cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Emil Orestrup
Karl Lüdviq Emil Orestrup — Danimarka lirik şairi. Oç yaşadığı dövrdə çox tanınmırdı, lakin indiki dövrdə Danimarkanın ən mühüm şairlərindən biri hesab olunur.
Həyatı
Karl Lüdviq Emil Orestrup 4 dekabr 1800-cü ildə Kopenhagen şəhərində anadan olmuşdur. O, sağlığında yeganə əsərini dostlarının təkidi ilə çap etdirmişdir. Orestrupun ölümündən sonra Kristian Vinter onun qalan əlyazmaları toplamış və bütün şeirlərini ilk dəfə nəşr etmişdir.
1917-ci il Putilov tətili
Üsyan
1917-ci il fevralın 18-də Petroqraddakı Putilov fabrikində işləyənlər, ərzaq və əmtəə qiymətlərinin artması səbəbindən yüksək maaş tələb etdilər. Digər bir qrup işçi maaş artımını rədd etmək üçün fabrikdəki səlahiyyətlilərlə razılığa gəldikdə, Petroqraddakı digər fabriklərdən təxminən 20.000 işçi bu hadisəyə kilidləndi. 22 Fevrala qədər 100 mindən çox işçi etiraz etdi. Daha sonra Beynəlxalq Qadınlar Günündə qadınlar bərabər hüquq tələb edən tətillərə və etiraz aksiyalarına qatıldılar və bəziləri tətilçilərə çörək verilməsinə etiraz etdilər. Bu vaxta qədər 500 mindən çox insan müxtəlif səbəblərdən Petroqradda etiraz edirdi. General Xabalova çar tərəfindən etirazçı kütləyə atəş açmaq əmri verildi, lakin əsgərlər bu əmri icra etməkdən imtina etdilər. Qarşıdurmalar zamanı və sonrasında sərt rəftar nəticəsində əsgərlər etirazçılara yaxınlaşdılar və etirazlara qatıldı. Getdikcə daha çox vətəndaş tətillərə qoşulduqdan sonra insanlar iqtisadi və siyasi mövzular ətrafında həmrəy oldular. Müharibə ilə yanaşı, etirazçılar çar rejiminə qarşı olduqlarını da bildirməyə başladılar. Petroqraddakı iş yerlərinin əksəriyyəti şəhərdəki səfərbərlik ilə əlaqədar olaraq gündəlik fəaliyyətlərini dayandıraraq bağlanmışdılar. Kortəbii və vətəndaşlar arasında məşhur olan tətillər 4 Martda dayandı. 22 Fevral - 4 Mart tarixləri arasında davam edən bu iqtisadi və siyasi tətillər Fevral inqilabı olaraq tanınmağa başlandı.
Qanku
Qanku Kişi və ya sadəcə – Yaponiya rəssamı. Kişi rəssamlıq məktəbinin qurucusudur.
Həyatı
Qanku 1749-cu ildə Yaponiyanın Kanazava şəhərində doğulmuşdur. 1784-cü ildə Kioto şəhərində Arisuqava ailəsinin malikanəsində xidmət göstərməyə başlamışdır. Daha sonra imperiya sarayında işləməyə başlamış və həyatının son illərində "Eçizen kamisi" tituluna layiq görülmüşdür.
Feriköy qəbiristanlığı
Haqqında
Məzarlıq öz adını yerləşdiyi təpəlikdən alıb. Bir çox məşhur siyasətçinin və incəsənət xadimlərinin məzarları burada yerləşir. Məzarlıqda Azərbaycanın ilk ədliyyə naziri Xəlil bəy Xasməmmədli, ilk hərbi naziri Xosrov bəy Sultanov, mühəndis Qulam Mirzə Şərifzadə, "Difai" təşkilatının lideri Əhməd bəy Ağaoğlu və ailəsi, onun qızı Türkiyənin ilk qadın millət vəkili olan Sürəyya Ağaoğlu, Türkiyə İstiqlaliyyət Müharibəsinin iştirakçısı Baba bəy Behbud, mühacirlər Hüseynqulu xan Xoyski, Miryaqub bəy Mirmehdiyev, Məmməd Sadıq Aran, Kərim bəy Odər, Səlim Rəfiq bəy Rəfioğlu, Şəfi bəy Rüstəmbəyli, Nağı bəy Şeyxzamanlı dəfn olunublar.
Məzarlıqdakı azərbaycanlıların xatirəsi
2018-ci ildə məzarlıqda baxımsız qalan bir çox azərbaycanlının qəbirləri təmir olunub və məzarlığın girişində Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurulmasının 100 illiyi münasibətilə Cümhuriyyət qurucularının xatirəsinə abidə ucaldılıb. Abidənin üzərində Azərbaycanın və Türkiyənin dövlət bayraqlarının rəsmi “Bir millət, iki dövlət” ifadəsi, Feriköy məzarlığında uyuyan Xəlil bəy Xasməmmədli, Xosrov bəy Sultanov, Qulam Mirzə Şərifzadə, Əhməd bəy Ağaoğlu, Baba bəy Behbud, Hüseynqulu xan Xoyski, Miryaqub bəy Mirmehdiyev, Məmməd Sadıq Aran, Kərim bəy Odər, Səlim Rəfiq bəy Rəfioğlu, Şəfi bəy Rüstəmbəyli, Nağı bəy Şeyxzamanlının adları yazılıb.
Osteoid osteoma
Osteoid osteoma — osteoblastlardan və osteoklastların bəzi komponentlərindən əmələ gələn xoşxassəli (xərçəngsiz) sümük şişi. Şiş bütün xoşxassəli sümük şişlərinin 9-10%-ni təşkil edir. Osteoid osteomaların ölçüsü 1,5 sm-dən az olur. Şiş bədəndəki hər hansı bir sümüyündə, lakin ən çox bud və ayağın uzun sümüklərində olur. Onlar bütün xoşxassəli sümük şişlərinin 10-12%-ni və bütün anormal sümük böyümələrinin 2-3 %-ni təşkil edir.
Osteoid osteoma hər yaşda baş verə bilər, lakin ən çox 4-25 yaş arası xəstələrdə rast gəlinir. Kişilər qadınlara nisbətən təxminən 3 dəfə daha çox təsirlənir.
Simptomları
Osteoid osteomanın ümumi simptomları bunlardır:
Diametri 1,5 sm-dən az olan osteoid osteomalara ən çox gənc kişilərdə rast gəlinir (kişi:qadın nisbəti 3:1) və bədəndəki hər hansı bir sümükdə, ən çox diz ətrafında baş verə bilər, lakin fəqərələrdə, uzun sümüklərdə, alt çənə və ya digər üz-kəllə sümüklərində də müşahidə olunur.
Şiddətli ağrı adətən gecə baş verir, lakin günün istənilən vaxtında daimi ola bilər. Əsas şikayət 24 saat ərzində davamlı olan, lakin gecələr əhəmiyyətli dərəcədə artan küt ağrı ola bilər. Ağrı, ibuprofen kimi qeyri-steroidlərlə rahatlaşır.
Histoloji tapıntılar
thumb|Xarakterik anastomoz edən sümük trabekulalarını və osteoblastik kənarları göstərən osteoid osteomanın mikroqrafiyası. H&E rəngləmə. Histoloji müayinədə osteoid osteoma kiçik (< 1,5-2 sm), sarımtıldan qırmızıya qədər, bir-birinə bağlı trabekulaları olan osteoid və bir birinə bağlanmış sümükdən və yüksək damarlaşmış, lifli birləşdirici toxuma fonundan və kənarından ibarətdir. Lezyon müxtəlif dərəcələrdə sümük sklerotik reaksiyası ilə əhatə oluna bilər. Xoşxassəli osteoblastoma osteoid osteomadan demək olar ki, fərqlənmir. Adi görünüşə çoxsaylı osteoblastlar, osteoid toxuma, yaxşı formalaşmış sümük və böyük hüceyrələr olan fibrovaskulyar stroma daxildir. Osteoblastlar ümumiyyətlə kiçik və səliqəli formada olur.
