cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Çin kalliqrafiya üslubları
Tsaoşu
right|100x100px Tsaoşu və ya "ot üslubu" — bu, tamamilə əl ilə yazılmış kursivdir və lişudan yaranıb. Lakin bu üslubu oxumaq üçün xüsusi bacarıq tələb olunur. Hətta sinşunu oxumağı bacaran şəxs tsaoşunu xüsusi hazırlıq olmadan oxuya bilmir.
Tsaoşuda heroqliflər fırçanı qaldırmadan və bir-birinə keçərək yazılır. Gözəl xarici görünüş yaratmaq üçün cizgilər dəyişikliyə məruz qalır. Tsaoşunun girdə nişanları və liqaturaları oxumaq üçün çətinlik yaradır, bu səbəbdən də heç vaxt geniş istifadə edilməyib.
Hiraqana üslubu tsaoşudan yaranmışdır.
Kayşu
right|100x100px Kayşu — ən populyar və ən son yaranmış kalliqrafiya üslublarından biridir. Han sülaləsi ilə Üç çarlıq dövrü arasında yaranmışdır. Kayşu Cənub və Şimal sülalələrinin hakimiyyəti dövründə məşhurlaşmışdır. O, dəqiqliklə yazılmış lişudan yaranmışdır. Kayşu heroqliflərinin bütün cizgiləri bir-birindən ayrıdır və fırça heroqlifdəki cizgilərin sayı qədər kağızdan aralanır.
Edomodzi
— Edo dövründə reklam və elanlar üçün yaradılmış yapon kalliqrafiya üslubu. Çində və Koreyada bu üslub yapon restoranlarının yazı lövhələrinin tərtibatı üçün istifadə edilir.
left|thumb| Kanteyryu
left|thumb| Yosemodzi
left|thumb| Kaqomodzi
left|thumb| Hiqemodzi
left|thumb| Sumomodzi
left|thumb| Tyotin-modzi
left|thumb|190x190px| Kakudzi
Kao
thumb| [[Toyotomi Hideyösinin kaosu]]
Malazgird 1071
Malazgird 1071 — Türkiyə istehsalı tarixi və müharibə janrında olan film. Film 11 fevral 2022-ci ildə ilk baxışa çıxmışdır.
Haqqında
Filmin adı 22 noyabr 2019-cu ildə "Malazgird 1071: Bizansın sonu" olaraq adlandırıldı. Amma sonra filmin tarixi və adı dəyişdirildi.
Mövzu
Film Anadolu və Türk tarixinin ən vacib tarixi hadisələrindən olan Malazgird döyüşü (1071) haqdadır.
Məqsədi müsəlmanları Səlcuq bayrağı altında birləşdirmək olan sultan Alp Arslan əmisi Toğrul bəyin vaxtında başlayan Anadolu yürüşlərini davam etdirir. Bizans imperiyasındakı daxili çəkişmələr türklərin Anadoluda irəliləməsinə yol açır. Bu vəziyyətə son qoymaq istəyən Bizans komandiri Romen Diogen çevriliş edib hakimiyyəti ələ keçirməyə çalışanda, məğlub olaraq edam edilir. Romen Dijoyenin əsas məqsədi türkləri Anadoludan çıxartmaq idi. Beləcə iki böyük ordu Muş ilinin Malazgird ərazisində müharibəyə başlayır.
NGC 6317
NGC 6317, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Səbinə Abbasova
Səbinə Abbasova (16 iyul 1994, Bakı, Azərbaycan) — Azərbaycanın bədii gimnastı.
Həyatı
Səbinənin atası ehtiyatda olan hərbçidir; anası məktəbəqədər hazırlıq müəlliməsidir və qardaşı isə hərbi həkimdir.
Karyerası
Səbinə Abbasova idman karyerasına 1999-cu ildə başlayıb. O, ilk medalını (gümüş) Gənclərdən ibarət komandanın tərkibində digər 4 gimnastla beş lentlə hərəkətdə 2009-cu ildə Bakıda keçirilən Avropa Çempionatında qazanıb. Avropa Çempionatlarının, eləcə də Dünya Kubokunun mərhələlərində, eləcə də digər beynəlxalq turnirlərdə - ümumilikdə böyüklərdən ibarət komandanın tərkibində Səbinə 2014-cü ildə 11 medal (o cümlədən beşi qızıl) qazanıb. O, 2015 Avropa Oyunlarında qrup komandası tərkibində çıxış edəcək.
Səbinə Abbasova uşaqlıqda Rusiya gimnastı İrina Çaşinanın pərəstişkarı olub.
Oksigen
Oksigen (oxygenium, kimyada işlənən qısaltması O), köhnə mənbələrdə Müvəllidülhümuzə — Dmitri Mendeleyevin elementlərin dövri sistemində 8-ci element.
Oksigen — kimyəvi cəhətdən qeyri-metal, xalkogenlər qrupundan ən asan elementdir. Normal şəraitdə sadə bir maddə kimi, rəngsiz, dadı və qoxusu olmayan bir qazdır, molekulu iki oksigen atomundan (O2 düsturundan) ibarətdir və buna görə oksigen də deyilir. Maye oksigen açıq mavi rəngdədir, bərk oksigen isə açıq mavi kristaldır. Dərsdəki reaksiyaları yazaraq öyrənməyiniz sizin üçün çox yaxşı olacaqdır.
Oksigenin digər allotropik formaları var, məsələn, ozon — normal şəraitdə, molekulu üç oksigen atomundan (formula O3) ibarət olan xüsusi bir qoxusu olan mavi rəngli bir qazdır.
Cozef Pristli civə oksidini HgO iki tərəfi qabarıq linza vasitəsi ilə qızdırırdı. Qızdırarkən, o, civənin və çox miqdarda qazın əmələ gəlməsini görüb. Əvvəlcə onu hava zənn edib. Cozef Pristli qaz olan borunun içinə yanan şamı saldı və qeyri adi bir şey gördu. Şam işıqlı alovda yanırdı. Həmin qaz olan gümbəzin altında yerləşən siçanlar özlərini yaxşı hiss edib, hərəkət edirdilər. Cozef Pristli qazın təsirini öz üzərində sınadı. Nəfəs almaq asan və xoş idi. "Kim bilir, – yazırdı o, – bəlkə bu təmiz hava zaman keçdikcə çox dəbli zinət əşyası olacaq, hal-hazırda isə bu həzzi siçanlar aldı". Daha sonra məlum oldu ki, oksigeni hələ XVII əsrdə holland alimi Kornelius Drebbel kəşf etmişdir. O, oksigendən özünün düzəltdiyi yeraltı qayıqda istifadə edirdi. Bu kəşf sirr olaraq qaldı, çünki o zamanlar qayıq hərbi texnika sayılırdı.
Oksigenin əhəmiyyətini həqiqi dəyərləndirən ilk olaraq fransız alimi Antuan Lavuazye olub. 1775-ci ildə qoyulan eksperimentlər nəticəsində, o tənəffüs və yanma proseslərini maddələrin oksigenlə əlaqəsi kimi izah edə bildi. Bu müasir "oksigen" adını Lavuazye təklif etdi.
Oksigen atmosfer, litosfer və hidrosfer qatları kütləsinin təqribən 49,4%-i oksigenin payına düşür. Birləşmə şəklində oksigen torpağın, suyun, dağ süxurlarının, filizlərin, mineralların əsas tərkib hissəsini təşkil edir. Təbii suların 88,88%-i, çay qumunun 53,5%-i oksigen elementindən ibarətdir. Oksigen bütün canlı orqanizmlərin tərkibinə daxildir. Məsələn-İnsan bədəninin 65%-i oksigendir.
Təbii birləşmələrdə oksigen elementinin üç izotopuna rast gəlinir. Bunlardan ən çox yayılan nisbi atom kütləsi 16 olan izotopdur. Oksigen yanmır, yanmağa kömək edir.
Kəşf tarixi
Rəsmi olaraq oksigenin İngilis kimyaçısı Cozef Pristli tərəfindən 1 avqust 1774-cü ildə möhürlənmiş bir qabda civə oksidini parçalayaraq kəşf edildiyi güman edilir (Pristli, güclü bir lensdən istifadə edərək bu birləşmədə günəş şüalarını istiqamətləndirdi).
