cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
İqtisadi hərbi xidmətə çağırış
İqtisadi hərbi xidmətə çağırış — iqtisadi şəraitlərdən istifadə etmək vasitəsilə silahlı qüvvələrə şəxsi heyətin cəlb edilməsi mexanizmləri. Bu, xüsusilə ölkə daxilindəki coğrafi ərazilərin iqtisadi inkişafı baxımından diqqətdən kənarda qalması halında gənclərin böyük bir hissəsinin silahlı qüvvələrdə karyeranı cəlbedici seçim kimi qiymətləndirdiyi vəziyyətə gətirib çıxarır.
Termin hələ 1915-ci ildə istifadə olunurdu.
Birləşmiş Krallıqda bu silahlı qüvvələrin hərbi xidmətə çağırış bölmələri tez-tez işsizliyin yüksək olduğu ərazilərdə "karyera yarmarkaları"ndan istifadə etməklə işə qəbul prosesini həyata keçirirlər. "Pleyd Kamri"nin iddiasına görə, Uelsdə "ordu yeni işə götürülənlər tapmaq üçün Uelsin ən yoxsul vilayətlərində yerləşən məktəbləri hədəfə alır".
Yakşiç Jura
Qeorqi Jura Yaksiç ( George "Yura" Kakshi,   Georgije "Đura" Jakšić ; ) — Serb şairi, nasir, rəssam, dramaturq, Serbiya bohemiyasının üzvü, vətənpərvər. Serb rəssamlığında romantizmin ən parlaq nümayəndəsi.
Tərcümeyi-halı
Srpska Tsrniyanın Voyevodina kəndində (hazırda orda ev-muzeyi var) kənd keşişinin ailəsində anadan olub. Erkən təhsilini Timişoara və Seqeddə almışdır. Bir müddət Budapeştdəki Maraatoni xüsusi sənət məktəbində oxudu. 1848-ci il inqilabı ilə əlaqədar olaraq təhsilini  yarımçıq qoyur və sonra da tamamlamır. İnqilabda fəal iştirak etmiş hətta Srbobran yaxınlığında yaralanmışdı. İnqilabdan sonra Serbiyaya qayıdır. Bir müddət Veliky Beçkerekdə (indi - Zrenyanin şəhəri) yaşayır, burada Konstantin Danildən rəssamlıq işini öyrənir.
1851 - ci ildə Vyanaya gedir. Burada rəssamlıq təhsilini davam etdirir və şair Branko Radiçiviç və tərcüməçi Djuro Daniçiç ilə tanış olur.
1853-cü ildə Münhenə gedir, burada da Rəssamlıq Akademiyasında təhsil alır.
Yaksiç serb romantizminin görkəmli nümayəndələrindən biri hesab edilir. Onun incəsənəti ehtiras, duyğu, vətən sevgisi ilə doludur. Azadlığa doğru səsləyən, zülmə etiraz edən sevgi lirikası və romantik pafosla zəngindir.
Ədəbiyyat
O, "Serbiya milli ruhunun simvolu" sayılır. Şeirlərində azadlıq istəyi, zalımlığa qarşı etiraz, romantik lirika və qəhrəmanlıq yollarır ön plandadır.
Jakšić təxminən qırx hekayə, üç dram ("Serbiyaların köçürülməsi" (1863), "Elizabet, Monteneqronun şahzadəsi" (1868), "Stavnaya Qlavaş" (1878) və "Döyüşçülər" romanını yazmışdır. O, 19-cu əsrin ən istedadlı serb rəssamlarından biri və Serbiya rəssamlığında romantizmin ən görkəmli nümayəndəsidir.
Rəssamlıq
1854-cü ildə “İbrahimin qurbanı” əsərini çəkir. Bundan başqa müəllif "Kosovo", "Monteneqron üsyanı" və "Mühafizəçilər haqqında" süjet kompozisiyalarının müəllifidir (digər adlar "Gecə qarışığı", "Döyüşdən sonra istirahət", "Saat"). "Montenegrin üsyanı" qiyamın ən dramatik məqamlarından birini əks etdirir. Əsərdə qadınlar, yeniyetmələr və yaşlılar da daxil olmaqla kiçik bir üsyançı qrup dağın başında toplaşaraq hücum edənləri dəf etməyə çalışır. thumb|Nocna straza (Gecə Baxımı) Tarixi rəsmləri arasında - "Karageorgiyanın sui-qəsdi" və dini mövzularda bir sıra rəsmlər də var. Ancaq Yakşiçə daha çox məşhurluq gətirən məşhur serbiyalı tarixi personajların portretləri idi: Çar Düşan, Şahzadə Marko, Şahzadə Lazar, Şahzadə Milan Obrenoviç və b. Ayrıca bir neçə qadın   portreti də çəkmişdir. "Mavi paltarlı qız" portretində sənətçinin aşiq olduğu Kikindi meşəbəyinin qızı Mila Popoviç təsvir edilmişdir. thumb|Devojka u plavom (Mavi paltarlı qız) Yakşiçin həyatında tədris də mühüm yer tuturdu. Serb tənqidçisi Yovan Skerlich yazırdı: "Onun hər işi digər lisenziyalar, istər sözlər, istərsə də dramatik pyeslər, eskizlər və ya gözəl portretlər şəklində olan kətan rəsmləri ilə əlaqəli idi. Bu ona xasdır ... rəssamlıq və ədəbiyyatdan əlavə, şeirlərinə musiqi bəstələməyi də bacarırdı. "
Əbədiləşdirilməsi
1980-ci ildə Srpska Tsrnya kəndində Jura Yakşiçin anadan olduğu evdə şair, sənətkara həsr edilmiş muzey açılmışdır. Serbiya və keçmiş Yuqoslaviya ölkələrində bir çox məktəb və kolleclər onun adını daşıyır.
III Aleksey (Trabzon imperatoru)
III Aleksey Komnenos — 17-ci Trabzon imperatoru. Ən uzun müddət hakkimiyyətdə qalan Trabzon imperatoru dur.
Həyatı
Bizans imperatoru VI İohann ilə yaxın münasibətlər saxlayan Aleksey Komnenos 20 sentyabr 1351-ci ildə imperatorun qohumu olan Teodora Kantakuzinlə evləndi. Bundan başqa qonşu dövlətlərlə də dost münasibətlər saxladı. Bacısı Mariya Ağqoyunlu bəyi Fəxrəddin Qutlu bəy lə, kiçik bacısı Helena isə Gürcü çarı V Baqrat la evləndirildi.
Vaxtilə sələfləri Mixail Komnenos və III İohann ı taxtdan endirən Nekitasla mübarizə apardı. Nəticədə onu əsir alaraq Trabzon a gətirdi. Bu əsnada Kerasus (indiki Giresun) geri alındı. Beləcə, 15 illik daxili çəkişmələr dövrü sonlandı. Daha sonra türkmənlər lə mübarizəyə başlayan Aleksey Komnenos 1355-ci ildə türkmən əmiri Hacı Ömər bəyə məğlub oldu. Türkmənlər in hücumları bacısı Teodoranın 1358-ci ildə Hacı Ömər bəylə evləndirilməsiylə dayandırıldı.
20 mart 1390-cı ildə vəfat etdi və yerinə oğlu Manuel taxta çıxdı.
Pallada (asteroid)
thumb Pallas (simvolı: 16px|⚴), kiçik planet 2 Pallas, (Ceres'den sonra) aşkar edilmiş ikinci asteroid olub Günəş Sistemindəki ən böyük asteroiddən biridir. Asteroid kəmər kütləsinin təxminən 7%-i ilə Vestadan 10–30% daha az bərk olan üçüncü böyük asteroiddir. Vestadan bir az daha kiçik, diametri 512 kilometrdir (318 mil). Ehtimalla qalıq bir prototlanettir.
Pallasa alman astronom Heynrix Vilhelm Matthaus Olbers tərəfindən 28 mart 1802-ci ildə kəşf edildiyində, 19. əsrin əvvəllərindəki digər planet kimi olaraq sayıldı. 1845-ci ildən sonra daha çox asteroid kimi kəşf edildi.