Diaqnozu
thumb|Aydın görünən bir lezyonla fibulanın osteoid osteomasını göstərən KT Osteoid osteomanın rentgenoqrafiyası adətən sklerotik sümük ilə əhatə olunmuş sıx sklerotik mərkəzi yara ocağı (bu tip şiş üçün xarakterik bir lezyon) göstərir. Yaranın ölçüsü nadir hallarda 1,5 sm-dən çox olur.
Əksər hallarda, lezyon kompüter tomoqrafiyası, sümük taramaları və angioqrammalarda aşkar edilə bilər. Adi rentgenoqrafiya həmişə diaqnostik deyil. MRT lokalizasiya üçün faydalı olan KT nəticələrinə çox az əlavə edir. Radionuklid skanların intensiv qəbulu göstərir ki, o əl detektorundan istifadə edərək cərrahiyyə zamanı lokalizasiya və bütün yaranın çıxarıldığını təsdiqləmək üçün faydalıdır.
Müalicəsi
Müalicə xəstənin sağlamlığından asılı olaraq dəyişir. Xəstənin başqa orqanları sağlamdırsa və ağrıdan çox narahat deyilsə, şiş qeyri-steroid antiinflamatuar dərmanlarla simptomatik şəkildə müalicə olunur. Bu terapiya səmərəsiz olarsa və ya şişin yeri displaziya, skolioz və ya osteoartritə səbəb ola bilərsə, cərrahi yolla çıxarılması nəzərdə tutula bilər. Əgər əməliyyata üstünlük verilirsə, xəstə prosedur üçün mütəxəssis və ya ortoped cərrahına göndərilə bilər. Şişin yerindən və xəstənin sağlamlığından asılı olaraq, əməliyyatdan sonra terapiya və gücləndirmə tələb oluna bilər.
Effektiv olduğu göstərilsə də, cərrahi rezeksiyanın bir çox potensial fəsadları var, o cümlədən şişin çətin intraoperativ identifikasiyası, natamam rezeksiyaya ğörə yerli residiv və uzun müddət xəstəxanada qalmağı tələb edən və sağalmanı çətinləşdirən ağırlıq daşıyan sümüyün rezeksiyası.
Bu yaxınlarda KT ilə idarə olunan radiotezlik ablasiya cərrahi rezeksiyaya daha az invaziv alternativ kimi ortaya çıxdı. Şüurlu sedasyon altında həyata keçirilə bilən bu texnikada radiotezlik zondu KT ilə idarə olunan kanallı iynə vasitəsilə şiş yerinə daxil edilir və şiş hüceyrələrini məhv etmək üçün lokal olaraq istilik tətbiq edilir. Bu prosedur ilk dəfə 1990-cı illərin əvvəllərində osteoid osteomaların müalicəsində istifadə olunduğundan, çoxsaylı tədqiqatlar onun daha az invaziv və bahalı olduğunu, daha az sümük zədəsi ilə nəticələndiyini və cərrahi üsullara bərabər təhlükəsizlik və effektivliyə malik olduğunu göstərmişdir. Xəstələrin 66-96%-da heç bir simptom olmamışdır.
Hələ 2014-cü ildə osteoid osteomanı məhv etmək üçün yüksək intensivlikli ultrasəs dalğalarını istiqamətləndirmək üçün MRT-dən istifadə edən kəsiksiz cərrahiyyə ilə müalicə nümayiş etdirilmişdir. Bu müalicə, Yüksək İntensivlikli Fokuslu Ultrasəs (MR-HIFU), yüksək intensivliyə fokuslanmış ultrasəs ablasyonunu prosedur zamanı temperaturun dəyişməsinin real vaxt monitorinqi ilə birləşdirən təsvirə əsaslanan texnikadır. 27 noyabr 2020-ci ildə Qida və Dərman İdarəsi ekstremitələrdə osteoid osteomanın müalicəsi üçün Sonalleve MR-HIFU sistemini təsdiqlədi.
Klinik nəticələr ağrılı osteoid osteomanın ablasiyası üçün Sonalleve MR-HIFU Sisteminin potensial faydasını dəstəkləyir. Effektivlik MR-HIFU ilə müalicə olunan 9 xəstənin tədqiqatında texniki çətinliklər və ya ciddi mənfi hadisələr olmadan qiymətləndirilmişdir. Müalicədən sonra 4 həftə ərzində onların ağrı göstəricilərində əhəmiyyətli azalma oldu. 4 həftədən sonra 9 xəstənin 8-i ağrıkəsici dərman istifadə etmədilər.
Uta Arsakidze
Uta (Konstantin) Arsakidze — gürcü memarı. Arsakidze orta əsr gürcü memarlığının ən monumental abidələrindən olan, Msxetada yerləşən Svetitsxoveli kafedralını (1010–1029) tikmişdir.
Avelyaneda (Buenos-Ayres)
Avelyaneda — Argentinada, Böyük Buenos-Ayres ərazisində şəhər. La-Plata körfəzi sahilində yerləşən liman şəhəri dəmiryol qovşağı rolunu da daşıyır. Avelyanedada ət emalı, toxuculuq, dəri-ayaqqabı, neft emalı sənayesi müəssisələri var.
2010-cu ilin məlumatına görə, şəhərin 342,677 nəfərlik bir əhalisi var.
Odri Hollander
Odri Hollander — ABŞ pornoaktrisasıdır. Çikaqo Universitetinin məzunudur.
Karyerası
2003-cü ildən pornoqrafiya sənayesində fəaliyyət göstərir, Holllander indiyə kimi 200-dən artıq filmdə çəkilib.
NGC 5237
NGC 5237, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Sentavr bürcü istiqamətində yerləşir. E? tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
UEFA Avro 2004 (seçmə mərhələsi, pley-off)
UEFA Avro 2004-ün seçmə mərhələsinin pley-off oyunları Avropa çempionatlarının tarixində 2-ci dəfə idi ki, keçirilirdi. Oyunlarda seçmə mərhələsinin 10 qrupunda 2-ci yeri tutan komandalar iştirak etmişlər. Komandalar 5 cütlüyə bölünmüş və hər cütlüyün qalibi Avropa çempionatının final mərhələsinə vəsiqə qazanmışdır.
Püşkatma
Pley-off oyunlarının püşkatmasl 2003-cü il 13 oktyabr tarixində Frankfurt-Mayn şəhərində baş tutmuşdur. Komandalar üçün səpələmə sistemi tətbiq olunmamış, buna görə də püşkatma açıq keçirilmişdir: istənilən komanda digər bir istənilən komanda ilə qarşılaşa bilərdi. Püşkatmanı UEFA-nın baş katibi Gerhard Ayqner və İsveç Futbol Birliyinin prezidenti Lars-Oke Laqrell keçirmişlər.
Oyunlar
Oyunlar 2003-cü il 15-19 noyabr tarixləri arasında keçirilmişdir.
Tırtıl
thumb|300px|[[Maxaon (kəpənək)|Maxaon tırtılı]] thumb|300px|Böyük qarpiya tırtılı thumb|300px|[[Acherontia atropos tırtılı]] Tırtıl — lepidoptera (kəpənəklər) sırasından böcək sürfəsi. Kəpənəyin və bir güvənin sürfəsi. Təxminən 2–3 həftədən sonra tırtıl kokos halına gəlir və başqa 2 həftədən sonra pupaya çevrilir. Sonra böyüdülmüş qanadları olan bir tırtıl görünür. Tırtıl, xüsusilə toxuculuq sənayesində zərərvericilər kimi tanınır. Bir növ tırtıl Uzaq Şərqdə ipək məhv edir, ipəkqurdu kimi tanınır.
Bədən bir baş, üç döş və on qarın seqmentindən ibarətdir. Baş güclü sklerotlaşdırılmış bütövlərə malikdir; bədənin qalan hissəsi böyük skleritlər olmadan çox hissəsində yumşaqdır. Bədəndə, fərdi ailələrə, cinslərə və hətta növlərə xas olan, qəti şəkildə müəyyən edilmiş bir şəkildə yerləşən setlər inkişaf etdirilir. Bu ilkin cütlərə əlavə olaraq, yaşlı yaşlarda, bir çox açıq canlı formada ikincil silsilələrin sıx bir örtüyü inkişaf edir (ayıların alt ailəsinin nümayəndələrinin tırtıllarında ən güclü). Bədən ölçüləri bir neçə millimetrdən (bir neçə molda) 12–14 sm-ə qədərdir (bəzi Saturniidae).
