı bəzi məsələlərə qarışdı və ertəsi il Bağdad bəylərbəyliyinə gətirildi. Osmanlı ordusunun Rusiya, Venesiya və Avstriya ilə illərdir davam edən müharibələri səbəbilə, Bağdad və Dəməşq bölgəsi yerli qəbilələrin başlatdığı üsyanlarla çalxalanırdı. Bəsrə isə bir neçə ildir Səfəvilərin əlinə keçmişdi. Bu səbəblə Bəsrə qalasının azad edilməsi üzrə sərdar təyin edildi və bölgəyə göndərildi. 1701-ci ildə Bəsrəni azad etdi və Fərat çayı sahillərində idarəni ələ aldı.
Crataegus succulenta
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yüngül tipli təyyarə
Yüngül təyyarə, maksimum uçuş çəkisi 12.500 funt (5.670 kq) və ya daha az olan bir təyyarədir. Sabit və ya fırlanan qanadları olan yüngül təyyarələr dünyada həm mülki, həm də hərbi məqsədlər üçün geniş istifadə olunur. thumb|Dünyada ən çox istehsal edilmiş yüngül təyyarə olan [[Cessna 172.]] Hobbi uçuşlara əlavə olaraq, yüngül təyyarələr və vertolyotlar sərnişin daşınması, valyuta atma, elektrik kabellərinə nəzarət və pestisidlərin çilənməsi kimi bir çox fərqli işlərdə istifadə olunurlar.
Bulbophyllum major
(Bulbophyllum major) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Susilo Bambanq Yudhoyono
Susilo Bambanq Yudhoyono — İndoneziyalı siyasətçi və bu ölkənin 6-cı prezidenti.
Mehri SES
Mehri SES (bəzən Аraz SES) — tikintisi davam etdirilən SES. Stansiya Araz çayının üzərində yerləşir. Mehri şəhəri yaxınlığında Ermənistan (Qərbi Azərbaycan) və İran arasındakı sərhəddə yerləşir. SES tikintisinə 8 noyabr 2012-ci ildə başlanmışdır. Layihənin tikintisinin başa çatdırılması 2017-ci ilə təsadüf edəcəkdir. Stansiyanın güçü günlük olaraq 793 kVts enerjiyə hesablanmışdır. Mehri stansiyasının ümumi güçü 130 МVt
Layihənin tarixi
SES tikintisi ilə əlaqədar iki ölkə arasında 2007 və 2008-ci illərdə dövlətlər arası müqavilələr imzalanmışdır. 14 aprel 2009-ci ildə Ermənistan prezidenti Serj Sarkisyan Mehri SES tikintisi ilə əlaqədar İrana səfər edir. Burada SES maliyyələşdirilməsi ilə əlaqədar memarandum imzalanır. Ermənistan tikinti ilə əlaqdar bütün maliyyəni İranın öhtəsinə buraxır. İran isə bunun əvəzində 15 il müddətində əldə edilən enerjinin hamısına sahib olur. 15 il bitdikdən sonra isə SES Ermənistanın nəzarətinə keçməlidir
8 noyabr 2012 ildə gələcək Mehri SES-nın təməlqoyma mərasimi keçirilmişdir. Təməlqoyma mərasimində Ermənistan prezidenti Serj Sarkisyan və İranın Energetika Naziri iştirak etmişdir. İran-erməni hökumətlər arası komisiyanın səhbəri Məcid Namcu olmuşdur.
2015-ci ilin dekabrında İran tərəfi Su Elektrik Stansiyanın güçünün 100 MVt güçə qədər endirməyi təklif edir.
Silent Hill (video oyun)
Silent Hill — yaponiyanın "Team Silent" oyun yaradıcı komandası tərəfindən hazırlanan və "Konami" şirkəti tərəfindən 1999-cu ildə yayımlanan videooyun.
Mövzu
Harry Mason və qızı Silent Hill'de doğru kiçik bir gezideydiler. Gecə idi və yollarda kimsəciklər yox idi. Avtomobilin önünə bir siluet atlamasıyla birlikdə Harry qəza etdi. Oyandığında avtomobilinin içində Silent Hill'deydi. Amma avtomobilin içində qızı yox idi.
Gədəbəy
Gədəbəy Şahdağ silsiləsinin şimal ətəyində, 1460 metr yüksəklikdə, Mis çayının sahilində yerləşir. Yaxınlığındakı Mağara dağının ətəyindən XIX əsrdən mis filizi çıxarılır. Bu səbəbdən də şəhərin müasir gerbində "Cu", yəni "cuprum", mis elementinin latın dilindəki işarəsi yazılıb. Gədəbəy müharibələrdə Qarabağ üçün 5000 ümumi Vətən ücün isə 28000 Şəhid vermişdir.
İlk dəfə 13-cü əsrə aid mənbədə, qədim erməni dilində Qetabak qalası şəklində qeydə alınmışdır. Həmin qalanın xarabalıqları indiki Gədəbəy yaxınlığındadır. Hazırkı yaşayış məntəqəsi 1863-cü ildə Qazaxdan çıxmış ailələr tərəfindən salınmışdır. Ən uca dağı 3000 metrdən hündür Qoca dağdır.
Təsərrüfatı: kartof, kələm,
Qonşuları: Tovuz, Daşkəsən, Çəmbərək 'Ermənistan' Şəmkir, Qovlar.
Qədim abidələri: Qız Qalası, Koroğlu Qalası, Siemens körpüləri, Qanlı körpü
Tarixi
1989-cu il əhalinin siyahıya alınmasının nəticələrinə görə Gədəbəy şəhərində 5049 nəfər əhali yaşayırdı. 1935-ci ildən 1990-cı ilə qədər şəhər tipli qəsəbə olan Gədəbəyə həmin ildə şəhər statusu verilmişdi.