Pallasın səthi böyük ehtimalla bir silikat maddəsindən ibarətdir; Spektri və təxmini sıxlığı karbonlu kondrite meteorit bənzəməkdədir. 34,8 ° 'lik bir orbit mailliyi ilə Pallas'ın orbiti asteroid qurşağının müstəvisinə fövqəladə dərəcədə meyl və orbit eksantrisitesi Plutonunki ilə hardasa eynidir və Pallası nisbi olaraq kosmos vasitəsinə çata bilməz hala gətirər.
Sülh dividendi
Sülh dividendi — ABŞ Prezidenti Corc H. V. Buş və Birləşmiş Krallığın Baş naziri Marqaret Tetçer tərəfindən ön plana çıxarılmış, 1988–1991-ci illərdə Sovet İttifaqının dağılması fonunda müdafiə xərclərinin azalmasının iqtisadi faydasını təsvir edən siyasi şüar. Termin tez-tez Soyuq müharibənin sonunda, bir çox Qərb dövlətlərinin hərbi xərcləri əhəmiyyətli dərəcədə azaltması fonunda istifadə olunmuşdur.
Etibarlılıq
İqtisadiyyatlar böyük bir münaqişənin sona çatmasından sonra resessiyaya məruz qalır, çünki iqtisadiyyat uyğunlaşmaq və yenidən qurulmaq məcburiyyətində olur. Buna baxmayaraq, sülh dividendləri potensial uzunmüddətli faydaya aid edilir, çünki dövlət büdcəsinin müdafiə xərcləri üçün ayrılmış hissəsinin ən azı bir qisminin sosial proqramlara və/yaxud vergi dərəcələrinin azalmasına yönəldildiyi güman edilir. Real iqtisadiyyatlarda sülh dividendlərinin mövcudluğu hələ də müzakirə olunur, lakin bəzi araşdırmalar onun reallığına işarə edir.
Soyuq müharibənin başa çatması nəticəsində yaranan sülh dividendləri ilə bağlı siyasi müzakirə hansı ölkələrin hərbi xərclərinin azaldılması, hansı ölkələrin azaldılmaması ilə bağlı müzakirələri əhatə edir. Müdafiə xərclərinin azalması halları əsasən Qərbi Avropa və Rusiya Federasiyasında diqqətə gəlmişdir. 1985–1993-cü illərdə hərbi xərcləri sürətlə azalmış və 1993–1999-cu illərdə sabit qalmış ABŞ 11 sentyabr 2001-ci ildən sonra Terrorizmlə müharibə, Əfqanıstan müharibəsi və İraq müharibəsi də daxil olmaqla münaqişələrin maliyyələşdirilməsini kəskin şəkildə artırmışdır.
ABŞ intellektualı Noam Çomski, əksinə, ABŞ-nin hərbi kompleksə böyük sərmayə qoymasının təhlükəsizlik səbəbi ilə bağlı olmadığını, əksinə, bu sənayenin korporasiyalarının və onların tərəfdaşlarının xeyrinə kütləvi dövlət hərbi xərcləri vasitəsilə texnoloji yeniliyi azaltmaq üçün siyasi konsensual mexanizm olduğunu irəli sürmüşdür. Bəzilərinə görə, SSRİ-nin süqutu ABŞ-yə ölkə daxilində hərbi xərcləri istədiyi kimi əsaslandırmaq üçün yeni xarici müharibələr axtarmağa imkan yaratmışdır.
2022-ci ildə Rusiyanın Ukraynaya hücumundan sonra sülh dividendinin bitdiyi iddia edilmişdir.
Gevorq Varşamyan
Gevorq Varşamyan — Ermənistan siyasətçisi. O, Ermənistan Demokratik Respublikası (EDR) parlamentinin 2-ci çağırış deputatı olmuşdur. Bundan başqa, Varşamyan EDR hökuməti tərəfindən Ermənistanın işğal etdiyi Naxçıvan qəzasına qubernator təyin edilmişdir.
Qianna Terzi
Qianna Terzi — Yunanıstan müğənnisi və bəstəkarı. O, "Oneiro mou" mahnısı ilə Yunanıstanı 2018 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdir.
Bioqrafiya
Müsabiqə üçün uzun sürən hazırlıqlardan sonra Qianna 8 may tarixində baş tutan müsabiqənin birinci yarımfinal mərhələsində 14-cü səhnə almışdır. Nəticədə ifaçı 81 xalla yarımfinalda 14-cü yeri tutaraq, final mərhələsinə adlaya bilməmişdir.
Cəfərova
Cəfərova — Azərbaycan soyadı.
Sevkar
Sevkar - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında, indiki Qafan rayonu ərazisində kənd olmuşdur.
Elviyə-yi Səlasə
Elviyə-yi Səlasə — Osmanlı dövründə Batum, Qars və Ərdahan livalarının ortaq adı. "Üç liva" deməkdir.
Boqoslov adası (ABŞ)
Boqoslov adası və ya Aqasaquk (, Bogoslof Island ) — Aleut adaları qrupuna, Tülkü adalarına daxil olan ada. İnzibati baxımından Alyasaka ştatı, Qərbi Aleut adaları rayonuna daxildir. Umnak adasından şimalda yerləşir. Əhalisi yoxdur.
Elviyə-yi Səlasə
Bu ifadə xüsusilə 1878-ci ildən sonra istifadə olunmağa başlanmışdır. Bu üç vilayət 1877–1878-ci il Rusiya–Osmanlı müharibəsindən sonra bağlanmış müqavilə ilə Rusiya imperiyasına verilmişdi. 3 mart 1918-ci ildə imzalanan Brest-Litovsk müqaviləsi ilə yenidən Osmanlı nəzarətinə keçmişdir, lakin 30 oktyabr 1918-ci ildə imzalanan Mudros müqaviləsinə uyğun olaraq Osmanlı ordusu bu regionu tərk etmək məcburiyyətində qalmışdır.
Boqoslov adası (ABŞ)
Tarix
1867-ci ildə Alyaska ilə birlikdə ABŞ-yə satılır. Rəsmi olaraq, hazırkı ad 1881-ci ildə yerli əhalinin adaya "Sözlərin tanrısı" və ya "Tanrının sözü" dediyini öyrənərək amerikalılar tərəfindən adaya verilmişdir. Yerli əhalinin xatirələrinə görə, 1787-ci ildə rus dənizçilərinin bu adaya enərək oraya pravoslav xaçı qaldırdıqları və buna görə də ona "İlahi" adını verdikləri göstərilir.
Elviyə-yi Səlasə
Bir müddət Cənub-Qərbi Qafqaz Cümhuriyyətinin nəzarətində qalan Batum, Qars və Ərdəhan daha sonra Gürcüstan və Ermənistanın nəzarətinə keçmişdir. 16 mart 1921-ci il tarixli Moskva müqaviləsinin və 13 oktyabr 1921-ci il tarixli Qars müqaviləsinin müddəalarına uyğun olaraq Batumi Gürcüstana, Qars və Ərdahan Türkiyəyə verilmişdir.
Boqoslov adası (ABŞ)
Coğrafiya
Sahəsi ≈0,7 km² (173 akr). Ən yüksək nöqtəsi dəniz səviyyəsindən 150 m yüksəklikdədir. Ada aktiv stratovulkanın yuxarı hissəsidir, püskürmələr zamanı adanın ölçüsündə və relyefində əhəmiyyətli dəyişikliklər baş verir. 1796-cı ildən bəri 10-dan çox püskürmə qeydə alınmışdır, vulkanın hazırkı fəaliyyəti əsas adanın bilavasitə yaxınlığında yerüstü kaldera və kiçik adalar əmələ gətirir. Adanın formasına vulkanın daxili fəaliyyəti ilə əlaqədar su eroziyası və şaquli yer hərəkətləri də təsir edir.
Ada dağlıqdır, tundra bitkiləri, mamırlar və qıjılarla örtülüdür. Sahil zonasında dəniz şirlərinin yataqlarını müşahidə edə bilərsiniz.
Adada soyuq dəniz iqlimi hamikdir, tez-tez duman və yağıntılar müşahidə olunur.
Zoran Tegeltiya
Zoran Tegeltiya — Bosniya və Herseqovina Nazirlər Şurasının hazırkı sədri olan serb siyasətçi.