Lakin, Pristli əvvəlcə yeni bir sadə maddə kəşf etdiyini başa düşmədi,o, havanın tərkib hissələrindən birini təcrid etdiyinə inanırdı (və bu qazı "boşaldılmış hava" adlandırdı).Pristli kəşfini məşhur fransız kimyaçısı Antuan Lavuazyeyə açıqlamışdı. 1775-ci ildə Antuan Lavuazye oksigenin havanın ayrılmaz bir hissəsi olduğunu təsbit etdi.
Bir neçə il əvvəl (1771-ci il) oksigen İsveç kimyaçısı Karl Vilhelm Şeyele tərəfindən alındı. Şeyele bu qazı "odlu hava" adlandırdı və kəşfini 1777-ci ildə nəşr olunan bir kitabda təsvir etdi (məhz kitab Pristli tərəfindən kəşf edildiyini elan etdikdən sonra nəşr olunduğu üçün sonuncu oksigen kəşfçisi hesab olunur). Şeyele Lavuazye ilə təcrübəsi barədə də məlumat verdi. Oksigenin tapılmasını asanlaşdıran mühüm addım, civənin oksidləşməsi və oksidin sonrakı parçalanması ilə bağlı əsərlər yazan fransız kimyaçısı Piyer Bayenanın işi idi.
Nəhayət, A. Lavuazye Pristliy və Şeyelenin məlumatlarından istifadə edərək əldə edilmiş qazın mahiyyətini başa düşdü. Onun işi çox böyük əhəmiyyətə malik idi, çünki bunun sayəsində o dövrdə dominant olan və kimya elminin inkişafına mane olan fologiston nəzəriyyəsi ləğv edildi. Lavuazye, müxtəlif maddələrin yanması ilə əlaqədar bir təcrübə apardı və nəticələrini yandırılmış elementlərin ağırlığına dair dərc edərək, fologiston nəzəriyyəsini təkzib etdi. Külün çəkisi Lavuazyeyə yanma zamanı maddənin kimyəvi bir reaksiya (oksidləşmə) olduğunu iddia etmək hüququ verən elementin ilkin çəkisini aşdı,bu baxımdan başlanğıc maddənin kütləsi artır, bu da fologiston nəzəriyyəsini təkzib edir.
Beləliklə, oksigen kəşfinin əhəmiyyəti Pristli, Şeyele və Lavuazye arasında bölüşdürülür.
Adının mənşəyi
Oksigen sözü (XIX əsrin əvvəllərində "turşulaşdırıcı" adlanırdı),digər neologizmlərlə birlikdə "turşu" sözünü Mixail Lomonosov rus dilində müəyyən dərəcədə tanıtdı, beləliklə, "oksigen" sözü, öz növbəsində, A. Lavuaziyer tərəfindən təklif olunan "oksigen" (oxygène) sözünün bir izləmə kağızı idi  — "doğururam") — orijinal mənası — "turşu" ilə əlaqəli olan " turşu yaradan" kimi tərcümə olunur, müasir beynəlxalq nomenklaturaya görə əvvəllər oksidlər adlanan maddələri nəzərdə tuturdu.
Təbiətdə tapılması
[[Fayl:Oxygenation-atm.svg|thumb|right|300px|Yer atmosferində O2 yığılması. Yaşıl qrafik oksigen səviyyəsinin aşağı qiymətləndirməsidir, qırmızı yuxarı.
1. (3,85–2,45 milyard il öncə) — O2 əldə edilməmişdir 2. (2,45–1,85 milyard il öncə) O2 əldə edildi, lakin okean və dənizin dibi ilə uduldu 3. (1,85–0,85 milyard il öncə) O2okeandan çıxır, lakin quruda süxurların oksidləşməsi zamanı və ozon qatının əmələ gəlməsi zamanı istifadə olunur 4. (0,85–0,54 milyard il öncə) quruda olan bütün süxurlar oksidləşir, atmosferdə O2 yığılması başlayır 5. (0,54 milyard il öncə — bu zamana qədər) müasir dövrdə, atmosferdə O2 sabitləşdi]]
Oksigen yer qabığındakı ən bol elementdir və bərk yer qabığının kütləsinin 47% -ni təşkil edir (müxtəlif birləşmələr, əsasən silikatlar). Dəniz və şirin sularda çox miqdarda bağlı oksigen var — 85,82% (çəkisi ilə). Yer qabığının 1500-dən çox birləşməsində oksigen var.
Atmosferdə sərbəst oksigenin miqdarı həcmi ilə 20,95%, çəkisi ilə 23,10% (təxminən 1015 ton ) təşkil edir. Ancaq 3.5 milyard il əvvəl Arxey erasında ilk fotosintetik mikroblar meydana gəlməmişdən əvvəl atmosferdə praktiki olaraq yox idi. Paleoproterozoyda (3–2.3 milyard il əvvəl) atmosferin tərkibindəki qlobal dəyişiklik (oksigen fəlakəti) nəticəsində çox miqdarda sərbəst oksigen meydana gəlməyə başladı. İlk milyard il ərzində demək olar ki, bütün oksigen okeanlarda həll edilmiş dəmir ilə əmilir və jespilit yataqları əmələ gəldi. 3–2,7 milyard il əvvəl atmosferə buraxılmağa başladı və 1.7 milyard il əvvəl mövcud səviyyənin 10% -ə çatdı.
Okeanlarda və atmosferdə çox miqdarda həll edilmiş və sərbəst oksigenin olması əksər anaerob orqanizmlərin məhv olmasına səbəb oldu. Bununla birlikdə, hüceyrə ilə oksigen ilə tənəffüs etmək, aerob orqanizmlərə anaerobikdən daha çox ATP çıxarmağa imkan verərək onları dominant hala gətirdi.
540 milyon il əvvəl Kembri dövründən bəri, oksigenin həcmi ilə 15% -dən 30% -ə qədər arasında dəyişdi. Karbonif dövrün sonuna (təxminən 300 milyon il əvvəl), həcmi ilə səviyyəsi ən yüksək səviyyəyə 35% -ə çatdı,hansi ki,bu zaman böcəklərin və amfibiyaların böyük ölçüsünə köməklik etdi.
Yer kürəsindəki oksigenin böyük hissəsi okeanların fitoplanktonu tərəfindən ifraz olunur. Canlıların istifadə etdiyi oksigenin təxminən 60% -i çürüməyə və parçalanmaya, meşələrin istehsal etdiyi oksigenin 80% -i meşə bitkilərinin çürüməsinə və parçalanmasına gedir.
İnsan fəaliyyəti atmosferdəki sərbəst oksigen miqdarına çox az təsir göstərir. İndiki fotosintez sürətində atmosferdəki bütün oksigenin bərpası üçün təxminən 2000 il lazım olacaq.
Oksigen bir çox üzvi maddələrin bir hissəsidir və bütün canlı hüceyrələrdə mövcuddur. Canlı hüceyrələrdəki atomların sayına görə təxminən 25%, kütləvi hissə ilə — təxminən 65%-dir.
2016-cı ildə Danimarka alimləri, sərbəst oksigenin atmosferdə 3,8 milyard il əvvəl olduğunu sübut etdilər.
Maye havanın distillə edilməsi
Hal-hazırda sənayedə havadan oksigen əldə edilir. Oksigen istehsalının əsas sənaye üsulu kriogen distillədir. Membran texnologiyası əsasında fəaliyyət göstərən oksigen qurğuları da yaxşı tanınıb və sənayedə uğurla istifadə olunur.
Laboratoriyalar, təxminən 15 Pa təzyiqdə polad silindrlərdə verilən sənaye oksigenindən istifadə edirlər.