XIX əsrin ortalarinda Gədəbəy rayonu ərazisində mis filizi yataqları kəşf edilmiş və 1855–1856-cı illərdə yerli sahibkarlar tərəfindən misəritmə zavodu tikilmişdir. Daha sonra həmin zavod Almaniyanin "Simens" şirkəti tərəfindən alınaraq, 1865-ci ildə yenidən qurulmuşdur. "Simens" şirkəti tərəfindən 1883-cü ildə Qalakənd misəritmə zavodu tikilmiş, 1879-cu ildə Zaqafqaziyada ilk dəfə uzunluğu 28 km olan Gədəbəy-Qalakənd arasında dəmir yolu çəkilmişdir. Bu dəmir yolunda 4 lokomotiv, 33 vaqon hərəkət etmişdir. Bu gün də həmin yol ilə bağlı salınmiş körpülər tarixi abidə kimi qalmaqdadır. 1883-cü ildə Qalakənd kəndində Çar Rusiyasi ərazisində ilk su elektrik stansiyası tikilmiş, Qalakənd misəritmə zavodunda elektroliz üsulu ilə mis əridilmişdir. Bu zaman Avtopanın mərkəzi şəhəri London, Paris, Sankt Peterburq şəhərlərində kerosin lampalarından istifadə olunduğu halda, Gədəbəydə elektrik işığından istifadə edilirdi. Həmin dövrdə alman alimləri tərəfindən Gədəbəy rayonu ərazisində arxeoloji qazıntı işləri aparılmışdır. Arxeoloji qazıntının nəticələri Almaniyanin "Folker Şpis" elmi nəşriyyatı tərəfindən "Qalakənd" adlı elmi əsər şəklində Berlində çap edilmişdir. Əsər Berlin Dövlət muzeyində saxlanılır.
Qarabağ müharibəsi dövründə Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən 1992-ci ilin avqustun 8-də rayonun iki kəndi Motudərə və Qasımağalı kəndləri, o cümlədən 78 yaşayış evi, 1 məktəb və 2 tibb məntəqəsi yandırılmışdır. Hazırda həmin kəndlərdə məktəb və tibb məntəqəsi, 17 yaşayış evi bərpa olunmuş, digər yaşayış evlərinin bərpası davam etdirilir. 2010-cu il sentyabrın 11-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgərləri tərəfindən Gədəbəy rayonunun Zamanlı kəndi ərazisində təxribat törətməyə çalışan Ermənistan xüsusi xidmət orqanlarının əməkdaşı Manvel Sarıbekyan tutulmuşdur. Daha sonrakı araşdırmalar nəticəsindən məlum olmuşdur ki, Manvel Sarıbekyan Azərbaycan tərəfinə kənd məktəbini partlatmaq üçün keçib.
Toponimikası
Bir ehtimala əsasən, "Gədəbəy" adı vaxtilə buralarda yaşayan Gədəbəy adlı şəxsin adından gəlir. Belə ki, orta əsrlərdə bu torpaqların bir hissəsi Atabəy, Şəkərbəy, və Gədəbəy adlı ata və oğulların arasında bölüşdürülüb; Gədəbəy də Atabəyin oğlu olub. Ərazidə indi də Atabəy və Şəkərbəy ilə bağlı kəndlər var (məsələn, rayonun Şəkərbəy kəndi).
Başqa bir ehtimala görə isə, toponim qədim türk dillərindəki "ket", "gedik" (təpə) və "bək" (keşikçi, gözətçi) sözlərindən düzəlib, "müşahidə məntəqəsi", "keşikçi məntəqəsi" mənasındadır.
Coğrafiyası və iqlimi
Gədəbəy şəhəri Kiçik Qafqazın orta və yüksək dağlıq zonasında yerləşir. Burada iyul ayında havanın temperaturu +10 C-dən +20 C-dək, yanvar ayında isə −2 C-dən −10 C-dək dəyişir.
Qəzli (Sabirabad)
Qəzli — Azərbaycan Respublikasının Sabirabad rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
İnfrastruktur
2015-ci ilin iyun ayının 24-də kəndə təbii qazın verilişi bərpa edilmişdir.
Flip-flop (elektronika)
thumbnail|Hərəkət edə bilən interaktiv SR flip-flop (R1, R2 = 1 kΩ R3, R4 = 10 kΩ). Flip-flop — elektronikada iki dayanıqlı vəziyyətə malik dövrədir. O, müəyyən informasiyanı saxlamaq üçün istifadə edilə bilər. Flip-flop bistable (hər bir vəziyyətdə dayanıqlı olan dövrə) multivibratordur. Flip-flop triqqerdir.
Nestorianlıq
Nestorianlıq (Nəsturilik) - Tanrı təbiətinin İsaya onun doğulmasından sonra daxil olduğunu iddia edən və buna görə əsas kilsələr tərəfindən heretik sayılan xristian təriqəti və cərəyanı.