Ahəng qanunu
Ahəng qanunu — qalın və ya incə saitlərin bir-birini izləməsi. Ahəng qanunu çox sayda Aqqlütinativ dillərində müşahidə olunur.
Türk dilləri
Ahəng qanunu bütün türk dillərinin əsas qanunudur. Bəzən bu qanunu türk dillərinin "dəmir qanunu" adlandırırlar. Bu qanuna görə sözün ilk hecası incə saitlidirsə, sonrakı saitlər də incə, qalın saitlidirsə, sonrakı saitlər də qalın sait olmalıdır. Ahəng qanunu fonetikanın mövzusu olduğu kimi, həm də morfoloji xüsusiyyət daşıyır. Hər hansısa bir sözə şəkilçi qoşulduqda həmin sözün son hecasına uyğun olaraq qoşulur; sözün son şəkilçisi incə saitlidirsə, ona uyğun olaraq incə (köynək-dən²) saitli, son şəkilçi qalın saitlidirsə, uyğun olaraq qalın (yağmur-dan²) saitli şəkilçi əlavə edilir. Yəni sözə şəkilçi əlavə edildikdə mütləq son saitin ahəngi qorunmalıdır. (İstisna olaraq bir cür yazılan şəkilçilərimiz bəzən ahəng qanununa tabe olmaya bilər, məsələn; xalam-gil, vətən-daş, dəftər-xana). Bu xüsusiyyətinə görə ahəng qanunu həmçinin morfonoloji hadisə də adlanır.
Ahəng qanununa görə şəkilçilər 2 yerə bölünür.
Ahəng qanununun 3 növü var.
Saitlər ahəngi də dilə və dodağa görə iki növü var:
Dilə görə fərqlənən saitlər də iki cür olur:
Koreya dili
Koreya dilində saitlərin üç növü var: müsbət (işıq), mənfi (qaranlıq) və neytral (orta). Orta Koreya dilində (XI-XVI əsrlər) ahəng qanuna çox sərt şəkildə riayət edilirdi. Lakin, müasir Koreya dilində o, o dərəcədə sərt işləmir.
Zoran Tegeltiya
29 dekabr 2010-cu ildən 18 dekabr 2018-ci ilə qədər Serb Respublikası Maliyyə Naziri vəzifəsində çalışmış, 2004-2010-cu iillərdə isə Mrkoniç Qradın bələdiyyə sədri olmuşdur. Tegeltiya Müstəqil Sosial Demokratlar İttifaqının üzvüdür.
Həyatı
Tegeltiya serbdir, Mrkoniç Qradda orta məktəbi bitirmiş və daha sonra Sarayevoya köçmüşdür, burada 1986-cı ildə Sarayevo Universitetinin Sarayevo İqtisadiyyat və Ticarət Məktəbini bitirmişdir.
Zoran Duşanka Tegeltiya ilə evlidir və onların Yelena və İvana adlı iki qızı var. Ailə Mrkoniç Qradda yaşayır.
İlk siyasi fəaliyyəti
Tegeltiya 1998-ci ildən bəri Müstəqil Sosial Demokratlar İttifaqının üzvüdür. İlk öncə 2000-ci ildə Mrkoniç Qrad qəsəbə məclisinə seçildi, daha sonra buradan Serb Republikası Milli Məclisinə və Bosniya və Herseqovina Sərhəd Komitəsinə sədr olaraq seçildi.
2004-cü ildə Mrkoniç Qrad bələdiyyə sədri seçildi və 2008-ci ildə ikinci dəfə bu vəzifəyə təyin edildi, 2010-cu ilə qədər bu vəzifəni tutdu. Tegeltiya 2006-cı il Bosniya ümumi seçkilərində partiyanın seçki qərargah rəhbəri idi. Milorad Dodikin yaxın müttəfiqi olsa da, Tegeltiya heç vaxt milliyyətçi ritorika ilə məşğul olmamış və ya böyük qalmaqallara qarışmamışdır.
2006-cı ildə aspiranturanı bitirmiş və 2008-ci ildə Belqraddakı Alfa BK Universitetindən iqtisad elmləri doktoru adını almışdır. 2009-cu ildən etibarən Banya Luka Universitetinin Mühəndislik və Biznes İdarəetmə Fakültəsində professor köməkçisi və daha sonra dosent vəzifələrində çalışıb, dövlət maliyyəsi və pul iqtisadiyyatı dərsləri verib.
Maliyyə Naziri fəaliyyəti
Tegeltita 29 dekabr 2010-cu il tarixində Aleksandr Combiç hökumətində Serb Republikasının Maliyyə Naziri təyin edildi və daha sonra 2013 və 2014-cü illərdə Jelka Sviyanoviçin birinci və ikinci kabinetində də bu vəzifəyə təsdiqləndi.
Nazir fəaliyyəti dövründə Serb Respublikasında Bobar Bank və Balkan İnvestisiya Bankı da daxil olmaqla üç bank müflis oldu. Tegeltiya hökuməti 2013-cü ildə kapitalını 15.000.000 avro artıraraq səhmlərin əksəriyyətinə sahib çıxdı. Bankın adı Serb Bankı olaraq dəyişdirdi, lakin 2016-cı ildə bank ləğv edildi və zərər dövlət və özəl depozitlərdə 60.000.000 avro olaraq qiymətləndirildi. Maliyyə Nazirliyinin tabeliyində olan SR Bank Agentliyi bank sektoru üzərində nəzarətin olmamasına görə günahlandırıldı. SR Ali Məhkəməsi 2019-cu ilin iyul ayında agentliyi bank əməliyyatlarını qanunsuz olaraq gizlətdiyinə görə ittiham etdi və iflasın qarşısını almaə üçün bankı ləğv etməyə qərar verdi.
2017-ci ildə SR Dövlət Təftiş Bürosu Maliyyə Nazirliyindən 22.500.000 avro deyil, 87.500.000 avroya mənimsənilməsini iddia edərək büdcə kəsirinin rəsmi təxminlərdən daha çox olduğunu söylədi. Audit bürosu hökumətin fondlar və dövlət qurumları adına bildirişsiz kredit götürdüyünü təsbit etdi. Baş auditor Duşko Şnyeqota qısa müddət sonra istefa etdi və onun yerinə Tegeltiyanın keçmiş köməkçisi Yovo Radukiç təyin edildi. Bu addım müstəqil qurumlara açıq siyasi təzyiq hadisəsi olaraq geniş şəkildə pislənildi.
Cos (şəhər)
Əhalisi
Əhalisi 860,9 min (2007).
Zoran Tegeltiya
Nazirlər Şurasının sədri fəaliyyəti
2018-ci il ümumi seçkilərindən sonra bir illik hökumət formalaşması böhranından sonra 5 dekabr 2019-cu il tarixində Milli Nümayəndələr Palatası Tegeltiyanın Bosniya və Herseqovina Nazirlər Şurasının yeni sədri təyin edilməsini təsdiqlədi. Hökumət 23 dekabr 2019-cu ildə Parlament tərəfindən təsdiqləndi.
Cos (şəhər)
Coğrafiyası
Cos platosunda təqribən 1250 m yük səklikdə yerləşir. Avtomobil yolları qovşağı, dəmiryol stansiyası (1914-cü ildən).
Zoran Tegeltiya
Nazirlər Şurasının sədri fəaliyyəti
Tegeltiya 28 aprel 2021-ci il tarixli Milli Nümayəndələr Məclisinin iclasında Nazirlər Kabinetinin Sədri olduğu dövrdə qeyri-aktiv fəaliyyət göstərdiyinə görə Parlament tərəfindən istefası üçün səsvermə ərəfəsində olduqdan sonra vəzifəsindən istefa etməli idi, lakin dövrün siyasi prosesləri nəticəsində istefa baş tutmadı. Həmin iclasda Sloveniya Baş naziri Yanez Janşanın Qərbi Balkanlarda mümkün sərhəd dəyişiklikləri ilə əlaqədar göstərdiyi təklif sənədinə reaksiya verərək, onun "qıcıqlandırıcı ritorika adamı olmadığını və "olmayacağını" söyləyərək belə əsassız fikirlərlə maraqlanmadığını söylədi.