Haqqında
Dünyada 20 mindən çox növ tırtıl növü mövcuddur və kəpənəklərin yeni növləri kimi kəşf olunmayan və insanların az olduğu yerlərdə müntəzəm olaraq tapılan bir çoxunun olduğu təxmin edilir. Bir qayda olaraq, tırtılların əksər növləri əkinçilik zərərvericiləridir, çünki tarlalardan keçərək, bitkiləri korlayan nəhəng çuxurları tərk edirlər. Bəzi tırtıl növləri, xüsusilə yağış meşələrində yaşayanlar çox zəhərlidir. Digər növlər yalnız bir tırtıl şəklində zəhərlidir, yəni bir kəpənək və ya güvə halına gəldikdə artıq zəhər yoxdur.
Yaranması
Bir tırtıl "vurulandan" sonra yeyən bir yumurtadan əmələ gəlir. Bundan sonra o, qalan yeməyə gedir: bitkilərin, ağacların, çiçəklərin və ya meyvələrin yarpaqları
Tırtıl yeminin aşağıdakı növləri fərqlənir:
Quruluşu və xüsusiyyətləri
Tırtıl magistral, baş, qarın, göz, cüt ayaq və bir nəfəs aparatından ibarətdir. Başında qida istehlakı prosesində iştirak edən kütləvi kiçik mixək kütləsi olan bir ağız aparatı var. Parçaların ayaqlarında yolun yerləşdiyi yarpaq səthinə yapışan xüsusi qıvrımlar var. Sürfələrin rənglənməsi çox genişdir: məsələn, yaşıl tırtıllar, sarı, çəhrayı, bej və sair ifraz olunur.
Sinə və qarın
Pronotum (antero-torakal qalxan) çox nadir hallarda bütün tergiti tutur və tırtılların çoxunda kiçik, sklerit yerləşir, kələklərin IV, V və VI yerləri olan preigmal qalxan adlanır. Orta və metanotum heç vaxt tamamilə sklerotlaşmır və yanal bölmələri həmişə bir neçə ayrı skleritə bölünür. Qarın seqmentlərinin tergitləri həmişə birincil setae ilə əlaqəli bir neçə skleritə bölünür və ümumiyyətlə onların sayına uyğundur.
Son seqmentdəki anus 4 lob ilə əhatə olunmuşdur. Bu bıçaqların hamısı eyni vaxtda yaxşı inkişaf edə bilməz. Üst biri, supraanal lob, anusun üstündən asılır. Alt, alt anal lob tez-tez qalın konusvari ətli lob, bir cüt yanal və ya ananal lob — paraprocts şəklində təqdim olunur, ümumiyyətlə sonunda setae ilə kifayət qədər böyük çıxıntılar şəklində güvə və xəndəklərdə yaxşı inkişaf etmişdir. Demək olar ki, bütün tırtıllar sinə üzərində bir qapalı stiqma (spiracle) olan qrupa aiddir. İstisna, suda həyat tərzi keçirən müəyyən növlərdir. Onların damğaları bağlanır və onlar trakeal gills ilə əvəz olunur.
Sinə yalnız bir açıq fəaliyyət göstərən stiqma daşıyır. İkinci azaldılmış spiracleorta və metotoraks arasında yerləşir. Sinə ucları ümumiyyətlə qarın nahiyələrindən daha böyükdür. 1–8 seqmentlərindəki qarın, səkkiz cüt stiqma daşıyır, budun altındakı və ya seqmentin ortasında və ya ön kənarına bir qədər yaxındır. 8-ci seqmentin damğası qalan qarın üstündə yerləşir və onlardan daha böyükdür, 1-ci seqmentin damğası isə əksinə digərlərindən bir qədər aşağı olur. Stigma dəyirmi və ya oval şəklində ola bilər.
Limbs
Əksər tırtıllar qarının III – VI və X seqmentlərində üç cüt pektoral ayaq (sinənin hər seqmentində bir cüt) və beş cüt yalançı qarın ayaqları inkişaf etdirir. Qarın ayaqları Lepidopteranın müxtəlif qruplarında yerləşən kiçik çəngəlləri müxtəlif yollarla — bir dairə, uzununa və ya eninə sıra şəklində daşıyır. Ayaq beş seqmentdən ibarətdir: çanaq, trokanter, bud, alt ayaq və tarsus.
Təsviri və xarakteristikası
Bir tırtıl Lepidopteranın sifarişindən olan hər hansı bir böcəyin sürfəsidir. Parçaların ölçüləri fərqlidir: bir neçə millimetrdən 15 sm-ə qədər ola bilər. Bəzilərinə toxunmaq həyati təhlükəlidir. Zəhərlidirlər.
Tırtılın bədənində baş, sinə və qarın var. Sinə və qarında bir neçə cüt əza var. Bütün bədəndə yivlərlə ayrılmış bir neçə üzük var. Üzükləri çəkərək, tırtıl ayaqları hərəkət etdirir və hərəkət edir. Tırtıl stiqma ilə nəfəs alır. Bədəndə bir neçə var. Baş və sinədə sərt bir qabıq var. Bədənin qalan hissəsi yumşaq, boşdur. Baş birlikdə birləşdirilmiş bir neçə halqadan ibarətdir. Başın forması dəyirmi, düzbucaqlı, nüvəli ola bilər. Parietal hissələr irəliləyir və hətta "buynuzlar" əmələ gətirə bilər.
Parçaların quruluşu
Tırtılın gövdəsinin uzunluğu müxtəlifliyindən asılı olaraq bir neçə millimetrdən 12 sm-ə qədər ola bilər. O magistraldan, başdan, gözlərdən, ağız aparatlarından və əzalarından ibarətdir. Magistralda torakal və qarın bölmələri aydın şəkildə fərqlənir və onların üzərində bir neçə cüt ayaq var. Tırtılın cəsədi dar cırtdanlarla ayrılmış seqmentlərdən ibarətdir. Anus torsonun üstündə yerləşir, göğsünde bir spiral var. Sinə üzərindəki tırtılların əksər növlərində üç cüt ayaq var, bunların hər birində tək hərəkətlidir, tırtıllar qıvrımları çıxarır və sərbəst buraxır və uclarında kiçik çəngəllər olan beş cüt yalançı qarın ətrafı var. Bədən, yumşaq bir qabıq içərisindədir, müxtəlifliyindən asılı olaraq kənar, tüklü və ya relyef şəklində — ulduzlar, tırmanışlar və ya qranullar şəklində kəsiklər, tırtılların tükləri ayrı-ayrılıqda və ya çubuqlarda böyüyür. Tırtıllar həyatları boyunca bir neçə dəfə əriyirlər.
Marif Zeynalov
Marif Zeynalov (Marif Zeynalov Seyid Bəbir oğlu; ) — geologiya –mineralogiya elmləri namizədi. Əməkdar elm xadimi.
Tırtıl
Bədən integemləri və əlavələr
Tırtılın cəsədi demək olar ki, heç vaxt tamamilə çılpaq deyil, bədənin kəsikli, tüklü və kənar hissələrinə bölünə bilən müxtəlif birləşmələrlə örtülmüşdür. Kesikül kənarları heykəltəraşlıq elementlər və kiçik cuticle outgrowths: kiçik tükləri görünüşü ola bilər spines, qranullar, stellate birləşmələr — hetoid.
Marif Zeynalov
Həyatı
Marif Zeynalov 1934-cü ildə Şuşa şəhərində anadan olmuşdur. 1940-cı ildə Şuşa şəhər məktəbinə getmiş və 1950-ci ildə həmin məktəbi Qızıl medalla bitirmişdir. 1950-ci ildə Azərbaycan Sənaye İnstitutunun geoloji-kəşfiyyat fakultəsinə qəbul olmuş, 1955-ci ildə həmin institutu bitirərək mühəndis-geoloq diplomu almışdır. 1962-ci ildə aspiranturanı bitirmiş və 1963-cü ildə Naxçıvan polimetal yataqlarının geoloji-struktur xüsusiyyətləri mövzusunda dissertasiya işini müdafiə etmişdir. 50-dən cox elmi əsərin müəlifidir.