Oksigenlərin parçalanması
Kalium permanganatın KMnO4 istiləşməsi ilə az miqdarda oksigen əldə etmək olar:
Manqan (IV) oksidinin iştirakı ilə H2O2 hidrogen peroksidin katalitik parçalanmasında da istifadə olunur:
Oksigen kalium xloratın (bertolle duzu) KClO3 katalitik parçalanması ilə əldə edilə bilər:
Civə (II) oksidinin parçalanması (t = 100 ° C-də) oksigen sintezinin ilk üsulu idi:
Sulu məhlulların elektrolizi
Oksigen istehsalının laborator üsullarına qələvi, turşu və müəyyən duzların (sulfatlar, qələvi metalların nitratları) seyreltilmiş sulu məhlullarının elektrolizi daxildir:
Peroksid birləşmələrinin karbon qazı ilə reaksiyası
Sualtı qayıqlarda və orbital stansiyalarda adətən insanlar tərəfindən ifraz olunan natrium peroksid və karbon dioksid reaksiyası ilə əldə edilir:
Udulmuş karbon dioksid və sərbəst oksigen arasındakı tarazlığı qorumaq üçün ona kalium superoksidi əlavə olunur. Kosmik gəmilərdə litium peroksid bəzən çəki azaltmaq üçün istifadə olunur.
Fiziki xassələri
thumb|left|[[Okeanlarda həll olunan O2 in tərkibi soyuq suda daha çoxdur,isti suda daha az]] thumb|right|[[Maye oksigen]] Normal şəraitdə oksigen rəngi, dadı və ya qoxusu olmayan bir qazdır.
Bunun 1 litrinin kütləsi 1,429 qramdır. Havadan biraz daha ağırdır. Suda (0 ° C-də 4.9 ml / 100 q, +50 ° C-də 2.09 ml / 100 qr) və spirtdə (+25 ° C-də 2.78 ml / 100 qr) biraz həll olunur. Ərimiş gümüşdə çox həll olunur (22 həcmli O2, 1 həcmli Ag +961 ° C-də). Perluorlu karbohidrogenlərdə yaxşı həll olunur (20–40 %).
Qazlı oksigen qızdırdıqda, onun atomlara çevrilən dağılması baş verir: +2000 ° C — 0,03%, +2600 ° C — 1%, +4000 ° C — 59%, +6000 ° C — 99,5%.
Maye oksigen (qaynama nöqtəsi −182.98 ° C) solğun mavi rəngli bir mayedir.
Qatı oksigen (ərimə nöqtəsi −218.35 ° C) — mavi kristallardır. 6 məlum kristal faza var, bunlardan üçü 1 normal atmosfer təzyiqində mövcuddur:
Yüksək təzyiqdə daha üç mərhələ meydana gəlir:
Kimyəvi xassələri
Ftordan sonra ən aktiv qeyri-metal olan güclü bir oksidləşdirici maddə, helium, neon, arqon xaricində bütün elementlərlə ikili birləşmələr (oksidlər) əmələ gətirir. Ən çox yayılmış oksidləşmə vəziyyəti −2-dir. Bir qayda olaraq, oksidləşmə reaksiyası istiliyin yayılması ilə davam edir və artan temperaturla sürətlənir (bax. Yanma). Otaq temperaturunda davam edən reaksiyalara misal:
Qarışıqları oksidləşdirir,hansıki, maksimum oksidləşmə vəziyyəti olmayan elementlərdən ibarətdir:
Yanma reaksiyalarında əksər üzvi birləşmələri oksidləşdirir:
Müəyyən şərtlərdə üzvi birləşmənin mülayim bir oksidləşməsini aparmaq mümkündür:
Oksigen Au və inert qazlardan (He, Ne, Ar, Kr, Xe, Rn) başqa bütün sadə maddələrlə birbaşa (normal şəraitdə, qızdırıldıqda və / və ya katalizatorların iştirakı ilə) reaksiya verir; halogenlər ilə reaksiyalar elektrik boşalması və ya ultrabənövşəyi radiasiyanın təsiri altında baş verir. Dolayı yolla qızıl və ağır inert qazların oksidləri (Xe, Rn)əldə edilir. Digər elementlərlə birlikdə bütün iki elementli oksigen birləşmələrində oksigen, flüor olan birləşmələr istisna olmaqla, oksidləşdirici maddə rolunu oynayır.
Kalium K, rubidium Rb və sezium Cs oksigenlə reaksiya verərək superperoksid əmələ gətirirlər:
Oksigen floridləri
Oksigen tənəffüs, yanma, çürümə proseslərini dəstəkləyir.
Sərbəst formada element iki allotropik dəyişiklikdə mövcuddur: O2 və O3 (ozon). 1899-cu ildə qurulan Pyer Küri və Mariya Küri ionlaşdırıcı şüalanmanın təsiri ilə O2 O3-ə daxil olur. Bu ion həqiqətən varsa, onda oksigen oksidləşmə dərəcəsi +4-ə bərabər olacaqdır.
Metallurgiyada
Polad istehsalının konvertor üsulu və ya mat emal oksigen istifadəsi ilə əlaqədardır. Bir çox metallurgiya bölməsində yanacağın daha səmərəli yanması üçün ocaqlarda hava yerinə oksigen-hava qarışığı istifadə olunur.
Metalların qaynağı və kəsilməsi
Mavi rəngli silindrlərdəki oksigen alov kəsmə və metalların qaynaqlanması üçün geniş istifadə olunur.
Pervanel komponenti
Maye oksigen, hidrogen peroksid, azot turşusu və digər oksigen zəngin birləşmələr raket yanacağında oksidləşdirici vasitə kimi istifadə olunur. Maye oksigen və maye ozon qarışığı raket yanacağının ən güclü oksidləşdiricilərindən biridir (hidrogen-ozon qarışığının xüsusi impulsu bir cüt hidrogen-florin və hidrogen-oksigen flüoridi üçün xüsusi impulsu üstələyir).
Tibbdə
Tibbi oksigen, 15Pa (150 atm) qədər təzyiq altında 1,2 ilə 10,0 litrə qədər müxtəlif tutumlu mavi metal yüksək təzyiqli qaz silindrlərində saxlanılır və tənəffüs çatışmazlığı vəziyyətində, bronxial hücumu dayandırmaq üçün anesteziya cihazlarında tənəffüs qaz qarışıqlarını zənginləşdirmək, astma, dekompressiya xəstəliyi olan hər hansı bir genezisin hipoksiyasını aradan qaldırmaq, mədə-bağırsaq traktının patologiyasını oksigen kokteyli şəklində müalicə etmək üçün üçün istifadə olunur. Böyük tibb müəssisələri silindrlərdə sıxılmış oksigen istifadə edə bilməz, lakin böyük tutumlu Dyurar gəmisində mayeləşdirilir. Fərdi istifadə üçün xüsusi rezinləşdirilmiş qablar — oksigen yastıqları — silindrlərdən tibbi oksigen ilə doldurulur.Müxtəlif model və modifikasiyalı oksigen inhalerləri, eyni zamanda tarla və ya xəstəxanada yaralanan bir və ya iki nəfərə oksigen və ya oksigen-hava qarışığı vermək üçün istifadə olunur. Müxtəlif model və modifikasiyalı oksigen inhalerlərindən, eyni zamanda tarla və ya xəstəxanada yaralanan bir və ya iki nəfərə oksigen və ya oksigen-hava qarışığı vermək üçün istifadə olunur. Bir oksigen inhalerinin üstünlüyü, ekshalasiya edilmiş havanın nəmindən istifadə edərək qaz qarışığının kondensator-nəmləndiricisinin olmasıdır. Silindrdə qalan oksigenin miqdarını litrdə hesablamaq üçün ümumiyyətlə atmosferdəki silindrdəki təzyiq (ötürücü qutunun təzyiq ölçüləri ilə) silindr tutumunun litrdəki dəyərinə vurulur. Məsələn, 2 litr tutumlu bir silindrdə, manometr 100 atm bir oksigen təzyiqini göstərir. Bu vəziyyətdə oksigenin həcmi 100 × 2 = 200 litrdir.
Yeyinti sənayesində
Qida sənayesində oksigen bir qida əlavəsi olaraq E948 qeyd olunur ,propellant və qablaşdırma qazı kimi də istifadə olunur.
Kimya sənayesində
Kimya sənayesində oksigen çoxsaylı sintezlərdə reaktiv oksidləşdirici maddə kimi, məsələn, karbohidrogenlərin oksigen tərkibli birləşmələrə (spirtlər, aldehidlər, turşular) oksidləşməsi, kükürd dioksidin kükürd trioksidinə, ammonyak azot turşusu istehsalında azot oksidlərinə çevrilməsində istifadə olunur. Yüksək temperatur səbəbiylə,oksidləşmə zamanı inkişaf, sonuncu tez-tez yanma rejimində aparılır.