Cos (şəhər)
Tarixi
Əsası 20-ci əsrin əvvəllərində ingilislər tərəfindən qoyulmuşdur. 1967-ci ildən Benue-Plato ştatının, 1975-ci ildən Plato ştatının inzibati mərkəzidir.
Zoran Tegeltiya
Nazirlər Şurasının sədri fəaliyyəti
Tegeltiya 24 may 2021-ci ildə Sarayevoda Monteneqronun Baş naziri Zdravko Krivokapiç ilə görüşdü.
Kabinet dəyişikliyi
2019-cu ilin dekabrından 2020-ci ilin mayınadək olan dövrdə İnsan Haqları və Miqrasiya Nazirinin ofisi boş qaldı, hökumətdəki lider partiyalar yeni nazir təyin etmək üçün ortaq nöqtələr tapmadı, nəticədə DXİ-dan Miloş Luçiç bu vəzifəyə Parlament tərəfindən təyin olundu. Luçiçin təyin edilməsindən bir ay sonra, 2 iyun 2020-ci ildə Fahrudin Radonçiç Tegeltiya hökumətinin digər üzvləri ilə miqrasiya mübahisəsinə görə Təhlükəsizlik Naziri vəzifəsindən istefa etdi. 23 iyul 2020-ci ildə Selmo Cikotiç Radonçiçdən sonra Tegeltiya kabinetində yeni Təhlükəsizlik Naziri seçildi.
Cos (şəhər)
Memarlığı
Roma-katolik kilsəsi arxiyepiskopunun iqamətgahı burada yerləşir. Universitet (1975), YUNESKO-nun muzeyşünaslıq məktəbi; Milli muzey (1952; Nok mədəniyyəti terrakota və müasir Nigeriya keramika kolleksiyaları), Afrika Tədqiqatları İnstitutunun muzeyi (1965; yoruba incəsənəti əsərləri), açıq səma altında ənənəvi Afrika memarlığı muzeyi; Botanika bağı, zoopark var.
Zoran Tegeltiya
Kabinet dəyişikliyi
2021-ci ilin fevralında Tegeltija hökumətindəki Ədalət Naziri Yosip Grubeşanın istefası üçün Parlamentdə səsvermədən sonra nazir vəzifəsindən azad edildi.
Cos (şəhər)
Sənayesi
Cos mədən rayonu mərkəzidir (qalay, niobium, tantal, volfram filizləri yataqlarının işlənilməsi). Qalayəritmə, poladyayma, mexaniki təmir zavodu, yeyinti sənayesi (o cümlədən pivə istehsalı) müəssisələri fəaliyyət göstərir; mebel, cut parça istehsal olunur; oduncaq, xam dəri emal olunur. Kurort zonasıdır. Cosdan 50 km cənubda Neolit dövrünə aid düşərgələr vardır.
Zoran Tegeltiya
Kabinet dəyişikliyi
12 mart 2021-ci il tarixində Tegeltiya Miloş Luçiçi İnsan Haqları və Miqrasiya Naziri vəzifəsindən azad etdi, bunun səbəbi Tegeltiyanın MSDİ partiyası ilə Luçiçin DXİ partiyası arasındakı koalisiyanın ləğvi oldu. On səkkiz gün sonra, 30 martda Milli Nümayəndələr Palatası Luçiçin işdən çıxarılmasını təsdiqlədi, lakin qərar rəsmi olaraq Bosniya və Herseqovinanın iki palatalı Parlament Assambleyasının yuxarı məclisi olan Xalqlar Evinin istefanı təsdiqləməsi ilə qüvvəyə mindi.
COVID-19 pandemiyası
2020-ci ilin martından bəri hökumət başçısı olaraq Tegeltiya Bosniya və Herseqovinanın COVID-19 pandemiyasına qarşı mübarizəsinə rəhbərlik edən yüksək vəzifəli məmurlardan biridir.
15 mart 2020-ci il tarixində Nazirlər Kabineti Bosniya və Herseqovinaya daxil olan xarici vətəndaşların COVID-19 pandemiyasının intensiv yayılmış olduğu ərazilərdən, ÇXR-ın əyalətləri, Cənubi Koreya, Yaponiya, İtaliya, İran, Fransa, Rumıniya, Almaniya, Avstriya, İspaniya, İsveçrə və Belçikadan girişini qadağan etdi. 17 martda Tegeltiya hökuməti bütün ölkədə fövqəladə vəziyyət elan etdi.
24 mart 2020-ci ildə Nazirlər Kabineti bütün xarici vətəndaşların girişini qadağan edən qərar verdi və 30 mart 2020-ci il tarixindən etibarən Bosniya və Herseqovinadakı hava limanlarındakı bütün girişlər sərnişinlər üçün bağlandı, yalnız yük təyyarələrinin enişinə icazə verildi. 21 may 2020-ci il tarixində Tegeltiya hökuməti Bosniya və Herseqovinadan onları işə götürən hüquqi şəxsdən dəvət məktubu göndərmək şərti ilə Bosniya və Herseqovinaya daxil olan əcnəbilərin ölkəyə girişinə və qalmasına icazə verən qərar qəbul etdi. Xorvatiya, Monteneqro və Serbiya vətəndaşlarının Bosniya və Herseqovinaya 1 iyun 2020-ci il tarixindən daxil olmasına icazə verildi.
Mozalan kinojurnalının süjetlərinin siyahısı
Tarixi
thumb|right
Zoran Tegeltiya
COVID-19 pandemiyası
Məhdudlaşdırıcı tədbirlərin təsiri və onların asanlaşdırılması elmi cəhətdən təhlil edilmişdir. Səlahiyyətli orqanlar məcburi karantin məhdudiyyətlərini ləğv etdikdən sonra ani çoxalma sayı 20 mayda 1.13, 31 mayda isə 1.72 olaraq qiymətləndirildi. 7 noyabr 2020-ci ildə Tegeltiya COVID-19-a qarşı müsbət test verdi, 21 noyabrda isə onun tam sağaltmaq evə buraxıldı.
Mozalan kinojurnalının süjetlərinin siyahısı
Tarixi
Kinojurnal 1970-ci ildə təsis edilmişdir.
Zoran Tegeltiya
COVID-19 pandemiyası
6 aprel 2021-ci ildə Sarayevoda Parlament Assambleyası və Federal Hökumət qarşısında bir qrup vətəndaş və fəal tərəfindən pandemiya dövründə lider olmaması səbəbiylə Tegeltiya və Federal Baş nazir Fadil Novaliçin istefası istənərək hökumət əleyhinə etirazlar edildi. Hökumət əleyhinə növbəti etirazlar on bir gün sonra, 17 apreldə gerçəkləşdi.
Mozalan kinojurnalının süjetlərinin siyahısı
Tarixi
1974-cü ildə "Dəyirman bildiyini eləyir" və "Keyfiyyət nişanı" sənədli süjetlərində jurnal Bakı ət kombinatının və Bakı karamel fabrikinin məhsulunu kəskin tənqid etmişdir.
1976-cı ilin əvvəllərində “Mozalan” kinojurnalı “Qunduzdan söhbət açaq” süjetində Qarayazı xəzli heyvanlar sovxozunun pis vəziyyətindən bəhs etmişdir.
1971-79 illərdə rüblük, 1980 ildən isə ildə 8 nömrəsi buraxılmışdır.
İndiyə qədər 180-dən çox nömrə istehsal etmişdir. Hər nömrədə isə 3-4 süjet vardır. Bunlar bədii, sənədli və hətta cizgi süjetləridir. Kinojurnal "Azərbaycanfilm" kinostudiyasının nəzdində yaradılmışdır. Məqsəd ölkədəki neqativ hallara qarşı mübarizə aparmaq, satira diliylə xalqa çatdırmaq və dərs verməkdir. Anidən müxtəlif istehsalat obyektlərində peyda olmaq, oradakı əyri-əskikləri lentə almaq, bütün respublikanı xəbərdar etmək mozalançıların əsas iş üsullarından idi. Vaxtında bir çoxunun qorxulu röyasına çevrilən "Mozalan" 2007-ci ildən fəaliyyətinə qaldığı yerdən davam edir. Kinojurnalın hazırkı baş redaktoru yazıçı-ssenarist Orxan Fikrətoğludur.