Ailəsi
Həyat yoldaşı Zeynalova Kəmalə Məmməd qızı Hüquq məsləhətçisi vəzifəsində çalışmışdır.
Tırtıl
Bədən integemləri və əlavələr
Saçlar, kıllar və onların törəmələri hipodermisin xüsusi hüceyrələri səbəbiylə cuticle və inkişaf ilə heykəltəraşlıq elementlərindən fərqlənir. Saçın bazası dairəvi bir diyircəklə əhatə olunmuşdur, ya da saçlar girintidə. Şərti olaraq, tüklər həqiqi tüklərə və kıllara bölünür, ikincisi daha güclüdür. Tüklər forma baxımından çox fərqlidir. Əksər hallarda, onlar filiform və ya kük formalı formasiyalarla təmsil olunurlar. Bədənin dərisinin kənar hissələri dəri çıxıntılarından ibarət və içərisində bədən boşluğu ilə əlaqə quran bir boşluq var. Bunlara tubercles — birincil setae ilə əlaqəli müxtəlif birləşmələr daxildir. Bir siğil, bir dəstə kıl və ya saç ilə örtülmüş bir çıxıntıdır, siğələr sferik və ya əksinə, düz və ovaldır, məsələn çox böyükdür, məsələn Lymantriidae. Xarakterik kənar inkişaflar onurğaları təmsil edir.
Marif Zeynalov
Ailəsi
İki qız övladı var. Samirə Zeynalova Marif qızı: 15 dekabr 1963-cü ildə Bakı şəhərində anadan olub. Hal hazırda Rusiyada. Moskva şəhərində yaşayır, 1371 nömreli şeher orta məktəbdə informatika müəllimi işləyir.
Tırtıl
Bədən integemləri və əlavələr
Nadir hallarda, sulu bir həyat tərzini aparan tırtıllar bədəndə traxeya dişlərini inkişaf etdirir. Adətən onlar bədənin bütün seqmentlərində (protoraks və qarın 10-cu seqmentindən başqa) onlara traxeya daxil olan tender iplər dəsti şəklində olurlar. Bu hallarda stiqma bağlıdır.
Marif Zeynalov
Ailəsi
Səidə Zeynalova Marif qızı coğrafiya üzrə fəlsəfə doktoru: 08 sentiyabr 1968-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. AMEA akademik H. Ə. Əliyev adına Coğrafiya İnstitutunun "landşaftşünaslıq və landşaft planlaşdırılması" şöbəsinin aparıcı elmi işçi vəzifəsində işləyir.
Tırtıl
Bədən integemləri və əlavələr
Tırtılların yumşaq cuticle bükülmüş və bədənə möhkəm bir şəkildə uyğun gəlmir, beləliklə onlar molts arasında böyüyə bilər, ancaq yalnız cuticle qıvrımları uzanıb tırtılın cəsədi xarici skeletin bütün həcmini doldurana qədər.
Marif Zeynalov
Yaradıcılığı
1954-cü ildə tələbə olarkən AMEA Geologiya-geofiika İnstitutunda laborant vəzifəsinə qəbul olmuşdur. 1954–1957-ci illər ərzində Naxçıvan qırışıq vilayətinin 1:50 000, 1:25 000 miqyasda yerinə yetirilən geoloji xəritələşməsi ilə məşğul olmuşdur. Tədqiqat işləri Kiçik Qafqazın cənubunda İran Respublikasının şimal-qərb sərhədi boyu aparılmışdır. Bununla yanaşı Naxçıvanda yayılan süxurların İran, Türkiyə və Ermənistanla həmsərhəd rayonların süxurları ilə uyğunlaşdırılması işləridə aparmışdır.1958–1959-cu ilərdə Nərimanov rayonu ekspedisiyasında çalışmışdır. Həmin illər Kəlbəcər rayonunun Dəlidağ intruziv massivinin 1:25 000 miqyaslı ixtisaslaşmış geoloji xəritələrini tərtib etmişdir.1959-cu ildə AMEA-nın Geologiya İnstitutunun aspiranturasına daxil olmuş və filiz yataqlarının öyrənilməsi ilə məşğul olmuşdur.1962-ci ildə aspiranturanı bitirmiş və 1963-cü ildə "Naxçıvan polimetal yataqlarının geoloji-struktur xüsusiyyətləri" mövzusunda dissertasiya işini müdafiə etmişdir. 1963–1966-cı illərdə Geologiya İntitutunun "Filiz yataqları" laboratoriyasında elmi işçi vəzifəsində çalışmış və Kiçik Qafqazın vulkanogen formasiyaların filizlik məsələləri ilə məşğul olmuşdur. 1967-ci ildə AMEA-nın geologiya İdarəsinin Naxçıvan geoloji-kəşfiyyat ekspedisiyasında baş geoloq vəzifəsinə təyin olunmuşdur. Bu işlər zamanı bir sıra yeni yataqlar aşkar olunmuşdur. Bunlardan Şərur rayonun ərazisindəki paleozoy çöküntülərində boksitlərin olduğu böyük ərazini, Ordubad rayonundakı eosenin vulkanik süxurlarında alunit olan yataqları göstərmək olar. 1975–1977-ci illərdə BMT eksperti kimi İran geoloji xidmətdə fəaliyyət göstərmişdir. Bu illər ərzində İran geoloqları ilə birgə bir neçə alunit yataqları aşkar olunmuşdur. 1977–1981-ci illərdə AMEA-nın Geologiya İdarəsində kompleks geoloji ekspedisiyasının baş geoloq vəzifəsində çalışıb. Azərbaycan Respublikasının filiz yataqlarına aid 60-dan çox elmi məqalələri çap olunmuşdur. Azərbaycanın 1:500 000 miqyaslı metallogenik xəritənin həmmüəlliflərindən biridir. 1981-ci ildə Naxçıvan geoloji ekspedisiyasına rəis təyin olunmuşdur.
Tırtıl
Zəhər tırtılları
Zəhərli bir tırtılın "dinc" birindən fərqləndirilməsi rənglənməyə imkan verir. Rəngi ​​daha parlaqdır.
Dəmək
Dəmək — Azərbaycanın əsasən Şimal rayonlarında ev quşlarının saxlanması üçün tikiliyə verilən ad. Kiçik və alçaq ev mənasında; daxma. Heyvanların torpaq altında qazıdıqları yuva. 1. Heyvanların torpaq altında qazıdıqları yuva. Tülkü dəməyi. Siçan dəməyi. – Günorta vaxtı siçan öz dəməyində olur, ona binaən ol zaman mallar yeri tapdalamaqdan dəməklərin deşikləri tutulduğuna siçanın nəfəsi darıxıb boğulub tələf olur. \"Əkinçi\". 2. məc. Kiçik və alçaq ev mənasında; daxma. 3. Təhqir olaraq, anal dəlik mənasında işlənən söz.
Aşir Atlı
Həyatı
1864-cü ildə Böyük çərkəz sürgünü zamanı daha əvvəl Balkanlara, sonra isə Anadoluya köçən adıgeylər ailəsinə məxsus olan Mehmet bəyin oğlu idi. 1903-cü ildə hərbi məktəbi, 1906-cı ildə isə Hərbi Akademiyanı kapitan rütbəsi ilə bitirdi. Birinci Dünya müharibəsində İraq cəbhəsində müxtəlif komandirliklərdə rəhbərlik etmişdi.