Nestoriusun fəaliyyəti
428-ci ildə imperator II Feodosius (Theodosius) Konstantinopol arxiyepiskopu vəzifəsinə Nestoriusu dəvət etmişdir. O isə, bu vəzifəni tutan kimi, müxtəlif "hereslərə" qarşı mübarizəyə başlamışdır. Onun birinci rəqibləri, İsada insan ruhunun deyil, əvəzində İlahi Loqosun olduğunu iddia edən Laodikiyalı Apolinariosun ardıcılları olmuşdurlar. Bu fikirləri rədd edən Nestorius, Loqosun İsaya sonra daxil olmasını və onda insani təbiətin İlahi təbiətlə qarışmamasını iddia edirdi. Ancaq bu fikir etirazlarla qarşılanmışdı. Məsələ bundadır ki, o dövrdə Həzrət Məryəmə sitayiş etmə çox geniş yayılmışdı. Onu Tanrı anası adlandırırdılar. Nestoriusun isə fikirlərindən belə çıxırdı ki, Məryəm Tanrını deyil, adi insanı doğmuşdur. Tanrı isə sonra öz Sözünü ona daxil etdi. Buna etiraz edərək, Iskəndəriyyə yepiskopu Kiril Nestoriusa onun təlimini rədd edən məktub yazmışdır. Edited and translated by P.E.Pusey, Oxford, 1872.
Daha sonra, 430-cü ildə, Nestorius imperiyanın qərbində təqiblərə məruz qalmış peliqiançıları qəbul etmiş, Konstantinopolda yerləşmişdir. Bu xəbəri alan Kiril, bu dəfə Roma papasına şikayət məktubu yazmışdır. Bundan sonra papa həmin ildə Romada Kilsə Məclisi yığıb, Nestoriusu pisləmişdi.
Bununla kifayətlənməyən Kiril, Nestoriusa daha bir məktub ünvanlamışdı. Bu məktubda o, Nestoriusun təliminini rədd edib, onu lənətlənmişdi (Kilsədən xaric elan etmişdi).
Efes kilsə məclisi
Bu mübahisələrə son qoymaq məqsədi ilə imperator II Feodosius daha bir Ekumenik Kilsə Məclisinin yığılması üçün sərəncam vermişdir. Bu Məclis 431-ci ildə Efes şəhərində yığılmışdı. Burada Kiril Nestoriusa qarşı çıxış edib, onun tutduğu vəzifəsindən azad olunduğunu elan etmişdi. Lakin orada Nestoriusa dəstək verən antioxiyalı ilahiyyatçılar yox idi. Onların nümayəndələri bir qədər gecikərək, öz Məclislərini keçirib, Kiril və onu dəstəkləyən Efes yepispiskopu Memnonu pislədilər, və onları tutduğu vəzifələrindən azad olunduğunu elan etdilər. Getdikcə vəziyyət gərginləşirdi və keşişlər arasında qarşıdurmalar və zorakılıqlar başlandı. Vəziyyəti ələ almaq üçün, məclisdə iştirak edən imperatorun əmri ilə şəhərə, təcili surətdə, qoşun daxil edilmişdi.
Bu hadisələr zamanı Nestorius həps edilib Liviyaya sürgünə göndərilmişdir. Bundan sonra Efes Kilsə Məclisi öz işini davam etdi. Orada Kirilin mövqeyi dəstəkləndi və İsada həm İlahi, həm də insani mahiyyətin birləşməsi, onların vəhdət təşkil etməsi ideyası bəyənildi.
Bütün problemləri həll etmək və sakitliyə nail olmaq üçün, imperator Kirili və Memnonu da həps etmişdir, ancaq müəyyən vaxt keçdikdən sonra, onlar azad olundular.
Bütün səylərə baxmayaraq, ixtilaf həll edilməmiş qalırdı. Buna görə Kiril antioxiyalı ilahiyyatçılarla məktublaşmışdır və onları İsanın mahiyyəti haqqında ortaq və barışdırıcı fikrə dəvət etmişdi. Nəticədə antioxiyalılar barışdırıcı mövqe tutdular. Hər iki tərəf mövqelərini yumşaldaraq ortaq fikrə gəlmişdilər. Tərəflər belə qərara gəldilər ki, İsada İlahi və insani təbiət əvvəlcədən vardır, onlar vəhdət təşkil edir və Məryəm Tanrı anasıdır. Beləliklə antioxiyalıların bir hissəsi Efes Kilsə Məclisinin qərarı ilə razılaşdılar. Bu barədə 433-cü ildə Antioxiya sazişi (uniyası) imzalanmışdı.
Nestorianlığın təqib olunması
Ancaq Nestoriusun kifayət qədər çox tərəfdarları var idi. Onlar Efes kilsəsinin qərarlarını rədd etdilər. Buna görə Bizans imperiyasında onlara qarşı şiddətli təqiblər başlandı və onların çoxu İrana mühacirət edərək orada öz kilsələrini yaratmışdılar. Gələcəkdə onlar Asiyanın bir çox bölgələrində missioner fəaliyyəti ilə məşğul olmuşdular və kifayət qədər nüfuza malik idilər. Bu günə qədər onların kiçik saylı icmaları mövcuddur. Özəlliklə də Assuriya kilsəsi nestorian kilsəsi sayılmaqdadır.
Verxoyansk ulusu
Verxoyansk ulusu — Rusiya Federasiyası, Saxa Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon. İnzibati mərkəzi şəhər tipli Bataqay qəsəbəsidir.
Coğrafiyası
Rayonun sahəsi 134.4 min km² -dir. Saxanın şimalında yerləşir. Şərqdə Muom ulusu, cənub-şərqdə Tompon, cənub-qərbdən Kobyay ulusu, qərbdə Even-Bıtantay, şimal-qərbdə Bulun, şimal-şərqdə Ust-Yana ulusları şimal-şərqdə həmsərhəddir.
Cənub və mərkəzi hissədən Yana yaylası, şimal-qərbdən Kular silsiləsi, şərqdən Çerski silsiləsi ilə əhatələnir. Ulusun ərazisi Yana çayı və onun qolları, Adışa (əsas olanlardan biri) və Tuostaax tərəfindən suvarılır.
