cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mandat sistemi
"A" kateqoriyası
thumb|Fələstin və İordaniya üzərində üzərində Böyük Britaniya mandatı. thumb|Suriya və Livan üzərində Fransa mandatı. thumb|Mesopotamiya və Fələstin ərazilərinə dair mandat layihələri thumb|İngiltərə-İraq müqaviləsi (1922) Birinci kateqoriya keçmiş Osmanlı imperiyasının ərəb ərazilərinə tətbiq olunurdu. Ərəb xalqlarının tezliklə müstəqillik qazanmağa imkan verən inkişaf səviyyəsində olduqları qənaətinə gəlinmişdi. Bu məsələnin həlli mandat sahiblərinə həvalə edilirdi.
"B" kateqoriyası
İkinci kateqoriyaya keçmiş Almaniya imperiyasının Mərkəzi Afrikadakı müstəmləkələri daxil idi. Onlara tezliklə müstəqillik verilməsi nəzərdə tutulmurdu.
Bu ərazilər 22 iyul 1922-ci il tarixdən mandat sisteminə daxil edilmişdir.
Əvvəllər keçmiş Almaniya müstəmləkələri olan, Birinci Dünya Müharibəsinin gedişində Böyük Britaniya və Fransa tərəfindən işğal edilərək bölüşdürülən aşağıdakı ərazilər də mandat sisteminə daxil edilmişdir.
"C" kateqoriyası
Üçüncü kateqoriyaya keçmiş Almaniya imperiyasının Sakit okean, Cənub-Qərbi və Cənub-Şərqi Afrikadakı torpaqları daxil idi. Həmin ərazilər faktiki olaraq mandatı olan dövlətlərin - Yaponiya və Böyük Britaniyanın dominionlarının - Avstraliya, Yeni Zelandiya və Cənubi Afrika İttifaqının nəzarətinə keçirdi.
Almaniya Cənub-Qərbi Afrikası - mandat hüququ 17 dekabr 1920-ci ildən Cənubi Afrika İttifaqına verilmişdir, 1 oktyabr 1922-ci ildən Uolfiş-Bey şəhəri (1878-ci ildən Kap müstəmləkəsinin tərkibində olmuşdur) də bu mandat ərazisinə daxil edilmişdir. 1946-cı ildə BMT Almaniya Cənub-Qərbi Afrikası ərazisinin Cənubi Afrika İttifaqının (1961-ci ildən Cənubi Afrika Respublikası) himayəsində olmasını tanımaqdan imtina etdi. 1968-ci ildə BMT bu ərazinin Namibiya adlandırılmasını təsdiq etdi, 21 mart 1990-cı ildən oz müstəqilliyini (Uolfiş şəhəri daxil olmadan) elan etdi, 28 fevral 1994-cü il tarixdən Uolfiş şəhəri və Pinqvinlər adası Namibiyaya verilmişdir.
Video
Видео
Vest Danbartonşir
Vest Danbartonşir (, Siorrachd Dhùn Bhreatainn an Iar) — Şotlandiyanın 32 dairəsindən biri. Şimal qərbdə Arqayl end Byut, şimal şərqdə Sterlinq, şərqdə İst Danbartonşir, cənub şərqdə Qlazqo Siti və cənubda Renfruşir ilə həmsərhəddir.
Alişan dağları
thumb|300px|Alişan parkının xəritəsi
Alişan — Tayvanda, Yuşan dağından bir qədər aralıda yerləşən dağ sistemi. Dağ sistemi ərazisində Alişan Milli Təbiət Parkı,, istirahət zonası və təbiət qoruğu yerləşir. Park ümumilikdə 415 km² ərazini əhatə edir (45 ha). Parka qoruq dağları, dörd qəsəbə, şəlalələr və yüksək dağlıq ərazidə çay plantasiyalarıdaxildir. Szyai şəhəri ilə Alişan meşə dəmiryolu xətti, avtomobil yolu vastəsi ilə əlaqələnir. Park gəzinti yolları və çığırların kəsişdiyi ərazidədir Alişan dağlıq vilayətini çoxlu sayda turist və alpinist ziyarət edir. Bu dağ Tayvanın ən görməli yerlərindən biri hesab edilir və ölkənin milli rəmzlərindən biridir. Burada yerli çay və vassabi xüsusi məşhurluğa sahibdir. İnibati baxımından Tayvan, Chiayi vilayəti, Alişan rayonu ərazisinə daxildir.
Meyid oğurlanması
Meyid oğurlanması — Dəfn yerlərindən cəsədlərin gizli çıxarılması. Meyid oğrularının ümumi məqsədi, xüsusilə XIX əsrdə tibb məktəblərində anatomiya mühazirələri, yaxud analiz üçün cəsədləri satmaq idi. Meyid oğurlamaqda təcrübəli insanlar tez-tez "dirildənlər", və ya "diriltmə adamları" adlandırılırdı. Oxşar hərəkət isə məzarın üst daşı və ya sərdabənin üstü açılaraq sexsi əşyaların və ya eksponatların oğurluğudur, amma mezar oğurluğu meyid çıxartmaqdan fərqlənir belə ki, məzar oğurluğu cəsəd oğurluğuna aid deyil.
Alişan dağları
İqlimi
Orta temperatur:
Meyid oğurlanması
Birləşmiş Krallıq
1832-ci ilin Anatomiya aktından əvvəl, anatomik məqsədlər üçün təmin olunan cəsədlər yalnız Böyük Britaniyada məhkəmələr tərəfindən ölümə və yarılmağa məkhum olunanlar idi. Nisbətən daha ağır cinayətlər törətmiş insanlar məhkəmə qərarı ilə yarılmağa məhkum olunurdu. Bu qərarlar belə anatomik məktəblər və özəl tibb məktəblərini kifayət qədər təmin etmirdi. (1832-ci ilə qədər lisenziya tələb olunmurdu). XVIII əsr ərzində yüzlərlə cinayətkar belə agır cinayətlərə görə edam olunmuşdu, lakin XIX əsrdə isə hər il 55 nəfər ölüm cəzasına məhkum olunmuşdu. Tibbi məktəblərin ekspertiza üçün hər il ən az 500 meyidə ehtiyacları olurdu.
Alişan dağları
İqlimi
Alçaq yüksəkliklərdə: 24 °C (yayda), 16 °C (qışda).
Meyid oğurlanması
Birləşmiş Krallıq
Ümumi hüquqda məzara müdaxilə ağır cinayət yox, uyğunsuz hərəkət hesab edilirdi və belə ki bu halda, tək cəza cərimə və həbslər olurdu, nəyin ki ictimai cəzalar. Aşkar olunma riski olsa da, bu ticarət kifayət qədər gəlirli bir iş idi, xüsusilə də səlahiyətlilər zəruri bir əməl kimi hesab etdiklərinə əhəmiyyət verməməyə meyilli idilər.
Alişan dağları
İqlimi
Orta yüksəliklərdə: 19 °C (yayda), 12 °C (qışda).
Hündür yüksəkliklərdə: 14 °C (yayda, 5 °C (qışda)
Topoqrafiya
Hündürlüyü 2000 metrdən yüksək olan zirvələr: 25
Ən hündür nöqtəsi: Dadaşan(大塔山), 2,663 m.