Hərbi fəaliyyəti
27 iyun 1918-ci ildə 2-ci tümən, 23 dekabr 1919-cu ildə 16-cı tümən və 1921-ci ilin avqustunda 16-cı bölmə komandirliyinə təyin edildi. 23-cü bölməyə komandirlik etdiri müddətdə İzmir Şərq Cəbhəsi Milli Qüvvələrinə komandirlik etdi. Bu cəbhədə birlikdə döyüşdüyü Kuva-yi Seyyarenin Marmara və Anadoludakı üsyanları yatırmağa göndərilməsi səbəbilə Kuva-yi Seyyarenin komandiri Çərkəz Ethəmin ilə onun arasında bəzi anlaşılmazlıqlar oldu. Yunanıstanın hücumundan və irəliləməsindən sonra və çərkəz mənşəli olduğundan Bursalıların yıxılmasından general-mayor Bəkir Sami bəy ilə birlikdə Bursanın yunanların əlinə keçməsində cavabdeh oldu. Lakin onun xidmətlərini bilən və təqdir edən Mustafa Kamal Paşanın məsələyə müdaxilə etməsi və Türkiyə Böyük Millət Məclisində onları müdafiə etməsi səbəbilə arxa cəbhədə Antalya Valiliği və Region Komandirliyinə təyin edildi. Onun missiyası 1920-ci ilin noyabrından 1921-ci ilin avqustuna qədər davam etmişdir. Bu missiya zamanı italyanlarla siyasi və hərbi əməkdaşlığı inkişaf etdirdi. Kütahya-Əskişəhər döyüşündə yenidən cəbhəyə təyin edildi və Sakarya meydan döyüşü baş verən bir vaxtda polkovnik rütbəsinə yüksəldi.
Böyük hücumda və Dumlupınar döyüşündə 6-cı Korpusun 16-cı tümən komandiri idi. Qələbədən sonra 2-ci və 3-cü ordunun Baş Qərargah rəisi vəzifəsində çalışmışdır. 1925-ci ildə general-mayor rütbəsinə yüksəldi və Paşa oldu. 1925–1928 illəri arasında Milli Müdafiə Nazirliyində xidmət etdi.
Siyasi fəaliyyəti
8 may 1930-cu ildə öz istəyi ilə general-mayor rütbəsindən təqaüdə çıxdı. 1939-cu ildən etibarən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin VI, VII və VIII dövrlərində Kütahya, Bursa və Qaziantepin millət vəkili oldu.
Artur Taymazov
Artur Borisoviç Taymazov (, Artur Borisovich Taymazov, Таймӕзты Барисы фырт Артур; ) — Rusiya siyasi xadimi, Özbəkistan millisini təmsil etmiş osetiyalı sərbəst güləşçi. VII çağırış Rusiya Federasiyası Federal Məclisinin Dövlət Dumasının deputatı, 18 sentyabr 2016-cı ildən Dövlət Dumasının Bədən Tərbiyəsi, İdman, Turizm və Gənclər Məsələləri Komitəsinin sədr müavini. 9 iyun 2021-ci il tarixindən Vahid Rusiya Partiyasının Şimali Osetiya regional bölməsinin katibi.
2004-cü il Olimpiya çempionu, 2000-ci il Olimpiya Oyunlarının gümüş mükafatçısı, ikiqat dünya çempionu (2003, 2006), ikiqat Asiya çempionu (2000, 2011), üçqat Asiya Oyunlarının çempionu (2002, 2006, 2010).
Həyatı
20 iyul 1979-cu ildə Şimali Osetiyada, Vladiqafqazın şəhərətrafı qəsəbəsi Nogir kəndində anadan olub. Qardaşları ilə birlikdə ağır atletika və sərbəst güləşlə məşğul idi. Taymazovun sərbəst güləş üzrə ilk məşqçisi Apayev Xasan Vladimiroviç olmuşdur. Daha sonra onun məşqçisi üç dəfə dünyanın ən yaxşı məşqçisi olmuş Kazbek Maqometoviç Dedeqkayev oldu. Arturun böyük qardaşı Timur Taymazov Ukrayna millisinin heyətində ağır atletika üzrə 1996-cı il Olimpiya çempionu və ikiqat dünya çempionudur.
2004-cü ildə K. L. Xetaqurov adına Şimali Osetiya Dövlət Universitetini bitirmişdir, 2009-cu ildə isə Dağ Dövlət Aqrar Universitetini.
Dopinq
2017-ci il aprelin 5-də Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi onun onun nümunələrində turinabol və stanozolol kimi dopinqləri aşkar etdikdən sonra, Taymazov 2008-ci il Olimpiya Oyunlarında Özbəkistanı təmsil edərək qazandığı qızıl medaldan məhrum edildi.
23 iyul 2019-cu il tarixində BOK məlumat yaydı ki, dopinq testlərinin təkrar yoxlanılması nəticəsində Artur Taymazovun 2012-ci il Olimpiya Oyunlarında 120 kq-ya qədər çəki dərəcəsində sərbəst güləş üzrə qazandığı qızıl medalı ləğv olunur. Oyunlarda Özbəkistan millisini təmsil edən Taymazovun dopinq testində yeni üsullarla qadağan olunmuş turinabol maddəsi aşkar edilmişdir.
Beləliklə, Artur Taymazov tarixdə iki Olimpiya qızıl medalından məhrum edilmiş ilk güləşçi oldu.
Siyasi karyerası
2016-cı ilin aprelində Artur Taymazov yeddinci çağırış Rusiya Federasiyası Federal Məclisinin Dövlət Dumasına seçkilər öncəsi “Vahid Rusiya”nın partiyadaxili səsverməsində iştirak etmək üçün müraciət etdi. 22 may 2016-cı il tarixində keçirilən ilkin səsvermə zamanı Artur Taymazov 46.752 səs topladı.
2016-cı il iyunun 26-da “Vahid Rusiya” partiyasının 15-ci qurultayı 25 saylı Şimali Osetiya birmandatlı seçki dairəsi üzrə VII çağırış Rusiya Federasiyası Federal Məclisinin Dövlət Dumasına keçiriləcək seçkilərdə Artur Taymazovun namizədliyini təsdiqlədi.
Daha sonra üçqat (o dövrdə) Olimpiya çempionu, Vahid Rusiya Partiyasının üzvü Artur Taymazov Rusiya Federasiyası Federal Məclisinin Dövlət Dumasına seçkilərdə iştirak etmək üçün namizədliyini irəli sürdü və 3 avqust 2016-cı ildə namizədlik vəsiqəsini aldı.
Qanunyazma fəaliyyəti
2016-2019-cu illərdə VII çağırış Dövlət Dumasının deputatı səlahiyyətləri dövründə 10 qanunvericilik təşəbbüsünün və federal qanun layihələrinə düzəlişlərin həmmüəllifi olmuşdur.
Ukrayn dili
Ukrayn dili — Slavyan dillərinin şərqi slavyan dilləri yarımqrupuna daxil olan dil. Dünyada təxminən 45 milyon insan Ukrayna dilində danışır. Onların əksəriyyəti Ukraynada yaşayır. Ukraynanın rəsmi dili. . 13–22 aprel 2009-cu il rəsmi əhali siyahıyaalınmasına əsasən ana dili ukrayna dili olan Azərbaycan vətəndaşlarının sayı 20.988 nəfərdir.
thumb|left|250px|Ukrayn dili
Şuşa qalasının açarı
Şuşa qalasının açarı- Qarabağ xanlığının inzibati mərkəzi Şuşa şəhərinin qala qapısının açarı
Təsviri
Şuşa qalasının açarı gümüşdən hazırlanaraq qızılı və gümüşü saplarla toxunmuş qotazlarla işlənib.
Tarixi
Açarlar Çar Rusiyasının Şuşanı işğalı zamanı qənimət kimi götürülmüşdür. Daha sonra 1924-cü ildə Tiflis şəhərindəki Qafqaz Hərb Tarixi Muzeyindən alınmışdır. Gümüşü saplı qotazları olan açar ehtiyac olduğundan Muzeyin Bərpa laboratoriyası tərəfindən bərpa və konservasiya edilmişdir. Açar gümüşə xas qaralmadan və oksid təbəqəsindən təmizlənmiş, qoruyucu təbəqə ilə örtülmüşdür. Açarın qotazları isə təmizlənmiş, sökülmüş, itirilmiş hissələri, saçaqlarının zədələnmiş ipləri bərpa və konservasiya olunmuşdur. Gümüş açar laboratoriyanın əməkdaşı Tural Nəbiyev, qotazlar isə Nuridə Hüseynova tərəfindən bərpa və konservasiya olunmuş və fonda təhvil verilmişdir.