Kənd təsərrüfatında
İstixanalarda, oksigen kokteyli istehsalı üçün, heyvanlarda kilo almaq üçün, balıq təsərrüfatında sulu mühitin oksigenlə zənginləşdirilməsi üçün istifadə olunur.
Oksigenin bioloji rolu
thumb|200px|Bomba sığınacağında təcili oksigen təchizatı Çox canlılar (aeroblar) oksigenlə nəfəs alırlar. Oksigen tibbdə geniş istifadə olunur. Ürək-damar xəstəlikləri halında, metabolik prosesləri yaxşılaşdırmaq üçün mədəyə oksigen köpüyü ("oksigen kokteyli") daxil edilir. Subkutan oksigen trofik xoralar üçün istifadə olunur,fil xəstəliyi, qanqren və digər ciddi xəstəliklərdə istiadə olunur. Ozonla süni zənginləşdirmə, havanı dezinfeksiya etmək və dezodorasiya etmək və içməli suyu təmizləmək üçün istifadə olunur. Oksigen 15O radioaktiv izotopu qan axınının sürətini, ağciyər ventilyasiyasını öyrənmək üçün istifadə olunur.
Zəhərli oksigen törəmələri
Singlet oksigen, hidrogen peroksid, superoksid, ozon və bir hidroksil radikal kimi bəzi oksigen törəmələri (sözdə reaktiv oksigen növləri) olduqca zəhərli məhsullardır. Onlar oksigenin aktivləşdirilməsi və ya qismən azaldılması prosesində əmələ gəlir. Superoksid (superoksid radikal), hidrogen peroksid və bir hidroksil radikal insan və heyvan orqanizminin hüceyrələrində və toxumalarında meydana gələ bilər və oksidləşdirici stressə səbəb ola bilər.
Oksigenin toksikliyi
Saf oksigenin uzun müddət inhalyasiyası bədənə zərərli təsir göstərə bilər. 60% -ə qədər oksigen olan qarışıqlarla normal təzyiq altında uzun müddət nəfəs almaq təhlükəsizdir. 3 gün ərzində 90% oksigenlə nəfəs almaq taxikardiya, qusma, pnevmoniya və konvulsiyalara səbəb olur. Artan təzyiqlə oksigenin toksik təsiri sürətlənir və güclənir. Gənclər yaşlı insanlara nisbətən oksigenin toksik təsirlərinə daha həssasdırlar.
İzotoplar
Oksigenin üç sabit izotopu var: 16O, 17O и 18O, bunların orta tərkibi yer üzündəki oksigen atomlarının ümumi sayının müvafiq olaraq 99,759%, 0,037% və 0,204% -dir. Qarışıqdakı ən az 16O izotopunun kəskin üstünlük təşkil etməsi, 16O atomunun nüvəsinin 8 proton və 8 neytrondan (doldurulmuş neytron və proton qabığı olan cüt sehrli nüvədən) ibarət olmasıdır.
Atom nüvəsinin quruluş nəzəriyyəsindən irəli gələn bu cür nüvələr xüsusilə sabitdir.
Çinlilərin təcrid aktı
thumb|right|200px|Sənədin ilk səhifəsi 200px|thumb|right|Plakat: [[Sem dayı çinliləri qovur]] Çinlilərin təcrid aktı (1882—1943-ci illər) — 6 may 1882-ci il tarixində ABŞ Konqresinin Çinlilərin ölkənin Qərbinə kütləvi köç etməsinə cavab olaraq qəbul etdiyi xüsusi qanun. Amerika Birləşmiş Ştatları tarixindəki ilk və yeganə rəsmi qanun, müəyyən bir millətin nümayəndələrinə qarşı yönəldilmişdir (bu ölkənin qalan ayrı-seçkilik qanunları ümumiyyətlə irqlərlə əlaqəli). Qanun, artıq ABŞ-də yaşayan çinlilərin hər hansı Çin immiqrasiyasını və / və ya vətəndaşlıq almasını qadağan etdi (lakin ABŞ-də anadan olan Çinli uşaqlar ABŞ vətəndaşı sayılırdı). Əvvəlcə qanun 10 il müddətinə uzanmalı idi, lakin 1943-cü ilə qədər qüvvədə idi. 1917-ci ilə qədər oxşar məhdudiyyətlər ümumilikdə Asiyalılara da şamil edildi.
Fərman Yaqublu
Fərman Telman oğlu Yaqublu (20 iyun 1993, Qəhrəmanlı, Beyləqan rayonu – 23 iyul 2021, Kəlbəcər rayonu) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri, Vətən müharibəsinin iştirakçısı.
Çinlilərin təcrid aktı
Tarixi
İlk çinlilər ABŞ-də 1840-cı illərdə, 1848-ci ildə Kaliforniyada qızıl hərisliyinin başladığı Meksikadan keçmiş şimal ərazilərinin ələ keçirilməsindən dərhal sonra ortaya çıxdı. Qızıl bol olduğu müddətdə, ayrı-ayrı Çin məkanlarında yaşayan Çinlilərə ehtiyat göstərildi, lakin ehtiyatları tükənəndə tolerantlıq itməyə başladı. Vəziyyəti yalnız nisbətən az sayda Çinli və ağ immiqrantlar xilas etdi.
Fərman Yaqublu
23 iyul 2021-ci ildə saat 16:00 radələrində Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin bölmələri Basarkeçer rayonu ərazisindəki mövqelərdən Kəlbəcər rayonunu atəşə tutmuşdur. Açılan snayper atəşi nəticəsində Fərman Yaqublu şəhid olmuşdur.
Həyatı
Fərman Yaqublu 20 iyun 1993-cü il Beyləqan rayonunun Qəhrəmanlı qəsəbəsində anadan olmuşdur. Onun atası, Telman Yaqubov Birinci Qarabağ müharibəsində iştirak etmiş, 27 yanvar 1994-cü ildə Füzuli istiqamətində şəhid olmuşdur.
Çinlilərin təcrid aktı
Tarixi
60-cı illərdə Çin kuliları ABŞ dəmir yolu şirkətləri tərəfindən cəlb edildi. Xüsusilə, XIX əsrin ikinci yarısında Çindən və bəzi digər Asiya ölkələrindən (əsasən Yaponiya və Koreya) müqaviləli işçilərin sıx bir axını başladı. 1880-ci ilə qədər 200.000-dən çox Çinli əhalinin demək olar ki, 10%-ni təşkil edən Kaliforniyada məskunlaşdı. Yalnız 10 ildə, 1871–1880-ci illər arasında, ölkəyə 123201 çinli, 1881–1890-cı illərdə — 61.711 çinlilər məskunlaşdı. Əmək bazarında rəqabət gücləndi, əmək haqqı düşdü. Bundan əlavə, açıq şəkildə əksəriyyəti kişilər olduğu çinlilər, qaradərili qadınlar, meksikalılar və hindistanlı qadınlar ilə cinsi əlaqədə olmaları qadağan olunmasa da, ağ qadınlara həddindən artıq diqqət yetirməkdə şübhələnməyə başladılar. Alman əsilli Avropa mühacirlərinin nisbəti 50% -dən aşağı düşdükdə, ciddi məhdudiyyətlər tətbiq edildi: 6 may 1882-ci il tarixində Konqres, Çinlilərin təcrid aktını qəbul etdi və bu, orijinal versiyasında 10 il müddətinə hər hansı Çin immiqrasiyası və Çinlinin vətəndaşı olmağı qadağan etdi və onsuz da sakinlər olan, yəni ABŞ-də daimi yaşayan Çinlilərin vətəndaşlığı dəyişilməz olaraq qalırdı.