Bitki və yabanı həyat
Taiwania cryptomerioides
Chamaecyparis formosensis
Chamaecyparis taiwanensis
Cunninghamia konishii
Pinus taiwanensis
Pseudotsuga sinensis
Abies kawakamii
Tsuga chinensis
Tarixi
left|thumb|200px|Alişan aborigenləri
Tayvanın yüksək dağlıq ərazilərində yerli Szou qəbilələri yerləşmişdir. Çinlilər dağ ətəyi zonalara XVII əsrin ortalkarında köçmüşlər. Ancaq XVIII əsrin sonlarına qədər dağların ucqarlarına yayılmamışdılar. Sonradan isə onlar Juyli (瑞里), Juyfun (瑞峰), Sıdim (隙頂) və Fenmsiku (奮起湖) qəsəbələrini salmışlar. Yerlilərlə silahlı toqquşmadan sonra çinlilər dağların ucqarılarına qədər yayıla bildilər.
Yaponlıar adanı ələ keçirdikdən sonra onlar burada həmişə yaşıl sərv ağacını aşkarlayırlar. Meşə sənyesini inkişaf elətdirmək məqsədilə ensiz dəmir yolu çəkilir. Hazırda Alişan meşə dəmiryolu turistlərin istifadəsindədir. Yaponlar ərazini milli park etmək niyyətində idilər. 1970-ci ildən turizm əsas gəlirli sahəyə çevrilıir. Əksinə meşə təsrrüfatı isə geri qalmağa başlayır. 1980-ci ildə buradan şose yolu çəkilir. 2001-ci ildə isə bölgə milli park elan edilir. 2009-cu ildə dəmir yolu böyük zərər görmüşdür. 2014-cü ildə yalnız Chiayi-dən Fenqihuya qədərki hissəsi yenidən açılmışdır.
Qışlaq-i Xəlilliqulam (Pərsabad)
Qışlaq-i Xəlilliqulam — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 166 nəfər yaşayır (34 ailə).
Novlu (Germi)
Novlu — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Fazu Əliyeva
Fazu Əliyeva — Sovet, rus və avar şairəsi, Dağıstan Respublikasının Xalq şairəsi (1969), nasir və publisist. Dağıstan və rus ədəbiyyatının inkişafına əhəmiyyətli töhfə vermiş şəxsdir. Bundan əlavə insan hüquqları fəaliyyəti ilə məşğul olmuşdur.
İki Şərəf Nişanı və iki Xalqlar Dostluğu Ordenləri ilə təltif olunmuşdur, habelə bir sıra xarici ölkələrin fəxri mükafatlarına layiq görülmüşdür.
Bioqrafiya
Kiçik yaşlarından şeir yazmağa başlayır və artıq məktəb illərində əsl şair sayılır. Fazu əsərlərini avar və rus dilində yazır. On yeddi yaşlı Fazunun şeirləri ilk dəfə 1949-cu ildə Bolşevik Qori qəzetində, daha sonra "Komsomolets Daqestana" qəzetində və avar dilində nəşr olunan "Drujba" jurnalında nəşr edilmişdir. O dövrdə tənqidçilər parlaqlığı və qeyri-adi istedadı ilə istedadlı şairə və yazıçıya artıq heyran qalmışdılar. Fazu Əliyeva səmimiyyətlə inanırdı ki, şeir insanı təmizləyir, onu daha parlaq, daha mehriban və daha ülvi edir.
1954–1955-ci illərdə Fazu Əliyeva Dağıstan Qadın Pedaqoji İnstitutunda təhsil alır.
1961-ci ildə Maksim Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutunu bitirir.
SSRİ Yazıçılar Birliyinin üzvü, Dağıstan Milli Elmlər Akademiyasının akademiki olur.
Yaradıcılığı
"Doğma kənd", "Dağların qanunu", "Yaxşıların gözləri", "Bahar küləyi" şeir məcmuələri də daxil olmaqla dünyanın 68 dilinə tərcümə edilmiş 102 -dən çox şeir və nəsr kitabının müəllifidir.
NGC 3217
NGC 3217, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Fazu Əliyeva
Yaradıcılığı
1950–1954-cü illərdə məktəb müəllimi işləyib.
1962-ci ildən Dağıstan təhsil və pedaqoji ədəbiyyat nəşriyyatının redaktoru olur.
1971-ci ildən "Dağıstan qadını" jurnalının baş redaktoru işləmişdir.
15 il Dağıstan Ali Soveti sədrinin müavini kimi fəaliyyət göstərir.
Rusiya İctimai Palatasının üzvü (2006-cı ilə qədər) olur.
2016-cı ildə Mahaçqaladakı Şəhər Qəbiristanlığında dəfn edilir.
Xarici dillərə tərcümələr
Fazu Əliyevanın kitabları suaxili, tamil, kxmer, hindi, ingilis, alman, isveç, çex, fransız, ispan, polyak, yapon və digər dillərdə nəşr edilmişdir.
Xatirəsi
11 dekabr 2017-ci ildə Mahaçqaladakı Dostluq Parkında Fazu Əliyevanın abidəsinin açılışı olmuşdur.
29 avqust 2017-ci ildə "Marka" poliqrafiya şirkəti Fazu Əliyevanın təsvirini əks etdirən poçt markası buraxır. Nominal dəyəri 27 rubl olan və tirajı 231 min nüsxə olan bir poçt markası "Müqəddəs Həvari Andrey Ordeninin Kavalerləri" seriyası çərçivəsində buraxılır.
Qarqışlağı (Germi)
Qarqışlağı — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 82 nəfər yaşayır (16 ailə).
Sayğaqlar
Sayğaqlar (Saiga)— Əsl antiloplar alt dəstəsinə daxiı olan bioloji cins. Pleystosen epoxası (2 milyondan 10 min il öncəyə qədər) dövründə Avrasiyanın şimalı, Britaniya adaları qərbi, Kanadanın şimal-qərb bölgəsinin savanna və çöl ərazilərində yayılmışdırlar. Hazırda bir-birindən arslı yayılmış bir nrcə populyasiya şəklində Mərkəzi Asiyanın çöl və yarımsəhra ərazilərində yayılmışlar.
Cinsə bir nəsli kəsilmiş və bir müasir növ daxildir:
Ədəbiyyat
Baryshnikov G. and Tikhonov A. 1994. Notes on skulls of Pleistocene saiga of northern Eurasia. Historical Biology, Volume 8, Issue 1–4, pages 209–234.
Üzüklərin hökmdarı: Qüvvət üzükləri (teleserial, 2022)
Üzüklərin Hökmdarı: Qüvvət üzükləri (The Lord of the Rings: The Rings of Power) — Con Tolkinın Orta Dünya haqqında əsərləri əsasında çəkilən teleserial.
Amazon Prime Video vasitəsilə yayımlanacaq proyektin hazırlanmasına 2017-ci ildə başlanılıb. 2019-cu ildə isə teleserialın çəkilişinə start verilib. Birinci mövsüm Legendariumun ikinci dövründə baş verən hadisələr haqqında bəhs edəcək. Hesablamalara görə teleserial tarixin ən bahalı seriallarından biri olacaq. Təkcə birinci mövsümün qiyməti təxminən 465 milyon ABŞ dolları na başa gələcək.