Yananın orta axarındariya, 68 ° ş.e-də Bunqe-Tollya 1885 st paleolit düşərgəsi 47 min illik yaşa malikdir.
Təbii şərait
İqlimi subarktik, kəskin kontinentaldır. Yanvar ayının orta temperaturu −38 °C ... −48 °C, iyul +15 °C ... + 17 °C arasında dəyişir. Yağıntının miqdarı illik olaraq 150 mm-dən 300 mm-ə qdər ola bilir.
Antarktida xaricindəki havanın ən aşağı temperaturu (−67.8 °C) 1892-ci ilin fevral ayında ulus ərazisində, Verxoyansk şəhərində qeydə alınıb. Verxoyansk Şimal yarımkürəsindəki soyuq qütbü adlanır.
Tarixi
1954-cü ildə rayon mərkəzi Verxoyanskdan Bataqaya köçürülmüşdür.
Əhalisi
Əhalinin əsas hissəsi saxalılar təşkil edir. Üstəlik burada ruslar, evenlər və digər millətlərin nümayənələri yaşayır.
2002-ci il siyahıyaalmasına görə ulusun etnik tərkibi: saxalar - 9599 nəfər (70,24%), ruslar - 2756 nəfər (20,17%), ukraynalılar - 403 nəfər (2.95%), evenlər - 376 nəfər (2.75%) və digər millətlər - 532 nəfər ( 3.89%). Şəhər şəraitində (Verxoyansk şəhəri, Bataqay və Ese-Xaya şəhəri) ulus əhalisinin 43,67% -i yaşayır.
Yerli özünü idarəetmə
Verxoyansk ulusu ərazisinə 3 şəhər və 14 kənd inzibati vahidliyinə ümumilikdə 29 yaşayış məntəqəsi daxildir.
Sənaye
Ərazidə qalay, stibium, qızıl, gümüş, volfram, mis və digər faydalı qazıntılar vardır. Sovet dövründə burada Bataqay və Ese-Xaya kəndləri yaxınlığında (Kester yatağı da daxil olmaqla) qalay, Lazo kəndindəki qızıl çıxarılırdı. 1990-cı illərdə, ulusda mədən tam eniş vəziyyətinə düşür. 2001-ci ildə Lazo kəndi bağlanır, 2003-cü ildə Ese-Xaya kəndinin bağlanması planlaşdırılsa da, bağlanmaq qərarı verilmir.
Kənd təsərrüfatı
İndi rayonun statusu aqrardır. Ulusun kənd təsərrüfatının əsasını ətlik və südlük maldarlıq, atçılıqı şimal maralı və xəz dəri ticarəti təşkil edir.
Crataegus tanacetifolia
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Konus
thumb|right|130 px|Konus Konus — həndəsi elementdir. Konus düzbucaqlı üçbucağın katetlərindən birinin ətrafında 360°Fırlanması ilə alınan fəza fiqurudur. Konusun tili yoxdur, təpəsi və üzü 1 ədəddir.
Kəsik Konus. Konusu kəsən və oturacağına paralel olan müstəvi ilə konusun oturacağı arasında qalan hissə kəsik konus adlanır.
Burada
Sintetik yağlar
Sintetik sürtkü yağları -porşenli və qazturbinli mühərriklərdə  кompressor və soyuducu  maşınlarda, dişli ötürücü reduktorlarda (ilk növbədə  vintli), dəqiq cihazlarda , hidravlik sistemlərdə və başqa mexanizmlərdə, həmçinin də istilik daşıyıcısı kimi və elektroizolyasiya, konservasiya sürtkü yağlarının alınmasında və yüksək keyfiyyətli texnoloji, plastik qatı yağların alınmasında baza əsası kimi tətbiq olunan  üzvi (o cümlədən element-üzvi) birləşmələrdir.
Sintetik yağların tarixi
Sintetik yağların istehsalının inkişaf tarixi bir amerikan tədqiqatçısının sözünə görə, sərt rus qışında Stalinqrad döyüşlərində meydanda alman texnikasının hərəkətinin donduğu( iflic etdiyi) vaxta təsadüf edir. Döyüş texnikasının soyuqda hərəkət edə bilməməsi almanları təcili olaraq  aşağı temperaturlarda donan  sürtkü yağları işləıyib hazırlamağa təhrik etdi. Bunun üçün Almaniyanın Düsseldorf şəhərində sintetik sürtkü yağı istehsal edən zavod tikilmişdi. Almanlar sintetik yağ almaq qərarına bir neçə min kimyəvi birləşmələr sintez edərək sınaqdan keçirdikdən sonra gəlmişdilər. Seçim isə  dikarbon turşularının  efirləri(Diizooktilsebasinat)olmuşdur. Buna baxmayaraq, yeni sintetik yağları aviasiyada  tətbiq etmək almanlara nəsib olmamışdı. Düsseldorf şəhəri amerikalılar tərəfindən işğal edilmiş, zavod isə Amerikaya köçürülmüşdü. Sovetlər ölkəsində sintetik yağlar və bu yağlara aid məsələlərlə  əsasən,  aviasiya sənayesi,  istehsalla isə Neft Kimya sənayesi nazirliyi   məşğul idi. Keçən əsrin 60-cı illərinə yaxın təcrübi-sənaye miqyasında  pentaeritrit  efiri bazası əsasında sintetik yağ  buraxılmışdı. Həmin vaxtlarda sintetik yağlar kimi, sebasin turşusunun efirləri ilə yanaşı trimetanolpropan, neopentilqlikol və bir sıra başqa mürəkkəb efirlər əsasında alınan yağlar da dünyada tanınmışdı və  sürtkü yağlarına aid tələblər getdikcə  artmağa başlamışdı. Başqa sözlə,sintetik yağlar özüllü  maye olub fərqli üsullarla  sintez yolu ilə müxtəlif monomerlərdən  alınan  oliqomer və ya polimerlərdir.