=Xronologiya=
Mozalan №198 (2016)
=Hərf sırası=
NGC 2529
NGC 2529, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış Göy cismidir. Göy üzündə Xərçəng bürcü istiqamətində yerləşir. NF tipli. tərəfindən ildə 30.48 sm (12 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Akun adası
Tarix
Bu ad 1830-cu ildə Veniaminov və Fyodor Litke tərəfindən verilmiş, hidroqraf Tebenkov 1852-ci ildə bu adı xəritəyə qeyd etmişdir. 1928-ci il mayın 22-də axşam saatlarında adanın sahillərində "Folklend ulduzu" yelkənli gəmisi qəzaya uğramışdır. Gəmi duman içində sahil daşlarına çırpəımışdır. Ertəsi gün sahil mühafizə gəmisi "Hayda" və "Kedr" mayak xidmət gəmisi qəzada zərərçəkənlərə yardım etmək üçün köməyə gəlir. ABŞ Sahil Mühafizəsi tarixində ən uğurlu xilasetmə əməliyyatlarından biri olan yelkənli gəminin 320 ekipaj üzvü və sərnişinindən 312-ni xilas etmək mümkün olmuşdur ..
Coğrafiya
Akutan adasının şərqində və Unimak adasının cənub-qərbində, Unimak boğazında yerləşir. Adanın sahəsi 166,77 km²-dir. Daimi əhalisi yoxdur. Adada rus kolonistlərinin yetişdirdiyi heyvanların nəslindən olan vəhşiləşmiş inəklərin nəsilləri yaşayır. Adanın şimal hissəsində Akun vulkanı yerləşir (Gilbert, 819 m). Poa adası Akundan 1,6 km cənubda yerləşir.
Yulilər-Klavdilər
Yulilər-Klavdilər — Qədim Romada ilk imperator sülaləsi olub e.ə. 27-ci ildən başlayaraq eramızın 68-ci ilinə qədər hökm sürmüşdür. Sülalə Yuli Sezarın oğulluğa götürmüş olduğu Qay Oktaviandan başlasa da, davamlılığı öz övladı olmadığı üçün arvadı Livi Druzillanın Böyük Tiberi Klavdi Neronla olan birinci nikahından dünyaya gəlmiş Neron vasitəsilə mümkün olmuşdur.
Oneiro Mou (Qianna Terzi mahnısı)
Oneiro Mou — Yunanıstanın 2018 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.
Qianna Terzi "Oneiro Mou" mahnısı ilə Yunanıstanı Portuqaliyanın paytaxtı Lissabonda keçirilən Avroviziya 2018-də təmsil etmişdir. Bu Yunanıstanın Avroviziyada 1998-ci ildən bəri ilk bütövlükdə yunan dilində səslənən mahnısıdır. Yunan musiqisinin zəngin şəkildə istifadə olunduğu mahnı ifaçı Qianna Terzi və eyni zamanda yunan bəstəkarlar Aris Kalimeris, Dimitris Stamatiu və Mixalis Papatanasiu tərəfindən bəstələnmişdir.
Stamata Reviti
Stamata Reviti — 1896 Yay Olimpiya Oyunları zamanı 40 kilometrlik marafonda qaçan yunanlı qadın. Təşkilatda yalnız kişi idmançılar mübarizə apara bilsələr də, Reviti qaçışına icazə verilməsini israrla təkid edir. Kişilərin qaçdığı rəsmi marafon başa çatdıqdan bir gün sonra eyni məsafəni 5 saat 30 dəqiqəyə tamamladığına və qaçış müddətini təsdiqləyən şahidlərin olmasına baxmayaraq finalda Panatinaikos stadionuna girməsinə icazə verilmədi. Sənədlərini qəbul edəcəkləri ümidilə Yunanıstan Olimpiya Komitəsinə təqdim etmək üçün düzəltsə də, bu edib etmədiyi məlum deyil. Revitinin qaçışından sonra həyatı barədə heç bir məlumat yoxdur.
Müasir mənbələrə görə, olimpiya tarixçiləri arasında eyni marafonda qaçdığı iddia edilən "Melpomen" adlı ikinci bir qadının Reviti ilə eyni adam olub olmadığı barəsində fərqli fikirlər mövcuddur.
1896-cı ilə qədər olan həyatı
Stamata Reviti 1866-cı ildə Siros şəhərində anadan olub. Həyatına dair qeydlərə əsasən, o 1896-cı ildən Pirey şəhərində yaşamış və iki övladı olmuşdu. Oğullarından biri 1895-ci ildə yeddi yaşında olarkən ölmüş, digər uşaq isə 1896 Yay Olimpiya Oyunları zamanı on yeddi aylıq idi. Olimpiya tarixçisi Athanasios Tarasuleasın dediyinə görə böyük gözlü, sarışın və zəif bir qadın olan Reviti yaşından xeyli qoca görsənirdi.
Afinada iş tapa biləcəyinə inanan Reviti ayaqla evindən 9 kilometr məsafədə yerləşən Afinaya gəldi. Onun bu səfəri olimpiya marafonundan bir neçə gün əvvəl baş tutdu. Olimpiya atletika proqramının bir hissəsi sayılan 40 kilometrlik xüsusi yarış olan marafon Mişel Brealın Marafon qəsəbəsindən Pniksə qədər uzanan bir yarış ideyası üzərində qurulmuşdu. Rəvayətə görə, Breal Marafon döyüşündə farslara qarşı Yunan qələbəsini elan etmək üçün Marafondan Afinaya qədər qaçan və xəbər verdikdən dərhal sonra ürəyi partlayaraq ölən Fidippiddən ilhamlanmışdı.
Reviti Afinaya gedən yolda bir kişi qaçışçı ilə qarşılaşdı. Qaçışçı Revitiyə marafonda qaçacağı təqdirdə məşhur olub pul qazanacağını və ya daha asan bir iş tapacağını dedi. Bu görüşdən sonra Reviti yarışda qaçmağa qərar verdi. Uşaqlıqdan uzun məsafələr qət etməyi sevən Reviti kişi rəqiblərini də məğlub edə biləcəyinə inanırdı.
Müasir dövrdə də təşkil olunan olimpiya oyunları ilk dəfə 1896-cı ildə Yunanıstanın paytaxtı Afinada keçirildi. Olimpiya qaydalarına görə, qadınlar tədbirlərdə iştirak etmirdilər. Müasir Olimpiya Oyunlarının banisi Pyer de Kuberten yaşadığı dövrün (Viktoriya dövründə qadınlar kişilərdən aşağı görülürdü) təsirilə qadınların Olimpiya Oyunlarındakı iştirakına və daha geniş idman növlərində olmalarına qarşı idi. Bir qadının ən böyük müvəffəqiyyətinin oğlanlarını idmanda üstün olmağa təşviq etmək və kişinin səyinin alqışlamaq olduğuna inanırdı.
1896 Marafon
Reviti 9 aprel (köhnə tarix: 28 mart) cümə axşamı, marafonun başlayacağı yerə çatanda idmançılar ertəsi gün başlayacaq yarış üçün toplaşmışdılar. Jurnalistlərin diqqətini cəlb edən Reviti onu evində qonaq edən Marafon bələdiyyə meri tərəfindən qarşılandı. Halandryondan olan kişi qaçışçı jurnalistlərin suallarını cavablandıran qadına onun yarışa daxil olacağı təqdirdə tamaşaçıların stadiondan gedəcəyini və izdiham olmuyacağını söyləyərək əsəbləçdirdi. Hazırcavablığını qoruyan Reviti Amerikalılara məğlub olan Yunan kişi idmançılarının qadınları aşağılamaması lazım olduğunu ifadə edərək cavab verdi.
10 aprel (Köhnə tarix: 29 mart) Cümə günü səhər yarışın başlanmasından əvvəl marafonun keçmiş kahini Yannis Veliotis kilsədə idmançılar üçün dua edəcəkdi. O, rəsmi olaraq tanınan bir idmançı olmadığına görə Revitiyə dua etməkdən imtina etdi. Təşkilat komitəsi Revitinin yarışda iştirak etməsinə icazə vermədi. Rəsmi qeydlərə görə, icazə verilməməsinin səbəbi qeydiyyat müddətinin bitməsi göstərilsə də, lakin olimpiya tarixçiləri David Martin və Rocer Cinnin qeyd etdiyi kimi əsas problem Revitinin qadın olması idi. Tarasuleasa görə, təşkilatçılar Revitinin Afinada Amerikan qadın komandası ilə yarışa biləcəyinə söz versələr də, lakin bu yarış heç vaxt reallaşmadı.