Təsirləri
1882-ci il tarixli Çinlilərin təcrid aktı onların köçlərini on il müddətinə dayandırmasına baxmayaraq, qərardan əvvəl ABŞ-nin qərbinə gələn 200.000-ə yaxın çinli işçi var idi. Sözdə sarı təhlükə qorxusu və sürətlə artan Çinli xalq irqi, etnik və dil zəminində davamlı toqquşmalara səbəb oldu. Bu işdə ən az rolu çinlilərin özünəməxsus qidaları, hiyeroglifləri və o zamankı çinlilərin xarici görünüşü ilə yığcam yaşayış yerləri oynamamışdı, Avropalılar üçün qeyri-adi idi: kişilər şərq paltarları, enli şlyapalar, sandallar, uzun bığları, saqqallar və hörülmüş saçlar idi. 2 sentyabr 1885-ci ildə, Vayominq ərazisi, yalnız hindlilərin davamlı təqib etməsi ilə deyil, həm də yüksək spesifikasiyalarda iki qrup arasındakı sıx rəqabət səbəbi ilə meydana çıxan çinlilərin Rok Sprinqs əmək bazarında ağlar tərəfindən qanlı qırğınına görə məşhur oldu.
Fərman Yaqublu
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
23 iyul 2021-ci ildə Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin bölmələri Basarkeçər rayonu ərazisindəki mövqelərindən Azərbaycan Ordusunun Ermənistan–Azərbaycan Dövlət Sərhədinin Kəlbəcər rayonu sahəsindəki mövqelərini atəşə tutmuşdur. Açılan snayper atəşi nəticəsində hərbi qulluqçu, gizir Yaqublu Fərman Telman oğlu şəhid olmuşdur.
Beyləqan rayonunun Qəhrəmanlı qəsəbəsində dəfn olunub.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamı ilə gizir Yaqublu Fərman Telman oğlu 29.12.2020 "Kəlbəcərin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edilmişdi.
Eş Hollivud
Eş Hollivud (25 may 1989, Arizona, ABŞ) — amerikalı pornoaktrisa.
Həyatı
Pornoya qoşulmazdan əvvəl kafedə işləyirdi. O, karyerasına 2010-cu ildə başlayıb. 2021-ci ilə qədər olan statistikasına görə o, 528 porno filmdə rol alıb.
2013-cü ildə o, digər porno aktrisalar (Andy San Dimas, Juelz Ventura, Bailey Blue) ilə birlikdə Asking Alexandria rok qrupunun "Killing You" klipində rol aldı. Həmin il o, 15 digər pornoqrafik aktrisa ilə birlikdə "Ən yaxşı porno modellərin etirafları" (Oyandırılmış) sənədli filmində rol aldı..
Bellinya
Bellinya  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Cənubi Oyonna kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Nantüa.
INSEE kodu — 01031.
Əhalisi
2010-cu ildə əhalinin sayı 3537 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 2340 nəfər arasında (15–64 yaş) 1719 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 621 nəfər hərəkətsizdir (fəaliyyət göstərici 73,5%, 1999-cu ildə 74,2%). Aktiv 1719 sakindən 1465 nəfər (797 kişi və 668 qadın), 254 nəfəri işsizdir (107 kişi və 147 qadın). 621 hərəkətsiz 236 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 183 nəfər təqaüdçü, 202 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Lui Antuan Bugenvil
Lui Antuan Bugenvil — fransız dəniz səyyahı, vitse-admiral (1791), Fransa Elmlər Akademiyasının üzvü (1795).
Həyatı
Səyahəti haqqında “Dövr-aləm səyahətinin təsviri” (1771–72) əsərini yazmışdır. 1772-ci ildə Cənub qütbünə ekspedisiyanın layihəsini təklif etmişdir. 1781–82-ci illərdə Fransa donanmasının hərbi əməliyyatlarında ABŞ tərəfində Şimali Amerikada istiqlaliyyət müharibəsində (1775–83) iştirak etmişdir. Konstitusiyalı monarxiyanın tərəfdarı olmuş, Fransa inqilabı zamanı bir ne çə ay məhbus həyatı (1794) yaşamışdır. Napoleon Bonapartın dövründə Senatın üzvü (1799) olmuş, Fəxri Legion ordeninə (1804) layiq görülmüş, qraf titulu (1808) almışdır.
İrsi və mükafatları
thumb|upright|Traité du calcul intégral, 1754
Solomon adalarında ada, nov və boğaz, Folklend adalarında ada, Yeni Hebrid adalarında boğaz, Magellan körfəzində buxta, Yeni Qvineya adalarında dağ, Mərcan dənizində rif Bugenvilin adını daşıyır.
Tanınması və karyerasının sonu
1787-ci ildə, o, Fransa Elmlər Akademisyasının üzvü oldu. 1791-ci ildə, vitse-admiral rütbəsini əldə etdi.
1794-cü ildə, terror dövründən qaçaraq Normandiyadakı mülkünə sığınmışdı. Parisə qayıtdıqdan sonra Lonqitud bürosunun qurucu üzvlərindən biri oldu. 1799-cu ildə konsul Napoleon onu senator etdi. 1811-ci il avqust ayının 8-də vəfat etmişdir.
1781-ci ildə ailə həyatı qurmuş, 4 oğlu vardı. Övladlarının hər biri fransız dəniz və quru qüvvələrində mübarizə aparmışdır.
Leopold Motsart
İohann Georq Leopold Motsart — Avstriya bəstəkar və skripkaçısı. Volfqanq Amadey Motsartın atası və müəllimi.
Tahir Əliyev (general)
Tahir Yunus oğlu Əliyev — polis generalı, Azərbaycan Respublikasının müdafiə naziri (24 fevral 1992 – 17 mart 1992), Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Naziri (17 mart 1992 – 25 aprel 1992), Dövlət Gömrük Komitəsinin sədri (30 iyul 1993 – 10 yanvar 1995). Vəzifədə olduğu dövrdə Azərbaycan Xalq Cəbhəsi hərəkatını dəstəkləmişdir.
Həyatı
Tahir Əliyev əslən Qubadlı rayonunun Cılfır kəndindəndir. Uşaqlığı Yevlax şəhərində keçib. Orta məktəbi Gorusun Şurnuxu kəndində bitirib. 1971–1972-ci illərdə Mingəçevir şəhərində politexnik texnikumda təhsil alıb. 1975-ci il Kemerova DİO-də işə düzəlib. Sonralar orta milis məktəbi, Omsk şəhər Ali Milis Məktəbi və SSRİ Daxili İşlər Nazirliyinin Milis Akademiyasında təhsil alıb. 1988-ci ildə DQMV Daxili İşlər İdarəsi rəisinin müavini, elə həmin ilin payızında isə Sumqayıt Şəhər Daxili İşlər İdarəsini rəis müavini təyin edilib. 1991-ci ildə Azərbaycan Ali Sovetinə xalq deputatı seçilib. 26 noyabr 1991-ci ildə təşkil edilən Azərbaycan Respublikası Ali Soveti Milli Şurasının tərkibinə daxil edilmişdir. 1992-ci il 24 fevralda Azərbaycanın müdafiə naziri, 21 gün sonra, yəni 1992-ci il martın 17-də isə daxili işlər naziri təyin olunub. İki aydan sonra 38 yaşlı general sərəncama göndərilib. 1993-cü ilin ikinci yarısından 1995-ci ilin yanvarına kimi Azərbaycan Respublikası Gömrük Komitəsinin sədri vəzifəsində işləyib. Hazırda ehtiyatda olan generaldır.
İzabella Ağamalyan
İzabella İşxanovna Aqamalyan — fəhlə.
Həyatı
1960-cı ildən Kirovabad yağ-piy kombinatında elevator nəqledicisidir.
Azərbaycan SSR Ali Soveti qanunvercilik mülahizələri komissiyasının üzvüdür.
Səkkizinci və doqquzuncu çağırış Azərbaycan SSR Ali Sovetinə deputat seçilmişdir (Kirovabad-Caparidze seçki dairəsi).
Xəlil Hüseynov
Xəlil Hüseynov (tam adı: Xəlil Hacı Mahmud oğlu Hüseynov; ) — Azərbaycan teatr aktyoru və rejissoru, inzibatçı kimi milli səhnə sənətimizin ilkin təşkilatçısı və təbliğatçılarından sayılır.