İstehsalı
13 Noyabr 2017-ci ildə Amazon Con Ronald Ruel Tolkinın "Üzüklərin hökmdarı" romanını ekranlaşdırma hüququnu qazandı. Mətbuatda yayımlanan məlumatlara görə, Amazon, Tolkinın əsərləri hüquqlarına sahib olan təşkilatlarla (Tolkien Estate, HarperCollins və New Line Cinema) $ 200–250 milyon dollar müqabilində müqavilə bağladı, hansı ki Netflix şirkətinin təklif etdiyi məbləğindən çox idi. Müqavilənin şərtlərinə görə, Amazon iki il ərzində (yəni 2019-cu ilin noyabrına qədər) teleserialın istehsalına başlamalı idi. Müqavilə beş mövsümün və mümkün olan spin-off çəkilişini nəzərdə tuturdu. Serialın istehsal dəyərinin (əldə edilmiş müəllif hüquqları ilə birlikdə) 1 milyard dolları keçəcəyi və „tarixin ən bahalı teleserialı“ olacağı bildirilir. Teleserial Piter Ceksonun film trilogiyasının televiziya versiyası olmuyacaq və "Üzük Qardaşlığı" kitabında təsvir olunan hadisələrdən əvvəl baş verəcəyi bildirilirdi. Teleserialın baş qəhrəmanı gənc Araqorn ola biləcəyi ilə bağlı ehtimallar var idi , lakin sonra bu ehtimal təkzib edilmişdir.
2018-ci ilin iyulunda layihənin icraçı prodüserləri və baş ssenaristləri Patrick Makkey və Con D. Peyn olacağı açıqlandı.
2019-cu ilin mart ayında Amazon, «Welcome to the Second Age» ("İkinci Dövrə xoş gəldiniz") imzası ilə Orta Dünya xəritələrini dərc etdi və tənqidçilər elə nəticəyə gəldilər ki ən azı birinci mövsüm Orta Dünyanın İkinci Dövründə baş verəcək. Xəritələrdə həmdə Numenor adası görünür. Tolkinın tədqiqatçısı və layihənin yaradıcı məsləhətçisi Tom Şıppi, birinci mövsümün İkinci Dövrdə baş verəcəyini və Amazon'un 2021-ci ildə birinci mövsümünü buraxmaq istədiyini təsdiqlədi. Şıppinın fikrincə, birinci mövsüm 20 bölümdən ibarət ola bilər.
Spoyler sızmasının qarşısını almaq üçün istehsalı yüksək dərəcədə məxfiliklə aparılır.
3 iyul 2019-cu ildə teleserialın ilk iki bölümünün rejissoru Xuan Antonio Bayona olacağı məlum oldu.
18 sentyabr 2019 ildə teleserialın Yeni Zelandiyada çəkiləcəyi açıqlandı. Çəkiliş 2019 ildə başlayıb və Şimali adanın üç yerlərində aparılacağı bildirilib. 2019-cu ilin noyabrında məlum oldu ki teleserialın ikinci və birinci mövsümləri paralel olaraq hazırlanır, yəni birinci və ikinci mövsümlərin buraxılışları arasında fasilə qısa olacaq.
2020 il mart ayının ortalarında,COVID-19 pandemiyasıynan əlaqədar Yeni Zelandiya sərhədlərinin bağlanmasına məcbur oldu, teleserialın istehsalı dayandırıldı. İş dayandırıldığı zaman layihə üzərində təxminən 800 nəfər işləyirdi.
19 yanvar 2022-ci ildə serialın rəsmi adı açıqlandı: «Üzüklərin Hökmdarı: Qüvvət Üzükləri» (The Lord of the Rings: The Rings of Power).
Çəkiliş
Covid-19 pandemiyasına görə Yeni Zelandiya digər ölkələrin vətəndaşlarına sərhədləri bağlasada "Üzüklərin Hökmdarı" teleserialınnan başqa altı film və teleserialların aktyorlarına və çəkiliş heyətinə bu qadağa yayılmırdı. Bu istisnalar iyunun 18-dək İqtisadi İnkişaf Naziri Fill Tuayford tərəfindən verilmişdir və teleserialın 93 çəkiliş heyəti üzvü ilə yanaşı onların 20 ailə üzvünə də verilmişdir. Növbəti bölümlərin hazırlığı 2020-ci ilin iyul ayında başladı və teleserialın çəkilişi sentyabrın 28-dən davam etdirildi. X. A. Bayona epizodların çəkilişini dekabrın 23-nə qədər tamamladı, sonrakı bölümlərin istehsalı isə 2021-ci ilin yanvarında, Milad tətilində iki həftəlik fasilədən sonra başladı. 2021 ilin martında teleserialın dörd bölümünün rejissoru Ueyn Yip olacağı məlum oldu.
NGC 6996
NGC 6996, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Ququşu bürcü istiqamətində yerləşir. III2p tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Qazaxıstanın hüquq-mühafizə orqanları
Qazaxıstanda hüquq-mühafizə işlərinə Sovet dövründən praktik olaraq dəyişməz qalan Qazaxıstan polisi və məhkəmələri tərəfindən həyata keçirilir və ölkənin Milli Təhlükəsizlik Komitəsi, Daxili İşlər Nazirliyi və Baş Prokurorluq arasında bölüşdürülür. 1998-ci ilə qədər Qazaxıstan polisi "milis" adlanırdı.
Albana
Albana — Azərbaycanda, qədim dövrlərdə mövcud olmuş şəhər. Yunan coğrafiyaşünası Ptolemey "Coğrafi təlimnamə" əsərində Albananın Kas çayı mənsəbində olduğunu göstərmişdir. Bir sıra alimlər buranı Qax rayonundakı Torpaqqala, Rusiyadakı Dərbənd və Zərdab rayonundakı Əlvənd kəndi ilə eyniləşdirirlər. Albananın Bakı yaxınlığında olması da güman ediliir. Lakin Quba rayonundakı indiki Alpan kəndinin Albana olması ehtimalı alimlər arasında daha inandırıcı qəbul edilmişdir.
Qazaxıstanın hüquq-mühafizə orqanları
Təşkilat
Qazaxıstan polisi Daxili İşlər Nazirliyinin tabeliyindədir, Milli Təhlükəsizlik Komitəsi və Baş Prokurorluq isə müvafiq olaraq kəşfiyyat məlumatlarının toplanması və istintaqların aparılmasına cavabdehdir. 1992-ci ildən Qazaxıstan İnterpolun üzvü oldu. Onun hüquq-mühafizə orqanları Rusiya, Belarusiya, Özbəkistan, Ukrayna və Qırğızıstan hüquq-mühafizə orqanları ilə yaxından əlaqə saxlayır.
İnsan hüquqları
ABŞ-nin Qazaxıstandakı səfirliyinin veb saytında qeyd olunur ki, 2004-2005-ci illərdə Qazaxıstanda insan hüquqları vəziyyəti "qənaətbəxş qalır" və "hökumət öz səlahiyyətlərindən sui-istifadə etməyə davam edir". Freedom House müşahidəçi qrupu keçmiş Sovet dövlətini siyasi hüquqlara görə 6/7, vətəndaş azadlıqlarına görə isə 5/7 kimi qiymətləndirir (bu şkalada 7 ən aşağı, 1 isə ən yüksək qiymətdir) və onu "qeyri-azad" adlandırır. Human Rights Watch da daxil olmaqla müşahidəçilərin verdiyi məlumatlara əsasən, dekabrda keçirilən prezident seçkilərindən əvvəlki aylarda Qazaxıstanda siyasi özünüifadə hüququna məhdudlar tətbiq olunmuşdur.