Marafondan sonrası
Revitinin marafondan sonrakı həyatı ilə bağlı heç bir açıqlama və ya məlumat yoxdur. Bəzi qəzetlərdə onun marafona qoşulma hekayəsi haqqında məqalələr dərc olunsa da, yarışdan sonrakı həyatı bu xəbərlərdə yer almayıb. Eyni zamanda Filimonla görüşdüyü və ya bir iş tapıb-tapmadığı da bilinmir. Tarasuleas bu hadisəni "Stamata Reviti tarixin tozlu səhifələrində itib getdi" deyə ifadə etmişdi. İngiltərədən olan Violet Piersi rəsmi olaraq qiymətləndirilən və marafon yarışını tamamlayan ilk qadın qaçışçı idi. O, 3 oktyabr 1926-cı ildə İngiltərədə baş tutan yarışda 3 saat 40 dəqiqə qaçaraq yarışı tamamlamışdı.
"Qida" korporasiyası (film, 2008)
Məzmun
Amerika kənd təsərrüfatı bir çox cəhətdən digər dünya ölkələri tərəfindən həsəd aparılan sahə olmuşdur. ABŞ aqrobiznesi daha az torpaq sahəsində daha böyük məhsuldarlıq və immiqrantların ucuz qiymətə işlədilməsi prinsipinə əsaslanır. Bəs burada bizi qidadan soyudan nə ola bilər? Aşağı qiymətə işləyən fermerlərin, ucuz qida restoranlarının və xəstəlikli istehlakçıların artan sayına əsasən, "Qida" korporasiyası sənədli filmi çəkilmişdir. Bu heyrətləndirici sənədli filmdə vurğulandığı kimi xəstə heyvanlar, ətraf mühitin pozulması, korlanmış və zərərli qidalar, piylənmə, şəkərli diabet və digər sağlamlıq problemləri yüksək mexanikləşdirilmiş və mərkəzləşdirilmiş sistemlə əlaqəli ən yayğın problemlərdir. Bu problemlərin əsas səbəbi aqrobiznesmenlərin kiçik miqdarda büdcə ilə böyük miqdarda gəlir əldə etmək istəyidir.
Müqəddəs Yelisey monastırı (Çartar)
Müqəddəs Yelisey monastırı — Xocavənd rayonunun Çartar kəndi ərazisində yerləşən tarix-memarlıq abidəsi. Monastırın başkilsəsi daha qədim kilsənin yerində inşa edilmişdir. XII əsrə aid kitabənin məlumatına görə, bura, əyalətin ən vacib ziyarətgahlarndan biri olmuşdur.
İki pilonu və tağtavanı ilə Müqəddəs Yelisey kilsəsi son orta əsrlər dövrünün tipik xüsusiyyətlərinə malikdir. Altarın hər iki tərəfində, planda düzbucaqlı formaya malik köməkçi otaqlar yerləşir.
Tarixi
Monastırın başkilsəsi daha qədim kilsənin yerində inşa edilmişdir və qədim kilsənin dəqiq inşaat tarixi dəqiq bilinmir. XII əsrə aid kitabənin məlumatına görə, bura, əyalətin ən vacib ziyarətgahlarndan biri olmuşdur. Fronton üzərindəki kitabədən isə bəlli olur ki, dağıdılmış qədim kilsənin yerində XVII əsrdə yeni kilsə tikilmişdir. Kitabədə yazılır: "Mən, ustad Qabriel bu kilsəni öz əllərimlə inşa etdim...”
Memarlıq xüsusiyyətləri
Monastır Çartar kəndinin cənubunda, yüksək dağlıq ərazidə yerləşir. Kompleksin yeganə kilsəsi kitabələrdə Müqəddəs Yelisey kilsəsi adlandırılır. İki pilonu və tağtavanı ilə Müqəddəs Yelisey kilsəsi son orta əsrlər dövrünün tipik xüsusiyyətlərinə malikdir.
Altarın hər iki tərəfində, planda düzbucaqlı formaya malik köməkçi otaqlar yerləşir. Divarlarda iç tərəfdən üç böyük niş vardır. Kilsənin yeganə giriş qapısı onun qərb divarında yerləşir. Tağlar, pilonlar, pəncərə və qapı çərçivələrinin inşasında yaxşı yonulmuş daşlardan istifadə edilmişdir. Digər divar yerlərinin hörgüsündə yonulmamış bazalt daşlarından istifadə olunub.
Divar hörgüsündə həm də qədim tikilinin çoxlu sayda qalıqları – kvadrlar, xaçdaşlar, ornament və məişət səhnələri ilə bəzədilmiş plitələr, kitabəli daşlar istifadə edilmişdir. Kilsənin divarları daxildən əhəng məhlulu ilə üzlənmiş olsa da, örtük dövrümüzə yalnız divarın bəzi hissələrində çatmışdır.
Xəlil Sami bəy
Xəlil Sami bəy — Osmanlı hərbçisi. O, Birinci Dünya müharibəsi illərində Osmanlı ordusunun polkovniki olmuşdur.
Həyatı
Xəlil Sami bəy 1866-cı ildə anadan olmuşdur. O, Balkan müharibələri zamanı İzmir Könüllü Alayına komandanlıq etmiş, daha sonra 31-ci Osmanlı diviziyasının komandir müavini olmuşdur.
Fərid Mövsümov
Fərid Mövsümov (tam adı: Fərid Zakir oğlu Mövsümov; 19 sentyabr 1987; Göyçay, Azərbaycan — 30 oktyabr 2020; Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Fərid Mövsümov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsində savaşıb. Fərid Mövsümov oktyabrın 30-da şəhid olub. Göyçay şəhərinin Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Fərid Mövsümov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Varlıq (jurnal, Türkiyə)
Jurnalın yazıçıları
Jurnalın ilk nömrələrinə Yeddi məşəlin şeirləri daxil idi. Qəribələr ilk dəfə Varlıq jurnalının səhifələrində göründü; Varlıqda qəribə bir manifest nəşr olundu. Jurnalda Kənd İnstitutunun yazıçıları, xüsusən də Mahmud Makalın hekayələri yer aldı. Varlıq jurnalında yazmaqla Respublika dövrü yazıçılarının çoxu tanınıb. Əvvəlcə Ankarada nəşr olunan jurnal 1946-cı ildən bu yana İstanbulda nəşr olunur. Yaşar Nabi'nin ölümündən sonra qızı Filiz Nayır Deniztekin jurnal rəhbərliyini əlinə aldı.Jurnal, Eurozine, Avropa Mədəni Jurnalı Şəbəkəsinin üzvüdür.
İlk illəri
15 iyul 1933-cü ildə Ankarada hər 15 gündə bir nəşr üçün təsis edilmişdir. Əvvəlcə Nahid Sırrı Bəy və Səbri Esat bəyin adları təsisçi olaraq məşhurlaşdı. Lakin qurumun həqiqi sahibi və həqiqi məsuliyyəti 15 avqust 1938-ci ilə qədər jurnalda adı çəkilməyən Yaşar Nabi bəy idi.Sahə güzəştçisi və qurumun nəşrinin baş direktoru olaraq görünən Səbri Esat, 1 Fevral 1941-ci ildən rəhbərlik edir; Nahit Sırrı bəy iki il sonra jurnaldan ayrıldı. Birinci nömrə 33x23 sm-dir.Hakimiyet-i Milliye mətbəəsinin örtüyü xaricində 16 səhifə. Jurnal dövlətin köməyi ilə ilkin mərhələlərdə sağ qala bildi. İlk sayından başlayaraq oxucularına yalnız mədəni fəaliyyətlər üçün deyil, həm də sosial bir missiya ilə yayımlandığını elan etdi. Respublika ədəbiyyatının yaradılması və inkişafı missiyasını öz üzərinə götürdü. Müəllif hüquqları ilə yanaşı tərcümə işləri də geniş yayımlandı və bu siyasət jurnalın fərqləndirici xüsusiyyətlərindən biri oldu. Türk hərəkatını dəstəkləmək prinsipini qəbul edən jurnal, müəlliflərdən kömək istədi, köhnə sözlərdən ibarət olsa da, nəşr olunan əsərlərə müdaxilə etmədi. Jurnalda poeziya, hekayə və teatrla yanaşı, şair və yazıçılarla reportajlar, dil, anketlər, musiqi, rəsm və suvenirlər haqqında məqalələr, Respublika inqilablarını dəstəkləyən qeyri-bədii məqalələr də yer almışdı.