Mühafizə yeri
Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin Silahlar və bayraqlar fondunda Şuşa qalasının gümüş açarları mühafizə olunur.
Arsxot
Arxot — Belçikada, Löven arondismanında şəhər. Demer çayı üzərində yerləşir. 1 yanvar 2008-ci ilin məlumatına görə, şəhərin əhalisi 28,129 nəfərdir.
Ərəblər (Qürah)
Ərəblər (Qürah) (Арабля́р) — Dağıstan Respublikasının Qürah rayonunda yerləşən kəndlərdən biridir.
Əhalisi
2010-cu ilin məlumatına görə kənddə 514 nəfər yaşayır.
Dürrizadə Abdullah Əfəndi
Dürrizadə Abdullah Əfəndi — Osmanlı alimi, şair və şeyxülislamı. Məşhur üləma ailəsi Dürrizadələrə mənsub olub, I Mahmudun şeyxülislamlarından Dürri Mehmed Əfəndinin nəslindəndir.
Həyatı
1769-cu ildə İstanbulda dünyaya gəlmişdir. Şeyxülislam Dürrizadə Arif Əfəndinin oğludur. Atasından və dövrün mühüm alimlərindən dərslər aldı. 1781-ci ildə icazət alaraq müddərislik fəaliyyətinə başladı. Atasının şeyxülislamlığı əsnasında əvvəlcə İzmir, daha sonra Qalata qazısı təyin olundu. Sultan Səlimin atası Mehmed Arif Əfəndini ziyarəti əsnasında Məkkə qazılığı da ona verildi. Bunun ardından İstanbul qazılığı və Anadolu başqazılığı gəldi. 1805-ci ildə Anadolu başqazılığını icra etməyə başladı və 2 il sonra naqibüləşraflığa gətirildi. Bu vəzifədə ikən 28 iyul 1808-ci ildə Əyyubsultan məscidində yenicə taxta çıxmış Sultan Mahmud onun əlindən qılınc qurşandı. Ardından Rumeli başqazılığını da əldə edən Abdullah Əfəndinin, Qabaqçı Mustafa Paşa üsyanında dövlətlə üsyançılar arasında imzalanan razılaşmada və 29 sentyabr 1808-ci ildə hazırlanan İttifaq sənədində imzası mövcuddur. Bu da o illərdə baş verən siyasi hadisələrdə rolunun olduğunu göstərir.
21 noyabr 1808-ci ildə şeyxülislamlığa gətirilən Abdullah Əfəndi bir il on ay boyunca bu vəzifədə qaldı. Ancaq durmadan hökumətə qarşı ayaqlanan üsyançıları təşviq etməsi bəhanə gətirilərək 22 sentyabr 1810-cu ildə vəzifədən alındı. İkinci dəfə bu vəzifəyə gətirildiyi 12 iyun 1812-ci ilə qədərki fəaliyyəti bilinmir. 3 il boyunca bu vəzifədə xidmət edən Abdullah Əfəndinin ikinci şeyxülislamlıq dönəmi olduqca çətin keçdi. O illərdə sədrəzəm Xurşid Əhməd Paşanın mərkəzi hakimiyyətə tabe olmayan əyanları zəiflətmək siyasətini dəstəkləmədiyi, üstəlik bununla bağlı dini fətvalar verməkdən imtina etməsi səbəbilə, Abdullah Əfəndi sədrəzəmlə birlikdə vəzifədən alındı (22 mart 1815). Vəzifədən alındıqdan sonra Manisaya göndərildi. Bir müddət sonra bağışlanaraq geri çağrılsa da, çox keçmədən bilinməyən bir səbəblə yenidən Manisaya, ardından Bursaya sürgün edildi. 1823-cü ildə Şahzadə Əbdülməcidin dünyaya gəlişi ilə yenidən bağışlandı və İstanbula geri döndü.
Abdullah Əfəndi 1826-cı ildə yeniçəri ocağının ləğvi əsnasında üləma zümrəsindəki ən nüfuzlu din xadimlərindən biri olaraq, hazırlanan bu islahat qərarını təsdiqləyənlər sırasında idi. Bir müddət sonra Sultan Mahmudun topladığı məşvərət məclislərinə qatılmağa başladı. Ancaq çox keçmədən 1 dekabr 1828-ci ildə vəfat etdi və Qaracaəhməd məzarlığına dəfn olundu.
Əhməd Əfəndi Çələbizadə
Əhməd Əfəndi Çələbizadə (əsil adı: Əhməd Əfəndi Əbdülrəhim oğlu Çələbizadə) -(?, 1892 — ?,1937) — Quba Cümə məscidinin axundu, Azərbaycanda diyarşünaslıq muzey işinin ilk təşkilatçılardan biri, diyarşünas-tədqiqatçı, A. A. Bakıxanov adına Quba tarix-diyarşünaslıq muzeyinin yaradıcısı, Tiflisdəki Sunitski adına Cənubi Qafqaz ruhani məktəbinin məzunu.
Həyatı
Əhməd Əfəndi Çələbizadə elm fədaisi, öz millətini sevən və ona bağlı olan görkəmli tədqiqatçı olmuşdur. Əhməd Əfəndi Çələbizadə ilə birlikdə repressiyaya məruz qalmış, gərgin əməyi sayəsində yazdığı, elm aləminə məlum olmayan Quba rayonunun adət və qaydaları haqqında əsərinin əlyazması Vətən tarixinin tədqiqində və təbliğində xüsusi əhəmiyyəti var. Əhməd Əfəndi Çələbizadənin Azərbaycan tarixinin təbliğində ilk xeyirxah addımı 1924-cü ildə Quba diyarşünaslıq muzeyinin yaradılması olmuşdur. Tarix-diyarşünaslıq muzeyini təşkil edən Əhməd Əfəndi Quba şəhəri tarixinin tədqiqində mühüm rol oynamışdır. O, bütün Quba qəzasında çox savadlı adam kimi tanınmış, diyarşünas və mədəni işin təşkilatçısı kimi ad çıxarmışdır. O, zəkalı, çox oxumuş adam, tarixin, Qərb və Şərq ədəbiyyatının və incəsənətinin gözəl bilicisi, bəlağətli natiq, nadir hafizəyə malik olan insan olmuşdur. Əhməd Əfəndi Çələbizadə 1892-ci ildə Qubanın tanınmış din xadimi, Cümə məscidinin imamı Əbdülrəhim Əfəndinin ailəsində dünyaya gəlmişdir. İbtidai təhsilini atasının dərs dediyi mədrəsədə alan Əhməd Əfəndi ərəb və fars dillərini mükəmməl öyrənmişdir. 1912-ci ildə o, Tiflisdəki Sunitski adına Cənubi Qafqaz ruhani məktəbində oxumuş, tədris müəssisəsini bitirdikdən sonra 1913-cü ildə Qubaya gələrək Cümə məscidində atasının köməkçisi təyin olunmuşdu. 1922-ci ildə atası — imam Əbdülrəhim Əfəndi vəfat etdikdən sonra Əhməd Əfəndi Cümə məscidinin katibi seçilir. Lakin bu dövrün sıxıcı və dinə yabançı təsiri nəticəsində Əhməd Əfəndi 1930-cu ildə qəzetlərin birində rəsmi olaraq mollalıqdan könüllü əl çəkdiyini elan edir.