Sintetik yağların xassələri
Sintetik yağların xassələri,   onların siniflərə bölünməsində əsas götürülən  kimyəvi  quruluşundan asılıdır: Bəzi sintetik 	yağların ayrı-ayrı xassələri  onların  aviasiya yağı  kimi tətbiqinə imkan vermir: Sənaye miqyasında desenin oliqomer  və ya qisa zəncirli polimerini sintez etməklə alınırlar.Yüksək özlülük   indeksi  poli-alfa-olefin yağlarını geniş temperatur diapazonunda  istifadə etməyə imkan verir. Tərkibində	metalların və kükürdlü birləşmələr kimi qarışıqların  olmaması	 yağın  korroziyaya qarşı yüksək  xassələrini təmin edir. Mineral yağlarla yaxşı qarışdığı üçün poli-alfa-olefinlər sintetik komponent kimi yarımsintetik yağların istehsalında  tətbiq edilir. Başqa sintetik yağlarla müqayisədə çox da baha olmayan poli-alfa-olefin yağları  sintetik yağlar aləmində daha geniş istifadə olunur. Son vaxtlar daha ucuz hidrokrekinq yağları baza yağları bazarında poli-alfa-olefinlər  yağlarını çox sıxışdırsa da, sonuncuların hələ də bir çox üstünlükləri vardır: Poli-alfa-olefin yağlarının çatışmayan cəhətlərinə aşağıdakıları aid etmək olar: Hər iki çatışmazlıq az miqdar mürəkkəb efir əlavə etməklə  aradan qaldırılır.
Diefir yağları
Diefir yağları ikiəsaslı turşuların biratomlu spirtlərlə (məs.,sebasin turşusunun izooktil efiri) və ya  birəsaslı turşuların  çoxatomlu spirtlərlə qarşılıqlı təsirindən  alırlar. Diefirlər poli-alfa-olefinlər yağlarına nisbətən daha müxtəlif quruluşa malikdir. Onlar mineral yağlarla yaxşı qarışırlar. Mineral yağlarla müqayisədə diefir yağları  daha yüksək  özlülük indeksinə və termostabilliyə ,daha aşağı donma temperaturuna malik olub,az uçucu və alışqandır(yanandır). Diefir yağlarının yüksək həlletmə qabiliyyəti  sayəsində qatran və şlamları həll edərək  mühərriyin hissələrinin təmizliyini təmin edir. Praktikada diefir yağları başqa yağların istifadəsi zamanı mühərrikdə əmələ gələn yığıntıları( çöküntüləri)   təmizləyə bilir. Diefir sintetik yağların çatışmayan cəhəti təbii və sintetik  rezin məmulatlarına qarşı dağıdıcı xassəyə malik olmasıdır. Bu zaman salniklər(kipgəclər),rezin aralıq qatları (prokladka) və s. şişir və yumşalır. Bu səbəbdən kimyəvi inert kipləşdiricilərdən  istifadə etmək lazım gəlir.
Poliefir yağları
Sintetik aviasiya yağlarının istehsalı üçün  əsas  kimi pentaeritrit efiri geniş tətbiq edilir(ПЭТ).Pentaeritriti  Ca(OH)2 iştirakı ilə  formaldehidin asetaldehidlə  qarşılıqlı təsirindən  alırlar. C(CH2OH)4. Pentaeritrit spirtinin  C5 – C9 sintetik yağ turşuları ilə efirləşmə reaksiyası nəticəsində  yaxşı yüksəktemperatur xassələrə malik  Pentaeritrit  efiri alınır. Pentaeritrit efiri əsasında  sürtkü yağı  öz fiziki-kimyəvi xassələrini    müvəffəqiyyətlə  2500C-yə qədər  dəyişmir.
Silisium –üzvi birləşmələr
Son 10 illikdə aviatexnikada xüsusi maye və sürtkü yağı kimi üzvi birləşmələrin  mühüm sinfindən olan  polimer silisium – üzvi  birləşmələri  geniş  tətbiq sahəsi tapmışdır. Molekul zənciri carbon atomlarından əmələ gələn  və karbohidrogenlərdən ibarət təbii neft yağlarından fərqli olaraq, polisiloksanlar   molekul zənciri  siloksan qrupu  adlanan  və bir-birini əvəz edən  silisium və oksigendən ibarətdir. Silisium atomuna yan zəncirdən müxtəlif quruluşlu karbohidrogen və başqa üzvi radikallar birləşir. Molekul zəncirinin uzunlügu, quruluşu və yan zəncirindən asılı olaraq   polisiloksanlar müxtəlif  fiziki-kimyəvi  xassələr daşıyır. Silisium –üzvi birləşmələrin fərqləndirici xassəsi,onların  oksidləşməyə, yüksək temperatura,rütubətə  davamlı  və  yaxşı özlülük-temperatur xüsusiyyətinin  olmasıdır. Silisium –üzvi birləşmələrin yüksək termiki davamlığı  onların  3500C-də uzun müddətli istismar şəraitində tətbiqinə imkan verir. Yüksək temperaturlarda işləyə bilən güclü reaktiv mühərrikləri üçün sintetik sürtkü yağlarının alınmasında baza əsası ola bilər. Sürtkü yağı və mayelər kimi   metil- və etil radikalları ilə olan silisium –üzvi  polimerlərn  praktiki əhəmiyyəti  vardır.