Həyatı
Azərbaycan peşəkar teatr tarixində ilk bacarıqlı truppa müdiri kimi tanınıb. Bu peşəni işlədiyi bütün teatr dəstələrində bacarıqla icra edib. Əbülfət Vəlidən sonra ən bacarıqlı qastrol təşkilatçısı kimi tanınıb, inzibatçı kimi milli səhnə sənətimizin ilkin təşkilatçısı və təbliğatçılarından sayılır. 1908-ci ildən 1920-ci ilə qədər "Nicat", "Səfa" mədəni-maarif cəmiyyətlərinin teatr truppalarında, Hüseynqulu Sarabskinin "Müsəlman opera artistləri" dəstəsində, "Zülfüqar bəy və Üzeyir bəy Hacıbəyli qardaşlarının müdiriyyəti"ndə, Hökumət Türk Teatrosunda fasiləsiz olaraq ikinci rejissorluq və müavinlik vəzifəsini şərəf və ləyaqətlə, bacarıq və istedadla icra edib.
Xəlil Hüseynov Azərbaycanın ilk qiraət ustalarındandır. Nizami Gəncəvidən, Məhəmməd Füzulidən, Molla Pənah Vaqifdən, Nəbatidən çoxlu poetik nümunələri əzbər bilən Xəlil Hüseynov Bakıda vaxtaşırı keçirilən "Şərq müsamirəsi"ndə, İdil (Volqa) boyu müsəlmanların "Hürriyyət axşamı"nda onlardan nümunələri bəlağətlə, şövqlə söyləyirdi. "Divertisment" adlanan yumorlu müzikl axşamlarında isə tamaşaçılar qarşısına Mirzə Ələkbər Sabirin, Səməd Mənsurun satirik parçaları ilə çıxardı.
18 sentyabr 1941-ci ildən Gənc Tamaşaçılar Teatrında inzibatçı işləyib. Eyni zamanda Abdulla Şaiqin "Vətən" (Kəndli), "Eloğlu" (Birinci bəy), Əliməmməd Atayevlə Əhməd Əhmədovun "Seyran" (Şükür) pyeslərinin və həmçinin digər əsərlərin tamaşalarında epizod rollar oynayıb. Aktyor və teatr təşkilatçısı Xəlil Hüseynov təqribən 1943-cü ildə vəfat edib.
Gucci
Gucci — italyan moda evi, geyim, parfüm, aksesuar və tekstil istehsalçısı. Fransız konqlomerasiyasına aid olan Kering, LVMH-dən sonra moda mal istehsalçısı tərəfindən satışa görə ikinci ən böyük şirkətdir.
Tarix
Moda evi "Gucci" 1904-cü ildə Florensiyada Quççio Quççi (Italian . Guccio Gucci, 1881–1953) tərəfindən təsis edilib.Gənc illərində Guccio bir müddət Londonda yaşayırdı, burada Savoy otelində garson kimi işləyirdi. Qonaqların dəri çantaları və çamadanları ona ele təəsür yaratdı ki Florensiyaya qayıtdıqdan sonra, yəhər sənətkarlığı bacarıqlarına sahib olmağa qərarına gəldi, ayaqqabıların və çamadanların istehsalı ilə məşğul olan bir atelye açdı.1938-ci ildə Guccio Roma'daki öz mağazasını açdı.1947-ci il 1950-ci illərdə bambuk tutacaqları ilə bir çantanın doğulduğu ildir,1950-ci illərdə şirkətin "brend" məhsullarına çevrilmiş, daxili toxunuşlu lent və toxunuşlu zamş mokasin nümunələri ilə metal bağlayıcılar, yarandı.
1953-cü ildə Guccio vəfatından sonra işi oğlulları Aldo və Rodolfoya keçdi, hər biri şirkətin 50% -ni aldı. Aldo İtaliyadan ABŞ-yə köçdü, burada Nyu-York, London və Paris mağazalarını açdı və sonra 1960-cı illərin sonlarında Hong Kong, Tokio və Seulda işlərini genişləndirdi.
Aldo Gucci "American Motors" ilə müqavilə bağlayaraq şirkətin maraqlarını genişləndirdi: 1972-ci ildə Hornet avtomobil, Sportabout moda dünyasından bir dizayner tərəfindən hazırlanan xüsusi dəsti ilə istehsal edilən ilk Amerika avtomobillərindən birinə çevrildi. Salon, "Gucci" loqotipi ilə yaşıl və qırmızı zolaqlarda bej parça ilə işlənmiş, bədən rəngini dizayn qərarı ilə xüsusi seçilmişdir. 1977-ci ildə Aldo oğlu Paolo Başçı Köməkçisi və Gucci Shops Inc-in və Amerika parfüm Gucci Parfums istehsalı üçün bir bölmənin İcraçı Direktoru təyin etdi. İtaliyadakı qardaşının zəifləməsi səbəbiylə, ətir divizionunun idarə olunması üçün əsas nəzarət ailəsinə keçdi, Rodolfo səhmlərin isə yalnız 20% -ni təşkil edirdi.
1978-ci ildə istehsalını modernləşdirmək və genişləndirmək istəyən Paolo İtalyan bölməsində işdən kenarlaşdırıldı, çünki Rodolfo, əmisi və qardaşı oğlu arasında açıq bir qarşıdurmaya səbəb olan "əl işləməsi" keyfiyyətin müstəqil istehsalını davam etdirmək istədi. 1970-ci illərin sonlarında bir sıra səhv iş qərarı və ailə münaqişələri şirkətin iflasına gətirib çıxardı. 1979-cu ildə Gucci Parfums ətriyyat xəttini dəstəkləmək istəyən Aldo şirkət tərəfindən istehsal edilən əsas aksessuarlardan daha az dəyəri olan kosmetik çantalar, qələmlər və çarxlar kimi kiçik aksesuarları olan Gucci Accessories Collection line-lərini işə saldı. Gucci Aksesuar Kolleksiyası xəttinin məhsulları şirkətin bahalı məhsullarından daha yaxşı satılırdı və bu fakt satışın aşağı düşməsinin əsas səbəblərindən birinə çevrildi: eksklüziv məhsullarının satış faizi düşdü, bir çox mağazalarda isə Gucci nin ucuz məhsulları çoxaldı. Şirkətin nüfuzu zəiflədi
1980-ci illərdə Paolo Gucci öz məhsullarını istehsal etmək istədi.Bu hüququ qazanmaq üçün məhkəməyə müraciət etməli idi. Buna cavab olaraq Aldo oğlunu işdən azad etdi,bundan sonra Paolo ABŞ vergi xidmətinə atasının maliyyə fırıldaqları ilə əlaqədar məlumat verib.Nəticədə, 1986-cı ildə Aldo Gucci, gəlirləri gizlətmək və vergilərdən qaçmaq üçün dəniz şirkətlərindən istifadə etməkdə təqsirli idi 7 milyon dollar məbləğində 1 il və 1 gün həbs cəzası verildi (öz növbəsində, 1994-cü ildə Paolo, əvvəlki həyat yoldaşı Jenny Garwood'a və qızları Gemmaya təxminən yarım milyon dollar aliment ödəmədiyi üçün daha 5 həftə həbs edilmişdir).
1983-cü ildə Rodolfo vəfatından sonra, onun payı oğlu Maurizio (İtalyan Maurizio Gucci) keçdi, bu da iki ailənin arasında qarşıdurma yaratdı. Maurizio, Aldo oğlu Paolo ilə birlikdə, şirkətin İdarə Heyətində təsirini artırmağa qərara aldı və bu məqsədlə Hollandiyada Gucci Lisenziyası üçün lisenziyalaşdırma şöbəsi qurdu. Ailənin qalan hissəsi şirkətdən ayrıldıqdan sonra, son illərdə ilk dəfə olaraq Gucci rəhbərliyində yalnız bir nəfər var idi. Maurizio şirkətin içərisindəki pozan ailə münaqişələrini dayandırdı və Gucci gələcəyi üçün digər istedadlar axtarmağa qərar verdi.
'Gucci Koorporasiyası'
1980-ci illərin sonlarında meydana gələn şirkətin dəyişmələri Gucci'yi dünyanın ən nüfuzlu və gəlirli moda evlərindən biri etdi. 1995-ci ilin oktyabr ayında şirkət AEX və NYSE-də hər birinə 22 ABŞ dolları dəyərində səhmlər buraxıb. 1997-ci ildə şirkət üçün də çox müvəffəqiyyətli idi,Severin-Montres saat şirkəti tərəfindən əldə olunduqdan sonra Gucci Timepieces adını aldı.