MKİ-nin "World fact book" adlı kitabında yazılıb ki, Qazaxıstan həbsxanalarında yatan 76.000 məhkumdan 1300 nəfəri 1995-ci ildə vərəmdən vəfat etmişdir, üstəgəl həbsxanalarda sıxlıq və işçi personalının az olması problemləri də müşahidə olunur. Dövlət tərəfindən həbsxana sisteminə edilən maliyyələşdirmə də kifayət etmir.
Cinayətkarlıq səviyyəsi
Qazaxıstan son illərdə cinayət artımından problemi ilə üzləşib, polis qüvvələri isə təchizatın azlığından və səmərəsizlikdən əziyyət çəkir, eyni anda 10.000 əhaliyə 50 cinayət işi düşür, onlar əksər hallarda şiddət və narkotik dövriyyəsi (xüsusən anaşa və tiryəkə rast gəlinir) ilə əlaqəli cinayətlər olur.
Korrupsiya
Polis hüquq-mühafizə orqanı ölkədə korrupsiyaya ən çox uğramış sahələrdən biridir.
Şamil Heydərov
Şamil Sadiq oğlu Heydərov — Azərbaycanlı şəhid.
Həyatı
Heydərov Samir Sadiq oğlu 1977-ci il aprelin 18-də Gədəbəy rayonunun Arıqıran kəndində anadan olub. 1984-cü ildə birinci sinfə gedib. 1994-cü ildə orta məktəbi bitirib. 1995-ci ilin 25 iyununda Azərbaycan ordusunda hərbi xidmətə çağırılıb. Piriküşküldə təlim keçib. 1995-ci ilin 10 oktyabrında Kəlbəcər bölgəsində Murovdağ, Güzgüdağ, 1996-cı ilin 1 mayından isə Daşkəsənin Alaxancal kəndində 172 saylı briqadanın 3-cü batalyonunda qulluq edib. Ara-sıra erməni quldurları həmin yerə atəş açırmış. Bunu görən Samir 3 km irəli sürünüb. Onun bu təşəbbüsü sayəsində həmin məsafə ermənilərdən geri alınıb. Heydərov Samir Sadiq oğlu 21 mart 1997-ci ildə xidməti vəzifəsini yerinə yetirərkən şəhid olmuşdur.
Qışlaq-i Xəlilliheydər (Pərsabad)
Qışlaq-i Xəlilliheydər — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 71 nəfər yaşayır (13 ailə).
Zaur İsmayılzadə
Zaur Nizami oğlu İsmayılzadə (29 iyul 1995; İstisu, Lənkəran rayonu, Azərbaycan — 7 oktyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Zaur İsmayılzadə 1995-ci il iyulun 29-da Lənkəran rayonunun İstisu qəsəbəsində anadan olmuşdur. 2001-2012-ci illərdə Şəhid Vüqar Məmmədov adına Cəlilabad rayon Göytəpə şəhər tam orta məktəbində təhsil almışdır. Hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra müxtəlif MMC-lərdə mühafizəçi kimi fəaliyyət göstərmişdir. Subay idi.
Hərbi xidməti
Zaur İsmayılzadə 2013-2015-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmət etmişdir. 2015-2017-cı illərdə Azərbaycan Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrinin sıralarında "gizir" rütbəsi ilə xidmətini davam etmişdir.
Aprel döyüşləri
2016-cı il aprelin 1-dən 2-nə ötən gecədən başlayaraq Azərbaycan və Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin bölmələri arasında cəbhənin Tərtər və Cəbrayıl-Füzuli istiqamətlərində şiddətli döyüşlər başlamışdır. Tarixə Aprel döyüşləri olaraq yazılan döyüşlər zamanı Zaur İsmayılzadə Azərbaycan Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrinin sıralarında hərbi qulluqçu olaraq savaşmışdır. Gecə döyüşləri zamanı Cəbrayıl rayonunun Lələtəpə istiqamətində olan əlverişli mövqelər, strateji nöqtələr, o cümlədən Lələtəpə zirvəsi Azərbaycan Ordusu tərəfindən işğaldan azad olunmuşdur. Həmin döyüşlərdə Ermənistanın müdafiə naziri Seyran Ohanyan tərəfindən qurulan və Ermənistan Ordusunun "yenilməz Ohanyan xətti" olaraq tanınan müdafiə xətti 40 dəqiqə ərzində darmadağın edilmişdir.
Zaur İsmayılzadə döyüş gedişatında ağır yaralanmışdır və səhhətində problemlər yarandığı üçün 2017-ci ildə ordudan tərxis olunmuşdur.
27 sentyabr 2020-ci ildə Vətən müharibəsi başlamış və Azərbaycanda səfərbərlik elan edilmişdir. Beləliklə, Zaur İsmayılzadə səfərbər olunmuş, 29 sentyabr 2020-ci ildə könüllü olaraq ordu sıralarında qaytımışdır.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Zaur İsmayılzadə 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsində könüllü olaraq sentyabrın 29-dan iştirak etmişdir. Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Zaur İsmayılzadə oktyabrın 7-də Füzuli rayonu istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur. Lənkəran rayonunda dəfn olunmuşdur.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Zaur İsmayılzadə ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Zaur İsmayılzadə ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Zaur İsmayılzadə ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək igidlik və mərdlik göstərmiş, hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirərək şəhid olmuş Zaur İsmayılzadə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2022-ci il tarixli Sərəncamına əsasən ölümündən sonra 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Sosial fenomen
Sosial fenomen — sosial nüfuz, o cümlədən müasir və tarixi ictimai nüfuzlar nəticəsində baş verən hər hansı davranış, hərəkət və ya hadisələr. Onlar çox vaxt insanların fərdi qovşaqları vasitəsilə fəaliyyət göstərdikcə tədricən artan ölçülər əlavə edən çoxşaxəli proseslərin nəticəsidir. Buna görə də sosial fenomen mahiyyət etibarilə dinamikdir və müəyyən bir zaman və tarixi kontekstdə fəaliyyət göstərir.
Sosial fenomenlər müşahidə edilə bilən, ölçülə bilən məlumatlardır. Psixoloji anlayışlar onları idarə edə bilir, lakin bu anlayışlar birbaşa müşahidə olunmur.
Talan
thumb|200px|right|[[1819-cu ildə Frankfurtda Yəhudilərə qarşı başlanan Hepp-Hepp poqromu]] Poqrom (rus sözüdür (погром), kökü "громить" - dağıtmaq, tar-mar etmək, darmadağın etmək, viran etmək sözündəndir) - kütləvi iğtişaşların bir növü olub dini, etnik və siyasi mənsubiyyətinə görə bir qrupun digər bir qrupun üzərinə hücum edərək insanları öldürülməsi, iş yerlərinin dağıdılması və ya yandırılması, kütləvi davalar, zorakılıq və hədəf alınan etnik qrupa məxsus ibadətxanaların, məktəb və təşkilatların dağıdılması ilə müşayət olunur.
Rus dilində 1988-ci ildən Azərbaycanda ermənilərə qarşı olan kütləvi iğtişaşlar da "poqrom" (“Сумгаитский погром”) adlandırılmışdır.