Fenilpolisiloksan birləşmələri
Fenilpolisiloksan birləşmələri də mövcuddur. Polisiloksanlar rəngsiz,şəffaf  müxtəlif özlülüyü olan yağlı mayelərdir. Onlar karbohidrogenlərdə yaxşı həll olur, spirtlərdə, suda və digər polyar həlledicilərdə həll olmurlar.
Eupatorium ostenii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Crataegus tracyi
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qəfərli
Qəfərli — Azərbaycan Respublikasının Sabirabad rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ saylı Qərarı ilə Sabirabad rayonunun Qaralar kənd inzibati-ərazi vahidi tərkibindəki yaşayış məntəqəsi Qəfərli kəndi adlandırılmış və rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatına daxil edilmişdir.
Uilbur Smit
Uilbur Eddison Smit — Şimali Rhodesia (indiki Zambiya) doğumlu yazıçı.
Nəmrud
Nəmrud  —Tövratda və Quranda xatırlanan şah, ovçu.
İbrahim peyğəmbər və Nəmrud
(Bəqərə surəsi 158-ci ayə və sonrakı ayələr)
Nəmrudun adı İbrahim peyğəmbərlə bərabər çəkilir.
Millətinə bütlərin heç bir fayda verə bilməyəcəyini, dəfələrcə deyən və ancaq Uca Allahın üstün vəsflərə sahib olduğunu bildirən İbrahim (ə.s.) millətinin özünə inanmadığını gördükdə dərhal Nəmrudun yanına getdi. Qurani-Kərimdə adı keçməyən və o dövrdə millətin idarəçisi olan Nəmrud, sahib olduğu sərvət və səltənəti ilə özünü tanrı hesab edirdi.
İbrahim (ə.s.) Nəmruda Allah inancı haqqında bəhs etdi. Ancaq o, rədd etdi və İbrahim (ə.s.) ilə Rəbbi haqqında mübahisə etdi. İbrahim (ə.s.) Allah təalanın həm dirildən həm də öldürən olduğunu dedikdə, Nəmrud da bunu edə biləcəyini dedi. Nəmrud bunu isbat etmək üçün həbsdə olan iki adamı gətizdirir, onlardan birini öldürür, birini isə azad edir. Beləcə öldürməyə və diriltməyə qadir olduğunu göstərir. Bu dəfə İbrahim (ə.s.): "Allah Günəşi şərqdən doğdurur, bacarırsansa, sən onu qərbdən doğdur!" – dedikdə, o kafir (Nəmrud) donub qalmışdı". (əl-Bəqərə surəsi, 2/285)
İbrahim peyğəmbərin möcüzəsi kafir Nəmrud şahın qəzəbini daha da coşdurdu. İbrahim peyğəmbəri yanına çağırıb dedi: Hamı mənə ümüd bəsləyib hamı məndən qorxur bütün bunlara baxmıyaraq mənim allahlığıma şübhəmi edirsən? İbadətinə çağırdığın Allah kimdir? İbrahim peyğəmbər isə cavabında dedi: Allah günəşi yaratmış və onun iradəsi ilə hər gün onu şərq tərəfdən çıxarar. Əgər qüdrətin varsa bu qanunu dəyiş. Nəmrud bu cavabın qarşısında çıxılmaz qaldı. Sonralardan öz ölkəsindən çıxıb Hürran (Əfur yarmadasında böyük şəhərlərdən biri idi. İraq və Suriya arasında yerləşırmış) şəhərinə getdi.
Dodekaedr
left|220px
Dodekaedr düzgün çoxüzlü. Üzlərin sayı-12 Forması-beşbucaqlı Tillərin sayı-30 Təpə nöqtələrin sayı-20 bir nöqtədən çıxan tillərin sayı-3
Altay Mir-Bağırov
Altay Mir-Bağırov — Azərbaycan memarı.
Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonu
Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonu — Azərbaycan Respublikasının zəngin bölgələrindən sayılan Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonu Balakən, Qax, Qəbələ, Oğuz, Zaqatala, Şəki inzibati rayonlarının ərazisini əhatə etməklə Azərbaycanın şimal-qərbində — Böyük Qafqaz dağlarının cənub yamacında yerləşir.
Altay Mir-Bağırov
Həyatı
Altay Seyid Hüseyn oğlu Mir-Bağırov 4 oktyabr 1934-cü ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1941–1949 illərdə Bakı şəhəri Nizami rayonunun 201 saylı orta məktəbini əla qiymətlərlə bitirib, 1947–1949-cu illərdə Pionerlər sarayında təsviri sənət dərnəyində məşğul olmuşdur. O, 1949–1953-cü Bakı Neft texnikumunda Neft quyularının qazınması texniki ixtisas üzrə tam təhsil almışdır. Altay Mir-Bağırov 1953–1955-ci illərdə Stalinqrad (Volqoqrad) şəhərində Sovet Ordusu sıralarında xidmət göstərmiş və leytenant rütbəsi almışdır.
Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonu
Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonunun ən inkişaf etmiş və önəmli şəhəri Şəkidir. İqtisadi rayonun ərazisinin ümumi sahəsi 8,96 min  km² olmaqla ölkə ərazisinin 10,3 %-ni təşkil edir. Bölgənin relyefi yüksək dağlıq və dağətəyi hissələrə bölünür. İqtisadi rayon məhdud torpaq ehtiyatına malikdir. Ərazinin yüksəklik fərqinin böyük olması təbii şəraitin müxtəlifliyinə səbəb olmuşdur. Zona mülayim iqlim şəraitinə malikdir. İqtisadi rayonun əhalisinin ümumi sayı 531,9 min nəfər olmaqla ölkə əhalisinin 6,5 %-ni təşkil edir. Əhali əsasən dağətəyi hissədə yaşayır.