İkinci Dünya müharibəsi dövrü
II. İkinci Dünya Müharibəsi illərində Mədəniyyət Sənəti Jurnalı olmaqdan daha çox düşüncə mərkəzinə çevrildi. Bu dövrdə jurnalda siyasət, iqtisadiyyat və sosial həyat haqqında məqalələr dərc edildi. Jurnalın generalı Fikir Milliyyətçi və Vətəndaş İdeya Jurnalına çevrildi." 15 yanvar 1939-cu il tarixli 133 nömrə yeni bir formatda çıxdı; ölçüsü kiçildi. Hər 15 gündə 250 nömrəsinə qədər nəşr olunan jurnal, iqtisadi problemlər səbəbindən ayda bir dəfə nəşr olunmağa başladı. Bədii mövzulara daha az toxunulsa da, türk şeir hərəkatlarından olan "Qəribə" hərəkatı əvvəlcə Varlıq səhifələrində meydana çıxdı.
Nayırdan sonra Yaşar Nabi
Filiz Nayır 1981-ci ilin yanvar ayından bəri jurnalın məsuliyyətini öz üzərinə götürdü. Yaşar Nəbinin ölümündən sonra jurnalın sahibi Filiz Nayır idi. 1981-ci il aprelin 883-cü sayında örtük dəyişdi. 1981-ci il may sayından Yaşar Nəbinin adı "jurnalın təsisçisi" olaraq görünməyə başladı. Jurnalın məzmunu bir mövzuya bölünən hər sayı ilə redaktə olunmağa başladı. İlk mövzular arasında "Şeirin problemləri", "Gülmece", "Türk Romanı və Türkiyə Gerçəkləri", "İndiki vaxtda Atatürk və Atatürkçülük", "Əhvalatın Problemləri", "Dergiciliğimiz" kimi başlıqlar yer alır. Jurnalda sosialist-realist yazarlar yer almağa başladı. Nəzim Hikmət jurnalda ən çox görülən adlardan biri oldu. "Aylıq Ədəbiyyat və İncəsənət Jurnalı Varlıq" olaraq adlandırılan Varlik, general sözünün çıxarılması ilə Kemalizmin açıq təbliğatından imtina etdi. 1986-cı ilin iyul ayından etibarən nəşr heyəti yaradıldı və nəşr siyasətinin tək nəfərlik müəyyənləşdirilməsi praktikasına son verildi.
1990-cı ilin yanvar ayında sayı 19x27 sm. 34 səhifəlik jurnal olaraq nəşr olunan jurnalın qapağı da dəyişdi. Attila İlhan şeirləri ilə Varlıq səhifələrində görünməyə başladı. Mövcud siyasətə jurnalda daha çox yer verildi.
2000-ci ildə yeni bir forma dəyişikliyi oldu və jurnal 28x20 sm idi. ölçü almağa başladı.
Malakka sultanlığı
Malakka sultanlığı — 1414–1511-ci illərdə mövcud olmuş, əsası islamı qəbul etmiş yavalı şahzadə Parameşvara İsgəndər şah tərəfindən qoyulmuş dövlət.
Tarixi
Malakka körfəzindən keçən ticarət yollarının yaxınlığı zəminində yeni eranın başlanğıcında Malakka yarımadasının cənub hissəsində iri liman şəhərləri yarandı. İlk dövrlərdə Malayyada Hindistandan gəlmə tacirlər və buddist rahiblər mühüm rol oynayırdılar. Hind mədəniyyətinin Malayyanın sosial-siyasi və dini həyatına təsiri uzun əsrlər boyu davam etdi. Malayyanın şəhər-dövlətləri və vilayətləri uzun müddət ərzində Cənubi Hindistan, Hind-Çin, Sumatra və Yavada yerləşən qonşu dövlətlərdən asılı idilər. Bu dövlətlər Malakka körfəzindəki gəmiçiliyi nəzarətə almaq uğrunda bir-biri ilə rəqabət aparırdılar.
1414-cü ildə islamı qəbul etmiş yavalı şahzadə Parameşvara İsgəndər şah adı altında Malakka sultanlığının əsasını qoydu. Onun tərkibinə, demək olar ki, bütün Malayya, Sumatranın bir hissəsi və yaxınlıqdakı bir neçə ada daxil idi. XV əsr ərzində islam dini Malayyada buddizm və hinduizmin mövqelərini xeyli zəiflətdi: müsəlman tacirlər beynəlxalq ticarətdə üstün mövqe qazanmağa başladılar, malay yazısı üçün hind qrafikası yerinə ərəb qrafikası istifadə olunmağa başladı. XVI əsrin əvvəllərinə doğru Malakka sultanlığı Cənub-Şərqi Asiyanın nüfuzlu şəhər-dövlətinə çevrildi və öz hakimiyyətini Sumatranın şərq hissəsinə qədər genişləndirdi. Malakkalı tacirlər Hindistan, Çin, Siam və Birma ilə sıx ticarət əlaqələrinə malik idilər.
Sultan torpağın ali sahibkan sayılırdı və bu torpağı hakim təbəqənin üzvlərinə pay şəklində verirdi. Ev təsərrüfatında qullardan istifadə olunurdu. Dövlətin ikinci adamı "bendaxara" adlanırdı və baş nazir, hakim və ordu başçısı funksiyalannı yerinə yetirirdi. Sultanın canişinləri Malakkadan şimaldakı və cənubdakı qəsəbələri nəzarətdə saxlayırdılar, sultanlığın digər əraziləri isə sultandan vassal asılılığında idi.
Malakka sultanlığı 1511-ci ilə qədər mövcud oldu. Bu zaman portuqallar Malakkanı ələ keçirdilər və XVII əsrə qədər Malakka ərazisindən öz ticarət faktoriyası kimi istifadə etdilər. Malakkaya portuqal komendantı (1571-ci ildən qubernator) başçılıq edirdi. Müstəmləkə idarəçiliyi ölkədə yaşayan hər üç etnik icmanın (çin, tamil, yava icmalarının) başçılarına arxalanırdı. Malakkanın portuqallar tərəfindən işğalı, əhalinin zor gücünə xristianlaşdırılması ilə eyni vaxtda baş verirdi.
Şimali-Qafqaz əmirliyi tüməni
Tümən (تومان) — 1919-1920-ci illərdə dövriyyəyə buraxılmış Şimali-Qafqaz əmirliyinin pul vahidi. Əskinasların üzərində nominal həm tümənlərdə, həm də rublda göstərilmişdir (1 tümən = 10 rubl nisbətində idi).
Tarixi
1919-cu ilin aprelində Rusiyanın Cənubunun Silahlı Qüvvələrinin qoşunları Çeçenistanı işğal etdikdən sonra Dağıstanın dini və siyasi lideri Uzun-Hacı Saltinski Rusiya ordusuna qarşı müstəqillik və dini müharibə üçün könüllülərdən ibarət dəstələr toplamağa başladı. Mayın 22-də Dağıstandakı Dağlılar Respublikası hökumətinin fəaliyyətinə xitam verildi. Hacı-Uzun ordusunu toplayaraq Çeçenistan və Dağıstan sərhədindəki dağlara getdi. May ayının sonunda Botlix kəndində böyük bir məclis topladı, burada Qağatlı kəndindən olan Alimin təklifi ilə Səid-Maqomed Uzun-Hacı Dağıstan və Çeçenistan əmiri seçildi. Vedeno dağ kəndi yeni dövlətin faktiki iqamətgahı oldu.