Qərbi Qat
Qərbi Qat, Saxyadri — Hindustanın qərbində yerləşən dağ silsiləsi. Dəkkən yaylasının qərbi ilə şimaldan cənuba doğru uzaır. Dəkkən yaylası enziz sahil xətti ilə Ərəbistan yarımadasından ayrılır. Dağ silsiləsi Qucarat və Maxaraştra ştatlarının sərgəddindən başlayır və 1600 km məsafədə Maharaşta, Qoa, Karnataka, Tamilnad və Kerala şatatları ərazisi boyunca uzanır. Hindistanın cənubuna qədər uzanan dağların 60 % Karnatakedə yerləşir. Dağlar 60 000 km² sahəni əhatə edir. Onların orta hündürlüyü 1200 m, maksimal hündürlüyü isə 2695 metrdir (Anay-Mudi).
Geologiyası
Qərbi Qat dağları ayrıca bir sistem deyildir. Silsilə Dəkkən yaylasının bir parçasıdır. Böyük ehtimalla silsilə Qondvananın parçalanması zamanı, 150 mln il öncə meydana gəlmişdir. Mayami universitetinin geofizikləri Barren və Xarisson Hindistanın qərb sahillərinin 100–80 milyon il öncə meydana gəlməsini birdirmişlər. Silsilə Madaqaskarın Hindustandan ayrılmasından sonra meydana gəlmişdir. Bu ayrılmadan sonra bir qitə olan Hindistan hazırkı Reyunyon ərazisindən şimala istiqamətlənmişdir. Kütləvi püskürmələr sayəsində hazır ki, Dəkkən yaylası meydana gəlmişdir. Bu püskürmələr nəicəsində Qərbi Qat dağlarının şimal hissəsi formalaşır. Burada digər suxurlardan qranit qneysi, metomarfik qneys, Əhəng daşı, dolerit, anortozit, dəmir filizi kimilərinə rastlamaq mümkündür. Cənub təpələrində laterit və boksit yataqları vardır.
Dağları
Qərbi Qat dağları Şimsatpura dağları ilə birləşir. Cənuba doğru isə Qao, Karnataka, Kerala və Tamilnada qədər uzanır. Qərbi Qat özüdə Kardamonov dağları, Anaymalay, Nilqiri və Palani hissələrinə bölünür. Anay-Mudi silsilənin ən hündür nöqtəsidir (2695 m).
Palqxad şəhəri yaxınlığında Qərbi Qat dağlarının şimalı ilə cənubunu ayıran Palakkad keçidi yerləşir.
Çayları
thumb|left|Qərbi Qatda meşə Qərbi Qat Hindistanda bir suayırıcı funksiyasını yerinə yetirir. Bura Hindistanın bir çox iri çaylarının başlanğıc nöqtəsidir. Qərbdən şərqə doğru axan çaylar Benqal körfəzinə tökülür. Bunlara Krişna, Qodavari və Kaveri çaylarıdır. Qərbə doğru axan çaylar Ərəbistan dənizinə tökülür. Cənuba axan çaylar üzərində su anbarları inşa edilmişdir.
İqlimi
Qərbi Qat dağlarının iqlimi rütubətli və tropikdir. Hündürlükdən və ekvatordan uzaqlaşdıqca tədricən dəyişir. Şimalda 1500 m, cənubda isə 2000 metr hündürlükdən sonra iqlim mülayimləşir.
Orta illik temperaturu +15°С-dir. Bəzi ərazilərdə qış ayları temperatur 0°С qədər düşür. Soyuq dövr ən rütüubli dönəmdə olur.
Dağlar qərb musssonlarının təsirinə məruz qalır. İl ərzində əsasən qərb yamaclara 3000–4000 mm yağıntı düşür.
Flora və fauna
Qərbi Qatda bio müxtəliflik göz qabağındadır. Burada çoxlu sayda endemik növlər vardır. Bioloji müxtəlifliyə 130 növ məməli, 180 növ suda-quruda yaşayan, 500 növ quş daxildir. Qərbi Qatın dağlarında 100 növ balıq yaşayır. Endemiklərdən vanderu, Platacanthomys lasiurus, Nilqiri tarı, Nasikabatrachus sahyadrensis, Cənubihindistan quruqurbağası və s. Maraqlıdır ki, burada yaşayan suda-quruda yaşayan növlərin 80 % dünyanın digər ərazilərində rastlanmır.
Terrorizm sosiologiyası
thumb|350x350px|[[Racu antiterrorizm memorial heykəli, Dəkkə Universiteti, Banqladeş.]]
Qaraağac-i Bala (Germi)
Qaraağac-i Bala — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Terrorizm sosiologiyası
Terrorizm sosiologiyası — terrorizmi sosial fenomen kimi anlamağa çalışan sosiologiya sahəsi. Bu sahə terrorizmi müəyyənləşdirir, onun səbəblərini öyrənir və cəmiyyətə təsirini qiymətləndirir. Terrorizmin sosiologiyası siyasi elm, tarix, iqtisadiyyat və psixologiya sahələrindən istifadə edir. Terrorizm sosiologiyası tənqidi terrorizmşünaslıqdan onunla fərqlənir ki, burada terrorizmə şərait yaradan sosial şəraiti araşdırılır. Bu, həmçinin, insanların və dövlətlərin bu cür hadisələrə necə reaksiya verdiyini öyrənir.
Qaraağac-i Bala (Germi)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 328 nəfər yaşayır (79 ailə).
Lanqyoya
Lanqyoya (Langøya) — Norveçin üçüncü ən böyük adası (Şpitsbergen arxipelaqının adaları istisna olmaqla) 850,2 km² ərazisini əhatə edir. Vesterolen bölgəsinin bir hissəsidir və Hinnyoya adasının şimalındakı Nordland qraflığında yerləşir. Dar Sortlannssundet boğazı iki adanı ayırır: Lanqyoya və Hinnyoya. Boğazdan bir kilometr uzunluğuna malik Sortlandsbrua körpüsü ikio adanı birləşdirir. Adanın ərazisində Byo kommunası və qismən Eksnes, Sortland və Hadsel kommunaları vardır. Adada bir neçə göl var məsələn, Alsvoqvatnet gölü.
Mirrəhim İsmayılov
Mirrəhim Mirmehdi oğlu İsmayılov (2 sentyabr 1996; Çəmənli, Ağdam rayonu, Azərbaycan — 2 oktyabr 2020; Tap Qaraqoyunlu, Goranboy rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Mirrəhim İsmayılov 2 sentyabr 1996-cı ildə Ağdam rayonunun Çəmənli kəndində anadan olmuşdur. 2002-2013-cü illərdə Ağdam rayon Çəmənli kənd tam orta məktəbində təhsil almışdır. Subay idi.