Ən çox satılan kitabların siyahısı
Bu siyahıda bu günə kimi ən çox tirajlarla satılan kitablar yer almışdır.
Altay Mir-Bağırov
Həyatı
Altay Mir-Bağırov 1956–1962-ci illərdə Azərbaycan Politexnik İnstitutunun (indiki Azərbaycan Texniki Universiteti) Memarlıq fakültəsində oxumuş, "Çoxmərtəbəli ramplı qaraj" mövzususunda diplom işinini müvvəffəqiyyətlə müdafiə etmişdir. 1962–1963-cü illərdə Təyinat üzrə Novokuznetsk şəhərində "Sibir Promproekt" layihə institutunda memar vəzifəsində işləmişdir. O, 1963–1965-ci illərdə "Azərenerji" idarəsində tikinti sahəsində çalışmışdır. 1966-cı ildə SSRİ "Memarlar ittifaqınin" üzvü olmuşdur.
Altay Mir-Bağırov 1965-ci ildə Mir-Bağirova Validə Baladadaş qızı ilə ailə qurmuşdur.
1965–2002-ci illərdə Moskva "Kurortlayihə" institutunun Azərbaycan şöbəsində memar, layihələrin baş memarı, memarlıq və tikinti emalatxanasının rəisi vəzifələrini icra etmişdir. 2002-ci ildən 2009-cu ilə qədər "Azərinşaatlayihə" institutunda memarlıq şöbəsində rəis vəzifəsində işləmişdir.
21 noyabr 2011-ci ildə Bakı şəhərində dünyasını dəyişmişdir.
Yaratdığı layihələr haqqında məqalələr
Rus dilində:
İngilis dilində:
İrsi Azərbaycan Respublikası Dövlət Elm və Texnika sənədləri Arxivində
Azərbaycan Respublikası Dövlət Elm və Texnika sənədləri Arxivində Azərbaycan memarı Altay Səid Hüseyn oğlu Mir-Bağırova həsr olunmuş 162 №-li şəxsi fondu açılmışdır. Altay Mir-Bağırovun sənədlərinin şəxsi Arxivi fondunda Azərbaycan və keçmiş SSRİ məkanında 1965–2009-cu illəri əhatə edən layihələri elmi-texniki ekspertizadan keçirilmiş, onun fəaliyyətinin tarixi əhəmiyyəti nəzərə alınaraq, Arxivin zəngin və qiymətli materiallarının fonduna daxil edilmişdir.
Sənədlər aşağıdakı şəkildə sistemləşdirilmişdir: Fondda müəllifin əsərlərinin 188 (yüz səksən səkkiz) saxlama vahidi daxil edilib.
Tərtib edən: Azərbaycan Respublikası Dövlət Elm və Texnika sənədləri Arxivinin komplektləşdirmə, idarə arxivləri və kargüzarlıq şöbəsinin aparıcı arxivçisi: O.A.Əliyeva
Təsdiq edən: Azərbaycan Respublikası Dövlət Elm və Texnika sənədləri Arxivinin direktoru: Ş.Q.Haşimov.
Cessna 172
Cessna 172 Skyhawk — 4 nəfərlik, yüksək qanadlı, tək mühərrikli cessna modelidir. Dünyada ən çox istehsal olunan və ən populyar yüngül təlim təyyarəsidir.
Dizayn və konstruksiya
İlk dəfə 1956-cı ildə istehsal edilmişdir. Cessna bu təyyarədə ilk dəfə olaraq tricycle eniş dəsti sistemindən istifadə etmişdir. 2 ədəd gövdədə, 1 ədəd burunda mühərrikin altında yerləşdirilən üçlü eniş dəsti sistemi Cessna üçün yeni bir sistem idi. 1955-ci ildə ilk qalxmasınıq həyata keçirmiş C172, ilk ilində 1400 ədəd istehsal edilmişdir. Omni-Vision dizaynı olan təyyarə arxasında pəncərəsi olan nadir modellərdən biridir. Beləliklə, pilot arxasını da görə bilər. Yeni nəsil C172-lər Garmin G1000 şüşə kokpit ilə istehsal olunur.
Ən çox satılan kitabların siyahısı
Bu siyahıda komikslər və dərslik kitabları yer almayıblar. Bibliya, Quran çox güman ki, ən çox yayılmış kitablardır.Amma bu kitabların nüsxələrinin sayını dəqiq bilmək mümkün olmadığından, onlar bu siyahıya daxil edilməyiblər. Siyahıdan eləcə də bəzi siyasi kitablar çıxarılıblar. Məsələn Adolf Hitlerin və Mao Tszedunun yazdıqları kitablar: "Üç muşketyor", "Pinokyo", "Alisa möcüzələr ölkəsində", "Don Kixot" kimi əsərlər də hansı tirajla satıldıqları məlum olmadığı üçün siyahıda yoxdurlar. Harri Potterin 7 kitabının isə hər birinin ayrı ayrılıqda satış tirajı bilinmədiyindən siyahıda hamısı bir seriya kitab kimi yer alıblar.
Yəmən inqilabı
Yəmənin paytaxtı Sana şəhərində 30 ildən çoxdur ölkəni idarə edən prezident Əli Abdulla Salehin istefası tələbi ilə kütləvi aksiyalar başlayıb. Nümayişlərdə minlərlə adam iştirak edir. Mitinqlər Sana Universiteti də daxil olmaqla şəhərin 4 nöqtəsində başlayıb. Nümayişçilər hökumət əleyhinə şüarlar qışqırır.