Yaradıcılığı
Böyük fitri istedada malik olan Əhməd Əfəndi bundan sonra ömrünü Azərbaycan tarixinin araşdırılmasına həsr edir. Görkəmli din xadimi və ziyalı Əhməd Əfəndi Çələbizadə XX əsrin 20–30-cu illərində Qubanın mədəniyyət tarixində mühüm rol oynamışdır. Onun təşəbbüsü ilə 1924-cü ildə Cümə məscidinin yanında, özünün dərs dediyi mədrəsədə Quba tarixinə aid topladığı materiallar hesabına Qubada diyarşünaslıq muzeyi təşkil edilmişdir. Eksponatların əksəriyyəti Əhməd Əfəndinin özünün kolleksiyasına məxsus idi. Qubanın əsl mədəniyyət mərkəzinə çevrilmiş muzey 1937-ci ilədək öz yaradıcısının rəhbərliyi altında fəaliyyət göstərmişdir. Əhməd Əfəndinin səyi nəticəsində 1924–1935-ci illərdə muzeyə ayrı-ayrı idarə və müəssisələrdən, şəxsi evlərdən qədim əlyazmalar, silahlar, qədim xalçalar, şəkillər, gümüş və mis sikkələr, dulusçuluq, misgərlik məmulatları, milli geyim nümunələri, müxtəlif tikmələr, ərəb, fars, türk və rus dillərində ədəbiyyat, əntiq əşyalar və digər maddi-mədəniyyət nümunələri toplamışdır. 1924-cü ildə, muzey yarandığı zaman Qubada heç bir elmi idarə və müəssisə yox idi. Yalnız 1925-ci il aprelin 19-da qəzanın arxeoloji, etnoqrafik və iqtisadi baxımdan öyrənilməsi məqsədilə Azərbaycanı Tədqiq və Tətəbbö Cəmiyyətinin Quba şöbəsi yaradıldı. Bu şöbənin qısa müddət ərzində rayonun tanınmış, fədakar ziyalılarını öz ətrafında birləşdirə bilməsi cəmiyyətin işinin uğurla getməsinə, eyni zamanda tarix-diyarşünaslıq muzeyinin əlavə maddi mədəniyyət nümunələri hesabına zənginləşməsinə, muzeydəki eksponatların elmi tədqiqinə və təbliğinə səbəb olmuşdur.
Muzeyin əsasını həm də müxtəlif mədrəsələrdə və Səkinə xanım məscidində qorunan eksponatlar təşkil edirdi. Əldə edilmiş eksponatlar sonradan muzeyin ilk kolleksiyası kimi nümayiş etdirilmişdir. Quba tarix-diyarşünaslıq muzeyi 1924-cü ildən 1935-ci ilədək ictimai əsaslarla fəaliyyət göstərmişdir. Azərbaycan xalq Maarif Komissarlığının 1935-ci ilin sərəncamına əsasən, Əhməd Çələbizadə Quba muzeyinin müdiri təyin olunmuş, lazımi təlimatla təmin edilmiş və təşkil ediləcək muzey haqqında konkret tapşırıqlar almışdır.
Sərəncama görə yeni təşkil olunan və dövlət müəssəsinə çevrilən muzey fəaliyyətini daha da genişləndirir. Məlum olduğu kimi, Quba Azərbaycanın zəngin tarixə malik regionlarından biri olmaqla, həm də Quba xanlığının paytaxtı kimi dövlətçiliyimiz tarixində müstəsna rol oynamışdır. Təbii ki, dövrün ideoloji ab-havası muzeylərdə xanlıqların geniş əks etdirilməsinə imkan vermirdi. Və təlimatlanan və xüsusi tapşırıqlar alan muzeyşünaslar öz vətənpərvərlik mövqelərindən asılı olmayaraq diyarın tarixini istədikləri kimi təbliğ edə bilmirdilər. Elə bu səbəbdən də muzeyin dövlət müəssəsi kimi fəaliyyəti uzun surmur. 1937-ci Əhməd Çələbzadənin repressiya məruz qalması ilə muzeyin fəaliyyəti ilə dayandırılır. Bütün eksponatlar dağıdılır və qiymətli kitablar yandırılır. Beləliklə, xalqın düşünən beyinlərini məhv etməklə yanaşı, onun tarixi də məhv edilir. Xalqın vətənpərvər oğulları öldürülsə də, yazmış olduqları əsərlər üzərində qadağalar qoyulsa da, onlar heç vaxt yaddan çıxmadı, unudulmadı. 1956-cı il noyabrın 6-da Ə. Çələbizadəyə bəraət verildi.
Kitabı
Əhməd Əfəndi Çələbizadə təkcə molla deyil, həm də tədqiqatçı alim olmuşdur. Bunu onun 1935–1937-ci illərdə qələmə aldığı Quba rayonunun adət-ənənələri haqqında əsəri təsdiqləyir. Əlyazma üç hissədən ibarətdir. Quba rayonuna dair etnoqrafik materiallar başlığı ilə verilmiş birinci hissə 57 adi məktəb dəftərindən ibarətdir. İkinci hissə 6 dəftərdən, Quba rayonunda olan dini adətlərə dair qeydlər adlanan üçüncü hissə isə 7 dəftərdən ibarətdir. Birinci hissə 1935-ci ildə, ikinci və üçüncü hissələr isə 1937-ci ildə yazılıb. Hər bir hissə ayrı-ayrı yarımbaşlıqlardan ibarətdir.
Əsər bütövlükdə etnoqrafik material olduğundan xalqın adət-ənənələri, inancları geniş şəkildə verilmişdir. Əsərin birinci bölümü insan sonsuzluğu və onun səbəbləri, ona qarşı əlaclar haqqında məlumatlarla başlanır. Uşaqların dünyaya gəlməsindən sonra onlara qoyulan adlar, təzə doğulmuş uşaqlara dair inanclar, uşağın beşiyi başında oxunan bayatılar, ad vermə adəti, uşağa deyilən xoş sözlər, uşaq oyunları haqqında yetərincə dəyərli məlumat verilir və uşaq oyunları bir-bir açıqlanır. Bir haşiyəni də qeyd etmək istərdim ki, müəllif əsərini Şərq tarixçilərinin ənənəsinə sadiq qalaraq ilk əvvəl toy adətləri ilə deyil, insanın dünyaya gəlməsi ilə başlayır. Ə. Ə. Çələbizadə əsərdə böyük tədqiqatçılıq qabiliyyəti göstərərək toy adətlərini incəliklərinə qədər bir-bir açıqlayır. Əsərdə Quba şəhərində şiə və sünni toylarının arasında müəyyən fərqlərin olması qeyd edilir. Sünnilərdə nikahın (kəbinin) daimi olduğunu, şiələrdə isə daimi nikahdan əlavə müvəqqəti siğənin də mövcud olduğunu göstərilir. Bu mərasimlərin ayrıayrılıqda verilməsi müəllifin böyük zəhməti sayəsində olmuşdur. Müəllif yoxsul və varlı evindən köçən qızların cehizlərini bir-bir açıqlayır. Bir sözlə, əsərdə oğlan tərəfindən elçi gəlməsindən başlayaraq, gəlinin oğlan evinə köçməsinə və ata evinə qonaq getməsinə qədər bütün hadisələr incəliklərinə qədər açıqlanır. Ə. Ə. Çələbizadə əsərində Qubanın bütün adət-ənənələrini ardıcıllıqla yazaraq şərh edir. Toy adətlərindən sonra müəyyən xəstəliklər və onların müalicəsi, yas adətləri, bayramlar, xüsusilə də Novruz bayramı, Məhərrəmlik mərasimi, bu mərasimdə yasaq olan adətlər bir-bir işıqlandırılır.
Müəllif, Qubanın xörəkləri və onların bişirilmə qaydası bölməsində plovun 10 növünü sayır, bütün xörəklərin bişirilmə qaydasını izah edir. Mətndə verilmiş Quba şivəsində işlənən çoxlu sayda sözlər olduğu kimi saxlanmışdır hətta bir yerdə plov adı çilov kimi də qeyd edilir. Ə. Ə. Çələbizadə əsərində həmçinin rayonda bişirilən müxtəlif mürəbbələrin adlarını açıqlayır, onların bişirilmə qaydaları şərh edir, araqlar, duza qoyulmuş tutmalar və s. haqqında bir-bir məlumat verir. Müəllif, böyük zəhmət tələb edən əməyi sayəsində iki il müddətinə (1935–1937-ci illər) bu cür zəngin faktlara malik əsəri ortaya qoya bilmişdir. Bildiyimiz kimi, yuxu yozmaya dair insanların müəyyən inancları vardır. Müəllif bunları əsas tutaraq, insanların yuxuda gördüklərini bir-bir yazaraq onların açıqlamasını vermişdir. Özünün gözəl meyvələri ilə məşhur olan Qubanın bu təsərrüfat sahəsi barədə yazmamaq düzgün olmazdı. Ə. Ə. Çələbizadə bunu nəzərə alaraq, əsərdə Quba rayonunda yetişdirilən alma və armud sortlarını bir-bir şərh edərək onların yetişdirilməsindən başlayaraq, toplanmasına qədər olan bir dövrü işıqlandırır.