Yeni rəhbərlik
1989-cu ildə Maurizio Gucci 1970-ci illərdə Nyu-Yorkun Bergdorf Goodman mağazasının populyarlığını yenidən bərpa etmək üçün tanınmış Doun Melo'yu (ing. Dawn Mello) yenidən qurulan Gucci Qrupuna İcraçı vitse-prezident və yaradıcı direktor olaraq dəvət edib. Gucci Amerika 1987–1989-cu illərdə Maurizio şirkətinin yenidən qurulmasında kömək edən vəkil Domeniko de Sol (ital. Domenico De Sole) tərəfindən idarə olundu. 1990-cı ildə Gucci moda evi üçün, Jofri Bin və Kelvin Klein Melo'nun israrında iki ildir Perry Alice üçün işləyən gənc və demək olar ki bilinməyən Tom Ford qadın geyimlərinin kolleksiyasını yaratmağa dəvət etdi.
250px|thumb|right|Gucci mağazası 250px|thumb|left|Gucci
1990-cı illərin əvvəlləri şirkət tarixində ən pis illər oldu. Maurizio hərəkətlərinin sayəsində, əvvəlcə ABŞ-yə yalnız 110 milyon dollar gətirdiyi aksesuarların satış tempi azaldı. Şirkət iflasın başında idi, bütün bunların nəticəsində Gucci Amerika rəhbərliyinin və Investcorp-in səhmdarlarından narazılıq yarandı — bir neçə il sonra rəhbərliyin əksəriyyəti Maurizio liderliyini ləğv etdi. 1993-cü ilin avqustunda, Investcorp ailə biznesində öz payını satmağa məcbur oldu. Maurizio ayrıldıqdan bir il sonra Dole Mello Bergdorf Goodman'a qayıdıb.Yaradıcı direktorluq edən Tom Ford, şirkətdə tamamilə yeni bir üslubu yaratmaq istədi və Gucci Group NV-in mövcud prezidenti və baş icraçı direktoru Domeniko de Sol onu dəstəklədi.
27 mart 1997-ci ildə Maurizio, keçmiş həyat yoldaşı Patrisiya tərəfindən muzdlu bir qatil tərəfindən qətlə yetirildi.
Bu vaxt Domenico De Sol, Arnault şirkətinin idarə heyətinin müraciətini rədd edərək, şirkətin mənfəət, strateji görüşlər və dizayn konsepsiyalarına aid gizli məlumatlarına daxil olmaq istəyir. De Sol, Arnault səhmlərinin əhəmiyyətini zəiflətmək üçün yeni səhmlərin verilməsinə qarşı çıxır.O, strateji bir ittifaq yaratmaq üçün Fransız şirkət Pinault-Printemps-Redoute (PPR) yaxınlaşır. Şirkətin qurucusu François Pinault bu fikirlə razılaşır və şirkətin 37 milyon səhmini, yaxud hissəsinin 40 faizini əldə edir.Arnault'ın payı 20% -ə qədər azaldılır. Hüquq mübarizəsi, Gucci-PPR yeni ortaqlığının qanuniliyini sual altına alma tələbi ilə davam etdi. Buna baxmayaraq, Hollandiyanın məhkəmələri PPR müqaviləsini nəhayət dəstəklədi, çünki bu, ölkənin biznes qanunlarını pozmurdu. PPR indi qrupun 68% -ə sahibdir. İkinci böyük səhmdarı, Crédit Lyonnais, 11%.2001-ci ilin sentyabrına kimi müqavilə Gucci Group, LVMH və PPR arasında paylandı. 2001-ci il də Gucci Group üçün Bottega Venetta, Di Modolo, Balenciaga və Stella McCartney ilə əməkdaşlığın formalaşması ilə maraqlanan bir il oldu.2003-cü ildə PPR ilə müqaviləni yeniləmək uğursuz başa çatdıqdan sonra Tom Ford və Domeniko De Sol Gucci Group-dan ayrılmağa qərar verdilər. Gucci üçün son Ford şousu ilk müvəffəqiyyət toplusunun köklərinə döndü — ünlü kult. 1920-ci illərin səssiz kino ulduzlarının qlamurlarından ilhamlanan, sadə paltarlarda reklam printlərində modellər nümayış olundu. Ford, əlverişli pret-a-porter geyiminin dəyərini artırdı, timsah dərisi və donuz dərisi kimi ekzotik materiallardan istifadə etdi.
2005-ci ildə Tom Ford, Estee Lauder üçün kosmetik xəttinin dizaynını inkişaf etdirməyə başladı və Tom Ford markası altında öz pret-a-porter xətti və aksesuarlarını planladı.Fordun gedişindən sonra Gucci Group dizaynerləri Fordun yaradıcı rəhbərliyi altında işləyən şirkətin əsas etiketinin — Alessandra Fakkinetti (İtal Alessandra Facchinetti) və Frida Giannini (İtal Frida Giannini) şirkətinin uğurlarını davam etdirdi. Fakkinetti 2004-cü ildə Qadın Geyimi Kreativ Direktoru vəzifəsinə nail oldu və idarəçi bir qarşıdurmadan sonra şirkətdən ayrılmadan əvvəl iki mövsüm üçün dizayn hazırladı.Ray, 2006-cı ilin yanvar ayında vəzifəsindən istefa etmədən üç il əvvəl kişi geyiminin yaradıcı direktoru vəzifəsini icra etdi. Kişi və qadın aksesuarlarının inkişafı üçün cavabdeh olan 32 yaşlı Giannini hazırda bütün markanın yaradıcı direktoru mövqeyini saxlayır. Giannini'nin koleksiyonları, 1990-cı illərdə Fordun erotik görünüşlərindən keçmişdir. 2015-ci ilin yanvar ayında Giannini'nin qətiyyətli istefası ilə yaradıcı direktorluq mövqeyindən (bir ay əvvəl müqavilə müddətindən əvvəl və 2015-ci il kişilərin toplusundan bir həftə əvvəl) məlum oldu. Onun varisi Alessandro Michele idi.
Gucci bu gün
2008-ci ildə BusinessWeek jurnalına görə, Gucci markası 2.2 milyard avro qazandı.
2017-ci ilin oktyabrında Gucci moda evi 2018-ci ildən başlayaraq kolleksiyalarında təbii kürkün istifadəsindən imtina barədə qərarını açıqlayıb.Bu qərar ekoloji cəhətdən şirkətin biznesinin tərkib hissəsi olma arzusu ilə şərtlənir.2018-ci ilin yanvarında Gucci texnologiyaya qoşuldu və itlər şəklində öz animojisini buraxan ilk şəxs oldu,üz əzələlərinin 50-dən çox hərəkətini bilən və həmçinin bir smartfon istifadəçisinin səsiylə oxuyub və danışa bilir.
Brendlər
300px|thumb|right|Parfüm
Gucci Group, birləşmə vasitəsilə, Gucci markasının kənarında davamlı genişlənir. 2004-cü ilədək, Gucci Group aşağıdakı şirkətlərin və markaların bir hissəsini təşkil edir:
Geyim
Parfumeriya Saat
Şirkətin bütün dünyadakı şöbələri və qərargahı Florensiya, Paris, London və Nyu-Yorkda yerləşir. PPR qərargahı Parisdədir.
Artana
Artana Telavi rayonunda kənd adı.
Toponimkası
Artana- Telavi rayonunda kənd adı. XI əsrə aid gürcü mənbəyində Artaani kimidir. Bu məlumatı şərh edn Q.V.Sulaya yazır ki, hazırda bu yaşayış məntəqəsi Ardaqanidir. İlk dəfə olaraq VII əsrə aid mənbədə Quqar əyalətinin mahallarından birinin Ardaqan adlandığı yazılmışdır. Qars əyalətinin Ardaqan (Ərdəhan) mahal adı ilə müqayisədə aydın olur ki, bu ad da türkcə Ər-toqan şəxs adındandır.