Ən çox satılan kitabların siyahısı
Satış tirajı məlum deyil
Qeyd: Bu kitabların satış tirajları məlum deyil, amma ən azı 10 milyon dənə nüsxələri olduğu sübut olunduğundan bu siyahıda yer alırlar.
Yəmən inqilabı
Qeyd edək ki, yanvarın 26-da Yəmənin cənubundakı şəhərlərin birində Fuad Sultan adlı sakin özünə od vurub. O, ağır dərəcəli yanıqlar alıb. İntihar cəhdinin səbəbi taksi sürücüsü işləyən F. Sultanın ailəsinin ehtiyaclarını ödəməkdə çətinlik çəkməsidir. Xatırladaq ki, Tunisdə icazəsiz ticarətlə məşğul olan gənc satdığı meyvə-tərəvəz polis tərəfindən müsadirə edildikdən sonra özünü yandırmış, bundan sonra ölkədə kütləvi etirazlar başlamışdı. Daha sonra Misirdə işsizlik, korrupsiya və qiymətlərin yüksək olmasına etiraz edən bir neçə nəfər özünü yandırıb və bu ölkədə də hakimiyyətə qarşı kütləvi aksiyalar başlayıb.
Tunis və Misirdə baş verənlərdən həvəslənən yəmənlilər prezident və hökumətin istefasını tələb edir. "Xalq başqa prezident istəyir", – deyə nümayişçilərdən biri bildirir. Aksiya iştirakçılarının qaldırdığı plakatlardan birinin üzərində yazılıb: "Korrupsiyaya son! Yoxsullarla zənginlər arasındakı uçuruma baxın!" Aksiyada iştirak edən tələbələrin şüarı isə onların nədən həvəsləndiyini açıq şəkildə göstərir: "Baxın Tunis xalqı nələr etdi! Yəmən xalqı daha güclüdür!"
Yəmən hökuməti müxalifətlə dialoqa hazır olduğunu bildirib. Tunisdə baş verən inqilabdan və diktator Ben Əlinin devrilməsindən sonra Yəmən müxalifəti də küçələrə çıxaraq hakimiyyət dəyişikliyinə çağırmışdı. On minlərlə mitinqçi ölkədə korrupsiyaya, yarıtmaz iqtisadi siyasətə qarşı çıxırdı.
Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonu
Faydalı qazıntıları
Rayon ərazisi faydalı qazıntılarla zəngindir. Azərbaycan Respublikasının mis ehtiyatlarının hamısı, kükürd kolçedanın 90 %-i, sinkin 99 %-i bu iqtisadi rayonun payına düşür. Qafqaz regionun iri polimetall yataqlarından olan Filizçay yatağı bu rayonun ərazisində yerləşir. Dağlıq və dağ ətəyi yerlərdə çınqıl, qum və digər tikinti materialları mövcüddür. Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonu ərazisinin 27 %-ni meşə massivləri təşkil edir. Onların əsas hissəsi Balakən və Zaqatala rayonlarının ərazisindədir. İqtisadi rayon bol su ehtiyatlarına malikdir.
Yəmən inqilabı
Bu saatlarda Yəmənin paytaxtı Səna şəhərində prezident Əli Abdal Salehin tərəfdarları və əleyhdarları aksiya keçirirlər. Onların aksiya keçirdikləri yerlər arasında 100 metr məsafə var. Prezidentin istefasını tələb edənlər universitet binası önünə, prezidenti müdafiə edənlər isə Təhrir meydanına toplaşıblar. Hələ ki, polis iki tərəf arasındakı qarşıdurmanın baş verməsinin qarşısını ala bilir.
Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonu
Faydalı qazıntıları
Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonu bir sıra faydalı qazıntılarla zəngindir. Qafqaz regionunda unikal hesab edilən Filizçay polimetal yataqları bu regiondadır. Sənaye əhəmiyyətli başqa təbii sərvətlərdən milyonlarla kubmetr ehtiyatları hesablanmış bir neçə daş-çınqıl yataqlarını, çoxlu tikinti materialı toplanmış çay gətirmə konuslarını göstərmək olar. Polimetal yataqları ilə təmsil olunan faydalı qazıntı həm xammalın tərkibinin zənginliyinə, həm də müəyyən edilmiş filiz ehtiyatlarının çoxluğuna görə böyük əhəmiyyətə malik yataqlardandır. Bu qazıntıların tərkibində xeyli miqdar nadir elementlər də vardır. Onların içərisində əsas yeri mis ehtiyatları tutur. Mütəxəsislərin ilkin hesablamalarına görə burada misin sənaye əhəmiyyəti daha böyükdür. Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonunun kurort rekreasiya imkanları çox böyükdür. Bu iqtisadi rayonun gözəl təbiəti, əlverişli iqlim şəraiti, termik şəraiti, başı qarlı dağları, coğrafi mövqeyi, tarixi arxitektura abidələri onu respublikanın mühüm istirahət-turizm regionuna çevirmişdir. Burada ərazinin müxtəlif hissəslərindən bu sahənin artıq bir neçə mərkəzi fəaliyyət göstərmiş və demək olar ki, bu sahənin inkişafı üçün müəyyən təcrübə və maddi-texniki baza var. İstirahət ocaqlarının fəaliyyəti, onların imkanlarından səmərəli istifadə edilməsi burada iqtisadiyyatın inkişafının mühüm istiqamətlərindən birinə çevrilə bilər.