Hərbi xidməti
Mirrəhim İsmayılov 2014-2015-ci illərdə Dövlət Sərhəd Xidmətinin Sərhəd Qoşunlarının sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olmuşdur. Hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra 2020-ci ildən müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət etmişdir.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Mirrəhim İsmayılov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Mirrəhim İsmayılov 2 oktyabr 2020-ci ildə Suqovuşan döyüşləri gedişatında Goranboy rayonunun Tap Qaraqoyunlu kəndində yerləşən Kəhrilər xarabalığı istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı mərmi qəlpəsindən aldığı yara ilə həlak olmuşdur. Uzun müddət tapılmayan nəşi 27 noyabr 2020-ci ildə tapılaraq Ağdam rayonunun Quzanlı qəsəbəsində yerləşən Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mirrəhim İsmayılov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mirrəhim İsmayılov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mirrəhim İsmayılov ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Maykl Keymen
Maykl Keymen — amerikalı bəstəkar (əsasən  bəstəkarı), orkestr aranjimançısı, dirijor və mahnı müəllifi.
70-dən çox filmin yaradılmasında iştirak edib, bunların arasında, “Cənab Hollandın Opusu” (Ən yaxşı alətli kompozisiya üzrə «Qremmi»), , , “İks-adamlar”, bütün 4 hissəsi və  filmləridir.
Həyatı
Maykl Arnold Keymen Nyu-Yorkda anadan olub, dörd qardaşın ikincisidir. Atası Sol Keymen diş həkimi, anası Helen isə müəllim idi. Yəhudi əsilli idi.
Nyu-York şəhərindəki Musiqi və İncəsənət Ali Məktəbində oxuyarkən Keymen “Məxfi materiallar” və digər layihələr üçün mövzu musiqisini bəstələyən Martin Fulterman (sonralar Mark Snou kimi tanınıb) ilə dost oldu. Keymen qoboy üzrə təhsil alarkən sinif yoldaşları Fulterman, Dorian Rudnitski və Toms Riverdan olan Klifton Nivison və Brayan Korriqan ilə birlikdə New York Rock & Roll Ensemble adlı rok-klassik fyujn-qrupu yaratmışdı. Bu qrup 1968-1972-ci illərdə beş albom buraxmışdı (Self-Titled, Reflections, Faithful Friends, Roll Over və Freedomburger). Qrup, adətən klassik musiqiçilər kimi ağ frakla (smokinq yox) çıxış edirdi. Konsertin ortasında Fulterman və Keymen qoboy dueti ifa edirdilər. 1967 ildə Alice Tully Hall'da qrup, rəfiqələri və sinif yoldaşı konsertində müşayiət etmişdilər.
Ali məktəbi bitirdikdən sonra Keymen Manhettenda yerləşən Culyard musiqi məktəbində təhsil almışdır.
Keymenin bəstələri Hollivuda qədər ilk dəfə 1976-cı ildə "Növbəti adam" filmi ilə yayılır, həmçinin sonra The Wall albomu üçün pop və rok aranjimanları üzrə Pink Floyd qrupu ilə əməkdaşlıq edib. O, bu vaxta qədər əsasən balet musiqisi bəstələyib.
Keymena 1997-ci ildə dağınıq skleroz diaqnozu qoyulmuşdu. O, İngiltərənin paytaxtı Londonda 18 noyabr 2003-cü il tarixində 55 yaşında infarktdan vəfat edib.
Aukştaytiya Milli Parkı
Aukştaytiya Milli Parkı (Aukštaitijos nacionalinis parkas) — Litvanın şimal-şərqində, Vilnüsün 100 km şimalında yerləşən milli park. 1974-cü ildə təşkil olunmuşdur və Litvanın 5 milli parkından ən qədimidir. Milli parkın ölkədə ilk olduğunu vurğulmaq məqsədi ilə milli parkın ilk adı Litva SSR Milli Parkı olmuşdur. 1991-ci ildə 4 yeni milli park yaradılmış və bütün milli parkların adı etnoqrafik adlarla dəyişdirilmişdir. Həmin il milli parkın adı Aukştaytiya Milli Parkı olmuşdur.
Milli park 405.70 km2 ərazini əhatə edir. Parkın yarısı İqnalina rayonundadır. Qalan 50 %-i isə Şbençönski və Utena rayonlarında yerləşir. Ciddi qorunan sahə isə milli parkın 2,1 %-ini təşkil edir. Bu əraziyə ancaq park işçisinin nəzarəti ilə daxil olmaq olar. Milli parkın 70 %-i ağaclarla örtülüdür. Ağacların 80 %-i isə bəziləri 200 il yaşında olmaqla şam ağaclarıdır.
Milli parkda müəyyən olunan 64 bitki növü, 8 göbələk növü və 48 quş növü Litvanın Qırmızı kitabındadır. Milli park biomüxtəlifliyinə görə fərqlənir: Litva ərazisinin cəmi 1 %-ini əhatə etməsinə baxmayaraq Litvada tapılan növlərin 59 %-i buradadır.
Su hövzələri
thumb|left|Ladakalnis təpəsindən mənzərə Milli parkda 126 göl yerləşir. Çoxu dərələrdə və çaylardadır və ekstremal idman növləri üçün istifadə olunur. Bölgədə su turizmi xeyli inkişaf etmişdir. Burada kayak icarə götürmək üçün xeyli yer vardır. Göllərin ümumi sahəsi 59,30 km²-dir. (ərazinin 15,5 %) Ən böyük gölü sahəsi 8,29 km² olan Kretuonas gölüdür. Buradakı Tauraqnas gölü isə Litvanın ən dərin gölüdür. (60,5 m) 6 göl 0,5–1 ha sahədə, 35 göl isə 5–50 ha sahədə yerləşmişdir.
Baluoşas adasında 7 ada yerləşir və adaların birində də göl mövcuddur. Bu göldən Baluoşas gölünə kiçik çay axır. Milli parkda ən uzun çay Jeymena çayıdır. (ümumi uzunluğu 114 km, parkdan keçən hissəsi 22 km) Bu çay çox təmizdir və Neris çayına qarışır. Bütün dərələr və göllər Jeymena hövzəsinə bağlıdır.
Ən maraqlı yerlərdən biri də Ladakalnis təpəsidir və bu təpədən 6 gölü birdən görmək mümkündür. Təpə geomorfoloji abidədir.
Kəndlər
thumb|left|Stripeykyay kəndində Litva Qədim Arıçılıq muzeyi thumb|right|Paluşe kəndində [[XVIII əsrdən qalma taxta kilsə]] Park ərazisində 116 kənd mövcuddur və 2300 sakini vardır. İlk kənd haqqında məlumatı XIV əsrə aid mənbələr vermişdir. Ən məşhur kənd parkın idarəedici orqanının yerləşdiyi Paluşe kəndidir. Milli parkda 1750-ci ildə tikilən bir kilsə isə Litvanın ən qədim taxta kilsəsidir və 1 Litva litasında təsvir olunmuşdur. Litva Qədim Arıçılıq muzeyi ilə tanınan Stripeykyay isə ən qədim kənddir. Qinuçyay kəndi də ən məşhur kəndlərdən biridir və burada XIX əsrdən qalma qədim su dəyirmanı yerləşir. Ən böyük kənd 300 sakini olan Kaltanenay kəndidir.
Arxeologiya
Milli park ərazisində aşkar olunan tapıntılar buranın e.ə. 8000–9000-ci ildə məskunlaşıldığını göstərir. Tapıntıların çoxu e.ə. 3000-cü ilə aiddir. Hesab olunur ki, Litvada ən qədim yaşayış məskənləri burada salınmışdır. Burada IV–XII əsrlərə aid olunan 45 qəbiristanlıq və 400 kurqan tapılmışdır. Kurqanlar daşlarla və ya dayaz xəndəklərlə əhatə olunmuşdur. Burada dəfn olunan insanların yanında zinət əşyaları, alətlər, silahlar və hətta atları da tapılmışdır.