Həmçinin bax
Telavi rayonu
A. Le Koq Arena
A. Le Koq Arena — Estoniyanın paytaxtı Tallin şəhərində yerləşən futbol stadionu. Estoniya milli futbol komandası və "Flora Tallin" futbol klubu ev oyunlarını bu stadionda keçirir. Tamaşaçı tutumu 10.340 nəfərdir. Açılışı 2 iyun 2001-ci ildə olmuşdur. Memarı Halod Oravas olan stadion Tallindəki Asula 4c küçəsində yerləşir.
Tarixi
2015-ci ildə Estoniya hökuməti stadionun yenidən qurulması üçün beş milyon avro məbləğində vəsait ayırmağı qərara almışdır.
A. Le Koq Arena 2018-ci ildə keçiriləcək UEFA Superkubokuna ev sahibliyi edəcək.
Murtuz (roman)
Murtuz — Orxan Kamalın 1952-ci ildə nəşr olunan məşhur romanı.
Murtuz ilk dəfə 1952-ci ildə "Vətən" qəzetində felyetona çevrilib. Bu, Orxan Kamalın seriallaşdırılmış ilk romanıdır. Əsər elə həmin il Varlık Nəşriyyatı tərəfindən 180 səhifəlik kitab olaraq nəşr edilmiş və böyük diqqət çəkmişdir. İkinci nəşri 1957-ci ildə Varlık Nəşrləri, üçüncü nəşri isə 1964-cü ildə Cem Nəşrləri tərəfindən nəşr edilmişdir. Orxan Kamal 180 səhifəlik kitabın roman deyil, ancaq "böyük hekayə" kimi qəbul edilə biləcəyini düşünürdü. Ona görə də əsərin birinci və üçüncü hissələrini genişləndirdi. Genişləndirilmiş dördüncü nəşr 1969-cu ildə Cem Nəşrləri tərəfindən nəşr edilmişdir.
Orxan Kamal Murtuzun davamı olan başqa bir roman yazmağa başladı, lakin onu tamamlaya bilmədi.
Kitab 1986-cı ildə Müjdat Gәzәnin baş rolda çəkildiyi filmdə kinoya köçürüldü.
Məzmun
Murtuz həmişə oğul istəyirdi ki, dayısına oxşasın və onun kimi hərbçi olub, döyüşlərdə şəhid olsun. Qızlardan sonra bir oğlan uşağı olub, adını Həsən qoyub. Həsən əmisinə istədiyi kimi oxşamırdı. Futbolu sevirdi, atasının istədiyi kimi hərbi məktəbə getmirdi, rəssamlıq məktəbinə gedirdi. Murtuz da yeni doğulan Həsənə ümidini saxladı. Murtuz yeni doğulan övladının adını da Həsən qoyub. Murtuz elə bilirdi ki, kiçik oğlu Həsən də onun istədiyi kimidir. Halbuki Həsən atasını aldadırmış. Atası böyüyəndə hansı məktəbə gedəcəyini soruşduqda, Qalalı Hərbi Liseyi deyəndə Murtuz çox sevindi, dünya onundu. Əslində Həsən atasından pul almaq üçün belə deyərək atasını aldadırmış.
Murtuz bunu başa düşmədi. Murtuz işə başladığı fabrikdə fəhlələrin xoşuna gəlmirdi. Çünki işçilər işdən yayınır, işlərini gecikdirirdilər. Mürtəza onlara mane olduğu üçün fəhlələr onu bəyənmədiyi üçün məhəllədəkilər kimi oyun oynayaraq onu işdən çıxartmağa çalışsalar da, buna nail ola bilməyiblər. Çünki elm müdiri Murtuz etibar edib, ona tam səlahiyyət verib. O qədər ki, həmyerlisi Nuh belə təəccübləndi. Buna səbəb fabrikdə pisləşən nizam-intizamın Murtuzun sayəsində yaxşılaşması idi. Murtuzun kiçik oğlu Həsən atasını nəinki aldadıb, hətta bir gün ərzaq mağazasından çörək oğurlayıb. Murtuz bunu eşidəndə çox kədərləndi və az qala yıxılacaqdı. Ərzaq dükanı Həsəni bağışlayacaq, cəzasını ləğv edəcəkdi, amma oğlunun ona etdiyi əməl Murtuzun xoşuna gəlmədi və onu bağışlamadı, məhkəmədə hakimə cəzasını çəkməli olduğunu deyib zalı tərk etdi.
Piter Ekroyd
Piter Ekroyd  — İngilis bioqrafı, yazıçı və London tarixinə və mədəniyyətinə xüsusi maraq göstərən tənqidçidir. İngilis tarixi və mədəniyyəti ilə bağlı romanlarına və Uilyam Bleyk, Çarlz Dikkens, T.S.Eliot, Çarlz Çaplin və Ser Tomas Mor tərcümeyi -hallarına görə Somerset Moem və iki Whitbread Mükafatı qazandı. İstehsal etdiyi işlərin həcmi, üslub çeşidi, fərqli səsləri qəbul etmə qabiliyyəti və araşdırmasının dərinliyi ilə tanınır.
1984 -cü ildə Kral Ədəbiyyat Cəmiyyətinin üzvü seçildi və 2003 -cü ildə Britaniya İmperiyası ordeni komandiri təyin edildi.
Erkən həyat və təhsil
Ekroyd, Londonda anadan olub və atası bir gün evdən çıxaraq geri qayıtmır. Anası və nənəsi tərəfindən Roma Katolik evinə qoyulan yazıçı Şərqi Actonda bir bələdiyyə mülkündə böyüdü. İlk dəfə yeddi yaşında gey olduğunu öyrəndi. O, Kembricdəki Müqəddəs Benedikt kollecində, İlinq və Kler kollecjərində də təhsil almışdır. 1972 -ci ildə Yale Universitetində Mellon elmi işçisi idi.
Fəaliyyəti
Ekroydun cəmi 22 yaşı olanda yazılmış və 1976 -cı ildə nəşr olunan Yeni Mədəniyyət üçün Qeydləri Yale universitetində elmi işçi işlədiyi dövrün məhsulu olmuşdur. 1973-1977-ci illərdə Tamaşaçı jurnalında ədəbi redaktor olaraq çalışdı və 1978 -ci ildə ortaq idarəçi redaktoru oldu və 1982-ci ilə qədər bu vəzifəni tutdu. The Times -da baş rəyçi olaraq çalışdı və tez -tez radio spikeri idi. 1984-cü ildən Kral Ədəbiyyat Cəmiyyətinin üzvüdür. Ədəbi karyerasına şeirlə başladı. Bu sahədəki işlərinə London Likpen (1973) və Perlinin təxribatı (1987) kimi əsərlər daxildir. 1982-ci ildə Çarlz Dikkensin kiçik Dorrit adlı yenidən işlənmiş romanı olan Londonun Böyük Odu adlı ilk romanını nəşr etdi. Roman, Ekroydun o vaxtdan bəri üzərində işlədiyi uzun bir roman silsiləsinin əsasını qoydu. Bunların hamısı bu və ya digər şəkildə zaman və məkanın mürəkkəb qarşılıqlı əlaqəsi ilə əlaqədardır. Ancaq yazı karyerasına keçid gözlənilməz oldu. Ekroyd 1989-cu ildə Patrik Makqrat ilə verdiyi müsahibədə bunları söylədi: Yazıçı olacağımı heç düşünməmişəm, heç vaxt yazıçı olmaq istəməmişəm. Elmi fantastikaya nifrət edirəm, çox qarışıqdır. Mən gənc ikən şair olmaq istəyirdim, sonra tənqidi bir kitab yazdım, 27 yaşıma qədər roman oxuduğumu düşünmürəm. Romanlarında tez -tez tarixi mənzərəni müasir fraqmentlərlə verərək ziddiyyət yaradır.
2003-2005-ci illərdə Ekroyd, uşaqlar üçün ilk əsəri olan səkkiz yaşlı oxucular üçün altı kitabdan ibarət qeyri-bədii kitablar (Time Travel) yazdı. The Sunday Times qəzetinin "Yalnız qısa bir müddət qəlyanaltılar deyil, sizi heyrətləndirən bayramlar" olaraq xarakterizə etdiyi tənqidçilər tərəfindən bəyənilən serial dünya tarixinin əsas dövrlərindən bəhs edir.