Azərbaycan TV
«Azərbaycan TV» — «İran Radio və Televiziya» şirkətinin sahibi olduğu regional İran telekanalı. Telekanalın yayımı İranın Qərbi Azərbaycan ostanı ərazisini əhatə edir. Telekanal 1998-ci ildən bəri azərbaycan və fars dillərində yayımlanır. Telekanal İranın «Səhənd TV», «Eşraq TV» və «Savalan TV» telekanalları ilə əməkdaşlıq edir.
Elmir Nəcəfov
Elmir Vidadi oğlu Nəcəfov (21 mart 2002; Gəncə, Azərbaycan — 2 oktyabr 2020; Aşağı Əbdürrəhmanlı, Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Elmir Nəcəfov 21 mart 2002-ci ildə Gəncə şəhərində Vidadi Nəcəfovun ailəsində anadan olmuşdur. 2008-2017-ci illərdə Gəncə şəhər 28 nömrəli tam orta məktəbdə, 2017-2019-cu illərdə Ticarət və Xidmət üzrə Gəncə Dövlət Peşə Təhsil Mərkəzində təhsil almışdır. Subay idi.
Hərbi xidməti
Elmir Nəcəfov 2020-ci ildə Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Gəncə şəhər Kəpəz rayon üzrə Hərbi Komissarlığından hərbi xidmətə çağırılmışdı. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında, "N" saylı hərbi hissədə müddətli həqiqi hərbi xidmət edirdi.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Elmir Nəcəfov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində atıcı olaraq iştirak etmişdir. Xocavəndin və Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Elmir Nəcəfov 2 oktyabr 2020-ci ildə Füzuli rayonunun Aşağı Əbdürrəhmanlı kəndi istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur. Gəncə Şəhidlər Xiyabanında dəfn edilmişdir.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elmir Nəcəfov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elmir Nəcəfov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək igidlik və mərdlik göstərmiş, hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirərək şəhid olmuş Elmir Nəcəfov Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2022-ci il tarixli Sərəncamına əsasən ölümündən sonra 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edilmişdir.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Rebun adası
Adanın adı Aynu dilində işlənən Rep-un sözündən götürülmüşdür. Mənası açıq dəniz adası deməkdir.
Coğrafiya
Vulkanik mənşəlli adadır. Sahil qayalıqlarında andezit-bazaltların sütunlu hissələrinə tez-tez rast gəlinir. Rişiri adasından Rebun boğazı ilə ayrılır. Qonşu Risiri ilə müqayisədə Rebun kişik adadır. Adanın ən yüksək nöqtəsi 490 m hündürlükdə olan Rebun dağıdır.
Adanın təpələrindən dənizə bir çox mənbə axır. Şimal hissəsində Kutane adlı şirin su gölü vardır. Sahil xətti zəif parçalanmışdır. Yalnız şimal sahilində Funadomari körfəzi var. Rebun adasının yaxınlığında (1 km şimaldan) kiçik Todo adası və Yanaqinosyo rifi vardır.
Ada iqlimi mülayim dənizdir (Yaponiyanın özündə Rebunun iqlimi rütubətli subarktik kimi təsnif olunur). Ada isti Soya cərəyanının təsirinə məruz qalır. Gündəlik temperatur amplitüdü olduqca azdır. Mütləq maksimum + 31.0 ° C (07.26.1989), mütləq minimum -19.4 ° C (02.16.1978) təşkil edir. Adaya miqdarda yağıntı düşür (1979-cu ildə 709 mm-dən 1999-cu ildə 1247 mm-ə qədər). Qışda buludlu və küləkli havalar müşahidə edilir.
Sərin iqlim səbəbiylə alp florası demək olar ki, dəniz səviyyəsindən əmələ gəlməyə başlayır. Adanın dik qərb sahillərində relyerf sərtdir, burada il boyu güclü küləklər əsir. Adada ağaclar bitmir. Ancaq yamaclar boyu boyuk bambuk kollarına rastlanılır. Ada çox sayda quş növünərastlamaq mümkündür. Yerüstü fauna isə kasıbdır. Əvvəllər adada qonur ayı və yapon samuru yayılmışdı. hazırda isə növlər adada tamamən məhv olmuşdur. Adada ilanlar yoxdur, qurbağalara isə az rastlanılır. Adanın ətrafındakı sularda pərayaqlılar, qatil balinalar və bəzən Kiçik zolaqlı balina müşahidə olunur.
Yaxınlıqdakı Risiri adası və Hokkaydonun şimal-qərb sahil zolağı ilə birlikdə 1974-cü ildə təşkil olunan Risiri-Rebun-Sarobesu Milli Parkının bir hissəsidir.
Nəqliyyat
Hər gün Risiriyə üç bərə hərəkət edir və gündə bir dəfə bərə qonşu Rebun adası sahillərinə yan alır. Səyahət 1 saat 40 dəqiqə çəkir. Bir tərəfli biletin qiyməti 1880 ¥ (təxminən 20 dollar) təşkil edir. Maydan sentyabr ayına qədər bərə sayı gündə dördə, yanvar-fevral aylarında ikiyə düşür.
Rebunda eyni adlı hava limanı fəaliyyət göstərir.
Kubinka Tank Muzeyi
Kubinka Tank Muzeyi (, Ro: Tsentralni muzey bronetankovogo voorujeniya i tehniki) — Rusiyanın Kubinka şəhərində yerləşən bir müharibə muzeyidir. Muzey 1978-ci ildə yaradılıb və orada 14 ölkədən 350-dən çox tank, zirehli döyüş avtomobilləri və onlar haqqında məlumatlar nümayiş etdirilir və sərgilənir.
Muzey XX və XXI əsrlərdə (1917-ci ildən bu günə qədər) istehsal edilmiş bir çox məşhur tank və zirehli texnikanın açıq havada və qapalı yerdə daimi sərgilərindən ibarətdir. Burada həm də çox az nümunəsi olan bir çox unikal, qeyri-adi və bənzərsiz hərbi texnikalar yerləşdirilmiş və nümayiş etdirilir. Belə hərbi texnikalar sırasına Hitler Almaniyasının Panzer VIII Maus super ağır tankı, Karl-Gerät ağır özüyeriyən artilleriyası, SSRİ-nin Troyanovun Object 279 Kotin ağır tankı, Object 120 Su-152 "Taran" tank qatili kimi nadir və ya məhdud sayda istehsal edilmiş prototiplər daxildir.
thumb|Kubinkadakı Şervon tank muzeyinin loqosu
thumb|250px|Kubinkadakı [[Kugelpanzer|Kuqelpanzer]]
Haqqında
thumb|Kubinka tank muzeyində nümayiş etdirilən [[İkinci Dünya müharibəsi və Soyuq müharibə dövrünün Böyük Britaniya tankları]]
thumb|Kubinka tank muzeyində nümayiş etdirilən Vickers-Armstrong yüngül tankının qülləsi
thumb|Kubinka tank muzeyində nümayiş etdirilən Vickers-Armstrong yüngül tankı
thumb|Kubinka tank muzeyində nümayiş etdirilən Vickers-Armstrong-1936 yüngül tankı
thumb|Kubinka tank muzeyində nümayiş etdirilən 204 nömrəli Vickers Model 1937 yüngül tankı
thumb|Kubinka tank muzeyində nümayiş etdirilən Böyük Britaniya tankları
thumb|Kubinka tank muzeyində nümayiş etdirilən Mark V tankının yandan görünüşü
thumb|Kubinka tank muzeyində nümayiş etdirilən Mark V tankının ümumi görünüşü
thumb|Kubinka tank muzeyində nümayiş etdirilən Mark V tankının topu
thumb|Kubinka tank muzeyində nümayiş etdirilən Mark V tankının öndən görünüşü
thumb|Kubinka tank muzeyində nümayiş etdirilən Mark V tankı