Süni göz yaşları
thumb|Süni göz yaşının istifadəsi Süni göz yaşları — göz səthinin quruluğunu və qıcıqlanmasını aradan qaldırmaq üçün istifadə edilən yağlayıcı göz damcısı. Quru göz sindromu (keratokonjunktivit sicca) ümumi göz səthi xəstəliyidir və gözyaşı pərdəsinin pozulması və iltihabın artması ilə xarakterizə olunur.
Aukştaytiya Milli Parkı
Arxeologiya
Parkda 11 qəsr yerləşir.
Süni göz yaşları
Onlar həmçinin kontakt linzaları nəmləndirmək və göz müayinələrində istifadə olunur.
Süni göz yaşları reseptsiz satılan dərmanlara aiddir. Orta və ağır quru göz sindromu baş verəndə süni göz yaşları digər dərmanlarla tamamlanır.
Tərkibi
Süni göz yaşlarının tərkibinə karboksimetilselüloz, polivinil spirti , metiloksipropilselüloz (həmçinin HPMC və ya hipromelloza kimi tanınır) , hidroksipropilselüloz , hialuron turşusu, TS-polisaxarid (tamaharid) və digər polisaxaridlər daxildir.
Süni göz yaşlarının tərkibində su, duzlar və polimerlər var, lakin təbii göz yaşlarında olan zülallar yoxdur. Onları hər 3 saatdan bir dəfədən çox istifadə edən xəstələrə konservantsız və ya qıcıqlandırıcı effekti olmayan marka seçmək tövsiyə olunur.
Süni göz yaşları preparatlarının tərkibinə görə təsnifatı:
Təsiri
Bir neçə saatdan bir (gündə 6 dəfəyə qədər) süni göz yaşından istifadə etmək quru göz sindromunun simptomlarını aradan qaldıra bilər.
Hidroksipropil selüloz kornea qabığının gözyaşardıcı təbəqəsini sabitləşdirir, qalınlaşdırır və gözyaşı pərdəsinin qırılma müddətini uzadır.
İstifadəsi
Süni göz yaşları adətən quru göz sindromu üçün ilk terapiyadır. Yüngül hallarda gündə 4 dəfə yağlayıcı damcıların tətbiqi tələb olunursa, ağır hallarda gündə 10-12 dəfə damcıların tətbiqi kimi müalicə tələb olunur. Ağır hallarda daha güclü süni göz yaşlarından istifadə olunmalıdır, baxmayaraq ki, onlar müvəqqəti olaraq görməni bulandıra bilər.
Odekolon
thumbnail|Troynoy odekolon
Süni göz yaşları
İstifadəsi
== Göz yaşları əvəzedici terapiyasının seçilmə alqoritmi ==
Odekolon
Odekolon və ya Kolonya ( – Köln suyu) — spirtli ətriyyat məhlulu.
Odekolon içkisi
Alkoqolun surroqatı kimi odekolonun istifadəsinin hadisələri məlumdur (məşhurdur).
Süni göz yaşları
İstifadəsi
"Süni göz yaşları" dərmanının seçimi quru göz sindromunun patogenezindən, onun klinik gedişatının şiddətindən və müəyyən bir xəstədə buynuz qişanın və konyunktivanın müşayiət olunan patologiyasının mövcudluğundan asılıdır. Göz yaşı əvəzedici terapiyanın patogenetik istiqaməti göz yaşları pərdəsinin sabitliyinin pozulmasının səbəbinin aradan qaldırılmasına əsaslanır.
Nandular
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Süni göz yaşları
İstifadəsi
Kserotik prosesin şiddəti xəstənin müxtəlif viskozitet dərmanlara uyğunluğunu müəyyən edir: kserozun yüngül və orta formalarında konservantı aşağı olan viskoziteli formulalar təsirli olur, ağır hallarda yüksək özlülüklü preparatlar və jellər effektiv olur.
Tərkibində əlavə (metabolik, iltihabəleyhinə, antioksidant, osmoprotektiv və s.) dərman komponentləri olan "Süni göz yaşları" preparatları buynuz qişanın və konyunktivanın müvafiq müşayiət olunan patologiyası üçün göstərilir.
Ehtiyat tədbirləri
Göz qızartısı üçün istifadə olunan damcılar gözləri qurudur. Kontakt linzaları taxarkən, onlar üçün xüsusi olaraq hazırlanmış nəmləndirici və ya yağlayıcı damcılardan istifadə edilməlidir. Effektiv nəmləndiricilərdən biri hialuron turşusudur ki, bu da gözyaşardıcı təbəqənin dayanıqlığını artırır və quru göz simptomlarının əhəmiyyətli, davamlı azalmasına kömək edir.
Dünyada quru göz sindromunun müalicəsi üçün çox sayda dərman var. Dərmanlar müayinədən sonra həkim tərəfindən təyin edilir.
Arzuolunmaz və qarşılıqlı təsirlər, əks göstərişlər
Karboksimetilselülozun və oxşar sürtkü yağlarının mümkün arzuolunmaz təsirlərinə aşağıdakılar daxildir:
Hidroksipropilselülozun yan təsirlərinə aşağıdakılar daxildir:
Bununla belə, süni göz yaşlarının ümumi yan təsir profili çox aşağıdır.
Süni göz yaşlarının digər maddələrlə qarşılıqlı təsiri haqqında məlumat yoxdur. Süni göz yaşları üçün sənədləşdirilmiş əks göstəriş hiperhəssaslıqdır.
Baytarlıqda istifadəsi
Süni göz yaşları itlərdə, pişiklərdə və atlarda quru konyunktivit üçün yerli terapiyanın bir hissəsidir.
Odekolon
Odekolon içkisi
Rusiyada odekolonun kütləvi içkisi Birinci dünya müharibəsi illərində başlandı, nə vaxt ki, quru qanunu daxil edilmişdi. Bu mayeylə ticarət apteklərin və mağazaların gəlirinin əhəmiyyətli maddəsini təşkil edirdi. Petroqradda təxminən 60 odekolon emalatxanası açıldı.
Surroqatın istifadəsinin növbəti sıçrantısı 1980-ci il anti-alkaqol kampaniyası zamanı SSRİ-də oldu. Odekolon Rusiya əyyaşlarının arasında 2000-ci ildə məşhur idi. 2003-də İjevskdə xarici tədqiqatçılar tərəfindən yayılmış içkilərin 32 nümunəsinin arasında — 2005-ci il 4 odekolonlar təşkil edirdi. Alimlərin məlumatına görə, həmçinin Estoniyada və Litvada odekolonu içirlər.
Tarixi
1709-cu ildə İoqan (Covanni) Mariya Farina Kölndə manufakturanın əsasını qoyur, bu gün dünyada ən köhnə ətriyyat müəssisəsi. Farina yeni vətənin şərəfinə öz ruhları adlandırır, Köln şəhərləri: Eau de Cologne — odekolondur ("Köln suyu" — alm. Kölnisch Wasser).
Zamanla "Eau de Cologne" adı yüngül qoxuyla ruhların ümumi işarəsi oldu. Bu halda aromatizasiya olunmuş su nəzərdə tutulur, hansı ki, tərkibinə 70% spirtli içki daxil olur və 2%-dən 5%-ə qədər aromatik maddələr daxildir.