1919-cu ilin yayında, çeçen İnaluk Arsanukayev (o həm də Dışninski idi) Osmanlı Sultanı VI Mehmed Vahidəddindən Uzun-Hacı üçün fərman gətirdi. Uzun-Hacı Şimali Qafqaz Əmirliyində hərbi və mülki quruluşlar yaratmağa başladı. Əmirlik Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti, Gürcüstan Demokratik Respublikası, Osmanlı imperiyası tərəfindən rəsmən tanınmışdı.
Yeni qurulmuş hökumətin özünü təsdiqləməyə yönəlmiş ilk tədbirlərindən biri də o vaxtkı Terek Respublikasının pulunun ləğvi olunması oldu. Əskinasların buraxılması üçün kifayət qədər imkan və vəsait olmadığına görə, əmir tabe olduğu ərazilərdə Terek Respublikası pullarının üzərinə əmirin “dəftərxanası” tərəfindən vurulmuş möhür ilə dövriyyəyə buraxıldı.
Əskinaslar
Əmirlik hökuməti 1919-cu ilin sentyabrında ilk banknot buraxılışını Terek Respublikasının 100 rubl nomunalında əskinasları üzərində - ərəb dilində Uzun-Hacı möhürünün əksini qoyaraq həyata keçirdi: (ərəbcə: خادم الفقراء أذن خير) "Kasıbların xidmətçisi Uzun Xeyr".
Əskinasların ikinci buraxılışı 1919-cu il oktyabrın 2-dən noyabrın ortalarına qədər davam etmışdir. Əmirlik banknotlarının 1919-cu ilin dekabrında üçüncü buraxılışı çıxdı.
Banknotlar 5, 25, 50, 100, 250, 500 və 1000 tümən nominalında çap olunurdu. 1000 tümən istisna olmaqla bütün pul nominalları dövriyyəyə buraxılmışdı. Az sayda 500 rublluq banknotlar xüsusi kağız və işarələrlə çap edilmişdi. Pulun əsas hissəsi xüsusi nişan olmadan buraxılmışdı. Banknotlar üzərində yazılar ərəb, fransız və rus dillərində idi. Əskinasların hamısının üzərində Əmirliyin gerbi və dağ üzərinə sancılan bayraq təsvir olunmuşdu
Bütün əskinaslarda rus və ərəb dilində xəbərdarlıq var idi: "Saxtasının hazırlanması qanunla cəzalandırılır".
Sikkələr
Əmirlikdə həmçinin kiçik həcmdə olsa da, sikkələr zərb edilmişdir. Bu Rusiya imperiyasının mis sikkələrinin üzərinə ərəb qrafikalı yazı ilə möhür vurulması ilə mümkün olmuşdur.
Canbərdi Qəzai
Canbərdi Qəzai (جنبريدي الغزالي) - Osmanlı imperiyasının əyalətlərindən olan Şam əyalətinin ilk bəylərbəyi. Canbərdi Qəzai I Səlimin ölümündən sonra Sultan Süleyman Qanuniyə qarşı üsyan qaldırmışdır. Ancaq üsyan 1521-ci ildə yatırılmış və Canbərdi Qəzai edam edilmişdir.
Anam (teleserial, 2018)
Anam — 2018-ci ildə Şəbəkə 3 kanalında yayımlanmağa başlayan İran istehsalı dram serialı.
Məzmun
Macəralı və çətin bir həyat yaşayan, iradəsinə arxalanaraq özünə və ailəsinə sülh və rahatlıq gətirməyi bacaran Maral adlı orta yaşlı qadının həyat hekayəsidir. Lakin onun sirrinin üstünün açılması onu bu rahatlıqdan məhrum edir və həyatını yenidən çox çətinləşdirir. Başa düşür ki, onu sevən hər kəs ona dəfələrlə xəyanət edib. Ona görə də ondan haqsız yerə alınan hər şey üçün mübarizə aparmağa qərar verir.
III Manuil (Trabzon imperatoru)
III Manuel Komnenos — 18-ci Trabzon imperatoru.
Həyatı
Atası Trabzon imperatoru III Aleksey, anası isə Teodora Kantakuzindir. 1377-ci ildə böyük qardaşı Vasileyin ölümüylə vəliəhd elan edildi. Elə həmin il atasının nigahdan kənar oğlu Andronikin dul xanımı və Gürcü çarı IX David in qızı olan Evdokiya ilə evləndirildi. Atasının 1390-cı ildə vəfatının ardından taxta çıxdı. 1395-ci ildə Bizanslı məşhur Dükas ailəsinə mənsub Anna Filantropeylə evləndi və ilk evliliyindən doğulan oğlu Aleksey i ortaq imperator elan etdi.
Osmanlılar ın Avropa və Asiya da genişlədiyi illərdə Osmanlı sultanı İldırım Bəyazid in Anadolu bəylikləri nə qarşı başlatdığı siyasətdən çəkinməyə başlayan Manuel Komnenos Orta Asiya dan gələn Əmir Teymur un təbəəliyini qəbul etdi. Üstəlik onun Osmanlılar üzərinə çıxdığı səfərdə 20 döyüş gəmisi olaraq itaətkarlığını göstərdi. Osmanlılar ın Ankara döyüşü ndəki (1402) məğlubiyyətinin ardından Anadolu da güc qazanan Manuel Komnenos, Əmir Teymur un ölümüylə bölgədə söz sahibi oldu.
5 mart 1417-ci ildə vəfat edən Manuel Komnenosun yerinə oğlu Aleksey taxta çıxdı. Ölümündə oğlunun əlinin olduğu qeyd edilir.
NGC 6553
NGC 6553, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış kürəşəkilli ulduz topasıdir. Göy üzündə Oxatan bürcü istiqamətində yerləşir. XI tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Xalqlar döyüşü
Xalqlar döyüşü və ya Leypsiq döyüşü — Napoleon Bonapart ilə Rusiya, Avstriya, Prussiya və İsveç arasında 1813-ci ildə baş vermiş Napoleon müharibələrinin, o cümlədən Birinci Dünya müharibəsinədək dünya tarixinin ən böyük döyüşü.
Anadoluçuluq
Anadoluçuluq və ya Anadolu milliyətçiliyi  — Türkiyə mədəniyyətinin əsas mənbəyinin Anadolu olması lazım olduğunu başlanğıc nöqtəsi kimi götürən ideologiya. Bu ideologiyanın əsas dayağı Anadolu türklərinin 1071-ci ildə baş tutan Malazgirt döyüşündə qalib gələrək Anadoluda yeni bir sivilizasiya qurmasıdır.
Çonqar yarımadası
Hərbi əhəmiyyəti
Çonqar yarımadası Or bərzəxi və Arabat əqrəbi ilə birlikdə Krımın materikə birləşməsi baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. İstər Rusiya vətəndaş müharibəsi və İkinci Dünya müharibəsi dönəmində burada şiddətli döyüşlər getmişdir. . Burada general Vrangelin rəhbərliyi və fransız mühəndislərin iştirakı ilə Çonqar güçləndirilmiş müdafiə xətti qurulmuşdur.
Anadoluçuluq
Erkən cümhuriyyət dövründə Hilmi Ziya Ülkən, Mehmet Raif Oğan və Nurəddin Topçu kimi bəzi ziyalılar türk millətçiliyinin mənşəyinin "Turan"da deyil, Anadoluda axtarılmasını təklif etmişdir.
Çonqar yarımadası
Hərbi əhəmiyyəti
2014-cü ilin fevral-dekabr ayları Ukraynaya məxsus PPX yaxınlığı və Çonqar kəndidə daxil olmaqla Rusiya ordusunun nəzarətində olmuşdur.
Müqəddəs tərcüməçilər kilsəsi (Qağartsi)
Müqəddəs tərcüməçilər kilsəsi — Xocavənd rayonunun Qağartsi kəndində yerləşən tarix-memarlıq abidəsi.
Tarixi
Kilsə XIX əsrin II yarısında inşa edilmişdir. XX əsrin əvvəllərində bu kilsədəki həyat ağacından hazırlanmış relikvariyada qədim gümüş xaç və şəkilli İncil əlyazması saxlanılırdı. Kitabənin qeydiyyat yerində xəbər verilir ki, o, yazar Hovannes tərəfindən köçürülmüşdür.