Qışlaq-i Lülədərəhacıhəsən (Pərsabad)
Qışlaq-i Lülədərəhacıhəsən — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 189 nəfər yaşayır (41 ailə).
Qreko burnu
Qreko, Kapo Qreko, Kavo-Qreko (, «yunan burnu») — Kipr adasının cənub-şərqində yerləşən burun. Famaqusta körfəzinin cənub, Ayiya Nap buxtasının şərq nöqtəsini təşkil edir. thumb|
Təsviri
Qreko burnu Kiprin ən ucqar şərq nöqtəsidir. Halbuki, Kipr adasının ən ucqar nöqtəsi Zəfər burnudur. Zəfər bunu isə Şimali Kipr Türk Respublikasının ərazisinə daxildir. Burun ensiz bərzəxlə adaya birləşir. Burunla ada arasında nisbətən iri körfəz vardır. Körfəz bərzəxin cənub-qərbindədir. Onun şimal-şərqində isə Mavi laqun yerləşir. thumb|Ayi-Anariri monastrı Burun məşhur turizm zonaları olan Ayoiya-Napa və Protaras arasında yerləşir. İnzibati cəhətdən Ayoiya-Napaya daxildir. Burun daşlıq ərazini əhatə edir. Burada dayvinq, snorklink və su altı ov həvəskarlarını özünə cəlb edir. Əfsanəyə görə Qreko burnu sularında Ayya-Nap adlı bədheybəd yaşayır. Dəniz üzərindən köçən quşlar adətən burunda dincəlirlər. Burunun ucqar şərq hissəsində mayak yerləşir. Burun Yunan Kiprinin Yaxın Şərq regionuna ən yaxın nöqtəsidir. Beyrutla arasında məsafə 177 km-dir. Sahillərini Aralıq dənizinin bir hissəsi olan Livan dənizi ilə yuyulur.
Radiolakasiya stansiyası
Qreko burnunun şərq hissəsi turistlər üçün qapalıdır. Bu əsasən Souqla yarımadasının ərazisidir. Belə ki, bura Kipr adasında Britaniyaya məxsus olan dörd anklavdan biridir (Olimbos dağı, Akrotiri və Dekeliya). Bura bir Britaniya hərbi bazasıdır və burada radiolakasiya yerləşir. Hərbi radardan başqa Yaxın Şərqdə yayımlanan «Monte Marlo» radiosunun stansiyasına sahibdir (Trans World Radio).
Milli park
Ayoiya-Napa əzasində, «Kavo Qreko» meşə parkı yerləşir. Park 384,9 ha ərazini əhatə edir. Onun ərazisində nadir bitki növləri vardır. Burad təkcə səhləbkimiləırə aid 39 növ yayılmışdır. Burad Vaxtsızçiçək, Zəfəran və Süsən bitkiləri yayılmışdır. Avropa ittifaqının Narura 2000 proqramına daxil edilmişdir.
Parkın ikişaf planına əsasən burada idman meydançası hazırlanmış, piknik əraziləri təşkil edilmişdir. Dayvinq, üzgüçülük, paraselinq (paraşutla uçuş katerlə üzmək), balıq ovu, velosiped, alpinizm, piyada və atla gəzinti kimi sahələr təşkil olunmuşdur. Burunda Afrodita məbədi yerləşir. Burun sıldırımlı sahilləri və şəffaf suları seçilir.
Parkın ən görməli yerləri siyahısında «Sevgililər körpüsü»  və ya «qarğa arkası»  və Ayoiya-Anar məbədi ön yerdədir
NGC 4184
NGC 4184, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Cənub Xaçı bürcü istiqamətində yerləşir. I2p tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Nasist həbs düşərgələri
Nasist həbs düşərgələri - Üçüncü Reyx tərəfindən İkinci dünya müharibəsi dövründə Almaniya başda olmaqla bir çox işğal olunmuş ölkələrdə yaradılan həbs düşərgələri. Belə düşərgələrə yəhudilər başda olmaqla qaraçılar və ruhi xəstələr göndərilmişlər. Nasist həbs düşərgələrinə göndərilən şəxslərin 95 %-i müxtəlif işgəncələrlə öldürülmüşdür. Məhkumların öldürülməsində qaz kameralarında boğma, xüsusi sobalarda diri-diri yandırma, iynə ilə zəhərləmə halları geniş yayılmışdır.
Elmar Vəliyev
Həyatı
Elmar Vəliyev 3 oktyabr 1960-cı ildə Yevlax rayonunda anadan olmuşdur. 1979–1986-cı illərdə Azərbaycan Texnologiya Universitetində Mühəndis-texnoloq ixtisası üzrə, 1997–2001-ci illərdə isə Bakı Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsində Hüquqşünas ixtisası üzrə təhsil alıb.
Əmək fəaliyyətinə 1982-ci ildən Yevlax şəhər yol tikinti idarəsində başlayıb. 1983-cü ilə qədər bu müəssisədə təmirçi,1983–1989-cu illərdə Gəncə Tikiş Fabrikində mühəndis, 1989–1994-cü illərdə qədər Azərbaycan Respublikası Həmkarlar İttifaqı Mərkəzi Komitəsində təşkilatçı vəzifəsində işləyib.
Ailəsi
Ailəlidir, 3 övladı var. Azərbaycan Respublikasının Hərbi Prokuroru Xanlar Vəliyevin qardaşıdır.
İctimai-siyasi fəaliyyəti
1990-cı ildən 1995-ci ilə kimi Yevlax Şəhər Sovetinin deputatı olub. 1994–2001-ci illərdə Yevlax Rayon Gömrükxanasının rəisi, 2001–2004-cü illərdə Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsində rəis müavini, 2004–2011-ci illərdə isə Yevlax Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifələrində çalışıb.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 18 fevral 2011-ci il tarixli sərəncamına əsasən Gəncə Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçı vəzifəsinə təyin edilib.
Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür.
Sui-qəsd cəhdi
2018-ci il iyulun 3-də, saat 20.30 radələrində özü və mühafizəçisi Qasım Aşbazov Gəncə Şəhər İcra Hakimiyyətinin inzibati binasının qarşısında naməlum şəxsin odlu silahdan açdığı atəş nəticəsində müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri almış və xəstəxanaya yerləşdirilmişlər.
28 avqust 2018-ci ildə Gəncə Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsindən azad edilmişdir.
Qaraağac-i Pain (Germi)
Qaraağac-i Pain — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 738 nəfər yaşayır (168 ailə).
Baqautdin Asmetirov
Bioqrafiya
17 oktyabr 1898-ci ildə Aksay kəndində kasıb bir ailədə anadan olmuşdur. İlk təhsilini mədrəsədə alır. 1917-ci ildə Astemirov Temir-Xan-Şuradakı pedaqoji kurslara daxil olur və bundan sonra Aksay kənd məktəbinin müdiri təyin edilir. Vətəndaş müharibəsi zamanı Zaynalabid Batırmirzəyevin partizan dəstəsinə qoşulur. Sovet İttifaqında və Dağıstanda bomba qoyulması üzrə mütəxəsis olaraq döyüşlərdə iştirak edir və respublika komsomolunun təşkilatçılarından biri olur.